text:
بیر نئچه گون اؤنجه ناسا اکسپرتلری پلانتده یئرلشن سوپروولکانلاردان هر بیرینین پوسکورمه احتیمالی اولدوغونو بیلدیریبلر. معلوماتدا یئر کورهسینده بئله ۲۰ سوپروولکان اولدوغو و اونلاردان هر هانسی بیرینین پوسکورمهسینین پلانت اوچون چوخ جدی تهلوکه اولدوغو وورغولانیب. اکسپرتلر بونلار سیراسیندا ان تهلوکهلی وولکانین «یئلوستوون» اولدوغونو سؤیلهییبلر.
مسئله ایله باغلی میللی اکولوژی پروقنوزلاشدیرما مرکزینین رهبری تلمان زینالوو آخار تی وی-یه آچیقلاماسیندا یاخین ۳۰-۴۰ ایلده هاوا شرایطی ایله باغلی پروقنوز وئرمیین دوزگون اولمادیغینی بیلدیریب.
عالیم همچینین باش وئرنلرین متورولوژی سلاحلارلا تؤردیلدیینی ادعا ائدیب.
داها اطرافلی آخار تی وی-نین تقدیماتیندا…


c: text/html

text:
۱۱ ژانویه
۱۱ ژانویه:
- ۱۰۵۵ - تئودورا٬ بیزانس ایمپیراتورلوغونون تختینه اوْتوردو. مقدونیهلیلر خاندانینین سوْن شاهی اوْلاجاق ایدی.
- ۱۴۵۴ - بؤیوک ایستانبول یانغینی.
- ۱۸۶۱ - آلاباما٬ بیرلشمیش اوستانلردن آیریلدی.
- ۱۸۷۸ - سۆد ایلک دفعه شۆشهلنهرک ساتیلدی.
- ۱۸۸۵ - لورد کرزن٬ اینگیلیس سیاستچیسی٬ ۱۹۰۵-۱۸۹۸ آراسیندا هیندوستان گئنل والیسی و ۱۹۲۴-۱۹۱۹ آراسیندا بیرلشمیش شاهلیق خاریجی ایش باخانی٬ آنادان اوْلدو.
- ۱۹۰۵ - مصطفی کمال ساواش آکادمیسیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.
- ۱۹۲۱ - بیرینجی اینؤنۆ ساواشینین سوْنو. یۇنان قوْشونلاری گئری چکیلدی.
- ۱۹۲۷ - تۆرکیه جومهوریتی ایله آلمان آراسیندا تیجارت و ایقامت آندلاشمالاری ایمضالاندی.
- ۱۹۲۹ - تۆرکیهده اسکی یازیلی کیتابلاری یئنی حرفلره چئویرمک اۆچون دیل انجۆمنی بۆنیهسینده بیر کومیسیون قۇرولدو.
- ۱۹۴۳ - قیزیل اوْردو٬ ایستالینقراد مۆحاصیرهسینی قیردی.
- ۱۹۶۹ - آمریکا بیرلشمیش اوستانلری ساغلیق باخانی لوتر تری٬ جیغالانین ساغلیغا ضررلی اوْلا بیلهجگینه داییر ایلک راپورتو یایینلادی.
- ۱۹۷۲ - دوْغو پاکیستان٬ بنقلادش اوْلدو.
- ۱۹۹۹ - تۆرکیه جومهوریتینین ۵۶-جی دؤولتی قۇرولدو؛ دموکراتیک سوْل حزب آزینلیق دؤولتی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
فئیسبوک داها بیر تهلوکه سیزلیک و گیزلیلیگ قورویان سئچیمی فئیسبوک دان فایدالانانلارا اؤنردی؛ فئیسبوکدان بیر OpenPGP آچیق آچاری آلیب پروفایلینیزا آرتیرماقلا، سیزه گؤندریلن بیلدیریش الکترون مکتوبلارینی او جوملهدن ریکاوئری الکترون مکتوبونو شیفرهلیهبیلهر سینیز.
OpenPGP اولدوقجا گیزلیلیگی قوروماق و شیفرهلنمیش الکترون مکتوبلاری ماراقلانان گؤزلردن قوروماق اوچون یاخشی بیر سئچیمدیر، بونون اوچون ایکی آچار گرکیر، آچیق و اؤزل آچارلار. الکترون مکتوبو گؤندرن، آلیجینین آچیق آچارینی شیرفهلهمک اوچون بیلمهلی دیر؛ آلیجی ایسه، الکترون مکتوبون شیفرهسینی آچماق اوچون


text:
برلین - یوسوپ کُر – 02-2015
عثمان آخون تورکمنصحرانینگ خزر یاقاسینداقی کومیش دپه/تپه/ شهریندن دیر. اُل یوقاری تحصیلی بوخارا دا یرینه یتیریار. بوخارا داقی مدرسه
لرینگ مدرس لر مجمع سی نینگ دعوتی بیلن مشهور مدرسه لرده استاد بولیار. سونگرا
آستاراخان داقی مدرس لرینگ دعوتی بیلن آستارا خان مدرسه لرینده مدرس بولیار.
اوندان سونگ ترکمنصحرانینگ آخون لاری طرافیندان "قاضی القضات" ادیپ سایلانیار و بو وظیفه بیله مشغول
بولیار.
1918-
نجی یئلدا، ساری روسیّه نینگ قوشونی تورکمنصحرانی ترک ادیپ گیدنده، 1919/3/4 گونی (4 - نجی مارت
آیی (1919 یئل) قابوس دینگی (قابوس ینگ گنبدی)-نینگ یانیندا گچیریلن قورولتای دا،
ایرانینگ قانون اساسینداقی "انجمن ایالتی و ولایتی" ماده سینا لایق لیقدا سالغی
لانیپ برقرار ادیلن تورکمنصحرانینگ
یئرلی(محلی) حکومتی نینگ حاکیمی وظیفه سینه سایلانیار.
بو حأکمیّتی ایران دولتی طرافیندان هم ایقرار ادیلیپ، یاراغلی ساقچیلاری (انتظاماتلاری) بیلن
اوپجین ادیلیپ، ولایت تشکیلاتینا آیلیق بریلیأر.
ایراندا اقتداری، کودتا (پوچ) آرقالی اؤز اختیارینا گچیرئن رضا پهلوی، 1924 - نجی یئلدا یئرلی حکومتی (حکومت محلی نی) یاتیریپ، انتظاماتچیلاری خلع سلاح اتمه گی طلب ادیار. ولی عثمان آخون قبول اتمه یار.
رضا پهلوی نخست وزیر و قوشون سرکرده سی "سردارسپه"، "فرمانده کل قوا" مقامیندا، 1303 - ییلینگ باشلاریندا ترکمن انتظاماتچیلاری و سرکرده لری، شول ساندا آتا خان داغیلاری، آیلیق برمک بهاناسی بیلن چاغیریپ، ماترکلانگ یاقیندا اؤلدیرتیار. بو قانلی توطئه دن سونگرا 20/5/1924- 30/2/1303 گونی اُمچالی اُباسیندا قورولتای گچیریلیپ، اونگا پرزیدنت و 10 آدامدان عبارات مشاورلاری سایلانیلیار. بو تاریخی واقعه دان سونگرا بلافاصله بریلن اُلتیماتوما قارشیلیق گؤرمه گه حأضیرلنیپ باشلانیار. پرزیدنت عثمان آخون ینگ قوشونی رضا پهلوی نینگ یوللان 3 دویزیون - لشگری بیلن اوروشیار. بو بولوپ گچن سؤوشده ایکی مونگ عسگر بیلن شوروی حکومتی نینگ و ترکمنستان دا اجرائی کومیته نینگ باشلیغی بولان قایغی سیز آتابایف ینگ مصلحتی بویونچا ترکمنستانا پناهنده بولیار. بو خطا دان سونگرا بیر مدت ترکمنستان مجلسی نینگ یولباشچی سی ندیربای آیتاکوف ینگ مشاور امور دینی سی بولیپ ایشله یار. 1930 - نجی یلدان سونگرا، عمومی جمغیّتچیلیکده، عثمان آخونی گؤرئن کیشی یوق و بو گونه چنلی نه رسمی معلومات بار، نه – ده، اول حقدا خابرلی بیر شخص!
عثمان آخونینگ بیر قیزی آشغابادینگ دمیر یول دورولغاسی نینگ یاقی نینداقی سالغیدا و بیله کی بیر قیزی وارشاوا کؤچه سینده، هم - ده، اولی اُغول آغتیق لاری انه لری بیلن کؤشی ده یاشیاردیلار. عثمان آخون ینگ تورکمنصحراداقی نسل- نبیره لرینینگ فامیلی آدلاری، کومیش دپه شأهرینده یاشایان"عاریف" آتلی مُغاللیمینگ ماشغالاسیندا یؤره یأر. عاریف موغاللیم، عثمان آخونینگ صوراتینی ایشلأپ کارتینا گچیرن دکتر خانگلدی نینگ 1350-1353- نجی یئللاردا، اورتا مکدپ موغاللیمی دی.
برلین - یوسوپ کُر – 02-2015


text:
تاریخی رومان
فرمان کریمزاده
حاضیرلایان: مهدی میمندی
رقعی. ۲۸۴ صفحه.
ناشر: آذرتورک تبریز، نباتی نشریاتی امکداشلیغیلا.
تبریز، امام خیاوانی، طالقانی اوچ یولو، استادشهریار تجارت مرکزی، آلت قات، ۴۶ نومرهلی پلاک.
فرمان کریمزاده ۱۹۳۷- جی ایل بؤیوک وئدی کندینده آنادان اولموشدور. مسکودا عموماتّفاق دولت سینما انستیتوتونون سناریو فاکولتهسینین ایکینجی کورسونو بیتیرمیشدیر (۱۹۶۷-۱۹۶۵). آذربایجان دولت تلویزییا و رادیو وئریلیشلری کمیتهسینده ترجمهچی، باش رئداکتور، «آبشئرون»، «ادبيّات و اینجهصعنت» قزئتلرینین رئداکسییاسیندا شعبه مدیری، ادبی ایشچی (۱۹۷۰–۱۹۶۶)، ج. جبارلی آدینا «آذربایجان فیلم» کینواستودیاسیندا اداره هئیتی عضوو (۱۹۷۷-۱۹۷۰)، «ادبيّات و اینجهصعنت» قزئتینین خصوصی مخبری (۱۹۸۰-۱۹۷۷) اولموشدور. شووهلان یارادیجیلیق ائوینین رئییسی (۱۹۸۱-۱۹۸۰) ایشلهمیشدیر. ف.کریمزاده «چالدیران دؤیوشو»، «خدافرین کؤرپوسو» تاریخی اثرلرینین، «تبریز ناموسو»، «قارلی آشیریم» (بو اثرین اساسیندا «آخرینجی آشیریم» بدیعی فیلمی چکیلمیشدیر)، «قوجا قارتالین اؤلومو» و سایر مشهور اثرلرین مؤلیفیدیر. ف.کریمزاده ۱۹۸۹- جو ایل مارت آیینین ۱۷- ده وفات ائتمیشدیر.
تبریز ناموسو» اثرینده فرمان کریمزاده ۱۴-۱۳ – جو عصرلره گئدیب چیخیر. اوزاق کئچمیشیمیزه پارلاق گوزگو توتماغا چالیشان مؤلف اوچون باشلیجا منبع ایسه اورتا عصر تاریخچیسی فضلالله رشیدالدّینین «تاریخلر توپلوسو» («جامع التواریخ») اثریدیر. فضلالله رشیدالدّینین یارادیجیلیغیندا اؤنملی یئر توتان بو اثرده ۱۴-۱۳ – جو عصرلرده مسلمان شرقینده، خصوصیله آذربایجاندا ائلخانیلر حکمدارلارینین دؤرو تصویر اولونور و ف.کریمزاده ده بو نقطهده تاریخچی ایله بیرگه حرکت ائدیر. لاکن یازیچی تاریخی حادثهلری و شخصیتلری بدیعیلیک معیاری ایله تصویر ائتمیشدیر.


text:
لكن التأویل فیها متعیّن لمنافاة ظاهرها لصحة البیع
لاكین بو روایتین تأویلی موعیّنلشیب چونكی ظاهیری بئیعین صحیحلیگی و باطیللیگی ایله مونافاتی وار. بو بئیعین صحیحلیگینه ایستیناد ائتمك اوچون اونا ال آتماق تَوَهّومو اولماسین. چونكی بو بئیع صحیح اولسایدی بئیعین خاص ثمنله گئرچكلشمهسیندن سونرا میثلینین قیمتینین واجیبل اولماسینا معنا قالمازدی.
بلی، بو روایتین بوندان آرتیق تأویله احتیاجی وار. روایتدن بو جور بئیعین باطیللیگین چیخارماق ایستهسك بئله تأویل ائتمهلیییك: «باعنیها بحكمی»نی دانیشیغین كسیلمهسی معناسیندا توتاق. (بو سؤزدن بئیع صیغهسی قصد ائتمهییب.) [رفاعه داوام ائدیر:] «من اؤزوم اوچون اونا اؤزومدن عدالتلی قیمت قویام». چونكی رفاعه قول-كنیز آل وئرچیسیایدی و قول-كؤله آلیب ساتاردی. نتیجهده رفاعه كنیزی اؤزو اوچون مین دیرهم قیمت قویدو. یا موعاطات[1] بابیندان گؤتوردو و یا ساتیجی طرفیندن وكیل اولاراق ایجاب اینشا ائتدی و اؤز طرفیندن اصیل اولاراق قبول ائتدی. آما كنیزله یاخینلیق ائدیب دیرهملری گؤندرندن سونرا مالیك قبول ائتمهدی چونكی بئیعده اونون اوچون غبن واریدی و رفاعه قیمتده سهو ائلهمیشدی و یا ساتیجی اوچونده حئیوان خیاری قبول ائلهدیگیمیز تقدیرده، اونون اوچون حئیوان خیاری ثبوت اولوردو. (بیر عیدّه دئییر حئیوان خیاری یالنیز موشترییه عاییددیر.)
ایمامین آشاغیداكی سؤزوندن اوچ احتیمال وئریله بیلر. ایمام بئله بویورموشدو: «قیمتی سن وئردیگیندن چوخ اولورسا اسكیگینی اونا ردّ ائتمهلیسن».
بیرینجی احتیمال: ایمامین نظرده توتدوغو، مالیكین او كنیزه احتیاجی اولمادیغی و موشترینین اونا احتیاجی اولدوغو و قایتارماق ایستهمهدیگی تقدیرده، مالیكی راضی سالیب اونون فسخ خیارینی ساقیط ائتمك اوچون، ایضافهنی وئرمهسی لازیم اولور.
ایكینجی احتیمال: احتیمالی وار یاخینلیقدان سونرا، كنیز حامیله اولوب و اُمّ ولده چئوریلیب. بو دورومدا ساتیجی فسخ ائتمك ایستهسه موشتری قیمتین وئرمهلیدیر.
اوچونجو احتیمال: احتیمالی وار كنیز اؤلوب تلف اولموش ایدی. آما ایمامین سونراكی سؤزو اونو نفی ائدیر: «اونو قایتارانمازسان». بیتدی.
لكن التأویل فیها متعین [ لمنافاة ظاهرها لصحة البیع وفساده، فلا یتوهم جواز التمسك بها لصحة هذا البیع، إذ لو كان صحیحا لم یكن معنى لوجوب قیمة مثلها بعد تحقق البیع بثمن خاص.
نعم هی محتاجة إلى أزید من هذا التأویل، بناء على القول بالفساد ] بأن یراد من قوله: " باعنیها بحكمی " قطع المساومة على أن اقومها على نفسی بقیمتها العادلة فی نظری - حیث إن رفاعة كان نخاسا یبیع ویشتری الرقیق - فقومها رفاعة على نفسه بألف درهم إما معاطاة، وإما مع إنشاء الإیجاب وكالة والقبول أصالة، فلما مسها وبعث الدراهم لم یقبلها المالك، لظهور غبن له فی البیع، وأن رفاعة مخطى فی القیمة، أو لثبوت خیار الحیوان للبائع على القول به.
وقوله: " إن كان قیمتها أكثر فعلیك أن ترد ما نقص " إما أنیراد به لزوم ذلك علیه من باب إرضاء المالك إذا أراد إمساك الجاریة، حیث إن المالك لا حاجة له فی الجاریة فیسقط خیاره ببذل التفاوت، وإما أن یحمل على حصول الحبل بعد المس، فصارت ام ولد تعین
علیه قیمتها إذا فسخ البائع.
وقد یحمل على صورة تلف الجاریة، وینافیه قوله فیما بعد: " فلیس علیك أن تردها.
الخ ".
[1] . موعاطات عقد صیغهسیز موعامیله ائتمگه دئییلر یعنی هئچ نه دئمهدن ثمنی وئریب مبیعی آلاسان.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
بو اوجا یئرلر انصار قاراداغلی گؤیلر یامان بیزی داریخدیراجاق بیر اولدوز اوجا بوی، بیر اولدوز آلچاق دونیانین گؤزلری دونیایا آنجاق بیز تک گیپریک چالیب تاماشا قیلمیر! بو اوجا یئرلرده دیار با دیار آللاهین اؤزونون کؤهنهلییی وار گؤیلر ساعاتییلا چاتاندا ناهار مین تیکه توتوروق، بیر آللاه آلمیر! عالم، بیر سئوگینین ایکی خط سؤزو او خطی سئچنمیر هئچ نهیین گؤزو اؤلن دونیالارین ...Read More »
کرمی لال داغ / انصار قاراداغلی
کرمیلال داغ انصار قاراداغلی لهلهسی بیلال داغ، کرمیلال داغ یادداشت دفترلری سووال-سووال داغ قلبین یامان دولوب، آغلا بوشال، داغ ذیرونده دیز چؤکوب یازیلی دومان بو ایلین یازیسیز-قلمسیز،آمان! خارابا شهر اولموش سنی دوغان کند! گؤیلری آزدیرمیش ساحیر بیر دربند! یالانچی آغریلار تانریلارا فند! اؤزونه بیر درس سن، بیزه امتحان بو ایلین یازیسیز-قلمسیز،آمان! عصیرلر گلین تک کؤچ ائدیب گئدیر بیلمیریک کرم می، ...Read More »
یالانچی !.. / انصار قرهداغلی
یالانچی !.. انصار قرهداغلی قوجا تاریخ گؤزلریندن گئچمیش، هئی! قانادلاری قیریلان قوش اوچموش، هئی! یول اؤز اسکی بوغچاسینی آچمیش، هئی! آیاق – آیاق قوچاقلاردا یالانچی !… نه خستهدیر قایالاردان گلن سس قیسیر قالمیش ناغیللاری باسمیش پاس اودو سؤنموش توستولرده یوخ نفس دومان – دومان بو داغلاردا یالانچی !… شیطان گیرمیش آذانلارین رنگینه سحر اولسا بو آللاهلا جنگی نه ؟! گؤز ...Read More »
موغام اؤلدو موغان! / نصار قره داغلی
موغام اؤلدو موغان! نصار قره داغلی شاعیر «موغاناوغلو»نون روحونا اتحاف بیلمهدیم شور ایله زابلدا موغام اؤلدو، موغان!… بیر موغان اوغلو دئدی: یوخ کی همان اؤلدو، همان! ساوالان مجلیسینه قارلی سهند آتلی گئدیر خزرین قوللاری اوستونده دومان اؤلدو، دومان! سارا قان قیرمیزی گئیمیش؛ نه قالیر چیللهمیزه؟ دان سؤکول، سئحرآما قوینوندا چوبان اؤلدو، چوبان! آل گئیینسن نه اولار ای قارا کؤینکلی آراز!… ...Read More »
شاهتوت آغاجی/ انصار قرهداغی
شاهتوت آغاجی انصار قرهداغی قوجامان او شاهتوت آغاجی هر باهاردان بیر یاشیل امضاء آلمیش، اولسون کی پاییزلارین قضبیندن قاداسیز دئییل جانی !… یایلارین داغلاما گونلرینده، عصب- عصب سانجی توتان دیش سایاق، باش آغریسی یوخ، بلکه زوغ آغریسی توتاراق اندیشهلرینی بو آغریلارلا کدرلندیره اوزویله دینلهشرک، دئیر: ” وارلیغیمیتالاماسایدیلار، بولاقلارا کوزه – کوزه شرابلار گؤندرردیم؛ یئددی ایللیک – اون یئددی ایللیک شرابلار!… ...Read More »
موغان قیزلاری / انصار قرهداعی
موغان قیزلاری انصار قرهداعی قارا مئیدانا چک عؤمرو قرهداغ دوزلریدیر قهرمان قیزلاریمیز غملی موغان قیزلاریدیر خان چوپاندان انعام آلمیشلار او تویدان بو تویا گؤز ووروبلار گونشه، قاشلار آتیبلار، باخ، آیا گلینه آلما آتیب بیلر او تایدان بو تایا آت چاپیردان سارا قیزلار او چوپان قیزلاریدیر قهرمان قیزلاریمیز غملی موغان قیزلاریدیر شعر دئمزلر، مگر او سئوگیلی لیلایا گؤره یوسیفی بنده ووروبلار ...Read More »
اوینا، بایرام گلیر …! / انصار قره داغلی
اوینا، بایرام گلیر ..! انصار قره داغلی قوی سنین گؤزونده یاشلار آغلاسین گؤزلرینین اوسته قاشلار آغلاسین خسته خیالیندا قوشلار آغلاسین او گؤز یاشلارین تک بولدور دردیمیز اوینا، بایرام گلیر آی قدهرلی قیز! سنین کؤرپه قلبین آیدیر، آینادیر بو گون تورک اوغلانلار «بوز قورد» اوینادیر!… سن صغیرین پایی «تراختور»دادیر!! آغیللی دهلیلر گئینمیش قیرمیز اوینا، بایرام گلیر آی قدهرلی قیز! هارای…! مرد ...Read More »
قوجا داغلارین / انصار قرهداغی
قوجا داغلارین انصار قرهداغی آچسان بوخچاسینی آغ بولودلارین گؤررسن پایی وار قوجا داغلارین. حیات چالغیسیندا، دونیا دمینده دریاسی کامیکار قوجا داغلارین. کیم دئییر بو داغلار شعرین اودوزوب! آللاه، تاقچاسیندا قلملر دوزوب!… داغلار مولویلر، خیاملار پوزوب درسیندن حظ آپار قوجا داغلارین! سئودا سرخطیدیر هر گول، هر چیچک هر بیری آللاهین قیزیندان گؤیچک روزگارلار ، ساچینا شال، لچک – لچک نفسی قار ...Read More »
پایی گؤرسهنیر/ انصار قرهداغی
پایی گؤرسهنیر انصار قرهداغی گؤیلر ایپک کاغیذ، ایشیقلار قلم، آللاها گون وئرمیر شعر یازا، مریم. گونشلر وئرمیشلر قارانلیغا لم، بو گون گهگشانین تویو گؤرسهنیر. مجلیس آشیقسیزدیر، مغنیلر پیر، یانیق کرمییله اصلی اویناییر، سنین ده بو تویا مئیلین وار، بویور! عشقین اون دؤرت گونلوک آیی گؤرسهنیر. بیر اولدوز ساچ تؤکموش یاریندان گیزلی، باخیریق تئللره، باخ سیزلی ـ بیزلی، دَردی هندوستانلی؛ جانی ...Read More »
بئله گلدی، بئله گئتدی دونیادان!…/ انصار قره داغی
بئله گلدی، بئله گئتدی دونیادان!… انصار قره داغی نه آللاهی درمان تاپدی، نه اؤزو بیر گئجهیدی؛ اولدوزلارین گوندوزو عؤمرون ساتیب اره وئردی بیر قیزی بئله گلدی، بئله گئتدی دونیادان!… همدم اولدو بیر یازیسیز آللاها نه گون گؤردو، نده باتدی گوناها مملکتلر قاپی آچدی او شاها چوبانلیغا سارای تیکدی او سولطان بئله گلدی، بئله گئتدی دونیادان!… گؤیلر بویدا بیر رسمینی چکن ...Read More »


text:
تزهليکلرده گؤرونور دوکتور حسين محمدزاده صديقين «کسروي و آذري ديلی قورامي (تئوريسي)» کيتابينداکي باخيشلاريندان بير سيرا وئبلاقلاردا، بيرنئچه تحليل (آناليز) و اؤزل آنلاييش يازيلير و کيتاب هر يئرده تاپيلمير کي هامي اوخويا و بير بيليمسل جوابا چاتا. اونا گؤره اوستادين يانينا گئدیب و سورغو(سوال)لار و شوبههلري اوستاددان سوروشدوق. سورغولار و يانيتلارين متنين آشاغيدا اوخوياجاقسينيز.
مصاحبه ائدن: سيد احسان شکرخدا
چئویرن: علی رضایی
سورغو: اوستاد! سيزين کيتابدا آذري قوم يوخسا ديلدن آد آپاريليبديرمي؟
یانیت: من بو کیتابدا یئترلی بلگهلر، تاریخی(تاریخسل) متنلرین وئریلری و تاشیلبیلیمی و اسکی چاقبیلیمینین یئنی تاپینتیلارینا دایاناراق اثبات ائتمیشم و گؤسترمیشم کی تاریخ بوْیو "آذری" آدلی بیر قوم یوخسا دیل یوخ ایدی. کسروی ادعاسی آذری قوم یوخسا دیله گؤره یالنیز بیر قورام (فرضیه، تئوری)دیر کی هله، ایندییه قدر اثبات اولماییبدیر. دئمهلی آذربایجاندا تورکجهدن قاباق "آذری" آدلی دیل، یاریم- دیل یوخسا آغیز، لهجه، دیالئکت اولماسی گئرچک دئییل و بیر قورام حددینده قالیبدیر و کسروی اؤزوده سونرالار اعتراف و قبول ائتدی کی بو قورامدا سیاسی ایستک و آماجلاری وار ایدی. من بو کیتابین آدینی «آذری دیل قورامی» قویدوم.
سورغو: وئردیکلری و گتیردیکلری آذریجه آدلی اؤرنک متنلره گؤره نه بویورورسونوزمو؟
یانیت: کسروی و اونون پایداشلاری و شریکلری (اوْرتاقلاری) گئچمیش یئتمیش ایلده سانال و یالان آذری دیلینه بوتون شعر و نثر دوز یازی ییغدیقلاری اؤرنکلر تات، تالش، کورد، هرزن، گیلک و باشقا آغیزلارا و لهجهلره و دیالئکتلره باغلیدیر کی ایندیلرده بو قوملارین ایندیکی یازیچیلاری بو ایشه اعتیراض ائدیرلر و قارشی دورورلار و بو اؤرنکلری اؤزلرینه قایتاریبلار. دئمهلی ایندی داها بو سانال و یالان دیله کیمسه بیر متن(text) گؤستره بیلمیر.
سورغو: سیزجه آذربایجان ائلینه "آذری" دئمک اولارمی؟
یانیت: باخینیز، کاریخمایینیز و چاشدیریلمایینیز. بیز آذربایجاندا یاشایانلارین چوْخلوغو (تالش، تات، کورد و باشقا قارداشلاریمیز خارج) تورکوک و اسلامی ایرانین باشاباشیندا واریق و دیلمیزده تورکجهدیر کی تورک دیللرینی بؤلوشدورَنده و سیرالایاندا «باتی(غربی) تورکجه» قوْلوندان ساییلیر. اصلا «آذری» آدیندا بیر قوْم یوخ ایدی کی بیزده بو آد ایله چاغریلاق. بو آدین ایشلتمهگی بیزیم ائل و دیلیمیزه گؤره ایراندا پهلوی رژیمینین سیاسی سوء استفادهسی و 1920دن سونرا، اؤنجهکی وقاباقکی شورویده سوسیالیستی سیاسته گؤره باشلاندی. نه اولسادا و هر حالدا ایندی بو اصطلاح یئرینه دوشوبدور و آذری تورکجهسی، آذری موسیقیسی، آذری اوْیونو (رقصی)، آذری آشچیلیق و باشقا سؤزلر یایغیندیر، بو اصطلاحلاردا دانیشانین آماجی سانال و یالان «آذری» و قوْم و دیله گؤره دئییل و دوْغروسو بونلار «آذر» سؤزجوگونه باغلیدیرلار کی ائلهبیل آذربایجان سؤزجوگونون قیسساسیدیر و من اثبات ائتمیشم و گؤسترمیشم کی بو سؤزجوک اؤزوده تورکجهدیر و بیلیمسل بلگهلریده بو کیتابدا گتیرمیشم. بیز آذربایجاندا یاشایان تورکلر باشقا آذربایجاندا یاشایان ائتنیک قوروپلار ایله بیرلیکده «آذربایجانلی» ساییلیریق، «آذری» یوخ.
سورغو: بیر نئچه نفر دئییرلر کی «آذری» سؤزجوگو تورکجه اوْلابیلمز؟
یانیت: بو بیر نئچه نفرین یالنیشلیقلاری اوْردادیر کی پهلوی رژیمینین ایشلتمنلرینین گؤروشده و ظاهیرده بیلیمسل گؤرونن ادعالاریندان قوْرخویا دوشوبلر و بو سؤزجوگو سؤز گلیشی پهلوی، آریالی، و . . . ساییرلار و اونلارا قارشی بیلیمسل یانیتلاری یوخدور. من کیتابدا گؤسترمیشم کی «آز+اَر» سؤزجوگو تورکجهدیر و اصطلاحدا آوِستاجا «آذری» سؤزجوگونه باغلی دئییل. دئمهلی بیز بوردا ایکی سؤزجوک ایله اوزبهاوزوک: اولجه فارسجا کؤکلو «آذری» سؤزجوگو و سونرا تورکجه کؤکلو «آز+اَر» سؤزجوگو.
سورغو: سیزجه نییه بعضیلری ایستهییرلر کی بو قونودا شوبهه یارالدالار؟
یانیت: منیم کیتابیمدا شوبهه یئری یوخدور. یازدیقلاریم آچیق آیدین و یئترلی بیلیمسل قانیتلار و بلگهلره دایانیبدیر. دقّتلی اوخونسا، «آذری دیل و قوْم قورامی» نین یالان و سانال اولماغی بللی اولوناجاقدیر. من گؤسترمیسم کسروی و اونون پایداشلاری و اوْرتاقلارینین قورامینین کؤکو هاوادادیر و پوچدور. چون کی اونلار عربجه متنلرده «الآذریه» سؤزجوگونه دایانیرلار و بو هاوا سؤزدور. نییه کی بو سؤزجوگون تورکجه کؤکلو اولماغی بللی اولسا داها بو قورامین بوْش اولماغی آرتیق گؤزه گلهجکدیر.
سورغو: «آذری» سوزجوگونده / ی i / ایلگیلیک (فا: یایِ نسبت) علامتی یوخدورمو؟
یانیت: نییه یوخدور، واردیر. «آزری» اولور «آزر»ه باغلی. اؤرنک بهاری (تورکجه: باهارلی) کی اولور «بهار»ه باغلی. آنجاق پهلوی آغیزیندا اولان ایلگیلیک / ی i / علامتی «ایگ ig» کیمین ایدی کی ائلهبیل اسکی تورکجهده دؤرد شکیللی q/ ig/ uq/ ük اَک کؤکو ایله بیر کؤکدندیر. بو بیر اینجه و دقیق بیلیمسل آراشدیرمادیر کی بو دانیشیقدا اونو اینجهلهمگه فرصت یوخدور. من اؤز کیتابیمدا بو بیلیمسل تاپدیقلاریمی آراشدیرمیشام.
سورغو: بیریسی بئله آنلاییبدیر کی سیز آذربایجان ائلینی آذری آدلاندیرمیسینیز، تورک یوخ.
یانیت: بو اولارین گؤروشودور. هر گؤروش آچیق و سایغیلیدیر. آنجاق بئله دورومدا و حالدا کیتابا بیر باش ووروب گؤروشون دوز و یا یانلیش اولماغینی اؤلچونوز.
سورغو: بو کیتابین یایینلاماسینا گؤره بیر نئچه نفر سیزی آشاغیلادیلار (اهانت ائتدیلر) ...
یانیت: من سیزین دئدیگینیزلری نه گؤرورم و نه ائشیدیرم، دوغروسو بو ایشلره واختیم یوخدور. سؤیوشجول قاباغیندا گرهک اونون اؤزو کیمین بیری اونو یانیتلایا. منه، آذربایجان ائلینه باغلی بیر اؤنملی قونودا قیرخ ایل بیلیمسل آراشدیرمالاریمی گئچرلی مجوز ایله و آلنی آچیق یایینلاما اؤنملیدیر. بو کیتاب ایندی آذربایجان جومهوریتی، تورکیه و اوروپادا چئوریلیر. من اؤلکهمیزدن ائشیک ایله ایشیم یوخدور، ایستهییرم اؤلکهمیزده الشدیریلسین (نقد اولونسون) آمما یاییندان گئچمیش بو ایکی ایلده، کیمسه اونو بیلیمسل الشدیره بیلمهییبدیر. بئله گؤرونور منیم کیتابیم یوزده یوز بیلیمسل اولدوعونا گؤره الشدیریلمزدیر. بو کیتاب منیم گئچمیش قیرخ ایلده بو قونودا بوتون تجروبهلر و اوخودوقلاریمین سونوجودور. بوتون جوملهلر اوچون بیلیمسل بلگه، معتبر و کسگین قانیتا باغلیدیر. دئدیگینیز آشاغیلاما و سؤیلنتیلره باخاراق گؤروروک کی کسروی و اونون پایداشلاری اللی ایل یالان دئمکلرینی قبول ائده بیلمیرلر. باغیمسیز (مستقل) آراشدیرماچینین اؤدَوی و وظیفهسی یالنیز یالان دئمهمکدیر. بیر باغیمسیز آراشدیرماچی باشقا بیریسینه ایشلهمهییر و بیریسینه بوْرجلو دئییل و سؤز وئریبدیر کی انسانلیق و اخلاقیاتدان گئری قاییتماسین و یالان یازماسین و کاریخسادا اونون دوزلتمهسینه چالیشسین. یالان سؤزلر، سیاسی حزب و بیر اؤزل کیمسهیه باغلی ایستکلر، یالانچی قهرمانلار و باشقا شئیلری قوروماق آراشدیرماچینین اؤدَوی دئییل. کسروی اؤز باشاری و یئتهنگی ایله، تأسوفله سیاسی ایستکلرینه دایاناراق، بئله بیر قورامی دیللره سالدی و اللی ایله یاخین ایران دیلچیلیک دونیاسینی گیجلدیب و نئجه دئیرلر «هامینی ایشه قویوبدور». ایندی گرهک هامی بونو قبول ائتسینلر کی کاریخیبلار یوخسا سؤیلنتیلر و آشاغیلاما و بئله ایشلرله اؤز ایستکلرینی قاباغا آپارا بیلمهیهجکلر و یالنیز بیزه چتینلیک یاراداجاقلار. تورکجه و فارسجا ایکی گوجلو قاناددیرلار کی ایسلام ایراندا بولارلا یاییلیبدیر و بیز تورکلرین باشقا ایرانلیلار ایله اولان بیرلیگیمیز بونا گؤرهدیر و اودورکی آرادان گئتمز. بیزیم بیرلیگیمیز تانری، دین، مذهب، دوشونجه، آماج و اینقلابا گؤرهدیر کی بو بیرلیک اؤلومسوز و قالارلیدیر. ائله کی شوونیست سیاستبازلار و کسروینین پایداشلاری «آذری دیلی» اثباتینا گؤره آزی یوز جیلد کیتاب یایینلاماقلا تفرقه و آییریم و بؤلوجولوگه باشارمادیلار و من بو اؤلکهنین بیر مسلمان اوغلو اولاراق، بونا گوونیب و افتخار ائدیرم کی بو بؤیوک یالانی افشا ائتدیم و بو گؤرونوشده اولان تحریف و بوروغون هامی اوچون بیلدیردیم و تفرقه یارادانلار و شوونیست آیریلیقچیلارین قارشیلارینی آلدیم. تانری دوز و دوغروچولارین کؤمکچیسیدیر.
والله یؤید من یشاء


text:
احمد کسروی
احمد کسروی — ايران تاريخچيسي، پوبليسيستي و حوقوقشوناسي.
ایچیندهکیلر
دوغومو[دَییشدیر]
سید احمد کسروی تبریزین هؤکماوار محلهسینده 1269 ش. ایلینده بیر تاجر عائله ده آنادان اولموشدور. ميلليتجه آذربايجانلي ايدي. اونون آتاسی ساوادلی و عمّامهلی سید ایدی. اؤز اوغلو سید احمدی هؤکماوار مکتبخاناسینا گؤندرمیشدیر. لاکین سید احمد 12 یاشیندا ایکن اؤلموشدور و سید احمدی عمیلری تبریزین طالبیه حوزهسینه گؤندرمیشلر.[۱]
علمیه حوزهسینده[دَییشدیر]
احمد کسروی تبریزین طالبیه حوزهسینده درس اوخورکن شهید شیخ محمد خیابانی ایله تانیش اولور و اونون محضرینده «هیئت قدیم» علمینی تحصیل آلیر و اوندان تبعیت ائدیر و شیخی - متشرع داعوالاریندا شیخیلردن حیمایت گؤستریر.[۲] سونرالار شیخ محمد خیابانینین قیامیندا اونون یانیندا مبارزهیه باشلاییر. شیخ محمد اونو هؤکماوار محلهسینین چؤرکچی خانالارینا مسئول سئچیر. اما کسروی بیردن بیره و چوخ آغیر شرایطده شیخ محمدی یالقیز قویور، علی هیئت و رضا صفینیا ایله بیرلیکده انتقادیون فراکسیونونو تشکیل ائدیرو تهرانا قاچیر.
عدلیه رئیسلیگی[دَییشدیر]
شیخ محمد خیابانی شهید اولدوقدان سونرا، کسروی مرکزی دولت طرفیندن «آذربایجان عدلیه رئیسلیگی» مقامینا چاتیر و تبریزه اعزام اولور و 1300 ـنجو ایلده «عضو استیناف مازندران» عونوانی ایله ساری شهرینه گؤندریلیر و رضا شاهین مازندرانا حمله ائتمهسینه زمینه ساغلاییر. او، سونرالار خاطیرهلرینده یازیرکی:«من آرزو ائدیرم سردار سپه مازندراندان سونرا آذربایجانا حمله ائده . . . »[۳]
رضا شاهین خدمتینده[دَییشدیر]
کسروی 1303 ش. ایلینده رضا شاهدان مخصوص فرمان آلیب و شوشتره گئتدی و اونون خوزستانا حملهسینه امکان یاراتدی. بئلهده اولدو و رضا شاه سرتیپ فضل الله کُرده (سونراکی سپهبد زاهدی نی خوزستانا حملهیه گؤندردی.
موفتّیشلیک رئیسلیگی[دَییشدیر]
رضا شاه 1305 ش. ایلینده کسروی «ریاست کل بازرسی کشور» مقامینا تعیین ائتدی.[۴] و سونرا تهران مدعی العموملوق مقامینا یئتیشدی. [۵] کسروی رضاشاها یاخینلاشما ایچون «عدلیهنی اصلاح ائتمه» طرحینی یازیب 1312 ـنجی ایلده اونا یوللادی.[۶] اورادا دئییر:«اعلیحضرت رضاشاه در طی مدت ده سال پادشاهی خود، اصلاح عدلیه را همیشه منظور نظر فرموده و بودجهی کافی برای آن منظور و از هیچگونه تقویت دریغ نفرمودهاند... معایب عمدهی قانون در این کتاب شرح داده شده [است]. ولی برای شاهنشاه بزرگ ایران، با آن هوش سرشار خداوندی [!] چه بهتر که به یک جمله اکتفا گردیده و گفته شود:«درخت را از میوهاش باید شناخت.»[۷]
پیغمبرلیک ادعاسی[دَییشدیر]
کسروی 1313 ـنجی ایلده پیمان مجلهسینی انتشار وئریر و اورادا یاواش- یاواش تزه دین گتیرمه و پیغمبرلیک ادعاسیندا اولور.[۸]
اسلام علیهینه[دَییشدیر]
کسروی بو ایللرده تمامیله اسلام و شیعه مذهبی علیهینه قیام ائدیر. شیعیگری و بخوانند و داوری کنند کیتابلاریندا اسلام و خصوصیله شیعهلیک علیهینه یازیلار یازیر. دوقتور حسین محمدزاده صدیق بو بارهده دئییر:«کسروی اسلام ایله دوشمنلیگینی خرافهچیلیک ایله مبارزه اؤرتوگو آلتیندا آپاریردی. کسروی، اسلامین مین اوچ یوز ایللیک عظمتلی تاریخینده یالنیز بیر اووج خورافهلری گؤروردو. اوندان باشقا بیر شئی گؤرموردو. او اسلام تاریخینده ابن رشدلر، فارابیلر، ابن سینالار، دده قور قودلار، علامه حلیلار، حکیم قشقاییلر، حکیم هیدهجیلر، ملا صدرالار و اونلار علم و تقوا آبیدهسینی یوخ، بلکه اؤزو دئمیشکن «بیر نئچه عاغیلسیز روضهخوانی» گؤروردو و اونلارین عمللرینی اسلامین بوتون زمانلار و مکانلارینا تطبیق و تعمیم وئریردی.»[۹]
او اسلام بارهسینده دئییردی:«بوگون اولماز کی بیر حاکیم زکات ایله ایشلری قاباغا آپارسین.» [۱۰]
و یا:«بوگون سیز اسلامین حقیقتینه ال تاپا بیلمزسیز و اونا فخر ائتمهگینیز یئرسیزدیر و اگرده ال تاپا بیلسهنیز بیر ایش گؤره بیلمزسیز.»[۱۱]
آذری دیلی تئوریسی[دَییشدیر]
دوقتور حسین محمدزاده صدیق یازیر:«کسروی دیلچی دگیل ایدی و دیلچیلیک قاعدهلری و قوراللاریندان بیر زاد بیلمیردی. اسکی دیللرین آراشدیرمالاری ایله تانیش دگیل ایدی. اؤرنک همین اویدورما «آذری» دیلیدیر کی ایندیه کیمی بشر دونیاسیندا متولد اولمامیشدیر و اول دفعه کسروی اونو اویدوردو.» [۱۲]
اؤزو دئییر:«بو کیتابی او زامان یازدیم کی بیر کلمهده دیلچیلیک ده ساوادیم یوخ ایدی.»[۱۳]
ب. و. میلر دئییر:«کسروینین وئردیگی دلیللره اساسلاناندا «آذری» دیلیندن مشخص تصور الده ائده بیلمیریک. او ناقص، تصادفی و اتفاقی قایناقلاردان مثال گتیریب و ایران شناسلیغا بیر شئی آرتیرمیر.»[۱۴]
دوقتور صدیق یازیر:«کسروی آذربایجاندا یاشایان تاتجا، تالشجا، کرینکانجا، کوردجه و گیلکجه لهجهلری و یاریم دیللریندن آلدیغی مثاللاری بیر یئره توپلاییب، اونلاری آذری قالیقلاری حساب ائتدی.»
هابئله او یازدیغی قارا مجموعه کیتابیندا کسروینین ایستیناد ائتدیگی شیخ صفی الدین اردبیلی یه منسوب 17 بیت شعرین گیلکجه اولدوغونو ایثبات ائدیر و دئییر:«کسروی یئرسیز اولاراق بو شعرلری اویدورما «آذری» دیلینه عایید ائتمیشدیر.»[۱۵]
باغلانتيلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ محمدزاده صدیق، حسین. فرضیه زبان آذری و کسروی، تهران، تکدرخت، 1389، ص 78.
- ↑ محمدزاده صدیق، حسین. فرضیه زبان آذری و کسروی، تهران، تکدرخت، 1389، ص 78.
- ↑ محمدزاده صدیق، حسین. فرضیه زبان آذری و کسروی، تهران، تکدرخت، 1389، ص 81.
- ↑ شرح حال کوتاه احمد کسروی، انتشارات پایدار، 1340، ص 2.
- ↑ فصلنامهی «چشم انداز» تهران، ش. 16، 1375.
- ↑ کسروی، احمد. قانون دادگری، تهران، ص 6.
- ↑ کسروی،احمد. قانون دادگری، تهران، ص 8.
- ↑ http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=1012088&pageStatus=2&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
- ↑ محمدزاده صدیق، حسین. فرضیه زبان آذری و کسروی، تهران، تکدرخت، 1389، ص 185.
- ↑ مجله پیمان، شماره 11 و 12، ص 49.
- ↑ مجله پیمان، شماره 11 و 12، ص 538.
- ↑ محمدزاده صدیق، حسین. فرضیه زبان آذری و کسروی، تهران، تکدرخت، 1389، ص 98.
- ↑ نیمهی پنهان، ص 73.
- ↑ آذربایجان فیلولوژییاسی مسئلهلری، ج 2، باکو، 1984، ص 49 (مقالهی عدالت طاهرزاده).
- ↑ صفیالدین اردبیلی، اسحاقبن جبرئیل. قارا مجموعه، مقدمه و تدوین: دکتر حسین محمدزاده صدیق، تبریز، اختر، 1387، ص 41.


text:
روسییا حاضردا دانیشیقلار پروسئسینی برپا ائتمکله داغلیق قاراباغ مسئلهسینی تامامیله اؤز اینحیصارینا کئچیرمک ایستییر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا میللت وکیلی آصیم موللازاده دئییب. موسکوانین روسییا، آذربایجان و ارمنیستان خاریجی ایشلر ناظیرلرینین ایشتیراکی ایله گؤروش تکلیفینی شرح ائدن دئپوتاتین سؤزلرینه گؤره، آرتیق ایروان هئچ بیر سؤز صاحبی دئییل:
«روسییا حاضردا دانیشیقلار پروسئسینی برپا ائتمکله داغلیق قاراباغ مسئلهسینی تامامیله اؤز مونوپولییاسینا کئچیرمک ایستییر. روسییا نه دئسه، ارمنیستان اونو حیاتا کئچیرمهلیدیر. دیگر طرفدن، باشی قارشیدان گلن پارلامئنت سئچکیلرینه قاریشان ارمنیستان ایسه حاضردا گرگینلیگی آرتیرماق ایستمز. آنجاق روسییانین یاخین مدتده صولح ایستیقامتینده هانسیسا آددیملار آتاجاغینی گؤزله میرم».
قید ائدک کی، خاریجی ایشلر ناظری المار مممدیاروو روسییا طرفینین ایشتیراکی ایله آذربایجان و ارمنیستان خاریجی ایشلر ناظیرلرینین گؤروشونه رسمی باکینین راضیلیق وئردیینی آچیقلاییب.


text:
گؤنلر بیر بیر اؤتورلر، گؤزووو آچیب یومورسان، ایل دؤنور. هاردا قالسین بیر ایکی گؤن، آدام یوخونودا دؤیونجا گؤره بیلمیر. اینسانین یئر اوزونده الی چاتمایان شی لره یوخودا ال تاپا بیلیر، یوخودا اولسا شیرین اولور. یوخونوندا بیر پیس لیگی وار اودا بوکی هم تئز بیتیر هم ده هر بیر ایتیفاق اونو پوزا بیلیر. پوزاندان سونرا نه قدر چالیشیرسان یادیووا سالاسان داها دوشمور، دوشسه ده آزاراق یاددا قالیر.
دان یئلی سؤکولمه کده یدی، سازاغین سویوغو یورقاندان ائشیکده قالمیش اوزومه چیرپیردی، بیر گیزیلتی بدنیمه چؤکدو یورقانی باشیما چکیدیم بؤزوشدوم بیر یئره. سازاخ اؤز ایشین گؤرموشدو منیم یوخوم قاچمیشدی، یؤرقونلوقدا ائلییه بیلمیردی یوخونو قایتارا.
هاوانین دورولوغو اینسانی فرحلندیریردی، یورقانی آیاقلاریم لا بیر قیراغا ووروب یئریمده اویان بویانا قه ینه شدیم، سینه گریب اللریمی سینه مه دؤیوب یئریمدن قالخدیم، یان یؤوره ده گؤز ایشله یه نه تک، آغاجی دی بیتگی دی، اینسان آثاریندان تکجه من ایدیم بیرده بیر دست یورقان دؤشک، حیس باسمیش بیر چایدان، بیر پیچاق، ایکی لووان دا واری ایدی.
یاخینلاردان قوش سسی گلیردی، سسه قولاق آسدیقدا سسه دوغرو آددیم لاییردیم، آددیم لاریمی، سس سیز گؤتوروب قویوردوم بلکه قوشلار دیسکینیب قاچمایا لار، گئتدیکده اؤنوم ده بیر گؤل اؤزه چارپدی، بو گؤل کیچیک گؤل آنجاق چوخ دورودور، گؤلون اؤزونده رنگلی اؤرده کلر واریدی، اونلار اوخویوردولار، اؤرده کلرین رنگی، سویون دورولوغو، هاوانین آلا توران لیقی، اؤزل بیر دوروم یاراتمیشدی،
سویون دورولوغو هوسلندیریردی سویا جوموب اؤزمه یه، قوشلارین اوخوماسی هوسلندیردی طبیعت له بیرلشیب اؤز یئرینده اؤتوروب دبرمه مه یه، رنگلرین ترکیبین ده ایسته میردیم بیر بیرینه وورام، ائله اونا گؤرهده یئریمی برکیت مه یه چالیشدیم، اوردا دوروب باخام. هوسلنسم ده اؤزمه یه دؤزه م، هاوا قیزا اوندان سونرا اوزه م. ائله بو فیکیرده ایدیم کی حیس ائله دیم سو منیم آیاقلاریمین آلتینا دک زینه وئریب گلیب، بیرده ن، آیاقلاریم بوشا گئتدی،منه بیر خوش حیس ال وئردی، دئدیم ائله بوردا یئریم دن ترپنمه دن سویا دا گیره بیله رم، آیاغیمی آتدیقدا ، آلتی بوشا گئتدی، بیردن ائله بیل بیر سوبا بوروندان توستو بوغازیما دولدو، خفه لندیم، اؤسگوتمه ماجال وئرمه دی، گؤزومو آچدیقدا اؤزومو ماشین دا گؤردوم، بیر اؤتوبوسون ایگزوزونون یانیندا، چیراق دا قیزاریب، سیگنال سسی هر یئری باسیب.


text:
قصیدهی بُرده معروفترین قصیدهای است که در قرن ششم هجری توسط «شرف الدین بوصیری» به زبان عربی سروده شده است و در جهان اسلام با استقبال کم نظیری رو برو شده و شرحها و ترجمههای زیادی از آن به زبانهای مختلف موجود است. شرف الدین بوصیری در این قصیده فضائل نبی اکرم را برمیشمارد و در رویا میبیند که در مقابل این خدمت، از دست مبارک پیامبر اسلام «بُرده» (= عبا) را هدیه میگیرد. از این روی این چکامه به «قصیده بُرده» معروف است. استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق (حسین دوزگون) این قصیده را در جوانی به شعر ترکی در 162 بیت ترجمه کرده بودند. در واکنش به اهانت به ساحت پیامبر اکرم (ص) این کتاب را برای چاپ آماده و نهایتا پس از طی مراحل طولانی کسب مجوز، اکنون منتشر شد.
ابتدا ده بیت اول این قصیدهی عربی و سپس ترجمهی ترکی هشتاد بیت را قرار میدهیم.
اَمِنْ تَذَکُّرِ جِیرَانٍ بِذِی سَلَمِ
مَزَجْتَ دَمْعاً جَرَی مِنْ مُقْلَةٍ بِدَمِ.
أَمْ هَبَّتِ الرِّیحُ مِنْ تِلْقَاءِ کَاظِمَةٍ
وَ أَوْمَضَ البَرْقُ فِی الظَّلْمَاءِ مِنْ إِضَمِ
فَمَا لِعَیْنَیْکَ إِنْ قُلْتَ اکْفُفَا هَمَتَا
وَ مَا لِقَلْبِکَ إِنْ قُلْتَ اسْتَفِقْ یَهِمِ
أَیَحْسَبُ الصَّبُّ أَنّ الْحُبَّ مُنْکَتِمٌ
مَا بَیْنَ مُنْسَجِمٍ مِنْهُ وَ مُظْطَرِمِ
لَوْلَا الْهَوَی لَمْ تٌرِقْ دَمْعاً عَلَی طَلَلٍ
وَلَا أَرِقْتَ لِذِكْرِ الْبَانِ و َالْعَلَمِ
فَکَیْفَ تُنْکِرُ حُبَّاً بَعْدَ مَا شَهِدَتْ
بِهِ عَلَیْکَ عُدُولُ الدَّمْعِ وَ السَّقَمِ
وَ أَثْبَتَ الْوَجْدُ خَطَّیْ عَبْرَةٍ وَضَنیً
مِثْلَ البَهَارِ عَلی خَدَّیْکَ وَالْعَنَمِ
نَعَمْ سَرَی طَیْفُ مَنْ أَهْوَی فَأَرَّقَنِی
وَالْحُبُّ یَعْتَرِضُ اللَذّاتِ بالْأَلَمِ
یا لَائِمِی فِی الْهَوَی الْعُذْرِیِّ مَعْذِرَةً
مِنِّی إِلَیْکَ وَ لَوْ أَنْصَفْتَ لَمْ تَلُمِ
عَدَتْکَ حَالِیَ لَا سِّرِی بِمُسْتَتِرٍ
عَنِ الْوُشَاةِ وَلَا دَائِی بِمُنْحَسِمِ
ترجمه منظوم ترکی:
1 یادینا دوشسه حبیبین، همده یوردو" ذی سلم"،
گؤز یاشین قان ایله قاتدینسا، آخیتدین دم به دم.
2 کاظمه ترپندی، بیر یئل قاوزادی، توفان کیمی،
یا کی شیمشک چاخدی، یاندیردی قارانلیغی اضم.
3 گؤزلرینه نه اؤلوبدور،«دور» دئییرسن، آغلاشیر،
قلبینه نه گلدی «آرام اول» دئیینجه، توتدو غم؟
4 سن بئله ظن ائتمه عشقین گیزلهنر ایللر بؤیو،
گؤز یاشینلا قلبین اودو آرا اولار منکتم!
5 اولماسایدی عشق بوردا آخماز ایدی گؤز یاشین،
گؤزلرینی اویغوسوز قویمازدی، نه بان، نه علم.
6 سن نئجه عشقی دانیرسان، بیلمهییرسن بوردا کیم،
ایکی عادل شاهدین وار: گؤز یاشین، بیرده سقم!
7 گؤز یاشین هم غملرین سارمیش یاناغین اؤیله کیم،
هم ساریسینی بهار، هم قیرمیزیسینی عنم.
8 یادیما دوشجک گئجه دلبر خیالی، یاتمادیم،
عشق البته قاتار شادلیقلارا درد و الم.
9 قیناما گل سن منی بو عشقده معذور قیل،
آنلامازدین ائیلهسئیدین آزجا انصاف و کرم!
10 من کی حالیم آشکار اولموش سنه گیزلین دگیل،
دردیم اسگیلمز منیم کؤنلومه قویموشدور قدم.
11 سن اؤیود وئرسنده من هئچ واخ قولاق آسمام اونا،
چون نصیحت قارشیسیندا عاشق اولموشدور اصم.
12 چوخ اؤیود وئردی منه، بیر ساچی آغ، «تهمت» دئدیم،
بیلمهدیم تهمت ساچی آغلار اوچون اولموش ستم.
13 پیسلیگه امر ائیلهین نفسیم نصیحت آلمادی،
قیلمادی تأثیر اونا نه آغ ساچیم، نهده هرم.
14 یاخشی بیر ایش گؤرمهدی کیم قارشیلانسین میهمان،
ساچلاریما قوندو بیردن، اولمادی او محتشم.
15 گر بیلئیدیم یوخ قوناغین احترامی، اوندا من،
آغلیغینی گیزلهمکچین ساچا سورتردیم کتم.
16 سرکش آتلار چئوریلر آو ساری ایله هر زمان،
کیم منه یاردیم ائدر نفسین آتینی دؤندرم؟
17 آرتیرارسان شهوتین نفسین گناه ایشلر ایله،
چون یئمک گؤجلندیریر قارنینداکی آجلیغی هم.
18 وئرمه مهلت، سوت امر بیر طفلدیر نفسین سنین،
آچماسان سوتدن، جوانلیق ائیلهیر او دم به دم.
19 قیلما حاکم گل ساقین دؤندر اوزون سن نفسدن،
نفس یا رسوا ائدر یا کی نصیب ائیلر عدم.
20 نفسینی قوی اوتلاسین، گود آنجاق اصلا آزماسین،
گر آلیشسا اوتلاغا، چک یاندا باشین ائیله خم.
21 اویله دادلی گؤستریر زهری یئمک ایچره بو نفس،
یاغ ایچینده بیلمیر انسان بالدی بو یا زهر و سم.
22 قورخ گیلن حیلهلریندن آجلیغین هم توخلوغون،
چون کی توخلوقدان داها آرتیق وئریب آجلیق الم.
23 بو حراملارلا دولان گؤزدن آخیب گؤز یاشلارین،
توبه ائت، پرهیز قیل، پشمانلیق ایچره آت قدم.
24 نفس فرمانینا اویما، شیطانا عصیان ائله،
گر نصیحت ائتسهلرده، اونلاری سای متهم.
25 نه حَکم، نه خصمدن هئچ واخت اطاعت ائیلمه،
سن بیلیرسن، مکر ایله یولبیردی خصم ایله حکم.
26 سؤیلرم استغفر الله من عملسیز قول اوچون،
بیر عقیمه سانکی دوغماق نسبت ائتدیم لاجرم.
27 خیره امر ائتدیم سنی، هئچ قیلمادیم خیر ایش اؤزوم،
استقامت ائتمهدیم نئجه دئییم من:« اَسْتقِم؟!»
28 من اؤلومدن اؤنجه آذوقه تدارک قیلمادیم،
نافلهم یوخدور، اوروجدا توتمادیم، بیلمم نئدم؟
29 اول گئجهلر یاتمایانین ترک قیلدیم سنّتین،
اول کی آغریردی ایکی آیاغی، باغلیردی ورم.
30 شدّتیندن آجلیغین داش باغلاییردی قارنینا،
داشلار آلتیندا قالیردی نازنین نازک ادم.
31 میل گؤستردی اونا جهد ایله آلتین داغلاری،
اؤز چئویردی لیک اوندان مصطفی خَیرُالاُمَم.
32 اوز چئویردی دنیایا، شدت، ضرورت سایمادی،
هاردا قیلمیشدی ضرورت عصمتین قدرینی کم؟
33 نئجه کیم دعوت ائدر دنیایا شدت، اول کسی،
اولماسایدی چولقامیشدی دنیانی بیل کیم عدم.
34 اول محمد (ص) دیر ایکی عالم آقاسی، کیم اونا،
فخر ائدیر هم انس و جنّ و هم عرب، همده عجم.
35 امر ائدندیر، نهی ائدندیر آللاهین پیغمبری،
یوخدو صادق شخص اوندان، سؤیلهسه لا و نعم.
36 اول حبیبین احتشامیندان شفاعت ایستهمیش،
هر زمان کیم قورخولو وضعه دوشوب کل امم.
37 انسانی حقه چاغیردی، هر کیم ال وئرمیش اونا،
آتمیش ال حبل متینه اولماز اول ایپ منفصم.
38 گلدی هر پیغمبره اوستون او خلق و خُلقدا،
هئچ بیرینده اولمامیشدیر اونداکی فضل و کرم.
39 هامیسی بیر داملا سو اوندان ائدیرلر التماس،
علم دریاسیندان ائتسین اونلارا بیر دم کرم.
40 هر بیری بیر حّدده دورموشدور کناریندا اونون،
تا اونا بیر بهره وئرسین اونداکی علم و حِکَم.
41 اؤیله یئتگین اولدو او معنادا، کامل شکلده،
کیم« حبیبیم» سؤیلهمیشدیر خالق روح و نسم.
42 کیمسه اورتاق اولمادی حسن و گؤزهللیکده اونا،
اولمامیشدی حسنونون یاقوتو اصلا منقسم.
43 بوشلا عیسی مدحینی، وئرمه قولاق، آچ آغزینی،
سؤیلهییر مدحینده کؤنلون:«ایستیرم چوخ شئی دئیم!».
44 ذاتینا هر نه بیلیرسن، گل شرفدن نسبت ائت،
قدرینه قوی نسبت اولسون هم بؤیوکلوک، هم عِظَم.
45 فضلینه همده کمالینا اونون یوخدور حدود،
کیم دئیر: «الدن گلیر من مصطفی مدحین ائدم.»؟
46 توش گلئیدی گر برابر معجزی قدری ایله،
بیر به بیر احیا اولاردی هر نه وار اسکی رمم.
47 عقلین عاجز قالماسیله امتحانا چکمهدی،
حیرته دالساقدا اصلا قویمادیق شکّه قدم.
48 خلق عاجز قالدی معناسین اونون کیم آنلاسین،
عقل وصفیندن اونون هئچ بیر زمان وورمادی دم.
49 بیر کیچیک توپ تک اوزاقدان اول گؤنش کیمی ساچیر،
گؤزلری یورغون ائدیر، قاماشدیریر یاخیندا هم.
50 کیم ائدر ادراک دنیادا اونون گئرچکلیگین،
یوخلامیشلار اویقودا اونو ساییرلار مغتنم.
51 غایتی علمین بودور کیم بیر بشردیر بیز کیمی،
مخلوقون ان یاخشیسیدیر اول رسول محتشم.
52 بوسبوتون اول معجزتلر کیم نبیلر گؤستریب،
مصطفینین نورو باعث اولدو گلسین لاجرم.
53 او فضیلت شمسیدیر، اونلار اونون اولدوزلاری،
کیم قارانلیقدا ایشیق سالمیشدیلار نه چوخ، نه کم.
54 نه کرم قیلمیش اونو اخلاق ایله سوسلهمیش،
هم گولر اوز ائیلهمیش، هم حُسن ایله مبتسم.
55 گول-چیچک تک نرم نازک، بدر تک یوکسک مقام،
روزگار تک اوندا همت، هم دنیز کیمی کرم.
56 او جلالت صاحبی تکدیر جهاندا، فرددیر،
هیبتینده سانکی واردیر لشکر و خیل و حشم.
57 سانکی گیزلی اینجیدیر هم بیر صدف ایچره سؤزو،
ایکی معدندن چیخیر منطق، بیریسی مبتسم.
58 هاردادیر اول عطر اونون توپراغی ایله دنگ اولا؟
خوش اونون حالینا اول توپراغا اولدو ملتثم.
59 دوغماغین گؤر، ان گؤزل بیر ذاتی اظهار ائیلهدی،
اوندا چوخ گؤیجک گلیبدیر مبتدا و مختتم.
60 اول مبارک گون بوتون فارسلار گلیب هوش ائتدیلر،
اوز وئرهجک اونلار اوچون چوخ عذاب و چوخ نقم.
61 کسرانین ایوانی بیردن پارچالاندی، پارتلادی،
مغلارین باش بئینی کیمی اولمادی هئچ ملتئم.
62 گبرین آتشخانهسینده، شعلهلر سؤندو تمام،
نهر ایسه باشدان قورودو بس که آلدی اونو غم!
63 باتدی ساوه دریاسی، درد آلدی مغلاری بوتون،
غیظدن دؤندردی اوز دریاچهلردنده عجم!
64 سانکی سو یوخموش یئرینده اود یانارمیش دریانین،
یا کی غم سارمیش اونو سو ایله سؤنموشدو ضرم.
65 جنّ سسلندی، یاییلدی حق ایشیغی هر یئره،
سؤزده معنادا حقیقت نورو قالخدی دم به دم.
66 سانکی کوردورلار و یا کار، گؤرمهییب انذارسین،
همده مژده نغمهسین دویمادیلار بیرسؤز دئیم.
67 بیلدیلر کاهنلرین اخباری گلدیکدن سورا.
اگریدیر، قائم دگیلدیر دینلری، یا بوالحکم!
68 گؤیدن اولدوزلار گؤروندو، آخدیلار بیر- بیر یئره،
یئرده ده دوشدو داغیلدی چوخلو بت، همده صنم.
69 اولدولار آواره گؤیلرده، دوشرکن قاچ ها قاچ،
بیر- بیری آردینجا قاچماقدا هامیسی منهزم.
70 ابرهه بطاللاری تک، قاچما حالینا دوشوب،
یا بیر آووج قوم ایله بیر لشکری ائتمیشدی خم.
71 تسبیح ائتدیکدن سورا آتدی الیندن داشلاری،
سانکی یونسدیر آتیر آغزیندان آنی ملتقم.
72 سجده حالیندا آغاجلار گلدیلر بیر-بیر اونا،
کؤکلری اوزره اونا ساری قاچاراق بیقدم.
73 سانکی یئر اوزره گئدرکن اؤز دالیله هر آغاج،
ان گؤزل خطلر ائدیردی توپراغین اوسته رقم.
74 بیر بولود تک باشی اوستونده گئدیردی هریئره،
ساخلاییردی ایستیده کؤلگه سالیردی باشا هم.
75 آند اولسون کیم یاریلان آی ایله قلبی آرا،
واردی بیر نسبت، بودور واللهی بیر دوغرو قسم.
76 کور اولوردو اول زمان باخدیقجا کافرلر گؤزو،
چون کی چوخلو توپلامیشدی اول کؤهول خیر و کرم.
77 صدق و صدّیق اول کؤهولده، لیک اونلار ساندیلار،
بو کؤهول ایچره گلیب کیمسه اولانماز مکتتم.
78 هم هؤرومجک، هم گؤیرچین گیزلهدیردی اول شهی،
سؤیلهدی کافر:« هؤرهنمز کیمسه بوردا بیر نسم!»
79 چون کی الله ساخلادی اؤز کؤلگهسی آلتدا اونو،
هئچده لازم اولمادی نه قلعه نه اوخ، نه علم.
80 دهر جوروندان اونا من التجا چون ائیلهدیم،
دیرچهلیش تاپدیم جواریندا، منه ائتدی کرم.


text:
اورمیه دن زنجانا ، 21آذر گونو
آتیلا تورک
آرتیق گلمیشم جانا، ۲۱ آذر گونو
فدایی لر صفلرده، میللت دوردو یان یانا
تبریز چیخمیشدی حربه، اورمیه ده یانیندا
زنجان دورموش سولوندا، اردبیلده ساغیندا
قورتولوش حیسسی واردی، ایگید تورکون قانیندا
اورمیه دن زنجانا، ۲۱ آذر گونو
گئتمه لییدی ایشقالچی، قورولمالییدی دوولت
بیتمه لییدی اسارت، سیلینمه لییدی ذیللت
سدلر ییخیلدی بیردن، سئل اولدو آخدی میللت
اورمیه دن زنجانا، ۲۱ آذر گونو
دستان یازدی بو میللت، حماسه لر یاراتدی
هوجوم ائتدی فاشیسته، گوزون یامان قاراتدی
فارسا مئیدان وئرمه دی، اونا آلان داراتدی
اورمیه دن زنجانا، ۲۱ آذر گونو
باشکند تبریزدی آرتیق، قالدیریلمیشدی بایراق
پریشان اولموشدو شاه، فاشیست ملعون او سارساق
دفع اولموشدو ایشقالچی، قورتاریلمیشدی تورپاق
اورمیه دن زنجانا، ۲۱ آذر گونو
اوزون سورمه دی گوندوز، قارانلیق تئکرار چوکدو
ساغلا سول ائشلییینده، فاشیست نه قانلار توکدو
باسقین ائتدی اولکه یه، یاندیردی یاخدی سوکدو
اورمیه دن زنجانا، ۲۱ آذر گونو
فدایی لر اولسه ده، قییام روحو زینده دیر
سوندورلسه آتشی، کوزو هله تازه دیر
اوغراسادا باسقینا، بو خالق هله اونده دیر
اورمیه دن زنجانا، ۲۱ آذر گونو


text:
بو گون روسییانین سوچی شهرینده روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان آراسیندا گؤروش کئچیریلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، گؤروش اردوغانین روسییایا ایشگوزار سفری چرچیوهسینده باش توتاجاق. کرمل آرتیق گؤروشده سورییا بحرانی، تروریزم، اقتصادی و انرژی ساحهسینده امکداشلیق مسئلهلرینین موذاکیره اولوناجاغینی بیلدیریب.
بعضی مطبوعات بو گؤروشده قاراباغ بحرانینین دا موذاکیره ائدیلجیینی بیان ائدیبلر. تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان سونونجو باکی سفری زامانی بو ادعانی تصدیقلهییب. او، پوتینین بو مسئلهده قطیعتلی اولاجاغی حالدا قاراباغ پروبلمینین حلینین سرعت لنجیینی سؤیلهییب.
قید ائدک کی، اردوغان روسییایا پوتینین دعوتی ایله گئدیر.


text:
تاریخ : جمعه 1 خرداد 1394 | یازار : دوکتور جئری | گؤروشلر : 205
جومهور باشقانیندان، "فرهنگستان زبان ترکی" ایستهمیشدیک یوخسا " بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان"؟!
دوکتور جئری
سیراغا گون باجاناغیمگیله قوْناق گئتمیشدیک . آخشام باشی، بالدیزیم حیطده اوْینایان اوْغلو حسنی چاغیریب اوْووجونا بیر بورمالانمیش پول باساراق تاپشیردی:
- قاچ کوچه باشیندان بیر کیلو یئرآلما آل؛ گل.
اوْن دقیقه سوْنرا حسن الی بوْش قاییتدی:
- آنا! بیر کیلوْ سوغان آلیم یا یئرآلما؟!!
بالدیزیم ترس- ترس اوْنا باخدی:
- بیر کیلوْ یئر آلما .. بیر کیلوْ یئر آلما آل، دئدیم!!
بو کز حسن ییرمی دقیقه یوباندی. یئنه یئرآلما آلمامیشدی:
- آنا یادیمدان چیخدی!.. دئدین؛ بیر کیلوْ سوْغان آلیم یا یئرآلما؟!
بالدیزیم اؤفکهلندی؛ حسنین قولاغیندان یاپیشیب چکه-چکه وورغولادی:
- بیرررر...کیلوْوْوْوْ...یئرر..آلماااا... آللل!
قولاق بورما ایشینی گؤردو. حسن یاریم ساعات سوْنرا الی دوْلو قاییتدی؛ بیر کیلوْ سوْغان آلمیشدی!


text:
ترامپین کسیلمیش باشینین ماکتینی اکراندا گؤسترن کمدییا آکتیورو سی ان ان -دن قووولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو حاقدا کانال رهبرلیگی معلومات یاییب. معلوماتدا کانالین نؤوبتی ایل اوچون پروگرامیندا کاتی گریفینین یئر آلمادیغی بیلدیریلیب.
قید ائدک کی، کمدییا آکتیورونون بو حرکتینه ترامپ تویتر حسابیندا سرت رئاکسییا سرگیلمیشدی. «قریفین ائتدیکلریندن اوتانسین. بو حرکتدن سونرا اؤولادلاریم، خصوصیله ۱۱ یاشینداکی اوغلوم باررون چوخ کدرلنیب»، - پرزیدنت یازمیشدی.
بوندان سونرا ایسه آکتیور «چوخ ایرلی گئتدییم اوچون سیزدن عذر ایستییرم»، - دئیه اونا جواب وئرمیشدی.


text:
استاد حیدر عباسی(باریشماز)
استادحیدر عباسی شاعر توانای شهر مراغه که در اشعار خود باریشماز تخلص می کند نمونه یک انسان کامل بوده و این بزرگمرد به 6 زبان انگلیسی-فرانسه-روسی-عربی-ترکی و فارسی اشراف کامل دارند و در زمینه هنر نقاشی و خوشنویسی نیز جزو اساتید به شمار می روندوخالقٍ آثار ارزشمندی چون ترجمه مثنوی معنوی و نهج البلاغه به زبان ترکی می باشد همچنین شاعربیش از ده کتاب نفیس شعر ونمایشنامه ترکی نوشته است . باریشماز شاعر (نفرت ) نام دارد ودر تمام آثارش به این نکته اشاره کرده است در هر حال آثار باریشماز سرشار از فولکولورغنی اذربایجان است و استاد یحیی شیدا آثار وی را دایره المعارف ترکی میداند.درزیر دو اثراستاد تقدیم شما عزیزان می گردد.
عاشورا اثر استاد حیدر عباسی(باریشماز)
مناعت ذیروهسینده بسلهنن عنقادیر عاشورا
دؤشوندن طورلار باش قالدیران عنقادیر عاشورا
او زامان کی قانایچنلر ایکیلیک آتشین یئللهر
گرکدیر یئللره قاتسین ایکیلیک آتشین یئللر
اؤلوم میدانینی بیلسین شرافت بستری ائللر
عدالت نعشینین اوسته قوپان غوغادیر عاشورا
بو گون عذرای حریت عدالتله ائدر وصلت
عدالت بسلهنن یئرده دایانامماز قاچار ذلت
یاریلار ظلمتین باغری، ایشیقدان کام آلار ملت
شهادت بویلوسون دوغدورماغا لعیادیر عاشورا
یارارسیزلار او زامان کی تاپار دیرناق سورر فرمان
شرف مرزین قوروماقایچون چاغیرار بیزلری جانان
شهادت بیر قاتی یایدیر شیرین جانلار اونا پیکان
قوچاقلیق کلمهسینده گیزلنن معنادیر عاشورا
چیلله قووردو اثر استاد حیدر عباسی (باریشماز)
شاختادیر هاوانین الینده قیرمانج،
قورخودان اسیرلر زاغ-زاغ بوداقلار،
آغ کورکه بورونوب درهلر، داغلار،
توتوبلار داغلارا آینا شافاقلار.
گئجهنین قویوسو آچیبدیر آغزین،
گونشین آیاغی بودرهییر، باتیر،
سون ایشیق قویودان یوکسلن زامان،
اسنهین داغلاردا مورگولور یاتیر.
چیللهقوودو ائدیر بو آخشام شهر،
آیی تک توستوده شاختا بوغولور،
داملارین اوستونده یانیر تونغاللار،
گئجهنین باغرینا خنجر سوخولور.
قیزیشارکن اوددا بالاجا قیزیم،
خیاللار قوینوندا اگلنجه قورور،
اوزونه یاییلیر ابهام اؤرتوسو،
گؤز تیکیر گؤزومه توموخور دورور.
سؤیلهیین بیر گؤروم کیمدیر بو چیلله،
آلاودا یاندیریب تینده بوغورسوز؟
جوجهلر قانلیسی تولکودور مگر؟
یوواسین اوتلاییب ایتله قووورسوز؟
ناغدا تک باشینی تومارلایارکن،
سؤیلورم یوخ قیزیم، یانیلما آرتیق،
بو چیلله نه قورددور، نه ده تولکودور،
نه ده شر گیزلهنن کؤهنه داغارجیق.
اوزونلو گئجهدن بئزیکن زامان،
خیاللار آتینی تومارلار انسان،
پیس گونون ائنینیدن بویوندان کسر،
قیسسالدار عؤمرونو بودارلار انسان.
پیس گونون عؤمورو اوزون اولسا دا،
خورسانیر، دیرده(؟) انسان اسگیدن.
سازاقدان، شاختادان آغیر نفرتین،
بئلنچی بیلدیریب انسان اسکیدن.
شاختانین قوینوندا، قاردا، بوراندا،
انتظار گؤزوموز یئنه یازدادیر،
دیدرگین بولبولون، تالانان یازین،
نغمهسی اورکده، سؤزو سازدادیر.
دؤزومون الیله انسان هر زامان،
کدرین اونودوب، دوگونون آچیب،
قیش عؤمرون دوغراییب، بودارلاماقدا،
حکمتلر گیزلهنیب معنالار یاتیب.
یامانین دالینجا قیزیم هر زامان،
رسمیدیر چالینار بیر قارا بایداق،
معناسی بودور کی یامانین سسی،
سال آتدان اوجالسین، دؤنمهسین آنجاق،
آز یاشا، دوز یاشا سن ده عؤمرونده،
اومیدلر دینلهدن اینجه بیر ساز اول،
اوزونلو قیش اولما، بئزدیریب یوران،
خلقیوه بیر گونلوک باهار اول، یاز اول.
بیر اوزون یاز اولسون، بیر اوزون ده قیش،
یاخشییا، یاخشی اول پیسینن آتیش،
ناغیللار بزگی پریلر کیمی،
باتلاغا باتانین الیندن یاپیش،
ائله قایغی چکن آز دا یاشاسا،
ائل اونا ابدی حیات باغیشلار،
اوزالدار عؤمرونو آرزیلار کیمی،
آدینی سیلممز یاغان یاغیشلار.
داغ بویو کول اولما بیر آز سورمه اول،
گؤزللر گؤزونه یاخسینلار سنی،
یانگینان یاغ کیمی حق چیراغیندا،
اورکده یاشاتسین قالانلار سنی.
حیاتین اولماسین پولاد اؤز قیلینج،
شیمشک تک ظالیمین الینده شاخسین،
بیر گونلوک چیچک اول گؤزللر سنی،
سئوینجله قوپاریب، یاخایا تاخسین.
قورشون تک داملاما حسرت گؤزوندن،
گولوش اول دوداقدا غنچه تک آچیل،
یازلارا آداخلان چیچکلر کیمی،
پارلایان قندیل اول اورکدا آسیل.
قیش – ۱۳۶۳


text:
هاوا چوخ سویوقایدی، یئنه گئجیکمیشدیم. قاپینی دؤیدوم، خیردا قارداشیم قاپینی آچدی. تلهسیک گیردیم حیطه دئدیم: -«آرش قاچ ایچری دوندوق!» ایکیمیز بیردن سوخولاراق ائوه، قاپیدا گیر ائلهدیک، بیر آز دارتینیب قاپیدان کئچیب تئز باغلادیق. پالتوومو چیخاردیردیم کی آتام یئتیشدی.
-گینه هاردایدین؟
-گئتمیشدیق توپا .
-منی سرییبسن اولان. بو سویوقدا ایتی وورسان ائشیگه چیخماز. سیز بیر یول بو شخته ده توپ اوینوردوز؟
ائله بو آندا ننهلییم اوتاقدان چیخیب، ددهمه هیرسلندی؛
-آ کیشی، نه وئریبسن آلانمیرسان بو اوشاقدان؟ قوی هله بیر یئتیشسین، پالتارین چیخارتمامیش قاباریرسان اوشاقا. گل ایچری گئجه اوزوندو نه قدهر ایسترسن دئیینمهیه واخت وار.
دوغروسو من ننهلییمدن بیر پیسلیک گؤرمهمیشدیم، آمما نه ایسه هئچ واخت اونون محبتین اینانمادیم. همیشه ائوه گیریب، باشیمی آشاغا سالیب، گئتمیشم اوتاغیما. بو اوتاقدا قردشیمله من قالیردیق. او بیریسی اوتاقدا دا آتام، ننهلییم و تازا دوغولان باجیم. بو اؤگئی باجیم “لیلا” اولاندان هرگون اؤز باجیم “فیروزه” گؤزومه تیکیلیردی.
آنام اؤلندن بیر ایل سونرا، آتام فامئللرینین بیریسی ایله ائولندی. منصوره خانیم اره گئدیب بوشانمیش بیر معلیم ایدی، بونا باخمییاراق بوشاندیغینا گورا راضیلشدی منیم آتامیننان کی دؤرد اوشاقی واریدی ائولنسین. آتام ائولنندن سونرا، عمهم گلیب باجیم فیروزهنی آپاردی اؤزوینن ساخلاسین. گؤیلوم ایستیردی کی بیز ایکیمیزی ده آپارسین، آمما بیلیردیم کی بو مومکون دئییل.
نئچه ایل قاباق آنامین دونونون اتگی پیلهتهیه ایلیشیب، پیلهتهنی چئویردی؛ ائوی اود آلدی؛ آنام دا کی ایستیردی اودو سؤندوره، اؤزو اود توتوب یاندی. بو ایش منی چوخ عصبلشدیرمیشدی؛ نییه کی اوشاق ایکن آنامین یانیق جنازهسینین اوستونه گلیب چیخدیم و بو منده چوخ پیس تأثیر قویدو. آتام ائولهنندن سونرا عصبیلییم داها آرتدی. ننهلییم بونو یاخشی باشا دوشوردو. اونا گورادا منیم شیلتاقلیغیمی تحمل ائدیردی. هئچ واخت اولمادی کی منی آتاما چوغوللاسین. بونونلا آتام منیم حؤرمتسیزلییمی آنالیغیما گؤروردی و بو ادبسیزلیگی چکنمیردی. آتام منی چوخ نصیحت ائلهدی، آمما دوغروسو یورولدو. تکی مندن یوخ، اؤزوندنده یورولموشدو، ائلهجه یاشاییشیندان دویموشدو. همیشه ائوه کئفلی گلیب، دونیانین آجیغین مندن آچیردی. آخی بیر باشقاسی یوخویدو کی اونونلا بیتدهشه:
-دی سؤیون گل سوفره باشینا.
بو آتامین سسی دی کی منی اؤزومه گتیردی. اعتراض لا دئدیم؛
-من یئمیرم، سیز یئیین.
-نه یئمیسن؟
-هئچ نه، آج دئییلم.
-اولان سن منی لاپ جانا گتیرمیسن. بو ائوه گلماغین، بودا جاواب وئرماغین.
-زوردی یئمیرهم دا.
-غلط ائلیسن یئمیرسن. ایکی ساعاتدی سوفرانی سالیب سنی گؤزلیریک، قارداشین شام یئمهییب کی سن ویرغین ویرمیش گلهسن سنینله یئیه. باشا دوشورسن بو آروات سیزه گورا شام قویوب.
-منه نه، من دئمیشم شام قویسون. قویماسین. سیز یئیین دا، منیمله نه ایشیز وار؟
آتام حیرصلهنیب بیردن جومدو منیم اوستومه؛
-کوپک اوغلو هله چوخ اوجا سیچیبسان، باشیندان دا دیشلییرسن.
گؤردوم هاوا یامان پیسدی، ال آتدیم پالتووما، بؤرکومو گؤتوروب باشماقلاریمی آلیب الیمه، بیلمیرم نه واخت آیاق یالین حیطدن ائشیگه قاچدیم. باشماقلاریمی گئییب، بؤرکو کئچیتدیم خیتدهییمه، پالتووین یهخهسین چکدیم قولاقلاریما، دویمهلریمی باغلاییب، باشیمی سالدیم آشاغا، یورودوم، آمما هئچ بیلمیردیم هارا. یئرده کی داش قومی شوتدویهرک، ایچیمده برک قئینیب، اؤز- اؤزومه دانیشیردیم؛
-قوییب گئدهجاغام ، … اوندا بس قارداشیم منسیز نئیلهسین.
-من ننهلییکله یاشیان دئییلم، … آخی او یازیق منه نه پیسلیک ائلییب کی، …
اورهییم برک سیخیلیردی، ایستیردیم باش قویوب بیرینین چیینینه آغلییام. آخی بو نه یازیدی بیزیم آنلیمیزا یازیلدی؟ کوچهنین ایچیندن گلن سس صدا منی اؤزونه طرف یؤنتدی. نه زامان ائودن چیخمیشدیم بیلمیرم. چوستدوزلاردان گلیب چاتمیشدیم چهارراه شهنازا، پاساژ قاباغیندا باشیمی قوزادیم اوسته. بیر مئیخانلار آچیقیدیر، بیرده آتدا – بوتدا یئمک توکانلاری. ائله بیل کی بیریسی منی چاغیریردی کوچهیه، مئیخانادا کی چیراقلار سانکی کؤزهریردیلر، بو ضعیف ایشیقدا اوردا اوتوران سرخوش اینسانلارین سیماسینی گؤرمک اولوردوسا، آمما سئچمک اولموردو. سیگارت توستوسو، اوجا اوجا دانیشیقلار، شاقیلتیلی گولوشلر، ساغلیقلار، … سانکی او ایچدیکلری بیر ایکی آجی ایستکان آراغ، او یورقون اینسانلارین سیماسیندا حیاتین بوتون چتینلیکلرین و آجیلیقلارین نئچه آنلیق اولورسادا پوزوب آپاریردی.
هوسلندیم ایچری گیریب بیر ایکی ایستکان وورام. بیر نئچه مئیخانین قاباغیندان کئچدیم؛ هر نه اوزومه جرعت وئردیم باجارمادیم. بیر آیاغیم ایرهلیردیسه او بیریسی گئری قایدیردی، دوغروسی جانیمدا بیر قورخو واریدی. بعضاً ایچریده کی لرده منه باخیب بو یاشدا بو ساعاتدا اوردا دالاشدیغیما تعجبله نیردیلر. بیر باشقا مئیخانانین قاباغیندان کئچنده گوزوم دوشدو بارین دالیسندا دوران شسلی شقاوتلی بیر قادینا. باخیشلاریمیز بیربیرینه توققوشدو، او تعجبلی من ایسه اختیارسیز، دئدیم بس کی بیریسی پئیسریمدن یاپیشیب ایتهلهدی ایچری. قادینین دوداقلاری قاچدی. ایرهلی گئتدیم. او گؤزلرین قییدی، باشینی ترپتدی کی، نه؟ دئدیم؛
– بیر ایستکان توک ایچیم.
قادین منی آشاغدان یوخاری وراندازلادی. آرخادان بیریسی دیلی توتار توتماز باغیردی؛ ماتی سوتول بالا گیریوه کئچیب، حؤرمت ائله یاز منیم حسابیما.
– آرتیق دانیشما گئده، سن اؤزون نئچه ایلدیر اونون بونون حسابینا ایچیرسن؟
اوردا اوتورانلارین بیر نئچهسی شاققا چکیب گولدولر، آردینجا ایستکانلاری ماتینین ساغلیغینا قالدیریلار.
قادین اوزونو دؤندهریب منه سوردو:
– نه ایچیرسن اوغول؟
– هر نه اولورسا اولسون.
– شراب، یوخسا وودکا؟ دئییرسن سنه آبجو وئریم؟
– یوخ وودکا، وودکا وئر.
بیر ایستکان گؤز یاشیندان دورو ماراغا وودکاسی تؤکوب قویدو قاباغیما. بونو من شوشهنین اوستونده اولان یازیدان اوخودوم.
– مزه وئریم؟
– وئر.
بیر بالا بوشقابدا، مئیوه قویوب ایتهلهدی منیم قاباغیما. من ده ایستکانی بیر باشا گئتدیم اوسته، بیر دیلیم میوه یئییب، سونرا بوش ایستکانی قویدوم پئشخانین اوستونه، یاواشجا دئدیم:
– بیرینده سوز.
– ماشاا… ، بیر ماجال وئر ایستکانین گؤتو یئره دهیسین، سونرا.
آرخادان او سس یئنه باغیردی؛ منده بونو ایچیرم جاوان دوستوموزون ساغلیغینا. ساغ اول، ساغ اول سسی اوردان بوردان ائشیدیلدی.
بیرینده ایچدیم، سونرا داها بیریسین، … ، نئچه سین ایچمیشدیم بیلمهدیم. گوزلریم آخیردی، “بار”ین دالیندا کی رفده آراغ شوشهلری ساندیم یئرییب اوستومه شیغیرلار، قادین باشین گتیردی منه ساری، دئدی:
– بسیندیر.
دیلیم توتار توتماز دئدیم:
– بیرینده ایچه جاغام.
– یوخ داها بسیندیر، کورلانارسان.
بونو گؤزونو گؤزومه تیکهرک، لاپ قولاغیمین ایچینه دئدی. بیر آن گؤزلریم گؤزلرینده سانکی اووسونلادی، خوش بیر قوخو اوزومه توخوندو، دوداقی قاچدی، اختیارسیز الیمی اوزالتدیم سینهسینه طرف، دؤشونو سیخدیم. شاققیلداییب دئدی:
– ببو ببو،
بو منیم ائله خوشوما گلدی کی، تازاشدان الیمی اوزالتدیم دؤشونه ساری، او یئنه دئدی:
– ببو ببو،
بیرداها بو ایشی تکرار ائلهمک ایستیردیم کی دالدان بیریسی یاپیشیب پئیسریمدن چکدی دالی، قودوخ ائله بیل اوزون آچیلدی. ماجال وئرمهییب، تاررررراق بیر شاپالاق اوزومدن. بورنومون قانی قاتیشدی آغزیما. یئدیغیم کؤتگه باخمییاراق، من ائله اؤز حالیمداایدیم، سرخوشلیغیمدا ائله سانیردیم کی من اونون سینهسینه ال اوزاتدیقجا او دئییر؛ ببو ببو، ببو ببو.
ایشلهینلرین بیری دئیینه دئیینه، یاپیشیب الیمدن چیخارتدی چؤله، دولو بیر گویوم سو گتیریب تؤکدی ال اوزومو یودوم. ال اوزومو یووارکن، هله رؤیالاریمدا سئیر ائدیردیم. قدیم محلهمیزده اسداله سوتچو گؤزومون اؤنونده ایدی. چرخ اوسته سوت ساتیردی. آرا وئرمهدن فیتینین بالونونی سیخیردی، ببو ببو – ببو ببو، آی ی ی … سوت آلان …


text:
دوش آلاندا بوغازیم همیشه قورویور. سراغاگون یئنه دوشدان سونرا ووجودومدان سوزولن دامجیلاری سیله-سیله آغلیما گلدی کی، خوشبختلیک – ایندی حمامدان چیخیب چای سوزمک، یانیندا خورما، دیواندا یئریمی راحتلاییب سئریال ایزلهمکدیر.
کیچیک سئوینجلری خوشبختلییه نئجه چئویرمیین فورمولونو تاپماغا چالیشیرام.
مثلاً، خوشبختلیک اودور کی، دایاناجاقدا یاریم ساعت آوتوبوس گؤزلییرسن، نقلیات سیستمینی سؤیورسن، اونا نیفرینلر، قارغیشلار یاغدیریرسان و آز سونرا گؤزلدیین آوتوبوس اوزاقدان گؤروننده هر شئیی اونودورسان.
خوشبختلیک اودور کی، گؤزلنیلمز قوناغین گلیب، یئمک بیشیردیین واخت اؤلکهده گاز کسیلیر و بیر نئچه ساعت سونرا یئنیدن وئریلیر، سنین اوچماغا قانادین اولمور سئویندییندن.
خوشبختلیک اودور کی، آلدیغین آیاق قابینین فوتوسونو فسبووکدا یئرلشدیریرسن، پایلاشیما گلن لایکلارین سئوینجینی یاشاییرسان.
و یا مرجی شورباسی ایله کارتوف قیزارتماسی یئییرسن، عوضینده اکزوتیک یئمک پایلاشیرسان، قیبطه ایفاده ائدن شرحلری اوخویوب حظ آلیرسان.
خوشبختلیک... آی الله، ندیر بو خوشبختلیک. آها، مثلاً، قاب یوماق. قاب یویاندا استرس آتیرام مثلاً... یونگوللشیرم. خوشبخت اولورام. قاب سونگرینه مایع تؤکورسن، اونو کؤپوکلندیریب بولاشیق نیمچهیه سورتورسن، قوروموش یاغ، یئمک قالیقلاری تمیزلندیکجه قلبیم خوش تلاتم یاشاییر. قابلارداکی شامپونو ایلیق سو ایله یاخالایاندا کاتارسیس پروسسی یاشاییرام. قاب یویاندا بینیمین یارادیجی حیصهسی ایشلک اولور، گوجلنیر، فیکریم چوخ درین قاتلارا ایشلییر. نه واختسا اوخوموشدوم کی، رومان سوژئتلری آقاتا کریستینین آغلینا قاب یویاندا گلیرمیش. هرچند، "شرق اکسپرسینده قتل" رومانینی یازماق ایستعدادیم یوخدور. اما قاب یوماقلا باغلی حکایه یازماق ایستییردیم. سوژت بئله ایدی کی، قادین قاب یوماغا خصوصی ریتوال کیمی باخیر. اونون تصوورونده قاشیقلار فاللوسلا، گوللو آغ نیمچهلر قادین بدنی ایله آسوسیاسییا اولونور. چنگل و بیچاقلار ایسه سادومازوخیزمله. و قادین حیاتینین بوتون معناسینی بوندا تاپیر. نسه بو احوالاتی یازماقدان واز کئچدیم. یئنیدن نئجه خوشبخت اولماق حاقدا دوشونجهلره دالدیم.
خوشبختلیک اودور کی، ایشه گلنده ماساندا ساحل ایبراهیمووانین یازدیغی کاغیذ پارچاسینی گؤرورسن.
خوشبختلیک اودور کی، ایمایلی آچیرسان، قادینلارین سئویملیسی و دوشمنی سیمور بایجاندان مکتوب آلیرسان: "سنی تمناسیز سئویرم".
خوشبختلیک اودور کی، سامیره اشرف زنگ ووروب دئییر کی، مربا بیشیریردیم، بیر نئچه بانکا سنه آییرمیشام. البته، مسئله مرباده دئییل.
خوشبختلیک اودور کی، سحر یئمهیه هوسین اولمور، ایشه آج گلیرسن، قاپی آچیلیر و قان تورال الینده تزه، ایستی خاچاپوری داخیل اولور، بیرینی ده سنه تکلیف ائدیر.
داها هانسی کیچیک، اهمیتسیز، بانال شئیلری خوشبختلییه چئویره بیلجییمی دوشونورهم، ان آبسورد شیلرله اؤزومو متیواسییا ائتمهیه چالیشیرام.
ائله بو زامان عالییه لاواش پارچاسینا کارتوف پورهسی چکه-چکه دئدی کی، آخیردا هامیمیز یوخا چیخاجاغیق، اؤلجییک: "اؤلوم! نئجه ده یاخشی دوشونولوب".
خوشبختلیک اویدورمالاریم چیلیک-چیلیک اولدو. اکزیستنسیال تنهالیغا و غصهیه بوروندوم. اؤزومو ویلیام فریدکینین تریلرلرینه عدالت اوغروندا نتیجهسیز مباریزه آپاران پلیسلر کیمی حس ائلدیم...


text:
مالایزییادا آنا آیاغی ایله اوچ یاشلی قیزینی تپیکلهیرک اؤلومدن خلاص ائدیر.
آخار. آذ «دیلی میل» نشرینه ایستینادا خبر وئریر کی، آنا قیزینین باغلانماق اوزره اولان لیفتین قاپیسی آراسیندا قالماماسی اوچون اونو تپیکلهیهرک قورتاریر.
حادثه یاشاییش ائوینده قوراشدیریلمیش مشاهده کامراسینین یادداشینا دوشوب.
گؤرونتولردن گؤرونور کی، اوشاق آچیلان لیفته یاخینلاشیر و ایچری گیرمهیه حاضیرلاشیر. بو آندا قاپی باغلانماغا باشلاییر. آنا قیزینی گؤتوروب اوردان اوزاقلاشدیرماغا واخت تاپمایاجاغینی باشا دوشوب کؤرپهنی تپیکلهیهرک خلاص ائدیر.
سؤزوگئدن ویدئونو تقدیم ائدیریک:


text:
ایشید ترور گروپلاشماسینین باشچیسی ابوبکر بغدادینین اولدوغو یئر معیینلشدیریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو "فرانس۲۴" تلکانالینا عراقین باش ناظری حیدر عبادی بیلدیریب. اونون سؤزلرینه گؤره، البغدادی تجرید اولونموش وضعیتدهدیر و یئردییشمسی محدودلاشیب. عراق حکومتینین باشچیسی دیگر دتاللار بارهده معلومات وئرمهییب.
دکابرین اورتالاریندا اؤلکهنین خصوصی تعیناتلی قوهلرینین کوماندیری فادیل برواری بیلدیرمیشدی کی، ایشید-این باشچیسی موصولدا یئرالتی بونکرده گیزلنیر.
بیر قدر اول آمئریکا دؤولت دپارتامنتی بغدادی بارهده اینفورماسییایا گؤره مکافاتین مبلغینین ۲۵ میلیون دوللارادک آرتیریلدیغینی اعلان ائدیب.


text:
مارقریت دوراس
مارقریت دوراس (اینگیلیسجه: Marguerite Duras) فرانسهلی رومانچی و یازیچی - .۴ آوریل ۱۹۱۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۱ ایل عومر ائلهایب و ۳ مارس ۱۹۹۶ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Marguerite Duras»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مارقریت دوراس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
همت شهبازی
عزیزیم هدایت
سیزین ایلک مکتوبونوزو آلاندان سونرا، بیر داها « آذربایجان مدرن شعری» باشلیقلی کیچیک یازیما مراجیعت ائتدیم و اورادا سیزین دوغرو اولاراق «اوختای» حاقدا سؤیله دیینیز «دیققت سیزلییی» دویدوم. اؤزوده «اوختای» بویدا بیر دیققت سیزلییی.
یازیدا 70-جی اون ایللیکدن بویانا مدرن شعریمیزین باشلانماسینی وورغولامیشام و بو آرادا چوخ اوزاق زامانلاردا یازیب یارادان مدرن شاعیریمیز علیرضا اوختای اونودولموشدور. بو، دیققت سیزلیک اولاراق، هم ده بؤیوک انصافسیزلیق دیر. البتده من «نقد شعر معاصر آذربایجان» کیتابیندا اونون حاققینی یئرینه یئتیرمیشم. آنجاق او کیتابدا ساده جه «مدرن شعریمیز» بؤلومو یوخدور؛ و طبیعی کی بو قونویا قاتلاشدیقدا «اوختای»دان دا آد گئتمه لیدی. تأسوفله بئله اولماییبدیر. بونا گؤره اؤزومو تام سوچ ایچینده گؤرورم.
اوختای لا 70-جی اون ایللیک شعریمیزه قدر «مدرن شعریمیز»ده بؤیوک بیر اوچوروم ( بو اوچوروما تئلفونلا دانیشیغیمیزدا سیز اشاره ائتدینیز) واردیر. بو 30 ایللیک اوچوروما کؤرپو سالان بیرجه دنه ده شاعیریمیز اولماییبدیر؛ گومان ائدیرم بو بؤیوک اوچوروم علیرضا اوختایی اونوتماغا سبب اولوبدور. چونکو متشکل بیچیمده ایندی ده ائله مدرن شعریمیزی 70 لره عاید بیلیرم. بو اوچورومدا، – آزاجیق احتیاط لا – یالنیز «سحر خانیم»ین «یاشیل ماهنی» آدلی اثرینی بیر سینیق سالخاق کؤرپو اولدوغونو وورغولاماق اولار.
سؤزسوز او کیچیک یازیدا «سهند»ین مضمونجا مدرن بیر شاعیر اولدوغونا اشاره اولونوبدور. بونا گؤره اوندان هله لیک وازکئچیرم.
صحبت «اوختای»ین شعرینه دیققت سیزلیکدن گئدیر. بو آرادا «بس حبیب ساهیر نئجه اولور گؤره سن؟» سورغوسو اورتایا چیخیر. آخی او، فارس شعرینده «نیما یوشیج»دن اؤنجه کلاسیک شعردن قیریلیر و سربست شعر یازیر. بو بئله دیر. آنجاق سؤزو گئدن مقاله ده وورغولادیغیم کیمی «ساهیر» یالنیز شعری سربست لشدیریر. داها دوغروسو اونو کلاسیک دن آییراراق چاغداشلاشدیریر. آنجاق تام مدرن بیر شاعیر اولمور.
بس اوندا مدرن شعر دئدییمیزده هانسی اؤزه للیک لری نظره آلیریق کی ساهیر بو چرچیوه یه داخیل اولمور. آنجاق اوندان نئچه ایل سونرا و 1340- جی اون ایللیکده شعر یازان «اوختای» بیزیم مدرن شعریمیزین باشلانغیج نؤقطه سی اولور. بو سورغویا جاواب وئره رک سیزین ده مدرن شعر آنلاییشی نه دیر؟ سورغوسونا جاواب وئرمک اولار.
قونودان قیریلمادان آذربایجان شعریله آوروپا و فارس شعری نین قیسا اوخشارلیق لارینا اشاره ائدیرم. آوروپا شعرینده ایلک دفه «ویکتور هوگو»، «کراموئله اؤن سؤز» ده، شعرده اوچ چاغی وورغولاییر: ایلک ، اسکی و مدرن چاغ. او، مدرن چاغ دئدیکده اؤز زامانیندا کلاسیک دؤنمه قارشی دوران رومانتیزم دؤورونو نظره آلیر. بو بئله دیر. آنجاق اونلار آوروپا شعرینی چاغداشلاشدیریر و تام مدرن لشدیره بیلمیرلر. آوروپادا مدرن شعرین باشلانغیجی هوگودان چوخ سونرالار یاشایان «شارل بودلئر، آرتور ریمبو، پول وئرلین» کیمی شاعیرلر اولور.
نیما یوشیج، فارس شعرینی، حبیب ساهیر ایسه آذربایجان شعرینی چاغداشلاشدیریر. اونلار تام مدرن شاعیر اولمورلار. فارسلاردا «فروغ فرخزاد»، آذربایجاندا ایسه «اوختای» مدرن شعرین تملینی قویورلار. بونلار هر ایکیسی 40-جی اون ایللییه عایددیلر.
آوروپا، فارس و آذربایجان شعری نین تاریخی اوخشارلیق لاری اونو گؤستریر کی چاغداشلاشان شاعیرلر هله لیک اؤزلرینی اسکی شعرین عنعنه لریندن قورتارا بیلمیر و اونلاردا هله ده گله نکسل (سنتی) شعرین اؤزه للیک لری اؤنملی یئر توتور. البتده اونلارین جسارت لرینی اونوتمامالییق. یالنیز اونلارین جسارتی نتیجه سینده مدرن شعر اؤزونو گؤسترمه یه امکان تاپیر.
مدرن شعر دئییلنده اونو بیر باشا اجتماعی مدرنیته ایله باغلاماق اولار. اجتماعی مدرن لیک: عومومیتله ایلک باشلانغیجیندان گله نه یین (سنت)، کؤهنه چی لیین، خورافه چی لیین علیهینه اولور؛ حال بو کی ادبیاتین مدرن لییی نین ایلک باشلانغیجیندا، گله نک تام شکیلده قیراغا قویولمور.
آرتیق «مدرن شعر» آنلاییشی حاقدا دانیشیلاسی مقام گلیب چاتدی. بو آنلاییشی سؤزو گئدن یازیدا ساده و قیسا اولاراق آچیقلامیشدیم:
« ايلك باخيشدا، «مدرن شعر» دئييلنده، اونون فورما گؤزه لليك لري و بديعيليیي گؤزوموزون اؤنونده جانلانير. بو باخيمدان كلاسيك شعره و اونون بوتون عادت و عنعنهلرينه قارشي دوران شعره «مدرن شعر» دئييريك».
بیراز آرتیق آچیقلامالییام. سیزینله بیرگه بو فیکیرده یم کی مدرن شعر عومومیتله ائستئتیکا و بدیعی لیک اوزه رینه دایانیر. ائستئتیکانین چرچیوه سینه: شعرین دیلی، ایمگه (تصویر، ایماژ) و سیمگه سی (سمبول)، میتولوژی یه یئنی دن دؤنوش، فورما سربست لییی و باشقا نئچه بدیعی آنلاییش لار داخیل دیر. بونلارین هر بیریسی نین آچیقلاماسی البتده چوخلو واخت طلب ائدیر.
«اوختای»ین _سهندین عکسینه اولاراق_ هم ائستئتیکاسی و هم ده مضمونو مدرن دیر. سهندین شعرینده وورغولادیغیم کیمی مضمون، یئنی و مدرن چاغین مضمونلارینی داشییر. چونکو سهند فورماجا هله اؤزونو کلاسیک شعردن قیرمیر. اوختای ایسه حتتا کلاسیک قالیب لردن استفاده ائدرکن ده مدرن بیر شاعیردیر. اونون «بایاتی» قالیبینده لاپ کیچیک بیر شعرینی نظره آلدیقدا گؤره جه ییک کی: شابلونلاشمیش (استاندارد، کلیشه ای) بایاتی مضمون و یا ائستئتیکاسینی داشیمیر؛ بام باشقا بیر ائستئتیکا ایله چیخیش ائدیر:
دان یئری سؤکولمکده
قونچاجیق لار گولمکده
دونن آچان لاله لر
تورپاغا تؤکولمکده...
«اوختای»ین شعری، تام سربست و باغیمسیزدیر. سربست دئینده، اونون یالنیز فورماجا سربست لییندن داها دوغروسو کلاسیک شعریندن تام فرقلی بیر قالیبده یازیلدیغینی نظره آلمیرام. «اوختای»ین بیر چوخ شعرلری کلاسیک قالیب لرده، هئجا و حتتا عروض وزنینده یازیلان لاری دا واردیر؛ آنجاق او شعرلرده ده، اونون سربست لییی و کلاسیک شعردن قیریلماسینی گؤروروک. باشقا سؤزله ، سربست لیک دئینده: اوختای –ین شعرلری نین ایچه ریک (محتوا، مضمون) سربست لییندن و بیرده ائستئتیکاسی نین کلاسیک شعرله هئچ بیر ایلگیسی اولمادیغینی نظره آلیرام. بئله کی اونون شعری، توپلوموموزون بوتون داورانیشلارینی منیمسه یه رک، اسکی شعرین گؤزه گؤرونمز و غیرواقعی آنلاییشلاریندان یاخاسینی قورتاریر.
گئجه لر
یورقون شَهر گئدرکن آغیر یوخویا
منیم گؤنول قوشوم
اوزاق اوزاق اوفوق لره ساری
بولود داشییان یئل لرله قانادلاشار.
آی،
پالتارلارین سویونوب دوشوب،
اورمو گرلونون سولاریندا یوونارکن ،
منیم گؤنول قوشوم
سرین سرین شپه لرله پیچیلداشار.
سونرا ، او،
توستولییَن پاراخودلارین فیرلانار باشینا. ... ( شعری سوناجاق اوخویون)
یو اؤزه للییی بیز سونرا کی 70-جی اون ایللیک ده مدرن شعریمیزین تمثیلچی لری اولان ناصر مرقاتی، هادی قاراچای، کیان خیاو، حمید شهانقی، لاله جوانشیر، صالح عطایی ( تام بیربیریندن فرقلی اولاراق اؤزونه مخصوص لوقلا) کیمی شاعیرلریمیزده ده گؤروروک. بونلار اوختای لا اؤزلری آراسیندا اولان اوچوروما بؤیوک و اوچولماز بیر کؤرپو قورورلار. اونا گؤره اوچولماز دئییرم کی مدرن شعره قاتلاشانلارین ساییسی چوخالیر و حتتا اوسته لیک بعضی «پست مدرن شعر»ین ده ( محمدرضا لوایی) شاهیدی اولوروق. بیر سؤزله بو دؤورده، متشکل اولاراق مدرن شعریمیزه سایسیز اؤزه للیک لر داخیل اولور.
صحبت اوختای-ین سربست لییندن گئدیردی. آرتیرمالییام کی او حتتا بیر سیرا چاغداش دؤور شعرینده – اؤزه للیک له «ملی حکومت» دؤورو شعرینده- اولان بعضی شابلونلاشمیش مضمون لاری عکس ائتمیر. اونون چئوره دییی مضمون لار یئرلی اولاراق جهان شمول مضمون لار داشییر («طبیل ماهنیسی» شعرینی اوخویون).
دئمک اولار اوختای، یئرلی آذربایجان فولکلور، آیین دوشونجه سیندن ( آیین دوشونجه حاقدا حؤرمتلی یازاریمیز ناصر منظوری نین «دیلماج» درگیسی نین 34 –جو ساییسینی اوخویون. ظنیمجه یازاریمیز ایره لی سوردویو «آیین دوشونجه» تفککورونو چوخ قاباریق، آخارلی و اینجه و بیر سؤزله صنعتکارلیقلا ایشله نن اوختای-ین شعرینده تاپماق اولار و بو آیریجا سانباللی بیر تدقیق ایسته ییر) هم اؤز ائستئتیکاسینا هم ده مضمونو اوچون یاردیم آلیر. آنجاق بونلار قطعی اولاراق تکجه اؤز اؤلکه سی نین دردینی، کدرینی، گؤزه للیینی، چاتیشمامازلیق لارینی گؤسترمک اوچون ایشلنمیر. اونلاری هر بیر غیرآذربایجانلی اوخودوقدا دا منیمسه یه جکدیر.
مدرن شعرده، میتولوژی یه ( آیین دوشونجه) و حتتا فولکلورا یئنی دن یاناشما موضوعسو اؤنملی یئر داشییر. داها دوغروسو اونلار مدرن دؤورون آنلاییشلاریلا یئنی دن چؤزولورلر. بونو بیز هم سهندین ( دده قورقودون یئنی یوزومو) و هم ده اوختای-ین شعرلرینده گؤروروک. بو باخیمدان اوختای-ین بو شعرلرینی نظره آلین : ( ستارخان آتلی لاری/ یاغدی یاغیشلار/ دؤشونده کی قیزیل گول/ یورد / سلطانیه سارایی ... )
آوروپا (هوگو)، فارس (نیما)، و ائله جه ده آذربایجانین (ساهیر) چاغداش شعرینده رومانتیزم و بعضن بو رومانتیزمین «سانتی مانتال» ( احساساتی) اوزونو گؤروروک. دوغرودور ویکتور هوگو و اونون آردینجا بیر سیرا مدرن تنقیدچی لر، رومانتیزمی، مدرن شعرین اؤزه للیک لریندن ساییرلار. آنجاق اونلار دا «مدرن» دئییلنده ساده جه «سؤز یانلیشلیغی» واردیر. چونکو اونلار دئدییی دؤورو چاغداش دؤور آدلاندیرماق اولار. مدرن دؤورده ایسه، رومانتیزم نه اینکی اونون اساس اؤزه للیک لریندن ساییلمیر اوسته لیک اونو پیسله ییرلرده. بونا گؤره آذربایجان شعرینده رومانتیزمین تام شکیلده ایشلنمه سینی حبیب ساهیرین «لیریک شعرلر»ینده، و تام شکیلده آرادان گؤتورولمه سینی اوختای و سهند و ساهیرین اؤزونون «سحر ایشیقلانیر» شعرینده گؤروروک. بو مسئله مدرن شعر ایله چاغداش شعریمیزین باشلیجا فرق لریندن ساییلیر. مدرن دئینده ایچینده بیربیریندن فرقلی و بعضن ده تضادلی آنلاییش لاری چئوره ین بیر دؤوردور. اؤرنک اوچون: هم فوتوریزم لر ، هم ده ایمگه چی لر ( ایماژیست لر) مدرن دؤوره عاید اولانلاردیلار. آنجاق بیرینجیسی چکینمه دن صنایع لشمه نی اؤیور (ناظیم حکمتی نظره آلین)؛ حال بو کی ایکینجیسی (ائلیوت، ائزرا پاوند) صنایع لشمه نی، انسانی ده یرلرین آرادان آپارماسیندا سوچلاییرلار.
اوختای مدرن شعره باشلادیقدا رومانتیزمی منیمسه میر.
اوختای-ین شعرینی مدرن شعر آدلاندیرماغا بیزه حاق قازاندیران جهت لریندن بیری اونون شعرینده اولان «ایمگه» و «سیمگه»لردیر. شعرینده اولان سؤزجوک لر، چوخ گئنیش آنلامدا، آلیشدیغیمیز آنلام و یا تصوورلری داشیمیر. داها دوغروسو یئنی سؤزجوک لر، یئنی آنلام لار داشییر؛ و هر بیر ایشله نیلن سؤزجویون آرخاسیندا گیزلی آنلام اولدوغونو دویوروق. بونو من «اؤرتوکلو ائستئتیکا» آدلاندیریرام. چونکو سؤزلر، نثرده اولدوغو کیمی حقیقی معنادا ایشلنمیر ترسینه، بیزی دوشوندورمه یه مجبور ائدن شعرسل لیک داشییان گیزلی معنالاردیر. بونو بوتون مدرن شعرین تمثیلچی لری وورغولاییرلار : شارل بودلئر شعرین ایمگه اوزره قورولماسینی وورغولاییر. لوئی آراگون: «شعر صنعتی، اکسیک لیک لری گؤزه للیک لره چئویرن بیر کیمیا علمی دیر» سؤیله ییر. جمال ثریا چاغداش شعری کلمه اوزره دایانماسینی وورغولاییر. حتتا فاضیل حسنو داغلارجا بو ائستئتیکانی نه اینکی اوزونچو بیر دئییش له ترسینه «أن آز سؤزجوک له یازمالی شعری» دئییر.
بوتون بو دوشونجه لر، مدرن شاعیرلرین باخیش لاری دیر. بو باخیش لاری، اوختای دانیشمادان دینمه دن اؤزونون شعرلرینده اؤزه للشدیره رک یئنی بیر ائستئتیکانین سجییه لشمه سینه سبب اولور. بو ائستئتیکانین باشیندا ایمگه و سیمگه لر دورور. اؤنملی اولانی دا بودور کی اونون ائستئتیکاسی اؤزگه لشمیش ائستئتیکا دئییل، ترسینه مدرن شعریمیزین أن دوغما ائستئتیکا اؤرنه یی دیر. بونو بیز استثناسیز اونون بوتون شعرلرینده گؤروروک. اونون «پاپاغیم، قیلینجیم و آتیم» شعرینی اوخودوقدا بو ایمگه و سیمگه لرین نه درجه دوغما و بو دوغمالیغین نه درجه شیرین و حلاوت لی اولدوغونو دویوروق. بو شعردن اونا گؤره سیچیم لر وئرمیرم کی ایمگه لر بیربیریله تام ایلگی ده دیر و شعری بوتوولوکده اوخوماقلا اونون گؤزه للیینه وورغون اولوروق.
اوختای-ین شعرینده، ایمگه لر چوخ آچیق آیدین بؤیوک آنلایش لاری قاپساییر. بونا گؤره، تام امین لیک له دئمک اولار کی اونون شعرینده هئچ بیر بلیرسیزلیک (ابهام)، مضمون قاپالی لیغی گؤرموروک. بیر سؤزله اوختای-ین شعرلرینده ایمگه بلیرسیزلییی یوخدور. چونکو ایمگه لرله یاناشی اونلاری آچیقلایان بیرسیرا اشاره لر (نشانه) واردیر.
قارلي كاسكئت باشيمدا وار
جيم جيلاق لوت
قوينومدا كي ياش كيتابلار.
شاختا، شاختا …
بيرده آغير نفس ايدي
من ايديم.
داش دؤشكلي كوچهميزده
زاغ زاغ اسن ائولر ايدي
پالچيقلانميش قار ايدي
بيز ايديك.
هر آچيشقاـقاباغيندان بيز كئچنده، آچيليردي:
« قورد وار، قورد وار
يئگين اولون آي اوشاقلار…»
داليميزجا باغلانيردي.
صاباحكي گون من گؤردوم كي
قوجا شههر
بؤلوك ـ بؤلوك
تيكهـ تيكه
گئدهرـ گلمز كاميونلارا مينديريلير…
من ائويميزه قاييداندا
آچيشقالار يئنه بيرـ بير آچيليردي:
« قورد وار، قورد وار، آدامجيل قورد
ائولر ييخان، آغبيرچكلي آنالاري آغلار قويان آدامجيل قورد.
بيزه سيلاح، سيلاح وئرين!»
اوچونجو گون
من ائويميزه قاييداندا
آچيشقالار آچيلديلار يئنه بيرـ بير:
« ساكيت، ساكيت، آستا گئدين
سس چيخماسين دوداقلاردان
قورقوشوم تك هاوا آغير
دانيشجاغين دوْلور آغيز...»
ـ شههر قوردون قارنيندا ايدي
اونون آشاغیداکی ایمگه سل و ایمگه لری دوغمالاشدیران سیمگه سل شعرلرینی خصوصیله وورغولاماق ایستردیم : ( پاپاغیم، قیلینجیم و آتیم/ طبیل ماهنیسی / گئجه / قاری گئجه نین چیراغی / قورد و شَهر/ کیچیک نوحه / اوخاتای آتا).
اوختای-ین شعرینی مدرن لشدیرن بیر چوخ اؤزه للیک لرده واردیر. بو اؤزه للیک لر آیری آیریدا چؤزولمه لیدیر. آنجاق بورادا یازی نین بوندان آرتیق اوزادیلماسسینا راضی دئییلم. بو اؤزه للیک لری ساده جه ساییرام و اومید ائدیرم بیرگون «اوختای»ین بو اؤزه للیک لرینی و گؤزدن قاچیلان باشقا لارینی چؤزومله ییب اوزه چیخاراجاغیق.
مدرن شعریمیزین بینؤوره سینی قویان اوختای شعری نین باشقا اؤزه للیک لری :
1. پاپولارلیغی سئومه ییر.
2. شابلونلاشمیش ایچه رییی (محتوا) بوراخان و یئنی ایچه ریک لری منیمسه ین شعردیر.
3. «من» دیلی ایله دئییلن «جهان شمول» دوشونجه نی داشییان شعردیر.
4. رئالیزمه ، مشروطه و چاغداش دؤورو شعریندن تام باشقا اولاراق یاناشیر.
5. لیریکاسی دا، کئچمیش لیریکا ایله فرقلی اولاراق مدرن بیر لیریکادیر ( اونون اؤزگون اؤزه للیک لری واردیر).
6. انسانی ده یرلری عکس ائدن شعردیر.
7. عؤهده چی (متعهد) شعردیر. عؤهده چی دئینده اونو ایدئولوژیک معنادا یوخ، ژان پول سارترین ایره لی سوردویو آنلامدا نظره آلیرام.
و باشقالاری ....
نوشته شده توسط همت شهبازی در دوشنبه 21 آبان1386 ساعت 23:44 /لینک ثابت/2 نظر


text:
یول اوستونده ایکی آغاج اباصلت اصغری ممان ایکی آغاج یول اوستونده بیتمیشدی چوخ اوجالیب بویا باشا یئتمیشدی یول اوستونه کؤلگه لری دوشوردو یولدان گئچن اوردا بیر ایله شیردی چوخ دینجه لیب کؤلگه دن حظ آلیردی چوخلو زامان اوردا یاتیب قالیردی بیر آغاجی ایچیندن قورت یئمیشدی همان آغاج یولداشینا دئمیشدی بئلیم سینیر گل سن منه یاردیم ائت الیمدن توت قویما دوشم ...Read More »
شنبه گونو …/ اباصلت اصغری ممان
شنبه گونو … اباصلت اصغری ممان شنبه گونو، آخشام اوستو اهر شهری، ورزقاندا یئر تیترهدی اسیم – اسیم؛ یارپاغ کیمی- دام دوواردان کرپیج،کسسک، داش، قوم، توپراغ گویدن یئره الهنیردی. حیات سوسوب نه دانیشیر، نه دینیردی. قاچان قاشدی، قاچمایاندا توپراغ آلتدا اسیر دوشدو. اینیلتیلر، ناله سسی توپراق آلتدان اوجالدیلار هر یئر کدر، هر یئر غوبار. دیری قالان چوخ هراسان؛ ...Read More »


text:
بهلول
بهلول هارون الرشیدین قارداشی اؤزونو دلیلیگه وورموش ، آمّا چوخ عاغیل لی سؤزلر دانیش یر خلیفه نین قارداشی اولدوغونا گؤره هارون اونا بیر سؤز دئی ه بیلمیر. بهلول لطیفه لری ظالیم حاکیملری تنقیده چکیر.
میثال اولاراق بیر نومونه آشاغیدا وئریلیر:
بیر گون هارون الرشید تختده اگلشیب اؤزوندن تعریف ائدیب دئییردی کی : منیم افتخارلاریمدان بیریسی بو دور کی منیم خلافت ایللریمده ایسلام اؤلکه لرینین هئچ نقطه سینده زلزله اوز وئرمه دی. بهلول دئییر: البته آللاه چوخ عادیلدیر او ایکی بلانی بیر یئرده نازل ائتمز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- تورک خلق ادبیاتی یازان: علیرضا صرّافی


text:
خالقا آغ ساققالیق ائتمک هر آداما نصیب
اولمور.بعضی لری آغ ساققالیغی ساچلارین آغارماسی ایله شرطلندیریرلر آما
بئله دوشوننلر سهو ائدیرلر.آغ ساققالیق عاغلین، شوعورون، یارادیجی،تفکورون
دوزگون فعالیتی ایله، خئیرخواه ایشله،باشقالارینا عاغیللی مصلحت وئریلمه
سی، دوغرویول گؤستریلمه سی ایله اؤلچولور”. آغ ساققال آچدیغی قاپیدان بوش
قاییتماز “ دئمیشلر. آذربایجان خالقی نین آغ ساققاللاریندان بیری ده
حاقیندا صحبت آچدیغیمیز «بؤیوک آغا » دیر. اؤز خالقینی اورکدن سئومک
باخیمیندان تایسیز بیر شخصت دیر بو آغ ساققال کیشی.
بیوک آغ شکوری زاده کیمیدیر؟
سورغوسونا طبیعی بو یازینین بویوندا جاواب وئرمک چتین دیر. چونکی بؤیوک
آغا یارادیجیلیغی ائله احاطه لی چوخ شاخه لی، آنسیکلو پئدیک مضمون و سجیه
داشییر کی اونون آراشدیریلماسی، اؤیره نیلمه سی و دیرلندیریلمه سی بویوک
واخت و زامان طلب ائدیر هر حالدا ماراغا شهرینده حؤرمتلی بویوک آغانی
اوزاقدان- اوزاغا ایزلرکن اونون عالیجینابلیغی،کوبارلیقلا یوغرولموش ساده
لییی، مودریک باخیشلاریندان سوزولن اینسان سئورلییی بیر صنعتچی کیمی منی
اووسونلاییردی. همشه حئفسیلنیردیم بونا کی ژورنالیستلیک یارادیجیلیغدا
بوجور شخصیتین اوبرازینی یاراتماق اینسانلارا، عالیملره و عمومیتله ضیالی
لارا حؤرمت یارادیر قارانلیغین ظولمتین باغرینی یاران ضیالی لارین درک
ائدیلمز جاذیبه سی مندن اؤترو سیر دئیلدیر”: حایاتیمدا، چوخلو حادیثه لر
اولوب کی اونلاری راسیونال دلیل لر له ایضاح ائده بیلمیرم .“ هر حالدا
یانیلمامیشام دئسم، بویوک آغا طالعین سئچیلدیکلریندن دیر. تانری نین
سئچیلمیش بنده لریندن دیر. بئله اولماسایدی او بیر بئله بویوک اوغورلار
قازانماز، شؤهرت تاپمازدی، ائله جه ده اؤز بیلیگینی یورولمادان،
اووسانمادان، آراییب آختارماقلا زنگین لشدیریب دیر.
بوگون بوتون
دونیانین تانیدیغی، موسیقی نین قبول ائتدییی بویوک آغا اؤز صنعتیله بوتون
هنر سئورلری اووسونلاییب، حئیرته دالدیریبدیر. منجه بؤیوک آغانین حاقیندا
سؤز دئمک چتین بلکه ده اولماز بیر ایش دیر، آما ائله اوشاقلیق چاغلاریمدان
ماراغا شهرینده اونونلا دایم راستلاشیردیم. تای توشلاریم «دلی بؤیوک آغا »
دیر دئیه اونو لاغا قویسایدیلاردا آنجاق اؤتری بیر باخیشلا من اوندا هئچ
بیر دلیلیک دویماییردیم یالنیز بوکی بؤیوک آغا موسیقی دلیسی، هئچ زامان
اؤزوندن آییرمادیغی تاری نین دلیسی دیر.
گونده گؤرودویوم اینسانلارلا
فرقلی داورانیشی اولسایدی دا آنجاق سوال لاریمی اویدوروجوو فیکره دالدیران
سؤزلریله یانیتلاماسی بئله بویوک آغانین نه یئرده اولدوغونو آیدینجا
گؤستریر.
شاختالی قیش گئجه لرینین بیریسی قوناغی اولوب، جانلی- جانلی
سؤزلرین ائشیتمه یه ماراغانین «دریا هتلی » نه گئدیریک. همشه باشینی
آیاغینا تیکیب شهرده گزدییی یکمی یئنه ده باشی آشاغی تاری الینده،هتلین
اوست قاتیندان یاواش- یاواش پیلله لری ائنیر.اسر سسیله آلچاقجاسینا بیزی
سالاملاییب خوش گلمیسینیز دئییر. اؤنجه دانیشیغا ماراق گؤستر مه ییر:”ایندی
بیر آز ایش اسکیک دیر، ایندی بیر آز حؤصله یوخدو، گئجه دی، قیشدی، شخته
دی، سویوخدو،اینشاالله گوللر غونچالانسین، بیر هاوا دیریلسین،قشنگ طبیعتده
بیر ایله شک، شوربانی زادی یئیک!هن بیول وضعیت دوزلسین آدام عرض ائله سین
نه
وار نه یوخ! “ دئیه دانیشقدان بویون آتیر. آما سونرا.ایصراریمیزلا سوال لاری جاواب وئرمه یه راضیلاشیر.
“خاطیرلامالیام
بو دانیشیغین دوغاللیق و صمیمیتی یئرینده قالماسی اوچون، جمله قورولوشو
گرامر اوسلوبونا باخمایاراق، چالیشمیشام حؤرمتلی بؤیوکآغانین سؤزلری
دانیشدیغی طرزینده قلمه آلینیب کاغیذ اوستونه گتریلسین “
نئچه یاشینیز وار بؤیوک آغا ؟
یئتمیش دن اویانا اولار
ائولنمیسن؟
ائولنمه میشیک خئیر! ثروتی گؤزله ییرک، ارباب ثروت وئره خرجله یک ائولنک، آخی ائولندیم
چؤرک لازیمدیر!
آخی دئییرلر جوانلیقدا بیر قیزی سئویردین؟
یئتمیش
ایل بوندان قاباق گومان بیر «پروین » واریمیش، دا او آیریلیق دان بویانا
گؤرمه میشم ائله بیر زامان راستلاشدی، اونا خیدمت ائله دیک، دای بیرزاد
گؤرمه دیک، قالمادی، دا اوندان خبریمیزاولمادی، دوشدوم غوربته، ملک کندینه،
میانایا، مهابادا،میاندآبا، قالاجیغا، ساققیزا، عجب شیر. بو جوردا تبریزه
واسمینجا، بستان آوایا، زنجان نا، قزوینه ....بشرم دا بیریسینی سئوردیم. دا
او زامان اوزامانیدی ایندی خبر اثر یوخدی! یادیمدا قالماییب ایندی گرک
یئتمیش ایل بوندان قاباغی من دئیم، ائله روزگار ایندی دی، زامان ایندی دی.
نه دن یاخشی پالتارلار گئییب دولانمیرسان همشه پوزقونسان؟
گیریب دولاناجاییق دا اینشا الله
چوخلاری سنه دلی بؤیوک آغا دئیرلر، نه دن؟
اوشاقدیلار، بیلمیرلر، قانماییرلار.
مردم دن اینتیظارین نه دیر بؤیوک آغا؟
اولارین ساغلیغی... کئچینه جه ییم اولسون، محافیظت ائده لر بیله میزدن بیرزاد لازیمیم اولسا مضاعیقه ائله مه یه لر.
هردن قولاغیوا نه دن قیغیللی سانجاق تاخیرسان؟
تسبیح، اوزوک زاد آلارام چوخ ایسترم. ارباب یئتیرر بیلمه قورخارام الیمدن اوشگوندورالار سانجاغینان زادینان باغلارام!!!
ایندیسه یاردیم ائده نین وارمی هئچ بؤیوک آغا؟
یوخدو.
یئتمیش، هشتاد ایل دیر هئچ زاد گؤرمه میشم، احتیاج اولاندا تانری
دینقیلدادارام خشلیک، مشلیک آلارام، کئچینرم. بوندان سونرا بیر آیری شئی
الیمدن گلمز. قوهوملاردان بیری بایرامدان بایراما پالتار،پول
یوللارلار”نصرالله بوذری “چوخ باش چکر بیلمه
اوره یینین گیزلی سؤزلریندن دئ گینن؟
بابا قالماییب. اوره ییمین گیزلی سؤزلری ایندی قالماییب کی!
جاوانلارا سؤزون؟
وار اولسا، سؤزوم وار. ایر آللاه آداما وار وئره بئله یوخسول نَیه لازیم دیر، یوخسوللوق فله یی قوجالیق
دیر. اگر آللاه آداما وار وئره آدام یئیه، ایچه، قشنگ اوره ییندن خیدمت ائلییه کئفی ساز اولا گؤره نه دئیرسیز نه فرمایش بویورو سوز؟
بوینوندا کی تسبیحی نئچه یه آلمیسان؟
اوچ مینه آلمیشام، وئرمزلر ها. اون یئتدی تومن، اون سکگیز تومن دیر مینم خاطیریمه پول آلمازلار!
بؤیوک آغا ائشیتمیشیک موسیقی ساحه سینده چالیشان تانینمیش شخصیت لردن ماراغا شهرینده سنین گؤروشونه گلیب لر، عالیم قاسیموف و ...؟
یادیمدا قالماز، اونلارا دئمک اولماز کی آدین نه دیر، اونلار دئییر تاری چال منده دئییرم گؤزوم اوسته
دای من دئییم ددون هانی؟ ننه ون هانی؟ هاردان اوخویوبسان، هارا دا قالیرسان، او بیزیم ایشیمیز دئییل.
ایندی بیزی سویوق - مویوق ویریب کیریمیشیک.یاخشی بیلمیرم کیم لر گلمیشدی کیم لر گلمه میشدی.
گرک آدامین هوشو دینجله بیر راحات اولا آدام فیکرائله دئیه فیلان کسلر گلمیشدی. بلی موسیقیدان لاردان
تهراندان، اورمودان، باکی دان تشریف گتیریب لر. بیزهگیریشمزلر ! راضی اولماز لار بیر سینسیه ک، نمنه
احتیاج اولسا وئرلر.
درس اوخوموسان؟
اوخوتدولار. 17 - 18 ایل درس اوخوموشام،ساوادیم زادیم اولوب.
شاگیردین زادین اولوب؟
شاگیردیمیز
هله یوخدو، ایندی یوخدو. اؤیرتمه میشم هله قالیری! او زامان ایجازه وئرمه
ییردیلر اؤزوموز باجاراق.شیرین دانیشیغیمیز سونوندا حؤرمتلی بؤیوک آغا
تارین کؤکله ییب بیر تصنیف اوخویور:
عاشیقام یارا من
گونلریم قارا من
سالمیسان درده ای یار
گل ائله چارا من
قیزیل گول اویوب- اویوب
دریب بوینوما قویوب
بولبول گولدن هئچ دویماز
من سندن نئجه دویوم
قاشلارین آیا بنزر
قویماسان یارا بنزر
سالمیسان عشق اودونا
گل ائله چارا درده
قاشلارین آلدیراندا
گؤزلرین دولدوراندا
آللاه سنی یاندیرا
سن منی یاندیراندا
پینوشت : این گزارش توسط
همشهری عزیزمان آقای "هادی نظری" تهیه شده و در شماره 41 ماهنامه آفتاب
آذربایجان (اردیبهشت 1389) چاپ شده است، آقای نظری مقالات دیگری نیز درباره
شهرمان دارند که جا دارد از ایشان تشکر کنیم.
همچنین از دوست عزیزمان آقای "حسن" نیز برای تهیه و ارسال این مطلب تشکر میکنیم.


text:
لالهدن حاضیرلانان تورک بایراغی دونیا رکوردو قیردی
کایسری بویوک شهر بلدیهسی طرفیندن 168 مین لاله دن حاضیرلانان تورک بایراغی دونیا رکوردو قیردی.
تورکیهنین کایسری شهرینده بلدیهنین حاضیرلادیغی 168 مین لالهدن حاضرلانان عبارت تورک بایراغی شکلی ایله دونیا رکوردو قیریلدی.
شهرده جمهوریت میدانیندا رکورد قیرماق اوچون حاضرلانان بایراق شکلی اوچون 168 مین 100 لالهدن ایستیفاده ائدیلیب، 400-دن آرتیق ایشچی 12 ساعتا یاخین ایشلهییب.
403 مترمربع بؤیوکلوگوندکی لالهدن دوزلدیلن بایراق شکلی گینس "رکوردلار" کیتابینا سالینیب.
وطنداشلارین رغبت گؤستردیگی لالهدن دوزلدیلمیش بایراق شکلی 23 آوریل میللی اگمنلیک و اوشاق بایرامینا قدر جمهوریت مئیدانیندا سرگیلنهجک.


text:
تورکییه پرزیدنتی رجب تاییپ اردوغان تورکییه تاریخینده ایلکه ایمضا آتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، او، آفریکانین ۲۳ اؤلکهسینه سفر ائدن یئگانه سیاستچیدیر.
اردوغان باش ناظر و پرزیدنت کیمی ۲۳ آفریکا اؤلکهسینه ۳۹ دفعه سفر ائدیب. سونونجو دفعه تورکییه لیدری اوچ شرقی آفریکا اؤلکهسینی زیارت ائتدی: تانزانییا، موزامبیک و ماداگاسکار.
اردوغان سفرلری چرچیوهسینده آفریکا اؤلکهلری ایله علاقهلرین داها دا محکملندیریلمهسینده مهم رول اویناییب و اونلارلا بیر سیرا سند ایمضالاییب.
قید ائدک کی، اردوغان آفریکایا ایلک سفرینی ۲۰۰۴-جو ایلده - مصره ائدیب.


text:
“صباحی” ایللیک حئکایه اؤدولو
خوی کیدز: آذربایجانین آدلیم تحکیهچیسی گنجعلی صباحی آدیلا تانینمیش “صباحی قیسا حئکایه اؤدولو” بو ایل اوچونجو ایلی اولاراق کئچیریلمکدهدیر.
ادبیاتیمیزین بارینماسینا، قول بوداق وئرمهسنه یاردیمچی اولسون دئیه بو یاریشما کئچن ایکی ایلده کئچیریلیب، بو ایل ایسه یئنه کئچیریلمکدهدیر. یاریشمانین ایجرایی و داورلر هئیتی تام ادبیاتیمیزین بیلگین و کؤنوللولری وریندن اولوشدورولموشدور.
“صباحی” ایللیک حئکایه اؤدولو(اوچونجو ایل-۱۳۹۴)
SABAHI SHORT STORY AWARD :2015
اؤدول: بیر میلیون تومن (بیرینجی سیرادا یئرلهشن حئکایه یا حئکایهلر اوچون)
– اثرلرین گؤندرمه مؤهلتی: ۱۵ آبان ۱۳۹۴
– یاریشمانین سونوجو اعلان ائدیلن گون: ۳۰ آذر ۱۳۹۴
– اثرلر آذربایجان تورکجهسینده و عرب الیفباسیندا یازیلمالی دیر.
– هر یازیچی بیر اثر گؤندره بیلر.
– اثرلرین ایندییهدک باشقا یئرده (کیتاب، درگی، سایت) چاپ اولونماماسی گرکلی دیر.
– حیکایه لر word دا تایپ اولونوب بو آدرسه گؤندر مه لی دیر: sabahi.odulu@gmail.com
– اثرله بیرلیکده اؤزونوزدن بیر قیسا بیوگرافی گؤندرین.(شکیلینیز، تیلفون نومره نیز اونوتولماسین)
قایناق لار:


text:
فتوللاه گولنین حبسی و تورکییهیه قایتاریلماسی مسئلهسینده آمئریکاین یئنی آدمینیستراسییاسینا اومیدلییک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه عدلیه ناظری بکیر بوزداغ دئییب.
«اومید ائدیرهم کی، یئنی پرزیدنتین (دونالد ترامپ) دؤنهمینده آمئریکا-تورکییه علاقهلری فرقلی شکیلده قورولاجاق. آغ ائودن وئریلن آچیقلامالار گولهنین حبسی، یاخود موقتی ساخلانیلماسی ایله باغلی موثبت پروسسلرین اولاجاغینا ایشاره ائدیر. لاکین قطعی آددیملار آتیلمادان بو بارده دقیق هئچ نه دئیه بیلمریک. آمئریکادا تورکییه علیهینه فعالیت گؤسترن ترور قروپلاشماسینین مؤوجودلوغو قبول ائدیلمزدیر»، - ناظر بیلدیریب.


text:
سولدوز`دا حاکیمیيتین یانمیش ائوی( فرمانداری بیناسی) داشا باسیلدی
جومعه گونو سولدوزدا گازلارین کسیلمه سی، بیر قوجا خانیمین سویوقدان اوٶلومونه سبب اولوبدور . میللت بو اٶلومون و نئچه گون گازلارین کسیلمه سینین ندنینی بیلمک اوچون فرماندارینین قاباغیندا توپلانیب. امما گینه ده شهه رین مانقورت و ساتقین فرمانداری میللتین اونونه چیخیب جواب وئرمکدن قورخوب .
میللت كي ائعتيراضلارينا قارشي بير جاواب گٶرمه ييبلر بو شوعارلاري سسله مه يه باشلاييبلار فرماندار ساتقين چيخ ائشييه جاواب وئر
میللت کی بو ایشلریندن جواب آلابیلمه يیبلر. فرماندارینی داشا باسیبلار. کی اينتيظامی قووه لرینین دخالتی ایله اولای باشا چاتیبدیر . آلدیغيمیز خبرلره گٶره بو اولایدان بیر ساعات سونرا شهه رین گازی وصل اولوبدور.


text:
10:50
تورکییه نین تانینمیش آکتیورلاریندان اردال توسون آوتوموبیل قضاسیندا حیاتینی ایتیریب.
آخار.آذ خبر وئریر کی، حادیثه بو گون سحر ساعاتلاریندا باش وئریب. ساری یئر ایستیقامتینده حرکت ائدن آوتوموبیلین سوروجوسو ایداره ائتمنی ایتیره رک، آکتیورون ماشینینین اوستونه دوشوب. نتیجه ده ماشینین دامی چوکوب و اوتوراجاقلا تاوان آراسیندا سیخیلان آکتیور هلاک اولوب.
قید ائدک کی اردال توسون سون ایللرده تورکییه ده چکیلن ان مشهور سئریاللاردا، فیلملرده رول آلیب.
تانینمیش آکتیورون اؤلدویو قضانین گؤرونتوسونو تقدیم ائدیریک.


text:
ائرمنیستانین کئچمیش مدافعه ناظیری سئیران اوهانیانین سیاسی فعالیتینی ائکس-پرئزیدئنت روبئرت کؤچریان کووردیناسییا ائده جک.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «ژاماناک» قزئتی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادن یاییب. قزئت اوهانیانین بوتون کؤچریانیؤنلو قوهلرین بیرلشدیریلمهسی اوچون اساس مرکز رولونو اوینایاجاغینی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، بیر مدت اؤنجه ائرمنیستان پرئزیدئنتی سئرژ سرکیسیان سئیران اوهانیانی ایستئفایا گؤندریب. اوهانیان ایستئفاسیندان سونرا موخالیفته کئچیب. ائرمنیستان مطبوعاتینین ادعاسینا گؤره، ائکس-ناظیرله پرئزیدئنت آراسیندا اینجیکلیک یاشانیب. اوستهلیک، اوهانیان ویکتور دللکیانین یاراتدیغی یئنی پارتییادا رهبر وظیفهلردن بیرینه گتیریلیب. بو پارتییا ایسه اؤزونون بوتون مالییهسینی روسییادان آلیر.
دئمک اولار کی، جمعیت داخیلینده بوتون سوتونلارینی ایتیرهن سرکیسیانین حاضیردا اساس رقیبی کؤچَریان ساییلیر. کؤچَریان آرتیق بیر نئچه ایلدیر کی، هم قاراباغدا (هم کؤچَریان، هم ده سرکیسیان قاراباغ کلانینین عضولری ساییلیر – رئد.)، هم ده ائرمنیستانین حاکیم دایرهلرینده آکتیو فعالیت آپاریر. ائکس-پرئزیدئنت همچینین بیر نئچه دفعه موسکوایا سفر ائدیب. ائرمهنی کیو کؤچریانا قارشی دایانماق اوچون سرکیسیانین ائرمنی میللی کونگرئسی پارتییاسینین رهبری لئوون تئر-پئتروسیانلا بیرلشمهیه چالیشدیغینی ادعا ائدیب.


text:
آیدین شافاق 191
یازار: رضا بابازاده
یکشنبه گونو دسامبر آیینین 12 سینده، ساعات ایکی ده، گنج فیلمساز، ارسلان براهنی-نین دوزتدییی اوچ بؤلوملو(سس و ایشیق، دووار و قاب، توپراق و کیمییا)فیلمی «اوچ بیر قریب لیک» آدیلا مونترالین پارک سیناماسیندا (سینما دو پارک)گؤستریلدی.
«دکتور رضا براهنی»، ایللر بویو تورونتو دا یئرلشن آدلیم تبریزلی ادیب، تنقید چی، یازار وشاعیرین اوغلو «ارسلان براهنی»، بو نئچه ایلده اؤزونو فیلم و سیناما ساحه سینده بیر هونرمند تانیتدیریب و ایندیه قدر نئچه فیلم اوندان اکران اولوب. بو فیلم کی آغ- قره مستند فرموندا حاضئرلانیب، اوچ هونرمندین قوربتده یاشایش لرینه اینجه بیر باخیش سالیر و چالیشیر اونلارین درین خلوتلریندن حیات و قوربتی روایت ائیله سین. ارسلان چالیشیب بو مستندین بیرینجی بؤلومونده، موسیقی هونرمندی و سُلی آدیلا تانینمیش«سلیمان واثقی»اوخویانین، ایکینجی بؤلوم ده «غلامحسین نامی» نقاشین و سون بؤلومده ده اؤز آتاسی یازیچی و شاعیر «رضا براهنی»نین یالنیز خلوتلرینه یاخینلاشاراق، قوربتده گئچن یاشایشلرینی اؤز دیللریله و روایتلریله، گؤز اؤنونه قویسون. آنجاق هونرمندلر کی یارادیجیلیقلاری و ایشلری توپلومونان باغلی اولان بیر اینسانلار دیرلار، بو نظردن بو آغ قره مستند و ذهن لرده قالان و ایز قویان فیلم چالیشیب اونلارین نئجه یاشاماقلارینی و حیاتلارینا نئجه دوام ائتمک لرینی آچیخلاییب و بو وسیله ایله هونرین اوچ موختلیف ساحه سینده اولان تانینمیش هونرمندین قوربتده گئچن حیاتینی حقیقتا اوجور کی واردیر نه اوجور کی گؤرسنیر، سئیر ائدنلره تانیتدیرسین. آنجاق بو فیلم باشقا و معمولی اینسانلارینان موقایسه ده، قوربتین قویدوغو فرقلی تاثیری هنرمندین یاشایشینده گؤزه گؤستریر.
فیلمین نمایش وئریلدییی گون، دسامبرین 12 سی، آذر آیینین 21 اولارق، دکتر رضا براهنی نین 82 –ینجی دوغوم گونویله برابر اولموشدور. بو فیلمین«توپراق و کیمیا» بؤلومونده، رضا براهنی نین تورونتو دا گئچن ایندی کی یاشامینا و بو قوربتین تاثیرینده اولان یازیلارینا، شعرلرینه باخیلیبدیر. ارسلان براهنی بو فیلم ده آتاسیندان بیر یئنی روایت سؤیله مه یه و اونو- نه آتا اوغول کیمی بلکه بیر دوُست کیمی- ایندیه قدر گؤرولمه ین یئنی بیر بوجاقدان، تانیتدیرمایا چالیشیبدیر.
براهنی نین حسرتلی و آجی خاطیره سی:
اوشاق ایکن معلیمی انشاسینی تورکجه ده یازدیغی کاغاذین اودماسینا مجبور ائتدی!
دکتور رضا براهنی ادبیات، شعر و رومان ساحه لرینده ایران و آذربایجان دا و هابئله باشقا اؤلکه لرده تانینان و ایز قویان بیر ادبیاتچی اولاراق، ادبیات دونیاسیندا دا تاثیرلری چوخ آیدین دیر. اونون چوخ آدلیم رمانلاری «روزگار دوزخی آقای ایاز»، «رازهای سرزمین من»، «آواز کشتگان» و باشقا رمانلاری چوخلو شعرلری او جومله دن «خطاب به پروانه ها و چرا من دیگر شاعر نیمائی نیستم؟»، «مصیبتی زیر آفتاب»، «بیا کنار پنجره»و... و گوجلو نقدلری، ادبیات دا یئنی بیر صفحه آچیب. هابئله رومان لاردا اؤز خاطره لرینی و حسرت لرینی یازارکن سبب اولوب اوخویانلار و دوشونن لر اونو چوخ دریندن آنلاییب و اونون ایشلرینی سئوه لر. عینی حالدا اونون شعرلری ده اؤزونون مخصوص یازماق سبکی ایچین آیدین فیکیرلیلر دونیاسینا و میللت آراسیندا چوخلو تاثیر قویوب دور. دئمک اولار رضا براهنی، چاغداش ایران ادبیاتیندا بیر درین ایز قویوب و اؤزونه گوره بیر سبک یارادیب. رضا براهنی آنا دیلینه اولدوغو حسرتی ده اثرلرینده یاییب و هر زامان آنا دیلی آموزشینین لازیم اولدوغونو بیلدیریب دیر. اونون «صورت مسئله آذربایجان و حل مسئله آذربایجان» آدیندا مقاله سی چوخ اثرلر قویوب و های کوی لر یاراتدی. بو مقاله ده براهنی یازیر: « لیسانسی آلاندان سونرا دورد دیله تانیش لیغیم واریدی فارسی، انگلیسی، تورکی و عربی. بونلاردان فارسی و انگلیسینی لاپ اعلا شکیلده باشاریردیم؛ آمما اؤز آنا دیلیمی دوز یازماقا قادر دئییلدیم چونکو من هئچ یئرده اونون تعلیمین گؤرممیشدیم. بو منی دیل ساحه سینده شاقّا شاقا ائله میشدی و او آغیر رنجی کی چکمیشم هئچ زامان خاطیریمدن سیلینیب اونودولماز. بو رنجی رضا خان بیزه تحمیل ائله میشدی...
رضا براهنی 1314 گونش ایلینده تبریز شهرینده چوخلوق و فقیر بیر عائیله ده حیاتا گوز آچدی. آتاسی ایشچی اولدوغوندان عائیله سی چوخ یوخسولوق دردی چکدیلر. دکتور براهنی اوشاقلیغیندا چوخ چتینلیک لره دوزوب. چوخ زحمت ایله مکتبی بیتیریب آمما چوخ هوش و باجاریلیغا صاحیب اولدوغونا گؤره ائلیه بیلیب درس اوخویوب و یازار اولماق عشقیله استعداد لارینی بئجرسین و اؤزو ایسته ین یئره یئتیشسین. تبریز دانشگاهیندان اینگلیز ادبیاتیندا لیسانس آلاندان سونرا، تورکیه ده بو ساحه ده دکتری آلیب. چکدییی چتینلیک لر اونون سونراکی یاراتدیغی اثرلرده تاثیر قویوب، سبب اولوب میللت اونو اؤزوندن بیلسین واونون اثرلریله راحات ایرتیباط قورسونلار. ایرانا قاییداندان سونرا تهران دانشگاهیندا تدریسه باشلاییب. اوردا چوخ اثرلر یارادیب و چوخ طلبه لر تربیت ائدیب. عینی زامان دا ادبیات عشقیله رمانلار، شعرلر یازیب، نقد لر ائدیب و اؤزوندن ده یرلی اثرلر و ایزلر قویوب.
رضا براهنی همیشه سئوگی سینی وحسرتینی آنا دیلینه سؤیله ییب و آنا دیلینین موردینده آنا یاسادا یازیلان قانونون ایجراسینی ایسته ییب. دانیشیقلاریندا آنادیلین اؤیرنمه سینین لازیم اولدوغونا تاکید ائدیب، اؤز اثرلرینده ده آنا دیلینین نه قدر ده یرلی اولدوغونو آچیقلاییب. او اؤز آنا دیلینه اولان بؤیوک حسرتینی بئله سؤیله ییر کی مکتبین آلتینجی صنفئندا انشا کلاسیندا انشاسینی تورکی دیلینده یازمیش ایمیش، معلم اونو تورکجه ده یازدیغی کاغاذین اودماسینا مجبور ائدیر! بو خاطئره دن اونون روحوندا قالان ایز سبب اولوب هر زامان حسرتینی آنادیلینه و اونون اؤیرنمه سینین دیرلی و گرکلی اولماغینی اؤز اثرلرینده گؤسترسین. «روزگار دوزخی آقای ایاز» دا بو لاپ آیدین شکیل ده عنوان اولونور.
هر حالدا رضا براهنی آذربایجانین و تبریزین دیرلی و ایگیت اوغلو دور. البته کی اونون علمی و ادبی ایشلرینه هر کسین بیر باخیشی اولا بیلر. آنجاق اونون آغیر و زنگین تاثیرینی ائل ادبیاتیندا و آیدین فیکیرلیک جریانیندا دانماق اولماز.
دکتور رضا براهنی یه دوغوم گونونو تبریک ائدیب و اونا جان ساغلیغی و داهادا آرتیق بدیعی یارادیجیلیق لار آرزیلاییریق.
گلمه دی
شاعیر: رضا براهنی
چئویرن: لاله جوانشیر- تورونتودا یاشایان تورکولوگ و دانیشگاه اؤیرتمنی
گونش گلسین دئیه چیرپیندیم
گلمه دی.
ساریشین ساچلارینی مرمر کمرینین سئحرینه تؤکموش
بیر دلینین آردینجا گئتدیم
گونش گلسین دئیه
گلمه دی.
کاغیذ، دووار، داش، تورپاق اوستونه یازدیم
اوخونسون دئیه یازی
گونش گلسین دئیه
گلمه دی.
قورد کیمی اولادیم
قورد بورنو کیمی سوخولدوم زمانه نین قارنینا
یاتدیم گئجه – گوندوز
یاتدیم
گونش گلسین دئیه
گلمه دی.
نئجه ده غریبه، اوغورسوز بیر چاغ!
دؤوران کؤپک یییه سی من ایسه کؤپک
قاپیدان قوُولونجا
وفا دامیندان
داملادیم ایچری
گونش گلسین دئیه
گلمه دی.
یاناقلاریما عشق ائتدیم ظلمتده شاملاری
جادده یه ائندییمده
ایکی یاناغیمی
خالقیم اوچون کور چلیک کیمی توتدوم
گونش گلسین دئیه
گلمه دی.
هیچقیریقلاریم یوخودان
آجی یوخودان
یئر اوزو اوشاقلارینین یورغون، دادلی یوخولارینی قاچیردیسادا
آغلاماغا ارکیم یئتمه دی
نه دوست یانیندا
نه حضوروندا
نه ده اؤز خلوتیمده
آغلاماغا یئتمه دی ارکیم
گونش گلسین دئیه
گلمه دی.
آیری بیر شعر براهنی دن
به قصد كشت می زنم بلند نوك دشنه را به خود
تو خود برو ستاره يا فرشته باش!
بلند نوك دشنه را به خود به قصد كشت می زنم!
به كركسان شب بگو!
پس از طواف من به نيمه های شب،
مرا به صبحدم زهم درند و خون خورند
و تكه پاره های پيكر مرا
به روی جاده ها رها كنند
به عابران جاده ها بگو
كه ردپای من
زسنگفرش جاده ها جدا كنند
تو خود برو ستاره يا فرشته باش!
بلند نوك دشنه را به خود به قصد كشت می زنم!
بو شعری چئویرن: رضا بابازاده، مونترال دا یاشایان دانیشگاه اؤیرنجی سی و ادبیات و شعر دونیاسینین علاقه دارلاریندان
انتحار قصدیله اؤزومو پیچاق لاییرام
سن اوزون گئت، اولدوز اول یا کی مَلَک !
انتحار قصدیله اؤزومو پیچاق لاییرام
گئجه گزن قوزغون لارا تاپشیر کی
گئجه یاری سی باشیم اوسته طواف دان سونرا
منی سحر آچیلاندا دیدسینلر و قانیمی ایچسینلر
تاپشیر کی مندن قالان تیکه لری یوللارا داغیتسینلار
یولدان گئچن یولجولارا تاپشیر
منیم آیاق ایزلریمی، یولاردان ایتیرسینلر
سن گئت، اولدوز یا کی مَلَک اول!
انتحار حسرتیله پیچاق لاییرام اؤزومو...


text:
سکس
جینسی بیرلشمه،جینسی ایرتیباط و یا جفتلشمه غالبا ائرککین تحریمک اوْلموش جینسی آلتی (پنیس) دیشینین واژنینین ایچینه گیرمیهیه کی جینسی لذت یا نسل تولید ائتمک هدفلی بیر بدنی ایرتیباط دی ایشلهنیر.بونلارین یانیندا آیری دخوللاری شامیل آنال سکس ،اورال سکس،بارماقلاما،دیلدو ایشلتمک کیمی جینسی فعالیتلر ده جینسی بیرلشمه قبول اولور.لذتی آرتیرماق اؤچون جینسی ایرتیباط دان قاباق سئویشمه شریکلری بیربیرلرینین دوداق و بوْیون کیمی حساس یئرلرین اؤپمهسی و...گؤرورلر.ادامیه سینده برک اوْلموش ائرکک آلتی واژن ایچینه گیریر و متوالی گئت گل حرکت لردن سوْنرا اورگاسم و اینزال ایله باشاچاتیر.
قایناقلار
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cinsel ilişki»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۶دئسامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بالاجا قارا بالیق “صمد بهرنگی”
شاعر: امامویردی سامانی (ایمان)
کیتابی یازان صمد بهرنگی دیر. مین اوچ یوز اون سککیز اینجی (1318) تبریز شهرینین «چرنداب» محله سینده دونیایا گلیب درس اوخویاندان سونرا معلم اولوب سونرا تبریزین کندلرینده درس وئرمیه باشلاییب و اوشاقلار اوچون ماراقلی ناغیل کیتابلاری یازیبدیر. کیتابلاریندان بیری «خیرداجا قارا بالیق» ناغیلیدیر کی چک و اسلواکی و ایتالیادا جایزه آلیب و نئچه دونیا دیللرینه ترجمه اولوبدور. منده بو کیتابی اوخویاندان سونرا اؤز آتامدان ایسته دیم ناغیلی تورکو دیلینده شعره کؤچورسون.
صمد بهرنگی، مین اوچ یوز قیرخ یئددینجی ایلین شهریور آیینین اون یئددینجی گونونده (1347/6/17) «آراز» چاییندا بوغولوب و تبریزین امامیه قبرستانیندا توپراغا تاپشیریلیب. روحو شاد یولو گئدرلی اولسون ناغیلیندا بالاجا بالیق دنیزده یاشاماغی بوتون بالیقلارین حاققی بیلیب اونا گؤره ده ایسته ییر کی…
خیرداجا قارا بالیقدان / اونو سئون خالیقدان
«ایمان» نلر آنلادیر / خان آرازی دانلادیر
چونکی آراز خان اولوب / صمدله قان قان اولوب
نقل دی فرهنگی دن / صمد بهرنگی دن
قوجا بالیق چیلله ده / گئجه اوزون پیلله ده
ییغیب کؤنول هوسین / اون ایکی مین نوه سین
…
– نام کتاب : بالاجا قارا بالیق
– نویسنده: اثر صمد بهرنگی – شاعر امامویردی سامانی
– زبان : ترکی
– فرمت فایل : پی دی اف PDF
– تعداد صفحات : 50
– حجم : 4 Mb
– پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:
دانلود فایل صوتی داستان بالاجا قارا بالیق به زبان ترکی


text:
بالابان سردار آمین(آذربایجان جمهوریسی) قوجالار عصالارینا دیرسکلهنیب، جاوانلار قوللارینی سینهسینده چارپازلاییب، اوشاقلارسا اللرینی پاچالاریندا سیخیب گؤزلهییردیلر.هامیالی ایله “مانع اولما” ایشارهسی وئریر، منی سوسماغا سسلهییردی. کوره یینده مکتبلی چانتاسی، ماراقلا آتیلیب دوشن بیر اوشاغین یانیندا چؤمبلدیم. – قاقاش، نهیه باخیرسیز؟ – دئسم، منی قوجاغینا آلارسان؟ سونرا قوجاغیمدان ساغ قولاغیما “آذربایجانلی ایلا ائرمنی داوا ائلیهجک” دئیه پیچیلدادی. مئیدانا ییغیشانلارین یاریسی ائرمنی، یاریسی ...Read More »
Home / Tag Archives: سردار آمین


text:
تبریز عاشیقلار گروهونون یئنی کنسرتی کئچیریلهجکدیر… ائل عاشیغی، عاشیق حسن اسکندرینین رهبرلیگیایله تبریز عاشیقلار گروهونون یئنی کنسرتی تبریز شهرینده کئچیریلهجکدیر. تبریز موسیقی انجومنی و گؤزل قوپوز شرکتینین امکداشلیغی ایله کئچیریلهجک بو کنسرتده عاشیق حسندن باشقا، آذربایجانین تانینمیش اوستاد عاشیقلاریندان عاشیق اشرف حسینپور، عاشیق عوض عبادپور و گؤرکملی آذربایجان عاشیقی عاشیق رسول قربانیده (فوناف عنوانیندا) چیخیش ائدهجکدیرلر. کنسرت اردیبهشت آیینین 19 ...Read More »
“کریم قربانزاده” جنابلارینا باش ساغلیغی!
“کریم قربانزاده” جنابلارینا باش ساغلیغی! چوخ تاسفله, تانینمیش آذربایجان ادبیات خادمی, صابر ادبی انجومنینین اداره هیاتینین چالیشقان عضوی عزیز دوستوموز کریم قربانزادهنین سئویملی آتاسی دونیاسینی دییشدی. بیز بو ایتگینی دوستوموز کریم جنابلارینا, محترم قربانزاده عائیلهسینه و مرحومون دوست تانیشلارینا تسلیت دئییریک. روحو شاد.Read More »
سایت “ایشیق” در آئینهي آمار مخاطبین
سایت “ایشیق” در آئینهي آمار مخاطبین (گزارش عملکرد به همکاران و دوستداران سایت ایشیق و جامعه ادبی هنری آذربایجان ) پیشگفتار: سایت “ایشیق” با موضوع ادبیات و هنر آذربایجان از روز 12 شهریور 1390 فعالیت خود را با هدف معرفی آثار ادبی و هنری آذربایجان در ژانرهای مختلف و به دور از هر گونه پیشداوری و ارزشگذاری بر نوع خاصی ...Read More »
« ائل بیلیمی»نین اؤزل ساییسی دونیا قادین گونو مناسیبیتیایله نشر اولدو.
« ائل بیلیمی»نین اؤزل ساییسی دونیا قادین گونو مناسیبیتیایله نشر اولدو. “مؤسسه ی فرهنگی آذربایجان”ین « ائل بیلیمی» عنوانلی داخلی نشریهسینین اؤزل ساییسی دونیا قادین گونو مناسیبیتیله نشر اولدو. بو اؤزل سایی، مؤسسهنین داخلی نشریهسینین 50 . 51ینجی ساییسیدیر کی نیگار خیاوی نین باش یازارلیغیایلا آذربایجان یازار و فولکولور ساحهسینده چالیشان قادینلارین ایش بیرلییی ایله ایکی دیلده، تورک و فارسجا ...Read More »
باهار بايرامينيز موبارك
باهار بايرامينيز موبارك ايشيق سايتي امكداشلاري آديندان بو باهار بايراميني بوتون عزيز وطنداشلاريميزا تبريك دئيير و قارشيدان گلن يئني ايلده اونلارا جان ساغليغي؛ خوش گونلر و حيات گؤزلليكلري آرزولاييريق.Read More »
“بان”، چاغداش گونئی آذربایجان ادبیاتی درگیسی تورکیهده یاییلدی
“بان”، چاغداش گونئی آذربایجان ادبیاتی درگیسی تورکیهده یاییلدی تورکیهده چاغداش گونئی آذربایجان ادبیاتینی تمثیل ائتمهیه چالیشان “بان” عنوانلی درگی یاییلیبدیر. رامین جاببارلینین سایتیمیزا گؤندردیگی خبر اساسیندا، مقالهلر، اؤیکولر و شعیرلردن عبارت اولان بان درگیسینین ایلک سایی ایستانبول شهرینده آرتیق باسیلمیشدیر. بانین آماجی، چاغداش گونئی آذربایجان ادبیاتی حاقیندا یازیلار و ائلهجهده گونئی آذربایجاندا ادبی یارادیجیلیغی تانیتماق عنوان ائدیلیبدیر. بان درگیسینین ...Read More »
آذربایجان و زلزله/ گروهی از یاریرسانان تبریز – (گزارش عملکرد یکی از گروههای مردم نهاد آذربایجانی)
آذربایجان و زلزله گروهی از یاریرسانان تبریز (گزارش عملکرد یکی از گروههای مردم نهاد آذربایجانی یاریرسان به زلزلهزدگان بر اساس بادداشتهای روزانه گروه) مقدمه به طوریکه نظر میدهند هنگامیکه انسان پا فراتر از حد خود و ظرفیت زمین گذاشت و حرص و طمع خود را به آن پایه رساند که بر هر کجا دست انداخت و کاملاً بی توجه به ...Read More »
“بایاتی اوسطوره باخیمیندان” یئنیدن یاییلدی
“بایاتی اوسطوره باخیمیندان” یئنیدن یاییلدی آذربایجان اوسطورهلری اوزهرینده دیرلی تدقیقلر آپارمیش تانینمیش آذربایجان تدقیقاتچیسی میر علی سید سلامتین “بایاتی اوسطوره باخیمیندان” کیتابی یئنیدن چاپ اولدو. کیتاب “موغام نشریاتی” طرفیندن 62 صحیفهده، 1000 نوسخهده و گؤزل تخنیکی ترتیباتلا بوراخیلیبدیر. بو دیرلی تدقیقی اثری تبریزین و آذربایجانین دیگر شهرلریندهکی کیتاب ماغازالاریندان الده ائتمک اولار. ناشرینایسه عنوانی بئلهدیر: تبریز- سهراه تربیت- کوی شهید ...Read More »
“حکايهنين امكانلاري” کیتابی چاپ اولدو
“حکايهنين امكانلاري” کیتابی چاپ اولدو “حکايهنين امكانلاري” کیتابی، همت شهبازی نین چئویریسی ایله “پردیس دانش” یاییم ائوی طرفیندن چاپ اولدو. بو کیتابدا 10 (اون) حکایه، و بو حکایه لره گؤره 10 تنقیدی مقاله یئرلشدیریلیبدیر. بوندان مقصد اوخوجولاریمیزی، حکایه چؤزومو و تنقیدی آراشدیرما ایله عملی تانیش ائتمکدیر. بئله کی هر وئریلن حکایه قورتاردیقدا، بلاواسیطه او حکایه نین اؤزللییی، تکنیکلری و حکایه ...Read More »
به همت شخصیتهای فرهنگی آذربایجان مراسم بزرگداشت دکتر انزابینژاد در تبریز برگزار میشود
به همت شخصیتهای فرهنگی آذربایجان مراسم بزرگداشت دکتر انزابینژاد در تبریز برگزار میشود یه همت اتدیشمندان و شخصیتهای فرهنگی آذربایجان از جمله رحیم رئیسنیا، غلامحسبن فرنود، دکتر شکوهی و … مراسم بزرگداشت زندهیاد دکتر رضا انزابینژاد – استاد دانشگاه، پژوهشگر و محقق حوزه ادبیات در شهر تبریز برگزار میشود. دکتر سیدرضا انزابینژاد روز 4 اسفند بعد از مدت طولانی بیماری ...Read More »