text:
Delivery to 24 countries is now much cheaper. Click here to learn about new shipping fees to your country.
We do not accept PayPal or credit cards. We apologize for any inconvenience this may cause.
سیزین نغد پوللا اؤدنیشینیز گرک بیزیم چئخیادا اولان شؤبهمیزه گؤندریلسین.بانک کؤچورمه واسطهسیله اؤدنیشینیز __-آدا اولان بانک حسابیمیزا اؤدنیلسین: سلوواکیا, بولقاریستان, چئخیا, ماجاریستان, پولشا, رومینیا, سئربیا
آوروپا بیرلیگینده آوروپا بیرلیگی داخیلینده اولان چوخ بانکلار بئینلخالق پول کؤچورمهلری تکلیف ائدیر،علاوه خرج یوخدور، اگر Swift جودئ و ایبان دوزگون گؤستریلیبسه. بیزیم بانک بو اؤدنیش اوچون هئچ بیر علاوه خرج طلب ائتمیر.
* Due to the fact that picking up money sent by Western Union is time consuming, we charge 20 € fee when we pick up money sent by Western Union from Eurozone countries. If you live in Eurozone, we recommend you to send money by bank transfer (Euroland payments) - such bank transfer costs usually 0 € and receiving such payments is automatic.
بئینلخالق سیفاریشلر چئخیا طرفیندن گؤندریلیر. آشاغیدا گؤستریلن پوچت خرجلری یالنیز سیزین اومومی معلوماتینیز اوچوندور. بیز سیزین سیفاریشینیزی قبول ائتدیکدن سونرا سیزه پوچت خرجلرین مبلغی حاقیندا معلومات وئره بیلریک.
For some countries you can order Express Delivery service. Guaranteed delivery within 4 days after sending the order, online Track&Trace of the shipment, insurance included.
However, as for our experience with such services, this shiping method if often several times slower, that our standard shipping method (air mail letter or parcel). For example for Asian countries it sometimes took even 30 days to receive your order (although guaranted delivery is 4 days only!), while delivery time of the standard air mail letter / parcel to the same destination takes only 7 days. Therefore we do not recommend to use EMS services as it is much more expansive and unfortunately much more slower.
بیتکی نؤولرینین سایی تکلیف اولونور 1998-2014
توخوم، ماللار و محصول آنلاییشی یالنیز توخوم معناسیندا دئییل، بورا همچینین بیتکیلر اونلارین حیسهلری، بیتکی نؤولرینین دیگر گئنئتیک ماتئریاللاری(توخوملار، بیتکیلر، شیتیل، توخوما، چیچک توزو و س.
بوتون قیمتلر آورو ایله قبول اولونور. بیز اؤدنیشلری CZK (چئخ کروناسی) و دوللار (USD) ایله قبول ائدیریک.دیگر قبول ائدیلمیش پول واهیدینه دییشیکلیک، بیزیم والیوتا دییشمهیه اویغون گلسین. پوچت خرجلری یوخاریدا گؤستریلمیش قیمتلره داخیل دئییل. بیزیم قیمتلر مؤوسومی شرایطله، میدانا چیخان توخوم یارارلیغی، محصول ییغیمیندا اولان چتینلیک درجهسی، ائمال ائتمه، آنباردا و سویودوجودا ساخلاماق حاقی ایله باغلی دییشیکلر اولا بیلر. بو سببدن بیزیم قیمتلر خبردارلیق ائدیلمهدن دییشه بیلر. بو یئنی قیمت ورقهسی بوتون اوولکی ورقهلرله اوز اولونور. سهم اوولکی ساتیشا سازیشدیر.زحمت اولماسا اؤدنیشی ائتمزدن اول سهمین مؤوجودلوغونو یوخلایین.
اؤدنیش یوکلمهدن اول قبول اولونور.سیزین سیفاریش KPR طرفیندن تسدیق ائدیلدیکدن 15 گون سونرا اؤدنیش KPR طرفیندن قبول اولونور.
سیفاریشلر عادتن سیزین اؤدنیش قبول ائدیلدیکدن سونرا گؤندریلیر. طرفلر آراسی سیغورتا حاقی تشکیل اولونمایانا قدر داشینما زامانی هر هانسی ایتیریلمیش توخما جاوابدئه دئییلیک.
قبول ائدیلمیش و اؤدنیلمیش سیفاریشلر یالنیز KPR-نین ایجازهسی ایله لغو اولا بیلر
KPR 2 ایللیک قارانتیا وئریر:
- توخوملار گؤیرمک اوچون تزه و یاخشی جوجرندیر
- توخوملار و بیتکیلر دوزگون نؤوده و زیانوئریجیسیزدیر
بیزیم 2 ایللیک زمانتیمیز محصوللاریمیزین چاتدیریلماسی تاریخیندن باشلاییر.
بوتون سیفاریشلر قبول اولونداقدان سونرا گرک درهال یوخلانیلسین و تلبنامه یازیلی شکیلده تقدیم ائدیلسین و 15 گون ایش مدتینده ماللارین قبزی KPR طرفیندن قبول ائدیلیر. اگر توخوملار کورلاندیقدان، اکیلدیکدن، هر هانسی دوزگون اولمایان داشینمادان، رفتاردان سونرا KPR هئچ بیر تلبنامنی قبول ائتمیر. بیزیم اولجهدن ایجازهمیز اولمادان توخوملاری قایتارمایین.
سیفاریشلرین هر هانسی یئرلشدیرمه اوسولو یوخاریدا قبول اولونان شرطلرده گؤستریلیر.تهئ پلاجینگ اوف آن اوردئر بی آنی مئانس سیگنیفیئس تهئ آججئپتانجئ اوف تهئ آبووئ تئرمس آند جوندیتیونس.
هر هانسی بیر سیفاریشین یئرلشدیرمهسی یوخاریدا قبول اولونان شرط و قایدالاردا گؤستریلیر.
ATTENTION! Before placing an order find out about the plant import and phytosanitary regulations for your country. Do not import species forbidden by laws to your area. Many plants have become invasive weeds in far flung areas of the world, and while we cannot necessarily predict which plants will become invasive in which regions, most countries have lists of declared invasive weeds which people are requested not to grow, or can be prosecuted if they do grow them. Please consult your conservation authority, find out which plants you should not import and grow and take care that you do not unwittingly import any known or potential invasive aliens into your area.
When you place an order, you automatically herewith agree with the terms and conditions of the transportation company. Customers outside of the European Union: Please note that we cannot take any responsibility if your shipment is confiscated by you country due to your country's import laws, import permits or custom rules.


c: text/html

text:
هری پاتر و ققنوسون امری
تورک دیلینده ناغیل : هری پاتر
یایین ایستی گونلری اؤز سونونا یاخینلاشیردی. “پریوت درایو” ین بیوك و نمیز ائولرینه سسسیزلیك كولگه سالمیشدی، او ماشینلار كی همیشه تمیزلیدن پاریلداردی ایندی توز تورپاقلی گاراژلاردا قالمیشدیلار و چمنلر كی همیشه گوم گوی اولاردیلار ایندی ساریا چالیردیلار. سوسوزلوق باعیث اولوب سو شیلنگلریندن ایستیفاده ائله مك قدغن اولسون. پریوت درایوین اهلی ائشییین ایستی سیندن اؤز ائولرینین سرین لیینه قاچمیشدیلار و پنجره لری سرین بیر یئل اسمه یینین اومیدینه آچیق قویموشدولار. فقط بیر نفر ائشیكده گوزه گورسه نیردی، بیر اوغلان اوشاقی كی اؤز خالاسی و اونون ارینین الیندن، باغچادا گیزلنمیشدی.
هری پاتر آچیق پنجره دن ائشیدیردی كی خالاسی اری …..
حجم : ۶۳۹ کیلو بایت
رمز فایل: www.aharri.ir
»» دانلود هری پاتر و ققنوسون امری 1 « حجم:640 كیلوبایت»
دانلود از لینک اول … دانلود از لینک دوم
»» دانلود هری پاتر و ققنوسون امری 2 « حجم: 700 كیلوبایت»

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کرج-محمد آباددا ساتيرا شاعيرى «صمد مرادی»نى آغيرلاما مراسيمى
کرج´ین محمد آباد شهرجیکینده چاغداش ساتیرا شاعیریمیز «صمد مرادی»بگین اوچونجو کیتابینین یاییلماسینا بیر جشن مراسيمی گئچیریلدی.
بو يازى توفاندى٬ مش غضنفر وئبلاگيندان آلينيبديرּ
کیتاب جشنی
جومعه گونو 30/2/84 کرج´ین محممد آباد شهرجیکینده چاغداش ساتیرا شاعیریمیز «صمد مورادی»بهیین اوچونجو کیتابینین یاییلماسینا بیر جشن مراسيمی کئچیریلدی. بو جشنده کرج´ین موختلیف شهرجیکلری، تئهران و قوم شهرلریندن شاعیرلر، عاشیقلار و ادبيیات ماراقچیلاری حوضور تاپمیشدیلار. بو 5 ساعاتلیق مراسیمده آقالار امیر میکائیلی و مهندس علیائی (یاشیل) جنابلاری آپاریجیلیق ائدیب و شاعیرلر شئعر اوخویوب، عاشیقلار قوپوز چالدیلار. بو مراسيمده دوکتور گونئیلی، اوستاد ناظر شرفخانهای و سید حیدر بیات جنابلاری چیخیش ائتدیلر.
دوکتور گونئیلی دده قورقوت داستانلارینا ايشاره ائدهرک دئدی: آتالاریمیز هر اوغولو بویا باشا چاتدیقدا سیناییب و باشاریلارینا گؤره اونا بیر یئنی آد باغیشلاردیلار؛ بیز ده شاعیر صمد مورادینین دورومونا، شخصیيتینه، شئعرینی سینایاندان سونرا بو تؤرهنده حوضور تاپمیشیق. سونرا دوکتور گونئیلی مملکتین نشر دورومدان گيلایه ائدیب و شاعیرلرین و یازارلارین کیتابلارینین ساتیلماماسی و موناسیب شکلیده یاییلماماسیندان اينتيقاد ائتدی.
اوستاد ناظر شرفخانهای بو جومله ایله سؤزلرینى باشلادی کی بیر زامان «کیتاب یاندیرما» جشنی توتاردیلار آمما بو گون کیتاب یاییلما جشنی توتولور کی بو چوخ سئویندیریجیدیر. شرفخانهای شاعیر صمد مورادینی حسساس، عدالت آرایان، و ظولم ایله ساواشان بیر شاعیر ساناراق اونون اوچونجو کیتابینین یاییلماسینى تبریک دئدی.
سید حیدر بیات اؤز چیخیشیندا تورکلرین موختلیف هونری ساحهلرده اوستون یارادیجیلیغینا ايشاره ائدهرک آذربایجان و تورک دونیاسینین طنز خاراکتئرلرینه ايشاره ائدیب دئدی: ملانصرالدین کیمی بیر گئرچک طنز خاراکتئرین تورک اولماغی و آذربایجان ناغیللاریندا کئچه ل خاراکتری و میرزا علیاکبر صابر و شبسترلی معجز کیمی شاعیرلرین یازیب یاراتدیغی طنز شئعرلر آذربایجان طنزینين باشقا اؤلکهلردهن چئشیدلی٬ عئین حالدا اوستون، نئچه یؤنلو و ال چاتماز ائدیر. بیات٬ دیوان لغات الترک´ه اشاره ائدیب و دئدی: تورکلر مین ایل بوندان ایلین ان یاخشی جوکون سئچیب و اونو «ایل جوکو» آدلاردیرارمیشلارِ
بیات، صمدین ساتیرا شاعیرلریمیزین ایکینجی نسلینده بیلیب و اوچونجو نسلین بو ساحهده جیددی چالیشماماسیندان اينتيقاد ائتدی.
بو مراسمده «نباتی»، «شهریار»، «گونئی مدنیت اوجاغی»، «انجمن آذربایجانیان کرج»، «پینار»، «مرد آباد» و «آل یاسین» درنه کلرینین شاعیرلرینین حوضورلاری وار ایدی. بو شاعیرلردن اوستاد درویش بهروان، حسن شایسته، مجازی، منظوری خامنه، عظیم، درداوغولو، نوراللهی، حجت الاسلام سید بشیر حسینی، رحمان مهرزاد، تانیش، یاشار گونئیلی، حشمتی، شاهمرادی، عباسی، گوهری، بیگدلی و ... آد آپارماق اولار. و عاشیقلاردان ایسه عاشیق شهباز، عاشیق احد ملکشاهی، عاشیق محمدعلی عزیزی، عاشیق اکبر قربانی، عاشیق صالحی و سنتوچو قوربان حاجیلو چیخیش ائتدیلر.
«طوفاندی مش غضنفر» صمد مورادینین اوچونجو کیتابیدیر کی شاعیرین طنز، ايجمتيماعی و سربست شئعرلرینى ائحتيوا ائدیر. صمد بو کیتابدا سربست فورمادا بؤیوک آددیملار گؤتوروب و ايجمتيعاعی ـ اينتيقادی شئعرلری قاباقکی اثرلریندن داها اوستوندور. صمد معدود شاعیرلردندیر کی میللی شئعر ایله ساتیرا شئعر اونون شئعرینده بیر بیرینه قاتیلیبلار.


text:
افلاطونون اخلاق نظریهسی؛ سعادت آختاریشیندا
افلاطونون اخلاق نظریهسی؛ سعادت آختاریشیندا
افلاطونون اخلاق نظریهسی سعادت آختاریشینا دایانیر. اینسانین حقیقی سعادتینی داشییان خئیره هیدایت اولوب. افلاطونا گؤره اخلاق سیاست شاخهلریندن ساییلیر. او ایجتیماعی عدالتده آختاریشدان سونرا اخلاقین ایکینجی تعبیری، شخصی عدالته دیقّت یئتیریب. افلاطونا گؤره دَیَر اوچ زاددان آرتیق دئییل:
1. گؤزللیک 2. عدالت 3. حقیقت
بونلارین اوچونونده بیرلشدیرنی خئیر و یاخشیلیق اولوب بو اوچ معنا خئیرین آچیقلانمیش معناسیدیر.
افلاطون بعضآ اخلاقی «گؤزللیک» مقولهسیندن بیلیر و بعضاً «عدالت» مقولهسیندن ساییر.
«اخلاق گؤزللیک مقولهسیندندیر» دئیَنده منظورو گول کیمی حیسّی گؤزللیکلر دئییل بلکه منظورو گؤزل روحدان آسیلی اولان اینسان عملینین گؤزللیگیدیر.
اینسان داخیله باخاندا ایشلری ایکی یئره بؤلور: گؤزل و چیرکین، یاخشی و پیس. بو تقسیمدهده شکّ ائلهمهییب یاخشیله پیسی سئچمکده دلیله احتیاجی دویمور.
بو نظریه ایسلامی موتکلّیملرین مطرح ائلهدیکلری «ذاتی حوسن و قوبح»دیر. بو سؤزده گؤزللیگین مرکزی اینسان رفتاریدیر. آما افلاطون اونو اخلاق محوری بیلدیگی گؤزللیک روحدادیر. دئمک اولار روحون گؤزللیگی بوتون استعدادلاردان لازیم اولان حدّده ایستیفاده ائلهمکدهدیر. حیاتین نوختاسینی غریزهلرین بیرینه تاپیشیرماماق لازیمدیر. چونکی اینساندا شهویّه، غضبیّه، حب ذات، مقام و مال سئوگیسی وار. بو غریزهلرین آراسیندا تعادول یاراتماقلا روحا گؤزللیک وئرمک لازیمدیر. نتیجهده بیر سری فضاییله چاتماق و رذاییلدن اوزاق اولماق.
بو نوع گؤزللیگی عدالتده آدلاندیرماق اولار، اونو داخیلی غریزهلرین تعادولو کیمی تفسیر ائتمک شرطیله، نه اینکی برابرلیک و حقّی حق صاحیبینه وئرمک معناسیندا.
افلاطون فضاییلی کسب ائلهمکده معریفتین رولونا تأکید ائلهمکله، اخلاقی معریفتی «موثول» واسیطهسیله تؤرهنن ایشیق شوعاسی کیمی بیلیردی کی بوتون محدود خئیرلرین منبعی ساییلیر.
«خئیر میثالی»نی تانیماق بیزی خئیرین جورئیّاتی بارهده قضاوته ایمکان وئرهجک. اونون باخیشیندا «شرّ» جهالت نتیجهسیدیر و ائله بونا گؤره اعتیقادی واریدی اینسانلاری ایکی موضوعدا تعلیم وئرمک لازیمدیر؛ بیر طرفدن فاضیله ایشلری اؤیرنهلر و آیری طرفدن عقل و ذهنلرینی فلسفه و ریاضیّاتلا تربیت ائدهلر. طلب اولان معاریفی اؤیرنه بیلمهین اینسانلار دا حیکمت اهلیندن تقلید ائتمهلیدیلر.
افلاطونون نظرینه اینسانین اوچ قوّهسی وار و هر بیریله موتناسیب بیر فضیلت وار:
1. شهوانی قوّه کی اونون فضیلتی اعتیدالدیر. 2. روحانی قوّه کی اونون فضیلتی شوجاعتدیر. 3. عقلانی قوّه کی اونون فضیلتی حیکمتدیر.
افلاطون روحون اوچ بؤلومونو «فاضیله شهر»ین اوچ بؤلومونه تای بیلیردی. اونون نظرینجه بو اوچ فضیلت بیر سیستمین جوزءلری ساییلیر و بو سیستمده هر بیرینین اؤز ایشی وار.
شوجاعت، موقاویمت و روحون مطلوب وضعیّتینده اولماسینی عؤهدهسینه آلیب، اینسانی غیر معقول قورخولارا جومماقدان ساخلار. اعتیدال، شهوانی قوّهلری تنظیمه سالیب محدودلاشدیریر. حیکمت، روحون عقلانی بؤلومونه موناسیب معریفت وئریب روحون آیری ایکی بؤلومون واسیطهسی ایله حیمایت اولار.
افلاطون، فضاییلی بیر-بیرندن آیری بیلمکله برابر سقراط کیمی اونلارین بیرلیگینهده اینانیردی. «حیکمت» فضیلتیندن آسیلی اولان خئیره معریفت تاپماق، تکجه اؤ بیری ایکی بؤلومو ایطاعته مجبور ائلیه بیلن شخصه ایمکانلیدیر. بئلهلیکله فضیلتلر ماهیّتاً آیری اولسالار دا بیر شخصده یا هامیسی وار و یا هئچ بیری یوخدور.
افلاطونون بو نظریهسینده اولان موثبت نظریه و موسلمان عالیملرینین هامیسینین قبول ائلهدیگی نوقطه، اعتیدال مسألهسیدیر.


text:
اوزبیک مخالف گروه لری، کریموفنی تینچ یول بیلن آغدریشگه تیارلنیشماقچی
آلمان ده بیر قطار مخالف گروه لرنی بیرلشتیرگن "اوزبیکستان خلق حرکتی" اوچره شیب ، اوزبیکستان جمهور رییسی اسلام کریموف نی تیز صورت لرده تینچ یول بیلن حکومت دن چیتلتیش یول لرینی محاکمه قیلگن.
دیوسیلفبدورفده اوچ کون دوام ایتگن بو یغین ده عین شهر ده جایلشگن بو 2005 یلی 13 می قانلی واقعه لریدن قاچگن اوزبیکستانلیک لرنی اوز ایچیگه آلوچی " اندیجان- عدالت و تیکلنیش"" تشکیلاتی، "ERK" حزبی، خصوصاً مذکور حزب رهبری محمد صالح و بیر قطار باشقه سیاسی تحلیل چی و مخالف فعال لر اشتراک ایتیشگن.
بی بی سی بیلن صحبتده " اندیجان عدالت و تیکلنیش " تشکیلاتی رهبری نورالله مقصودوف نینگ بیلدیریشیچه، مذکور تدبیر 25 می کونی برلین شهریده بولیشی ریجه لنگن یریک مخالفت انجمنی گه تیارگرلیک لرنی محاکمه ایتگن و ایشچی گروهی نی توزگن.
کریموف بولمسه کیم؟
تدبیر اشتراک چیلری جمهور رییس کریموف حکومتدن کیتیشی و او نینگ اورنیگه مقابل شخص اوزبیکستان دولتی نی باشقریشی کیره ک دیگن خلوصگه کیلگن.
"2001 – 2002 میلادی ییلی دن بیری دوام ایتیب کیله یاتگن توتالیت لر تیزیمینی توخته ته میز، او ییرده اینگ دیموکراتیک دولت قوریشگه شونده ی سویه سی بار، شونده ی توشینچه سی بار و قولیدن کیله دیگن و بیلیمگه ایگه بولگن رهبر نی یول باشچی قیلیب قوییشیمیز کره ک، دیگن خلوصگه کیلدی" دیدی جناب مقصودوف.
بیراق او بو مقابل رهبر کیم بولیشی یا که اوزبیکستان نی باشقریشی اوچون قنده ی نامزد لر ایلگری سوریله یاتگنی باره سیده اشتراکچی لر یکونی توختمگه کیلمه گنینی بیلدیرگن.
جناب مقصودوف "اوزبیکستان خلق حرکتی" کریموف مأموریتی نی تینچ یول لر بیلن چیتلتیش مقصد قیلیب آلگنینی اورغوله گن.
عربچه اصول
اونگه کوره ، عرب دولت لریده یوز بیرگن و دوام ایته یاتگن انقلاب لر بونینگ امکانی بارلیگینی کورستگن.
بیراق، تونس و مصرده یوز بیرگن انقلاب لرده غلیان تینچ یول لر بیلن آلیب باریلگن ایسه ده، یوزلب انسان لر خوف سیزلیک کوچلری اوق لریدن نابود بولگن. جناب مقصودوف اوزبیکستانده بونی برطرف ایتیش ممکن لیگینی هم ایتگن.
" بیز بونینگ آلدینی آله آله میز دیاپمیزده. خلق نداسی بیلن حرکتلر باشلندی عرب دنیاسیده، بیز شوندن خلاصه چیقریب، اوندن گوزه لراق کورینیشده قیلسک بولریکن دیگن خلاصه گه کیلدیک. نازوراوانلیک یول بیلن، یوز فایز هیچ قنده ی جنگچیسیز، تینچلیک یولی بیلن عملگه آشیرماقچی میز" دیدی نورالله مقصودوف.
نورالله مقصودوف اندیجانده 2005 ییل 13 می واقعه لری نینگ بی واسطه گواهی بولگن. او نینگ اوغلی و کیاوی شو ییلی محکمه گه تارتیلگن 23 محلی تدبیرکارلر اره سیده بولگن.
عین محکمه ایشی ایککی مینگدن آشیق اندیجانلیکلرنینگ سود بناسی قرشی سیده تینچ ناراضلیک نمایشی نی اوتکزیشگه سبب بولگن ایدی.
جناب مقصودوف اوزبیکستان حکومتی تمانیدن اندیجان لیک لر ناراضلیگی نی الهام لنتریشیده و اکرامیه ناملی آقیم نی باشله شده عیب لنگن اکرام یولداشوف نینگ قوده سی دیر.


text:
افغانستانینگ دمیر قازیغینده میلیون یاریمدان قاوراق تورکمن یاشایار. یورتده حکم سوروپ گلیان آغیر شرطلر سباپلی اولرینگ کوپوسی پاکستان، ایران، تورکیه، عربستان و اوروپا نینگ دورلی یورتلارینه بوسا-بوسلیق اتدیلر و بو یاغدای هنیزه چنلی دوام ادیپ گلیار.
افقانستانده انچه عصردان باری حکم سوروپ گلیان پشتون آقالیغی نتیجه-سینده بو ایلدشلریمیز اوز میللی کیملیکلریندن داشلاشدیریلیپ، پشتون میللیتچیلیک سیاستی آستیده آسیمیله بولوپ (باشغالارینگ آراسینده اریپ یوق بولماق سیاستی) ییتیپ گیتمک درجه سینه باتپ یتدی. البته اوغوز خانینگ بو باتیر اولادلاری تابدان دوشمان، هر یرده یاشاسالار هم اوز آتا-بابا داپ-دستورلارینی گوز مونچیغی یالی قوراپ گلیارلر.
۱۶-نچی عصردان باشلاپ تورکمن طایفه لاری گونورتا-گوندوغارا طاراپ، ایلایتا-دا آمی دریانینگ ایکی یانینه گوچوپ باسلیارلار. غزنوی لارینگ (قازنالی لارینگ) حاکمیتی ییللارینده افغانستانده یاشایان تورک لرینگ سیاسی رولی خاص آرتیار. افغانستانینگ دمیر قازیغینه تورک لرینگ گوچوشینده تورکستانداقی قانلی چاقناشیقلار، ایراندیر، خیوه خانلارینینگ و بخارا امیلرینینگ با سیپالچیلیق یوریشلری سباپ بولوپدیر.
افغانستانلی تورکمنلر
یازان: آقمیرات گورگنلی
Filed under: گوني تورکستان, تورک آجونی, تورکچه, تاریخ |


text:
ای حسینه آغلایانلار آغلایین اؤز حالیزا
ایندی آغلیر کربلا شاهی سیزین احوالیزا
راد مردان خدا اؤلمز همیشه زنده دیر
سیز اؤلورسوز باخمایین بو جارو بو جنجالیزا
امت بی غئیرتی نئیلر امام تشنه لب؟
احتیاجی بوخ سیزین بیر قطره اشک آلیزا
آغلاماق وئرمز نتیجه ، عزت دین اولماسا
یا گولون یا آغلایین یا کول یاخین ساققالیزا
شیمردن آرتیق حسینه سیز اذیت ائیله دیز
ای خلاف شرع ائدنلر! بیر باخین اعمالیزا
شیمر بیر دفعه حسینی اؤلدوروب ، مین دفعه سیز
اؤلدوره رسیز گر دوشه ایندی سیزین چنگالیزا
سؤزلریز غیبتدی ، بؤهتاندی، یالاندی ایفتیرا
نه وئره ر آللاه سیزین بو خشگه قیل و قالیزا
بیر بئله داد و فغان ائتدیز حسینه آغلادیز
ای منافیق لر! نه آلدیز باغلادیز دسمالیزا؟!
نور چشم مصطفی، محبوب رب العالمین
دوز مسلمانی سئور آند اولسون استقلالیزا
خامس آل عبانی بیلمه دیز مقصودینی
ایسته دی رونق وئره سیزین اجلالیزا
شرقدن غربه گره ک سیز اولایدیز حکمران
لیک سیز آماده سیز ایندی اؤز اضمحلالیزا
پاکدل انسان سیزی گؤرسه یقین گمراه اولار
کیم سیزی ناپاک ائدیب لعنت گله غسالیزا
خلقی شئیطان توولایاندا ، توولویورسوز شئیطانی سیز
مات و حئیران قالمیشام بو شیوه اغفالیزا
یا گلین بو درگه سلطانه سیز اصلاح اولون
یا گئدین تابع اولون بیر دفعه اؤز دجالیزا!
اهل قرآن سیز اگر، قرآنیله رفتار ائدین
ناطق قرآن سیزین باخسین گؤزل اعمالیزا
زیر بار ظلمه او عالمده بیر آن گئتمه دی
سیز ولی بیر عؤمر آلدیز بار ذلت دالیزا
لعنت پروردگار اولسون گؤروم صبح و مسا
پیی پارافیندن قاییرما یاغ ساتان باققالیزا
واردی بیر عده حسینچی پاکدامن بی ریا
نه سیزه بنزه ر اولار، نه سیزین امثالیزا
من سیزه آللاهدان هر وقت توفیق ایسته رم
سیزه توفیق ایسته یین « حداد» تک نقالیزا.
قوشانی: رحمتلیک علی اکبر حداد


text:
یونانیستان مدافعه ناظری پانوس کامئننوس آغلینی باشینا ییغسین.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «حوریت» قزئتینه موصاحیبهسینده تورکییه خاریجی ایشلر ناظری مؤولود چاووش اوغلو سؤیلهییب.
«یونانیستانین مدافعه ناظری دایم بیزی پروووکاسییایا چکمهیه چالیشیر. یونانیستان کئچمیشده ده بعضی پروووکاسییالارا یول وئریردی. بیز قونشوموزلا گرگینلیک اولماسین دئیه، ساکیت داورانیریق. اونلار کارداک آداسی مسئلهسینی فورصت بیلیب وضعیتی گرگینلشدیریرلر. مدافعه ناظری آغلینی باشینا ییغسین. بیز لازیم گلنده سرت جاواب وئرمیی ده باجاریریق»، – دئیه، او بیلدیریب.
قید ائدک کی، کارداک آداسی بحرانی اوزون ایللردیر داوام ائدیر. اگه دنیزینده یئرلشن آدایا هم یونانیستان، هم ده تورکییه ادعا ائدیر. ایکی اؤلکه آراسیندا بونونلا باغلی اساس گرگینلیک ۱۹۹۶-جی ایلده قیده آلینیب. یونان اوردوسونون آدایا خبرسیز داخیل اولماسینا آنکارا کسکین اعتراض ائدیب.
دؤورون باش ناظری تانسو چیللر گئجه ایله کشفیاتا آدایا داخیل اولماق امری وئریب. نتیجهده کشفیاتچیلار یونان اوردوسونون داخیلیندن خبرسیز کئچهرک آدادا تورک بایراغینی یونانلارین اؤزلرینین خبری اولمادان دالغالاندیریبلار. آمئریکانین مسئلهیه موداخیلهسیندن سونرا طرفلر آراسیندا گرگینلیک سنگیییب.


text:
جنرال دوستم نمه دن شکایتده؟
"نیویارک تایمز"روزنامه سی"افغانستان جمهور رییسی نینگ بیرینچی معاونی، سابق اوروش قوماندانی چیکه لنتیریلگچ، توتقماقده" دیگن مقاله چاپ ایتدی. مقاله مولفی اعظم احمدنینگ ایتیشیچه، دوستم بوندن بیرآز اول خوفسیزلیک کینگشیده ییغله گن.
"خوفسیزلیک بوییچه ییغیلیشی ایندیگینه باشلنگنیده افغانستان بیرینچی معاونی، سابق اوروش قوماندانی عبدالرشید دوستم ییغله ی باشله دی".
بو ملی خوفسیزلیک کینگشی نینگ عادتی هفته لیک ییغیلیشی نینگ غلطی باشله نیشی ایدی. یوزلب طالبان محبوسلرینی اولدیریشده عیبلنگن جناب دوستم چیندن تولقینلنگن ایدی. او خانه ده گی باشقه قدرتلی شخصلر طرفیدن اعتبارسیز قالگنیدن نالیب، جمهور رییس اشرف غنی همده اونینگ خوفسیزلیک مصلحتچیسی حنیف اتمرنی تیلگه آلدی.
"هیچ کیم مینینگ تیلفون قونغیراقلریمگه جواب بیرمه یپتی!" ـ دیب اوکیردی بوندن بیر قنچه اول اوتگن ییغیلیشده. بونی اوشبو مجلسده قتنشگن ایکی کیشی تصدیقله دی."مین فقط وطنیمیزگه یاردم بیرماقچی من. خلق مینی جنرال درجه سیگه کوتردی، بیراق هیچ کیم مینینگ مصلحتلریمگه قولاق سالمه یدی!"
روزنامه نینگ یازیشیچه، بو صحنه اوروش قوماندانی دوستم نینگ قاغازده مملکت نینگ اینگ اهمیتلی سیاستچیلریدن بیریگه غلطی روشده ایلنگنلیگینی ایضاحله یاتگندیک ایدی.
سپتمبر آییدن بیری بیرینچی معاون لوازمینی ایگللگچ، او اوزینی یکه له گن حالده تاپه باشله دی و بوندن جیغیبیران بولدی. اشرف غنی اونی اوتگن ییلی اوزیگه شیریک قیلیب تنله گندی، بو قرار انچه مباحثه لی روشده قرشیلنگن ایدی. انسان حقوقلری فعاللری اونینگ اوتمیشی نی ایسگه سالیب، جنایتلری حقیده آگاه ایتیشر، بیراق افغانستان نینگ 10 فایزچه اوزبیک اهالی سی نینگ دوستمگه صداقتی غنی گه قول کیلگن ایدی.
قره مه ـ قرشیلیکلرگه قره مسدن کوزه تووچیلر دوستم نینگ لوازم نی ایگللش بیلن آق کونگلی تویدی دیگن فکرده ایدیلر، چونکه بیرینچی معاونلیک لوازمی افغانستان سیاستیده ایلک بار کیریتیله یاتگن ایدی. لیکن ایندی عیان بولیشیچهف حساب ـ کتابلرده حتی کیتگن ایکن، ـ دیب یازه دی روزنامه. نوامبر آییده او کابلده یوز بیرگن خودکشلیک هجومی صحنه سیده پیدا بولیب، کمیره لر اونگیده آغیزیگه کیلگن نرسه لرنی گپیره باشله دی. جمله دن او اوزی نینگ اوتمیشینی ایسلب، اوز پیتی 45 مینگ القاعده جنگریلرینی مملکتدن سوریب چیقرگنلیگینی تیلگه آلدی. اوندن کیینگی آی او توستدن 20 مینگ کیشیلیک قشون توزیب، مملکت نینگ اینگ خوفلی منطقه سیگه یوباریش غایه سی بیلن چیقدی. کیچراق او گپلریدن تاندی، لیکن سیاسی موجلر مملکت بویلب ترقب بولگن ایدی. سونگ او اولکن طنطنه ایله جوزجان ولایتیده 200 طالبان نینگ تینچلیک جریانیگه قوشیلیشگه اونده گنینی بیلدیردی. بیراق معلوم بولیشیچه، بولر اونینگ سابق عسکرلری ایکن. محلی فعال و قریه لرنینگ بیلدیریشیچه، اولرنینگ سانی هم 200 ایمس، 30 ـ 40 اطرافیده ایکن. روزنامه نینگ یازیشیچه، اولر دوستم دن بو مقاله خصوصیده شرح سوره شگن، بیراق جواب بیرمه گن. یوقاریده ایتیلگنلری نینگ بعضیلری مراقلی تویولسه ـ ده، معما انچه جدی. گپ شونده که، دیب یازه دی روزنامه، اگرده غنیگه بیر نرسه بولگودیک بولسه، حاکمیت بیرینچی معاونی دوستمگه اوته دی. "بیز بونی هیچ قچان اونوتمسلیگیمیز کیره ک!" ـ دیب ایتگن غرب دیپلماتلریدن بیری خواطر ایله. اشرف غنی دوستم دن سیلاولر دوریده فایده لنگچ، کیینچه لیک اونی انچه یین احتیاطلب قویدی. دوستم، غرب و افغان رسمیلری نینگ روزنامه گه بیلدیریشیچه، قرار قبول قیلووچی ایچکی دوره دن اوزاقلشتیریلدی. تیلگه آلینگن مجلسده دوستم اشرف غنی نی اوزینی "فاشیستلر" بیلن قورشب آلگنیده عیبلنگن. بعضیلر دوستم نی و اونینگ تیلگه آلینگن ییغینده بقیریب ـ چقیرینی جدی قبول قیلیشماقده. جمله دن طالبان نینگ قندوز ولایتیده گی رهبری ملا عبدالسلام جنرال دوستم نینگ ینگی قشونلر حقیده گی غایه سینی ایضاحلب، اونی ترغیبات اوروشی دیب اته گن. بو بیلن بیر قطارده، اونینگ فکریچه، بو کبی غایه لر چیت ایللردن اولکن مبلغلرنی طلب قیلیب، بولرنی خلق یولیده ایشله تیشده چلغیته دی، دیب ایتگن او.


text:
مهندس ایرج شهین باهرین باش ساغلیغی مکتوبوندا بئله گلیب، ایران و عراق سرحدی یاخینلیغیندا باش وئرن زلزله فلاکتی یوزلرجه وطنداشیمیزین اولوم و خسارت آلماسینا سبب اولدو. بو واسطه ایله اوز وئرن بو آجی وئریجی حادثه نی بوتون وطن داشلار و زیان گورن لر و حیاتینی ایترین هموطن لریمیزین یاخینلارینا تسلیت دئییب، باش ساغلیغی دیله ییرم. حق تعالی نین محضریندن بو فلاکت ده جانلارین ایتیرن لره الهی مغفرت و خسته لنن و یارالانان و ضرر گورن لره ایسه عاجل شفا آرزی ائدیرم.
تبریز بلدیه باشچی سی او ماهالین شریف و دین پرور خالقین اومود، ایمان، صبر و دوزومونو، آجی لار و کدرلرین تسلی وئرن سببی بیلدی.
شهین باهر اوز مکتوبوندا، زلزله دن لاپ چوخ ضرر و خسارت گورن یئرلرین، غیر استاندارد یاشاییش یئرلری اولدوغونونا دئیینیب آرتیردی: شهر و کند انکشاف طرح لرینی ایشله مک ده، استاندارد و امنیت لی بینالاری دوزلتمک،واجب دیر. اولکه انکشاف و توسعه سینده استانداردلارا دیقت ائتمک، طبیعی فلاکت لر زامانی ضرر زیانین آز اولماسینا ندن اولار.


text:
افغانستان آرقه لی پاکستان گه برقنی اوتکزیش بیتمی امضا لندی
تاجیکستان و قیرقیزستان دن افغانستان ارقه لی برق اوتکزیش بیتمی امضالنگن، بو ریجه عملی بولگنده بیرمینگ میگاوات برق افغانستان ارقه لی پاکستانگه اوتکزیله دی. همده اوچ یوزمیگاوات برق هم افغانستانگه بیریلیشی گه کیلیشیلگن. افغانستان سووبرق وزیرلیگی بو ریجه ایشگه توشیریلیشی بیلن هرییلی افغانستان قریب التمیش میلیون دالر عاید قولگه کیرتیشینی ایتگن. برق سیملری اوچ یا تورت ییلده تارتیلیشی ریجه لنگن افغانستان حکومتی نینگ ایتیشیچه، قرقیزستان وتاجیکستان دن 1300 میگاوات برق آلیب کیلنیشگه کیلیشیلگن بوندن اوچ یوز میگاواتی افغانستان اوچون باشقه قالگن بیرمینگ میگاواتی افغانستان توپراغی ارقه لی پاکستانگه انتقال بیریلیشگه قرار قبول قیلینگن. ترانزیت پولی خصوصیده گی قرشیلیک لر بو پروزه نینگ کیچیکتریلیشگه اصلی عامل دیب کورسه تیلگن. افغانستان مالیه وزیرلیگی سوزچیسی عبدالقادر جیلانی، افغانستان و پاکستان مالیه وزیرلری اره سیده بو پروژه نینگ عملی قیلیش بیتیمی اوتگن کون واشنگتن ده امضابولگنینی ایتدی:"کاسا قرارداد پروژه سی افغانستان و پاکستان اره سیده امضالندی بوقرارداد اساسیده ترانزیت فیسی حقیده هم کیلیشیلگن، خدا خواه لسه بو پروژه نینگ باشقه ایشلری هم نیچه آی جریانیده قول اوستیگه آلینه دی. یقین زمانده عملی ایشی باشله نیشگه امیدوار میز ." امضالنگن کیلشوو اساسیده پاکستان تامانی هربیرکیلوات برق اوچون 1.25 سنت افغانستان دولتیگه بیره دی. افغانستان سووبرق وزیرلیگی نینگ اورین باسری غلام قادر قاضیزاده بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، بوندن الدین پاکستان هرکیلوات برق اوچون 2.5 سنت بیریشی تکیلیف قیلینگنینی ایتدی. اونگه کوره شو اساسده افغانستان هرییلی آلتمیش میلیون دالر درامد قولگه کیریترایکن:"آلدینکی کیلشوو اساسیده بو قرارداد امضالنگن حالده افغانستان هرییلی بو ارقه لی قریب التمیش میلیون دالر درامد قولگه کیریترایدی." بو مقام نینگ ایتیشچه ینگی کیلشوو اساسیده برق سیملرینی تارتیش پروژه سی کیله جک آییده باشله نیشی ممکن. مذکور پروژه اوچ یا تورت ییلگه قدر بیتکزیلیشی کوزلنگن. تاجیکیستان و قرقیزستان دن برق سیم لرینی افغانستان ارقه لی پاکستان گه تارتیش ریجه سی میلادی 2008 ییلده پاکستانده مباحثه ایتیلگن ایکن. سووبرق وزیرلیگی اورین باسری غلام قادر قاضیزاده نهای بیتم تاجیکستان، قیرقیزستان، پاکستان وافغانستان وکیللری اره سیده امضانیشی نی تیلگه آلدی. سووبرق وزیزلیگی مقاملری نینگ ایتیشلریچه، برق سیملری تارتیلیشی و برق پایه لرینی قوریش اوچون افغانستان 363 میلیون دالر توله شی کیره ک جهان بانکی بومبلغ نینگ بیریشینی سوزبیرگن. ییگیرمه بیش میلیون دالری پروژه امنیتینی تامینلش اوچون اجره تیلگن.برق سیم لری شیرخان بندردن سالنگ ارقه لی کابل نینگ ده سبز منطقه سیگه تارتیلیب بو ییردن تورخم ارقه لی پاکستانگه تارتیلیشی ریجه لنگن.


text:
امریکاده اورمان یانغین لری کوپلب کیشی نینگ جان بیریشی گه سبب بولدی
اوشبو اورمان یانغین لری کالیفورنیا ایالتیده یوز بیرماقده
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ کالیفورنیا ایالتیده یوز بیرگن اورمان یانغین لری عاقبتیده 15 کیشی جان بیررایکن, 150 نفر ایسه یوقالیب کیتدی.
حاضر هم کنترول ایتیله آلمه گن اوشبو یانغین لر سببلی ایالت نینگ ایریم قسم لریده اضطراری حالت اعلان قیلیندی.
عینی دمده اوشبو یانغین لر سببلی کوپلب اوی و دوکان تخریب بولدی.
تهدید آستیده گی منطقه لردن ایسه کمیده 20 مینگ کیشی تخلیه ایتیلدی.
شمال نینگ هم تاثیری بیلن اوشبو یانغین کمیده 36 مینگ جریب لیک بیر ساحه نی اوز تاثیری آستی گه آلدی.
اوشبو یانغین نینگ کنترول آستی گه آلینیشی اوچون سعی و حرکت لر دوام ایتماقده.


text:
لوندوندا فعالیت گؤسترهن ایمپریال کالج اونیورسیتئتینین عالیملری شکر عوضینه شیرینلشدیریجیلر قاتیلمیش ایچکیلرین هئچ ده آز زیانلی اولمادیغینی آشکار ائدیبلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، عالیملرین فیکرینجه شکرسیز و یا دیت ایچکیلر ده شکرلی ایچکیلر کیمی آرتیق چکینین یارانماسینا سبب اولور.
سون ۳۰ ایله عایید علمی معلوماتلارین تحلیلی گؤستریب کی، شکرسیز ایچکیلرین آرتیق چکینین و یا دیابتین قارشیسینی آلدیغی بارهده اساسلی دلیللر یوخدور.
شکرسیز ایچکیلرین کالوریسی آشاغی اولسا دا، اونلار بینین شیرین داد رسپتورلارینی قیجیقلاندیریر و اینسانی داها چوخ قیدا قبولونا تحریک ائدیر.
اوستهلیک، شکرسیز ایچکیلرین زیانسیز اولدوغونو دوشونن اینسانلار اونلاری ایفرات هجمده ایستفاده ائدیرلر.
یئنی آراشدیرمانین مؤلفلری بونو دا بیلدیریرلر کی، شکرسیز ایچکیلرین زیانسیز اولدوغونو اثبات ائدن علمی آراشدیرمالاری سرینلشدیریجی ایچکیلر صنایعسی مالیه لشدیریب و بو سببدن اعتبارلی ساییلا بیلمز.
بریتانییا آلکوگولسوز ایچکیلر آسسوسیاسییاسی شکرسیز ایچکیلرین تنقید آتشینه توتولماسینی دوزگون آددیم حساب ائتمیر. آسسوسیاسییا بو ایچکیلرده کالورینین حقیقتا ده آشاغی اولدوغونو آچیقلاییب:
«بو، اینسانلاری شکرلی ایچکیلره اوز توتماغا وادار ائده بیلر. ایفرات شکرین اینسان ساغلاملیغینا زیانینی ایسه ثبوت ائتمهیه احتیاج یوخدور».


text:
اویان نیوز : آذربایجانین، ان چوخ سئویلن موسیقی آلتی اولان “تاری” یونسکودا اؤز انسترومانی اولاراق تسجیل ائتدیرمهسی، ایرانین اعتراضینا سبب اولدو
ایران، آذربایجانین تاری اؤز موسیقی آلتی اولاراق تسجیل ائتدیرمهسینه اعتراض ائتدی. آذربایجانین، ان چوخ سئویلن موسیقی آلتی اولان “تاری” یونسکودا اؤز انسترومانی اولاراق تسجیل ائتدیرمهسی، ایرانین اعتراضینا سبب اولدو. یونسکونون دسامبر آیی باشیندا فرانسانین باشکندی پاریسده دوزنلهدیگی اوتورومدا قبول ائدیلن قرار، آذربایجان طرفینین یازیلی تکلیفی ایله تار و تار یورومچولوغو صنعتینین کولتورل میراث لیستهسینه علاوه اولونماسی قونوسوندا ائدیلن باشوورویلا گرچکلشدی. یونسکونون آذربایجانین ایستهیی یؤنونده آلدیغی قرارا ایران طرفینین اعتراضی گئجیکمهدی. ایران موسیقی ائوی بونا رسمی اولاراق اعتراض ائدهجکلرینی دویوردو.
ایران طرفی تارین اؤلکهنین گونئیینده اورتایا چیخدیغینی، اما بونا باخمایاراق یونسکو قیدلرینده آذربایجان و ایران موسیقی آلتی شکلینده ایفاده ائدیلمهسینه ایسه اعتراض ائتمهیهجگینی بیلدیردی.
قونویا باغلی یونسکو دا رسمی بیر بیلدیری یاییملایاراق طرفلره بیلگی وئردی. سؤز قونوسو بیلگیده تار موسیقی آلتی ایله ایلگیلی آلینان قرارین بو موسیقی آلتینین یالنیز آذربایجاندا قوللانیلدیغی آنلامینا گلمدیگی ایفاده ائدیلدی. بیلدیریده آیریجا کولتورل میراثین قورونماسینا ایلیشکین سؤزلشمه یه عطفده بولونولاراق هر اؤلکهنین بنزر تکلیفلرینی دگرلندیریلهبیلهجگی ایفاده ائدیلدی. تورکیهده قارس بؤلگهسینده ده یایقین اولاراق قوللانیلان تار، آذربایجان و ایران خاریجینده اؤزبکیستان، تورکمنیستان و گورجوستاندا دا قوللانیلیر.
ت.ر.ت. تورکی


text:
القایده تشکیلاتینین لیدئرلریندن بیری محمد حبیب بوسسادون التونسی سورییانین ایدلیب شهرینده اؤلدورولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ترورچو آمئریکا حربی هاوا قوهلرینین یانوارین ۱۷-ده تشکیل ائتدیی هوجوم زامانی ظررسیزلشدیریلیب.
پئنتاگونون مطبوعات کاتیبی پتر کوک معلوماتی تصدیقلهییب.
اونون سؤزلرینه گؤره، التونسی ترورچولارین قربدهکی هدفلره قارشی هوجوملارین حیاتا کئچیریلمهسی اوزره اساس کووردیناتورلاردان بیری اولوب.
ترورچو سورییایا ۲۰۱۴-جو ایلده گلیب. بونادک ایسه او، بیر نئچه ایل آوروپا و یاخین شرق اؤلکهلرینده یاشاییب و دیگر ائکسترئمیستلرله علاقهده اولوب.


text:
اگر «برکسیت» پروسسی ایستهنیلهن نتیجهنی وئرمهسه، شوتلاندییا بؤیوک بریتانییادان آیریلماق اوچون ۲-جی رفرندوما گئدهجک.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری شوتلاندییا میللی پارلامئنتینین لیدری نیکولا ایستورگون وورغولاییب.
اونون سؤزلرینه گؤره، هله ایندییه قدر بریتانییا باش ناظرینین «برکسیت» حاقیندا دقیق پلانی یوخدور: «بو بیزی چوخ ناراحات ائدیر. شوتلاندییا رفرندومدا آوروپا اتفاقیندا (آی) قالماق لهینه سس وئریب و شوتلاندلار آوروپا اتفاقیندان آیریلماغا ناراضیدیر. اومیدلریمیز، آوروپا اتفاقیندان آیریلساق بئله ان آزیندان تیجارت ایمکانلاریندان محروم اولماماقدیر. باشقا جور اولسا شوتلاندییا داخیل بوتون بیرلشمیش کراللیق فیرمالاری ضرر گؤرهجکدیر».


text:
علی اکبر هاشمی رفسنجانی
ایراندا ۱۹۸۹-جو ایله قدر اؤلکهنین باشیندا پرزیدنت دایانسا دا، ایداره ائدن شخص باش ناظر ایدی. محض همین ایل پرزیدنتین صلاحیتلری آرتیریلدی و باش ناظرلیک لغو ائدیلدی. بئلهلیکله، یئنی بیر سیستمه کئچید آلیندی.
۳ آوگوست ۱۹۸۹-جو ایلده ایرانین بیرینجی دینی لیدری آیت الله خمینینین ان چوخ گووندییی اینسانلاردان اولان و ایکینجی دینی لیدر آیت الله خامنه اینین یاخین دوستو علی اکبر هاشمی رفسنجانی ایرانین دؤردونجو پرزیدنتی سئچیلدی. او، ۱۹۹۷-جی ایله قدر بو وظیفهده قالدی. هاشمی رفسنجانی مهافیظه کار موللالارین توپلاندیغی روحانیت مباریز توپلولوغونون ان اؤنده گلنلریندن ایدی.
هاشمی رفسنجانی ایلک دؤرد ایللیکده رفورمیستلری ده اؤز حکومتینه داخیل ائدرک، اؤزونون بیرلشدیریجی گوج اولدوغونو گؤسترمکله یاناشی، حکومتینین گؤرجیی ایشلره حاق قازاندیرماق مقصدی گودوردو. اما هاشمی رفسنجانی قوردوغو حکومت سیاسی رژیم اوچون چوخ حساس اولان اینفورماسییا و کشفیات ناظرلیگی کیمی ناظرلیکلردن باشقا توکراتلاردان تشکیل اولونموشدو. هاشمی رفسنجانی اقتصادیاتدا لیبرال سیاسته اینانان بیری اولماقلا یاناشی، ایرانین آمریکا ایله دیالوگ قورا بیلجیینه ایناندیغینی قیسیق سسله ده اولسا، دئییردی.
هاشمی رفسنجانی ایران-عراق ساواشینی ایداره ائدنلردن بیری اولدوغو اوچون همین واخت گیزلی ده اولسا، آمریکا و غرب اؤلکهلری ایله گؤروشلر کئچیریردی. او ایللرده هاشمی رفسنجانی دینی لیدردن سونرا سیاسی رژیمین ایکینجی یوکسک آدامییدی. بو دا اونا ایستدیینی ائده بیلمک اوچون گوج وئریردی. هاشمی رفسنجانی ایران-عراق ساواشیندا ایرانین زدلنمیش و داغیلمیش اینفراستروکتورونو یئنیلمک، اینکیشاف ائتدیرمک شعارییلا ایش باشینا گلدی. بونون اوچون ده او، ایلک دفعه ۵ ایللیک اینکیشاف پلانی حاضرلادی.
هاشمی رفسنجانی اؤلکه تاسیسلرینی یئنیلمک ایشلرینین چوخونو انقلاب کئشیکچیلری کورپوسونا وئرهرک، اونلاری اقتصادی ساحهیه داخیل و حاکم ائتدی. او، بو ایشی ایله انقلاب کشیکچیلرینین ایران سیاستینده تأثیرینه اقتصادی گوج وئردی و ایران سیاستینه عسگرلرین تأثیرینی آرتیردی.
بو، سونرالار اونون اوچون پروبلمه چئوریلدی. هاشمی رفسنجانی آچیق قاپی اقتصادی سیاستینی تطبیق ائتدی. اونون دؤنمی ایرانین سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی اولاراق دونیایا آچیلماغا باشلادیغی ایللر اولسا دا، بو مسئلهده هاشمی رفسنجانی اوغورسوز سایماق اولار. اونون دؤوروند ایران حاکمیتینه مخالیفلردن بعضیلری خاریجده ترورا قوربان گئتدی، داخیلده بعضی مخالیف یازارلار، صنعتچیلر، آیدینلار گیزلیجه اؤلدورولدو. سونرالار بو اؤلوملرین ایران کشفیات ناظیرلیینین الیله و بعضی دین خادیملرینین امریله اولدوغو اورتایا چیخدی.
هاشمی رفسنجانی دؤنهمینده آرگنتینادا موسویلرین مرکزینده باش وئرن ترور عملینین ایران طرفیندن پلانلاندیغی ادعا ائدیلدی. بو کیمی ترور اولایلاری هاشمی رفسنجانی حکومتینین دونیا ایله صولحپرور ماسیبت قورماسینین قارشیسینی آلدی.
هاشمی رفسنجانی تکنوکرات حکومت قوراراق، اؤلکه تاسیسلرینی یئنیلمک ایشینه گیریشدی، اما اونون بو یئنیلمهلری سونرادان بؤیوک پروبلملره یول آچدی.
هاشمی رفسنجانی دؤنمینده آرتان روشوت و کورروپسییا حاللاری ایراندا مخالیفتین، طلبهلرین اعتراضلارینا سبب اولدو. اونون واختیندا اینفیلیاسییا تخمیناً ایکیقات آرتدی و اؤلکهده گؤرولممیش باهالاشما یاشاندی، اؤلکه ۵۰ میلیارد دوللارلیق خاریجی بورجون آلتینا گیردی. یوخسوللار داها دا یوخسوللاشارکن، زنگینلر و دؤولت آداملارینین اوشاقلاری، قوهوم و اقرابالاری داها دا زنگینلشدیلر.
بوتون بونلارا باخمایاراق، هاشمی رفسنجانی دؤنهمینی ایراندا «اینکیشاف دؤنمی» آدلاندیرماق اولار. اما بو اینکیشاف پروبلمسیز اؤتوشمدی.
هاشمی رفسنجانی مهافیظه کار یئنیدن قورما کوماندیری کیمی ایرانین سیاسی تاریخینه دوشدو. توپلومون یوخسول کسیملری، خصوصاً طلبهلر اونون دؤنهمینده اونا و وار-دولت وئردیی کسیملره قارشی گوجلو بیر مخالیفت یاراتدیلار. او، ایراندا بیر طرفدن بؤیوک سیاستچی، دیگر طرفدن ایسه کورروپسییانین سیموولو کیمی قبول ائدیلیر.
هاشمی رفسنجانی سون ایللرینده داها چوخ رفورمیستلره یاخینلاشاراق، خالق ایچینده یئنیدن اعتبار قازاندی. بو دا اونون رژیمین گؤزونده آرزو اولونماز شخصه چئوریلمهسینه زمین یاراتدی.
هاشمی رفسنجانی ۲۰۱۷-جی ایلین ایلک آییندا، ۸۲ یاشیندا حووضدا اوزرکن اوریی دایاندی و وفات ائتدی. اونون اؤلدورولدویونه دایر بعضی ادعالار دا اورتایا آتیلدی.
اونون جنازهسی ۲ میلیون اینسانین ایشتیراکی ایله آیت الله خمینینین مقبرهسینین یانیندا تورپاغا تاپشیریلدی.
آردی وار


text:
کؤچ دستانی
کؤچ داستانی، بیر اویغور داستانیدیر.
داستانین مضمونو[دَییشدیر]
اۇیغورلارین یۇردوندا «هۇلقون» آدلی بیر داغ واردی. بۇ داغدان تۇشلا و سلنگه آدلی ایکی چای آخاردی. بیر گئجه اوْراداکی بیر آغاجین اؤزرینه گؤیدن ایلاهی بیر ایشیق دۆشدو. ایکی چای آراسیندا یاشایان خالق بۇنو دیقتله ایزلهدی. آغاجین گؤودهسینده شیشکینلیک عمله گلدی، ایلاهی ایشیق ۹(دوْققوز) آی ۱۰(اوْن) گۆن شیشکینلیک اۆزرینده دۇردو. آغاجین گؤودهسی یاریلدی و ایچینده بئش اۇشاق گؤروندو. بۇ اؤلکهنین خالقی بۇ اوشاقلاری بؤیوتدو. ان کیچیکلری اوْلان بۇقون خان بؤیویونجه خاقان اولدو. اؤلکه زنگین، خالق ایسه خوشبخت اولدو. چوْخ زامان کئچدی. یولوق تیگین آدلی بیر شاهزاده خاقان اولدو. چینلیلرله چوْخ دؤیوشدی. خاقان، بۇ ساواشلارا سون وئرمک اوچون اوْغلو قالی تیگینی بیر چین شاهزادهسی ایله ائولئندیرمهیه قرار وئردی. چینلیلر، شاهزادهلری قارشیلیغیندا حؤکومداردان تانری داغینین اتگیندهکی «قۇتلو داغ» آدینداکی داغی ایستهدیلر. قالی تیگین چینلیلره داغی وئردی. چینلیلر داغی آپارماق اۆچون داغین اطرافیندا اوْد قالادیلار، داغ قیزینجا اۆزرینه سرکه تؤکدولر. کیچیک پارچالارا آیریلان داغی آرابالارا قوْیاراق چینه داشیدیلار. مملکتدهکی بۆتون قۇشلار، حئیوانلار اؤز دیللریایله بۇ داغین گئدیشینه آغلادیلار. بۇندان یئددی گۆن سوْنرا دا قالی تیگین اؤلدو. قیتلیق و قۇراقلیق اوْلدو. یۇردلارینی بۇراخاراق کؤچ ائتمک مجبوریتینده قالدیلار. قۇشلار بئله اۇچارکن «کؤچ-کؤچ» دئیه اؤتوردولر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Köç Dastanı»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۶ نوْوامبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ناسا تئزلیکله عقللی یادپلانتلیلرین اولدوغونو آچیقلایاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده بیاناتی «آنونیموس» هاکرلر قروپو یاییب.
قروپ آمریکاین علم، کوسموس و تخنولوگییالار کمیتهسینین سون ایجلاسیندا ناسا نمایندهسی پروفسور توماس زوربوخنین چیخیش ائتدیینی و بو چیخیشی زامانی یادپلانتلیلر حاقیندا اینفورماسییانین اجتیماعیته آچیلماسینین قاچیلماز اولدوغونو سؤیلدیینی بیلدیریب.
«آنونیموس» پروفسورون سؤزلریندن سیتات دا گتیریب:
«بیزیم سیویلیزاسییا کوسموسدا یاد حیاتین اولماسی ایله باغلی ثبوتلارین آشکار ائدیلمهسی عرفهسیندهدیر. بوتون فرقلی حیات فورمالارینین مؤوجودلوغونو آختاران میسییالارین فعالیتلرینی نظره آلساق، بیز تاریخده ان درین، آنالوگو اولمایان آچیلیشلا قارشیق-قارشییاییق».
«آنونیموس» ناسا-نین اؤزونون کایناتداکی تاپینتیلاری حاقیندا ایجتیمایته آز دا اولسا معلومات وئرجیینی بیلدیریب.


text:
مارجه ولسوال لیگیدن اهالی کوچیب چیقماقده
بوندن قرییب بیش آی آلدین افغان و خارجی کوچ لر بیرگه لیکده هلمند ولایتی نینگ مارجه ولسوال لیگیده طالب لر نی منطقه دن چیقریش اوچون بیر عملیات یولگه قویلگن ایدی .
عملیات طفیلی اوشبو ولسوال لیک نینگ مینگلرچه اهالیسی لشکرگاه و باشقه ولسوالیک لرگه کوچیب کیتیشگه مجبور بولگن ایدی لر .
اوروش لر نهایه لنگندن سونگ، اهالی دن کوپچیلیگی، مارجه گه قیته جایلشگن ایدی . ایندی لیکده قریب 5 آی دن سونگ مارجه اهالیسی ینه بیر بار اوز اوی لرینی ترک ایتیب چیقیش گه مجبور بولگن.
مارجه ولسوالیگی دن مهاجر بولیب چیقه یاتگن اهالی مهاجر بولیشلریگه سبب ناتینچلیکلر همده خارجی و طالب لر تمانیدن ازیت بولیش لرینی سبب قیلیب کورسه ته دی لر.
لیکن هلمند ولایتی نینگ مسو ل لری مارجه اهالی سی نا تینچ لیک لر طفیلی منطقه نی ترک ایتیب چیقیشلری حقیده گی سوز لر نی قبول قیلیشگه تیار ایمس، اولرگه کوره مارجه ولسوال لیگی مخدره مواد لر چیقریب بیروچی مرکز لر دن بیری بولگن و محل یشاوچیلری نینگ کوپچلیگی مخدره ماده لر قاچاقی بیلن شغله نوچیلر بولگن.
هلمند ولایتی نینگ معاونی عبدالستار میرزکوال گه کوره مخدره ماده قاچاقچی بیلن بند بولگن کیشلرنینگ تجارتی ضررکورگنی طفیلی محلنی ترک ایته دیلر.
قیزل هاج تشکیلاتی نینگ ایتشیچه اوتگن آیده قریب بیش یوز عایله تاتینچلیک لر سبب مارجه ولسوال لگینی ترک ایتیب لشگرگاه یوز کیلترگن.
اوشبو منبع نینگ معلوم قیلشچه محلنی ترک ایتگن عاییله لرنینگ کوپ چیلیگی اوی کرایه سینی تولش امکانیتیگه هم ایگه ایمسلر.
شو طفیلی اوشبو عایله لر ویرانه ودشتلرگه کون کیچیریب کیلماقده لر.
شو قیین چیلیک لر بیلن بیرگه هوا ایسیغ لیگی اهالی نینگ قیینچلیک لرینی آرتیرگن.
قیزل هاچ تشکیلاتی نینگ ایتیشیچه، حاضرگه قدر اوز اوی جایلرینی ترک ایتگن اهالی گه هیچ قندی یاردم بیریلمه گن.
عین حالده تشکیلات مسوللری اوز اوی جایلریدن بدرغه بولگن عایله لر نینگ سانینی انیق لش اوچون تیکشریشلر یولگه قوییلگن لیگینی معلوم قیلگن.
هلمند ولایتیده یولگه قوییلگن مشترک ناملی عملیات دن آلدین خارجی کوچلرنینگ قومندانلری، مارجه عملیاتی فقط گینه طالب لرنی چیقاریش اوچون ایمس بلکه اهالی نینگ یوره گینی قازانیش اوچون یولگه قوییلیشینی ایتگن ایدی.
حال بوکی اوشبو عملیاتلر نینگ نتیجه سیدن مارجه اهالی تورلی خیل قینچلیک بیلن یوزمه یوز بولگنی ایتله دی


text:
اوکراینادا اقتصادیاتین و مؤوجود حاکمیتین داغیلماسی پروسسی باش وئریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اودسا ایالتینین کئچمیش قوبرناتورو میخایل سااکاشویلی دانیشیب.
سااکاشویلینین سؤزلرینه گؤره، اونو قاچیراراق گورجوستانا آپارماق مومکوندور، چونکی کیئوین اونو وطنینه اکسترادیسییا ائتمک اوچون قانونی اساس یوخدور.
«کیئوده ایستهنیلن آن حبس ائدیله بیلجییم فیکری تمامیله جفنگیاتدیر. اونلارین بونون اوچون نه گوجو، نه ده ایجراچیلاری وار. بو گون اوکراینادا شواردنادزنین گورجوستانداکی حاکمیتی زامانی اولدوغو کیمی اقتصادیاتین و مؤوجود حاکمیتین داغیلما پروسسی گئدیر»، - سااکاشویلی دئییب.


text:
بیش نفر طالبان اعضا سینینگ اسملری قاره رویخطدن آلیب تشلندی
طالبان گورهی ننیگ بیش نفر اعضاسی نینگ نامی بیرلشگن ملتلر خوفسیزلیک کینگشی نینگ قاره رویخطیدن آلیب تشلنگن.
اوشبو رویخیطدن آلیب تشلنگن لر طالبلر نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ده کی وکیلی عبدالحکیم مجاهد ،طالبلر نینگ پاکستانده کی ایلچسی و"میننیگ طالبان بیلن حیاتیم"ناملی کتاب مؤلفی عبدالسلام ضعیف موجود. طالبان استخبارات اداره سی نینگ رئیسی و ایچکی ایشلر وزیری نینگ اورینباسری عبدالصمد خاکسار ، عامه ساغلیک وزیرلیگی نینگ اورینباسری عبدالستار پاکطین و بامیان حاکمی محمد اسلام محمدی دن عبارت .
بو جمله دن عبدالصمد خاکسار و محمد اسلام محمدی ، تیریک ایمس لرو اله قچان عالمدن کوز یومگنلر.
اوشبو طالبان اعضالری نینگ نامللرینی ، سفرلرینی چیکله تیوچی و مالی ملکیتلرینی موزلتوچی ، رویخطدن الیب تشله نیشی خصوصیده کی قرار بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ طالبان اعضا لریگه قرشی جزا چاره لرینی قیته کوریب چیقیشی یولیده کی حرکت لر سیره سیده آلینگن.
بیرلشگن ملتلر نینگ قاره رویخطیده ، طالبان و القاعده بیلن رابطه سی بولگن 500 شخص و قوریلمه لر نینگ نامی موجود.
بیرلشگن ملتلر قاره رویخطیدن نامی آلیب تشلنگنلردن ملا عبد السلام ضعیف ، بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ننیگ اوشبو قرارینی القیشله گن اما ، کوتیلگه نیچه ، کوپراق ادملر نینگ ناملری الیب تشله نیلمه گن لیگی نی معلوم قیلگن.
افغانستان دولتی ایسه یقینده ، طالبان بیلن یره شیش مذاکره لرینینگ
یولیده قوله یلیک یکریتیش مقصدی بیلن ، طالبان آتلرینی قاره رویخطدن آلیب تشله نیشینی سوره دیک .
هر حالده ،دیپلوماتلرگه کوره ، جمعه کونی اعلان قیلینگن قرار ، بوندن بیش ییل مقدم ، ناملری آلیب تشله نیشی سورلگن آدم لر بولگن.
هر بیر اسم نینگ اوشبو رویخطدن آلیب تشله نیشی اوچون خوفسیزلیک کینگشی نینگ 15 اعضا سی نینگ برچه سی آوزا بیریشی لازم .
دیپلوماتلر نینگ بیلدیریشیچه ، روسیه اشبو ناملر نینگ آلیب تشله نیشیگه جوده مایل بولمه گن.
شو نینگدیک ، منطقه ده کی طالبان بیلن رابطه سی بولگن مخدر ماده لر قاچاقییدن و طالبان بیلن چیچین ده کی اسلامی جنگچیلر اورته سیده کی رابطه لردن خواطر ده .
قاره رویخطده دن ناملرنی آلیب تشله نیشی اوچون طالبان اعضا لری نینگ ، زورانلیکلردن قول تارتیب ، القاعده بیلن هر قنده ی رابطه لرینی اوزیب ، افغانستان باش قانونینی قبول قیلیشلری کیرکلیگی شرط قیلیب کورسه تیلگن.
دیپلوماتلرگه کوره ، کیلگوسی هفته وآیلرده یینه ده کوپراق اسملر اوشبو قاره رویخطدن آلیب تشله نیشی ممکن.
اوشبو رویخطنی قیته کوریب چیقیلیشی نتیجه لری حقیده کوپراق معلوماتلر کیلگوسی هفته نینگ باشلریده چیقیشی کوتیلماقده .


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
بختيار وهابزاده
آرتیق دؤنوب دؤوران دئییشیب زامان
گلمه ک ایسته ییرم حاققا سجده یه
ایمداد ایسته مک چون ایندی تانری دان
هر گئجه اللریم اوزانیر گؤیه
*
الهی قلبیمی آچیرام سنه
چین ائیله سن منیم رویالاریمی
دیز چؤکوب اؤنونده گلدیم سجده یه
قبول ائت سن منیم دعالاریم
*
عبادت آللاها پنهانی صحبت
عبادت اؤز آرزوم اؤز نیتیم دیر
آمما باجارمادیم یاش اؤتوب فقط
منیم دعالاریم عبادتیم دیر
*
آللاها دعاما ناماز یئرینه
باشقا جور عبادت باشقا یول دئدیم
قول بویون باغلی دیر بیری بیرینه
بوینون اؤز یوکودور سینمیش قول دئدیم
*
چوخدور گناهلاری عمور یولونون
نئینه رم بو سؤزو منه ائل دئسه
من نیه گره یم سینمیش قولومون
یوکونو ، جورونو بویونوم چکسین؟
*
یامان اوسته له دی گناه توبه نی
روح دا نفسیمیزده یوخ اولموش بیزیم
الهی اوقدیر اونوتدوق سنی
بصیرت گؤزوموز توتولموش بیزیم
*
دوردو اوزوموزه گناهلاریمیز
بنده لیک ائتمه دی تانریا بنده
سنی یاخشی گونده اونوتدوخ یالنیز
دوشدون یادیمیزا دارا دوشنده
*
دنیانین غریبه اویونلاری وار
دونن آلدانانلار آلدادیر بو گون
دونن سنی دانیب رتبه آلانبلار
سنی تبلیغ ائدن مولا دیر بوگون
*
یاربیم سن اؤزون کمک اول بیزه
ایشیق ساچ قارانلیق اوره ییمزه
بیر بو وار دنیادا یاشارکن یوخوق
سن یوخویکن وارسان ، بیز وار کن یوخوق
*
ان عادی ان کیچیک حاققیمیزلا سن
بیزی امتحانا چکمه آماندیر
*
گل بو امتحاندان سن قورتار بیزی
یاربیم عاغیل وئر کمال وئر بیزه
چوخدان اونودموشوق دشمنیمیزی
دشمن کسیلمیشیک بیر بیریمیزه
*
یول بیر اولمالیدیر ، عقیده بیرسه
نئچه طریقییه بؤلونموشوک بیز
عائله تیره لیک دیدیشمه دیرسه
ملته تیره لیک فلاکتیمیز
*
وطن بیر ، ملت بیر ، یوللار جور به جور
عقیده آغ یالان ، مقصد کور سودور
کهنه بایاتی یا کهنه سس کویه
تزه آد وئردیلر عنوان وئردیلر
گؤزه کول اوفوروب اوجا کورسویه
عقیده پالتاری گئییندیردیلر
*
تاریخ صحنه سیندن قورخورام سیله
بیری بیریمیزه بو نفرت بیزی
عفو ائت سوچوموز ، بیزه رحم ائله
بو درین اوچورومدان خیلاص ائت بیزی
*
نه حیله تانیدی نه تله ملت
سنین آنان اؤلسون آ بئله ملت
*
بیزی ائندیردیلر گؤیلردن یئره
قایتار تاریخیمین قیزیل چاغینی
الهی حکمونله قالدیر گؤیلره
اسلام بایراغینی تورک بایراغینی.
Filed under: بختیار وهاب زاده,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: گوزل شعر,آذربایجان شعرلری,اشعار بختیار وهاب زاده,بختیار وهاب زاده,بختیار وهاب زاده نین تورکی شعرلری,بختیار وهاب زاده نین تورکجه شعرلری,بختیار وهاب زاده نین شعرلری,بختیار وهابزاده,بختیار واهاب زاده,تورک بایراغینی,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شاعر آذربایجان,شعر ترکی بختیار وهاب زاده,شعرهای ترکی |


text:
ولادی قافقازدا نشر ائدیلهن "شیمالی اوسئتییا" قزئتینده "ولادی قافقاز حربی دایرهسی رئیسینین نتیجهسی" باشلیغی آلتیندا مقاله درج ائدیلیب.
Axar.az خبر وئریر کی، اؤزونو تاریخچی کیمی قلمه وئرهن فئلیکس کیرئیئو آدلی شخص مقالهسینده افسانوی موغهننی موسلوم ماقومایئوین آذربایجانلی یوخ، ائرمهنی اولدوغونو ادعا ائدیب.
مقالهده آبسورد ادعالارلا چیخیش ائدن کیرئیئو موسلوم ماقومایئوین آناسینین "تئر کازان" قوشونلارینین پولکوونیکی (سرهنگی) ائرمهنی اصیللی خانژالووون نوهسی اولدوغونو، آتا-باباسینین ایسه اصلهن قروزنیدان اولدوغونو ادعا ائدیب.
قریبه مقام ایسه اودور کی، بو ساختا و یالانچی، هئچ بیر فاکتا سؤیکهنمهیهن اویدورما مقالهنین یاییملانماسیندان درحال سونرا موسلوم ماقومایئوین ویکیپئدییاداکی (روس دیلینده) ترجومئیی-حالینا "بو احتیمال" علاوه ائدیلیب (سکرین علاوه ائدیلیر).
لیدئر ت و-نین مؤوضو ایله باغلی رئپورتاژینی تقدیم ائدیریک:


text:
ثریا دلیل: کیکسه لر اوچون مناسب شرایط یره تیلشی ضرور
بو ییل افغانستان و دنیا بویلب خلق ارا ساغلیک کونی، کیکسه لرگه اعتبار قره تیش کیره ک دیگن شعار بیلن نشانلندی.
افغانستان اینگ کم بغل مملکت لردن بیری بولیب، کیکسه یاده یاشی کتته بولگن کیشی لر صحی خذمت لردن یخشی بهره مند ایمسلیگی ایتیلماقده، رسمی معلومات لرگه کوره افغانستان جمعیتی نینگ 62 فایزی صحی خذمت لردن بهره مند.
افغانستان عامه ساغلیک وزیری ثریا دلیل گه کوره 65 یاشیده بولگن یا 65 یاشدن یوقاری بولگن شخصلرنینگ افغانستان جمعیتی بیلن سالشترگنده فقط اوچ فایزنی تشکیل بیره دی بیراق هرییلی اوتیشی بیلن بورقم ارتیب باریشی قینچلیک لر بیلن بیرگه بولیشی ممکن.
همده عامه ساغلیک وزیری ثریا دلیل یاشی کیتیب قالگن شخص لر اوچون صحی خذمت لرنی یتکزیش وباشقه ساحه لرده اولر اوچون قولی لیک لره تیلیشی گه اعتبار قره تیلیشی کیره ک لیگینی تاکیدله دی"بوگوندن باشلب همه می افغانستانده سانی آشیب باره یاتگن قرری لرگه یخشی راق خذمت کورساتیش اوچون بیرله شیب کیره کلی تیارگرلیک آلسک صحی بولیمده چاره وتدبیرکوریمیزممکن اما اولربیلن صمیمی معمامله قیلیش اوچون تبلیغی برنامه لربوجمله دن مسجدلر،مکتب لر،رسانه لرومدنی جماعه چیلیک تاماندن یولگه قوییلیشی کیره ک عین پیتده اولرنینگ تجربه لری وملکه لریگه ماس ایش امکانیتی نی یره تیب بیریش اوچون هم حرکت قیلیش لازم عموما آلگنده کیکسه لرنینگ یشم شرایط لری اوچون خذمت کورساتیش هم حکومت وناحکومت تشکیلات لرذمه سیگه یوکلنه دی."
افغانستان اسلامی وسنتی بیر اولکه بولگنی اوچون قرری لرگه نسبتا بولگن مناسبت لرهم کوچلی بولیب، ایش قیلیشگه قادر بولمه گن کیکسه لرنی نفقه سینی محیا قیلیش عاییله لر ضیمه سیگه توشه دی. اما افغانستان خلقی نینگ کم بغللیگی وکیکسه لر اوچون دولت تمانیدن قولی شرایط لر یره تیلمه گنی کیله جکده توری خیل قینچلیک لرنی توغدریشی ممکن دیگن خواطر لرنی کوچیترگن.
باشقه تماندن ایریم چیککه حدود لرده روزگار اوتکزیش اوچون قرری لر هم تورلی خیل آغیر ایش لر بیلن شغلله نیب کیلماقده.


text:
تينچليك و ملی بیردملیک تشکیلاتي رهبرلریدن بیری خانم خدیجه عزیزغزنوی، کیله جک جمهور رییسلیک سيلاولريده يگانه نامزد عیال. او ایسه، اوزینی سلطان محمود غزنوی سلاله سيگه تیگیشلی بیلیب، خوجه ینی اوزبیک بولگنی اوچون اوزبیک تیليده صحبت قیلیشگه قادر.
خانم غزنوی بدخشان ولایتیده دنیاگه کیلیب، افغانستان نینگ قطار شمالی ولایت لریده اجتماعی بولیملرده فعالیت قیلگنینی تیلگه آله دی. همده کابل بیلیم یورتیده حقوق فاکولته سینی بیتیرگن. او حاضر فارمسیست بولمیده هم درس کوره یاتگنيني معلوم قيلگن.
خانم غزنوی بی بی سی اوزبیک خذمتی بیلن بولگن صحبتیده، افغان عیاللری کوچسیزایمسلیگینی تیلگه آلیب، کیله جک جمهوررییسلیک سيلاولريده غلبه قازانگن حالده، مملکت نی اوروش گردابیدن چیقه ریشگه قادر ایکنلیگینی ایتگن.
او، بی بی سی اوزبیک خذمتی بیلن بولگن صحبتیده اوز برنامه لری حقیده هم به تفصیل معلومات بیرگن.


text:
رمضان عرفه سیده: سعودی دن تارتیب اوزبیکستان و روسیه گه بیر نظر
سعودی عربستانی ده روزه پیتی ایش و جماعت جایلریده ییگن، ایچگن و چیککن هر قنده ی غیردین پادشاه لیکدن چیقه ریب یوباریله دی. بونده ی آگاه لیک بیلن کیچه پنجشنبه کونی سعودی پادشاه لیگی مسووللری چیقیشگن.
سعودی عربستانی ایچکی ایشلر وزیرلیگی خاص بیاناتیده ایتیشیچه، "اوزگه دین وکیلی ایکنلیکلری بونگه بهانه بولالمه یدی".
"اولرنینگ محنت شرطنامه لریده مسلمانلرنینگ دینی قدیریتلرینی حرمت قیلیشلری کوزده توتیلگن".
وزیرلیککه کوره، "بونگه رعایه ایتمه گنلر گه قرشی لازم چاره لر کوریله دی".
"بولر محنت شرطنامه لرینی بیکار قیلیب، اوز یورتلریگه دیپورت ایتیلیشلرینی هم کوزده توته دی".
شریعت قانونلری قطعی عمل قیلاوچی سعودی عربستانی شرق کوپزیده پگی نفتگه نهایتده بای دولتلردن بیری سنه له دی.
پادشاه لیک ده چیتدن کیلگنلرنینگ سانی 9 میلیوندن آرته دی و اولردن اکثریتی آسیالیکلر دیر.
رمضان آیی دوامیده ایسه، مسلمانلرنینگ سحردن افطار پیتیگیچه اوزلرینی یی یش، ایچیش و شهوانی حس لردن قول تارتیشلری لازم کوریله دی.
اوزبیکستانده ـ چی؟
اوزبیکستان بو ییل هم رمضان آیی شخصآ جمهور رییس اسلام کریموف نینگ فرمانی بیلن نشانلنه دی.
خبرلرگه کوره، جناب کریموف کونی کیچه بو آی نی "مناسب نشانلش" لازملیگی ایتیلگن بویروققه امضا چیککن.
اوشبو فرمایشگه موافق، اوزبیکستانده 28 جون رمضان آیی نینگ بیرینچی کونی، دیب سنه له دی.
فرمایشده، ینه شونینگ دیک، جمعیتده مهربانلیک، اوز ارا حرمت و اویغونلیک محیط نی مستحکملشده رمضان آیی نینگ قنچه لر مهملیگی هم اورغولنه دی.
تاشکینتدن بی بی سی اوزبیک خذمتی بیلن صحبتیده محلی ژورنالیست عبدالرحمن تشنوف، اوزی نینگ کوزه تووچیلریگه ته ینیب، بو ییل هم روزه توته من دیگنلر کوپ" دییدی.
"رمضان آیی اوزبیکستان ده یازنینگ چیللسیگه توغری کیلدی. بو معلوم قیینچیلیکلر توغدیره دی. اوتگن کون جمعه نمازیده کوردیک، آدملر جوده هم گوجوم. مسجدلرگه باریب، نیت قیلیب، بیر ـ بیرینی رمضان کیریب کیله یاتگنی بیلن تبریکله یاتگنلر جوده هم کوپ"، ـ دییدی صحبتداشیمیز.
اونگه کوره، عرفه کونلریده بازارلر آدملر بیلن انچه گوجوم ایسه ـ ده، نرخ ـ نوالر دییرلی اوزگرمه گن.
گوشت و گوروچ نینگ بیرآز قیمتلنگنینی ایتمه گنده، حتی سونگی کونلرده شکر و اوسیملیک یاغی بیر آز ارزانله گن، دییدی ژورنالیست صحبتداشیمیز.
"ایندی، رمضان آیی مناسبتی بیلن سودا یوریشه دی، دیب کوپچیلیک محصولاتلرینی بازارگه آلیب چیقه دی. طبیعی که، اوزیگه خاص رقابت وجودگه کیله دی. توغری، بو رقابت نرخلرنی کیسکین درجه ده توشیرگنی یوق. اما نرخلر بازارلرده نسبتآ معتدل"، ـ دییدی او.
صحبتداشیمیز، او اورنیده، حاضر عین توکینچیلیک پیتی بولیشی کیره ک ایسه ده، نیگه دیر قیشلاق خوجه لیک محصولاتلری هنوز ارزانمه گن، دییدی.
سوز تراویح نمازلری حقیده کیتگنده، صحبتداشیمیز، اوتگن ییلی خوفسیزلیک چاره لری نقطه ی نظریدن ننظارتلر بولگنی، لیکن نمازنی اوقی من، دیب قصد قیلگن آدمگه اونده ی تحقیق یوق، ـ دییدی.
"لیکن آزگینه بونده ی راق کوز بیلن قره سنگیز، البته چیقه دی، چونکه بیرته مسجد نینگ آلدیده خوفسیزلیک بوله دیمی، بارینگ که، "شپیانلیک" بولمه دیمی، نیمه بولگن تقدیرده هم، بیرته یریم ته پولیس خادمی توره دی، بیرته یریمته پایلاقچیلر توره دی، یاش بالخ لر چیققن بولیش سه، اولرنی قیته ریشگه حرکت قیله دی".
اما بی بی سی بیلن صحبتده باشقه اوزبیکستانلیک لرنینک ایتیشلریچه، اینیقسه، دولت اداره لریده ایشله یدیگنلر آره سیده روزه توتیش و نماز اوقیشنی یشریشگه مجبور بوله یاتگنلر ته لیگینه.
روسیه ده نیمه گپ؟
اگر، رسمی معلوماتلرگه ته یه نیلسه، روسیه 24 میلیون زیاد مسلمان بار.
اما، او ییرده گی مرکزی آسیالیک ناقانونی محنت مهاجرلری نینگ سانی هم حسابگه آلینسه، بو رقملر 30 میلیونگه یقینلشیب قاله دی.
اوتگن ییلی رمضان آیی عرفه سیده شخصآ روسیه جمهور رییسی ولادیمیر پوتین نینگ اوزی مملکتده گی مسلمانلرگه مبارک یول له گنی هم بار گپ.
روسیه ده گی محنت مهاجرلری نینگ حقوقلرینی حمایه ایتیش بیلن شغللنووچی فعال بهرام همرایوف نینگ مسکو دن بی بی سی اوزبیک خذمتی بیلن صحبتده ایتیشیچه، بو ییل هم روزه توته من، دیگن آدم کوپ.
"جوده کوپچلیک. حتی، نماز اوقیمه یدیگنلر هم بوگون، البته، روزه توته میز، دییشه یپتی"، ـ دییدی او.
اما، صحبتداشیمیزگه کوره، عرفه کونلری ایکنیگه قره مه ی، مسکو ده گی حلال ییمکخانه لرده نرخ ـ نوالر دییرلی اوزگرمه گن.
عکسینچه، مرکزی آسیالیکلر یوریتووچی کوپلب قهوه خانه لر روزه دارلرگه تیکین افکارلیکلر تکلیف قیلیش حرکتیده، دییدی او کیشی.
بیراق، صحبتداشیمیزنینگ اینگ سونگیده اعتراف ایتیشیچه، روسیه حکومتی نینگ ایچکی و تشقی سیاستی اوزگرمس ایکن، مملکتده گی مسلمانلر اوچون مسجدلر تقچیللیگی معماسی بو ییل هم اوز ایچیمینی تاپمه یدی.


text:
80 ایل حئکایهمیز
بیر نئچه آی بوندان اؤنجه ( ایلی ده آشیبدیر..) حئکایه ادبیاتیمیزین تاریخی حاققیندا بیر قیسا مقاله نشر ائتدیم. بو مقالهنی سونرالار کامیلشدیریدیم و آنتولوژی کیتابینا داخیل ائتدیم؛ آنجاق بورادا هامان مقالهنی بیر داها درج ائدیریک.
آشاغیدا گلن یازی «گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی آنتولوژیسی»نین «80 ایل حئکایهمیز» آدلی یازیسینین بیر بؤلومودور.
حئکایه ادبیاتیمیزین تاریخینه دایر نئچه کلمه
گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی تاریخینی قیسا شکیلده 5 مختلف دؤوره بؤلمک مومکون دور
- 1300 جی ایلدن 1324 جو ایلهجن
-میللی حکومت دؤورو
-میللی حوکومت دئوریلدیکدن سونرا 1357 اینقلابیناجان
-1357 دن 1380 – جی ایلهجان
-1380 دان سونرا
گونئی آذربایجانین حئکایه ادبیاتی مستقل بیر ادبیات اولاراق 1300 – جی ایلدن بری باشلانمیشدیر.. بونا باخمایاراق بعضی ادبیاتچیلار آذربایجان یازیچیلاری طرفیندن فارس و یا باشقا بیر دیلده یازدیغی اثرلری ده آذربایجان ادبیاتی سانمیش و حئکایه ادبیاتی تاریخیمیزی داها گئرییه آپارمیشلار. توغرول آتابای"جا ایلک حئکایه نمونهمیز سید جمال الدین اسد آبادی طرفیندن یازیلمیشدیر.[1] علی کافکازییالی «ایران تورکلری»[2] اثرینده حئکایه و سئچیلمیش رومان پارچالاریندان اؤرنک وئرهنده حئکایه ادبیاتیمیزین ایلک نمونهلرینی «میرزا عبدالرحیم ابوطالبزاده» (1834- 1911) و زین العابدین مراغهاینین (1837 – 1910) «ابراهیم بهیین سیاحتنامهسی» اثرلری بیلمیشلر.. لاکین آنا دیلیمیزده یازیلان ایلک حئکایه نمونهلریمیز 1300 – جی ایلدن سونرایا عائیددیرلر. و ایلک اثر ایسه ظاهیرده ماکولو عباس پناهییه عائید دیر. او 1304 – جو ایلده «پریشان» آدلی حئکایهسینی یئنی فیکیر روزنامهسینده نشر ائتمیشدیر.[3]
حئکایه تاریخیمیزین ایلک دؤورو یازیچیلاریندان بیری ده علیقلی کاتبی اولموشدور. او 1320 – جی ایلده «وولقان» آدلی حئکایهسینی نشره وئرمیشدیر.
گونئی آذربایجان 1300 دن 1324 – جو ایلهجن اؤزهل بیر سیاسی و اجتماعی دوروم یاشاییردی. ایکینجی دونیا محاربهسی و محاربه بیتدیکدن سونرا یارانان آتموسفئر آذربایجانین سیاسی و ایجتماعی وضعیتینده درین تاثیر و ایز بوراخمیشدی. بو آرادا جامعهیه حاکم اولان دوشونجه و سیاسی ایدئولوژی 1324 – جو ایلده قورولان میللی حکومت دؤورونده یازیچیلاریمیزین اثرلرینده آیدین گؤرونمکدهدیر. آزادلیغا هوس، آنا دیل، جاماعاتین یاشام طرزی و میللی حکومته دستک وئرمک او دؤنمده یازیلان حئکایهلرین اورتاق موتیولری ایدی. میللی حکومت دؤورو گونئی آذربایجان مستقل بیر دؤولت اولاراق ادبیاتی دا مستقل بیر پروسئیه داخیل اولموشدور. آنا دیلیمیز آذربایجان تورکجهسی میللی حکومت طرفیندن رسمی دیل اعلان ائدیلمیش و دستکلهنیردی. شاعیرلر و یازیچیلار ایسه همین یارانان فضادا اؤز خلاقیتلرینی مئیدانا قویموشدولار. همین دؤورده آذربایجان مطبوعاتیندا ادبی – بدیعی مجموعهلر یارانمیش و حئکایه ادبیاتیمیزدا دیرچلمهیه باشلامیشدیر. گوندهلیکلرده و مطبوعاتین صحیفهلرینده دؤنه – دؤنه حئکایهلره و دیرچلمکده اولان نثر نمونهلریمیزه راستلاشیریق. محمدلوی عباسی، فتحی خوشگنابی، علیقلی کاتبی، قهرمان قهرمانزاده و س. بو دؤورون تانینمیش یازیچیلاری اولموشدولار.
میللی حکومت دؤورو آذربایجانین ادبی دیلی داها بیشگینلشمیش و گوندهلیکلرده گئدهن حئکایهلرین چوخو خالق کوتله دیلینی قورویاراق ادبی فورماسینی ساخلاماقدا ایدی. یازدیغیمیز کیمی یازیلان یازیلارین چوخو یئنی یارانمیش میللی حکومته دستک وئرمکده و اورتایا چیخان آزادلیغین دواملی و داها میللته فایدالی اولماغینی وورغولایان یازیلار ایدی. بیر ایل سورهن میللی حکومت زامانی آذربایجانین بیر چوخ آدلیم شاعیر و یازیچیسی آنا دیللرینه اؤز ایچ گوج و استعدادلارینی سینادیلار. مطبوعات صحیفهلرینده حئکایهمیز گئت – گئده زامانین اوستون فورمالاری اولان رومانتیزم و رئالیزمی تجربه ائتدی. نئچه حئکایه توپلوسو دا بیر ایل بویوندا نشر اولدو. درسلیک کیمی حاضیرلانان آنا دیلی کیتابلاریندا دا دونیانین آدلیم یازیچیلارینین اثرلریندن ترجمهلر وئریلدییی حالدا شیمالی آذربایجان یازیچیلارینین اثرلریندن ده نمونهلر درج اولوندو. بونلا یاناشی گونئی آذربایجانین دا چاغداش یازیچیلاریندان دا اثرلر باسیلمیشدی...
تاسوفله بیر ایل سورهن میللی حکومتدن سونرا یارانان آتموسفئرده گونئی ادبیاتی و گونئی حئکایهسی آغیر سیخینتییا معروض قالدی. بوتون اله کئچن تورکجه کیتاب و نشریهلری قالاق – قالاق اودا وئردیلر. بو ایش او قدهر جیددی و آغیر انجام تاپدی کی، بو گون او دؤورون مطبوعاتی و نشریهلرینه ال تاپماق چوخ چتین و بعضا ایمکانسیز نظره گلیری. تورکجه یازیب اوخوماق یاساق اولدو. شاعیرلر و یازیچیلار شیکنجهیه معروض قالدیلار. بیر چوخ یازیچی سورگون وبعضیلری ده وطندن کؤچمهیه مجبور اولدولار (قهرمان قهرمانزاده، عباس پناهی و س.) آذربایجانا حاکیم اولان و «فتح آذربایجان» دئیهن پهلوی حکومتی گونئی آذربایجانی فرهنگی و سیاسی باخیمندان آغیر محرومیتده ساخلاماغا باشلادی. 1325 دن 1357 اینقلابیناجان بیر ال بارماقلاری ساییسیندا آنا دیلیمیزده حئکایه کیتابی نشر اولونمادی. گونئی یازیچیلاری فارسجا یازماغا مجبور قالدیلار. بونونلا بئله بو آغیر سیخینتیلار آلتیندا باش أیمهین و اؤز آنا دیلینده یازیب حتی گیزلینجه نشره وئرهن یازیچیلاری دا تاپماق اولار. (گنجعلی صباحی، علی تبریزی و .. )
32 ایل ایش باشیندا قالان پهلوی حاکمیتی دؤورونده گونئی آذربایجان ادبیاتی و اونلا یاناشی حئکایه ادبیاتیمیز دوروخلاماغا و گئریلمه دؤورونو کئچیردی. یارانان تضییقلر او قدهر نثر ادبیاتیمزدا آغیر ائتگی گؤستردی کی، ادبیاتیمیز شعر و فولکلوردا محدودلاشدی. بونون ایزینی هله عموم کوتله آراسیندا آذربایجان تورکجهسینی یازماق اولارمی؟ دئیه سورانلاردان آنلاماق اولار.. لاکین 1357 اینقلابی بوسبوتون هرنهیی دهییشدی. اؤلکهیه نسبی آزادلیق گلدی. ظاهیرده کی گیزلین قاداغانلار قالدیریلدی. لاکین پهلوی حاکمیتی دؤورونده کی شوونیسم اساسلی دوشونجه هله بعضیلرینین بئیینلرینده سورمکدهدیر.
1357 – جی اینقلاب گئرچکدن ده بیر اینقلاب ایدی. میللتین بیر چوخ ایجتماعی و سیاسی حیاتینی دهییشدی. گونئی آذربایجان ادبیاتی دا پارلاق بیر مرحلهیه آیاق قویدو.. اینقلابدان یارانان آتموسفئرده آذربایجان دیلینده بیر چوخ درگی و گوندهلیک نشره باشلادی. یئنه شاعیرلر و یازیچیلاریمیز اؤز آنا دیللرینده یازماغا باشلادیلار لاکین یئنی نسل و گنج نسل اؤز آنا دیلی ایله بیگانه ایدی. بونا باخمایاراق ادبیاتیمیز یئنی بیر مرحلهیه آیاق باسیردی. نشر اولان تورکجه کیتابلارین دا سایی گئت – گئده چوخالیردی. دونوق قالمیش ادبیاتیمیز یاواش – یاواش اولسا دا ایرهلی گئدیردی. نشر اولان مطبوعاتدا حئکایه نمونهلری ده گؤز چارپیری...
حئکایهلرین نثری مدرن و یازیلارین موتیولری گؤز قاماشدیریجی اولماسا دا حئکایه ادبیاتیمیزین تاریخی گلیشمهسینده او دؤورون بؤیوک رولو اولموشدور. گونئی یازارلاریندان علاوه دونیا یازارلاریندان و شیمالی آذربایجان یازیچیلارینین اثرلریندن پارچالار دا نشر اولان مطبوعاتدا گؤرونمکده دیر. او دؤورده مطبوعات صحیفهلرینده حئکایهلری نشر اولان یازیچیلاردان گنجعلی صباحی، حبیب ساهیر، مرتضی مجدفر، محمد قاضی، الف نورانلی، علیرضا ذیحق و س. آد آپارماق اولار. قلمه آلینان حئکایهلرین آنا خاراکتئرلری عمومیتده کوتله ایچیندن سئچیلمیشلر. گون پروبلئملری، کند احوالاتی و ارباب – رعیت آراسیندا اولان توققوشمالار حئکایهلرین آنا چیزگیلری ایدیلر. بو آرادا آذربایجانین میللی مسئلهلرینه توخونان یازیلاری دا سئچمک مومکوندور. هابئله ایدئولوژی باخیمیندان دا یازیلان یازیلار دا آز دئییلدی.
1357 اینقلاب اثرینده یارانان آچیق آتموسفئر بعضی سیاسی و اجتماعی حادیثهلرله باغلی اولاراق گئت – گئده محدودلاشدی. تورکجه درگی و قزئتهلر آزالماغا باشلادیلار. 1363 دن بویانا دئمک اکثر نشریهلر قاپاندی و تورکجه نشریات دا چوخ محدود شکیلده نشر اولونوردو. دوامینی ایتیرمهین نشریهلردن سادهجه وارلیق نشریهسی قالدی. وارلیق"ین صحیفهلرینده ده حئکایه اولدوقجا چوخ آز نشر اولور. نشر اولان یازیلارین چوخو مقاله شکلینده دیل و تاریخ حاققیندا اولور. بو آرادا تورکجه حئکایه کیتابی قیتلیق حالینا گلدی. حئکایه ادبیاتیمیز بیر نئچه ایل سوکوت دا یاشادی. نهایت 1369 – جو ایلده کیهان نشریاتی طرفیندن اورتایا چیخان یول نشریهسینده یئنه حئکایه ادبیاتیمیز اؤزونو گؤستردی. یول درگیسی آیلیق بیر درگی اولاراق عموم کوتلهنین ماراغینی قازانا بیلمیشدی. اونون مختلف سایلارینا حئکایه نمونهلریمیزی تاپماق اولار. اورادا قلم چالان یازیچیلاریمیزدان ع. اورمولو، اسماعیل هادی و بهروز ایمانی، ایواز طاها وس. آد آپارا بیلهریک. یول درگیسی حساس بیر دؤنمده اورتایا چیخدی و 4 ایل نشری بویوندا دئمک نثریمیز حاققیندا گؤزهگلیم رولو اولدو. ناصر منظوری همین ایلده سون ناغیل، سون افسانه آدلی رومانینی نشره وئردی. همین دؤنمده تبریزده ده فروغ آزادی و سونرالار مهد آزادی نین تورکجه صحیفهلرینده ده حئکایه نمونهلری نشر اولوندو. تبریز ده نشر اولان فجر آذربایجان و همین ایللرده زنجان دا نشر اولان امید زنجان نشریهسینده ده حئکایه نمونهلرینی تاپماق اولار. 1370 دن 1376 – جی ایللر آراسیندا بیر سیرا نثر کیتابلاری اورتایا چیخدی و نثر ساحهسینده ادبیاتیمیزین آیدین گلهجک گونلرینین مژدهسین وئردی. بو کیتابلاردان «قوی اولسون اون» (حئکایه توپلوسو) م. میشوولو، «قارا چوخا» ناصر منظوری و س. آد آپارا بیلهریک.
1376 دا اؤلکهده گئدهن سئچگیلردن سونرا تورکجه نشریهلر داها گوجلو نشره باشلادیلار. ظاهیرده یئنه بیر آز آچیق آتموسفئر یارانمیشدی. تبریزده مهد آزادی، فروغ آزادی، صاحب، ارک و س. دواملی اولاراق نشر اولوندو. هردن ده هفتهده ادبیات اوچون اؤزهل سای بوراخیلیردی. مهد آزادینین بیر چوخ سایلاریندا گونئی یازارلاریندان علاوه شیمالی آذربایجان یازیچیلاریندان کؤچورمهلر ده درج اولوردو. بو آرادا خانیم سوسن نواده رضی بیر چوخ حئکایه و رومانی کؤچوروب مطبوعاتدا نشره وئردی. گونئی یازارلاریندان حئکایه درج اولان یازیچیلاردان کیان صفری و توغرول آتابای و س آد آپارماق اولار. بو قلم صاحیبی 1376 – جی ایلده سادهجه بیر ایل بویوندا 50 یاخین حئکایهیه مهد آزادی و باشقا قزئتهلرده ایمضا آتدیم.. حئکایه ادبیاتیمیز یئنی بیر مرحلهیه آیاق باسمیشدی. گنج یازارلاریمیز اؤز گوجلرینی سیناماغا باشلامیشدیلار. مدرن و پست مدرن قهلیبلرینه ده گؤز آلتی باخان یازیچیلاری دا گؤسترمک اولار. بعضی یازارلاریمیز «کیبریتی حئکایه»لردن اولوشان قیسا حئکایهلرین یازماسینا دا رغبت گؤستردیلر. بو قلم صاحیبینین یازیچیلیغین ایلکین تجربهلری اولان «قارلی ارک» حئکایه توپلوسو همین ایللرده (1377)ده نشر اولدو. 1378 ده «پیام اورمیه» هفتهلییی گوجلو بیر ادبی و خبری نشریه اولاراق اورتایا چیخدی. بو نشریهنین صحیفهلرینده بیر چوخ حئکایه و حئکایه ادبیاتینا باغلی یازی و مقالهلر نشر اولدو. آراسیرا باشقا نشریهلرده ده حئکایه ادبیاتینا باغلی یازیلار درج اولوردو. حئکایه ادبیاتیمیز و نثریمیز دئمک گوج و قدرتله ایرهلی گئدیردی. گنج نسلیمیز ده ادبیاتیمیزلا داها آرتیق ماراقلی ایدی. آیدین ایدی کی حئکایهمیز قدرتلی و دونیا مقیاسلی یازیچیلار یئتیشدیرهجکدیر..
1376 – جی ایلدن 1380 – جی ایلهجن دیقته لایق اولان حئکایه و حئکایه مجموعهلری چاپدان چیخدی. نثریمیز دئمک اؤز یولونو تاپمیش و گوجله ایرهلی گئتمکده ایدی. چاپ اولان حئکایه توپلولاریندان شامان (رومان) – م آغداشلی، آلتون خیال قوشو – باقر رشادتی، یورد – عزیز محسنی، کند گلینی – علی داشقین، مانقورت – توغرول آتابای، کوچهلره سو سپمیشم.. – مرتضی مجدفر، سنه ساری (شعر و حئکایه توپلوسوندان اورتایا چیخان کیتاب) – توپلایان م. کریمی، یئددی نار (نئچه یازیچینین اثرلریندن توپلانان مجموعه) – نادر ائلخان و س. سادهجه ایشیق اوزو گؤرهن نمونهلردیلر.
1380 – جی ایلدن بری ادبیاتیمیز و اونولا یاناشی حئکایهمیز باشقا بیر مرحلهیه آیاق باسیر. بو مرحلهنی مستقل بیر مقاله و داها گئنیش باخساق بیر کیتاب کیمی آچیقلاماق لازیم دیر. آنجاق سادهجه بو یازیدا نئچه باشلیقلارا توخونوروز.
1380 دان بری آذربایجان اؤیرهنجیلری طرفیندن بوراخیلان اؤیرهنجیسل درگیلر آذربایجان ادبیات و مطبوعاتی تاریخینده پارلاق بیر صحیفهیه ایمضاء آتیر. هابئله سیاسی و ایجتماعی باخیمیندان دا بوراخیلان درگیلرین اؤزهل رولو اولموشدور. آذربایجانین اکثر شهرلرینده و تهراندا اؤیرهنجیسل درگی و قزئتهلر بوراخیلیر. بو درگیلرین چوخو آیلیق اولاراق اؤزلرینه اؤزهل چتینلیکلرله اوغراشاراق نشرلرینه داوام وئریردیلر. بوراخیلانلارین چوخو ادبی – فرهنگی و ایجتماعی ساحهده نشر اولوردولار. بونلارین آراسیندا محض ادبیاتا دایانانلاردا وار ایدی. (یاشماق و سحر درگیلری) هابئله بعضی درگیلر اؤزه ل سایی دا ادبیات اوچون بوراخدیلار (اؤرنک اولاراق «یاشیل یول» درگیسی سون نمرهسینی «یاساق یئمیش» آدلی ادبیات اوچون حصر ائدیب گئنیش سایدا نشر ائتدی.)
ادبیات باخیمیندان اؤیرهنجیسل درگیلرین رولو حئکایه ادبیاتیمیزدا دانیلماز اولموشدور. بوراخانلار علم و اونیوئرسیته محیطینده اولدوقلاری اوچون دونیا ادبی آخیملارلا تانیش اولموش یازدیقلاری نثر و حئکایهلرینده ایزلری گؤرولمکده دیر. باشقا بیر آچیدان بو اؤیرهنجیسل درگیلر یئنی یازیچیلار اوچون اؤز گوجلرینی سیناماق و ایستعدادلارینی چیچکلندیرمک اوچون بؤیوک بیر فرصت و آلان ایدی. بو درگیلرین صحیفهلرینده بوگونکو حئکایه یازارلاریمیزین ایلک حئکایه نمونهلرینی بعضا گؤرمک مومکوندور. کمیت باخیمیندان دا بو درگیلرده باسیلان حئکایهلرین سایی دا آز دئییل. یازیلان حئکایهلر توخو، دیل و داشیدیغی سؤز باخیمدان دا تام فرقلیدیرلر. داها کلاسیک قهلیبلره سیغمایان یازیچیلار یئنی سؤیلنتی شیوهلری تجربه ائتمه باشلامیشلار. سئچیلمیش موضوعلار دا؛ اسکی ارباب – رعیت ، کند احوالاتی، کاسیب – یوخسول حئکایهسی یوخ، بلکه بوگونون ماجرالاری، مدرن حیات و اونون داشیدیغی پروبلئم لر و هر سایاقکی کیمی دیقت مرکزینده اولان آذربایجانین دیل و میللی مسئلهلری اولموشدور...
1380 – جی ایلدن بری دونیادا اینترنت بوگونکو یاشامین بیر پارچاسی اولموشدور. اینترنته باغلی اولانلار و بو یولو ایله بیر – بیرلریله ایلگی ساخلایانلارین سایی گئت – گئده آرتمیشدیر. ایندی اینترنت اوزهرینده هر بیر قونودا یازی و مقاله تاپماق مومکوندور. ادبیات اوچون اؤزهل سیتهلر آچیلمیش و سورهکلی اوخوجولارلا ایلگیدهدیرلر. آذربایجان ادبیاتی دا بو قونودان گئری قالمامیش و آذربایجان ادبیاتی وورغونلاری طرفیندن بیر چوخ ادبیات پورتاللاری یولا سالینمیشدیر. اینترنتده کاغاذ و کیتاب دا اولان چتینلیک لر (چاپ خرجی، نشر مجوزی و س) تام اورتادان قالدیریلمیشدیر. یازیچی دوشوندوکلرینی و یازدیقلارینی بیر نئچه دقیقهده سیتهده آپلود ائدهرک اوخوجوسونا چاتدیریر. بوگون گونئی آذربایجان ادبیاتی اینترنت اوزهرینده گوجلو بیر شکیلده دونیا اوخوجوسونا چاتدیریلماقدادیر. ایندی هر بیر یازیچی و شاعیرین اؤزونه عائید بیر سیته و وئبلاگی واردیر. اورادا اوخوجولاریلا یازیشیر هر آن دوشوندویونو اونلارلا پایلاشا بیلیر...
ایندی گونئی آذربایجان حئکایهسی اینترنت اوزهرینده داها اکتیودیر. عمومیتده هر بیر یازیچی اؤزونه بیر وئبلاگ و یا سیته آچمیش یازیلارینی نشر ائتمکدهدیر. بو آرادا گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی اوچون اؤزهل سیتهلر ده بو نئچه ایل بویندا قورولموشدور. «آرغیش» سیتهسی گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتینین ایلک اؤزهل سیتهسی ایدی. او سیته قاپاندیقدان سونرا «یاغیش» و بو سون ایلده «حئکایه» سیتهسی یارانیب چالیشماقدادیر.....
....
سون سؤز بو کی، بو گون حئکایه ادبیاتیمیز دوشوندویومدن داها هیزلی و داها گوجلو ایرهلی گئدیر. بو گون گنج یازیچیلاریمیز قدرت و دوشونجه ایله قلم چالیرلار و گونئی آذربایجان حئکایهسینی دونیا سویهسینده داها یوکسک، داها مترقی و داها قابقجیل بیر مرحلهیه چاتدیرا بیلهجکلریینه اینانیرام. بو گون محمد صبحدل، اکبر رضاپور، حامد احمدی، محمود مهدوی، رقیه صفری، داوود دوستار، رضا کاظمی، ووقار نعمت، آراز احد اوغلو، توغرول آتابای، ملیحه عزیزپور، صالح عطایی و س. گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتینین گنج و چالیشقان یازیچیلارینداندیرلار. بوگون حئکایهمیز اونلارا اومید بسلهییر، و اونلار گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتینی دونیا حئکایهسیله چیگین – چیگینه گتیرهجکلرینه اینانیرام.. «..
[1] - و سنین حئکایهلریم» کیتابی – اؤن سؤز
[2] - ایران تورکلری – ص 739
[3] - صمد شفیع زاده - عباس پناهی ماکویی و ستارخان رومانی


text:
دئیر از-زور شهری بیر نئچه گوندن سونرا ایشید-دن آزاد ائدیلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری سؤزوگئدن شهرین والیسی محمد ابراهیم دئییب.
او بیلدیریب کی، دونن گاز آنبارلاری یاخینلیغیندا باش وئرهن سلاحلی آتیشمالاردا اونلارلا تئرورچو، ۷ بومبا و آغیر سلاحلار محو ائدیلیب:
«روسییا و سورییا قیریجیلارین دقیق آتیشلاری نتیجهسینده ایشید-ا عایید مؤقعلر داغیدیلدی. بیر نئچه ساعتدان سونرا سورییانین اوردو قوهلری هارابوش، جافرا و سیناا محلهلرینی ایشید-ده آزاد ائتمک اوچون عملیاتلارا باشلایاجاق. حاضردا شهرین ۵۰-۶۰ فایزی تئرورچولارین نظارتیندهدیر».


text:
- » دی 1396 (4)
- » آذر 1396 (2)
- » آبان 1396 (2)
- » مهر 1396 (1)
- » شهریور 1396 (1)
- » مرداد 1396 (2)
- » تیر 1396 (3)
- » خرداد 1396 (4)
- » اردیبهشت 1396 (3)
- » فروردین 1396 (5)
- » بهمن 1395 (4)
- » دی 1395 (2)
- » آبان 1395 (4)
- » مهر 1395 (3)
- » شهریور 1395 (5)
- » مرداد 1395 (4)
- » تیر 1395 (4)
- » خرداد 1395 (4)
- » اردیبهشت 1395 (6)
- » فروردین 1395 (4)
- » اسفند 1394 (6)
- » بهمن 1394 (10)
- » دی 1394 (12)
- » آذر 1394 (12)
- » آبان 1394 (19)
- » مهر 1394 (20)
- » شهریور 1394 (103)
- » مرداد 1394 (13)
قصه ای از " محمد بهارلو " به زبان ترکی / هف سین / ترجمه : علیرضا ذیحق
محمد بهارلو ترجومه : علیرضا ذیحق
هف سین
حئکایه
محمد بهارلو ترجومه : علیرضا ذیحق
هف سین
حئکایه
پَتی نی وئردی قیراغا کی اوز گؤزونو توتمایا .باشینی چؤنده ردی و میز اوستونده کی ساعاتا باخدی. ناهارین اون ایکیسی ایدی. تیلفونو تاخدی باشی اوستونده کی پیریزه . آیاغا قالخاراق اَلینی آتدی دووارا .پرده نی پنجره نین قابا غیندان قیراغا وئره رکن، گؤزونوتیکدی اوزاق داکی داغلارا . یئل اَسیردی و هاوا بولود ایدی. اوجاغین آلتینی یاندیردی و چایدانی یاریمچیلیق حالدا سو ایله دولوردی کی قایناتسین . حاما ما گیریب ایستی سویو آچدی. دؤزدو کی سویون بوخارینان حامام قیزیشسین . سونرا سویونوب گیردی دوشون آلتینا و اوز گؤزونو صابین لادی. ساغ اَلینی کی صابین لا کف لن میشدی چکدی بوغلانمیش آینا نین جانیناو سونرادان اورابیر اُووج سو سَپدی. باخدی گؤردو گؤزلری نین آلتی قَره لر کن چوخورا دوشوبدی. اوزونو صابین لافیرچالادی و باشلادی قیخما غا . حُوولو چیینینده حامام دان چیخاراق قاپی نین زنگی اوچ یول چالیندی . یئرده کی پَتی نی قاتلادی و آتدی دؤشه یین اوستونه . سونرادا پَتی نی دؤشه یی و بالیشی گؤتوروب آپاردی اواوتاغا کی اوردا اَن سیز بیر تاختا تخت وار ایدی. دوشه یی سالیردی تختین اوستونه کی یئنه اوچ یول قاپی نین زنگی چالیندی . قاپینی آچمادان دئدی:
- بلی؟
- نییه به قاپینی آچمی سان ؟
- چیخ گل اوسته .
حُوولونوآسدی حامام دا کی آسقی یا و آینایا باخاراق باشینی دارادی .سونرا گئدیب چای نی یه چای سالیب اونا چایدان دان قاینار سو تؤکدو . ائوین قاپی سینی آچماق لا بَتَر بیر سویوق ایچه ری باسدی. آسانسورون قاپیسی آچیلدی و قادینی گؤردو کی بیر اَلینده بولور قابدا قیرمیزی بالیق واردی و بیراَلینده ایسه ساخسی گولدان کی اوندا سبزه گؤیه ردیب دی.
- سلام .
- سلام.
-ایندی یه جان ائله یاتمیشدین ؟گؤزلریندن هله یوخو تؤکولور. نولاردی کی بو گون بیر آز تئز یو خودان دوراردین .
-بو گون آخی بایرام گونو دی.
-اوندا نئجه اولاردی کی ؟
بالیقین قابین قویدو میتباخ داکی پیشخان اوستونه و گولدان داگؤیه رتد ییی سبزه نی ده پنجره یه یاخین بیر میزین اوزه رینه . قادین گئتدی پنجره یه ساری ومانتوسونون دویمه لرین آچدی.
-نییه به پنجره نی آشمی سان ؟اوتاغین هاواسی چوخ بوغوناق دی.
پنجره نی یاریمچیلیق آچدی و مانتوسونو سالدی آسقی یا .
-شومینه ده کی هله یانیری!
-گئجه لری اوشوره م .
- سن ده ائله همیشه اوشورسن .
- بو ائوه هله عادت ائله مه می شم . هریانی بوم بوزدی. اؤزومو هله تاپانمامیشام . هاردا اوتوروب دوردوغومو هله یاخچی بولوموره م .
قادین گؤزلرینی بَره لده رک اونا باخدی.
- سن ده اَل چک بو سؤزلردن .
- جانیم اوشویَنده فیکریم ده ایشله میر .
- بَدَنین ده سویوق دی.
کیشی باخدی بیله سینه . دورموشدو پیشخانین او اَلینده.
- سن نئجه سن ؟
-من ده یاخچی یام .
-دوغرودان ؟
قادین اوزونو یانا چئویره رک باخدی یویو لمامیش ایستیکانلارا .
-نییه به بونلار بو قَدَر لکه لی دیله ر؟
- یویورام آمما تمیز لن میر لر.
- گرک اوس لرینه سو آچیب تمیز لی ییجی مادّه توکه سن کی بیر گئجه تمام اوستون دن گئچه . دئمک کی هر زاد یئرینده دی. ایش میشین اولسا دئه گینه !
کیشی اؤزونه بیر فینجان داغ سو آچدی.
-نه ایشیم اولاجاق کی، هئش زاد.
- سیککه واریندی؟
- جیبیمه باخیم دئییم .
سنه قالان دَخیل ده گرک بیر نئچه سیککه اولاردی. -
- بولموره کی هارا قویموشام .
هازامانا جان ائله بو ائو تؤرتؤکونتو قالا جاق؟-
کیشی بیر خورتوم داغ سو ایچدی. نَفَسینی تَزه له دی و بیر سؤز دئمه دی. آسقی دا کی شالواردان بیر نئچه سیککه چیخارتدی و وئردی قادینا .
ساریمساق نئجه؟-
-فیکرائلیره م بولقون دا اولا .
قادین گئتدی بولقونا و آغ ایری بیر ساریمساق لا قاییتدی .
-آغاش قاب قاجاق لار هاردادی؟
-هانسی لار؟
-اوننارکی نئچه ایل بوندان قاباق قوزئی دن آلدیق .
-شاید بو چکمه جه لرین بیرینده اولا.
آختار تاپ گینا .-
چکمه جه لری بیر بیر آچیب آختاردی. بیر شوشه چیخارتدی.
بو دا ایی ده . اوزه رلیک نئجه ؟ ایستیر سن ؟-
اَل آتدی چکمه جه یه و بیر شوشه کی ایچینده اوزه رلیک وارایدی وئردی اونا . سونرا آغاج قاب قاجاق لاری چیخاردیب تؤکدی پیشخانین اوزه رینه .
- فیکر ائلیردیم کی اَل یازما قرآن لاری ساتیب سان .
اوره ییم دن گلمه دی. آنامین کی دیلار. یادیگار وئریب دی . -
-اگر منیم اولسایدیلار نئجه ؟
منظورون نَدی؟ -
هئش زاد . -
بَیه من هازامان سنین مالین ساتمی شام ؟-
- دیلین زَهَر دی . آدامی سانجیری.
سنین دیلین نئجه ؟-
ایستیرسن گینه باشلی یاسان ؟ -
اَوّل سن باشلادین . -
-ایستیردیم ائله بئله سینه بیر سؤز دییه م . آمما سن ...-
- دایاخچی، قورتار گؤره ک .
قادین ایسته دی بیر سؤزدیییه کی کیشی دئدی :
-خواهیش ائلیره م بویور . اوتانما !
قادین گئتدی تامام قدّ آینانین قابا غیندا دوردی. کیشی اونا باخمادی. قادین اَل آتیردی ما نتوسونا کی نَدَنسه قاییتدی. کیشی فینجان دا کی داغ سویون قالانین قاب قاشیق یویو لان له یه نه بوشالدیب اؤزونه بیر چای بوشالتدی. سونرا گئتدی پنجره نی باغلادی. قادین آه چکه رک بیر نفس آلدی.
کیشی بوز دولابی نین قاپی سینی آچیب ایکی قیرمیزی آلما گتیردی . آلما لارین بیری زَذه لی ایدی و اوستونده قارا خال لار وارایدی. قادین ساح آلمانی سئچه رک آغاج قاب لار ا دا، ایی ده نن اوزه رلیک قویوب دوزدی میزین اوستونه .
-چوخ یاخچی. بو اولدی آلتی سی . سیرکه نئجه، وار؟
کیشی بوز دولابیندان بیر شوشه سیرکه چیخاردیب قویدی پیشخانین اوستونه .
قادین دئدی : - بالاجا بولور بیر قاب نئجه ؟
کیشی اویان بویانی آختاریب آغزی آتمیش چات بیر چینی کاسا تاپدی.
قادین دئدی:- بوداکی چات دی.
-دا آیریسی یوخ دی.
- نییه به ائوه بیر زاد آلمیرسان ؟
-چوخ شئی لر هله آلما لی یام .
قادین سیرکه دن بیر آزینی تؤکدی چینی قابا و کیشی بیر خورتوم چای ایچدی .
نه ده بَح قوخوسو وار-
- چای ایچیرسن وئریم .
-گؤیلوم چکمیر. شام نئجه واردی ؟
-وار.
قادین میزین دؤوره سینده چاخ ووروب دوزدویو هف سین سوفراسینا باخدی. بعضی لرینی اویان بویان ائله دی و بالیقی نان گولدانی گتیر دی قویدو سوفرا نین وَسَطینه . آلمانی دا اَله آلیب سوتدو کؤینه یی نین قولونا و باشاردیقجا اونو پاریلداتدی.
- به نه اولدی ؟
نَمَنه نه اولدی؟-
- شام .
-گرک آختارام . هئش زادین یئری بَللی دَیی.
-شامی دا پس اؤزون یئر به یئر ائله . بیرین قویارسان میزین بو باشینا بیرین ده اواباشینا .
ممنون کی بوینوما مینَّت قویوب گلدین . -
-ایل تحویل اولاندا ائوده سن یا گئنه ...
-گئنه گئده جه یه م آنام گیله .
قادین دورموشدی کیشی نین اؤنون ده و کیشی ده ، چایی نین قالا نین ایچیردی. قادین مقنَعه سینی باشیناسالاراق مانتوسونی گئیدی.
کیشی سوروشدی :
- بونه دی بار ماغیندا ؟
اوروک دی. قَشَح دی هَن؟-
قادین بارماق لارینی اونا گؤستره رک کیشی بیرده اوزوگه باخدی.
به نییه به قیزیل اوزویون بارماغان تاخمی سان ؟-
بونو داییم آلیب . گوموش دی. -
- سن هئش واخ آلدیغیم حلقه نی بارماغان تا خمادین .
سن ده ائله هئش واخ منیم اوزویو مو بارماغان تاخمادین . -
- من دا هاهئش واخ اَلیمه اوزوک تاخمی یا جاغام .
- بو دا دایی مین تؤحفه سی دی. یو خسا من ده تاخمی یا جاغ ایدیم.
- موبارکین اولسون .
کیشی نَفَسی نی تَزه له دی و قادین گئتدی قاپی یا ساری .
آیری سؤز ساوین یوخ دی کی دا؟-
کیشی دئدی : - یئنی ایلین موبارک اولسون .
قادین دئدی:- سنین ده بایرامین موبارک اولسون .
قادین ، قاپینی آچیب دیشاری چیخدی. کیشی ده ،گئتدی اوتوردی ، پیشخان دالیندا کی صندل ده .


text:
ایرانین ناظیرلر کابینئتی اؤلکنین دمیر یوللاری ایداره سینین یئنی باش دیرئکتورونو تعیین ائدیب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، ناظیرلر کابینئتینین قرارینا اساسا سعید محمدزاده ایرانین دمیر یوللاری ایداره سینین یئنی باش دیرئکتورو و ریاست هئیتینین صدری وظیفه سینه تعیین ائدیلیب.
ایران پرئزیدئنتی حسن روحانی سعید محمدزاده نی بو وظیفه یه سئچیلمه سی موناسیبت ایله تبریک ائدیب: "اومید ائدیرم کی، دمیر یوللارینین ستراتئژی اهمیتی نی، قونشو اؤلکه لرله سرنیشین داشیمالاری و محصوللارین ترانزیتینده اؤنملی رولونو نظره آلاراق، بو ساحه ده داها آکتیو فعالیتین شاهیدی اولاجاییق. دمیر یوللارین اینکیشاف ائتدیریلمه سی ایران حوکومتینین اونم وئردیگی مؤوضودور".
قید ائدک کی ایران دمیر یوللاری ایداره سینین کئچمیش دیرئکتورو محسن پورسعیدآقایی بیر مدت اونجه ایکی قطارین توققوشماسی و 40- دان چوخ اینسانین هلاک اولماسی نین آردینجا آیران خالقیندان عذر ایستیَرَک توتدوغو وظیفه دن ایستئفا وئریب.


text:
گونئی آذربایجاندا شئیر موسابیقهسی اعلان ائدیلیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، تورکجه - فارسجا یئنی شعیرین بانیلریندن بیری، معاصر آذربایجان شاعرینین ایمکانلارینی داها یوکسک سوییهیه قالدیران اوستاد حبیب ساهیرین عائلهسی، شاگیردلری و بیر سیرا ادبی انجومنلر (درنک)، «ایشیق» ادبیات و اینجه صنعت سایتی، «یاشماق کیتاب ائوی» و «آذری» مجللهسینین (ژورنال) امکداشلیغی ایله تشکیل اولونان موسابیقه «ساهیر شعیر موکافاتی» آدلانیر.
«ساهیر شعیر موکافاتی»نین موقتی آپاریجی هئیتی بو چاغیریش واسطهسیله بوتون وطنداشلارا، ادبیاتچیلارا، مدنی ساحهلرده چالیشانلارا و عمومیتله بو موکافاتین یاخشی کئچیریلمهسینده یاردیم ائتمک ایستهیهنلره سسلنهرک اونلارین بو موسابیقهنین دایمی آپاریجی هئیتینی قورماغا دعوت ائدیب.
موسابیقهده ایشتیراک ائتمک اوچون آشاغیداکی علاقه واسطهلریندن ایستیفاده ائده بیلرسینیز:
ائمایل: saherjayezeh@gmail.com
تئلئفون نؤمرهسی: ۰۰۹۸ ۹۱۲۱۰۹۶۵۱۳


text:
بو ایل دئکابرین 5-دن 9-دَک باکیدا آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسی نین فیزیکا اینیستیتوتونون تشکیلاتچیلیغی, آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسی نین رَیاست هیئتی و آذربایجان رئسپوبلیکاسی نین پرئزیدئنتی یانیندا علمین اینکیشافی فوُندونون دسته یی ایله 14جو آسییا-ساکیت اُکییان حؤوزه سی اؤلکه لرینین کیوانت اینفورماتیکاسی علمی کونفرانسی و سئمیناری (APCWQIS-2016) کئچیریله جک.
آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسیندان آخار.آذ-آ بیلدیریلیب کی, کونفرانسدا 50-دَک یئرلی و خاریجی عالیمینین ایشتیراک ائده جه یی و موختلیف مؤضوعلاردا موحاضیره لر اوخویاجاغی گؤزله نیلیر.
قئید ائده ک کی, آسییا-ساکیت اُکییان حؤوزه سی اؤلکه لرینین کیوانت اینفورماتیکاسی علمی کوُنفرانسی و سئمیناری بوندان اؤنجه سینگاپور,کوُرئیا رئسپوبلیکاسی, آوسترالییا, چین, ایسرائیل, مالایزییا, تایوان و یئنی زئلاندییا کیمی اؤلکه لرده تشکیل اولونوب.


text:
سورهلی یازماغا قونو تاپماق چتین ایشدیر. بیزیم گوندهلیک قازئتهلریمیز اولمادیغی اوچون ( گونئیی تورکو قازئتهلریله دئییرم)، گونده یازماق اولمور. گوندهلیک یازانلار، اؤزلرینه یازا بیلرلر، گلهجهیه مشق ائلهمک اوچون. گوندهلیک یازیلاردا سؤزلر سؤزه دولمورلار. داها دوغروسو یئرینه دوشمور. نئچه یول باخیلمیر، آغیر-یونگول اولونمور. قازئتهلر اوخوجولارینی تاپیب، تپگیلرینی آلیر. بیر اوزون زاماندا یئرینه دوشور.
یوخاریداکیلار گؤز اونونه آلاراق، یازمالیییق. سؤزلر یئرینه دوشمور، دوز! تپگیلر آلینمیر دوز، اوخوجونون ساییندان خبریمیز اولمور دوز! چوخلارینی داریخدیریر او دا دوز! سایدیقلاریمین هامیسینی نظره آلاراق یازمالیییق. یازماق ایمکانی تاپماق گونلریمیزده یازا بیلدیـییمیز اوچون یازمالیییق! سؤزلریمیز یازدیقجا دولمالی دیر!


text:
آنادیل دن درلمهلر-14
1. قاسا(qasa): اورمودا "پول
صاندیغی، صاندیق" دئمک دیر. سؤزجوک عثمانلیجا قایناقلی اولدوغو آچیقدیر.
عثمانلیجادا، سؤزجوک ایتالیانجادان گلمهدیر. cassa ایتالیانجادا
"صاندیق، قوتو" دئمک اولور. کؤکو لاتینجه capere فعلینه(=توتماق، قاپساماق، آلماق) دایانیر. اینگیلیزجهده suitcase سؤزجویونون ده نهایی قایناغی بو
ایتالیانجا کلمه دیر(فرانسیزجا یولویلا). قاسا(kasa) چاغداش تورکیه تورکجهسینده ده یایقیندیر.
2. احداز/اهتاز/احداث(ehtaz/ehdaz): "کئشیک، گئجه گزمهسی". کلمه
بعضی یئرلی آغیزلاردا یاشاماقدادیر و یاشاماسی دا حیرتلندیریجی ساییلمالی. چونکو "احداث"لیق
صفوی دؤنمینده وارایدی و اوچ-دؤرت یوز ایل سونرا بئله بیر سؤزجویون قالماسی و
قالابیلمهسی انسانی حیرته سالیر. حَدَث اوچلو کؤکوندن گلدییی آنلاشیلان کلمهنین
اساس معناسی "قورماق، تیکمک، اوز وئرمک، واقع اولماق"
دئمک اولور. احداث "ایگیتلر، گنجلر" معناسی دا داشیر. آنجاق اساس
معناسی "اولایلار، حادثهلر" اولاجاقدیر و شَهَرده باش وئرن حادثهلردن(اؤلدورمه،
اوغورلوق، یارالاما، ووروشما، ایچگی آلیش-وئریشی و..) مسئول توتولان کئشیکلره و
گزمهلره ده بو آد وئریلیر زامان ایچینده. صفویلر چاغیندا، دارقا (داروغه) الی
آلتیندا چالیشیرمیشلار احداث گزمهلری. بلکه تبریز آغزیندا یایقین اولان
دارقا-شاییرد(= های-کویچو، قیشقیریقچی، اوتانماز و..) دئییمی ده بو احداثلارا
وئریلن آد ایمیش.
3. انسه(ense): "بوینون دالی،
پئیسر". کلمهنی ماراغادا ائشیتمیشم. سانیرام باشقا بؤلگهلرده ده واردیر.
آنجاق آذربایجان تورکجهسینین یازی دیلینده گؤرولمز. من ده، بیر زامانلار، کلمهنی
تورکیه تورکجهسینه مخصوص ساییردیم. نه ایسه چوخ یئرلرده، فارسجا پئیسر گلرهک،
انسهنین یئرینی
دارالدیبدیر. آنادولودان باشقا، قاقاووزجا و تورکمنجهده، ینسه(yense) اولاراق، اورتا تورکجه و
قیرقیزجا و قازاقجا، قوموقجا، نوقایجا، اویراتجا، قاراقالپاقجادا، انگسه(eŋse)
بیچیمینده یاشار. اسکی تورکجهده انگ( بو گون ده دیلیمیزده وار) وار آنجاق، اونون
انسه ایله ایلیشگیسی آچیق ساییلماز. استاروستین و آرخاداشلاری، کلمهیه آلتایجا
کؤکن اؤنرمیشلر(551.ص). یازی دیلیمیزده ایشلنمهسی، هر حال آلینتی پئیسر دن یئیدیر.
4. آوانتا(avanta): "سو سوواران آدمین
یاردیمچیسی، کؤمکچی". آذربایجان دا داها چوخ گونباتان بؤلگهلرده(خوی،
اورمو و..) گؤرولور. سؤزجوک آنادولوداکی معنالاریندا بیر آز فرقلیدیر. آنادولودا،
دانیشیق دیلینده "زحمتسیز، امکسیز اله گلن پول" دئمک اولور. آغیزلاردا، اوردو ایلی و کندلرینده، ریزه و
کندلرینده، قونیانین اَرمَنَک بؤلگهسینده، چورومدا، "آوارا، ایشسیز، بوشگزن،
قولای آدام" دئمک اولوب و بو معنالارلا درلمه سؤزلویونه آلینیبدیر. کلمهنین
آوروپا دیللریندن گلدییی و کؤکونون لاتینجه و اسکی ایتالیانجا avantare فعلی اولودوغو بیلینیر. آنجاق هانسی دیللرین
آراجلیغی ایله تورکجهیه گیردییی آچیق دهییل. تیتسه، اوزونجا، بولغارجا، یونانجا
و ایتالیانجادان گئچهبیلهجهیینی آراشدیریر. بیلیندییی کیمی، عثمانلی دنیزچیلیک
دیلینده، "آوانتا!"، "ایرهلی!، قاباغا!" دئمکدیر و بو ایسه
لاتینجه ab ante(=اؤنجهدن،
اؤندن) گلیر. نیشانیان´ـا گؤره ایکی سؤزجویون قایناغی بیردیر. بو سؤزجوک ده، باتی
آذربایجانین آنادولویلا اولان آلیش-وئریشینی بیر یول داها گؤزلر اؤنونه سریر.
5. آغباش(ağbaş): قاراداغدا "قوللوقچو،
خدمتچی" دئمک اولور. اصلینده بیر طایفا آدیندان گلهبیلیر دییه دوشونورم.
آقباش آدلی کندلریمیز وار و آقباشلار آدلی ائل´ین ده اولدوغونو ائشیتمیشم. اردبیل
و خالخال بؤلگهسینده بو آدی داشییانلار وار. بونون یانیندا باشقا بیر تحلیل ده
گلیر عقلیمه. قاراواش <قاراباش کیمی
بیر گلیشمه اولابیلیرمی بوردا؟ آغباش بیتگی آدی اولاراق(=مرزنجوش/ مرزنگوش،
بابونه، بیر یئرکؤکو جینسی) دا یایقین دیر.
6. بَرنی(berni)"سیرکه، مربا کیمی زادلاری
ساخلاماق اوچون ایشلهنن قاپاقلی شوشه قاب". کلمه، بیلدیییمه گؤره تورک
دیللرینده، یالنیز آذربایجان دا واردیر و اونودولمایا اوز توتموش سؤزجوکلردن
ساییلیر. آنلاشیلان آلینتیدیر. دهخدا سؤزلویونده بو آنلام دا برنی
وار. برهان قاطع و آنندراج کیمی سؤزلوکلرده ده
گؤرولومهسی فارسجادا اسکیدن یایقین اولدوغونو گؤرسهدیر. قایناق عربجه
برینّه(جمع بیچیمی: برانی) ساخسی قاب دئمکدیر. فارسجادا مرطبان/مرتبان و تورکیه
تورکجهسینده، قاوانوز (kavanoz) وار بونون قارشیلیغیندا.
قاوانوز ایسه یونانجادان آلینج اولدوغو آچیقدیر.
7. خیمیر-خیمیر(xımır-xımır):"سسسیزجه، یاواشجا".
آنادولو آغیزلاریندا دا بو دئییم واردیر. آنجاق تیتسه سؤزلویونه آلمامیشدیر
"آلچاق سسله دانیشماق، گیزلی-گیزلی بیر ایش گؤرمک" معنالاری داشییان
دئییم، بیر سس تقلیدیندن قایناقلانمالیدیر. باشقا دیللرده ده بنزر سؤزجوکلر وار. یازی دیلیمیزه آلینمایان
سؤزجویه بنزر باشقا سس-آد لاری دا واردیر؛ آنادولودا فیقیر-فیقیر(fıkır-fıkır): جیلوهلی، اویناق، چیتیر-چیتیر(çıtır-çıtır): اودونون یانماسیندان چیخان سس،
قیزغینجا یانماق، شیقیر-شیقیر(şıkır-şıkır): پارلاق، ایشیقلی .. آذربایجاندا،
پیتیر-پیتیر(pıtır-pıtır): دوز اولمایان سطح و... بو بیچیم سؤزجوکلرین/دئییملرین بیر
نئچه اؤرنهیی ساییلیر.
8. دوبور(dübür): "اَتلی چَپیش/اوغلاق،
آیری-ایری بؤلگهلرده فرقلی اوغلاقلارا وئریلن آد". بو سؤزجوک دوغو
آنادولودا "ایکی یاشیندا ارکک کئچی"دیر(قارص، ایغدیر). سایین هادینین
یازدیغینا گؤره دیویر (dıvır) و دیبیر(dıbır) دهییشگهلری ده واردیر
آغیزلاردا(450.ص). بو کلمهنی همدان آغزینداکی تورکجه سؤزجوکلری آراشدیریرکن، اله
آلیب و او زامان قایناغینی بیلمهدیییم اوچون شوبههلی سؤزجوکلر آراسیندا
وئرمیشدیم. آنجاق ایندی الیمدهکی بیلگیلر کلمهنین قایناغینین کسین اولاراق
یئرلی فارسجالار اولدوغونو گؤرسهدیر دییهبیلیرم. اؤرنک اوچون سمنان(سطوه) بؤلگهسیندن
بیر درلمهیه گؤره، بؤلگه ناخیرچیلارینین تورکلرله آلیش-وئریشلری آپ-آچیق
اورتادیر.تُغلی<توقلو/توخلو، تُلُم <تولوم/تولوق، کُرپه<کؤرپه..کیمی
تورکجه آلینتیلار وار. آما دقتیمی چکن باشقا سؤزجوکلر ده وار؛ یکبُر(=بُز نر
یکساله)(172.ص)، بُر خوردن "متفرق کردن گوسفندان هنگام چرای
گلّه"(173.ص)، دو بُر(=گوسفند و بز نر دوساله)(171.ص)[1].
آیریجا باشقا فارسجا لهجهلرینده "سهبُر" و "چهاربُر" کیمی
تعبیرلر ده واردیر. بعضی آراشدیرماجیلارا گؤره بو اک اسکی ائلامجا/عیلامجادان
قالینتیدیر[2].
9. سیینیشمک(sinişmek):"عادت ائتمک، بیر یئره
یاتقین حالا گلمک، اویماق". آنادولو آغیزلاریندان، ایسپارتا
دا،"آلیشماق" دئمک اولور و نییده(Niğde)ده
"عقله یاتماق"(=اویماق) معناسی وار. مانیسا، قارص، ایچل کیمی بؤلگهلرده
"یئمهیین معدهیه یئرلشمهسی" آنلامی وار. بو سونونجو آنلام(=هضم
اولماق) سینمک فعلی ایله ایلگیلی گؤرونور. بوگون دیلیمیزده یاشایان "گیزلنمک،
یئره یاتماق" معناسیندا بیر سینمک فعلی ده وار. منجه سینیشمک بو آنلاملا
ایلگیلی اولاجاقدیر. "بیر یئره اویماق، اویغون حالا گلمک، بیر یئرین
باتینتی-چیخینتیلارینا اویوشماق" اولور اساس معناسی فعلیمیزین. آنادولو
آغیزلاریندا سینیشمک´ین "یاراشماق" معناسی دا وار. منجه سینیشمک
اینگیلیزجه to adapt یعنی تورکیه تورکجه سینده
گؤرولن "آداپته اولماق" و "آداپتاسیون" معنالارینین تام و
دویوروجو قارشیلیغیدیر و یازی دیلیمیزده جانلانمالی.
10. اکیرهمک(ekiremek): زنجان آغزیندا "تورشاماق" دئمک ایمیش. ائل دیلی و ادبیاتی درگیسینده چیخان بیر آراشدیرماجینین یازیسیندان اؤیرندیم. وئریلن اؤرنک ده "قیزین یورتدا قالماسی، تورشاماسی"دیر. بو دانیشیق دیلینده نه اینجیلر گیزلیدیر! دییه حیرتلنیرم هردن. بیلدیییمیز کیمی اکشی(ekşi) تورکیه تورکجهسینده و اوغوزجادا "تورش" دئمکدیر. اسکی تورکجهده "اکشیگ" (ekşig)وار بو آنلامدا. اکشیمک "تورشاماق" فعلی ایسه یئنی ساییلیر و عثمانلیجادان بری گؤرونور. آنجاق بیزیم اکیرهمک چوخ داها اسکی اولمالی. بوردا کسین اولاراق بیر ش~ ل یعنی لیلاشما (Lamdaism) یاشانمالیدیر. بیر موغولجا آراجیلیغی اولابیلیرمی؟ یوخسا بو فعل اسکی تورکجهدهکی اکشیگدن داها می اسکی؟
[1] سید حسین طباطبایی، سیدحسن طباطبایی، گردآوری و بررسی واژگان و اصطلاحات دامداری در
گونۀ زبانی «سطوه»، دوفصلنامۀ فرهنگ
و ادبیات عامه، سال 2، شمارۀ 4، پاییز و زمستان 1393.
[2] عبدالمجید
ارفعی، کتایون مزداپور، "واژهیی ایلامی در فرهنگ پهلوی و گویشهای زنده"، فرهنگ، بهار و تابستان 1383.
13-5.صص.


text:
اجتماعی کیلیشماوچلیکلر و اوندن کیلیب چیقه یاتگن عایلوی جنجال و خشونتلرنینگ عامل و سبب لری کوپ. اما نتیجه سی ایسه فقط بیر نرسه، او هم ایسه روحی فشارلر. یعنی روحی کسللیکلرنینگ اصل ایلدیزی انه شو فشارلر دیر.
افغانستان کبی اوروش دن کوپ ضرر کورگن بیرمملکتده اونینگ تاثیراتی جوده هم سلبی بولیشی ممکن. هرچند افغانستانده روحی کسل لیکلرگه چلینگنلرنینگ رقمیدن رسمی وانیق معلومات یوق اما افغانستانده گی هر بیر خاندانده روحی کسللیکه چیلنگن کمیده بیر شخص بولیشی تعین گپ ایکنینی متخصص لر تاکیدله یدیلر.
افغانستان غربیده گی روحی کسللیکلرنی علاج قیله یاتکن مرکز مسولی، متخصص نظیف الله پوینده بو موضوع نی اورغولب چیققن.
هر اوی ده روحی کسل لیک لرخصوصا اضطراب یاکی افسردگی دن عذاب چیکه یاتکن بیر یا ایککی کشی نی اوچره تیش ممکن . افسوس بیلن ایتیشی کیره ک کی، روحی کسل لیک لرگه چیلینگن لرنینگ انیق رقمی دن معلوماتیمیز یوق اما اولکه میزده روحی کسل لیکلر اینیقسه افسردگی و اضطراب توری دن عذاب چیکه یاتکن لر سانی کوپ بولگنی نی ایشانچ بیلن ایته اله من ."ایتلیشیچه بو کسللیکه قرشی کورش اوچون اینگ قولی یول وقایه یا آلدینی آلیش دیر.داکتر پوینده دن روحی کسل لیک لرنینگ دستلبکی عامل لری و اونینگ آلدی نی آلیش اوچون کیرک بولگن چاره تدبیرلردن سوره دیم.
"عایلوی جنجال لر ، عیال و عمریولداشی آره سیده کیلیشوو بولمه گنی ،عایله اعضالری ارا فکرداشلیک و یره شیش یوقلیگی روحی کسللیکلرنینگ اساسی سببی دیر اگر بو توغریده گی تشویشلرنی علاجی اوچون چاره- تدبیر کوریلمه سه، بو لر نهایت ده روحی افسردگی و اضطراب گه ایلنه دی. اگر هر بیر شخص ایککی هفته دن کوپراق قیغو وغم احساس قیلسه و عایله ، اجتماع و تیوره ک- اطرافلریده گی آدم لر بیلن علاقه لری اوزگرگنینی حس قیلسه و نهایت ده اولگی شادمان لیک ونشاط حیاتیده کورینمه سه حتمن روحی کسل لیک لرنی علاج قیله یاتگن شفاکار لرگه مراجعه قیلیش لری شرط ."
روحی کسل لیکلرنینگ نیچه خیل درجه سی بار .حافظه یا فکری تعادل لرنی قولدن بیرگن ایریم بیمار لر باشقه لرگه خطر توغدیریش لری ممکن. هرات شهری ده شو حاضر افغانستان نینگ برچه ولایتلریدن کیلتیریلگن شوندای خطر لی بیمارلر دارالمجانین دیب ناملنگن مرکزده سقلنماقده .بومرکز هرات ده اون ییل الدین افغانستان نینگ سره میاشت یا قزل هاج اداره سی تمانیدن ایجاد ایتلگن.
افغانستان غربیده گی قیزیل آی اداره سینینگ مسولی نور الدین احمدی بو بیمار لرگه دولت تمانیدن قنده ی خذمت لرکورسه تیلیشی حقیده قوییدگی چه معلومات بیره دی .
"بو مرکزده شوحاضر روحی کسل لیکلرگه مبتلا بولگن مملکت نینگ 34ولایتی یشوچی لریدن 170 عیال وارکک بیمار سخلنماقده. بو مرکز افغانستان بویلب روحی کسل لیکلرگه چلنگن بیمار لراوچون یگانه دارالمجانین دیر .بومرکز ده بیز بیمارلرنی کودنده لیک اذوق اوقات ، کیم و همده کیرک بولگن دارو لرنی تامین لی میز بو بیمارلرنی علاجی اوچون هم مخصوص دستور لر جمله دن سپورت حرکت لری هرکونی اجرا ایتله دی."
افغانستان کبی بیرمملکت ده بونده ی بیمار لرنی دوالش کوپ قیین بولگنی ایتیلماقده .اما بونگه قره مه ی، ایریم بیمار لر بو دارالمجانین ده علاج بولیب قیته عایله لری حضوریگه بارگنینی احمدی جناب لری تاکیدله یدی .
"اوتکن اوچ ییل جریانیده 22 کشی ساغلیکلریگه ایریشگنی، بیز اوچون قووانرلی وقیزیق .بو 22 کشی قیته ساغ لیک لرینی حاصل قلیب اولرنی بیز عایله لریگه تاپشیردیک بو ایسه بیز اوچون اوته فخرلنرلی موضوع دیر ."
افغانستان ده روحی بیمار لر سانی کون سایین آرتیب باریشیگه قره گنده افغانستان عامه ساغ لیک وزیرلیگی بو بیمارلیککه قرشی کورشنی نیچه ییل دن بویان اساسی خذمت لر جمله سیگه کیریتگن. بو وزیرلیککه کوره کیله سی 2020- نچی ییلگه قدر اوشبو وزیرلیگ نینگ استراتیژیسیگه اساسن مملکت نینگ ولایت و اولسواللیگ لریده گی برچه کیلنیک و ساغلیکنی سقلش مرکزلریده روحی کسل لیکلر بوییچه تعلیمات کورگن شفاکار لر اهالی گه خذمت کورسه تیش اوچون ایشگه آلینماقچی.


text:
آبخازییا و جنوبی اوسئتییا گورجوستان اوچون مهم اهمیت کسب ائدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو «پالیترانیوس» تلویزییاسینا موصاحیبهسینده گورجوستانین وطنداش برابرلیگی و باریشیق ناظری کتوان سیخئلاشویلی سؤیلهییب. او، حاضردا هر ایکی بؤلگهده روسلاشدیریلما آپاریلدیغینی بیلدیریب:
«هر ایکی بؤلگه فاکتیکی اولاراق بوشالیب. جنوبی اوسئتییاداکی اهالی اؤز بؤلگهلرینی ترک ائدیب. بو سیتواسییا بیزیم ماراقلاریمیزا جاواب وئرمیر. بو پروسئس تکجه روسییانین لئهینهدیر».
قید ائدک کی، آبخازییا و جنوبی اوسئتییا گرجستان تورپاقلاریدیر. هر ایکی اراضی موسکوانین آکتیو دستیی سایهسینده تیفلیسین نظارتیندن چیخیب.


text:
قشاق لیک و آچلیککه برهم بیریش اوچون زراعت قنچه لیک یاردم بیریشی ممکن؟
خلق آرا زیق – اوقت کونی بو هفته جریانیده نشان لندی. بیرلشگن مللت لر تشکیلاتی شو کون مناسبتی بیلن جاری ییل شعارینی عایله ده دهقان چی لیک ، دنیا نی اوقت لنتیریش و ییردن مراقبت قیلیش دیب قبول قیلگن.
بوندن اساسی مقصد قشاق لیک و آچلیککه نی برهم بیریش اوچون چیکه جای لرده یشه یاتگن عایله لر آره سیده دهقانچیلیککه ترغیب قیلیش دیر.
افغانستان اهالی سی نینگ اکثریتی زراعت بیلن کون کیچره دی لر . عینی دمده بیرلشگن مللت لر تشکیلاتی نینگ آزیق- اوقت بویجه تشکیلاتی مملکت ده 8 میلیون اهالی نینگ آزیق – اوقت خوف سیزلیگی گه ایگه بولمه گنینی ایتماقده.
سیزچه زراعتی فارم لرنی قوروش بیلن افغانستان ده کی قشاقلیککه برهم بیریب عایله لرنی آزیق – اوقت بیلن تامین لش نینگ امکانی بار می؟
سیزچه بوندی تشبث لرنینگ یولگه قوییلیشی قنچه لیک آسان؟ افغانستانده آزیق- اوقت خوف سیزلیگنی تامین لش اوچون قندی چاره تدبیرلرنی آلیشی کیرک؟
بو هفته گی سوز سیزگه رکنی شو موضوع گه بغیشلنگن. سوز سیزگه برنامه سیگه اشتراک ایتیش اوچون تیلفون و فکر ملاحظه لرینگیزنی بیزگه یوبارینگ. سوز سیزگه رکنی جریانیده بیز سیزگه تیلفون قیله میز.
تیلفون رقم و فکر لرینگیزنی قوییده کی فورم آرقه لی هم یوبارشینگیز ممکن.
سوز سیزگه رکنی هر پنچ شنبه کونی افغانستان وقتی بیلن ساعت 6 دن 6:30 گچه نشر ایتله دی.


text:
امریکا مدافعه وزیری آلدین دن اعلان قلینمه گن سفر بیلن کابل گه کیلدی
امریکا مدافعه وزیری لیون پنتا، کابلده کی سفری جریانیده پاکستان دولتی نینگ همکاری سیزلیگی بیلن افغانستانده یوتوققه ایریشیش ناممکن دیب فکر بیلدرگن.
پنتا جنابلری الدین دن اعلان ایتیلمه گن بیر سفر بیلن سه شنبه کونی کابل گه کیلگن.
او افغانستان دولت مقاملری بیلن اوچره شیب، امریکا کوچلری افغانستاننی ترک ایتگن حالده هم اوز اولکه سی افغانستان نینگ یککه قویمسلیگیگه ایشانچ بیلدریشی کوتیله دی.
امریکا مدافعه وزیری افغانستان جمهورریسی حامدکرزی و مدافعه وزیری رحیم وردک لر بیلن اوچره شماقچی.
امریکا قوشمه ایلت لری نینگ یوقاری مرتبه لی مدافعه مقامی افغانستانده سفر قیلرایکن، امریکا نینگ پاکستان بیلن بولگن علاقه لری اوته ساوق لشگن.
امریکا نینگ هوای هجومده 24 پاکستان لیک عسکر قربان بولیشی بیلن بو ایککی اولکه اره سیده کی علاقه لرهم یمان لشدی.
پاکستان بونگه قرشی لیک بیلدریب ناتو نینگ تامینات یولینی یاپیب قویدی.
پاکستان بو هجوم نینگ قصدی بیله دی ، لیکن امریکا لیک حربیلری بو کبی ادعالرنی رد ایتیب، حادثه خصوصیده الیب باره یاتگن تحقیقات لرنی یقین آره ده اعلان ایتیشینی ایتماقده لر .
امریکا قوشمه ایلت لری نینگ مدافه وزیری گه کوره پاکستان کوپ منطقه لرده اوشبو اولکه بیلن همکارلیک قیلگن، اما پاکستان نینگ قبیله وی منطقه لریده یولگه قویلگن هوای عملیات لرسببلی ایککی دو لت اره سیده قرمه قرشی لیکلرنی آلیب کیلگن.
پنتانینگ ایتیشچه:" پاکستان و امریکا تروریزم باره سیده قوشمه خواطرلری بار".امریکامدافعه وزیری او بیلن بیرگه سفر قیلگن مخپرلرگه 2011 میلادی ییل دقت گه سزاوار بولگنینی اورغولب بوییلده افغانستان دن حمایت بیلدریش اوچون کوپ ایشلر بولگنینی ایتگن. عینی حالده او، 2011 میلادی ییلده امریکا کوچلری واتفاق داشلری زوروانلیک لرنی کمیتریش و مهم منطقه لرنی عصیانچیلر نظارتیدن چیقاریشگه قادیر بولگنینی ایتگن.


text:
اوکراینا آمریکادان آغیر یاراغلار آلار
حاباری اوکراینانینگ جمهورباشلیغی بردی
اوکراینا آمریکادان یاراغ آلجاقدیغینی بیلدیردی.
اوکراینانینگ جمهورباشلیغی پترو پوروشنکو توئیتر حاسابیندان برن بیاناتیندا،
"شو ییل آمریکادان قۇراغ یاراغی آلاریس" دیدی.
آمریکان آسوشیتدپرس حابار سریشده سی، آمریکالی ماقاملارینگ دیلیندن، آمریکان یۇلباشچی دونالد ترامپ ینگ اوکراینا ژاولین آدینداقی تانکا قارشی یاراغ بیلن بیله لیکده دۆرلی یاراغلار برجکدیگینی یازدی.
آمریکانینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی نینگ مطبوغات گنگه شچیسی ده واشنگتن ینگ اوکراینانینگ تۇپراق بیتولیگینی و قاراشسیزلیغینی قۇراماق ماقصادی بیلن قۇرانما یاراغلاری برجکدیگینی آیتدی.


text:
سئوگیلیم
سئوگيليم بيليرم سن چيچک کيمی
باهار. اولفت. سئوينج. ايشيق سئويرسن.
صداقتله دولو بير اورک کيمی
منی اوزوندن ده آرتيق سئويرسن.
گوندوزلر سن دونسن جوشغون بولاغا
چاغلايان دويغوندا منم. سئوگيليم!
گئجه لر سن گيرسن راحات ياتاغا
ناراحات يوخوندا منم. سئوگيليم!
کيم اوز سئوديگينی قايغی لی گوزله
اوزوندن ده آرتيق سئومه سه اگر
سينه سی دولاندا دئ هانسی سوزله
سئوگی دن دانيشار. سئوگی دن دئير؟..
یازان: علی توده
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه آذربایجان شعرلری,سوگیلیم,سئوگیلیم,علی توده |


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ویئتنامدا کئچیریلن ۲۵-جی آسییا ساکیت اوکیان اقتصادی امکداشلیق ساممیتی چرچیوهسینده ولادیمیر پوتینله آرالاریندا ۲-۳ دقیقهلیک قیسا صحبتین باش توتدوغونو آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «رؤیتر» اینفورماسییا یاییب.
معلوماتا گؤره، دونالد ترامپ صحبت زامانی یئنیدن ولادیمیر پوتینه روسییانین آمریکادا کئچیریلن پرزیدنت سئچکیلرینه موداخیلهسی ایله باغلی سوال عنوانلاییب.
«پوتین آمریکادا کئچیریلهن پرزیدنت سئچکیلرینه موداخیله ائتمهسی ایله باغلی سوالی اؤزونه تحقیر کیمی قبول ائتدی»، - ترامپ بیلدیریب.
قید ائدک کی، آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ روسییانین سئچکیلره موداخیله ائتمهسی بارهده آپاریلان ایستینتاقی ایکی اؤلکه آراسینداکی موناسیبتلرین یاخشیلاشدیریلماسینا مانعه اولاراق گؤردویونو آچیقلاییب.


text:
دنیا
ایککی اولکه اورته سیده گی کیلیشماوسیزلیک دوام ایتیب بارماقده
تورکیه قوراللی کوچلری باشلیغی خلوصی آقر بیلن ملی استخبارات تشکیلاتی نینگ باشلیغی خاقان فیدان روسیه گه باردیلر.
فرانسه نینگ پایتختی پاریسده محکوملر اتاقلریگه بارمه ی عصیان چیقردیلر
اوشبو بیانات امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی دایمی نماینده سی تامانیدن بیریلدی.
شونده ی قیلیب امریکا ترورچی لر دن تشکیل تاپگن اردو قوریش پلانیدن واز کیچدی
اوشبو مطلب ترکیه ملی خوفسیزلیک کینگشی ییغیلیشی جریانیده مطرح ایتیلدی
"وصیتینگیزنی قیلیب کیتینگ" دیب آگاهلنتیردی
اوشبو ایالت امریکا قوشمه ایالتلری نینگ کلفورنیا ایالتیدن عبارت دیر.
موضوع بیلن علاقه لی روسیه تشقی ایشلر وزیرلیگی تامانیدن یازمه بیانات ترقه تیلدی


text:
بعضی سؤزلرین منبع دیلدهکی یازیلیشی اساس گؤتورولهرک، ک حرفی ایله یازیلماسی مقصده اویغون ساییلیر (عسگر-عسکر، اسگیناس-اسکیناس، ایسگندر-ایسکندر، ایشگهنجه-ایشکهنجه و س).
آپا-نین خبرینه گؤره، بو بارهده آذربایجان میللی علملر آکادمییاسینین اورفوگرافییا کومیسییاسی و آذربایجان میللی علملر آکادمییاسی نسیمی آدینا دیلچیلیک اینستیتوتو طرفیندن حاضرلانان آذربایجان دیلینین اورفوگرافییا قایدالارینین لاییحهسینده قید اولونور.
لاییحهده بیلدیریلیر کی، یوخاریداکی سؤزلر دیلیمیزده محض تلفظلرینه اساساً ایندیدک گ حرفی ایله یازیلیب. بئله کی، منبع دیلده یاناشی گلن کار سامیتلردن (سک، شک) ایکینجیسی (ک) تلفوظده جینگیلتیلشهرک، اونون جینگیلتیلی قارشیلیغینا (گ) کئچیب.
قید ائدک کی، آذربایجان دیلینین ۶۹ ماددهدن عبارت اورفوگرافییا قایدالاری حاضیرلانیب. قایدالار اورفوگرافییا کمیسییاسینین ایجلاسیندا موذاکیره ائدیلدیکدن سونرا تصدیق اوچون ناضیرلر کابینتینه تقدیم ائدیلهجک.


text:
فاریابده اربکی قوماندانلردن بیری هلاک بولدی
افغانستان شمالیده گی فاریاب ولایتی رسمیلریگه کوره، اوشبو ولایت نینگ قیصار ولسوالیگده تورت کیشی طالب اولدرلگن و ینه تورت طالب ایسه یره لنگن.
فاریاب پولیس باشقرمه سی نینگ اورن باسری محمد افضل امام زاده گه کوره، کیچه قیصار ولسوالیگی نینگ شاخ مطنقه سیده 50 کیشی گه یقین عصیانچیلر پولیس پوسته سیگه هجوم اویشترشگن ، هر ایککی تمان آره سیده یوز بیرگن اتشمه لرده ایسه بیرنیچه کیشی طالب لردن هلاک بولیشگن.
"کیچه کیچقرون ، 50 کیشی گه یقین عصیانچی طالب لر پولیس پوسته سیگه هجوم اویشترشدی، پولیس ایسه اولرنینگ هجومیگه قرشی لیک کورستدی، توقنه شولر کمیده بیر ساعت دوام ایتدی، نتیجه ده پولیس طالب لرگه آغیر ضربه لر بیردی. اوروش میدانیده طالب لرنینگ ایککی جسدی و بیرنیجه میل قوراللری هم قالگن ."دیدی فاریاب ولایتی پولیسی نینگ اورن باسری.
شونیینگ فاریاب ولایتی نینگ دولت آباد ولسوالیگده ایسه، قوراللی طالب لر هجومی عاقبتیده محلی تانیقلی شخص لردن بیر کیشی هلاک بولگن و ایککی کیشی ایسه یره لنگن.
فاریاب ولایتی پولیسی نینگ اورن باسری محمد افضل امام زاده نی ایتشچه، "اورز ضابط" اسملی سابق محلی قوماندان لردن بولگن شخص کیچه عصیانچیلر تمانیدن نشان گه توتیلب هلاک بولگن.
پولیس نی بیلدریشچه، اورز ضابط دولت آباد ده گی محلی نفوذلی شخصیت لردن بولیب بوندن آلدین هم طالب لر تمانیدن اونگه قرشی هجوملر اویشترلگن.
فاریاب ولایتی پولیس نی ایتشچه، حادثه سبب چیلرینی انیق لش اوچون پولیس تمانیدن تیکشرو ایشلری یولگه قویلگن.
بغلانده ایککی اوقتوچی هلاک بولدی
افغانستان شمالیده گی بغلان ولایتده عصیانچیلرنی بیر یوللوچی موتریگه اوق اوزیشلری عاقبتیده اوچ کیشی عادی اهالیدن هلاک بولیشگن.
بغلان ولایتی رسمیلری ایسه بو حادثه تیکشرله یاتگان لیگنی ایتماقته. حاضرگه چه هیچ بیر شخص اوشبو حادثه مسولیت نی اوز یوینیگه الگنی یوق.
رسمیلرپگه کوره اوشبو حادثه بغلان ولایتی نینگ خنجان ولسوالیگده یوز بیرگن.
خنجان ولسوالیگی نینگ حاکمی فضل الرحمن رحمتیگه کوره، ناتانیش قور اللی لر ، بیر یوللو چی موتریگه اوق اوزیشلری عاقبتیده ناخوش حادثه یوز بیرگن.
بغلان ولایتی خوف سیزلیک مسوللرینی بیلدریش لریچه، اوشبو ولایت نینگ خنجان ولسوالیگدن اندراب ولسوالیگی تمان کیته یاتگان موترنی عصیانجیلر توختتماقچین بولیشگن، لیکن ایدوچی عصیانچیلرنینگ بو بویروغیگه اعتبار بیرمه گن لیگی سبب لی عصیانچیلر اولرگه قرشی اوق اوزیشگن. نتجه ده ایککی کیشی اوقتوچی داخل تورت کیشی هلاک بولیشگن.
بغلان ولایتی رسمیلریگه کوره،اوشبو حادثه سبب لرینی اورگه نیش اوچون پولیس تمانیدن تیکشرو ایشلری باشله تیلگن.
بغلان ولایتی نینگ رسمیلریگه کوره اوشبو هجوم قوراللی طالب لر تمانیدن اویشترلگن بولیشی ممکن اما حاضرگه چه بو خصوصده طالب لرنی اوز ی بیرار بیر مناسبت بیلدرمه گن.
افغانستان شمال شرقیده گی تخار ولایتی نینگ رسمیلریگه کوره، اوشبو ولایتده اونگه یقین سابق عصیانچیلر دولت صفیگه قویشلگن.
تخار ولایتی نینگ ملی امنیت اداره سی سوزچی سی سمیع الله مجروح گه کوره، بو سانده گی طالب لر اونلب میل قورال اسلحه بیلن دولت صفیگه قوشلیشگن.


text:
فاریاب نینگ محلی ملازم لری مذکور ولایت قیصار تومنیده بیر قیز جنسی زورلنگنی خبر قیلگن لر.
محلی ملازم لرنینگ معلوم قیلیشیچه، بو حادثه قریب ایککی هفته ایلگری قیصار نینگ غوری رهین ناملی منطقه سیده یوز بیرگن.
شونده ی بیرحالده زورلنگن قیز عایله سی قیصارده کی طالبان گه شکایت قیلیب، عیب لنگن شخص طالبان قولیگه توشگنی هم ایتیلماقده.
قیصار حاکمی صدیق خان نینگ معلوم قیلیشیچه، زورلنگن قیزنینگ آته پولیسگه شکایت درج قیلگنی دن کیین، خوف سیزلیک کوچلرو قاره لاوچیلیک اداره سی مذکور عیب لنگن شخص نینگ اویی نی تیکشیریب آلگن لر لیکن متهم قاچیب کیتگن.
عین زمانده عیب لنگن شخص دن آرقه داش لیک بیلدیره یاتگن منطقه اهالی سی هم خوف سیزلیک کوچلری بیلن اوریشگن لیگی ایتیلگن.
صدیق خان نینگ معلوم قیلیشیچه، حاضر چه زورلنگن قیز نینگ ساغلیق وضعیتی یخشی راق.
باشقه تماندن فاریاب بشر حق لری نینگ سقله کمیسیون باشلیغی سید حفیظ الله فطرت ، مذکور قضیه عاملی جزالنتریلیشی اوچون اولر حکومت نینگ ایریم اداره لریگه مکتوب یازگنی نی معلوم قیله دی.
فطرت جنابلریگه کوره، بو قیز دشمن دارچیلیک قضیه لری نتیجه سیده زورلنگن.
قیزلرنینگ زورلنیشی افغانستان ده ینگی بیر گپ ایمس، بو مسئله اوتگن نیچه ییل دن بیری مملکت ایریم حدود لریده یوز بیریب کیلماقده.
هرچند افغانستان حکومتی زورلنگن شخص لرنینگ محاکمه قیلیشی اوچون جدی سعی و حرکت لر نی یولگه قویگن لیگی دن سوز یوریته دی لیکن شونده ی بولسه هم بیر قنچه مورد لرده، قیزلرنی زورلنگن شخص لر یوقاری مرتبه لی دولت خادم لری نینگ قرینداش لری بولگنی اوچون هیچ قچان محکمه گه تارتیلمه گنی هم ایتیله دی


text:
سیز اینکوباتور یومورتالارینی و قوشلاری ائ-پوچت واسطهسی ایله سیفاریش ائده بیلرسینیز: email
سیز یالنیز قیمتی گؤستریلمیش جینسلری آلا بیلرسیز. اگر قیمت گؤستریلمهییبسه، دئمک، حال-حاضردا بو جینسین ساتیشی حال-حاضردا مومکون دئییل. ائ-پوچت سیاهیسیندا قئیدیاتدان کئچین، و بیز مونتزم اولاراق ساتیشدا اولان جینسلر حاقیندا سیزی معلوماتلاندیراق.
ایل عرضینده سیز بوتون جینسلرین ایلکین سیفاریشینی (قئیدینی) ائده بیلرسیز. لازیم اولان جینس ساتیش اوچون مؤوجود اولارسا، بیز سیزینله القه یاراداجاغیق.
سیزین سیفاریشینیزی مومکون اولان کیمی تسدیق ائدجییک.
سیزه لازیم اولان جینس ساتیش اوچون مؤوجود اولان کیمی، بیز سیزینله علاقه یاراداجاییق.
اگر سیفاریشه و یا ایلکین سیفاریشه (قئید) قارشی ماراغینیز ایتیبسه، زحمت اولماسا، اونو ائ-پوچت واسطهسی ایله لغو ائدین
اینکوباتور یومورتالاری تزه شکیلده مینیموم 5 گون عرضینده چاتدیریلیر. هر یومورتانین یومورتلانما تاریخی یازیلیب. داها کؤهنه یومورتالار یالنیز سیزینله راضیلاشدیریلاراق چاتدیریلیر.
سیفاریش تسدیق اولونان زامان چاتدیریلمانین تخمینی واختی حاقیندا سیزی ملوماتلاندیراجاغیق. بیز اینکوباتور یومورتالارینین چاتدیریلماسینی رازیلاشدیریلمیش واخدا حیاتا کئچیرمهیه چالیشاجاغیق، لاکین سیز بو واختین یالنیز تخمینی اولدوغونو آنلامالیسینیز، چونکی بیز بونو موختلیف سببلره گؤره تعمین ائده بیلمریک (حتی تویوق بیلمیر هر گون دقیق نئچه ادد یومورتا یومورتالایاجاق)
اینکوباتور یومورتالارینی و دیری قوشلاری سیز بو شهرلرده تهویل آلا بیلرسیز.
بیزیم ائ-پوچت سیاهیسینا قوشولون و یئنیلیکلری ائ-پوچت واسطهسی ایله الده ائدین.
آشاغیدا گؤستریلن اؤلکهلره اینکوباتور یومورتالاری گؤندریله بیلر. اگر سیز دیگر اؤلکهده یاشاییرسینیزسا، بیز سیزه یومورتالاری وئتئرینار سببلردن گؤندره بیلمیجییک. بونا باخمایاراق، سیز یومورتالاری چئخیا و یا سلوواکیادان تهویل آلیب، اؤز اؤلکهنیزه ایدخال ائده بیلرسیز.
اینکوباتور یومورتالاری دقتله پاکئتلشدیریلیب، بو سببدن، اونلار سیزه پوچت واسطهسی ایله داشینما زامانی زدلنمهیهجکلر.
یومورتالار چئخ و یا سلوواک پوچتو واسطهسی ایله گؤندریلهجک. کوریئر ایله باغلاما ایلکین سیفاریش اوچون مؤوجوددور.
Copyright © قوشچولوق جینسلرینین ائنسیکلوپئدیاسی, 2011–2018. بوتون حقوقلار قورونور
سایتین خریتهسی – بوتون قوشچولوق جینسلرین سیاهیسی
سون یئنیلنمه 04. یانوار 2018


text:
ائرمنی سلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده ایریچاپلی پولئمیوتلاردان دا ایستیفاده ائتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی عمومیلیکده ۳۵ دفعه پوزوب.
آخار. آز مدافعه ناظیرلیینین مطبوعات خیدمتینه ایستینادا خبر وئریر کی، ائرمنیستان رئسپوبلیکاسی نویئمبئریان رایونونون بارئکاماوان، ایجئوان رایونونون آزاتاموت، بئرکابئر کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قایماقلی، جعفرلی، قیزیل حاجیلی کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، بئرد رایونونون چیناری کندینده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون آغ بولاق کندینده یئرلشن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ایشغال آلتیندا اولان ترتر رایونونون گؤیارخ، چیلبورت، آغدام رایونونون یوسیفجانلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو، فضولی رایونونون آشاغی سیداحمدلی، هورادیز کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گورانبوی، خوجاوند و فضولی رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.