text:
اولیس (رومان)
اولیس (یولیسسئس/ Ulysses) ایرلندلی یازیچی جیمز جویسون مودرن روماندیر. ایلک اولاراق ۱۹۱۸ـ ۱۹۲۰ تاریخلری آراسیندا American journal The Little Review درگیسینده بعضی بؤلوملری سئریلهشدیریلدی و آردیندان بوتون اولاراق پاریسده، شکسپیر و شریکلری یایین ائوی طرفیندن ۱۹۲۲ده، جویسون آد گونونده سیلوییا بیچ یاردیمی ایله یایینلاندی. مدرن ادبیاتین ان اؤنملی اثرلریندن بیری اولاراق قبول ائدیلیر[۱] و «بیر حرکتین بوتونونو گؤستر و اؤزتلهین» اولاراق آدلاندیریلمیشدیر [۲]. دئکلان کیبئرده گؤره، «جویسدان اؤنجه، هئچ بیر حیکایه یازیچیسی دوشونمه سورهجینی بو قدر اؤن پیلانا چیخارمامیشدیر» [۳].
اولیس، ۱۹۰۴ون ژوئن آیینین ۱۶سیندا (خردادین ۲۶سی) معمولی بیر گونده، کرونولیک اولاراق دوبلیندهکی لئوپولد بلوم قارشیلاشمالاری ایله اوغراشیر [۴][۵]. اولیس، هومر ائپیک شعریندهکی اودیسهنین قهرمانیدیر، و رومان کاراکتئرلرله شعر آراسیندا یاپیسال بنزهشمهلرله، و لئوپولد بلوم ایله اودیسه، مالی بلوم ایله پنئلوپه و استئفان دئدالوس ایله تئلماکوس آراسیندا، و اک اولاراق ییرمینجی یوز ایلین باشلاریندا مودئرنیزم باغلامینداکی اولایلار و تئمالارلا، دوبلین و ایرلندین انگلتره ایله اولان ایلیشکیسینه گؤره قوشا بیر دیزی قورار. رومان اولدوقجا آلدادیجی و عینی زاماندا انگلیس ادبیاتینین فرقلی دؤنملرینین استیللرینی تقلید ائدر.
کیتاب، یاینلانماسیندان بو یانا، دارتیشمالارا و اینجهلمهلره دیقت چکدی، ۱۹۲۱دهکی آمئریکا بیرلهشیک دؤلتلریندهکی بیر محکمهده مستهجنلیکه محکوم اولدو، و اوزون سورهن «جویس ساواشلاری» متنسللیگه باعث اولدو. رومانین بیلینج آخیش تئکنیکی، دیقتلی یاپیلانما و تجربی نثر (کلمه اویونو، کومیک تقلید و لافلارلا دولو) زنگین کاراکتئریزاسیونو و گئنیش مزاحلاری ایله، تاریخین ان بؤیوک ادبی اثرلریندن بیری اولاراق قبول ائدیلمهسینی ساغلامیشدیر؛ ایندی دونیا سوییهسینده جویس طرفدارلاری ژوئنین ۱۶سینی بلومز دئی (بلوم گونو) اولاراق آنیمساییرلار.
کئچمیش[دَییشدیر]
جویس، ایلک اولاراق اودیسه/اولیس (یولیسسئس) شخصیتی ایله چارلز لمبین اوشاقلار ایچین اویغونلانمیش اولیسین ماجرالارییندا قارشیلاشمیشدی، لاتینجه آدلار جویسون بئینینده ثابیت قالمیش کیمی گؤرونور. مدرسهده او کاراکتئر اوزرینه «منیم سئویملی قهرمانیم» باشلیقلی بیر یازی یازدی [۶][۷]. جویس فرانک بودگئنه اولیسی ادبیاتداکی تک چوخیؤنلو کاراکتئر اولاراق گؤردویونو سؤیلهدی [۸]. ۱۹۱۴ده یاییدیغی دوبلینئرز (دوبلینلیلر) باشلیقلی قیسا اؤیکو توپلوسونو اولوس آدلاندیرماغا دوشونموشدو [۹]، آنجاق فیکیر ۱۹۰۶دا یازیلمیش بیر حیکایهدن ۱۹۰۷ده [۱۰] قیسا بیر کیتابا و ۱۹۱۴ده ایسه باشلادیغی گئنیش بیر رومانا دؤنوشدو.
مکانلار[دَییشدیر]
- لئوپولد بلومون ائوی ـ ۴، ۱۷ و ۱۸جی بؤلوم
- پوستخانا ـ ۵جی بؤلوم
- اسئونینین داواخاناسی ـ (بلوم صابون آلان یئر)
- فریمن ژورنال و قراهام لئمونون شیرنی ساتان مغازهسی ـ ۷ و ۸جی بؤلوم
- داوی بیرن میخاناسی ـ ۸جی بؤلوم
- ایرلندین اولوسال کیتابخاناسی ـ ۸جی بؤلوم
- اورموند هوتئلی ـ ۱۱جی بؤلوم
- بارنی کیئرنان میخاناسی ـ ۱۲جی بؤلوم
- ماتئرنیتی خستهخاناسی ـ ۱۴جی بؤلوم
- بئللا کوهن فاحیشهخاناسی ـ ۱۵جی بؤلوم
- کبمن سیغیناجاغی ـ ۱۶جی بؤلوم
رومانین ائیلهمی دوبلینین کؤرفهزینین بیر طرفیندن دیگر طرفینه کئچرک، شهرین گونئیییندهکی ساندیکاودا باشلانیر و قوزئیدهکی هاوس هئیدده بیتیر.
یاپی (قورولوش)[دَییشدیر]
اولیس اوچ بؤلوم و ۱۸ ائپیزودا بؤلونور. ائپیزودلاردا باشلیق یا تیتر یوخدور، و سادهجه قابلئرین باسقیسیندا نومارالاندیریلمیشدیر.
ایلک باخیشدا، کیتابین چوخو یاپیلاندیریلمامیش و قارماقاریشیق گؤرونهبیلیر؛ بیر کره جویس دئدی «پروفوسورلاری نه دئمک ایستهدیییمی دارتیشاراق یوز ایللرجه مشغول ائدهجک قدر بیلمهجه و بولماجا قویدوم» کی رومانا اؤلومسوزلوک قازاناجاق [۱۱].
استوارت گیلبرت و هربرت گورمن جویسو مستهجنلیک سوچلامالاردان ساوونماسینا یاردیمچی اولماق ایچین یایینلادیقلاری ایکی شئما اودیسه ایله باغلانتیلاری داها نئت حالا گتیردی و آیریجا چالیشمانین ایچ یاپیسینی آچیقلاماغا یاردیمچی اولدو.
جویس و هومر[دَییشدیر]
جویس اولیسی ۱۸ ائپیزودا بؤلور کی «هومئرین اودیسهدهکی بؤلوملره چتینلیکله اویوشور» [۱۲]. هومئرین اودیسهسی ۲۴ کیتابا (بؤلومه) بؤلونموش.
اولیسین هر بؤلومونون کاراکتئرلری ایله اودیسهنین کاراکتئرلری آراسیندا بیر تئم، تئکینک و اویغونلوقلارا صاحیب اولدوغو بیلگینلر طرفیندن اؤنه سورولموشدو. یاییملانان رومانین متنی آشاغیداکی قوللانان بؤلوم باشلیقلار یوخسا اویوغونلوقلارا شامیل اولموردو، آنجاق بونلار جویسون آرخاداشلارینا گؤندردییی آچیقلاییجی آناخطلردن قایناقلانیر، بو آچیقلامالار لیانتی و گیلبئرت شئماتیکلری ایله تانینیر. جویس اولیسین بؤلوملرینه هومئرسایاغی عنوانلاری مکتوبلاریندا اشاره ائتدی. بعضی عنوانلارین اؤزونه خاص گؤرونتوسونو آلدی، اؤرنهیین؛ «ناوسیکا» و «تئلئماچیاد» 1918ده زوریخین مرکزی کیتابخاناسیندا ویکتور بئراردین ایکی جیلدلیک فینیقیهلیلر و اودیسه باشلیقلی کیتابیندان آلیر.
جویسون رومانینین ائیلملری، ییرمینجی یوز ایل باشلاریندا دوبلین، ایرلندده، سیرادان بیر گونده اولسا دا، هومئرین داستانی اودیسه، ترووا ساواشینین بیر یونان قهرمانی... ترووادان ایتاکا آداسیندا ائوینه گئدن یولو بولماق ایچین اون ایل سورور [۱۳]. داهاسی، هومئرین شعری جویسونکوندان تمامن فرقلی بیر دونیا اولان شیدتلی فیرتینالار، گمی سینماسی، دئولر و جاناوارلار، تانریلار و تانریچالار ایچَریر. جویسون کاراکتئری لئپولد بلوم، «یهودی بیر رئکلام سیفارش توپلایان کیمسه»، هومئرین دستانینداکی اودیسهنی بنزهدیر؛ آیریجا جویسون داها اؤنجهکی بؤیوک اؤلچوده اوتوبییوقرافیک قهرمانی اولان استئفان دئدالوس، گنج آدام اولاراق صنعتچینین پورترئسی آدلی کیتابیندا تانیتدیردیغی کاراکتئر اودیسهنین اوغلو تئلئماکوسـا اویغوندور؛ و بلومون قادینی، ییرمی ایل اودیسهنین گئری قاییتماسینی گؤزلهین پئنئلوپهیه بنزهییر [۱۴].
پلات اؤزهتی[دَییشدیر]
بیرینجی بؤلوم: تئلئماکیا[دَییشدیر]
بیرینجی ائپیزود، تئلئماکوس[دَییشدیر]
ائرته ساعت 8. باک مولیقان، گورولتوچو طب اؤیرنجیسی، استئفان دئدالوسو ایکیسی ده یاشادیغی ساندیکاو مارتئللو بورجون دامی اوستونه چاغیریر. استئفئن و مولیقان آراسیندا، استئفئنین یاخین زاماندا حیاتینی ایتیرن آناسی، مای دئدالوسـا گؤره مولیقانین آجیماسیز یوروملاماغیندان قایناقلانان، و بو گرچکدن کی مولیقان بیر انگلترهلی اؤیرنجینی، هاینئس، اونلارلا قالماق ایچین دعوت ائتدیینه گؤره بیر گرگینلیک وار. اوچ کیشی قهوهآلتی یئییر و ساحیله دوغرو، مولیقان استئفاندان بورجون آچارینی و بورج ایستهدییی یئره آددیملاییرلار. آیریلارکن، استئفئن بو آخشام بورجا قاییتماماسینی آچیقلاییر، نئجه کی مولیقان، «قصبچی»، اونون الیندن چیخارتمیش (بورجو استئفئن کیرالاییب).
ایکینجی ائپیزود، نستور[دَییشدیر]
استئفئن پیروس ائپیروس فتحینین تاریخینی کلاسدا درس وئریر. کیلاسدان سونرا، سیریل سارجئنت آدلی بیر اؤیرنجی، استئفئن اونا ریاضی مشقلرینین نئجه جاوابلاماسینی اؤیرتمک ایچین قالیر. استئفئن سارجئنتین چیرکین قیافهسینه باخیب اونون آناسینین اونا بسلهدییی سئوگینی تصور ائتمهیه چالیشیر. سونرا استئفئن مدرسهنین مدیری قارئت دیزینی گؤرور، او قزئتده یاییلماق ایچین بیر مکتوب حاضیرلاییر. بونلار ایرلندین تاریخی و یهودیلرین رولو اقتصاددا قونوسوندا بحث ائدیرلر. استئفئن اوردان گئدهلی، دیزی دئییر: «هئچ زامان یهودیلره ظولم ائتمهدیلر» چونکو اؤلکه «هئچ ایچََری بوراخمادی». بو ائپیزودون ان اونلو سؤزلری، دئدالوسون دئدییی «تاریخ اوینانماق ایستهدییم بیر گئجهکابوسودور» و آللاه «کوچهده بیر هایقیریقدیر» کیمی سؤزلر بعضی رومانلارین قایناغی اولموش.
اوچونجو ائپیزود، پروتئوس[دَییشدیر]
ایکینجی بؤلوم: اودیسه[دَییشدیر]
دؤردونجو ائپیزود، کالیپسو[دَییشدیر]
بئشینجی ائپیزود، لوتوس ایتئرس[دَییشدیر]
آلتینجی ائپیزود، هادئس[دَییشدیر]
یئددینجی ائپیزود، آئولوس[دَییشدیر]
سکگیزینجی ائپیزود، لئستیریقونیاس[دَییشدیر]
دوققوزونجو ائپیزود، سکیللا و کریبدیس[دَییشدیر]
10جو ائپیزود، دالغین قایالار[دَییشدیر]
11جی ائپیزود، سیرئنس[دَییشدیر]
12جی ائپیزود، سیکلوپس[دَییشدیر]
13جو ائپیزود، ناوسیکا[دَییشدیر]
14جو ائپیزود، گونش اؤکوزلری[دَییشدیر]
15جی ائپیزود، سیرس[دَییشدیر]
اوچونجو بؤلوم: نوستوس[دَییشدیر]
16جی ائپیزود، یومائوس[دَییشدیر]
17جی ائپیزود، ایتاکا[دَییشدیر]
18جی ائپیزود، پئنئلوپ[دَییشدیر]
ائدیتلر[دَییشدیر]
یاییلما تاریخی[دَییشدیر]
سانسور[دَییشدیر]
ادبی اؤنم و الشتیرل آلیم[دَییشدیر]
مئدیا اویارلامالاری[دَییشدیر]
تئاتر[دَییشدیر]
فیلم[دَییشدیر]
تئلویزیون[دَییشدیر]
سس[دَییشدیر]
موسیقی[دَییشدیر]
یازی (نثر)[دَییشدیر]
(گونجهللشهجکدیر)


c: text/html

text:
أردوُغان قاچیریلان گأمی نینگ کاپیتانی بیلن تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی
واقا بیلن یاقیندان قیزیقلانیان أردوُغان، گابن دا بوُلان گأمی نینگ 3 پرسنلی نینگ ساغلیق یاغدایی باراسیندا ماغلومات آلدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان نیجریانینگ دنگیزینده اوُغرولار تاراپیندان هۆجۆمه سزه ور بوُلان گأمی نینگ کاپیتانی فرقان یارن بیلن تلفن آرقالی دوشوشدی.
واقا بیلن یاقیندان قیزیقلانیان أردوُغان، گابن دا بوُلان گأمی نینگ 3 پرسنلی نینگ ساغلیق یاغدایی باراسیندا ماغلومات آلدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، قاچیریلان پرسنلینگ آزات ادیلمه گی اۆچین ده قیزیقلی یاغدایدا تاغاللا ادیلیأندیگینی آیتدی.
تۆرکیأنینگ لیرویل دأکی ایلچیسی نیلوفر اردم قایغیسیز دا دنگیز اوُغرولاری تاراپیندان قاچیریلان موزارت گأمیسی نینگ 3 پرسنلی بیلن دوشوشدی.
لیبریانینگ بایداغینی آسان گأمی دۆین نیجریانینگ لاگوس شهری نینگ 180 مایل داشیندا دنگیزدأکی تالانگچیلارینگ هۆجۆمینه سزه ور بوُلوپدی.
تالانگچیلار 19 پرسنلی بوُلان گأمی نینگ آذربایجانلی بیر مهندسینی اؤلدۆردی، 15 پرسنلی ده آلیپ گیتدی.
قالان 3 پرسنل گأمینی گابن ینگ گنتیل شهرینه گتیریپدی.
دِگیشلی حابارلار
أردوُغان اتریش ینگ باش وزیری بیلن دوشوشدی
تۆرکیه بیلن اتریش ینگ یوُلباشچیلاری روسیا بیلن اوکراینانینگ ساواشی باراسیندا دا گنگه شدی
سوریأنینگ دمیرقازیغیندا پ. ک. ک نینگ 7 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرک هوُوا یوُللاری نینگ اوچارلاری بخارا شهرینه اوچار
تۆرک هوُوا یوُللاری نینگ هپده ده ایکی گۆن ایستامبول- بخارا آراسیندا اوچوشلاری بوُلار

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قصه يوسف
قصه یوسف منظومه سی، 630هـجری قمری / 1233میلادی تاریخینده قول علی آدلی بیر شاعیر طرفیندن یازیلمیش اثردیر. بو اثر بئله باشلانیر:
یازمالاری[دَییشدیر]
چاپلاری[دَییشدیر]
بو اثر ایلک دؤنه ایستانبولدا يدي عصرلق ترکجه بر منظومه عنوانیندا، 1340هـ/م تاریخینده شیخ محسن فانی اهتمامی ایله کاغذچیليک و مطبعهچیليک آنونيم شرکتینده یاییملانمیش دیر.
ایراندا حسین محمدزاده صدیق طرفیندن یوسف و زلیخای فردوسی ایله بیر مجلدده یاییملانمیشدیر.[۱]
- تاتاریستان، قازان: تاتار کیتابی نشریاتی، ۲۰۱۳.
دیجیتال فورمتی[دَییشدیر]
- تاتار الکترونیک کیتابخاناسیندا Archived 2017-12-06 at the Wayback Machine. قول علینین قصه یوسف اثری.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ [دائمی اولو باغلانتیلی] يوسف و زليخا؛ به انضمام «يوسف و زليخاي» تركي [علي بن خليل خوارزمي]، حسین محمدزاده صدیق، تهران: آفرینش، ۱۳۶۹.


text:
انریکه سانتوس دیسهپولو
انریکه سانتوس دیسهپولو (اینگیلیسجه: Enrique Santos Discépolo) آرژانتینالی بستهچی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. انریکه سانتوس دیسهپولو 452 تاریخینده بوئنوس آیرس شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۳ دسامبر ۱۹۵۱ میلادی تاریخینده بوئنوس آیرس شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده انریکه سانتوس دیسهپولو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- موسیقی قارالامالاری
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- BNMM شناسهسیله مقالهلر
- CANTICN شناسهسیله مقالهلر
- NLG شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- DTBIO شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SNAC-ID شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- موسیقیچیلر


text:
شاعر مایا آنجلو آدینا سکه ضرب ائدیلدی
تاریخده ایلک دفعه اولاراق آفریکا کؤکهنلی بیر قادینین آدینی داشییان سکه ضرب ائدیلمیش اولدو
آمریکالی شاعر مایا آنجلو، سکه اۆزرینه ضرب ائدیلن ایلک آفریقا کؤکهنلی قادینی اولدو.
بیبیسینین خبرینه گؤره، آمریکا خزانهسی، شاعر مایا آنجلو آدینا ۲۵ سنتلیک سکهلر ضرب ائتدی.
بو سکهلرین دولاشیما چیخماسی ایله تاریخده ایلک دفعه اولاراق آفریکا کؤکهنلی بیر قادینین آدینی داشییان سکه ضرب ائدیلمیش اولدو.
شاعر و فعال مایا آنجلو، بیل کلینتونون ۱۹۹۳.جو ایلدهکی باشقانلیق اند ایچمه تؤرهنینده، یازدیغی شعری اوخویان ایلک آفریکا کؤکهنلی قادین اولدو.
"امریکن وومین کورترز" پروگرامی چرچیوهسینده، آسترونوت، قبیله باشقانی و اویونچو دا داخیل اؤنچولوک ائتمیش دیگر قادینلار اوچون ده سکهلرین کسیلمهسی پلانلاشدیریلیر.
اجتماعی فعال، شاعر و یازیچی مایا آنجلو، ۲۰۱۴.جو ایلده ۸۶ یاشیندا وفات ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
دعوتسیز قوناقلار
کالیفورنیادا شریف یاردیمچیلاری، قونشولارینین سس-کوی سببی ایله شیکایت ائتدیگی بیر پنجاب تویونا گئدینجه، موسیقینین جاذبهسینه دایانابیلمهدی و ایلهنجهیه قوشولدو
"ت.ر.ت فرانسیزجا" دیجیتال خبر کانالی فعالیته باشلاییب
فخرالدین آلتون تورکیه رادیو و تلویزیون قورومونون (ت.ر.ت) فرانسیزجا دیجیتال کانالینین فعالیته باشلاماسی ایله باغلی کئچیریلن مراسیمه قاتیلیب.
تورک مطبخی پاریسده
آنادولو تورک مطبخی حاقیندا گئنیش معلوماتی اولان تورک شئف علی رونای قوناقلارا خونکاربگندی یئمهگی سوندو


text:
مری استینبورقن
مری استینبورقن (اینگیلیسجه: Mary Steenburgen) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۷۸–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
In addition to these recognitions, Steenburgen received the 1,337th star on Hollywood Walk of Fame on December 16, 2009.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mary Steenburgen»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده مری استینبورقن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز: آ ب ش کونقرئسینده گونی آذربایجان تورکلرینین معروض قالدیغی اینسانی و میللی تضییقلرین موذاکیرهیه چیخاریلماسی اوچون باشلانان ایمضاتوپلاما کامپانییاسی اوغورلا باشا چاتیب.
آ ن س پرس-این معلوماتینا گؤره، طلب اولونان ۲۵ مین ایمضا آرتیقلاماسی ایله توپلانیب. آمریکادا یاشایان سویداشلاریمیزین آ ب ش کونقرسینه ائتدیی مراجعتین دیرلندیریلمهسی اوچون آغ ائوین اینترنت سایتیندا ایمضا کامپانییاسینا ایستارت وئریلمیشدی.
۲۵ مین ایمضانین توپلاناجاغی تقدیرده مراجعته آ ب ش کونقرسینده باخیلمالی ایدی. دونیانین موختلیف اؤلکهلرینده یاشایان سویداشلاریمیزین بؤیوک دستیی ایله بیر قدر اول مراجعتی ایمضالایانلارین سایی ۲۵ مینی اؤتوب. قئید ائدک کی، ایمضاتوپلاما کامپانییاسی فئورالین ۱۲-دک اعلان اولونسا دا، واختیندان اول یئکونلاشیب. آذربایجان تورکلری بو کامپانییانی باراک اوباما آدمینیستراسیاسینا ایراندا یاشایان آذربایجانلیلارین فوندامنتال اینسان حاقلارینین پوزولماسینی تانیماق اوچون باشلاتمیشدیلار. سندده قئید ائدیلیر کی، ایران آدلانان اؤلکهده یاشایان آذربایجانلیلارا اؤز آنا دیللرینده تحصیل آلماغا، موستقیل مئدیا اورقانلاری قورماغا، اؤز مدنیتلریندن آزاد شکیلده فایدالانماغا ایمکان وئرمیر: «بو حقوقلاری طلب ائدن میللی-مدهنی فعاللار اوغورلانیر، حبسخانالاردان ایشگهنجهلره معروض قالیر، حتی قتله یئتیریلیرلر». مراجعته ایمضا آتانلار اوباما آدمینیستراسییاسیندان خاهیش ائدیرلر کی، آذربایجانلیلارین اوزلشدیکلری بو پروبلئملری ده ایران آدلانان یئرله باغلی موذاکیرهلرده قالدیرسین.
بعضی اکسپئرتلر گونئی آذربایجاندا و ایرانین موختلیف شهرلرینده یاشایان ۳۵ میلیون آزربایجانلینین مسئلهسینین آ ب ش کونقرئسینده موذاکیرهیه چیخاریلماسینی جدی مسئله ساییر. حساب اولونور کی، ایران اطرافیندا حلقهنین دارالماقدا اولدوغو بیر زاماندا میلیونلارلا آزربایجانلینین طبیعی حاقلارینین تاپدانماسینین دونیانین سوپرگوجو طرفیندن اعتراف اولونماسی سویداشلاریمیزین فایداسینادیر. بو، اون ایللردیر حقوقلاری تاپدانان، آنا دیلینده تحصیل بئله آلا بیلمهیهن، فعاللاری زیندانلارا آتیلان جنوبلو قارداش و باجیلاریمیزین تالئیینه یاشیل ایشیق سالا بیلر. عینی زاماندا پروسئسلرین آذربایجانین بوتؤولشمهسینه قدر داوام ائده بیلجیی بارهده نیکبین یاناشمالار دا مؤوجوددور. قید ائدک کی، فئورالین ۱۰-دا ایکینجی روسییا-ایران محاربهسی نتیجهسینده آذربایجانین بؤلوشدورولمهسینین ۱۸۵-جی ایلدؤنومو تامام اولاجاق. ۱۸۲۸-جی ایل ۱۰ فئورالدا روسییا ایله ائگای آراسیندا تورکمنچای کندینده باغلانان موقاویلهیه گؤره، آذربایجانین تاریخی اراضیلرینین چار روسییاسی و ایران آراسیندا بؤلوشدورولمهسینین بیرینجی حیسهسی رسمیلشدیریلدی. موقاویلهنین ایمضالانماسیندا تانینمیش روس یازیچیسی A.S.Qriboyedov و آذربایجان موتفککیری A.A.Bakıxanov دا ایشتیراک ائتمیشدی. خالقیمیزین اوریینه داغ چکهن همین بدنام موقاویلهنی روسییا طرفیندن ایوان پاسکئویچ، ایران طرفیندن ایسه میرزه عبدول حسن خان ایمضالاییب. آذربایجانین گونئییندهکی سویداشلاریمیز ایللردیر کی، حاقلاری اوغروندا موجادیلهدهدیر، شهیدلر وئریرلر، زیندانلارا دوشورلر. کیم بیلیر، بلکه ائله آبش کونقرئسینده موذاکیرهیه چیخاریلاجاق گونئی آذربایجان مسئلهسی ۱۸۵ ایل اؤنجکی قارا لکهنین تمیزلهنمهسی، خالقیمیزین قوووشماسی اوچون ایلک آددیم اولاجاق…
قافقاز اینفو


text:
فروغ فرخزاد
فروغ فرخزاد (اینگیلیسجه: Forough Farrokhzad) شاعیر و یازیچی - ۳۲ ایل عومر ائلهییب و ۱۳ فوریه ۱۹۶۷ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
یاشامی[دَییشدیر]
فروغ فرخزاد 1935-جی ایل ژانویه آیینین 5-ده تهراندا، حربی خیدمتچی عاییلهسینده دونیایا گلیب. عاییلهده اوندان باشقا داها 6 اوشاق وار ایدی. 9-جو صینفی بیتیرندن سونرا فرخزاد اورتا صنعت مکتبینه داخیل اولوب. 17 یاشیندا ساتیراچی پرویز شاپور ایله ائولهنیب و اهوازا کؤچوب. اوغلو کامیار دونیایا گلنده اونا "سنین اوچون بیر شعیر " آدلی اثر حصر ائدیب. ایکی ایلدن سونرا شاعیره حیات یولداشیندان آیریلیب و یئگانه اوغلونو کئچمیش ارینین حیمایهسینه بوراخمالی اولوب. تهرانا قاییدارکن 1955-جی ایلده "اسیر" آدیندا شعیرلر مجموعهسینی چاپ ائتدیریب. 1958-جی ایلده فرخزاد اوروپادا فیلوسوف ابراهیم گلستان ایله تانیش اولوب و " ائو قارادیر " آدلی فیلمین ایدئیاسینی اوندان آلیب (بو واختا قدر شاعیرهنین داها ایکی کیتابی ایشیق اوزو گؤرموشدو – " دیوار " و " عوصیان " ). جوزام خستهلیگیندن عذاب چکنلردن بحث ائدن بو فیلم تبریزده چکیلیب و تئزلیکله بوتون دونیادا شؤهرت قازانیب. فروغ فرخزاد خسته بیر اوشاغی اوغوللوغا گؤتوروب. 1963-جو ایلده " باشقا بیر دوغولوش " آدیندا سون شعیرلر مجموعهسینی نشر ائتدیریب.
فروغ فرخزاد 1967-جی ایلده آوتوموبیل قضاسیندا هلاک اولوب. اوشاقلارلا دولو اوتوبوسلا توققوشماماق اوچون او ایداره ائتدیگی ماشینی دیوارا چیرپیب و خستخانایا آپاریلارکن یولدا دونیاسینی دییشیب.
کیتابلاری[دَییشدیر]
فرخزادین اثرلری آذربایجان تورکجهسینه صمد بهرنگی طرفیندن ترجومه ائدیلیب.
- اسیر (1952)
- دیوار (1957)
- عوصیان (1959)
- باشقا بیر دوغولوش (1964)
- سویوق مؤوسومون باشلانغیجینا ایناناق (بو کیتابی بیتیرمهمیش وفات ائدیب)
اؤدوللری[دَییشدیر]
- 1962-جی ایلده فرخزادین چکدیگی " ایتالیا " سندلی فیلمی سندلی فیلملر فستیوالیندا بیرینجی یئر قازانیب.
- 1963-جو ایلده " قارا ائو " فیلمی آلمان اوبئرهاوسن فیلم فستیوالیندا ان یاخشی فیلم سئچیلیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Forough Farrokhzad»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فروغ فرخزاد گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- یازیچیلار
- Persian-language poets
- ایرانلی شاعیرلر
- Iranian documentary filmmakers
- Iranian film directors
- Iranian women film directors
- تهرانلیلار
- ۱۹۳۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۶۷-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- Road incident deaths in Iran
- Persian-language women poets
- 20th-century women writers
- ۲۰. یوز ایلده شاعیرلر
- Iranian women writers
- Women documentary filmmakers


text:
ظریفدن آمریکایا تپکی
"آمریکا، داها چوخ اوشاغی داها چوخ حساسلیقلا اؤلدورهبیلمهسی اوچون ایسرائیله ۷۳۵ میلیون دلارلیق باشقا حساس موشکلر وئریر"
ایران خاریجی ایشلر باخانی جواد ظریف،
"آمریکا بیرلشمیش دؤولتلری داها چوخ اوشاغی داها چوخ حساسلیقلا اؤلدورهبیلمهسی اوچون ایسرائیله ۷۳۵ میلیون دلارلیق باشقا حساس موشکلر داها وئریر" دئدی.
ظریف، محاصره آلتینداکی غزهیه آغیر سالدیریلارینی داوام ائتدیرهن ایسرائیله ۷۳۵ میلیون دلارلیق حساس گۆدوملو مهمات ساتیشینا اونای وئرهن و بیرلشمیش میللتلر امنیت شوراسیندا سالدیریلارین دوردورولماسی یولونداکی چابالاری انگللهین آمریکا یؤنتیمینه تپکی وئردی.
ظریف، توئیتر حسابیندان پایلاشدیغی مئساژیندا،
"آمریکا یاپیمی مهماتلار گناهسیز فیلیسطینلیلرین اوزرینه یاغارکن آمریکا، داها چوخ اوشاغی داها چوخ حساسلیقلا اؤلدورهبیلمهسی اوچون ایسرائیله ۷۳۵ میلیون دلارلیق باشقا حساس موشکلر داها وئریر" ایفادهلرینی ایشلتدی.
آمریکانین ایسرائیلین فیلیسطیندهکی سالدیریلارینا باغلی امنیت شوراسینین یاییملاماغی پلانلادیغی اورتاق آچیقلامانی دا انگللمهسینه ایشاره ائدن ظریف،
"آمریکا، اولابیلهجک ان یونگول امنیت شوراسی آچیقلاماسینی دا انگللهییر. ایسرائیل و دستکچیسی چیرکین اۆزلرینی گؤستررکهن دونیا ایزلهییر" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
اوکراینا: روس اوردوسونون ۲۷ مین ۹۰۰ عسگری اؤلدورولدو
اوکراینا باش قرارگاهیندان، روسیا اوردوسونون سون ۲۴ ساعاتدا ۲۰۰ عسگر داها ایتیردیگی بیلدیریلدی
یانان مهمات چئلیک فابریکاسینین اۆستونه یاغدی
آغ و پارلاق پارچالار شکلینده یانان مهمات، اوکراینانین ماریوپول لیمانینداکی آزووستال چئلیک فابریکاسینین اۆستونه یاغدی
عراق کورد بؤلگهسی، پکاکایا باغلی بیر قروپون یاخالاندیغینی بیلدیریلدی
پئشمرگه گوجلرینه، اجتماعی یئرلره، دؤولت ایدارهلرینه و سدلره راکتله سالدیرمایا حاضیرلاشان بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکایا باغلی قروپون یاخالاندیغی بیلدیریلدی


text:
پاکستان بیلن تورکیه اورته سیده سوداگرلیک بوییچه کیلیشووگه قول قوییلدی
تورک شرکتی بیلن پاکستان دینگیزچیلیک وزیرلیگی اورته سیده کیمه ایشلب چیقریش بوییچه کیلیشووگه قول قوییلدی
پاکستان بیلن بیر تورک شرکتی اورته سیده 33،46 میلیون دالرلیک کیمه ایشلب چیقریلیشی بوییچه کیلیشوو گه قول قوییلدی.
پاکستان دینگیزچیلیک وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده پایتخت اسلام آبادده اویوشتیریلگن مراسم گه پاکستان دینگیزچیلیک وزیری سید علی حیدر زیدی، تورکیه نینگ اسلام آباد بویوک ایلچیسی احسان مصطفی یو...
-
-
20.05.2022
-
-
-


text:
احمد هاشم
احمد هاشم ( ۱۸۸۷ باغداد ـ ۱۹۳۳ ایستانبول) چاغداش تورك شعرینین ان اؤنملی شخصيتلريندندیر.
یاشامی[دَییشدیر]
بابا و آنا طرفيندن باغدادین تانينمش عائلهلرينه منسوبدر. آناسى ساره خانم وفات ايتديكدن سونرا باباسى عارف احمد هاشم حيكمت بگ اونو استانبوله گتيرير. احمد هاشم استانبولا ايلك گلديگينده چوخ آز توركچه بيلمكده ایدی. ایلک اولاراق نمونه يى ترقى مكتبينه وئريلير. بر ايل سونرا ۱۸۹۸ ایلينده گالاتاسارای مكتبى سولطانيسینه ياتيلى اولاراق گئچدى. ۱۹۰۷ ایلینده گالاتاسارای ليسهسيندن مأذون اولدوقدان سونرا رژی ادارهسينه گيریر. ۲ نجی مشروطيتین اعلانیندا بايراق و پرى حريت آدى شعرلرى ايله سئوينجينى بللى ائدر ايكن بونلار عئينى زاماندا احمد هاشیمين سياسى و اجتماعى ماهيتلى شعرلريدیر. بر سونرا اوگرهتمنلیگى ترجيح ائدن شاعر ایزمير مكتب سلطانيسينه تعيين ائدیلیر بوراده فرانسهجه و ادبيات درسلرى وئرير. اوجاق ۱۹۱۳ ده ایستانبولا دؤنر و ماليه نظارتينده ترجومان اولاراق وظيفه آلير. ۱. دنيا حربینین باشلاماسى اوزهرينه يدهک سوباى اولاراق عسكره آلينير حرب بيتيكدن سونرا بر ايل اعاشه نظارتينده اعاشه مفتشى اولارق چاليشر. ۴ حزيران ۱۹۳۳ ده وفات ائدر مزارى ايوبدادیر.
أثرلرى[دَییشدیر]
- شعر كتابلارى:
- آغاج
- آخشام يينه توپلاندي درينده
- باغچه
- بير گونون سونوندا آرزو
- بير ياز گئجهسي خاطیرهسي
- بولبول
- باشيم
- گئجه
- گلمهدن اوّل گلدين بيرليکده
- حوض
- قرنفیل
- قارانلیق
- قاریه
- مهتابدا لئیلکلر
- نردووان (پاپولار)
- مقدمه او بلده
- او اسکي هوجرهیه بنزر کي
- اورمان
- اؤیله
- پاريلتي
- سحر
- سونباهار
- آتلی (سوواری)
- شفقده
- شاعيرسيز دونيا
- تهاطور
- ياري يول
- گؤل ساعاتلاري
- پياله
آیری اثرلری:
- بيزه گؤره
- غرباخانه لاقلاقان (۱۹۲۸)
- فرنكفورت سياحتنامهسى (1933)، گزي يازيسي
شعرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
- سون بهار
- دوكركن افقه دونوق قالى بر ضيا أيلول
- ايده رك زلف تار و ماره حلول
- كيلى بر سسله آغلايان أى باد !
- شمدى گوكلرده ُ قطره قطره ُ يانان
- نجم مخمورى بر دقيقه نهان
- بو بهارك قولنده أركك
- حزن سارى يه مرج روح ايدهرك
- ايڭليور سسز.
- صوڭرا... دورغون صولرده بر ييقانان
- گولگه ُگوكلرده نورينى قيرپان
- بويوك ُدرين ُنظر آواره ُ مائ بر ييلديز..
قایناق[دَییشدیر]
- عثمانلی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«احمد هاشم»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳۹۵.۰۸.۲۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
قراگوز حاجی بابا (اورمو)
قراگوزحاجی بابا کندی اورمو بولگهسینین، مرکزی بولومو و گونئی نازلی قصبهسی نده یئرلیشیب.[۱]
جوغرافیایی موقئع[دَییشدیر]
بو کندین قیراغیندان قودوخ بوغان چایی رد اولور و اورمو گؤلونه یتیشیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو کندین ۱۴۶ نفر اهالی سی و ۳ عائیلهسی وار.[۲] کندین اهالیسی قاراگوزلو ائلیندندیلر، قاراگوزلو ائلی افشار تورک ائلینین آلت بؤلوملریندن بیریدیر.
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
کندین اهالیسی کیشاورزی، دامداری، دامپروری و مرغداری صنعتلرینه مشغولدولار.
گزملی و گورمهلی یئرلر[دَییشدیر]
- قودوخ بوغان چایی
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
باتی آذربایجان اوستانینین پورتالی


text:
`دیپلوماتیک ایلیشکیلرین قورولماسینین ۳۰.جو ایلی` نتیجهلر
خبرلر [304]
- تورکیهنین ۴.جو سونداژ گمیسی یولدا
- بایدن گلن آی گونئی کره و ژاپونیا-یا سفر ائدهجک
- تورکیه سوپرلیگی: "قالاتاسارای" سفرده سئویندی
- ابراهیم کالین بایدنه رئاکسیا وئریب
- سوپر لیگ: "بشیکتاش" خال ایتیردی
- امریکا-دان اوکراینایا یئنی عسگری یاردیم
- مولود چاووش اوغلو پورتوقالیالی همکاری ایله گوورشوب
- امریکا-دان اوکراینا-یا یئنی یاردیم
- بایدن: او بیر ساواش سوچلوسو
- امریکا اوکراینایا 13،6 میلیارد دولار یاردیم ائدهجک
- اردوغان، بایدن ایله اوکراینا بحرانینی دانیشدی
- لاوروو: اوچونجو دونیا ساواشی نوکلئر کاراکترلی اولاجاق
- تورکیهدن تورکمنیستانا دیپلوماتیک ایلیشکیلرین ۳۰.جو ایلی مئساژی
- روسیا، اوکرایناداکی دیپلوماتیک پرسنلینی چیخاراجاق
- بایدن روسیایا قارشی تحریم لری آچیقلادی
- جو بایدن ایله بوریس جانسون آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- امریکا: روسیا هر آن ایشغال ائده بیلر
- امریکا و فرانسا پرزیدنتلری آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- تورکیه سوپر لیگینده 24-جو تور باشا چاتیب
- امریکا و فرانسا لیدئرلری آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- یئنی یاساما ایلی باشلادی
- جمهوریتیمیزین 97-جی قورولوش ایلی موبارک
- بایدینین "انشاء الله" دئمهسی سوسیال شبکهده قالماقالا سبب اولدو


text:
آختاریش نتیجهلری تونیس
بو ویکیده «تونیس» آدلی صفحه واردیر.
- تونیس آفریقادا بیر دؤولت . ساحهسی 162.155 km² - دیر . تونیس 1956-جی ایلده فیرانسیزلاردان موستقیللیگینی قازانیب. بو تورپاقلار بیر دؤورده دوز 400 ایل
- تونیس میلس (اینگیلیسجه: Tunis Mills, Maryland) آمریکانین مریلند ایالتینده یئرلشن بیر یاشاییش منطقهسی. Tunis Mills. United States Geological Survey. قارداش
- فردیناند تونیس (آلمانجا: Ferdinand Tönnies، دوْغوم تاریخ:۲۶ ژوئیهٔ ۱۸۵۵، اؤلوم تاریخ: ۹ آوریل ۱۹۳۶ میلادی (۸۰ یاش)) آلمانلی یازیچی بۇ آلمانلی یازیچیدا
- تونیس کامپبل (اینگیلیسجه: Tunis Campbell) آمریکا-آفریقالی و سیاستچی ، جومهوری حزبینین عوضوو و جورجیا ایالتین سناتور ایدی. ۱۸۱۲ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب
- تونیس جی. برجن (اینگیلیسجه: Teunis G. Bergen) آمریکالی سیاستچی ، دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ۱۸۰۶ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب و ۱۸۸۱ میلادی ایلینده حیاتین
- (اینگیلیسجه: Sabri Jaballah) (دوْغوم:۲۸ ژوئن ۱۹۷۳ (۴۸ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. تونیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب
- Chebli) (دوْغوم:۹ مارس ۱۹۵۴ (۶۸ یاش) تونیس) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. تونیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع
- فتح ائدیلدی. عوثمان دؤورو (۶۴۴ - ۶۵۶)، ایرانین فتحی تاماملاندی، لیبی و تونیس فتح ائدیلدی. قافقازا ایسلام گیردی. علی ابن ابیطالب دؤورو (۶۵۶ - ۶۶۱)،
- خمیس العبیدی (اینگیلیسجه: Khemais Labidi) (دوْغوم:۳۰ اوت ۱۹۵۰ (۷۱ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده خمیس العبیدی
- عثمان الشهیبی (اینگیلیسجه: Ohman Chehaibi) (دوْغوم:۲۳ دسامبر ۱۹۵۴ (۶۷ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده عثمان الشهیبی
- مختار حسنی (اینگیلیسجه: Mokhtar Hasni) (دوْغوم:۱۹ مارس ۱۹۵۲ (۷۰ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده مختار حسنی
- عمر الجبالی (اینگیلیسجه: Amor Jebali) (دوْغوم:۲۴ دسامبر ۱۹۵۳ (۶۸ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده عمر الجبالی
- صلاح القروی (اینگیلیسجه: Slah Karoui) (دوْغوم:۱۱ سپتامبر ۱۹۵۱ (۷۰ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده صلاح القروی
- رضا اللوز (اینگیلیسجه: Ridha El Louze) (دوْغوم:۲۷ آوریل ۱۹۵۳ (۶۹ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. مودافع موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده رضا اللوز
- حبیب صادق (اینگیلیسجه: Habib Sadegh) (دوْغوم: تونیس) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. الغرافه ایدمان کولوبو قارداش پروژهلرده
- و فرانسه قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.صلیب یۆروشلرینین بیر قیسمیدیر. تونیس یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو موسلمانلار غلبهسیله بیتمیشدیر
- (اینگیلیسجه: Moncef Chérif) (دوْغوم:۸ نوامبر ۱۹۴۰ (۸۱ یاش) Gabès) بیر فوتبالیست. تونیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب. قارداش پروژهلرده منصف شریف گؤره داها
- بن عزیزه (اینگیلیسجه: Lamine Ben Aziza) (دوْغوم:۱۰ نوامبر ۱۹۵۲ (۶۹ یاش) تونیس) بیر فوتبالیست. قولر موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده الامین بن عزیزه
- (اینگیلیسجه: Raouf Bouzaiene) (دوْغوم:۱۶ اوت ۱۹۷۰ (۵۱ یاش) Sousse) بیر فوتبالیست. تونیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده
- (اینگیلیسجه: Zoubeir Baya) (دوْغوم:۱۵ مهٔ ۱۹۷۱ (۵۰ یاش) M'saken) بیر فوتبالیست. تونیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. قارداش پروژهلرده


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
حریت گزیته سی: "حرجیت قطار تولید قیلینه دی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان باشچیلیگیده جمهور رئیسلیک مجتمعیده بولیب اوتگن مدافعه صنایعی اجرا کمیته سی جلسه سیده تورک قوراللی کوچلری خوفسیزلیک کوچلری ایش الگن وطنی و ملی تیزیملریگه ینگی لرینی قوشیش موضوعلری تیلگه آلیندی. کیلگوسی ییل دستلبکی اوچوشی ریجه لنگن تعلیم و خفیف تعروض اوچاغی حرجیت اوچون بیرینچی مرحله قطار تولید قراری قبول قیلیب آلیندی.
یینی شفق گزیته سی: "تورکیه شرقی اورته ییر دینگیزیده توازن گه اوزگریش کیریتدی سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
یونان نینگ شرقی اورته ییر دینگیزیده انرژی منبعلری آرقه لی برقرارسیزلیک یراتیش اورونیشلری تورکیه نینگ قاطعلیک کورستیشی سبب بیرته بیرته پوچگه چیقماقده. امریکا قوشمه ایالتلری تورکیه اعتبار قره تمه گن ایست مید پایپ لایندن اوز یاردمینی آلیب تشله دی. فرانسیز توتال و امریکالیک ایکسون موبیل شرکتلری نینگ هم گیریت آرالی دینگیز ساحه سیده گی سیسمیک قیدیروو فعالیتلرینی توخته تیب قویگن لیگی یوزه گه چیقدی.
وطن گزیته سی: "ساغلیقنی سقلش وزیری کوجه تورکواک واکسینیدن ایشانچلی بیر شکلده ایش آلیشینگیز ممکن" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
ساغلیقنی سقلش وزیری فخرالدین کوجه ینگی تور کروناویروس (کوید-19) گه قرشی ایشلب چیقریلگن و برچه فاز فعالیتلریدن بوتوقلی اوتیب فوق العاده ایش آلیش رخصی قولگه کیریتیلگن وطنی واکسین تورکواک نینگ قیاسلش ترماغی بولمیش چین نینگ سینواک واکسینی گه قره گنده انچه تاثیرلی ایکن لیگینی بیلدیردی. تورکواک نینگ دنیا ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی نینگ هم شرطلرینی بجا کیلتیرگن لیگینی تاکییدله گن کوجه "تورکوت واکسینیمیزنی بی ملال ایش آلیش توغریسیده هیچ کیم نینگ شبهه سی بولمه سین" دیدی.
ستار گزیته سی: " اوروش کیمه لریگه اوزگریش کیلتریش قرارینی قبول قیلیب آلگن مراکش تورکیه بیلن کیلیشیب آلدی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره مراکش مطبوعاتی مراکش شاهلیک دینگیز کوچلری نینگ 7 ته تیز هجومچی قَییغی و بیرته کورویت آلیش اوچون تورکیه بیلن کیلیشیب آلگن لیگینی یازدی. مذاکره لرنینگ 2021 ییلی اوکتبر آییده باشله گن لیگینی یازگن اولکه مطبوعاتی کیلیشوونینگ توپلم 222 میلیون دالر ایکن لیگینی بیلدیردی. تسلیماتلرنینگ 2022 ییلی نینگ ایککینچی یرمیده بولیشی نینگ ریجه لنگن لیگی تاکییدلنگن خبرلرده مراکش نینگ تیزده تورک حربی صنایعی اوچون اینگ کتته بازارلردن بیرته سی ایکن لیگی گه دقت قره تدی.
صباح گزیته سی: "150 تورک هوا یوللری اروپاده ییتکچیلیگینی قولدن بیرمه دی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
کوید-19 کسل لیگی هوا یوللریگه سلبی تاثیر تشله گنده گلوبال شرکتلر 2021 ییلینی ضرر بیلن اوتکزدی. یاپیلیب قالگن هوا یوللری نینگ سانی کوپه یدی. دنیا مقیاسیده گی شرکتلر دولت یاردمی بیلن ایاق اوستیده توردی. کسل لیک پیتیده انچه هوا یولی اوچیشلرینی توخته تیب قویدی. تورک هوا یولی ایسه ینگی اوچیشلری نقطه لرینی آچیب اوسیش گه دوام ایتدی. اروپا مقیاسیده ییتکچیلیک نی قولدن بیرمه دی.


text:
یاللی (رقص)
یاللی — آذربایجان میلّی رقصی. ان قدیم رقص نؤوعلریندن بیریدیر.[۱] 2018-جی ایلین 26 نویامبر– 1 دسامبر تاریخلرینده ماوریتیوس جومهوریتینین پایتاختی پورت لویس شهرینده یونسکو-نون غئیری-مادّی مدنی ایرثین قورونماسی اوزره حؤکومتلرآراسی کومیتهسینین نؤوبتی 13-جو اوتوروموندا قبول ائدیلمیش قرارلا "یاللی (کؤچری، تنزره)، ناخچیوانین عنعنهوی قروپ رقصلری" یونئسکو-نون تجیلی قورونما لیستینه داخیل ائدیلمیشدیر.[۲][۳]
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
آذربایجانین گونئی بؤلگهلرینده "یاللی"یا "هالای" دا دئییلیر. (آل/هال) کؤکوندن تؤرهمیشدیر. بیرلیک و آتش معنالاری احتیوا ائدیر. موغول "حالاه" فعلی سربست بوراخماق، راحاتلاشدیرماق معنالارینا گلیر. مانچورجا "هله" فعلی ده عئینی آنلاما گلیر.
تاریخچه[دَییشدیر]
یاللی (هالای)، تورک و آلتای خالق مدنیتینده مراسیم رقصیدیر. کؤکلری میلاددان اوّلکی دؤورلره گیدن بیر اویوندور. حیاتین ائنئرژیسینی، دؤورونو، همرأیلیگی، حرکتی، دایانیب داوام ائتمگی و ریتمی احتیوا ائدر. آل هال سؤزجوگونون اودلا یعنی حیاتی ائنئرژییله باغلی اولماسی بو اویونا وئریلن اهمیتی گؤستریر. پریمیتیو فورماسینین آدی آللی اولاراق بیلینر. قوبوستان آدلی بؤلگهده قایالارا چکیلن کؤهنه چاغلارا عایید شکیللرده بو اویونون تصویر ائدیلدیگی گؤرولمکدهدیر[۴]. ائللئی (آللای) آدلی ایلک آتا ایله ده علاقهلی گؤرونمکدهدیر. یاکوتلار بو رقصه اوهوکای(Ohokay) دئیرلر.
"یاللی" سؤزونون آرخایک سینونیملریندن بیری چؤپپودور. "چؤپو" سؤزونه آذربایجان شاعیری قطران تبریزینین (1012-1088) "دیوان"اینداکی بئیتلرین بیرینده راست گلینیر. بئیتین ایضاحیندا "چؤپپو" سؤزونون یاللییا بنزر، کوللئکتیو اویون اولدوغو بیلدیریلیر. دئمهلی، ق.تبریزینین 11. عصرده یاشادیغینی نظره آلساق، اوندان اوّلکی عصرلرده ده قوبوستان قایا اوستو رسملرینده تصویر ائدیلن رقصلره بنزر "چؤپپو" آدلی کوتلوی اویونون ایجرا ائدیلدیگی احتیمالی اؤزونو دوغرولدور.[۵]
یاللی - رقص صنعتینین ایلکین فورماسیدیر.
آذربایجان خالق موسیقیسینین ، موسیقی فولکلوروموزون چوخ گئنیش یاییلمیش و قدیم تاریخه مالیک اولان ژانرلاریندان بیری ده رقصلردیر. رقص صنعتینین چوخ عصرلیک تاریخه مالیک اولماسی فاکتی خالق رقصلریمیزین اساس قوللاریندان بیری ساییلان "یاللی"نین یارانماسی ایله باغلیدیر. آذربایجاندا "یاللی"نین درین کؤکلری حاقیندا بیر چوخ منبعلر، آرخئولوژی قازینتیلار، تاریخی اراضیلر بیزه موهوم و ماراقلی معلوماتلار آچیقلاییر. بئله کی، قوبوستان اراضیسیندهکی قایا اوستو تصویرلر، اوردوباد اراضیسینده گمیقایا داغینداکی ال-اله وئریب دؤوره اطرافیندا رقص ائدن اینسان شکیللری، آرخئولوژی قازینتیلار زامانی تاپیلمیش موختلیف اشیالارین اوزریندهکی یاللی اوینایان اینسان رسملری، تاریخچیلرین، عالیملریمیزین ایللرله آپاردیقلاری علمی آراشدیرمالار آذربایجاندا مراسیم رقصی ساییلان "یاللی"نین تاریخینی ائرامیزدان اوّل 5.مینایللیگه عایید اولدوغونو ثوبوتا یئتیرمیشدیر.
قوبوستانداکی قایا اوستو تصویرلرین یارانما تاریخی اوست پالئولیت دؤورونون اورتا داش (مئزولیت) دؤورونه عایید اولونور. بوراداکی قایا اوستو تصویرلر ایلک دفعه 1939-جو ایلده آشکار ائدیلمیش و ایلک تدقیقات ایشی امکدار علم خادیمی اسحاق جعفرزاده طرفیندن آپاریلمیشدیر. قوبوستانین قایا اوستو تصویرلر کوللئکسیاسی بؤیوکداش، کیچیکداش، جینگیرداغ، یازیلیتپه، شونقار و شیخقایا داغلاری ساحهسینده آشکار ائدیلمیشدیر. اوزونلوغو 15-20 کم، ائنی ایسه 2 کم اولان بو اراضیده "پئتروقلیف" اوصولو ایله چکیلمیش (معناسی؛ "داش اوزرینده ناخیش آچما") 6 میندن چوخ تصویر الده اولونموشدور کی، بو تصویرلرین بعضیلرینده ال-اله توتوب یاللی گئدن اینسان جیزگیلرینه راست گلیریک. اوردوبادین تیوی و نصیروازلی کندلرینین قوزئی دوغوسوندا یئرلشن، دنیز سویهسیندن 3907م یوکسکلیکده قرارلاشان گمیقایا داغینداکی قایا اوستو تصویرلر ایسه ایلک دفعه 1960-جی ایللرده قئیده آلینمیشدیر. بورادان چوخلو سایدا "قازما" ،"جیزما" ،"دؤیمه" اوصولو ایله ایجرا ائدیلمیش (چکیلمیش) رسملر و پیکتوقرافیک یازی نومونهلری تاپیلمیشدیر. گمیقایادا اوزون مودّت آرخئولوژی تدقیقاتلار آپارمیش ایستعدادلی عالیم-آرخئولوق ولی علییئو طرفیندن اؤیرهنیلمیش قایا تصویرلری آراسیندا بعضی رسملر "یاللی" رقصینین تاریخیندن خبر وئریر. تصویرلرین بیرینده قایانین مرکزی حیصهسینده اود و گونش رمزی ساییلان کیچیک دایره، اونون اطرافیندا ایسه قوللارینی یوخاری قالدیریب رقص ائدن اینسان رسملری حک اولونموشدور.[۶]
قدیم میدیا اراضیسینده آشکار ائدیلن، بویالی قابلار اوزرینده کیشیلرله یاناشی قادینلارین دا رقص ائتدیکلری تصویرلر، تک و کوللئکتیو صورتده اوینانیلان رقص شکیللری چکیلمیشدیر.[۷]
تاریخدن بیزه معلومدور کی، اوزون عصرلر بویو آذربایجاندا آتشپرستلیک حؤکم سورموشدور. عومومیتله، آذربایجان هر زامان عرضین اود مکانی، یانار اودلار یوردو ساییلمیشدیر. هئچ بیر بیلیگه مالیک اولمایان، اودون گوجونه اینانان ایبتیدایی اینسانلار اوو زامانی هانسیسا بیر وحشی حئیوانین اوولانماسی سئوینجینی و یا موختلیف تاپینتیلارینی، الده ائتدیکلری یئنی نایلیتلرینی قئید ائتمک اۆچون تونقاللار قالایار، ال-اله وئریب جرگه-جرگه، قروپ حالیندا اودون اطرافیندا دؤوره ووراراق موختلیف رقصلر اوینایاردیلار. قدیم دؤورون بو عادت-عنعنهلریندهکی بعضی ائلئمئنتلر عصرلرین سوزگجیندن کئچه-کئچه بو گونوموزهدک گلیب چاتمیش و ایندی ده "یاللی"لاریمیزین ایفاسی زامانی ایستیفاده اولونماقدادیر. بئله کی، کئچمیشده گونشی، آیی، کولگی، اودو و سویو موقدس سایان اینسانلار ایندی ده باهارین (نووروزون) گلیشینی طنطنه ایله قئید ائدهرک، بایرام گونونه کیمی دؤرد چرشنبهنین (سو، اود، تورپاق، کولک) هر بیرینده تونقاللار یاندیریر، اودون اوستوندن توللانیر، ال-اله وئرهرک تونقال اطرافیندا یاللی گئدیرلر.
یاللیلار قدیم دؤورلردن بری آذربایجان اراضیسینین ایندیکی شرور، اوردوباد، شاهبوز، شکی، کلبجر، لاچین، قازاخ و غربی آذربایجان اراضیسی اولان ایروان بؤلگهسینده چوخ گئنیش یاییلمیشدیر. بو بؤلگهلرده، اساساً تویلاردا و ائل شنلیکلرینده یاشلی اینسانلاردان باشلایاراق اوشاقلارا کیمی هر کس دسته توتوب یاللی گئدیبلر. عومومیتله، "یاللی" مفهومو آذربایجان خالقینین دیلینده چوخ قدیم زامانلاردان مؤوجوددور. بئله کی، "یال" سؤزو – داغین یوکسکلیگینده یئرلشن دوزنگاه دئمکدیر. آذربایجاندا بئله اراضیلر سایسیزدیر. مثلا، گنجهنین 30 کم جنوبوندا داغلیق یئرده سیرا ایله دوزولموش ساری قایالیقدا یئرلشن دوزنگاه "ساری یال" آدلانیر. کلبجر و لاچین اراضیسینده قیرخقیز یایلاغی ایله چیلگز داغینین آراسینداکی دوزنگاها "گؤدک یال" دئییرلر. عومومیتله، آذربایجاندا بو جور یئر آدلاری چوخلوق تشکیل ائدیر. "اوزون یال" ،"جیدیر یالی" ،"اویوقلو یال" و باشقالاری بئله اراضیلردندیر.
خالق رقصلریمیزین آراشدیریجیلاریندان کمال حسنوو "یاللی" سؤزونون معناسینی آچیقلایاراق یازیر کی؛ "یال – جرگهدیر، زنجیر خطیدیر. "یاللی"نی اوینایانلار بیر و یا ایکی جرگهده، بعضاً ده بیر نئچه جرگهده دورورلار".[۸]
"یاللی" – همرأیلیک رمزیدیر. آذربایجانین گؤرکملی بستهکاری افراسیاب بدلبیلی "یاللی" اویونونا یوکسک قیمت وئرهرک یازیردی کی؛ "بورادا چوخ اینتیشار ائدن "یاللی" فورماسی بوتون بیر ائلین، بیر اوبانین کوللئکتیو صورتده اؤز سئوینج دویغولارینی، باجاریق و ایستعدادینی تمثیل ائدن عظمتلی بیر یارادیجیلیغین پارلاق تظاهورودور".
یارانیشیندان تا بو گونه کیمی یاللیلار خالقیمیزین یاشام طرزینی، عادت-عنعنهسینی، موباریزلیگینی، قورخمازلیغینی و بیرلیگینی اؤزونده عکس ائتدیرمیشدیر. دونیانین بیر چوخ خالقلاریندا دا بو جور کئیفیتلری اؤزونده جملشدیرن یاللییا بنزر رقصلر مؤوجوددور. رومانیالاردا "آرکان/Arkan" ،بولغارلاردا "ترئسکوْخوْروْ/Treskoxoro" ،مولداویالاردا "تاباکاریاسکا/Tabakaryaska" ،اؤزبکلرده "لاپار/Lapar" ،گورجولرده "پئرخوُلی/Perxuli" ،فرانسیزلاردا "برانل/Branl" ،یونانلاردا "سئرتاکی/Sertaki" و س. بئله رقصلردندیر.
"یاللی" – جرگهیه دوزولهرک دسته ایله ایفا اولونان کوتلوی رقصدیر. اویون زامانی یاللییا کوللئکتیوین اؤنونده گئدن ایشتیراکچی (رقاص) رهبرلیک ائدیر. اونا خالق آراسیندا "یاللی باشی" دئییرلر. یاللیباشی اوّلدن آخیرادک رقصین عومومی گئدیشینه، ایشتیراکچیلارین نیظاملی حرکتینه، هر بیر آیاق حرکتینین بوتون ایشتیراکچیلار طرفیندن عئینی قایدادا یئرینه یئتیریلمهسینه، رقصین دوزگون باشلاماسینا و واختیندا سونا یئتمهسینه نظارت ائدیر. بو ایشده "یاللیباشی"یا اوندان سونرا گلن (ایکینجی رقاص) ایشتیراکچی "موعاوین" و دستهنین آخیریندا دوران سونونجو ایشتیراکچی "آیاقچی" کؤمک ائدیر. "یاللی"نی اوینایارکن یاللیباشینین و آیاقچینین الینده یایلیق اولمالیدیر. اونلار اللرینی یوخاری قالدیراراق یایلیغی یئللهمکله دستهنین اوّلینین و آخیرینین هاردا اولدوغونو بیلدیریرلر.
"یاللی" دستهسینه دوزولن ایشتیراکچیلارین سایی دقیق موعین اولونمور. عادتاً یاللی دستهسینه 10-15 نفر دوزولور. لاکین بعضاً، اساساً ده، توی شنلیکلرینده بو ایشتیراکچیلارین سایی 20-30، حتّی 40-50 نفره چاتیر. یاللی کوللئکتیوی هم کیشیلردن، هم ده قادینلاردان عیبارت اولا بیلر. چوخ زامان بو رقص قاریشیق ایفا اولونور. اویون زامانی ایشتیراکچیلار ال-اله وئرهرک و یا قوللارینی یانا گئنیش آچماقلا اللرینی دیگر ایشتیراکچینین چیگنینه قویاراق رقص ائدیرلر. بو زامان هر بیر ایشتیراکچی "یاللیباشی"نین ائتدیگی بوتون حرکتلری اولدوغو کیمی، اونونلا برابر عئینی واختدا تکرار ائتمهلیدیرلر. هر هانسی بیر حرکتی دوزگون اوینامایان ایشتیراکچی یا جزالانیر، یا دا دستهدن کنارلاشدیریلیر.
ائله یاللیلار دا وار کی، اورادا ایکی دسته ایشتیراک ائدیر. اوز-اوزه دایانمیش ایکی یاللی دستهسی آردیجیللیقلا موختلیف حرکتلر نوماییش ائتدیریرلر. بیر دستهنین ائتدیگی حرکتی دیگر دسته تکرار ائتمگه چالیشیر. سوندا هر ایکی دستهنین باشچیسی گولشیرلر و غالیب گلن باشچی دستهلری بیرلشدیرمکله اونلارا رهبرلیک ائدیر.
یاللی رقصی اینجهصنعتین سینتئتیک فورماسی اولاراق اینسترومئنتال، ووکال موسیقی و ایفاچیلیق کیمی بیر نئچه صنعتی اؤزونده بیرلشدیریر.
یاللیلار خورئوقرافیک مضمونونا گؤره ایکی یئره بؤلونور. بونلاردان بیرینجیسی "سوژئتلی یاللیلار"دیر. بو نؤوع یاللیلارین خورئوقرافیک قورولوشو و ایفا طرزی موعین بیر سوژئتی ترننوم ائدیر. بئله یاللیلار تئاترلاشمیش خالق اویونلاری اولدوغو اۆچون "اویون-یاللی" آدلانیر. "قازی-قازی" ،"چؤپ-چؤپو" ،"کؤچری" ،"دیرقوْیوُ" کیمی یاللیلار بونا گؤزل نومونهدیر. مثلا، "دیرقوْیوُ" یاللیسیندا قانادی قیریلمیش قوشون سوژئتی گؤستریلیر. قوش قانادی سیندیغیندان اوچا بیلمیر، لاکین بونا باخمایاراق تئز-تئز اونو قالدیراراق حرکته گتیرمک ایستهییر. قوشون اوچماق ایستگی، یاشاماق هوهسی رقصین خورئوقرافیک قورولوشوندا چوخ دولغون شکیلده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. "دیرقوْیوُ"نون موسیقی مضمونو، تئمپی، خوصوصیله ده ریتمی رقصین سوژئتینی او قدر دوزگون آچیقلاییر کی، یاللینی ایزلهین هر کس ایستر-ایستهمز تاثیرلنهرک قوشون بو علاجسیز وضعیتینه آجیییر.
"قالئیی" کیمی ده آدلانان "دیرقوْیوُ" رقصی ایکی حیصه لی یاللیلارداندیر. رقص هم کوللئکتیو شکیلده "یاللی" کیمی، هم ده "سولو" ایفادا سوزئتلی اویون-تاماشا فورماسیندا ایفا ائدیلیر. "دیرقوْیوُ" یاللیسینین بیرینجی حیصه سینین مئلودیاسینی اونون نوت یازیسیندان آیدین ایزلهیه بیلریک.
دیگر یاللیلار ایسه موعین احوال-روحیهنی، خوصوصاً قهرمانلیغی، گومراهلیغی، گنجلیگی و جلدلیگی عومومی شکیلده ترنّوم ائدن "رقص-یاللیلار"دیر. بو یاللیلارا "تنزره" ،"سییاقوُتوِ" ،"دؤنه" ،"عورفانی" و باشقالاری داخیلدیر.
یاللیلار موسیقی موشاییعتینه گؤره ده ایکی یئره بؤلونورلر.
- ماهنی (رئچیتاتیو) موشاییعتی ایله ایفا اولونان یاللیلار.
- موسیقی (اینسترومئنتال) موشاییعتی ایله ایفا اولونان یاللیلار.
ماهنی ایله موشاییعت اولونان یاللیلاردا اینسترومئنتال ایفا یوخدور. داها دوغروسو،
بئله یاللیلار اوّللر موسیقی چالغیسی اولمادان، یالنیز ماهنی کیمی اوخونوردو. بئله کی، رقصی اوینایان دستهنین بوتون ایشتیراکچیلاری هانسیسا بیر شعری، متنی کورلا، ماهنی کیمی ایفا ائتمکله یاللی گئدیردیلر. بو زامان اوینایانلار اوخودوقلاری ماهنینین ریتمینی آیاق حرکتلرینه اساساً تعیین ائدیردیلر. چوخ ماراقلیدیر کی، هر بیر یاللی اؤز آیاق حرکتلرینه اویغون ریتمه و ریتمیک قورولوشلارا مالیکدیر. بو سببدندیر کی، بیر چوخ یاللیلار "ایکیآیاق" ،"اوچ آیاق" و "دؤردآیاق" آدلانیرلار. سونرالار یاللی اویونونا یالنیز بیر ضرب آلتی (چوبوقلا چالینان ناغارا) علاوه اولونموشدور. تکجه ضرب آلتینین موشاییعتی ایله اوخوناراق اوینانیلان یاللیلار اؤز قورولوشو اعتیباریله "هالای"لارین قورولوشونا چوخ یاخیندیر.
موسیقی مضمونونا متن (شعر) علاوه ائدیلهرک ماهنی کیمی ایفا اولونان یاللیلاردان "قالادان-قالایا" ،"تیرمه-شال" ("آرزومانی" کیمی ده آدلانیر)، "تئللو" ،"لیلی خانی" ،"هوینارئ" ،"گولئینارئ" ،"مرجانلار" و باشقالارینین آدلارینی چکمک اولار. بو یاللیلارداکی ماهنیلارین متنی، اساساً کندلیلرین امک فعالیتینی، اونلارین گوندهلیک حیات طرزینی، جسارتینی، قهرمانلیغینی، سئوگیسینی ترنّوم ائدیر. بئله ماهنیلارین سؤزلری خالق طرفیندن یارانمیش و بو گون ده اؤزونون خوصوصی بدیعی-پوئتیک مزیتلری ایله سئچیلهرک قوشما و بایاتیلاردان عیبارت اولموشدور. بو گون خالق آراسیندا آرتیق یاللی کیمی دئییل، ماهنی کیمی مشهورلاشان، یوخاریدا آدلارینی چکدیگیمیز رقصلر موختلیف منبعلرده، مجموعهلرده محض، خالق ماهنیسی کیمی گؤستریلمیشدیر. مثلا، "تئللو" یاللیسینی غفار نامازعلییئو 1985-جی ایلده نشر ائتدیردیگی "آذربایجان خالق ماهنی و تصنیفلری" کیتابیندا خالق ماهنیسی کیمی تقدیم ائتمیشدیر. اونون موسیقیسی آشاغیداکی متنله اوخونور.
1. بند:
آراز اوسته، بوز اوسته، تئللو،
کاباب یانار کؤز اوسته، تئللو.
قوی منی اؤلدورسونله، تئللو،
بیر آلا گؤز قیز اوسته، تئللو.
نقارت
آمان تئللو،
تئللوجان، تئللو.
جانیم تئللو،
تئللوجان، تئللو.
2. بند:
آراز آخیر لیل ایله، تئللو،
دسته-دسته گول ایله، تئللو.
من یاریمی سئویرم، تئللو،
شیرین-شیرین دیل ایله، تئللو.
یاللییا بو متن سونرادان علاوه اولونموشدور. "تئللو" – بیر حیصهلی یاللیدیر. اونون موسیقیسی آغیر تئمپده باشلایاراق آستا ریتملرله ایفا ائدیلیر. یاللینی اوینایان کوللئکتیوین رهبری (یاللیباشی) ایشاره ائتدیکدن سونرا موسیقیچیلر طرفیندن تئمپ آرتیریلاراق سورعتلهنیر، ریتم تئزلشیر. "تئللو" یاللیسینین مئلودیک دیلی اونون، اونون ماهنی کیمی اوخونان موسیقیسیندن ده نیسبتاً فرقلیدیر. نومونه اۆچون یاللینین موسیقیسینی ایزلهیک.
2.یاللینین دیگر نؤوعو ایسه اینسترومئنتال موسیقی ایفاسی ایله موشاییعت اولونان رقص- یاللیلاردیر. اولا اونو قئید ائتمهلیییک کی، کوتلوی رقص اولان "یاللی"لاری آچیق هاوادا (داغ اتگی یاماجدا و یا دوزنگاه چمنلیکده) اویناییرلار. بو زامان اونلاری گوجلو تئمبره مالیک اولان آلتلر موشاییعت ائتمهلیدیر کی، یاللی گئدنلر حرکت زامانی و ماهنی اوخویارکن، رقصین موسیقیسینی و ریتمینی آیدین ائشیده بیلسینلر. بو سببدن ریتملری ایفا ائتمک اۆچون ناغارا آلتینه چوبوق و یا چوبوقلار دا علاوه اولونموشدور. عومومیتله، "یاللی"لاریمیزین ایفاسیندا هر زامان قدیم موسیقی آلتلریمیز اولان زورنا و ناغارادان ایستیفاده ائدیلیب. حال-حاضیردا "یاللی" رقصلرینی موشاییعت ائدن موختلیف ترکیبلی موسیقیچی دستهلری (آنسامبللار) مؤوجوددور. بو آنسامبللار اوچ، دؤرد و داها آرتیق موسیقیچیدن عیبارت اولور. مثلا، ناخچیوان بؤلگهسینده یاللیلاری اوچ نفردن عیبارت موسیقیچی دستهسی موشاییعت ائدیر. بورا 2 زورنا، 1 ناغارا ایفاچیسی داخیلدیر. زورنا ایفاچیلاریندان بیری رقصین اساس مئلودیاسینی ایفا ائدن سولیستدیر. او هم ده آنسامبلین رهبری ساییلیر. دمکئش آدلانان دیگر زورناچی ایسه بو مئلودیادا تونیکانی و دیگر ایستیناد پردهلرینی "دم" شکلینده اوزاداراق ایفا ائدیر. ریتملری ایفا ائدن ناغاراچی چوبوقدان ایستیفاده ائدهرک ایری ناغارادا (داوول) یاللینی موشاییعت ائدیر.
یاللینین چوخ ایستیفاده اولوندوغو بؤلگهلردن بیری ده شکیدیر. بوراداکی "یاللی" آنسامبللارینین ترکیبی ایسه دؤرد نفردن؛ یعنی 2 زورنا، 2 ناغارا ایفاچیلاریندان عیبارت اولور. کوللئکتیوده زورناچیلاری موشاییعت ائدن ایری ناغارا – "کوْس" آدلانیر. ایکی چوبوقلا چالینان دیگر کیچیک دیامئترلی ناغارا ایسه "بالا ناغارا" و یا "دومبک" آدلانیر. بو چوبوقلاردان بیری دوز فورمادا، ایکینجیسی ایسه اوجو گئرییه اَییلمیش شکیلده اولور.
1.بیرینجی زورنا – سولیست 2. ایکینجی زورنا – دمکئش 3. ایری ناغارا – کوْس (تک چوبوقلا چالینیر) 4. کیچیک ناغارا – بالا ناغارا، دومبک (ایکی چوبوقلا)
یاللیلارین ایفاسی زامانی چوخ ضروری موشاییعت فورمالاریندان بیری ده "ریتملی کوی"لردیر. "ریتملی کوی" تئرمینین ی ایلک دفعه آذربایجان خالق رقصلرینین اؤیرهنیلمهسینده چوخ بؤیوک خیدمتلری اولان آراشدیریجیمیز بایرام حسینلی (1923-1992) ایشلتمیشدیر. "ریتملی کوی" – ریتمیک سسلر دئمکدیر. بو سسلری یاللینی اوینایان ایشتیراکچیلار موختلیف حرکتلرله الده ائدیرلر. چپیک چالماقلا، آیاقلارینی یئره دؤیمکله، اللرینی دیزلرینه وورماقلا، چیرتمالارلا اؤز اویونلارینی موشاییعت ائدن رقاصلار یاللیدا یئنی بیر ریتمیک آهنگ یارادیرلار. یاللیلار اؤزونون موسیقی مضمونونا گؤره 1، 2 و یا 3 حیصه دن عیبارت اولور. بیر حیصهلی یاللیلاردا موسیقی مضمونو دییشمهدن اوّلجه آغیر، سونرا ایسه گئت-گئده سورعتلنهرک تئز تئمپده ایفا اولونور. بئله یاللیلار اساساً، 6/8 اؤلچوده (بعضاً 3/8 اؤلچوده)، آردیجیل ریتمله ایفا اولونورلار. بیر حیصهلی یاللیلاردان "قازی-قازی" ،"زولفانی" ،"نارئ" ،"هوْینارئ" ،"سارئیی" ("قوْفئیی" کیمی ده آدلانیر)، "وئر-وئری" ،"قنیموْ" ،"چؤپ-چؤپو" ("نئهرهمی" کیمی ده آدلانیر)، "لاچین بالا" و باشقالارینی گؤستره بیلریک. ایکی حیصهلی یاللیلاردا بعضاً ایکینجی حیصه بیرینجیدن فرقلی موسیقی مضمونونا مالیک اولا بیلر. لاکین چوخ زامان ایکینجینین موسیقی مضمونو بیرینجینین واریاسیا اولونموش فورماسیندان عیبارت اولور. ایکی و اوچ حیصهلی یاللیلاردا هر بیر حیصه موختلیف ریتمله ایفا اولونور. مثلا، یاللی ایکی حیصهلیدیرسه، اونون 1-جی حیصه سی 2/4 و یا 4/4 اؤلچولرده، مارشسایاغی، "یاللی" ریتمینده ایفا ائدیلیر، 2-جی حیصه اصل رقص هاواسی کیمی، 6/8 اؤلچوسونده آردیجیل ریتمله چالینیر. اوچ حیصهلی یاللیلاردا ایسه 2-جی حیصه بعضاً 3/8 اؤلچوده (چوخ واخت 6/8 اؤلچوده) ایفا اولونسا دا، 3-جو حیصه ده یئنیدن 6/8 اؤلچوسونه کئچیر. بئله یاللیلاردان "عورفانی" ،"کؤچری" ،"تنزره" ،"چینقی-چینقی" ("خرَج" کیمی ده آدلانیر)، "دلیلوْ" ،"دئلاسوْروُ" ("بوغدا" کیمی ده آدلانیر)، "قارا پیر" ،"شرور" ،"چوْپوُدوم" ،"دهنه" ("ائل یاللیسی" کیمی ده آدلانیر) ایکی حیصهلی، "ایروان" ("دؤردآیاق" کیمی ده آدلانیر)، "گوْپوُ" ،"کوردون آغیری" و باشقالاری اوچ حیصهلیدیر. عومومیتله، "یاللی" رقصلرینین ایفاسیندا ان موهوم عامیللردن بیری تئمپدیر. چونکی، بیر، ایکی و یا اوچ حیصهدن عیبارت اولان یاللینین هر بیر حیصهسی اؤز موسیقی مضمونونا اویغون موختلیف تئمپه مالیکدیر. یاللیلارین حیصهلری آراسیندا تئمپ بؤلگوسو ائله آپاریلمیشدیر کی، رقص چوخ آغیر، آستا حرکتلرله باشلاییر، 2-جی حیصهیه کئچرکن اورتا تئمپده، نیسبتاً جلد حرکتلرله داوام ائتدیریلهرک، 3-جو حیصه ده ایسه تئز، ایتی صورتده اوینانیلیر. رقصی موشاییعت ائدن موسیقیچیلرین، خوصوصیله ده، ضرب آلتی ایفاچیلارینین نظرلری هر زامان یاللی گئدنلرده اولمالیدیر. ناغاراچی ایستر رقصی باشلایارکن، ایسترسه ده اونون دیگر حیصهلرینه (2-جی و 3-جو حیصه ) کئچرکن ائله تئمپ سئچمهلیدیر کی، یاللینی اوینایان کوللئکتیو حرکتلری تلسمهدن، دوزگون قایدادا، نیظاملا یئرینه یئتیره بیلسینلر. "یاللی" آذربایجان خالقینین میللی-مدنی ثروتیدیر. اونو دایم قوروماق، یاشاتماق و گلهجک نسله اؤتورمک اۆچون بیزیم داهی بستهکارلاریمیز اؤز اثرلرینده ده بو ژانرا بؤیوک یئر آییرمیشلار. اوزئییر حاجیبیگلی "کوروغلو" اوپئراسیندا، مسلم ماقومایئو "نرگیز" اوپئراسیندا، سلطان حاجیبیگوو "گولشن" بالئتینده، جاهانگیر جاهانگیروو "آزاد" اوپئراسی و خالق چالغی آلتلری اۆچون "یاللی" اثرینده، رئوف حاجییگئو "یاللی بالئت مینیاتورلری"نده یاللینین ژانر خوصوصیتلریندن ایستیفاده ائتمیشلر. "یاللی" خالقی صولحه سسلهین موسیقیسی ایله، مؤحتشم ریتمیک آهنگی ایله چوخ بؤیوک ائموسیونال تاثیره مالیکدیر. بو موسیقینین قودرتی اینسان معنویاتینین صافلیغینی اؤن پلانا چکیر. یاللی تکجه موسیقی و رقص نؤوعو دئییل، او قدیم تورک تاریخینین باشلیجا مؤهورو، آذربایجانین معنوی ائمبلئمی و آذربایجان خالقینین آذربایجانچیلیق سیموولودور.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ موغام ائنسيکلوپئدياسيندا - ياللي
- ^ آذربايجان رئسپوبليکاسينين مدنيت و خاريجي ايشلر ناظيرليکلرينين بيرگه بياناتي
- ^ ich.unesco.org Yalli (Kochari, Tenzere), traditional group dances of Nakhchivan
- ^ https://www.youtube.com/watch?v=tEQTx1Dptyw
- ^ عباسقولو نجفزاده. آذربايجان ايديوفونلو چالغي آلتلري. باکي، 2010، ص. 38
- ^ گمي قايا رسملري "ادبيات و اينجهصنعت" قزئتي. 2 آوقوست 1969-جو ايل
- ^ ""ИcTopия Mидии", Бaky. 1960. Taблo 36 t:minor-latin;color:#404040;background:white; mso-ansi-language:EN-US;mso-fareast-language:EN-US;mso-bidi-language:AR-SA'>
- ^ "قديم آذربايجان خالق رقصلري". 56-جي ص.


text:
اویان نیوز: ایستانبول مدنیت صنعت وقفی طرفیندن بو ایلین “دوغانین شارکیسی” تئماسی ایله تشکیل ائدیلهجک فستیوال، ۳۱ مای-۲۷ ژوئن تاریخلری آراسیندا کئچیریلهجک.
فستیوالدا استیون ایسرلیس، ایزابل وان کولن، الکساندر راسکاتوو، نلسون فرر، پپه رومرو،کرزیستوف پندرسکی، خاویار د میستره، یوژا وانگ کیمی صنعتچیلر ایله دونیانین قاباقچیل اورکسترلاریندان سیمفونی وارشووا و ونزوئلا ترزا کارنو گنجلیک اورکسترینیندا داخیل اولدوغو ۸۰۰ یوزه یاخین یئرلی و خارجی صعنتچی ایستانبولدا قوناق اولاجاق.
فستیوالین، ۴۰-جی ایلینده اؤلکه مقیاسیندا گنج قابیلیتلری کشف ائتمک و تشویق ائتمک مقصدیله باشلاتدیغی “ایستانبول موسیقی فستیوالی گنج سولیستینی آختاریر” لایحهسی بو ایل پیانو آنا صنعت قولوندا حیاتا کئچیریلهجک.
۴۲- جی ایستانبول موسیقی فستیوالیندا، بو ایلده قئید ائدیلن لهستان- تورکیه آراسینداکی دیپلوماتیک علاقهلرین یارانماسینین ۶۰۰-جو ایلدؤنومو تدبیرلری مدنیت پروقرامی چرچیوهسینده اوچ کنسرت وئریلهجک.
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
امریکا قوشمه ایالتلریده اویوشتیریلگن هجوم عاقبتیده کوپلب کیشی جان بیردی
بیر سوپر مارکیت گه قوراللی هجوم اویوشتیریلگن
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ کولورادو ایالتیده بیر مارکیت گه اویوشتیریلگن قوراللی هجوم عاقبتیده حیاتینی یوقاتگنلر سانی 10 گه ییتدی.
بولدر پولیس مرکزی بولدر شهریده گی سوپر مارکیت گه اویوشتیریلگن هجومده اولگنلر سانی نینگ 10 گه ییتگن لیگینی بیلدیردی.
هجومچی نینگ پولیس گه قره ته اوق اوزیشی عاقبتیده 1 نفر پولیس منسوبی نینگ اولگن لیگی معلوم قیلیندی.
مقاملرنینگ حادثه بیلن تیگیشلی تیرگاو باشله تگن لیگی افاده ایتیلدی.
کیم لیگی ایتیلمه گن یره لی هجومچی نینگ قولگه آلینگن لیگی قید ایتیلدی.
آق اوی سوزچیسی جن سکی تویتر آرقه لی بیرگن بیاناتیده دولت باشلیغی جو بایدن گه هجوم بیلن تیگیشلی معلومات بیرگن لیگینی بیلدیرگندی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اسپانیاده بولیب اوتگن جلسه ده تورکیه خواهله گن نرسه نی قولگه کیریتیش گه موفق بولدی
اسپانیانینگ پایتختی مادریدده تورکیه، ناتو، سویدن و فینلند اورته سیده جلسه اوتکزیلدی
ناتونینگ شرقی قناتیده گی حربیلر سانی 10 مینگ گه یقینلشدی
روسیه نینگ اوکراین گه اویوشتیرگن هجوم نینگ آرتیدن ناتو حربی سانینی کوپه یتیردی


text:
سئوگینین اؤزگۆرلۆڲۆ / آیدا شهباززاده (حیکایه) هر زامان اۏلدوغو کیمی ایشېقلار گئجه اۏلمازدان اۏنون یاشامېندا سۏلوردو. بو گئجه فرقلی بیر دوروم یاشایېردې. بو گئجه کۆچهلر کۆلَک’له بیرلیکده گۆنَشی گؤرمهدیڲی پنجرهلردن …Read More »
قالېش / شهرام زمانی (حیکایه)
قالېش / شهرام زمانی (حیکایه) بو اۏتوز اۆچ ایلدهکی سَنَدلی ناغېللارې قزئتهلرده یازېرام، بو ناغېل منیم اﺅزۆمده هامېسېندان چۏخ تأثیر قۏیوب دېر. اۏ دا بونا گؤره دیر کی نئچه ایللیک …Read More »
قۏرخو / امین ناصری (حیکایه)
قۏرخو / امین ناصری (حیکایه) سۏیوغون قاباغېنې آلسېن دئیه پنجرهیه توتولان نایلۏن شاققېلدایېردې! بالکۏندان آسلانان لامپېن یئلده ترپنمهسیندن اۏتاغې هردن بۏغوناق قارانلېق و هردنسه گۆجسۆز ایشېق بۆرۆیۆردۆ! پۆنج (سۏبا) بۏروسونا …Read More »
بایراملېق! / ارشد نظری (حیکایه)
بایراملېق! / ارشد نظری (حیکایه) کئچمیش ایللره تای، بایرام گؤرۆشۆنه دۏستلارېن بیرینین إوینه گئتدیک. بایرام قایدالارېنې یئرینه یئتیرَندن سۏنرا، دۏستومون قېزې گلیب قوجاغېمدا اۏتوردو. اۆزۆندن اؤپهرَک، یاواشجا ألیمی جیبیمه آپاردېم …Read More »
إلیمیزدهکی یاد بیزلر! / آیهان میانالې (حیکایه)
إلیمیزدهکی یاد بیزلر! / آیهان میانالې (حیکایه) کئشکه داها چۏخ أزیلگهلری دادېب، چېرپېنان اۆرهڲیمین سَسینی یېخېلاراق إشیتسه’یدیم. بونلارې دارانقالېق’لا ایچین-ایچین گۆنلر سۏنرا دیلیمین اوچوشوندا، اؤز-اؤزۆمه پېچېلدایېرام. بیر دؤنه ده یېخېلېب …Read More »
کئچمیشین باغرې چاتلایېر / آیهان میانالې (حیکایه)
کئچمیشین باغرې چاتلایېر / آیهان میانالې (حیکایه) سؤزلرین باغرېنا هئچ دۆشۆنمَزدن، إوه کئچیب، دووارلار’لا دردلَشیرم. بیرآن اؤزۆمۆ ایتیریب، آسېلې قالېرام. اؤزۆمه گلیب، گۆزگۆ قارشېسېندا دورورام. پاسلانمېش چرچیوهنین قېرمېزې لکهلری، گۆزگۆنۆ …Read More »
یاشام اؤزهتی / فائضه بزرگان (حیکایه)
یاشام اؤزهتی / فائضه بزرگان (حیکایه) -لاله…لاله… هارداسان بس؟ نییه جاواب وئرمیرسن؟ گل بو ایستیکانې یانېمدان گؤتۆر سو ایله دۏلدوروب حبلریمی ده گتیر. هاوا نه سۏیوق دېر! باخ گؤر بیردنه …Read More »
آتا رنگینده اوشاق / الهام بزرگان (حیکایه)
آتا رنگینده اوشاق / الهام بزرگان (حیکایه) چۏخ اوزاقلاردا، کئچمیش زامانلاردا، نسیلدن نسیله گلن بیر ناغېلدا اوشاق بوزون اۆسته یېخېلېب دؤنۆب بوزا دئییر: بوز سن نه ظالېمسان ! بوز قایېدېب …Read More »
بۏیوم دۆنیا اؤلچۆسۆنه…/ آیناز بزرگان (حیکایه)
بۏیوم دۆنیا اؤلچۆسۆنه…/ آیناز بزرگان (حیکایه) سن بو دۆنیایا گؤره دَڲیلدین، یا دا بو دۆنیا سنین اۆچۆن دَڲیلدی، دئدیڲیمی اونود، بو دۆنیا هئچ کیمه گؤره دَڲیلدی، بو دۆنیا هئچ کیمین …Read More »
بیلَرزیکلر / نوریه لۏح (حیکایه)
بیلَرزیکلر / نوریه لۏح (حیکایه) خانېم پرستار بالان جانې بونلارې کسمه دئیه گؤزلرینین یاشې سئله دؤنن بیر قادېنا یاخېنلاشدېم +قېز نهدن بئله آغلایېرسان؟ سۏروشدوم. آلتدان اۆسته منه باخارکن خانېم منه …Read More »


text:
اردوغاندان آشی تقویمی آچیقلاماسی
جمهورباشقانی اردوغان تورکیهده کووید-۱۹ آشیلاماسینین محتمل بیتیش تاریخی ایله باغلی دانیشدی
جمهورباشقانی اردوغان: (کووید-۱۹ آشیلاماسی) اومود ائدیریک کی می، ژوئن آییلاریندا بو ایش تاماملانسین، بیتسین!
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان: یانلیشلاری اولسا، لازیم اولانی ائدریک
"بو تروریستلر گلدی گلدی، گلمهسه، لازیم اولان نه ایسه اونو قوروملاریمیز و بیریملریمیز واسطهسی ایله ائتمهیه داوام ائدجییک"
اردوغان: سوئد ۷۳ تروریستی بیزه گؤندرهجک
جمهورباشقانی، سوئدین، ۷۳ تروریستی تورکیهیه قایتاراجاغینی بیلدیردی
اردوغان، ناتو ذیروهسینده لیدئرلره ترورلا باغلی ویدئو ایزلتدی
"بیر چوخ آوروپالی متفیق تۆرکیهنین میللی گۆونلیگی و تۆرک وطنداشلارینین حیاتینی تهدید ائدن ترور هؤرگوتو پکاکا و اونون تؤرهمهلرینه بیرباشا و یا دولایی یول ایله سیاسی، مادی و سلاح دستگی وئرمهیه داوام ائدیر"


text:
タチコマ robot ایشلدن چالیشمالاری
۲۵ ژوئن ۲۰۱۷
- ۱۱:۰۰۲۵ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۰۰ فرق گئچمیش +۳ ک بۇغوم ایاقلیلار روبات :بوغومآیاقلیلار صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
۲۳ ژوئن ۲۰۱۷
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۲ ک کنگر کورفزی روبات :فارس کؤرفزی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۲ ک کنگر کؤرفزی روبات :فارس کؤرفزی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۲ ک کنگر كورفزی روبات :فارس کؤرفزی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۲ ک قارا یاتاق روبات :قاریاتاق (قره یتاق) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۲ ک فارس کورفزی روبات :فارس کؤرفزی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۵ ک علی بن حسین روبات :ایمام سجاد صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۶ ک علی روبات :علی ابن ابیطالب صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر اِتیکِت: قایتاریلمیش
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۲ ک سیپاهان-ایصفاهان فوتبال تاخیمی روبات :سیپاهان-ایصفاهان فوتبول کلوبو صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۶ ک زینالعابدین روبات :ایمام سجاد صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک رمضان روبات :اوروجلوق صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک حوسئین ایبن علی روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک حضرت حوسئین روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک حسین بن علی روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش ۰ ک تیبئت تۆلکوسو روبات :تیبت تولکوسو صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۱۷ ک تراختور فوتبول كلوبو روبات :تراختور صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۲ ک بصره کؤرفزی روبات :فارس کؤرفزی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۶ ک ایمام علی روبات :علی ابن ابیطالب صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۵ ک ایمام صادیق روبات :ایمام صادق صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک ایمام حووسئین روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک ایمام حوسین روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر اِتیکِت: قایتاریلمیش
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک ایمام حوسئین روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک ایمام حسین (ع) روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۳ ک ایمام حسین روبات :حسین ابن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش +۷ ک ایمام حسن روبات :حسن بن علی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۵ ک ایمام جعفر صادیق روبات :ایمام صادق صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش ۰ ک اوْیونجو روبات :اویونچو صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۱۷:۰۱۲۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۱ فرق گئچمیش −۹ ک امیرتئیمور روبات :تیمور صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
۴ آوریل ۲۰۱۷
- ۰۷:۵۶۴ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۵۶ فرق گئچمیش +۷ ک یوخاری گوزللی (قوشاچای) روبات :یوخاری گوزللو(قوشاچای) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۷:۵۶۴ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۵۶ فرق گئچمیش −۲ ک ایلان بالیقی کیمینلر روبات :ایلان بالیغی کیمیلر صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۷:۵۶۴ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۵۶ فرق گئچمیش −۱ ک احمد آبادقاشقاگوز (قوشاچای) روبات :احمدآبادقاشقاگوز(قوشاچای) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
۲۸ مارس ۲۰۱۷
- ۰۸:۵۳۲۸ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۵۳ فرق گئچمیش −۲ ک شابلون:افزایش روبات :شابلون:آرتیش صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۸:۵۳۲۸ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۵۳ فرق گئچمیش ۰ ک مرکزی آوروپا روبات :اورتا آوروپا صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۰۸:۵۳۲۸ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۵۳ فرق گئچمیش −۱ ک آذربایجان میلّی حکومتی روبات :آذربایجان میلی حوکومتی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
۲۱ مارس ۲۰۱۷
- ۰۷:۴۸۲۱ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۴۸ فرق گئچمیش −۹ ک ویکیپدیا:دائمی ترک ائتمک روبات :ویکیپدیا:دایمی ترک ائتمک صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۷:۴۸۲۱ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۴۸ فرق گئچمیش −۲ ک ویکیپدیا:خوش نیت اولون روبات :ویکیپدیا:یاخشی نیت فرضی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۷:۴۸۲۱ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۴۸ فرق گئچمیش −۸ ک وپ:دت روبات :ویکیپدیا:دایمی ترک ائتمک صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۷:۴۸۲۱ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۴۸ فرق گئچمیش −۲۰ ک نصراله بيات فرد روبات :گيزلين صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
- ۰۷:۴۸۲۱ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۴۸ فرق گئچمیش ۰ ک قاهر 313 ساواش اوچاقی روبات :قاهر ۳۱۳ ساواش اوچاغی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
۷ فوریه ۲۰۱۷
- ۲۲:۳۹۷ فوریه ۲۰۱۷، ساعت ۲۲:۳۹ فرق گئچمیش −۲ ک مکزیک كؤرفزی روبات :مکزیک خلیجی صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر ایندیکی
۲۸ ژانویه ۲۰۱۷
- ۱۳:۲۸۲۸ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۱۳:۲۸ فرق گئچمیش ۰ ک صبای-قوم فوتبال تاخیمی روبات :صبای قوم فوتبال کولوبو صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
۱۶ ژانویه ۲۰۱۷
- ۰۷:۳۷۱۶ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۳۷ فرق گئچمیش −۱ ک ملیککندی بولگهسی روبات :ملکان صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
۱۳ ژانویه ۲۰۱۷
- ۰۷:۰۷۱۳ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۰۷ فرق گئچمیش ۰ ک باتی آذربایجان ایالتینین کندلری روبات :باتی آذربایجان اوستانینین کندلری صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
۱۱ ژانویه ۲۰۱۷
- ۲۳:۵۲۱۱ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۲۳:۵۲ فرق گئچمیش −۵ ک ماشین سازی (فوتبال کلوبو) روبات :ماشینچی فوتبال کلوبو صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۲۳:۵۲۱۱ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۲۳:۵۲ فرق گئچمیش +۲۶ ک اف سی مشهد روبات :سیاه جامگان مشهد فوتبول کولوبو صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
۱۷ دسامبر ۲۰۱۶
- ۱۷:۵۲۱۷ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۲ فرق گئچمیش +۵ ک حوسئین ایبن علی روبات :حسین بن علی (ع) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۵۲۱۷ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۲ فرق گئچمیش +۵ ک حضرت حوسئین روبات :حسین بن علی (ع) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۵۲۱۷ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۲ فرق گئچمیش +۵ ک ایمام حووسئین روبات :حسین بن علی (ع) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر
- ۱۷:۵۲۱۷ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۲ فرق گئچمیش +۵ ک ایمام حوسین روبات :حسین بن علی (ع) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر اِتیکِت: قایتاریلمیش
- ۱۷:۵۱۱۷ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۱ فرق گئچمیش +۵ ک ایمام حوسئین روبات :حسین بن علی (ع) صحیفهسینه ایستیقامتلی ایکیقات ایستیقامتلندیرمه دوزلدیلیر


text:
داها ایکی ترورچو ضررسیزلشدیریلیب
بو بارده تورکیه-نین میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن معلوماتدا بیلدیریلیب.
سوریه-نین قوزیی یندهکی "باریش چشمهسی" بؤلگه سینده هوجوم تؤرتمهیه حاضیرلاشان بولوجو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-نین 2 عضوو ضررسیزلشدیریلیب.
بو بارده تورکیه-نین میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن معلوماتدا بیلدیریلیب.
معلوماتدا دئییلیر: "باریش چشمهسی بؤلگه سینده هوجوم تؤرتمهیه حاضیرلاشان بولوجو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-نین 2 عضوو ضررسیزلشدیریلیب."
آچیقلامادا، ترورچولارین هوجوم جهدلرینه گوجلو شکیلده جاواب وئرمهیه داوام ائدیلهجگینی ووغولانیب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه ایله ارمنیستانین اؤزل نمایندهلری ۴.جو دفعه گؤروشهجک
وینده گئچیریلهجک ۴.جو گؤروشمهیه، تورکیه و ارمنیستانین نورماللاشما پروسهسی اؤزل نمایندهلری ائلچی سردار قیلیچ و ارمنیستان پارلمانی باشقان یاردیمچیسی روبن روبینیان قاتیلاجاق
اردوغان: تورکیهنین گوونلیک قایغیلارینی نظره آلمالیدیرلار
جمهورباشقانی اردوغان بو گون باشلایاجاق و ایکی گون داوام ائدجک "ناتو دؤولت و حکومت باشقانلاری ذیروهسی"نه قاتیلماق اوچون ایسپانیانین باشکندی مادریده گئتدی
امیرعبداللهیان: تورکیهنین گوونلیک قایغیلاری حل ائدیلمهلی
امیرعبداللهیان، دونن باشکند آنکارادا خاریجی ایشلر باخانی مؤولود چاووشاوغلو ایله گؤروشمهسیندن سونرا اورتاق مطبوعات توپلانتیسیندا دانیشدی


text:
بؤلمه:ویکیپدیا ایدارهسی
بو بؤلمه ویکیپدیا پروژهسینی تشکیل ائتمک اوچون اؤست سوییّهلی بؤلمهسی دیر. پروژه صفحهلرین و پروژه صفحهلرینین بؤلمهلرین بورایا داخیل ائتملیسینیز.
- ویکیپدیا حاقیندا مقالهلر اوچون، بؤلمه:ویکیپدیا یا باخ.
- ایداره ائتمه حاقّیندا صفحهلر، ایدارهچی صاحیبلیقینین ایمتیازلاری اوچون، بؤلمه:Wikipedia adminship -ه باخ.
- ایدارهچی اولان ایشلدنلر سیاهیسی اوچون، بؤلمه:ایدارهچیلر یادا Special:Listusers/sysop -ه باخ.
آلتبؤلمهلر
بۇ بؤلمهده، جمعی ۸-دن، آشاغیداکی ۸ آلتبؤلمه واردیر.
B
- ویکیپدیا بیتممیش ایش (۴ ب)
M
- ویکیپدیا ساخلانیشی (۱۰ ب، ۳ ص)
ب
- بلگه صفحهلری (۱ ب)
ل
- ویکیپدیا لینکلر (۱ ب)
و
- ویکیداتا (۱ ب)
- ویکیپدیا کؤمکلری (۱ ب، ۱۲ ص)
- ویکیپدیااؤزاؤیرنمهسی (۲ ص)
ک
- ویکیپدیا کوپی حاقلاری (۴ ب)


text:
بو گونکو حاکیمیت یالنیز اؤز اولیگارشیک چیخارلارینی قورودوغو اوچون و توپلوم اینسانلارینین قرارلارینی اؤز قرارلاریندا یانسیتمادیغی اوزوندن، توپلوم ایچیندن تامامیله قوپماغا دوغرو یورومکدهدیر و دئمک اولار یالنیز لوت گوج ایله آیاق اوسته قالمیشدیر.
دؤولتین اقتصادی چؤکوشو، توپلومسال سرمایهنین دوشوشو و اینسانلارین آغیر دورومدا اؤلوم-دیریم مجادلهسی، هر بیر اینسانین اورهیینی آغریدیر. باهالیق، قیتلیق، یوخلوق، یوخسوللوق باش آلیب گئدیر. بئله اولان بیر دورومدا خارجده اولان دیرناق آراسی اپوزیسیونلار اؤزللیکله سلطنتطلبلر، خالق مجاهدلری، سولچولار و ساغچیلار هر بیریسی یانان تندیری داهادا کوروکلهمهیه و آرانی قیزیشدیریب و یالنیز اؤز ایستکلری اوغروندا خالقی سفربر ائتمهیه جان آتیرلار. بو آرادا بیزلردنده هانسیسا قوروم و یا شخصلر میللتیمیزین بو مسالهلره سسسیز قالماییب و اعتراضلارا قاتیلماغینی طلب ائدنلرده واردیر.
اؤنجه وورغولامالییام هر بیر سیاسی آخیم و یا قووه، کوتلهنی و اونون ایچینده اولان فعال قووهنی اؤز چیخارلاری اوغروندا حرکت ائتدیریب، سفربر ائتمهیه چابا گؤستریرلر. سونرادا بو ائیلملردن و اعتراضلاردان اؤز پایلارینی آلماغا و بعضاده بوتون خالق حرکتلرینی منیمسهمهیه دوغرو آتدیم آتیرلار.
هاچان اونلارین ایستک و چیخارلاریندان قیراق حرکات یارانیب اورتایا چیخیرسا اونلاری گؤرمزدن کئچیب، دانماغا چالیشیب و کوچومسهمک قرارینا بیله گلیرلر.
هامینین بیلدیگی اساسدا ایرانین انکشافی بوتون جغرافیا بؤلگهلرینده عینی شکیلده ایله گرچکلشمهمیشدیر.
ایرانین مرکزی داهادا انکشاف ائدیب، گلیشیب و بؤیوموشدور، آنجاق مرکزدن قیراق بؤلگهلر ایسه داهادا گئریده قالیب و ضعیفلنمیشلر. او بؤلگهلرده توپلوملارین دورومو داهادا آغیر و دوزولمز بیچیمه دوشموشدور.
هئچ بیر سیاسی اختیاراتی اولمایان مرکزدن قیراق بؤلگهلرین اداره سیستمی مرکزین خئیرینه چالیشاراق بؤلگهنین پیس دوروما دوشمهسینده اؤنملی رول اویناییرلار. اونلار بؤلگهلرین یئرآلتی و یئراوستو ثروتلرین مرکز طرفیندن تالان ائدیلمهسینده و ان اؤنملیسی اینسان انکشافینین، بؤلگه گلیشمهسینین انگللنمهسینده واسطهچی کیمی ایشلهمکدهدیرلر.
اونوتمایالیم بو مرکزچی سیاستلرین تملی پهلویلر دؤنمینده قویولموشدو و بو گونده آشاغی-یوخاری داوام ائتمهدهدیر. ائله او اوزدن غیرفارسلار یاشایان بؤلگهلرین اؤزللیکله بلوچستان، عربستان، کوردوستان، تورکمن صحرا و آذربایجان توپلوملاری داهادا آجیناجاقلی دوروملارلا اوز-اوزهدیرلر.
چاغداش تاریخه باخدیقدا آچیق-آیدین گؤرونور بو میللتلرین قامو اویو (افکار عمومی) و ذهنیتلری مرکزه باغلی اولان ایدولوگییالارلا بولانمیشدیر و اونلارین گوج، انرژی و چابالاری، مرکزچی ایدولوگییا اوغروندا قوللانیلمیشدیر. ایستر مرکز ساغچی و سولچوسو اولسون ایسترسهده شریعتچیسی هر دؤنم اینسانلاری قوردوقلاری اوتوپیالار اوغروندا سفربر ائدیب قوربانلیغا گؤندرمیشلر.
بو گونده مرکزچی آخیم لار ظولم آلتیندا یاشایان میللتلرین ذهنیتلرینه ائتگی بوراخیب، زدهلهمک و اونلاری اؤز چیخارلاری دوغرولتوسوندا حرکت ائتدیرمهیه چابا گؤستریرلر. آنجاق بودا معلومدور آذربایجان میللی حرکتی و باشقا غیرفارس میللتلرین، ایران ایچینده اولان ساواشلاری، مرکزین عدالتسیز سیاستی، اونلارین اویقولادیغی آیری سئچکیلیکلر، ظولملر و او میللتلرین ان ایلکین میللی انسانی حقوقلارینین مرکزچیلر طرفیندن تانینماییب تاپدالانماسی اوزوندن یارانمیشدیر.
سؤمورگهچیلیگین ان اؤنملی فاکتورلاری میللتلرین دیل- کولتور یاساقلیغی اونلارین میللتلشمه و بیرلشمه سورهجینی انگللهمهسی و او بؤلگهنی چاپیب تالان ائتمکلردیرلر. او اوزدنده بو میللتلرین اؤنجوللری، ضیالیلاری هر بیر اولای و مسالهلره یالنیز اؤز میللی چیخارلاری آچیسیندان یاناشمالیدیرلار.
آذربایجان میللی حرکتی تاریخین دولانباج و بوروشوق یوللاریندان قازانیلان تجربه و بیلیش ایله اولوشموش دور و میللی بیلینجلشمه داها اؤنجهلر گئدیلن یوللارین الده ائدیلمیش تجربه لریندن دوغموشدور. بئلهلیکلهده میللتیمیزین چیخار و اینانجلاری هر بیر مسالهده هر بیر آذربایجانلی فعال اوچون اوستونلوک داشیمالیدیر، آماجلار و ائیلملر ایسه آذربایجان اوخلو اولمالیدیرلار.
دوغرو مبارزهنین استراتژی پلانیندا ایسه حاکیمیت، میللتیمیز، رقیب قووه لر و میللی حرکتین دورومو اونلارین گوج و گوجسوز یئرلری، فرصتلر و تهلوکهلر، دوغرو- دوزگون آنالیز ائدیلمهلیدیر. سونرا پلان جیزیلمالیدیر.
آنجاق سؤز بوتونسل اعتراضلارا گلینجه اؤنجه بو مسالهلره دقت ائتمه لی ییک:
اعتراض لارین ندنی و آماجی نهلردیرلر؟
کوتلهمیز قاتیلسا نه ائتمهلیییک؟
کیملر بو اویوندا ان چوخ قازانج قازانا بیلرلر؟
حاکیمیت بو اعتراضلارلا گئری اوتورارمی؟
سیستم دییشرسه بیز نه الده ائده بیلهریک؟
دونیا گوجلری مسالهیه نئجه باخیرلار؟
میللی حرکتده انسجام، بیرلیک و حاضیرلیق نه اؤلچودهدیر؟
- بوگونکو بوتونسل اعتراضلار اؤلکه بویونجا توپلوملارین آجیناجاقلی دورومو، آجلیق، باهالیق و یوخلوقلارا گؤره اورتایا چیخمیشدیر. بو اعتراض لاردا سسلهنن شعارلار حاکیمیتی اداره ائدنلر علیهینه اولسا بیله ماهیتجه آشاغی طبقهنین آغیر دوروما دوشدویو اوزوندندیر و سیاسی ماهیت داشییا بیلمیر اوسته گل جوشقو، هیجان، نفرت و بؤیوک بیچیمده انرژی بوشالدان اولایلاردا عقلانی ایستک و ائیلملرین یئری آزالیر البت.
بئلهلیکلهده توپلومسال ناراضیلیق اوزوندن توپلاشان انرژیلر آماجلارا وارمادان بوشالیرلار.
- میللی حرکت هر زامان حاقسیزلیقلارا، ظولوملره باش قالدیریب حاققی ساوونموش دور، بو گون خالقیمیز بوتونسل اعتراضلارا بیله قاتیلسا بیز اونلارین یانیندا اولوب میللی حاقلاریمیزی و ایستکلریمیزیده سسلندیرمهلیییک آنجاق بوتون یومورتالاریمیزی او زنبیلده توپلامامالیییق، نییه کی مشروطه دؤنمیندن آلدیغیمیز تجربه اساسیندا آنلاییریق آذربایجان اساس مبارزه بؤلگهسی اولدوغونا باخمایاراق یئنی سیستم قورولوشوندا هئچ بیر پای آلا بیلمهمیشدی.
- بوتونسل اعتراضلار اؤز ذاتیندا بوتونلویو داشیدیغی اوچون، مرکزچی اوپوزیسیونلار، اؤزللیکله سلطنتطلبلرین قازانج یئری اولا بیلرلر، اونلار بوتونچولویون نمایندهلری کیمی تانینیرلار، اونلارین کئچمیشده اولان حاکیمیتلری بیر سیرا اینسانلاردا نوستالوگییا کیمی گؤرونور، اصلینده باخارساق هر بیر حاکیمیتی ایندیکی حاکیمیتله مقایسه ائتدیکده، اونلار بیراز یاخشی گؤرونه بیلرلر. بوگون ائله یالنیش سیاستلر یورودولوب کی شاه دؤنمی کوتله آراسیندا قیزیل دؤنم کیمی تلقین اولونور. بو ایشده حاکیمیتین، پهلویلر پروپاگانداسی و بیلیمسیزلیکلرین پایلاری واردیر البت. او اوزدن سلطنتطلبلرین تشکیلاتلاریندا اولان مادی امکانلار، انسانی قووهلر، گوجلو مئدیالار و آرخالاریندا دایانان بیر سیرا دونیا گوجلری اونلارین گوج نقطهلری حساب اولونورلار. هر بیر سیاسی دییشیمده اونلارین آلترناتیو گؤستریلمهسی، بیزلرین گلهجهیی اوچون ان تهلوکهلی قووهلردن بیریسی کیمی ساییلا بیلیر.
- ایران حاکیمیتی دییشمهسینده وورغولامالیییق بیر نئچه ائتکن یان-یانا اوتورمالیدیرلار سیستم دییشمهیه دوغرو گئتسین.
حاکیمیتین؛
۱- مشروع سوزلوغو
۲- ایشله ییش پیسلیگی
۳- سلطهسیزلیگی
۴- گوج قانادلاری نین چاخناشماسی و توپلومون یانیندا ایسه توپلومسال ناراضیلیق، مخالفتین سؤیلم و ایدولوگیاسی، سیاسی اؤرگوت و اولوشوملار و اؤندرلر یئر آلیرلار.
سیزجه ایندی بونلارین نئچهسی گرچکلهشیب؟
بونلارا باخدیقدا آنلاماق اولار بو تور اعتراضلار یالنیز اعتراض اولاراق گؤرونه بیلیرلر، آماجلارا چاتمادان و قابالیق (خشونت) داشیدیغی اوزوندن اورتامدا قابالیق و سرتلیگی داهادا آرتیرا بیلیرلر.
- دونیا گوجلری هلهلیک مرکزچی قووهلری دستکلهییرلر و میللی مجادلهده کی قووهلری گؤرمزدن کئچیرلر. بو اوزدنده هر تورلو اونلارین یانلاریندا یئر آلیرلار و یئنی بیر بؤلگهسل گوج بلوکلارین یارانماسینا، یئنی بیر دوزهنین گرچکلشمهسینه، هلهلیک اولاراق قارشیدیرلار.
- ایران حاکیمیتی و اونون دیرناق آراسی مرکزچی اوپوزیسیونلارین، آذربایجانین و باشقا غیرفارس میللتلرین میللی مجادلهسینه اولان توتوملاری عینی شکیلدهدیر، اونلار میللتلرین حاقلی ساواشلارینی گؤرمزدن کئچیب و او حرکاتی میللی تهلوکه کیمی گؤستریرلر.
- حاکیمیتین آیاقلاما و باسقیلاری و بیر سیرا شخصیتلریمیزین باجاریقسیزلیغی اوزوندن میللی حرکت نه قدر توپلوموموزون ایچینده یایقین اولسادا هلهلیک دوغرو-دوزگون انسجام و بیرلیگه وارا بیلمهمیشدیر و بلکهده هلهلیک هر بیر دوروما پلان جیزماقدا چتینلیک چکیر. یانی میللی حرکتین سیاسی، توپلومسال قووهسی هلهلیک ایستهنیلن شکیلده مبارزهده سیاسی آخیم کیمی گؤرونه بیلمیر.
آنجاق بوتون دئدیکلریمه دایاناراق وورغولامالییام میللی سؤیلمده یالنیز اورتا طبقهنین ایستک و ماراقلاری دئییل، آشاغی طبقهنین و چئشیدلی قشرلرین دغدغهلری و ایستکلری بیله یئر آلمالیدیر و میللی حرکت آذربایجاندا اولان فکری آخیم و توپلومسال حرکتلره ان اویغون ظرف اولدوغونو سرگیلهمهلیدیر.
بوتون سایدیغیم ائتکنلرین هامیسی بیر یاندا قالسین منجه آذربایجان اساس گوجونو مرکز استیلاسیندان چیخماغا و میللی اؤزگورلویه وارماقدا قوللانمالی دیر بئله اولان دورومدا بیزلر سؤمورگه چیلیکدن و توپلومسال سورون لارین بؤیوک بؤلوموندن قورتارمیش اولوروق.
بیز زندانبانلاری دییشمک دئییلده زندانلاردان چیخماغی دوشونوب او دوغرولتودا آتدیملامالیییق.
سیامک میرزایی
گوناز تی وی
E


text:
سن…/ زیبا تازهسرشت (شعر)
سن…
سن’له باشلایان بۆتۆن کلمهلر کدر’له دۏلو
سنسیزلیک کیمی…
سنسیزلیک هر گۆن هر گئجه، سسسیزجهسینه، اۏتاغېما دۏلوب آی’سېز گئجهلریمده بو بؤیۆک دۆنیامې منه دار إدیر
من’سه ایللر اؤنجه آیې تصویره چکیب اۏتاغېمېن دووارېنا ووراراق، گئجهلریمی آیدېنلاتمېشدېم!
آما بو گئجهلر اۏ قدر قارانلېق کی، چکدیڲیم آی، هر نهقدر بؤیۆک، هر نهقدر ایشېقلې اۏلور’سا بئله، بو اۏتاغې ایشېقلاندېرمایېر!
اۆرهڲیمدن بیر سس،
منه باشقا بیر ایشېق لازېم…
منه باشقا بیر آی لازېم، دئییر…
Podcast: Play in new window | Download


text:
یازیق «نما»
بیر پارا سؤزجۆکلر آنلامین ایللردی الدن وئریبلر.
چوْخلارین سایماق اوْلار. آمما بو گۆنه اوْیغون اوْلانین بوردا گتیره جه یم.
«نما»
فارس سؤزجۆیۆدۆر. تۆرکۆسۆ « گؤرکم، گؤرۆنۆش» دۆ.
بو سؤزجۆک اؤزلۆیۆندا دوروشوقلو ، آنلاملی ، ایشلک بیر سؤزجۆکدۆر.
آمما آیری سؤزجۆکلره قوْشولاندا یازیق پیس گۆنه دۆشۆر. منیم چوْخ واختلار اۆره گیم یانار.
(تماشاگر + نما = تاماشاچی کؤرکملی)، (معللیم + نما= معللیمه اوْخشار)، (معترض + نما =بوْش آکسییاچی)، (بازیکن + نما = یالانچی اوْیونچو)، (داور + نما =تۆتکچی حاکیم، (دانشجو + نما =ایچی بوْش اؤیرنجی( ….
تانری ایستر چئویرمه لریم دۆز اوْلار. یوْخسا میزانسیز دمیرچی اوْغلو (حداد عادل) داها قوْیماز سایت، قوروپ و کاناللاردا یازی یازام، قانیمی حلال ائدر.
چۆن کیشی هر یئنی سؤز قوراشدیرماسینا ایکی ایل اؤنجه اوْن بئش میلیون تۆمن پوْل آلیردی!؛ گؤر ایندی نه قدر آلیر؟
بو گۆن تیراختورلا پرسپولیس اویونون تبریزله تهران تیلویزیونلاری چؤزۆردۆلر.
سانکی هر ایکیسی نینده دانیشیغین بیر کیمسه یازمیشیدیر.
تماشاگرنما، بئله ائتدی، تماشاگرنما ائله ائتدی.
منجه؛
1- تاماشاچی کی تاکیمی (ییغما –تیم ) اودوزاندا دئیه «عیبی یوْخدو»، بئلنچی ایشلره ال آتماز.
2- نییه «عالیشاهین» قارشین آلان اوْلمادی؟ نه مئیدانداکی حاکیم، نه ده پرسپولیسین اوْیونچولاری!
3- اوْ «داشلا کسسکلر» نه تهر اوْ بوْیدا آختاریش لاردان ( امنییت قووه لریندن) کئچیب، ایچری گئتمیشدیرلر؟
4- بلکه بونون اؤزۆده بیر اویوندورمو؟
چۆن چوْخداندیر «ایران شهریلریله شاهچیلار» تبریزی ترپتمگه چالیشیرلار.
البتده بو یازیلا تاماشاچیلاری قورتارمیرام. ایستیهرم هامی باشدان (تهران) آیاغا (استان) بو اولایی منطیقی و اویارلی یۆزرک چۆزسۆنلر.
مهندس رحیم عباسی (رعا اوجاق)


text:
اؤن سؤز:
ایران ایسلامی اینقیلابیندان سونرا تورک پاپ موسیقیسی بو اؤلکهده بیر یوخو پروسئسی کئچیریب بو ساحهده دونیا گونجل موسیقیسیندن دالی قالمیشدی!
ایللر بئله کئچندن سونرا بو سون ایللرده یئنی قان آذربایجان موسیقیسینین دامارلاریندا آخماغا باشلاییب،یئنی موغننیلر پاپ موسیقی ساحهسینده عرصهیه چیخدیلار.و بو یئنی قان یئنی باخیش کیمی ایز قویدو بیزیم موسیقیمیزه!
داها آرتیق ماشینلاریمیزدا یالنیز آشیق موسیقیسی،یا دا آرازین اوتایینداکی ماهنیلار ائشیدیلمیر!
بو اولای بیزلره اؤزگووَنی قایتاریب،کیم اولدوغوموزو آنلاتاراق،اؤنوموزده کی یولو داها آچیق و آیدین گؤرسهدیر!
بو یئنی قانلاردان کی موسیقیمیزین دامارلاریندا آخماقدادیر گنج موغننیمیز مهرداد کسانی بَی دیر.
او اوزدن یئنی قاپی دات کام بو قرارا گلدی کی بو باجاریقلی موغننیمیزدن بیر قیسّا تانیتیم مصاحبهسی آلیب سیز سایین اوخوجولاریمیزلا ایشتیراکا قویسون!
مهرداد کسانی بَی ده آچیق اوزله بیزیم بو دعوتی قبول ائدیب بو مصاحبهنی بیزیمله کئچیرتدی.
هر شئی دن اؤنجه اؤزونوزدن قیسّا بیر بیوگرافی سؤیلهیین؟
موسیقی ایله نه زامان تانیش اولوب اونا ماراق گؤرسهتـدیز؟
– یادیما گلن بودور کی اوشاقلیغدان(۶ یاشیمدان) اوخویاردیم و موسیقییه علاقهم وار ایدی…
نه اولدو تورکجه ماهنی اوخوماغا اوز گتیردینیز؟
– دوغروسو بودور کی ائله همیشه، یعنی اوشاقلیغیمدان بوگونه، آیری دیلده اوخویاندا اؤزومو اؤزومدن اؤزگه حیس ائدیرم!
دئیه سن او اوخویان هئچ من دئییلم!
اوندا کی ایستهدیم اوخوماغا باشلایام، گؤردوم کی هرنه دن اؤنجه اؤزوم اولمالییام، یوخسا بیر عؤمور اؤزومدن قاچیب اؤزمو آلداتماغا مجبور قالاجاغام!
اودور کی بیر عؤمورلوک،اؤز آنا دیلیمده ماهنی اوخوماغی سئچدیم.
ایلک دفعه نئجه باشلادینیز؟
– ایبتیدایی زامانیندان دبیریستانا کیمی سرود قوروپلاریندا تکخوان اولاراق اوخویاردیم.
البته دئمه لییم کی اونونلا بیر آرادا همیشه قوتسال قورآنی صوت ایله اوخویوب مقام گتیرردیم.
آما اصلینده آماتورجاسینا ایلک دفعه، بیر سؤزله مئلودی حاضیرلاییب اؤزوموز جورلهییب باشاردیغیمیز قدر استودیویا اوخشاتدیغیمیز بیر خیردا توکاندا اونو رئکورد ائدیب آرانژ ائتدیک.
ایلک ماهنینیز نه آدلا ایدی؟
– نه بیلیرسن؟!
او ماهنینی اوخوماق یولوندا یارانان خاطیرهنیز نهدیر؟
– آتاما دئدیم ۳۵۰ مین خرجی وار،دئدی اؤلمه میشم کی! هر نئچه اولور اولسون! گئت اوخو و هئچ نییاران اولما! آما ائله بیر ماهنی اوخو منده سئویم! بیلیرم منیم اوغلوم ایستهسه لاپ گؤزل ماهنی اوخویار… اَن شیرین خاطیرَم بودور کی اونو کاسئته وورموشدوم و آتاملا آنام،هم ائوده همده ماشیندا سئوه-سئوه،منیم “یئتهنکلریمه ایناناراق” اونو دینله ییردیلر…
اَن سئودیگینیز ماهنی؟
– سئودیگیم ماهنی چوخدور آما اینانین بو گونه دک اَن سئودیگیم ماهنینی سئچه بیلمهمیشم.
موسیقی دونیاسیندا اؤرنهیینیز سیمگه اولاراق کیم دیر؟
– سئویملی “سایین ماهسون قیرمیزیگول – Mahsun Kırmızıgül” جنابلاری.
بوگونهجان نئچه ماهنی اوخویوب سینیز؟
– یایینلانمیش ماهنیلاریم ۲۵ پارچادیر آما اوخویوب یایینلامادیغیم ۳ ماهنیمدا وار کی “آه اورمیه” اونلاردان بیری اولاراق تئزلیکده اینشاللاه یایینلاناجاق دیر.
خالق ایچینده أن سئویلن ماهنینیز هانسی دیر؟
– دقیق بیلمیرم آما “سن گئدهلی و عاشیقینم”ین داها چوخ سئویلدیکلرینی حیس ائدیرم.
گلهجهیه پلانینیز نه دیر؟
– داها گونجل،داها گوجلو و داها اوغورلو و اوریجینال ماهنی لار و اینشاللاه رسمی اولاراق آلبوملارلا،کانسئرتلرله میللتیمیزین قوللوغونا دوام ائتمک.
بو یولدا یئنی یئتمه ایگیتلریمیزه اؤنهرینیز نهدیر؟
– اؤزلرینه اینانیب،اوریجینال ماهنی لار یاراتماغا چالیشسینلار.
کپی ائتمهسینلر، گوجسوزده اولسا یئنی ماهنی چیخارتماغا چالیشسینلار.
صنعتچی اودور کی ائلینین وارلیغینا بیر شئی آرتیرسین، دوغرو بیر صنعتچی اولماغا چالیشسینلار!
فولکلورلاریمیزی تیکرار ائتمکله، اونو-بونو کپی ائدیب کور-کوراسینا تقلید ائتمکله هئچنهیه چاتمادیقلارینی بیلسینلر.
موسیقینین گلهجهیی آذربایجاندا نئجه گؤرونور؟
– سون زامانلاردا موسیقیمیزده کی چالیشمامازلیقدان یارادیلمیش بوشلوقلاری گؤروب بعضی فورصت طلبلر خالقین آراسیندا شور سالماقلا بولاندیریق سودان بالیق توتماغا باشلاییب اؤزلرینی میدان اَرلری خیطاب ائدهرک موسیقیمیزین فضاسینی داها آرتیق بولاندیریبلار کی اینانیرام بو اولای موسیقیمیزین فضاسینین یاخین گلهجکلرده دورولاجاغینین خبرینی وئریر.
منجه موسیقیمیز، اؤزللیکله پاپ موسیقیمیز داها خیزلی یولا دوشمهلی دیر و بو اولایین اوز وئرمهسینه موزیک صنعتچیلریمیزین ایسپونسورلاری اولمالی دیر چونکو موزیک بوگونکو دؤنمده چوخ آغیر هزینهلی بیر هونردیر.
خالقیمیزا اؤزل سؤزونوز نهدیر؟
– هرنه دن اؤنجه منه دَیر وئریب،دستکلهییب، آلقیشلاییب،منی ریاسیز سئودیکلری اوچون بوتون خالقیمیزدان دونیالارجا میننتدارلیغیمی بیلدیریرم.
بیر ایستهگیم وار بؤیوک خالقیمیزدان اودا بودور کی تقلیدی و کپی اولونموش ماهنیلارا دَیر وئرمهییب اوخویانلاریمیزدان ایصرارلا اؤزللیکله اؤز آنا دیلیمیز،یعنی آذربایجان تورکجهسینه اوریجینال و گونجل ماهنی لار ایستهسینلر.
سون سؤز؟
– یئنی قاپی سیتهسیندن،اؤزللیکله سایین آیهان میانالی جنابلاریندان منه دَیر وئریب بو فورصتی وئردیکلری اوچون چوخ تشککور ائدیرم.
اؤنجه یاشاسین وطن،
سونرا وطن یاشاسین!
سیزی همیشهلیک سئوهنین بیری؛
مهرداد کسانی. ۲۴ . ۱۰ . ۱۳۹۵


text:
۷ ژانویه
۷ ژانویه:
- ۱۵۹۸ - بوریس قوْدونوف روس تزاری اوْلدو.
- ۱۷۱۴ - اینگیلیس مۆهندیسی هنری میل یازی ماشینینی یاراتدی.
- ۱۸۳۹ - فرانسهلی فیزیکچی فرانسوا آراقو تصویرلرین آلینماسینین شیمیایی خۆصۇصیّتلری بارهده معلومات وئردی. بۇ تاریخ فوْتوقرافینین باشلانغیجی ساییلیر.
- ۱۹۱۴ - پاناما کانالی گمیلر اۆچون آچیلدی.
- ۱۹۲۷ - لندن و نیویورک آراسیندا ایلک بیرباشا قیطعهلر آراسی تلفون دانیشیغی باش تۇتدو.
- ۱۹۲۹ - «تارزان» فیلمی نۆماییش ائتدیریلدی.
- ۱۹۵۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری جومهور باشقانی هری ترومن اؤلکهسینین آتوم سیلاحینا مالیک اوْلدوغونو آچیقلادی.
- ۱۹۵۹ - آمریکا فیدل کاسترونون قۇردوغو رژیمی تانیدی.
- ۱۹۷۹ - ویئتنام قوْشونلاری کامبوجدا پوْل پوْت رژیمینی دئویردی.
- ۱۹۸۰ - ایندیرا قاندی هیندوستانین باش ناظیری سئچیلدی.


text:
واسیسا، فلوریدا
واسیسا، فلوریدا (اینگیلیسجه:Wacissa, Florida ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۸۶ نفر ایمیش و ۱۰٫۹۳ کیلومتر موربّع ساحهسی وار و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Census 2010وارد نشدهاست
- ^ U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: واسیسا، فلوریدا
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wacissa, Florida»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده واسیسا، فلوریدا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوکراین بحرانی و اورته شرقده نورماللشوو
تحلیل و تیکشیروو
اوکراین بحرانی و اورته شرقده نورماللشوو جریانی
جمهور باشلیغی ایردوغان نینگ سوریه ده ینگی بیر حربی عملیات بیلن علاقه لی بیاناتی نینگ آرتیدن سوریه ساحه سیگه حرکت باشله دی. عموماً «سوریه ده بیر حربی عملیات بوله دی می؟» نینگ اورنیده «سوریه نینگ قه ییریده حربی عملیات اویوشتیریله دی؟» دیگن سوال مطرح بولیش گه باشله دی. بیراق ملی خوفسیزلیک کینگشی تامانیدن قبول قیلیب آلینگن قرار ایریم بیر تصویرنی یوزه گه چیقیشی گه سبب بولدی. کینگش «جنوبی چیگره ده گی عملیاتلر» دیب تاکییدله دی. ایندی بو نیمه معناگه کیله دی؟
خوفسیزلیک بوییچه تیکشیرووچی و یازووچی پروفیسور دوکتور مراد یشیلتاش نینگ موضوع بوییچه فکر و ملاحظه لرینی اعتبارینگیزگه حواله ایته میز.
اوتگن ییللرده سوریه ده ویا حلی هم عراقده آلیب باریلگن حربی عملیاتلرنینگ وقت و جای نقطه نظردن محدود و انیق بیر هدفدن عبارت ایکن لیگی کوریله دی. مثال اوچون پنجه – کلید حربی عملیاتی زب – متینا ساحه سیده گی تروریستلرنینگ تاثیرسیزلشتیریلیشی گه قره ته دیر. مقصد ساحه دن کوپراق تروریستلرنینگ تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلیشی دیر. سوریه ده ایسه خوفسیز منطقه ایجاد ایتیلیش هدفی بیرینچی اورینده تورردی. شونده ی بولیب تروریست فعالیتلرنینگ تورکیه چیگره سیدن اوزاقلشتیریش و انسانی سببلردن سوریه لیکلر اوچون خوفسیز منطقه ایجاید ایتیشی مقصدی بار.
شو مرحله ده عراق و سوریه ده اوتکزیلگن حربی عملیاتلرنینگ مقصد و آلغه آلیب باریلیشی گه بیر اوزگریش یوق. بیراق ملی خوفسیزلیک کینگشی نینگ بیاناتی ینگی بیر وریانت نی اشاره قیلگن لیگینی ایتیش ممکن.
«جنوبی قوشنیلر» دیب افاده ایتیلگن عراق و سوریه ده کینگ جبهه ده تروریستلرنینگ حساسیتلری کوزه تیلیب ستراتیژیک تاثیر قالدیریب نتیجه قولگه کیریتیله دیگن ینگی بیر حربی ترجیح بار. بو دایره ده تورکیه نینگ چیگره خوفسیزلیگی، تروریست عنصرلرنینگ منبعیده یوق قیلیب تشلش، قوشیمچه کوچ دالغه لریگه توسیق بولیش – حتی قیتیب باریشلری گه فرصت یراتیش اوچون خوفسیز منطقه لرنی کینگه یتیریش دیگن معناده تحلیل قیلیش ممکن. شونده ی بولیب بیر شکلده بو هدفلر عملی قیلینه دی.
خوف کینگ جبهه ده اجرا ایتیله دیگن بیر عملیات زنجیریگه معما توغدیرگن دولتلرنینگ عکس العملی قنداغ بوله دی؟ سویدن و فینلندنینگ ناتوگه اعضالیکلری بیلن اوکراین اوروشی تارتیشیلیب تورگن شو پیتده تورکیه نینگ خوفسیزلیک قیغولری گه قولاق سالمه گن بیر غرب عالمی بار. شونده ی بولیب مک گورگ گه قیته دن تاپشیریلگن سوریه دوسیه سیده کونگلی بولمه گن بیر امریکا قوشمه ایالتلری توسیق بولیش گه اورونیشی ممکن. بیراق جیوپولیتیک قیغولر باعث سوریه ده نیمه اوچون تورگن لیکلرینی تارتیشیب تورگن امریکالیکلر 30 کیلیومتر چقورلیک افاده سیگه حق بیریش گه مجبور. شونده ی بولیب قول قویگن حجتلرده گی حکملرنی بجا کیلتیرمه دی.
روسیه جهتیدن وضعیت باشقه چه البته. مسکوده نماینده لیگی بولمیش پی کاکا/پی وای دی نی تورکیه و امریکا قرشی بیر آله ایتیب کورگن لیگی انیق. روسلر سوریه ده ایپ نینگ اوچینی قولدن بیرمسلیک اوچون محدود عملیاتلرگه کوز یومیش گه مجبور بولیب قالیشی، کینگ کولملی بیر عملیاتده روس طرفداری بیر تیزیم نینگ دوام ایتیشی گه ماسلنیشی کوتیلیشی کیره ک. خوددی شو اوچون حلب کبی حساس شهر مرکزی گه قره ته قنده ی بیر حربی عملیات گه قتیق ناراضیچیلیک بیلدیره دی. روسیه 30 کیلومتر چقورلیک که قدر حربی عملیاتگه کونگلسیز بولسه ده سیس چیقرمسلیگی کوتیله دیگن نرسه البته کی. عکسی حالده اوکراین هجومچیلیگی بولگن حالده اینیقسه بیر توازنده توتیلگن تورکیه مناسبتلری بحران گه کیریشی ممکن. اینیقسه تروریستلرنینگ تورکیه بیلن کیلیشوویگه عکسینچه 30 کیلومتر چقورلیکده گی موجودیتی و فعالیتلری روسلرنی جیم قیلیش سویه ده دیر.
ایران موضوعی بیراز قره مه قرشی بیر وضعیت. ایران نینگ پی کاکا/پی وای دی بیلن آرقه پلانده تورگن دیالوگی تورکیه جهتیدن بیر ریسک تشکیل ایتماقده. شونده ی بولیب ایران نینگ هم عراق همده سوریه ده گی حرکتلریگه دقت ایتیش کیره ک.
نتیجه شو: عراق و سوریه ده انچه اکتیف بیر باسقیچ گه کیره میز. عین آنده ویا کیتمه کیت ایریم منطقه لرده عملیاتلر یاز فصلی نینگ کون ترتیبیده اورین آله دی. اگر روسیه و امریکا قوشمه ایالتلری بیلن دیپلوماتیک مذاکره لرده بیر نتیجه قولگه کیریتیلمه گن تقدیرده...
خوفسیزلیک بوییچه تیکشیرووچیسی و یازووچی پروفیسور دوکتور مراد یشیلتاش نینگ موضوع بوییچه فکر و ملاحظه لرینی اعتبارینگیزگه حواله ایتدیک.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه جمهوریتی استخباراتی کتته موفقیت لر قولگه کیریتماقده
ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی کوپلب سوزده یوقاری مرتبه لی باشقروچی یوق قیلیندی


text:
ایقتیدار- محمد احمدی زاده
آلت طرف ائله قیشقیردی کی، اورتایا چیخان کولک دالغاسی سایه سینده تووالئت داشینین قاپاغی، دیوارلا کوره یین آراسیندا دالغالانمایا باشلادی.
- یوخ. من دئموکراتیک حاقلاریمدان فایدالانماق ایستیرم.
ان یاخین یولداشی مثانه کیسه سی اونون هیرسینی یاتیرتمایا چالیشیب دئدی:
- ساکیت اول دوستوم. سنین ایسته دیگین شئی ایمکانسیز.
بو سؤزو ائشیدینجه داها دا هیرسله نیب زورت- زورت باغیردی. گومبورتو سسلریندن ووجودن ایچینده کی بوتون اورقانلار تیتره دی. اؤزونه گلینجه هرکس ماراغلانیب آشاغیدان گلن سسلره دوغرو یئریدی.
آلت طرفین اطرافیندا ییغیشان اورقانلار بیر- بیرلریندن نه اولدوغونو سوروشوب دوردولار. آمما اورداکی اولان کیمسه نین بیر شئیدن خبری یوخودو. سونوندا باغیرساقدان آسلانان معده سوروشدو:
- قارداشیم نه اولدو؟ کیم سنی بو قدر هیرسلندیریب؟
- نمنه اولدو؟ بیر ده مندن سوروشور! هامیزی قیناییرام. بوتون گوجومله بو عدالتسیزلیغا، بو زوربالیغا قارشی باغیریرام.
- اشی سنی آند وئریرم ایستی یوموشاق آش حاققینا، ده گؤروم آخی نئیین وار سنین؟
- من بو رهبرلیک سیستئمینه قارشییام. گؤزوموزو آچدیغیمیزدان بری، هئی بئیین باشیمیزین اوستونده اولدو. آرتیق نه زامانا قدر ایقتیدارینی سوردوره جک بو چاتلاق قوجا؟ ایله ری و گلیشمیش یئرلرده اولدوغو کیمی بیزلر ده دئموکراسی یولویلا، اؤزوموزه تزه بیر لیدئر سئچمه لی ییک.
- یاخشی آمما، بو گونه قدر هئچ بیر موشکوله چاتمادیق کی. هرکس ده اؤز وضعیتیندن راضیدی.
- آمما من راضی دئییلم.
- نئیه؟
- آی میللت، بسدی بو قدر حاقسیزلیق. سیزلر بوتون پوخلو ایشلریزین هامیسینی منه تاپشیریرسیز. یورولدوم. آرتیق بونا دایانا بیلمرم. باشا توشورسوز منی؟ هئی آلتدا قالیب ازیلدیم. بو دوروم سونا چاتمالیدی. نئیه او اؤزونو بئیه نن حریف، هر زامان ایستی قافانین ایچینده اوتورسون، یازیق من سویوق تووالئت داشینین اوستونده اوتوروب دونوم. منده ده باجاریقلار وار. دونیایی دییشدیره جک قدر پارلاق فیکیرلره صاحابام. من شانسیمی قوللانماق ایستیرم. ایقتیدارا کئچیب ووجودا رهبرلیک ائتمک ایستیرم. او چاتلاغین نئچه پارچا اولدوغو بئله بللی دئییل. ان آزیندان منیم ایکی پارچالیغیم، اوستو آچیق اورتادادی.
آلت طرفین بو سؤزلرینه، اورقانلار دلی کیمی گولدولر. باغیرساغین گولمکدن اوزانیب قیسالماسی آز قالسین اونو اورتادان ایکییه آییراجاغیدی. یولداشی مثانه کیسه سی بئله، اؤزونو ساخلایا بیلمه دی و قهقه هه لریندن دولایی ایچینده کی تیتره ین داشلار قیرت- قیرت قیریلدیلار.
اطرافداکی قهقه هه لر آلت طرفین اوره گینی او قدر سیندیرمیشدی کی آرتیق دانیشادا بیلمیردی. اورقانلار بو اولانلاری بیر شوخلوق کیمی حئسابلاییب یاواش یاواش داغیلدیلار و اونو سینان اوره گی ایله باش باشا قویدولار.
میللت اورتالیغی ترک ائله دیکدن سونرا، اؤز دردلرینه دالیب صوراتلارینی تووالئت داشینین ایکی چیینینه قویدو و هؤنگور هؤنگور آغلامایا باشلادی. ایچینده کی هیرس و اوزونتوسونو تووالئت داشینین ایچینه بوشالتماق ایستیردی آمما، آنیدن آغلینا پارلاق بیر فیکیر گلدی و اؤز اؤزونه دئدی:
- منه می گولورسوز شرفسیزلر؟ اولسون گولون. گؤره جه ییک سیزین سونوزو، دییوسلار!.
گئجه یاریسییدی. هرکس شیرین یوخویا گئتمیشدی. بیر آن آشاغی بؤلگه لردن گؤی گورلتوسونا بنزر بیر جور سسلر هامینی یاتاقلاریندان ائشیگه فیرلاتدی.
آلت طرف تزه دن قیشقیرمایا باشلامیشدی، هم ده گئجه نین گئج ساعاتلاریندا. آمما بو سفر سسینی کسمیردی. هر اون- اون بئش دقیقه ده بیر اوجا سسلرله اورقانلاری سینسیدیب یاتماقلارینا مانع اولوردو. ائرته سی گون یوخلایا بیلمه ین اورقانلار، ایشلرینی دوزگون شکیلده گؤره بیلمه دیلر. مثانه کیسه سی ایدرار ساعاتلارینی قاریشدیردی. بوتؤو گئجه نی قیوریلیب آچیلان معده، یئیه جکلرین ازمگینده زورلاندی. سحره قدر اویاق قالان باغیرساق، حرکتسیز قالمیشدی و معده نین یاریمچیلیق ازدیگی یئیه جکلرین اوستونده هئچ بیر ایش گؤرمه دی و یئیه جکلر، ائله سینه ایچینه دولوب قاللاقلاندی.
خبرلر بئینین قولاغینا دا چاتدی. بئیین، اورقانلاری ساکیت اولمایا دعوت ائله دی. اولایین کئچیجی اولدوغونو دئییب ایشلرینین باشینا دؤنمه لرینی ایسته دی. آمما صاباحیسی گون عئینی شئیلرین یاشاماسی اورتالیغی یامان قاریشدیردی. دوروملاری وخیمله شن اورقانلار، قافانین دؤوره سینه ییغیشیب بئییندن اولایا ال آتماسینی طلب ائله دیلر.
بئیین تئزجه، آلت طرفه بیر ائلچی یوللادی و اوندان ائله دیغی گئجه گورولتولاریندان ال چکمه سینی ایسته دی. آمما آلت طرف ایشینه هله ده دوام ائده جه یینی دئدی و یئنی لیدئر اوچون سئچیم اولمازسا، گئجه لری عئینی سسلرین داها دا بترینی چیخاداجاغینی سؤیله دی. آلت طرفین گؤندردیگی مئساژ بئینی فیکره سالدی. بئیین، قلب ایله ده گؤروشدو و یئنی لیدئر اوچون سئچیم اولماسینا قرار وئردی.
تئز قارنین اورتاسیندا، تام دا گؤبه یین آلتیندا سئچیم صاندیغی قویولدو. اورقانلار رای وئرمک اوچون سیرایا دوزولدولر. گونون سونوندا رای لر ساییلدی. بیر کیشیدن سئوای هامی بئینه رای وئرمیشدی.
هر شئی تزه دن اسکی حالا دؤندو. گئجه یاریسی گورولتولردن خبر یوخودو. آرتیق یئنیدن، اورقانلار ایشلرینی دوزگون شکیلده گؤره بیلیردیلر. آمما....
آمما اوچونجو گونون سحریسی، باغیرساغی هوشدان گئتمیش شکیلده بئینین قاباغینا اوزالتدیلار. بئیین شیشمیش و آز قالسین پاتلاماقدا اولان باغیرساغا باخیب دئدی:
- ائی وای. نه اولدو سنه؟
خسته باغیرساق، زورلا قافاسینی یئردن قالدیردی. باتمیش بیر سسله دئدی:
- سروریم اؤلورم. ایندی پاتلایاجاغام. آلت طرف سئچیم سونوجلارینی قبول ائله میر. یولو باغلادی. ایچیمی بوشالتمایا ایزین وئرمیر. بئله گئتسه، صاباحا قدر یوز- ده یوز پاتلارام. سروریم، من اؤز فیکریمده دئییلم. پاتلاسام ایچیمده کی پوخلار بوتون اورقانلاری زهرله ده جک. لوطفن چارا یولونو تاپین.
- آخی نه ایستیر بو کؤنه زین بیری؟
- سروریم، ایکینجی سئچیم ایستیر.
- تزه بیر سئچیمله موشکولوموز یوخدو آمما، ائله کی گؤرونور او حریف قازانمازسا بو سئچیمن ده هئچ بیر فایداسی اولمایاجاق. بللی کی بو اینادلی کئچینین تک ایسته دیگی ایقتیداردی.
قورخو کابوسو ووجودون دؤود بیر یانینی بوروموشدو. بوتون اورقانلار- بئیین ده اونلارین ایچینده- باغیرساغین پاتلاماسی و هامینین زهرلنمه سیندن وحشت ایچیندئیدیلر. آرتیق ایکینجی سئچیمی قبول ائله ییب ایقتیداری آلت طرفه وئرمکدن سئوای باشقا چارا قالمامیشدی.
سونوندا آلت طرف ایکینجی سئچیمی سیچماماق سایه سینده قازاندی. بئیین له، یئر دئییشدیریب قافایا یئرلشدی. بئیین ده ووجدون آلت قیسمینا کئچدی.
او آندان اعتیبارن، قافادان پوخ کیمی فیکیرلر فیشقیرمایا و آلتدان دا فیکیر کیمی پوخلار چیخمایا باشلادی. قافادان چیخان پوخ- پوسور، بوتؤو ووجودو دولدوردو. اورقانلار پیسلیکلر ایچینده اوزوردولر. فقط بیریسینین فیکیرلری بو موشکولو دوزلدردی، آمما نه یازیق کی او فیکیرلر ده تووالئت داشینین ایچینه گئدیردی.


text:
پایونیر قورومو
پایونیر قورومو (اینگیلیسجه: Pioneer Corporation) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت الکترونیک ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Nozomu Matsumoto طرفیندن قۇرولموشدور. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۱۶٬۷۶۳ نفر اوْلوب.
گؤرونتولردَییشدیر
- Pioneer Corporation logo (1970-1998).svg
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Corporate Outline. Pioneer Corporation. یوْخلانیلیب22 February 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pioneer Corporation»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پایونیر قورومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پدال دؤندورهرک تلفونلارینی پولسوز شارژ ائدیرلر
بروکسلده، قاتار دوراقلارینا یئرلشدیریلن ثابت شارژ بیسیکلتلری ایله یولچولار، پدال دؤندورهرک تلفونلارینی پولسوز شارژ ائتمه ایمکانی سونولور
بلژیک باشکندی بروکسلده، قاتار دوراقلارینا یئرلشدیریلن ثابت شارژ بیسیکلتلری ایله یولچولار، پدال دؤندورهرک تلفونلارینی پولسوز شارژ ائتمه ایمکانی سونولور.
گونئی قاتار دوراغیندا ۴ ثابت بیسیکلتله یدال دؤندورهرک الکتریک اۆرهتیلهبیلیر.
یولچولار، بو بیسیکلتلرله قاتاری گؤزلرکهن پدال دؤندورهرک و اؤز الکتریکلرینی اؤزلری اۆرهتهرک تلفون، تبلت و یا بیلگیسایار کیمی موبایل جیهازلارینی دولدورورلار.
هم پولسوز، هم ده تمیز انرژینی اؤزلری اۆرهتن یولچولار، عینی زاماندا ایدمان ائتمیش اولور.
بلژیک اولوسال دمیر یولو شیرکتی طرفیندن قاتار دوراقلارینا یئرلشدیرین شارژ بیسیکلتلرینده پدال دؤندورهرک ۲۳۰ ولت و ۱۵۰ واتا قدر الکتریک اۆرهتیلهبیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
دنیزلیده ۸ میلیون ایللیک فسیللر تاپیلدی
تاپیلان فسیللر آراسیندا؛ فیل، کرگدن، زرافه، آت، آنتیلوپ، جیران، سیرتلان و قاریشقا یئیهن کیمی حیوانلارا عاید اولدوغو دۆشونولن قالیقلار وار
چین اوزایا یئنی بیر اویدو گؤندردی
۳ عدد "یائوگان-۳۵" اویدوسو، سیچوان ایالتیندهکی شیچانگ مرکزیندن آتیلدی
تورک سیهاسی یئنی رکورد قیردی
آخینچی ب مودل سیها، ۱۳ مین ۷۱۶ متر یوکسکلیکده اوچاراق اوچونجو دفعه اولوسال هاواچیلیق رکوردونو قیردی


text:
آذربایجان میلی حؤکومتی
آذربایجان میلّی حؤکومتی — (اینگیلیسجه: Azerbaijan People's Government) آذربایجاندا ۱۹۴۵-اینجی میلادی ایلین نووامبر آییندان ۱۹۴۶-اینجی میلادی ایلین نووامبر آیینا دک (شمسی تاریخینده ۱۳۲۴-جی ایلین ۲۱ آذر گونوندن؛ ۲۱ آذر ۱۳۲۵ گونونه قدر) یارانمیش بیر دؤولت دیر. بو دؤولتین مرکزی تبریز شهری ایدی.
قۇرولوش[دَییشدیر]
آرخا پلان[دَییشدیر]
- ریضا خاننین طرفیندن آذربایجانا اولان ظولملر
دئمک اولار بو حوکومتین قورولوشونون اصل عامیلی ریضاخان دؤنمینده فارسلاشدیرما اساسیندا ایقتیصادی و ایجتیماعی تبعیضلر ، تۆرکجهنین یاساقلانماسی و تۆرکلره قارشی ایهانتلر ایدی
۱۲ شهریور بیاناتی[دَییشدیر]
۱۲ شهریورده سید جعفر پیشهوری ۱۲ شهریور بیاناتی ایله آذربایجان دموکرات فیرقهسینین تشکیلینی اعلان ائتدی و او گوندن فیرقه ساواشلارینی پهلویلر علئیهینه باشلادی
۲۱ آذر ۱۳۲۴[دَییشدیر]
۲۱ آذر ۱۳۲۴ ده فیرقهنین ساواشلاری ظفر قازاندی و بوگون ژاندارمری آذربایجان میلی حؤکومتینی رسمیته تانیدی.
خالقین باخیشی میلی حؤکومته[دَییشدیر]
خالقین باخیشی بو حؤکومته دئمک اولار کی چوخ یاخچی ایمیش. بو یاخچی باخیشین نئچه عیلتی واریمیش:
- اراضینین میلی حؤکومت طرفیندن بؤلونمهسی و خانلیغی آرادان آپارماق
- باشکند تبریز و اوبیرسی بؤیوک شهرلرده گۆونلیک (امنیت) یاراتماق. آذربایجاندا ریضاخان دؤنمینده گۆونلیک چوخ آز ایمیش
- تۆرکجه نین اوخول(مدرسه) لاردا اورگدیلمهسی
یؽخیلیش[دَییشدیر]
ایران و شوروینین آنلاشماسی[دَییشدیر]
شوروی آذربایجان میلّی حؤکومتینی یالنیز بوراخدی چونکو ایران، آذربایجان و خزر دنیزی نفتینین وعدهسینی اونلارا وئرمیشدی.
خالقین سوْیقیریمی پهلوی حؤکومتی طرفیندن[دَییشدیر]
۱۳۲۵-ین ۲۱ آذر گۆنونده آذربایجان میلّی حؤکومتی یؽخیلدی و پهلوی حؤکومتی ۲۱ آذر سویقیریمی آدی آلتیندا تانینان بؤیوک بیر سوْیقیریم سالدی و ۲۵ مین اینسانی اؤلدوردو.
خریطهلر[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
آذربایجان تورکجهسی (لاتین) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:az:Az%C۹%۹۹rbaycan Milli H%C۳�kum%C۹%۹۹ti]] Azərbaycan Milli Hökuməti]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۴ نووامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اوچ آروادینا مکتوب
اوچ آروادینا مکتوب (اینگیلیسجه: A Letter to Three Wives, فارسجا: نامهای به سه همسر) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک رومانتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی جفری لین، پال داقلاس (اویونچو)، کرک داقلاس، آن سوترن، لیندا دارنل، جین کرین جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین الفرد نیومن یارادیب. ۱۹۴۹ میلادی ایلینده ۳ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۲ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اوچ آروادینا مکتوب گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیا
ویکیپدیا (اینگیلیسجه: Wikipedia)، دونیانین بیر چوخ دیللرینده ویکی تکنولوژیسیندن یارارلاناراق کؤنوللو ایشلدنلر طرفیندن یازیلان و اینترنتده آزاد شکیلده یاییملانان بیلیکلیک. یاراندیغی دؤوردن، یعنی ۲۰۰۱-جی ایلین اوّللریندن ویکیپدیانین ایشلدنلری و مقاله ساییسی دورمادان آرتیر، بیلیکلیک هر کئچن گون داها آرتیق آدلیملیق قازانیر.
تاریخ[دَییشدیر]
پروژهنین تاریخی ۱۹۹۹-جۇ ایلدن باشلاییر. پروژهنین باش رداکتوْرو، تشکیلاتچیسی لاری سانگر (Larri Senger) و بوْمیس (Bomis) کوْمپانییاسینین ایجراچی دیرکتوْرو، لاییحهنی مالیهلشدیرن جیمی اۇلس (Cimmi Uels) ویکی تکنوْلوْژیسی اساسیندا آنلاین بیلیکلیک یاراتماق قرارینا گلهرک اوْنو نۇپدیا (NuPedia.com) آدلاندیردیلار.
نۇپدیا ویرچوال بیلیکلیگی (مجازی بیلیکلیگی)، ۲۰۰۰-جی ایلین مارس آییندان فعالیته باشلادی. اینگیلیس دیلینده یارادیلمیش بۇ بیلیکلیگی ویکی-سایت حساب ائتمک اوْلمازدی. اوْنون اساسینی عالیم و مۆتخصيصلر طرفیندن مقالهلرین دقیق یوْخلانماسی تشکیل ائدیردی. نۇپدیادا مقالهلرین داخیل اوْلونماسی پروْسهسی چوْخ لنگ گئتدیگیندن اوْنون باغلانماسی حاقیندا قرار قبول ائدیلدی و ۲۰۰۳-جۆ ایلین سنتیابر آییندا باغلاندی. نۇپدیا بیلیکلیگی باغلانارکن اوْرادا ۲۴ تاماملانمیش، ۷۴ یوْخلاما پروْسهسینده اوْلان مقاله وار ایدی.
نۇپدیا بیلیکلیگی اساسیندا یارائدیلمیش ویکیپدیا آچیق بیلیکلیگی ۲۰۰۱-جی ایلین ۱۵ ژانویه تاریخینده اینترنتده فعالیت گؤسترمگه باشلاییر. نۇپدیادان فرقلی اوْلاراق ویکیپدیادا مقالهلر کؤنوللو اینترنت ایستیفادهچیلری طرفیندن یوْخلانیلیر، بۇ ایسه بیلیکلیگین چوْخ سورعتله زنگینلشمهسینه سبب اوْلموشدور. بیلیکلیگین آدی اینگیلیس تکنیکی ترمینی اوْلان "wiki" (سایتین فعالیتینین اساسینی تشکیل ائدن تکنوْلوْژی؛ سؤز اؤزو هاوای دیلینده "تئز" دئمکدیر) و "encyclopedia" (بیلیکلیک) سؤزلریندن یارانیب.


text:
شمسالدین الذهبی
شمسالدین محمد بن احمد بن عثمان بن قایماز الذهبی (ه.ق ۶۷۳- ۷۴۸) شام بؤلگهسینده یاشایان آدلیم ایسلام عالیمی و تاریخچیسی. الذهبینین آدلیملیغی ایسلام فقهینه و تاریخینه تسلطی و یازیدیغی کیتابلار اۆچون دور.
یاشاییشی[دَییشدیر]
ابو عبدالله شمسالدین محمد بن احمد بن عثمان بن قایماز، ه.ق ۶۷۳-جو ایلده دمشق یاخینلیغیندا یئرلشن، کفر بطنادا تۆرکمن بیر عایلهده آنادان اوْلدو. عایلهسینین کؤکو دیاربکره تابع اوْلان میافارقین شهریندن دیر. آتاسینین قیزیلچیلیقدا مهارتلی اوْلماسی اۆچون عایلهلرینه ذهبی آدین وئرمیشیدیلر. شمسالدین محمد کیچیک یاشدان قرآن حیفظینه و جمالالدین عسقلانی، جمالالدین ابی اسحاق ابراهیم بن غال و محمد عبد العزیز الدمیاطی کیمی اۇستادلار حضوروندا تحصیله باشلادی.
الذهبی باشقا عالیملرله گؤروشمک و بۇنونلا بیلیمینه آرتماق اۆچون شام، حیجاز و میصر شهرلرین سیاحت ائتمیشدیر. شامدا بعلبک، حماة، حلب، طرابلس، کرک، نابلس، رملة و قدس شهرلرینه گئدندن سوْنرا میصره اۆزلنیب، آدلیم عالیملر ابن دقیق العید و بدرالدین ابن جماعة و اسکندریه شیخلرییله گؤروشموشدور. ه.ق ۶۹۸-جی ایلده حج قصدییله حیجازا گئدیب بو آرادا مکهیله مدینه شیخلریندن حدیث دینلهمیشدیر.
اثرلری[دَییشدیر]
الذهبی اؤز یاشاییشیندا ایسلام تاریخی و حدیثه گؤره چوخلو اثرلر یازمیشدیر. بو اثرلرین آدلیملاریندان:
- تاریخ الإسلام ووفیات المشاهیر والأعلام
- سیر الأعلام النبلاء
- تذکرة الحفاظ
- میزان الإعتدال فی نقد الرجال
- معرفة القراء الکبار علی الطبقات والإعصار
- المعین فی طبقات المحدثین
- دیوان الضعفاء والمتروکین
- العبر فی خبر من عبر
- المشتبه فی إسماء الرجال
- دول الإسلام
- المغنی فی الضعفاء
قایناقلار[دَییشدیر]
عربجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«الذهبي»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (میلادی ۲۰۱۶-جی ایلین اوکتوبر آیینین ۲۱-ی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
`دموکراتلار سناتو` نتیجهلر
خبرلر [28]
- آسوشیتدپرس:"جو بایدن پرزیدنت سئچکیلرینده غالیب گلیب"
- امریکا-دا پرزیدنت سئچکیلری کئچیریلدی
- تورکیهدن، فرانسایا قیناما
- لهستان خالقی صاندیق باشیندا
- دموکراتلاردان ترامپا عزل گیریشیمی
- دونالد ترامپ ایله دموکراتلار آراسینداکی عیرقچیلیک موباحیثهسی شدتلنیر
- ایتالیان دیوید ساسولی آوروپا پارلامئنتینین یئنی صدری سئچیلیب
- عبدالله ارن، مونیخده تورک وطنداشلارلا گؤروشدو
- آمریکا مطبوعاتی: کونگرهده موذاکیرهلر باشاریسیز اولابیلیر
- دونالد ترامپ، بیر "گؤچمنلیک رفورمو" اؤنردی
- ایکی دموکرات داها ترامپا رقیب
- دونالد ترامپ: حکومت قاپالی چونکی دموکراتلار سرحد امنیتی اوچون فوند آییرمیر
- ترامپدان پلوسی'یه دستک
- آمریکا آرا سئچیملرینده سناتو جمهوریتچیلرین، نمایندهلر مجلیسی دموکراتلارین اولدو
- امریکادا سئچیجیلر ارکن سس وئردی
- سوئد-ده سئچکی نتیجهلری
- ترامپ: "روسیا دموکراتلاری دستکلهیهجک"
- جیم متیس: آمریکانین ایران ایله آپاریلان نوکلئر موقاویلهیه صادق اولمالی
- آمریکادا، غیری-قانونی اولاراق اؤلکهیه گیرن گؤچمن اوشاقلارقونوسوندا راضیلاشماغا چاتیلدی
- کریستوفر ری اف.بی.آی باشقانی اولدو


text:
۱۹۵۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللی ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۶ سپتامبر - ژنوده موؤلیف حوقوقلاری حاقیندا بینالمیللی قرارداد ایمضالانیر.
- ۴ نوْوامبر - دۇايت آيزنهاور آبش-ێن رئیس جومهورو سئچیلمیشدیر.
- ۳۱ اوْکتوبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری مارشال جزیرهلرینده ایلک هیدروژن بومبونون تستینی کئچیردی.
- ۳ مارس - تۆرکیهده ایسلام دموکراتیک حزبی محکمه قراری ایله باغلاندی.
- ۳ سپتامبر - تورک بایراغی آغری داغینین قولهسینه سانجیلمیشدیر.
- ۲۷ فوریه - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین نیویورکداکی یئنی بیناسیندا ایلک ایجلاسی کئچیریلدی.
- ۲۲ ژانویه - دۆنیانین ایلک جت مۆسافیر اۇچاغی ایشه باشلادی.
- ۲۱ آوریل - تۆرکیه ایله یۇنان آراسیندا ایمضالانان آنلاشمایلا ویزا فورمالیتهلری گؤتورولدو.
- ۱۹ سپتامبر - مککارتیزم آپوفوزو: چارلی چاپلین کومونیستلرین تعصوبونو چکمکده ایتیهام اولونموشدور.
- ۱۵ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری٬ تۆرکیهنین قۇزئی آتلانتیک آندلاشماسی تشکیلاتینا (ناتو) گیریشینی تأیید ائتدی.
- ۱۳ آقوست - آلمان و ژاپون بئين الخالق پول صندوقونا عضو اولدولار.
- ۱۱ آقوست - ۱۶ ياشلی حسین بن تالال اوردون پادشاهی اعلان اولوندو.