text:
کؤپ سانلی آکادمیسین زیتین شاحاسی حرکتینه قۇلداو بردی
"تۆرکیأنینگ ترورچیلیغا قارشی حاقلی گؤرهشینه قۇلداو بریأریس"
"تۆرکیأنینگ ترورچیلیغا قارشی حاقلی گؤرهشینه قۇلداو بریأریس"
سوریه، بیر جغرافیانینگ پارچاسی بۇلماغیندان کؤپ، قادیمی تاریحیمیزینگ مؤهۆم واقالارینا شایاتلیق ادن، مدنیتیمیزینگ أهمیتلی شخصیتلری نینگ یتیشن بیر یریدیر. شۇل یرده تۆرک، کۆرت، عاراپ و بیله کی حالقلار یۆزلرچه ییللاپ دۇغانلیق ایچرسینده یاشادی و دۇغانلیغی تهدیت ادن بۆتین دوشمانلارا قارشی بیله لیکده ساواشیپ جبیسلیگینی گۆیچلهندیردی.
آناتولی- سوریه تۇپراقلاری دۇغانلیق، همرایلیق و قیمماتلیقلاریمیزینگ سمبولیدیر.
بو دۇغانلیق روحی همیشه دوشمانلارینگ هۆجۆمینه سزه ور بۇلاندیر. بو هۆجۆملر ۱۹۱۵- ۱۹۱۸-نجی ییللارینگ آراسیندا بۇلشی یالی بِللی تاریحلاردا آچ آچان باسیپ آلیش سینانشیغی حؤکمۆنده ادیلندیر اِمما هر واغت ایدئولوژیکف اتنیکی آلالیق یۇللاری بیلن دۇوام اتدیریلندیر.
سوریه ده شو گۆن بۇلان واقالار بیرنأچه آکادمیسین، تۇسلاما آیدینگ پیکیرلی و اکتیویستینگ آیدیشی یالی بیر اتنیک بؤلگأنی اله گچیرمه ک بارادا بیر یاریش دألدیر.
شو گۆن سرحتلریمیزینگ دۆیبۆنده، واغتیندا تۇپراق بیتولیگیمیزه قارشی تهدیت یاغدایینا گلجک، یاقین گۆن دۇغاری تأزه دن امپریالیست گۆیچلرینگ بِللِهمهگینه حیذمات اتجک حیذماتداشلیقچی دؤولت گؤرنۆشلی بیر اولغامینگ قورالماغی اۆچین ایشلر ادیلیأر. بو ایشلر دۆیپلی دۇغانلیغیمیزی و بؤلگأنینگ همیشه لیک دورنوقلی یاغدایینا قۇوشماغینی تهدیت ادیأر.
بو تۇسلاما ایش، دۆیبۆندن بریپ بیلجک نتیجه لرینه چنلی چۆیرۆک و ینگیلجِک اِمما انرژیمیزی آزالتجاق و گۆیچسۆز اتجک، بۇلگه حالقاری نینگ آراسیندا همیشه لیک دوشمانلیق و قانلی ساواشلارینگ دۇغماغینا سبأپ برجک حۇپلی بیر اِتاپدیر. بو حۇوپ دۇوام ادینچأ، تۆرکیأنینگ آیدینگ پیکیرلیسی، آکادمیسین و ایشجنگ قورامالاری دیمیپ بیلمهر و شیله بیر زات دا قاراشیلماسین. تاریحی جۇغاپکأرچیلیگیمیز سبأپلی آشاقداقی زاتلاری بۆتین میللیتیمیز و حالقارا جمغیتلرینگ اۆنسۆنه یتیرمهک ایسلهیأریس.
- ایلکی بیلن تۆرکیه، ۱۹۴۶-نجی ییلدان شو گۆنه چنلی دموکراسینی یۇقارلاتماق باراسیندا اولی اۆستۆنلیکلر قازانان بیر یورتدیر. بؤلگأنینگ کؤپ پارتیالی (حزبلی) یوردی و دموکراسیسیدیر. بو اساس بیلن یوردومیز ۱۹۵۲-نجی ییلدان بأری ناتو آغضاسی و ۶۵ ییلدان بأری قورامانینگ آغضا یورتلاری بیلن حیذماتداشلیق قاتناشیغینا ایه دیر. ینه بیله کی یورتلار بیلن دنگِشدیریلمهجک گۆیچده بیر یؤنه کی رایاتلارینگ جمغیتچیلیک گۆیجۆنه ایه دیر و ارکین بازار ایقدیصادیه تی بیلن تعلیم تربیه گۆیجۆنه ایه دیر.
- مونونگ بیلن بیله لیکده یاریم عاصیردان کؤپرأک حیذماتداشلیق یۇلی بیلن ایشدشیمیز بۇلان آمریکا، قورالیش ماقصادی و ایدئولوژیسی مائوجی سوسیالیست بیر ترور قوراماسی بۇلان پ. ک. ک/ پ. ی. د/ ی. پ. گ بیلن حیذماتداشلیق ایچرسینده و دمیرقازیق سوریأنی تأزه دن و پارقلی یاغدایدا قوراماق اۆچین تاغاللا ادیأر. دموکراسی نینگ اساسلاری بیلن پول پوت رژیمینی قوراماق ایسله یأن ترور قورامالاری قابول ادیلیپ بیلینمز. یاراغ بیلن تۇپارلاری دیمدیرماق، ترورچیلیغی ماقصادا یتمه اۆچین بیر اولاغ حؤکمۆنده اولانماق ایسلأن بیر سیستم هیچ بیر دموکراتیک سیستمی نینگ بیر بؤله گی بۇلوپ بیلمهز و بو آچ آچاندیر.
- پ. ک. ک بیلن پ. ی. د نینگ آراسیندا هیچ تاپاووت یۇقدیر. پ. ی. د-نینگ ، پ. ک. ک نینگ سوریه دأکی بؤلهگی بۇلماق بیلن بیله لیکده، شوندان آیرا گؤرکِزیأن هیچ بیر تاراپی یۇقدیر. عبدالله اؤجالان ینگ یۇلباشچیلیغیندا ۱۹۷۸-نجی ییلینگ ۲۵-نجی نۇیابریندا قورالان پ. ک. ک، ترورچی یۇللار بیلن شو گۆنه چنلی ۳۰ مۆنگدن قۇوراق آدامیمیزی اؤلدۆردی. سۇنگقی بیر ییلینگ ایچرسینده بو قورامانینگ هۆجۆملری نینگ نتیجه سینده اؤلِنلرینگ سانی ۴۰ آداما یتندیر. پ. ی. د سوریأنینگ سرحدیندن یوردومیزا ادیلن ترورچیلیقلی هۆجۆملری دۇلاندیران قورامادیر. پ. ی. د سوریأنینگ سرحدیندن بیزینگ تۇپراقلاریمیزا ترورچی و یاراغ قۇیبریأر. قورامانینگ یۇلباشچی تۇپاری پ. ک. ک نینگ ترورچیلاری تاراپیندان قورالاندیر. سوریه ده قورامانینگ گچیرن بۆتین ماصلاحاتلاریندا عبدالله اؤجالان ینگ پوسترلری بار و بو پ. ک. ک/ پ. ی. د آراسینداقی حیذماتداشلیغی گؤرکِزمأگه یتیرلیدیر.
- شو حاقیقاتلارا قارامازدان، پ. ی. د ترور قوراماسینا، آمریکا اؤز جۇغاپکأرلری نینگ بیاناتینا گؤرأ ۳۰۰۰ کامیون اۇق- دأری، ۲.۲ میلیارد دلارا قۇلای کؤمِک ادندیر. ینه ده آمریکالی جۇااپکأرلر بؤلگه ده بو قورامانینگ اساسلاندیریجیلیغیندا بیر قشون قوراجاقلارینی بیان ادندیر. بو قوراما دۇغرودان تۆرکیأ قارشی هۆجۆملرینه دۇوام ادیأر و شیله بیر قوراما یاراغ کؤمِگی و عسگری ساپاق برمهک بیزینگ یوردومیزا گؤنی بیر تهدیتدیر. آلینان حاربی اِنجاملار تۆرکیه دأکی حۇوپسوزلیق گۆیچلرینه قارشی اولانیلیار و بو یاغدایینگ تۆرکیه حالقی تاراپیندان حۇش نیتلی دییلیپ آتلادیریلماغی مۆمکین دألدیر.
- آمریکا بیلن پ. ی. د نینگ شأریکلیگینی داعش –ه قارشی ساواشینگ بیر ضرورلیغی دییپ بیلدیریأرلر. ترسینه، آمریکا داعشه قارشی تۆرکیأنینگ بیله لیکده گؤرهش تکلیبینی قابول اتمه دی، داعش ترور قوراماسی نینگ گۆیجۆنینگ اولی درجه ده آزالماسینا قارامازدان، پ. ی. د بیلن شأریکلیگی یۇقارلادیپ دۇوام اتدیردیلر. بیله کی تاراپدان، قورالجاق قشونینگ وظیپه یری نینگ تۆرکیه سرحدی دییپ گؤرکِزیلمه گی قابول ادیلیپ بیلینمهز. آمریکا سوریأنینگ دمیرقازیغیندا داعش ترور قوراماسی بیلن گؤنی ساواشیپ قورانا اینگ اولی ییتگی چکدیرن تۆرکیأ أسگِرمِزچیلیک ادیأر. حتی داعشه قارشی بۇلان فیرات قالقانی حرکتینی ده دوروزجاق بۇلوپ، ایشدشیلیک قاتناشیغینا اولی شک شپهه دؤرهدیأر.
- پ. ک. ک/ پ. ی. د بؤلگه ده یاشایان کۆرتلرینگ وکیلی دألدیر. اۇنونگ کنترل آستینا آلان یرلرینده شونیقابول اتمهیأن کۆرت و عاراپلاری یۆزلرچه ییلدان بأری یاشایان یرلریندن زۇر بیلن چیقاریار، اؤزۆنی تانقیت ادن آداملاری ینجیپ بیله کی باسیشلار ادیپ اۇلاری دیمدیرماغا سینانشیار، اتنیک صاپلاییش حرکتلرینی ادیأر و شیله لیک بیلن اؤزۆنی گۆیچله ندیرمأگه تاغاللا ادیأر. بیله کی تاراپدان زنانادیر چاغالاری اؤزلرینه قورالجاق حرکته قارشی قالقان و سپر حؤکمۆنده اولانیار. آمریکا بؤلگه ده بۇلماغینا قارامازدان بو حرکتلره دیمیار.
- بۆتین بۇلان واقالار آمریکا- پ. ی. د نینگ شأریکدشلیک ماقصادی نینگ داعش بۇلماندیغینی، پ. ی. د نینگ ده کۆرتلرینگ وکیلی دأل، بۇلوپ بیلسه ترورچیلیقلی حیذماتداش بیر قوراما بۇلاندیغینی گؤرکِزیأر.
آمریکانینگ بیر ترور قوراماسی بیلن یۇقارلادان حیذماتداشلیغی تۆرکیه بیلن تاریحی حیذماتداشلیق قاتناشیغینی حاتارا سالیار. آمریکا، ۱۵-نجی ایول آغدارلیشیغا سینانشیغی نینگ باش توتانی فتح الله گۆلن –ی قۇراماغا دۇوام ادیأر. ویزالاری دوروزماق یالی تۇسلاما جزالار بیلن تۆرک میللتینی جزالاندیرماغا سینانشیپ "یۇلا گترریس" یالی یالنگیش پیکیرلر بیلن تۆرکیأنینگ حالقی نینگ قارشیلیق گؤرکِزمه گینه سبأپ بۇلیار. تۆرک حالقی بولارا قارامازدان تۆرکیِأنینگ دموکراسیسینی موندان دا بتر گۆیچلهندیریپ، بؤلگه آرا پاراحاتچیلیغی یانگاداندان قوراماق باراداقی توتان یرلی یۇلونا دۇوام ادیأر.
قول چکنلرینگ بیرنأچه سی:
پروفسور دکتر عبدالخالق قارابولوت، آغری ابراهیم چچن بیلیم یوردی
عبدالقادیر آی، میللی بیلیم وزیرلیگی
پروفسور دکتر عبدالقادیر بولوش، نجم الدین اربکان بیلیم یوردی
دکتر عبدالله آیدین، مصطفی کمال بیلیم یوردی
پروفسور دکتر عبدالله چاووش اوغلی
دکتر عبدالله تیرابزون، ایستامبول بیلیم یوردی
عبدالرحیم شن اوجاق، ایش و سوسیال حیذماتلار وزیرلیگی
دکتر عدنان کۆچۆک، قیریق قالا بیلیم یوردی
احمد ب. آرپا، ایقدیصادیهتچی
احمد شوقی زنگین، احمد یسوی بیلیم یوردی
پروفسور دکتر احمد اویسال، ایستامبول بیلیم یوردی
احمد وهبی قوچ، میللی بیلیم وزیرلیگی
علی سالی، باش وزیرلیک
دکتر علی بۆیۆک آصلان، ایستامبول مدیپول بیلیم یوردی
آردا آق چیچک، سیاسات بیلیمی بجرمنی
آتیلا دمیرقاسیم اۇغلی، آنکارا اونکولوژی کسلحاناسی
پروفسور دکتر آیسون بای قارابولوت، ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردی
دکتر بهاالدین قارادمیر، چوقورووا بیلیم یوردی
پروفسور دکتر بیلگه حان آتسیز گؤک داغ، قیریق قالا بیلیم یوردی
پروفسور دکتر بیرول آق گۆن، ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردی
پروفسور دکتر بیرول مرجان، نجم الدین اربکان بیلیم یوردی
پروفسور دکتر برهان آیقاچ، ایستامبول گلیشیم بیلیم یوردی
دکتر بنیامین تاش، آق سارای بیلیم یوردی
دکتر جاهد باغچی، تۆرکیه معارف قوراماسی
جاهد اپ چاچان، سیرت بیلیم یوردی
جان آجون- ستا
دکتر جان جیلان، ایستامبول مدیپول بیلیم یوردی
جلال سمیز، ماشغالا و سوسیال سیاساتلار وزیرلیگی
پروفسور دکتر جنگیز آنیق، مارمارا بیلیم یوردی
دکتر جنگیز شاهین، کاستامونو بیلیم یوردی
پروفسور دکتر جودت جوشغون، گیره سون بیلیم یوردی
دکتر جیحون جان اؤزجان، نجم الدین اربکان بیلیم یوردی
پروفسور دکتر چنیت قایا قوچ، سانتاباربارا
دکتر ابوبکر جیلان، ایستامبول تکنیک بیلیم یوردی
اکرم چوراقلیق، انرژی و طبیغی سریشده لر وزیرلیگی
ارطوغرول باشار
فادیمه اؤزکان، استار قازتی
دکتر فخرالدین اؤندر، سلیمان دمیرل بیلیم یوردی
فاروق تمل، ارجیس بیلیم یوردی
فاتح آق بابا، یازیجی
پروفسور دکتر فاتح ساواشان، میللی قۇرانماق بیلیم یوردی
پروفسور دکتر فاتح اوشان، ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردی
گۆل دالی جۇشغون، میلاد قازتی
پروفسور دکتر گۆلگۆن أردۇغان تۇسون، اژه بیلیم یوردی
پروفسور دکتر خلیل ابراهیم ساری اۇغلی، ایستامبول بیلیم یوردی
پروفسور دکتر خلیل آلتین تاش، ارجیس بیلیم یوردی
پروفسور دکتر خالق آلقان، ایستامبول بیلیم یوردی
هارون قابان، یازیجی
هاکان شاهین، مدیپول بیلیم یوردی
حمید کۆچۆک باتیر، مرسین شأهِر حأکیملیگی
هانده سونگور اوغلی، چانقیری قاراتکین بیلیم یوردی
حسن اؤزتۆرک، اۆلکه تلویزیون کانالی
دکتر حسن فرقان، قاهرامان ماراش سۆتچۆ امام بیلیم یوردی
حیاتی اۆنلۆ، ایستامبول بیلیم یوردی
حکمت صلاح الدین گزیجی، سلچوق بیلیم یوردی
حسین اؤز، حیذمات- ایش سندیکاسی نینگ باشلیغی نینگ اۇرونباساری
احسان آق تاش، گنار
احسان آیال، ایستامبول مدنیت بیلیم یوردی
الیاس تۇپچواۇغلی، آنکارا وکیللر بیله له شیگی
دکتر اسماعیل چاغلار، ستا
اسماعیل آق بییق، ایش و سوسیال حۇپسوزلیق وزیرلیگی
اسماعیل گؤک تۆرک، قاهرامان ماراش سۆتچۆ امام بیلیم یوردی
دکتر قدیر آیدین، ایستامبول مدیپول بیلیم یوردی
کنعنا سررفلی، میللی بیلیم وزیرلیگی
دکتر عاکف ساری قایا، ایستامبول تکنیک بیلیم یوردی
محمت اوقوران، ماشغالا وزیرلیگی
محمود قاآن ایلغار، اِیتیم بیر سندیکاسی قارص
محمت آیقال، غازی پاشا
دکتر محمت ایوب کیریش، آفیون قوجاتپه بیلیم یوردی
محمت خالق اوچ قون، یاشلیق وزیرلیگی
محمد صدیق باریق، موغاللیم
پروفسور دکتر محمد شاهین، پلیس آکادمیسی
پروفسور دکتر محمت تونچر، قارادنگیز تکنیک بیلیم یوردی
مروه شبنم اوروچ، ینی شافاق قازتی
دکتر متین آق سوی، سلچوق بیلیم یوردی
دکتر متین چلیک، سلچوق بیلیم یوردی
پروفسور دکتر متین دۇغان، ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردی
متین اؤزکان، غازی بیلیم یوردی
پروفسور دکتر محسن قار، نیغده عمر خالیص دمیر بیلیم یوردی
مراد قافادار، مگاپول بارلاغ مرکزی
دکتر مراد کیریشچی، ایستامبول بیلیم یوردی
پروفسور دکتر موسی ییلدیز، احمد یسوی بیلیم یوردی
دکتر مصطفی آصلان، عدنان مندرس بیلیم یوردی
مصطفی شیوگین
پروفسور دکتر مظفر شکر، قونیه نجم الدین اربکان بیلیم یوردی نینگ باشلیغی
پروفسور دکتر ناجی گۆن دۇغان، آنادولی بیلیم یوردی
نیهال بنگیسو قاراجا، خبرتۆرک
دکتر نصرت گؤکسو، قاهرامان ماراش سۆتچۆ امام بیلیم یوردی
دکتر اۇغوزحان بیلگین، غازی بیلیم یوردی
دکتر اۇغوزحان یانارایشیق، ارزینجان بیلیم یوردی
دکتر عثمان ارآوشار، آق دنگیز بیلیم یوردی
پروفسور دکتر عثمان هوراتا، حاجت تپه بیلیم یوردی
پروفسور دکتر عمر پاکیش، حکاری بیلیم یوردونینگ باشلیغی
اؤزلم چاغلار ییلماز
دکتر رمضان دوغان، تراکیا بیلیم یوردی
پروفسور دکتر رمضان یلکن، ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردی
دکتر رجب یورولماز، آفیون قوجاتپه بیلیم یوردی
سعدالله اؤزجان، میلاد قازتی
پرفسور دکتر صالح ییلماز، روسیا بارلاغلار انستیتوسی
دکتر صلاح الدین چینار، کیلیس ۷ آرالیق بیلیم یوردی
دکتر سیف الله ییلدیریم، ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردی
سلچوق آصلان، دوملو پینار بیلیم یوردی
سواوی کمال یازغیچ، ت. ر. ت
پرفسور دکتر شفق ارتان چۇماقلی
پروفسور دکتر شاه مراد آریق، کاستامونو بیلیم یوردی
شنول متین، ایتیم بیر سن قونیه بیلیم یوردونینگ جۇغاپکأری
دکتر شیخ عبدالرحمن چلیک، مدنیت و سیاحاتچیلیق وزیری
پروفسور دکتر تانجو توسون، اژه بیلیم یوردی
تارکان زنگین، حابار ایش سندیکاسی
تمیندار آی تیکن، ماشغالا وزیرلیگی
اۆلکۆ نور زنگین، سیاسات بجرمنی
اۆنسال چتین، ایقدیصادیه تچی
پروفسور دکتر اۆنر قایاباش، نیغده عمر خالص دمیر بیلیم یوردی
عزیر گؤکچه، دؤولت دمیریۇللاری
یاغیز آق ساقّالی اۇغلی، غازی بیلیم یوردی
یعقوب چلیک، پولاتلی نینگ اۇزالقی شأهِر حأیکیم
دکتر یعقوب عمراۇغلی، اوراسیا یازیجیلار بیله له شیگی
دکتر یاسمین آبایحان، حاجت تپه بیلیم یوردی
ییلماز آلتین سۇی، یازیجی
گروفسور دکتر یوسف سارینای، تۆرکیأنینگ توب بیلیم یوردی
یوسف قبضه لی، مالیه وزیرلیگی
یوسف سمیس، ساغلیغی ساقلاییش وزیرلیگی
پروفسور دکتر یوسف شاهین، آق سارای بیلیم یوردی
دکتر یوسف تکین، میللی بیلیم وزیرلیگی نینگ گنگه شچیسی


c: text/html

text:
اس-نیتروسو-ان-استیل پنیسیل آمین
اس-نیتروسو-ان-استیل پنیسیل آمین (اینگیلیسجه: S-Nitroso-N-acetylpenicillamine, (روسجا:S-HиTpoзo-N-aцeTилпeHициллaMиH)) بیر اورقانیک بیلشیک. اس-نیتروسو-ان-استیل پنیسیل آمین نیتروژن بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «S-Nitroso-N-acetylpenicillamine»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اس-نیتروسو-ان-استیل پنیسیل آمین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آمریکا دونیانین اقتصادی ژاندارمی اولماق حاقینا صاحب دئییل.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا فرانسانین اقتصادیات و مالییه ناظری برونو لی مر دئییب.
«خاریجی اقتصادی سانکسییالار یولوریلمزدیر. اونلار قورخوتماق اوچون ایستیفاده ائدیلن سلاحدیر. موستقیل مالییه اینستیتوتو یارادیلمالیدیر. بو، آوروپا شیرکتلرینین دونیانین ایستهنیلن کومپانییاسی ایله بیزنس فعالیتینی مالیه لشدیرهجک. مالیلشدیرمه کاناللارینین بلوکلانماسی سانکسییالار تطبیق ائدیلن دؤولتلرله هانسیسا تیجارتی آپارماغا مانعه یارادیر. بئله مالییه ایستروکتورونون یارادیلماسی اساس ایستراتژی مقصددیر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
آزربایجان گونشی(آفتاب آذربایجان) 20نجی سایی
اوت 15, 2008 at 2:08 ب.ظ. 3 دیدگاه
آزربایجان(آفتاب آذربایجان) گونشی درگیسی 20ینجی سایی PDFی چیخدی.
ائندیرمک اوچون: آزربایجان گونشی 20نجی سایی PDF، حجمی 7.7
ویا بورادان: آزربایجان گونشی 20نجی سایی PDF، حجمی 7.7
قایناق: پی دی اف شماره 20
Entry filed under: تورکجه. Tags: پی دی اف, پی دی اف شماره 20, آفتاب آذربایجان, آزربایجان گونشی, شماره 20.
3 دیدگاه Add your own
-
سئویم لی یولداشلاریم سیزه ساغلیغ آرزیلیرام واومودوم بو دور کی آزربایجانیمیز اوز ایستکلرینه چات سین
-
چوخ ساغ اولون من سیزدن و بوتون آزربایجان اوغروندا چالیشان لاردان تشکور ادیرم . بیزیزم هر تک تکیمیزه آزربایجان اوغروندا چالیشماق دظیفه دیر. منده الیمدن گلن قدر بو یولدا چالیشیرام و بوندا سونرادا چالیشاجاغام.
-
چوخ ساق اولون
**یاشاسین آزربایجان**
پاسخی بگذارید
Trackback this post | Subscribe to the comments via RSS Feed


text:
گپله شیکلر
تۆرکیه
داشاری یورتلارداقی تۆرکلر ۱۲۳ مرکزده سس بریپ بیلر
داشاری یورتلاردا سس برمأگه حاق قازانان تۆرک رایاتلاری ۱۹-نجی ژوئنه چنلی ۶۰ اۆلکهدأکی ۱۲۳ مرکزده سس بریپ بیلر
داشاری یورتلارداقی تۆرکلر ۱۲۳ مرکزده سس بریپ بیلر
دۆنیأ
اسرائیل ۱۵ یاشینداقی چاغانی شهیت اتدی
اسرائیل عسگرلری قدس اۆچین بۇلان یؤریشلرده ۶۰-دان قۇوراق فلسطینلینی اؤلدۆردی
ایقدیصادیهت
چهار شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۷ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۴,۸۶ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۴,۸۷ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار
دۆنیأ بانکی تۆرکیأ ۴۰۰ میلیون دلار وام (کریدت) برر
بو کردیت زنانالار و قۇراغسیزلارینگ ایش آلیپ بارماغی اۆچین بریلر
دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۴,۵۸ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۴,۵۹ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار


text:
جیم متیس، پ.ی.د/پ.ک.ک منسوبلاری، دیگر بؤلگلردن عفرینه قایدیغینی اعتراف ائتدی
متیس، آوروپا سیاحتی زامانی ژورنالیستلره ترور اؤرگوتو داعش ایله موجادهله بارهده بیانات وئریب
آمریکانین ساوونما ناظیری جیم متیس، سوریهده، اؤلکهسینین دستکلدیگی و سوریه دموکراتیک گوجلری آدینی ایستیفاده ائدن بؤلوچو ترور اؤرگوتو پ.ی.د/پ.ک.ک اونسورلارینین بیر حیسهسینین، دیگر بؤلگلردن عفرینه قایدیغینی اعتراف ائتدی.
متیس، آوروپا سیاحتی زامانی ژورنالیستلره ترور اؤرگوتو داعش ایله موجادهله بارهده بیانات وئریب.
داعشه قارشی موباریزهنین سوریهده داوام ائتدیگینی دئین متیس، پ.ی.د/پ.ک.ک-نین لیدرلیگینی ائتدیگی سوریه دموکراتیک گوجلری ایچریسیندکی بعضی اونسورلارین عفریندکی عملیاتلار سببیله "نظرلرینین داغیلدیغینی" و بو بؤلگهیه قایدیغینی بیلدیریب.
جیم متیس بونلاری قید ائتدی:
"بوندان باشقا، حاضیردا عفرینده داوام ائتمکده اولان، دیقتی داغیتان بیر وضعیت وار. بو وضعیت سوریه دموکراتیک گوجلری ایچریسینده فایزی دقیق اولماماقلا بیرلیکده چوخونون دقتینی داغیتیر،آرکاداشلارینین عفرینده سالدیری آلتیندا اولدوغونو گؤرورلر و بو دا اونلارین دقتینین اورایا سوروشمهسینه سبب اولور. بعضی حاللاردا ایسه بعضی بیرلیکلر اورایا (عفرینه) گئتدی".
متیس همچینین، تورکیهنین سرحدلری ایچریسینده "سیلاحلی عصیانین" داوام ائتدیگی یگانه اؤلکه اولدوغونو قید ائدهرک، "تورکیهنین سوریه سرحدلرینه دایر قانونی امنیت قایغیلاری وار و بیز بونو زرره قدر اینکار ائتمیریک". دئدی.
متیس، ایستر ایسرائیل، ایسترسه لبنان، اوردون و یاخود تورکیه اولسون قانونی امنیت قایغیلاری داشییان اؤلکهلرین بو ناراحاتلیغینی باشا دوشدوکلرینی بیلدیریب.
پنتاگون داها اؤنجه بعضی سوریه دموکراتیک گوجلری منسوبلارینین قوّه یئر دگیشدیردیگینی دیله گتیرمیشدی، آنجاق بو وضعیت رسمی اولاراق ایلک دفعه تصدیقلنیر.


text:
۶ ژانویه
۶ ژانویه:
- ۱۸۱۰ - ایستانبول باریش آنلاشماسی ایمضالاندی. باریشا اساساً عثمانلی دؤولتی قیریمی روس ایمپیراتورلوغونا وئردی.
- ۱۸۳۸ - ساموئل مورز تلقرافی تقدیم ائتدی.
- ۱۹۲۶ - آلمانین لوفتهانسا شیرکتی قۇرولدو.
- ۱۹۳۰ - ایستالینین بۇیوروغو ایله شورویده فردی تصرّوفات سیستمی پوْزولدو. عئینی زاماندا «یئنی ایقتیصادی سیاست» دؤورونون سوْنا چاتدیغی دا اعلان اوْلوندو.
- ۱۹۳۵ - تۆرکیهده «میلّیّت» قزئتهسی نشره باشلادی.
- ۱۹۶۷ - ویئتنام ساواشی باشلاندی.
- ۱۹۸۴ - تۆرکیهده والیوتا مۆبادیلهسی سربستلشدیریلدی.
- ۱۹۹۲ - آذربایجان توْرپاقلارینین ایشغالی ایله یارادیلمیش اوْلان «داغلیق قاراباغ جومهوریتی» یارادیلدیغینی اعلان ائتدی.
- ۲۰۰۵ - کامیل علییئفین یاراتدیغی شخصی خالچا موزهسینین آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی.


text:
دویدوم نه سایاق؟ گول بدنین آغ بیله ییندن
گوللر اوتانیر سئیره چیخارکن بزه ییندن
جننت جؤجره ن گؤزلرین هاردان سو ایچیر قیز؟
تام تانری قوخور آخمادا گؤزلر ببه ییندن
آردینجا گزیر عطرین آلاندان ده لی کؤنلوم
بیر گؤره سن هئچ اؤپه بیللم لچه ییندن؟
یئرسیزمی دئییل ، منده آری سئوگیسی وارمیش
عیللت می بودور کؤنلوم اومور بال چیچه ییندن
هیجرینده گئچن لحظه لرین آغریسی اولدوم
آللاهدان اؤتور گه ل بوداشی توک اته یینده
تام نشئه دی سنلن حایاتی بیر باشا چاتماق
سن سیز اؤله رم قووما منی گول اوره ییندن
داشقین سئل اؤلوب سنله غزل شعرینه واردیم
هئچ دونیا گره کمز آرازا دوی دیله ییندن
گؤنده ر بؤلوم لر:


text:
یاد ائللره پای… مهرداد فخری سکوت دریب سؤزو بیزدن بیر کؤرپهیه تای اولموشوق. کلمه کئچمیر دیلیمیزدن قوروموش بیر چای اولموشوق. کوله دؤنوب دیل کؤزوموز یالان اولوب ایلک سؤزوموز گؤره بیلمیر دوز گؤزوموز بولوت توتان آی اولموشوق. آددیم آتمیر بیزدن اومود یادا دوشمور ائل، اوبا، یورد اؤلوب بیزه دده قورقود یاد ائللره پای اولموشوق. بئینیمیزده دوشونجه آز قایغی درین، فیکیر دایاز ...Read More »
قورخو / مهرداد فخری
قورخو مهرداد فخری قورخو نه گؤرونور، نه گیزلهنیر سادهجه اورتالیقدا دولاشیر… بعضن بیرکؤرپهدیر، بیزیمله دانیشیر بعضن اؤزوموزدن اوزون کؤلگهدیر آرخامیزجا سورونور… دونن ناغیل ایدی کؤهنه کیتابلارین بویلاریندان بویلانیردی بوگون آغیلدیر، مدرنیزمین بئینیندن یوکسهلیر… قورخو سرحدسیز بیر یاشامدیر یاراقلیلارین دونیانی نیشان آلان گؤرکمینده… ۱۳۹۶/۸/۱۰Read More »
من ده بئله یاشاییرام / مهرداد فخری
من ده بئله یاشاییرام مهرداد فخری من ده بئله یاشاییرام چوخ کؤلگهیم بیرآز ایشیق. اورهکلرده دولاشیرام گاه سکوتام، گاه دانیشیق. بیر بولاغام سئله چاتمیش عیوضم کی ائله چاتمیش یاز دنییم تئله چاتمیش قلبیمدهدیر بو یاراشیق. دینله سن من تئللی سازام ظولمه قارشی خان آرازام قار چیچهیم، قیشدا یازام موشتولوقلو بیر یئتیشیق. اوجا سسلی سکوتام من نم حسرتلی بولوتام من یئنیلیکده ...Read More »
پای / مهرداد فخری
پای مهرداد فخری سالخیم _ سالخیم دریرم عؤ مرون آغاجیندان حیات بوداغینین آزالدیرام یوکونو… چیینیمده کی هئیبهم دولور اییر اوموزلاریمی غصهلرین آغیرلیغی: دایاز آخیر معنالار بئینیمده تاریخ سیز کتاب سیز یاشاییر منده: دونهنیم بوگونوم، بلکه ده صاباحیم… *** هرگون یئنی جهالتدن پای آلیرام یونگوللشیرم دوشونجهدن آغیرلاشیرام معناسیزلیقدان .Read More »
آرازین آغیر آخیمیندا / مهرداد فخری
آرازین آغیر آخیمیندا مهرداد فخری آرازین آغیر آخیمیندا کؤلگهسی اؤزونده ایتیب آغاجلارین. حصارلی زمیآرخاسیندا اوجاقلار سؤنوب بوداقلار یانیب. باغلاردان یاپالاقلار قالیب مئشهدن ایل بیز لر قوتمانلاشان تورپاقلاردان گبه سیرتلانلار… بو یئرلرین تاریخینده ، نبیلرین آت چاپدیغی کئچیدلرده ، باغری قاندیر بولاقلار ناغیلسیزدیر اوشاقلار. بو کئچمیشین: سئحیرلی کیلیمیده، پاپاغی دا، قیلینجی دا اوغورلانمیش… یوللاری : ایشیق گلنه، ائل لری : شاه ...Read More »
“چاپارا ” / م.فخری
“چاپارا ” م.فخری اوزاق ایللر قیشین آستاناسیندا گؤروشدوک باغری سؤکولموش نارلارین اؤنونده… اوزون یوللاردان گلیردیک: منیم اللریمده سو سنین اورهیینده اود، تاریخ و زامان کیمی. بیز اینسانا اینانمیشدیق… تالانمیش ائل لردن کوکرهین سئللردن کئچیب ، جفتهلی قاپیلارین آرخاسیندا دایانمیشدیق، آلاتورانلیقدا . یاراسالار هاوادا اویناییردی اوجالیردی یایلیم سسی. قارا – قورخودان گیزلهنیردیک، گؤزو آچیق یاتیردیق ایللر بویو… سوکوت مین بیر دیلده ...Read More »


text:
اولوسلارآراسی تورکجه اولیمپیادلاریندا همدانین لالهجین بؤلگهسیندن احمد درویشی گوموش میدالی آلیب
باشقا بیر نهدن / آنا یوردوم وبلاگی
قئزاران ۱۵, ۱۳۸۷
اولوسلارآراسی تورکجه اولیمپیادلاریندا، مقاله یازماق یاریشماسیندا، همدانین لالهجین بؤلگهسیندن احمد درویشی آدیندا بیر تورک اؤیرنجی گوموش میدالی آلیب و باشقا بیر خانیم، مریم غفوری ایفتیخار دیپلومو آلمیشدیر…
منجه چوخ اؤنملی خبردیر و بونون دهیهری تکجه بیر باغلانتی وئرمکدن داها چوخ دور، چونکو بئله دوشونورم ایرانین رسمی و رسمی اولمایان مئدیاسیندا اولدوقجا یئترلی یاییلمایاجاق! نهدهنی بللی و آیدیندیر و چوخ آچیقلامیرام!
بو خبردن چوخلو سونوجلار آلماق اولار، آنجاق منیم فیکریمه یئتیشنلر بونلاردیر:
۱- ایرانلی تورکلر، آنادیللرینی اوخوللار و بیلییوردلاردا بیلیمسل فورماسیندا اوخوماماق، و اؤزللیکله آذربایجانین ان اوزاق یئرلرینده فارسلاشدیرمانین ان گوجلو شکیلده آپاریلماسینا باخمایاراق، اؤز آنادیللری و وارلیقلاریندان واز گئچمهمیشلر و بونو گؤروروک کی همدانین لالجین بؤلگهسیندن بیر گنج اؤیرنجی، دونیالیق تورکجه اولیمیپیاتلاریندا ایکینجی یئره ال تاپیر و بئله بیر سوئیندیریجی اولای، آذربایجانین بوتون بؤلگهلرینده، آسیمیلاسیونون کسینلیک ایله اوتوزماغینی و بورنو یئره سورتولمهسینی گؤستهریر. قوتلو اولسون.
۲- بو دوغو و ایسلامی اؤلکهلر و یا کولتورلر آراسیندا بیر رئکورد ساییلابیلر! آلتینجی اولوسلارآراسی تورکجه اولیمپیادلاریندا یوز اون اوچ اؤلکه قاتیلمیشلار و بو تورکجه دیلینین دونیادا گوجلو، جانلی و اؤزل دورومونو گؤستریر. بو اولای، ایراندا تکجه بیر دیلی کورسو اوستونده اوتوردانلار و تورکجه دیلی ایله دوشمانلیق ائدنلری اوتاندیرابیلر.
آنا یوردوم


text:
آمئریکا پرئزیدئنتی باراک اوباما وئنئسوئلایا قارشی سانکسییالاری داها بیر ایل اوزادیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، اوباما بئله آددیم آتماسینا اساس سبب کیمی وئنئسوئلا رهبرلیینین هله ده مطبوعاتا، موخالیفته گوج تطبیق ائتمهسینی گؤستریب.
قئید ائدک کی، اوبامانین امری ایله اوزادیلان سانکسییالار ۲۰۱۸-جی ایل مارتین ۸-ده باشا چاتاجاق. سانکسییالارا اساساً، آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-این قارا سیاهیسیندا اولان شخصلرین هر بیرینین آکتیولری دوندورولاجاق. اوستهلیک، آمئریکا وطنداشلارینا بو شخصلرله ایش علاقهلری قورماغا ایزن وئریلمهیهجک.


text:
آمئریکا پرئزیدئنتی دونالد ترامپین قیزی ایوانکا ترامپ روسییادا یارادیلان «سکای گورو» تطبیق ائتمهسی واسطهسیله طیاره قورخوسوندان خلاص اولدوغونو آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونونلا باغلی تویتتر حسابیندا پایلاشیم ائدن ترامپ طیارهده اولارکن همین پروگرام واسطهسیله توربولانسین اؤنجهدن معین ائتمیین مومکون اولدوغونو بیلدیریب.
میلیاردر قیزینین بو آچیقلاماسیندان سونرا سؤزوگدن تطبیق ائتمه «اپ ستور» الکترون ماغازاسیندا ایکینجی پیللهیه یوکسلیب.
قید ائدک کی، «سکای گورو» آلکسی گرواش طرفیندن اؤتن ایلین سنتیابر آییندا ایجتیماعیته تقدیم ائدیلیب.


text:
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو (50)
آمریکانین پرزیدنتی دونالد ترامپ بوتون دونیادان گلن خبردارلیقلارا باخمایاراق قودس شهرینی ایسرائیلین پایتختی اولاراق تانیییب. بیز ده بو هفته بو قراری و بؤلگهیه تأثیرلرینی تحلیل ائدجگیک
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو (50)
آمریکانین پرزیدنتی دونالد ترامپ بوتون دونیادان گلن خبردارلیقلارا باخمایاراق قودس شهرینی ایسرائیلین پایتختی اولاراق تانیییب. بیز ده بو هفته بو قراری و بؤلگهیه تأثیرلرینی تحلیل ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیته اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچیسی دوکتور جمیل دوغاچ ایپکین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک.
-------
دونیا ایجتیماعتیندن گلن خبردارلیقلارا باخمایاراق، آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ، قودسو ایسرائیلین پایتختی اولاراق تانیییب. بئلهلیکله، آمریکا (ایسرائیلین قودسو ایشغالیندان اللی ایل سونرا) قودسو ایسرائیلین پایتختی کیمی تانییان ایلک اؤلکه اولدو. قرار یالنیز یاخین شرقده و ایسلام اؤلکهلرینده دئییل، آوروپادا دا اعتراضلارا یول آچدی. دونیانین دؤرد بیر طرفینده اینسانلار کوچهلره تؤکولدو، اعتراض کؤستریلری کئچیریب.
ترامپین بو قرارینین آرخاسیندا ایکی سبب وار. ترامپ، سئچیم کامپانیاسی زامانی، پرزیدنت سئچیلمهسی وضعیتینده قودسو ایسرائیلین پایتختی اولاراق تانییاجاغینا دایر سؤز وئرمیشدی. بئلهلیکله، ایسرائیله و آمریکاداکی یهودی لوببیسینه وئردیگی سؤزو توتموش اولدو. بوندان باشقا، ایچ سیاستده سیخیشمیشلیق یاشادیغی بو گونلرده بیر حمله ائدهرک یئنه عینی طبقهلرین دستگینی آلماغا اومید ائدیر.
آمریکا بو قراری ایله اولوسلار آراسی حقوقو آچیق بیر شکیلده پوزور. بیرلشمیش میللتلر (بمت) امنیت شوراسینین 20 آوقوست 1980-جی ایل تاریخینده قبول ائتدیگی 478 سایلی قطنامهده؛ قودسون ایستاتوسونو دییشدیرمهیه یؤنهلن بوتون تلاشلارین قانونی اساسسیز اولدوغو ایفاده ائدیلمیشدیر. و بوتون دولتلرین، وارسا، بورایا داشیدیقلاری دیپلوماتیک میسیونلارینی گئری گؤتورمهلری طلب اولونموشدور. بمت-نین قوروجو آندلاشما-سینا گؤره، بمت امنیت شوراسینین قرارلاری عضو دولتلر اوچون علاقه لندیریجیدیر. بو سببله آمریکانین 1980 تاریخلی بمت امنیت شوراسینین قرارینا تابع اولماسی لازیمدیر.
ترامپین قراری منطقهده جدی حادثهلره سبب اولا بیلر. بو بحران، فیلیسطینده، ایسرائیلده و یاخین شرقده یئنی چاتیشمالارا یول آچا بیلر. ایسرائیلین سوریهده ایرانین گوجلنمهسیندن و حزب اللهین فعال اولماسیندان چوخ ناراحات اولدوغونو بیلیریک. 2006-جی ایلی خاطیرلاساق؛ او ایلده ده فیلیسطیندکی حادثهلر ایسرائیل-حزب الله محاربهنی تکان وئرمیشدی. حاضیردا یاخین شرقده باش وئرنلره بیر نظر سالاق؛ فوتو او: بؤیوک بیر قوطبلشمه ایقلیمی، ایسرائیل طرفداری بیر آمریکا رهبرلیگی، ایچ سیاستده قالمیش بیر ایسرائیل حکومتی فیلیسطینده پراکندهلیک و حزب اللهین آرتان نیظامی گوجو بوتون بونلار 2006-جی ایلی خاطیرلادیر.
دیگر طرفدن، ترامپین قراری اونسوز دا آسیلقاندا اولان ایسرائیل-فیلیسطین باریش پروسهسینی ده ضربه ائندیریر. ایسرائیلین قودس و غربی اوردون غیری-قانونی یاشاییشلار اینشا ائتمهسی، قودسو تک بیر پارچا اولاراق پایتخت ائتمک ایستمهسی و قاچقینلار مسئلهسیندکی آنلاشماز موضعسی اونسوز دا دانیشیقلارین قارشیسینی باغلامیشدی. ایندی یکون ایستاتوس پروبلملریندن بیری اولان قودس ایله باغلی بو قرار اونسوز دا تؤرتمهین پروسهسین تامامیله دایانماسینا سبب اولا بیلر.
بو قرار ایله شوبههسیز کی، یاخین شرقده آمریکایا قارشی مقاومت ده آرتاجاق. بلی، ترامپین بو تشببوسو آمریکا ایچریسینده ده تنقید ائدیلیر. آنجاق بو قرار یاخین شرقده بؤلگه خالقلاری طرفیندن یالنیز ترامپا دئییل بوتون آمریکایا مال ائدیلیر. دولاییسی ایله، بو قرار یاخین شرق خالقلاری یانیندا آمریکا ضدیتینی داها دا آرتیراجاق. بو قرارین گتیردیگی دیگر بیر ریسکلی نتیجه ایسه یاخین شرقده رادیکالیزمین آرتماسی اولا بیلر. حاقسیزلیغا معروض قالان اینسانلار، بو حاقسیزلیقلارا لازیم اولان جواب وئریلمیینجه داها چوخ اعتراض گؤستریر. بو خیال قیریقلیغی رادیکالیزمین گوجلنمهسی اوچون ثمرهلی زمین یارادیر.
ترامپین قراری دونیا سیاستی باخیمیندان دا بؤیوک اهمیت داشیییر. قرار آمریکا ایله آوروپا اؤلکهلرینین موناسیبتلرینی پوزا بیلر. بئله کی، آوروپا بیرلیگینین آپاریجی اؤلکهلری فرانسا و آلمانیا قرارا قارشی چیخدی. آوروپا بیرلیگی، ترامپین قرارینی اولوسلار آراسی حقوقا ضد تاپدیغینی آچیقلادی. و بمت قطنامهلری چرچیوهسینده پروبلمه حلّ اولماسی ضروریلیگینی وورغولاییب. اینگیلترهنین ده سون دؤورده سوریه، سعودی عربیستانی و عراق سیاستینه گؤره ترامپ رهبرلیگیندن اوزاقلاشماقدا اولدوغونو بیلیریک. گؤروندوگو کیمی ترامپین قودس قراری بو آیریلیغی داها دا درینلشدیرهجک، آوروپا ایله آتلانتیک آراسینداکی اتفاق جیدی بیر یارا آلاجاق.
حاضیردا ترامپین قرارینا قارشی ان آغیر اعتراضلار، ایسلام دونیاسینین عرب اولمایان اؤلکهلریندن گلیر. مسئلهنین جیدیلیگینی ان یاخشی بیلن دولتلردن بیری اولان تورکیه جمهوریتی ده آغیر بیانات وئریب. تورکیه بو آچیقلامانین آردیندان دا دیپلوماتیک بیر تشببوس یاراتماغا چالیشیر. تورکیهنین چیخیشلاریندا، ایسلام دونیاسینداکی نوانسلار ایله بیرلیکده بین الخالق حقوقا و قودسون بشریت اوچون معناسینی ائدیلن وورغو اؤنملی. بو وورغو عینی زاماندا اونیورسال بیر مساژ. تورکیه جمهوریتی بو مقامدا دونیا ایجتیماعیتیندن دستک گؤرسه، دیپلوماسیایا دویولان اینانجین تامامیله ایتیریلمهسینین اؤنونه کئچه. چونکی آمریکا رهبرلیگی، جیدی بیر دیپلوماتیک-سیاسی-توپلومسال مقاومتله قارشی-قارشییا قالارسا گئری آددیم آتماق مجبوریتینده قالاجاق. بو بحرانین مثبت شکیلده حل ائدیلمهسی بارهسینده ایسلام دونیاسی دا آپاریجی رولدا. ایسلام دونیاسی اؤز ایچیندکی موناقیشهلره سون وئریب بیرگه حرکت ائتدیره بحران قالاندان داها قیسا مدتده، مثبت بیر شکیلده نتیجهلنه بیلر.
آتاتورک اونیورسیته اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچیسی دوکتور جمیل دوغاچ ایپکین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائتدیک.


text:
آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین بین الخالق گؤروشلرینی تحلیل ائدیریک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو آچیقلاما ایله کرئمل سؤزچوسو دمیتری پسکوو چیخیش ائدیب.
روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین و آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین ایولدا آلمانییادا کئچیریلهجک گ۲۰ زیروهسینده گؤروشجیینی دئین پئسکوو هر هانسی بیر راضیلیغین اولمادیغینی دا بیلدیریب.
"واشینگتونون بین الخالق تماسلارینی دقتلی شکیلده ایزلییریک و تحلیل ائدیریک. بین الخالق آرئناداکی بوتون پروسسلرین تحلیل ائدیلمهسی موسکواداکی گوندهلیک ایشلرین مهم بیر حیصهسیدیر. بورادا اساس اولان روسییانین ماراقلاریدیر. هر شئی روسییانین ماراقلارینا باغلیدیر"، - پسکوو قید ائدیب.


text:
طالبان جسدی بیلن عکسگه توشگن بریتانیا لیک عسکر
نشر ایتلگن عکسلرده کورسه تیلیشیچه کمیده برنفربریتانیا لیک عسکر طالبان عصیانکارلری نینگ جسد بیلن عکس آلگن.
بو عکسلر 2012 ییلیده بریتانیا لیک لرنینگ افغانستان ده کی اساسی قرارگاه نینگ طالبان تمانیدن هجوم آستیگه آلینیشی آرتیدن آلینگن.
بریتانیا مدافعه وزیرلیگی نینگ اعلام قیلیشیچه، اولر بو عکس لردن اوتگن آی اگاه بولگن لر و بو توغریده تیکشیرو ایشلرینی هم باشلتگنلر.
عینی حادثه یوزه سیده قیرالی هوا کوچ لری نینگ ایککی نفر عسکری مقدم جبهه خط لریدن بوش تیلگن.
2012 نینگ سبتمبر آیده کی هجوم آرتیدن بوعکس لرنینگ توشیرلگنی ایتلماقده. روی بیرگن هجومده ایککی نفر امریکا لیک عسکر و بیرنیچه بریتانیا لیک عسکر یره لنگن ایدی.
بونگه قوشیمچه بیرنیچه امریکا لیک حربی اوچاق لر هم ویران بولگندی.
نشر ایتلگن ایککی عکس ده بیر نفر بریتانیا لیک عسکر قانگه باتگن بیر طالب جسدی یانیده اوتیریب عکس آلگن.
توشیرلگن ایککی عکس ده بیر و یا ایککی نفر نینگ بولگنی هنوزگچه انیق لنمه گن .
بریتانیا مدافعه وزیرلیگی گه کوره بوندی عملر نینگ روی بیریشی قبول قیلنمیدی. توشیرلگن عکس لر ایلک بار ( Live leak) ویب صفحه سیده نشر ایتلگن.


text:
ایکی شاعره بیر شعر!
اوستاد شامیدن بیر خاطیره
حمید واحدی
اورمودا منیم یول تاپدیغیم ایلک ادبی انجمن، ارشاد اداره سینین شهرچای پارکیندا یئرلهشن دهخدا کتابخانسیندا تشکیل ائتدیگی هفته لیک شعر انجمن ایدی. او زمانلار بیر ایکی ایل ایدی شعر یازیردیم. انجمنه گلن شاعرلردن چوخونون آدی ایندی ده یادیمدادیر، میرحسن سربلند (پولاد)، عبدالحسین شیرپنجه رضایی (تنها)، حاج علی رضایی، محمود صادقپور (شامی)، ... الله تعالی هامیسینا رحمت ائله سین. همچنین عزیز دوستوم کریم گلندام، میر حبیب زمانی، ابراهیم نژادی، بیتالله جعفری و بیر نئچه گنج شاعر ده اورا گل – گئت ائدیردی.
من بو شاعرلرین آراسیندا ایکی نفر ایله داها آرتیق علاقه ساخلاییردیم؛ شعرلریمی اولارا اوخویور، فکیرلرینی بیلمک ایسته ییردیم. بیری مرحوم «شامی» و ایکینجی ایسه رحمتلیک «تنها» ایدی.
شامی و تنهانین شعرلری او زمانلار منیم اوچون چوخ ماراقلی و تاثیر ائدیجی ایدی. شعرلریمی شامی یه اوخویاردیم او دا ائشیدیب، معین یانلیشلارا دوزه لیش وئرردی. حتی انجمن دن علاوه اونون ایش یئرینه (تعاونی روستایی فروشگاهلاریندا) ده هر دن گئدیب، اونونلا گؤروشوردم، اونا شعر اوخویاردیم، او مرحوم دا دوزلیش دقتله ائشیدیب، نقطه نظرلرینی سؤیلردی. بونا گؤره اونون منیم بوینومدا اوستادلیق و معلیملیک حقی وار. او بو گؤروشلرده حتی اؤز شعرلریندن ده منه اوخویاردی. من اونون شعرلریندن چوخونون الیازمالارینی آلیب ساخلامیشام.
او زمانین گنج شاعرلری آراسیندا من شامی یه داها چوخ یاخینلاشدیم، 17 – 18 یاشیم وارایدی؛ اونون دا تخمیناً 35 یاشی. البته شامینین شاعر دوستلاری چوخ ایدی، مرحوم عباس بزرگامین، کریم گولاندام، علی شریف دلجویی (آدسیز)، عسگر شاهین پر، حبیب زمانی، عادل پیر شاهوردی (آرمان) و ...
من او زمانلار چوخ فارسجا شعرلر یازیردیم، تورکجه شعرلریم ایسه شامی و تنهانین شعرلرینین تاثیری آلتیندا ایدی. شامییه بیر فارسجا غزل اتحاف ائتمیشدیم، اونو بیهنیبب، منی آلقیشلادی و بیر - ایکی مصراعسینی دا اصلاح ائتدی. غزل بو ایدی:
دل از زیارت یاران ز شوق لبریز است
شنیدن سخن دوستان دلانگیز است
کنیم گفته تاریخ گوشواره گوش
که زندگانی اسلاف عبرتآمیز است
شکوفههای دلم زردگونه گردد از آن
که در درون دل من همیشه پاییز است
چنان محبت تو گشته با دل من عجین
«شکنجههای تو بر من محبتآمیز است»
مجال گفتن حق بر همه میسر نیست
چرا که در پس هر پرده تیغها تیز است
به شهر اورمیه «شامی» است شهریار سخن
اگر چه جایگه شهریار تبریز است.
***
دئدیگیم کی مرحوم عبدالحسین تنها ایله ده سیخ علاقه ده ایدیم، بیر مدت ده بینالارا رنگ وورماق و رئمونت ایشلرینده اونون یانیندا شاگردلیک ائتمیشدیم. تنهانین عالمی شامی ایله فرقلی اولماغینا باخمایاراق، من هر ایکیسیندن تاثیر آلیردیم. شامییه یازدیغیم فارسجا غزلین سونوندا «شامی» کلمهسینی «تنها» کلمه سیایله عوضله ییب، مرحوم تنهایا تقدیم ائتدیم! البته بو ایش منیم خاملیغیمدان تؤرنمیشدی! ... نه ایسه، تنها رحمتلیک ده بهیهندی و منی تحسین ائتدی. حتی ازبرله میشدی و هر یئره بیرگه گئتسیدیک، منی هوسلندیرمک اوچون، او غزلی اوخویاردی! قضادن بیر گون تنها ایله بیرگه اونون ماتاسکلتینه (موتورسیکلتینه) اوتوروب اورمیهنین اطرافیندا اولان «بارجوق» کندینه شامیگیله قوناق گئتدیک. دانیشیقلار آراسیندا شامی بیردن اوزونو تنها مرحوما توتوب: «حمید بیر تزه غزل یازیب!» دئدی. من ایسه بو سؤزو ائشیدنده ائله بیر حالا قالدیم کی، الله بیلیر! ... تنها سؤیله دی: هه، منه ده اوخوموشام، یاخشی دیر!
من بو سؤزدن داها آرتیق آجیناقلی بیر حس کئچیردیم. شامی رحمتلیک اؤز شعرلرینی یاددا ساخلامازدی و دفتر – کاغاذ اوزوندن اوخویاردی، آمما منیم او غزلیمی حفظ ائله میشدی! ... باشلادی شعری اوخوماغا؛ هر بیتی اوخودوقجا من تر تؤکوردوم! اورکده آللها یالواریردیم که سون بیتینی اوخوماسین!!
شامی سون بیته یاخینلاشدیقجان منیم حالیم دهییشیردی ... بئشینجی بیتی اوخودوقدان سونرا، اوزونو تنهایا توتوب دئدی: سونونجو بیتی ده بیلیرسن دا!...
تنها دا باشینی ترپتمکله اونون سؤزونو تایید ائلهدی.... ندنسه، رحمتلیک شامی آلتینجی و سونونجو بیتی اوخومادی و من داها چوخ خجالت چکمکدن خلاص اولدوم .... مجلس قورتاردی.
البته آیدین دیر کی، او مرحوم نه اوچون سونونجو بیتی اوخومادی! ... هر حالدا بو دا بیر درس ایدی من اوچون، ائله او ساعتدن عهد ائلهدیم کی بیر ده بو ایشلردن گؤرمه ییم!
تانریدان هر ایکی شاعریمیزه رحمت دیله ییرم.
منبع: نشریه «دنیز» شماره 97
لیست کل یادداشت های این وبلاگ


text:
دمیرقازیق قبرسدا مجلیس سایلاوی گچیریلدی
دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتینده مجلیس سایلاوی نینگ ینگیجیسی میللتچی میللی جبیسلیک پارتیاسی بۇلدی
دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتینده ایرکی مجلیس سایلاوی گچیریلدی.
ایرکی سایلاو بیلن مجلیسینگ تأزه ۵۰ آغضاسی بِللی بۇلدی.
باش وزیر حسین اؤزگۆرگۆن ینگ باش توتانلیغینداقی میللتچی میللی جبیسلیک پارتیاسی ۳۶ گؤتریم سس آلدی و سایلاوینگ ینگیجیسی بۇلدی.
رسمی بۇلمادیق نتیجه لره گؤرأ UBP پارتیاسی ۳۶.۰۵ گؤتریم سس آلدی.
جمهوریتچی تۆرک پارتیاسی (CTP) سسلرینگ ۲۰.۸ گؤتریمینی اؤزۆنه دگیشلی اتدی و ایکینجی پارتیا بۇلدی.
حالقینگ پارتیاسی (HP) سسلرینگ ۱۶.۷۴ گؤتریمینی آلدی و اۆچۆنجی بۇلدی.
دموکرات پارتیا ۸.۰۶ گؤتریم سس آلدی.
سایلاودان سۇنگرا دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتی نینگ باش وزیری اؤزگۆرگِن بو سایلاوینگ آچ آچان و دموکراتیک یاغدایدا گچیریلندیگینی نیغتادی.
باش وزیر،
"حالق بیزینگ پارتیا اولی وظیپه و جۇغاپکأرچیلیک بردی و بو جۇغاپکأرچیلیگی یرینه یتیرریس" دیدی.


text:
بحرینده, قطرنی حمایه قیله دیگن کیشی لر حبس گه محکوم قیلینه دی
بیرلشگن عرب امیرلیک لری آرتیدن بحرینده هم قطرنی حمایه قیلیش جرم سنله دی
بیرلشگن عرب امیرلیک لری آرتیدن بحرینده هم قطرنی حمایه قیلیش جرم سنله دی.
خودی منه شوو موضوع بوییچه مجرم قبول قیلینگن کیشی لرنینگ 5 ییل گه قدر آزاد لیک محروم ایتیله دیگن لیگی معلوم قیلیندی.
اوشبو مطلب بحرین تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده بیلدیریلدی.
عینی دمده بیرلشگن عرب امیرلیک لری هم قطر نی حمایه قیلیش نینگ جزاسی نینگ 3 الی 5 ییل قماقدن عبارت ایکن لیگی نی بیلدیرگن ایدی.
بوندن تشقری بیرلشگن عرب امیرلیک لریده قطر نی حمایه قیلیش جرمی گه مرتکب بولگن کیشی لرنینگ کمیده 136 مینگ دالر جریمه قیلینه دیگن لیگی هم معلوم قیلینگن ایدی.


text:
اوزومه بیر سو چیله دیم. کاغاذ دستمال ایله اوزومو، دوداقلاریمی سیلیب، تمیزله دیکدن سونرا بیرده سو ایله یودوم. قطارین توالتینین کیچیک گوزگوسونده بیر داها اؤزومه باخدیم. دوداقلاریم تر- تمیز ایدی. اوزومده ده بویا دان هئچ ایز بئله قالمامیش ایدی.
گون باتانا آز قالمیش کؤلنه یاخینلاشدیغیمدا ایچیمی بیر قارامسارلیق (بدبین لیک) دولدوردو. بو شهرده یاشادیغیم، یاشامیمین ان اؤنملی دؤنمینی اولوشدوران، ایکی ایل ایچینده باشیمدان کئچنلرین هامیسی بیر آرادا اونودولموشلوقدان قورتولوب، قارانلیق و آنلاشیلماز بیر بیچیمده گؤزومون اؤنونو قارالتدی. باشیم گیجه للندی، اورگیم بیر آز بولانماغا باشلادی. منه نه اولدوغونو او آن آنلایابیلمه دیم، "هاوا دگیشیکلیگینین ائتگیسی دیر" دییه اؤزومو اوغوندورماغا، تسکین وئرمگه چالیشدیم. آنجاق آلتی ساعاتلیق یولون یورقونلوغوندان تسکین فیلان ایله قورتولماق ممکن دگیل ایدی. ال چانتامی گؤتوروب، کوپه دن چیخیب، واگونون بویونجا اوزانان کریدورون سونوناجان گئتدیم. شانسیمدان توالت بوش ایدی. اؤنجه اوزومه بیر سو چیله دیم. کاغاذ دستمال ایله اوزومو، دوداقلاریمی سیلیب، تمیزله دیکدن سونرا بیرده سو ایله یودوم. قطارین توالتینین کیچیک گوزگوسونده بیر داها اؤزومه باخدیم. دوداقلاریم تر- تمیز ایدی. اوزومده ده بویا دان هئچ ایز بئله قالمامیش ایدی. قاشلاریمی الیم ایله سیغارلاییب، ساچلاریمی داراییب، باشیمین دالیندا باغلادیم. توالتین قاپیسیندان چیخارکن گئنه باشیم گیجه للندی. قطارین پنجره سینین توتاناغینی توتوب دوردوم. جامی بیر آز آشاغی چکدیم. سویوق، تمیز هاوا اوزومه وورونجا بیر آز راحاتلاندیم. جامین دالیندان کؤلنون قوجامان بیر گؤبه لگه بنزه ین تلویزیون قالا سینی گؤرونجه شهر مرکزینه یاخینلاشدیغیمیزی حس ائدیب، ائنمک اوچون تله سمگیم گرکدیگینی دوشونه رک اؤزومو تئز کوپه مه یئتیریب، پالتووم ایله کیچیک چامادانیمی گؤتوروب، کوپه نین قاپیسینین قاباغیندا ائنمگه حاضیر بیر وضعیتده دوردوم. قطار یولونون قیراغیندا سرعت ایله بیردن بیره گؤرونوب، عینی سرعت ایله بیردن - بیره گؤزومون قاباغینیدان کئچیب، یوخ اولان آغاجلار یاشامیمین عینی سرعت ایله گلیب -کئچمیش گونلرینی آنیمساتیردی. بو خارابا قالمیش دان چیخیب، گئدیگیم دؤرد ایلدن بو یاینا هر ایکی-اوچ آیدا بیر یول رحیمی، محبوبه خالا ایله قیزلارینی گؤرمک اوچون، اونلارین وئردیکلری اومید ایله گئنه گلیب، گئنه پئشمان قاییدارکن بو اوزو قارا اولموشلارین سؤزونه بیر داها اینانمایاجاغیما آند ایچمیش ایسم ده، گئنه اؤزومو آلدادیب، اونلارین اومیدلندیرمه لرینه اینانمیشام. بیر گؤزو کور اولموش گئدیب، عبدالله یا دوغرو دوزگون بیر شکیلده، " بو قیز سنی ایسته ییر" دئمگه جسارت ائتمه ییر. یالاندان منی آلداتیرلار، منه بوشونا اومید وئریرلر؛ "قیز یولداشینا، آداخلیدیر دئیه خبر گؤندردیک، موزیک گئجه سینده شعر اوخودوق، قاپیسینین آلتیندان کاغاذ آتدیق، شعر گئجه سینده آندیردیق، سون تاپدیغیمیز اوفسونچو سنین محبتینی اونون اورگینده یئرلشدیرمگه سؤز وئردی، محمد حسین ایله خبر گؤندردیک؛ عبداللة یاواش- یاواش قوجالیرسان، ائولن، بویوک قارداشینا خبر سالدیق، او راضیلاشدیرار، آیری قیزا یاخین گئدرسن تاپانچا ایله اؤلدوره ریک دئیه تهدیدائتدیک".
بو دا سون وعده، "میکائیلین تویوندا الینی الینین ایچینه قویوب، ایکینیزی بیربیرینیزه تاپیشیراجاغام". لیلانین بو سؤزونه اینانماق ایسته ییردیم. لیلا اوبیری لردن بیر آز باشقا ایدی. سؤزونده توتارلیلیق واردی. بو اینانج ایله یولا چیخمیشدیم. آنجاق وارلیغیمین درینلریندن بیر هارای چیخیردی:"یالاندیر، هامیسی یالاندیر، اینانمیرام. منی آلداتیرلار. هئچ بیرینین منه اورگی یانمیر. منی اوغوتماغا چالیشیرلار. باشدان بری هر شئی بوشونا ایدی، باشدان بری منی آلداتتیلار. چولاق اولموش یعقوب عمی ایلک باشدا، " سنی اصرافیله آلاجاغام" دئیه سؤز وئردی. پاخما لیغیمدان ایناندیم. اصرافیلی چوخ دا ایسته میردیم . آنجاق ایش او یئره یئتیشدیکدن سونرا راضیلاشمیشدیم. قالخیب، محبوبه خالا و یعقوب عمی ایله مونیخ دن بو خاراب قالمیشاجان گلدیک. اصرافیل منی گؤرونجه سئوینجیندن ال-آیاغینی ایتیردی، منی باغیرینا باسیب، یاناغیمدان اؤپدو. آنجاق ایشین جدی اولدوغونو ائشیدینجه، بیردن - بیره یوخ اولدو. توز اولوب، هاوایا اوچدو. دؤرد گون گؤزله دیکدن سونرا خبرینی بیلمیرم هانسی جهنم دن آلدیق. هاردان تلفون ائتدیگینی بئله دئمدی، " منیم ایشلریم چوخدور، بو هفته ائوه گله بیلمه یه جگم"- ی ائشیدینجه اونون دا ده ده سیندن باشقا بیریسی اولمادیغینی آنلادیم. ایشلری چوخ ایمیش، بیلمیرم هانسی دیسکودا آلمانلی قیزلارین گؤتونو یالاماقدان ائوه گلمگه زامان تاپابیلمیر ایمیش. ایلک باشدا گؤستردیگی یاخینلیق منی یالنیز بیر یول قوجاقلاماق، بیر یول اؤپمک اوچون ایدی. بئلی سینمیش یعقوب عمینین اوغلو دگیل می؟ هله بیرده اوتانمازجاسینا اؤز آنا سینا "من سنین ارینین پوخونو یویا بیلمه رم. هر زامان جبرائیلی مندن دها چوخ ایستردینیز، بو گولدسته نیزی ده اونا توتون" دئدیگینی ائشیتدیگیمده الیم چاتسا ایدی بارماغیمی سؤخوب گؤزونو اویوب، آووجونون ایچینه قویاردیم والاهی. محبوبه خالا " اولسون قیزیم، قایقیلانما، سنی جبرائیله آلارام" دئیه ساچیمی اوخشادیغیندا پیچاق ایله قارنینی سؤکوب، او اریندن آلدیغی توخوملاری نئجه سیچدیغینی اونا گؤسترمک ایسته ییردیم. جبرائیلدن سونرا دا سیرا میکائیل ایله عزرائیله یئتیشه جگینی بیلیردیم. قارنی اوت ایله دولموش منصوره خالا یددی اوغلوندان بیرینی راضیلاشدیرابیلمه یینجه، سونوندا عبدالله نی تاپدی.
کؤلنون مرکز قطار دوراغیندا ائندیگیمده اؤزومده بیر قارارسیزلیق ایله قارشیلاشدیم. گلدیگیمه بئله پئشمان اولدوم. کیمین یانینا گئدیم؟ رحیمی چوخ گؤرمک ایسته ییردیم. نه قدر غیرتسیز بیر قارداش اولسا دا، گئنه قارداشدیر. منه قارشی سویوقلوغو، منی اؤنمسه ممه سی آروادینین ائتکیسیدیر. بیلمیرم او گؤزو کور اولموش الیزابت او بویدا جوانی نه جور اؤزونه قول ائیله دی. داش اولوم دوشوم باشینا جوان، سحردن اخشاماجان حامبالیق ائله، جانین گؤتوندن چیخسین، آخشام دا ائوه گلدیگینده الیزابت خانیم اوچون ائو تمیزله، آشپزلیک ائله، اوشاق گؤتو یو. الیزابت خانیم دا سحردن آخشاما دک اوتوروب، موسیقی چالسین، تلویزیونا باخسین، گؤت- باشی ایله اویناسین، دانس کلاسینا گئتسین، یولداشلارینی قوناق چاغیرسین. اوز دوغما باجین دا، "ایکی گؤن سنی گؤرمگه گلیرم" دئیه تلفون ائتدیگینده، " دور هله بیر الیزابتدن سوروشوم گؤروم، آیری ایشی یوخدور؟ بیلیرسن من سحردن آخشاماجان توکاندایام، الیزابت ائوده دگیلسه، گلیب، بوردا یالنیز قالارسان، داریخارسان" دئییر.
"یوخ، او قارنی یانمیش الیزابتین اوزونو بیر داها گؤرمک ایسته میرم" فیکری ایله رحیمین ائوینه گئتمکدن جایدیم. "دور، گئدیب، توکاندا اؤزونو گؤروم. الیزابت خانیمی یانیندا دگیلسه منیم اؤز دوغما باجیسی اولدوغومو، ایکمیزین ده بیر قاریندان دوغولدوغوموزو بیلر" دئیه یاری کؤنوللو اون ایکی نمره لی تراموایا میندیم. تک صندللرین هامیسی دولو ایدی. قاپینین قاباغینداکی میله دن توتوب،اوردا دوردوم. ایکی نفرلیک صندلده اوتورماقدان قورخوردوم. " گئنه بیر جوان گلیب، یانیمدا اوتوراجاق، پنجره دن ائشیگه باخیرام بهانه سینه گؤزونو گؤزومون ایچینه تیکجک، اورگیمین باشی گؤونه یه جک، باغارساقلاریم دوگونله نیر کیمی اولاجاق، بیر چووالین ایچینده محبوس ائدیلمیش کیمی نفسیم دارالاجاق، بوغازیم قورویاجاق، بوتون دریم ییغیشاجاق، قؤللاریم چیگینلریمه آغیرلیق ائده جک، بؤینومون دامارلاری قوروموش کیمی سیخیشاجاق. گئنه ائسنه مه گه، ایچگیرماغا باشلایاجاغام، گئنه بارماقلاریم ایله اویناماغا باشلایاجاغام. او دا، بیر باخیشدا گول جمالینا وورولدوغومو ظن ائدیب، منی دانیشدیرماغا چالیشاجاق، "هارالیسینیز؟ هارا گئدیرسینیز؟ کؤلن ده یاشاییرسینیز؟ نه ایش ایله مشغولسونوز؟ ... بویورون گئدیب، بیرلیکده دانس ائدک". سنه نه هارا گئدیرم ایتین قودوغو، گئدیرم سیچام ده ده نین قبیرینه، شیش اوتور اوتوردوغون یئرده، اوز ایشینه باخ. بیرلیکده دانس ائتمه دیگیم بیر سن می قالمیش ایدین بو دونیا دا؟ سن کیمسن کی؟ منه اؤز عمی اوغلانلاریمدان داها می یاخینسان؟ سیز کیشیلری یاخچی تانییرام. هامینیزی تانییرام. قیزی آلتینیزا باساناجان دالیسیجا قاچارسینیز. یالوارارسینیز. " سنی سئوریرم، سنین اوچون اؤلورم، سنسیز یاشایابیلمرم، عشقی سنین ایله آنلادیم سنسیز نه گئجه بیلرم نه گوندوز..." دئیه آغلارسینیز. سونرا ایسه توز اولوب، هاوایا اوچارسینیز، زامانینیز اولماز، ایشینیز باشینیزدان آشار، باشی یوخاری جواب وئرمگه باشلارسینیز، سن ده اوبیری کیشیلردن باشقا دگیلسن... " دئیه فیکیریمدن گئچرکن بیر آن دوشوندکلریمی تراموایدا اوتوران هرکسین دققتینی چکه جک قدر اوجا بیر سس ایله دوشونموش اولدوغومو حس ائدینجه الیم ایله آغزیمی توتدوم. گؤز آلتی ساغیما سولوما باخدیم. "دوشوندوکلریمی اوجا سس ایله دوشونموش اولسام بئله، بوردا کیمسه منیم دیلیمی آنلاماز." دئیه اؤزومو ساکینلشدیرمگه چالیشارکن تراموای لوهزه اشتراسه (لوهزه خیابانی) دوراغیندا دوران کیمی آشاغی آتیلاییب، قاچماغا باشلادیم. دوشونجه لریمین بئینیمدن آخیب، بوغازیمدان یوکسه لیب، دیل- دوداغیمدا اوجا سسلره دؤنوشمه سینین قاباغینی آلابیلمیردیم، "ایت اوغلو ایتلر، نه ایسته ییرسینیز مندن، بیراخین اوز دردیمه، گئدین اوز ایشلرینیزین دالیسیجا، ایسته میرم ، گؤرمک ایسته میرم، هئچ بیرینیزی گورمک ایسته میرم..." کرئفلدر اشتراسه (کرئفلدر خیاوانی) نین اورتاسینا یئتیشینجه گوجوم توکندی، نفسیم دارالدی، قیچلاریم توتولدو، قاچماقدان یورولدوم. بوتون بدنیم تر ایچینده اوزوردو. الیمده کی دورت- بئش کیلولوق چامادان ایله نه قدر قاچدیغیمی بیلمیردیم. هارادان گلیب، بو خیاوانا یئتیشدیگیمی بئله بیلمیردیم. یاواشلادیم. قورخاقجا دؤنوب، دالیما باخدیم گؤروم اوغلان دالیمجا گلیر، یا یوخ؟ دالیمدا کیمسه یوخ ایدی. آنجاق چوخ اوزاقدان اوشاغینین الیندن توتاراق گئدن بیر خانیم گؤرونوردو. تراموایدا بیر گئنجین یانیما اوتوردوغونو، گؤزونو گؤزومون ایچینه تیکدیگینی و سونرا، " بویورون گئدیب، بیرلیکده دانس ائدک " دئدیگینی چوخ اوزاق بیر آنی کیمی خاطرلاییردیم. آنجاق بو اولایین نه زامان و هاردا اولدوغونو اؤزومه آیدینلاشدیرابیلمیردیم. هامبورگدا می ایدی ؟ یوخسا کؤلن ده می؟ دؤنوب، بیر داها دالیما باخدیم. کیمسه نین دالیمجا گلمه دیگیندن آرخایینلاشدیقدان سونرا گئری قاییتدیم. اینره کانال اشتراسه نی (اینره کانال خیاوانینی) کئچیب، اورتاسیندا بؤیوک بیر اوشاق اویناغی اولان پارکا یئتیشدیگیمده گونشین سون ایشغی آغاجلارین اوجوندان، ائولرین داملاریندان چکیلمه گه باشلامیشدی. سرین گولک آغاجلارین دیبینه تؤکولموش خزللری اوینادیردی. کیمسه نین اولمادیغی، بوم- بوش پارک اونودولموش بیر قبرستانا بنزه ییردی. قوجامان داغداغان آغاجی سون یارپاقلارینی کوله گه وئرمه مک اوچون دیره نیردی. یورقونلوقدان بیر آددیم بئله آتماغا داها گوجوم قالمامیشدی. اؤزومو آنجاق پارکین اورتاسینداکی اوشاق اویناغینین آلاچیغینا یئتیریب، تاختا پیلله لردن یوخاری چیخیب، آلاچیغین ایچینده اوتوردوم. قاشین گون باتاندان سونراکی قیرمیزیلیغی قانا دؤنموش باغریمدان دانیشیردی سانکی. اوزاقدان گؤرونن پنجره لردن تک تک ائولرده چیراغلارین یاندیغینی، گؤروب، "او ائوین تک اوشاغی اولسا ایدیم، بو ساعاتدا آتام گولر اوز ایله قاپیدان گیریب، منی قوجاغینا آلیب، "آی منیم گؤزل قیزیم، آی منیم نازلی - دوزلو قیزیم" دییه ساچیمی اوخشاسا ایدی! آتامین آلدیغی قولچاغی قاچیردیب، میطباغدا یئمک پیشیرن آناما گؤسترسه ایدیم!. آنام سئوینج ایله میطباغدان چیخیب، آتاما خوش گلدین دئیه رک اوزوندن اوپسه ایدی!" آرزولاییردیم. آنجاق پنجرلرده کی ایشیقلاری گؤردوکجه یالقیزلیق دویغوم داها دا آرتیردی، اؤزومو یاری قارانلیق، کیمسه سیز، اونودولموش بیر قبرستانا بنزه ین پارکین اورتاسینداکی ائوجیکده داها دا کیمسه سیز، داها دا اونودولموش حس ائدیردیم. ائوجیگین تاختا دووارینا دایانیب، قیچلاریمی قارنیما ییغیب، قوللاریمی دیزلریمین اوستونده چارپازلاییب، چنه می قوللاریمین اوستونه دایاییب، اوتوردوم. آغلاماغیمین قاباغینی توتابیلمدیم. آنجاق قارنیمین درینلریندن دالغالاناراق قالخیب، سینه مده هارایا، گؤزومده یاشا آلنیمدا قیریشا دؤنوشن قارا باختیمین قارالیغیندان قورتولماق ممکن دگیلدی سانکی . "یوخسا بیزیم آلین یازیمیزی قارا یازمیشلا؟" دئیه فیکریمدن گئچدی. کبری اره گئتدیگینده داها اون آلتی یاشیندا ایدی. مشدی علی اکبرین آناسی قومشوموز سلطان خانیم ایله بیرلیکده کبری نی مشدی علی اکبره ایسته مگه گلدیگی گون، نه اوچون بیزه قوناق گلدیکلرینی بیلمیردیم. او زامان داها سکگیز یاشیندا اولدوغوم اوچون هرشئیی مندن گیزله دیردیلر. آنجاق کبری نین قورخولو هیجانینی ، رنگینین ساپ- ساری اولدوغونو و قوناقلارا چای ، میوه گتیررکن اونلارین اوزونه باخمادان، بوکولوب، تیترک اللری ایله چای توتارکن ،اونلاردان نفرت ائتدیگینی، اونلارین اوزونه توپورمک ایسته دیگینی کبری نین اؤزوندن ده داها درین حس ائدیردیم. او گئجه سحره دک یاتابیلمه دیگیمی، اوزون و اییرنج خورتومونو ساغا- سولا توولایاراق منی توتوب، یئمک اوچون دالیمجا گئلن فیله بنزر قارا بیر خورتاندان قاچماق ایسترکن قیچلاریمین توتولدوغونو، نفسیمین کسیلدیگینی و ییخیلدیغیم یئرده قارا خورتانین آغیرلیغی آلتیندا بوغولارکن قابا و دویغوسوزجا گولوشونون قولاقلاریمی پاتلاتدییغینی حس ائتدیگیم قورخولو قاراباسمالاردان سویوق تر ایچینده اوزدوگومو و قونشولاری بئله یوخودان اویاندیراجاق قدر چیغیردیغیمی ایندی ده خاطرلاییرام. ایکی هفته سونراسی مشدی علی اکبر بیزه قوناق گلدیگی آخشام کبری دانیشابیلمیردی. آتامین "بله" دئدیگینی گئری قایتارابیلمه یه جگینی بیلدیگی اوچون بوتون وارلیغی ایله، "یوخ، من بو کیشینی ایسته میرم" دئیه باغیران اعتراضینی ایچینده بوغماق زوروندا قالدیغیندان چنه سی قیفیللانمیش ایدی. ائرته سی گوندن ساعاتلارجا ائوین بوجاغیندا دیزلرینی قوجاقلایاراق اوتوروب، قارا- قارا دوشوندوگونده آنام " قیزیم قورخما، عادت ائلرسن، آلتی - یئددی آی سونرا مشدی علی اکبری دونیالاردان دا داها چوخ سئوه جکسن" دئیه اؤگوت وئرردی. آنجاق کبری نین بئش آیلیق بویلو ایکن بیر سحر چاغی مشدی علی اکبرین سیلله- یوموروغوندان پاتلامیش دوداغی و قارالمیش اوز- گؤزو ایله آغلایاراق ائوه گلدیکی آلتی- یئددی آی بئله چکمدی. آتام قاینالتی سفره سینین باشیندا درین- درین دوشوندوکدن سونرا یئیب، ایچمه دن آیاغا قالخدیغیندا، اوزونو آناما چئویریب، " من ائویمده دول قیز ساخلایا بیلمرم! گؤتور بو قیزی آپار اؤتور ائوینه، ائو سؤزسوز، گور عذابسیز اولماز!" دئیب، کبری نین اوزونه بئله باخمادان قاپیدان چیخدی. آخشام گئری گلدیگینده ایسه کبری نین روحونون، یئدیگی سیچان داواسی ایله یئر اوزونده اولان بوتون باغلاردان قوپوب، گؤیلره اوچاراق سونسوز آزادلیغا قاووشدوغونو ائشیتدیگینده گؤز یاشلارینین قاباغینی توتماغا چالیشارکن، دیل دوداغی آراسیندا " آلین یازیسینا قارشی گئدیلمز" دئدی.
هاوا قارالماغا باشلایینجا گئجه نی اوردا کئچیرده بیلمه یه جگیمی دوشونه ره ک قالخیب، گئتمک ایستدیگیمده، تراموایداکی اوغلانین لوهزه اشتراسه دوراغیندا دوروب، منی گؤزله یه جگی قورخوسو بوتون وارلیغیمی قاپسادی. چامادانیمی آچیب، قارا پولیوریمی چیخاردیب، گیرده له ییب، کؤینگیمین آلتیندا یئرلشدیردیکدن سونرا "" بویلودور" دئیه آرتیق هئچ بیر اوغلان منه یاخین گلمز" دوشونجه سی ایله قالخیب، گئن- گئن آددیملار ایله یولا دوشدوم. "کیمین یانینا گئدیم؟" سوروسو گئنه فیکریمه گلدی. او دورومدا آرتیق رحیمین یانینا گئده بیلمز ایدیم. اونا دوغرودان بویلو اولمادیغیمی آنلاتینجایا قدر اون سفر باشیمی کسمیش اولاردی. یاخشی تانییرام، قارداشیم دگیل می ؟ غیرت داماری آنجاق منه قابارار. آغزینی آچیب، یعقوب عمییه، قودوقلارینا، یادا محبوبه خالایا بیر یول، نییه بو قیزین غرورو ایله اویناییرسینیز؟ نییه بو قیزی بوش وعده لر ایله آلداتیرسینیز؟ نییه بو قیزی الدن اله سالیرسینیز؟ نییه بو قیزا آد قویورسونوز؟ نییه بو قیزین گله جگینی پوزورسونوز؟ دئمگه جرئت ائتمدی ایسه ده، منی گؤرونجه غیرت داماری شاهلانار " آبروموزو آپاردین، نه زاماناجان سنه ار آختاراجاغام، سنه ار آختارماقدان باشقا ایشیم-گوجوم یوخ مو؟ کؤلنده نه وار کی هر هفته باشی قالخیب گلیرسن بورایا؟ " بو دوشونجه ایله یولومو دگیشدیریب، پارکین ساغ یانیندان بازار میدانینا ساری اوزانان دار کوچه یه گیردیم. هارا گئتمک ایسته دیگیمی آرتیق بیلمیردیم. محبوبه خالانین ایکینجی قیزی لیلا فیکریمه گلدی. قوجا دونیادا منیم دردیمی آنلایجاق بیریسی وار ایسه، آنجاق لیلا اولابیلر. گئدیب، اوتوروب هر شئیی آغدان قارایا اونا آنلاتاجاغام: "باشیما نه لر گله جگینی بیلمیردیم. یعقوب عمی هفته لرجه زور ووردوقدان سونرا "صغری نی دا کبری کیمی بدبخت ائله مه یین، بیراخین گلسین آلمانا، درس اوخویوب، خوشبخت اولسون، اونو اصرافیله آلاجاغام، بوتون سوروملولوغو منیم بوینوما، من اؤز گلینیمین دوقتور اولماسینی ایسته ییرم" دئیه آتامی راضیلاشدیردیغیندا، سئوینجیمدن قاناد چیخاردیب گؤیه اوچماق ایسته ییردیم. نه الوان خیاللار قوروردوم. نه گؤزل آرزولاردا یاشاییردیم. آوروپادا آرتیق باش اؤرتوسونون آلتیندا بوغولماق زوروندا اولمایاجاق ایدیم. یازین ایستیسینده اوزون مانتونون ایچینده تر تؤکمکدن دریم چورومه یه جک ایدی. ایکینجی درجه دن بیر انسان دگیل، هر قادین و هر کیشی ایله عینی حاقلارا صاحب اولاراق اونیورسیته یه گئدیب، اوغلانلار ایله بیرلیکده درس کلاسیندا اوتوراجاق ایدیم. قار کیمی آغ اوزون کوینگی گئییب، خسته خانادا خسته لرین یاخچیلاشماسی اوچون چالیشاجاق، یارالیلارین یارالارینی توخداداجاق، انسانلیغا یئنی جان قاتان گئنج قادینلارین دوغماقلارینا کؤمکچی اولاجاق ایدم. آنجاق سنین آتان اولان گؤزو کور اولموش یعقوب عمی منی باشقا نیت ایله آلمانا گئتیرمک ایسته ییرمیش....". " بو سؤزلری هاردان چیخاردیرسان؟ بو یالانلاری هاردان تاپیرسان؟ منیم آتاما نییه بهتان وورورسان. من آتامی یاخشی تانییرام. منه باخ بیزه بئله بهتانلار یاپیشماز. کؤنلون باشقا شئیلر ایسته ییردی ایسه، آوروپادا آوروپالی قیزلار کیمی بو گون بو اوغلانلا صاباح او بیری اوغلانلا بیرلیکده اولماق ایسته ییردینسه، بیزه نه. نییه گتیریب پوخونو بیزیم اوستوموزه سورتورسن. قالخ گئت منیم ائویمدن، منیم سنین قاراباسمالارینا قولاق وئرمگه زامانیم یوخدور. بیرده منیم آتاما بئله یالانلار یاپیشدیرماغا چالیشسان آغزینی قولاغینین دیبینه جن جیرارام.
لیلانین یانینا گئتمه گه گرک قالمادی. اونو گؤرمه دن، آغزیمی آچیب، تک کلمه بئله دئمه دن جوابیمی آلدیم. "لیلا منیم دردیمی آنلار" فیکرینین آنجاق بوش بیر خیالدان آیری بیر شئی اولمادیغی گؤزومون قاباغیندا گون کیمی آیدینلاشدی. ایللردن بری دردیمه قولاق آسیب، منی آنلایاجاق بیرینی آختارارکن، اؤزومو آنلامادیغیمی، اؤزومو آلداتدیغیمی بیر آن ایچینده باشا دوشدوم. فیکریمدن کئچنلرین دگیشدیگی کیمی یولومو دا دگیشدیردیم.
"واللاهی صاباحاجان گؤزله یه بیلمرم. کیمسه نین گؤزونه گؤرونمه دن، کیمسه نه زامان گلدیگیمی بیلمه دن، بوردان دوز عبدالله نین ائوینه گئدیب، قاپیسینی دوگوب، دیشیمین دیبیندن چیخانی سؤیله یه جگم: ایتین اوغلو آیلارجا دالیمجا گلیب، یالواران سن دگیل می ایدین؟ آیاغیما دوشوب، آغلایان سن دگیل می ایدین؟ "سنسیز یاشایابیلمرم" دئین سن دگیل می ایدین؟ "پوخونو یئه ییم" دئین سن دگیل می ایدین؟ نه اولدو ایندی ؟ نییه بو یول جن بسم الله دان قورخان کیمی منیم آدیمدان بئله قوروخورسان؟ یوخسا سن ده منی یالنیز بیر یول آلتیوا باسماق ایسته ییردین؟ مندن نه گؤزله ییرسن، بیر قیزین اوغلانین آیاغینا گئتدیگی هاردا گؤرونوب؟ آنجاق ایندی من اؤزوم گلدیم. سون سؤزون نه دیر؟ ایسته ییرسن یا یوخ...؟"
بو فیکیرلرده ایکن نه قدر زامان کئچدیگینی، هارالاردان کئچیب، گلدیگیمی، هاردا کؤینگیمین آلتینا یئرلشدیردیگیم پولیوری چیخاردیب، چامادانیما قویدوغومو و نه جور "دوم کلیساسی" نا یئتیشدیگیمی آنلایابیلمدیم. کؤلن قاطار دوراغینین قاباغینداکی ساعات اون بیری گؤستریردی. دوم میدانیندان قاطار دوراغینا ائنن پیلله لرین اوستونده اوتوران جوان قیزلارلا اوغلانلار، اللرینده کی عراق شیشه لری، ییرتیق و چیرکین پالتارلاری ایله، سیگار توسدوسوندن سارالمیش بارماقلاری و آلکولون ائتکیسی آلتیندا قیزارمیش چیرکین یاناقلاری، قولاق- بورونلارینا و دوداقلارینا تاخدیقلاری دمیر حلقه لری ایله بیربیرینین قوجاغینا گیریب، چیرک و چیرکین بارماقلاری ایله بیربیرینین چیرک و چیرکین ساچلارینی اوخشاییردیلار. "ائو سؤزسوز، گور عذابسیز اولماز" دئیه ائودن چیخاردان آتالاری، "سنی اوغلوما آلاجاغام" دئیه سؤز وئریب، آلداتان عمیلری، "قیزیم قایغیلانما، سنی اوبیری اوغلوما آلارام" دئیه تسکین وئرن خالالاری، "آبروموزو آپاردین، هاچاناجان سنه ار آخداراجاغام" دئیه باشلارینا چیغیران قارداشلاری، "سنین قاراباسمالارینا قولاق آسماغا زامانیم یوخدور" دئیه قووالایان خالاقیزیلاری و اؤنجه یالواریب، آغلایان، سونرا توز اولوب، هاوایا اوچان سئوگیلیلری یوخ مو ایدی بونلارین؟ یوخسا بونلاردا بئله بیر آتادان، بئله بیر عمی دن، بئله بیر قارداشدان، بئله بیر خالادان بئله بیر سئوگیلیدن قاچیب، ییرتیق پالتاردا، چیرکده - کثافتده، آلکول ایچیب، حشیش چکمگی، آجلیقدا، سوسوزلوقدا، زیبیل قابلاریندان ییه جک آخدارماغی، دیلنچیلیکله، اوغورولوقلا یاشاماغی و گئجه نی بوردا، دوم میدانیندا سویوق و ایسلاق پیلله لرین اوستونده سحرائتمگی اونلارین اوزونو گؤرمکدن یئی می بیلیرلر؟
قطارین جامیندان گینه کولنون تلویزیون قالاسینی ایزله یردیم. آنجاق بو یول قارانلیقدا بوغولموش قوجامان قالا اوزاقلاشاراق کیچیلیب، گؤزدن ایتیردی. کولن شهری، بو خارابادا یاشادیغیم گونلریمین، زامانین کئچیشی ایله اونودولموشلوقدا یوخ اولدوغو کیمی، ثانیه لرین آخیشی ایله کیچیلره ک قارانلیقدا گؤرولمزلیگه ساری اوزاقلاشیردی. ساعاتلارجا دوروب بو منظره یه باخماق ایستردیم. آنجاق کوپه نین قاپیسینی آچیب، ایچری گیرن بیلیطچی دقتیمی داغیتدی. بیلیط آلمادیغیمی سویله یینجه، "اولسون، اؤنملی دگیل، سیز هارا گئتمک ایسته دیگینیزی سویله یین، من اونا گؤره بیلیط یازیم" دئدی. "هارا گئتمک ایسته ییرم؟" سوروسونا جواب تاپابیلمه دیگیمدن، "بیلمیرم، هارا گئتمک ایسته دیگیمی بیلمیرم" دئدیم.


text:
إنسانلیق باش بلاسى
صادق بشیری – کرکوک عراق
دؤنر أن صوندا بیر آز دوستلوغا دوشمانلیغیمیز
جاناوارلار صارییور گون - گونه هر یانیمیزى
جاناوارخانه یه دؤنمکته دى هر یانلیغیمیز
باش اوزاتدیغ حیاتا باش داها توش گلدى داشا
آرتیریر باشتاکى باش آغریسى پئشمانلیغیمیز
دومانى دفع ایده بیلسغ، ییرى اودلارلا دولوب
گؤزه کؤزدهن سپهلیر آتشى خارمانلیغیمیز
بیزى إنسان گؤرهرهک خنـچرینى آلدى أله
آرقاداش! گؤر نه بلادیر بیزه إنسانلیغیمیز
دوشمانیم بیزلرى حیوانلیغا دعوت ایدییور
نیجه کافیرلیگـه دؤنسون بو مسلمانلیغیمیز
داعشین إبلیسه ایتدیغلرى خدمتله وفا،
چوغالیر بونجا چوغالدیقجا دا ویرانلیغیمیز
ائل بیزیم، یورد دا بیزیمدیر، نولو دولت ده بیزیم
بیر قارینجا قادار اولماز دا سلیمانلیغیمیز
قومشو دولت صینیریندان دؤکولور ییرتیجیلار
إییلیغ یاپتیغیمیزداندى بو نقصانلیغیمیز
أردوغان شردوغانیمیش بداوا شر ویریییور
تورهنیر تورکیهدهن چوق دا پریشانلیغیمیز
لیست کل یادداشت های این وبلاگ


text:
زیمبابوه اوردوسو پایتخت هارارئیه داخیل اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «رؤیتر» آگنتلیگی اوردونون زیمبابوه دؤولت تلویزییاسی اولان زبج-نین باش قرارگاهینی اله کئچیردیینی یازیب. تلویزییایا داخیل اولان حربچیلر ژورنالیستلرله سرت رفتار ائدیبلر. بونا رغما زبج، تئزلیکله، سرت رفتارلا باغلی یاییملانان معلوماتین حقیقتی عکس ائتدیرمدیینی و حربچیلرین تلویزییایا سیستمین قورونماسی اوچون گلدیینی وورغولاییب.
ماراقلی مقام اودور کی، حربچیلرین زبج بیناسینا داخیل اولماسیندان سونرا پایتختده اوچ پارتلاییش تؤردیلیب. پارتلاییشین کیم طرفیندن تؤردیلدیی معین ائدیلمهییب.
زیمبابوه اوردوسو همچینین حربی تکنیکاسینی پایتخت هاراری اطرافینا توپلاییب. اوردونون پایتختا یئریدیلمهسیندن ایندییه قدر هلهلیک ۳۷ ایلدیر اؤلکهنی ایداره ائدن پرزیدنت روبرت موقابه نین تالعیی حاقیندا هئچ بیر معلومات وئریلمهییب.
اؤلکهده اولان آمریکا و بریتانییا سفیرلیکلرینی اؤز فعالیتلرینی موقتی اولاراق دایاندیریبلار.
آرتیق کوماندانلیق معلومات یایاراق هارارئیه حربی تکنیکانین یئریدیلمهسینین دؤولت چئوریلیشی جهدی اولمادیغینی وورغولاییب. کوماندانلیق سادهجه جینایتکارلارلا موباریزه اوچون اوردونون پایتاختا گیردیینی و هر شئی قایداسینا دوشدوکدن سونرا عسگرلرین بورادان چیخاریلاجاغینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، اؤلکهده قاریشیقلیغا سبب زیمبابوه نین حاکم پارتییاسی زانو-پف-نین سلاحلی قوهلرین رهبری کونستانتین چیونقانی خیانتده اتهام ائتمهسی اولوب. بوندان سونرا چیونقانین متفیقی ساییلان ویتسه-پرزیدنت امرسون منانقاقوو دؤولت چئوریلیشینده اتهام ائدیلرک پرزیدنت روبئرت موقابه طرفیندن ایستعفایا گؤندریلیب. چیونقا بو ایستعفایا سرت رئاکسییا وئرهرک، اؤلکهده یارانان سیاسی بحرانا سون قویاجاغینی سؤیلهییب.
موقابه ۱۹۸۰-جی ایلدهن زیمبابوه نی ایداره ائدیر. او، آمریکایا قارشی سرت اتهاملاری ایله سئچیلیر. سوسیالیزم ایدئیالارینا باغلی اولان موقابه اؤلکهده بازار اقتصادیاتینین تطبیقینی تام قاداغان ائدیب. او، همچینین، آغدریلی فرمرلرین تعقیبی، قارا راسیزمده اتهام ائدیلیر.
***
زیمبابوه اوردوسو پرزیدنت روبرت موقابه نی گیروو گؤتوروب.
«رؤیتر»این معلوماتینا گؤره، موقابه آرتیق ایستعفایا گئتمهیه حاضیرلاشیر. اوستهلیک، اونون اوردو ایله حیات یولداشینین اؤلکهنی ترک ائتمهسی بارهده راضیلاشدیغی ادعا ائدیلیب.
موقابه ایله برابر اوردو اؤلکهنین مالییه ناظری، زیمبابوه نین اساس لیدرلریندن بیری ساییلان ایقناتوس چومبونو دا اله کئچیریب.


text:
هیلاری کلینتون
هیلاری دیانا رودهام کلینتون (اینگیلیسجه: Hillary Diane Rodham Clinton) دوغوم گونو 1947 اوکتوبر آی نین 14و) جومهور باشقانی بیل کلینتونون آروادی و آمریکانین بیرینجی خانیمی، آمریکا اَسکی خاریج ایشلری باخانی، اسکی نیویورک اوستانی سناتورو، و آمریکا ۲۰۱۶ جومهور باشقانلیغی سئچیملرینه تمثیلچی یوللاماق اۆچون دموکرات پارتیسینین آدایی (کاندیدی) دیر، و جومهور باشقانلیغینا بیرینجی معرفی ائتدیگی یاردیمچی سی دا ویرجینیا اوستانی نین سناتورو تیم کین دیر. هیلاری کلینتونون دموکرات پارتیسیندا (حیزبیندکی) رقیبی برنی ساندرز ایدی. هیلاری کلینتون ۲۰۰۸ جومهور باشقانلیغی سئچیملرینه تمثیلچی یوللاماق اۆچون دموکرات پارتیسیندا باراک اوبامایا یئنیلدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hillary Clinton»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ فوریه سینین ۲سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
جوزجان ده هوا ساووق لیگی نتیجه سیده 12 کیشی قربان بولگنی ایتیلماقده
جوزجان ولایتی نینگ قوش تپه و درزاب اولسواللیک لریده هوا ساووق لیگی نتیجه سیده کمیده 12 کیشی قربان بولگن، اوشبو ولایت محل مقاملریگه کوره، تیز یاردم یتیب کیلمه گن تقدیرده، تلفات سانی کوپیشی ممکن.
جوزجان ولایتی نینگ درزاب حاکمی محمد رحیمی، نیچه کوندن بیری آغیر یاغینگرچیلیک لر سبب بو تومن یوللری یاپیلیب قالگنینی ایتگن، اونگه کوره، هوا ساووق لیگی باعث کمیده 10 کیشی قربان بولگن.
شونینگ دیک حاکم جنابلری 550 چاروا مال هم ساووق طفیلی تلف بولگنینی معلوم قیلگن.
درزاب تومن حاکمی محمد رحیمی تیز یاردم یتیکزیلیشینی طلب قیلیب بوحقده شوندی دیگن:" خلق ارا تشکیلات لر بیزلرگه یاردم قیلسین، یوللریمیز نی آچیش اوچون همکارلیک قیلسین لر، انسان لر و چارواماللرنی قوتقزیشگه اورینسین لر، یوللر ناتینچ و مینطقه ده قوراللی طالب لر موجود و قینچیلیک لریمیز اوته کوپ."
آنه شو حالده قوش تپه تومن حاکمی، هوا ساووق لیگی سبب ایککی کیچیک باله هلاک بولگن لیگی نی معلوم قیلگن.اوتگن کون هم جوزجان ولایتی نینگ ایریم مینطقه لریده سوو تاشقینی عاقبتیده اونلب چاروا هلاک ایتیلیب اهالی مالی خساره کورگنی تصدیق لنگن ایدی.


text:
گل آقا شیرزی: هیچ بیر نامزد منفعتی گه اوتمه یمن
جمهوررئیسلیک نامزدلردن احمد شفیق گل آقا شیرزی نینگ معلوم قیلیشیچه اوسیلاواخیریگچه قالیب هیچ بیر نامزد منفعتی گه اوتمسلیگی ممکن.
جمعه کونی کابلده اوتکزیلگن خبری انجمنده او بوسوزلرنی تیل گه آلدی.
افغانستان جمهور رئیس نامزد لریدن شیرزی جنابلری مین جمعیت نینگ تورلی قشرلری حمایتی نی قولگه کیلتیرگن من دیب ایتیب، باشقه بیر نامزد منفعتی گه اوتیشیم اوچون اوزلریگه ییترلیچه آوازلری بولمه گن لر تاماندن ایلگری سوریله یاتگنی نی تیل گه آلدی.
شونینگ دیک او افغانستان جمهور رئیسی وسیلاولر مستقل کمیسیونی دن بوجریانگه بی طرف قالیش لرینی ایسته دی.
شیرزی جنابلری سیلاوگه قلابگرلیک یوزبیرگن تقدیرده کرزی جنابلری وسیلاولر مستقل کمیسیونی بونگه مسوول بولیشی ممکن دیدی.
جمهوررئیس لیک نینگ بو نامزدی گه کوره دولت نینگ ایریم رسمی لری زلمی رسول وباشقه نامزدلردن حمایت ایته یاتگن لرینی ایچکی ایشلروزیرلیگی وکرزی جنابلری بیلن اورته گه قویگن.
او تیزلیکده بو کیشی لر دولت لوازمیدن برطرف ایتیلیشی نی طلب قیلدی.
تصدیق لنمه گن خبرلرگه کوره اوتگن 24ساعتده گل آقا شیری وباشقه بیرنیچه نامزدلر ایسه ، نامزدلردن بیری نینگ منفعتی گه اوتیشی باره سیده اجتماعی ترماق لرده ایریم موضوع لر نشر ایتیلگن ایدی.
شیرزی مناسبتی هم بو میش- میشلرگه جواب بولیشی ممکن لیگی تاکیدلنماقده .
حالبوکی نامزدلرنینگ بیر- بیرگه اوتیش باره سیده گی سعی وحرکت لر شدت بیلن دوام ایته یاتگنی ایتیله دی، اما بو نامزدلرنینگ سیلاوبوییچه مسووللری بو خصوصده سکوت سقله ماقده لر.


text:
توکلی کیبریت قوتولارینین فارسچیلیق تبلیغاتی
ایران قاشیغی ایله فارس زهری ایچه نلر و ایچیرده نلر!
آشاغیداکی تصویره باخین:
گؤردویونوز کیمی « توکلی » آدی ایله دوزه دیلمیش بعضی کیبریت قوتولارینین اوستونده، فارسچیلیق تبلیغاتی آپاریلیر!
بئله عجاییب و البته اییرنج فارس پرستلیک، بیر زاماندادیر کی فارسلار آذربایجانین تاریخی توپراقلاریندا مینلر شهر، شهرجیک، کند، کندجیک، داغ، تپه، دره، چای، مئشه، آران، ماغارا...آدلارینی ده ییشیب، فارسجا ان قوندارما آدلار ایله آدلاندیریرلار .
بو فاشیستلر آیری طرفدن بؤیوک آذربایجانین تاریخی اراضیسینی گیلان، اردبیل، زنجان، قزوین، قوم، اراک، همدان، سونقور، قوروه، بیجار... کیمی فرقلی آدلار ایله بؤلولر. یازیقلار اولسون آرامیزدا بعضی- نه دییه ک - غافیل یوخسا پول پرست و بلکه ده ساتقین کیمسه لر، ایران قاشیغی ایله فارس زهری ایچیرلر و یازیق خالقیمیزا دا ایچیردیرلر!
نه یاخچی اولار بئله کیمسه لرین و هابئله کورد و ائرمنی طرفیندن ایستیحصال اولونان جینسلرین آلینماماسی ایله، اؤز میللی دوشونجه میزی گؤسته ره ک و میللی بورجوموزو یئرینه یئتیره ک.


text:
داکا
داکا (بنگالجا: ঢাকা) بنگلادش اؤلکهسینین باشکندیدیر. بۇ شهرین ۷ میلیون نفر جمعیتی واردیر کی بۇ تعداد حومهسیله بیرلیکده ۱۷ میلیون نفره چاتیر و بئلهلیکله دونیانین ان بؤیوک شهرلریندن بیری سایاگلیر. داکانین اصلی ساکینلری موسلمان بنگاللاردیرلار. آما هیندو بنگاللار، بوداییلر و مسیحی بنگاللاردا بۇ شهرده یاشاییرلار.
۱۹۴۷-نجی ایلده هیندین تجزیهسیندن سوْنرا، داکا شرقی پاکیستانین باشکندی اوْلدو. شرقی و غربی پاکیستان آراسیندا اوْلان اؤنملی سیاسی، ایقتیصادی و فرهنگی ایختیلافلار اوچون، بۇ شهر بنگلادشین آزادلیق جنگی بویوندا و بیر اوزون مودت اوچون سرکوب اوْلوندو؛ آما موستقیللیکدن سوْنرا، سورعتلی گئنیشلنمهیه شاهید اوْلوب و بنگلادشین سیاسی، ایقتیصادی و فرهنگی مرکزینه چئوریلدی.
داکا دونیانین ان بؤیوک و سورعتلی گئنیشلنمهسی اوْلان شهرلریندن بیری اولاراق، موختلیف موشکللرله اوزبهاوز اوْلوبدور کی تیرافیک، جورم و جنایت، آلودهلیق و فقر اونلارین ان اؤنملیسیدیر. بۇ شهر گوندهلیک ۶۰۰ میندن آرتیق ریکشا چرخلرینین تیرافیکی اوچون، «دونیانین ریکشا پایتختی» آدلانیبدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dhaka»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۵ فوریه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
6 ـ تحصیلاتی
حکیم هیدهجی ایلک تحصیلینی هیدهج قریهسینده و چوخ گومان کی آتاسی یانیندا آلمیشدیر. اؤزونون دئدیگی کیمی، بو قریهده واقع اولان مدرسهده درس اوخوموشدور. سونرا قزوین شهرینه گئتمیش اورادا صرف، نحو، منطق، معانی و بیان اوخوموشدور.
قزوین شهرینه کؤچدوگو زامان 25 یاشیندا ایمیش. اورادا 4 ـ 5 ایل حسنخان ـ حسینخان مدرسهسینده اقامت و تحصیل ائتمیشدیر. بعضی قئیدلره گؤره قزوین علمیه حوزهسینده سیدعلی خوئینینین شاگیردی اولموشدور و عقلی علملر و فلسفهیه ماراغی ایسه اونون تأثیری آلتیندا الده ائتمیشدیر.
سونرا تهرانا کؤچموش، حسین سبزواری و ابوالحسن جیلوه یانیندا تحصیلینه دوام ائتمیشدیر.
میرزا حسین سبزواری تهراندا «عبداللهخان» مدرسهسینده ساکن ایدی. او، کلام و حکمت ایله بیرلیکده ریاضیات علملرینی ده همین مدرسهده تدریس ائدیرمیش. حکیم هیدهجی، اونو حاجی ملاهادی سبزوارینین ان یئتگین و بیلگین شاگیردی آدلاندیریر، کلام و ریاضیات علملرینه اونون یانیندا یئیهلنمهسینه فخر ائدیر.
تهراندا، اونون ایکینجی اوستادی سیدابوالحسن جیلوه، دارالشفا مدرسهسینده ادبی علملر و حکمت تدریس ائدیرمیش.
بئلهلیکله حکیم هیدهجی اون ایله یاخین تهراندا «عبداللهخان» و «دارالشفا» مدرسهلرینده تحصیل آلدیقدان سونرا، عتبات و مشهده گئتمیش، مکهیه مشرف اولموشدور. هر یئرده ایسه نقلی و عقلی علملری تحصیل ائتمهگه ماراق و مئیل گؤسترمیشدیر:
کجا انجمن بود، بردم سری،
اگر دیدم آنجاست دانشوری.
شدم گوش گفتار آن نامدار،
که بینم چه میگوید آموزگار!
7 ـ سفرلری
حکیم هیدهجی ایلک دفعه هیدهجدن قزوینه، سونرا قزویندن تهرانا مهاجرت ائتمیشدیر. اوتوز بئش یاشیندا کربلایا سفره گئتمیشدیر. سفر اثناسیندا، جبلحمرین محلّینده یول کسنلره معروض قالمیشدیر:
کیمین عشقی منی چکدی جبل حمرینه،
وئردی دینیم کیمی سامانیمی کیم تالانه؟
من کی سینّیم دهگیل اول قدر کی اینسان قوجالا،
بیلمیرم شک واریم اوتوز بئش اولوبدور یا نه؟
(22/14-1)
کربلادان باشقا، شعرلریندن آنلاشیلدیغی کیمی، نجف، کاظمین، سامرا و مشهدده ده زیارته گئتمیش و مکهیه ده مشرف اولموشدور. بعضی قصیدهلرینین باشلیقلاریندا بو سفرلره اشاره واردیر، میثال اوچون:
یا حضرت علیرضا، شاه عرش جاه،
شاه و گدایا بارِ گُنهدیر پناهگاه.
(1/13-1)
مطلعلی قصیدهنین باشلیغی:
«ارض اقدسه وارد اولاندا عرض اولدو»
و:
بو دوشگون قوصصه و غمدن یئتیبدیر جانا یا مولا،
یئترسین تا اؤزون بو صحن و بو ایوانا یا مولا!
(1/2-1)
مطلعلی قصیدهنین باشلیغی:
«نجف اشرفه وارد اولاندا عرض اولدو.»
یازیلمیشدیر.
8 ـ تدریسی
حکیم هیدهجی یازدیغی اؤز کئچمیشینده دئییر:
«... مدت بیست و پنج سال است در مدرسهی منیریه واقعه در جنب معصومزاده سید نصرالدین به عنوان تدریس معقول به درس و بحث با طلاب مشغولم...»
عؤمرونون سون ایللرینی همین مدرسهده منظومه و اسفار تدریسی و شرحی ایله مشغول ایدی. همده قدیم ریاضیات، هیأت و نجوم تدریس ائدهردی.
9 ـ ائولنمهسی
حکیم هیدهجی عؤمرونون سونونا قدهر مجرّد و یالقیز یاشادی. بو بارهده غلامحسین رضانژاد، مرحوم آیت الله محمد سنگلجیدن بئله بیر روایت ائدیر:
« از حاج آخوند هیدهجی برایم نقل کرد که:« در نیمهی نخستین عمر، زنی از اهالی سامان خویش برگزیدم و چون آن زن بسیار زیبا بود، و من مردی گوشهگیر و زاهد و از دنیا گذشته؛ دریغم آمد که آن زن، عمر و جوانی خود را در کار و زندگی سراسر قناعت و زهد من که از هر گونه خودنمایی و تحصیل نام و ثروت به دور بود، تباه کند و با فقر و خرسندی من بسازد. و به همین دلیل پیش از زفاف، مهریهی او را بدو دادم و با رضایت وی رهایش کردم، و از وصلهی آن پارچهی گرانبها به لباس کرباسین خود، جلوگیری و خودداری کردم و از آن پس، دیگر بدین اندیشه میدان ندادم. »
او، بو روایتی نقل ائتدیکدن سونرا سؤزلرینه بئله دوام ائدیر:
« و نیز قریب به همین معنی را دربارهی او از شاگرد دیگرش شادروان آیت الله ملاعلی معصومی همدانی شنیدم که مؤید سخنان آیت الله آقا محمد سنگلجی بود، و چنان که خود در منظومهی دانشنامهاش سروده است:
سر خود گرفتم، ز مردم کنار،
بریدم ز پیوند خویش و تبار.
ز یاران خود، روی برگاشتم،
به دل آرزوی دگر داشتم.
بنگزیدم، از بهر خود یار و جفت،
همی درد دل داشتم، در نهفت. »
بیزجه، اونون ازدواج ائتمهمه سببینی، فلسفی دونیا گؤروشونده آختارمالیییق. بو گؤروشه گؤره، او عشقی بؤیوک بیر شاعیردیر، هر زامان ایلاهی بیر عشق ایله مشغول اولان هیدهجی، بیر نوع تجسّده اینانیر و «ازلی ذرّ»ی او قدهر سئویر کی اونون اوچون غزللر دیوانی ترتیب ائدیر، گئجه ـ گوندوز اونا فیکر ائدیر و اونو دوشونور و بلکه بونا گؤرهده ایستهمهمیش اؤزونو دونیوی عشق ایله مشغول ائتسین.
10 ـ اؤلومو
حکیم هیدهجی عؤمرونون سون ایللرینده خستهلنمیش و آریقلامیشدیر. او، هیجری 1346ـ نجی ایلده مریض و خسته بیر حالدا تهراندا امامزاده سیدنصرالدین مدرسهسینده وفات ائتمیشدیر. جنازهسینی قم شهرینه آپارمیشلار و جنازه نامازینی «قم علمیه حوزه»سینین بانیسی آیت الله حائری ـ رحمت الله ـ قیلمیشدیر. ناماز قیلیندیقدان سونرا، جنازهنی ایندی «تکیه تولیت» دئییلن یئرده دفن ائتمیشلر.
اونون یاشاییشینین سون ایللری و اؤلومو حاققیندا یئنه ده رضانژاد بئله بیر روایت ائدیر:
« شادروان آیت الله آقا محمد سنگلجی نقل میکرد که من در اواخر عمر استادم هیدهجی، او را برای بردن به حمام بر دوش میکشیدم و از او جز مشتی رگ و پوست و استخوان باقی نمانده بود، سپس اضافه میکرد، آنگاه که از حمام او را بر دوش خود به منزلش در سیدنصرالدین میبردم، همهی بینندگان صلوات میفرستاند. »
11 ـ مزاری
دئدیگیمیز کیمی حکیم هیدهجینین مزاری قم شهرینده « تکیه تولیت» محلّیندهدیر. بورادا اونون مزاری بیر کیچیک اوتاقدا یئرلهشیر. بو اوتاغین قاپیسینین باشیندا بئله یازیلمیشدیر:
« مقبرهی عالم ربانی و فیلسوف اعظم، مرحوم حاج ملامحمد مشهور به حکیم هیدهجی، صاحب تألیفات و دیوان. »
قاپینین باشقا طرفینده بئله بیر یازی دا واردیر:
« و مقبرهی عالم متقی و فیلسوف بزرگ مرحوم محمدبن محمد مفید، مشهور به قاضی سعید قمی، صاحب تألیفات. »
دئمهلی اونون مزاری« شرح بر توحید شیخ صدوق» کیتابینین یازاری قاضی سعید قمی مزاری یانیندادیر.
مزارین باش داشیندا هیدهجینین اؤلوم تاریخی 1314 ش. (1366ق.) ضبط ائدیلمیشدیر.
12 ـ شاگیردلری
حکیم هیدهجی اوتوز ایله یاخین تدریس زامانیندا، چوخلو عالیم، ادیب و حکیم تربیت ائتمیشدیر. اونلارین آراسیندان بیر نئچه نفردن آد آپاریریق:
- میرزا مهدی سنگلجیدن.
- میرزا رضاقلی سنگلجی شریعتمدار.
- هر ایکی نفرین قارداشی آیت الله محمد سنگلجی، تهران دانشگاهینین، قاباقکی منطق و فلسفه اوستادی.
- « شرح منظومه» کیتابینا تعلیقات یازان شیخ محمدتقی آملی.
- آیت الله میرزا احمد آشتیانی.
- میرزا مهدی آشتیانی.
- سید جلال الدین تهرانی.
- آیت الله سید ابوالحسن رفیعی قزوینی.
- آیت الله میرزا ابوالحسن شعرانی.
- آیت الله ملاعلی معصومی همدانی.
- شیخ محمد جعفربن حاج ملا لنکرانی.
- میرزا محمد ثابتی همدانی.
اتک یازیلاز
- اگر منیم هیمّتیم کاهیللیغا قانع اولوب، یوکسک مقامدان اوز چئوویرسهده، آللاها آند اولسون کی، بهره آپارماسینا باخمایارق، او یوکسک مقامین درجه و اعتبارینا جاهیلدیر.
- رضانژاد/ ص 10.
- رسالهی دخانیه، مقدمه


text:
ایرج شهین باهر، آذربایجان میدانی پروژه سینی تبریزین غرب منطقه سینده کی بویوک عمرانی پروژه اولدوغونا تاکید ائدرک، پاسداران اتوبانیندان آذربایجان میدانینا گلن یولون بیر آی ایچینده ترافیکه آچیلاجاغینی دئدی.
تبریز اسلامی شوراسینین عمران کمیسیونو رئیسی آذربایجان میدانینین تمیزلنمه و گوزللندیرمه سینین تداومونو دا بیلدیریب، 2018 ایلیه قدر تبریزین مختلف یئرلرینده چوخ سایدا پروژه نین سونا چاتدیرا.
ایرج شهین باهر، آذربایجان میدانی، پاسداران اتوبانی و تبریز بین الملل کنفرانس مرکزی پروژه لرینی یاخیندان گوروب بو پروژه لرده کی عمرانی چالیشمالارا یاخیندان شاهد اولدو.


text:
یاری یوخو، یاری اویاق، اوخو
گؤیدن ائنمیش یئرده استقبال ائدیب قرآن سنه
(فضولی دده)
دونن طیب صالحین سسینی دینلهییردیم، یاری یوخو، یاری اویاق. طیب صالح سودانین بؤیوک رومانچیسی. “قوزئییه هیجرت موسمی” اونون شاهاثری ساییلیر. بیر سیرالارا گؤره طیب صالح نوبئل اودولونو یالنیز سیاسی گؤروشلرینه گؤره آلا بیلمهدی، یوخسا اونون اثرلری کسین نوبئللیکایدی.
طیب صالح پیغمبرین یاشامینا عایید یازیلان “ابن هشام سیرهسی”نین نئچه پارچاسینی سودان رادیوسونا اوخویوبدور. اونون سسینده اولان فخامت دوغرودان دا اینسانی هوسلندیریر.
حیرا کؤهولونده پیغمبره وحی ائنرکن ابنهیشامین روایتی و طیبصالحین ایفاسی ائشیتمهلیدیر.
یوخو ایله اویاقلیق آراسی دینلهییرم، طیب صالح اوخویور:
« فقال اقرء، قلت مااقرء؟: دئدی: اوخو؟ دئدیم: نه اوخویوم؟ منی قوجاغیندا سیخدی، ساندیم کی بو اؤلومدو. بوشلادی، دئدی: اوخو! نهیی اوخویوم؟ منی قوجاغیندا سیخدی، ساندیم کی اؤلومدور. بوشلادی، دئدی: “اوخو! یارادان ربینین آدیلا!….”
اوخودوم، سانکی قلبیمده بیر کیتاب یازیلمیشدی.»
مراغی اؤز تفسیرینده یازیر: « بو آیه (اوخوماق آیهسی) پیغمبره ائنن ایلکین آیهدیر. ایلکین رحمتیدیر تانرینین قوللارینا»
تانرینین ایلکین رحمتی اینسانا اوخو دئمکدیرسه، بیز نییه اوخوماقدان (اؤز دیلیمیزده دئییرم) محروم اولموشوق کیمی بیر سورغو بئیینه چاخیر.
اساس سورغو بو دئییل منه. اساس سورغو بو: نییه پیغمبرین پیغمبرلییه چاتان گونونده بیله کیملیکله ایلگیلی سورغولار بئینیمیزدن چیخماییر؟ بو سورغولاری یانیتلامایان حاکیملرین قولاقلارینین دالیندا نه قدر گئنیش یئر وار کی؟
بیر بئله ده سورغولاری قولاق دالینا سالماق ….؟
بو دا اساس سورون دئییل بلکه.
اساس سورون بیزیم اوخوماماغیمیزدیر منجه. تانری بیزه اوخو دئینده، اینانانلاریقسا نییه اوخوماییریق؟ اوخو کلمهسینی، مراغی دئمیشکن تانرینین بیزه ایلکین رحمتینی دوشونرسک، بئله بیر دوروما قالماریق کسین.
بس اوخو!
سن اوخوسان دیلمیزده یئنی چالار آچیلاجاق، گلیشهجک، مودئرنلشهجک.
اوخو!
یالنیز اوخو!
*
پیغمبریمیزه «اوخو دئییلن گونو» هامییا تبریک ائدیرم.
سید حیدر بیات
قوراپیشیرن ۳۰, ۱۳۸۸
اتک یازیلار:
۱. تهذیب سیره ابن هشام، عبدالسلام هارون، ص ۵۱.
۲. (تفسیر المراغی، ج ۳، ص ۱۹۸، دار احیاء التراث العربی)
-
- 14/05/27


text:
عرب اؤلکهلرینین قتردهکی تورکییهیه مخصوص حربی بازانین باغلانیلماسی ایله باغلی طلبی بیزه قارشی حؤرمتسیزلیکدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه پرئزیدئنتی رجب تایییب اردوغان دئییب.
«عرب اؤلکهلرینین ۱۳ ماددهلیک طلب سیاهیسینین قتر طرفیندن رد ائدیلمهسینی هم تقدیر ائدیریک، هم ده طرف چیخیریق. اولا، بو طلبلر بئینلخالق حقوق نورمالارینا ضیددیر. دؤولتلراراسی حقوقدا اؤلکهلرین سووئرئن حاقلارینا هر هانسی هوجوم اولا بیلمز. یعنی صحبت بیر دؤولتین داخیلی ایشلرینه موداخیلهسیندن گئدیر. خصوصیله ده ۲۰۱۴-جو ایلده تورکییهنین مدافعه ساحهسینده امکداشلیق ائتدیی قتره قارشی بونو ائتمک چوخ چیرکین آددیمدیر»، - تورک لیدئر بیلدیریب.
دؤولت باشچیسی اونو دا علاوه ائدیب کی، رسمی آنکارا سودییهده ده حربی بازا یاراتماق تکلیفینی کرالا چاتدیرمیشدی:
«کرال «بونو دیرلندیرریک» دئدیلر. او گوندن بری مسئله ایله باغلی ایرلیلییش یوخدور و ایرلیلییش اولمادیغی حالدا تورکییهنین حربی بازاسینین لغو ائدیلمهسینی ایستهمک بیزه قارشی حؤرمتسیزلیکدیر. یعنی بیر دؤولتله مدافعه ساحهسینده امکداشلیق ائدرکهن بیریلریندن ایجازه آلمالیییق؟ اینجیمهسینلر. تورکییه سیرادان بیر دؤولت دئییل».
قئید ائدک کی، ۴ عرب اؤلکهسی – مصر، بحرئین، سودییه اربیستانی و بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینین (به) رسمی دوهایا گؤندردیی ۱۳ ماددهلیک سیاهیدا قترده تورکییهنین حربی بازاسینین باغلانیلماسی دا طلب ائدیلیردی.
قتر طرفی همین طلبلرین رئاللیغا اویغون اولمادیغینی بیلدیرهرک رد ائتمیشدی.


text:
عالیملر یئره دوشن ۲ متوریت پارچاسیندا سو و مورکب کیمیوی بیرلشمهلره راست گلیندیینی آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آمریکانین بئرکلی شهرینده یئرلشن لوورنس آدینا میللی لابوراتورییانین عالیملری دانیشیب.
علم آداملارینین فیکرینجه کوسموسدان یئره دوشن هر هانسی بیر کوسمیک جیسم یرده حیاتین فورمالاشماسینا تکان وئره بیلردی. عالیملر ۱۹۹۸-جی ایلده یئره دوشهن متوریتین ترکیبیندهکی داش-دوز کریستاللارینی نظردن کئچیریب. کریستاللارین رنتگئن گؤرونتولری ترکیبینده سودا حل اولونموش دویموش دوز ملولو و عضوو مولکوللارین اولدوغونو گؤستریب. کریستاللاردا همچینین آمین تورشولاری، کاربوهیدروگئنلر و یئر اوزرینده موهوم بیولوژی رول اوینایان دیگر بیرلشمهلر آشکار ائدیلیب.
قید ائدک کی، عالیملر متوریتده مولکوللار آراسیندا سینتزین نامعلوم شرایطده ۴.۵ میلیارد ایل بوندان اول گئتدیینی بیلدیریب.


text:
کوردوستانین تانینماسی مسئلهسینده آذربایجان اؤزونون موتتفیقی اولان تورکییهنین سیاستینه اویغون حرکت ائده جک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمئا شرق شوناسلیق اینستیتوتونون دیرکتورو، آذربایجان پارلامئنتینین کئچمیش ویتسئ-ایسپیکئری، آکادئمیک گؤوهر باخشلیئوا ویرتوالاز. اورگ-آ موصاحیبهسینده دئییب.
لاکین عالیم استثنا ائتمیر کی، کوردوستان موستقیل اولمایا دا بیلر، چونکی قونشو اؤلکهلر اونون سووئرئنلیینه قطعی اعتراض ائدیرلر.
«ایستهنیلن حالدا، آذربایجان بو مسئلهده تورکیه ایله عینی مؤقعدن چیخیش ائتمهلیدیر. یئری گلمیشکن، آذربایجان همیشه دؤولتلرین پارچالانماسینا قارشی چیخیب. باکی سئپاراتچی قوروملاری تانیمیر و بوتون دؤولتلرین اراضی بوتؤولویونو دستکلهییر»، - آکادئمیک قئید ائدیب.
او خاطیرلادیب کی، کوردلر هئچ واخت آذربایجان اراضیلرینه ادعالارینی گیزلتمهییبلر و بونو نه واختلارسا دؤولتیمیزین اراضیسینده قیرمیزی کوردوستان آدلی قورومون مؤوجود اولماسی ایله اساسلاندیریرلار. لاکین اونون یارانماسی و مؤوجود اولماسی تاریخینین کورد خالقینا هئچ بیر آیدیاتی یوخدور. بلی، اؤتن عصرین ۲۰-جی ایللرینده اورادا بیر نئچه مین کورد یاشاییب و بولشئویکلر اونلار اوچون کورد دیلینده تدریس آپاریلان مکتبلر آچماغا قرار وئریبلر.
لاکین اهالینین یالنیز ۱۷ فایزی بو دیلی اؤزونون آنا دیلی حساب ائدیب، دیگرلری ایسه آذربایجان دیلینده تحصیل وئرن مکتبلرده اوخوماغا داوام ائدیبلر.
«سهو بیر فیکیر وار کی، لاچین، کلبجر، قوبادلی و زنگیلان رایونلارینین اهالیسینی کوردلر تشکیل ائدیر. بو بئله دئییل، اورادا تورکلر یاشاییر و هئچ کیم کورد دیلینی بیلمیر. سادهجه اولاراق، بیر واختلار ائرمنی لر هامییا، او جملهدن بیزه تلقین ائده بیلیبلر کی، تاریخاً اورالاردا کوردلر یاشاییب»، - گ. باخشلیئوا سؤزلرینه داوام ائدیب.
عالیم اونو دا قئید ائدیب کی، یاخین شرقده یاشانان خاوس ایلک نؤوبهده آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-آ لازیمدیر کی، رئگیونو آسانلیقلا ایداره ائده بیلسین.
«بونا گؤره ده، استثنا ائتمیرم کی، محض ایشتاتلار کوردوستانین موستقیللیینی و عیراقین پارچالانماسینی دستکلهیهجکلر. بو پروسئسدن اذیت چکن ایسه یئنیدن غرب ایمپئریالیزمینین ماراقلارینین قوربانینا چئوریلهجک عیراق عربلری اولاجاق»، - گ. باخشلیئوا حساب ائدیر.


text:
فیریدون غنی اوغلو ایبراهیمی ۱۹۱۹-جو ایل نویابرین ۲۰-ده آستارا چایینین ساغ ساحلینده، بو گونکو ایران ایسلام رسپوبلیکاسینین آستارا شهرینده کاسیب بیر عائلهده آنادان اولوب.
کولت. آذ اؤز دؤورونون باش پروکورورو فیرودون ایبراهیمینین قارداشی اوغلونون عمیسی حاقیندا اولان فیکیرلرینی تقدیم ائدیر:
من، عمیم فیریدون ایبراهیمینین آدینی، سویادینی داشیییرام. بو ایسمی منه آتام - حاق، عدالت اوغروندا موباریز، انوشیروان غنی اوغلو وئریب. گؤزومو دونیایا آچاندان ائویمیزده زنگین کیتابخانا، قالاق-قالاق قزئتلر، ژورناللار گؤرموشم. آتام آغلیم کسندن بابامدان - غنی کیشیدن ده دانیشیب، اما عمیم بارهده صحبتلری بیتیب - توکهنمییب. اوندا بیلمیشم کی، خالقیمیزین شرف سالنامهسینی یارادانلار سیراسیندا اولان بیر نسله منصوبام.
آذربایجان میللی حکومتی جمعی بیر ایل عؤمور سوروب. اما اونون بوتون شرق خالقلارینا هر ساحهده نومونه اولا بیلهجک قانونلار توپلوسو مزمونونا، دولغونلوغونا گؤره، ان اساسی جمعیتده یاشیندان، وظیفهسیندن، میللیتیندن آسیلی اولمایاراق هر بیر شخصین حقوق و دموکراتیک آزادلیقلارینی اساس گؤتورمهسی ایله یادداشلاردا قالیب. همین قانونلار اینسان منافعینه، شرف و لیاقتینین قورونماسینا، ریفاه حالینین یاخشیلاشدیریلماسینا، ایش و اجتماعی فایدالی زحمتین تأمیناتینا، وطنین اقتصادی ترققیسینه یؤنهلن هر جور خصوصی مولکیت حقوقونون مدافعهسینه ایستیقامتلنمیشدی.
میللی حکومتین جیلد-جیلد حقوقی بازاسی هم ده سید جعفر پیشورینین رهبرلیگی آلتیندا چالیشانلارین، خصوصیله حقوقشوناسلارین بونلاری حاصیله گتیرمک اوچون نئجه هوسله، گرگین ایشلدیکلرینی، بوتون بیلیک و باجاریقلارینی یئنی جمعیتین اینکیشافینا، محکملندیریلمهسینه صرف ائتدیکلرینی گؤسترمکدهدیر. ایبراهیمی «آذربایجان» قزئتینده یازیردی کی، بیز هامیمیز آذربایجان میللی حکومتینین یئنی دؤورده بیزیم اوچون یاراتمیش اولدوغو یئنی اجتماعی، اقتصادی، سیاسی شرایطدن لیاقتله ایستیفاده ائدیب، اؤز باجاریغیمیزی نیشان وئرملیگیک. بوندان سونرا قانونو پوزان و خالقین حقوقونا تجاووز ائدن هر بیر شخص ان آغیر و رحیمسیز صورتده جزالاناجاقدیر...
ایبراهیمی اؤزو زینداندا اولارکن یوزلرله گوناهسیز اینسانین آمانسیزجاسینا جزالاندیریلدیغینی گؤرموشدو. اؤزونو مدافعه ائدن محبوسلارین ۱۰۰ نفریندن چوخونون دؤرد ایل عرضینده محکمه قراری اولمادان حبسده قالدیغینی موشاهیده ائتمیشدی. میللی حکومتین باش پروکورورو تعیین ائدیلن کیمی اونلارین هامیسی آزادلیغا چیخدی. بئلهلیکله ده بوتون یاغلی وعدلری رد ائدرک قانونون و شخصیتینین عالیلیینی ایانی صورتده گؤسترمیشدی.
او واخت اکثریتین گومانینا بئله گلمزدی کی، دؤردونجو اوستانین باشچیسی، اورمییهدهکی قوشون حیصهسینین کوماندیری، کسدیی باشلارا گؤره هئچ واخت سورغو-سوالا توتولمایان پولکوونیک احمد زنگهنه بارهده کیمسه اؤلوم حکمو چیخارماغا جسارت ائده بیلر. باش پروکورور ایسه جانینین خواهیشینه گلنلره سرت شکیلده بیلدیرمیشدی کی، آغیر سلاحلار، تانکلار واسطهسیله قوجالاری، اوشاقلاری، الیالین اینسانلاری آمانسیزجاسینا اؤلدورن بیریسینین حیاتدا یاشاماغا حاقی یوخدور. «چونکی بیز خالقین تالعیی ایله مؤحتکیرلیک ائدن آلیش-وئریشچیلر دئییلیک، اونون آزادلیغی یولوندا موباریزهیه قالخمیش سربازلاریق. اؤلوم بیزی قورخوتمور».
بلی، او، آذربایجان میللی مجلیسینین و میللی حکومتینین خالقین مالینی، جانینی، امنیتینی، آزادلیغینی خالق دوشمهنلریندن قورویوب ساخلاماق حاقینداکی عدالتلی قانونلارین حقیقی مدافعهچیسی ایدی.
فیریدون ایبراهیمی،
«ایرانلی موهاجیرلر جمعیتی» اجتماعی بیرلیگی
صدرینین بیرینجی معاوینی


text:
روسییا داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین آلوولانماسینی ایستمیر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا پولیتولوگ فیکرت صادیقوو دئییب. پولیتولوگ آذربایجانین بو یاخینلاردا مسکوادان یئنی سلاحلار آلماسینین کومرسییا اساسیندا اولدغونو بیلدیرسه ده، مسؤله نین باشقا طرفلرینه ده ایشیق سالیب:
«موسکوا رئگیوندا مناقیشهنین آلوولانماسینی ایستمیر. چونکی روسییادا یاخشی درک ائدیرلر کی، محاربه کرملین ماراقلارینا جاواب وئرمهیهجک. آذربایجانین روسییادان معاصر سلاحلار آلماسی او دمکدیر کی، باکی مباریزهنی داوام ائتدیرجک و بوتون واسطهلردن ایستیفاده ائدیب تورپاقلارینی آزاد ائدجک. محض بونا گؤره ده آذربایجان حاضردا حربی پوتنسیالینی آرتیریر. مسکوا دا بیلیر کی، آذربایجان تورپاقلارینی ارمنیستاندان آسانلیقلا آزاد ائتمهیه قادیردیر و بونو ائدجک».
پولیتولوگ بیلدیریب کی، مسکوا بوندان سونرا دا بالانسی ساخلاماق اوچون آذربایجانا اؤدنیشلی شکیلده، ارمنیستانا کیفایت قدر آشاغی قیمتلرله سلاح گؤندرمکده داوام ائدجک: «بو، روسییانین جنوبی قافقاز سیاستینین ترکیب حیصهسیدیر».


text:
زنجیرواری میقراسییا آمریکا اوچون فلاکتدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «فوکس نیوز»آ موصاحیبهسینده آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، «گرین کارت» لوترئیاسینین لغو ائدیلمک واختی آرتیق چاتیب:
«بیز گرک لوتئرئیا پروگرامیندان ایمتینا ائدک، زنجیرواری میقراسییایا سون قویاق. بو ایستیقامتده کنگرسله ایشه باشلاماق ایستییرم. زنجیرواری میقراسییا بیزیم اوچون فلاکت و تهدیددیر»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، نیو یورک تراکتینی اؤزبک میقرانتینین تؤرتمهسی ترامپین «گرین کارت»این لغوی ایله باغلی سرت رئاکسییا وئرمهسینه سبب اولوب.


text:
اریتره
اریتره — آفریقا قیطعهسینین شرقینده دؤولت. اریتره باشکندی (پایتختی) اسمره دور. ۴٬۴۰۱٬۰۰۹نفوسا صاحیب دیر. رسمی دیلی عرب دیلی ایله اینگیلیس دیلی دیر.[۱]
ایچیندهکیلر
جوغرافییاسی[دَییشدیر]
شرقی آفریقانین قوزئیندا یئرلشهن اؤلکه. غربده سودان، گونئیدا اتیوپی و گونئی-شرقده جیبوتی ایله همسرحددیر. اؤلکهنین شرقی و قوزئی-شرقی قیرمیزی دنیزی ساحلی بویونجا اوزانیر. باشکندی آسمرهدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
اریتره ایتالیا طرفیندن ایشغال ائدیلدی و رسمی اولاراق ۱ یانوار ۱۸۹۰-جی ایلده بۇ اؤلکهنین موستملکهسینه چئوریلدی. ایتالیا ایکینجی دونیا محاربهسینده مغلوب اوْلدوقدان سوْنرا اریتره ۱۹۴۱-جی ایلدهن ۱۹۵۲-جی ایله قدر بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین حمایهسینه وئریلمیشدیر. او زامان اؤلکهنین بایراغی بوتون رسمی دایرهلرده دالغالانیردی. ۲ دئکابر ۱۹۵۰-جی ایلده بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین قراری ایله اتیوپییا بیرلشدیریلدی. ۱۹۵۱-جی ایلدهن ۱۹۶۲-جی ایله قدر اتیوپینین موختار بؤلگهسی اولاراق قالدی. خالقین ناراحاتلیغی بۇ قرارا قارشی آرتدی و اریتره ۳۰ ایل بویونجا اتیوپی حکومتینه قارشی دیرهندی و بۇ دیرنیش ۱۹۹۱-جی ایلده بیتدی. ۱۹۹۳-جو ایلده بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین قراری ایله اریتره موستقیللیک الده ائتدی. اؤلکه چوخمدنیتلی و ایکیدینلیدیر. مۆعاصیر اریتره نین آدی ایلک دفعه ایتالیان ایشغالچیلاری طرفیندن ایستیفاده ائدیلمیشدیر.
اهالیسی[دَییشدیر]
۶٬۲۳۳٬۶۸۲ نفر. اؤلکهده یاشایانلارین ۵۵٪ تیگرینیا، ۳۰٪ تیگرئ، ۴٪ ساهو و دیگر ائتنیک قروپلاردیر.
ایقتصادیاتی[دَییشدیر]
اریتره دا اهالینین اکثریتی (۸۵٪) اکینچیلیک و حئیواندارلیقلا مشغولدور. اهالینین اوچده ایکیسی اوتوراق و یاری-اوتوراق، قالانی کؤچری حیات سورور. اؤلکداخیلی هاسیلاتی ۵۵۰ میلیون دوللار اولاراق حسابلانیر. آدامباشینا دوشهن میللی گلیر ۱۵۰ دوللاردیر. اؤلکهنین ایقتصادی دورومو آغیردیر.
تحصیل[دَییشدیر]
اریتره دا تحصیل بئشمرههلهلیدیر: آنا مکتب، ایبتدایی مکتب، ایلک مکتب، اورتا مکتب و بیلیم یوردو. ایبتدایی، ایلک و اورتا مکتبده تخمیناً ۲۴۵٫۰۰۰ مکتبلی تحصیل آلیر. تحصیلین شوعاری وطن، آنا دیلیدیر.
مدنیتی[دَییشدیر]
بو اؤلکه تیجارت و آلوئر اوچون دونیانین باغلانتی نقطهسیدیر. اریتره مدنیتینده ایتالیان مدنیتینین ایزلرینی گؤرمک اولار. بۇ گون اؤلکهده ایتالیان مطبخیندن فایدالانمیش کافه لر فعالیت گؤستریر.
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ Central Intelligence Agency - CIA - The World Factbook


text:
اوستاد یحیی شیدانین اونودولماز خاطرهسینی عزیزلمک اوچون آذر آیینین اوچونجو گونو تبریز شهرینده “یئنی تبریز ادبی- مدنه درنهیی” طرفیندن طنطنهلی مراسیم کئچیریلدی. آذربایجان شاعرلری، یازیچیلاری و مدنی شخصیتلرینین اشتراکیایله قورولان بو مجلیسده شعرلر اوخوندو و اوستاد یحیی شیدانین حیات و یارادیجیلیغی و اجتماعی مدنی شخصیتی بارهده دانیشیقلار کئچدی. هریزلی — حاج موسی هریسینژاد — ناصر داوران — رحیم رئیس نیا ...Read More »
تبریزده اوستاد یحیی شیدانین خاطره گئجهسی کئچیریلدی
اوستاد یحیی شیدانین اونودولماز خاطرهسینی عزیزلمک اوچون آذر آیینین اوچونجو گونو تبریز شهرینده “یئنی تبریز ادبی- مدنه درنهیی” طرفیندن طنطنهلی مراسیم کئچیریلدی. آذربایجان شاعرلری، یازیچیلاری و مدنی شخصیتلرینین اشتراکیایله قورولان بو مجلیسده شعرلر اوخوندو و اوستاد یحیی شیدانین حیات و یارادیجیلیغی و اجتماعی مدنی شخصیتی بارهده دانیشیقلار کئچدی. مجلیس “یئنی تبریز ادبی- مدنه درنهیی”نین بیانیهسیایله باشلاندی. “قلم یاس توتور” عنوانلی ...Read More »
آلبوم / استاد شیدا و استاد بارزین خاطره گئجهسی
صابر ادبی انجومنینین نوبتی اجلاسیندا استاد یحیی شیدا و استاد عباس بارزین خاطرهسی عزیزلهندی. بو خاطره گئجهسی پنجشنبه گونو تهرانین “سرای محله خاقانی” سالونیندا کئچیریلدی. یاییلان شکیللر نیگار نوروزیدن دیر. کریم قربانزاده – اکبر قاداش — هاشم ترلان — حسین دوزگون — کریم مشروطهچی (سؤنمز) — حسن ایلدیریم — مرتضی مجدفر — — رحیم کاویان — عاشیق اکبر – جلال ...Read More »
آلبوم / مدرن آذربایجان شعری گئجهسی
ساهر ادبی مدنی درنهیی و صابر ادبی انجومنینین تشبثیایله آبان آیینین ۲۳نده تهرانین بهمن مدنیت ساراییندا اؤلمز آذربایجان شاعری علیرضا نابدل(اوختای) خاطرهسیله”مدرن آذربایجان شعری” گئجهسی کئچیریلدی. بو مراسیمده، شاعرلر و یازیچیلاردان علاوه، ائلدار موسیقی گروپو و عاشیق صنعتیمیزین پارلاق اولدوزو، “اوستاد چنگیز مهدیپور”دا چیخیش ائتدی. بو سازلی سؤزلو شعر آخشامیندا آذربایجانین مختلف شهرلریندن او جملهدن: تبریز، اردبیل، خوی، مشگینشهر، ارومیه، ...Read More »
استاد شیدا و استاد بارزین خاطره گئجهسی
صابر ادبی انجومنی طرفیندن استاد یحیی شیدا و استاد عباس بارزین خاطره سینی عزیزلمک اوچون تهران شهرینده مراسیم کئچیریلهجک. مراسیمین تشکیل اولوناجاق مکانی و زامانی بئلهدیر: مکان: سرای محله خاقانی تهران- خیابان مفتح- نرسیده به انقلاب- پشت دانشگاه تربیت معلم – خیابان خاقانی – سرای محله خاقانی زمان: روز پنجشنبه 90/9/3 ساعت 16/30 تا 19 انجمن ادبی صابرRead More »
ساوالان نغمهلی شاعر “عباس بارز” سوسدو!
(1298– 24 آبان 1390) یانمازدی بو بلالی كؤنول نار حسرته گؤرسئیدی بو اؤلكهنی آباد اولان گونو عهد ائتمیشم خدا ایله بایرام توتام اؤزوم آذر ائلیم بو اؤلكهده داماد اولان گونو (عباس بارز) چوخ تاسفله بیر نئچه آی مدتینده آذربایجانین ملی حکومت دؤرونده فعالیت گؤسترن “شاعرلر مجلسی” عضولریندن اوچ ادبی شخصیت آرامیزدان کؤچدو. بیر نئچه آی اؤنجه خالق شاعری “بالاش آذراوغلو”نو ...Read More »
آذربایجان مدرن شعر گئجهسی تهراندا
ساهر و صابر ادبی انجمنلری “آذربایجان مدرن شعر گئجهسی”نی تهراندا کئچیرهجکدیر. آبان آیینین 23نده تهرانین بهمن مدنیت ساراییندا کئچیریلهجک بو مراسیمده، شاعرلر و یازیچیلاردان علاوه، ائلدار موسیقی گروپو و آذربایجانین گؤرکملی سیماسی، عاشیق صنعتینین پارلاق اولدوزو، “اوستاد چنگیز مهدی پور”ون ایفالاری دا اولاجاقدیر. برنامهده چیخیش ائدهجک شاعرلر و بازیچیلارین سیاههسی: کریم قربانزاده، ناصر داوران، حسن ایلدیریم، نیگار خیاوی، همت شهبازی، ...Read More »


text:
ایبراهیم قالین/ اویوملو بیر دونیا نظمی مومکون مو؟
کاوس و نیظامسیزلیغین قلوبال سویهده موجود وضعیتی بیر چوخ سیاسی و ایقتیصادی سببه مالیکدیر
ایبراهیم قالین/ مقاله
اویوملو بیر دونیا نظمی مومکون مو؟
پرزیدنت رجب طیب اردوغان، سون بئش هفته ایچینده هیندیستان، روسیا، چین و آمریکانی سفر ائدهرک و بلژیکدکی ناتو ذیروهسینه قاتیلاراق بئش اؤلکهیه گئتدی. مذاکیرهلر، ایکیطرفلی و بؤلگهسل مسئلهلرله یاناشی، قاریشیقلیق و دوزنسیزلیکله تجهیز اولموش موجود اولوسلار آراسی سیستمه بیر درجه نظم، باریش و ثابتلیک گتیرمهنین یوللارینی تاپماق موضوعسونا اوداخلاندی. آنکارا، یئنی دهلی و موسکوادان پکنه، واشینگتونا، آوروپا پایتختلرینده و دونیانین گئری قالانینا قدر، سوریه ساواشی، اولوسلار آراسی ترور، پوپولیست و عرقچی حرکتلرین یوکسلیشی و قلوبال ایستیلشمهنین ده کناریندا دونیامیزین گئدیشاتی حاقیندا جیدی بیر قایغی موجوددور.
کاوس و نیظامسیزلیغین قلوبال سویهده موجود وضعیتی بیر چوخ سیاسی و ایقتیصادی سببه مالیکدیر. خالق دولتلری بیر-بیرینه قارشی گتیرن گوج بالانسسیزلیغی، گئنیش احاطهلی نتیجهلری اؤزو ایله گتیرن گرگینلیکلری آسان بیر شکیلده یاراتماقدادیر. سوریه ایچ ساواشی بونا بیر نومونهدیر. چاتیشما، آلتینجی-جی ایلده یوز مینلرله اینسانین یاشامینی ایتیرمهسینه سبب اولاراق 21-جی عصرین ان فجی ساواشی حالینا گلدی. ساواش سونا چاتماز چونکی رقیب گوجلر، شرق آغدنیزیدکی چیخار و گوندملرینه ایرلیلدمک اوچون بیر وکیل ساواشینا احتیاج دویماقدادیرلار.
بو ارادا آفریقاداکی یوخسوللوق، روشوت و برابرسیزلیک حلسیز بیر شکیلده داوام ائتمکدهدیر؛ حل چتین اولدوغو اوچون دئییل، دونیانین وارلی میللتلری زنگین و اعتبارلی قالسین دئیه آفریقا بیر موستملکه قارهسی و اوجوز ایش گوجو اولاراق ایستیفاده ائدیلدیگی اوچون. یاخین تاریخدکی ان بؤیوک قاچقین بحرانلاریندان بیری، اینسانلیق حیثیتینه
اویغون شکیلده اله آلینا بیلممکدهدیر؛ چونکی گوجلولر، قاپیلارینا اولاشمادیکچا بونو بیر پروبلم اولاراق گؤرمک ایستییرلر. زنگینلرله یوخسوللار آراسینداکی اوچوروم آرتاراق بؤیومهیه داوام ائتمکدهدیر؛ سببی ده تطبیق حللرین اسکیکلیگیندن دئییل، حیاتیمیزدا کؤکلو دییشیکلیکلر ائتمهمیزی و بو دونیانین بیزیم خاریجیمیزدکی دیگر ساکینلرینه ده باخیش بوجاغیمیزی دییشدیرمگی طلب ائدن بیر حلّه هوسلی اولمادیغیمیز اوچون.
ایندییه قدر اولدوغوندان داها زنگین، اینسانلیق تاریخینین هر هانسی بیر دؤوروندن داها اینتقراسیون اولونموش و تجروبهلی اولان دونیامیز، علمی ایشلرین و یا مقبول واریانتلارین آزلیغیندان دئییل داها درین بیر پروبلمدن مظطریپدیر: قلوبال اؤلچکده معنا، مقصد و ایستیقامت ایتکیسی. موجود قلوبال سیستمده گؤردوگوموز نیظامسیزلیق و کاوس، اصلینده کیم اولدوغوموز و نه اولماق ایستدیگیمیزه دایر داها درینلرده یاتان اویغونسوزلوق و موباحیثهنین بیر عکس اولونماسیدیر.
قدیم مودریکلیگه گؤره، باریش و هارمونی، ایلک اوّل اؤز ایچیمیزده وار اولمادیقجا، خاریجی دونیادا تامین ائدیله بیلمز. روح و ماددهده اویغونلاشما، تارازلیق، نیظام موتناسیبلیک، دویوم و بوتونلوگون اینسانی حیات ساحهمیزی شکیللندیردیغی، بو سببدن جنت و دونیا ایله کاینات و بیز اینسانلار آراسیندا باریش و بیر-بیرینی تاماملاییجیلیغی یئرلشدیردیگی بیر کوزمیک نیظام وئریر.
افلاطون، اؤز فلسفی و سیاسی قورولوشونو مرکزی بیر آنلاییش اولان اویغونلاشما اوزرینده قورارکن بو نقطهنی عقلینده ساخلاییردی. فیلوسوفون وظیفهسی روح و مادده آراسیندا اولان تمل اویغونلاشما و اوزلاشی گؤسترمکدیر. مودریکلیک، بو تارازلیغی بوتون یارانما و شعور سویهلرینده اورتایا چیخارماق و قوروماقدیر. افلاطون، ایدهآل دولت آنلاییشیندا موسیقییه مرکزی بیر رول وئریر؛ چونکی موسیقی، هر یاخشی موسیقینین اساس ترکیبلری اولان
اویوم، یاپی، نیظام و ریتمی ایچسللشدیرممیزه کؤمکچی اولور. اصل چتینلیک، مسئولیت و موستقیللیگیمیزدن ایمتیناع ائتمهدن اویوم و گؤزللیگین پرینسیپلرینه تابع اولماقدیر.
آنجاق، اویوم یالنیز بیر استتیک ترمی دئییل. وارولوشسال اولاراق دوزگونلوک و عدالته سؤیکنیر. تقلّب و پیسلیگه دایانان هئچ بیر سیستم نیظام و تارازلیغی داوام ائتدیره بیلمز. بونا اوخشار بیر شکیلده، عدالت، جمعیتده باریش و هارمونی ساغلامانی آچاریدیر؛ چونکی عدالت "هر شئیی اویغون اولان یئره قویماق و هر شئیه حاقینی وئرمک" دیر. جمعیت، بیر طرفدن هر کس اؤز اوزرینه دوشن رولو دوزگونلوک و عدالته اویغون بیر شکیلده یئرینه گتیردیگینده، بیر طرفدن ده هر کس آزادلیغینی قورودوغوندان اویغون حالا گلیر. اینسان بدنی، پارچالارینین هر بیری اؤزونه اویغون شکیلده فونکسیون گؤردوگونده، اویغون و دوزگون بیر سیستم حالینا گلیر.
ایسلامی عنعنهده باریش (السلام) و آهنگ (المیزان) یارادیلیش عالمینین اونورغاسینی میدانا گتیرر. کایناتی بیر آرادا توتان کوسمیک نیظامین تمهلی اولاراق خیدمت ائدیر. آنجاق، بوتون بونلار عینی زاماندا اؤز ایچ عالمیمده اوچون ده یول گؤستریجیدیر. بونا قارشیلیق، آهنگسیزلیک وار اولوشون بیرلیگینی و تاملیغینی پارچالایاراق ایچ چاتیشما و ضدیتلرین یول آچار. سوسیال-سیاسی دوزنده، ایختیلافلارا، ساواشا و عدالتسیزلیگه سبب اولور. فردی دوزنده ایسه ناراحاتلیق، آغری و اضطرابا یول آچار.
گؤزللیک، باریش و آهنگله دیرهک اولاراق علاقهلیدیر. قورانا گؤره الله کایناتی معین بیر "نظم" و معین بیر "یازگی" (قدر سورهسی) ایچهریسینده یاراتمیشدیر. بو وضعیت، کایناتدا گؤردوگوموز آهنگ ایچیندکی گؤزللیگین تملینی میدانا گتیرر. قوران بیزه میدان اوخویور: کایناتا باخین، تک بیر اویومسوزلوق، اساسسیزلیق و / یا دا آهنگسیزلیک گؤره بیلیرسینیزمی !، دئر (مولک سورهسی 67 / 1-4). اینسانلار بو کوسمیک نیظامین بیر پارچاسیدیر و اونلاردان بو آهنگ و گؤزللیگی اؤز ایچ دونیالارینا دا عکس ائتدیرمهلری گؤزلهنیر. باریش، نیظام و آهنکدن عبارت کوسمیک پرینسیپلرین پوزولماسی اینسان روحونا چورومه و کورلانما گتیرهرک اینسانین چئورهسینی ده یوخدور دئییر.
بو گون حال-حاضیرکی دونیا سیستمینده گؤردوگوموز قاریشیقلیق، نیظامسیزلیق و داغیدما هر هانسی بیر آچیقلاما ایله ایضاح ائدیله بیلمهیهجک قدر چوخ آجی و اضطرابا سبب اولماقدادیر. بو وضعیتین اجتماعی-سیاسی و اقتصادی سببلری، سیاسی ایراده و مودریکلیکله اله آلینمالیدیر. بونونلا برابر، گزه کنیمیزین گلهجگی و اینسانلیغین بوتؤولوگونو اوچون بسلهدیغیمیز اومیدلری کؤرئلدن بو گئدیشاتین دریندکی سببلرینی ده گؤرمک مجبوریتیندییک. ساده حقیقت بودور: هر شئیدن اوّل اؤز روحلاریمیز ایچینده آهنگ، باریش و گؤزللیک پرنسیپلرینه حاکم قیلمادیقجا، سیاسی نیظام و ایقتیصادی برابرلیگه اساسلانان بیر سیستمی قورامایاجاغیق.