text:
خلج تورکوجه سینده سؤزجوکلر
بو يازى خلج قطعه اى از تركى باستان وئبلاگيندان آلينيبدير.
خلج تورکوجه سینده سؤزجوکلر
سید حیدر بیات
heydarbayat@yahoo.com
خلج تورکجه سینین سؤزچوکلرین یازیب ثبت ائتمک چتین بیر ایشدیر بو نا گؤره کی ایندی قوم اطرافیندا یاشایان خلج لرین کنددن _ کنده دئییش لری چئشیدلیدیر. بونلاردان ان اونملی مسئله ده بودور کی من بیر سؤزلوک یازان و تورکولوق دییلم. بلکه ده ساده بیر طلبه کیمی ایسته ییره م باجاردیغدان خلج لوغتلرینین توپلویام. بو ایش«دیوان لغات الترکـ»ی اوخویاندان سونرا منه داها دادلی بیر ایش ساییلیر. بیر ائل کی مین ایل بوندان قاباق تورکلری کیمی دانیشالار! اونلارین دیللرین دوشونمه و لوغتلرین توپلاماق داها آرتیق بیر ماراق اینساندا یارادیر. آنجاق اوخودوغونوز جدول بو حاقدا ایلک آددیملاردیلار. البت آرتیلمالی یام کی بو ایشی ایللرجه بوندان قاباق ایکی باتیلی (غربی) آراشدیریجی گؤروبلر امما اونلارین تحقیقاتی هاردا چاپ اولوب هاردا یاییلیب اؤزوموزدن یئیلرین موسسه لرینین بودجه لریندن ایسته ییر تاپیپ گتیرمه سی. (بو آراشدیرمالار حاقدا ائله بو وبلاگدا «تاریخ قوم خلج» آدلی بیر مقاله گوره جکسیز).
بوتون دوشونجه و بیلگی اربابلاریندان دیله ییرم کی یالنیش لیغلاری باغیشلاییب و ایمیل طریقی له یا باشقا یوللارلا منه یول گؤسترسین لر.
فارسجا سس يازيمي: آذري تورکجه سي - خلج جه
گرگ: قورد Berə- Qurd بئره
خرگوش: Doşqan- Dovşan دوشقان
مار: Gelan- İlan گئلان
جغد: Beyquş- Bayğuş بئيقوش
شاخه: Çilək- Budağ چيلک
درخت: Haqaç- Ağaç هاقاچ
بام: Dam- Dam دام
آب: Sov- Su سوو
دختر: Kız- Qız کيز
زن: Kişi- Qadın کيشي
مرد: Hər- Kişi هر
سگ: İt- Köpəkِ ايت
گربه: Poşok- Pişik پوشوک
موش: Sıçqan- Sıçan سيچقان
در: Eşek- Qapı ائشئک
بستن: Bəkitmə- Örtmək, Bağlamak بکيتمه
کفش: Orsi- Ayaqqabı اورسي
با: Hadaq- Ayaq هاداق
چشم: Köz- Gözِ کوز
بيني: Burun- Burun بورون
مو: Tik- Saç تيک
دوختن: Tikmə- Tikmə تيکمه
برو: Yov- Get يوو
سيب: Alimla- Alma آليملا
گاو: Sığır- Sığır سيغير
گوسفند: Yilqi- Davar ييلغي
آلت تناسلي: Çolok- چولوک
ناخن: Tırnaq- Dırnaq تيرناق
انگشت: Varmaq- Barmaq وارماق
زانو: Tuz- Diz توز
ران: Guyə- Bud گويه
کمر: Bil- Bel بيل
سينه: Keys- Köyüsِ کئيس
دست: Əl- Əl ال
شکم: Kərin- Qarın کرين
گردن: Bon- Boyun بون
سر: Bəş- Baş بش
گوش: Kolak- Qulaq کولاک
ريش: Saqqal- Saqqal ساققال
مزه: Kirpik- Kiprik کيرپيک
پيشاني: Hal- Alın هال
صورت: Yüz- Üz يوز
پشت: Alka- Arxa آلکا
زانو: Tirsək- Dirsək تيرسک
نا ف: Kondok- Göbəkِ کوندوک
جگر: Bərçik- Cigər برچيک
طحا ل: Talaq- Dalaq تالاق
استخوان: Somok- Sümük سوموک
جگر سفيد: Horon cigər- Ağ Cigər هورون جيگر
جگر سياه: Kara Cigər- Qara Cigər کارا جيگر
سفيد: Horon- Ağ هورون
زرد: Çakir- Sarı چاکير
قرمز: Kızıl- Qırmızı کيزيل
بيا: Yek- Gəl يئک
دندان: Tiş- Diş تيش
گلو: Boğoz- Boğaz بوغوز
ابر: Bolit- Bulud بوليت
باران: Yaqış- Yağış ياغيش
برف: Kar- Qar کار
پيراهن: Ton- Köynəkِ تون
شلوار: Em- Şalvar ائم
نان: Çörək Hekmək- هيکمک
آرد: Hon- Un هون
پاره شدن: Ozolmaq- Üzülmək اوزولماق
ميخواهم: şeyorom- İstəyirəm شئيوروم
آسياب: Tirmən- Deyirman تيرمن
آفتاد: Toşto- Düşdü توشتو
جيب: Cek- Ceb جئک
خوبي: Havola- Yaxşılıq هاوولا
خار و تيغ: Tekən- Tikan تئکن
خر: Əşkə- Eşşək اشکه
خواننده: Oxoqoy- Oxucu اوخوقوي
سنگ: Taş- Daş تاش


c: text/html

text:
بویوک سلجوق ایمپئرییاسی
سلجوقلار بویوک تورک ایمپیراطورلوغونون قوروجولارینداندیرلار. یوکسک سلجوقلو ایمپیراطورلوغونون توپراق گئنیشلیگی KM 10.000.000 مربعدیر.بو وسعت، تورک تاریخاتیندا ان بویوک گئنیشلیکلردن و بوگونکو ایران تاریخینده کسینلیکله ایلک دوولت گئنیشلیکیدیر.بو موحتشم ایمپیراطورلوغا داخیل اولان اراضی بئله دیر:
شرقی روم بولگه لری،بوتون تورکیستان و توران ،بوگونکوافغانیستان،هیندوستان یاریم آداسی نین شومال غرب بولگه لری،بوگونکو ایران،آزربایجان، بوتون قافقاز و بوتون عرب یاریم آداسی .
آنجاق سادجه بو وسعت ، توپراق گئنیشلیگی ده ییل کی سلجوقلو خاقانلیغین دونیا ایمپیراطورلوغلار آراسیندا مومتاز دورومدا تانیدیر! بلکه بو تورک-اوغوز- اسلام تمدونو دور کی اوز زامانیندا دونیانین ان موترقی و گلیشمیش بیر تمدونو کیمی دونیا تمدونلری آراسیندا ایشیم ایشیم ایشیلداییر.سلجوق تورکلرینین اویغارلیغی چیندن قوزئی باتی آفریقایا دک و هابئله حیجاز ایله یمندن روسییا گونئی اراضیسینه دک، اوتن 1000 ایلده موحتشم بیر کولتور و موعظم بیر مدنیتین باش تمثیلچی سی کیمی سانیلا بیلر!
Mündəricat
قورولوش[redaktə]
قینق بویو اورتا آسیاداکی اوغوز بوی لاریندان بیری یدی. سلجوق بی خزر ایمپیراتورلوغوندا سوباشی (اورو باشچی سی) گؤروینده ایدی. سلجوق بی گیریشتیگی تخت موجادیله سینی ایتیردیی زامان 10. یوزییلین ایکینجی یاریسیندا عائیله سی و اوردوسو ایله بیرلیکده ایران یؤنونه كوچ ائتدیلر. بو كوچمه لری ساواشلاردا عسگر و ررک قارشیلیغیندا گئنیش اوتلاق لار الده ائتدی. بورادا موسلومانلیغی منیمسه¬دیکدن سونرا سامانی لر دئولتی نین یؤنتیمینده سؤز صاحیبی اولدو. سامانی لر دئولتی ییخیلینجا سلجوق بی، موسلومان خالقی لا بیرلیکده خوراسان بؤلگه سینه یئرلشدی. سلجوق بی ین 1009 دا اؤلوموندن سونرا داها دا گونئیه ایندیلر.
سلجوق بی ین اوغلو آرسلان بی ین یؤنتیمینده، قاراخان لی لاری و غزنوی لری ائندیشلندیرجک قدر گوجلندیلر. آرسلان بی ین غزنوی لر جه توتوقلانماسی و 1032د اؤلمه سیندن سونرا، سلجوق بی ین تورونلاری توغرول بی و چاغری بی باغیمسیزلیق لارینی ال¬ده ائتمه یه گیریشدیلر. سلجوق¬لولارین تشکیلاتلی دئولت دوزنینه گیرمه¬سی بو دؤنمینده اولدو. دئولت ین ایلک یؤنتی¬جی¬سی توغرول بی ایدی. سلجوق لولار 1035 ده بویوک بیر غزنه لی اوردوسونو یئنه¬رک خوراسان ایچ¬لرینه دوغرو ایره¬لی¬دیلر. 1037 ده، بوگونکو تورکمنیستان دا یئر آلان مرو کندینی اله گئچیردیلر. 1038 ده غزنوی لری ایکینجی دفعه یئندیلر و نیشابور کندینه گیررک باغیمسیزلیق¬لارینی ائعلان ائتدیلر. توغرول بی سولطان سانییلا حوکومدار ائعلان ائدیلدی و بویوک سلجوق¬لو دئولت ی د بؤیله¬جه قورولموش اولدو.
غزنه¬لی مسعود، بویوک سلجوق لو دئولت ی’نی اورتادان قالدیرماق آماجی¬لا گوجلو بیر اوردویلا سلجوق لو توپراقلارینا گیردی. غزنوی و بویوک سلجوق لو اوردولاری، مرو یاخینلاریندا دانداناکان دئییلن یئرده قارشیلاشدیلار. ماییس 1040’تا یاپیلان دانداناکان ساواشیندا، بویوک سلجوق لولار غزنوی اوردوسونو آغیر بیر یئنیلگییه اوغراتدی. بو ساواشدان سونرا بویوک سلجوق لو دئولت ی’نین خوارزم و خوراساندا وارلیغی کئسینلیک قازاندی. توغرول بی، بو ساواشین آردیندان گیریشتیگی فتح¬لرله بوتون ایرانی دئنئتیمی (كونتورولو) آلتینا آلدی. [[Kateqoriya:]] 1041ده کیرمان، 1042د خوارزمشاهلار و کاکوو یهیلر، جورجاندا (گرگاندا) زییاری¬لر و میسافیری لر، همدان و ایصفاهان شهرلری، 1051 ده شیرازدا کی قالیجاریلر، 1052ده اوممان، 1054ده تبریزدکی روادی¬لر، دییاربكیرده کی مروانی¬لر، هیللئدکی مزیدلر، موصول-داکی اوکایلی¬لر، 1056 دا خوزیستانداکی هئزارسبی¬لر و بووئیه اوغوللاری نین توپراقلاری بویوک سلجوق لو دئولت ینه قاتیلدی. دئولت ین سینیرلاری، باتیدا بیزانس، گونئی باتیدا عباسی لر، قوزئی باتیدا گورجیستان توپراقلارینا دایاندی.
18 ائیلول 1048ده ارزوروم یاخینلارینداکی پاسین¬لر اوواسیندا بیرلشیک بیزانس-گورجو اوردوسویلا یاپتیغی پاسین¬لر ساواشینی قازانان بویوک سلجوق لولار، دوغو آنادولو ایچلرینه آخین¬لار دوزنلمه¬یه باشلادیلار. ایسلام دونیاسی نین دین¬سل اؤندری قونومونداکی عباسی لر، بو دؤنمده باغدادی الینده توتان بووئیهی¬لرین سییاسال باسقیسی آلتیندایدی. توغرول بی، حالیفه کایمین چاغریسی اوزرینه 15 آرالیک 1055ده باغدادا گیردی و بووئیهی¬لری حالیف¬لیغین مرکزیندن چیخاردی. بو اولای¬ین آردیندان بویوک سلجوق لولارین ایسلام دونیاسینداکی اعتیباری آرتدی.
آلپ ارسلان توغرول بی 1063 ایلینده اؤلونجه قاردشی چاغری بی¬ین اوغلو آلپ ارسلان تاختا كئچدی. آلپ ارسلان بویوک سلجوق لو توپراقلارینی داها دا گئنیش¬لتدی. 1071ده مالازگیرت ساواشیندا بیزانس ایمپیراتورو رومئن دییوژئنی یئنرک توتساق آلدی. مالازگیرت ظفری نین اصیل اؤنمی، آنادولویو تورک لره آچمیش اولماسیندان گلیر. آنادولو ایچلرینه آخینلارینی سوردورن بویوک سلجوق لو کوموتانلاری (فرمانده لری، باش چی لاری) یئنی توپراقلار اله گئچیردیلر و باغیمسیز یئنی دئولت لر قوردولار.
آلپ ارسلان 1072ده اؤلونجه بویوک سلجوق لو دئولت ی’نین باشینا اوغلو ملیکشاه كئچدی. 1072-1092 آراسیندا حوکوم سورن ملیکشاه دؤنمی، بویوک سلجوق لو دئولت ی’نین ان پارلاق دؤنمی اولدو.
سولئیمان شاه کوموتاسیندا آنادولویو فتح ائدن تورک اوردوسو 1077ده تاریخی خیریستییان (مسیحی) شهرلریندن ایذنیکی آلاراق مارمارا دنیزی، 1081ده ایزمیرین فتحی ایله اژه، 1084ده سینوپو فتحی ایله قارا دنیز کیییلارینا اولاشدی. اوجاق 1085ده آنتاکیا و 28 شوبات 1087ده اورفا اله گئچیریلدی.
دیگر بؤلگه¬لرده ده سریع فتح¬لر داوام ائتدی. 1071ده سلجوق لو کوموتانی آتسیز بی سورییه، لوبنان، قودس و فیلیسطینی فتح¬اتدی. ائکیم 1074ده آککایی، 10 خازیران 1076دا بؤلگه¬نین مرکزی شامی تورک توپراقلارینا کاتدی. 1076دا قاهیره یی باشاریسیز قوشاتما گیریشیمینده بولوندو.
آرتوک بی ایسه اوجاق 1077ده لاهسا، کاتیف، کوویت و بحرئینی آلدی. خازیران 1087ده لوبناندا سایدا ضبط ائدلدی.
1070-1072 آراسیندا گئچیجی اولاراق سلجوق لولارین ائلینه گئچن حیجاز 1080دن سونرا قالیجی اولاراق تورک توپراقلارینا قاتیلدی و قیزیل دنیزه چیکیلدی. 1092ده یمن، عدن و لاهجین فتحی ایله هیند اوقیانوسونا اولاشیلدی.
دوغودا ایسه 1074ده سمرقند فتح ائدیلرک باتی قاراخانلی دئولت ی، 1089دا کاشقار فتح ائدیلرک دوغو قاراخانلی دئولت ی سلجوق لو طبیعتینه آلیندی.
سلجوق لولارین سالدیریلارینا (هوجومونا) معروض قالان بیزانس ایمپیراتورلوغو اؤزللیکله کومنئنوس خاندانینی حوکوم سوردوغو 1081-1185 ایللری آراسیندا مالازگیرت ساواشی نین یاراتدیغی بوزگون دورومونو دوردورموش و کومنئنوس رئستوراسیونو دییه آدلاندیریلان دؤنمده سلجوق لو یاییلماسی ائنگللنمیش و گئریلتیلمیشتیر. بوندا آنادولودا خاچلی سفرلری نین یاراتدیغی یئنی كوچ دنگه¬سی و اؤزللیکله ایکی. یاننیس کومنئنوسنون باشاریلی دیپلوماسیسی نین ده بویوک پایی واردیر.
ملیکشاه بویوک سلجوق لو دئولت ی نین ان پارلاق دؤنمی نین یاشاندیغی زاماندیر. بو اؤنملی دئولت آدامی نین 37 یاشینداایکن 1092 ایلینده بیر سارای ائنتریکاسی (طرح ینین) نتیجه¬سینده اؤلدورولمه¬سی اورتادوغو تاریخی نین یازگیسینی دگیشدیره بیلجک نیت¬لیکده بیر اولای دیر. نیتکیم دؤرد ایل سونرا آنادولو و سورییه اوزریندن قودس-ا یؤنلنن بیرینجی خاچلی سفری قارشیسیندا درلی توپلو بیر گوج بولامادیغیندان (گورمه دی ییندن) باشاری¬یا اولاشمی (یئتیشمك) و ایکی یوزایل سوره¬جک موسلومان-خاچلی موجادیله¬سی باشلامیشدیر. [1]
سولطان توغرول[redaktə]
سولطان توغرول بی بویوک سلجوقلو دوولتی نین قوروجوسودور.موحتملا 993 دوغوم ایلینده دوغولوبدور.
آتاسی میکائیل بیر غزا حمله سینده شهید اولماسی اوزرینده،قارداشی چاغری بی له برابر ده ده سی سلجوق بی طرفیندن یئتیشدیریلدی. توغرول بی تورک- ایسلام تربییه لرین موکمل شیوه ده اویره نه رک سیلاحلاردان خوصوصیله آت بئلینده قیلینج وورماق و اوخ آتماقی، بیر جسور تورک کیمی فایدالانیب،بوتون قودرت تورکون اولسون، دییه؛ عومور بویو چالیشیب و ووروشوبدور.
اتك يازي لار[redaktə]
قايناق[redaktə]
Bu məqalənin latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə qarşılığı vardır. Bax: Böyük Səlcuq İmperiyası

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یازار: آنار
رسول اوغلو
***
اؤیرنجی:
—فوتولاریدا ایضاح ائدین، — دئدی.
—فوتولاری، هانسی فوتولاری؟
—منیم اوتاغیمداکی، داها دوغروسو،
او اوتاغینیزدا آسیلمیش فوتولار. اونلارین «سیرّی» ندیر؟ — سیرّ سؤزونو او
یونگولواری بیر ایستهزایلا دئدی.
—سیرّ؟ نه سیردیر کی؟ بیلیرسیز، بو
فوتولارداکی آداملارین چوخوسونو من هئچ تانیمیرام. اونلار منیم آروادیمین... منیم
کئچمیش آروادیمین قوهوم-اقرباسی، تانیشلاریدیر.
—آما اوردا سیزینده شکلینیز وار.
—بلی وار. نه اولسون کی؟ — او بو
سؤزلری بیر قدر کسکین دئدی، سونرا داها یومشاق بیر اَدایلا سوروشدو: — ایچمک ایستهییرسیز؟
اؤیرنجی باشینی
ترپتدی. پسیخیاتر اؤیرنجینین قدحینی لبالب دولدوردو، اؤز قدحینه ایسه یارییاجان
سوزدو. ایچدیلر. اؤیرنجی حیسّ ائتدی کی، بو تاپماجا، دئیهسن، بیر قدر غلیظ آچیلاجاق،
یا بلکه هئچ پسیخیاتر اؤزو ده اونون جاوابینی بیلمیر. سون قدح اونو داها قطعی بیر
آددیما تحریک ائتدی و پسیخیاترا دیقّتله باخیب لاپدان:
—مسأله اوندادیر کی، بو شکیللر دَییشیر،
— دئدی.
گؤرونور،
پسیخیاترا چاتمادی. او:
—نئجه دَییشیر؟ — دئیه خبر آلدی.
—ائله بئلهجه؛ مثلاً، توتاق کی، من
اوتاقدان چیخیرام، مطبخه گئدیرم، بیر نئچه دقیقهدن سونرا قاییدیرام، فوتولاردا
ایسه تامام باشقا آداملاری گؤرورم. یا دا اگر اوّلکی آداملاردیرسا، بیر ده گؤرورسن
اونلاردان بیری عئینگینی چیخاریب یا کؤینگینی دویمهلهییب. اگر مطبخده بیر آز دا
یوبانیرامسا بو مودّت عرضینده فوتوداکی کیشیلردن بیری ساققال بوراخیر، یا دا اونون
بیغی چیخیر.
پسیخیاتر اؤیرنجییه
سونسوز بیر ماراقلا باخیردی. اوزون زامان گؤزلرینی اونون گؤزلرینین دوز ایچینه
زیللهدی، اللرینی نظردن کئچیردی، سونرا ایسه قایغیکئشلیکله:
—بلکه داها ایچمهیک؟ — دئدی.
اؤیرنجی بیر قدر
دیلی دولاشا-دولاشا:
—یوخ، یوخ، — دئدی. — من اصلاً
سرخوش-فیلان دئییلم. باخ، مثلاً، ائله سیزین اؤز شکلینیزی گؤتورک. من منزیله ایلک
دفعه گیرنده شکیلده سیزین بیغینیز یوخ ایدی، کؤینکده ایدینیز، کؤینگینده یاخاسی
آچیق ایدی. سونرا ایسه شکیل دَییشدی — ایندی پئنجکدسینیز و بیغینیز وار.
—اشی، قویون اوتورموشوق — دئدی، —
آخی منیم هئچ بیر واخت بیغیم اولماییب. بؤیوک قارداشیمین بیغی واردی. آنامگیلده
اونون شکلینی گؤردونوزمو؟
—گئن یاخالی پئنجکده؟
—بلی.
—و شکیل ایندی سیزین اوتاغینیزدا...
بیزیم اوتاغیمیزدادیر. سیزین شکلینیزین یئرینده.
—ویی، نییه آنام او شکلی گتیریب
منیم شکلیمین یئریندن آسیب؟ بلکه قارداشیمین شکلینه باخماق اونون اوچون آغیردیر،
اولا بیلر... اونا گؤره ده...
—سیز منی دوز باشا دوشمهدینیز. من
اونو دئمک ایستهمیردیم کی، قارداشینیزین شکلینی سیزین شکلینیزین یئریندن آسیبلار.
من دئمک ایستهییردیم کی، سیزین شکلینیز قارداشینیزین شکلینه چئوریلیب. اگر بو
دوغرودان دا قارداشینیزین شکلیدیرسه... چونکی سیز چوخ اوخشاییرسینیز و شکله
باخاندا آدام دوشونه بیلر کی، بو ائله سیزین اؤزونوزسونوز. داها دوغروسو سیزین
داها یاشلی سینّده، ایندی اولدوغونوزدان داها یاشلی سینّده شکلینیزدیر. بیر نئچه
ایلدن سونراکی شکلینیز. کیم بیلیر بلکه بیر نئچه ایلدن سونرا سیز ده بیغ
قویاجاقسینیز.
پسیخیاتر بیر
سؤز دئمهدن اهماللیجا اونون بیلگیندن توتدو، نبضینی تاپدی، گؤزلرینین ایچینه
باخاراق سایماغا باشلادی. اؤیرنجی باشا دوشدو کی، حکیم اونون پسیخیک(روحی روانی)
وضعیتیندن شوبههلنیب. اونون یئرینده کیم اولسایدی شوبههلنردی. آنجاق اؤیرنجی
بوتون بیلمهجهلرین آچیلاجاغینا او قدر اینانمیشدی کی، حکیم اونون بارهسینده نه
دوشونجگینی عئینینه آلمادان صؤحبتی آخیرا چاتدیرماق ایستهدی.
—ایش اوندادیر کی، من دوز
فوتونوزون قارشیسیندا دایاندیم و گؤزلریمی شکله زیللهییب باخماغا باشلادیم. منیم
گؤزلریم قارشیسیندا — او، سؤزونه آرا وئردی، سونرا بیرنفسه دئدی — منیم گؤزلریم
قارشیسیندا صیفتینیزده توک چیخماغا باشلادی. ایندی منیم بوردا اولدوغوم مودّتده
یقین اوزون ساققالینیز چیخیب. البته قیرخدیرمامیسینیزسا.
پسیخیاتر اونون
بیلگینی بوراخدی، آما یئنهده آیریلمادان گؤزلرینین ایچینه باخیردی، سوسموشدو.
سونرا دوردو، آراملا اوتاقدا وار-گل ائتدی، کیتاب ایشکافینا یاناشدی، رفدن بیر
کیتاب گؤتوردو، آچدی، نه ایسه اوخودو و کیتابی یئرینه قویدو. اؤیرنجینین یانینا
گلدی، الینی اونون چیگنینه قویدو، گولومسوندو.
—آنام منه دئدی کی، سیز چوخ چتین و
گرگین قبول ایمتاحانلاری وئرمیسینیز. اؤزو ده بو جهنم ایستیسینده. هئچ اورگینیزه
سالمایین و تلاش کئچیرمهیین، بونلار هامیسی یورغونلوقداندیر، ایسترئسدیر...
اینجیمزسینیز کی، سیزه بیر نئچه سوآل وئریم. دوزونو دئیین، ایچکییه آلوده
دئییلسینیز کی؟ من گؤرورم، ایچن آداما اوخشامیرسینیز، آما بلکه هاچانسا — او
سوسدو، گؤرونور، وئرمک ایستدیگی سوآلی چتینلیکله تلفّوظ ائتدی — هئچ بیر واخت
آلکوقولیزیمدن موعالیجه اولونماماسینیز کی؟
—یوخ، — دئدی. اؤیرنجی قطعیتله.
—بیلیرسیز، آلکوقولیزمین تأثیری
ایله، یعنی داواملی اوزون سورن آلکوقولیزمین تأثیری ایله، بعضاً آدامین گؤزونه
جوربجور شئیلر گؤرونور؛ مثلاً، آداما ائله گلیر کی، شکیللر حرکت ائدیر، یاخود
دیوارداکی آبوی کاغیذلاری(دیوار کاغیذلاری) جانلانیر. بیزیم تیبب دیلینده بو
دئلیریوم ترئمئنس آدلانیر. هئچ بیر واخت سیزده آلکوقولیزم خستهلیگینین علامتلری
اولماییب کی؟ بو معنادا کی...
—اشی بوشلایین. من آلکوقولیک-زاد
دئییلم، پسیخ-فیلان دا دئییلم. عادی نورمال آدامام. آما بو گون...
—البته، البته،—دئیه پسیخیاتر تلسیک
اونون سؤزونو کسدی. — منیم هئچ شوبههم ده یوخدور کی، سیز تامامیله نورمال، ساغلام
آدامسینیز. هئچ بیر پسیخوزدان-فیلاندان سؤز اولا بیلمز. من گؤرورم آخی...
دانیشیغینیزا، داورانیشینیزا دیقّت ائدیرم بایاقدان. صؤحبت یالنیز یورغونلوقدان،
گرگینلیگین و آندیرا قالمیش ایستینین تأثیریله موعیّن جوزئی شعور اَیینتیلریندن
گئده بیلر. قاورامانین(ایدراکین) بیر قدر پوزولماسی، والسلام. ائلئکتریک سیستمین
یادا سالین، عادیجه تئللرین دولاشیغیندان کونتاکت عمله گلیر، لامپالار سیرادان
چیخیر، ایشیق سؤنور. بئییندهده بئله حال مومکوندور. موختلیف سببلرین، علاقهلرین
نتیجهسینده بئیینین موعیّن نوقطهلرینده، مرکزلرینده کونتاکت عمله گلیر، شعوردا ایشیق
سؤنور، یا ضعیفلهییر. قورخولو بیر شئی یوخدور. آنجاق موعیّنلشدیرمک لازیمدیر. مثلاً،
سیزده سس
قاللوسیناسیالاری(سس توّهوماتی) اولور مو هئچ؟
—نه؟
—ائشیتمه آلدانیشلاری. بعضاً سیزه
ائله گلیرمی کی، کوچهده سیزی کیمسه چاغیریر، آدینیزی چکیر، آما اصلینده...
اؤیرنجی
دیکسیندی:
—دوغرودان بو گون ایکی دفعه منه
ائله گلدی کی، منی چاغیردیلار، آدیمی چکدیلر، آما...
—هئچ کس یوخ ایدی، هئچ کیم سیزی
چاغیرمیردی، — دئیه پسیخیاتر سئوینجله گولومسوندو. — اعلا، اعلا. بس جوربجور سسلر
نئجه، قولاغینیزا گلیرمی؟ مئتاللیک سسلر... یا ائله بیل کیمسه نغمه اوخویور،
پیچیلتیلار ائشیدیرسینیز. ایللاه دا یوخودایکن، یاتان زامان — سسلر آرتیق،
اوست-اوسته قالاقلانیر، گرگینلشیر، کیمسه ائله بیل سیزدن دانیشیر، سیزی نهسه
قیناییر، کیمسه عکسینه سیزی مودافعه ائدیر. یاخود بیر نفر، سانکی باشینیزین
اوستونده دایانیب ساییر. ائله هئی ساییر...
—بلی. ائله بو گئجه، اویانیب
دورمازدان و سیزین یانینیزا گلمزدن اول یوخودا بو جور سسلر ائشیدیردیم، آما آخی
سیز اؤزونوز دئدینیز کی، بو سسلر حقیقتدهده سیزین اوتاغینیزدان، ماقنیتوفوندان
گلیرمیش. مگر منیم یوخودا ائشیتدیگیم ائله او سسلر دئییل؟
—البتته، البته...
سوکوت چؤکدو.
بیر مودّتدن سونرا پسیخیاتر یئنه اؤیرنجییه موراجعت ائتدی:
—بس تانیشلیق حیسّی نئجه؟ مثلاً،
توتالیم، سیزه هئچ تانیش اولمایان بیر شراییطه دوشورسوز، آما ائله بیل بورایا
یاخشی بلدسیز، هر شئی سیزه تانیش گلیر. بئله حاللار کئچیرمیسینیزمی؟
اؤیرنجی بیر قدر
تعجوبلنرک:
—کئچیرمیشم، — دئدی.
پسیخیاتر
ممنونلوقلا:
—دیا وو — دئدی.
—نه؟
—هئچ عزیزیم... اؤز-اؤزومه
دانیشیرام. بیر سوآلدا وئریم سیزه؟ — ائله بیل پسیخیاتر تلسیردی، ائله بیل
قورخوردو کی، چوخدان آختاردیغی و تصادوفاً تاپدیغی قیمتلی بیر شئیی الدن بوراخا
بیلر. — بس عکسینه نئجه، مثلاً، توتالیم نه ایسه سیزه یاخشی تانیشدیر، یا مثلاً نه
ایسه بیر یئره قویورسوز، آما سونرا ائله بیل بو یاخشی تانیش اولان شئیی ایلک دفعه
گؤرورسونوز، یاخود اؤزونوز قویدوغونوز اشیایا تعجوب ائدیرسیز — بونو من هاچان
قویموشام بورا؟
اؤیرنجی:
—اولور بعضاً، — دئدی. بایاق حامامدان
قاییدارکن کولقابیدا گؤردوگو سیقارئت یادینا دوشدو.
پسیخیاتر قطعیتله:
—ژامایس وو — دئدی — ایکینجی
پوزولما.
—نه دئدیز؟
—بو منیم دیسسئرتاسیامین (تئزیمین)
مؤوضوعسودور. گئرچکسیزلشمهنین ایکینجی شکلی.
پسیخیاترین
گؤزلری ایشیلداییردی، او گئت-گئده داها دا قیزیشیردی.
—اینامسیزلیق نئجه؟ هئچ کسه، هئچ نهیه
اعتبار ائتمهمک، هر شئیدن، هامیدان شوبههلنمک حیسّی؟ بعضاً سیزه ائله گلمیرمی
کی، کیمسه سیزه تله قورور، کیمسه سیزی تعقیب ائدیر.
—بعضاً ائله دوشونورم.
—بلی، خالص کاندینسکی-کلئرامبو
سیندروم! دئدی. پسیخیاتر: — بعضاً اوریئنتیر، سمت حیسّینی ایتیریرسینیز، ساغی-سولو
چاشدیریرسیز، ائلهمی؟
—ائلهدیر.
—پسیخوسئنسور ساپینتی. سیز دئلیریوز
وضعیّته دوشمک عرفهسیندهسینیز.
—هانسی وضعیته؟ — دئیه اؤیرنجی
تلاشلا خبر آلدی.
—هئچ قورخمایین. ایکی-اوچ سئانس موعالیجهدن
سونرا هر شئی کئچیب گئدهجک. یاخشی کی، محض منه راست گلمیسیز. آیری هئچ کسه بیر
شئی دئمهیین. بو منیم مؤوضوعمدور. آنجاق گرک منیمله آچیق دانیشاسیز. هئچ نهیی
مندن گیزلتمیهسینیز... سئکسوال جهتدن نئجه... هئچ بیر ساپینتی-فیلان یوخدور کی
سیزده؟
اؤیرنجی اوّل
باشا دوشمهدی، سونرا آنلاییب قیپقیرمیزی قیزاردی، بو فیکرین اؤزو بئله اونا نا لاییق
گؤروندو و او تلسیک:
—یوخ، یوخ، — دئدی.
—چوخ گؤزل. بعضاً سیز نه ایسه کنار
بیر قوّهنین، توتالیم، کوسمیک شوعالارین تأثیرینی حیسّ ائدیرسیز، گویا کیمسه
کناردان سیزه نه ایسه تلقین ائتمک ایستهییر، دئییلمی؟
—منجه یوخ.
—بس بئله بیر حال نئجه: سیزه ائله
گلیرمی کی، دوشونجهلرینیز، فیکیرلرینیز اؤزونوزونکو دئییل، سانکی کیمینسه باشقاسینیندیر،
آما نه یوللا سا سیزین بئینینیزه دولدورولوب. و یا باشقا بیر شئی: گویا سیزین
بوتون فیکیرلرینیزی کناردان اوخویورلار، بوتون دوشونجهلرینیزی اوزاقدان-اوزاغا
بیلیرلر. بئله بیر حیسّ کئچیرمهمیسینیز کی؟
اؤیرنجی بوغوق
سسله:
—سیزجه من خستهیم؟ — دئیه خبر آلدی.
—یوخ جانیم، یوخ، اصلاً. یورغونلوق،
گرگینلیک ایسترئس، والسلام. باشقا هئچ بیر شئی یوخدور. ایکی-اوچ سئانس، آیری هئچ
نه لازیم دئییل. ائله درحال باشلایا بیلریک. دئییر، بو گونون ایشینی صاباحا قویما.
آنجاق گرک منی باغیشلایاسینیز. قیسا بیر مودّته سیزی تک بوراخاجام. من رژیمله
یاشاییرام و عادتاً بو ساعتلرده دوش قبول ائدیرم. سیز اوتورون، منی گؤزلهیین، خواهیش
ائدیرم. من بو ساعتجه دوش قبول ائدیب گلیرم. قزئتلره، ژورناللارا باخین، ایکی-اوچ
دقیقهدن سونرا گلیم، صؤحبتیمیزی داوام ائدک.
پسیخیاتر
ایستولونون سیگیرتمهسیندن(کشوسوندان) نه ایسه گؤتوروب اوتاقدان چیخدی. اؤیرنجی حامام
طرفدن سو سسی و پسیخیاترین شن فیت چالماسینی ائشیدیردی.
اؤیرنجی غریبه،
هاچالانمیش بیر دویغو کئچیریردی، بیر یاندان قانی قارالمیشدی: گؤرونور، دوغروداندا
موعیّن پسیخی خستهلیگه توتولموشدو و بو خستهلیکده حکیمین اونا دئدیگیندن جیدّی
ایدی. البته، حکیم اونو ساکیت ائلمگه چالیشیردی، همده آخی حکیم اونون کئچیردیگی،
محض ائله بو گون کئچیردیگی غریبه حاللارین هامیسینی بیلمیردی. آما دیگر طرفدن اؤیرنجی
بیر قدر ساکیت اولموشدو حتّا... اونون دونیادا ان چوخ سئومهدیگی شئی — غئیری-موعیّنلیک
و ایضاحسیزلیق ایدی. ایندی هر شئی بئله دقیق علمی آنلاییشلارلا ایضاح اولونارکن او
بوتون مانعهلری ائده بیلردی. او بو بارهده آچیق شعورلا دوشونه بیلیردی دئمهلی،
شعورون اؤزو ساغلام ایدی. او، یاریم شوشه کونیاک ایچمیشدیسه ده بوتون بو ایشلر
حاقیندا آییق بئیینله دوشونوردو و عئینی زاماندا یئنهده فیکرینه قارا بیر شوبهه
گلیردی: بلکه بوتون بونلار چوخ غلیظ بیر ایبلیس اویونودور و همین اویوندا یالنیز
قاری دئییل، اونون بو حکیم اوغلو دا (دوغرودانمی، قارینین اوغلودور بو آدام؟)
ایشتیراک ائدیر و مقصد — حقیقتدهده اونون شعورونو پوزماقدیر. اونلار بو مقصده چاتماق
اوچون موختلیف واسطهلردن و یوللاردان ایستیفاده ائدیرلر. اگر بئلهدیرسه، اوندا...
خئیلی واخت
کئچدی. تلاشلی فیکیرلردنمی، ایچکینین تآثیریندنمی، یورغونلوق و گرگینلیکدنمی،
یا ائله بونلارین هامیسیندان — اؤیرنجی غریبه بیر وضعیته — یاری اویاق، یاری یوخولو
وضعیته دوشدو، خومارلاندی، گؤزو آچیق-آچیق مورگولهدی. آما سونرا یوخونو گؤزوندن
قاچیرتدی و اونا ائله گلدی کی، بیر نئچه دقیقه یوخ، آزی ایکی ساعت کئچیب. حامامدان
پسیخیاترین شوخ فیتلری و سو شیریلتیسی ائشیدیلیردی. اؤیرنجی بیر آز دا گؤزلهدی.
یئنه ده غئیری-موعیّن، بیر گؤزو آییق، بیر گؤزو یوخولو حالدا دوروب حامامین قاپیسینا
یاناشدی؛ ایندی قاپی یاری آچیق ایدی، سو شیریلتیسی کسیلمیشدی، آما پسیخیاتر اوّلکی
کیمی فیت چالیردی. اؤیرنجی یاواشجادان قاپینی دؤیدو.
پسیخیاتر:
—گئیینمیشم، باشیمی داراییرام، —
دئیه جاواب وئردی و یئنه فیت چالدی.
اؤیرنجی اوتاغا
قاییتدی.
یئنه خئیلی واخت
کئچدی. حامامدان فیت سسلری ائشیدیلیردی. اؤیرنجی دوردو، اوتاقدان چیخدی؛ ایندی حامامین
قاپیسی تایباتای آچیق ایدی. اؤیرنجی ایچری باخدی. حامامین ایچینده، کتیلین(صندلین)
اوستونده بالاجا ماقنیتوفون واردی و فیت سسلری اورادان گلیردی.
اؤیرنجی مات
قالدی:
—هارداسیز؟ — دئیه عصبی چیغیردی. مطبخه
جومدو، توالئته باخدی، اوتاغا قاییتدی، چارپایینین آلتینا اَییلدی، ایشکافی آچدی،
یئنیدن مطبخه قاچدی، بوز دولابینی(یخچالی) آچدی. هئچ هاردا پسیخیاتردان اثر-علامت
یوخ ایدی. اؤیرنجی یئنیدن اوتاغا گیردی، پنجرهیه یاناشدی؛ پنجره ایچریدن مؤحکم
باغلی ایدی. دهلیزه قاییتدی. چؤل قاپیسی زنجیرله باغلی ایدی، اونو ایچریدن آچان
اولمامیشدی. بیردن اؤیرنجینین آغلینا گلدی. «بلکه منیم اوتاغیما کئچیب» — دئیه دوشوندو
و دهلیزده اوتاغینین قاپیسینا طرف باخدی. بایاق بو قاپیدان گلمیشدی و قاپینی آچیق
قویموشدو. ایندی ایسه قاپی مؤحکمجه باغلی ایدی، ایکی تاختایلا چالین-چارپاز
میخلانمیشدی. عئینیله اونون اوتاغینداکی تاختالارا بنزهین، یا دا ائله همین او
تاختالارلا. یئنهده اله سالیندیغی اوچون، آخماق یئرینه قویولدوغو اوچون جین اؤیرنجینین
باشینا ووردو، حیدّتله تاختالاری قوپارتدی، قاپینی ایتهلهدی، آچدی و آددیملادی.
بیر آن سونرا اؤیرنجی یئنهده اؤز بایاقکی اوتاغیندا ایدی... ایندی داها اونو هئچ
بیر شئی تعجوبلندیره بیلمزدی. — اگر گؤرسهیدی کی، فوتوشکیللر بیر-بیریله صؤحبت
ائدیر، یاخود گوزگو تیلویزیون اِکرانی کیمی فیلم گؤستریر، یاخود دوش تیلیفون دستهیی
کیمی دانیشیر — اؤیرنجی مات قالمازدی. آنجاق هر شئی عادی ایدی. حتّا اونون یاتاغیدا
قویوب گئتدیگی شکیلده ازیک-اوزوک ایدی. حامام و مطبخدن سس-سمیر گلمیردی. اؤیرنجی
یاواشجا حامامین قاپیسینی آچدی و دیکسیندی. پسیخیاتر گوزگو قارشیسیندا ساچینی
داراییردی:
اؤیرنجی:
—سیز بورا هاردان گلدینیز؟ — دئیه
خبر آلدی.
پسیخیاتر اؤیرنجییه
طرف چئوریلدی. اَینینده گئن یاخالی کوستیوم واردی، قالستوکو واردی، بیر ده بیغلاری
واردی، همده داها یاشلی گؤرونوردو.
پسیخیاتر:
—سالام، — دئدی. — باغیشلایین کی،
من... سیزه نه اولدو؟ — دئیه او، تلاشلا خبر آلدی. — ائله بیل سیزی ایلان قوووب،
رنگی-روفونوز قاچیب...
—آخی سیزین... سیزین، — دئیه اؤیرنجی
ککهلهدی، —(پلتک-پلتک دانیشدی) بیغینیز یوخ ایدی.
—بیغیم یوخ ایدی؟ هاچان؟ من ایگیرمی
ایلدیر کی، بیغ ساخلاییرام. بلکه منی کیمینلهسه سهو سالمیسیز؟ آخی بیز تانیش دئییلیک.
باغیشلایین، سیز یقین بو ائوین کیرایهنیشیسینیز. آنام منیم بو اوتاغیمی سیزه
کیرایه وئریب. من سیزدن چوخ عوذر ایستهییرم کی، روخصتسیز، هم ده گئجهنین بو
واختیندا اؤز آچاریملا قاپینی آچیب منزیله گیرمیشم. دوغرودور، منزیل منیمدیر، آما آخی
ایندی بورادا سیز یاشاییرسینیز، دئمهلی، منده اؤزگهنی ناراحات ائتمیشم.
باغیشلایین، آما من ائله بیلیردیم کی، سیز هله کؤچمهمیسینیز، همده منزیله گیرنده
منه ائله گلدی کی، اوتاق بوشدور، هئچ کیم یوخدور. اوزومو قیرخماق ایستهییردیم.
اؤیرنجی
کیناییله:
—بلی، — دئدی، — من اوتاقدا یوخ
ایدیم و سیز چوخ گؤزل بیلیرسینیز کی، من هارادا ایدیم.
پسیخیاتر تعجوبله:
—نئجه؟ من؟ — دئدی. — من سیزی ایلک
دفعهدیر گؤرورم، من نه بیلیم سیز هارداسینیزمیش؟
—بورا باخین، — غضب، آجیق اؤیرنجینی
بوغوردو، — هله بیز باخاریق گؤرک دلی هانسیمیزدیر، سیز یا من. سیز چوخ گؤزل
بیلیرسینیز کی، بیر قدر بوندان قاباق — بیلمیرم نئچه ساعت بوندان قاباق — آخی
سیزین ساعتلرینیز ده اؤزونوز کیمی دلیدیرلر، بلی، بیر مودّت بوندان قاباق بیز
اوتوروب صؤحبت ائدیردیک، اؤزونوز بیلیرسینیز کی، نهدن صحبت ائدیردیک. آما سیز ناحاق
ائله بیلیرسینیز کی، منیم آغلیمی چاشدیراجاقسینیز، منی دلی ائدجکسینیز. بو ساعت سیزین
او یاپیشدیریلمیش ساختا بیغلارینیزی قوپارارام، بوتون بو گیریمینیزیده سیلرم،
اوندا بیلرسیز — اؤیرنجی الینی پسیخیاترین بیغلارینا طرف اوزاتدی. پسیخیاتر
دیکسینیب گئری چکیلدی.
—جاوان اوغلان، سیزه نه اولوب؟ —
دئدی و بورنونو چکیب، «فو، سیز کی سرخوشسوز» — دئیه علاوه ائتدی. — ایچیرسینیز اؤز
ایشینیزدیر، آما سرخوش اولوب سیزدن یاشجا بؤیوکلری تحقیر ائتمک یاراماز. اگر منیم
منزیلیمی کیرایه آلمیسینیزسا، او دئمک دئییل کی، منه قارشی ایستهدیگینیز
کوبودلوغو ائتمهلیسیز. البته من بیلسهیدیم کی، سیز آرتیق کؤچموسوز، گئجهنین بو
واختیندا بورا گلمزدیم. بو منیم قباحتیمدیر. بلکه هئچ سیز تک اولمایایدینیز... عوذر
ایستهییرم. مسأله اوندادیر کی، من ایکی ساعت بوندان قاباق طیاره ایله گلدیم و سحر
یئنه خاریجه اوچورام. بو واختلار بوتون بربرخانالار(سلمانیلر) باغلیدیر و دئدیم
گئدیم، اؤز ائویمده اوزومو قیرخیم — دانیشا-دانیشا او اوتاغا گلدی، اؤیرنجیده
اونون آردینجا — بوتون گوناهیم بودور، والسلام، صمیمی صورتده عوذر ایستهییرم. اگر
بربرخانا آچیق اولسایدی، اوندا...
اؤیرنجی حیسّ
ائدیردی کی، حیدّتدن آز قالا بوغولاجاق:
—بورا باخین، — دئدی —
بربرخانا-فیلانین بورا نه دخلی وار، نه توولاییرسینیز منیم باشیمی. اگر سیز پسیخیاترسینیزسا،
اوندا...
—من پسیخیاترام؟ — دئیه حکیم تعجوبله
سوروشدو. — بونو کیم دئییب سیزه. من آستروفیزیکم، عزیزیم. ایندی ده بئینالخالق
آستروفیزیکا کونگیرهسیندن گلیرم. چوخ ماراقلی بیر پروبلئمه حصر اولونموشدو کونگره
— اوزاق دونیالارلا علاقه یاراتماق مسألهسینه.
اؤیرنجی دیلینی
دیشینه سیخیب:
—دولامایین منی، بسدیر، کیفایتدیر،
خبردارلیق ائدیرم سیزه،— دئدی. — دئیین گؤروم بوتون بونلار نه دئمکدیر؟
—بونلار، یعنی نهلر؟
—بوتون بونلار — دئیه اؤیرنجی تکرار
ائتدی و اوتاغا گؤز گزدیردی — عادیجه اوتاق، دیوار ساعتی یئددینین یاریسینی گؤستریر
— ائله دوغروداندا بو واخت اولاردی، هاوا یاواش-یاواش آچیلیردی، ایستول، ایستوُللار،
تاخت، فوتولار و او جوملهدنده پسیخیاتر — آستروفیزیکین شکلی — کوستیوملو،
قالستوکلو، بیغلی، هر شئی عادی، نورمال ایدی. اؤیرنجی نه جاواب وئره بیلردی؟ کوت-کوت:
—بو سیزسینیز؟ — دئیه فوتونو گؤستردی.
—منم، نهدیر کی؟
—سیزین بؤیوک قارداشینیز دئییل؟ یا
نه بیلیم بلکه کیچیک قارداشینیزدیر.
—منیم قارداشیم یوخدور. نه بؤیوگو،
نه کیچیگی.
—یوخدور و هئچ بیر واخت دا اولماییب.
—بس ساعتساز؟
—هانسی ساعتساز؟ ساعتساز کیمدیر؟
—ساعتساز او کسدی کی، بیر آی بوندان
قاباق اؤلوب. او کسدیر کی، گئرییه ایشلهین ساعتلر دوزلدیب. او کسدیر کی، آنانیز
اونا ماتم ساخلاییر و فوتوسونو او ائودن بو ائوه داشیییر.
—سیز دئیهسن ساییقلاییرسینیز؟(سرسم
دئییرسینیز)
—یوخ، بیلیرم، سیز چوخ ایستهییرسیز
کی، من ساییقلاییم، ایستهییرسیز کی، آغلیم چاشسین، دلی اولوم. آما اینصاف دینین
یاریسیدیر، دوغروداندا چوخ ماهیر فوکوسچوسونوز. داهی گؤزو باغلاییجیسینیز. بایاق
او بیری منزیلده سیز منه چوخ سوآللار وئردینیز، ایندی منده سیزه بیرجه سوآل وئرمک
ایستهییرم. جمعی-جوملهتانی بیرجه سوآل. قورخمایین، سیزدن سوروشمایاجام کی،
باشیما بو اویونلاری نییه آچیرسینیز. اؤز ایشینیزدیر. سیزدن آیری شئی سوروشاجام —
باشیما بو اویونلاری نئجه آچیرسینیز؟ مثلاً باخ ائله او قاپی. او منزیلدن بو
منزیله نه یوللا کئچه بیلدینیز کی، قاپی او بیری طرفدن میخلانمیش ایدی.


text:
گلین اشکیله یازاق، یۆزده رموز-ی-مئحنی
باشلێیاق قاسیمێن آدیله بۇ گۆن سر سخنی
مجلیسه دعوهت ائدهک شخصاً ایمام-ی-حسنی
ساخلاسێن مد-ی-نظرده هر اۆرهک داغلێیانێ
واردی گؤرسۆن نقهدهر؛ قاسیمینین آغلێیانێ
گرم ائدیب قاسیمین عئشقی بیزی باشدان آیاقا
الیمیز یئتمیر افسوس اوْ حنالی اوْتاقا
حجلهگاهینده ایراده ائلییهک آغلاماقا
بۇ یئری خئیمهی-ی-شاه-ی-شُهدا فرض ائدهریک
قاره کؤینهکله موبارهکدی توْیۇن عرض ائدهریک
توْی لیباسون، کفهنه توْی گۆنۆ تبدیل ائتدون
مرگی پیشواز ائلهییب، جنگه زرهسیز گئتدون
ائی وفا مجلیسینین شمع-ی-فروزان شییهمی
یوسفه نیسگیل اوْلان طرّهسینین پیچ-وْ-خمی
اکبرین راه-ی-شهادهتده اوْلان همقدهمی
نامزد عئشقینی بئلمهرره یادیندان چێخادان
مجلیس-ی-وصلهتینی آتلار آیاقێندا تاپان
صبریده قوْیدۇ، زولیخانی عروسون حئیران
نیده سن گزدون، اوْ صحرانی گزیب سرگهردان
نیسگیلیزله دولۇدۇ سینهی-ی-صندوق جاهان
پشت-ی-پا وصله وۇرۇب، صبریله یۇمدۇز گؤزۆزۆ
دیللهره سالدێ زمانه نئجه گؤر توْی سؤزۆزۆ
قوْشار: انور اردبیلی
طبقه بندی:


text:
آذربایجان شفاهی خلق ادبیاتی
آذربایجان شفاهی خلق ادبیاتی, دونیانین اَن زنگین و اَسکی خلق ادبیاتلارین داندیر و هر یئرده اولدوغو کیمی اولجه بو ادبیات یارانمیشدیر.
خلقیمیزین یاراتدیغی داستانلار, ناغیللار, نغمه لر, آتالارسوزو, گولمجه لر , تاپماجالار و بالاخره عاشیق قوشمالاری نسیلدن – نسیله کئچه ره ک حافظه لرده یاشامیشدیر.
شفاهی خلق ادبیاتی خلقین دسته جمعی یارادیجیلیق محصولو اولوب, اونون ایستک و آرزولارینی, کَدَر و سئوینجینی, معیشت طرزی, عادت و عنعنه لرینی ذوق و اینام و اعتقادلارینی, دونیا گوروشلرینی عکس ائتدیرمکده دیر. بو سببدن شفاهی خلق ادبیاتی تاریخینی تدقیق ائده رکن خلقیمیزین کئچمیشده کی عادت و عنعنه و بوتون خصوصیاتلارینین مختلف تاریخی دورلرده کئچیردیگی اینکیشاف مرحله لریله ده تانیش اولوروق.
آذربایجان شفاهی خلق ادبیاتینین دیلی ساده و داها تمیز تورکجه دیر.
خلق ادبیاتیمیزین ریشه سی اورتا آسیایا گئدیب چیخیر. تورکلر ایسلام دینی نی قبول ائدیب غرب اولکه لرینه یعنی ایران, روم و اورتا شرقه مهاجرت ائله دیکدن سونرا دا یاشادیقلاری یئنی اولکه لرده اسکی عادت و عنعنه ,فولکورلارینی قورویوب و گئنیشلندیرمگه چالیشمیشلار.
خلق شاعیرلری یئنی – یئنی داستانلار و ماهنیلار یارادمیش, بیر طرفدن ده اجدادلاریندان قالان میراثی گئنیشلندیره رک اینکیشاف ائتدیرمیشلر.
آذربایجان و ایرانین باشقا یئرلرینده و حتی آناطولی دا داها چوخ اوغوز تورکلری یئرلندیکلری اوچون بورالاردا اوغوز تورکجه سی یاییلمیش و 13 – نجو میلادی عصریندن سونرا آذری و آناطولی لهجه و یا تورکجه لری ظهور ائتمیشدیر. بو ایکی تورک لهجه سی اصلینده بیر دیلدن نشأت ائتدیکلری حالدا سونرالار بیر – بیریندن آیری خصوصیتلری کسب ائدیب و ایکی آیری ادبیاتا صاحب اولموشلار. بونونلا بئله ائللر آراسینداکی دیل آیریلیغی و لهجه فرقی او قده ر چوخ اولمامیش و بیر چوخ داستانلار (ده ده قورقود داستانلاری, کور اوغلو و ...), آتالار سوزلری و آغیز ادبیاتی نین او بیری نوع لری بو اولکه لرده یاشایان خلقلرده مشترک قالمیش و کیچیک فرق لرله یاشامیشدیر.
شفاهی خلق ادبیاتی یازیلی ادبیاتدان داها اسکی اولدوغو حالدا داها گئج یعنی م16 =10 ه – اینجی عصردن سونرا یازییا آلینمیشدیر. بو خصوص دا ده ده قورقود – داستانلاری بیر استثنا تشکیل ائتمکده دیر.
ده ده قورقود داستانلارینین کُو کو اورتا آسیا یا باغلی اولوب . و قوتلی احتماللارا گوره بو داستانلار 12 – اینجی عصرده یارانمیش و 15 – اینجی عصرده یازییا کئچمیشدیر.
شفاهی خلق ادبیاتی نین اُونَملی بیر قسمینی شعر وداستان تشکیل وئریر. و هر ایکیسی خلق شاعیر لری اولان , اَسکی شامان لارین دوامچی لاری , تاریخ ده اوزان آدی ایله تانیلان و 16 م =10 ه – اینجی عصیر دن سونرا عاشیق دئیلن ساز شاعیرلیری طرفیندن قوشولوب اوخونوردو .
عاشیقلار , ساز لاری ایله خلقین توی و قوناقلیقلاریندا, بایرام و دیگر مراسیم لرینده ساز چالاراق شعر اوخویوب, بو لار ( داستانلار) سویلردیلر.
عاشیق شعری اسکی تورک شعری نین دوامی اولوب, دوردلوک شکلینده و هجا وزنیله سویله نیر.بونلارین ان چوخ سویله نه نی و سئویلنی بایاتی لار, گرایلی لار و قوشمالاردیلار. بایاتی لار یئدی, گرایلی لر سککیز و قوشمالار اون بیر هیجالی دیر.
قایناق : آذربایجان ادبیات تاریخینه بیر باخیش – دکتر جواد هیئت
گرایلیلار
بولاق، سندن خبر الیم
سؤیله گؤرؤم ،یار نئج اولدو؟
گؤنش أؤزلؤ،آی جاماللی
قددی قلمکار نئج اولدو؟
ایتیرمیشه م بیر مارالیم
کسیلیب صبری-قراریم
سندن بیر سؤز خبر آلیم
سؤیله بی ایلقار نئج اولدو
آرامیزدا سن اول حَکَم
آتاسیز،قارداشسیز،تکم
ایتکین گئدن او باختی کم
آغ سینه سی قار،نئج اولدو؟
ائشیدین،عاشیق جاوانام
نه آتام وار،نه ده آنام
وطندن اودور نیشانام
بیلمه زم او یار نئج اولدو؟


text:
فلکین قانلی الیندن بیر آتیلمیش یئره اندی،
بیر فلاکت آنانین جان شیره سیندن سودون امدی،
بوللو نیسگیل شله سین چیگنینه آلدی
تای توشوندان دالی قالدی،
ساری گول مثلی سارالدی
گونو تک باغری قارالدی
خان چوبانسیز سئله تاپشیرسین اوزون،
یوردوموزا بیر سارا گلدی
بیر وفاسیز یار الیندن یارا گلمز سانا گلدی
بیر یازیق قیز، جان الیندن جانا گلمز جانا گلدی
کئچه جکده الموت دامنه سیندن بورایا درمانا گلدی
بیرآدامسیز سوری آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری کیم دیر؟
سوری بیر گول دی جهنمده بیتیبدیر
سوری بیر دامجی دی، گوزدن آخاراق اوزده ایتیبدیر
سوری یول- یولچوسودور، ایری ده یوخ، دوزده ایتیبدیر
سوری، بیر مرثیه دیر اوخشایاراق سوزده ایتیبدیر
او کونول لرده کی ایتمیش دی ازلدن، اودو گوزدن ده ایتیبدیر
سوری بیر گوزلری باغلی، اوزو داغلی سوزوداغلی،
اولوب هاردان هارا باغلی!
بوشلاییب دوغما دیارین، اوموب البته یاریندان
ال اوزوب هر نه واریندان
قورخماییب، شهریمیزین قیشدا آمانسیز بورانیندان، نه قاریندان
گزیر آواره تاپا، یاندیریجی دردینه چاره، تاپابیلمیر
چوخ سئویر عشقی باشیندان آتا، آمما آتا بیلمیر
اووا باخ آووچی دالینجا قاچیر، آمما چاتا بیلمیر
ایش دونوب، لیلی توشوب چوللره مجنون سوراغیندا
شیرین الده تئشه، داغ پارچالاییر فرهاد اوتورموش اوتاغیندا
تشنه لب قو نئچه گور جان وئری دریا قیراغیندا
گوزده حسرت یئرینی خوشله ییب ابهام دوداغیندا
وارلیغین سون اثری آز قالیر ایتسین یاناغیندا
سانکی بیر کوزدی بورونموش کوله وارلیق اوجاغیندا
کوزه ریر پیلته کیمین، یاغ توکه نیب دیر چراغیندا
بوی آتیر رنج باغیندا؛ قوجالیر گنج چاغیندا،
بیر آدامسیز، سوری آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری جان!
اومما فلکدن، فلکین یوخدو وفاسی،
نه قدر یوخدو وفاسی، او قدر چوخدو جفاسی،
کوهنه رقاصه کیمین، هر کسه بیر جوردی اداسی،
او آیاقدان دوشه نی، ایستیر آیاقدان سالان اولسون
او تالانمیش لاری ایستیر گونو- گوندن تالان اولسون
او آتیلمیشلاری ایستیر هامیدان چوخ آتان اولسون
او ساتیلمیشلاری ایستیر قول ائدرکن ساتان اولسون
نئیله مک قورقو بوجوردور
فلکین نظمی ازلدن اولوب اضدادینه باغلی
قاراسیز آغلار اولانماز،
دره سیز داغلار اولانماز
اولو سوز ساغلار اولانماز
گره ک هر بیر گوزه له بیر دانا چیرکین ده یارانسین،
بیری انسین یئره گوکدن، بیری عرشه اوجالانسین
بیری چالسین ال آیاق غم دنیزینده،
بیری ساحیلده سئوینج ایله دایانسین
بیری ذلت پالازین باشه چکیب یاتسادا آنجاق،
بیری نین بختی اویانسین
بیری قویلانسادا نعمت لره یئرسیز،
بیری ده قانه بویانسین
آی آدامسیز سوری آدلی، ساچلاریندان دارا باغلی!
نئیله مک ایش بئله گلمیش. چور گلنده گوله گلمیش
فلکین ایری کمانینده اولان اوخ آتیلاندا دوزه دگمیش،
دیلسیزین باغرینی ده لمیش
ایری قالمیش، دوزو اگمیش
اونو خوشلار بو فلک،
ائل ساراسین سئللر آپارسین،
بولبول حسرت چکه رک گول ثمرین یئللر آپارسین
قیسی چوللرده قویوب
لیلی نی محمللر آپارسین،
خسرووی شیرین ایلن ال اله وئرسین، کئفه دولسون،
سوری لار سولسادا سولسون،
بیری باش یولسادا یولسون،
سیقسا بیر اولدوز اگر اولماسا اولدوزلار ایچینده،
بو سماء ظولمته باتماز
داش آتان، کول باشی قویموش،
داشینی اوزگه یه آتماز
سن یئتیش سون هدفه،
اوندا فلک مقصده چاتماز،
داها افسانه یاراتماز
سوری، ای باشی بلالی، زامانین قانلی غزالی
سوری بیر قوش دی خزان آیری سالیبدیر یوواسیندان،
ال اوزوبدور آتاسیندان،
جوجه دیر حیف اولا سود گورمه ییب اصلا آناسیندان
او زلیخا کیمی یوسف ایی ین آلمیر لباسیندان
بونا قانع دی تنفس ائله ییر یار هاواسیندا
درد وئرن درده سالیب آمما خبر یوخ داواسیندان
آغلاییب سیتقایاراق بهره آپارمیر دوعاسیندان
او بیر آئینه دی رسسام چکیب اوستونه زنگار،
اوندا یوخ قدرت گفتار،
اوزو چیرکین، دیلی بیمار،
گنج وقتینده دل آزار،
گوره سن کیم دی خطاکار،
گوره سن کیم دی خطاکار!
شعر: عاصم اردبیلی
طبقه بندی:


text:
اونودلماز ستارخانلار اونودولماز تاریخ یارادانلار اونودولماز وطن اوچون چالیشانلار تاریخی یاشامازلار ! تاریخی یار اد آلار ! تاریخی یار ادماغا ، کیمی نین یاشی چاتماز ! کیمی نین باشی چاتماز ! تاریخی یاشا یا نلار یا شا ییب اوتوب کئچر! تاریخی یارادانلار ، بشریت نامینه حیا تین آتیب کئچر ! ائله بونا گوره دیر ، تاریخ، یاشایانین یوخ! یارادانین آختاریر!! دائم اونو حاقلاییر آدین یاددا ساخلاییر!! کریم گل اندام اولو بابالاریمیز اتی چیی - چیی یئیرمیش ! اوولادیغی شکارین دری سینی گئیرمیش بیزیم قوچاق ، دوزوملو ، مودروک آتالاریمیز واقتیندا دویوشرمیش ، واقتیندا باریشارمیش سوزو ، دیک - دیک دئیرمیش. بس بیزندن بیلمیریک نه سیاقدا دانیشاق نه سیاقدا ووروشاق نه سیاقدا باریشاق ندنسه خمیریمیز بئله اولموش یو موشاق!؟ اوت کوکو اوسته بیتر کوکسوز قالان اوت ایتر!! کریم گل اندام
اونودلماز ستارخانلار
اونودولماز تاریخ یارادانلار
اونودولماز وطن اوچون چالیشانلار
تاریخی یاشامازلار !
تاریخی یار اد آلار !
تاریخی یار ادماغا ،
کیمی نین یاشی چاتماز !
کیمی نین باشی چاتماز !
تاریخی یاشا یا نلار
یا شا ییب اوتوب کئچر!
تاریخی یارادانلار ، بشریت نامینه
حیا تین آتیب کئچر !
ائله بونا گوره دیر ،
تاریخ، یاشایانین یوخ!
یارادانین آختاریر!!
دائم اونو حاقلاییر
آدین یاددا ساخلاییر!!
کریم گل اندام
اولو بابالاریمیز اتی چیی - چیی یئیرمیش !
اوولادیغی شکارین دری سینی گئیرمیش
بیزیم قوچاق ، دوزوملو ، مودروک آتالاریمیز
واقتیندا دویوشرمیش ، واقتیندا باریشارمیش
سوزو ، دیک - دیک دئیرمیش.
بس بیزندن بیلمیریک
نه سیاقدا دانیشاق
نه سیاقدا ووروشاق
نه سیاقدا باریشاق
ندنسه خمیریمیز بئله اولموش یو موشاق!؟
اوت کوکو اوسته بیتر
کوکسوز قالان اوت ایتر!!
کریم گل اندام
+ نوشته شده در 2007/8/2ساعت 11:55 AM توسط ائل قیزی |
آذربايجان قيزييام
گؤي لرين اولدوزويام
اؤلكه مه قوربان اولوم
توپراغينين دوزويام
آمار بازدیدکنندگان
افراد آنلاين:
تعداد بازديدها:


text:
طنزلر
/**/
استاد کریمی مراغه ای دن
(ساغلیغیمدا منی یاد ائت اخوی)
ساغلیغیمدا منی یاد ائت اخوی
من اؤلنده ن سورا جیرما یَخَوی
ساغلیغیمدا منی دیندیر دیل ایلن
گلمه ترحیمیمه تاج و گول ایلن
ساغلیغیمدا الیوی چک باشیما
یاخما بورنون زیلیغیین باش داشیما
تا وارام اوزمه الیمدن، الیوی
نه قرا گیی؛ نه اوزاد سقلووی
قوی یانیم من سنه سنده منه یان
سن منه جان دئ؛ دئییم من سنه جان
ساللاما قبریمه شالوار؛ باقووی
دایاما بؤیرومه س..؛ دا… وی
دیلیم اولسئیدی پوزاردیم تاقووی
الیم اولسئیدی کسردیم آقووی
ساغلیغیمدا قولووی بوینوما سال
گاه گاهی بو سولان کؤنلومو آل
هئچ گلیب قبریمه یاد ائتمه منی
باشیما چالما غلط فاتحه نی
قالاما شمعیله تونقار گؤ… مه
اؤلموشم؛ یاخمامیشام بال گؤ..مه
کاش گورکان قویا قبریمه دلیک
منیله دفن اولا بیر جانلی چلیک
او آداملار کی گلیر فاتحه یه
ساغلیغیمدا منه چیخمازدی اییه
اوزادئیدیم کفن آتدان چلیگی
زور وئریدیم گنلئیدی دلیگی
بابا ساغلیقدا منیم گول اوزومه
مشتری اول سؤزومه هم اؤزومه
منی تشویق ائله خلعت لریله
کؤنلومو شاد ائله دعوت لریله
نه یالان چپیکله، قه قه لریله
مرسی، احسن، یاشا، به به لریله
ائل گرک قیمت اشعاری بیله
نه یه ایراندا گؤره ک شاعیر اؤله
صنعت شعری چکیرلر فیسادا
دوشدو بازار فصاحت کاسادا
بیر غزل کی گلیر عشقیله باشا
کیم آلیر بو غزلی بیر لاواشا
سعدی، حافیظ، بابا طاهر، خیام
سحرین ائتدی ناهار، ناهارسیز آخشام
کیم گئییر اگنینه قیمتلی قبا
سالماییر چیینینه بیر تازه عبا
شهریارین آدی دیللرده گزیر
تازه حیدر بابا اللرده گزیر
بیر کیچیک ائوده گونون وئردی باشا
قالدی بیر مانقالی بیر حوققا ماشا
ای خدا وئر بیزه ده عقل و شعور
شاعری ائیله مه یک زینده به گور
نئیله سین؟
محمدرضا شوکتی الوار
کیمدی یوخسول دردینه دونیاده درمان ائیله سین
زندگانلیق رسمینی هر یئرده آسان ائیله سین
جاندا طاقت قالماییب دیر ای یئتن فریادیما!
آز قالیر آجلیق منی هر لحظه بئیمان ائیله سین
فر فقیرین نبضی دوشموش ور وزیرین کؤندونه
ایسته ییر جلاد کیمی هر گونده مین قان ائیله سین
گاه کسیر برقین سویون گاهی کسیر گازین اونون
گاهدا ایستیر قیش گونو مظلومو عریان ائیله سین
بعضی لر وار شهری داییم گاه قازیر گاه دولدورور
ایسته میر هئچ شهری بیر گون سلقه سهمان ائیله سین
هاردا تاریخی اثر وار تئز ییخیب ائیلیر پاساژ
ایسته ییر تاریخیمی اعیانه قوربان ائیله سین
ایلده بایرام گلجه یین قیمت لری قاوزیر وزیر
چوخ سئویر مخلص کیمی یوخسوللار افغان ائیله سین
حضرت یوسف ایتیب دیر ای فلک آختارما چوخ
حقی دیر یعقوب کنعان دیده گریان ائیله سین
من کیمم رؤیاده فیللرلن گئده م هیندوستانا
قیرقیلار حاشا و کلّا سنگ باران ائیله سین؟
ای دومان آز وئر اذیت بیل کی آهیم تئز توتار
سنله بو داغ داشدا لین چان بیرده دیوان ائیله سین
حوسنونون قوربانییام ای یاغ تؤکن یاغ اوستونه
یارما ای گول دردینه درمانی هاردان ائیله سین
«شوکتی» ائل دردی یازماق بیل جسارت ایسته یر
بؤیله بیر سؤزلر گره ک هر یاندا طوفان ائیله سین
1382
جان آراسیندا
محمدرضا شوکتی الوار
لاب دونمادادیر قیشدا کاسیب جان آراسیندا
تیر-تیرتیتیریر،تور کیمی یورقان آراسیندا
هئی یالواریر اؤزتانریسینا یایی گتیرسین،
قیزسین جانی خرداد ایله آبان آراسیندا
چوخ ال له شیر آمالینا چاتسین چاتا بیلمیر
دونموش قیچی گلمیر بئله بحران آراسیندا
چیخمیریایا تاهای سالاداغلاردا«نفس کش»
چون قیشدا قالیر قارایله بوران آراسیندا
ایستیر دؤشه سین سینه سینه حاققینی آلسین
بیرده ن شیشیر اما دیلی دندان آراسیندا
بیت المالا قداره چکن چوخدورآ دوسلار
باخ فرقه سن اینسان ایله اینسان آراسیندا
اونبئش یول اؤلورموفته کفنده ن اؤتورافسوس
ساخلیر پولو آمما اتیلن قان آراسیندا
ای عدل ایلن اینصافی یادیندان چیخادان کس
گل فاصیله سال عقل ایله شیطان آراسیندا
بوش وعده لری حب کیمی قویدوم دیلیم آلتدا
سوردوم شیره سین آه ایله افغان آراسیندا
حقه دیله ایمانیله وجدانه با خین سیز!
بیرچؤپدو فیریلدیر یئکه طوفان آراسیندا
ملت اؤلور ای تانری یئتیش داده آماندیر
آز فاصیله سال دردایله درمان آراسیندا
چوخ آزتاپیلارشهرده رشوت یئمه ین کس
دلال دولانار قندایله قندان آراسیندا
بیر تصدیقی ایتمیش شوفئره بنزیری حالیم
هئی رشوه وئریر سائیله میدان آراسیندا
سن قارقایا باخ هر نه پاریلدیر اونو خوشلور
بیلمیر ندی اما بئله عنوان آراسیندا
بهلول ایله رؤیاده قوناقلیقدا ایدیم من
یئنگیم یه دئییب سفره مستان آراسیندا
گؤزلرده دیرعقل ای عمی جان سؤیله دی بهلول
یازسن بونو قالسین هله دیوان آراسیندا
ای«شوکتی» شعرین ماشینین هر یئره سوردون
سرسم دئمیسن چرخ ایله فرمان آراسیندا
برچسبها: کریمی مراغه ای, نئیله سین, جان آراسیندا, شوکتی الوارعلیا


text:
بیر نئچه گون اؤنجه دونیاسینی دییشن مرحوم عالیم-جراح جاواد هئیتین واریثینین کیم اولدوغو مودئرن.آز-آ بللی اولوب. علمی، تیببی، ایجتیماعی فعالیتله مشغول اولان ج. هئیت علمی و معنوی ایرسینی قارداشی اوغلو، حاضیردا آنکارا اونیوئرسیتئتینده چالیشان محمدرزا هئیته وصیت ائدیب. بو فاکت مرحومون وصیتینده ده اؤز عکسینی تاپیب.
بو بارهده مودئرن.آز-آ مرحومون معنوی اوغلو زولفی باخشهلی معلومات وئریب.
ج. هئیت اوزون سورن خستهلیکدن سونرا باکیدا وفات ائدیب. اونون ایراندا دفن اولونماسی گؤزلهنیلیردی.
ایران سفیرلیگی عالیم-جراحین کؤهنه وصیتنامهسینه اساسن تئهراندا دفن اولونماسینین واجیبلیگینی وورغولاییردی. لاکین ز. باخشهلی یئنی وصیتنامهده باکی شهرینین قئید اولوندوغونو بیلدیریب. مشهور عالیم فخری خییاباندا تورپاغا تاپشیریلیب.
علمین نوری – مدرن آز


text:
دیشب داشتم به خاطره های این ۱سال خوابگاه فکر می کردم امروز از آهنگ شعر ((حیدر بابایه سلام)) استاد شهریار استفاده کردم و سعی کردم یه تجدید خاطره ای بکنم.
همین اولش شخصیتارو معرفی کنم:
خانوما خدایی و جوادپور : سرپرست (داخلی۱۲)
اریتا : رشت (ترک و گیلک)
سمیرا(۱): صوفیان (ترک)
فاطمه: اهر (ترک)
رعنا: تهران (فارس)
روژیار: تهران (فارس و کرد)
سمیه: میانه (ترک)
راضیه: اصفهان (ترک و فارس)
مهشید:سبزوار (فارس)
فرشته: کرج (ترک و فارس)
محدثه: تکاپ (ترک)
سمیرا(۲): مشکین شهر (ترک)
ثریا: خوی (ترک)
مهتاب: بستان آباد (ترک) - خودم
اینم خاطرات ما:
خوابگاهی لار پیشیگ آغاج چیخاندا(xabgahilar pishig aghaj chixanda)
یادا گلیپ اتاقلارا گیرنده(yada galip otaqlara giranda)
قیزلار اونی باشماقینان گوآندا(qizlar oni bashmaghinan goanda)
یادا دوشسون توت آغاجین دیبینده(yada dushsun tut aghajin dibinda)
دوشننده توتدان دریپ ییینده(doshananda tutdan darip yiyanda)
چوخلی گونلر من خوابگاهدا گالاردیم(choxli gunlar man xabgahda galardim)
گجلرده گونوزکیمی آییخ اولاردیم(gejalarda gunuz kimi ayyix olardim)
چوخ شیلری بیر کاغاذا یازاردیم(chox sheylari bir kaghaza yazardim)
سوندان اونی بورگلییپ اتاردیم(sondan oni burgaliyip atardim)
گاهدان بیرین ناقل الیییپ دییردیم(gahdan birin naql eliyip diyardim)
حیطده هردن بیرینی تاپاردیم(hayatda hardan birini tapardim)
چرخه مینیپ اونی گوآلیاردیم(charxa minip oni goaliyardim)
شریتده کی پالتارلاری دویون سالاردیم(sharitda ki paltarlari duyun salardim)
هردن ده بیر زنگی ووروپ گاچاردیم(hardan bir zangi vurup gachardim)
گاهداندا بیر ترقه نی اونا گوشاردیم(gahdanda bir taraqini ona goshardim)
آی منیم او نقش اوینیان گونلریم(ay manim o naqsh oyniyan gunlarim)
داماد اولوپ یولداشلارا ائلچی گتمقیم(damad olup yoldashlara elchi getmaqim)
ملیکانی ایچلرینن سچمقیم(melikani ichlarinnan sechmaqim)
حنا توتوپ ماشینینان گزمقیم(hana tutup mashininan gazmaqim)
اژدهانی گوللاریمدا چکمقیم(ajdhani gollarimda chakmaqim)
آهنگینن ثریانی گوماقیم(ahanginan sorayani gomaqim)
آشپزلرین آبی نیسان مینمقی(ashpazlarin abi neysan minbaqi)
خدایی نین شامُ بردن دیممقی(xodayinin shamo bordan dimmaqi)
خام تویوغون گاچیپ آلیپ گلمقی(xam toyughun gachip alip galmaqi)
تانری ـ آلله خدایینی وار اله(tanri-allah xodayini var ela)
گولمقینن دوداخلارین یار اله(gulmaqinan dodaxlarin yar ela)
نگهبانین سوزوکینان گلمقی(negahbanin suzukinan galmaqi)
دائیم دائیم تاسیساتین اولماقی(daim daim ta'sisatin omaqi)
جوادپورون شیرین شیرین گولمقی(javadpurun shirin shirin gulmaqi)
تانری - آلله جوادپوری ساق السون(tanri-allah javadpuri saq olsun)
خوش گونونن اونین باشی گال اولسون(xosh gununan onin bashi gal olsun)
اریتانین قشه قشه غذاسی(oritanin qashah qashah ghazasi)
دالینجادا چای چایدانا آتماسی(dalinjada chay chaydana salmasi)
هردن بیری قابلارینی یوماسی(hardan biri gablarini yumasi)
سمیرانین گلیر سسی صداسی(samiranin galir sasi sadasi)
فاطیمه نین منه پیسر سالماسی(fatimanin mana peysar salmasi)
روژیارینان رعنا هاج واج باخاللار(rojyarinan ra'na haj vaj baxallar)
سمیه ده تزتز تورکی ناقیللار(somaya da tez tez turki naqillar)
گنه تیلفون باشلاییبدیر زیریلدار(gana tilfun bashlayibdir zirildar)
راضیه نی او الینده سسلیللر(raziyani o alinda saslillar)
گنه چایی گاز اوستونده دملیللر(gana chayi gaz ustunda damlillar)
گجه لرده مهشید سو چللگین اَیَردی(gejalarda mahshid su challagin ayardi)
فرشته ده دوداغلارین بوزردی(fereshtada dodaghlarin buzardi)
سمیرادا های چیغیری سالاردی(samirada hay chighiri salardi)
اوست واحد دا داخلیِ۱۲ی توتاردی(ust vahedda daxeliye davazdahi tutardi)
سرپرستده ال گولینی اولچردی(sarparastda al golini olchardi)
محدثه هردن بیر شعر سویلردی(mohaddesa hardan bir she'r soylardi)
آی تی لاردا به به چه چه دییردی(IT larda bah bah chah chah diyardi)
باهملیقدا اوخوماقین ایستردی(bahamliqda oxumaqin istardi)
سونرا یازیپ در دوارا ووراردی(sonra yazip dar dovara vurardi)
هردن بیرین اوجا اوجا اوخوردی(hardan birin uja uja oxurdi)
ایمتحانلار گجه سی ده اوچه کیمین آییخ گالماسی(imtahanlar gejasida ucha kimin ayix galmasi)
هردن ده بیر حذف المخ بحثین سالماسی(hardanda bir hazf elamax bahsin salmasi)
استرسین هردن گلیپ گلمسی(esteresin hardan galip galmasi)
سونرا اونی دییپ قاه قاه گولمسی(sonra oni deyip qah qah gulmasi)
صاباح تزدن اللریمین اسمسی(sabah tezdan allarimin asmasi)
خوابگاهی لار سویوق گونده شوفاژ خاراب اولاندا(xabgahi lar soyuq gunda shufaj xarab olanda)
ایستی گونلر یلپی نن اوزوزه یل ووراندا(isti gunlar yelpinan ozuzi yel vuranda)
گورد گوشلارین الینن هارای چیخاندا(gurd gushlarin alinan haray chixanda)
مهتاب اولان گونلریدا یاد اله(Mahtab olan gunlarida yad ela)
یاخچی پیسدن گچیب منی شاد اله.(yaxchi pisdan gechip mani shad ela.)


text:
سوْن پاییز /وحید طلعت
آنی لار اؤلوملو ، آنی لار آجی
ساعاتلار قورتولماز ، ساعاتلار آغیر
شوشه*نین تَرینه گؤزوم تیکیلب
دیه*سَن کوچه*یه قارا قار یاغیر
بو چیلله گئجه*سی ، بو قیش آخشامی
باخیرام گِئد به گِئد کؤلگَم اوزانیر
سئوگی*سیز یاشاماق عادت اولاندان
اؤزومدن کِئچرکن کؤلگم یوبانیر
بیر نفر بویلانیب کِئچمیشلریمدَن
آرزو مَزاریندان باخیر صاباحا
اوزونده بیر داملا دنیز گؤیه*ریر
شوشه*نین تریلَن آخیر صاباحا
ایچینده ائله*بیل حیات گؤونه*ییر
یازیق اَللَریله گؤزون اُوکالیر
کوچه*دن کِئچیر او سَس*سیز، سَمیرسیز
آغارمیش سؤزونده غمیم ایز قالیر
حَیَط*ده نه یازیق اؤلوم ته*له*سیر
اُتاقدا دووارلار یامان داریخیر
نیسگیل*لر دونیاسی ...*ـ آمان یِئل اَسیرـ
باشیما اوچارکن ئه*ویمی ییخیر
چیلله*نین شاختاسی بورویور منی
دیلیمده سؤزلریم دوْن آتماقدادیر
جان آتیر بیر نفر سنه یئتیشسین...
بو سَفَر بو یول*دور کی چاتماقدادیر!
بِئله بیر زاماندا ، بِئله بیر آندا
اوچورام خیالدا سَنه گَلیرم
گَزیرَم آردینجا یوللار اوزونون
روحوملا بو حالدا سَنه گَلیرم
گئجه*نی سوواراق ، گؤنَش دوغارکَن
ایکی کؤلگه*ییدیک خَلق آراسیندا
بیریمیز حوزونلو بیریمیز آسلی
ایکیمیز دیدرگین دیل یاراسیندان...
تبریزین سوْن قیشین خاطیرلادیقجا
بیر سویوق اؤشوتمه بیزی تیتره*دیر
"*وئرگول"*لر دونیاسی بیزی آیریلدیر
نه*بیله*ک یاشاماق نه دندیر ، نه*دیر؟!
ایکیمیز آردیجیل آیاقلاشیریق
دوستاقدان دوستاقا آیاق قویماغا
یئنه*ده باخیریق ... بورا... تبریزدیر
آنی*لار مزاری... نه وار دویماغا...؟
تاریخی اونودماز ، نیسگیلی آغیر
بیر یانان "ستارخان" باخیر تبریزه
بیر یانان "باقیرخان" قاییدیب گلیب
ائشیدیب اؤلموشوک ... آغلاییر بیزه!
بیرداها دؤنوروک کِئچَن گؤنلره
گؤزلردن ائله*بیل آرازدیر آخیر
بو شَهَر ، بو سئوگی ، بو سوْن طالِعیم
اونودور منی*ده.... یالنیز بوراخیر.
گلیرم اوزومله ساعات آلتی*دا
"ساهات میدانینا" گؤزوم ساتاشیر
نه گؤنلر سورموشم بوردا کِئچن*لر
باخدیقجا ، دویدوقجا... گؤزوم قاماشیر
ایچیمدن بیر سرین یئل اَسمه*ک*ده*دیر
ایز قویوب آرزولار آیاقلاریمدا
دیلیمه گلمه*دَن سونونجو پاییز
آتامین آدی*دیر دوداقلاریمدا... :
آتالار ناغلیندا یاتسادا بختیم
اویاندیم حیاتلا قارشی*یا چئخدیم
دوورالار دالیندان دیرچه*لیب باخدیم؛
ساغیمی کوْرلادیم ، سولومو یئخدیم
ایچیمده هؤووشنه ، سسیمده قورخو
اؤزومو ... اؤزومله اینان بولدوروب
آغلاییر ، هونکورور اوخشاییر منی
قلبیمده بیر آرواد آرین اولدوروب!
آنلیمین یازغی*سین یازدیران زامان
طالعیم قارادان قارا یازیلمیش
آرزولار یئرینه یازیق قلبمیده
بیر درین ، داریشیق قبیر قازیلمیش
منده ایللر بویو بیر قوجا... قری
اوغلونون یاشی*دک نیفرت یاشادیر
ایچیمده او یازیق هایخیریرمنه:
ـ سنی بوندان بری قیسمت یاشادیر!ـ
اولدوزدان اولدوزا اوزون گئجه*لر
یولونو ایزلیرم اوزون گئجه*لر
بیلیرسَن بو اوچ*-*بئش گونلوک حیاتدا
نئجه سن*سیزلیرم اوزون گئجه*لر
ائله*بیل گؤزومدن اولدوز اَله*نیر
هر گئجه بیر اولدوز گؤیومدن آخیر
قورخودان دؤرد اَللی تَله*سیک روحوم
طالعی قوجاقلیر ، منی بوراخیر
دییرلر آرزولار قورتولان زامان
انساندا دویغولار عقله یوکسه*لیر
آرزوسون بیتیرمیش اینسان *نه*دندی
عاغیل سیز، دویغوسوز گؤزیاشین اَلیر؟
عدالت اومورام سنین سؤزوندن
آغلیرام ائلیمه ، قارا باغلارا
قلبیمی باغلیرام آیاقلارینا
کونلومو وئریرم اوجا داغلارا.
سئوگیلیم حیاتیم قورتولان زامان
بیر گؤیرچین منی سنه گوتورور!
بو یانیق اورگیم اللرین کیمی
حیاتی توتدوقجا ... منی اوتورو
نه یازیق طالعیم ، نه ایوالیم وار
بیرگؤنوم یاسلی دیر، بیریسی پای سیز
آما تکجه سَن*سَن آییم اولدوزم
یاشاماق اولارمی اولدوزسوز ، آی*سیز؟
عاشقیق سازیلا سوزو بیرله*شیب
یادیما گتیریر او... چنلی بئلی
سؤزلریم توکولور غزل*لریمه
اوستومه یئل اسیر؛ ائلیمین یئلی!
بیر آددیم یئرده*یم بیرسی گؤیده
گلیرم یئنه*ده من سنه ساری
اورگیم تلسمه یورو یوللاری
بوسفر باسارام باغریما یاری
سسیمی دویدوقجا آتا داغلاریم
آنامین یوردوندا حوزون محو اولور
اوتاقدا عکسینی چکندن بری...
سنی گؤرجَک منیم گؤزلریم دولور.
گلیرم بو سحر سنین اوستونه
نئجه یول یورقونو سفری خوشلار
نئجه یار بسله*ین دؤزَر آجی*یا
اینتیظار چَکَن گؤز خبری خوشلار...
یوخوما گلیرسن اؤلوم دیریلیر.
دیلمه گلیرسن حیات یارانیر.
اؤزـ اؤزه ساتاشیر یئنه گؤزوموز
ساعاتلار یوبانیر ، زامان دایانیر.
آخرین پستها
بیلمـم، بـو نـازنیـن کیمیـن ایستکلـی یـاریـدیــر؟ چهارشنبه 27 فروردین 1393
کفر زلفون ساله لی رخنه لر ایمانیمزا چهارشنبه 20 آذر 1392
دئدیم:ای غنچه دهن،کونلومو قان ائیله میسن دوشنبه 11 آذر 1392
حسینه یرلر آغلار گویلر آغلار پنجشنبه 23 آبان 1392
یار آغلادی من آغلادیم (+ترجمه ی فارسی) دوشنبه 13 آبان 1392
سن سیز ای گول کونلومون بیر دم قراری یوخدو، یوخ دوشنبه 11 شهریور 1392
گریبان اولدی رسوالیق الی له چاک، دامن هم پنجشنبه 31 مرداد 1392
یغیلماییر یوللاردان فیکریم خیالیم یکشنبه 27 مرداد 1392
گوزلرین آلدی منی پنجشنبه 25 آبان 1391
یاریما دئمیشم منه ساز آلسین(آمان ننه) چهارشنبه 24 آبان 1391
بایاتی دوشنبه 1 آبان 1391
کوچه- ترجمه ی شعر فریدون مشیری جمعه 13 مرداد 1391
آیریلیق یکشنبه 18 تیر 1391
بار الهی سن منی بی عشق جانان ایله مه پنجشنبه 8 تیر 1391
لیست آخرین پستها


text:
آدسیز حیکایهجیک
حاضیرلایان: حسین واحدی
ـ آلو، سالام آنا...
ـ علیکوم سالام... هاراداسان؟
ـ آنا قیزلار گئدیر گزمهیه... منده گئدیم؟
ـ من بیلمرم ... اونو آتان بیلر... دهستهیی وئردیم اونا...
ـ سالام آتا...
ـ سالام، نه اولوب؟
ـ آتا برزیل بوگون اویونون اوددو؟
ـ هه...
ـ یاخشی دستهیی وئر آناما...
ـ آنا آتام هه دئدین ائشیتدین؟ من گئتدیم!
آناسینین قیز کیمی بؤیوتدوگو هئمینقوئی
آناسینین قیز کیمی بؤیوتدوگو هئمینقوئی
حاضیرلایان: حسین واحدی
ائرنئست هئمینقوئی اؤز ادبی نسلی، اؤزوندن اول و سونراکی یازیچیلار آراسیندا یقین کی ان رنگارنگ حیات یاشایان یازیچیدیر. آخی نهیه ده اولماسین؟! نئچه یازیچی ایسپانیالی وطنداش ساواشی 2-جی دونیا ساواشیندا اولوب، اورادان ان ایستی خبرلری مطبوعاتا اؤتوروب؟ او، 1-جی دونیا ساواشیندا ایتالیادا قیرمیزی خاچ تشکیلاتینین تعجیلی طبی یاردیم ماشینی سوروب، اوستهلیک آیاغیندان یارالانیب. بوتون بونلار اونون اثرلرینده اؤزونو عکسینی تاپیب. یازیچی ادبیات دونیاسینین ان یاخشی ایکی موکافاتی - پولیتزئر و نوبئل موکافاتلارینا لاییق گؤرولوب.
پاریس، کی-اوئست، کوبا، تورونتو، شیکاقو و دیگر یئرلرده یاشایان هئمینقوئی آفریقادا یاشادیغی واختلاردا ایکی دفعه اوچاق [طیاره] قضادان ساغ چیخیب. اونون ف.ایسکوت فیتسجئرالد و جئیمس جویسلا ایچمهیی، دؤرد دفعه ائولنمهیی هئچ کسه سیرر دئییل. آما یازیچی حاقیندا داها 10 فاکت اؤیرنمک یاخشی اولار:
1. هئمینقوئیله ژ.د.سئلینجئر[آمئریکالی یازیچی] 2-جی دونیا ساواشیندا گؤروشوبلر. سئلینجئر 12-جی پیادا آلاییندا [پیادا نظام] ووروشورموش.
2. یازیچینین پاریس حیاتی ایله باغلی "همیشه سنینله اولان بایرام " آدلی خاطیرهلر کیتابی 20-جی ایللرده یازیلسا دا، 1964-جو ایلهدک چاپ اولونماییب.
3. ایکینجی دونیا ساواشیندا خبرمن [خبرنگار] کیمی چالیشاندا جسورلوغونا گؤره بورونج اولدوز موکافاتی ایله اهدا اولونوب.
4. یازیچینین باجیسی، قارداشی، اوستهلیک آتاسی دا حیاتینی انتحارلا سونا چاتدیریب.
5. یازیچینین بیوقرافیاسینی یازان کئننئت لینین یازدیغینا گؤره، هئمینقوئی گون عرضینده مختلف ایچکیلردن ایچهرمیش. آخشام دا ایچکیلردن موطلق دادارمیش. سحری گون یئنه عینی قیوراقلیقلا ایچمهیه داوام ائدرمیش.
6. یازیچینین اعلا اووچولوق قابلیتی وارمیش. بیر دفعه گون عرضینده 400 دووشان اوولاییب. هله بو ندیر کی؟! گون عرضینده 2 مینه یاخین بالیق اوولایان یازیچی آلچاق کؤنوللوک له: “بالیقچیلیق منیم اوچون ایلنجهدیر”،- دئییب. اووچولوغون اونا اؤیرتدیگی یاخشی بیر درسی وار ایدی: “اگر حیوان اؤلدورمک ایستیین یوخدورسا، اونو یئمک حاقین دا یوخدور”.
7. آناسی 4 یاشینا قدر هئمینقوئیی قیز کیمی گئییندیریر، اوزون ساچلارینی هؤرور، اونو ائوجیکله [بالاجا ائو اویونجاغی]، گلینجیکلرله اویناماغا مجبور ائدرمیش. یقین اونا گؤرهدیر کی، یازیچی حیاتی بویو هامیدان داها “کیشی”، “ارکک” اولماغا جان آتیب.
8. هئمینقوئی اوچ ساواشدا ایشتیراک ائتسه ده، هئچ واخت عسگر اولماییب. بونا اونون گؤز ضعیفلیگی مانع اولوب.
9. یازیچینین نوهسی 24 یاشلی دری[Dri] هئمینقوئی حاضیردا مودئل کیمی فعالیت گؤستریر. آنجاق دری موصاحیبهسینده باباسینین اثرلرینی چوخ جانسیخیجی حساب ائتدیگینی و اوستونلوگو “هری پاتئر” کیتابلارینا وئردیگینی دئییب.
10. یازیچینین آتاسی ایله آناسی ائولندیکدن سونرا باباسی (آناسینین آتاسی) ائرنئست هوللون ائوینده یاشاییبلار. هئمینقوئی عائلهنین ایلک نوهسی اولدوغونا گؤره اونا باباسینین آدینی وئریبلر. آنجاق ائرنئست آدی، اوسکار وایلدین[Oskar Vayld] “جدی اولماق نئجه ده واجیبدیر” اثریندکی سادهلوح، حتی آخماق قهرمانین آدیندان گؤتورولدوگو اوچون یازیچی آدینی هئچ سئومزمیش.
Ernest Hemingway اینگیلیزجه: /Ernest Heminqueyذربایجان تورکجهسینده: آ *
شکیللر...
دیغیر دول/ حسین واحدى
دیغیر دول/ حسین واحدى
اوغلوم آراز، «آتا، آتا، گل منی پارکا آپار، چرخ سوروم.» دئییب، زور ایله بیلگی سایارین باشیندان آییردى. اینترنتدن چیخیب، بیلگی سایاری سؤندوروب، آرازلا بیرگه «ائلیمیز» پارکینا گئتدیک. پارکین کوچهمیزدن ایکی خیاوان آراسی وار ایدی. او آرانیدا آراز چرخی سورهرک پارکا چاتدیق. گئدیب پارکین بؤیوک حووضونون یانینداکی صندلده اوتوروب، آرازین چرخ سورمهسینی ایزلهدیم. اونوتمامیش دئییم: آرازین یئددی یاشی واردیر.
آراز حووضون یانیندان اوزاغا گئتمهیرک اورالاردا فیرلانیردی. گؤزومو بویان-اویانا آتیب اورا گلنلره باخدیم. بیری دیزی اوستو بیلگی سایار ایله باشین قاتمیشدی. بیری کتاب اوخویوردو. بیری سئوگیلیسی ایله دانیشیردی و…. آراز ایسه سئوگی ایله چرخ سوروردو.
اونلارا باخا-باخا اؤز اوشاقلیغیم گؤزلریمین قاباغینا گلدی. کوچهده یئددی داش، پیللهدسته، شعبه-شعبه، زو- زو، … اویونلارین اوینایاردیق. او اویونلارین یانیندا ان چوخ سئودیگیمیز باش قاتما «دیغیر دول»ایدی. کوچهمیزده یئددی-سگگیز ائو وار ایدی. هر یئر تورپاقلیقایدی. اون یولداش ایدیق. آنجاق، یالنیز اوچوموزون دیغیر دولو وار ایدی. او اوچ نفرین، بیری ده منایدیم. یولداشلاریمین ایچینده «بایرام» ایله هامیدان چوخ صمیمیایدیک. آتا-آنالاریمیز قویسایدیلار گئجهنی ده کوچهده دیغیر دوللاریمیزلا اوینایاردیق. دیغیر دول بیزه تکجه چرخین بیر تکری دگیلدی. او، دونیا ایدی بیزیم اوچون.
گونلرین بیرینده، یئنه دیغیر دول یاریشی قویموشدوق. ساعاتلارجا اوینایاندان سونرا بایرام ایلکین اولدو. پول ییغیب بیلهسینه کانادا آلدیق. اوست-باشیمیز بوتون توز-تورپاق اولوب آلنیمیزدان تر سوزوردو. آنجاق، دیغیر دول سورمکدن دویمایاراق، یئنه اویناماقدان ال چکه بیلمهییردیک. گون باتیب، آی گلمیشدی. اوزاقدان بیر کیشی بیزه ساری گلیردی. بیزه یاخینلاشاندا آتامدیر گؤردوم. گؤزلری باشینا چیخمیشدی. یاخینیما گلیب، «هئچ بیلیرسن ساعات نئچهدی؟ نه زامان ائوه دؤنهجکسن؟ گل جهنم اول گؤروم!»-دئییب، قولومدان یاپیشیب سوروتلهیه-سوروتلهیه، ائوه سارى آپاردی. بیر الیم ایله دیغیر دولومدان یاپیشمیشدیم. یاری یولدا آتام دیغیر دولا باخیب الیمدن آلیب، گوجو وارکن تولازلادی. روحوم بدندن آیریلدی، ساندیم. آغلامایا باشلاییب، «آتا، نهدن آتدین؟ قوی گئدیم گتیریم. سن آللاه!»-دئییب دیغیر دولا ساری قاچماق ایستهدیگیمده، آتام یئنه الیمی توتوب قولاغیمین دیبین قیزدیردی! سونرا یئنه قولومدان یاپیشیب ائوه آپاردی.
ائوده، شام یئمهمیش یاتدیم. صبح آتام ایشه گئدندن سونرا، کوچهیه گئدیب، هر یئری آختاردیم، آنجاق، دیغیر دولومو تاپا بیلمهدیم. ائوه سارى قاییتدیم. یولدا، اوشاقلار اویناماق اوچون منی ده چاغیردیلار. آنجاق اونلاری سایماییب، ائوه گئتدیم.
آنام نه قدر، «نه اولوب؟ نهدن توموبسان؟ کیمله ساواشیبسان؟ … »-دئدی. هئچ زاد دئمهدیم. اوتاغا گئدیب، دیزلریمى قوجاقلاییب، سسسیزجه آغلاماغا باشلادیم. اورهگیم پارتلاماق ایستهییردى. بیلمیردیم نه ائدم. گئجه-گوندوزوم الدن گئتمیشدی. دونیادا یاشاماق ایستهمیردیم.
ایکی گون بئله کئچیب، گئتدی. آنام گلیب، دیله توتماق ایستهدی. بوغازیم پارتلاییب، آغلاماغا باشلادیم. آنام باغرینا باسیب، «یاشار بالام نه اولوب سنه؟ دئ گؤروم آنانا»-دئدی.
اورهکدن آه چکیب، «آنا، دیغیر دولوم! آتام دیغیر دولومو ائشیگه آتیب. من دیغیر دولومو ایستهییرم.»-دئدیم. آنام ایسه باشیمی تومارلاییب، «اولسون، بیر دنه آیریسینی تاپاریق.»-دئییب، اورهگیمی یوموشالتمایا چالیشدی.
بیر یئددیجه دیغیر دولومو ایتیردیگیمدن کئچمیشدی. نئچه سفر بایرام قاپیمیزا گلمیشدی، آنجاق یئنه ائشیگه چیخمامیشدیم. اورهگیم چوخ داریخیردی. گون اورتا ایدى. حیهطده اوتوروب جوجهلریمه دن وئریردیم. بیردن قاپینین ایشگیلی آچیلدی. آتام ایدی. آیاغا قالخیب سلام وئردیم. یاخینیما گلیب، اوزومو اؤپدو.
-منیم گؤزل اوغلوم، سنه بیر زاد آلمیشام. بوگون چرخچی احمدین یانینا گئدیب اوندان بیر دیغیر دول آلدیم. گئت قاپینین دالیندان گؤتور.
ـ آتاجان چوخ یاشا. سنى چوخ سئویرم. سؤز وئریرم یاخشی اوشاق اولام!
ـ سن یاخشیسان. لاپ یاخشی اولاجاقسان انشاللاه!
سئوینه- سئوینه کوچه قاپیسینی آچیب دیغیر دولو گؤتوروب بایرامگیلین قاپیلارینا ساری گئتدیم. گؤیلرده اوچوردوم. بایرام قاپیلاریندا تک باشینا اوتورموشدو. منی گؤردوگونده دیغیر دولا باخیب او دا سئویندی. ایکیمیز ده، دیغیر دوللاریمیزى سوره-سوره دیغیر دول میدانینا گئتدیک. ساعاتلارى بیلمهیرک، گونشین ساغاوللاشما چاغیناجان، هئچ دایانمادان، اوینادیق. گونش بالا-بالا داغین دالیندا گیزلنیردى. بیز ایسه دونیامیز دیغیر دولدادیر دئیه هله ده اویناییردیق …
اوشاقلیق خاطرهلریمده یاشاماقدان، آیریلماق ایستهمزدیم، آنجاق، آرازین بیر داها، «آتاجان» سسى ایله پارکا قاییتدیم! آراز، «آتا، من دوندورما ایستهییرم.»-دئییب، الیمى توتدو. آیاغا قالخیب، دوندورماچى یانینا گئدیب، اوشاقلیغیمدان ایسه آیریلدیم…
تورکجه یاز! تورکجه اوخو! !Türkcə yaz! Türkcə oxu
!Türkcə yaz! Türkcə oxu
توركجه یاز, توركجه اوخو!
!Türkcə yaz! Türkcə oxu
سن یازماسان, من یازماسام,
,sən yazmasan, mən yazmasam
كیم یازار؟
?kim yazar
كیم اوخویار؟
?kim oxuyar
آتا بابا سؤزلرینی!!
!! ata-baba sözlərini
اوشاق لاریمیز و آذربایجان ناغیل لاری
اوشاق لاریمیز و آذربایجان ناغیل لاری
حسین واحدی
هامیمیزین اوشاق لیغیندا، ناغیل خاطیره لری واردیر و بؤیوك اولدوغوموزدادا او گون لری خاطیرلایاندا گؤزل دویغوسال آن لار (لحظه لر) یاشادیریق. او دؤوراندان الوان خاطیره لریمیز قالیر و بو خاطیره لرده او زامانین ناغیل لاریندان آلینیب دیر. عیبرتلی و فایدالی ناغیل لاریمیز ایندیده قولاق لاریمیزدا سسلنمكده دیر. آمما ایندیكی اوشاق لار بئلنچی ناغیل لاردان اوزاق قالیبلار.
آتا- آنالاریمیزدان اوشاق لیق لاریندان سوروشاندا، او زامانین تندیر داملاریندان، كورسو باشیندان و ناغیل سؤیله مه لریندن دئیه جكلر و او گون لردن سؤز آچماق دا، اونلارا یاخشی لحظه لر یارادیر.
چئشیتلی ائشیتملی آذربایجان ناغیل لاری، گئتدیكجه اونودولوب گئتمكده دیر و نسیلدن نسیله گلن او عیبرتلی ناغیل لار كولتوروموزون بیر بؤلومو اولاراق، اونودولوب گئدیرسه كولتوروموزده آرادان گئده جك دیر. ایندینین اوشاق لاری باتی (غرب) اؤلكه لرین ناغیل لارینین بیر- بیر آدلارین ساییب قهرمان لارین دئییرلر و بو ایش گئتدیكجه اوشاق لا اؤز كولتورونون آراسیندا آرا آچیب اؤزگه كولتورونه یاخینلیق دویغوسونو یاراداجاق دیر.
قاباقجالار عاییله نین بؤیوك آتا یوخسا آناسی، اوشاق لاری بیر یئره ییغیب اونلارا ناغیل سؤیله ردیلر. اوشاق ایسه او ناغیل لاردا اؤزونو ناغیلین قهرمان لارینین یئرینه قویوب درین بیر خییالا جوماردی. آنجاق بو ناغیل لار اؤزوموزون ایدیلر و قهرمان لاریدا بیزیم قهرمان لارییدیلار. زیرناچی ناغیلی، پیس پیسه لی پوسته خانیم، قوردون ناغیلی، گؤزل فاتما ایله ساری اینك، تولكو ایله قارغا، یالانچی چوبان، ... و مین لرجه بئله گؤزل ایله ائشیتملی ناغیل لاریمیز اؤز یئرلرین، بیزیم كولتوروموز ایله غریبه اولان و ساواشجیل باتی ناغیل لارینا وئریرلر.
تلویزیون ایله رادیودادا بو ناغیل لار اؤز یئرلرین ایتیریب لر و یئرلرینه یابانجی اؤلكه لرین كارتون لارین گونو گوندن داها چوخ یاییرلار. اوستانی شبكه لر بو قونودا اؤنملی رول اویناییرلار و آنا دیلیمیزده اولان ناغیل لارین كارتون لارین توركجه ده دوزلدیب اوشاق لاریمیزا گؤسترمكده كئچمیشدن قالان گؤزل ناغیل لاریمیزیدا دیری ساخلایا بیله جكلر.
آتا- آنالار ایسه بو ناغیل لار ایله تانیش اولوب اونلاری گله جك نسیل لره تاپشیرمالیدیرلار. بونلارین یانیندا اوشاق لار باخچالاری ( مهد كودك لری) داها مهم نقش ایفا ائدیرلر. اوشاقلارین چوخو اوشاق واختی بو یئره گئدیرلر و اورادا رسمی دیلیمیزین یانیندا اوشاق لارین آنا دیللرینین دیری قالماسی و كئچمیشدن قالان كولتوروموزو دیری ساخلامالیدیرلار و فایدالی و تجروبه لی آذربایجان ناغیل لارین سؤیله مكله گله جك نسیل لره بؤیوك قوللوق ائده بیلرلر.
ناغیل لاردا ایسلامی و ایرانی (هر بولگه ده اؤز دیل لرییله) كولتوروموزه یئر آییریب بو روحیه نی اوشاق لارا وئرمه لییك. ناغیل عؤمور وار كن اوشاغین ذهنینده قالیر و اوشاق اؤزون او ناغیل لار ایچینده یاشادیر. چوخلو اوشاق لار نصیحتدن قاچارلار و بونا گؤره چوخلو سؤزلری ائله بو ناغیل لارلا اوشاق لارا دئیه بیله ریك و اوشاغا نصیحتیده ناغیل عونوانیندا چاتدیرا بیله ریك.
عزیز آنام
عزیز آنام
یازان: حسین واحدی
آنام چوخ سئویر منی، من ایسه آنامی. او، «بالا جاندیر، آتا- آنا اولمایینجا بیلمه یه جكسینیز بونون آنلامین.»- دئییر. نه یسه، بونو بیلم، یوخسا بیلمه یم، منیم سئوگیمی، آنامین اوره ییندن آزالدا بیلمه یه جك!
آنام هر گون، منى یوخلار. منی ایش ائوینه گئتمك اوچون یولا سالار. باشقا آنالارا تاى، دالیمجا دا، دوعا ائدر. آنالار یورولمایان بیر موجوددورلار. اونلار، هئچ زامان اوشاقلارا محبت ائتمك دن داریخمازلار. اوركلرین سیندیران زامان ایسه، بیزی اونوتماییب، تئزجه، آللاها: «آللاهیم من اوشاغیمی باغیشلادیم، سنده باغیشلا، نه اولار؟»-دئییرلر!
آنامین باخیشلاری دا منه گوج وئریر. ائودن ائشیگه چیخاندا، اؤنجه گؤزلرینه باخیرام. منه باخسا سئوینه-سئوینه ائشیگه گئدرم. آنام ایسه منیم باخیشمی گؤزله ییر. ائله بیل او دا، اوغلوم ائودن چیخاندا منه باخسین ایسته ییر. آنا قایغیسی، قورتولماز قایغی دیر. آنام، هر زامان منی باش اوجا گؤرمك ایسته ییر. او، من گلنده، فخر له، «اوغلوم-دور گلیر»-دئییر. منیم دیلیمی بئله، تكجه آنام بیلیر!
آنامین توكلری ندن بئله آغارماقدادیر؟ بیلمه ییرم! دایماً نامازیمدا تانریدان اونا بركتلی ایله اوزون عؤمور ایسته ییرم. آللاهیم عؤمرومو ایسته میرم، آل، آناما وئر. آنام یاشاسا محبت یاشایاجاقدیر. محبت یاشاسین ایسته ییرم.
بیلمیرم ندن، هامی چالیشیر دوز ایش گؤرمك له جنته گئتسین. بیلمه ییرلر، جنت آنانین آیاغی آلتیندادیر ...
آناجان! سنى چوخ سئویرم.
گنج اوغلانین آتاسینا سواللاری..
کؤچورن: حسین واحدى
اوغلان: آتا، دونیادا اینسانی یاشادان ان بؤیوک ایستک ندیر؟
آتا: اؤولادلارینین ساغلیغینی گؤروب، خوشبختلیکلرینه سئوینمک.
اوغلان: بس اؤولادی اولمایانلاری حیاتدا یاشادان ان بؤیوک ایستک ندیر؟
آتا: بیلیرسن، اوغلوم، حیاتدا اینسانی یاشادان هر هانسی بیر هیسسلردیر. بونلار دا شرایطه اویغون اولاراق دییشیر. کیمی ائولادینا گؤره یاشاییر، کیمی وار-دؤولته گؤره، کیمسه ده هئچ یاشادیغینی بئله آنلامیر، سادهجه حیات یوللاریندا سورونور.
اوغلان:آتا دئمهلی اینسان نیه گؤرهسه یاشاییر؟
آتا: بلی اوغلوم، اینسانی حیاتدا یاشادان هر هانسی بیر قوه اولمالیدیر کی، حیات یوللارینداکی بوزلو یوللاردا بودرهییب ییخیلان زامان آیاغا دورماغا مجبور ائدن قوه کمکه گلسین.
اوغلان:بیردن اینسانی حیاتا باغلایان همین قوه اینسانی ترک ائتسه نئجه؟
آتا: باخ اوندا اوغلوم اصل عذاب باشلاییر. نه اوچون یاشادیغینی آنلامیرسان، سادهجه وئریلن عؤمورو بیرتهر یاشاماغا چالیشیرسان. اما بو بئله اوزون چکمیر. ایللر اینسانا ان گوجلو درمان اولور. یئنیدن صیفیردان باشلاییرسان. او خوشبخت آنلارینی یئنیدن گئری قایتاراجاغینی اؤزونه سؤز وئریرسن. بزن مومکون اولور، بعضنسه یوخ...
اوغلان: آتا، حیاتدا مومکون اولمایانی مومکون ائتمک مومکوندورمو؟
آتا: اللهین سنه بخش ائتدیگی حیات سنین اؤز علیندهدیر. ایستییرسن اونو دوزگون یؤنلدیریب ساوادلی بیر شخص اول، اینسانلارا خئییر وئر، و یاخود قاتی بیر جانی اولوب حتی والیدئیینلرینین ده قاتیلینه چئوریل.
اوغلان: آتا، بیر گون گؤزونو آچیب یانیندا اؤلموش وضعیتده اوزاندیغیمی گؤرسن نه هیسسلر کئچیررسن ؟
آتا: او نه سؤزدور دانیشیرسان، اوغلوم؟ سنین حیاتین هله قارشیدادیر. سن هله جاوانسان یاشاییب یاخشی ایله پیسی آییرد ائتمهلیسن. پیس دوشونجهلی اینسانلار آراسینا دوشرکن اونلار کیمی پیس اولمایاسان، عکسینه اونلاری یاخشی یولا سؤوق ائده بیلهسن.
اوغلان: آتا پیسله یاخشینین فرقی ندهدیر؟ نیه هر زامان نیهسه یاخشی، نیهسه ده پیس دئییرلر؟
آتا: اوغلوم، هر هانسی بیر حادثهنین و اینسانین پیس و یاخود یاخشی آدلاندیریلماسی هر کسین حیاتی درک ائتمهسیندن آسیلیدیر. بزن بیرینه یاخشی هیسسلر بخش ائدن حادثهلر دیگرینه نیفرتینه سبب اولور. بزنسه ده عکسینه...
اوغلان: آتا حیات نه دئمکدیر؟
آتا: اینسان حیاتی بیر زنجیره بنزییر. هر حرکت بیر هالقا،هر اویغونلوق ایسه باغلانتییا سبب اولور. زنجیر هالقالاری بیر بیرینه باغلاراق اوزانیر. بزن هالقالاردان بیری بالاجا، بزنسه دیگری نیسبتن بؤیوک اولور. هالقا کیمی بیر-بیرینه بنزهسه ده آزجا دا اولسا فرقی هیسس اولونور. عؤمور صحیفهلری ده بو جوردور. بزن سئوینج ایچینده اولوب فرح دویورسان، بزن ده سیخینتی ایچینده اولوب بیر کونجه قیسیلیرسان.یئنه ده گوج تاپیب آیاغا قالخیرسان، اما سونرا یئنه ده فیکیر اوممانینا قرق اولورسان.
yazı latin əlifbasında ....


text:
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگوده یئرین ایندی بوش قالیب ،
بلكه سندن بو گوزگونون جانیندا ،
دوداق قالیب ، كیرپیك قالیب ، قاش قالیب ،
رامیز روشن
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگوده یئرین ایندی بوش قالیب ،
بلكه سندن بو گوزگونون جانیندا ،
دوداق قالیب ، كیرپیك قالیب ، قاش قالیب ،
گؤز یاشلارین جانیندادی بلكه ده ،
داملا ،داملا ارییجك بو گوزگو ،
بیر گون سنین آیاغینلا دونیا دا ،
آیاغ آچیب یئرییجك بو گوزگو ،
بلكه ، سنی آختاراجاق ، گزَجك ،
میلیون ، میلیون آداملارین ایچینده ،
گؤرن كیمی تانییاجاق اوزونو ،
ان قارانلیق آخشاملارین ایچینده ،
قاچاجاقسان بو گوزگونون الیندن ،
دؤنَجكسن او دؤنگَیه ،بو تینه ،
آداملاری ، ماشینلاری ، ائولری ،
آتاجاقسان بو گوزگونون چنگینه ،
یئنه ، یئنه دویمایاجاق بو گوزگو ،
بیر شهری اودوب ، اودوب گلَجك ،
سنی گؤزدن قویمایاجاق بو گوزگو ،
یئری – گؤیو توتوب ، توتوب گلَجك ،
سن قاچدیقجا یئللَنجك ساچلارین ،
بو گوزگویه پای دوشَجك ساچیندان ،
ایپك دونون یئللَندیكجه گوزگویه ،
پای دوشَجَك اتَیینین اوجوندان،
قاچیب – قاچب اؤزونون یوراجاقسان ،
قفیل بیر دن گؤرَجكسن او داشی ،
بو گوزگونو داش آتیب قیراجاقسان ،
بو گوزگو دن داغیلاجاق گؤز یاشین ،
هر تیكه سی قایق تكی اوزََجك ،
دؤرد طرفی گؤز یاشینلا دولونجا ،
بو گوزگونون بلكه هر تیكه سیندن ،
دوداقلارین چیغیراجاق دالینجا ،
... بو دا بئله بیر ناغیل دی یالاندی ،
سن كی یوخسان ، گئتدیین او گئدندی ،
بو گؤزگو ده یئرینده دی ، یئرینده ،
بو گوزگو ده یئنه ساغ دی ، بوتؤودو ،
سینان گوزگو آخی بیر ده جالانماز ،
بلكه تانری اؤزو گؤروب بو ایشی ؟!
بو گوزگونون هر تیكه سی ، بلكه ده ،
داملا – داملا گؤز یاشینلا بیتیشیب ،
بلكه سندن بو گوزگونون جانیندا ،
دوداق قالیب ، كیرپیك قالیب ، قاش قالیب ،
گؤز یاشلارین جانیندادی هله ده ،
گؤز یاشلارین قورومایب ، یاش قالیب ،
بو گوزگودن گلیب كئچیر خانیملار ،
اؤزلرینه باخیب – باخیب كئچیرلر ،
دوداغیندان دوداقلاری رنگ آلیب ،
كیپریییندن كیپریك تاخیب كئچیرلر ،
گؤز یاشینلا دولور ، دولور گؤزلری ،
باخیر یئره ، باخیر گؤیه ، آغلایر ،
بو نه درددی –هئچ بیلمیرلر اؤزلری ،
هئچ بیری سی بیلمیر نییه آغلایر ،
گؤی اوزو داش ساخلاماز
دوروب گؤی اوزونه داش آتان اوغلان
گؤی اوزو داش ساخلاماز.
اوغول بئله باش ساخلاماز، آتام بالاسی،
کیم قیرخیب باشینی،
سالیب بو کؤکه؟
شلوارین، پئنجه یین اؤزوندن یئکه،
باخیرسان، گؤی اوزو گؤزوندن یئکه، -
دوروب گؤی اوزونه داش آتان اوغلان.
هله کی، باشینا-گؤزونه قییماز،
آتدیغین داشلاری ساخلاری گؤی اوزو.
آتدیغین داشلاری توتوب ائلینده،
سنی ایللر بویو یوخلار گؤی اوزو.
قیرخیق باشین توكلَنینجه،
او دومدورو گوزلرین
بولانینجا، چیرکلنینجه،
آتدیغین داشلاری ساخلار گؤی اوزو.
یئدیییندن یئیرسن،
گئیدیییندن گئیرسن،
بؤیویرسن، بؤیویرسن، آتام بالاسی،
گؤزلرین بؤیویر سن بؤیودوکجه،
گؤزونده یاش بؤیویر.
اللرین بؤیویر سن بؤیودوکجه،
گؤی اوزونده ،
آلدیغین داش بؤیویر.
باخت گولسه اوزونه بو یئر اوزونده،
اؤلومون لنگییب گئجیکه بیلسه.
او داشدان اؤزونه بو یئر اوزونده
حاصار چکه بیلسن،
ائو تیکه بیلسن،
بیر گؤی قورشاغیتک عؤمرون اوزانسا،
باختینا هر جوره رنگدن دوشجک.
بیر گون بو دونیادا قبرین قازیلسا،
بئلکه ده، باشداشین گؤیدن دوشجک.
... دوروب گؤی اوزونه داش آتان اوغلان،
گؤی اوزو داش ساخلاماز...
نه حیرصله اوخویور بو قوش
نه حیرصله اوخویور بو قوش،
ماهنی دئییل، قارغیشدی بو.
ائله بیل هورور آداما،
یاری ایت، یاری قوشدو بو.
یوخدو قوشلار آراسیندا
دیلینی بیلن بو قوشون.
ایتلر سس وئریر سسینه
بایاقدان هورن بو قوشون.
نه چوخدو حیرصی-هیککه سی،
جانینداکی قورد کینیدی.
یازیق هورمه سین، نئیله سین،
بلکه گونو ایت گونودو.
...قوش اولوب هور، ایت اولوب اوچ،
کیمدی گؤرن بو اؤلکه ده؟!
ایتی قاب دیبی یالایان،
قوشو هورن بو اؤلکه ده…
سولارا باخدیم اییلدیم
اییلدیم سولارا باخدیم ،
آختاردیم جاوان اوزومو ،
سولار آخدی ، سولار آخدی ،
آپاردی جاوان اوزومو ،
قاچدیم داش – قایا بیلمدیم ،
قاچدیم هاخلایا بیلمدیم ،
توتوب ساخلایا بیلمدیم ،
سولاردا آخان اوزومو،
... اوز – گؤزوم قیریشدی ، آنام ،
بو نه توردو ، دوشدوم آنام ،
اؤلنَجن قورتارمارام ،
داها بو توردان اوزومو ،
آیریلیق
یئنه بو شهرده اوز – اوزه كلدیك ،
نئیلیك ، آیرجا شهریمیز یوخ ،
بلكه ده ، بیز خوشبخت اولا بیلر دیك ،
بلكه ده خوشبختیك ،
خبریمیز یوخ ،
آرادان نه قدر ایل كئچیب گؤرن __
تانییا بیلمدیم ، منی باغیشلا،
من ائله بیلیردیم ، سنسیز اؤلرم ،
من سنسیز اؤلمدیم ، منی باغیشلا !
« اؤلمدیم » دئیرم ، نه بیلیم آخی ،
یلكه ده من سنسیز اؤلموشم ائله ،
قبیر سیز- كفن سیز
اؤلموشم ائله ،
بلكه ده بیز اوندا آیریلماسایدیق ،
نه من ایندیكییدیم ،
نه سن ایندیكی ،__
آیریلدیق ، شئیطانی گولدوردوك اوندا :
بو ایلین ،
بو آیین ،
بو گونونده كی ،
ائله بو كوچه نین بو تینین ده كی ،
منی ده ، سنی ده اؤلدوردوك اوندا ،
... ساغیمیز – سولوموز آداملا دولو ،
قول – قولا كیشیلر قادینلار كئچیر ،
اؤزوندن خبر سیز عؤمرونده مین یول ،
اؤزونو اؤلدورن آداملار كئچیر ،
كئچیر اؤز قانینا باتان آداملار ،
بیرده كی ، قان هانی ؟
قان آخی یوخدور...
هامی گوناهكاردی دونیادا ،
آمما
دونیادا هئچ كسین گوناهی یوخدو:
بیزسیز یازیلمیشدیر بو طالع ، بو باخت ،
ساپانددان آتیلان بیر جوت داشیق بیز ،
بلكه بو دونیادا اون – اون بئش ایل یوخ ،
مین ایل بوندان قاباق آیریلمیشیق بیز ،
حالال یولوموزو دیشیب ، نسه
چاشمیشیق بیر اؤزگه یولدان گئتمیشیك ،
بلكه مین ایل قاباق سهو دوشوب نسه ،
مین ایللیك بیر سهوه قوربان گئتمیشیك ،
دیشیب یئرینی بلكه قیش ، باهار ،
قاریشیب دونیانین شهری كندی ،
بلكه اؤز بطنینده اؤگئی آنالار ،
اؤگئی بالالاری گزدیریر ایندی ،
عؤمروم باشدان – باشا یالاندی ،
طا لئیم باشقایمیش دوغرودان ائله ،
او یولدان اؤتن قیز آنامدی بلكه ،
بلكه ده اوغلومدو بو اوغلان بلكه ،
بو یالان عؤمرومده گؤرن سن نه سن ؟
بلكه هئچ سئوگیلیم دئییلسن منیم ،
آنامسان ، باجیمسان ، نَِِنمسَن ، نسن ؟
بیرجه آلله بیلیر نَییمسن منیم ،
بیزی كیم آددادار بو آیریلیقدان ،
چاتماز دادیمیزا نه یول نه كؤرپو ،


text:
چتین بیر یازیلیم (برنامه) تاپماق اولارکی ویندوز ۷ پارتیشن لرین قورسون ایندی یئنی بیلگی سایارلار کی اولارین سی پی یو سی ۳ هسته و یا فاضلا اولور اولاردا چوخ یازیلیملار جواب وئرمیر و یندوز ۷ بو ایمکانی قویوب بیزلر ۳ ده ن فاضلا درایو یارالداق
شکیلده گوردوغوز کیمی راحاتجاسینا بو ایشی گورون
بو پنجره ده ائیله یه بیلرسیز پارتیشن لری قوراسیز
Cizix cdləri kopi etmək(کپی سی دی های خشدار )
O CD ləriki üstündə cızıx (xəş) var addi halda windows olari copy eləmir və bir errorla üzləşisiz bu yolunan çox rahat və başqa yazılıma ehtiyac olmadan eliya bülərsiz copy edəsiz
Bu iş görmağa desctopda ya bir drive ya folderin içində sağ kilik edin və şəkildə görduğuz kimi Briefcase seçin və cdinin içindəkiləri copy edənən sonra Briefcase içinə paste edin.
او سی دی لريکي اوستونده جيزيخ (خش) وار آدی حالدا ویندوز اولاري کوپی ائلمير و بير خطایلا اوزلشيسيز بو يولونان چوخ راحات و باشقا يازيليما احتيياج اولمادان ائليه یه بیلرسيز کوپی ائدسيز
بو ايش گؤرماغا دسکتاپدا يا بير درايوین يا فولدئرين ايچينده ساغ کيليک ائدين و شکيلده گؤردوغوز کيمی Briefcase سئچين و سی دی نين ايچينده کي لري کوی ائدنن سونرا Briefcase ايچينه پست ائدين.
بير تئلئفون گؤزله ييرم، سئوگيليم دئيه باشلايان، سني سئويرم دئيه بيتن. بير تئلئفون گؤزله ييرم، دونن گلمه سي لازيم اولان و بو گون بيبي/هله گلمه يهن...
حياتدا اوچ شئيي سئوديم. سني، اورگيمي، اوميد ائتمگي. سني سئوديم، سنسن دئيه. اورگيمي سئوديم، سني سئودي دئيه. اوميد ائتمگي سئوديم، بلکه سئورسن دئيه...
Bir telefon gözləyirəm, sevgilim deyə başlayan, səni sevirəm deyə bitən. Bir telefon gözləyirəm, dünən gəlməsi lazım olan və bu gün bibi/hələ gəlməyən...
Həyatda üç şeyi sevdim. Səni, ürəyimi, ümid etməyi. Səni sevdim, sənsən deyə. Ürəyimi sevdim, səni sevdi deyə. Ümid etməyi sevdim, bəlkə sevərsən deyə...
Həyatda iki kor tanıyıram; 1.ı səndən başqasını görməyən mən, 2.ı məni görə bilməyən sən...
Bir yağış damlası səni sevirəm mənasını daşısaydı və sən mənə, səni nə qədər sevdiyimi soruşacaq olsaydın, enənki bir dənəm hər gün yağış yağardı...
Əgər gecələr səni düşündüyüm qədər uzun olsaydı əsla səhər olmazdı...
əziz doslar bağışlayin əyər qusur olursa , yazılim təvasatüylə yazılar çevirilib
عرب ایفباسیندا آردین یوکله دانلود
الفبای زبان ترکی آذربایجانی:
آ ا عا A a مثل کلمه ی آغاج ağac : درخت
اَ َ (فتحه)، ه ـه، عَـ Ə ə مثل کلمه ی ال əl : دست
اُو و، عُـ O o مثل کلمه ی اُتاق otaq : اتاق
او و، عو U u مثل کلمه ی اوشاق uşaq : کودک
او و، عو Ü ü تلفظ در کلمه گوموشو gümüşu : نقرهای
اؤ ؤ Ö ö تلفظ در کلمه گؤز göz : چشم
ائـ ئـ ئ، عِـ (کسره) E e مثل کلمه ی ائل el : مردم
بـ ب B b
پـ پ P p
تـ ت، ط T t
جـ ج C c تلفظ در کلمه جان can : جان
چـ چ Ç ç تلفظ در کلمه چای çay : رود، چای
هـ ـهـ ، حـ ح H h
خـ خ X x
د ـد D d
ر ـر R r
ز ـز، ضـ ض، ظ Z z
ژ J j
سـ س، صـ ص، ثـ ث S s
شـ ش Ş ş
غـ ـغـ ـغ غ Ğ ğ
فـ ف F f
قـ ق Q q تلفظ در کلمه قیزیلی qızılı : طلایی
کـ ک K k
گـ گ G g
لـ ل L l
مـ م M m
نـ ن N n
و V v
ایـ یـ ی I ı تلفظ در کلمه ساری sarı : زرد
یـ ی Y y فقط صدای “ی” می دهد در کلمه ی ” یار” (صدای “ای” نمی دهد مثل “ایران” )
ایـ یـ ی İ i فقط صدای “ای” می دهد در کلمه ی ” ایران” (صدای “ی” نمی دهد مثل “یار” )
به جز حروفی که تلفظ آنها در جلوی آن قرار دارد، تلفظ بقیه حروف مشابه زبان فارسی می باشد.
نكته مهم: واج “ای” که مشابه آن در فارسی هم هست و همان طور تلفظ می شود، در خط لاتین ِ نوشتار ِ ترکی آذری، در هر دو صورت ِ حرف بزرگ و حرف کوچک، نقطه دارد: İ i
و حرف “ای” ِ کوتاه که معادل فارسی ندارد، نه در حرف بزرگ و نه در حرف کوچک نقطه ندارد: I ı
سوال: آیا ترکی آذربایجانی، مثل فارسی واج /ق/ دارد؟
جواب: بله. ترکی آذربایجانی واج /ق/ دارد، اما در نوشتار به صورت “غ” نوشته می شود. مانند: “آغلادی” به معنای گریه کرد، که “غ” ِ آن مانند واج /ق/ فارسی تلفظ می شود.
اما اکثر کلماتی که بین فارسی و ترکی آذربایجانی مشترک می باشند و نوشتار فارسی آنها با “ق” است ( مانند کلمه “اقتصاد” ) ، در ترکی حرفی بین “ق” و “گ” تلفظ می شود که مثال صوتی و نوشتاری آن در بالا ذکر شد.
اولا
ایسته رم من او گولی ، اؤز گولی خندانیم اولا
اودا اؤز کونلونو وئرسین منه جانانیم اولا
تکی جانانیله بیر یئرده گونوم خوش گئچسین
آرزو ائیله ییرم باغ و گولیستانیم اولا
قییمایان جانینه عاشیق دگیل اؤز یاری اوچون
من فدا ائیله یه رم یاریمه مین جانیم اولا
گونده یوز یول ائده رم جانیمی قوربان او گوله
او دا بیر یول دولانیب باشیمه قوربانیم اولا
بو پری چهره لرین بیرجه گوزللیک لری وار
سئومه رم هئچ بیرین الده اگر ایمکانیم اولا
نیله ییم کونلومه بیر قویمادی آسوده اولام
گؤروم ای کاش کی ویران ، دل سوزانیم اولا
واحید هر شوخه ایناندیمسا وفاسیز چیخدی
بو گؤزللرله منیم حشرده دیوانیم اولا
آذربایجان
کؤنولوم قوشو قاناد چالماز سنسیز بیرآن، آذربایجان،
خوش گونلرین گئتمیر مودام خیالیمدان، آذربایجان.
سندن اوزاق دوشسم ده من عشقین ایله یاشاییرام،
یارالانمیش قلبیم کیمى، قلبی ویران آذربایجان.
بوتون دونیا بیلیر سنین قودرتینله، دؤولتینله
آباد اولوب، آزاد اولوب مولکی ایران، آذربایجان.
بیسوتونی اینقیلابدا، شیرین- وطن اوچون فرهاد
کولونگ وورموش اؤز باشینا، زامان- زامان، آذربایجان.
وطن عشقی مکتبینده جان وئرمگی اؤیرنمیشیک،
اوستادیمیز دئییب هئچدیر وطنسیز جان، آذربایجان.
قورتارماق چون ظالیملرین الیندن رئی شومشادینی،
اؤز شومشادین باشدان- باشا اولوب آل قان، آذربایجان.
یارب، ندیر بیر بو قدر اورکلری قان ائتمگین،
قولوباغلی قالاجاقدیر نه واختاجان آذربایجان؟
ایگیدلرین ایران اوچون شهید اولوب، عوضینه
درد آلمیسان، غم آلمیسان سن ایراندان، آذربایجان.
اؤولادلارین نه واختا دک ترکی- وطن اولاجاقدیر؟
ال- اله وئر، عیصیان ائله، اویان، اویان، آذربایجان.
بسدی فراق اودلاریندان کول الندی باشیمیزا،
دور آیاغا، یا آزاد اول، یا تامام یان، آذربایجان.
شهریارین اورییده سنین کی تک یارالیدیر،
آزادلیق دیر منه ملحم، سنه درمان، آذربایجان.
Yaşamağa nə varki (ياشاماغا نه وار كي ! )
Sözümüzün keşikində dura bilsək
Hadəfləri bircə-bircə vurabilsək
Gələcəyi gunumuzdə görə bilsək
Yaşamağa nə varki
*************
Dörd tərəfdən ağ yalanlar görünməsə
Xain quldur saxta cildə burunməsə
Yaltaq adam ayaq altda surunməsə
Yaşamağa nə varki
*****************
Vətən millət şuar deyil , amal olsa
Ortaliqda hünər olsa, kəmal olsa
Söz sahibi , hünər əhli xoşhal olsa
Yaşamağa nə varki
*******************
sevgililər can eşidib can desələr
duyğularin şiddətindəd titrəsələr
könüllərə körpü salsa şən busələr
Yaşamağa nə varki
Saçın tək xatirin artıx pərişan qaldı mən qaldım
Pərişan günlərilə dərdi hicran qaldı mən qaldım
Bütün dərdən çətin oldu mənə sənsizliyin dərdi
Ucaldı dağların bu çəşme hicran qaldı mən qaldım
Bu eşqin sırrı könlümdə qalarki ta nəfəs vardı
Hədise eshqimiz düyadə pinhan qaldı mən qaldım
sənə qarşı olan duyğum çoxaldixca günü gündan
ürak düşdü xəyallara o heyran qaldı mən qaldım
gözəl röyama gəlmişdin ayildim bu sevincilə
duvarlarda bu təşvişdə hərasan qaldı mən qaldım
bütün taracə geddi sevgilim könlümda hər arzım
görüş kaxı yıxıldıxca o viran qaldı mən qaldım
şeir : behruz imani
دونن گلدينسه تئز گئددون ، خيالين قالدﻯ من قالديم
اوچوب لذت سماسيندا ، وصالين قالدﻯ من قالديم
كونول تختينده ايلشدين ، تمام اولدو بوتون سؤزلر
محبت عالمين گزديك كمالين قالدﻯ من قالديم
دولانديق چوخ گليب چاتديق تميز بير چای قيراغينا
تئز آيريلدين آما سودا جمالين قالدﻯ من قالديم
ندنسه بيرگيزلی بيرسؤز سويلمك فيكرينده اولموشدون
باخيشلاردان دويار دويماز سوالين قالدی من قالديم
نه اولا بير دفعه گؤرسيديم بو سئوگي لذتين آللاه
دوروشدی عقل ايله عشقيم ماحالين قالدی من قالديم
یازانی : بهروز ایمانی
1992 جی ایل فئورال آیی نین 25 دن 26 سینا کئچن گئجه، آذربایجان میللتی نین تاریخینده قارا حرفلرله یازیلمیشدیر. همین گئجه ائرمنی سیلاحلی دسته لری، شوروی ،زامانیندا خانکندی شهرینده یئرلشمیش، کوماندا وشخصی هیاتین بیر چوخو ائرمنی لردن عیبارت اولان 366 نجی موتوآتیجی آلایی نین زیرئهلی تکنیکاسی و ساواشچی لارین کومه یی ایله خوجالی شهرینی یئرله بیر ائتمیشلر.
خاتین، لیدیستا و اوردور سوی قیریملاری کیمی خوجالی فاجیعه سیده اینسانلیق تاریخینده دوشموش قانلی بیر اولای دیر. ائرمنی موتجاویزلری نین آذربایجان میللتینه قارشی توره تدیکلری بو نووبتی کوتلوی قیرغین، 613 نفرین، او جومله دن 106 قادینین، 63 اوشاقین، 70 قوجانین حایاتینا سون قویدو. 1275 دینج ساکین اسیر گوتورولدو، 150 نفرین طالعی ایسه هله ده معلوم ده ییلدیر.
۱- نارسیسی نصب ائله ینده ن سونرا کی یازدی ok پنجره لرین هامیسین باغلی یین
۲- crack پوشه سینین ایچینده قیرمیزی رنگیده اولان بیر فایل وار اونو ایجرا ائدین.
3-بیر صفحه آچیلیر و اونون اوستونده ( crack ) کلیک ائله یین .
۴-یئنی آچیلان پنجره ده او یئره کی نصب ائله میسیز سئچین و ok اوستونده کلیک ائله یین ( آشاغیدا شکیلده کی کیمی ).
هر یازیلیم کی (نرم افزار ) نصب ائلیریک اگر بو یازیلیم پولونان اولسا اونو بعضی اشخاص اوتورور قیفیلین سیندیریر و قیفیلین سیندیرماق اوچون بیر یازیلیم یازیللار کی هامی اون نان ایستیفاده ائله سینلر . و او یازیلیما بیز crack دئیریک معمولا بیز اونو نصب ائله دیغیمیز مسیرده ایجرا ائده ریک و بیر پارا فایل لار او مسیره کپی اولار یا دا اوزوموز کپی ائله ریک .
آذربایجان تورکجه سیند ه ( dilmanc) دیکشینری وار کی اسکی مطلبلرده ن دانلود ائله یه بیلرسیز . او یازیلیم حتی متنیده گؤزل صورتته ( en-az & az-en & tr-az ) بیربیرنه چئویریر .
دونيا ادبياتي
ياسر الاطرش
ياسر الاطرش 1973 ـ نجو ايلده، سوريه نين سراقب شهرينده آنادان اولدو. او گنج ياشينا باخماياراق، عرب يازيچي لار بيرليينه عضو سئچيلدي. 1995 ـ ده كويتده سعاد الصباح للابداع الادبي مكافاتينا لايق گؤروندو 2002 ـ ده بيرلشميش ملت لرين يونيسف تشكيلاتي نين اوشاق ادبياتي اوزه رينه اؤدولونو آلدي. بير سؤزله عرب دونياسيندا اؤزونه مخصوص يئر آچان شاعرين چاپ اولان اثرلري سئويله ـ سئويله اوخونور. آشاغيداكي شعرلر، سهيلا خانم پرستگاري نين فارسجا ترجمه سيندن و بير نئچه شعريني اوژينالدان آناديليميزه چئوريب، اوخوجولارا تقديم ائديرم.
«امرؤ القيسه» اوچون
آتا. اي آزاد ليغين باشلانغيجي
بؤيوك چاتيشين سنه طرف نه ساياق؟
بو اوچان قاطارين يوزولماسي نئجه؟
بو اوخونماميش اؤزگه ني...
چونكي اسگي باغيرتي
آخير، سنين قورخو گؤزگولرينين اوزه رينه
سنين قارشييندا بنيزيمي قويلاياجاغام
اؤلوم اولسون «روما»
يامان داريخميشام سن اوچون آنا
جابر نوروزي
نفسين اوزومه ده يمير نه واختدي،
اللرين قاپيمي دؤيمور نه واختدي،
انتظار قالميشيق گؤر بيرنه واختدي،
يامان داريخميشام سن اوچون آنا
دوشمه رم بير اؤزگه آرزويا سنسيز،
گئجه لر گئتمه رم يوخويا سنسيز،
يئيه سيز بير ائودي بو دونيا سنسيز،
يامان داريخميشام سن اوچون آنا
سني بو هفته لر آيلار ايسته يير،
ساچين تك آغاران چايلار ايسته يير،
دونيانين اؤزوده لايلا ايسته يير،
يامان داريخميشام سن اوچون آنا
عؤمور بيرقايق دير ايماني سنسن،
حياتين بئشيگي عنواني سنسن،
كومان سيز كؤنلومون گوماني سنسن،
يامان داريخميشام سن اوچون آنا
باياتيلار
عزيزييم، گول الللر،
آغ بيلكلر، گول الللر،
درياجا عقلين اولسا،
يوخسول اولسان گوللر
ë
آپاردي چايلار مني،
هفته لر، ايلار مني،
يوكوم قورقوشون يوكي،
يوردو بو تايلار مني.
ë
مني عاشيقام هر آيلار
هر اولدوزلار، هر آيلار
بوردا بير گول بيتيبدي،
سوسوزوندان هارايلار.
ë
من عاشيقام هر آيلار،
هر اولدوزلار هر آيلار،
باشيم جلاد الينده،
ديليم سني هارايلار
گورواندا بير شاعيروار
عجب شير و اونون دؤره قصبه ـ كندلري، دونيا سويه سينده بير چوخ شخصيت لري ايله مشهوردور. اوخوجولاريميز اونلارين آدلاري ايله چوخدان تانيشديرلار، بوياخينلاردا، حؤرمتلي دوستوم سيروس عباسپور جنابلاري، عجب شيرين لاپ ياخينليغيندا يئرلشن گؤروان كندي و اونون علمي ـ ادبي محيطي ايله مني تانيش ائتدي قديم تاريخه مالك اولان بوكند جامعه ميزه بير چوخ علم آداملاري بخش ائتميشدير.
اونلاردان بيري ده نزاكتلي اديب، مجيد ابراهيم پور حضرتلري دير. بو سئويملي شاعيريميز 1320 ـ ده بو كنده آنادان اولدو اؤز لياقت و استعدادي نتيجه سينده منطقه ده ايلك عالي تحصيل آلانلار سيراسينا يئرلشدي اونون ادبياتا اولان درين علاقه سي نتيجه سينده فارس و تورك ديللرينده گؤزل شعرلرين مؤلفي كيمي تانيندي. اديبين بو ايكي ديلده بؤيوك حجملي شعر مجموعه سي چاپا حاضيرلانماقدادير. بيز اونا جان ساغليغي و يئني ـ يئني اثرلرين ياراتماسيني آرزو ائده رك، بير نئچه شعري ايله سيزي تانيش ائديريك.
حؤرمتله: سارابلي
ياخشيليغا ياخشيليق(!)
«حميد» آدلي يوخسول بير كيشي وارايدي. بو كيشي نين آلتي خيردا اوشاغي وارايدي. حميد كيشي هرگون مئشه دن شله ايله اودون گتيريب ساتار، الديغي پول لا اوشاقلاريني ياري آج، ياري توخ دولانديراردي. بيرگون حميد كيشي يئنه تئزدن دوردو، ال اوزونو يودو، اوتوروب بير از چؤره ك يئدي، سونرا دهره سيني، بالتاسيني گؤتوروب مئشه يه اودون ييغماغا گئتدي از گئتدي، چوخ گئتدي، مئشه نين لاپ قالين يئرينه چاتدي. بيردن گؤردوبير شئي اودتوتوب يانير. كيشي ياخينا گئديب گؤردوالووون ايچينده بير قوطودار. بو قوطونون ايچيندن سس گلير.
ـ آي آمان، كؤمك ائله يين مني بو آلووون ايچيندن قورتارين!
حميد كيشي چوخ رحملي آدام ايدي. اوره يي ياندي، اؤزونو آلووون ايچينه آتيب قوطونو كنارا چيخارتدي. قوطونون آغزيني آچان كيمي ايچيندن بير ايلان چيخيب، كيشي نين بوغازينا دولاندي، قيشقيريب دئدي:
ـ سني ائله ووراجاغام كي، پارچا ـ پارچا اولاسان.


text:
نئجه كي بيليرسيز نوروز بايراميندا خالقیمیزین اؤنم وئردیگی ان بؤیوک عونصورلاردن بیری ده چرشنبهلر دیر. آذربایجان تورکلرینین خالق تقویمینه گؤره، قیش فصلینین آخیرینجی آیی بوز آی دیر. بو آیدا هاوالار تئز- تئز بوزاریر، گاه یاغیش یاغیر، گاه دا گون چیخیر. بونا گؤره ده اولو بابالاریمیز بوز آیی دؤرد چرشنبهیه بؤلوبلر. آنلاییشا گؤره، اولو تانری ایلک اینسانی - آدمی یارادارکن تورپاغا سو قاتیب، پالچیقدان اینسان شكلی دوزلدیب، سونرا اونا ایستی نفس وئریب، باهاردا چیچکلری، اوتلاری، آغاجلاری اویادان یئللره امر وئریب اونو جانلاندیریب. ائله بو سببدن، یعنی بو دؤرد عونصوردن یاراندیغی اوچون اینسان همین دؤرد عونصورو مقدس لشدیریب، هرهسینه بیر گون آییریب. بئلهجه بو چرشنبهلر سو، اود، یئل، تورپاق چرشنبهسی کیمی قئید ائدیلیب.
بوز آیین بیرینجی چرشنبهسی، سو چرشنبهسی دیر. سو چرشنبهسی ایله باغلی موختلیف آیین و اعتيقادلار دا وار. همین گون سو کناریندا، بولاق باشیندا دایانان اینسانلار اورکلریندن کئچنلری سویا سؤیلمهلی، اونون دورو آیناسیندان، لپهلریندن نیتلرینین حاصیل اولماسینی آرزولامالیدیرلار. سویون قودرتینه اینانانلار عادتن، نیکبین طبیعتلی اولورلار. سؤیله ییرلر کی، ان پیس قورخولو یوخونو دا سویا دانیشسان خئییر تاپارسان. تا قدیملردن ننهلریمیز سویا باخاراق دوداق آلتی پیچیلدایارمیشلار:
سویون بندینه قوربان، بئله هر فندینه قوربان
سو گلن یئرلره بیرلیک گلر، بار - بهر گلر
سوسوز چؤللرین سینهسی جادار - جادار اولار
سو اولان یئرده حیات وار
حتی ان گؤزل قیزا دا تعریف دئینده اونو سو پریسینه، سو سوناسینا بنزدرمیشلر.
سو ایله باغلی آتالار سؤزلری ده ماراقلیدیر. بو حیکمت بوغچاسیندا دیققت چکن موقاییسهلر وار:
سودا بوغولان سامان چؤپوندن یاپیشار
سویون لال آخانی، آدامین یئره باخانی
سو بارداغی سودا سینار
سو آخار چوخورون تاپار
اینانجلار دا مین ایللرین سیناغیندان چیخیب. اونا گؤره ده اینسانلار همیشه اؤزونو دوغرولتموش مودریک فیکیرلره اینام بسله يیرلر:
قاینار سویو یئره تؤکمزلر
یوخودا سو گؤرمک آیدینلیقدیر
سو ایچرکن آدامی ایلان دا چالماز
قونشونون سویونو کسمزلر
سو ایچنی قيفیل وورمازلار
سوسوزا سو وئرمه مک گوناهدیر
آیاق اوسته سو ایچمزلر
اودو سو ایله سؤندورمک گوناهدیر
یول بؤیوگوندور، سو کیچیگین
سفر ه چیخانین آرخاسینجا سو آتارلار
آلقیشلار دا ماراقلیدیر:
سو جان عؤمرون اولسون
سو کیمی دورو اولاسان
سو کیمی پاکا چیخاسان
آخار موردار گؤتورمز
بؤیوک نيظامی اونو دا دئییردی کی: سؤزون ده سو کیمی لطافتی وار
سو فاللارینا گؤره سو چرشنبهسی اینسانلار بولاقدان ائوه سو گتیررلر. بونا ائل آراسیندا لال سو دئییرلر. چونکی هئچ کس دانیشمامالیدیر. اینانجا گؤره، بو سویون اؤزگه حیکمتی وار. اونو بیر نئچه پیالهیه تؤکوب ساخلایارلار. قونوم-قونشوداکی قیزلار بیر یئره ییغیشاراق هرهسی اؤز بختینین اوزوگونو ساچینا سورتوب سویا آتار. اوزوک پیالهنین دیوارینا توخوناراق نئچه دفعه جینگیلدهسه، دئمهلی، اونون صاحبی سسین سایینا برابر آیدان، ایلدن سونرا گلین کؤچهجک. سو فاللارینین هر بیر بؤلگهده اؤزونه مخصوصلوغو وار. بئله کی، بعضی یئرلرده ایکی اینهنین باشینا پامبیق دولاییر، هرهسینی پیالهنین بیر طرفیندن سویا سالیرلار. اینهلر پیالهده بیر - بیرینه توخونسا، دئمهلی، سئوگیلیلر بیر - بیرینه تئزلیکله قوووشاجاقلار.
حتی قدیم طبابتیمیزده ده سو ایله باغلی ماراقلی مصلحتلر وار. سو چرشنبهسینده اؤولادی اولمایان قادینین باشیندان قیرخ جام سو تؤکسن، نیتین حاصیل اولار. قورخان آدامین سو چرشنبهسینده باشیندان سو آتسان، قورخوسو کئچر. قدیمدن اوزو بری سکسنن، قورخان آداما عادتن، سو ایچیردرلر. باییلان اینسانین اوزونه سو چیلهسن اؤزونه گلر.
طبیعتده معاليجه وی اهمیتی اولان سولار دا وار. اینسانلار موختلیف خستهلیکلری او طبیعی نعمتین کمکی ایله ساغالدارلار. الله - تعالی بو نعمتلری آذربایجاندان دا اسیرگه مهییب. تورش سو، ایستی سو کیمی صفالی سولاریمیزین شفاوئریجی خصوصیتلری اؤلکهمیزدن کناردا دا مشهوردور.
سحر تئزدن بولاقدان یئددی بالاجا داش گتیررلر. اونلاری ائوین کونجونه و ارزاق قابلارینین ایچینه آتارلار کی، عائلهنین بار - برکتی داش کیمی یئریندن ترپنمهسین، بول اولسون. سو ایله باغلی بایاتیلاردا اینسانلار اؤز حيسلرینی، حتی کئچیردیکلری حسرتی، غمی دیله گتیرهرک سانکی تانرینین بو نعمتیندن دردلرینه علاج ایستییرلر. سو ایله باغلی تاپماجالاردا دا قدیم اینسانلارین تفکورو، دوشونجه طرزی، ماراق دونیاسی وار. ییغجام بیلمهجهلرین هر بیری قدیم اینسانین آغيلی، دراکهسی، تاپینتیسی قارشیسیندا بو گون ده معاصر نسلی حیرتده ساخلاییر:
آدام دئییل هئی قاچیر، مئشه دئییل سس سالیر (چای)
یئر آلتیندا یاز گئدیر (سو)
بیر آتیم وار آلاجا، اؤزو گئدر، یهری قالار (کؤرپو آلتیندا سو)
سو چرشنبهسی آخشامی سوفرهیه موطلق بیر قابدا سو قویولمالیدیر. شیرنیات، قورو مئیوهلر دوزولمهلیدیر. همین آخشام عادتن، مرجی پلوو بیشیریلمهلیدیر. چونکی سو چرشنبهسینده سوفرهنین بزیی لوبیالی خؤرکلر ساییلیر. بو گون اینسانلار بیر - بیری ایله مئهریبان داورانمالی، آرزولامالیدیرلار کی، نؤوبتی چرشنبهلری ده شاد، خرم کئچیرسینلر. سو چرشنبهسینه قوشولان نغمهلرین بیرینده بئله بیر ایفاده وار:
الله، منی سو ائله، سو گؤزللر یوکودور
حقیقتن ده، چوخ گؤزل دئییمدیر، هم ده منطيقلی دوشونولوبدور. گؤزللرین یوکو سودان عبارتدیر. بلکه ده بولاقلارین آیناسیندا گوزگولنن سئوداسی داها تمیز و درین اولور. بو سببدن ده ایگیدلر الینی قولاغینین دیبینه وئرهرک هارایلاییبلار:
سودان گلن سورمهلی قیز
کوچهلره سو سپمیشم، یار گلنده توز اولماسین
سو ایله قارشیلاییب سو ایله یولا سالماق بیر عنعنهدیر. آشیق علسگر مشهور قوشمالارینین بیرینده بیلدیریر کی:
چرشنبه گونونده چئشمه باشیندا بیر آلاگؤز گؤزهله وورولوب. چوخ گومان کی، بو دا نووروز مراسیمینین ائله سو چرشنبهسی ایله علاقهدار کئچیریلن تنتنه ایله باغلیدیر.
گل آچ اوره ييني دينله ييم سني
دنيز تك چكيليب قابارير سينه ن
ديلين ديه بيلمير قلبين ديه ني
آز قالير آليشان گؤزلرين دينه ...
باخيشين كدرلي، اوزون اوتانجاق
بلكه ده قوورولور سؤز اوره يينده
من اوني بيليره م حايات دا آنجاق
سيرلي بير دونيا وار قيز اوره يينده ...
ياناقين قيزاريب سسين تيتره يير
دوروب كيپريگينده داملا داملا ياش
تورپاغا زيلله نن باخيشين ديير
تزه جه سئويرسن سن ياواش ياواش ...
بيلميرسن حيس كئچر هوس اوتري
دييرسن خوشبخت دير كيمين ياري وار
گوره رسن، سئويليب سئونده ن بري
عؤمرون، اه، نه قدر عذاب لاري وار ...
بیریمیز قیش اولدوق، بیریميز باهار
سانکی بیلینمیردی، بیزده سئوگی وار
سؤندو اوره گيمده شیرین آرزولار
سنی باغیشلایا بیلمیرم آرتیق ...
سویویوب باخیشین، سویویوب قلبین
الیمه دگمهسین او سویوق الین
حسرتین چکدیردین منه ایل لرین
سني باغيشلايا بيلميرم آرتيق ...
حوسنون گوزه ل آیت لری، ای سئوگیلی جانان
اولموش بوتون عالم ده سنین شانینه شایان
گل ائیله عينايت، منه وئر بوسه لبیندن
چونکی گوزه لین بوسه سی دیر عاشيقه احسان
سوردوم کی کونول هاردادیر آلدیم بو جاوابی
هئچ سورما، تاپیلماز اونو آختارسا دا اینسان
رحم ائیله دئییب، سئل کیمی گوز یاشیمی توکدوم
کیم، قانیم ایله ال یوما، اي آفت دووران
اینصافین اگر وارسا، آچیق ده، بو نظامی
سن له نئجه رفتار ائله سين، اي مه تابان؟
شكيل لرين چكني : فرزاد تقي زاده
یازی نین آردی
داغلار منه گل- گل دئسه اورک دن
گلیب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
طبیعتله سئوینجیمی، دردیمی
بؤلوب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
نفسیمده یاشاداردیم عطرینی
عزيزلردیم چیچکلرین خطرینی
عؤمرون- گونون قیمتینی، قدرینی
بیلیب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
نه گؤزه ل دیر بو داغلارین تالاسی
من گئتسم ده، کؤنلوم بوردا قالاسی
سئوسه منی بیر ظالمین بالاسی
اؤلوب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
ییخیلمیش ویرانه لریک ...
ایندی نه سنین گؤزلرینده حرام سویا حسرت یانقینلاری وار ...
نه ده منیم گؤزلریمده شعر ...
یاز دئدین
آمما قیشلار یاشاییرام هر مؤوسوم ...
آچماق اوزرهايكن گوللر ...
قار یاغیر اوزرینه ...
ائله بیلیرسن آسان دی؟
چیخیب گئتمک …
بو شهرین
هر کونجوندن
اوشاقلیغیم سیزیلدایان
خاطيرهلری
سؤکوب گئتمک ...
ائله بیلیرسن آسان دی
سنی سئومک …
بو شهرین یاغیشینی
باشقا شهرین
باهارینا دییشیب
پاییزینین رنگلرینه
اوز چئویرمک ...
یاغیشینین جیزیلتیسینی
کولیینین ویییلتیسینی
قولاقلاریمدان سؤکمک
کدرینین بوز رنگيني
دنیزینین ماویسینی
یارپاغینین ساریسینی
گؤزلرینده کی ظولمته باتیریب
چیخیب گئتمک ...
ائله بیلیرسن آسان دی
ال لرینین ایستیسینی
گؤزلرینین قورخوسونو
دوداقلارینین پیچیلتیسینی
گؤتوروب گئتمک …
ائله بیلیرسن آسان دی؟
سنی سئومک ...
آکیف ایسلامزاده 1948 اينجي ایلده باکیدا آنادان اولوب. 1979 اونجو ایلده آذربایجان دؤولت ايقتيصاد يونيورسيته سيني بیتیریب. ایختیصاصي ایستئهلاک چی موحاسیبدیر. ایفاچیلیغا 1972 اينجي ایلده رشید بئهبوداف آدینا ماهنی تئاترینین ووکالیستی کیمی باشلاییب. 1976 اينجي ایلده آذربایجان دؤولت تله رادیو وئریلیشلری شیرکتینده توفیق احمداف ون سیمفونیک ارکسترینده ایشه باشلاییب. حربی خیدمتدن سونرا آذربایجان دؤولت کانسرتینین ووکالیستی اولوب. 1992-1993 انجو ایللرده باکی شهری باش مدنیت ادارهسینین ریيسی اولوب. ماهنیلاریندان، ساری گلین و بو گئجه دقتلری جلب ائدیب.
بؤیوک صنعتکار آکیف ایسلامزادهنین سسینین توتولماسی ایسه بوتؤولوکده آذربایجان مدنیتی اوچون فاجعه حساب اولونا بیلر. لاکین آکیف ایسلامزادهنین سسی، اونودولماز ایفاسی و ماهنیلاری تاریخه ابدي هک اولونوب.
قدیر روستم اوف 1935 ایلينده آغدام رایونوندا آنادان اولموش، بورادا خواننده کیمی يتیشمیشدیر.
اول جه آذربایجان دولت موسیقی مکتبینده اوستاد خواننده حاجی بابا حوسین اوف دان موغام درسلری آلمیش، سونرادان آغدامدا تحصیلینی داوام ائتدیرمیشدیر. ملاحتلی سسی و اؤزونه مخصوص ایفا طرزی ایله خالقین رغبتینی قازانان قدیر روستم اوف خواننده کیمی مشهورلانمیش دیر.
قدیر روستم اوف ون ایفاسیندا بیر سئرا موغام دستگاهلاری لئنته آلیناراق رادیونون فوندوندا ساخلانیلیر. اونون ایفاسیندا “سونا بولبوللر” ماهنیسی خصوصیله سئویلیر.
یوکسک سسه مالیک اولان قدیر روستم اوف بوتون موسيقي فورمالاريندا سس کئیفیتینی نوماییش ائتدیرمیی باجاریر.
14 دئکابر 2011 ایلينده تورکیهنین ایستانبول شهرینده وفات ائتمیش و باکی شهرینده دفن اولونموشدور.
شاهین ایش گؤرمكي خوشلامیردی. اونا تاپشیریلان ایشی کؤنولسوز گؤرر، سونرا "یورولدوم" دئییب اوتوراردی.
بیر گون شاهین کنده - ننهسینین یانینا گلیر. آخشام بیر آز اوشاقلارلا اوینایان کیمی ساعت سککیز اولمامیش یاتیر.
سحر ننهسی اونو نه قدر اویادیرسا، شاهین یورولموشام دئییب دورمور.
یازی نین آردینی تیکله یین...
یازی نین آردی
اوشاقلار موراد بابانین باشینا ییغیشمیشدیلار. بابا دا اونلارا جاوانلیغیندان دانیشیردی. موراد بابا دانیشیردی کی، جاوان اولاندا گؤلدن چوخلو بالیق توتاردیلار. گؤل قیراغینا گلیب، شنلیک قوراردی لار. اوشاقلار ماراقلاندیلار:
- موراد بابا، گؤلون کناری چوخ زیبیللیدیر، سیز اوردا نئجه شنلنیردینیز؟
- اوندا گؤلون قیراغی ائله گؤزل، ائله تمیز ایدی کی، آدام حئیران اولوردو. اورا حتی باشقا یئرلردن ده قوناقلار گلیردی.
یازی نین آردینی تیکله یین ...
یازی نین آردی
یئنه اوزاق یوللاردا گؤرونمز اولدون سن
حیاتدا ایتیرمیشم ایزینی،
سنی یالنیز خیاللاریمدا تاپیرام
یئنه گؤی اوزونو بورويوب دومان
یئنه داغلار آرخاندا گؤرونمز اولدو ...
بیلیرسن، سنی هاوایا بنزه دیرم
گاه توتولوب، گاه آچیلیرسان
ایستییرم گؤی گورولداسین
شیمشک چاخسین
دومان یوخ اولسون
اوزومه چیلنسین دامجیلاری
من آخی یاغیشی چوخ سئویرم ...
اورییم ین کدر آدلی یوکو وار
قوشالاشیب بیر آزینی چکن یوخ
قیسمتیمه غم گئن اولدو، سئوینج دار
غم یولونو منله بیرجه کئچن یوخ ...
تنها بیر اوتاقدا تک قالاجاقسان،
پنجره اؤنونده دایاناجاقسان،
من گلن یوللارا بويلاناجاقسان،
آرتیق بو دونیادا من اولمایاندا ...
یارپاق اولوب تورپاغینا تؤکولسم،
تورپاق اولوب سئللرین له سؤکولسم،
سئل- سئل اولوب دریالارا تؤکولسم،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
قایا کیمی شیمشکلره دؤزوم مو ؟
شیمشک اولسام، آز عؤموردن بئزیم می ؟
عؤمور کئچیب، کئچیب اگسه دیزیمی
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
ساحيل اولوب دالغالارلا اوولسام،
دالغا اولوب کولکلرله قوولسام.
کولک اولوب سمالارا سورولسام،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
چئشمه کیمی دامجی- دامجی سوزولسم،
دامجیلانیب چیچکلره دوزولسم،
چیچک اولوب واختلی، واختسیز اوزولسم،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
برچسبها: bahar, letifqizi, lətifqizi
قاسیم اوف لار و موغام دونیاسی (ویدیو)
بوگون نووروز بایرامی مناسبتی ایله اوخونموش ماهنی لاردان سیز ایچون حاضیرلامیشام ... سیزه شن گون لر و شن بایرام لار آرزولاییرام ... یاشایین ...
هر خالقین حیاتیندا، معيشت اینده چوخلو بایراملار اولسا دا، اونلاردان بیری داها مشهور، داها سئویملی اولور. آذربایجان خالقینین دا ائلهلیکله کئچیردیگی بئله بیر بایرام نووروز بایرامیدیر.
گونش دونیانین جنوب یاریم کورهسی ندن شیمال یاریم کورهسی نه کئچدیگی واخت گئجه ایله گوندوز برابرلشیر. بو واخت قیش قورتاریر، یاز فصلی باشلاییر. ائله نووروز بایرامي دا بو گونده کئچیریلیر. دئمهلی، نووروز بایرامی اصلینده یازین، باهارین ایلک گونو، طبیعتین جانلانماسی، تورپاغین اویانماسی بایرامیدیر. آداملار نووروز بایرامینین پیشوازینا چیخارلار. اونو نغمه ایله قارشیلایارلار:
نووروز، نووروز باهارا
گوللر، گوللر نوبارا
باغچامیزدا گول اولسون
گول اولسون بولبول اولسون
باهار گلدی، باهار گلدی، خوش گلدی
خسته کؤنول اونو گؤرجک دیرچلدی
اکینچی محصول اکديگي تورپاغین شومونا باشلاییر. باغبان مئیوه آغاجلاری نين قورو بوداغلارینی کسیب آتیر. اوشاقلار نووروز گولو، قار چیچگی اوچون مئشهلره، چؤللره اوز توتورلار.
ائل- اوبا دا، هر عايلهده نووروز بایرامینین گلمهسینه آزی بیر آی قالمیش حاضيرلیق ایشلری آپاریلیر. ائولر آغاردیلیر، پالتار- پالاز، قاب- قاجاق یویولور. حيط- باجا سوپورولوب تمیزلنیر. هامی اوچون تزه پالتار تیکیلمهیه جهد گؤستریلیر.
نووروز بایرامینین چرشنبهلرینده حيطلرده تونقال یاندیریلیر. تونقالین اوستوندن هوپلايیب کؤهنه ایلین آزار- بئزاری دا یاندیریلیر. اودون اوستوندن هوپلانانلار نغمهلرده اوخویارلار.
آغیرلیغیم - اوغورلوغوم اودلارا
یازدا منله هوپپالمایان یادلارا
آغریم - اوغروم تؤکولسون
اودا دوشوب کول اولسون
یانسین آلوو ساچیلسین
منیم باختیم آچیلسی
نووروز بایرامیندا قولاق فالینا چیخماق عادتی ده واردیر. قارانلیق دوشنده نیيت توتوب قونشولارین دانیشیقلارینا قولاق آسماغا گئدرلر. ایلک ائشیدیلن سؤز توتولموش نیيته اویغون اولاراق یوزولور.
اودور کی، نووروز بایرامی آخشامیندا ائولرده کؤنول آچان، اومید وئرن صحبتلر دانیشیلمالیدیر. نووروز بایرامیندا ان چوخ یاییلمیش عادتلردن بیری ده قورشاق ساللاماقدیر. داها چوخ اوشاقلار، جاوانلار قارانلیق دوشنده ائو به ائو گزیب باجادان، پنجرهدن قورشاق ساللاییب بایرام پایی آلیرلار.
اونلارین قورشاقلارینا قووورقا، بویانمیش یومورتا، آلما، آرمود، اریک، قاوالی قوروسو، جور به جور شیرنیاتلار باغلاییرلار. آذربایجانین بؤیوک شاعيری شهریاردا " حيدربابایا سلام" اثرینده بو قورشاق ساللامادان دانیشیب:
بایرام ایدی گئجه قوشو اوخوردو
آداخلی قیز بئی جورابین توخوردو
هر کس شالین بیر باجادان سوخوردو
آی نه گؤزل قایدادی شال ساللاماق
بئی شالینا بایرام پایی باغلاماق
شال ایسته دیم منده ائوده آغلادیم
بیر شال آلیب تئز بئلیمه باغلادیم
غولام گیله قاچدیم شالی ساللادیم
فاطما خالا منه جوراب باغلادی
خان ننه می یادا سالیب آغلادی
نووروز بایرامی سوفرهسینه جور به جور خؤرکلر، چرز، شیرنیات دوزولور. سمنی، گول- چیچک، گوزگو، سو، قیزیل اشیالار قویولور. ائودکیلرین هر بیرینین آدینا شام یاندیریلیر.
ایناما گؤره، نووروز بایرامی آخشامیندا هر کس گره ک اؤز ائوینده اولسون. هم ده هامی درد- غمی اونودوب شن اووقاتلی اولمالیدیر. اوندا بوتون ایل آدام اوچون ائله بئله کئچر.
نووروز بایرامی گونونده آداملار تازا پالتارلارینی گئییب بیر- بیرینین ائوینه بایرام تبریکینه گئدر، هدیهلر آپارارلار. بایراملاشماغا گلنلر اوچون سوفرهیه نووروز موناسیبتیله بیشیریلمیش شکربورا، پاخلاوا، قوغال و باشقا شیرنیاتلار، چرزلر دوزولور.
نووروز بایرامیندا کین- کودورت اونودولمالیدیر. هئچ کس گرک بیر- بیری ایله کوسولو قالماسین.
نووروز بایرامی یادلاردا بوللوق، خئیرخاهلیق، گؤزللیک بایرامی کیمی قالیر.


text:
وطن حسرتی
سندن
آیری دوشه ری باغریم اولوب قان وطنیم
من سنین وورغونونام ، سئوگیلی جانان وطنیم
قوش قانادلا اوچاری ، منده سن ایلن اوچورام
اورتانی
کسدی یامانداغ کیمی هیجران وطنیم
مهربان بیر آنا تک ،سن منه لایلای چالدین
کؤچری اولدو آنام تکجه منه سن قالدین
سن آزادلیق دییه ،مشروطه دئییب سن آلدین
نسخه سینه قالمیشام حیران وطنیم
سن بؤیوتدون قوجاغیندا نبی تک اصلانلار
،  ، مینلرجه ایگید
قافلانلار
توپلاسام شعریمه لازیمدی یازام دیوانلار.
سن شرفسن منه ای تاریخ دوران وطنیم .
چوخ خمار گؤزلو باخیش قصد ائدیب آلسین جانیمی
وئرمه رم دنیایا ،تبریزلی دلی جیرانیم ،
قویمارام اووچولاری ، اوولویا شوخ طرلانیمی
لاییق اولسام ائدره رم جان سنه قربان وطنیم
سازیمین نغمه سی سن ،آرزولارین جنتی سن
دیلیمین ازبری سن ، ائل اوبانین شوکتی سن
سن لاچین لار دیاری ،بابکیمین مسکنی سن
وئرمه دین یادلارا باج ،سن اوج آلانسان وطنیم
سن اگر بیر شمعیدین ، منده سنه پروانه ،
من کرم تک دؤزه رم اصلیم ایچون هیجرانه
لیلی ایسترسه وئرر قیس جانین مردانه
من سنین یوسفینم ،سن منه کنعان وطنیم
چال وصال ماهنی سینی ، قوی اوخوسون ائللریمیز
ایلک باهار نغمه سینی ،قوی اؤته بولبولریمیز ،
بیر بولاقدان سو ایچیب اودلو بو نیسگیل لریمیز
بو وصیتی یازیب – کؤچدی   وطنیم
آهیمی حبس ائله ییب ، سینه نی حسرت دارادی .
باخار سان جان ائویمه ، هیجران الیندن یارادی
حسرتیم سانکی منیم سئل لر آپارمیش سارادی
اولماسان سن نییه لازیمدی منه جان وطنیم
من وصال عشقینه ، هیجرانینه داغ تک دؤزرم .
خیالیملا آراییب ؛چای قیراغیندا گزه رم
او اؤتن چاغلاریمی ،گؤز ببه گیمده دوزرم
داغلاری گوللو – چیچکلی ،سویو درمان وطنیم
بیزیم ائل لرده بؤیوک حرمت ائدرلر قوناغا
کیمسه باشماقلی گیرنمز سوپورولموش اطاغا
الی بوش اولسادا ،میهمانه گئدر جان صداغا ،
قوچ قیرار ؛یاللی گئدر، سفره سی الوان وطنیم
من گونش جارچیسی ، آیدین سحرین وورغونویام
من قارانلیق قنیمی ، من بو یولون یورغونویام
یاراماز لارلا ایشیم یوخ ،قانانین من قولویام
روشنم چکمرم ال . نازلی نگاردان وطنیم
دیلیمی گر کسه لر ،بیل کی دوداقلار دیل اولار
دوداقی گر تیکه لر بیل کی باخیشلار دیل اولار
اویالار گؤزلریمی ، بیل کی آیاقلار دیل اولار
دوشمه رم عشق یولوندا من آیاقدان وطنیم
بو نه دیر کنده گئدر کن نه قاتیق وار نه کره
نه اکن وار نه بیچن هامی کؤچور لر شهره
گوجو چاتمیر آتینا ، قمچی ویریر هی یه هره
قورخورام بؤیله گئدر سه ، ائده عصیان وطنیم
دیشلریم ساز چالیری ،ساچلار آغاردی بیلیرم
عمرومون سون چاغیدی ، شاختادی قاردی بیلیرم
اوجا داغلار بزگی ، قاردی – بوراندی بیلیرم
آت بئلینده هجریم دوغدی ار اصلان وطنیم
چوخ یئیین گئتمه   ،نفسین تنگه
دوشه
دوستلارین داردا گؤررکن ، کناریندا ن سوروشه
باخاراق آغ ساچینا ،نازلی ، صنم یان اؤتوشه
من کؤچر کن ، تکی سن یاده سالانسان وطنیم
بهروز دولت ابادی (چای اوغلی)
:: موضوعات مرتبط: اموزش زبان شیرین ترکی
، شعرهای ترکی