text:
ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللیتلر مسئله سی نین گونو گوندن قابارماسی فارس ایستعمار تشکیلاتلاریندا اولان بیر سیرا انسانلاری دا دوشونمگه زورلاماسینا باخمایاراق بو ذاتلار آذربایجان تورکلرینه "اوزاقدا سو (سراب)" وعده سی وئرمه گه چالیشارلار. بو دوغرولتودا دنیز ایشچی ایمضاسی ایله قلم ووران ذات یئنی سونقومالار (ملاحیظه لر) اورتایا آتمیش، یئری گلمیشکن بو سونقومالارین بعضی بؤلوملرینی گؤزدن کئچیرمگه چالیشاق، اوخویوروق:
"الف- این دوستان مردم منطقه جغرافیائی ایران را فقط بصورت مردم ملیت فارس و غیر فارس تقسیم بندی می کنند. همه تقسیم بندیهای دیگر بصورت زیر مجموعه یک چنین تقسیم بندی تعریف می گردند. مثلا در وحله اول ما ملیت فارس را داریم و ملیت ترک آذربایجانی را. در مرحله دوم زیر مجموعه های کارگر آذربایجانی، زنان آذربایجانی، ورزشکاران آذربایجانی، دانشمندان آذربایجانی و سازمانهای سیاسی آذربایجانی غیره را که همه زیر مجموعه ای از مجموعه بزرگ هویت آذربایجانی می باشند دارا می باشیم"[i].
کئچمیش یازیلاردا دا ایشاره اولوندوغو کیمی مؤللیف میللی کیملیک مسئله سینی فارس ایستعمار سولچولوغو ادبیاتی نین سیراسیندا یئرلشدیره رک میللی کیملیگی، کیملیکلر قوروپونون آلت سیراسیندا یئرلشدیرمک ایله میللی مسئله نی گؤندمدن چیخارماغا چالیشمیشدی.[ii] مؤاللیفین او یاناشماسینا باخمایاراق بو یازیسیندا ذهنینده اولوشموش سورقو و سؤاللارا جاواب آلماق اوچون بیر داها آذربایجان میللی حرکتینی سورقو و سؤآلا چکمک ایستر. اوسته لیک دوزنسیز و تشکیلاتسیز بیر توپلوما وئریلن و پوپولیست دئییم ساییلان "خالق (مردم)" ایفاده سینی سرگیلمک ایله گئنه ده ایران ممالیکی محروسه سینده کی دیل و مدنیت صاحابلاری آراسیندا هانگی مناسیبتین قورولماغینا و حاکیم اولدوغونا توخونماق ایستمز. یئری گلمیشکن مؤللیف "مردم منطقه جغرافیائی ایران" دئیه قلمه آلدیغی ایران ممالیکی محروسه سینده کی دیل و مدنیت صاحابلاری نین کئچمیشده هانکی قونوم و دورومدا اولدوقلارینی گؤتور قوی ائتمگه چالیشاق. ایران ممالیکی محروسه سینده فارس ایستعمارچیلیغینا معروض قالمیش توپلوملاردان آذربایجان میللتی نی بیر اؤرنک دئیه نظره آلارساق، قاجار حاکیمیتلری دؤنمینده فارس دیلی دیوان دیلی و تورکچه قوشون دیلی اولدوغونو نظره آلاراق مشروطیت حرکاتیندان سونرا تورک دیلی فارسچا ایله بیرلیکده رسمیلشمیشسه ایمیش، فارس و تورک دیللری و مدنیتلری ایران ممالیکی محروسه سی نین دؤلتچیلیک کیملیگی اولارمیش. بونلارا باخمایاراق گئنه ده بوگون ایران ممالیکی محروسه سینده باشقا میللی آزلیقلارین دیل و مدنیت مسئله لری سؤز قونوسو اولدوغونو گؤز آردی ائتمک اولمازدی. بونلارا باخمایاراق آذربایجاندان باشلامیش مشروطه حرکاتی نین ایران ممالیکی محروسه سینده خاریجی گوجلر (روسیه و انگلیس) واسیطه سی ایله یئنیلگه یه (شیکسته) اوغرادیغی نین سونوچ و نتیجه سی اولاراق فارس دیلی، مدنیتی و مفکوره سی اؤزو ایله بیرلیکده فارس ایستعمارچیلیغی نی دا بو ممالیکی محروسه یه سوغات گتیرمیش. بئله لیکله فارس میللتچیلری و فارس مدنیت راسیستلری "میللت-دؤلت" آنلاییشی باشلیغی آلتیندا "بیر دیل، بیر مدنیت و بیر دؤلت" دئیه فارس اولمایان ائتنوسلاری فارس دیل و مدنیتینه تابع توتماقلا فارس ایستعمارچیلیغینا یول آچمیشلار. روسیه و انگلیس ایستعمار یانچیلاری فارس میللتچیلرینی تهراندا حاکیمیته گتیردیکلرینه باخمایاراق بو دؤلتلره رقیب ساییلان آلمانیا حکومتی ده بو گلیشمه دن پای اومماغا باشلامیش. بئله لیکله آلمانیایا تحصیل آلماق اوچون گئدن اؤیرنجیلر اوزره آلمانیا ایمپراتورلوغو یاتیریم یاتیرماغا چالیشمیش. بیرینجی دونیا ساواشیندا آلمان حکومتی، "ایسلام بیرلیگی" (پان ایسلامیسم) گؤروشونو دیفاع ائدن عثمانلی ایمپراتورلوغو ایله ایش بیرلیک ائتمکدن فایدالانارکن ایراندا فارس میللیتچیلیگی، فارس مدنیت راسیستلری واسیطه سی ایله آلمانیا ایمپراتورو، قایصئر ویلهئلم (Friedrich Wilhelm Viktor Albert von Preußen ) مسلمان اولموش دئیه ایرانداکی روحانیتی ده عثمانلی خلیفه لیگی ایله ایش بیرلیگی ائتمک اوچون تشویق ائتدیرمیش[iii]. بو گلیشمه لری یوخسا گئریلیملری (پس رفت) میللی بیلینجدن یوخسول گونئی آذربایجان آیدینی درک ائتمه یه رک آذربایجان تورکلوگو علیهینه دورمادان گئجه و گونوز فارسلیق سیرالاریندا بوگون ده بعضیلری ائتدیکلری کیمی تبلیغات آپارماغا چالیشمیشلار. 1916. ایل سیدحسن تقی زاده تبریزی آلمانیانین برلین شهرینده فارس دیلینده کاوه درگیسینی فارسلیق اساسیندا یولا سالاراق و "آصلان و گونش (شیر و خورشید)" یئرینه او زامان فارسلیق سیمگه سی سانیلان "درفش کاویانی" سیمگه سینی تبلیغ ائتمکله فارس میللیتچیلری نین بیرینجی سیراسیندا یئر آلیرمیش[iv]. بو درگی نین خرجلری ده آلمان دؤولتی طرفیندن وئریلیرمیش[v]. کاوه درگی سی تعطیل اولدوقدان سونرا حسین کاظمزاده تبریزی باشچیلیغی ایله 1922- 1927 (1301-1306) ایللرینده آلمانیانین گئنه ده برلین شهرینده "ایرانشهر" آدلی درگی فارسلیق اوچون تاریخ یونتاماق نیتی ایله فارس ایستعمارچیلیق مفکوره سینی اساس گؤتوره رک یایینا باشلامیش. بو درگی یالنیز آوروپادا فارس دیل و مدنیتی ایله ایلگیله نن فارس محفللری اوچون دئییل، ایران ممالیکی محروسه سی نین 40 شهر و شهرستانلاریندا دا فارس دیل و مدنیت ایله اوغراشان کسیملر و شخصلر اوچون ده گؤندریلیرمیش[vi]. بئله لیکله ایرانشهر درگی سی، ایران ممالیکی محروسه سی، باشدا گونئی آذربایجان شهر و کندلرینده کی فارس دیل و مدنیت ایله اوغراشانلاری فارس ایستعمارچیلیق مفکوره سی ایله آزیغالانماغا (تغذیه اولونماغا) خیدمت ائتمیش. فارسچیلیق باخیمیندان احمد کسروی[vii]، یحیی ذکاء[viii]، منوچهر مرتضوی[ix]، جواد شیخ الاسلامی، تقی ارانی[x]، بابک امیر خسروی، عارف قزوینی، صادق رضازاده شفق، حسینعلی کاتب، ناصح ناطق، کاوه بیات و یوزلرجه اؤز دیل و مدنیتلری علیهینه بالتا وورمانی اؤزلرینه "ایرانلی اولماق" و میللی شرف بورجو دئیه حئساب ائدن آذربایجان تورکلری "ایرانشهر" درگی سی نین یئتیردیگی فارس ایستعمارچیلیق مفکوره سی نین یئمیشلری و ثمره سی اولموشلار. آلمانیانین برلین شهرینده ایرانشهر درگیسینی ائشلیک (همراهلیق) ائدن ایکینجی درگی "فرهگستان" درگی سی اولموش. بو درگینی مرتضي يزدي ٬ غلامحسين فروهر٬ حسن نفيسي ٬ مشفق کاظمي ٬ احمد فرهاد ٬ تقي اراني یولا سالمیشلار (1924-1925)[xi]. بو درگیده آذربایجان تورکلوگو علیهینه و فارس ایستعمارچیلیق مفکوره سی دوغرولتوسوندا اولان گؤروشلره گئنیش یئر وئرمیش[xii].
آوروپا دؤولتلری طرفیندن "فارسیستان" و "فارس حکومتی" آدلاری یئرینه "ایران" و "ایران حکومتی" آدلاری تهرانداکی سفیرلیکلری واسیطه سی ایله 1937. ایل قبول اولوندوقدان[xiii] سونرا 1933. ایل آلمانیادا حاکیمیته گلمیش آلمانیا نازیستلری "ایرانیت (اوخو: فارس اولماق)" مفکوره سینی "آریا" دئییمینه دویونلمگه چالیشاراق بؤلگه ده روسیه و انگلیس گوجلرینه قارشی قویماغا چالیشمیشلار. یوزئف گؤبئلس Joseph Goebbels)) نازیست آلمانیانین تبلیغات وزیری "ایران و ژئرمن نژادلاری نین "آریا (Arier)" کؤکوندن اولدوغو ایدعاسینی اؤنه سورموش[xiv]. ایران ممالیکی محروسه سینده عوام خالق کیتله سی آراسیندا عیرقچیلیق تئوریسی اؤزونه یئر آچابیلمه سی اوچون ایلک آشامادا یوزئف گؤبئلس برلین شهریندن فارس دیلینده رادیو یایینلاری نین یایینلانماسینا بویوروق وئرمیش. بئله لیکله ده ایران ممالیکی محروسه سی و افغانستان توپراقلارینا فارس دیلینده رادیو یایینلاری یاییلماغا باشلامیش (1939). چوخ زامان کئچمه دن فارس مدنیت راسیستلری گونئی آذربایجاندا هیتلرین اصیل ایرانلی اولدوغونو و اصل آدی نین دا میر حیدر اولدوغونو توپلوما آشیلاماغا باشلامیشلار[xv]. فارسلیق ائلیتی ایچریسینده راسیستلیک گؤروشلرین یاییلماسی اوچون "جهان نو" آدلی درگی نین یاییلماسی دا واجیب گؤرولموش (1939). بهرام شاهرخ[xvi] ایستر برلین رادیوسونون مسئولو و ایسترسه ده آدی کئچن درگی نین مسئول مدیری اولموش[xvii]. بو ایشده داوود منشی زاده[xviii] و اسماعیل کوشان (پارس فیلم ایستودیوسونون قوروجوسو) بهرام شاهرخ ایله ائشلیک (همراهلیق) و امکداشلیق ائتمیشلر[xix]. انگلیس ایستعمار گوجلری نین باسقی سی نین سونوچ و نتیجه سی اولاراق رضا شاه آلمانیا یانلیسی ساییلان بیرینجی وزیری، احمد متین دفتری نی وظیفه دن اوزاقلاتدیقدان و یئرینه اینگلیس یانلیسی علی منصورو گتیردیگیندن سونرا کئچمیشده برلین رادیوسوندان رضاشاها مدحیه لر دئمیش بهرام شاهرخ آلمانیا نازیستلری نین بویوروغو اساسیندا هامان گوندن باشلایاراق رضا شاها نیفرت قوسماغا باشلامیش. بو داورانیشلارین سونوچ و نتیجه سی اولاراق بهرام شاهرخ-ون آتاسی کیخسرو تهراندا تئرور ائدیلمیش. بهرام شاهرخ آلمانلارا داها آرتیق خیدمت ائتمه نین آغیر باشا گلجه گی دوشونجه سی ایله آلمانیادان تهرانا گئری دؤنموش. بئله لیکله داوود منشی زاده "جهان نو" درگی سی نین مسئول مدیری اولموش. اوزون سؤزون قیساسی: 1945- 1946. ایللر گونئی آذربایجان تورپاقلاری نین روسیه سؤویئتلیگی طرفیندن ایشغال اولماسیندان فایدالانماغا چالیشان گونئی آذربایجان میللی حکومتی باشچیلاری نین(قوصورلاری ایله بیرلیکده) میللی بیلینج و شوعورلاری گؤز آردی ائدیلرسه، کئچمیش یوز ایلده ایران آدینا چالیشان بوتون گونئی آذربایجان ائلیتی فارسلیق تئرورونا معروض قالمیش، فارس ایداره لرینده و تشکیلاتلاریندا بیر چوخلاری آرمانجیل اولدوقلارینا باخمایاراق بیر کؤله کیمی خیدمت ائتمیش نؤکرلر ساییلمیشلار. دئمک، فارسلیق و فارس ایستعمارچیلیغی اوغروندا فارس ائلیتی و فارس مدنیت راسیستلری خاریجی گوجلر ایله آخار باخار اوینارکن بیر آز سایدا شخصلر (محمدعلی فرزانه، بولود قاراچورلو، بهزاد بهزادی، کریم مشروطه چی، یحیی شیدا، محمدحسین شهریار، حسین دوزگون، ... و سونرا وارلیق درگیسی اطرافیندا ییغیلان انسانلار) گؤز آردی ائدیلرسه، تشکیلات بیچیمینده آذربایجان آیدینلاری اؤز کیملیک و منلیکلری اوغروندا هئچ نه ائتمه میشلر. آذربایجان آیدینلاری نین بیر چوخو فارس ساغ و سول تشکیلاریندا آرمانچیل چالیشدیقلارینا باخمایاراق بونلارین "ایرانلیلیق" آدینا چالیشمالاری فارس ایستعمارچیلاری نین کؤنلوجه اولموش. دنیز ایشچی قلمیندن گئنه ده اوخویوروق:
"ب – این دوستان، ژئوپولیتیک جغرافیائی ایران را بصورت منطقه استعماری تصویر می کنند که در آن دولت فارس، ملتهای دیگر را بصورت مستعمره خویش در آورده و آنها را استعمار و استثمار می کند.خارج از اینکه تعریف تاریخی سیاسی اجتماعی استعمار و نظام استعماری چه می باشد، این دوستان سیستم سیاسی امنیتی کشوری در منطقه اذربایجان را بصورت ارگانهای سیاسی امنیتی حاکمیت دولت فارسی قلمداد می کنند. بر اساس چنین تعریفی، جنبش ملی آذربایجان و ملیتهای دیگری که در ایران زندگی میکنند، یک جنبش ملی رهائیبخش می باشد که لازمه آن اتحاد همه نیروهای ملی ( چه دموکراتیک و چه غیر دموکراتیک) جهت گرفتن استقلال سیاسی جغرافیائی از حاکمیت دولت فارسی و تشکیل دولت مستقل ملی اذربایجانی و غیره می باشد"[xx].
نئجه دئمیشلر، ایللر بویو خاروار- خاروار تانباکو یاندیردیقدان سونرا اؤزو آذربایجانلی اولان دنیز ایشچیلرین فارس ایستعمارچیلیق مسئله سینی غربته سالماسی و میللی ظولمون هانکی بویوتلاردا آخین ائتدیگینی درک ائتمدیگی، فاجیعه نین نه اؤلچوده درین اولدوغونو داها راحات درک ائتدیرمیش اولار. ایلک اولاراق بیر خالقین دیل و مدنیتینه یاساق قویماق، مدنیلشدیرمک آدینا اؤزگه دیل وسیله سی ایله او خالقی بیر میللی وارلیق اولاراق اریتمک سیاستینه تابع توتماق، اونا اؤزگه تاریخ و میللی کیملیک سیریماق و آشیلاماق، ائلیت کسیم ایله عوام خالق آراسیندا آیدین و متعصب کسیم دئیه اوچوروم یاراتماق (تعصب نداشته باش، آذربایجانیها چه قدر متعصب هستند!!! و ... )، بو ایکی کسیمی اوز اوزه قویماق، آذربایجاندا فارس ایداره چیلیک و اشغالچیلیق سیستیمی یولا سالماق، آذربایجان تورکلرینی فارس دیلی ایله ایداره ائتمک و فارسلیق ایداره ائتمک سیستیمی نی آذربایجانلیلارا دیکته ائتمک، او خالقین انسانی، ذهنی و بیلیم گوجلرینی دیرچلدیکدن و ثمر وئرمگه باشلادیقدان سونرا فارس حاکیم دیل و مدنیتی نین خیدمتینه آلماق، او خالقین یاشاییش بؤلگه لرینی امنیتی دئیه اورادا ایش یئرلری آچیلماغا کسب ایذین وئرممک، او خالقین میللی کیملیگینه اویقون آد قویماقلارا ایجازه وئرممک، او خالقین تاریخی شهر، کند، داغ داش و چایلارینا وئریلمیش تاریخی آدلاری سیله رک اونلاری فارسلاشدیرماق، زامان آخاریندا او خالقین یئر آلتی و یئر اوستو قایناقلارینی سؤموره رک حاکیم دیل و مدنیتین خیدمتینه داشیماق، او خالقین اوولادلارینی اسکیکلیک کومپیلئکسینه قاپدیرماق و کیچیمسه یه رک میللی تئرورا معروض قویماق، او خالقی دیل و مدنیت باخیمیندان اؤز ائو و اوباسیندا اریتمک سیاستینه تابع توتماق، بونلار هامیسی ایستعمارچیلیغین و اوسته لیک فارس ایستعمارچیلیغی نین قاباریق گؤرونتوسو ساییلار. اوسته گؤروندوگو کیمی بو اؤزلرینی آیدین (روشنفکر) قلمه آلمیش ذاتلار ایستعمار مقوله سینی ده ایستعمارچی نیظام و اینتیظامین دیلیندن ائشیتمک ایسترلر. دئمک، فارس ایستعمار حاکیمیتی و گوجلری آذربایجان تورکلرینه اوز توتاراق باغیرمالی ایمیش:- آی آذربایجانلی، ائشیت و بیل!! - بیز فارس ایستعمار حاکیمیتی، سیستیمی و فارس ایستعمار یانچیلاری اولاراق آذربایجان تورکلوگونو (سیزی) سؤمورمک و اونلاری فارسلیقدا حلل ائتمک و فارسلیغینگی ائتمک اوچون سیزلره حاکیم کسیلمیشیک!! غئیرتی نیز و جسارتی نیز وارسا، بیزیم سؤمورگه چیلیک و ایستعمارچیلیق بویوندوغوموزون آلتیندا قالمایین!! -ذلیل و رذیلسینیزسه، بو اؤلوم، ذیللت، بو مشقت سیزه یاراسین!! فارسلیق بویوندوروغو آلتینا کئچدیگینیز اوچون، دیل و مدنیت آزادلیغی نین نه اولدوغونو بیلمه دیگینیز اوچون بیر میللی وارلیق اولاراق انسان کیمی یاشاماق سیزلره حرام اولموش!!. دها نه دئمه لی ایمیش؟؟، اوراسینی دا دنیز ایشچی گلجک مقاله لرینده سورقو بیچیمینده اورتایا قویار، جاوابلامالی اولاریق!. دئمک، ایستعمار مقوله سی نین تاریخی کئچمیش دئیه فارس ایستعمارچیلیغینا گؤز یومدورماغا چالیشانلار، "بالیغی نه زامان توتسان، او زامان یئنی و تازادیر" مقوله سینی درک ائتمیش دئییللر. فارس ایستعمارچیلیغی گلیشمک و سؤمورگنلیک آچیسیندان ایستعمارچی دؤولتلرین کیچیک قارداشی دوروموندا اولدوغو اوچون اونلار ایکی یوز ایل بوندان اؤنجه آفریقادا، هیندوستاندا و اوزاق-گونئی-دوغودا مملکتلرینده ائتمگه باشلادیغی ایستعمارچیلیق داورانیشلارینی فارس ایستعماری چیپلاق بیچیمده دؤولت- میللت آدینا کئچمیش دوقسان ایلده اوسلنمیش گؤرونر. بیلیندیگی کیمی فارس ایستعمارچیلیق گؤروشلری محمود افشار یزدی نین ایستعمارچی گؤروشلرینه اساسلانار[xxi]. دئمک، بوگون چیلپاق و یئر آلتی یئر اوستو زنگینلیگی سؤمورولموش آفریکا قیطاسی ایستعمارچی گوجلر اوچون ایلگینج و چکیجی گؤرونمه دیگینه باخمایاراق اونسوز دا آفریکالیلار فرانسه و انگلیس دیل و مدنیتلری واسیطه سی ایله بو دؤلتلرین مستملکه سی ساییلارلار. اؤرنک اولاراق مراکش و الجزاییر ظاهیرده فرانسه ایستعمارچیلیغیندا گؤرونمزلرسه ده، دیل و مدنیت باخیمیندان بوگون ده فرانسه ایستعماریندان اذیت چکرلر[xxii]. دئمک، فارس ایستعمار تشکیلاتلاریندا آیاقچیلیق و مئهترلیک ائدنلر کیمی میللی مسئله یه یاناشماق ایله کیمی آلداتماق ایسترلر؟ نه اوچون؟، هانکی چیخارلاری اوچون عوامفریبلیک ائتمک ایسترلر؟؟ بو ذاتلار، اؤزلری بیلمه سه لر ده، فوندامئنتالیست اولدوقلاری اوچون هر شئیین ایضاحی دئیه بیر فوندامنئت (اساس) یوروم و تعبیرین گرکلی و واجیب اولدوغو ایماجی ایله چیخیش ائتمکلرینه باخمایاراق اصلینده و عملده یوروم و تعبیر باهاناسی باش آلداتماق مقوله سینه خیدمت ائدن بیر ایستعمارچی گؤروش ساییلار (گؤروشن کنده بلدچی لازیم اولماز. ایستعمارچی داورانیشلاری ایضاح ائتمک اوچون داها تاریخه مراجعت ائتمک لازیم ساییلماز.). دنیز ایشچی گئنه ده یازمیش:
"ج – چنین نگرشی وقتی با عینک دودی تقسیم "فارس و غیر فارس" به جامعه نگاه می کند، وجود سازمانهای صنفی و سیاسی سرتاسری را به صورت نهادهای متعلق به ملیت فارس ارزیابی کرده و تعلقات مدنی شهروندی ایرانی آنها را انکار می کند. این بینش تلاش در این دارد که فعالین اذربایجانی را به خارج شدن از این نهادها و تشکیل نهادهای موازی مشابه با هویت ملی آذربایجانی را به آنها توصیه نماید. اگر به الفبای سیاسی خیلی محترمانه آنها اشاره ای داشته باشیم، دوستانی را که به عشق به هویت آذربایجانی خویش در نهادهای سرتاسری فعالانه ارزشهای انسانی ملی خویش را ترویج کرده و به پیش می برند را "مانقورد" لقب می دهند...."[xxiii].
مؤللیف سیرالادیغی ایفاده لر کئچلین مثلینی خاطیرلادار، نئجه دئمیشلر: "کئچل باخار گوزگویه، آدینی قویار اؤزگه یه"! دئمک، مؤللیف اؤز دئییشی ایله دئسک، دومانلی گؤزلوگو (عئینکی) ایله اؤزونو گؤزگو قارشیسیندا تانیمادیغی اوچون قارشیدا گؤرونن عکسینی فیلان گوروپ، یوخسا فیلان شخصه بنزده رک حؤکوم وئرمگه چالیشار. فارس ایستعمارچیلیغینی نظره آلارساق، بیر آذربایجان تورکونون باشقا آذربایجان تورکو و تشکیلاتلارینا "فارس و غیر فارس" دئیه ایتتهام وورماسی یئرسیز گؤرونسه ده، تاریخ سورجینده گونئی آذربایجان تورکلری نین بیر میللت اولاراق اوغورسوز اولدوقلاری اوچون بالا آتا و آناسی نی دا تانیماق ایستمز گؤرونر. بو دا گونئی آذربایجان خالقی اوچون بؤیوک بیر طالعسیزلیک و شانس سیزلیق ساییلار. دئمک، ایستعمار مقوله سینه تابع توتولان آذربایجان تورکلرینه وطنداشلیق (شهروندلیک) دئیه فارس حاکیمیتی و تشکیلاتلاری طرفیندن بیر مرحمتلی آنلاییش اولمادیغی اوچون آذربایجانلی بیر شخص ده باغلی (منصوب) اولدوغو اؤز توپلوم و میللتینی وطنداشلیق دئیه فارس ایستعمار گوجلری نین آلتینا دورتمه گه حاقلی گؤرونمز. حاکیم نیظام- اینتیظام و میللی مسئله آچیسیندان ایستعمار حاکیمیتینه پوزیسیون ساییلان فارس ایستعمار تشکیلاتلاری طرفیندن باشقا ائتنیکلر اوزره انسانی بیر آنلاییش اولمادیغی اوچون بو تشکیلاتلارا یانچی و طرفدار دئیه قویروق )طرفدار) اولماق کؤله لیکدن باشقا، ایستر شخصین اؤزونه، ایسترسه ده باغلی (منصوب) اولدوغو میللتینه هر هانکی بیر خوشبختلیک گتیره بیلمز. دئمک، ایستعمارچی بیر سیستیم ایله اوز اوزه اولدوقدا بیر میللی وارلیق اولاراق مسئله داها وطنداشلیق دئییل، دوروم اؤلوم یوخسا قالیم مسئله سی اولدوغو اوچون خالق اجتماعیتینی آلداتماغا و تحمیق ائتمگه ده احتیاج گؤرونمز.
اسیر، توتساق، اسیر! ایستعمارچیلیغا معروض قالمیش توپلوم داها دا اسیر!! آزادلیق عصریدیر بیزیم بو عصیر!! ایندی توتساقلار دا بندینی کسیر!
ایستعمارا معروض قالمیش هر هانکی بیر میللت و توپلوم اوچون ایستعمار داییره لری طرفیندن هانکی وطنداشلیق حاققی دئیه سوروشولارسا، ایستعمارا معروض قالمیش بیر میللی توپلوم، بیر میللی وارلیق اولاراق اؤز میللی منلیگی و کیملیگیندن واز کئچه ر و ایستعمارچی دیل و مدنیت صاحابلاری آچیسیندان تسلیم گؤرونر و ضررسیزلشمیش دئیه تشخیص وئریلرسه، آدی کئچن بیر قویروق دوروم و حالینا دوشموش گؤرونه رک ایستعمار حاکیمیتی آلتیندا سورونمه حاققینی الده ائده بیلر دئیه دوشونمه لی ییک.
اوسته ایشاره اولوندوغو کیمی فارسلیق اساسیندا قورولموش حاکیمیت سیستیملری اؤز حاکیمیتلری آلتینداکی فارس اولمایان دیل و مدنیت صاحابلارینا اویقولادیقلاری یاساقلار و محدودیتلر ایستر ایستمز میللی بیلینجلی توپلوملارین تجرید وضعیته دوشمه سینه یول آچارلار. ترس دورومدا محکوم خالق و توپلوملارین اوولادلاری حاکیم میللتین دیل و مدنیتی خیدمتینه آلیناراق مینیک وئرمک مجبوریتینده قالارلار. بو دوروم و گؤرونومو بیر چوخلاری اؤزلرینه سیندیره (هضم ائده) بیلمزلرسه ده، بو سایدیقلاریمیز آجی گئرچکلیک و واقعیتلر ساییلار. دئمک،بوگون ایران ممالیکی محروسه سینده فارس دیل و مدنیتی نین، حاکیم نیظام و اینتیظامی نین منافعینه اویقون گؤرونن تشکیلاتلارین قانونی ساییلماسی، بو تشکیلاتلاردان بیر سیراسی حاکیم نیظاما اویمادیقلاری دورومدا محدودیت ایله اوزلشدیکلرینه باخمایاراق فارس مخالفتی طرفیندن بو تشکیلاتلار بیر معنالی طرد اولونمادیقلاری و زامان آخاریندا حاکیمیت دگیشدیکدن سونرا قانونی فعالیته باشلایابیلمکلری بو تشکیلاتلارین سراسری دئییل، اصیل آنلام و معناسیندا فارسلیق اثری و "فارس تشکیلاتلاری" اولدوغونا بیر دلالت و ایشارت ساییلار. دئمک، محکوم خالق اوولادلاری و اؤز خالقلاری نین میللی منافعینی تشخیص وئره رک و اؤز دیل و مدنیتلرینی اساس گؤتوره رک اؤز دوشونجه لری اساسیندا تشکیلاتلار یاراتمالی و چیخیش ائتمه لیدیرلر. دنیز ایشچیدن گئنه ده اوخویوروق:
" ... آیا مردم عادی ملیتهای مختلف ایران که به اذعان خود این دوستان همگی اسیر سیاستهای ضد دموکراتیک و شوینیستی نظام ولایت فقیه دارند، آنطور که پرورده اذهان این دوستان می باشد، خود با همدیگر چنان مشکلات بنیادینی دارند که نمیتوانند زیر یک حکومت فدراتیو با همدیگر به همزیستی در کنار همدیگر بپردازند؟"[xxiv].
اوسته گؤروندوگو کیمی مؤللیف بو گؤروشلری سرگیلمک ایله سیاستین الیفباسینی بیله بیلمز کیمی چیخیش ائتمگه چالیشار. دئمک، چوخ دیل و مدنیتلی ممالیکی محروسه ده هر هانکی بیر فئدرال بیر سیستیم قورماق اوچون حاکیم دیل و مدنیته منصوب اولموش تشکیلاتلار و شخصیتلر اؤز تمامیتچی و ایستعمارچی دوشونجه لریندن داشیناراق یالنیز خالقلاری و گلجکلرینه حاکیم اولماغا دوشونمه لی، باشقالارینا حقوق برابرلیگی، اؤزلرینی ایداره ائتمک حاققی تانیمالی و سونرا بیر قونشو خالق کیمی جان دئییب جان ائشیتمه نی قبول ائتمیش مقامدا یئر آلمالیدیرلار. هر هانکی بیر فارس تشکیلاتلاری و شخصیتلری بئله بیر انسانی مقامی یاخالامیشسا، دنیز ایشچیلر نه اوچون بو تشکیلاتلار و شخصیتلری آذربایجان توپلومونا تانیتماقدان اوتانارلار؟!!. دئمک، فارس ایستعمارچی تشکیلاتلاری و شخصیتلری ایستعمارچی سولوک (زالو) صیفتلیکلریندن ال چکمدیکلری دوروم و تقدیرده دنیز ایشچیلر نه اوچون بیر فارس ایستعمار عامیلی کیمی چیخیش ائده رک آذربایجان تورکلرینی ده فارسلیق توتساغیندا و اسارتینده ساخلاماق ایستر داورانیشینی یانسیتماق ایستر؟ دئمک، ایستعمارچیلیق و کؤله چیلیک مدنیتینه باییلانلار (حیران اولانلار) اؤزلری خوشبخت اولمادیقلاری اوچون خالقلارینا دا خوشبختلیک گتیره بیلمزلر. گؤروندوگو کیمی فارس ایستعمارچیلیق تشکیلاتلاری و شخصیتلرینده فئدرال بیر سیستیم اوچون ده هر هانکی انسانی بیر آنلاق و گلیشمه گؤرونمدیگی اوچون ایران ممالیکی محروسه سینده فئدرال بیر سیستیمین یارانماسی دا بیر خیال گؤرونر. دنیز ایشچی آذربایجان میللی مسئله سی آچیسیندان اؤزونده هر هانکی بیر ریسالت تانیمادیغینا باخمایاراق آذربایجان میللی فعاللارینا ریسالت وئرمگه قالخاراق یازمیش:
"... استراتژی این دوستان باید بر این محور استوار باشد که از یکطرف تشویق بکنند تا ترکهای بزرگترین شهر ترک نشین دنیا بعد از استانبول، به هویت ملی فرهنگی تاریخی خویش آشنائی و آگاهی پیدا کرده و با تعمیق چنین دانش و آگاهی به پدیده های اجتماعی اطراف خویش فعالانه تاثیرگزار باشند. استراتژی این دوستان در زمینه ترویج آموزش به زبان مادری آذربایجانی باید به تهران و شهرهای دیگر بسط داده شده و بصورت یک پروژه ای استراتژیک در مورد ترکهای تهران و شهرهای دیگر تبلیق و ترویج گردد"[xxv].
اؤزو آذربایجان تورکو، اؤزونو دئموکرات و ایرانلی قلمه آلان ذات اوسته ایشاره ائتدیگی مقاملارا وقت آییرماق ایستمزکن هانکی وطنداشلیق (شهروندی) مقوله سیندن سؤز آچار اؤزو ده سورقو و سؤآل یئریدیر. بیلیندیگی کیمی ایستعمارا معروض قالمیش بیر توپلومون هر هانکی مدنی، سیاسی و اجتماعی تشکیلاتلاری ایستعمارچی حاکیمیت طرفیندن تانینمادیغی اوچون اونلاری تشکیلاتلاندیرماق میللی و انسانی مسئله لرینه تانیش ائتمک و اونلاری بو دوغرولتودا سفربر ائتمک هر بیر دئموکرات انسانین میللی و انسانی بورجو ساییلار. دنیز ایشچی نین میللی مسئله یه بئلنچی اؤزگه یاناشماسی ایله اوزلشدیکده خسرو گلسرخی نین محکمه ده کی چیخیشی گؤز اؤنونده بیر فیلیم کیمی سرگیلنمیش اولار:
"در كشورهايي نظير ايران دشمن مرئي نيست. بلكه فيالمثل در لباس احمد آقاي آژدان دشمن را فرو ميكنند كه خلق نداند دشمنش كيست".
بیلیندیگی کیمی محمود افشار یزدی نین سفاریشینه اساسن ایران ممالیکی محروسه سینده بیر چوخ زامانلار فارسلیق طرفیندن بیر فارسی آشاغی مقاملار اوچون مظلوم میللیتلره سورونلو و مسئول شخص دئیه ایلری سورمزلر. فارس ایستعمار گوجلری آچارلی و حسساس مقاملاری الده توتاراق فارسلیق ایستعمارینا معروض قالمیش و فارس مدنیت راسیستلیگینی منیمسه میش شخصلر ایچریسیندن فارسلاردان داها دا یاخشی فارسلیغی قاورامیش و دئموکرات مئاب بیچیمده فارسلیغی دیفاع ائده بیلجک و عوامفریبلیگه یول آچاجاق شخصلردن بو ایشلرده فایدالانماغا چالیشارلار. گؤروندوگو کیمی دنیز ایشچی ذات عالی ده آذربایجان میللی مسئله سی اوزره مقاله یازارکن بیر آذربایجانلی کیمی دئییل، ظاهیرده داها آرتیق دونیادا بلیرگین و سئچگین دئموکراتلار کیمی اورتایا چیخاراق ایکی داش او طرفه، ایکی داش بو طرفه آتاراق سونرادا فارسلیغین قورونماسی اوچون دولاییلی تکلیفلر تقدیم ائده رک اوخوجونو خومار قویماغا چالیشار. بو داورانیشلار فارس ایستعمار تشکیلاتلاری طرفیندن آذربایجان خالقی علیهینه اویقولانمیش و تانینمیش بیر یاناشما متودو ساییلار.
قایناقلار و اتک یازیلار
[i] دنیز ایشچی،"کور رنگی" در جنبش ملی آذربایجان، یکشنبه, نوامبر 25, 2012 - 12:35، ایرانگلوبال: http://iranglobal.info/node/12518
[ii] ایشیق سؤنمز، فارس ايستعمارچيليق مقولهسينه "دؤولت-ميلت تئوريسي" آدي وئرمک دوزگون اولابيلر مي؟: http://isiqsonmaz.com/Seite%20305-1.htm
[iii] ناصرالدین پروین، ابزارهای تبلیغاتی زبان فارسی گوبلز رادیو برلین و مجله جهان نو، مجله بخارا، شماره 83، مهر- آبان، تهران 1390، صحیفه 177.
[iv] Afshin Marashi (2008). Nationalizing Iran: Culture, Power, and the State, 1870-1940 Published by University of Washington Press
[v] جمشید بهنام، «برلنی ها». اندیشمندان ایرانی در برلن ۱۹۳۰ - ۱۹۱۵. نشر فرزان، تهران ۱۳۸۶.
[vi] یحیی آرینپور، از صبا تا نیما، جلد سوم، صحیفه 234.
[vii] احمد کسروی، آذری یا زبان باستان آذربایجان، تهران 1309.
[viii] یحیی ذکاء، ملاحظاتی در باره زبان آذری (از درآمدن تازيان به ايران تاپایان سدهي هفتم)، کانون پژوهشهای دریای پارس: http://www.persiangulfstudies.com/fa/index.asp?p=pages&ID=527&Sub=434
[ix] منوچهر مرتضوی: زبان دیرین آذربایجان، بنیاد محمد افشار یزدی، تهران.
[x] تقی ارانی، در باره زبان فارسی و آذربایجان، زبان فارسی-۱، مجله ایرانشهر، چاپ برلین، سال ۱۳۰۳(۱۹۲۴).
[xi] ایرج افشار یزدی، فصلنامه زبان و ادب فارسی، سال سوم، شماره سوم، پاییز 1376، مقاله (در باره محمد علی جمالزاده)، صحیفه 9- 26
[xii] تقی ارانی: آذربایجان یک مسئله حیاتی و مماتی برای ایران، فرنگستان. سال 1924(1303) نمره 5، برلین . صحیفه لر 247-254.
[xiii] ایشیق سؤنمز، ایران دؤلتی و ایران دیل قوروپو آدی نین اورتایا آتیلماسی: ایران کلمه سی سیاسی و جغرافی آنلامدا: http://www.oyrenci.com/news.php?id=2300
[xiv] ناصرالدین پروین، باخ اورادا، صحیفه 177.
[xv] احمد کسروی، سرنوشت ایران چه خواهد شد، 1324، تهران
[xvi] 1938. ایل بهرام شاهرخ تهراندا "ایران روزنامه سی" نین رئیسی اولارکن آلمان نازیستلری ایله ایلیشگی قورماسی گمان ائدیلیر.
[xvii] بهرام شاهرخ، کیخسرو شاهرخ-ون اوغلو. کیخسرو شاهرخ کیرمان شهرینده دوغولموش، تهران مجلیسینده زرتشتلرین نماینده سی و مجلیسین چاپخاناسی نین رئیسی اولموش.
[xviii] داوود منشی زاده اوزره داها آرتیق بیلگی اوچون باخینیز: ایشیق سؤنمز، فارس نئوفاشیستلری و داریوش همایون: http://www.isiqsonmaz.com/Seite125.htm
[xix] ناصرالدین پروین، باخ اورادا، صحیفه 178.
[xx] دنیز ایشچی، باخ اوسته.
[xxi] داها آرتیق بیلگی اوچون، باخ: ایشیق سؤنمز، آذربایجان مشروطه حرکاتی نین یئنیلمه سی نین سونوچ و نتیجه سی اولاراق فارس ایستعمارچیلیغینا گئدن یول: http://www.isiqsonmaz.com/Seite257.htm
[xxii] El Hanafi Ilham, Die französische Sprache: Ein Bestandteil der maghrebinischen Kultur: http://nachrichten.marweb.com/gesellschaft/franz_sische-sprache-maghrebinischen-kultur.html
[xxiii] دنیز ایشچی، باخ اورادا.
[xxiv] دنیز ایشچی، باخ اورادا.
[xxv] دنیز ایشچی، باخ اورادا.
ایشیق سؤنمز، 29.11.2012


c: text/html

text:
اوکراینا:" روسیا اوردوسونون دونتسک ویلایتینده هوجوملارینین قارشیسی آلینیب"
اوکراینا باش قرارگاهی روسیا اوردوسونون دونتسک ویلایتینده هوجوملارینین قارشیسینین آلیندیغینی آچیقلاییب.
اوکراینا باش قرارگاهی روسیا اوردوسونون دونتسک ویلایتینده هوجوملارینین قارشیسینین آلیندیغینی آچیقلاییب.
اوردو سون 24 ساعاتدا باش وئرن قارشیدورمالار و روسیا اوردوسونون ایتکیلری ایله باغلی آچیقلاما وئریب.
آچیقلامایا گؤره، روسیا اوردوسو اساساً دونتسک بؤلگهسینده اولماقلا 400 عسگرینی ایتیریب.
فوریهنین 24-دن آوقوستون 19-دک اوکراینا-دا عمومیلیکده 44.700 روسیا عسگری ضررسیزلشدیریلیب.
بو مدتده روسیایا مخصوص 234 ساواش اوچاغی، 197 هلیکوپتر، 1899 تانک، 4 مین 195 زرهلی آراج ، 1016 توپ، 266 راکت آتار و 141 هاوا هوجوموندان ساوونما سیستمی محو ائدیلیب.
آچیقلامادا روسیا قوهلرینین 3130 اتومبیل، 15 گمی، یونگول سرعتلی قاییق و 795 پیلوتسوز اوچوش آپاراتینی ایتیردیگی، روسیا طرفیندن آتیلان 190 قانادلی راکتین ده اوکراینا هاوا هوجوموندان ساوونما بؤلمهلری طرفیندن وورولاراق محو ائدیلدیگی بیلدیریلیب.
روسیا ساوونما ناظیرلیگینین مارسین 25-ده وئردیگی آچیقلامادا اوکراینادا 1351 روس عسگرینین اؤلدوگو آچیقلانیب، لاکین سونرادان ایتکیلرله باغلی معلوماتلار یئنیلنمهییب.
اوکراینا باش قرارگاهینین دیگر بیاناتیندا دونتسک بؤلگهسینده قارشیدورمالارین شدتلندیگی، لاکین بوتون هوجوملارین اوکراینا اوردوسو طرفیندن قارشیسینین آلیندیغی بیلدیریلیب.
دونتسک والیسی پاول کریلنکو روسیا اوردوسونون هوجوملاری نتیجهسینده سون 24 ساعاتدا 5 سیویل وطنداشین اؤلدوگونو آچیقلاییب.
دنیپروپتروفسکا والیسی والنتین رزنیچنکو روسیا اوردوسونون راکت هوجومو نتیجهسینده 1 سیویل شخصین هلاک اولدوغونو، 1 اوشاغین ایسه یارالاندیغینی آچیقلاییب.
خارکوو والیسی اولگ سینگوبوو دا سحر ساعاتلاریندا روسیا اوردوسونون آتدیغی ان آزی 5 راکتین شهره دوشدوگونو، تحصیل موسسهلریندن بیرینده محافظهچی اولان قادینین حیاتینی ایتیردیگینی بیلدیریب.
دیگر طرفدن، اؤتن گون روسیا اوردوسونون خارکوودا حیاتا کئچیردیگی راکت هوجوموندا 10 نفرین حیاتینی ایتیردیگی اوچون ماتم اعلان ائدیلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
پئسکوو: روسیایا قارشی سالدیرقانلیق اولاراق قبول ائدیلهجک
"اوکراینا طرفی، دانیشیقلاری داوام ائتدیرمک ایستهمهدیگینی دفعهلرله بیان ائتدی. بو شرایطده اؤزل حربی عملیاتین داوام ائتدیریلمهسی دۆشونولور"
ارمنیستان، هیندیستانا آغیر سلاح سیفاریشی وئردی
ارمنیستانین بو آی هیندیستانا ۲۴۵ میلیون دلار دگرینده آغیر سلاح سیفاریشی وئردیگی بیلدیریلدی
ایران-دا کئچیریلن اعتراض آکسیالاری
ایران-ین قم شهرینده مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان اعتراضلاری تشکیل ائتدیکلری سببی ایله 50 نفر ساخلانیلیب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آسیا اۇیونلاریندا تۆرکمنیستان ۶۲ مدال بیلن بیرینجی
تۆرکمنیستان دا گچیریلیأن یاریشلارا ۴۵ آسیا و ۱۷ اقیانوسیه یوردی قاتناشیار
۵-نجی یاپیق بینالاردا و ساواش صونغاتی بۇیونچا آسیا اویونلاری تۆرکمنیستان ینگ پایتاغتی آشغابات دا دۇوام ادیأر.
شو واغتا چنلی تۆرکمنیستان بو یاریشلاردا ۶۲ مدال آلدی و بیرینجی اۇرونی ایه له یأر.
تۆرکمنیستان ینگ تۆرگِنلری ۲۹ آلتین، ۲۱ کۆمۆش و ۱۲ برنز مدالا ایه بۇلدی.
ایران ۴ آلتین، ۲ کۆمۆش و ۶ برنز مدال بیلن ایکینجی یرده دوریار.
اؤزبگیستان هم ۳ آلتین، ۵ کۆمۆش و ۲۰ مدال بیلن اۆچۆنجی اۇرونی ایه له یأر.
تایلند، قازاغیستان، امارات، حیتای، مغولیستان، قیرغیزیستان و پأکیستان سۇنگراقی اۇرونلاری ایه له یأر.
تۆرکمنیستان دا گچیریلیأن یاریشلارا ۴۵ آسیا و ۱۷ اقیانوسیه یوردی قاتناشیار.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ چاروادارلار اوُیونلاری قوتاردی
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
رابیندرانات تاقور
رابیندرانات تاقور (اینگیلیسجه: Rabindranath Tagore) اوْیون یازیچی و یازیچی - ۷ مئی ۱۸۶۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۰ ایل عومر ائلهییب و ۰۷ اوت ۱۹۴۱ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rabindranath Tagore»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده رابیندرانات تاقور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قاتیللر
فیروز مصطفا- کؤچورن: زکیه ذولفقاری
اوللر بو قدر دوغما اولدوقلارینی بیلمیردیلر. واخت کئچدیکجه هر شئیی تدریجن آنلاماغا باشلادیلار. دئمه، باجی قارداش ایمیشلر. اونلار بیر بیری ایله سسسیزجه، یالنیز اؤزلرینین باشا دوشدویو بیر دیلده “دانیشیردیلار”. قارداش چوخ دجل ایدی، دینج دورماغی خوشلامیردی. باجی ایسه اؤز ساکیت “حوجرهسینده” دینجلمگی سئویردی. قارداش اؤز باجیسی اوچون نسه خوشاگلن بیر شئی ائتمک، ان آزی اونا ایلتیفات گؤسترمک، اونون قوللوغوندا دورماق ایستهییردی. آما هله لیک بونو باجارمیردی. داها دوغروسو، بونا ایمکانی چاتمیردی. اونلار قونشولوقدا، لاپ ائله بیرلیکده اولسالار دا هله ال اله توتوب اوز اوزه دایانا بیلمیردیلر. هرهسینین اؤز عالمی، اؤز “یوواسی” واردی. آما ایکیسی ده دوغما و یاخین اولدوقلارینی دایم حیس ائدیردیلر.
اونلار حیس ائدیردیلر کی، هاراداسا، بیر قدر اوزاقدا، هلهلیک اونلارین سسی چاتمایان داها گئنیش، داها ایشیقلی بیر عالم وار.
اونلار امینایدیلر کی، گونلرین بیر گونو همین او گئنیش عالمه چیخاجاق، همین او ایشیقلی دونیایا قدم باساجاقلار. دئیه سن، او گون یاخینلاشماقدا ایدی. اونلار تلهسیردیلر. اونو دا اولدن دویوردولار کی، او گئنیش، او ایشیقلی عالمده اونلاری گؤزلهینلر وار.
سون واختلار اونلارین ایستی، ایلیق “یوواسینا” بیر سویوقلوق چؤکمکده ایدی. دوزدور، اونلار هله ایستی سویوغون نه اولدوغونو دوز عمللی بیلمیردیلر. آما اؤز کیچیک ووجودلاری ایله حیس ائدیردیلر کی، اونلارین هوسله، حسرتله گؤزلهدیکلری ایشیق گئت گئده اوزاقلارا چکیلمکدهدیر. سانکی کیمسه او ایشیغی اوغورلاماق ایستهییردی. اونلارسا بو ایشیقسیز یاشایا بیلمزدیلر….
– اونو ردد ائله گئتسین.
– واللاه، اورهگیم گلمیر.
– اوچو وار، بسیمیزدیر. بیری ده بو یاندان گلمک ایستهییر. کیمدیر اونو ساخلایان؟ آغیر زمانهدیر، چؤرک چاتدیرماق اولمور.
– آللاه یاراتدیغینین روزیسینی اؤزوندن قاباق وئریر.
– بوش بوش دانیشما. بورادا آللاهلیق بیر ایش یوخدور. دئدیم، ردد ائله گئتسین…
– یئددی آیلیقدیر…
– لاپ اولسون دوققوز آیلیق.
– یئکه اوشاقدیر… اورهگیمین آلتیندا ترپهنیر… لاپ نفهسینی ده حیس ائدیرم…
– نه اولسون کی؟
– من اونو محو ائدیم؟ اؤز اوشاغیمین، اؤز بطنیمده کی کؤرپهنین قاتیلی اولوم؟ آللاه بونو باغیشلاماز منه…
– یئنه باشلادین؟ یئنه آللاه بنده صؤحبتی؟ –
– آخی…
– معناسیز شئیلر دانیشیرسان، واللاه. حاضیرلاش، صاباح قونشونون ماشینیندا آپاراجام سنی شهره. اورادا تانیش حکیم وار. دوغراییب آتسین…
– گوناها باتارام…
– نه گوناه؟ بیم تکجه بیزیک بو جور گوناها باتان؟ بیم گؤرونمهمیش ایشدیر؟ بونو هامی ائلهییر کی… اوندا بوتون دونیا گوناه ایچیندهدیر کی… یاخچی کی، بو باره ده جینایت مجللهسینده بیر شئی یوخدور. بلکه ده وار، منیم خبریم یوخدور… حاضیرلاش. صاباح گئدیریک…
– آخی…
– آخیسی زادی یوخدور. بیزیم نییمیزه لازیمدیر بیر چتن کولفت؟ ائله اوشاق دوغوب تؤرتمک بو کاسیبلارین آلنینا یازیلیب دئیه سن. باخ گؤر بو وارلیلارین، میلیون قازانانلارین نئچه اوشاغی وار؟ بیر یا، اوزاقباشی، ایکی… آما بو کاسیب بدبخت… منیم بؤیوک کولفتی ساخلاماق ایمکانیم هاراداندیر؟ فهلهیم، داش یونانام، ناظیر زاد دئییلم کی… بیر الیمه باخ، گؤر نه گوندهدیر، لاپ یونولمامیش داش پارچاسینا اوخشاییر…
– سن منی آنلاماق ایستمیرسن…
– سن ده منی…
…
سویوق. ظولمت. سوکوت.
اوللر حیس ائدیردیلر کی، اونلاری دویان، اونلاری بیر قدر، اوزاقدان دا اولسا بئله، اوخشایان بیر ال وار. ایندی بو ال ده سویوموشدو سانکی.
باجی اؤز عالمینده ایدی: او، اؤزونون ساکیت “یوواسیندا”آرین آرخایین”دینجه لیردی – “.
قارداش نسه ناراحات ایدی: اونون دینجلمک فیکری یوخدو، اتجه بالا قوش کیمی چیرپینیردی.
بیر دفعه بوغوق بیر اوغولتو ائشیتدیلر. سانکی اونلاری هاراسا، اوزاق، اوزاق اولدوغو قدر ده قارانلیق بیر یئره آپاریردیلار.
اونلار، قارداش و باجی، ایشیغا چیخماق ایستهییردیلر. بس هارادا ایدی او ایشیق؟ نییه گؤرونموردو؟ عکسینه، اونلار ظولمته دوغرو اوزوردولر. اونلارین هر ایکیسی یئرلرینده ترپنمهیه باشلادیلار…
سونرا اوغولتو کسدی…
یئنه سوکوت.
آز سونرا اینیلتی ائشیدیلدی.
اوزاقدا سویوق بیر شئیین ایشیلتیسی دویولدو. یوخ، بو، اونلارین چوخدان بری گؤزلهدیکلری ایشیق دئییلدی. او سویوق ایشیق، او سویوق پاریلتی اؤزو ایلنسه بیر فلاکت گتیرمکده ایدی. بو، لاپ آیدین حیس اولونماقدا ایدی.
اونلارین جانیندان بیر اوشوتمه کئچدی.
قارداش بیر زامان اؤز باجیسی اوچون نسه ائتمک، اونا نسه اؤزونون ده بیلمهدیگی خوش بیر ایلتیفات گؤسترمک ایسته ییردی.
دئیه سن، ایندی بونون واختی گلیب یئتیشمیشدی.
اینیلتی گئت گئده آرتماقدا ایدی.
اونون اؤز باجیسینا “کؤمک ائتمک” زامانی یئتیشمیشدی. باجیسینین قورخویا دوشدویونو آشکارجا حیس ائدیردی. قیز “یووانین” لاپ “درینلیگینه” چکیلمیشدی. قارداش اونو سانکی یاخینلاشان مودهیش فلاکتدن قوروماق اوچون ایرهلیگه دوغرو دارتیندی. هر نئجه اولسا دا او، اؤزونو باجیسیندان قوچاق و جسارتلی حساب ائدیردی.
ایندی اینیلتی قیشقیریغا چئوریلمیشدی.
سویوق پاریلتی یاخینلاشماقدا ایدی.
هر طرف قیرمیزی رنگه بویانمیشدی. اونلار رنگلری هله تام آیدینلیغی ایله سئچه بیلمسهلر ده حیس ائدیردیلر کی، بو، اونلارین چوخدان بری گؤزلهدیکلری ایشیغین رنگی دئییل. بو، نسه باشقا ایشیق ایدی. اصلینده، بو، سویوق ایشارتینین گتیردیگی بیر رنگ، قان رنگی ایدی. بو، لاپ یاخیندا اولان، اونلارا دوغرو سورونن فلاکتین رنگی ایدی.
ایندی اونلار، قارداش و باجی، ال اله وئریب بو قارانلیق عالمدن خیلاص اولماق ایستهییردیلر، آما اونلارین اللری بیر بیرینه چاتماییردی.
ایندی اونلار آغیز آغیزا وئریب قیشقیرماق ایسته ییردیلر، آما اونلارین سسی بیر بیرینه یئتمه ییردی.
سویوق پاریلتی اولجه اونون، قارداشین سینه سینه دیرندی. نسه خیرچیلدادی.قارداش لاپ”درینلییه” چکیلمیش باجیسینین چیرپیندیغینی آیدینجا حیس ائدیردی. داها سونرا بو سویوق ایشارتی درینلیی، باجینین سیغینیب تیتره دیگی “یووایا” دوغرو سورونمهیه باشلادی…
بایاقکی قیشقیریقی و اینیلتینی هیچقیریق عوض ائتمیشدی…
…
– یوخ، آللاه بو گوناهی باغیشلامایاجاق…
– یئنه ده آللاه؟ آللاهینا شوکور ائت کی، ساغ سالامات قورتاردین. بو معناسیز فیکیرلری ده باشیندان آت گئتسین…
– ائکیز ایمیش سن دئمه..
– نه؟ ائکیز؟
– هه ده…بیری اوغلان ایمیش، او بیریسی قیز… حکیم اولجه اوغلانی گؤتوروب. سونرا بیلیب کی، بیری ده وار. قیز… بیزیم اوچ اوغلوموز وار، من همیشه قیز آرزولاییردیم. باجیسیز دا قارداش اولار؟ بیز باجی قارداشی محو ائلهدیک. من ایندی اؤزومو جللاد یئرینده گؤرورم. من قاتیلم… ایکی آدامین قاتیلی…
– بس ایندییجن بونو حیس ائتمهمیشدین؟
– نهیی؟
– اونلارین جوت اولدوغونو؟
– یوخ… بیر ده کی، ایندی بونو بیلمگین نه معناسی وار کی؟..
– یوخ ائی… بیر وار بیرینی ردد ائدهسن، بیری ده وار ایکسینی بیردن…
– نه فرقی وار کی؟ من قاتیلم، قاتیل… یا بیرینین قاتیلی اولدون، یا دا ایکیسینین…
– گؤرن اونلاری هارادا دفن ائدهجکلر؟
– دفن؟ بیم بطنده محو ائدیلن اوشاقلاری دفن ائدیرلر کی؟..
هر طرفه سویوق بیر سوکوت چؤکموشدو


text:
عراقدا پکاکالی ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگنین فرات قالخانی بؤلگهسینده باریش و گۆونلیک اورتامینی پوزماسینا ایجازه وئرمهیهجییک"
سوریهنین قوزئیینده فرات قالخانی بؤلگهسینه آتیش ائدن بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی.
میللی ساوونما باخانلیغیندان وئریلهن آچیقلامادا،
"ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگنین فرات قالخانی بؤلگهسینده باریش و گۆونلیک اورتامینی پوزماسینا ایجازه وئرمهیهجییک. قهرمان تۆرک سلاحلی گۆجلریمیز سوریهنین قوزئیینده فرات قالخانی بؤلگهسینه آتیش ائدن بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۳ تروریستی ائتکیسیز حالا گتیردی" ایفادهلرینه یئر وئریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
میت-دن عملیات: قولدورباشی ضررسیزلشدیریلدی
یونانیستان ساحللرینده قاییق قضاسی نتیجهسینده آزی 15 کوچمن حیاتینی ایتیریب
یونانیستانین میدیللی آداسی یاخینلیغیندا مهاجیرلری داشییان قاییغین قضایا اوغراماسی نتیجهسینده ان آزی 15 نفر هلاک اولوب.
ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان نوماییشلر 19-جو گونونده داوام ائدرکن اعتراض لارا لیسه(دبیرستان) شاگیردلری قاتیلماسی دقت چکیر.


text:
پوئرتو د سان بیسنته
پوئرتو د سان بیسنته (ایسپانجا: Puerto de San Vicente) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و تولدو اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۴۶ کیلومتر موربّع دیر. ۷۳۶ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۰۲ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Puerto de San Vicente (España)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پوئرتو د سان بیسنته گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ائلخانیلر
ائلخانیلر دؤولتی و یا هولاکولر دؤولتی – ۱۲۵۶-جی ایلده چنگیزخانین نوهسی هولاکوخان (۱۲۵۶-۱۲۶۵) طرفیندن یارائدیلمیش دؤولت.[۳]
اوْنون حاکملری ائلخان آدلاندیریلدیغینا گؤره بۇ دؤولته، بیرده ائلخانیلر دؤولتی ده دئییلیر. "ائلخان" آدی "تابع اوْلان خانلیق" معناسینی وئریر.
تاریخی[دَییشدیر]
جانیشینلر دؤورو[دَییشدیر]
۱۲۳۱-جی ایلده موغوللار چورموقون نویون یۆروش تشکیل ائتدیلر. اوْنون اوْردوسو جلال الددین منگبورنینی مغلوب ائدهرک توْرپاقلارینی اله کئچیردی. آذربایجان و ایران ۱۲۵۶-جی ایلدک موغول ایمپیراتورلوغونون جانیشینی طرفیندن ایداره ائدیلدی.
جانیشینلر[دَییشدیر]
- چورموقون نویون (۱۲۳۱-۱۲۴۱)
- بایجو نویون (۱۲۴۱-۱۲۵۵)
۱۲۵۵-جی ایلده مؤنگه خاقان طرفیندن غربه گؤندریلن هولاکوخان بایجونو عوض ائتدی. ۱۲۵۸-جی ایلده بغدادی آلاراق عباسی خلافتینه سوْن قوْیدو. آنادولو سلجوقیلر دؤولتینی اؤزونه تابع ائتدی. موغوللار آنادولونون علم، مدنیت و تیجارت مرکزلری اوْلان شهرلری داغیتدیلار و یاغمالادیلار. بۇ دؤورده آنادولودا تیجارت ضعیفلهدی. تورکلر شرقی و مرکزی آنادولودان غرب بؤلگهلرینه دۇغرو کؤچمک مجبوریتینده قالدیلار. موغوللار آنادولو سلجوقیلر دؤولتینین ییخیلماسیندا اؤنملی روْل اوْینادیلار.
ائلخانیلر دؤولتینین اراضیلری فارس خلیجیندن دربنده و آمودریا چایی چاییندان میصره قدر اۇزانیردی. اؤلکهنین ان باشلیجا و مؤهوم مملکتی آذربایجان ایدی. محض بۇرادا دؤولتین باشکندلاری، اوّلجه مراغه، داها سوْنرا ایسه تبریز یئرلهشیردی. هولاکو خانین وفاتیندان سوْنرا اؤلکهده مرکزی حاکمیّت بیر قدر ضعیفلهدی. شیمالدا یئرلَشن آلتین اوردو (۱۲۲۶-۱۵۰۲) حؤکمدارلار ی بۇندان ایستیفاده ائتمهیه جهد گؤستردیلر. ۱۲۶۵، ۱۲۸۸، ۱۲۹۰-جی ایللر اوْنلار دؤولتین شیمال ایالتلرینه یوروشلر ائتمیش دیلر. بۇ یوروشلرده ایلک نؤوبهده، آذربایجان اهالیسی، شهر و کندلری ضرر چکدی.
ائلخانیلر سوریه و فیلیسطینی ایشغال ائتدیکدن سوْنرا میصره دۇغرو ایرلیلمهیه باشلادیلار. آنجاق مملوکلر این جلوت دؤیوشونده ائلخانیلری مغلوبیته اۇغراداراق فیلیسطین و سوریه دان چیخاردیلار (۱۲۶۰). مملوک سلطانی بیرینجی بایبارس ائلخانیلری ایکینجی دفعه البیستاندا مغلوب ائتدی (۱۲۷۷). مملوکلر طرفیندن معروض قالدیقلاری مغلوبیتلردن باشقا ائلخانیلر هئچ بیر ساواشنی اۇدوزماییبلار.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
کیم قارغاییب سنی، داها گولمور اوزون وطن؟!
کیم یاندیریب سنی بئله گؤینور کؤزون وطن؟!
گؤی ده اسیرگهییر دؤشونو ذرره یاغماییر
اود پوسگورور،نئجولدو بولاقلار بوزون وطن؟!
سیرداش اولار قیزی آنایا، سؤیله محرمم
شرح ائت منه بو چاپقی- تالانلیق رازین وطن!
شَن گونلرین نئجولدو قریب آغلیسان آنا؟
سیندین او گون سیتمله قیریلدی “سازین” وطن!
نانکور قودوزلار هر نهیینی غارت ائتدیلر
آه چک کی بلکه اونلاری توتسون دوزون وطن!
گَل قوی سینیق بو کؤکسومه باش آخ بلالیجهم!!
جان -جان اؤزوم چکیم او چکیلمز نازین وطن!
سیل گوزلرین، قادان منه، گول، ائتمه قاش-قاباق
گول اوزلره یاراشماییر هئچ واخت حوزون وطن!
قیش قالماییبدی قالمییاجاق دا گؤزل آنام
بیر گون گَلَر گولوستان اولار داغ- دوزون وطن!
باتلاق، شوراندا قورباغالار شنلیک ائیلهییر
بیر گون گَلَر دنیز قوشو، اؤردک، غازین وطن!
او بختهور گونون، نه بیلیم بلکه اولمایام
یاد ائت واریدی بیر دَلی شاعیر قیزین وطن!
کیم قارغاییب سنی، داها گولمور اوزون وطن؟!


text:
`پاتریوت` نتیجهلر
خبرلر [24]
- آلمانیا و هوللاندیا “پاتریوت”لاری دوغو جیناهی اوچون سلوواکیایا گؤندریلیر
- آمریکانین عربیستانا پاتریوت گؤندردیگی ادعا ائدیلدی
- آمریکا لهستانا پاتریوت گؤندریر
- جمهور باشقانی اردوغاندان اس-400 آچیقلاماسی
- ابراهیم کالین بلومبرگ کانالینا موصاحیبه وئریب
- "چاووش اوغلو:"بیز اس-400 لری انباردا ساخلاماق اوچون آلمامیشیق، احتیاجیمیز وار"
- آخار: اؤز میللی ساواش اوچاغیمیزی یاپاریق
- قطر ایله امریکا آراسیندا امکداشلیغا دایر بئش موقاویله ایمضالانیب
- ساوونما سیستمینین سورهسی اوزادیلدی
- روسیا اورتا دوغو ایله باغلی خبردارلیق ائتدی
- "پاتریوت" مدافعه سیستمینین مودتی بو ایلین سونونا قدر اوزادیلدی
- تورکیهدن اس-400 و "پاتریوت" آچیقلاماسی
- آمریکا بیر ساواش گمیسی داها گؤندردی
- حولوصی آکار:"تورکیه-یه یؤنلدیلمیش هر هانسی ترور تهدیدینی قبول ائده بیلمریک"
- اردوغان: آمریکا و آوروپا حدلرینی بیلمهلری لازیم
- عمر چلیک:" امریکا طرفدن گلن آچیقلامالار سرحدی آشدی"
- پاتریوت اوچون مذاکرهلر باشلادی
- مولود چاووش اوغلودان منبیچ آچیقلاماسی
- امریکا نوماینده هئیتی تورکیه-یه گلدی
- تورکیه-نین گؤزوندن هفتهنین آنالیزی (1)


text:
قورشون و شعر / مسعود هارای کیتاب تانېتېمې ایچیمده اؤزگۆرلۆک هوَسیندن، دۆشمانلارېم هۆرکۆر͵ یۏلداشلارېم قۏرخور. بیلمَم͵ یۏلداشلارېممې دۆشمان! یۏخ’سا، دۆشمانلارېممې، دۏستلارېم! یالنېز͵ دۆشمانلارېم’لا عئینی یئرده دَڲیلم. بیر تک، قۏرخاق دۏستلارېمې …Read More »
سنسیزلیکلریم سنین’له / رضوان حاجیقاسملو(جانای)
سنسیزلیکلریم سنین’له / رضوان حاجیقاسملو(جانای) سۏنا چاتیشمایان بیر حیکایهنین اینجیلری، وارسیز دۆنیانین وارلی سؤزلری….. بیرلیکده بونلاری اۆرکلریمیزده سرگیلهمک اۆچۆن، بو بیتیگی اۏخوماغا حاضیرلاناق! آذربایجانیمیزین آلچاقکؤنۆل سئویملی قادینی، سایین رضوان حاجیقاسملو’دان …Read More »
هدیـه شفاقت-ین “قاپی” آدلی شعر تۏپلوسو چاپدان چیخدی!
هدیـه شفاقت-ین “قاپی” آدلی شعر تۏپلوسو چاپدان چیخدی! قادین شعرینین آوانقاردلیغینی ایزلهینلر بو بیتیگی ألدن قاچیرماسینلار. بۏل-بۏل یئنیلیکلر، گؤزل ایماژلار و آوانقارد شعرینین اؤزللیکلرینی، بو بیتیکده ایزلهییب، شعر دۆنیاسینین گؤزللیکلرینی …Read More »
دومان بختیاریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!
قال (شعر تۏپلوسو) دومان بختیاریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده! بَنزَرگهلر / Bənzərgələrزاد (حیکایه تۏپلوسو) / رضا حسینی مرند (کیتاب…دومان / اکبر قاسمی (سؤز: دومان بختیاری)شعردهکی أبزارلار / دومان …Read More »
دۏکتۏر ارشد نظریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!
چکمهلی هاوا (تۆرکجه شعر تۏپلوسو) دۏکتۏر ارشد نظریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده! بَنزَرگهلر / Bənzərgələrبایراملېق! / ارشد نظری (حیکایه)زاد (حیکایه تۏپلوسو) / رضا حسینی مرند (کیتاب…کندیمیز کیتاب وقفی …Read More »
سحر خیاویدن ایکی شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!
آغریلاریم اؤزگه دَڲیل و… قادین دانیشیر سحر خیاویدن ایکی شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده! بَنزَرگهلر / Bənzərgələrزاد (حیکایه تۏپلوسو) / رضا حسینی مرند (کیتاب…آلچا گؤزۆندن گلسین / …Read More »
کیتاب تانیتیمی / یاواش یاواش سئودیم سنی / رامیز روشن
کیتاب تانیتیمی / یاواش یاواش سئودیم سنی / رامیز روشن یاواش یاواش سئودیم سنی سئچیلمیش شعرلر تۏپلوسو + ( ایکی اؤزل دانیشیق ) رامیز روشن حاضیرلایان: سعید موغانلی یاییملایان: اختر تبریز …Read More »
دۏغولمایان اوشاغا بیر مکتوب / ذکیه ذولفقاری (کیتاب تانېتېمې)
دۏغولمایان اوشاغا بیر مکتوب / ذکیه ذولفقاری (کیتاب تانېتېمې) “اۏریانا فالاچی”نین “lettera a un bambino mai nato” بیتیڲی تۆرکجهیه چئویریلدی. ایتالیالې گۆندهلیکچی و یازار ” اۏریانا فالاچی”نین بو بیتیڲی تۆرکجهده ” …Read More »
آغیز لؤوحهلر11 / آذ / ناصر منظوری
کیتاب تانیتیمی آذ «آغیز لؤوحهلر» سیرا کیتابلارینین بو ساییسی (۱۱)ـده «آذ» سؤزجوگونون معناسی «دان» چاغیندا «خوش طالع، اوغور و دؤولت» مفهوموندا اولان سککیز ساچاقلی دان اولدوزو، آی و گونشین تاپیلماسی …Read More »
اوشویور کاپشنیم / رعنا زارع
اوشویور کاپشنیم بیر کامیون قورخو و سارایین سون اعترافلاری کیتابینین بیرلشیمی یازار : رعنا زارع یارپاق سایی: 142 صحفه بیچیم : رقعی(A5) دهیر : 9000 تومن بوتا یاییم ائوی …Read More »


text:
بیر محلله نین ایچینده بیر قوجا قاری یاشاییرمییش. بونون ائوینین حیه طینده بیر حووض وار ایمیش. بو حووض دا بالیقلار یاشاییرمیش. بو ائوین دامیندا قارا پیشیک وارایدی. بو پیشییین بالیقلاردا گؤزو وارایدی. او قوقوجا قاری هرگون اوتوروب، بالیقلارین اویناماسینا باخاردی. آمما بیرگون قاری ائوی تمیزله ییردی باشی قاریشمیشدی و پیشیک ده چوخ سئوینیردی کی بالیقلاری توتوب، ناهارا یئیه جک. بیردن- بیره حووضا یاخینلاشیب، ایچینه آتیلیب،؛ بالیغی توتدو آمما او بالیق الیندن زویوبف قاچدی. قوجا قاری دا سو سه سینی ائشیدنده حیه طه قاچیب، او پیشی یه دئدی کی سنه دئمیشم بیرده منیم بالیقلاریمی توتوب یئسن نه اولار! قوجا قاری پیشیین قولاقلاریندان توتوب، شریطه آسلادی.
یک پاسخ
-
بو گؤزل کیچیک باجیمیز گله جه یین ان بؤیوک یازار و شاعیرلریندن بیری اولا بیلیر.من اؤز نؤبه مده بو کیچیک باجیمیزا باشاریلار آرزو ائدیرم.و بیر شئی ده کی دئمه لییم بئله کیچیک یاشلاردا فارسجا یازماق داها راحات اولوردو آمما بو باجیمیز تورک جه یازماغی ترجیح ائدیب کی بودا بیر داها بؤیوک جسارت دیر اوماریم بئجه ریلی اولور.


text:
اوکراینانین ناتو-دان طلبلری
اوکراینا دوولت باشقانلیغی اوفیسینین موشاویری میخائیل پودولیاک روسیا ایله محاربنی دایاندیرماق اوچون آغیر سلاحلارا احتیاج دویدوقلارینی بیان ائدیب.
اوکراینا دوولت باشقانلیغی اوفیسینین موشاویری میخائیل پودولیاک روسیا ایله محاربنی دایاندیرماق اوچون آغیر سلاحلارا احتیاج دویدوقلارینی بیان ائدیب.
میخائیل پودولیاک توییتر حسابیندان یازیب: "آچیغینی دئییم کی، محاربنی بیتیرمک و روسیانی اوکراینادان قووماق اوچون بیزه 155 mm چاپلی 1000 توپ، 500 تانک، 300 چوخلو فیرلاتما راکت سیستمی، 2000 زره لی آراج و 1000 پیلوتسوز اوچوش آپاراتی لازیمدیر.
اوکراینا بو مسئله ایله باغلی ژوئنین 15-ده کئچیریلهجک ناتو ساوونما ناظیرلرینین توپلانتیسیندان قرار گؤزلییر".
ایلگیلیلی خبرلر
ایران-دا اعتراض لار 17-جی گونده ده داوام ائدیب
ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر.
ایران-دا گون عرضینده کوروناویروسدان 9 نفر اؤلوب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
پ.کا.کا/ی.پ.گ-نین 7 عضوو ضررسیزلشدیریلیب
سوریه-نین قوزیی ینده "فرات قالخانی" عملیاتی بؤلگهسینه هوجوم ائتمهیه حاضیرلاشدیقلاری معین ائدیلن بؤلوجو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-نین 7 عضوو ضررسیزلشدیریلیب.


text:
کئچمیش دانیشیقدا روم کلیساسی نین مسیحیتی لاتینچیلیک خدمتینه آلدیغیندان علی شریعتی نین الهام آلدیغی و شیعه لیگی فارسلیق خدمتینه آلاراق "ایران فرهنگی" دئیه فارس ایستعمارچیلیغینا اساس یاراتماسی اوچون "تشیع علوی" آنلاییشینی اورتایا آتدیغی اوزره بیلگی وئردیک. بو دانیشیقدا تاریخده تورک شاهلاری فارسلیغا ائتدیکلری خدمتلر اوزره تورکلره نانکؤرلوق ائتدیگی اوزره بیلگی وئرمگه چالیشاجاییق.
علی شریعتی غزنه لیلر و سلجوقلولارین فارس دیلینه ائتدیکلری خدمتی نانکؤرلوقلا قیمتلندیرمیش، اوخویوروق:
"... چوخلو اؤزگه حؤکومتلر، سلوکیه، عرب، اوغوز و غزنه لی، سلجوقلو، موغول حؤکومتلری یالنیز ملی روحیه و ملی مدنیتی ضعیفلتمک و بو ملتی اؤز تاریخی باغلاریندان آییرماقلا اونا حاکیم اولابیلرمیشلر. بو دئدیکلریمیزین اَن یاخشی، قاباریق اؤرنک و نمونه سی سلطان ماحمود غزنه لیدیر. او اؤز باشاریقسیزلیغینی و فردوسینی اؤزوندن اوزاقلاتماق اوچون دئمیش: "بو کتابدا روستم ناغیلیندن باشقا هئچ نه یوخدور. منیم قوشونومدا چوخلو روستملر وار". سیستان تاریخینده یازیلدیغینا گؤره اوندان داها آنلاملی و اهمیتلی سی فردوسی نین وئردیگی جاوابیدیر: "فردوسی سلطان ماحمودون قارشیسیندا یئری اؤپه رک دئمیش: "من اونو بیلمیرم. آنجاق بوگونه دک یئر اوزونده روستم دک بیری دوغولمامیش!!""[i].
اوسته نانکؤر ایفاده سینی ایشلتدیم. او دا بونا خاطیر: فردوسی سلطان محمود غزنلی نین حاکیمیتی آلتیندا تورک شاهلیغینا مدح و ثنا یازار و اونون سیاسی و نظامی باشاریغی آچی و زاویه-دن هیجان کئچیررکن "سیستان" ایران تورپاغی ساییلمازمیش. بو دوغرولتودا فردوسیدن ائشیدیریک:
" ز آخر چَمان بارهای برنشست --- به کردار ترکان میان را ببست
از ايران ره سيستان بر گرفت --- از آن كارها مانده اندر شگفت .."[ii]
ترجمه: "سونوندا سئوینه رک (ناز و خرامان) آتا میندی- تورکلرین داورانیشی ایله آرانی کسدی؛ ایراندان سیستانا یوللاندی- اونون داورانیشلاری تعجب ایله حاللاندی"
اوسته گؤروندوگو کیمی فردوسی زامانینداکی ایران آنلاییشی بوگونکو فارس ایستعمار یانچیلاری فارس اولمایان ملی توپلوملارا تحمیل ائتمگه چالیشدیقلاری "فارس ایمپراتورلوغو" آنلاییشی دئییلمیش. فردوسی و فردوسیدن قاباقکی تاریخی "ایران، ائرانئز، ائراوئژ" آنلاییشلاری اصلینده "اورتا آسیا" ایله "هیند چایی" آراسینداکی بؤلگه لر ساییلارمیش. دئمک، تاریخی فاکتلار ایله باغلاشمایان هر هانکی سامان چؤپوندن داغ دوزتمگه چالیشماق تاریخ قایناقلاری و فاکتلاری ایله اوست اوسته دوشمز. اوسته لیک و بعلاوه غزنه لیلرین و سلجوقلولارین قیلینج وورماقلاری و ظفرلری نین سونوچ و نتیجه سی اولاراق تورکلر واسیطه سی ایله "ایران" آنلاییشی گئنیشلنمگه و شرقدن غربه دوغرو گتیریلمگه باشلانمیش[iii]. دئمک، فارس ملیتچیلری نین ائتدیکلری جعل ماهیتلی ایفاده لر و فردوسی نین آغزینا سؤز قویماغا چالیشدیقلاری تاریخی فاکتلار ایله اوست اوسته دوشمز. کئچن دانیشیقلاردا فروسی نین سلطان ماحمود غزنه لی اوزره اؤوگو و مدح یازمالاریندان اورتایا قویاراق تاریخ جعل ائتمه نین فارسلیق اوچون هر هانکی بیر یاخشی سونوچ و نتیجه وئرمگه جگی اوزره بیلگی وئردیک.
"آنجاق صفویلیک بو مدنیتدن، بو جهاد و قان ایله سوواریلمیش میراثدان اؤز یونولمامیش قومیت، نظامیلیک و متعصب سلطانلیق قدرتی نی و حؤکومتی نی خالقا یوکلمک و خالقین اعتقادینی حاکییمت خدمتینه آلاراق عثمانلی علیهینه ساواش آچماق و آوروپا مسیحیتی نین اویونلاری و توطعه سی ایله آوروپانین شرق جغرافی بؤلگه لرینه و مدیترانه یه مسلط اولموش عثمانلیلار طرفیندن ایران و شیعه لیک اطرافینا بیر قارا دیوار هؤره رک بیزدن و بیزیم مدنیتدن بیر آدا و جزیره اولوشدورموش. بئله لیکله اسلام تاریخیندن، قرآندان و ایسلام دونیاسیندان بیزیم علاقه میزی و رابیطه میزی قوپاراراق نئچه نسیلدن سونرا بو هؤرولموش دیوارین ایچینده دونموش جهالت، اؤلومجول ورشکستلیک و چؤکوش ایله اوزلشمیش. نتیجه اعتیباری ایله مرتجعلیک، دورقونلوق ایله اوزله شه رک تاریخده کی انقلابچیلیق دعوتی بیر متعصب و ظاهرپرست فرقه دورومونا و وضعیتینه دوشه رک سیاستچیلرین و قولو چوماقلیلارین ایشینه یارامیش"[iv].
اوسته گؤروندوگو کیمی علی شریعتی تاریخده باش وئرمیش اولای و اتفاقلاری بیر تاریخچی کیمی دئییل، بیر ساوادسیز فارس ملیتچیسی کیمی آنالیز ائتمگه چالیشار. کئچمیش دانیشیقدا ایشاره اولدوغو کیمی علی شریعتی بیر یاندان صفویلرین شیعه لیگی حاکیمیت ساحه سینه قالدیرماقلارینی و منسجم دؤلت یاراتدیقلارینی تاریخده کی ساسانلی دؤلتینه دوگونلمیشلر دئیه بو گلیشمه نی آلقیشلار. باشقا یاندان شیعه لیگی اساس گؤتورمکله آذربایجان صفویلیک دؤلتی نین اؤزلشدیکلری چتینلیکلرینه قاتلاشماق یئرینه اونلارا کورک چئویرمگه و فارسلیق اوچون ماتم توتماغا، و صفویلری فارسلیغی اسلام تاریخیندن، ایسلام مدنیتیندن و ایسلام دونیاسیندان قوپارماقدا سوچلار و متهم ائدر. بو آرادا شیعه لیک قطاریندان دالی قالماق ایستمدیگی اوچون "ميراث پر از خون و تلاش و جهاد و ايثار" دئیه شیعه لیک آنلاییشی اوزره انحصار ورثه لیک ادعاسیندا دا بولونماغا چالیشار. دئمک، شیعه لیک مسئله سی "ایثار و شهادت"-دیرسه، آذربایجان تورکلوگو شیعه لیک اوغروندا قارداش قانی آخیداراق، اؤز جانیندان کئچه رک آز قان تؤکمه میش، آز قوربانلیق وئرمه میش. ایثار و شهادتین سونوچ و نتیجه سی اولاراق منزوی اولماق پیسدیرسه، نه اوچون علی شریعتی "تشیع علوی" ایفاده سینی سنتی "شیعه لیک" یئرینه قویاراق شیعه لیگی فارسلیغین و فارس ایستعمارچیلیغی نین خدمتینه آلماغا چالیشار؟ گؤروندوگو کیمی علی شریعتی لرین بو یاناشماقلاریندا و یوروملاریندا ایگنه نین اوجو قدر صداقت دئیه بیر آنلاییش یوخدور. دئمک، تاریخده باش وئرمیش حادثه لر دوغرو و دوزگوندورسه، اونو اولگو ائتمک لازیم؛ پیسدیرسه، اوندان عبرت درسی آلماق لازیم گؤرونرکن، علی شریعتی ندن و ندن یانا فارسلیغین حاکیمیت قابلیتینی آرتیرماق اوچون فارس حاکیمیتچیلیگینه مذهب اساسلی بیر حاکیمیت سیستیمی نظریه سی اولوشدورماغا چالیشار. اوسته لیک کئچمیشی پیسلرکن قلمه آلدیغی پیسلیکدن نه اوچون عبرت درس چیخارماق ایستمز؟ بئلنچی عوامفریبلیکله یاشانماقلارین سونوچ و نتیجه سی ایسه بوگون "جمهوری ایسلامی ایران" دئیه ایران ممالیکی محروسه سینده بیر مذهب اساسلی فارس حاکیمیت سیستیمی اولاراق اورتادادیر. اوندا دئمیش: "لعنت بر خود، که خود کردم!!". دئمک، فارس ائلیتی بو عوامفریب تئوریلر اساسیندا حرکت ائتدیکلری اوچون بوگون ایستر فارس ملی مذهبیلری، ایسترسه ده سیاستچیلری دوغرو و دوزگون حاکیمیت سیستیمی اولوشدورماق قابلیتینه مالیک اولمایاراق عربلیگه و تورکلوگه توهین ائتمگه، ایسلامیت و شیعه لیک آدینا اونلارین دیل و مدنیتلری نین چیچکلنمه سینه اجازه وئرمزلر. کئچمیشه دوغرو باخارساق، شیعه لیک آنلاییشی نین ایرانیت آنلاییشیی دئییل، یالنیز اینانج مسئله سی اولدوغو اوچون فارس شاعیرلری تورک حاکیمیتلری درباریندا مداحلیق و میرزه لیک ائدرکن تورک توپلولوقلاری شیعه و سنی ساواشلاری آپارمیش و بیر بیرلری نین قانلارینی بو یولدا تؤکموشلر.
علی شریعتی فارسلیق اوچون "تشیع علوی" آنلاییشینی اورتایا آتماسینا باخمایاراق اسلامیت دونیاسیندا نظریه باخیمیندان مانور وئرمک اوچون گلجه گه دوغرو دئییل، کئچه جه گه و کئچمیشه دوغرو نئهیلیستلیک دوشونجه لرینی حاللاندیرماغا و فارس اولمایان مسلمان توپلوملاری ابطال دئیه کئچمیشده آسیلیب قالماغی سفاریش ائتمگه چالیشار، اوخویوروق:
"صفویلیگین اورتایا چیخماسی ایله اسلام دونیاسی نین قدرتی (عثمانلی حؤکومتی) آرخادان قیلینجلانمیش، قارشی قارشییا توپ آتیشینا توتولاراق یئنیلگه یه و شکسته اوغرامیش. بئله بیر دوروم و وضعیتده ایسلام دونیاسی نین قدرت مرکزی میمون دک ایگلنمیش غرب حئیرانلیغی خسته لیگینه و مریضلیگینه توتولموش (ایضاح: بورادا علی شریعتی عثمانلیداکی گنج تورکلر حرکتینی و اونلارین عثمانلی امپراتورلوغونو یئنیلشمگه زورلاماق چابالارینی منظور ائدر). بئله لیکله اونلار (تورکلر) بوتون ایسلاما دایالی فخر ائده جکلرینی و بؤیوک تاریخلری نی داناراق "تورک اولماق" ایله غرور دویماغا باشلار. اون بئشینجی عصرده استانبولو فتح ائتمیش، بشریت تاریخینده یئنی بیر فصل آچمیش، اورتاچاق و قرون وسطانین سونونو، یئنی و مؤدئرن عصرین باشلانیشینی بللی و معین ائتمیش بیر مملکتین یئرینه یئنی تورکیه قورولموش!!. اونون فخر ائده جکلری یازی خطینی لاتینجه یه دگیشمک، تعطیل گونونو جمعه-دن بازارگونونه داشیماق اولموش. سونوندا انقلاب رهبری نین بویوروغو ایله مملکتین مستراحلاریندان آفتابالار قالدیریلمیش!! اوسته لیک عثمانلی نین تاریخ یارادان قوشونو غرب سرمایادارچیلیغی نین دیلنچیسی و اونون شرقده سؤمورگه چیلیق و ایستعمارچیلیق منافعی نین گودوکچوسو اولموش. آق دنیزین هامیسی، ائله جهده شرق آوروپا عثمانلی قوشونون قدرتی آلتیندا ایمیش. عثمانلی قوشونو مسیحیت امپراتورلوغونون باغرینا ساغالماز یارالار وورورموش. اؤتریش و ایتالیا مملکتلری نین بوغازلاریندان یاپیشاراق بوغماق اوزره ایمیش"[v].
اوسته گؤروندو کیمی علی شریعتی ایکی بیربیرینه ضدیتلی مقامدا یئر آلار. او بیر یاندان ایران ممالیکی محروسه سینده کی تورکلوک بیلینج و شعورونو باسدیرماق اوچون بیر چوخ فارس مؤللیفلری کیمی صفویلیگی پیسلمگه و صفویلیگی غرب دؤلتلرینه اویونجاق اولماقلا سوچلار و مقصر قلمه آلارکن باشقا یاندان تورکیه ده تورکلوک آنلاییشی نین درک ائدیلمه سیندن ده ناراحاتلیق حیسی کئچیرر. اوسته لیک فارسلیق مسئله سینده فارسلیق اوچون ایسلامیتدن "تشیع علوی" دئیه مستقیل بیر قرائت و اوخونوش اورتایا قویماغا چالیشارکن تورکلوک مسئله سینده تورکیه تورکلوگونون اؤز دیلی، مدنیتی و ملی کیملیگینی درک ائتمه سیندن ناراحات اولاراق تورکچه اوچون اویقون الیفبایا کئچمک مسئله سینی و تورکلوک اوچون مودئرنلشمگی باغیشلانماز بیر گوناه و کؤله لیک دئیه "ایگلنمیش مئیمونلار" قلمه آلار. علی شریعتی بو مسئله ده بیر آز داها ایلری گئده رک تورک الیفباسی نین عربچه-دن لاتینجه یه کئچیشینی و یئتددیلیک (هفته) تعطیل گونونون دونیویلشدیرمه سینی، آیاقیولوندا (مستراحدا) آفتابا یئرینه مودئرن توالئت سیستیمی نین یارادیلماسینی اسلامیت و انسانیت اوچون بیر فاجعه دئیه قلمه آلار. علی شریعتی عثمانلی امپراتورلوغونداکی ائتنیکلرین و ملی توپلوملارین ملتلشمکلری ایله بو ایمپراتورلوغون چؤکوشونو درک ائتمک ایستمه یه رک بوتون گوناهلاری یئنی تورکیه نین قوروجوسو اولان مصطفی کمال آتا تورکون بوینونا آتماغا و اونو غرب دؤلتلری نین موزدور کیمی قلمه آلماغا چالیشار. بئله لیکله تورکیه-ده عوام دینچی کسیم آراسیندا رغبت قازانمیش اولار. بو دوغرولتودا علی شریعتی اوزره تورکیه مطبوعاتیندا نهاد بیلگه و عایشه بایکال[vi] طرفیندن اونو پیغمبره بنزتمیش ایفاده لر ایله اوزله شیریک، اوخویوروق:
Bir toplulukta biraz sert konuşunca topluluktan biri üstada, "hep böyle konuşuyorsunuz, biraz da bizi rahatlatacak şeyler söyleseniz" diyor. Ali Şeriati şöyle cevaplıyor; "Ben sizi rahatlatmaya değil, rahatsız etmeye geldim. Ben esrar ve eroin miyim ki sizi rahatlatayım?"[vii]
اوسته گؤروندوگو کیمی علی شریعتی بیر شارلاتان اولاراق فارسلیق اوچون ایسلامیتدن آیری و مستقل اوخونوش و قرائت اورتایا قویارکن فارس اولمایان توپلوملارا پیسلدیگی "اسلام تاریخی" ایله اوغراشماقلارینی سفاریش ائتمگه چالیشار. علی شریعتی عثمانلی ممالیکی محروسه سی ایله ایران ممالیکی محروسه سینی توتوشدورار و مقایسه ائده رک یازمیش، اوخویوروق:
"هر بیر نظردن اونون (عثمانلی نین) بدل نسخه سی ایراندا اولموش. بوتون شرق دونیاسیندا، بورادان چین تورپاقلارینا دک مدنیت و اسلام دوشونجه سی نین پارلاق مرکزی ایران اولموش. ایران مین ایل بویونجا دونیانین اَن بؤیوک مدنیتی نی و دونیا مدنیتی نین اولوشماسی و شکیللنمه سینده بؤیوک رولو اولموش و اثر قویموش. ایران اسلامین دوشونجه قدرتینی اؤزونده باریندیرار و تجلی ائدرکن تورکیه ده اسلامین نظامی قدرتینی اؤزونده باریندیرار و تجلی ائدرمیش. بو ایکی سی چولاق اولمالی ایمیشلر، چولاق دا اولدولار. ایران و تورکیه اسلام ایله ایلگی و علاقه لرینی قوپارمالی ایمیشلر، قوپارمیشلار دا"[viii].
ایران ممالیکی محروسه سی 300 ایل عرب دیلی و مدنیتی اساسیندا اداره اولونماسینی نظره آلارساق، مین ایل اسلام دونیاسینا تورکلرین حاکیم اولدوقلاری دؤنملری و زامانلاری علی شریعتی ایران مدنیتی نین اَن پارلاق و شرفلی چاغلاری دئیه قلمه آلار. دئمک، علی شریعتی "باز شناسی هویت ایرانی و اسلامی" کتابیندا "غلامان ترک" دئیه تورک شاهلارینا نفرت قوسماسینا باخمایاراق اؤزونده یاشاتمیش بو چلیشگه لی و ضدیتلی مقاملارا آیدینلیق گتیرمک قابلیتینده اولمازکن تورکیه تورکلرینی ایسلامسیز روحسوز بیر جسم و جسد قلمه آلارکن ایرانلی دئیه فارسلیغی ایسلامیتین دوشونن بئینی قلمه آلار. بئله لیکله فارس مدنیت راسیستی اولدوغونو دا یانسیتمیش اولار. دئمک، علی شریعتی بو آزدیریجی گؤروشلری اورتایا قویارکن بیر یاندان ایران ممالیکی محروسه سینی "ایران فرهنگی و فارسلیق" دئیه "ایسلام دونیاسی نین دوشونجه قودرتی نین مرکزی" و "عثمانلی امپراتورلوغو"نو ایسه "ایسلامیتین جسمی نظامی قودرتی نین مرکزی" قلمه آلار. علی شریعتی نین بئله بیر ایزلنیم بوراخماسی هئچ ده ساده دوشونولموش دئییل، او بیر یاندان عثمانلی ایمپراتورلوغونون کئچمیشده یئر اوزونده دانیلماز بیر گوج فاکتورو اولدوغونو وورقولارکن باشقا یاندان "ایرانیت" باخیمیندان فارسلیغین دوشونجه باخیمیندان "ذکالی" و اوستون مدنیتیه مالیک اولدوغو ادعاسینی اورتایا قویماغا چالیشار. بئله لیکله بیر داها اؤز فارس مدنیت راسیستی اولدوغونو سرگیلمیش گؤرونر. دئمک، تورکیه تورکونون روم کلیساسی و غرب دونیاسی قارشیسیندا بو نظامی گوجو هانکی بئیین و مغز ایله و نئجه اولوشدوردوغو اوزره علی شریعتی دوشونمک بیله ایستمز. یالنیز بو گوجو تورکلر ایسلاما بورجلو و مدیوندور دئیه مسئله نین اوزریندن سیوریشرکن اؤزونون بیر ایرانلی هنرمند یوخسا "فارس مدنیت راسیستی" تمثالینی اورتایا قویار. علی شریعتی ایران ممالیکی محروسه سینده کی تورک ملی بیلینجی و شعورونو باسدیرماق اوچون بیر یاندان تورکلوگون کئچمیش تاریخینی "غلامان ترک" دئیه کیچیمسه مه گه و تحقیر ائتمگه چالیشار، باشقا یاندان تورکیه جمهوریتی نین مودئرن بیر دؤلت اولماسینی فارسلیق اوچون بیر خطر دئیه اسلامیت و عثمانلی لیق قاوالینی چالماغا و تورک اوخوموش کسیمینی آوارا قویماغا چالیشار. علی شریعتی تورکلوگو تحقیر ائتمک اوچون یازمیش، اوخویوروق:
"ملتي که با روح اسلام زنده بود و غنا و قوتش را از اين فرهنگ مي گرفت و با اين روح برپا بود و ماهيت و شخصيتش را بر اساس آن گرفته بود، بايد تبديل مي شد به شبه فرنگي های پوک و پوچي همانند بچه خان های رؤسای قبايل بدوی قلب افريقا که استعمار برای دلالي ميان خود و بوميان از مردم بومي مي ساخت، مي تراشيد و رنگ مي زد و آسیمیله ها نامشان"
ترجمه: "اسلام ایله دیری اولان، زنگلینلیگینی، قدرتینی اسلام مدنیتیندن آلان ملت، اسلام روحو ایله آیاق اوسته ایمیش، اؤز ماهیتینی و شخصیتینی اسلامدان آلیرمیش. بو ملت آفریقانین مرکزینده کی صحرانشین قبیله رئیسلری نین اوشاقلاری دک آوروپالیلارا بنزر اولمالی ایمیش. سؤمورگه چی و ایستعمارچی گوجلر اونلاری (صحرانشین قبیله رئیسلری نین اوشاقلارینی) اؤزلری ایله یئرلی خالق آراسیندا دلال کیمی دیکتمگه و اونلارا سؤمورگه چیلیک و ایستعمارچیلیق دونو گئیدیررمیش. اونلارین آدی اریمیشلر، آسیمیله اولموشلار ایمیش"[ix].
اوسته گؤروندو کیمی علی شریعتی بورادا تورکلوگو تحقیر ائتمگه چالیشار. علی شریعتی فارسلیق اوچون اسلامیت قارشیسیندا "تشیع علوی" دئیه "شیعه لیگی" بیر آلتئرناتیو ایدئولوژی دئیه دیکتمه سینه باخمایاراق تورکلوک اوچون عوموم ایسلام آنلاییشینی تقدیم ائتمگه و اسلامسیز تورکلرین ملی و مدنی روحا مالیک اولمادیقلارینی ادعا ائدر. بئله لیکله تورکلری اؤز دیل و مدنیتلرینی درک ائتمکدن قاچیندیرماغا و سنتی ایسلام و اومتچیلیک ذهنیتی ایله یاشامالارینی فارسلیق اوچون اویقون حئساب ائدر. دئمک، تورک توپلوموندا تورک دیلی و مدنیتی آنلاییشی اولمادیقدا فارس دیلی و مدنیتی ایله ده مسلمان دئیه سورونمک اولارمیش. علی شریعتی نین نظرینه گؤره تورکیه جمهوریتی مودئرنلشمک ایله ایسلامیتدن اوزاقلاشاراق اؤزونو آفریقادا صحرانشین قبیله باشچیلاری نین اوشاقلاری نین دورومو و وضعیتینه سالمیش و غرب مدنیتینده اریمیش و آسیمیله اولموش بیر کؤله ساییلار. بو دا "غلامان ترک" دئیه تورک شاهلاری علیهینه علی شریعتی نین ایشلتدیگی ایفاده نین آیری بیر واریانتی ساییلار. علی شریعتی نین ترسیم ائتدیگی چیزگیلره اساسا فارسلیق چنبره سیندن تورکلرین اوزاق دوشمه سی اونلار اوچون وحشیلیک و بدویلیک ساییلارمیش. دئمک، ایچ ایستعمارچیلیق و فارس ایستعمارچیلیغی مطرح اولماسین دئیه علی شریعتی ایسلامیت آنلاییشینی بیر عوموم آنلاییش دئیه فارس اولمایان مسلمان توپلوملارا؛ او جومله-دن فارسلار ایله مذهبدش و چالیشارکن "تشیع علوی" ایدئولوژیسینی فارس دؤلتچیلیگی نین اساس نظریه سی و دوکترین نی قلمه آلار.
ایشیق سؤنمز، 16.10.2018
[i] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، ص 113.
[ii] ابولقاسم فردوسی، شاهنامه، پادشهی گستاسب صدو بیست ساله بود، بخش 28.
[iii] Smith, William (1980). "Ariana". Dictionary of Greek and Roman Geography. Boston: Little, Brown, and Co. pp. 210211. Retrieved 2013-05-10.
[iv] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، ص. 327
[v] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، ص. 329
[vi] Ayşe Baykal, Sartre mi, Şeriati mi?, Hürriyet: http://www.hurriyet.com.tr/sartre-mi-seriati-mi-36283008
[vii] Nihat Bilge, İslam Dünyasının 'Fikirleriyle Rahatsızlık Veren' Önemli Düşünce Adamı Ali Şeriati: https://onedio.com/haber/rahatsizlik-veren-dusunceleriyle-islam-dunyasinin-onemli-dusunce-adami-ali-seriati-490397
[viii] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، باخ اورادا.
[ix] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، ص. 329 330


text:
اویان نیوز:
آغالار قوت
کؤچورهن: وحید نریمان
نوت: بو یازیدا آغالار قوت، علی اکبر آدلی قوزئیلی یازارا دیل حاقیندا دوشونجهلرینی آچیقلاییر. یازیدا آغالار قوت، عرب و فارس دیلیندن آلینما سؤزجوکلر و «تورکییهجه»نین نیه بیزیم دیلیمیزی قورتارا بیلمیهجهیی حاقیندا دوشونجهلرینه داها آرتیق یئر وئرمیش دیر.
بیرینجی تئزیسیم: دیل تکجه اونسیت واسطهسی دئییلدیر، هم ده اونسیت واسطهسیدیر.
Hacettepe اونیوئرسیتینده اَسکی یونان دیلی معلیمیم، پروفئسسور س. بابور بیر دفعه درسده دئدی کی، اَسکی یونان دیلینده «Yέφῡpa» (قئفورا، qefura, qephura) ایله تورک دیلینده «کؤپرو» (کؤرپو – آ.ق.) بیر و عینی سؤزدور و دیلچیلر بو سؤزون اَسکی تورکجهدن یونانجایا، یوخسا یونانجادان اَسکی تورکجهیه کئچمهسی اوستونده راضیلیغا گله بیلمیرلر. بئله پروبلئملر تکجه دیلچیلیین پروبلئمی دئییلدیر، بورادا صحبت هانسی سیویلیزاسییانین هانسینا کؤرپو قورماغی اؤیرتمیش اولماسیندان گئدیر.
سونرالار اؤزوم اؤیرندیم کی، علمده حتی بو سؤزون ائرمنیجهkamurǰ سؤزوندن یارانا بیلجیی ده ادعا ائدیلمیش دیر. اَسکی تورکلر کسیلمیش حیوان ایچالاتلارینی هاوایلا کؤپوردوب، بیر-بیرینه باغلایاراق، سو اوستونه یان-یانا ییغیر، بئلهجه کؤرپو (کؤپرو) دوزلدردیلر. بو فاکت کؤرپو سؤزونون ده، کؤرپونون اؤزونون ده اَسکی تورکلردن یونانلارا کئچمیش اولدوغونو اثبات ائدیر. بونا بنزر بیر مباحیثه یازماق دئمک اولان بیت- (بیتیک، پیتی) کؤکو اوستونده ده گئدیر؛ بیر سیرا دیلچیلر بو سؤزون چینجهدن اَسکی تورکجهیه کئچدیینی، باشقالاری ایسه اَسکی تورکجهدن چینجهیه کئچدیینی سؤیلییرلر. بو، «یازماغی کیم کیمه اؤیردیب» داواسی دیر.
بو مثاللاری اونا گؤره وئریرم کی، علمی-نظری آراشدیرمالاردان، پسیخوانالیزدن، کریمینالیستیکادان یاخشی خبردار اولان بیر یازیچی کیمی علی اکبر ده بیلیر کی، بعضن بیرجه سؤز هانسیسا فاکتین یئگانه دلیلی، کشفئتدیریجیسی اولور (heuristika). مثلاً، عربجه ساییلان «دین» سؤزو آوئستا دیلینده «دائنا» کیمی سسلنمیش دیر و تکجه ائله بو فاکت ایسلام دینینین فورمالاشماسیندا آوئستا کولتورونون رولونو ایفشا ائتمیش اولور.
آنجاق بیر یازیچی، اؤزو ده آرتیق آوروپادا دا اوخونان بیر یازیچی، منجه، بئله یازا بیلمهمهلیدیر: «آغالار، عزیزیم، توتاق کی، یازدیقلارین یوزده یوز دوغرودور. سونرا؟ یعنی نه دییشیر؟ [...] تورکییهجهدن آذربایجانجایا کئچهن یوز، ایکی یوز، اوچ یوز سؤزون هامیسیندان ایمتینا ائدینجه جمعیتیمیزین علمی، مدنی، سیاسی، اقتصادی حیاتیندا نه لر دییشهجک، هانسی ایرلیلهییشلر گؤزلهنیلیر، نه قازاناجاغیق؟»
اوندا عینی منتیقله: اؤلکهمیزده هامی تئاتر تاماشالارینا گئتسه، اقتصادی حیاتیمیزدا نسه دییشر؟ خالقیمیز فلسفه کیتابلاری اوخوسا دئموکراتییا قورا بیلریک؟ هامی داراشیب دونیا ادبیاتی اوخوسا، ائله علی اکبرین اؤزونون رومانلارینی اوخوساق نسه قازاناریق؟ مسئلهنی بئله، بیرباشا مئرکانتیل، لوکراتیو گؤزله اؤلچه بیلمریک، منیم عزیز دوستوم. اینسانلار دوزگون و آیدین بیر دیلله دوشونه بیلسهلر، البته، ایرلیلهییش اولاجاقدیر، اؤزو ده بوتون ساحهلرده.
من علینین مؤوقئییندن بئله سئزدیم: اونون اوچون هانسی دیلده یازماغین عمومیتله فرقی یوخدور. آنجاق او، بیلمهلیدیر کی، بو گؤروش آذربایجان تورپاقلاریندا یوز ایللردیر حاکم اولان، دیلیمیزین بو کؤکه دوشمهسینه سبب اولان، دیله پوزیتیویستجهسینه یاناشان («دیل آنجاق اونسیت واسطهسیدیر»)، تسلیمچی، عنعنوی و آکتواللیغینی ایتیرمیش بیر گؤروش دور. گؤرونور، علی ایمپئریالیستلرین نه اوچون دیل آسسیمیلیاسییاسی و لینقویساید آپارماقلارینی دا، خالقلارین نه اوچون دیللری اوغروندا حتی قانلی مباریزهیه قالخماقلارینی دا معناسیز ساییر.
دیلده بیرجه سؤز، یا دا او سؤزون بیرجه معناسی دییشدیریلیرسه، بو، نئچه-نئچه شئعیرده نئچه-نئچه میصراعنین کورلانماسی دئمک اولور. علی سؤز اوستاسی اولدوغو اوچون اصلینده بونو مندن ده یاخشی دویا بیلر.
۲.
ایکینجی تئزیسیم: ادبی دیلیمیزدن خصوصیله عرب دیللی تئرمینولوژیسینین و فارس دیللی سینتاکتیک قایدالار چیخاریلمالی دیر.
نه اوچون، دئییم.
۱) آذربایجاندا فلسفه معلمی کیمی ایشلدییم اون ایلده فلسفی دوشونمهیی اؤیرهنمک اوچون آزربایجان دیللی گنجلرین قارشیسیندا ان بؤیوک انگئلین عربجه سؤزلر اولدوغونو گؤرموشهم. (آذربایجان دیلینده علمی-فلسفی تئرمینلر فارسجا یوخ، عربجه دیرلر). مثلاً، «ماهیت تظاهر ائدیر» جملهسی “Qüertyuiop poiuytreüq edir“دن هئچ بیر فرقی یوخدور. نورمال زکالی آدام «ماهیت تظاهر ائدیر» (“Qüertyuiop poiuytreüq edir”) جملهسینی باشا دوشمهمهلی دیر. ائله بیزیم طلبهلریمیز ده باشا دوشموردولر.
فلسفهسیزلییمیزین بیرینجی سببی دیلسیزلییمیزدیر. بو حاقدا قاباقلار دا یازمیشام. بونا گؤره ده، تحصیلیمیزین ده، علمیمیزین ده قارشیسیندا دایانان پروبلئملردن بیرینجیسی عربدیللی تئرمینولوژیدن دیلیمیزی سیستئملی فورمادا آریندیرماق دیر. آنجاق مطلق سیستئملی فورمادا، کیمین آغلینا هاردا، نه، نئجه گلدی خاوسویلا یوخ.
۲) من اؤزوم اوچون بو قناعته گلمیشهم: بیز اؤز دوشونجهمیزی و علمی تفککوروموزو عرب دیللی تئرمینولوژیدن آریندیرماساق، بئلیمیزه ساریلمیش بو قورخونج آناکوندادان –ایسلام دونیا گؤروشوندن قورتولا بیلمیهجییک. ایسلام مئنتالیتئتینی کولتوروموزده قورویوب ساخلایان– عرب دیللی تتئرمینولوژیسی دیر! آتاتورک ده ائله بونا گؤره عثمانلیجانی دییشدیرمک یولونا گئتمیش دیر.
۳) آذربایجاندا خالق یوز ایللردیر ماهیت، تظاهر کیمی سؤزلری باشا دوشمدیی اوچون جاهیل قالمیشدیرسا، ایندی ده توپلومسال، اؤنم، اؤزل، سورج کیمی سؤزلری ائشیدیب جاهیل قالیر. آنادولونون کندلرینده هله ده تورکییهجهنی باشا دوشمیهن اینسانلار وار.
معاریفچیلیک آوروپادا دا، بیزده ده تاریخاً خالقین آنلادیغی دیلده آپاریلمیشدیر. علی ده منیم کیمی آذربایجان معاریفچیلیک مکتبینین یولچوسو اولسا دا، آنجاق او، ندنسه، بو مکتبین دیل کورسونو اونودور. اونا خاطیرلاتماق ایستردیم کی، م.جلیله سن نیه ««چوخ یاخشی» دئییرسن، «پئک ایگی» دئمیرسن؟» دئینده، اوستادین جاوابی تخمیناً بئله اولموشدو: «من «پئک ایگی» دئیرهم دئمیینه، آنجاق سیز منه اولجه بیر یئر گؤسترین، «چوخ یاخشی»نی آپاریم آتیم اورا.
«پئک ایگی» سؤز بیرلشمهسینین باشدان آیاغا تورک دیلینده اولماسینا («برک یاخشی» دئمکدیر) باخمایاراق، اوستاد اونو دیلیمیزه قبول ائتممیشدی، ایندیکیلر ایسه حتی کابینئتده قایریلما تورکییهجهنی دیلیمیزه تپیشدیریرلر. آراداکی اوچوروملو فرق علییه نهلر دوشوندورور، منه ده، باخ، بو ماراقلیدیر.
۴) عرب و فارس سؤزلریندن، سینتاکتیک قایدالاریندان و شکیلچیلریندن دیلیمیزی آریندیرماقلا، اونلارین یئرینه اَسکی دیلیمیزین سؤزلرینی، قایدالارینی و سونلوقلارینی دیلیمیزه قایتارماقلا دیلیمیزی اؤز کؤکو اوستونه قویموش اولاجاق («دیلی اؤز کؤکو اوستونه قویماق» – م.هایدیگئر)، دوشونجهمیزه قولایلیق، آچیقلیق گتیرهجک، اَن بیرینجی ده اؤز دوغما منطیقیمیزه قاییداجاغیق. هر بیر دیل بیر منطیقدیر. اَسکی یونانجا λόYoς (لوقوس) آنلاییشینین چوخلو معنالاریندان بیری دیل، او بیری منطیق ایدی. بئیت الحیکمه ترجمهچیلری بو قوشالیغی یونانجادان عربجهیه عینیله کؤچورموشلر: نیطق-منطیق.
یئنه بیر مثال. اَسکی آذربایجان دیلینده شهادت بارماغی «سوخبارماق» آدلانیردی (باش بارماغین دوغرو آدی ایسه «باسبارماق»دیر). ائوده شهادت بارماغینی هارا گلدی سوخان اوچ-دؤرد یاشلی اوشاغا او بارماغینین آدینین «سوخبارماق» اولدوغونو دئسهن، او، بو آدی درحال اؤیرنه بیلهجک دیر، آنجاق اؤلدورسن ده او یاشدا اوشاق «شهادت» سؤزونو دئمیی اؤیرَنه بیلمز. فرقی گؤرورسونوزمو؟
کمساواد تورکییهلی دیلبازلار شهادت بارماغینا «گؤسترمه بارماغی» دئمهیه قرار وئریبلر. یئنه کؤک، تاریخ، اصل آد قالیب قیراقدا.
آلمان کولتورونونده فلسفی دوشونمهنین بئله قاباغا گئتمهسینین سببلریندن باشلیجاسی، منجه، بوتون یونان و لاتین دیللی فلسفی تئرمینلری (فرانسیزجادان، اینگیلیسجهدن، ایتالیانجادان و س. فرقلی اولاراق) اؤز دیللرینده سسلندیرمیش، بوتون فلسفی تتئرمینولوژیسینی آلمانجالاشدیرمیش اولماقلاریدیر. آلمان میللتچیلیگی–آلمان دیلچیلیگیدیر.
یازیچیمیز علی اکبر «آذربایجانلیلار دانیشا بیلمیر» دئییر، چوخ دوز دئییر، من ده «آذربایجانلیلار دوشونه بیلمیر، چونکی دوشونمهیه دیللری یوخدور» دئییرم.
۳.
اوچونجو تئزیسیم: دیلیمیزی عربجه و فارسجادان اصلا تورکییهجه ایله تمیزلمک اولماز! بو، ائششک تزهیینی قاتیر تزهیی ایله سیلمهیه بنزهیهجک.
غرب تورکجهسینین دیالئکتیال قوللاری (آذربایجان، تورکمن، کریم، کوموک، آنادولو و س. تورکجهلری) ایچریسینده اَن گوجلو قول آذربایجان دیلیدیر و بو، گؤیدن دوشمه اولمامیشدیر. بو، آذربایجان دیالئکتینده یازمیش ع.نسیمی، ش.ی.ختای، ق.برهان الددین، م.فضولی کیمی شاعرلرین، دده قورقوت، احمد حرامی کیمی داستانلارین و س. گوجویله اولموشدور. بیهم، آنادولو لهجهسینده یازمیش بیرجه ی.امرهنی، تورکمن لهجهسینده یازمیش بیرجه ماهدوم قولونو، چاغاتای لهجهسینده یازمیش بیرجه علی شیر نواینی تک باشینا آذربایجان لهجهسینده یازیلمیش بونجان عابدهلرله توتوشدورماق اولار؟! کیم بیزی اؤزویله توتوشدورا بیلر؟!
بونا گؤره ده تورک دیللری آییلهسینده آذربایجان دیالئکتینین تورکییهجهنین تأثیری آلتینا دوشمهسی تاریخی عدالتسیزلیکدیر و بو، تورکییهجهنین اؤزونه ده زیان اولاجاقدیر.
دیلیمیز بسلهنمهلیدیر: بیرینجی، اؤز کئچمیشیندن، آرخا ایزملریندن؛ ایکینجی، اؤز دیالئکت و شیوه لریمیزدن؛ اوچونجو، ۲۰۰ ایلدیر قاپاغی دا قالدیریلمایان خزینهدن – گونئی آذربایجان تورکجهسیندن؛ دؤردونجو، باشدا بیزیم دیالئکته یاخین تورکمن، کریم، کوموک، آنادولو تورکجهلری اولماقلا، باشقا تورک دیللی خالقلارین دیلیندن؛ آلتینجی، دیلیمیزین تاریخینی، ائتیمولوژیسینی، دیلین فلسفهسینی و س. بیلهن یارادیجی اینسانلاریمیزین نئولوژیزم لریندن.
آذربایجان دیلینین قاپیسی باشقا تورک دیالئکتلرینه، او جملهدن آنادولو تورکجهسینه ده تایباتای آچیق اولمالیدیر. آنجاق اَلده قاییرما، یانلیش و کؤکسوز تورکییهجهیه ایسه نینکی قاپیلاریمیزی، پنجرهلریمیزی ده باغلامالیییق!
نه اوچون؟ ایندییهجهن چوخ سببلر سادالامیشام، بیرینی ده علی اوچون دئییم. دئمهلی، بوتون اَسکی تورک دیللی متنلرده یانوت (یانیت) سؤزو حاقی و لاییق اولانی آلماق، یا دا وئرمک، باشقا سؤزله دئسک، رئاکسییا، عکس العمل معناسیندا جاواب دئمکدیر. اَسکی دیلیمیزده یان (یون) حاق آنلاییشینی بیلدیریردی. مشهور مثلین اوریجینالیندا دئییلهن کیمی، یاخشیلیغا یاخشیلیقلا یانوت وئرمک هر کیشینین ایشیدیر، یامانلیغا یاخشیلیقلا یانوت وئرمک اَر کیشینین ایشیدیر.
ایندی گؤرک تورکییهلیلر یانوت (یانیت) سؤزونه نه گول ووروبلار؛ اونلار بو سؤزو بیر سوالا وئریلهن جاواب معناسیندا دیریلدیبلر. هالبوکی، یانوت – اصلا بیر سوالین جاوابی معناسیندا جاواب دئمک دئییلدیر! اوستهلیک، عکس العمل و رئاکسییا آنلاییشی اوچون ده یئنی بیر سؤز – تپکی سؤزونو دوزلدیبلر. اؤزلری بیلرلر، اولان ایسه بیزه اولور: ایندی صاباح بیز ده قالخیب اونودولموش یانوت سؤزوموزو دیلیمیزه قایتارماق ایستسک (آنجاق اؤز حقیقی معناسیندا – رئاکسییا و عکس العمل قارشیلیغیندا)، آذربایجاندا تورکییهجه دانیشان تویوقلار بیر آغیزدان قاققیلدایاجاقلار کی، بس، رئاکسییا تپکی دئمکدیر، یانوت دا بیر سوالا وئریلن جاواب.
بیزه نئجه ضیان اولدوغونو، هاچاقسا، یاخشی زامانلارین بیرینده دیلیمیزین اؤز کؤکونه قاییدیش، عربجه و فارسجادان تمیزلهنمه و تزهلنمه ایمکانلارینی تورکییهجهنین نئجه بالتالادیغینی گؤرورسن می، علی؟ گل، اَل-اَله وئرک، دیلیمیزی دیلچهییمیزله قورویاق تورکییهجهدن.
یازیلاریندا تورکییهجهدن بیرجه سؤز ده گؤتورمیهن، بو تأثیره تسلیم اولمایان، چوخ دوغرو اولاراق اودو کول ایچینده قورویوب ساخلایان سئیمور بایجانین عنعنوی و بوتون بونلارا گؤره ده گؤرکملی دیلی منیم ده دیقتیمی همیشه جلب ائدیر. آنجاق علی اؤزو ده یاخشی بیلیر کی، هر دفعه آد(لار) چکیب، «فیلانکس(لر) خاریج» دئمک، متنه «چوخلاری»، «بعضیلری» کیمی سؤزلر آرتیریب یازینین کسکینلیینی آزالتماق اولمور.
ایندی آذربایجان دیلینه تهلوکه نه اینگیلیس دیلیندن، نه روس دیلیندن گلیر، تک تهلوکه تورکییهجهدیر. چونکی سؤزلرین بنزرلیگی اینسانلاریمیزی آلدادیر.
۷۰ ایللیک روس دیللی دؤورده دیلیمیزه کئچهن سؤزلرین چوخوسو آوروپا منشألی سؤزلردیرلر، ماشین، دیسسئرتاسییا، بلوکنوت و س. ایندی گلین گؤرک سون ۲۵ ایلده دیلیمیزه نئچه تورکییهجه سؤز کئچیب آرتیق. خبرینیز وارمی کی، آذربایجان دیلچیلیینین اوز قاراسی اولان آکادئمیک آغا موسی آخوندووون باشچیلیغی آلتیندا تکرار نشری حاضیرلانمیش آذربایجان دیلینین دؤردجیلدلیک ایضاحلی لوغتینه تورکییهجهدن گوندهم، اؤدول، اؤدونج، اؤنم، یاسا، آنا یاسا کیمی اویدورما، یانلیش و کؤکسوز سؤزلری سوخوشدوروبلار. بو سؤزلرین حسابینا آدینی دا قویوبلار «لوغتین گئنیشلندیریلمیش نشری».
حقوقدان بیر آز باشی چیخان آدام دا بیلیر کی، «قانون» آنلاییشی «یاساق» (قاداغان) آنلاییشی ایله عینیلشدیریله بیلمز. چونکی، مثلاً، نیزاملاییجی قانونلار دا واردیر. هر قانون یاساقلاماز، قاداغان ائتمز. دئمهلی، قانونا یاسا (قاداغان) دئمک، کونستیتوسییایا دا آنا یاسا (اساس قاداغان) دئمک اولماز! مونقول چینگیزین واختیندا قانون ائله یاساق (قاداغان) کیمی باشا دوشولدویو اوچون قانونا یاسا (جاساق) دئییلمیش دیر، تورکییهلیلر تورکجه بیلمیرلر، بو دیلی سونرادان اؤیرنیبلر، بس بیزه نه دوشوب؟!
قوی، بو زهلمگئتمیش «قانون» سؤزو ایندیلیک قالسین یئرینده، اؤزوموز اونو اؤز گوجوموزله آنا دیلیمیزده دئیجییک بیر گون.
۴.
عزیزیم علی، ایشدیر، سن اینفئکتیولوق-حکیم اولسایدین، بیر گون یاشادیغین شهرده، لاپ آ.جاموس-نون «تاون» رومانیندا دؤکتور ریئوخ کیمی، اؤلومجول بیر اینفئکسییانین ایلک سیمپتوملارینی گؤرسیدین، خبرسیز اینسانلاری چاغیریب «گلین، بونو بیرلیکده آراشدیراق، گؤرک، ندیر بو بئله» دئیردین، یوخسا مذاکیرهسیز، قطعی بیر فورمادا اؤز بیلدیینی ائتمهیه باشلاردین؟ من ده بعضن سنین یازیلاریندا چوخ کسکین، رادیکال تونلار گؤرموشم، حتی اؤز حؤکمونو بیلدیرمک اوچون بیر سؤزو هئ-جا-لا-را بؤلهرک یازدیغینی دا اوخوموش، پسیخولوژی اَمینلیین حقیقت یاراتمادیغینی بیلسم ده، بونو طبیعی سایمیشام.
منیم ده تاپدیغیم اینفئکسییادیر، قارداش، اؤزو ده چولاق ائلییهن اینفئکسییا، «آغلاماییم نئیلییم؟!» سن ده منه اینانماسان، تا منه کیم اینانار؟!
یازیداکی فیکیرلر مؤلفه مخصوصدور.
قایناق : مئیدان تی وی
ایلگیلی یازیلار:
آذربایجانلیلارین «تورکییهجه» دانیشماق و یازماق سئوگیسی — اوچونجو بؤلوم
آذربایجانلیلارین «تورکییهجه» دانیشماق و یازماق سئوگیسی — ایکینجی بؤلوم
آذربایجانلیلارین «تورکییهجه» دانیشماق و یازماق سئوگیسی — بیرینجی بؤلوم


text:
اوبامادان ادعالی ایقلیم پلانی
باراک اوباما، ایقلیم دییشیکلیگیله مباریزهده تاریخی اهمیته صاحب "تمیز انرژی پلانی"نی آغ ائوده تشکیل ائدیلن توپلانتیلا توپلوما ائشیتدیردی
اوبامادان ادعالی ایقلیم پلانی ..
آمریکا پرزیدنتی باراک اوباما، اؤلکهدکی انرژی سانتراللارینین گاز سالینیملارینی 2030-جی ایله قدر یوزده 32 آزالدیلماسینی نظرده توتان "تمیز انرژی پلانی"نی آچیقلادی.
باراک اوباما، ایقلیم دییشیکلیگیله مباریزهده تاریخی اهمیته صاحب "تمیز انرژی پلانی"نی آغ ائوده تشکیل ائدیلن توپلانتیلا توپلوما ائشیتدیردی.
ایقلیم دییشیکلیگینین ان چوخ اوشاقلاری، یاشلیلاری، کاسیبلاری و اورک-آغجیر خستهلرینه تأثیر ائتدیغینی سؤیلهیین اوباما، "بیزلر ایقلیم دییشیکلیگینین تأثیرلرینی حیس ائدن ایلک، بو موضوعدا بیر شئیلر ائده بیلهجک سون نسیل" دئیه دانیشدی.
باراک اوباما "تمیز انرژی پلانی"نین اؤلکهدکی کاربون سالینیمینین 3-ده بیرینی اورهتن انرژی سانتراللارینی هدف آلاجاغینی و گاز سالینیملارینی 2030 اعتباریله یوزده 32 آزالداجاق الاستیک و تطبیق ایستانداردلار گتیردیگینی سؤیلهدی.
اوبامانین ادعالی ایقلیم پلانی جمهوریتچیلرین اعتراضینی چکدی.
اوبامانین ایقلیم هدفلرینین حقیقی اولمادیغینی و بؤیومهیه مانع اولاجاغینی ساوونان جمهوریتچی سناتورلار، سؤز موضوعسو پلانین حیاتا کئچیریلمهسی حالیندا میلیونلارلا آمریکالینین داها یوکسک الکتریک فاکتورو اؤدمک مجبوریتینده قالاجاغینی ایرهلی سوردو.
ایلگیلیلی خبرلر
۶۵ ساغلیق چالیشانی قرنطینهیه آلیندی
ساغلیق چالیشانلارینین ۲۱ گون بویونجا ائوده قرنطینهیه آلیندیغی و وضعیتین کنترل آلتیندا اولدوغو بیلدیریلدی
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو


text:
اوچما
اوچما یا دا اوچوش و یا اوچماق بیر جانلینین و یا هاوا آراجینین یئراۆزۆنه تماس ائتمهدن، آتموسفرده یا دا اوزایدا حرکت ائتمهسیدیر. اوچان بیر وارلیغین هاواداکی یولجولوغونا اوچوش دئنیر. اوچوش جانلیلار گنللیکله قاناد چیرپاراق و یا قاناد تیترشیملری ایله اوچارکن، هاوا آراچلاری هرهانکی بیر گۆچ قایناغی ایله، اوچوجو یۆزئیلرده اولوشان باسینچ فرقلریله، هاوانین ایسیتیلماسی ایله و یا هاوادان خفیف قازلاردان یارارلاناراق اوچارلار.
هرهانگی بیر گۆچ قایناغینا و یا قاناد چیرپمایا ایحتیاج دویمادان بئلیرلی بیر مودّت اوچمایا سۆزۆلمه دئنیر. بعضی جانلیلار و خفیف هاوا آراچلاری ترمال کوْلوْنلاردان، یوْخوش یۇخاری هاوا آخیملاریندان و داغ آخیملاریندان یارارلاناراق سۆزۆلمهنین یانی سیرا سۆزۆلرک یۆکسلمه (Soaring) قابیلیتینه ده صاحیبدیرلار و بو شکیلده اۇزۇن سۆره اۇچا بیلیرلر.


text:
۲۹ نوْوامبر
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۵۸۰ - اینگیلیسلی سیّاح فرانسیس دریک دۆنیا سیاحتینی باشا باشا وۇراراق یۇردونا دؤنموشدور.
- ۱۷۸۳ - روس الیفباسینا یئنی حرف — «Ë» آرتیریلمیشدیر.
- ۱۸۹۹ - بارسلونا فوتبال کلوبو یارادیلمیشدیر.
- ۱۹۲۰ - اوْنونجو قیزیل اوْردو ایروانا گیرمیش٬ ائرمنیستاندا شوروی حاکیمیّتی قۇرولموشدور.
- ۱۹۲۲ - توتانخامونون مومیاییسینین آردیندان اوْنون واریداتی دا آشکار ائدیلمیشدیر.
- ۱۹۲۹ - آمریکالی طیّارهچی ریچارد بیرد ایلک دفعه جنوب قۆطبو اۆزرینده اۇچموشدور.
- ۱۹۳۲ - فرانسه و شوروی هۆجۇم ائتمهمک بارهده آنلاشما ایمضالامیشدیر.
- ۱۹۶۲ - فرانسه و بؤیوک بریتانیا سسدنسۆرعتلی مۆلکی طیّاره (کونکورد) ایستحصال ائتمک بارهده مۆقاویله ایمضالامیشلار.
- ۱۹۷۹ - آمریکا حؤکومتی سفیرلیک امکداشلارینین گیروْو گؤتورولمهسینه گؤره ایراندان لاهه محکمهسینه شیکایت ائتمیشدیر.
- ۱۹۸۴ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی بیر ایلده ۳۰۰٫۰۰۰ اتیوپیلینین آجلیقدان اؤلدوگونو رسماً آچیقلامیشدیر.
- ۱۹۹۶ - هاله محکمهسی ۱۲۰۰ بوسنیلینین اؤلومونده ایشتیراک ائتمیش عسگره ۱۰ ایل حبس کسمیشدیر.


text:
بورانلی گونلرین اونوتقانلیغی
رحیم خیاوی
یایین سون آیی ایدی. ایلین بو چاغیندا آخشام اوستو لر شیدیرغی یاغیش یاغاردی؛ کوچه- خیابانی سئل باشینا آلاردی؛ قارا بولودلار یاییلیب، آردینجا گؤی گورولداییب؛قارانلیق هر یئره چؤکردی. آنجاق بیر آز سونرا یئنه هاوا آیازلاشاردی؛ گؤی قورشاغینین قیرمیزی و بنؤشهیی قووسلاری گؤی اوزونو بزهرکن، هر شئیین رنگی آچیلیب، پامبوق بولودلار پار-پار پاریلداردی.
همیشه یاغیش یاغاندا باییرا چیخیب، یاغیشین آلتیندا سوسقون- سوسقون دایانیب، بیر نقطهیه دونوخوردو.بو گونده نه زامان ائودن چیخیب یاغیش آلتیندا حسرتله کوچهنین سونسوزلوغونا گؤز تیکیب «اونون» یوخلوغونو آختاردیغینی هئچ اؤزو ده حیس ائتمهمیشدی. جیم- جیلاق سواولموشدو.
غضبلی بیر تانیش سس قولاغینا دیدی. قانریلیب آرخایا قارداشی «یحیی»نی گؤردو.ائوه قاییتسین، یوخسا «اونون» دالینجا گئتسین سئچیمینین اورتاسیندا قالمیشدی.گؤیون گورولتوسو و یاغیشین شیدیرغی یاغماسی اورهگینده قورخونج حیسلر یاراتمیشدی؛ ائوه قاییتماغا چکیلیردی.گئرییه قاییدیب.اؤز ائولرینه یوخ، قونشونون قاپیسینی دؤیدو.
«سارا»بوتون قاپیلاری اؤز ائولرینین قاپیسی سانیردی. او اوزون زامان ایدی بیر چوخ شئیلره و ان باشلیجاسی اؤزونه یانیلیردی. هله ائولری قالسین، بعضا اؤزونو ده ترس سالیردی.
یحیی الیندن یاپیشیب اؤز ائولرینه ساری گتیره- گتیره -«نهدن بو شیدیرغی یاغیشدا کوچهیه چیخمیسان؟ سن نه واخت قاناجاقسان اوقاییتمایاجاق داها» – دئیهرک، باجیسینی ائولرینه ساری چکدی. سارا کؤنولسوز گولومسهیرک -«او چینار آغاجینین آلتیندا اوتوروب منی گؤزلهییر» دئدی. بیر آن قولوندان یاپیشان یحیینین بیگانه بیر شخص اولدوغونو ظن ائتدی. دوداغی آلتیندا -«یانی من بیر غریبه آداملا بیر ائوده یاشاییرام؟» میزیلدادی. سونرا آغیر سکوته دالدی. سانکی بئینینده بیر پرده آچیلیب باغلاناراق، یحیینی گاه غریبه بیر آدام، گاه دا اؤز دوغما قارداشی ظن ائدیردی. بیر آن جانینا اوشوتمه دوشدو: – «من نییه سایاقلاییرام؟ اولمایا یانیلیرام؛ قارداشیمی دا ترس سالیرام» دئدی. سانکی بو سواللاری باشقا بیر آدام اولان اؤزوندن سوروشوردو. بو فیکیرلردن یایینماغا چالیشدی؛ آنجاق اونلارین الیندن یاخا قورتارماغی باجارمادی.
بوتون بو حاللارکئچمیشده باش وئرن دهشتلی بیر بورانلی گوندن باشلانمیشدی. جاماعات ایچینده«قتله» گونو آدلانان بو بورانلی گون سارانین عؤمرونو قارا کؤلگهسی آلتینا آلمیش، اونون گنجلیک رؤیالارینی پرن- پرن ائتمیشدی. هله ده«اونون» حیط قاپیسیندان شهرین اورتاسینداکی قوجا چینارین آیاغینا قدر اوباشلارین رحمسیزجهسینه ائندیردیگی ضربهلر آلتیندا ییخیلیب دورماسینی اونوتمامیشدی. هلهده قوجا چینارین آنا بوداغیندان آسیلی قالان هیکلین، قالدیریلمیش بایراغ کیمی دالغالانماسی گؤز اؤنونده ایدی.هیکلین هر بیر ترپنیشی ایله سارانین دا اورهیی تیترهییردی.
***
یاغیش داها کسیلمیشدی؛ گؤی قورشاغی قیرمیزی و بنؤوشهیی قووسونو گؤیون بو باشیندان او باشینادک چکمیشدی؛ هاوادان تورپاق قوخوسو یاییلیردی. سارانین اورهیینین باشینا دوشن آغیرلیق آزالمیشدی. اؤزونویونگول حیس ائدیردی. آینانین قارشیسیندا اولان چارپایادا اوتوروب، اؤزونه دونوخدو. سانکی اونو بیر آن دا بوراخمایان او ایکینجی شخصی آرتیق تانیماق ایستهییردی. ساچلارینا الینی چکدی. بورانلی گونده یاغان قار دنهلری کیمی اونوندا ساچلارینا قار یاغمیشدی. جانی اوشودو. آذر آیینین سون گونلرینین سویوقلوغونو بیر داهادا حیس ائتدی. گؤزو، بارماغینداکی نیشان اوزوگونه ساتاشدی. نه واخت آداخلاندیغینی بئله اونوتموشدو. تعجبله: – «من نه واخت نیشانلاندیم آخی؟!» اوزونو سورغولاییردی. یئنه اؤزو و ایچینده اونونلا ائکیزلشن ایکینجی شخصله دانیشیغا گیرمیشدی. شاشغین وضعیتده گؤزلری پنجرهدن کوچهنین سونسوزلوغونا توشلاندی. یاشادیغی او کیچیک شهرین اورتاسینداکی چینار آغاجینا قووشان بو سونسوز کوچه سارایا قارداشینین دفعهلرله دئدیگی- «داها یورولموشام. اولسئیدین جانیم دینجهلردی. سنی آرالیقدان ییغیشدیرماقدان یاخام قورتاراردی.» سؤزونو و سونرا باجی قارداش قول- بویون اولوب آغلادیقلارینی خاطیرلاتدی. -«آخ… کئشگه آنام دیری اولایدی و بوگونلرده قوینونا سیغینایدیم» دئدی.
***
گئجه قارا چارشابینی باشینا چکمیشدی. اوزاقلاردان آرا-سیرا ایتلرین هوروشمه سسی گلیردی. یحیی یاتماق اوچون یورقان-دؤشک ایشگافینا ساری یونلدی؛ آنجاق سارا قوللارینی ایشگافین قاپیسینا داراقلاییب: -«بونلار منیم جاهازیمدی، تویوم یاخینلاشیر.» دئیهرک،اونا مانع اولدو. یحیی آجی بیر تبسومله باشین توولاییب، دریندن کؤکسو اؤتوردو. سارانی سوزوب، اوتاغین بیر کونجونده اللرین باشینین آلتینا چارپازلاییب، داش کیمی یوخویا دالدی.
سارا کوچهیه باخان پنجرهیه ساری گئدیب، کوچهنین سونسولوغونا گؤز تیکدی. شهرین اورتاسینداکی چینار آغاجینا قووشان بو سونسوز کوچه اونو اؤزونه سسلهییردی. گاهدان باشینی قووزاییب گؤیدهکی سولغون اولدوزلاری سوزوردو. کوچهده کیمسه قالمامیشدی، آنجاق اوزاقلاردان قارما- قاریشیق سسلر ائشیدیلیردی.سارانین بئینینه یئنه ده سایسیز سورغولار هجوم گتیرمیشدی. «اونون» اللری سارایا ساری اوزانمیشدی. قوجا چینارین آنا بوداغیندان آسیلان هیکلین هر ترپنیشی ایله سارانین دا آددیملاری شهرین مرکزینه دوغرو یول چکیردی. مئیدانین گیریشینده کیمسه یوخ ایدی. قانشاردایالنیز باغلی ماغازالارین قاباغیندا ایکی الینی چلیگینه سؤیکهییب، هیکل کیمی دایانان بیر قوجا کیشی گؤرسهنیردی.
گئت- گئده چینارین اطرافی ازدحاملاندی. اوباشلارین ضربهلری آلتیندا دوشوب قالخان کیشینین آلنیندان قیزیل قان آخیردی. اوباشلار اونو چینارین آلتینا چکمک ایستهییردیلر. «او» اوجا سسله یومروغونو قالدیراراق نسه دئییردی. جاماعاتین گؤزلرینده قورخو یووا سالمیشدی. ماحالین غدار خانی آت اوستونده فاتح بیر کوماندان کیمی سینهسینی یئله وئریردی. اونون هر «قتله» فرمانیلا قوجا چینارین یارپاقلاری واراق- واراق واراقلانیردی؛ جانی قورویوردو.
سارا اؤزوندن بئش باش کیچیک اولان قارداشی یحیینی باغرینا باسیب اینلهییردی. اوزونون دریسنده قان جیزگیلری گؤرونوردو. آنلام سیز سؤزلر دوداغی آلتدا میزیلداییردی.اطرافینداکی گورونتولر باشقا بیر تهر گؤزونه گؤرونوردو. بوغازی تیخانیب زورلا نفس آلیردی. سانکی اورهیی کؤکسونونه سیغمیردی. آنجاق بونلارا باخمایاراق «اونون»ساوالان ووقارلی هیکلینی باغرینا باسماق و گوموشو ساچلارینی اوخشاماق ایستهییردی. هاردانسا «اونون» -«داریخما. گئدیرم قاییداجام. من وطن اوچون یاشادیم. وطن اوچون ده اؤلورم» دئدیگینی ائشیتدی. «او» سون دفعه اولاراق اوزاقلاردان اؤز گؤرکمی و ووقاری ایله نظاره ائدن آغ ساچلی آنا ساوالانا گؤز دولاندیردی. -«آنا سنین ووقارینی و حؤرمتینی قورویاجاغام. مندن نگران قالما!» دئییب، قوجا چیناردان آسیلی قالدی. ساوالان آنا قایغیسی ایله بیر اوغلونو دا باغرینا باسدی.
***
زامان ترسینه ایشلهییردی. سارا چینارین گؤودهسینی باغرینا باسیب دونموشدو. چینارین سینهسینده یانیب-سؤنن قیسا و اوزون عؤمورلرین ایزی آیدینجا گوزه چارپیردی.چلیگینه سؤیکهنیب، هیکل کیمی دایانان قوجا کیشی ساوالانا دوغرو یواش- یواش آددیملاییردی.
دان یئری یئنیجه سؤکولموشدو. بلکه ده گون اورتا یئرینه دوغرو بیر قدهر ده یاخینلاشمیشدی.یحیی ائودن چیخدیقدا یئنه ده سارانی، قوجا چیناری باغرینا باسمیش حالدا گؤردو. اونا یاخینلاشیب هیجانلا « گینه بوردا نه گزیرسن آخی…!» دئییب،باجیسینین قوللاریندان یاپیشیب قالخیزماغا چالیشدی. سارانین ترپنمگه و دانیشماغا اینجاری قالمامیشدی. الدن دوشموشدو. بیر گئجهده ساچلاری آغ- آپباغ آغارمیشدی. آلا گؤزلری چوخورا دوشموش، بئلی اییلمیش و دانیشماغینی ایتیرمیشدی. دوداغی آلتیندا اینیلتییه قاریشمیش آنلاشیلماز سؤزلر دئییر، گؤزونو قارداشینین گؤزلرینه زیللهمیشدی. یحیی سارانین بو دوروموندان قورخویا دوشدو. قورخونج بیر حالدا «نییه منه بو تهر باخیرسان قادان آلیم؟» دئیهرک، سارانین قوللارینا گیریب، آیاغا قالخیزدی. «قوربانین اولوم باجی. آخی نییه مندن خبرسیز گینه ده ائودن چیخمیسان؟»دئیهرک، سارانی ائولرینه ساری چکدی. سارانین ال دیمهمیش یاتاغی اونون اینجارسیز هئیکلینی اؤزونه آلدی. یحیی باجیسینین باشی اوستونده اوتوروب اونا گؤز تیکدی. سارا گؤزلرینی یاری آچیب، بویاسیز بیر تبسمله «آتام سؤز وئردی بو گئجه بیزه قوناق گلهجک» دئییب، یئنه ده گؤزلرینی یوموب، هاراسا غرق اولدو.یحیینین بوغازیندا دوگونلمیش قهر بیردن آچیلیب، هؤنکورتویه چئوریلدی. سارانین اینجارسیز هئیکلینی قوللاری آراسینا آلیب، آتاسی کیمی اونون پریشان ساچلارینی اوخشاماغا باشلادی.او همیشه آتاسینا اوخشاماغا چالیشیردی. او اؤزونو آتاسینین داوامی کیمی حساب ائدیردی. اونون یئریشینی، دوروشونو، دانیشماسینی تکرار ائدیب،باجیسینین دونیاسیندا بوش قالان آتا یئرینی دولدورماغا چالیشیردی.
***
پاییزین سون گونلری ایدی. گؤیون اوزو قارالمیشدی. هاوا زهرلی ایلان کیمی آدامین صیفتینی چالیردی.گاهدان بیر شیمشک گؤز قیرپیمیندا قیوریلیب، گویده ایز چکیب، سونسوزلوغادوغرو سوزوردو. شهرین آنا مئیدانیندا قوجا چینارین قوروموش جانی تیترهییردی. داها همیشهکی کیمی بوداغلاریندان قوشلار اوچموردو.گئجهدن شیدیرغی باشلایان یاغیش تورپاغین یاناقلارینی قامچیلامیشدی. یاغیشین یئرینی، آستاجا یاغان قار آلمیشدی.
بوگون آذر آیینین ۲۱ ایدی. حؤکومت هر ایل بو گونده شهرین آنا مئیدانیندا طنطنهلی میتینگ کئچیریردی؛ غلبه مارشی چالینیر، مئیداندا مامورلار، ژاندارما دستهلری رژه کئچیر، قارا یاخا مامورلارین الیندن نفس آلماق مومکون اولموردو. بو گون ده آنا مئیدان و اونون اطرافی قالابالیقایدی.هر طرفده ظفر مارشی چالینیرو هورا سسلری ائشیدیلیردی.
یحیی یوخودان آییلیب اوز- گؤزونه ال گزدیریب، ساچلارینی ترتیبه سالدی. سونرا لاپ تازا و یاراشیقلی پالتارینی گئییب، آتاسیندان یادگار قالمیش پالتونو اینینه چکیب، ائودن چیخدی. بورکونوقولاقلارینین آلتینا قدهر چکدی. آتاسینین پالتووندا اؤزونو چوخ متین و قیوراق حیس ائدیردی. پالتونون سول جیبینده آغیرلیق ائدن شئیی یوخلادی. دریندن بیر کؤکس اؤتوردو. آددیملارینی ایتی آتاراق، گؤزلرینی یاغان قاردان قوروماغا چالیشدی. بیر آن دا اولسون چینار آغاجی، اونون آنا بوداغیندان آسیلان گوموش ساچلی قهرمان آتاسی و سارانین سولغون باخیشلارینی اونودا بیلمیردی. اورهیینده تالانمیش بیر ائلین، قانا چکیلمیش بیر تورپاغین هارایی شعلهلنیردی.
شهرین مئیدانینا چکیلن و همیشه سونسوز گؤرونن کوچهنین انتهاسینا یاخینلاشدی. میداندا قوجا چینارین اطرافینا توپلاشان ژاندارمالاری، شهرین اوباشلارینی و بزکلی قوماشا بورونموش بیر سککی اوستونده قورولموش تریبون آرخاسیندا حرارتله دانیشان ژاندارما باشچیسینی گؤردو. دانیشانین کناریندا «ارشه» ماحالینین غدار خانی سینهسینی قاباغا وئریب،فاتح کیمی دایانمیشدی. یحیی نئچه آددیم ایرهلیلهییب، یئنیدن پالتونون ساغ جیبیندهکینی یوخلادی. گؤزلرینی بیر قوجا چینارا، بیرده اوزاقدان ساچلاری پارلاق گؤرونن آنا ساوالانا تیکدی. الینی ساغ جیبینه آپاریب، سیلاحین دستهسینی سیخدی…
سون


text:
ترانزیستور
ترانزیستور، الکترونیکده یاریایلتکنلردن دۆزلن ان اهمیتلی اِلِمانلارداندیر. بو المان آمپلیفایرلر و الکترونیک سوییچلری دۆزلتمکده ایشلهنیر. بیر ترانزیستورون ان آز اۆچ باغلانتیسی (یا پین) واردیر، باغلانتیلارین ایکیسینه اۇیقولانان ولتاژ یا جریان، باشقا ایکی باغلانتیلارین آراسیندان گئچن جریانی دییشتیریر(کوْنترول ائدیر). ۱۹۴۷-جی ایلده اۆچ آمریکالی فیزیک بیلگینلری: جان باردن، والتر براتین و ویلیام شاکلی یارادان ترانزیستور آدلی الکترونیک المانی، مدرن الکترونیکین اساسی اولدو.
BJT (ایکی قوطبلو) ترانزیستورلار[دَییشدیر]
BJT ترانزیستور ایکی یاریایلتکن n-مادهسی و p-مادهسینین قوْوۇشماسیندان تشکیل تاپیلیر. BJT یا Bipolar Junction Jransistor ایکی قوْطبلو ترانزیستور آمپلیفایرلرده، سوییچلرده و اوْسیلاتورلاردا قوللانیلیر . BJT الکتریک ایلتمکده الکترونلاری و دلیکلرین ایکیسین بیرلیکده قوللاندیغی اۆچون «ایکی قوْطبلو» آدلانیر. ان آز اۆچ باغلانتیسی (بیس، امیتر و کولکتور) اولان بو ترانزیستولار، بیس باغلانتیسینا اویقولانان آخؽملا (آز شیدتلی) امیتر و کلکتور آراسینداکی آخؽمی (چوخ شیدتلی) دییشدیریر.
BJT لر قوطبیتلرینه گؤره ایکی نوعا بؤلونورلر:NPN و PNP
NPN: بو چئشیتده ایکی N-ماده آرالاریندا اینجه بیر P-نوعلو لایه اولاراق قووشورلار.
PNP: بو چئشیتده ایکی P-ماده آرالاریندا اینجه بیر N-نوعلو لایه اولاراق قووشورلار.
FET ترانزیستورلار[دَییشدیر]
FET ترانزیستورلاردا ایکی باغلانتیدا الکتریک آلانی ایشلدیب باشقا ایکی باغلانتیداکی جریانی دییشدیریر. باشقا شکیلده تعریف ائدرسک، ولتاژ ایشلدیب جریانی دییشدیریر.FET ترانزیستورلاردا ان آز اۆچ باغلانتی (ترانزیستور تک اولان شکیلده : پین) وار آدلاری سورس (قایناق:Source)، درین(ساواق:Drain) و گیت (قاپی:Gate) و بعضاً دؤردونجو باغلانتی بدنه (Body یا Substrate). بو ترانزیستوردا گیته ولتاژ اویقولانارکن، اۆستۆنده اولان یاریایلتکن مادهنین اوزرینده بیر کانال یارادماقلا، سورس و درین آراسیندا الکتریک آخیمین ایلتمهیه سبب اولور.


text:
۲۰۱۶ یای اولیمپیک اویونلاری
2016-جی ایل یای اولیمپیک اویونلاری ، یا ریو 2016 یای اولیمپیک اویونلاری - یای اولیمپیا اویونلاری 31جی دفعه دونیانین باریش ائلچیلرینی اولیمپیک بایراغی آلتیندا سسلییر. یئر گزَگنی نین 205 اؤلکهسینین 12500 یاخین ایدمانچیسی 17 گون عرضینده برزیلین ریودوژانیرو شهری ینین ایستادیوملاریندا ان گوجلونو مویین ائدهجک.
اولیمپیکین پروقرامی[دَییشدیر]
2016 یای اولیمپیک اویونلارینین پروقرامینا ایکی یئنی ایدمان نؤعو آرتیریلیب. قولف و راگبی 2 اوْکتوبر 2009-جو ایلده دانمارکین پایتختیکوپنهاگ شهرینده کئچیریلن میلتلرآراسی اولیمپیا کومیتهسینین 121-جی اوتوروموندا 2016 یای اولیمپیک اویونلارینین پروقرامینا داخیل ائدیلیب.
ریو قارشیسیندا یئنیلن آدای شهرلر[دَییشدیر]
۲۰۱۶ یای اولیمپیک اویونلاری اۆچون آمریکادان شیکاقو، ایسپانیادان مادرید، برازیلدن ریو، و ژاپوندان توکیو شهرلری آدای اولموشدولار. بو شهرلر آراسیندا شیکاقو بیرینجی آشامادا، توکیو ایکینجی آشامادا، و مادرید ده اۆچونجو مرحله ده اَلَندیلر و سونوندا ریو سئچیلدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- تورکجه ویکی پدیا صفحه لر ، و اینگیلیسجه ویکی پدیا صفحه سی
- ^ Olympic Athletes. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 21 August 2016. یوْخلانیلیب21 August 2017.


text:
قارا باسما – منصور مظلومی
قارا باسما – منصور مظلومی
اسدگیلین دیرهیی قیزیلدان اولاجاقدی! رحمتلیک سکینه خالا اؤزو دئیردی:
«آنامین عاغلی باشیندا اولسایدی ایندی بالالاریمین دیرهیی قیزیلدان اولاجاقدی.»
آمما عاغلی باشیندا اولماییب. اودونا، سویا یوللاییب؛ کونده داشیددیریب؛ خمیر یایدیریب. نم نئچه ایل یانیندا ساخلاییب. یاخاسینداکی سانجاغی عاغلی کسمز اوشاغا آچدیراناجاق ایشینی گؤردوروب. اؤزو ده چوخ ایش گؤردوروب. آنجاق «قیزیل گتیرتمک» هئچ یادینا دوشمهییب!
یاخاسینی سانجاقدان قورتاریب قاچاندا «ایستهسَیدین سنه چاناق_چاناق قیزیل گتیره بیلردیم؛ آمما سن منی هئی اودونا یوللادین!» دئمیشدی آل آروادی. ایش ایشدن کئچندن سونرا دئمیشدی.
دوغرو دئییرمیش؛ یالان دئمزمیش؛ سؤزو سؤز ایمیش سانیردى سکینه خالا.
سکینه خالانین ننهسینه «سنین یئددی آرخاندان دؤنهنینه دیمهیهجهیم دئمیشدی.» دئمیشدی؛ دیمهمیشدی ده! سکینه خالا اسدی آرخایین دوغموشدو. کؤرپهلییینده قونداغینا شوه ده تاخمامیشدی هئچ! سکینه خالانین آتاسینین سؤزو ایله بوتون طایفا اوشاقلارینى آرین _ آرخایین دوغموشلار. هئچ آل آروادیندان قورخمامیشلار. اونلارا دیمز دئمیشلر.
آمما گئنه ده حاییف! قارینین عاغلی باشیندا اولسایمیش طایفانین کئچینهجهیی شاهدان بئله باش اولاجاقدی. قارینین عاغلی باشیندا اولسایدی سکینه خالا اؤلندن سونرا دا بالالارى حیطلرینى ساتمازدیلار. ساتسایدیلار دا دام_داشینى سؤکوب دیرکلرینى بؤلوشوب سونرا ساتاردیلار اسدگیل! قارداشلارینی بیلمیرم؛ آمما اسد پایینا دوشن دیرکلری اؤز ائوینین دامینا آتدیرمازدی. اولاری قند کیمی دوغرادیب توربالارا ییغاردی. دوغرایاندا دا آلتینا مئزردن قورامادان زاددان سالاردی. قیزیلین اویونتوسو دا قیزیلدی هر حالدا. نم نهقدر بویون باغیسی، قول باغیسی چیخاردی….
آمما اسدین آروادی بویون باغی زاد سالمیر کی! اسدین ده دیشی چورومز! چوروموین ریشه ندن قیزیل قویدورسون؟!… هله هئچ قیزیل توربالارینا دا یئر تاپمازدی؛ اوغرودان قورخاردی….
بلکه ده سکینه خالا دوز دئییرمیش؛ اسد بوتون بونلاری دوشونوب دوشونوب، گؤرهجکدى ائله دیرهیی تزه ائوین دامینا آتسا یاخشی اولار. او اوزدن دوغرامازدی. قندکیمی قیرمازدی. ائله ائوینین دامینا آتاردی. آتینجا دا اسدین دیرهیی قیزیلدان اولاردی! اولماسینا اولاردی؛ آمما قارینین عاغلی باشیندا اولسایدی اولاردی!
قاری بیلیجی، باشاریقلی آرواد ایمیش. آل آروادی قوش دئییل کی تله قوروب توتاسان! باشاریق ایستهییر. آیری آدام تندیر دامینین باجاسیندان آل آروادینین هر بیری نئهره بویدا اولان امجکلرینی ساللانمیش گؤرسَیدى، قورخوسوندان اورهیی کئچیب تندیره دوشردی! آمما سکینه خالانین ننهسی ائرکک قورد اورهیینی چیی_چیی یئدییینه گؤره هئچ قورخمامیشدی. ارسینی گؤتوروب دؤشونه تاخمیشدى آل آروادینین. سونرا یاخاسینا سانجاق تاخیب ساخلامیشدى.
بیزیم تنگهده ننش ننه ده چؤرک یاپاندا توتموشدو آل آروادینی. آنجاق بیزدن آشاغی محله ده ارسینی دؤشونه تاخیب توتمامیشدى قیزیل دیشین باباسى! او، قارا آتین بئلینه قیر یاخیب توتموشدو. قیر یاخیب تؤولهده گیزلنمیشدی. گئجه یاریسی آل آروادی گلمیشدی. نئهره بویدا اولان دؤشلرینین بیرینى ساغ چییینینه، بیرینی ده سول چیینینه آتیب آتین بئلینه سیچرامیشدی. سحره جن چاپیب، جوم جولوق تر ایچینده آتی تؤولهیه قایتاراندا توتموشدو.
اونون دا یئددی آرخاسیندان دؤنهنینه دَیمهیهجکمیش آل آروادی. آند ایچمیشمیش! قیزیل دیشین باباسی دئییرمیش:
ـ من ده اودونا یوللاردیم. خرمنده ول اوستونه قویاردیم.
آمما من اونا اینانمیرام! آل آروادینا گتیرتمهمیشلرسه، قیزیل دیشین دیشلرینین قیزیلینی هاردان آلمیشلار؟!
او زامانلار کرَمَت بیر بئشلیک آلیب ایکی قیزیل دیش قویورموش. کرَمَت «یئددی بئشلیک قیزیل آلیب، ایکیسی آلت انگی، ایکیسی اوست داماغینا، دؤرد قیزیل دیش قویدوم اونا» دئییرمیش.
کرَمَت اؤنجهلر شاگیرد قالارمیش. سونرا آیریلیب اؤزو دیش قویماغا باشلامیشدی. او یولدان دا پارلامیشدی. داها سونرا دا دیرهیی قیزیلدان اولموشدو. یوخسا اونون دا ائوینین دیرکلرینی باباسی آل آروادینا گتیرتمهمیشدی. او دا اودون گتیردیب کول، سو گتیردیب سودوک ائلهمیشدی. کرَمَت اؤزو هارداسا، نه تهرسه بئشلیکلری اریدیب دامینا دیرک ائتمیشدی.
باخاندا تکجه اسدین قاری ننهسی دئییل، بو ماحالدا کیمسهنین عاغلی باشیندا اولماییبدیر! بو ماحالین قاریلاری مین بیر آل آروادی توتوبلار. آلآروادی دا یاخاسیندان قیییغیمی؟ سانجاغیمی؟ یوخسا بوینوندان مونجوغومو؟ عاغلی کسمز اوشاغا آچدیریب قاچیب قورتارمیشدی اؤزونو. منى ده آلآروادی توتار کیمی توتوبلار! آنجاق من هله اؤزومو قورتارا بیلمهمیشم.
هر گون دالیما کوچوکلرینی ساریدیب اودونا یوللاییرلار و بالیق اتی قویروغوندا چورودورلر منی! دونن بیلرینی قویونون دیبیندن چکیب چیخارتدیم! ایپی بوینوما نوخدالاییب بیزلهدیلر. چک دئدیلر. چکیب چیخارتدیم. بیر وکیله یئددی خلوَر اوی گرکیردی؛ منه بیچدیریب، منه چاتدیلار هامیسینی!
آخشام اولونجا دا اوشاقلارینین مشقینی یازدیردیلار منه. مین بیر تاباق کاغیذدا یازدیردیلار. سونرا ائششکلری بودلاریندان داغلاییب قوخوسونا دویوزدوردولار منی.
بوگون ده خوروز بانیندا تؤولهدن اوینایا _اوینایا چیخدیغیمدا قاپی قونشو آغزیمین دادینی تامسینیردیلار. اویناقلامام ایچیمین گیجیشمهسیندن ایدی. او قیییق اوزوندن ایچیم گیجیشیردی. یئنی تکنولوژی اسکیلرده اولدوغو کیمی قیییغی یاخاما دئییل، ایچیمه سوخا بیلمهلرینی ساغلامیشدی. داها عاغلی کسمز اوشاغین دا الیندن بیر ایش گلمزدی!
او گون؛ «قارا» منی توتدوغو گون بیر مریضخانایا گؤتورموشدو. تونلوک ایدى. هامى اوردایدى. کرَمَتین اوشاقلاری یوخ ایدیلار. هامیمیزی بؤیوک بیر ماشینین اؤنونده سیرایا دوزدولر. قارانین بویروغو ایله ماشینا تپیلدیک. ماشین ناریلتی ایله ایشه دوشدو. قارا دالدان باسیردی و بیز قارانلیق، اوزون، دمیر کؤهول کیمى بیر لولهنین ایچینده قیوریق ایتی تییهلر آراسیندان کئچیردیک. کئچرکن ده سوموکلریمیز اووولوب اتیمیز خینجیلیردی. ماشینین او باشیندا، او دمیر سوزجکدن کئچدیییمیزده یوم یوموشاق اولموشدوق. قارا اوزون دیرناقلی اووجونا آلیب وزدهلهدی؛ یوغوردو منی. سونرا قیچلاریمین آراسینا چاتاجاق قدر اوزون بیر قیییغی بوینومون دالیندان ایچیمه سوخوب ایشه یوللادی. چؤللرده درین قویو قازماغا؛ دونوز اوتارماغا؛ ایت قاتیغى گتیرمهیه؛…. داها مین بیر ایشه یوللادی.
اسدین قاری ننهسینین عاغلی باشیندا اولسایدی قارا منی توتمازدی! توتسایدی دا بوشلاردی. عاغیل دیشیمین قیزیلدان اولدوغونو گؤرسَیدى توتمازدى. بیلردى کرهمت دیش قویارکن اوزون ایینه ایله بئینیمی اوووب اریمیش قیزیلدان اوست داماغیمدان بئینیمه یئریدردی. دیشیم قیزیل اولماسایدی دا اسدین ائوینین دیرهیینین اوجوندان بیر قیرتیم کسیب وئرردیم قارا اؤزو اریدیب بئینیمه یئریدردی. اسد بیر قیرتیمی وئرردی. دوواردان ائشیییه چیخان اوجوندان کسیب وئرردی. اوشاقلیقدا برهسینین هامیسینی اودوزاندا برهمین اوجوندان قیرتیب بئش_آلتی قیغلیق وئرردیم اسده. اونا گؤره وئرردی. قیزیل بئینیمده قورقوشوم کیمی دونونجا داها قارا مندن قورخمازدی. ساچلاریمی گون کیمی پوروق، اولمایان امجکلریمی ایچینه سو دولدورولموش لاپ یئکه قوووق کیمی سینمدن ساللاق گؤرمزدى. توتولدوغوم گون قارانین گؤزلرینه ماریددیغیمدا گؤرموشدوم قارانین مندن قورخدوغونو. گؤى گؤزلرینین لاپ دیبینده گؤرموشدوم. اسد ده گؤرموشدو….
سیزه دئدیکلریمین چوخونو اسد منه دئمیشدی. دئمیشدی کی، او، قاری ننهسینین یئرینه اولسایمیش قیزیل یادینا دوشردی. من ده دئمیشدیم:
ـ منیم ده!
او گون؛ توتولدوغوم گون؛ ازیللنلرین بوتونو کیمی منیم ده عاغلیم باشیمدا ایدی. بولاری توتولدوغوم گونون اؤنجهسی گئجهسی دانیشیردیق اسدله. اسد قارانین دالینا دوشدویو گئجه.
گئجه یارینی کئچمیشدی. یارینی چوخ کئچمیشدی. سحره یاخین ایدی. هله یاتمامیشدیم. «سون شامان افسانهسی»نی ایزلهییردیم. اسد گلدی قاپییا. گلمهمیش اس.ام.اس یازمیشدی:
ـ یاتیبسان؟
یازدیم: یوخ!
بیرآز سونرا یازدی: قاپیدایام؛ چیخ!
شالواریمی گئییب چیخدیم: نه اولوب؟
ـ «تئز اول گل؛ دئیهرم» دئدی.
خیابان اوزو آشاغی دئمهیه باشلادی. قالانین آلتینا قدر یئریدیک. اسد بیر دوزونه دانیشیردی. گئجه تویدان گلرکن قارانی قالادا گؤرموشدو. بورجون باشیندا. قوشقولانیب دالینا دوشموشدو.
قالانین آلتیندا اؤسکورک داشینا چیخان یولو گؤرستدى؛ «باخ؛ بوردان گئتدی» دئدی.
«… من ده دالینا دوشدوم. درهنین تورو یولو تینیندهکی آچیقلیقدا آی ایشیغینا گؤردوم؛ چؤل گؤیرچینینی توتوب یئدی! یئییب یولا دوشدو. بوغلاریندان قان دامیردی. من ده سییییه_ سییییه ایزلهدیم. قالادان چوخ اوزاقلاشاندان سونرا بیر کؤهوله یئتیشدی. کؤهولون آغزیندا اویان ـ بویانا باخیب ایچَری کئچدی. من ده یاخینلاشدیم. کؤهولون آغزینداکى یئکه داشین آرخاسیندان بویلانیب باخاندا اولارى گؤردوم. اورتادا اود قالاییب اودون قیراغیندا چنبر وورموشدولار ائله بیل تویلاریدی. یوخاری باشدا بیرکیشی اوتورموشدو. دونوزا دا اوخشاییردی، آداما دا! بدنی آدام کیمی ایدی، آنجاق باشیندان دونوزا اوخشاییردی. آیاغیندا آت کیمی دیرناغی واریدی. او بیردن دئدی:
«آشیق شانی»دور اوینا!
اوندا گؤردوم کى، قارا دوشدو اورتایا! دال قیچلاری اوستوتده دوروب قویروغونو آغزینا آلیب زورنا چالا_چالا اوینادی ! قورخدوم. دای دورمادیم. قاچیب گلدیم.»
قارانی تانیییردیم. زیل قارا توکلو بیر پیشیک ایدی! بالالیغیندا اؤزوم توتوب وئرمیشدیم اسده. ائولرینده سیچان واریدی. سکینه خالا «اسد سن آللاه بیر پیشیک تاپ گتیر اؤتور بو حیطه» دئمیشدی. من ده اومای ننهمین آزدیردیغی یئددی پیشیک بالالاریندان بیرینی توربایا سالیب یئدی کنددن دولاندیریب گتیریب وئرمیشدیم اسده. اسد ده اولیندن پیشیکدن قورخاردی. قارادان دا قورخاردی. قارانی یان یؤرهسینه قویمازدی. آمما سیچاندان داها چوخ قورخاردی. هئچ اولماسا قارا بیرآز دیل آنلاییردی. «قارا یئری اویانا؛ دئیینده گئدیر» دئییردی!
دوغروسو هئچ دیلدن ده آنلامیردی. اسد اؤیله سانیردى. آنلاسایدى سکینه خالانین پیتیسیندن ات اوغورلاییب، قاب قازانیندا گؤزو اولمادى. «بیزیم اتى یوخ؛ سیچانلاری یئ» دئیینده آنلاردی. آمما منیم ده، سکینه خالانین دا یازیغی گلیردی. آپاریب اؤتورسیدیک چؤله آجیندان اؤلر دئییردیک…
ایستهدیم دئیم: «آی اسد! سن گوندوز گون اورتا چاغی، گون ایشیغینا قالایا تک باشینا گئده بیلمیرسن، گئجه آی ایشیغینا او کؤهوله نجور گئتدین چیخدین؟!» آمما دئمهدیم. «سنی قارا باسیب» دئدیم.
آند ایچدی کی، دوز دئییر. قارا زاد باسماییب. چؤرهیه آند ایچدی. «چؤرک حاققى!» دئدی.
هاوا ایشیقلانمیشدی. اسد بیرآز توخدامیشدی. بیلیردیم قارانین قورخوسوندان تک باشینا ائوه گئده بیلمیر.گوله -گوله دئدیم:
گئدک سیزه. گؤرک قارا دؤنوب؟!
… حیطده قارا قاباغیمیزا قاچدی. اسد اؤزونو منیم آرخاما وئردی. گلرکن یولدا شنتیر آلمیشدیم. شنتیری الیمده ساللاییب گوله_گوله «آشیق شانی گل اوینا» دئدیم.
سؤز آغزیمدان چیخار چیخماز قارا داها قویروغونو بوللامادی. ماراغا یاتیب میریلداماغا باشلادی. دوز گؤزلریمین ایچینه ماریددی. گؤمـ گؤى گؤزلرینین لاپ دیبینده دؤشلرى نئهره بویدا ایکی آلآروادی گؤرونوردو. ایکیمیز ده قورخموشدوق. آمما قارا داها چوخ قورخموشدو. آل آروادیندان قورخار کیمی قورخموشدو. قورویوب قالمیشدیق.
بیر آندا قارا آتیلیب نئهره بویدا اولان د ؤشو ارسینه تاخار کیمى صیفتیمى جایناغینیا توتدو. اوز گؤزومو دیدیب قاچدی. یوخ اولدو.
جایناغی گؤزلریمى توتمامیشدى، آنجاق گؤزوم داها گؤرموردو. قان اوز گؤزومو بوروموشدو. گؤتوردولر مریضخانایا. باشیمین اوستونده دؤشونده مین یارا ایزى اولان،


text:
- نوح: “راببیم! اۇنلارئن بنی یالانلامالارئنا قارشئ بانا یاردئم أت!” دەدی.
- بیز دە اۇنا شونو واحیەتتیک: “گؤزتیمیمیز آلتئندا وە واحییمیزە گؤرە بیر گمی اینشا أت! أمریمیز چئقئپ تامدئر قاینادئغئندا هر جانلئ تۆرۆندن بیر چیفتی وە -حاققئندا اؤنجەدن قارار چئقان کیشی حاریج- عائیلەنی گمییە آل! یانلئشلار ایچیندە اۇلانلار حاققئندا بانا بیر شەی سؤیلەمە؛ چۆنکی اۇنلار بۇغولاجاکلار.”
- یانئنداکیلرلە برابر سن دە گمییە یرلشتیگیندە، دە کی: “بیزی، یانلئشلار ایچیندەکی بو تۇپلولوقتان قورتاران آللاها حامد اۇلسون.”
- بیر دە شؤیلە دە: “راببیم! بنی برەکتلی بیر یرە ایندیر؛ عیززت وە ایکرامدا بولونانلارئن أن اییسی سنسین.”
- بو اۇلایدا، کسینلیکلە آیتلر /درسلر واردئر. بیز (قوللارئمئزئ) گرچکتن یئپراتئجئ بیر ایمتیحاندان گچیریریز.
- سۇنرا اۇنلارئن آرقاسئندان باشقا بیر نسیل اۇلوشتوروپ گلیشتیردیک.
- اۇنلارا دا: “آللاها قوللوق أدین! سیزین اۇندان باشقا ایلاهئنئز یۇقتور. یانلئشلاردان ساقئنمایاجاق مئسئنئز؟” دەسین دییە کندی ایچلریندن بیر ألچی گؤندردیک.
- حالقئنئن ایچیندن کافیرلیک أدن، آحیرتە وارمایئ یالان سایان، اۆستەلیک کندیلرینە دۆنیا حایاتئندا رفاە دا وردیگیمیز اؤندە گلنلر شؤیلە دەدیلر: “بو، یدیگینیزدن ییەنم ایچتیگینیزدن ایچن، سیزین گیبی بیر بشردن باشقا نەدیر کی!
- سیزین گیبی بیر بشرە بۇیون أگەجک اۇلورسانئز، ایشتە اۇ زامان کسینلیکلە قایبەدرسینیز.
- اؤلۆپ دە تۇپراغا وە کمیکلرە دؤنۆشمۆشکن، سیزین گرچکتن دیریلتیلیپ چئقارئلاجاغئزئ مئ واعاد أدییۇر؟
- اۇلمایاجاق شەیلر واعاد أدیلییۇر سیزە؛ هم دە هیچ اۇلمایاجاق شەیلر!
- حایات سادەجە دۆنیاداکی حایاتئمئزدئر. بورادا اؤلۆر، بورادا یاشارئز. یۇقسا بیز (تۇپراقتان) تکرار دیریلتیلەجک دگیلیز.
- اۇ، اویدوردوغو یالانئ آللاها مال أدن آدامئن تەکیدیدیر. بیز اۇنا ایناناجاق دگیلیز.”
- ألچی دەدی کی: “راببیم! بنی یالانلامالارئنا قارشئ بانا یاردئم أت!”
- آللاە دەدی کی: “چۇق گچمەدن کسینلیکلە پیشمان اۇلاجاقلار.”
- بونون اۆزرینە حاق أتتیکلری اۇ یۆکسک سس اۇنلارئ یاقالادئ وە حپسینی چر چؤپە چەویردیک. یۇق اۇلسون یانلئشلار ایچیندەکی تۇپلوملار!
- سۇنرا اۇنلارئن آردئندان باشقا نسیللر اۇلوشتوروپ گلیشتیردیک.
- هیچبیر تۇپلوم أجلینین ایلریسینە گچەمز، گریسیندە دە قالاماز.
- سۇنرا ألچیلریمیزی آرد آردا گؤندردیک. بیر تۇپلوما نە زامان بیر ألچی گلدییسە اۇنو یالانلادئلار. بیز دە هر بیرینی دیگرینین آردئندان هلاک أتتیک وە بیرەر حیکایەیە دؤنۆشتۆردۆک. یۇق اۇلسون اینانمایان تۇپلوم!
- سۇنرا موسایئ وە قاردشی هارونو آیتلریمیزلە /موعجیزەلریمیزلە، آپآچئق وە گۆچلۆ بیر دلیل ایلە ألچی اۇلاراق گؤندردیک.
- فیرعوونا وە اۇنون ایلری گلنلرینە گؤندردیک؛ فاقاط اۇنلار کیبیرلندیلر. چۆنکی اۇنلار کندیلرینی اۆستۆن گؤرن بیر تۇپلولوقتو.
- شؤیلە دەدیلر: “طئبقئ بیزیم گیبی بشر اۇلان شو ایکی کیشییە می ایناناجاغئز! اۆستەلیک بونلارئن قاومی بیزە کؤلەلیک أدییۇر.”
- بؤیلەجە ایکیسینی دە یالانلادئلار وە هلاک أدیلنلردن اۇلدولار.
- اۇیسا دۇغرو یۇلا گیرسینلر دییە موسایا کیتاب دا ورمیشتیک.
- مریەمین اۇغلونو (عیسایئ) وە آننەسینی موعجیزە یاپتئق. اۇنلارئ، قالئنابیلەجک یری وە آقار سویو اۇلان بیر تپەیە یرلشتیردیک.