text:
۶نجی عصرده آذربایجان ادبیاتی
محمد رضا باغبان کریمی
کئچن مقالهده آذربایجان ادبیاتینا ۷نجی عصرده اؤتهری باخیشیمیز اولدو. ایندی یوز ایل اؤنجهیه قاییدیب، ۶نجی یوزایلده دیل و ادبیاتیمیزین دورومونا نظر سالیریق. آذربایجان تورک ادبیاتی نه قدهر زنگین، محتوالی، گؤزهل و دولغون اولورسا دا، هلهلیک نسیان اؤرتویو آلتیندا گیزلی قالمیشدیر. کئچن یوز ایلده پهلوی رژیمینین قانلی – قادالی استبدادی، یوردوموزا کؤلگه سالاراق دیلیمیز و ادبیاتیمیزین یاساق اولدوغو، خالقیمیزی بو ادبیاتدان محروم ائتمیش و همین یوزایلده باشقا ملتلر دؤرد ناللی ایرهلی گئدهن بیر چاغدا، بیزیم آذربایجان خالقیمیز یئرینده دایانیب، تکجه بیر تاماشاچی کیمی باشقا خالقلارا باخمادان آیری بیر چاره تاپمادی. آنجاق بوگون دیلیمیزین آزادلیغی اومودویلا بؤیوک آددیملار ایرهلی آتیب، ادبیاتیمیزین اوزهرینه قونان غوباری اوستوندن سیلمهدهدیر. شوبهه یوخدور که حقیقت بیر گونش کیمی همیشهلیک بولود دالیندا قالماز. ادبیاتیمیز دا بو حقیقتلردن بیریدیر. بولودلار دالی چکیلدیکده، گونشین شعلهلری گؤزلری قاماشدیران کیمی، آذربایجان ادبیاتینین زنگینلیگی تانینمادا چوخلو گؤزلری قاماشدیریر.
۷نجی یوزایلده آذربایجان تورک ادبیاتی چین دووارینین یانیندان باشلاییب مصره قدهر اوزانان اؤلکهلرده یاییلاراق، دهیرلی اثرلر یاراتمیش و یوزلرجه عالیم، شاعیر و صنعتکارلار میدانا گلمیشدیر. بوگون خراساندان توتوب آنادولونون باتیسینا قدهر یارادیجی شاعیرلر آذری تورکجهسینده تانینیرلار. او جملهدن اسفراینلی حسن اوغلو، بابا الیاس، خواجه دهانی، مولوی، خواجه علی خوارزمی، حاجی بکتاش ولی، هامیسی خراساندان باش قووزاییب تورکجه یازیب یارادیبلار. یوزایللر بویو بو آخیمی داوام ائدیب بوگونه قدهر ایرهلی سورموشلر. او بیری یؤندن، آنادولودان باش قالدیران شاعیرلر: خواجه احمد فقیه، خواجه احمد مداح، مصطفی ضریر، سلطان ولد و باشقالاری، حتا مصردن باش قووزاییب گلن سیف سرائی آذری تورکجهسینده شعرلر یازیرلار. بو شاعیرلر ۷نجی یوزایلده یاشاییب یاراتمیشلار. آذربایجانین اؤزوندن باش قالدیران شاعیرلر و عالیملر ده آز اولمامیشدیر؛ شیخ صفیالدین اردبیلی قارا مجموعه عنوانلی یوزلرجه بویروقلاری اولموش، حسامالدین خوئی تورکجه – فارسیجا سؤزلوکلری اورتایا گتیرمیش، یوزلرجه درویش مسلک شاعیرلریمیز میدانا گلمیش و مثنویلر، دیوانلار اورتایا قویموشلار. بونلار کی بیردن بیره اولمامیش، بلکه بونلارین کؤکو – ریشهسی بوندان قاباقکی یوز ایللرده کؤک سالمیشدیر. بونو دوزگون تانیماق اوچون اؤنجه یوز ایللره گئدیب کؤکونو آختارماق گرهکیر.
۶نجی یوزایلده آذربایجاندا زنگین بیر شفاهی ادبیاتلا اوز – اوزه گلیریک. بو زامان دده قورقود دستانلاری گئنیش بیر صورتده خالق ایچینده سؤیلهنیلیر؛ آشیقلار و اوزانلار مختلیف ائپیک و سئوگی ناغیللارینی خالق ایچینده یارادیرلار و سئویلیرلر. بو زنگین شفاهی ادبیاتلاردان، نهنگ شاعیرلر بهره آلیرلار. خاقانی، نظامی، فلکی، بیلقانی، و باشقالاری بو زنگین ادبیاتدان یارارلانارکن اؤز فارسیجا یازدیقلاری اثرلره سپهلیرلر. اؤزهللیکله نظامی بوتون مثنویلرینده سؤیلهنن داستانلاری خالقین دیلیندن آلمیش، دده قورقود سیمالارینی بیر داها مثنویلرینده جانلاندیرمیش، اوزانلارین دئییشمهلرینی باربد و نکیسا دیلیله فارس ادبیاتینا یئرلشدیرمیش، آذربایجان ادبیاتیندان یئنیلیکلری فارس ادبیاتینا بورج وئرمیش و یوزلرجه آتالار سؤزو، دئییملر، عبارهلر آنادیلیندن پای وئرمیشدیر. گؤردویوموز کیمی، نظامی حتا عربجه دستانلاریندا – لیلی و مجنوندا – عاشق و معشوقو تورک پالتاری گئیدیریر، اونلاری تورکانه روحیهسیله بزهییر. فارس شاهلاری ایراندان قاچاراق آذربایجان اؤلکهسینه پناه گتیریرلر. بهرام گور بئله بیر شاهلاردان بیریدیر. حتا مقدونیهلی اسکندر آذربایجانا گلدیکده بیر آذربایجانلی قادین قارشیندا دیزه چؤکور.
نظامینین اثرلری باشدان باشا تورک بیر شاعیرین یارادیجیلیغی ساییلیر. نظامی اثرلرینین هامیسیندا تورک اولدوغونا، تورکانه گئدیشلره اشارهلر ائدیر و اؤزونون تورک اولدوغونو دفعهلرله دیله گتیریر:
پدر بر پدر مرمرا ترک بود
که هر یک به نیرو یکی گرگ بود
او، تورک کلمهسینی و تورک اولماغینی مقدس سایاراق، حتی پیغمبرین معراجا گئتمهیینی ده ترکتازی آدلاندیریر و پیغمبری بئله مدح ائدیر:
زهی ترکی که میر هفت خیل است
سلجوق شاهی اولان سلطان سنجره یازدیغی شعرده، عدالت، صداقت و گؤزهللیگی تورکلرین خصلتی بیلهرک یازیر:
دولت ترکان که بلندی گرفت
مملکت از داد پسندی گرفت
چونکه که تو بیدادگری پروری
ترک نه ای، هندوی غارتگری
نظامی تورک اولدوغونا گووه نیر، اوغلونا دا ترکزاده اولدوغونو ایناندیری:
اگر شد ترکم از خرگه نهانی
خدایا ترکزاده ام را تو دانی
نظامی سئوگیلیسینی قیپچاق تورکلریندن اولاراق اؤیور و دئییر:
پرندش درع وز درع آهنینتر
قباش از پیرهن تنگ آستینتر
سران را گوش بر مالش نهاده
مرا در همسری بالش نهاده…
نظامی اؤز تورکجه اثرلرینهده دفعهلرله اشاره ائدیر و دئییر:
ترکیام را در این حبش نخورند
لاجرم دوغبای خوش نخورند
بئلهلیکله نظامینین دئدیگینه گؤره، شاعیرین خوش دوغباسی شاعیرین آنادیلینده دیر کی سارایلار بگنمیرلر و لاجرم اوندان محروم قالیرلار، چونکی آخستان بیگ کیمی پادشاهلار شاعیردن فارسجا و عربجه شعر ایستهییرلر و شاعیر آنادیلینده یازماغی ترجیح ائدیر. سعید نفیسی دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی کتابیندا، هم بو قونویا اشاره ائدیر و هم مصرده خدیویه کتابخاناسیندا نظامینین تورکجه دیوانینین الیازماسینا اشاره ائدهرک اونو قبول ائدیر.
تکجه نظامی یوخ، بلکه خاقانینین دیوانیندا دا ملمعلر – ایکی دیلده و گاهدان اوچ دیلده اولان شعرلر واردیر. حتا خالق دیلینده خاقانینین ساوالانا یازدیغی بیر غزلی اوخونماقدادیر. خاقانی آذربایجانی سئویر، شروانی آنا بیلدیکده، تبریزی اؤزونه آتا کیمی بیلیر؛ بیر اوشاق کیمی آنادان اینجیینده آتا قوجاغینا پناه گتیریر و خاقانی شرواندان ایجیییب، تبریزه پناه گتیرمیش و عؤمرونو بورادا بیتیرمیشدیر. یاددان چیخارمایاق کی بو زامانلاردا، تبریز اؤزهل بیر دوروما مالیک اولاراق، دونیانین باشا – باشیندان بوتون شاعیرلر و عالیملری اؤزونه چکمیش و یوزلرجه بیلگینلر تبریزده یاشاییر و مقبرهالشعرا بو دورومون یادگاریدیر.
خاقانی دیوانیندا، زامانین بیر دورومو اولاراق یوزلرجه، بلکه مینلرجه تورک سؤزجوکلری و آدلاری فارس دیلینه داخیل اولور. بو سؤزجوکلرین فارس دیلینه داخیل اولماسی، تکجه آذربایجان شاعیرلری طرفیندن یوخ، بلکه بوتون فارس شاعیرلری ده بو دوروما بویون اگمیشلر. یوزلرجه تورک سؤزلری، یوزلرجه عبارهلر، دئییملر و آتالار سؤزلری فارس ادبیاتینا هدیه وئریلیر. بو سؤزجوکلردن بیر سیراسی بونلاردیر: خان، آق، قره، خاقان، وشاق، آلپ، تنگری، سنقر، پرچم، بیرق، سو، اکمک، قلندر، تتق، منجوق، بیدق، سن، یلواج، تگین، آلپ، طغرا، طغان، ارسلان، خزر، بلغار، قبچاق، اتاق، خانه، و یوزلرجه باشقا سؤزجوکلر.
خاقانی آذربایجان شاعیرلری باشیندا دایاناراق، مداح بیر شاعیر اولورسا دا، آذربایجان سبک و سایاغینین فارس ادبیاتیندا و شعرینده باش توتماسیندا اؤنملی رول اوینامیشدیر. اونون شعرلرینده تورک کلمهسی مقدس ساییلاراق، تورکانه روحیهدن دانیشیلیر، ترکتازی، ترکانه، ترکی و باشقا ترکیبلری اؤزهل بیر یئر آلیر. عاشقانه شعرلرده معشوقون “خدنگ غمزه ی ترکان” دان دانیشیر، تورکلری قان تؤکوجو، کؤچهری، و باشقا توصیفلرله بیلسه ده، عشق شحنهسینین ترکتازلیغیندان سؤز آچیر، تورکلری هر یئرده یوخاری یئرده قویور، او جملهدن بئله شعرلری چوخدور:
دل ازرق پوش و ترکان زرق پاشند
دلت را خرقه زایشان تازه گردان
و یا مکه ده تورکلری عربلره بئله ترجیح ائدیر:
همخدمت این حلقه بگوشان ختن به
از طاعت آن کعبه نشینان ریائی
عاشقانه شعرلرینده بو تعریفلر داها گؤزهلدیر. بورادا همیشه تورکلر گؤزهل، دلربا، دل انگیز، کمانکش، ستمگر تانینیر:
تو ترک سیه چشمی، هندوی سپید من
خواهی کلهم سازی، خواهی کمرم بخشی
خاقانی ایلک اؤنجه حقایقی تخلوص ائدیردی، آنجاق گئت به گئت آنادیلینه محبت بسلهیهرک، تورک آدی اولان “خاقانی” تخلوصونو سئچیر. بیلیریک آذربایجانین دیلی بوتونلوکله تورک دیلی اولموشدور و فارس دیلی بو شاعیرلره ایکینجی بیر دیل ساییلیردی. بو حقیقتی تکجه بیز دئمیریک، بلکه فارس عالیملری ده بونا اشاره ائدیرلر. او جملهدن سعید نفیسی فارس عالیمی و ادیبی دوزگون اولاراق بئله یازیر:
“این نکته مسلم است که زبان شعر فارسی زبان طبیعی و رایج مغرب ایران مخصوصا آذربایجان و اران نبوده و زبان مشرق بوده است که از راه ادبیات وارد این سرزمین شده است. شعر دری در آذربایجان از قرن پنجم و زمان اسدی و قطران آغاز شده و در قرن ششم در زمان ابوالعلاء گنجوی و خاقانی و نظامی و فلکی و قوامی و مجیرالدین بیلقانی که بزرگترین سرایندگان این سرزمین در این دورهاند به اوج بلندی خود رسیده است. ناچار شاعران بزرگ آذربایجان زبان دری را از مادر خود نمی آموخته و از آموزگار درمی یافتهاند و اینکه گاهی در آثار ایشان مخصوصا در شعر خاقانی و نظامی ترکیبات و تلفیقات و تعبیراتی دیده میشود که در عرف شاعران خراسان و عراق یعنی جایی که زبان دری زبان طبیعی بوده است دیده نمیشود جزین دلیل دیگری ندارد”
بورادا باشقا بیر نوکته ده بودور کی نفیسی مختلف فاکتلارلا گنجهنی آذربایجان بیلهرک، آذربایجانین باشکندی تانیییر، ارانی دا آذربایجان تاریخیندن ساییر .
نفیسی حتا خدیویه الیازماسینا اشاره ائدهرک، نظامینین تورکجه شعرلرینی تائید ائدیر. آنجاق فلکی، بیلقانی و اونلارجا باشقا آذربایجان شاعیرلری بو زامان آنادیللرینه لاقید قالمیرلار؛ اونون گؤزهللیکلرینی فارس ادبیاتینا هدیه و پای توتورلار. آذربایجان شیوهسی و سبکی آدلاناراق ادبی بیر شیوه ایران فارس ادبیاتیندا یارانیر.
آذربایجان تورکجهسی تکجه شاعیرلر طرفیندن آلقیشلانمیر، بلکه بؤیوک فقیه، عالیم و مفسرلر طرفیندن ده آلقیشلارلا اوز – اوزه گلیر. او جملهدن ابوالقاسم زمخشری بو یوزایلین ان بؤیوک عالیملریندن اولاراق تورک دیلینه ماراق بسلهییب و اسلام دونیاسینین دهیرلی تفسیر کتابی اولان “الکشاف” اثریندن سونرا، “مقدمهالادب” اثریله دونیادا اؤلمز بیر شخصیت تانینیر. زمخشری مقدمهالادب اثرینده تورک دیللرینی آراشدیریب و تورکلرین تاریخیندن دهیرلی معلوماتلار وئریر و عربلره تورک دیلینی اؤیرتمهیه چالیشیر. بو کتابدا عربجهنی تورکلره اؤیرتمه اساس هدف اولورسا دا، تورک دیلی حاققیندا درین معلوماتلار وئریر. عربجه سؤزجوکلری سادا و گؤزهل تورکجه کلمهلرله آچیقلاییر. باخین بو کلمهلری بئله توضیح وئریر:
مکتب : اوغلان اوخور یئر
تاوان : ائوین کؤکهسی
شرق : گون دوغار یئر
غرب : گون باتار یئر
مسافرخانه : قونوقلوق ائو
مطبخ : آش بیشیرقو یئر
و . . .
زمخشری بو اثری ۵۱۶نجی ایلده سلجوق سلطانی اولان سلطان اتسز اوچون هدیه وئرمیشدیر. زمخشری دن بیر سیرا تورکجه شعرلر ده الده واردیر.
بو دوراندا تورک دونیاسینین بؤیوک بیر عالیمی ده فخرالدین مبارکشاه دیر. اونون “شجرهالنساب” اثرینده تورک عالیملرینین یاشاییشی و اثرلریله تانیش اولوروق. فخرالدین بو اثری قطبالدین آی بیگ اوچون تقدیم ائتمیشدیر. بورادا تورکانه روح ایله تاریخ و ادبیات دونیاسینا باخیلیر و تورکلرین ایگیدلیگی، بهادرلیغی تعریفلهنیر. بو اثر “تاریخ فخرالدین مبارکشاه” عنوانی ایله ده تانینیر. بورادا اورتا آسیادان توتوب مصره قدهر اوزانان اسلام اؤلکهلرینده تورکلرین امیرلیگی و حکومتلری تانیتدیریلیر. بو اثر بوگون دونیا دیللرینه چئوریلمیشدیر. تاسفله بو کتابدان تکجه ۱۳۶ صحیفهلیک قدهر قالمیش و قالانی آرادان گئتمیشدیر.
دوغرودان دا ۶جی یوزایلده آذربایجان تورک ادبیاتی چوخ زنگین و گئنیش دیر؛ آنجاق نه یازیق کی بو ادبیاتی آزادانه یازیب – اوخوماقدان هله ده محروم قالمیشیق. شوبهه یوخدور گونش همیشهلیک بولود دالیندا گیزلی قالماز و بوگونلرده بو ایشیقلی گونش بولود دالیندا چیخمادادیر.


c: text/html

text:
۸ مارت دونیا ظریف لیک گونو موناسیبتیله…
حمید آصفی
تیخ تیخ خانیم !
الینی وئر منه دستاراجی
تهران سوسوزدی تهران تیکانلی
کابویلیقدان ییخیلمیش تاخ تاراخ خانیم!
کاکتوس سرتلیییدیر جانین
جانا گلمیش ده گومانسیز و پناهسیز.
و منه وئر اللرینی، اللرین وودکا آجیلیغیندان شیرین.
پینتی ساچلارین اورلانمیش، داراخ! خانیم
کولک قارشیلیغیندیر سنین
و تهران کولکسیز…
کولکسیزده زیبیل….
اوئی ی ی ی سولوغون داغلاریندان بؤیوک، داغ ییهسی
ساچلارین شومور بالاسی شوموردی…
و قوچ قوزولارین، باشی کسیک لئش
سودسوز و سوموکسیز امیلمهمیش
امیلمهسی اولاناقسیز داش تاققیلتیسی ی ی ی
و بیزیم سوسوزلوغوموز تهرانین گوناهیدیر
گوناه هر جئبدن بیرین اسگیلتمکدیر بیرین آرتیرماق
آداملار تهراندا جئبلریندن تانینیرلار.
و گوناه شومور ساچلاریندا مین یول شمشیره راس گلمک
سنینسه:
ارککلرین جئبینده قپیک قوروش سسیدیر سسین
و گؤودن محاریبهدن باسیلمیش دا گلمیش عسگر کیمی تؤرتؤکونتو
پاییزینا یاتاق آختاریرسان بیلیرم
قیشینا باشینا چکهجهیین ایستی قوجاق
گل یاتاق
بو قبیردن او مین بیرینجی قبیره جن
و قوجاق
و قوجاق
سویوقدیر خانیم!
قوجاقلار تهراندا سویوقدیلار
ذوکام اولاجاقمیش کیمی؛ سان
و گئت . گئت اؤزونو تانی
تانری اؤزوندهدیر دئمیش بیر کیشی.
کیفسک اوزاق ایللرین آرخاسیندان گلن بیر ارکک! دئمیش بونو
بوینوندا مین بیر سنین گوناهین یازیلمیش بیر ارکک
قوینوندا هر دؤیوشچودن بیر شمشیر سالدیرمیش بیر ارکک
ارکلر چوخدان سنی قوناق ائتمک ایستهییرلر آنفولانزایا
گیریپ توتاجاق تاخچانداکی غورورون
ساتین آلینمیش و سینیق و اوجالیقدان یئره سالینمیش گؤوردن
تپیک ذؤیوشونده سنی توپارلایاجاقلار خالچالار
و او زامان…
تانری دا سویوق قوجاقدیر منجه بیلهجکسن…
سادهجه آددیملارین تیتیخ خانیم کیمی تاخ تاراخ اولماسین
اویانماسین ایبلیس…
تهراندا پیس پیس میلیونلارا یاخین ایبلیس یاتیر.
یاتیر دا سویوق یاتاقدا سویوق قوجاق کیمی تیتیق خانیم
جنازه نه آند ایچیرلر تهرانداکیلار! آند ایچیرلده آواندا گئدیر هر شئی
نه بیز اؤلوروک نه اونلار
اؤلوم ده تهرانا بیر بهانهدیر..
و من بهانهلری دوشوننده دیلیم توپوق وورور تیخ تاراخ تیخ تیخ داراخ تاراخ….
اونسوز دا بیزیم چوخداندیر قاطاریمیز چاتیب
دوشن کیم دوشورولن کیم !!!
اومود سنهدیر آنجاق خانیم هئی!!
ددهم قوروقود بویوندان بیر بویلانسانا
قادین ایپکلیکدیر دئیه سریلسه نه اوستوموزه
تهرانا اومود یوخ
اومود اوجا شیرویه قالمیش و سن اوجالیقسان دئیه کولک قارشیلیغیندان اسیر
اسیریئسیر ارککلر
خسته، آنجاق آیاق اوسته ارککلر
اؤلومونه سوسورام سنین تیخ تیخ خانیم
اؤلومونه دوشونرم سنین داراخ خانیم….

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اراسموس روتردام بیلیمیوردو
اراسموس روتردام بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Erasmus University Rotterdam, [] Error: {{Lang-xx}}: no text (help)، عربجه: جامعة إراسموس روتردام)هولندنین روتردام شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۲۶٬۳۶۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. اراسموس روتردام بیلیمیوردو ۱۹۱۳ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولردَییشدیر
- ErasmusUniv3.jpg
- Erasmus-MC parkeergarage 's-Gravendijkwal-230 Rotterdam Nederland.jpg
- Erasmus MC 2012.jpg
مزونلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده اراسموس روتردام بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
- See also Ranking Tinbergen (Econometric) Institute
- "EUR Strategy", EUR, nd, retrieved 11 July 2012
- Global University Rankings, retrieved 4 April 2015


text:
یازیلاریمیزدا بعضن “قزئت” و “درگی” ایصطیلاحلارینی یانلیش اولاراق بیربیرینین یئرینه ایشلهدیریک.
درگی سؤزو اینگیلیسجه “ژورنال” عربجه “مجلّه” سؤزونون قارشیلیغیدیر. آنادولو تورکجهسینده ایشلک اولان بو سؤز ایضاحلی لوٍغتده گئتمهمیشدیر. توٍرکجه سؤزلویه گؤره «سیاست، أدبیات، تئکنیک، ایقتیصاد و باشقا قونولاری اینجهلهین و بلیرلی آرالیقلارلا چیخان سوٍرهکلی یایین و توپلو» درگی آدلانیر. قزئتین ده آنلامی بونا یاخیندیر. قزئت اصلینده “رسمی گوندهلیک”ـه دئییلیرمیش آمما گئتگئده اونون آنلامی گنیشلهنیب. ایضاحلی لوٍغتده دئییلیر: هر گون، بعضن واختآشیری نشر ائدیلن و ایجتیماییـ سیاسی حیاتین جاری مسئلهلریندن سؤز آچان، هابئله تنقیدی و کوٍتلوی علمی مقالهلر درج ائدن بؤیوک صحیفهلر شکلینده دؤوری مطبوعات اورگانی.
اینگیلیزجه gazetta سؤزو «سیاست، ایقتیصاد، مدنیت و آیری قونولاردا خبر و بیلگی وئرمک اوٍچون یوْروملو و یوْرومسوز، هر گوٍن و یا بللی زامان آرالیقلاری ایله چیخان یایین» اورگانلارینا دئییلیر. چئشیدلی اؤلکهلرده قزئتلرین هرگوٍن مونتظم چیخا بیلمهدییینه گؤره “گوندهلیک” و “هفتهلیک” کیمی صیفتلردن یارارلانماق مجبوریتیندهییک: گوٍندهلیک قزئت، هفتهلیک قزئت، دیوار قزئتی [روزنامهی دیواری].
بس قزئتله درگینین فرقی ندهدیر؟ درگی کیتابچا شکلینده نشر اوْلونور، آمما قزئت عوٍمومیتله درگیدن بؤیوک فورماتدا و تیکیلیسیز بوراخیلیر. زامان باخیمیندان دا قزئت درگیدن داها قیسا موٍددتده ایشیق اوٍزو گؤرور. اولدوقجا گوٍندهلیک قزئت وار، آمما گوٍندهلیک درگی نادیر حاللاردا چیخا بیلر. ئمک اولار “یارپاق” بیر قزئتدیر، “وارلیق” ایسه بیر درگی.
جلیل محمدقولوزاده ده “ژورنال” و “قزئت” سؤزلرینی آیریآیری آنلاملاردا ایشلهدیر: بو آخیر واختلاردا موسلمان قزئتلری و موسلمان ژورناللاری عؤورتلریمیزه دایر بیر پارا مقالهلر یازیبلار.
ژورنال سؤزونه گلدیکده، رسمی دیلده اونون باشقا بیر آنلامی دا وار: اولایلاری و سایرهنی موٍنتظم صورتده قئید ائتمک اوٍچون دفتر. معلم ژورنالینی [نؤمره دفترینی] گؤتوروب گئتدی، بیز ده کیتابلاریمیزی صینیفده بوراخیب کوچهیه چیخدیق. (ت.ش. سیمورغ)
باشقا بیر یانلیشلیق قزئت سؤزجویونون یازیلیشی ایله باغلیدیر. اونو چئشیدلی واریانتلاردا یازانلار واردیر. آنجاق قزئت آذربایجان تورکجهسینده “qəzet”، آنادولو تورکجهسینده gazete یازیلیر.
Kahvelerde ikinci bir oyalanma yolu, gazetelerdi. (N. Cumali)


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ای mənim Rəbbim! سِن بیلیرسِن کی، اینسانلار دِرد-بِلا و فِلَکَتِلِرلِه اُلونوب، ایضیراب و چِتینلیک ایچیندِدیرلِر. Hər cür sınaq insana hücum edir و cürbəcür shiddətli bəlalar، kim onun üstünəlir. اونون وچون سئنین هیمایدار، هیفضدیجی، قورویوجو و قایغی قنادینین آلتیندان خوب بیر سیغیناکاق و پناه یوکسدور.
Sən Ey Mərhəmətli Allah! ای منیم ربیم! سهنین موحافظنی منیم زیرهیم ایله، هیفزینی من قالخانیم، تواضوکارلیغی سهنین قاپین اون کشیکچیم، سینین قایق و مودافی قالیم و من. نفس و احتيراسيمين هيل سيندن مني قورو، هير چور خستليک، سيناق، چئتینلیک و آغیر ایمطهندان منی هیفز ایله.
هقیقتن، سهن هیمایدار، هیفضدن، قورویان، کفایتدئنسان و هقیقتن، سهن رحملیلرین رهملیسیسئن.
-ابدول-بهاء عباس
هیفز دوالاری
Hifz Duaları
سِن ای کِسِن کی، ای الله، قُدرتینین گؤچو ایل من هَیات ورمیسِن
Sonsuz əzəmətinin gücü ilə Sənin bəyənmədiyin bütün şeylərdən hifz
اوز بیندالرینی و کینیزلیرینی، ایلاهی، شهکک-شوبه اکسلاریندان هیفز ایله
Məhəbbət ipindən tutaraq evdən çıxdım və özümü Sənin hifz və
ای منیم ربیم، سئنین خبیردار اولدوغون بوتون بئلالاردان مِنی هیفز.
Mənə ziyan vurmaq istəyən və dərd-bəla istəyənlərin şərindən qoru
Göydə və yerdə və onların arasında olanların qoşunlarının gücü ilə hifz e
Nəfs و ehtirasımın hiyləsindən məni qoru, hər cür xəstəlik, sınaq, çətinlik.


text:
گۆنئل ممدلی ; اینسان وارلێغێنێن حقیقیلیگی، آۇتئنتلیک (1)
مۆعاصیر دؤورده دۆنيانێن ان بؤيۆک پروْبلئملریندن بیری تئکنوْلوْژی اینکیشافێن گتیرهجه يی پروْبلئملردیر. تئکنوْلوْژی محصۇللارێن مۆختلیفلیگی، سیلاح ایستئحسالێ، مۆحاریبهلر و. س پروْبلئملرله ياناشێ مئدیا ایمفوْرماسیيا ایستئحسالێنێن بوْللۇغۇ نتیجهسینده درین دۆشۆنجهنین چرچیوهلنمهسی اینسانێن حقیقی ماهییتیندن اۇزاقلاشماسێنا سبب اوْلۇر. بۇ نؤقطهده ان اۇغۇرلۇ آلتئرناتیو ائگزیستئنسیال دۆشۆنجه کوْنتئکستینده گؤرۆشلر ایرهلی سۆرهرک ایکینجی دۆنيا مۆحاریبهسیندن سوْنراکێ کیمی اینسان آزادلێغێ و اوْنۇن اصل ماهییتی مسئلهسینین يئنیدن گؤزدن کئچیریلمهسیدیر. اینسانێن اصل ماهییتینی، اینسان وارلێغێنێن اوْرژیناللێغێنێ، حقیقیلیگینی گؤسترن آنلايێش فلسفهده آۇتئنتلیک آدلانێر.
آۇتئنتلیک سؤزۆ يۇنان دیلینده «اؤزۆ» و«عئينیسی» معنالارێنێ داشێيان «آۇتوْس» سؤزۆندن گؤتۆرۆلمۆشدۆر. اؤزۆ اوْلماق يعنی، اوْریژینال، اصلینین عئينیسی اوْلماق دئمکدیر. بۇنا گؤره ده، آۇتئنتلیک اینسانێن اؤزۆنه عاید اوْلان منلیک آنلايێشێنێ عکس ائتدیریر. اینسانێن اصل اوْریژینال وارلێغێنێ مۆذاکیره ائتمک اۆچۆن ایلک نؤوبهده فلسفه تاریخیندهکی اینسانێن مؤوجۇدلۇغۇ و اوْنۇن طبیعتی حاققێندا فیکیرلری نظردن کئچیرمک لازێمدێر. فلسفه تاریخینده اینسان وارلێغێ ایله باغلێ فلسفی گؤرۆشلر شرق و غرب موْدئللرینه اساسلانێر. غرب فلسفهسینده دینی پرینسیپ يارادێجێ تانرێ ایله اینسان آراسێنداکێ مۆعيين بیر دۇآلیزمه دايانێر. شرق فلسفهسینده اینساندا اؤلمز، بدنسیز باشلانغێجلارا صاحیب اوْلماق فیکری قبۇل ائدیلیر يعنی اینسانداکێ ایلاهی باشلانغێج تانرێنێن اؤزۆدۆر. شرقده، اینسانێن اؤزۆنۆ رۇحانی بیر شکیلده ایداره ائتمهسینه و ایفاده ائتمهسینه دیققت يئتیریلیردیسه، غربده ایسه داها چوْخ اینسانێن راسیوْنال پارکتیکی فعالیتی اؤن پلاندا ایدی. مثلن، وئدالاردا اینسان معنویاتێنێن جیسیم و ائحتیراصلاردان آزاد ائتمهيین يوْللارێ تصویر اوْلۇنۇردۇ. بۇرادا اساس مقصد شخصی رۇحۇن عمۆم بشری پرینسیپ اوْلان براهمانا قوْوۇشماغێدێر. قدیم يۇنان فلسفهسینده اینسانێن جیسمی رۇحۇن تابۇتۇ و حبسخاناسێندادێر، ياشاماق نییتی ایسه رۇحۇن جیسمدن قۇرتۇلماسێدێر.
اینسان حقیقی ماهییتینی هم پلاتوْنۇن هم ده آریستوْتئلین فلسفهسینده راست گلینسه ده قدیم يۇنان فلسفهسیندهکی مئتافیزیک اوْنتوْلوْگیيادا وارلێغێ ایدئیا، جؤوهر، تانرێ کیمی معنوی وارلێقلارا ایستینادلا آچێقلاياراق اینسان وارلێغێنێن راسیوْنال، ایدئال، مئتافیزیک ساحهده قاورانێلماسێنا سبب اوْلمۇشدۇر. يۇنان فلسفهسینده اینسانا اصل قايێدێش سوْفیستلرین و سوْکراتێن دوشونجه لرینده راست گلینیر. سوْفیستلرین مشهۇر نۆمايندهسی پروْتاگوْراس يازێردێ: «اینسان بۆتۆن واراوْلان شئيلرین اؤلچۆسۆدۆر کی، اوْنلار مؤوجۇددۇر و واراوْلمايان شئيلرین اؤلچۆسۆدۆر کی، اوْنلار مؤوجۇد دئيیل.» سوْکراتێن «سوْرقۇلانمامێش حياتێ ياشاماغا ديمز» و يا «اؤزۆنۆزۆ تانێيێن» ایفادهلری اینسانلارێ آۇتئنتیک منلیگین و حيات طرزینین کشفینه يؤنلدن آنلايێش کیمی قیيمتلندیریله بیلر.
غرب فلسفهسینده اینسان مؤوضۇعسۇ ایلک دفعه گئنیش شکیلده کلاسسیک آلمان فلسفهسینده مۆذاکیره اوْلۇنمۇشدۇر. بۇ فلسفهنین يارادێجێسێ ای. کانتا گؤره «اینسان ندیر؟» سۇالێ فلسفهنین اساس پروْبلئمیدیر. اینسانێن اؤزۆ ایسه دۆنيانێن ان اۆستۆن وارلێغێدێر. کانت اینسانێ شخصی فعالییتینده آزاد گؤرمک ایستهيیردی. بۇ فعالییت مۆطلق ضرۇرته يعنی اینسانێن ایچیندن گلن اوْنۇن شخصییت اوْلاراق مۆکممللیگینی ایفاده ائدن شرطه ایستیناد ائتمهلیدیر. کانتا گؤره اینسان هئچ بیر زامان هرهانسێ بیر مقصدی حياتا کئچیرمه يوْلۇندا واسیطه اوْلمامالێدێر.
هئگئلین اینسان تعلیمی تام راسیوْنالیزمه دايانێردێ. اوْ، دئکارت طرفیندن تملی قوْيۇلمۇش راسیوْنالیزمی داها دا اینکیشاف ائتدیردی. هئگئل اینسانێن حئيواندان اساس فرقینی دۆشۆنجهيه صاحیب اوْلماسێندا گؤرۆردۆ. محض بۇ خۆصۇصییت اینسانێن اساس ماهییتینی ایضاح ائدیر. هئگئله گؤره اینسان معنوی فعالیتده اوْلان بیر سۇبيئکتدیر. اوْ عۆمۇمی خاراکتئره صاحیب رۇحۇن و زکانێن داشێيێجێسێدێر. هئگئله گؤره اینسان يالنێز اؤزۆنۆن عۆمۇمیيه مخصۇص آزاد اوْلدۇغۇنۇ آنلادێغێ زامان آزاد بیر وارلێغا چئوریلیر. اوْنۇن فیکرینجه جمعییت ایچینده اۆستۆنلۆک فرده دئيیل، ایجتیماعی بیرلیيه و کوْللئکتیوه مخصۇصدۇر. هئگئل اینسانێن ماهییتی حاققێندا «حۆقۇق فلسفهسی» آدلێ اثرینده بئله يازێردێ: «اینسان طبیعتین بیر پروْسئسسیدیر. اینسان يالنێز جیسمینی و رۇحۇنۇ اینکیشاف ائتدیرهرک اؤز حقیقی وارلێغێنا صاحیب اوْلا بیلر.»
مۆعاصیر فلسفه ایسه اینسان وارلێغێنێن ماهییتینی بیلیکده و علمده گؤردۆ. بیرینجی و ایکینجی دۆنيا مۆحاریبهسینین داغێدێجێ تأثیرینی گؤرن مۆتفککیرلر اینسان اؤولادێنێن نئجه بیر وارلێق اوْلدۇغۇنۇ يئنیدن سوْرغۇلامايا باشلادێلار. بۇ سببله 20-جی اثرین ان بؤيۆک فلسفی جرايانلارێندان اوْلانا آۇتئنتلیک آنلايێشێنێ رسمی اوْلاراق تمثیل ائدن ائکزیستئنسیالیست فلسفه دؤورۆنۆن اینسان پروْبلئملرینی مۆزاکیره ائدهرک ایدئال بیر اینسانێ دئيیل، بؤحرانا دۆشن، داغێدێجێ، قارشێ چێخان اؤز آزادلێغێنێ آختاران، اؤز پرینسیپلرینی ياراتماغا چالێشان، اؤلۆملۆ اوْلدۇغۇنۇ آنلايان حقیقی، کوْنکرئت بیر اینسانێ مۆذاکیره ائتمهيه باشلادێ. ائکزیستئنسیالیستلرین فیکرینجه، وارلێغێن ماهییتینی کوْنکرئت بیلیکده آختارماق دا دۆزگۆن دئيیل. بیلیگین مۆطلقلیگی ایله ایضاح اوْلۇنان وارلێق بیلیگیناوْبيئکتی کیمی باشا دۆشۆلۆر. ائکزیستئنسیالیستلر اینسان وارلێغێنێ غئيری-مۆعيينلیک، ناراحاتلێق، دارێخما، قوْرخۇ، قايغێ، آبسۇرت کیمی رئال حيات آنلارێ ایله ایضاح ائتمهيه چالێشدێلار. بۇ زامان اینسان وارلێغێنێ مۆختلیف وارلێق طرزلری ایله تحلیل ائتمهيه باشلادێلار. ائکزیستئنسیالیست مۆتفککیرلر فیکرلرینی يالنێز کلاسسیک سیستئماتیک يؤنتملرله دئيیل، هم ده شئعر، روْمان و پيئس کیمی صنعت اثرلری ایله ایفاده ائتمیشدیلر.
اینسانێ دیگر جانلێلاردان فرقلندیرن اساس علامتی اینسانێن فعالییتیدیر. اوْ يارادێجێ وارلێقدێر و مۆعيين سوْسيال علاقهلر سیستئمینده گئرچکلشیر. بۇنا گؤرهده ایجتیماعی سوْسيال علاقهلر اینکیشاف ائتدیکجه اینسانێن فعالییتی ده اینکیشاف ائدیر. هر بیر اینسانێن اینکیشافێندا اوْنۇن مؤوجۇد ایجتیماعی مۆناسیبتلری آنلاماق درهجهسی واجیبدیر. آنجاق اینسان سادهجه جمعییتین و ایجتیماعی علاقهلرین پرئدمئتی اوْلاراق قالمێر. اوْ عئينی زاماندا اؤزۆ اؤزۆنۆن يارادێجێسێدێر. بۇنا گؤرهده اینسان ایجتیماعی مۆناسیبتلرین هم سۇبيئکتی هم ده اوْبيئکتیدیر.ائکزیستئنسیالیستلره گؤره ایجتیماعی مۆناسیبتلر و نوْرمالار ساختا بیر منلیک مئيدانا گتیریر و حقیقی منلیگین اوْرتايا چێخماسێ اۆچۆن مدنی کوْنتئکستلرین، عنعنوی حيات طرزلرینین و دۆشۆنجه طرزلرینین رادیکال بیر شکیلده يئنیدن آراشدێرێلماسێ گرهکیر.
ائکزیستئنسیالیستلر اینسانێن دوْگماتیک اینانجلارێنێ پارچالاياجاغێنا، کوْر-کوْرانه قبۇل ائتدیگی ائتیک نوْرما و ایدئوْلوْگیيالاردان ایمتیناع ائدهجهيینه اۆمید ائدیردیلر. آنجاق عایلهلریمیز، مکتبلریمیز و اۇنیوئرسیتئتلریمیز کیمی مۆختلیف قۇرۇملار طرفیندن تأمین ائدیلمهيه شرطلندیلیرمیش اوْلان بۇ دَيَرلری باشقا مۆستویيه داشێساق اوْنلارێن فؤوقۆنه کئچهرک اؤزۆمۆزۆن حقیقی منلیگینه يئتیشه بیلریک. حياتێمێز بوْيۇنجا توْپلادێغێمێز گرکسیز بیلیکلر و مۆختلیف قۇرۇملار طرفیندن تشویق ائدیلن اوْبيئکتیو فاکتوْرلارێن آيرێلماز بیر حیصصهسی اوْلاراق گؤرۆلن «نوْرماتیولر» اؤزۆ اۆچۆن مۆباریزه آپاران اینسان وارلێغێ ساحهسینه تطبیق ائدیله بیلمز. بۇجۆر پروْبلئملر زمینینده آۇتئنتلیک پروْبلئمی اوْرتايا چێخدێ. ائکزیستئنسیالیست فیلوْسوْفلار آۇتئنتلیکلیگی اؤز فلسفی دۆشۆنجهلرینه اۇيغۇن اینشا ائدیب و اثرلرینین اساس مؤوضۇعسۇنا باغلێ قۇرۇرلار. بۇنا گؤره، هر بیر فیلوْسوْفۇن آۇتئنتلیگی شرح ائتمه طرزی فرقلیدیر. مثلن دانیمارکالێ فیلوْسوْف کیئرکئگاارد اثرلرینده اساسن کۆتله و جمعییت آراسێندا حقیقی منینی ایتیرمیش فردی آراشدێراراق حقیقی آۇتئنت منلیگی ایلاهی بیر کوْنتئکسده مۆذاکیره ائتمیشدیر. کیئرکئگاارد فلسفهسینین اساس مؤوضۇعلارێندان بیری سۇبيئکتیولیگین واجیبلیگیدیر. «فلسفی حصصهلر» و «بیلینمهين قئيدلر» اثرینده بۇ ایفادهنی ایشلتمیشدیر: «حقیقت سۇبيئکتیولیکدهدیر.» کیئرکئگااردا گؤره اوْبيئکتیو حقیقتلر اؤنملیدیر.آنجاق گئرچکلیگین ایکینجی و داها اؤنملی عۆنصۆرۆ اینسانفردینین بۇ گئرچکلیکلرله علاقلنمهسیدیر. بیر فردین داورانێشێ اخلاقی ائتیک باخێمدان نه قدر واجیب اوْلسا دا حقیقت اوْبيئکتیولیکدن چوْخ سۇبيئکتیولیکدهدیر.
ائکزیستئنسیالیزمین دۆنيوی قوْلۇنۇن فیلوْسوْفلارێنا گؤره، آۇتئنت وارلێغا گیریش اؤز اؤزۆنۆ درک ائدیب رئالیزه ائتمکله علاقهلیدیر. اینسانێن رئالیزه ائدیلمهسی اینسان مؤوجۇدلۇغۇنۇن تصادۆفلۆيۆ و دۆنيايا «آتێلماسێ» ایله مۆعيين ائدیلیر. هئیدئگگئره گؤره اینسانێن بۇ دۆنيايا آتێلمێشلێغێ اینسانێن هرهانسێ بیر يارادێجێ قۆووه طرفیندن يارادێلماماسێ دئمکدیر. اینسان دۆنيايايا تصادۆف نتیجهسینده گلیر . سئکۇليار ائکزیستئنسیالیزم نۆمايندهلری ایددیعا ائدیرلر کی، تانرێ يوْخدۇر. نه خریستیان اخلاقێ، نه ده هرهانسێ بیر دۆنيوی بیر اخلاق اینسانا نئجه داوراناجاغێنێ گؤستره بیلمز. دۆنيادا سیمووْللار يوْخدۇر. نیچه یه قدر فیلوْسوْفلارێن بیر چوْخۇ دۆنيانێ و تاریخی اوْلانێ راسیوْنال و عدالت قايداسێ پرینسیپیندن شرح ائدیردیلر. نیچه یه گؤره ایسه مؤوجۇد اوْلماغێن مۆعيين بیر مقصدی يوْخدۇر. دۆنيا ترتیب اوْلۇنمۇش بیر يئر دئيیل، اوْ خاوْتیکدیر. دۆنيانێ خاوْس اوْلاراق آنلاماق نیچه فلسفهسینین ان واجیب خۆصۇصییتیدیر.
اینسان فعالییتده باشقالارێيلا تماس حالێندا اوْلارکن اؤزۆنۆ ده فوْرمالاشدێرێر. اوْ هر هانسێ بیر ایدئال و دَيَر سئچرکن اؤزۆنۆ شخصییت کیمی يارادێر. سارترێن دئدیگی کیمی: «اینسان اؤزۆنۆ سئچیر.» آنجاق اؤزۆنۆ سئچمکله اینسان بۆتۆن اینسانلارێ دا سئچیر. هر بیر حرکتیمیز اینسانێن اصل کیملیگینی تشکیل ائدیر. اؤزۆنۆ سئچمک هم ده سئچدیگی دَيَرلری ياراتماق دئمکدیر. هر بیر اینسان اؤز سئچیمینی ائدیر و اوْنۇن اۆچۆن مقصد و يا سیمووْل علامتی اوْلمادێغێندان، اینسان اۆچۆن هر شئي ائله قۇرۇلمۇشدۇر کی، سانکی بۆتۆن بشرییتین گؤزلری اوْنا يؤنهلیر و هر کس حرکتلرینه اۇيغۇنلاشێر. ائکزیستئنسیالیزم باخێمێندان اینسانێن اؤزۆنۆ و دیگر اینسانلارێن دۆنياسێنێ و گلهجک حياتێنێ ياراتماق قابیلییتی اینسان آزادلێغێنێن نتیجهسیدیر. اینسان آزادلێق دئمکدیر. آزادلێق مسئلهسی ائکزیستئنسیال فلسفهنین اساس مؤوضۇعسۇ اوْلدۇغۇ حالدا، آۇتئنتلیک بۇ آزادلێغێن ان پرینسیپیال فضیلتیدیر. اینسان يالنێز آۇئتنتیک حقیقتی ایله اؤز آزادلێغێنێ معنالاندێرا بیلر…
آردێ وار..


text:
ایکینچی دونیا محاریبهسیندن سونرا ایراندا گئدن سیاسی-اجتماعی پروسسلره
و آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین یارانما سببلرینه بیر باخیش
اؤلکهمیزین تاریخینده 21 آذر حرکاتی ان اؤنملی سیاسی حادثه ساییلیر. اؤلکهده بو تاریخی حادثه درین سوسیال دییشیکلیگه سبب اولا بیلردی. ایراندا سیاسی، اقتصادی و سوسیال گئریلیگه سون قویا بیلردی. ایرانین سون یوز ایللیک تاریخی اؤلکهنین مستقیللیک، آزادلیق و سوسیال عدالت اوچون اورادا یاشایان خالقلار، خصوصیله غیرتلی آذربایجان خالقی طرفیندن فداکارلیقلا آپاریلان مباریزه ایله دولودور. اونلار بو یولدا چوخلو قوربانلار وئرمیشلر. تاریخین معین مرحلهلرینده خالقین مباریزهسی مرتجع و آوتوریتار حکومتلری گئری چکیلمهیه مجبور ائتمیش. سون ایللردکی اجتماعی-سیاسی حرکات و اینقیلابلار بو خالقلارین مؤوجود دورومدان خلاص اولمالاری، داها یاخشی و اینسانی بیر حیات یاشامالاری اوچون ائتدیکلری مباریزهنین نتیجهسیدیر. ارتیجاچی قوهلر امپئریالیست دؤولتلرین کمگیندن یارارلانماقلا مؤوجو شرایطی ساخلاماقدا دیرنیش گؤسترمهلری سبب اولدو کی، اؤلکه خالقلاری اؤز ایستک و طلبلرینه چاتماسین.
ایگیرمینجی عصرین اوللرینه قدر ایران چار روسیاسی و اینگیلترهنین نفوذ دایرهسینده ایدی. شیمال و شیمال-غربی روسیا و جنوب منطقهسی ایسه اینگیلترهنین تأثیری آلتیندا ایدی. ایران دؤولتلری بیری دیگرینین آردینجا اونلارین الالتیسینا چئوریلدیلر. ایگیرمینجی عصر اینقیلابلار عصریدیر. بو عصرین اوللرینده روسیا اینقیلابی دونیانین سیماسینی ده ییشدی. ایراندا دا مشروطه و سونراکی اینقیلابلار مرتجع حاکمیتلری یا دئویریر و یا اونلاری گئری چکیلمهیه وادار ائدیردی. لاکین اؤلکه ایجتیمایتین گئری قالماسی سببیندن بو نایلیتلر اوزون سورمهدی. II دونیا محاربهسی آسانلیقلا ایراندان دا یان کئچمهدی. موتتفیق دؤولدلر ایرانا اوردو گؤندرهرک، اورانی ایشغال ائتدیلر. فاشیزمین گوجلنمهسی سبب اولدو کی، رضا شاه اینگیلترهدن اوز دؤندرهرک آلمایا ایله بیرلشدیگی اوچون اؤلکنی ترک ائتمهیه مجبور اولدو. اونون یئرینه اوغلو محمدرضا سلطنته ییهلندی. مرکزی ایران حکومتی کئچمیشدکی کیمی اینگیلترهنین نفوذو آلتینا کئچدی، البته سونرالار آمئریکانین تأثیری آلتیندا کئچدی. ایرانین شیمال و شیمال-غربینده وضعیت چوخ فرقلی ایدی. اؤلکهنین بو منطقهسینین اهالیسی مختلیف سببلردن، او جملهدن آوروپانین سیاسی و سوسیال اینکیشافینین تأثیری نتیجهسینده باشقا بؤلگهلره نیسبت داها دا رادیکال ایدیلر. بونا باریز نمونه اولاراق مشروطه اینقیلابینی، خیابانی و جنگل حرکاتلارینی گؤسترمک اولار.
محاربهنین شرطلری دونیادا قلوبال شرایطی ده ییشهرک مرکزی ایران دؤولتینین داغیلماسینا دا سبب اولدو. اؤلکهده نیسبی سیاسی فضانین آچیلماسی اینقلابچی، زحمتکئش و مترقی قوهلرین فعالیتینه زمین یاراتدی. سیاسی محبوسلار حبسخانالاردان بوراخیلیب، سورگونده اولانلار ایسه اؤز دوغما دیار و شهرلرینه قاییتدیلار. اجتماعی-سیاسی جمعیتلرین تشکیلینه و گئنیش فعالیتینه شرایط یاراندی. سیاسی مترقی تشکیلاتلار، او جملهدن فهله، زحمتکئش، طلبه، ضیالی، مدنی و ساییر جمعیتلر بیری-دیگرینین آردینجا یاراناراق، فعالیته باشلادی.
باشقا طرفدن ایسه بوتون دقت پارلامئنت سئچکیلرینه یؤنلمیشدی. اوزون مدت دیکتاتورلوق رئپرئسسیالاریندان سونرا ١٤-جو پارلامئنت تشکیلی ایلک دئموکراتیک مجلیس اولاراق مترقی قانونلار قبول ائتمکله اؤلکهنین طالئیینده تأثیر ائدیجی رول اوینایا بیلردی.
بیر چوخ مناقیشه و کئشمه-کئشلردن سونرا نهایت سهیلی حکومتی ١٣٢٢-جی ایلین یولوندا سئچکی فرمانی وئرهرک، "سئچکیلرین تمامیله شفاف، آزاد اولاجاغینی و خالقین حقیقی سسوئرمهسی ایله نمایندهلرین سئچیلهجگینه سؤز وئردی. تاکی، خالق قانونی حاقینا یئتیشمکله اؤلکهده امین-آمانلیق حکم سورسون." لاکین وئریلن وعدلرین عکسینه اولاراق سئچکی ارتیجاع و دونیا امپئریالیزمینین عامللرینین مداخیلهسیله اوزلهشدی. اولجهدن اؤلکهده کؤکلو دهییشیکلره قارشی اولان شخصلری سئچهرک مجلیس نمایندندهلری صفتی ایله پارلامئته داخیل ائتدیلر. یالنیز آز بیر قروپ نماینده حقیقتن خالق طرفیندن سئچیلهرک مجلیسه داخیل اولدولار. او نمایندهلرین آراسیندا تبریز شهریندن بیرینجی یئرده سئچیلمیش شخصی- سید جعفر پیشهورینی قئید ائده بیلریک. بونا باخمایاراق، ١٤-جو مجلیسده یووا سالمیش مرتجع نمایندهلر طرفیندن پیشهورینین اعتبارنامهسی(مانداتی) رد ائدیلدی. او، بو بارهده دئییر: “ مجلیسده یئرلری ایشغال ائتمیش خائنلرله سویومون بیر آرخا گئتمهیهجگینی بیلیردیم. حس ائدیردیم کی، بو یولکسنلر و قولدورلار آسانلیقلا منی اؤز آرالاریندا گؤرمهیه راضیلیق وئرمهیهجکلر. بو اوزدن فورصتدن استفاده ائدهرک پارلامئتده اؤز سؤزلریمی دئدیم. منی پارلامئنته گؤندرن ١۶ مین سئچیجیمین ایستک و طلبلرینی اورادا بیان ائتدیم. اونلار درین سوکوت و چوخ دقتله سؤزلریمه قولاق آساراق اونلاری تصدیقلهدیلر. لاکین بو تصدیق اونلارین قارا پرده آرخاسیندا خیانتلرینی اؤرت-باسدیر ائتمکدن باشقا بیر شئی دئییلیلدی. اللرینه فورصت دوشن کیمی اؤز-اؤزلرینه دئدیلر: “ دئیهسن بو آذربایجانلی بیر یئرده اوتوران دئییل، اونو بورادان اوزاقلاشدیرماق لازیمدیر.” تولکولره یاراشان پیسلیکله اعتبارنامهمه قارشی چیخدیلار. بونا باخمایاراق اومیدسیزلیگه قاپیلمادیم. "آزادلیق جبههسی” اطرافیندا توپلاشان آزادلیقسئور اینسانلارلا بیرلیکده یئنیدن مباریزهیه باشلادیم. تأسفله بیزیم آلوولو سؤزلریمیز تأثیرسیز و جاوابسیز قالدی. اما تهران ارتجاع و خالقلارین حقوقلارینین پوزولماسی استقامتینده حرکته کئچدی....
پیشهوری مباریزهسینی داوام ائتدیرهرک، بیر قروپ یئرلی ضیالی، ژورنالیست و اسکی اینقیلابچیلارلا بیرلیکده سیاسی بیر تشکیلاتین تملینی قویماق مقصدیله تبریزه قاییدیر. او، بئله بیر نتیجهیه گلیر کی، آذربایجان خالقینین گوجو ایله بیر میللی حکومت یارادیب، اورادا مترقی اصلاحات آپارماقلا ایران اجتماعیتینین اینکیشافینا سبب اولوب، اؤلکهنی قولدور و مرتجعلرین ظلموندن خلاص ائده بیلر.
بئلهلیکله، (١٣٢٤-جو گونش ایلی شهریور آیینین ١٢-ده(١٩٤۵-جی ایل سئنتیابرین اوچو) هفتهنین بیرینجی گونو پیشهوری اون نفرله بیرلیکد ایکی دیلده، آذربایجان و فارس دیللرینده بیر بیان نامه(موراجیعتنامه) حاضرلاندی. بو بیان نامه بیر چوخ گؤرکملی و نفوذلو شخصیتلر طرفیندن بؤیوک رغبت قارشیلاندی. آز بیر زامان ایچینده مراجیعتنامهنی امضالایانلارین سایی ۵٠-یه یاخین اولدو. “آذربایجان” قزئتینین ایلک نمرهسینین صحیفهلری مراجیعتنامهدن مدافعه ائتمک و اونا قوشولماق اوچون مینلرله آذربایجانلی طرفیندن وئییلن اعلانلارلا دولدو. اهالی طرفیندن مثلی گؤرونمهمیش آلقیشلاردان سونرا بئله بیر اعلان وئریلدی کی، ٢٢ شهریوره قدر بیان نامهنی امضالایانلار فیرقهنین تأسیسچیلری کیمی ساییلسینلار. دئمک اولار کی، فیرقهنین تأسیسچی هئیتی مین نفره یاخین اولموش. لاکین سونرالار آذربایجانداکی ایران “توده” پارتیاسینین ۶٠ مین عضوو اولان ایالت تشکیلاتینین آدف-له بیرلشمهسی، همچنین کند و شهرلرده مختلیف اجتماعی قروپلار اونا قوشولماقلا فیرقه ملی قدرتلی بیر تشکیلاتا چئوریلدی.
فیرقهنین کئچمیش صدری امیرلی لاهرودی جنابلاری آدف-نین یارانماسینین آذربایجان خالقی طرفیندن نئجه آلقیشلاندیغی بارهده بئله دئییر: “ اهالینین رئاکسیاسی چوخ یاخشی ایدی. خالق مثلی گؤرونمهمیش سئوینج و شؤوقله فیرقهنین یارانماسینی آلقیشلادی. موراجیتنامهنین نشریندن هله بیر هفته کئچمهمیش آذربایجانین شهر، کند و اوجقار قصبهلرینده اونون مینلرله نوسخهسی ال به ال گزیردی. بیر نفر مراجیعتنامهنین متنینی توپلانمیش ساواتسیز کند اهالیسینه اوخویوردو. من اؤزوم بو حادثهنین جانلی شاهیدی ایدیم. آذربایجان خالقی بیر نئچه دفعه اؤز حقوقونو الده ائتمک اوچون قیام ائتمیشدی. بو یولدا کیفایت قدر تجروبهیه مالیک ایدی. مشروطه و خیابانی حرکاتیندان قیرخ ایلدن آز کئچمیشدی. بو حرکاتلارین ایدئیا و هدفلری هله ده خالقین شعوروندا یاشاییردی. حتی اولکی حرکاتدا اولان شخصلردن بو تشکیلاتین یارانماسیندا اشتراک ائدیردیلر. ۲١ آذر حرکاتی کئچمیش حرکاتلارین فونوندا یارانمیشدی. یعنی تصادفی و بیر گئجهده یارانان حرکات دئییلدی. البته بو حرکاتین یارانماسیندا پیشهورینین رولونو اونودماق اولماز. او، بؤیوک تجروبهیه صاحب ایدی. ایران، خصوصیله آذربایجاندا اولان اجتماعی-سیاسی وضعیتی یاخشی بیلیردی.” ١٣۲٤-جو گونش ایلی آبان آیینین ٢٩-٣٠-دا تبریز شهرینده تشکیل اولان خالق قورولتایی اؤزونو موسیسلر مجلیسی اعلان ائدیب و قرارا گلدی کی، آذربایجان میللی مجلیسینی تأسیس ائتسین. آذربایجان خالقی آزاد و دئموکراتینک سئچکی یولو ایله اجتماعیتین بوتون زومرهلرینین ایچیندن مترقی و آزادلیقسئور اینسانلاری بو مجلیسه نماینده سئچدی. ۲١ آذر گونو میللی مجلیس اؤز اجلاسینی آچیق اعلان ائدهرک آذربایجان میللی حکومتینی یاراتماق اوچون آدف-نین صدری پیشهورییه صلاحیت وئردی. تبریز شهریندکی مرکزی دؤولتین حربی آلایینین کوماندیرلری خالقین طلبی مقابیلینده تسلیم اولوب و راضیلیغا اساساً ترک سلاح ائدیلدیلر.
میللی حکومت آذربایجاندا بیر سیرا کؤکلو اصلاحاتا باشلادی. او جملهدن خالصه و میللی حرکاتا قارشی اولان خائن فئوداللارین تورپاقلاری سایی بیر میلیونا یاخین یوخسول کندلیلر آراسیندا بؤلوندو. کندلیلره یاردیم مقصدیله “آقرار بانکی” و سووارما شیرکتی تأسیس اولوندو. عشاییرلر آراسیندا اولان عدالتسیز مناسیبتلرین لغو اولونماسی اوچون بیر سیرا تدبیرلر و همچینین دئموکراتیک قانون تصدیق اولاراق حیاتا کئچیریلدی. فهلهلرین نظارتی آلتیندا زاوودلار ایشه سالیندی و بیر سیرا یئنی موسیسهلر انشاء ائدیلدی. فارس دیلی ایله یاناشی آذربایجان دیلی دؤولت دیلی اولاراق، رسمیت تاپدیقدان درهال سونرا تلیم-تربییهنین گئنیشلنمهسی، ساواتسیزلیغین کؤکونون کسیلمهسی اوچون الوئریشلی شرایط یاراندی. اونیوئرسیتئتینین، رادیو شیرکتینین تأسیس اولونماسی، مطبوعات ساحهسینین گئنیشلنمهسی مدنیت، ادبیات و اینجهصنعتین اینکیشافینا چوخ یاردیم ائدیردی. اؤلکهده “معاریف” و “آذربایجان” آدلی چاپخانالار یارادیلدی. “آذربایجان شاعرلر جمعیتی”، “اینجهصنعت” ادارهلری، دؤولت تئاتری” و “آذربایجان فلارمونیاسی” یارادیلدی. عمومی صحیه شعبهلرین تمهلی قویولدو. تجارتی نظاملاماق، بازارلاردا باهالاشما و هرج-مرجین قارشیسینی آلماق مقصدیله میللی حکومت طرفیندن نظارت ادارهسی یاراندی. آذربایجانین بانک و مالیه ایشلری نظاما سالیندی. آذربایجان خالقی فیرقه تشکیلارینین رهبرلیگی آلتیندا شهر و قصبهلرده تیکینتی ایشلریله مشغول اولدولار. میللی حکومت ایران تاریخینده ایلک دفعه اولاراق قادینلارا کیشیلرله برابر سئچیب-سئچیلمک حقوقو وئرهرک، اونلارین میللی مجلیس سئچکیسینده ایشتیراک ائتمهسینی تأمین ائتدی. میللی حکومتین باشقا اؤنملی تدبیرلریندن بیری ده آذربایجانین تهلوکهسیزلیگینی تأمین ائتمک اوچون فدای دستهلرینین یارادیلماسی و میللی اوردونون تمهلینین قویماسی ایدی.
غربین تدقیقاتچیلارینین بیر چوخونون فیکرینجه “آذربایجان میللی حکومتی” بیر ایلده آپاردیغی اصلاحات رضا شاهین ٢٠ ایلده آپاردیغی اصلاحاتا برابردیر."
ائله بو باخیمدان دا میللی حکومتین آپاردیغی اصلاحاتلار ایران خالقلارین آزادلیغینا و میللی حقوقلارینین اینکیشافینا بیر نومونه اولا بیلردی.
بو اوزدن ده ٢١ آذر میللی-دئموکراتیک حرکاتی امپئریالیزم و اونون ال آلتیسی اولان پهلوی رژیمینین کین و نیفرتینه سبب اولدو. بو اوزدن ده بوتون گوجو ایله او حرکاتیین دئویرمک اوچون قانلی تدبیرلره ال آتدی.
آذربایجان خالقینین قتل عامی، میللی حکومتین نایلیتلرینی محو ائدیلمه سی، اؤلکهنین دونیادا گئدن اجتماعی اینکیشافدان گئری قالماسی هابئله اوزون مدت استبداد و دیکتاتورلوغون داوام ائتمهسی بو مغلوبیتین نتیجهسی ایدی.


text:
`خاریجی توریستلر` نتیجهلر
خبرلر [773]
- تورکیه ادلیب-ده حیاتا کئچیریلن هوجوملاری سرت شکیلده قیناییب
- تورکیه هیندوستانا باش ساغلیغی وئریب
- آنتالیایا ۱۲ میلیوندان چوخ خاریجی توریست گلدی
- تۆرک دؤولتلری تشکیلاتی، خاریجی ایشلر باخانلاری توپلاندی
- تورکیه-دن یوکسک سویهلی نماینده هئیتی لیبیا-یا سفر ائدهجک
- ایستانبول یول آییندا 1 میلیون 759 مین 506 خاریجی توریستی قوناق ائدیب
- خاریجی یاتیریمجیلار موسکوا بورسوندا تکرار تیجارته باشلاییبلار
- روسیا بولقاریستان-لی دیپلومات لاری آرزو اولونماز شخص اعلان ائدیب
- مولود چاووش اوغلو و آنتونیو گوترش آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- تورکیه-دن عراقا چاغیریش
- آوروپابیرلیگی ایله آذربایجان آراسیندا یئنی اورتاقلیق آنلاشماسی
- تورکیه ایرانا باش ساغلیغی وئریب
- تورکیه مسجد الاقصی مسجیدینه باسقینلارا رئاکسیا وئریب
- بلینکن: "روسیانین ترورو دستکلهین اؤلکهلر سیاهیسینا داخیل ائدیلیب-ائدیلمهسی اوزرینده ایشلییریک"
- مولود چاووش اوغلو آذربایجان-لی و تورکمنیستان-لی همکارلاری ایله دانیشیب
- تورکیه خاریجی ایشلر ناظیرلیگی اوکرایناداکی وطنداشلارینا چاغیریش ائدیب
- امریکا-دان بلاروس و مولدووا-یا سیاحت خبردارلیغی
- امریکا-دان روسیا-یا تحریم خبردارلیغی
- تورکیه اقتصادی امکداشلیق و اینکیشاف تشکیلاتینین قرارینی آلقیشلادی
- مولود چاووش اوغلو ایله سوتلان استوئو آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب


text:
جومونق
جومونق (دوغوم: ۵۸ م.ق. اؤلوم: ۱۹ م.ق. -شاهلیقی ۳۷ دن ۱۹ ایل میلاددان قاباق) بوتون آدی دانقمیونق سئونق وانق اسکی کوره تاریخینده بیر شاه آدی.جومونگ کوره دیلینده پاخچی اوخ آتان.قوقوریو ایمپراتورلوغون بنا ائتدی.کوره اؤلکه سینده اوچ ایمپیراتورلوق تاریخده قورولدو ,قوقوریو لاب شمالی سرحد صاحیبی اولوردی.بو ایمپیراتورلوق ایندیکی منچوری و قوزئی کوره (شمالی کوره) اؤلکه لرینده قورولدو.قوانقائتو لوحه سینده اونون آدی چومووانق (چومو شاهی) یازیلیب.هابئله ایکی تاریخی کیتاب سامقوک ساقی و سامقوک یوسا یازیسیندا اونون آدی جومونق و لقبی "قو" یازیلیب. بیلینیر اونون آدی سامقوک ساقی یازیسیندا چومونق یا سانقائی آد وئریلیب. اونون آدی ومونق، جونقمو یا دومو و مزاری قوزئی کوره ده اولور.


text:
چاووش اوغلو: "اوکراینا و روسیا گوبرهسینین بازارلارا گئتمهسی اوچون سعی گؤستریریک"
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو اوکراینا و روسیا گوبرهسینین لازیم اولان بوتون اؤلکهلره گؤندریلمهسی اوچون سعی گؤستردیکلرینی بیلدیریب.
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو اوکراینا و روسیا گوبرهسینین لازیم اولان بوتون اؤلکهلره گؤندریلمهسی اوچون سعی گؤستردیکلرینی بیلدیریب.
مولود چاووش اوغلو تورکیه-نین دنیزلی شهرینده کئچیریلن غیری-حکومت تشکیلاتلاری توپلانتیلاریندا ائتدیگی چیخیشیندا بوتون دونیادا بالانس لاشدیریلمیش خاریجی سیاست یوروتمهیه چالیشدیقلارینی و تورکیه-نین قیدا بحرانیندا اوینادیغی رولون نه قدر اهمیتلی اولدوغونون کئچن هفته کئچیریلن بمت عمومی ایجلاسیندا شاهیدی اولدوقلارینی وورغولاییب.
"خصوصاً ده تاخیل سازیشی بیزیم ایکی طرفله یاخشی بالانس لاشدیریلمیش موناسیبتلریمیزین و یاخشی علاقهلریمیزین نتیجهسیدیر. تأسف کی، بمت و دیگر اولوسلار آراسی تشکیلاتلار تکباشینا اونلارا نایل اولماق اوچون کیفایت قدر گوجلو دئییل"، -دئیه چاووش اوغلو دئییب.
بو یاخینلاردا اوکراینا ایله روسیا آراسیندا اسیر موبادیلهسینی تامین ائتدیکلرینی خاطیرلادان چاووش اوغلو دئییب کی، ایندی بیز چالیشیریق کی، بوتون دونیانین احتیاج دویدوغو گوبره، هم اوکراینا، هم ده روسیا گوبرهلری اولوسلار آراسی بازارلارا، احتیاج دویولان بوتون اؤلکهلره گئتسین.
خاریجی ایشلر ناظیری جمهور باشقانی رجب طیب اردوغانین لیدئرلیگی ایله قلوبال سیستمده اوینادیقلاری رول ایله دینلنیلن، پروبلئملرین حلینه تحفه وئرن، و هرهانسی بیر پروبلئم اولدوغو زامان "تورکیه-نین فایداسی اولار" دئییلن اؤلکه حالینا گلیندیگینی سؤیلهییب.
ایلگیلیلی خبرلر
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
"پنجه-کیلید عملیاتی بؤلگهسینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضولری ایله چیخان چاتیشما نتیجهسینده یارالانان قهرمان سلاحداشیمیز، ندیم قورخماز ائدیلن بوتون موداخیلهلره باخمایاراق شهید اولدو"
ترت وورلد فوروم ۲۰۲۲
ترت وورلد فوروم، دونیانین هر یئریندن لیدئرلر، متخصصلر، آکادمیسینلر و مشهور شحصیتلری بیر آرایا گتیررک، قلوبال پروبلئملری موذاکیره ائتمه و حل یولو اؤنریلری سونماغی هدفلهییر


text:
ایون پروداکشنز
ایون پروداکشنز (اینگیلیسجه: Eon Productions) اؤزل شیرکت و یا خوصوصی شیرکت. بۇ شیرکت ایلهنجه ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Albert R. "Cubby" Broccoli طرفیندن قۇرولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "EON PRODUCTIONS LIMITED". Company Check. Archived from the original on 2018-12-25. Retrieved 2018-12-23.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eon Productions»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایون پروداکشنز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پومپ ذخیرهلهمه الکتریک مرکزی
پوْمپ ذخیرهلهمه الکتریک مرکزی یوخسا پومپ ذخیرهلهمه الکتریک ایستانسیاسی ویا پومپ ذخیرهلهمه الکتریک سانترالی (اینگیلیسجه: pumped-storage hydroelectric power plant) - پوْمپ طریقی ایله سدّ دالیندا یا مخزنده ذخیرهلنمیش سو گۆجو ایله الکتریک انرژیسی (برق) تؤردن بیر صنعتی مرکزدیر. پوْمپ ذخیرهلهمه الکتریک مرکزی عۆمومیّتده الکتریک شبکهسینه باغلانیر و بیر یا نئچه الکتریک ژنراتورو احتیوا ائدیر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pumped-storage hydroelectricity»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (09 آقوست 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اردوغان، هولوکاست آنما گونو دولاییسیلا مئساژ یاییملادی
"اؤزللیکله دیجیتال پلاتفورملارین و باسین-یایین اورگانلارینین تأثیری ایله آرتان اسلام و یابانجی دوشمنچیلیگیه آرتیق 'دور' دئییلمهلیدیر"
پرزیدنت رجب طیب اردوغان، دونیادا گئتدیکجه آرتان اسلام قارشیدلیغی و خاریجی دوشمنچیلیگینه "دور" دئییلمهسی لازم اولدوغونو بیلدیردی.
اردوغان، ایلهتیشین باشقانلیغی اولوسلارآراسی هولوکاست آنما گونو دولاییسیلا حیاتا گئچیردیگی اینترنت سایتی weremember.gov.trده بیر ویدئو مئساژ یاییملادی.
اینسانلیق اولاراق چتین بیر دؤنمدن گئچدیگیمیزی، یئنی نؤوع کوروناویروس اپیدمیسی ایله عرقچیلیق ویروسونون دا گئتدیکجه یاییغینلاشدیغینی گؤردوکلرینی ایفاده ائدن اردوغان،
"مسجید، کنیسه و کلیسه کیمی عبادت یئرلرینه قارشی شدت ایچرن حرکتلرده جدی بیر آرتیش وار. فرقلی ائتنیک کیملیگی، دینی، دیلی و گؤرونوشو ایله توپلوم کسیملرینه قارشی نیفرت سوچلاری گوندن گونه آرتماقدادیر. عرقچی ترور بو گون توپلومسال باریش و اینسانلارین بیرلیکده یاشاما ایرادهسینی دینامیتلهین بیر گوونلیک تهدیدی حالینا گلدی. آنجاق کئچهن عصرده باش وئرهن الیم حادثهلر، عرقچی ایدئولوژیلرین هانسی آجیلارا سبب اولابیلهجگینی گؤستردی" دئدی.
میلیونلارجا اینسانین حیاتینی ایتیردیگی هولوکاست، بوسنی، روآندا و کامبوج سویقیریملارینین هر بیرینین اولوسلارآراسی توپلوما مسئولیتلرینی خاطیرلادان جانلی نومونهلر اولدوغونو دیله گتیرهن پرزیدنت، نیفرت سؤیلملری ایله مباریزهنین یالنیز قوربانلارین دئییل، اینسانلیق اولاراق هر کسین اورتاق وظیفهسیدیر.
اردوغان، هولوکاست، بوسنی، روآندا و کامبوج کیمی فاجعهلرین تکرارلانماماسی اوچون اولوسلارآراسی توپلومون حرکته گئچمهسی لازیم اولدوغونا ایشاره ائدرک،
"اؤزللیکله دیجیتال پلاتفورملارین و باسین-یایین اورگانلارینین تأثیری ایله آرتان اسلام و یابانجی دوشمنچیلیگیه آرتیق 'دور' دئییلمهلیدیر" دئدی.
"weremember.gov.tr" سایتیندا هولوکاست، روآندا، سربرنیتسا و کامبوج کیمی سویقیرییملاردا یاشانانلار بیلگی، بلگه و گؤرسللرله آنلادیلاجاق.
ایلگیلیلی خبرلر
سؤزده سوروملو تروریست ضررسیزلشدیریلدی
اؤزونه باغلی عنصورلارلا بیرلیکده تخریبات ائیلملرینه قاتیلان تروریست، میت طرفیندن هدف لیستینه آلینمیشدی
میللی گوونلیک شوراسی توپلانتیسیندان سونرا بیلدیری یاییملاندی
"میللی گوونلیک شوراسی بیلدیریسینده، عملیاتلارین تک هدفینین ترور هؤرگوتلری اولدوغو، بؤلگهده هئچ بیر ترور هؤرگوتونون وارلیغینا و فعالیتینه ایجازه وئریلمهیهجگی وورغولاندی"
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی


text:
سیخلیق
سؽخلؽق - (چگالی) بلیرلی ایستیلیک و باسینج آلتیندا، حجم بیریمیندهکی مادهنین کۆتلهسیدیر. جیسمین کوتلسینین، حجمینه نسبت فیزیکسل میقداریدیر. بس-ده واحدی kg/m³-دیر. سیخلیق اسکالر میقداردیر. مادهلرین سیخلیقلاری بیربیریندن فرقلیدیر. سویون سیخلیغی ۱۰۰۰ kg/m³ دیر.
فورمولو[دَییشدیر]
سیخلیق فورمولو آشاغیداکی کیمی ایفاده اولونور :[۱]:
بورادا "m" — جیسمین کوتلسی، "V" — جیسمین حجمیدیر. سیخلیغین بس-ده واحدی kg/m³, SQS-ده ایسه g/sm³-دیر.
- بعضاً قازلارین سیخلیقلارینی حسابلایان زامان آشاغیداکی فورمولدان ایستیفاده ائدیلیر.
بورادا "m" — قازین مولیار کوتلسی، — قازين موليار حجميدير (نورمال حجمده قازين حجمي 22،4 l/mol-دور).
بیر سیرا قازلارین سیخلیغی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified . grc.nasa.gov.


text:
کارلوس قامارا
کارلوس قامارا (اینگیلیسجه: Carlos Gamarra) (دوْغوم:۱۷ فوریهٔ ۱۹۷۱ (۵۱ یاش) Ypacaraí) بیر فوتبالیست. پاراقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کارلوس قامارا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ایندپندینته کولوبونون اویونچولاری
- اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
- کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری
- فلامینقو کولوبونون اویونچولاری
- اینترناسیونال کولوبونون اویونچولاری
- پالمیراس کولوبونون اویونچولاری
- اتلتیکو مادرید کولوبونون اویونچولاری
- بنفیکا کولوبونون اویونچولاری
- ا. ا. ک اتن کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
أللریمیزده پلیس قالخانی، باشیمیزدا حربی دبیلقه ، قورویوجو بُویونلوق، گؤوده زرهی، دیز قورویوجوسو و بئللریمیزدن ساللانان باتوملاریمیزلا اقتدارلی روبوت لشکری کیمی خیابانین اورتاسیندا صف چکیب، فرماندهین امرینی گؤزلهییریک. یوموروقلارینی بیزه ساری توتوب، آغیزلارینی گؤیه آچیب، باغیریب، شعار وئرن جمعیت ایسه قارشیمیزدا دایانیب.
جمعیته باخیرکن دبیلقهنین اوزقُورویوجو تلقینین اوزررینده نقطه بویدا بیر قیرمیزی لکه گؤزومه ساتاشیب، فیکریمی قاریشدیریر. اؤزومو گؤرمهمزلییه وورسام دا، نقطه گؤزومه سوخولور. چوخ یوکسک سویهده حاضیرلیق أمری آلدیغیمیز اوچون دقتیم پوزولمامالیدیر. آمما او قیرمیزی نقطه لیزر ایشغی کیمی بئینیمین ایچینه نفوذ ائدیر. ألجکلی بارماغیم ایله نقطهنی سیلمهیه چالیشیرام. سیلینمیر. ذهنیمی نقطهدن یاییندیریم دئیه قارشیمیزداکی شعار وئرن جمعیتین یوموروقلارینا دقت وئریرم. هر آدامین اورهیی یوموروغو بویدادیر دئییرلر. یوموروقلاری ساییرام. بیر، ایکی، اون، اون بئش، یوز، ایکی یوز…بو قدر یوموروغو سایماق ممکن دئییل. گؤز قاباغیندا گؤرونن یوموروقلارین بویبوخونونا باخیب، اورکلرین اندازهسینی اؤز یانیمدا تخمین وورورام. اینجه یوموروقلار، اینجه اورکلر، کوبود یوموروقلار، کوبود اورکلر…
اؤز أللریم ایله همقاطارلاریمین أللرینه باخیرام، هامیمیز أللریمیزی قارا ألجکلرین ایچینده قوروماغا چالیشساق دا، اورکلریمیزی ایکی قات قوروماغا چالیشیریق. بیز اورکلریمیزی گؤوده زرهی ایله پلیس قالخانی آرخاسیندا گیزلی توتموشوق.
ألجکسیز یوموروقلار، ألجکلی یوموروقلار، رنگبهرنگ یوموروقلار هاوادا اویناییر… یاشیل یوموروقلار، قارا یوموروقلار، ساری یوموروقلار، قهوهای یوموروقلار، بنؤوشهای یوموروقلار، ماوی یوموروقلار و بیر قیرمیزی یوموروق…
طلق آرخاسیندان قیرمیزی یوموروغا باخیرام. حربی دبیلقهنین طلقی آرخاسیندان باخماق، پنجرهدن باخماق کیمی دئییل، پنجره انسان وجودوندان آیری اولدوغونا گؤره، باخیب قیراغا چکیلیب، گؤرونتولرین تأثیریندن قاچماق اولا بیلر، آمما حربی دبیلقه باشا قویدولدوغو آن، باش صاحبی ایله بیرلهشیب، باش صاحبینه اقتدار باغیشلاییب اونو گوجلو و ألچاتیلماز گؤستریر.
طلق اوزریندن بئینیمه سیزان قیرمیزی نقطهیه فیکیر وئرمهییم دئیه قارشیمیزدا قیمیلدایان جمعیته باخیرکن اؤز-اؤزومه دوشونورم: گؤرهسن وجودوموزا گئیدیییمیز بو قورویوجو ابزارلار گوجلودور، یوخسا هاوادا اوینایان بو یوموروقلار و یوموروق بویدا اورکلر؟!
قیرمیزی یومروق بئینیمه میخلانیب، گؤزومو اوندان آییرماغا قادر دئییلم. جمعیت شعار وئریب، باغیریرکن بیزه ساری هجوم گتیریر. قیرمیزی یوموروغون حرکتینی گؤزومله دولاندیریرام. باخدیقجا قیرمیزی نقطهنین شعاعسی طلق اوزرینده گئنیشلهنیر. داها دؤزه بیلمهییب، دبیلقهنین طلقینی یوخاری چکیرم. قیرمیزی یوموروق ایله آرامداکی لکهلی پنجره یوخا چیخیب، هر شئی گؤز اؤنومده آیدینلاشیر. من او قیرمیزی یوموروغو تانیییرام. او یوموروق منیم اورهییمدیر، منیم دؤشومون آلتیندا دؤیونور. من او قیرمیزی یوموروغون کیمه عاید اولدوغونو باشا دوشونجه یوموروغومو سیخیرام، اورهییم اووجومدا دؤیونور.
یوموروقلارین ساییسی چوخالیب، سسلر ایسه گئت-گئده ایتیلهشسه ده، من هؤووشنه ایله یالنیز او قیرمیزی یوموروغو گؤزومله تعقیب ائدیرم. بیزیم ابزارلاریمیزین گوجو قارشیمیزداکی جمعیتین جانینا قورخو سالان کیمی بیرلیکده باغیران سسلر ایله یوموروقلار، اؤزللیکله او قیرمیزی یوموروق دا منیم جانیما خوف سالیر.
فرمانده دبیلقهمین طلقینه اشاره ائدیر. «فرماندهین أمری دَمیری کَسر» سؤزو، منیم و همقاطارلاریمین قولاغینا سیرغا کیمی آسیلیب. أن یاخجی پلیس أمرلره اطاعت ائدن پلیسدیر. من و همقاطارلاریم اوزوموزو ده اورکلریمیز کیمی قورومالیییق. طلقی اوزومه سالیرام. قیرمیزی یوموروق ایله منیم آرامداکی آیدینلیق کاسلاشیر. هؤووشنهم گئت-گئده آرتیر.
فرمانده هجوم أمری وئریر. داها بیزیم یومروقلاریمیز اورکلریمیز بویدا دئییل. همقاطارلاریمین باتوملاری هاوایا قالخیب ائنیر. من ایسه یالنیز او قیرمیزی یوموروغا ساری قاچیرام. اونو قورومالییام. جمعیتین سسی ایله گولله سسی بیر-بیرینه قاریشیر. جمعیت گوجلرینی آیاقلارینا وئریب، قاچیرلار. قیرمیزی یوموروق ایسه گؤزومدن ایتیر. او قیرمیزینی من اونون بارماقلارینا تاخمیشام. من او بارماقلارین بیرینه بیر حالقا سالمیشام. من او بارماقلاری دفعهلرجه بیربهبیر اؤپموشم، من او قیرمیزی یوموروغو، او قیرمیزی اورهیی باتوملاردان قورومالییام.
قارشیمیزدان قاچان جمعیتین آراسیندا یالنیز بیر قیرمیزی نقطه آختاریرام. بیر آن یئنه قیرمیزی نقطه میخ کیمی گؤزومه باتیب سونرا نقطهنین نظمی پوزولوب، دبیلقهنین طلقی اوزرینه قیرمیزی جوهر سپیلیر دئیهسن.
جمعیتی ایتهلهییب، آسفالت اوزره دوشن قیرمیزی ألجکلی قیزی باغریما باسیب، اونو حربی پلیس قارشیسیندان قاچان جمعیتین آیاقلاریندان و همقاطارلاریمدان قوروماغا چالیشیرام. قیرمیزی نقطهلر یالنیز آسفالتی لکهلهمیر. منیم قارا ألجکلریم، اورهییم آرخاسیندا گیزلتدیییم گؤوده زرهیم ده، دیز قورویوجوم دا لکهنیب. گئت-گئده لکهنین شعاعسی آسفالت اوزره بؤیویور…
[۱] دبیلقه: ضد شورش پلیسلره مخصوص طلقدن اوز قورویوجو صفحهسی اولان دبیلقه (عسگر بؤرکو).
[۲] اوزقورویوجو: محافظ


text:
قفسده دؤیونن گؤیرچین (سندلی حئکایه)
تارلا سلطانوند
اردبیله تزه چاتمیشام؛ آتام ائویندهیم. خوش- بئشدن سونرا، بیر آز دینجهلیم دئیه، اوست قاتا چیخیرام. تزه هوشلانمیشام، قاپینین مؤحکم چیرپینیش سسیایله دیکسینیب، یوخودان آتیلیرام. قاپینی آچماق اوچون تلهسیک آشاغی گلیرم. کیمسه یوخدو. هارداسا قونشو قاپیسینین چالینماسینی آنلاییرام. کیمسه مؤحکم ضربهلر ویریر؛ قاپی سسی اینیلتی سسینه قاریشیبدیر. تعجبله آناما باخیرام. -«بالا، گئتمه! بو نازی خالادی. گلینی قاپینی ائشیکدن باغلاییب گئدیب.»- دئییر. ندنینی سوروشدوقدا جواب وئریر:
– بالا، نازی خالا هوشون ایتیریب. گئدیب چؤلده ایتیر، یا دا بیر به بیر قونشولارین قاپیسینی دؤیور؛ بیریندن چاینیک ایستهییر، بیریندن قند، بیریندن چای؛ گویا کی بو گون رؤضهسی وار. یا دا دئییر: تئز وئرین گئدیم، تلسیرم. ایندی کیشی چؤلدن قاییدار قاپیدا قالار؛ گئدیم چای چؤرک قویوم. بونا گؤره، تک قالاندا ائوین قاپیسینی کلیدلهییب گئدیرلر. بیلیرسن ده، نازی خالانین اری اوتوز ایلدی اؤلوبدو!
بیر آن دونوب قالیرام. بو نئجه اولا بیلر! نازی خالا ایله نئچه آی بوندان قاباقکی گؤروشوموز گؤز اؤنومده جانلانیر. گلدیگیمی ائشیدیب، ائویمیزه گلمیشدی. همیشهکی کیمی باغرینا باسیب گؤزلریمدن اؤپموشدو. ظارافتلا – «دای تهران قیزی اولوبسان ها! بیزلری یاددان چیخاردیبسان» – دئمیشدی. سونرادا ائو- ائشیگیمدن، دولانیشیغیمدان سوروشموشدو. من -«یاخشیدی خالا»- جواب وئردیکده، – «آللاها شوکور. ائله اولسون بالا. سن ده غریب یئردهسن. آللاه اوستونده پناه اولسون»- دئمیشدی. هر دؤنه ده تهرانا قاییتدیغیمدا مرجیدن، پئندیردن، نباتدان بیر پای کیمی یولوما قویاردی؛ -«منیم ده بونا گوجوم چاتیر بالا! آپار ائوینه!»- دئیردی. هئج بیلمیرم منی ندن سئویردی! ائله اوشاقلیغیمدان سئوردی. کوچه ده گؤرنده اؤز یانینا چاغیریب، گؤزلریمدن اؤپردی. من اونا هئچ بیر ایش ده گؤرمهمیشدیم، آمما همیشه آنامدان احوالیمی و -«تهرانداکی قیز نه واخت گلهجک؟» سوروشارمیش. ایندی بونلارین هامیسینین اونودولماسی اورهییمی سیخیردی.
نازی خالانین اوجا بویو، آغ بنیزی، یاراشیقلی اللری و اوزون بارماقلاری ذهنیمده جانلانیر. دفعهلرله اللرینی الیمه آلاندا سانکی بیر گؤیرچینی الیمه آلمیشام کیمی هیجان کئچیرمیشدیم. اونو گؤرمک ایستهییرم. قاپینی آچیب کوچهیه چیخیرام. آنام دئییر: «بالا، ایشین اولماسین! قاپینی آچمایاسان ها! چیخار، بیر شئی زاد اولار، ایشه قالاریق.» قولاق وئرمیرم؛ قاپیلارینا طرف قاچیرام. آنام دالدان چیغیریر: «بالا، کلیدلهییب قاپینی. آچسان دا، قاپیدان او اوزو آچا بیلمییهجکسن.»
نازی خالانین قاپیسینا آز قالیرام. قاپینی ائله دؤیور آز قالا یئریندن چیخسین. هر دؤیولدویونده قاپی اؤز هاواسینا کؤکوندن تیترهییر. اوجا بیر قاپیدیر؛ جفتهسینه الیم چاتمیر؛ یوخارییادا چیخا بیلمیرم. نازی خالا کیمسهنین قاپی دالیندا اولدوغونو دویوبدور. آردیجیل مؤحکم ضربهلر ائندیرمگه دوام ائدیر. ایندی من بو تایدان قاپییا سؤیکنمیشم، نازی خالا ایسه قاپینین آرخاسیندا تلاشدادیر. تیترک سسیمله – «نازی خالا! منم تارلا. ائشیدیرسن؟» دئییرم. نازی خالا آنلاشیلماز سؤزلرله بیر شئیلر دئییر، آنجاق امینم کی منی تانیماییب، هئچ یادینا دا دوشمهمیشم.
هیجان ایچینده نازی خالانین گؤیرچین اللرینی، یاراشیقلی بارماقلارینی دوشونورم. او اللر نه ده گؤزلایدی. هر زمان او اللری الیمه آلاندا -«کاش کی منیم ده قوجالاندا بئله اللریم و بارماقلاریم اولایدی» آرزوسو اورهییمدن کئچمیشدی. ایندی، او گؤیرچین اللر نازی خالانین دوننده دونموش حیاتینی قانادلاندیرماغا چالیشیر. قاپی اؤز هاواسینا کؤکوندن تیترهییر؛ من قفسده چیرپینان هراسان بیر گؤیرچینی دوشونورم…
فروردین ۱۳۹۸- اردبیل


text:
حامد ماکویی
میرعلی صادق موسوی یوخسا حامد ماکویی، (دوغوم: ۱۳۰۸ ماکی) آذربایجانلی شاعیردیر.
یاشاییش[دَییشدیر]
حمید اوْغلو میرعلی صادق موسوی 1308 گونش ایلینده ماکو شهرینده دونیایا گوز آچیب. هامی سطحیده تحصیلاتینی بۇ شهریده قورتاریب و دیپلم آلاندان بری اوز ایسته گیله اویرتمنلیک پئشه سینی سئچیب و 22 ایل ماکو و شوط دبیرستانیندا اویرتمنلیک ائدن دن ، سوْنرا ماکوده فرهنگ و هنر اداره سینین باشچی سی اوْلوب و 32 ایل اؤلکه سینه قوللوق ائده نلر سوْنرا 1358 جی ایلده بواداره ده امکلی(بازنشست) اوْلوبدور .[۱]
اثرلری[دَییشدیر]
اوستاد حامید ماکوئیدن ایندی دک 4 دنه اثر چاپا یئتیریلیبدیر :
- خاطیره لر
- حامیدماکویئنین غزللری(بیرینجی جیلد)
- سلام به حیدر بابا(حیدر بابانین ترجمه سی)
- حامید ماکویئنین بیرینجی و ایکنجی جیلد غزللری.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ شاعر پیشکسوت اهل ماکو تجلیل شد (فارسجا). ایرنا (۱۳۹۷). یوخلانیلیب ۲۲ آوریل ۲۰۱۹.
- ^ حامد ماکویی (فارسجا). علمنت. یوخلانیلیب ۲۲ آوریل ۲۰۱۹.


text:
- أشلریندن ایستەدیگینی کندیندن اوزاق توتابیلیر، ایستەدیگینی یانئنا آلابیلیرسین. آیرئ توتتوقلارئندان حانگیسینی یانئنا آلماق ایستەرسن بونون سانا بیر گۆناهئ اۇلماز. بو، اۇنلارئن موتلو اۇلمالارئ، اۆزۆلمەمەلری وە سنین کندیلرینە وردیگینە حپسینین راضئ اۇلماسئ ایچین داحا اویغوندور. آللاە قالبلرینیزدە اۇلانئ بیلیر. آللاە هر شەیی بیلن وە پک یوموشاق داوراناندئر.
- بوندان سۇنرا گۆزللیکلری چۇق حۇشونا گیتسە بیلە، (اۇنلارئن اۆزرینە) باشقا أولنمەن دە، أشلرینی بئراقئپ یرلرینە باشقالارئیلا أولنمەن دە حلال اۇلماز، یمینین مۆلکیەتیندە اۇلانلا (أولنمەن) باشقا. آللاە هر شەیی گؤرۆپ گؤزتندیر.
- أی اینانئپ گۆوننلر! یەمک ایچین ایذین وریلمەدیکچە نبینین أولرینە گیرمەیین! (ایذین وریلدیگیندە دە) أرکن گیدیپ بکلەمەیین! آما ایچری چاغرئلدئغئنئزدا گیرین. یەمگی یەیینجە صۇحبتە دالمادان همن داغئلئن! بونلار نبییە سئقئنتئ ورییۇر، فاقاط اۇ سیزدن چکینییۇر. حالبوکی آللاە حاققئ سؤیلەمکتن چکینمز. نبینین أشلریندن بیر شەی ایستەدیگینیزدە پردە آرقاسئندان ایستەیین. بو، هم سیزین قالبلرینیز هم دە اۇنلارئن قالبلری ایچین داحا نزیە اۇلور. آللاهئن ألچیسینی اینجیتمەیە دە، اۇندان سۇنرا أشلرینی نیکاحلامایا دا آصلا حاققئنئز یۇقتور. بونلارئ یاپمانئز، آللاهئن قاتئندا بۆیۆک بیر قوصور اۇلور.
- بیر شەیی ایستەر آچئغا وورون، ایستەر گیزلەیین؛ شوراسئ کسین کی آللاە هر شەیی بیلیر.
- بابالارئ، اۇغوللارئ، أرکک قاردشلری، أرکک قاردشلرینین اۇغوللارئ، قئز قاردشلرینین اۇغوللارئ، قادئنلار وە یمینلرینین مۆلکیەتیندە اۇلانلار حاققئندا نبینین أشلرینە بیر گۆناە یۇقتور. أی نبینین أشلری! آللاها قارشئ یانلئش یاپماقتان ساقئنئن! آللاە هر شەیە شاهیدتیر.
- آللاە وە ملکلری بو نبییە سۆرکلی دستک اۇلورلار. أی اینانئپ گۆونمیش کیمسەلر! سیز دە اۇنا سۆرکلی دستک اۇلون وە حۆکمۆنە تسلیم اۇلون!
- آللاهئ وە ألچیسینی اینجیتنلری، آللاە دۆنیادا دا آحیرتتە دە لاعنتلەر /دئشلار. اۇنلارا آلچالتئجئ بیر عاذاب حاضئرلار.
- مۆمین أرککلرلە مۆمین قادئنلارئ یاپمادئقلارئ بیر شەیدن اؤتۆرۆ اینجیتنلر، ایفتیرا سوچونو وە آپآچئق بیر گۆناهئ یۆکلنمیش اۇلورلار.
- أی نبی! أشلرینە، قئزلارئنا وە مۆمینلرین حانئملارئنا سؤیلە دە، جیلبابلارئنئ (بۆیۆک باشاؤرتۆلرینی) سئقئجا اؤرتسۆنلر. بو، اۇنلارئن تانئنمالارئ، دۇلایئسئیلا اینجیتیلمەمەلری آچئسئندان داحا اویغوندور. آللاە دائیما باغئشلایان وە ایکرامئ بۇل اۇلاندئر.
- مۆنافئقلار (ایکی یۆزلۆلر)، قالبلریندە حاستالئق اۇلانلار (کافیرلر) وە مدینەدە قۇرقو یاراتاجاق یالان حابرلر یایانلار؛ یاپتئقلارئندان وازگچمزلرسە کسینلیکلە سنی اۇنلارا موساللاط أدریز دە چەورەندە فاضلا قالامازلار.
- لاعنتلنمیش /دئشلانمئش اۇلورلار، نەرەدە تثبیت أدیلیرلرسە یاقالانئرلار، اؤلدۆرۆلمەدن بئراقئلمازلار.
- آللاهئن داحا اؤنجە گلمیش گچمیش اۇلانلارا اویغولادئغئ سۆننت /یاسا دا بودور. آللاهئن سۆننتیندە بیر دگیشمە بولامازسئن.
- اینسانلار سانا اۇ ساعاتی (مزاردان قالقئش ساعاتینی) سۇرویۇرلار. دە کی: “اۇنون بیلگیسی سادەجە آللاە قاتئندادئر.” سن نەرەدن بیلەجکسین؛ بلکی دە اۇ ساعات یاقئندئر.
- شۆبهەسیز کی آللاە، کافیرلری (آیتلری گؤرمزلیکتە دیرننلری) لاعنتلەمیش /دئشلامئش وە اۇنلار ایچین آلەولی بیر آتش حاضئرلامئشتئر.
- اۇرادا اؤلۆمسۆز اۇلاراق سۇنسوزا دک قالاجاقلار. کندیلرینە بیر ولی /یاقئن وە یاردئم أدەجک بیرینی دە بولامایاجاقلاردئر.
- یۆزلرینین آتشتە أوریلیپ چەوریلدیگی گۆن شؤیلە دیەجکلردیر: “آە کشکە بیز آللاها گؤنۆلدن بۇیون أگسەیدیک. کشکە ألچییە (ألچینین گتیردیکلرینە) گؤنۆلذن بۇیون أگسەیدیک!”
- شونو دا دیەجکلردیر: “راببیمیز! بیز اؤندرلریمیزە وە بۆیۆکلریمیزە گؤنۆلدن بۇیون أگدیک. اۇنلار دا بیزی یۇلدان ساپتئردئلار.
- راببیمیز! اۇنلارا بو عاذابئن ایکی قاتئنئ ور؛ اۇنلارئ تامامن دئشلا!”
- أی اینانئپ گۆوننلر! سیز موسایئ اینجیتنلر گیبی اۇلمایئن. آللاە اۇنو، اۇنلارئن سؤیلەدیکلری شەیدن تمیزە چئقاردئ. اۇ، آللاە قاتئندا ایعتیبارلئ بیر کیشیدیر.
- أی اینانئپ گۆوننلر! آللاها قارشئ یانلئش یاپماقتان ساقئنئن! دۇسدۇغرو سؤزلر سؤیلەیین!
- بؤیلە یاپئن کی آللاە، ایشلرینیزی دۆزلتسین وە گۆناەلارئنئزئ باغئشلاسئن. کیم آللاها وە ألچیسینە (ألچینین گتیردیکلرینە) گؤنۆلدن بۇیون أگرسە، بۆیۆک بیر باشارئ ألدە أتمیش اۇلور.
- بیز أمانتی گؤکلرە، یرە وە داغلارا سوندوق دا اۇنلار یۆکلنمکتن قاچئندئلار، اۇندان قۇرقوپ تیترەدیلر. اۇنو اینسان یۆکلندی، اۇ دا سۆرکلی یانلئش یاپان وە جاهیللیک أدیپ دوران بیر حالە دؤنۆشتۆ.
- آللاە بونو (أمانتی سونما ایشینی)؛ مۆنافئق أرککلرلە مۆنافئق قادئنلارا، مۆشریک أرککلرلە مۆشریک قادئنلارا عاذاب أتمک وە مۆمین أرککلرلە مۆمین قادئنلارئن دا تؤوبەسینی قابول أتمک ایچین یاپتئ. آللاە چۇق باغئشلایان وە ایکرامئ بۇل اۇلاندئر.


text:
- یریۆزۆنۆ یرلشمەیە اویغون یاپان، آرالارئندا ائرماقلار آقئتان، اۇرایئ ثابیتلەین داغلار اۇلوشتوران، ایکی دنیز آراسئنا أنگل قۇیان کیمدیر؟ آللاە ایلە بیرلیکتە باشقا بیر ایلاە مئ وار؟ حایئر! اۇنلارئن چۇغو بونو بیلمز.
- چارەسیز قالان بیری یاردئم ایستەدیگیندە اۇنا یاردئم أدیپ سئقئنتئلارئنئ گیدرن وە سیزی یریۆزۆنۆن حاکیملری یاپان کیم؟ آللاە ایلە بیرلیکتە باشقا بیر ایلاە مئ وار؟ دۇغرو بیلگیلری نە قادار دا آز قوللانئیۇرسونوز!
- قارانئن وە دنیزین قارانلئقلارئ ایچیندە سیزە یۇل بولدوران وە ایکرامئنئن اؤنجەسیندە رۆزگارلارئ مۆژدەجی اۇلاراق گؤندرن کیمدیر؟ آللاە ایلە بیرلیکتە باشقا بیر ایلاە مئ وار؟ آللاە اۇنلارئن اۇرتاق سایدئقلارئندان یۆجەدیر.
- باشلانغئچتا یاراتمایئ یاپان، سۇنرا اۇنو تکرارلایان، سیزە گؤکتن وە یردن رئزئق ورن کیمدیر؟ آللاە ایلە بیرلیکتە باشقا بیر ایلاە مئ وار؟ دە کی: “دۇغرو سؤیلۆیۇرسانئز قانئتئنئزئ گتیرین!”
- دە کی: “گؤکلردە وە یردە اۇلان هیچ کیمسە غایبئ (گیزلی بیلگیلری) بیلمز، اۇنو سادەجە آللاە بیلیر. اۇنلار نە زامان دیریلتیلەجکلرینین فارقئندا بیلە دگیللردیر.”
- آصلئندا اۇنلارئن آحیرت ایلە ایلگیلی بیلگیلری یترلی سەویەیە گلمیشتیر آما یینە دە اۇ قۇنودا شۆبهە ایچیندەدیرلر. ایشین دۇغروسو اۇنلار اۇ قۇنودا کؤرلۆک أدییۇرلار.
- کافیرلیک أدنلر (گرچکلری اؤرتنلر) شؤیلە دەرلر: “بیز وە آتالارئمئز تۇپراق اۇلدوقتان سۇنرا گرچکتن تکرار تۇپراقتان چئقارئلاجاق مئیئز؟
- بیزە یاپئلان بو تهدید، داحا اؤنجە آتالارئمئزا دا یاپئلمئشتئ. بو، اؤنجەکیلرین یازئلارئندان باشقا بیر شەی دگیلدیر.”
- دە کی: “یریۆزۆنۆ دۇلاشئن دا بیر باقئن باقالئم، سوچلولارئن سۇنو ناسئل اۇلموش!”
- اۇنلارا اۆزۆلمە! پلان قورمالارئندان دۇلایئ دا ایچین دارالماسئن!
- اۇنلار شونو دا دەرلر: “دۇغرو سؤیلۆیۇرسانئز، بو تهدید نە زامان گرچکلشەجک؟”
- دە کی: “چابوجاق گلمەسینی ایستەدیگینیز عاذابئن بیر قئسمئ بلکی دە أنسەنیزدەدیر.”
- راببین کسینلیکلە اینسانلارا قارشئ لۆطوف صاحیبیدیر آما اۇنلارئن چۇغو شۆکرەتمز (گؤرەولرینی یرینە گتیرمز).
- سنین راببین، سینەلرینین نەیی گیزلەدیگینی وە اۇنلارئن نەیی آچئغا ووردوقلارئنئ بیلیر.
- گؤکلردە وە یردە، گیزلی ساقلئ هیچبیر شەی یۇقتور کی آپآچئق یازئلئ بیر قایدئ اۇلماسئن.
- بو قورئان ایسرائیل اۇغوللارئنا، آنلاشمازلئغا دۆشتۆکلری قۇنولارئن چۇغونو تام اۇلاراق آنلاتماقتادئر.
- اینانئپ گۆوننلر ایچین دە بیر رهبر وە ایکرامدئر.
- راببین کندی حۆکمۆیلە، طارافلار آراسئندا قارارئنئ ورەجکتیر. اۇ دائیما اۆستۆندۆر، هر شەیی بیلیر.
- سن سادەجە آللاها گۆونیپ دایان، سن آچئق گرچکلر اۆزریندەسین.
- سن اؤلۆلرە بیر شەی ایشیتتیرەمزسین. سئرتلارئنئ دؤندۆکلری زامان ساغئرلارا دا چاغرئنئ ایشیتتیرەمزسین.
- سن کؤرلری، گیردیکلری یانلئش یۇلدان چەویریپ اۇنلارا دۇغرو یۇلو گؤسترەمزسین. سن (چاغرئنئ) آنجاق آیتلریمیزە اینانئپ تسلیم اۇلانلارا ایشیتتیرەبیلیرسین.
- حاققئنداکی قارار کسینلشینجە بولوندوقلارئ یردن اۇنلار ایچین بیر داببە چئقارئرئز. اۇنلارا، اینسانلارئن آیتلریمیزە تام اۇلاراق اینانمادئقلارئنئ سؤیلەر.
- هر تۇپلومون ایچیندن آیتلریمیز قارشئسئندا یالانا سارئلان بؤلۆگۆ تۇپلایاجاغئمئز گۆن، هر بیری (حساب یرینە) سەوق أدیلیر.
- (حساب ورمە یرینە) گلدیکلریندە آللاە شؤیلە دەر: “تام بیر بیلگی صاحیبی اۇلمادان آیتلریمی یالانلئیۇر موسونوز؟ یۇقسا یاپتئغئنئز نەیدی؟”
- یاپتئقلارئ یانلئشلاردان دۇلایئ حاققئنداکی قارار کسینلشمیش اۇلور؛ آرتئق قۇنوشامازلار.
- گجەیی اۇندا دینلنسینلر دییە، گۆندۆزۆ دە آیدئنلاتئجئ اۇلاراق اۇلوشتوردوغوموزو گؤرمەدیلر می؟ اینانان بیر تۇپلولوق ایچین بوندا بلگەلر واردئر.
- صورا اۆفلنەجگی گۆن؛ آللاهئن ترجیح أتتیکلری حاریج، گؤکلردە وە یردە کیم وارسا قۇرقودان قاسقاتئ کسیلیر، حپسی بۇینو بۆکۆک اۇلاراق آللاهئن حوضورونا گلیر.
- داغلارا باقارسئن، اۇنلارئ حارەکتسیز سانئرسئن. حالبوکی اۇنلار بولوتلارئن حارەکت أتتیگی گیبی حارەکت أدرلر. بو، هر شەیی ساغلام یاپان آللاهئن ایشیدیر. اۇ، یاپتئغئنئز هر شەیین ایچ یۆزۆنۆ بیلیر.
- کیم (آللاهئن حوضورونا) بیر اییلیکلە گلیرسە اۇنا داحا اییسی واردئر. اۇنلار اۇ گۆنکۆ قۇرقو وە دهشتتن گۆوندە اۇلورلار.
- کیم دە بیر کؤتۆلۆکلە گلیرسە یۆزاۆستۆ آتشە سۇقولور؛ “یاپئپ أتتیگینیزین قارشئلئغئندان باشقاسئنئ مئ بولاجاقسئنئز؟”
- دە کی: “بانا سادەجە بو شهرین /مککەنین راببینین قوللوق أتمە أمری وریلدی. بورایئ دۇقونولماز بؤلگە (حارم بؤلگەسی) یاپان اۇدور؛ هر شەی اۇنوندور. بن مۆسلۆمانلاردان (آللاها تام تسلیم اۇلانلاردان) اۇلما أمری دە آلدئم.
- بیر دە قورئانئ، باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقومام أمرەدیلدی. کیم یۇلا گلیرسە سادەجە کندیسی ایچین یۇلا گلیر. کیم دە یۇلدان چئقارسا اۇنا دە کی: “بن سادەجە اویارئدا بولونانلاردانئم.”
- بیر دە شونو سؤیلە: “هر شەیی مۆکممل یاپماق آللاها اؤزگۆدۆر. اۇ سیزە آیتلرینی گؤسترەجک، سیز دە اۇنلارئ تانئیاجاقسئنئز. راببین، یاپتئقلارئنئزدان حابرسیز دگیلدیر.


text:
جمهور باشقانی اردوغان پراگ-دا یونانیستان و سوریه ایله باغلی آچیقلامالار وئریب
جمهور باشقانی اردوغان "آوروپا سیاسی بیرلیگی" توپلانتیسی اوچون سفرده اولدوغو چکیادا مطبوعات کنفرانسی کئچیریب.
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان یونانیستان رهبرلیگینین سیاستلرینین یالان اوزرینده قورولدوغونو دئییب و سوریه پرزیدنتی بشار اسد ایله مومکون گؤروشه یاشیل ایشیق یاندیریب.
جمهور باشقانی اردوغان "آوروپا سیاسی بیرلیگی" توپلانتیسی اوچون سفرده اولدوغو چکیادا مطبوعات کنفرانسی کئچیریب.
دونیادا باش وئرن پروسه لرین تورکیه-نین آوروپا بیرلیگی و آوروپا اوچون آچار اؤلکه اولدوغونو اورتایا قویدوغونو وورغولایان جمهور باشقانی اردوغان دئییب:
"بیز گؤروروک کی، آوروپا بیرلیگینه عضو اولان بعضی اؤلکهلر تورکیه ایله امکداشلیق و مهریبان قونشولوق موناسیبتلری اوزینه گرگینلیگی آرتیریر. بورادا آشاغیداکی مقامی وورغولاماق ایستردیم؛ تورکیه-نین هئچ بیر اؤلکهنین اگمنلیگینه، تورپاغیندا، حاقیندا، قانونلاریندا گؤزو یوخدور. بیز یالنیز اؤلکهمیزین و قیبریس تورکلرینین ماراقلارینی قوروماق اوچون موباریزه آپاریریق. بیز هئچ کیمله، هئچ بیر قونشوموزلا گرگینلیک ایستمیریک. دفعهلرله بیان ائتمیشیک کی، دوغو آغ دنیزی و اگه دنیزی پروبلئملرینی اولوسلار آراسی حقوق چرچیوهسینده حل ائتمک ایستییریک. دایمی حل اوچون قیبریس آداسینداکی فاکتلارین قبول ائدیلمهسی لازیمدیر".
یونانیستان-ین تورکیه-یه قارشی تخریبات جهدلری ایله باغلی سوال قارشیسیندا یونانیستانین آدینی چکمهدن یونانیستانین باش ناظیری کیریاکوس میتسوتاکیسی تنقید ائدن اردوغان اونو دا دئییب کی، "آوروپا سیاسی بیرلیگی" توپلانتیلاری زامانی منیم چیخیشیمدان جناب ناراحات اولدو. سیاستلری یالان اوزرینده قورولوب، دوروستلوک یوخدور. اونلار اولماسی لازیم اولان یئرده دئییللر. "گلین بیرلشک" دئینده ساحیل یانی اؤلکهلرله یاناشی، بونونلا راضیلاشمیرلار. و بیر چوخ اؤلکهنی واسیطهچی قویورلار. بیزیم ده یونانیستانلا دا موذاکیره ائدجگیمیز هئچ نه یوخدور، اومید ائدیرم کی، زامانلا گؤروشمک ایمکانیمیز اولاجاق.
جمهور باشقانی اردوغان باشقا سواللا باغلی "واختی گلنده بیز ده سوریه پرزیدنتی ایله گؤروش یولونا اوز توتا بیلریک. حاضیردا آشاغی سویهلی دانیشیقلار گئدیر"، -دئیه جاواب وئریب.
ایلگیلیلی خبرلر
جمهور باشقانی اردوغان تورکیه ایش وئرن سندیکالاری کنفدراسیونونون ایجلاسیندا چیخیش ائدیب
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان پایتاخت آنکارادا تورکیه ایش وئرن سندیکالاری کنفدراسیونونون (TİSK) ایجلاسیندا چیخیش ائدیب.
پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیب
تونجلی شهرینده پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیبç
چاووش اوغلو:"یونانیستان ترک-سلاح ائدیلمیش آدالارین ایستاتوسونو پوزماغا سون قویمالیدیر"
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو رومینیانین خاریجی ایشلر ناظیری بوگدان اورسکو ایله ناظیرلیکدهکی گؤروشوندن سونرا پایتاخت آنکارادا تشکیل ائدیلن بیرگه مطبوعات کنفرانسیندا چیخیش ائدیب.


text:
۲۱ آقوست
۲۱ آقوست آمریکادا ۵۰-جی اوستان، مونا لیزانین اوغورلانماسی
۱۷۷۰ — جیمز کوک شرقی اوستورالیانی بؤیوک بریتانیا تورپاغی اعلان ائتدی و بورانی یئنی جنوبی ولز آدلاندیردی.
۱۹۱۱ — مونا لیزا رسم اثری لوور موزهسی ایشچیسی طرفیندن اوغورلاندی.
۱۹۵۹ — هاوایی آدالاری آمریکانین ۵۰-جی اوستانی کیمی قبول ائدیلدی.
۱۹۶۸ — ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتینین قوشونلاری پراق باهارینی یاتیرماق اۆچون چکوسلوواکییه داخیل اولدو.
۱۹۸۶ — کامروندا آتشفیشانی منشألی نیوس گؤلوندن پوسکورن کربوندیوکسید گازی۲۰ کیلومتر اطرافدا ۱۸۰۰ نفرین اؤلومونه سبب اولدو.
۱۹۹۱ — لاتویا موستقیللیگینین برپاسینی اعلان ائتدی.
۱۹۹۷ — آذربایجان جومهوریتی صربیستان و مونتنگرو ایله دیپلوماتیک علاقهلر قوردو.


text:
جمهورباشقانی اردوغان، زلنسکی ایله تلفندا دانیشدی
اردوغان، ساواشین باریشجیل دانیشیقلار یولو ایله حلی اوچون لازیم اولان هر جور قاتقینی وئرمهیه حاضر اولدوقلارینی سؤیلهدی
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان ایله اوکراینا دؤولت باشقانی ولودیمیر زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی گئرچکلشدی.
ایلهتیشیم باشقانلیغیندان وئریلهن آچیقلامایا گؤره، تلفن دانیشماسیندا ۲۴ فوریهدن بو یانا داوام ائدن روسیا-اوکراینا ساواشی ایله باغلی گلیشمهلر دگرلندیریلدی.
جمهورباشقانی اردوغان دانیشمادا، روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اوزون مدتدیر اوزرینده چالیشدیقلاری اسیر دییشیمینین اوغورلا باشا چاتماسیندان چوخ ممنون اولدوغونو بیلدیردی.
اوکراینا تاخیلینین قارا دنیز اوزریندن صادراتینا دایر آنلاشمانین ایشلهدیگینی بیلدیرهن اردوغان، بنزر بیر یاناشیمین زاپوریژیا نۆوه مرکزی باغلامیندا دا تطبیق اولونابیلهجگینی، نۆوه مرکزینین اطرافیندا عسگردن آریندیریلمیش بیر بؤلگهنین قورولماسی اوچون لازیم اولان آراچیلیق تکلیفینین گئچرلی اولدوغونو دیله گتیردی.
اوکراینانین بعضی بؤلگهلرینده روسیانین کنترلو آلتینداکی بعضی بؤلگهلرینده بیر طرفلی خالق اویلاماسی گئچیریلمهسینین دیپلوماتیک پروسهسین جانلاندیریلماسی چابالارینی چتینلشدیرجگینی دا بیلدیرن جمهورباشقانی اردوغان، ساواشین باریشجیل دانیشیقلار یولو ایله حلی اوچون لازیم اولان هر جور قاتقینی وئرمهیه حاضر اولدوقلارینی سؤیلهدی.
ایلگیلیلی خبرلر
سؤزده سوروملو تروریست ضررسیزلشدیریلدی
اؤزونه باغلی عنصورلارلا بیرلیکده تخریبات ائیلملرینه قاتیلان تروریست، میت طرفیندن هدف لیستینه آلینمیشدی
میللی گوونلیک شوراسی توپلانتیسیندان سونرا بیلدیری یاییملاندی
"میللی گوونلیک شوراسی بیلدیریسینده، عملیاتلارین تک هدفینین ترور هؤرگوتلری اولدوغو، بؤلگهده هئچ بیر ترور هؤرگوتونون وارلیغینا و فعالیتینه ایجازه وئریلمهیهجگی وورغولاندی"
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی


text:
الموت قالاسی
الموت قالاسی قزوین شهرینین تالیش داغلاریندا و البرز داغ سیستمینین کسیشمهسینده الموت منطقهسینده اسکیدن قالان بیر قالادیر. بوگون قازیرخان کندینین قوزئی دوغو طرفینده ۲٬۱۶۳ متیر دنیز سولاری سویهسیندن اوجا داغ اوسته تیکیلمیشدیر. قالا بیر داش اوسته دیر و داش اوجالیغی یئردن ۲۰۰ متیردیر. ۲۰٬۰۰۰ کؤب متیر ساحهده گدیکدن باشلانیر و باتی طرفه چکیلیر. توتقون قیرمیزی بویاقدا داشلار قوزئی دوغودان گونئی باتی طرفه چکیلیب.
هولاکوخان
هولاکوخان، هولاکوخان ۶۵۴-نجو قمری ایلده بو قالانی توتدو. هولاکو امریله بو قالانی اودا چکدیلر و سون ایللر محبس و تبعید یئری اولموشدور. حمدالله مستوفی یازیسیندا ۴۸۳ قمری بو قالانی داعی الی الحق حسن بن زید قورموشدور. سون ایللر بو قالادا حسن الصباح حاکیم اولموشدور و ایسماعیلی مذهبینی آذربایجانین گونئی طرفینده رسمیتلی ائتمیشدیر. بو قالا ۱۰۰۶ هجریده بیرینجی شاه طهماسب چاغیندا هلهلیک قالیردی. هابئله قاجار حوکومتینده بو قالا آرادان گئدیب و ییخیلدی.
ان چوخ آدلیم اولماسی حسن الصباحین حاکم اولماسینا باغلیدیر و ایسماعیلی مذهب بو قلعهده یاییلمیشدیر. رشیدالدین فضل الله همدانلی یهودیلر دینیندن دؤنوب و موسلمان اولماقدا نئچه ایللر بو قلعهده حسن الصباحین یاردیمچیسی اولموشدور.


text:
آذربایجانین تانینمیش اجتماعی شخصیتی و گؤرکملی حکیم شاعری و جذامیلرله علاقهدار بیر عؤمور چالیشدیغی اوچون ائل آراسیندا جذامیلرین آتاسی آدلانان دوقتور محمدحسین مبین(شیمشک) بو گون وفات ائتمیشدیر.
الیمیزه چاتان خبره اساسن دوقتور محمدحسین مبین(شیمشک) ۸۸ یاشیندایکن قوجالیق اوجباتیندان مهر آیینین آلتیسیدوشنبه گونو تبریز شهرینده حیاتا گؤز یومموش و صاباح (سهشنبه) تورپاغا تاپشیریلاجاقدیر. خالقیمیزین بو فداکار اوغلونون وداع و تورپاغا تاپشیرما مراسیملریله باغلی الیمیزه چاتان هر هانکی بیر خبری عزیز و حؤرمتلی اوخوجولاریمیزا چاتدیراجاغیق.
ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه سایتی امکداشلاری باش وئرن بو آغیر ایتگینی خالقیمیزا، اؤلکه اجتماعیاتینا، ادبی جمعیتیمیزه و مبین عائیلهسینه باش ساغلیغی و اوستادین اونودولماز و شرفلی خاطیرهسینه عشق اولسون دئییر.
ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۰۶/ ۰۷/ ۱۳۹۴


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
بنژامن فوندان (اینگیلیسجه: Benjamin Fondane) فرانسهلی شاعیر ادبیات تنقیدچی، ژورنالیست و یازیچی - .۱۴ نوْوامبر ۱۸۹۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۵ ایل عومر ائلهییب و ۲ اوکتبر ۱۹۴۴ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Benjamin Fondane»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
فایللار
قارداش پروژهلرده بنژامن فوندان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
نایجریا ده 149 کیشی کولرا دن اولدی
اوشبو حقده نایجریا کسللیک کنترول مرکزی تامانیدن بیانات بیریلدی
نایجریا ده, کولرا کسللیگی سببلی حیاتی نی یوقاتگن لر سانی 149 نفر گه ییتدی.
نایجریا کسللیک کنترول مرکزی, جنوری آیی دن بیری اوشبو کسللیک نینگ پایتخت ابوجا دن تشقری 30 ولایت گه کینگ قولاچ یاییب کیتگن لیگی نی بیلدیردی.
مرکز تامانیدن بیریلگن بیاناتده, اوشبو مدت مابینیده 5 مینگ 451 کیشی نینگ مذکور کسل لیککه چلینگن لیگی و خوددی شوو کسللیک باعث حیاتی نی یوقاتگن لر سانی نینگ ایسه 149 نفر گه ییتگن لیگی معلوم قیلیندی.
نایجریا ده اوتگن ییلده کولرا سببلی 1174 کیشی حیاتی نی یوقاتگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
جهان ساغلیق نی سقلش تشکیلاتی سوریه گه کولرا واکسینی یوباردی
اوشبو توغریده جهان ساغلیق نی سقلش تشکیلاتی تامانیدن بیانات بیریلدی


text:
کوبلان کندی
آنامین منه سویله دیگی ناغیلارین ایچینده قورخولو اولمایان هئچ یوخدو.
یئنیجه دوغموش قادینلارین جیارینی قوپاریب بولاق سولاریندا یودوقدان سونرا ییه ن" آلیبانی" لار ،"قولئیبانی" لار
گئجه نین قارانلیغی وسسیزلیگی ایجینده کندین یاخینلیغینداکی تپه نین آردیندا چالیپ اوخویان وشنلیک قوران"جین" لر وبوکیمیقورخولوو گورونمز وارلیقلار،آنامین اورمانلارینین قورخولو و سیررلی ساکینلریدیلر.
آنام اوناغیل لاری، او قدر ایناملا،او قدر ئورکدن وایچدن سویله یردی کی،بوتون اونلاری ئوزگوزلریله گوردویونه ایناناردیم.
آنام دانیشارکن،سینما پرده سی کیمی اوزونده جانلانیب گوزلریمین ئونیندن کئچه ردی.
بیر گئجه آنام بیر جین ناغیلی سویلییه رکن او جینی اونون اوزونده گوروب دهشئتدن آنامین اوزوندن قاچیب قوجاغیناسیخیندیم.او: "بالا،ندن قورخورسان،ناغیلدیر دای!"دییب باشیمی سییغاللادی.
اوزون ایللردن سونرابئله،دونیامیزین اینسان ایشیقلاریندان بوشالمیش قارانلیقلاری منیم اوچون آنامین قورخولو
گورونمزجین لرینین شنلیک قوروب چالیب اوینادیقلاری و اوخودوقلاری یئرایدی.
آنامین بوتون ناغیلاری ایجینده قورخولو اولمایان بیرناغیل واریدی .اوناغیل کوبلان ناغلی ایدی.اوناغیل اصلینده ناغیل
دییل،آنامین بیرنئچه دفه اولدوغو کوبلان کندیندن سوزلرییدی.آنامین او سوزلری شیرین بیر ناغیل کیمی قولاقلاریمدا
سسله نه ردی.
ناغیل بیلدیگیم بو سوزلر یوخوما آچیلان ان گوزل بیرقاپییدی.بو قاپینین اردیندانه قارانلیقلاری دولدوران قورخولو
جین لرواردی ونه ده یئنیجه دوغموش قادینلارین جییرینی قوپاریب ییه ن آلئیبانی لار ،قولئیبانی لار.
او قاپینین آردیندان قایالاری یارا-یارا، قیوریلا-قیوریلا گئدن بیر جیغیر آچیلیردی.قایالارین بیر یانی سیلدیریم داغلار وبیر یانی دا درین بیر اوچوروم ایدی و اوچوروم دیبینده قیزیل اوزه ن آخیب گئدیردی.او جیغیر کوبلان کندینه قوووشوردی
اوکندین اینسانلاری قوناق سئور وسئویملییدی.
ائولری قارتال یوالاری کیمی،بیر-بیر،هوندور و قوجامان قایالارئوزرینده.
گئجه لری قیزیل اوزه ن نین مین ایللردن بئری سویله دیگی ناغیل لاریلا گوزلرینی یومور و سحرلری اونون ایشقلانان شیریلتی لاریلا گوزلرینی آچیردی او کند.
کوبلانا ایلک گئدیشیمده آنام آرتیق قوجالمیشدی.ناغیلین یولی هرزامان گئرچه ین یولوندان فرقلی اولمیشدی.
ناغیلین قانادلانان قوشو گئرچک اولمایان دنیالارا قونا بیلمیش سه ،گئرچه ین قوشی یا قفسلرده جان وئرمیشدیر یا دا باغرینا سانجیلان اوخا قوربان گئتمیشدیر.،
آنامین کوبلان ناغیلی گئرچه یین ئوزودو. او زاماندان سونرا کوبلانا هرگئتدیگیمده آنامین ان سئودیگیمناغیلینی دینله مگه دییل،اونو بیر باشا گورمه یه ویاشاماغا کئدیردیم.
آرتیق من ئوزوم آنامین ناغیل قوشو اولموشدیم.کئرچک اولمایان دنیالارا دییل،کئرچک اولان کوبلان کندینه
اوچوب قونوردوم.هرقونوشومدا دا آنامین ناغیلی بیرداها گئرچکلیک قازانیر ومنه آنامین دیلیندن ائشیدیرمیشم کیمی ذوق وریردی
ع-سلامی
فارس الفباسینا چئویرن:احمد اسماعیلی
کوبلان کندی


text:
قوم دا بیر قروپ طلبه 15 قادین اویونجودان حجابلاری خوش اولمادیغی اوچون، شکایتچی اولدولار
ایرانین قوم ایالتینده بیر قروپ طلبه، ۲۷ آذر ۱۴۰۰-جو ایلده قوم ساوجیلیغیندا ۱۵ ایرانلی اویونچودان “باش و سینهلرینین بللی اولماسی” دئدیکلرینه گؤره شیکایت ائتدیلر.
قوم طلبهلرینین شرق قزئتینین یایدیغی شیکایت عریضهسینده دئییلیب؛ “مجمع جهادی روحانیون قم” ایران سینماسیندا ۱۵ قادین اویونچودان معنوی ضرر وورماق، زکانین ضعیفلهمهسی، ذهینلرده جینسی گؤرونتولر حک ائتمک و تانری یانیندا اولماق لذتیندن محروم اولماق کیمی سببلرله و اونلارین تحریک اولماسینا گؤره قوم محکمهسینه شیکایت ائدهرک ديمیش زیانین اؤدهنیلمهسینی طلب ائدیبلر.
طلبهلر آیریجا “باش، سینه و قولاقلارین بیر حیصهسینی بللی اولماسی، باشینا گول و پاپاقدان ایستیفاده ائتمک” کیمی حاللاری “پیس حجاب نومونهلری” کیمی گؤستریب و ایران محکمه سیستمینی ۱۵ قادین اویونچویا قارشیلیق وئرمهیه چاغیریبلار. اویونچولارین آدلاری هله آچیقلانماییب.
قئید ائدک کی، سون بیر نئچه آیدا ایران حؤکومتینه باغلی ارزشی و اینقیلابچی آدلی حرکات سوسیال شبکهلرده دفعهلرله ایرانلی اویونچولارین فیلم فئستیواللاریندا و مراسیملرینده گئیینمه طرزینه اعتراض ائدیب و بعضاً اینقیلابی قارشیلیق وئرمک ایله تهدید ائدیبلر.
بو اعتراضلار و شیکایتلر ایراندا قادینلار اوچون “ایسلامی حجابین” رعایت ائدیلمهسینین “مجبوری” اولدوغو و سون بیر نئچه اونیللیکده بیر چوخ صنعت اثرلری قادین اویونچولارین گئییم و یا ماکییاژ نؤعنه گؤره دؤولت قوروملاری طرفیندن سانسورا معروض قالدیغی و یا قاداغان ائدیلدیگی بیر واختدا باش وئریر.
ایران وایر
#ایران_خبرلری #ژورنالیستلیک_جینایت_دگیل #قادین_اویونچولار #قادینلار


text:
یولچو اوچاغیندا بومبا تهدیدی
بیر یولچو چامادانیندا بومبا اولدوغونو ادعا ائدرک کابین چالیشانلارینا سالدیردیقدان سونرا اوچاغا مشایعت ائتمک اوچون ساواش اوچاقلاری هاوالاندی
سنگاپور هاوا یوللارینا عاید یولچو اوچاغیندا بیر یولچو چامادانیندا بومبا اولدوغونو ادعا ائدرک کابین چالیشانلارینا سالدیردیقدان سونرا اوچاغا مشایعت ائتمک اوچون ساواش اوچاقلاری هاوالاندی.
چنل نیوز آسیانین خبرینه گؤره، یئرلی واختلا ساعات ۰۲:۴۰دا آمریکانین سان فرانسیسکو شهریندن سنگاپورا اوچان اوچاق بومبا خبری آلدی.
پلیسدن وئریلهن آچیقلامادا، سنگاپور هاوا یوللارینا عاید یولچو اوچاغیندا کابین یولچولارینا سالدیران و چامادانیندا بومبا اولدوغونو ادعا ائدن ۳۷ یاشلی شوبههلی بیر کیشینین گؤزآلتینا آلیندیغی بیلدیریلدی.
کابین چالیشانلاری طرفیندن توتولان شخصین، ساختا ترور ائیلمی ایله تهدید سوچلاماسی و اویوشدوروجو ایستیفاده ائتدیگی شوبههسی ایله گؤزآلتینا آلیندیغی بیلدیریلدی.
سؤزوگئدن اوچاق سنگاپور حربی هاوا گوجلرینه عاید اف-۱۶ ساواش اوچاقلارینین مشایعتی ایله یئرلی واختلا ساعات ۰۵:۵۰ده چانگی هاوا لیمانینا ائندی.
ایلگیلیلی خبرلر
استوره: تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار
نروژ باشباخانی، "تهلوکه اولدوغو زامان تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار" دئدی
بروکسلده "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" آدلی پانل تشکیل ائدیلدی
متخصصلر، جمهورباشقانی رجب طیب اردوغانین "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" کیتابیندا دقته چاتدیردیغی دوشونجهلر اطرافیندا فیکیر آلیش وئریشی ائتدیلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"


text:
امریکا-ایران بیلک گولهشی
ستا – سیاست، اقتصادیات و جمعیت آراشدیرمالاری فوندونون (سیاست، اکونومی و توپلوم آراشتیرمالاری واکفی) خاریجی سیاست اوزره اکسپئرتی جان آجونون سؤزوگئدن بو مؤوضوع دا "امریکا -ایران بیلک گولهشی" یازیسینی تقدیم ائدیریک
ستا – سیاست، اقتصادیات و جمعیت آراشدیرمالاری فوندونون (سیاست، اکونومی و توپلوم آراشتیرمالاری واکفی) خاریجی سیاست اوزره متخصی جان آجونون سؤزوگئدن بو مؤوضوع دا "امریکا -ایران بیلک گولهشی" یازیسینی تقدیم ائدیریک.
امریکادا سئچکیلردن سونرا جو بایدنین اقتدارا گلمه سیله مثبت ایرهلیلمهسی گؤزلهنیلن امریکا-ایران موناسیبتلری آتوم موذاکیرهلرینین تیخانماسییلا دوردو، اوستهلیک عراق و سوریه جبههلرینده قارشیدورمالارا چئوریلمهیه باشلادی؛ ایران امریکا حربی بازالارینی هدفه آلیر، امریکا ایسه بیرباشا ایران قوهلرینی بومبالاییر. ایکی اؤلکهنین چکیشمهسی بؤلگهنی ایچینه چکهرک قارشیدورمالاری آرتیریر. سابیق پرزیدنت دونالد ترامپین دؤورونده امریکا-نین ایران سیاستی آددیم-آددیم سرتلشدی، سوندا ایرانا قارشی "ماکسیموم تضییق"ا چئوریلدی. امریکا آتوم موقاویلهسیندن چیخدی، ایرانا قارشی اقتصادی تحریم قویدو، بو اؤلکهنین نفت صادراتینا هئچ بیر شکیلده ایجازه وئریلمهدی. عراق-سوریه-یمن خطینده ایرانا قارشی اولان قوهلر دستکلندی - ایسراییل و کؤرفز اؤلکه لریله بیرگه یارادیلان کوالیسیون ایله ایران اوزریندهکی تضییق گئت-گئده آرتیریلدی. ایرانین قدس قوهلری قوموتانی قاسم سلیمانینین اؤلدورولمهسی و ایرانین حربی سلسله جاوابلاری ایله ایکی اؤلکه حقیقی ساواشین ائشیگینه گلدی. جو بایدنین امریکا پرزیدنتی سئچیلمه سیله ایران علیهینه بو کوالیسیون لغو ائدیلدی، امریکانین ایران سیاستینده بیر یومشالما حیس اولوندو. ایرانلا آتوم موذاکیرهلری یئنیدن باشلاندی و ایکی دؤولت آراسیندا مثبت آبو-هاوا میدانا گلدی. امریکانین یمن-دهکی دؤیوشه دستک قوهلرینی چکمهسی ده بو وضعیته تکان وئردی.
آنجاق طرفلرین یئنیدن گذشت ائتمهین موضع لری آتوم موذاکیرهلرینی تکرار تیخادی و ایکی اؤلکه آراسینداکی گرگینلیک آرتماغا باشلادی. ایسراییل و کؤرفز اؤلکهلرینین امریکا-داکی لوبی فعالیتلری ده بو وضعیته تأثیر ائتدی. نهایت، خصوصیله عراق-دا طرفلر بؤیوک بیر گوج موباریزهسینه گیردی. ایرانین حشدالعشبی شیعه میلیس قوهلری امریکا بازالاری و کونوویلارینی هدفه آلماغا باشلادی. امریکانین ایستیفاده ائتدیگی اربیل هاوا و عین الاسد حربی بازالاری کیمی یئرلر تز-تز راکت مرمیسی و بومبا یوکلو درونلارلا آتشه توتولدو. امریکانین بؤلگهدکی حربی قوهلری هاوا بومباردمانلارییلا ایران میلیسلرینه جاواب وئردی. ایکی اؤلکه و هر بیرینین طرفدارلاری آراسیندا یاشانان بو قارشیدورما سوریه-یه ده سیچرادی. ایران میلیسلری دیرالزورون دوغوسونداکی العمر نفت قویوسو بؤلگهسینده اولان امریکا حربی بازاسینا پیلوتسوز اوچان آپاراتلا هوجوم ائتدی، امریکا البو كمال بؤلگهسیندهکی میلیسلرین قرارگاهینی بومبالادی.
ایندی اصل سوال بودور کی، طرفلر قارشیلیقلی اولاراق بو قارشیدورمالاری نه قدر داوام ائتدیرهجک؟ ایران و امریکا هم آتوم موذاکیرهلرینین یولونا دوشمهسینی ایستییر، هم ده میداندا حربی اوستونلوک موباریزهسی آپاریرلار. بونون ظلمونو ایسه عراق و سوریه کیمی اؤلکهلر چکیر. امریکانین اورتا دوغودان تدریجن گئری چکیلمک ایستهدیگی دؤور ایرانا سانکی جسارت وئریر. ایسراییل و کؤرفز اؤلکهلری ایسه ایکی اؤلکه آراسیندا اؤز ایستهدیکلری روللاری اویناماغا چالیشیرلار.
ایلگیلیلی خبرلر
آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوین آلبانی سفری
ارمنیستانی دستکلهیهن فرانسانی حسابا قاتمازساق، باکی یؤنهتیمی آوروپانین بیر چوخ اؤلکهسی ایله ایلیشکیلرینی اوست سویهده داوام ائتدیریر و آوروپا اؤلکهلرینه سرمایهلر قویور
شارل میشلین قازاقیستان و اؤزبکیستان سفری
تۆرک دؤولتلر تشکیلاتینین بوداپست اوفیسی، عمومیتله ماجاریستان اورتا آسیا اؤلکهلری اوچون آوروپایا آچیلان قاپی مؤقیتیندهدیر
اورتا آسیا اؤلکهلرینین عرب اؤلکهلری ایله ایلیشکیلری گلیشیر
اورتا آسیا دؤولتلرینین باشقا اؤلکهلر و یا اولوسلارآراسی تشکیلاتلارلا ایلیشکیلرینده اورتاق فعالیتی گلهنک حالینا گتیرمیش اولماسی سئویندیریجیدیر


text:
قاستریت
قاستریت - معدهده آرا قاتلارینین یانماسی و یا گؤینهمهسینه دئییلیر. بو آغریلار کسکین و کرونیکی اولا بیلر.
قاستریتین عمله گلمه سببلری[دَییشدیر]
ایلکین سببلر:
- مۆنتظم اولاراق حددن آرتیق مشروب ایچکیلر قبول ائتمک،
- کرونیکی قۇسمالار،
- گرگینلیک،
- معده یه دوشموش باکتری لر مۆالیجه اولونمادیقدا معده خوراسی (زخم) و یا خرچنگینه (سرطان) گتیریب چیخاریر.
قاستریتین علامتلری[دَییشدیر]
- اۆرک بولانماسی و قۇسمالار
- قارینین کؤپ اولماسی
- قاریندا کسکین آغریلار
- یئمکدئن سونرا معده نین یانماسی
- هیچقیریق
- ایشتاهسیزلیق
- قان قۇسما
مۆالیجهسی[دَییشدیر]
قاستریتین مۆالیجهسی اونون یارانماسینا سبب اولان عامللرله سیخ باغلیدیر. چوخ واختلاردا مۆالیجه زامانی ایسه حکیم نظارتینده اساساً ترکیبینده تورشونو نئیتیراللاشدیران مادهلر اولان آنتیبیوتیکلردن ایسیفاده اولونور کی، بو دا باکتری لر محو اولماسینا گتیریب چیخاریر. قئید ائدک کی، قاستریتی اولان خستهلر ایستی و ادویاتلی یئمکلردن مۆمکون قدر اوزاق اولمالیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- http://az.med.az/2009/04/08/qastrit-n601dir.html Archived 2016-03-11 at the Wayback Machine.


text:
115248
02 November 2022
تورکمن نیوز: ایرانینگ کرمان ولایاتیندا بیر کؤمور معدنینده بوُلان پاجیغادا 2 ایشچی اؤلدی، 3 آدام یارالاندی.
ایرنا خبر سریشده سینه بیانات برن کرمان ولایاتینینگ ایش و سوسیال بایلیق اداراسینینگ باشلیغی هوشیار احمدی “کرمان ولایاتینینگ کوهبنان شهرینده دوین گیجه کؤمور معدنینده بوُلان پارتلاما سبأپلی 2 ایشچی اؤلدی” دیدی.
کرمانینگ قیزیل آی قوراماسینینگ باشلیغینینگ اوُرونباساری محمد امیرخانی اوچ یارالی ایشچینینگده معدنیندن چیقاریلاندیغینی و 2 ایشچینی تاپماق اوچین تاغاللا ادیأندیکلرینی آیتدی.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۱۶ آذر ۱۴۰۱
۱۳ آذر ۱۴۰۱
۱۳ آذر ۱۴۰۱
۱۲ آذر ۱۴۰۱
۰۹ آذر ۱۴۰۱


text:
`فرحان حاق` نتیجهلر
خبرلر [23]
- جمهور باشقانی اردوغان مصطفی کارادایینی قبول ائدیب
- فرحاق حق: "وکرایناداکی تاخیل گمیلری بیر نئچه گون عرضینده یولا دوشهجک"
- بمت سودان-ین ماوی نیل بؤلگهسی اوچون چاغیریش ائدیب
- اوکراینادا اؤلن وطنداشلارین ساییسی آچیقلاندی
- چاووش اوغلو ایله سعودی-لی همکاری ایله تلفوندا دانیشیب
- آنتونی بلینکن و فیصل بن فرحان آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- سعودیه عربیستانی قطر ایله بحرانا سون قویولماسی بارهده بیانات وئریب
- سعودیه عربیستانینین خاریجی ایشلر ناظیرینین ایسرایل ایله علاقهدار آچیقلاماسی
- بمت امریکا-دا اعدام جزالارینین تطبیقینه رئاکسیا گوستردی
- بمت لیبی-ده سلاح تحریمی مسئلهسینده بوتون اؤلکهلری امکداشلیغا چاغیردی
- بیرلشمیش میلتلردن ایران آچیقلاماسی
- بمت ترامپین آچیقلاماسینا رئاکسیا گؤستردی
- آمریکا عراقدا ایکی یئنی نیظامی پایگاه قوراجاق
- دونیادا هر بیر دقیقهده 12 اوشاق اؤلور
- غزه-لی اوشاقلارا یاردیم
- عربیستاندا قادینلارا بیر حاق داها وئریلدی
- غزه-یه یاردیم
- بمت چاغیریش ائتدی
- سوریه-ده سیویل لرین تخلیهسی داوام ادیر
- مصرده 4 ژورنالیست اعداما محکوم ائدیلدی


text:
2016-جی ایلده بؤیوک پولیتولوق حئیدر جامالی ایتیردیک، 2018-ده ایسه آدلیم ژورنالیست اورخان جامالی. طبیعت بایرامی کیمی جفنگییاتلا مشغول اولان گونئی آذربایجان مئدیاسی نه حئیدرین اؤلومونو اؤنمسهدی، نه ده اونون اوغلو اورخانین قتلینی. حئیدر جامال اؤز اجلی ایله فانی دونیایا گؤز یومدوسا اورخان جامالین اؤلومو فاجیعهوی ایدی. 31 اییول 2018-جی ایلده مرکزی آفریکا رئسپوبلیکاسیندا غئیرفورمال سیلاحلی قروپ اولان “واقنئر” بارهده فیلم چکرکن اؤلدورولدو.
حئیدر جامال بارهده واختیله قیسا بیر ماتئریال یازمیشام. آمما اورخان جامال بارهده اونون أن یاخین دوستو حمید هئریسچینین یازدیغی شعر تام آنلامیندا بیر مرثییهدیر. بو شعر سئزایی کاراکوچون سئوگی فاجعهسینی آنلادان ”موناروزا“ أثرینی آرخادا قویاراق مؤولانانین شمس فراقیندا قوشدوغو یانیقلی غزللری جانلاندیریر گؤزلریمین اؤنونده.
ژاک رانسیئر “أدبییات سییاستی”ندن سؤز آچیر. بوندان مقصد سییاست قوللوغوندا دایانان أدبیات دئییل، اؤزلویونده سییاسی آکسیا رولونو اوینایان یارادیجیلیقدیر. حمیدین شعری أدبییات سییاستیدیر:
سون بالئت (اورخان جامالا) | حمید هئریسچی
نئیلون پاکئت، قالخیب
قوشلاردان دا
یوکسهیه اوچدو.
ایندی اودو…
اودو، سمالاریمیزین دلی قارانقوشو.
ایچینه اؤزومو قویوب
بوکدوم گؤیلرین اووجونو.
هه، بودو… بودو
قیسمتیمدهکی
قو قوشلارینین سون بالئتی،
سون اویونو.
بو قدهرمی جیلیزلاشیب
زمانهمیزین سیمورغ قوشو؟
تاماشانین قورولوشچو رئژیسسورونو
اینان، باغریما باساردیم،
گؤز آچینجا، گؤرردیم قارشیمدادی
آخیللئسین [آشیلین] قانلی توپوغو.
بلکه دیریلیب اوستومه گلیر
اوشاقکن قوووب چرلتدیییم سرچهنین
قارا تابوتو؟
اورخان جامالین آفریکادان گلن
ناراحات روحو؟
اؤزوم دویدوم،
سویوموردو، دمیر تابوتونداکی آفریکانین
هم جهننم، هم پرومئتئی آلووو.
منله، چرپلنگ [بادبادک] اوچوردان
یئگانه اینسان سندین،
نوولدو بیردن سندهلندین؟
چرپلنگیمیزین ایپینی آفریکانین
أن قورو آغاجینا دوگونلهییب
یئره سریلدین…
کرئملین آشبازینا،
أجلافلارین کئچل باشینا
دونیانین أن چوپور داشینا
چیرپیلدین بیردن بیره…
بیله-بیله، گوله-گوله
گئتدین دونیا هاننیبالزمینین
دوز گؤبهیینه.
دئدین، اولدوزلار پارلاقدی اوردا…
جسدینی چاققاللارلا قاتیللر بیرگه داغیتدی
سون کادردا.


text:
۳۱ جولای
اولایلار[دَییشدیر]
1907 – کوبادا انسانین اؤلومونه سبب اولان دوئللر قاداغان ائدیلدی.
1952 – محمد مصدق، ایرانین او زامانکی نخست وزیری انگلیستانا عاید اولان شاهی بانکی نی تعطیل ائتدی.
1971 – آپولو 15-ین فضانوردلری ایلک دفعه اولاراق آی گزیچی سین آی دا سوردولر.
1987 – 402 نفردن چوخ حاجی، 275-ی ایرانلی اولاراق، مشرکلردن برائت مراسمینده ایشتیراک ائدن زمان 1366-جی ه.ش ایلی سعودی عربستاندا پلیس توسط ایله اؤلدوروردولر.
1992 – گرجستان بیرلشمین میللتلر تشکیلاتینا عضو اولموشدور.
2006 – فیدل کاسترو باغیرساق جراحلیقیندان سونرا کوبانین رئیس جمهورلوقون قارداشی رائول کاسترویا تاپشیردی.
دوغوملار[دَییشدیر]
۱۸۰۰ - فریدریش وهلرِ آلمانلی کیمیاچی
۱۹۱۲ - میلتون فریدمن؛ آمریکالی ایقتیصادچی، ایقتیصاد ساحه سینده نوبل اؤدولونو قازانان
۱۹۱۴ - لوئی دوفونس؛ اسپانیالی کؤکلو اولاراق فرانسه لی آکتور و کمدین
۱۹۴۷ - ریچارد گریفیتس؛ بریتانیالی آکتور
۱۹۶۵ - جی. کی. رولینگ؛ بریتانیالی یازیچی، هری پاتر کیتابینین یازاری
۱۹۸۹ - ویکتوریا آزارنکا، بلاروسلو حرفه ای تنیسور
اؤلوملر[دَییشدیر]
۱۷۸۴ - دنی دیدرو، فرانسهلی یازیچی و فیلسوف
۱۸۷۵ - اندرو جانسون، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نین اون یئددینجی رئیس جمهورو
۱۸۸۶ - فرانتز لیست، آلمانلی بسته کار
۱۹۴۴ - آنتوان دو سنتاگزوپری، فرانسه لی یازار و خلبان، بالاجا شاهزاده نین یازاری
۲۰۱۲ - گور ویدال، آمریکالی رمانچی و نمایشنامهچی


text:
شومالی موکریان قصبهسی
شومالی موکریان قصبهسی میاندوآب بؤلگهسینین مرکزی بؤلومونده یئرلشن قصبهدیر.
آنلامی[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
بو قصبهنین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۱۴٬۹۵۲ نفر(۳٬۲۸۱ عائیله) اهالیسی واردیر[۱].
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
اهالینین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب[دَییشدیر]
بو قصبهنین اهالیسی اکثراً آذربایجان تورکلری دیرلر و شیعه مذهبینه اینانجلاری واردیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
غربی آذربایجان اوستانینین پورتالی Archived 2011-02-26 at the Wayback Machine.


text:
`گاز` نتیجهلر
خبرلر [164]
- عراق-دا باش وئرن پارتلاییشدا حیاتینی ایتیرنلرین سایی 11 نفره چاتیب
- ایران روسیا ایله طبیعی گاز موقاویلهسی ایمضالاییب
- فاتح سونداژ گمیسی چایجوما قویوسونا چاتدی
- یایر لاپید: "ایسرایل یاخین گلهجکده آوروپانین مهم گاز تداروکچوسونه چئوریلهجک"
- اردوغان پارتیسینین قروپ توپلانتیسیندا دانیشدی
- اردوغان، پوتینین اؤنریسینی دگرلندیردی
- اردوغان آستانادا پوتین ایله گؤروشدو
- پوتیندن تورکیه آچیقلاماسی
- اردوغان: تۆرکیه، تهلوکهلری قاباقجادان گؤرهبیلمه گوجونه صاحیبدیر
- ماریوش بلاشاک:" “روسیانین گوجلنمهسینده آلمانیانین دا پایی وار"
- نورالدین نباتی: "معین شرایط یاراندیقدا قطرله گاز تیجارتی برپا اولونا بیلر"
- اوکراینا آوروپا بیرلیگینه گاز وئرهجک
- اردوغان: آوروپا قیشدا جدی پروبلئملرله اوزلشهجک
- روسیا گاز نقلینی اوچ گون مدتینه دایاندیریب
- اورزولا فن در لاین:"الکتریک بازاری آرتیق ایشلک بازار دئییل"
- شیخ محمد بن زاید آل نهیان یونانیستان-دا سفرده دیر
- ایتالیا:"روسیا گازیندان آسیلیلیغی تامامیله آرادان قالدیراجاغیق"
- آوروپادا طبیعی گازین قیمتی 28،6 فایز آرتدی
- روسیانین بو اؤلکهلره گؤندردیگی گازین حجمی آزالیب
- آوروپا بیرلیگی اؤلکهلری گاز مصرفینی 15 فایز آزالتماقلا باغلی راضیلیغا گلیبلر
- قارادنیز گازی ۲۰۲۳ده ائولرده اولاجاق
- تورکیه آوروپا اوچون بیر طبیعی گاز مرکزی اولور
- تورکیه، قارادنیزده ۱۳۵ میلیارد مکعب متر گاز کشف ائتدی
- قوزئی آخیمینداکی سیزینتیلار تخریبات شوبههلرینی گۆندمه گتیردی
- جمهور باشقانی اردوغان تورکیه تاریخینده ان بؤیوک گاز یاتاغینین کشف ائدیلدیگینی آچیقلاییب
- سینابونگ یانارداغی کول پوسکورمهیه باشلادی


text:
دونیا کاپیندا بو گون
اویونلار بو گون ج و د قروپلاریندا ائدیلهجک ۴ قارشیلاشما ایله داوام ائدجک
قطرین ائو صاحبلیگی ائدتدیگی ۲۰۲۲ فیفا دونیا کاپی هیجانی ترتده یاشانیر.
اویونلار بو گون ج و د قروپلاریندا ائدیلهجک ۴ قارشیلاشما ایله داوام ائدجک.
بو گون ۲۰۲۲ فیفا دونیا کاپیندا (تورکیه ساعات ایله):
۱۳.۰۰ آرژانتین - سعودی عربیستان / ترت ۱
۱۶.۰۰ دانمارک - تونس / ترت ۱
۱۹.۰۰ مکزیک - لهستان / ترت ۱
۲۲.۰۰ فرانسا - استرالیا / ترت اسپور
ایلگیلیلی خبرلر
دونیا کاپیندا بیر ایلک
فیفا، آلمانیا - کاستاریکا اویونونا فرانسالی قادین داور استفانی فراپاری تعیین ائتدی
سون ۱۶ قارشیلاشمانین ایلک ائشلشمهلری بللی اولدو
سون ۱۶ تیمین اویونلاری ۳ دسامبر جمعه ائرتهسی گونو هلند - آمریکا اویونو ایله باشلایاجاق


text:
لتونی شوروی سوسیالیست جومهوریتی
لتونی شوروی سوسیالیست جومهوریتی (اینگیلیسجه: Latvian Soviet Socialist Republic، فارسجا: جمهوری سوسیالیستی لتونی شوروی، عربجه: الجمهورية اللاتفية السوفيتية الاشتراكية، فرانسهجه: République socialiste soviétique de Lettonie، آلمانجا: Lettische Sozialistische Sowjetrepublik، ایتالیاجا: Repubblica Socialista Sovietica Lettone، روسجا: ЛaTBийckaя CoBeTckaя CoциaлиcTичeckaя Pecпyблиka) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. لتونی شوروی سوسیالیست جومهوریتی 1940 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1991 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Liepaja December 1941 massacres 01.jpeg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
باغیشلا بیزی آزربایجان ،بیزی باغیشلا- امین موحدی
- توضیحات
- منتشر شده در چهارشنبه, 25 تیر 1393 15:49
اوزیمیزی چوخ رکلام ائتدیک آمما سنین ایچین هئچ بیر ایش گوره بیلمه دیک ،باغیشلا بیزی آزربایجان،بیزی باغیشلا .
آلیشدین آته شین دونیانی آلدی ، بيز سنه بیر دامجی سو دا اولماديق
بیز لیدرلیک داواسی آپاران آنلار ،اورمو گولی نین اوره گی یاندی قورودو قالدی آما بیز او نون اوره گینين یئرینه اوز اوره گیمیزه سو سه پيپ هارای چکدیک کی یگانه لیدرآزربایجاندا بیزیک ،باغیشلا بیزی آزربایجان بیزی باغیشلا.
میلتیمیز بیر تورکی مدرسه طلبینده، آیلیق ماعاشین بیر بلیطه وئریب ایستادیوما گتیب هارای چکدی :"تورک دیلینده مدرسه اولمالیدیر هر کسه" اما بیز جور وه جور یوخ تشکیلاتلارا تمثیلچی اولیب سیتهلر آچیب و جور وه جور ژستيله رده رسیم چکیب سیته له ره یئرلشدیردیک وآی نه قده ر اوزیمیزی لیدر قامتینده به یندیک!باغیشلا بیزی آزربایجان،بیزی باغیشلا .
وطن عشقینین یئرینه ،حسد اوره گییمیزی دولديردي و نه یازیقلار اولسون بیزه کی وطن اولادلاری زیندانلاردا آج سوسوز چورویه ن زامان ،اونلارين يئرينه ، ملا حسنی له ری اوزیمیزه قهرمان سئچدیک!باغیشلا بیزی آزربایجان ،بیزی باغیشلا.
هله اوره گیمیزی تار و مار ائده ن قاراباغ نیسگیلی یاددان چیخمامیش قاراداغین زلزه له سی قلبيميزي یئنیده ن آلت اوست ائتدی آمّا نه یازیق کی قارداقیدا ،قارباغ کیمی نه تئز اونوتدوق. قارداغین اوشاقلاری یایدادا سویوقدان اوشویورلر آمما بیزیم اوره گیمیز بیلمیرم نیچين هه له ایستیدییر؟ باغیشلا بیزی آزربایجان ،بیزی باغیشلا.
اوزلگه له ر ايچين جاندان باشدان و مالیمیزدان کئچدیک آمما سنین اوشاقلارینا بیر مدرسه بئله تیکه بیلمدیک ، من سنين اوتری اوزیمی باغیشلامیرام باغیشلا بیزی آزربایجان ،بیزی باغیشلا


text:
آبادان
آبادان (عربجه: عبادان) ایرانین خوزیستان اوستانیندا یئرلشهن لیمان شهری.
تاریخی[دَییشدیر]
شهر عباسیلر دؤورونده لیمان شهری کیمی فعالیّت گؤستریردی. ۱۹۸۰-جی ایلده ایران-عیراق ساواشی زامانی بو شهرین اراضیسینده دؤیوشلر باش وئرمیشدی. آبادانین یاخینلیغیندا دجله و فرات چایلارینین قوووشماسیندان یارانان شتتول-عرب چایی بؤیوک نفت یاتاقلاری ایله زنگیندیر. عیراق بو چایین ایری لیمان شهرلری خرمشهر و آبادانین یئرلشدیی شرق ساحللرینه ادعا ائدیردی. ایران ایسه سرحددین تالوق خطی، یعنی چای یاتاغینین اورتا خطی بویونجا چکیلمهسینین طرفداری ایدی.


text:
لودویق ماکسیمیلیان مونیخ بیلیمیوردو
لودویق ماکسیمیلیان مونیخ بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Munich, فارسجا: دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ، عربجه: جامعة لودفيغ ماكسيميليان في ميونخ)آلمانین مونیخ شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۴۷٬۰۰۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- LMU, Gang 1. OG.jpg
- Edificio principal, Jardín Botánico, Múnich, Alemania 2012-04-21, DD 04.jpg
- Chemistry faculty of the LMU 2003.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لودویق ماکسیمیلیان مونیخ بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژوئن ۱۱
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
۱۳۰۷-کولوگ خان موغول خاقانلار ویوانون وزونگدا تخته چیخدی. ۱۷۹۸-ایرلند عیصیانی بریتانیا اردوسی ایرلندی عیصیان چی لارا قارشی قازاندی وینگار ساواشیندا. ۱۹۴۵-اوکیناوا ساواشی ژاپون ایمپریال اردوسی موقاویمتی داغیلماغا باشلادی مابونی بولگه سینده اصلی آدانیت گونیینده. ۱۹۶۴-اوچ سیویل یاساسین یازانلارینان اندرو گودمن ، جیمز چانی و مایکل شورنر اولدورولدولر نشوبا کانتینیندا(بولگه)،میسیسیپی، آمریکا کوکلوخ کلانین(قبیله یوخسا قوهوم)اویه لرینین الینن. ۲۰۰۶-پولوتونون یئنی تاپیلمیش آیلارینان نیکس و هیدرا.
- ۱۱۸۴ میلاددان قاباق - تروی ساواشینین سونو - بو ۱۰ ایللیک ساواش ۱۱۹۴ مق دان ۱۱۸۴ مق یونان و تروا آراسیندا اؤز وئرمیشدیر.
- ۲۵۰ - ایراندا گندی شاپور کیتابخاناسی، دونیانین ان قدیم کیتابخاناسی، ایشه باشلادی.
- ۱۷۷۰ - کاپیتان جیمز کوک، بیرینجی اوروپالیدی که استرالیانین شومالشرقینده بویوک مرجانلی دوْوارا ال تاپدی.
- ۱۸۱۷ - موریتانی بیر سیاسی موعاهیده اساسیندا فرانسهیه موستعمره اولدو.
- ۱۸۸۲ - میصرین ایستیقلال ایستیینلرینین عیصیانینا گوره ایسکندریه لیمانیندا اوروپالیلارین چوخو قئتله یئتیریلده.
- ۱۹۸۱ - ایرانین کیرمان اوستانینین گلباف شهرینده کی زلزله سببینده، ۱٬۰۰۰ دن چوخ اؤلن اولدو.
- دوْغوم گونلری
۱- ۵۹۸ پاپ مارتین . ۲- ۱۶۷۶ آنتونی کولینز اینگیلیسلی فیلسوف و یازار. ۳- ۱۷۳۲ جووان کریستوفر فردریک باخ. ۴- ۱۸۶۳ ماکس ولف ، آلمانلی آسترونومر و آکادمیسین . ۵- ۱۸۷۰ آنتونی میشل اینگیلیسلی استرالیالی موهندیس . ۶- اون مک کنزی استرالیالی راگبی اویونجوسی .
- ۱۵۷۲ - بن جانسن اینگیلیسلی اویونچو، شاعیر و نمایشنامه یازان
- ۱۸۶۴ - ریشارد اشتراوس (عکسده)، آلمانلی موسیقیچی و ارکستر باشچیسی
- ۱۸۹۹ - یاسوناری کاواباتا ژاپونلی یازیچی، نوبل ادبیات اؤدولون ۱۹۶۸ اینجی ایلده قازانان
- ۱۹۱۰ - ژاک-ایو کوستو فرانسهلی دنیز قووهلرینین افسری، عکاس و یازیچی
- ۱۹۵۹ - هیو لوری اینگیلیسلی اویونچو، دانیشان، کومدین، یازیچی، نوازنده و فیلم یؤنئتمنی
- ۱۹۶۹ - پیتر دینکلیج آمریکالی اویونچو
- ۱۹۸۶ - شایا لابوف آمریکالی اویونچو
- اؤلوم گونلری
۱- ۸۷۰ ایمام هادی اون مینجی شیعه ۱۲ ایماملی لارین ایمامی. ۲- ۱۶۳۱ اینگیلیسلی ادمیرال(گمیچی)و کاشیف. ۳- ۱۹۱۴ برتا ون سوتنر اتریشلی ژورنالیست و یازار نوبل اودولی قازانان. ۴- ۱۹۷۰ احمد سوکارنو اندونزینین ایلک جومهور باشقانی و موعندیس و سیاست چی .
- ۱۸۵۹ - کلمنس ونتسل فون مترنیخ اوتریشلی سیاستچی
- ۱۹۳۴ - لو ویقوتسکی روسیهلی روانشناس
- ۱۹۷۰ - الکساندر فیودورویچ کرنسکی روسیهلی سیاستچی ،باش وزیری
- ۱۹۷۹ - جان وین آمریکالی اویونچو، فیلم یؤنئتمنی و فیلم یاپیمجیسی ، اسکار جایزهسین قازانان
- ۲۰۱۳ - رابرت فوقل آمریکالی بیلیمجی، اقتصاد نوبل جایزهسینی ۱۹۹۳ اینجی ایلده قازانان
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژوئن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژوئن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ذیالقعده/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژوئن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ذیالقعده/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
والتر قارقانو
والتر قارقانو (اینگیلیسجه: Walter Gargano) (دوْغوم:۲۳ ژوئیهٔ ۱۹۸۴ (۳۸ یاش) Paysandú) بیر فوتبالیست. پنیارول فوتبال کولوبو و اوروقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده والتر قارقانو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- دانوبیو کولوبونون اویونچولاری
- ناپولی کولوبونون اویونچولاری
- اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
- پارما کولوبونون اویونچولاری
- مونتری کولوبونون اویونچولاری
- پنیارول کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
ان بؤیوک کوتلهلی نوترون اولدوزو
دونیانین ۳۳۳ مین قات بؤیوکلویونده کوتلهیه صاحب نوترون اولدوزونون، بیر اوجوندان دیگر اوجونا اولان مسافهنین تخمیناً ۲۴ کیلومتر اولدوغو بیلدیریلدی
گؤی بیلیمچیلر، بو گونه قدرکی ان بؤیوک اؤلچولو نوترون اولدوزونو کشف ائتدی.
سیانان اینترنشنیلین خبرینه گؤره، آمریکالی آسترونوملار، باتی ویرجینیادا یئرلشهن گرین بانک تلسکویو ایله ائتدیکلری گؤزلملر سیراسیندا ژ۰۷۴۰ ۶۶۲۰ آدی وئریلهن ان بؤیوک اؤلچولو نوترون اولدوزونو کشف ائتدی.
دونیانین ۳۳۳ مین، گونشین ده ۲،۱۷ قات بؤیوکلویونده کوتلهیه صاحب نوترون اولدوزونون، یئر کورهیه ۴ مین ۶۰۰ ایشیق ایلی مسافهده اولدوغو، بیر اوجوندان دیگر اوجونا اولان مسافهنین ایسه تخمیناً ۲۴ کیلومتر اولدوغو بیلدیریلدی.
شعاعلاری اعتباریله کایناتین ان کیچیکلری اولاراق دگرلندیریلهن نوترون اولدوزلاری، سوپرنووا اولاراق پارتلایاندان سونرا قالان قیسمین اؤز ایچینه چؤکمهسیله یارانیر.
میلیثانیه ایله ثانیه آراسیندا دییشن چوخ منتظم آرالیقلارلا ایشیما(اشعه یایما) آتیملاری گؤزلنن نوترون اولدوزلاری، "پولسارلار" اولاراق آدلانیر.
کشفین آیرینتیلاری "نیچر آسترونومی" درگیسینده یاییملاندی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهنین اتومبیلی ایستانبول هاوا لیمانیندا سرگیلهندی
"طبیعی کی ایچینه اوتوروب باخماق و تست سوروشو ائتمک لازیم. چوخ بگهندیم. آلماغی دوشونورهم"
اردوغان: تورکیه، یالان خبره ان چوخ معروض قالان اؤلکهلردن بیریدیر
"طرفسیز خبر وئرمه یئرینه تورکیه ایله حسابلاشماغی هدفلهیهن یاناشمالاردان ال چکیلمهسی لازیم اولدوغونو هر فورصتده و پلتفورمدا ایفاده ائدیریک"
ایکی آتاک هلیکوپتری داها فیلیپینه تحویل وئریلدی
فیلیپین حربی هاوا گوجلرینه ۶ هلیکوپتر تحویل وئرهجک اولان تورک هاواچیلیق صنایعی، اوچونجو و دؤردونجو هلیکوپترلری فیلیپینه گؤندردی


text:
اویان نیوز: سون ۳ ایلده ان چوخ قیدیاتدان گئچن اؤلکهلرین باشیندا تورکمنیستان و آذربایجانلی اؤیرنجیلر گلیر
تورک اونیورسیتهلرینه خاریجی اؤیرنجی ایلگیسی آرتیر.
اؤیرنجی سئچمه و یئرلشدیرمه مرکزی وئریلرینه گؤره، ۲۰۰۱-۲۰۰۲ ائگیتیم مؤوسومونده، ۲ مین ۷۰۷ اولان قیدلی اولوسلارآراسی اؤیرنجی ساییسی، ۲۰۱۱-۲۰۱۲.جی ایلده ۳ قاتینا چیخاراق، ۸ مین ۴۱۰آ یوکسلدی. بو آرتیش توپلامداکی اؤیرنجی ساییسینی دا یوخاری داشیدی. عینی دؤورلر داخیلینده، قیدلی توپلام اولوسلارآراسی اؤیرنجی ساییسی ۱۵ مین ۵۰۵دن ۳۱ مین ۱۷۰-ه چاتدی.
بو اؤیرنجیلرین ۴ مین ۲۵۷سی آذربایجان، ۴ مین ۱۱۰و تورکمنیستانلی اولارکن، آلمانیا، یونانیستان، بولقاریستان، مونقولوستان و روسیا کیمی ۴۰-دان چوخ اؤلکهدن خاریجی اؤیرنجی ده، تورکیهده تحصیل گؤرور. سون ۳ ایلده ان چوخ قیدیاتدان گئچن اؤلکهلرین باشیندا دا تورکمنیستان و آذربایجان گلرکن، سومالیلی اؤیرنجی ساییسینداکی آرتیش دقت چئکیر.
۲۰۰۹-۲۰۱۰ دؤورونده بو اؤلکهدن ۶ اؤیرنجی گلرکن، ۲۰۱۱-۲۰۱۲.جی ایلده تورکیهده تحصیل گؤرن سومالیلی اؤیرنجی ساییسی ۲۴۲یه چیخدی.
ت ر ت


text:
لیقورییا دنیزی
لیقورییا دنیزی - آدینی ساحللرینده یاشییان لیقور قبیلهسینین آدیندان گؤتورموشدور. آرالیق دنیزینین بیر حیصّه سی اوْلاراق کورسیکا، البا آدالاری و قونوز کؤرفزی ایله کاپساملنیر. ساحللرینده فرانسه، موناکو و ایتالیا کیمی اؤلکهلر یئرلشیر. ساحهسی ۱۵،۰۰۰ km²، اوْرتا درینلییی ۱۲۰۰ متر تشکیل ائدیر. ان درین یئری ۲۵۴۶ متردیر. سۇیونون دماسی قیش آیلاری ۱۳ درجه، یایدا ایسه ۲۳،۵ درجه، دۇزلوغو ۳۸ ‰ تشکیل ائدیر. ساحللری هۆندور و قالالیدیر، بعضی یئرلرده ایسه قوملو چیمرلیکلره راست گلینیر. ساحلینده ان بؤیوک کورورت-توریزین مرکزی ریورادیر. اساس لیمانلار جینووا،ساوونا (ایتالیا).
قایناقدَییشدیر
- لیقورییا دنیزی Archived 2011-10-16 at the Wayback Machine.


text:
جفری اپستین
جفری ادوارد اپستین (اینگیلیس دیلی:Jeffrey Edward Epstein)(ژانویه ۲۰, ۱۹۵۳ – آقوست ۱۰, ۲۰۱۹)آمریکالی سرمایاچی و سکس ساتقین ایدی.باشدا معلم ایدی و سون ایللر بانک و سرمایا ایشرینده چالیشدی.بیئر استرنز شیرکتینده Bear Stearns دونیادا سرمایاچیلارا گؤره ایشلیردی و سون ایللر اؤزو بیر شیرکت آچدی.چوخلو آروادلاری آل وئر ائلیردی و اولاری سئچیردی.و آشاغی یاشدا قیزلاری سئچیب و باش و سرمایاچی کیشی لره ساتیردی.چوخلو کیچیک قیزلار اونون شیرکتی الی ایله سکس اۆچون وئریلمیشدیر.
۲۰۱۵ جی ایلده پولیس فلوریدا ساحیلینده اولان یاساق ایشلره گؤره اونون شیرکتین متهم ائتدی و تدقیقاتین باشلادی.بیر آتا آنا اؤز ۱۴ یاشیندا قیزلارینا گؤره سکس ایشلریندن شکایت ائدمیشدیر.اپستین گوناهلی تانیندی و ۲۰۱۸ ده محکوم اولدو.
۲۰۱۹ جی ایلین جولای آیندا فلوریدا و نیویورکدا سکس ساتقین لیق ینا گؤره توتولدو و زیندانا اؤلدو.اونون اؤلومو اؤزون اؤلدوماق بیلنیب هابئله بللی دئیل.