text:
ازیلنلر ازیرلر!(اوچونجو بؤلوم)
سولماز جمالی
بیردن داش کیمی آغیر بیر جایناق بوغازینا کئچدی. اؤنجه نه اولدوغونو قاورایا بیلمهدی؛ سونرا اؤزونه گلیب بالاجابوی، دری و سوموکدن اولان آدامین قوللاریندان توتوب بوتون گوجو ایله ایتهلهدی. او، جیر-جیندیر ایچینده، ساققال باسمیش بیریسی ایدی.
او کنارا سیچرادی؛ چۆروموش دیشلری بیر-بیرینه دهیرک شاققیلدادی. بیر آز سونرا یئره اوتوروب اینیلدهدی؛ یئنه آیاغا قالخیب آجی-آجی آغلاماغا باشلادی. آیاغی دولاشیب شاپپیلتی ایله آغزی اوسته یئره چیرپیلدی، ائله بیل کیمسه بادالاق آتدی. قارامتیل دیش اتلریندن قان سیزیردی.
آز سونرا اؤزونو اورا-بورا چیرپاراق هؤنکورتولرینین یئرینی غریبه قهقههلر و هیریلدامالار آلدی. بوتون گؤرکمینین اؤلۆوای اولماسینا باخمایاراق، کیشینین داش کیمی مؤحکم قوللاری وارایدی.
او یاواش-یاواش قادینا یاخینلاشیب یئنه قولوندان توتدو. اووجونو آچدی: باخ، بو گؤزلر منیم بالامین گؤزلریدی.
قادین، قولونو کیشینین جایناغیندان قورتاریب بیرآز آرالاندی.
او بارماقلارینی بوغازینا سالیب اؤگویوردو. آغریدان بوتون اوز عضلهلری ییغیلان آدام چتینلیکله دانیشیردی:
-منیم کؤرپه بالامی دا یئدیلر. منه ده یئدیرتدیلر. آخیردا باشینا گلیب چاتاندا گؤردوم اؤز قیزیمدی.
او، او طرف-بو طرفه قاچاراق اورک داغلاییجی سسلر چیخاریردی. او داها آغلامیردی؛ آنجاق دوداقلارینی ترپهدیب دانیشماق ایستهدییینده، چنهسی تیترهییب گؤز یاشی آخدی:
-کافتار کیمی یئدیک. دیری-دیری یئدیک،- آغزیندان کؤپوک تؤکولوردو.- فقط گؤزلرین ساخلییا بیلدیم. چوخ آجیدیم، بیلمهدیم، تانیمادیم …
قادین بوتون وجودوندا بیر ضعیفلیک حیس ائتدی. کؤرپه اوشاغین باخیشلارینی، سؤزلرینی خاطیرلادی. سانکی اورقانلارینین هرهسی بیر طرفه داغیلماغا باشلامیشدی.
دیشی باغیرساقلارینی کسسه ده سوسوردو. بیرجه اونو بیلیردی کی، بوتون وجودو تیترهییر، قاشلاری چاتیلیر، اوزونون توکلری بیز-بیز اولور.
قادینین ایچیندن، اونو پیللهلردن آلت قاتلارا دوغرو ایتهلهمک کئچیردی.
دیوارین دیبینه قیسیلا-قیسیلا اوزاقلاشدی. نهایت جانسیخیجی دقیقهلرین گلیب کئچدییینی دوشونرک، قورخا-قورخا دریندن نفس آلدی.
کوریدورلاردا دولاشان دیلنچی و ایشسیز الیندن آلت قاتلارا گئتمک مومکون دئییلدی.
اینسانلاردان بیرآز آرالی بیر جوت گؤز آنی اولاراق قورخونج پارلاقلیقلا ایشیلداییب، قارانلیقدا یئنه گؤزدن ایتدی. بو، ات اییی دویاراق کوریدورلارین کناریندا وورنوخان اینسان گؤزلریایدی.
درحال باشینی یانا چئویردی. اونون قیغیلجیم ساچان گؤزلرینده نه ایسه بوز کیمی سویوق بیر شئی دویدو. آغیر بیر ضربه آلمیش کیمی، ایستر-ایستهمز، دیزلرینین گوجدن دوشدویونو حیس ائتدی. بیر-بیرینین قارنینا گیرمیش دار، پالچیق ائولره طرف دؤندو.
گئرییه دؤنمک مومکون دئییل، ایرهلییه گئتمهیه ده یول یوخ ایدی.
کیمینسه دیواردان یئره آتیلدیغی و بوتون بونلارین آراسیندا دهشتلی بیر قادین قیشقیرتیسی ائشیدیلدی. آزجا سونرا اونون سؤیوشلرینی، اینیلتییه چئوریلن یالواریشلارینی ائشیتسه ده دایانمادی.
ائولرین، دیوارلارین رنگی قان قیرمیزیسی ایدی. هر ائوده بیر ایرین، بیر یارا بوتون حیاتی چورودوردو.
-منفی اونبئشینجی قات
بیر اینیلتی ائشیتدی، آددیملارینی یاواشیدیب قولاقلارینی شکلهدی؛ یئنه گوجسوز بیر سیزیلتی دویدو. آیاق ساخلاییب نئچه آنلیق دینلهدی، قولاغینا سس گلمهینده گئتمک ایستهدی. ائله بو واخت یانیقلی سس تیکرار اولوندو. گئری دؤنوب زیل قارانلیقدا بیرینین آستاجا ترپندییینی سئزدی. بوجاقدا بوزوشوب یوماغا دؤنن بیر قارالتی گؤزونه دهیدی. کؤلگه، اولجه سیتقادی سونرا بیرینین اونا یاخینلاشدیغینی حیس ائدنده بوتون گوجو ایله زاریماغا باشلادی.
اونا طرف اییلیب باشیندان-آیاغینا کیمی هر طرفینی گؤزدن کئچیردی، شبههلی باخیشلاریلا هر یئرینی سۆزدو؛ اونون دورومونو یوخلاماق ایستهییردی.
دیزلری اوسته، بدنی یارا-خورا ایچینده اولان قادینین اؤنونده چؤکدو. جانین جاندان خبری یوخ ایدی.
او گوجله نفس آلیردی. ساچلاری پیرتلاشیق، اینی-باشی چیلپاق، توز-تورپاق ایچینده ایدی. جیریق-جیریق اولموش پالتاری اطرافا سپهلنمیشدی. سانکی کیمسه قادینی ساچلامیشدی. او، آن به آن ایچریدن سینیخیر بوزوشوب سوزالانیردی.
اونون بدنینین هر طرفیندن قان سیزیردی؛ هاراسینا باخیردیسا بدنینده اولوشان دهرین دیش ایزلرینی گؤروردو؛ ائله بیل بیر ایت قادینین وجودونو تپهدن-دیرناغا کیمی قاپمیشدی.
او، یارالی تیترک الینی ائهمالجا اوزاتدی؛ اؤنونده دیز چؤکن قادینین الینی توتوب بدنینین اوزهرینده گزدیردی. بدنی باشدان-باشا دیشلهنیب، اتی پارچا-پارچا دارتیلاراق قوپاریلمیشدی. قیچلارینین آراسیندان دامجی-دامجی ایستی قان سیزیردی.
الینی چکیب بوغولورموش کیمی خیریلدادی، اوزاندیغی یئرده چیرپیندی، حیس ائلهدی کی، بوز کیمی سویوق بیر ال بالدیرلارینا دولاندی، سونرا یوخاریلارا قالخدی، کؤکسونده گزدی. دؤشلرینی سیخیب دیشلرینی بوینونا باتیردی.
بوتون گونو سکسکه ایچریسینده یوللارا باخماقدان گؤزونون کؤکو سارالمیشدی. آنسیزین دهشت ایچینده گؤزلری برهلدی؛ کسیک-کسیک پیچیلدایاراق: آیاقلارینین سسی گلیر … گئنه گلیر …-دئدی.
ائله بو آندا ائوه ساری یاخینلاشان آدامین فیتی و تنبل-تنبل آتیلان آددیملارینین سسی ائشیدیلدی. اونون آیاقلارینین تاپپیلتیسی، کوریدوردا، قیریق و قیسا سس یاراداراق عکس-صدا وئریردی.
قادین بیرجه آنین ایچینده یوماغا دؤندو، دیلی تپیدی، جانینی تیترتمه آلدی.
-منی قوجاقلا …
ضعیف سسینی گوجله ده اولسا ائشیتدی.
اورهیینده قالخان سانجی کورهیینه، قیچلارینا، بوتون ووجودونا ووردو. ائله بیل اونون ایچینده بیر شئی چیلینگ-چیلینگ اولوب اووخالاندی.
قادین زارییا-زارییا سورونوب کونجدهکی یئکه پاساقلی قفسین ایچینه گیردی؛ بارماقلیقلاردان آسیلمیش پاسلی زنجیری گؤتوروب بوینونا سالدی. سونرا گؤزونو قاپییا زیللهیرک بیر ایت کیمی کسیک-کسیک هورمهیه باشلادی.
سانکی دیوارلار، قاپیلار، پنجرهلر مورگولهییردی؛ پیچیلداشما کسیلمیشدی. او آن میشیل-میشیل یاتان دونیانین اوزونه توپورمک ایستهییردی. آیاقلارینین گوجو ایتیر گئت-گئده تیترهمهیه باشلاییردی.
شهرین دریسینین آلتیندا نهلر باش وئریردی!
-بوتون بدنین پارچا-پارچا اولدوغوندا، عدالتین وار اولماماسینی آنلایاجاقسان.
دؤنوب بؤیرونه باخدی. اؤزونو اؤلدورن رضا آدلی اوغلان ایدی. اؤلوم خبری یئنیجه بوتون اینستانی آیاغا قالدیرمیشدی. عدالت اوغروندا یوخ اولماغی گؤز اؤنونه آلان، اؤلومه بئله قوجاق آچان کیشیلری، قادینلاری گؤروردو.
نفسینین سسینی دویوردو.
-ان گوجلو و ان رحمسیز همیشه اوتوب اؤزوننن ضعیفی آیاقلاری آلتیندا تاپدالایاجاق.
او باشیلا یئره تؤکۆلن قانا ایشاره ائتدی.
بیر قیز کسیک باشینی قولتوغونا ووروب قاتلاری گزیردی. قانلی ایزیندن هارالاردان کئچدییینی، هارالارا گئتدییینی گؤرمک اولوردو.
قادین اونو قاباقلاماق اوچون آددیملارینی ایتیلشدیردی.
او، سانکی بیرینین اونا یاخینلاشدیغینی دویموردو، گؤزلری بیر نقطهیه دیکیلمیش، ببکلری گاه بؤیویور، گاه دا ییغیلیردی.
آلا قارانلیق کوریدوردا، اؤزونه قاپانمیش قیز اونون گلیشینی ائشیتمهدی، اما ایکی قات اولموش کؤلگهنین اونا یاخینلاشدیغینی گؤردو، قورخموش حالدا گئری دؤنوب یاخینلاشان آدامی گؤردو.
اورهیی سؤزله، سواللا دولو اولسا دا سوسدو. قولتوغوندا گزدیردییی باشیندان گیله-گیله قان سوزولوب دؤشهمه اوسته دوشوردو. یئکه یاشیل میلچکلر لاختالانمیش قانین قوخوسونا ویزیلتیلا هرلهنیردیلر.
بورون پردهلری تیترهییب گؤزلری دولدو. دولو دوداقلاری گؤیرمیشدی. باخیشلاریلا اینسانین قلبینه، ایلییینه کیمی اوشوتمه سالیردی.
اونون ایری گؤزلری ییغیلیب بالاجالاشمیشدی. سول الیندهکی قانلی اوراغا باخدی. آغلامسیندی: منیم باشیمی اؤز آتام کسیب.
آغلاماقدان آز قالا بوغولاجاق اولان قیزی چتینلیکلهده اولسا باشا دوشدو.
اونون سؤزوندن ائله بیل اورهیینین تئللری قیریلدی. او، نهاینکی بو بینادا، سانکی دونیادا دا تک قالمیشدی.
بیردن سونو گؤرونمهین قاتلاردان قورتولدوغونو گؤردو. ائله بیل بیر قاپی آرالاندی و ایچریدن قارا ظولمهتین اوستونه آغ-ساریمتیل بیر ایشیق زولاغی دوشدو. گؤزلری قاماشدی؛ دیرسهیینی قالدیریب گؤزلرینین اؤنونو نئچه آنلیق توتدو.
شهرین تام اورتاسیندا ایدی؛ بؤیوک مئیدانین یانیندا توربالاری اللرینده فاغیر و عاجیز باخیشلارلا گلیب-گئدن ماشینلارا باخان اوست-باشلاری تؤکولموش، اللری قابارلی فهلهلری گؤردو. اورهیی آغریدی.
قالماقال قوپاران اینسانلارا باخدی. سانکی بیر گئجهده دونیانین بوتون داوا-دالاشلارینین اورتاسینا قدم قویموشدو. نه قدر ده تک باشینا اولماغینی اؤزلهییردی.
بلکه ده چوخ کئچمیشده، خاطیرهسی بئله محو اولان کئچمیشده دونیا بئله دئییلمیش.
بیر-بیرینی ایتهلهیرک قاباغا سوخولان مینلرله اوست-باشی تؤکولموش انسان بؤیوک بیر های-کوی قالدیراراق، هارا ایسه تئز چاتماغا تلهسیردیلر.
-دئییرلر یاغ وئریرلر.
انسانلار بیر-بیرینی دیدمهیه حاضر اولان قوردلار کیمی باخیشیردیلار.
-بیزلری نه یامان گۆنه سالیبلار؟! باشیمیزا نهلر گتیریبلر؟!
بؤیروندهکی کیشی قیمیلدانیب اؤز-اؤزونه میزیلدانیردی.
مئیدانین ساغ طرفینده بیر چادرالی قادین بئلینه کؤرپهسینی سارییاراق الینی گلیب کئچن ماشینلارا اوزادیردی. کؤرپهسینین اورهییینی شاختا دوندورموشدو.
قیرمیزی ایشیق آرخاسیندا دوران ماشینین قارامتیل شوشهسی آچیلدی؛ سوروجو الیندهکی بوش نوشابه شوشهسینی قادینین اوستونه فیرلاتدی.
بدنینی گؤردویو آجی دولو صحنهلر زولاق-زولاق گؤینهدیردی. او آنلاردان قورتولماق ایستهییردی. چیم-یاش بدنینین اوشوتمهسی سینیرلرینی سیزیلدادیردی.
قادین بینالارا باخا-باخا اؤز باشینا فیرلانیر، هردن بیر ده قدینی دوزهلدیب، یاریمچیق اوجا تیکینتیلره دقتله باخیر، سونرا اطرافدا قایناشان اینسانلارا ساری چئوریلیب آجی-آجی گولومسهییردی.
او، اوجا بینالارا ساری یئریییب ائوینه دؤنمک ایستهدی. سیم-سیجاق ائوی بو بینانین نئچهاینجی قاتیندا ایدی؟! او، ساغ آیاغینی یئره دؤیه-دؤیه چوخ دوشونسه ده خاطیرلایا بیلمهدی.
یاشادیغی بینانین اؤنونده هرلنه-هرلنه ائوینین ناخیشینی، رنگینی یادینا سالماق ایستهییردی. باشینی یاواش-یاواش ییرغالادی.
بیردن یاری تیکیلمیش بینالارین بیریندن باغیرتی سسی قووزاندی؛ آردیندان دا بیر گورولتو، تاپپیلتی. چؤنوب آرخاسینداکی بینانین اؤنونه باخدی. بینادا ایشلهین فهلهلردن بیری یئره دوشموشدو. یاردیم ایستهمک اوچون هاوادا آسیلی قالان اللری یانینا دوشدو.
قادین گؤردوکلریندن دهشته گلیردی. او، قورخونج فیکیرلری قووماغا چالیشیردی، آنجاق فیکیرلر اوندان ال چکمهیرک بئینینه دولوردو و گؤزونون اؤنونو توتوردو. بئینی کوتلشمیشدی. قولاقلاریندا هله ده اینسانلارین اینیلتیلری، زاریلتیلاری، یالواریشلاری ائشیدیلیردی.
بینایا گیریب اوست قاتا چیخماق ایستهدی. آمما سادهجه آلت قاتا گئدن پیللهلری گؤردو.
حیاتدا دوستاق اولدوغونو حیس ائتدی. زنجیرلری جینگیلدهدی. سانکی دیشاریدا سایسیز-حسابسیز یییهسی وار ایدی.
بوردا آنلاشیلماز سسلر ائشیتدی. کوریدوردا گؤزونو گزدیردی. بیر اوغلان باشقا بیر بر-بزهکلی، ساچلاری اوزون اوغلانی نم و چیرکلی دیوارا سیخیب دلیجهسینه اؤپوردو. ووردوغو قیرمیزی روژ دوداغینین اطرافینا یاییلمیشدی. اللری اونون صاف کؤکسونده نهسه آختاریر دؤشلرینی سیخیردی. سئویشه-سئویشه پیچیلتی ایله دانیشیردیلار.
باش بارماغیلا اونون دولو دوداغینا اینجه-اینجه توخونوب بورنونا ائهمالجا چیرتما ووردو: نه ده یئمهلیسن …
گؤزلرینی اونلاردان آییریب دریندن کؤکس اؤتوردو.
دیواردا یازیلان یازیلارا گؤز گزدیردی: منفی اوندوققوزونجو قات.
هندهورینه باخدی. سانکی باشقا بیر یئرده، باشقا بیر دونیادا ایدی. ائله بیل اورا الچاتماز، گؤز ایشلهمز، اینسان آیاغی دیمز اوجقار بیر یئر ایدی.
هاوا اینسانین اوزونو یاندیریر، قیزمیش تورپاق و داشلار آیاقلارینی بیشیریردی. قوروموش اوتلارین کؤکلری آغریییر، آغلاشیردیلار.
هاوانی قارسالایان ایلغیم دومان کیمی گؤزلرینه دولوب ببکلرینی قارسییردی.
بو هاوادا دایانماق مومکون دئییلدی. اینسانلار سو دببهلری اللرینده دیللرینی بیر قاریش چیخاراراق آز یاشلی اوشاقلاریلا بیرگه، قویونون یانیندا سیرا ایله دورموشدولار. آیاق یالین گزمکدن چاتلاق-چاتلاق اولموش دابانلارینا باخدی. بؤیوک-کیچیک، هامیسی پنجهلری اوسته یئریییر، قورخا-قورخا پیچیلتیایله دانیشیردیلار.
اینسانلارین اوست-باشلاری چیرک، اوز-گؤزلری ترلی-توزلو، یاندیریجی گونشین آلتیندا گزمکدن ساچلاری بوزارمیش، رنگلری قارالمیشدی.
اوشاق آغلایاراق آناسینین قوجاغینا دارتینیردی. قویویا دوشوب سو گتیرمکدن چکینیردی. آز قالسین اؤدو پارتلاییردی. اوزونه خفیف بیر ساریلیق قونوب، قارا ببکلری تشویش و قورخو ایله تئز-تئز ترپهشیردی.
قادین، اوشاغینی اینجیتمک و یا قورخوتماق ایستهمیردی، تکجه دیری قالماق اوچون، حیاتی داوام ائتدیرمک اوچون چابالاییردی.
کیمسه حیرصلی و اوجا سسیله اوشاغین اوستونه تپیندی.
اونون باغیرتیسیندان قادین اؤزونه قیوریلدی. گؤزلرینی یومدوغونا گؤره، اوشاغین نه ائلهدییینی گؤرمهدی.
گؤزلرینی آچدی. اونلارین چیلپاق و یازیق گؤرکمینی گؤردوکده گؤزلری دولدو؛ باشینی یانا چئویردی.
اوشاقلاردان نئچهسی کناردا اوتوروب قورخو دولو بیر حسله او اوشاغا باخیردی-لار. اونلارین قیچلارینین، قوللارینین اتی پارچا-پارچا اولوب یئکه-یئکه سولوقلار وورموشدو.
اوشاقلارین دورومونو گؤردوکده تلهسیک اونلارا ساری یئریدی.
آنجاق اوشاقلارا دوغرو یاخینلاشدیقجا گئتدییی یول تیکانلی تئللرله اؤرتولور، اونون یولونو کسیردی. بدنینه ساریلان زنجیرلر اونو برک-برک سیخاراق ایرهلی گئتمهیه ایمکان وئرمیردی.
گؤزونه، اوزونه دولانمیش زنجیرلردن جانینی قورتارا بیلمیردی. نه قدر چابالاییردیسا دا زنجیرلر گئتدیکجه سیخلاشیب نفسینی کسیردی.
نه ائتمهلیایدی؟! گئری می دؤنمهلی ایدی؟! گئری دؤنسهایدی گلدیییی آلچاق-اوجا یوللاری یئنه ده قاییتمالیایدی.
حیاتینا بنزهین چالا-چوخور، آلچاق-اوجا بیر یولدا گئتدییینی گؤردو. بئینینده قوودوغو دوشونجهلر بیردن-بیره اوست بیلینجینه شیغییردیلار.
قورتولوش چابالاری، آتیلیب-دوشمکدن ایرهلی گئتمهدی.
قوروموش اوتلارین سسی گلدی، سانکی نسه اوتون اوزرینده سورونوردو.
قابیرقالاری چیخمیش بیر اوشاق بئلینی اییب زیبیللرین ایچینده ائشهلهنیردی.
بیر آز آرالیدا یوزلرله اینسان گؤزو ایشیلداییردی.
اوشاق یاواش-یاواش باشینی قالدیریب، یازیق و ساکیت گؤزلریله اؤنونده دوران قادینین اؤنجه پالچیقلی گؤن باشماقلارینا، هیسلی-توزلو باهالی پالتوسونا، دؤشونه قدر اوزانان قیزیل بویون باغیسینا، داغینیق آغیمتیل ساچلارینا و نهایت قیریشمیش سولغون صیفتینه، چیرکه باتمیش گیرده اوزونه، تاتو قاشلارینا، عمل اولموش بورنونا خئیلک باخدی.
اونون بوز کیمی سویوق باخیشلاری اورهیینه اوشوتمه سالدی. گؤزلرینین رنگی گاه قونور، گاه دا قیرمیزیمتیل رنگه چالیردی.
اوشاغین ایچینده نه قدر سس نه قدر سؤز اولدوغونو گؤردو.
-اینسانین اوتوروب اؤلومو گؤزلهمهییندن دهشتلی بیر شئی اولمادیغینی بیلیرسن؟
بو سؤز آغزیندان چیخدیغی آن پیچیلتی دوشوب عکس-صدا وئردی. سانکی او سؤز تکجه اوشاغین آغزیندان چیخمادی؛ ائله بیل یوزلرله اینسان او سؤزو عئینی آندا تکرار ائلهدی.
اونون گؤزلریندن عئینی آندا یوزلرله آدام باخدی: توخون آجدان خبری اولماز. بونو کی دای بیلیرسن؟!
بیردن اونون دریسینین آلتیندا آجلاریندان اؤلن اینسانلارین اوزونو بیر-بیر گؤردو. یئکه و دهرین قویولار آغیز آچیب آداملاری بیر-بیر گمیرمیشدی.
-منفی ایییرمینجی قات
قادینلار دورمادان زار-زار زاریلداییر اینیلدهییردیلر. اونلارین سولوق اۆزلری قیزارمیشدی.
بویلو قادینلار قان-تر ایچینده کؤرپهلرینی دوغوردولار. گؤزلرینی اونلارین جانسیز بدنلریندن، اؤلگون اوزلریندن چکه بیلمیردی.
اوشاقلار بو باشدان آغلایاراق دوغولوردولار ائله همین گون ده یوخسوللوق-آجلیق ایچینده آغلایاراق سولوخوردولار. بعضیسی گوجونو توپلاییب آیاغا قالخیردی؛ کؤرپهسینی تلیسه بوکوب زیبیلقابینا آتیب همن سویوققانلیلیقلا آرخاسینا بئله باخمادان گئدیردی.
دیرچهلن اوشاقلار زیر-زیبیلله دولو توز-تورپاق ایچینده آتلانباج اویناییب قالماقال سالمیشدیلار؛ سس-کوی آرتیب آرا قاریشمیشدی.
آجلیق قادینلاری الدن سالیب گوجسوز ائتمیشدی؛ اونا گؤره ده بعضیلری بالالارینی امیزدیرمکدن بئله چکینیر چیلغینجاسینا اونلاری یاخینا بوراخمیردیلار. اونلارا طرف سورونوب گلن کؤرپهلرینی ایتهلهییب زورلا آیاغا دوروردولار. سانکی بیچاق سوموکلرینه دیرهنمیشدی.
کؤرپهلر بارماقلارینی آغیزلارینا سالیب مارچیلدادا-مارچیلدادا امیردیلر. اونلار بوتون گونو سوتدن اؤترو ملهشیردیلر.
قادین گؤردوکلرینه اینانمیردی. ایستهییردی دیشینین دیبیندن چیخانی اونلارا دئسین آمما گؤزلریندن اونلارین مئییته بنزر گوجسوز اوزلری، جیلیز بدنلری ده یایینمیردی.
قولاغینین دیبینده بیرینین پیچیلتیسینی ائشیتدی: آشین دورولوغو دنین یوخلوغونناندی.
چؤنوب بؤیرونه باخدیغیندا کیمسهنی گؤرمهدی. آما سانکی نفسلرینین سسینی دویوردو.
قادینی فیکیر گؤتورموشدو. گؤردوکلرینی هئچ بیر یانا یوزا بیلمیردی.
شهر دیز چؤکوب قیشقیریر، تیترهییر، هؤنکوروردو. اؤزونده آغلایا-آغلایا باشینی یانا چئویردی.
یئنه بوغوق بیر سس ائشیتدی: من ده باشیمی یانا چئویرسم گؤرمهرم؟! عذابیم قوتارار؟!
بایاقدان اودلاغیندا ایلیشیب قالمیش قههری بوش بوراخدی، گؤزلرینی یومدو؛ داها گؤرمک ایستهمیردی. اوزونو اللریله سیخیب هؤنکوردو؛ او آغلاییردی، یانا-یانا، تیترهیه تیترهیه.
قاچماق … تئز قاچماق، بو آنلاردان قاچیب قورتولماق ایستهییردی.
بیر آندا یئر ایکییه بؤلونوب اونو آلت قاتا چیرپدی. سانکی نئچه ال اونو بئلیندن باسیب ایتهلهدی. اوستونده آغیرلیق حیس ائدیر نفسی چیخمیردی.
تورپاغین آلتیندا چیرپیندی، چابالادی، ائشهلندی، سسی گلدیکجه باغیردی، آز سونرا اوزهریندهکی آغیرلیغین گئت-گئده آزالدیغینی حیس ائتدی.
کیمسه تورپاغی اوزهریندن چکیردی. سرین کولک اوزونه چیرپیلدی. قارانلیقدا گؤزو هئچ نهیی سئچمهدی.
بیری الیندن توتوب دارتدی. الی قابا، قابارلی هم ده چوخ گوجلو ایدی. باشینی قالدیریب اونا یاردیم ائدهنین اوزونه باخدی. ایلک قاتلاردا گؤردویو کیشی ایدی، ائوی باشدان-باشا کتابلا دولو اولان آدام!
آیاغا قالخیب هندهورینه باخدی. اوست باشینین تورپاغینی سیلکدی.
-دئییردین گؤرمئییبسن آجلاری!
سانکی بو سؤزو دیوار دا تکرار ائلهدی. سونرا دا ائله بیل هر یاندان بو سس ائشیدیلدی.
باشسیز، قولسوز کؤلگهلر اوردان-بوردان بویلانیب گیلهلرینه زیللهندیلر.
-ایندی اؤز اؤزووه دئییرسن کئشگه هامیسی واهیمهلی یوخو اولوردو؛ قارا باسما اولوردو.
آیاق بارماقلاری اوسته قالخیب، الینی هاراسا اوزاتماغا چالیشدی. سانکی یاردیم ایستهییردی.
اوزونو باجایا توتدو، نفسی کسیلیردی. بارماقلیقلار ایذین وئرمهدی. زنجیرلری جینگیلدهدی.
کؤلگهلردن بیری ترپندی، آردیندان پیچیلتیسینی دویدو: ائششهیه یا زیر-زیر اوخو یا کامانچا چال.
بوغازیندان زینگیلتییه بنزر بیر سس چیخدی. سؤزلری آنلاشیلمادی.
بوتون گئجه بویو گؤردویو اینسانلار اؤنونده دورموشدولار؛ کیمی باشسیز، کیمی قولسوز-آیاقسیز … اونلار دیری انسانا چئوریلیب، اونا اتهام اوخوماغا باشلامیشدیلار. حیرصلی گؤزلرینی اونا دیکمیشدیلر. قادین ایسه آلتدان-آلتدان اونلارا باخیردی.
یئنه باشقا بیر پیچیلتی: اؤزو ییخیلان آغلاماز.
اونلار دیشلرینی قیجیییب میریلداییردیلار. ایشاره بارماقلارینی قادینا ساری سیلکهلهیرک هدهلهییردیلر. ترپشدیکجه بوتون بدنلرینی ساران زنجیرلر جینگیلدهییردی.
قادینا یاردیم ائدن کیشی اورتالیقدا قوپان قووغانی ساکیتلشدیرمهیه چالیشدی:
– بولار هامیسی نوختادی، کئچیردیبلر بوینوموزا. آجلیق اورتاق دوشمنینیزدی.
اینسانلاردان نئچهسی قادینین اوستونه شیغیماق ایستهییردی. سانکی اونون اتینی نیشان آلیب هجوم چکمیشدیلر. اونلارین گؤزلرینین پاریلتیسی گؤرونور، دیشلرینین سسی ایسه آیدین ائشیدیلیردی. اونلار قادینین گؤزلریندن، آغزیندان بدنینه دولوشوب اونو ایچریدن یئییب بیتیریردیلر.
درین سکوت اونو قورخودوردو. سکوت بعضن اؤلومو خاطیرلاداجاق قدر قورخونج ایدی. سسسیزلیک آری ویزیلتیسی کیمی اونو قاپساییردی. قورخونج سکوتدا نهلر وارایدی؟! نه دئمک ایستهییردی؟! مگر سکوتون دا اؤز دیلی یوخ ایدی؟! نهلر دئییردی بو غریبه سکوت؟!
کولک اوزون ساچلارینی اوزونه چیرپیر؛ ساچلار یاناقلارینی دؤیهجلهییر، آغزینین ایچینه دولوردو. بو ساچلاردان گلن قوخو قیز اوشاغینین کسیلمیش ساچلارینی خاطیرلادیردی.
قادینا یاردیم ائدن کیشی اونونلا یاناشی دوردو:
-گؤرورسن؟ ظولمه معروض قالانلار ظولم ائلهییرلر. اینسانلار دونلارینی دهییشیب اورتالیغا دوشوبلر. ازیلنلر باشقاسینی ازیرلر.
قادینین شعورو دومانلانمیشدی. هئچ نهیی حس ائتمیردی. او گئجهنین توکاورپهدیجی واهیمهسی هله ده اونونلا آددیملاییردی.
آما، آجلیق وارلیلاری اؤلدورمهمیشدی …
-هر زامان اؤزو دیری قالسین دئیه باشقاسینی ازهن بیری وار.
دؤنوب ریضایا باخدی. بو سؤزو دئیهرکن سانکی بوغازیندا قههر دویونلنمیشدی. اونون غمه باتمیش اوزونه باخدی سونرا باخیشینی اونون قابار اولوب آغاجا دؤنن اللرینه یؤنلتدی.
گؤردویو آغیر دردلر خیردا-بؤیوک داشلار کیمی بوینوندان، کورهییندن باسیب قادینین بئلینی بوکموشدو. او ایکی قات اولموش جیسمیله گؤزلرینی بیر آن اولسون اوندان چکمهین اینسانلارین قارشیسیندا دایانمیشدی. آلت قاتلارا گئتدییی ایلک آنلاردان داها یورغون، داها قوجا گؤرۆنۆردۆ. باشی بدنینه آغیرلیق ائدیردی. تیر-تیر اسیردی. ساچلاری آغ-آپباق اولوب آغارمیشدی.
هئچ بیر چیخیش یولو گؤرموردو. اصلینده چیخیش یولونا دوشونموردو ده.
سول قولونو قالدیریب ساعاتینا باخدی. ساعات بیر ایدی.
گؤردویو گئرچک صحنهلر گیله-گیله بئینینه سوزولوردو.
راحات اؤلمهیه بئله اویغون اولمایان بینایا باخدی. ائو اولمایان ائولر؛ یالنیز یاشاماق اوچون مزارلار ایدی. بو شهر یئکه بیر قبر کیمی اینسانلاری ایچینه چکمیشدی. اونسوز دا گئتدیکجه تورپاق آزالیر قبیرلر سیخلاشیردی.
قادینین کوبود و قوجا سسی اوجالدی:
-اؤنجه روحوموز اؤلور سونرا جیسمیمیز.
ائولرین دیوارلاری شاختادان چاتلاییب قیریلیب تؤکولوردو. اوردا-بوردا قارغالار قاریلداشیردی.
آرخاسینی چئویریب قبرینه ساری یئریدی. ایچینه گیریب اوزاندی. جوجه آناسینین قانادلاری آلتینا گیرن کیمی او دا تورپاغین آلتینا سیغیندی. گؤزلرینی یومدو …
۱: ایکینجی دونیا ساواشی سیراسیندا، بیر یهودی اسیرینین نازیلرین اؤلوم دوشرگهسیندهکی آشویتس حبسخاناسینین دیوارینا یازدیغی بیر جمله.
۲: بیر دیوار یازیسی
۳: لبنانلی یازار امین معلوفدان


c: text/html

text:
قوربان بایرامی
قوربان بایرامی — ایسلام عالمینده ان مقدس بایراملاردان بیریدیر. بۆتون موسلمان عالمینده هر ایل هیجری تقویمی ایله ذی الحجه آیینین ۱۰-جو گونوندن باشلاییر و عادتاً اۆچ گون داوام ادیر. مراسیملرده قویون، قوچ، اینک، دانا و یا دوه کسیلیر. قوربانین بیر حیصّه سیندن دین خادیملرینه پای گؤندریلیر، بیر حیصّه سی ایسه کاسیبلارا پایلانیر. هامییا برابر پای وریلیر، قوربان کسهن اؤزو ده برابر پای گؤتوره بیلر. عنعنهیه گؤره دیلهنچی و کاسیبلار بایرام گونو آج قالماسینلار دیه بۇ گون مراسیملره دعوت اوْلونورلار.
تاریخی[دَییشدیر]
قوربان بایرامی ان قدیم بایراملارداندیر. دینی قوربان کسمه مراسیمی ایسلامدان دا اوّل مؤوجود اوْلوب، لاکین اوْ واختلار گوناهدان تمیزلهنمک، قزبلنمیش الله ین کؤنلونو آلماق و س. نظرده توتولوردو.
هیجرینین (محمد پیغمبرین مکه دن مدینه یه کؤچمهسینین) ایکینجی ایلیندن سوْنرا دینی قوربان کسمهنین ایسلام عالمینده باشقا آماچلاری و سببلری یاراندی. بئله کی، دینی قوربان کسمه ایسلام عالمینده بؤیوک روح یۆکسکلیگی، دیندارلیق، خیرییهچیلیک، باشقالارینا کؤمک ائتمک کیمی علامتلره ییهلهندی.[۱]
دینی قوربان کسمه ایبراهیم پیغمبرین حیاتیندا باش ورهن اهوالاتدان سوْنرا یارانمیشدیر. بئله کی، یوخودا الله ایبراهیم پیغمبره اوْغلو ایسماییلی قوربان ورمیی (اوْنلارین اللها ایمانینی یوخلاماق اۆچون) امر ادیر. ایبراهیم اصل دیندار کیمی اللهین امرینی یرینه یتیرمهیه حاضیر ایدی، اسماعیل اؤزو ده قوربان اوْلماغا رازیلاشیر. بۇ حاقدا قوراندا یازیلمیشدیر.
اللها قلبهن یاخین و صادق اوْلدوغونو ثبوت ائتمک ایستهیهن ایبراهیم پیغمبر اوْغلو ایسماییلی قوربان کسمهیه حاضیر ایدی. لاکین اۇجا الله بونو اؤز الچیسینه روا بیلمهدی و قوربانلیق اۆچون اوْنا بیر قوچ گؤندردی. بونا گؤره ده قوربانلیق بایرامیندا کسیلهن قوربانا "اسماعیل قوربانی" دا دییرلر.
چوْخ سودیی بالاسینی الله یولوندا قوربان ورمهیه حاضیر اوْلماسی پیغمبرین الله قارشیسیندا ایمانینین، سمیمیلیینین و موتیلیینین باریز ثبوتودور. اوْدور کی، دین تاریخینده درین ایز سالمیش بۇ حادثه اللها اینامین، درین اعتیقادین نومونهسیدیر. بۇ حادثه اوْنو گؤستریر کی، اینسانلار اللهی سوْنسوز ایمانلا سومهلی و اؤز سوگیلرینده بۇ جور صمیمی اوْلمالیدیرلار. چتین آنلاردا اللهی دا یادا سالیب، یاخشی زامانلاردا اوْنو اۇنوتماق مؤمنه یاراشان حرکت دییل!
بۇ روایتین باشقا بیر فلسفی-اخلاقی معناسی اوْندان عبارتدیر کی، ایسلامدا اینسانین الله یولوندا قوربان کسیلمهسی قبول اوْلونمور. ایسلاما قدر بیر چوْخ دینلرده اینسانلاری قوربان ورمه آیینلرینه راست گلمک مۆمکوندور. مثلاً، آتشپرستلر اینسانی اوْددا یاندیریردیلار. اوْنلار بۇ یوللا اللها یاخین اوْلدوقلارینی گؤستریردیلر. قدیم چینده ده اینسانلاری تانریلارا قوربان ورمک عادتی وار ایدی. بۇ اؤلکهده طبیعی فلاکتلردن، داشقینلاردان هیفز اوْلونماق اۆچون اۇشاقلاری سویا آتیردیلار.
قوربان بایرامی آذربایجاندا[دَییشدیر]
ایسلام دونیاسینین ان مقدس بایراملاریندان ساییلان قوربان بایرامی بۆتون موسلمان اؤلکهلرینده تمتهراقلا قئید اوْلونور. آذربایجان موستقیللیک الده اتدیکدن سوْنرا میلّی مجلیسین قبول اتدیی ۱۹۹۲-جی ایل ۲۷ اۇکتوبر تاریخلی "آذربایجان جومهوریتی بایراملاری حاقیندا" قانونونا اساساً قوربان بایرامی آذربایجاندا دا دؤولت سوییهسینده بایرام ائدیلیر.
قوربان بایرامی ایسلامدا[دَییشدیر]
اۆچ سماوی دینین – یهودیلیک، مسیحیت و ایسلامین هر اۆچونده ده مۆختلیف فوْرمادا قوربانلیق مؤوجوددور. لاکین ایسلامدا بۇ آیین خوسوسی ماهیت و اهمیت کسب ادیر. اوْنون اساسیندا اللها سوْنسوز سوگی، اوْنون قودرتینه درین اینام و ایمان ایشیغی دورور.
اینسانلاری هالاللیغا، پاکلیغا سسلهیهن قوربان بایرامینین چوْخ ماراقلی تاریخی و شرطلری وار. بۆتون دینلرده ایجرا ائدیلن قوربان ایسلامدا هیجرتین ایکینجی ایلینده امر ادیلمیشدیر. ایسلاما گؤره، قوربان "اللها یاخینلاشدیران شی" معناسینا گلیر. بیر باشقا سؤزله ایفاده اتسک، قوربان اللها یاخینلاشاراق، اوْنون رضاسینی قازانماق اۆچون قوربان بایرامی گونونده عبادت نیتیله و اللهین آدییلا کسیلهن حئیوانا دئییلیر.
قوربان بایرامی ایسلام عالمینین ان مؤهتشم و مقدس بایرامیدیر، درین تاریخه مالیکدیر و هر ایل دونیا موسلمانلاری طرفیندن قئید ائدیلیر. بۇ بایرام اؤزو ایله هامییا صافلیق، تمیزلیک گتیریر.
قوربانی و یا قوربان عبادتینی ایفاده ائتمک اۆچون بیر سیرا ایسلامی ترمینلردن ایستیفاده ائدیلیر. اوْنلارین آراسینداکی بللی معنا فرقلری واردیر:
- زبه: ایبرانی دیلینده "زباه" کلمهسی ایله اوْخشار اوْلان "زبه"، "حئیوانلاری قوربان بایرامی گونونده قوربان نیتیله و یا عادی گونلرده یمک اۆچون کسمک" معناسیندادیر.
- نهر: بۇ سؤزون حرفی معناسی "بوینون شاهدامارینی کسمک" دمکدیر کی، بۇ دا دوه قوربان ادیلرکهن سینهسینه بیچاق و س. سانجماق معناسیندا ایشلدیلمیشدیر. چونکی بۇ جور کسمک شکلی دیگر کیچیک حئیوانلاری کسمکدن فرقلیدیر.
- قوربان: ایبرانی دیلینده "گوربان" کیمی، "الله اۆچون وئریلن هر هانسی بیر قوربان" معناسینا گلیر.
- اۇدهییه: "اۇدهییه" کلمهسی قوراندا کچمهسه ده، هدیس کیتابلاریندا کئچیرو "کیتاب باشلیغی" کیمی ده ایشلدیلیر.
- هدی: "اللها معنوی جهتدن یاخینلاشماق آماچله و یا هج واختی اهرام قاداغاسی پوزولدوغو اۆچون کبهیه آپاریلان و یا اؤزو یاخود پولو گؤندریلهن قوربان" دمکدیر.
- منسک: '"قوربان عبادتی"نی ایفاده ائتمک اۆچون ایشلدیلیر.
مقدس قوراندا قوربان بایرامی بارهده[دَییشدیر]
"رببین اۆچون ناماز قیل و قوربان کس!"، "ده کی: "منیم نامازیم دا، کسدییم قوربان دا، حیاتیم و اؤلوموم ده عالملرین رببی – الله اۆچوندور"، "بیز هر بیر اۆممت اۆچون بیر قوربانگاه بللی اتدیک کی، اللهین اوْنلارا روزی وردیی دؤردایاقلی حئیوانلارین اۆستونده (اوْنلاری کسدیکلری زامان) اللهین آدینی چکسینلر" کیمی موناسیبتلر گؤستریلیر. انس ابن مالیکدن روایت اوْلونان حدیثده ایسه پیغمبر دئمیشدیر: "بایرام نامازیندان سوْنرا قوربان کسهن عبادتینی تاماملامیش و موسلمانلارین سوننهسینه (یولونا) عمل اتمیشدیر".
قوربان بایرامیندا هر بیر ایمکانلی موسلمان قوربان کسیب، اوْنون اتینی ایمکانسیزلارا، کاسیبلارا پایلامالیدیر. بوردا اساس مقصد دیندارلیغا نایل اوْلماقدیر. قوراندا یازیلیب: "اللها نه ات، نه اوْنون قانی چاتمیر، آنجاق سیزین دیندارلیغینیز چاتیر".
اینسان اللهین یاراتدیغی ان شرفلی و ان اۆستون مخلوقدور. الله اؤزونون یاراتدیغینی اؤزو یولوندا قوربان کسیلمهسینی قبول اتمیر[۲].
شرطلری[دَییشدیر]
اسماعیل قوربانیندا کسیلهن حئیوانلاردا بیر سیرا شرطلر واجیب ساییلیر. قوربانلیق کیمی سچیلهن حئیوان قوچ، ایریبوینوزلو دانا، یاخود دا دوه اوْلمالیدیر. نسیل آرتیمیندا دیشی حئیوانلارین موستسنا رولو اوْلدوغونا گؤره قوربانلیق حئیوانین ارکک اوْلماسی داها اۆستون توتولور. قوربانلیق قوچون یاشینا گلینجه، بۇ، ان آزی آلتی آیلیق حئیوان اوْلمالیدیر. لاکین دانا، یاخود دوهنین بیر یاشی تمام اوْلسا، داها یاخشیدیر. قوربانلیق دوهنین بش یاشی تمام اوْلمالیدیر. قوربان بایرامیندا کسیلهن حئیوانین ساغلام اوْلماسی دا واجیب شرطدیر. ازالاریندا هر هانسی نقصانی اوْلان، بوینوزونون، یاخود قولاغینین بیری اوْلمایان، آختالانمیش حئیوانین قوربان کسیلمهسی ایسلامدا مصلحت گؤرولمور. کسیلهجک قوربانلیق گؤزگلیملی اوْلمالیدیر.
بۇ بایرامین اساس ماهیتی الله یولوندا کسیلمیش قوربانلیق حئیوانین اتینی اللهین ایمکانسیز بندهلری ایله بؤلوشمک، اوْنلاری سویندیرمک و آیینین ده اساسیندا، اوْروجلوقدا اوْلدوغو کیمی، خییرخاهلیق، پاکلیق و اللها اینام و سوگی دورور.
بعضاً بیر نئچه آدام بیر حئیوان آلیب اوْنو اؤز آرالاریندا بؤلوشمکله، یاخود گدیب بازاردان ات آلیب گتیرمکله اؤز قوربانینی کسمیش حساب ائدیرلر. لاکین ایسلام دینینه گؤره بونلار قوربانلیق حساب اوْلونمور. البته، بیر نئچه نفر ییغیشیب بیر دانانی قوربان کسه بیلرلر، بۇ شرطله کی، هر بیر شخصه دوشموش ات پایینی ان آزی اۆچ حیصّه یه بؤلمک مۆمکون اوْلسون. بۇ حیصّه لردن بیری اوْنلارین اؤز عائلهسینه صرف اوْلونمالی، قالان حیصّه لر ایسه فقیر-فوقرایا پایلانمالیدیر.
قوربانلیغین ان گؤزل خصوصیتلریندن بیری اوْدور کی، بورادا دین، مذهب آیری-سچکیلیینه یول وریلمیر. بۇ بایرامدا ایستهنیلهن دیندن اوْلان یتیمین، کیمسهسیزین و یوخسولون حاقی وار کی، وارلینین ایمکانلاریندان بهرهلهنسین، عادی گونلرده ییه بیلمدیی قوربانلیق اتیندن دادسین. قوربانلیق اوْ دمکدیر کی، اینسانلار اللهین خوشونا گلهجک بیر عملی ایجرا ائدیرلر.
قوربانلیغین شرطلریندن بیری ده بودور کی، قوربان کسمک یالنیز بونا ایمکانی اوْلان وارلی آداملارین بوینوندا حاقدیر. ایمکانی اوْلمایان آداما ایسه قوربان کسمک واجیب دییل. قوربان کسمک اۆچون بورج پولا حئیوان آلماق ایسلامدا تقدیر اوْلونمور، چونکی بۇ بایرامین اساس ماهیتی زنگینلرله ایمکانسیزلارین بیرلیگی، قارداشلیغیدیر. بۇ بایرامدا هامی سوینمهلیدیر: وارلیلار-اللها خوش گئدن عملی ایجرا اتدیکلری و کاسیبلاری سویندیردیکلرینه گؤره، کاسیبلار ایسه-دونیا نعمتیندن الده اتدیکلرینه و باشقالاریندان گؤردوکلری مرهمته و قایغییا گؤره.
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ^ قوربان بایرامی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-03-05. یوْخلانیلیب2021-02-06.
- ^ قوربان بایرامینیز مبارک![دائمی اولو باغلانتیلی]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ویکیپدیا:ایدارهچیلر بیلدیری تابلوسو/آرشیو۲
دییشدیرمه ساواشی/۳ قایتاریش پوْزونتوسو – اۇیغون اوْلمایان ایشلدن آدلاری – قوْروما – داشیما ایستکلری – گئچمیشلری بیرلشدیرمک – آیری موردلر / start a new (English) discussion thread
دفعهلرجه تیکرار اولونان بحث ائدیلمهمیش یا بحثده نتیجهیه چاتمامیش دگیشمهلر[دَییشدیر]
ایشلدن @Alp Er Tunqa: دفعهلرجه نچه مقالهده بحث ائتمهدن و نتیجهیه یئتیشمهدن اؤز سلیقهسی اساسیندا، مناقشهلی دگیشمهلر ائلهییر. سؤزجوک سئچیمینده ایدارهچیلرین یازیلارینا باخاراق نتیجهیه یئتیشمهمک بللی دیر اما بو ایشلدن اؤز سئودیگی نتیجهنی سئچیلمیش سؤزجوک تانیدیر. چوخلو مقالهلرده تۆرکجه سؤزجوکلری سیلیب فارسجا سؤزجوکلری یازیر. مقالهلر اۆستونده ایشلهیهنلر بو دگیشمهلر قارشیسیندا دورماق ایستهسلر "اۆچ قایتاریش پوزونتوسو" یا "دگیشمه ساواشی" اۆز وئرهجک دیر. ایدارهچیلردن دیلهییرم مسئلهنی آراشدیریب منیم یانلیشیم وارسا منه دئسینلر و بو ایشلدنین یانلیشی وارسا گرک اولان ایشی ائتسینلر.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۳۱ (UTC)
ارسلان بی ویکی پدیا دموکراسی دییل کی هر ایش دانیشیق و سس وئرمه ایله قاباغا گئتسین.
من تکجه تانیش اولمایان سؤزلری تانیش سؤزلرله دییشدیردیم. اینصافا آذربایجاندا کیم تورکیه لیلر کیمین ائشیک یئرینه دیش، وزیر یئرینه باخان دئییر؟
سئچیلمیش کلمه نی من یوخ ایلغیم بی بللی لشدیرمیشدی.
اؤز تورکجه دالیسیجا اولماق یئرینه بو نئچه ایل ویکیده اولدوغوزدا یازی قوراللارینی بیر سری دیقتله اوخوسایدیز، دییشمک یئرینه دگیشمک یازمازدینیز. آلپ ار تونقا✉ ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۲۷ (UTC)
- ویکیمیزین یئنی آچیلمیش اوْلدوغو اۆچون ایختیلاف یارادا بیلن یئرلرده دؤزوملو اوْلاراق دانیشیقدان فایدالانمامیز داها مصلحت اوْلا بیلیر دئیه دۆشونورم. دئمک بۇ قوْنودا بیر آز داها دیقّتلی اوْلمالیییق؛ منجه سؤزجوکلرده تعادول اصلینی ساخلامایا چالیشمامیز گرکدیر؛ بیر یاندان سؤزجوکلرین دۆزگون اوْلماسینا دیقّت گؤسترمهلیییک٬ آیری طرفدن ده اوْلدوقجا تانیش اوْلان سؤزجوکلری سئچیب ایشلتمهلیییک. هابئله حدّیندن آرتیق حساسیت گؤسترمهنین نتیجهسی ده ویکیمیزین نفعینه دئییل. حؤرمتله Ilğım (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۸ (UTC)
- سیز اؤزوز نهدن قوراللاری اوخومامیسیز؟ حؤصلهسیز یاراتدیغیز شابلونلاردا یاریمفاصلهنی نهدن رعایت ائتمیرسیز؟ بعضیلرین سؤزی یادیما تۆشور، تۆرکجهنی فارسجا ایله موقایسهده تۆرکجهنی گۆجسوز تانیدانلار! تۆرکجه سؤزجوکلری حافظهلردن سیلیب سونرا تۆرکجهیه گۆجسوز دئیهنلر!--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۴۸ (UTC)
تورک دیلی اؤیرتیمی یاساق اولان مملکتده، تورک دیلینده یازانلارین هامیسی اکابیر ساوادلی دیرلار و هئچ کیمسه دئیه بیلمز من دوزگون اؤیرتیم آلمیشام. یازانلارین چوخ ساییسی، 100% تورکیه و آزربایجان جومهوریتلرینین مدیاسیندان ائتکیلنیبلر. بونلار تورک ویکی سینه گلیب یازسالار باشلارینا دولانمالی ییق. آنجاق یازیقلار اولسون، بو آرادا بیر سایی اؤز دوروموموزو، اینگیلیس ویکیسی و فارس ویکیسی ایله موقایسه ائدیب(!!!!)، اؤزلریندن چیخارتدیغی یازماق قوراللارینا گؤره، باشقا یازانلاری بلوکلامالاری ، گرچکدن چوخ گولونج، اوزوجو، و البته شوبههلیدیر. --آلپرتونقا آزربایجانلی (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۲۱:۲۱ (UTC)
- حؤرمتلی عزیز یوْلداشلار لۆطف ائدین اَیر سیزجه بیری قایدالاری پوْزوب اوْ لینکیده وئرین تا ایدارهچیلر لینکه باخیب و دَقیقلشدیرمهدن سوْنرا فیکیرلرین و نتیجهنی بیلیندیرسینلر.ایشلدنلر دیقتّلی اوْلسۇنلار کی هر بیر مقالهده کی فیکیر فرقلری وار گرک دَییشدیرمه ائتمهدن قاباق صفحهنین دانیشیقیندا فیکیرلرین پایلاشالار سوْن نتیجهدن سوْنرا دَیشدیرمه ائتسینله غیری بۇ اوْلسا مقالهنین اۆستونده قایتاریش پوْزۇنتوسو اوْلار و یا دَییشدیرمه ساواشی تۆشر بونلارا باخاراق دانیشیق صفحهلردن ایستیفاده ائدینE THP (دانیشیق) ۱۴ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۳۹ (UTC)
بو ویکده هئچ یازان یوخدو یازلمیش سوزلری سیلیرسینیز بیر نفر یوخدو یازسین 3 آیدی بورا باش چکیرم تکجه 5 صحیفه یازیلیب بئله اولسا بو ویکی آزربایجان اوچون فایدالی اولماز حورمتلهWdfr4jh (دانیشیق) ۱۶ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۰۰ (UTC)
- احمد بایتورسون اوغلو مقالهسینده سۆرگون سؤزجوگو سیلینیب، یئرینه تبعید یازیلیر. من آلپ ار تونقا بیدن دیلهمیشم بحث صفحهسینده سۆرگون کلمهسین دییشمهسینین دلیلین یازسین و اونون اۆستونده بحث ائدهک اما آلپ ارتونقا بی بو ایستگه باخمایاراق اؤز ایشین دواملاییر. ایندیکی کیمی موقعیتلرده ایدارهچیلر ایشلدنلری بحث ائتمهیه چاغیرارلار لکن آلپ ارتونقا بی بحث ائتمهدن و اؤز سؤزون اثبات ائتمهدن دییشمهیه اقدام ائلیر. ایدارهچیلر بویورسونلار نه ائتمهلییم. من آلپ ارتونقا بیی دانیشیغا چاغیریرام اما ... (ایلغیم بی بویورموشدولار دؤزوملو اولاق و دانیشیقدان فایدالاناق)--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۶ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۳۶ (UTC)
- @Amir a57:٬ @E THP: بیلر٬ سیز ده مصلحت بیلسز دفعهلرجه شیکایته چکیلمیش اوْلان بۇ مسألهنین بیر یوْللوق حل اوْلونماسینا بیر چاره تاپاق. منجه عرب خطّینده یازیلمیش تۆرکجه سؤزلوکلری قایناق تۇتارساق بۇ سؤزجوک مسألهسینی بیر یوْللوق حل ائده بیلریک؛ دئمک «قایناق اصلینه باخاراق٬ عرب خطّینده اوْلان تۆرکجه سؤزلوکلرده٬ تۆرکجهده وار ساییلان سؤزجوکلری ویکیپدیادا ایشلتمک اوْلار. عکسینه بۇ سؤزجوکلری باشقا دیللرده اوْلان قارشیلیقلارینا چئویرمک "تۆرکجه" ویکیپدیانین دیلیندن خاریج بیر دیلده یازماق کیمی ساییلیر». سیز ده موافیق اوْلساز بۇندان بئله بۇ اساسدا سؤزجوک مسألهسینی قارشیلایاق. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۱۴ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۲ (UTC)
- من اوز نظریمی دفعه لرجه دئمیشم نه قدر بو ویکینی تخصصی ائدک و ائتمک ده اولار او قدر ویکی ده چالیشان آز اولاجاق نتیجه ده ویکیینین چالیشانلاری دا سئچیلمیش اولاجاق آشاغی سطح ده بیر سئری یازی قایدالاری ایجرا اولونسا کفایت ائدر ویکی نین سیاستی گرک بو مسائیلی چتین ائتمه سین و اونملی بو کی بیزیم بو دورموموزنان و هابئله مکتب و فرهنگیستانین اولمامازلیغی بو حالاچان الیمیزی باغلی قویوب و اونون اوستونده هئچ بیر قانونو دا ایلزام ائتمک اولماز اوستده گئدیلن بحث لر بوندان حکایت ائدیر کی بیزیم خالیقین آراسیندا هله بو ساواش وار دگیشمه اولسون یا دا دییشمه اولسون بونلاردا هامیسی قاییدیر منیم سوزومه نتیجه بو کی بو قانون و قاییدالاری ویکی ده ایجرا اولونماسینا تاکید و هابئله تشویق اولا بیلر سانکی ایلزام ائتمک منجه اولمویاجاق--Amir a57 (دانیشیق) ۱۴ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۱۷ (UTC)
- منده امیر بیله بیر فیکیردهیم چوخلو ایشلدنلری زورا قوْشماساق یاخشی دیر یاواش یاواش ایشلدنلر تجروبه قازانیب قایدالارا یاخین گلرلر آما موناقیشه اولان یرلرده قایناغلار موشکولو حل ائدر. حؤرمتلهE THP (دانیشیق) ۱۵ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۲۹ (UTC)
-
- من ده سیزینله عئینی فیکیردهیم؛ سؤزلوکلری اصل تۇتماغین هدفی ده تجرۆبهسیز ایشلدنلرین چالیشمالارینی چتینلشدیرمک دئییل٬ تۆرکجه سؤزجوکلری ایصرارلا سیلمهلری[۱][۲] دایاندیرماقدیر. بیلدیگینیز کیمی بۇنون کیمی ایشلر دفعهلرجه اۇزون فایداسیز بحثلره چکیلهرک ایستیفادهچیلرین واختینی هدره وئریب راحاتسیزلیقلار یارادیبدیر. آیری طرفدن «اۇستان» کیمی سؤزجوکلری دیلیمیزه یئرلشدیرمهیه یوْل آچیبدیر٬ حالبوکی بۇ سؤزجوک فارسجادا بئله یئنی یارانمیش سؤزجوکلردندیر. سؤزلوکلری اساس تۇتماق سؤزجوک سئچیمینده "ایبهام" مسألهسینی حل ائدهجک؛ هابئله بئله اۇزون بحثلری قیسا و قطعی شکیلده نتیجهیه یئتیرهرک ایستیفادهچیلرین واختینی ده آچاجاقدیر. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۱۵ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۶ (UTC)
- منجه ده سؤزلوکلری اساس تۇتماق بیزی فایداسیز دانیشیقلاردان قورتاراجاقدیر.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۵ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۱۶ (UTC)
حؤرمتلی یولداشلار. سؤزلوکلری معیار توتماقدا بعضی شئیلری اونوتمامالیییق. سیز بؤیوک و گوجلو سؤزلوکلره باخسانیز گؤررسینیز کی تقریبا بوتون بو کلمهلر ایچلرینده وار: هم اولاردا مثلا حمله کلمهسی گلیب هم ده سالدیری. هم باشکند یازیلیب هم ده پایتاخت. هم فضا یازیلیب هم ده اوزای. گوجلو سؤزلوک اساسا بیر دیلده اولان و یاخین دیللرده (آنادولو تورکجهسی، عربجه، فارسجا، روسجا) ایشلنن اساس کلمهلری احتیوا ائدیر. حله قالسین هانسی سؤزلوکلر بحثی! بیری بیر سؤزلوگه ایستیناد ائدهرک یازیر دنکلم، باشقاسی گلیب ائله همن سؤزلوگه ایستیناد ائدهرک یازیر موعادیله! منیم نظریمجه سؤزلوکلری اساس توتماق بیزیم بورداکی مسئلهنی حل ائدهبیلر قابیلیتینه مالیک دئییل. تکجه دیلی تنظیم ائدن بیر تشکیلات بو ایشی گؤره بیلر. بیز مثلا باکیدا یئر آلان «آذربایجان میلّی علملر آکادمیاسی» کیمی گوجلو بیر تشکیلاتدان عاغیللی یوللا ایستیفاده ائده بیلریک: لاتینجا-یونانجا و روسجادان و ... آلینمیش کلمهلری بیزه تانیش اولانلارلا دییشسک بیزه ان فایدالی اولا بیلر. بو دیل بیزیم بورداکی دیلیمیزله تقریبا عینی دیر. بو ایشی قاباقلار دا بیزیم دیلیمیز اوسته چالیشان عالیملریمیز گؤرموشلر: مثلا پروفسور جواد هئیتین یاراتدیغی وارلیق تشکیلاتی تقریبا همن بو ایشی گؤرموشدور: «آذربایجان میلّی علملر آکادمیاسی» طرفینده تنظیم اولونموش دیلی معیار توتاراق خالق دیلینه و معاریفینه تطبیقلشدیرمیشدیر. یوخسا گلیب بوردا «فرهنگستان زبان فارسی» و یا «تورک دیلی کورومو» کیمی تشکیلاتلاردان اثرلنهرک اؤزوموزه بیر قوندارما طرز ایختیراع ائتسک بورانی محدود ائتمیش کیمی ساییلاجاییق. فارس دیلی بیزه خاریجی دیل حساب اولونور؛ آنادولو تورکجهسی ده بیزه قونشو بیر دیل حساب اولونور (بئش یوز ایل زامان آیریلیغی وار). آذربایجان تورکجهسی بیزیم اؤز دیلیمیز دیر. بیر پارا کلمه فرقلیگیندن باشقا داها آیری فرقیمیز یوخدور بیزیم شومال طرزییله. بیز بو بؤیوک پوتانسیئللریمیزی قویوب گئدیب یاد یاد کلمهلردن و طرزلردن فایدالانماق ایستیریک. Matreeks (دانیشیق) ۱۳ جولای ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۳۴ (UTC)
ایشلدن:Alp Er Tunqa[دَییشدیر]
داها اؤنجه سؤزجوک و آد قوْیما قوْنوسوندا دفعهلرجه دانیشیق آپارمادان مۆناقیشهلی دییشدیرمهلر ائدهرک[۳][۴][۵] دییشیکلیک دؤیوشلری یارادان آلپ ار تونقا بی٬ بۇرادا آغیر نزاکتسیزلیکلردن ایستیفاده ائدیبدیر (آلپ ار تونقا بی اؤز دئدیگینه گؤره قانونلاری بیلیر). بحثده ایشتیراکیمین اوْلدوغو و آدیمین کئچدیگینه گؤره٬ طرفسیز بیر قرارین آلینماسی اۆچون٬ لۆطفاً سیزلر @Amir a57:٬ @E THP: بۇ مسألهنین قرارینی بللی ائدینیز. سایغیلارلا --Ilğım (دانیشیق) ۱۵ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۱۹ (UTC)
- چوْخ ساغ اوْلون. بۇنو دا آرتیرمالییام کی متاویکی Checkuser-ده Otor tanry و چوْخلو آیپینین آلپ ار تونقا بی طرفیندن ایستیفاده اوْلونما مسألهسی بۇ شکیلده دئییلیبدیر: «...Otor tanry is a potential sock of Alp Er Tunga, as well as many IPs on the range that he uses.» حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۲۹ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۰۲ (UTC)
@Amir a57:٬ @E THP:. ایشلدن آلپ ار تونقا ادلب اوستانی مقالهسینده یئنه دانیشیق آپارمادان گئری قایتارما ائدهرک دییشدیرمه ساواشینا گیرمیشدیر٬ دانیشیق صفحهسینده نهدن دانیشیق آپارمادینیز سوْروشدوغومدا دا نه دانیشیغی دئیه جاواب یازمیشدیر٬ حالبوکی دییشدیرمه قیساسیندا «دانیشیق صفحهیه باخینیز» دئیه ایشلدنی دانیشیغا چاغیرمیشدیم. آیریجا بۇرادا آشکارجا ویکیمیزین باغلاتماسینا چالیشاجاغینی یازمیشدیر؛ بۇ اساسدا («ایشلدنلر گۆندهلیک اۆچ گئری قایتارما قۇرالینی پوْزماسالار دا٬ ناراحاتلیق وئرمه و یا دییشیکلیک دؤیوشونه گیرمیش اوْلما سببلری ایله ده بلوْکلانا بیلرلر») ایشلدنین دییشدیرمه ساواشلاری باشلاتماقدا سابیقهسینه گؤره ([۷][۸][۹])٬ آیپیلردن سوءایستیفادهسینه گؤره (مثلاً داها اؤنجه آلپ ار تونقا بی «... دوشمانلاريميز بيزه راحاتجا عقده ای آدی قويا بيلرلر.» دئيه يازميش ايدی؛ آز سوْنرا بير آیپی دييشيکليک قيساسيندا «کولتورو از کجات درآوردي, عقده ای. خيلی متاسفم که تو آذری واسه فرهنگ معادل نداريد.» دئيه «کولتور» يئرينه «فرهنگ» يازميشدی.)٬ و ویکیمیزی علناً تهدید ائتدیگینه گؤره ایشلدنین باغلانماسینی ریجا ائدیرم. ویکیمیزین باغلاتماسی موردینده داها اؤنجه ده آلپ ار تونقا بیدن ایکی طرفلی بیر داورانما گؤرونموشدو: (فارسجا ويکیده آلپ ار تونقا بی مرد تنها بيه «...در ضمن يک مشارکت گروهي ... ترتيب داديم. اگه جناب عالي و بقيه دوستان تمايل و وقت داشتيد حتما از مشارکتتون خوشحال ميشيم. انشالله به زودي به ۱۰۰۰۰ مقاله مي رسيم و جشن ۱۰ هزارگي رو به شما که متخصص اين کاريد مي سپاريم.» يازميش؛ آنجاق بۇ طرفدن تۆرکجه ويکيميزده «...بيزيم ويکی يه ده بئله بهانه لری گئتيريب باغلاتديرارلار. دئمه يين ائده بيلمزلر کي مردتنها کيمي چوخلو نفوذلو آداملاري ويکي مديا تشکيلاتيندا واردير.» دئيه «...تورکيه طرزي يازماق بيزيم خئيريميزه دئييل» سؤزونه سبب گتيرهرک ویکیمیزه چاغیردیغی «مرد تنها» بیین ویکیمیزی باغلادا بیلهجگینی اوْرتایا چکمیشدیر!) زحمتدیر یئنه طرفسیز بیر قرارین آلینماسی اۆچون لۆطفاً سیزلر بۇ مسألهنی حل ائدینیز. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۲۰ (UTC)
سؤزجوک سئچیمینده ده «شاهمرسی سؤزلوگو» و «ارک سؤزلوگو» قایناق گؤستریلدیگی حالدا «قایناق یازییلماییبدیر» دئیه سئچیلمیش سؤزجوگو سیلمیشدیر. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۳۱ (UTC)
ایش آرتیق بئله حرکتلره[۱۰][۱۱][۱۲] چکیلیبدیر! --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۴۷ (UTC)
- منجه مسئله آیدیندیر. او گۆنلری خاطیرلایین کی بیزیم ویکی رسمی اولمامیشدی! هامینین اۆرگی ویکیدن سوغوموشدو و چالیشان ایشلدیچی یوخودو، اؤزگه ویکی!نین نفوذلو ایشلدیچیلری بیزیم ویکییه قارشی سس وئرمیشدیلر و ویکیمیزین یولا دۆشمهسینه داش آتیردیلار. بو چاغدا بیر ایشلدیچی بیزیم رسمی اولمایان ویکیده فعالیته باشلادی و گئجه گۆندوز چالیشماسیله مقاله سایین چوخالتدی. مقاله ساییسینین چوخالماسیله بیر چاغدا اؤزگه ویکی!نین نفوذلولاری قارشی سسلرین آلدیلار! ویکیمیز ایشه باشلادی و او چالیشان فرد ایدارهچیلیگه اؤزون آداقلی ائتدی! اما امیر ابراهیمی بیله اولان موجادله اۆچون ایدارهچی اولانمادی! اؤزگه ویکی نهدن قارشی سسلرین آلدی؟ نهدن بیزیم باخیشلاریمیزا بیر لحظه دؤزوملری اولمایانلار ویکیمیزین قۇرولماغییلا سسبیر اولدولار؟ ویکیمیزین ایدارهچی هیئتینده نفوذلارینی تثبیت ائدهبیلهجکلرینی اینانماق اۆچون؟ منجه ههن اونون اۆچون! اما امیر ابراهیمی بی بیله، بیلمییه، بو اولایین قاباغین آلدی. من ایلک گۆنلر او ایشلدیچیله ایمیل یوللاییب ارتباط قۇرموشدوم و ایکی ایستگیم واریدی: ۱) ویکیمیزی بعضی حساسیت یارالدان سیاسی مسئلهلردن اۇزاق ساخلاماق. ۲) یازی طرزینده داغینیقلیق یارانماماق اۆچون ایکی اۆچ سؤزلوگو اساس سئچیب ایشلتمک. او ایشلدیچی منیم اول ایستگیمدن استقبال ائدیب ایکینجییه گؤره یا نظرین بیلدیرمدی یا قارشی چیخدی! اؤزوموزدن بیر سورو سوروشاق، اؤزگه ویکی ندن بۇرا نفوذ ائتمه ایستهسین؟ منجه ایکی دلیلی واردیر. ۱) تاریخ و جامعهیه گؤره اولان مقالهلرده ال آپارماق ۲) دیل باخیمیندان تۆرکجهنی اؤز سئودیکلری کیمی یازدیرماق. آیدیندیر بو آماجلار محقق اولمادیلار. ایندی نه ائتمهلیدیرلر؟ تفرقه سالیب ویکینی گۆجسوزلدیب و سونرا باغلاتسینلار. ایندی ویکیده بعضیلرین ایشلری بعضیلرین یولون تمثیل ائدیر! بو وضعیتدن چیخماغین بیر یولو واردیر، مقاله یاراتماقلا یان یانا ویکیده ایشلهمگین و تۆرکجهنی دۆز یازماغین اؤرگهدن ویدئولار حاضیرلاییب، یایماق و ایشلدن سایسین چوخالتماق. من ایندی او گۆنو گؤرورم کی سس وئرمهلرده بیر ایکی مقاله یاراتماغی گئچمیشلرینده اولمایانلار بیزیم ویکینین گلجگین تعیین ائتمک ایستهییرلر. بونون قاباغین آلماق منجه ویکینی تبلیغ ائدیب عموملاشدیرماقدیر. --Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۱۵ (UTC)
- ایشلدن آلپرتونقا تکجه ایستگی بۇرانین هامی طرفیندن اوْخونماسی و مقاله یارادا بیلمهسیدیر،آما بعضی دوستلارین دا نیّتی تورکجه ویکینی نئچه نفر سوزلوک الینده اوْلان فردلره محدود ائلهمک دی . ویکی ایندیه قدرده ائله نئچه نفره محدودلاشدیریلیب،اورمیه کیمی شهردن 5 نفر چالیشقان ایشلدنین اوْلماماسی مطلبی آچیق گؤرسدیر کی تورکجه ویکی نه قدر دۆز مسیرده حرکت ائلییب و ائلییر.M.XIII (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۵۷ (UTC)
M.XIII بی سؤزلوگو هرکس راحاتجا الده ائده بیلر (شاهمرسی سؤزلوگو)؛ بۇ بهانهلر ایله قایناق اصلینی یوْخ سایماق اوْلماز. جالیبدیر کی بعضی یوْلداشلاریمیز ان اعتیبارلی قایناقلارا بئله قارشی چیخیرلار؛ عرب خطّینده ایراندا یازیلمیش اوْلان سؤزلوکلر ده قایناق ساییلمازسا دا نه قایناق ساییلا بیلر کی؟! حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۳۹ (UTC)
- Ilğım بی منظوروم بو دئییل دی کی قایناق سوزلوگو (شاهمرسی سؤزلوگو) تاپیلمایان و اله دۆشموین بیر قایناقدیر، منظورم بو دورکی اوخوجولاردان اینتظاریمیز اوْلابیلمز ایکی خط مطلبی اوْخوماق اۆچون بئش دفعه سؤزلوک اۆستونه قاچا.بۇجور حوصلهلی اوخوجو میلیوندا بیر تاپیلماز! ویکیپدیانین هئچ دیلی بوقدر خلقینین دیلیندن فرقلی دئییل و بیزیمکی تقریباً خاریجی دیله بنزییر! . ایندی مثلاً:region سس وئرمهسینده سیز آلان نی سئچیبسینیز ،منطقه دییک عربجه دیر ندن یاری تانیش بؤلگهنی بوراخیب آلانی سئچیرسینیز! [۱۳]، جالیب بوردا دیر region ا تورکیهده بؤلگه دئییلیر.M.XIII (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۱۶ (UTC)
بۇراسی سؤزجوک سئچیمی صفحهسی دئییل٬ سؤزجوک دانیشیغینی (نهدن بۇ سؤزجوگو سئچدینیز دئمگینیزی!) اۇیغون یئرده یازاراق بحثی اصلی مؤوضوعوندان اۇزاقلاتمایین. بحث آلپ ار تونقا بیین داورانیشلاری و ویکیمیزین باغلانماغا تهدید اوْلونماسیدیر؛ نظره گلنی بعضی ایشلدنلرین ایشلری ویکیمیزده ایختیلاف یاراتماق و حتّی ویکیمیزی باغلاتدیرماق جهتینده گئتمکدهدیر. --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۱۱ (UTC)
فارسجا ویکیده آلپ ار تونقا بیین یازدیغی مرد تنها بیین دانیشیق صفحهسینده: «اگر نمی توان اصلاحش کرد باید بسته شود تا شاید کاربران یک زبان دیگر بتوانند بهتر از این امکانات استفاده کنند.»! ویکیمیزین باغلاتماسینا چالیشمالار باشلانیب! --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۵۲ (UTC)
منیم بیریندن قورخوم یوخدور هن بئله گئتسه بورانین باغلانماسی اۆچون الیمدن گلنی ائدرم چونکو بو ایشلرینیزله بورا فورصت یئرینه دیلیمیز اۆچون بیر تهدیده دؤنوبدور، طرف بیر عمر فارسجا یازماقدان سونرا دئییر گئدیم اؤز آنا دیلیمه بیر ایش گؤروم آنجاق گلیب بورانی گؤروب دئییر تورکو یازیب اوخوماق چوخ چتین بیر ایش دیر من ائله باشاردیغیم ایشه گئدیب فارسجانی یازیب اوْخویارام. ویکی مدیا دئییر ویکی ده ۲-۳ تیراژسیز سؤزلوک اساسیندا یوخ اولدوقجا دانیشیق دیلینیزه یاخین یازین تا اکثریتینیز آنلاییب قاتیلسین آنجاق بورانین یازیلارینی خالقیمیزین ۹۹٪ ی آنلامیر و اوْنا گؤره بوراسی ویکی امکاناتلارینی هدره وئریر و اؤزلریده بیلسهلر همن بورانی باغلارلار. بیزیم لیاقتیمیز اولماسا بورانی بیر آیری قدرینی بیلن دیله وئررلر. بیر آز آییلین و جامعهمیزین واقعیتلرینی گؤرون: تورک دیلی هر گون اریییر، زنجان الدن گئدیب، غربی آذربایجانی اورمولولار کوردلره باغیشلاییب ( اؤز تورکجه دالیسیجا اولونجا توپراقلاریزی کوردلردن قورویا بیلسز فت ایش گؤروبسوز) اردبیل ده آدام قالماییب، تبریزده ۳۰-۴۰ ایل سونرا فارسلار تورکلردن چوخ اولاجاق اوندا سیز آری دورو دیل دالیسیجاسینیز؟ اومورام گئج اولمادان آییلاسینیز.آلپ ار تونقا✉ ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۱۹ (UTC)
- آمارلاریزا قایناق وئرهبیلرسیزمی؟ یوخ؟ ویکیمیزین یازیلاریندا ایشلنن سؤزجوکلرین یۆزه نئچهسی اوستان، شهرستان و ... دیر؟ ویکیمیزی اوخویانلارین یۆزه نئچهسی شهریستانلارین بیر سطرلیک مقالهلرین اوخویورلار؟ مسئله آیری مسئلهدیر. نجور اولور ویلایت کلمهسی ویکینین هامیسین اوخونابیلمز ائدیر؟ مغلطهنین حدی وار!--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC)
- سلاملار، منه اتهام ووروردی عئینی زاماندا نئچه رول اوینورام، ایندی گئدیب فارس ویکی یه یالواریر بورانی باغلاتسین، اوتانیب اریمدن ده بو آلچاق ایشه افتخار ائدیر. چوخ یاخشی اولدو اؤزون تانیتدی. باشکند زاد بهانه ایدی بو تورکجه چالیشقانلاری دایاندیرسین. اوزوجولوکله بونون توطئه لرینه گؤره 4 آی بلوک اولدوم. --Arda Arpaçaylı (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۲۱:۲۶ (UTC)
آلپ ار تونقا بی ویکیمدیادا ویکیمیزین باغلاتدیرماسی اۆچون ایستک یازیبدیر[۱۴][۱۵]! بۇرانین آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی٬ آنادوْلو تۆرکجهسی و عوْثمانلی تۆرکجهسینده (!) اوْلدوغونو و یازیلارین ۹۹٪ خالقا تانیش اوْلمادیغینی ایدّیعا ائدیبدیر. لۆطفاً ویکیمدیایا گئدهرک بۇ ایدّیعالارین دوْغرو اوْلمادیغینی و عیناد اۆزوندن یازیلدیغینی سؤیلهیینیز. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۲ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۳:۳۹ (UTC) البته بۇ یئرسیز ایدّیعالارین جاوابی ویکیمدیا ایدارهچیلری طرفیندن بئله وئریلدی: You should raise this issue on azb wiki. --Ilğım (دانیشیق) ۲ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۱۹ (UTC)
- قاییداق اصل موضوعا، اوّلده Arslanteginghazi و Ilğım بی باشکند، مساژ و..... دئمگینیزدن بللیدیر نه قدر آلپرتونقانین سؤزلری ایدّیعادیر.ایکینجیسی ندن حقیقتی قبول ائتمکدن چکینیرسیز؟مثلاً (بو خبره) باخین،اؤزونوزو ایطیلاعسیزلیغا وورمایین.اۆچونجوسو؛ ندن ایستهمیریز هامی ویکیپدیایا قوْشولا؟ اگر بۇرانین موشکولو سیزین (یانلیش) سیاستینیز دئییل، بۇیورون گؤروک سورون ندیر؟ ایختیارسیزین الینیزده اوْلماغا رغماً؛ بۇ سوْن 6 آیدا ندن آلتی نفر تورکجهیه جذب اوْلویوب؟ اوْلمویا ایستیرسیز آلتی ایلده بو یوْلو گئده سیز.سوْنرا سیزلرین لۆطفونوزلا تورکجه ویکیپدیا عملده باغلانیب لازیم دئییل کی آلپرتونقا بورانی باغلاتدیرا. آلپرتونقانین دا هدفی بۇرانی دۆز یوْلونا گتیریب و ایصلاح ائلهمکدیر. یازدیغیلارینا دیقت چکین؛
(?how we could change this) اوبیر یئرده (?how we could change or if no close this).اگر change ه اعتیقادینز یوْخدو بللیدیر بو رونقسیز دۇروما راضی سیز و سهواً یا قصداً تورکجه نین دۆشمنلگینه چالیشیرسیز .M.XIII (دانیشیق) ۲ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۴۱ (UTC)
- سلام علیکم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۲۰ (UTC)
- مۆشکول وارسا بیزیم چوْخ گؤزل سؤزجوکلریمیزوار اوْنلاردان ایستیفاده ائدین،اوْنلارین آراسیندا ایختیلاف اوْلسا سسوئرمهدن یاردیم آلین.آیری سؤزلر ارزیش سیزدیر مثل ویکینین باغلانماسی و دیگر دانیشیقلار.حؤرمتله E THP (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۵۸ (UTC)
سالاملار یولداشلارا. آدام یوخاریدا گلن بحثلری اوخویاندا بونو راحاتجا آنلایا بیلیر کی بوتون بو موشکیللر یازی قوراللارینین یازیلیم طرزینی رعایت ائتمهمکدن ایرهلی گلیر. بو قوراللار تکجه اورتوقرافی یا حرفلرین نئجه یازیلیشینی بیان ائتمیرلر؛ بونلار کلمه سئچیمی، شیوه و ... ده احاطه ائدیرلر. بوتون بوردا اولان بحثلر قاباقجا دیلچی عالیملریمیزین آراسیندا ایللر بویو دفعهلرجه بحثه قویولوب و نتیجهلری یازی قوراللاری اولموشدور. بیزیم تکجه مرجعیمیز بو یازی قوراللاری دیر. بو قوراللاری یازان عالیملریمیزین باشقا یازیلاری معیار توتولمالی دیر. ان گؤزل نومونهسی ده وارلیق درگیسی دیر. بیزیم دیلیمیزین ان گلیشمیش و اینکیشاف ائتمیش ادبی شیوهسی بو درگیده عکس ائتدیریلمیشدیر. دیلیمیزده بوندان یاخشی سیستماتیزه اولمونموش قایناق چتین تاپیلیر.
من تکلیف ائدیرم هر یئرده باغلی بیر قاپییا توش گلیریکسه بو قوراللارین یازی طرزی و وارلیغین ادبی یازی طرزی مرجع توتولسون. قانون اولماسا هر شئی قاریشار بیربیرینه. بیزیم دیلی تنظیم ائدن رسمی بیر موسیسه یا تشکیلات یوخدور. آذربایجان جومهوریتینده بو ایش آذربایجان میلّی علملر آکادمیاسی بوینوندا دیر. تورکیهده تورک دیلی کورومو. ایراندا فرهنگستان زبان فارسی بو ایشی گؤرور. آما بیزیم دیلیمیزین رسمی بیر تنظیملهین تشکیلاتی یوخدور. بوتون بو بحثلر ده بو یوخلوقدان قاباغا گلیر. بیز بوردا آما ائلهیه بیلریک رحمتلیک دوکتور جواد هئیت بیزه یادیگار قویدوغو وارلیق درگیسینی معیار قویاق و یازیلاریمیزی بو اساسدا ایرهلی سورک. بیزیم بؤیوک عالیملریمیز نئچه ایل بوندان اؤنجه دوکتور هئتین یاراتدیغی وارلیق تشکیلاتینی مرجع توتاراق دیلیمیزی تنظیملهین غئیر رسمی موسیسه کیمی قبول ائتمشلر. بیز ده بئله ائده بیلریک. بو یازیلاز بیزه یول گؤستریرلر. بونلاری اوخوماق و یازلاریمیزی بونلارا اوخشاتماق بیزیم تکجه چیخیش یولوموز اولا بیلر.
ایفراط و تفریط یوخاریداکی بحثلرده تام گؤرسنیر. آرسلان تگین قاضی بی و آردا بی تورکیهیه و چیلخا تورکجه یازماغا تمایوللری وار. آلپ ارتونقا بی ده فارس دیلیندن تاثیر آلمیش تورکجهیه تمایولو وار. سیز بو یازی قوراللارینین یا وارلیق درگیسینین یازیلدیغی دیله باخسانیز بو هر ایکی یولون بو یازیلارلا فرقلی اولدوقلارینی گؤره بیلرسینیز. منیم نظریمه بو هر ایکی طرز دیلیمیزه ضربه وورا بیلر: فارس دیلی طرزینی حسابسیز ایشلتمک تورکجهنین اساسینی داغیدا بیلر و بونو یونگول و آسیلی بیر دیله چئویره بیلر. باشقا یاندان تورکیه تورکجهسینی اساس قویوب خالقا یاد اولان کلمهلردن ایستیفاده ائتمک دیلیمیزی مهجور و اوخوجوسوز ائده بیلر.
من اؤزوم شخصا آلپ ار تونقا بیین بو حرکتلرینی (ویکینی باغلاتدیرماغا هدهلهمک، بورانی اؤزگهلره پیسلهمک و ...) اصلا بینمیرم، چونکو تام خوش نیت بیر آدام هئچ واخت بئله حرکتلره ال وورماز. هدفین خئیردیرسه گل چالیش بورانی یوکسلت، یوخسا بئله رئاکسیونلار باشقا منفی نیتلردن پرده گؤتوردوگو کیمی تفسیر ائدیله بیلر. من تکلیف ائدیرم آلپ ار تونقا بی گرک ائتدیکلری بو ایشلره گؤره بوتون آذب ویکیچیلردن عوذر دیلهیه و منطیقی بحثین تکجه چیخیش یولو اولماسینی قبول ائده.
من اؤزوم ایلغیم بیین یازی طرزینی چوخ بَیَنیرم. نه ایفراط گؤرسنیر نه تفریط. آرسلان تگین قاضی بی و آردا بیدن ده ریجا ائدیرم بیزیم اؤز تورکجه طرزیمیزی یازیلاریندا داها چوخ ایشلتسینلر و بئلهلیکه بورانین مهجور قالماسینین قاباغینی آلسینلار (هدف بوردا دیلی چیلخا گؤسترمک ایله باشقا خالقلارا پوز وئرمک اولماسین). هامیدان تشکور ائدیرم. Matreeks (دانیشیق) ۶ جولای ۲۰۱۶، ساعت ۲۲:۴۱ (UTC)
- وارلیق درگیسی و ادبی یازارلاریمیزین یازی طرزینی معیار تۇتماق چوْخ گؤزل بیر فیکیردیر؛ بۇنلاری اساس تۇتارساق یازی طرزی مسألهسینی دۆزگون بیر شکیلده حل ائده بیلریک. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۷ جولای ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۱۲ (UTC)
سالام. بوتون بو یوروجو بحثی اوخودوم. منجه ده وارلیق درگیسینی رهبر توتماغیمیز یاخشی فیکیردیر. من عسگرم. سیز نه تصمیم توتسانیز من وارام. باجاردیغیم قدر او تصمیمه سایغیلی اولماغا چالیشاجاغام. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۷ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۰۴ (UTC)
Arda Arpaçaylı[دَییشدیر]
سلاملار حؤرمتلی ایدارهچیلر بۇ ایشلدن منه بوْردا توْخونوب دیر و منجه اۇزون مۇدتلی بۇلوک اوْلا بیلر .زحمتدیر یئتیشینE THP (دانیشیق) ۶ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۱۲ (UTC)
- نه بؤیوک اوزونتو!! عالیجناب E THPـه توخونولموشدور!! منه ایفتیخار دیر تورکجه ویکیپدیانین گلیشمهسینی ایستَمَینلر منی بیر داها بلوک ائتسینلر. --Arda Arpaçaylı (دانیشیق) ۶ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۲۹ (UTC)
Arda Arpaçaylı بی بۇرادا یازدیغینیز سؤز بئله یانلیش بیر حرکتدیر٬ سیز بۇ دانیشیقلاردا نزاکت قۇراللارینی نئچه دفعه پوْزموشسونوز. بۇنا گؤره ۳ گۆنلوک باغلانیرسینیز٬ لۆطفاً بۇندان سوْنرا قانونلارا داها چوْخ سایغی گؤسترینیز. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۶ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۰۱ (UTC)
محمد حنفیه مچیدلری گونئی آزربایجاندا مقالهسی[دَییشدیر]
سلاملار، «محمد حنفیه مچیدلری گونئی آزربایجاندا» مقالهسینده وئریلن قایناقلار یازیلان سؤزلرین هئچ بیرین تصدیق ائتمیر. آیپییله دییشیکلیک ائدن ایستیفادهچی قایناق وئرمهدن یانلیش مطالیبی مقالهیه آرتیریر. بو دلیللر اۆچون مقالهنین قورونماسین ایدارهچیلردن ایستهییرم. یا یازیلار سیلینمهلیدیرلر یا دا قایناق یانلیشلیغی شابلونو قالمالیدیر.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۵۷ (UTC)
تکجه تایید اولونموش ایشلدن لر دییشدیر ائده بیلرلر ایر بوندان آرتیق قوروماق لازیم اولسا دئیین ایداره چی لر دییشدیرمه سینه یولاندیریم--Amir a57 (دانیشیق) ۱۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۳۴ (UTC)
2.186.193.209 یارادان مقالهلر[دَییشدیر]
سلاملار، عزیز ایدارهچیلره یورولمایاسیز دئییرم. 2.186.193.209 یارادان مقالهلر ویکی قۇراللارینا گؤره اویغون دئییللر. مقالهلرین سیلینمهسین دیلهییرم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۱۷ (UTC)
چشم ایندی باخیم تاریخچه سینده نه واردی سیلیم--Amir a57 (دانیشیق) ۱۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۳۱ (UTC)
ایشلدن:Maxeeder[دَییشدیر]
سلام حورمتلی ادمینلر. بو ایشلدن تذکورلره باخمایاراق کؤچورمه ایله غیرایستاندارد و یازی قوراللاری پوزان مقاله یاراتماغا ایدامه وئریر. اوندان علاوه ایشلدن هئچ دانیشیغا جواب وئرمه مسیندن تورک اولماماغی احتیمالی واردیر. مقاله لرینین ساییسی چوخ اولدوغو اوچون دوزلتمک چوخ وخت آپارابیلر. صلاح گؤرسز هامیسینی سیلین.--Sawalan (دانیشیق) ۲۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۱۹ (UTC)
آیپیلارین باغلانماسی[دَییشدیر]
آیپی ایله مقاله یاراتماق ویکیمیزین ایشلدیچی سایی چوخالینجا باغلانمالیدیر. اؤزونوز وضعیتی گؤرورسوز. ایدارهچیلر بونون اۆچون بیر ایستک یازیب ویکینین یوخاری ایدارهچیلرینه یوللاسینلار. --Arslanteginghazi (دانیشیق) ۷ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۴۴ (UTC)
سلام حؤرمتله.سیز هارداسینیز؟ بو موختلیف آیپیلرله مقاله یارادانین قاباغین آلماسانیز آرتیق چالیشمایاجاغام یازمیشدیم. هئچ قولاق آسان اولمادی. باخین بونون مقالهسینه لاریسا (اویدو) . فارسجادان ترجومه ائدیب یازیر اینگیلیس دیلی. نه قدر ترجومهده یانلیشلاری وار. هردن اوقدر دییشیر جوملهنی کی تام باشقا بیر شی آلینیر. یانلیشلارین ساوادیم یئتدیکجه دوزلتمیشم البته. قاباقکی واریانتا باخین اینگیلیسجه ایله موقاییسه ائدین. چوخ ساغ اولون. Rostamxani (دانیشیق) ۹ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۴۰ (UTC)
بو سؤزه هله ده بیر جاواب گلمهییب. من هله ده سیزین رئاکسیانیزی گؤزلهییرم. من اوشاق دئییلم کوسوب گئدم اونا گؤره ده صبیرله سیزین نه ائدهجهیینیزی گؤزلهییرم. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۱۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۰۲ (UTC)
- عزیز و حؤرمتلی ویکیچیلر بۇ موشکول اۆچون بیز بوندان قاباق موراجیعت ائدیب و ایستگیمیزی وئرمیشیک .--E THP (دانیشیق) ۱۸ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۳۴ (UTC)
سیلینمهلی[دَییشدیر]
حورمتلی ایدارهچیلر لوطفا ویکیمیزین حیثیتی قورونماسی اۆچون تئزراق بو قایداسیز مقالهلری سیلین:
اینمرکار و آراتا - آرامی درباری دری - هلنیسم (کولتور) - آرامی (کولتور) - آرسنیک - آسوره_لر - آصف بن برخیا - مقداد_بن_اسود - علی_ناظم - راس جولیات (قالوت رئیسی) - اوشین (سریال) - شینزو_آبه - مشهد_اردهال - هلنیسم - بئشینجی شامشی آداد - آشوریلر - اوچونجو سالمانسر - پوریم - هامان آچاچی - صدف_طاهریان - سعید_امامی - ایستر (کیمسه) - آقا بزرگ تهرانی(آقا بؤیوک تهرانلی) - آقتاب یزد (قازئته) - آمونیاک - آمونیوم - آمونیوم کربونات - شعیرات اوچاق یوردو - آنته (اویدو) - آوتوموبیل_مارکالاری - آپولو 11 - آی باتان - آیرودینامیک - اؤلکر(اولدوز شکیلی) - ائل دورادو - ابراهیم_(پیغمبر) - ابراهیمی دینلرابراهیم_بن_مالک_اشتر - ابوالحسن_بنی_صدر - اتانول - ناهید - فارسی_آرامی_دیلی - هلنیسم (کولتور) - سولطان و چوبان (سریال) - چینار (عجب شیر) - شهاب_4_(موشک) - شهاب_3_(موشک) - جی_بی_یو_43_/بی_بومب - علی_بن_یقطین - احمد_جنتی - احمد_قوام - اربیل - اریدو - اسکای نت (ترمیناتور)
--آلپ ار تونقا✉ ۲۲ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۳۵ (UTC)
سلام، دوزدور آیری ویکیلرده واردیر، آنجاق قایداسیز و ویکیمیزین حیثیتینه ضربه ووراندیر و ویکیلشدیرنده ده قایتاریر و وقتیمیزی هئچه آلیر. هئچ کیمسه ویکیلشدیرمهلری اۆچون قاباغا توشمور و گئتدیکجه چوخالیر. سیز ویکیلشدیریب، تئز تئز قایتارماغا حوصله و وقتینیز اوْلورسا قویون قالسین، یوْخسا سیلیب یادا ان آزی آی پی قاباغیندا سوْنسوز قورویون.--آلپ ار تونقا✉ ۲۶ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۴۲ (UTC)
آی بالا خارابکارلیقلاری قایتارماقدان یورولدوق. بونلاری سیلین یوخسا قورویون یادا حوصلهنیز اولمازسا ایدارهچیلیکدن استعفا وئرین.آلپ ار تونقا✉ ۲ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۲ (UTC)
دۆز دئییر دا حوصلهنیز یوْخدو و تۆرکجه ویکیپدیادا چالیشماقدان سوْیویوبسوز ایستعفا وئرین چیخین گئدین آلله سیزدن راضی اوْلسون. هله بو مئیداندا دیَرلی چالیشانلار وار ایشی بۇنلارا تاپشیرین .195.181.66.23 ۳ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۴۷ (UTC)
گیریش[دَییشدیر]
سلام حؤرمتلی ایدارهچیلر. من روستمخانییم. اؤز حسابیما گیریش ائده بیلمیرم. یازیر سیزین اوتورومونوز سیلینیب یا واختی قورتاریب. 188.213.105.188 ۲۷ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۱۲:۵۵ (UTC)
بو ویکیپدیانین مدیریت بؤلمهلرینده گئتمیش گئنیش سهولردن دولایی حیرته گلدیم. دئمک اولار منولارین بیر چوخو یانلیش و یا قوندارما بیچمده دیلیمیزه چئوریلمیشدیر. مدیرلرین بیری ایله خصوصی دانیشاماق ایستردیم. سایغیلارلا ایواز طاها eyvaztaha@gmail.com— بو ایمضاسیز یازی Eyvaz taha (دانیشیق • چالیشمالار) طرفیندن آرتیریلمیشدیر.
- سلاملار حؤرمتلی ایواز طاها بَی. خوْش گؤردوک. ویکی پدیا آچیق بیلیلک لیک اوْلاراق ایشلدنلر طرفیندن دَییشیلیر و بللیدیر کی سیزین کیمی بؤیوکلریمیزین اوْلماغیلا داهادا دوْغرو یوْلدا چالیشمالارا یؤنله بیلر. اؤنریلرینیزی بیزدن اسیرگهمهیین. درین حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۴۱ (UTC)
- سلام. بیزه قوشولون ایشلدن:Eyvaz taha[۱۶].E THP (دانیشیق) ۱۵ نوْوامبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۶:۳۴ (UTC)
دَییشدیرمه چتینلیکلری[دَییشدیر]
یازی یازاندا «خاخامنشلر»!!! ایملاسینا اوخشارلیق اوچون دَییشدیرمهیه ایمکان وئرمیر. هانسی سوزگهجی دَییشدیریبسیزسه بیلمیرم.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۶ فوریه ۲۰۱۸، ساعت ۰۹:۱۳ (UTC)
- سایین Ebrahimi-amir بی ایطیلاع وئردیگینیز اۆچون تشکور ائدیریم، بۇنلار هامیسی سوسان یاندیردیغی اوْددور، سۆزگجلرین 99٪ نون هدفی سوسانین اۇیدوردوغو سؤزجوکلر و یامانلامالارین قارشیسین آلماغا قۇشولوب، شوکور الله-ا بیر مۆدتدیر بیلهسیندن خبر یوْخدو. حؤرمتله M.XIII (دانیشیق) ۲۶ فوریه ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۱۷ (UTC)
پانفارسلارینان نجور چالاق ویکی فارسیدا؟[دَییشدیر]
یولداشلار بوردا مودور اولان ویکی فارسیدادا قودرتی وار یا یوخ؟ بولارینان بیجرنمیرم هر نه آغیزلاریندان چیخیب مقاله لرینده یازیبلار.IamDefender2 (دانیشیق) ۱۰ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۲:۵۴ (UTC)
- سلام آذربایجانلی یولداش، جاواب منفی دیر، هر ویکیپدیانین مودورو فقط او ویکیپدیادا ایختیاراتا صاحیبدیر. چوخ تاسوفو وار کی پان فارسلارین همیشهکی ایشلری بودو و هر مطلب مزاجلارینا خوش گلمهسه اونو سیلیب، دَییشیب یا جعل ائدرلر. البته(IamDefender،IamDefender1،IamDefender2) سیزین بعضی ویرایشلرینیزین منبعی موجود دئییلدی و خارابکارلیق اساسیندا سیزین بلاک اولماغیزا سبب اولموشدور. یعنی مثلاً دریای سیاه-ی دریای بزرگ-ا تغییر وئرمک رفرنس و منبعسیز اولماز. هرچند کی پانفارسلار اکثراً منبعی اولان مطلبلری ده ضررلرینه اولان زامان تحمول ائتمزلر و حذف ائدرلر. ایشین آغلامالی یئری بوردادی کی بیر تعداد آذربایجانلی (یا اصالتاً) فارسی ویکیپدیادا تورکلرین اصیل دوشمنی اولوبلار و حتی موتعصب پانفارسلاردان دا سیبقت آلیبلار. هر حالدا موعتبر منبعینیز اولسا شاید بعضی کیچیک و اهمیتسیز مقالهلری ویرایش ائدهبیلهسیز آمّا اهمیتلی مقالهلری ابداً. چوخ ساغ اول M.XIII (دانیشیق) ۱۰ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۲:۵۹ (UTC)
اسنلر سایقیلار قارداش چوخ حییف اولدو دوزدو اله دیر ایلک دونه منبع ورمه ییردیم آمما سورالار بو [۱۷][۱۸][۱۹] دییشیکلرده چیخاقلاری آرتیردیم آمما گینه سیلدیلر تعدادیمیز اوردا چوخالسا اوز آرامیزدان مودور سچیب ایش قاباغا آپارا بیله ریک؟ اوزوده ایستمیزم اوردا مقاله یازاق اونلارین ویکیلری پیشرفت الیه یالنیز ایستیرم اولار یازدیقلارین دییشیب چویرک. باغیشلا واختینی آلیرام. IamDefender4 (دانیشیق) ۱۰ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۲۲:۲۶ (UTC)
- یئنیدن سلام،بوجور سایتلاردان فارس ویکیپدیاسیندا منبع وئرمک [۲۰] [۲۱] [۲۲] محالدیر اونلارین نظرینده بو سایتلار موعتبر دئییل، سانکی دینسیزه قورآن آیهسینیدن شاهید گتیرهسن. تعدادیمیزدا چوخالسا مودور سئچیلمهمیز چوخ چتیندیر، چونکو ائله صرف بوکی بیر کاربر فارس ویکیپدیادا تورکلره و پانتورکلره طرف چالیشیر خائن و نوفوذی آدلانیر و سابقهسینه گؤره مودور اولماسی فعلی حالدا تقریبا محالدیر. ائله کافیدیر کی بیری بیر کیچیک ویرایش ائده آناً باغلانار بونا گؤره هئچ تورک کاربر اوزون مودت بیر کاربری حسابی ایله چالیشا بیلمیر و یئنی حساب یاردسا دا دوباره باغلانیر و مقاله قفل ائدیلیر. سیزین نظرینیزه بو وضع ایله بیر کاربر نئچه مین ویرایش حدنصابینا چاتابیلر؟ نئچه مین ویرایشی اولمایان کاربر مودور اولا بیلمز. مثلاً سیزین اؤزونوز فارس ویکیپدیادا بیر کلمه یازیرسیز یا سیلینیر یا دییشدیریلیر. آنجاق تورک بارهسینده یازماق ایستهسز ترجیحا اینگلیسی دیلینده اولان تحقیقی، دانیشگاهی سایتلار، Google books و آنلاین دایرهالمعارفلر (بریتانیکا-ایرانیکا....) ، The World Factbook (CIA) کیتابی ، علمی -خبری ژورناللار (اشپیگل،تایمز،هافینقتون پوست،BBC،VOA....) و موختلف تاریخی و علمی کیتابلاردان ایشلهده بیلرسیز بئله بیر منبعلر 75٪ ایحتیمالی قبول اولا. حؤرمتله M.XIII (دانیشیق) ۱۱ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۴۸ (UTC)
- دوز بویویورسوز گرک چوخلو آدام چوخ زامان قویسون اوردا تا بیر یره چاتاق اودا عملا ویکی فارسینین نفعینه اولار اله اوز ویکیمیزده چالیشساق یئی دیر چوخ ساغ اولون. IamDefender8 (دانیشیق) ۱۲ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۲:۱۹ (UTC)
دییشمک و گونده گونده مقاله لری چویرمک یاخجی دییل بلکه مقاله آرتیرماق ویکی میزی قاباغا آتاجاق.[دَییشدیر]
سایقیلی قارداشلار من تزه ویکی پدیا دا اویه اولموشام و ایندیه تک بیلمه ییردیم تورکجه ویکی وار بوتوو یولداشلاریمیدا بورا چاغیراجاغام اوسته چی یازیلاری هابله نچه یازینی اوخویاندان سورا احساس الیرم او کوردلردن کی تورکو بیلیرلر بوردا نفوذی وار نچه عیللته گوره: 1.ویکی فارسیدا ساتیلمیش و ساتقین صراحتا و علنا تورک خالقینان دوشمن اولان آدمینلرینن ایلگیلری اولدوغونا گوره کی او ساتقینلاردان بیری ده بنده نی اوردا بلاک الییب. 2.تورکجه ویکینین حذف اتمسین مطرح الییب و اونا چالیشمالارینا گوره نییه کی بو ویکینین نقدیرده ایشتیباهی اولسا حذف اولمالی دییل و هیچ آذربایجانلی و آذربایجان سوه ن بونو ایستمز. 3.مقاله لری آرتیرماقدان چوخلوجا ویرایش المک و دییشمک نیه کی بو ایش علنا یانی دوشمنچیلیک و هله لیک مقاله لریمیزین کیفیتی چوخ اونملی دییل بلکه کمیتی و تعدادی چوخ اولمالاری اونملی دیر مقاله لری بوللوقجا ویرایش المک و دییشمک تورکجه ویکیمیزین ضررینه دیر. او اوچون عزیز آدمینلردن درخواستیم بودور هر کس ویرایش اتسه محدود الیین بیله سین و اجازه ویرمه یین یالنیز اوز باشیمیزا دولاناق و قاباغا گیدنمیک اوندان سورا یولداشلاردان گیلایه بودورکی لوغت اوستونده دویوشمکلری واردیر من بیلمیرم پایتختینن باشکندین نه فرقی وار یا آلاننان میدانین نه چشیتی وار بونلار هامیسی تورکجه دیلر اوننان آرتیق بیر لوغت تورکوده اولماسا و یا چیلخا تورکونو میللتیمیز بیلمه سلر گینه بیربیریمیزه گرک داش آتمایاق باخین فارسجا ویکیه بیردنه آغیللی سوز یوخدور آمما مقاله لرینین چوخلوغو باعیث اولوب بیزدن قاباق اولسونلار دوسلار هر کس نجور یازیر قویون یازسین یالنیز یازماق و یازیلاری چوخالتماق هدف دیر مقاله تعدادی چوخ اولسا آزجاق سوزلری میللتیمیز باشا دوشمه سه لرده عیبی یوخدور بیزیم بیر یولوموز وار بیر بیریمیزینن ساواشماقدان دوشمنله ساواشماق من یقینا اعتیقادیم وار بوتوو عربجه فاسجا اینجیلیزجه لوغتلر تورکجه دن آلینیبلار بونودا اوزومدن دمیرم بو یاواش یاواش کشف اولونور تلقیرام برنامسینده @turk_sozcukler کانالینا باخساز گوررسیز اورنک اوچونده بیر لوغت یازیرام بورا دورماق فعلیندن دوراق واریمیز اینجه لشیب اولوب دیرک همان سوز فارسجادا درخت و اینجیلیزجه ده tree سوزونه بدل اولوب اونا گوره کلمه اوستونده ساواشماغی بینمیرم باغیشلایین باش آغریسی ورمکدن. IamDefender8 (دانیشیق) ۱۲ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۲:۳۹ (UTC)
- سلام IamDefender ، لوطفاً هئچ کسه نوفوذی، کورد، فارس و... آد قۇیمایین. اۆستدهکی بحثلر ده اگر تورکجه ویکینین باغلاماغیندان سؤز گلسه آجیق و عصبانیت اۆزوندن و اوزامانکی آدمینلرین اۆستونه فیشار و باسقی گتیرمک اۆچون دئییلیب یوْخسا ویکی باغلاتدیرماق (!) بو سادهلیکده دئییل. هرحالدا هر کورد، فارس یا (ساتقین تورک) یا هر کیم اولورسا اولسون، قانونلار اساسیندا بیزیم ویکیمیزده چالیشماغا آزاددیر چونکو بورا فارس فاشیستلرینین ویکیپدیاسی دئییل، هر کسین عقیدهسی اؤزونه مربوطدور. بیرده موثبت و ایصلاحی دییشدیرمک ویکینین ضررینه دئییل کی خئیرینه دیر، هرکس اؤز باشینا لوغت چیخارتسا، یارادسا، قوشسا ایشیمیز علمی و ادبی و استاندارد اولماز. بلی کلمه اۆستونده ساواشماق دا یئرسیزدیر و منجه اعتیدالی ساخلاساق بیر موشکول قاباغا گلمز. البته کلمه لرین اتیمولوژیسی ده بیزیم صلاحیتده دئییل ایشی بیلنینه بوراخساق داها یاخشیدیر. سونوندا دا تورکجه ویکیپدیا اؤز ائوینیزدیر و خوش گلیبسیز.M.XIII (دانیشیق) ۱۲ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۱۷ (UTC)
I need help reviewing a Global RFC[دَییشدیر]
Can you please review the draft and give me some feedback about how to improve it? Thank you.
MassMessage sent by Micru on ۷ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۸:۰۰ (UTC)


text:
بارسلونا، بارسلونا
بارسلونا، بارسلونا (اینگیلیسجه: Vicky Cristina Barcelona, تورکیه تورکجهسی: Barselona, Barselona, فارسجا: ویکی کریستینا بارسلونا) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده ایسپانیا دیلی و اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک رومانتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی کریس مسینا، ربکا هال، کوین دان، پاتریشا کلارکسون جانلاندیریب. ۲۰۰۸ میلادی ایلینده ۱ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Allen film funding angers Spanish". BBC News Online. 2007-07-30.
قارداش پروژهلرده بارسلونا، بارسلونا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کمیسیونی تانیشتیریش
سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیونی بیرینچی مراتبه قویاش 1384 – ییل ملی کینگش و ولایتی کینگش سیلاو شکایت لری گه ییتیشیش مقصد (JEMB)بولیمی ده وقتینچه لیک بیر نهاد اوله راق قوریلدی. شونینگ دیک 1388 و 1389 – ییل لر جمهورلیک ریاست، ملی کینگش و ولایتی کینگش سیلاولری شکایت لری گه ییتیش مقصد ایرکین و وقتینچلیک بیر کورینیش ده شکل لندی. و همده 1392- ییل سیلاو تشکیلاتی، بورچ لری و ایش لری توغریسیده گی قانون تصویب بولگن دن کیین سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیونی وقتینچه لیک و ایرکین بیر کورینیش ده قوریلیب سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش جریانی یکونلنیشی بیلن لغو بولیندی.
جمهور باشلیغ تمانیدن قویاش 1392 – ییل سیلاو قانونی و سیلاو ایرکین کمیسیونی و سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش کمیسیون نینگ تشکیلاتی و بورچ لری توغریسیده گی قانون توشیح بولینگن دن کیین حاضرگی سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیونی سیلاو شکایت لری و ناراضلیک لری گه ییتیش مقصد ایرکین و دایمی بیر کورینیش ده قوریلدی.
حقوقی اورنی
1393 – ییل ده گی سیلاو جنجل لری و قرمه قرشی لیکلری دن کیین، حکومت، ملی کینگش اعضالری و مدنی جماعه چیلیک نهاد لری سیلاو بوییچه اوزگرتیریلیش لری کیلیشی بوییچه سعی و تلاش قیلدیلر، اوشبو تلاش لر جوابی ده افغانستان ملی بیرلیک حکومتی، سیلاو بوییچه بنیادی و کیره ک لی اصلاحات لر کیلتوریلیشی مقصد خاص بیر کمیسیون قوریب، مذکور کمیسیون ایسه سیلاو قانونی اوزگرتیریلیشی بوییچه اوز تجربه لریدن فایده لنیب بیرقطار تکلیف لرنی ترقه تدیلر، کیین ایسه سیلاو ینگی قانونی (105) رقم ده گی قانونی بویروغ اساسی ده افغانستان اسلامی جمهوریتی نینگ جمهورباشلیغی تمانیدن 1395/11/6 توشیح و تائید بولیندی. سیلاو قانون نینگ 28 – ماده سی گه اساس سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیونی سیلاو بوییچه موجود تخطی لر، جنایت لر، ناراضلیک لر و شکایت لرگه ییتیشیش مقصد قوریلدی. اوشبو دایمی بولمیش کمیسیون بیش عضو دن شامل دیر.
اوشبو کمیسیون مأموریتی
سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیون مملکت ده گی نافذ بولگن قانون لر بوییچه، سیلاو جریانی ده عدالت و تینیق لیک نی تامین لش، کاندید لر و آوازبیروچی لر حق لریدن مدافعه قیلیش و سیلاو شکایت لری گه ییتیش بوییچه قوریلگن. مذکور کمیسیون دواملی بیر کورینیش ده دیموکراسی اصل لری ایشانچ و ملی قتنه شیش بیلن عملگه آشیریلیشی بوییچه فعالیت قیله دی.
بورچلری:
سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیونی سیلاو قانون نینگ 30 – ماده گه اساس مرکز و ولایت لرده قوییده گی صلاحیت لرگه ایگه دیر:
- کاندید لر و آواز بیروچی لر رویخطی ده گی موجود شکایت لرگه کاندید لر صفت لری توغریسیده ترقه تیلگن معلومات لرگه اساس ییتیشیش.
- سیلاو قلاب کارلیک لری بوییچه بولینگن اعتراض لرگه ییتیش، دیمک اوشبو اعتراض لر قانون همده تعین ایتیلگن وقت گه صادر بولیشی شرط دیر.
- سیلاو ساخته کارلیک لریده قول اورگن اداره یاده کیشی لرگه توصیه، اخطار و اصلاحی بویروغ لر بیریش.
- سیلاو قانون نینگ بویروغ لری گه اساس نقدی جریمه قیلیش.
- سیلاو نتیجه لری اعلام بولمس دن ایلگری سیلاو مرکزلریده آوازلرنی قیته سنه ش اوچون بویروغ بیریش.
- کیره کلی شرایط لرگه ایگه بولمه گن آواز بیریش ورق لرینی اعتبار سیز اعلام قیلیش.
- قانون بوییچه کاندید لرنی حذف قیلیش.
- سیلاو قانون نینگ (97) ماده سی نینگ انیق لشیچه سیلاو جنایت لرینی عدلی و قضایی ارگان لرگه تانیشتیریش.
اوشبو کمیسیون نینگ سیلاو جرم لری، ساخته کارلیک لری و تخطی لری بوییچه قرار لری ایکی مرحله ولایتی و مرکزی آلینه دی. سیلاو قانون نینگ 93 ماده سی گه اساس سیلاو قضیه لریگه یتیشیش بویوک مرجع بولمیش سیلاو شکایت لرینی تیکشیریش ایرکین کمیسیون نینگ مرکزی قراری یکونلی قرار دیر و باشقه هیچ بیر ایچکی و تشقی اداره قیلالمه یدی بو اداره لرینی صلاحیت لریگه قرشی عمل قیلسه.


text:
تامان خاقان
آرسلان تامان خاقان - خاقان اوْلاندا هله يئریيه بیلمیردی. اوْنون آدیندان دؤولتی ایکی اعيان ایداره ائدیردی. آناسی هسیانشی اوْنو آتیب چینه گئتمیشدی. اعيانلار بئشینجی و سککیزینجی آيلاردا آلتای داغلارینداکی ماغارالاردا بابالارینین رۇحلارینا قۇربان تقدیم ائدیردی. 605-جی ایلده خاقانین کیچیکلیگیندن ایستیفاده ائدن تئلئوتلار عصیان قالدیراراق اوْنون اوْردولارینی مغلوب ائتدی. 610-جۇ ایلده خاقانا قارشی يئنی عصیان باش وئردی. يانق سوْوخ تئگینین اوْغلو شئکوی خاقان اعلان اوْلوندو. تامان چینه قاچدی. 619-جۇ ایلده شرقی گؤی تورکلرین ایستکایله چینده اؤلدورولدو.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Taman xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
قازاغیستان ینگ پایتاغتی نینگ آدی یانگاداندان آستانا بوُلار
قانون تکلیبینه گؤرأ اوُزال آدی آستانا بوُلوپ سوُنگرا نورسلطان آدینی آلان پایتاغتینگ آدی یانگاداندان آستانا بوُلار
قازاغیستان ینگ پارلمانی، پایتاغت نورسلطان ینگ آدی نینگ تأزه دن آستانا بوُلماغی اۆچین اساسی قانونینگ اۆیتگهمهگی حاقینداقی قانون تکلیبینی قابول اتدی.
شوُل تکلیپ قازاغیستان ینگ جمهورباشلیغی قاسیم جومارت توُقایف قوُل چکندن سوُنگرا رسمی بوُلار.
قانون تکلیبینه گؤرأ اوُزال آدی آستانا بوُلوپ سوُنگرا نورسلطان آدینی آلان پایتاغتینگ آدی یانگاداندان آستانا بوُلار.
توُقایف ده شهرینگ آدی نینگ آستانا بوُلماغینی قابول ادندیگینی بیلدیریپدی.
2019-نجی ییلدا قازاغیستان ینگ اساسلاندیریجی جمهورباشلیغی نورسلطان نظربایف وظیپه سیندن چکیلندن سوُنگرا آستانانینگ آدی نورسلطان بوُلوپدی.
دِگیشلی حابارلار
اؤزبگیستان بیلن تۆرکمنیستان ینگ یوُلباشچیلاری تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی
تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری آذربایجان جمهوریتینده
تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری فخرالدین قوُجا آذربایجان ینگ یوُلباشچیسی تاراپیندان قابول ادیلدی
أردوُغان بیلن میرضیایف دوشوشیق گچیردی
دوشوشیق سمرقندینگ کنگره مرکزینده مطبوغاتا یاپیق یاغدایدا گچیریلدی


text:
ماریانو (فوتبالیست)
ماریانو (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Mariano (footballer, born 1986)) (دوْغوم:۲۳ ژوئن ۱۹۸۶ (۳۶ یاش) São João) بیر فوتبالیست. قالاتاسارای فوتبول کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ماریانو (فوتبالیست) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- پرنامبوکو دوغوملولار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- اتلتیکو مینیرو کولوبونون اویونچولاری
- فلومیننزه کولوبونون اویونچولاری
- بوردو کولوبونون اویونچولاری
- سویا کولوبونون اویونچولاری
- قالاتاسرای کولوبونون اویونچولاری


text:
تورکیه و روسیا خاریجی ایشلر ناظیرلیگی آراسیندا گؤروش کئچیریلیب
روسیا خاریجی ایشلر ناظیرلیگیندن وئریلن یازیلی آچیقلامایا گؤره، بوگدانوو و اؤنال پایتاخت مسکوا-دا بیر آرایا گلیبلر.
خاریجی ایشلر ناظیرینین معاوینی سدات اونال ایله روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینین اورتا دوغو و افریقا عذره خصوصی نومایندهسی و خاریجی ایشلر ناظیرینین معاوینی میخائیل بوگدانوو لیبی و سوریه مسئلهسینی موذاکیره ائدیبلر.
روسیا خاریجی ایشلر ناظیرلیگیندن وئریلن یازیلی آچیقلامایا گؤره، بوگدانوو و اؤنال پایتاخت مسکوا-دا بیر آرایا گلیبلر.
لیبی مسئلهسینین موذاکیره اولوندوغو گؤروشده لیبی-لیلر آراسیندا سیاسی، حربی و ایقتیصادی ساحهلردکی دانیشیقلاردا ایرلیلییشه نایل اولوندوغو بیلدیریلیب.
لیبی-لیلر آراسینداکی دیالوقون برلین کنفرانسینین و بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شوراسینین 2510 سایلی قطعنامه لرینه اساسلانماسینین واجیبلیگی وورغولانیب.
سوریه مؤوضوع سونون موذاکیره اولوندوغو گؤروشده، مسئلهنین بمت تهلوکهسیزلیک شوراسینین 2254 سایلی قطعنامهسی چرچیوهسینده حلی مرحلهسینده روسیا و تورکیهنین "آستانا پروسهسی" ایستیقامتیندکی کووردیناسیون سعیلرینین اهمیتی دقته چاتدیریلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه ایله لیبیا آراسیندا هیدروکربن ساحهسینده آنلاشما سندی ایمضالانیب
تورکیه امریکانین قرارینی سرت شکیلده قیناییب
تورکیه امریکانین ساوونما ناظیرلیگینین گونئی قیبریس روم رهبرلیگینی میللی قواردیا بوروسونون دؤولت طرفداشلیغی پروقرامینا داخیل ائتمهسینی سرت شکیلده قیناییب.


text:
کتاب سردار ملی ستارخان معلوم اولدوغو کیمی 1905-7 –نجی ایللرده روس اینقیلابی پاریس کوموناسیندان سونرا امپریالیزمه قارشی بیرینجی پرولتار انقلابی ایدی. بو انقلاب روسیه ده چاریزمه ووردوغو ضربه دن علاوه شرقین اویناماسی کیمی مهم بیر حادثه نین ده باشلانقیجی اولدو. بشریتین طالعی ایچون بؤیوک اهمیته مالک اولان بو انتباهی ماراقلا ایزله ین و. ای. لنین ه ییر: «روسیه ده کی …مطالعه بیشتر »
فضولی حیاتی و اثری
کتاب فضولی حیاتی و اثری + دانلود کتاب ای ملک سیما که سندن ئوزگه حیراندر سنه حق بیلیر انسان دئمه ز هر کیم که انساندر سنه وئرمییه ن جانین سنه بیلمه ز حیات جاویدان زنده و جاویداونا دئرلر که قرباندر سنه عالمی پروانه شمع جمالین قیلدی عشق جان عالمسن فدا هر لحظه مین جاندرسنه عاشقه شوقینله جان وئرمک ایکن مشکل …مطالعه بیشتر »
كتاب تورك خلق ادبیاتی
كتاب تورك خلق ادبیاتی بخشهای مختلف كتاب: 1- فولكور نه دیر فولكورون تعریفی – فولكور و باشقا علملر – مادی فولكور – معنوی فولكور – رقصلر – خلق موسیقی سی – خلق تئاتری . 2- آذربایجان فولكورشوناسلیغی اسكی قایناقلار – روس موستشریقلرینین ایلكین چالیشمالاری –چاغداش قوزئی آذربایجان فولكور شیناسلیغی – چاغداش ایراندا تورك فولكور شوناسلیقی 3- شیفاهی ادبیات شیفاهی ادبیاتین …مطالعه بیشتر »


text:
تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری آذربایجان جمهوریتینده
تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری فخرالدین قوُجا آذربایجان ینگ یوُلباشچیسی تاراپیندان قابول ادیلدی
تۆرکیه- آذربایجان ساغلیق ایش فوُرومینا قاتناشماق اۆچین باکودا بوُلان تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری فخرالدین قوُجا آذربایجان ینگ یوُلباشچیسی تاراپیندان قابول ادیلدی.
آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی، تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان بیلن اؤزبگیستان داقی دوشوشیغینا بویسانچ بیلدیردی و ایکی یوردونگ آراقاتناشیغی نینگ بۆتین پوداقلاردا اؤسیأندیگینی آیتدی.
شوشا شرطناماسی نینگ تۆرکیه و آذربایجان ینگ خالقلاری و دؤولتلری نینگ بأحبیتلرینی گؤرکِزیأندیگینی آیدان علی یف، آذربایجان ینگ یارالی عسگرلری نینگ تۆرکیه ده بجرگی آلیاندیغینا دا مینتدارلیق بیلدیردی.
تۆرکیأنینگ ساغلیق پوداغینداقی تجریبه لرینی آذربایجان بیلن پایلاشماغی نینگ دوُغانلیق بوُرجی بوُلاندیغینی آیدان تۆرک وزیر ده تۆرکیه- آذربایجان ایش فوُرومی نینگ أهمیتینه اۆنس چکدی.
فخرالدین قوُجا آذربایجانلی ایشدشی تیمور موسایف بیلن ده دوشوشدی.
دوشوشیقدا ایکی یوردونگ ساغلیغی قوُراییش پوداغینداقی قاتناشیقلاری حاقیندا گنگه شیلدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکمنیستان، بۆتین دۆنیأ چاروادارلار یاریشینا قاتناشار
تۆرکمنیستان تۆرکیأنینگ بورسا شهرینده گچیریلجک بو یاریشلارا 30 تۆرگِن بیلن قاتناشار
قیرغیزیستان بیلن اؤزبگیستان سرحتلری اۆچین پروتکل ایلالاشیغینا قوُل چکدیلر
قیرغیز حؤکۆمتیندن بریلن ماغلوماتا گؤرد ایکی یوردونگ ماقاملاری بیشکک شهرینده دوشوشدی


text:
سلاتینا ناد وپوو
سلاتینا ناد وپوو (چکجا: Slatina nad Úpou) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۰۱ نفر ایمیش. گئنیشلیگی ۱۰٫۱۱ کیلومتر موربّع ایدی و هرادتس کرالووه اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Slatina nad Úpou»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سلاتینا ناد وپوو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسلار، قیریم تورکلرینی اینجیدیر
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین، قیریم تاتار میلی مجلیسی باشقانی یاردیمچیسی آحتم چیگؤزون روسلار طرفیندن گؤز آلتینا آلینماسینی قینادی
اوکراینادان یاسادیشی اولاراق اله گئچیریلن قیریمدا، روسلار، قیریم تاتار تورکلرینه راحت وئرمیر.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین، قیریم تاتار میلی مجلیسی باشقانی یاردیمچیسی آحتم چیگؤزون روسلار طرفیندن گؤز آلتینا آلینماسینی قینادی.
بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین اینسان حاقلاری یوکسک کمیسرلیگی سؤزجوسو، قیریمدا راحاتسیزلیق وئریجی گلیشمهلر یاشاندیغینی سؤیلهدی.
سؤزچو، روسلارین گؤز آلتینا آلدیغی قیریم تاتار میلی مجلیسی باشقان یاردیمچیسی آحتم چیگؤزون اجتماعی قاریشیقلیق چیخارماق سوچلاریندان یارقیلانماسینی قینادی.
روسیا فدراسیون سورغو کمیتهسی، چیگؤزون، 26 فوریه 2014.جو ایلده قیریم پارلامنت بیناسی قارشیسیندا ائدیلن میتینگله علاقهلی اولاراق، کوتلوی اولای چیخارما ادعاسییلا آچیلان دعویده 29 ژانویهده گؤز آلتینا آلیندیغینی آچیقلامیشدی.
قیریم تاتارلارینین دیلینده یایینلانان تک تلویزیون کانالی آ.ر.تنین بیناسینا سلاحلی، ماسکالی و حربی فورمالی شخصلر طرفیندن باسقین تشکیل ائدیلمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
قازاقیستان: گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو ساواشا قاتیلمایاجاق
"روسیا-اوکراینا اختیلاف بؤلگهسینده کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونون ایشتیراکی مسئلهسی گوندمده دئییل"
دونیا کؤچری اویونلاری باشا چاتدی
قاپانیش مراسیمینده دانیشان گنجلر و ایدمان باخانی محمد محرم قصاباوغلو، اویونلارین تۆرک دونیاسی آراسیندا ایلیشکیلری گوجلندیردیگینه دقت چکدی
آذربایجان و ارمنیستان خاریجی ایشلر باخانلاری گؤروشدو
پاشینیان، گؤروشمهده آذربایجان و ارمنیستان آراسیندا باریش آنلاشماسی لایحهسینین حاضیرلاناجاغینی ادعا ائتمیشدی


text:
دیانا وین جونز
دیانا وین جونز (اینگیلیسجه: Diana Wynne Jones) بریتانیالی یازیچی - ۱۶ آقوست ۱۹۳۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶ ایل عومر ائلهییب و ۲۶ مارس ۲۰۱۱ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Diana Wynne Jones»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده دیانا وین جونز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
108475
۲۵ اسفند ۱۴۰۰
ایران ینگ جمهورباشلیغی سید ابراهیم رئیسی تورکمنستان ینگ جمهورباشلیغی قوربان قولی بردی محمدوف بیلن تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی.
دوشوشیقدا نوروز بایرامینی قوتلان رئیسی، ایران ینگ باشدا تورکمنستان بولماق بیلن اورتاآسیا یورتلاری بیلن قاتناشیقلاری نینگ اوسدوریلمهگینه أهمیت بریأندیگینی نیغتادی.
ایران ینگ جمهورباشلیقلیغی تاراپیندان بریلن ماغلوماتا گورأ، رئیسی بردی قوربان قولی بردی محمدووینگ یولباشچیلیق دوورونده تهران بیلن آشغابادینگ قاتناشیقلاری نینگ اوسِندیگینی آیتدی و “ایران اسلام جمهوریتی نینگ اوزاق واغتلی و چین یورهکدن بولان دوستلیغینا همیشهلیک یاغدایدا آرقایین بولوپ بیلرسینگیز” دیدی.
قوربان قولی بردی محمدوف دا بو تلفن آرقالی گِپلهشیکده ابراهیم رئیسی-یه ایکی یوردونگ اوزآرا قاتناشیقلارینا قوشان قوشاندی سبأپلی مینتدارلیق بیلدیردی.
تورکمنستان ینگ سایلانان تأزه جمهورباشلیغی سردار بردی محمدوف دا بو دوشوشیقدا ایران ینگ جمهورباشلیغینا قوتلاغ یوزلِنمهسی سبأپلی ساغ بئلسون آیتدی و آشغابات بیلن تهران ینگ ائزآرا قاتناشیقلارینی بۆتین پوداقدا یئقارلاتماغا طایاردیغینی بیلدیردی.
ابراهیم رئیسی ایران بیلن تئرکمنستان میللتلری نینگ قونگشی بولماق بیلن بیله لیکده قارینداش بولاندیقلارینی آیتدی و دمیرقازیق- گون اورتا کریدوری نینگ أهمیتینی یاتلادیپ ایکی یوردونگ ایقدیصادی قاتناشیقلاری نینگ اوسمهگینی و یوقارلاماغینی آرزوو ادیأندیگینی بیلدیردی.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ شهریور ۱۴۰۱
۲۳ شهریور ۱۴۰۱
۱۰ شهریور ۱۴۰۱
۲۲ مرداد ۱۴۰۱
۱۷ مرداد ۱۴۰۱


text:
مالزی کرالی آنکارادا
سلطان عبدالله شاهینین سفری، تخمیناً ۳۰ ایلدهن سونرا مالزیدن تورکیهیه دؤولت باشقانی سویهسینده ائدیلن ایلک سفردیر
مالزی کرالی سلطان سلطان عبدالله رعایه الدین المصطفی بالله شاه، رجب طیب اردوغانین دعوتی ایله دونن آخشام ساعاتلاریندا باشکند آنکارایا گلدی.
کرال بو گون گؤروشمهلره باشلایاجاق.
سلطان عبدالله شاهینین، حیات یولداشی اسکندریه ایله ۲۱ آگوستا دک داوام ائدجک رسمی سفری، تخمیناً ۳۰ ایلدهن سونرا مالزیدن تورکیهیه دؤولت باشقانی سویهسینده ائدیلن ایلک سفردیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تیکا لوبنانا گونش انرژیسی سیستمی دستکی وئریب
تورک امکداشلیق و کووردیناسیون آژانسی (تیکا) لوبنان-ین عکار ویلایتینده الکتریک انرژیسینین کسیلدیگی 4 کنده گونش انرژیسی سیستمی دستکی وئریب.
جمهور باشقانی اردوغان:"بیز نه لازیمدیرسا، ائدجییک و بونو ائتمهیه حاضیریق"
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان میتسوتاکیسین امریکا-دان تورکیه-یه قارشی یاردیم ایستهدیگینی بیلدیریب.


text:
۲۲ ژانویه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۸۷۱ - دانمارکلی ایستیلاجی وایکینقلر انقلوساکسونلاری باسینقده مغلوب ائتدی.
- ۱۵۱۷ - عثمانلی اوْردوسو ریدانیه ساواشیندا مملوک اوْردوسونو مغلوب ائتدی. بۇ ساواشین آردیندان٬ خلیفهلیک عثمانلیلارا کئچدی.
- ۱۵۸۰ - اۆچونجو موراد ایستانبول رسدخاناسینی ییخدیردی.
- ۱۷۷۱ - ایسپانیا فالکلند آدالارینی بریتانیایا بۇراخدی.
- ۱۸۸۹ - کولومبیا فونوقراف پلاک و مۆزیک شیرکتی واشینقتون دیسیده قۇرولدو.
- ۱۸۸۹ - بیرینجی روس اینقیلابی باشلادی. تزار بیرلیکلری ایشچیلره آتیش ائدهرک ۵۰۰ ایشچینی اؤلدوردو.
- ۱۹۳۲ - حافظ یاشار تۆرکجه قۇرآنی یئرباتان جۇمامسجیدینده اوْخودو.
- ۱۹۳۹ - کولومبیا بیلیمیۇردوندان بیر قروپ بیلیم آدامی اورانیوم آتومونو پارچالاماغی باجاردی.
- ۱۹۴۷ - فرانسهده یئنی کابینهنی پائول رامادیئر قۇردو.
- ۱۹۴۹ - چینده مائونون قوْشونلاری پکن شهرینی آلدی.
- ۱۹۵۲ - دۆنیانین ایلک جت مۆسافیر اۇچاغی ایشه باشلادی.


text:
وینستون چرچیل
سئر وینستون لئونارد ایسپئنسئر چرچیل (اینگلیزجه. Sir Winston Leonard Spencer-Churchill؛ د. ۳۰ نووامبر، ۱۸۷۴ - اؤ. ۲۴ ژانویه، ۱۹۶۵) — اینگیلیس سیاسی و دؤولت خادیمی، ناطیق و یازؽچؽ، ۱۹۴۰-۱۹۴۵ و ۱۹۵۱-۱۹۵۵-جی ایللرده بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری و دۆنیانؽن بۇگۆنکۇ سیماسؽنؽ مۆعیینلشدیرن اساس شخصلردن بیری. آدؽ تاریخده ۱۰۰ ان چوخ اؤیرنیلمیش شخصیتلر سیاهؽسؽنا ۴۶-جی شخص اوْلاراق داخیل ائدیلیب.
حایاتؽ[دَییشدیر]
وینستون چرچیل ۱۸۷۴-جۆ ایل نووامبرؽن ۳۰-دا بلئنهئیم شهرینده قادؽنلارؽن سوْیۇنما اوْتاغؽندا دۆنیایا گؤز آچمؽشدؽر. اوْ، آتا طرفدن هئرسوق مارلبۇرونون نسلیندن ایدی. آنا طرفدن ایسه آدمیرال فرئنسیس درئیکه قوْهۇملۇغۇ چاتؽردؽ.
چرچیل ۱۸۹۵-جی ایلده اوْردۇیا داخیل اوْلمۇش، هیندیستان و سوداندا حربی سفرلرده ایشتیراک ائتمیشدیر. ۱۸۹۹-۱۹۰۲-جی ایللرده اینگیلیس-بۇر مۆحاریبهسی زامانی "Morning Post" قزئتینین حربی مۆخبیری وظیفهسینده اوْلارکن اسیر دۆشمۆشدۆر. اسیرلیکدن قاچماغؽ باجاران وینستون سیاسی فعالیته باشلایؽر. مۆحافیظکارلار پارتییاسیندان مجلیسه سئچیلیر، لاکین ۱۹۰۴-جو ایلین آپرئلینده چئمبئرلئنه اعتراض اوْلاراق لیبئراللارؽن طرفینه کئچمیر.
ئراللارؽن طرفینه کئچمیر. ۱۹۰۵-۱۹۱۱-جی ایللر عرضینده اوْ، کولونییالار ناظیری، تیجارت ناظیری، داخیلی ایشلر ناظیری وظیفهسینده چالؽشمؽشدیر. ۱۹۱۱-۱۹۱۵-جی ایللرده ایسه حربی دنیز ناظیری وظیفهسینده اوْلارکن بریتانییا دوْنانماسؽنی آلمانییا ایله گلهجک مۆحاریبهیه حاضؽرلایؽر. ۱۹۱۵-جی ایلین فئورالؽندا چرچیلین امری ایله کئچیریلن گئلیبۇلو و داردانئله هۆجۆم عملیاتی اۇغۇرسۇز اوْلۇر. ۱۹۱۵-جی ایلین اوْرتالارؽندا چرچیل آدمیراللؽقدان ایستئفا وئردیینی بیلدیریر.
۱۹۱۷-جی ایلده لوید جورجۇن کؤمکیله ائتیلافی حکومتینین ترکیبینه گتیریلیر. حربی ناظیر وظیفهسینه تعیین ائدیلن چرچیل گئنیش سایدا تانک ایستئحصالینا باشلایؽر و بۇنا گؤره "تانکلارؽن آتاسؽ" لقبینی قازانؽر. ۱۹۱۷-جی ایلده روسییادا اوْکتیابر اینقیلابؽندان سوْنرا، بۇلشئویکلره قارشؽ "۱۴ دؤولتین یۆرۆشۆ" پلانؽنؽ حاضؽرلایؽر.
۱۹۱۸-۱۹۲۲-جی ایللرده حربی ناظیر و آویاسییا ناظیری اوْلان چرچیل ۱۹۲۴-۱۹۲۹-جو ایللرده ایستئنلی بۇلدوین حکومتینده مالییه ناظیری وظیفهسینده چالؽشؽر.
۲-جی دۆنیا مۆحاریبهسی ایللرینده[دَییشدیر]
۱۹۳۹-۱۹۴۰-جی ایللرده چرچیل حربی دنیز ناظیری وظیفهسینده چالؽشؽر. ۱۹۴۰-جی ایل مایین ۱۰-دا وئرماختین فرانسایا هۆجۆمۆ ایله مۆدافیعه ناظیری وظیفهسینه تعیین اوْلۇنۇر. نمایندهلر پالاتاسینین صدری سئچیلیر. ایلین سوْنۇندا ایسه مۆحافیظکارلارؽن لیدئری کیمی بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری اۆلۇر.
چرچیل ۱۹۴۱-جی ایل ایونون ۱۲-ده شوروی ایله انگلستان آراسؽندا امکداشلؽق مۆقاویلهسی ایمضالانماسؽنا نایل اۆلۇر. ۱۹۴۱-جی ایل ایونون ۲۲-سی - آلمانییانؽن شوروی-یه هۆجۆم ائتدیی گۆن چرچیل لندن رادیوْسۇ ایله چؽخؽشیندا شوروی-نی دستکلهدیینی بیلدیریر. ۱۹۴۲-جی ایل ژانویهنین ۱-ده پرزیدنت روزوئلت، باش ناظیر چرچیل، شوروی-نین سفیری میخایل لیتوینوو و چینین سفیری T.Sunq روزوئلتین کابینئتینده "بیرلشمیش میللتلرین نیظامنامهسی" آدلؽ سندی ایمضالایؽرلار.
بیرلشمیش میللتلر ایفادهسی چرچیلین فیکریدیر. اوْ، بایرونون شعیریندهکی "گلهجگین بیرلشمیش میللتلرینین قؽلؽنجی" میصراسؽندان بیرلشمیش میللتلر سؤز بیرلشمهسینی یئنی یاراناجاق تشکیلاتؽن آدؽ کیمی گؤتۆرۆر. ۱۹۴۳-جو ایل ۲۸ نووامبر-۱ دسامبر تاریخلرینده آنتیهیتلئر ائتیلاف لیدئرلرینین - شوروی، آمئریکا و بؤیۆک بریتانییانؽن ایشتیراکی ایله کئچیریلن تئهران کوْنفرانسؽندا چرچیل ۲-جی جبههنین آچؽلماسؽنا قطعی اعتراضینی بیلدیریر. بۇ کوْنفرانسدان سوْنرا اوْ، لئدی وایوْلئت بۇنئم کارتئره بئله سؤیلمیشدی: "حیاتؽمدا بیرینجی دفعه آنلادؽم کی، بیز کیچیک خالقؽق. منیم ساغؽمدا روس آیؽسی، سوْلۇمدا ایسه آمئریکا بیزوْنو اوْتۇرمۇشدۇ. بۇ ایکی نهنگین اوْرتاسؽندا ایسه بالاجا اینگیلیس ائششگی ایلشمیشدی."
۱۹۴۵-جی ایل ۸ مایدا اوْ.چرچیل آلمانییانؽن تسلیمی بارهده ایلک خبری وئریر. آلمانییانؽنی تسلیمیندان سوْنرا چئرچیل آمئریکا اوْردۇلارؽنؽن شرقه دوْغرۇ ایرهلیلهمهسینین دایانماماسؽنی طلب ائدیر. شوروی، آمئریکا و انگلستان حکۆمتلرینین ایشتیراک ائتدیی پوتسدام کوْنفرانسیندا (۱۹۴۵-جی ایل، ۱۷ ایوْل-۲ آوقوست) چرچیلین اساس مقصدی آلمانییانؽن ایشغال منطقهلرینین اؤزل سرحدلری مویینلشدیریلرکن سووئت ایتتیفاقؽنا گذشته گئتمهمک، حقوقلارؽنی محدودلاشدؽرماق اوْلدۇ.
فۇلتوْن چؽخؽشؽ[دَییشدیر]
وینستون چرچیل ۱۹۴۶-جی ایل مارتین ۵-ده آمئریکا-این میزوری ایالتینین فۇلتوْن شهریندهکی وئستمینستئر کوللئجینده سسلندیردیی "صۆلحۆن ازهلهلری" آدلؽ چؽخؽشؽندا "باتؽ دئموکراسیسؽنی شوروی و دۆنیا کوْمۇنیزمی تهلوکهسینه قارشؽ بیرلشمهیه و اینگیلیس دیللی خالقلارؽن قارداشلؽق آسسوسیاسییاسینی" یاراتماغا چاغؽرؽر. چرچیل ایلک اوْلاراق سووئتلره قارشؽ "دمیر پرده"نین یارادؽلماسؽ ایدهسینی ایرهلی سۆرۆر. بۇ "دمیر پرده" دوْغۇ و باتؽ آوروپا آراسؽندا (بالتیکده شئچیندن - آدریاتیکدهکی تریئسته کیمی) چکیلمهلی ایدی.
سیاسی فعالیتینین سوْن دؤورلری[دَییشدیر]
چرچیل ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۶-جی ایلده ایسوئچرهنین سوریخ شهرینین اوْنیوئرسیتئتینده "اوْیان، آوروپا" آدلؽ چؽخؽش ائدیر. اوْ، آوروپا دؤولتلرینه مراجعت ائدرک، اوْنلارؽ آوروپا بیرلشمیش ایشتاتلارؽ یاراتماغا، آلمانییا و باتؽ آوروپا دؤولتلرینی بیرگه اتفاقا چاغؽرؽر. چرچیل ۱۹۵۱-۱۹۵۵-جی للرده یئنیدن بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری اۆلۇر. ۱۹۵۵-جی ایلین آپرئلینده اؤز سلامتلؽغؽ ایله (بئیینه قان سیزماسی) ایلگیلی اوْلاراق حاکمیتدن ایمتینا ائتدیینی بیلدیریر.
اؤلۆمۆ[دَییشدیر]
اوْ، ۸۰ یاشؽندان افسردهلیکدن اذیت چکمهیه باشلایؽر و روحی سارسؽنتؽلار کئچیریر. کرالیچا II یئلیزابت اَمری ایله جنازهسی میللتین گورمهیی اوچون یئره قویولدی، بوندان سونرا paul خیابانیندا رسمی دفن مراسیمی کئچیریلدی.[۱] اؤمرونون سوْن ۱۰ ایلینی یالنؽز یاشاماغا اۆستۆنلۆک وئریر. ۱۹۶۵-جی ایلین ژانویهنین ۲۴-ده چرچیل اؤلوم یاتاغؽندا بۇ سوْن سؤزلری دئییر: "هر شئی نئجه جانسؽخؽجؽدؽر".
ادبی فعالیتی[دَییشدیر]
وینستون لئونارد ایسپئنسئر چرچیل ادبیات ساحهسینده نوبئل اؤدۆلۆ آلان ایلک و تک حکومت باشچؽسؽدؽر.[۲] یارؽم عصر عرضینده بؤیۆک بریتانییا دؤولتینه صداقتله خیدمت ائدن، اوْنون بیر چوخ اۇغۇرلارؽنا ایمضاسینی آتان چرچیل تکجه بؤیۆک سیاستچی دئییل، هم ده زمانهسینین گؤرکملی یارادؽجؽ شخصیتلریندن بیری ایدی.
اصلینده اوْنۇ سیاست زیروهسینه آپاران یوْل دا یارادؽجؽ امکدن – ژورنالیستلیکدن باشلانمؽشدی. هیندیستانین قوزئی-باتؽ سرحددینده خیدمت ائتدیگی ۱۸۹۶-۱۸۹۷-جی ایللرده ده چرچیل حربی وظیفه بۇرجلارؽنؽ یئرینه یئتیرمکله بیر سؽرادا یارادؽجؽلیغینی دا داوام ائتدیرمیشدی. بۇ دؤورده اوْ، "مالاکاند صحرا حیسسهلرینین تاریخی" کیتابؽنؽ، هابئله ایلک و سوْن بدیعی اثرینی – "ساوْرانولا، لااۇرانییادا اینقیلابؽن تاریخی" رومانؽنؽ یازمؽشدی.
۱۸۹۹-جۆ ایلده ایسه چرچیل هم ظابیط، هم ده "Morning Post" قزئتینین حربی مۆخبیری کیمی لوْرد کیتچئنئرین رهبرلیگی ایله سودانا گؤندریلهن نیل حربی سفرینده ایشتیراک ائتمیشدی. توْپلادؽغؽ ماتئریاللار اساسیندا "چای مۆحاریبهسی. سودانؽن یئنی فتحینین تاریخی" (۱۸۹۹) کیتابینی چاپ ائتدیرمیشدی.
مۆحافیظکارلار پارتییاسؽندان مجلیسه سئچیلمک پلانؽ باش تۇتمایاندا چرچیل "Morning Star"ین حربی مۆخبیری کیمی بۇ دفعه دۆنیانؽن دیگر بیر قاینار نقطهسینه - اینگیلیسلرله بۇرلار آراسؽندا مۆحاریبهنین یئنیدن آلوولاندؽغؽ گونئی آفریقایا گئتمیشدی. باشگیجللندیریجی آفریقا ماجرالارؽندان –اسیرلیکدن، قیسا مۆددتلی حبسدن سوْنرا اوْ قهرمان کیمی انگلستانا دؤنموشدو. چرچیل ۱۹۰۸-جی ایلدهن باشلایاراق مۆختلیف واختلاردا بؤیۆک بریتانییا حکومتینده موستملکهلر ناظیرینین موعاوْینی، داخیلی ایشلر ناظیری، مۆدافیعه ناظیری – آدمیراللیغین بیرینجی لوْردۇ، حربی صنایع ناظیری، موستملکهلر ناظیری، مالییه ناظیری، ایکی دفعه باش ناظیر وظیفهلرینی تۇتمۇشدۇ. هر ایکی دۆنیا مۆحاریبهسی زامانی انگلستاننؽن دؤولت سۆکانؽ بۇ مۆدریک و اۇزاقگؤرهن سیاسی لیدئرین الینده اوْلمۇشدۇ. چرچیل بریتانییانؽن هر ایکی ساوْاشدان مینیمال ایتکیلرله چؽخماسؽنؽ تأمین ائتمیشدی.
و بۆتۆن بۇ سوْن درجه مورککب دؤولت ایشلریندن آزاجؽق واخت تاپان کیمی اوْ، یازماقلا مشغول اوْلمۇشدۇ. تکجه قلمیندن چؽخان اثرلرین آدلارؽ چرچیلین ماراق دایرهسی و درین ذکاسی حاقّیندا تصووۆر یارادؽر. ۱۹۲۳-۱۹۲۹-جو ایللرده اوْ، بیرینجی دۆنیا مۆحاریبهسینین تاریخینی عکس ائتدیرن دؤرد جیلدلیک "دۆنیا بحرانؽ" کیتابؽنؽ یازمؽشدؽ. اینگیلیس تاریخچیسی تروپئر-رووئر بۇ کیتابی "تاریخده ان پارلاق حربی مئموارلار" کیمی دیرلندیرمیشدی. مجلیسه سئچیلمهدیگی، دؤولت ایشیندن کناردا قالدؽغؽ ۱۹۲۹-۱۹۳۹-جو ایللرده چرچیل بۆتۆن قۆوهسینی یارادؽجؽلؽغا وئرمیش، نسلینین تاریخینه مۆراجیعت ائدرک دؤرد جیلدلیک "مالبۇرو. اوْنۇن حیاتؽ و دؤورۇ" اثرینی یازمؽشدؽ.
چرچیل غئیری-عادی ایستعدادا مالیک ناطیق ایدی. شیفاهی چؽخؽشلارؽنؽن هر بیری اصلینده اؤز ریتمی، انشاسی، سوژئتی اوْلان بیتکین اثر سایؽلا بیلردی. فاشیستلر انگلستانا هۆجۆملرینی گۆجلۆلشدیرنده اوْ، باش ناظیر کیمی خآلقا مراجعتله دئمیشدی: "بیز اؤز آدامؽزؽ نهیین باهاسؽنا اوْلۇرسا اوْلسوْن مۆدافیعه ائدهجهییک. بیز دنیز ساحیللرینده وۇرۇشاجاغؽق. بیز چؤللرده و کۆچهلرده وۇرۇشاجاغؽق. بیز داغلاردا ووۇرۇشاجاغؽق. بیز هئچ زامان تسلیم اوْلمایاجاغؽق!"
ایکینجی دۆنیا مۆحاریبهسی باشا چاتاندا اوْ، ترکیبینه آلمانییانؽن دا داخیل اوْلدوغو آوروپا بیرلشمیش اؤلکهلرینی – ایندیکی آورۇپا بیرلیگی موْدئلینی تکلیف ائتمیشدی. ۱۹۴۸-۱۹۵۴-جۆ ایللرده چرچیل آلتؽ جیلدلیک "ایکینجی دۆنیا مۆحاریبهسی" اثرینی یازمؽشدؽ. بۇ اثرده تاریخی فاکتلارلا شخصی مئموارلار سوْن درجه باجارؽقلا اۇزلاشدؽرؽلمؽشدؽ.
۱۹۵۳-جۆ ایلده، وینستون چرچیل سوْنونجو دفعه بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری اوْلدۇغۇ دؤورده ایسوئچ آکادئمییاسی اوْنو "تاریخی و بیوقرافیک کاراکتئرلی اثرلرینین بؤیۆک اوْستالؽغؽنا، هابئله ان یوکسک اینسانی دیرلرین مۆدافیعهسینه یؤنلمیش پارلاق ناطیقلیک مهارتینه گؤره" یئکدیللیکله نوبئل اؤدۆلینه لاییق بیلمیشدی.[۳] تقدیمات مراسیمینین کئچیریلدیگی گۆن – دسامبرین ۱۰-دا چرچیل باهام آداملارؽندا بئینلخآلق کوْنفرانسدا اوْلدوغۇندان اؤدۆلی ایسوئچ کرالؽندان یاریم عصره یاخؽن بیرگه عؤمۇر سۆردۆیۆ حیات یوْلداشؽ کلئمئنتینا هوزئر آلمؽشدؽ.
اؤمرونون سوْنوندا، یاشؽنا و سلامتلیگینه گؤره سیاسی فعالیتدن اوْزاقلاشدؽغؽ دؤورده چرچیل دؤرد جیلدلیک "اینگیلیسدیللی خالقلارؽن تاریخی" تدقیقاتؽنی تاماملامؽشدؽ. گؤزل رسم اثرلری و بننالؽق صنعتینین سیرلرینه بلدلیگی ده باش ناظیرین صنعته یاد اوْلمادؽغؽنؽن علاوْه دلیل-ثبۇتلارؽ سایؽلا بیلر. وینستون چرچیل کیفایت قدر اؤزۆن حیاتؽ و سیاسی دؤورونده بیر چوخ دۆنیا اؤلکهلرینین عالی اؤدۆللارؽنه لاییق گؤرۆلمۆشدۆ. اوْنلارؽن سؽراسؽندا نوبئل اؤدۆلۆنۆن دا طبیعی و قانونااۇیغۇن یئری واردؽر.
اؤدۆللری[دَییشدیر]
۱۹۵۳-جو ایلده ادبیات ساحهسینده نوبئل اؤدۆلۆ آلؽر. همین ایلده کرالیچا ۲-جی ائلیزابئت طرفیندن "باغلاما اوْردئنی"نه لاییق گؤرۆلۆر. ۱۹۶۳-جو ایلده ایسه آمئریکا-نؽن فخری وطنداشؽ اوْلۇر.
۲۰۰۲-جی ایلده بیرلشمیش کراللؽقدا "ببج" تئلئرادیوشیرکتی طرفیندن کئچیریلمیش ۱ میلیوندان چوخ اینسانؽن ایشتیراک ائتدیگی سوسیوْلوژی سوْرغۇدا وینستون چرچیل بۆتۆن دؤورلرین ان داهی بریتانییالؽسؽ سئچیلیر.
ماراقلی فاکتلار[دَییشدیر]
چرچیل گۆنده ۱۵ سیقارئت چکیرمیش.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ وینیستون چرچیلین قویلاما مراسیمی
- ^ ادبیات عذره نوبل موکافاتی قازانان بیر سیاستچینین اولومونون ۵۰-جی ایلدونومو
- ^ Nadir Qocabəyli, Portret: Uinston Çörçil. Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı almış nəhəng siyasətçi. kult.az 08.06.2008
- وینستون چرچیل
- 4th Queen's Own Hussars officers
- 19th-century English writers
- 20th-century biographers
- 20th-century Prime Ministers of the United Kingdom
- 20th-century English historians
- ۱۸۷۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- Admiralty personnel of World War II
- British Army personnel of the Mahdist War
- British Army personnel of World War I
- British Empire in World War II
- British escapees
- British military personnel of the Malakand Frontier War
- British Odd Fellows
- بریتانیالی ساواش اسیرلری
- British war correspondents
- Burials at St Martin's Church, Bladon
- Chancellors of the Duchy of Lancaster
- Chancellors of the Exchequer of