text:
ایکی باجیلار
سؤیلهین: کبری سیفی – یازییا آلان: قنبر سیفی
گونلرین بیر گونونده بیر ویلایتده ایکی باجی یاشاییرمیشلار کی بو باجیلارین بیریسی دوزگون، بیریسی ایری یاشاییرمیش. بیر دفعه بو دوزگون یاشایان باجی دئییر:
– ای ایری یاشایان باجی، من ده ایستیرم کی سن گئدن یولو گئدم.
بو ایری گئدن باجی دئییر:
– بیری بو کی من راضی دئییلم کی سن بو یولا گلهسن. ایکینجی بودور کی سن ائلییه بیلمزسن؛ بونا گوره سنین خمیرینده بوجور کژ و ایری ایشلر بوراجان اولماییب و سن ده بونو باجارماسان.
اما بو دوزگون باجی ال گوتورمور کی سن منی ده گرهگ اؤرگدهسن. او قدر اصرار ائدیر کی ایری باجی دئییر:
– من چوخ دئدیم سن آز ائشیتدین. من سنه بیر ایش اؤرگئدیرم. اگر بو ایشی گؤردون و ارین بیلمهدی، بیل کی او ایشی ده گؤره بیلرسن. گؤردون کی باجارمادین، گل بو ایشدن واز گئچ.
دوزگون باجی دئییر:
– سن او ایشی دئه، من اونو گؤروم.
ایری دئییر کی، سن گئت ائوده بیر آز حوررا پیشیر. اونو یئه. قابلاری دا یو و ییغیشدیر. ارین ده بیلمهسین. اگر بونو باجارسان اونودا باجارارسان. اگر گؤردون بونو ائلییه بیلمهدین، او ایشین دالیجا گئتمه. توتولارسان. ارین سنی اؤلدورر
بو دوزگون باجی گلیر ائوه تئز بیر آز حوررا پیشیریر یئییر و قاب- قاجاقی یویوب ییغیشدیریر. آخشام کیشی ائوه گلنده دئییر:
– آرواد حوررا پیشیرمیشدین، منه ده ساخلادین یا یوخ؟
آرواد او طرفه باخیب، بو طرفه باخیب، دئییب:
– آی کیشی! من حوررا پیشیرمهمیشم.
کیشی جحرهنین بویریندن قاشیقی گؤتوروپ آروادا گؤرسهدیر کی بس بو نه دی؟ آرواد باخیب گؤردی کی حوررا قاریشدیردیغی قاشیق یادیندان چیخیپ جحرهنین یانیندا قالیب. دئییر:
– آی کیشی من پیشیرمهمیشدیم. او حوررانی قونشو آروادی گتیرمیشدی. بئله آز اولدیغی ایچون سنه ساخلییا بیلمهدیم.
سحر تئزدن ایری باجی گلیر کی آی باجی نه اولدو؟ دئدیییمی باجاردین یا یوخ؟ دئییر:
– آی باجی ایشلر یاخشی قاباقا گئتمیشدی، هاما بیر یئرده سهو اولموشدو. کیشی حوررالی قاشیقی تاپدی.
ایری باجی دئدی:
– بس من سنه دئمهدیم بو ایش سنین ایشین دئییل.
دوزگون باجی دئییر:
– آی باجی او کی بیر شئی دئییل. هامیسینی ییغیشدیرمیشدیم، بیرجه قاشیق قالمیشدی، اونودا کیشینی چاشدیردیم.
ایری باجی دئییر:
– دای اوزین بیلرسن، ولی من قورخورام.
اما سحردن دوزگون باجی یولا دوشور ایشینی باشلاییر. بیرگون اویناشین گتیرمیشیمیش ائوه. اری گلر، آرواد تئز اویناشین ائوده گیزلر، قاچار باجیسینین اوستونه:
– آی باجی ائوین ییخیلسین، ائله اولین دفعه اویناشیمی گتیرمیشدیم ائوه، کیشی گلدی، من اویناشی گیزلهمیشم. بس من نه قاییریم ایندی.
ایری باجی باجیسینا دئییر کی سن قونشونون آروادیلن ساواش. دوزگون باجی باشلاییب قونشونون آروادیلن ساواشماغا کی سن نییه منیم اریمه بئله دئییرسن. اری بو طرفدن سوروشور کی آز نه اولوب؟ بالدیزی دئیر کی قونشو آروادی باجیما دئییب کی ارینین باشی قازاندان یئکهدی. اودورکی باجیم اونونلا ساواشیر. اصلا هانی او قازان؟ او قازانی گتیریر. بالدیزی قازانی اونون الیندن آلیر قویور کیشینین باشینا. او طرفدن باجیسینا گوز ائیلر کی اویناشی بوراخ گئتسین. بوجور اویناشی یولا سالیرلار. سونرا بالدیزی قازانی کیشینین باشیندان گؤتورور دئییر:
– آی باجی ایندی سن دور او قونشونا دئه کی اوز ارینین باشی قازاندان یئکهدی.
سحر اولاندا باجیسی گلر دوزگون باجییا دئیرکی آی باجی بس من سنه دئمهدیم کی بو ایش سنین ایشین دئییل. دوزگون باجی دئیر:
– آی باجی بیرده بوندان سورا بو ایشی گؤرمرم.
او ایری باجی دئیر:
– آی باجی یاخشی اولدو بو اتفاق دوشدو. آللاها شوکور کی سن بو ایشه بولاشمادین و یاری یولدا بو جور اولدو. خاراب اولمادین. منده بوننان سونرا بوایشی قویدوم کانارا. دوز یاشاماق هامیسیندان یاخشیدی.


c: text/html

text:
سول اللیلر، گونوز موبارک
۱۳اوت،اولوسلارآراسی(بین الملی) سول اَللیلر گونو،آدلانیب، ۱۹۷۶ دا بو آدلاندیرما (نام گذاری) اؤنهریلمیش(پیشنهاد) و قبول اولونموشدور،تمام آراجلار(ابزار)و ایمکانات، ساغ اَللی لر اوچون حاضیرلانماسینی قیناما(انتقاد) و سول اَللیلر حاققیندا باطیل اینانجیلارا(باور) قارشی؛ بو گونو، سول اَللی لر آدینا، آدلاندیریبلار. تام امکانات و آراجلار(ابزار)، ساغ اَللی لر اوچون حاضیرلانماسی ائتکیسینده،سول اَللی اینسانلار، چتینلیکلر له اوزاوزه اولورلار،بو اوزدن، ساغ اَللرینه قوللانماق(استفاده) زوروندا قرار تاپیرلار.
اینسانلار، ایشلرینی گؤرمک اوچون اؤزللیکله، یازماق اوچون ،سول اَللرینه قوللانسالار، بو تهر، سول اَل لیلیک(چپ دستی) آدلانار. گئنیللیکله اینسانلارین یوزده ۸۰ دی، ساغ اَللی دیرلر و قالانی سول اَللی دیر؛ البته اینسانلارین چوخ آز یوزدهسی(درصد) ایسه(نیز) هر ایکی اَللرینه قوللانماق یئتهنهیینه (استعداد) صاحیب دیرلر.
ساغ اَللیلر ده بئینین(مغز) ،سول یاریم کوره سی(نیمکره)، ساغ یاریم کورهسینه گؤره داها بؤیوکدور! ساغ اَللی لرین ۹۵ فایزینده ، دانیشیق اؤزللیکلری(قابلیت) سول یاریم کورهلرینده یئرله شیب اما سول اَللی لرده ؛هر ایکی یاریم کوره برابر اؤلچویه(اندازه) صاحیبدیرلر ؛ بو عامیل ، سول اَللی لرین یومشاق کؤنوللو اولمالارینا ندن(علت) اولور.
دونیانین ان تانینمیش سول اَللی لری :
چارلی چاپلین
ماهتما گاندی
ارسطو
لئوناردو داوینچی
ناپلئون بناپارت و…

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یئنی امکداش/حیکایه Yeni əməkdaş
یئنی امکداش
یازار: حسین واحدی
اورمیهنین لاستیک فابریکاسینین آمبار بؤلومونده چالیشان 43 یاشلی جاوادین داخلی تئلفونو زنگ چالماغا باشلادی. جاواد بیلگیسایاردان ال چکیب دستهیی گؤتوروب اینجه سسله دئدی:
«آلو، سالام بویورون»
خط دالیندا عصبلی سسله دئییلدی:
«علیک! تئز تئلفونو وئر جاوادا ایشیم وار»
«آغا جاواد بورادا دئییل»
«هارا گئتدی»
«گئدیب حاماما، یووونا اولا شاماما»
«سن کیمسن؟»
«من رجبم، آمبارین یئنی ایشچیسی... آلو...»
اصغر آمبارین تئلفونون کسیب اؤز- اؤزو ایله دانیشماغا باشلادی:
«کؤپئی اوغلو تازا گلیب هله منی اله سالیر، بیز تازا گلنده نئچه آیا کیمین دانیشمازدیق»
جاواد ایسه تئز، ایداری بؤلومونه زنگ ائدیب اوراداکی علی-یه هرنهیی آچیقلادی. آمباردا اولان هرکسه ده تاپیشیردی اصغر بورا گلسه اونو آزدیرالار.
چوخ چکمهدی اصغر قا-قاباق اوتاغیندان ائشیگه چیخدی. چایچی حبیب ساللانا-ساللانا ایکینجی قاتدان آشاغی دوشوردو. استکانلار مجمعه اوستونده حبیبین آیاقلارینین یئره سورتولمه سسی ایله یاللی گئدیردیلر.
اصغر اونا ساری گئدیب دئدی:
«هله بیلیرسن آمبارا بیر تربیهسیز ایشچی گلیب؟ آدی دا رجبدی»
حبیب هرنه دن خبرسیز اصغرین اوزونه باخیب دئدی:
«یووووو... دئ بیر من اؤلوم!»
اصغردن جاواب چیخماسادا حبیب سیرتالا-سیرتالا دئدی:
«گلسین دا تعجب یئری یوخدور کی. پارتین اولسا هر یئرده چالیشا بیلیرسن، بیرگون گؤررسن چایچی حبیب اولوب مودور»
سونرا اصغرین جاواب وئرمهسینه ماجال وئرمهییب اوتاقلارین بیرینه سوزدو.
اصغر باشینی توولاییب، پیللهلردن یوخاری چیخماق ایستهینده، ایداری بؤلومونون سوروملوسو یاشاری گؤردو، قاباغا گئدیب، سول الینی سینهسی اوسته قویوب، أییلیب دئدی:
«سالام آ رئیس... گؤرورسوز شرکت نه گونه قالیب؟»
یاشار سایار- سایماز جاواب وئردی:
«نه اولوب یئنه اصغر؟»
اصغر یالتاق سسله دئدی:
«واللاه نه اولاجاق! ائلهبیل بیر تازا ایشچی گتیریبسیز آمبارا... آدی دا رجب دی»
«کی نه اولا؟»
«هئچ. بیرآز بوندان قاباق من زنگ ائتدیم آمبارا، دستهیی او گؤتوردو، سلام-علیک یئرینه، منی اله سالدی. اوتانمازین بیری»
ایداری بؤلومونون سوروملوسو یاشار، قارنینی بیرآزدا قاباغا وئریب ساغ الینی جئبینه قویوب دئدی:
«جاوان دی دوزهلر... گئت گؤر نجور آدام دی دا؟»
سونرا بیغ آلتی گولهرک اصغردن آیریلدی.
آمباردا وضعیت فرقلی اولاراق، جاواد هامینی اؤز دؤورهسینه ییغیب اصغرین زنگیندن دانیشیب قاهقاها ایله گولوردولر.
اصغر ایداری بینادان حیطه چیخیب سککیده دایاندی. پیللهلرین آشاغیسیندا هادی، کاظم و ابراهیم مهندسلیک دایرهسینین ایشچیلری بیر قیراقدا دایانیب دامجی-دامجی یاغان یاغیشین آلتیندا سیگار چکیردیلر.
اصغر پیللهلری دوشوب یانلارینا گئتدی.
«سلاااااااااام شرکتیمیزین گول مهندسلری»
اوچوده بیردن اصغرین سالامین آلیب پیچی-پیچی دانیشماقلارینی کسمهدیلر.
اصغر ایسه اونلارین سؤزونه آتیلیب دئدی:
«تازا نفری گؤروبسوز؟ آدی دا رجب دیر»
ابراهیم یوغون سسله دئدی:
«هارا گلیب؟»
«چوخ اوزلو بشردی. گلیب آمبارا. من زنگ ائلهدیم اورا، منه کلاس آچدی. بیر آی کئچسه نمنه اولار، وای وای وای»
کاظم سیگارین توستوسون اصغره ساری پوفلهیرکن دئدی:
«نه انتظارین وار سنین. طرف گؤر کیمین آدامیدی. بللی دی بویونو یوغون پارتیسی وار دونن بیر بو گون ایکی گلیب سوخولوب آمبارا...اؤزوده یئکه- یئکه دانیشیر»
اصغر بو سؤزلرله یئنی بیر جان تاپیب اورهیی دئشیلدی:
«سنین آغزیوا قوربان اولوم. آی دئدین. بو گون صاباحدی دئیرلر اولوب رئیس حتمن»
هادی ایسه هئچ نه دئمهییب سادهجه اونلارا قولاق آسیردی.
اوزاقدان مهندسلیک دایرهسینین مدیرینین گؤرن هادی أمکداشلارینی خبردار ائدیب دایرهلرینه دؤندولر. اصغر ایسه آمبارا ساری یوللاندی. قاپی قاباغیندا ائشییی بوسان احمد، اصغری گؤرهرک آمبارداکی دئییب گولمهیی پوزدو. هرکیمسه اؤز ایشینه دؤندو، جاواد ایسه بیلگیسایارلا مشغول اولدو.
اصغر آمباردان ایچری کئچیب بیرباشا آمبارین دفترینه گیردی. قاش-قاباغی یئرله گئدهرک مبلدا اوتوردو.
جاواد گولر اوزله مبلا جوموب سیسقا گؤرونن اصغره ساری باخیب دئدی:
«بهبه اصغر آغا، خوش گلمیسن... صفا گتیرمیسن... دئیردین تویوقدان، خوروزدان، هیندیشقادان زاددان قوربان کسردیک»
اصغر ایچی-ایچینی یئسهده دئدی:
«نه خوش گلمهسیدی... نه صفاسی... او کیمدی گلیب آمبارا... آدی دا رجبدی...»
جاواد جاواب وئردی:
«دا نه ائیلهمک... مهندس گؤزلینین آدامیدی» سونرا تؤکدویو چایی خورولتو ایله ایشمهیه باشلادی.
«اولسون... هرکیمدی... نه تربیه، نه ادب... دئییرم آغا جاواد هانی... اوزلو- اوزلو دئییر:
جاواد گئدیب حاماما... یووونا اولا شاماما»
جاواد بو سؤزو ائشیدرک پوسگوروب چایی اصغرین اوستو باشینا سهپهلهدی... ائله اورکدن گولوردو، اصغرین نهقدر حیرصلهنمهسینی گؤرموردو. جاواد پیچاق وورسایدین خبری اولماز ایدی.
«گولرسن به... گول... سنین کیمی ایکی اوزلولر بئله آداملارین بورا گلمهسینه باعث اولور... مسئول یانیندا بیر سؤز دئییرسن اونون آرخاسیندا دا آیری جور دانیشیرسان...»
«اصغر قارداش او نه سؤزدو...»
«مندن ائشیتسن اونا توبیخ وور... او کیم اولا منی اله سالا... کلاس آچا»
هله ده ایچینده گولن جاواد، اصغرین سؤزلرینی سایمایاراق دئدی:
«گؤرک نجور اولور... هله بو آدام ایکی گوندو گلیب توبیخ وورمازلار کی»
اصغر گؤزلرینی برلدیب جاوادین گؤزلرینه سالدی. جاواد ایسه بیر آن دا اولسا گولمهیینی کسیب جدی سسله دئدی:
«ایندی گئدیب دال آمبارا... گلسین دانیشارام... ددهسینی یاندیراجاغام...»
سونرا اصغر، قوجا آروادلارین گلین الیندن عصبلهنن زامان دئییندییی کیمی دئیینمهیه باشلادی:
«بیز تازا گلنده بیر حؤرمت- ادب وار ایدی... ایندی هر یئریندن دوران گلیر بو شرکته اؤزوده بؤیوک- کیچیک ده بیلمیر...سفئح کؤپئی اوغلو منه دئییر جاواد گئدیب حاماما...»
«اولسون سن داریخما... دور گئت ایشینه... من یولونا سالارام، دئیرم گلر سنه دئیر پوخ یئییبدی»
اصغر حیرصلی- حیرصلی اورادان آیریلیب آمباردان چیخدی.
اونون ائشییه چیخماغی ایله آمباردا ایشلهینلرین جاوادین تاختادان اولان بالاجا اوتاغینا دولوب قاهقاهالاری ایله آمباری پارتلاتمالاری بیر اولدو.
اصغر او گون ایش واختینا کیمی اؤزون یئییب، یئتیشنه گیلئیلهندی.
فابریکادان چیخاندا گئدیب مینیبوس دا، همیشهکی یئرینده اوتوردو. سون صندلی ده پنجره قیراغیندا. سونرا یانینا میرت باغیر گلیب اوتوردو.
«اصغر کئفین کؤک دئییل... نه اولوب؟»
«هئچ دئمه... اورهییم دولودور... بیلمیرم نه زامانا کیمی بو شرکته هر جور آدامی سوخاجاقلار... آمبارا تازا بیر نفر گلیب، آدی دا رجب دی، صوبح زنگ ائله میشم جاوادی ایسته ییرم دئییر: گئدیب حاماما- یوونا اولا شاماما... منی اله سالیب، انگه آتیر.»
«اصغر اؤتور بو سؤزلری... آخشام گل گئدک بیزیم باغا اورادا بیرآز اوزوم در آپار، همده حوصلهن آچیلسین... سن اؤز ایشینده اول... دونیا هئچ کیمه وفا قیلماییب آی قارداش...»
سونرا اصغره جاواب وئرمهدن دئدی:
«آی کیشی سن دئییرسن بلکه هامی امتحان ایله ساواد ایله گلیب بورادا ایشلهیه؟ هامینین بیر آدامی وار. بئله بیر سؤز وار دئیرلر؛ آدامی، تانیشی اولان یئرده قورد سئسین.»
«هه دوز دئییرسن...»
سونرادا هرکس اؤز دوراغینا چاتانادک سسیزجه پنجره دن منظرهلره باخدی.
اصغر ائوده ده شرکتدهکی حادثهنی اونوتماییب باشیندا آروادینا ماجرانی تعریف له دی:
«بو گون شرکته تازا بیر ایشچی گلیب، اسگیک آدام منی اله سالمیشدی...»
آرواد سؤزونو کسهرک دئدی:
«اصغر یئنه باشلادین... اؤتور او سؤزلری... ناهارینی یئ، دور گئدک تازا بیر پرده بهیهنمیشم اونو آلاق.
اصغر ایسه سسین چیخارتماییب سسسیزجه چؤرهیین یئییب، اوتاغینا گئدیب آخشاما کیمی یاتدی.
شام واختی آروادین سسی ایله اویانیب یئنه چؤرهیین یئییب اوتاغینا دؤندو. گئجهنی کابوسلارلا صوبحه باغلادی.
صوبح آیاغی فابریکایا چاتاراق تئز آمبارا گئتدی. آمبارین ایشچیلری پالتار دهییشمه یئرینده پالتارلارین دهییشیردیلر.
سسین باشینا آتیب چیغیردی:
«هانی او رجب...»
جاواد یاخینا گلیب دئدی:
«هانسی رجب؟»
«همن منی اله سالان؟»
جاواد هئچ فکری باشیندا دئییلدی. بیر آن هرنه یادینا دوشوب اؤزونو ییغیشدیریب سویوق قانلیلیق لا دئدی:
«اصغر آغا اونو دونن رد ائلهدیم گئتدی. سن دئین کیمی ایشلهین آداما اوخشامیردی. ایندی گئت راحات ایشینی باشلا.»
اصغر سسسیزجه آمباردان چیخدی.
گونش یاواشجا اورمو گؤلوندن کئچیب، علی پنجهسی داغیندان دیرماشیب شهری ایشیقلاندیرماغا باشلامیشدی.


text:
- توضیحات
-
منتشر شده در 21 تیر 1394
کئچن اییرمی گونون ایچینده آزربایجان میلی حرکتی، ایکی بؤیوک حمله نی گئرچکلشدیردی. بیرینجی سی بی بی سی فارسی دا، ایستیقلال آماجینی عموما چاتدیردی. و هم میلتیمیزه و هم دوشمنه بیلدیردی کی، آزربایجان تورک میلتینین ایندی کی وار استعماری دورومدان قورتولوش یولو ایستیقلال دان کئچیر. بو میلی فعاللاریمیزی سئویندیرمک له بیرلیکده، دوشمنده ده بؤیوک قورخو یاراتماغی باجاردی. آرتیق ایستیقلال خطی، داها گوجلنیب و اساسی بیر آلتئرناتیو کیمی سونولدو. طبیعی کی حرکتین اؤلومونو جشن توتانلاری، بئله بیر اقدام شوکا سوخوب و هر زامان کی، کیمی نه دئیه جک لرینی بیلمه ییب، مین بیر، تحلیل آدلاندیردیقلاری جفنگیات لا جواب وئرمه یه چالیشدیلار. آما نه قدر چوخ جواب وئردییسه لر، داها چوخ باتیب و چیخماز همده گولونج وضعیته دوشدولر.
ایکینجی سی ایسه، دوغو تورکوستان داکی سویداشلاریمیزا دستک اولاراق فاشیست قیزیل چینین جینایتلرینه اعتیراض آکسیاسی اولدو. تورکچولویو بیر خوشا گلمز، دوشونجه کیمی قلمه وئرن حضرات ایسه یئنه نه دئیه جکلرینی بیلمه ییب و جفنگیات توخوماغا باشلادیلار. چونکی بو دیرلی اقدام اونلارین نه قدر میلی حرکتدن خبرسیز اولدقلارینی اوزه چیخارتدی. و هامی یا گؤستردی کی تورکچولوک ادعا اولونان کیمی قورخونج بیر ایدئولوژی یوخ، تورک میلتینی بیر بیرینه باغلایان و گوجلندیرن بیر اؤنملی مفکوره و تمل بیر اصل دیر.
اصلینده بو اقداملار ایکی شئیی بیزه گؤستریر.
۱.حرکتین تملی ایکی شئیه دایانیر بیر. آزربایجان چیلیق (بی بی سی ده مطرح اولونان ایستیقلال موصوسونو نظرده آلاراق). ایکی تورکچولوک (دوغو تورکوستان آکسییاسینی نظرده آلاراق).
۲.اؤزلرینی ضیالی یا آیدین دئینلر، هر بیر توپلومدا توپلومون اؤنونده گئدن اینسانلاردیرلار. آما بو ایکی اقدام و بو اقداملارا منفی یاناشان اؤزلرینی میلی آدلاندیران سؤزده ضیالیلار بونو ثبوت ائتدیلر کی حرکتین و میلتین آرخاسینجا سورونورلر. باشقا سؤزله اونلاردا نه اؤن گؤرو واردیر نه ده هئچ بو گونو گؤرمک قابلیتی.
باشقا سؤزله بئله شخصلره نه آیدین نه ده کی اؤنجول دئمک اولماز. اونلار بیر سیرا میلی حرکتله مخالف، سؤز پهلوانلاری و گئرچکلیکدن قوپموش بیر سیرا خیال پرستلردیرلر.


text:
">
YOUR WEBSITES NAME
Anadili beinhaltet die Wünsche der süd-aserbaidschanischen Bevölkerung. Sie hat keine Beziehung zur Parteien und Vereinene
Die Selbstbestimmung ist unverzichtbares Recht des SÜD -azerbaidjanischen Volkes
Anadili qəzetəsi
Bonn- Germany, 30-ci
il , نجی ایل 30
ایل لیک آرشیوی 30 آنادیلی نین ـ Anadinin 30 illik arşivi
Milletler arası bilgi toru = Mabtor ـ İnternet) ـ (Internet ـ مـیـللتـلر آراسـی بـیلگی تـورو = مـابـتورـ,v
WWW.anadili.com : مابـتور عنوانیمیز
anadili@aol.com
Copyright © 1984 by "Anadili" . All Rights reserved . E-Mail : anadiliqanadili.com
ILGÖR"Təqvim"gapağı
2014-1393"
1393-ایـلگور(تقویم )قاپاغی2014 ـ
Tarixi günlər (il gözgüsü)
حورمتلی
وطنداشلار، مستملکه چی ،ایرقچی ، تئروریست ـ فوندامنتالیست تئهران
رئژیمی آذربایحانلی نین دیریسینده نده نیفرت ائدیر ، اولوسونده
نده ، آذربایجانلینی، اونون بوتون وارلیغینی دا یوخ ائتمک ایسنته ییر
. میللتیمیزین بئله تاریخی و میـللی ثروتلری مستملکه چی رئژیــم
طرفیندن داغیدیلیـب یوخ ائدیلمکده دیر. موغاندا جـانـانلــی
کندینده تاپیلان ،دونیادا میپثلی گورونمه
میش ایکینجی مومیانین دا، یوخ ائدیلیب، هارا آپاریلدیغی حاقدا بیلگی
سی معلوماتی اولانلار،ائله جه ده چیخدیغـی یــئرین شکیللری نی
آنادیلی غزئتی نین عنوانینا گونده ره بیلیرلر . بیز بو
معلوماتی بیئن الخالق قوروملارین اختیاریندا قویا بیله
ریک. بو میللی وظیفه نی یئرینه یئتیره نلره مینتدارلیغیمیزی بیلدیرمک
ایسته ردیک. خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی بیرینجی مومیا ،آذربایجانین
خانیم شاهلاریندان اولموش اونون مومیاسی خییوو شهری نین یاخینلیغندا
تاپیلمیش ،کوردلر طرفینده ن یوخ ائدیلیب ،آلتین جیکاسی ،سینه ،بویون باغی ،
سیرقا وه باشقا جواهراتی،اونون یئشی یی نین ایچینه چکیلمیش
واراق آلتین ، وآلتین سیکه لری آلمانا گتیریلیب بون دا کی ایران ائلچیلی یی
واسیطه سیله ساتیلمیشدیر
http://video.google.com/videoplay?docid=7621684977698500744&ei=
_9FsSdHMEZSCiwLb0_maDw&q=xomarli&hl=en. شوجثیلی
سولطانی / گونئی آذربایجان . موغان . جانانلی کندی
یئنی اورتا دوغو(شرق) پیلانی، یوخسا فاجیعه سی؟
Yeni ortadoğu pıganı,yoxsa faciəsi
تاسوفله اوزلرینیو دئموکراسی نین اینسان حاقلاری نینن طرفداری کیمی گوستره ن
آمئریکا وه غرب اولکه لری نین . تاسوفله کئچه ن ایلده
گوتورد.کلری آددیملار بو ایدعانی تصدیق ائتمیر. 36 به ری بو منطقه ده
گوتوزولن آددیملار دینی فاناتیزمی کوروکله مک ، اینسانلارین دینی
ایناجلارینی مقصدلی فایدالانماغا خیدمت ائتمیشدیر
آردی وار.


text:
موضوعات : کیتاب ان یاخین یولداشیم
آخشام اوستو ساعات بئشده
آخشام اوستو ساعات بئشده/ فدریکو گارسیا لورکا/ اویغونلاشدیران: همت شهبازی/ گرافیست: هادی ارجمند(آتابای) فدریکو گارسیا لورکانین سئچیلمیش شعرلری، «آخشام اوستو ساعات بئشده» باشلیقلا همت شهبازینین چئویریسی ایله تکدرخت یاییم ائوی طرفیندن یاییملانیب. «آخشام اوستو ساعات بئشده» آدلی کیتابدا، لورکانین: مشهور «ایگناسیو سانچز مخیاس اوچون آغیت» و «یوخودا گزن سئوگی ماجراسی»…
عرب الیفباسیندا تورکجه ویکیپدیا صفحهسی یولا سالیندی
عرب الیفباسیندا تورکجه ویکیپدیا صفحهسی یولا سالیندی.دئمهلیدیر بوندان اؤنجه عرب الیفباسیلا یازیلان تورکجه،آذربایجانجا دیلین قوللاریندان ساییلیردی،اما ایندی گؤنئی آذربایجان تورکجهسی(عرب الیفبا)اوچون باغیمیسیز(مستقل) بیر صفحه آچیلیبدیر.دئمهلیدیر؛ تۆرکجه ویکیپدیادا ایندییهدک ۵٬۴۵۳ مقاله یازیلینبدیر. ویکیپدیا نه دیر؟ ویکیپدیا (lang-en:Wikipedia) اینترنتده آزاد شکیلده یاییملانان، دونیانین بیر چوخ دیللرینده ویکی تکنولوژیسینین تطبیقی ایله کؤنوللو قوللانیجیلار طرفیندن یارادیلان…
آذربایجان ژورنالیسم گونو
آذربایجان ژورنالیسم گونو/ اکینچی درگیسینین یاییلما گونو(۱۸۷۵ م) آذربایجان میللی مطبوعاتی ۱۸۷۵-جی ایلده حسن بی زردابینین یاراتدیغی «اکینچی» قزئتی ایله باشلاییر. کؤورک آددیملارینی آتان آذربایجان میللی بورژوازییاسینین و دؤورون گؤرکملی شخصیتلرینین چالیشماسییلا اون دوققوزونجو عصرین ایکینجی یاریسیندا معاریف گلیشمهیه باشلادی. تحصیل ساحهسینده بعضی دَییشیکلیکلر حیاتا کئچیریلدی. اوخوللاردا ۱۴ آنا دیلینین…
حیکایهنین ایمکانلاری
«حکایهنین ایمکانلاری» همت شهبازینین چئویریسی ایله حاضیرلانان «حیکایهنین ایمکانلاری» آدلی کیتابین آماجی، اوخوجولاریمیزی، حیکایه چؤزومو و تنقیدی آراشدیرما ایله عملی تانیش ائتمکدیر. بو کیتابدا ۱۰ (اون) حیکایه، و بو حیکایهلره گؤره ۱۰ تنقیدی مقاله یئرلشدیریلیبدیر. بئله کی هر وئریلن حیکایه قورتاردیقدا، آردیجا او حیکایهنین اؤزللییی، تکنیکلری و حیکایهچیلییی حاققیندا بیر…


text:
بو یازی فیکرینیزی کهسین دهییشهجک
بیلیم سسی، سیزین حیاتینیزی دهییشدیره بیلهجک بیر قیسا یازی تقدیم ائدیر.
پروفسور الینه سو دولو ایستکانی گؤتوروب اؤیرنجیلردن سوروشدو:
– سیز نئجه دوشونورسونوز، بو ایستکانین آغیرلیغی نه قدردیر؟
سالندان چئشیدلی [مختلف] جاوابلار ائشیدیلدی:
– تقریباً ۲۰۰ قرام!
– یوخ، ۳۰۰ قرام!
– بلکه ده ۵۰۰ قرام.
پروفسور دئدی:
– من اؤزوم ده دقیق بیلمیرم. چکمهمیشم دئیه بیلمرم. آما ایندی اساس مسئله بو دئییل. منیم سوالیم باشقادیر: من بو ایستکانی بیر نئچه دقیقه علیمده توتسام، نه باش وئرهجک؟
– هئچ نه! – اؤیرنجیلر دئدی.
– دوغرودور! – پروفئسسور داوام ائلهدی. بس بو ایستکانی الیمده ۲ ساعات توتسام، او زامان نه اولار؟
– الینیز آغریماغا باشلایاجاق.
– بس بوتون گون؟
– الینیز کئیییهجک. عضلهلرینیزده آغریلار اولاجاق. حتی خستهخانایا دا دوشه بیلرسینیز.
پروفسور داوام ائلهدی:
– بس سیزجه من اونو بوتون گونو الیمده توتسام، ایستکانین آغیرلیغی آزالاجاقمی؟
– خئیر! – اؤیرنجیلر آرخایینلیقلا جاواب وئردیلر.
– بس بوتون بو چهتینلییی حل ائتمک اوچون نه ائتمک لازیمدی؟
– سادهجه ایستکانی ماسانین اوستونه قویون. – اؤیرنجیلردن بیری گوله-گوله دئدی.
– دقیق! – سئوینجک پروفسور جاواب وئردی. – باخ حیاتداکی چهتینلیکلرله ده بئله داورانماق لازیمدیر. بیر موشکول حاقدا بیر نئچه دقیقه دوشون و آرتیق او موشکول سنلهدیر. اونون حاقدا بیر نئچه ساعت دوشون، او سنه هوپماغا باشلایاجاق. سن او چهتینلیک حاقدا بوتون گونو دوشونسن، اوندا سنی ایفلیج [فلج] ائدهجک. موشکول حاقدا دوشونمک اولار، آما بو اونون حل ائدیلمهیینه گتیریب چیخارمایاجاق. اونون “چکیسی” آزالمایاجاق. چهتینلییین حللی آنجاق حرکتله مومکون اولور. یا اونو حل ائت، یا دا گئجیکدیر [تاخیره سال]. سنی ایفلیج ائدهجک آغیر داشی اوریینده داشیماغا احتیاج یوخدور.
حاضیرلایان: حسین واحدی
۳ نظر
-
چوخ ائتکیلییجی مسئله هابئله یازی دیر
“چتینلیگین حللی آنجاق حرکتله مومکون اولور” بو جومله یه تام قاتیلیرام
سیرا دا سونراکی جومله لرده تاخیر سالماق مسئله ده منفی انرژی اولسا او زامان یارارلی اولار ، منفی انرژی مثبت انرژی یه چئویرمک ، مثبت انرژی اولان یئرده تمرکز حرکت و سونرا حلله سبب اولار .
-
سلام!
سیزی تورکجه تئست ویکیپئدیاسینا چاغیریریق. اولسون کی سیزین اوردا چالیشمالاریز بو ویکینین زنگینلشمهسینده بؤیوک بیر آددیم اولسون.
یؤلوزو گؤزلوروک.


text:
-
اوچوش
بولوتسوز ماوی گؤیه ساری اوجالدی آغ گؤیرچین آرخایین آرخایین اوچدو…اوچدو… اوچدو… ب...
-
آذربایجان دیلی، آنادیلیم
دیل اجتماعی بیر وارلیقدیر. انسانلار، دیل واسطهسی ایله بیر ـ بیرلرینی آنلایـیر، باشا دوشور. بو باخی...
-
باشو نون هایکولاری
هایکو ژاپون ادبیاتـیندا ان کیچیک حجملی، قـیسا و ییـیغجام شعر نوعلریندن بیریدیر. بو شعر اوچ میصراع...
-
نیما یوشیج؛ بؤیوک شاعیر و موتفکّر
ایندیکی کیمی یادیمدادیر – پاییزین سویوق گونلری ایدی . اورتا مکتبین ایلک آیلارینی کئچیریردیم. ادبیات...
-
قولونون قارا یازیسی
دوقتور غلامرضا بوداغی – باکی شهری یاشاماق عذابیندان جانینی قورتاریب، سسسیز و رنگسیز بیر بوشلوغا بو...
-
آذربایجان دیلی، آنادیلیمدیل اجتماعی بیر وارلیقدیر. انسانلار، دیل واسطهسی ایله بیر ـ بیرلرینی آنلایـیر، باشا دوشور. بو ... ادامه مطلب »
-
عزیز محسنینین ادبی – تدقیقی فعالیتینه قیسا بیر باخیش
-
قافلانتینین «عؤمور آیناسی»نا باخیش
-
ملانصرالدین: «آسیانین اویانما» دؤورونون پارلاق آیناسی
-
صمد وورغونون شعری اؤتری باخـیشدا
-
اوچوشبولوتسوز ماوی گؤیه ساری اوجالدی آغ گؤیرچین آرخایین آرخایین اوچدو…اوچدو… اوچدو… بیر میرواری دنهسی ... ادامه مطلب »
-
بایرام قوشو
-
باشقا فصیل
-
سیرلی سوراقلی یوللاردا
-
اورهییمین ایشیغیندا
-
شیرکو بیکس:کؤنولداشلیق انسانلارین ایشیدیرمعاصر دونیا شعرینین آدلیملاریندان بیری کورد مدرن شعر یارادیجیلارینین تانینمیش سیماسی و دهیرلی اوغلو شیرکو ... ادامه مطلب »
-
قولونون قارا یازیسیدوقتور غلامرضا بوداغی – باکی شهری یاشاماق عذابیندان جانینی قورتاریب، سسسیز و رنگسیز بیر بوشلوغا ... ادامه مطلب »
-
اوستاد “چنگیز مهدی پور”ا عشق اولسون!
-
نوآوری خلاقانه در موسیقی عاشیقی
-
اوشوتمهلر ایچینده ایستکلریمعنوان: اوشوتمهلر ایچینده ایستکلریم مولف: حسن ایلدیریم نشر الکترونیکی:WWW.ISHIQ.NET دیل: آذربایجان تورکجهسی رسمالخط: عرب الیفباسی ... ادامه مطلب »
-
بؤیوک تورک یازیچیسی “یاشار کمال”لا مصاحبهسیزین آجیناجاقلی تجروٍبهلر، قریبه ماجرالارلا دولو حیاتینیز، یارادیجیلیغینیزدا، رومانلارینیزدا نئجه و نه کیمی تأثرلر بوراخمیشدیر؟ ... ادامه مطلب »
-
باشو نون هایکولاریهایکو ژاپون ادبیاتـیندا ان کیچیک حجملی، قـیسا و ییـیغجام شعر نوعلریندن بیریدیر. بو شعر اوچ ... ادامه مطلب »
-
نیما یوشیج؛ بؤیوک شاعیر و موتفکّر
-
صلح/ یانیس ریتسوس
-
نفریتیمی بوز اوزرینه یازارام / گابریل گارسیا مارکز
-
شئر، قورد و تولکونون اووا چیخماسی/ رضا نوهسیبیر گون شئر، قورد و تولکو اووا چیخیرلار. شئر بیر چول ائششهیی، قورد بیر مارال، ... ادامه مطلب »
-
گولگولر/ رضا نوهسی


text:
“امینی” عائلهسینه باش ساغلیغی
الیمیزه چاتان خبر اساسیندا، بیر چوخ اثرلرینی ترجومه واسیطهسیله “ایشیق” سایتیندا اوخودوغوموز استعدادلی آذربایجانلی شاعرهمیز سوسن خانیم امینی اؤز عزیز قارداشی جناب دوقتور علی امینینی الدن وئرمیشدیر. بو آغیر ایتگی بیزیده سوسن خانیمین دوستلاری کیمی سارسیلتدی. بو آغیر ایتگی موناسیبتیله دوستوموز سوسن خانیم امینییه و ائلهجهده امینی و رضایی عائلهلرینه باشینیز ساغ اولسون! دئییریک. بیز امینیک کی بشریتین سعادتی عشقیله یاشایان هر بیر اینسانی قدیر بیلن خالقیمیز هئچ واخت اونوتمایاجاقدیر. دوقتور علی امینینین عزیز خاطیرهسینه عشق اولسون
«ایشیق» سایتینین یازیچیلار هئیتی و امکداشلاری طرفیندن


text:
- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
ایشقالچی جینایتکار ائرمنیلر ۸ آزربایجانلینی اؤلدوروب
باي بک آذربايجان | 1 year اؤنجه یاییلمیشدیر | یئیگؤن, ۱۰-ي قويروخدوغان , ۱۱۰۱۴, چولا ۱۴:۳۷ [آ.خ] | ساولار
اؤتن گئجه جبههده شهید اولموش آذربایجان حربچیلریندن ایکیسینین کیملیگی معلوم اولوب.
آپا-نین قاراباغ بوروسونون معلوماتینا گؤره، بونلار حربی قوللوقچولار ووقار پولادوو و ائلنور ایبراهیموودور.
آذربایجان و ائرمنیستان قوشونلارینین تماس خطینده گئجه بویو قاپساملی آتیشمالار اولوب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، ائرمنیستان سلاحلی بیرلشمهلری اؤتن گئجه جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده آتشکهسی پوزاراق آذربایجان اردوسونون نظارتینده اولان اراضیلره سوخولماغا جهد گؤستریبلر.
گئدن شدتلی آتیشمالاردا آذربایجان اردوسونون ۸ حربچیسی شهید اولوب.
حادثهنین تفررواتلاری دقیقلشدیریلیر.
مدافعه ناظرلیگی مطبوعات خیدمتینین یایدیغی معلوماتدا بیلدیریلیر کی، جولایون ۳۱-دن آگوستون ۱-ا کئچن گئجه ائرمنی کشفیات-تخریبات قروپلاری آغدام و ترتر رایونلاری اراضیسینده قوشونلارین تماس خطینی کئچمهیه جهد گؤستریب.
آذربایجان سلاحلی قوهلرینین بؤلمهلرینین ساییقلیغی نتیجهسینده دوشمهنین سنگرلریمیزه یاخینلاشماسی قاباقجادان آشکار ائدیلهرک تخریباتین قارشیسی آلینیب.
شدتلی آتیشمادان سونرا ائرمنی بؤلمهلری چوخلو ایتکی وئرهرک گئری چکیلمهیه مجبور ائدیلیب.
تأسفلر اولسون کی، آذربایجان سلاحلی قوهلرینین بؤلمهلری ده ایتکی وئریب.
مطبوعات خیدمتینین معلوماتیندا او دا بیلدیریلیر کی، جولایون ۳۱-ده ساعت ۲۰.۰۰ رادهلرینده ائرمنیستان-آذربایجان سرحدینین قازاخ رایونو اراضیسینده دوشمنله دؤیوشده سلاحلی قوهلرین گیزیری، ۱۹۷۷-جی ایل توللودلو، قازاخ رایونوندان حربی خیدمته چاغیریلمیش آلمازوو ایسه زیاد اوغلو دوشمن طرفیندن آچیلان آتش نتیجهسینده شهید اولوب.
مدافعه ناظرلیگینین رهبرلیگی شهیدلرین والیدئینلرینه و یاخینلارینا درین هوزنله باش ساغلیغی وئریر و سبیر دیلییر!, بیر میللتین سسی


text:
نوستالژیک”شهرده شورش”سگا گئیمی یایینلاندی
شهرده شورش گئیمی، ژابونلو “سگا” شیرکتینین گئیملریندن بیری ایدیر. شهرده شورش(Streets of Rage)، یاخین کئچمیش گنجلرین ان سئویملی گئیملریندن بیری ساییلیردی.شهرده شورش گئیمی چوخلارینا نوستالژیک اولاراق،بیرینجی ،ایکینجی و اونجو نوسخهلری دوزنله ۱۹۹۱،۱۹۹۳،۱۹۹۴ ایللرینده یایینلانیبدیر.شهرده شورش(۵) گیمی ایندی ویندوز اوچون حاضیرلانیبدیر، دئمهلیدیر؛ یئنی یایینلانمیش نسخهده چوخلو دهییشیکلیکلر اوز وئریبدیر.
شهرده شوروش(۵) گئیمین بیر سیرا اؤزللیکلری
اون سککیز چئشیدلی کاراکتر+ نئچه گیزلی کاراکتر
یئنی و چئشیدلی آشامالار
چئشیدلی و یئنی موزیکلر
شهرده شورش(۵) گئیمی تامام ویندوز نسخهلرینده ایجرا اولونا بیلر.
شهرده شورش گئیمینی ائندیر


text:
گلمیشه م اوتاغینا اویادام سنی، قارا گیله، اویادام سنی. نه گؤزل خلق ائلیب یارادان سنی، قارا گیله، یارادان سنی. گؤتوروب من قاچیرام آرادان سنی، قارا گیله، آرادان سنی. قیزیل گول اسدی، صبریمی کسدی، سیل گؤزون یاشین، قارا گیله، آغلاما بس ...متن کامل »
آرشیو دسته ی : شعر عاشقانهاشتراک در خبرنامه
سن منیم قلبیمده یاشایاجاقسان
سن گئتدین سنینله گئتدی بو سئوگی کؤک آتدی، قلبیمده بیتدی بو سئوگی سنینچون آچیلار یئنی بیر صاباح منیمله قالاجاق بو کدر بو آه اولسان دا اؤزگهنین قیسمته بیر باخ سن منیم قلبیمده یاشایاجاقسان اوزسن ده الینی الیمدن ایندی بو ال ...متن کامل »
بئله سئوه سئوه آیریلماق اولماز
«سئوه بیلمزسن» هله قلبیمیزده خاطره ایزی هله آیریلیقین نملیدیر گوزو هله کی سئویریک بیر بیریمیزی باشقا بیریسینی سئوه بیلمزسن گور نئچه نغمه نین بسته سی قالیب بو اوجاق سونوبسه توستوسو قالیب الینده الیمین ایستیسی قالیب باشقا بیریسینی سئوه بیلمزسن اینجیدیب ...متن کامل »
خوش بگذره
نمی دونم مریضیه یا احساس عزیزیه نمی دونم سادگیه یا این همون عاشقیه نمی دونم دردم چیه گناهی که کردم چیه نمی دونم اینی که ...متن کامل »


text:
هرات مکتبی دن کمال الدین بهزاد نینگ اثری بولگن
خورنق قصری نینگ توزه تیلیشی.....
رسم : تیکیس (هموار) بیر نرسه اوستیگه رنگلر بیلن، ذهن فعالیتی افاده سی نینگ ایسته تیک بیر کوریلیش تشکیل بیریشی دن عبارت دیر.
بو کونگچه موجود بولگن بیرینچی رسم لر، مغاره دیوار لریگه چیزیلگن حیوان رسم لری ، آو صحنه لری و ینه مغاره دیوارلریگه باسیلگن قول ایزلریدن عبارت دیر. بولرانسان اوغلی نینگ مجرد توشونیش قابیلیتی نی او باسقیچ لرده هم ترقی ایتیرگن اویلیشی نی اثبات ایتگن لری اوچون ایری بیر اهمیت گه دیرلر.
تکنالوژی ترقی تاپگونچه رسم توزه تیش گه استفاده بولگن مالزمه لر هم ترقی تاپگن ، نبات یاغلری بیلن قولگه کیتیریلگن و اوشنده ی استفاده بولگن پیگمنت و یا رنگدان لر ییرینی مصنوعی رنگدان لر بیلن توزه تیلگن ساغلیققه آزراق ضرر بیره دیگن کوپراق قالوچی،استفاده سی قولای راق بویاق لرآلگن دیر.
تاریخ بوینچه دیوارلر گه، تاش گه، تخته گه، تیری گه، تیمیر لر گه ، تکه لر گه ، کاغذ گه و کاغذ تورلریگه، شیشه گه و مصنوعی مالزمه لرگه رسم چیزیلیب توزه تیلگن دیر.
محتوا نقطه نظریدن بیلینگن بیرینچی رسم مثاللری نینگ یمان روحلرنی اوزاق توتیشی، برکت کیتیریش گه اوخشه گن دینی ایشانچ لر بیلن توزه تیلگن بولگن لری تخمین ایتیله دی.
مصر،چین و هندوستان ده میلاددن ایلگری توزه تیلگن رسم لر، کونلیک حیات نی یازماقده لر . حکایه لرنی رنگلته دیلر و رهنما خصوصیتی لریگه ایگه دیر لر...
رسم چیزیش ده استفاده بوله دیگن مالزمه و کلمه لر:
اوشبو رسم نینگ هم حرمتلی استادیم ،استاد ذکی بیلن چیزگن من ...جوده یم زور بیر رسم ایدی و بیر قنچه کون ده چیزگن ایدیم...بو رسم هم سریر کورسی ده چیزیلگن..
اشبو رسم نینگ یوز چیزگی لری کوپ اونملی دیر..و هم قلمنی قیسی شکل گه توتی شی مهم دیر..
قاره قلم:
قاره قلم چیزیش،پنسل،کومیر،گرافیت گه اوخشه گن ملزمه لردن تشکیل تاپگن چیزیش وسیله لری بیلن بیرگه رسم چیزیش تکنیکی.
فایده لنگن ملزمه لر(وسیله لر):
اوستیگه رسم چیزیله دیگن بیر ملزمه،رسم قلم لری،قلم تراش و پنسل پاک.
اوشبو رسم ایلک کورس ده یازیب چیزگن رسم لریمدن بیریدیر.او کورس نینگ آتی"سریر" بولیب ، کارته سه منطقه سیده دیر.مینینگ بو یولده ، یونلندیرگن کیشی نینگ آتی بولسه حرمتلی استاد ذکی کورس نینگ استادلریدن بیری دیر....
انسان فعالیت لری،تویغو و توشونچه لری نینگ عکس ایتدیریشی دن عبارت دیر و عکس ایتیش،یازوش،موسیقی،قوریلیش،چیزیش،باغله یش و ارتباط قوریش گه اوخشه گی تورلی تومن عینی عنصر لر بیلن افاده ایتیله دی.
هنر اجتماعی حیات نینگ وآز کچیلمیدیگن پارچه سی دیر.هر بیر کیشی نینگ مطلق بیر تور صنعت بولمی بیلن آماتور شکل ده هم بولسه شغللنیب کیلیشی کیرک بولماقده دیر.بویوک لر نینگ ایتکنی دیک " هنر و صنعت آلتین بیلرزیک دیر." صنعت سیز بیر توپلوم و جمیعت بوله آلمیدی....
موسیقی نینگ تاریخی وترقیاتی
موسیقی انسانیت تاریخی بیلن اورته گه کیلگن بیر حادثه دیر.کیچگن دورنینگ حادثه لرینی، او جغرافیه نینگ ترقیاتی نی سیسلر بیلن تیلگه کیتیرگندر.موسیقی اولغه یگونچه باسیب اوتگن دورنینگ آت لری بیلن تانیلیب ابتدایی موسیقی دن کلاسیک و چاغداش موسیقی گچه بیر قنچه باسقیچ آت لری نی اوزیگه آلیب کیلماقده دیر.
موسیقسی نینگ تیلی جهانی بولگنی اوچون اونینگ اوزیگه کوچلیک مترقی دورده باشقه بیرمترقی دورنینگ موسیقی تاسیریسی آلگنی کورولماقده دیر.موسیقی ده گی آلت اسبابلری سیس جهازلریده گی ترقیات سونگی چاغلرده،کوب دن کوب سرعت تابگن دیر.اکوستیک آلت اسباب لرینیگ،ووکه لین ییرنی الکترونیک و برقی اسبابلری جهاز آلگن دیر.مثلآ الکترونیک گیتارلر،میکروفون لر...
موسیقی تویغو حسلرینینگ سیس بلن انگله تیله دیگن، علمی فعالیت لریدن عبارت دیر.موسیقی حیات نینگ همه ساحه سیده بار بولگنی بیلن بیرگه انسان روحی نی بای ایتیرگنی دیک، حیات قیمتی نی هم یوکسلتیره دی.موسیقی بیلم دیر.چونکه تشکیل نقطه نضریدن بیر موضوع سی قورالری و طریقه لری باردیر.
موسیقی
اکثریت به این عقیده هستند که ، موسیقی غذ ای روح است ...من هم به این عقیده هستم..
دربارۀ پیدایش موسیقی که درکدام قرن ویا درکجا نظم گرفت ویابرای بار اول آواز موسیقی چگونه ودرکجا شنیده شده است، معلومالت دقیقی در دست نیست. چنانچــــه تحقیقات مردم شناسی گویای آن است که انسانها در هرجای که زیست نموده اند، با موسیقی بلدیت داشته و هرانسان به شکلی از اشکال آوازی کشیده ویا آوازو طرزی را با خویش زمزمه کرده است .در موسیقی نیز افغانستان پیشنهٔ خوبی دارد...


text:
موضوعات : سوروجولوک
سامسونگ،کامیونلاریدا دهییشدی
تک لاین بیر یولدا سوروجولوک ائدرکن اَن تهلوکهلی آن بیر کامیونون آرخاسیندا اولدوغونوز آنلار اولا بیلر. ریپورتاژلار بونا اوخشار سوروجولوک حادیثهلرینین چوخ اولدوغو و پروبلمی آرادان قالدیرماق اوچون هئچ بیر ایش گؤرولمدییینی گؤستریر. الکترونیک ساحهسینده اؤزونه مخصوص آدی-سایاغی اولان سامسونگ فیرماسی، روس کامیون فیرماسی لئبئنوو ایله بیرلیکده بو مسئلهیه سون قویماق…
Google KITT نهدیر؟
Google KITT نهدیر؟سوروجولوکده تیلفونلا دانیشماق ویا اونلا ایشلهمک یاساقدیر(ممنوع). سوروجولوک یاساسینین(قوانین رانندگی) پوزولماسین سونوجو جریمهدیر.جریمه اولماماق اوچون گوگلین یئنی اورونونه(محصول) قوللانماغینیز گرکیر.گوگل شیرکتی؛Google KITT آدلی پوروژهنین اوستونده ایشلهییر. Google KITT، آندروید اوستونده یوکلهنهن بیر یازیلیمدیر (نرم افزار).سوروجولوک چاغیندا،گؤزه و اله قوللانمادان؛Google KITT یازیلیمین یاردیمی ایله موبایلینیزلا ایشلهیه بیلرسینیز. دئمهلیدیر؛Google KITT…
هیبرید آرابالار، آز یاندیران ،چئوره یه اویغون
هیبرید سؤزو، چالیشماغا ایکی یاناجاق دان یارارلانان آراجلارا دئییلیر ، بو آراجلاردا چوخلو بنزین- الکتریسیته ، گازوئیل-الکتریسیته و سی ان جی- الکتریسیته و… بیرلیقده آراجی چالیشدیرماغا پلانلاشدیریلیب آنجاق هیبرید آراجلار الکتریک گوجو قولانماقدا اورتاقدیرلار(مشترک) .الکتریک آرابالارین باتریلاری شارژ اولماق اوچون اوزون سوره ده (مدت) الکتریسیته قایناغینا تاخیلماقلاری گره کیر و…
آفرود سوروجولوک یاریشی،گوگاندا کئچیریلدی
اؤلکهنین ایلک قار اوزهرینده آفرود سوروجولوک (رانندگی) یاریشی،جومعه گونو دوغوآذربایجانین گوگان شهرینده کئچیریلدی(برگزار)،گوگاندا کئچیریلهن آفرود یاریشی ،اؤلکهده ایلک کز قار اوزهرینده کئچیریلهن بیر آفرود ییغینجاغیدیر.قار اوزهرینده آفرود سوروجولوک یاریشی؛جومعه گونو سحرچاغی ساعات ۹دا دوغو وباتی آذربایجان، قزوین ،اردبیل، زنگان،گیلان وکوردوستان اوستانلارین حوضورو ایله بیر قارلی اورتامدا کئچیریلدی.بو آفرود یاریشماسی ،دؤرد…


text:
ایشیق سؤنمزین آزادلیق رادیوسو یایینیندا "تحصیل آلماق" اوزره دانیشیغی، دانیشیقچی: علیرضا قولونجو.
ایراندا فارس اولمایان ائتنیکلرین تحصیل آلما دورومو نئجه-دیر؟
بیلیندیگی کیمی مهر آیی نین بیری، فارس تحصیل سیستیمی نین باشلاندیغی گون ساییلار. هر ایل مهر آیی نین بیرینه یاخینلاشدیقجا فارس دیل لی اوشاقلار و اونلارین آتا و آنالاری سئوینج ایله مدرسه-نین باشلانیشینی قارشیلاماغا حاضیرلاشارکن یوزده آلتمیش و آلتمیش بئش آراسیندا فارس اولمایان میللی توپلوملارا باغلی اولان انسانلار، او جومله-دن گونئی آذربایجان تورک اوشاقلاری و اونلارین آتا و آنالاری فارسلیق اساسیندا مدرسه لرین آچیلیشینا دوغرو کؤنولسوزلوک و مئییلسیزلیک ایله گون سایارلار. دئمک، مهر آیی نین باشلانیشی بوگونکو ایراندا بیر معنالی قارشیلانماز. حاکیم فارس دیل و مدنیتینه باغلی اولانلار و اؤزلرینی فارسلیق ایله ایضاح ائدنلر سئوینج گونلری دئیه مهر آیی نین گلیشینی "مهرگان بایرامی (جشن مهرگان) دئیه بایرام توتارکن فارس اولمایان میللی توپلوملار "مهر آیی نی" اؤز میللی منلیک و کیملیکلریندن قوپماق و اؤزگلشمگین باشلانیش آیی دئیه قلمه آلارلار. بو اؤزگلشمک دیل و مدنیت بیلینجیندن یوخسول انسانلار اوچون درک ائدیلمز اولسا دا، اؤز دیل و مدنیتی نین اؤنم و اهمیتی درک ائتمیش انسانلارا اولدوقجا آغیر و سارسیدیجی ساییلار.
دئمک، آذربایجان تورک آیدینی مهر آیی نین باشلانیشی نی بایرام ائتمه لی دئییل، نه اوچون میرزاحسن روشدیه نین تبریزده تورک دیلینده باشلاتدیغی "وطن دیلی" دئیه درسلیک کتابلاری، تاریخی گونئی آذربایجان تورپاقلاریندا یاییلماق شانسی نی تاپابیلمدیگینی و تورک دیل و مدنیتینه یاساق قویولما مسئله لرینی گؤتور قوی ائتمه لیدیر. بو مسئله لری گؤتور قوی ائتمک ایسترکن بیر آز تاریخه دؤنمه میز لازیم گؤرونر. آذربایجان مشروطه حرکاتی نین یئنیلمه سی نتیجه سینده میرزا فتحعلی آخوندزاده و میرزاآقاخان کیرمانیلر واسیطه سی ایله یئنی آنلاییشدا توخومو سپیلمیش "ایرانیت" مفکوره سی "فارسلیق" باشلیغی آلتیندا تورک قاجار ممالکی محروسه سینده یاییلماغا باشلامیش. فارس دیلی نین تورک شاهلاری درباریندا دیوان دیلی اولماسی و یازیلی تورک دیل بیلینجی نین آذربایجان تورک ائلیتینده دوشوک اولماسی فارس اولمایان ائتنیکلری، او جومله-دن آذربایجان تورکلرینی فارسلیق قارشیسیندا تسلیم ائتمیش دورومدا قویموش.
بئله لیکله قاجار حاکیمیتی ایشدن اوزاقلاشمادان قاجار حاکیمیتی طرفیندن آوروپایا گؤندریلمیش اؤیرنجیلر، باشلاریندا آذربایجان، تورک اؤیرنجیلری فارسلیق اساسیندا ادبی محفللر، اؤرنک اولاراق "ایرانشهر" درگیسی حسین کاظیم زاده تبریزی باشچیلیغی ایله و "فرهنگیستان" تقی ارانی امکداشلیغی و "کاوه" سیدحسن تقی زاده باشلیغی ایله او زامان عثمانلی ایمپراتورلوغوندا دیرچلمگه باشلایان تورکلوک و آذربایجان تورکلوگو علیهینه ادبی آلاندا ساواش آچماغا و آذربایجان تورکلرینی اؤز کیملیکلریندن و تورکلوکدن آریندیرماغا باشلامیشلار.
ایران ممالیکی محروسه سی نین ایچینده ایسه رضاخان آشاما آشاما و یاواش یاواش حاکیمیت چئوریلیشینه قول چکه رک قاجار شاهلیق حاکیمیتینی فارس ائلیتی و فارس مفکوره لی محمدعلی فروغی و محمود افشار یزدی لیلر واسیطه سی ایله فارسلیق حاکیمیتینه دؤندرمیش و تبدیل ائتمیشلر. فارس ائلیتی بیر دیل، بیر مدنیت، بیر بایراق و بیر مملکت دئیه ایران ممالیکی محروسه سینی فارسلیق انحیصارینا و ایستعمارچیلیغینا کئچیرمیشلر. او گوندن باشلایاراق فارس حاکیمیتی هر هانکی بیر دیل و مدنیت آزادلیغینی فارس حاکیمیتی اوچون بیر تهلوکه دئیه قلمه آلمیش و آلماقدادیر.
آذربایجان دیلی نین تحصیل سیستیمینده قاداغا اولماسی داها نه قدر سوره بیلر؟
هر هانکی بیر دیل و مدنیته یاساق و قاداغا قویولماسی و اونون قالدیریب، قالدیریلمادیغی او دیل و مدنیته منسوب اولان انسانلارین اؤز دیل و مدنیتلرینه اؤنم و اهمیت وئره جکلریندن آسیلی اولان بیر یاناشما ساییلار. دئمک گونئی آذربایجان تورکلری اؤز دیل و مدنیتلری نین قایقیسینا قالماق ایستمزسه لر، اونلارا فارس حاکیمیتی و ایستعمارچیلیغی طرفیندن دیل و مدنیت آزادلیغی دئیه بیر سوغات وئریلمه گه جکدیر. بو باخیمدان گونئی آذربایجان تورکلری نین دیل و مدنیت آزادلیقلاری او توپلومون انسانلاری نین اؤز دیل و مدنیتلرینه وئره جگی اؤنم و اهیمیتیندن آسیلی اولاجاق ساییلار.
آنادیلینده تحصیلین اولمادیغی هانکی مسئله لره سبب اولابیلر؟
آنا دیلی دئدیکده بو مسئله نی ایکی بؤلومه آییرماق لازیم:
بیرینجی- هر هانکی بیر شهرده یوخسا ولایتده کی مهاجیر بیریسی نین اوشاغی نین اؤز دیلینده اؤیرنیم و تعلیم آلماسی. بو مسئله بیر چوخ آوروپا مملکتلرینده هر هانکی بیر شهرده بیر دیلده اوخوماق ایستگن اوشاق سایی نین اون- اون بئشه چیخدیغی دورومدا معاریف ایداره سی بو اوشاقلار اوچون اؤیرنیم وساییطی آییرمالی اولار.
ایکینجی- یئرلی خالقین اؤز آنادیلینده اؤیرنیم و تعلیم حاققیندان محروم ائدیلمه سی. یئرلی خالیقین اؤز آنادیلینده تعلیم آلابیلمدیگی ایسه یالنیز تعلیم و تربیت مسئله سی ایله نقطه لنمگه رک یئرلی خالقی اریتمک و آسیمیله ائتمک و اونلارین میللی توپراقلارینی حاکیم میللت داییره لری طرفیندن مستملکه اولماسینا یول آچار. بوگون فارس معاریفلیک ایداره سی و اونون ایداره چیلیک سیستیمی ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس اولمایان توپلوملاری فارسلیقدا اریتمک و بو توپلوملاری فارسلاتماق ایله اونلارا منسوب اولدوغو توپراقلاردا فارس ایستعمارچیلیغینا اساس یاراتماغا چالیشار.
آنا دیلینده تحصیل سیستیمی اولمایان توپلوملاردا انسانلاردان اؤزونه اطمینان و گوونجه آلیناراق شخص قول و کؤله بیچیمینه دوشموش اولار. بو اؤزونه اطمینان و گوونجین ایتیریلمه سی اوشاقلارین اؤزگه دیلده تحصیل آلماغا باشلادیغی گوندن حیاتا کئچمگه و اوشاقلاری روحی خسته لیکلره دوچار ائتمیش اولار. مستملکه چیلیک سیاستینه معروض قالمیش توپلومون دیل و مدنیت بیلینجلی انسانلاری میللی تئرورا اوغرادیقلاری نی باشا دوشدوکلری اوچون حاکیم دیل و مدنیت قارشیسندا اؤزلرینی راحات حیس ائتمزلر. بو ناراحاتلیق مسئله سی بو انسانلارین جانینا اوتوراراق اونلاری مور (موریانه) کیمی یئمگه، یوخسا اؤزلریندن بیر عکس العمل وئردیرمگه زورلار. بو دا بیر چوخ حاللاردا بو انسانلارین توتساق، سورگون اولمالارینا و مهاجیرت ائتمکلرینه یول آچار.
آنا دیلینده تحصیل آلمایان اوشاقلار تحصیلده نئجه مسئله-لر یاشارلار؟
آنا دیلینده تحصیل آلمایان اوشاقلارین بیر چوخو تحصیل مطرح اولدوقدا جانلارینا قورخو دوشه رک مدرسه لردن قاچمانی درسه قاتیلماغا اوستون توتارلار. درس اوخوماغا مجبور اولدوقدا بیله کؤنوللو اولمادیقلاری اوچون یاخشی نمره آلابیلمزلر. بیر چوخلاری درس اوخویوب قورتاردیقدان سونرا دا ازبرچی اولوب نمره آلدیقلاری اوچون یاخشی ناطیق اولابیلمزلر. یئری گلمیشکن آنادیلینده تحصیل آلیب و آلمایان ایکی توپلومو قارشیلاشدیراق:
-آنادیلی انسانین شخصی و جمعی کیملیگی نین تمل و بینوره سی ساییلدیغی اوچون انسان آنا دیلی ایله "اؤز اولار" "وطن صاحیبی" ساییلار. اؤزوندن سوروشدوقدا کیمم؟ هانکی ملته باغلییام؟ آنادیلی بئیینده جانلانار. بئله لیکله، انسان آنادیلیندن باشقا بیر وارلیغا دوشونه بیلمز. انسان اؤزو ایله دانیشارکن آنادیلینده دانیشار. آنادیلی یوخسا آنادیلی کیمی قبول ائتدیگی دیل ایله اؤزونو وطن صاحابی بیلر و وطنلی قالار. انسانین وارلیغی و کیملیگی آنادیلی ایله یایقینلاشار و گئنیشله نر. انسان آنادیلینده اوخودوقچا، آنادیلینی باشا دوشدوکچه داها دا وطنینه باغلی اولاراق اؤز کؤکونه باغلانار. بئله لیلکه انسان مملکتی نین مدنیتی نی آنادیلی ایله امه رک اؤزونو آزیغالاندیرلار (غیدالاندیرار) و دیری ساخلایار. انسان آنا دیلی ایله غورور دویار، چیچکلنر و گول آچار.
-آنادیلی یاساق اولدوغو و یازیلیب اوخونمادیغی دورومدا مسئله اوسته سایدیقلاریمیزین ترسیه ایشله یه رک انسان اؤزونو کیملیکسیز، وطنسیز، دیلسیز، کؤکسوز و یاراماز بیر موجود کیمی اؤزگه لشمیش هر هانکی بیر دیل و مدنیتین خدمتینه آلینمیش قول حئساب ائدر.
اوشاقلار و توپلومون اؤزوندن علاوه دیلین تحصیل ائدیلمدیگی دیلین اؤزونه نئجه ضربه-لر وورولابیلر؟
بیر چوخلاری دیلی بیر وسیله دئیه، قلمه آلدیقلارینا باخمایاراق دیل اؤزلوگونده بیر جانلی موجود ساییلار. دیل انسانلارین بئیینینده کی دوشونمک سیستیمی ایله اؤز قابلیتینی ایستر سؤز داغارچیغی و ایسترسه ده ایفاده ائتمک باخیمیندان گلیشدیرر. دئمک، اوخونوب یازیلمایان دیللرین اؤلومو، اونلارا حاکیم اولموش، دیل و مدنیت طرفیندن ایمضالانمیش مقامدا یئر آلار. بیر خرچنگ و ساراطان توتموش انسان داوا و درمانسیز اؤز حالینا بوراخیلدیغی کیمی اوخونوب و یازیلماقدان محروم ائدیلمیش دیل ده، بو دیله منسوب اولان انسانلار حاکیم دیل و مدنیت واسیطه سی ایله اریتمک سیاستینه معروض قالدیقلاری اوچون و اونلارین آنادیللری باشسیز قالدیغی اوچون یوخلوغا محکوم ساییلار. بئله لیه دورمادان حاکیم دیل و مدنیت ایستر اؤیرنیم سیستیمی و ایسترسه ده یایین و باسین اورقانلاری واسیطه سی ایله بو دیل و مدنیت صاحابلاری نین اوستونه دوشه رک اونلاری اؤز دیل و مدنیتلریندن اوزاقلاشدیرماغا چالیشار. بئله لیکله آیری سئچگیلیگه معروض قالمیش دیل و مدنیت باشسیز قالدیغی اوچون زامان آخاریندا یوخلوغا اوغرایار. بو دا فاجیعه لی بیر مقام و انسانلیغین اوز قاراسی ساییلار.
آنا دیلی ایله باغلی روحانی ده وعدینه خلاف چیخدی، بوندان سونراکی آتیلاجاق آددیملار نه اولابیلر. تکلیفینیز نه-دیر؟
جمهوری ایسلامی ایران- فارس حاکیمیتی و نیظامی نین قورولوشو گونوندن بو نیظام و انتظامین ایداره چی شخصلری باشدا حسن روحانی و اونون کابینه سی، او جومله-دن علی یونسی اولدوغو اوچون بئلنچی اؤزلرینی ایمامزادا آدلاندیرانلاردان پای اومماق دا یئرسیز ساییلاردی. گؤروندوگو کیمی حاکیمیت سیستیمی نین نه اولدوغونو باشا دوشمدیکده انسانلار اؤزلرینی بیر اویونجاق دورومونا دوشورموش وسیله ساییلارلار. دئمک، ایران ممالیکی محروسه سینده کی دیل و مدنیتلری یاساق اولموشلار اؤزونو جمهوری ایسلامی ایران آدلاندیرمیش نیظام و اینتظامین آدی ایله طرف دئییل، فارس حاکیمیتچیلیک سیستیمی ایله طرف گؤرمه لیدیر. بو نیظامین باشیندا دونن فارس شاهلیغی، بوگون فارس شئیخلیگی اوتورماسینا باخمایاراق نیظامین نه اولدوغونو باشا دوشمزسک، صاباح دا مفکوره باخیمیندان فارس کیراواتلی و چیلپاق پان ایرانیست بیریسی اوتورا بیلر دئیه دوشونمه لیییک.
هر هانکی بیر دیل و مدنیته یاساق و قاداغا قویولماسی و اونون قالدیریب، قالدیریلمادیغی او دیل و مدنیته منسوب اولان انسانلارین اؤز دیل و مدنیتلرینه اؤنم و اهمیت وئره جکلریندن آسیلی اولان بیر یاناشما ساییلار. دئمک گونئی آذربایجان تورکلری اؤز دیل و مدنیتلری نین قایقیسینا قالماق ایستمزسه لر، اونلارا فارس حاکیمیتی و ایستعمارچیلیغی طرفیندن دیل و مدنیت آزادلیغی دئیه بیر سوغات وئریلمه گه جکدیر. بو باخیمدان گونئی آذربایجان تورکلری نین دیل و مدنیت آزادلیقلاری او توپلومون انسانلاری نین اؤز دیل و مدنیتلرینه وئره جگی اؤنم و اهیمیتیندن آسیلی اولاجاق ساییلار.
بو دورومدا چیخیش یولو نه-دیر مسئله سینه گلدیکده ایلک آشاما و مرحله-ده انسانلاریمیزی دینلی و دینسیز دئیه ایدئولوژیلره بؤلوشدورمه-دن اؤز دیل و مدنیتیمیز اساسیندا باشا سالمالیییق. بئله لیکله گونئی آذربایجان تورپاقلاریندا یاشایان تورکلر ایستر کندلر و ایسترسه ده شهرلرده مدنی درنک و انجمنلر یاراتماقلا بیر میللی توپلوم اولاراق مدنی، اجتماعی و اقتصادی ایستکلرینی زامان آخاریندا سیاسی مجرالارا داشیماغا و تشکیلاتلانماغا چالیشمالیدیرلار. مدنی و سیاسی باخیمدان تشکیلاتلانمادان فارس ایستعمارچیلیق سیستیمینه دوزنسیز و تشکیلاتسیز شخصلر اولاراق قارشی قویماق ایمکانسیز ساییلار. دئمک، گونئی آذربایجان توپلومو بیر جمع اولاراق اؤزونو حرکته گتیرمک آشاما و مرحله-سینه گیردیکدن سونرا دونیاداکی باشقا میللتلر و میللیتلرین ده تجربه-لریندن فایدالانماغی یئرلی ساییلار. بو مسئله ده کاوسووا آلبانلاری نین ده دیل و مدنیت اوغرونداکی باشاریقلی تجربه لریندن ایستیفاده ائتمک یئرلی ساییلار. بیلیندیگی کیمی کئچمیش یوقوسلاویده کی صئرب حاکیمیتی ده فارس حاکیمیتی کیمی کاسووا آلبانلارینا مدرسه-لرده اؤز دیللرینده اوخوماق شانسی وئرمک ایستمیردی. کاسووا آلبانلاری صئرب مدرسه-لرینه اوشاقلارینی گؤندرمه یه رک اؤز ائولرینده اوشاقلارینا آلبان دیلینی اؤیرتمگه باشلادیلار. سونراکی سیاسی گلیشمه لر ایسه، کاسووا آلبانلاری نین مستقیل دؤلت اولماقلارینا یول آچدی. دئمک، اؤزونو قانمازلیغا ووران نیظام و انتظام مسئوللاری ایله منفی موباریزه آپارماق و اونلارین سازی ایله اویناماماق دا بیر چیخیش یولو ساییلار.
ایشیق سؤنمز، 17.09.2014


text:
ایلمهچیلر
رقیه علیقُلیان “لاله“
“ایشچی اوشاقلار” گونو مناسیبتینه
کئچمیشه باخاندا قیرخ ایل بوندان اؤنجه بیر قونشونون یاشامی هَلهده اورهییمی یاندیریب یاخیر. بیر کَنددن گلمیش عائله کی بئش باشایدیلار. بؤیوک اوشاق “اکرم” آدیندا بیر قیزیدی. دوققوز یاشیندا اولاردی. او عائله یاپ اَلی یالین کنددن کؤچوب تبریزه گلمیشدیلر. اکرمین آتاسی بیر قوروموش عاجیز کیشیدی و فحلهلیگه گئدردی. بیرگون ایشلردی، ایکی گون ناساز اولاردی. اولارین داوارانیشی چوخ چَتینیدی. ائله اولدوکی ائو کیراسی وئرنمهدیلر. بیر قونشو او قیزین الیندن توتوب آپاریب کدخدا کارخاناسینا ایلمه سالماق اوچون تاپشیردی. بیر کؤهنه داخما ائو واریدی کدخدانین بونلارا رحمی گلیب وئردی اولارا کی اوردا کیراکیش اوتورسونلار. اکرم ده اونا ایشلهییب و آتاسیدا کدخدایا قوللوقچی اولسون ائوین کیراسینین عوضینده. قرار اولدو اکرم اوردا سحر تئزدن گون باتانا قدهر ایلمه سالسین.
کارخانا بیر قارانلیق اوزون کالاواییدی؛ تکی تورپاقلیقایدی کی سو سپردیلر توز اولماسین. اکرم بیر آز یاواش ایشلهسیدی خَلفَهلر آرخاسیندان بیر اوخلو چکردیلر و او آغلایا-آغلایا ایلمه سالاردی. کارخانادا نئچه دانا خیردا بویلو قیز و اوغلان اوشاغی ایشلییردیلر. اوشاقلار ایپ قیران پیچاقلا بارماقلارینین باشین کسسیدیلر او گونون موزدو یئتیشمزدی اونلارا و ائولرینه گوندرردیلر. او گون آنالاری اولاری وروب چؤرکده وئرمزدی یئمکلرینه. بونلار جمعهلر حاماما گئدردیلر و بیر آز دینجهلردیلر.
یاندیریجی قیشین سویوغوندا اکرمین قالین پالتاری اولمادیغی اوچون هئی ناخوش اولاردی و آناسی چاراسیزلیقدان ساواشاردی کی: “دور گئد ایشیوه، گؤرمورسن کئچینه بیلمیریک؟ بئش باش ائوده آجیم اولا-اولا بوگون سحر بیریده گلیر، من باشی داشلی نینیرم آخی اوشاغی؟ آتان دئییر بلکه اوغلان اولدو، مندن سونرا سیزه کمک اولار. آچیلان سحردن گئد ایشیوه ها!!”
زاوللی بالا اوجانیله دوروب گئدردی ایشه. بیر گون خلفهلرین بیری گؤردو اکرم اوسگوردو و آغزیندان قان گلدی. آتاسینی چاغیریب دئدی قیزین قان قوسور. او دئدی بیلیرم بابا چوخداندیر، هئچ زاد اولماز. بیز یوخسوللارین جانی درده اورگهنیب، نئیلهمک؟!! قیز آخیندی آتاسی قیزی دالینا آلیب گتیردی ائوه. اکرم بیرده قان قوسدو. داها جانیندا هِئی قالمادی. آپاردیلار حکیمه و او دئمیشدی کی قاب قاشیغیزی بوندان آییرین، “سیل” مرضی توتوبدو بو قیز. ائوه یئتیرن کیمی آناسی دئدی: اؤل باشی داشلی، ایشلهمهیین دردیندن هر پئشه گئتدین باشیما.
هاوا آلاتورانلیغیدی. قارلی کولک یامان اسیردی. بونلارین یاناجاغی دا یوخودو. یوخسوللوق قم سازینی چالیردی. بیردن گؤردوک هارای قوپدو؛ چیغیرماق-باغیرماق سسی محللهنی بورودو. گئدیب گؤردوک اکرمگیلین قاپیلاری شولوقدور. مچیدین میجورو “مَشد یوسوف” بیر تابوت گتیریب، اکرمی قویدولار اونون اوستونه. بو زاواللی قیز گودک یاشامیندا نه یئدی؟ نه گئیدی؟ نه دولاندی؟ قارا گونلر بوغوب توپراغا تاپشیرد.
یوخسوللوق الیندن اؤلنلر چوخودو، تک اکرم دهییردی. بیریسی دام کوروینده دامدان دوشوب اؤلردی، بیریسی قیرخ آیاق چشمهده دوشوب بوغولاردی و مینلر اونلارا بنزر یوخسوللوق الیندن اؤلنلر. سیل نوخوشلوغو، ذاتالریه نوخوشلوغو، چیچکدن، قیزیلجادان اؤلن اوشاقلار داهادا چوخودو. بؤیله دورومدا یاشام سورمک چوخ چتینایدی.
او گونون اومیدیله کی خیردا اوشاقلار ایشه گئتمهییب، درسه گئدیب شن یاشاسینلار. من اکرمله دوست اولماغیما گؤره قوبارلانیب بئله بایاتی چاغیردیم:
خالیم داردان کسیـلـدی
مئینه واردان کسیـلـدی
داخما ایشیق گؤرمهدی
الیم یـاردان کسیـلـدی
ایلمه سالدیم بوتـامـدان
الـیـم کسـر تـوتـانـدان
اوخول یولون دئییشدیم
داخما یولون تـوتانـدان
گؤز آچدیم داری گؤردوم
آغ گـولـو ساری گؤردوم
ظـالـیـم فلـک الـیـندن
قـمی قـوبـاری گؤردوم
تبـریـز فرشی ایپکـدن
دفـه ووردوم اورکــدن
دردلی چنگی چالمادان
قولوم دوشـدو بیلکـدن
ایلمهچیلر توخودو
داردا بولبول اوخودو
آیاق گزر اَل یئریـن
هئچ خیریم یوخودو
ایلمه سالدیـم قـاردان
آل- قیرمیزی بویـادان
سؤیله گوناهیـم ندیـر
یئـری گـویـو یـارادان؟
آه چـکـدیــم فغـان اولـدو
تئـللـریم یـان- یـان اولـدو
کؤکسوم دردی دئشیـلـدی
خــامـالار آل قــان اولــدو
گـل آنــا بیــزلــره بـاخ
حسـرتلی گــؤزلـره بـاخ
آرخامدا خلفـه وئـرمیش
اوخلولو ایــزلــره بـــاخ
آغیـزلاردا سؤز اولـدوم
تاپدالانمیش ایز اولدوم
یاشامدا بوی آتمـادیـم
قؤرایکن مَویـز اولـدوم
۴/۳/۹۴


text:
تاقه ميز سېنگه قنات دېب قۉللرينگني سينديريب
جان دېبان جانينگني آلدی صاف دلينگني تينديريب
جيلمه ييب باقدی يوزينگگه، اوردی خنجر ارقه دن
يخشيلب الدر سېنی، قۉلگه آلر تابينديريب
بير عمر كۉردينگ قيينليك، تامچي سوو بۉلدی قدر
تونلرينگ قيلدی قرا برچه چراغينگ سينديريب
قارني آچ، اوستي يلنغاچ ملتيمني دردی كۉپ
الده ديلر اوني قنچه زرلي تۉن كيينديريب
كېل اۉزينگگه اې قرينداش، آچ كۉزينگني اويقودن
بو سفر الده تمه سينلر تايچه لرگه مينديريب
سۉراق
قولاق سال مېنگه بیر باره، سۉراغیم بار بویوک تنگریم
دلیمنینگ تۉرت تمانیده، قوراغیم بار بویوک تنگریم
یۉقالدی یۉل و چۉلیم هم، تاپالمهیمن اۉزیمنی هم
یورهکده کعبه نی ايزلب چراغیم بار بویوک تنگریم
حیات نینگ ضربهسی کوچلی، ولی باشیم اونگه قلقان
دلیم تیترر، وجود ده قلتیراغیم بار بویوک تنگریم
مېنگه بېرگنلرینگ کۉپ دیر بیلالمهیمن گناهیمنی
قولاق سال مېنگه بیر باره سۉراغیم بار بویوک تنگریم
زهره کارگر
بیر غزلنی باشلهماغی بیر جنایت دیر اۉزی
مېن جنایت باشلهیاپمن نېچه ساعت دیر اۉزی
قیل قبول تېگسه کېلیب جانینگگه تاشلر پرچهسی
آرقهدن میده اوریش هم بیزده عادت دیر اۉزی
کۉچ تاپیب كېتگیم كېلر تېنچليك یاروغ شهری تمان
یۉقسه باش آلیب کيته ی قَهی کۉچه راحت دیر اۉزی
سۉزلهماق آغیر گناه دیر آچمه آغزینگنی بیراق
جیم توریش، ساکن توریش هم بیر سياست دير اوزي
حیات اۉزگردی آپم، اٻندی یۉق انسان دېگن بیر سۉز
هوا بۉش دیر چمیرچیغدن خبر یۉق کٻچه و کوندوز
قرا دللر توتونیدن یاپیلدی آسمان یوزی
سما رنگینی اٻسلالمهی یۉقالدی آی بیله یولدوز
یریم یالغانچیلرگه ایلهنیب كېتدی طبیعت هم
سوینگن اٻنگ یقین آدم یوزیگه تارتدی صنعی یوز
قره، اۉزگردی حیوانگه اینی- آغهم یوزی بیردن
سلام هم یۉق، صدا هم یۉق اولرده بار فقط بیر کۉز
زهره کارگر
دنیاده اٻنگ مهربان بولگن آدم
اٻسته گن اٻستکلریم قیلدی بجا
بۉلدی دستک جان عزیزیم هر قدم
ساچینگیز آقیگه مین بۉلدیم سبب
خدمتیزگه بۉلمه دیم حاضر آتم
دایما تنگریگه قیلگن تیله گیم
بولمه سین کم باشیمدن آته آنم
اۉزگه لر شهریده رنگیم دیر سمان
مٻن آنه یورتیمنی ساغیندیم یمان
قنچه لیک غربتته شاد بۉلسم ینه
تلپینر قلبيم همیشه سېن تمان
کیپریگیم آلتیده سېوگیم یاشینیب
کېتمهگهی اویقوگه گویا هیچ قچان
نېچه ییل دیر مېن وطن بيماری من
مېن دعاگویینگ بۉلهی، سېن بۉل امان
قوشچه لر کٻتدی شهردن تاپمه گچ نان و تریق
یم- یشیل بۉلگن درختلر ساچدی آلتین تنگه لر
انگله دینگ مو بو حیات نينگ سرینی؟، کونگول سينيق
گاه بهار دیر گاه خزان گاهی کٻلر كوچلي شمال
بیلمه گنده بو حیات، اوزگرتیره ر بیردن قیلیق
چرچه دیم مٻن بو حیاتنینگ رنگمه- رنگ يلغانيدن
انگله سنگ بولگه ی نمایان ایچی مس آلتین بلیق
زهره کارگر
بيليب انچه گناه لرگه چۉميلديك
گۉزه ل بير ييرته ني اۉيقوده كۉرديك
قچان تينچ بۉله دي ديب قنچه سۉرديك
بيز و سيزلر قناتسيز نسلي ايديك
اولوغ ميراثي بيگلر اصلي ايديك
اسير بولديك-كو شيرلر پنجه سيگه
قرا ساقاللي لر توپپانچه سيگه
اۉچيب كيتينگ وطندن سين اوزاققه
باريب قوندينگ چمندن كوپ ييراققه
يوره گلر شيشه سي يوز پارچه بۉلدي
گلستان گللري سرغردي سۉلدي
آنه يورتدن اوزاقده شاد يوريب سن
كيتيب ويرانه دن آباد يوريب سن
باله ليك چاغلرينگ يادينگده بار مي؟
وطن محبتتي باشينگده بار مي؟
نشان بار مي قارانغی گور لر دن
اوريشده قولي كيتگن كور لر دن
توشينگه كيرديمي بيچاره ناچار
صداسي بارديمي قولاققه بير بار
زمانسيز توي قيلينگن باله لر نينگ
ايچيدن چيقمه گن مينگ ناله لر نينگ
اوييمگه نان تاپه ي ديب ميتي باله
ساووقدن قول اياغي ياره ياره
باشيني بم اوچيرگن آته كوپدير
جگرلر شهيد بيرگن آنه كوپدير
صباح تورگچ خبر بار انتحار دن
يوره گلر تيتره دي ساووق خبر دن
مسلمانليك جزاسي شونچه ليك مي
قيليب قويميش خطاسي شونچه ليك مي
اوقي يازگن خطيمني اي وطنداش
بيتيلگن آه بيلن كۉزلرده مينگ ياش
اوروشده كۉز آچيب دنياگه كيلديك
بيليب انچه گناهلرگه چۉميلديك
گۉزه ل بير ييرته ني اويقوده كورديك
قچان تٻنچ بوله دي ديب قنچه سورديك
زهره کارگر
تامیم قنی؟
قوللریم موزلب قلگن٬ کیسمگه سالیب یشیره من
و کوزلریمنی یامغیرلرگه ساوغه قیله من
و نفسلریمنی بیر پرواز کونیگه آزاد قیله من.
زهره کارگر
مست و بی خودلوغ بیله عمرینگنی اوتکاردینگ دریغ
ای کونگول موندن باری بول بیر نیمه هوشیار راق
غفلت اویقوسیدن اویغان گر تیلار بولسنگ مراد
کیم ییتار مقصد گه هر کیم بولسه اول بیدار راق
عراق و فارس گه ییتسه بو شعرینگ ای بابر
آنی حفظ ایتگوسی حافظ مسلم توتقوسی سلمان
اسلام علیکم بوتون اوزبیک وبلاگچیلرگه!
برچه لرینگیزگه کیله یاتگن سعید بیرمینی چین یورکدن مبارکباد دیمن.
بویوک بابامیز امیر علیشیر نوایی نینگ مقبره سی:
عزیز دوستلر کوره یاتگنیزدیک بیر قوروق میدان ده ییللر و آیلر کیمسه بارمیدیگن بیر ییرده بویوک ایجادکار و ادبیاتشناس امیر علیشیر نوایی بابامیز نینگ مقبره لری کورینه دی. نخاد کی هیچ کیم گه اچینرلی بولمسه...
حیاتینینگ سونگی لحظه لریگچه اوزبیک خلقیگه خذمت قیلگن شاعر و یازووچی حیاتدن کوز یومگندن سونگ ییللر بویچه خار بولیب یاتگنینی هر کیمگه اچینرلی دیر. ایکینچیدن اوزبیک خلقی و عالملری بونگه بی پروالیگلری الم قیله دی. هرات شهریگه بارگن کیشی تاجیکلرنی شاعر و یازووچیسی بولگن خواجه عبدلله انصاری نینگ باریب زیارت قیله دیلر اونینگ آباد قیلیب زیارت محلی قیلیب قویگنلر اوزبیکلرنی حقی یوقمی باریب اوز شاه و یازووچیلرینی باریب زیارت قیلیب و آباد قیلسه لر. البته که بونی هم ایتیب اوتیشیمیز کیره ک کی اوزبیکستاندن بیر قنچه یورک کویدیرگن کیشیلر کیلیب توزتیشگه حرکت قیلگن ایدیلر اما اولرنی تینچ قویمی قلقیت بیرگنلر- اولر اوز جانیدن قورقیب اوز ایشلرینی تشلب کیتگنلر.
بو هر ییرده اوزبیک خلقی نینگ اجتماعی هنری و ادبی جهتدن آرقه ده قالگنلیگینی کورساتمیدیمی؟
بوندن تشقری تاریخ بویچه آتی مشهور بولگن حسین بایقرا نینگ قبری گردیده یاوایی حیوانلر و نرکوتیک ماده سیگه اوچره گن الکشلر یشه ماقده او ییرلرگه انسان بارمس حالده لیگینی اوز کوزوم بیلن باریب کوردیم...
منه هندوستانده جهان ییتی عجایبی بولگن تاج محل نینگ هم اوز اوزبیکلریمیز قورگن. باریب کورینگ چی بیرارته اوزبیک آتینی توته دیمی؟ او ییرده گی کوساتیب یورگن کیشی روسلر قورگن بو بنا نی دییشه دی بو بیز اوزبیکلر گه الم قیلمه یدیمی؟
صاحبقران امیر تیمور کورگان حقیده اونینگ لنگ بولگنینی و اونینگ قیلگن ایشلریدن کوپراق منفی تمانینی و یازیشلریگه گواه میز. صاحبقران امیر تیمور گورگان نینگ دوریده قنچه لیک شهر اهالیلری سیویشینی و اونینگ اوز شهرلریگه شاه بولیشینی خواهله گنلری همه گه معلوم دیر.
عجایب المقدونی اثریده ابن عربشاه٬ امیر تیمور نینگ لنگ و ضعف بدن بولگنی و شونده ی بولسه هم صاحبقران امیر تیمور اوز جسارتینی قولدن بیرمه ی و حیاتینی سونگیگه قدر کورشگنینی تاکیدلب بیر قطعه کیلتیرگن
نیم تن ملک جهان را گرفت
چشم گشا قدرت یزدان ببین
پای نه و تخت بزیر قدم
دست نه و ملک بزیر نگین
صاحبقران امیر تیمور نینگ اصل و نسبی:
امیر تیمور نینگ اوز روایتی قره گنده سه شنبه کیچه سی ییگیرمه بیشینچی شعبان ۷۳۶ ییلی سلطان ابو سعید بهادر خان وفاتیدن بیش آی سونگره کیش شهریده دنیاگه کیلگن٬ باشقه بیر روایتگه قره گنده تیمور نینگ توغیلگن ییری خواجه ییلغار قریه سی قرای کش ده دیب کورساتیلگن. آته سینی آتی امیر طراغای برلاس طایفه سیدن و آنه سی تکینه خاتون ایدی. تیمور نینک حیاتی حقیده ۷۶۰ ینچی ییلگه قدر ییترلی معلومات قولده یوق اما صاحبقران امیر تیمور کورگان حیاتیده بیر جسور و شجاع کیشی بولگنی انیق .
معاصر مورخلر تیمورنینک نصبی حقیده هر خیل فکر بیلدیرگنلر٬ تیمور نینگ جسدینی اونینگ نیبره سی الوغ بیگ خواهشی بیلن ترکستان شمالیدن سمرقندگه آلیب باریلدی و اونینگ مزاری اوستیگه قوییلگن تاشگه اونینگ نسبی شونده ی یازیلگن ایکن: ( امیر تیمور گورگان بن الامیر طراغای بن الامیر برکل بن الامیر ایلنگیز بن الامیر ایچل بن قراچارنویان بن الامیر سوغوچین بن الامیر ایردمچی بن الامیر قاچولی بن تومنه خان).
امیر تیمور نینگ ایرانگه باریشی:
امیر تیمور ایران نینگ آلمسیدن آلدین ایرانده ناتینچلیکلر غایتیگه ایتیب بوتون شهرلر کولگه ایلنگن ایدی شهر اهالیسی بو اوروشلرگه چیده آلمه ی خداگه (خدایم شونده ی بیر قدرت کیلسین بوتون بو ناتینچلیکلرگه خاتمه بیریب بیزلرنینگ حیاتیمیزنی قوتقرسین) دیب یالواریب ناله قیلر ایدیلر. شونده ی که بویوک شاعر خواجه شمس الدین حافظ شیرازی امیر تیمور نینگ ایرانگه کیلیشینی و قدرتنی قولگه آلیشینی ایسته گن حالده شونده ی یازگن:
آدمی در عالم خاکی نمی آید بدست
عالمی دیگر بیاید ساخت از نو آدمی
خیز تا آخر بدان ترک سمرقندی دهیم
کز نسیمش بوی جوی مولیان آید همی
ینه بیر ییرده حافظ شیرازی شونده ی یازه دی:
سینه مالامال درد است ای دریغا مرهمی
دل ز تنهایی به جان آمد خدا را همدمی
زیرکی را گفتم این احوال بین خندید و گفت
صعب روزی بوالعجب کاری پریشان عالمی
سوختم در چاه صبر از بهر آن شمع چگل
شاه ترکان فارغ است از حال ما کو رستمی
شونده ی قیلیب کوپ زمان اوتمه ی امیر تیمور آمو دریا تمانیده کیلیب ایرانی باستیریب کیله دی و برچه کتته کیچیک سواش و ناتینچلیکلرگه خاتمه بیریب ایرانی اوز استیلاسیگه آله دی. امیر تیمور و اونینگ اورین باسرلری تمدن و فرهنگ سیور بولگنلری سببلی تیمور دوریده هنر و بیلیم یوقاری درجه گه ایتگن ایدی.
امیر تیمور نینگ دوری بوتون جهان تاریخیده اینگ مهم عصرلردن بولیب اونینگ اورین باسرلری خصوصاً ایرانده بولگن دوری بو مملکت تاریخیده بینظیر بولیب قالگن.
ممتاز ادبیاتنی٬ اینیقسه بیدل اثرلرینی اورگنیب٬ اولرنی تحلیل و تحقیق قیله آلیشی سببدن اونی دامله بیدل دیب اتشگن. شاعر کیینچه لیک اوز وطنیدن چیقیب افغانستان نینگ اندخوی شهریگه کوچیب اوتیشگه مجبور بولدی. بیر نیچه مدت اندخوی شهریده یشب (بابای ولی مدرسه سیده مدرسلیک بیلن شغلندی. بیر آز مدت میمنه شهریده هم بولدی و او ییرده اوز دورینینگ مشهور عالم و فاضل٬ ادیب و شاعرلری بیلن تنیشدی٬ صوفی جان آغه٬ استاد عظیمی جوزجانی٬ استاد قربت لر بیلن صحبت و ادبی ملاقاتلر اوتکزیب توردی. قاری شرف الدین شرف (دامله بیدل) عمری نینگ آخرگی ییلرینی کابل شهریده اوکزیب ٬ ۱۳۲۴ ه ش ییلی اوشه ییرده دنیادن اوته دی و دفن ایتیله دی. استاذدن قالگن اوزبیکچه و فارسچه شعرلر٬ قیمتلی کتابلر اونینگ فرزندلری قولیده سقلنماقده. مشهور خطاط و بیدلشناس سید محمد الحسینی٬ دامله بیدلگه تیگیشلی بولگن میرزا بیدل کلیاتی نینگ حاشیه سیده اونی   دیب اتب اوز قلمی بیلن یازیب قالدیرگن ایدی.
نوایی٬ فضولی٬ کمال خجندی٬ بیدل کبی ممتاز شاعرلرنینگ شعرلریگه تخمیسلر یازگن.
شرف الدین شرف نینگ برچه اوزبیک و دری تیللرده گی شعرلری قولیازمه مجموعه صفتیده توپلنگن بولیب٬ اونینگ فرزندی حسام الدین قولیده اندخویده سقلنماقده.
فلکلور شناس عالم فیض اله ایماق نینگ "افغانستان اوزبیکلری نینگ خلق قوشیقلری" ناملی توپلمی تاشکینتده نشر ایتیلدی بوندن تشقری اوزبیک خلق آغزکی ایجادی نماینده لری نینگ "خلق دردانه لری" نامی بیلن افغانستانده دری و اوزبیک تیللرده چاپ ایتیلیشی هم مقتاوگه سزاوار دیر. بو کبی ایشلر نینگ عملگه آشیریلیشی اوزبیک ادبیاتیگه بولگن کتته اعتباردن دلالت بیره دی.
بیواسطه حاضرگی زمان افغانستان اوزبیک شعریتی حقیده فکر یوریتیلگنده بو شعریت نینگ کوزگه کورینگن وکیلریدن اشرف عظیمی٬ ایرگش اوچقون٬ عالم لبیب٬ اسحق ثنا٬ سیف الدین نوری٬ محمد امین متین٬ شاه غلام احمدی شونینگدیک شاعره لردن شفیقه یارقین٬ آی سلطان خیری و باشقه لر نینگ ناملرینی کیلتیریش ممکن. بو شاعره لر نینگ ایجادیدن نمونه لر "یولدوز" گزیته سیده٬ "برادر ملتلر"٬ "ژوندون" کبی ژورناللرده و باشقه وقتلی نشریه لرده چاپ ایتیلگن.
افغانستان اوزبیکلری علاحیده معموری حدودنی تشکیل ایتمسه هم ادبی سیمالر ٬ شعری دیوان لر و باشقه ادبی منبع لر مرکزده ایمس٬ اطراف ولایت لرده شکلنگن. فاریاب افغانستان اوزبیکلری ادبی محیطیده ایتکچی بیر مرکز حسابلنه دی. کیینگی اون ییل دوامیده بلخ ولایتی مرکزی مزارشریف و پایتخت کابل شهریده هم اوزبیک ادبیاتی فعالشیب بارماقده. سالنگ تیزمه تاغلریدن افراب دریاسیگچه بولگن حدود ده میمنه٬ سرپل٬ اندخوی٬ شبرغان کبی شهرلر اوزبیک ایجادکارلری اوچون ادبی مرکز سنله دی. ۱۹۷۸ ییلگی اپریل واقعه لری ادبیاتگه اوز تاثیرینی اوتکزدی. بو انقلاب خودی شورا انقلابی کبی خلقنی توله آزادلیکه آلیب چیقیشی ممکن ایمس ایدی. شونگه قرمه ی عینی معنا شو دورده افغان اوزبیک مطبعاتی یوزه گه چیقیشی همده اوزبیک ادبیاتی نمونه لری اوچون هم افغان دیاریده اوزیگه خاص میدان یره تیلگنی ایجابی حالدیر. اوزبیک ادبیاتیده معلوم اثر و معلوم سیمالر وجودگه کیلگن بولسه ده اولر نینگ ایجادی سیاسی شعارلر بیلن باغلنیب قالیب اونچه لیک کوچلی بولمه گن. بو دور ایچیده یره تیلگن اثرلرنی کوزتگنده موجود شعری سویه ادبی وضیعت و احوالنی ادبی محیط زمینیده یاتگن فکر گلدسته لرنی جملب گپیرشگه توغری کیله دی. اپریل دولت تونتریلیشیگه قدر هم اوزبیک ادبی سیمالری اولر نینگ بدیعی و علمی اثرلری موجود بولگن. قادری٬ ترخانی دامله٬ شرف الدین شرف٬ عظیم عظیمی٬ استاد قربت٬ کامیل فاریابی٬ نفیر تاتار٬ ابلابی٬ خیری و باشقه لر اپریل انقلابیگه قدر هم فعال ایجادکارلر سنلگن.
دستلب٬ اوزبیک و تورکمن تیللریده جریده لر ترقتیلیشی اوچون رخصت بیرلیب٬ هفته لبک جریده بولگن "یولدوز" نینگ ترقلیشی بیلن اوزبیک ضیالیلری اوچون اوز ایستکلری و آرزولرینی مطبیعاتده افاده لشگه بیر آز امکان بیریلدی. ضیالیلر بو واقیعه لر نی خلقمیز حیاتیده گی "بیر پارلاق چولپان یولدوزی" دیب بهاله دی. "بیز اوزاق ییللر آرزو قیلگن اوز آنه تیلیمیزنی مطبعات و رادیودن ترقلیشی و ایشیتیش اوچون مشتاق ایدیک٬ ایندی اوشل تیلک و نیتلریمیزگه ایتدیک. بیزنینگ تیلیمیز دنیاده گی باش تیللردن و بای تیللردن بیری دور. رادیولرده اوزبیک تورکمن تیللریده پروگراملر آچیلگنی و اوزبیک٬ تورکمن٬ بلوچ و نورستان تیللریگه نشریت بیریلیشی بیزلرگه قوانچلی واقیعه دور.
هر بیر ملتگه اوز آنه تیلی عزیز دیر. شونینگ اوچون معارف و مدنیتگه اوچقینلشتیریشگه اساسی یول هر بیر ملت نینگ اوز آنه تیلیگه ادبیات باسیب چیقریش اوچون امکانیتلر توغیلدی.
اوزبیک ممتاز ادبیاتیده ازلدن موجود بولگن ییگیرمگه یقین شعری ژانرلر بوگونگی افغانستان اوزبیک شعریتی هم اوز عکسینی تاپماقده. بولر آره سیده اینگ فعال ژانر غزل بولسه رباعی٬ مثنوی٬ مخمس٬ مستزاد٬ ترکیبند و قطعه لر هم اوزبیک شعریتیده بیر مونچه کوپ قولنیله یاتگن شعری ژانرلردن حسابلنه دی. بوندن شعرلر٬ اساساً عروض وزنیده یازیلگن. حاضرگی زمان اوزبیک شعریتیده ایسه سربست (ایرکین) و برماق وزنیده یازیلگن شعر تورلی رواجلنه یاتگن لیگینی ایسله تیب اوتدیک اوزبیک شعریتیده گی ژانر خصوصیتلری شعرده گی موضوعلر رنگ برنگلیگینی کیلتیریب چیقره دی.
البته٬ ممتاز اوزبیک شعریتیگه خاص بولگن بدیعی سنعتلر یاقاری سویه ده بولمسه ده اوچره ب توره دی. بدیعی صنعتلر٬ جمله دن لفظی و معنوی صنعتلر حاضرگی افغانستان اوزبیکلری شعریتیده معلوم درجه ده اوچره یدی. ذاتاً٬ بدیعی صنعت شعریتی نینگ آبرزلی لیگینی تعمینلشگه خذمت قیله دی. انه شو جهتدن آلیب قرلسه٬ حاضرگی افغانستان اوزبیک شعریتی بیر آز عادی راق تویولیشی ممکن٬ اما ادبیات نینگ بدیعی لیک درجه سی قنده ی بولیشی دن قطعی نظر اونی اوگنیشی و تدقیق قیلیشی اجتماعی ضروریتدن کیلیب چیقه دی.
بو گونگی کونده خلقیمیز تاریخی و اونینگ ادبیاتی توشونچه سی بیز اویله گندن کوره کینگراق سرحدلرگه ایگه ایکنلیگینی بیلیب آله میز. بوگونگی کونده اوزبیک ادبیاتی نامی بیلن معلوم و مشهور بولگن ادبیاتیمیز شرق نینگ برچه مملکت دایره سیده کوپ اثرلر دوامیده یشب کیلگن. شو سببدن قدیم شعریتیمیز حقیده سوز بارگنده بی اختیار خیالیمیزگه قدیم خراسان اولکه سیده یره تیلگن معنوی بایلیکلر توشه دی کی٬ طبیعی که او پیتلرده شعریت اصلا سرحد بولمه گن. قیسی مملکتده استعداد صاحبلری٬ شرط شرایط موجود بولسه اوشه ییرده اوزیگه خاص ادبی مکتب شکلنگن. بونگه مثال تیموریلر حکمرانلیگی دوریده وجودگه کیلگن هرات ادبی مکتبینی کورسه تیش ممکن.
افغانستان اوزبیکلری شعریتیگه خاص خصوصیتلرینی اورگنیشده حسابگه آلیشینی ضرور بولگن عامی لر تنلنگن اولردن بیری افغانستان اوزبیکلری یرته یاتگن شعری اثرلر٬ معین بیر قتلم٬ اساسا ضیالیلر تمانیدن یره تیلیب کیلینگنینی اعتبارگه آلیش ضرور
افغانستان اوزبیک ضیالیلری عادی سوادنی فارس دری تیللرده چیقرگنی سببلی شعری یا که ادبی سوادنی هم فارس دری تیلی ادبیات آرقلی اوزلشتیریله دیلر٬ یو حالت افغانستان اوزبیک شعریتی نینگ موضوع و ژانرلر تیزیمیگه٬ غایه و تیمسالر عالمیگه اوز تاثیرینی اوتکزمه ی قویمه دی٬ شو بیلن بیرگه بوگونگی افغانستان اوزبیک شعریتیگه اوزبیک ممتاز ادبیاتی نماینده لری تمانیدن یره تیلگن گوزه ل شعریت نینگ روحیتی کیلیب قوشیله دی و بو ادبی عنعنه اولگی فارسی اوزیده گی شکلر بیلن قوشیلیب اوزیگه خاص بیر شعریتینی وجودگه کیلتیره دی٬
عروض وزن طلبلری دایره سیده ایش کوریش هر ایککی ممتاز شعریت تاریخیده کوریلگنی دیک بو گونگی اوزبیک شعرلری اوچون هم اساسی قاعده لردن بیریگه ایلنه دی٬ حاضرگی افغانستان اوزبیک شعریتیگه بیر نظر سالینسه مضمونگه نسبتا شکلنی اوستونلیگی و بعضی استوارلیگی انیقراق کوزگه تشلنه دی٬ افغانستان اوزبیک ادبیاتیده یوکسک شعریت نمونه لری وجودگه کیلمه گن بولسه ده یوکسک شعریتیکه ضامن بولوچی شعری عنعنه و اساس وجودگه کیلگندیر٬ ممتاز اوزبیک فارس شعریتیده گی عنعنوی آبرزلر٬ شعری اصطلاح و شعر ترکیبلری نینگ عینا تکرارلنیب کیله یاتگنی بو شعریتینی ینگی زمانوی شکللرده بدیعی مهارت کسب ایتیشی رواجگه توسقینلیک قیلیب کیلماقده٬ بونده ی حالت نینگ وجودگه کیلیشیگه سبب اوزبیک تیلی نینگ ادبی تیل صفتیده عملشمه گنی همده اوزبیک ضیالیلری اوزبیک ادبی تیلی نورملرینی پخته ایگلب آلمه گنی دیر.٬
سونگی ۲۰ ییل ایچیده گی اوزبیک شعریتی احوالی بوندن آلدینگیسیگه قره گنده بیر آز یخشی لنیش تمان یوز بورگنی معلوم حادثه٬ بونینگ سببی اولا٬ افغان زمینیده اوزبیک ادبیاتی ترقیاتی اوچون اینگ ضروری عامیلریدن بیری مطبعات٬ رادیو و تلویزیون شکلنیب٬ کیله یاتگن بیلن باغلیق٬ حاضرگی اوزبیک شعرلریده سربست و برماق تیزیملری استه سیکین پیدا بوله یاتگنی بو شعریتینی بیر قطار امکانیتلری کیینگه ییب باره یاتگنلیگیدن دلالت بیره دی٬
بو ادبی حادثه سی نینگ وجودگه کیلتیریشگه سبب مستقل اوزبیکستان مدنیتی نینگ تاثیری٬ او بیلن مدنی٬ ادبی علاقه لریگه کیریشیب ثمره سی صفتیده بهالش ممکن٬ ۹۰٬۸۰ ییللریده تاشکینت دولت یونیورسیتیسیده بیر قنچه افغانستانلیک اوزبیک طلبه لری نینگ تعلیم آلگنی٬ اوزبیکستان تلویزیونی افغانستان شمالی قسمده گی ولایتلریده توغریدن توغری کورستیله یاتگنی و اوزبیکستانده چاپ قیلینه یاتگن گزیته و ژورناللری نینگ آز بولسه ده ترقلشی همده اوزبیک ادیبلری نینگ بدیعی٬ علمی اثرلری نینگ اجتماعی٬ سیاسی موضوعده گی شعر یازیش تیندینسینه سی جوده قدیمدن موجود اجتماعی موضوعده گی شعرلرده وظن و خلق منفعتی یولیده گی فدایی لیک٬ اجتماعی منفعتنی شخص قیزیقیشلریدن اوستون قوییش حالری کوزه تیله دی٬ اجتماعی ادبیات نینگ اوزکلری قدیمدن نوایی دوریگه٬ بابر نینگ نثری و شعری اثرلریگه باریب یولنه دی بونده ی اثرلرگه نمونه صفتیده سید احمد بینا٬ اشرف عظیمی٬سید سراج الدین قانع کبی شاعر ایجادکارلرینی کیلتیریش ممکن٬
عشق محبت موضوعسی عنعنوی ادبیات نینگ معین بیر قسمی بولیب٬ سیوگی محبت موضوعسیده گی اثرلر شعریت عالمیگه ایلک قدم قویگن اولادلر و دواملی روشده کیکسه لر آره سیده هم کوپ اوچره یدی٬ اما روحده گی شعرلر عموما آلگنده اجتماعی٬ سیاسی موضوعده گی شعرلرده گی دیک بدیعی پخته لیککه ایگه ایمس٬ اصلیده بو تورکیم شعرلرده اوشه شاعر نینگ ایچکی کیچینمه لری و روحیتی تصویری مسئله لریگه کوپراق اعتبار بیریلدی لیریک شعرلر افغانستان اوزبیک ادبیاتی نینگ اساسی قسمینی تشکیل ایتیب٬ اولر سان جهتیدن جوده کوپلب ایجادکارلرده اوچره یدی٬
دینی٬ الهی موضوعده گی شعرلر٬ اساسا افغانستان اسلام دولتی بولگنی اوچون الله گه حمد ایتیش٬ یرتگنگه شکرانه لیک٬ بیغمبرگه نعت و اونینگ تولد کونی مناسبتی بیلن ایتیلگن شعرلر چهاریارلر٬ صحابه لر٬ امام حسن و امام حسین گه بغیشلنگن٬ رمضان شریف عید و شو کبی دینی بیرم لر مناسبتی بیلن ایتیلگندیر٬ بو تور شعرلرده پند٬ نصیحت آهنگی استوارلیک قیله یاتگنی سیر ایمس اولر نینگ ایجاد کارلری اکثریت٬ روحانی قتلمگه منسوب دینی علما و فاضل شخصلر٬
روحده گی شعرلر افغانستان اوزبیکلری شعریتیده بیردنیگه وجودگه کیلگنی یوق٬ بلکه اوتمیش شعریتی بیلن بیواسطه باغلنگن و اوزاق وقتلردن بیری دوام ایتیب کیله یاتگن آداب و عنعنه لردن بیری دیر٬
بو روحده گی اثرلر سیاسی٬ اجتماعی فکرلر ایله قاریشگن حالده بو شعرلرده اوچره یدی٬ اوزبیک ممتاز شعریتیده گی بابارحیم مشرب عنعنه لری آزر شاعری امادالدین نسیمی روحیده٬ ادبیاتیده گی دوامچیلری دیب ایتیش ممکن٬
ملی لیک روحیده گی شعرلر افغانستانده گی اوزبیکلر اوزاق ییللردن بیری ظلم استبدادینی باشدن کیچیریب کیله یاتگنی و باشقه ایلاتلر بیلم اوز ارا نزاعلر طفیلی یره تیلگن دیر٬ مستقیلیک روحینی آدم لر دلیگه سینگدیریش و اهالینی ملی روحده تربیه لش افغانستان اوزبیک شعریتیده بیر قطار چوقور عکس ایتیب تورگن مسئله لردن بیری دیر٬ بولردن تشقری اخلاقی٬ تعلیمی٬ تصوفی و حتی علمی موضوعلرگه دایر شعرلرنی اوچره تیش ممکن.٬
کورینه دی که آمو دریا نینگ ایککی قرغاغیده یشه یاتگن بیر خلق شونده ی ایککیلیک حالتیگه کیلیب قالگن بو نینگ عاقبتی ایریم اورینلرده بیر بیرینی توشونمسلیک درجه سیگه ایتیب هم کیلگن٬
اوزبیکستانده اوزبیک تیلی نینگ تقدیری هم بو حادثه یات بولمه گنلیگی شورالر زمانیده انگلب ایتدیک اوزینی مدنی سنه گن ایریم گروهلر لهجه سیده اوزبیک و روس سوز و بیریکمه لری نینگ اره لش قولنیلیشی٬ روسچه افاده طرزی اوزبیک تیلی نینگ ییرکین ترقیاتیگه سلبی تاثیر کورستگنی معلوم٬ ۱۹۸۹ ییلده اوزبیک تیلیگه دولت تیلی مقامی نینگ بیریلیشی بیلن منه شو حادثه بیر آز اینگیلشدی٬ سوزلراوزبیکچه بولگنی بیلن فکر مضمونی روسچه یا که دری بولسه٬ بو البته بیر خلق نینگ تیلیده شونده ی فرق لرنی یوزه گه کیلتیریب چیقره دی٬ شهر اهالیسی تیلیگه کورستگن روشده منفی حادثه لر روشده خلق نینگ فکر دنیاسی نینگ رونقیگه هم سیزیلرلی تاثیرینی کوریتیشی ممکن٬ اوزبیک تیلی عصرلر دوامیده ملی ادبی تیل صفتیده شکلنیب اولگیرگن ایکن٬ حتی تاریخده بو تیل نینگ افغانستان زمینیده ادبی تیل صفتیده مشهور بولگنینی علیشیر نوایی و اثرلری تصدیقله یدی٬ شونده ی ایکن انه شو ایککی خلق نینگ فکرینی٬ تاریخینی٬ مدنیتینی بیرلشتیریب توروچی٬ انیقراغی بیربیرینی بیلیب توروچی بیر معیار شکلنتیریشی ضروریتی توغیله دی٬ بو نینگ اوچون شمالده گی اوزبیکلر اوچون هم ملی تیلده عالی اوقوو یورتلرینی تشکیل قیلیش٬ اورته مکتب تعلیمی تیزیمی یینگیلش٬ مخصوص درسلیک و قولنمه لر یره تیش ضرور بوله دی شوندن کیین افغانستان اوزبیکلری آنگیده خلق ادبیاتی و صنعتی٬ مدنیتیده شکلنیش٬ یره لیش و یوکسلیش وجودگه کیله دی بیر خلق نینگ تیلیده٬ مدنیتیده٬ آنگیده انه شونده ی یوکسلیش٬ رواجلنیش وجوگه کیلسه اونینگ سیاسی دنیاسیگه هم تاثیر قیله دی٬ کوره یبمیزکه تیل و تورموش طرزی٬ تیل و ادبیت٬ تیل و سیاست و مدنیت اورته سیده گی مناسبتلر سلسله سی افعانستان اوزبیک ادبیاتی نینگ ترقیاتی گه هم تاثیر کوستیشی ممکن٬ افغانستان اوزبیکلری نینگ تیلی انه شونده ی بیر دورنی باشیدن کیچیره یاتگنلیگی سببلی اولر آره سیده بیر یوکسک ادبیات نینگ وجودگه کیلیشی مرکب کیچیبتی٬
افغانستان اوزبیکلری نینگ معنویتی همده مدنیتی نینگ بویوک بیر کتته قسمی بولیب حسابلنیب کیلینه یاتگن بدیعی ادبیت اینقسه٬ شعریت حقیده گپ کیته یاتگنده سوز صنعتی نینگ افغان زمینیده اوزیگه خاص خصوصیتلری٬ ترقیات شکلریگه اهمیت بیرماق ضرور٬ افعانستان اوزبیکلری شعریتی مسئله لریگه توختلگنده٬ ادبی جریان ادبی علاقه لر و عنعنه لر٬ مناسبتلر زمینیده رواج تاپه یاتگنینی اونوتمسلیک کیره ک.٬
افغانستان دولت توزومی نینگ وجودگه کیلیشی ۱۷۴۷ ییلدن باشلنگن بولسه هم قدیم افغان دیاریده یازمه ادبیات کوپ مینگ ییلیک تاریخگه ایگه. بو جقده پراف.ه.منناو "افغانستان خلقلری فولکلوری و ممتاز ادبیاتی تاریخی" اوقوو قولنمه سیده شونده ی یازه دی ۱۷۴۷ ییلده افغان دولتی نینگ تشکیل تاپیشی٬ گر چه افغانستان تاریخی٬ مدنی٬ سیاسی حیاتیده مهم بیر باسقیچی تشکیل قیلسه ده لیکن بو افغانستان یازمه ادبیاتی فقط شو دورگه کیلیب بنیاد بولدی دیگن گپ ایمس. بو ادبیات دولت تشکیل تاپیشیدن انچه ایلگری هم موجود بولیب٬ اوشه ایککی تیلده یعنی پشتو و دری تیللریده ترقی ایتیب کیلگن عینی فکرنی دوام ایتیرگن حالده قدیمگی افغان دیاریده یازمه ادبیات بو ایککی تیلدن تشقری اوزبیک هم تاریخی ایتیب٬ یوکسک باسقیچگه کوتریلگنینی بیر گینه علیشیر نوایی٬ حسین بایقرا٬ ظهیرالدین محمد بابر٬ مجلیسی کبی اوزبیک ممتاز ادبیاتی نینگ نماینده لری ایجادی تصدیق لیدی ۲۰ عصر ادبیاتیده یره تیلگن ادبی بدیعی اثرلرنی اورگنیش ٬ اولرنینگ ژانر و اصلوبلر خیلمه خیلیگی حقیده معین علمی خلاصه لرگه کیلیش همده افغان مطبیاتیده اعلان قیلینگن و دور اوزگریشلری طفیلی نشر ایتیلمه ی قالیب کیتگن ادبیات نمونه لرینی علمی استفاده گه آلیب کیریش احتیاجی هم توغیلدی.
مسلمان شرقی مملکتلردن بیری بولگن افغانستانده گی زمانوی ادبیات٬ شعریت اوز خصوصیتلری بیلن اوزبیکستانده گی یوکسک ترقی ایتگن بدیعی تفکر و اونینگ ادبیاتیده گی عکسیدن جدی فرق قیله دی افغانستان توغریسیده گب کیتگنده اساسا علمی ادبیاتلرده بشتو و دری تیلی ادبیاتلرگه اعتبار قره تیلگن حال بوکه٬ افغانستان حدودیده یوقاریده گی ادبیاتلردن فرقلی اوله راق اوزبیک٬ تورکمن و باشقه ترکی تیللرده هم بدیعی ادبیات یره تیلکنی معلوم ۲۰ عصر نینگ سونگی چارگیده اعلان قیلینگن افغانستان اوزبیک ادبیاتی نینگ شعری توپلمی٬ ادبی مجموعه لر٬ یولدوز٬ ژوندون ٬ ملتهای برادر وقتلی نشرلری و یاغدو٬ کبی دوری توپلملر نینگ اوزی یاق علاحیده اورگنیشگه ارزیدی.
افعانستان اوزبیکلری مدنیتی٬ اساسا اسلامی عقیده لر٬ عرف عادتلر٬ حاضرگی زمان فن ترقیاتی دایره سیده شکله نیب کیلماقده افغانستان اوزبیکلری مدنیتی احواللری عکس ایتروچی واسطه لردن بیری مطبیات دیر ۱۹۷۸ ییلگچه افعانستان اوزبیکلری نینگ اوز رسمی نشریه لری بولمه گنلیگی٬ یا که عموما وقتلی نشریه لرگه ایگه ایمسلیگی بو خلق باشیگه آغیر معنوی بوشلیقنی آلیب کیلدی ۲۰ عصر نینگ سونگی چارگیده پیدا بولگن نشرلر واسطه سیده مملکتده استقامت قیله یاتگن اوزبیکلر معنوی مدنی حیاتی نینگ قیره لری ادبیاتده اوز عکسینی تاپه باشله دی چنانچه تارژیان فریاب جریده لریده اوزبیک تیلیده سیاسی٬ اجتماعی مقاله لرمستقل چاپ ایتیب کیلینگن افعانستانده یشه یاتگن ایجادکار اوزبیکلر کوپراق ممتاز ادبیات عنعنه لریگه صادق روشده٬ علیشیر نوایی٬ بابر و مشرب ایجادیده یوکسکلیککه کوتریلگن شعری ژانرلر غزل٬ رباعی٬ مخمس٬ مثنوی سینگری ژانرلر دایره سیده ایجاد قیلیب کیلگنلر.
ممتاز ادبیات عنعنه لریگه بولگن یوکسک حرمت طفیلی ایل آراسیده مشهور بولگن و قیته قیته چاپ قیلینگن اثرلر صفتیده محاکمة اللغتین٬ بابر دیوانی٬ میزان الاوزان٬ تاریخ مقیم خانی٬ بیرم خان دیوانی و باشقه لرنی کورستیش ممکن زمانوی اوزبیک ادبیاتی نمونه لری بیلن عامه نی تنیشتیریش مقصدیده ایش باشله گن نشرلر آره سیده اوزبیک ادبیاتی فرهنگی کتابی نینگ وجودگه کیلیشی مهم مدنی واقعه حسابلنه دی.
چرایلی نرسه لر حیات روحی دیر اولر نی کوریشگه عادت قیلیشیمیز کیره ک.
قنده ی قیلیب بو قورقونچ و تشویش گه غالب بوله آله میز؟
جواب جوده ساده قیمتلی وقتمیزنی و عزیز عمریمیزنی قیینچیلیک کوچی بیلن هدر ده اوتگزمسلیک و نا توغری فکر لر نی یوقاتیش دیر و بیر مهم نرسه اضظراب و تشویش پیتی فکر و مغز هم یخشی ایشله مه یدی.
و بونی هم بیلیش کیره ک که قیینچیلیک و معمالر بیلن اوریشماق یوق. اما اونی آرقه سیدن توپراق ساوریب یوقاتیب و اونگه غالب چیقیش ممکن.
اوچ قدم اضطرابنی یوقاتیش اوچون:
۱- هر ییرتانگ اویقودن اویغانیب الله تمانیگه یوز اوگیریب اوشنده ی که بیر یاش باله اوزینی آته سینی قوچاغیگه تشله یدی. و بونگه ایمان کیلتیرینگ که الله سیزنی وجودینگیزده حضور تاپگن و هر زخمگه مرهم بوله دیگان طبیب دیر.
۲- بوتون وجودینگیز بیلن ایشانینگ که هر بیر قیینچیلیککه غالب سیز الله بیرگن عقل و هوش هر بیر بوغین نی ایچه دی و هر مشکل نی حل قیله دی. خاص کلام شونی سوز لر نی ایتینگ: ( سینگه شکرلربولسون که بو شادلیک کوننی منگه بیردینگ. بو کونیمگه شادلیک سیوگی و کامیابلیک همراه دیر . الله منی شریکیم دیر هر بیر ایشگه قول اورسم منگه برکت همراه بوله دی. ای مهربان ربیم سنگه ایمانیم بار.)
۳- انه ایندی ایمان و اعتقاد دن توله سیز. اوزینگیزنی یره تگن اللهینگیزگه تاپشیرینگ تا که بوتون ایشلرینگیز اوز جایگه توشوب و برکتلی بولسون .


text:
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (۱۱) تبریزده دولت تئاترینین فعالیته باشلاماسی بوتون خالق طرفیندن بؤیوک رغبتله قارشیلانیب. بونا گورا دا میللی دیلده چیخان قزئتلر بو بایرام طنطنهسینه اؤزونون مناسبتینی بیلدیریب. “وطن یولوندا” قزئتینده چاپ اولونموش رئسئنزیا موللیفینین قناعتینه گورا “آنامین کیتابی” تاماشاسی “جاوان آذربایجان دولت تئاتری ایچون هم ایمتحان، هم بیر امید و ضامیندیر. “تئاتر حیاتینین بؤیوک ...Read More »
«۵۰ ایل آذربایجان صحنهسینده»(۱) / مصطفی مرداناوغلو
«۵۰ ایل آذربایجان صحنهسینده»(۱) مصطفی مرداناوغلو کؤچورن: احمد عسگرپور گیریش: مصطفی هاشیم اوغلو مردانوو ۱۸۹۴-جو ایلده تیفلیسده دونیایا گؤز آچمیش و ۱۹۲۴-جو ایله قدر بورادا یاشامیشدی۱. تیفلیسین مدنی موحیطی اونون حیاتا باخیشینی هله اوشاقکن فورمالاشدیرمیشدی. بورادا گنج مصطفی تئاترا بؤیوک ماراق گؤستریردی. تیفلیسین موسلمان درام درنکلرینده ۱۹۱۰-جو ایلدن چیخیش ائدن مصطفی مردانوو ۱۹۲۱-۱۹۲۲-جی ایللرده تیفلیس آذربایجان دؤولت تئاترینین دیرئکتورو وظیفهسینده چالیشیر. ...Read More »
ساعدی؛ نمایشگر صحنههای تئاتری جامعه (قسمت پایانی) / احمد عسگرپور
ساعدی؛ نمایشگر صحنههای تئاتری جامعه (قسمت پایانی) احمد عسگرپور چوب بدستهای ورزیل چوب بدستهای ورزیل دومین نمایش فستیوال تئاتر تالارسنگلج سال ۱۳۴۵ است. ورزیل ناکجاآباد استعاری نامشخص، اما فراگیر است و محل وقوع رویدادهای عینی در جامعه بسته روستایی که دایرهوار و تکراری، زندگی بر یک محور میچرخد. جامعهای که هیچ تحولی را بر نمیتابد. مردم این جامعه هراسان ...Read More »
ساعدی؛ نمایشگر صحنههای تئاتری جامعه (قسمت یکم) / احمد عسگرپور
ساعدی؛ نمایشگر صحنههای تئاتری جامعه (قسمت یکم) احمد عسگرپور مقدمه نوشتن در بارهی دکترساعدی، تاثیرگذارترین نمایشنامهنویس معاصر ایران بسیار دشوار است، اما نیاز و ضرورتی ایجاب میکند که بعد از ۲۸ سال سکوت و خاموشی فیزیکیاش، باز هم به سراغ گوهرمراد(۱) برویم و حوادث و رویدادهای پیرامونی، نبوغ و خلاقیت هنری او را کنکاش کنیم و احیانا نایافتههایی از بعد ...Read More »
تبریز آذربایجان تئاتری/ ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (۱۰)
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی کؤچورن: احمد عسگرپور- (۱۰) “عشق و انتقام” تاماشاسیندا اساس روللاری صمد صباحی (چنگیز)، اسماعیل دلبرپور(شمسی بی)، لیلا محسینپور (زهره)، مدینه علی اکبرزاده(قمر)، قمر نیکپور (یاسمن)، سارا میانپور(هجر)، تمجیدی (شاه عباس بی)، محمدعلی ولی زاده (علی مردان )، اسماعیل مزدوری(پیری بابا)، حضی (جبی لله)، رساّم ولی خاکدان (عباد)، حبیب قلی زاده (حیدر قلی)، مجیدضراّبی (صفی بی) ...Read More »
تبریز آذربایجان تئاتری/ ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (9)
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (9) 1945- آفیشا و پروگراملاردا تبریز تئاتری کیمی تقدیم اولونان و خالق آراسیندا دا بئله تانینان کوللئکتیوین ایلک تاماشاسی میرزهفتحعلی آخوندزادهنین “حاجی قارا” کومئدیاسی اولوب. شن یومورو میللی کارناوال ائستهتیکاسی اساسیندا حاضیرلانمیش تاماشا1مارس 1945ینجی ایلده گؤستریلیب. “حاجی قارا”نین قورولوشچو رئژیسورو صمد صباحی، رساّمی معّزیزاده، مسئول مودیری ا .فریور ایدیلر. محمدعلی رشدی تاماشادا ...Read More »
تبریز آذربایجان تئاتری/ ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (8)
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (8) باکیدا آکادمیک میللی درام تئاتریندا رئژیسور آسیستانتی، رئژیسور و قورولوشچو رئژیسور کیمی تجروبه توپلامیش، مشترک و موستقیل قورولوشلاردا تاماشالار حاضیرلامیش شمسی بدلبئیلی 1942-1941 (1319-1320) -ینجی ایللرده ایراندا اعزامیتّده اولوب. او، 15-ینجی حربی کورپوسون “وطن یولوندا” قزئتینده مسئول کاتیب ایشله ییب و “قیزیل شرق “ین مخبری اولوب. شمسی بدلبئیلی تروپّا ایله سیخ ...Read More »
تبریز آذربایجان تئاتری/ ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (7)
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی کؤچورن: احمد عسگرپور- (7) 1930(1309) ماراق دوغوران و تقدیر ائدیلن حال اودورکی، بو ایل تبریزده تئاتر پروسئسی گؤزلهنیلمهدن جانلاماغا باشلاییب. هوسکارلار داها تئز- تئز بیر یئره توپلاشماغا ماجال تاپییلار. هم ده بو توپلانما اکثر حاللاردا ثمرهلی نتیجهایله تاماملانیب. ایل عرضینده اوندان چوخ یئنی تاماشا حاضیرلانیب. اوّللر اوینانیلمیش پیئسلر، اوّللر اوینانیلمیش درام اولسادا، ایفا باخیمیندان اوغورلو ...Read More »
تبریز آذربایجان تئاتری/ ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (6)
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی کؤچورن: احمد عسگرپور- (6) 1920ینجی تبریزده تئاتر پروسسینی فعاللاشدیرماق و جانلاندیرماق یؤنونده بو ایل داها ثمرهلی فعالیت گؤسترن ضیالیلاردان بیری رضا قلیزاده شرقلی اولوب. او، اؤزونون یازدیغی “بهشت حوریلری”، “سربالا اردبیل آراسیندا، یاخود آللاه کاسیبلیغا برکت وئرسین”، “پول، یوخسا آللاه” یوموروستیک پیئس – مسخرهلرینی تاماشایا حاضیرلاییب. عینی زاماندا اوزئیر بی حاجییئوین “لیلی و مجنون”، “اصلی ...Read More »
تبریز آذربایجان تئاتری/ ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (5)
تبریز آذربایجان تئاتری ایلهام رحیملی کؤچورن: احمد عسگرپور- (5) 1917. اشرف يوزباشوو باشدا اولماقلا، تفليسين آپاريجي آكتيورلاري ميرزهعلي عباساوو، ابراهيم اصفهاني، مصطفي مردانوو، پانفيليا تانائيليدي و باشقالاري سنتيابر آييندا تبريزه گليبلر. سنتيابرين 16 دا اوزئيير حاجي بئي اوون، آرشين مال آلان اوپئراسي، اشرف يوز باشوون قورولوشوندا گؤستريليب. تبريزده كي روس – فارس مكتبينين يوخسول شاگردلرينين نفعينه گؤستريلن تاماشادا روللاري مصطفي ...Read More »


text:
آرشیو برای مهر, ۱۳۹۳
یئرکؤکو،گؤرمهگوجونون(قدرتبینایی)آرتیمینا سبب اولماز
اسکیلرده (قدیم) ،یئرکؤکو سویون ایچمهیی،گؤرمه گوجونون (قدرت بینایی) آرتیمینا(افزایش) ائتگیلی اولدوغو؛ائل ایچینده بیر یالان و قایناقسیز(بدون منبع) اینام (باور) کیمی یایینلانمیشدی. کئچمیشلرده؛اینسانلار،یئترسیز بسلنمه(سو تغذیه) ویا Aویتامینین یوخسوللوق (فقر) ائتکیسین دن؛گئجه کؤرلوق(شب کوری) خستهلیگینه (بیماری) مبتلا اولوردولار.بو اوزدن؛Aویتامینیندن زنگین اولان یئرکؤکونو؛ گؤز خستهلیکلرین درمانی سانیردیلار.البته Aویتامینی، گئجه کؤرلوق(شب کوری) خستهلیگین بیر…
اپل:آیفون آلتی اییلمهز
آیفون ۶ پلاسین اگیلمهیین خبری و ویدیوسو هر یئرده یایینلانیب.اما بو قونودا(موضوع) یایینلانمیش ویدیولارین یالان اولدغونون احتیمالی دا وار.بواوزدن اپل رسمی اولاراق بو سؤیلهنتیلری(شایعه) یالانلاییبدیر(تکذیب).اپل، لابراتوارلارین قاپیسینی هامینین اوزونه آچاراق،آیفون آلتینین اگیلمهمهیینی گؤستهریر . اپل بیلدیریشینده آرتیریر،ایندیهدک آیفون آلتی حاقدا تکجه ۸ شیکایت بیزیم الیمیزه یئتیشیبدیر . دئمهلیدیر؛آیفون آلتی ،گوجلهندیریلمیش…
مئیدان چایی سهمانلاندی
مئیدان چایی سهمانلاندی.تبریز بؤیوک شهر بلدیهسینین اینکینجی بؤلگهسی، مئیدان چاینین سهمانلاماسینی گرچکلهشدیردی.مئیدان چایی؛ راهنماییدن ولیعصرین اوزو یوخاریسینا قدر سولاندیریلینیب دیر.بئلهلیکله مئیدان چاینین سویو چوخالیب و تبریز شهرین گؤزللیگینه آرتیریبدیر.مئیدان چایی ۲۶۵کیلومئتیر اوزونلوقلا ،ساوالان داغلاریندان آخاراق؛تبریزین قوزئییندن کئچیر و اورمو گؤلونه تؤکولور.
چای، قان باسینجینی آشاغی سالیر
بیلیم سسی– استرالیالی بیلگینلر هر گون بهللی اولونان قدر چای ایچن اینسانلارین قان باسینجلارینین[قان باسینجی=فشار خون] آشاغی دوشدویونو دئییرلر. “Archives of Internal Medicine” بیلدیریر، پروفئسور جوناتان هوجسونون[Conatan Hocso] باشچیلیق ائتدییی قروپون آراشدیرماسی زامانی یاشلاری ۳۵-۷۵ آراسیندا اولان بیر دسته اینسانین قان باسینجلاری گؤز آلتیندا ساخلانیب. آراشدیرمالارین داوام ائتدییی ۴ هفتهده…


text:
سو"دئییبدیر منه اولده آنام آب کی یوخ
"یوخو"اویرتدی اوشاقلیقدامنه،خواب کی،یوخ
ایلک دفعه کی،"چورک"وئردی منه نان دئمه دی
ازلیندن منه "دوزدانه"، نمکدان دئمه دی
آنام ،اختر دئمه ییبدیرمنه،"اولدوز "دئییب او
سو دوناندا،دئمه ییب یخدی بالا،"بوز"دئییب او
"قار" دئییب ،برف دئمه ییب،دست دئمه ییب"ال"دئییب او
منه هئچواخت بیا سویله مه ییب،"گل"دئییب او
یاخشی خاطیرلاییرام،یاز گونو اخشام چاغی لار
باغچانین گون باتانیندا کی،ایلیق گون یاییلار
گل دئیه ردی،داراییم باشیوی ای نازلی بالام!
گلمه سن گر،باجیوین آستاجا زولفون دارارام
او دئمه زدی کی ،بیا شانه زنم بر سر تو
گر نیایی بزنم شانه سر خواهر تو
بلی،داش یاغسادا گویدن،سن او سان من ده بویام
وار سنین باشقا آنان،واردی منیم باشقا آنام
اوزومه مخصوص اولان باشقا ائلیم واردی منیم
ائلیمه مخصوص اولان باشقا دیلیم واردی منیم
ایسته سن قارداش اولاق،بیر یاشایاق،بیرلیک ائدک
وئریبن قول قولا،بوندان سورا بیر یولدا گئدک
اولا،اوزگه کولک لرله گرک آخمایاسان
ثانیا،وارلیغیما،خالقیما خور باخمایاسان
یوخسا گر زور دئیه سن ملتیمی خوار ائده سن
گون گلر،صفحه چونر،مجبور اولارسان گئده سن


text:
دوقتور حسین دوزگون
«هاشم ترلان» شاه رژیمی دؤنمینده، شوونیستی حکومته قارشی یارانان مقاومت شعریمیزین تمثیلچیلریندن بیری ساییلیر. 1320-1332 ایللری آراسیندا، گنج هاشم ترلان ان قیزغین ادبی- بدیعی فعالیته باشلایان بیر شاعر ایدی. آذربایجان تورکجهسینین شعر دیلینی او زامانکی شعر و دیل اوستادلاریندان یاخشی اویرهنن بو گنج شاعر، همین ایللرده مبارزه صفینه قوشولاراق وطندن مدافعه و دیلیمیزین آزادلیغی موضوعلاریندا اودلو شعرلر یازماغا باشلامیشدی.
سلام اودلار يوردو، سلام اي وطن,
تابيم توانيم منيم, وطنيم منيم!
قوينوندا اولماسامدا, آيري دوشسمده سندن
سنينله ياشايان، سنينله دوران
اؤز اوغلونام من, ترلانام من.
*
بيليرم مندن گيلهيينده وار،
بيليرم بوينومدا امهيينده وار.
دئييرسن يقين:
– گوللره شعیر يازان،
ائللره شعیر يازان ترلانيم منيم
يادينا سالمير مني,
بلكه اوجوز توتور دوغما وطني.
بودور جوابيم منيم،وطنيم منيم!:
-دئييرم باشيندا اسمهسين كولك،
نه يازيم آدينا ياراشسين آنا؟!
هر شعريم گونشين شعالاري تك،
او آغ ساچلارينا داراشسين آنا!
يازيم گونشسن؟
نورلوسان اوندان.
يازيم آتشسن؟
اودلوسان اوندان.
يازيم آنالار آناسيسان سن؟
اولوسان اوندان.
نه يازيم وطن؟
دئييرم بير نغمه بستهلهييم من،
سسيم پروازلانيب، مين بير داغ آشسين
دوغروسو، دونيايا سيغمايان اورهك
بو عاجیز قلمه نئجه سيغيشسين.
*
دئييرم، گل توتوم اتكلريندن،
آديمي آدينلا تانيسين جاهان.
بوآندا قلميم، سسلهنيركي سن،
نه صمد وورغونسان، نهده سليمان.
*
وصفيني ائتمهيه آذربايجانين،
هاردادير او قدرت، هاردادير وطن.
منه بير جاهاندير سنين هر آنين،
فقط ائللريندير قلبيمدن اؤتن.
*
يوخ!آنا، يوخ! وطن، يوخ! عزيز ديار.
صنعت عالمينده بو دئييل پئشم.
قورخورام كلاميم، اولسون ناغيلوار،
شعر ایلهاميما توخونسون تئشم . . .
*
او دا اؤز قانيمدير، بدنيمدهكي،
اوندان گرانبها نهييم وار آنا!
منيم قلميمين، جوهريدير او،
اونسوز من نه يازيم آذربايجانا.
*
ايندي سنگردهيم، كئچيب جانيمدان،
انقلاب اوغلويام، اوزوم ده آغدير.
صاباح يارالانسام ، آخان قانيمدان
داستانيم آدينا يازيلاجاقدير.
28 مرداد کودتاسیندان 1357 ـ جی ایله کیمی ایسه سوسمادان و دورمادان یئنه آذربایجانلیلارین حقلی مبارزهلرینین ادبی جبههسینده اؤن سیرادا دایانیردی. همین ایللرده یارانان «آذربایجان مقاومت شعرینین» شاعرلری آراسیندا اونوندا آدی چکیلیر. بو دؤنمدهکی یارانان شعریمیزین سارسیلماز تمثیلچیسی اولان حبیب ساهر، هر ساحهده اولور اولسون وطن اوغروندا، دیل آزادلیغی و مفکوره سربستلیگی اوغروندا جان و دل ایله بوتون شعر جبههلرینین عسکرلرینه الهام وئریر، اونلاری روحلاندیریر و مبارزهنی دوام ائتدیرمگه چاغیریردی.
ایستهرم غملی و توفانلی گئجه یولچولارا
بیر فانوس تک یادا قطب اولدوزو تک
رهبر اولام.
ایستهرم یای گونو چؤللرده آخار
بیر سو اولوب.
دوم ـ دورو گؤز یاشی تک یولدا
چوخور ایچره دولام.
ایستهمم نقش و نگاریم قالا،
شعریم اوخونا.
ایستهرم بیر سیزی، حسرت تک
اورهکلرده قالام.
اونودورسا منی ائل، چکمهسه تاریخ آدیمی
ایستهرم آی تکی یورد اوسته
گئجه شوق سالام.
سهند و اوختای کیمی فلسفی دوشونجهلی شاعرلریمیزده همین جبههده دورمادان ادبی- بدیعی اثرلر یاراتماغا چالیشیردیلار. مقاومت شعریمیزین تمثیلچیلری، شعر و ادبیاتی یالنیز بیر کسگین سیلاح کیمی ایشه آپاریردیلار. اونلار، ائللریمیزدن و خلق کوتلهسیندن آلدیقلاری شاعرلیک باجاریق و مهارتلرینی یئنه ائللریمیزین آزادلیغی اوچون صرف ائتمگه همت گؤستریردیلر.
هامی آزاده ائلین شاعری وار،
من اسیر ائللرین آه شاعرییم.
دئین حبیب ساهر گیزلیجه نشر ائتدیگی شعر مجموعهلرینده حتی غنایی و تغزلی فورمالاردا منحوس شاه رژیمینی افشا ائتمگه چالیشیردی. اونون یازدیغی فارسجا شعرلرینی ده «آذربایجان مقاومت شعری» سیراسیندا دگرلندیرمک اولار. چونکه همین دیلده و قالبدادا ائلین دردینی، غملرینی، خلقیمیزین باشینا گلنلری، باسغینلاری، اؤلدورمهلری، جبسلری، قتل و غارتلری تصویره چکیردی.
من دیدهام به وقت سحر آفتاب وی،
بپراکند جرقهی آتش به روی دشت.
عاری ز زیور است و در آن باغ و راغ نیست،
در آن مجو هوای ارومی، صفای رشت.
من دیدهام چگونه در آن شهر، مردمان،
از کوچهای به کوی دگر کوچ میکنند.
اندر پی هوای خنک، جای سایهدار،
در راه یا به مقبرهها خیمه میزنند.
من دانم آن جهنم و آن پایتخت شاه،
زندان تیره دارد و زنجیر و چوبه دار.
در آن دیار بلبل و گل پژمرد، فسوس!
بس خوشهی حیات و گل نغز زرنگار.
اونون ربابی شعرلری و لیرکاسیدا ساواش و مبارزه حال هواسی داشییردی. نییه کی اورهگی بوتون بشریتین سعادتی اوچون چیرپینان بیر اودلی دیللی شاعر ایدی. عؤمرونون سون ایللرینده همین گئرچگی بئله دیله گتیردی:
من آرزو ائدردیم کی جهان جنته دؤنسون،
افسوس بوتون آرزولاریم قالدی گؤزومده.
همین ایللرده «هاشم ترلان» عذاب اذیتلر، اشکنجهلر، زندانلار و حبسلر چکمه معروض قالماسینا باخمایاراق، بیر آن بئله ساکت اوتورمادی، سوسمادی و شعر یازدی.
غربت ائلده غریبسهدیم
ائلیمی قایتارین منه!
درهلریم کؤز باغلاییب
سئلیمی قایتارین منه!
×
آختاریرام حزین- حزین
ایتیردیگیم گولون ایزین
دونیادا هر نه وار سیزین
گولومو قایتارین منه!
×
دیل دئییرم… منی آنمیر
سسلهییرم، او دایانمیر
نوهلریم منی قانمیر
دیلیمی قایتارین منه!
×
یاخ اورمودان گؤی خزره
اوخشار سنی هر منظره
بو آذردن او آذره
ایلیمی قایتارین منه!
×
آذرییم ائلیم، واریم
هارای سالیر سؤز قاتاریم
سوسوز قالیب سونالاریم
گؤلومو قایتارین منه!
×
شاعر ده وار سؤز اوینادان
گونبز اوسته قوز اوینادان
فقط منه گورز اوینادان
الیمی قایتارین منه!
×
دیلیم گئتسه قالار نهییم
نئجه بو درده بئل اییم
نسیمیدن اؤیرندیگیم
تعلیمی قایتارین منه!
من، هاشم ترلانین آدین 1340 ـنجی ایللرده تبریزده طلبه ایکن ائشیتدیم. اما اؤزونو اسلامی انقلابیمیزین غلبهسیندن سونرا، 1357 -نجی ایل اسفند آیینین ایلک هفتهسینده گؤردوم. «یولداش» مجلهسینی قورموشدوم. بو مجله ده چالیشان و ایشلهین فداکار گنجلر شاه رژیمینین قالیقلارینین تام محو ائدیلمهسینه دوشونن و انقلابیمیزی داها درینلشدیرمک قصدی ایله، بیزدن قاباقکی نسلین و دئدیگیم «مقاومت» دؤنمی شاعرلرینی تاپیب، اونلاری صحنهیه گتیرمگه چالیشیردیلار. مجلهمیزین ائله ایلک نمرهسینده «هاشم ترلان» یانیمیزا گلدی. مجلهمیزین ایلک نمرهسینده اوندان بیر اودلو شعر نشر ائتدیک:
گؤرورم
گئتدی عزت گئجهلر خواب پریشان گؤرورم،
الده شمشیر یریییر استومه ایران گؤرورم.
بیلمز ایدیم بو قدر ملت ایران اویانا،
بیشمار توپ توفنگین قاباغیندا دایانا،
سیز دئین باش گؤتوروم ایندی قاچیم بس هایانا،
آتامین یادگاری تختینی لرزان گؤرورم
گؤزومون نوری قاچیبدیر فیلی فنجان گؤرورم.
*
گئتسه ده سلطنتیم خارجه ده یئر سالارام،
او قدر واردی پولوم باشقانیر ایران آلارام،
یاشارام راحت آسوده بو یئرده قالارام،
به جهنم وطن اولادینی گریان گؤرورم،
منه خوش اولماسا ایران اونی ویران گؤروم.
*
ائللرین حقی بودور تورباسی آغزیندا گزه،
نه گؤره نه دانیشا قان کوچه ده چیخادیزه،
ایندی دوران دگیشیب منله دوروبلار اوز- اؤزه،
بیزه میدان اوخویور ملت ایران گؤرورم،
قوشولوب باشقا ولایتلره زنجان گؤرورم.
*
باخیرام مشهده تبریزه و تهرانا، قما،
خلق وئریبلر ال- اله بیرگه گئچیبلر هجوما،
قالمیشام مات معطل یول آچیم بلکه روما،
چونکی اوضانی بوگون خیلی پریشان گؤرورم،
اؤزومه قارشی مدام نفرتی عریان گؤرورم.
*
نئجه بو مملکتین بارلی باغیندان چکیم ال،
تورپاق آلتیندا یاتان نفت یاتاغیندان چکیم ال،
خزرین غم داغیدان گوی قیراغیندان چکیم ال،
اما افسوس گلهجک گونلری نقصان گؤرورم،
قصدیمه دورموش ائلی تند شتابان گؤرورم. . .
«آلاولی شعرلر» کتابینیدا همین ایلده نشر ائتدیردی. من او زاماندان بو اودلو دیلی اولان، صمیمی، تواضعکار، دوزگون دانیشان و دوغرو عمل ائدن شاعر ایله دوستلوق قوردوم. منی هر زامان گؤرنده فرحلنیردی، منی «آقای دوزگون» چاغیراردی، یانیمدا اوتوروب، دقیقهلر صمیمی صحبت ائدردی.
اسلامی انقلابدان سونرا، الده ائدیلن نسبی آزادلیقدان استفاده ائدرک آنا دیلیمیزه خدمت ائتمگه دوام ائتدی. ساغلام دوشونجهلی شاعر بو ایللر ایچینده بیر چوخ شعرلر و یازیلارینی نشر ائتدیره بیلدی. خاطرهلرینی قلمه آلدی. بیزیم گؤرمهدیگیمیز 20 ـ جی ایللردهکی مبارزه جبههلری ایله گنجلریمیزی تانیش ائتمگه غیرت گؤستردی. اونون ادبی یارادیجیلیغینین بدیعی یؤنلری و صنعت گؤزللیکلری حاققیندا دانیشماغی البته اؤزومه بیر بورج حساب ائدیرم. ان شاء الله بو بورجو باشقا بورجلاریم کیمی کؤچمهدن ادا ائدهجگم.
الله اونا غنی - غنی رحمت ائلهسین.
9/9/93


text:
اعدام واختینی دهییشمک اولماز Edam vaxtını dəyişmək olmaz – Kamal Abdulla
اعدام واختینی دهییشمک اولماز
یازار: کمال عبدالله yazar: Kamal Abdulla
کؤچورن: حسین واحدی köçürən: Hüseyn Vahidi
اعدام واختینا نه آز، نه چوخ دوز ایکی گون، دؤرد ساعت، ایگیرمی بئش دقیقه قالیردی.
اونو آرتیق تکآداملیق کامئرایا [انفرادی سلول-ا] کئچیرمیشدیلر. یئرینده اوزانیب گؤزلرینی رنگسیز تاوانا [سقفه] زیللهدی. أللرینی باشینین آرخاسیندا داراقلادی. بئلهجه صاباحدان آخشاما قدر اوزانماقدان باشقا هئچ نه ائده بیلمیردی. بو حال اونون أن سئویملی حالی ایدی. یئنه ده ثانیهلری اؤلچوب داها دقیق واختی معینلشدیرمهیه أریندی و دوشوندو کی، حتی بونو ائتسم بئله، تام دقیق رقمی هئچ زامان توتا بیلمهیهجم، چونکی ساعاتلاری، حتی دقیقهلری فیکرینده، بئینینین ایچینده «حبسخانا»یا سالیب ساخلایا بیلرسن، آما ثانیهلر نئجه و هاردان آرادان چیخیرسا، سوروشوب چیخیر و دقیقلیک هئچ جور آلینمیر.
ایکی گون، دؤرد ساعات، ایگیرمی دؤرد دقیقه قالدی…
حیکایهنین آردی ...
سحربازلار درهسی رومانیندان قیسا بیر کهسیت Sehirbazlar dərəsi - Kamal Abdulla
کاروان هایلا-کویله یولا دوشمهیه آرتیق حاضر ایدی. هره اؤز یئرینده حرکت امرینی گؤزلهییردی. بیرجه کاروانباشینین چادیری تزهجه آغاران دان ایشیغیندا یاواش-یاواش قارالماغیندایدی. خواجه ابراهیم آغا داها عمللیجه یوکلنمیش دوهلره، قاطیرلارا، کاروان بویو اؤز یئرینی توتموش صبیرلی آتلیلارا، چادیرین یانینداکی بؤیوک اوجاغین کولونو ائشهلهییب سؤندورن و اونو گؤزلهین اوچ نفر نؤکره اؤتری نظر سالدی، چادیرین آغزیندا "اؤهؤ، اؤهؤ"لهییب بوغازینی آریتلادی. ائهمالجا باشینی أییب ایچری گئچدی...
Karvan hay,la-küy,lə yola düşməyə hazır idi. Hərə öz yerində hərəkət əmrini gözləyirdi. Bircə karvanbaşının çadırı ağaran dan işığında yavaş-yavaş qaralmağındaydı. Xacə İbrahim ağa bir daha əməllicə yüklənmiş dəvələrə, qatırlara, karvan boyu öz yerini tutmuş səbirli atlılara, çadırın yanındakı böyük ocağın külünü eşələyib söndürən və onu gözləyən üç nəfər nökərə nəzər saldı, çadırın ağzında ,,öhö, öhö,,ləyib boğazını arıtladı, ehmalca başını əyib içəri keçdi...
ماغارا / حیکایه Mağara
ماغارا
یازار: کمال عبدالله
کؤچورن: حسین واحدی
گــئـجه یاغماغا باشلایان یاغیش سحره یاخین قفیلدن کسدی. او، یاغیشی بهانه ائدیب ایشه گئتمک ایستمیردی، آما ایندی بو مومکون اولمایاجاقدی.
– سن نئجه آدامسان؟! بو گئجه دئمهدینمی، صاباح بوتون گونو بیر یئرده اولاجاغیق؟! گئتمه ایشه. – اورکک-اورکک اونا باخان آروادی گؤزلریله، آز قالا، یالواردی.
او بیلمهدی، سؤزونه صاحب چیخماماقدا اونو گوناهلاندیران آروادینا نه جاواب وئرسین.
"آلینمیر کی، آلینمیر. هئچ نه بارهده دوشونمهمک، هئچ نهیین دردینه قالماماق، قایغیدان، ناراحاتلیقدان کنار، بیرجه گون ده اولسون، یاشاماق – آلینمیر".
بو دوشونجهلرله ایندی او اؤز ایش اوتاغینا گیرمک اوچون دهلیزی ساغا دؤنهجک، ألینی جیبینه سالیب اوتاغین آچارینی چیخاراجاقدی.
قاپینی آچیب ایچری گیردی. اوتاقداکی دییشیکلیک او دقیقه دقتینی چکدی. اوتاغین کوچهیه آچیلان یئگانه پنجرهسیندن اوّللر اونون هئچ واخت گؤرمدیگی بیر خالچا آسیلمیشدی و بو خالچا پنجرهنین اوزونو تامامن توتموشدو. بئله کی، پنجره هئچ گؤرونموردو. خالچانین جانلی ناخیشلاری، رسملری وار ایدی. خالچادا تصویر ائدیلن یئر بیر بازار کوچهسی ایدی، بو بازار کوچهسینده ساغدا، سولدا بالاجا دوکانلاردا جانلی گؤرونن آداملار جدی-جهدله آلیش-وئریشلرینی ائدیردیلر.
گؤزلرینی خالچاداکی رسمدن آییرا بیلمیردی. کیم گتیریب بو خالچانی آسیب بورا؟ بو هارانین کوچهسیدی؟ بورادا ایندی هانسی زمانه، هانسی ایامدیر؟ بو سواللارین بیر جاوابی یوخ ایدی.
حیکایهنین آردی ...
قار/حیکایه Qar - Kamal Abdulla
قار
یازار: کمال عبداله
کؤچورن: حسین واحدی
قیش قورتاردی، یاز گلدی، قار یئنه یاغمادی کی، یاغمادی. حسن عمی قیشدان بری ائله هئی دئیینیب دورموشدو: – قار حؤکمن یاغمالیدی. آدامین گؤزو قار گؤرمهلیدی. یوخسا اولماز. – حسن عمی، آی حسن عمی، قار یاغاجاق؟ – حهیطده گؤزلریندن جین چیخان قونشو اوشاقلار یاشی اؤتموش، دیزلری طاقتینی، گؤزلری ایتیلییینی ایتیرمیش بو قوجا کیشینین آرخاسینجا گولوشه-گولوشه قاچاراق همیشهکی سواللارینی یاغدیردیلار. – یاغاجاق، حؤکمن یاغاجاق… کئچن ایل ده یاغمادی. بو ایل حؤکمن یاغاجاق. دوداقآلتی، اؤز-اؤزو ایله دانیشا-دانیشا حسن عمی حهیطی کئچیب کوچهیه چیخدی، دالینا دوشوب قاچیشان اوشاقلاری او دقیقه اونوداراق، اوز توتدو یاخینلیقداکی محله بازارینین ایچیندکی بالاجا، راحات، سؤز-صحبتلی چایخانایا.
حیکایهنین قالانی ...


text:
قوجا كیشی ایله خاقان/ناغیل
::: ناغیل (داستان فولکلوریک آذربایجان با ترجمه فارسی)
قوجا
كیشی ایله خاقان
حاضیرلایان: حسین واحدی
قدیم زامانلار بیر اؤلكهنین خاقانی اؤزونه یئنی و عظمتلی
بیر سارای تیكدیریب، جارچیلارینا امر ائدر شهرلرده جار سالسینلار هر كیم بو سارایدان
ایراد تاپیرسا، ایستهدیگی قدر قیزیل وئرهجهیم، ترسینه گلیب تاپا بیلمهسه باشین
بدندن آییراجایام.
گونلر كئچیر هئچ كیمدن خبر چیخمیر. بیر قوجاكیشی بو خبری
ائشیدهرك اؤز-اؤزونله دئییر:
"من عؤمورومو ائتمیشم، گئدیم او سارایی گؤروم،
اولابیلر بیر ایرادلار تاپابیلم، دیبی، دیریلمك یوخسا اؤلمكدیر."
یولا دوشوب، باشكنده یئتیشیر. خاقانین سارایینا یئتیشیب،
دئییر، خاقانا خبر وئرین بیری تاپیلیب سنین سارایینا ایراد چیخارتسین. خبری خاقانا
یئتیریب، اونو ایچری آلیرلار. خاقانین یانینا چاتاندا، خاقان دئیهر:
"آی كیشی بیلیدیگنی كیمی ایرادلارینی ثابت ائده بیلمهسن
یاشاییشدان آیریلمالیسان!"
كیشی ایسه جاواب وئریر:
"سیزین سارایین ایرادلاری چوخ بللیدیر، ایندی اونلارا
ایشاره ائدیب سیزه ثابت ائدهجهیم."
خاقان اوندان ایرادلاری ایستهییب، قوجاكیشی بئله جاواب
وئریر:
"بو سارایین بیرینجی ایرادی بودور؛ چوخ گؤزل، عظمتلی و
یئنی اولسادا سیزه وفا قیلمایاجاقدیر. ایكینجی ایراد ایسه اونون گلن یوز ایل
ایچینده دییشمهسیدیر، آغاجلاری یئكهلهجك، سندن سونراكی خاقانلار یئنی
دووارلار تیكهجك و مختلف دییشیكلرله اوزبهاوز اولاجاقدیر."
خاقان بو سؤزلرین قاباغیندا هئچزاد دئیه بیلمهییب، قوجایا
اؤزو ایله آپارا بیلدیگی قدر قیزیل وئریر.
ترجمه فارسی در ادامه مطلب ...
ایستانبول شرق ماهنیسی
"ایکی قاره بیر شهر: ایستانبول"
ایستانبول شرق ماهنیسی
یازار: حسین واحدی
şəkil: Ömer Şahin
اولدوزلو گئجهلری ایله باش-باشا قالان ایستانبولون کوچهلری عشق ایله
بزهنیب. شکیللرله فیلم لرله تانیش اولموشام ایستانبول لا. اونلاردا گؤروموشم
ایستانبولون ائله اولدوغونو. بورالاردا چوخلارینا ایستانبول یاد اولسادا منه جان
اولوبدور.
عوثمانلی دؤوروندن قالان جامیلری (جامعلر)، اذانلاری، دار کوچهلری، گؤزل
کؤرپولری، دنیز قوشلاری، گمیلر، تکنهلر، مینارهلر و... میلیونلارجا اینسان.
بونلار ایستانبولدان آیریلارمی؟
بیر گون ده قالا بیلمز ایستانبول!
دنیز قوشلارینین سسی ایله اویانان ایستانبول، نازلی گونشین تئللرینی داراماسینا باخیب گونو باشلاییر. خالقی ایسه اویانیب یئنی بیر گونله ایش باشلاییر. گمیلر گلیر-گئدیر، اویناییر. کؤرپولر ایسه بزنمیش الوان چیراقلاری ایله قاش-گؤز آتیر بالکن دا سسسیزجه دایانیب سئوگیلیسینین عسگرلیک دن دؤنمهیینی گؤزلهین قیزا. صاباح یئلی یاواشجا اسمهیه باشلاییب تکنهلری یولا سالیر. بالیقچیلار آللاه اومید یله دنیزدن روزا قازنمایا گئدیرلر.
یازینین آردی...
سئچیلمیش شکیللر
شیکللرین آردی . . . ş ə k i l l ə r i n ardı
موری/ حیکایهجیک
موری
یازار: روبرت والزر
چئویرن: حسین واحدی
گونلرین بیر گونو، بیر کیشی وارییدی "موری" آدیندا. پالتارلاری همیشه دوزنلی[مرتب] اولان بیر کیشی ایدی. البته بؤرکو بیرآز کؤهنه و بوزارمیش گؤرونوردو. آما مورینین اصیل قیافهسی چوخ جدی اولماسیندایدی. اؤزونه چوخ جدی بیر قیافه توتوردو، ائله باخیری ائلهبیل ایندی اؤلمهلی ایدی. باشقالارینا حیاتین اؤنونده بئله بیر قیافه توتان آداملار، سئویلمزلر. موری دئمک اولار اورتاعصرین پهلوانلارینا اوخشاییردی، بیر قولدور کیمی ایدی. دوشونجهلی گؤرونوردو، دوشونجهلی گؤرونن آداملار دا اورهیهیاتان دئییل. خالق[ائل/جاماعات] بئله قاتل سانیلان آداملارین الیندن قاچارلار. یاخشی اینسانلارین ان دوشونجهلیسی خاچا[صلیبه] چکیلیب، خاچ اوزهرینده ایسه اورکیاخان اؤلوم ایله جان وئردی.
موری خوشقلب ایدی، هم یاخشی آدام ایدی همده باشآشاغی ایدی، فقط حددن آرتیق جدی ایدی. خالق ائله قورخو ایله اونا باخیردیلار ائلهبیل باشلارینا بیر بلا گتیرمهیی گؤزلهییردیلر. آما موری مردیمآزار[مردمآزار] دئییلدی، فقط جدی ایدی. شنگول اولوب گوله بیلمیردی. شوخلوق[ظارافات]دا ائده بیلمیردی. ائله بوکی بیر کیمسه شاد اولماییب حیاتی جدی توتا، ائلین[خلقین] گؤزونده آزجا شوبههلی گؤرونمهیه یئترلیدی. موری خالقین هامیسینا چوخ جدی، قورخولو و شکلی باخیردی.
حیکایهجیکین آردی . . .
نوبئلچی پاتریک مودیانونون ایلک موصاحیبهسی
نوبئلچی پاتریک
مودیانونون ایلک موصاحیبهسی
چئویرن: نیگار آن
کؤچورن: حسین واحدی
بو ایلین نوبئل
اؤدولونون صاحیبی اولان فرانسهلی یازیچی "پاتریک مودیانو"-نون ایلک
موصاحیبهسی سیز عزیز اوخوجولارا تقدیم اولونور.
پاتریک مودیانو: آلو
هئلئنا هئرنماک:
سلام. نوبئل موکافاتی آلماغینیز موناسیبتی ایله سیزی صمیمی قلبدن تبریک ائدیریک.
پ.م : چوخ لوطفکارسینیز،
چوخ دویغولاندیم.
ه.ه : منیم آدیم
هئلئندیر. سیزه نوبئلپریز سایتیندان زنگ ائدیرم. بیر نئچه سوال وئرمک اوچون
بیزه آییردیغینیز واختا گؤره تشککور ائدیریک.
پ.م : آاا، بلی، بلی، بلی.
موصاحیبهنین آردی...
2014 ادبیات اوزره نوبئل اؤدولونون ییهسی بللی اولدو
ادبیات اوزره نوبئل اؤدولونون ییهسی بللی اولدو
سوئدین ایستوکهولم شهرینده موختلیف آدایلار اوزره ایللیک نوبئل اؤدوللری غالبلرینین آدلارینی آچیقلامادا داوام ائدیر. ادبیات اوزره نوبئل اؤدولونو بو ایل فرانسه یازیچیسی "پارتیک مودیانو" قازانیب.
1945-جی ژوئیهنین 30-دا فرانسهنین بولون-بیانکور شهرینده وارلی بیر عائلهده آنادان اولان یازیچی اساساً آوتوبیوقرافیک[شرح حال] و فرانسهنین ایکینجی دونیا محاربهسی زامانی آلمانلار طرفیندن ایشغال اولونماسی ایله باغلی مؤوضولاردا یازیلار یازیب. ائولی و 2 قیز آتاسی اولام مودیانونون بیر چوخ رومانلاری ائکرانلاشدیریلیب و اؤزگه دیللره چئویریلیب دیر.
ادبیاتدا رومانتیزم
ادبیاتدا
رومانتیزم
یازار:
میر جلال *
کؤچوروب حاضیرلایان:
حسین واحدی
رومانتیزم[1] -اونو
دوغوران اجتماعی نهدنلر- سئنتیمئنتالیزم[2] ایله فرقی رومانتیزمین ماهیت و باشقالیغی-
اساس سجیهلری[3]: کولتورو اینکار، طبیعته رغبت، خالقا دوغرو مئیل، حسیات حاکملییی،
سئوگی صحنهلری، شفقت و مرحمت، حیاتدان راضیلیق، اسکیلییی ایدئاللاشدیرما،
فردیت باشقالیغی- رومانتیزمین موختلیف شکیللری (آلمان، فرانسیز، تورک) -
رومانتیزم رئالیزم کیمی…
ادبیات هوسکارلاریمیزین
ان چوخ بیلدییی و ان چوخ بیلمهدییی ادبی آخیملاردیر؛ کلاسیزم[4]، رومانتیزم،
رئالیزم کیمی کلمهلری ائشیتمهین هوسکارلاریمیز هامان یوخ کیمیدیر. ائلهده بو
آدلارین ماهیتی بارهده دهیرلی ایضاحات و معلومات وئره بیلن ادبیات ماراقلیلاریمیز
آزدیر. ادبی آخیملار [جریانلار] ماراقلیلیغی ایله نه قدر وقتی جلب ائدیرسه ده،
تورکجه قایناق[مأخذ/منبع] و ماتئریال یوخلوغو او قدر ده گنجلر ائشیتدیکلری
معلوماتی آلا بیلمهییرلر. اینتیباه و ترقی دؤورلرینده ادبیاتدا حاکم اولان
رومانتیزم جریانی حاقینداکی بو مقالهمیزله گنجلرده بیر هوس، بیر تدقیق مئیلی
اویاندیرا بیلسک، وظیفهمیزی ائتمیش سایاجاییق، رومانتیزمی مؤوجودیتی ایله
تانیتماق ایسه سویهمیز فؤوقونده[اؤتهسینده/پسزمینه] دوردوغوندان بو بارهده
ادبیاتچیلاریمیز شخصی تدقیق مطالعهلرینه اهمیت وئرمهلیدیرلر.
یازینین آردی...


text:
معاصر گونئیی آذربایجان ادبیاتینین نثر قولو، قوجامان یازیچیمیز گنجعلی صباحینین آدیلا باغلیدیر. آذربایجان دیلی و ادبیاتی اوزره آکادئمیک تحصیل آلدیغی اوچون، دیل و ادبیاتین اینجهلیکلرینی و بدیعی خصوصیتلرینی دریندن بیلن، دوغما خالقین معنویاتینی یاخشی تانییان، جمعیتین داخیلیندهکی قایدا- قانونلاری اجتماعی و سیاسی موباریزهده اؤیرهنن قوجامان ادیب، اؤز دؤورو شرایطینی گؤسترن پارلاق نثر اثرلرینین مؤللیفی اولموشدور. بو اثرلر، اجتماعی قورولوشون گئرچکلیکلرینین شفاف بیر بدیعی گوزگوسو اولماقلا برابر، اجتماعی طلباتین جاوابی کیمی، ادیبین صنعت یؤنونو قاباریق شکیلده نوماییش ائتدیره بیلمیشدیر.
گنجعلی صباحی ۱۲۸۵- ینجی گونش ایلینین بهمن آییندا، “مرند” شهرینین یاخینلیغیندا یئرلشن “میاب” کندینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. یئددی یاشیندا، آتاسینا قوووشماق اوچون، عائیلهسیایله بیرلیکده آرازین او تایینا کؤچور و “گدهبی”ناحیهسینده ساکین اولورلار.
۱۹۱۴- ینجی ایلده بیرینجی دونیا ساواشینین باشلانماسیلا، عائیلهسی بیرلیکده “شامخور”ا کؤچور و چؤرهکچیلیک ایشیایله مشغول اولور.
۱۹۱۷- ینجی ایل تحصیلینی داوام ائتمک اوچون بئشینجی صینیفده اوخوماغا باشلاییر و تحصیلله برابر، صحنه ایشلرینهده داخل اولور.
۱۹۲۰- ینجی ایلده، قونشولارینین ۱۵ یاشلی قیزی “حبیبه” ایله ائولهنیر.
۱۹۲۴- ینجی ایل، یئددینجی صینیفی قورتاردیقدان سونرا، اورتا و عالی تحصیلینی داوام ائتدیرمک اوچون گنجه شهرینده یئنی آچیلمیش عمله فاکولتهسینه داخیل اولور.
۱۹۲۹- ینجی ایلده اورتا مکتبی قورتاریب، باکیدا پئداگوژی انیستوتونون دیل و ادبییات شعبهسینه داخیل اولور. ۱۹۳۲- ینجی ایلده گدهبی و بیر ایلدن سونرا شامخور اورتا مکتبلرینین مودیری وظیفهسینده چالیشیر.
۱۹۳۷-ینجی ایل سووئت وطنداشلیق پاسپورتو اولمادیغی اوچون آتاسیلا بیرلیکده یاخالانیر، ۲۲ آی زینداندا قالدیغدان سونرا، سونرا، عائلهسیله بیرلیکده ۵ ایل شیمالی قازاخستانا سورگون ائدیلیر.
۱۹۴۱- ینجی ایل، ایکینجی دونیا ساواشی باشلانیر و گنجعلینین جزا حؤکمونو ۵ ایلدن ۸ ایله قدهر اوزادیر.
۱۹۴۶- ینجی ایل سورگوندن قاییدیر و جنوبی آذربایجاندا انقلاب اولوب- خبرینی ائشیدیر.
۱۳۲۵- ینجی شمسی ایل، ۴۰ یاشیندا ایکن، آنا وطنه دوغرو گئری دونور و تبریز رادیوسونون ادبی بوراخیلیش شعبهسینده خالق شاعیری بالاش آذراوغلو ایله امکداشلیق ائدیر و تبریز دانشگاهینین دیل و ادبیات شعبهسیندهده تدریس ائتمهیه باشلاییر.
۱۳۲۵- ینجی ایل آذر آیینین ۲۰- سینده، آذربایجانین ملی حؤکومتی آمریکا سیلاحلارینین گوجویله شاه قوشونو و یئرلی فئوداللار و اوباشلاری الیله دئوریلیر.
۱۳۲۵- ینجی ایل آذرین ۲۳- ینده گنجعلی توتولور و مینلر آذربایجانلی کیمی ایشکنجه آلتینا آلینیر. نهایت “مهاجر” و “متجاسر” آدیلا نئچه آی زینداندا قالدیقدان سونرا، لورستانین بدرآباد منطقهسینده یئرلشن “قلعه مظفر”ه سورگون ائدیلیر.
۱۳۲۷- ینجی ایل سورگوندن یئنهده باشی بلالی تبریزه، عائیلهسینین یانینا قاییدیر.
۱۳۲۹- ینجی ایلین باهاریندا عائیلهسیله بیرگه، تئهرانا کؤچور و قارداشی – گؤرکملی رئژیسور – صمد صباحی- نین یاردیمی ایله ایشه باشلاییر و ادبی فعالییتلرینهده داوام وئریر.
۱۳۳۰-۱۳۳۱- ینجی ایللرده یولداشلاریلا بیرلیکده “آذربایجانلیلارجمعییتی” و بو جمعییتین نزدینده ” آذربایجان یازیچیلار و شاعیرلر مجلیسی”نی یارادیر و تهراندا نشر اولان “بشریت” و “بشیر آینده” گوندهلیکلری و چوخ تیراژلی “چلنگر” درگیسینده اؤز اثرلرینی یایماغا باشلاییر.
۱۳۳۲- ینجی ایلین ۲۸ مرداد کودتاسیدان سونرا یئنیدن تعقیبه، آزار – اذیتلره معروض قالیر و اجتماعی حاقلاردان محروم کیمی، آغیر ایللری باشدان کئچیریر.
۱۳۴۴- ینجی ایلده “قارتال” آدلی حیکایهلر مجموعهسی ایشیق اوزو گؤرمهدن، چاپخانادا خمیر اولوب و آرادان آپاریلیر.
۱۳۵۰- ینجی ایللرین اوللریندن انقلابا قدهر، تهراندا فعالیت گؤسترن “دوستلار گؤروشو” عنوانلی ادبی- مدنی درنکله جیددی امکداشلیق ائدیر.
۱۳۵۷- ینجی ایل بهمن انقلابینین غلبهسیندن سونرا “قارتال” آدلی حیکایهلر مجموعهسی چاپدان چیخیر. تهراندا “آذربایجان یازیچیلار و شاعرلر جمعییتی و ” آذربایجان انجومنی” نین یارانماسیندا جیدی اشتراک ائدیر، “یولداش”، “وارلیق”، “انقلاب یولوندا”، “اولکر” و … مجلهلرینده اؤز حیکایه و ادبی- تنقیدی یازیلاریلا چیخیش ائدیر، ادبی محفیللرده بیر آقساققال کیمی حضور تاپیر، شاعیرلر و یازیچیلار جمعیتینین صدری و بو جمعیتین اورگانی “گونش” مجلهسینین بانیسی اولور.
۱۳۵۹- ینجی ایلده “حیات فاجعهلریندن” آدلی ایکینجی حیکایهلر مجموعهسیده یاییلیر.
۱۳۶۰- ینجی ایلده اوزون ایللر ادبیاتشوناسلیقا دایر یازدیغی “شعریمیز زامانلا آددیملاییر” مقالهلر توپلوسو چاپدان چیخیر.
۱۳۶۸- ینجی ایل شهریور آیینین ۱۵- ینده، ۸۳ یاشیندایکن دونیاسینی دهییشیر و ابدیته قوووشور.
۱۳۷۲- ینجی ایل، “اؤتن گونلریم” آدلی اوتوبیوگرافیاسی کیتاب شکلینده یاییلیر. بو کیتاب ۱۳۸۳- ینجی ایلده فارس دیلینهده ترجومه اولور.
قایناق: ایشیق سایتی