text:
Sunday, February 05, 2012
"آزهربايجان رئسپوبليكاسي"ندان "قوزئي آزهربايجان تورك جومهورييهتي"نه
مئهران باهارلي
١٩١٨ده آراز`ين قوزئيينده عوثمانليلارين گيريشيم و كؤمهيي ايله قورولان دئولهت، رسمي اولاراق "آزهربايجان خالق جومهورييهتي" آدلانديريلميشدي. بوندان اؤنجه او بؤلگه ائتنيك و جوغرافي آزهربايجان اولسا دا، سيياسي بير بيريم اولاراق آزهربايجان آدلانميردي. عوثمانليلارين – خليل پاشا`نين- بو آدي سئچمهكدهن آماجي، عئيني دؤنهمده گونئي آزهربايجاندا مجد السلطنه افشار اورومي واليلييينده قوردوقلاري حاكيميييهتين- عوثمانلييا قوشولمازسا- آزهربايجان خالق جومهورييهتي ايله بيرلهشمهسينين يولونو آچماقدي.
عوثمانليلارين آراز`ين قوزئييني سيياسي اولاراق ايلك كز آزهربايجان آدلانديرمالاري، چوخ دوغرو و اوزاق گؤروشلو بير اؤنلهم، آنجاق اكسيك ايدي. اونلار ايلك باشدان يئني قورولان جومهورييهتي "قوزئي آزهربايجان تورك جومهورييهتي" آدلانديرمالي ايديلهر. او زامان، بونو ياپماغا گوج و يئتگيلهري ده واردي. بئلهجه هم ائتنيك آزهربايجان`ين ايكييه بؤلوندويو گرچهييني وورقولاميش اولارديلار، هم ده قوزئي و گونئيده ياشاماقدا اولان عئيني خالقين تورك اولان ميللي كيملييني، داها سونرالار روسييا و ايران طرهفيندهن آزهري و آزهربايجانلي`يا دهييشديريلمهسي و يوخ ائديلمهسينين اؤنونو كسميش اولارديلار. آنجاق بو تاريخي فورصهت الدهن قاچيريلدي و سوويئتلهرين قورولماسي ايله "آزهربايجان خالق جومهورييهتي" بو كز "آزهربايجان رئسپوبليكاسي" آدلانديريلدي.
سوويئتلهر چؤكونجه آزهربايجان رئسپوبليكاسي آدينين "قوزئي آزهربايجان (تورك) جومهورييهتي" بيچيمينده دوزهلتمهسي اوچون يئني تاريخي بير فورصهت يارانميش اولدو. آنجاق بو سفهر ده بو فورصهت يؤنهتيجيلهرين روسييانين اوزون سورهلي سؤمورگهچي سيياسهتلهريندهن ائتگيلهنمهلهري و ميللي آچيدان كيمليكسيزلهشمهسيندهن دولايي قاچيريلدي. كيمسه بئله بير گيريشيمده بولونمادي و ياپيلماسي گرهكدييي ده قامو اويوندا تارتيشيلماغا آچيلمادي.
سون دؤنهمده ايراندا تورك ميللي بيلينجلهنمهسينين يوكسهليشه گئچمهسي و گونئي آزهربايجاندا ميللي دئموكراتيك ساواشيمينين گوجلهنمهسينه قوشوت اولاراق، ايران ايسلام جومهورييهتي و پان ايرانيست گوجلهر، آزهربايجان رئسپوبليكاسينا قارشي تهديد و سالديرقان توتوملاريني آرتيرميشلاردير. بو دوغرولتودا ولي-يي فقيه علي خامنهيينين اؤزونون قوندارديغي ايران-ي شومالي ويا قوزئي ايران دريمي (تئرميني) فارس سيياسي ادهبيياتينا داخيل ائديلميشدير. ساورولان بو تهديد و سالديرقان توتوملار دوغرودان آزهربايجان رئسپوبليكاسينين وارليغيني هدهف آلميشدير.
دوروم بؤيله ايكهن، گئچهن يوزايلده ايكي كز الدهن قاچيريلان فورصهت بير يول داها ياخالانميش و ياپيلان تاريخي يانليشليغين دوزهلتيلمهسينه اويقون و الوئريشلي اورتام يارانميشدير. بوگون آزهربايجان رئسپوبيكاسينين رسمي آديني "قوزئي آزهربايجان (تورك) جومهورييهتي"نه دهييشديرمهنين تام زامانيدير.
آزهربايجان رئسپوبليكاسي بو گيريشيمي تكجه ايران`ي سيخيشديرماغا يؤنهليك، گؤستهرمهليك بير مانئورا و گئچيجي پيروپاقاندا آراجي دئييل، تاريخي بير يانليشليغي دوزهلتمهك و تاريخين اؤنونو آچان بير گيريشيم اولاراق گؤرمهليدير. بورادا ديققهت ائديلمهسي گرهكهن باشقا اؤنهملي بير قونو، "رئسپوبليكا" آديندان قورتولما و شيمالي كلمهسي يئرينه "قوزئي" كلمهسينين ايشلهديلمهسي گرهكليليييدير. "رئسپوبليكا" كلمهسي روسييا سؤمورگهچيلييينين قالينتيسي و فارسجادان آلديغيميز عرهبجه "شيمالي" كلمهسي، فارس بويوندوروغونا گيرمهنين بليرتيسيدير. بونلارين هر ايكيسي ايسه توركلوكدهن قاچمانين گؤستهرگهسيدير. بو دورومدا ياپيلماسي گرهكهن ايش، "آزهربايجان رئسپوبليكاسي" آدينين، "شيمالي آزهربايجان رئسپوبليكاسي"نا دئييل، "قوزئي آزهربايجان (تورك) جومهورييهتي"نه دهييشديريلمهسيدير.
بو آرادا گونئي آزهربايجان تورك سيياسي تشكيلات و شخصييهتلهرينين بيرگه رسمي بيلديريلهر يايينلاياراق آزهربايجان رئسپوبليكاسينين رسمي آدينين "قوزئي آزهربايجان (تورك) جومهورييهتي"نه دهييشديريلمهسي گيريشيمينه دستهك وئرمهلهري و داهاسي بو گيريشيمين ياپيلماسيني آزهربايجان رئسپوبليكاسيندان آچيقجا ايستهمهليديرلهر.
Azǝrbaycan Respublikasından Quzey Azǝrbaycan Türk Cumhuriyǝtinǝ
Mehran Baharlı
1918dǝ Araz`ın quzeyindǝ Osmanlıların girişim vǝ kömǝyi ilǝ qurulan devlǝt, rǝsmi olaraq “Azǝrbaycan Xalq Cumhuriyǝti” adlandırılmışdı. Bundan öncǝ o bölgǝ Etnik Azǝrbaycan vǝ Coğrafi Azǝrbaycan olsa da, Siyâsi bir birim olaraq Azǝrbaycan adlanmırdı. Osmanlıların –Xǝlil Paşa`nın- bu adı seçmǝkdǝn amacı, eyni dönǝmdǝ Güney Azǝrbaycanda Mǝcd –ül Sǝltǝnǝ Afşar Urumu vâliliyindǝ qurduqları hâkimiyyǝtin- Osmanlıya qoşulmazsa- Azǝrbaycan Xalq Cumhuriyǝti ilǝ birlǝşmǝsinin yolunu açmaqdı.
Osmanlıların Araz`ın quzeyini siyâsi olaraq ilk kǝz Azǝrbaycan adlandırmaları, çox doğru vǝ uzaqgörüşlü bir önlǝm, ancaq ǝksik idi. Onlar ilk başdan yeni qurulan cumhuriyǝti “Quzey Azǝrbaycan Türk Cumhuriyǝti” adlandırmalı idilǝr. O zaman bunu yapmağa güc vǝ yetgilǝri dǝ vardı. Belǝcǝ hǝm Etnik Azǝrbaycan`ın ikiyǝ bölündüyünü gǝrçǝyini vurqulamış olardılar, hǝm dǝ Quzey vǝ Güneydǝ yaşamaqda olan eyni xalqın Türk olan milli kimliyini, daha sonralar Rusiya vǝ İran tǝrǝfindǝn Azǝri vǝ Azǝrbaycanlıya dǝyişdirilmǝsi vǝ belǝcǝ yox edilmǝsinin önünü kǝsmiş olardılar. Ancaq bu târixi fürsǝt ǝldǝn qaçırıldı vǝ Sovyetlǝrin qurulması ilǝ Azǝrbaycan Xalq Cumhuriyǝt bu kǝz Azǝrbaycan Respublikası adlandırıldı.
Sovyetlǝr çöküncǝ Azǝrbayan Respublikasının adının “Quzey Azǝrbaycan (Türk) Cumhuriyǝti” biçimindǝ düzǝltmǝk üçün yeni târixi bir fürsǝt yaranmış oldu. Ancaq bu sǝfǝr dǝ bu fürsǝt yönǝticilǝrin Rusiyanın uzun sürǝli sömürgǝçi siyasǝtlǝrindǝn etgilǝnmǝlǝri vǝ milli açıdan kimliksizlǝşmǝsindǝn dolayı qaçırıldı. Kimsǝ belǝ bir girişimdǝ bulunmadı vǝ yapılması gǝrǝkdiyi dǝ qamuoyunda tartışılmağa açılmadı.
Son dönǝmdǝ İranda Türk milli bilinclǝnmǝsinin yüksǝlişǝ geçmǝsi vǝ Güney Azǝrbaycanda milli demokratik savaşımın güclǝnmǝsinǝ qoşut olaraq, İran İslam Cumhuriyǝti vǝ Paniranist güclǝr, Azǝrbaycan Respublikasına qarşı tǝhdid vǝ saldırqan tutumlarını artırmışlardır. Bu doğrultuda Vǝli-yi Fǝqih Əli Xamnneyinin özünün qondardığı İran-e Şimali vǝya Quzey İran dǝrimi (termini), Fars siyâsi ǝdǝbiyatına dâxil edilmişdir. Savrulan bu tǝhdid vǝ saldırqan tutumlar doğrudan Azǝrbaycan Respublikasının varlığını hǝdǝf almışdır.
Durum böylǝ ikǝn, geçǝn yüzildǝ iki kǝz ǝldǝn qaçırılan fürsǝt bir yol daha yaxalanmış vǝ yapılan târixi yanlışlığın düzǝltilmǝsinǝ uyqun vǝ ǝlverişli zǝmin yaranmışdır. Bugün Azǝrbaycan Respublikası`nın rǝsmi adını “Quzey Azǝrbaycan (Türk) Cumhuriyǝti”nǝ dǝyişdirmǝnin tam zamanıdır.
Azǝrbaycan Respublikası bu girişimi tǝkcǝ İran`ı sıxışdırmağa yönǝlik, göstǝrmǝlik bir manevra vǝ geçici pıropaqanda aracı deyil, târixi bir yanlışlığı düzǝltmǝk vǝ târixin önünü açan bir girişim olaraq görmǝlidir. Burada diqqǝt edilmǝsi gǝrǝkǝn başqa önǝmli bir qonu, “Respublika” adından qurtulma vǝ “Şimali” kǝlmǝsi yerinǝ “Quzey” kǝlmǝsinin işlǝdilmǝsi gǝrǝkliliyidir. “Respublika” kǝlmǝsi, Rusya sömürgǝçiliyinin qalıntısı vǝ Farscadan aldığımız Ərǝbcǝ “Şimali” kǝlmǝsi, Fars boyunduruğuna girmǝnin bǝlirtisidir. Bunların hǝr ikisi isǝ Türklükdǝn qaçmanın göstǝrgǝsidir. Bu durumda yapılması gǝrǝkǝn iş, “Azǝrbaycan Respublikası” adının, “Şimali Azǝrbaycan Respublikası”na deyil, “Quzey Azǝrbaycan (Türk) Cumhuriyǝti”nǝ dǝyişdirilmǝsidir.
Bu arada Güney Azǝrbacan Türk siyasi tǝşkilat vǝ şǝxsiyǝtlǝrinin birgǝ vǝ rǝsmi bildirilǝr yayınlayaraq, Azǝrbaycan Respublikasının rǝsmi adının “Quzey Azǝrbaycan (Türk) Cumhuriyǝti”nǝ dǝyişdirilmǝsinǝ dǝstǝk vermǝli vǝ dahası bu girişimi Azǝrbaycan Respublikası`ndan açıqda istǝmǝlidirlǝr.


c: text/html

text:
اوغوزتی وی :آذربایجانلی شاعر حبیب ساسانیانین “وطنه” حصر ائتدیگی شعرینی تقدیم ائدیرک:
تۆرک یاراندیم، تۆرکلۆیۆمدن دؤنمه دیم
ائل دردیله آلاولاندیم، سؤنمه دیم
هارای چکدیم، اؤزگۆر وطن اوغروندا
اؤله نَه جَن زیروه لَردن ائنمه دیم.
چالیشدیم قوْرویام آنا دیلیمی
اَیمه دیم دوشمانا بیر آن بئلیمی
یاشاتدیم کؤنلۆمده سئوگیلر سایاق
آنا دیلیم، آزربایجان ائلیمی.
کیمسه یه کؤنلۆمده کین بسله مدیم
وطنین عشقیله نغمه لر دئدیم
منلیگیم قوْرودوم دوستاقلاردادا
بۆتؤو آزربایجان حسرتین یئدیم.
سن ائی بو دردلری دۆشۆنن اینسان
اؤز کؤلگندن قورْخوب اۆشۆنن اینسان
وطنی دۆشۆنمک چوْخ چتین دگیل
وطنسیز اؤزگۆرلۆک دۆشۆنن اینسان!!!
یئرسیز اؤلۆم گلیب توتسا یاخامی
دوْغرولمایان دیلکلره یانارام
باش داشیما یازین اۆرک سؤزۆمۆ
یاکاموزام تک وطنی آنارام.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قیش مراسیملری چیلله گئجه سی موناسیبتیله - علیرضا صرافی
قیش مراسیملری چیلله گئجه سی موناسیبتیله
علیرضا صرافی
.
بو مقاله 1385-جی ایل 28 آذرده شریف تكنیك اونیورسیتهسینین شعر و ادب انجومنی تشبّوثویله دوزنله نن چیلله گئجه سی مراسیمینده سونولموشدور.
.
عزیز دوستلار!!
تقدیم ائدهجه گیم بو مقاله ده آذربایجان فولكلوروندا قیش مراسیملری، اؤزللیكله ده چیلله مراسیمیندن سؤز آچاجاغام:
بیلدیگینیز كیمی اسكی چاغلاردا یاشایان اینسانلارین دونیا گؤروشو، اساطیر (میتولوژی)، آنیمیسم، توتمیسم و... اساسلاریندا قورولموشدور، اونلار بوتون یارانیش و طبیعتین اؤنملی حادیثه لری اوچون میتولوژیك مودل یاراداراق، اونلاری اؤز چیخارلارینجا هم تبیین ائتمیش هم ده اونلارلا یولا گلمیش، اؤزلری اویدوردوقلاری اؤز افسانهلره ایناناراق، طبیعتده اوز وئرن چتینلیكلره قاتلانیب، یاشاماغی باجارمیشلار.
ایستر اسكی توركلرین شامانلیق اینانجلاریندا، ایسترسه ده زرتشت دینینده، اود و اوجاق موقدّس و قوتسالدیر. [1] آذربایجان خالقینین اینانجلار سیستمی تركیب ینده ایسلامیتدن اؤنجه كی هر ایكی دین (شامانلیق و زرتشتی لیك) اساس رول اوینامیش و بوگونه قدر ده عرف، عادت و مراسیملریمیزده اؤزونو ساخلامیشدیر. بونلارین هر ایكیسینده ده ایشیق و ایستی و گوندوز خئیر، قارانلیق و سویوق و قیش و گئجه ایسه شر ساییلیر (پاشا افندیئف صص 133-136):
آتالاریمیز "قورخ گئجه شریندن" دئمیشلر.
ایلین ان اوزون گئجهسی یلدا گئجه سیدیر، هم ده قیشین ایلك گئجهسی، هم قارانلیق، هم سویوق، همده اوزون بیر گئجه، عجبا بو مجمع الاشرارین كناریندان راحاتمی كئچمك اولار؟
قاباق قیشدیر. كیم نه بیلیر نه قدر مال-داوار پیه لرده قیریلاجاقمیش، نئچه سود امر كؤرپه لر بله گینده دوناجاقیش، كیم بیلیر بو ایل قیشی نه تهر باشدان سوواجاقمیشلار. قیشین قره قئییدی هركسین جانین آلدیغیندا، طبیعیدیر كی بیر شادلیق مراسیمی توتماقلا، بو گئجه نین شرینی بیر تهر باشدان آشیریب و قارا قیشین قارشیسنا گوجلو روحیه ایله چیخماق لازیمدیر. چیلله گئجه سی مراسیمی ده ائله بو اوزدن یارانمیشدیر.
.
***
.
ائل تقویمینده اساس قیش یئتمیش گوندن عیبارتدیر:
40 گون بؤیوك چیلله دیر دی آیی نین اولیندن بهمنین اونونا كیمی
20 گون كیچیك چیلله او دا بهمنین اون بیریندن سونونا كیمی
10 گون ده قاری ننه چیلله سی او دا ایسفندین بیریندن اونونا كیمی
آذربایجان نیسبتا سویوق اؤلكه دیر. قارلارا وئریلن آدلاردان دا همین مسئله آیدین اولور. تاتلارین برف -ی و عربلرین بفر-ی قارشیسندا بیز ده گؤرون نئچه آد وار:
قار، قیروو، سولوقار، آلاچلپوو، قوش باشی، بئچه باشی، كئچی قیران، دانا قیران، ائششك قیران و ....
ایسفند آیینین قارلارینا دا قار یئین دئیرلر، چونكو بو آیداكی قارلار بیر-ایكی گوندن چوخ دوام گتیرمز ، اریر، گئدر و اریدیكجه ده اؤزوندن قاباق یاغان قارلاری اریدر. قاریئین قارلارین دا هره سینین بیر آدی وار:
موشتولوقچو قار، بیلدیرچین قاری، قارقا قاری، سرچه قاری، چرشنبه قاری. (انجوی شیرازی ص 42)
محض بو قدر قارلی قیشلار گؤرن آذربایجانیمیزدا طبیعیدیر كی بیر چوخ قیش مراسیملری ده اولسون، داها دوغروسو قیش كولتورو باشلیغی آلتیندا دانیشاجاغیمیز چوخلو سؤزلر وار. واقتین دارلیغیندان سؤزلریمی قیسالداراق بیر نئچه اؤرنك وئرمكله كیفایت له نیرم.
.
***
.
شیفاهی خالق ادبیاتیمیزدان میثال ووروم:
تاپماجا:
اوچو بیزه یاغیدی
اوچو جنت باغیدی
اوچو ییغار گتیری
اوچو وورار داغیدی
(جواب: قیش، یاز، یای و پاییز آیلاری)
بو تاپماجادا قیش فصلی بیزه یاغی و دوشمن كیمی و یاز جنت باغی كیمی گؤستریلمیشدی.
آتا سؤزو
· قیش گلدی، قیلیش گلدی (قیش سازاغینین قیلینج كیمی كسدیگینه ایشارتدیر)
· قیش گلر، گئدر اوزو قارالیق كؤموره قالار
· قیشین گؤزو كور اولار (بؤیوك- كیچیك، جاوان – قوجا تانیماز یئری دوشنده هامینی آیاقدان سالار)
· قیشدان سوروشدولار هاردا قیشلادین دئدی اوشاقلارین جانیندا
گؤروندوگو كیمی بوتون بو آتا سؤزلرینده قیش شر بیر گوج و اینسانلارین دوشمنی كیمی گؤستریلمیشدیر.
.
***
.
بعضی قیش عادتلری:
قیشا گیرمزدن اول قیش تداروكی گؤرمك لازیمدیر، بیر چوخ یئرلرده بوتون پاییز آیلاری قادینلارین اساس فعالیتلری قیش زوماریینا صرف اولار، قوورما، تورشو، لاواشا، دن-دؤش، یئرآلما-سوغان، قوروگؤی، روب و ...بو كیمی یئمكلری حاضیرلاییب، قیش زوماری ائدرلر.[2] بونلارین ایچینده بیر ده چیلله قارپیزی اولمالیدیر.
بؤیوك چیلله باشلانان گئجه یعنی یلدا گئجه سی هامی بیر-بیرینین ائوینه توپلانار، بیر چوخلو قورو یئمیشلر، قوورغا، قووت، بعضا ده نار و بو كیمی یاش مئیوهلردن، قوناقلار اوچون گتیررلر، ان سوندا دا چیلله قارپیزینی دیلیم-دیلیم كسیب هامییا پایلارلار. چیلله قارپیزینی هامی یئمهلیدیر، بیریسی ائوده اولماسا دا پایینی ساخلارلار، و بئله اینانارلار كی چیلله قارپیزینی یئسهلر اونلارا سویوق دگمییهجك، اردبیلده چیلله گئجه سی یئییب، ایچدیكدن سونرا جماعت چؤله چیخار و شاختایا اوز توتوب، دئیرلر:
"بؤیوك چیلله! سن آللاه برك توتما!"
.
چیلله گئجهسی فال- ا دا باخارلار، كندلرده و ائلات ایچینده ان یایغین فال بایاتی فالیدیر:
بیر قیز اوشاغینی بولاق باشیندان سو گتیرمگه گؤندررلر، او یول بویو كیمسه ایله دانیشمامالیدیر، چاغیرسالار بئله جواب وئرمهمهلیدیر، قیز گتیردیگی سو كؤزه سینی ائوده آغ بیرچك بیر خانیما تاپشیرار، او دا سویو تؤكر بیر قابا اوستونه ده تمیز بیر پارچا چكر. سونرا قیز گلینلر و فالینا باخماق ایستهین خانیملار قابین دؤورنه توپلانار، هره سی اؤزوندن بیر نیشان سو قابینین ایچینه آتار. مثلا مینجیق، اوزوك، سانجاق و ساییره، قیزلاردان بیری الینی سالار قابین تكینه و سویو دولاندیرا-دولاندیرا، مجلیسده كیلر ده هره سی ایستهدیكلری بایاتینین ایلك میصراعین اوخویارلار،
مثلا بیری دئیر:
- الینده بایدا گلین
او بیری ایسه:
- قاپیدان بیری گلدی
و.......
كیمین قابا آتدیغی نیشان قیزین الینه گلسه، اوخونان سون بایاتینی كامیللشدیررلر و او بایاتی همین شخصین وصف-حالیدیر دئیرلر. مثلا:
- الینده بایدا گلین
دوروبدو چایدا گلین
تانری مورادین وئرسین
آچیلان آیدا گلین
(بونون معناسی بودور كی گلن آیین ایچینده مورادینا چاتاجاقدیر.)
- قاپیدان بیری گلدی
گؤزومون نورو گلدی
بو آرخی كیم آریتدی
سو بئله دورو گلدی
(دئمك یولدا موسافیرین وارسا ساغ سالامات گلیب، یئتیشهجك، یا دا گلن گونلرین خئییرلی و ایشیقلی اولاجاق) ( یكانی زارع صص64-66)
.
***
.
باشقا دا بیر نؤوع تفاّل وار ، بئله كی كند ائولرینده بیر-بیرینین دامینا چیخیب، قولاق یاتیردارلار كی ائو اهلی ندن دانیشیر. سؤزلری هر بیر مؤوضوعدا اولسا، اؤز فیكیرلرینجه اونو بیر یئره یوزوب، اوركلرینده توتدوقلاری نیتین جوابین آلارلار.
اونا گؤره ده بو گئجه هامی چالیشار خوش صؤحبتلر، یاخشی سؤزلر، دانیشسینلار، آغیزلارینی خئیره آچسینلار، دئیرلر ائشیدن اولار قوی قولاغینا خئییرلی سؤزلر دگسین، بلكه موشگولو آچیلسین!! (یكانی زارع ص 66)
خالقیمیزین دیلینده دولاشان بئله بیر میتولوژیك ریوایت وار:
"بؤیوك چیلله ایله كیچیك چیلله ایكی باجیدیلار، بیرگون بونلار اییده آغاجی آلتیندا اوتوروب، دانیشیردیلار، كیچیك باجی ، بؤیوك باجیدان سوروشار كی،
- سن گئتدین نئیلهدین؟
دئیر :
- من گئتدیم هامینین اللرین تندیرین اوستونه سالدیم، دونداردیم، اوشوتدوم، ناخوشلاتدیم، گلدیم!
كیچیك باجی دئیر:
- بولار بیر ایش دئییل كی من گئتسم، قاریلاری كوركدن، لولئیین لری لولكدن، گلینلری بیلكدن، كؤرپه لری بلكدن ائله رم!!
بؤیوك باجی دئیر: سن ده بیر ایش گؤره بیلمزسن چونكو قاباغین یازدی، عؤمورون آزدی.[3]
چیلله گئجه سی و ائله جه ده بوتون قیش بویونجا چوخ اسكی زامانلاردان قالان كوساگلین، خدیرنبی، سایاچی كیمی مراسیملر و بایراملار كئچیریلر.
میثال اوچون بورادا كوسا گلین مراسیمینه قیساجا ایشاره ائدهجگم:
كوسا گلین مراسیمی زیرنا، و دوهول ایله موشاییعت اولار، كوسا یئل قوواندان ساقال قویار، باشینا ایكی بوینوز تاخار، یانینا دا بیر گلین سالار، بیر ده اؤزویله بؤیوك بیر چووال داشییان بیریسین دولاندیرار. بونلار كند ایچینه گلیب، چالیب، اوخویوب، اوینایارلار:
كوسا گلین شعرلریندن بیر نئچهسینی آشاغیدا وئریرم:
كوسا گلیر هاوادان
ساققالی یئل قووادان
كوسانین پایین گتیر
آی خانیم ائوین آوادان
.
جانیم قاراباش قویون
قارلی داغلار آش قویون
اوچ گون، اوچ گئجه كئچر
كوسایا یولداش قویون
.
جانیم او قاتار كئچی
قایادا یاتا كئچی
قیش سویوغو گلنده
بالانی آتار كئچی
.
آی خالا خالا دور ایندی
یوك دیبینه سوز ایندی
چؤمچهنی دولدور ایندی
آللاه بالان ساخلاسین
دو بیزی یولا سال ایندی (انجوی شیرازی ص 95-98)
****
خالق چیللهلری قارشیلادیغی كیمی یولا دا سالار. كیچیك چیلله نین سون گئجه سینه كورداوغلو دئیرلر. بو گئجه قیز-گلینلر داما چیخار و دامدا اود یاندیریب، قارلاری اونون اوستونه سووراراق اوخورلار:
چیلله قوودو، چیلله قوودو
سحر مینجیق، سحر مینجیق[4] (انجوی شیرازی ص48)
سحر مینجیق دئدیكده صاباحیسی گون مینجیق-مینجیق یاغیش یاغاجاغینا اینانارلار
چیلله نین سون گونلری حاقیندا دا میتولوژیك بیر ریوایت وار، اونو دا ائشیده لیم.
- دئییرلر كیچیك چیلله چیخان گونون صاباحیسی، حاجی لئیلك گلر و گؤلون دونموش بوزلارینا آیاق باسار[5]، دونوق سولار باشلارلار اریمگه. اما بیر دفعه هاوا بتر كولك ائلیردی. یامان سویوق دوشموشدو، پیشیكلر میرنووا دوشوب، قورتلار اته یئریكلیر و ایتلرین قانینا سوسامیشدیلار، خالق نه قدر حاجی لئیلگین یولونو گؤزلهدیلرسه اوندان خبر اولمادی، آرادا بیر نئچه نفر آغزی گؤیچك ده گلیب، پیس یئره یوردولار: بیری دئدی یقین قاردا قالیب، بیری دئدی یقین یولون آزیب، صیاد بابا دئییلن بیر دیل آنلایان، تاری تانییان، خئیر-دوعالی یاخشی كیشی وارایدی او دا جماعته دئییردی كی نیاران اولمایین هریاندان اولموش اولسا حاجی لئیلك گلیب، چیخار بیر آز دا دؤزمه لیسیز.
آما گؤزله گؤزون وار اولسون. حاجیلئیلكدن خبر اولمادی آخیردا جماعت یورولوب، كور پئشمان ائولرینه دؤندولر.
صیاد بابانین كورداوغلو آدیندا بیر اوغلو وار ایدی، ائوه گلیب، اوغلونا دئدی اوغلو دور پار-پالتاریوی گئی! گئت گؤر بلكه حاجیلئیلك گلیب، گدیكده قالیب.
كورداوغلو چاریقلارین گئیدی، پاتاواسین باغلادی، كوركونو ده چیگنینه سالیب، آلا چلپوو یاغا-یاغا داغ یوخاری یولا دوشدو. آخیردا گئدیب، یوققوشون باشینا چاتدی. گؤردو كی بعلی حاجی لئیلك گلیب، اوردادی. اونو قوجاعینا آلیب، كنده ساری دؤندو، كیچیك چیلله بئله گؤردوكده لاپ سالدی عینادینا هرطرفدن قار یاغدیریب، كولك ائله دی. كورداوغلو لئیلگی كوركونون ایچینه سالدی كی هم او اوشومه سین هم ده بو قیزیشسین، اما كیچیك چیلله قارلاری اوز گؤزونه سووروب، یولونو آزدیرماق ایستیردی، نه ایسه كورداوغلو بیر داشین دالیندا گیزلنیب، اؤزونو كولكدن قورویوب، حاجی لئیلك ایلن سحره كیمی اورادا قالدی.
اما گل گؤر كی كورداوغلو گلمه یینجه آتا –آناسی برك نیاران قالدیلار، بیر نئچه ساعات گئجه نی گؤزله دیلر، خبر اولمادی، كور- پئشمان باشلارینی آتیب، یاتدیلار.
كورداوغلونون آناسی دؤشونو چیخاریب، یئره دایادی صوبحه كیمی، سحره یاخین صیاد بابانی اویاتدی كی موشتولوغومو وئر. اگر كورداوغلو ایندییهجن دیری قالمیش اولسا داها بوندان سونرا اؤلمز.- دئدی.
دئدی:- من دؤشومو یئره دایامیشدیم، سحره كیمی سویوقدان آز قالا دونوردو، آما ایندی یئر قیزیشدی، دئمهلی یئر نفس چكمگه باشلامیش!!
بیر آزدان گؤردولر كورداوغلو ساغ- سالامات گلیب، چیخدی، او حاجی لئیلگی ده بیر باشا گؤل سولارینا آپارمیش، او دا آیاغینی باسجاق، گؤللرین سولاری اریمگه باشلامیشدی.
بو سون درجه گؤزل اسطوره ایله ده سؤزلریمه سون قویماق ایستریدیم.
آنجاق سؤزلریمین اولینده دئدیگیم كیمی: آتا بابالاریمیز بو گئجه آغیزلارینی خئیره آچارمیشلار، قوی ان سون سؤزومده خئیر دوعا ایله سونا چاتسین:
همیشه آلنینیز آچیق، گؤیلونوز شاد اولسون.
آللاه سیزی آتا اوجاغیندان، آنا تورپاغینیزدان قیراق سالماسین.
(و بیر ده نئجه دئیرلر سؤز واقتیا چكر دئمیشلر، اوتوز ایل بوندان اول بیز ده بو اونیورسیته نین اؤیرنجیسی اولاراق رحمتلیك خویلو عاشیق اصلانی بو سالونا چاغیرمیشدیق. او دا بئله بیر خئیر دوعا وئردی:)
گول اولاسیز، بولبول اولاسیز، قفسده اولمویاسیز.
.
.
_________________________
.
قایناقلار:
1- یكانی زارع، پرویز " آذربایجان شیفاهی ائل ادبیاتینا بیر باخیش" (تهران 1377، نشر اندیشه نو)
2- انجوی شیرازی، سید ابوالقاسم "جشنها و آداب و معتقدات زمستان جلد دوم استانهای آذربایجان و همدان" (تهران 1354، انتشارات امیركبیر )
3- افندییئف پاشا "آذربایجان شیفاهی خالق ادبیاتی" (باكی، 1992 معارف نشریاتی)
4- جاوید، سلامالله "آذری فولكلور صحیفه لری درگیسی"ا
5- صرافی علیرضا "دیلماج درگیسی فولكلور اؤزل ساییسی 21-24-جو سایی"
6-سیدوف، نورالدین "تاپماجالار" (باكی، 1971- علم نشریاتی)
7- شاه محمدی، فاطمه و ذبیحالله "ضربالمثلهای تركی در گویش زنجانی" (زنجان 1383، انتشارات نیكان كتاب)
اتك یازیلار
[1] میثال اوچون بیزده بئله بیر دب وار كی: بیر ائودن قیز كؤچورنده تازه گلینی ائوی تركائتمهدن اول آتا اوجاغینین (تندیرین) باشینا گتیررمیشلر، او ایسه اوچ دؤنه اوجاغین باشینا دولانار و سونرا دا ادب- اركانلا اگیلیب، اوجاغین قیراغیندان اؤپر و ائوی ترك ائدر.
بو اود و اوجاق موقدسلیگینی اؤزونده یاشادان بیر عادت و دبدیر.
[2] یئری گلمیشكن بورادا بیر قیسا ریوایت ده نقل ائتسم پیس اولمازدی:
دئییرلر بیر قاری ننه، قیزی و پیشیگی ایله یاشارمیشلار، پاییز آیلاریندا بوتون قوهوم- قونشو قیش زوماری تداروكونده اویان بویانا قاچیب، چالیشدیقلاری حالدا، قاری ننه ایلن قیزی هیچ بیر ایش گؤرمورموشلر.
سوروشارلار :
- آی ننه بس نیه قیشا حاضیرلیق ایشلری گؤرمورسن؟
قاری دا تنبللیكدن دئیر:
- من بو قیشا قالمارام، اؤلوب، گئدهجگم دا نه اوچون تداروك گؤروم!
قیزی دا دئیر:
- من ده اره گئدهجگم، گئدیب ار ائوینده یئییب، ایچرم. دا نه اوچون تداروك گؤروم!
پیشیك ده دئییر:
- ائله كی قاری ننه اؤلدو، قیزدا اره گئتدی داها من ده بو ائوده اوتورمارام، قوشولارام قیز گئدن ائوه گئدیب، اوردا یئریمی سالارام.
اما ایش بئله گتیریر كی قاری ننه دیری قالیر! قیزین دا باختی آچیلمیر، اوچو ده قیش بویونجا كورلوق چكیرلر.
[3] بو توفارقان واریانتیدیر، خویدا دا بئله دئیرلر: بؤیوك چیلله دئیر من گئتدیم هامینین اللرین باغلادیم، تندیرین اوستونه سالدیم گلدیم.
كیچیك چیلله ده دئیر: من سنین كیمین دئییلم، گئدیب، هامینی تندیردن قووب، كوفلهدن چیخاراجاغام، اوشاقلارین اللرین بئشیكده، قوجالارین اللرین بوز سیندیراندا چاتلاداجاغام ، گلینلرین الینی بولاق باشیندا دوندوراجاغام.
[4] بو قوشا چای واریانتیدیر، سایین قالادا بو شعری اوخویارلار:
چیلله قاچدیها چیلله قاچدی
بالالارین گؤتؤتدو قاچدی


text:
قوزئی مالوکو
{{Infobox settlement | name = قوزئی مالوکو | native_name =Maluku Utara | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = قوزئی مالوکو (اینگیلیسجه: North Maluku) اندونزی دا یئرلشیب. و ۳۱۹۸۲٫۵ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۱۴۱۵۶۱ نفر دیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«North Maluku»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قوزئی مالوکو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین بیر نئچه گون اؤنجه وطنداشلارین سواللارینی جاوابلاندیرارکن یاییما مداخیله جهدلری قیده آلینیب. داها دوغروسو، جانلی یاییم باشلامامشدان اول ۳ اساس رادیوستانسییا - "خیت فم"، "دفم" و "ماخیموم"اون یاییم خطلرینده جدی سس دالغالاری عمله گلیب.
تلگراف. کوم-اون معلوماتینا گؤره، روسییا مطبوعاتی یاییمدا یارانان پروبلمی آراشدیریب. قید اولونور کی، اوچ رادیوستانسییا پوتینین جانلی یاییمینا جدی حاضیرلاشیبلار و تکنیکی آوادانلیقلاری یوخلاییبلار. اما سحر ساعتلاریندا باشلایاراق یاییم بیتهنه قدر، هر ۳۰ دقیقهدن بیر قیده آلینان کنار سسلرین سببینی متخصصلر معین ائده بیلمهییبلر.
مسکوالی اوفولوقلار باش وئرنلری یادپالنتلیلرین مداخیلهسی حساب ائدیرلر. اونلار احتیمال ائدیر کی، جانلی یاییمدا یارانان مانعهلر کوسموسدان گؤندریلهن ووو سیقناللاری ایله باغلیدیر. اونلارین فیکرینجه، حتی بو سیقناللار یادپلانتلیلرین آیداکی بازاسیندان گؤندریلیر.
لاکین روسییانین کوسمیک مسلهلر اوزره بعضی اکسپرتلری بو ورسییانی اینکار ائتدیلر. اونلارین فیکرینجه، جانلی یاییما مانع اولان بو سیقنالالر دوغرودان دا کوسموسدان گلسیدی او زامان بو سیقناللار بوتون یئر کورهسینی احاطه ائدردی.
قید ائدک کی، ایلک دفعه ۱۹۷۷-جی ایل آوقوستون ۱۵-ده آمریکانین اوهایو اونیورسیتتینده دوکتور جرری ایمان طرفیندن «بؤیوک قولاق» آدلی رادیو تئلئسکوپ واسطهسیله قریبه رادیوسیقنال قئیده آلینیب. آلینان رادیوسیقنالی کودلاشدیردیقدا عالیم چوخ تعجبلنیر. عالیم کودلاشدیرما اولان ورقین اوستونده ووو یازیر. بئلهجه، پلانئته کناردان گلن ایلک رادیوسیگنالین آدی ائله ووو! اولاراق دا قالیر.


text:
دئموکراسی
دموکراسی، دونیاداکی بوتون اویه لیک و یا وطنداشلارین، اورقانیزاسیون و یا دؤولت سیاستینی تشکیل وئرمک ده برابر و ائشیت حققه صاحیب اولدوغو بیر نوع یونه دیم بیچیمی دیر.
آنا یوردلاری اسکی یونان اوْلان فیلسوف لار، آریستو و افلاطون طرفیندن اینتیقاد ائدیلمیش دیر. دموکراسی گونوموزده ان یایقین قوللانیلان دؤولت سیستمی دیر. آرتیق سیاست بیلیمجیلری، هانسی سیستمین داها یاخجی ایشله دیغینی دئییل بلکه هانسی دموکراسی نین داها یاخجی ایشله دیغینی تارتیشیرلار.
ایچیندهکیلر
- ۱ دموکراسی تئوری لری
- ۲ دموکراسی تاریخی
- ۳ دموکراسی مدل لری
- ۴ دموکراسی نین آراجلاری
- ۵ دموکراسی ده حق لرین گلیشیمی
- ۶ قایناقلار
دموکراسی تئوری لری[دَییشدیر]
نورماتیف دموکراسی تئوریسی[دَییشدیر]
آمپیریک دموکراسی تئوریسی[دَییشدیر]
دموکراسی تاریخی[دَییشدیر]
اسکی دونم[دَییشدیر]
دموکراسی ایلک اولاراق اسکی یونان دا، شهر دؤولت لرینده اویقولاندی. دموکراسی یه چوْخ یاخین اوْلان بۇ سیستم آتن دموکراسی سی اولاراق دا تانینیر.
اورتا چاغ[دَییشدیر]
اورتا چاغدا دموکراسی نین گلیشمه سین ده ان بویوک حادیثه اینگیلیستان دا کرالین آداملارینین دین آداملاری و میللتین طرفیندن زور دوروم دا ساخلایان ماگنا کارتا لیبئرتاتومون (اینگیلیسجه: Manga Carta Libertatum) ایمضالانماسی دیر.
۱۸ اینجی و ۱۹ اونجو یوز ایل لر[دَییشدیر]
۲۰ اینجی یوز ایل[دَییشدیر]
دموکراسی مدل لری[دَییشدیر]
کلاسیک مدل[دَییشدیر]
قورویوجو دموکراسی[دَییشدیر]
قالخینماجی دموکراسی[دَییشدیر]
لیبئرال دموکراسی[دَییشدیر]
سوسیال دموکراسی[دَییشدیر]
دموکراسی نین آراجلاری[دَییشدیر]
پارلامئنت(مجلیس)[دَییشدیر]
سیاسی پارتی لر[دَییشدیر]
آنا یاسا[دَییشدیر]
آنایاسا بیر دؤولتین تمل قوروملارینین نجور ایشله یه جه غینی بلیرله ین یازیلی سند دیر.


text:
چیلله گئجه سینه گؤره اس ام اس لر
پاییز بو گئجه كؤچوب گئده جك ، قار بوران آق بوخچاسین سره جك ، گلین آنا دیلین و آتا سؤزون اونوتمیاق "چیلله گئجه ز قوتلو اولسون"
.
.
گول اوزونوز آنار كیمی قیرمیزی ، گئجه نیز چیلله قارپیزی كیمی شیرین ، گولماغینیز پوسته كیمی داواملی و عمرونوز چیلله گئجه سی كیمی اوزون اولسون .
.
.
یالنیزام یالنیز ... آلمیشام قارپیز ... یئماغا كیمسه یوخ ... گل بیزه آی قیز
.
اورگینیز یای كیمی ایستی اولسون ، قیشلارینیز سویوق اولسادا ، گونشسیز اولماسین
شن گونلرینیز، چیلله گئجه لرینیزجه اوزون و چیلله گئجه نیز ، گؤزل گونلرجه قوتلو اولسون
.
.
بیر گون اولاجاق ، گون چیخاجاق ، داریخما ؛ گوللر آچاجاق ، یاز گلجك یوردا ، داریخما . " چیلله گئجه نیز موبارك اولسون"
.
.
پاییز گئدیر ، سونرا بوران قار گلیر ، سوفرالارا حالوا ، قارپیز ، نار گلیر ، چیلله گئجه ائل اوبانی شاد ائدیب ، بیزیم یوردا ائله بیل باهار گلیر ...
چیلله گئجه نیز قوتلو اولسون.
.
.
بولودوز یاغار اولسون ، سولاریز آخار اولسون ، اوجاقیز یانار اولسون ، "چیلله گئجه نیز موبارك اولسون"
.
.
.*"'"**.............**"'"*.
*. چیلله گئجه ز .*
*. موبارك .*
"*. .*"
"."
"*چیلله گئجه سی سیزه قوتلو اولسون*"
.
.
چیلله گئجه سینده سنه بیر قیرمیزی قارپیز آرزولاییرام ، اومودوم وار شاد گونلرین بو گئجه تك اوزون و زیندگانلیغین بركتلی اولسون . **چیلله گئجن قوتلو اولسون**
.
.
گلیب یئتیشدی چیلله ... بو آخشام منی دینله ... چوخلو سئویرم سنی ... هی دئمه سؤزدی دیلده
.
.
یئنه گلیب دی چیلله ... یارا دئدیم كی دینله ... قوی بیر اؤپوم من سنی ... ووردی اوزومه سیلله
.
.
بو گئجه آلمیشام چیلله قارپیزی
سالمیشام چایدانا یاشیل یارپیزی
هر زادیم وار فقط یوخدو سئوگیلیم
آللاهیم سن یئتیر ، من سئون قیزی


text:
اویاننیوز-ا اؤزل: کئچن گون ۸ مارت، دونیا قادینلار گونو موناسیبتی ایله “قادین گولرسه” آدلی ایکینجی توپلانتی تورکییهنین اسکیشهیرینده کئچیریلدی.
اویاننیوزون موخابیرینین وئردیگی خبره گؤره، ۲۰۱۴-جو ایل، مارتین ۸-ی، دونیا قادینلار گونو، “قادین گولرسه” آدیندا اولان ایکینجی توپلانتی آذربایجانلی قادین آکتیویستلرین چیخیشلاری ایله تورکییهنین اسکیشهیرینده، یونوس امره کونفرانس سالونوندا کئچیریلدی.
قادین و اینسان حاقلاری آکتیویستی اولان افسانه سولدوزلو، سیمین صبری و سهیلا عزیزی قادین حاقلاری قونولاریندا چیخیش ائتدیلر. بو پانئلین یؤنتیجیسی تورکان اورمولو ایدی. پانئلین سونوندا چیخیشچیلار قاتیلیمچیلارین سورولارینی جاوابلادیلار. بو کونفرانسین ایکینجی بؤلومونده اوزان حجت تبریزلی موسیقی اثرلرینی ایفا ائتدی. ایکینجی بؤلومون باشلانغیجیندا آذربایجانلی آراشدیرماچی- یازار یونس شامیلی قادین حاقلاری و آذربایجان میلی حرکتی قونوسوندا اؤز فیکیرلرینی بیلدیردی. ایکینجی بؤلومون ایچینده، آذربایجانلی شاعیر آذریار دانشور بو گونله ایلگیلی یازدیغی شئعرینی اوخودو.
بو کونفرانس اسکیشهیر آذربایجانلیلار درنگی طرفیندن قورولموشدو.
فوتوگرافچی: هادی موسوی


text:
بو ایل چوخ ایستی کئچسه ده، ۲۰۱۶-جی ایلین تمپراتور رکوردونو قیرا بیلمهیهجک، لاکین پلانتین متورولوژی موشاهیدهلر تاریخینده ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶-جی ایلله یاناشی، ان ایستی یای اوچلویو سیراسینا دوشهجک.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلومات عموم دونیا متورولوگییا تشکیلاتی پروقنوزوندا یئر آلیب.
۲۰۱۶-جی ایلین تمپراتور سیچراییشی اساساً «ائل-نینیو» طبیعی فنومنینه گؤره رکورد معیینلشدیریب. لاکین ۲۰۱۷-جی ایلده بو فئنومن موشاهیده اولونماییب.
اکسپرتلر حساب ائدیرلر کی، گوجلو «ائل-نینیو» فنومنی نتیجهسینده ۲۰۱۶-جی ایل موشاهیدهلر تاریخینده ان ایستی ایل کیمی قالاجاق. ۲۰۱۷-جی ایل ایسه بو فنومنین موشاهیده ائدیلمه دیی ایللر آراسیندا تمپراتور بیرینجیلیینه ادعالیدیر.


text:
بولود
سو بوخاریندان اولان بیر یغینجاق کی اتوموسفرین یوخاری و آشاغی اوزرینده یارانیر.بولوددا اولان ماده لر همان گزهگنده اولان آخیچکانلاردان اولور و یئر اوزونده بولودلار سو بوخاریندان اولار
بولودلارین آدلاری اولارین شکیللریه باغلی دی و چوْخلو لاتین ویونانجا دیلدن آلینیب.
بولود آدلاری[دَییشدیر]
- کومولوس:گول کلم کیمی اولور و باش طرفی گونبئزه اوخشار.آق پانمبیق کیمی اولور
- کومولونیمبوس :بیر بؤیوک بولود کی اوجا بیر قایا کیمی اولور.بو بولتلار ایلدیریم و طوفان گتیرن اولار.
- آلتوکومولوس:شیارکیمی یاغینتیلار و سولار اولور و گیرده شکیلده تیکه تیکه اولور.
- استراتوس: چم کیمی یاغموری اولان بولود بیر یغینجاق سو بوخاری اولور کی هر یئری بیر اولچوده اولور.
- آلتو استارتوس:بؤز یا گؤی بویادا آز یاغمور گتیرین الیاف کیمی گری اوزونده گوروشر.
- سیروس:اوجا ویئلک کیمی آق بویادا بولود اولور.گؤی آرام اولاندا تاپیلار.بو بولودون چوْخو بوز و دون سو اولار.
- سیرواستراتوس:بالاجا ونازیک آق سیروس بولودلار اولور.یون کیمی توتقون و باسینجیلی بولودلار .طوفان گلمه سین بیلیندیریر.صوفاندان قاباق تاپیلار.
- سیرو کومولوس: آرام هاوانی نیشان وئریر و سیرسو بولودلاردان قاباق گلر و ریز اولار.
- استراتوکومولوس:بؤز بویادا آق یا توتقون بویاقدا اولار و گیرده و آچیلیشمش بولودلار کی طوفان یارادا بیلمئز و یاغموری اولمور.
- پیروکومولوس:هاوا بیردن گیزیشمادا یارانیر و ایستی هاوادا دوزلینر.اوتلو داغلار و مئشه یانماسیندا و چکیردک بومبی اونو یارادار و سوندا کومولوس بولودو اولار.چوخلو مصنوعی بیر بولود اولور.
- فراکتو کومولوس
- فراکتو استارکتوس


text:
موغام موسابیقهسینه اؤتَری بیر باخیش ک. پوراکبر خیاوی ۲۰۱۷جی ایل موغام موسابیقهسی فینالا قالمیش گنج خوانندهلرین گؤزل چیخیشلاریلا سونا گلدی. بو مقاله ده قیسا اولاراق موغام نه اولدوغو و موغام ایفاچیلارینین موغامینهانسی ساحه و کانکرتلرینی نظرده توتاراق یاریشاجاقلارینی، داها دوغروسو «مونصیفلر هئییتی» ایفاچیدان نه کیمیخصوصیتلری ایستهیرک اونلارا قیمت وئرمهلری بارده دانیشیب و موسابیقه ده کئچن بعضی ماراغلی نقطهلره بیر آز ...Read More »
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۲)/ توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۲) توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی عمومیتوصیهلر: داستان یازیلارینین دؤرد تمل عضوو اوزهرینه قیساجا توخوندوق. ادبیات باشلی باشینا بیر آلان، و یازماق دا تک باشینا بیر صنعتدیر. بیر نئچه صحیفهلیک بیر مقالهنی اوخوماق البته بیر یازار یئتیشدیرمک اوچون کافی دئییل. یازیمیزین بوندان سونراکی قیسیمینده یازماق، یازارلیق، یارادیجی یازارلیق و داستان اوزهرینه بیر نئچه کیچیک، لاکین ...Read More »
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۱)/ توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۱) توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی آشاغیدا اوخویاجاغینیز مقاله، داستان یازماق موضوعسوندا هر کسین فایدالانا بیلهجهیی بیر مضمونا مالیکدیر. بو مقالهنین اوخونماسی داستان یازماغا (و حتی اوخوماغا) باشلامادان اوّل، یازار و اوخوجویا دوغرو معنادا یول گؤسترجک و یازما/اوخوما تجروبهسینی داها فایدالی ائدهجک خصوصیتدهدیر. قیسا داستان، حئکایه، یوخسا رومان؟ قیسا داستانین نئجه یازیلدیغینی دانیشمادان اوّل، داستانی ...Read More »


text:
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
Yaponiyalı yazıçı Haruki Murakami
حاضیرلایان: حسین واحدی
hazırlayan: Hüseyn Vahidi
هاروکی موراکامی* 1949-جو ایلده ژانویه آیینین 12سینده کییوتو شهرینده دونیایا گلمیشدیر. آتاسی بوتپرست کئشیش، آناسی ایسه ادبیات معلمی اولان هاروکی هله گنج یاشلاریندان بَری ادبیاتا مئیل گؤسترمیشدیر. اوشاقلیق دؤنهمینی اؤز اثرلرینده تئز-تئز عکس ائتدیرن یازیچی بیر چوخ مصاحبهلرینده اوشاقلیقدا آتا-آناسیندان اؤیرهندیگی گئرچکلرین اونون اوچون وازکئچیلمز اولدوغونو آچیقلامیشدیر. گنج هاروکی گنجلیگینین بؤیوک بیر بؤلومونو کوبئ [kobe] شهرینده کئچیرمیشدیر. توکییونون واسئدا بیلیمیوردونون ادبیات فاکولتهسینی بیتیرمیش یازیچی بیلیمیوردو ایللرینده اوسلوبیاتین [سبکتانیمانین] دَرین سیرلرینی اؤیرنمیش، چئشیدلی دوغما و خارجی اثرلردن رنگارنگ تصوراتلار آلمیشدیر. یازیچی گنج یاشلاریندان کیتابلارا، اؤزللیکله ده باتی [غرب] ادبیاتینا خصوصی مئیل گؤسترمیشدیر.
بیر چوخ اثرلرینده بو ماراغی دقت مرکزینه چئویرمیش یازیچی، اؤیرنچی اولارکن ترومان کاپوتئ [Truman Kapote]، کورت وونئقوت [Kurt Vonequt]، فرانس کافکا [Frans Kafka]، کئنزابورو اوئ [Kenzaburo Oe]، یاسوناری کاواباتا [Yasunari Kavabata] کیمی داهیلرین اثرلرینه داها چوخ علاقه گوسترمیشدیر. طالعین یوللاریندا نجات اومیدی ایله یاشایان موراکامی اثرلرینین قهرمانلاری سانکی داییمی آختاریشدادیرلار. ایلک باخیشدان مختلف کیتابلارداکی قهرمانلاری سانکی هر هانسیسا ائینیت، اورتاق مقصد آختاریشی بیرلشدیریرمیش کیمی تصورات یارادیرلار. فلسفه-پیسکولوژی ژانرینین بانیلریندن ساییلان هاروکی موراکامی 20-جی عصر ادبیاتیندا اؤزونو دوغرولتماغی تام آنلامیندا باجارمیشدیر. هاروکی موراکامی دونیانین باشاباشیندا بیر چوخ اوغورلارا ایمضا آتاراق چاغداش ادبیاتا حاضیردا دا اؤز پایلارینی وئرمکدهدیر. ایلک اؤدولونو قونزو ژورنالیندان آلمیش یازیچی سونرادان دونیا مقیاسیندا بیر چوخ اؤدوللر قازانیبدیر.
ایلک اثری اولان "پینبول-1973" 1985-جی ایلده ایشیق اوزو گؤرموش و موراکامینین ویزیت کارتی اولاراق معاصر ادبیات چئورهسینده یازیچینین آدینی تاریخه یازمیشدیر. موراکامینین ائلئمئنتار [ابتدایی] اشیا و حادثهلردن دَرین فلسفی معنا چیخارماسی اونون دونیادا مشهور اولماسینین سببلریندن بیریدیر. ماراقلیدیر، یازیچی "پینبول-1973" اثرینی 29 یاشیندا ایکن بئیسبول مسابقهسینی ایزلهیَرکن یازماغا قرار وئریب. کیچیک حجملی اثرلریندن ساییلان "تونی تاکیتانی" اثرینی ایسه یازیچی حیات یولداشی ایله هاوایی آدالارینی گزرکن بیر دولارا آلدیغی، اوستونده بؤیوک "تونی" یازیسی اولان سئویملی کؤینهیی و ایکینجی دونیا ساواشی دؤنهمینده یاشامیش موسیقیچی شیزابورو تاکیتانینین حیات یولوندان ایلهاملاناراق عرصهیه گتیرمیشدیر. ایلک باخیشدان اویغونسوزلوق تشکیل ائدن ایکی مفهوم، دیگر طرفدن ایسه عرصهیه گلمیش گؤزل اثر.
هاروکی موراکامینین بیر چوخ اثرلرینده سوررئالیست ایدهلرین حؤکم سوردوگو آیدین گؤرونور. بیر چوخ مصاحبهلرینده یازیچی بیلدیریر، حتی بعضاً اثرلرینین اییمسر [خوشبین] و یا کوسکون [بدبین] سونلوقلا بیتمیش اولماسینا قرار وئره بیلمیر. یازیچینین فیکرینه گؤره هر کس ایستهدیگی، گؤردویو فورمدا رئاللیغی اونون اثرلرینده تاپمیش اولا بیلر. موراکامی قئید ائدیر، بیر چوخ حاللاردا یازماغا باشلایارکن، اثرین مؤوضوسونو بئله اوّلجهدن قرارلاشدیرمیر و یا بیر مؤوضودا یازارکن قلمی اونو تاماماً باشقا یؤنه [جهته] یؤنلدیر.
یازیچینین "نوروئژ مئشهسی" اثرینده، موراکامینین حیات یولو، خصوصیله ده اؤیرنچیلیک دؤنمی غیابی اولاراق تصویر اولونور. بو دؤنمده یازیچینین کئچیردیگی حسلر، یاشادیغی حاقسیزلیقلار، جمعیتین أیری-أکسیکلیکلری آچیق-آیدین گؤستریلیر. تصادفی دئییل، موراکامییه أن بؤیوک شؤهرتی ده ائله محض بو اثر گتیرمیشدیر. بوندان باشقا موراکامینین گؤزل موسیقی و آشچی [آشپاز] بیلیجیسی اولماسینی دا خصوصی قئید ائتمک مقصده اویغون اولاردی. بئله اثرلرینده اونون خصوصی یئمک رئسئپتلری [دستورالعمل-لری] قهرمانلارین دیلیندن بیر چوخ حاللاردا تقدیم اولونور. بو دا اؤز نؤوبهسینده موراکامینین اوزون مدت جاز-بار [Jazz-Bar] صاحبی اولاراق خانیمی یوکو ایله بیرلیکده کئچیردیگی دؤنمین نتیجهسی کیمی اؤزونو بروزه وئریر.
موراکامینین اثرلرینی اوخویارکن اوخوجو، معاصر و کلاسیک موسیقی، تاریخ، فلسفه، جوغرافیا، معاصر اینجهصنعت نؤولری و دیگر ساحهلرده بیلیکلرینی، دونیاگؤروشونو گئنیشلندیرمیش اولور. "کافکا ساحلده" اثرینده موراکامینین بؤیوک موسیقی وورغونو اولماسی آیدین گؤرونور. عمومیتله قئید ائتمک اولار، یازیچینین اکثریت تشکیل ائدن اثرلرینده، خصوصیله ده "کَسهین" تریلوژیسینه [اوچ بؤلوملو رومان] داخیل اولان اثرلرینین قهرمانلاری موسیقی و کیتاب آشیقیدیرلر. بو دا اؤز نؤوبهسینده یازیچنین قهرمانلارینا وئردیگی بعضی شخصی خصوصیتلریندن خبر وئریر. "اثرلریمده هر کس ایستهدیگینی تاپا بیلر" دئیه یازیچی چوخ واخت اوخوجولارینا مراجعت ائدیر. اونون اثرلرینین معنا درینلیگینه قرق اولدوقجا بونون حقیقتن ده بئله اولدوغو آیدین بللی اولور. یازیچی بیر چوخ حاللاردا ایکینجی دونیا محاربهسینین ماهر بیلیجیسی کیمی ده تانینیر و بونو دا اؤز اثرلرینده مهارتله قئید ائتمهیی باجاریر.
حاضیردا
هاروکی موراکامی آمریکاین بیر چوخ اعتبارلی بیلیمیوردلاریندا نطقلرله چیخیش
ائدیر و دونیا اوخوجولارینا اؤز تؤهفهلرینی وئرمکده داوام ائدیر. موراکامینین
اثرلری دونیانین 30-دان چوخ دیلینه ترجومه اولونوب. دونیا مقیاسیندا میلیونلارلا
اوخوجونون قلبینه یول سالمیش، داخیلی عالمی ایله داییم باریشیقدا اولان یازیچی هئچ
واخت شؤهرت آرزوسوندا اولمادیغینی هر زامان بیلدیرمیشدیر. حتی مصاحبهلرینین
بیرینده، موخبیرین "ان بؤیوک باشارینیز نهدیر؟" سوالینا قیسا اولاراق
"منیم سئویملی پیشیگیم، وفالی قادینیم و گؤزل اثرلر یاراتماق یئتهنهییم
وار" دئیه جاواب وئرمیشدیر.
آچیقلاما:
* هاروکی موراکامی [Haruki Murakami] چاغداش ژاپون یازیچیسی و ترجومهچیسی


text:
آغ جیگرین چیرکلنمه سی بیر چوخ خسته لیکلره، باشلیجا اولاراق ایسه خرچنگه سبب اولور. اونا گؤره ده، واخت آشیری آغ جیگری تمیزلمک لازیمدیر.
آخار.آذ آغ جیگری 5 گون عرضینده تمیزله ین "آغجیگر تمیزله مه" رسپتینی تقدیم ائدیر:
اینقریدئنتلر
یاریم لیتر سو
15 یارپاق تزه و یاشیل پازی (چوغوندور)
حاظیرلانماسی
ایچمه لی سویو قاینادین. ایچینه تزه و یاشیل پازی (چوغوندور) یارپاغی آتین و آغزینی کیپ باغلایاراق وام اوددا 3 دقیقه قاینادین. 3 دقیقه سونرا سویوماسینی گؤزلمه دن درحال سوزون. ایلیق حالدا، یاخود سویودوقدان سونرا ایچین.
ایستیفاده سی
آج قارینا و یا یئمکدن 2ـ 2,5 ساعت سونرا هامیسینی ایچین. موطلق تک باشینا ایستیفاده ائدین، سالات و یا یئمکله بیرلیکده ایستیفاده ائدیلدیگینده تاثیرینی بؤیوک نیسبتده ایتیریر. 5 گون بویونجا هر گون بو رئسئپته عمل ائدین. آیدا بیر دفعه تکرارلانا بیلر.
نتیجه
رئسئپتی قبول ائتمه یه باشلادیقدان بیرـ ایکی گون سونرا بلغم گتیرمه یه باشلایاجاقسینیز. آنجاق بیر مودت سونرا نفس آلمانیزین راحاتلادیغینی، اؤزونو گومراه حیسس ائتدیگینیزین فرقینه واراجاقسینیز. تنگ نفسلیک ایسه یوخ ولاجاق.


text:
آدامسیز پیشیک
آدامسیز پیشیک :
دونن گئجه دن اؤزونه بئله سؤز وئرمیشدی کی صاباح ائرته دن دوروب و دوستلاریلا بیرلیکده داغا گئدیب اورالاردا توپ بوزلاشاجیام! چوخداندی کی بئله أیلنجهلی ایشلره ماراغلی ایدی آمما فلکین تَیَهری ترسینه چؤنمهگینه گؤره یئتیریب بئلنچی یئرلرده حاضیر اولا بیلمیردی !
اصلینده بئله یئرلره چوخراق دوستلارین گؤرمک و بیر دوستلوغون داشینی تزهلهمک کیمی اولسون دئیه گئدیردی ! بو یاشاییشین آغیر دوروملاریندا بئلهنچی ایشلر اؤزلوگونده چوخ یوخاری ایش ساییلیردی !
بونو یئتیریردی کی هله ده آداملار دونیانین داشین آتیب بیر نئچه دهیقه اؤزلرینه یاشیا بیلرلر !
سحر آلاتوردان یوخودان قالخدی بیر نئچه تیکه یئمک، پئندیر "گیرده کان" یئدیکدن سونرا ! أینینی گئییم ائلهییب یوللانماغا حاضیرلاشدی.
کوچه قاپیسین آچیب آلتدیمین ائشیگه قویماق ایستهدی؛ بیر شاختا سازاغی بیلهسین قیسنادی ایچهریه ساری ! آمما سایمازجاسینا قاپینی آچیب و یولا دوشمهک ایسته دی ! کوچهیه آلتدیمین قویجاق بیر آغیز حوزونلو سس بیله سین هویوخدوردو ! سس قونشولارینین تانکئرلرینین آلتیندان گهلیردی ، باخدی گؤردو تانکئرین آلتیندا بیر ساری پیشیک ساختادان آز قالیر دونسون ! یازیق پیشیک بونو گؤروب و اینجارسیزجاسینا {میو میو } ائلهییر بلکی بو شاختانین ألیندن آدامسیز پیشیگینجانینی قورتارا بیلدی ! ...
تئز پیشیگی وجاغینا آلیب و ایچهرییه آپاردی! سوبانین(بوخارینی) لاب دیبینه قویدو بیله سین ! آللاه ائله بیل بونو یانلیز بو ایشدن اؤتورو ائشیگه چیخارتمیشدی! پیشیگین بالا بالا جانینا ایستی اوتوروب بو اوزدن پیشیک اؤزون تاپماغا باشلادی ! کئفی سازالدیقجا خوروتولو نفس آلما سسلری ده چوخالیردی ! ائله بیل سینه سینده بیر فیشقیراق قویموشدورلار پیشیک نفس آلدیقجا پولهنیلیردی! پولهندیکجه بئلهنچی بیر سس ائشیگه گهلیردی . . .
بیرآز دونن گئجه دن شوربا آرتیغی قالمیشدی ! اونو دا گهتیردی قوناغینین قوللوغونا؛ قوناق هئچ اوتانیب چکینمهدن دویونجا یئسین ! قوناق دا ماششاللاه ائله بیل آیلاریمیش کی هئچنه یئمهمیشیمیش ! شوربانی ائله سیللهلهدی کی هئچ مهلهیی ده قالمادی !
پیشیگی یئدیردیب یولا سالاندان سونرا اوتوردو پیلله لرین اوستونده و بیر چوخ فیکیرلر بئینینده جانلاندی ! بو پیشیگین دورومو چوخ زادلاری یادینا سالیردی !
شاختادا قالانلاری، ائوسیز آوادانلیق سیزلاری، آجلاری، کارتون اوستونده یاتانلاری، مؤعتادلاری و . . .
هامیسندان چوخ بو قار و شاختادا زلزلهدن قورتولموش وطنداشلاری، ذهنینی قاتمیشدی ! نه دورمدا اولدوقلاری بیلهسینه بللی دئییردی ! همئشه قاردان و قیش مئوسیمیندن (فصل) چوخ خوشو گهلیردی آمما بونلاری دوشوندوکدن سونرا داها راحات دئییلدیر ! شاختادان قورخوردو ! شاختانین عزراییل دونوندا گلمهسیندن قورخوردور! شاختانین اینسانلیقلاری، دویغولاری و سئوگیلری دوندورماسیندان قورخوردور!
داها داغا گئتمهگی اونودموشدو ر! عوهضینده یئرین آغریلار و اؤزلملر دولدورموشدورلار!!!
(یازار ؛ حامد مرسلی)
-
- ۹۲/۰۹/۲۳


text:
تروریزم معماسی
ترور حادثه سی ایسکی تاریخدن بیری دوام ایتیب کیلماقده
افسوس ترور، انسانیت تاریخي قدَر ایسکی بیر کسللیک صفتیده حیاتینی دوام ایتتیرماقده. آدم پیغمبر نینگ اوغلی قابل اوکه سی هابلنی اولدیریشی بیلن باشلهگن ترور، افسوسکی موجوديتینی دوام ایتتیرماقده.
ایلک انسان قدَر ایسکی بولگن تروریزم، افسوس وقت - وقتی انسان حیاتینی گروگه آلیشنی بجرگن.
یلتا بیتیمی بیلن توزیلگن دنیا نظامیگه قرشی 1960 لردن بیری انسانلر شدّتلی بیر شکلده اعتراض ایتماقده. 1968 یاشلیک حرکتی بیلن اروپا وغرب عالمیگه تأثیر قالدیرگن شدّت واقعه لری، ینگیدن دنیاده حاکم بولماقچی.
خصوصاً اسلام جغرافیه سی، افریقا و لاتین امریکاده توخته تماقچی بولگن ترور بوگونگی کونده ایسه گلوبال کوچ مرکزلرینی حتا تهدید ایته دیگن وضعیتگه کیلدی.
ترور، آسیا، اروپا، لاتین امریکا و اسلام اولکه لریده باش وزیرلر سویه سیده حتا جان آلیب حاکم بولیش اوچون حرکت قیلدیلر. دموکراتیک کانگو باش وزیری پتریک لومومبه، چیلی باش وزیری سلوادور اللیندی، ایتاليا باش وزیری الدو مارا، لبنان باش وزیری رفیق حریری نینگ قتل ایتیلیشی بیر نیچه اورنک دیر.
سونگی پیتلر اینگ مرکّب و خوفلی گلوبال ترور جنایتی بولگن و رهبری هنوز هم امریکا قوشمه ایالتلری نینگ پنسیلوانیا شهریده.
فتح الله چی ترور تشکیلاتی (فتو)، 2016- ییلی 15 – جولایده ترکيه جمهوریتی نینگ جمهور رئیسی نینگ حیاتیگه قصد قیلدی.
فتو تشکیلاتی منسوبی تروریستلر، ف- 16 حربي اوچاقلر، حربي هلیکوپترلر، تانکلر و توپلر بیلن 15- جولای کیچه سی خلق نینگ کوپچیلیگی نینگ رایی بیلن سیلنگن جمهور رئیس ایردوغاننی آلیب قاچیب اولدیریشگه حرکت قیلدیلر.
و یوزلب شهید، مینگلب کیشی یرهدار بولگن ترک خلقی اوز رهبرلریگه جانلرینی سپر قیلدیلر. اولیمنی کوزگه آلیب رهبرلرینی جنرال و افسر کییمی کيگن تروریستلرگه تسلیم قیلمه دیلر.
ترکيه، بونده ی ترور هجوملریگه دوچ کیلر ایکن، اتفاقداشی بولگن غرب، افسوسکی اوزاق مدت مسئلهگه اعتبارسیز قالدی. بویوک بریتانيا بونگه استثنادیر. روسيه جمهور رئیسی ولادیمیر پوتین دن سونگره فتوچی افسر کییم لی تروریستلر نینگ قتل عام و حربي تونتریش تشبثیگه ایلک ناراضیلیک کورستگن یگانه اتفاقداش اولکه بویوک بریتانيا ایدی.
عجایب دیر، فتو منسوبی تروریستلر، حربي اوچاقلر تانک و توپلر بیلن ترک خلقینی قتل ایتگن کیچه، ( کیینچه لیک امریکا قوشمه ایالتلری جمهور رئیسی ترامپ گروهیده اورین آلگن سابق بیر جنرال بولگن) مایک فلین تامانیدن مقتاو بیلن کوتیب آلینماقده ایدی.
او پیتده امریکا قوشمه ایالتلریده حاکمیتده بولگن برک آباما حکومتی قیلگن ایضاح بیلن ترک خلقی نینگ بو تروریستنی مغلوب ایتیشی گه حیران قالماقده.
ناتو، اتفاقی نینگ اینگ صادق و اینگ کوچلی اتفاقداشلریدن بیری بولگن ترکيه ده گی بو تروریست هجومگه قرشی کونلر سونگره ضعیف روش عکس العمل کورستدی. ترک رهبری ایردوغان، فتو ترور تشکیلاتی منسوبی تروریستلر اوزلرینی اولدیریشگه تشبث قیلمسدن ییللر آلدین، ترورگه قرشی آچیق قرشی لیک کورستیب و دنیا رهبرلرینی بوتشبث گه تکلیف قیلماقده ایدی.
افسوس که ترکيه هم اعضا بولگن غرب کلوپی بیرینچی اورینده بولیب، کوپلب اولکه بونگه قولاق سالمه دی . ترکيه ده مینگلب جنرال، افسر، پولیس و تینچ اهالینی قتل ایتگن تروریستلر، عجیب دیر که ، ترکيه نینگ اتفاقداشی بولگن غرب اولکه لریگه باش پناه آلیب بارماقده ایدی. ناتوده ترکيه اتفاقی بولگن هر اولکه ده، ترکيه ده تینچ اهالی، عسکر و پولیس نی اولدیرگن تروریستلر بوگون کونده حیاتلرینی جوده راحت بیر شکلده دوام ایتتیرماقده.
بیرینچی اورینده برلین بولیب، اروپا اتفاقی نینگ برچه پایتختلریده ترکيه ده معصوم انسانلرینی اولدیرگن قانلی تروریستلر یشه ماقده لر . حتا بعضی اروپا اتفاقی اعضاسی اولکه لر بولر بیلن قناعت قیلمه یدی، ترکيه ده تروریست فعالیتده بولگن و کوپلب انسان نینگ اولیمیگه سبب بولگن یاکه اولدیرگن بعضی تروریستلرگه دیپلوماتیک پاسپورت بیرگنی گه دایر کوپلب خبرلر میدیاده اورین آلماقده. جمهور رئیس ایردوغان، اروپا اتفاقی دوچ کیلگن اوشبو ترور واقعه سی بیر کون اوزلری نینگ هم باشیگه کیلیشینی قطعي لیک بیلن ایتیشیگ ه قره مهسدن،
هیچ بیر اروپالیک رهبر بونگه اعتبار بیرمه دی. اروپا سیاسي ایلیت قِسمی هیچ قولاق سالمه گن اوشبو ترور واقعه سی افسوسکی او اولکه لرنینگ خلقلرینی اوز تأثیر آستیگه آلدی.
تناون پریج، برلین، لندن بو واقعاًنینگ قربانی بولدیلر . ایرته گه قَیسی پایتختده یوز بیرهدی دیب برچه خواطرده. اوشبو قیغو، جمعیتنی عقل - سلیم بیلن حرکت قیلیشیگه هم توسقینلیک قیلماقده. مثال اوچون اوتگن کونلرده ایتاليا نینگ تورینو شهریده UEFA مسابقه سی پیتیده انفجار آوازه سی، واهمه گه سبب بولیب تیقیلینچ سببلی 1500 دن آرتیق انسان یره لندی.
ترورگه بو قدَر قربان بیرگن اروپا، تروردن اوزاق توریش اورنیگه باشقه لرنی عیبله ماقده. مثال اوچون، 350 نفر امریکا لیک نی اولدیرگن ترور تشکیلاتی نینگ شیفی آسیا، افریقا یاکه لاتین امریکا اولکه سیده یشه سه ایدی عجبا امریکا قوشمه ایالتلری نینگ عکس العملی قنده ی بولردی . فقط عینِ جنایتنی قیلگن تروریست، بوگون امریکا قوشمه ایالتلریده یشه ماقده.
یاکه بلجیم نینگ اینگ کتّه ایش بیلرمانینی تروریست مقصدلری اوچون اولدیرگن قاتل بیر افریقا اولکه سیده ایشه سه ایدی. او اولکه غرب اولکه لری تامانیدن اشغال قیلنمس ایدی می؟
ترکيه نینگ این کتّه ایش بیلرمانینی اولدیرگن تروریست، 20 ییلدیر بلجیم ده یشه ماقده.
امریکا قوشمه ایالتلری رهبریتیدهگی آیساف کوچلری، اوسامه بن لادین نی بیرمهگنی اوچون افغانستاننی اشغال ایتمه دی می؟ خوپ، مینگلب ترک تینچ اهالی، کیکسه، باله و عیالنی قتل ایتگن تروریستلر بوگونکی کونده برلین ده یشه ماقده ایسه، بو نینگ بیر ایضاحی بولیشی کیره ک. قچان که « مینیم تروریستیم یخشی، سینینگ تروریستینگ یامان» توشونچه سیدن واز کیچیب بو بلانی یوق قیله آلمه سه . دنیا بو نینگ عذابینی جوده کوپ تارته دی.


text:
١٣-جو عصرین ایکینجی یاریسیندا یاشاییب یاراتمیش محمد تاغی صدقی ١٢٣٣ –جو ایلده اوردوباد شهرینده دوغولموش، ایلک تحصیلینی موللا مکتبینده آلمیشدیر. گنجلیک ایللرینده جنوبی آذربایجانا گئده رک، اورادا تیجارتله مشغول اولموشدور. ١٣-جو عصرین ٥٩ -جی ایللرینده اوردوبادا قاییدان محمد تاغی صدقی چایچی دوکانی آچاراق، بیر مدت چایچیلیق ائتمیش، سونرا...
محمد تاغی صدقی
امیدین باغلاییب مولاسینا بو صدقی نالان
یئنه فصل باهار اولدی، گئدیب وقت خزان، ساقی، گتیر تؤک جام زرینه شراب ارغوان، ساقی.
همیشه توتموشدون صدقی نین سؤزون منظور
خوشا سنیله هم آواز اولدوغوم گونلر، همیشه همدم و همراز اولدوغوم گونلر.
دئییر فغانلا گلزار هجرده صدقی
خوشا او گون کی، منیم غم گونومده یاریم ایدین، انیس و مونس و غمخوار و غمگوساریم ایدین.
چوخلار یازیبدی شعر دیلبازی، اینانمارام
بیر بزم اولا کی، بیر من اولام، بیرده یار اولا، گلزار اولا، چمن اولا، فصل باهار اولا.
دئمه یین، صدقی نیچون یازمادی کیفیت حال
طوطیا ائیله میشم چشمیمه خاک درینی، گؤزوم انصاف ائله سین، تؤکمه سین اشک ترینی.
محمد تاغی صدقی
١٣-جو عصرین ایکینجی یاریسیندا یاشاییب یاراتمیش محمد تاغی صدقی ١٢٣٣ –جو ایلده اوردوباد شهرینده دوغولموش، ایلک تحصیلینی موللا مکتبینده آلمیشدیر. گنجلیک ایللرینده جنوبی آذربایجانا گئده رک، اورادا تیجارتله مشغول اولموشدور.


text:
میللتلرین دورومونو دَیَرلندیرَنده، گَلیشمیش آلانلاردا آیدینلارین پایینی قاباریق گؤرورلر. گَلیشمهمیش آلانلاری قارا میللتین بوینونا ییخیرلار. قارا میللتین جهالتینی، گئرییه قالماغین ندنی بیلیرلر. اوتوروب یئنیدن باخدیغیمیزدا قارا میللت، هر یئرده اؤز یاشامینی یاشار. دبه چئوریلمیش دَیَرلری یاشادار. داها دوغروسو میللتلییینی سوردورَر.
میللتلرین دَییشیمی آیدینلاردان باشلاییب، آیدینلارین چوخ بؤلومونو اؤزلریله یولبیر ائلهدیکده گئنیشلَندیریب، میللتین ایچینده یئرینه سالا بیلر. هر دؤنَمده باشبیلنلر ایشی قاباغا آپاریب، ایشین باشیندا اولارلار. ایش قاباغا گئتمیرسه، باشبیلنلرین بوینونا دیر. باشبیلَنلیک اؤلچوسونده اولمویوب، باشبیلنلرین یئرینده اوتورماق دوروملارین یارانما ندنی اولا بیلیر. بو، هر بیر آلان اوچون گئچَرلی دیر.
بیر چوخ زامانلاردا اولور، میللت اؤزلرینی باشبیلَن آدلاندیرانلاردان چوخ قاباقدا گئدَر. باشبیلَنلر بیر شئیلری یئریتمهیه چالیشسالار بئله، میللَت دَییشیمین اؤنونده دورار. زامان اؤتدوکجه، میللَتین قَرارینین دوز اولدوغو اورتایا چیخار. آنجاق نه یازیق کی، گؤرمک ایستَمهینلر هئچ زامان گؤرمزلر.


text:
آذربایجاندا بایرامهاواسی عباس نعیمی آذربایجانلیلارین ایچینده “نئجه یاشادیقلارینا باخمایاراق” هر کس بایرامیگؤروب، یاشاییبدیر. بو اوزدن، بایراما گؤره، هر کس دانیشا بیلر. آذربایجانلیلارین ایچینده بایرامین نه واختدان یاییلدیغینا، کیمسه کسگین بیر تاریخ قویانماز. بایرام، تکجه آذربایجان تورکلرینینکی یوخ، بلکه بوتون تورکلرین،ها-بئله اورتادوغو ایله اورتا آسیا، قافقاز بؤلگهلرینده یاشایان بیر چوخ میللتلرین اورتاق بایراملاری دیر. بایرام؛ تکجه “بایرام”، “ایل بایرامی”، “اوغوز بایرامی”، ...Read More »
دؤرد بای، دؤرد فصیل / عباس نعیمی
دؤرد بای، دؤرد فصیل عباس نعیمی (ناصیر منظورینین یئنی کیتابینین تانیتیمی) آغیز لؤوحهلری سیرا کیتابلارینین ۸-جی کیتابی، “۴ بای، ۴ فصیل” آدیلا ۱۸۱ صفحهده، بو ایل (۱۳۹۳ گونش ایلی) پاییز تهراندا یاییملاندی. ناصیر منظورینین باشقا کیتابلارینا تای بو کیتاب، دیل-دوشونج قاورامین بیربیرینه باغلی اولان بیر قاورام اولدوغونا ایناناراق یازیلیبدیر. بو کیتابدا یازار، گوجلو فولکولور بیلگیسینی تمل توتاراق، بؤلگهنین آنا کولتورونه ...Read More »


text:
چوخ چوخ تاسف لا حاقلی چیخدیق . بلی تاسف لر اولسون حاقلی چیخدیق ، حیاتیم دا حاقلی اولدوغوم دان بو قدیر تاسف دویاجاقیمی هئچ دوشونمه میشدیم !
بلی بیز بیر کسیم میللی فعال لار حاقلی اولدوغوموزدان دولایی تاسف ییریک !
آلتی یددی ایل اونجه اورمو گولونون بو حالا گله بیله یه جیین دانیشدیغیمیزدا بیر چوخ دوسلاریمیز بیزه گولوردولر و اولویتیمیز گول دئیل هر تورلو اعتراضا قارشی گلیردیلر.
بلی بوگون ان چوخ باغیران لارین بیر چوخو بیزه قارشیدیلار حتی چوخ دیه رلی دوستوم (ف . ص )بئی دییردی اورا گلیب چاتمیشدیم کی ایستیردیم آنکارادا اوزومو اوتدویام .
بو گون تل اعفر تورکمان ائلینین اونملی قصبه سی دوشدوگونده منیم یادیما اوگونلر دوشدو. بوندان اونجه موصو ل دا ایدیش (داعیش ) ترورچیلاری مین لر اینسانی اولدورموش لر. کرکوک دا کوردلر ایشغالیندا دیر . بونو بیر جومله ده ایضاح اتسم بئله دمه لیه م آزربایجان دیازپوراسینین یددی یوز ایلیق وارلیقی یعنی تورکمان ائلی آرتیق عیراق دا یوخ دور و رسمن تورک لر سیاسی ؛ اقتصادی و دموگرافیک اولاراق عیراق دان سیلینیب سوکولدولر و بیر داها ایاقا دورمالاری ایمکانسیز گورونور.
گله لیم غربی آزربایجانا ایللردیر غربی آزربایجانین کورد ترورو ایله ال به یاخا اولدوقون هایقیریریق . بیر چوخ اینسانیمیز دییردی ایندی قارداش ییرمینجی عصیردی بیلمم ییرمی بیرینجی عصیردی بیر داها سوی قیریم فیلان اولماز !!! نه قه دیرگوستریردین باخ قاراباغا ، بوسنایا ، آفریقا اولکه لرینه سوی قیریم اولار بال کیمین اولار ! قبول ائدن یوخویدو !!! ایندی باخین گورون ساده جه بیر نجه یوز کیلومتره اوته ده نلر اولور .
بعضی سی دییردی بیزیم ارتشیمیز وار ، سیپاهیمیز وار !!! آقا قوربانین اولوم بو ارتش سیپاه بیزیم دئیل ایستدیک لری زامان گئری چکل لر بیزی دوشمانا تسلیم ائدرلر !!! اینانان یوخویدو . قارداش باخین بیر میلیون لوق عیراق ارتشی ایدیشین اون مین نفرلیق ترورچو قروپونون الینده نه اولوب !!! باخین درس آلین . آی میللت نه زامان درس آلا جاق سیز ؟!
بیر سری تشکیلات لار و میللی فعال لار دا دییرلر بیزیم تورکیه میز ، موستقیل قوزئی آزربایجانیمیز وار واقتیندا دادیمیزا چاتاللار !!! بویرون باخین بو سیز ، بو موصیل ، بو کرکوک ، بودا تللعفر باخ هئچ تورکیه نین بیلمم باکینین ... نم نمه نه سینه دی !!!
ایندی ده باغیریرام آی میلت ، آی تشکیلات لار ، آی میللی فعال لار صاباح باشیمیزی قالدیرا بیلمیه جییک ، تاریخ اوزوموزه توپوره جک دیر ! ناموسوموز ال دن گده جاقدیر ، توپراق لاریمیزی آلا جاق لار ، خالقیمیزی اولدوره جک لر. بو خط بوده نیشان ....
دا ایندی مماشات زامانی دئیل دمه یه مجبورام غربی آزربایجان توم آزربایجانین دیر ، تورک لرین گوز ببیی دیر . اورموسوز تبریز بیر شاهییا دیمه ز. غربی آزربایجان فقط اورمولونون ، خویلونون ، قوشا چایلینین ، ماکیلینین سورونو دئیل هاممی نین سورونودور.
کانادا و برلین ده یاشیان دوکتورعسگرزاده نین مقلیدلری ، سیروس مددی و قره جلو کسیمی ایرانگلوبال دا امک داشلیق ائدن لر باخین گورون ایدیش نه ائدیر اونون یوزدن بیرین اورمودا اتسه لر سیز سورون لوسوز.
گادپ ؛ سوسیال دموکرات ، آذوح سایین بیلگین سیزلره سسلنیرم بوگونه کیمین کورد مسئله سینین یانین دان گچیب سیز . مسئله نین جدیتین بیلیب بیلمه دیینیزی و گرک چله ریزی تارتیشمیرام آمما ایکاز ائدیرم و شیدت لر توتومونوزو بو قونودا قینیرام . آز چک میه جک دیر عیراق دا اولان لار غربی آزربایجان دا تیکرار اولاجاق دیر. قورخاق اوگون دن کی اورمو گولو کیمین من و منیم کیمیلر حاقلی چیخاق !!!
بیرلیک تشکیلاتی علیرضا بئی و شامیلی بئی بو قونودا هئچ اتمه میسینیز !!! لوطفن اوزوموزو یوخویا وورمویاق ، گله جک واهیم دیر واهیم ! گلین ال اله وره ک . چوخ گج قالمیشیق صاباح سیزلر قصورلو اولاجاق سینیز لوطفن لوطفن اوزونوزو او یولا وورمایین .
اویان نیوز ، موستقیل لر ، ابراهیم قارداش و ... بورکونوزو قاضی ائدین بوقونودا نه ائدیبسیز ؟نیه بو قونودا چالیشانلارا انگل لر یارادیبسیز نیه دوسلوق الین اوزاتماییر سینیز ؟نیه بیر ایش گورموسوز؟
دیره نیش تشکیلاتی ، گاموح ، ینی گاموح، گاییب، بای بک ، گوناز ، گاماج و دیگر دوسلار لوطفن اختلاف لاریزی بیر کنارا بیراخین و ائل ائله ورین . غربی آزربایجان مودافیعه کومیته سین ینی دن جان لاندیرین . اختلاف لاری سالانلاری ایچینیزدن سوکوب آتین . صاباح گئجدی ائله بوگون واقتیدی یوخسا صاباح اوزوموزه بومبادا باغلاساق پاتلاتساق نافیله بیر شئی اولمیاجاق دیر.
آی میلت ، تاریخ ، ویجدان و خالقیم ،من حاققی ددیم ، دمک دن ده قوخمورام . قوی هاممی منیم اوستومه گلسین هر نه ایفتیرانیز وار دیین ! آمما اونوتمایین صاباح من حاقلی چیخسام سیز ناحاق اولاجاق سیز . باخین گورون بو اوزو قارا لیقلا یاشیا بیله جییک یا یوخ !!!
کورد ترورو و فارس فاشیزمی ال اله وریب لر و توم دونیا شرطلری بیزیم علیهیمیردیر.بوگون بیر ایش گورمه سک صاباح چوخ گئج اولاجاق دیر. بوگون اورگانیزه اولوب توم دونیانین قولاغینا سسیمیزی چاتدیرمالییق . نه تورکیه و نه قوزئی آزربایچان سسیمیزه سس ورمیه جک دیر. بی بی سی و آمریکا سسی و فارس لارین مئدیاسیدا بیزیم آرخامیزدا اولمیاجاق دیر. بو میدان بودا شیطان ...
تایماز اورمولو
واشینگتون - بهار 2014


text:
قضا و قدر
مرتضی مجدفر
اوتوز بئش ایل بیر عؤموردور. اوتوز بئش ایل بیر عصرین اوچدن بیریدیر. اوتوز بئش ایل بوندان قاباق، اوشاقایدیم؛ ابتدایی دؤورهسینده درس اوخویان بیر جیبیلدیز اوشاق. هر گون مدرسهدن ائوه دؤندوکده، سامان مئیدانینا قالمیش، بالا حامام ایله دوهچی بازارچاسینین آراسیندا دوشن امامزادایا باش وورور،اورادا اوز وئرهن هر بیر زاددان خبردار اولماغی اؤزومه وظیفه بیلیردیم. «سید ابراهیم» امامزاداسینین قبرستانلیغیندا یاتان سیدینهانسی اماما باغلی اولدوغوندان، ائله بیر چوخ خبریم یوخایدی. آنجاق امامزادانین حیهطی، هم ده اونون قیراغیندا دوشن خارابالیق، بیز مدرسه اوشاقلاری اوچون،گؤزل بیر فوتبال مئیدانی ایدی. مدرسهدن ائوه قاییتدیغیمیز زامان، اورادا فوتبال اویناماغی اؤزوموزه بورج بیلردیک و بورجوموزو اؤدهمهمیش ائوه دؤنمزدیک. هم ده هردن بیر امامزادانین ایچریسینه باش ووروب، اورادا احسان ائدیلن پنیر چؤرهک ایله حالوا بللهلرینی، اورایا گلن آروادلاردان آلیب، جانیمیزا قوّت ائدردیک.
امامزادانین ایچریسی چوخ دینج وایلنمه¬لی بیر یئر ایدی. بونو، فوتبالدان یورغون-آرغین دوشوب، قان¬ترینین ایچینده، اؤزوموزو ایچری سالاندا، هم ده باشماقلاریمیزی،کیف-کیتابلاریمیزلا برابر، قیراغیمیزا قویوب، دادلی- دوزلو احسانلاری، نذر پایلایان خانیملاردان آلیب، یئدییمیز، ایلندییمیز زامان آنلامیشدیم.
آنجاق امامزادانین آیری صفالی زادلاری دا وار ایدی. دیلنچیلر، فالچیلار، هم ده امامزادانین هندهورینده یئره دوشن مکتوبلار و یا کاغیذ پارچالاری.
بیرینجی دؤنه یئردن گؤتوروب، چوخ چتینلیکله اوخودوغوم بو کاغیذلارین بیریندن هئچ نه آنلامادیم. اوندا سکگیز یاشیم وار ایدی. مکتوبدا بئله بیر سؤزلر یازیلمیشدی: «فلان کسی یوخودا گؤردوم. دئدی: هر کس بو کاغیذی سید ابراهیمدا تاپدیقدان سونرا، اونون اوستوندن یئددی دؤنه یازیب، باشقالارینین آراسیندا پایلاماسا، یئددی گون قورتولمادان، درمانی بیلینمهین بیر بلایا اوغراییب، دونیادان کؤچر. قورخون و بو مکتوبو یئددی دؤنه یازین و پایلایین.»
سونرالار و یوخاری کیلاسلارا گئتدیکجه، باشقا مکتوبلار دا تاپیب، اوخودوم. مکتوبلارینهامیسینین مضمونلاری بیر ایدی. آنجاق یوخویا گلنلر، اوستوندن یازیلان کاغیدلارین سایی، یایماغین کیفیتی، بلانین نؤوعو، دونیادان کؤچمهنین یا بلانین نه جور تعیین اولونماسی و مکتوبون قیسا یا اوزون اولدوغو فرقلی ایدیلر.
اوچونجو کیلاسدا ایدیم. بیر گونو یاز ایدی. مدرسه، آخشام ساعات دؤرد یاریمدا باغلانمیشدی،گون باتانا قدهر، اویناماغا واختیمیز وار ایدی. خارابالیقدا قیزغین بیر فوتبال اویونو باشلانمیشدی. کیفلریمیز ایله دروازا دوزلدهرک، ایکی قاتلی بیر توپون دالیسینجا اویان- بویانا قاچیردیق. صوراتلاریمیز قیپ- قیرمیزی و لب- لبی کیمیاولموشدور… لاپ کئفین جؤوهرین چکیردیک.
هاوا قارانلیقلاشماغا باشلامیشدی، بیز ایسه یورولماغا؛ بوندان علاوه آجالمیشدیق دا. مدرسهدن گلدییمیز زامان، اللرینده ایچرییه احسان آپاران خانیملاری گؤرموشدوک… ائله اونا گؤره فوتبالا سون قویدوق و امامزادانین ایچریسینه گئتدیک.
یئنه ده امامزادانین ایچریسینده اولان سرینهاوا، ایلیق و اورهیه یاتان ایدی. بو سرینلییی، بیر خانیمین پایلادیغی سرین هئیوا شربتی، داها دا آرتیردی. بیر باشقا خانیم دا پنیر چؤرهک تیکهسی احسان ائتدی: هم ایچدیم، هم ده یئدیم… سونرا ایسه باشماقلاریمی،کیفیم ایله برابر، باشیمین آلتینا قویوب، دووارین قیراغیندا اوزاندیم…
بیر آز سونرا،یاری آییق، یاری یاتمیش حالیندا، یئنه ده دووار قیراغینا دوشن بیر کاغیذ تاپدیم. ائله اوجور اوزاناقلی، اونو اوخودوم. آز- چوخ اوخوماقدا باجاریق تاپمیشدیم و داها یاخشی اوخویا بیلیردیم: «امامزادا یاتماق یئری دئییل. بونو بیلین، آنلایین وهامییا دئیین. هر کس بو مکتوبو اوخویا و اوزوندن یوز دفعه یازیب، باشقالارینین آراسیندا پایلاماسا، یئددی گون قورتولمادان، درمانی بیلینمهین بیر بلایا اوغراییب، دونیادان کؤچر یا دا کی اونا آغیر بیر ضربه دهیر. قورخون و بو مکتوبو یوز دؤنه یازین و پایلایین. بو سؤزلری، فلان کس ده، اونو یوخودا گؤردویوم زامان، تأیید ائتمیشدی… بو سیزین قضا و قدرینیزدیر.»
اوزاندیغیم یئردن دیک دوردوم و اوتوردوم… امامزادا دا یاتمیشدیم. باشماقلاریملا-کیتابیمیگؤتوردوم و امامزادانین حیهطینه چیخدیم.
هاوا قارانلیقلاشمیشدی و اذان واختی چاتمیشدیر. کاغیذ هلهده الیمده ایدی. «یوز دفعه اوستوندن یازمالییام»؛ اؤز-اؤزومله دوشوندوم و قورخو جانیما دوشدو:«یازماسام، یئددی گون قورتولمادان…»؛ داها دا آرتیق، قورخو جانیمیبورودو.
«بو منیم قضا و قدریمدیر»؛ داها بونو آنلامادیم. بیر داها کاغیذی آچیب، اوستوندن اوخودوم؛ دوز ایدی: «بو سیزین قضا و قدرینیزدیر…»
مدرسهنین سون زنگینین چالینماسیندان و امامزادایا گلدییم زاماندان، بیر ساعاتدان آرتیق کئچمیشدیر. گئجیکمیشدیم و یقین کی ائوده منی گؤزلهینلر، خصوصیله آنام، نیگرانچیلیقدا ایدیلر. ائله اونا گؤره قاچماغا باشلادیم. مدرسهم آتامین دوکانینا یاخین اولماسینا باخمایاراق، ائویمیزله فاصیلهلیایدی. سید ابراهیمدان، راستهکوچهیه گئتمهلی و بو آرادا چایقیراغی و کؤرپو اوستوندن ده کئچمهلیایدیم. سید ابراهیمدان، دوهچی بازارچاسینا، اورادان چای قیراغینا و سونرا کؤرپونون اوستونه چاتماغیمی، هئچ نه آنلامادیم و بیر آندا اؤزومو دوز کؤرپونون اورتاسیندا گؤردوم. قضا و قدر کاغیذی هلهده الیمده ایدی.
بیر داها کاغیذی آچیب، یازییا باخدیم: «بو سیزین قضا وقدرینیزدیر…». اووجومون ایچینده قالمیش و تر ایله ایسلانمیش کاغیذی آتدیم چایین اورتاسینا و باهار یاغیشلاریندان دوزهنیلن آخار چایین سویو، اونو گؤتوردو، اؤزو ایله آپاردی…
بیر نئچه دقیقه سونرا، ائودهایدیم. گئجه یاتانا قدر، قضا و قدر کاغیذی، منی بوراخمیردی. یئددی گون سونرا، آخشام باشی امامزادایا باش وورمادان، بیرباشا مدرسهدن ائوه دؤندوکده، یئنه کؤرپونون اوستونده دایاندیم و آخار سویا گؤز تیکدیم. ائله بیل سو ایله دانیشیردیم. قضا وقدر کاغیذی و یئددی گونو خاطیرلادیردیم و اؤز- اؤزومله گولومسهنیردیم.
بیردن- بیره گؤزوم قارالدی و الیمده اولان مدرسه کیفیم،کؤرپونون اوستوندن تولازلاندی و دوز سویون اورتاسینا دوشدو. چایین سویو، سرعتله گئتمکده ایدی. کؤرپونون قیراغیندا بیر داش پیللهکان وار ایدی. قاچا- قاچا اؤزومو اورایا چاتدیردیم و بیر گؤز قیرپیمیندا، چایین ایچینه گیردیم. کیفیم سویون ایچینده اوزه- اوزه گئتمکدهایدی؛ من ایسه سویون قیراغیندا،کیفیمیگؤزوم ایله ایزلهیهرک، قاچماقدا. سو آخیردی،کیف گئدیردی، من قاچیردیم.
سو چایین اورتاسیندان گئدیردی، اویان- بویانی ایسه داشلی- تورپاقلی بیر یولایدی. من ده سولداکی یولدان گونشه ساری قاچیردیم… بیر آندا آیاغیم بودرهدی و یئره ییخیلدیم. بیر داها قالخدیم، آنجاق یئنه ده ییخیلدیم. نئچه نفر مدرسه اوشاغی، هم ده بؤیوکلو- کیچیکلی، آداملار، منیم آرخامجا قاچیردیلار. ائله بیل اونلار،کیفیمیتوتماق اوچون، منیم قاچماغیمیگؤرموش، چایین ایچینه دوشموشدولر… گلیب منه چاتدیلار،آنجاق منی دیندیرمهدن،گئتدیلر… دئمک، اونلار منیم کیفیمیسودان توتماق ایستهییردیلر.
اونلار گلیب، مندن اوزاقلاشدیقدان سونرا، داها هوشدان گئتدیم…
***
بیر- ایکی ساعات سونرا ائوده ایدیم. آتامین دوستلاری منی تانیمیش، چایین ایچیندن چیخارتمیش، ائوه گتیرمیشدیلر. دئمهلی هوشدان گئتمهمیشدیم و تکجه یورغون اولدوغوم اوچون، حالدان گئتمیشدیم. کیفیمیده کؤرپودن بیر آز قاباقلیق، مدرسه اوشاقلاری سودان توتموش، ائویمیزه گتیرمیشدیلر.
آنام منه یئر سالمیشدی. یورغان- دؤشکده، خانلار کیمییاتمیشدیم. باهار اولدوغونا گؤره، منه سویوق دیمهمیشدی. تکجه یورولوب، قورخموشدوم.
داها یاواش- یاواش دینجلمکدهایدیم و آنام، دفتر-کیتابلاریمی، کیفین ایچیندن چیخاردیب، قوروتماقدا ایدی. اؤز- اؤزو ایله ده دانیشیردی و منی، شولوق اولدوغوما گؤره دانلاییردی. دفترله کیتابلاری بیر- بیر کیفدن چیخاردیر، الی ایله صافلاییر و فرشین آلتینا قویوردو. آنام، آز – چوخ اوخوماق باجاراردی، ائله اونا گؤره کیتابلارین و دفترلرین اوستونه یازیلان آدلارینی اوخویا بیلیردی. داها من یئریمین ایچینده اوزانمیشدیم و تکجه آنامین سسینی ائشیدیردیم.
بیر آز سونرا، آنام دئدی: «بو نمنهدی؟!» سونرا ایسه، قیریق- قیریق و کلمهلری بیر-بیرلرینه یاپیشدیرا- یاپیشدیرا، اوخوماغا باشلادی: «امامزادا یاتماق یئری دئییل…»
ائله بیل یوخو گؤروردوم. آنام اوخویوردو. من ایسه گؤزلریمییوماراق، یئریمین ایچینده قویلانماقدا ایدیم. داها آنام یازینین سون جملهلرینه چاتمیشدی: «… بو سیزین قضا و قدرینیزدیر…»
قضا و قدر سؤزونو ائشیدهرک، اؤزومو یورغان- دؤشکده گؤرهرک، اوتاغین تاوانیندا گؤیلره اوچوردوم… گؤیلره.
بهمن ۱۳۸۵- تهران


text:
اینتظاردا آغليان گؤزدن اوتاندیم ، گؤرمه دین
گردش دوران دولاندی ، من دایاندیم ، گؤرمه دین
سن گولوردون یولدا قالمیش دیده ی گیریانیما
منده باخدیقجا یولا ، هی دویقولاندیم گؤرمه دین
دامجی دامجی گؤز یاشیم دوندی آخارلی سئل لره
دالقالى سئل لر ایچینده ، ییرقالاندیم ، گؤرمه دین
غم لـَـریله یولداش اولدوم ، دردلریله قول بویون
حسرتینده گه دورولدم ، گه بولاندیم ، گؤرمه دین
سن قوناقسان اغیارین افکارینا ، منده سنین
هر گئجه افکارینا ، گلدیم دولاندیم ، گؤرمه دین
هرگون آخشام بیلمیرم عیللت نه دیر ، تیتریر جانیم
« ائل سَسین » اشعارینا چوخ چولقالاندیم ، گؤرمه دین
... ادامه


text:
«سئللر ساراسی» دالغالاندی
دوقتور مرتضی مجدفر
تانینمیش فولکلوریک افسانه، آپاردی سئللر سارانی اساسیندا یازیلان، «سئللر ساراسی» آدی ایله آدلانان یئنی کیتاب چاپدان بوراخیلدی. بو ۱۰۰ صحیفهلیک کیتابین یازاری، ائلیمیزین قدرتلی شاعیر و یازیچیسی و ایللر بویو معلیمچیلیک و اجتماعی ایشلرله آذربایجانلیلارین آراسیندا اعتبار قازانان «اوستاد حبیب فرشباف»دیر. کیتاب، ییغجام و یئنی اسلوبدا یازیلان اجتماعی آذربایجان رومانیدیر. یازیچینین دئدیینه گؤره، او بو کیتابی، فارس یازیچیسی، «محمدرضا یوسفی«نین «سارای» آدلی رومانیندان الهام آلاراق، آذربایجان تورکجهسینده یاراتمیشدیر. آنجاق کیتابی، یوسفینین سارایی ایله مقایسه ائتدیکده، حبیب فرشبافین یاراتدیغی کیتابین نه قدر فرقلی اولدوغونو آنلاماق اولور. فرشبافین رومانیندا، موغان بؤلگهسنده یاشایان آذربایجانلیلارین دورو حیاتلاری، ساغلام و آخیجی دیللری و دولغون عادت- عنعنهلری آیدینجاسینا گؤزه دییر. حال بو کی، سارای، تکجه یازی اسلوبلارینا وفالی قالان بیر اثردیر و تانینمیش فولکلوریک سارا، یوسفینین رومانیندان سیلینیرمیشسه، اونون هئج ده آذربایجاندا یا خود باشقا دیارلاردا اوز وئرمهیی فرقلی اولا بیلمز ایدی. دئمک، حبیب فرشباف، حیاتیندا داوراندیغی عادت اوزهره، بورادا دا، تواضعکارلیقلا، اؤزونو «یازیچی» مقامیندان، «ترجمهچی» حددینه قدر آشاغی چکمیشدیر، حال بو کی، نئجه دئیرلر او تکجه یوسفینین رومانیندان الهام آلمیشدیر.
سئللر ساراسی رومانینین دیلی نهایت درجهده آخیجی و ساغلامدیر و آذربایجان دیلینین معاصر نمونهسی کیمیتورکجه کیلاسلاریمیزدا تدریس اولونمالیدیر. بوندان علاوه، یازیچینین شاعیرلیک بویالاری، بیر چوخ یئرلرده اونون نثرینی، مسجع نثر حددینه قدر یوکسلدیر و حتی بیر نئچه یئرده، خصوصیله کیتابین سون حیصهلرینده ائله شعره چئوریلیر. موغان بؤلگهسینده و صداقتلی ائلسئون ائلاتلارینین یانیندا یاشایانلار، هم ده بو بؤلگهنین اهالیسی، کیتابی اوخوسالار، یقین سئللر ساراسینین نثرینی، هم ده رومانین گئدیشینی سئوهجکلر.


text:
اینگیلترهنین شروپشیر بؤلگهسینده بیر پیانودا گیزلدیلمیش خزینه تاپیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یئنی صاحبلرین تعمیره گؤندردیی پیانونون ایچینده اینجهلیکله گیزلدیلمیش خیلی قیزیل اولوب.
پیانونون «بروادوود و سونس اوف لوندون» طرفیندن ایستحصال ائدیلدیی و ۱۹۰۶-جی ایلده موسیقی ماغازاسینا ساتیلدیغی اوزه چیخیب.
۱۹۸۳-جو ایله قدر پیانو ایله باغلی هر هانسی معلوماتلا راستلاشمایان آراشدیرماچیلار او تاریخده پیانونو آلان عائلهنین سونرادان شروپشیره داشیندیغینی بیلدیریب.
بریتانییا موزئیینین متخصصی ایان ریچاردس قیزیللارین تخمیناً ۱۰۰ ایلدیر پیانونون ایچینده گیزلدیلدیینی و گیزلدن شخصین بو سیرری هئچ کیمه دئمدن وفات ائتمیش اولا بیلجیینی قید ائدیب.


text:
آذربایجان سلاحلی قوهلرینین حربی قوللوقچوسو، عسگر قوربانوو چینگیز سالمان اوغلونون مئییتینین قارشی طرفین الینده اولماسی بارهده معلوماتی آرتیق ائرمنیستانین رسمی اورگانلاری تصدیقلهییبلر.
اسیر و ایتکین دوشموش، گیروو گؤتورولموش وطنداشلارلا علاقه دار دؤولت کومیسسییاسیندان آخار . آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، بو بارهده مووافیق بئین اَلخالق قوروملار معلوماتلاندیریلیب و ضروری ایشلر آپاریلیر.
دؤولت کومیسسییاسی قئید ائدیر کی، سلاحلی موناقیشهلر زامانی هلاک اولموش حربی قوللوقچولارین مئییتلری دؤیوش عملیاتی باشا چاتدیقدان درهال سونرا گئری قایتاریلمالیدیر و بو بئین اَلخالق هومانیتار حقوقون تکذیب ائدیلمز واجیب پرینسیپیدیر: «آنجاق قارشی طرف حادثهدن اوچ گون کئچمهسینه باخمایاراق، اونلارین الینده اولان حربی قوللوقچوموزون نشینین تحویل وئریلمهسی ایله باغلی مووافیق پروسئدورلارین باشلانیلماسینی هئچ بیر اساس اولمادان لنگیدیر. بونونلا یاناشی، آیدیتی دؤولت قوروملاری ایله بیرلیکده هلاک اولموش حربی قوللوقچوموزون نشینین گئری آلینماسی ایستیقامتینده تدبیرلر داوام ائتدیریلیر. پروسئسین گئدیشی ایله باغلی ایجتیمایته علاوه معلومات وئریلهجک».


text:
Wednesday, February 15, 2012
دؤرت دۆرلی موقام
بار زاتلار دیللنیأر، بار زات غیغیریار،
آی اوغلان! توماجا غوشغی، غوش غوشغی.
چاغالانگ گؤزلری زارین سؤزله یأر،
موغاللیم ماغتیما غوشسانا غوشغی.
انه لر، آتالار هرگون کأن گزک،
غاهریمان ییگیتلر گونده اون گزک،
طواق مأتدیر، سؤیون، دؤرت آرقا داغا،
شیرتوماچ، شیر ماغتیم، دؤرت میوه باغا.
"غوش" دییدی چال ساچی آغاران بابا،
"غوش" دییدی دؤرت یاشلی دۆشۆنن چاغا.
یؤنه شئیله بیر قودراتلی، شئیله بیر تأمیز
سؤزلنگ قاوسینی تاپاموق هنیز.
آرمان، گؤرینسه دیم بیر غوشغی باشلاپ،
"غوشدوم، غوشدوم" دییپ حالقیما بووشلاپ،
انتک گزیپ یؤرین دوداغیمی دیشلأپ،
یؤنه هیچ گزه موق غالامیمی تاشلاپ.
شئیله بیر غوشغینگ غوشماسی آغیر،
ناحاق غان غاتی کأن، ادیلن جبـیـر،
غالاما ال اورسام ساندیراپ باغیر،
دییأر:
"غوشما، یوغور،یوغور، بیر انتک یوغور".
بو غوشغینگ بندینی بئیله کیلر ده ک،
غیسغاچا، غیسغاچا بوغمارسینگ آخیر.
دؤرت یئلاپ دؤرت بندی یوغورسا یؤره ک
دؤرت سانی پرزندی دوغورسا یؤره ک
اوندا- دا دؤرتلرینگ گۆیجۆنه دره ک،
بیرسی هم میناسیپ بولماسا گره ک.
سبأبی دؤرتلرینگ دؤردی بیر غوشغی،
سبأبی دؤرتلرینگ یولی بیر غوشغی،
سبأبی دؤرتلرینگ ایشی بیر غوشغی،
سبأبی دؤرتلرینگ گۆیجی بیر غوشغی.
دؤرتلرینگ آدینا دؤرت دۆرلی موقام،
بیری شورا موقام، بیری یر موقام،
بیری بوغدای، بیری چؤل موقام،
هر موقامدا یاتیر مونگ دورلی کلام.
نیره دن باشلاجاق، نیرده غوتارجاق؟
یوق، بو غوتارماز مۆنگلرچه یئلار،
دۆنیأنینگ یۆزیندن انسانینگ عؤمری
کسیلیأنچأ- ده غوشغی آیتسا دیللر.
اوندا- دا غوتارماز، بو غوشغی اوزین،
یئل بوئی، یاز، توموس، غیشدا هم گۆیزین.
مونگلرچه سازاندا دؤرتسه موقام،
مۆنگلرچه یازیجی دؤرتسه درام،
اینگ سونگی بیر بها برمه گینگ گرک،
یؤنه بولا بیلمز دؤرتلره دره ک.
سبأبی دؤرتلرینگ دؤرت دۆرلی آدی،
دؤرت یاشلی قیزلارینگ لأله سینده بار،
دؤرت یاشلی اوغلول لانگ دۆنیأسینده بار،
سبأبی دؤرتلرینگ دؤرت قهرمان آدی،
قهرمان ییگیتلنگ غورساغیندا بار،
چال ساچلی آتالانگ، غارری انه لنگ،
یئغـریق- یئغـریق آتان مانگلایئندا بار.
شایاتـدیر دایخانینگ اپیلن بیلی،
شایاتـدیر ایشچی نینگ غاباران غـولی،
شایاتـدیر دأنه سی بوی آلان چؤللر،
شایاتـدیر نالاسین چکن جنگل لر.
شایاتـدیر داغلارینگ چشمه سی، جاری،
شایاتـدیر آسمانینگ یئلدیزی، آیی،
آصلا، بار زاتلانگ کسیلیپ تاری،
دؤرت دۆرلی موقاما غوشولسا باری.
صحرأنگ شاهیری
غیش 1358
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 5:23 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
سانال پول واحیدی بیتکوین، بو هفته یوزده 32 دگر ایتیردی
اینترنتین بانکی و دولتسیز پول واحیدی اولاراق بیلینن بیتکوینین دگری، سون هفتهلرده رکورد اوستونه رکورد قیراراق بازار گونو 3.000 دولارا یاخینلاشمیشدی
سانال پول واحیدی بیتکوینین دگری 2.050 دولارا قدر گئریلهرکن، بو هفته یوزده 32 دگر ایتیردی.
اینترنتین بانکسیز و دولتسیز پول واحیدی اولاراق بیلینن بیتکوینین دگری، سون هفتهلرده رکورد اوستونه رکورد قیراراق بازار گونو 3.000 دولارا یاخینلاشمیشدی.
آنجاق، بو هفتهنین اولیندن اعتباراً ایتکین یاشاماغا باشلایان بیتکوین، 2.050 دولارا قدر گئریلهدی.
بازار ارتهسی گونوندن بو یانا یوزده 32 دگر ایتیرن بیتکوین، ژانویه 2015-جی بو یانا ان آغیر ائنیشینین ده قید ائتمیش اولدو.
بئلهجه، بیتکوین، 20 میدان بو یانا الده ائتدیگی بوتون قازانجلاری ایتیرمیش اولدو.
متخصصلر، بو هفته آمریکانین تکنولوژی شیرکتلرینین سهاملارینداکی ائنیشه ایشاره ائدهرک، بیتکوینه طلبین ده آزالدیغینی ایفاده ائدیر.


text:
آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
آمریکا بیرلشمیش ایالتلری (اینگیلیسجه: United States of America-USA)، قوزئی آمریکا دا بیر دؤولت. مرزلرینی شومالدا کانادا، جنوبدا مکزیک ایله (قوزئی آمریکا حیصصهسینده آلاسکا تکجه کانادا ایله) بؤلوشور. آمریکا فدراتیو جمهوریدیر. آمریکاآنایاساسی ۱۷۸۷-نجی ایلده قبول ائدیلمیشدیر (۱۷۸۹-نجو ایلدن قوهدهدیر). اساسی قانوناً بوگونه قدر ۲۶ دَییشیکلیک ائدیلمیشدیر، اونلاردان ۱۰-او ۱۷۸۹-نجو ایلده حوقوقلار حاقیندا بیلل آدی ایله قبول اولونموشدور. عالی قانونوئریجی حاکیمیت اورقانی اولان آبش کونگرهسی سئنادان و نومایندهلر پالاتاسیندان عیبارتدیر. محکمه سیستمی فدرال و یئرلی محکمهلردن تشکیل ائدیلیب.
تاریخ[دَییشدیر]
آوروپا کولونیستلری قوزئی آمریکا قارهسینه گلنهدک (۱۶نجی عصر) آمریکانین ایندیکی اراضیسینده قیزیل دریلر و اسکیمولار یاشاییردی. ۱۶۰۷-نجی ایلده اینگیلیسلر ایندیکی ویرجینیا ایالتینین اراضیسینده ایلک دایمی مسکن سالدیلار. اوجوز زنجی امهای ۱۷–۱۸ عصرلرده جنوب ایالتلرینین پلانتاسیا تصرروفاتینین اینکیشافیندا موهوم رول اوینادی. کاپیتالیزمین اینکیشافی ایله قاباقجیل ایدئولوژی اؤزونه یول آچیردی (توماس جفرسون، بئنجامین فرانکلین). قوزئی آمریکادا اینگیلترهنین حؤکمرانلیغینا سون قویموش ایستیقلالیت موحاریبهسی (۱۷۷۵–۸۳) گئدیشینده آبش-دا آبش ایستیقلالیت بیاننامهسی قبول ائدیلمیشدیر (۱۷۷۶ ایل یولون ۴-ده). یورکتاون یاخینلیغیندا ووروشمادان (۱۷۸۱) سونرا اینگیلیس ایجماعلار پالاتاسی موحاریبهنین داوام ائتمهسی علئیهینه سس وئردی و حوکومتی صولح باغلاماغا وکیل ائتدی. ۱۷۸۱ ایلده خاریجی ایشلر، مالیه و حرب دپارتامنتلری یاراندی. همین ایلده مالیه دپارتامنتی باشچیسی روبرت مورریس پول بوراخیلیشی اوچون قوزئی آمریکا بانکی کونگره لیسانسینی وئردی. ۱۷۸۷ ایلده قبول ائدیلمیش یئنی آنایاسا آبش-ای فدرال دؤولت کیمی رسمیلشدیردی. ۱۷۸۹ ایلده ایلک پرزیدنتی جورج واشینگتن سئچیلمیشدیر. ۱۷۸۹–۹۱-جی ایللرده ایلک سیاسی پارتیاسی - فئدئرالیستلر و رئسپوبلیکاچیلار مئیدانا گلدی (۱۸۲۸ ایلده فئدئرالیستلر آدینی دئموکرات پارتیاسیا دَییشدیلر). ۱۷۹۱ ایلده میلّی بانک یارادیلدی. بئینالخالق مئیداندا اؤز مؤوقعینی مؤحکملتمهیهسی گؤسترن آمریکا ۱۸۰۸–۰۹ ایللرده روسیه ایله دیپلوماتیک موناسیبتلری باغلاندی. اینگیلتره-آمریکا موحاریبهسی (۱۸۱۲–۱۴) آبش-این موستقیللیگینی موحکملندیردی. ۱۹ عصرین اوللرینده آبش-این اراضیسی خئیلی گئنیشلندی. ۱۹ عصرین سونوندان جنوب کارولینا و جورجیا دان میسیسیپی، آلاباما، لوئیزیانا و آرکانزاسا کیمی گئنیشلنمیش پامبیقچیلیق اینکیشاف ائتمهیه باشلادی. ۱۸۰۳ ایلده آبش حکومتی لوئیزیانانی فرانسهدن ساتین آلمیشدی، ۱۸۱۹ ایلده ایسپانیا غربی و شرقی فلوریدانی آمریکایا گذشته گئتمهیه مجبور اولدو. ۱۸۷۶ ایلده روسیهدن آلاسکانی و آلئوت آدالارینی ساتین آلدی. ۱۹ عصرین ۳۰-نجو ایللرین اولینده آمریکادا آبولیسیونیزم حرکاتی گئنیشلندی. لاکین جنوب قولدارلارلیق اوستانلری شیمال جمعیتی آراسینداکی ضدیتلری کسکینلشدیردی. ۱۸۶۰ ایل دسامبرین ۲۰-ده گونئی کارولینا فئدئرال کونستیتوسیاسین اؤز راتیفیکاسیاسینی پوزموش، شیتاتلار اتفاقیندان چیخدی. فئورالین ۷-ده آمریکا کونفدراتیو اوستانلرینین مووقتی آنایاساسی قبول ائدیلمیشدیر. بۇ آبش-دا وطنداش موحاریبهسی (۱۸۶۱–۶۵) ایله نتیجهلندی. بۇ دؤورده پرئزیدئنت آبراهام لینکولن کؤلهلرین فدرال سویهده آزاد ائتمهسی حاقیندا بیاننامهسی ایمضالادی (۱۸۶۳ ایل یانوارین ۱-ده). ۱۸۶۹ ایلده وایومینق اراضیسی، ۱۸۹۳ ایلده ایسه کولورادو اوستانی قادینلارا سسوئرمه حوقوقو وئردی. وطنداش موحاریبهسیندن سونرا مالدارلیغین گئنیشلنمهسینه گؤره کابویلار مئیدانا گلمیشدیلر. ۱۸۸۶ ایل سپتامبرین ۴-ده جئرونیمونون توتولماسی ایله هیندیلرله موحاریبهلر اصلینده باشا چاتدی. همین ایلده آبش یوزایللیگی موناسیبتی ایله فرانسهدن پای آزادلیق هیکلی نیو-یورک یاخینلیغیندا آچیلمیشدیر. ۱۸۹۲ ایلده ۱۹۵۴ ایله قدر ایشلمیش ائللیس آیلئند کؤچریلر قبول مرکزی آچیلمیشدیر. ۱۸۹۳ ایلده آبش هاوایی آدالاری، ایسپانیا-آمریکا موحاریبهسینده (۱۸۹۸)، فیلیپین، قوام آدالاری و پورتو ریکو توتولدو. ۱۹۰۳ ایلده ایسه پاناما کانالی زوناسی توتولموشدور. بیرینجی دونیا موحاریبهسینده آبش اولجه بیطرفلیک اعلان ائتمیشدیر. ۱۹۱۴ ایل اوْکتوبر آییندا پرزیدنت وودرو ویلسون آنتانتایا قیسامودتلی کردیتلری وئرمهیه ایجازه وئردی. آمریکالیلارین باتیرمیش خاریجی گمیلرده هلاکلاریندان سونرا آبش آلمان ایله دیپلوماتیک موناسیبتلری لغو ائتمیشدیر و ۱۹۱۷ ایل آوریلین ۶-دا اونا موحاریبه اعلان ائتدی. آمریکا اوروپاداکی سیلاحلی قوهلرینین باشچیسی جون پرشینق اولدو. همین ایل دسامبرین ۱۸-ده کونگره آنایاسایا قورو قانونو داخیل ائدن ۱۸-جی دوزلیشی قبول ائتدی. ۱۹۲۹–۳۳ ایللر دونیا ایقتصادی بوحرانی آمریکایا خوصوصیله آغیر ضربه ووردو. ۱۹۴۱ ایل دسامبرین ۷-ده آبش-آ موحاریبه اعلان ائدن ژاپون پیورل-هاربور، فیلیپپین و بیر سیرا باشقا اراضیلردهکی حربی-دنیز بازالارینا هوجوم ائتدی. دسامبرین ۱۱-ده آلمان و ایتالیا دا ژاپون طرفینده آمریکایا موحاریبه اعلان ائتدیلر. ۱۹۴۲ ایلده سووئت ایتیفاقی-آمریکا دانیشیقلاری نتیجهسینده همین ایل اوروپادا ایکینجی جبهه آچماق بارهده تام راضیلیق الده ائدیلدی. ساکیت اوقیانوسدا ژاپون قارشی فعالییتلری آدمیرال چئستئر نیمیتس و ژنرال دوقلاس ماکارتور باشچیلیق ائتمیشلر. موحاریبه بیتمیش کیمی سویوق موحاریبه باش وئرمیشدیر. آمریکانین سووئت ایتفاقی ایله موناسیبتلری پیسلشمیش کیمی ۱۹۴۸ ایلده جورج کئننان ساخلاما (containment) دوکتریناسینی ایرهلی سوردو.
همین دؤورده اوروپانین برپاسی اؤچون مارشال طرحی قبول ائدیلمیشدیر. ۱۹۴۹ ایل آوریلین ۴-ده ناتو-نو یاراتمیش پاکت ایمضالامیشدیر. ۵۰-نجی ایللرده آمریکاداکی ایستهلاک سویهسی خئیلی یوکسلمیشدیر، عینی زاماندا دئموقرافیک دوغوم پارتلاییشی (بابی بووم) باش وئرمیشدیر. آمریکا اورتا صینفی یئنییئتمهلرییه گؤره اؤلکهدهکی روک-ائن-رولل (rok-en-roll) اَیلنجه صنایعسینین چیچکلهین ساحهسی اولدو. ۱۹۶۲–۶۳ ایللرده کاراییب بوحرانی باش وئرمیشدیر. ۱۹۶۳ ایل آوقوستون ۲۸-ده ایرقچیلیک و ایسقرقاسیا قارشی موباریزه واشینگتونا مارشلا نتیجهلندی. ۱۹۶۶ ایلده آبش عالی محکمهسی حبس ائدیلمیش شخصه اونون حوقوقلارینی خبر وئرمهسی حاقیندا قرار وئردی. نؤبتی ایلده پرزیدنت لیندون جانسون مولکی حقوقلار حاقیندا فرمانی ایمضالادی. لاکین جونسونون بؤیوک جمعیت پروگرامینا باخمایاراق، آمریکا ویتنام موحاریبهسینه جلب ائدیلمیشدیر. ۱۹۶۸ ایلدن هیپی حرکاتی یارانمیشدیر. ۱۹۷۴ ایلده اووترگئیت مسئلهسینه گؤره ریچارد نیکسون پرزیدنت وظیفهسینی ترک ائتدی و اونون عوضینه جرالد فورد تعیین ائدیلمیشدیر. ۸۰-جی ایللرده آمریکادا QİÇS اپیدمیاسی باش وئرمیشدیر. سووئت ایتفاقی داغیلمیش کیمی جورج بوش پرزیدنت سئچیلمیشدیر. ۱۹۹۰-جی ایلده نؤوبتی ایلده بیتمیش کنگر کورفزینده موحاریبه باشلاندی. ۲۰۰۳-نجو ایل ۲۰ مارتین ۲۰-ده عیراقدا موحاریبه باش وئردی.[۲]
ایالتلر[دَییشدیر]
آرکانزاس •آریزونا •آلاباما •آلاسکا •آیداهو •آیووا •اوکلاهما•اورگن•اوهایو•ایلینوی•ایندیانا•پنسیلوانیا•تگزاس•تنسی•جورجیا•دلاویر•جنوب داکوتا•شمال داکوتا•رود آیلند•فلوریدا•جنوب کارولینا•شمال کارولینا•کالیفرنیا•کانزاس•کلرادو•کنتاکی•کانتیکت•لوئیزیانا•ماساچوست•مریلند•مونتانا•میزوری•میسیسیپی•میشیگان•مِین•مینسوتا•نبراسکا•نوادا•نیوجرسی•نیومکزیکو•نیوهمپشایر•نیویورک•واشینگتن•وایومینگ•ورمونت•ویرجینیا•غرب ویرجینیا•ویسکانسین•هاوائی•یوتا
آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین شهرلری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ CIA (۳۰ سپتامبر ۲۰۰۹). United States. ۵ ژانویه ۲۰۱۰. http://www.webcitation.org/67UWawr7m.+یوخلانیلیب ۰۷ مه ۲۰۱۲.
- ↑ http://www.usahistory.info/


text:
ضربالمثلهای روستای سهلان قدرت ابوالحسنی سهلان علاوه بر ضرب المثلهایی که در میان مردم آذربایجان رواج دارند، ضرب المثلهایی نیز هستند که مخصوص مردم منطقه سهلان بوده، در جاهای دیگر شنیده نمیشوند. به چند مورد از آنها در زیر اشاره شده است: (۱) دارابوزاندان دوهلریم گلمهییب کی!(شترهایم از ترابوزان نیآمده که!) گوینده مثل فوق، به کسی که خواستهای از او ...Read More »
خالقیم! / قدرت ابوالحسنی سهلان(تورال)
خالقیم! قدرت ابوالحسنی سهلان(تورال) اوزاق گؤیون تانریلاری،هاچان گلدیز یئر اوزونه؟! سیز ایلشن اوبالارین گؤز تیکمیشم داغ-دوزونه دؤنون گؤرهکهارالیسیز، کیم یارادیبدی بیزلری؟ اندیرسئیدیز سیز اینسانی، کیم یوللانمیشدی سیزلری؟ اولمپین دوز زیروهسینده، زئوس باشدا اوتورموشدو سومئر-بابیل تانریلاری بول-بول آدلار گؤتورموشدو! چینین، میصرین، مایالارین، باشقا-باشقا تانریلاری بو گون اونلار یاساقلانیب، وار اورتادا آیریلاری! بیر بیلیم، بیر گوج ایستهییر، پوزانمادیم یالانلاری گلن گئتدی، یالان ...Read More »
زینب / قدرت ابوالحسنی سهلان
زینب قدرت ابوالحسنی سهلان زینب، دده-ننهسینین سون بئشیگی ایدی. ایکی باجیسیلا بیر قارداشی وارایدی. بئش ایل قاباقکی طایفا داعواسیندا، قیزین دده سی اؤلدورولوب، قارداشیدا دؤیولوب اؤلومجول اولوب، آردینجا آرواد-اوشاغیلا بیرلیکده دوغما کندیندن قووولموشدور. بونونلا بئله، ائولی باجیلاری ائله کندده قالیردیلار. سؤزو دئییلن ساواشدا، زینبگیلین ایکی حیطلریندن بیرینی، زورلا اللریندن آلیب یییهلنمیشدیلر. قالان حیطلرینده ده، زینبله ننهسی نرگیز دالدالانماقدایدی. بو دورومدا، ...Read More »
ابوطالیبین اؤکوزو / قدرت ابوالحسنی سهلان
سحر تئزدن جماعت قالاقاپیسینا تؤکولموش، شهردن ابوطالیبی آپارماغا گلن مامورلاری گؤزلهییردی. اورادان گئچن چایین اوتای-بوتایینداکی مخلوغون چوخو، اوجادان ابوطالیبی یامانلاییب اونون کؤچورولمهسینی حاقلی بیلیردی. آزیدا جینقیرینی چیخاردانماییب، اورهگینده ابوطالیبی قیناسادا، اونون یازیق آداملارین الیندن توتماسینیدا آنیردی و بئلهجه کندین بوتون یامان ایشلرینی ابوطالیبین اوستونه آتماغی حاقسیز سانیردی. هر حالدا، چوخلاری ابوطالیبله گنج اوغلونو پیس آدام بیلیب بو باره ده یازیلان ...Read More »
يامان اوزون اوتاق!/ قدرت ابوالحسنی سهلان
يامان اوزون اوتاق! قدرت ابوالحسنی سهلان سینیخ کؤرپويه يئتيشنده، تبریزدن گلن حاجی مهدی، مزدا وانئتين فرمانینی ساوالان کندینین یولونا طرف دؤندریب ساخلادي. دندنی بیره وئریب ایکی کیلومتردن آرتیق توپراق-چانقیل كند یولونو، یاواش-یاواش سورهرك گليب ساوالانا چاتدی. سوراقلاشا-سوراقلاشا، کلبه سیفعلی اوغلو قهرمان گیلین حیطلریني تانيدي و او حيطه ساری سوردو. اوجا بوی خوت-شالوارلی حاجی، آختاريب تاپديغي قاپيدان، بیر آز قاباقلیقدا ماشیندان ...Read More »


text:
شــــعرلرینی
اؤنــــجـــهدن
چئشیدلی درگیلر
سایتلار و مجازی
آلانلاردا اوخـــویوب
تانیـــدیغیمیز ایلـــقار
مؤذنزادهنین ایلک کیتابی
سون گونـــــلرده «آنامین
یایلیغی یاییم ائوی» طرفیندن
۸۸ صفحه ده یاییملاندی:
«اورهیینه دؤنوشسوز بیلیط».
شعرلرینده کلاسیـــک مودئرن
دئمهدن بیر چـــــوخ قالیبلرده
اؤزونو سیناخدان کئچیرن شاعیرین شعرلرینی بو قیسا یازیدا تنقید ائتمه نیتینده اولمادیغیمی وورغولاماقلا برابر، ماراغیمیچکن باشلیجا اؤزللیکلری و تمل عونصورلاری ایله ایلگیلی باخیشلاریمیاورتادا قویماقلا کفایتلهنهجهییمیسؤیلهمهییم گرهکیر بوردا.
هر شئیدن چوخ سئوگی شاعیری اولدوغو سطیر- سطیر شعرلریندن دوشونولن ایلقار موذنزادهنین شعر ائلئمانلاری و هونر ساحهسینین وئردییی ایمکانلاریندان راحاتلیقلا فایدالانماسی، بونلاری اثرلریندن اورتایا چیخان واقعیتلره اویغون شکیلده دییشیب اوخوجوسونا سونماسیدیر منیم اوچون ماراق دوغوران قونو.
اونون شعرلرینده بیر بوداق الینده کی بئش بارماقلا پاییزی ساناییر؛ سحر- سحر باغا گیرمیش
بیر بالتا ایکی شاهید آختاریر؛
تانیش بیر سلام بیردن بیره دیکسینتییه چئوریلیر؛ اؤلولر ترحیم بیلدیریشلرینین دیلی ایله دانیشیر؛ بیر اووچو جئیران نعشینین اوستونده یاسین اوخویارکن گونش چایدا سوزور؛ سوروجو اؤلولرین روحونو داشیییر و واقعیت همشه دونوق و سرت قابیغیندان سویونارکن آچیغا چیخیر.
هر شئیین بیربیریله ایلگی ده اولدوغو بیر دونیانین ایچینه دالمیش اولمانین وئردییی ایزلهنیملری ایله لوش* واقعیت کلمه- کلمه اوزه چیخیر بو شعرلرده. هر شعر بیر گوپون اولور اؤزوندن نیفرت ائدن و شاعیرین الی ایله اؤزونو آرادان قالدیرماغا محکوم واقعیتین جمودوما. شاعیر نه گؤزل و ایبهامسیز بیر ایستیکانلیقدان دانیشیر:
گئدنده آند آلیب
ایچدین سوسوز باخیشلاریمی
دامار- دامار آخیب
عشقین بو ایستیکانلیغیما
و یا آغاجلار آداملار کیمیاینتیحار ائده بیلیر اؤز دونیاسینین نارسیزلیغیندان:
بیر آغاج کؤرپونون اوستونده اوزانمیش درهیه
اؤزونو اؤلدورهجکمیش گئجه نارسیزلیقدان
هر شئیه اینسانی سجیهلر وئریلیر:
ســوبای خیانتلر دؤشرگهسی
رژه گئدیر لحظهلرین عصبینده
گل دؤنک دؤرد دووار بدنلریمیزه
روح جسمانیت تاپیر:
هئــــــــــی تانری
گؤرن مندن سونرا
روحومون چاتلاقلاری
قاسناق باغلادیمی؟
باغلاندیمیروحومون جیغیرلاری؟
و شعر دؤنوب تروریست اولور:
بیلدینیزمیهئچ
اورهییمده کی شعرلر
اؤزلرینه آیاقدان باشا دینامیت باغلاییب
اینتیحار ائدیرلر…
بیر قوشما دا گؤز ائشیتمکله، قولاق گؤرمکله، درد داراقلا و واقعیت خیاللا قول -بویون اولور:
گؤزلریم ائشیتمیر، قولاغیم گؤرمور
دیمیش بیربیریـــنه ایت آشی کیمی
دردیمیهئچ داراق دارامیر هؤرمور
یییه سیز اؤلویـــم باش داشی کیمی
شاعیرین دئیه بیلمهدیکلرینین دئیه بیلدیکلرینه بوراخدیغی ایزلر، بیر جیناسین آراجیلیغی ایله دردی لذته قاتیر:
آشیقلار قفه سینده
سوســوبلار سازلار
قوشلار قفهسینـده
بولبــــوللر کیمی.
بو قیسا شعردن آذربایجان میللتینین قفسده کی سوسموشلوغونو ، دیلسیزلییینی آنلامایان کیم دیر؟
شاعیر هیجایی شعرلرینده ده مودئرن فضالار یاراتماقدا اوغور قازانیر. بیر طنز شعرینده مئساژلار تلگرامدا اپریییر، دویغولار ریپورت اولور، گؤزلر موبایل کیمیسؤندورولور، موبایللار آدام کیمیباسدیریلیر و اورک آلما تک سویولور:
بایاقلاری سن یوخ ایدین قوی دئییم
الینده کی اورهییمیســــــوی دئییم
من اؤلموشم گل
بو دردی اوی دئییم
گــؤرهاچاندی تلگراما گلمیــــــرم
نه اولسون کی سن اولماسان نئینیرم.
طبیعتین هر شئیینی بیربیریله ایچ ایچه گؤرن بیر شاعیرین شعرینده، بوتون عونصورلارین تانیش خصیصهلرینین باشقا عونصورلارا نسبت وئریلمهسی ائستئتیک فضالار، دویارلی تصویرلر و چکیجی ترکیبلرین یارانماسی ایله سونوجلانابیلیر.
کیتابا آذربایجانین تانینمیش هونر آدامیسایین «آتابای»ین جیلد و صفحه طراحلیغی باشقا بیر گؤزه للیک باغیشلاییب.
«شهره قان دوشهجک» شاعیرینین کیتابینی بوتون شعر سئورلر اوخومالیدیرلار منجه.
*لوش: خییوو دا بو کلمه
“یوموشاق، شُل” آنلامیندا
ایشله نیر.
غفور امامیزاده
خیاوی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
+0 به یه ن
او گون مکتبه گئج یئتیشیردیم و اؤیرتمنین(معلم) آجیقلانما قورخوسوندا قالمیشدیم؛ اؤزللیکله(مخصوصا) اؤیرتمن قرامر
سوروشماغا سؤز وئرمیشدی، آنجاق من هئچ بیر سؤزده اوندان اؤیرنه بیلمه میشدیم. اؤزوم ایله دئدیم : مکتبی
بوراخاراق چؤللوگه گئدیم. هاوا ایستی و اورگه یاتان ایدی و قوشلار اورماندا(جنگل) اوخویوردولار. بونلار منی قئرامردن
چوخ اؤزونه چکیردیلر، آنجاق بو توولانتی نین قاباغیندا دایاناراق مکتب یولونا دوشدوم. کدخودانین ائوی نین
قاباغیندان کئچه رک اورادا دوروب دیواردا اولان بیلدیریشی(اطلاعیه) اوخویان جمعیتی گؤردوم. ایکی ایل دیر کنده یئتیشن
خبرلر بورادان یاییلیردیلار. اونا گؤره من اورادا دایانمادان، اؤزومله فیکیرلشدیم، "گؤره سن یئنه بیزه نه یوخو
گؤروبلر؟" تلسه- تلسه مکتب یولونو توتوب، اؤزومو مکتبه یئتیردیم.
هر گون درسین باشلانیشیندا، اؤیرنجی لرین سالدیغی سسی اوزاقلاردان ائشیتمک اولاردی، اوجا سس ایله
دئییلن درسی اونلاردا اوجادان دئییب، سسله نیردیلر. اؤیرتمن ده آغاجینی میزه ووراراق "سوسون، سس ائله مه یین"
دئیردی.
اؤیرنجی لرین سس ینین ایچینده کیلاسا » : او گون مکتبین گونده لیک دورومونو یادا سالاراق اؤزومله دئدیم
آنجاق او گون اؤیرنج یلر اورادا اولمایان کیمی ؛« کئچیب اؤز یئریمده اوتورارام، هئچ کیم منیم گئج قالدیغیمی بیلمز
سس سیز ایدیلر.
پنجره دن کیلاسا باخدیم، هامی اؤز یئرینده اَیلشمیشدی، اؤیرتمن ده آغاج اَلینده کیلاسی آتدیملاییردی.
سس سیزلیگین ایچری سینده قاپینی آچیب ایچری کئچمگیم گرک ایدی.
بو ایشدن نه قدر قورخدوغومو و اوتاندیغیمی دئیه بیلمه رم. قاپینی آچیب ایچریه کئچدیم؛ آنجاق اؤیرتمن
آجیقلانمایاراق ایستکلی باخیشلا منه باخیب، محبتله دئدی : "تئز کئچ یئرینده ایلش، آز قالیردی درسی سنسیز
باشلایام."
دایانمادان کئچدیم اؤز یئریمده اوتوردوم. بو حالدا گؤردوم اؤیرتمن گونده لیک اسکی پالتارین گئیمه ییب.
جایزه وئریلن گونلر و هابئله بازرس گلن گونلر گئیدیگی پالتاری گئیمیشدیر. کیلاسا رسمی چاغلاردا اولان دوروم
حاکیم ایدی. آنجاق منی هر ن هدن چوخ تعجوبده ساخلایان کیلاسین سونوندا اوتوران کدخودا، پوست خانا مامورو و
کندین آدلیم اَردملری ایدیلر، هامیسی سولموش و اورگی اؤلموشلره بنزه ییردیلر. الینده بیر اسکی الیفبا کیتابی
اولان و گؤزلوگون دالیندان اونون فونملر و خطلرینه باخان قوجا کیشی داها آرتیق منه تعجوبلو گلیردی.
من بو دورومدان حئیرته باتمیشدیم، اؤیرتمن اؤز یئرینده اوتوراراق ایستی و ایستکلی سسی ایله دئدی : "
اوشاقلار! بو منیم سیزه درس دئمگیمین سونودور. دوشمانلار دئییبلر : بوندان سونرا بو ماحالین مکتبلرینده یالنیز
اونلارین دیلی درس دئییلسین. یئنی اؤیرتمن گلن گون گله جک و بو سیزین میلی دیلیزین سون درسی دیر.
خواهیش ائدیرم، بو گونکو درسه دوزگون قولاق وئرین."
بو سؤزلر منی آغیر دوروما سالدی. کدخودا دیواریندا اولان بیلدیریش دئمک بو سؤزلری دوشوندورور؛ "بوندان
سونرا کند اوشاقلارینا میلی دیللرین اؤیرتمک یاساق دیر."
بو منیم سون میلی درسیم ایدی. بوندان سونرا من اونون اؤیرنم همک مجبوریتینده ایدیم و آز بیلمگیمه قناعت
ائتمه لی ایدیم. زامانی الدن وئریب داغا باغا گئتمگیمه و عؤمرومو اویناماقلا کئچیرتمگیمه گؤره اؤزومو
هده له ییردیم. ایندییه دک اوخوماغی چتین گلن کیتابلار ایندی منه اسکی یولداشلار کیمی اولموشدولار. اونلاردان
آیریلماق منه چوخ چتین گلیردی. اؤیرتمن ده او کیتابلار کیمی. اؤیرتمنین صاباح گئتم هسی و بوندان سونرا اونو
گؤره بیلمه دیگیم اونون بوتون آجی خاطیر هلر و تنبیه لرینی منیم ایچریمده شیرینلیگه چئویردی. اونون یئنی پالتار
گئیمگین و کندین آ غساققاللارین بورادا اولدوغونو داها باشا دوشوردوم. بیرجه یول مکتبه گلمه دیکلرینه گؤره
اؤزلرینه تاسوف ائتمکلری بیلینیردی.
منی آدلا سسل هینده بو فیکیرلرده بوغولموشدوم؛ گرک دوروب جاواب وئره یدیم. راضی ایدیم بوتون وارلیغیمی
وئرم آنجاق قرامر درسین اوجا سسله ازبردن اوخویام آنجاق هئچ جاواب وئره بیلم هدیم و اوتاندیغیمدان قالخیزا
بیلمه دیم.
اؤیرتمنین سسین ائشیدیردیم، "اوغول! من سنی تنبیه ائتمه یه جگم چونکی بو اولایدان دویونجاق تنبیه اولوبسان.
اینسان اؤزونه دئییر زامان هله واردیر، درسی اؤیرن هجگم. آنجاق گؤرورسونوز نه لر اولور. تاسوفلر اولسون، بیز
اؤیرنمگی باشقا گونه آتیریق. ایندی زورلا بیزه غلبه چالان میلتین حاقی واردیر بیزلری دانلاسینلار و دئسینلر : سیز
نئجه دئییرسیز اؤزگور و باغیمسیز بیر میلت سیز آنجاق اؤز دیلینیزی یازیب اوخویا بیلمیرسیز؟ بونلارا باخمایاراق
اوغول تکجه سن بو ایشه دئیرر وئرمه ین دئییلسن، هامی میزین دانلاماغی گرکلی دیر. آتا- آنالاریز سیزین
یوکسلیشیز اوچون دوزگون ایشلر گؤرمه ییبلر و سیزی چوخ پولو اولان ایشین دالینجا گؤندریبلر. من اؤزوم
دانلانماغا لاییق دئییلم می؟ سیزه درس وئرمک یئرینه، اؤز باغیمی سیزه سووارتمامیشا م می؟ اووچولوق اورگیمه
دوشن چاغ سیزی ایشیزین دالینجا یوللامامیشام می؟"
اؤیرتمن هر نه دن دانیشارکن، سؤزو میلی دیله چکیب دئدی : "بیزیم دیلیمیز دونیانین اَن گوجلو و زنگین
دیللریندندیر و بو دیلین قوروماسی و اونوتماماسی بیزه گرکلی دیر. بیر میلت دوشمان ایسارتینده اولاراق اؤز دیلین
قوروسا سانکی اؤز دوستاغ ینین آچاری الینده دیر."
سونرا کیتابی گؤتوره رک قرامردن بیر درس اوخوماغا باشلادی. او گونون درسین راحاتلیقلا آنلاماقدان اؤزوم
تعجوب ائدیردیم. هر نه دئییردی سانکی جانیما اوتوروردو. او چاغا دک او قدر ماراقلا درسه قولاق آسمامیشدیم.
اؤیرتمن ده او جور دیقتله درس دئمه میشدیر. بو سئویملی کیشی بوتون بیلگی سین بیزه اؤیرتمک ایسته ییردی.
درس باشا چاتارکن یازماق چاغی اولدو. اؤیرتمن بیزه یئنی یازمالار حاضیرلامیشدی، اونلارین باشیندا "وطن،
آتا- بابالار یوردو، میلی دیل" سؤزلری گؤزه چارپیردی. میزلردن آسلانمیش یازیلار، میللی بایراغیمیزین کیلاسین
دؤرد بوجاغیندا یوکسلم هسینه بنز هییردی. دیله گلمز شکیلده، اؤیرنج یلر یازیلاری یازماقدا چالیشیردیلار و
بوسبوتون سوسموشدولار. کیلاسدان یالنیز قلمین کاغاذ اوستده آخما سسی ائشیدیلیردی.
مکتبین دامیندا بولبوللر اوخویوردولار. اونلاری دینله یه - دینله یه اؤزومله فیکیرلشیردیم، گؤر هسن اونلاری دا
مجبور ائده جکلر اوخوماقلارین اؤزگه دیلده اوخوسونلار؟
یازیمین اوستوندن باش قالدیردیم. اؤیرتمن سوزگون باخیشی ایله چئوره سینه باخیردی سانکی بوتون مکتبده
اولان شئیلرین رسمینی ایچری سینه دولدورماق ایسته ییردی.
فیکیرلشین! بو مکتبده یاشاماغیندان و درس دئمگیندن قیرخ ایل کئچیردی. بو ایللرده میزلر کؤهنه لیب،
بویالاری گئتمیشدیر. باغدا اکدیگی فیدانلارین هره سی قوجامان بیر آغاج اولموشدولار. بونلاری نئجه قویوب گئده
بیلردی. اؤیرتمن ایندی گرک مکتبله ویداعلاشارکن وطن تورپاغی ایله ده ویداعلاشایدی.
اؤیرتمن قانی سویوقلوق و اورک گوجو ایله درسی سونا چاتدیردی. یازیلاریمیزی یازاندان سونرا تاریخ
درسیندن ده اوخودوق. سونرا اؤیرنجی لر درسلری بیر داها اوجا سسله اوخودولار. کیتابی آچیب دیزلری اوستده
قویان قوجامان کیشی ده اوشاقلارلا سس- سسه وئریب درسلری اوخویوردو. اونون سسی بیزده گوله- گوله
آغلاماق دویغوسون یاراتمیشدی. تاسوفلر اولسون! تکجه بو سون گونون درسی اورگیمده قالارلی اولاجاقدیر.
گون اورتا اولموشدور داها درس واختی باشا چاتمیشدیر. دوشمان اوردوسونون زورنا سسی کوچه ده
گوپله ییردی. اؤیرتمن اؤز یئریندن دوردو؛ او گون هدک اؤیرتمن گؤزومده ائله هئیبتلی گؤرونمه میشدی. دئدی :
"یولداشلار، اوشاقلار، من .... من ...." .
غم بوغازینی سیخیردی. سؤزون قورتارا بیلمه دی. اوزون دؤندردی و بیر سینیق گج گؤتوروب اَسن اللریله بورد
دا بؤیوک یازدی : "یاشاسین وطن!" دیوارا دایاندی؛ سونرا محزون سسی ایله دئدی : "قورتاردی. گئدین، تانری
سیزی ساخلاسین."
اومود او گونه کی بوتون آذربایجان اوشاقلاری اؤز دیللرینده درس اوخوسونلار


text:
+0 به یه ن
یام نیوز: "آوروپا بیرلیگینین داغلیق قاراباغ سورونونون چؤزومونده جدی پوزیسیون آلماسی لازیم" آوروپا بیرلیگینین دوغو امکداشلیق کمیسیونو هیاتی، آذربایجانا سفر ائتدی. باشکند باکیدا اولان آوروپا بیرلیگینین قونشولوق سیاستی و گئنیشلنمه مذاکیرهلریندن سوروملو کمیسری یوهان خان، آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علییئو طرفیندن قبول ائدیلدی. گؤروشمهده آذربایجان ایله آوروپا بیرلیگی آراسیندا امکداشلیق ایلیشکیلرینین گلیشدیریلمهسینین اؤنمی وورغولانیب، اینسان حاقلاری ایله فیکیر و گؤستری اؤزگورلویو قونولارینداکی گلیشمهلر اله آلیندی. آذربایجان خاریجی ایشلر باخانی ائلمار محمدیاروو دا هیاتی قبولوندا آوروپا بیرلیگینین داغلیق قاراباغ سورونونون چؤزومونده جدی پوزیسیون آلماسی لازیم اولدوغونو ایفاده ائتدی. مؤوجود وضعیتین قبول ائدیلهبیلمز اولدوغونو بیلدیرن محمدیاروو، موناقیشهنین حلی اوچون ارمنیستان سلاحلی گوجلرینین ایشغال ائدیلمیش آذربایجان تورپاقلاریندان چیخاریلماسی لازیم اولدوغونو وورغولادی./ قایناق تی آر تی


text:
عثمانلیجە حوادث تكنولوژی خبرلری
Osmanlıca Havadis Teknoloji Haberleri
نجم الدین أرباقان اونیورسیتەسی مهندسلك فاكولتەسی بیلگی صایار مهندسلگی بولومندن ایكی أوگرنجی ، زیتون دالی حركاتینڭ ” عفرین سیخە ” اسملی موبیل اویوننی یاپدی . قونیەدە ، نجم... تمامینی اوقو
محسن شنول / طوغری خبر تلفون ، بیلگی صایار ویا سمارت تیویلر، حیاتمزه صاغلادیغی قولایلقلر ایلە برابر عین زمانده یوكلەدیگمز اویغولامەلر سببیلە جیبمزدە طاشیدیغمز آژانلرە دونوشەبیلییور . بتون گوگ... تمامینی اوقو
بیلیم انسانلر كندیسنی گلیشدیرەبیلن و ألدە ایتدیگی ویریلری لهنە چویرەبیلن بر پروغرام أورتدی . پروغرام اوانتاژلریلە برلكدە تهلكەلرە دە قاپو آرالییور . یونس أمره قبا اوغلی / خبر ٧ داها أوڭجە قو... تمامینی اوقو
تركیە اوزای آژانسی قورولمسی و اوزایه یوڭلیك فعالیتلرڭ دوزنلنمسی حقندە قانون تاصاریسی ، ت ب م م باشقانلغنە صونولدی. طاسارییە گورە ، تركیەنڭ اوزای و هواجیلق تكنولوژیلری آلانندە تمل پولیتیقە و... تمامینی اوقو
آق سرایده آیاق قابی صاتیجیلغی یاپان ٤٥ یاشندەكی فؤاد قالایجی ، كوچكلكندن بری قوردیغی اوچما خیالنی كندی تاسارلادیغی و آقروباتیك حركتلر یاپابیلن دیرون ایلە گرچكلشدیردی . چوغلاكی محلەسیندە یاش... تمامینی اوقو
هندستاندەكی سیریحاریكوتە اوزای اسندن ، ۱۰٤ اویدونڭ دە ایچریسندە بولندیغی روكت بو آلانده یڭی بر رقور قیریلمەسنڭ دە آراجیسی اولدی . هندستان اوزای آراشدیرما قورومی ایسرو، ۳۲۰ طون آغیرلغندەكی پ.... تمامینی اوقو
أسكی توبیتاق باشقانی یوجل التونباشاق، ” سلاحلی ترور أورگوتینە أویە اولمق و یونتمك ” و ” گوروی كوتویە قوللانمق ” صوچلرندن یارغیلاندیغی آنقرە ۲ . آغیر جزا محكمەسنجە طوت... تمامینی اوقو
استانبول جمهوریت باش صاوجیسی عرفان فدان باصین منسوبلریلە یاپدیغی طوپلانتیده فتو صوروشدیرمەسیلە ایلگیلی أوڭملی آچیقلامەلردە بولندی . تخشیە صانیقلرندە بیلوك چیقدی تحشيە دعواسندە یارغیلانان صان... تمامینی اوقو
سیواسده فعالیت گوسترن تركیەنڭ ایلك لنس فابریقەسندە أورەتیلن گوز ایچی قتاراقت لنسلر ، ٥۰ أولكەیە اخراج ایدیلییور . سیواس ۱ . اورغانیزە صنایع بولگەسندە فعالیت گوسترن آناطولی طب تكنولوژیلری فیر... تمامینی اوقو
باشباقان احمد داود اوغلی ، اوڭیمزدەكی اوچ آیلق سورە ایچندە تركیە اوزای آژانسینڭ قورولاجغنی بلیرتدی . یاقلاشیق ۳ آی اوڭجە یایینلادیغمز خبریمزدە ، حكومتڭ اگلم پلانلری آراسندە تركیە اوزای آژانس... تمامینی اوقو


text:
دیتریش فون هافر آلمانلی بیر تئولوگ ایدی. او، ۱۹۰۶-دا دوینایا گلیب، ۱۹۴۵-ده مدت لر زینداندا قالدیقدان سونرا (آلمان قواسینین تسلیم اولدوغونا آز قالا) اعدام اولوندو.
اونون مکتوبلاری و زینداندا یازدیغی نوتلار، اونون فلسفی دوشونجهسینین درینلیگینی آیدینجا گؤرستمکده دیر. اصلینده او، هاناآرنت-دن چوخ قاباق اینسانین شرورجا آیطاللیغی (حماقتی) سورونونا وارمیشدی و تقریبا ۱۰ ایل آرنت-دن اؤنجه بو قونونو اینجهلمهیه باشلامیشدی …
آبطاللیق (حماقت) نه دیر ؟
آبطاللیق شرارتدن چوخ داها تهلوکهلی بیر دوشمان دیر. اینسان شرارته قارشی اعتراض ائده بیلر، اونو آچیب آغاردا بیلر و ان پیس حالتده اونن قارشیسیندا دورا بیلر. چونکی شر اؤز یوخ اولماسینی اؤزویله داشییار. پونکی پیسلیک اینسان اوچون خوشا گلمز بیر شئی دیر. آنجاق بیز، آبطاللیغا قارشی ساوونماسیزیق. نه زورلا نه ده اعتراض ایله دوغرو یؤنو سئچمک اولماز. آبطال و شرورون فرقی بوندادیر کی، بیرینجیسی مطلق منجیل و تهلوکهلی دیر، چونکو اؤفکه (خشم) ایله سالدیرار. بو اوزدنسه، اینسان، آبطالا قارشی احتیاطلی اولمالی دیر. هئچ وده بیر آبطالی اقناع ائتمهیه قالخیشمایین! چونکو آبطالی اقناع ائتمک آنلامسیز و تهلوکه لی دیر.
آبطاللیغین ندن دوغدوغونو بیلمک اوچون اونو قاورامالیییک. من آرخایینام کی، آبطاللیق دوشونمکده باشاریسیز اولماقدان دئییل ( دئمک ایستهییم کی،) بو بیر انسانسلا فنومئن دیر و آبطاللارین اولاغاناوستو فیکیر چابالاری واردیر. آنجاق کوتوبوروملری (کند ذهن) آبطال سایماق اولماز. بو تاپینتیلاری بیزی بلیرلنمیش (معین) بیر قوشوللارا (شرایط) سوروکلهییر و گؤرسهدیر کی، آبطاللیق آناداندوغما دئییل. اینسان اؤزل قوشوللاردا (شرایط) آبطال و داها دا آبطال اولا بیلر. بو اسکیکلیک باغیمسیز اینسانلاردا داها آز، گروپدا یاشایان اینسانلاردا داها چوخ گؤرسهنیر. اونلار یا زورلاما (اجبار) اثرینده ، یا دا اؤز ایستک و رغبتلری اوزره اینسان سوروسونده (گلهی انسانی) یاشاماق ایستهییرلر. بو سببه گؤره آبطاللیق ایلک درجهده، روسال دئییل، بیر سوسیال سورون دور. تاریخی شرایطین اینسانلارا بوراخدیغی تاثیرین اؤزل شکلی دیر. و اونون پسیکولوژیک نتیجهلری خاریجی ایلیشکیلردن قایناقلانیر. داها یاخین بیر دئییش ایله، قدرت اولوشمانی گوجلو گئدیشاتی جماعاتین بؤیوک بیر کوتلهسینی آبطال ائلیر. جسارت ایله بیر سوسیال- پسیکولوژیک باشاریسیزلیقدان سؤز آچماق اولار. اصلینده (سیاسی) گوجون بو آبطاللارا احتیاجی وار. سورهجی بئله دئییل کی، اینسانلار دوشونجه گوجلرینی ایتیرسینلر، بلکه اقتیدارین گلیشیم سیراسیندا، اونون انکار ائدیلمز حاکمیتی آلتیندا ایچ باغیمسیزلیقلارینی (استقلال درونی) الدن وئریرلر ائلهکی، بیلمهدن، و آزماچوخ مستقل مؤوضعدن اوزاقلاشیرلار.
آبطال-ین اؤز یوروملاریندا دایانیشی، اونون باغیمسیز دوشونمهسی آنلامیندا دئییل. اینسان اونلارلا دیالوگا کئچدیگینده آسانلیقلا باشا دوشر کی، اونلار اؤز فیکرلرینین صاحبی دئییللر. اونلارین حرکت وئریجی گوجو بیر کلیشه یا اونا بنزر بیر شئی دیر. او، کور گؤزلو طیلیسم اولونموش بیری دیر کی، بئیینی سوءاستفادهیه اوغراییب و بو استثمارا باغیملی (معتاد) اولوب. بئلهلیکله راحتلیقسیز بیر نسنهیه ، داوامیندا ایسه، بیر مجسم شَرره چئوریلیر، بونا رغمن اؤزونو پیس بیلمیر. بورادادیر کی راحاتلیقلا باشقالارینین یوخ اولماسینی ایستهییر.
بو یازینی سوئددن علی منجزی فارسجایا چئویریب
تورکجهیه چئویردی: سوسن نواده رضی


text:
ایرانین «آسمان» آویاسییا شیرکتی ایله «بوینگ» شیرکتی آراسیندا ۶۰ عدد طیارهنین آلینماسینا دایر آنلاشما مموراندومو ایمضالانیب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بو گون ایمضالانمیش مموراندوما اساساً، «آسمان» شیرکتی آلاجاغی ۳۰ طیارهنین پولونون ۵ فایزینی نقد ، ۹۵ فایزینی مالییه پروسسی ایله اؤدیهجک.
«بوینگ» شیرکتی ایله «آسمان» شیرکتی آراسیندا ایمضالانمیش آنلاشما مموراندومدا قید اولونوب کی، ایران شیرکتی ۳ میلیارد دوللار دیرینده ۳۰ عدد «بوینگ ۷۳۷ ماکس» تیپلی طیاره آلیر و داها ۳۰ طیارهنین آلینماسی حقوقو الده ائدیر.
«آسمان» آویاسییا شیرکتینین باش دیرکتورو حسین الایی ایمضالانما مراسیمیندن سونرا دئییب کی، ایلک طیاره ۲۰۲۰-جی ایلده تحویل وئریلجک.
اونون سؤزلرینه گؤره، ۲۰۲۰-۲۰۲۴-جو ایللرده بوتون طیارهلر ایرانا ساتیلاجاق.


text:
Thursday, May 5, 2011
دونیأ تورکمنلری
تورکمنیستان و دونیأ تورکمنلری
هر یئلئنگ مائ آیئندا تورکمنیستانینگ پایتاغتئ آشغاباتدا ملی شاهئرئمئز هم فیلوسوفیمیز ماغتئمغولئ پئراغئ نئنگ پوزییا / شئغرئیت گونلری دابارا بیلن بللنیأر، شول دابارانئنگ یانئ بیلن “دونیأ تورکمنلری نینگ گومانیتار بیله لشیگی نینگ” طوی ماصلاحاتئ- دا گچیریلیأر. اونگا اوزالقی ساویت شوروی جمهورییتلرینده، ایراندا، آوغانئستاندا، عراقدا، سوریه ده، تورکیه ده یاشایان تورکمنلرینگ یانئ بیلن اروپادا بوسغـونلیقدا یاشایان تورکمنلردن بیرنأچسی چاغئرئلئیار. باریان تورکمنلرینگ یول حاراجاتئ- دا تؤلنیأر. ماصلاحات، تورکمنیستانئنگ پرزیدنتی و دونیأ تورکمنلری نینگ گومانیتار بیله لشیگی نینگ پرزیدنتی ق.بردیمحمدوفئنگ یولباشچئلئغئندا و حوواندارلئغئندا گچیریلیأر.
۱۹۹۲- نجی یئلدا “گومانیتارئنگ” ایلکینجی ماصلاحاتلارئندا یوردونگ شول واغتقئ پرزیدنتی س.نیازوف: “دونیأنینگ چار طاراپئنا یایران تورکمنلر،ا یندی آتا واطانلئ بولدونگئز، واطانا گلینگ، آرقانگئزدا تورکمن دولتی، الینگیزده تورکمن پاسپورتئ بولار” دیین أهنگده چئقئش ادیپدی. یؤنه اول تأ دونیأسینی تأزه لیأنچأ هم- أ یوردونگ هم- ده “گومانیتارئنگ” پرزیدنتلیک کورسی سینی اؤزوندن باشغا، هیچ کیمه روا گؤرمِدی. اول “د.ت.گ.ب” غوراماسئ بیلن اؤز شاخصئیت کولتینی دونیأنینگ دورلی دؤولتلرینده یاشایان تورکمنلرینگ آراسئندا- دا یائماغا سینانشئپ گلدی. دینگه اونئ اؤوِنلر و تاخیالئ اؤنگونده باش اگن تورکمنلر آتا واطانا چاغئرئلدئ و چاغئرئلئپ گلینیأر، داشاری یورتلاردا یاشایان تورکمنلردن دینگه سانلئجاسئنا، پره زیدنته وفالی لارا تورکمنیستانئنگ پاسپورتئ نصیپ اتدی. تورکمنیستانئنگ غاپئلارئ بولسا دینگه اولارا و اولارئنگ ائنام بیلدییأنلرینه آچئق، غالانلارئنگ یوزونه بولسا اول غاپئ “شارقئلداپ” یاپئلدئ و یاپئقلئغئنا- دا دوریار.
نیازوفئنگ یرینه گچن حأضیرکی پرزیدنت بردیمحمدوفئنگ دؤورونده بو باباتدا اؤزگرشیکلر بولار، یوردا بارئپ- گلمک ینگیللـِشر دییدیک ولین، ینه- ده “اؤنگکی تاس، اؤنگکی حمام”، اویتگأن زات بولمادئ. حاتتا غاراشسئز تورکمنیستانئنگ ایلکینجی داشارئ ایشلر مینیستری، مشهور دیپلومات مرحوم عبدئ قولی یـفینگ جسدی نینگ- ده یوردا التیلمگینه روغصات بریلمدی، شئیدیپ، اول بنده نروژینگ ساویق توپراقلارئندا جایلاندئ.
ویزا گؤرگوسی: تورکمنیستانا ساپار اتمک اوچین ایلکی بیلن داشارئ یورتلاردا بار بولان تورکمنیستانئنگ ایلچی حانالارئندان ویزا سورامالئ. اروپادا بولسا دینگه برلینده، وین ده، لندن ده و بروکسل ده تورکمنیستانئنگ ایلچی حانالارئ بار. سوئدده یاشایان بیریسی، بأرسیندن برلینه بارئپ، ویزا سورامالئ. ایکینجیدن، ویزا آلماق اوچین تورکمنیستانئنگ میگراسییا غوللوغئ نئنگ یا- دا داشارئ ایشلر مینیسترلیگی نینگ ماخوللان چاغئرئش حاطئ الینگده بولمالی. اوچونجیدن، ویزا سوراپ دولدورلان بلانکت ینگ آشغاباتدان ماخوللانئپ گلندن سونگرا ویزا بریلمگی مومکین. غاراشسئزلئغئنا قاوشان بئیلـِکی دؤولتلرده بئیله دأل، مئثال اوچین آذربایجانا گیتمکچی بولیانلار ویزانئ باکووه بارانلارئندا آیروپورتئندان آلئپ بیلیأرلر. یؤنه تورکمنیستانا، آتا واطانا سیاحت اتمأگه یا- دا گؤروم- گؤروشه بارماغا سینانشیانلارا گؤرگی بارئنئ گؤرکزیأرلر، دوغروسئ، هنیزم شول اؤنگکی ساویت دوزگونی دوام ادیپ گلیأر.
بیزینگ پیکریمیزچه تورکمنیستانینگ یولباشچئلارئ، دونیأ تورکمنلرینینگ جبیسلشمگینی، بیر ساچاغئنگ باشئندا یئغنانشماغئنئ تویس یورکدن ایسلأنوقلار، ایسلیأن بولسالار اوندا اولارئنگ یورگینده واطانا بار بولان سؤیگونی اؤسدورمک اوچین اینگ بأرسیندن ویزا گؤرگوسینی چؤزردیلر، بارئپ- گلمأگه ینگیللیک دؤره دردیلر. اگر- ده دوغرودانام دونیأنینگ چار کونجونه یایران تورکمنلرینگ قینچئلئقلارئ اولارئ غئزئقلاندئریان بولسا اوندا بأرسیندن یوردونگ پرزیدنتی حؤکمونده، بردیمحمدوف مئثال اوچین ایرانا باراندا (اول انچمه گزک تاهرانا باردئ) بو یورتدا یاشایان تورکمنلرینگ- دا آراسئنا آیلانئپ، اولار بیلن دووز- طاغام دادئشاردئ هم اولارا روحئ تایدان غولداو برردی. ایران دؤولتی تورکمنیستانئنگ دورلی ولایاتلارئندا هر حیلی ادبی- مدنی چأره لر گچیریپ گلیأرکأ، پارس دیلینی و مدنییتینی دورلی یولللار بیلن پروپاگاندا ادیپ گلیأرکأ (ادیل بیرنأچه گون موندان اوزال آشغاباتدا ایرانئنگ ایلچی حاناسی پارس دیلینی اوقایان و یا اوقوولارئنی تماملان تورکمن استیودنتلره بایراق و ساوغات قاوشئردی)، تورکمنیستان حاتتا، ایرانئنگ چأگینده یاشایان تورکمنلرینگ اولی شأهرلرینده کنسول حاناسئنئ- دا آچئپ بیلمأن گلیأر.
اروپادان تورکمنیستانا چاغئرلان تورکمنلرینگ آغلاباسئ دیین یالئ ایرانئنگ دیکتاتور رژیمینه غارشئ گؤرِشیپ، داشارئ یورتلارا غاچئپ آتان و بو دؤولتلردن سیاسئ باش پناه سوران تورکمنصأحرالئ لئلار. البته، یر یوزونده یکه- تأک واطانئمئز بولان تورکمنیستانا هر کیمینگ ارکانا بارئپ گلمأگه دولی حقوقئ بار، یؤنه یؤریته چاغئرئلئپ، اولام پرزیدنتینگ آدئنا، شان-شؤهرات آیتدئرماق،اونونگ اوچین حشلله قاقماقدئرماق تورکمن دأبینه و غئلئغینگا هم عاقئلا سئغماجاق زات، سبأبی نأمه؟
غئنانساغام هنیزم تورکمنسیتاندا حقوق بوزمالارا یول بریلیپ گلینیأر، تورکمنیستان بو باباتدا حالقارا درجه سینده بویون آلان بورچلارئنی یرینه یترمأن گلیأر، یکجه ارکین سؤزه، نشره، جمغئیته یول بریلنوق، گازیت صاحئپلارئ، رادیو- تله گپلشیکلری پرزیدنتینگ اؤوگوسی بیلن دوپ دولئ، تورکمنیستان بای دؤولتـِم بولسا اونونگ ایلاتئ حور- حومسئ یاشایار، گازدان گلیأن گیردجی بولسا “ووردوم شالئغا”، گرکمِجک بینالارئنگ غورلوماغئنا صارپ ادیلیأر، پاراحورلیق، ایشسیزلیک، نشه کشلیک، جلپچیلیک حتدِن آشدئ، زندانلار بولسا حئرئن- دئقئن. آدام حقوقلارئنئ غورایان حالقارا غورامالار بیلن دوشوشماغا سیاسئ بندی لره روغسات برلنوق، نیرأ سر اتسنگ بردیمحمدوفئنگ أپت-أپت صوراتلارئ، پورتـِرتلری گؤزه ایلیأر. اؤنگ “روحناما” حالقئنگ بوینوندان آسئلان بولسا ایندی، بردیمحمدوفئنگ ساغلئق باراسئندا یازان کیتپالارئ، اؤنگ نیازووئنگ قاقاسئ آتامئرات بولسا ایندی مونونگ آتاسئ نئنگ هم قاقاسئ نئنگ آتلارئ مکدپلره، یر- یورده داقئلیار...
تورکمنیستانداقئ شئیله حقوق بوزمالار حالقارا جمغئیتچیلیگی نینگ اونسوندن دوشنوق، اولار بو دولتده آدام حقوقلارئ نئنگ یرینه یتیریلمگی اوچین تورکمن حأکیمییتلرینی چاغئرئپ گلیأرلر، چم گلن یرده پروتستلرینی بیان ادیأرلر. شولار یالئ یاغدایدا تورکمن حالقی، تورکمنیستانلی لار، اروپادان باران و اؤزلرینه تورکمن روشنفکرلری حاساپلایانلارا نأحیلی باها برر، حالقارا جمغیتچیلیگی نأمه دییر؟. “بولار دوین-أ ایرانئنگ دیکتاتور رژیمینه غارشئ گؤرشدیک، چأره سیز داشاری یورتلارا غاچئپ گلدیک دیییأردیلر، بو گون بولسا دیکتاتورئنگ تورکمن گؤرنوشینی غولدایارلار” دییمزلرمی؟
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 11:38 PM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
۱۱:۴۸
بو گون فرانسادا پارلامنت سئچکیلرینین ایلک تورو کئچیریلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یئرلی واختلا سحر ساعت ۰۸.۰۰-دا فرانسادا سئچکی منطقهلری آچیلیب. پارلامنتین آشاغی پالاتاسی اولان میللی آسامبلئیانین ۵۷۷ میلت وکیللرینی معیینلشدیرمک اوچون کئچیریلن سئچکیلرده ۷ مین ۸۸۲ نامیزد مباریزه آپاریر. سئچکیلرده تخمیناً ۴۷ میلیونادک سئچیجینین سس وئرجیی گؤزلنیلیر.
سئچکیلر فؤوق العاده وضعیت رئژیمی شرایطینده کئچیریلیر. ۶۹ میندن چوخ سئچکی منطقهسینده تخمیناً ۵۰ مینه یاخین پلیس و ژاندارم تهلوکسیزلیین تعمین ائدیلمهسی اوچون خیدمت گؤسترهجک.
قید ائدک کی، فرانسادا پارلامنت سئچکیلرینین ۲-جی تورو ایونون ۱۸-ده کئچیریلهجک.
***
فرانسا داخلی ایشلر ناظیرلیینین یئرلی واختلا ۱۳:۰۰-آ اولان معلوماتینا گؤره، سئچیجیلرین ۱۹.۲۴ فایزی سسوئرمهده ایشتیراک ائدیب.