text:
من ایله نئچه نفر داغ باشیندا ایدیق. یاخینلیغیمیزدا عظمتلی بیر قالا وار ایدی. من دئییردیم بلکه داغا زامبی چیخا بیلمز؛ آنجاق اطرافدا دولاناندا زامبی زاد گؤردوک! قالا چوخ یئکه ایدی؛ زامبیلرین اوردان گلمگین احتمال وئردیک. گیردیک قالایا. دالانیندا اوتاقلار وار ایدی. من ایله «اندریا» بیرلیکده گئدیردیک. بیردن بیر سطیل تیکه پاراچالانمیش قیش قول تاپدیق! ائله بیل اندریانی اؤلدورمک ایستهییردیلر! برک قورخدوق. من بیر اوتاقدا ایدیم. اندریا دالاندا گزیردی. بیردن سس زادا گلدی. ائله بیل اندریانی اؤلدورمگه گلمیشدیلر! من ایلشهرک دیوارا دایانمیشدیم...
بؤلوملر:
زامبی یوخوسو
،


c: text/html

text:
طالبان 15 یشر باله نی پولیسگه همکارلیک قیلگنلیکده عیبلب اولدیرگن
غزنی ولایت حاکمی معاونی، قوراللی طالبان علی سینا اسملی باله نی اولدیریلگنلیگی سببی نی اونینگ کوکسیگه یازیب قویلگن مکتبوبده ایضاحله گنی نی معلوم قیلدی. غزنی حاکمی معاونی محمدعلی احمدی نینگ ایتیشیچه، طالبان گروهی بیر 15 یشر باله نی پولیسگه همکرالیک قیلگنلیکده عیبلب، قتل ایتگن. احمدی جنابلری نینگ بی بی سی گه معلوم قیلیشیچه، طالبان علی سینا نی خاک غریبان منطقه سیدن اوغیرلب، غزنی شهریدن بیر آز اوزاق راق قتل ایتگنلر. اونگه کوره، طالبان مذکور باله نی پولیسگه همکارلیک قیلگنلیکده عیبلب، قتل قیلگن. احمدی جنابلری شونینگ دیک، طالبان 15 یشر باله پولیسگه تلفون آرقه لی همکارلیک قیلگنلیکده عیبلبه گنی نی ایتگن. محمد علی احمدی، طالبان مذکور باله نی اوز اورتاقلری بیلن قیشلاغلری یقینیده اویین قیله یاتگن بیر چاغده اوغیرلب کیتگن دییدی. احمدی، علی سینا فقطگینه بیر مکتب اوقووچی بولیب، پولیس بیلن هیچ قنده ی علاقه سی بولمه گنی نی تاکیدله دی. غزنی حاکمی معاونی، طالبان بو باله نی اولدیریشی بیلن عادی آدملر نینگ حیاتی گه هیچ قچان ایشانچ بیلدیرمه گنی نی کورستدی دییدی. اما قوراللی طالبان احمدی جنابلری نینگ بو اظهاراتی گه هیچ قنده ی عکس العمل بیلدیریشمه گنلر. احمدی گه کوره، خوفسیزلیک کوچلری واقعه عامللرینی قیدیریش اوچون عملیات باشله گنلر، اما اولرنی قولگه آلیش آسان تویلمه دی دیگن او، چونکه مذکور منطقه کنترولی اونچه هم حکومت قولیده ایمس. افغانستان جنوبی ده جایلشگن غزنی، مملکت نینگ نا برقرار ولایتلریدن سنه لیب، اونینگ ایریم منطقه لریده طالبان کته نفوذ اوتکزگن.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قالماق؛ خوشوموز گلن یئر، واقت، دورومدا اولور. ایستیریک اولدوغوموز یئرده قالاق. اؤزوموزه خوش کئچیردیریک. زامانی دایاندیرا بیلسک، قالا بیلهریک. قالماغیمیز، بیر یئره کیمی اؤز الیمیزده اولور. اوندان اویانا، بیزلیکدن چیخیر. قالماغیمیز اوچون بیرلرینی قاندیرمالیییق. ائله یئرلر ده وار، قاندیرماق یئترلی اولمور. تکجه یول گئتمکدیر.
گئتمک؛ قالمادیغیمیزدا اولور. قالماقدان یورولدوغوموزدا اولور. بیر یئرده دایانماقدان یورولوروق، باش گؤتوروروک گئدک، هارا بیلمیریک. تکجه بیلدیـییمیز گئتمهییمیز دیر. قالماقدان یورولدوغوموزدا گئتدیییمیز یئری بیلمهدیـییمیزه باخمایاراق، گئتمهیی سئویریک. گئتمکدن سؤز سالیریق، بلکه بیری دئیه گئتمه. بیری دئمیر، هامی بیلیر گئتمهلیییک. قالماغیمیزا سؤز آلانمیریق.


text:
دونن، کَت استیونس(Cat Stevens) بوگون، یوسف ایسلام(Yusuf Islam).
استیفن دیمیتری گئورگی 21جولای 1948_جی ایلده لندن شهرینده آنادان اولور. اونون آتاسی یونانلی، آناسییسا سوئدلیدیر.او، 8 یاشیندایکن آتا_ آناسی بیر_بیریندن بوشانیرلار.
استیفن عائله نين اوچونجو اوشاغیدیر. آنیتا آدیندا بؤیوک بیر باجیسی و دیوید آدیندا بیر قارداشی وار. اونلار رستوراندا بیرلیکده چالیشیردیلار. استیفن دیمیتری ، کت استیونسه عائله سی طرفیندن قویولان آددیر. استیفن دیمیتری موسیقی ساحه سینده دونیا شؤهرتی قازانديقدان سونرا کت استیونس آدینی اؤزونه سئچدی.آما بو آد اونون اؤزونه سئچدییی سون آد اولماییر. کت استیونس 19یاشیندایکَن بیرینجی آلبومونو یایینلاییر و بو آلبوم اینگیلیستاندا یوکسک سَوییه ده آلینیر. بیر حالدا کی، اونون ایکی ماحنیسی اینیگلیستانین اون اوستون ماحنیلارینین ایچینده یئر آلیر.
کت استیونس_ین آلبوملارینین 25میلیوندان آرتیق کُپیالانیب، ساتیشا گیرمه سی ،اونو موسیقی دونیاسیندا بیر سوپر استارا چئویریر.کت استیونس پاپ و راک سبک’لرینده اوغورلا یولونا دوام ائدركن، 1969_جو ایلده سِل خسته لييينه یاخالانیر.
خسته لييينين گئتدیكجه آغیرلاشدیغینا گؤره ، دوکتورلار آرتیق اونون ساغلامليغينا قاووشماسيندان اومیدلرینی کَسیرلر. بیر ایله یاخین درمان اولدوقدان سونرا شفا تاپیر، یئنه ده موسیقی ساحه سینده چالیشمالارینی باشلاییر، آما بو دفعه باشقا بیر روح و ایچینده یارانان بام باشقا حیسلرله.
اونون «زارع» آدلی آلبومونده، «وحشی دونیا» و «آتا و اوغول» آدلاریندا اولان یازدیغی ماحنیلار، اونو آمریکانین یئرلی موسیقی ساحه سینده بیرینجی موسیقیچی كيمی تانیتدیریر و قیزیل هئيكل اؤدولونو قازانير.
بو آرادا کت استیونس دینجلمه زامانینی مراکش_ده کئچیردییی زامان، اذان سسینی دینله ییر، اونا اذانی آللاه اوچون موسیقیدیر دئيه آنلاتمیشلار. کت استیونس اذانی دینله یَرکَن اؤز_اؤزونه دئییر: من ايندييه قده ر بوتون شهرت و پول قازانماق و اؤزه ل اینسانلارا خطاباً موسیقی دینله میشدیم، آما آللاها خطاباً هئچ نه دینله مه میشدیم. بو سؤزلر، کت استیونسو آللاهی دریندن دوشونمه یه یؤنلدير.
1976_جی ایلده استیونس کالیفرنیا شهرینین مالیبو ساحيلینده اوزمه یه گئدیر، اوزَرکَن وسوسه اولور و دنیزین دَرین یئرلرینه چاتیر. بیر آن اورتادا اولدوغو زامان اؤزونو یورغون حیس ائدیب، گئری دؤنمه یه چالیشیر آما اوزمَک اوچون گوجو اولماییر. بیرآن اؤزونو دنیزده بوغولموش کیمی گؤرور، او لحظه اوره یینده دئییر کی:
“Oh, God! if you save me I will work for you.”
ائی آللاهیم! منی بو دورومدان قورتاریرسان اگر، بوندان سونرا سنین اوچون چالیشاجاغام.
بو سؤزدن سونرا کیچیک بیر دالغا، آرخاسیندان دا بؤیوک بیر دالغا گلیب استیونسو ساحیله یاخینلاشدیریر واستیونس گوجله نیب اؤزونو قورتاریر.
استیونس بو معجزه دن سونرا دینلری آراشدیریر. استیونسین بؤیوک قارداشی دِیوید بیت المقدس سفریندن اونا بیر جلد قرآن پای گتیریر. استیونس قرآنی اوخودوقدان سونرا، بوتون سورولارینین جاوابینی اوندا گؤرور. استیونس 1977_جی ایلده لندن شهرینده مسجدلرین بیرینده رسما اسلاما اوز گتیریب، مسلمان اولور. استیونس یوسف سوره سیندن داحا چوخ تاثیر آلدیغی اوچون، حابئله اوشاقلیق ايللريندن یوسف آدینین اینگیلیس دیلینده معادلی اولان جوزِف آدینی سئودییینه گؤره آدینی یوسف ایسلام قویور. کت استیونس آدیندا ایستادیومدا سِن اوسته گئدیر و یوسف ایسلام آدیلا ایستادیومدان چیخیر. همان ایلده فوزای علی بیر مسلمان خانیملا ائوله نیر، ایندی ايسه 5 اوشاقلاری وار.
یوسف ایسلام بوتون گیتارلارینی خیریه موسسه لرینه باغیشلاییر، موسیقینی گئچیجی اولاراق بوراخیر، اینسان سئورلیک و خیریه ایشلریله مشغول اولور. اینگیلیستان_دا اَن بؤیوک و اعتیبارلی اسلام و مدنیت مدرسه سینی قورور. یوسف ایسلام باریش آدییلا، 2007_جی ایلین آوریل آییندا هامبورگ شهرینده اونلو «آئول آرنا» ورزشگاهیندا 80مین دینله ییجییله کنسرت کئچیریر و اورادان قازاندیغی پوللاری خیریه مؤسسه لرینده قوللانیر. مسلمان اولدوقدان سونرا یوسف ایسلامین اَن پارلاق آلبوملاری بونلار اولوب:1_باریش قاطاری 2_یالنیزلیق آللاها عائیددیر 3_طالع البدر علینا 4_ I look I see (باخیرام گؤرورم).
یوسف ایسلام بئله دئيير :”مسلمانلاری تانیمادان اؤنجه قرآنی تانیدیم، اؤنجه مسلمانلاری تانیسایدیم اگر ، هئچ بیر زامان مسلمان اولمازدیم”.
یوسف ایسلام مختلف عنوانلاردا تکرار صلح اؤدولونو قازانیر. اونون اَن اونلو اؤدولو
«آیورنوولو»اولموشدور. ایندی ايسه دونیانین اَن بؤیوک خیّر و هومانیست فعاللاریندان بیریسیدیر.


text:
یۆزاوتوزبئشینجی درس
3. ادات
اداتلار سؤزلرین و یا جۆملهلرین معناسینى قۆوَتلندیرن کؤمکچى نیطق حیصهلریدیر. اداتلارى جۆملهدن آتساق، جۆملهنین معناسین آخساماز و فقط اونلارین شیدتى، سرعتى... یا آزالار، یا دا چوخالار. اداتلار جۆملهلره خصوصى بیر اؤزهللیک وئرر و خالق دیلینده چوخ ایشلهنر.
"دى گل آخى نه" جۆملهسینده اساس فیکیر "گل" سؤزۆنده دیر، قالان اۆچ سؤزۆن هامیسى اداتدیر و اونلارى آتساق، جۆملهنین معناسى دَییشمز. اداتلار دؤرد جۆر اولار:
الف. هم مۆستقیل سؤز، هم ده ادات کیمى ایشلهننلر: بئله، ائله، آخیر، آرتیق، تک، تکجه، گؤرهسن، باخ، گل، گلین، گلسین، قوى، گؤر، قویون، گؤرون، گؤروم...
بونلارین ادات و یا آیرى نیطق حیصهسیندن اولماسینى جۆملهده گؤردویو وظیفهدن بیلمک لازیمدیر. مثلا: "بئله دئمه" و "سنه دئدیم دئمه بئله" جۆملهلرینین بیرینجیسینده "بئله" سؤزۆ ظرفدیر، آنجاق ایکینجى جۆملهده اداتدیر و "دئمه" سؤزۆنه تأکیدى آرتیریر.
ب. هم باغلاییجى، هم ده ادات کیمى ایشلهننلر: کى، حتى، دا، ده، آنجاق، آمما، فقط، نه،..
بونلارى دا بیرى-بیریندن جۆملهده کى وظیفه سیندن سئچمک لازیمدیر: اونا دئدیم کى، گل (باغلاییجى)، سنه دئدیم کى (ادات).
ج. یالنیز ادات کیمى ایشلهننلر کى، بعضیلرى بونلاردیر: لاپ، آخى، محض، مگر، کاش، بارى، بس (به)، ماغیل، دى، ده، گیلن، داخى، بیجه (بیرجه) میثاللار: لاپ یاخشیدیر، یاز آخى!، دئمه دین مگر؟، محض بو ایشى گؤر، گئت گیلن...
"اداتلارین قورولوشجا نوعلارى"
اداتلار قورولوشجا اۆچ جۆر اولور:
1. ساده اداتلار: بیر حیصهدن عیبارت اولان اداتلارا ساده اداتلار دئییلیر. بونلاردان چوخ ایشلهننلرى بونلاردیر: آخى، آخیر، لاپ، گؤر، یالنیز، داها، ماغیل، تک، گیلن، ...
2. دۆزهلتمه اداتلار: ساده اداتلار "جا-جه" شکیلچیسی آرتیرماقلا دۆزهلن اداتلارا دۆزهلتمه اداتلار دئییلیر: بئلهجه، ائلهجه، تکجه.
3. مۆرکب اداتلار: ایکى و یا نئچه ساده اداتدان یارانان اداتلارا مۆرکب ادات دئییلیر: بئلهجه ده، بیر ده، بیر ده کى، ائلهجه ده...


text:
اوغوزتی وی : آمئریکادا یاشایان گونئی آزربایجانین میللی فعاللاری 2 ایسفند آنا دیلی گونونو موناسیبتی ایله آمئریکادا آغ سارایین اؤنونده ایران ایشغالی آلتیندا اولان، دیلی یاساقلانمیش 35 میلیونلوق گونئی آذربایجان تورکلرینین آنا دیلینده دانیشماق، تحصیل آلماق حاقینین اولمادیغینی آمئریکا و دونیایا چاتدیردیلار.
آمئریکاداکی سویداشلاریمیزدان آلدیغیمیز بیلگییه گؤره، آمئریکا واختی ایله ساعت 12:00-دا باشلایان آکسیا، 1 ساعت داوام ائدیب. آکسیا ایشتیراکچیلاری
اللرینده اینگیلیسجه یازیلمیش سلوقانلار توتاراق ایران ایشغالیندا اولان گونئی آذربایجانداکی میللتیمیزین
دردلرینی دیله گتیردیلر.
This slideshow requires JavaScript.


text:
تشخیص ائدیلمهین خستهلیک جان آلیر
اؤلوملرین سببی اولان خستهلیگین هله تشخیص ائدیلمهدیگی ایفاده ائدیلدی
باتی آفریقا اؤلکهسی غنادا، هله تشخیص ائدیلهبیلمهدیگی ادعا ائدیلن بیر خستهلیک سونوجو ۴ اؤیرنجی حیاتینی ایتیردی.
آشانتی بؤلگه باخانی سیمون اوسئی منساه، کوماسی آکادمیسی اوخولوندا دونن ۴ اؤیرنجینین هله بللی اولمایان بیر خستهلیک نتیجهسینده اؤلدویونو بیلدیردی.
مارس آییندان بو یانا اوخولدا ۱۱ اؤیرنجینین اؤلدویونو بیلدیرن منساه، اؤلوملرین سببی اولان خستهلیگین هله تشخیص ائدیلمهدیگینی ایفاده ائتدی.
منساه، خستهلیگین قارشیسینین آلینماسی اوچون ساغلیق یئتکیلیلری و اوخول چالیشانلاری ایله بیر آرایا گلهجکلرینی دئدی.
اوخولدا داها اؤنجه باش وئرن اؤلوملرین سببینین مننژیت اولدوغو بیلدیریلمیش، آنجاق اوتوپسیده، اؤلوملرین سببینین مننژیت اولمادیغی آچیقلانمیشدی.
یئتکیلیلر، خستهلیگین، هله تشخیص ائدیلمهیهن "گیزملی بیر خستهلیک" اولدوغونو قید ائتمیشدی.


text:
وأبعد شیء فی المقام ما ذكروه فی جامع المقاصد
جامع المقاصدده قئید اولان سؤز لاپ اوزاق مقامدیر. [جامع المقاصد بئله دئییر:] عؤرفیه حقیقتده همان شئی مؤعتبردیر كی، شارعین لفظینین ایطلاقینین اونا حمل اولونان شئی مؤعتبردیر. (شارعین عؤرفو اولمایان یئرده عامّ عؤرفونه و او اولمایان یئرده ده خاصّ عؤرفونه دایانماق لازیم گلر.) بیر عؤرف موستقر اولاندان سونرا، بیر سونراكی عصرده تغییر تاپسا اوّلكینه دایاناراق سونراكینی حسابلاماریق. بیتدی.
بالجومله بو اوچ مسأله ایله بیتیرمگی، خبرلردن ایستیفاده ائتمك چتیندیر. (بئله دئمك موشكولدور: پیغمبر زامانینی معیار توتاق، اونو بیلمهسك عامّی توتاق، او دا اولماسا خاصّ عؤرفونه اویغون عمل ائدك.) آما ظاهیر بودور كی اونلارین هر بیرینده ایجماع وار. (یعنی بیر شئی موسلماً مكیل و موزون اولورسایدی، اونو مكیل و موزون ساتلمالیسان. جزافا یقینیز اولورسا جزاف ساتا بیلرسیز.)
بلی شهرلر آراسیندا ایختیلاف اولدوغوندا عالمیلرین ایختیلافی وار: ریبا جهتیندن هر شهرین اؤزونه مخصوص حؤكمو اولسون و یا حراملیق جنبهسی غالیب اولسون. (یالنیز بیر شهرده ده چكی و اؤلچو ایله ساتیلیرسا دا بوتون شهرلرده اونا اعتیبار ائدیب او امتیعهنی ریبالی سایاق.) اصحابیمیزین بیر عیدّهسی بونا یؤنهلیبلر. لاكین ظاهیر بودور كی بو حؤكم (غالیب اولماق) یالنیز ریبا مسألهسینه اختیصاص تاپسین. نه اینكی جزاف ساتیلماسی جاییز اولان شهرده، موقدّر اولماق واجیب اولونسون.
وأبعد شئ فی المقام: ما ذكره فی جامع المقاصد، من أن الحقیقة العرفیة یعتبر فیها ما كان یعتبر فی حمل إطلاق لفظ الشارع علیها ، فلو تغیرت فی عصر بعد استقرارها فیما قبله.
الخ.
وبالجملة، فإتمام المسائل الثلاث بالأخبار مشكل، لكن الظاهر أن كلها متفق علیها.
نعم، اختلفوا - فیما إذا كان البلاد مختلفة - فی أن لكل بلد حكم نفسه من حیث الربا، أو أنه یغلب جانب التحریم، كما علیه جماعة من أصحابنا.
لكن الظاهر اختصاص هذا الحكم بالربا، لا فی جواز البیع جزافا فی بلد لا یتعارف فیه التقدیر.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
سمرقند
سمرقند (اؤزبک تورکجهسی: Samarqand) تاشکند ایله نمنغان شهرلریندن سونرا ۵۹۶٬۳۰۰ نفر ایله اؤزبکیستانین اوچونجو جمعیّتلی شهری دیر.[۱] سمرقندین آدلیملیغی ایپک یولو اوستونده اولماغی و اورتا آسیادا ایسلاما باشکندلیک ائتمک اوچون دور. ۱۴-نجی میلادی ایلده سمرقند شهری تیموریلر دؤولتنین باشکندی ایدی و امیر تیمور مزارلیغی بو شهرده دیر. بیبی خانیم مسجیدی و ریگیستان سمرقندین گؤرولهجک یئرلریندن دیرلر.
۲۰۰۱-نجی میلادی ایلده یونسکو ساغیندان سمرقند مدنیّتلر دؤرد یولو آدی ایله دونیا میراثی تانینیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ "Uzbekistan: Provinces, Major Cities & Towns - Statistics & Maps on City Population". Citypopulation.de. Retrieved 2014-08-23.


text:
بابالاردان قالان، یادیگار ائله
یادلاری چئویریب، قاتانا لعنت
تورکو یئر اؤلکه نین، تورکو اوبانین
آدلارین چئویریب، قاتانا لعنت
بابالار تورکو آد، قویدو هر یانا
اوشاغی یئکه لیب، یوردونو قانا
کئچمیشین بیله او، باش اوجا قالا
بابالار رسمینی، قاتانا لعنت
منیم ده یوردومدو، گؤزل اوجانیم
سهنده دایانیب، اوره ییم جانیم
بوستان آباد دئییر، اوجانی دانیم
اؤز ائلین آیرییا، ساتانا لعنت
سرسکند پوزولدو، اولدو هشتَ رود
آجی چای سیلیندی، اولدو تلخه رود
بیلمیرم سیلَنلر، گؤرورلر نه سود
آنا دیلده آدی، قاتانا لعنت
توفارقان نه ییدی، آذرشهر اولدو
خانا دا چئوریلدی، پیرانشهر اولدو
او گؤزل خییاو دا، مشکین شهر اولدو
دوغما یوردون آدین، دانانا لعنت
ملک کندی یاندی، چیخدی ملکان
بَی کندین چئویریب، اولوبدور بوکان
بزکلی گون دوغان، اولدو کندوان
تورک ائلین آدینی، قاتانا لعنت
اورمودا قوشاچای، آدی سیلیندی
یازدی میان دو آب، تزه دیلیندی
تیکان تپه چؤنوب، تکاب بیلیندی
سولدوزو نقده، قانانا لعنت
قاراداغ دا، ارس بارانا دؤندو
ساری داش سیلیندی، سردشته چؤندو
ساوه لر بزندی، ساووج دا سؤندو
آراز چایین ارس، یازانا لعنت
ساووج بولاق قالسا، هر دین قاریشار
مهاباد اولونسا، ائللر باریشار
سایین قالا اوچوب، شاهین دژ یاشار
یالان دئییب دینی، قاتانا لعنت
قَشه مین میشوو، میشاب یازیلدی
قدس اوجالدی، قره آغاج پوزولدو
زنجان گلدی زنگان، آدی قازیلدی
حاق اولسا هئچ، ناحاق یازانا لعنت
تورکو آد سیلیندی، یالان دووارا
یالان دیلده آدلار، ائله قورولا
اوشاغلار یئکه لیب، تورکدن یورولا
دوز سؤز یئرینده، یالانا لعنت
ایسته دی ائلیمنن، آرالی اولام
یوردومدا تک قالیب، یارالی اولام
اؤزو هارالیدی، اورالی اولام
تورکونو آذری، یازانا لعنت
آچ گؤزونو اویان، تورکون بالاسی
هارای سال تیتره سین، بابک قالاسی
گؤیلره اوجالسین، حقین بیناسی
میللتلر حققینه، باتانا لعنت
آشیق اوغلو دئییر، سؤزلرین عیان
قویما حقین گئده، غفلتدن اویان
تورکو دیلده یاشا، آزاده بیان
دوزو یالان ائدیب، اویانا لعنت


text:
«گازپروم»اون آوروپا بازاریندا پایی رئکورد سوییهیه - ۳۳،۵%-ه قدر آرتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا «گازپروم ائکسپورت»اون «بلو فیوال» بوللئتئنینده یئر آلیب. بوللئتئنده شیرکتین گاز ایخراجینین بو ایل ۱۷۹ میلیارد کوب مئتر تشکیل ائدجیی بیلدیریلیب.
قئید ائدک کی، «گازپروم» آوروپانین ان بؤیوک گاز تجهیزاتچیلاریندان بیریدیر. آوروپا ایللردیر روسییادان آسیلیلیغینی آزالتماغا چالیشسا دا، بؤیوک اوغور الده ائده بیلمهییب. کؤهنه قیطعه، خصوصیله، آسیلیلیغین آزالدیلماسی ایستیقامتینده خزر و یاخین شرقدن گاز تداروکونو آرتیرماغی پلانلاشدیریر.
۲۰۱۶-جی ایلده آوروپانین گازا اولان طلباتی ۴۸۸ میلیارد کوب متره چاتیب. کئچن ایل «گازپروم»اون آوروپا بازاریندا پایی ۳۱% تشکیل ائدیب.


text:
والثانی مع معارضته باصالة عدم علم المشتری بالمبیع
آما ایكینجیسی [ضعیفلهنر بو دلیله گؤره]: بوندان علاوه كی «موشترینین مبیعده آیری صیفته عالیم اولماماسینین اصالتی» ایله تعاروضو وار كی بو علم اولماماق موشترییه خیار حاقّی گتیرسین. موشترینین مبیعده بو صیفتین اولوب اولمادیغینا شوبههسینین قایناغی بودور: «گؤرهسن مبیعین بو صیفتدن باشقا صیفتیده واریدی یا یوخ؟» اصله _«اصالة عدم تغیّر المبیع» اصلینه_ دایاناراق آیری صیفتین اولدوغو مونتفی اولاندا «بو صیفته علمینین اولماماسی اصالتی» جاری اولماز.
اوچونجو ده [ضعیفلهنر بو دلیله گؤره]: مبیعین اؤزوندن، (نفس المبیع) موشترییه عایید اولان حاقّ، قطعیّاً اونا چاتیب. بونا گؤره ائلیه بیلر عقدی ایمضالاسین. و مفقود صیفتدن اونا حاقّ عایید اولماسی ثبوت اولماییب و موشتری اونو ثبوت ائتدیرمهلیدیر. بونوندا مرجع و قایناغی «اصالة اللزوم»دور. (آیری صیفتین اولوب اولمادیغینا شوبههلهننده و موشتری اونو ثبوت ائده بیلمهینده، ایندی موشتری فسخ ائدیرسه بیلمیریك اونون فسخی نافیذدیر یوخسا یوخ؟ بو فسخ، ثمنی موشترییه و مبیعی ساتیجییا قایتارا بیلهجك یا یوخ؟ چونكی اوّلدن مبیع موشتریده و ثمن ساتیجیدایدی ایستیصحاب ائدریك كی ائله او جور قالیب. یعنی ثمن موشتریده و مبیع ساتیجیدا. بونون آدی اصالة اللزومدور.)
قئید ائتدیگیمزه گؤره (اوچ دلیلین ایشكاللی اولدوقلاری اوچون) عالیملرین بعضیسی ساتیجینین سؤزونو موقدّم ساییبلار.
والثانی - مع معارضته بأصالة عدم علم المشتری بالمبیع على وصف آخر حتى یكون حقا له یوجب الخیار -: بأن الشك فی علم
المشتری بهذا الوصف وعلمه بغیره مسبب عن الشك فی وجود غیر هذا الوصف سابقا، فإذا انتفى غیره بالأصل الذی یرجع إلیه أصالة عدم تغیر المبیع لم یجر أصالة عدم علمه بهذا الوصف.
والثالث: بأن حق المشتری من نفس العین قد وصل إلیه قطعا، ولذا یجوز له إمضاء العقد، وثبوت حق له من حیث الوصف المفقودغیر ثابت، فعلیه الإثبات، والمرجع أصالة لزوم العقد.
ولأجل ما ذكرنا قوى بعض تقدیم قول البائع.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
حادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون بوییل قیش گه یخشی تیارلیگ آلسه
اولکه ده هواساویب باره دی وقیش هم أدیم مه آدیم ایلگری کیله دی هواوضعی نینگ پیشگوی لیک قیله دیگان منبع لرایتیشی یوزیدن بوییل قیش اوتکن ییل دن کوره ساوغ راغ بولسه کیره ک . شواوچین بوزمینه ده خلق لرودولت مسوول لرتشویشگه سبب بولگن دیر. حادثه لربیلن مبارزه دولتی عالی کمیسیون افغانستان اسلامی جمهوریت اجرائیه باشلیغی داکترعبدالله عبدالله باشلیغیده زیان کوره دیگان ییرلرخلق لریگه قیش فصلی ده کمک یتوشتریش گه تیارلیگ آلیش لیگینی تیکشیریش اوچین دایربولگن ایدی. اوتکن ییل لردن بولگن تجربه لرکورستدی که حادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون حادثه لرتوغری سیده ایلگری دن تیارلیگی بولمی، حادثه یوزبیرگن زمان ده قیستانیب کمک بیریشگه تلاش قیله دی.
اولکه ده هواساویب باره دی وقیش هم أدیم مه آدیم ایلگری کیله دی هواوضعی نینگ پیشگوی لیک قیله دیگان منبع لرایتیشی یوزیدن بوییل قیش اوتکن ییل دن کوره ساوغ راغ بولسه کیره ک .
شواوچین بوزمینه ده خلق لرودولت مسوول لرتشویشگه سبب بولگن دیر.
حادثه لربیلن مبارزه دولتی عالی کمیسیون افغانستان اسلامی جمهوریت اجرائیه باشلیغی داکترعبدالله عبدالله باشلیغیده زیان کوره دیگان ییرلرخلق لریگه قیش فصلی ده کمک یتوشتریش گه تیارلیگ آلیش لیگینی تیکشیریش اوچین دایربولگن ایدی.
اوتکن ییل لردن بولگن تجربه لرکورستدی که حادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون حادثه لرتوغری سیده ایلگری دن تیارلیگی بولمی، حادثه یوزبیرگن زمان ده قیستانیب کمک بیریشگه تلاش قیله دی.
شوندی بولگن ده بوندی کمک لرجاییگه یتوشمه گنیدن علاوه بیهوده وضایع هم بوله دی.خلقیمیزطبیعی حادثه لربولگن بیریله دیگان یاردم لرمستحق لرگه یتوشمی بیرانته ضایع بوله دی وبیرقنچه سی هم حیف ومیل ایتیله دی.
شول نقیصه سبب بولیب دورکه مصیبت کورگن لردولت دن کمک بیریشینی ایسته میدی بلکه اوندن یوزقیتره دیلر.
اوتکن حکومت ده شوقین چیلیک بارایدی واونی بارلیگیدن هیچ قچان انکارقیلیب بولمیدی. حاضرکه حکومت شوقین چیلیک گه متوجه بولگندیریخشی بوله دی اگرده اوزوختیده مصیبت کوره دیگان خلق لرگه آلدین دن چاره کورسه.
حادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون ده قوشیلگن نهادلرهمیشه ایلگری دن تیارلیگ کورسته دیلراماعمل قیلیش وختی کیلگنده اوزلریدن ایش قیلیب بیلمس لیگی نی کورسته دیلربوایش قیته قیته کوریلدی.اگرده حادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون فعال بولسه خلقیمیزهم قین چیلیک لری باربولسه هم اواداره گه مادی ومعنوی همکارلیک قیلیش گه آماده دورلر،
بیزخلقیمیزنینگ همه ولایت لرده بدخشان ولایتی ارگو ولسوال لیگیده بولگن طبیعی حادثه ده همارلیک قیلگن لیگنی کوردیک که اولرشمال دن جنوبگچه وکون چیقردن کونباترگچه بدخشان خلقیگه یاردم بیریش گه باردیلر. حاضرکوره میزحادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیونی حکومت دن نماینده لیگده مصیبت کورگن اوچ یوزته عایله لرگه سرپناه تیالب بیلمه دی.
شونی اوزحادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون نینگ ایش قیلیب بیلمس لیگی گه کتته مثال بوله آله دی. نیمه ده بولسه حادثه لربیلن مبارزه قیلیش کمیسیون گه کیره ک دیرطبیعی حادثه لربیلن مبارزه قیلش گه آلدین دن تیارلیگ الیش دن علاوه مستحق کیشی لرگه هم کیره کلی یاردم لرنی یتکیزیش ده عمل ده ایش قیلیش لیگی کیره ک دیر.


text:
تورکییهنین وطن پارتییاسینین صدری دوغو پرینچک ایرانا سفر ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، پرینچک سفر زامانی ایرانین عالی دینی لیدری علی خامنه اینین باش مشاویری علی اکبر ویلایتی ایله گؤروشوب. گؤروشدن سونرا ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ویلایتی اساس مذاکیره مؤوضوعسونون عراقداکی رفرندوم اولدوغونو بیلدیریب:
«عراقین تورپاق بوتؤولویونون پوزولماسینا قارشیییق. کورد دؤولتینین یارادیلماسی ایله باغلی رفرندوم بوتون بؤلگه اؤلکهلرینین تورپاق بوتؤولویونه قارشی فعالیتدیر. کوردوستانین ایکینجی ایسرایل اولاجاغی فیکری دوغرودور. عراقین بوتؤولویونون پوزولماسینا قطیعا اجازه وئرمیجییک».
پرینچک ایسه آمریکا و ایسرایلین بوتون یاخین شرق اوچون تهدید اولدوغونو سؤیلهییب:
«کوردوستان ایکینجی ایسرایل اولاجاق. بو دؤولتین یالنیز آدی کوردوستان اولاجاق، اما اؤزونون کوردلوکله هئچ بیر علاقهسی اولمایاجاق. آمریکا و ایسرایل سلاحی ایله کوردستان یاراتماق اولماز».
قید ائدک کی، پرینچکله برابر تهرانا وطن پارتییاسینین صدر معاوینی، کئچمیش آدمیرال سونر پولاد دا گئدیب.


text:
فرانسا، دؤرددبیر فینالا یوکسهلن ایلک تیم اولدو
13ونجو دقیقهده گریزمن آتدیغی پنالتیله فرانسا 1-0 اؤنه گئچرکن،41. دقیقهده دی ماریانین آتدیغی قوللا آرژانتین برابرلیگی یاخالادی
روسیادا داوام ائدن 2018 فیفا دونیا کوپاسی سون 16 توروندا آرژانتینی 4-3 مغلوب ائدن فرانسا، دؤرددبیر فینالا یوکسهلن ایلک تیم اولدو.
13ونجو دقیقهده گریزمن آتدیغی پنالتیله فرانسا 1-0 اؤنه گئچرکن،41. دقیقهده دی ماریانین آتدیغی قوللا آرژانتین برابرلیگی یاخالادی.
قارشیلاشمانین ایلک یاریسی، 1-1 هئچ-هئچه تاماملانیب.
آرژانتین، 48-جی دقیقهده مسینین آتدیغی قوللا وضعیتی 1-2 ائدرکن، فرانسا57. دقیقهده پاواردلا برابرلیک قولونو تاپدی.
فرانسا، مباپه نین 64-جی و 68-جی دقیقهلرده توپو آغلارا گؤندرمهسی فرقی 2یه چیخاردی: 4-2
90+3. دقیقهده آگوئرونین باش ضربهسیله آرژانتین فرقی 1ه ائندیردی.
قارشیلاشما، فرانسانین 4-3 اوستونلوگویله سونا چاتدی.
2018 فیفا دونیا کوپاسی سون 16 تورو اویونوندا اوروگوئه ده، پورتغالی 2-1 مغلوب ائده رک دؤرددبیر فینالا یوکسلیب و فرانسانین رقیبی اولدو.
7-جی دقیقه دکی کاوانینین باش ضربهسیله اوروگوئه1-0 اؤنه کئچرکن، 55-جی دقیقه دکی پئپه نین قولو پورتغال وضعیتی 1-1 ائتدی.
62-جی دقیقه کی کاوانی، بیرقول ووراراق تیمینی 2-1 اؤنه کئچیردی.
قالان دقیقهلرده حسابی قورویان و پورتغال 2-1 مغلوب ائدن اوروگوئه، دؤردده بیر فینالا یوکسلیب و فرانسانین رقیبی اولدو.
فرانسا ایله اوروگوئه آراسیندا دؤرددبیر فینال اویونو، 6 ژوئن، جمعه گونو نیژنی نووقورود ایستادیومونوندا اویناناجاق.


text:
سئویملی قانداشیما سایین ریضا بی دالغا – یا؛ گؤزل و دیرلی یازیسینا گؤره میانالی دوشرگهده – مبادا گفته باشی آزربایجان ؛ دهانت را میبویند!!؟ - سونولور
حسن سوخدو دگیرمانی (1)
هه! هه! یوخ تاسسوفله اوتوراجاق ( 2) یوخدور گرهك آیاق اوسته دوراسیز یوخسا بیربیرینیزین بوینونا چیخب اوردا اوتوراسینیز.
- آ كیشی بو نه ایشدیر!؟ ندن خانیمیوین بوینونا مینیرسنمی! بیر آز آنلاق (3) یاخشی شیءدیر! قولاغ آسین قویون خانیملارینیز مینسینلر اؤز كیشیلرینین بوینونا و اوشاقلاریدا آلسینلار قوجاخلارینا. قورخمویون هامینیزا یئر واریمدی. گؤزومون اوستونده یئرینیز وار.
هه! دییردیم. بورانین آدینی حسن سوخدو دگیرمانی قویوبلار بونا گؤره كی ... .
- آی قیز حیجابین رعایت ائلهده. گؤرمورسن دوواردادا یازیبلار: " از ورود خانمهای بد حجاب جلوگیری كنید." اوخوماق باشارمیرسان!؟ بیر آز او یووجونو (4) آشاغیراق گتیر یوخسا چیخ ائشیگه. نمنه دئدین بورانی قهوهخانایا بنزهتدین! چیخ ائشیگه باجی. سن بورا ایهانت ائتدین. ایندی پولیس چاغیرارام سنی توتوقلاییب (5) آپارارلار. چیخ ائشیگه.
یوخ قارداش آدامین سؤزونه باخمیرلار آدام اینجییر. ائله بیل گئتدیلر. اوندا بویوروردوم كی بورانین آدینی بونا گؤره ... .
- آی قارداش قوی سؤزومو قوتاریم سونرا سورغولاریوی سوروش دای. بویور گؤرك! ... یوخ بابا! سیز دوغرودان بویورورسوز. به به ! بؤیوك باشلار دا (6) بورا گلرلر! هئچ بیلمیردیم. ایندی نه قدر بؤیوك باشسینیزمی!؟ اولسون سیز منیم بوینومدا اوتورا بیلیرسینیز. بویورون. آرواد اوشاقلارینیزدا گلسین چیخسین بوینوما. یوخ بابا! نه زحمتی بویورون باجی. چیخین یوخاری.
هه راحاتام. هه! دییردیم بورانی اونا گؤره ... .
- وای دهده! او اوشاغا یییه (7) دوروندای. اونون دهده نهنهسی كیمدیر!؟ بالا ال دیمه (DƏYMƏ) دوشر بیر ایش گلر باشیوا مین دنه دهده - نه نه تاپارسان. هوی گؤزله! ... نه باغیشلایین! اوشاغا گؤز قولاق اولون خانیم.
- اشی (8) بورا ایت گتیرمك یئریدی!؟ منه قیرتی اولوبلار. هئچ اوتانمیرسان قانجیق ایتی گتیریبسن بورا. نه! ... كیملیك كارتی (9) وار! گونده اوچ كره یویورسان ایتی!؟ سن لاپ میندارین بیر میندارسان. اؤزونده او ایتینله چیخ گئت ائشیگه. كؤپك اوغلو!
قویمویاجاقلار دییهم ندن بورانین آدی حسن سوخدو دگیرمانیدی ها! ...
- آی قارداش! ندن منیم شكلیمی (10) چكیرسنمی!؟ سن كیمسن!؟ شكلیمی چكمه سنینلهیم. ائشیتمیرسن!؟ چیخ گئت ائشیگه. منه باش آغری اولما چیخ ! هه ائله اوردان گئت ائشیگه.
- سن نه یه منیم دانیشیقلاریمی یازیرسان. وای دهده! بونلار كیمدیلر!؟ نه! ایستیرسن منیم دانیشیغیمی سیتهنده (11) یایاسان! نه اوچون ...! هانسی سیتهده! بی بی سی، میبی سی ده، یایمیاسان؛ ساباحلاریما منی آپاریب باشیما اویون گتیرسینلر. ایستمیرم! چیخ گئت ائشیگه . چیخ.
وای ! كیمسه قالمادی بوردا. هامی چیخیب گئتدی كی!
- سیز ! هه سیز! بوینومدان دوشون آشاغیا. سیزده بویورن گئدین. ایستمز بیلهسینیز بورانین آدی ندن حسن سوخدو دگیرمانیدی. بویورون گئدین. بؤیوك باشسان كی بؤیوك باشسان. نه ایش گؤروموشوز بیزلره كی ایندی بوینوموزا مینیرسینیز. چیخ گئت! منه هده قورخو (12) گلمه! نه اللرینیزدن گلیر دوزون قابا گلسین. (13) خوش گلدینیز.
******
(1) دگیرمان Dəgirman= دییرمان = آسیاب
(2) اوتوراجاق Oturacaq = صندلی
(3) آنلاق Anlaq = فهم – شعور
(4) یووجوYu(V)cu = در حالت عصبانیت اطلاق و اشاره كنایه آمیز به یك شیء. ( در زنگان از این كلمه استفاده میشود.)
(5) توتوقلاماق Tutuqlamaq = بازداشت كردن
(6) بؤیوك باش = كله گنده
(7) یییه Yiyə = صاحب – مالك
(8) اشی Əşi = برادر – داداش
(9) كیملیك كارتی = شناسنامه
(10) شكیل = عكس
(11) سیته Sitə = دوشرگه Düşərgə – سایت
(12) هده قورخو Hədəqorxu = تهدیو و ارعاب
(13) دوز قابا گلسین = كنایه از ، هر كاری از دستت بیر میآید انجام بده (كوتاهی نكن.)
گؤنده ر بؤلوم لر: اوردان بوردان


text:
اغوز تیوی:خوجالی سوی قیریمی هم آزربایجان همده ائرمنیستانین تاریخینده اونودولماز قانلی بیر فاجیعه دیر. بو گونده آلتی یوزدن چوخ سیویل آزربایجان تورکو ائرمنیستانین سیلاحی قوه لری طرفیندن و روسیانین حربی کمکی و ایرانین اقتصادی دستکلرینه دایاناراق وحشیجه سینه قتله یئتیریلمیشدیر. قتله یئتیریلن اینسانلارین ایچینده اونلارلا اوشاق و قادین اولماقلا هامیسی سیویل اینسانلار ایدی.
آما نییه ائرمنی لر قاراباغ ایشغالیندا بئله دهشتلی جینایتلردن چکینمه ییب و بونونلادا فخر ائدیرلر؟ بو سؤالين جاوابینی بلکه ده ائرمنیستانا حاکیم اولان سیاسی آتموسفرده آختارماق لازیمدیر.
ایرانلی لار کیمین ائرمنی سیاستینه حاکیم پسیخولوژی و ائرمنی چیلییین تملی اؤز خالقینی سئومک اساسیندا یوخ تورک میلتینه نفرت، کین و دوشمنچیلیک اساسیندا قورولوشدور. و نه قدر کی تورک میلتینه نفرت چوخالیرسا ائرمنی جمعیتی او قدر بیر بیر لرینه اؤزلرینی یاخین گؤرورلر. باشقا سؤزله ائرمنی ناسیونالیزمی آدیندا بیر شئی رئالدا یوخدور. وار اولان شئیین آدی ایسه ائرمنی فاشیزمیدیر. ناسیونالیزم اؤزونه دؤنوک، اؤز میلتینی سئومک و ده یر وئرمک مفکوره سیدیر. آما فاشیزمین تملی باشقاسینا نفرت و اونو محو ائتمک دیر. ائرمنی فاشیزم ینده ایسه بو نفرت ائده جک میلت تورک میلتی دیر. فاشیزم هر زامان میلیتاریزمه اوز گتیرمک مجبوریتینده دیر. چونکی فاشیزمین جایناقلاری هر زامان دوشمن ساندیقلارینین قانی ایله بزنمه لیدیر.
خوجالی داکی سوی قیریم ایسه بو یوز ایله یاخین تورک دوشمنلییی نین بیریکیمینین پارتلاماسی و میلیتاریزمی توجیه ائده جک و مشروع قیلاجاق ائرمنی فاشیزمی ایدی. چونکی ائرمنی جماعتینی بیر یئرده توتان عامل بیر_ بیرلرینه اولان سئوگی یوخ باشقاسینا اولان کین و نفرت دیر.
خوجالی فاجعهسینی سویقیریم اولاراق تانییان اؤلکهلر
اؤلکهلرین یانی سیرا بعضی آمریکا ایالتلری ده خوجالی فاجعهسینی سویقیریم اولاراق تانیییر
مکزیک: ۲۰۱۲.جی ایل فوریه آیینین ۲سینده مکزیک سناسینین قبول ائتدیگی قراردا خوجالی شهرینده ۱۹۹۲.جی ایل فوریهنین ۲۵-۲۶سیندا باش وئرمیش فاجعه سویقیریم اولاراق تانیندی.
پاکیستان: ۲۰۱۲.جی ایلده پاکیستان سناسینین خاریجی ایلیشکیلر کمیتهسی خوجالی شهرینده سیویل اهالییه قارشی تؤردیلمیش سویقیریمی پیسلهین قطعنامه قبول ائتدی.
کلمبیا: ۲۰۱۲.جی ایل آوریلین ۲۴ده کلمبیا پارلمانی ۱۰۲ میلت وکیلینین لهینه سسوئرمهسی نتیجهسینده خوجالی سویقیریمینی رسما تانیدی.
چک جمهوریتی: ۲۰۱۳.جو ایل فوریهنین ۱۹دا چک پارلمانی خوجالی سویقیریمینی رسما تانیدی.
بوسنی و هرزگووین: ۲۰۱۳.جو ایل فوریهنین ۲۶سیندا بوسنی و هرزگووین پارلمانی خوجالی سویقیریمینی رسما تانیدی.
پرو: ۲۰۱۳.جو ایلده پرو جمهوریتینین پارلمانیندا خوجالی سویقیریمی رسما تانیندی.
هوندوراس: هوندوراس اولوسال کنگرهسی ۲۰۱۴.جو ایل ۱۷ ژانویه تاریخینده آذربایجان تورپاقلارینین ایشغالی و خوجالی سویقیریمینی تانییان قرار قبول ائتدی.
سودان: ۲۰۱۴.جو ایلده سودان جمهوریتینین پارلمانی ۱۹۹۲.جی ایلده آذربایجانین خوجالی شهرینده باش وئرمیش قانلی حادثهلری سویقیریم اولاراق قبول ائدهرک تانیدی.
رومانی: ۲۰۱۳.جو ایلده رومانی پارلمانی خوجالی سویقیریمی ایله باغلی بیانات قبول ائتدی.
۵۷ اؤلکهنین عضو اولدوغو ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی دا خوجالی سویقیریمینی تانیدی. بونونلا باغلی تشکیلاتین بیر نئچه قطعنامهسی وار.
خوجالی سویقیریمینی تانییان آمریکا ایالتلری:
۲۰۱۱.جی ایلده تگزاس، نیوجرسی، ۲۰۱۲.جی ایلده جورجیا، مین، ۲۰۱۳.جو ایلده نیو مکزیکو، آرکانزاس، میسیسیپی، اوکلاهوما، تنسی، پنسیلوانیا، وستویرجینیا، کنتیکت، فلوریدا، ۲۰۱۴.جو ایلده ایندیانا، ۲۰۱۵.جی ایلده آریزونا ایالتلری خوجالی سویقیریمینی رسما تانیدیلار.
This slideshow requires JavaScript.


text:
وفالی «بستی» اؤلنه قدر دوغرانمیش سئوگیلی سی «خان چوبان» عشقیله یاشادی
آیدا بیات-ین یازیسیندان آلینمیش
كلبجرین لئو (لؤك) كندینده دونیایا گؤز آچمیش آشیق بستی آذربایجان آشیق صنعتی نین قودرتلی قادین بیریدیر. مشهور آغدابانلی قوربانین موعاصیری و صنعت یولداشی، چوخ آغیر بیر طالع و یارادیجیلیق یولو كئچن آشیق بستی، زمانه سینه بویون اَیمه ین موباریز بیر قادین، اوستاد آشیق، اینجه روحلو بیر شاعیره كیمی ده ادبیاتیمیزا داخیل اولوب.
هله گنج یاشلاریندان سئودیگی چوبان اوغلانین ظایم بیر به ی طرفیندن گؤزلری قارشیسیندا وحشیجه سینه دوغراناراق قتله یئتیریلمه سی، «بستی» نین سینه سینه ابدی یارا ووراراق اونون حیاتینی و دونیا باخیشینی كسكین شكیلده دییشمیشدی. دره بی لیك جمعیتینده قارشیلاشدیغی دهشتلی فاجیعه دن سارسیلمیش و الی هئچ یئره چاتمایان بستی یالنیز شعرلرینده ظولمو ایفشا ائده رک واونا لعنت وئره رک ناكام سئوگیلیسی نین اینتیقامینی قاتیلیندن آلمیشدیر. او، بوتون شئعرلرینده گوناهسیز، معصوم اینسانلارین قانینی تؤكن، وارینا-دؤولتینه گوونن، یاخشی اینسانلارین باشینی كسمه یه حاضیر، قودورغان ظالیم به ی لری سورقویا چکیر:
آ بَه ی، نه گزیرسن حاللی-هاوالی / سولئیمان مولكونون یییه سی كیمی
نه دندیر یاخشی نین باشین كسمه یه / حاضیرسان خنجرین تییه سی كیمی
یاشادیغی فاجیعه نین آغیرلیغینا تابلاشمایان بستی بو حادیثه دن سونرا دوغما یوردوندا قالا بیلمیه ییب الینه ساز آلیب آشیقلیغا باشلاییر و كؤچوب باشقا یئرلره گئدیر. بیر مودت داش كسن بؤلگه سی نین قاباق تپه كندینه كؤچور، سونرا گؤیچه نین ساری یاقوب، گده بگین میسكینلی كندلرینده و ساموخدا یاشاییر. هارادا یاشاماسیندان آسیلی اولمایاراق، یازدیغی بوتون شئعرلرینده چكدیگی اوزوجو محرومیتلری، زمانه نین دؤزولمزلیگینی، اؤلكه ده كی دره بی لیگی، حاقّین، عدالتین یوخلوغونو یانیقلی بیر دیلله بیان ائدیر:
بو قیناغا واللاه، منم دؤزورم / اوسانمیشام، اؤلمه یه ده حاضیرام
دردیمی دئمه یه دیوان گزیرم / یئرده آختاریرام، گؤیده تاپیلماز
دردلی آشیغین بو بیر بندلیك شعرینده یاشادیغی دؤورون ایجتیماعی-سیاسی منظره سی، اینسانلارین عادی حوقوقلاردان بئله محروم اولمالاری، حاكیمییتین یاراتدیغی ظولم، اسارتی عكس اولونوب. سونرالار تانینمیش ائل آشیغی كیمی مشهورلاشاندا دا بستی حاكیم طبقه یه قارشی عوصیانكار شئعرلر یازاراق عؤمرونون سونوناجان اونلارلا باریشماییب.
اوزون ایللر یازییا آلینمایان، یالنیز خالقین یادداشیندا یاشایان «آشیق بستی»نین یارادیجیلیغینی ایلك دفعه كیتاب شكلینده اورتایا قویان، تانینمیش فولكلورشوناس-عالیم، پروفسور «سدنیك پاشا پیرسولطانلی» اولوب. اونون رئداكتورلوغو ایله 1969-جو ایلده بستی نین شئعرلری توپلانمیش «لاله» آدلی ایلك شئعر كیتابی ایشیق اوزو گؤروب. سدنیك پاشا پیرسولطانلی آراشدیرمالارینی داوام ائتدیره رك، 2001-جی ایلده آشیغین «بنؤوشه لر» آدلی ایكینجی كیتابینی نشره وئریب. تدقیقاتچی-عالیم آشیق بستی یارادیجیلیغینی دریندن آراشدیراراق، اونون آذربایجان اوزان صنعتینده كی یئری، اثرلری نین مزیتی، شئعرلرینین نین دیلی، شئعرلری نین بدیعی-ائستئتیك ده یری باره ده ده چوخ ساییلی مقاله لر قلمه آلیب. «سدنیك پاشا پیرسولطانلی» آشیق بستی-یه مخصوص «بستی و خان چوبان» داستانینی یازیب نشره حاضیرلاسا دا، هله كی، بو اثر كیتاب شكلینده چاپ اولونماییب.
آشیق بستی یارادیجیلیغی زامان-زامان داها نئچه تدقیقاتچی نین دیقتینی چكیب. آذربایجان ادبیاتیندا ایلك قادین-آشیق صنعتكاری و یئتكین پوئتیك اثرلره مالیك بیری اولدوغوندان، «پ.افندییئو»، «شامیل قوربانوو»، «نیگار رفیع به یلی»، «عزیزه جعفرزاده»، «ائلچین»، «محمد آسلان» و... کیمی یازیچی و شاعیرلر آشیق بستی نین اؤزو و اثرلری حاقیندا ده یرلی فیكیرلر سؤیله ییب، دولغون مقاله لر یازیبلار.
یاشادیغی فاجیعه و قملی طالع آشیغین شئعرلرینده جانلی، یانیقلی بیر دیل ایله تصویر اولونور:
فلك، سنله چوخ ائیلرم ساواشی / آهیمدان دوماندی داغلارین باشی.
اوزومو یاندیریر گؤزومون یاشی / آغلاماق بستی-نی كوُر ائیلر، ائیلر.
آشیق بستی نین الینه ساز گؤتوروب آشیقلیق ائتمه سی نین اؤزو او دؤور اوچون چوخ بؤیوك بیر اینقیلاب ایدی. او زامان فئودالیسمین ان گوجلو زامانی، دینی خورافاتین حؤكم سوردویو بیر جامعه ده، بوتون قاداغالارا قارشی چیخاراق قادینین آشیقلیق ائتمه سی، هم ده حاكیم طبقه سینی كسكین تنقید آتشینه توتماسی چوخ بؤیوك جسارت و ایراده طلب ائدیردی. لاكین بو قادین نه دؤورون آمانسیز قاداغالارینا بویون اَیمیش، نه دوشمنلری نین هده لریندن قورخموش، نه ده آرتیق-اسكیك سؤز-صؤحبتلردن چكینمیشدیر.
طالعیمین سولطانی من، خانی منم / دوروست باخ، بستی-یم، تانی منم
دونیانی دوز گزدیم، یوللاردان سوروش / باشینا چئویرن بو دونیانی منم
بنؤوشه لر
آشیق بستی نین دیلی اولدوقجا زنگین، شیرین و آنلاشیقلی، پوئتیك لیریك و اویناقدیر. اونون شئعرلرینده سؤزلر سانكی بولاقلار كیمی آخیری. «بنؤوشه لر» شئعرینده آشیق بستی سؤزون گوجو ایله اینسانین گؤزلری اؤنونده سئرلی، تیكرارسیز بیر طبیعت لؤوحه سی یارادیر، پاك و معصوم بیر وارلیق جانلاندیریر:
او یار گزن اویلاقلاردا / بیر ده آچدی بنؤوشه لر
سپلندی داغا- داشا / یالدان آشدی بنؤوشه لر
یارالی بولبوللر كیمی / كولا دوشدو بنؤوشه لر.
یارب، او توتقو چایینی / نئجه كئچدی بنؤوشه لر
تورک ادبیاتیندا بؤیوك كلاسیكلر بنؤوشه یه چوخ سایی لی شئعرلر حصر ائدیبلر. بستی نین بنؤوشه سی دیگرلرینی تیكرار ائتمیر، اونون بنؤوشه سی اؤزونه مخصوص دور. بستی نین بنؤوشه سی سانكی جانلی بیر وارلیق، آنا طبیعتین بیر پارچاسیدیر. آشیق بستی نین یاشادیغی ایللرده آذربایجان ادبی دیلی هئچ ده اؤلكه نین بوتون ایالتلرینده هله بیر او قدر ده ایشلنمیردی بو سبب دن اونون نه درجه ده گؤزل صنعتكار اولدوغو بیر داها آیدین شكیلده اؤزونو گؤسترر. بدیعی مجازلاردان، پوئتیك تصویر واسیطه لریندن مهارتله ایستیفاده ائدن آشیق بستی نین شئعرلرینی اوخودوقجا آدام اینانا بیلمیر كی، او هئچ بیر تحصیل گؤرمه ییب، مكتب اوخوماییب، آنجاق ایلهامی نین و فهمی نین گوجو ایله بو درجه ده یوكسله بیلیب.
آشیق بستی یاشادیغی دؤورده «آغدابانلی قوربانین» یاراتدیغی «قوربان بولاغی»نین دا ایشتیراكچیلاریندان اولموش، مشهور آشیق علسگر و آغدابانلی قوربانلا بیرلیكده چوخ مجلیسلرده ایشتیراك ائتمیشدیر. آشیق صنعتینین اوستاسی آشیق علسگر بستی-نی «نغمه كار بولبول» آدلاندیریب، اونون صنعتینه یوكسك قییمت وئرمه یی تصادوفی دئییل. بلكه ده آشیق علسگرین و آغدابانلی قوربانین بستی-یه اولان بؤیوك حؤرمتلری و اونلارین خالق آراسینداكی یوكسك نوفوذلاری، اونون دوشمنلرینی دیگر فیتنه لره ال آتماقدان چكیندیریب. هر ایكی اوستاد صنعتكار آشیق بستی-یه بؤیوك حؤرمت بسله میش و صنعتینی یوكسك قییمتلندیرمیشلر. دؤورونون بؤیوك ساز-سؤز اوستاسی «آغدابانلی قوربان»ین اونا دئدییی شئعرده آشیق-شاعیره نین جمعیتده كی یئرینی و شئعرینین ده یرینی آچیقلاییبدیر:
باغچا بولبولوسن گوللر عشقینه / نغمه لی سن-شیرین دیللر عشقینه
صنعتكار اولوبسان ائللر عشقینه / شؤهرتین یاییلیب هر یانا، بستی
ائله بستی ده دؤورون عدالتسیزلیگیندن جانا گلنده و اوره یی قم له دولو اولاندا، دردینی سیرداش سایدیغی قوربانلا بؤلوشور:
بو یازیق جانیمی گتیردی جانا / عدالتسیز دیوان، ظالیم زامانا
آتشه پروانا، اوخا نیشانه / پیلته یه شام اولدو جانیم، آ قوربان.
خالقیمیزین تاریخ بؤیو یاشادیغی چئشیدلی آغریلاری، معنوی سیخینتیلاری گؤسترمک باخیمیندان، بایاتی ژانری آشیق ادبیاتیندا و شیفاهی خالق یارادیجیلیغیندا اثرلی یئری وار. خسته قاسیمدان، ساری آشیقدان توتموش ادبیاتیمیزین چوخ بؤیوک صنعتکارلاری بو ژانردا قیمتلی بدیعی نومونه لر یارادیبلار. آشیق بستی یارادیجیلیغیندا دا بایاتی قیسمینده مخصوص یئری واردیر. ائل آشیغی یاراتدیغی بایاتیلاریندا دا یاشادیغی دؤورون معنوی آغریلارینی دیله گتیریر:
بستی-نی قمی اوزر / دردی-المی اوزر
گؤزوم یاشی گوُللنر / ایچینده گمی اوزر.
آشیق بستی كؤورك قلبلی بیر شخص اولماقلا یاناشی، دوستلوقدا دا اولدوقجا اعتیبارلی بیر اینسان ایمیش. اوزون ایللر صنعت دوستو «آغدابانلی قوربانین» اؤلومونو بیر فاجیعه ساییب، اونون اوزان-آشیق صنعتینده كی یئرینی ده دقیق گؤستریب:
آشیقلارین اورگی ایدی، گؤزویدو / مجلیسلرین صؤحبتی ایدی، سؤزویدو
ائله بیل كی، علسگرین اؤزویدو / آختارما گؤزلریم جاهانی، گئتدی
آشیق بستی نین اؤزو طرفیندن یارادیلان، اونون یاشادیغی فاجیعه لی سئوگی حئكایه سینی عكس ائتدیرن «بستی و خان چوبان» داستانی، اؤز ساغلیغیندا سورعتله دیلدن-دیله یاییلاراق مشهورلاشیب، آشیقلار طرفیندن توی لاردا هوسله سؤیلنه رك خالقین سئودیگی ادبی نومونه یه چئوریلیب.
بستی اؤلنه جن ایلك سئوگیسینه صادیق قالیب، دؤنه-دؤنه خان چوبانین دوغولدوغو ائللری، گزدیگی یئرلری زیارت ائدیب:
بو داغلاردا نئچه لیلی آغلامیش / بستی كیمی داغی، داشی داغلامیش
نه تاپارام تورپاغیندان، ارگونش / یاردان بیزه نه نیشانه ساخلامیش
تأسوف كی، واختیندا یازییا آلینمادیغیندان آشیق بستی نین یارادیجیلیغی نین آز بیر قیسمی بیزلره گلیب چاتیب. صنعتكارین دوغولوب-عرصه یه یئتدیگی كلبجرین بو گون ائرمنی ایشغالی آلتیندا اولماسی، اونون یارادیجیلیغینا آز-چوخ بلد اولان یاشلی كلبجرلی-لرین چوخونون اؤلمه سی، آشیق بستی نین اثرلری نین توپلانماسینی بو گون داها دا چتینلشدیریر.


text:
“بایراقلاری بایراق ائدن،
اوستونده کی قاندیر”
یئنه اوره ییمیزین جان ائوی “قاراباغ”تورپاقلاریمیزا گؤز تیکن ایشغالچی ائرمنی اوردوسو طرفیندن قانا بویاندی. اینسانلیغا بیگانه (یاد) اولان داشناق حاکیمیتی، سون گونلر ده ده ائده جه یینی یئنه ده ائتدی؛ اؤنجه “آتش کسی” پوزدو، سونرا دا قارداشلاریمیزین قانینی تؤکدو. بیز گونئی آذربایجان، اؤزللیکله “اورمو اؤیرنچی لری” قانا سوسامیش داشناقلارین ایللر بویو تؤرتدیی جیناینلرینی محکوم ائدیب، اینسانلیق آدینا بو فاجعه لره سون قویماق اوچون “یکشنبه” گونو، “ساعات ۱۲:۳۰” دا “اورموبیلیم یوردونون” مرکزی رستورانینین قاباغیندا کدر دولو اورکلریمیزله، باریش مارشینی سسلندیره جه ییک.
بو سس شهیدلریمیزه و تورپاغیمیزا اولان بورجوموزدور.
شهیدلر اؤلمز…..وطن بؤلونمز


text:
علاقه (فانتاستیک پووئست) 9
علاقه (فانتاستیک پووئست) 9
یازار: آنار رسول اوغلو
***
اؤیرنجی:
—فوتولاریدا ایضاح ائدین، — دئدی.
—فوتولاری، هانسی فوتولاری؟
—منیم اوتاغیمداکی، داها دوغروسو، او اوتاغینیزدا آسیلمیش فوتولار. اونلارین «سیرّی» ندیر؟ — سیرّ سؤزونو او یونگولواری بیر ایستهزایلا دئدی.
—سیرّ؟ نه سیردیر کی؟ بیلیرسیز، بو فوتولارداکی آداملارین چوخوسونو من هئچ تانیمیرام. اونلار منیم آروادیمین... منیم کئچمیش آروادیمین قوهوم-اقرباسی، تانیشلاریدیر.
—آما اوردا سیزینده شکلینیز وار.
—بلی وار. نه اولسون کی؟ — او بو سؤزلری بیر قدر کسکین دئدی، سونرا داها یومشاق بیر اَدایلا سوروشدو: — ایچمک ایستهییرسیز؟
اؤیرنجی باشینی ترپتدی. پسیخیاتر اؤیرنجینین قدحینی لبالب دولدوردو، اؤز قدحینه ایسه یارییاجان سوزدو. ایچدیلر. اؤیرنجی حیسّ ائتدی کی، بو تاپماجا، دئیهسن، بیر قدر غلیظ آچیلاجاق، یا بلکه هئچ پسیخیاتر اؤزو ده اونون جاوابینی بیلمیر. سون قدح اونو داها قطعی بیر آددیما تحریک ائتدی و پسیخیاترا دیقّتله باخیب لاپدان:
—مسأله اوندادیر کی، بو شکیللر دَییشیر، — دئدی.
گؤرونور، پسیخیاترا چاتمادی. او:
—نئجه دَییشیر؟ — دئیه خبر آلدی.
—ائله بئلهجه؛ مثلاً، توتاق کی، من اوتاقدان چیخیرام، مطبخه گئدیرم، بیر نئچه دقیقهدن سونرا قاییدیرام، فوتولاردا ایسه تامام باشقا آداملاری گؤرورم. یا دا اگر اوّلکی آداملاردیرسا، بیر ده گؤرورسن اونلاردان بیری عئینگینی چیخاریب یا کؤینگینی دویمهلهییب. اگر مطبخده بیر آز دا یوبانیرامسا بو مودّت عرضینده فوتوداکی کیشیلردن بیری ساققال بوراخیر، یا دا اونون بیغی چیخیر.
پسیخیاتر اؤیرنجییه سونسوز بیر ماراقلا باخیردی. اوزون زامان گؤزلرینی اونون گؤزلرینین دوز ایچینه زیللهدی، اللرینی نظردن کئچیردی، سونرا ایسه قایغیکئشلیکله:
—بلکه داها ایچمهیک؟ — دئدی.
اؤیرنجی بیر قدر دیلی دولاشا-دولاشا:
—یوخ، یوخ، — دئدی. — من اصلاً سرخوش-فیلان دئییلم. باخ، مثلاً، ائله سیزین اؤز شکلینیزی گؤتورک. من منزیله ایلک دفعه گیرنده شکیلده سیزین بیغینیز یوخ ایدی، کؤینکده ایدینیز، کؤینگینده یاخاسی آچیق ایدی. سونرا ایسه شکیل دَییشدی — ایندی پئنجکدسینیز و بیغینیز وار.
—اشی، قویون اوتورموشوق — دئدی، — آخی منیم هئچ بیر واخت بیغیم اولماییب. بؤیوک قارداشیمین بیغی واردی. آنامگیلده اونون شکلینی گؤردونوزمو؟
—گئن یاخالی پئنجکده؟
—بلی.
—و شکیل ایندی سیزین اوتاغینیزدا... بیزیم اوتاغیمیزدادیر. سیزین شکلینیزین یئرینده.
—ویی، نییه آنام او شکلی گتیریب منیم شکلیمین یئریندن آسیب؟ بلکه قارداشیمین شکلینه باخماق اونون اوچون آغیردیر، اولا بیلر... اونا گؤره ده...
—سیز منی دوز باشا دوشمهدینیز. من اونو دئمک ایستهمیردیم کی، قارداشینیزین شکلینی سیزین شکلینیزین یئریندن آسیبلار. من دئمک ایستهییردیم کی، سیزین شکلینیز قارداشینیزین شکلینه چئوریلیب. اگر بو دوغرودان دا قارداشینیزین شکلیدیرسه... چونکی سیز چوخ اوخشاییرسینیز و شکله باخاندا آدام دوشونه بیلر کی، بو ائله سیزین اؤزونوزسونوز. داها دوغروسو سیزین داها یاشلی سینّده، ایندی اولدوغونوزدان داها یاشلی سینّده شکلینیزدیر. بیر نئچه ایلدن سونراکی شکلینیز. کیم بیلیر بلکه بیر نئچه ایلدن سونرا سیز ده بیغ قویاجاقسینیز.
پسیخیاتر بیر سؤز دئمهدن اهماللیجا اونون بیلگیندن توتدو، نبضینی تاپدی، گؤزلرینین ایچینه باخاراق سایماغا باشلادی. اؤیرنجی باشا دوشدو کی، حکیم اونون پسیخیک(روحی روانی) وضعیتیندن شوبههلنیب. اونون یئرینده کیم اولسایدی شوبههلنردی. آنجاق اؤیرنجی بوتون بیلمهجهلرین آچیلاجاغینا او قدر اینانمیشدی کی، حکیم اونون بارهسینده نه دوشونجگینی عئینینه آلمادان صؤحبتی آخیرا چاتدیرماق ایستهدی.
—ایش اوندادیر کی، من دوز فوتونوزون قارشیسیندا دایاندیم و گؤزلریمی شکله زیللهییب باخماغا باشلادیم. منیم گؤزلریم قارشیسیندا — او، سؤزونه آرا وئردی، سونرا بیرنفسه دئدی — منیم گؤزلریم قارشیسیندا صیفتینیزده توک چیخماغا باشلادی. ایندی منیم بوردا اولدوغوم مودّتده یقین اوزون ساققالینیز چیخیب. البته قیرخدیرمامیسینیزسا.
پسیخیاتر اونون بیلگینی بوراخدی، آما یئنهده آیریلمادان گؤزلرینین ایچینه باخیردی، سوسموشدو. سونرا دوردو، آراملا اوتاقدا وار-گل ائتدی، کیتاب ایشکافینا یاناشدی، رفدن بیر کیتاب گؤتوردو، آچدی، نه ایسه اوخودو و کیتابی یئرینه قویدو. اؤیرنجینین یانینا گلدی، الینی اونون چیگنینه قویدو، گولومسوندو.
—آنام منه دئدی کی، سیز چوخ چتین و گرگین قبول ایمتاحانلاری وئرمیسینیز. اؤزو ده بو جهنم ایستیسینده. هئچ اورگینیزه سالمایین و تلاش کئچیرمهیین، بونلار هامیسی یورغونلوقداندیر، ایسترئسدیر... اینجیمزسینیز کی، سیزه بیر نئچه سوآل وئریم. دوزونو دئیین، ایچکییه آلوده دئییلسینیز کی؟ من گؤرورم، ایچن آداما اوخشامیرسینیز، آما بلکه هاچانسا — او سوسدو، گؤرونور، وئرمک ایستدیگی سوآلی چتینلیکله تلفّوظ ائتدی — هئچ بیر واخت آلکوقولیزیمدن موعالیجه اولونماماسینیز کی؟
—یوخ، — دئدی. اؤیرنجی قطعیتله.
—بیلیرسیز، آلکوقولیزمین تأثیری ایله، یعنی داواملی اوزون سورن آلکوقولیزمین تأثیری ایله، بعضاً آدامین گؤزونه جوربجور شئیلر گؤرونور؛ مثلاً، آداما ائله گلیر کی، شکیللر حرکت ائدیر، یاخود دیوارداکی آبوی کاغیذلاری(دیوار کاغیذلاری) جانلانیر. بیزیم تیبب دیلینده بو دئلیریوم ترئمئنس آدلانیر. هئچ بیر واخت سیزده آلکوقولیزم خستهلیگینین علامتلری اولماییب کی؟ بو معنادا کی...
—اشی بوشلایین. من آلکوقولیک-زاد دئییلم، پسیخ-فیلان دا دئییلم. عادی نورمال آدامام. آما بو گون...
—البته، البته،—دئیه پسیخیاتر تلسیک اونون سؤزونو کسدی. — منیم هئچ شوبههم ده یوخدور کی، سیز تامامیله نورمال، ساغلام آدامسینیز. هئچ بیر پسیخوزدان-فیلاندان سؤز اولا بیلمز. من گؤرورم آخی... دانیشیغینیزا، داورانیشینیزا دیقّت ائدیرم بایاقدان. صؤحبت یالنیز یورغونلوقدان، گرگینلیگین و آندیرا قالمیش ایستینین تأثیریله موعیّن جوزئی شعور اَیینتیلریندن گئده بیلر. قاورامانین(ایدراکین) بیر قدر پوزولماسی، والسلام. ائلئکتریک سیستمین یادا سالین، عادیجه تئللرین دولاشیغیندان کونتاکت عمله گلیر، لامپالار سیرادان چیخیر، ایشیق سؤنور. بئییندهده بئله حال مومکوندور. موختلیف سببلرین، علاقهلرین نتیجهسینده بئیینین موعیّن نوقطهلرینده، مرکزلرینده کونتاکت عمله گلیر، شعوردا ایشیق سؤنور، یا ضعیفلهییر. قورخولو بیر شئی یوخدور. آنجاق موعیّنلشدیرمک لازیمدیر. مثلاً، سیزده سس
قاللوسیناسیالاری(سس توّهوماتی) اولور مو هئچ؟
—نه؟
—ائشیتمه آلدانیشلاری. بعضاً سیزه ائله گلیرمی کی، کوچهده سیزی کیمسه چاغیریر، آدینیزی چکیر، آما اصلینده...
اؤیرنجی دیکسیندی:
—دوغرودان بو گون ایکی دفعه منه ائله گلدی کی، منی چاغیردیلار، آدیمی چکدیلر، آما...
—هئچ کس یوخ ایدی، هئچ کیم سیزی چاغیرمیردی، — دئیه پسیخیاتر سئوینجله گولومسوندو. — اعلا، اعلا. بس جوربجور سسلر نئجه، قولاغینیزا گلیرمی؟ مئتاللیک سسلر... یا ائله بیل کیمسه نغمه اوخویور، پیچیلتیلار ائشیدیرسینیز. ایللاه دا یوخودایکن، یاتان زامان — سسلر آرتیق، اوست-اوسته قالاقلانیر، گرگینلشیر، کیمسه ائله بیل سیزدن دانیشیر، سیزی نهسه قیناییر، کیمسه عکسینه سیزی مودافعه ائدیر. یاخود بیر نفر، سانکی باشینیزین اوستونده دایانیب ساییر. ائله هئی ساییر...
—بلی. ائله بو گئجه، اویانیب دورمازدان و سیزین یانینیزا گلمزدن اول یوخودا بو جور سسلر ائشیدیردیم، آما آخی سیز اؤزونوز دئدینیز کی، بو سسلر حقیقتدهده سیزین اوتاغینیزدان، ماقنیتوفوندان گلیرمیش. مگر منیم یوخودا ائشیتدیگیم ائله او سسلر دئییل؟
—البتته، البته...
سوکوت چؤکدو. بیر مودّتدن سونرا پسیخیاتر یئنه اؤیرنجییه موراجعت ائتدی:
—بس تانیشلیق حیسّی نئجه؟ مثلاً، توتالیم، سیزه هئچ تانیش اولمایان بیر شراییطه دوشورسوز، آما ائله بیل بورایا یاخشی بلدسیز، هر شئی سیزه تانیش گلیر. بئله حاللار کئچیرمیسینیزمی؟
اؤیرنجی بیر قدر تعجوبلنرک:
—کئچیرمیشم، — دئدی.
پسیخیاتر ممنونلوقلا:
—دیا وو — دئدی.
—نه؟
—هئچ عزیزیم... اؤز-اؤزومه دانیشیرام. بیر سوآلدا وئریم سیزه؟ — ائله بیل پسیخیاتر تلسیردی، ائله بیل قورخوردو کی، چوخدان آختاردیغی و تصادوفاً تاپدیغی قیمتلی بیر شئیی الدن بوراخا بیلر. — بس عکسینه نئجه، مثلاً، توتالیم نه ایسه سیزه یاخشی تانیشدیر، یا مثلاً نه ایسه بیر یئره قویورسوز، آما سونرا ائله بیل بو یاخشی تانیش اولان شئیی ایلک دفعه گؤرورسونوز، یاخود اؤزونوز قویدوغونوز اشیایا تعجوب ائدیرسیز — بونو من هاچان قویموشام بورا؟
اؤیرنجی:
—اولور بعضاً، — دئدی. بایاق حامامدان قاییدارکن کولقابیدا گؤردوگو سیقارئت یادینا دوشدو.
پسیخیاتر قطعیتله:
—ژامایس وو — دئدی — ایکینجی پوزولما.
—نه دئدیز؟
—بو منیم دیسسئرتاسیامین (تئزیمین) مؤوضوعسودور. گئرچکسیزلشمهنین ایکینجی شکلی.
پسیخیاترین گؤزلری ایشیلداییردی، او گئت-گئده داها دا قیزیشیردی.
—اینامسیزلیق نئجه؟ هئچ کسه، هئچ نهیه اعتبار ائتمهمک، هر شئیدن، هامیدان شوبههلنمک حیسّی؟ بعضاً سیزه ائله گلمیرمی کی، کیمسه سیزه تله قورور، کیمسه سیزی تعقیب ائدیر.
—بعضاً ائله دوشونورم.
—بلی، خالص کاندینسکی-کلئرامبو سیندروم! دئدی. پسیخیاتر: — بعضاً اوریئنتیر، سمت حیسّینی ایتیریرسینیز، ساغی-سولو چاشدیریرسیز، ائلهمی؟
—ائلهدیر.
—پسیخوسئنسور ساپینتی. سیز دئلیریوز وضعیّته دوشمک عرفهسیندهسینیز.
—هانسی وضعیته؟ — دئیه اؤیرنجی تلاشلا خبر آلدی.
—هئچ قورخمایین. ایکی-اوچ سئانس موعالیجهدن سونرا هر شئی کئچیب گئدهجک. یاخشی کی، محض منه راست گلمیسیز. آیری هئچ کسه بیر شئی دئمهیین. بو منیم مؤوضوعمدور. آنجاق گرک منیمله آچیق دانیشاسیز. هئچ نهیی مندن گیزلتمیهسینیز... سئکسوال جهتدن نئجه... هئچ بیر ساپینتی-فیلان یوخدور کی سیزده؟
اؤیرنجی اوّل باشا دوشمهدی، سونرا آنلاییب قیپقیرمیزی قیزاردی، بو فیکرین اؤزو بئله اونا نا لاییق گؤروندو و او تلسیک:
—یوخ، یوخ، — دئدی.
—چوخ گؤزل. بعضاً سیز نه ایسه کنار بیر قوّهنین، توتالیم، کوسمیک شوعالارین تأثیرینی حیسّ ائدیرسیز، گویا کیمسه کناردان سیزه نه ایسه تلقین ائتمک ایستهییر، دئییلمی؟
—منجه یوخ.
—بس بئله بیر حال نئجه: سیزه ائله گلیرمی کی، دوشونجهلرینیز، فیکیرلرینیز اؤزونوزونکو دئییل، سانکی کیمینسه باشقاسینیندیر، آما نه یوللا سا سیزین بئینینیزه دولدورولوب. و یا باشقا بیر شئی: گویا سیزین بوتون فیکیرلرینیزی کناردان اوخویورلار، بوتون دوشونجهلرینیزی اوزاقدان-اوزاغا بیلیرلر. بئله بیر حیسّ کئچیرمهمیسینیز کی؟
اؤیرنجی بوغوق سسله:
—سیزجه من خستهیم؟ — دئیه خبر آلدی.
—یوخ جانیم، یوخ، اصلاً. یورغونلوق، گرگینلیک ایسترئس، والسلام. باشقا هئچ بیر شئی یوخدور. ایکی-اوچ سئانس، آیری هئچ نه لازیم دئییل. ائله درحال باشلایا بیلریک. دئییر، بو گونون ایشینی صاباحا قویما. آنجاق گرک منی باغیشلایاسینیز. قیسا بیر مودّته سیزی تک بوراخاجام. من رژیمله یاشاییرام و عادتاً بو ساعتلرده دوش قبول ائدیرم. سیز اوتورون، منی گؤزلهیین، خواهیش ائدیرم. من بو ساعتجه دوش قبول ائدیب گلیرم. قزئتلره، ژورناللارا باخین، ایکی-اوچ دقیقهدن سونرا گلیم، صؤحبتیمیزی داوام ائدک.
پسیخیاتر ایستولونون سیگیرتمهسیندن(کشوسوندان) نه ایسه گؤتوروب اوتاقدان چیخدی. اؤیرنجی حامام طرفدن سو سسی و پسیخیاترین شن فیت چالماسینی ائشیدیردی.
اؤیرنجی غریبه، هاچالانمیش بیر دویغو کئچیریردی، بیر یاندان قانی قارالمیشدی: گؤرونور، دوغروداندا موعیّن پسیخی خستهلیگه توتولموشدو و بو خستهلیکده حکیمین اونا دئدیگیندن جیدّی ایدی. البته، حکیم اونو ساکیت ائلمگه چالیشیردی، همده آخی حکیم اونون کئچیردیگی، محض ائله بو گون کئچیردیگی غریبه حاللارین هامیسینی بیلمیردی. آما دیگر طرفدن اؤیرنجی بیر قدر ساکیت اولموشدو حتّا... اونون دونیادا ان چوخ سئومهدیگی شئی — غئیری-موعیّنلیک و ایضاحسیزلیق ایدی. ایندی هر شئی بئله دقیق علمی آنلاییشلارلا ایضاح اولونارکن او بوتون مانعهلری ائده بیلردی. او بو بارهده آچیق شعورلا دوشونه بیلیردی دئمهلی، شعورون اؤزو ساغلام ایدی. او، یاریم شوشه کونیاک ایچمیشدیسه ده بوتون بو ایشلر حاقیندا آییق بئیینله دوشونوردو و عئینی زاماندا یئنهده فیکرینه قارا بیر شوبهه گلیردی: بلکه بوتون بونلار چوخ غلیظ بیر ایبلیس اویونودور و همین اویوندا یالنیز قاری دئییل، اونون بو حکیم اوغلو دا (دوغرودانمی، قارینین اوغلودور بو آدام؟) ایشتیراک ائدیر و مقصد — حقیقتدهده اونون شعورونو پوزماقدیر. اونلار بو مقصده چاتماق اوچون موختلیف واسطهلردن و یوللاردان ایستیفاده ائدیرلر. اگر بئلهدیرسه، اوندا...
خئیلی واخت کئچدی. تلاشلی فیکیرلردنمی، ایچکینین تآثیریندنمی، یورغونلوق و گرگینلیکدنمی، یا ائله بونلارین هامیسیندان — اؤیرنجی غریبه بیر وضعیته — یاری اویاق، یاری یوخولو وضعیته دوشدو، خومارلاندی، گؤزو آچیق-آچیق مورگولهدی. آما سونرا یوخونو گؤزوندن قاچیرتدی و اونا ائله گلدی کی، بیر نئچه دقیقه یوخ، آزی ایکی ساعت کئچیب. حامامدان پسیخیاترین شوخ فیتلری و سو شیریلتیسی ائشیدیلیردی. اؤیرنجی بیر آز دا گؤزلهدی. یئنه ده غئیری-موعیّن، بیر گؤزو آییق، بیر گؤزو یوخولو حالدا دوروب حامامین قاپیسینا یاناشدی؛ ایندی قاپی یاری آچیق ایدی، سو شیریلتیسی کسیلمیشدی، آما پسیخیاتر اوّلکی کیمی فیت چالیردی. اؤیرنجی یاواشجادان قاپینی دؤیدو.
پسیخیاتر:
—گئیینمیشم، باشیمی داراییرام، — دئیه جاواب وئردی و یئنه فیت چالدی.
اؤیرنجی اوتاغا قاییتدی.
یئنه خئیلی واخت کئچدی. حامامدان فیت سسلری ائشیدیلیردی. اؤیرنجی دوردو، اوتاقدان چیخدی؛ ایندی حامامین قاپیسی تایباتای آچیق ایدی. اؤیرنجی ایچری باخدی. حامامین ایچینده، کتیلین(صندلین) اوستونده بالاجا ماقنیتوفون واردی و فیت سسلری اورادان گلیردی.
اؤیرنجی مات قالدی:
—هارداسیز؟ — دئیه عصبی چیغیردی. مطبخه جومدو، توالئته باخدی، اوتاغا قاییتدی، چارپایینین آلتینا اَییلدی، ایشکافی آچدی، یئنیدن مطبخه قاچدی، بوز دولابینی(یخچالی) آچدی. هئچ هاردا پسیخیاتردان اثر-علامت یوخ ایدی. اؤیرنجی یئنیدن اوتاغا گیردی، پنجرهیه یاناشدی؛ پنجره ایچریدن مؤحکم باغلی ایدی. دهلیزه قاییتدی. چؤل قاپیسی زنجیرله باغلی ایدی، اونو ایچریدن آچان اولمامیشدی. بیردن اؤیرنجینین آغلینا گلدی. «بلکه منیم اوتاغیما کئچیب» — دئیه دوشوندو و دهلیزده اوتاغینین قاپیسینا طرف باخدی. بایاق بو قاپیدان گلمیشدی و قاپینی آچیق قویموشدو. ایندی ایسه قاپی مؤحکمجه باغلی ایدی، ایکی تاختایلا چالین-چارپاز میخلانمیشدی. عئینیله اونون اوتاغینداکی تاختالارا بنزهین، یا دا ائله همین او تاختالارلا. یئنهده اله سالیندیغی اوچون، آخماق یئرینه قویولدوغو اوچون جین اؤیرنجینین باشینا ووردو، حیدّتله تاختالاری قوپارتدی، قاپینی ایتهلهدی، آچدی و آددیملادی. بیر آن سونرا اؤیرنجی یئنهده اؤز بایاقکی اوتاغیندا ایدی... ایندی داها اونو هئچ بیر شئی تعجوبلندیره بیلمزدی. — اگر گؤرسهیدی کی، فوتوشکیللر بیر-بیریله صؤحبت ائدیر، یاخود گوزگو تیلویزیون اِکرانی کیمی فیلم گؤستریر، یاخود دوش تیلیفون دستهیی کیمی دانیشیر — اؤیرنجی مات قالمازدی. آنجاق هر شئی عادی ایدی. حتّا اونون یاتاغیدا قویوب گئتدیگی شکیلده ازیک-اوزوک ایدی. حامام و مطبخدن سس-سمیر گلمیردی. اؤیرنجی یاواشجا حامامین قاپیسینی آچدی و دیکسیندی. پسیخیاتر گوزگو قارشیسیندا ساچینی داراییردی:
اؤیرنجی:
—سیز بورا هاردان گلدینیز؟ — دئیه خبر آلدی.
پسیخیاتر اؤیرنجییه طرف چئوریلدی. اَینینده گئن یاخالی کوستیوم واردی، قالستوکو واردی، بیر ده بیغلاری واردی، همده داها یاشلی گؤرونوردو.
پسیخیاتر:
—سالام، — دئدی. — باغیشلایین کی، من... سیزه نه اولدو؟ — دئیه او، تلاشلا خبر آلدی. — ائله بیل سیزی ایلان قوووب، رنگی-روفونوز قاچیب...
—آخی سیزین... سیزین، — دئیه اؤیرنجی ککهلهدی، —(پلتک-پلتک دانیشدی) بیغینیز یوخ ایدی.
—بیغیم یوخ ایدی؟ هاچان؟ من ایگیرمی ایلدیر کی، بیغ ساخلاییرام. بلکه منی کیمینلهسه سهو سالمیسیز؟ آخی بیز تانیش دئییلیک. باغیشلایین، سیز یقین بو ائوین کیرایهنیشیسینیز. آنام منیم بو اوتاغیمی سیزه کیرایه وئریب. من سیزدن چوخ عوذر ایستهییرم کی، روخصتسیز، هم ده گئجهنین بو واختیندا اؤز آچاریملا قاپینی آچیب منزیله گیرمیشم. دوغرودور، منزیل منیمدیر، آما آخی ایندی بورادا سیز یاشاییرسینیز، دئمهلی، منده اؤزگهنی ناراحات ائتمیشم. باغیشلایین، آما من ائله بیلیردیم کی، سیز هله کؤچمهمیسینیز، همده منزیله گیرنده منه ائله گلدی کی، اوتاق بوشدور، هئچ کیم یوخدور. اوزومو قیرخماق ایستهییردیم.
اؤیرنجی کیناییله:
—بلی، — دئدی، — من اوتاقدا یوخ ایدیم و سیز چوخ گؤزل بیلیرسینیز کی، من هارادا ایدیم.
پسیخیاتر تعجوبله:
—نئجه؟ من؟ — دئدی. — من سیزی ایلک دفعهدیر گؤرورم، من نه بیلیم سیز هارداسینیزمیش؟
—بورا باخین، — غضب، آجیق اؤیرنجینی بوغوردو، — هله بیز باخاریق گؤرک دلی هانسیمیزدیر، سیز یا من. سیز چوخ گؤزل بیلیرسینیز کی، بیر قدر بوندان قاباق — بیلمیرم نئچه ساعت بوندان قاباق — آخی سیزین ساعتلرینیز ده اؤزونوز کیمی دلیدیرلر، بلی، بیر مودّت بوندان قاباق بیز اوتوروب صؤحبت ائدیردیک، اؤزونوز بیلیرسینیز کی، نهدن صحبت ائدیردیک. آما سیز ناحاق ائله بیلیرسینیز کی، منیم آغلیمی چاشدیراجاقسینیز، منی دلی ائدجکسینیز. بو ساعت سیزین او یاپیشدیریلمیش ساختا بیغلارینیزی قوپارارام، بوتون بو گیریمینیزیده سیلرم، اوندا بیلرسیز — اؤیرنجی الینی پسیخیاترین بیغلارینا طرف اوزاتدی. پسیخیاتر دیکسینیب گئری چکیلدی.
—جاوان اوغلان، سیزه نه اولوب؟ — دئدی و بورنونو چکیب، «فو، سیز کی سرخوشسوز» — دئیه علاوه ائتدی. — ایچیرسینیز اؤز ایشینیزدیر، آما سرخوش اولوب سیزدن یاشجا بؤیوکلری تحقیر ائتمک یاراماز. اگر منیم منزیلیمی کیرایه آلمیسینیزسا، او دئمک دئییل کی، منه قارشی ایستهدیگینیز کوبودلوغو ائتمهلیسیز. البته من بیلسهیدیم کی، سیز آرتیق کؤچموسوز، گئجهنین بو واختیندا بورا گلمزدیم. بو منیم قباحتیمدیر. بلکه هئچ سیز تک اولمایایدینیز... عوذر ایستهییرم. مسأله اوندادیر کی، من ایکی ساعت بوندان قاباق طیاره ایله گلدیم و سحر یئنه خاریجه اوچورام. بو واختلار بوتون بربرخانالار(سلمانیلر) باغلیدیر و دئدیم گئدیم، اؤز ائویمده اوزومو قیرخیم — دانیشا-دانیشا او اوتاغا گلدی، اؤیرنجیده اونون آردینجا — بوتون گوناهیم بودور، والسلام، صمیمی صورتده عوذر ایستهییرم. اگر بربرخانا آچیق اولسایدی، اوندا...
اؤیرنجی حیسّ ائدیردی کی، حیدّتدن آز قالا بوغولاجاق:
—بورا باخین، — دئدی — بربرخانا-فیلانین بورا نه دخلی وار، نه توولاییرسینیز منیم باشیمی. اگر سیز پسیخیاترسینیزسا، اوندا...
—من پسیخیاترام؟ — دئیه حکیم تعجوبله سوروشدو. — بونو کیم دئییب سیزه. من آستروفیزیکم، عزیزیم. ایندی ده بئینالخالق آستروفیزیکا کونگیرهسیندن گلیرم. چوخ ماراقلی بیر پروبلئمه حصر اولونموشدو کونگره — اوزاق دونیالارلا علاقه یاراتماق مسألهسینه.
اؤیرنجی دیلینی دیشینه سیخیب:
—دولامایین منی، بسدیر، کیفایتدیر، خبردارلیق ائدیرم سیزه،— دئدی. — دئیین گؤروم بوتون بونلار نه دئمکدیر؟
—بونلار، یعنی نهلر؟
—بوتون بونلار — دئیه اؤیرنجی تکرار ائتدی و اوتاغا گؤز گزدیردی — عادیجه اوتاق، دیوار ساعتی یئددینین یاریسینی گؤستریر — ائله دوغروداندا بو واخت اولاردی، هاوا یاواش-یاواش آچیلیردی، ایستول، ایستوُللار، تاخت، فوتولار و او جوملهدنده پسیخیاتر — آستروفیزیکین شکلی — کوستیوملو، قالستوکلو، بیغلی، هر شئی عادی، نورمال ایدی. اؤیرنجی نه جاواب وئره بیلردی؟ کوت-کوت:
—بو سیزسینیز؟ — دئیه فوتونو گؤستردی.
—منم، نهدیر کی؟
—سیزین بؤیوک قارداشینیز دئییل؟ یا نه بیلیم بلکه کیچیک قارداشینیزدیر.
—منیم قارداشیم یوخدور. نه بؤیوگو، نه کیچیگی.
—یوخدور و هئچ بیر واخت دا اولماییب.
—بس ساعتساز؟
—هانسی ساعتساز؟ ساعتساز کیمدیر؟
—ساعتساز او کسدی کی، بیر آی بوندان قاباق اؤلوب. او کسدیر کی، گئرییه ایشلهین ساعتلر دوزلدیب. او کسدیر کی، آنانیز اونا ماتم ساخلاییر و فوتوسونو او ائودن بو ائوه داشیییر.
—سیز دئیهسن ساییقلاییرسینیز؟(سرسم دئییرسینیز)—یوخ، بیلیرم، سیز چوخ ایستهییرسیز کی، من ساییقلاییم، ایستهییرسیز کی، آغلیم چاشسین، دلی اولوم. آما اینصاف دینین یاریسیدیر، دوغروداندا چوخ ماهیر فوکوسچوسونوز. داهی گؤزو باغلاییجیسینیز. بایاق او بیری منزیلده سیز منه چوخ سوآللار وئردینیز، ایندی منده سیزه بیرجه سوآل وئرمک ایستهییرم. جمعی-جوملهتانی بیرجه سوآل. قورخمایین، سیزدن سوروشمایاجام کی، باشیما بو اویونلاری نییه آچیرسینیز. اؤز ایشینیزدیر. سیزدن آیری شئی سوروشاجام — باشیما بو اویونلاری نئجه آچیرسینیز؟ مثلاً باخ ائله او قاپی. او منزیلدن بو منزیله نه یوللا کئچه بیلدینیز کی، قاپی او بیری طرفدن میخلانمیش ایدی


text:
قرغیزستانده فوق العاده حالت اعلان قیلندی
قرغیزستان باش وزیری دانیار حسینوف مملکت بویلب فوق العاده حالت اعلان قیلگن .خبرلرگه کوره ، بیشکیک ده گی نمایشلرچاغیده کمیده تورت کیشی هلاک بولگن، کوپلب آدم لر یاره لنگن .
بیشکیک ده گی فرانس-پرس آژانسی ماتیو سیگال اوز کورگنلرنی منه بوندی تصویرلیدی.
"سیزایشته یاتگننینگیزدیک ، بو حلی انیق ایمس، یو ایچکی ایشلری قوشینلری یا ده قوراللرنی اوز قولیگه کیرتگن مخالفتچی لر آسمانگه قره ب اوق اتماقده.مین اطرافیده بیر نیجه موترلرنی کوریپمن، نمایشچی لر بیر نیچه پلیس موترلرینی آغده ریب ، اولرگه اوت قویشگن،اولر کوزم نینگ آلدیده یانماقده لر ، مین حاضر آق رنگلی پلیس موترینی یریم آغده رلگن حالده یانیب یاتگنی و اوندن قاره توتون چیقه یاتگنیگه گواه بولیبمن.مخالفتچی لر شهر مرکزیگه مارش قیله یاتگنی کورنهدی.بعضی نمایشچیلر نینگ ایتیشلریچه ،اولر جمهور رئیس سرایگه یول آلیشگن و جمهور رئیس باکیوف نینگ استعفا سینی طلب قیلیشماقچی.مخالفت رهبرلرسیز قالگن کورینه دی ،"دیدی فرانس-پرس مخبری.
"کوچ قوللهمنگ"
امریکا، روسیه، و بیرلشگن مللت لر تامانلری کوچ ایشلهتیشدن تیلیشگه چقیرگن.
بیرلشگن مللت لر تشکیلاتی باش کاتبی پان کی مون مذاکره لرنی باشلش حقیده آگاه لنتیرگن.جمهور رئیس باکیوف حاضرگه قدر واقعه لر یوزه سیدن هیچ قندی بیانات بیرمهگن.
قرغیز پارلمان نینگ انسان حقلری بویچه وکیلی تورسون بیک اکونینگ بی بی سی گه ایتیشچه ، او حکومت اویگه کیریشگه موافق بولگن و بنا ایچکره سیده مجلس اوتکزه یاتگن کوچ تزیم لری رهبرلری، جمله دن ، جمهور رئیس نینگ اوکه سی جانبیش باکیوف بیلن ملاقات آلیب باریشگه اورینگن.
اما تورسون بیک اکونینگ ایتیشچه ، اونی بنا دن کوچ بیلن چیقاریشگن.
او برچه مخالفت رهبرلری حبسگه آلینگنی و نمایشچی لرنی باشقره دیگن ایتکجی لر یوقلیگینی ایتگن .
سه شنبه کونی تلاس ده گی زوروانلیک لر آرتیدن ناراضی لیکلر پایتخت بیشکیک و قرغیزستان نینگ باشقه منطقه لریگه یایلگن.
مخالفت منبع لرنینگ بیلدریشچه، مملکت جنوبیده گی نارین شهریده 5 مینگگه یقین نمایشچیلر محلی حاکمیت بنا سینی باسیب آلگن و حاکم بیلن قدرتنی تابشریش یوزه سیدن مذاکره لر آلیب بارماقده.
گواه لرگه کوره، بیشکیک ده یوزلب یاش ییکیت لر پلیس خادم لرینی کلتکلشگن و موترلرنی یاقیب یوبارشگنلر.
نمایشچی لر گاز و برق قوتی نرخ لرنینگ آشیرلیشی و مخالفت رهبرلر نینگ حبس گه آلنیشیگه قرشی ناراضی لیک بیلدریشماقده.
اولر جمهور رئیس قورمان بیک باکیوف نینگ استعفا سینی طلب قیلشگن.
قرغیزستان باش وزیری دانیارحسینوف نمایشچیلرنی "باندیتلر" ، دیب ایتگن.
او تلاس ده گی زوروانلیک لر چاغیده 80 دن آرتیق پلیس خادملرنینگ یاره لنگنینی معلوم قیلگن.
"اولر قندی قیلیب مخالفت بوله دی ؟ اولر باندیتلر ، خلاص "، دیب ایتگن باش وزیر.
بیشکیک ده گی امریکا ایلچی خانه سی قرغیزستان ده گی وضعیت دن خواطرده ایکنینی ایتگن.
روسیه قرغیز حکومتنی نمایشچی لرگه قره ته کوچ ایشلتمسلیککه چقیرگن.
انترفاکس خبر آژانسی روسیه تشقی ایشلر وزیری نینگ اورین باسری گیریگوری کاراس نینگ "برچه کیلشموچیلیک قرغیرستانده گی موجود دیموکراتیک قاعده لر دایره سیده ایچلیشی کیرک"دیگن سوزلریدن اقتباس کیلتیرهدی .
قزاقستانده بولگن بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی باش کاتبی پان کی مون برچه تامان لرنی باسیق لیک و مذاکره لر آلیب باریشگه چقیرگن.
حبس گه آلیشلر
تونده کمیده ایککی ، ایرم خبرلرگه کوره ،اون نفر مخالفت رهبرلری حبسگه آلینگن.
قرغیز مخصوص کوچلری مخالفت رهبری و جمهور رئیس لیککه سابق نامزد المزلبک اتمبایوف نینگ اوینی ظبط ایتگن.
باشقه بیر مخالفت رهبری تیمر ساریوف ایسه چهارشنبه کونی ایرتهلب مسکودن اوچیب کیلگن پیت بیشکیک هوا قونلاغه سیده حبس گه آلینگن.
اوش ولایتی نینگ سابق حاکمی و 2005 ییلی ده گی "لاله انقلابی" ایتکچیلریدن انور اتیق وف نینگ هم حبسگه آلنگنی ایتلماقده.بیرنیچه ژورنالیست هجومگه اوچره گن.
مخالفت چهارشنبه کونیگی ریجه لنگن ییرک نمایشلرنی اوتکزیشنی بیلدرگن.خبرلرگه کوره، سه شنبه کونی زوروانلیکلرگه صحنه بولگن تلاس منطقه سیده حاکمیت مخالفت طرفدارلری قولیده قالماقده.ترتیب سیزلیکلر سونگی آیلرده مخالفت و حکومت اورته سیده گی کیسکین لیک نینگ کوچیشی منظره سیده یوز بیرماقده.
آخرگی هفته لرده حکومت مستقل مطبوعاتگه هجوملرنی کوچیترگن، بیرنیچه انترنت نشریه لر یاپیب قویلگندی.
جمهور رئیس باکیوف نینگ حکومتده یوقاری لوازمگه تعین لنگن اوغلی مکسیم باکیوف نینگ رولی باره سیده هم ناراضی لیک لر کوچیگن.
جمهور رئیس باکیوف بوندن بیش ییل مقدم یوز بیرگن عاموی نمایش لر نتیجه سیده حاکمیتگه کیلگن ایدی.
او اداری فساد گه قرشی کورش و دیموکراتیک اصلاحاتلر اوتکزیشگه وعده بیرگن.
اما تنقید چی لر باشقروی اونینگ آستیده، قرغیزستانده یککه حاکملیک توزومی قرار تاپگنینی ایتشهدی.


text:
ایران اعتراضلاری آمئریکا سانکسییالارینین سایینین آرتماسی ایله نتیجهلنهجک.
بو سؤزلری واشینگتون «گولف» آنالیتیک مرکزینین پروفسورو تئودور کاراسیک ایراندا باش وئرهن ایغتیشاشلار حاقدا آخار. آذ-آ دانیشارکهن دئییب.
«ایرانداکی ایغتیشاشلار ایشسیزلیک ده داخیل اولماقلا بیر چوخ فرقلی فاکتورا اساسلانیر. همچینین ناراضیلیقلارین آرادان قالدیریلماسی اوچون ایالتلرده یئرلی مأمورلار طرفیندن گؤستریلهن اعتیناسیزلیق دا بو فاکتا چوخ بؤیوک تأثیر گؤستردی.
مشهد شهرینده باشلایان اعتراض اؤلکه داخیلینده سرعتله یاییلدی، شهرلرده اولدوغو کیمی ایالتلرده ده عینی آکتیولیکده باش قالدیردی.
اعتراضچیلار کؤمک اوچون کیمهسه مراجعت ائتمیر. اونلار خامنه ای رژیمینین و سپاه، اطلاعات، بسیج کیمی ایران تهلوکهسیزلیک قوهلرینین اوستونلوک تشکیل ائتدیی اقتصادی مودلی دئویرمک ایستییرلر. روحانی حکومتی و سپاه وضعیته نظارتی برپا ائدیر، اما ایرانین بوندان سونرا گئده جه یی یول اولدوقجا واجیبدیر. آمئریکا و عرب بیرلیینین اعتراضچیلارا وئردیی دستک سون نتیجه اولاراق یئنی سانکسییالارا گتیریب چیخاراجاق، - کاراسیک بیلدیریب.


text:
یئددینجى درس
اوزلاشما ایلگیسی (3)
مۆرکب خبرلر:
دیلیمیزده خبرلر ساده و یا مۆرکب اولار. خبر سؤزدن عیبارت اولاندا، یوخاریدا گؤردۆیۆمۆز کیمى، مۆبتدا ایله اوزلاشار. آنجاق مۆرکب خبرلرده وضعیت باشقا جور اولور. مۆرکب خبرلر ایکى و یا داها آرتیق کلمهدن عیبارت اولور. مۆبتدا ایله اوزلاشماق مسئلهسینده بو خبرلرین هامیسى عئینى درجهده فعالیت گؤسترمیرلر، بو حالدا خبرى تشکیل ائدن کلمهلرى ایکى یئره آییرماق اولار.
1. مۆبتدا ایله نحوى علاقه ساخلامایان، اونونلا اوزلاشمایانلار.
2. مۆبتدا ا ایله نحوى علاقه ساخلایان، اونونلا اوزلاشانلار.
مۆرکب خبرلرین ترکیب حیصه لرى ایکى بؤلۆمدن عیبارت اولور. مۆرکب خبرین اولینده اولان بیر و یا نئچه کلمه مۆبتدا ایله اوزلاشماز و دَییشیلمز، بونلارا مۆرکب خبرین ایسمى حیصهسى دئمک اولار. آنجاق مۆرکب خبرین سون حیصهسى مۆبتدا ایله اوزلاشار، لاکین ایسمى بؤلۆمۆ، مۆختلیف نیطق حیصهلریندن اولا بیلرسه ده، مۆبتدا ایله، شخص و کمیته گؤره، اوزلاشماز. مثلا: من مکتب مۆدۆرۆیم، سن مکتب مۆدۆرۆسن، او مکتب مۆدۆرۆدۆر، بیز مکتب مۆدۆرۆیۆک، سیز مکتب مۆدۆرۆسۆز، اونلار مکتب مۆدۆرۆدۆرلر.
دئمک مۆرکب خبرین فعل بؤلۆمۆ، یوخاریدا گؤردۆیۆمۆز کیمى، شخص و کمیته گؤره اوزلاشایر، آنجاق خبرین ایسمى بؤلۆمۆ "مکتب" دَییشیلمیر.


text:
ییرمیآلتینجی درس
فعل اولمایان نیطق حیصهلریله ایداره
2. صیفتلرله ایداره
ایسیملر کیمى، صیفتلر ده ایسیملرى دؤرد حالدا (یییهلیک، یؤنلۆک، یئرلیک، چیخیشلیق) ایداره ائده بیلیرلر. بو حالدا صیفتلر تامامیله ایسیملهشیر.
الف. یییهلیک حالین صیفتله ایدارهسینه عایید:
بورادا اۆچۆنجۆ نوع تعیینى سؤزبیرلشمهسى یارانیر:
"آذربایجاندا داغلارین ان اوجاسى ساوالاندیر."
بو جۆملهده یییهلیک حالدا اولان "داغلارین" سؤزۆ منسوبیت شکیلچیسى آلاراق ایسیملشمیش "اوجا" صیفتى واسیطهسیله ایداره اولونوبدور.
صیفتلرین بئله ایسیملشمهسى یؤنلۆک، یئرلیک و چیخیشلیق حاللارى ایداره ائدرکن اولمور، چۆنکی بورادا صیفت اؤز خصوصیتینى ایتیرمیر، یعنى بورادا ایداره ائتمک صیفتلرین اؤز خصوصیتلریندن دوغور. بونا گؤره ده، یییهلیک حالا نیسبت بو اۆچ حالین صیفتلرله ایداره اولونماسینا داها چوخ راست گلیریک.
ب. یؤنلۆک حالین صیفتله ایدارهسینه عایید:
"بو منیم آرزیما داها یاخیندیر."
ج. یئرلیک حالین صیفتله ایدارهسینه عایید:
"بۆتۆن اؤلکهده مشهوردور."
د. چیخیشلیق حالین صیفتله ایدارهسینه عایید:
"گۆنشدن اوجادیر اونون بایراغى."
"بو شکیل، او شکیلدن داها گؤزلدیر، داها جانلیدیر."
گؤرۆندۆیۆ کیمى بۆتۆن ایداره ائدن صیفتلر خبر اولور.
معاصیر دیلیمیزده چیخیشلیق حالدا ایسمى صیفتین ایداره ائتمهسى چوخ یایغیندیر. بو بیرلشمهلرده داها چوخ مۆقاییسه مضمونو واردیر.


text:
تخمینا یاریم ساعات اول ایستانبولون بئشیکتاش سمتینده "وُودافون آرئنا" یاخینلیغیندا گوجلو پارتلاییش باش وئریب.
آخار.آذ خبر وئریر کی، حادیثه نتیجه سینده 20-دن چوخ اینسان یارالانیب.
قئید ائدن کی، پارتلاییشدان اؤنجه آدی چکیلن آرئنادا "بئشیکداش" و "بورساسپور" کوماندالاری تورکییه فوتبول لیقاسی چرچیوه سینده قارشیلاشیبلار.
01:30 "الچزیره" ایستانبول داکی پارتلاییشدا ان آزی 15 نفرین شهید اولدوغونو بیلدیریب.
****
ایستانبولدا باش وئرن تئررور آکتی نتیجه سینده اؤلنلرین سایی 38 نفره چاتیب.
بو باره ده تورکییه داخیلی ایشلر ناظیرلی یی معلومات وئریب.
اؤلنلرین 30 نفری پولیس امکداشی دیر.


text:
اشرف غنی: شخصا اهالی شکایتی نی تینگله یمن واونی حل ایتیشیم ممکن
افغانستان جمهور رئیسی محمد اشرف غنی بوگون ملی مجلس نینگ بیشینچی ییلی نینگ رسمن ایشی باشله نیش کونینی آچلیش مراسیمده سوزگه چیقیب اهالی شکایتی نی توغریدن- توغری، عاموی خبرواسطه لری آرقه لی تینگلب واوقیشینی تیلگه آلدی. اوبرچه معمالرنی حل ایتیش اوچون سعی وحرکت قیلیشینی معلوم قیلیب اما بونگه زمان طلب قیلیشنی بیلدیردی. افغانستان ملی مجلسی ییلیده ایکی مرته 45کونلیک تعطیلاتگه چیقه دی. بوندن مقصد ملی مجلس اعضالری آوازبیرگن کیشی لرقیین چیلیک لرینی ایشیتیب واولرگه اوزقیلگن ایشلرینی گزارش بیره دیلر. غنی جنابلری گه کوره خلق ایش طلب قیلیب وملی بیردملیک حکومتی بوخصوصده کیره کلی چاره وتدبیرنظرده توتیب عملی ایش تیزآره ده باشله نیشینی ممکن. غنی جنابلری ملی بیرلیک حکومتی چوکاتیده عیاللرویاشلر حضوری بولیشینی مهم دیب وبوایش عملی افاده سینی تاپیش اوچون تشقی ایشلروزیرلیگیدن باشلنگن لیگی نی معلوم قیلدی. افغانستان جمهور رئیسی اوتگن ییللرده بومملکتدن باشه دنیاگه بیریلگن تصویرنی اوزگرگنینی ایتیب افغانستان اسلامی مملکت لرومنطقه مرکزیگه ایلنگنینی تاکیدله دی. لاجورد یولی وپاکستان، چین بیلن تجاری علاقه لر رواجلنه یاتگنیگه اشاره قیلدی. شونینگ دیک سووتیزیمی نینگ باشقریش لایحه سی عملگه آشیشی اوچون دنیا مملکت لری تاماندن بیرمیلیارد دالریاردم بیریلیشی وعده بیریلگنی باره سیده خبربیردی. غنی جنابلری رواجلنگن اقتصاد اوچون کیچکینه لایحه لرنی رواجلنگن ییریک برنامه لرگه ایله نیشی ممکن دیدی. او القاعده ترماغی داعش گه اوزگریشینی اسلام دنیاسی اوچون ییریک سلبی حرکت دیب تیلگه آلدی. وهربیردولت قوله شی باشقه دولت لرنی هم تهدیدسالیشی ممکن لیگی نی تیلگه آلدی.


text:
مسکوا هئچ واخت بالتیکیانینی گوجله ساخلاماغا چالیشماییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ایسوئچ مطبوعاتینا آچیقلاماسیندا روسییا خاریجی ایشلر ناظری سرگی لاوروو سؤیلهییب.
«اس اس ار ای سوقوط ائدنده اونلار اؤز رفرندوملارینی کئچیردیلر و صولحله بیزدن آیریلدیلار. هئچ کیم اونلاری تهدید ائتمهدی. اورادا بیر سیرا حادثهلر اولدو، اؤزللیکله، ویلنوسدهکی تله مرکزده. اورادا هئچ کیمه هجوم اولونماییب، سادهجه تله مرکز امر اساسیندا مدافعه اولونوب. اس اس ار ای بالتیکیانینی زورلا ساخلاماقدان اؤترو هئچ بیر آددیم آتماییب. لاکین بونا گؤره هئچ بیر میننتدارلیق ائدیلمهییب. اونلار حتی بیزدن سسری-نین ووردوغو زرره گؤره کومپئنساسییا دا ایستهییبلر. سسری-نین اونلاری ایستیسمار ائتدیینی بیلدیریرلر. بونو یقین کی، بیزیم بو اراضیلرده صنایع یاراتدیغیمیزا، اقتصادیاتی مواسیرلشدیردییمیزه گؤره ائدیرلر. بورانی ایداره ائدنلر دوزلمز پسیخیکا ساهیبلریدیرلر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
روسییانین ۵-جی نسیل ت-۵۰ (پاک فا) قیریجیسی حربی گمیلری ده محو ائده بیلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده روسییانین «ایزوستییا» قزئتی یازیب. نشرین ادعاسینا گؤره، طیارهنین سلاح آرسنالینا معاصر ۱۰-جو-۳۵وی تاکتیکی راکتی علاوه اولونوب.
«بو راکت دسانت کاترلریندن طیارهداشییان گمیلره قدر، بوتون دنیز هدفلرینی، ائلجه ده یئروستو اوبیکتلری محو ائتمک ایمکانینا مالیکدیر. محض بو فونکسییاسینا گؤره راکته "گمی قاتلی" آدی وئریلیب. ۱۰-جو-۳۵وی ت-۵۰-نی تکجه قیریجی دئییل، هم ده چوخ فونکسییالی حربی ماشینا چئویریر»، - نشر حربی منبعلره ایستینادلا وورغولاییب.
قید ائدک کی، ۵-جی نسیل ت-۵۰ طیارهلری سو-۲۷-لری عوض ائتمک اوچون یارادیلیب. ۲۰۲۰-جی ایله کیمی روسییا اوردوسونا ۵۵ عدد ت-۵۰ وئریلجیی گؤزلنیلیر.


text:
ارمنیستان باش ناظر نیکول پاشینیان قاگیک چاروکیانا پارلامئنته گیرمهیه مانعه یاراتمایاجاغینا سؤز وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی «قراپاراک» قزئتی یاییب.
«طرفلر آراسینداکی راضیلاشمایا اساساً، چاروکیانا قارشی هئچ بیر سیاسی تعقیب، تضییق اولمایاجاق. بو هم ده پاشینیانین چاروکیان بلوکونو آنا موخالیفت ائدجیی، دیگر سیاسی قوهلرین ۳-جو و ۴-جو یئرلری توتاجاغی دئمکدیر»، – دئیه قزئت بیلدیریب.
قید ائدک کی، چاروکیان بلوکو رسپوبلیکاچیلار پارتییاسینین پارلامنتین بوراخیلماسینی انگللهیهن دییشیکلیین حاضرلانماسی و قبولوندا آکتیو ایشتیراکی ایله دقت چکمیشدی. بونا گؤره ده پاشینیان چاروکیان بلوکونون اساس پارتییاسی – چیچکلنهن ارمنیستاندان حکومتده تمثیل اولونان ناظرلری و قوبرناتورلاری ایستعفایا گؤندرمیشدی. بونون آردینجا ایسه پاشینیان چاروکیانلا سئچکیلرین بو ایل دکابردا کئچیریلمهسی اوچون راضیلیق الده ائده بیلدی.


text:
تورکییه یاخین شرقین ان گوجلو و ان اؤنملی اؤلکهسیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری ایسرایل خصوصی خیدمت اورگانی «ناتیو»این کئچمیش رهبری یاکوو کدمی دئییب. کشفیاتچی قید ائدیب کی، تورکییه گلهجکده ده بئله گوجلو اولاراق قالاجاق:
«بونو خصوصی اولاراق وورغولاماق ایستییرم: تورکییه و ایران یاخین شرقین ان گوجلو دؤولتلریدیر. تورکییه ایله هم سیاسی، هم ده حربی ساحهلرده نورمال علاقهلریمیز وار. ایرانلا علاقهلریمیز یوخدور. ایراندا حاضیرکی اقتدار اولدوغو مدتده مناسیبتلریمیزین یارانماسی دا ممکونسوز گؤرونور. بونو اونوتمامالیییق. گلهجکده یاخین شرقده ۳ اؤلکه - روسییا، ایران و تورکییه اؤنملی رول اوینایاجاق».


text:
قوندارما جنوبی اوسئتییانین واحید اوسئتییا پارتییاسی آناتولی بیبیلووون پرئزیدئنتلییه نامیزدلیینی ایرلی سوروب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بیبیلووون نامیزدلیگی پارتییانین قورولتاییندا معین ائدیلیب. بوندان سونرا اؤز ترفدارلاری قارشیسیندا چیخیش ائدن بیبیلوو جنوبی اوسئتییانی روسییایا بیرلشدیرجه یینی آچیقلاییب:
«ایکی اوسئتییا، سؤزسوز کی، بیرلشهجک. بیز گوجلو اوسئتییا یاراتمالیییق».
قئید ائدک کی، بیبیلوو قوندارما رئژیمین پارلامئنتینین صدریدیر. اونونلا برابر قوندارما رئژیم رهبرلیینه جنوبی اوسئتییانین ائکس-لیدئرلری اولان لئونید تیبیلوو و ائدوارد کوکویتی دا نامیزدلیکلرینی ایرلی سورمک فیکرینددیرلر.
جنوبی اوسئتییا گورجوستان اراضیسیدیر. ۲۰۰۸-جی ایلده بو اراضی روسییانین آکتیو ایشتیراکی ایله تیفلیسین نظارتیندن چیخیب. موسکوا آوگوست محاربهسینده بیر نئچه گون سونرا قوندارما رئژیمین موستقیللیینی تانیییب.


text:
«ایسپیسکس» و «تسلا»نین یارادیجیسی ایلون ماسک صونعی اینتلکتین اینسانلیغین ان بؤیوک تهلوکسی اولدوغونو بیلدیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «فورتونا» ژورنالی اینفورماسییا یاییب.
«صونعی اینتلکت ساحهسینده ان قاباقجیل تخنولوگییالارا چیخیشیم وار. دوشونورم کی، جمعیتین ناراحاتلیغی اوچون اساسلی سببلر مؤوجوددور. صونعی اینتلکت سیستملری ساختا اینفورماسییا یاراتماق و اونون تبلیغاتینی آپارماق ایمکانلارینا مالیکدیر. روبوتلار ساختا اینفورماسییا یاراتماق، پرس-رلیزلر یایماق، اینفورماسییالاری مانیپولیاسییا ائتمکله محاربه باشلاماسینا سبب اولا بیلر».
ایلون ماسک تهلوکنین صونعی اینتلکت سیستملرینین اینترنت شبکهسینده تطبیقی ایله داها تهلوکلی کاراکتر آلدیغینی بیلدیریب.


text:
ساواش تکنولوژیسنده لیزر دؤنمی باشلاییر
شیرکت ایندییه قدر هاوا گوجلرینه 60 کیلوواتلیق لیزر وئردی
آمریکا ساواش تکنولوژیسنده لیزره گئچیر.
آمریکا هاوا گوجلری، ساواش اوچاقلارینا لیزر سلاحلاری علاوه اولونماسی اوچون اؤزل بیر شیرکت ایله 26 میلیون دلارلیق آنلاشما ایمضالادی.
سیانبیسی کانالینین خبرینه گؤره، شیرکت ایندییه قدر هاوا گوجلرینه 60 کیلوواتلیق لیزر وئردی.
ایمضالانان آنلاشمایا اساساً، 2021.جی ایله قدر ساواش اوچاقلارینین لیزر سیستمی ایله تجهیز ائدیلمهسی اوچون داها کیچیک سیستملر گلیشدیریلهجک، لیزر سلاحلاری ساواش اوچاقلارینین ساوونما ایمکانلارینی آرتیراجاق، آتیلان موشکلر هاوادا یوخ ائدیلهجک.
آمریکا حربی هاوا گوجلری، هفتهنین اولینده ده بیر باشقا شیرکتله، اینسانسیز هاوا آراجلارینا لیزر سلاحی یئرلشدیریلمهسی اوچون 9 میلیون دلارلیق آنلاشما ایمضالامیشدی.


text:
ناسیونالیزمین اساس جهتلری بونلاردیر:
۱- اینسانلارین کیملیکلریندن باشقا، میللی کیمیلیینه وارلیغینا اینانماق میللی کیملیگی سئومک ، اونو قورونما و اینکیشافینا چالیشماق.
ناسیونالیزمین بو جهتی ائله اؤنملیدیر کی ، میللی کیملیک عنصورلری تهلوکهیه دوشدویو زامان ، اونلاری قورویوب ساخلاماق بؤیوک ایدئیالارا چئوریلیر. اؤزللیکله شووینیزیم و یئنی استعمار نتیجهسینده یارانان کیملیک بحرانی ، میللی حرکاتلارین یارانماسینا و بو حرکاتلارین اساس شعارینا (دیسکوورسی) چئوریلیر. مثلاً گونئی آذربایجاندا تورک کیملیگی تهلوکهیه دوشدویو اوچون ، میللی حرکاتین ایلک ایللرده اساس شعاری تورکچولوک اولوب. گونئی آذربایجان ناسیونالیزمی او ایللرده ، گونئی آذربایجان تورکچولویو و یا قیساجا تورکچولوک آدلانیردی. اونا گؤره کی ، میللی کیملیک ، ناسیونالیزمین دایاندیغی یاتاق و تمل داشیدیر.
۲- میللی دؤولتچیلیک (نشنال آوتونومی، سووریگنتی)
باشقا میللتلرین استعماری و حاکمیتی آلتیندان قورتولماق ، باشقالارین تجاووزلری اؤنونده اؤز دؤولتین (میللتین، تورپاغین و حاکمیتین) قورماق، ناسیونالیزمین ایکینجی طرفیدیر. دؤولت میللت ایدیالوگییاسی اولان ناسیونالیزمین بو جهتی « هر میللتین اؤزونون دؤولتی اولماسی»دیر.
ناسیونالیزمین بو طرفی، بیز و باشقالارینین حاکمیت باخیمیندان موناسیبتین گؤستریر. ناسیونالیزم ، حاکم-محکوم موناسیبتینین بیز و باشقا میللتلر آراسیندان قالدیرماق دئمکدیر. حقوقی باخیمیندان بو «اؤز میللی مقدراتینی بللی ائتمک» حاقینین ، خاریجی جهتیدیر. گونئی آذربایجان میللی حرکاتیندا ، ناسیونالیزمین بو طرفی حاقدا تارتیشمالار چوخ اولوب ( ایستیقلالچی-فدرالچی تارتیشمالاری ). وورغولاماق گرکلیدیر کی ، فدرالیزیم و ایستیقلال هر ایکیسی ناسیونالیزمین بو جهتینی گئرچکلشدیریر ، البته اصل فدرالیزیم و ایستیقلال اولارسا.
۳- میللت حاکمیتی (دموکراسی)
ناسونالیزمین اوچونجو جهتی بیر شخص ، طبقه (کسیم) و انحصارچی بیر پارتییا قارشیسیندا ، میللتین حاکمیتیدیر. حاکمیتین قایناغی میللتدیر. دموکراتییا میللتچیلیین ایستک لریندن بیریدیر. ناسیونالیزمین بو یانینا دقت ائتمهیهنلر، فاشیزمه وارار و باشقا دیرلری نظرده آلمادان ، ابزار (آیقیت) کیمی ایستیفاده ائدرلر پوپیلیزمه ایلیشیرلر. ناسیونالیزمین بو جهتی ، اصلینده « اؤز میللی موقددراتینی تعیین ائتمه حاققی» نین ایچری جهتیدیر. بیر سؤزله ، میللتچیلیک ، دئموکراتییا اولمادان کامیل دئییل. آنجاق بو مسئله ، دموکراتییانی مصادیره ائتمک دئییل. یالنیز ، دموکراتییا ناسیونالیزمین بو جهتی ایله اورتوشور.
یوروش مهرعلی بیگلو


text:
بو گون آذربایجاندا میللی کینو گونودور.
کولت. آذ خاتیرلادیر کی، آذربایجان کینو صنعتینین تاریخی ۱۸۹۸-جی ایل ایونون ۲۱-دن باشلاییر. ۱۹۱۵-جی ایلده چکیلیشینه باشلانیلان ایبراهیم بی موسابیووون «نئفت و میلیونلار سلطنتینده» رومانی اساسیندا ائینیادلی بدیعی فیلم ایلک فیلمیمیز اولوب.
۱۹۱۶-جی ایلده باکیدا اوزییر جاجی بیووون «آرشین مال آلان» اوپراسی اساسیندا ایسه ایلک آذربایجان کینوکومدییاسی چکیلیب. «سمت کولیی» (۱۹۷۳) فیلمی آذربایجان کینوسونون تاریخینده خاریجی اؤلکه ایستودییاسی ایله بیرگه یارادیلان ایلک اثردیر. «علاقه» آدلی ایلک فانتاستیک فیلمیمیز ۱۹۸۹-جو ایلده لنته آلینیب.
«آتلاری یهرلیین»، «ایشارهنی دنیزدن گؤزلیین»، «نسیمی»، «نظامی»، «بابک»، «دده قورقود» تاریخی مؤضوعلو، «بیر قالانین سیری»، «سحیرلی خالات»، «غریب جینلر دیاریندا»، «من ماهنی قوشورام»، «قالادان تاپیلان موجرو» ایسه اوشاقلار اوچون نظرده توتولموش فیلملریمیزدندیر.
قید ائدک کی، میللی کینو گونو عموم میللی لیدر حیدر علیئوین ۱۸ دکابر ۲۰۰۰-جی ایل تاریخلی سرانجامی ایله هر ایل آوگوستون ۲-ده قید اولونور.


text:
ائرمنی متخصصلر مئتسامور آئس- ترک ائدیرلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بئین الخالق تشکیلاتلارین مئتسامور آئس بارهدهکی ریلری و ایستانسییانین فعالیتینین دایاندیریلماسی بارهده چاغیریشلاریندان سونرا ایرانین بوشهر شهرینه ایشلهمک اوچون گئدن ائرمنی متخصصلرین سایی آرتیب.
تکجه سون ایکی آی عرضیده ۱۷ نفر موتخصصیسین مئتسامور آئس ترک ائتدیی بیلدیریلیر.
خاریجی اؤلکهلره موهاجیره ت ائدن متخصصلر بونو هم ایستانسییادا هر آن فلاکتین باش وئرمه احتیمالی، هم ده سیزمالار نتیجهسینده بؤلگهنین ائکولوژی جهتدن چیرکلهنمهسی ایله علاقهلهندیریرلر.
قئید ائدک کی، مئتسامور آئس ۱۱ باللیق زلزله ریسکی اولان زونادا یئرله شیر. آئس-این اطرافیندا ۵ تئکتونیک قیریلما مؤوجوددور کی، اونلاردان دا بیری ایستانسییادان جمعی ۵۰۰ مئتر آرالیدا یئرله شیر. ۱۹۸۸-جی ایلده حاماملی شهرینده (ائرمنی لر طرفیندن دییشدیریلمیش آدی ایسپیتاک) باش وئرمیش زلزله بو ایستانسییانین فعالیتینین رئگیون اوچون بؤیوک تهلوکه یاراتدیغینی عیانی شکیلده تصدیق ائدیر.


text:
آوروپانین اساس اؤلکه لرینده آوروپا بیرلییی طرفدارلارینین سایی آرتیر.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بو نتیجه "سپوتنیک" آگئنت لییی نین کئچیردیی سورغودان سونرا الده اولونوب.
سورغو کئچیریلدیی اؤلکه لرده اهالینین بؤیوک بیر قیسمی آوروپا بیرلییندن چیخماقلا باغلی رئفئراندوم کئچیریلمسی نین طرف داری اولدوغونو بیلدیریب. خصوصی ایله، ایتالیا اهالیسینین بؤیوک بیر قیسمی (53%ی) رئفئراندوم ایستدیکلرینی بیان ائدیب. اونلاردان سونراکی یئرلری فرانسا (47%)، آلمانیا (43%)، اسپانیا (39%) و پولشا (38%) توتوب. بونونلا دا سون 5 ایل عرضینده رئفئراندوم طرفدارلارینین سایی اسپانیا ایله پولشادا 5% ایتالیا دا ایسه 7% آرتیب.


text:
تورکیه نینگ هیداوچیسیز تانکی وظیفه اوچون تیار
خوددی منه شوو تانک ایلغار تکنالوژیگه ایگه
تورکیه نینگ هیداوچیسیز تانکی (UKAP) وظیفه اجرا قیلیش گه تیار بیر وضعیتگه کیلتیریلدی.
تورکیه مدافعه صنایع سی شرکت لری, تورکیه جمهوریتی قوراللی کوچلری اوچون ایلغار تکنالوژی لر گه ایگه ینگی امکانیت لر یره تیب بیرماقده.
قاتمرجی لر نامیده گی بیر شرکت تامانیدن اویلب چیقاریلگن (UKAP), موفقیتلی بیر شکلده امتحاندن اوتیشی آرتیدن تورکیه قوراللی کوچلری تامانیدن استفاده ایتیلیشی ممکن بولگن بیر وضعیتگه کیلتیریلدی.
هیداوچیسیز بولگن اوشبو تانک ریموت کنترول بیلن اوزاقدن باشقریلماقده. شونده ی قیلیب اوشبو تانک دن اوروشده استفاده ایتیش ممکن.
قاتمرجی لر شرکتی اوشبو تانک نینگ خلق ارا بازار لر ده تنیتیلیشی اوچون سعی و حرکت ایتماقده.
فرانسه پایتختی پاریسده جون آیی نینگ 11 نچی و 15 نچی کون لریده بولیب اوته دیگن خلق ارا مدافعه و خوفسیزلیک کورگزمه سیده اشتراک ایته دیگن قاتمرجی لر, خوددی منه شوو ییر نینگ اوزیده اوشبو تانک نی تنیشتیره دی.


text:
اوتوزونجو درس
یاناشما ایلگیسی
تام یاناشما ایلگیسینده اولان سؤزلرین ده، یاناشما باخیمیندان یاخینلیق خصوصیتلرى فرقلهنیر. مثلا "یاخشى قلم" بیرلشمهسیله "بئش قلم" بیرلشمهسینده طرفلر آراسیندا یاناشما نیسبتى بیرینجیسینده داها چوخ و ایکینجیسینده آزدیر. بونا گؤره ده، بونلارى همجینس شکیلده یازدیقدا "یاخشى" سؤزۆ تابع اولدوغو سؤزله یاناشى یازیلیرسا، "بئش" سؤزۆ فاصیلهلى یازیلار: بئش یاخشى قلم. بو میثالدا "همن" عوضلیگینى آرتیرساق، اونون یاناشما ایلگیسینین داها ضعیف اولدوغوندان، تابع ائدن سؤزدن داها اوزاق اولاجاق: همن بئش یاخشى قلم.
دئمک یاناشان سؤزلرین یاناشما نیسبتى فرقلهنیر، آنجاق اونلارین هامیسینین ایلگیسى یاناشمادیر، اونا گؤره کى، بونلارین آراسینا یاناشما ایلگیسى اولمایان سؤزلر گیره بیلمز. اگر باشقا سؤز اورتایا گیرسه، معنا دولاشیقلیغى و دییشیکلیییه سبب اولار. مثلا یوخاریداکى میثالدا: "بئش همین یاخشى قلم" دئسک، غئیر طبیعى اولار.
یاناشما ایلگیسى دیلیمیزده عمومیتله اساس یئر توتور و اکثریتله تام یاناشما اولور.


text:
تورکان اورمولو
تورکان رضازاده اوصالو، تورکان اورمولو آذربایجانلی چاغداش شاعیر و یازیچی.
یاشاییش[دَییشدیر]
اورمولو تورکان ۱۳۶۴-نجی ایلده اورمو شهرینده دنیایا گلدی. متوسطه دورهسینی علوم انسانی رشته سینده قورتاراندان سوْنرا، ۱۳۸۲-نجی الده اورمونون آزاد دانشگاهیندا حقوق اوخودو. ۱۳۸۷-نجی ایلده لیسانس آلدی. ائله هامان ایلده ده آنکارا دانشگاهیندا حقوق بین الملل رشته سینده تحصیلینین دالیسین توتدو.
گونئیلی شاعیره، اورمیه و آنکارا اونیوئرسیتئتلرینین حوقوق و بئین الخالق حوقوق ماذونو تورکان اورمولودان بۇ گونه قەدر، ایکی شعر کیتابی ایشیق اوزو گؤروب. اونون گؤردوم و اؤزگه توز آدلی شعر کوللییاتی 2005 و 2012 ایللرینده اورمیه نین یاز نشرییاتی و باکینین قانون نشرییاتی طرفیندن چاپ اوْلوب. تورکان اورمولو یاخین زامانلاردا تورکیەده یاشایان بیر قروپ گونئیلی یازار و شاعیرله بیرلیکده ”بان” آدلی ”چاغداش گونئی آذربایجان ادبییاتی درگیسی” نی نشر ائدیرلر.


text:
بو گون آذربایجانین دا اؤز محصوللاری ایله قاتیلدیغی "Worldfood Moscow" بینلخالق ارزاق سرگیسی بو گون ایشه باشلاییب.
اقتصادیات ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، آذربایجانین اکسکلوزیو پارتنیور اولدوغو ۲۶-جی "Worldfood Moscow" بین الخالق ارزاق سرگیسی سنتیابرین ۱۴-دک داوام ائدجک. سرگیده دونیانین ۶۵ اؤلکهسیندن ۱۵۰۰-دن چوخ شیرکتین محصوللاری نوماییش اولوناجاق.
آذربایجان ایلک دفعه اولاراق "Worldfood Moscow" بین الخالق ارزاق سرگیسینین یئگانه اکسکلوزیو پارتنیورودور. سرگیده ۳۰-دان چوخ ایخراجاتچی آذربایجان شیرکتینین محصوللاری نؤوبتی دفعه واحد اؤلکه ایستندی ایله نوماییش اولوناجاق.
واحد آذربایجان ایستندینده یئرلی شیرکتلریمیزین ایستحصال ائتدیی میوه شیرهلری، طبیعی مینئرال سولار، شراب و ایسپیرتلی ایچکیلر، مئیوه-تروز، سود محصوللاری، چای، فیندیق، قنادی معمولاتلاری و کونسرولشدیریلمیش قیدا محصوللاری تقدیم ائدیلهجک.
قئید ائدک کی، سرگی زامانی زیارتچیلرین قیدیات زوناسیندا سرگینین پارتنیور اؤلکهسی - آذربایجان حاقیندا معلومات وئریلهجک، سرگییه دایر بوتون خبرلرده اؤلکهمیزین سرگینین اکسکلوزیو پارتنیور اؤلکهسی اولماسی دقته چاتدیریلاجاق.
خاطیرلاداق کی، پرزیدنت ایلهام علیئوین ۵ اوکتیابر ۲۰۱۶-جی ایل تاریخلی "مدی این آزربایجان" برندینین خاریجی بازارلاردا تبلیغینه دایر فرمانینا اویغون اولاراق، "Worldfood Moscow" بین الخالق ارزاق سرگیسینده آذربایجانین واحد اؤلکه ایستندینین تشکیلی خرجلری دؤولت طرفیندن قارشیلانیر.


text:
صمد وورغون
صمد وورغون (اصل آدی: صمد یوسیف اوْغلو وکیلوف) دوغوم ۲۱ مارس ۱۹۰۶، صلاحی (قازاخ) - اولوم ۱۷ مه ۱۹۵۶، باکی، آذربایجانلی شاعیردیر.
حیاتی[دَییشدیر]
1906-جي ايل مارسين 21-ده قازاخ رايونونون يوخاري ساحلي كندينده بگ نسلينه منسوب بير عايله ده آنادان اوْلموشدور. وكيل آغالي لار، سوْنرالار ايسه وكيلوولار آدلانان نسلين 300 ايلليك تاريخي معلومدور. شاعیرين آناسي دا همين نسيلدندير. وكيل آغالي لاردان چوْخ جورأتلي حربچي لر، ماعارفچي لر، حكيم لر، شاعیرلر يئتيشميشلر. شاعیرين آتاسي يوسف آغا كندده، عؤمرونون سوْن ايل لريني ايسه قازاخدا ياشاميشدير. او، چوْخ سخاوتلي اوْلدوغوندان اؤز وار-دؤلتيني الينده ساخلايا بيلمه ميش، يوخسوللاشميشدير.
بالاجا صمدين اوشاقليغي چوْخ آجيناجاقلي اوْلموشدور. 6 ياشي اوْلاندا آناسي محبوب خانيم 28 ياشيندا وفات ائدير. صمد آتاسي يوسف آغانين و آنا ننه سي عايشه خانيمين حمايه سينده ياشايير. عايشه خانيمين اري - شاعیرين باباسي مهدي خان آغا اؤز دؤرونده ائلينده، اوباسيندا كوهنسال لقبي ايله تانينان شاعیر ايدي. گؤركملي آذربايجان شاعیري، قاراباغ خاني ابراهيم خانين وزيري مولاّ پناه واقف (1719-1797) ده بۇ نسله منسوب اوْلموشدور.
شاعیر اوشاقليق ايل لريني دوغما كندينده كئچيرميش، ايلك تحصيليني كند مكتبينده آلميشدير. 1918-جي ايلده گؤركملي ادبيّاتشوناس و ماعارفچي «فريدون بگ كؤچرلي» قوْري موعلّم لر سمينارياسي نين آذربايجان شؤعبه سيني قازاخا كؤچدوررك قازاخ موعلّم لر سمينارياسيني تشكيل ائدير. سميناريا موترقّي بير ماعارف اوجاغي ايدي. بۇ مكتبه قبول اوْلونان كند اوشاقلاري آراسيندا صمد و مهدي خان وكيلوو قارداش لاري دا وار ايديلر. فريدون بگ كؤچرلي نين حيات يولداشي بادصبا خانيم وكيلووا (كؤچرلي) شاعیرين ياخين قوهومو ايدي.
سميناريادا او، ايلك شعرلريني قلمه آلير. بۇنلار خالق پوئزياسي فورماسيندان بيري اوْلان ليريك قوشمالار ايدي. يازديغي شعرلر سميناريانين ديوار قازتينده چيخيردي. سمينارياني بيتيرديكدن سوْنرا صمد وكيلوو آذربايجانين بير سيرا كند و رايون لاريندا، او جومله دن قازاخدا، قوبادا و گنجه ده آذربايجان ديلي و ادبيّاتيني تدريس ائتمگه باشلايير.
پوئزيا گئت-گئده شاعیرين بوءتون وارليغينا حاكم كسيلير. گنج شاعیر اؤز خالقيني، وطنيني، دوغما تورپاغي نين اسرار انگيز طبيعتيني سئوديگي اوءچون «وورغون» تخلّوصونو گؤتورور. او، اؤزو سوْنرالار بئله يازير:
عاشقم انسانا و طبيعته
اليم قلم توتوب يازاندان بري...
1956-جي ايلين مارس آييندا صمد وورغونون 50 ياشي تامام اولور. آذربايجان خالقي شاعیر يوبيلئيي نين كئچيريلمه سينه حاضيرلاشير. آذربايجانين رهبرليگي طرفيندن «آذربايجان خالق شاعیري» آدي تأسيس ائديلير و ايلك دفعه بۇ آدا صمد وورغون لايق گؤرونور. ماي آيي نين 12-ده اورا و بالِت تئاتريندا س.س.ر.اي- نين ادبي اجتماعيّتي نين و خارجي قوناق لارين اشتراكي ايله شاعیرين طنطنه لي يوبيلئي گئجه سي كئچيريلير. يوبيلئي طنطنه سيندن ايكي هفته سوْنرا 1956-جي ايل ماي آيي نين 27-ده، ساعات 19:30-دا شاعیرين گؤزلري ابدي يومولور. آمانسيز اؤلوم، شاعیرين حيات عشقيله چيرپينان اوءرگيني، ياراديجيليق آتشي ايله اودلانان قلبيني ابدي سوسدورور.
بو متن آلتداكي قايناقدا اوْلان اولو شاعیريميزين بيوقرافي نين بير پارچاسي ايدي. بۇ متني تام شكيلده اوخوماق اوءچون قايناق متنه موراجعه ائده بيلرسينيز.
قايناق: صمد وورغون، آذربايجان خالق شاعیري نين رسمي وب سايتي؛
www.samedvurgun.com
یارادیجیلغی[دَییشدیر]
بیر نمونه شعری شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
بولبول اوْلوب دوءشدوم باغا ناله چکدیم سولا، ساغا سسیم دوءشدو مین بوداغا سوسدو چمن، دیندی گوءلشن: شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
کؤنول وئردیم مین آخشاما پروانه تک یاندیم شامعا گؤزوندن یاش داما-داما شامع دا دیله گلدی بیردن: شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
مجلس لره دوءشدو یولوم گنجلیک اوْلدو ساغیم، سولوم دئدیم یاتیب راحات اولوم سوال قوپدو هر اوءرکدن: شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
توفنگ آلیب چیخدیم اووا دوغدو گوءنش، گوءلدو هاوا جئیران لاری قووا-قووا جاواب گلدی گوللـه لردن: شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
کنده گئتدیم، بیر آغ بیرچک قوجاقلادی منی گؤرجک او آغلادی بیر آنا تک دئدی: کاش کی، اؤلَیدیم من شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
غریبه دیر: اوءزو عارسیز شاختا قلبی ایلک باهارسیز عشقی سؤزو اعتبارسیز «دوستلاریم» دا دئییر بعضاً: شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
ویران کؤنلوم واراق-واراق اسدی خزان، دوءشدو یارپاق آنا وطن، آنا توْرپاق بیر آه چکدی سینه سیندن: شاعیر نه تئز قوجالدین سن!
پولاد سینه م، دؤز بۇ درده گوءنش باتماز ایلک سحرده انسان اوْغلو ابلیس لر ده باخیب منه دئییر قصداً: شاعیر، نه تئز قوجالدین سن!
قارتال اوْلوب قاناد آچدیم زامان لاری کئچیب آشدیم انسان لاردان اوزاقلاشدیم صدا گلدی یئرله گؤیدن


text:
موسیقی مجلیسی(علی آقاواحددن بیرشعر)
موسیقی مجلسینین طرفه علامتلری وار
گوش قیل گور نئجه جانسوز حکایتلری وار
موسیقی ذوقینه اول کس کی، دهگیلدیر واقف
بو بساطین نه بیلیر، کیم نه شرافتلری وار
تاری، بیهوده حساب ائتمه، اگر عارفسن
گورکی، مهرولر الیندن نه شکایتلری وار
اودا بیر زلفی سیه دلبرین آلودهسیدیر
که صداسیندا پریشانلیق اشارتلری وار
خوار، ظّن ائتمه، ساکین، موسیقی خادملرینی
اونلارین ذوقینه گیر، گور نه نزاکتلری وار
موسیقی غم داغیدیر، ذوق وئریر انسانه
درک قیلماز بونی اونلار کی، سفاهتلری وار
شاعرین، موسیقی خادملرینین، رسّامین
اینجه دقتله دوشون، گور، نه مهارتلری وار
موسیقی ذوقی هلاکولره، تاثیر ائتمیش
اوخو تاریخی، دوشون، گور نه روایتلری وار
بعضی نادان نه بیلیر موسیقی ذوقین، واحد!
چونکی جاهلدیلر، اولدوقجا جهالتلری وار


text:
بیز ارمنیلرین نیه اومید ائتدیینی بیلیریک. کولکتیو تهلوکسیزلیک مقاویلهسی تشکیلاتینا عضو اولماقلا، ارمنیستان دیگر اؤلکهلری اؤز تخریباتلارینین گیروونا چئویریر. اونلار بیلیرلر کی، اگر هئچ کیم سیتواسییایا مداخیله ائتمهسه، هئچ ۳ گون داوام گتیره بیلمهیهجکلر. ۲۰۱۶-جی ایلده آرتیق بو، باش وئریب. بیزی او واخت دایاندیرماسایدیلار، مقاومت آرتیق سیندیریلاجاقدی. دوشمنین ایللر عرضینده قوردوغو مدافعه خطینی ۴۰ دقیقهیه کئچدیک.
آپا-نین خبرینه گؤره، بو بارده «ریا نوووستی»یه مصاحیبهسینده آذربایجان مدافعه ناظری زاکیر حسنوو دئییب.
داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین نیظاملانماسی ایله باغلی سوالی جاوابلاندیران ناظر قید ائدیب کی، آذربایجان پروبلمین صولح یولو ایله حلینه صادقدیر: «لاکین بو او دئمک دئییل کی، دانیشیقلار سونسوزلوغا قدر داوام ائده بیلر. اونلار چوخ اوزاندی. دانیشیقلار نامینه دانیشیقلار بیزه لازیم دئییل. اطرافا دقت یئتیرین، بین الخالق قانونلار آرتیق ایشلمیر، هامی گوج عاملینه آرخالانیر. البته کی، بیز بونا رئاکسییا وئرملیییک».


text:
کیبریتی حئکایهلر و «قارا دوواق» کیتابی - یازان: حمید آرعیش
گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا کیبریتی حئکایهلرین یازیلیشی سادهجه بو نئچه ایل اؤنجهیه قاییدیر. 1378 – 1377 ایللرینده بو حاقدا ایلک مقالهنین نشری اومید زنجان نشریهسینده اولدو. او مقالهده بو نؤوع حئکایهلری قیسا شکیلده آچیقلادیقدان سونرا نئچه نمونه ده یازمیشدیم. هامان مقاله چیخدیقدان سونرا حؤرمتلی یازار کهریز میران کؤرپه تانری اثرینی چوخ آز فاصیلهده نشر ائتدی.
دونیا بیچیمینده بو نؤوع حئکایهلرین یارانماسی 1970 – جی ایللریندن سونرایا قاییدیر. آمئریکا و آوروپادا بیر نئچه یازیچی دونیادا ماشینیزم دئییلن چاغ و دؤورون خصوصیتلرینی گؤز اؤنونه آلاراق رومان و پووئستدن بیقمیش کیمی کیچیک حئکایهلر یازمایا ماراقلی اولموشلار. «مینی مالیزم» دئییلین بو حئکایهلرین باشدا گلن تمثیلچیلریندن بیری ریموند کارور (Raymond Carver) اولموشدور. او بیر اثرینده یازیر: «1960 ـ جی اون ایللییین اورتالاریندا آنلادیم کی؛ اوزون حئکایه ادبیاتی اثرلرین اوستونه هوشومو توپلایانماییرام.. بیر نئچه مدت اوزون اثرلری اوخوماقدا ماراقسیز اولدوغوم اوچون، او تیپده اثر یازیب یاراتماقدا دا مشکل واریم ایدی. زامان باخیمیندان تمرکز و دیقتیم اولدوقجا آزالمیشدی. ائله کی رومان یازیب یاراتماقدا اؤزومده هئچ بیر دؤزوم و حوصله اولدوغونو دویموردوم... بوگون شعر و حئکایه یازدیغیم بوندان آسیلیدیر». قیساجا ریموند بونو بیان ائتمک ایستهییر کی مدرنیزم حیاتدا یاشاماق رومان و اوزون حئکایهلری اوخوماغا بوش زامان قالماییبدیر. اؤیکو یا قیسا حئکایه داها اؤنملیدیر..
بو آرادا بو سون ایللرده بعضی یازیچیلار اؤیکولرینی داها قیساتماقدا و داها قیسا شکیلده یازماغا قرارلی گؤرونورلر. اونلارین قلمه آلدیقلاری حئکایهلر بیر نئچه سطردن چوخ اولماییر. بو نؤوع حئکایهلره فلاش فیکشن (Flash Fiction) دئییلیر. باشدا دئدییمیز کیمی گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا بو نؤوع حئکایهلری نئچه ایل بوندان اؤنجه «کیبریتی حئکایهلر» عنوانیندا آچیقلایاراق نمونه لرده وئرمیشدیک.
بو سون گونلرده «قارا دوواق» آدیندا بیر کیتاب حؤرمتلی قلمداش اوستاد ذیحقین واسیطهسیله الیمه چاتدی. کیتاب بیر نئچه ایل بوندان اؤنجه چاپ اولوبدور. (1386)دا... اؤیکو و کیبریتی حئکایهلردن یارانان بو کیتابین یازاری حؤرمتلی یازار قلمداش مرتضی مجدفر جنابلاری اولموشدور. بو کیتابا «بیر کلمهلی حئکایهلر!» عنوانلی باشلانیشدان سونرا 20 حئکایه داخیلدیر. باشلانیشدا حؤرمتلی یازار کیبریتی حئکایهلرین یارانماسینی دونیا حئکایه ادبیاتیندا آختارمیش و اونلارین یارانما ندهنلرینه قیسا شکیلده گؤز آتمیشدیر. اورایا داخیل اولان حئکایهلرین نئچهسی اؤیکو اولموش و قالانی کیبریتی حئکایهلر اولموشلار. یازار کیبریتی حئکایهلرینه بیر کلمهلی حئکایهلر عنوانینی وئرمیشدیر.. {بیر کلمه حئکایه اولارمی؟!!}.. حئکایهلرین موضوعلاری ایسه گون پروبلئملر و توپلومسال حادیثهلر و سوسیال حیاتیمیز حاققیندا یازیلمیشدیر. حئکایهلرین چوخو قدرت و چوخ گؤزهل بیچیمده یارانمیشدیر.. اؤرنک اولاراق بیر نمونهسینه باخاق:
ایت و اینسان
قاچماقدان یورولموشدو. آنجاق یئنه ده قاچیردی. قاچا – قاچا، دایانمادان، بیر داها دا دالیسینا باخدی. ایتلرین هورمک سسلری هله ده ائشیدیلیردی. دار – دودوک بیر کوچهیه چاتمیشدی. آنجاق ایتلرین هورومک سسلری یئنه ده ائشیدیلیردی. کوچهده کی قاپیلارین بیری آچیلدی:
- خانیم قیز نه اولوب دور؟! قورخما، گل ایچری.
او، ایچرییه کئچدی؛ کاش کی کئچمهیئیدی. ایتلر، اینسانلاری تکجه قاپارلار.
(ص 38) – قارا دوواق
مجدفر بو کیبریتی حئکایهسینده قیسا بیر زاماندا و نئچه جمله ایله چوخ ماهیر بیر یازار کیمی دئمک ایستهدیگینی دئییر و قورتاریر. آنجاق سون جملهده "کاش کی کئچمهیئیدی" جملهسینی باشقا شکیلده و ایفاده ایله اؤزو قضاوت ائتمهدن بیان ائتسهیدی داها ماراقلی اولوردو. او نتیجهنی اوخوجویا بوراخسایدی حئکایه داها گؤزهل و قصورسوز اولاردی... بو جور کیچیک نوقصانلاری نظره آلماساق اونون حئکایهلرینده یاوا و گرهکسیز جملهلرله راستلاشماق چتین و بعضا ایمکانسیز نظره گلیری. بو ایسه یازارین بو نؤوع حئکایهلری - کیبریتی حئکایهلرین - دریندن آنلادیغینی و بو نؤوع حئکایهلرده نئجه یازیلیشیندا اوستاد بیر یازار اولدوغونو وورغولاییر.
مجدفر حئکایهلرین کناریندا اونلارین فارسجا واریانتینی دا وئرمیشدیر. باش سؤزده یازدیغی کیمی اونلاری داها چوخ اوخوجوسو اولسون، داها چوخ تنقیدچیلرین نظرین قازانسین دئیه بو ایشه ال اتمیشدیر.. مجدفر حئکایهلرین اصلینی تورکجه اولدوغونو یازیر و خاطیرلادیرکی اونلاری سونرالار فارسجایا چئویریبدیر. آنجاق بعضی حئکایهلری اوخویاندا و اونلارین جمله قورولوشونا دیقت ائدهنده منه بعضا بونون تام ترسی گلیر..
مجدفرین بیر ایکی یازیسینا داها جیدی یاناشمالییام. بیرینه دیقت ائدهک:
«ان اوزاقلاردا قالمیش بیر پاییز آخشامی – آذر آیی
حسرت» هامان کیتاب ص 18
مجدفر بونو بیر کیبریتی حئکایه کیمی کیتابا داخیل ائدیبدیر. هئچ زامان بو بیر جمله و یا بونو بنزهر نئچه جملهلر «حئکایه» اولا بیلمزلر. بو سادهجه بیر ادبی جمله و یا چوخ گئنیش کؤنوللو باخساق بیر سربست شعر پارچاسی اولا بیلر. حئکایهنین ان کلاسیک آچیقلاماسیندا بئله حئکایه ده خاراکتئرین اولما گرهکلییی وورغولانیبدیر.. خاراکئترسیز بیر یازی حئکایه اولا بیلمز. دونیانین ان قیسا حئکایهسی بیر جمله اولاراق خاراکتئره صاحیبدیر. هابئله حئکایهده دیگر گرهکلی عنصورلردن بیری حادیثه، اولای و یا اتفاق"ین اولماغی دیر. چرچیوهلی و بینورهلی بیر حئکایهده حادیثه اولمالی و یا اولما احتمالینین دویومو گرهکلی دیر...
بو حئکایه عنصورلرینی بلکه سونرا باشقا بیر یازیدا آچیقلادیق.. آنجاق بورادا مجدفرین سادهجه بیر ایکی یازیسینی نظره آلمادان قلمه آلدیغی اؤیکولر چوخ دیقته لایق اثرلردیرلر. اونون قلمه آلدیغی کیبریتی حئکایهلر ادبیاتیمیزین ایلک نمونه لریندن اولماسا بئله اونلار حئکایه ادبیاتیمیزین خصوصیله کیبریتی حئکایهلریمیزین ان گوجلو و پارلاق نمونهلریدن ساییلیر و بونو جورعتله بیان ائده بیلرم..
و نهایتده بونودا خاطیرلاتمالییام کی «قارا دوواق» کیتابی کیبریتی حئکایهلریمیز سیراسیندا مجدفرین وورغولادیغی ترسینه یازیلمیش ایلکین کیتاب دئییل. چون بوندان اؤنجه حؤرمتلی یازار کهریز میران «کؤرپه تانری» اثرینی 1382 ده نشر ائتمیشدیر...
سوندا حؤرمتلی قلمداشا داها باشاریلار و اوغورلار آرزولاییرام.


text:
سون ۱۰ گوندور سورییا پرزیدنتی بشر اسدین خسته اولماسی، بئینینه قان سیزماسی، ایفلیج اولماسی و یا جانگودنی طرفیندن گوله لنمهسی بارهده سؤز-صحبتلر سنگیمک بیلمیر.
اؤلکه. آذ خبر وئریر کی، اؤتن گون سورییا پرزیدنت آدمینیستراسییاسینین رسمیسی تویتتر صحیفهسینده، "بشار اسد بارهده یاییلان معلوماتلار حقیقتی عکس ائتدیرمیر" - دئیهرک بو سؤز-صحبته سون قویماغا چالیشمیشدی.
ویسامل هوررا آدلی قادین ژورنالیستین اسدین یاتدیغی ادعا ائدیلهن "شامی" خسته خاناسینین امکداشی ایله باش توتموش تلفون دانیشیغی بشار اسدین وضعیتی بارهده شوبههلری چوخالدیب.
ژورنالیستله دمشقین مهاجیرون زوناسیندا، پرزیدنت سارایینین یاخینلیغیندا یئرلشن و اساساً یوکسکچینلی دؤولت مأمورلارینین ایستیفاده ائتدیی "شامی" خسته خاناسینین امکداشی آراسیندا اعتراف کیمی دیالوق باش توتوب.
رسمی دمشق اسدین صحتی بارهده ادعالاری اینکار ائتسه ده، باشدا سورییانین رسمی خبر آگئنتلیگی "سانا" اولماقلا سورییا مطبوعاتیندا سون ۵ گونده اسده عایید هئچ بیر گؤرونتو یاییملانماییب.
بشار اسدین خسته خانادا اولماسی احتیمالینی قوتلهندیرهن دیالوگ:
قادین: سلام.
کیشی: خوش گلدینیز.
قادین: من پرئزیدئنت ساراییندان زنگ وورورام. پرزیدنتین صحتی بارهده دانیشماق قاداغاندیر. خسته خانادان هر جور معلومات وئریلمهسی قاداغاندیر.
کیشی: بورا گلن خستهنین کیم اولدوغونو بوتون حکیملر بیلیر.
قادین: خسته خانادان پرزیدنت بارهده هئچ کیمه معلومات وئرمیه جکسینیز. بو سیرردیر.
کیشی: اولدو.
قادین: کیم پرزیدنت بارهده تلفونلا دا اولسا معلومات آلماق ایستهسه وئرمیه جکسینیز.
کیشی: یاخشی. اولدو.
قادین: جاوابدئه حکیمله، مدیرله دانیشماق ایستییرم.
کیشی: بو مسئله نی باشا دوشدوم. مسئولیتی اوستومه گؤتورورهم. اونونلا دانیشاجاغام.
قادین: پرزیدنت بارهده هئچ کیمه معلومات وئریلمهسین اولدومو؟
کیشی: اولدو، باشا دوشدوم.
قادین: سنین آدین ندیر؟
کیشی: قیدیات شعبهسیندن حسن.
قادین: باغیشلایین؟
کیشی: قیدیات شعبهسیندن حسن.
قادین: من پرزیدنت ساراییندان زنگ وورورام. ملک علی حسن. اولدومو؟
کیشی: اوکی اوکی.
قادین: سنینله دانیشدیغیم واختی قید ائتدیم. ۱۲.۴۵ و سنینله دانیشیرام. سیزدن خواهیش ائدیرهم پرزیدنتین خسته خانادا اولماسی بارهده هئچ کیمه خبر وئرمیجه کسینیز.
کیشی: تشکور ائدیرهم.
قادین: تشکور ائدیرهم.
دیالوگ باشا چاتدیقدان سونرا قادین ژورنالیست بو سؤزلری دئییر: "شامی" خسته خاناسیندان اعتراف ائتدیلر. بشر اسد خسته خانادادیر.