text:
یوهان سباستیان باخ
یوْهان سباستيان باخ (آلمانجا:Johann Sebastian Bach ؛ دوْغوم. ۲۱ مارس ۱۶۸۵، آیزناخ – اؤلۆم. ۲۸ جولای ۱۷۵۰، لایپزیق) — دۆنیاجا تانینمیش آلمان بستهکاری و اوْرق مۇسیقیچیسی، باروْک دؤورۆنۆن ان گؤرکملی تمثیلجیسی، بۆتون دؤورلرین ان بؤيوک بستهکارلاریندان بیری.
باخ، «Brandenburg Concertos» و «Goldberg Variations» کیمی چالقیسال (اینسترومنتال) موسیقیلری ایله یاناشی ووْکال موسیقیسینده یاراتدیغی «Mass in B Minor» و «St Matthew Passion» اثرلری ایله ده تانینیر. اوْ چوْخسسلی (پوْلیفوْنیک) موسیقینین "آتاسی" سايیلیر. داهی بستهکارین اؤلۆمۆندن سوْنرا قوْيوب گئتدیگی زنگین موسیقی میراثی بیر مۆدّت دقّتدن کناردا قالیب، ۱۹-جو عصرده باشقا داهی آلمان بستهکاری مِندلسوْن، باخین موسیقیسینی يئنیدن کشف ائدیر.
باخین آدی تاریخده ۱۰۰ ان چوْخ اؤیرنیلمیش شخصیتلر لیستینده یئرلشیبدیر.
ایچیندهکیلر
یاشاییشی[دَییشدیر]
اوشاقلیغی (۱۶۸۵-۱۷۰۳)[دَییشدیر]
یوْهان سباستیان باخ، ۲۱ مارس ۱۶۸۵-جی ایلده آلمانین تورینقن ویلایتینین آیزناخ شهرینده آنادان اوْلموشدور و قوتسال جوْرج کلیساسینین اوْرق ایفاچیسی یوْهان آمبریسیوس باخ و ماریا الیزابت لامِرهیرت باخین سککیزینجی و ان کیچیک اوشاغی ایدی. آتاسی بالاجا یوْهانا هله اوشاق ایکن ویوْلوْن و هارپسیکوْرد ایفا ائتمهگی اؤیرهدیر. اوْنون عمیلرینین هامیسی پئشهکار موسیقیچیلر ایدیلر. عمیلریندن بیری یوْهان کریستوْف باخ (۱۶۴۵ - ۱۶۹۳) اؤزللیکله آدلیم ایدی. اوْ قارداشیاوْغلونا اوْرق ایفاچیلیغینین اینجهلیکلرینی اؤیرهدیر. باخ، عاییلهسینین موسیقی باشاریلاری ایله فخر ائدیر و سوْنرالار ۱۷۳۵-جی ایلده اؤزۆنۆن «موسیقیچی باخ عاییلهسینین کؤکَنی» آدلی اثرینی یارادیر.
باخین آناسی ۱۶۹۴-جۆ ایلده دۆنیادان گئدیر. بوندان سککیز آی سوْنرا آتاسی دا دۆنیادان کؤچۆر. اوْنیاشلی باخ، قوْنشو اوْردروف شهرینده اوْرق چالاراق چالیشان بؤیۆک قارداشی یوْهان کریستوْف باخین (۱۶۷۱ - ۱۷۲۱) حیمایتی آلتینا کئچیر. بورادا باخ قارداشیندان دَیرلی موسیقی درسلری آلیر. قارداشی اوْنو گۆنئی آلمان موسیقی مکتبینین یوْهان پاخِلبِل و یوْهان یاکوب فوربِرقر کیمی شخصلرین، ائلهجه ده قوزئی آلمان موسیقی مکتبینین، فرانسه موسیقی مکتبینین ژان باپتیست لولی، لوئیس مِرشان و مارین مارئ کیمی موسیقیچیلرین و ایتالیالی موسیقیچیسی قوْروْلاموْ فیرِسکوبالدی و باشقالارینین یارادیجیلیغی ایله یاخیندان تانیش ائدیر.
۱۴ یاشیندا باخ، مکتب یوْلداشی جوْرج اِردمان ایله بیرگه قوْتسال روْمان ایمپیراتورلوغونون ان بؤیۆک شهرلریندن بیری اوْلان هامبورق شهرینین یاخینلیغیندا اوْلان لونِبورق شهرجیگینده یئرلَشن قوتسال میخاییل مکتبینده ائییتیم (تحصیل) آلماق ایمکانی الده ائتمیشدیر. اوْرادا کئچیردیگی ایکی ایل، باخین یاشاییشیندا و موسیقی یارادیجیلیغیندا دؤنۆش نؤقطهسی روْلونو اویناییر و بستهکارا اوروپا موسیقیسی گلهنکلری (سۆنّتلری) ایله داها یاخیندان تانیش اوْلماق ایمکانی وئریر. کاپِللا کوْروندا ایفا ائتمکله یاناشی، مکتبده اوْرقدا ایفا ائدیر. بو مکتبده اوْخودوغو ایللرده، فرانسه، ایتالیا و لاتین دیللری، ائلهجه ده دین، تاریخ، جوغرافیا و فیزیکده آیرینتیلی (مۆفصّل) تحصیل آلیر. اوْ همی ده آلمانین قوزئی ایالتلریندن دیپلوْماسی، دؤولتچیلیک و حَرب ساحهلری اۆزره تحصیل آلماق اۆچۆن گلَن اشرافیلرین اؤولادلاری ایله تانیش اوْلور. لونِبورق شهرینین آدلی-سانلی اوْرق ایفاچیلاری ایله اؤزللیکله ده جوْرج بوْهم ایله ایلیشگی قورور، یوْهان آدام رینکِن و نیکوْلاو کیمی او دؤورون آدلیم موسیقیچیلری ایله تانیش اولماق اۆچۆن هامبورقا سفرلر ائدیر. بو موسیقیچیلرله اولان ایلیشگیلری اوْنون بیر بستهکار کیمی یئتیشمهسینده اؤنملی ائتگیسی (تأثیری) اوْلموشدور.
وایمار، آرناشتات و مولهاوزِن (۱۷۰۳-۱۷۰۸)[دَییشدیر]
۱۷۰۳-جۆ ایلین ژانویه آییندا تحصیلینی قورتاردیقدان آز سوْنرا، باخ تورینقنین بؤیوک شهرلریندن بیری اولان وایمار شهرینده هِرسوق یوْهان اِرنستین سارای موسیقیچیسی پوْستونا تعیین اوْلونور. اوْ وایماردا کئچیردیگی یئددی آی ایچینده باشاریلی هارپسیکوْرد ایفاچیسی کیمی تانینیر. باخ، آرناشتاتداکی قوتسال بوْنیفِس کلیساسینا گتیریلَن یئنی اوْرقا تکنیک اینجهلهمهلری کئچیرمک و اوْرقدا ایلک ماهنینی ایفا ائتمکله گؤرَولندیریلیر. «باخ عاییلهسی» توْرینقنین اَن اَسکی (قدیم) شهری اوْلان و وایمارین ۱۸۰ کیلومتر گۆنئیینده اوْرمان (مئشه) یاخینلیغیندا یئرلَشن آرناشتات شهری ایله یاخین ایلگیلری واریدی. ۱۷۰۳-جۆ ایلین آقوْست آییندا باخ قوتسال بونافِس کلیساسیندا اوْرق ایفاچیسی کیمی ایشلهمهگه راضیلاشیر. بیر مۆدّت سوْنرا باخ اوْرق پرلودلارینی بستهلهمهگه باشلاییر. باخین آرناشتاتداکی گۆجلۆ عاییله ایلگیلری و ایش صاحابینین موسیقیسئوَرلیگی، گنج باخ ایله آرناشتات شهر حاکیملرینین آراسینداکی گرگینلیگین قارشیسینی آلابیلمیر. بو گرگینلیگین یارانماسینا نَدن (عیلّت)، باخین کوْر ایفاچیلارینین پئشهکارلیق سويّهسیندن ناراضیلیغی و داها اؤنملیسی اوْنون ۱۷۰۵-۱۷۰۶-جی ایللرده آرناشتاتی اؤزباشینا ترک ائدهرک، اوستادی دیتریخ بۇکستوْهود و اونون مکتبینه باش چکمهسی اوْلموشدور. باخ آلمان اوْرق موسیقسینین آتاسی حِساب ائتدیگی بۇکستوْهودو گؤرمک اۆچۆن ۴۰۰ کیلومترلیک یوْلو آیاقدا گئدیر. باخین ایلکین اثرلرینده بۇکستوْهودون یارادیجیلیغی اساس روْل اویناییبدیر. آرناشتاتداکی یئتَرینجه یاخشی دورومونا (وضعیتینه) باخمایاراق، باخ ۱۷۰۶-جی ایلده بورادان اوزاقلاشماغا و موسیقی فعالیتینه باشقا یئرده داوام ائتمهگه قرار وئریر. اوْنا مولهاوزِنده قوتسال بلاسیوس کلیساسیندا داها گلیرلی (منفعتلی) بیر اوْرقچولوق ایشی تکلیف اوْلونور. گلَن ایل، باخ داها یۆکسک معاشلی و دیلهدیگی داها یاخشی کوْر هئیأتی ایله تجهیز اوْلونموش بو وظیفهنی قبول ائدیر. مولهاوزنه گلمهگیندن دؤرد آی سوْنرا، ماریا باربارا باخ آدلی عمیقیزیسی ایله ائولَنیر. اوْنلارین یئددی اوشاغی اولور، لاکین بونلاردان یالنیز دؤردۆ یئتکینلیک یاشینا چاتابیلیر. اوشاقلاریندان اۆچۆ (ویلهلم فریدمان باخ، یوْهان کریستیان باخ و کارل فیلیپ امانوئل باخ) باروْک دؤورونون آردینجا گلمیش روْکوْکوْ طرزینین بؤیۆک بستهکارلاری اولورلار.
گؤرونور مولهاوزن شهرینین حاکیملری و کلیسا نومایندهلری یئنی موسیقی رهبری اوْلان باخدان راضی ایدیلر، ائله کی اونلار باخین قوتسال بلاسیوس کلیساسینین اوْرقونو یئنیلهمک کیمی باها باشا گلَن فیکرینی اوْیبیرلیکله بَینمیش و باخین ۱۷۰۸-جی ایلده یئنیجه سئچیلمیش شهر شوراسینین آچیلیش تؤرَنینه (مراسیمینه) حصر اوْلونموش «Gott ist mein König» (تۆرکجه: «تانری منیم شاهیمدیر») اثرینی بؤیوک اوْنای (بَینمه حیسّی) ایله قارشیلامیشلار. بونونلا بئله ائله اوْ ایل باخا وایماردان داها گلیرلی ایش تکیلفی گلیر.
وایمار (۱۷۰۸-۱۷۱۷)[دَییشدیر]
مولهاوزنده کئچیردیگی بیر ایله یاخین مۆدتدن سوْنرا، باخ بیر واختلار نؤکر کیمی ایشلهدیگی وایمار هرسوق سارایینین اوْرق ایفاچیسی و کوْنسرت مایستری اۆچۆن سئچیلیر. اوْلدوقجا سخاوتلی مواجیب آلماغی و بۆتۆنلۆکله بؤیۆک و یۆکسک پروفسیونال موسیقیچیلر هیأتی ایله ایشلهمک ایمکانی بو کئچیدی داها دا سۆرعتلندیریر. باخ عاییلهسی ایله بیرگه هرسوق سارایینین بئش آددیملیغیندا یئرلشن بیر ائوده یاشاییردی. گلن ایلی گنج عاییلهنین ایلک اؤولادی دۆنیایا گلیر و اوْنلارا ماریا باربارانین سوبای باجیسی دا قوْشولور و اؤلۆمۆنه قدر عاییلهنین ائو ایشلرینه نیظارت ائدیر. «باخ عاییلهسی»نین داها ایکی موسیقیچیسی – ویلهلم فریدمان باخ و کارل فیلیپ امانوئل باخ – ده وایماردا آنادان اولموشدورلار. باخ وایماردا اوْلارکن، اوْرقدا ایفا ائتمک، اثرلر بستهلهمک و هرسوقون آنسامبلی ایله چئشیدلی (مۆختلیف) کوْنسرتلرده چیخیش ائتمک کیمی گئنیش ایمکانلاری اولموشدو. کوْنترپوْینت تکنیکینین اوستاسی اوْلان باخ، فۇقلارینی ایلک اوْلاراق وایماردا یازماغا باشلاییر. بۆتۆن فوقلارینین عکس اوْلوندوغو Das wohltemperierte Klavier آدلی اَن بؤیوک توْپلو بیر جۆت ماژور و نیسبی مینور اولماقلا ۴۸ پرلود و فوقدان عیبارتدیر. بو اثر کوْنترپوْینت تکنیکینین ایشلنمهسی و تدقیقینده ایلک تَمل (اساس) اثر ساییلیر. بو اثرده آچارلارین تام آدلاندیرمالاری و آچارلار آرالارینداکی کیچیک فرقلر ده گؤستریلمیشدیر. وایمارداکی ایللر هم ده باخین بؤیۆک اوْغلو ویلهلم فریدمان اۆچۆن یازدیغی «اورق حاقیندا کیچیک» کیتاب ایله ده یاددا قالیر. بو اثر باخین حیاتینین ایکی اساس آماجینی – موسیقینی تدریس ائتمهگه اوْلان سوْنسوز باغلیلیغی و کوْر موسیقیسینه اوْلان سوْنسوز محبتینی – تشکیل ائدیر.
یارادیجیلیق طرزی[دَییشدیر]
عاییلهسی[دَییشدیر]
اثرلری[دَییشدیر]
اوْرق اۆچۆن اثرلری[دَییشدیر]
فیلموْقرافی[دَییشدیر]
- پاییز سوْناتاسی (فیلم، ۱۹۷۸)
- پیانوْچو (فیلم، ۲۰۰۲)


c: text/html

text:
ان چوخ توریست آلان 4 تورک شهری
4 تورک شهری "دونیادا ان چوخ گزیلن 100 شهر" سیرالاماسیندا یئر آلدی
ایستانبول، آنتالیا، ائدیرنه و آرتوین، اولوسلارآراسی آراشدیرما شیرکتی "یورومانیتور اینترنشنال" طرفیندن حاضرلانان، "دونیادا ان چوخ گزیلن 100 شهر" سیرالاماسیندا یئر آلدی.
اینگیلترهنین باشکندی لندنده گئچیریلن دونیا توریزم سرگیسی چرچیوهسینده آچیقلانان لیسته ده، گئچن ایلکی 12 میلیون 290 مین قوناغی ایله هنگ کنگ ایلک سیرادا یئر آلدی.
تخمینا 21،2 میلیون توریست ایله تایلندین باشکندی بانکوک ایکینجی سیرایا یئرلشرکن، اوچونجو ایسه 19.2 میلیون توریست ایله اینگیلترهنین باشکندی لندن اولدو.
2016دا ائدیلن و ان آز 24 ساعاتلیق قوناقلامایی ایچرن سفرلرین اساسآلیناراق حاضیرلاندیغی لیستهده، ایستانبول دا، 9 میلیون 174 نفرله 15.جی سیرادا یئر آلدی. لیستهده 29.جو سیرایا 6،1 میلیون توریستله آنتالیا، 68.جی سیرایا 2،8 میلیون توریستله ائدیرنه، 85.جی سیرایا دا 2.4 میلیون توریستله آرتوین یئرلشدی.
بو آرادا راپورداکی تخمینلره گؤره ده 2020.جی ایلده ایستانبولو 9،5 میلیون، آنتالیا 7 میلیون، ائدیرنه 3 میلیون و آرتوین ده 2،8 میلیون توریستین سفر ائدجیی گؤزلنیلیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آلمانيا نين كؤلن شهري، 21 آذرين 69-جي ايلدؤنومو موناسيبتيله كئچيريلن سئميناردا چيخيشين متني.
حؤرمتلی قوناقلار، عزیز دوستلار!
آلمان دیلینده، آزادلیق کلمه سینین، چوخ دقیق، و گئنیش معناسی وار.
آزادلیق، بو دیلده، ایمکانات معنا وئریر! (.....) امکاناتسیزهئچ بیر شئی یارانماز، و حتا حیات و وارلیقدا، ایمکانات طریقله یارانیب. بیر انسان و یا بیر ائل، طبیعتین بیر پارچاسی اولاراق، حیاتین سورمگ ایچون، و دیلین، تاریخین، کولتورون یاشاماق ایچون، اؤز ایمکانات لارینا، صاحب اولمالیدیر.
ارسطو یونان فیلسوفو، تقریبا 2500 ایل بوندان قاباق دئییب: طبیعی شکیلده باخاراق، انسان بیر سیاسی مؤوجود دور. یعنی انسان، سیاسی دوغولور، و سیاسی یاشاییر! ارسطو سیاستین معناسیندا دئییر: سیاست، نظم ادارات دئمکدیر. (....) اما بیر قرنه یاخیندیر، کی ایران آدلانان اؤلکه ده، شاه و شیخ رئژیمینین دؤولت سیستمی، و اداره نظمینین هدفی، میللتلره خوشبختلیک یوخ، بلکه هدفی، اونلاری باسقی آلتیندا ساخلاماق، زیندانلاردا چوروتمک، آغیر شکنجه، و اعداما محکوم ائله ییب، و حیاتی خلق لره، جهنم ائتمک دیر.
بو سببدن آذربایجان مللتی ده، تقریبا یوز ایللدیر کی، بو دیکتاتورسیستم لرین قارشیسیندا، مبارزه ایچینده دیر. دئمک کی، بویولدا، شیخ محمد خیابانینین نهضتیندن( 1299)، ستارخانین مشروطه حرکتیندن، تا ( 21 آذر 1324) ده آذربایجانین ملی حکومتینین قورولوشو سیدجعفر پیشه وری نین رهبرلیگیله، کی پهلوی رژیمینین سلاحلی قوشونونون هجومو، و آغیر باسقی، و قتل عاملارلا، اوز به اوز اولوب، اؤز قانینا بویانیب دیر، بو مناسبته گؤره، بیر قصا مطلبله صحبتیمه خاتمه وئریرم.
21 آذر قهرمانلارینین خاطره سیله
ایگیرمی بیر آذر
مین اوچ یوزله، ایگیرمی دؤرد، باهار اولدو،بتون خلقه
خوش او آذر، ایگیرمی بیر،کی خاطیرده،گولوستاندیر
اسر کن جنّتین عطری، اولاردی باغ و بستان خوش
اگر جننت دئسم، او ایل، بو خلقه سانکی بستاندیر
اسه ردی شور آزادلیق، صبا عطری، صفای جان
کی سانکی، اؤلکه ده باغلار، سرای لعل مرجاندیر
هوای شور و آزادلیق، آذربایجاندا قووزاندی
خزر تک، دالغالار جوشدو، سهندین قلبی ولکاندیر
بو اؤلکه، قهرمان یوردو، دوشوب محنتلره ایللر
یوز ایللر دیر، داها خلقه، نگؤر وحشتلی زیندادیر
کمین اولدو تاسفله، کی دوشمان، گؤرنه بو خلقه
خزان اولموش، نگؤر جننت، سرای غمله احزاندیر
گینه تکرار اولوب تاریخ، وطن داردا قالیب ایللر
کی بیرلیک اؤلکیه مرهم، و همده درده درماندیر
حذر، فریاد اولار حلقوم ، کی تکلیکده، ظفر یوخدور
یاخین دور ائللره قارداش،کی یول وحشتلی توفاندیر
سالیبدیر اؤلکه یه وحشت، کی گرداب اجل ایللر
هیولا دیر بو استعمار، کی بو ظولمات، آخان قاندیر
چکیب حمله، اجل خلقه، کمین اولموش قارانلیقلار
یوز ایللر دیر، کی بو اؤلکه، یانان مظلوم، بیر جاندیر
گئجه حایل،و طنگرگین، قارانلیقلار توتوب، وحشت
هارای یوخدور،کی بیرکسدن، حیاتین دالغا طغیاندیر
فلاکت حکم اولوب خلقه، نگؤرمظلوم، دوشوب درده
کی فریاد و فغان، سسلر، داها حلقومدا عصیاندیر
اؤزوندن باشقا بیر یاردیم، سنه یوخدور، بیر کسدن
کی یالنیز، آرخا مللت دیر سنه، ایللرله نالاندیر
گوجون اولسا، بیرلیکله، ائده رسن خلقینه چاره
توانسیز حتا دؤولتده، قورولسا، بیل کی تالاندیر
قنیمه باغلایان بئل، چون آتار، اؤ خلقینی گؤزدن
ده برسه، حلقومو داردا، دیلی تک همده نیسیاندیر
باخیرسان تاریخا ایللر، اولوب اؤلکه وطن ویران
قالارسا، ظولم ائوی بر پا، گینه خلقیم پریشاندیر
اولوبدور قلعه ی زیندان، بتون دولت مدار، ایران
گئدیب انسانیت یئردن، عدالت خانه ویراندیر
ائدیب دوشمان نگؤرحمله، وطن قالمیش یئنه داردا
جنایت اللری قاندیر، رذالت له، نه شیطاندیر
یاخین دورخلقینه قارداش،زامان یوخدورحیات گرگین
بو یول، آزادلیقا دوغرو، وطن عشقی و ایماندیر
هامی گلسین،بوتون قیزلارو اوغلانلار،جاوان،یاشلی
گئنیش آزادلیق اوردوسو، کی یالنیز رزم میداندیر
بونو بیلسین خیانتکار ، دغلکار، همده ظالیملر
داها وئرمز، ائلیم فرصت، جنایتکارا اعلاندیر
وطنسیز یوخ سنه یاردیم، بونو چون گوستریر تاریخ
آزادلیق خلقیمه یالنیز، کی عصیانلا، ایمکاندیر
بو اؤلکه بیرلیگه دوغرو، ساوالاندان آخار طغیان
جوشارخلقیم،کی توفان تک، ظفرله عهد و پیماندیر
باهاری چون خزان اولدو، وطن او سئوگیسین گؤزلر
آزادلیق دردینه مرهم، کی عشقی، عشق جاناندیر
د. لطیف
13.12.2014


text:
ایشید کاتولیک دونیاسینین لیدئری پاپا فرانسیسکی میلاد و یئنی ایل عرفهسینده واتیکاندا اؤلدورجیینی آچیقلاییب.
قاینارینفو. آذ خبر وئریر کی، پاپایا قارشی تهدید مئساژی ایشید-این رسمی سایتیندا یاییملانیب.
"تلگرام" سؤزوگئدن خبری ایشید-این سایتینا ایستینادن پایلاشیب. هده له ییجی اینفورماسییانین یاییلماسینین آردیندان واتیکاندا تهلوکهسیزلیک تدبیرلرینین آرتیریلدیغی بیلدیریلیب.
پاپانین چیخیش ائتدیی گونلرده ایتالییانین خصوصی خیدمت اورگانلارینین دا مقدس پیوتر میدانیندا محافظه تدبیرلرینی گوجلندیردیی قئید ائدیلیب.


text:
یولدا اوشاقلارین بیریسی، ابینین قارداشی دالی قالمیشدی. بیردن گؤردوک قاچا-قاچا الینده بیر کؤهنه کوت بیزیم طرفه گلیر. یاخینلاشیب، نفس وورا- وورا دئدی:
- بو کوتو یول کناریندا تاپدیم.
-جانا بالاخان! بو پول ایلا سینمایه گئده بیلهریک و هر بیریمیز ده بیرکوکاکولا ایچهریک.
من بیر آز فیکیرلشدیم و دئدیم:
-آی اوشاقلار! حتمن بو کوت بیر یازیق کندلینیندیر و کنده گئدنده شاید آتینین اوستوندن دوشوب. هارادا اولسا ایندی گلهجک. گلین اونو گؤزلهیک و بونلاری اونا وئرهک.
اوشاقلارین هامیسی راضیلاشیب و داها بیر سؤز سؤیلهمهدیلر.
بیر مدّتدن سونرا گؤردوک اوزاقدان بیر کندلی، باشیندا لبه دار، باشینا دؤیه-دؤیه، یئره باخا- باخا گلیر. من اونون طرفینه گئدیب و اونا دئدیم:
- عمی جان! حتمن کوتونو ایتیریبسن. ناراحات اولما. بو سنین کوتون، یئر سندلرین و بو دا سنین پوللارین.
او اول سئویندی. اونلاری آلدی آمما سونرا دئدی:
- یوخ! منیم نئچه مین تومن پولوم دا کوتومون جیبینده وار ایدی. تئز اولون پوللاریمی منه وئرین.
من و اوشاقلار هامیمیز تعجّوبله بیربیریمیزین اوزوموزه باخدیق و ناراحات اولدوق. عجب دردسره دوشموشدوک. بو دا بیزیم یاخشیلیغیمیزدان.
دئدیم:
- عمی جان! دئییرسن بس بیز او قدهر ساده ایک کی پوللاری گؤتورهک و بورادا سنی گودک ، کی سن ده بیزیم یاخامیزدان توتاسان؟!
دئدی:
- من بونلاری بیلمهرم. اگر وئرمهسز گئدهجهییک شهربانییه.
بیز دوغروسو قورخدوق. بیر داشقاچی قوم گتیریردی. یاخینلاشدی. آتینین جیلووونو چکیب دایاندی. من موضوعنو اونا سؤیلهدیم. منه طرف اشاره ائله دی و کندلی عمییه دئدی:
- من بو اوغلانی تانیرام. آتاسی یاخشی آدامدیر. اینانماییرام یالان دانیشا.
آمما کندلی عمی بیزلری بوراخان دئییلدی و دائم آند ایچیردی.
من بیر آز فیکیرلشدیم. اوزومو توتدوم ابینین قارداشینین اوزونه و دئدیم:
- دوزونی سؤیله. پوللار هارادادیر؟
آمما او بیر سؤز سؤیلهمهدی. بیر شاپالاق. دئدی:
- منیمله گل.
گئتدیک. یول کناریندا، بیر باغین ایچینده بیر یئرده گیزلتدیگی بیر دسته پولو چیخاردیب، منه وئردی. گلدیک. پوللاری کندلی عمییه وئردیم. پول لاری سانادی و سئوینجک دئدی:
- چوخ ساغ اولون.
بیر آز دا بیزی خئییر دعا ائدیب و کنده ساری یولا دوشدی.
اوشاقلارایلا ائولریمیزه ساری گئدیردیک. یولدا دئدیم:
- آی اوشاقلار! بیلیرسینیز کی بیزلر یالنیز سینمایه گئدیب، بیر فیلم گؤروب و بیر کوکاکولا ایچهجکایدیک و ابینین قارداشی بیزلره گولهجکایدی و یازیق کندلی عمی ده بیر الی قالاجاق ایدی و بیر ده تپهسی…!
اوشاقلارین هامیسی گولوشدولر. یالنیز ابینین قارداشی بیر سؤز سؤیلهمهدن بیزدن آیریلیب و فیکیرلی- فیکیرلی ائولرینه طرف یولا دوشدی …!
داوود اهری
اهر- ۱۱/۲/۷۷


text:
- بیر سینماچی کیمی ایران سینماسینین و سینماچیلارینین حاضیرکی دورومونو نئجه قیمتلندیریرسینیز؟
- ایران سینماسی رئگیوندا و دونیادا مؤوقئ یاخشی ایدی، لاکین تأسفلر اولسون کی، سون ایکی-اوچ ایل عرضینده بو مؤوقئ ضعیفلهییب. بونا سبب اؤلکه داخیلینده صلاحیتلی شخصلرین موستقیل فیلم ایستئهسالچیلارینا دقتسیزلیگیدیر. یعنی ایندی دونیایا تقدیم اولونا بیلهجک چوخ آز فیلم تاپیلار. من موختلیف بئین الخالق فئستیواللاردا ژوری اولموشام و ایران سینماسینین مؤوجود وضعیتینین پئرسپئکتیوینی داها یاخشی گؤرورم. مثال اوچون ژوری اولدوغوم سون بیر نئچه فئستیوالدا ایراندان بیر دنه ده فیلم ایشتیراک ائتممیشدی. لاکین ایکی-اوچ ایل اؤنجه موختلیف اؤلکهلرده کئچیریلن فیلم فئستیواللاری ایران سینماسینین ایشتیراکی اوچون بیر-بیریلری ایله رقابت آپاریردیلار. بو، اونو گؤستریر کی، ایراندا یا فیلملر چکیلمیر، یا دا اونلارین اؤلکهدن کناردا نوماییش اولونماسینا ایجازه وئریلمیر. بونون زیانی تکجه یؤنتمنلره دئییل، بلکه حقیقتده ائله ایرانین اؤزونه دییر.
فیکریمجه، فیلم ساحهسینده چالیشان صلاحیتلی شخصلر بیر آز گئنیش اورکلی اولمالیدیرلار و ایجازه وئرمهلیدیرلر کی، تنقیدی فیلملر چکیلسین. سینمانین ماهیتی ائله بوندادیر. لاکین بئله گؤرونور کی، اونلار بونو ایستمیرلر و تنقیدی دوشونن هر کسه نظارت ائدیرلر. بو نظارت ایران مدنیتینین زیانینادیر.
- سایتلاردا دفعهلرله سیزین اؤزونوزو فئمینیست آدلاندیردیغینیزا دایر معلوماتلار گئدیب. حقیقتن سیز فئمینیستسینیزمی؟
- من دئممیشم کی، فئمینیستم. بو آدی منه “کئیهان” قزئتی (حکومته یاخین قزئت) وئریب. من قادینلارلا باغلی فیلملرچکیرم. اونا گؤره کی، بالانسین اولماسینین طرفدارییام. فیکریمجه، عائلهنین ساغلام و نورمال اولماسی اوچون قادین و کیشینین برابر حقوقلاری اولمالیدیر. یوخسا او عائلهده راحتلیق اولا بیلمز. منیم اوچون نه کیشینین و نه ده قادینین اوستونلوگو وار. منیم ده حیات یولداشیم، اوشاغیم وار، ائو ایشلری گؤرورم، یئمک بیشیریرم و بونلارین هئچ بیرینی ده پیس حساب ائتمیرم. حیات یولداشیم منه یاردیم ائدیر. هم ائوده، هم ده ایشده. حیات یولداشیملا بیرلیکده معمارلیق ایشلری گؤروروک. چالیشیرام فیلملریمده عائلهلرله باغلی مسئلهلره توخونماقلا بالانسین قورونماسینا کؤمک ائدیم. قادینلارین کیشیلردن اوستون اولدوقلارینی دوشونمورم و بو جور مقصدیم ده یوخدور. من اینسانلیغی دوشونورم، اونا گؤره منه فئمینیست آدینین قویولماسینی دوزگون حساب ائتمیرم. لاکین اگر منیم ایرانین اورتا طبقه قادینلاری ایله باغلی سیاسی، اجتماعی و پیسخولوژی فیلملر چکمییمین و جمعیتده بالانسین یارانماسینا چالیشماغیمین آدی فئمینیستلیکدیرسه، اوندا بلی، من فئمینیستم. چونکی فئمینیزم دیگر آدلار کیمی موختلیف معنالاردا ایشلنیلیر. کوممونیزم ده بئلهدیر. شوروی-ده اولان کومونیزم له چیندکی بیر-بیریندن فرقلیدیر. فئمینیزم ده آمئریکادا باشقا، ایراندا باشقا، سعودی عربیستاندا باشقا معنالاردا ایشلنیلیر.
- ۲۰۱۲-جی ایل سیزین اوچون نئجه کئچدی و هانسی ایشلری گؤردونوز؟ گلن ایله هانسی لاییحهلرله گئدیرسینیز؟
- تاسسوف کی، اوچ ایله یاخیندیر یئنی فیلم چکممیشم. سونونجو پرئزیدئنت سئچکیلریندن و باش وئرن حادثهلردن سونرا اینجه صنعت خادیملرینه نظارت گوجلندیریلمیشدی. لاکین آخیر واختلاردا منه یئنی بیر فیلمین چکیلمهسی ایله باغلی مجوز وئریلیب و بو، او دئمکدیر کی، یاخین گلهجکده یئنی فیلمین چکیلیشلرینه باشلایاجاغام. اؤتن ایل منیم اوچون ثمرهلی ایل ایدی. اونا گؤره کی، بیر چوخ اؤلکهلرده کئچیریلن فئستیواللارا ژوری کیمی دعوتلر آلدیم، مدنی ایشلرله مشغول اولدوم، بیر نئچه سناریو یازدیم و معمارلیق ایشلری ایله مشغول اولدوم. یئنی فیلمیم وطنپرورلیک موضوسوندادیر و بؤیوک وسایت حسابینا عرصهیه گلهجک. اومید ائدیرم گلن ایل تکجه ایرانا یوخ، هم ده دونیایا گؤزل بیر فیلم وئره بیلهجهیم. یئنی فیلمیمین آدی “سس-کویلو تنهالیقدیر” (“تنهایی پر هیاهو”). بو فیلم ده قادینلارلا باغلیدیر. فیلمده خیاط ایشلهین گنج قیزین محاربهیه (ایران-عراق محاربهسی) باخیشلارینی ائکرانلاشدیراجام.
- دیگر اؤلکهلرده فیلم چکمک بارهده دوشونورسونوزمو؟ آذربایجاندا فیلم چکمک ایستردینیزمی؟
- آذربایجاندا فیلم چکمک ایستردیم و اومید ائدیرم بو، باش توتاجاق. آذربایجان مدنیتی منیم اوچون دوغمادیر. آذربایجان موسیقیسینی دینلییرم، آزربایجانین کؤهنه فیلملرینی دفعهلرله عائلمله بیرلیکده ایزلمیشم و ایزلییرم. حقیقتن اؤزومو آذربایجاندا ائویمدکی کیمی حیسس ائدیرم، ائله بیلیرم باشقا بیر تبریزه گلمیشم. بو هیسلر منه چوخ دوغمادیر. دونیانین موختلیف یئرلریندن منه فیلم چکمک اوچون تکلیفلر ائدیلیر، او جملهدن هالیووددان تکلیفلر آلمیشام. لاکین منه تکلیف اولونانلار منیم چکمک ایستدیگیم فیلملر اولماییب. من ایستییرم فیلملریمده اؤز فیکیرلریمی گؤستریم. حاضردا تورکییهده بیر فیلمین چکیلیشی ایله باغلی دانیشیقلار آپاریریق، موثبت نتیجلنرسه، اورادا فیلم چکهجهیم.
- ایرانین ان بؤیوک سینماچیلار بیرلیگی اولان “سینئما ائوی”نین فعالیتی اؤلکهنین مدنیت ناظرلییی (وزارت فرهنگ) طرفیندن قانونسوز اعلان اولوندو و همین بیرلیگین دفتری باغلاندی. بو، ایرانلی سینماچیلارین ایشینه نئجه تأثیر گؤستردی؟
- فیکریمجه، سینماچیلار اتفاقینین باغلانماسی دؤولتین مدنیت ساحهسینده آتدیغی ان سهو آددیملاردان بیریدیر. دؤولت بو ایشی گؤرمکله حقیقتده اؤزونه دوشمن حساب ائلدیگی اؤلکهلره دستک وئردی. چونکی اونلارین سینماسی هر گون اینکیشاف ائدیر، لاکین سینماچیلار اتفاقینین باغلانماسی و حددن زیاده نظارتله ایراندا سینمانین اینکیشافینا زیان وورولور. دوزدور، یؤنتمنلر و سئناریستلر اؤز ایشلرینی گؤرورلر، لاکین آکتورلار قوجالیرلار. اوچ ایل فیلمده رول اوینامایان آکتورا چوخ زیان دییر. بیر آی، اوچ آی، آلتی آیدان سونرا، گئج-تئز سینماچیلار اتفاقی فعالیتینی برپا ائدهجک. اونا گؤره کی، اورا بیزیم ائویمیزدیر، سینماچیلارین ائویدیر، دؤولتین ائوی دئییل.
---------------
نقل از سایت آنلام
http://www.anlam.biz/blog/2013/01/12/%D8%AA%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%A6%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%85-%D9%81%D8%A6%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85/


text:
ترکی تاپماجا لار (۲)
تالالار ها تالالار تالایا یول سالالار ، نه ائرکیی نه دیشیسی بالالار : قاتیر
تاپ بو نَدی ، بیر پوتاغی ، بئش یارپاغی : تک اَل
تاپ بو ندی ، منن چیخدی ، سنه گیردی : آلقیش
تاپ بو ندی تاپیش ندی ، چاتلاغی وار یاپیش ندی ، اوستام توخور گوزَل پارچا ، گلین گورَک بو ایش ندی : یاماق
تاپ بو ندیر تانیش ندیر ، گول یارپاغا گوموشدور ، نَنه م توخویار چوخاسی توردور : هؤرومجک ، تورآتان تورو
تاپماجا ، تاپدیم باجا ، ایته وورسان ، ایتده قاچا : که سوو
تاپماجا ، تاپدیم باجا ، بیر بالا ساققالی قوجا : کئچی
تاپ تاپماجا ، آیاقلاری یاپماجا ، گؤزلری پیالاجا : دَوه
تاپ تاپماجا ، دالی قیللیجا : اَزگیل
تاپ تاپماجا ، قاب آلتداجا : کوفته ، پای
تاپ تاپماجا ، قاب آلتداجا ، یومورو بیچه ، چیت که سه : قونشو پایی
تاپ تاپماجا ، قولاخلاری یاپباجا ، گؤزلری پیالاجا ، آیاخلاری سیرفاجا : دَوه
تاپ تاپماجا ، یاپ یاپباجا ، ممه لی خوجا ، دیشلری یوخ : تویوق
تاپ تاپماجا ، یئر آلتداجا ، سامیر آلی ، ساققالی قوجا : سیچان
تاپیشیدیرم هوپوشدوروم ، چاتلاقیوا یاپیشدیریم : یاماق
تارتی دا چکیلمز ، بازاردا ساتیلماز ، بالدان شیرین دادی وار ، یئمک اولماز جانی وار : کورپه اوشاق
تارتی وار داری وار ، هر بیر بویادا بویاسی وار ، سالیب اوستونده اوتوررام ، ییغیب آغاجا ووررام : گبه
تاری دان آشاغی ، کیشیدَن اوجا : بؤرک ، پاپاق
تاری دان قوخماز ، اوچماق دان دویماز : اوشاق
تاخجادان دوشدو ، تاپ ایله دی ، گول چیچَک اونو هاپ ایله دی : سیچان ، پیشیک
تاختا دمیر ، گاه اَییلیر ، گاه دوزه لیر : بیچاق
تاخیلسا گئدیر ، آچیلسا دورور : آیاق قابی ، باشماق
تای اوستونده قاراجا قول ، الینی وورما دالیدا دور : قیفیل
تولوق ایچینده آیران : گؤز
تورپاق دئییل داش دئییل ، قورو دئییل یاش دئییل ، بوینوزو وار قوچ دئییل ، قانادی وار قوش دئییل : که پَنَک
توت آغاجی اوزو پرده ، بارماق گزَر پرده پرده ، گاه دَرینده گاه زیلینده ، آغلار آه آه دیلینده : تار
تویدا دویونده گزَر ، سَسی ائورنی بَزَر ، قابیرقاسی قات با قات ، گاه یاواش گاه بَرک گزَر : چالقی قورغوسی
تیکیشی یوخ ، قاتی یوخ : تولوق
تیققیر تیققیر اَزگیلر ، بیزه قوناق گلدیلر ، قویون کئچی یونوندن ائوه پالاز سَردیلر : کئچه
او آغاجدا یاشار ، قوزلا فیندیق داشییار ، قوی قوناق گلسین ، هر قیش اونو قوغاجییَم ، دئمه یین کی دَلیسَن : دله ، پورسوق
اوْبادا سولومان ، کندده قارامان : ایت ، خوْروز
اوجا داغدان آلچاق داما اون اَلنر : قار
اوجا دامدان آلچاق داما قار یاغار : الک
اوجاقسیز بیشَن ندیر : پنیر
اوچان بیر قوش گرکدیر ، ایشی یامان کلکدیر ، دییرمانا جان وئریر ، خرمنده گرکدیر : کولک
اوچ باجی بیر بیرینی قووار : جوراب ایینه لری
اوچ باجیییق ، آلینی دلیک : چاتما ، قوشما
اوچ باجیییق اوچوموزونده باغری قارا : اوجاق داشلاری
اوچ بولاغی ، بیری شیرین بیری آجی ، او بیری شور : آغیز ، قولاق ، گؤز
اوچو بیزه یاغیدیر ، اوچو چیچَک باغیدیر ، اوچو ییغیب گتیرَر ، اوچو وورار داغیدار : ایلین دؤنملری
اوچ قول دی بیرینی گون توتماز ، ایکی سینی توتار : یئماق اوینه لری
اودا قویاندا اَرییَر ، سویا قویاندا دونار : موم
اوددا یانماز ، سودا باتماز ، یایدا اؤلر ، قیشدا دیریلر : بوز
اودوندی بالتا گؤرمَییب ، اوندی دگیرمان گؤرمَییب ، دوندی دَرزی گؤرمَییب : اییده
اودسوز اوجاقسیز ، من اونو یئدیم ، دیلسیز دوداقسیز : یئل
اودسوز اوجاقسیز ، قازاندا بیشَن ندیر : پنیر
اودسوز یانار ، قانادسیز اوچار ، آیاقسیز قاچار : گون ، یئل ، سو
اود سیز یانار : گونش
او هانسی بویاچیدی ، فیرچاسی یوخ بویاسی یوخ ، قورخماز قاردان کولکدَن ، قیشدا وورار گوزَل سیرمالار : شاختا ، سویوق
او هانسی بیردی ایکی اولماز ، او هانسی ایکیدی اوچ اولماز : تانری ، گئجه ، گوندوز
او هانسی جاندیر ، سَسی یوخدور ، قورباغا چیخماغا گؤنلو یوخدور : بالیق
او هانسی داغدی ، قاری اَریمَز : آغری داغی
او هانسی اوچ دی دؤرد اولماز ، او هانسی دؤرتدی بئش اولماز : دؤنم لر ، آی ایلین دؤنم لری
او گؤرمور سَحر چاغی ، چوخ ایتیدیر قایناغی ، گئجه لر قیریب چاتیر ، گوندوزلر دوشوب یاتیر : بایقوش
او کیمدیر ، یییَر ایچَر ، گؤزه گؤرونمَز : آنا قارنیندا اوشاق
اوْن آیاغی وار ، اوچ باشی ، آغاجدان دایاغی : خیش ، کوتان
او نئجه ایلاندیر اود سئوَر ، کیمه وورسان دئشر گئچَر : شیش
او نه دیر ، آناسی گئدَر قاباقدا ، بالاسی گزَر دالیندا : آت بالاسی
او نه دیر ، آتامدا وار آدی یوخ : بورنون آلتی
او نه دیر ، آتارام ، تندیر آلتی قاتارام ، آغاجلاری ساتارام : ساپاند
او نه دیر ، بالدان شیرین ، آغی دان آجی : دیل
او نه دیر ، باشینی کسمَدَن یئریمَز : قارغی ، قامیش ، قلم
او نه دیر ، باشی یئردن شئه چَکر ، قول قانادی تنه کده اَسر : آغ تیرپ
اوْ نه دیر ، بیر قیچی اوسته دوْلانیر : قاپی
او نه دیر ، بیر پکینچک دیر ، ائوده گزَر : ایت
او نه دیر ، دایانیب دیر دایاقسیز ، بویانیب دیر بویاقسیز : گؤی ، یئر
او نه دیر ، دریا کیمی بولانماز ، او اولماسا بوتون ائورن دولانماز : اورَک ، سئوگی
او نه دیر ، دیزلریندَن آسیلیر : قویون
او نه دیر ، ال وورسان قانی توکولر : قیرمیزی توت
او نه دیر ، گئدَر گئدَر گؤرونمَز : اوس ، سان ، دوشونجه
او نه دیر ، ایکیدیر هر جاندا ، اوچ اولار هر قاندا ، ساوسا گئتدیم گؤرمَدیم ، دیزماردا گؤردوم دوروب اوچ دانه سی : نوقتا
او نه دیر ، ایلده دوغار آیاقسیز : ایلان
او نه دیر ، ایینه سیز ساپسیز چتیر توخویور ، چتیره دوشَن هئی اوخشایب اوخویور : تورآتان تورونا دوشَن
او نه دیر ، اَینی وار باشی یوخ : یئر قوردو
او نه دیر ، اوزاغی یاخین ائیلر : اوس ، دوش ، یوخو
او نه دیر ، اوزاندیقجا قیسسالار : یاش
او نه دیر ، اؤزو آغ ، بالاسی ساری : سود ، یاغ
او نه دیر ، اؤزو باشینا دولانار : دییرمان
او نه دیر ، اؤزونه ایشلندیکجه قیسالار : چوبوق ، توتون
او نه دیر ، اؤزو وار کولگه سی یوخ : سو
او نه دیر ، قولاغیندان کسیلیر : ایت بالاسی
او نه دیر ، سَحر دؤرد ، گونورتا ایکی ، آخشام اوچ آیاقلی اولور : هون ، کیشی یاشامی
او نه دیر ، سَنده مَنده وار ، آدادا ائوده یوخ ، سؤزده وار ، بیرده اوچدَن چوخ اولمامیش ، سودا کیمسه گؤرمَمیش : نوقتا
او نه دیر ، سوخار قاچار : آری
او نه دیر ، تولومو یوخ آتیشار ، آتیشاندا بیر بیرینه قاریشار : بولود
او نه دیر ، توخوم سوز بیتر : یئر آلماسی
او نه دیر ، واریدی یئمیشدیم ، یئمه سئدیم اولموشدوم ، ایندی اولسا یئمَرَم ، یئمه سمده اؤلمَرَم : آنا سودو
او نه دیر ، یئتمیش ایکی دیل بیلیر : قوپوز
او نه دیر ، یئمیشَم اؤلمه میشَم ، ایندیده وار یئمه رَم ، یئمه سمده اؤلمه رَم : آنا سوتو
اون اینگیم وار ، اونو تپل : دیرناق
اوووجدا دورماز ، داما گیرییر : ایشیق
اووونلاسان میریلدار ، سیغجالاسان خورولدار : پیشیک
اوراق اَیری ، قان قیرمیزی ، ایکی سئرچه نین دؤرد گؤزو ، دَوه بالاسی کوششک ، اونو تاپمییَن ائششک : آچمالار ایچینده
اوره گی قارا یاریق باشی ، گئدر گلر توکر یاشی : قامیش ، قارغی
اوره یی آسلان اوره یی ، اؤزون وورار اودلار : که پنک
اؤروشده گؤیدی ، ساتیشدا قارا ، ائوده قیرمیزی: چای
اوْرتاسی اود ، یانلاری سو : ساماوار
اوستالار ها اوستالار ، ساغالسین خسته لر ، او نئجه قوشدور ، اوزو بوغار ساغین دسته لر : جَهره
اوستو داش دیر داش دئییل ، آلتی داش دیر داش دئییل ، ایلده بیر یومورتا قویور تویوق کیمی دئییل : توسباغا
اوستو کؤوشن (تارلا ، اَکین) بیچرلر ، آلتی بولاق ایچرلر : قویون
اوستو اوْددو پاریلدار ، آلتی سودو خاریلدار : قالیان
اوستو اوتدو بیچیلیر ، آلتی چایدی ایچیلیر : قویون
اوستو پالیم پالتاریم ، آلتی سویوم بولاغیم ، ایچی یئریم یئمه ییم : قویون
اوستو پولجیق ، ایچی قیلچیق : بالیق
اوستو ساری ، ایچی شکر ، ساری التار ، اورتادان یار : اَریک
اوستو ساری چیت دیر ، ایچی شیرین شکردیر : شاماما
اوستی چیمن بیچمه لی ، آلتی بولاغ ایچمه لی : قویون
اوستی تاختا ، آلتی داش ، سککیر آیاق ، ایکی باش : وَل ، اؤکوزلر
اوشاقلیقدا آغ ساققال ، جاوانلیقدا آل ساققال ، قوجالیقدا قیر ساققال : بویورتکن
اوتایدا بورسلان نه دیر ، قویروغون قیسان ندیر ، بیر قویونو ییَنمَز ، قیرخینی قیران نه دیر : قورد ، جاناوار
اوتایدا دوروب بیر کیشی ، الینده تندیر شیشی ، سندَن بیر اَت ایسترم ، نه یایی گؤرَر ، نه قیشی : گؤبه لک
اوتایدان گئدن کیشی ، الینده دمیر شیشی ، دئییر منه بیر آت گؤندر ، نه ائرکک اولسون نه دیشی: گه می
اوْتای قایا ، بوتای قایا ، اوْرتاسیندا دادلی پایا: گؤز
اوتورموشدوم سککیده ، اوره ییم سک سکه ده ، گؤیدَن بیر آلما دوشدو ، بیر قیزیل نلبَکیده : گونش
اویانا قاچ ، بویانا قاچ ، ایچینده اودلا اوجاق : تندیر
اویان چَپَر ، بویان چپَر ، ایچینده آتلی چاپار : گؤز
اویان داش ، بویان داش ، ایچینده قیرخ اللی باش : یویونماق ائوی ، یوناق
اوْیان دووار ، بویان دووار ، اوْرتاسیندا آرا دووار : بورون
اویان کلک ، بویان کلک ، ایچینده بیر هرلنگج : دیشلر ، دیل
اویان مینجیق ، بویان مینجیق ، ایچینده بولبول اوینار : دیشلر ، دیل
اویان پَرچین ، بویان پَرچین ، ایچینده وار گؤیرچین : یومورتا
اویان قالا ، بویان قالا ، اورتاسیندا ساری مایا : یومورتا
اوْیان قالا ، بویان قالا ، یاش یاپیرام ، قورو چکیرم : تندیر ایله چؤرَک
اویان قایا ، بویان قایا ، ایچینده آغجا مایا : نئهره
اویان قایا ، بویان قایا ، ایچینده آتلی چاپار : یومورتا
اویان تاختا ، بویان تاختا ، شاققولو بیر اوتاقدا : توسباغا
اویان تاختا ، بویان تاختا ، یومورو بَی اوتاقدا : فیندیق ، قوسیق
اویانی آستی ، بویانی آستی ، دؤرد آیاغینی یئره باسدی : ساتور ، بالتا
اویانی ساری تاختا ، بویانی ساری تاختا ، اورتاسی اوزون یئملی تاختا : بادام
اویانی تاختا ، بویانی تاختا ، ایچینده آغجا مایا : نئهرده یاغ
اویدورموش ها اویدورموش ، چالاسیندا سو دورموش ، آچین سیزین قیللینی ، گلیر بیزیم قودورموش : بَربَر ، اولگوج ، توک
اویومامیش دَلمه ، دوشوب بوتون ائورنه ، اییرمی بیر گون ایچینده ، دیری دوشر ائورنه : جوجه
اوزادیم سَنه ، دادی مَنه : چوبوق چَکمک ، توتون چکمک
اوزاندیقجا قیسالار ، اؤزونه گؤره اوزوندور ، ایشلندیکجه قیسالار : چوبوق چَکمک ، توتون چکمک
اوزاقدا گؤردوم قارا قارا ، یاخیندا گؤردوم پارا پارا ، آغزیما قویدوم یامان شکر ، اَته گیمدَن توتوب چَکر : قوز ، گیرده کان
اوزاقدان باخار آغارار ، یاخین گئدَر باغیرار : دنیز ، دریا
اوزاقدان باخیرام یامان چوخ ، یاخینا گئدیرَم بیر ننک یوخ : چن ، دومان ، سیس
اوزاقدان باخیرسان قاراجادی ، یاخین گلیرسَن اؤلوجه دی ، بارماق سوخ گؤزونه دیریجه دی : قایچی ، قئیچی
اوزار اوزار یوز آغاج ، داللی بوداقلی آغاج ، بیر اوجو قاپیه باغلی : یول
اوزلویونده یونگول ، دَیَرده آغیر : اینجی ، قیزیل
اوزو آلا ، یئری تالا ، پارا پارا ، اوره یی قارا : لاله ، لالا
اوزو بیر بارماق ، ساققالی قیرخ بارماق ، اؤزو دمیردن ساققالی کندیردن : ایینه
اوزو بیر قاریش ، قویروغو اون بیر قاریش : قاشیق ، ایینه
اؤزو بیر قاریش ، ساققالی ایکی قاریش : خوروز
اؤزو بوردا ، ساققالی دامدا : توستو ، توسسی
اوزو دَریدن ، ساچی دمیردن ، بورون قولاغی شامدان : یهَر
اؤزو اَیری ، یولو دوز : کوتان ، جوت
اؤزو گئتدی ، سَسی قالدی : فیشنگ
اوزوم اوزوم ، یوللارا دوزوم : قاریشقا
اوزون آغاجی اووارلار ، باشینا پاپاق قویارلار : جیدا ، سونگو ، میزراق
اوزون باجی کوک باجی ، دومان باشینین تاجی : داغ
اوزون بویو وار ، ساری ساققالی وار : قامیش
اوزونجا قیز اوزاناز ، اؤزونه پالتار قازانار : یابا
اوزونجا قیز اوزانار ، یئددی گونده بیر بَزَنر : زیوه ، شریت
اؤزونه بیر ائو تیکر ، نه قاپی قویار نه باجا : باراما قوردو
اوزون گئدر بیر توکنمز یولو وار : چای ، آرخ ، سو
اوزون هوققال ، ساری ساققال : قارغی دالی
اوزونوم چوُخورووا : چکمه
اوزون اوخ ، کولگه سی یوخ : سَس
اوزون اوزون اوزانار ، نئچه گوندَن بیر بَزَنَر : شریت ، پالتار سَرمه ایپی
اوزون اوزون اوزانار ، اؤزونه کوینک قازانار : اوخلوو
اوزون اوزون اوزانار ، اوزونه ساققال قازانار : قامیش
اوزون اوزون اوزانمیش ، اوزانمیشا دایانمیش ، دایانمیشا بئش قَمیش ، بئش قَمیشَه قار یاغمیش ، قار یاغمیشا قان داممیش :
اوزون اوزون اوزانیر ، گلین کیمی بَزنیر : خورما آغاجی
اوزون اوزون اوزانیر ، هر ایلدن بیر بَزَنیر : ایلان
اوزون اووزن اوزانیر ، کولگه سی یوخ : آخار چای
اوزون اوزون قاییشلار ، بیر اوجو موغاندا ایشلر :یول
اوزون اوزون قمیشلر ، گئجه بیزه گلمیشلر ، دورمادان اوینامیشلار ، خورد و خمیر اولموشلار : اَریشته
اوزون اوزون سؤیودلر ، بئلی باغلی ایگیدلر : قارغی قومو
اوزون قامیش ، آغزیلا یاپیش ، اوستو دئشیک ، دالی دئشیک : توتک
اوزون قیز اوزانار ، اوزونه کوینک قازانار : قامیش
اوزون قیز اوزانار ، هر تانلار بَزَنر : سارماشق
اوزون سوغدور یومورتا ، بولدور یای آییندا : قوهون ، یئمیش
اؤزو اؤزونه گؤم قازار : دامجی
اؤزو قارا ، سؤزو آغ : یازی کرپیج اوسته
اؤزو قازانار ، ائله باغیشلار : آری
اؤزو توکلو ، اوْندان اوْلان توک سوز ، اوْندان اوْلان توکلو : توْیوق ، جوجه
اؤزو یوخدور یانیمدا ، قوتوسو وار ائویمده ، باخیرام او قوتویا ، ائشیدیب گؤرورَم لاپ اؤزونو : گؤرونگچ ، گؤرونتو باغی
اؤز قانین اؤزو اَمر : ایشیق ، چیراق
اؤزی واردی ، باشی یوخ : سورویه سوخولان قورد
اؤزی واردی ، گؤنو یوخ : کؤلگه
وارلی نین الینده ، یوخسولون دیلینده : پول
وای دَده وای ، پاپاغیم آغاجدا قالدی : آغاجدا قورویوب قالان قوز قابیغی
ووردوقجان شیشیر: پورسوق
ویزها ویزلا اوچان قوش ، چیچک اوسته اوچان قوش ، اؤزو اؤزونه قلبیر توخور ، ایچَریسینده بانیت توکور : آری
خان بالا ، ایشلتمه سَن آزالار ، ایشلتسَن چوخالار : بیلیم
خانیم اویاندی ، جاما دایاندی ، جام سیندی ، قانا بویاندی : نار
یاغا باسسان پوزولار ، داشا باسسان قیریلار : گوزگو ، آینا
یاغینی یالار آغلار ، قویروغونی بولار آغلار : چیراق ، ایشیق
یاغیش یاغاندا چیمَر یویونار ، یازدا گیینَر ، قیشدا سویونار : آغاج یاغیش یاغار یئر یاش اولار ، چاتی جیریلار گؤت باش اولار ، دَوه دوغار کوششک اولار ، اونو بیلمین ائششک اولار : اؤزو
یاغیش یاغسا سوزولر ، گون چیخاندا بوزولر ، چَکسم باغین اوزولر : چاریق
یالان ایپه ساریلماز ، آیاق توتسا یئریمَز ، مین ایل مین ایله قالسا ، یاخشی یامان چورومَز : پیس ، یاخشی یانلاری سو ، اورتاسی اوْد : کؤمور ساماوار یارالغان (یارغان) اوسته ، دؤرد توتک : اینک امجه یی
یاریم قاشیق ، دووارا یاپیشیق : قولاق
یاسسیجا یاتار ، یومورتا تؤکر : کونده سالان آرواد
یاش ووردوم ، قورو چیخارتدیم : چؤره ک
یاشیلدی اوستی ، ساریدی ایچی : بادام
یاشیلدیر قارادیر باشی ، توکولور گؤزون یاشی ، دالیندا ایکی قارداشی ، قاباغیندا آغ قاواراسی : قامیش ، بارماقلار ، کاغاز
یاشیل اکدیم آل قیرمیزی بیتدی ، ساچیم ساققالیم ایچدی : خینا ، هانا
یاشیل اوسته اوتوروب ، یاقوتا بَنزَر دؤشنیب ، باخاندا اؤزون گیزلتمیب ، الینی اوزاتسان قیلینجی باتیریب : قیزیل گول یاشیل تاغیم وار ، آل اوتاغیم ، گؤی پالتلاریمدا ، بوز قورشاغیم : قارپیز
یاشیل تاغیم وار ، آل قیرمیزی اوتاغیم ، بوز پالتاریمدا ، گؤی قورشاغیم : قارپیز
یاتاندا یومورو یاتار ، اَتین توختاقا ساتار ، کیم ایسته سه توتسون ، تیکانلاری الینه باتار : کیرپی
یاتار یاتامماز ، دورار دورامماز ، بیر قاریش گئتمَسه آتام گئدنمَز : باشماق
یاخشی گؤزل هامییا باخیر ، اوزونه باخانی یاندیریر یاخیر : گونش
یایدا آت اوینادار ، قیشدا دوشر قاپیلارا ، دیلنمَیه : قاریشقا
یایدا دونار ، قیشدا اَرییر : قورود ، قوروت
یایدا گئیینَر ، قیشدا سویونار : آغاج
یایدا گلر ، قیشدا گئدَر : بوببو
یایدا ییغار ، قیشدا یییَر : قاریشقا
یازدا ییغار یئمه یینی ، چوخ سئوَر اوز امه یینی ، یییب یاتار یازادَک ، نه دیر آدی تاپین گؤرَک : قاریشقا
یازدیقین اوخویانماز : قلم ، قمیش ، دؤیجه
یازین گئیینر ، قیشین سویونار : آغاج یئددی دَلیکلی توخماق ، بونو بیلمه ین آخماق : باش
یئددی اوکوزوم وار ، دَریلریندَن بیر جوت چاریق چیخماز : قورباغا
یئکه زاغدا اوتوز ایکی قوشونون بیر باشچی سی وار : آغیز ، دیشلر ، دیل
یئمیر ایشمیر گئجه گوندوز ایشلیر : چولا ، چاغ
یئر آلتدا چوللو قودوق : سوغان ، اؤلو
یئر آلتدا چوللو یاتار : سوغان
یئر آلتدا گوموش کمر : یئرآلتیندا آخان کهریز سویو یئر آلتدا کؤکلو دووشان : خیش یئر آلتدا قانلی کوپه : بینه ، چوغوندور یئر آلتدا ، قیزیل قامچی : ایلان یئر آلتدا یاغلی قئیش : ییلان ، ایلان
یئر آلتیندا آغلی کوت : پورسوق یئر آلتیندا آینا گئدَر : گووهان
یئر آلیندا آینا گزَر : جوت ، گووهان
یئر آلتیندا ائولری ، اَیری اَیری یوللاری ، نه اینجه دیر بئللری : قاریشقا
یئر آلتیندا گئدر ائولره : سیچان
یئر آلتیندا اوْخلوو گئدَر : ایلان
یئر آلتیندا قاز گئدر ، قاققیلدایار قاز گئدر ، کیمسه اونو تاپماسا ، یئددی ایل بوغاز گئدر : بیر تور یاشیل قوش
یئر آلتیندا ساری بیز : یئرکوکو یئر آلتیندا توکلو موْتال : سیچان
یئر آلتیندا یاغلی بویرَک : سیچان
یئر آلتیندا یان گئدر : گووهان
یئر آلتیندا یازا گئدیر : سو
یئر دَره ده دورموش ، دیش دیشه وورموش ، هامینی یئمیش ، آج گؤز اوتوموش : دییرمان
یئره ووردوم بالتانی ، آغزی گوموش قالخانی ، یئردن بیر اوغلان چیخدی ، بوتون یئر اوزونون جانی : سو ، بولاق
یئره ووردوم بالتانی ، کسدی قیزیل خالتانی ، یئردَن بیر اوغلان چیخدی ، یئرین گؤیون خانی : بوغدا
یئر اوزونون آغاجلارینین آناسی : تورپاق
یئر سولانار ، بیری ایچَر ، بیری بیچَر : اوت
یئری اویانا ، گل بویانا ، اوتوز ایکی دَنه چی ، بیر دییرمانچی : دیشلر ، دیل
یئریشی تاپپیر توپپور ، دیرناغی سککیز پارا : کوتان
یئرییَر کوپه ، یئریمَز کوپه ، مین ایل قالسا چورومَز کوپه : یاخشی آد
یئریینده تک قیچ ، دایاناندا اوچ قیچ : ال داشقاسی
یوک آلتدا ، قانلی کاسا : چوغوندور
یوک آلتدا یامان یوماق : پیشیک یوک اوسته ، پارا فتیر : آی یولا خالچا دؤشه لیدی ، بیر آنادان یوز اوغول ، هامیسی بیر پئشه لیدی : آری
یولجولار یولدا گئدر ، چالیشار گئجه گئدر ، بیر یومورتانین ایچینده ، قیرخ اَللی جوجه گئدر : نار
یولدان گلن کیمدی ، باشماغی نارینجیدی ، قولو وار یاپراقی یوخ ، بولسَن هانکی آغاجدی : مارال بوینوزو یول اوسته آسلان یاتیب ، قولاغین قیسیب یاتیب : پیشیک یول اوسته باغلی بوخجا : مال پوخو
یول اوسته بیر گلین اوتوروب ، گلن گئدَنی سوواریر : بولاق
یول اوسته چوللو قوْدوق : اؤلو
یول اوستده قارا قازان: قاریشقا یول اوستده قازان قاینار : قاریشقا یول اوسته ، یاغلی قاییش (قئییش) : ایلان
یول اوستده یوغون آرواد: تندیر
یول اوسته یوغون اوخلوو : کورامال یول اوسته یورغون قاتیر ، بیر دورماز گونده یاتیر : کؤرپو
یول ایچینده یوغون آی ، ایچینده اود یانار ، یاش وورار قورو چیخار ، اوشاقلار تاباغا ییغار : تندیر ، چؤرَک یومرودی قوز دئییل ، ساریدی سوغان دئییل ، قیلیشدی کسَن دئییل ، آسلانی وار یییَن دئییل : اون شاهی ، پول یومروغوم ییرتیغیوا : جیب
یومرو موتال ، ترسه یاتار : اؤلو
یومرو قیز ، اوبا گزَر : تارتی داشلاری یومرو تکر ، بارماغا کئچَر : اوزوک
یومرو توپوم ، سودا اوینار : گون
یومرو یئمیش ، چَرده یی ناخیش ، ایچی قیرمیزی ، ائشییی بوز : شافتالی
یومرو یومرو ساریدی ، یومرو گؤزو داریدی ، گزیر بیزیم باغچادا ، اوچ یئددیجه نین باریدی : جوجه
یومرو یومرو یوواسی ، یوز اللیدی بالاسی : نار
یومرو یومرو یوواسی ، یوز اللیدی بالاسی ، للم ائلین آشینا ، ائل توپلاشار باشینا : نار
یونجا یئییب ، دوشمنه بوی اَیمییَن لر : تربیزلیلر
یوندوقجا یونولور ، گئدیکجه اوزانیر : قویو یوْنتالدیقجا ، ایشیقلانار : قویو
یوپ یومورو فیندیقچا ، ایچی دولو آل مینجیق : نار یوخاری گئتسه ، آشاغی گلمَز : یاش
زنجیر قیرار ، چوخ پول ییغار : پهلوان ، قارامان
زنگ زنگ ایچینده ، زنگ فیرنگ ایچینده ، نه گؤیده وار نه یئرده ، دوزو فیرنگ ایچینده : چولا
زیل زیلیم ، زینجیر کیلیم ، آغیردیر سیلکلیه بیلمیرَم : گؤی ، یئل


text:
Nov 12, 2017
دوقتور سید عربی
درویش اوغلو
گوز تازا گیرمیشدی، مدرسه لر آچیلمیشدی. هاوا سرینلَمگه باشلامیشدی. بئشینجی کیلاسا گئدیردیم. طؤله دامیندا سردیگیمیز قوزلاری آخشام گون باتانا یاخین، گئجه گلن شئه ین قوزلاری تازادان ایسلاتماماسی اوچون، ییغاردیق. بیر آخشام آبا (آنامی آبا چاغیراردیق) ایله بیرلیکده طؤله دامیندا قوزلاری ییغارکن، آبا "آلله نعمتووه چوخ شوکور، بالا آلله برکت وئرسین، ماشاالله بو ایلکی قوزلار هر ایلکیندن داها ایری و ایچی دولودورلار" دئیه شوکور ائدیردی. آبانین آتاسیندان میراث قالمیش بیر زمیسی وار ایدی. آبا اؤزو زمیسینی گؤرمه میشدی. زمینین هاردا اولدوغونو، ائنینین - بویونون نئچه متیراولدوغونو بیلمزدی.زمی سئل چایینین اوبیری تاییندا، قبله داغینا یاخین بیر یئرده ایدی. سو توتمازدی، دئم زمی ایدی. قدمگاهلی شیخ یدالله زمینی یاری کارا گؤتورموشدو. دئم بوغدا، دئم آرپا، بیر پارا ایللرده زَگیرَک اکردی. اؤز انصافینا گؤره حاصیلین بیر بؤلومونو اؤزو گؤتورردی، بیر بؤلومونو ده بیزه گتیرردی. آقا (آتامی آغا چاغیراردیق) او زمی ایله هئچ ماراقلانمازدی. نئچه ایل اؤنجه شیخ یدالله یا یاری کارا وئرمیشدی. اوندان سونرا دا نه اکیلدیگینه، نه بیچیلدیگینه هئچ دیققت ائتمزدی. زمینین قیراقلاریندا بیر نئچه گیردکان آغاجی دا وار ایدی. بیر پارا ایللرده، شیخ یدالله ائششگین اوستونده بیر چوالین یارسی، یوخسا یارسیندان دا آز گیردکان گتیرردی. بیر پارا ایللرده ده "بو ایل گیردکانلاردا حاصیل اولمادی" دئیَردی. آبا نئچه ایللردن بیری او زمیدن گلن حاصیلین پولونو ییغیب ساخلارمیش. "انشا الله مکه یه گئدجگم" دئیه صاندیغیندا ییغارمیش.
او آخشام آقا گلدیگینده اؤزو ایله بیرلیکده بیر سئوینج، بیر آیدینلیق گتیردی ائوه. قاپیدان گیرن کیمی آبایا اوز توتوب، "عمی قیزی بو پولو آل قوی صاندیغیووا، اون ایکی مین تومن دیر، سیجییللوو ده گتیر، صاباح گئدیب گذرنامه آلماق اوچون آد یازدیراجاغام. بو ایلکی حج دؤنمینده انشا الله مکه گئدیریک" دئدی. آبا کیچیک بیر قیز اوشاغی کیمی بیر سوینجه توتولدو. "عمی اوغلو آلله سنه ساغلیق ایله اوزون عؤمور وئرسین، آلله چوخ شوکور" دئیه تشکور ائدرک سئوینجینی و راضیلیغینی بیلدیردی. آنجاق او آخشامدان باشلایاراق اؤز ایچینده پارچالانماغا باشلادی: "آلله منی باغیشلامایاجاق، عمی اوغلونو چوخ اینجیتمیشم."
ائرته سی گون سحر آبا هر گون اولدوغو کیمی بیزدن تئز قالخیب ساماواری یاندیریب، چایی دمله ییب، قاینالتی سفره سینی حاضیرلامیشدی. آنجاق گئجه یوخولامامیش کیمی بیر حالی وار ایدی. آلتی شیشمیش گؤزلری درینه دوشموش و یورغون گؤرونوردو. اوزونون دریسی اؤلو دریسی کیمی روحسوز و جانسیز ایدی. دانیشماق ایسته میردی، ایستکسیزجه دیله گتیردیگی بیر - ایکی کلمه ده ایسه سس تونوندا قورخو ایله پئشمانلیق دویغوسو آچیقجا حس ائدیلیردی. سانکی، "عمی اوغلو، مکه یه گئتمه گی بیراخ، سن منی باغیشلاسان، یئتر." دئمک ایسته ییردی. آقادا دا بونا بنزر بیر حال وار ایدی. صبح نامازینی قیلدیغیندا سس تونو هرگونکو کیمی قولاغا گلمیردی. سسینده بیر شکایت، بیر اینجیکلیک حس ائدیلیردی. آقا نامازینی قورتاردیقدان سونرا سفره باشیندا دری دؤشگینین اوستونه اوتوروب هئچ بیر شئی دئمَدن باشینی آشاغی سالیب، ایستکسیزجه شیرین چایینی قاریشدیردی. اشتاهسیزجا بیر تیکه پنیر چؤرک آغیرینا قویوب، شیرین چاییندان بیر قورتوم ایچرکن، قاچاق بیر باخیش ایله آبانین اوزونه باخدی. سانکی، "گؤتور، او دا سنین مکه پولون، دؤرد ایل عؤمروموزو چوروتدون، گونوموزو قارا ائله ییب، چؤرگیمییزی نار قابیغی ائتدین." دئمک ایسته ییردی. او گونه قدر حس ائتمدیگیم درین بیر یالنیزلیق دویغوسو اورگیمی دولدورموشدو. اونسوز دا یالنیزلیغیم آبا ایله آقانین دؤرد ایل اؤنجه مکه پولو اوستونده داعواسی نین باشلانماسی ایله بیرلیکده، ایکی بؤیوک قارداشیم ایوب ایله داوودون تبریز اونیورسیته سینده درس اوخوماق اوچون ائودن آیریلیب تبریزه گئتمه سینین بیر آرایا گلمه سی ایله باشلامیشدی. آنجاق اوگون سحر قاینالتی سفره سینین باشیندا حس ائتدیگیم کیمی درین و آغیر یالنیزلیق و بیراخیلمیشلیق دویغوسونو او گونه قدر حس ائتمه میشدیم.
اوندان دؤرد ایل اؤنجه آقا ایکی قارداشی ایله بیرلیکده توفارقاندان تبریزه، تبریزدن توفارقانا مسافر چکمک ایشینده رقیبلری قووالاییب، بوایشی تک باشینا اله کئچیرتمک ایسته ییردی. بؤیوک بنز اتوبوسو ایله بؤیوک جمس اوتوبوسو ساتیب، اونون یئرینه سکگیز - دوققوز کیچیک مینی بوس ایله ایشلمک یولو ایله، رقیبلره امکان وئرمدن، هر ساعات باشی بیر مینی بوسون توفارقاندان تبریزه ساری، بیر مینی بوسون تبریزدن توفارقانا ساری یولا چیخماسینی، و بئله جه رقیبلره امکان وئرمه مگی فیکیرلشیردی. بو آرادا پولو اسگیک گلدیگیندن آبایا دیل آچمیشدی، "عمی قیزی، او مکه یه گئتمک اوچون ییغدیغین پولو وئر، ماشینلاردا سنی ده اورتاق ائله یک، پولون پول قازانسین، بیر - ایکی ایل سونرا همی سرمایه وی، همی ده بو آرادا پولوون قازاندیغی پولو گئری وئررم". آبانین ایسه ماشیندان، پولون پول قازانماسیندان هئچ بیر تصورو یوخ ایدی. "عمی اوغلو، من بو قدرینه راضی یام. آلله سندن راضی اولسون، آلله سنه عؤمور وئرسن، قوی او پول ائله صاندیقدا قالسین، نه زامان مکه یه گئتمک اوچون یئترسه، منی مکه یه آپار" دئمیشدی. آبانین ماشیندان پولدان بیر تصورو اولمادیغی کیمی، مکه یه گئتمگین نه اولدوغوندان دا بیر تصورو یوخ ایدی. بئش یاشیندا ایکن آناسی اؤلموشدو. اوندان سونرا دا آجی دیللی بیر اؤگئی نه نه نین الی آلتیندا قالمیشدی. دوققوز یاشیندا ایکن ده عمی سی حسینقولو آتاسینی باتمان داشی ایله باشیندان وورموشدو. بیر نئچه آی سونراسی آتاسی دا اؤلموشدو. آتاسی اؤلدوکدن سونرا، دوققوز یاشیندا بیر قیز اوشاغی اولاراق آنجاق آتاسینی باتمان داشی ایله ووران عمیسینین حمایتی آلتیندا قالمیشدی. دوققوز یاشیندان سونرا، عینی ائوده، عمی سی حسینقولونون تربیتی آلتیندا بؤیوموشدو. اون یئددی یشایندا دا عینی ائوده یاشایان حسینقولو عمیسینین اوغلو رحمانین آروادی اولموشدو. قیسساجاسی قیرخ بئش ایللیک عؤمرونده دونیادان تک بیر حیطین دؤرد دواریندان باشقا بیر شئی گؤرمه میشدی. حس ائده بیلدیگی ایکی گوجلو دویغوسو وار ایدی، بو ایکی دویغودان بیرینجیسی قورخو، ایکینجیسی ایسه گوناه ایدی. هرکسه قارشی دا، کیم اولورسا اولسون، بیر تک توتومو وار ایدی. بو دا، "بله، باش اوسته" ایدی. نئچه میلیارد انسانین یاشادیغی دونیادان تانیدیغی و "محرم" ساییب اوزونه باخابیلدیگی، چکینمدن، قورخمادان دانیشابیلدیگی بئش کیشی وار ایدی. ایکی عمیسی، بیر قارداشی، اری اولدوغو عمی اوغلوسو، و بیرده کورکنی.
آقا آبانی راضیلاشدیرابیلمه یینجه، آتاسی حاجی حسینقولونو آبانین اوستونه گؤندردی. آبا حاجی حسینقولو بابانی گؤرونجه قورخودان آز داها شالوارینی باتیراردی. حاجی حسینقولو بابا آبانین آتاسی اولان جعفرقولو بابانی باتمان داشی ایله ووران آدام ایدی.
حاجی حسینقولو بابانین ائوه گلدیگی گونو یاخچی خاطیرلاییرام. یئنه بیر پاییز گونو ایدی. حاجی حسینقولو بابا دیزینه یاخین اوزون، سورمه رنگلی کوتو، باشیندا لبه دار بؤرکو و الینده عصاسی ایله ایچری گیردی. آبانین سلامینا دیل دوداغی آراسیندا قیسسا بیر جواب وئردیکدن سونرا اؤزونه مخصوص دیکتاتورجا لحنی ایله، "مشهدی فیضه، چارشابوو اؤرت باشووا گل گئدک" دئیه امیر وئردی. آبا، "عمی هارا گئدیریک؟ نیئه گدیریک؟" دئیه بیر شئ سوروشماغا جسارت ائتمه دی. قورخودان الی آیاغی اسه - اسه چارشابینی باشینا سالیب، حاجی حسینقولو بابانین دالیسیجا قاپیدان چیخدی. یاریم ساعات سونرا تکرار بیرلیکده ائوه قاییتدیقلاریندا، حاجی حسینقولو بابا بیر آز گولومسه یرک، "یاخچی، ایندی گئت او صاندیقداکی پولو گتیر، بیرده آتا - بابالی بیر چای دمله اوتوراق تازا حیطوون شیرنیسینه ایچک، آل بو دا حیطوون قباله سی. آپار قوی صاندیغا." دئیه الینده گتیردیگی عم جزوه بنزر بیر دفتری آبایا وئریب، حیطده سریلمیش کیلیمین اوستونده اوتوردو. آبا قورخودان تیتره یه تیتره یه ساماوارا اوت سالیب، بیر چای دمله دی. آغلادیغینین حیققیلتیسی ائشیدیلمه سین دئیه چارشابینین اوجونو ییغیب آغزینا تپدیگینین یانیندا، الی ایله ده آغزینی سیخی توتموشدو. قورخودان الی - آیاغی اسدیگی اوچون چای استکانی ایله قنددانی میس مِژمه یی یه قویوب، آغلاییشینین حیققیلتیلاری آراسیندان منه سسلندی، "بالا بو چایی قوی آقاباباوون قاباغینا." یئنه هئچ بیر شئی دئمدن، "عمی نه حیطی؟ نه قباله سی؟" کیمی بیر سؤز سوروشمادان گئدیب صاندیقداکی پولو بوکولدوگو دستمال ایله بیرلیکده گتیریب، آقابایا وئردی. دئملی ثبت احوال اداره سینده آقابانین دستورونا گؤره بارماغینی باسدیغی کاغاذ حیطیمیز ایله دووار بیر اولان حیطین قباله سی ایمیش. آقا بابا سوسغونلوق ایچینده چایینی ایچیب، قالخیب عصاسینی گؤتوروب، گئتدی.
او گوندن سونرا دؤرد ایل بؤیونجا ائوده یئدیگیمیز زهرمار چؤرک ایدی. سحر قاینالتینی آغیر سوسغونلوق ایچینده یئیردیک. گون اورتا چاغی مدرسه دن گلدیگیمده، آبانی یا دیزینی قوجاقلامیش بیر کونجده اوتورارکن گؤرردیم، یا دا آغلایا - آغلایا یورغونلوقدان یوخولامیشدی. بیر اؤنجه کی گئجه دن قالمیش ات پایینی سویوق سویوق بیر تیکه چؤرک ایله یئیردیم، یوخسا پنیردن - یوغورتدان - دوشابدان بیر شئیلر تاپیب یئدیکدن سونرا، ائوین داریخدیریجی هاواسیندان یئنه مدرسه یه گئدردیم. آخشام شامی دا یئنه عینی آغیر سوسغونلوق ایچینده یئدیکدن سونرا، آقا "مکتب اسلام" مجله سی نین مطالعه سی ایله مشغول اولاردی، یاخود "مفاتح الجنان" یوخسا، "نهج البلاغه" ده ایتیب گئدردی. آقا چوخ سایغیلی وادبلی بیر انسان ایدی. عؤمرومده بیر یول اولسون آبایا، یوخسا اوشاقلارینین هانسی نا اولسون، چیرکین بیر سؤز دئدیگینی خاطیرلامیرام. بوتون عصبانیلیگینی و غضبینی سوسغونلوغوندا گؤسترردی. سوسغونلوغوندا انسانین دریسینی سؤکوب، اتینی کئچیب، سوموگونه ایشله یَن بیر آجی و قَهَر وار ایدی. اورگیمده ائله بیر یالنیزلیق دویغوسو یاراداردی کی، سانکی برهوت چؤلونده، انسان آیاغی چاتمامیش، داغسیز، دره سیز، آغاچسیز بیر دوزنگاهدا، عؤمرومون سونونا دک بیر انسانلا قارشیلاشما اومیدینی ایتیرمیش کیمی یالنیز قالمیش ایدیم. آقانین بئله سوسغون گونلرینده سوموکلریمین دگیرمان داشی آلتیندا اوغولدوغونو حس ائدردیم.
گون اورتادان سونرا داوود گلدی. آبایا "قالخ گئدک عکسوو سالدیراق." دئدی. آبا ایسه، "یوخ بالا من گئده بیلمرم. من نه تهر قالخیب نامحرملرین ایچینده عکاس خانایا گئدیب نامحرم کیشی قاباغیندا اوزومو آچیم" دئیه عکاسخانایا گئتمکدن امتناع ائتدی. داوود "آی نه نه، آخی عکیس سالدیرمادان، گذرنامه آلمادان مکه یه گئده بیلمزسن کی" دئیه یالواردی. آنجاق آبا عکاسخانایا گئتمگه راضیلاشمادی. داوود سونوندا گئدیب عکاسی ائوه گتیرمک فیکرینه چاتدی و آبانی چتینلیک ایله بونا راضیلاشدیردی. آخشاما یاخین داوود ایله عکاس ائوه گلدیلر. ایندی ایسه آبانین چتینلیک چکدیگی عکاسین قاباغیندا اوزونو آچماسی ایدی. داوود ایله عکاس ائوده دوز بیر دووار تاپیب، عکاسین گتیردیگی آغ پرده نی میخلاماق اوچون مشغول ایکن، آبا زیرزمی ده قورخا قورخا چارشابینی باشینا اؤرتوب، اوز - گؤزونو چارشابا بورویوب حیطه چیخدی. ائوده عکاسین گتیردیگی آغ پرده نی میخلاماق اوچون اویغون اولان تک دووار طؤله دامیندا کوچه یه ساری اولان دووار ایدی. عکاس پرده سینی دووارا میخلادی. داوود گئدیب، ائوده وار اولان بیر تک قارا صندلی نامازخانا دئدیگیمیز دیب اوتاقدان گتیریب پرده آسیلان دووارین یانینا قویدوقدان سونرا آبایا، "آبا گل اوتور بو صندلین اوستونده" دئیه سسلندی. آبا، اوزو چارشابا اؤرتولو، طوله دامینا چیخان پیلله لردن چیخیب، باشینی آشاغی سالیب، عکاسا طرف باخمادان، کئچیب اوزو اؤرتولو شکیلده صندلین اوستونده اوتوردو. عکاس حیرص ایله داوودون اوزونه باخاراق غضبلی بیر سس تونوندا، "بوجور سالیم؟" دئیه سوروشدو. داوود ایسه عینی غضبلی سس تونوندا آبایا ساری "آبا مکه یه گئتمک ایسته میرسن سه قالخ گئت، عکس سالماغا دا گرک یوخدور" دئیه چیغیردی. آبا قورخا قورخا ساغ الی ایله اوزونده سیخی توتدوغو چارشابینی بیر آز آرالادی. سول گؤزو ایله بورنونون سول طرفیندن بیرآزی، بیرده سول یاناغیندان کیچیک بیر بؤلومو گؤرونمه یه باشلادی. آنجاق قورخودان الی تیتره ییردی. عکاس عصبانی بیر شکیلده اؤنمسیزجه بیر دانا عکس سالدی. دوربینینین آیایقلارینی ییغماغا باشلادی. داوود "آقای منصوری، بیر لحظه صبر ائدین، او عکسی پاسپورت اوچون قبول ائله میزلر" دئیه یالواردی. عکاس عصبانی بیر شکیلده دووارا میخلادیغی آغ پرده یه ووردوغو سانجاقلاری چیخاردارکن، "حاجی خانیم پاسپورتا وورولماغا اویغون عکس ایسته ییرسه تشریف گتیرسین عکاسخانایا، اوزونو آچسین، من ده عکس سالیم. ساباح بویورون عکاسخانایا اوچ تومن ایکی قیران دا گتیرین عکسینیزی آلین." دئیه جواب ویریب پرده نی قاتلاییب، چانتاسینا قویوب، دوربینینی گؤتوروب تر تلسیک طؤله دامینین پیلله لرینین ایکسینی بیر ائدرک ائودن چیخدی. آبا هله ده قورخودان تیتریه تیتریه صندلین اوستونده اوتورموشدو. یئریندن قالخماغا جسارت ائتمیردی. داوود "آقای منصوری! آقای منصوری!" دئیه چاغیرا چاغیرا عکاسین دالیسیجا کوچه یه قاچدی. بیر نئچه دقیقه سونرا نفسی دؤگونه دؤگونه قاییدیب، هله ده اوتوردوغو صندلین اوستونده تر ایچینده قالمیش آبایا، "بویور جاجی خانیم، او دا سنین مکه ن، آلله قبول ائله سین" دئه چیغیردی. آبا چارشابینین قیراغی ایله آلنیندا دامجی - دامجی دوران تری سیلرکن، یالواریرجاسینا، "بالا حاجی خانیم دئمه گوناه اولار" دئدی.
او آخشام آقا، بیر اؤنجه کی آخشامین تام ترسه سینه، قاش - قاباغی یئری سوپوره سوپوره ائوه گیردی. هر آخشامکی کیمی حیطده حووضون باشیندا صبیرلی - حؤصله لی، دیل دوداغی آراسیندا، "بسم الله الرحمن الرحیم. انا انزناه فی لیله القدر. و ما ادراک..." اوخویا اوخویا دستامازینی آلیب، گلیب، کیلیمین اوستونده نامازینی قیلدیقدان سونرا دری دؤشکجه سینین اوستونده اوتوردو. آبا ایسه باشی آشاغی، درین بیر سوسغونلوق ایچینده شام سفره سینی حاضیراماقدا ایدی. یئنه اوستومه دایانیلماز بیر آغیرلیق اوتوردو. گؤزومون قابغینا سانکی تار بیر پرده چکیلدی، رنگلر یئنه پوزولدو، سسلری آیدینجا ائشیده بیلمیردیم. دریمی، بدنیمی چولقالایان آغیر بیر چوال کیمی حس ائدیردیم "وای ده ده، یئنه آقانین سوسغونلوغو توتدو، هفته لرجه، آیلارجا بو شکنجه سوروب گئدجگ." دئیه قورخوردوم. شامی ییئیب سفره نی ییغدیقدان سونرا، آقا یاسدیغینا یاسلانیب، بارماقلارینی بیری بیرینه کئچیردیب، باشینی قاوزاییب آبانین اوزونه باخمادان، "عمی قیزی، داوود چوخ عصبانی ایدی. "من ایکی درس ساعاتیمی یئره وورب، قالخیب تبریزدن بورایا گلمیشم، حاجی خانیم دا عکاسا آنجاق بیر گؤزونون گوشه سینی گؤرسدیر. بیرده منه بئله بیر ایش حواله ائله مه" دئیردی." دئدی. آبا دیل دوداغی آراسیندا ایکی یول "استغفرالله، استغفرالله" دئیه پیچیلدادیقدان سونرا، یئنه قورخو دولو سسی ایله، "عمی اوغلو آلله سنه عؤمور وئرسین، "حاجی خانیم" دئمه گوناه اولار." دئدی. آقا جددیلیگینی پؤزماماق اوچون گولمه گینی ایچینده بوغدو، ساغ الی ایله باشینین هر یانینی دورمادان قاشیماغا باشلادی. سانکی ایچینده، "دور ایندی سنه گؤستررم مکه یه گئتمک نئجه اولار، آرواد نامحرم قورخوسوندان یوز آددیملیق محله میدانینداکی باققلادان بیر کیلو یئرآلما آلیب گتیره بیلمزسن، مکه - مکه دئیه دؤرد ایل بیزیم چؤرگیمیزی نارقابیغی ائدیرسن؟" دئیه انتقام آلیردی. گولمگینین قاباغینی زور ایله آلاراق قالخیب مستراحا گئتمک بهانه سی ایله حیطین اوبیری گوشه سینه ساری یولا دوشدو. حووضون باشیندا آفتافانی گؤتوروب حووضودان دولدورارکن اؤز ایچینده گیزلینجه گولدوگونون قیقیلتیسی ائشیدیلیردی. آقا مستراحدان قاییتدیقدان سونرا، آبا بیر استکان چای دولدوروب اونون اؤنونه قویارکن، "عمی اوغلو، او گوزرمانه دیر، نه دیر، دئییرسوز، اونسوز مکه یه گئتمک اولماز؟" دئیه سوروشدو. آقا گولمگینین قاباغینی آلاجاق قدر اؤزونه حاکیم اولدوقدان سونرا، "عمی قیزی، آلله سنین آتاوا رحمت ائله سین، یالنیز عکیس سالدیرماق دگیل، گذرنامه اداره سینده، گذرنامه مأمورو گرک سنین اوزوو گؤرسون، بیلسین کی بو گذرنامه نین صاحیبی دوغرودان عکیسده اولان آدامدیر، یوخسا آیری آدام. گذرنامه نین آلتینا بارماغوو باساجاقسان. گؤمروک دن کئچنده گرک اوزوو آچاسان باخسینلار گؤرسونلر بو کئچن او گذرنامه نین صاحیبی دیر، یوخسا آیری بیر آدامدیر، اوچاغا میننده گرک اوزو آچاسان، عربستان سعودی نین گؤمروکونه گیرنده گرک اوزوو آچاسان... هله... چوخ یئرده گرک اوزوو آچاسان" دئدی. آبا باشینی آشاغی سالیب، ساغ الی ایله آغزینی توتدو. سانکی بیر اوشاغا، "سوس، دانیشما" دئییرمیش کیمی، دیل دوداغی آراسیندا "الله اؤزون کؤمک اول!" دئیه پیچیلدادی. آقا ائتکملی بیر سس تونوندا، "ساباح ایوبا سفارش ائدجگم عکاسدان عکیس ماشینی کرایه ائله سین، گتیرسین اؤزو عکسوو سالسین" دئدی. آبا پئشمانلیق دولوسو سس تونوندا، "عمی اوغلو، او عکیسی یئنه نامحرملر گؤجک دا" دئدی. آقا، دؤرد ایللیک گؤزیاشی چؤرگین انتقامینی آلیب بیر راحاتلیغا قاووشموش کیمی، تیز باخیشینی آبانین گؤزونون ایچینه تیکرک، "بلی، مکه یه گئتمگین بو ایشلری ده وار" دئدی. آبا درین بیر آه چکیب، ایستکسزجه، "عمی اوغلو، انشا الله، آلله گوناهیما یازماز، دئیرم گل بو مکه یه گئتمگین یئرینه، ائله بیر یول مکه نییتینه منی آپار خوراسانا، انشاالله آلله قبول ائدر." دئدی. آقا ایکی الینی یانلارا آچاراق، جیددی بیر سس تونوندا، "عمی قیزی او نه سؤزدور؟ آلله آتاوا رحمت ائله سین، گذرنامه اوچون آد یازدیرمیشام، حمله دارا بیانه وئرمیشم. بو ایشین خرجینین یاریسی بوینوموزا دوشوب - کئچیب." دئدی.
ائرته سی گوندن آبانین دونیاسی آلت اوست اولدو. بیر یاندان نامحرملر ایچینده اوزونو آچماق قورخوسو، بیر یاندان دا مکه یه گئتمک اوچون دؤرد ایل یالوار یاخار ایله، گؤز یاشی ایله ائوین نئشه سینی پوزدوغوندان پئشمانلیق دویغوسو، بیر یاندان دا "عمی اوغلونون" دئدیگینه قارشی گله بیلمه مه سی آراسیندا پارچالانماغا باشلادی. نامحرملر ایچینده اوزونو آچاماق گوناه ایدی، "عمی اوغلونون" احوالاتینی پوزموش اولماق اوندان دا داها بؤیوک گوناه ایدی، ایندی "عمی اوغلونون" مکه یه آپارماسینا قارشی چیخماق دا گوناه ایدی. بو یول دا سحردن آخشاما، "آلله منی باغیشلا، آلله منیم گوناهیمدان کئچ، آلله منی شیطاندان اوزاق ائله" دئیه آغلاییب، گونده اوتوز - قیرخ رکت ناماز قیلماق و بونلا بیرلیکده اؤزونو هئچ بیر زامان "باغیشلانمیش" حس ائده بیلمه مگه باشلادی. گوناهکارلیق و پئشمانلیق دویغوسو انسانی ایچیندن چورودن ان آغیر دویغولاردیرلار. آبا، مکه یه گئدیب گلدیکدن سونرا بئله، عؤمرونون سونونا دک بو ایکی دویغودان یاخاسینی قورتارابیلمه دی. هئچ بیر زامان اؤزونو "باغیشلانمیش" حس ائده بیلمدی.
بوتون قیش بؤیو آقا ایله آبانین مکه یه گئتمک اوچون حاضیرلیقلاری سوروب گئتمکده ایدی. آبا نئچه یول اداری ایشلر اوچون تبریزه گئتمه لی اولدو و هر سفرینده ده قاییتدیقدان سونرا اوچ گون خسته یاتدی. نامحرم کیشیلر اوزونو گؤرموشدو، ماشین توتموشدو، باشی گیجلیردی، اورگی بولانیردی، یورغونلوق حس ائدیردی و یاشاماق اوچون هئچ هوسی قالمامامیشدی. او ایل قیش چوخ سویوق کئچدی چوخ دا قار یاغیردی. هر یئر قار بوز ایدی. نه یاخچی کی کوچه ده بوز اوستونده زوومک گون اورتا تعطیلینده ائوده اوتوروب آبانین آه و ناله سینی ائشیتمکدن نجات وئریردی منی. آخشام ساعات دؤردده مدرسه دن قاییتدیقدان سونرا ایسه آبا، "بالا گل کورسوموزون مانقالینی قویوم حیطده سن اودوموزو یاندیر. من ده شامیمیزی پیشیریم دئییردی. آخشام گون باتانا ساری اود یاندیرماغین چوخ کئفی وار ایدی. حؤصله ایله مانقالین کولونو کفگیر ایله مانقالین اطرافیندا دووار کیمی قالاردیم. اورتاسینا اؤنجه بیر خاکآنداز خاکا تؤکردیم، سونرا ایسه خاکانین اوستونده مؤوره، یاخود چیرپی ایله اود یاندیراردیم. . اود یانیب قورتولانا قدر آلتینداکی خاکا قیزاراردی. اوندان سونرا مانقالین قیرقلارینین کولونو یاواشجا اودون اوستونه چکردیم.
تازا قیزمیش کورسوده یورغا نین آلتینا گیریب، خیاللاریما دالماغین دا آیری بیر دادی وار ایدی. خیاللاریمدا قاناد آچار اوچاردیم. شکیللرده گؤردوگوم قانادلی ملائکه لر کیمی اوچوب گؤیون ماویلیگینده توفارقانا یوخاریدان باخاردیم. گؤی اوزونده اؤزومه تای قانادلی، باشیندا بنؤشه گوللریندن هؤرولموش تاجی اولان بیر قیز ملائکه تاپاردیم. قیز ملائکه یولداشیم ایله بیرلیکده گؤی اوزونون ماویلیگینده اوچوب گؤزدن ایتردیک. آغ بولوتلارین بوروقلااریندا، آلچاق اوجاسیندا گیزلنپاچ اویناردیق. گونون سون ایشغی قبله داغینین زیروه سیندکی قاری قیزیل رنگینه چئویردیگینده، قیز ملائکه یولداشیم ایله بیرلیکده ایکی گؤگرچین کیمی قبله داغینین زیروه سینه قونوب، اود یاندیریب، دوروب اودون حرارتینین لذتی ایله بیرلیکده گونشین سون ایشیغینی امَردیک.
آقا ائوه گیردیگینده ائوده کی آغیر سوسغونلوغون باشملاماسی ایله بیرلیکده خیاللاریمدان آییرلاریدیم. ائوین آغیر هاواسی آلتیندا، دریمین یئنه اوستومده گوبوت و آغیر بیر چوال کیمی بدنیمی سسیخدیغینی حس ائتمه یه باشلاردیم. سوسغونلوق ایچینده شامیمیزی یئدیکدن سونرا آقا اوزونو منه توتوب، "اوغول او عم جزوو گتیر گؤروم دونن اؤیگرتدیگیم سوره نی اؤیگرنیبسن؟" دئیه اوتوردوغو مسیبده دالسینداکی تاقچادان قرانینی ائندیریب قاباغینا آچاردی.
تلفضونو و آنلامینی بیلمه دیگیم سؤزلری اوخوماغا چالیشدیغیمدا، هر کلمه سینده اوچ دؤرد یول آقا عصبانی بیر لحن ایله، "اوغول دوز اوخو، گؤرمورسن مگر عینین اوستونده فقحه وار. اوغول دیققت ایله باخ، ب نین اوستونده ضمه وار. اوغول بارماغیوی سورتمه قرانین یازیسینا، خلفه چین ایله گؤستر. اوغول، سینین اوستونده کی او تشدیدی گؤرمورسن؟" دئیه غضبلنردی. اوچونجو دؤردونجو سؤزه یئتیشینجه بوغازیم بیچیلمه گه باشلاردی. "ایسته میرم، اوخومورام آرتیق" دئیه عم جزوو الیمده آچیق شکلینده قارشیمداکی دووارا چیرپماق ایستردیم. عم جوزون دووارا دَیگدگینده کلمه لرین کاغاذدان آییریلیب، دووارین اوستونه چیرپیلمیش جوهر کیمی پارچالانیب، یاییلاجاغینی تجسم ائدردیم. دوواردا پارچالانیب یاییلان جوهره اشاره ائدرک، "هانی فتحه؟ هانسی تشدید؟ او ضممه نی گؤستر گؤروم!" دئیه وار گوجوم ایله آقانین باشینا چیغیرماق ایستردیم. آنجاق آقا منیم ایچیمده کئچنی حس ائتمدیگی کیمی هر سؤزو زیر- زبر، فتحه - ضممه سی ایله، حمزه سی ایله بیرلیکده دوغرو اوخوماغیم گرکدیگینده اصرار ائدردی. آلتینجی یئددینجی کلمه یه یئتیشینجه گؤزوم یاشاراردی، بوغازیم قیفیللاناردی. بوغازیمدان سس چیخمازدی. آنجاق آقا بو یول دا بیر سونراکی کلمه نی اوخوماغیمی گؤزلردی. آرادا بیر "اوغول اوخو آخی" دئیَردی. گؤز یاشیم داملاییب عم جزوون صفحه سینی ایسلاتدیغیندا ایسه آقا، "آهان باخ، جهمین قورخوسوندان آغلاییرسان، اوخو، اوخو، آلله جهمین عذابیندان حفظ ائله سین." دئییردی. آبادان آلدیغی انتقامدان دویمامیش کیمی بو یول دا، بو شکیلده منی شکنجه ائتمگه اوز توتموشدو. بو شکنجه سونراکی ایللرده عَمّ یَتَسَاءَلُونَ دان کئچیب، یُسَبّحُ لله مَا فِی السَّمَاوَات، و إِذَا وَقَعَتِ الوَاقِعَةُ ، و قرانین سونونا قدر اوزاناجاق ایدی.
قیشین سونلارینا یاخین آقا ایله آبا مکه یه گئتدیلر. بو اوچ هفته نی من داییم گیلده قالدیم. دایی گیلده ائوین هاواسی بیر آیری جور ایدی. هاوا داها راحاتجا آخیردی بورنومدان جیگرلریمه، باش آغریلاریم آزالمیشدی، رنگلر داها پارلاق و جانلی ایدی. یئمکلرین لذتی دویولماز ایدی. سو ایچمک بئله لذتلی ایدی. دریم یاغلی و یوموشاق بیر اؤرتو کیمی منی قوجاقلاییردی. اؤنجه کیلر کیمی کیچیک - کیچیک قابارلار ووروب قاشینمیردی. رادیو هر زامان آچیق ایدی. موسیقی دینلمک اوچون گیزلینجه رادیونون سسینی قیسیب، قولاغیمی رادیو یا دایاماغا گرک یوخ ایدی. رادیو تاقجادا اوجا سس ایله دانیشیر و یا ترانه پخش ائیدردی. موسیقی سسی ائوین هر یئریندن قولاغا گلدیگی ائوچون آیری بیر لذت وئریردی. مدرسه ده اوشاقلارین سس کوو میخ کیمی بئینیمه باتمیردی آرتیق. معلمدن اؤنجه کیلر کیمی قورخموردوم. معلم بیر شئی سوروشاندا بیلدیکلریمین هامیسی یادیمدان چیخمیردی. گون اورتاچاغی مدرسه دن گلدیگیمده ائوده یئمک پیشیریلیب، سفره آچیلمیشدی. آقادایی نین آروادی و ایکی اوغلو، بیر قیزی ایله بیرلیکده سفره باشینا اوتوراردیق. رادیونون ملاییمجه یایدیغی موزیک یوخسا صحبتی دینله یرک ناهارمیزی یئییردیک. آخشاملاری آغیر سوسغونلوق ایچینده یئییلن شامدان سونرا عَمّ یَتَسَاءَلُونَ شکنجه سی باشلامیردی. اونون یئرینه حؤصله ایله مدرسه تکلیفلریمی یازارکن میدادین الیمده یاغ کیمی آخماسی خوشوما گلردی. تکلیفلریمی یازدیقدان سونرا آقادایی نین اوشاقلاری ایله کورسونون اوستونده آرخایینجا کیربیت چؤپو اویناییردیق. گئجه یاتاندا قیرمیزی ایشقلی گئجه چیراغی نین مولاییم ایشیغی آلتیندا گؤزلریمی یوممادان سقفه باخاراق خیاللاریمدا درینلشردیم: "انشا الله آقا ایله آبا هئچ واقت مکه دن قاییتمازلار، همیشه لیک آقادایی گیلده قلارام" دئیه خیال ائدردیم.
آنجاق بو شیرین یاشام و اونلا بیرلیکده شیرین خیالاریم چوخ تئز سونا چاتدی. اوچ هفته سونرا آقا ایله آبا مکه دن قاییتدیلار. من ده آقادایی گیلدن ائویمیزه قاییتماق زوروندا ایدیم. بیر نئچه گئجه کیچیک - بؤیوک قوناقلیقلار وئریلدی. ائوه چوخ گلیب گئدن اولدو. آبانین مکه دن گتیردیگی خاطره لری چوخ آز وچوخ قیسسا ایدی. چارشابا بورونوب گئتمیشدی. گؤمروکدن کئچنده قورخا قورخا، تر باسا باسا اوزونو آچمیشدی و یاندیران گونشین آلتیندا، بوغوناق ایستدی ده قالمیشدی. بیر خئیلک جماعاتین ایچینده، باسا باسدا قورخا قورخا کعبه نین باشینا طواف ائتمیشدی. بوندان آرتیق بیر خاطره سی یوخ ایدی. بو حج سفرینده گؤردوگو ان جالب خاطره، ساچلاری فیر، بورونلاری یاستی، دوداقلاری شیشمیش قارا رنگلی آروادلار ایدی. بونلاری دا "بلکه بونلار امام حسینه شماتت ائله ینلردیرلر، آلله ووروب قارالدیب" دئیه آنلامیشدی. بو آروادلاری ایلک گؤردوگونده چوخ قورخومشدو. آقادان، "بو قارا آداملار امام حسینه شماتت ائدنلردیرلر می؟" دئیه سوروشموشدو. آقا دا "یوخ، عمی قیزی، اونلاردا بیزیم کیمی مسلماندیرلار، گون قاباغیندا چوخ قالدیقلاری اوچون دریلری قارادیر." دئمیشدی. بیر نئچه هفته دن سونرا یاواش یاواش هر شئی معمولی حالینه دؤنوشدو. گلیب گئدنلرین آیاغی چکیلدی. ائو خلوتلشدی و آبانین باغیشلانمازلیق قورخولاری تازادان باشلادی. آبانین تازادان باشلایان قورخولارینین، بو یول آیری بیر رنگی و آیری بیر نئجه لیگی (کیفیتی) وار ایدی. مکه یه گئدیب قاییتدیقدان سونرا آبا آرتیق بوتون آرزولارینا یئتیشدیگینه و قالان تک آرزوسو ایسه راحات اؤلمک اولدوغونا اینانیردی. بیر حمد اوچ قول هوالله لی نامازلارینی قورتاردیقدان سونرا "آالله منی عمی اوغلودان تئز اؤلدور"، الله منی تئز اولدور، الله منی راحات اؤلدور" دئیه آغلادیغینی هرگون و هر گئجه گؤرمک منیم اوچون آرتیق داریخدیریجی بیر عادت اولموشدو. دریم یئنه گوبوت بیر چووال کیمی اوستومه آغیرلیق ائدیردی، کیچیک کیچیک قابارلار چالیب قاشینیردی، قاشیدیغیمدا ایسه کیچیک قابارلاردان سو چیخیردی، یئری یارا اولوردو. مدرسه ده اوشاقلارین سسی اؤنجه کیندن ده داها اینجیدیجی بیر شکیلده میخ کیمی بئینیمه باتیردی. معلمی گؤرنده قورخودان الیم آیاغیم اسمگه باشلاییردی. آخشام مدرسه دن گلینجه کیتاب دفتریمی هارا قویدوغومو اونودوردوم. آنجاق گئجه یاتانا یاخین، "ای وای، تکلیفریمی یازمامیشام." دئیه قورخولارا توتولدوغومدا آغلایا آغلایا کیتاب دفتریمی آخاداریردیم. تر- تلسیک، قورخولار ایچینده تکلیفلریمی یازماغا چالیشارکن بارماقلاریم اودون کیمی قورویوردو، تئز - تئز میدادین اوجو سینیردی. و ائرته سی گون کیلاسدا " الله معلم مندن درس سوروشماسین" دئیه، بیر حمد اوچ قل هو الله اوخویوردوم.
*********************************************
گونلر، هفته لر، آیلار، ایللر سووشدو. هر شئی دگیشدی، آنجاق آبانین "آلله منی عمی اوغلودان تئز اولدور" آرزوسو و ساعاتلارجا ناماز قیلیب، نامازدان سونرا آلله دان ایستدیگی و ان درین آرزوسونون تکراری ایله آغلاماسیندا بیر دگیشیکلیک اولمادی.
اون ایل سونراسی، فروردین آیینین یئددینجی گونو آخشام ساعات اون بیر یاریمدا تبریز واغزالیندان آنکارا مقصدینه قاطارا مینجک ایدیم. آرتیق بؤیوموشدوم. بو آرادا درس اوخوتدورولموش و دیپلم آلدیتدیریلمیشدیم. دئملی اؤزوم اؤز ایستگیم ایله درس اوخومامیشدیم و اؤز ایستگیم ایله دیپلم آلمامیشدیم، ترسینه آتامین و قارداشلاریمین زور و اجباری آلتیندا بو ایشلری گؤرموشدوم. اؤزومه قالسا ایدی، کامیونچو، یوخسا اکینچی اولماق ایسته ییردیم. نه ایسه بونلاردان سونرا بو یول دا درس اوخوتدورولماق اوچون تورکیه یه گؤندریلمکده ایدیم. واغزالدا دبیریستان یولادشلاریمدان بیریسینه توش گلدیم. آنجاق او منیم کیمی یالنیز دگیل ایدی. اون - اون بئش نفر، جوانلی قوجالی کیشی، آرواد، اوشاق ایله بیرلیکده دئییب گولرک واغزالدا گزیردیلر.
- سلام سعید، نه وار نه یوخ، سن ده تورکیه یه گئدیرسن؟
- من آنکارادا، دانشگاه خاورمیانه ده مهندسی برق اوخویورام. بایرام اوچون تعطیله گلمیشدیم.
- خانواده لیکجه گئدیرسوز؟
- یوخ جانیم، بونلار فامئللریم دیرلر، منی یولا سالماغا گلیبلر.
"بیر نفری یولا سالماق اوچون ایگیرمی - اوتوز نفر ده آدام گلر؟" دئیه فیکیرلشرک تعجب ائله دیم. سعید سؤزونون دالیسینی توتدو، "رستوران خیامی بو آخشام دربست کیرالامیشدیق، فامللرین هامیسی قوناق ایدی. یئرین بوش، چوخ گؤزل بیر آخشام ایدی." اؤزو- اؤزومه تعجبلنرک، "نمنه؟ رستوران خیامی دربست کیرالامیشدیق؟، ائیی ها...!" دئیه داهادا تعجبلندیم. بیزیم خانواده فرهنگینده بئله شئیلر یوخ ایدی. بیر اؤنجه کی گون آبا ائوده یئنه یالنیز باشینا نامازلارینی قیلیب، اؤلوم آرزوسو اوچون آغلایاراق آلله آ یالوارمیشدی. اوگون سحر ایسه آقا قاینالتی سفره سینده اوزونو منه توتوب، "اوغول، باخ، قوربته گئدیرسن، ایکی سؤز تاپیشیریرام سنه، بونلارا یاخچی دیققت ائله، بیرینجیسی هئچ واقت آلله ی یادوندان چیخارتما، نامازوو قضایا وئرمه. الله بویورور کی "ان السلات تنها من المنکر."، دئملی انسانی پیس یولدان، منکردن قورویان بیر تک نامازدیر. ایکینجیسی ایسه، ناباب ایله اوتورورب دورما. ناباب یولداش انسانی یولدان چیخاردار، معصیته چکر. دیققت ائله نه دئییرم. معصیت باتلاق کیمی دیر. بیر یول دوشدونسه بیر داها چیخابیلمزسن، ائشیتدین؟" دئمیشدی. آقانین بیلدیگی، بلکه ده اؤزوندن چیخارتدیغی، بیر پارا آیه لر وار ایدی. بو آیه لری عؤمرومده آقادان باشقا آیری بیر آدامدان ائشیتمه میشم. اوخودوغوم و بیلدیگیم قدر، قرانین هئچ بیر یئرینده ده بو آیه لری گؤرمه میشم. قرانین گلجگی گؤردوگونو وورغولاماق اوچون، (تاکید ائتمک اوچون) چوخ تکرار ائله دیگی بیر آیه ده "اذا رکب الحدید بالحدید، فقرب البعید" ایدی. "اوغول آلله قرانیندا بویوروکی، دمیر دمیره میننده، اوزاقلار یاخینلاشار، بو دا همان قاطاردیر. قاطار دمیردیر، قاطار یولو دا دمیردیر" دئیردی. بو آیه نین آتامین اؤزونه وحی اولدوغونا اینانیرام. بیلمیرم، بلکه "ان السلات تنها من المنکر" ده اؤزونه وحی اولان آیه لردن ایدی. او گون ایسه آقا ان اؤنملی سایدیغی ایکی سؤزونو منه تاکید ایله تاپیشیریب، قاینالتیدان سونراهرگونکو کیمی ائودن چیخارکن، "اوغول، تازا چمدان آلماغا گرک یوخدور، وساییلوو ییغ بیزیم او چمدانلارین بیریسینه، گؤتور گئت." دئییب، قاپیدان چیخمیشدی. "بیزیم او چمدانلارین بیریسی" دئدیگی مکه سفریندن قاییدان ایکی چمداندان بیری ایدی. قهوه رنگی کارتوندان ایکی چمدان ایدیلر، کول رنگلی، دئملی کیچیک آغ و قارا لکه لردن اولوشان بیر رنگده کؤینکلری ده وار ایدی. چمدانلارین اوستونده اولدوغو کیمی، کول رنگلی کؤینکلرینین اوستونده ده آغ رنگده یاغلی بویا ایله "کاروان حجّ سیّد عربی" دئیه یازیلمیشدی. بو ایکی چمدان و اوستلرینده کی یازی قارا گونلریمین، ائوده یالنیز آغیر سوسغونلوق و آه و ناله یاشادیغیم گونلرین سمبولو ایدی. آنجاق زامانین کئچیشی هر شئیین اوستونو باستیریر. هر شئی اونودولوب، بیلینجدن چیخسادا بیلینج آلتیندا ایزلری قالیر. بو ایزلر یاشامین اوندان سونراکی بؤلومونده انسانین آلین یازیسینی بَلیرلیَن اِنگراملار اولور. انسان ایستگینین، اراده سینین خاریجینده بو انگراملار طرفیندن یؤنَلتیلیر.
گون اورتادان سونرا وساییلیمی او چمدانلارین بیرسینین ایچینه دولدوروب، تبریزه گلمیشدیم. ائودن چیخارکن آبا بیر الینده قران، بیر الینده ده بیر چاناق سو ایله قاپیا قدر گلیب، قرانی باشیمین اوستونه توتددوقدان سونر چاناقداکی سویو دالیمجا یئره سپمدن، یالواراراق، "بالا قوربته گئدیرسن، نامازوو قضایا وئرمه، نامحرمه باخما، نه اولار" دئمیشدی.
سعید بیر، یانیمدا یئره قویدوغوم چمدانا، بیر ده یانینداکی ال چانتاما باخدی، بیرده منی "بونا باخ!" دئییر کیمی بیر باخیش ایله باشدان آیاغا سوزدو، درینیندن بیر "پیق - پیق" چیخدی، گولمگینی مندن گیزلتمک اوچون تلسیکجه، "ایندی گلرم" دئییب دؤنوب فامللرینه ساری گئتدی. چمدانیمین یانیندا بیر نئچه آددیم ساغا، بیر نئچه آددیم سولا وار - گل ائتمه گه باشلادیم. ساعات اون ایکی یاریمی کئچیردی. ساعات اون بیر یاریمدا گلجک اولان قاطار یولدا یوبانمیشدی. دئیلنلره گؤره ساعات ایکی - ایکی یاریمدا یئتیشجک ایدی. سعیدین باشی فامللری ایله دئییب دانیشیب گولمه گه قاریشمیشدی. آرادا بیر باخیشلارینی گیزلتمگه چالیشاراق، دؤنوب منه ساری باخیب، اؤز آرالاریندا پیققیلدایا پیققیلدایا گولدوکلرینی گؤروردوم. "آی آلله بونلار منیم نه ییمه گولورلر؟" دئیه فیکیرلشمه گه باشلادیم. آنجاق اؤزومده غیرعاددی بیر شئی تاپابیلمدیم. یالنیزلیقدان باغریم چاتلاییردی. بئله بیر آخشامدا، دئملی عؤمرومده بیرینجی یول خانواده دن آییریلیب اوزون دؤنملی قوربته گئتدجگیم زامان، قاطار انتظاریندا قالماق دا اوسته لمه بیر سیخینتی ایدی. آخشام تبریزده داوود داداش گیلده شام یئدیکدن سونرا، داوود داداش خیریم - خیردا، بیر شئیلر وئرمیشدی، ساققال قیرخماق اوچون گرکن تیغه، اودکولون، کرم، بیر حوله، صابون قابی کیمی شئیلر ایله بیر آزدا داوا، قرص، کپسول. چمدانیمدا یئر اولمادیغی اوچون، "دور من سنه اؤزومون کیفیمی وئریم. من سحر آیریسینی آلارام." دئیه او زامانلار دوقتورلارین معاینه وساییلینی ایچینه قویدوقلاری کیفینی بوشالدیب منه وئرمیشدی. قاطارین گلمک ساعاتینا یاریم ساعات قالاندا داوودون آغ پیکانی ایله قوت میدانیندان واغزالا سورموشدوک. قاطارین یوباندیغینین و نه زامان گلجگینین بیلینمه دیگینین خبرینی آلدیغیمیزدا، "داوود داداش، سن گؤزلمه، گئت، سحر ایشه گئدجکسن." دئیه ساعات اون ایکی ده یالوار - یاخار ایله ائوه گئتمه سی اوچون راضیلاشدیرمیشدیم.
قاطارا مینیب، بلیطیمده کی نومره لره گؤره واگونومو، کوپه می تاپیب، کوپه یه گیردیم. ساغداکی یوخاری تختده بیر نفر یاتمیشدی. سولداکی آشاغی تختین اوستونده ایکی نفر جوان اوغلان قارشی قارشی یا اوتورموش، ورق اوینایردیلار. ایچری گیرینجه جوان اوغلانلارین بیری، بیر منه باخدی، بیر الیمده کی چمدانا، یولداشینا گؤز ووراراق، "حاجی آقا اشتباه سوار شدین!" دئدی. بیلیطیمین اوستونده کی نومره لره بیر داها باخدیم.، باشیمی چؤوروب، کوپه نین قاپسینین یانینداکی کیچیک تابلوداکی نومره لر ایله قارشیلاشدیردیم. او زامانکی غلیظ تورکو لهجم ایله، "آقا مگر اینجا واگن نومره چاهار، کوپه نومره دوازده نیست؟" دئیه سوروشدوم. جوانلارین ایکیسی ده بیری - بیریلرینه باخاراق گولوشدولر. ایکینجی اوغلان، "نه حاجی آقا، قطارو اشتباه سوار شدین." دئدی. "مگر این قطار به تورکیه نمی رود؟" دئیه سوروشدوم. جوانلارین ایکیسی ده گولوشدولر. "اؤزو اؤزومه، "بو گئده لرین میرتینین باشی یاریمدیر" دئیه اونلاری اؤنمسه مه مگه چالیشاراق چامادانیمی قاوزاییب چامادان رفینه قویوب، کوپه دن چیخیب، قاپینین آغزیندا یئره قویدوغوم ال چانتامی ایچری گتیردیم. جوانلار الیمده کی چانتانی گؤرونجه قاققا باسیب گولدولر. بیریسی گولمکدن یان یانا یاتیردی. اوبیریسی یئنه منه اوز توتوب سوروشدو، "آقای دکتر، شما واقعاً ترکیه میرین؟" بو یول آرتیق عصبانی اولماغیمین قاباغینی آلابیلمدیم. بیر آز دا اوجا سس ایله، "آقا به تو اصلا چه مربوط است من به کجا میروم آخه." دئدیم. اوغلانلار اؤزو اؤزلرینه گوله گوله وراق اویونلارینا دوام ائتدیلر. بیر نئجه ساعات سونرا گؤمروکدن کئچدیک. یورغونلوقدان آرتیق دورابیلمیردیم. بوش اولان تختین اوستونده اوزانیب یوخلادیم.
اویاندیغیمدا گون اورتادان سونرا ساعات اوچه یاخین ایدی. اویانیب تختین اوستونده اوتوروب، گؤزلریمی اوغوشدوراراق یوخولولوغون و یورغونلوغون کاللیغیندان بیر آز آییلیب، قالخیب گئدیب قاطارین توالاتینده الیمی اوزومو یودوقودان سونرا کوپه یه گئری گلدیگیمده، کوپه نین قاپیسین ائشیک طرفینه یاپیشدیریلمیش بیر کاریکاتور دیقتیمی چکدی. کاریکاتوردا کؤهنه، ییخیق، بیر قاتلی بیر ساختمانین کؤهنه و جیریق جیریق قاپیسینین اوستونده "مطب دکتر سیّد عربی" دئیه یازیلمیشدی.
"الله چوخ شوکور، اونیورسیته یه گئتمگه، درس فیلان اوخوماغا گرک قالمادی آرتیق. الحمدلالله، تورکیه یه گیردیگیم ایلک گونومده دوقتورلوق مدرکیمی آلدیم" دئیه سئویندیم.
کؤلن، نوامبر 2017


text:
قافقاز آغ شامی
قافقاز آغ شامی (اینگیلیسجه: Abies nordmanniana، (فارسجا:نراد قفقازی)، (تورکجه:Qafqaz ağ şamı)، (عربجه:شوح قوقازي)، (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Doğu Karadeniz göknarı)، (فرانسهجه:Nordmann-Tanne)، (آلمانجا:Nordmann-Tanne)) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Abies nordmanniana»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قافقاز آغ شامی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
كلیات اشعار ترکی شهریار
اوتوز آلتی ایل بوندان اول، 1332 نجی ایلین اسفند آییندا، نوروز قاباغی آذربایجان خلقی، از شاعیریندن اونودولماز بیر هدیه آلدی. بو، استاد شهریارین «حیدر بابایا سلام» اثری ایدی. حجمجه کیچیک، مضمونجا دولغون اولان بو اثرین نشری ایچون او وقت کی تبریزین بوتون فرهنگی و پولیقرافیک گوجوندن و امکانلاریندان استفاده اولونموشدی، خطینی میرزا طاهر خوشنویس یازمیشدی، شکللرین رسام مرتضی نخجوانی چکمیشدی، گراورلرینی میرزا عبدالوهاب شعاری حاضیرلامیشدی، حسین آقای زفیرینین چاپخاناسیندا چاپ اولونموشدی، حسن تقویمی چاپین بوتون وساییلینی حاضیرلامیشدی، مهدی روشن ضمیر، عبدالعلی کارنگ هربیری آیریلیقدا مقدمه یازمیش، شهریارین اؤزوده خیلاصه شکلیده اثرین یارانماسی حقینده ایضاحات وئریب اونو آذربایجانلیلارا تقدیم ائتمیشدی.
شهریار بو گؤزل منظومه نی یازماقدان هله چوخ-چوخ اول اؤزونون زنگین یارادیجیلیغی ایله ایراندا شهرت قازانمیش، حقلی اولاراق معاصر دورین حافظی لقبی کیمی عالی بیر مقام صاحبی اولموشدی. بوندان سونرا شاعر بیر سیرا عامللرین تاثیری آلتیندا و هامیدان اول آناسنین آرزو و ایسته گی ایله «حیدر بابایا سلام منظومه سینی قلمه آلمیشدی…
شهریار آذربایجان دیلینده یازدیغی شعرلرده، عروض اؤلچولریندن داها چوخ، هجا اؤلچولرینی منیمسهمیش و بول- بول ایشلتمیشدیر. اصلینده اونون اینانجینا گؤره، تورکجهنی باشقا دیللردن آلما سؤزلرو قایدا- قانولار قاتاندا، دیل گؤزهللیک و اصیللیگینی الدن وئریر. فارس دیلینده اؤلمز شعریت آبیدهلری یادران شاعر،تورکجه یازاندا « اؤز شعرینی فارسا- عربه قاتماق» ایستهمیر. بو، او دئمکدیر که شاعر اصلینده دیلین اؤزونه مخصوص اینجهلیکلری اولدوغونا اینانیز و دیلین اؤز سؤز و آهنگ قایناقلاریندان فایدالانماغی، دیلده بیر صنعی و چؤزوجو حال یاراتما کیمی ساییر.
او دئییر:
تورکون دیلی تک سئوگیلی- ایستکلی دیل اولماز
اؤزگه دیله قاتسان، بو اصیل دیل اصیل اولماز.
اؤز شعرینی فارسا- عربه قاتماسا شاعر،
شعری اوخویانلار ائشیدنلر کسیل اولماز.
…
بو مصراعلاردا، شاعر هم دیلین سؤز خزینهسیندن دانیشیر و تورکجهنین گوجونه گووهنیر و همده اشارهلرله شعرین آهنگ قانونلاری و اؤلچولریندن سؤز آچیر.
سنین بهره ن یئین کیم دیر؟ کیمینکی سن؟ ییه ن کیم دیر؟
سنه دوغری دئیه ن کیم دیر؟ (یالان دنیا، یالان دنیا )
سنی فرزانه لر آتدی، قاپیب، دیوانه لر توتدی،
كیمی آلدی، كیمی ساتدی، ساتان دنیا، آلان دنیا
آتی ازل داغا سالدیق، یورولدوقجا، دالی قالدیق
لیست اشعار موجود:
1. شهریارین آنا دیلینده شعرلری 2. حیدر بابای شهریار 3. حیدربابایا سلام 4. ایکینجی «حیدر بابایا سلام» 5. تورکون دیلی 6. بهجت آباد خاطیره سی 7. دؤیونمه-سؤیونمه 8. سهندیم 9. ائل بلبلی 10. محمد راحیم حضرتلرینه جواب 11. شهریارین جوابی 12. سلیمان رستمه 13. حکیمه جان 14. کرج خاطره سی 15. ایمان مشتری سی 16. یاتا بیلمه ییرم 17. شاطر اوغلان 18. زمان سسی 19. گئتمه ترسا بالاسی 20. ناز ایله میسن 21. آزادلیق قوشو وارلیق 22. غم باسدی قلیانیمی 23. پروانه و شمع 24. صاننعتی مملکت 25. غمله آتیشیق و باریشیق 26. بلالی باش 27. ایمانیله گئتدی 28. شوخلوق 29. جان آلیر ایندی 30. آغیز یئمیشی 31. دنیا نه یالان تاپماجادیر؟ 32. انجلا 33. هارا قاچسین اینسان؟ 34. آلنیمین یازیسی 35. یار قاصیدی 36. گؤزوم آیدین 37. جان رستم! 38. قره باسدی حیکایه سی 39. اینسان ساز انقلابیمیز 40. مجنون 41. چابالیر اورک سینمده 42. اویون اولدوق 43. رطب وئریب تزه ک آلدیق 44. معلول یازیق نیله سین 45. اوتایدان گلنه 46. آللاه وعده سی 47. صابرین خوروزو 48. انس و جن 49. آللاه بویاغی 50. بدو آت 51. قافقازلی قارداشلاری ایله گؤروش 52. نئجه کئچدی عؤمرون؟ 53. عزیزه 54. عزیزم جان 55. یالقیز غریب 56. هلال محرم 57. تضمین 58. خان ننه 59. سازلی شاعریمیز «خازن» ین روحنه تقدیم 60. فخریه اؤلومو 61. بیاد دوست دیرینم محمد علی محزون 62. دان اولدوزودا باتدی 63. آقا میر صادقین خیراتی 64. عمو اوغلوم میر ابولفضله 65. قارداشیمین مزاری 66. قارداشیم سلیمان رستمه اتحاف 67. قارداشیم سلیمان رستمه 68. قاچاق نبی 69. اصلی-کرم شعرینه بیر حاشیه 70. یالان دنیا 71. گؤزومون یاشلاری 72. باجیم اوغلو «بهروز» ین بایاتیلاری 73. دکتر جاوید ده گئتدی 74. اوشاقلار 75. دریا ائله دیم
توضیحات:
- نام کتاب: محمد حسین شهریار تورکی دیوانی کلیاتی (كلیات اشعار ترکی شهریار)
- شاعر : محمد حسین بهجت تبریزی (شهریار)
- زبان: ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : 323
- حجم : 16 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:دانلود از لینک کمکی اول دانلود از لینک کمکی دوم


text:
تورک پروفسور موکافاتا لاییق گؤرولدو
ایراندا تشکیل ائدیلن و ایسلام دونیاسینین نوبلی کیمی مشهورلاشمیش "مصطفی موکافاتی"نا لندن ایمپریال کالجده وظیفهلی تورک پروفسور سامی ارول گهلنبه لاییق گؤرولدو.
ایراندا تشکیل ائدیلن و ایسلام دونیاسینین نوبلی کیمی مشهورلاشمیش "مصطفی موکافاتی"نا لندن ایمپریال کالجده وظیفهلی تورک پروفسور سامی ارول گئلنبه لاییق گؤرولدو.
بیلگی سایار شبکهلری و سیستملری ایله اونلارین ریاضیاتلا باغلی آنالیزلریله علاقهلی فعالیتلرینه گؤره موکافاتا لاییق گؤرولن تورک علم خادیمی همچنین 500 مین دولارلیق پول دا قازانیب.
فعالیتلرینی بیلگی سایار، الکترون مهندیسلیک و تطبیقی ریاضیات ساحهلرینده داوام ائتدیرن پروفسور گئلنبه "مصطفی موکافاتی" ایله علاقهلی دئییب کی، ایرانین ائتمک ایستدیگی آیدیندیر. بو ایسلام عالمینین نوبل موکافاتیدیر. ایسلام عالمینین نوبلی دئییله بیلر، اما ایران بوندان علاوه آددیملارا نظر سالیر.
ایکی ایلدن بیر تقدیم ائدیلن "مصطفی موکافاتی" علم و تکنولوژی ساحهسینده ایسلام دونیاسی علم آدامی و آراشدیرماچیلارینا تقدیم ائدیلیر.
تشکیلاتچیلار بو دؤور 31 اؤلکهدن جمعی 241 اثری قیمتلندیرمک اوچون سئچیم ائتدیکلرینی، تدقیقاتلاردان سونرا تورکیه و ایرانداکی ایکی اثرین موکافاتا لاییق گؤرولدوگونو آچیقلاییبلار.
تورک پروفسورلا یاناشی ایرانلی علم آدامی محمد امین شکرالله اینفورماسیا نظریهسیندکی فعالیتلرینه گؤره موکافات قازانیب.
ایکی علم خادیمینه موکافاتلاری تهرانداکی وحدت کنفرانس سالونوندا تشکیل ائدیلن مراسیمده تقدیم اولونوب.


text:
سانچی نفت تانکرینین توققوشماسی
بو چارپیشماقدا سانچی نفت تانکر گمیسی و کریستال یۆک داشیان گمی چین دنیزینده توقوقشدو(۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸). سانچی نفت تانکری ۶ گون یانیب و نهایتده سویا باتدی. بو چارپیشماقدا ۳۲ نفر سانچی تانکرین پرسنلی اؤلدولر و کریستال گمیسی نین ۲۱ نفر پرسنلی نیجات تاپدیلار.
شانقهای بندرینین ۳۰۰ کیلومتیرلیگینده دنیز اوسته ایکی گمی بیر بیرینه دَییب و سانچی تانکری یاندی.آلیشیقدا گمی اوزونده حرارتی ۹۰ درجه دن یوخاری بیلیندی.
چین و ژاپون اود سوندورن گمیلری نفت تانکرین سوندورمکده و جینازه لری تاپماقدا چالیشیردیلار هابئله ایش چتین اولوب و گمی سویا باتدی و بوتون پرسنلی جانلارین ایتیردی.
سانچی تانکری پاناما دؤولتی نین مالیکیتنده ایدی و ایرانین عسلویه بندریندن نفت چاتیب و گونئی کوره یه آپاریردی. دنیز اوسته کریستال گمیسی ایله توققوشدو.
کریستال گمیسی هونگ کونگ مالکینینده و چین نین شانقهای شیرکتینه ایشلهییردی.بو گمی آمریکادان چین اؤلکه سینه ارزاق آپاریردی. کریستال گمیسی آز خیسارت گؤردو و اؤزون ساحیله یئتریدی.


text:
اوغوزتیوی:باکی دؤولت اونیورسیتهسینین پداگوگو و مطبوعات آراشدیرماچیسی پروفسور شیرممد حسیناوو دئییر:
۱۹۸۸.جی ایلده سووئت قازئتهچیلری ایله تورکیهیه گئتمیشدیم. بیزی آپاردیلار تورکیهنی باشدان آیاغا گزدیردیلر. گتیردیلر استانبولا دولماباغچا سارایینا. گیردیک آتاتورکون ائوینه. اونون ایش اوتاغینا. ایچرده گؤردوم کی چوخلو کیتابلار وار. بیزه مشایعت ائدن ایشچیدن سوروشدوم: او کتابلار ایچرسینده آذربایجانا دایر بیر اثر وار می؟ بیر کتاب وار دئدی. نهدیر دئدیم؟ آذربایجان جمهوریتی ممد امین رسولزاده دئدی. اونا باخماق اولار می؟ دئدیم.
چیخاردی کتابی منه وئردی. عرب الفباسیندا. باخدیم گؤردوم یانیندا قیدلر وار. عرب الفباسیندا، آتاتورکون قیدلری. دئدیم: بو کتابی اوخویاندان سونرا آتاتورک بو کتاب حاقیندا، بو مؤلف حاقیندا بیر شئیلر یازمیش می؟
کتابین آرخا اوزونو آچدی، “یازمیش” دئدی. اوخو دئدیم دفتریمه یازیم!
آتاتورک (رسولزاده اوچون) یازیر:
من دونیایا سندن اوچ سنه ارکن گؤز آچدیم. آنجاق بوتون تورک عالمینده تورکون جمهوریت بایراغینی ایلک دفعه سن قالدیرمیسان. بایراق ائنمهسین دئیه من سنین الیندن آلیب تورکیه اوزرینده دالغالاندیرمیشام. ائنمز دئمیسن، بو بایراق ائنمهیهجکدیر!


text:
رامیز روشن "سون گؤروش" شعیرینی تقدیم ائدیریک.
بو واختسیز سئوگینین عجلی یئتدی
بویدو قیسمتیمیز یا تئز یا دا گئج.
هره اؤز دردینی آپاردی گئتدی
بس نیه دردیمیز آزالمادی هئچ؟
دونیا داغیلمادی بیز آیریلاندا،
گؤیلر بیراز یاغیش چیلدی آنجاق.
من سنه خوشبختلیک دیلدیم اوندا،
سن منه راحتلیق دیلدین آنجاق.
راحتلیق دیلدین ائو ائشییمه،کؤرپهمین بئشیینه،
نوهسی دیزی اوسته چیخان آتاما — آناما دا.
بیر واخت سندن اؤنجه راستیما چیخان،
سنی مندن آلان قادینیما دا...
ایستدیم سون دفعه باسیم باغریما
دئدین — «نیه لازیم، یوخ یاخشی دئییل.
» آغلادین دئدیم کی، «کیری آغلاما»
دئدین کی، «یاغیشدی گؤز یاشیم دئییل...»
بو گؤروش سونونجو گؤروشدو داها
«بو گون آیریلیریق» دئییب گلمیشدین
بس نیه منیمله سون آیریلیغا
ان گؤزل دونونو گئییب گلمیشدین؟
بس نیه او جوره گؤزلدین اوندا؟
ایندی بونو نئجه یوزوم بیلمیرم.
بلکه ده سون دفعه منیم یادیمدا
گؤزل قالماق ایدی آرزون، بیلمیرم.
بیر سئوگی یاریمچیق قیریلدی او گون
یاغیش دا کسیلدی بولود دا گئتدی
بیر قیزلا بیر کیشی آیریلدی او گون
هرهسی بیر یانا اوز توتوب گئتدی .
او قیزدان گؤزل قیز تاپیلماز داها
داها او کیشیدن ایگیدی یوخدور.
اما بو دونیادا خوشبخت اولماغا
داها هئچ بیرینین اومیدی یوخدور.


text:
سوْن/ رقیه کبیری
«سن ده سوْلأققهسن؟»
یاتاغیمدا اوزانیب، خیاللاریملا اوُغراشیردیم. گاهدان کئچمیشی، گاهدانسا دا هله گلیب چاتمامیش گونلری دوشونوردوم. خوشلامیردیم گؤزومو آچیم. آمما داداشین سسی خیاللاریمی داغیتدی. دیرسکلهنیب، قاپینی آستاجا آچدیم. ماما موبایلیندا اونا نسه گؤستریردی. داداش، اؤزو خبری اولمادان مامان ایسه فخر ائلهدییی بیر مسئلهیه، اونون دا سولاخایلیق اؤزللیینه، بارماق قویموشدو:
«بولوسن دونیا جمعیتینین یوزه اوْنو سوْلأققهدی؟»، ماما دئدی.- لحنیندن غرور یاغیردی.
«نه اولسون، چؤرهیی ساغ ألیوینن یئمه، سوْل ألیوینن یئه. فرق ائلر؟! یاشی دا، قوروسو دا، ایکیسی بیر قاپییه چیخار. آنجاق أل گرح آدامین عملینی آشیرسین.»، داداش دئدی.
ماما اونون سؤزونو ائشیتمهمیش کیمی آرتیردی: «دونیانین هوشلو- باشلیلارینین چوخو سولأققهدی. بولوسن اوباما دا سولأققهدی؟»
«کیم؟»
دئیهسن داداش مامانین سؤزونو یاخچی باشا دوشمهدی. ماما موبایلینی قوردالاییر. او ماما کی من تانیرام اوبامانی تانیتدیرمایاناجان اونو راحات بوراخماز.
«باخ، بونو دئییرم با…»
«هه، أمیرکانین رَس جومهورو»
ماما دئدی: «آرخایینسان کی سن ده سولأققهسن؟»
داداش باشینین اشارهسی ایله هه دئدی. ماما معلیم سایاغی موبایلینی داداشین گؤزلرینه یاخینلاشدیریب، دئدی: «باخ گؤر بوردا أمیرکا یازیلیب یا آمریکا؟ بَه سیز کیشیلر نییه سؤزلری دوز تلفظ ائلییه بولموسوز؟»
گئنه مامانین عالیم و فاضیل یؤنو اؤزونو گؤسترمهیه باشلاییب. ماراقلییام گؤروم داداش اونون فضلنین اؤنونده نه جواب وئرهجک. او ایسه سول ألی ایله موبایلی آستاجا مامایا ساری ایتهلهییب دئدی:
«أمیریکا دا ائله همان آمریکادی دا.»
ماما بو دهفه موبایلی ائله داداشین گؤزلرینه ساری اوزالتدی کی، دئدیم ایندیجه سوخار کیشینین گؤزونه.
«جهل ائلهمه کی، اوخو گؤر کلمهنین دوز تلفوظو نهدی با!… دونن سن گلندن دانیشیخلاریوا فیکیر وئرمیشم، هله ۲۴ ساعات باشا چاتمامیش، اوْن دهفهدن آرتیق تبریزه تربیز دئییبسن. حئیف دئییل سؤزلری خارابلییاق؟»
مامانین دیلچی یؤنونو گؤرمهمیشدیم. آمما یاخچی بیلیرم اونا گؤره کلمهلری دوز تلفوظ ائلهمک آدامدا تشخوص و گؤرکملیک نیشانهسیدیر. اونلارین دانیشیقلاری منی هیجانلاندیریب. قالخیب یاتاقدا أیلشدیم. دئیهسن تنهبی سیناما پردهسی، اونلار ایسه آدینی بیلمهدیییم بو فیلمین آکتورلاریدیلار.
داداش دئدی: «اوخویا بولمورم!»
اؤز- اؤزومه دئدیم: «یانی نئجه اوخویا بولمورم؟ یانی أریم ایندییهجن آتاسینین ساوداسیزلیغینی مندن گیزلتمیشدی؟ ماما بیلسهیدی قیزی ساوادسیز بیر کیشینین گلینی اولاجاق، عؤمور بوْیو قویمازدی بیزیم ائولیلییمیز باش توتسون.
ماما تعجوبله دئدی:
«اوخویا بولموسن؟!»
«یوخ!» دئدی داداش.
ماما اوندان اوزاقلاشیب، منیم اوتاغیما ساری گلنده، تل- تلهسیک یاتاقدا اوزانیب اؤزومو یوخویا ویردیم. هئچ خوشلامیرام بو آدسیز فیلمین اورتاسیندا گلیب منی دانلاسین. بونونلا بئله، نه قدر گؤزلهدیمسه اوندان هئچ بیر خبر اولمادی. گئنه آستاجا یئریمده دیرسکلهنیب، تنهبینی گوددوم. ماما تنهبی ده وار- گل ائدیر. دیل- دوداغی آلتدا اؤزویله نسه دانیشیر. عادتینی بیلیرم. بیر مسئله ذهنینی مشغول ائلهسه، فیکرینی دیل- دوداق آلتدا میزیلدانار. گئنه مامانین سسی اوجالدی.
«دئدین اوخویا بولموسن؟!»
داداش گئنه آغیر- آغیر دئدی: «هه!…»
اؤز یانیمدا دئدیم: «آلـلاه خئیر ائلهسین.»
داداش سئویملی، سسسیز، آزار- اذیتسیز یئتمیشبئش یاشلی بیر قوجادیر. دیندیرسن دانیشار، دیندیرمهسن سسسیز- سمیرسیز اوتوروب باخار. هئچ خوشلانمیرام ماما اونو ساوادسیزلیغینا گؤره قیناسین.
ماما موبایلینی قوردالاییب، گئنه داداشا ساری توتوب دئدی: «باخ گؤر بئله ایری خطنن یازاندا دا اوخویا بولموسن؟ دییسن گئدیم عینهییمی گتیریم.»
داداش مظلومیانا دئدی: «کوْرا گئجه- گوندوز بیردی.»
«یانی نمنه؟»
«یانی اوخویا بیلمهین آدام کور کیمیدی.»
داداشین مظلومیانا جاواب وئرمهیینه اورهییم کؤورلدی. ماما اونون ساوادسیزلیغینی تهزه باشا دوشموشدو. ألینده موبایل فیکره دالمیش کیمی اوتاقدا وار- گل ائتمهیه دوام ائتدی. اؤز یانیمدا دئدیم: «دئیهسن أل چکدی.»
اوتاقدا سس- صدا کسیلمکده من ده یئنیدن اوزانیب، اؤزومو بوراخدیم ذهنیمدن کئچن خیاللاریما. آمما ائله بیل مامانین أل چکن گونو یوخ ایدی. اونون سسی بیر داها خیالیمی پوزدو. آلـلاه گؤسترمهسین او گونو کی، بیر شئی مامانین ذهنینه تاخیلسین!
«دئدین هئچ هئش زاد اوخویا بولموسن؟!»
«هئچ هئش زاد.»
«هئش بولموردوم! قیز دا منه دئمهییب. نییه اوخومامیسان؟»
«کیشینین قیزی، من اوخوسایدیم، اوندا کیم باغ- باغات، أکین- بیچین ایشینده آتامین ألیندن توتاجاق ایدی؟ آنام اوغلان دوغموشدو کی آتامین ساغ ألی اولسون…»
«توتالیم سن اوشاغ ایدین و درس اوخوماق بیلیمردین، بیری یوخ ایدی سنین آتاوا دئسین کی بیلیک عاغلین آیناسیدی؟»، ماما دئدی.
«نه بولوم! بلکه ائله یان- یؤرهدهکیلریمین ده عاغیللارینی پاس باسمیشدی!»
«بس بو یاشا گلیب چاتینجا عملیوی نه جور آشیریبسان؟»
«دهوه خندکدن آتیلان کیمی!»، دئدی داداش.
دهوهنین اوُزون بوْینو، لنگر سالمیش قارنی و اؤنونده بیر خندک، گلیب تیکیلدی ذهنیمین گؤزونه. یقین کی دهوه بئله واختلار چارهسیزلیکدن کؤششهیینده توپلادیغی یاغ- سوُیو أریدهنهجن دایانیب، دوْمبا گؤزلرینی خندهیه تیکیر. گئنه آت اولسایدی!… بیر آن خیال ائلهدیم داداش او أییلمیش طاقچا کورهیی ایله، اوزون ال- قولو ایله قوجا بیر دهوهدیر، ماما ایسه قوجالمیش آت؛ اؤزو ده کیشنهیه- کیشنهیه خندک اوستوندن آتیلا بیلن قوجا بیر آت.
آز قالیر یئریمدن قالخیب، گئدیم قئینآتامی مامانین ألیندن قورتاریم. آمما یئریمدن ترپنمیرم. هر نه اولسا داداش دونیا گؤرموش بیر کیشیدیر. یقین کی بو قوجالمیش آتین عهدهسیندن گله بیلر.
ماما طعنهلی بیر لحن ایله دئدی: «باری سایماق باشاریسان یا یوخ؟ عددلری نئجه؟ اوخویا بیلیسن؟»
بو دهفه ماما دیلچیلیک قیلیعیندان چیخیب، موفتّیشلیک قیلیغینا گیریر. قصدی وار دانلاماق عوضینه داداشی سورغو- سوالا چکسین. من ایسه صبریمین کاساسی لبپَر ویریر. بیر- ایکی دقیقه داداشدان جاواب چیخمادی. قاپینین آچیق قالمیش بؤیروندن باخیرام. ماما سویوققانلی بیر موفتّیش کیمی پئشخانا دیرسهکلهنیب، اونون جاوابینی گؤزلهییر. داداش آستا- آستا دئدی: «سن بولوسن بیر خاروار بوغدا نئچه چاناغ اولار؟»
ماما بیر آز توموب، دئدی: «من سوروشدوم سایماق باشاریسان یا یوخ، سن منه چاناخدان دانیشیسان؟»
داداش سویوققانلیلیقلا دئدی: «دییرم یانی عئیب ائلهمه عیبهجرین عیبینه!»
ماما هویوخوب، قالدی باخا- باخا. داها نه ایندی، نه دیندی. اورهییمده دئدیم: بویور! بونا دئیرلر ساوادسیز سولاخایین دهوهدیزی ویرماغی!
یئریمدن قالخدیم. ایندی گؤردویوم فیلمین باشا چاتدیغیندا سوْن سؤزو گؤرمهیی گؤزلهییردیم.
۲۷/۶/۹۶


text:
زین الدین زیدان قطر فوتبال فدراسیونی بیلن کیلیشیب آلدی
بو کیلیشوو بیلن ریکارد قولگه کیریتدی
ریئال مادرید بیلن 3 ییل کیتمه – کیت اروپا قهرمانلرلیگی کپینی قازانیب ریکارد قولگه کیریتگن زین الدین زیدان قطر فوتبال فدراسیونی نینگ تکلیفینی قبول قیلدی.
میلادی 2022 – ییلی قطرده اویوشتیریله دیگن دنیا کپ بیله شوولریده قطر فوتبال جماعه سینی آلیب باریشی اوچون ییل لیک 50 ملیون یوروگه کیلیشیب آلدی.
تورت ییل جریانیده توپلم 200 ملیون یورو قولگه کیریته دیگن زیدان بو کیلیشووی بیلن ینگی بیر ریکارد قولگه کیریتگن بولدی.
شو بیلن زیدان 26 ملیون یورو قولگه کیریته یاتگن مورینیونی اوتیب کیتدی.


text:
انگلیس وزیر: ۲۰۱۸ -نجی ییل اینگ اِربِت ییل بۇلوپ بیلر
انگلیس وزیر: "۲۰۱۷-نجی ییلدا اؤرأن اربت انسانی واقالار بۇلدی، ۲۰۱۸-نجی ییل موندان دا بتر بۇلوپ بیلر" دیدی
انگلستان ینگ حالقارا قالقینیش وزیری پنی مردانت ۲۰۱۸-نجی ییلینگ ۲-نجی جاهان اورشوندان سۇنگرا اینگ اربت انسانی تراژدیلرینگ گچیریلجگی ییل بۇلوپ بیلر دیدی.
تلگراف ینگ حابارینا گؤرأ انگلیس وزیر،
"۲۰۱۷-نجی ییلدا اؤرأن اربت انسانی واقالار بۇلدی، ۲۰۱۸-نجی ییل موندان دا بتر بۇلوپ بیلر" دیدی.
انگلستان ینگ حالقارا قالقینیش وزیرلیگی، بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ انسانی کؤمِک اداراسینا ینه ۲۱ میلیون دلار کؤمِک برجکدیگینی بیلدیردی.
بو پول بیلن ۱۳ میلیون آدام اۆچین آغیز سووی و ۹ میلیون آدام اۆچین ایمیت بریلجکدیگی حابار بریلدی.


text:
شیمالی کورئیا آمریکایا قطعه لرآراسی باللیستیک راکت ضربهسی ائندیرمهیه جهد ائدجیی حالدا جاواب ضربهسی جمعی ۱۰ دقیقهیه گئرچکلشهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «آسوشیتد پرس»ه مصاحیبهسینده گلوبال تهلوکسیزلیک مسئلهلری اوزره اکسپرت دیوید رایت و «ست آنالیتیکس»این راکت تخنولوگییالاری اوزره متخصصی مارکوس شیلر دئییب.
متخصصلر شیمالی کورئیانین بئله آددیم آتاجاغی حالدا حادثهلرین تئز بیر زاماندا نظارتدن چیخاجاغینی و باش وئرهنلرین میقیاسینی اولجهدن تعیین ائتمیین آسان اولمادیغینی بیلدیریبلر.
حادثهنین میقیاسی راکت ضربهلرینین تعیناتیندان بؤیوک اؤلچوده آسیلی اولاجاق. رسمی پخنیان هم نووه باشلیقلی راکتلردن، هم ده بیر قدر اول سیناقدان کئچیردیی کیمیوی و بیولوژی سلاحلاردان ایستیفاده ائده بیلر. آغ ائوده ایسه پخنیانین آمریکانی هدف آلماغا قادیر اولان راکت سیستملرینه مالیک اولمادیغی دوشونولور. اگر شیمالی کورئیانین آمریکانی وورماق بارهده بیاناتلاری حقیقتی عکس ائتدیریرسه، او زامان راکتین بوراخیلماسیندان جمعی ۳۰ دقیقه سونرا لوس آنجلس خریطهدن سیلینه بیلر.
«شیمالی کورئیادان ۱۱ مین کیلومتر اوزاقلیقدا یئرلشن نیویورک و واشینگتنا نووه باشلیغینا صاحب راکتلرله ضربه ائندیرمک اوچون ۴۰ دقیقه لازیم اولاجاق. پخنیانین هدف اولاراق سئول و توکیونو سئچجیی حالدا ایسه همین شهرلرین اهالیسینین خلاص اولماغا آنالوژی اولاراق ۶ و ۱۱ دقیقه واختلاری قالاجاق»، - اکسپرتلر علاوه ائدیب.
اکسپرتلر ایلکین ضربهنین هانسی نقطهیه ائندیریلمهسینین چوخ واجیب اولدوغونو و ایلک هدفین سئچیلمهسی زامانی ان آغلاباتان واریانت کیمی جنوبی کورئیانین پوسان شهرینین وورولماسینی گؤستریبلر. آمریکی دونانماسینین بؤلگهده ان چوخ ایستیفاده ائتدیی لیمان حساب اولونان همین شهرین وورولماسی ایستراتژی جهتدن داها واجیب اولا بیلر. بو زامان آمریکا اوردوسونا شیمالی کورئیانی یئروستو هدفلردن وورماق اوچون ۵، دونانمانین جاواب ضربهسی ائندیرمهسی اوچون ایسه جمعی ۱۵ دقیقه واخت کیفایت ائدجک.


text:
مزارشریف ده تیمیرچیلیک صنعتی کسادگه اوچره گن
مزارشریف ده ازلدن رواجلنیب کیلگن تیمیرچیلیک صنعتی بوگونگه کساد اوچره گن. تیمیرچیلر، بونگه تاجرلر تمانیدن چین دن صفتسیز تیمیر اسبابلری وارد قیله یاتگنینی سبب قیلیب کورستگنلر.
شو مسله سبب، اولردن بیرتعداد تیمیرچیلیک کسبی نی ترک ایتیشگه مجبور بولیشگن.
اوتیز ییلدن بیری تیمیرچیلیک کسبی بیلن شغللنیب کیلگن عبدالستار اسملی تیمیرچی، اوتگن اون جریانیده بو کسب دن روزغارینی قیینه لیب اوتکزیب کیلگنینی ایته دی. او حاضر اکثر تیمیرچیلر ایشلری کسادگه اوچره گنی سبب، بو کسب ترک ایتگن دییدی.
فقط او ایمس، بلکه 42 ییلدن بیری شو کسب بیلن شغللنیب کیلگن جلال الدین اسملی باشقه بیر تیمیرچی ایشلری کسادگه اوچره یاتگنی گه، خارجدن وارد قیلینه یاتگن صفتسیز و ارزان بها تیمیر اسبابلرینی سبب قیلیب کورسته دی.
اونگه کوره، بوندن اون ییل مقدم ایشلری دن یخشی درآمد قولگه کیریتیشگن، اما سونگی ییل دن بویان دکان کیره و شاگردلری نینگ خره جتینی تاپیشگه قیینلگن.
شونگه قره مسدن، هلی هم بیرقطار دهقان و چارواچیلر تیمیرچیلر تمانیدن یسلگن بالته، تیشه بیل کبی ایش اسبابلریگه قدر بیریب، ساتیب آلیشه دی و خارجدن کیله یاتگن ارزان بها تیمیر اسبابلری صفتلی ایمسلیگی نی ایتماقده لر.
اما اقتصادی تحلیلچیلرگه کوره، دولت ایچکی صنعتلرنی حمایه قیلمه گن حالده، ییل اوتیشی بیلن اولر اورته دن کیتیشی ممکن. محلی اقتصاد شناس محمد اکبر وحدت نینگ ایتیشیچه، دولت تاجرلرنینگ باجخانه سالیقلرینی آشیریب، خارجی توارلرنینگ آلدینی آلگن تقدیرده، ایچکی کارخانه لر اینیقسه، تیمیرچیلیک صنعتی رواجلنیشی ممکن.
بو تیمیرچیلرهم بو صنعتی نینگ رواجدن توشیب باره یاتگنی گه دولت نی مسوول بیلشماقده.
حاضرگی کونده مزارشریف ده 30 گه یقین تیمیرچیلیک دکانی فعالیب بولیب، بو صنعت دن آلتیمیش فایزی کسادگه اوچره گن.


text:
آوروُپادا داها بیر گنجلر تشکیلاتی یارانیب.
بو یارَده آخار.آذا معلوماتی یئنی یارانان تشکیلاتین صدری ایلکین حسین اُو وئریب.
او بیلدیریب کی, بئله بیر قورومون یارانماسی ایدئیاسی چوخدان واردی و بو, بئلچیکادا خئیلی خئیلی سایدا آذربایجانلی گنجین اولماسی ایله باغلیدیر؟
"بئلچیکادا ایشله ین اونیوئرسیتئتلرده تحصیل آلان خئیلی آذربایجانلی گنج وار. اونلارین قوروم اطرافیندا بیرلشمه سی و اورتاق حرکت ائتمه ییمیز آذربایجان حقیقتلرینین دونیایا چاتدیریلماسینا موثبت تاثیر گؤستریر. بئلچیکا-آذربایجان گنجلر تشکیلاتی بئلپیکا- آذربایجان دوستلوق جمعییتی ایله و آوروُپانین دیگر اؤلکه لرینده فعالییت گؤسترن دیاسپوُر تشکیلاتلاری سیخ اَمکداشلیق چَرچیوه سینده بیرگه فعالییت گؤستره جک".
بئلچیکا-آذربایجان دوستلوق جمعییتی نین صدری آیهان دَمیرچی تشکیلاتین یارانماسینی آلقیشلادیغینی بیلدیریب: "ایلکین حسین اُو باجاریقلی و وطن پرور گنجدیر. اونو نئچه ایلدیر کی, تانییرام. او, آذربایجانلا باغلی کئچیریلن تدبیرلرده فعال ایشتیراک ائدیب. اؤلکه میزی لاییقینجه تمثیل ائدیر. هر گؤروشده خاریجی لره آذربایجان و قاراباغ حقیقتلری حاققیندا گئنیش معلومات وئریر. تشکیلاتین اوغور قازاناجاغینا اینانیرام".


text:
تورکیه ده 105 کیشی قاچقین اوشلب آلیندی
ساحل خوفسیزلیک کوچلری تامانیدن قولگه آلینگن لیکلری بیلدیریلدی.
چاناق قلعه ولایتی نینگ آیواجیق تومنیده قاچاق اوله راق یونان نینگ میدیلی آرالی گه اوتیب بارماقچی بولگن 105 کیشی قاچقین قولگه آلیندی.
ساحل خوفسیزلیک کوچلری آیواجیق تومنی دیوه بویی و سیوریجه بورنو دینگیز ساحه سیده ایککی ایریم گروپ نینگ پلاستیک قاییقلر آرقه لی حرکت قیلگن لیگینی تثبیت ایتگن.
آلیب باریلگن فعالیت نتیجه سیده ایچلریده خاتین – قیز و باله لر هم بولگن 105 کیشی افغانستانلیک قاچقیننی اوشلب آلگن.
خوددی شو قاچقینلرنینگ حوزه ده گی رسمی پروسه لری نینگ آرتیدن مهاجرلر اداره سیگه تسلیم ایتیلگن لیکلری بیلدیریلدی.


text:
کئفلی ایسکندرین مکّه سفری
دوکتور جئری
بانکدان کئفلی ایسکندره مکّه زیارتی چیخمیشدی. گونو گلینجه، قاپی-قونشو، دوست- تانیش مچید قاباغینا ییغیشیب آغلایا-آغلایا اونو یولا سالماقدایدیلار. آغلایان- سیزلایان جاماعاتی گؤرن ایسکندرین اورگینه قورخو دوشدو. تام بو سیرادا، قلئیچی مورتوض بوینونو قوجاقلاییب اؤکوتمه وورا- وورا دئدی:
- آییی..خالا اری هارا گئدیرسن؟!... سن آللاه گئتمه!..
لاپ قورخویا دوشن ایسکندر دولوخساندی :
- آغلاما مورتوض بالا! ایسکندرده پئشماندی، آنجاق نئیلهمک ایشدی اولوب؛ منی بو بلایا سالانین ددهسینی سوموگونو سیـ....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
تاتسیز تورک بولماس!
دوکتور جئری
مجلیس سئچکیلرینین گئچن دؤورهلرینده، همیشه کورد آزینلیغیندان بیرجه آدای نگهبان شوراسی سوزجکیندن گئچیب شهریمیزده آدای اولاردی. میلّی چالیشقانلار بو آدایا کاتالیزور آدی وئرمیشدیلر! بیلدیگینیز کیمی، رئاکسییالادا کاتالیزورون گؤروی؛ سورعتی، حرارتی، جوشقونو، قاتیلیمی آرتیرماقدیر!!
شهریمیزین آدایلاری، تبلیغات سورهسینده، خالقی کاتالیزورون چیخماسیندان قورخوداراق دئیردیلر:
- ائی میلّت بیلیرسیز کورد نومایندهسی چیخسا نه اولاجاق؟!.. بوتون ایدارهلر، اورگانلار، نهادلار... کوردلرین الینه دوشهجک!.. ائویز ییخیلیب بدبخت اولاجاقسیز!...سؤزه باخان اولمایاجاق!...
سونرا بارماقلاری ایله بیربیرینی سوچلایاراق قیشقیراردیلار:
- ائی آغایی فیلانی! ائی آغایی بئهمانی!.. سیزکی بیلیرسیز بئش-آلتی مین رأیدن آرتیق گتیرمهیهجکسیز... نییه میلّتین رأیینی بؤلوشدورسوز؟! نییه قیراغا چکیلمیرسیز؟!... اولمایا ایستهییرسیز کورد چیخا؟!.. سیز میلّتین منفعتینی دوشونورسوز یوخسا اؤز منفعتیزی؟!...
سونوندا سئچکیلرین بیتمهسی ایله کورد پروندهسی گلن سئچیمهدک قاپاناردی.
*
سئچکیلرین بو دؤورهسینده، تعجوبله کاتالیزور آدایدان بیر ایز- توز یوخ ایدی؛ عوضینده هر کندیستاندان بیر باش، توپلام ییرمی باش آدام، آدای اولموشدو!
بو کز آدایلارین دانیشقلاریندا، کوردلرین ایدارهلری قاپسما تهولوکهسیندن خبر- اثر یوخ ایدی. بو اوزدن سئچیم سسسیز- کویسوز، دینج بیر اورتامدا گئچیریلیب ایکی آدای، بیر داها یاریشماق اوچون ایکینجی آشامایا قالدیلار.
دونن خالقین آغزیندا گزیشن خبرلردن آنلادیم : ایکی آدای تک- تک کورد اربابلارینین یانینا گئدهرک ایدارهلردن، اورگانلاردان، نهادلاردان وئرهجکلری پای قارشیلیغیندا اونلارین حیمایهلرینی ایستهمیشلر!!...
اؤز- اؤزمه دئدیم: مین ایل بوندان قاباق رحمتلیک کاشغارلی ماحمود بوش یئره دئمهییب؛ تاتسیز تورک بوْلماس (اولماز)، باشسیز بؤرک بوْلماس. دوغروداندا اولماییب، اولماز! اؤز الیمیزله طرفی سوخوروق اویونا، سونرا قیرمیزی کارت ایله ده ائشیگه اؤتوره بیلمهیهجهییک بیلهسینی!...
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
عابباسین قوچو
دوکتور جئری
سئچیم باشلامیشدی. مسجدین قاباغیندا اوزون بیر صف دوزلمیشدی. جاماعات آستا-آستا ایچری گئچیب رأیلرینی صاندیغا سالیب دئیه- گوله ائشیگه چیخیردیلار. چودار عابباس نیگران- نیگران سیجیللیسینی الینده سیخیردی. بیر آیاغینی گؤتورب بیرینی قویوردو. یئنه نؤوبتی چاتمیشدی! یئنه بیر باهانایلا نؤوبتینی بیر آیریسینا وئریب، گئدیب صفین دیبینده دایانماق ایستهییردی آنجاق رأی آلان مأمور سیجیللیسینی الیندن دارتیب یانینداکی صندلین اوستونده اوتورتدوردو بیلهسینی. تر شیر-شیر آلنیندان آخماغا باشلادی. مأمور سیجللینی آچیب بیر عابباسا بیر سیجیللینین عکسینه باخاراق دئدی:
- حاج عابباس آغا!... بیر موشکولوز وار؟!.. بئش آلتی یولدور، گؤرورم نؤوبتیز چاتاندا رأی وئرمهدن گئدیب صفین دبینده دایانیرسیز!!
چودار عابباس الینین ترسی ایله آلنین تری سیلهرک دئدی:
- واللاه دوزونو ایستهسن قورخورام گئنه ده خالقین آغزیندا ضربالمثل اولام!
مأمور ماراقلاندی:
- نئجه یعنی ضرب المثل اولاسیز؟!
چودار عابباس اوزونتو ایله باشینی توولادی:
- گئچن ایل، اوشاقلارین داییسی کنددن زنگ ووروب، "قویونلاریمین قوچو یوخدور... منیم ایشیم وار گلنمیرم، مئیداندان بیر قوچلوق آل، گؤندر گلیسن سونرا حئسابلاشاریق"دئدی. منده مئیدان گونو یوز اؤیَجین ایچیندن قارا گوز، قارا آغیز، قارا دیز، اوجا بوی، اوزون ساچاقلی، شنه بورنوز، بیر قوچ سئچیب پولونو ایکی قات اؤدهدیکدن سونرا کندده گؤندردیم. اوچ- دؤرد ساعاتدان سونرا تئلئفون زنگ ووردو. اوشاقلارین داییسی ایدی. حتمن "اللرین آغریماسین" دئمک ایستهییردی. آنجاق تئلئفون دالیندان قیشقیرتی سسی گلدی،"یئکه چودارسان، او نه قوچدور آلیب گؤندرمیسن؟! هم منی، هم اؤزونو ائل- عالمین مسخرهسی ائلهدین!". "نه اولوب؟ نه اولوب؟" دئدیگیمده دایی گئنه قیشقیردی: "نه اولاجاق، قوچ تای داششاقدیر!".
چودار عابباس دریندن بیر آخ چکیب آرتیردی:
-او گوندن کندده مثل اولموشام، سؤز-سؤزه گلنده دئییرلر: عابباسین قوچو! بیلهمه واسواسلیق گلیب، اوچ- دؤرد شئین آراسیندان بیرینی سئچه بیلمیرم! قورخورام!...
مامور، چودار عابباس ایله قایغیداشلیق ائتدی:
- دوز دئییرسن... هله نوماینده سئچمک لاپ چتین ایشدیر... هر نه اولسا اونلاری گؤندریریک مجلیسده، گئدیب ایشیمیزی آشیرسینلار!... آللاه ائلهمهمیش نومایندهلر...- سؤزونو دَییشدیردی-... حاج عابباس آغا ایستهییرسن بیرآز داها سال-چیخ ائله سونرا گل رأی وئر...نه دئییرسن؟!...
چودار عابباس باشی ایله مامورون سؤزلرینی دوغرولایاراق گئدیب صفین دیبینده دایاندی.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
آنا دیلی گونو قوتلو اولسون
توپال عدالت
دوکتور جئری
عدالتدن سؤز دوشموشدو. والتئر.س. لاندور دئدی:
- عدالتین گئجیکمهسی، عدالت سیزلیکدیر.
من دئدیم:
- حدادخان دوز دئییر!... اوتوز سککیز ایل آنادیلیمیز- تورکجهنین مدرسهلرده اوخونماسینی گؤزلهمک عدالتسیزلیک دئییلمی؟!
حداد خان عادیل خیمیر-خیمیر گولهرک:
- یوووخ!..- دئدی.- باخ!... سیز مدرسهلرده تورکجه اوخومورسوز عوضینده بیزده تورکجه اوخوموروق! بیز مدرسهلرده فارسجا اوخویوروق؛ خوب سیزده فارسجا اوخویورسوز...بونون هاراسی عدالتسیزلیکدیر؟! هرشئی ائشیت بؤلونوب؛ هرنه وار هامییا وار.. هرنه یوخدور هئچ کیمه یوخدور...
چاشیردیم:
- آخی بیز سیزین دیلی اوخویوروق!!
حدادخان باشینی توولادی:
- بیزیم دیل، سیزین دیل یوخدور دوکتور!.. بیزیم دیل، سیزین دیلیز؛ سیزین دیلیزده اؤزوزونکو.. هر نه قدر ائوده دانیشیرسیز دانیشین! قاباغیزی آلان یوخدور کی!!..
ایستهدیم دئییم:
- ....
تئلئفون زنگ چالدی. "فرهنگستان زبان فارسی" دن حدادخانی آراییردیلار. جومهور باشقانیندان بویروق گلمیشدی:"تئزراق دؤولتی قوروملارین آدلاریندا ایشلهنن یابانجی سؤزلره فارسجا قارشیلیق دوزهتیلسین".
حدادخان دئیینه- دئیینه:
- "فرهنگستان زبان فارسی"-یا آییردیقلاری 14 میلیارد تومن بودجهجیک دیر، ایستهییرلر...
سؤزونو کسدیم:
- نییه یاواش دئییرسن، دئ: ات آلمازلار، کوفتهنین یئکهسینی ایستهیرلر!...
- ...
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
تریفلوئورومتانسولفونات گوموش
تریفلوئورومتانسولفونات گوموش (اینگیلیسجه: Silver trifluoromethanesulfonate) بیر شیمیایی ماده. تریفلوئورومتانسولفونات گوموش فلوئور بیلشیکلری، گوموش بیلشیکلری و نیتروژن بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Silver trifluoromethanesulfonate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تریفلوئورومتانسولفونات گوموش گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قائم عباسی
أبوجعفر عبدالله القائم بأمرالله أبن أحمد القادر بالله.عباسی خلیفه سی آتاسی قادر عباسی اؤلوموندن سونرا تخته چیخدی( ۴۲۲هـ ایلی ذیحجه آیی)،(۱۰۳۱ میلادی).
و 3 شعبان ۴۶۷هـ. (۴ آوریل ۱۰۷۵ میلادی) ده دونیادان گؤزو یومدو. ۴۴ ایل ۲۵ گون خلیفه اولدو.
اونون چاغیندا قیامه کنیسه سی بیت المقدسده فاطمی خلافتی الیله ۱۰۰۹ میلادی ایلینده داغیلدی.
عباسی شاهلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
عربجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[۱]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آذربایجان مرکزی بانکی (آمب) ماناتین بو گونه اولان رسمی مزهننهسینی آچیقلاییب.
مرکزی بانکدان آخار. آز-آ وئریلن معلوماتا گؤره، بو گون آبش-اینآمئریکانین میللی والیوتاسی اولان دوللارین مزهننهسی دئکابرین ۲۸-ی ایله موقاییسهده دییشمهیرک ۱،۷۶۶۲ مانات تشکیل ائدیب.
آورو ایسه ماناتا نیسبتا اوجوزلاشیب. آوروزونانین واحید والیوتاسی ۰،۱۱% ضعیفلهیهرک ۱،۸۴۶۷ مانات اولوب.
اساس تیجارت طرفداشلاریمیزدان بیری اولان روسییانین میللی والیوتاسی روبل ۰،۳۴% باهالاشاراق ۰،۰۲۹۲ مانات سوییهسینده قرارلاشیب.
تورکییه لیرهسینین مزهننهسی ۰،۳۴% ضعیفلهیهرک ۰،۴۹۹۳ مانات تشکیل ائدیب.
رسمی مزهننهیه اساساً، ۱ اینگیلیس فونت ایستئرلینگی ۲،۱۶۳۵ ماناتدیر. بئلهلیکله، فونت ایستئرلینگین مزهننهسینده ۰،۳%-لیک آزالما باش وئریب.
گرجستان لاریسینین مزهننهسی ده ۱،۱۵% ضعیفلهیهرک ۰،۶۶۴۶ مانات اولوب.


text:
روسییانین «میللی کومیته+۶۰» تشکیلاتینین آکتیویستلری پرئزیدئنت ولادیمیر پوتینه مکتوب عونوانلایاراق ولادیمیر ژیرینووسکینین تورکییهیه سفیر تعیین ائدیلمهسی اوچون چاغیریش ائدیبلر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، مراجعتده آکتیویستلر سیاستچییه همچینین سورییا مسئلهسی اوزره پرئزیدئنتین خصوصی نمایندهسی ایستاتوسونون وئریلمهسینی ده ایستهییبلر:
«سورییاداکی فؤوق العاده وضعیت ولادیمیر ژیرینووسکی کیمی موتخصیصین اورادا اولماسینی طلب ائدیر. تأسف کی، یئوگئنی پریماکووون اؤلوموندن سونرا بیزیم بو میقیاسدا متخصصیمیز قالماییب. خاریجی ایشلر ناظیری سئرگئی لاوروو ایسه فیزیکی جهتدن یاخین شرقین بوتون پروبلئملرینین عؤهدهسیندن تک باشینا گله بیلمز».


text:
ناتو اؤلکهلرینین و تورکییهنین بیر-بیرینه قارشی ادعالاری وار. چونکی تورکییه آمریکانین کورد یاراقلیلارینا بؤلگهدهکی دستیینی قطعی قبول ائتمیر و آمریکانین کوردوستان دؤولتینی یاراتماق پلانینی قتیتله پیسلییر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ تورکییه ایله روسییا آراسیندا اس-۴۰۰ راکت سیستملری ایله باغلی رازیلاشمانین ایمضالانماسینا مناسیبت بیلدیرهن پولیتولوق توفیق آبباسوو دئییب. او بیلدیریب کی، تورکییه ناتو-نون عضوو اولماسینا باخمایاراق، سون ایللر سرت ریتوریکایا کئچیب:
«تورکییه یاواش-یاواش آلتئرناتیو گوجلرله موناسیبتینی مؤهکهملهندیرمهیه چالیشیر. آبش-آ گؤسترمک ایستییر کی، اگر قرب تورکییهیه قارشی ائتیناسیزلیق گؤسترسه، اوندا رسمی آنکارانین آلتئرناتیو ایستیقامتلردن یارارلانما ایمکانلاری اولاجاق.
تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان چیخیشلارینین بیرینده ناتو-نون یئنیدن گؤزدن کئچیریلمهلی اولدوغونو دئییب. چونکی تورکییه آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین ی پ گ-یه سلاح یاردیمی ائدیلمهسی ایله باغلی سازیشی تصدیقلهمهسینه قطعی اعتراض ائتمیشدی. تورکییه مستقیل دؤولت کیمی اؤز سووئرئن حقوقلاریندان ایستیفاده ائدیب. چوخ غیری-ایستابیل بؤلگهده اولماسینا گؤره مدافعه پوتنسیالینی گوجلندیریر. بونا گؤره ده اس-۴۰۰ مدافعه سیستمینی آلماغی مقبول ساییب. دیگر طرفدن، رجب تایییب اردوغان بو یاخینلاردا چیخیشیندا دا بیلدیریب کی، تورکییهده سلاح ایستئهسالی گونون طلبلری سوییهسینه قالدیریلمالیدیر. اونا گؤره ده تورکییه آرتیق راکئت ایستئهسالینا چوخ بؤیوک دقت آییریر.
فیکریمجه، تورکییهده یئنی ایستئهسال قوهلری محض روسییانین موختلیف تشکیلاتلارینین ایشتیراکی ایله حیاتا کئچیریلیر. بونا گؤره ده بو رازیلاشمانین ایمضالانماسی روسییا ایله تورکییهنین ایکیترفلی فورماتدا اولان موناسیبتلرینین تظاهرودور».
پولیتولوق آبش-این تورکییه ایله روسییا آراسیندا ایمزالانمیش س-۴۰۰ رازیلاشماسینی ساکیت قارشیلامایاجاغینی بیلدیریب:
«آبش دونیا سلاح بازاریندا آپاریجی مؤقعیه مالیکدیر. سلاح بازاریندا روسییا آرتیق ۳-جو یئرده اولسا دا، بو اؤلکهنین ائله سلاح نؤولری وار کی، اونلارین رقابت قوهسی چوخ یوکسکدیر. ائله تورکییهنین روسییادان آلماغی پلانلاشدیردیغی س-۴۰۰ حربی هاوا هوجوموندان مدافعه سیستئملری بو تیپ سلاحلارداندیر».
خاتیرلاداق کی، ایول آیینین ۱۳-ده یاییلان اینفورماسییایا گؤره، تورکییه روسییادان ۴ ادد س-۴۰۰ راکئتلری آلماق اوچون ۲.۵ میلیارد دوللار اؤدیهجک.