c: text/html

text:
حبیبی
روا میدور روا میدور حبیبی
کی اودلا یاندیراسان من غریبی
جمالون گلشنینده حاشا لله
کی محروم ائده سن من عندلیبی
منی بو درد عشقه سن بوراخدون
یئنه سنسن بو دردیمین طبیبی
یازار کیرپیک لرون نصر من الله
اوخور دوداقلارون فتح قریبی
قاشون محرابینا باش قویمویانلار
مگر بوینوندا باغلی دور صلیبی
جانیمدان جیسمیمه کسدیم امیدی
ولی سندن کسه بیلمم امیدی
اگر دونیاده بیر عارف بولونسا
یئنه اول عارفین سنسن حبیبی
نسیمی اولدو خوبلار حسرتیندن
جفا و جور ایمیش آخر نصیبی
عماد الدین نسیمی
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər,عمادالدین نسیمی Etiketlənmiş: | نسیمی,نسیمی دن تورکی شعرلر,آذری شعرلر,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شعرهای ترکی نسیمی,عمادالدین نسیمی,عمادالدین نسیمی + تورکی شعر

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اداری اصلاحات نینگ اساسی اوگزتریلیش گه ضرورتی بار
افغانستان ملی بیرلیک حکومتی اوتکن پنجشنبه کونی افغانستان جمهوررئیسی دوکتورمحمداشرف غنی احمدزی باشلیغیده جلسه دایرقیلدی ، اوشنده اولکه نی مهم موضوع لری اداری اصلاحات کمیسیون بولیش لیگی گه گپیردی. اداری اصلاحات کمیسیونی که آلدین کی حکومت ده دولتی اداره لرنی اصلاح قیلیش لیگ اوچون توزلدی.شوندی بیرعمل گه اوخشیدی که قصدی شکل ده پرده آرقه سیده بیرگروه بارکه ایستیدی.اولکه نینگ اداری نظامینی بوزسه، اوتکن اوچ یوزییل لرده پیشیغ لیک گه یتوشکن دیربوزسه. ینه بیرتمان دن اداری اصلاحات پروسه سی اولکه نی اداره نظامینی مغشوش قیلگن لیگی دن علاوه تجربه لیک وایش بیلرمن کیشی دن ایشدن چیقیب وعالی اوقیشی بارآتیده ایش تجربه سی یاغ کیشی لرنینگ ایشگه کیریش لیگی گه سبب بولدی.بوعمل ایش جریانینی توختلیش گه یوزمه یوزقیلگن لیگی دن علاوه ایش لرتوختلیش لیگی گه سبب بولدی.ینه بیرموضوع هم اصلاحات تمان دن ملکی ایشلاوچی لرگه باش اغریغ وپریشان لیک کیترگن ایدی.که اداری اصلاحات کمیسیون ده بارایدی.اونده یوقاری درجه ده فسادبارلیگی ایدی.
اداری اصلاحات کمیسیونی که آلدین کی حکومت ده دولتی اداره لرنی اصلاح قیلیش لیگ اوچون توزلدی.شوندی بیرعمل گه اوخشیدی که قصدی شکل ده پرده آرقه سیده بیرگروه بارکه ایستیدی.اولکه نینگ اداری نظامینی بوزسه، اوتکن اوچ یوزییل لرده پیشیغ لیک گه یتوشکن دیربوزسه.
ینه بیرتمان دن اداری اصلاحات پروسه سی اولکه نی اداره نظامینی مغشوش قیلگن لیگی دن علاوه تجربه لیک وایش بیلرمن کیشی دن ایشدن چیقیب وعالی اوقیشی بارآتیده ایش تجربه سی یاغ کیشی لرنینگ ایشگه کیریش لیگی گه سبب بولدی.بوعمل ایش جریانینی توختلیش گه یوزمه یوزقیلگن لیگی دن علاوه ایش لرتوختلیش لیگی گه سبب بولدی.ینه بیرموضوع هم اصلاحات تمان دن ملکی ایشلاوچی لرگه باش اغریغ وپریشان لیک کیترگن ایدی.که اداری اصلاحات کمیسیون ده بارایدی.اونده یوقاری درجه ده فسادبارلیگی ایدی.
دولت ایشلاوچی لریدن بیرانته لری نینگ اییشی لیگی یوزیدن وزارت خانه لرنی یوقاری پست لری ده اوکیشی کامیاب بوله دی که پول نی کوپراغ بیره دیلر.حتی وزارت سطحی ده هم کوپ کوریلگن دیر.که کامیاب کیشی لرعوضیده سیناوده کامیاب بولگن کیشی اورنیگه کامیاب بولمگن کیشی لرایشده قویلگن دورلر.
ینه بیرتماندن اصلاحات پروسه سی سنجیش ایتیلمگن لیگی اوچون اولکه اداره لریده ایشلیدیگان لرنینگ قین چیلیک لرنی یوقاتیب بیلمه دی بلکه اصلاحات وپروسه سی تورلیگ تمان لردن اداره لرده ایشلیدیگان لرگه قین چیلیک اورته گه کیتردی.
اصلاحات پروسه سیده ایرکین رقابت یلغوزبیرشعارگه ا وزگردی هرکیم ده تانیش لیگی ویاهم مالی وسیله سی یاق ایدی رقابت ده کامیاب بولمه دی.اداری اصلاحات نیچه سیده دولت اداره لریده نیچه تورلیگ معاش لربولیشگه سبب بولدی.بوایش ایشلاوچی لراورته سیده کوپ ناراض بولیش لیگ لرنی اورته گه کیتردی.اداری اصلاحات وملکی خدمت لرباشلیغی هم شوپروسه ده نقص بارلیگی نی حکومت کابینه سیده بوینیگه آلیب دور.کابینه که شوقین چیلیک نینگ حل قیلیش اوچون جمهوررئیس اصلاحات ویخشی حکومت قیلیش لیگ ایشلرده بیرفوق العاده نماینده نی موظف قیلیب دورامیدبارکه اوقیله آلسه اداری اصلاحات ده گی خلالرنی تاپیب اونی اصلاح قیلیش ویاهم شوندی اداره نی منحل قیلش گه اقدام قیلسه دیگن امیدبارکه دولت ایشلاوچی لریگه تشویش سببی بولگن قین چیلیک لرنی یوقاتیلیشی گه سبب بوله السه. دولت دستگاه سیده ییگیت واوقیگن کادرلرنینگ کیریش لیگی گه هیچ کیم قرشی لیگ قیلمیدی ف اماایش تجربه سی نی بولیش لیگی وایشلرنینگ توختلیش گه یوزمه یوزبولمس لیگی که ایش مهارتی یاغلیگیه تیکیشلی دیراهمیت سیزدیب فکرقیلینمسین.


text:
حضرت علی اکبر ع نوحه سی
حاج اسماعیل زرین – کتاب: منشور عاشورا جلد سوم – ص 174
دور باشون اوسته گلمیشه م، گؤزلریمه ضیا اوغول
گل دیله منله بیر دانیش، قلبیمه وئر صفا اوغول
گؤر نه چتیندی من گؤره م ظولمیله قانه باتمیسان
زخملی آهو تک دوشوب ایستی قوم اوسته یاتمیسان
سیل-ی-سرشگیمی آخان قانیوه یئرده قاتمیسان
بئیله ییخیلماغون ائده ر مرگیمه اکتفا اوغول
سن منه نور-ی-عئین سن، دیزلریمه توان و تاب
روحیم او قدری قالمیری آیریلا وئر منه جواب
صوره تیمی اوغول ائدیب باشدان آخان قانون خضاب
دور دورا بیلمیره م اؤزون اول الیمه عصا اوغول
گتدی او دم کی قاصید-ی-غم منه غملی بیر پیام
یعنی قولاقیمه یئتیب اوندا کی دلنشین سلام
بیلدیم او دمده قلبیمین بندینی قیردی اهل-ی-شام
دردینه قلبیمین داخی اولمایاجاق دوا اوغول
ائیله حیصار-ی-محنته لئشگر-ی- غم سالیب منی
قرب-ی-کناریده گؤزوم گؤرموری غصه دن سنی
عرشه اوجاتمیشم اودور داد و فغان و شیوه نی
گرچه گولور بو حالیمه دوشمنه بی حیا اوغول
من نئجه یانماییم اوغول سن کیمی نوجوانیمه
سن دانیشاندا هر زمان قوَت یئته ردی جانیمه
دست-ی-قضا سپیبدی غم توپراغی دودمانیمه
آغلایاجاق نه قدری وار عمَه باجی آنا اوغول
گؤر نه بو قوم –ی- کینه جو اولدولا حقده ن کنار
ائتدی پیمبر عتره تین بیر بئله غملره دوچار
جدیمه بنزه ین جوان یئرده دوشوبدو زخمدار
جسم لطیفیوون اولوب هر طرفی یارا اوغول
.....


text:
سن یاریمین قاصیدی سن ایلشن سنه چاى دئمیشم
خیالینى گوندره یب دیر بسکى من آخ- واى دئمیشم
آخ!گئجه لر یاتمامیشام من سنه لاى- لاى دئمیشم
سن یاتالى،من گؤزومه اولدوزلاری صای دئمیشم
هرکس سنه اولدوزدئیه اؤزوم سنه آى دئمیشم
سندن صونرا، حیاته من شیرین دیسه، ضاى دئمیشم
هر گوزه لدن بیرگول آلیب سن گؤزه له پاى دئمیشم
سنین گون تک باتماغیوى آی باتانا تای دنمیشم
ایندى یایا قیش دئییرم سابق قیشا یاى دئمیشم
گاه طویووو یاده صالیب من ده لى، ناى- نای دئمیشم
صونرا یئنه یاسه باتیب آغلاری هایهاى دئمیشم
اتک دولو دریا کیمى گؤز یاشیما، چاى دئمیشم
عمره سوره ن من قره گون آخ دئمیشم، وای دئمیشم


text:
بؤیوك مبارز " نئلسون ماندلا " ابدیّته قووشدو!
بؤیوك مبارز " نئلسون ماندلا " ابدیّته قووشدو!
ح. راشدی 16/ 9 / 1392
آپارتاید و آیری- سئچگیلیك علیهینه قیزغین مبارزه آپاران دونیانین ان تانینمیش اینسانی "نئلسون ماندلا" 14/ آذر /1392 ( 5 دسامبر 2013 میلادی ) تاریخینده ابدیّته قووشدو .
عیرقچیلیق و نژادپرستلیك علیهینه آمانسیز مبارزه آپاران دونیانین ان سئویملی و بؤیوك اؤندری " نئلسون ماندلا " نین اؤلومونو بوتون آزادلیق و اؤزگورلوك سئون و بو یولدا چالیشان اینسانلارا باش ساغلیغی وئریریك !
آیری- سئچگیلیك علیهینه عؤمور بویو مبارزه یه گیریشمیش و 27ایل استبداد دوستاغیندا قالاندان سونرا ، حاقلاری تاپدالانمیش ، شخصیتلری تحقیر اولموش و غیر اینسانی ظولملر آلتیندا قالان گونئی آفریقا قره دریلی اینسانلارین حاقلارینی مبارزه ایله اونلارا قایتاران بو بؤیوك اینسان ، مظلوم میلّتلرین حاقلاری یولوندا چالیشان مبارزلرین ابدی سیمگه سینه چئوریلدی !
نئلسون ماندلا گؤستردی كی، حاقلاری تاپدالانمیش و ظولوم آلتیندا قالان میلّتلره كیمسه آزادلیق و اؤزگورلوك هدیه ائتمیه جك و بو حاقلارا چاتماغا آمانسیز مبارزه لازیمدیر ، طبیعی كی ، بئله مبارزه لرده،استبداد دوستاق و اشكنجه سی ده مبارزلرین سوراغینا گله جك ، آمما بیر میلّتی آزادلیق و اؤزگورلویه چاتدیرماق هر آدامین ایشی دئییل ، طبیعی كی ، بو بؤیوك وظیفه و گؤره وی یالنیز بؤیوك و ایناملی اینسانلار داشییا بیلرلر .
نئلسون ماندلا میلّتینی آزادلیغا چاتدیراندان سونرا دئدی:
بیز، دشمنلریمیزی باغیشلاریق ، آمما اونلارین ائتدیكلری ظولملرینی هئچ زامان اونوتماریق!


text:
یوخوسوزلوق بئیینین فعالییتینی پوزور …
دورنانیوزون آلدیغی بیلگی لره گوره : بیر چین لی تدقیقاتچی گروپو معین ائدیب کی ، اینسان بیر آیدان چوخ یوخوسوزلوق دان اذیت چکیرسه ، بو ، اونون باش بئینینده کی آغ مادده نین ساختارینا پیس تاثیر گوستریر . متخصیص لرین فیکیرینجه ، یادیولوژی ” علمی ژورنالی یازیر کی ، یوخوسوزلوق موزمن یورقونلوق حیسسی ، احوال پوزقونلوقو ، تانینمیش قابیلییتلرین ضعیفلنمه سی ، بعضی حاللاردا ایسه افسورده لیق و دیگر تهلوکه لی پوزونتولارا نتیجه لنه بیلر . بونونلا بئله ، کارشناس لار ایددعا ائدیرلر کی ، یوخوسوزلوغون و اونون بئله فسادلار دوغورماسینین سبب لری باره ده هله ده یئترلی معلومات یوخدور . بو بوشلوغو دولدورماق اوچون تدقیقاتچی لار ایلکین یوخوسوزلوق مسئله سین اورتا درجه لی دئییلن شخصین روان شناختی خوصوصییتلرینین نتیجه سی بیلیرلر .
هله ۲۳ نفر اذییت چکن لری مغناطیسین مقطعی پرتونیگارلیغی ایله معاینه ائدیبلر . بوندان علاوه ، عالیملر یوخوسوزلوقدان اذیین چکمه ین ۳۰ آدامین بئیینین ده اسکانردن کئچیریبلر .
تدقیقات گوستریب کی ، یوخوسوزلوقدان اذییت چکن آداملارین بئینینده کی آغ مادده نین ساختاری پوزولوب . بو ، ایلک نوبه ده ساغ یاریم کوره ده ، خوصوصیله شوعور افسورده لیک ویژگیلی یی ، یوخو و دیققت ایله باغلی اولان دویه نک جیسم شوعبه لرینده گورونوبدور ! عالیملر یوخوسوز چکنلرین بئین لرینین دامالارینین مودافیعه قاتینین میقدارینین آزالماسی ایله باغلی اولدوغونودا آشکار ائدیبلر . اولا بیلسین ، آغ مادده نین داغیلماسینادا محض بو مودافیعه نین ضعیفله نمه سی سبب اولور .
Maqnit rezonans toaqrafiasi – پرتونگاری مقطعص مغناطیسی
psixofizioloji – روانشناختی
Kognitive – شناختنی – تانینمیش
Ekspertlor – کارشناسان
Depresiya – افسردگی
Xroniki – مزمن
Strukturuna – ساختار
Funksiyalari – ویژگی ها
Sinir – عصب


text:
ساغلیق و چئوره
اؤلنلرین، پسکارا شهرینین باتیسینداکی ریگوپیانو مؤوقعیتینده، اوزرینه اوچقون دوشن بیر هتلده یئرلشن تعطیلچیلر اولدوغو ایفاده ائدیلیر
آوروپا آغدنیز سیسمولوژی مرکزی ایسه ایتالیانین اورتا سمتلرینده آرت آردا اوچ زلزله میدانا گلدیگینی آچیقلادی. ایلک زلزلهنین بؤیوکلوگو 5.3 اولاراق قید ائدیلدی
بو گوندن اعتباراً گئچرلی اولاجاق قاداغانین نه قدر داوام ائدجیی قونوسوندا ایسه بیر تاریخ آچیقلانمادی
سوروشدورمادا، ان آز 50 فابریکانین تیئنجینین دولیو قصبهسینده سویا سوسو و سیرکهنین آرالاریندا اولدوغو 11 نوع ساختا قیدا مادهسینی چیخاردیغی اورتایا چیخاردیلدی
8 نفرده اچ7ان9 ویروسونا راست گلیندیگی، بو اولقولاردان اوچونون اؤلومله نتیجهلندیگی بیلدیریلدی
برزیل-ده میناس-ژرایس ایالتینده سون ایکی هفتهده یاییلان ساری قیزدیرما نتیجهسینده اولنلرین سایی 47-یه چاتدی.
فیرتینا سببیله عاجل یاردیم خطینه 4 مین 452 زنگ ائدیلدی، مین نفر ده ائولریندن تخلیه ائدیلدی
فرانسانین لیون شهرینده، سون بیر آیدا، علیللر ائوینده قالانلاردان 13-و آنفولانزا سببیله حیاتینی ایتیردی.
اوکرایندا بو دؤورده منفی 33 درجهیه قدر دوشن هاوا ایستیلیکلری سببیله، ان آز 43 نفر اؤلدو
تخمینن بیر میلیون نفرین سئلدن تاثیرلندیگی اؤلکهده، اوچاق سفرلری لغو ائدیلدی


text:
ای وطن اولادی، بیر آن وئرمه فرصت دوشمنه
قهرمان ضربهنله گؤستر درسِ عبرت دوشمنه!
قوی آلوو یاغسین تفنگیندن، توپوندان جبههده
ائیله اؤز دونیاسینی قهرایله ظلمت دوشمنه!
سونگوتک سانجیل فاشیستین قلبینه، یار باغرینی
ضربه اوستدن ضربه وور خائن طبیعت دوشمنه!
پارتلاسین قوی هیتلرین آلچاق باشیدا بومبالار
هر طرفدن وور جسارتله خسارت دشمنه!
ییخ، داغیت، یانسین جهنمتک فاشیستین جبههسی
قسمت اولسون، قویما، بو گولزارِ جنّت دوشمنه!
بیلدی عالم هیتلرین خائنلیگین، ادنالیغین
یاغدیریر میلیونلا دونیا خلقی، نفرت دوشمنه!
حاضریق، واحد، صداقتله وطن اوغروندا بیز
هر زمان گؤرسترمگه قطعی جسارت دوشمنه!
علی آقا واحد


text:
طعن ائدیر یاریم كى ، عشقینده خلالین وار سنین
منله گولمورسن ، دانیشمیرسان ، ملالین وار سنین
سیره غیرایلن چیخیب گورجك منى مین نازیلن
قاشلارین طاقیندا دا بیر جوت هلالین وار سنین
روز و شب همدم رقیب ایلن اؤلوبسان گؤز داغى
وورماغا سؤیله اؤزون ، هاردا مثالین وار سنین
چكمه سه گر ال بو سئودادان سؤزر بخت اولدوزون
اینجیمه گؤرسن اگر حكم قتالین وار سنین
دیسكینیب دوردوم ، دئدیم یارب نه سؤزلردیر بولار ؟
اى دل عاشق ! مگر نقص كمالین وار سنین
مدرك جرم ایسته دیم ، باخدى اشاره یلن دئدى :
بو رقیب ایلن مگر جاى سوالین وار سنین
دؤره مه باخدیم آنامدان باشقا بیركس گؤرمه دیم
شبهه لندیم اى گؤزوم ، بس اختلالین وار سنین
بیرده تكرار ائیله جرموم نه دیر ، كیم دیر رقیب
بو آنان لا _ سؤیله دى چوخ اتصالین وار سنین
تئز دئدیم : آخر آنامدان كى ، رقیب اؤلماز سنه
دینمه سن خوشدور ، دئدى فرض محالین وار سنین
فكره دالدیم عشق دریاسیندا غرقم ، نئیله ییم
قورخما ، الهام اولدو ، حى لایزالین وار سنین
عشقین آللاهدان نشانى ؤلسا ، سؤنمز شعله سى
یار اؤزو سؤیلر یئنه (سولماز ) مدالین وار سنین
پی نوشت: مجموعه ی "لئسان یاغیشی"؛ (سچمه لر)


text:
اردشیر نصیری
نوت:
بو مجموعهنین حاضیرلانماسیندا اساس قایناق شخص خیرالنسا خانیمدیر.
آدی گئدن بیتگیلر خلخالین آلانکش کندیندن توپلانمیشدیر.
بو یازینی «ائل دیلی و ادبیاتی» درگیسینین 3-جو ساییندان آلیب، مختصر ائدیتدن سونرا بیر داها بورادا یاییلماسینی فایدالی گؤردوک.
منبع:ائل بیلیمی
«ائل بیلیمی رداکسییا هئیتی»
1-آت آلماسی at alması بیر نؤوع مئیوهدیر. دؤیرلر، ایسهال اوچون فایدالیدیر.
2-آت آلماسی (آت گؤتی) at alması کؤکونو قاینادارلار، بؤیرک و مثانهده داشی اولسا اریدیب سالار.
3-آردیج ardıc بیر نؤوع آغاجدیر. دملرلر گؤز آغریسینا و سویو ایت دیرسهیینه خئییردیر.
4-آلبالی سایاغی albalı sayağı دملنر سانجییا خئییردیر.
5-اریک آغاجینین کیتیرگهسی ərik ağacının kitirgəsi دیش آغریسینا خئییردیر.
6-امه کؤمهجی əmə köməci دویو ایله یئسن جانی یوموشالدار.
7- اوزرریک üzərrik اوزرلیک، توستوسو اعصاب اوچون خئییردیر.
8-اوشقون uşqun اوشقون قابیغینین سویو قاش توکونه خئییردیر.
9-اووهلک üvələk بدنین کؤپون آلار. دری کؤپوشگهینده و قاشیناندا دملهییب ایچرلر.
10-اووهلک (آش ترهسی) دهنین دملهییب ایچرلر. تیترهمهیه درماندیر. قوْرخان آداما ایچیردرلر.
11-اییده آغاجینین قابیغی iydə ağacının qabığı بدنده شیشن بیر عوضوون اوستونه باغلاسالار، ساغالدار.
12-بابانک babanək گولو سانجی، سینه آغریسی و بوغاز گلمهسینه خئییردیر.
13-باتبات کؤکو batbat kökü معیّن فورمالاردا حب کیمی قاییرارلار. دوغماق ایستهمهین قادینلار قاباقدان شییاف کیمی مصرف ائدرلر. دوغمانین قاباغین آلار.
14-باغا سومویو bağa sümüyü توسباغا سومویونو دؤیرلر، آت یاراسینی ساغالدار. باد-ی فتق اوچون خئییرلیدیر.
15-بالدیرقان baldırqan دهنی ساریمساقلا قاینادارلار، ترلهمهین آدامی ترلهدر. قولونجا خئییردیر.
16-بئش بارماق beş barmaq بئش یارپاق دا دئییلر، بوتون یارالار اوچون خئییردیر.
17-بزهریین یاغی bəzərəyin yağı عادت اولان قادینلارا خئییرلیدیر.
18-بنؤوشه گولو bənövşə gülü گؤز دامارلارینا خئییردیر. گوجلندیرر.
19-بوروق بوروق اوْتو buruq buruq otu بئل آغریسینا درماندیر. قاینادیب پارچا اوسته یاخارلار، بئله باغلارلار توختادار.
20-بوْغاناق boğanaq تیکانلی اوتدور تر چاغیندا یئییلسه اورهگی گوجلو ائدر.
21-بولاق اوْتو bulaq otu دوغان آروادلار بیر شئیدن ایرگنسه بیر یئری شیشسه خئییردیر.
22-بولاق اوْتو bulaq otu قره یاتاقلیغا و باشقا دردلره درماندیر.
23-بولوم bulum دؤرد پارچا اولور، ایچریسی دولو دهن اولور. سویون بورونا سیخاسان سینهزیته خئییردیر.
24-بوْیاق اوْتو boyaq otu اونون کؤکو یومورتا ساریسی ایله بیرلیکده قول- قیچ سینیغینا خئییردیر.
25-بویما دهرهن buyma dərən بوتون بدندهکی یئللری آرادان آپارار. سانجییا خئییردیر.
26-بیلهلیک biləlik کولدا اولار. یومورو- یومورو، خیردا- خیردا اولار. گؤبگی دوشنه خئییردیر.
27-پینتی گوهنینین گولو pinti gəvəninin gülü تنگ نفس اوچون فایدالیدیر.
28-تانک اوْتو otu tank ایکی اوزون یارپاغی اولور. ایکی یارپاغینین آراسیندا بیر یومورو گولو اولور. اونو آش ایله یئیهرلر. یئمکدن دوشهنین مئیلی نی چوخالدار. ایشتاهانی آچار.
29-تره tərə قارینی تمیزلر. دردلری آرادان آپارار. سارالانا درماندیر.
30-تورشک turşək قانی تمیزلر. آغیز آغریسینا و بوغاز آغرییا و معدهیه خئییردیر.
31-توکلوجه tüklücə معدهده اولان قارا سویو چؤله تؤکر. سانجی اوچون خئییرلیدیر.
32-جعفری cə`fəri قانی چوخالدار. قوخو و اییلری آرادان آپارار.
33-جیرجیر گوهن گولو cırcır gəvən gülü دهملرلر سانجی اوچون خئییرلیدیر.
34-چؤل بزهرهگی çöl bəzərəgi معده یئلی، ییغاریئنی آرادان آپارار.
35-چیلهداغ (چیلهداق) çilədağ قویروق یاغییلا بیرگه دؤیوب، ایری بیتن سینیق سومویون سیندیغی یئره باغلارلار. دویونو اریدر.
36-ختمی گولو xətmi gülü بدنی چیرکلردن تمیزلر. سویوق دیمهده سینهنی یوموشالدار.
37-خشه اوْتو xəşə otu حئیوانی کؤکلدر.
38-داش گولو daş gülü داشدا بیتر. قاینادارلار ایچرلر، بئل دیسکی خستهلییینه خئییردیر.
39-داغ خاشخاشی dağ xaşxaşı بوزمه قابی اولور. ایچینده نارین دهنلری اولور. قابینی دؤیرلر شکرله و سودله قاریشدیریب کؤرپه اوشاغا وئررلر. اوشاغی ساغلام ائدر واختیندا یاتار.
40-داغ نانهسی dağ nanəsi دهملرلر معدهنین کؤپونو آلار.
41-دامارجا damarca اوزون و دهنلی اولور. دملرلر اورک آغریسینا و یارایا خئییرلی اولور.
42-زنجفیر zəncəfir زنجفیل، تزه اولان اوشاغین یانین چیرتارلار زنجفیر قویارلار. قره قان گلر داها باواسیر توتماز. بؤیوکلر گرک اؤزلری ایشییه قابا سونرا ایچینده اوتورا، دوزهلر.
43-زیره کوپ zirə küp قارین آغریسی اوچون فایدالیدیر. بوروندان قان آچیلسا قورودار.
44-زیرینج zirinc یاغلی خؤرک یئسهن، زیرینج یئسهن راحاتلیق گتیرر.
45-سوپورگه süpürgə قوربان آییندا آجارلیسین زیگیله چکرلر یاخشی ائدر و یاندیراسان حئیوان امجگی گلسه قایتارار.
46-سوتدوین sütdüyən بیر اوتدور یارایا خئییردیر.
47-سودا بجریلن نانه bəcərilən nanə suda قولونج و آیریلار اوچون خئییرلیدیر.
48-سوْمورقان somurqan اوجا، نارین و توکلو اولور. آغ و ساری رنگده گوللری اولور. ایچلرینده شیرین سو اولور. اورگی گوجلو ائدر.
49-سؤیود یارپاغی söyüd yarpağı اوشاق حصبهسینه خئییردیر. اوشاغی سؤیود یارپاغیندا یاتیردارلار.
50-سهلاب اوْتو səhlab otu کؤکونو دؤیوب یئسن اؤسگورمه باشقا دردلره خئییردیر.
51-سییری قویروغو گولو siyri quyruğyu gülü قورودوب دهملرلر.یوز درده درماندیر.
52-شاه بیزک şahbizək و یا بالا دون (baladon) قارین آغریسینا، قولونج و دالاق و قره اؤسگورهگه درماندیر.
53-شاه تره şah tərə قانی تمیزلر. دالاغی ایشه سالار. بدن آغیرلاشاندا خئییردیر. معدهنی توختادار.
54-شاه ترهسی şah tərəsi دهملرلر. خینا ایله باشا یاخارلار. دهرینی و توکو یاخشی ساخلار. معدهیه سو دوشسه توْختادار.
55-شووهرهن şüvərən قیزدیرمانی آلار، عصبلری توختادار، یوموشاقلیقدیر.
56-شیرین بیان şirin bəyan معده آغریسینا و معده یاراسینا خئییردیر. قولونج آغریسینا درماندیر.
57-شیرین گیله şirin gilə سوتونو ساققیز ائدرلر. دیشلره خئییردیر.
58-قاپاقلیجا qapaqlıca ایسلادیب ایچرلر. باغیرساقلاری یوموشالدار.
59-قارا بزهرک qara bəzərək آریق اوْلانلارا خئییردیر. و سس توتولمایا و بوْغاز قوروماسینا درماندیر.
60-قارنی یاریق qarnı yarıq کسیلهن یارا یئرینه سویونو وورسان قانی قورودار، ساغالدار.
61-قاز آیاغی qaz ayağı ایشتاها آچاندیر. قانی تمیزلر. بؤیرکلری تمیزلر.
62-قره آغاج قابیغی qərə ağac qabığı قاینادیب سویو ایله خمیر ائلهسن چیبان و یارا اوسته قوْیسان چیرکی آلار.
63-قره شنگی qərə şəngi قاینادارلار. دهمروْو، گون یانیغینا، کئچللیگه و توک تؤکولمهیه خئییردیر. عادت اوْلان خانیملارا خئییردیر.
64-قره گوَن کیتیرگهسی qərə gəvən kitirgəsi ایلیکلری گوجلندیرهر. اورهگین بندینی یوْغونلادار.
65-قره گیله qərə gilə مئیوهسی قانی تمیزلر. آغاجی اوزون اولار.
66-قشنگی qəşəngi چیرکلری آرادان آپارماق اوچون خئییرلیدیر. قاینادیب سویونو ایچرلر. بدنین ایچ قوخولارین آپارار.
67-قمیش qəmiş مال حئیوانین بدنینده چیرک اولسا تمیزلر.
68-قوش اوزومو quş üzümü کورک آغریسی اوچون خئییرلیدیر. قانی تمیزلر.
69-قوش اپبگی quş əpbəyi قارقادیلی، دوگو ایله پیشیریله خستهلره فایدالی اولار.
70-قوش قوْنماز quş qonmaz بیر تیکانلی اوتدور. یاندیریب کولونو یانیق یارایا قویارلار، ساغالدار.
71-قویماق quymaq یاغلا اونو قاتیب پیشیرَرلر. سوزهنکلی آداملارا خئییردیر.
72-قیلینج اوْتو qılınc otu قاتیقلا قاینادارلار باواسیله خئییردیر. حئیوان یاراسینا قورد دوشسه درمان ائدر.
73-کاسنی (گؤی چیرتیق) kasni (göy çırtıq) قیزدیرمایا خئییردیر. قانی تمیزلر. بؤیرهک و دالاق اوچوندور.
74-کاسیب نوْخودو kasıb noxudu دالاق، روماتیسم و بؤیرهک داشلارینا و قان آزلیغینا و ورم اوچون درماندیر. بؤیرهک و مثنه اوچون درماندیر.
75-کندیر گوهنینین کؤکو gəvəninin kökü kəndir اوْنون بیر ایل قاباقدان دریلمیشینی و بیر ایل قازیلان سوپورگه اوتو و سوغان قابیغینی قاینادیب سویونو دوغمایان قادینلارا وئرهسن خئییردیر.
76-کهلیک اوْتو kəhlik otu دهملرلر. سویوق دیمهنی و ایچ زیگیللرینی آرادان آپارار.
77-گاوی گول زبان gavi gül zəban قانی دورولدار. اوجالیغی اون سانتدیر. باشدا اوچ گولو اولور. سودا دهملرلر.
78-گزنه gəznə نارین تیکان اوت پلوولا یئیهرلر. معدهیه و اورگه خئییردیر.
79-گؤبهلک göbələk معده آغرییاندا توختادار.
80-گؤی آتین سوتو atın sütü göy لالابند اوتو و ساری گول کی، گیلدیک تیکانی کیمی اولور و ایلان قابیغینی بو سوتده قایناسا ایت ساراطانینا خئییردیر. اونو آرادان آپارار.
81-گونه باخان اوْتو günə baxan otu ائنلی یارپاقلاری اولار آشلا پیشه اورهک آغریسینا و یارایا خئییردیر.
82-گوهن کیتیرگهسی gəvən kitirgəsi یومورتا ساریسی ایله بیرگه باش توکونه و باش دریسینه خئییردیر.
83-گؤیرچین قانادی göyərçin qanadı سویون توتارلار. ترهیه اوخشار اوتدور. گؤزه قان دولاندا گؤز پردهسینه خئییردیر.
84-گیردهکان یارپاغی girdəkan yarpağı قاینادیب باشی یویارلارتوکون تؤکولمهسینین قاباغین آلار. توکون بیتمهسینه خئییردیر.
85-گیلدیک gildik کتهللی (قابیقلی) گولو اولار ایچینده ایری دهنلی دهملرلر اورکده لکهلره خئییردیر. دهنی ایله یئییلر. معدهیه درماندیر.
86-لالا بند lala bənd داغدا بیتر. گولونو دهملرلر. آغیز قوخوسونا درماندیر. آغزی سولاندیرار، قورویان آغزی سولاندیرار.
87-منی یاددان چیخارتما məni yaddan çıxartma و یا گاو زبان، دالاق و بؤیرهک داشی اوچون، بوغاز آغرییا خئییردیر.
88-میرام نوْخودو miram noxudu دهنین قاینادارلار، اوره ک آغریسینا خئییرلیدیر.
89-میسیم آغاجینین قابیغئ و یارپاغی misim قاینادیب ایچرلر. بؤیرهگه درماندیر.
90-نعنا nə`na نانه، معده اوچون خئییرلیدیر.
91-نوْوروز گولو novruz gülü دهملرلر. سوت امَر اوشاق قوساندا ایچیردَرلر، خئییرلی اولار.
92-هوْو یارپاغی yarpağı hov اونون دهنینی کره ایله قاتیب یئیهرلر. ننه کالاسیندان اوشاقدا قورد اولسا دفع ائلهر. یارانی ساغالدار و چیرکی آرادان آپارار.
93-هوه جووه cüvə həvə چمن اوتونا اوخشار. یئر کؤکو زوغونا اوخشار. زوغو اولار. سودا قالسا قان کیمی اولار. آغیر یارالارا وورسان قانینی قورودار.
94-یارپوز yarpuz یارپیز، دهملرلر. سویوق دیمه اوچون و بوتون چیرکلر اوچون خئییرلیدیر.
95-ائرکئک چارشودون دهنی erkek çarşudun dəni دملهییب ایچرلر. بدن گیزیلتیسینه و اعصابا خئییردیر.
96-یئمیشان گولو yemişan gülü ده ملهنر، بوتون سانجیلارا خئییردیر. مئیوهسی قارا سویو چؤله تؤکر.
97-یوْل اوْتو yol otu یولون آلت و اوستونده بیتیر. پیلووا قاتارلار. معده یاراسینا و بدن کسیگینه خئییردیر.
98-یوْنجا گولو yonca gülü پیچاق کسسه، دؤیوب اوستونه قویارلار. یارانین قانین قورودار.
:: برچسبها:
خالخال,
اردشیر نصیری


text:
ساوه لی بیر چاغداش تورک شاعیر تانیتیمی / مهندس اسدالله امیری
28 بهمن, 1385, 08:12
آد و سوی آد : حاج علی سیفی
آتاسینین آدی : صادقعلی
دوغوم ایل:1339 (گونش ایلی)
دوغوم یئری: ساوا`نین مرغئی کندی
ایش : صادرات بانکی کارمندی
مدنی ایشلرینین سابيقهسی:
25 یاشدان شئعر دئمه یه باشلاییب و ایلک شئعرینی فارسجا دئییب. آمما اوشاقلیق دؤوروندن تورک ادبیياتی، مخصوصن تئلیم خان`ین شئعرلری ایله تانیش اولموش. آتاسی رحمتلی صاديقعلی سیفی، بیر چوخ تئلیم خان`ین شئعرلریندن ازبر ایمیش و گؤزه ل سسی ایله اوخورموش. یاخین اوچ مین (3000) بئیت فارسجا شئعر (غزل ،مثنوی، طنز, و اينتيقاد) و 80 قطعه تورکجه شئعر (غزل و بئش-بئش) یازمیش کی هلهلیک اونون بو شئعرلری توپلانمامیشدیر. رحمتلی علی کمالی تئلیم خان شئعرلری اوزره چالیشان زامان، اونلا امکداشلیق ائده رکن تورک شئعرینه ماراقلانیب و تورکجه شئعر دئمه یه باشلاییبدیر.
آت اؤله ن
گؤیول قوشو گینه پروازه گلدی
اوچوب قوندو قرا میللر دؤشونه
چمنلر سبز-و بوستان گوللو دمساز
قونار بولبول کیمی گوللر دؤشونه
بولوت گلیب آت اؤله نه یاغاندا
چایلار دولوب سئللر جوشوب آخاندا
اوجه لردن اوبالارا باخاندا
قارامیل دایانیر سئللر دؤشونه
آت اؤله ن`ین صفالیدیر باهاری
آخار سویو غم غوصصه نی آپاری
یاتاقدا چوپانلار سوت داش ناهاری
آچاللار سوفره نی گوللر دؤشونه
حسرت واریم آت اؤله ن`ین یایینا
هاچان اولا بیر ده گؤزوم آیینا
سئیره چیخيم چشمهسینه چایینا
اسه باد-ي صبا چؤللر دؤشونه
خییال مرکبینی مینیب گزه نده
قلم حئیرت ائدیب هردم آزاندا
"علی" اؤلکه میزین وصفین یازاندا
یازیلار سؤزلری ائللر دؤشونه
*****
آت اؤله ن : مرغئیی یاخینلیغیندا بیر اوبانین (یایلاق) آدیدیر.
اوجه : اوجا (مرغئی لهجه سینده)
اوبالار: اوسته آدی گئده ن یایلاغین اوچ اوباسی وار کی آدلاری بودور: آت اؤله ن، آسگین(آسگون)، و قیزیل قاش.
قارا میل : ائحتيمالن بیر داغ یا دوز آدیدیر.
گونئیلی قارداشیما
بحمدالله سعادت یار اولوبدور
بو بی جان جيسمه بیر دم جان گلیبدیر
گینه فصل-ي خزان دؤنموش بهاره
کویر-ي تشنه یه باران گلیبدیر
اوجالمیش چهچه-يي بولبول چمنده
جوشوب طبعیم غزل گویان گلیبدیر
صبا موژده آپار خان ائللریمه
یارالی دردینه درمان گلیبدیر
مرغئی کندینه دوردانه مئهمان
گونئیلی مرد-ي نوکته دان گلیبدیر
سیلئیدیم یوللاری موژگانیم ایله
بیلئیدیم گر کی یار اوردان گلیبدیر
بیلئیدیم کاش او یولدا جان قویایدیم
ائدیدیم جانیمی قوربان گلیبدیر
یقینن شهريیار-ي مولک-ي سؤزدن
تئلیم خان`ه قاصید یاردان گلیبدیر
سعادت یار اولوب ايقبال، همراه
گونئیلی سیزلره مئهمان گلیبدیر
قرا بختیم یاتیب غفلتده قالدی
اوره ک یاندی جیگه ردن قان گلیبدیر
سیزی گؤرمک منه قیسمت دئییلمیش
گؤزوم یاشی ائدیب طوغیان گلیبدیر
یوخوم بیر ذرره قصد-ي چاپلوسی
بو سؤز بیر نیک پينداردان گلیبدیر
خودا بیلسین اوره کدندی بو سؤزلر
دئمه بو سؤزلریی هاردان گلیبدیر
"علی" آدیمدی شٶهرت" سیفی"یه م من
تئلیم خان`ی سئوه نلر طئیفییه م من
ولی طنزده تخللوص موفليسه م من
گونئیلی جان سنه چوخ موخليصه م من
*****
بو شئعر تئلیم خان قورولتاییندا (30/4/85) ایشتیراک ائده ن دوکتور گونئیلی بهیه ایتحاف اولوب.
مرغئی: شاعیرین و هابئله تئلیم خان`ین دوغما یوردو اولموش ، ساوا`نین بیر کندینین آدی.
دونیا
عجب دونیادی بو دونیا-يي فانی
گؤگه رتمه ز توپراغی توخم-ي وفانی
یئتیرمه ز کیمسهنی آخير ويصاله
توججوه ائیله بو اندک مجاله
قبول ائیله بو پندی ائیله مه لج
بو دیوارین بناسین قویما سن کج
او دیوارین کی آدی زيندگیدیر
کج اولسا حاصیلی شرمندگیدیر
عزیزیم راضی اول خیرالاموره
دولو شیرین نه چلله نمیش نه غوره
ائله بیچارهلردن دستگیری
غرور-ي وجه نین اولما اسیری
اینانما چون جوانسه ن چوخدو وقتین
قبول ائیله کی اصلن یوخدو وقتین
جاوانلیقدا او کس کی غافیل اولدو
اروج ایله نمازه کاهیل اولدو
گؤره ر بیر گون کی وقتی قورتاریبدیر
اؤزو داشیيله اؤز باشین یاریبدیر
"علی"نین بختی یاتدی غافیل اولدو
گئچیب بیهوده عؤمرو باطیل اولدو
———–
Labels: اسدالله امیری


text:
"1385" جی ایل خورداد قیامی اونودولاجاق می ؟!
"1385" جی ایل خورداد قیامی اونودولاجاق می ؟!
حسن راشدی : ۲۷ اوردیبهشت ۹۱
1385 – جی ایل اوردیبهشت آیی نین 22-سی دولت اورگانی اولان " ایران " گوندهلیگی ، تمل و بینورهسی پهلوی حاكمیتی دؤنمیندن قویولان راسیسم و پان فارسیسم تفكّورونه دایاناراق ایران آدلی اؤلكهده و تقریبا اونون یاری نفوسونو تشكیل ائدن توركلرین حریمینه جسارت ائدیب بو گوندهلیگین اؤزل ساییسیندا و اوشاقلارا آیریلمیش كاریكاتور حیكایهلی صحیفهسینده حیاسیزجاسینا توركلری " سوسك " ( بؤجك ) آدلاندیردی !
لاكین بو اهانت و توهین جاوابسیز قالماییب آیاغینی جیزیغیندان قیراغا اوزادان "ایران " گوندهلیگی علیهینه اعتراض قیامی آذربایجانین گؤز ببهگی اولان و تاریخ بویو قیاملار و رشادتلر مركزی ساییلان تبریزدن و تبریزین بیلیم یوردوندا تحصیل آلان و آذربایجانیمیزین آییق وجدانلاری و دوشونن بئینلری ساییلان اؤیرنجیلری طرفیندن باشلاندی .
" ایران " گوندهلیگی مسئوللاری، بو اعتراضلارا اعتناسیز قالاراق تاریخ بویو هئچ بیر توهین و ذلالته بویون اگمهییب حتی جانلاریندان كئچن و ۷۰ میلیون نفوسو اولان ایران آدلی اؤلكهنین ۳۰ میلیونوندان چوخونو تشكیل ائدن توركلردن ، بئله بیر عذرده دیلهمهدی !
طبیعیدیر كی،بو اعتناسیزلیق ائله او توهین قَدَر بلكهده اوندان چوخ ، آذربایجان میلّتینه اهانتایدی . بو اعتناسیزلیغین آردیندان تبریز ،اورمو ،زنجان ، اردبیل ، تهران و باشقا شهرلرین بیلیم یوردوندا تحصیل آلان تورك اؤیرنجیلری "ایران " گوندهلیگینین بو جسارت و حیاسیزلیغینی محكوم ائدهرك اوردیبهشت آیینین ۲۵-۲۶و ۲۷- جی گونلری بو شهرلرین بیلیم یوردلاری ایچینده اعتراض نمایشی كئچیردیلر و دؤلت اورگانی اولان " ایران " گوندهلیگینین نژادپرستانه و راسیستی سیاستینی قینادیلار . آمما بو اعتراضلاردا " ایران " گوندهلیگی مسئوللارینا هئچ بیر تاثیر بوراخمادی و اونلار او هفته نین سونو و اوردیبهشت آیینین ۲۹ – جو گونو و یئنه همان اؤزل صحیفهده بو اعتراضلارا اعتنا ائتمهدن توركلره ائتدیكلری توهینی اهمیت سیز ساندیلار !
دئمهلی " ایران " گوندهلیگی مسئوللاری بلكه هدفلی بیر پلان اوزهرینده بو كاریكاتورلو توهینی ایرهلی سورمكده اولدوقلاریندان حتی بو صحیفهنین یازانی " مانا نیستانی " نین دیلیندن بئله ، یانلیش بیر یازینین یازیلدیغینی دیله گتیرمهییب بو یازیدان غیر مستقیم اولاراق مدافعه ائتدیلر!
طبیعیدیر آذربایجان میلّتینه بئله بیر حؤرمتسیزلیك باغیشلانیلماز و واز كئچیلمزایدی ؛ تاریخ بویو دونیا امپراتورلاری و تزارلاری قارشیسیندا داغ كیمی دایانان توركلر و هئچ بیر جسارت و اهانته دؤزمهین آذربایجان میلّتی بو قدر آچیق و آیدن بیر نشریهنین تحقیر و توهینینه دؤزه بیلردیمی ؟
بو اساسدا گوجلو لاكین مدنی بیر اعتراض نمایشی ایلك اؤنجه سوت گونو ( یكشنبه ) خوردادین بیرینجی گونو (۸۵- جی هجری گونش ایلی ) تبریز اهالیسی و قاباقدا و اؤن سیرادا اؤیرینجیلر و میلّی یولدا چالیشانلار اولماقلا تبریز خیابانلاریندا باشلاندی ؛ بو اعتراضین گور سسی یالنیز تبریز ، آذربایجان و ایراندا یوخ ، بلكه دونیانین هر یئرینده ائشیدیلدی !
تبریز اهالیسینه آرخا دوروب " ایران " گوندهلیگینین راسیستی سیاستینه اعتراض اولاراق ، اورمو ، زنجان ، اردبیل ، سولدوز ، قوشاچای ، خیاو (مشكینشهر ) ، موغان ( پارساباد – گئرمی ) ، مرند ، میانا ، ماراغا ، خوی ، سالماس ،ماكی و آذربایجانین باشقا شهرلری و حتی تهراندا یاشایان توركلر آردی – آردیندان بو اعتراضا قوشولدولار .
بئله بیر دورومدا اؤلكه مسئوللاریدا بو اعتراض سسلرینی ائشیدیب " ایران " گوندهلیگینین نشرینی دایاندیریب اونون مسئول مدیری و توهینلی كاریكاتور حیكایه نی یازان " مانا نیستانی " نی توتوقلاییب حبس ائتدیلر .
آمما بو اعتراض سسلرینین ائشییدیلمهسی و آذربایجان میلّتینین اؤز وارلیق و شرفیندن مدافعه ائتمهسی چوخدا اوجوز باشا گلمهدی ؛ چونكو تبریز، اورمو ، سولدوز و خیاودا گول پارچاسی كیمی گنجلریمیز ، شرفلی و میلّی دوشونجهلی اینسانلاریمیز بیر مدنی اعتراضدا و اینسالیق شرفیندن و حیثیتیندن مدافعه ائتمك یولوندا آل قانلارینا بویانیب شهید اولدولار !
اگر بیر نئچه آی سونرا "ایران " گوندهلیگی یئنیدن ایشه باشلاییب ، اونون مسئول مدیری بو ماجرالارین یاراتماسیندان تبرئه اولوب توهینلی كاریكاتور یازاری "مانا نیستانی " ایراندان قاچیب یا قاچیریلسادا ، آذربایجان میلّتی هئچ زامان اؤز شرف و حیثیتی یولوندا آذربایجان شهر و بؤلگه لرینده باشلانان ۱۳۸۵- جی ایل خورداد آیینین قیامینی و بو یولدا جانلارینی قوربان وئرن اردملی شهیدلرینین خاطرهسینی اونوتمایاجاق !


text:
اؤلومومه سئوینیرم !
اؤلومومه سئوینیرم !
حسن راشدی 24 - دی -
1383
آچیقلاما : بو
مقاله 10 ایل قاباق یازیلمیشدیر
" اؤلومومه سئوینیرم " بو سؤز یقین كی ، چوخلارینی شاشیرا بیلر ؛ آما، اینانین كی، منیم بو دئدیگیم قیسا جُمله ، ایناندیغیم بیر گئرچكدیر .
15 یاشیمدان دوغولدوغوم كندیمیزدن آیریلاندان بو گونه كیمی گؤردویوم یوخولارین یوزه دوخسان بئشینی كندیمیزده گؤرموشم؛ ائله ایندی ده گؤرورم ! اؤلندن سونرادا بو كندده دفن اولاجاغیما ایندیدن سئوینیرم ؛ لاپ ائله ایكی - اوچ یاشلی بیر اوشاق اویونجاقدان سئوینَن كیمی ؛ آخی او زامان ، ابدی یاتاجاغیم یئرین گون چیخانی ، گون باتانی ، گونئیی و قوزئیی آذربایجان اولاجاق ؛ یعنی مهربان آذربایجان آنانین قوجاغیندا ابدی اولاراق راحاتلیقلا یاتاجاغام !
بئله خیال ائتمه یین بیزیم كند "نوفل لوشاتو " كندی كیمی دیر ، یوخ. اونون قیرخ دان چوخ ائوی یوخدور ، اؤزوده چیك كرپیجدن؛ ائله لاپ گؤردویونوز آذربایجانین باشقا كندلری كیمی، بلكه ده او كندلرین یوخسوللاریندان بیری .
سون ایللرده بیر نئچه ائو قیرمیزی كرپیجدن- سئمنتدن تیكیلیب؛ مدرسه سی- درمانگاهیدا ائله قیرمیزی كرپیجدن دیر ؛ آنجاق بونلارین هئچ بیریسی منیم 15 یاشیم اولان زامان یوخ ایدی . 35 ایل بوندان قاباقلا بو گونكو كندیمیزده چوخ شئیلر دگیشیب ، حتی آداملاردا ،آما بیر شئی ثابیت قالیب ، اودا كندیمیزین قیرخ ائوی دیر !
35 ایل بوندان قاباق بو كندده قیرخ ائو واریدی ، ایندی ده قیرخ ائو وار ! هله بو كند چوخ شانسلی كنددیركی، ساكینلریندن بوتونلوكله بوشالماییب چوخلو آذربایجان كندلری كیمی !
بو قیرخ ائولی كندین ساكینلری نین چالیشماسی ایله سون ایللرده دؤلت طرفیندن بو كنده " بخش موران "امتیازی عنایت اولدوقدا بیر عده : " هله قوی قالاق بلكه بیر یئره چاتدی بو كند " دئیه ، اونو یئر اوزوندن سیلینمَكدن قورویوب ساخلامیشلار !
كند آداملاریندان من كیمی تهرانا و باشقا فارس شهرلرینه كؤچوب -گئدنلری سایا - حِسابا سالساق اوچ- دؤرد كند قَدَری بو شهرلرده ساكینلهشیب و اؤزلری فارسلاشما مقامینا نایل اولماسالاردا اوشاقلاری بو یوكسك مقام- مرتبه یه چاتیبلار !!
آما منده نئجه دئییرلر : " اویناییب- گولورم ، اویناشیم یادیمدان چیخمیر " مَثَلی كیمی بو كندیمیز یادیمدان چیخمیر كی چیخمیر ! .......
چوخ گؤتور- قوی ائله دیم ، دئدیم 35 ایلدیر بو باشی باتمیش تهراندا یاشامیشام، بئش- اون ایل داها عؤمروم اولسا بئله سونو قبیر ائوی دیر ؛ دوزدور اؤلندن سونرادا كندیمیزده دفن اولماغا وصیّت ائتمیشَم ، آما بو تهراندا ائله "بهشت زهرا " آدینی داشییان قبریستانلیقدا تورپاغا تاپشیریلسام نه عیبی اولار كی ؟
آما گؤردوم هر ایستهگیمدن كئچسَم بئله، قبریمین اوستونون توركجه یازیلماسیندان واز كئچه بیلمهرم ؛ "بهشت زهرا " قبریستانلیغیندادا توركجه قبیرداشی یازیلماغا اذن وئریلمز كی!
هله چوخ زرنگ اولوب اؤلمهمیشدن قاباق، وزیر- وكیل - جمهور رئیس یانینا گئدیب اؤزل مكتوب آلیب قبیرداشیمی توركجه یازدیرماغا اذن آلسامدا،قبیردهده دیریلیك زامانی كیمی منی راحات بوراخمایاجاقلاركی!
قبیرده ده فارس اؤلولرله قونشو اولدوقومدا، اونلارین قوهوم- اقرابالاری گلیب اؤلولرینین مزارینا باش چكیب، اؤلو روحونا فاتحه - یاسین اوخویان زامان گؤزلری توركجه یازیلمیش منیم قبیرداشیما دوشدوكده ، فاتحه - یاسین اوخوماغی اونودوب قبیر ائویندهده روحوما زَهَرلی- زَهَرلی لطیفه- جوك یاغدیرماغا باشلایاجاقلار !
هئچ اولمازسا، اؤلندن سونرا ابدی ائوده راحات یاتیم دئیه، كندیمیزده دفن اولماغی وصیّت ائتدیم ! قبیرداشیمیندا آنا دیلده یازیلماسینا هلهلیك كندیمیزده عیب-ایراد توتان یوخدور؛ لاكین ایللر اؤتوب دؤوران كئچیب و منیم اورهییمده دویونلهنن آرزولاریمین دویونلری آچیلماسا و آنا دیلیمیزین یاساق آلتیندا قالماسی دوام ائدَرسه ،گلیب كندیمیزدهده قبیرداشلارینی فارسجایا چئویرمك ایستهسهلر،هئچ اولمازسا قبیر ائوینده اؤز هویتیمله یاتیم دئیه ، اونادا فیكیرلَشمیشم :
" آنا دیلده بیر كیچیك داش یازدیریب جسمیمله بیرلیكده قوللاریمین آراسیندا قبیر ائوینه تاپشیرماغی وصیّت ائدیرم ! "


text:
قوربان! اونو معالجه ائدن دوکتور ، اؤزلریندن ایدی! (۱۲)
دوکتور هئیتدن اؤزل خاطیرهلر
حسن راشدی : ۳ تیر 1394
سؤیلهنیلن تاریخ : ۲۳ بهمن ۱۳۷۸
مکان : دوکتور هئیت مطبّی ( وارلیق دفتری )
دوکتور هئیت :
بیز شاه زامانینندا نه قدر دربارا یاخین اولسایدیقدا یئنه بیزه اعتماد یوخ ایدی و بیزه اؤزگه گؤزو ایله باخیردیلار .
بیر گون شاه زامانیندا بیر عالی رتبه هئیت تورکیهدن ایرانا گلمیشدی ، بو هئیتده تورکیهنین خارجی ایشلر ناظیرینین حیات یولداشی مریض اولدو . من بیر طبیب اولاراق اونو معاینه ائتدیم و لازیم اولان نوسخه یازیلدی و مریض معالجه اولدو .
تورکیهنین خارجی ایشلر ناظیری خانیمینین مریض اولدغو خبری محمدرضا شاها چاتمیشدی ، شاه دستور وئرمیشدی " تئزلیکجه اطمینانلی و اؤزلریندن اولان بیر دوکتورو تاپیب آپارین مریضی معالج ائتسین ."
گزارش وئرن آدام دئمیشدی :
" قربان ! دکتری که ایشان را معالجه کرد از خودشان بود !" ( قوربان! اونو معالجه ائدن دوکتور اؤزلریندن ایدی!)
دوکتور هئیت دئدی : بو جملهنی منیم قارداشیم اؤز قولاغی ایله ائشیتمیشدی!
دوکتور هئیت یئنه همان زامان باشقا بیر خاطیرهنی بو موضوع ایله باغلی سؤیله دی :
بیر گون ایرانین ... ( یوکسک مرتبهلی بیر مسئولون آدینی دئدی ) ایله گؤروشدوکده منه اوزونو توتوب دئدی:
تورکیه مسئوللاری او قَدر ایران آذربایجانلیلارینا فیکیرلهشیرلر کی،مملکت مسئوللاری گئجه یاتاندادا اوزلرینی تبریزه ( آذربایجانا ) توتوب یاتیرلار!"
منده تورکیه اؤلکه مسئوللارینین ایراندا میلیونلارلا یاشایان تورکلره گؤز اوجو ایلهده بئله باخمادیقلاریندان و بیز تورکلرین دردلریندن خبرلری بئله اولمادیقدان ناراحات اولدوغومدان ، دئدیم :
مسئولین کشور ترکیه شبها موقع خواب " ک ....شان " را ( پُشتشان را !) به طرف تبریز گرفته می خوابند! ( تورکیه نین مملکت مسئوللاری گئجه یاتاندا " گ ...لرینی " [داللارینی!] تبریزه توتوب یاتیرلار !)
او آدام گلومسهیهرک بیر راحات نفس چکیب دئدی : " اگر اینطوری باشه خوبه ....! ( بئله اولورسا یاخشیدیر !" دئدیم :
" مطمئن باشید همینطوره! ( مطمئین اولون ائله دیر !) "


text:
تبریزدن كازانا، او بیزیم خوجامیز
تبریزدن كازانا، او بیزیم خوجامیز
یازان: محمت آیجی
كؤچورن:عباس ائلچین
تورك دونیاسینین ان بؤیوك اورتاق كولتورل دگرلریندن بیری نصرالدینخوجا دیر. بوگون اؤزبكیستاندان تاتاریستانا، قاقائوزیادان دوغو توركیستانا بیزیم خوجامیز دئییرلر!
ریوایته گؤره تستیچی(كوزهچی) شارمامات عاییلهسینین اوشاغی اولمامیش. ار آرواد ایللر ایلی اوغول حسرتی ایله یانیپ توتوشموشلار، گئتمهدیكلری حكیم، ایشلتمهدیكلری درمان ، یاخمادیقلاری توتسو، باشوورمادیقلاری شامان قالمامیش آما، آللاه بو، وئرمهیینجه وئرمیر. بو دا بیر ایمتیحاندیر دئیه حسرتلرینین آتشینی قونداقلاییب باغیرلارینا باسمیشلار، یانا یاخیلا قوجالمیشلار. قوجا دا اولسا تستیجی شارماماتین آروادی آللاهدان بیر اوشاق وئرمهسی اوچون، بیر گئجه سحره قدر دوعا ائتمیش، گؤزیاشی تؤكموش، سجّادهسی سویا كسمیش. سحر، هر گون اولدوغو كیمی شارمامات، ائوده دوزلتدیگی تستیلری، قابی، قاجاغی، ایشلهمهلی كوپلری یوكلهییب بازارا آپارمیش. یوكلری ایندیریپ سیرایا دوزركن بؤیوك كوپلردن بیرینین ایچیندن بیر كؤرپه گولمهسی گلمیش. كوپو آچمیش باخمیش كی، قونداقدا یئنی دوغموش بیر اوغلان اوشاغی سود دیشلرینی گؤستره گؤستره گولور. او زاماندا، آغزیندا دیشله دوغان اوشاغین بؤیوك آدام اولاجاغینا، بیلگه اولاجاغینا اینانیلیرمیش. اوشاغا دوخسان گون آد قویولمامیش، یئددی یؤنه خبر سالینیبب آناسی باباسی آرانمیش، تاپیلمامیش. قوجالیغیندا ممهلریندن ایلیق ایلیق سود گلن شارماماتین آروادی اوشاغی امزدیرمیش، ساغ قولاغینا اذان اوخویوب آدینی نصرالدین قویموشلار. نصرالدین بؤیوموش، افندی اولموش؛ شن شاقراق، نوكتهدان، ظریف بیر آدم اولاراق بابا مسلگینی سوردورموش. بو گون اؤزبكیستاندا نصرالدینخوجانین باباسینین تستیجی شارمامات اولدوغونا، دولاییسییلا خوجانین بیر اؤزبك توركو و بوخارالی اولدوغونا اینانیلیر.
توركییهده اولدوغو كیمی دیگر تورك اؤلكهلرینده ده خوجا حاققیندا ریوایتلر واردیر، آدینا مقاملار وئریلیر، بورالار زیارت ائدیلیر. رحمتلینین قبری یالنیزجا آغشهیرده دئییلدیر. سمرقندده، آلما آتادا، تبریزده، گنجهده... مزاری واردیر؛ زیارتچیلری قبول ائدر. بیر نصرالدینخوجا افسانهسی توركلرین درین بیلینجینده بیر گولومسمه روزگاری كیمی انگیندن انگینه اسیب دورور. او یئرینه گؤره آذری اولور، اؤزبك اولور، توركمن اولور. تاشكندلی اولور، بوخارالی اولور، كازانلی اولور...
بو گون دونیانین هئچبیر میللتی توركلر قدر گئنیش بیر جوغرافیادا یاشامیر. آوروپا ایچلریندن چینه قدر، قوزئی آفریقادان سیبیریایا قدر، یئر اوزونون دؤرد بوجاغیندا توركلرین آیاق ایزلرینه راستلاماق مومكون. بو قدر ده دئییل، او ایزلر گوندن گونه، دؤنمدن دؤنمه یئنیلهنیر، دَییشیك حال آلیر،بعضن ایتیریلمیش هاواسی وئریر آمما سیلینمیر، سیلینهبیلمیر. دمیر پردهنین ییخیلماسییلا دا گؤرولدو كی، تورك بویلاری بوتون باسقیلارا، اونوتدورمالارا، قیییملارا راغمن، بو گون اوچون ایستهنیلن دوزیده اولماسا دا كولتورل بیلینجلرینی قورویورلار. ایشده نصرالدینخوجا دا یئر اوزونون خاطیری ساییلیر بیر قیسمیندا وارلیقلارینی سوردورن توركلرین یاشاتدیقلاری، قوشاقدان قوشاغا آختارا آختارا گونوموزه قدر گتیردیكلری اورتاق دگرلریمیزدن بیریدیر، گولومسهمه قایناغیمیزدیر. كؤكو آنادولودا، داللاری بوتون بیر تورك جوغرافیاسیندا اولان بیر گولمه آغاجیدیر. ساری اویغورلار و سیبیریا توركلری خاریج بوتون تورك اؤلكهلرینده خوجا عاییلهدن بیری كیمی سئویلیر، اونون حیكایهلری سؤیلهنیلیر، یئرینه گؤره اونا یئنی حیكایهلر آنلادیلیر. مشهور تعبیرله آدرییاتیكدن چین سددینه قدر توركجه قونوشان اینسانلار آراسیندا لطیف بیر نصرالدینخوجا باغی اولوشموش، بو باغ سوركلی اؤزونو یئنیلیر و اورهتیر.
دگرلی بیلیم آدامی پروفسور دوكتور عیسا اؤزكان، ایكی قیمتلی چالیشمایا ایمضاسینی آتمیش. تاتارلارین و توركمنلرین نصرالدینخوجاسینی توركییه توركجهسی ایله نشر ائتمیش. نصرالدینخوجا حیكایهلرینین باشقورد، اؤزبك، آذری و قاراچای ریوایتلرینین ده توركییده یاییملاناجاغی موژدهسینی وئرمیش، گئرچكلشمهسینی دؤزومسوزلوكله گؤزلهییریك. هر ایكی كیتابینین اورتاق اؤنسؤزونده اؤزكان ، توركییه توركلرینی، دیگر جوغرافیالارداكی سویداشلارینین نصرالدینخوجالاریندان خبردار ائدیر.
نصرالدینخوجا، هارادایسا توركجهنین بوتون لهجه و شیوهلرینده سؤزلو ادبییاتین ان گوجلو تمثیلچیسیدیر. بوراخین خوجانی، ائششگینین اونونه اولاشمیش باشقا بیر میزاح قهرمانی یوخدور تورك دونیاسیندا. خوجا مرحومون حیكایهلری نئجه بئله یایغینلیق قازانمیشدیر مسلهسینه گلینجه: بیلیندیگی كیمی عوثمانلی دؤولتی بیر دونیا دؤولتی و حتّا اوزون یوزایللر بویو دونیانین ان گوجلو دؤولتی دوروموندا ایدی. بئله اولدوغو اوجون ده، یئتمیش ایكی بوچوق میلتین یاشادیغی، سوسیال، كولتورل و ایقتیصادی حیاتین آلابیلدیگینه جانلی اولدوغو بیر توپلوم یاپیسینا صاحیب ایدی. دونیانین جاذیبه مركزی اولان عوثمانلینین بالكانلاردا ایلرلهمهسی نصرالدینخوجانین دا بو تورپاقلارا یئرلشمهسینی برابرینده گتیردی. ائلهكی، یالنیز بالكان توركلری دئییل، صیربلار، ماجارلار، رومنلر، كروواتلار، مقدونیهلیلر، یونانلیلار، بولغارلار، پوماكلار، آرنوووتلار، حاصیلی بوتون بالكان و گونئیدوغو آوروپا قؤوملری خوجا مرحومو چوخ سئودیلر، یییه چیخدیلار. خوجانین دوغان قازانی بولغارلارا هیتار پئتار(Hıtar Petar)، مقدونیهلیلره ایتار پئیو(Itar Peyo)، یونانلیلارا آناصتراتدین(Anastratdin) آدلاریندا نور توپو كیمی قیز اؤولادلارا هدیه ائتدی؛ حیكایهلرینین بیر قیسیمی ایندی كازانلاردا سئرویسه حاضیرلانیر. نصرالدینخوجانین دوغویا ایلك بؤیوك سفری ایسه، سونرادان یاراشدیریلان حیكایهلرینده باشینین بلاسی اولان امیر تئیمورلا اولدو. تئیموریلر آنادولو شهرلرینده قالدیقلاری سوره ایچریسینده خوجا حیكایهلریی ایله تانیشیب گئدركن خوجا مرحومو آسیا ایچلرینه قدر داشیدیلار. البتّه حیكایهلرله بیرلیكده، آغشهیر، سیوریحیصار، خوجانین ائششگی، آروادی،اوشاقلاری، حتّا آغشهیرلیلر بئله اورتا آسیایا داشیندی، چین سینیرلارینا قدر واردی دایاندی. آیریجا صفوی توركلری، صفوی دؤولتینی قوراركن آنادولودان دا خاطیری ساییلیر بیر توركمن گؤچو آلدی. " شاها گئدن " بو اؤلكه نین یاغیز اوشاقلاری برابرلرینده خوجانی دا صفوی اؤلكهسینه داشیدیلار، آذربایجاندا ایراندا اونا یورد یووا، مقام مؤوقئع وئردیلر. هر نه قدر مقام مؤوقئع وئردیلر دئدیمسه ده، رحمتلیگی موللالیقدان یوخاری ترفیع ائتدیرمهییب، آدینی موللا نصرالدین اولاراق ثابیت قیلدیلار.
عیسا اؤزكان دئییر: " نصرالدینخوجا گولمهجهلرینین قونشو قؤوملر و تورك بویلاری آراسیندا یاییلماسی سؤزلو و یازیلی گَلَنك واسیطهسیله اولموشدور. تاجیرلر، سیاحلار، بیلگینلر، اؤیرنجیلر، عسكرلر، ساواش اسیرلری، گؤچمنلر، آشیق، باخشی و گزگین ساز شاعیرلری، درویشلر و مداحلار گولمهجهلرین گئنیش بیر آلاندا دولاشیمینا وسیله اولموشدولار. سؤز قونوسو كولتور داشیییجیلاری شیفاهی گلنگین یانینیدا مطبعهنین بولونوشوندان اؤنجه ال یازماسی اثرلردن ده یارارلاناراق گولمهجهلری بو بؤیوك دونیانین بیر اوجوندان اوبیری اوجونداكی یئرلشیم مركزلرینه آپارمیشدیلار. توركیستان و ایدیل-اورال بؤلگهسینهده گولمهجهلر ایلك اؤنجه بو یوللا اولاشمیش اولمالیدیر.(...) نصرالدینخوجا گولمهجهلرینین تورك دونیاسیندا دولاشیمی اون دوققوزنجو یوز ایلین ایكینجی یاریسیندا سورعتلنمیش. بو یوز ایلده قوزئی و دوغو توركلوگو اوچون اسكی اوصولدا ائییتیم وئرن بوخارا و سمرقند مدرسهلرینین یانیندا مودئرن ائییتیم مئتودلارینین تطبیق ائدیلدیگی بیر مركز اولاراق كازان شهری اورتایا چیخمیشدیر. كازاندا عرب حرفلی توركجه مطبعهنین قورولماسی، بول میقداردا خالق كیتابلارینین، بو آرادا نصرالدینخوجا گولمهجهلرینین دا باسیلماسینا ایمكان ساغلامیشدیر. " اؤزكانین وئردیگی بیلگییه گؤره نصرالدینخوجا حیكایهلری یالنیزجا كازان شهرینده ییرمینجی یوز ایلین باشینا قدر اوتوز بیر یول باسیلمیشدیر.
آنادولو و بالكان توركلرینین آنلی شانلی نصرالدینخوجاسی توركیستاندا "اپندی(Ependi)" ، "آفاندی(Afandi)" آدییلا دولاشیر. ایدیل-اورال توركلری " خوجا " دان باشقا خوجا تانیمازلار. آذربایجان توركلری " موللا " نین، " موللا نصرالدین "این لطیفهلرییله سؤزو لطیف ائدرلر. تاتار توركلری، باشقورد توركلری "ناصرَتدین خوجا(Nasretdin Huca)"نی ائششگه ترس میندیریرلر. اؤزبكیستاندا "ناصرئدین آفاندی(Nasredin Afandi)" گؤله یوغورت چالار. اویغورلاردا "نصرددین اپندی(Nesreddin Ependi)" كئشیشلره حدّینی بیلدیرر. قازاخ توركلری قازلارین تك آیاقلی اولدوغونو "كوژا ناصر(Koja Nasr)" دان، "كوژانصیر(Kojanesir)" دن، "نصیریددین(Nesiriddin)" دن اؤیرهنیرلر. قاراچای-مالكارلار "ناصرا خوجا(Nasra Hoca)"نی دویونلرینده درنكلرینده باش كؤشهیه اوتوردورلار. عیسوی سویداشلاریمیز قاقاووزلار بئله "ناصترادین(Nastradin)" این اؤیرنجیلرینه حنفی فقه كیتابی اولان قودورینی اوخوتدوغونو بیلیرلر. قیرغیزلار قیمیز ایچیب صؤحبت ائدركن موطلقن "آپئنده(Apende)"دن، "كوجو ناصریددین(Koco Nasriddin)" دن، "ناصیردین كوجو(Nasirdin Koco)" دان بیر حیكایه آنلاتمادان داغیلیپ ائولرینه گئتمزلر. اورتا آسیا توركلرینین جوملهسی آتا مینمهسینه، آت كولتورونون او تورپاقلاردا حاكیم اولماسینا راغمن افندی حضرتلری موبارك ائششگی ایله بوزقیرین گولمز اوزونو چیچكلندیریر.
ساها(یاكوت) توركلرینین گولمهجه تیپی اولان ناارا سووخ(Naara Soux)، نصرالدین خوجادان باشقاسی دئییلدیر. او دا نصرالدینخوجا كیمی یئنی گلدیگی شهرین گونلرینی بیلمز، یووارلانان قالپاغینین ایچینده اؤزونون ده اولدوغو سؤیلر، گئتدیگی شهرله اؤز شهرینین هاواسینین عینی اولدوغونو، چونكو گؤیاوزونون عینی گؤی اوزو اولدوغونو ، ائششگه دئییل آما آتا نییه ترس میندیگینی سورانلارا مینك یئرینه آتین ترس دوردوغونو سؤیلر. سیجاق هاوا ایصراف اولماسین دئیه كؤروگون آغزینی باغلار.
ان چوخ " افندی لطیفه " سینی اؤزبكلر بیلمهسینه راغمن، نصرالدینخوجانین اؤزونو یئنیلهدیگی، كوبود تعبیرله چاغا آیاق اویدوردوغو اؤلكه تاتاریستان اولموشدور.تاتارلار خوجایا باسین توپلانتیسی یاپتیریرلار، اونو آدولف هیتلرین قارشیسینا چیخاردیرلار، پاراشوتله ائنن قیزا ائولیلیك تكلیف ائتدیریرلر، تئلفونلا قونوشدورورلار...
دمیرپرده دؤنمینده تورك اؤلكهلرینده كی نصرالدینخوجا حیكایهلرینه نیسبتن دین دوشمانلیغی دا سیزمیشدیر آما، بو دوشمانلیق بئله نصرالدینخوجا ایماژینا ضرر وئرمهمیشدیر.
الیمیزده اولان عیسا اؤزكانین آنیلان كیتابلاری ایله سونر یالچین و اركین امتین توركییه توركجهسینه كؤچوردوگو اویغور نصرالدینخوجاسیندان بیرنئچه اؤرنك گؤلمهجه ذیكر ائتمك یئرینده اولاجاقدیر.
تاتارلار نصرالدینخوجایی او قدر بنیمسه میشلر كی، رحمتلینین آنا دیلینی تاتارجا ائدیب چیخمیشلار. بو قدرله ده قالمامیشلار، هاردایسا اجنبیلره تاتارجا درسی وئردیرمیشلر.
تاتارجا اؤیرنمك ایستهین بیر یابانجی تاتاریستانا ، خوجانین یاشادیغی شهره گلیر. بیر گون آدینی دویدوغو خوجایلا قارشیلاشیب دردلهنیر:
-خوجام، دیلینیز نه قدر چتینمیش ، اؤیرهنهجگیم دئیه گؤبگیم دوشدو.
خوجا ایلریده بیر ائوین اؤنونده اوینایان اوشاقلاری گؤسترهرك، آداما؛
-نه چتینلیگی- دئییر، باخ بیزیم بارماق قدر اوشاقلاریمیز بئله تاتارجا قونوشور.
آنادولودا آنلاتیب گولومسهدیگیمیز " تین " لی، یعنی انجیرلی نصرالدینخوجا حیكایهسی تاتارلاردا یئرینی زئیتونلو حیكایهیه وئریر. فرق سادهجه رحمتلینین تین سورهسینی اوخوركن انجیر یئرینه زئیتونو اونوتماسیدیر.
نه ایشی وارسا آرتیق، بیر گون نصرالدینخوجا بیر زنگینین ائوینه اوغرار. او سیرادا یئمك ماساسیندا چؤرهكله زئیتونیاغی یئین آدام خوجانی گؤرور گؤرمز زئیتونیاغی تاباغینی ماسانین آلتینا سوخار. خوجایا دا قورو چؤرهكله چای ایكرام ائدیلیر. یئمكدن سونرا زنگین ائو یییهسی:
-هایدی خوجا، دئیر، یئمكدن سونرا ثوابدیر، بیر سوره اوخو دا دینلهیهلیم.
خوجا بسمالله دئییب
-والتین، و التور سینینه... ائو صاحیبی همن موداخیله ائدر:
-خوجا، یانلیش اوخویورسان، والزیتون قیسمی هارادا؟
خوجا ایشارت بارماغییلا بیراز اؤنجه گیزلهنن زئیتونیاغی تاباغینی گؤستریب:
- زئیتونو اوردا، ماسانین آلتیندا، دئیر.
بلكی عؤمرونده قارادنیزی هئچ گؤرمهمیش اولان نصرالدینخوجا، تاتاریستاندا آنلادیلان حیكایهسینده یالنیزجا قارادنیزی بیلمكله قالمیر، اونا تؤكولن ایرماقلاردان دا خبردار گؤرونور. قارادنیزی ایچیب قوروتماق ایدیعاسینا دا خوجادان باشقا كیمسه طرفدار اولمازدی دئیه دوشونوروك:
بیر گون تاجیرین بیری: " قارادنیزی ایچیب بیتیرنه یوز آلتین وئرهجگم " دئیه، هر یئره خبر یوللار.
خوجا بونو ائشیدینجه تاجیرین یانینا گلیب:
- من ایچیب بیتیرهجگم، دئیر.
بلیرلهنن گون خوجانین قارادنیزی ایچیب بیتیرمهسینی گؤرمك اوچون خالق توپلانیر. خوجا تاجیره:
- من حاضیرام، دئیر.
تاجیر:
- بئله ایسه باشلا، دئیر.
-سن بلیرلهدیگیم شرطی یئرینه یئتیرمیرسن. اؤنجه سن دنیزه تؤكولن آخارسولاری دوردور، چونكو من دنیزی ایچیب بیتیرمگی بوینوما آلدیم، دئیر خوجا، تاجیره.
بو شرطی یئرینه گتیرمهیهجگی اوچون تاجیر، كیسهسینده كی قیزیللاری بوشالدیب خوجایا وئرمك زوروندا قالیر.
هر نه قدر خوجانین آغشهیرده یاشادیغی دؤنمده چای ندیر بیلمیردیسه اونون اوچون نه غم، آغشهیرده ایچمهدیگی چایی تورك ائللرینده پلوون آردیندان نوشلا ایچمگی سوردورور:
سیاحت اسناسیندا خوجا، اسكی بیر دوستونا قوناق اولار.
دوستو، قییمتلی قوناغینی راحاتلاماق اوچون چیرپینیب دورار. یولدا آجان نصرالدینخوجا ایسه " گؤرهسن نه ایكرام ائدهجكلر؟ " دئیه دوشونور.
-مؤحترم خوجا، چای ایچرسینیزمی؟ دئیه سورار دوستو.
نصرالدینخوجا :
-من چایی پلوون آردیندان ایچمگی سئویرم، دئیر.
خوجانین ائشكلی گولمهجهلری تاتاریستاندا دا ائششگینی موحافظیه ائدر. خوجا بونونلا دا قالماز، ائششگدن قصدینین بیر سیرا بیلیم آداملارینا كندلیلیگینه دایر ایپاوجو بوراخماق اولمادیغینی، كیملرین ائششك اولدوغونو، كیملرین نئجه ائششكلیك ائتدیگینی یالنیزجا قویومجویا(زرگره) دئییل جومله عالمه آنلادار:
خوجا قویومجویا گلیب، ویترینه قویولان قییمتلی تاخیلارا باخاركن؛ ساتیجی اونا ظارافاتلا:
-یاهو نییه باخیب دایانیرسان، خوجا، دئیه سورار.
خوجا اونا:
-ایشده بو قییمتلی تاخیلارا باخیرام، دئیر.
ساتیجی گولهرك:
-خئییر سن یانلیش گؤرورسن خوجا، بوراسی قویومجو دوكانی دئییل، قصاب دوكانی، بورادا ائششك كللهسی ساتیلیر، دئیر.
خوجا هئچ دوشونمهدن؛
-سن نه یاخشی ساتیجیسان، دئیر.
-هارادان بیلدین، دئینجه، خوجا، ساتیجینین باشینا دورتوب ایشارت ائدهرك؛
-گؤرورم كی هر شی آچیخجا آیدین اولور: بئلهسینه بؤیوك دوكاندا، سادهجه بیر دنهجیك ائششك باشی قالمیش. هامیسینی ساتیب بیتیرمیشسن هر حالدا، دئیر.
یئنه خوجا مرحومون آغشهیرده مینارهنین نه اولدوغونو سوران بیریسینه، قویویو ترس چئویرمیشلر، قوروسون دئیه گونشه قارشی دیكمیشلر دئدیگی گولمهجه، دوغو توركیستاندا فرقلی شكیلده قارشیمیزا چیخیر. آغشهیر تورفان شهری اولور:
نصرالدینخوجا تورفانا واردیغیندا،
-خوجا افندی، تورفانین مینارهلرینی نئجه دوزلتمیشلر؟ دئیه سورارلار.
-بونو بیلمیهجك نه وار، دئیر نصرالدینخوجا، اسكی قویولاری ترس چئویرمیشلر، میناره اولموش.
تورك اؤلكهلرینده آنلادیلان خوجا حیكایهلرینده، خوجا ائششگین یانیندا یئرینه گؤره دوهیه مینر، یئرینه گؤره آتا مینر، بعضن شهرین والیسی تئیمور یئرینه گئچر، قهرمانلار دَییشیر، یئر آدلاری، ایشلهنیلن آلت ادوات آدلاری، مینَك آدلاری دَییشیر آمما خوجا نصرالدین همیشه دَییشمز قهرمان اولاراق قالیر.
آنجاق، توركییده راستلامادیغیمیز آشاغیداكی حیكایه تصوف كولتورونون یاییلما یوللاریندان بیرینی گؤسترمهسی باخیمیندان دیققته دگر: ایكی ایسلام صوفیسی اولان ابراهیم ادهمله، بلخلی ابوعلی قارشیلاشدیقلاریندا، ابو علی، ابراهیم ادهمه نئجه گئچینیرسن دئیه سورار. ابراهیم ادهم تاپینجا شوكر ائدهریك، تاپمایینجا صبر ائدهریك، جوابینی وئریر. بونون اوزرینه ابو علی، خوراسانین كؤپكلری ده ائله ائدر، دئیر، بیز تاپینجا داغیدیریق، تاپمایینجا شوكر ائدهریك. نصرالدینخوجادان یاقلاشیق دؤرد بوچوق عصر اؤنجه یاشامیش ایكی ولی آراسینداكی گئچن بو قونوشما تاتارلار و اویغورلار آراسیندا نصرالدینخوجا حیكایهسی اولاراق آنلادیلیر. حیكایهنین تاتاریستان ریوایتی بئلهدیر:
خوجا، بیر تنبله:
-نه ائدیرسن؟ دئیه سورار.
تنبل، اونا:
-تاپارسام یئییرم، تاپمازسام آج یاشاییرام، دئیه جواب وئریر.
خوجا، اونا آجیییب باشینی توولایاراق:
-تام بیزیم شهر كؤپكلرینه بنزهییرسن، دئیر و یولونا گئدر.
ایشین غریبهسی تاتار ریوایتی ایله دوغو توركیستاندا آنلادیلان حیكایه آراسیندا چوخ بیر دَییشیكلیك اولمامیشدیر. حیكایهنین اورومچودا آنلادیلان شكلی ایسه آشاغیداكی كیمیدیر:
نصرالدینخوجا بیر تنبله،
-قارداش، نه دورومداسان؟ دئیه سورار. آدام:
-اه ایشده، دئیر، تاپارسام یئییرم، تاپمازسام قناعتله یاشاییرام. نصرالدینخوجا اوزونو بوروشدورور:
-تام دا بیزیم ایته بنزهییرسن!
ایقتیصاد علمینده ائحتییاجلارین تصنیفی و ائحتییاج اؤنجهلیگی قونوسوندا، اؤزللیكله باتیلی ایقتیصادچیلارین گؤروشلرینه یئر وئریلیر. نصرالدینخوجانین نهیین اؤنجهلیكلی ائحتییاج اولدوغونو آنلادان حیكایهسی بو گؤروشلردن اؤنجه ایقتیصاد كیتابلارینا گئچسه یئریدیر آما او ایقتیصادچیلاری كیم ایتیردی كی بیز تاپاق. اوماریم موصطافا اؤزلین، مرحومون بو حیكایهسیندن خبری واردیر. ایسا اؤزكانین تاتار توركجهسیندن كؤچورور:
نصرالدینخوجا، بیر گون بازارا گئتمك اوچون حاضیرلانیركن لذتلی شئیلری چوخ سئون آناسی اونا:
-اوغلوم، بو گون منه، بازاردان لذتلی یئیهجكلر آراسیندان ان نفیسینی سئچ، آل گتیر، دئیه سؤیلهر.
خوجا، بازارداكی لذتلی یئیهجكلرین هامیسینی بیر بیر دادیب دولاشیركن قارنی یاخشیجا دویار و سوسوزار. سونرا بیر چشمهنین یانینا وارار. سویو قانا قانا ایچر و: " من لذتلی شئیلری هیچ یوخموش كیمی بازاردا آراییپ دورورام، ان نفیس شئی، سرین چشمه سویویموش " دئیه آناسینا سرین چشمه سویو آپارار.
نصرالدینخوجا اولوب دا كوتله پسیكولوژیسیندن آنلاماماق اولماز. او، قیامتین قوپماسییلا شهری سو باساجاغینی سؤیلهیهرك بیر یاندان توپلومدا فلاكت دللاللیغی ائلهین و ثولتوقلارینی باشقالارینین قورخوسویلا ساغلاملاشدیرانلارلا دالغاسینی گئچركن، بیر یاندان دا " من بیر یالان سؤیلهدیم، سونرا اؤزمده ایناندیم " میزاحلیلارلا ائیلنمهسینی بیلیر. اوستهلیك بونو ایللرجه دمیرپرده چكیلن بیر تورك اؤلكهسینده ائدیر.
نصرالدینخوجا، بیر گون كندلیلرینی قورخوتماق ایستهر. مینارهیه چیخیپ:
-ای جماعت، یارین قیامت قوپاجاق، یئر اوزونو سو باساجاق! دئیه باغیریر.
بو سسی دویان هركس ائولریندن چیخاراق، چشیدلی یؤنلره قاچیشماغا باشلارلار.
خوجا میناره دن ائنینجه:
-یئر اوزونو سو باساجاق، یئر اوزونو سو باساجاق، دئیه باغیراراق قوشوشان اینسانلاری گؤرور و:
-یوخسا، گرچكدن یئر اوزونو سو مو باساجاق؟دئیه، اؤزوده ده قورخاراق، قونشولاری ایله قاچماغا باشلار.
سوویئتلر بیرلیگی داغیلمادان اؤنجه، اؤزللیكله استالین دؤنمینده كولتورون ده نئجه بیر سیلاح اولاراق قوللانیلدیغینی بیلنلر بیلیر. نصرالدینخوجانین گوجونو و حاققینی تسلیم ائدن بولشویكلر حاقلی اولاراق اونو ایكینجی دونیا ساواشی سیراسیندا آلمانلارین قارشیسینا چیخارمیشدیلار. تاتاریستاندا خوجا ایله نازیلری قارشی قارشییا گتیرن چوخ ساییدا نصرالدینخوجا گولمهجهسی آنلادیلماقدادیر. خوجا آلمان قرارگاهینا گیریب هیتلرین قارشیسینا چیخاجاق قدر گؤزو قورو بیر تیپدیر. بو جسارتینی بو گونلرده استالینه قارشی قوللاندیغینی، كرملین ساراییندا استالینله دردلشیركن، دیكتاتؤرون بیردن خوجایا سنینله ائششك آراسیندا نه فرق وار دئیه سورماسی اوزرینه، بیر قولتوق(موبل) وار یولداش، دئدیگینی دویارسانیز، شاشیرمایین. بیز یئنه ده هیتلرلی گولمهجهیه دؤنهلیم:
نصرالدینخوجا آلمان قرارگاهینی دولاشیركن هیتلری گؤرور. او باشینی اللرینین آراسینا آلیب، ساچینی باشینی یولاراق بؤیوك بیر اوزونتو ایچینده اوتوروركن، خوجا:
-فوهرر افندی، ندن بئله اندیشه لیسن؟ دئیه سورار.
-قاچارسام یاخالارلار، یاخالارلارسا قورشونا دوزرلر دئیه قورخورام، دئیر هیتلر.
خوجا:
-های آخماق، بوشونا اوزولورسن! سنی هیچ قورشونا دوزرلر می؟ آساراق اؤلدورورلر، دئیه هیتلری ساكینلشدیرمهیه چالیشار.


text:
بیر زامانلار سنه دنیز دئیردیلر. او زامانلار من اوشاق ایدیم. اوشاقلیق عالمینده سنی چوخ بؤیوک بیر اوقیانوس ظن ائدردیم. آما سندن هئچ زامان قورخمازدیم. چونکو سن هئچ کسی بوغمازیدین. سنی دنیز آدلاندیرارکن سنین قوینوندا بؤیودوک بیز .
سنین وارلیغیوا او قدر آلیشمیشیق کی سنین اولماماغین عاغلیمیزدا سیغا بیلمه ییر. بیز حایاتیمیزین سندن آختیغینی تازا بیلمیشیق. سنین بیزه آنا اولدوغونو تازا اؤیرنمیشیق. دئمک عؤمروموز سنه باغلییمیش. سن اولماسان بیزده یوخ اولاریق. ایندی ، اؤز اوشاقلاریوین گؤزلری اؤنونده سوزسوزلوقدان چابالایب جان وئرمکده سن!بونا نئجه دؤزمک اولار. دؤزه بیلمه دیم منده. نه الیمدن گله بیلر کی؟ سنه بیر بارداق سو گتیریردیم. یولومو کسدیلر، یولو باغلادیلار، سنه چاتا بیلمه دیم، بارداغی آلیب سیندیردیلار. دئمک سنه سو وئرمک یاساق ایمیش. مگر بورا کربلایمیش دئمک! باغیشلا منی دنیزیم، گؤز یاشلاریمدان باشقا بیر شئی سنه سونا بیلمه دیم!
برچسب ها: شعر، تورکو شعر، ترکی شعر، تورکجه شعر، اورمو گؤلو شعری، شعر برای دریاچه ارومیه، دریاچه اورمیه، ارومی گولی، اورمو گولی، اورمو شعری، نگین آذربایجان،
خبر وئرین ائلله ره،
دوشسون هامی دیلله ره،
اورمو گؤلو گؤز دیکیب،
مدد وئره ن ال له ره.
گل ایناناق سئوگی یه،
قارداشلیغا بیرلی یه،
بیزده ن یاردیم ایسته ییر،
آزربایجان اورمیه.
من آشیق آی اولایدیم،
بیر سولو چای اولاردیم،
آشیب، داشیب داغلاری،
گه لیب سنه دولاردیم.
خالقیمین دوزلو گؤلو!
گؤرمه یک سنی اؤلو،
قویوب، گئدیب، بوراخما،
بیزه قورو بیر گؤلو
بو دردی کیمه یازام؟
اوز یوردومدا یالقیزام،
ائشیدیرسن سن منی؟
بو گونلر چوخ سوسوزام.
هارای لار آی هارای لار!
دولانار ایللر – آیلار،
من سوسوزام، هارداسیز؟
سویو گتیرین چایلار!
بیلمه لیسیز سیز بونو!
گلمز گولومون سونو،
بو کیچیک اللریمله،
قورتاراجام، من اونو
برچسب ها: بایاتیلار، شعر، اورمو گؤلو، شعر برای دریاچه ارومیه،


text:
از اعزام کلاه سبزها تا پیامک از زیر آوار …
شعلههای آتش درحالی باردیگر ساختمان پلاسکو را در خود فروبرد که لحظاتی پیش شدت آتش موجب فروریختن کامل آن شد.در ساعت ۷:۵۹ صبح امروز وقوع حادثه حریق در ساختمان پلاسکو به آتش نشانی اطلاع داده شد و در پی آن بیش از ۲۰۰ آتش نشان در قالب ۱۰ ایستگاه به محل ...
تراختور زیروه نی قازانماقا چالیشیر/ قارشیسیندا اهوازلی تاخیم شامپیونلوقونی قوروماغا
اویاقلیق : مملکتین بیرینجی لیگا قئیید باش اویونلاری صاباح دان باشلانیر و بو هفته نین بیر اویونون دا تراختور خوزستان استقلالی تاخیمیله قارشیلاشاجاق، گئت باش اویونلاری تراختور ۳۰ پوانیله ایکینجی سیرادا سونا چاتدیردی و خوزستان استقلالی ۱۸ پوانیله اونونجی سیرادا ...
تراختور و پارس جنوبی جم
نوراللهی تراختورا ایاخ قویمامیش مصدوم اولدی
پرسپولیسین گئچن فصلینین اویونچوسو تراختورون ایلک اویونون دا میدانا گئتدی و مصدوم اولدی احمد نوراللهی اؤز ایلک گئچیریسیز(غیر رسمی) اویونون دا پارس جنوبی جم تاخیمینا قارشی یولداشلیغان اویونوندا تراختورون کوینه گین گییدی. پرسپولیسین گئچن نیم فصل هافبک اویونچوسو و قیش ترانسفرلرینده ...
گزارش تصویری/ تمرین تراکتور سازان دردمای زیر صفر
بو گون چهارشنبه دی آیین ۱۵ تراختورون تماشاچیلاری هاوانبن شختسینده ۵ درجه صفردن اشاغیدا، ایکینجی یاری فصلیده ایلک دفعه تراختورو گؤرماغا گئددیلر. اویونچولار تمرینه گلممیشدن قاباق ایکی یئنی اویونچولارا خوش گلدین ددیلر و سورا تمرینی باشلادیلار تمرین حینینده تماشاچیلار امیر قلعه ...
عالیشاه و نورالهی تراختورونان سؤزلشملری گئچیریلدی + گؤرسل
تراختورون ایکی یئنی سرباز اویونچولاری دونن ساعت ۱۴٫۳۰ دقیقه ده ایلک تمرین لرین گئچیردیلر و بئللیغینان اؤزلرین تراختورون کوچلارینا گؤستردیلر و بو گون چهارشنبه دی آیین ۱۵ اؤز سوزلشملرین ثبته گئچیردیلر بو ایکی هافبک پستوندا اوینین لیگانین یاخجی و گنج ...
تراختور و پرسپولیس زیروه لرده
قلعه نوعی و برانکو یاری فصلین ایکی باشاریلی کوچ لاری
قلعه نوعی تراختورا ایاخ قویانان ایکی یاریم فصل تراختوریله بیرینجی لیگا فوتبال یاریشلاریندا حضور تاپیبلار، و یاخجی سونچلار قازانیپلار. تراختور گئچن ایل ایکینجی یاری فصلیده ۲۹ امتیازیله پرسپولیسدن ۳۰ پوان آز قازاندی، ایکینجی یاری فصلیده استقلال خوزستان یالنیزجه ۲۵ پوان آلدی ...
گؤرسن ذوب آهن آذربایجانین اوچونجو تاخیمین اوتاجاق ؟
اویاقلیق : سون ۸ ایل ده ذوب آهنه قارشی لیگانین ۱۵ اویونوندا ، ۶ اوتماقیله، ۶ برابرلیق و ۳ اوتوزماق و ۲۲ گول ویرماقیله و ۱۹ گول یماقیله ، تراختور داها یاخجی دیر. گئچن ایل ایکینجی یاری فصلیده و آسیا شامپبیونلار ...
تراختورون اون آلتیمینجی لیگانین ایلک یاریم فصلیده چالیشمالارینا بیر باخیش
اویاقلیقین دئدیغینا تبریزین تراختور تاخیمی بو ایل امیرقلعه نوعی نین کوچ لوغوونان، فصلین ایلک ایکی اویونون برابر اولماغینان ۱۶ اینجی لیگانی باشلادی. قلعه نوعی نین اویونچولاری گئت به گئت دوروم لارین یاخجیلاتدیلار و اوندان سونرا یاخجی اوتماقلار قازانماغلا اؤزلرین یوخاری سیرالاردا ...
شعر طنز / اوْتوز ایل
اوْتوز ایل بیزیم ائوده، گلهرک ائتدین اقامت اوْتوز ایل سن منه، منده سنه، ائیلهدیگ عادت اوْتوز ایل قاش- قاباق ساللاما، آرواد! نه گوناه صاحبییم؟ ائتمیشم تکجه سنه چوْخلو اذیت اوْتوز ایل! اوْتوز ایلدیر گلیریم اللی اوْلوب، خرجیم یوز ائتمی سن دایماً، هر شئیده قناعت اوْتوز ایل! بیر ...
باریش گوروهو،تبریزده کونسئرت کئچیریر
باریش گوروهونون تبریزین پتروشیمی سالونوندا کئچیردیگی کونسئرتینین دیلی تورکجهدیر.مسعود امیر سپهر تبریزلی تورکجه اوخویان ،راک بیچیمینده فرقیلی ایشلره ال وورانلاردان بیری ساییلیر .باریش گوروهو ۲۰۱۳ ایلینده ایران تورکلرین تمثیلچیسی اولاراق؛ تورک ویزیون یاریشمالارینا قاتیلمیشدیر.بو کونسئرتین بیلیطینی آلماق اوچون ebilit سایتنا باش وورمالیسینیز. باریشین ...
«آنتیگون» تورکجه گؤستهری،تبریزین تئاتر مرکزینده
“آنتیگون” آدلی گؤستری ،تبریز بؤیوک شهرین(کلانشهر) تئاتر مرکزینده گؤستهریلیر.تبریزده صحنه اوزهرینه چیخاریلان آنتیگون گؤستهرینین دیلی تورکجهدیر.علی پوریان ،بابک حسن زاده بو تورکجه گؤستهرینین(نمایش) دوزنله؛ یونتمن و بستهچیلری دیرلر.آنتیگون ؛آذرین۲۲سیندن دی آیینین ۱۳-نه قدر تبریزین تئاتر مرکزینده صحنهده اولاجاقدیر. آنتیگون ،“ژان انوی” ...
۲۰۱۵ ایلینده ان چوخ آختاریلان کلمهلر
۲۰۱۵ ایلینده گوگلده ان چوخ آختاریلان قونولار سیرایلا؛پاریسین تروریستی سالدیریلاری,اوسکار و کریکت اویونلاری اولدو.بو آرادا بعضی اولایلار اوجوملهدن:قاچقینلار گرگینلیگی,ایرانین اتمی آنلاشماسی و یونانین ایقتیصادی چؤکوشو قوللانیجیلارین(کاربر) آختاریشیندا داها چوخ گؤزه گلیبدیر. پاریسین تروریستی سالدیرمالاری؛ ۸۹۷ میلیون کز آختاریلمایلا ان چوخ آختاریلان ...
آذربایجان کشفیاتیندا اداری سیستم دییشیکلیک
آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئو، دولت گوونلیگی خیدمتی و خاریجی کشفیات خیدمتی آدلی ایکی یئنی قوروم یارادیلماسی ایستیقامتینده قراری ایمضالادی. ایلهام علییئو، میللی گوونلیک ناظیرلیگی مرکزینده قورولان بو ایکی تشکیلاتدان دولت گوونلیگی خیدمتینین باشینا داها اوّل ناظیر معاوینی وظیفهسینی ایجرا ائدن مدت ...
باغیش(بخشش)دووراری خویدا
باغیش دووراری, خوی شهرینده ایجرا اولوندو.مهریبانلیق یا باغیش دووراری آدلانان اینسان سئورلیک ایش,تهراندان سونرا باتی آذربایجانین خوی شهرینده گئرچکلهشدی.اینسان سئورلر,باغیش دوورارین اوستونه قیش فصلی اوچون اویغون اولان پالتارلاری آسلایاراق؛ اونلاری یوخسوللارا باغیشلاییرلار. خوی بلدیهسینین کولتورل توپلومسال یاردیمجیسی(معاونی)؛بیر سیرا اینسان سئور آداملارین یاردیمییلا ...
کؤرپهلر دونیانی آغیزلارییلا گؤرورلر
آراشدیرمالاردا بیر شئی فرق ائدیردی: کؤرپهلر گؤرمهدیکلری، آنجاق اَمدیکلری اَمجیکلری تانییا بیلیردیلر. بیر باشقا دئییشله، دونیانی آغیزلارییلا گؤروردولر. بونلار زامانچیزَلگهسی{نمودار زمان} اوسته منطیقلی گؤرونور. ایکی آیلیق کؤرپهلر، چئورهدهکی شئیلری، اوزاندیقلاری حالدا بیلمَزلر. آنجاق نسنهلری{اشیاء} آغیزلارینا آپاریب؛ ائشیک دونیانی، اؤز بدنلرینین ایچینده ...
تورکجه الیفبانی دستکلهین اپلیکیشن
تورکجه الیفبانی دستکلهین آندروید اپلیکیشن یایینلاندی.بیر سیرا موبایللارین کیبوردو تورکجهنین عرب الیفباسینین حرفلرینی بوتونلوکله دستکلهمیر. تورکجه حرفلرین بیر سیراسی یازیم (املا) باخیمیندان دوغرو یازیلمادیغی اوچون اوخونوشو(خواندن) چتین اولور. بو بوشلوغو دولدورماق اوچون ؛یئنی بیر نوتپد یایینلانیبدیر.بو نوتپده قوللاناراق ” یْ ی̂ ...
تیراختوردان بیر نئچه قیسسا خبر
تیراختور * سایپا سه شنبه مهرین ۲۸ اینجی گونو ساعات ۱۶:۰۰ قوردلار دره سی ... ? فرید بهزادی کی فولادین قاباغیندا اخراج اولونموشدو تیراختورون تکجه محروم اویونچوسو دور. . ?تیراختور ، پرسپولیس اوینوندا دا محسن ترکی نین حاکیملیغینه اعتراض ائتدیکدن سونرا انضباطی کمیته تیراختورون طرفدارلارین سایپانین ...
- ارتباط با آمریکا مستلزم دست کشیدن از دین و خون شهداست
- اسنادی وجود دارد که بیانگر حضور آمریکا در کشتار ۲۰ ژانویه سال ۱۹۹۰ میلادی است
- پیشرفت ۲۳ درصدی ساختمان حوزه علمیه برادران گرمی
- باشگاه تراکتور، پیوستن بازیکن سابق منچسترسیتی به این تیم را تکذیب کرد
- نفس تبریزیها همچنان بالا نمیآید!
- فعالیت بیش از ۴۰ هزار نفر در صنعت کفش تبریز
- مجلس علت ریزش ساختمان پلاسکو را پیگیری میکند
- ولایتی رییس هیات موسس دانشگاه آزاد شد
- پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی در پی حادثه دردناک آتشسوزی و فروریختگی ساختمان در مرکز تهران
- مجتمعهای مسکونی نیازمند رعایت تجهیزات ایمنی و اطفاء حریق هستند
- چاههای فاقد مجوز مهاباد مسدود میشوند
- اجرای نیت واقفان سرلوحه برنامههای اوقاف است
- قرارداد مربی تیم ملی کشتی فرنگی با هیأت کشتی شهرستان نمین
- آخرین وضعیت جوی و ترافیکی راههای کشور
- تأکید استاندار اردبیل بر برخورد جدی و قضایی با متخلفان ساختوساز غیر مجاز
- مسابقات رزمی مویتای قهرمانی استان فردا برگزار میشود
- پیگیر موضوع مالیات توسط مجمع نمایندگان استان
- هشدار برای تبریز / فضاهای تجاری بافت مرکزی شهر در معرض خطر
- گزارش تصویری/ تمرین تراکتورسازان در غیاب ادینهو و کیانی
- تراز آبی دریاچه ارومیه ۱۶ سانتیمتر افزایش یافته است
- خط و نشان کشیدن استاندار آذربایجانشرقی به ایجادکنندگان مانع برای سرمایهگذاران
- برای توسعه چاراویماق اقدام نشود سراغ استان زنجان میرویم/ چاراویماق با تولید ۸۰ هزار تن گندم سیلو ندارد
- شهرداران مدارس؛ طرحی موثر در جلب مشارکت دانش آموزان
- پیمانکاران عمرانی به لحاظ اعتمادی که به دولت دارند کار می کنند
- رسیدگی به پرونده های حقوقی بخش تولید خارج از روند قضایی
- باشگاه تراکتور، پیوستن بازیکن سابق منچسترسیتی به این تیم را تکذیب کرد
- گزارش تصویری/ تمرین تراکتورسازان در غیاب ادینهو و کیانی
- تراکتورسازان در غیاب ادینهو تمرین کردند / ادینهو به پرسپولیس می رسد
- قهرمانی لیگ و جام حذفی در دستان تراکتور / اما به شرطها و شروطها
- گسترشفولاد پیروز دربی تبریز شد
- ضرورت استفاده از ظرفیتهای فضای مجازی برای ترویج ورزش همگانی
- موتور تراکتورسازی بدون هواداران از رمق افتاد
- اختصاص ۷ میلیارد تومان برای احداث ۶ زمین ورزشی چمن مصنوعی در تبریز
- بازی مقابل تیمهای کریمی سخت است
- هنوز ۲ جای خالی در فهرستمان داریم/ حیف است که هواداران تراکتورسازی محروم هستند
- از چمن نیوکمپ بارسلون تا بوستان یادگار تبریز
- سعید آقایی پستهای اینستاگرام خود را حذف کرد
- «سرمربی؛ ناراضی از کل تیم، هوادار؛ نگران اجباری ها !!»
- گزارش تصویری/ تمرین تراکتورسازان در غیاب ادینهو و کیانی
- تراکتورسازان در غیاب ادینهو تمرین کردند / ادینهو به پرسپولیس می رسد
- قهرمانی لیگ و جام حذفی در دستان تراکتور / اما به شرطها و شروطها
- نمایندگان مجلس لایحه دولت در رابطه با مالیات استانها را اصلاح کنند
- مجادله نجفی و ایسوتچی در صحن علنی شورای شهر تبریز
- دومین جشنواره تئاتر فجر آذربایجان شرقی شروع به کار کرد
- هشدار برای تبریز / فضاهای تجاری بافت مرکزی شهر در معرض خطر
- گزارش تصویری/ تمرین تراکتورسازان در غیاب ادینهو و کیانی
- تراکتورسازان در غیاب ادینهو تمرین کردند / ادینهو به پرسپولیس می رسد
- قهرمانی لیگ و جام حذفی در دستان تراکتور / اما به شرطها و شروطها
- هشدار برای تبریز / فضاهای تجاری بافت مرکزی شهر در معرض خطر
- سومین جشنواره موسیقی عاشیقلار در تبریز برگزار می شود


text:
ایلین سون آیی و بایرام دبلری
ایلین اون ایکینجی آیی موغانین چوخلو یئرلرینده، ایندی ده بایرام آیی bayram ayı آدلانیر. بو آیدا، دؤرد چرشنبه حیاتین دؤرد اؤنملی عنصرلری(سو،اود،یئل،تورپاق) ایله باغلانیب و اونلارا گؤره چئشیتلی دبلر، آیین لر و رسم لر دوزن له نیب.
مومکون دور کئچمیشده اودا،سوووا،یئله و تورپاغا سایقی، باشقا اینام و تاپینما اوستونده اولوب. زامان سوره سینده بو اینام و تاپینما یئرینی باشقالاری ایله دَییشسه ده، او قوه لره سایقی و اونلارلا باغلی دبلر، عادت-عنعنه لر اؤزونو اولدوغو کیمین یا بیر آز دییشیکلی بیچیمده ساخلامیشدیر. اؤرنک ایچین؛ آزربایجاندا ایسلامدان اؤنجه، قام- شامانلیق اینانجی ایله یاشایان تورکلر، اودو قوتسال سانیب و اونا تاپینیرمیشلار، او چاغلار بو ایناملا باغلی تورلو-تورلو دبلر، آیین لر و اینانج لار یارانیبدیر. آما ایندی بیزیم خالقین دینی، شامان دینی اولماسا دا، او چاغلاردا کی کیمین اودا تاپینماسالاردا، اونونلا باغلی دبلرین، آیین لرین هله ده ایزلری قالیر.
اسکی اینسانا تاپینماق ایلنجه دئییلدی. او آدام ایچین اؤلوم-دیریم سورونو ایدی. او بیرینی آختاریردی، یئنیلمز، گوجلو و قورویوجو و یارادان اولا و بو آدام یامان گونونده اونا سیغینا، یوخسا هئچ اولماسا اونون آجیغینا توتونمایا. اونا گؤره دوغال یارانیش دا هر بیر «نه»ده بو اؤزللیکلری گؤروردو، گؤزدن قاچیرماییب، اونا سیغینیردی.
یارانیشین فلسفه سینی بیلمه ین آدام، سیرلی بیر دونیا ایچینده اؤزونو آرخاسیز گؤروردو.دوغال گوج له رین، نده نینی و نه ایسته دیگینی بیلمیردی. ایلدیریم نییه شاخیر؟ قاسیرغا نییه قوپور؟ یئل ندن گوجلو اسیر؟ یئر نییه ترپه نیر؟ آلوو نییه یاشیل مئشه له ری و حیاتی یاندیریر؟ و…. اینسان بئله بیر اولان و اولای لارین ایچینده، اؤزونو قورویوب یاشاماغا چالیشیردی. بو قوووه له ری جانلی سانیردی. اونلارین بیر دیله گی وایسته گی اولماسینی دوشونوردو. اونا گؤره بیرینه یالواریردی، بیرینه بزه نیب اؤزونو گوجلو گؤسترمک ایسته ییردی، بیرینه قوربان کسیردی، بیرینه آیین-اویون قوروب تؤرن ساغلاییردی. و سونوندا بیرینه تاپینیردی.
ایلین سون آیین دا کی «هر بير چارشنبه، طبيعتين بيرعنصري ايله علاقه لنديريلميش و بئله ليكله اجدادلاريميزين اسكي تصورلرينده ايل آخيري چرشنبه لر يارانيب، مقدس لشديريلميشدير.
اسكي ايناملارا گؤره، بو چارشنبه لرين هر بيرينده طبيعتين دؤرد عنصروندن بيري ديريلميش، بديعي تفكورده انسان جيلدينده تصور ائديلن هر بير چارشنبه ايله باغلي خالق بؤيوك شنليك و مراسیملر دوزلتميشدير.
ميللي يادداشدا “ايل آخير چارشنبه لر” كيمي ياشايان بو چارشنبه لرين هر بيري حاققيندا ائل آراسيندا بير بيريندن بويالي آيين، اعتقاد، اينانج، ميف، افسانه و روايتلر يارانميش، ابتدايي بديعي تفكورون نمونه لري كيمي، اونلار (ايل آخير چارشنبه لر) خالقين شفاهي يادداشيندا ابديليك ياشاميشدير. ايل آخير چارشنبه لرله باغلي بؤيوك بير قيسم اسكي اعتقادلار، آداملاري چوخ پيس و ضررلي عادت و نيت لردن اوغورلوقدان، رياكارليقدان، اخلاقسيزليقدان، تكبردن، پاخيلليقدان، باشقاسينين وارداتينا گؤز ديكمك دن چكينديرميش،اونو حلال زحمته چاغيرميش، آداملاردا امه يه، توپراغا درين محبت آشيلاميشدير. نوروز آيين و اعتقادلاريندا عدالته،خوشلوغا، رحمه بؤيوك احترام وار.»3
بوتونلوكده، ايلین سون چرشنبه لرينین هر بيري، آتا- بابالاريميزين مین ایللر بویو یاشادیغی، قوتسال ایناملار و دويغولاري ايله باغلی اولدوغو اوچون، بوگون، اونلاري اؤز دونه نيميز و كئچميشيميز كیمي بيلمه يه و قورویوب یاشاتماغا بورجلويوق.
کئچمیشده، دؤرد وارلیق دورت چرشنبه ده اؤزل بیچیمده، دب لر، رسم لر و آیین لر ایچینده آتا بابالاریمیزین اَلی ایله قوتلانیب یاشاسا دا، ایندی بو دبلر چوخ یئرده بوتونلوکله ایلین سون چرشنبه سینه توپلانیب و چوخ گؤزل سئوینج و شنلیک لر ایچینده یئرینه یئتیریلیر. (سون چاغلاردا اونودولماقدادیر) . دئمک اولار بعضی یئرلر ده اوچ چرشنبه –کول،گول،سونبول– آدی ایله ساخلانیلیر آما تورلو مراسیملر و شنلیکلر قورولمور.
چرشنبه دب لری
(سه شنبه) آرا گون-تک گونو ایلین سون چرشنبه آخشامی کهنه ایل بایرامی ساییلیر.بو آخشام چوخ قوتسال ساییلیر اونا گؤره تورلو-تورلو اینانجلار و دب لر یارانیب. بو گون آخشام چاغیندان باشلییاراق بو ایشلر گؤرولور:
-تونقال قالاماق: گون باتان چاغی تونقال یاندیریلیر و گنج-قوجا، اوشاق-بؤیوک، قیز-گلین، یانان تونقالین اوستوندن اویان-بویانا آتیلیب دئییللر:
آغیرلیغیم-بیغیرلیغیم بوردا قالاسان
دیش آغریم، باش آغریم بوردا قالاسان
آتیل-باتیل چرشنبه، باختیم آچیل چرشنبه
تونقال دان سونرا اوجا بیر یئرده، اؤرنک ایچین دامین اوستونده، یئددی قوما بیر اوووج قدری کول تؤکوللر اونلارا نئفت تؤکوب یئددیسینی ده یاناشی یاندیریللار.
-شار آتماق: قول بویدا بیر آغاجین باشینا چیت یوخسا پامبیق دولاییللار، اونو تئل(سیم)، یا قاتما ایله باغلاییللار. سونرا اونو نئفته باتیریب اود ووروللار، یانان شاری جاوان-جووانلار و یئنی یئتمه لر و اوشاقلار وار گوجو ایله گؤیه سیخیللار. شار سویونجا یا شام یئمه گینه قدر شار آتما داوام ائدیردی.
-نیت ائله مک: تونقالدان سونرا ائوه قاییدیللار. هر کیم اوره گینده بیر نیت توتور و بیر باشماق گؤتوروب گؤیه آتیر، باشماق آرخاسی اوستده یئره دوشسه ایسته گی یئرینه یئته جک. باشماق آغزی اوستده دوشر سه، ایسته گی گئرچک لَشمز.
بیرده، ایکی نلبکی قویوللار و نیت ائدیللر. ایکی نلبکینی بیر آدامین اؤنونه توتاللار، اودا بیرین گؤتورر. گؤتورولن نلبکی او اوره گینده توتدوغو اولارسا، نیتی یئرینه یئته جک، یوخسا یوخ.
بیرده نیت ائدن دن سونرا بیر یومورتانی گؤتوروب تندیرین گیلفه سینین قاباغیندا کوله باسدیریردیلار. یومورتانی شامنان سونرا یا چرشنبه گونو ائرته دن کولدن چیخاردیردیلار. یومورتانین اوستونه جیزیق (خط) دوشردیسه نیتی یئرینه یئته جک دئیردیلر، یوخسا یوخ.
بیرده نیت ائدن دن سونرا بیر داش آپاریب بللی یئره قویوللار. ساباح تئزدن گئدیب اوداشی گؤتوروب آلتینا باخیللار. جانلی بیر زاد او داشین آلتینا گیرمیش اولسا، ایستک یئرینه یئته جک.
بیر آیری نیت بئله دیر. اوچ-دؤرد قیز بیر یئره ییغیلیب هر بیری بیر بوغدا نیشانلاییب اود اوستده اولان ساجین یا لگه نین ایچینه آتیللار. هانکی بیرینین بوغداسی تئز چیرتدا سا او گلن ایل او واختا کیمین اَر ائوینه گئده جک.
بعضی آدام مسجیده گئدیب اوردا شمع یاندیریر، شمع سونا کیمین یاندیقدان سونرا اونون اَریمیش پی یی سیندن یارانان گؤرونتو نیت له باغلی اولسا دئییللر نیتی یئرینه یئته جک.
-قولاق آسدی: چرشنبه آخشامی هامی ائوه ییغیلدیقدان سونرا کیمسه اوره گینده بیر سؤز توتوب (نیت) سونرا چیخیر چؤله. قولاغلارینی بارماقلاری ایله توتور و گئدیر اؤز یوخسا ایته دیگی قونوم-قونشو قاپی-باجاسینین یانیندا قولاقلارینی آچیر. بیرینجی ائشیتدیگی سؤز نیتین یورومو-یوزومو اولور.
-قورشاق آتماق: چرشنبه آخشامی اوشقلار، یئنی یئتمه لر، گنج لر و بیر سؤزله ایسته ین لر، قورشاقلارینی گؤتوروب اوره گینده توتدوغو ائوه قورشاق آتماغا گئدیر. آدام قاپینی آچیب اؤزونو گؤرست مه دن قورشاغی ائوه آتیر. ائو یئه سی قورشاغا بیر آز پای-پوی باغلاییب قاپینی آچیب اونو چؤله قویور و قورشاق یئه سی اؤزونو گؤرست مه دن قورشاغینی گؤتوروب گئدیر. دامین اوستونده باجا اولاردی گؤرردین قورشاق آتماغا گلن، قورشاغی ایپله ائوه ساللادی. بو ایشه گؤره قورشاق آتماغا آرا بیر یئرلر ده شال ساللاما و دسمال آتدی دا دئییللر.
آرادا قیز سئون اوغلان، بیر ته هر قیز ائوینه خبر وئریردی قیزدان اؤتورو اورا قورشاق آتماغا گئده جک. بئله لیکله اوغلان تانینمیش شال-دسمالپاپاق یا باشقا بیر پارچا گتیریب قیز ائوینه آتار. قیزی اونونلا ائولندیرمه گه کؤنول وئرسه لر اونون پاپاغینی ساخلاللار یا شالینین دسمالینین دوگونونو آچیب بیر آز پای باغلاییب وئرللر.(بئله ائوله نن لر تانیییرام یاغنان بال کیمین کئچینیللر)
قیزی وئرمه گه کؤنول وئرمه سه لر، پاپاغی قایتارار، دسمالین/شالین/قورشاغین، دویونونو آچمادان بیر آز پای باغلاییب گئری وئررلر.
اولو شاعیریمیز رحمت لیک شهریار دئییر:
بایرامیدی گئجه قوشو اوخوردو
آداخلی قیز بَی جورابین توخوردو
هر کس شالین بیر باجادان سوخوردو
آی نه گؤزل قایدادی شال ساللاماق
بَی شالینا بایراملیغین باغلاماق
شال ایسته دیم من ده ائوده آغلادیم
بیر شال آلیب تئز بئلیمه باغلادیم
قولام گیله قاشدیم شالی ساللادیم
فاطما خالا منه جوراب باغلادی
خان ننه می یادا سالیب آغلادی
-قووورقا قووورماق: چرشنبه آخشامی گون باتان چاغی ساج آسیلیر و بوغدانین آرینیب- سئچیلمیشیندن گرکلی قدر قوورولور. اونونلا یاناشی اؤنجه دن سودا یا سوت ده ایسلانمیش آغ نوخود و لرگه ده قوورولور. قوورولان بوغدانین ایلکین گؤتوروب ائوین باشینا توولاییب سپیللر. اینانیللار بئله جه، برکت چوخالار. بو قوورولموش بوغدانی و نوخودو ائوده اولان باشقا بایرام یئمه لی لری ایله یاناشی بایرام آخشامی یئییرلر.
-دَیمه گه گئتمک: چرشنبه آخشامی قارداشلار باجیلارینا و آتالار قیزلارینا بایرام پایی آپاریللار. بیرده کیمین او ایلین ایچینده یاخین بیر آدامی اؤلوبسه، اونا قارا بایرام ساییلیر. اونا گؤره قوهوم و یاخینلار اونون یاسینی گؤتورمکدن اؤتورو “یاسداما” آدیندا بیر پایلا اونو گؤروشونه گئدیب دئییرلر: آلله رحمت ائله سین، آلله گلن گونله ریزی خئییر ائله سین.
-یومورتا اویونو: چرشنبه آخشامی بئش-آلتی آدام، هر بیری بیر یومورت قویور یئره. سونرا بیر تویوغو یومورتالارین اوستونه کیشلیییللر، تویوغ هانکی یومورتایا دیمدیک وورسا اونون یئه سی اودور و بوتون یومورتالاری گؤتورور.
-اوزوگ آتدی: قیز-گلینلر و آنا-باجیلار، چرشنبه آخشامی بیر ائوه توپلاشیللار. بیر جام سو قویوب اوستوه بیر آغ یایلیق اؤرتوللر. اورا ییغیلانلار، نیت ائدیب و اوزوکلرین چیخاردیب جامین ایچینه آتیللار. جام بیر آغ بیرچک آنانین یانینا قویولور. آغ بیرچگ آنا، اَلینی شالین آلتیندان جامین ایچینه سالیر و اوندا اولان اوزوکلری قاریشدیریر. بونونلا یاناشی اورداکی آغ بیرچگ آنالاردان بیری یا باشقاسی اونلارین ایذنی ایله بیر ماهنی اوخویور. ماهنی قوتاران کیمین آغ بیرچگ آنا اَلینه گلن اوزوگو جامدان چیخاردیر. اوزوک کیمین اولورسا اوخونان ماهنی اونون اولور و او ماهنینین آنلامی او آدامین نیتینین یئرینه یئتیب-یئتمه مه سینی گؤرسه دیر. چیخان اوزوگون یئه سی ایستر سه آیریدان نیت ائدیب سووا آتا بیلیر. اویون ساعاتلارلا بئله سورولور.
بیری دئییر: یادیمدادیر کندده اولان چاغ اوزوک آتی اویناییردیلار، منده باخیردیم. بیر قیزین شانسینا بئله بیر ماهنی چیخدی:
تندیرده کوت وار
قاپیدا ایت وار
شَهَره گئتمه
باشیندا بیت وار
هامی تعجب له سوروشدولار نه نیت ائله میشدین؟ دئدی: نیت ائله میشدیم گؤروم شهره کؤچه جیییک.
اوزوگ آتدی دا چوخلو بو ماهنیلار اوخوناردی:
چلمبیر چای ایچینده
اوخلوووم یای ایچینده
مطلبین حصیل اولسون
بو گلن آی ایچینده
***
چلمبیر چایی نئینیر
اوخلوووم یایی نئینیر
مطلبین حاصیل اولسون
بو گلن آیی نئینیر
***
گولزارام اولام دَلی
دادمیزا یئتسین علی
اؤزگییه دئمَم بلی
سن گئد اوغلان من سنینم
***
آغ چادرامی یودوم چایدا
قیزیل گوللر آچان آیدا
گلمه لی سن گل بو آیدا
دونیا مالیندان نه فایدا
***
-سو اوستوندن آتلانماق: چرشنبه گونو واخلی دان دوروب هامی چایا دوغرو گئدیر. قیز-گلین، قوجا-جاوان، اوشاق-بؤیوک سحر تئزدن دوروب یاخینلیق دا اولان آرخ، چشمه یا چایین سویونون اوستوندن آتیلیللار. آتیلندا بئله دئییللر:
آزاریم-یئزاریم بوردا قالاسان
آغیرلیغیم-بیغیرلیغیم بوردا قالاسان
سونرا چای-بولاغین دورو سویی ایله،اَل-اوز لرینی یویوب سوندا دا کئچن ایلین بوتون آغری-آجیسی باسدیریلسین دئیه بیر داش چئویریب ائوه قاییدیللار.
بئله بیر گونده ائوینده یئر خسته سی اولان، خسته سینی، قوجا آدامی اولان قوجاسینی، کوک تویوغو اولان، تویوغونو گؤتوروب سو اوستوندن آتداندیرماغا گتیریردیلر.
ائله آدام اولوردو ائوینده اولان بوتون جانلی لاری(مال-داوارلارینی)، سو اوستوندن آتداندیریردی.
-تکه اویناتما دبی: تکه اویناتما چرشنبه لره باغلی دئییل، بایرام آیینین ایچینده اولدوغونا بوردا یازماق ایسته دیک.
«کئچي اونقونونا اينام چوخ تورك ديللي خالقلارين ميفولوژي سينده ، افسانه وي ناغيللاريندا اؤز عكسيني تاپميشدير…کئچي تورك ديللي خالقلاردا يازين بليرتيسيدير. محض بونا گؤره ده بير چوخ تورك ديللي خالقللاردا ، ائله جه ده آذرباجانلي لاردا کئچي يازي گتيرن گونشله ، اونون بليرتيسي اودلا بيرگه ياد ائديلير… يازين گلمه سي مراسيمينده يازي آچيقدان – آچيغا تمثيل ائدير و کئچي – ياز، قيشين بليرتيسي کوسا ايله موباریزه آپارير آذربايجانلي لا ردا «کوسا – کوسا» اويون – مراسيم تاماشاسي بئله بير موباریزه يه حصر اولونموشدور.»7
تکه کئچینین ائرکه گینه دئییلیر. اونا بنزر بیر اویونجاق دوزلدیب و اؤزل بیچیمده اونا گئییم گئیدیریب، ساپ قوشوب بایراما بیر نئچه گون قالمیش تکه اویناتما دبی آدیلا اوینادیللار.
آرا-سیرا کندلر ده بایراما 3-4 گون قالمیش، تکه چیلر دوزلتدیکلری تکه نی گؤتوروب قاپی-قاپی گزه رک، شعر اوخویا-اوخویا ائولردن بایرام پایی دیله ییللر.
تکه چیلری بیر نئچه اوخودوقلاری شئعردن:
تکم-تکم آتداما
قول-قیچووی قاتداما
قاباغدان بایرام گلئی
گئدیب چؤلده اوتداما
بو منیم آختا تکم
بوینوندا نوختا تکم
گاه قول اولئی ساتیلئی
گاه چیخئی تاختا تکم
تکم آدی خئیره نیسه
جهره می قورار اوتورار
میسدیریغین ساللار اوتورار
ناهاری وورار اوتورار
اریسین داغلارین قاری
تؤکولسون چایلارا باری
بی یومورتدا نمه در قاری
وئر آلله اوغلوی ساخلاسین
ایمام کمندوی باغلاسین
تکم گئتدی خانلیغا
اوز قویدو یامانلیغا
اؤلدوردولر تکمی
آتدیلار سامانلیغا
تکه مین کندی واردی
کندین کمندی واردی
هر قاپیدا اویناسا
بی نلبکی قندی واردی
هورندی آی هورندی
یوک دیبینه سورندی
آلله اوغلوی ساخلاسین
تکمی یولا سال ایندی
جناب جبرییل نامه گتیردی
گتیرجگین پئیغمبره یئتیردی
بیر نئچه مستب ده دینه گتیردی
نئچه سینده جهنمه یئتیردی
آیدا-ایلده بو بایرامی دییَللر
خونچالارا نوغول-نابات دوزللر
بیریسی وار کوردی تومان گییَللر
بیریسی وار یاشیل تومان گییَللر
آیوز-ایلوز-گونوز-هفتوز موبارک
سیزون بو تزه بایراموز موبارک
سرتیم ؟؟؟؟؟؟؟ گؤی آتی
قولیندا وار قیزیل ساهاتی
بی لر-خانلار وئرون بیزیم باراتی
آیوز-ایلوز-گونوز-هفتوز موبارک
سیزون بو تزه بایراموز موبارک
گلون چیخای بو داغلارین دوزینه
کولی سپگ بئنامازین گؤزینه
گل- گل ای من حسرتم دیلداره نوروز بایرامی
اینتیظارم یار چیخا سئیرانه نوروز بایرامی
سن قدم سن، سن قدم باس بو گؤزوم اوسته بو گون
صبریدن ائتدین منی، من اولموشام چوخ سرنیگون
نه مودتدور گؤرمورم حالیم پریشاندور زبون
بو دواسیز دردیمه بیر چاره نوروز بایرامی
گلدی نوروز بایرامی آچیلدی گوللر- لاله لر
زب-زبون اولدی چمنلر بولبول ائیلر ناله لر
آی آغا نوروزووی الله موبارک ائیله سون
بو گلن بایراما جن ائووزی آباد ائیله سون
جانابی جبراییل تاختا چیخاجاق
یئزیدون بوینونا نوخدا ووراجاق
سو یئرینه شیرین شربت آخاجاق
آی آغا نوروزووی الله موبارک ائیله سون
بو گلن بایراما جن ائووزی آباد ائیله سون
سون اولاراق بیر سؤزو بئله دئییم؛ من بایراملار لا ایلگیلی “نوروز” آدینی بؤیویوب بیتیک اوخودوقدان سونرا گؤرموشم. یوخسا موغانین بیر بوجاغی اولان یاشادیغیم یئرده بو بؤیوک بایرام «ایل بایرامی» آدی ایله تانینیر. چرشنبه آخشامینا «کؤهنه ایلین بایرامی» و یئنی ایلین بیرینجی گونونه «تزه ایلین بایرامی» دئییلیر. ایندی (سیزده به در) ده گزمه گه چیخیلسا، اوندا بورالاردا یئنی ایلین بیرینجی گونو، یئنی ایل بایرامیندا، هامی اؤز گؤزل-گؤیچک یئییب-ایچمه له رینی توپلاییب آییله اؤیه له ری ایله بیرلیکده «سئیره» چیخیردیلار.
اورتا یاشلی و یاشلی لاریمیزین «سئیره» چیخما گونو یئدیک لری «مامپاز» و«قنفید» و باشقا- باشقا بایرام شیرنی لرینین شیرینلیگینی، من بیله نی، هر گون (سیزده به در) اولا اونوتدورا بیلمز. یئنی نسیل ده او شیرینلیکلر دن داد آلیب اؤزونه قاییتمالی اولاجاق.
***«ایل بایرامینیز قوتلو اولسون»***
***
اتک یازیلاری:
3) /ایل آخیر چرشنبه لری/آزاد نبی ائو
7) /قیزیل دؤیوشچونون طالعی/سیداوف/ص30 p
Filed under: آذربایجان مقاله لری Azərbaycan məqalələri Etiketlənmiş: | مراسم چهارشنبه سوری,مراسم چهارشنبه سوری در آذربایجان,نوروز بایرامی,نوروز بایرامی دبلر,چارشنبه سوری رسم لری آذربایجان دا,چرشنبه گئجه سی آذربایجاندا,آداب و رسوم و مراسم چهارشنبه سوری در آذربایجان,آزربایجاندا آخیر چرشنبه,ایلین آخیر چرشنبه سی مراسیمی,باهار بایرامی,بایرام دب لری,بایرام دبلری,بایرام شعرلری,تورک بایرامی,دبلر,رسم لر و دبلر,شهریار بایرام شعری,عید نوروز در آذربایجان,عید بهار در آذربایجان


text:
قیسا اما درین سوزلو بیر حیکایه
دورنانیوز – قیسا حیکایه : قادین هر سحر اولدوغو کیمی او گونده آغ ده یه نه یی الینده اوتوبوسا مینمیشدی . شوفر دئدی : خانیم سولدان اوچونجو سیرا بوش . قادین ۳۲ یاشیندا بیر گوزل قادینیدی و یولداشی دا اولدوقجا یاراشیقلی بیر دنیز ضابیطی ایدی . بوندان بیر نئچه آی اوول گنج قادین سهو بیر تشخیص نتیجه سینده رئال لاشدیریلان عملیاتدا گوزلرینی ایتیرمیشدی و اصلا گوره بیلمه یه جکدی . اری عملیاتدان سونرا آغریلی کئچری اویره نینجه یاخیلمیش و اوز – اوزونه بیر سوز وئرمیشدی . اصلا آروادینی تک بوراخمایاجاق ، اونا سونونا قده ر دستک اولاجاق . اوز آیاقلاری اوزرینده دایانانا قده ر جسارت وئره جکدی . گونلر کئچیردی . قادین و کئچن گون اوزونو داها پیس حیس ائدیر ، چوخ سئودی یی ارینه یوک اولدوغونو دوشونوردو . یولداشینین بو ایچینه باغلی ، پیس باخیشلی حالی اری چوخ اوزوردی . بیر آن اوول بیر شئیلر ائتمه سی لازیم ایدی ، آروادی گوندن گونه اوز ایچینه باغلی دونیاسیندا ایتیردی . ار بوتون گونلر دوشوندو ، گوزللر گوزلی یولداشیما نئجه کومک ائده بیلرم ؟. بیردن آغلینا یولداشینین کوهنه ایشی گلدی . گئری دونمه سینی ایستیه جکدی . آمما بونو اونا نئجه سویله یه جکدی ، چونکی آرتیق چوخ کوورک و غمگین ایدی . بوتون جسارتینی ییغاراق آخشام آروادینا موضونو آچدی . آروادی دهشتله گوزلرینی آچدی : من بونو نئجه ائده رم ؟! من کورام ، دییه قیشقیردی . اری اونا دستک اولدوغونو ، هر سحر اوزونو ایشه بوراخاجاغینی و آخشاملاری دا ایش چیخیشیندا گوتوره جه یینی و اونا چوخ گووندی یینی سویله دی . چونکی یولداشینی چوخ تانی ییردی و بونوباجارا بیله جه یینی بیلیردی . قادین بی بویوک اومید سیزلیکله قبول ائتدی چونکی یولداشینی چوخ سئویردی و اونو قیرماق ایسته میردی . فداکار ارهر سحر یولداشینی ایشینه بوراخیر و آخشاملار دا گوتوروردو .
گونلر بئله ایره لیله دی ، آروادی کوهنه سیندن بیر آز داها یاخشیدی ، لاکین اری داها چوحونو ایسته ییردی . اوزونه سوز وئرمیشدی سونونا قده ر گئیده جکدی . آخشام آروادینا دئدی : آرتیق ایشه اوزون گئیدیب گلمه لی سن ، قادین شاشمیشدی .
بونو اصلا ائده بیلمه یه جه یینی سویله دی . اری ایصرار ائدینجه یئنه قیرا بیلمه دی و بوتون جسارتینی ییغدی . بونو اوزوده ایسته ییردی آمما او قده ر اعتیباری یوخ ایدی . سحر لر قادین آرتیق دایاناجاغینا اوزو گئیدیر ، اوتوبوسا مینیر و اوتوبوسدان ائنه رک ایشینه گئیده بیلیردی . گونلر گونلری قوودو ، هئچ بیر پیرابلئم یوخ ایدی . یئنه بیرگون اوتوبوسا مینرکن ، شوفر دئدی : خانیم من سیزه قیسنانیرام . قادین اوزونو دئییلیب دئییلمه دی یینی آنلایا بیلمه دن سوردو : نییه ؟ شوفر دئدی : چونکی هر سحر سیزین آرخانیزدان بیر دنیز ضابیطی گنج آدام اوتوبوسا مینیر و بوتون یول بویونجا سئوگی له سیزه باخیر، اوتوبوسدان ائندیکدن سونرا یاشیل ایشیقدا یولون قارشی سینا کئچمه یئری گوزله ییر سیز بینا یا گیردیکدن سونرا آرخانیزدان اوپوش گونده ریب سیزه هر گون سئوگی له ال یئلله ییر .
قیسا حیکایه
تشخیصه دیاگنوز ایصطیلاحی یازیلمیشدی –
باغلی یئرینه قاپالی یازیلمیشدی –
پیس باخیشلی حالی یئرینه پسی میست ایصطیلاحی ایشلنمیشدی = بدبین
قیسقانماق = فشردگی !


text:
محرم دیر ، خانیم زینب عزاسی
بیزی سسلر حسینین کربلاسی
یولی باغلی قالیب دشمن الینده
داها زوارینین یوق سس- صداسی
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
چاغیر شاه نجف گلسین هرایه
جهادیله آچاق یول کربلایه
علی نین ذوالفقاری داده چاتسین
حسین قربانلاری گلسین منایه
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
جهاد میدانی دیر، ملت دایانسین
مسلمان خواب غفلتدن اویانسین
اوجالسین نعره الله اکبر
گرک کافر جهنم ایچره یانسین
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
گلیب غیرت گونی ، همت زمانی
اوجالداق باشدا آذربایجانی
گئده ک صدام کافرله جهاده
ییخاق بو بی مروت ائو ییخانی
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
حسین زواری نین قورتاردی صبری
قیراق بو قوردلاری ، کافتاری ، بیری
آچاق یول کربلایه ، کاظمینه
چکک آغوشه او شش گوشه قبری
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
گرک دین اولماسا ، دونیانی آتماق
شرف ،عزتلی بیر دونیا یاراتماق
سعادت دیر حسین قربانلاری تک
شهادتله لقاء اللهه چاتماق
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
مسلمان صف چکیب دعوایه گلسین
چاغیر عباسی تاسوعایه گلسین
قیزی زینب أوزی صاحب عزادیر
چاغیر زهرانی عاشورایه گلسین
( بوگون کرب بلا ویران اولوب دیر ) (حسین أوز قانینا غلطان اولوب دیر )
آنا ! اوغلون شهید اولدی مبارک
شهادتله سعید اولدی ، مبارک
امید جنتین تاپدین ، دا سندن
جهنم ناامید اولدی ، مبارک
( بئله طوی کیم گؤروب دنیاده قاسم ) ( طویی یاسه دؤنن شهزاده قاسم )


text:
ضیافت و فلاكت
بو گون ایستهییرم بیر گوجلو و دویغولو شعر سیزلر اوچون یازام. بو شعر «معجز شبستری» جنابلاریندان دی و «ضیافت و فلاكت» آدلانیب. اوخیوب، باخیشلاریزی منه یازین!
اوخوردی مرثیه خوان من باخیردیم حیرتله
ووروردی باشه جماعت كمال شدتیله
رفیق قووزادی باشین دئدی: اییل آشاغا
دئدیم: نیه؟ دئدی: همرنگ اول جماعتیله
روا دگیل باخاسان خارجی كیمی خلقه
گرك ملول اولاسان سن ده بو مصیبتله
خلاصه مرثیه بیتدی، چكیلدی یا الله
گؤتوردیك ال طرف كبریایه ملتله
دوشندی سفره یره، خونچۀ پلو گلدی
قارینلار اولدی چراغان او دادلی نعمتله
یانیردی پینج او مجلسده، خلق ترلردی
ولیك قار یاغیردی ائشیكده شدتله
ییغیلدی سفره تمام اولدی مجلس عشرت
ایاغه دوردی جماعت یئریندن عزتله
عباسینی گؤتوره ن ائیلهدی خداحافظ
یولا سالیردی قوناقچی بیزی نزاكتله
فناریلر یاخیلیب كوچه چون ایشیقلاندی
دئدیم رفیقه باخ ایندی اویانه دقتله
باخیب نه گوردی، پریشان، بینوا بیر جمع
آیاق یالین، بدن عریان، دوروبلا ذلتله
نه رنگ واردی نه قان یوزلرینده دم بسته
باخیردی خلقه او بی نور گؤزلر حسرتله
دئدیم رفیقه گورورسن او طفل معصومی
دوداقلاری گوگه ریب جنگ ائدیر طبیعتله
او عورته نظر ائت اگله شیب بوز اوستونده
باشی آچیق، دوناجاق بو گئجه او حالتله
روا دگیل باخاسان خارجی كیمی اونا سن
عباوی سالمیاسان باشینا محبتله
جگر كباب ائدیجی حالدور، بو حال ای دوست
نئجه گئدیب یاتاجاقسان ائوینده راحتله
رفیق یومدی گؤزون، ترلهدی خجالتدن
باشین آشاغه سالیب گئچدی گئتدی سرعتله
دالینجا سسلدی معجز: رفیق دور، گئتمه
گرك كه تیتره یه سن سنده بو جماعتله
بو یاره لی باجیلار مرهم ایسته ییر سندن
هارا قویوب گئدیسن، خلقی مین جراحتله


text:
یوخسولون قیسمتی کؤتکدی
اوجورکی بیلیرسیزو دوکتور جئری قزئتینده یازیب، منیم داییم، قالایچی مورتوض، تزه لیکده آخیرت سفریندن دونوب و ایلک آدام اولاراق انکیر منکیری زیارت ائله ییب و اولاردان بیر ائششک حئسابین وئرمک ایچون دویونجا کؤتک یئیه ندن سورا دارماداغین بو دونیایا قاییدیب. داییم اولدوغونا گورا منیمده بوینومدا بیر آغیر یوک وار. هر نه جور اولسا جان جیار ساییلیریق. گئدیب اونو یوخلاماق منیم بورجومدیر. دونن بیرآز یئر یئیینتی آلیب قالایچی دایینین ائوینه دوغرو یولا دوشدوم. یئتیشدیم الیمی باسدیم قاپینی زیلینه، های وئرن اولمادی، قاپینی بیر آز تاپدالایاندان سونرا، قالایچی دایینین حیات یولداشی قاپینین دالیسیندا های باسدی :آماندی قاپینی سیندیرما گلدیم. یازیق دایی دوستوم دئیینه دئیینه قاپینی آچیب اییلمیش بئلین دوزه لدیب باشین قوزاییب اؤزیمه باخاندا، سالام دئدیم کئفین سوروشاندا قهرلنیب آغلیا آغلیا دئدی : آی بالا!آللاه اینسانین عقلین آلینجان جانین آلسین بیر یوللوق قورتارسین! سنین بو یوخسول داییوین آروادی اولاندان گون اؤزینه حسرت قالدیم. اؤره کدن بیر آه چکیب علاوه ائله دی : اوجا بویوم بو قاپیدا بوکولدی،گؤزه للیگیم، ساات بدنیم الیمدن گئتدی، ایندی ده قوجا واختیندا دوشوب یورقان دوشه گه، آلتین اوستون تمیزله مک منه قالیب. اوخ اوخ! قیچیم سیناردی بو ائوه گلین گلنده. اؤزگه اوغلونون یولوندا اؤزیمی چوروتدیم. دونوب ائوه ساری گئدنده، منده دالیسیجا یاواش یاواش آددیملایا آددیملایا دایی دوستونون غمین کدرین یونگوللتمک آماجیلا دئدیم :دایی دوستی! اوستاد شهریار رحمتلیک دئییر: آخیرتی اولانلارین دونیاسی غم سیز اولماییب. سنین بو زحمتلرین هئچه گئتمز. بو دونیان اولماسادا او دونیادا یئرین بهشتین لاپ اورتاسیندا اولاجاق. اؤزیده آللاه سنی بهشتین ان گؤزل حوری سی ائلراینشاللا. ائله قالایچی دایینیندا بو دونیادا نه چیله لر چکدیگین بیر آللاه بیلیر. اودا غلمان اولار بو دونیانین یئرینه او دونیادا آی یاشارسیز هااا. دایی دوستوم بو سؤزلری ائشیدنده آیاق ساخلاییب اللرین بئلینه قویوب دونوب اؤزیمه ایری ایری باخاندا دئدی: بالا هاماش! من ائشیتمیشم کاسیبین نه بو دونیاسی وار نه او دونیاسی. نه حوری سی؟ نه قلمانی؟ گینه منی دئسن یاراشاندی قالایچی موتوضدان قلمان اولار؟ هله او دونیانین قاپیسیندان باخیب،سنده باغیشلا اوراسینا کاسوو سالیب گؤندریبلر باشیما. باشین توولاییب آیاغیندا کی ترلیک لری قاپینین آغزیندا چیخاردیب ایچری یه گئچنده منده اونون تفلیک ائتمه سیله آیاق قابی لاریمی چیغاردیب ایچه ریه گئچنده قالایچی داییمین سیزیلتیسن اتاغیندان ائشیدنده اوتاغا گئچیب داییمین دارما داغین اولموش دورموون یورقان دوشک ایچینده گؤرنده اؤزومو توتا بیلمه ییب اؤره کله نیب آغلادیم. قالایچی داییدا سیزیلدایا سیزیلدایا بارماغینین اوجونن منی اؤز یانینا چاغیردی. گئدیب یانیندا اوتوروب الین الیمه آلیب نه تهر سن؟ دئینده، چوخ قورخموش آداملار کیمی گؤزلرین بره لدیب قاشین یوخ نیشانه سیله اوسته ترپه دنده، حالینین یامان اولدوغون منه گؤستردی. آخی بیلیرسیز! کیشینین قورخوسوندان دیلی توتولوپ و هئچ اولماسا دانیشیب اؤره گینده بوشالدا بیلمیر. هر حالدا بیر آزحال احوال سروشاندان سونرا قالایچی دایی قاش گؤزنن جاوابلادی سورا گؤردیم بارماغینان گؤبکدن آشاغینی گؤستریر باشا دوشمه یینجه، دایی دوستومو چاغیریب دورومو بیلیندیرینده گؤردوم دایی دوستومون قاش قاباغی ساللاندی اؤز اؤزینه دئیینیب یامان یووزدئماغا باشلاییب آخسییا آخسییا گئدیب بیر له ین نن آفتافا گتیرنده ایشی آنلادیم. دئدیم داییم اوتانار دوردوم یولا دوشم، دایی دوستوم دئدی :من اوتوروب دورا بیلمیرم، قولوم قیچیم آغرییر،سن جاوانسان، بو گون دایی جانیوین زحمتی سننن اولسون! دئمه لی من یازیغین قدرینده قالایچی دایینین پوخون یوماقدا وارایمیش. داخی بو باره دانیشماغیم گلمیر هئچ سیزده سوروشمایین!بیر تک بونو دئمه لی یم کی داییم یئردن دورونجان دایی دوستوم بو آفتافا له ین ایشین منه تاپشیریب. چونکی دایی دوستوم دئییر: آخیرتی اولانلارین دونیاسی غمسیز اولماییب! دئییر او دونیادا غلمان اولماق ایسته سن، بو دونیادا دایی جانیوین پوخون یومالیسان!! بو تجریبه دن سونرا من بیر درین فیکره گئتمیشم. دئییرم ایشه باخ! شیخ جنابلارینین تؤره مه سی یئسین دویماسین. قالایچی مورتوضدا بیر تیکه چؤرک تاپماق ایچون قبیرده یاتماق زوروندا قالسین، انکیر منکیر اونوبیر ائششگه یوک چاتیب هردن بیر مینمگ ایچون ویریب یورقان دؤشه گه سالسینلار. خالقین دایی سیندان پولدان مالدان قالاندا، منه ده داییمین اورا بوراسین یوماق قالسین. ایسته ییرمده دردیمی سؤیله یم شیخ جنابلاری دئییر:قیسمت دن آرتیق یئماق اولماز!!


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
سن باخ
غم ایله یارانان بیر نچه افسانیه سن باخ
عشق ایله قوجالان بیرنچه دیوانیه سن باخ
عشق ایله قوجالیب منبع عرفانیه چاتدیم
عشق ایله ایچدیغیم بیر نچه پیمانیه سن باخ
مست لیک عالمینده منبر عرفانیه چیخدیم
ناحق ایله ساواشیب بیرنچه میخانیه سن باخ
سودا گوجودور عشقیدن باشقاسی اولماز
جانلار گوجودور بیر نچه جانانیه سن باخ
بیردی گولوم مین باغ وئرله آلمارم هرگز
باغدان علاوه بیر نچه گولوستانیه سن باخ
اولماییب سندن باشقاسینا بیر جه نیازیم
یاردیم یارادان بیر نچه بیگانیه سن باخ
کاشانه سیزم سوگیلیم ائدرم فخرو مباهات
هوسدن تیکیلن بیر نچه کاشانیه سن باخ
صاحبی ام بیر منم بیر نازلی نگاریم
بدلدن یارانان بیرنچه صاحب قرآنیه سن باخ
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکی شعرلر,تورکجه شعر,سن باخ


text:
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
21.فئورال اولوسلار آراسی آنادیلی گونو قوتلو اولسون
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
توفیق بایرام
قالخیب شاهداغینا سؤز ایسته ییرم،
چاتسین های-هاراییم دینله ینلره،
من نانکور دئییرم، ناجینس دئییرم -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
بو دیل شیرینلیکده شربت کیمیدیر،
صافلیغی قورونان سرحد کیمیدیر،
آنامیز وطن ده قوربت کیمیدیر -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
ایتسین گؤزلریمدن قوی ایلیم-ایلیم،
غضب عوممانییام، یوخدور ساحیلیم.
ایلان زهریندن آجیدیر دیلیم -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
دؤیوشده برکیییب ائل پولاد اولور،
زیروهیه اوچماغا دیل قاناد اولور.
تورپاغین سئوینجی، دردی یاد اولور -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
من قدیم " قاراباغ شیکسته سی " یم،
اوزئییر نفسلی گول دستهسییم.
واقیفین، وورغونون نیفرت سسییم -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
یاد دیلدن پای اوموب کیشی دیلنمز،
بو لکه اوستوندن هئچ واخت سیلینمز.
فوضولی شئعیرده کیمدیر بیلینمز -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
بئینینه گیرمه دی، آنا اؤیودو،
اصیلسیز یاشاییب او کوت بؤیودو،
گؤروم حارام اولسون آنانین سودو -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
یاد الله بیر چیچک، گول دریلمه سین،
جانلی مئییت اولسون، او دیریلمه سین.
بو آنا تورپاقدا یئر وئریلمه سین -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
نانکورون قیزیلدان اولسا دیرگی،
دار گونده میلّتین اولماز گرگی.
حارامدیر وطنین حالال چؤرگی -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
بو دیلده بیر قیزمیش پلنگم، شیرم،
آسلانلار دؤشوندن من سود امیرم.
یئددی اوغول دوغسون، آنا دئمیرم -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره.
یوز دیلی اؤیرنسن، آلقیشلاییرام،
هر دیلی اوزوگه بیر قاش ساییرام.
گولـله دن کسرلی سؤز توشلاییرام
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره.
بیرینه اصلینی دانیب دئسه لر،
بو نیفرت اؤلونجه اونا بس ائدر،
بیر گون اؤز اؤولادی قنیم کسیلر -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره.
قدرینی بیلمه سه کامانین، نئیین،
سامان چووالیدیر او باش، او بئیین
بو آنا تورپاقدا فراری دئیین -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
اؤولاد کی، یادلاشدی، درد بؤیوک اولور،
چکدیگی خجالت عؤمورلوک اولور.
ویجدان دا، غئیرت ده آرتیق یوک اولور -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
بو گون آزاد دیللی آذربایجانام،
او تایلی، بو تایلی واحید بیر جانام،
باخیر اؤگئی کیمی آغبیرچک آنام -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!
شاعیرم، آدیم دا توفیق بایرامدیر،
بو دیل جنگی سسیم، آنا لایلامدیر.
وطنداش سؤزونو دئمک حارامدیر،
وطنین کارینا گلمه ینلره.
بو قانون ان آغیر بیر ایتتیهامدیر -
اؤز آنا دیلینی بیلمه ینلره!


text:
فارس نیوز خبر آژانسی، محمد اشرف نيا دوغو آزربایجان ایالتی والی یاردیمجیسینین اورمیه گؤلونون قوروماسی حاقیندا سؤزلرینی یایینلاییب.
اشرف نیانین دئدیگینه گؤره اورمیه گؤلو سادجه دوغو آزربایجان ایالتی طرفینده، یاخلاشیق ۱۵۰۰ کیلومتر مربع گئرییه اوتورب.
دوغو آزربایجان ایالتینین والی یاردیمجیسی "اورمیه گؤلونون ۹ میلیارد متر مکعب سو اکسیکلیگی واردیر" دئیهرک، اورمیه گؤلونه آخان چایلارین اوستونده تیکیلن سدلرین، گؤلون قوروماسیندا اؤزل بیر رولونون اولمادیغینی وورغولاییب.
آیریجا گئچن آی باتی آزربایجان چئوره قوروما مرکزی باشقانی عباسنژادین وئردیگی بیلگییه گؤره، "گئچن ٦ آی ایچینده دوزنلی اولاراق یاغان یاغیش ندنی ایله اورمو گؤلونون اکولوژیک سویهسی مین ۲۷۱ متر ۷٥ سانتیمتر اولموشدور. باشقا بیر دئییشله، سو سویهسی گئچن ٦ آیا گؤره، ۷٥ سانتیمتر یوکسلمیشدیر."
عباس نژادا گؤره، بو یوکسلیشه باخمایاراق اورمو گؤلونون سویهسی، ایستاندارد اکولوژیک سویه ایله مقاییسهده ۲ متر ۲٥ سانتیمتر و گئچن ٤۰ ایلده سویه ایله مقاییسهده ۳ متر ۲٥ سانتیمتر داها آزدیر.
عباس نژاد، اورمو گؤلونون گئچن ٤۰ ایلدهکی نورمال سویهسینه یوکسلمهسی اوچون ۱۰ میلیارد مترمکعب سویا احتیاجی اولدوغونا دقت چکدی.
باتی آزربایجان هاوابیلگیسی قورومو باشقانی مطلبیفر ده، گئچن ٦ آی ایچیندهکی یاغیش مقدارینین ۳۳۰ میلیمترین اوزرنده اولدوغو قید ائدهرک، بو مقدارین گئچن دؤنمله مقایسهده ان آز ۲۲ میلیمتر آرتدیغینی وورغولادی.
آیریجا آسوشیتدپرس خبر آژانسی دا دونیانین اوچونجو ان بؤیوک دوز گؤلو اولان اورمو گؤلو حاقیندا گئنیش بیر یازی یایینلایاراق، گؤلون سون ایللرده سو قایناقلارینین یوزده ٦۰-ینی ایتیردیگینه و بیر دوزلوغا دؤنوشدویونه ایشاره ائدیر.
آسوشیتدپرس آژانسی، گؤلون اؤنوموزدهکی ایللرده تامامیله قوروما تهلوکهسیله قارشی قارشییا قالدیغینی وورغولایاراق، یانلیش سو پولیتیکارینین اویقولانماسی و گؤله آخان چایلارین یوخ اولماسینی، گؤلون سو قایناقلارینین قوروماسینداکی ان اؤنملی سبب اولاراق گؤستریر.
آسوشیتدپرس خبر آژانسی، بؤلگه خالقینین بیر چوخونون گلیرینین گؤل توریستلریندن ساغلاندیغینا دیقت چکهرک، قاییقلارین سادهجه ۱۰ دقیقه سو اوزرینده قالابیلدیگینی و اورادا چالیشان اینسانلارین یاخیندا ایشسیز قالاجاغینی بیلیرتیر.
اورمیه میلت وکیلی سلمان ذاکیرین اویاریلارینا اشاره ائدن آسوشیتدپرس، اورمو گؤلونده دوز تسونامیسی تهلوکهسینین گئدهرک آرتدیغینی بیلدیریر.
ذاکیره گؤره، اؤنوموزدهکی ۲ الی ٥ ایل ایچینده ۱۰ میلیارد تون دوز، بؤلگه خالقینین یاشامینی تهدید ائدهجک.
تبریز بلدیه شوراسی اویهسی مسعود پزشکیان دا اورمو گؤلونون قوروماق اوزره اولدوغونو، آنجاق مسئول مقاملارین هئچ بیر گیریشیمده بولونمادیغینی ایرهلی سورور.
بوتون بو اولومسوز گلیشمهلر قارشیسیندا بؤلگه خالقینین تپکیسی ده هر گئچن گون آرتماقدادیر. ۱۳ فروردین تاریخینده اورمو گؤلو چئورهسینده گئنیش بیر گؤستری یاپیلدی. آیریجا گئچن آی، اورمیه بیلییوردو اؤیرنجیلری و تبریز ایسلامی صنعت بیلی یوردو اؤیرنجیلری طرفیندن اورمو گؤلو فلاکتینی گؤزلر اؤنونه سرمک اوچون بؤیوک بیر سرگی دوزنلندی.
آیریجا اورمو گؤلونون قوروما فلاکتی ایله ایلگیلی ایتالیانین کورییره دلاسرا آدلی مشهور قزئتینین ده بیر فوتو قالری یایینلادیغی گلن خبرلر آراسیندا.
قایناق:
http://tinyurl.com/3n984zx


text:
من بو گون یالنیز فخر یوخ ، قانادلانیب اوچماق ایستیرم ! (14)
من بو گون یالنیز فخر یوخ ، قانادلانیب اوچماق ایستیرم ! (14)
دوکتور هئیتدن اؤزل خاطیرهلر
حسن راشدی : اول مهر۱۳۹۴
سؤیلهنیلن تاریخ : ۲۷ خرداد ۱۳۷۹جمعه
مکان : تهران " شفق مدنیت سارایی "
زامان : ساعات : ۱۳:۳۰
من (حسن راشدی ) ، اکبر آزاد و نوشین موسوی ( آیشین آیدا ) ۱۳۷۲ جی ایلدن اوشاقلار و یئنی یئتمهلرله باغلی " چیچکلر قورولوشو " آدلی بیر تشکیلات یاراتدیق . بو تشکیلات آذربایجاندا یاشایان و یا تهراندا آذربایجانلی عائلهلریندن دونیایا گلن اوشاقلارین یاردیمی ایله آنا دیلده مختلیف فولکلوریک - موزیکال برنامه لر اجرا ائتمهیه موفق اولدو و ایلک برنامهسینی 1373 جو ایل تهرانین 16- جی آموزش و پرورش منطقهسینین " دوکتور شریعتی " آدینا بؤیوک تالاریندا و نازی آباد محلهسینده " اوشاق شعری و موسیقیسی آخشامی " آدی آلتیندا هنرمند آذربایجان اوشاقلارینین اجراسی ایله باشلادی ؛ بیر ایل سونرا و 1374 جو ایلده " لای لای ، نازلاما و بوی اوخشاما " آدی ایله یئنه همان سالوندا و 1376 جی ایلده ایسه "مین ایل ادبیات ، اوشاقلار و 710 ایل یاشاییش" آدی ایله باشقا برنامهنی تهرانین " بهمن مدنیت سارایی " ندا اوشاقلار و یئنی یئتمهلر طریقیایله رحمتلیک دوکتور زهتابی ، دوکتور هئیت ، دوکتور فرزانه و رحمتلیک غلامرضا مجدفردن تجلیل ائدهرک اجرایا آپاردی.
بو برنامهلردن چوخ استقبال اولدو ، اؤزللیکله بو برنامهلر اوشاقلار و یئنی یئتمهلر طرفیندن اجرا اولدوقلاریاوچون اونلارین باجاریقلارینی اؤز آنادیل ، ادبیات ، موسیقی و باشقا ساحهده نمایش ائتدیریردی.
۱۳۷۶ جی ایلین اوغورلو برنامه سیندن سونرا ۱۳۷۷ جی ایل " تهران بهمن مدنیت سارایی ( فرهنگسرای بهمن تهران) " ایله " چیچکلر قورولوشو " باشقا بیر برنامه نین اجراسینا امضا آتدیلار . بو برنامه "آذربایجان هفته سی " آدی ایله ، بیر هفته لیک وآبان آیی نین ۵ یندن ۱۲ قدر اولاجاقدی .
بو برنامهده آذربایجانلا باغلی آذربایجان یئمکلریندن توتدو آذربایجانین محلّی گئییملری ، شیرینی نوعلاری ، توی عادت - عنعنعه لری ، فولکلور ، داستان و باشقا ساحهده مختلیف برنامهلر اؤزللیکله شعر ، مقاله ، آذربایجان رقص و موسیقی برنامه سی اجرایا گئده جکدی .
بوتون حاضیرلیقلار دؤرد آی اؤنجهدن گؤرولدو و حتی "چیچکلر قورولوشو " ایله " فرهنگسرای بهمن " آدینا اورتاق اطلاعیهلر یازیلیب یاییلدی و تهران مئیدانلاریندا رکلام یازیلاری اوزون پارچالاردا گؤز اؤنونده سرگیلندی ،. ایش اورا چاتدی کی ، تبریزده موسیقی و رقص اجرالارینی حاضیرلایان دوستلار تهرانا گلمک اوچون حتی اوچاق و قاتار بلیطلرینیده آلدیلار و آذربایجان هفتهسینه گؤندهریلن و برنامهده اوخوناجاق مقالهلرین سایسی ۳۷ یه چاتدی ؛ بو مقاله لری یوللایانلار تانینمیش شخصیت و مشهور یازارلاریمیزدان او جملهدن : رحمتلیک دوکتور جواد هئیت ، دوکتور حمید نطقی ، دوکتور محمدتقی زهتابی ، دوکتور محمدعلی فرزانه ، اوستاد بهزاد بهزادی ، دوکتور صمد سرداری نیا و باشقالاریندان ایدی و آذربایجان موضوعلاری ایله باغلی دولغون مقاله لر ایدی.
بئله بیر دورومدا و مهر آیینین اوتوزوندا و برنامهنین اجراسینا یالنیز دؤرد گون قالمیش فرهنگسرا مسئوللاری طرفیندن بیزه دئدیلر : " آذربایجان هفتهسی برنامهسی لغو اولدو " !
خبر چوخ شاشیردیجی و اوزوجو ایدی ! مختلیف یوللارلا نه قدر چالیشدیقسا برنامه اجرایا گئتسین ، اولمادی کی اولمادی ! علتی سوروشدوقدا فرهنگسرا مسئوللاری دئدیلر : "برنامه نین اجراسینا بودجهمیز چاتمادی !" بو سؤز چوخ اویدوروجو و اوشاق آلدادیجی قدر منطیقسیز ایدی ؛ هر کس بیلیردی کیملر طرفیندن بو دستور گلمیشدی ؟
دؤرد آی اؤنجهدن پلانلانمیش برنامهنین بودجهسی یالنیز برنامهنین اجراسینا دؤرد گون قالمیش حسابلانمیش اولارمی؟! بیر حالدا کی ، برنامه نین هزینهسینین چوخودا بلیط ساتیشیندان چیخاجاقدی و فرهنگسرایا بیر هزینهسی اولمایاجاقدی .
بئله بیر دورومدا بیز " چیچکلر قورولوشو " اولاراق برنامهنین لغوی بارهده مطبوعاتا مصاحیبه وئرمک ایستهینده فرهنگسرا مسئوللاری طرفیندن دوستاجاسینا و رجاء اولاراق بو مصاحیبهدن واز کئچمه میزی خواهیش ائتدیلر و اونلاردا بو برنامهنین لغو اولماسینا مجبور اولاراق بویون قویمالارینا اعتراف ائتدیلر. "آذربایجان هفتهسی " پلانی و اونون لغو اولماسی بیزیم چوخلو چالیشما انرژیمیزی الیمیزدن آلدی و بیر مدت بیزی چالیشمادان قویدو .
آنجاق " یاشاماق اوچون بوتون اوغورسوزلوقلارا قارشی اراده و دایانیق گرهکیر " دئیه بیر مدتدن سونرا و چیچکلر عضوونون بیری یعنی "آیشین آیدا " خانیم درس اوخوماغا داوام ائتمک و اورتاق حیات قورماقاوچون بیزدن آیریلیب باشقا بیر اؤلکهده یاشاماق دروموندا قالدیقدا من و اکبر ازادین بئینینده باشقا بیر مسئله یئر آلماغا باشلادی .
آنا دیلیمیزده یازیلان یازیلار بیر مئتود و قایدادا یازیلمادیغی اوچون دیلیمیزی راحات اوخویوب - یازیماقدا چتینلیک چکیریک ، یازیلان کیتاب و مقاله لریمیز بیر قایدا- قانون چرچیوه سینده و بیر املا ایله یازیلارسا آنا دیلده یازیب - اوخوما چتینلیکلریمیزین چوخو آرادان قالدیریلار دئیه فیکیر پلانلاماسینا باشلادیق . بو ایشی "چیچکلر قورولوشو " باشلاسین یوخسا باشقا دوستلارلادا مصلحتلَشک دئیه ، بو ایشی باشلاماغا هر قوروم و تشکیلاتدان اوستون " وارلیق" درگیسی و اونون باشیندا دایانان تجربهلی عالیم و بیلگین " دوکتور جواد هئیت"ی اویغون گؤردوک. موضوع وارلیق دفتری ساییلان دوکتور هئیتین مطبّینده مطرح اولدوقدا دوکتور هئیت طرفیندن بو اصلاحین گؤرولمهسینین نه قدر لازیم اولدوغو اعلان اولدو.
بو توافقدن سونرا ایشین باشلانماسینا " وارلیق" تحریریه هئیتی جلسه لری آردی- آردیندان قورولماغا باشلادی و بو چالیشمالارا " اورتو گرافی " جلسه لری آدی وئریلدی . اورتوگرافی جلسهلرینین هدفی آنا دیلده یعنی آذربایجان تورکجهسینده و عرب کؤکلو الیفبا ایله یازدیغیمیز یازیلاریمیزی بیر قایدا و قانونلا یازماق و بیر املایا صادق قالماقدان عیبارت ایدی .
یالنیز وارلیق یازارلاری یوخ ، تهراندا ، گونئی آذربایجان و ایرانین باشقا شهرلرینده یاشایان و دیلیمزده یازان باشقا ادیب و یازارلاردا بو جلسهلره دعوت اولوب فیکیرمبادله سینه باشلاندی و " علمی هئیت " عضولری سئچیلدی . آیلار و هفته لر مختلیف جلسهلردن سونرا "بیرینجی اورتوگرافی " سمینارینین بیرینجی گونو پنجشنبه ۲۶ خورداد صبح ساعات ۹ دا و ایکینجی گونو ایسه جمعه ۲۷ خورداد ۱۳۷۹ جی ایل و تهرانین " شفق مدنیت سارایی ( فرهنگسرای شفق) " ندا ایشه باشلاییب دگرلی مقالهلر اوخونوب و سس (رای ) چوخلوغو اساسیندا معیّن املا قایدالاری قبول اولوب سمینار سونا چاتدی.
سمینارین اختتامیه مراسیمینده رحمتلیک دوکتور هئیت تریبون آرخاسینا گئدیب دئدی :
" من بو گون یالنیز فخر یوخ ، قانادلانیب اوچماق ایستهییرم ؛ چونکو بوردا و بو سمیناردا بو قَدَر گؤزل و دولغون مقالهلر و معروضهلرین شاهیدی اولدوم و اؤلندهده راحات خیاللا اؤلهجگم . بیز وارلیغی چیخارداندا (۱۳۵۸ جی ایلده) بارماق سایی قدر دیلیمیزده یازان واریدی و اونلارین ایچینده رحمتلیک گنجعلی صباحینین نثر اثری ائله گؤزل و آخیجی ایدی کی ، من اونو دفعهلرله اوخویاردیم ، حتی ازبرلردیم ؛ الحمدالله ایندی و یئنی نسلیمیز داها دیلیمیزده گؤزل نثرلر یازیرلار . من بو گون بوردا دینلهدیگیم نثرلری گؤردوکده یالنیز فخر یوخ ، قانادلانیب اوچماق ایستهییرم . اگر دوکتور زهتابی ، دوکتور نطقی ، پیر هاشمی ، صباحی و باشقا رحمته گئدنلریمیز بوردا اولسایدیلار گؤرَردیلر اونلارین زحمتلری هَدَر اولماییب ."
سونرا دوکتور هئیت دوکتور حمید محمدزاده و دوکتور محمدعلی فرزانهدن آد چکیب بیری زنجاندا و او بیریسی سوئد اؤلکهسینده خسته حالیندا اولدوقلاریندان اونلارا آللاهدان شفا دیله دی . دوکتور هئیت وفات ائدن ادیبلردن دوکتور زهتابی ، دوکتور نطقی ، پیر هاشمی ، گنجعلی صباحی ، علی کمالی و سهنددن آد چکهرک اونلارین احترامینا آیاغا قالخیب بیر دقیقه سکوت ائدیب بیر حمد و سوره اوخوماغی سمیناردا اشتراک ائدنلردن خواهیش ائتدی ؛ هامی آیاغا قالخاراق بو ایشی گؤردولر ، بیر آز سونرا حسین محمدخانی ( گونئیلی ) بیر یادداشت یازیب دوکتور هئیته وئریب رحمتلیک عبدالکریم منظوری خامنهاینین آدینین چکیلمهسینین اونودولدوغونو بیلدیردی ؛ دوکتور هئیت دئدی : " آدام قوجالاندا فیکیریده چاشیر " ، سونرا رحمتلیک منظوری خامنه ایدن چوخ احتراملا یاد ائتدی و عذر دیلهدی .
سونرا دوکتور هئیت آرتیردی : " بو سمینار دیلیمیزین اورتوگرافیسی بارهده بیرینجی سمیناریدیر ، آنجاق سونونجوسو اولمایاجاق ، انشااله گلن ایلده بو سمیناری برگزار ائدک ، اگر من دیری قالسام منده اشتراک ائده رم ، آنجاق قالماسامدا هئچ غمیم یوخدور . " بو زامان سالونا بیر غم سکوتو حاکیم اولدو و سمینار مراسیمی سونا چاتدی .