text:
مارتین 15ده بیر سیرا میللی فعال ،دانیمارکانین کوپنهاک شهرین ده توپلاناراق گونئی آزربایجان پارلمانینین تمه لین آتدیلار خبری بیر آن دا بوتون میللی فعال لار وحرکتیمیزین تعقیب چیلرین گونده مینه دوشدو.
گوناز تی وی ده بیرینجی کز وریلن خبرده پارلمانین تشکیل اولونماسی اعلان اولدو کی نظره گلیر موناسیب کلمه اولماسین زیرا 35 میلیون لوق بیر اولوسون نماینده لری بو قدر آز و محدود طیف لردن تشکیل اولونماسی دوغرو دئیل.
بیرینجی اولاراق هر سوزدن اونجه بیان اتمه لیه م بو قرار منیم فیکریمجه یرینده و چوخ دوغرو بیر قراردیر. حتی بیز بو مجلیسی قورماق دا گئج قالمیشیق و گره ک داها اونجه بو ایشی گورردیک ، آنجاق بله بیر بویوک میسیونو عوهده لنمه ک و قاباقا آپاراماق ساغلام زمینده و گرچک طرح و برنامه ایله مومکون دور یوخسا وردیگی خسارت قورخارام کی الده اتدییمیزدن داها چوخ اولا بیله ر.
سورگون ده گونئی آزربایجان پارلمانین تشکیل ائدن هیئت میللی حرکتین اونده گدن سیاسی قورولوشلار و تانینمیش اینسانلارینیین بیر تعدادین دان تشکیل اولوب و بعید گورورم بوندان اونجه کی تجربه لردن او جومله دن داک ، باب ، میللی شورا ، گونئی آزربایجان کنگره سی و گونئی آزربایجان کونسه یی نین تجربه لرین دن بی خبر اولالار زیرا اشاقی یوخاری بو تشکیلات لاردا عضو اولوب لار و یا چوخ یاخیندان ایلگیله نیب لر. آمما نظره گلیر گره که ن تجربه لر آلینماییب و یا شرایط ایجازه ورمه ییب کی دوغرو چرچوه ده ایش قاباقا گتسین .
من معتقیدم کشکی دیه رلی دوسلاریمیز داها گنیش قابسام دا پروژه نی تعریف ائدیب داها چوخ طیف لر و تشکیلات لار دان ایستیفاده اتسه یدیلر. منه اله گلیر دوغرو دوروست دیالوق زمین لری تشکیلات لاریمیز آراسیندا یارانمایینجا هئج نوع بیرلیک هله پارلمان کیمین بویوک بیر میسیون یارانماز. بوگون جیدی مناقشه لر تشکیلات لار آراسیندا موجود دور. احمد بی اوبالی و تمثیل اتدیی تشکیلات جیدی صورت ده ایستیقلال پارتیاسی و عاریف کسگین و اونا یاخین طیف لر له مناقیشه لیدی. گاموح و چهرگانی بی بیر چوخ اینشعاب لارا شاهید اولوب لار و گاموح دان چیخان طیف لر هله اوز آرا لاریندا مشترک دیالوقا گچه بیلیب اختلاف لارین رسمیته تانییب مشترک زمین یارادماییب لار. آدی گچن پارلمان دا دیرنیش تشکیلاتی ، گادپ ، بیرلیک کیمین بیر قورولوش لارغاییب دیلرگرچه دعوت اولونوب لار . بعضی تشکیلات لار دان هئچ دعوت اولماییب . غاییب لر ساده جه تشکیلات لار منحصیر دئییل بویوک بئی رسول اوغلو ،ماشاللاه رزمی و سول طیفین دن اوردا کیمسه یوخ دور. فئدرال چیلاردان مثلاً ضیا صدرالاشرافی دا یوخدور. میثال چکمه یه دوام اتمه ک ایسته میرم زیرا بو قونودا تارتیشمایا لزوم یوخدور ، هر حال دا آد گتیرمه ک دن منظوروم دقیق اولاراق مسئله نین اوستون آچماق دیریوخسا تارتیشمالالاری کورک له مه ک دئیل.
بیر جومله ده سوزومو یکون لاشدیرماق ایسته سم دمه لیم آدی گچه ن طیف لر ، تشکیلات لار و فعال لار جیدی اولاراق تارتیشما ، دیالوق و موفاهیمه یه گچمه یینجه بیراخین پارلمانی بیر جیبهه بله قورولماز.
من دن سورولسایدی ، دیه ردیم اروپا دا اولان دوسلار ، آمریکا و کانادا دا اولان دوسلار ؛ تورکیه ده و قوزی آزربایجان دا اولان لار آیری آیری توپلانیب گرکسه بعضاً حضوری گرکسه بعضاً قیر حضوری توپلانیب مشترک نوقطه لره گلمه لی دیلر. اختلاف لار آزالان دان سونرا و مشترک نوقطه لر چوخلاشدیق دان سونرا موختلیف کار گروه یا پلانلانما گروپ لاری تشکیل اولوب پارلمانین هانگی زمین ده ، نجه و نه شرایط ده قورولماسینا مشترک نظره یتیشدیک دن سونرا عضولرین هانگی شرایط لره حائیز اولدوقلارین و کیملر پارلمانا سچیله بیلرلر و بونون مکانیزماسی نئجه اولدوقو بللی اولدوق دان سونرا و عمومی توپلانتیلار بیر نچه دفعه تشکیل اولدوق دان سونرا قطعی اولاراق اعلان اولونمالیدی . مدیایا وریله ن خبر و خبرین جومله لری بله دیقت له تنطیم اولماییب دیر و تاسف له ایشین جیدییه تین یانسیتماییر.
شخصاً بو هیئتیت بو میسیونو اوسته له نیب انجاما یتیرمه سین چوخ ایستیرم آنجاق قورخورام کی بو میسیونو یرینه چاتدیرا بیلمه سینلر. ایش اساساً چوخ گوزل و موقدس ایشدیر آنجاق ترتله سیک اولوب و دوغرو بیچیم ده ساغلام زمین ده اولوشمادیقینا گوره ایشین یرینه گتمه سیندن ، چوخ تاسف لا شوبهلیه م .
آرتیرمالیام ایش لری سامانا یتیرمه ک اوچون چوخ دوشونوب موختلیف جنبه لر ی مثلا بو ایشین مالی قایناق تامینی چوزول مه یینجه هر بیر تشبثی مدیالارا سورمه ک حرکته جیدی درجه ده ضربه ووروب و اولومسوموزاتگیله دیین دن امینم . بونون کیمی موهوم تشبث لر یرینه گتمه سه میللی حرکتی قاباغا آپاران عونصورلردن خالق سویویوب و اعتماد سیزلیق جوی تقویت اولار.
حرکتین لوبی چیلیک ضعف لرین درمان اتمه دن بو بویدا بویوک ایشی بیر ایکی گون ده حل اتمه ک دوشونجه سین من شخصاً سیندیره بیلمیرم و قانع اولا بیلمیرم کی پارلمان کیمین بویوک بیر میسیون یرینه چاتا .
و ان سون نوقطه بودور کی ، بو بویوک لوک ده ایشه سویونان بیر هیئت هر طرف لی دوشونمه لیدیر و بو هیئتین ایچینده هئچ بیر شائبه لی فرد اولمامالیدیر. تاسف لر اعضالارین بیری گونئی آزربایجان اویرنجی لرینین حاقلارینین تاپدالانماسی و اونلارین حاق لارین موختلیف سبب لر له فارس لارا وریلمه سیله و تورکیه ده کی اویرنجی لرین بورس لارینین کسیلمه سیله اتهام لانیر .شخصا دوشونورم اولوسوموزون طالعین تایین ائدن هر بیر قورولوش سون درجه تمیز ، انظباط لی ، دقیق و فداکار اولمالیدیر یوخسا ایش یرینه چاتمازو یا چاتسا بله اولوسوموزو بیر چالادان چیخاردیب بیر قویویا سالار.
ایسته رم کی بو تشبوثا جسارت ائدیب قایه گوسته رن عزیز لریمیز بو فیکره دوشمه سینلر کی من بو حرکته قارشی اولاراق بو سطوری یازیرام بلکه عکسینه توم صمیمیتیمله ایستیرم ضعف لری گوروب برطرف ائدیب و بو مقدس یولا دوام ائدک ، جهدیم بودور طرف توتمادان بیر ناظیرکیمین عاقلیما گله ن نوقطه لری بیان ائدم زیرا هرکس مسئول دور الینده اولدوقو قدر بو ایشین انجامینا یاردیم اتسین .
22 مارت – واشینقتون


c: text/html

text:
`ابراهیم قالین` نتیجهلر
خبرلر [251]
- قالین: سوئد و فنلاند ملموس آددیم آتمالی
- تورکیه، فینلاندیا و سوئد آراسیندا ناتو دانیشیقلاری بو گون ده داوام ائدهجک
- تورکمنیستان دؤولت باشقانی ایراندا
- ایران و تاجیکیستان آراسیندا ۱۷ امکداشلیق آنلاشماسی ایمضالاندی
- ابراهیم کالین سوئد و فینلاندیانین ناتو-یا عضولوک موذاکیرهلری ایله باغلی آچیقلاما وئریب
- رئیسی: بیر مرکز قوردوق
- ابراهیم کالین بایدنه رئاکسیا وئریب
- تورکیه قیرمیزی آی جمعیتی یمنه ارزاق یاردیمی ائدیب
- داعش، قریشینین اؤلدورولدوگونو قبول ائتدی
- قالین: آتیشکسین قالیجی حالا گلمهسی اوچون چالیشیریق
- تورکیه روسیایا قارشی تحریم نظرده توتمور
- قالین، فیلیسطین و اسرائیله ائتدیگی سفری دگرلندیردی
- ابراهیم کالین و جک سالیوان آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- احمدوو:"آذربایجان-دان تورکیه-یه طبیعی گار صادراتی آرتیریلاجاق"
- رئیسی: ایرانین روسیا بازارینداکی پایی آرتابیلر
- رئیسی: نفت صادراتیمیز آرتدی
- رئیسی، پاشینیان ایله بؤلگهدهکی گلیشمهلری دانیشدی
- کالین: تورکیه امریکا-داکی مسلمان توپلومو ایله علاقهلره اهمیت وئریر
- "قاراباغین اؤزگورلشمهسی ایله تاریخده یئنی بیر صحیفه آچیلدی"
- سارایی سئللر، سینمانی دا یئللر آپاردی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
۷ دسامبر
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۶۷۸ - لویی هنپین نیاگارا شلالهسینی کشف ائدن ایلک اوروپالی اوْلوب.
- ۱۸۷۷ - توماس ادیسونون فونوگرافی ایلک دفعه گؤستریلیب.
- ۱۹۱۷ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اوتریش-ماجاریستانا ساواش اعلان ائدیب.
- ۱۹۱۸ - آذربایجان خالق جۆمهۇریتینین پارلمانی ایشه باشلامیشدیر.
- ۱۹۲۲ - آذربایجان شوروی داغلیق قاراباغ موختار ولایتی مرکزی ایجراییّه کومیتهسی سئچیلیب.
- ۱۹۳۴ - تۆرک قادینلار بیرلیگی٬ ایستانبولدا بیر میتینگله قادینلارین میلّتوکیلی سئچیب-سئچیلمه حاقّینی قۇتلادی.
- ۱۹۴۱ - ژاپون آمریکانین هاوایی آدالارینداکی «پرل هاربور» بازاسینی٬ فیلیپین آدالارینی و بریتانیا مالزیسینی بومبالاییب.
- ۱۹۷۲ - آیا اۇچان سوْنونجو آمریکا فضایی گمیسی «آپولون ۱۷» فضایا بۇراخیلیب.
- ۱۹۸۴ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین عۆضوو اوْلان اؤلکهلر شورینین دؤولت تروریزمینی پیسلهین قطعنامه قبول ائدیب.
- ۱۹۸۵ - ترورچولار پاریسده دۆکانلار شبکهسینده ۴۱ نفرین اؤلومونه سبب اوْلان پارتلاییشلار تؤرهدیبلر.
- ۱۹۸۸ - ائرمنیستان قۇزئیینده باش وئرن گۆجلو زلزله نتیجهسینده لنیناکان٬ کیروواکان و ایسپیتاک شهرلری باتمیشدیر. رسمی قایناقلارا گؤره اؤلنلرین سایی ۲۵٫۰۰۰ نفری کئچیب. طبیعی فلاکت زوناسینا ایلک کؤمک آذربایجاندان گلیب.
- ۱۹۹۳ - پنتاگون نوادادا خبردارلیقسیز ۲۰۴ اتوم سیناغی کئچیریلدیگینی بلیرتیب.
- ۲۰۰۲ - تۆرکیه گؤزلی عذرا آکین لندنده دۆنیا گؤزلی سئچیلیب.


text:
نارسیسیزم
اطرافلارینداکی اینسانلارین دویغو، احساس و عاطیفهلرینی اَمیب بونونلا بسلنیرلر. بو اؤزلرینه سئودالی اینسانلار، دائم باشقالاریندان تعریف، آلقیش گؤزلهییر، لاکین اؤزلری هئچ بیر شئی وئرمهیه یاناشمازلار.
آینانین قارشیسیندا اوزون ساعاتلار کئچیره بیلن نارسیسیت آداملار، اؤزلرینی حددیندن آرتیق بیهنر. اوشاقلار اؤزلرینی تانیماق اوچون اوزون-اوزون آینایا باخا بیلدیکلری اوچون اونلار اوچون نورمال بیر داورانیش اولسادا بو، بؤیوکلر اوچون آنورمال بیر خصوصیت کیمی دهیرلندیریلیر. یئنییئتمهلر ده یئتکینلیک و نوجوانلیق باشلایان مدتده بدهنلریندهکی دییشیکلیکلری ایزلهمک و یا جوشلارینی کنترل ائتمک اوچون اوزون مدت آینانین قارشیسیندا قالا بیلیرلر. اما ۲۵-۳۰-۴۰ یاشینداکی بیر آدامین آینانین قارشیسیندا ساعاتلارلا واخت ایتیرمهسینی هئچ ده نورمال بیر داورانیش کیمی قارشیلاماق اولماز.
نارسیسیزم سادهجه وورغونلوقدان عبارت اولان شخصیت پوزونتوسو کیمی تعریف اولمور. نارسیسیستلر و یا همن اؤزونه سئودالی اولان اینسانلار، باشقا اینسانلاری ایستیثمار ائتمه موضوعوندا دا قاباقجیلدیرلار. اؤز منفعتلری اوچون هرکسی چئینهییب کئچه بیلرلر. هر شراییطده اؤنملی اولان اؤزلریدیر. اونلارین گؤزونده باشقا اینسانلارین هئچ بیر اؤنَمی یوخدور، اؤز منفعتلرینین دالیسیجا گئدیر و بو ایشی گؤرمکدن ایینه اوجو قدر ده اوزونتو و پئشمانلیق حیس ائتمزلر.
نه ایسه، گونوموزده گئتدیکجه ده نارسیسیست اینسانلار چوخالماقدادیر. چونکی بو جور اینسانلیق کئیفیتینه صاحب اولماق اینسانا باشقالارینا نظرهن بیر آز داها اؤنچیخما فورصتی وئریر. اؤزونه وورغون، اؤزونو یئره-گؤیه سیغدیرمایان، « کیچیک داغلاری من یاراتدیم» دئیهن اینسانلار جمعیتده داها چوخ دیر گؤرورلر.
نارسیسیستیک شخصلرین معین یؤنلریندن بیری ده چوخ آشیری حیس اولان خصوصیت لری پاخیللیق دویغوسودور. پاخیللیق و حسودلوق قیسقانجلیقدان بیر آز داها فرقلی چوخ منفی بیر دویغودور. پاخیللیق دویغوسونو داشییان اینسان باشقالارینین خوشبختلیینه، اوغورونا موطلق دؤزومو یوخدور.
نارسیسیست اینسانلار ایش حیاتیندادا اوزه چیخا بیلیرلر. ایشلرینی حقیقتهن چوخ سئودیکلری اوچون دئییل، اؤزلرینی باشقالارینا بَیهندیرمک اوچون داها چوخ ایشلهیه بیلرلر. بیر نارسیستین ان گوجلو ایستیفاده ائتدیی سلاح کلمهلریدیر. کلمهلری ایله اینسانلاری یئرین دیبینه باتیریرلار.
اؤزونو سئومکله نارسیسیزم آراسینداکی فرق اورتایا قویولمالیدیر. هامیمیز اؤزوموزو سئویریک بونا احتیاجیمیز دا وار. چونکی اؤزونو سئومهیهن، ائتدیی یاخشی شئیلره قیمت وئرمهیهن بیر اینسان سونوندا گلهجهیه دویدوغو اومودو ایتیرر.
اینسانلارین نارسیسیزمه مئیل ائتمهسینین باشقا اساس ندنی، گونوموزده جمعیتین بیربیریله ناسالیم رقابتینی داها اؤن پلانا چیخاران قورولوش و ساختار دا تأثیرلیدیر. جامیعه نین بو غلط قورولوش و ساختاریندا وورغولانان دوشونجه بودور: «هر موضوعدا یاخشی اولماق مجبوریتیندهسیز یوخسا باشقلاری گلیب سیزین یئرینیزی اَلینیزدن آلار». بئله بیر دوشونجه طرزی ایسه هر موضوعدا ائقویستلیک و خودخواخلیغادا شانس قازاندیریر.
رادیو کایزن


text:
آلوئهورا
آلوئه ورا (اینگیلیسجه: Aloe vera) بیر تۆرلۆ سولو بیتکی دیر. آلوئه ورا ۵۰۰ جوره دۆر آلوئه ورا دۆنیانین چوخ یئر لرینده وار دیر آلوئه ورا بۆتۆن چاغ لار دا یاشیل اولان بیتکی لردن ساییلیر و اصل ده عربیستان یاریم آداسیندان دیر و گئتدیکجه دۆنیانین چوخ یئر لرینده یاییلیپ .
ائتیمولوژی[دَییشدیر]
آلوئه ورا لاتینجه دیر آلوئه معنی سی بیلینمیر و قدیم یونان دیلیندن دیر ورا لاتینجه و چین دیلیندن اولماسینی ده دئیرلر.
فایدالاری[دَییشدیر]
آلوئه ورا دری ، تۆک و گۆونلیک سیستمینه چوخ خییر دیر .
ضرر لری[دَییشدیر]
آلوئه ورا حامیله اولان قادینلارا ، اوشاق لارا معده خسته لیک لرینه و ... چوخ ضرر لر وورور.
قالری[دَییشدیر]
Gel used for desserts
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Aloe vera (L.) Burm. f. Tropicos.org
- ^ Aloe vera (L.). The Plant List (26 March 2012).


text:
دانلود آهنگ ترکی حسرتیندن از اینتیها
اینتیها – حسرتیندن
دانلود آهنگ جدید اینتیها به نام حسرتیندن
Intiha – Hesretinden
متن آهنگ حسرتیندن
دانیشیم حسرتدن یاری دوز و یاری یالان
یاشاردی بیر دوز آدام اما اونون یاری یالان
قلبیمین باغیندا او باشی بوش باغبانیمش
محبت آغاجیندا یتیشن باری یالان
بو سوگی نجور دریادی ایچینده انسان اوزور
باتینجا درینه اینانکی دادیر او شیطان اوزون
من سنین شکیلینن داها یاخچی تانیردیم
ملیدین او رسیملرده گورونموردو شیطان اوزون
سودیم هم گولوشون هم یاشا خان بولاخلارینی
غرورون توتو الریمنن بوراخمادیمی
نقدر گوزل سوس دمیسن
بلکه اشیدمدیم چونکو باتیرمیش سوس غونلوغون گولاخلاریمی
بیر گون فیکرینی باشینان آتا بیلمیجیسن
نینر او آتی شاهزاده چاپا بیلمیجیسن
و ایندی سودیینی قوجاخلا اوپ گوزلرینن
بیر گون اوزمی اوچون بله تاپا بیلمیجیسن
.
.
.
دانلود جدیدترین آهنگ های تورکی
تورک موزیک ، مرجع آهنگ های تورکی
…
کانال تلگرامی تورک موزیک
…
.:( مشاهده تمامی آهنگ های اینتیها ):.
نظرات
- نظرات پس از تایید مدیریت نمایش داده خواهند شد.
- لطفا نظرات خود را بصورت فارسی تایپ کنید.


text:
نیلی خاقان
نیلی — تاردۇ خاقانین نوهسی٬ غربی گؤیتۆرکلرین ایکینجی خاقانی. تاردۇ خاقان زامانیندا شرقی-غربی گؤیتۆرکلرین ساواشی سیراسیندا٬ ۵۸۷-ده تالوْپیئن اسیر دۆشونجه٬ تاردۇ اوْنون یئرینه اؤز نوهسینی نیلی خاقان عۆنوانی ایله شرقی گؤیتۆرک تاختینین حاق صاحیبی اوْلاراق تانیتدیریب ساواشی سۆردورمهیه داوام ائتمیشدی. ۶۰۳ ایلینده تاردۇ خاقانین قاچماسیندان قیسا بیر مۆدّت سوْنرا٬ نیلی خاقان دا اؤلدو.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ «ایسلامیتدن اؤنجه تۆرکلرین تاریخی»٬ یازان: گورون کامران٬ مۆترجیملر: جعفرزاده اسماعیل٬ حسینعلیزاده سیامک٬ سومر نشر٬ تبریز ۱۳۹۰، ص ۲۱۸-۲۱۵


text:
تئاتر
تئاتر (یونانجا: tό θέatpov تهéآترون "تاماشا یئری"; و θeάouaι تهئاومای "تاماشا ائتمک سؤزوندندیر") — اینجه صنعتین بیر نؤعو اوْلوب، حیس، فیکیر و ائموسیلاری تاماشاچی و یا تاماشاچیلار قروپونا بیر و یا بیر قروپ اوْیونجو طرفیندن اؤتورولمهسینی عکس ائتدیریر. تئاتر تاماشاسی نۆماییش اوْلونان بینا دا تئاتر آدلانیر.
تاریخیدَییشدیر
تئاتر رقص فورماسیندا هله داش دؤورونده مؤوجود اوْلسا دا، اوْنون یئنی اساسلاری آنتیک یوناندا ایشلنیر و تئاتر صنعتینین اینکیشافینا تکان وئریر. "تئاترون"نون یارادیلماسی ایله بیر طرفدن یونان دموکراتیسینین موذاکیرهسینه ایمکان وئریلمیش، دیگر طرفدن دینی بایراملارین کئچیریلمهسی مۆمکون اوْلموشدور. چونکی، اوْ دؤورده دین و سیاست بیر وحدت کیمی چیخیش ائدیردی. ارسطو اؤز ایشلرینده تئاتر بیلیمینی ده اساسلاندیرمیشدیر، اوْ حادیثه، مکان و واختی درامادا بیرلشدیرمیی طلب ائتمیشدیر.
دینی بایراملارین کئچیریلمهسی اۆچون یارادیلان "دیونیس تئاتری" تئاتر اۆچون پروتوتیپ روْلونو اوْیناییردی. اوْ آرالیق دنیزی حؤوزهسینده یئرلشن یونان کولونیسینا داخیل اوْلان بۆتون اؤلکهلره آپاریلمیشدیر. تاماشاچیلار یئریندن باشقا اوْرادا "سکئنئ"، (هانسی کی، سوْنرا "سچئنئ"، یعنی "صحنه" شکلینده یاییلمیشدیر) ده قورولوردو. یونان اللهی دیونیسین شرفینه ب.ائ.ا. ۵۳۴-جو ایلدن دراما، ب.ائ.ا. ۴۸۰-جی ایلدن باشلایاراق ایسه کومدی تاماشالاری نۆماییش ائتدیریلیردی. اوْ دؤوردهکی بۆتون دراملار یالنیز بیر نئچه اوْن ایللیکدن سوْنرا یئنیدن صحنهیه قۇیولموشدور.
روملیلار پون ساواشلری دؤورونده یونان تئاتر مدنیتینی منیمسییرلر. بۆتون روم ایمپیراتورلوغوندا تئاترلار قورولور. سوْنرالار ایسه تئاتر اؤز اهمیتینی پانتومیمانین اینکیشافی ایله الاقدر اوْلاراق ایتیریر.
اوْرتا عصرلرده دینی کۇنولو تاماشالارین تئاترلاردا صحنه لشدیرمهسی گئنیش یاییلیر. رونسانس دؤورونده یئنیدن کئچمیشده یاییلمیش اوْلان درام و کومدیلارا اۆستونلوک وئریلیر. تئاترین شیمالی ایتالیادا آچیق هاوادا اوْینانیلان کومئدی فوْرماسی (جومدیا ارودیتا) گئنیش تشککول تاپیر . نیکولو ماکیاوئللی اؤز دؤورونون مشهور کومئدی اثرلرینی قلمه آلیر. دراملارین مزمونو ارسطو تصوّورونه اساسلانیر.
تئاتر صنعتی باروکو دؤورونده اوْلدوغو کیمی هله گئنیش یاییلمامیشدیر. ۱۷-جی عصرده صحنهده اوْینانیلان حادیثهلر گؤزل دۆنیانین عکسینی گؤستریردی. فئودالیزمین تنززوللو و موتلقیتین غلبهسی کؤهنه دَیَرلری داغیتمیش و یئنی دۆشونجه طرزینی فورمالاشدیرمیشدیر. دۆنیا و صحنه آراسینداکی مؤ قایسه، هر بیر شخصه عایید اوْلان روْلون اوْینانیلماسی ویلیام شکسپیر و پدرو کالدرونون اثرلرینده اؤزونه یئر تاپیر. اینسان جمعیتین حقیقی اۆزو، الله یؤنئتمن و تاماشاچیسی ایدئولوژیسی اوْ دؤورون تئاترالیکینین اساسینی تشکیل ائدیردی.
رومانتیکا دؤورونده تئاتر صحنهلرینده اساساً لیریک اوْیونلر تاماشایا قویولوردو و واجیب اینسان حیسلرینین ایفاده اوْلونماسینا یئر وئریلیردی.
یئنی دؤورده تئاتر آنتیک دؤورده مؤوجود اوْلموش خطدن اوْ قدر ده کنارا چیخمیر. تئاتر صحنهلرینین کۇنوسو بۇ ارفهده ناتورالیزم، دادایزم، ائکسپرئسسیونالیزم، سوررئالیزم، آبسوردیزم و پوستمودئرنیزم کیمی جریانلارین ائتکیینه معروض قالیر. بۇ دؤورده تئاتر صنعتینین اینکیشافیندا آنتونین آرتاود، کونستانتین ایستانیسلاوسکی، بتولد برخت، ایستیون برکوف، ساموئل بکرت و تونی کوشنر کیمی شخصلرین روْلو اوْلموشدور.
کلاسیک تئاتر تۆره لریدَییشدیر
کلاسیک تئاترین دؤرد نؤعو وار:
- دانیشیق تئاتری (درام، کومدی، تاماشا)
- موسیقی تئاتری (اوْپرا، اوْپرتا، موسیقی)
- رقص تئاتری (بالئت، میلّی رقصلر)
- فیقور (و یا کوکلا) تئاتری (ماریونت تئاتری، کؤلگه تئاتری)
گؤستریلن ساحهلر اۆزره چالیشان صنعتچیلرین ایختیصاصلاری دا بیر-بیریندن فرقلنیر:
- دانیشیق تئاتریندا: اوْیونجولار، یؤنئتمنلر، موسیقیچیلر;
- موسیقی تئاتریندا: موغننیلر (سولیستلر و خور ایفاچیلاری)، اوْرکستر موسیقیچیلری، رپتیتورلار، دیریژورلار، رژیسورلار;
- رقص تئاتریندا: رقّاصهلر، خوروقرافلار، رپتیتورلار چالیشیر.


text:
`توریست` نتیجهلر
حابارلار [103]
- اولی توریست گأمیسی بدروم شهرینه یۆزلرچه توریست گتیردی
- تۆرکیأ ۵ آیدا ۱۲.۷ میلیون توریست گلدی
- اولی توریست گأمیسی بدروم شهرینه گلدی
- اوچار بیلن آنتالیا گلنلرینگ سانی 3 میلیون آدامدان گچدی
- تۆرکیه شو ییل 42 میلیون توریستا قاراشیار
- اولی گأمی مۆنگلرچه توریست گتیردی
- پاموق قالا دؤرت آیدا 240 مۆنگ توریست گلدی
- آنتالیا دؤرت آیدا داشاری یورتلاردان 1.1 میلیون توریست گلدی
- آنتالیا گلن توریستلارینگ سانی 1 میلیوندان گچدی
- اؤزبگیستانا اینگ کؤپ توریست روسیادان گلیأر
- قوشآداسینا اولی گأمی بیلن کؤپ سانلی توریست گلدی
- وان شهری ایران دان گلن توریستلار بیلن دوُلدی
- فورال آییندا تۆرکیأ گلیأن توریست سانی اؤرأن یوُقارلادی
- نوروز بایرامی سبأپلی ایرانلی سیاحاتچیلار تۆرکیأ گلمأگه باشلادی
- یانوار آییندا تۆرکیأ 1.281 میلیون توریست گلدی
- تۆرکیأ داشاری یورتلاردان 30 میلیون توریست گلدی
- کاپادوکیا گلیأن توریست سانی اؤرأن یوُقارلادی
- تۆرکیه سیاحاتچیلیق پوداغیندا اؤسۆشینه دوُوام ادیأر
- کاپادوکیادا تأزه ییل اۆچین بۆتین هتل و میهمانحانالار دوُلدی
- آنتالیا گلن سیاحاتچیلارینگ سانی 9 میلیون دان گچدی
- ویدئو: نأمه اۆچین توریستلار تۆرکیأنی حالایار؟
- ایرانلی توریستلار نوُروز بایرامینی تۆرکیه ده گچیریأر
- پاموق قالا سیاحاتچیلارینگ اۆنسۆنی چکیأر


text:
هقزافلوئوروفوسفات پوتاسیوم
هقزافلوئوروفوسفات پوتاسیوم (اینگیلیسجه: Potassium hexafluorophosphate، روسجا: ГekcaфTopoфocфaT(V) kaлия) بیر شیمیایی ماده. برک جیسم حالتینده تاپیلار.هقزافلوئوروفوسفات پوتاسیوم فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potassium hexafluorophosphate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هقزافلوئوروفوسفات پوتاسیوم گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
باکی
باکی (لاتین تورکجه: Bakı – اینگیلیسجه: Baku) — آذربایجان جومهوریتنین باشکندی، قافقاز بؤلگهسینده ان بؤیوک تیجارت، مدنیت و علم مرکزی، خزر دنیزینده ان بؤیوک لیمان.
شهرین ساحهسی – ۲ ۱۳۰ km²[۵]-دیر. باکی آبشرون یاریمآداسینین گونئی ساحلینده یئرلشیر. شهر اؤز گدیملیینه، اراضیسینین بؤیوکلویونه و اهالیسینین سایینا گؤره شرقین ان ایری شهرلریندن بیریدیر.
۱۹۱۸-جی ایلدن جومهوریت تابعلی شهردیر. شهر ۱۱ اینضیباطی رایونا و ۴۸ کند، قصبهیه بؤلونوب. شیروانشاهلار سارای کومپلئکسی، ایچری شهر و قیز قالاسی ۲۰۰۰-جی ایلده یونسکو-نون عومومدونیا ارثی سیاهیسینا داخیل ائدیلمیشدیرلر.
باکی آذربایجانین علمی، مدنی و صنایع مرکزیدیر. آذربایجانین بیر چوْخ ایری شیرکتلرینین باکیدا باش دفترلری وار. اونلارین آراسیندا آردنش ده وار، بۇ شیرکت دونیانین ۱۰۰ ان ایری شیرکتلریندن بیریدیر.[۶] باکی-تیفلیس-جئیهان نفت کمرینین باشلانغیج نقطهسی باکیدا یئرلشیر.
اؤتک (تاریخ)دَییشدیر
آبشرون یاریمآداسی توپراقلاریندا تاپیلمیش آرخئولوژی ماتئریاللار بورانین اسکی یاشاییش مسکنی اوْلدوغونو ثبوت ائدیر. پیراللاهی، زیغ گؤلو اطرافی، شوولان، مردکان، بینقدی، امیرجان و س. یئرلرده ائ.ا. III-I مینایللیکلره عایید آرخئولوژی عابدهلر تاپیلمیشدیر.
باکینین سالیندیغی تاریخ دقیق معلوم دئییلدیر. بعضی تدقیقاتچیلار باکینی قایتارا (قانقارا)، آلبانا، باروکا و س. ایله عئینیلشدیریرلر. باکیدا تاپیلمیش V-VII عصرلره عایید ساسانی دفینهسی او دؤنمده بورانین یاشاییش بؤلگهسی اوْلدوغوندان خبر وئریر. V-VI عصر قایناقلاریندا باکی «باغاوان» و «آتش-ی باقوان»، عرب قایناقلاریندا (۱۰. یوز ایل) «باکویه»، «باکوه»، «باکو»، روس قایناقلاریندا (۱۵. یوز ایل) «باکا»، صفویلر دؤورو فارس دیللی قایناقلاریندا «بادی کوبه» آدلاندیریلیر.
تاریخاً باکی شرقین ایری شهرلریندن اوْلوب. شهر ایقتیصادیندا نفت و دوز ایستحصالی اساس یئر توتوب. عرب سییاحی ابو دولفین (۱۰. یوز ایل) معلوماتینا گؤره، باکیداکی ایکی نفت یاتاغیندان ایلده تقریباً ۷۲۰ مین دیرهم گلیر الده ائدیلیرمیش. فئودال موناسیبتلرین، آل وئرین و صنعتکارلیغین اینکیشافی شهرین چیچکلنمهسینه شرایط یارادیب. اۇلوسلارآراسی آلیش - وئریشین یولآیریجیندا یئرلَشن باکی دوغو و باتی اؤلکهلری آراسینداکی تیجارت علاقهلرینده اؤنملی رول اویناییب. باکییا خزر، سلاویان، بیزانس ایمپیراتورلوغو، چین، عراق، سوریا، گئنویا، ونسیا، ایران، هیندیستان تاجیرلری گلیب. باکیدان ایران، عراق و س. اؤلکهلره نفت ایخراج اوْلونوب.
I۱۰. یوز ایلین ۲-نجی یاریسیندا عباسیلر خیلافتینین ضعیفلهمهسی و مرکزی حاکمیتدن اوزاقلاشماق میللرینین قوتلنمهسی خیلافته تابع اؤلکهلرده بیر سیرا باغیمسیز دؤولتلرین یارانماسینا سبب اوْلدو. بئله دؤولتلردن بیری ده شیروانشاهلار دؤولتی ایدی. باکی ۱۰. یوز ایلین آخیرلاریندا شیروانین اساس شهرلریندن بیرینه چئوریلدی. اهالی صنعتکارلیق، تیجارت، باغچیلیق، بوستانچیلیق، اوزومچولوک، باراماچیلیق، اکینچیلیک، نفتچیخارما، بالیقچیلیق و س. ایله مشغول اولوردو.
باکی ۱۰. یوز ایلدن لیمان شهری کیمی مشهور ایدی. XI عصرین سونو، ۱۳. یوز ایلین اوللرینده باکی ترقی دؤورو کئچیریردی. ۱۱۹۱-نجی ایلده قیزیل آرسلان شاماخینی توتدوقدا شیروانشاه I آخسیتان موقتی اولاراق باشکندی باکیا کؤچورموشدو. شیروانشاهلار شهرین مؤحکملندیریلمهسینه خصوصی دقت وئریردیلر. XII عصرده باکی ایکیجرگهلی قالا دیواری و خندکله ایحاطه اوْلوندو.
قیز قالاسی دا شهرین مۆدافیعه سیستمینه داخیل ایدی. ۱۲۳۲-۱۲۳۵ ایللرده باکینی دنیز طرفدن قوروماق سونوج ایله بوختا داخیلینده مؤحکملندیریلمیش قالا تیکیلدی. شیروانشاهلار خزر دنیزینده گوجلو دونانما یاراتدیلار.
۱۳. یوز ایلین ۳۰-نجو ایللرینده مونقوللار باکیا هوجوم ائدیب، اوزونمودتلی محاصرهدن سوْنرا شهری آلدیلار. باکیدا نفتچیخارما و تیجارت تنزوله اوغرادی. ۱۴. یوز ایلین اورتالارینا دوغرو باکیدا تیجارت (خصوصیله دنیز تیجارتی) یئنیدن جانلاندی. گیلان و شاماخی ایپیینین بینالخلق تیجارتده اهمیتینین آرتماسی ایله علاقهدار باکینین ایقتیصادی مؤوقعی مؤحکملندی. ۱۴. یوز ایلدن باکیدان قیزیل اوردا، موسکو کنیازلیغی، آوروپا اؤلکهلری و س. یئرلره موختلیف ماللار، خصوصاً ایپک، خالچا و س. ایخراج ائدیلیردی. باکیدان هشتارخانا، اورتا آسیایا و خزرلرین گونئی ساحللرینه مال داشینیردی. ۱۴. یوز ایلین ۲-نجی یاریسیندا باکینین ایقتیصادی و سیاسی رولونون آرتماسی ایله علاقهدار اولاراق خزر دنیزی بعضاً باکی دنیزی ده آدلاندیریلیردی (بو، ۱۳۷۵-نجی ایلده کاتالان دیلینده حاضیرلانمیش اطلسده گؤستریلیر). باکیدا ایندیهدک قالان تاریخی-معمارلیق عابدهلری – بوخارا کاروانساراسی (۱۴. یوز ایل)، قیز قالاسی یاخینلیغیندا مولتانی (هیند) کاروانساراسی (XV-۱۶. یوز ایللر) و س. شرق اؤلکهلری ایله گئنیش تیجارت علاقهلرینین مؤوجودلوغوندان خبر وئریر.
شیروانشاه بیرینجی خلیلاللهین دؤورونده (۱۴۱۷-۱۴۶۲) باکیدا موهوم تیکینتی ایشلری آپاریلدی. شیروانشاهلار سارای کومپلئکسی ده بۇ دؤورده تیکیلمیشدیر. باکیدا تیجارت، صنعتکارلیق توسعه ائدیر، ایقتیصادی و مدنی حیات یوکسلیردی. ۱۵. یوز ایلین ۲-نجی یاریسیندا بؤیوک موسکو کنیازلیغی ایله تیجارت داها دا گئنیشلندی و دیپلوماتیک علاقهلر یارادیلدی. ۱۵۰۱-نجی ایلده شاه ایسماعیل شیروانا هوجوم ائدرک باکینی آلدی.
صفوی حؤکمداری I طهماسیب ۱۵۳۸-نجی میلادی ایلده باکینین دا داخیل اوْلدوغو شیروانی صفویلر دؤولتینه بیرلشدیردی. صفوی-عثمانلی محاربهلری زامانی ۱۵۷۸-نجی ایلده عثمانلی اوردوسو باکینی توتدو. ۱۶۰۷-نجی ایلده شهر یئنیدن صفویلرین حاکمیتی آلتینا کئچدی. مرکزی حاکمیتین قوتلنمهسی، محصولدار قوهلرین اینکیشافینی لنگیدن فئودال چکیشمهلرینه، داغیدیجی محاربهلره سون قویولماسی ۱۷. یوز ایلین ۴۰-نجی ایللرینده شهرین یوکسلیشینه تکان وئردی. صفویلر دؤورونده باکیدا میس پوللار بوراخیلیردی. باکی و آبشئرون اهالیسینین چوح حیصهسی خالچاچیلیقلا مشغول اولوردو. XVI-X۸. یوز ایللرده صنعتکارلیق، خصوصیله خالچاچیلیق داها دا توسعه ائتدی. باکیدا توخوجولوق دا موهوم یئر تۇتوردو. XVII-X۸. یوز ایللره عایید تاریخی عابدهلر بۇ دؤورده باکیدا معمارلیق، حکاکلیق و س. -نین توسعه ائتدیینی گؤستریر.
باکینین زنگین طبیعی ثروتلری، هابئله موهوم حربی ایستراتژی اهمیتی X۸. یوز ایلین اوللریندن اعتباراً روسیهنین دقتینی جلب ائدیردی. خزرین گونئی-باتی ساحللرینه ییهلنمیه چالیشان روسیه چاری I پیوتر خصوصی حربی دنیز ائکسپئدیسییاسی یارادیر. ۱۷۲۳-نجو ایل ایونون ۲۶-دا I پیوترون قوْشونو باکینی ایشغال ائدیر. لاکین، روسیه و ایران آراسیندا باغلانان گنجه مقاویلهسینه (۱۷۳۵) گؤره باکی یئنیدن ایرانین حاکمیتی آلتینا کئچدی.
X۸. یوز ایلین اورتالاریندا آذربایجاندا بیر سیرا خانلیقلار، او جملهدن باکی خانلیغی یاراندی. آرا محاربهلری بوتون آذربایجاندا اوْلدوغو کیمی، باکیدا دا ایقتیصادیات و مدنیتین اینکیشافینا مانع اولور، اهالینین وضعیتینی سون درجه آغیرلاشدیریردی. X۸. یوز ایلین ۲-نجی یاریسیندا باکیدا شهر حیاتی و تیجارت نیسبتاً جانلاندی. لاکین آغا محمد شاه قاجارین آذربایجانا هوجوملاری ایقتیصادیاتین و تیجارت علاقهلرینین یئنیدن تنزوله اوغراماسینا سبب اوْلدو. ۱۷۹۶-نجی ایلین یازیندا روسیه ایمپئراتریاسی II یئکاتئرینانین امری ایله گئنئرال V.A.Zubovun کوماندانلیق ائتدیی روس قوْشونلاری آذربایجانا یوروش ائتدی. ایونون ۱۳-ده باکی آلیندی. ۱۷۹۷-نجی ایلین اولینده گئنئرال P.D.Sisyanov باکینین کومئندانتی تعیین اوْلوندو. II یئکاتئرینانین اؤلوموندن سوْنرا اوْغلو I پاوئل V.A.Zubovu گئری چاغیردی. چار قوْشونلاری ۱۷۹۷-نجی ایلین مارسیندا باکینی ترک ائتدی. ۱۹. یوز ایلین اولینده I آلئکساندر خزرساحلی ویلایتلری، ایلک نؤوبهده باکینی توتماق پلانی ایله خصوصی ماراقلانیردی. روسیه-ایران محاربهسی (۱۸۰۴–۱۸۱۳) بۇ پلانین حیاتا کئچیریلمهسینی سورعتلندیردی. ۱۸۰۵-نجی ایل آقوستون ۱۲-ده چار قوْشونو باکینی محاصرهیه آلدی، لاکین موفقیت قازانمایاراق گئری چکیلدی. ۱۸۰۶-نجی ایلین اولینده گئنئرال P.D.Sisyanovun قوْشونلاری یئنیدن باکییا یاخینلاشدی. شهری تسلیم ائتمک حاقیندا باکی خانی حوسینقولو خانلا دانیشیقلار زامانی گئنئرال P.D.Sisyanov اؤلدورولدو. ۱۸۰۶-نجی ایل اوْکتوبرین ۶-دا باکی روسیهیه بیرلشدیریلدی. ۱۸۰۷-نجی ایلده باکیدا ۵۰۰ ائو، ۳۰۰۰۰۰ اهالی وار ایدی. ۱۸۱۳-نجو ایلده باغلانمیش گولوستان صولحو ایله قوزئی آذربایجان، او جملهدن باکینین روسیهیه بیرلشدیریلمهسی تصدیق ائدیلدی.
بو دؤورده آبشئروندا ایللیک نئفت استحصالی ۲۰۰–۳۰۰ مین پودا چاتیردی. ۱۸۴۷-نجی ایلده باکینین بیبیهیبت ساحهسینده مئخانیکی اصوللا ایلک نفت قویوسو قازیلماسینا تشبوث گؤستریلدی. باکی نفت صنایعسینه خاریجی کاپیتالین آخینی باشلاندی. ۱۸۷۹-نجو ایلده باکیدا ۹ قازما بوروغو واردیسا، ۱۹۰۰-نجو ایلده اونلارین سایی ۱۷۱۰-آ چاتدی. باکی نفتی دونیا میقیاسینا چیخدی. نفت صنایعسی ایله یاناشی باکیدا باشقا صنایع ساحهلری ده اینکیشافا باشلادی؛ مئخانیکی زاوودلار، ائمالاتخانالار، توتون فابریکلری، بوخار موحریکلری ایله ایشلهین دییرمانلار و س. یاراندی. یئنی تیکیلیلر، بانکلار، تیجارت و صنایع فیرمالارینین بینالاریندان عبارت ایدی.[۷]
۱۸۸۳-نجو ایل مایین ۸-ده باکی-تیفلیس دمیر یولو ایشه سالیندی. ۱۸۹۹-نجو ایلده باکیدا ایلک کونکا ایشلهمهیه باشلادی. هله ۱۹. یوز ایلین ۴۰-نجی ایللرینده خزرده بوخار گمیلری ایشلهایردی.
نفت داشلاریدَییشدیر
نفت داشلاری – دونیاندا ایلک نفت پلاتفورماسیدیر. بونؤوریسی ۱۹۴۷-جی ایلده قویولموشدور. جیمز باندین مشهور سرگوذشتیندن بیری اوْلان "دونیا کیفایت دئییل" فیلمینین اساس کادرلاری محض بورادا – نفت داشلاریندا لئنته آلینمیشدیر.
نفت داشلاری شهر تیپلی قصبهدیر و باکینین خزر رایونونون اراضیسینه داخیلدیر. خزر دنیزی سطحیندن آزجا گؤرونن «قارا قایالارین» اطرافیندا تیکیلمیشدیر. آبشئرون یاریمآداسینین ۴۲ کم-ده گونئی-شرقده یئرلَشن بۇ قصبه دنیزین دیبینه برکیدیلمیش مئتال دیرکلرین اوستوندکی ائستاکادادا دنیز سطحیندن بیر نئچه متر هوندورلوکده تیکیلمیشدیر.
ایچریشهردَییشدیر
باکی هله قدیم زامانلاردان تکجه گونئی قافقازدا دئییل، ائلهجه ده یاخین شرقده اهالینین سیخ مسکونلاشمیش شهرلردن بیری کیمی تانینمیشدیر. الوئریشلی ایقلیمی، طبیعی-جوغرافی شرایطی، طبیعی ثروتلرین بوللوغو، بورادان کئچن بینالخلق اهمیتلی تیجارت یوللاری بۇ شهرین ایقتیصادی جهتدن اینکیشافینا کؤمک ائتمیشدیر. مولاییم ایقلیمی، محصولدار تورپاغی، بول سو منبعی بورادا عصرین اوللریندن باشلایان ایقتیصادی توسعه اۆچون اساس زمین اوْلموشدو. تصادوفی دئییلدیر کی، هله ائرامیزین اوللرینده یونان-روما آیسترونومو و جوغرافیاشوناسی کلاودی پتولئمئی (۷۰–۱۴۷-جی ایللر) «جوغرافیا درسلیگی» کیتابیندا آلبانییانین اراضیسیندکی ۲۸ شهرین آدینی چکرکن باکینی باروکا و یا قایتارا کیمی گؤستریر.
باکینین «مقدس» اودلار دیاری کیمی تانینماسی اونون حیاتیندا موهوم رول اوینامیشدیر. بللیدیر کی، عرب ایستیلاسینا قدر آذربایجانین موختلیف ویلایتلرینده خریستیان، بوتپرستلیک، آتشپرستلیک دینلری یاییلمیش و اونلارین دینی عیبادت یئرلری – مرکزلری مؤوجود اوْلموشدور. آتشپرستلیک دینینین اساس اوجاقلاریندان بیری ده قدیم باکی ایدی. منبعلرده ۶۲۴-جو ایلده بیزانس ایمپئراطورو ایراکلینین (۶۱۰–۶۴۱) باکییا گلمهسی و بیر چوْخ عابیدهلری داغیتماسی حاقیندا معلومات دا واردیر.
ایچریشهرلر بیر نؤو جانلی اورقانیزمدیر. اونون اؤزونهمخصوص تالئیی واردیر. اوْرتا عصرلرده بعضی شهرلر حربی، سیاسی حادیثهلردن کاناردا قالسا دا، بیر قیسمی تاریخی حادیثهلرین گوجلو بورولغانیندا چیرپینیردی. بعضی شهرلر تالان و یانغینلارا، فئودال چکیشمهلرینه، طبیعی فلاکاتلره تاب گتیرمیرک محو اؤلوردو. باکی شهری ایسه الوئریشلی طبیعی-ایقلیم شرایطینه، گوجلو ایقتیصادیاتینا، تیجارت و صنعتکارلیغینین اینکیشافینا گؤره چیچکلنرک شؤهرت قازانمیشدی.
ایچریشهر ماهیر معمارلارین، صنعتکارلارین پئشهکارلیغیندان صحبت آچیر، بیزی اؤتن قرینهلره آپاریر. دؤوروموزه گلیب چاتمیش بۇ شهرین دار، ایری-اویرو کاوچلرینی، میدانچالارینی گؤز اؤنونه گتیردیکجه اؤتن یوزیللیکلرده حکیم اوْلموش شهر حیاتینین زامان کئچدیکجه نئجه دییشدیینی گؤروروک. اونون دیوارلاری آراسیندا سانکی کئچمیشه قاییداراق، او دؤورون سسینی دویوروق. «مدنی قاتلاردا» شهرسالما عنعنهلرینی ایزلهدیکده بورادا صنعت عشقیله یاشاییب-یارادان اینسانلارین اورک چیرپینتیلارینی ائشیدیریک.
ایچریشهرده ایزدیحاملی تیجارت مایدانلاری، کوچهلر و بؤیوک محلهلر میدانا گلمیشدی. او، سؤزون اصل معناسیندا داخیلی محلی ایستروکتورلارا مالیک اوْلوب هر شئیدن اول ایقتیصادی مرکز کیمی فورمالاشمیشدی. یعنی اونون اؤزونوایدارهسی داخیلی و اطراف یاشاییش منطقهلری ساکینلرینین میشت و تصروفات حیاتیندا آپاریجی رول اوْیناییر، یاخین و اوزاق یئرلرله سیخ ایقتیصادی-مدنی علاقهده ساخلاییردی. باکینین توسعه ائتمیش شهر سوییهسینه یوکسلمهسی اۆچون موهوم عامیللردن بیری ده اونون اؤلکهنین صنعتکارلیق مرکزلریندن بیرینه چئوئریلمهسی ایدی. بورادا موختلیف صنعت ساحهلری فورمالامیش، امتعه ایستحصالی گئنیشلنمیش، (دولوس، مئتال، شوشه معمولاتی و س)، یئرلی اهالی لازیم اوْلان چوخموختلیف ماللارلا تعمین ائدیلمیشدی. شهر تصروفاتینین ان موهوم عامیللریندن بیری ده اونون زنگین امتعه ایستحصال ائتمهسیندهدیر. سو تجهیزاتی، سانیتارییا و کانالیزاسییا سیستملرینین قۇرولماسی، سانیتاریا قایدالارینا عمل ائتمه، همچینین یاشیللاشدیرما ایشی شهر حیاتیندا اؤنملی یئر تۇتور. اوْرتا عصرلر باکیسیندا بوتون بۇ پروبلئملر حل ائدیلمیشدی.
یوکسک تپه اوزرینده آمفیتئاتر فورماسیندا سالینان شهر آشاغیدان دنیزه باخیر، یوخاری حیسهدن ایسه قافقاز داغلاری ایله ایحاطه اوْلونموشدو. اوچقات قالا دیوارلاری، قیز قالاسی و دیگر فورتیفیکاسییا قورغولاری ایله برابر شهر سانکی بوتؤولوکده مؤحتشم مۆدافیعه ایستحکامینی خاطیرلادیردی. دیگر اوْرتا عصر شهرلری کیمی قالا دیواری ایچینده اوْلان بوتون بینالار (شهریستان) دا تاکتیکی و ایستراتژی باخیمدان مۆدافیعه کاراکتری داشیییردی. شهرین پلان قۇرولوشو حربی اوستونلوک و دؤیوش تاکتیکاسی دوشونولهرک سانکی اصیل لابیرینتی خاطیرلادیردی. ایری مئیدان و ائنلی کوچهلرین شهرین ایچریلرینه دوغرو گئتدیکجه گئومتریک پلاندا کیچیلیب سیخلاشماسی شهر اهالیسینین ده بوتون گوجو ایله مۆدافیعه ایشینه جلب اوْلونماسیندان خبر وئریر. بئله کی، دوشمندن مۆدافیعهیه قالا دیوارلاری و یا عسگرلر تاب گتیرمزدیلرسه بۇ ایشه شهر اهالیسی ده فعال جلب اوْلونوردو. اولا سوواریلر دار کوچه و دالانلارا گیره بیلمیردیلر. چونکی بۇ دالانلاردا آتلارین گئرییه دؤنمهسی و یا ایداره اوْلونماسی غئیری مۆمکون ایدی. دوشمن عسگرلری ایسه بۇ دالانلاردا آزیر، سانکی داش تلهیه دوشوردولر. ایکیمرتبهلی ائولرین داملاریندان ایسه هر کس – اوشاق دا بؤیوک ده دوشمنین باشینا یا قتران، یا قاینار سو تؤکور و یا داش یاغدیریردی. بئلهلیکله شهر اهالیسی دار گونده بیرلیکده دوشمنه سینه گریر، اؤز وطنینی، اؤز شهرینی یاغیلاردان قوروماق اۆچون قئیرت گؤستریردی.
باکیدا یئرالتی تیکینتیلردَییشدیر
آذربایجانین اوْرتا عصر شهر و قالالاریندا احتیاط اۆچون تیکیلمیش یئرالتی گیزلی یوللارین اولماسی حاقیندا چوخلو معلوماتلارا تصادوف ائتمک اولور. خالق یارادیجیلیغیندا یئرالتی گیزلی یوللار حاقیندا چوْخ دانیشیلیر. تصادوفی دئییل کی، شهر و قالالارین یئرالتی یوللاری، خوصوصی ماراغا سبب اوْلماقلا یاناشی، اونلارین تصادوفدن یارانمادیغی و رئال حیاطا باغلی اوْلدوغو آیدینلاشیر. باکی شهرینده مۆدافیعه ایستحکاملاری تیکیلرکن، قالا دیوارلارینین عظمتینی، مؤحکملیینی قورویوب ساخلاماق و مۆدافیعه سیستمینی آسانلاشدیرماق اۆچون مؤحتشم بورجلر و قالا دیواری بویو یئرالتی یوللار دا قالا دیوارینین آیریلماز حیسهسی کیمی اینشا اوْلونموشدور. ایچریشهرده محض بۇ مقصدله قوزئی قالا دیوارلارینین داخیلی حیسهسینده عسگرلرین راحت حرکتی اۆچون نظرده تۇتولموش و قوشا قالا قاپیلارینادک اوزانان یئرالتی یول اینشا ائدیلمیشدیر. یئرالتی یول قالا دیواری بورجلریندن بیری اوْلان دؤردکونج قالا-بورجه (جبهخانا و یا دونژون) باتی و شرق طرفدن بیئرلشیردی. قالا-بورجون بۇ جور یئرلهشمهسی عسگرلرین سلاح و سورسات گؤتورمک اۆچون یئرالتی یوللا جبهخانایا راحت گیریب چیخا بیلمک مقصدی داشیییردی. بو یئرالتی یول هله ده اؤز ایستراتئژی و معماری اهمیتینی قورویوب ساخلاییر. قالا دیواری بویونجا «ایچریشهر» مترو ایستانسییاسینین ایچریشهره گیریش قاپیسیندان قوشا قالا قاپیلارینا قدر اوزانان یئرالتی یول، موختلیف ایللرده و بعضی یئرلرده ایچریشهره گیریش قاپیلاری آچیلماسی ایله علاقهدار باغلانمیشدیر. قئید ائدک کی، شرق ایستیقامتینده اوزانان بۇ یولون دیوارلاری یاخشی یونولموش هامار داشلاردان قایانین اوستونده سلیقه ایله هؤرولموشدور. بو یئرالتی تیکیلینین ایچریسینده یئرلَشن بیر نئچه اوتاقدان عبارت سو آنباری حال-حاضردا قالماقدادیر. بۇ سو آنباری، یاخینلیقدا یئرلَشن اوودان ایله علاقهلیدیر. ایندی ده سو آخان بۇ یئرالتی یول واختیله فعالیتده اوْلان بؤیوک سو کمرینین قالیغیدیر. قایادا اووولموش سو یوللاریندان هم ده یئرالتی گیزلی یول کیمی ایستیفاده ائدیلمهسی چوْخ ماراقلیدیر.
باکی خانلارینین ائولریدَییشدیر
شیروانشاهلار دؤولتینین سوقوطوندان سوْنرا ۱۷-جی عصرده آذربایجان اراضیسینده یارانان خانلیقلار دؤورونده، باکی خانلاری شاماخی قاپیسینین سول طرفیندکی اراضیده یئرلَشن سارایدا یاشامیشلار. باکی خانلیغینا ۳۹ آبشئرون کندی ده داخیل ایدی. ۱۷۴۷-جی ایله کیمی باکی خانلیغی ایران شاهلیغیندان آسیلی اوْلموشدور. باکی خانلاری شهری ۱۷۴۷-جی ایلدن ۱۸۰۶-جی ایله قدر سربست ایداره ائتمیشلر. ۱۸۰۶-جی ایل روسلارین باکینی ایشغالیندان سوْنرا خان ساراییندا روس حربی قارنیزونو یئرلهشدیریلمیشدیر. سووئت-سوْنرا دؤورونده ایسه بۇ اراضیده حربی پولیس ایدارهسی یئرلشیردی. واختیله بۇ اراضیده حووضلو گول-چیچکلی باخچا وار ایمیش. بۇ عظمتلی سارایدان حال-حاضردا سادهجه گیریش پورتالی و برپا اوْلونموش کیچیک مسجید سالامات قالمیشدیر. خان سارایینین اراضیسینده قالا دیوارلارینین دیبینده یئرالتی حامام هله ده توْرپاق آلتیندا دورور. سون اوْرتا عصرلرده باکی شهرینین قالا دیوارلاریندان کناردا دا خان باغی و خان سارایی مؤوجود ایمیش. ۱۹۸۵–۸۶-جی ایللرده باکی خان سارایینین اراضیسینین بیر حیسهسینده آرخئولوژی قازینتیلار آپاریلمیشدیر. بورادان کوللی میقداردا مادی-مدنیت نومونهلری ایله یاناشی سو کهریز سیستمی و یئرالتی معمارلیق تیکیلیلری ده آشکار اوْلونموشدور. باکی خانلارینین ساراییندا آشاغیداکی خانلار یاشامیشلار: ۱۷۴۷–۱۷۶۵ – ۱-جی میرزه محمد خان (درگاهقولو خانین اوْغلو)؛ ۱۷۶۵–۱۷۸۴ – ملیک محمد خان (۱-جی میرزه محمد خانین اوْغلو)؛ ۱۷۸۴–۱۷۹۱ – ۲-جی میرزه محمد خان (ملیک محمد خانین اوْغلو)؛ ۱۷۹۱–۱۷۹۲ – محمد قولو خان (۱-جی میرزه محمد خانین اوْغلو)؛ ۱۷۹۲–۱۸۰۶ – حسین قولو خان (حاجی علیقولو آغا خانین اوْغلو).
جوغرافیاسی و ایقلیمیدَییشدیر
آبشئرون یاریمآداسی دونیا اوقیانوس سوییهسیندن ۲۸ متر آشاغیدا یئرلشیر. باکینین و آبشئرونون ایقلیمی مولاییم- ایستی، یاریمصحرا و چؤل ایقلیمی اوْلوب یالنیز آبشئرونا خاص اوْلان کولکلرله سجیویدیر. «خزری» دئییلن قوزئی کولیی یایدا هاوانی سرینلشدیریر، قیشدا ایسه حدسیز درجهده سویودور. «گیلاوار» دئییلن گونئی کولیی یایدا ایستی گتیریر، قیشدا ایسه سویوغو بیر قدر مولاییملشدیریر. عومومیتله مۆعاصیر باکینین ایقلیمی باکیلیلارین سئوه-سئوه بئجردیکلری باغلارین و پارکلارین سایهسینده چوخلو مولاییملشمیشدیر. ۲۰-جی عصرین اوللرینده گوجلو کولک و توز الدیندن باکینین کوچهلرینه چیخماق مۆمکون دئییلدی، بۇ گون ایسه باکی ایلیق و راحت حیات طرزی ایله سئچیلن بیر شهره چئوریلمیشدیر.
شهر رایونلاریدَییشدیر
باکی آشاغیداکی شهر رایونلارینا بؤلونوب:
باکیدا میکرورایونلار ۱۹۶۰-جی ایللرین اولیندن اعتباراً تیکیلمهیه باشلانیلدی. یئنی میکرورایونلارین تیکیلمهسی ایله اراضیده نقلیات اینفراستروکتورودا یارانماغا باشلامیشدیر. بئله کی، ایلک اوللر یالنیز آوتوبوسلارلا یئنی تیکیلمییش یاشاییش ساحهلرینه چاتماق اولوردوسا ۱۹۸۰-جی ایللرین اولینده معمار عجمی و ۲۰ ژانویه ماترو ایستانسییالارینین ایستیفادهیه وئریلمهسی ایله نقلیاتین وضعیتی داها دا یاخشیلاشدی و میکرورایونلار اوزاق بیر شهراطرافی اراضی ایستاتوسونو ایتیرمگه باشلادی. میکرورایونلار گئتدیکچه شهر مرکزی ایله موقاییسهده بیر سیرا اوستونلوکلر الده ائتمگیه باشلادی. ان اساسی بۇ اراضیلرده یاشیللیق ساحهلرینین مرکزی اراضیلره نیسبتاً قات-قات چوْخ اولماسی، هاوانین تمیز اولماسی، بوتون یاشاییش ائولرینین جدی پلان اساسیندا سیرالانماسی، نیظاملیلیق بۇ کیمی اوستونلوکلر اینسانلاری میکرورایونلارا اوْلان ماراغینی جلب ائتدی و یئنی ائولر صورتله مسکونلاشماغا باشلادی. باکینین ۹ میکرورایونو واردیر.
فایدالی قازینتیلاردَییشدیر
اهالیسیدَییشدیر
- ۱۸۵۰-جی ایلده شهرده یئرلهشهن ۲٬۰۳۱ ائوده هر ایکی جینسدن ۷٬۴۰۰ نفر اهالی یاشاییردی.[۸]
- ۱۸۵۱-جی ایلده شهرده یئرلهشهن ۱۹۹۲ ائوده ۳٬۷۵۵ نفری کیشیلر، ۳٬۶۷۶ نفری قادینلار اوْلماقلا توپلام ۷٬۴۵۱ نفر اهالی یاشاییردی.[۹]
- ۱۸۵۴-جو ایلده اهالینین سایی ۸٬۳۵۴ نفر ایدی.[۱۰]
- ۱۸۶۳-جو ایلده – ۱۴٬۵۰۰ نفر اوْلموشدور.
- ۱ ژانویه ۱۸۸۵-جی ایل تاریخینده باکی شهرینده هر ایکی جینسدن توپلام اهالینین سایی ۶۰٬۴۲۱ نفر اوْلموشدور.[۱۱]
؛ قئید
- ^ ۱۸۹۷-جی ایلده آذربایجانلیلار و تاتارلار سادهجه تاتار کیمی قئیده آلینیبلار /ی. -یوخدور /
- ^ ۱۹۲۶-جی ایلده آذربایجانلیلار سادهجه تورک اولاراق قئیده آلینیبلار/ م/ی-معلومات یوخدور. /
- ^ ۱۹۷۰ و ۱۹۷۹-جو ایللرده تالیشلار آذربایجانلی اولاراق سیاهییا آلینیبلار.
- ^ ۱۹۷۰ و ۱۹۷۹-جو ایللرده تالیشلار آذربایجانلی اولاراق سیاهییا آلینیبلار.
- ^ روسلار و اوکراینالیلار
- ^ ۱۸۹۷-جی ایلده آذربایجانلیلار و تاتارلار سادهجه تاتار کیمی قئیده آلینیبلار /ی. -یوخدور /
- ^ روسلار و اوکراینالیلار
- ^ ۱۹۲۶-جی ایلده آذربایجانلیلار سادهجه تورک اولاراق قئیده آلینیبلار/ م/ی-معلومات یوخدور. /
- ^ ۱۹۷۰ و ۱۹۷۹-جو ایللرده تالیشلار آذربایجانلی اولاراق سیاهییا آلینیبلار.
- ^ ۱۹۷۰ و ۱۹۷۹-جو ایللرده تالیشلار آذربایجانلی اولاراق سیاهییا آلینیبلار.
تانینمیش باکیلیلاردَییشدیر
- آبباسوو آکیف میکاییلوویچ – فوتبولیست، ایجتیماعی خادیم.
- سفر ابیئو — آذربایجان جومهوریتینین مۆدافیعه ناظری، گئنئرال-پولکوونیک.
- آراز آغالاروو — ایقتیصاد علملری دوکتورو. عومومروسیه آذربایجان کونقرئسینین ویتسئ-پرزیدنتی.
- آللئقرووا ایرینا — روس موغهننیسی
- واهید الکبروو — آذربایجانلی میلیاردئر. روسیهنین لوکویل نئفت شیرکتینین پرزیدنتی.
- ایلهام الیئو — آذربایجان جومهوریتینین پرزیدنتی
- نیکولای بایباکوو — سووئت دؤولت خادیمی.
- باتاشوو کونستانتین — موسکو کونسئرواتورییاسینین پروفئسسورو.
- توفیق بهراموو — آذربایجان فوتبولچوسو، فوتبول حاکمی.
- ایوان بئسئدین — موسکو متروپولیتئنینین باشچیسی.
ایقتیصادیاتیدَییشدیر
باکی گونئی قافقازین ان بؤیوک صنایع و ایقتیصادی مرکزیدیر. باکی نئفتی موختلیف دؤورلرده دونیا نئفتینده آپاریجی چکییه مالیک اوْلوب. ۱۸۴۸-جی ایلده باکیدا، بیبیهئیبت یاتاغیندا قازیلمیش قویودان وورموش نئفت فونتانی آذربایجاندا «قارا قیزیلین» صنایع اوسولو ایله چیخاریلماسینین اساسینی قویموشدور. آرتیق ۱۸۹۹-جو ایلده آذربایجان نئفت هاسیلاتی و ائمالی اوزره دونیادا بیرینجی یئره چیخمیش، دونیا نئفت هاسیلاتینین یاریسینی وئرمیشدیر.[۲۰] بوندان باشقا سۆرعتله بؤیویهن کاپیتالیست باکیسی [[۱۹. یوز ایل]]ین سوْنرالاریندا زرگرلیین ان بؤیوک مرکزینه چئوریلمیشدی. شهرین کوچهلریندن بیرینین ایندی ده «زرگر پالان» آدلانماسی بونا ثبوتدور. ۱۹۰۰-جو ایلده بورادا ۱۳۰ نفر تکجه قئیدیاتدان کئچمیش زینت اوستاسی و ۸۹ نفر شاگیرد چالیشیردی. ۱۹. یوز ایلین سونو و۲۰. یوز ایلین اوللرینده باکیدا میس قاب ایستئهسال ائدن موسسیسهلرین سایی ۲–۳ دفعه آرتمیشدی. سۆرعتله بؤیومکده اوْلان کاپیتالیست باکیسیندا میس ممولاتینا اهالینین تلباتینین آرتماسی بۇ مسئلهده هللئدیجی رول اوینامیشدیر.[۲۱]
۱۹۴۹-جو ایلده آچیق دنیزده، باکی شهریندن ۱۰۰ کیلومتر مسافهده او زامان اۆچون نادیر یاتاق ساییلان نئفت داشلاریندا ووران فونتان دنیزده نئفتچیخارمانین یئنی مرحلهسینین باشلانغیجینی قویموشدور. آذربایجان دونیادا ایلک دفعه اولاراق آچیق دنیزده نئفت چیخارماغا باشلامیشدیر. ۱۹۹۹|راق آچیق دنیزده نئفت چیخارماغا باشلامیشدیر. ۱۹۹۹-جو ایل ۱۷ آوریلده باکی-سوپسا نئفت کمری و گورجوستانین قارا دنیز ساحلیندهکی سوپسا ایخراج تئرمینالی ایستیسمارا وئریلمیشدیر. «چیراق» یاتاغیندان حاصیل اوْلونان نئفتین سوپسا لیمانیندان دونیا بازارلارینا ایخراجینا باشلانمیش و ایلک دفعه اولاراق آذربایجان نئفتی قوزئیا یوخ، باتیه ایستیقامت گؤتورموشدور. شهرین ایقتیصادی اینکیشافینی تعمین ائدن اساس ساحهلر بونلاردیر: بئینلخالق تیجارت، نئفت هاسیلاتی و ائمالی، کیمیا، ماشینقاییرما، توخوجولوق و قئیدا سنایهسی. سون زامانلار حربی صنایع، یوکسک تئخنولوگییالی صنایع و اینفورماسییا تئخنولوگییالاری توسعه ائدیرلر.
صنایعدَییشدیر
۲۰ سپتامبر ۱۹۹۴- جو ایلده گولوستان ساراییندا، باکیدا موقاویله ایمضالاندی، هانسیکی اؤز بؤیوک اهمیتی نتیجهسینده عصرین موقاویلهسی آدینی آلیر. عصرین موقاویلهسی ان بؤیوک موقاویلهلر سیاهیسیندا، هم کاربوهیدروگئن احتیاطلارینا گؤره، هم ده تخمین اوْلونان اینوئستیسییالارین هجمینه گؤره، اؤز یئرینی تۇتور. نئفت و قاز ساحهسینده دونیانین بیر چوْخ نئفت و قاز شیرکتلری مشغولدور.[۲۲] ان ایری شیرکتلر بونلاردیر:
مالیه ساحهسیدَییشدیر
باکیدا آذربایجان بانکلارینین اوفیسلری و بئینلخالق بانکلارین فیلیاللاری فعالیت گؤستریر. باکینین ان بؤیوک بانکلاری بونلاردیر:
باکی فوند بیرژاسی- اؤلکهنین آپاریجی فوند بیرژاسیدیر. بفب ۲۰۰۰-جی ایلین ۱۵ فئوریهسینده آذربایجانین ۱۵ بانکی، ۲ مالییه شیرکتی و ایستانبول فوند بیرژاسی طرفیندن یارادیلمیشدیر. اونلارین هر بیری ۳۰۰ ملن. آذربایجان ماناتی اؤدمیشدیرلر. ۲۰۰۸- جی ایلین ایولون ۱- نه دؤورییه ۴۰۲۱٬۷۵۹ ملن. مانات ($۴۹۵۴٬۷۳۶ ملن) تشکیل ائتمیشدیر.[۲۳]
حربی صنایع کومپلئکسیدَییشدیر
باکیدا آذربایجانین حربی- سنایه کومپلئکسینین بیر سیرا موسسیسهلری یئرلشیر. اونلارین آراسیندا الکترون هئسابلاییجی ماشینلار زاوودو، "ایقلیم" علمی-ایستئهسالات موسسیسهسی، "آویا-آقرئقات" زاوودو، "سنایئجیهاز" علمی-ایستئهسالات موسسیسهسی، "رادیوقوراشدیرماً زاوودو، "تئلئمئخانیکاً زاوودو، "آلوو" زاوودو و دیگرلری وار.
نقلیاتدَییشدیر
باکی آذربایجانین ان بؤیوک نقلیات قووشاغیدیر. شهرده بیر سیرا، آبشئرون یاریماداسی ایله داغلیق شیروانی قوووشدوران، اوتوموبیل و دمیریولو ماگیستراللاری کسیشیر. شهرده بئینلخالق هاوا لیمانی و دنیز لیمانی یئرلشیر.
بئینلخالق نقلیاتدَییشدیر
هاوا نقلیاتیدَییشدیر
حیدر الیئو آدینا بئینلخالق هاوا لیمانی – باکی شهریندن ۲۰ کم قوزئی-شرقده، بینه قصبهسینده یئرلهشهن و قافقازدا ان بؤیوک بئینلخالق هاوا لیمانی. بۇ هاوا لیمانی آذربایجاندا یئرلهشهن یئددی بئینلخالق هاوا لیمانلاریندان بیریدیر. اوچ تئرمینالدان عبارتدیر. هاوا لیمانیندان آوروپایا، یاخین شرقه، گونئی- شرقی و اورتا آسییایا سرنیشین و یوک رئیسلری حیاتا کئچیریلیر.
دنیز نقلیاتیدَییشدیر
باکی – تورکمنباشی، باکی – آکتاو دمیر یولو برهلری بئینلخالق نقلیات سیستملرینده و دهلیزلرینده آذربایجانین نقلیات سیستمینین بیر حیسهسیدیر.
بورو خطیدَییشدیر
- باکی – تبیلیسی – ارزوروم قاز بورو خطی ۲۰۰۷- جی ایل ۲۵ مارس تاریخینده رسمی آچیلیش مراسیمی اوْلموشدور. بورو خطینین دیامتری ۴۲ دویم اوزونلوقو ایسه ۹۷۰ کیلومتر تشکیل ائدیر(۴۴۲ کم آذربایجانین، ۲۴۸ کم گورجوستانین و ۲۸۰ کم تورکیهنین اراضیسیندن کئچیر. هر بورونون اوزونلوقو – ۱۱٬۵ متردیر.[۲۴] بۇ بورو خطی ایله شاه-دنیز پرویئکتینین چرچیوهسینده چیخاریلان قاضی ایخراج ائتمک پلانلاشدیریلیر.[۲۵]
- باکی – تبیلیسی – جئیهان بورو خطی، آذربایجان نئفتینین خزر دنیزیندن تورکیهنین جئیهان لیمانینا، اورادان آرالیق دنیزی واسطهسیله آوروپا بازارلارینا نقلی کمری. اوزونلوغو ۱۷۷۳ کیلومتردیر. آذربایجاندان (۴۴۹ کم)، گورجوستاندان (۲۳۵ کم) و تورکیهدن (۱۰۵۹ کم) کئچیر.
- باکی – سوپسا رسمی آچیلیشی ۱۷ آوریل ۱۹۹۹- جو ایلده اوْلموشدور. بورو خطی آذری-چیراق-گونشلی پرویئکتی چرچیوهسینده تیکیلمیشدیر. اونون اوزونلوقو ۸۳۷ کیلومتر تشکیل ائدیر.[۲۶] بورو خطینین دیامتری ۵۳۰ میلّیمتردیر.[۲۷]
- باکی – نوووروسسیسک بورو خطی — خزر نئفتینی روسیهنین، قارا دنیزین ساحلینده یئرلهشهن، نوووروسسیسکلیمانینا چاتدیرماق اۆچون ایستیفادهیه بوراخیلمیش بورو خطی.
- نابوککو قاز کمری (پلانلاشدیریلیر) — خزر بؤلگهسی و اوْرتا شرق طبیعی قاز احتیاطلارینی آوروپا بازارلارینا چاتدیرماغی نظرده توتان قاز کمری لاییحهسی. ۳ ۳۰۰ کیلومترلیک بۇ بورو خطی لاییحهسینده اومو (اوتریش)، بولگارگاز (بولقاریستان)، مول (ماجاریستان)، ترانسگاز (رومینییا) و بوتاش (تورکیه) ایشتیراک ائدیر. آلمان RWE قاز شیرکتی ۵ فئوریه ۲۰۰۸-ده ویانادا تشکیل اوْلونان ایجلاسدا نابوککونون آلتینجی اورتاغی اوْلموشدور. همچینین، فرانسا شیرکتی اوْلان گاس دا فرانجئ ده بۇ لاییحهیه قوشولماق ایستیینی بیلدیرمیشدیر.
داخیلی نقلیاتدَییشدیر
متروپولیتئندَییشدیر
باکی متروپولیتئنی عمومی اوزونلوغو ۳۴٬۶ کم اوْلان ۲ ختدن، ۲۳ ایشلهیهن و ایکی تیکیلهن ایستانسییادان عبارتدیر، همین ایستانسییالارین ۲۳ وئستیبولو وار. ایستانسییالارین یئددیسی بؤیوک درینلیکده یئرلشیر. متروپولیتئنده پیللکان زولاغینین عمومی اوزونلوغو ۴۰۰۰ متردن آرتیق اوْلان بئش تیپلی ۳۹ ائسکالاتور ایشه سالینمیشدیر. تونئل تیکیلیلرینین عمومی اوزونلوغو ۱۷٬۱ کیلومتردن آرتیقدیر. باکی متروپولیتئنینین نادیرلیگی بوندان عبارتدیر کی، اونون ختلری تپهلیک اراضیده یئرلهشهن شهرین بیر-بیری ایله کسیشهن رئلیئفی اوزره سالینمیشدیر، بورادا ۶۰٪ و ۴۰٪-مینلیک مایللیکلر و کیچیک رادیوسلو چوخلو ایریلر مؤوجوددور.
دمیر یولو نقلیاتیدَییشدیر
حال-حاضردا باکی دمیر یولو واغزالیندان موسکویا، کیئوه، تیفلیسه، سانکت-پئتئربورقا، خارکووا، تومئنه، روستوو-نا-دونویا، آغستافایا، بالاکهنه، هورادیزه، گنجهیه، آستارایا قاتارلار گئدیر.[۲۸] باکی-تبیلیسی-قارس دمیریولو خطی آچیلدیقدان سوْنرا قارسا و ایستانبولا مارشروتلارین آچیلیشی گؤزلنیلیر.
فونیکولیوردَییشدیر
باکی فونیکولیورو ۱۹۶۰-جی ایل مایین ۵-ده ایستیفادهیه وئریلیب. ۲ ایستانسییاسی وار – بهرام گور هیکلی و شهیدلر خیابانی. ایستانسییالار آراسی مسافه ۴۵۵ متردیر. بیر ایستانسییادان دیگرینه ۴ دقیقهیه چاتماق اولور. واقونلاراراسی اینتئروال ۱۰ دقیقه، گئدیش حاقی ایسه ۲۰ قپیکدیر.[۲۹]
ایدماندَییشدیر
شهرده، بوتون آذربایجانین اراضیسینده اوْلدوغو کیمی، ان پوپولیار ایدمان نؤوو فوتبولدور. پرئمیئر-لیقادا شهری آشاغیداکی کلوبلار تمثیل ائدیرلر:
مدنیتدَییشدیر
آبشئرون میلی پارکیدَییشدیر
یارادیجیلیغی ایل: ۲۰۰۵ ساحه (هئکتار): ۷۸۳ اولدوغو یئر: باکی شهرینین عزیزبیوو رایونونون اراضیسینده، آبشئرون یاریمآداسی. قیسا معلومات: آبشئرون میلی پارکی آذربایجان جومهوریتی پرزیدنتینین ۲۰۰۵-جی ایل ۸ فئوریه تاریخلی سرانجامی ایله ۷۸۳ هئکتار ساحهسینده، آبشئرون دؤولت طبیعت یاساقلیغینین بازاسیندا یارادیلمیشدیر. میلی پارک نین گونئی-شرق قورتاراجاغیندا – شاه دیلی اراضیسینده یئرلشیر. آبشئرون میلّی پارکینین یارادیلماسیندا باشلیجا مقصد اطراف موحیطین مۆحافیظهسی، اوندان ثمرهلی ایستیفاده ائدیلمهسی، نسلی کسیلمکده اوْلان نادیر فلورا و فاونا نؤولرینین (خزر سویتیسی، جئیران، ککیللی دالغیج، گوموشو قاغایی، یاشیل باش اؤردک و س) قورونوب ساخلانیلماسی، ائکوتوریزمین توسعه ائتدیریلمهسی، توریزم و استراحت (رئکرئاسییا) زونالارینین یارادیلماسی، اکولوژی مونیتورینقین حیاتا کئچیریلمهسی و اهالینین اکولوژی جهتدن معاریفلندیریلمهسینی تعمین ائتمکدیر. آبشئرون میلی پارکینین حئیوانات عالمی چوْخ زنگیندیر. قوشلاردان گوموشو قاغایی، فیسیلدایان قو قوشو، بوز و قیرمیزیباش قازلار، بیزقویروق، یاشیلباش اؤردک، آغگؤز قارا اؤردک، ککیللی دالغیج، بؤیوک آغ واغ، قوملوق جوللوتو، قاشقالداق، باتاقلیق بئلیباغلیسی، دنیز بوزجاسی و س. ممهلی حئیوان نؤولریندن ایسه جئیران، جاناوار، چاققال، چؤل پیشیی، یئنوت، اوخلو کیرپی، تولکو، پورسوق، دووشان، خزرین سولاریندا سو آیتی و همچینین موختلیف نؤو بالیقلار مسکونلاشمیشدیر. آبشئرون میلّی پارکینین خزر دنیزی اراضیسینده چوخلو میقداردا خزر سویتیسی یاییلمیشدیر. بۇ نؤو، پرایاقلیلارین یئگانه نمایندهسیدیر کی، دونیا اوکئانینین ان کیچیک سو ایتیسی کیمی «گینئس» ین رئکوردلار کیتابینا داخیل ائدیلمیشدیر.
مئهمانخانالاردَییشدیر
موزئیلردَییشدیر
- آذربایجان تاریخ موزئیی
- ممد سید اوردوبادینین خاطره موزئیی
- نظامی گنجوی آدینا میلّی آذربایجان ادبیاتی موزئیی
- لطیف کریموو آد. آذربایجان خالچاسی و خالق تطبیقی صنعتی دؤولت موزئیی
- صمد وورغونون ائو-موزئیی
- آذربایجان دؤولت اینجهصنعت موزئیی
- نریمان نریمانووون خاطره موزئیی
- جلیل ممدقولوزادهنین ائو-موزئیی
- حسین جاویدین ائو موزئیی
- جعفر جابارلینین ائو-موزئیی
- عبدالله شایقین ائو موزئیی
- آرخئولوگییا و ائتنوقرافییا موزئیی
- آذربایجان دؤولت دینی تاریخی موزئیی
- آذربایجان دؤولت کند تصروفاتی موزئیی
- آذربایجان دؤولت شکیل قالئرئیاسی
- آذربایجان گئولوگییا موزئیی
- آذربایجانین موستقیللیگی موزئیی
- آذربایجان مینیاتوراسینین اینجهصنعت مرکزی
- آذربایجان جومهوریتی میلی تحصیل موزئیی
- بول-بول مئموریال موزئیی
- جعفر جابارلی ائو موزئیی
- جلیل ممدقولوزادهنین ائو موزئیی
- دؤولت تاریخی-آرخیتئکتورا موزئیی-قوروغو "شیروانشاهلار سارایی کومپلئکسی"
- حسن بی زردابی آدینا طبیعتشوناسلیق موزئیی
- لئوپولد و مستیسلاو روستروپوویجهین ائو موزئیی
- لطیف کریموو آدینا آذربایجان خالچاسی و خالق تطبیقی صنعتی دؤولت موزئیی
- محمد فضولی آدینا الیازمالار اینستیتوتو
- میلّی آذربایجان تاریخی موزئیی
- مینیاتور کیتابلارین موزئیی
- ممد سید اوردوبادینین خاطره موزئیی
- نظامی گنجوی آدینا آذربایجان ادبیاتی موزئیی
- ن. نریمانووون خاطره موزئیی
- "قوبوستان" دؤولت تساریخی-بدیعی قوروغو
- رینای مالاجوفاونا موزئیی
- روستام موصطافایئو آدینا آذربایجان دؤولت اینجهصنعت موزئیی
- صمد وورغونون ائو موزئیی
- سرگی زالی وجیهه صمدووا
- اوزئییر حاجیبیووون ائو موزئیی
- عظیم عظیمزادهنین ائو موزئیی
- ج. جابارلی آدینا آذربایجان دؤولت تئاتر موزئیی
- حسین جاویدین ائو موزئیی
- آذربایجان طیب موزئیی
- اولیمپییا موزئیی
- آذربایجان دؤولت موسیقی مدنیتی موزئیی
سرگیلردَییشدیر
- "بؤیوک قالا ۱۹" آرت قالئرئیا
- ستار بهلولزاده آدینا سرگی زالی
تئاترلاردَییشدیر
- آذربایجان دؤولت آکادمیک اوپرا و بالئت تئاتری
- آذربایجان دؤولت آکادمیک میلی درام تئاتری
- روس درام تئاتری
- آذربایجان دؤولت کوکلا تئاتری
- آذربایجان گنج تاماشاچیلار تئاتری
- آذربایجان دؤولت موسیقیلی کومئدییا تئاتری
- باکی دؤولت سیرکی Archived 2017-04-20 at the Wayback Machine.
- عبدالله شایق آدینا آذربایجان دؤولت کوکلا تئاتری
- آذربایجان دؤولت گنجلر تئاتری
- باکی ماریونئت تئاتری
- بلدیه تئاتری
- ایجتیماعی پانتومیما تئاتری
- «موغام» آذربایجان خالق موسیقیسی تئاتری
- رشید بئهبودوو آدینا آذربایجان دؤولت ماهنی تئاتری
- صمد وورغون آدینا آذربایجان دؤولت روس درام تئاتری
- «اونس» تئاتری
- یوغ تئاتری
کوْنسرت زاللاریدَییشدیر
- آذربایجان دؤولت فیلارمونییاسی
اوپرا ایستودییاسیدَییشدیر
- شؤوکت ممدووا آدینا اوپرا ایستودییاسی
کاپئللهاوسدَییشدیر
- کاپئللهاوس آلمان-آذربایجان مدنیت آسسوسیاسییاسی
سارایدَییشدیر
- حیدر علیئو آدینا سارایی
کوْنسرت زالیدَییشدیر
- آذربایجان دؤولت فیلارمونییاسی یانیندا کامئرا و بورو اورقان موسیقیسی زالی
- باکی جاز مرکزی
مدنیت مرکزیدَییشدیر
- شهریار آدینا باکی مدنیت مرکزی
ایدمان و کوْنسرت کومپلئکسیدَییشدیر
- ایدمان و کوْنسرت کومپلئکسی
باکی مطبخیدَییشدیر
باکی مطبخی رنگارنگ و موختلیف خؤرکلرله فرقلنیر. اونلار آراسیندا قوتاب، دوشبره، خنگل، گورزه، خمیراشی داها مشهوردورلار. باکیلیلارین شاه یئمگی قویون اتی و شابالیدلا قورودولموش آلچانین قاریشیغیندان آش، بیشیریلمیش تویوقلا، قایغاناق و لیمون سویو قاریشیغیندان چیغیرتمالی آش، و س. موختلیف نؤو آش نومونهلری ساییلیر. همچینین قویون اتی، تویوق، بالیقدان حاضیرلانمیش کابابلار دا مشهوردورلار.
باکی مطبخینین شیرنیاتی دا موختلیفدیر. بورا پاخلاوا، شکربورا، قوغال، شربتلر و س. عاییددیر. عادتاً بۇ نعمتلرین حاضرلانماسی یازین گلمهسی ایله قئید اوْلونان نووروز بایرامی ایله اوست-اوسته دوشور.
بوتون آذربایجانلیلار کیمی، باکیلیلار دا لذیذ نعمتلری سئویرلر. قئیدا قبولو ایسه اؤزلویونده بؤیوک بیر ریتوالدیر کی، بوتون قایدا-قانونلا ایجرا اوْلونور.
تحصیلدَییشدیر
باکی آذربایجانین ان واجیب تحصیل مرکزلریندن بیریدیر. بورادا چوخلو تحصیل اوبیئکتلری یئرلشیب.
- آذربایجان دؤولت نفت آکادئمییاسی
- آذربایجان تئکنیکی اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان معمارلیق و اینشاات اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان طیب اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان دؤولت ایقتیصاد اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان دؤولت مدنیت و اینجهصنعت اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان دؤولت پئداقوژی اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان جومهوریتنین پرزیدنتی یانیندا دؤولت ایدارهچیلیک آکادئمییاسی
- آذربایجان دیللر اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان دؤولت رساملیق آکادئمییاسی
- آذربایجان میلّی کونسئرواتورییاسی
- آذربایجان تئاتر اونیوئرسیتهسی
- آذربایجان توریزم اینستیتوتو
- باکی موسیقی آکادئمییاسی
- باکی دؤولت اونیوئرسیتهسی
- باکی سلاویان اونیوئرسیتهسی
- باکی آسییا اونیوئرسیتهسی
- باکی آوراسییا اونیوئرسیتهسی
- باکی بیزینئس اونیوئرسیتهسی
- آدینا موسکو دؤولت اونیوئرسیتهسینین باکی فیلیالی
- باکی قیزلار اونیوئرسیتهسی
- باتی اونیوئرسیتهسی
- میلی آویاسییا آکادئمییاسی
- آذربایجان اونیوئرسیتهسی
- اودلار یوردو اونیوئرسیتهسی
- علم و تحصیل مرکزی تفکور اونیوئرسیتهسی
- خزر اونیوئرسیتهسی
- حیدر علیئو آدینا MTN-ین آکادئمییاسی
قارداش شهرلردَییشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
قیزقالاسی گون باتارکن
دؤولت بایراغی میدانیدَییشدیر
دؤولت بایراغی میدانی — باکی شهرینین باییل ساحهسینده یئرلَشن مئموریال عابده-استراحت پارکی. میدانین تنتنهلی آچیلیشی ۲۰۱۰-جو ایلین سپتامبرین ۱-ده آذربایجان جومهوریتنین پرزیدنتی، سلاحلی قوهلرین آلی باش کوماندانی ایلهام علیئو طرفیندن کئچیریلمیشدیر.[۳۰]
باکی شهرینده یئرلَشن دؤولت بایراغی میدانیندا تیکینتی-قوراشدیرما و آبادلاشدیرما ایشلرینین سورتلندیریلمهسی اۆچون آذربایجان جومهوریتنین ۲۰۰۹-جو ایل اۆچون دؤولت بودجهسینده نظرده تۇتولموش پرزیدنتین احتیاط فوندوندان باکی شهر ایجرا حاکمیتینه ۱۰ میلیون مانات وسایت آیریلمیشدی.[۳۱]
۲۰۰۰۰ m² اراضیسی اوْلان مئیداندا اوجالدیلمیش دایاغین هوندورلویو ۱۶۲ متر، بونؤورهسینین دیامتری ۳٬۲، بونؤورهنین اوست حیسهسینین دیامتری ۱٬۰۹ متردیر. قورغونون عمومی کوتلهسی ۲۲۰ توندور. بایراغین ائنی ۳۵ متر، اوزونلوغو ۷۰ متر، عمومی ساحهسی ۲۴۵۰ کوادراتمتر، کوتلهسی ایسه تقریباً ۳۵۰ کیلوقرامدیر.[۳۲] گینئس دونیا رئکوردلاری تشکیلاتی ۲۰۱۰-جو ایل مایین ۲۹-دا آذربایجان دؤولت بایراغی دیریینین دونیادا ان هوندور بایراق دیرگی اوْلدوغونو تصدیق ائدیب.
باکی تئلئقولهسیدَییشدیر
باکیدا یئرلَشن، ۳۱۰ متر هوندورلویه صاحب آذربایجان تلویزیون قولهسی سسری ناظیرلر سووئتینین قراری و آذربایجان سسر رابطه ناظیرلیینین سیفاریشی ایله اینشا ائدیلمیشدیر. لاییحهسی سسری رابطه ناظیرلیینین لاییحه اینستیتوتونا مخصوص اوْلان تئلئقولهنین تیکینتی ایشلری ۱۹۷۹-جو ایلده باشلامیشدیر. لاییحهیه اساساً، ۱۹۸۵-جی ایلده تئلئقولهنین تیکینتیسی باشا چاتمالی ایدی، لاکین معین سببلره گؤره، کومپلئکسدکی اینشاات ایشلری دایاندیریلمیشدی. عوموممیلی لیدر حیدر علیئوین حاکمیته قاییتماسیندان سوْنرا، ۱۹۹۳-جو ایلده اینشاات ایشلری یئنیدن باشلامیش و ۱۹۹۶-جی ایلده اونون ایشتیراکی ایله کومپلئکسین رسمی آچیلیش مراسیمی کئچیریلمیشدیر.
خاریجی کئچیدلردَییشدیر
- Gasimov, Zaur: The Caucasus, in: Europäische Geschichte Online (EGO), hg. vom Institut für Europäische Geschichte (IEG), Mainz European History Online (EGO), published by the Institute of European History (IEG), Mainz 2011-11-17. URL: http://www.ieg-ego.eu/gasimovz-2011-en
- باکی
- باکی شهر ایجرا حاکمیتینین رسمی سایتی
- باکینین الکترون خریطهسی و کوسمیک شکیللری Archived 2009-02-27 at the Wayback Machine.
- باکی شکیللری[دائمی اولو باغلانتیلی]
- قدیم باکی شکیللری[دائمی اولو باغلانتیلی]
- باکی فوتو
- باکی آدینین معنالاری[دائمی اولو باغلانتیلی]
- Full HD Video: Panorama Baku, Azerbaijan, ۰۷٫۱۱٫۲۰۰۹
آیریجا باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Administrative, density and territorial units and land size by economic regions of Azerbaijan Republic for January 1. 2007. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on ۲۴ نوامبر ۲۰۰۷. یوْخلانیلیب17 July 2009.
- ^ Demographia: World Urban Areas – Demographia, 2016
- ^ CIA World Factbook
- ^ Thomas de Waal (2010). The Caucasus: An Introduction. Oxford University Press. p. 16. ISBN 0-19-975043-2.
- ^ ۵٫۰ ۵٫۱ آذربایجان دؤولت ایستاتیستیکا کومیتهسی:باکی شهری Archived 2012-06-30 at the Wayback Machine.
- ^ State Oil Company of Azerbaijan Republic: Transition from National to Transnational Company or Demand of Time?. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-01-11. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-09-27. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ Tифлиc، KaHцeляpии HaMecTHиka KaBkaзckoro. ۱۸۵۰. "KaBkaзckий kaлeHдapb Ha ۱۸۵۱ roд". /OrлaBлeHиe: ГлaBa — OTдeлeHиe TpeTbe، cTp.۱۲۸
- ^ Tифлиc، KaHцeляpии HaMecTHиka KaBkaзckoro. ۱۸۵۱. "KaBkaзckий kaлeHдapb Ha ۱۸۵۲ roд"، cTp. ۳۰۵
- ^ CTapый Бaky
- ^ KaBkaзckий CTaTиcTичeckий koMиTeT. E. KoHдpaTeHko. ۱۸۸۶. "KaBkaзckий kaлeHдapb Ha ۱۸۸۷ roд"، cTp. ۱۹۳
- ^ ДeMockoп Weekly (eжeHeдeлbHaя дeMorpaфичeckaя raзeTa. ЭлekTpoHHaя Bepcия) :ПepBaя Bceoбщaя пepeпиcb HaceлeHия Poccийckoй ИMпepии ۱۸۹۷ r. PacпpeдeлeHиe HaceлeHия пo poдHoMy языky и yeздaM Poccийckoй ИMпepии kpoMe ryбepHий EBpoпeйckoй Poccии-Гopoд Бaky-ИcToчHиk: ПepBaя Bceoбщaя пepeпиcb HaceлeHия Poccийckoй ИMпepии ۱۸۹۷ r. Taблицa XIII. PacпpeдeлeHиe HaceлeHия пo poдHoMy языky. (ГyбepHckиe иTorи). T. T.۵۱–۸۹. C. -ПeTepбypr: ۱۹۰۳–۱۹۰۵
- ^ Ethno-Caucasus, ЭTHoдeMorpaфия KaBkaзa:Гopoд Бaky (пepeпиcb ۱۹۲۶ roдa)
- ^ Ethno-Caucasus, ЭTHoдeMorpaфия KaBkaзa:Гopoд Бaky (пepeпиcb ۱۹۳۹ roдa)
- ^ Ethno-Caucasus, ЭTHoдeMorpaфия KaBkaзa:Гopoд Бaky (пepeпиcb ۱۹۵۹ roдa)
- ^ Ethno-Caucasus, ЭTHoдeMorpaфия KaBkaзa:Гopoд Бaky (пepeпиcb ۱۹۷۰ roдa)
- ^ Ethno-Caucasus, ЭTHoдeMorpaфия KaBkaзa:Гopoд Бaky (пepeпиcb ۱۹۷۹ roдa)
- ^ Population statistics of Eastern Europe:Azerbaijan Republic population and housing census of 1999
- ^ ۱۹۵۸۹+۱۹۸۵
- ^ Azerbaijan.az – آذربایجان نئفتی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-07-13. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ آذربایجانین ائتنوقرافییاسی، ۱-جی جیلد، سه ۳۷۳، ۳۹۷ – پرزیدنت کیتابخاناسی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-07-25. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ OБЩИE CBEДEHИЯ OБ AЗEPБAЙДЖAHCKOЙ ЭKOHOMИKE. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-10-14. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ areHTcTBo جبوندس
- ^ ИHMAPCИC
- ^ KaBkaз. MEMO.Py
- ^ BecTи. رو[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ /HoBocTи — AзepбaйджaH/
- ^ PacпиcaHиe пaccaжиpckиx пoeздoB Ha ۲۰۱۰/۲۰۱۱ rr. из Бaky. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-11-11. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ باکی فونیکولیورونون رنگی دییشدیریلیر.. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-08-28. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-11-03. یوْخلانیلیب2012-09-26.
- ^ "Baki_sheherinde__167224.html آپا، ۲۶ اوْکتوبر ۲۰۰۹[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ Mediaforum.az, 2009-10-26[دائمی اولو باغلانتیلی]


text:
قروچو مارکس
قروچو مارکس (اینگیلیسجه: Groucho Marx) آمریکالی اوْیونچو. ۲ اوْکتوبر ۱۸۹۰ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶ ایل عؤمر ائلهییب و ۱۹ اوت ۱۹۷۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Groucho Marx on Television Part Two - The Sixties and Seventies". TVparty.com. Retrieved June 18, 2017.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Groucho Marx»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده قروچو مارکس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گول-گول(اویون)
گول-گول - آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر مؤوسوملرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
اویونون قایداسی[دَییشدیر]
ایکی قروپ و یا شخص آراسیندا اوینانیلیر. گول آدلاندیریلان خیردا بیر اشیانی، مثلا نوخودو، اوووجلارین ایچینده اوینادیب، بیر اوووجدا گیزلهدیرلر. لاکین رقیب قروپدان هئچ کیم گولون هانسی اوووجدا اولدوغونو بیلمهمهلیدیر. گولو گیزلهدن قروپ اوووجلارینی یوموب رقیب قروپون اؤنونه توتور. رقیب قروپ گولون هانسی اوووجدا اولماسینی تاپمالیدیر. گولو تاپسالار غالیب اولورلار، تاپا بیلمسهلر، گولو گیزلهدن قروپ غالیب گلیر. اویوندا اوووجون بوش چیخماسینا "پوچ" دئییلیر.


text:
اردوغاندان پنجه کیلید عملیاتی آچیقلاماسی
"پنجه عملیاتی بو آندا ترور هؤرگوتونون جان چکیشمهسی معناسینی وئرهن بیر عملیات"
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، عراقین قوزئیینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکایا قارشی ایجرا ائدیلهن پنجه کیلید عملیاتینین ترور هؤرگوتونون جان وئرمهسی معناسینا گلن بیر عملیات اولدوغونو سؤیلهدی.
جمهورباشقانی اردوغان، ایستانبولدا مطبوعات منسوبلارینا آیقلاما وئردی.
اردوغان، ۱۸ آوریلده باشلادیلان پنجه کیلید عملیاتینا باغلی،
"قوزئی عراقداکی پنجه عملیاتی بو آندا ترور هؤرگوتونون جان چکیشمهسی معناسینی وئرهن بیر عملیات. ترور هؤرگوتو ده بو آندا آرتیق سون چیرپینیشلاری اولاراق اؤزللیکله (هؤرگوتون سؤزده آنا قرارگاهی) قندیلدن ده گلن تاپشیریقلا یاخین ییخین کیمی بو جور تاپشیریغی یئرینه یئتیرمهنین چاباسی ایچریسیندهدیرلر. بو آن اعتیبارییلا بیلیرسینیز پنجه عملیاتیندا ائتکیسیز حالا گتیریلهنلرین ساییسی ۴۵ اولدو. تأسف کی، بیر شهیدیمیز داها وار. شهیدلریمیزین ساییسی ۳ اولدو. آنجاق بوتون ماغارالارا هینلره گیرمهیه داوام ائدیلیر" ایفادهلرینی ایشلتدی.
بوتون تکنولوژیک ایمکانلارلا عملیاتین داوام ائتدیگینی وورغولایان جمهورباشقانی،
"تمیزلیک عملیاتی بیتهنه قدر بو ایش داوام ائدجک. دورمادان اوسانمادان ترورلا مباریزهمیزی داوام ائتدیرجییک" دئدی.
جمهورباشقانی اردوغان، اوکراینا-روسیا مذاکیرهلرینه باغلی سوال اوزرینه،
"نتیجه مثبت. آنجاق طبیعی تام ایستهدیگیمیز کیمیمی؟ دئییل. اما داها یاخشی اولاجاق. اومودسوز دئییلیک" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ائتکیسیز حالا گتیریلن ایکی تروریستدن بیری آختاریلانلار لیستینده
تروریستین ضررسیزلشدیریلمهسی ایله سییرتین پرواری ائلچهسی دوغان کندی اطرافیندا تروریستلر طرفیندن یئرلشدیریلن ال یاپیمی پاتلاییجینین پاتلاماسی نتیجهسینده شهید اولان اوزمان چاووش ارجان اؤزجانین قانی یئرده قالمادی
حولوصی آکار بن والاس ایله گؤروشوب
میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار پایتاخت آنکارادا رسمی سفرده اولان اینگیلترهنین ساوونما ناظیری بن والاس ایله گؤروشوب.
بمت تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب
بمت افغانیستانا یاردیملارینا گؤره تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب.


text:
تاتا
تاتا ، 1945 – جی ایلده راتان ناول تاتا (Ratan Naval Tata) طرفیندن هیندیستاندا قورولموشدور. 1954 – جو ایلده تیجاری واسیطه ایستحصال اۆچون آلمان دایملر-بنز ایله اورتاقلیق قورموش و بو اورتاقلیق 1969 – جو ایلده سونا چاتمیشدیر. فیرما هیندیستانین جامشدبور (Jamşedbur) ، پونه (Pune) و لوکناو (Lucknau) شهرلرینده قوردوغو فابریکلرییله ایستحصال ائتمکده دیر. 2004 – جو ایلده جنوبی کوره یادا اولان دوو شیرکتینین آغیر واسیطه حیصّهسینی بونیه سینه قاتمیشدیر. مالازیا ، میصیر ، کنیا ، جنوبی آفریقا جومهوریتی و بنگلادش ده ایستحصال ائتمک دیر . تاتا دونیانین ان اوجوز اوتوموبیلی تاتا نانونو (Nanonu) یاراتمیشدیر.
مدل لر[دَییشدیر]
- ائستات (1991 Estate)
- سیرا / گورخا (1991 Sierra / Gurkha)
- سومو (1994 Sumo)
- ای 220 (1995 E 220)
- ایندیکا (1998 Indica)
- مینت (1998 Mint)
- سافاری (1998 Safari)
- ایندیگو (2002 Indigo)
- مارینا – ایندیگو اس دبلیو (2006 Marina ( Indigo SW ))
- نانو (2008 Nano)


text:
نورمال داغیلیم
نوْرمال داغیلیم یا نوْرمال پایلانما فارسجا: توزیع نرمال، تورکیه تورکجهسی: Normal Dağılım، لاتین تورکجه: Normal Paylanma قاوس داغیلیمی و یا قاوس تیپی داغیلیملار اولاراق آدلاندیریلان، بیر چوخ یئرده ساده ایشله نیلن چوخ اهمیتلی اولان بیر دال-دالا اولاسیلیق داغیلیم عایله سیدیر.
بو داغیلیم عایله سینین هر بیرعضوو سادجه ایکی پارامتر ایله تانیملانا بیلیر. بو ایکی پارامتر، قونوم گورسه دن اورتالاما (میانگین)،u، و اؤلچک گورسه دن واریانس (یایئلئم)،σ2، دیر.
«ایستاندارد نرمال داغؽلیمی» اورتالاماسینین ده یری صیفر(۰) و واریانسینین(یاییلیمینین) ده یری بیر(۱) اولان نرمال داغیلیم عایله سینین تک بیر ائلئمانی دیر.
دوغا(طبیعت) ایچینده اولان بیر چوخ پدیده نین داورانیشینین نئجه اولدوغونو بو داغیلیم ایله مدل لشدیرمک اولور. بیر چوخ فیزیکی و روانشیناسی پدیده لره بو داغیلیمین یاردیمی ایله چوخ یاخشی یاخلاشیم(فارسجا: تقریب، اینگیلیسجه: approximation) بولونور.
نرمال داغیلیم، ایستاتیستیک (فارسجا: آمار) بیلیمینین بیر چوخ یئرده ایشلهنیر.
تاریخچه[دَییشدیر]
ایستاتیستیک و اولاسیلیغین اهمیتلی داغیلیملاریندان بیری اولان نرمال داغیلیم، ایلک اولاراق ۱۷۳۳ ده آبراهام دئ مویوره طرفیندن یاییملانان بیر یازیدا اورتایا چیخاردیلمیشدیر.
اولاسیلیق یوغونلوق ایشلئوی[دَییشدیر]
نورمال داغیلیمین اولاسیلیق یوغونلوق ایشلئوی (فارسجا: تابع چگالی احتمال)بئله دیر:
اولاسیلیق سیخلیق(چگالی) تابعی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- Bryc, Wlodzimierz (1995). The Normal Distribution: Characterizations with Applications. Springer-Verlag.


text:
ایبلیس
یازار: همت شهبازی
آنادیلیمیز:امتحانلاری قورتاریب یئنیجه ائویمیزه یئتیشمیشدیم. هله گونون باتماغینا بیر-ایکی ساعات قالیردی. ائوه یئتیشمکله باشیمی یئره قویوب گون باتاناجاق یاتدیم. آخشام واختی اویانییب خؤرهییمی یئدیم. بیر آز اوردان –بوردان دانیشاندان سونرا اوتاغیمدا تک قالمیشدیم.
گئجهیاریسی اؤز بویومدان اوزون بیر دؤشهیین اوستونه اوزانمیشدیم. سانکی اؤلوم دؤرد–دؤرهمده گزیردی، اونونلا یان–یانا اوزانمیشدیم. دؤشهیین اوستونه اوزانمامیشدان قاباق شعر کیتابی اوخویوردوم.»یوللار درهلیدیر، یوللار تپهلی…«
اورهییم سیخیلدی. سانکی ایچیمده اؤتن ایستکلریمله وارلیغیم آراسیندا بیر غم کؤرپوسو قوردو:»حیات …!حیا…ت! حیا…آ…ت! آت مینن انسانلارکیمی بعضی انسانلارین بوینونا مینیر. حیاتین یوللاری چوخ واخلار درهلی، تپهلیدیر… یوللارین کاناریندا بیتگیلر ده اولور. اونلار گؤر نئجه گؤزل یاشاییرلار. چوخ واخلار اونلارین یاشاییشینا پاخیللیغیم گلیر. یوللاری گئدیرسن، گئدیرسن ائی… اوجو یوخ، بوجاغی یوخ… یول قیراغی طبیعتی، گول-چیچکلری، قویون– قوزولاری، چوبانلاری گؤرورسن… حتتا یان–یؤرهنه دوشن کؤلگهلری ده گؤرورسن،کؤلگهلرکیچیلیر، اوزانیر، آدامین او اوز بو اوزونه کئچیر، چوخ آداملاری قورخودور، چاشدیریر… ائی… نه بیلیم بلکه ده ائله حیات بیر-بیرینه اوخشار کؤلگهلردیر انسانی چاشدیرماق اوچون یارانیب…«بیردن اؤزومه گلدیم، فیکیرلریمین اوجو قیریلدی. بو ایسه منی کدرلندیردی.
آخی بیلیرسیز بیر ده بو خیاللارین اوجونو توتماق اولمور. انسانین همصحبتی اولمایان یئرده، اونون اوچون أن گؤزل همصحبت ائله اونون اؤزودور.اوتاغیمین بیر گوشهسینده بیر نئچه کیتاب واردیر. گاهدان اونلاردان بیرینی اوخوماق اوچون گؤتورورم آنجاق حوصلهم داریخیر،کیتابی اؤز یئرینه قؤیورام.
گؤزلریمی اوتاغیما گزدیردیم، اونون چوخ یئرینه ایری- اسکیک گچ وورولوب، آنجاق اوتاغیمین کیچیک پنجرهسینین دؤرد- دؤرهسینه گچ چکیلمهییبدیر. قیرمیزی کرپیچلری آداما گؤز بَرهلدیر. یورقان اوستومده، یاسدیغیمی دیک قویوب سؤیکنمیشم. گؤزلریمی پنجرهیه سوزورم. قارانلیقدیر. گئجهنین یاریسی، گؤیده بیر اولدوزدا بئله گؤرونمور. هردن، بیر ایت هورور، گؤرورسن بیر آیریسی اونا جاواب اولاراق باشقا یئردن هورمک سسی گلیر.
یوخوم گلمیردی. آیاغا قالخدیم. شاپ-شاپ شاپیلدایان ساماوری سؤندوردوم، بیر چای دملهدیم. ایستکان- نلبکیلری گتیریب، بیر چای سوزدوم.
ائویمیزین کاناریندان آز سویو اولان کیچیک بیرآرخ آخیر. اوندان کئچمک اوچون کؤرپو ده بئله لازیم دئییل. آرخین اوزونلوغوندا بیر نئچه سؤیود آغاجی سیرا ایله بیتمیشدی. سؤیودون بعضیلری بؤیوک، بعضیلری ایسه چوخ کیچیکدیر. بؤیوک سؤیودلرین هامیسی بیر ایلده بؤیوموشدور. چوخلو خول-بوداق آچمیشدیر. آرخین سویونون چوخونو دا ائله بو قارینپا سؤیودلر ایچیردی. بونا گؤرهده بیر ایلده بئش دفعه او کیچیک سؤیودلردن یئکه اولموشدولار.
هر گئجه قول- قانادلی بیر بایقوش او کیچیک سؤیود آغاجلارینین بیرینین اوستونه قونوب بانلاییردی آخی آنام همیشه اونون دوز-چؤرهیینی، خؤرهیینی کیچیک آغاجلارین اوستونه قویوردو. بونا گؤره ده بایقوش هئچ واخت بؤیوک آغاجلارین اوستونه قونمازدی، چونکی اؤز خؤرهیینین یئرینی بیلیردی.
همیشهکی کیمی بوگئجه ده بایقوش اؤز یئرینه قونوب بانلاییردی. آنامدان ائشیتمیشدیم بایقوش چوخ شوم اولور. دئییلنلره گؤره او بانلایان چاغدا گرک دوز-چؤرهیینی وئرهسن. منیم ?? یاشیم وار ایدی. بو ناغیللارا اینانماق منیم اوچون چتین ایدی.»نئجه اولار دؤز-چؤرهک قالمایا، داشییب بایقوشا یئدیردهسن؟ «- دئییردیم.
الیمدهکی چاییم سویموشدو. داها ایچمهدیم. بایقوش ایسه بانلادی… بانلادی… آخیردا یورولوب گئتدی. من ده اوستومه یورقانی چکیب الیمده کیتاب اوزاندیم.»اؤز-اؤزومه شعرلری اوجادان اوخویوردوم. بعضی مصراعلاری یادیمدا قالماق اوچون تکرار اوخویوردوم. بیردن گؤزوم پنجرهمیزه ساتاشدی.
پنجرهنین قاباغیندا، گچ چکمهدییمیز قیرمیزی کرپیچلرین اوستونده بارماقلاری قارا توکله دولو بیر ال گؤردوم. یانی بئله حیس ائتدیم کی او ال، آدام الینه بنزهر بیر الدیر. آیاغا قالخدیم، پنجرهیه یاخینلاشدیم. دوغوردان دا بیرآدام ایدی. او الینی پنجرهنین قاباغیندان چکدی. آنجاق من باخیشلاریمی پنجرهیه دیکمیشدیم. اونو نئچه دفعه گؤردومکی پنجرهنین قاباغیندان او اوز بو اوزه گئدیردی. ایندی ده یادیمدادیر. گؤزلری چوخ قورخولو، بایقوشون گؤزلرینه اوخشاییردی. آنجاق بایقوش دئییلدی. چونکی او ال، او هئیکل آدام هئیکل ایدی. او اوزون گئییملی پالتارلار گئیمیشدی. کیتابلاردا اوخودوغوم درویشلرین گئییمینه اوخشار پالتارلاری آیاغینین اوجونادک دوشموشدو. هله باشینداکی بؤرکوندن، ایری-ایری دَبَریشیکلریندن، قورخونج هئیکلیندن، یالان اولماسین کوراوغلو دا اولسایدی قورخاردی.اؤزومو ایتیرمیشدیم. هئچ بیلمیردیم الیمی هارایا آتیم. قورخومدان یورقانی باشیما چکدیم. آنجاق او، پنجرهنی دؤیدو. چیغیریردیم، آنجاق سسیم چیخمیردی، هله اوستهلیک لاپ یاواشدان سوروشدوم: -سیز…کیم…سیز؟ … نه…ایستیر…سیز؟
حتتا ظن ائلهدیم کی یاواشدان سوروشدوغوم بوسورغو اوچون سسیم چیخمامیشدی. آنجاق او باشینی پنجرهدن ایچهری سوخاراق دئدی:-من کیمهم؟ ها… ها… ها… ایندی گؤرسهدهرم سنه. دور آیاغا گؤروم، دور! تئز اول ! وئیسَل- وئیسل دانیشما گؤروم! دور آیاغا گیر بو تابیتین ایچینه. سنه گؤرسهدیم کی من کیمم؟
قورخو بوتون سوموکلریمه یئریدی. ائلهبیل مچید قاباغیندا اونونلا گؤروشموشدوم. تابیتینی مچیدین قاباغیندا چارپایینین اوستونه قویموشدو. تابیتین بیر طرفی درین، او بیری طرفی ایسه کیچیک و دایاز ایدی. قورخا- قورخا سوروشدوم:
-عز… را… ئیل… سیز مهیهر؟
-نه عزرائیل! عزرائیل کیمدی منیم یانیمدا؟ اونو من ائله آللادارام ها.- دئیهرک هیرسیندن ساغ الینی یومروق توتاراق سول الینین ایچینه ووردو. اوزون پالتارلی، ناغیللاردا اوخودوغوموز، ائشیتدییمیز ایبلبسه اوخشایان، بایقوشا اوخشار بئله بیر آدام عؤمرومده هئچ گؤرمهمیشدیم، آنجاق ندنسه سیر-صیفتی ائلهبیل کی دئییردی بونو من هارداسا گؤرموشم. قورخومدان زاغ- زاغ اسیردیم، و بیر ده اونون حربه-زورباسینا گؤره باشقا بیر یولوم اولمادان تابیتا اوزاندیم. داها بیلمهدیم منی هارایا آپاردی. تابیتین قیراغی یوموشاق ایدی. ایچینده ایسه، هئچ بیر یوموشاقلیق ایزی گؤرونموردو.ایندی داها تابیتین آغزینی آچیب، منی ده همان مچیدین قاباغینا گتیرمیشدی. تابیتین آغزینی آچاندا دؤرد گؤزل گئییملی و آغ اوزلو جاوان قیز گؤردوم. اونلار اللرینده شام توتوب، گوله-گوله کئچدیلر. او، مچیدین ایچینه کئچیب الینده آغ کفن ایله گلدی. بو آندا، الیمده اوخودوغوم کیتاب الیمدن زوویهرک یئره دوشدو.
نوشته شده توسط admin در دوشنبه, ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ ساعت ۹:۱۳ ق.ظ


text:
اویان نیوز: اسماعیل برزگری و رسول حیدرزاده تبریزلی موزیسینلر ایکی ایل یاریم قاباق تبریزده توتولوب و تهراندا یئددی ایللیک حبسلرینی کئچیردیرلر. بونلار دا ائوینین ۳۵۰ بندینده اولانلارین چوخو کیمی قانون چرچیوهسیندن ائشیک یوللارلا سورغولانیب سونرا “محاکمه” آدلی بیر اویوندا جزالانیبلار. برزگری و حیدرزاده بو عدالتسیزلیگه تکجه بیر سیلاح تاپیب نئچه یول آجلیق باشلاییبلار. اؤزللیکله اسماعیل برزگری دفعهلرله آجلیق ائدیب و کئچن پاییزدا مریضخانادا دیشلری ده نئجه اولاراق سیندیریلیر! او، بو اعتصابی مریضخانادا اؤلوم آیاغیندا قورتاریب زیندانا قایتاریلاندا باشقاسینین یاردیمی اولمادان آیاق اوسته دورا بیلمهییردی. کئچن ایل قیشدا اؤز وضعیتینی زیندان مقاملارینا سؤیلهییب اونلاردان درمان امکانلاری ایستهدی. اونلار سؤز وئردیلر «هئچ اولماسا» دیشلرینی دوزلتدیرمهگه اونو مریضخانایا گؤندرهجکلر. زامان کئچدی برزگری یئنه علاجسیز قالیب آجلیق باشلادی. بو یول خستهخانادا یئنه اونو دؤیوب قارنینا یئمک تؤتمک ایچین بوغازینی دا دلدیلر. سونرا بیر مدت اونو مریضخانادا یاتیردیب جانسیز جانینی زیندانا قایتاردیلار.
برزگری مکتوبلارینی و دیلکچهلرینی جاوابسیز گؤرهرک یئنیدن آجلیق باشلاییب؛ ۱۷ گوندور یوخ اتینی اریدیب گون گله گؤزوموزون اؤنونده سولور. آرتیق دئیه بیلمهییریک آجلیغینا سون گون اولسون بو گون! او گرک اولان امکانی ایستهییر. زیندان وظیفهلیدیر محبوسو گرک اولان زامان مریضخانایا گؤندرسین. او مامورلار الینده سینان دیشلرینی دوزلتدیرمک ایستهییردی. اصلینده کئچن بیر ایلده برزگری یاخشیجاسینا دا یئیه بیلمهییردی. آغزیندا بیر نئچه دیشدن باشقا دیش قالماییب. اوبیری طرفدن اوندا یارانان اعصاب مریضلیگی ده زینداندان ائشیکده درمان اولونمالیدیر. زیندانین معتمد دوکتورلاری و «پزشکی قانونی» برزگرینین حبس چکه بیلمهدیگینه قرار وئریب مکتوب اولاراق زیندانا بیلدیریبلر.
نه اولور بو قدر شکنجه و حبسدن سونرا دوستاغین طاقتسیز و مریض جانینی دا بوشلاماییرلار؟
اسماعیل برزگری بو اؤلکهنین قانونلارینا دایاناراق آزاد اولمالیدیر. دوکتورلار بو قانونون اساسینا آزادلیق حؤکمونو وئریبلر. اسلام جمهوریتی دؤولتی «اسماعیل برزگری» و یولداشی «رسول حیدرزاده»-یه گؤره سوروملودور. بو صنعتچیلرین باشینا نه گلیب گلسه گوناهی بو دؤولتین بوینونادیر. هر حالدا چتین بیر وضعیتدیر. دؤولتی تانیریق. توپلوم گوجو گوج گلمهسه سوروملولوغوندان قاچاجاق. ملتین سسی و گوجونو گؤزلهییریک. آذربایجان صنعتچیلری، موسیقیچیلری، یازیچیلاری و بوتون خالقیمیز بالاسینین سسینی ائشیتمهلیدیر.
یولداشلار!
گئج اولمامیش سسیمیزی خالقین قولاغینا چاتدیرین. بیر صنعتچیمیز اؤلوم آیاغیندا. اونون مدافعهسی هامیمیزین بورجودور.
زندان اوین. ۲۰/ ۸/ ۹۲
سعید متینپور
——
قایناق : سعید متین پور


text:
اوچوش…/ آلما موغانلې (شعر) بیر ایکی اۆچ اوچ، اوچ، اوچ بیریسی اۏتورموش دېر آیاقلارېمېن آلتېندا باغېرېردې قانادلاندېغېمدا داها دا آلچالېردېم قادېنلېغېم اوچوردو ایچیندن اوچماق نهدیر دووارلارېن آلچالماسې دېر یۏخسا یېخېلماغې …Read More »
سادهجـه سـَن یاشا / سحر بارانی (شعر)
سادهجـه سـَن یاشا / سحر بارانی (شعر) ايچيمده فېرتېنا قۏپاجاق شَهَرين بۆتۆن آغاجلارې آنـا دئيه باغېرېرلار أزبرلـَرينی و قان قوسور آغېزلارا چارمېخلانان تاختا ديللـَر ايچيمـده قاسېرغالارا دؤللـَنميش بير عۆصيان …Read More »
خَياللارېما گۆلۆمسـه / هدیه شفاقت
خَياللارېما گۆلۆمسـه / هدیه شفاقت بلکـه ده بير سبب يۏخـدور گئديشلردن قاباق گؤزياشلارېندا بۏغولماغا… اينسان ايکی شئيـه هئچ زامان حاضېر اۏلماز – يارانماغا و دۏغولماغا… سرخۏش دۆشۆنجـهلرين قارېشدېغې دَنيز …Read More »
بۏز قورد / سحر خیاوی
بۏز قورد / سحر خیاوی (بۆتۆن اؤزگۆر اینسانلارا) ایچیمده بیر قورد وار شَسلی، غورورلو باشېنې دیک توتـار، أڲیلمــز بئلـــی گـَزَر یالقېز- یالقېز چؤلۆ، اۏرمــــــانی وئجینـه آلمــازدان بــۏرانې، یئلـــی کیمسه قۏلتوغونــا …Read More »
سؤزجۆکلر دارغینییـام / اۆلکر قاسمزاده (تبریزلی)
سؤزجۆکلر دارغینییـام / اۆلکر قاسمزاده (تبریزلی) یئللی گۆنلریمیزی داغیتدیغیندان بری یازیلمایان اؤیکۆلریمی بئله یئل آپاردی هانی گۆنشدن بیر من، سنه یئتردیم؟ حاقلی دَده مالی تک بؤلۆشۆردۆن:«گۆنش سنین! شمس منیم» نه …Read More »
آه کانسئر…آه / مهری زارع
آه کانسئر…آه / مهری زارع سنمیسن، هر گئجه ساچلارینی شعرینـه تۏخویان قیزجیغازین ألده قالان تئل ساییسی؟؟ آه کانسئر…آه سنمیسن إولادینی یاتاقدان إندیرمک اۆچۆن، دۏوشانلاری قوربان کسهرک، بیر آنانین هیچقیریغی؟؟ دئمه …Read More »
یاتیب دۆنیا من اۏیاغام بیر ده یار / تبسم عبدالّهزاده
یاتیب دۆنیا من اۏیاغام بیر ده یار / تبسم عبدالّهزاده اوزاقلاردان آلۏو وورور اۆزۆمه سایاقلاییر تب ایچین’ده سؤزلريم یاخینلیق’دا شاختا کسیر کؤنلۆمۆ بوزا دؤنۆر سنه باخان گؤزلريم پۏزقون اۏلوب خاطیرهلر …Read More »
آدیندان قۏپان تانریلیق / لاله حقیقی
آدیندان قۏپان تانریلیق / لاله حقیقی یئنه من، یئنه یالقیزلیغین، یئنه بو چیلغین پایییییییز آخشامی… چۏخدان دیر بیلمیشم، سوسورسان آدیمی، آددیم-آددیم! قابار چالیر آخشام، اۆرهگیمدهکی نیسگیلین بوش یئرلرین باغیرتیسی دیر، …Read More »
اۏلمايان شَهَرین شعری / هدیه شفاقت
اۏلمايان شَهَرین شعری / هدیه شفاقت …ايندیيـهجن هئچ کيمين گئتمـهديڲی، هئچ کيمين بيلمـهديڲی، هئچ کيمين، هئچ کيمين دۏغولماييب، هئچ کيمين اؤلمـهديڲی اۏلمايان شَهَردهيَم… هئچ نـهيين کؤلگـهسی يۏخ، اؤزۆ يۏخ، …Read More »
تسللی وئــر / مهری زارع
تسللی وئــر / مهری زارع آیــاقلان مؤجۆزهلره حایات وئــر… آدینــا باریشسین دۏداقلاریم سن-سن دئيـه سيريق گئچمهییم کاغاذلارا سیلیب سۆپۆردۆن قۏخونو، پاییز آخشاملاریمدان ساتاشما باری بۏش فینجانلارا گلمزسن چیڲنینـه یئريكلهين …Read More »


text:
قرینویچ بیلیمیوردو
قرینوْیچ بیلیمیوْردوْ (اینگیلیسجه: University of Greenwich, فارسجا: دانشگاه گرینوْیچ)بریتانیانین لندن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موْسّسهسی. قرینوْیچ بیلیمیوْردو °۱۸۹۰ -جی میلادی ایلده قۇروْلوْب. عۆموْمی وْ دؤوْلتی اؤیرهتیم قۇروْموْدیر وْ بوْدجهسینی دؤوْلت وْ بؤیوْک شیرکتلر وْ خالقدان آلدیغی اعانهلرله تأمین ائدیر.
مزوْنلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه وْیکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «University of Greenwich»، مقالهسیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).


text:
یازی قایدالارینی بیرلشدیرمک آماجی ایله آشاغیدا گئدن باخیشلاردا اؤتهری ال گزدیریلیر، باشلانغیجدا و سونونداکی تعارفلر سیلینیر.
_________________________
● سایین “آتا” یازیر:
همینک بخاطر افزایشِ نسبی تعداد فعالانِ حرکت ملی_مدنی آذربایجان، و افزایش سطح دانش و شعور سیاسیِ آنها، دیگر زمان آن گذشته که هر یک از فعالان در تمامی زمینهها تلاشی پراکنده و غیرتخصصی داشته باشند.
از آنجایی که یکی از مهمترین و رسمیترین ابزارِ جنبش مدنی آذربایجان، مجلههای تورکی میباشد، بنده پیشنهادهای خود را صرفا به این رسانه معطوف میدارم. به عقیدهی من، در چنین شرایطی لازم است مدیرانِ این مجلهها (چه دانشجویی و چه غیردانشجویی) طی هماهنگیهایی، رویکرد، وظیفه و در نهایت هدف خاصی برای خود مشخص کرده و به صورت تخصصی تنها یک سیاست را به پیش برند. به عنوان مثال، یک مجله مطالبی را فراهم آورد که تورک زبانان ناآشنا به زبان مادری را به سمت مطالعه بکشاند. سیاستِ مجلهی دیگر میتواند اعطای خودآگاهی مدنی باشد. مجلهای دیگر میتواند در زمینهی نقد کتابهای تورکی (رومان، هایکو، فلسفه، فرهنگ، موسیقی و …) فعالیت نماید و الی آخر که نتیجهی آنی چنین اقدامی، همکاری بیشتر و منسجمتر فعالان عرصهی مدنیت خواهد بود و اگر این همکاری تداوم یابد، چشماندازی که در سطرهای ابتدایی مطرح گردید، رنگ واقعیت به خود خواهد گرفت.
_________________________
● سایین ذوقی “چایخانا مدنییتی” باشلیقلی ماتئریال بارهده یازیر:
دوشونجه تاریخینده چایخانالارین اؤنملی رولو دانیلمازدیر. سیز بیر بئله چایخانالاردان یازدینیز آنجاق ایستانبول چایخانالاریندان هئچ نه یازمادینیز. چایخانالارین سیاست و ایصلاحات دونیاسیندا دا اؤنملی رولو اولموش دئمک. هارداسا اوخودوم کی، سید جمال افغانی دوستلاریلا گئجهلر ایستانبولدا بیر چایخانایا گئدیب صوبحهدک ایسلام و غرب دونیاسیندان دانیشارمیشلار. البته بیزیم چایخانالارلا اییرمینجی عصرین اولینده اولان چایخانالارین بوتون بنزهییشلرینه باخمایاراق بیر نئچه فرقلرده وار.
بیزیم چایخاناچیلاریمیزدا اؤلومـدیریم دردی یوخدور و آرتیق ایلنجهلیک یئریدیر. اؤلوم سؤزو وارسا او دا واخت اؤلدورمهسیدیر. ایکینجی اؤنملی فرق دوشونجه یاساقلیغی و قاچاقلیغیدیر. دوشونجه آزادلیغی اولمایان اؤلکهده هر بیر دوشونجه صاحیبی متهم و محکومدور. طبیعی کی بئله بیر یئرده چایخاناچیلار اؤز دوشونجهلرینی فیلتر و سانسور ائتسینلر.
اوچونجوسو بیزیم چایخانالاریمیزین جینسل آیریملیغیدیر. بدیهیدیر کی یالنیز ائرکک چایخالار دوشونجه دوغورماز! نه ایسه یئنه چایخانالار دوشونورلرین اوچماغیدیلار.
_________________________
● سایین س. رضی ده چایخانالار بارهسینده یازیر:
چایخانالار احوالاتیندان، اوردا نهلر کئچدیگیندن ،قادین اولدوغوم اوچون چوخ، هم ده چوخ، اوزاغام. ذهنیتیم بوم بوشدور بو بارهده. تاریخ بویو ائرککلرین تام انحصاریندا اولان (قادین گیریلمز!) بیر مکان اولوبموش بو چایخانالار.
چایخانالارین (یا بیزلرده ایشلهنن کیمی، قهوه لرین) ایچینده یاشانانلاری (البته چای ایچمکدن باشقا) بعضا آتالار ،قارداشلار و ائشلریمیزدن ائشیتمیشیک. آزاراق دا، کتابلاردا یا یوخاریدا گلن یازیلار کیمی مطلبلرده اوخوموشوق بیز قادینلار. کیچیک یاشلاریمدا بیر قهوه خانادان او قدر ایلگینج شئیلر ائشیتمیشدیم کی، بیرگون اولسون بئله ائرکک اولوب دا ، اورانین حال-هاواسیندا یاشاماغی چوخ آرزو ائدردیم!
بو قهوه خانانین آدی”ائششکلر قهوه سی ایدی.”
قونو گلینجه آلبر کامو- نون “انسانین تکجه گؤرئوی سئومکدیر”- دئدییینه؛ “گؤرئو” بیر آز قابا کلمه دیر و کوبود معنا داشیییر. سئوگی ایسه، اولدوقجا یوموشاق و اویوملو بیر حس آشیلاماقدادیر.
سئوگی هم مقصددیر، هم مقصود. هم اولدیر، هم آخر. هم عبددیر، هم معبددیر، هم معبود.
بیلیم، انسانین آرزو ائلهدییی هر نهیی (آرزو ائلهمهدیکلرینی بئله) اختراع ائتدی، کشف ائتدی، انکشاف ائتدیردی. هر فنومنه، هر اولایا بیر اسم تاخدی، اونو آراشدیردی، بولماغا چالیشدی. آنجاق بیر تک شئیی ندنسه گؤرمزلیکدن گلدی و حالا دا گلمکدهدیر…
بیلیم هر نهیی تعریفلهدی، آنجاق ندندیر کی،”سئوگی”، بیلیمسل اولاراق تعریفلنمهییبدیر؟ هر زادا بیر اؤلچو، بیر معیار، بیر محک بولوندو. ندندیر کی، سئوگی حالا اؤلچویه گلمیر، اؤلچولمور؟ سئوگینین اؤلچو واحدی نهدیر؟ سئوگینین جنسی ندندیر؟نییه بس سئوگی لابراتوارلاردا آراشدیریلمیر، اینجهلنمیر، تست اولونماییر؟
مدرسهلریمیزده چوغو شئیلر اؤیرهدیلیر چوجوقلاریمیزا، ندن بس سئوگینین ده اؤیرهدیلمهسینین لزومونا هئچ وارماییر بیلگینلریمیز، بؤیوک باشلاریمیز، دوشونورلریمیز؟
نییه دانشگاهلاردا سئوگی تانیتیمی و اؤیرهنیمی اوچون بیر کورسو آچیلمیر؟سئوگینین ایشیق، سس، دالغا، و… بیلیملردن نه فرقی واردیر مگر؟
انسان بوتون کهکشانی آوووجلارینین ایچینه آلیب، آتیب توتوب اویناتسا بئله، سئوگینی اینجهلهمهییب، نه اولدوغونو آنلاماییب، معناسینی قاورامادیغی سورهجه، انسانلیغینا گرهکدییی کیمی أل تاپمایاجاقدیر سانیرام.
ابراهیم(ع) داها چوخ عاشقمیش، یوخسا اوغلو اسماعیل(ع)؟ شمس مولانانی داها چوخ سئورمیش یوخسا مولانا شمسی؟ مجنون لیلانی نه قدر سئورمیش؟لیلا مجنونو نه تهر سئورمیش؟ سئوگیلرین هامیسی بیر جنسدنمیدیر؟
عشقین و سئوگینین نئجهلییی و نئچهلییی نه تهر آچیقلانمالیدیر؟ سئوگی هانسی داش ترهزی ایله اؤلچولمهلی، نه تهر متراژلانمالیدیر؟ندن بیلیم سئوگیدن قاچیر همیشه؟ او قدهرمی آغیر و آنلاشیلمازدیر بو عشق اولایی؟ندن اونو گرکدییی کیمی لایقینجه اؤنمسهمهییریک؟
کئشکه انسانلار یئنه ده عاشق اولسایدیلار. کئشکه اونوتماسایدیلار عشقدن وار اولدوقلارینی و عشقده یوخ اولاجاقلارینی.
انسان اوغلونون یادیرغانمیش حسی، ای “عشق”! نه قدهر سنی اؤزلهییب انسانلیق، هئچ اؤزو بیلمهدن!
_________________________
● سایین جلیل ثانی یازیر:
اوستاد “بیلیم یورد” نه دئمکدیر؟سیزجه یئنی سؤزلر دوزلتمک اوچون سؤزلرین تاریخی کئچمیشینی و معنا چالارلارینی (و بو چالارلارین گوجلو و ضعیف جهتلرینی) نظره آلماق گرکلی دئییلمی؟ “یورد” سؤزو محدود معنادا کؤچری ائللریمیزین یاشاییشینی و گئنیش و پاپولیار معنادا ایسه “وطن ” (سرزمین) آنلامینی ایفاده ائدیر. “یورد” سؤزو “وطن” و “سرزمین” سؤزلرینی عوض ائتسه ده، رسمی و ائلهجه ده مدرن معنا داشیمیر. هر حالدا سؤزلرین ثابت معناسی یوخدور. اونلار آنجاق متنه داها دوغروسو کانتکسته (توخونوشا؟) اویغون معنالانیرلار. یورد، یووا و یئر و… سؤزلری اله ده سؤزبیرلشمه لری دوزلدیر،آمما بو بیرلشمه لرین معناسینا دقت یئتیرمک لازم دیر.یئرـیورد بیرلشمهسینده معنا باخیمیندان یوردون پایی داها اوستوندور. دئمهلی، بو سؤزبیرلشمهسینده یوردون معناسی یئرین معناسینی اوستهلهییر. بونا اساسا منجه بیلیم یوردو ذؤوقه اویغون بیر قارشیلیق دئییل. بیر ده دیلی سؤزلره (=کلمهلره) تنزل ائتدیرمک دیلچیلرین دوشونجهلرینه اویغون گلمیر. بو کیمی فیکیرلر “ادیب”لره عایددیر. ادیبلر دیلی بیر سیستم کیمی باشا دوشه بیلمیرلر .اونلاری کلمهنین اوزهرینه قویدوقلاری ضریحدن قوپارتماق فلهیین ایشیدیر!آرتیق چوخداندیر دونیادا “ادیب” فنومنی جدی ادبی و لینقویستیک آتموسفردن اوزاقلاشدیریلیب. ایندی دیلچیلرین و تنقیدچیلرین دؤرودور. 21 ایل بوندان اول، آدینه درگیسینده دوکتور خانلرینین “زبان فارسی در خطر است”باشلیقلی مصاحبهسی ،دوکتور باطنینین “هیچ خطری زبان فارسی را تهدید نمی کند” باشلیقلی مصاحبهسی ایله قارشیلاشدی. بو اصلینده ادیب- دیلچی ساواشی ایدی! منه ائله گلیر سیز چاغداش تنقیدی نظریه ایله یاخشی تانیشسینیز، ادیبلر سیراسینا دئییل، تنقیدچیلر و نظریهچیلر صفینه کئچمهلیسینیز. نه بیلیم بلکه ده من یانیلمیشام… یئنه گله جه یم.
(سایین ثانینین بو باخشینا دوشرگهمیزده “آذربایجان تورکجهسی و آیریغین [استثنانین] گوجو” باشلیقلی یازیدا جاواب وئریلیب.)


text:
تاکاشی هیرانو
تاکاشی هیرانو (اینگیلیسجه: Takashi Hirano) (دوْغوم:۱۵ ژوئیهٔ ۱۹۷۴ (۴۷ یاش) شیزوئوکا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده تاکاشی هیرانو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ناقویا قرامپوس کولوبونون اویونچولاری
- جوبیلو ایواتا کولوبونون اویونچولاری
- ویسل کوبه کولوبونون اویونچولاری
- توکیو وردی کولوبونون اویونچولاری
- یوکوهاما مارینوس کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
`صنایع و تکنولوژی ناظیری` نتیجهلر
خبرلر [2339]
- جانسون اینگیلتره-دهکی اعتصابی "دهشتلی بیر دوشونجه" اولاراق دیرلندیریب
- حولوصی آکار بن والاس ایله گؤروشوب
- اینگیلتره ساوونما ناظیری تورکیه-یه گلیر
- هیندوستان-دا سئل فلاکتی
- جمهورباشقانی اردوغان ایله کاجا کالاس آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- هالفتی قصبهسی تاریخی و طبیعی گؤزللیکلری ایله توریستلری قوناق ائدیر
- ناتو-دان اوکراینایا دستک
- حولوصی آکار بروکسل-ده سفردهدیر
- کارا اسماعیل اوغلو: "آوروپادا بیر چوخ لاییحهده تورک مقاطعه چیلرین ایمضاسی وار"
- حولوصی آکار لهستان-لی همکاری ایله تلفونلا دانیشیب
- صنایع اوره تیمی ایللیک اولاراق یوزده 10،8 آرتیب
- ناسا اوفولاری آراشدیراجاق
- دونیادا 1،6 میلیارد اینسان بحران شرایطیندهدیر – بمت
- حلوصی آکار روسیالی همکاری ایله تلفوندا دانیشیب
- حولوصی آکار لتونیالی همکاری ایله تلفوندا دانیشیب
- تۆرکجه اؤدوللری یاریشماسینا باشوورولار باشلادی
- "تکنوفست آذربایجان" باشلاییر
- تورکیه-نین آغ دنیزینین دوغوسوندا "کورتاران-2022" حربی تعلیملری داوام ائدیر
- آوروپا یایین بیرلیگی مئدیا ذیروهسی ایستانبولدا تشکیل ائدیلهجک
- تورک دونیاسی ایلهتیشیم و اینجهصنعنت سمپوزیومو
- لبنان باش ناظیری سعد حریری تورکیه-ده
- میللی مودافعه ناظیری حولوصی آکار آذربایجان اوردوسونو تبریک ائتدی
- ساواش اوچاغی دوشدو
- جنوبی و شیمالی کره لیدرلری آراسیندا تاریخی گؤروش
- 2016 خبرلر و اولایلارین اؤزتی
- 15 ژوئیه دموکراسی و میللی بیرلیک گونو
- سینابونگ یانارداغی کول پوسکورمهیه باشلادی
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی
- عدالت و اینکیشاف پارتیسینین اوچونجو قورولتایی آنکارادا کئچیریلدی
- بینالی ییلدیریم دا کؤمکچی سوروجو اولوب
- اردوغان، عدالت و قالخینما پارتیسینه یئنیدن عضو اولدو
- تروریزم، قاچاقچیلیق و نیظامسیز گؤچ تورکیه مرزلرینده یئنی تدبیرلر گؤرمهیه مجبور ائتدی
- طیب اردوغان: بؤلگهمیزده باریش و ثابیتلیک اوچون فیلیسطین مسئلهسی عاجیلن حل ائدیلمهلی
- سوریه ده اسد رژیمی و روسیانین، ایدلیب هاوا سالدیریلاریندا 17 نفر یارالانیب
- بؤیوک ایستانبول-یئنی کاپی دموکراسی و شهیدلر میتینگی باشلادی-07.08.2016
- 1396 باهار بایرامی مناسیبتی ایله تبریزدن اسینتیلر پروقرامی- آنکارا ناظیم حکمت کونگره و صنعت گولتور مرکزی
- تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، شهیدلری آنما و دموکراسی میتینگینده قونوشماسی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- قیش میوه و سبزه لری
- تراختور تیمی و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی
- ایسکی و ترمال توریزم مرکزی ارضوروم
- 15 ژوئیه دموکراسی ظفری و شهیدلری آنما گونو
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری


text:
Themes List
Layout
تانیتدیرانلار
باشلیق
ایکیمین اونبئش
۲۰۱۵ واروالان قونوموز تمیز، بلوق فوکوسلو و شففافلیق اؤن پلاندا توتولاراق دؤزهنلهندی. ایگیرمی اونبئش-این قولای، گلهجهیه یؤنهلیک تیپوقرافیسی، گئنیش بیر چتیردکی گؤرؤنؤش اؤلچولهری و بیر چوخ دیل اوچون ائن اوست سویهده اوخونا بیلمه ایمکانی سونور. موبایل اؤنجهلیکلی اولاراق دؤزهنلهدیگیمیز مؤوضودا، زیارتچیلرینیز ایستر عاغیللی تئلئفونلار، تابلئتلر، دیزوستو بیلگیسایارلاردان، ایسترلرسه ماسااؤستؤ بیلگیسایارلاردان باخسینلار، ایچریک هر زامان مرکزدهدیر.
No themes found. Try a different search.


text:
خورشید دوران
خورشید دوران 1952 ایل سمرقنده توغیلگن .عالی معلوماتلی ، اؤزبیکستان ملی عالی بیلیم یورتینینگ ژورنالیستیکه فاکولته تینی توگتگن .محنت فعالیتینی 1969 ایلده قورولیشده عادی ایشچیلیکدن باشلگن. او 1971 ایللرده حربی خذمتده بؤلگن . 1974 — 1992 ایللر اورته لریده تورلی نشریاتلرده خذمت قیلدی.خورشید دوران 1994 — 96 ایللر مابینیده ریسپوبلیکه معنویت و معرفت جماعتچیلیک مرکزینی رهبرینینگ بیرینچی اؤرینباسری بؤلیب ایشلدی . 1996 ایلدن باشلب اؤزبیکستان تیلویزیونیده فعالیت یوریتدی .1998 — 2005 ایللرده «یاشلر» تیلی کانالینینگ باش دیریکتری صفتیده فعالیت یوریتدی .حاضر ده او «اؤزبیکستان » تیلی کانالی نینگ رهبری .خورشید دوردان استعدادلی شاعر ، معرفتچی ادیب ، بیلیمدان تاریخچی و پوبلیسیست ، ماهر ترجماندیر.1980 ایلدن اؤزبیکستان یازووچیلر اویوشمه سینینگ اعضاسی .اونینگ اثرلری 1992 ایلدن مکتب درسلیکلریگه کیریتیلگن .
او بلغاریا ، پولند ، گرجستان ، یونانستان ، تورکیه و روسیه ده اؤتکزیلگن شعریت انحمنلرینینگ ، امرشکانینگ واشنگتن شهریده بؤلیب اؤتگن آسیا ادیبلری کانگریسینینگ قتنشچیسیدیر.
خورشید دوران ایل — یورت آلدیده گی خذمتلری اوچون 1997 ایلده «دوستلیک » اوردینی ، ادبی فعالیتی اوچون 1999 ایلده «اؤزبیکستان رسپوبلیکه سی خلق شاعری » عنوانی بیلن تقدیرلنگن .
خورشید دوران نینگ بوتون ایجادی آنه تورکستان و سمرقند تاریخی بیلن یؤغریلگن . اونینگ «سمرقند خیالی» ،»صاحب قران نبیره سی » ، » شهیدلر شاهی یاحود شیخ کبرا توشلری» اثرلری امیر تیمور ، میرزا بابر حیاتی و فعالیتینینگ ایریم باسقیچلریگه ، تورکستان تصوف مکتبلری تاریخیگه بغیشلنگن .
خورشید دوران درامتورگیه ساحه سیده هم ایجاد قیلدی. «بابرساغینچی » ، «الغول یولدوزی » (میرزا اولوغ بیک)پیسه لرنینگ مؤلفی . «بابر ساغینچی» اثری 2003 ایلده مقیمی نامیده گی مقیمی -درامه تیاتیری و 2004 ایلده اؤزبیکستان صنعت انیستیتونینگ طلبه لرتیاتیری صحنه سیده قؤیلگن.التماس سیز عزیز یورتداشلردن منه بؤ جناب خورشید دوران نینگ ویب سایتی ، ایرکین و بی ملال کیریب ینگی — ینگی ایجادلری بیلن تنیشیب و اؤز آنه تیلینگیزنی بای ایتیب بارینگلر ساغ و سلامت بؤلینگلر.
حرمت وادب بیلن عزیز فاریاب.
خورشید دوران نینگ شعری دن بیر پرچه :
ماوی رنگلی آسمانگه باقدیم ،
آسمانیمگه ایلندی آسمان.
زومرد دله مینیکی بؤلدی
باققنیمده چیکسیزلیک تامان .
پیشیب یاتگن باغلرگه باقدیم
و کؤکسیمگه باشین قؤیدی کوز.
تانگ نورینینگ تؤلقینیده جیم
یوره گیمده چقنه دی یولدوز.
ایچدیم اؤتلی شماللرنی مین
شماللرگه ایلندی بغریم .
سیودیم گل و عیاللرنی مین
و حیاتنی یانیب کویلدیم .
هر کیم نینگ هم بؤلسین آسمانی ،
اؤت گللری بؤلسین قلبیم نینگ .
ایرکده ی اولوغ اؤزبیکستانی ،
چیکسیز لیگی بؤلسین هر کیم نینگ .
خورشید دوران
ایل .
1973
***
طبیعت دیر مینینگ دوامیم ،
توتش ایرور بغریم بغریگه .
عمریم باغلیق آی-یو آفتابی ،
دریا ، دله ، درختلریگه .
یلپیزلرنی قوچاقلب سرخوش ،
محبتگه چولغه نر قلبیم ،
باشم اوزره اوچیب اؤتر قوش ،
خیالیم نینگ دوامی کبی .
تونلرنفس آلمه ی یاته من ،
مینی قوچر قوانچ و الم .
درخت کولگوسینی کؤرگن من ،
کؤرگن من کؤز یاشلرینی هم .
خورشید دوران
1978
حرمتلی وعزیز دوستلر بو ویبلاگه خوش کیلدینگیز .سیز بو ویبلاگه یازیلگن ادبی فرهنگی تاریخی اجتماعی مضمونلر نی قویگن من .اوقوب وکمچیلیک لرنی تولدیره سیز دیگن امیده من.باشلنیش بیتیده حرمتلی متفکر شاعر ایرکین واحدوف نینگ اوزبیگیم عنوانلی شعرینی قویب شو شعر اساسیده آزگینه بولسه هم تورک اوزبیک تاریخی توغری سیده معلومات لر قیدیریب وب گه تشلب باره یابمن .سیز اولوغ شخصلر گه مقول بولسه دیگن امیده من.داکتر عزیزالله فاریابی
AZIZULLAH FARYABI
DR.FARYABI@GMAIL.COM
DR-FARYABI@HOTMAIL.COM
کانادا
+1
778 998 3643
SKYPE
DR-FARYABI65
Manba: Dr. Azizullah Faryabining «O’zbegim» blogi


text:
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین
آراشقین / آراخچین :
أسکیدن قادینلار چارقاتلارینین آلتینـدان ساچلارینین قاریشیب-داغیناقلیغینین قارشیسینی آلماق اوچون بو بؤرکو باشا قویاردیلار .آراشقین ایکی بؤلومـدن اولوشان یاریم یووارلاق (یاریم گیرده) بیر بیچیمده بؤرکدور :
-اورتا بؤلومو: بؤرکون تپهسی. بو بؤلومو دگیشیک تیکیشلر’له بزییهرلر. بو بؤلومو “قوببا” یا دا “تئل باسار” آدلی سوسگهلر’له سوسلرلر.
-قیراق بؤلومو : آلینین اوزری و اوستونه اوتوران بؤلومدور . بو بؤلومو پوللار و قایتانلار’لا سوسلرلر
آراشقین چنه آلتینـدا ” چنه آلتی” آدلی باغی ایلا برکییر. چنه آلتی باغینـدان سوسگهلر آسیلار.
گئنلـده قادینلار آراشقینی قویو بویاقلی مخمر اینن تیکرلرمیش. گلینلرین آراشقینی قیرمیز اولار. مخمرین اوستونه قیزیل یوخسا گوموش ایپلر’له چئشیدلی ناخیشلار تیکرمیشلر. آراشقینین اؤزرینده ایشلنن سوسگهلرین دگری آییلانین (عاییله نین) وارلیغینی بللی إدرمیش.
نفیس سینافر
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
امریکانین آلاسکا ایالتی اوچون زلزلهدن سونرا سونامی خبردارلیغی ائدیلیب
امریکا میللی سونامی خبردارلیغی مرکزی زلزلهدن سونرا سونامی خبردارلیغی ائدیب.
امریکا میللی سونامی خبردارلیغی مرکزی زلزلهدن سونرا سونامی خبردارلیغی ائدیب.
امریکانین آلاسکا ایالتی ساحللرینده سیسمولوقلار 7،4 شدتینده زلزله قئیده آلیندیغینی بیلدیریبلر.
یاییلان معلوماتدا زلزلهنین مرکزینین تخمینن 1000 نفرین یاشادیغی ساند-پوینت قصبهسیندن 94 کیلومتر گونئی- دوغودا، اوجاغینین ایسه 41 کیلومتر درینلیکده یئرلشدیگی قئید اولونوب.
امریکانین ساکیت اقیانوس ساحل زولاغیندا یئرلشن دیگر بؤلگهلری اوچون سونامی تهلوکهسینین سویهسینین معین ائدیلمهسی اوچون فعالیتلرین داوام ائتدیگی، سونراکی آچیقلامالاردا بونونلا باغلی معلوماتلارین دا بؤلوشوله جگی بیلدیریلیب.
آچیقلامادا آلاسکانین ساحل زولاغیندا یاشایانلارین داها هوندور بؤلگهلره چیخمالاری، اولدوقلاری بینالارین ان یوخاری مرتبهسینه قالخمالاری و هر هانسی سببدن ساحله یاخینلاشمامالاری ایستنیب.
ایلگیلیلی خبرلر
هیندوستان-دا سئل و داشقینلار زامانی اؤلنلرین سایی آرتیب
هیندوستان-دا سئل و داشقینلار زامانی اؤلنلرین سایی یوز نفری کئچیب.
بنگلادش-ده سئل:36 نفر اؤلوب
بنگلادش-ده دنیز سویهسینه یاخین اراضیلرده تأثیرلی اولان شدتلی یاغیشلار نتیجهسینده میدانا گلن داشقینلاردا 36 نفر حیاتینی ایتیریب.
آلمانیا: بنزینلی و یا دیزل اتومبیل ساتیشی ایله باغلی پلان یانلیشدیر
آلمانیا، آوروپا بیرلیگینین، یئنی بنزین و دیزل ایله ایشلهیهن اتوموبیللرین ساتیشینی ۲۰۳۵.جی ایلدهن اعتباراً قاداغان ائدن یاسال دۆزنلهمهسینی قبول ائتمهیهجکلرینی بیلدیردی


text:
اویان نیوز:
عباس نعیمی
آذربایجانین وارلیغینا، تئوریک باخیمیندان ایکی دؤنه یوگورولوب دیر. بیرینجی دؤنه احمد کسروینین محوریتی ایله یارانان آذری(ایرانین بیر سیاسی واحید یارانما آماجی ایله، بیر دیل، بیر تورپاق، بیر میللت دوشونجه سنی تئوریلشدیرمک اوچون) دیلی فرضیه سی اورتایا قویولان واقت ایدی. بو دوشونجه هیند و اوروپایی دیلچیلری طرفیندن عئلمی دون گئیدیریلدی. بو گونلر طباطبائینین سؤزلری ایله بیر داها گوندمه گلیب دیر. ایکینجیسی، سون زامانلاردا آذربایجانین سیاسی بیر واحید وارلیغینی یوخ سایماق ایله باشلاییب دیر. بو دوشونجه ده، تورک بیرلیگینه گؤره اورتایا قویولوب دیر. ماراقلیسی، ایکی یوگورمهده اؤزلری تورک اولانلارین طرفیندن باشلانیب، آماجلاری ایسه بیرلیک یاراتماق دیر. بیری ایران بیرلیگی آدینا، تورک کیملیگینی پوزماق ایستهییردی، بیری تورک بیرلیگی آدینا آذربایجان وارلیغینی پوزماق ایستهییر!
ایکی گؤروش ده بللی اولمایان بیر قوروملار طرفیندن، بللی اولمایان هدفلر اوچون اولوشدورولور. داها ماراقلیسی، ایکی گؤروشون عئلمی یاناشما ایدعاسیندا اولدوقلاری دیر.
اورتادا اولان مسئله لرین ایکی اوزو واردیر. بیرینجی سی و ایلک باخیشدا نظره گلن؛ بیر کلمهنین اوستونده دارتیشما دیر. سانکی ایکی فرقلی آچیدان باخان بیرلری، بیر مسئلهیه گؤره دانیشیرلار. بو آرادا بیر- بیرلرینین گؤروشلرینین بهیهنیلمهمهگی، آرالاریندا اولان باخیش اوزاقلیقلارینی چوخالدیب، هردن ده بیر-بیرلرینه آتماجا، آتماغا قدر اوزانیر. آنجاق مسئله اوزاندیقدا بیر آیری مسئله اورتایا چیخیر. او دا بو کی بیر میللتین کیملیگینی ساوونان بیرلری، ساوونماق آدینا بیر میللتین کیملیگینین بیر بؤلومونو قارالاماق ایستهییب، سانکی ایندییه دک یوخودو کیمی گؤسترمهیه چالیشیرلار. بو کیملیگلر، بیر- بیرلریندن آیریلماز اولان، آذربایجان کیملیگی ایله تورک کیملیگی دیر.
اولا بیلسین، بیرلری دئسین، آذربایجاندا تکجه تورکلر یوخ بلکه باشقا میللتلردن ده یاشایانلار واردیر. آذربایجانداکی باشقا میللتلر تاریخ بویو آذربایجانین ایچینده یاشاییبلار. تاریخی ندنلره گؤره دونیانین هر یئرینده، آزینلیقدا اولان میللتلر واردیر. بو، دانیلماز بیر گئرچک دیر. بو آزینلیقلار، هئچ بیر باسقی آلتیندا قالمادان، بؤلگهده دیرچلن آشیری سویچولوغا باخمایاراق یاشاماقدادیرلار. بو دوروم تکجه آذربایجانلیلارین ایچینده واردیر (آذربایجاندا سویچولوق آدیندا بیر شئی یوخ دیر). باشقا یئرلرده، پلانلامیش سویچولوق، یؤنلنمیش سویچولوق میللتلرین بیر آرادا یاشاماقلارینا ایمکان وئرمیر. بو دوروما گتیریب چاتدیرما، قونشو میللتلری بؤلگهده یوخ کیمی گؤسترمکدن توتوب، تاریخی یئترسیزلیکلرینی باشقالارین بوینونا ییخماغا قدر چاتیر. آذربایجاندا یاشایان آزینلیقلار چوخ اورهیی گئنیشلیک ایله قارشیلانیرلار. بو اؤزللیک آذربایجانلیلارین اومانیست اولوب، اینسانا یؤنهلی باخیشی و آذربایجانین تورک میللتینین ایچینده مین ایللر بویوندا یوغرولان دوشونجهدن آسیلی دیر. بئله بیر دوشونجه، یئنیک دوشن میللتلرین ایچینده یارانا بیلمز. آذربایجانلیلار، نئچه یوز ایللر سورهلی اولاراق حاکیم اولدوقلاری اوچون، دونیادا باریش ایچینده یاشاماغین سیررینی اینسانلارین بوتونلویونه حؤرمتده گؤروبلر.
بو ایکیسینی بیر- بیریندن آیری گؤرنلرین هدفلری ایکی مسئله اولا بیلر. بیرینجی هدفلری تورکو سیلمک ایله آذربایجانی بوتونلوکله فارسی بیر کیملیگه چئویرمک دیر. بئله بیر یاناشما، ان آزی یوز ایله یاخین دیر چیلخاجاسینا، ایرانین ایچی ایله ائشیگینده فارسلار ایله، هیند و اوروپایی کیملیکلرینی ساوونانلارین طرفیندن سوردورولمهده دیر. بونلار، آذربایجان کیملیگینه ایندییه دک، چوخلو ضربهلر وورماغی باشاریبلار. اونلارین یاراتدیقلاری دلیک- دئشیکلرین یئرلرین دولدورماق بو راحاتلیغا دئییل. دلیک- دئشیکلر یاراندیقلاری اوچون، دولاندان سونرا دا بیر یاماق کیمی قالاجاقلار. بلکه ده بیر یاراکیمی، هردن بیر باش قالدیرماق اوچون، قالاجاقلار.
ایکینجی یاناشما، سون ایللرده اورتایا گلیب دیر. او دا آذربایجانین سیاسی واحیدلیگینی توشلویوب دور. اؤزو ده تورکو ساوونماق آدینا! ایلک باخیشدا اؤزلویونده یاخشی بیر یاناشما نظره گلیر. ندنی ایسه، ایرانین باشا- باشیندا یاییلان تورکلری ساوونماق دیر. ایرانین باشا- باشیندا یاییلان تورکلر، بیر گئرچک دیرلر. اونلاری گؤره بیلمهسک، تورکلرین بیر چوخ منافئعین الدن وئرمیش اولاریق. آنجاق او منافئعی ساوونماق، آذربایجان وارلیغینی یوخ سایماغی ایله اوست-اوسته دوشنده، آذربایجانی باشقا بیر وارلیغا قوربان وئرمک اورتایا گلیر. سانکی ائلهیه بیلمهریک هئچ بیر نهیی قوربان وئرمهدن باشقا بیر نهلری قازانا بیلک. ایراندا اولان تورکلری ساوونماق، واحید بیر سیاسی مرکزه دایانمالی دیر، او دا یوزه یوز آذربایجان اولمالی دیر. نئچه یوز ایللر، آذربایجانا دایانان تورکلر، ایرانین بوتونلویونده اؤزلرینه یئر و کیملیک قازانا بیلیبلر. آذربایجان سیاسی مرکزلیگیندن چیخدیغی واقت، ایراندا اولان تورک کیملیگی دایاناجاق یئرینی الدن وئریب ازیلمه یه باشلاییب دیر. بئله بیر دوروم تکجه تورکلرین یوخ، بلکه دوغرو- دوزگون باخیلسا، بؤلگهده اولان بوتون میللتلرین ضررینه اولوب دیر. آذربایجانلی هر یئری اؤزلرینکی بیلیب، اورالاری گلیشدیرمهیه چابا گؤستریبلر، بو سؤزون قانیتی صفوی دوورو ایله قاجار دوورونده، اؤلکهنین هر یئریندده بازالار، مچیدلر، سارایلار، حاماملار…- ین تیکیلمهسی دیر. ایندی ده وار، ائله بیر اورتام یئنی دوورده یارانماییبدیر.
آذربایجان کیملیگینی پوزان باشقا بیر یئرلی گؤروش ده اولا بیلر. او دا تورکیه یانالی بیر گؤروش دیر. بو گؤروشون ایزلرینی بو گون میللی حرکتده آشکارجاسینا گؤرمک اولور. آذربایجان تورکجهسینی تورکیه تورکجهسی ایله دهییشمک، ها بئله آذربایجان دبلرینین اؤزگهلشمیش تورکیه دبلری ایله دهییشدیرمک بونلاردان ساییلیر. بو گؤروشون نه قدر فایدالی اولوب – اولمادیغینا باخمایاراق، اورتادا اولان دوروم، آذربایجانلیلارین آسیمیله اولماق مجبورتینده اولدوقلارینی گؤستهریر. آذربایجانلیلار آسیمیله اولمالیدیرلار، فارسلار اولماسالار، تورکیه لیلره آسیمیله اولمالی دیرلار. تورکیهیه آسیمیله اولماغین ندنی ایسه تورک کیملیگی پوزونولماماغی دیر دئیه سن!
بیلمیرم ائشیکده نئجه دیر، آنجاق ایچهریده، کسرویچیلر بو آرانین یارانماغیندان، اینانیلماز فایدالانیرلار. اونلارین باشلادیقلاری کیملیگ پوزونتوسونو، آذربایجانی یوخ سایانلار بوتونلشدیریرلر. اورتادا بیر کیملیک قالمیر، اونون اوستونده بوتون آذربایجانلیلار اونا دایاناراق بیرلشسینلر. تأسسوف ایله بو دا تورک – آذربایجان دارتیشمالارینی اورتایا قویان دوشونجه یئیه-لرینین، آذربایجانا گتیردیکلری فایدالاردیر.


text:
User talk:Rostamxani
- Help & FAQ
- Manual (to create a wiki)
- Community portal
- Editing help
- Language support
- Sandbox
Welcome to Wikimedia Incubator!
At the right there are some important links, and here are some tips and info:
- If you haven't created a user page yet, please create one with for example Babel templates on it.
- You can select your interface language in your preferences.
- If you make articles, templates or categories, don't forget to add a prefix!
- If your knowledge of English is good, you can help with translating pages to other languages you know, so more people can understand it!
- If you want to translate the interface, please go to Translatewiki.net and follow the instructions.
-- Welcoming Bot 22:15, 17 February 2015 (UTC) Template:Wp/azb/ساغدان
سلامEdit
سلام عزیز قارداش خوش گوردوک نئجه سیز؟ عزیز قارداش Category اولان پسوندلر محتویاتیندا مقاله یازمیاجاق سیز مقاله لری آنا صفحه دن مقاله یارات قیسمتیندن آچا بیلرسیز--Amir a57(دانیشیق) 10:51, 26 February 2015 (UTC)
چالیشما یاردیمیEdit
عزیز قارداش بو صفحه نی اوخویون ویکیپدیا:چالیشما یاردیمی ایر بیر موشکولونوز اولسا یئنه کومک ائلرم هرنه کی لازیم اوسا مندن سوروشون من سیزه کومک ائلرم چوخ ساغ اول عزیز قارداش--Amir a57(دانیشیق) 11:05, 26 February 2015 (UTC)
- عزیز قارداش هر مقاله نین آخیرینا بیر شابلون لار ایضافه اولور مثل همن کوردجه مقاله سینده من بو شابلونلاری ایضافه ائتمیشم [1] بو شابلون لار یا (Category( لر هر مقاله نی دسته بندی و تقسیم ائلیر و مقاله لری اوز یئرینه و مربوط اولان دسته لره تقسیم ائلیر ایضا بونا بنجیر کی سیز گئدیب سیز بیر کیتابخانایا کی اوردا ایستیرسیز گئدیب تاریخ قونوسونا عایید اولان مقاله لری اوخیا سیز ایندی ایران دیل لرینه عایید اولان مقاله لر بوردا توپلانیب Category:Wp/azb/ایران دیللری بیر آیری قونولار موضوع لار هر مقاله ده ائله بو ترتیب له یارانیر--Amir a57(دانیشیق) 11:26, 26 February 2015 (UTC)
- یوخ بابا موشکولو یوخ من سئوینیرم سیزه یاردیم ائدم بو شابلون لاری گرک اوزوموز ایضافه ائدک کوردجه مقاله سینده من اوزوم ایضافه ائتمیشم مقاله نین تاریخچه سیندن ( گئچمیشه باخ) قیسمتدن فرق لینکین سیزه وئردیم آنجاق بو شابلونلاری موضوعسون و قونولارین وئرمک ده بیزیم الیمیزده دیر --Amir a57(دانیشیق) 11:42, 26 February 2015 (UTC)
بیرده بیر شئی یادیمدان چیخدی مثل سیز ایستیرسیز بیر شابلونو بیر مقاله یه قویاسیز احتمالی وار همن شابلون بیر ایری آدلا ویکی ده اولا سیز گرک مثل فرخ زاد کندین مقاله سینه بو شابلونو یاراشدیراسیز( سولدوز بولگه سینین کندلری) اول مثل باخین گورون بیگیم قالا مقاله سینده بو شابلون نه آدلا ایشلنیب دیر..
خوب عزیز قارداش من گرک گئدم ایش باشینا آخشام من گلیب چالیشجایام ایر یئنه سوالیز اولسا منه خبر وئرین--Amir a57(دانیشیق) 11:51, 26 February 2015 (UTC)
- چوخ ساغ اول قارداش یاشا منده اورمولویام سولدوز بولگه سینین کندلری ایشله ین هر هانسی ساحه ده کی علاقه نیز وار چالیشا بیلرسیز ایر بیر خاص یازیلمیش مقاله نی ده کی ایستیرسیز یئنه ده دییشدیر ائده بیلرسیز نقده مقاله سین من یازمیشام اونو تکمیل ائده بیلرسیز بیرده کی سولدوز بولگه [2]سیزه یاردیم ائدیم باخین--Amir a57(دانیشیق) 16:22, 26 February 2015 (UTC)
- سلام قارداش من بیر شابلون یارتدیم سولدوز بولگه سی و کندلری اوچون Category:Wp/azb/سولدوز بولگه سی سن ائلیه بیلرسن هر کندین اوستونده بیر سئری کیلیک ائلیب اوردان اونون مقاله سین یارالدان هابئله سولدوز کندلرین هر هانسی مقاله سین یارالدیسان بو شابلونو نوسخهلرینین آراسینداکی فرقلری دا او مقاله یه آرتیر--Amir a57(دانیشیق) 19:29, 27 February 2015 (UTC)
شابلونEdit
سلام رستمخانی قارداش یورولما!
شابلونو جورلدیم. گینه شابلونلارا باغلی سورون اولسا منه دئ.
سلامEdit
عزیز قارداش یورولما من اردیبهشت آیین 1 ده گئدجیم عسگرلیگه آنجاق سیزین چالیشمالارینیزا دوستلارلا بیرلیکده داوام وئرین بو ویکی سیزین اوزونوزون دیر ایر سوالینیز وارسا Koroğlu قارداش دان سوروشا بیلرسن بو ویکی بیزیم دیلیمیزه گوره دیر نه قدر زنگینلشدیرسک او قدر اوز باشیمیز اوجا اولاجاق بیرده کی ویکی ده همیشه اوزون اوچون بیر ایش تعریف له مثلا فعلی حالدا سولدوز بولگه سینین کندلرین یارالدیسان ایر بونلاری قورتولدو ...اشنویه بولگه سینین کندلرین یارات سونرا...مهاباد ...و....باخ نمنه نیاز دیر اونا گوره اوزون اوچون بیر پروژه یارالدیب چالیشاسان ویکی ده همیشه اول به واخت دا گلسن گل آمما بورانی بیر یوللوک ترک ائتمه منده ایر مورخصی وئرسه لر گلیب چالیشاجایام چوخ ساغ اول یاشا--Amir a57(دانیشیق) 05:59, 10 April 2015 (UTC)
بیرلیکده چالیشماقEdit
سلام رستمخانی بی! یورولما
من ایندی اوستورالیا شهرلری (۱ ، ۲ ) اوستونده چالیشیرام دئسن گل ایکی یاندان بو قونودا چالیشیب تئز قورتاراق.
یاشا.


text:
اودینه
اودینه (ایتالیاجا: Udine) ایتالیانین فریولی ونتزیا جولیا بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 99 094 نفر دیر. بۇ باخیمدان اۆلکهنین 48_اینجی شهری سایاگلیر.[۱]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Ud
- Ne-PalazzodelMontediPietà.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اودینه (ایتالیاجا: Udine) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۰۰۵۱۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۱۱۳ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و فریولی ونتزیا جولیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Resident population by age, nationality and borough. City of Milan – Statistical Department.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Udine»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اودینه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جمال عبدون
جمال عبدون (اینگیلیسجه: Djamel Abdoun) (دوْغوم:۱۴ فوریهٔ ۱۹۸۶ (۳۶ یاش) Montreuil, Seine-Saint-Denis) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جمال عبدون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- آژاکسیو کولوبونون اویونچولاری
- منچستر سیتی کولوبونون اویونچولاری
- نانت کولوبونون اویونچولاری
- سدان کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- اینگلیسدهکی الجزاییرلی غوربتچیلر
- المپیاکوس کولوبونون اویونچولاری
- ناتینقهام فارست کولوبونون اویونچولاری
- ویرا کولوبونون اویونچولاری
- یونانداکی الجزاییرلی غوربتچیلر


text:
دنیبرو ارینا ایستادیومو
دنیبرو ارینا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Dnipro-Arena) اوکراین اؤلکهسینده بیر ایستادیومدور. 2008 ایلینده تاسیس اوْلونوب. دنیپرو تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۳۱٬۰۰۳ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی پریواتبانکدیر.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dnipro-Arena»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دنیبرو ارینا ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.