text:
آزدان آز، چوخدان چوخ (۷) رامین جهانگیرزاده ۴۱- بینگ بینگلشمک آغزینی آچیب، بینگ بنگلشمه، بنگلادیشده بیر کئچی اوتاران وار سن گونشدن، اولدوزدان، آیدان دیزغیرداندا، او گونشی توتوب آتیر بیر شوشه بانکایا، اولدوزلاردان زینقیروو جورلاییب سالیب کئچیلرینین بوینونا، آیی کئچیلرینه یئدیردیر بلکه کئچی لرینین سودو چوخالسین… یوخ شوخلوق ائلهدیم، ایشینده اول! بیر آز بینگ بنگلش بیزه بیر آز کهکشان دیزغیرت. ۴۳- ...Read More »
«قولام دایی»نین ماجرالاری/ نریمان ناظیم
«قولام دایی»نین ماجرالاری نریمان ناظیم اگر دئسم منیم دیلیم «قولام دایی» سؤزویله آچیلیب- سیزی آللاه اینانین! اینانین، چونکو من اؤزومو تانییاندان بری هر سؤزدن چوخ «قولام دایی» سؤزون ائشیتمیشم. آنام منی اوخشایان زامان، منه آجییان واخلار، هر یئرده, هر زاماندا «قولام دایی» سؤزو حیی و حاضیرایدی: – گؤز دهیمهسین بالاما! بوی – بوخونو عینی «قولام دایی»سیدی! – قاش گؤزه باخ ...Read More »
قوی منده گلیم! / حمید آرش آزاد
قوی منده گلیم! / حمید آرش آزاد (رحمتلی اوستاد شهریارین اذنیایله) اذن وئر منده سنایله بیر اروپایه گلیم سن چیخاندا بازارا، منده سنه سایه گلیم «حقِّ مأموریت» آل سن نئچه میلیون «یورو» من ساتیم پار- پالازی، سنله اروپایه گلیم سن دولان بولغاری باشدان باشا، هرجور کئفی چک وئر اجازه منهده تکجه او وارنایه گلیم ناپلدان دویسا گؤزون، مارسئیه گئت، ...Read More »
آزدان آز، چوخدان چوخ (۶) / رامین جهانگیرزاده
آزدان آز، چوخدان چوخ (۶) رامین جهانگیرزاده ۳۱- بیری وار ناغیل دئییر بیری وار ناغیل دئییر، دئییر کی اولو بابالاریمیز بئله ایدی، ائله ایدی، کئشکه بیر خورتلاتماق دزگاهی اولایدی اولو بابالاریمیزی قبیردن خورتلادیب، یاخالاریندان یاپیشارکن آتایدیق تاریخیمیزدن قیراغا و سادهجه بونو آنلایایدیق کی بیز ائله ایندیدن تاریخیمیزی باشلاماق ایستهییریک. ۳۲- پاه آتوننان سنین! اده میرزوپبا! قاشینی دوزلده بیلمیرسن گؤزونو چیخارتما، ...Read More »
پاییزدا صفالار وار/ حمید آرش آزاد
پاییزدا صفالار وار حمید آرش آزاد یای گئتدی، پاییز گلدی، پاییزدا صفالار وار توز- تورپاغا، هم توستویه دولموش،هاوالار وار باخ «سیما»دا برنامهلره، گؤر نه خبردیر رئکلاملاری وار، بوللوجا «رازِ بقا»- لار وار هردنده «کیلیپ» گؤستریری، حال وئره خلقه باخ، لذّت آپار، گؤر نه ایلان- قورباغالار وار! گل تبریزه، میدان چایینا بیر نظر ائیله ایش ایندی سیچاندان سوروشوب، اژدهالار وار اللر ...Read More »
آزدان آز، چوخدان چوخ (۵) / رامین جهانگیرزاده
آزدان آز، چوخدان چوخ (۵) رامین جهانگیرزاده ۲۱- بیزهارا گئدیریک؟!! دوغوردان بیزهارا گئدیریک؟!! سیزی بیلمیرم آنجاق من ایستهییرم چوخ اوزاغا گئتمهیم، اوزاقلارا اینانمیرام، بلکه ان یاخین یئره گئتمک ایستهییرم، نه ایستانبولا، نه باکییا، نه لوس آنجئلئسه، نه وئنیزه، ته خالام گیله، نه بیبیم گیله، نه عمیم گیله نه ده کی داییم گیله گئتمک ایستهییرم. چوخ زور وئرسم ائله اؤز ایچیمه ...Read More »
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۲)خالقین شانسی دووشان ممهسیدیر
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۲)خالقین شانسی دووشان ممهسیدیر أنایین آغزی دولو کفنن آشپازخاندا سینکین باشیندا دایانمیشدی. دوداغینین بوُجاغیندان سوزن کفی هردن بیر ألییله سیلیردی. هر دؤنه دیش چؤرتکهسینی دیشلرینه چکنده اورهیینده ساییردی. هر نومرهنی سایدیقجا دهن دهنلهین تویوق کیمیباشینی دا بیر ترپهدیردی. ساناماق اییرمییه یئتیشجک دیش چؤرتکهسینی سول طرفدهکی دیشلرینه چکه- چکه گئنه ساناماغا باشلادی. حسرتقوُلو گؤزآلتی بیر أنایینا، ...Read More »
«نازلیخالا»نین قیسا یازیلاری / نازلی آقایئو
«نازلیخالا»نین قیسا یازیلاری نازلی آقایئو ۱ بیر گوللـه ایله ایکی دووشان وورماق بونا دئییرلر… دئییر، ائکیز اوغلوم اولسا بیرینین آدینی «کامال» قویارام، او بیری نین آدینی «الدین»… ۲ ائله سوس کی، من ده ائشیده بیلیم… ۳ منجه حیات اونا گؤره داوام ائدیر کی، اونو ساخلاییب حساب چکن یوخدو… ۴ نورمال اؤلکهلرده… کیشی: – سالام عزیزیم، ائوده حاضیر یئمک یوخدوسا، باییرا ...Read More »
آزدان آز، چوخدان چوخ(۴) / رامین جهانگیرزاده
آزدان آز، چوخدان چوخ(۴) رامین جهانگیرزاده ۱۶- آدام ائله آداما اوخشایار هردن اؤز اؤزومه دوشونورم کی، نییه آداملار بو قدر بیر ـ بیرینه اوخشاییر؟!! دوغروسو آدام آداما اوخشاماسایدی ایندی یئر اوزنده آدامدان یئر اولمازدی. آللاه بو یئر کورهسینین اوزونه باخیب، یوخسا بو قدر آدامیاؤزونده ساخلایا بیلمزدی، اؤز باشینا فیرلانماق یئرینه والای وئریب بو سود یولوندان دا چیخاردی، سونرا ایتیب باتاردی، ...Read More »
پول بیر عجیبه شئیدیر!/ حمید آرش آزاد
پول بیر عجیبه شئیدیر! حمید آرش آزاد جیب بوش، قوناق گلیبدیر اونبئش نفر ناهارا «دردا، که رازِ پنهان، خواهد شد آشکارا» لیقوان پنیری، بیرده خوی یاغینی گؤرنده «دل میرود ز دستم، صاحبدلان! خدا را!» دوست- آشنادان اوچ آیدیر، گیزلنمیشم، گل، ای پول «باشد که باز بینم دیدارِ آشنا را» تیرلنمیشم آجیمدان، آرواد دئییر: پیانسان «هاتِ الصبوحَ هُبّوا یا ایّهاالسکاری» بیر ...Read More »


c: text/html

text:
هئمولیز
هئمولیز — هئموقلوبینین قان پلاسماسینا چیخماسی ایله مۆشایعت اوْلونان ائریتروسیت لرین قیلافینین داغیلما پروْسئسی.
بۇ زامان پلاسما قیرمیزی رنگه بوْیانیر و شفاف اوْلور.(لاکلانمیش قان ینی پاریل دایان قان) .ائریتروسیت لرین داغیلماسی اوْسموتیک تزریقین آزالماسیندان تؤرنه بیلر.بئله حالدا ،اولجه ائریتروسیتلر شیشیر،سوْنرا پارتلایرلار - اوْسموتیک هئمولیز.ائریتروسیت لرین اوْسموتیک دؤزوملولویونون اؤلچوسو NaCl اۇن کوْنسئنتراسیاسیدیر.اینسانلاردا اوْسموتیک هئمولیز NaCl اۇن 0،4%-لی محلۇلۇندا باشلایر، 0،34% لی محلۇلۇندا ایسه ائریتروسیت لرین هامیسی داغیلیر.بعضی خستلیکلر نتیجسینده ائریتروسیت لرین اوْسموتیک دؤزوملولویو آزالیر و هئمولیز،پلاسمادا NaCl اۇن داها یۆکسک کوْنسئنتراسیاسیندا باشلایر.
- ائریتروسیت لرین زۆلال-لیپید قیلافینین داغیلماسینی تؤردن ماده لرین تاثیری ایله حاصیل اوْلان هئمولیز - کیمیوی هئمولیز آدلانیر.بئله ماده لره ائفیر، خلوْروْفوْرم،الکول،بئنزول،اؤد تۇرشولاری،ساپونین و دیگرلری آیددیر.
- قانی دوْندوردوقدا و دوْنموش قانی اریتدیکده تئرمیکی هئمولیز باش وئریر .
- قان قروپلاری اۇیغون اوْلمایان قان کؤچۆردوکده، بعضی ایلانلار چالدیقدا، ایمون هئمولیزینلر و ... تاثیریندن تؤرنن هئمولیز - بیوْلوژی هئمولیز آدلانیر

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
۱۹۵۷-نجی ییلینگ ۲۹-نجی ژوئنده تۆرکمنیستانینگ آشغابات اوبلاستینینگ گؤکدپه رایونینینگ باباراپ اوباسیندا دوغولدی. ۱۹۷۹-نجی ییلدا آشغاباتداقی تۆرکمن دؤولت لوقمانچیلیق اینستیتوسینی تاماملادی. ۱۹۷۹-نجی ییلدان ۱۹۹۷-نجی ییللاری آرالیغیندا تۆرکمنیستانینگ ساغلیگی قوراییش و درمان صناغاتی وزیرلیگینینگ اولغامیندا دۆرلی وظیپهلرده زأحمِت چکدی. ۱۹۹۷-نجی ییلینگ دکابریندا تۆرکمنیستانینگ ساغلیغی قوراییش و درمان سناغاتی وزیری وظیپهسینه بللهندی. بو وظیپه بیلن بیرلیکده، تۆرکمنیستانینگ ساغلیغی قوراییشنی اؤسدۆرمِک قازناسینینگ یرینه یتیریجی دیرِکتوری و تۆرکمن دؤولت لقمانچیلیق اینستیتوسینینگ باشلیغینینگ وظیپهسینی یرینه یتیریجی وظیپهلرینده ایشلهدی.
شیله هم، ۲۰۰۱-نجی ییلینگ آپرلینده تۆرکمنیستانینگ وزیرلر کابینهسینینگ باشلیغینینگ اورونباساری وظیپهسینه بللهندی. تۆرکمنیستانینگ دؤولت حۇوپسوزلیق گنگهشینینگ چؤزگۆدی بیلن ۲۰۰۶-نجی ییلینگ ۲۱-نجی دکابریندان تۆرکمنیستانینگ جمهورباشلیغینینگ و تۆرکمنیستانینگ یاراغلی گۆیچلرینینگ بلنت سرکردهباشیسینینگ وظیپهلرینی واغتلایین یرینه یتیردی. ۲۰۰۷-نجی ییلینگ ۱۱-نجی فِورالیندا أهلیحالق سایلاولاریندا آلتی دالاشگأرینگ آراسیندان تۆرکمنیستانینگ جمهورباشلیغی وظیپهسینه سایلاندی.
۲۰۰۷-نجی ییلینگ ۱۴-نجی فورالیندا تۆرکمنیستاندا اینگ یوقاری حأکیمیت اداراسی بولان حالق ماصلاحاتینینگ XIX مجلیسینینگ باشیندا قوربانقولی مألیک قولییوویچ بردیمحمدوف تۆرکمنیستانینگ جمهورباشلیغی وظیپهسینه رسمی گیریشدی.
۲۰۱۱-نجی ییلینگ ۲۵-نجی اوکتیابریندا قوربان قولی بردی محمدو-وا تۆرکمنیستانینگ قاهریمانی دیهن آت داقیلدی. تۆرکمنیستانینگ و داشاری یورتلارینگ کؤپ سانلی یوکاری اوردنلری و مداللاری بیلن سیلاگلاندی. دۆنیأنینگ بیرنأچه بیلیم یورتلاری و آکادمیالارینینگ حورماتلی دوکتوری و آکادمیگی. بوش واغتلاری اسپورت بیلن و آتچیلیق اسپورتی بیلن مشغوللانیار. روس و آلمان دیللرینی بیلیأر. ماشغالالی، بیر اوغلی و ایکی قیزی بار.
چشمه: تۆرکمن دؤولت حابارلار قوللوغی


text:
یارالار سینوْنده قارداش، گل وگلستانه بنزر
زبانحال حضرت زینب(س) در11محرم
یارالار سینوْنده قارداش، گل وگلستانه بنزر
آغاریب منیمده زلفوم، چمن خزانه بنزر
نجه شرح ائدیم برادر باشیمون مصیبتیندن
کی گؤروندی بیر نمونه بشرین قیامتیندن
نچه ساعتین ایچینده، غم وْجور شدّتیندن
باجیون رشیده قدّی، اگیلیب کمانه بنزر
نئجه زینبون رضادور، سنی یاندیرا حرارت
بوله سن کی سایبانه، یوْخ الیمده استطاعت
بومکاندا دودآهیم، ائلییر منه حمایت
کسر ایستینین قاباغین، سنه سایبانه بنزر
بوجنازهلر کی باشسیز تؤکولوبدی ریگزاره
نه جلالیلن سالوبلار، سنی دورهدن حصاره
اوْلارین باشی جداده، دوزولوبدی چون ستاره
وَسَطینده قانلی باشین منه آسمانه بنزر
سن اوشاقیدون، اؤپردی اورهگین بابام پیمبر
بویره دییردی بیر گون دَیجاق یارا مکرّر
گؤرورم دگیب کئچیب اوْخ، سوْرا سانجیلیبدی خنجر
بو یارا بابام محمّد، دئدیقی نشانه بنزر
جگروندا وار حسین جان، علی اکبرین یاراسی
اورهگین قانیلا سیراب، اوْلور هرزامان بناسی
دوشجَاقدی شرق وْغریه، اوْ یارانین انجلاسی
تروْتازه دور همیشه، گل ارغوانه بنزر
اوْ زمان گؤرنده شمرین قانا خنجری بوْیانمیش
حَرمون، باجون، کنیزون، باشوا گلیب دوْلانمیش
قاچاقاچدا بو مکانه اوْ قدر آیاق توْخانمیش
کی کنارقتلگاهون، ره کاروانه بنزر
بالاجا قیزون رقیّه، اوْ عزیزه نازدانه
دوْلانوبدی آت دؤشونده، اورهگی دؤنوبدی قانه
یوزونه دَگیبدی سیلی، باشی اوسته تازیانه
سارالیب سوْلوبدی رنگی، ساری زعفرانه بنزر
سن ای آفتاب عزّت، ائله نیزهدن نظاره
نجه گؤره بیزه ایشیق گون، گئجه تک اوْلوبدی قاره
هامی اَختَران عصمت، دوزولوبدی بیر قطاره
ره قبلهنین دلیلی، صف کهکشانه بنزر
اورهگیم باشین آلاندا، غم وْمحنتون سحابی
اوْ بولور عزالیام من، یوزومه سپر گلابی
تؤکولور سرشگ چشمیم، یره ایسلادیر ترابی
گؤزومون یاشی آخاندا، مژه ناودانه بنزر
گزرم بو گلستاندا، گولونی صفالی گؤررم
آچیلان گولون ایچینده، دوزولن تیکانی دررم
قطرات اشگیمیله ؛گله گلشنه سو وئررم
گؤرهسن وفالی زینب، نجه باغبانه بنزر
دل((یحیوی)) ده دائم اوْلی جلوهگر بو نیّت
گینه بیر گئجه جمالون یوخودا ائده زیارت
بوله سن کی آشیانی نه قدر تاپار شرافت
دوْلانیر سرای مسکین، اوْ گئجه جنانه بنزر
-------
شعراز : مرحوم یحیوی
سلام مداح اهل بیت. من همیشه حسرت مداح ها رو می خورم به خاطر اشکی که می ریزن و باعث اشک مقدس مردم پاکدل ما می شن تو روضه خونی هاتون ما رو هم دعا کنین.


text:
حوسئینه یئرلر آغلار
بتول و مصطفی پئیغمبر آغلار
حوسئینین نوحه سین دلریش یازاندا
موسلمن سهلدیر كی كافر آغلار
كور اولموش گؤزلرین قان توتدی شیمرین
كی گؤرسون اؤز الینده خنجر آغلار
حوسئینین كؤینگی زهرا الینده
چكر قیحا قیامت ، محشر آغلار
آتاندا حرمله اوخ كربلا ده
گؤرئیدین دوشمن آغلار ، لشگر آغلار
قوجاغیندا ، گؤرئیدین ام لیلا
آلیب نعش علی اكبر آغلار
روباب ، نیسگیل دؤشونده سود گررنده
علی اضغری یاد ائیلر آغلار
باشیندا كاكل اكبر هواسی
یئل آغلار ، سونبول آغلار ، عنبر آغلار
یازاندا آل طه نوحه سین من
قلم گؤردوم سیزیلدار ، دفتر آغلار
علی ، شقق القمر ، مئحراب تیلیت قان
قولاق وئر ، مسجید اوخشار منبر آغلار
علی دن ، شهریار ، سن بیر ایشاره
قوجاقلار قبری ، مالك اشتر آغلار
تبریز 26 – 2 - 1358


text:
او منی چالدی گئتدی مسعود آذر آی جاماعات دادا یئتین، شاهید اولون، او منی یاردی گئتدی! یاریمیچاپدی گئتدی! یاخشی باخین، یاریمییوخ یاری چرهکیمیقوپاردی گئتدی! … هئی هئی هئی دایان گؤروم قارداش، آیاق ساخلا! بیرآز یاواشی! هارا بئله تلسیک باش آپاریرسان؟! یوخسا دؤشووون دیبی یانیر؟! سؤیله گؤروم سنی کیم پئشنگ ائلهدی، منی سالدین قئیغانا؟ یئنه ال وئرمهدی دوشدون جیغالا؟! دوستوم بیز ...Read More »
آذر، نرگیز آیی / علیاشرف درویشیان- چئویرن: مسعود آذر
آذر، نرگیز آیی علیاشرف درویشیان- چئویرن: مسعود آذر چیچک ماغازاسینین جامینین دالیسیندا دایانیر. آذر آییدیر، آنجاق هلهده نرگیزدن بیر خبر یوخدور. باخیشلاری هوسله چیچکلرین اوزهرینده قاچیر. – «یوخ، نرگیز گلمهییب. اؤز گوناهیمدی؛ نرگیز گولونه اؤیرتمیشدیم”. “یوخ. منیم گوناهیمایدی کی دئییردیم… ” “دئییردین کی نه اولسون؟” “دئییردیم کی اون ایکی آی ایل بویو پاییزین سونوندا نرگیزین گلمهسینی گؤزلهییرم. و من ایسه ...Read More »
بوغولان اللر/ مسعود آذر
بوغولان اللر مسعود آذر بوغولان اللرین ائشیر تورپاغی بیر چیمدیکهاوا سوراغیندا؛ گؤرن …هاوا دا یاساقدیرمی؟! یوخسا آجیخمیش سو قیراغیندا قورویان آغاجلار!! نه بیلیم، بلکه ده امیزدیریر یانیق تورپاغی مشروطه ده سپیلن توخوملار!… سنینلهیم هئی گؤزلرینه آغیر یوخو جالانمیشیم!؛ سئوگی قوجاغی دویمامیشیم!؛ سؤیله گؤروم هانسی اینجه بئلین قوجاغی یاتاغین اولموش؟! هانسی رؤیالارین شیرینلیگی گؤزلرینه دولموش؟! اویان! اویان بیر آز دردلهشک! بورا ...Read More »
نامهی «انجمن دوستداران میراث فرهنگی تبریز» به اعضای محترم شورای اسلامیکلانشهر تبریز
نامهی «انجمن دوستداران میراث فرهنگی تبریز» به اعضای محترم شورای اسلامیکلانشهر تبریز سلام علیکم. احتراما؛ به عرض میرساند مطابق اخبار منتشره در رسانهها؛ اعضای محترم شورای پنجم جهت انتخاب شهردار کلانشهر تبریز پس از شناسایی برخی کاندیداهای محترم اقدام به برگزاری جلساتی برای بررسی برنامههایایشان در خصوص نحوهی ادارهی شهر تاریخی و فرهنگی تبریز نمودهاست.این اقدام، عمل پسندیده و هوشمندانهای ...Read More »
بویالار اؤلچوسو / مسعود آذر
بویالار اؤلچوسو مسعود آذر پاییز… پاییز بوریوب کائیناتی؛ وارلیق پاییزا یؤنهلیر، پاییزا دوغرو آددیملاییر. داغلارین جیداسی سحر ائرتهایکن شافاقا یوخ، پاییزا بویانیر. دنیز اوزره قاچان دالغالار گونش باتارکن قانا یوخ، پاییزا بلهنیر. هر یئردن پاییز الهنیر. مئشه پاییز رنگیدیر؛ یئر، گؤی، توپراق، سو، آرخ ، بولاق پاییز رنگیدیر؛ منیم گؤزلریمین گیلهسیده پاییز رنگیدیر، پاییز رنگی. سنین گؤزلرینین بویاسیایسه ماوی دیر، ...Read More »
من آیدینجاسینا دوشونموشم/عباسعلی رودسری- چئویرن: مسعود آذر
من آیدینجاسینا دوشونموشم عباسعلی رودسری- چئویرن: مسعود آذر من، زامانین ایشگه کئچیدینده آیدینجاسینا دوشونموشم بیتمه¬میش بیر ماهنینی¬ باشلامیشیق کی باشقالاری یاریسیندان چالیب و یاری یولدا اویوموشلار، و بیز بو سمفونیانین چالقیچیلاری نه خوشباختیق اونو قورتاراق اگر و یئنی بیر ماهنی باشلایاق. زامانین ایشگه کئچیدینده چوخلاری ییخیلیبدیر چوخلاری ایاق اوستهدیر آنجاق من، ییخیلمامیشام آنجاق من، آیاق اوستهده دورمامیشام من سورونهرک اؤز ...Read More »
دیلیمی دارتین … / مسعود آذر
دیلیمیدارتین … مسعود آذر مرتضی مرادپورا هئی … قارا گئجهنین گیزلی اولدوزلاری ندن منیم آجلیغیم چیلله گئجهسیندن ده اوزونا سوردی؟ اینانین من آجام دن یوخدورسا دیلیمیدارتین منه بیر الجه چؤرهک یاپین. داریخما آنام ایللردیر من دیلیمیدیشلریمله قیریب قارا شوخوملوقلاردا اکیرم. اینانیرام کی گلن یاز دیرچهلیب یایدا دنه دولاجاق، خرمنیم بول، چؤرهییم برکتلی اولاجاق. یالنیز بوگون آجام دیلیمیدارتین اوشونمهدن منه بیر ...Read More »
کئفلی ایبیش / مسعود آذر
کئفلی ایبیش مسعود آذر شافتالیلار جالاندی، ملان منیم بالامدی. هاممیقویوب گئدندی، ملان منه قالاندی. – ائله بیل، کئفلی ایبیش گلیر. – هه، اؤزودور. چوسوسلارا گیرندن محلهنی آلیر باشینا سسی بیر آغاجدان گلیر. – قوی گلسین، بیرآز ایپ باغلییب گئدیب یاتاریق. – نه ایپ باغلاماسی، اونو الله ویریب دا، سن نییه ساتاشیرسان. – جوما آخشامیگئجه یاریسینا قدهر آییق قالمیشیق نییه؟ – ...Read More »
گؤزلهمه منی! / مسعود آذر
گؤزلهمه منی! مسعود آذر سئوگیلیم، گؤزلهمه منی! من گلهسی دئییلم… نه چوخ سوردو بو آیریلیق سون گؤروشوموزده سنه دئمک ایستردیم ایللر بویو دیلیمه دویونلهنیب قالان- گؤزله! دئین سؤزو. نئچه کره سورموشدون: -منه، هئچ نه دئمک ایستهمیرسن؟ منده آخماقجاسینا باخیب اوزونه دئمیشدیم: -یوخ، نه دئیهجاغام کی!… سون گؤروشهده گله بیلمهدیم، چاتا بیلمهدیم سنینله قرارلاشدیغیمیز سحره صوبحه قدهر اؤزومله آتیشیردیم کی، بو ...Read More »
هله ده سئویرم سنی / مسعود آذر
هله ده سئویرم سنی مسعود آذر دیلیمله دوداغیم آراسیندا- سیخیب تامسینیرام آیاغیم آلتین اؤپن قامچیلارین کال گیزیلتی قاریشیق دادینی؛ سانکی الکتریکایا توتولوب، تیترهییر دوداقلاریم- اؤپرکن درینلیگینده گونش بوغولان خومار گؤزلرینی. هئی… اوجا بویلو، دلی سئودالی!، یالقیزجاسینا بوراخیب منی, هارا گئدیرسن؟ دایان، دینله منی! دوی کؤنلومو! اینان هله ده، هله ده سئویرم سنی. دلی جئیران! گئدیشین، تکی اورهییمییاخمادی، آرتیق, بئینیمیجیزما قارالادی. گونلر ...Read More »


text:
۴
چؤل و بیر تورپاقلی جادا ساغدان سولا چکیلمیش. صحنهنین اورتاسیندا – جادا قیراغیندا – اوجا دیرهک واردیر، اوچ مفتیل اوندان کئچیر. پرده آچیلیر.
***
بیر کولونگون یئره چیرپما سسی یاخیندان قولاغا ده ییر. سس قیریلیر و نئچه آن سکوتلا کئچیر. سونرا بوغونتولو سس قولاغا ده ییر، سانکی چکیش ایله یئری دؤیورلر. سس قیریلیر.
***
آیاق سسی قولاغا دهییر. کور بیر کیشی صحنه یه گیریر؛ ساغ الینده عصا، سول الینده بالاجا بیر چکیش. بؤیوک بیر توربانی تسمه یه تیکمیش و تسمهنی بئلینه باغلامیش. توربا، یارییا قدهر دولودور.
کور کیشی، دولو آغزیلا – گووه یه رک – گیریش یئرینده دایانیر. نئچه دؤنه عصاسی ایله یئره وورور و قولاق آسیر. بیر آددیم ایرهلی گلیر. عصاسینی بتردن یئره ووروب قولاق آسیر. بیر آددیم ساغا ساری گئدیر. عصاسینی یئره وورور و قولاق آسیر. یئنه وورور و قولاق آسیر.
اوتورور، کولونگ ایله یئری قازیر و تورپاغی بارماقلارلا قیراغا چکیر. بیر تیکه قورو چؤرهک چیخاردیر، چؤرهیی دیشلیر و قالانینی توربایا قویور.
آیاغا دورور. بیر آددیم قاباغا گلیر. یئری عصاسیلا وورور و قولاق آسیر. سولا ساری گئدیر، یئری وورور و قولاق آسیر.
اوتورور و یئری قازیر. بؤیوک بیر میخ تورپاقدان چیخیر. میخی اللریله اوینادیر. بیر آن فیکره دالیر و سونرا میخی قیراغا آتیر.
آیاغا قالخیر. بیر آددیم ایرهلی گلیر. یئری وورور. قولاق آسیر، اوتوروب قازیر. بیر تیکه قورو چؤرهک تورپاقدان چیخاردیر، دیشلیر و قالانینی توربایا قویوب آیاغا قالخیر.
ساغا ساری گئدیر. یئری وورور و قولاق آسیر. بتردن وورور و قولاق آسیر. اوتوروب یئری قازیر. تورپاغی ایکی الیله ائشیگه چیخاریر. کیچیک دؤرد آیاقلینی تورپاق آلتیندان چیخاریر. دؤرد آیاقلینی الیله اووور. فیکره دالیر و سونرا اونو قیراغا قویوب آیاغا قالخیر.
آستا – آستا عصاسیلا یئره وورقولار ووراراق قاباغا گلیر. بتردن وورقو وورور و قولاق آسیر، اوتورور یئری قازیر، تورپاقلاری قیراغا چکیر. یئنه قورو بیر چؤرهک چیخاریر. اونو دیشلهییب و قالانینی توربایا آتیر و آیاغا قالخیر.
عصانی یئره ووراراق، باشقا یؤنه گئدیر، دایانیر. بتردن وورغو ووروب قولاق آسیر و فیکره دالیر. یئنه احتیاطلا یئری وورور. قولاق آسیر. شک ایله کئچیر. یئنه قاییدیب دایانیر. فیکره دالیر، قاییدیر و یئنه همان یئره وورور. امین اولمادان اوتورور، یئری قازیر، تورپاقلاری قیراغا چکیر و بیر مکتوبو یئردن چیخاریر. نامه نی اووُوشدورور. فیکره دالیرو یئنه الینه آلیب فیکره دالیر. مکتوبو قیراغا آتیر. تله سیک آیاغا قالخیر، یولا دوشور.
یئری چالیر. دایانیر و بتردن وورغو ووروب قولاق آسیر. اوتورور و یئری قازیر. قالین بیر ایپ تورپاقدان چیخاریر. ایپی اوووشدورور. فیکره دالیر. ایپی قیراغا آتیب آیاغا قالخیر.
بیر آددیم ایره لی گلیر. یئری دؤیور و قولاق آسیر. اوتوروب یئری قازیر. قورو بی تیکه چؤرهک ائشیگه چیخاریر، دیشله ییر و توربایا قویور.
آیاغا قالخیر و ایره لی گلیر. یئری وورور و قولاق آسیر. اوتوروب قازیر. یئردن بیر داش چیخاریر. داشی اووشدوروب قیراغا قویور.
آیاغا قالخیب ایرهلی گلیر. یئری ووروب قئلاق آسیر. اوتوروب قازیر. بیر تیکه چؤرهک چیخیر.
آیاغا قالخیب ساغا ساری گئدیر. وورغو ووروب دایانیر و فیکره دالیر. باشقا بیر یاواش وورغو ووروب یئنه فیکره دالیر. اوتوروب یئری قازیر. تورپاقلاری قیراغا چکیر، بیر اؤلو کله سی ایله بیر مکتوب تورپاغین آلتیندان چیخیر. کله و مکتوبو اوووشدورور و قیراغا قویور.
آیاغا قالخیر و ایرهلی گئدیر. وورغو ووروب ایرهلی گئدیر و صحنه دن چیخیر. وورغولارین سسی سونا چاتمایاراق اوزاقلاشیر. نئچه آن سونرا، کولونگ سسی ائشیدیلیر. . . سسلر اوزاقلاشیر، اوزاقلاشیر داها چتین قولاغا دهییر.
بیر – ایکی چرخلی سورهن تاپیلیر. دالیندا بیر یوک باغی اولاراق، تلهسیک و هر زادا دقتسیز، فیشقا چالاراق گلیب کئچمه ده دیر، صحنه دن چیخیر.
***
یولدان گئچَن صحنهیه گیریر. ایستیر کئچسین آنجاق بیردن بیرینجی مکتوب دقتینی اؤزونه چکیر. مکتوبو گؤتوروب تعجوب و دقتله اوخویور. یئره و چئورهسینه باخیر. سونرا یئنه مکتوبو اوخویور. سانکی مکتوبدا دستورلار واردیر: دؤرد آیاقلی و ایپی گؤتورور، تخته دیره یین آلتینا قویور. دولانیر، دولانیر و بیردن میخی تاپیر. مکتوبا باخیر و داش دالیجا یان – یؤره سینه گؤز سالیر. داشی تاپیب یئردن قالخیر. گئدیر دؤرد آیاقلینین اوستونه و میخی داشینان تخته دیره یه چالیر. یئنه مکتوبو اوخویور: ایپین او باشینی گیرده له ییب، بتردن میخا باغلیر و دؤرد آیاقلیدان آشاغی ائنیر. مکتوبو اوخویور و یان – یؤرهسینه باخیر. ایره لی گئدیر و قورخاراق کله نی گتیریب دؤرد آیاقلینین اوستونه قویور و ایکینجی مکتوبو ایپین گیرده سینه قویوب تله سیک صحنه دن قاچیر.
***
قازیلمیش یئرلردن اللر ائشیگه چیخیر و التماس ائده رک یاواش – یاواش گؤیه قالخیر.
زیرزمیدن بیر کیشی و قادین آغلاماسی قاوزانیر، کسیلی – کسیلی، بوغاز آراسی، آغلاییب زارییرلار.
***


text:
دالغا مرضیه احمدی اسکویی خیرداجا اینجه آرخیدیم مئشهلردن، داغلاردان درهلردن آخیردیم؛ بیلیردیم دورقون سولار اؤز ایچینده بوغولار, بیلیردیم دریالاردا دالغالار قوجاغیندا خیرداجا آرخلار اوچون یئنی حیات دوغولار؛ نه یولون اوزاقلیغی نه قارانلیق چوخورلار نه دورقونلوق هوسی منی یولدان قویمادی؛ ایندی قاریشمیشام من قورتولماز دالغالارا؛ وارلیغیمیز چالیشماق یوخلوغوموز دایانماق. پائیز ۱۳۵۲Read More »
من گونشی سئویرم / مرضیه احمدی اسکوئی(دالغا)
من گونشی سئویرم مرضیه احمدی اسکوئی(دالغا) اوشاقلیق عالمیایدی، اورهییم ایشیق ایدی کیچیک، تمیز دونیاما، اویون یاراشیق ایدی. یولداشلاریم، دؤورهمده،هامیسی شاد، کینهسیز بیر آن کوسو اولسایدی، گئنه باریشیق ایدی. قارانلیق، قورخولویدی، اما اوندان قاچمازدیق، گئجهلر ناغیللاردا شیرین، تمیز محبت بیزی باریشدیراردی. ائله بونا گؤره ده، کؤنلوموزون قاپیسین کینهلره آچمازدیق. ائله بیل گؤزلریمیز ...Read More »


text:
سفر آذربایجان صاحیبکارلار کونفدراسییاسینین تشکیلاتچیلیغی ایله کئچیریله جک.
رئپورت خبر وئریر کی، آذربایجانین بیر گروپ صاحیبکارلارینین دکابرین 17-دن 20-دک ایرانین تبریز و اردبیل شهرلرینه ایش گذار سفری پلانلاشدیریلیر.
آذربایجاندا ایخراجین و اینوئستیسییالارین تشویقی فوندوندا ("آذپرومو") "رئپورت"ا وئریلن خبره گوره، سفر آذربایجان صاحیبکارلار تشکیلاتلاری میللی کنفئدئراسییاسینین تشکیلاتچیلیغی ایله کئچیریله جک.
سفر چرچیوسینده تبریز و اردبیل شهرلرینده ایران ایش آداملاری ایله بیزنئس علاقه لرینین گئنیشلندیریلمه سی اوچون ایکی طرفلی گؤروشلرین کئچیریلمسی نظرده توتولور.
سؤزو گئدن ایشگذار سفرده ایشتیراک ائتمک ایستین آذربایجان صاحیبکارلار کونفئدئراسییاسینا موراجیعت ائده بیلرلر


text:
عشقین منی، ای قیرمزی اوز، ائیله دی ساری
آی قیز! منه دوندر مه دالین گل منه ساری
قویما دوشه مجنون کیمی صحرایه بو عاشق
عشقین من زاری سورویه چؤل لره ساری
ایندیکی قوجالتدین منی ، ال چک بو یا خامدان
دور، بوقیزیلی تا یونوموز، اگریله ساری
گاهی چکه تهرانه گهی گؤنده ره کنده
گه رشته طرف توللایا گه ساری یه ساری
ایشوخ جوانلیقدان آپار بهره کی عاقل
فرصت گونو وقتینده ائده ر جمع زوماری
بیرگون گؤره رم قار کیمی رخساره زمانه
چين سالميش اولوبسان اوزو چين چين ننه قاری
اوندا دئیه رم هرنه دئدیم سن ائله دین ناز
گئت ایندی بوناز ائیله مه یین یوخدو چیخاری
یادیندا اوگون وعده وئریب سن منی اکدین؟
چایلاقدا دئدین دور گلیرم منده یوخاری
منده اوگون آخشامه کیمی منتظر اولدوم
گون دؤندو غروب اولدو چوبان گتدی داواری
ناز ائیله مه، نازائیله مه، چمخیرما، چغیرما!
بالله بوقدر ناز ائله مک عؤمرو قوتاری
بیر واقت او شاقلیقدا گوتوردوم بیر اوزون بیز
اوز قویدوم اودم آریلارا فیکردن عاری
آری سبدین قوردالادیم تاکی ده لیندی
بیر کوهنه سبد بؤیرو داراشدی منه آری
القصه دوشوندوم اوزامان مــن بو عملدن
بیچاره آری نیندا منیم تک جانی واری
باری بیرینه دینمه، سنه دینمه یه بیر کس
رحـم ائيله منه رحـم ائله يه تا سنه تاری
سنده منی اینجیتمه خدا ائیله مه میشدن
ممکوندو تا پیلسین بیری اینجیتسین او یاری
هر نه تو که سن آشه گلر قاشوغا البت
بوغدا اکه سن بوغدا ده ررسن نه کی داری


text:
عقل و بخت
عقل و بخت
بیر بار اکن بیر یوق اکن، بیر زمانلارده بخت بیلن عقل جدل ادیپدیرلر. اولارینگ جدلی: بیزینگ هایسیمیز آدمه اینگ گرکلی؟ دیین دعوادان باشلانیپدیر. اولارینگ هر هایسی اوزینی بیله کی سیندن گرکلی حسافلاپدیر. آخرده بولارینگ آراسینی آچماقچی بولیارلار.
بخت باریپ ، بیر کار یاقماز اتی قووپ یرنده یاتیپ یورن یالتا اوغلانینگ باشینا غونیار. باخت اونگا غونان سونگ، عقل اوندان بوتین لی آیریلیار.
شول یوردینگ پادشاه سنینگ وزیری اوغول سیز اکن. اوغول سیزلیقدان اونونگ گونی غاتی چوکن اکن.
وزیر بیر یره باریارقا، اول اوغلانی گوریار. اوغلاندان بخت بولانی اوچین وزیرینگ گوزینه یاقملی گورونیار.وزیر اونی اوزینه اوغول ادینیار. وزیر اوغوللی بولانینه کوپ شادلانیپ دیر . اول اوغلانی اوز اوغلی حسابلاب ایدیریپ ایچیریپ ، اوز اویونده ساقلاپ دیر.
بیر گون وزیر اوغلینی ایزینه تیرکاپ، پادشاه نینگ قا گزه لنجه باریپ دیر. پادشاه اول اوغلانی یغشی گوریپ، اونگا بیر آلما بریپ دیر. اوغلان بولسا آلمانی خاسیر خوسیر اییپ دیر . پادشاه بولسا مونگا شادلانیپ گولیپ دیر. بیرناچه وقت دان سونگ، وزیر اوغلینی آلیپ، اویونه غادیپ دیر. یولدا گیلیار کا لر،
وزیر اوغلینه :
اوغلوم پادشاه نینگ برن زادینی شول باده ایمک بی ادب لیک بولار. اونی ایسغاپ ایسغاپ غولتیغینگه سالایمالی دینگ – دییپ دیر.
اونده اوغلان:
بولیار آتا ایندی پادشاه زاد بیرسه شیله اده رین دییپ دیر. بیرناچه گوندان سونگ، وزیر اوغلونی ینه پادشانگقا مهمان چیلیغه آلیپ باریپ دیر. اول یرده آزراق گوررینگ له شیپ اوتوران سونگلار، بولارینگ اونگ لرینه نخار گیلیپ دیر.
پادشاه بیر اتلی اوماچانی آلیپ، وزیرینگ اوغلونه بریپ دیر. اوغلان هم اونی ایسغاشدیریپ، غولتیغینه آلیپ اوتیر بریپ دیر. مونگا پادشاه نینگ وقتی خوش بولیپ دیر.
وزیرینگ بولسه غاتی قهری گیلیپ دیر و اوتانجینه یوزی غیزاریپ دیر. ینه اونگکی سی یالی، یولا چیق یانچا ، اوغلونه هیچ زاد دیماندیر.
یولدا اوغلونه :
هایی شونینگ یالی هم احمق لیق بولار می ؟ غولتیغینگه سالینجاق زاد بیلن سالین ماجاق زادی بیلمه یار مینگ ؟ دییپ کاینیپ دیر. اوغلونینگ بولسه قهری گیلیپ دیر. اویه باران لریندان سونگ،
اوغلان :
بول هیلی کاینج اشیدیپ یاشانیم دان یاشامانیم غوی دییپ اوزینی تام دان تاشله ماقچی بولیپ دیر. اول تامینگ اوستینه چیقیپ، غیرا سینه گیلیار ولین شول وقت ،
بخت:
ای عقل یتشه وری اوغلان الدان گیتدی دییپ اولی ایلی بیلن غیغیره بریپ دیر. عقل دررو باریپ، شول اوغلانینگ باشینه غونوپ دیر. اوغلان عقلانیپ، اوزینی تامدان تاشله ماق فکریندان . ال چکیپ دیر. شیدیپ دعوا ده عقل ینگیجی بولوپ دیر.


text:
شام و سحر، ای دل، وجه دلداره، صرف ائیله دین نظر کیم اولدون مایل.
سیّد میرحمزه افندی نگاری ٠٣- قوشمالار
سید نگاریده قالماز اختیار
ای ایسته ین یاری، سئون دلداری، مولک محبتده گرک دیر اخلاص.
ای سید نگاری، ای دیل ساده
ای دیل پرسؤودا، طالب عنقا، قاف عشقده وار اسرار دشوار.
ائیله سه طریق سؤوداده قرار
ای جنون لیلا، عاشیق شیدا، محبت دیر آنجاق سیرات مینهاج.
سید میرحمزه افندی نگاری
١٣-جو عصرین آذربایجان ادبیاتیندا «سید نگاری» تخلوصو ایله تانینان حاجی میرحمزه افندی طریقت شعرینین گؤرکملی نماینده لریندن بیریدیر.


text:
ادیبلرین شاعیرلیک چاباسی افراسیاب نوراللهی (اصلینده بو مقالهنی سندلی و ثبوتلو اولاراقدا سوردوره بیلردیم, یعنی معین شخص لرین آدلارینی و اثرلرینی گتیررک، دئتایلی آچیقلامالاردا یاپا بیلردیم, آما ادبی محیطیمیزین حلهلیک بو تور آچیقلامالارا حاضیر اولمادیغی اوچون اوست اؤرتولو و کلی بیر یازییا قناعت ائدیرم.) “ادیب” سؤزو، سؤزلوکلردهده یازدیغی کیمی، بیلیرسینیزکی، ادبیاتچی؛ یعنی ادبیات و شعرله مشغول اولان، ادبیات نوعلرینی بیلن، ...Read More »
اوجادان دوشونورکن … (۱): آرابسک/ س. سیداوالی
اوجادان دوشونورکن … (۱): آرابسک س. سیداوالی دواملی اولاراق نشره وئرمهیه چالیشدیغیم بو یازیلار، کئچن اوچ- دؤرت ایلین عرضینده مجازی دونیادا گؤردوکلریم، ائشیتدیکلریم و اوخودوقلاریمین معین تاثراتی کیمیقلمه آلینمیشدیلار. یازیلارین چوخونلوغو، آنا دیلیمیز آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدیلار. لاکن استثنا اولاراق و وضعیتده ن آسیلی، بعضا فارس دیلیندهده یازماق مجبوریتینده قالمیشام. یازیلارین بیر چوخو، اوجادان دوشونر کیمی، اؤزوم- اؤزومه و یا یاخین ...Read More »
زینب پاشا در شعر و بیان استاد میرزاحسین کریمیمراغهای / مجید رضازاد عموزینالدینی
زینب پاشا در شعر و بیان استاد میرزاحسین کریمیمراغهای مجید رضازاد عموزینالدینی زینب پاشا،این شیرزن بینظیر تاریخ آذربایجان، در دوره قاجار و در محله عموزینالدین شهر تبریز دیده به جهان گشود. “بنگرید: روزنامه آذربایجان، ۲۷ آذر ۱۳۲۰،ش۱۴، (تبریزلی زینب پاشا- مقاله روانشاد هلال ناصری)”این شیرزن را میتوان یکی از نام آورترین و شجاعترین زنان آذربایجان وایران در طول تاریخاین مرز ...Read More »
محمدحسین شهریارین «حیدر بابایا سالام» اثرینین ایزلری / پروانه ممدلی
محمدحسین شهریارین «حیدر بابایا سالام» اثرینین ایزلری پروانه ممدلی بیلدیگیمیز کیمی، ایراندا آذربایجان شاعرلری ضروری احتیاج اوزوندن اوزون مودت فارسجا یازماق مجبوریتینده قالمیشلار. بو دیلده یازیب صنعت زیروهسینه چاتانلار دا اولموشدور. لاکین سونرالار اؤز کؤکونه قاییدیب ملی-معنوی ثروتلرینه دهیر وئرهن ضیالیلار دا آز دئییلدی. محمدحسین شهریار کیمی. پهلوی دؤورونده آذربایجان تورکجهسینین اولوم-اؤلومله چارپیشدیغی و بو دیلین جیدی ادبی ایفاده واسیطهسی ...Read More »
ویراستاری شعرهای ترکی مرحوم «حسین منزوی» / همت شهبازی
ویراستاری شعرهای ترکی مرحوم «حسین منزوی» همت شهبازی ویراستاری حرفهای است که بسیاری از ناشران حرفهای وجود آن را در کار حرفهایشان ضروری میدانند. در کشورهای خارجی ناشران بدون جلب نظر ویراستارانشان اقدام به چاپ کتاب نمیکنند. این ویراستاران معمولا آدمهای معمولی نیستند. آدمهاییاند که در کار نویسندگی به درجه حرفهای رسیدهاند. در کشور ما برخی از ناشران کتابهای فارسی، ...Read More »
گئری قالمیش دوشونجهلرله پوست مودئرنیست اولماق اولماز! / ارشد نظری
گئری قالمیش دوشونجهلرله پوست مودئرنیست اولماق اولماز! ارشد نظری پوست مودئرنیزم نه دئمکدیر؟ بونو دوشونمهیه، علمیفلسفهنی و اونون اوصوللارینی بیر آز بیلمک لازیم. یانی سؤز هر ندن اؤنجه فلسفه سؤزودو. اسکی یونان دؤورو، اینسانلار کی کایناتدا اوز وئرهن کیچیک و سسسیز دهییشیملری گؤره بیلمیردیلر و باشا دوشموردولر. یانی عینییاتدا ایچ دهییشرملرین( مئتاللارین تغییر میکانیزمی) آیدینلاشمامیشدی. تا کی بیر بؤیوک فلسفهچی ...Read More »
نامههایی به دکتر علیاکبر ترابی ( حاللاج اوغلو ) / رضا همراز
نامههایی به دکتر علیاکبر ترابی ( حاللاج اوغلو ) رضا همراز یانسین اریسین قوی بو وجودوم قلم اولسون یازسین او کی وار، تا کی حقیقت علم اولسون توتسونایشایله علم و محبت بو جاهانی نه فقر و جهالت کوره ده نه ستم اولسون یانسین گئجه نی حاللاجین عومرو بو جاهاندا وئرسینایشیق انسانلارا ائللر ده شم اولسون. (حاللاج اوغلو) سابقاً رسم براین ...Read More »
صفیالدین اورموی حقینده / حسین واحدی
صفیالدین اورموی حقینده حسین واحدی یئددینجی یوزایللیگین گؤرکملی فضل و کمال شخصیتلریندن بیری ده شرق دونیاسینین تانینمیش موسیقیچیلریندن اولان «صفیالدین اورموی»دیر. صفیالدین اورموی آذربایجانین و ایرانیمیزین قدیم مدنیت مرکزی ساییلان اورمیه شهرینده ۶۱۳-جو قمری ایلده آنادان اولموشدور. او، ابتدایی تحصیلینی اؤز وطنینده آلمیش، موسیقی ساوادینین الیفباسینی و عوددا چالماغی دا بورادا اؤیرنمیشدیر. سونرادان صفیالدین اورموی عرب خلافتینین پایتختینه، بوتون یاخین ...Read More »
علیرضا نابدل (اوختای)ین یارادیجیلیغی بارهده / رحیم رئیسنیا
علیرضا نابدل (اوختای)ین یارادیجیلیغی بارهده رحیم رئیسنیا تبریزلی گنج شاعر علیرضا نابدلدن «ایشیق»آدلی شعر توپلوسو «آذربایجان و مسئله ملی» (آذربایجان و ملی مسئله) آدلی بیر سیاسی – تشکیلاتی رساله، محمدباقر خلخالی (۱۹۱۹ـ۱۸۳۹)نین «تعلبیه»سینین یئنیلشدیریلمیشی ، ایکی ـ اوچ مقاله و بیر آلولو خاطیره یادگار قالمیشدی. ایشیق مجموعهسینده کی شعرلرین چوخو، یعنی ۳۳ شعر و ایکی شعر ترجمهسی ۶۶ـ۱۹۶۳نجی ایللر آراسیندا ...Read More »
قادین و ایش حیاتی / سوسن نواده رضی
قادین و ایش حیاتی سوسن نواده رضی دهییشن اجتماعی قوروم و بو قورومون اؤزویله گتیردیگی قوشوللار، قادینی ایش حیاتیندا اشتراک ائتمهیه قورشالاییر. زورلاییر، یا دا مجبور بوراخیر دئمیرم؛ قورشالاییر، تشویق ائدیر، قامچیلاییر. حیاتین گئرچکلری، یاشامین چتینلیگی، سوروملولوقلار (مسئولیتلر)، أرلرینین طرفیندن ترک ائدیلیب تکباشینا قالماق احتمالی، مادی امکانسیزلیقلار، اؤزونو و سئودیکلرینی تأمین و تضمین ائتمک ایچگودوسو (غریزهسی)، داها اولوملو و گوونلی ...Read More »


text:
فعللرین بیر خصوصیتی ده اونلارین انکارلیق آنلامینا مالیک اولمالاریدیر. ایش و حرکتین ایجرا ائدیلدیینی گؤسترن فعللره تصدیق، ایجرا ائدیلمه مه سینی بیلدیرنلره ایسه اینکار فعلی دئییلیر.
انکارلیق آنلامینین علامتی "ما- مه " دیر کی، بلا واسطه، بوتون شکیلچیلردن اول، فعلین کؤکونه بیرلشیر.
انکارلیق علامتی وورغو آلتینا دوشمز، وورغولار اونلاردان قاباقکی هجالار دا اولار.
بو انکار شکیلچیلرینی فعللرده اسم و صفت دوزلدن "ما- مه" شکیلچیلری ایله قاریشدیرماق اولماز.
انکارلیق علامتی وورغو قبول ائتمه دیکلری حالدا، بو شکیلچیلر وورغو آلتینا دوشور.
دیلیمیزده انکارلیق علامتی بیلدیرن بیر ده "نه" باغلاییجیسی واردیر کی، تکجه فعل دئییل بوتون نطق حصه لریله ایشله نیر. بو باغلاییجی اینکارلیق و مختلیفلیک مضمونو یارادیر. مثلا: نه من نه ده سن، نه یازیر نه اوتورور..
دنیا دیللرینین هامیسیندا انکارلیق علامتی واردیر، لاکن اونلارین چوخوندا بو آنلامین علامتی فعلین اولینده اولور، هالبو کی، دیلیمیزده بو علامت فعللرین سونونا گلیر. لاکن دیلیمیزده کی "نه" باغلاییجیسی باشقا دیللرین اینکار علامتینه اویغوندور.
دیلیمیزین فعللریندن اول "نه" باغلاییجیسی ایشلندیکده، انکارلیق علامتی گلمز، اونا گؤره کی، "نه" اینکار علامتینی عوض ائدیر. مثال: نه ایچری گلیر، نه ده قویوب گئدیر... بو جمله نین معناسی حقیقتده بئله دیر. ایچری گلمیرو قویوب گئتمیر.
معاصیر ادبی دیلیمیزده بعضی ادیبلر طرفیندن هم "نه"، همده انکارلیق علامتی ایشله نیر. مثلا: نه اؤلمور، نه دیریلمیر. لاکن قید اولونمالیدیر کی، بو دوزگون دئییلدیر.
قید ائتمک لازیمدیر کی، ایکی انکار علامتی ، هم "نه- دئییل" ، همده "ما- مه" بیر جمله ده او زامان ایشله نه بیلر کی، ریاضیات کیمی، ایکی اینکار بیر تصدیق معناسی وئرسین.
بونلاردان علاوه دیلیمیزده "یوخ" کیمی منفیلیک مضمونو داشییان سوز ده واردیر کی، باشقا نطق حصه لرینده ایشله نیر


text:
یۆزییرمینجی درس
فعللر (49)
فعلی باغلاما
1- آرکن 2/ یارکن 2/، یرکن 4/ ییرکن 4/، میشکن 4:
بو اۆچ گروه شکیلچى ایله عئینى بیر نوع فعلى باغلاما دۆزهلیر. بونلارین هر اۆچۆنون اساس عونصورو "ایکن" کؤمکچى فعلینین "کن" عونصورودور. بو عونصور:
1. غیر قطعى گلهجک زامان شکیلچیلریله بیرلهشیب بیرینجى دسته شکیلچیلرى "آرکن"،
2. ایندیکى زامان شکیلچیلریله "یر 4" بیرلهشیب ایکینجى دسته شکیلچیلرى "یرکن"،
3. نقلى کئچمیش زامان شکیلچیسی ایله "میش" بیرلهشیب اۆچۆنجۆ دسته شکیلچیلرى "میشکن" اورتایا گتیرمیشدیر. بو فعلى باغلامالارین دا هم ایجابى، هم ده اینکارى ایشلهنر.
بو شکیلچیلرله دۆزهلن فعلى باغلامالار زامان و حال-وضعیت مضمونو ایفا ائدیر:
گئجه یاتماغا حاضیرلاشارکن گؤى گورولدادى. گلرکن، یئیرکن، قالایارکن، قورویورکن، گلمیشکن...
بو فعلى باغلامالار ساده جۆملهده، حرکت طرزى وظیفهسى داشیییر:
بَنا سوواغى یایارکن اوخویوردو.
اونلار یاریشا حاضیرلانارکن دانیشیردیلار.
او جاسوس گلمهمیشکن، گلین سؤزلریمیزى دانیشاق.
2- دیقجا 4:
بو شکیلچیلرله فعل کؤکلریندن زامان، حال-وضعیت و داواملیلیق مضمونلو فعلى باغلامالار دۆزهلیر و جۆملهنین اساس فعلیله بیر زاماندا بیر ایشین باش وئرمهسینى داواملا بیلدیریر.
مثلا "ستارخانین اؤلومو فاجیعهسینه فیکیرلشدیکجه اینسان تأسوفلهنیر." جۆملهسینده کى "فیکیرلشدیکجه" فعلى باغلاماسى هم حال-وضعیت بیلدیریر، هم ده بو ایشین داواملى بیر زاماندا باش وئرمهسینى گؤستریر.
بونلار ساده گئنیش جۆملهده، فعلى باغلاما ترکیبى عمله گتیرر و جۆملهنین مۆرکب ظرفى اولور.
هاوا ایشیقلاندیقجا تبریزین مؤحتشم "ارک قالاسى" گؤرونمهیه باشلاییردى.
بورادا "هاوا ایشیقلاندیقجا" فعلى باغلاما ترکیبیدیر، هم ده، جۆملهنین مۆرکب ظرفیدیر.


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری ائرمنیسی اولان آرتاشئس داربینیان کوللی میقداردا وسایتی دله دوزلوقلا اوغورلاماق سخئمینده (پلان) ایشتیراک ائتدیینی آچیقلاییب.
آخار. آز خبر وئریر کی، داربینیانین دیگر همکاری اوربئل آکوپیان دا چیرکلی پوللارین یویولماسیندا ایشتیراک ائتدیینی اعتراف ائدیب. داربینیان مالییه واسطهلرینین ییغیلماسینی ائلئکترون پوچتلار واسطهسیله تشکیل ائتدیینی بیلدیریب.
هر ایکی شخص ۱،۶۶ میلیون دوللاری دله دوزلوق یولو ایله اله کئچیرمکده تقصیرلندیریلیرلر.
قئید ائدک کی، دلدوزلوق یولو ایله پول الده ائتمه ایشینه گؤره آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاریندا اوچ ائرمنی حبس ائدیلیب.


text:
تبریز آذربایجان تئاتری
ایلهام رحیملی
کؤچورن: احمد عسگرپور- (6)
1920ینجی تبریزده تئاتر پروسسینی فعاللاشدیرماق و جانلاندیرماق یؤنونده بو ایل داها ثمرهلی فعالیت گؤسترن ضیالیلاردان بیری رضا قلیزاده شرقلی اولوب. او، اؤزونون یازدیغی “بهشت حوریلری”، “سربالا اردبیل آراسیندا، یاخود آللاه کاسیبلیغا برکت وئرسین”، “پول، یوخسا آللاه” یوموروستیک پیئس – مسخرهلرینی تاماشایا حاضیرلاییب. عینی زاماندا اوزئیر بی حاجییئوین “لیلی و مجنون”، “اصلی و کرم” اوپئرالارینا و “آرشین مال آلان” اؤپئراتاسینا دا ماراقلی صحنه قورولوشلاری وئریب.
تئاتر تاماشاری منتظم گؤستریلمهییب. اساس نوروز، قربان و اروجلوق بایراملاری عرفهسینده و بایرام گونلرینده تاماشالار گؤستریلیب. یای آیلاریندا ایسه تهراندا و دونیانین بیر سیرا خارجی اؤلکهلرینده تحصیل آلان طلبهلر تبریزه یای تعطیلینه گلنده تئاتر پروسسینده جانلانما آرتیب. اوینانیلان تاماشالاردان الده اولونان قازانج اساسن کاسیب شاگیرلره و کیتابخانالارا خرجلهنیب.
1921ینجی ایل سووئت حکومتی آذربایجاندا حاکمیتی اله آلاندا بیر مودت سونرا جلیل محمدقلیزاده ایرانا گلیب. او 1921ینجی ایلده موقتی تبریزده یاشایاندا اؤزونون یارادیجیسی و ناشیری اولدوغو مولاّنصرالدین ژورنالینین سککیز نومرهسینی بو شهرده چاپ ائدیب. جلیل محمد قلیزاده تبریزده یئرلی تئاتر ترّوپاسینا یاخیندان کمکلیک گؤستریب. تاماشایا حاضیرلانان آیری- آیری اثرلرین مشقلرینین پئشهکار سویهده آپاریلماسینا یاردیمچی اولوب. دراماتورق هوسکار آکتیورلارلا اؤزونون اؤلولر پیئسینی تاماشایا حاضیرلاییب. باش روللاری بؤیوک خان نخجوانی (اسکندر) و علی آذری (شیخ نصرلله) اویناییبلار.
اؤلولر تاماشاسی تئاتر اجتماعیتینده بیر معنالی قارشیلانماییب. صحنه اثرینی تقدیر ائدنلرله یاناشی، اونو پیسلهینلر ده اولوب. لاکین اؤلولر تاماشاسی بدیعی استئتیک جهتدن قازاندیغی اوغورونا و نادانلیغا، خرافاتا، میسکینلیکه قارشی شعورلاردا اویاتدیغی تلاطملره و سیلکهلنمهلره گورا تبریزده حادثهیه چئوریلیب. بوندان سونرا تبریز تروپاسینین فعالیتینده معیّن جانلانما باشلاییب.
1923-1922ایرانداکی سیاسی – اجتماعی حادثهلرین گرگینلیگی طبیعی کی مدنیت و اینجه صنعتین ترقیسینه او جوملهدن تئاتر پروسئسینین جانلانماسینا منفی تاثیر گؤستریردی. دیگر طرفدن تئاتر تاماشالارینین اساس تشکیلاتچیلاریندان اولان وطنپرور میلت سئور ضیالیلار سیاسی تعقیبه معروض قالمیشدیرلار. اونلارین هم اجتماعی هم ده مدنییت ساحهسینده کی فعالیتلرینه جیددی نظارت واردی، بیر نئچه صحنه فداکاری ایسه موقت اولاراق تبریزی ترک ائتمک مجبوریتینده قالمیشدی.
بوتون بو چتینلیکلره باخمایاراق. بو ایل هوسکارلار تئاتر تاماشالاری گؤسترمکدن قالماییبلار. آزدا اولسا معین صحنه اثرلری تاماشاچیلارا تقدیم اولونوب. (آرشین مال آلان) اونجوللویو یئنه اؤزونده ساخلاییب. داها چوخ کیچیک مسخرهلر و تبدیل اولونموش وودئویللر حاضیرلانیب. اجتماعی – سوسیال کاراکترلری و ایران دولتینین تاریخینین مختلیف دؤورلریندن بحث ائدن تراژدیا و دراملارین حاضیرلانماسینا معین قاداغالار قویولوب. جهد گؤستریلسهده نریمان نریمانوفون “نادرشاه ” و عبدالرحیم بی حقوردییئوین” آغا محمدشاه قاجار” تراژدی لرینی اویناماق اکتیورلارا نصیب اولماییب “شمس الدین سمیعینین “دمیرچی کاوه ” قهرمانلیق درامیتاماشایا حاضیر ائدیلسه ده، اویون گونو اثرین گؤستریلمهسی دایاندیریلیب.
عشق آباددا آذربایجان تئاتر سندینین اینکشافیندا مستثنا خیدمتلری اولموش رضاقلی عبدالهزاده “رئارش” تخلصی ایله 1922ینجی ایلین یانوار آییندا کیچیک دسته ایله تهراندا اولوب. او تهرانین درام دستهسینین اشتراکیله اوزئیر بی حاجی بیاوون “ار و آرواد” اوپئرئتتاسینی تاماشایا حاضیرلاییب. تاماشا “فاروس ” سالونوندا گؤستریلیب. بیر نئچه گون سونرا او تبریز شهرینه گلیب و آدی چکیلن اثره یئرلی هوسکارلارلادا صحنه قورولوشو وئریب .
1922ینجی ایلین آپریل آییندا اوزئیر بی حاجیبیاوفین “آرشین مال آلان” اوپئرتتاسی تهرانین “گراند هتل” سالونوندا آذربایجانلی تئاتر هوسکارلاری طرفیندن تاماشاچیلارا گؤستریلیب. تاماشا اوولجه “گول صاباح” خانیمین ایفاسیندا فارس دیلینده، بیر نئچه گون سونرا ایسه آذربایجان دیلینده اوینانیلیب.
یئری گلمیشکن بیر ماراقلی فاکتی اوخوجولارین نظرینه چاتدیرماقا احتیاج دویورام. تهراندا چیخان “ستاره ایران ” قزئتی 1922 ینجی ایلده باغلانماق مجبوریتینده قالیب. قزئت بحراندان چیخماق ایچون بئله بیر اعلان وئریب. “قزئتیمیزین دال بادال باغلانماسی نتیجه سینده رئداکسییامیز 1600تومن بورجا دوشموشدیر. آزادیخواه دوستلار بئله مصلحت گوردولر کی همین ضرری اؤدهمک مقصدیله ” اصلی و کرم ” اوپئراسینین تاماشاسینی وئرهک. تاماشا “گراند هتل ” سالونوندا وئریله جک. (8)
تبریزده 1922ینجی ایلده تئاتر پروسسینین ضعیفلنمهسی ترکمنستانین عشق آباد شهرینده یاشایان آذربایجانلیلاری دا راحاتسیز ائدیردی. او واخت همین شهرده آذربایجان دیلینده چیخان “زحمت” قزئتی ده بو مسئلهنی دقت مرکزینده ساخلاییب، تبریز مخبرینین وئردیی اینفورماسیادان تبریزده تئاتر پروسسینین ضعیفلنمهسینین باشلیجا سببینی درست معینلشدیرمک مومکوندور.
حاضیرده تبریزده جمعیتلر یوخ کیمیدیر. دورد بئش ایل بوندان قاباق تشکیل اولونموش جمعیتین “خیریه” آدلی بیر کلوبو واردی. بو جمعیت خیریه یولی ایله تئاتر و سایره بو کیمیموسسهلره آرتیق اهمیت وئریر، او جوملهدن گؤزهل بیر یای کلوبو آچیب .تاماشالار گؤستریردی. چوخ تاسوف کی مخبرالسلطنهنین بورایا نحس گلیشیندن سونرا جمعیتین بیناسی غارت ائدیلیب، جمعیت ده داغیلدی. (9)
محض بو سببدن تبریزده 1922و 1923ینجی ایللرده تئاتر صنعتینین دورومو داها ضعیف حالا دوشدو. حاقسیز تعقیبلره دوچار اولدو. رضا قلی زاده شرقلی باشینا دسته باغلاییب باشقا شهرلره سیار تاماشالار اویناماغا باشلاییب. بو باخیمدان اونون 1922ینجی ایلین پاییزیندا ناخجیوانا گاسترول سفرینه گلمهسی ماراقلیدیر. او تبریز آکتیورلارینین ناخجوانین تئاتر هوسکارلارینین اشتراکیله “پول یوخسا الله”، “سارابلا اردبیل آراسیندا”، “کربلایی قنبرجهنمده”، “بهشت حوریلری”، “انتقام حقیقی” پیئسلرینی تاماشایا حاضیرلاییب. آدلاری گؤستریلن تاماشالار 1923یینجی ایلین موختلیف آیلاریندا یئرلی آکتیورلارین ایفاسیندا تبریزده تکرار- تکرار گؤستریلیب.
تیفلیس آکتیورلاری میرزهعلی عباساوفون رئژیسورلوغو و میرزاخان قلیاوفون رهبرلیگی ایله تبریز شهرینه نوبتی گاسترولا گلیبلر. اییلون 3ده تبریزین هوسکار آکتیورلاریله بیرگه “مشدی عباد” تاماشاسی اوینانیلیب.
یئرلی تئاتر هوسکارلاری 1924ینجی ایلده تزه تاماشالار اویناسادا یئنی اثره موراجعت ائتمهییب. اوینانیلماق ایچون اوللر گؤستریلمیش مسخرهلر و تبدیل اولونموش وودئویللره اوستونلوک وئریلیب. تبریزده کی درام درنکلرینین بعضی هوسکار آکتیورلاری صحنه صنعتیندن اوزاقلاشیبلار. هوسکارلارین باشقا بیر قیسمیایسه شهردن کؤچوب.
همین چتینلیکلره و بو سایاق دیگر خوش گلمز حاللارا باخمایاراق، 1924ینجی ایلده تبریزده مهدی ظاهرینین رهبرلیگیله “آئینه عبرت” درام دستهسی یارادیلیب. دستهنین ایلک ایشلریندن داها اوغورلوسو “آرشین مال آلان” اوپئرئتتاسی اولوب.
1925 – تیفلیس دولت آذربایجان تئاتری بو ایل تبریزده گاسترولدا اولوب. تئاتر تبریز هوسکارلاریله بیرلهشرک ویلیام شکسپرین “اوتللو” فاجیعهسینی ژانباتیستمولرین “قادینلارین حوققاسی” (واسواسی خسته)کومئدیاسینی اوزئییر بی حاجی بیووین “اصلی کرم” اوپئراسینی نریمان نریمان اوفون “نادرشاه” تاریخی درامینی تاماشاچیلارا گوستریب. اصلی و کرمه صحنه قورولوشونو تبریزین استعدادلی اکتیور و رژیسورو بویوک خان نخجوانی وئریب. “نادرشاه” تاماشاسیندا یئددی رولو تیفلیسدن گلمیش آکتیورلار اویناییبلار. اوندان چوخ موختلیف سبکلی و کاراکتئرلی اوبرازلاردا ایسه صحنهیه تبریزین هوسکار آکتیورلاری چیخیبلار.
تبریزده گؤستریلن بوتون تاماشالار “آرامیان” تئاتریندا اوینانیلیب. صحنه اثرلرینینهامیسیندان الده اولونان قازانجین بیر حیصهسی “جمعیت اصلاح و معاریفلنمهیین اینکشافی” و “جمعیت ایصلاح و ترقی آکتیورلاری” قوروملارینا آیریلیب.
تیفلیسلی سویداشلاریمیزین گاسترول مودتینده اوینادیقلاری داها ماراقلی ایشلری ویلیام شکسپرین ؛اوتللو؛ فاجیعهسیدیر. گاسترولون سونونجو تاماشاسینا اوزهرینده اثرین اوینانیلماسینا نظمیهنین ایجازه نومرهسی (N. 78) اولان خصوصی آفیشا و پروگرام بوراخیلیب. همین پروگرامدا یازیلیب: ساغوللاشما تاماشاسی. آرامیان تئاتری. 1304ینجی ایل تیر آیینین 28 هجری قمری تاریخیله، 1343ینجی شمسلی ذیحجه آیینین 27سی “برباد” آدلی موسیقی موسسهسینین منفعتینه “اتللو” اثری 5 پردهدن عیبارت کی، شکسپیرین اثریدیر. تاماشا صحنهسینه قویولاجاق یئرلی جمعیتین ایستهیینه گورا یئرلی آکتیورلارلا برابر قافقازین مسلمان آکتیورلاریدا ایشتراک ائدهجکلر.(10)
سونرا پروگرامدا ویلیام شکسپیر و اوتللو حاققیندا قیسا معلومات وئریلیب. اوندان سونرا یئنه یازیلیب : …فاصیلهلرده آسیا رقصلری و اورهیه یاتان موسیقی پارچالاری او جوملهدن افشار تریوسو(triosu) و باشقا اثرلر ایفا اولوناجاق….الده اولونان پول اوروپادان موسیقی آلتلری آلینماسیندا خرج ائدیلهجک. موسیقی هوسکارلاری، اونون اؤیردیلمهسینی و یاییلماسینی سئونلر بلیطلری آلان زامان اؤز بخشیش و دقتلرینی تاماشایا قویاجاقلار.
بلیطلرین قیمتی: لژا 4تومن دن 6تومنه قدهر: پارتر 4 قیراندان ایکی تومنه قدهر.
ساتیش یئرلری: “رشتی” رستورانی. گولوستان پرورش و هلال ناصری کیتابخاناسی و اورییول ماغازاسی.(11)
پروگرام آفیش دا همچنین تاماشانین رئژیسورو ابراهیم اصفهانلینین، تئاترین باش رژیسورو آ. یئوداکیموفون تروپپا مدیری اسماعیل حقینین و تاماشایا مسئول اولان تبریز تئاتر هوسکاری هدایتالله جاویدین ده آدلاری وئریلیب.
تبریزین “جمعیت اصلاح ترقی – معارفی – آذربایجان” درام دستهسی داغیلیب. اونون یارادیجی قووهلری “آرین” و “آیینه عبرت” دستهلری اطرافیندا بیرلشیبلر.
1928-1926 ایلک باخیشدا بو ایللرده تبریزین تئاتر حیاتیندا ائله بیر جیددی دئیشیکلیک، نظره چارپان یئنیلیکلر اولماییب. شهرین تئاتر هوسکارلاری “آیینه عبرت”، “آرین” دستهلرینده جمعلشمیشدیلر. حاضیرلانیب، گؤستریلن تاماشالارا صحنه قورولوشلارینی بلاواسطه مهدی ظهیری و بؤیوک خان نخجوانی وئریبلر.
تبریز تئاترینین یارادیجیلیغینا ماراق گؤستردیگی دراماتورقلاردان حسین جاوید اولوب. 1920ینجی ایلده تیفلیسده حسین جاویدله شخصا تانیش اولموش جعفر عسگریحسین دراماتورقون چاپ اولونموش و ال یازماسی شکلینده بعضی درام اثرلرینی تبریزه گتیریب. همین پیئسلری تئاتر هوسکارلارینا تقدیم ائدیب. دراماتورقون یارادیجیلیغی روحن و قالدیریلان پرابلئملرین گلوباللیغینا گورا ایرانداکی آذربایجانلی ضیالیلارین، تئاتر فدائیلرینین روحلارینا اویغونایدی.
1920ینجی ایلدن باشلایاراق منظوم فاجیعهلری، نثرله یازیلمیش درام اثرلری باکیداکی آکادمیک میللی درام تئاترینین رئپرتووارتلاریندا اساس یئر توتان “حسین جاویدین تبریز صحنه سینده اوینانیلان ایلک اثری “شیخ صنعان”دیر. اثر 1928ینجی ایلین پاییزیندا. تئاتر موسومونون آچیلیش گونونده چوخ بؤیوک موفقیتله تاماشایا قویولموشدیر.(12)
میرزه باقر حاجیزادهنین رئژیسورلوغو ایله گؤستریلن “شیخ صنعان” (حسین جاوید)محبت فاجعهسینین تاماشاسی تروپپایا یئنی نائلیت قازاندیریب. شیخ صنعانی رئژیسور اؤزی ایفا ائدیب. رول چوخ اوغورلو آلیندیغینا گورا او. حتی اؤزونه “صنعانی” لقبینی گؤتوروب. تاماشادا یئرلی ضیالیلار، هوسکار آکتیورلار و باجاریقلی شاگردلر ایشتراک ائدیبلر.
“شیخ صنعان” فاجعهسینین تبریز صحنهسینده آذربایجان تورکجهسینده اوینانیلماسینا همین دؤورده نظمیه ایدارهسی رسمیایجازه وئرمهلییدی. میرزه باقر حاجی زاده چوخ گئت گل دن سونرا پیئسین معین اختیارلارلا گؤستریلمهسینه ایجازه آلا بیلیب. لاکن صحنه ده گؤستریلن واریانتدا دا جاوید فلسفهسینین اجتماعی – سوسیال ماهیتی، جاوید پوئزیاسینین رومانتیک روحو، جاوید شعریتینین لیریک – پوئتیک آهنگی، محبت دویغولارینین علویتی اؤزونون پارلاق تجسومونو تاپا بیلیب.
تبریز تئاتر هوسکارلارینین تشبوثو و تاماشاچیلارین عینادلی تاکیدلری ایله چتین شرائیط ده گؤستریلیب. همین عرفه ده تبریز شهرینه تهراندان دوکتور محسنی آدلی یئنی معارف رئیسی گؤندهریلیب. او مکتبلرده آذربایجان دیلینده دانیشماغی و درس کئچمهیی قدغن ائدیب. بونا گورا دا “شیخ صنعانین” اوچونجو تاماشاسی باش توتماییب.
“شیخ صنعان” فاجیعهسینین بدیعی دهیرینین، علوی دویغولارین رومانتیک ترنمونون، حسین جاویدین دراماتورق و شاعر قدرتینین شهرتی تئزلیکله جمعی ایرانا یاییلیب. پوئزیا و تئاتر هوسکارلاری دراماتیک محبت داستانینی شوق و ایلهاملا اوخویوبلار. دفعهلر جهد ائدیلسهده اثرین یئنی صحنه تجسومونه انگللری قازانمیش “شیخ صنعان؛ فاجیعهسینی فارس دیلینه ترجومه ائدیب.
1929 بو ایل گؤستریلن تاماشالار آراسیندا “آئینه عبرت”ین تروپپاسی طرفیندن حاضیرلانمیش “باختسیز جاوان” (عبدالرحیم بی حاقوئردیف) درامیبدیعی سویهسینه گورا داها ماراقلی آلینیب .ملودرام ژانریندا حاضیرلانمیش “باختسیز جاوان” تاماشاسینا قورولوشو حسین فهمی وئریب. روللاردا عفیفه خانیم(مهریخانیم و سونا)، حسین فهمی(فرهاد)، ت. شرقی(میرزه قوشون علی)، م. برادری(چنگیز)، ک. جلیل زاده(موسی و کربلایی بندعلی)، محمد خان(نوکر)، عصمت (اشرف بی)، محمد علی رشدی (بیرینجی کندلی)، ا. سولیمانوف (اوچونجو کندلی )، ن ن(ایکینجی کندلی) چیخیش ائدیبلر.
“درام تبریز” و “آرین” تئاتر دستهلری اؤتن ایللرده اوینادیقلاری کیچیک حجملی کومئدیا و وودئویللری تکرار- تکرار تاماشایا حاضیرلاییبلار.


text:
اویان نیوز: آمریکا، روسیانین اوکراینا یؤنلیک چابالارینی پیسلهییب. آمریکا پرزیدنتی باراک اوباما، روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله تلفوندا ۹۰ دقیقه بویونجا اوکراینی دانیشدی.
آغ ائودن ائدیلن آچیقلامایا گؤره، اوباما، گؤروشمهده، روسیانین، اوکراینین اگمنلیگی و اراضی بوتؤولوگونه قارشی آچیق پوزولماسینین دویدوغو درین قایغینی دیله گتیردی.
آچیقلامادا، “آمریکا، روسیانین اوکراین تورپاقلارینا یؤنلیک نیظامی مداخیلهسینی قیناییر” ایفادهسی ایستیفاده ائدیلدی.
آمریکان رهبرلیگینین باسقینی آزادما چاغیریسیندا اولدوغو یازیلان آچیقلامادا، روس عسگرلرینین اوکراین کیریم مختار جمهوریتیندن چکیلمهسی و اوکرایندا بنزر چابالاردان قاچینماسی لازیم اولدوغو ایفاده ائدیلدی.
اوبامانین پوتینی خبردار ائتدیگی گؤروشمهده، روسیا رهبرلیگینین اؤلکهده یاشایان روسلارا قارشی اتنیک حرکتلرین ناراحاتلیغی داشینماسی وضعیتینده، اوکراین حکومتی ایله باریش بیر شکیلده اونسیته گئچیلهبیلگی ایفاده ائدیلدی.
اوباما، روسیا و اوکراین آراسیندا اولوسلار آراسی اورقانلار نزدینده عاجیل دیالوق گؤروشمهلری باشلادیلماسی موضوعسوندا واشینگتون رهبرلیگینین ده بونا قاتیلماق اوچون حاضیر اولدوغونو چاتدیردیغی قید ائدیلدی.
آمریکا پرزیدنتی، روسیانین موجود رفتارینا داوام ائتمهسی حالیندا اؤلکهنین اولوسلار آراسی توپلومدا دوروشونون منفی تاثیرلنهجگینی چاتدیردی.
آغ ائو واشینگتون رهبرلیگینین، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین گوونلیک شوراسی، ناتو و آوروپا گوونلیک و امکداشلیق تشکیلاتی ایله گؤروشهجگینی ایفاده ائتدی.
اوباما رهبرلیگی آیریجا، گ-۸ اوچون گؤرولن حاضیرلیق اجلاسلارینا قاتیلیمی دایاندیراجام؛ روسیانین رفتارینی داوام ائتدیرمهسی وضعیتینده سیاسی و اقتصادی تجرید ایله قارشیلاشا ایفاده ائتدی.
آغ ائو، آمریکان رهبرلیگینین اوکراین ایله بیرلیکده ایشه داوام ائدهجگینی؛ تکنیکی و مالی یاردیملارین یانیندا ثابتلیک اوچون اولوسلار آراسی پول صاندیغینین اؤلکهیه دستک وئریلهجگینی آچیقلادی.
باشقان اوباما آیریجا، فرانسا پرزیدنتی اولاند ایله ده تلفون گؤروشمهسی ائتدی.
آغ ائوین آچیقلاماسیندا لیدرلرین اوکراینین مستقیللیگی و اراضی بوتؤولوگونه حؤرمت گؤستریلمهسی موضوعسوندا فیکیر بیرلیگینه چاتدیغی و روسیانین مداخیلهسیندن درین ناراحاتلیق دویولدوغو ایفاده ائدیلدی.
اوکراین ایقتیصادینین ثابتلیگی اوچون ائدیلهجک دستک و کؤمک اوچون لیدرلرین بیرلیکده چالیشاجاغی ایفاده ائدیلدی.


text:
آبان آیینین دوققوزونجو گونو تبریزده، روشندل شاعیر، فاطیمه عبدالجبار فرشبافینین (احساس) عزیزلهمه تؤروهنی کئچیریلدی. عزیزلهمه مراسیمیکیمیا انجمنینین اویهلری طرفیندن قورولموشدو. بو سازلی، سؤزلو تؤرنده انجمنین باش قوروجوسو اولان، فاطیمه عبدالجبارین ادبی- ایجتماعی حیاتینا گؤره شعرلر و یازیلار اوخونولدو. اونون شرفینه عاشیقلارین سازی سسلندی و موسیقیچیلر ماهنیلار اوخودولار.
بو تؤرهنین اؤزللیکلریندن بیری، حئکایه ادبیاتینا دا اؤزل بیر واخت وئریلمهسی ایدی. عرف و عادتین ترسینه شعر، دانیشیق و موسیقیدن علاوه، بو تؤرهنده بیر حئکایه ده اوخونولدو.
۱۳۵۱-جی گونش ایلینده دوغولموش فاطیمه عبدالجبار، فارسی ادبیاتیندا لیسانیس مدرکی اولاراق، آزاد دانیشگاهین مخابرات بؤلومونده چالیشیر. حیات یولداشی دا اؤزو کیمیروشندل بیر اینساندیر. بو ائولیلییین حاصیلی ایکی اوولاددیر. فاطیمه عبدالجبار ۱۵ ایل اؤنجه اؤزو قوردوغو ادبی انجمنین آدینی قیز اوولادینین آدیندان بورج آلیب.
شاعیرین ادبی حیاتینین حاصیلی بو گونه جن اوچ جیلد شعر کتابیدیر. گلچین اندیشهی ۱ ، ۲ و اینجه سؤز سسی.
بو تؤرهنده قوناقلارین یادیگارلیق تؤحفهلریندن علاوه، فاطیمه خانیمین ادبی فعالیتلرینی دهیرلندیرمک اوچون «داشقینکاپ» مؤسسهسی طرفیندن بیر یادگارلیق لؤوحهسی شاعیره تقدیم اولوندو.
- سئویملی یازیچیمیز رقیه خانیم کبیرییه بو خبری سایتیمیزا چاتدیردیغیاوچون اؤز تشکرلریمیزی بیلدیریریک.


text:
مقتل اثرلری آدلاریندان بللی اولدوغو کیمی کربلادا امام حسین (ع) باشینا گلن حادثه لرین یازیلاریدیر. تورک دیلینده ایلک مقتلی یوسف مداح یازمیشدیر. بیر سیرا ادیب لرین دئدیگینه گؤره یوسف مداح تبریزلی دیر.
آنجاق اونو سیواسلی بیلن لر ده چوخدور. او ۷۰۰ ایل بوندان قاباق مقتل کتابینی یازمیش و تاریخی – علمی صورتده بو عظیم دینی حادثه نی قلمه آلمیش و نظمه چکمیشدیر. بورادا تاریخی قایناقلارا مراجعه ائدیب و روایتلردن ده یارارلانمیشدیر.
یوسف مداح ۷۰۰ – ۷۰۴ ایللری آراسیندا دونیایا گلیب و مقتل اثرینی ۷۶۳ ایلینده یازیب – بیتیریبدیر. اونون باشقا اثرلریندن ورقا و گاشا معروفدور.
بو کتاب ۳۵۰ صفحه ده فارسیجا و تورکجه مقدمه لریله “نشر اختر” طرفیندن یاییلیبدیر و تبریزین کتاب سرگیسینده ساتیشدا اولاجاقدیر.


text:
تاتارلار
تاتارلار و يا قازان تاتارلاری – (تاتار تورکجهسی: TaTapлap, tatarlar)، اساساً روسیه نين اوروپا حيصهسینين مرکزی ويلايتلرينده اؤزلليکله تاتاريستان جومهوریتینده، وولقابويو تورپاقلاردا، اورالاطرافی اراضیلرده، سيبيریده، قازاخيستاندا، اورتا آسیادا، چينين شرقی تورکیستان موختار ويلايتينده ياشاييرلار. کئچميش شوروینين بير چوخ بؤلگهلرينده ميلّی ايجماعلاری واردير. دانيشديقلاری تاتار ديلی تورک ديللری قروپونا داخيلدير.
روسيه فدراسیونوندا سايلارينا گؤره روس خالقيندان سوْنرا ايکينجیديرلر. دينی اينانجلارينا گؤره سونّو مۆسلماندیرلار. کيچيک بير قروپلاری پراووسلاو دينينه اویموشلار، کرياشئنی تاتارلاری آدلانيرلار.
روس ايمپراتورلوغو زامانی ايمپراتورلوق اراضیسیندهکی بۆتون تۆرک ديللی خالقلار، او جۆملهدن آذربايجانليلار رسمی سندلرده بو آدلا قئيد ائديلرميش[۱].
ایچیندهکیلر
تاتار آدی[دَییشدیر]
تاتار آدی ایلک دفه اولاراق اورخون آبیدهلری کول تیگین و بیلگه خاقاندا "اوتوز تاتار بودون" و "توقوز تاتار" کیمی گلمیش و تاتار فئدئراسیاسینا ایشاره ائتمیشدیر[۲].
عمومیتله روسلار و اوروپالیلار تاتار آدینی بوتون موغوللار و اونلارین حاکیمیتی آلتیندا یاشایان تورک خالقلارینا (اؤزللیکله آلتون اوردو زامانی) ایستیفاده ائتمیشلر. سوْنرالار بو آد بوتون روسلارین قارشیلاشدیغی تورک دیللی و موغول دیللی خالقلارا ایشلنمیشدیر. هر حالدا، سون اولاراق بو آد اوکراینین و روسیهنین تورک دیللی موسلمانلاری، یعنی موسلمان وولقا بولقارلاری، قیپچاقلار، کومانلار و تورکلشمیش موغوللارین(نوقایلارین) نوهلرینی، همچنین کئچمیش روسیه ایمپراتورلوغوندا یاشایان دیگر تورکجه دانیشان خالقلاری (سیبری تاتارلاری، قاسیم تاتارلاری و میشار تاتارلاری) چاغریشدیریردی[۳].
تاتار آدلیملاری[دَییشدیر]
کئچن یۆز ایلده تاتارلاردان چوخلو شخصیتلر چیخیب کی اونلارین سیراسیندا تاتار میلّی حرکتینی اؤنه سورنلر ده چوخ اوْلموش. تاتار آدلیملاری و میلّی حرکت فعاللاریندان بونلاری سایماق اولار:
- آزاد ضیاءالدیناوو
- اقدس برهاناوو
- ایسماعیل قاسپیرالی
- جامالا
- فاتح کریمی
- ذکی زیناللین
- رابیت باتوللا
- رازیل ولییئو
- رامای یولداشیئو
- راوزا کاسترووا
- رشید احمدجاناف
- رشید یغفراف
- ریم گئیلفانوو
- سؤیومبیکه
- شایمیئو مینتیمر
- شهابالدین مرجانی
- عالیمجان آرلوو
- عبدالله آلیش
- فرید حبیباللین
- فندهس صفیوللین
- فوزیه بایرامووا
- قول شریف
- لئو قومیلیوو
- مارات ملوکوو
- منصور حسناف
- موسی بیگییئف
- موسی جلیل


text:
علامه جعفری
علامه جعفری شهرتیله تانینان استاد شیخ محمدتقی جعفری (1304-1377) گؤرکملی فیلسوف، عالیم، فقیه و ادیب.
یاشاییشی[دَییشدیر]
علامه محمد تقی جعفری(ره) ۱۳۰۴-جو ایلده تبریزده دونیایا گؤز آچدی و تبریز، تهران، قوم و نجف اشرف شهرلرینده ایسلامی علملرین عالی تحصیلاتیندان سوْنرا بؤیوک عالیملرین محضرینده او جومله دن آیات عظام، میرزا فتاح شهیدی، شیخ محمدرضا تنکابنی، شیخ کاظم شیرازی، سید عبدالهادی شیرازی، سید ابوالقاسم خویی و سید محسن حکیم کیمی بؤیوکلردن فئیض آپاردی. ایندیه کیمی اوستادین اثرلریندن ۸۰ اثر چاپ اوْلونوب و اونلارین بعضیسی نین چاپی مثنوی شرحی کیمی کی ۱۵ جیلدده نئچه دفعه تجدید چاپ اوْلوب. هابئله اونلارین نیظارتی آلتیندا ۱۲ ایل بویوندا مولانا مثنویسی نین کشف الآیاتی ۴ جیلدده «دریادان دریایا» عونوانیندا یایلیبدیر.
اوستادین گؤرکملی اثرلریندن نهج البلاغه شرح و تفسیریدیر کی ۲۷ جیلدده چاپ اوْلوب. اوستاد جعفری نین آیری نفیس اثری مولانانین دوشونجه لری، شرق و غرب جهانبینی و فلسفه لری نن موقاییسه سی زمینه سینده دیر کی «مولانا و جهانبینی لر» عونوانیندا چاپ اوْلوب.
اینسان حاقلاری و اونون ایسلامدا اوْلان اینسان حاقلاری نن موقاییسه سینده، موفصّل و شرحلی کیتاب اوستادین قلمی اینن مونتشیر اوْلوب کی اونون تازا نظرلری ایسلامی کونفرانسدا مطرح و ایستیفاده اوْلوب. بۇ کیتاب اینگیلیسی دیلینه ترجومه و چاپ اوْلوب و ژاپونی دیلینه ده ناکویا دانیشگاهین اوستادلاری نین بیرینین الیله ترجومه اولماقدادیر.
اوستاددان ۶۰ دان آرتیق کیتابیدا هله چاپ اولماییب و گله جاقدا چاپ اولاجاق. کی بۇ ترتیب اینن چاپ اولمامیش اثرلری ۱۵۰ عونوان اولور. اوستادین کیتابلاری بۇ زمینه لرده دیلر: فیقه ، سیاسی علملر ، روانشیناسی، تربیتی علملر ، ایسلامی موعاریف، ایسلامدا هونر و گؤزللیک نظریه سی، فلسفی و کلامی بحثلر کی دولودور تازا و بدیع نظریه لری نن.
دونیانین باشا باشیندان اونلارجا اوستاد و دوشونجه صاحیبلری اوستاد جعفری نن علمی موذاکره لری واریدی کی بۇ دانیشیقلارین ۵۰دن چوخو ۲ جیلد کیتابدا «دوشونجه لر تکاپوسو» آدیندا یاییلیب.


text:
بیز نیمارلا چوخ یاخینیق. ایستییرم کی، او، قالسین. اونون دوشدویو وضعیتی دا بیلیرم.
قول. آذ-این معلوماتینا گؤره، بو سؤزلری «بارسلونا»نین فوتبولچوسو ژرار پیکه ایسپانیا مطبوعاتینا آچیقلاماسیندا دئییب.
ایسپانییالی مدافعهچی کوماندا یولداشینین یوکسک گلیر قارشیلیغیندا پسژ-یه کئچجیی ایله باغلی یاییلان خبرلره مناسیبت بیلدیریب:
«حاضردا او، نه ائدجیینی بیلمیر. یاخینلاری، «بارسلونا»نین فوتبولچولاری اونا دوزگون قرار قبول ائتمکده یاردیم ائدیرلر. گؤرک، نه اولاجاق. نیمار دونیانین ایستهنیلن کومانداسیندا اوینایا بیلر».


text:
پروقراملار
تورکیه
اردوغان، فتح الله چی ترور تشکیلاتی ایله موباریزهده قطعیت مساژلارینی تکرارلادی
پرزیدنت اردوغان، ایستانبول امنیت تشکیلاتی ایله ایفطار پروقرامیندا بیر آرایا گلدی
تورک دونیاسی
تورکیهدن آذربایجانا بؤیوک ژست - 100 ایللیگین شرفینه پول
تورکیهده آذربایجان خالق جمهوریتینین 100 ایللیک یوبیلئیی موناسیبتی ایله خاطیره پول نیشانی حاضیرلانیب
آذربایجان دموکراتیک جمهوریتینین قورولوشونون 100-جی ایلی مناسیبتی ایله آنکارادا سمپوزیوم گئچیریلهجک
قوروجو صدر محمد امین رسولزاده و یولداشلارینین خاطیرهسینه باشلیغی آلتیندا اولوسلار آراسی معاصیر تورکلوک آراشدیرمالاری سمپوزیومو، 28-31 می 2018-جی ایل تاریخلرینده دیل تارخ جغرافییا فاکولتهسی، فارابی و مظفر گؤکر سالونلاریندا گئچیریلهجک
بؤلگه
ایراندا خالقین آجلیق پروبلمیله قارشی-قارشییا اولدوغو ایرهلی سورولدو
محمد نعیم امینی فرد، سیستان-بلوچیستان، هورموزگان، بوشهر و جنوبی خوراسان ایالتلرینده یاشایان خالقین، کاسیبلیغا باغلی اولاراق آجلیق پروبلمیله قارشی-قارشییا اولدوغونو" بیلدیریب
قطری بایکوت ائدن اولکلهرین محصوللارینا قاداغا چاغیریشی
قطر، اؤلکهدکی بوتون ساتیش نقطهلریندکی چالیشانلارا، قطری بایکوت ائدن اؤلکهلرین ماللارینی رافلاردن قالدیریلماسی چاغیریشی ائتدی
یمن مرزینه یاخین بؤلگهلرده 6 سعودی عربیستان عسگری اؤلدو
سعودی عربیستانی رهبرلیگی آلتینداکی کوالیسیون گوجلری 26 مارس 2015دن بو یانا یمنده حاکمیتی اله کئچیرمهیه چالیشان حوثیلره قارشی عملیاتلار کئچیریر
دونیا
روسیا اونیورسیتهلرینده، 500 سوریهلی اؤیرنجی پولسوز تحصیل آلاجاق
روسیا خاریجده یاشایان وطنداشلار و اولوسلار آراسی آژانسی (Rossotrudniçestvo)، روسیا دولت عالی مکتبلرینه بو ایل سوریهدن 500 اؤیرنجینین پولسوز تحصیل آلاجاغینی بیلدیریب
عصیاندا ۹ اوشاق اؤلدو
اصلاح ائوینده یاشلاری ۱۳ ایله ۱۷ اولان اوشاق محبوسلاردان بعضیلری بیر حجرهدن دیگرینه گئچیریلرکن عصیان چیخدی
اوبئر ماشینینین تورموزلاری چالیشمیرمیش
آمریکانین آریزونا ایلتینده مارس آییندا بیر پیادهنین اؤلومونه سبب اولان اوبئرین سوروجوسوز ماشینینین، بیلگیسایار کونترولو آلتیندا عاجیل وضعیت تورموزلانان دؤورهده اولمادیغی اورتایا چیخدی
اقتصاد
تورکیه، روسیا ایله آپاردیغی تحکیم پروسهسی اوچون راضیلیغا گلدی
برات آلبایراک، تورکیهنین روسیا ایله آپاردیغی تحکیم پروسهسی اوچون راضیلیغا گلدیگینی و بیر میلیارد دولارلیق حاقین خزینهیه آلیناجاغینی دئییب.
رمضان بایرامی تعطیلینده عرب و ایرانلی توریستلرین سئچیمی تورکیه اولاجاق
سیاحت آژانس لاری پلاتفورمو سؤزچوسو جم پولات اوغلو رمضان بایرامی اوچون تور شیرکتلری واسطهسیله 600-700 مینه یاخین رزرواسیون گؤزلدیکلرینی سؤیلهییب.
کولتور و صنعت
ایرانلی آکتور و یؤنتمن ناصر ملک مطیعی تورپاغا وئریلیب
ایران سینماسینین افسانه آدلاریندان بیری اولان و تورک سینماسیندا 70لی ایللرده یاشیل چام-آ دامغاسینی ووران آکتور و یؤنتمن ناصر ملک مطیعی باشکند تهراندا تورپاغا وئریلیب
زاگرب-ده 7-جی تورک فیلملری هفتهسی باشلادی
کرواسی-نین پایتاختی زاگرب-ده یونس امره اینستیتوتونون تشکیل ائتدیگی 7-جی تورک فیلملری هفتهسی "آیلا" فیلمی ایله آچیلدی.
ایدمان
رئال مادرید شامپیون
آوروپا فوتبال فدراسیونلاری بیرلیگی شامپیونلار لیگی فینالینده اینگیلتره اکیبی لیورپولو 3-1 مغلوب ائدهرک خوشبخت سونا چاتان ایسپانیانین رئال مادرید تیمی، کوپاسینی اویون سونراسی تشکیل اولونان مراسیمله آلدی
فینال اویونو ترتده
رئال مادرید، اوست اوسته ۳ دفعه شامپیون اولان ایلک تیم اولاراق تاریخه دوشمک ایستییر
بیلیم و تکنولوژی
"آسئلسان"نین راکت آتان سیستمی سیناقدان اوغورلا چیخدی
تورکیهنین "آسئلسان" شیرکتینین راکت آتان سیستمی اوکرایناداکی سیناقدان اوغورلا چیخدی.
تورک توفنگینه طلب آرتیر
میلی توفنگه باغلی ساتیش آنلاشمالارینین یاخین زاماندا ایمضالانماسی گؤزلنیلیر
ساغلیق و چئوره
هر ایل میلیونلارجا انسانی ایلان سانجیر
دونیا ساغلیق هؤرگوتو، دونیادا هر ایل ۵،۴ میلیون اینسانین ایلانلار طرفیندن سانجیلدیغینی آچیقلادی
یمن، خستهلیکلرله ده مبارزه ائدیر
شدتلی چاتیشمالارین یاشاندیغی یمن، دیفترینین یانی سیرا وبا سالقینی ایله ده مباریزه آپاریر
سئل ایله فیرتینا ۲۵ جان آلدی
سومالیدن آیریلاراق ۱۹۹۱ده تک طرفلی مستقیلیینی اعلان ائدن سومالیلند، بیرلشمیش میلتلر طرفیندن تانینمیر


text:
۰ (سایی)
۰ یوخسا صیفیر یا بوْش، ساییلارین بیریدیر. بعضاً دوغال سایی ساییلار و اوندا دوغال ساییلارین ایلک ساییسی اولار؛ بعضاً ده دوغال سایی ساییلماز.
اؤزللیکلر[دَییشدیر]
- صیفیر بیر سایییا آرتیریلاندا، اونو دَییشمز.
- بیر ساییدان صیفیر آزالسا، او دَییشیلمز.
- صیفیر بیر سایییا وورولسا، اونو صیفیر ائدر.
- صیفیر، صیفیردان سوْنرا، هر بیر سایییا بؤلونسه، صیفیر اولار.
- صیفیردان سوْنرا هر بیر سایی صیفیرا بؤلونسه، اونون جاوابی تعریف اولونماییبدیر.
- صیفیر، صیفیرا بؤلونسه، جاواب موبهمدیر و هرنه سایی اولا بیلر.
- صیفیردان سوْنرا هر سایی صیفیر قوهسینه یئتیشسه، جاواب ۱ اولار.
- صیفیر، صیفیردان سوْنرا هر سایی قوهسینه یئتیشسه، جاواب صیفیر اولار.
- صیفیر، صیفیر قوهسینه یئتیشسه، جاواب موبهمدیر و هرنه سایی اولا بیلر.


text:
قادین و ایش حیاتی سوسن نواده رضی دهییشن اجتماعی قوروم و بو قورومون اؤزویله گتیردیگی قوشوللار، قادینی ایش حیاتیندا اشتراک ائتمهیه قورشالاییر. زورلاییر، یا دا مجبور بوراخیر دئمیرم؛ قورشالاییر، تشویق ائدیر، قامچیلاییر. حیاتین گئرچکلری، یاشامین چتینلیگی، سوروملولوقلار (مسئولیتلر)، أرلرینین طرفیندن ترک ائدیلیب تکباشینا قالماق احتمالی، مادی امکانسیزلیقلار، اؤزونو و سئودیکلرینی تأمین و تضمین ائتمک ایچگودوسو (غریزهسی)، داها اولوملو و گوونلی ...Read More »
منی چاغیر…/ سوسن نوادهرضی
منی چاغیر… سوسن نوادهرضی منی گوزگو چاغیر سن اولوم سنلشیم کئچیم باخیشیندان سنلیلشیم. منی سسسیز منی سؤزسوز منی ائله بئله بهانهسیز چاغیر. منی گؤی چاغیر گونشلشیم، آیلاشیم، اولدوزلاشیم دنیز چاغیر سولاشیم، شپهلشیم، بالیقلاشیم دالیم داملالارینا قاریشیم دالغالارینا باااااااااخ! گئجه قوشوقلارینین عطرینی اؤزلهمیشلیییم ییغیب بوغازیما جانیمی گل ده افلاطونون استدلالینا یئرلشدیر سنسیزلیییمی و اقلیملرین سنلیسیندن ییغیب ییغیشدیر سئویشمهلرین قیریق قالینتیلارینی بَرک ...Read More »
بیر حیکایهدیر تبریز!/ سوسن نواده رضی
بیر حیکایهدیر تبریز! سوسن نواده رضی بیر حیکایهدیر تبریز! بیر به بیر آغاجلارین قولاقلارینا پیچیلداناجاق گئنههاممییاتاجاق گئنه جیرتدان اویاق قالاجاق گئنه دئولر اودوزوب یوخا چیخاجاق گئنه ده اننهمین ناغیللاری قازاناجاق. بیر حیکایهدیر تبریز! گئنه ده تیکان ییغان یوخسول کیشینین عاغیللی قیزی شاه ائوینه گلین گئدهجک گئنه، گوللر آچاجاق باهار گلهجک گئنه سیتاره بختی قاره صبر ائدهجک صبیر داشینا یالواراجاق گئنه ...Read More »
«فضولی»ایله دئییشمه / سوسن نوادهرضی
«فضولی»ایله دئییشمه سوسن نوادهرضی فضولی: حیرت ای بت صورتین گؤردوکده لال ائیلر منی صورت حالیم گؤرن، صورت خیال ائیلر منی مهر سالمازسان منه، رحم ائیلهمزسن بونجا کیم سایه تک سئودای زولفون پایمال ائیلر منی رضی: کؤنلونه اویسان، کؤنول، آشفته حال ائیلر سنی صبرین اسکیلدر، دوچارِ قیل و قال ائیلر سنی پایمال زولف-ی یار اولماق یاراشماز عاشیقه سئوگی قوینوندا دورولماقلار زولال ...Read More »
ایکی شعر / سوسن نوادهرضی
ایکی شعر سوسن نوادهرضی (۱) سحر- سحر آلمالیقلارا دامجی – دامجی داماندا گونش قولاغیوی دایا دوداقلاریما یرپاقلارین یاشیللاشما هوسینی نارین- نارین پیچیلداسین سنه. یئل سوپورنده گونشی یئردن قوشلارین شعریمه سوسوزلایان چاغی سسیم بوداق- بوداق جوجهریب گؤیهرهجک آغاج لاردا… (۲) ابدیت نه جور بیر شئیدیر؟ اوردا دا میغربت وار؟ اوردا دا میآییریرلار آداملاری اؤز- اؤزوندن؟ بیربیرلریندن؟ و کیملیکلریندن؟ ابدیت نه رنگدهدیر؟ ...Read More »
هانی او تبریز؟ / سوسن نواده رضی
هانی او تبریز؟ سوسن نواده رضی هانی او گون؟ هانی او بیز؟ هانی او تبریز؟ هانیلار قالدی گئدیب گلمز یوللاردا… گلمزسن، شعیرلر یئتیم قالار آلمالار قارا لچک باغلار و یول چکن گؤزلر قورودولار اورمو گؤلونه تای… باخ! بیر دیلک توتورام؛ هر نار داناسی بیر نار قیزی اولسون، هر نار قیزی بیر حسرتی گئدرسین، هر حسرتین بیتیشی بیر دیلهک گتیرسین، و ...Read More »
بیز هامیمیز یاخشیییق!…/ سوسن نوادهرضی
بیزهامیمیز یاخشیییق!… سوسن نوادهرضی هردن قاش قارالان چاغی، ایشدن قاییداندا تویوق قیچی آلیب آپاراردی ائوده سوپ پیشیرردی، یا دا بیر پونزا بویون- قاناد آلیب پیشیریب ایکی یئرآلما، بیر چیمدیک دوز، بیر قاشیق دا –اولسایدی- روب آتاردی ایچینه، هم تیلتهسینی یئیهردیلر هم ده ات- دریسینی سوموکدن آییریب، اتدؤینله ازیب هرهسی بیر ایکی- تیکه بورمالاییب قوهوم- قونشو سوروشاندا، آبگوشت یئمیشیک دئیردیلر. آما ...Read More »
باشقا بیر دوغوش (تولدی دیگر) / فروغ فرخزاد- چئویرن: سوسن نواده رضی
باشقا بیر دوغوش (تولدی دیگر) فروغ فرخزاد چئویرن: سوسن نواده رضی بوتون واراولوشوم، سنی اؤزونده یئنهلهیهرک سونسوز جوجَرمهلرله گؤیرمهلری سحر چاغینا گوتورن قارانلیق آییتاسیدیر من بو آییتادا سنی آه چکدیم، آه من بو آییتادا سنی آغاجا، سویا و اودا جالاقلادیم *** یاشام بلکه ألینده سَلَه اولان بیر قادینین هر گون کئچدییی اوزون بیر خیاباندیر یاشام بلکه بیر کیشینین اوزونو بوداقدان ...Read More »
«مولانا» ایله شعرلشمه / سوسن نواده رضی
«مولانا» ایله شعرلشمه سوسن نواده رضی حضرت مولانا فارسجا و خراسان تورکجهسینین قاریشیمیندان اولان بو بدیع و گؤزل ملمعنی قوشدوغوندا، اؤز اوستادلیغی و درین باشاریغینی بو ایکی دیلده گؤزلر اؤنونه سریبدیر. منیم مولانا ایله اؤز دیلینده دئییشیب شعرلشمه جسارتینده بولوندوغوم اوچون بوتون ادیبلریمیز باغیشلارلار منی… مولانا: دانی که من به عالم یالنیز سنی سئورمن چون در برم نیایی اندر غمــت ...Read More »
سیتاره بختی قااااره / سوسن نوادهرضی
سیتاره بختی قااااره سوسن نوادهرضی (دیالوگلار و اننهنین تعریف ائلهدیگی ناغیل تبریز آغزی ایله یازیلیب) اننهم نم نه عجب حمد سورهلرینی اوخومادان، اؤلولری بیر- بیر بهشته گؤندرمهدن، “آللاه صت هَزار مرتبه شوکر”- دئییب باشلادی «سیتاره بختی قاره» ناغیلینی تعریفلمهیه: -گوننرین بیر گونونده، شاه آبباسین دوربونونده، بیر قیز واریدی، آدی سیتاره ایدی. سیتاره هم یاخجی قیز ایدی، هم گؤزل ایدی، هم ...Read More »


text:
باشباقان ییلدیریم ، قونوشانلر ، سناریو یازانلر بر كز داها خیال قیریقلغنە اوغرادیلر . ان شا الله ملتمز دە بو مجادلەیی أوت اوییله تاجلاندیراجق . آق پارتی ت ب م م غروبی ، آنایاصە دگیشیكلگی تكلی... تمامینی اوقو
آق پارتی گنل باشقانی و باشباقان بن علی ییلدیریم ، خلیج قونغرە مركزندەكی نجیب فاضل قیصە كورك أودول تورنی أوڭجەسندە غزتەجیلرڭ آنایاصە دگیشیكلگی تكلیفنە ایلیشكین صورولرینی یانیتلاركن ، آق پارتی... تمامینی اوقو
آق پارتی گنل باشقانی و باشباقان بن علی ییلدیریم ، پارتیسنڭ ت ب م م غروب طوپلانتیسندە یاپدیغی قونوشمەدە ، ترور أورگوتلری ایلە ضربەجیلره جسارت ویرەجك سویلملرڭ هیچ كیمسەیە فائدەسی بولونمادغنی س... تمامینی اوقو
مظهر گرگن بایاتلینڭ فلوریە باصینكوی جامعسیندەكی جنازە نمازینڭ آردندن غزتەجیلرڭ صورولرینی یانیتلایان باشباقان بن علی ییلدیریم ، بایاتلییە اللّهدن رحمت ، یاقینلرینە باش صاغلغی دیلەدی . ییلدیری... تمامینی اوقو
آق پارتی گنل باشقان یاردیمجیسی أوزنور چالیق ، ملاطیە ایلە طوغی آناطولیدەكی ۱۲ ایلی قیصری اوزرندن باتی یە باغلایاجق د – ۳۰۰ قرە یولی اوزرندەكی قرەخان تونلیڭدن آراج گچیشلرینڭ باشلاتیلاجغ... تمامینی اوقو
باشباقان بن علی ییلدیریم ، هركس صونو بیلمەلیدر كە ٧٩ میلیون وطنداشیله هر تورلی اهانتی شدتی ، تروری برطرف ایدەجك ، هر تورلی طوزاغی بوزاجق قدرتە صاحبدر تركیە جمهوریتی . شهیدلریمزڭ عزیز خاطرەلر... تمامینی اوقو


text:
۵ دسامبر
- ۱۴۹۲ - کریستوْفر کوْلومب هایتینی کشف ائتمیشدیر.
- ۱۹۰۴ - ژاپون پوْرت-آرتوردا رۇس دوْنانماسینی مغلوب ائتمیشلر.
- ۱۹۱۴ - ایتالیادا "طرفسیزلیک بَياننامهسی" مجلیسده تصدیق ائدیلمیشدیر.
- ۱۹۳۴ - ایستالینه قارشی سۇی-قصدده گۆناهلاندیریلان ۷۰ نفر گۆللهلنمیشدیر.
- ۱۹۳۴ - تۆرکیهده قادینلارا سئچکی حۆقوقو وئریلمیشدیر.
- ۱۹۴۶ - نيويوْرک شهری بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین دایمی قرارگاهی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۶۲ - آمریکا بیرلشمیش اوستانلری و شوروی ایتیفاقی آرام اوقیانوس حؤوزهسینین بیرگه ایستیفادهسینه قرار وئرمیشلر.
- ۱۹۷۷ - جومهور باشقانی انور ساداتین ایسرایلین مۆستقیللیگینه طرفدار چێخماسیندان سوْنرا ۵ عرب اؤلکهسی مصرله دیپلوْماتیک علاقهلری کسمیشدیر.
- ۱۹۷۸ - شوروی و افغانیستان آراسیندا ۲۰ ایللیک دوْستلوق مۆقاویلهسی ایمضالانمیشدیر.
- ۱۹۸۴ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین عوضولری قانون پوْزولماسینا گؤره جزا نظرده تۇتان بئين الخالق مۆقاویله لايیحهسینی يئکدیللیکله قبول ائتمیشلر.
- ۱۹۸۵ - بؤيوک بریتانیا يۇنسکو–دان چێخمیشدیر.
- ۱۹۸۹ - مارقارت تاچر يئنیدن مۆحافیظهکار حیزبینین لیدئری سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۱ - آذربایجان جومهوریسی جومهور باشقانینین فرمانی ایله داخیلی ایشلر ناظرلیگی يانیندا عالی دؤولت ایداره ائتمه اوْرقانلارینی مۆحافیظه شؤعبهسی يارادیلمیشدیر.
- ۱۹۹۵ - خاوير سوْلانا ناتوْ-نون باش کاتیبی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۵ - فرانسه يئنیدن ناتوْنون ترکیبینه قايیتدیغینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۹۶ - مادلین آلبرايت آمریکا بیرلشمیش اوستانلری دؤولت کاتیبی وظیفهسینه تعیین ائدیلن ایلک قادین اوْلموشدور.


text:
گونش ایله گونهباخان
یازان: حسین واحدی
ساری ساچلی گونش، گؤیه دیرماشمیش داغلارین آرخاسیندا، خوروزون بانلاماسینی گؤزلهییردی. آخشامدان، بوغدا تارلاسیندا اولان یالنیز گونهباخان ایسه قارا دنهلرینی گونشین باتان یئرینه توتوب، گونشی گؤرمک اومیدی ایله یوخلامیشدی.
بیر آزدان، خوروز، سسینی باشینا آتدی. کند ائولرینین چیراقلاری بیر-بیر ایشیقلاندی. گونش گؤزلهدییی آنی گؤرونجه دوغماغا باشلادی. گونهباخان، سئوینجک یوخودان اویاندی. سئودییی گونشی بیرداها گؤره بیلهجهیینه چیچهیی چارتلادی.
چوخ کئچمهدی گونش گؤی اوزونده، هر یانی باخیشی آلتینا آلدی. گونهباخان، گونش بونون اوچون گلیبدیر دئیه، اوزون اوندان چئویرمیردی. او، اوچوب گونشین یانینا گئتمک آرزوسوندایدی.
یاواش-یاواش آخشام گلیب چاتیردی. گونش یئره سردییی ساچلارینی داراییب، هؤرمهیه باشلامیشدی. گونهباخان ایسه گونشین گئتمهسیندن اوزولوردو. او، بیلیردی بیرآزدان گونش باتیداکی اوجا داغین آرخاسینا گئدیب یوخ اولاجاقدیر.
چوخ چکمهدی گونش دالینا باخمادان، باتینین لاپ او اوزاقلاریندا ایتهرک قارانلیغی یادیگار قویدو.
سون


text:
اوروش
قندهار ولایت بناسیده یوز بیرگن پارتلشده 5 کیشی اولیب و باشقه12 نفر یرهلندی
کیچه ساعت 7 اطرافیده قندهار ولایتی نینگ بناسیده بیر پارتلش یوز بیرگن. دستلبکی گزارشلرده پارتلش قندهار ولایتی نینگ والیسی همایون عزیزی، بیرلشگن عرب امیرلیگی نینگ ایلچیسی جمعه الکعبی و بیر قنچه ملی تاجر و سوداگرلر بیلن ایش ادارهسیده بولگن چاغده روی بیرگن.
حادثه قندهی صادر بولگنی معلوم ایمس. پارتلش انتحاری هجومی یا –ده آلدیندن اورنهتیلگن ماینمی هلی بیللی ایمس.
نامی فاش ایتیلمسلیک ایستهگی بیلن سلاموطندارگه معلومات بیرگن بیر منبع، قندهار ولایتی نینگ والیسی شامل بیرلشگن عرب امیرلیگی نینگ ایلچیسی و باشقه 8 کیشی واقعهده یرهلنگن دیگن. شونینگدیک اوچ کیشی قربان بولگنی ایتیلهدی.


text:
ایکینجی مرتبهلی دلی
- سلام، حکیم یوخدو؟
- یوخ، بیر آزدان گلر.
- اهیلشه بیلرم؟
- البته، بویورون، بویورون!
ظاهرینه باخاندا طبیعی گؤرونوردو. اوتوردو قارشیمداکی دیوانین اوستونده و گؤزلرینی دیکدی منه. من باشیمی آشاغی سالدیم. باخیشلارینین آغیرلیغینا دؤزه بیلمدیم. باشیمی قالدیریب اوزونه باخدیم. گؤردوم گؤزلری آز قالا دئشیگیندن ائشییه چیخیب و گؤزونو منه زیللهییب. بیردن-بیره دئدی:
- سیزدن بیر خاهیش ائلییه بیلرم آغا؟
- بویورون، ائشیدیرم.
- من یازیب اوخوماق بیلمیرم. اولار منه بیر مکتوب یازاسیز؟
- اولار، اولار. نیه اولمور؟
گولـله کیمی آیاغا دوروب ماسانین اوستوندن بیر کاغیذ لا بیر قلم گؤتوروب منه طرف اوزاتدی. آلیب قارشیمداکی ماسانین اوستونه قویدوم. قلمی الیمه آلیب سوروشدوم:
- کیمه یازاجام، نه یازاجام؟
- لئیلایا!
- هه، اولدو. دئ یازیم!
آغزینداکی توپورجیی اودوب، درین بیر نفس آلیب دئدی:
- بسماللهالرحمنالرهیم! سلام لئیلا، من سنی چوخ سئویرم. سنی گؤردویوم گوندن دلی اولموشام. هامی ائله بیلیر من دلییم. هئچ کیم بیلمیر سنین دردین منی بو حالا سالیب. لئیلا، هئچ کیم منی درک ائلمیر. تئز-تئز گتیریب آغزیما درمانلار سوخورلار. من اؤزومو ائله گؤستریرم، گویا درمانلاری اودورام، اما اودمورام. حکیملر گئدندن سونرا توپورورم باغچایا. سن اولمایینجا منیم وضعیتیم بئله اولاجاق. نیه منی ترک ائلیییب گئتدین؟ هارا گئتدین؟ بس سن بیلمیردین دلیلرین اورتاسیندا یاشاماق چتیندی، آدامی دلی ائلیر؟ هه، لئیلا؟ ایندی من ده دلی اولسام، جاوابینی کیم وئرهجک؟ لئیلا، ایستییرم آنامی سنه ائلچی گؤندرم. ایستییرم آروادیم اولاسان. گئدیب-گلیب اؤپم سنی! ایستییرم عاغیللی بیر اوشاغیمیز اولسون. یوخ، ایکی اوشاغیمیز اولسون. بیری اوغلان، بیری قیز. تک بؤیومهسینلر. تنهالیق دا چوخ چتیندی، لئیلا. بورادا اولانلارین هامیسی تنهادی. هامیسی ائله بیلیر عاغیللیدی. اما من بیلیرم، دلیدیلر. لئیلا، تک آداملارین هامیسی دلی اولور. منی تک قویما، گل. آتام منی سئومیر...”.
بونلارین هامیسینی بیرنفسه دئدی، دایاندی. باشیمی قالدیریب باخدیم گؤردوم گؤزلری دولوب. دئدیم:
- سؤزلرین قورتاردی؟
- یوخ آغا، یاز، یاز! چوخداندی لئیلایا مکتوب یوللایا بیلمیرم. حکیم ائله بیلیر من دلییم. اونا گؤره ده قویمور...
- عیبی یوخ. ناراحات اولما. نه قدر اوریین ایستهییر دئ یازارام.
سئوینه-سئوینه دئدی:
- چوخ ساغ اول، آغا، چوخ ساغ اول! یاز. “لئیلا، منه بوزباش بیشیررسن. بورانین یئمکلری اییی وئریر. بیلمیرم نه پوخ قاتیرلار ایچینه. منه یارپاق دولماسی بیشیررسن. من ده گئدیب ایستی تندیر چؤریی آلیب گلرم. بالا-بولالاریمیزی سوفرهنین باشینا ییغیب یئییب کئیف ائلییهریک. قوی بو سفئح حکیم ائله بو دلیلرین یئمهییندن یئییب اؤزونو عاغیللی سایسین. گل چیخیب گئدک، لئیلا. دونن آخشام حیطین دیواریندان آشیب قاچماق ایستهدیم. بیر-ایکی نفر “دلی قاچیر”-دئیه آرخامجا قاچیب منی توتدولار. بونلار ائله بیلیر عاغیللی قالار، دلی قاچار. لئیلا، دوغوردان دا چوخ دلیدیلر بونلار. من بو آخماقلارین ایچینده یاشاماق ایستهمیرم. منی توتاندان سونرا بیر یئکه اینه ووردولار یانیما. یئری ایندی ده آغریییر. ینه وورولدوقدان سونرا یاتدیم. بیر-ایکی ساعات اولار اویانمیشام. گؤرورسن، لئیلا، دلیلرین ایچینده یاشاماغین بویو دا وار. نه قدر باجاریرسان گرک اوزاغا قاچاسان. لاپ داغدا یاشایاسان. هله لئیلا، سنه بیر سؤز دئییم. آنامی نه واخت یوللاییم ائوینیزه؟ بیر قوتو کانفئت، بیر دسته ده گول! یاخشیدی هه؟ سنه چوخلو قیزیل آلاجام. آنامین بیر دنه گؤزل بویونباغیسی وار، اونو دا وئرهجم سنه. سن نه دئسن آلاجام سنه. بیز خوشبخت اولاجاغیق، لئیلا"!
- قورتاردی؟
- بلی آغا. ایندی قلمی وئر ایمضالیییم.
قلمی مندن آلیب، کاغیذی اؤز طرفینه چکیب، یازینین آلتیندا ایکی بیرلشمیش اوریین شکیلینی چکدی. بیر دنه ده اوخ او ایکی اورهیی دئشدی. آلتیندان دا ایکی قطره قان تؤکولوردو. چوخ ماراقلی دلی ایدی. سونرا دا شکلین آلتیندا نسه قارالادی و قلمی منه طرف اوزاتدی:
- ایمضالادیم!
- هه، بیلدیم. گؤزل ایمضادی.
- چوخ ساغ اول، آغا. ایندی اولار بیزیم ائویمیزین نؤمرهسینی ده یازاسان؟ بیردن لئیلا زنگ ائلییهر. آدیمی دا یاز.
- اولار، دئ.
- 45685... آدیم دا احمد-دی.
- بس لئیلانین آدرئسی؟
- تبریز، کوچهباغ محلهسی. ائولرینین نؤمرهسی ده 25-دی. حکیم گلمهمیش من چیخیم گئدیم.
- یاخشی ناراحات اولما. آپاریب وئررم.
احمد دوروب اییله-اییله قاپینی آچیب گئتدی. اولانلار منی برک تعجبلندیرمیشدی. بیر دلینین بیزلره و باشقا دلیلره اولان موناسیبتی منیم اوچون چوخ ماراقلی ایدی. فیکیرلشدیم موطلق آپاریب مکتوبو لئیلایا چاتدیراجام. دوغروسو اؤزوم اوچون ده لئیلانین کیم اولدوغو چوخ ماراقلی گلیردی. حکیمی گؤزلمهدن آیاغا دوروب آدرئسه طرف یولا دوشدوم.
کوچهباغ محلهسینه چاتمیشدیم. بو محله تبریزین ان قدیم محلهلریندن ساییلیردی. دار کوچهلر و کلاسیک اینسانلارین بیرلشمهسیندن یارانان بو محلهده، عینی زاماندا، چوخ قیسقانج و قلبیقارالیق دا وار ایدی. کوچهیه بیر قریب گیرن کیمی هامی اونو نظارته گؤتورور، هارا و نییه گلدییینی اؤیرنمهیه چالیشیر. وای او گونه، کوچهباغ محلهسینده بیر قیزا وورولاسان. قیزی گؤرمک اوچون گرک تپیک و یومروقلارلا دوستلوق اعلان ائدهسن.
سوروشا-سوروشا احمدین دئدییی آدرئسه چاتدیم. دار بیر دالانین ان آخیرینجی قاپیسی ایدی. رنگی تؤکولموش و ازیک-اوزوک بیر قاپی. بیلمیردیم قاپینی نه آدلا دؤیوم. نه دئیردیم؟ دئیردیم قیزینیزا بیر نامحرم اوغلاندان مکتوب گتیرمیشم؟ ایت کیمی دؤیردیلر منی. بیر فیکیر آغلیما گلدی. کوچهنین باشیندا ایکی اوغلان اوشاغی وئلوسیپئد[چرخ] سوروردولر. اونلارا یاخینلاشیب سوروشدوم:
- اوشاقلار سیز لئیلانی تانیییرسیز؟
اوشاقلار دئدیلر:
- هانسی لئیلانی؟ عزیزین باجیسینی؟
- قارداشینی تانیمیرام. تخمینن 25 یاشی اولا گرک.
- یوخ، عزیزین باجیسینین 10 یاشی وار.
- بس بو دیبدکی قاپی کیمین ائویدی؟
- اورا لاله خالاگیلین ائویدی. تک آرواد ایدی. اوچ-دؤرد ایل اولار رحمته گئدیب. قیزی یوخدو. بیر اوغلو وار، او دا دئییللر دلیخانادادی.
- ههه، بیلدیم. چوخ ساغ اولون.
چوخ ماراقلی ایدی. دئمهلی احمد منی اؤز ائولرینه یوللامیشدی. لئیلا بو ائوده یاشامیردی. اورییمده دئدیم “بلکه هئچ لئیلا دئییلن بیر وارلیق یوخدو و احمد دوغوردان دا دلی ایدی. لئیلا ایسه اونون خیاللارینین سئوگیلیسیدی! “بو فیکیرلرله ائوه قاییتدیم. سحره کیمی دئمک اولار یاتمادیم. آغلیما مین جور فیکیرلر گلیردی. بو اولانلار منه یوخو کیمی گلیردی. سحرین تئز آچیلماسینی گؤزلییردیم، دلیخانایا گئدیب احمدله گؤروشوم.
سحر یوخودان دوروب بیر تیکه چؤرک آغزیما قویوب یولا دوشدوم. آوتوبوسلا اوزون بیر مسافه قطع ائلمهلی، داها سونرا ایسه بیر نئچه دقیقه آیاقلا گئتمهلی ایدی .آوتوبوس دؤرد یولدا بیر آز تیخاجا ایلیشدی. هر طرفدن سیقنال سسی گلیردی. آوتوبوس سوروجوسو باشینی پنجرهدن چیخاریب باغیریردی:
- آی دلی، نییه سیقنال چالیرسان؟
سول طرفدکی ماشین سوروجوسو ایسه باغیراراق جواب وئردی:
- دلی سنین نسلیندی! بو نه جور ماشین سورمکدی. سنین کیمیلری گرک دلیخانایا آپارالار!
آوتوبوسون سوروجوسو ایسه باشینی ایچری سالیب دیلینین آلتیندا سؤیمهیه دوام ائلهدی:
- دلی کؤپکاوغلو دلی. سیقنال چالان بو، دلی کیمی سورن بو، هله منه دلی دئییر. واللاه بو میللت قودوروب. باشی خاراب اولوب. آخشاما کیمی رول آرخاسیندا ایت کیمی یورولورام، آخیردا دا ایتین قاباغینا آتیلان پولو من قورومساغا وئریرلر. بو سس-کویلر، پولسوزلوق آدامی دلی ائلییر. بیر دنه ده بئلنچی دلی آدامین قاباغینا چیخاندا دای آدام بیلمیر هارانین داشینی باشینا سالسین. لاپ دلی اولورام. شهر دئییل، دلیخانادی بورا. یاریسی دلیدی، یاریسی دا دلیباز. سحری بودو، گؤر آخشامی نهدی. هله منه دلی دئییر ائششهیین بالاسی. اه!
شهره باخیشیم دییشیلمهیه باشلامیشدی. سانکی گؤزلریم هله ایندی گؤرمهیه باشلاییر. دوغرودان دا گؤرمک، باخماق و موشاهیده ائتمهیین آراسیندا فرق چوخ ایمیش.
دلیخانایا چاتدیم. دلیخانانین قاپیسیندان دلیلرین ییغیشدیغی سالونا چاتانا کیمی اورییم پارتدادی. نفسیم دئمک اولار دالیمدان چیخیردی. سالوندا احمد-ی آختارماغا باشلادیم. طیبباجیلاری منی تانیییردیلار. بیری قاباغا گلیب “حکیمی آختاریرسان” - دئیه سوروشدو. دئدیم احمد آدیندا بیر نفری آختاریرام. دئدی:
- احمده دونن گئجه دلیلیک ائلدییینه گؤره درمان وئریلیب. اونا گؤره ده یاتیب. بیر آزدان آییلاجاق.
گئدیب حیطده اوتوراجاغین اوستونده اوتوروب گؤزلدیم. بعضی دلیلر حیطده دلیجهسینه گزیردیلر. بعضیلرینین اللری باغلی ایدی. بعضیلرینین یانیندا ایسه محافظچیلر گزیردیلر. بیر-ایکی دلی قادین دا اوزاقدا گؤزه دییردی. آرتیق هامینی دلی کیمی گؤروردوم. آدام هردن ائله بیلیر دونیا دلیلرین سورگون اولدوغو، نظارت آلتیندا اولدوغو و موکافاتی و جزاسی بول اولان بیر یئردیر. لاپ بو دلیخانا کیمی.
- سلام!
دیکسینیب آرخایا دؤندوم. احمد باشیمین اوستونده دایانمیشدی. آیاغا دوروب احمده طرف دؤنوب دئدیم:
- سلام احمد. نئجهسن؟
- چوخ ساغ اول، آغا. مکتوبو لئیلایا وئردین؟
- لئیلانی تاپا بیلمدیم. آدرئسی سهو وئرمیشدین. منی آنانین یانینا یوللامیشدین!
- ایندی ائله بیلیرسن من دلییم؟
- یوخ، یوخ! سادهجه، دئدیم بلکه یانلیشلیق اولوب. لئیلانین دوزگون آدرئسینی وئرسن، آپاریب مکتوبو چاتدیرارام.
- لئیلانین دوزگون آدرئسی اولسایدی اؤزوم آپاریب وئرردیم دا، آغا! سنه نیه دئییردیم؟
لاپ دلی اولوردوم.
- نئجه؟ لئیلانین آدرئسی یوخدو؟
- هئچ نه آغا. بیر آدرئس وار...گل اونو سنه وئریم آپار مکتوبو وئر اورا. یاخشی، آغا؟
- یاخشی.
- کاغیذی چیخاریب ایسکامئیکانین[اوتوراجاق] اوستونه قویدوم. قلمی کؤینییمین جیبیندن چیخاریب دئدیم:
- دئ یازیم!
- یاز، آغا. قاراباغلیلار محلهسی. حسن کوچهسی. نؤمره 53.
- باخ ها. بو دفعه آدرئس دوز اولماسا، دای آپارمایاجام.
- دوزدو، آغا.
- یاخشی، من گئتدیم!
یولا دوشدوم. بو مسئلهنین آخیرینی گؤرمک ایستهییردیم. اورهییمده دئدیم، “هارا کیمی گئتسه گئدهجم”!
قاراباغلیلار محلهسیندیدیم. بورانین دا اؤزونه مخصوص لهجه و حیات طرزی وار ایدی. عمومیتله، تبریزی ییغما بیر شهر ده آدلاندیرماق اولار. هر محلهنین اؤزونه مخصوص لهجه و مدنیتی وار. بو محله ده چوخ قلبیقارا و دیندار بیر یئر ایدی. احتیاطلا آدرئسی آختارماغا باشلادیم. 50..51...52...و 53. تاپدیم. کؤهنه بیر تاختا قاپی ایدی. آنجاق دالانین دیبینده دئییل، دوز یولون قیراغیندایدی. ائو دیوارینین همن یاپیشیغیندا بیر مارکئت ماغازاسی وار ایدی. ایچری گیریب سوروشدوم:
- باغیشلایین، من لئیلا خانیم گیلین قوهوملاریندانام. اوزاقدان گلمیشم. بیلمیرسیز هانسی قاپیدی؟
- هانسی لئیلا؟
- لئیلا دا. فاطما خانیمدی آناسی!
فاطمانی اؤزومدن چیخارتدیم.
- یوخ تانیمیرام. ائله بیر آدام بورادا یاشامیر.
- بس بو یانینیزداکی قاپی کیمین ائویدی؟
- منیم ائویمدی؟ نئجه؟؟؟
کیشی قئیرته گلمیشدی. گؤزلریندن عصبی اوخودوم.
- هئچ، ائله بئله سوروشدوم. عذر ایستهییرم، ساغ اولون!
ماغازادان چیخیب سرعتله اوزاقلاشدیم. حس ائدیردیم بو آدرئس ده دوز چیخمایاجاق. بئش-اون مئتر اوزاقدا ایکی اوشاق دایانمیشدی، صحبت ائدیردیلر. یاخینلاشیب سوروشدوم:
- اوشاقلار، او ائو وار ها، مارکئتین یانیندا. اورا کیمین ائویدی؟
اوشاقلار چپ-چپ منه باخدیلار:
- سنه نه کی، کیمیندی؟
- هئچ، من لئیلانی آختاریرام. احمددن مکتوب گتیرمیشم.
اوشاقلارین بیری منه باخیب دئدی:
- لئیلا کیمدی، او ائوده لئیلا یاشامیر. اورا بیزیم ائویمیزدی. ایندی قارداشیمی چاغیریم سنه دئسین لئیلا کیمدی!
- لازیم دئییل چاغیراسان. هله بیر دایان گؤروم! سن احمد آدیندا آدامی تانیییرسان؟
- نه احمد؟ تانیمیرام. قارداشیم حسندی. اؤزو ده ایدمانچیدی. سنی آلیب باشینا یئره وورار.
- یاخشی ائلییهر، قوی وورسون. سیزین قوهوملاردان دا احمد یوخدو؟
- بیبیمین اوغلو وار آدی احمددی. چوخداندی گؤرممیشم. دلی اولوب دئییللر.
- سنین باجین وار؟
- سنه نه، ائششک! حسنننن!
- یاخشی، یاخشی، چاغیرما. ائله-بئله سوروشدوم ساغ اول!
و دوشوب قایدیردیم کی، اوغلانین دوستو اوزاقدان چیغیردی:
- اونون بیر باجیسی وار ایدی. اونو دا ایکی-اوچ ایل اولار ماشین ووروب اؤلدوروب!
- چوخ ساغ اول، جاوان اوغلان!
اوغلان گولومسهدی من ده اورادان اوزاقلاشماغا باشلادیم. دهشت ایدی. احمد منی سانکی کئچمیشده سئودیگی اینسانلارین قاپیسینا گؤندریردی. آرتیق کیمین دلی، کیمین عاغیللی اولدوغونو آیرید ائلییه بیلمیردیم. واخت ایتیرمهدن دلیخانایا قاییتدیم. گونو ایتیرمهدن بو مسئلهنین آخیرینا چیخماق ایستهییردیم. صاباحا قالسایدی احمدله گؤروشمک اوچون بئش گون گؤزلمهلی اولاجاقدیم. اونا گؤره ده بو دفعه تاکسی ساخلادیم. سوروجو سوروشدو:
- هارادی اینشاللاه؟
- دلیخانایا!
- نئجه؟
- بئله، باغیشلایین. مرکزی آسایئشگاها!
- هههه. ائله اولده دوز دئدین. اورا دلیخانادی دا!
سونرا گولمهیه باشلادی.
- اورا نییه، قوهوملارداندی؟
- یوخ، اؤزومون باشقا ایشیم وار!
- ههه، آللاه شفا وئرسین!
- قارداش، من خسته دئییلم، اؤزوم حکیمم. نه آللاه شفا وئرسین؟
- نه بیلیم، دئدیم ده! آللاه شفا وئرمهسین، ایندی یاخشی اولدو؟ هامی دلی اولوب ائ!
- قارداشیم، اینجیمه، فیکریم قاریشیقدی. من هئچ دلییه اوخشاییرام، دئییرسن آللاه شفا وئرسین.
- واللاه نه دئییم. دلینین بهیم بوینوزو اولور؟ مسئلن، جانیم سنه دئسین، ایندی او قدر اخلاق پوزغونلوغو، فاحیشه-زاد چوخالیب، آدام آز قالا آناسیندان دا شوبههلنیر. (گولور) دئییرم بلکه او دا جاوانلیقدا قهبهلیک ائلیگیب! (گولور)
من ده گولومسهیهرک جاواب وئردیم:
- ائئئهه، کئفین سازدی سنین. گئت آناندان سوروش دا.
گوزگودن منه ایشاره ائلیییب گولومسهیهرک دئدی:
- دلی اؤزونه دلی دئییر کی، قهبه ده اؤزونه قهبه دئسین؟!
نه بیلیم، بلکه ده حاققی وار ایدی. بلکه ده هامیمیز بیر آز دلی، بیراز دا فاحیشهییک!
خستهخانایا چاتمیشدیم. ساغوللاشیب ماشیندان دوشنده سوروجو دئدی:
- بوینووا آل!
سادلؤوح کیمی دئدیم:
- نهیی؟
- دلیلییی.
اوغراشین بالاسی منی اله سالمیشدی. قاپینی مؤحکم چیرپیب خستهخانایا طرف یولا دوشدوم. سوروجو قاپینی ائله برک چیرپماغیمدان ناراحات اولوب، باشینی پنجرهدن چیخاریب باغیردی:
- گؤردون، دئدیم دلیسن!
- هه، دلییم. بئله من دلییم! سنه نه گیریب-چیخانی وار آخی، اه!
لاپ عصبیلشدیرمیشدی منی. دلی ایله عصبی اینسانین آراسینداکی فرق بیر توک قدردی. ناراحات-ناراحات احمد-ی آختارماغا باشلادیم. حیطده تاپمادیم دئیه حکیمین اوتاغینا طرف یولا دوشدوم. طیب باجیسیندان حکیمی سوروشدوم. دئدی، اوتاغیندادی. اوتاغینین قاپیسینی تیققیلدادیب ایچری کئچدیم. حکیم میزینین آرخاسیندا اوتورموشدو. یاخشی باخدیقدا او دا بیر نؤوع آغ پالتار گئین دلییه اوخشاییردی. دئدی:
- بویورون.
- سلام، دوکتور!
- سلام، سلام. هه، سیزسیز. دونن هارا گئتدیز بس؟ گلدیم کی، گئدیبسیز.
- واللاه گؤردوم گئجیکیرسیز، دئدیم واختینیزی آلماییم. گئتدیم بیر آز گزیشدیم بورالاردا.
- دلیلرله اونسیت نئجه کئچیر؟
- عاغیللیلاردان داها ماراقلیدی، دوکتور!
- ماراق آختارانا ماراقلیدی، پول آختارانا یوخ! هم ده اینسان دلیلییه عادت ائلییندن سونرا اونو خستهلیک سایمیر. ائله بیلیر، ائله بئله اولار! عاغیللی دلیلر او قدردی کی...
- دلی عاغیللیلاردان دا چوخدو یامان!
- ههه (گولور). ایندی نئینیک؟ عاغیللی دلی اولاق، یوخسا دلی عاغیللی!
- هئچ بیری، دوکتور. عاغیللی اولوب دلی کیمی گؤرونمکدن و دلی اولوب عاغیللی کیمی یاشاماقدانسا زیر دلی اولماق داها مصلحتلیدیر.
- یاواش-یاواش فیلوسوف اولورسان هاا. بئله گئتسه سن ده قوناغیم اولاجاقسان!
- بس نه ائدیم، دوکتور؟
- چالیش نه چوخ عاغیللی اول، نه ده چوخ دلی. ایکیسینین ده سونو بورادی! درمانلاری دا عینیدی. کیمسه ده ماراقلانمایاجاق، سن عاغیلدان دلی اولوبسان، یوخسا ائله کؤکوندن دلی ایدین! (گولور)
- باش اوسته، دوکتور... نه دئییرم کی...
- نه اولوب، بیر آز گرگین گؤرونورسن؟
- واللاه دوغروسو... دوکتور، سیز بو احمد-ی تانیییرسیز؟
- هانسی؟ ههه... او دلینی دئییرسن... تانیییراام. نئجه؟
- او منه بیر مکتوب یازدیریب کی، لئیلایا آپاریب وئرم. ایکی دفعه گؤندریدیگی آدرئسلره گئتدیم، آما ایکیسینده ده لئیلا یوخ، بلکه آناسی و داییسیقیزی چیخدی. لاپ دلی اولموشام. بیلمیرم نه ائلیییم!
حکیم آیاغا دوروب منه طرف گلدی. گولومسهیهرک قارشیمداکی اوتوراجاقدا، یعنی احمدین اوتوردوغو اوتوراجاقدا اوتوروب دئدی:
- لئیلا... هه؟
- بلی، دوکتور!
- بیلیرسن لئیلا کیمدی؟
- خئییر، دوکتور. اما بیلمک اوچون تلسیرم!
- هممم... بیراز صبرلی اول... دئییم سنه!
- سیز اونو تانیییرسیز؟
- اونو تانیمایان وار کی؟ تانییانلار اوچون ماراقسیزدیر. تانیمایانلار اونو گؤرمهیه تلسیرلر. بیلیرسن نهدی؟ نییسه تانیدین ها، باخ اوندا اهمیتینی ایتیریر... لاپ بو لئیلا کیمی!
- لئیلایا نه اولوب کی؟
- ایکینجی مرتبهدهدی. ایکینجی قاتدا...
- نئجه؟
- اونو گؤرمک اوچون ایکینجی مرتبهیه قالخمالیسان. او دا دلیدی. قادینلار بؤلمهسینده قالیر...
ائله بیل باشیما قاینار سو تؤکدولر. من ایکی گوندو سفئح کیمی شهره دوشوب لئیلا آختاریرام. قاپی-قاپی دلی کیمی گزیرم. او ایسه بوردایمیش. ایکینجی قاتدا...
- دوکتور، لئیلانی گؤرمک اولار؟
- او، آغیر خستهدی. دمیرلرین آرخاسیندان گؤستررم سنه. دور، دور آیاغا گئدک!
- هارا؟
- نئجه هارا، ایکینجی قاتا دا!
آیاغا دوروب ایکینجی قاتا یولا دوشدوک. اولانلار منی تامامیله اؤزونه قرق ائتمیشدی. هئچ نه دوشونه بیلمیردیم. عاغیللیلار دونیاسندا دا ایکی دلی کیمی سئون اینسانا دلی و یا مجنون دئییرلر. اما بو تام فرقلی شئی ایدی. ایکی دلینین عاغیللی سئوگیسی عاغیلا گلمهین بیر حادثه ایدی. عاغیللی اولوب دلی کیمی سئومک یاخشیدی، یوخسا دلی اولوب آغیللی کیمی سئومک؟ بونو دوکتوردان دا سوروشدوم. او دئدی:
- اونسوز دا هر ایکیسینده ده سنه دلی دئیهجکلر. سئوگی بئلهدی ده. او باشی دا ایتیرمکدی، بو باشی دا.
سونرا گؤزونون قیراغی ایله منه باخیب دوام ائلهدی:
- چوخ فیکیرلشمه، دلی اولارسان!
- بس نئینهسم عاغیللی اولارام؟
- گرک آرسیز اولاسان.
- آرسیز اولا بیلمیرم، دوکتور.
- اوندا لاپ چوخ عاغیللی اول! هئچ اولماسا دلیلیک تیتولونا[عنوانینا] لاییق اول.
دوکتور گوله-گوله پیللهلری قالخیردی، من ده آرخاسینجا گئدیردیم. دئمک اولار کی، دمیر قاپینین یانینا چاتمیشدیق. قاپینین ساغ طرفینده بیر طیب باجیسی اوتورموشدو. دوکتور اوندان سوروشدو:
- لئیلانین درمانلاری وئریلیب؟
- بلی، دوکتور!
- لئیلانی گتیر بورا.
- بلی، دوکتور!
طیب باجیسی دوروب قاپینین زنجیرینی آچیب ایچرییه کئچدی. بیر آزدان سونرا الی و آیاغی خصوصی پالتارلا باغلی اولان بیر چیرکین قیزی یانیندا گتیردی. قیزین گؤزلریندن اونون دلی اولماغینی چوخ راحات بیلمک اولاردی. باخیشلارینین درینلینده سیرلی بیر شئی وار ایدی. حس ائدیردیم اطرافینا “نییه” دولو باخیشلارلا باخیر. قیز یانیما چاتاندا سوروشدوم:
- لئیلا سنسن؟
- هه!
- سنه احمددن بیر مکتوب وار. ایستییرسن؟
دلی قادینلارا عایید خصوصی ناز ایله دئدی:
- نه احمد؟ نه مکتوب؟
سسیمی بیر آز دا یومشالدیب دئدیم:
- سئوگی مکتوبو!
- ائئئئئئ، بئینیمی خاراب ائلهدی بو دلی. دلیخانادا سئوگی اولار؟ نه ایستهییر ائئئئ مندن؟ وئر گؤروم اونو!
دوکتور طیب باجیسینا گؤزو ایله ایشاره ائلهدی کی، اللرینی خصوصی پالتاردان چیخارماغا کؤمک ائلهسین. مکتوبو لئیلانین الینه وئردیم. لئیلا مکتوبو آچیب گویا اوخویورموش کیمی باخدی. سونرا چوخ راحات شکیلده جیریب هاوایا سوووردو. مکتوب گؤیده اوچا-اوچا لئیلا دا دلی کیمی اوجادان گولمهیه باشلادی. گولمهیین اورتاسیندا باغیریردی:
- هاردا بیر دلی وار گلیب منی تاپیر ائ، آللاه حاققی!
دوکتور منه باخیردی. من ایسه دونوب قالمیشدیم. طیب باجیسی لئیلانی دمیر قاپینین ایچینه قایتاردی. دوکتور دئدی:
- ناراحات اولما. بوردا هله ائله دلیلر وار کی، آللهین اولوب-اولمادیغینی ریاضی فورموللار ایله ثبوت ائدیرلر...


text:
اثر خطی میر علی سبزواری متخلص به مظلوم
بازخوانی خطی : اسماعیل سالاریان
با مقدمه و نظارت فنی : دکتر صدیق
چاپ اول : ۱۳۹۷
تیراژ : ۱۰۰۰
نشر : تکدرخت، تهران
مثنوی یوسف – زلیخا، بیر اوزون مثنوی دیر کی کریم میرعلی سبزوارلی بونو قورآندان الهام آلیب و مینگ ایل –و یۆز سکسن بئش پیغمبرین هجرتیندن کئچندن سونرا، خوراسان تورکچه سینده نظم ائدمیشدیر.
بو مثنوی، نوایی و فضولی نین تورکچه دیوان لارنین کولکه سی حساب اولور، شاعر، چوخلو ماجرالاردا، فضولی نین لیلی مجنون نی تکین بیر پارا غزلر بیان ائدیر. نئچه غزلری ده، نظامی نین خسرو شیرین دن و آشیق پاشانین غریب نامه سین دن الهام آلیب دیر. شاعر تورکلرین شجاعت، کمال، گوزل لیکی نی و خوراسان اؤلکه سینی ده بو اثرده سئویر


text:
تیراختورچی قیز
سالاملار ، نئچه گون اولمادیغیما گؤره ، منی باغیشلایین . بورادا قویان گؤزل باخیش لاریزدان فایدالاندیم . ساغ اولاسیز . حتما بولورسوز بو نئچه گونده تیراختور تیمینه بیر یاخشی یؤنه تچی ( مربی ) گلیب ، یاخشی اویونچولار بو تیمه آرتیریلیب و چوخلی دئییشیكلر اولوب بو تیمده . تیراختور یاتلارینین بیرینده بو گؤزل یازینی گؤردوم ، ایسته دیم قویام وبلاقیما ، فعلا بونو اوخویون و بو بالاجا قیزین گؤزل عكسینی گؤرون ، سورا گوراق نه اولور !
یاواش یاواش تیراختورون سوروملولاری یؤنهتیجی(مربی) و یاخشی اویونچولاری گتیرمكده اؤزلریندن عجیبه غریبه چیخار گؤستریب بیزیم خیالیمیزی راحات ائدیرلر. تاخیمین كئیفیتی یاخشی اولسا یانداشدا ایستادیوما گلیب آلقیشلاماق ایچین داها ماراقلی اولار و اؤز گؤرهوین ایسه اونوتماز. البته سوروملولار بیر باشقا چیخاریدا اؤزلریندن گؤسترمهلیدیر. اؤز فیكیرلرین بئله وئریبلر اویونچو سئچمهیهكی تیراختورون تبریزده ایلك اوچ اویوندا تاماشاچینین محروم اولماغینی اونودوبلار. بیر اعتراض مكتوبونو یازماغا نه وار كی!؟
اویونلار بیر آیدیر قورتاریب و ساغلیقلا(!)، گلن فصل ده اوچ اویوندان محروم اولموشوق. بونا گؤره ده سهند ایستادیوموندان، بو گؤرونتویه تای باخمالی گؤرونتولر هله - هله یاییلمایاجاق. تانری بئله یانداشلاری تیراختور و آزربایجان ایچین ساخلاسین:
ی.س:
بو خانیم قیزین گؤرونتوسو، منی یولداشلارین دئدیگی بیری خاطیرهسینین یادینا سالدی. او دئییردی كی:
بیلدیر تصادوفی اولاراق ایستیقلال كلوبونون تورك باشقانی، حاجی فتوللازادهنی بیر یئر ده گؤردوم. اونا دئدیم:
"بو قدر استقلالا-زادا یئتیشیرسیز، بیر آز دا تیراختور فیكرینده اولون دا".
آما حاجیدا جاواب وئردی:
"ایستیقلال-پیروزینین فرقلری وار. بونلار مردمی تاخیملاردیلار آخی."!
اولابیلر حاجی فتوللانین باخیشیندا ایسه، بو بالاجا تاماشاچییا تای اونمینلر اوشاق، یوخسا دلی قانلی، گنج و قوجا تیراختور یانداشی، خالق ایچیندن چیخماییبلار؛ و آزادی ایستادیوموندا تیراختورچولارا قوناق اولان زورناچیلار، "مردم" آراسیندان قاینامیشلار!
آیدین كسائی
www.tiraxtorfans.com


text:
Çarə Tapılmaz - چاره تاپیلماز
وصل اولماسا هجران غمینه چاره تاپیلماز
باشدان باش اولان تؤحفه گؤزل یاره تاپیلماز
اود یوردو آذربایجانیما وورغون ایگیددن
ایمانی ساتان درهم و دیناره تاپیلماز
درمان اولو، مین یاره دیه یاره نین اوستدن
دیل یاره سی تک درده سالان یاره تاپیلماز
آغ گئیمک ایلن بختی قرا بختور اولسا،
ایللر بُویو دونیاده گونی قاره تاپیلماز!
بدکاره ساتار اؤز شرفین شهرته اما،
اؤز یوردونا خائین کیمی بدکاره تاپیلماز
چُوخ اولسادا دونیادا جانیندان دُویان عاشیق
حلاج کیمین بوسه ووران داره تاپیلماز
گؤز یاشی گواه اولسادا گر عشقینه عاصم
سینمیش اوره یین تک سندی پاره تاپیلماز
عاصم اردبیلی
الله روحون شاد السین


text:
حیکایه
ایللر سونرا، یانیندا قدم ویریردیم. آمما فیکره دالیب گیژ کیمی ایدیم. نه دالغالار ساحیلی اؤپوردولر نه ده ساحیل بللی ایدی .یئر چات – چات اولموشدو و آتدیغیم آددیملار دوزا باتیردی . بیر آن بئله منه ائله گلدی کی سو باشیمدان آشاراق گؤزلریم آجیشدی. بیر خیاری ایکی بؤلوب سورتدوم گؤزومه کی سویون شورلوغونو آلسین. سونرا چیمه رک دالدیم دریانین درین لیک لرینه کی گؤز ایشله دیکجه ماوی لی یی گؤزه دَییردی. گمی لر آداملار لا دولو ایدی و قاییقلار گلین دامادلاری میندیریب دریانی گزدیریر دیلر . کؤچری قوشلار دا آغ قانادلاری و قیرمیزی دیمدیک لری له باشیم اوستونده اوینایاراق اوچوردولار. باشیمین دالیندا دا پلاژ لا ردوزمه دوزوب ساحیلی بوروموشدولر. بیر دسته ده دونبک قووالین دؤوره سینه ییغیشیب “سکینه دای قیزی” ماهنی سینی اوخویاراق سسلری دالغارا قوشولوب آدامین قولاغینی نوازیش ائدیردیلر. یای لاری بورا بهشت ایدی و اوزلری دریایا باخان کافه لرچئشیدلی یئمک ایچمک لرله دولو اولاراق تلیس دن هؤرولن ایلیق سولو حاماملار، آرواد کیشی لرین گولوشو و اوشاقلارین شیطانلیق لاری، شن ماهنی لارلا قاریشاراق ، مین لرجه توریستی بورا چکیردیلر. آدالاری دا اؤزلرینه بیر دونیاایدلار. قوچ لار و ماراللار یوزلرجه چئشیدلی قوشلارلا گؤزلری اوخشاییب گونشین ایلیق ایستی سی، سویئل و تورپاقین لذتینی بوتونلوک له آدامین جانینا چیله ییردیلر .سو اوزونده چیمه ن قوشلار منی اؤزلرینه ساری چکدیلر و ایره لی یورودوکجه تکجه اونلارین نعشینی گؤردوم که دوزلاقلارا سَپه لنمیشدیلر. اؤزومه گلدیم. دریا قوروموشدو ونه اونون یان یؤوره سینده اولان اوزوم باغلاریندان خبر وار ایدی نه ده آدامی سو اوزنده آپاران دالغالاردان. ساحیل قاریشمیشدی قورولوغا و گؤزه دَیه ن تکجه قوشلارین نعشی ایدی و یوک ماشین لاری نین دوز یوک له مه سی. قوشلارین دیمدی یی قورویاراق قاناد لاری دوزا بَلَن میشدی .اوره ییم سیخلیری. بو قدر اوزاق دا و قوربت ده یاشایان دان سونرا گلیب بو منظره نی گؤروب دریانین مرثیه سینی نه تکجه ائشیتمک بلکه گؤرمک، جانیمی اوزوردی و ” سکینه دای قیزی ” ماهنی سینی خاطیرلایاراق قاچیرام دریانین قلبینه و باشاردیقجا هؤنکورتولرله آغلاییرام. قاییدیرام شهره. جماعت پاساژلاردا گزیرلر و کیمسه پلاژلارین فیکرینده دئییل. اورمو شهری همان شهرایدی آمما دریا او دریا دئییلدی.


text:
علیرضا پهلوی (ایکنیجی)
علیرضا پهلوی (ایکینجی علیرضا)(۱۳۴۵ تهران-۱۳۸۹) محمدرضا پهلوی و فرح دیبانین اوچونجو اوشاغی و ایرانشوناس. اونون آدینی عمیسی علیرضا پهلوینین آدیندان گؤتوروبلر.علیرضا، محمدرضانین کیچیک قارداشی ایدی. مشروطه قانونو اساسدا ایکینجی ولیعهد (رضا پهلوی (ایکینجی)دن سونرا) اولدو. علیرضا سیاسی ایشلرده چالیشمیردی.
۱۳۵۷-نجی ایل ایران اینقلابیندا ایراندان کؤچوب آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین بوستون شهرینده ساوت ائند بؤلومونده گۆلله ایله اؤزون اؤلدوردو.
قایناق
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«علیرضا پهلوی (دوم)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۸ بهمن ۱۳۹۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
لاچین آکیول، اولوسلارآراسی گنج کامانچیلار یاریشماسیندا 23 قاتیلیمچینی گئریده بوراخاراق دونیا اوچونجوسو اولدو
یام نیوز:مرسین اونیورسیتهسی دؤولت کونسرواتورو کامان بؤلومو اؤیرنجیسی 8 یاشینداکی لاچین آکیول، بلژیکین نامور شهرینده تشکیل ائدیلن اولوسلارآراسی گنج کامانچیلار یاریشماسیندا اؤز کاتگوریسینده 23 قاتیلیمچینی گئریده بوراخاراق دونیا اوچونجوسو اولدو.
آلمانیا، فرانسا، روسیا، استونی، سنگاپور، ژاپون، فنلاند، لتونی، بلژیک، لیتوانی، هلند کیمی دونیانین بیر چوخ اؤلکهسیندن گنج کامانچیلارین قاتیلدیغی یاریشمادا لاچین آکیول، آیریجا، آدینی اومود وعد ائدن کامانچیلار لیستهسینه یازدیردی.
لاچین آکیولون کامان صنعتچیسی آناسی و باله صنعتچیسی آتاسی، 2 آیلیق بیر حاضرلیق دؤورو ایله یاریشمایا قاتیلان قیزلارینین الده ائتدیگی نتیجهنین سورپریز اولدوغونو سؤیلهدی.
گلهجیین کامان اوستاسی اولاراق گؤستریلن لاچین ایسه، قاتیلدیغی ایلک اؤنملی یاریشمادا درجه آلماسینین اؤزونو ده سئویندیردیگینی وورغولایاراق، داها چوخ چالیشاراق اولوسلارآراسی ساحهده سولیست کامانچی اولاراق کونسرت وئرمهیی هدفلهدیگینی دیله گتیردی./قایناق تی .آر .تی


text:
سوتلانا الکسیویچ نوبل ادبیات اؤدولونو آلدی!
خوی کیدز: نوبل ادبیات اؤدولونو سوتلانا الکسیویچ آلدی
سوئد آکادئمیسی ۲۰۱۵ نوبل ادبیات اؤدولونو، بئلاروسلو قزئتهجیسوتلانا الکسیویچ ین قازاندیغینی آچیقلادی. نوبل ادبیات اؤدولونو سوتلانا الکسیویچ (Svetlana Alexievich) آلدی.
بئلاروسلو، آراشدیرماچی قزئتهچی و یازار « سوتلانا الکسیویچ » بیر نئچه آدای آراسیندا بو ایلین ادبیات بؤلومونده نوبل اؤدولونو قازاندی. آدی کئچن اوبیری یازارلار ایسه ژاپون “هاروکی موراکامی”، کئنیالی “نگوگی وا تیونگ”و ایله آمئریکالی یازارلاری “فیلیپ روث” و “ژویس کارول اوآتئس” اولاراق سیرالانمیشدی.
آکادمی’نین باشقانی سارا دانیوس آچیقلاماسیندا، ” سوتلانا الکسیویچ “ین چالیشمالاری، گونوموز دونیاسیندا نئچهسسلیلییین راویسی اولاراق، چتینلیک (اذیت) و جسارتین آنیتیدیر” دئدی. ۳۱ مئی ۱۹۴۸ دوغوملوسو اولان، ۶۷ یاشیندا یازار، اون دؤردونجو نوبل اؤدولونو قازانان قادیندیر. چرنوبیلدن سسلر اونون أن آدلیم اثری ساییلیر.
سوتلانا الکسیویچ نئچه قیسا اؤیکو، بیلیمسل یازی (مقاله) و راپور (گزارش) یازیبدیر آنجاق آلدیغی بو اؤدول اؤزل ژانر-دا یازدیغی، اینسانلارین اؤز دیلیندن سؤیلهدیکلری ریوایتلره گؤرهدیر. بو ژانردا اوندان اؤنجه برتراند راسل و وینیستون چئرچیل بو اؤدولو قازانمیشدیلار. بو تورده یازیلان اثرلره “جمعی رومان” یا “بلگهلی رومان” دئییلیر.
سوتلانا الکسیویچ ین آدلیم اثرلریندن چرنوبیلدن سسلر، نووه فلاکتینین سؤزلو تاریخی، نازی ایشغالیندا سووئت قادینلار، اؤلوم افسونلاری کیمی کیتابلارینا توخونماق اولار.
نوبل ادبیات اؤدولو ۱۹۰۱ میلادی ایلیندن ایندیهدک، ۱۰۶ دفعه، ۱۱۱ یازارا سونولوبدور.
قایناق: بیلیم سسی


text:
مئکسیکانین وئراکروز ایالتینین یانقا بؤلگهسینده ریچاردو مونلوی آدلی ژورنالیست ناملوم شخصلر طرفیندن قتله یئتیریلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده اؤلکهنین مطبوعاتین محافظهسی تشکیلاتینین رهبری آنا لاورئ پئرئز معلومات وئریب.
اونون سؤزلرینه گؤره، ژورنالیست رئستوراندان حیات یولداشی ایله بیرگه چیخان زامان آتش آچیلاراق اؤلدورولوب.
اولای زامانی حیات یولداشینین خسارت آلمادیغی بیلدیریلیب.
ناملوم شخصلرین یاخالانماسی ایستیقامتینده آختاریش آپاریلیر.
قئید ائدک کی، کوردوبا مطبوعات بیرلیینین صدری اولان مونلویس، عینی زاماندا «آنالیسیس پولیتیکو» «ائل سول دئ جوردوبا» و «دیاریو دئ خالاپا» کیمی قزئتلرده کؤشه یازیلاری ایله چیخیش ائدیردی.
خاتیرلاداق کی، نارکوتیک تیجارتینین گئنیش ووسعت آلدیغی وئراکروزدا سون ۶ آی عرضینده ۱۱ ژورنالیست قتله یئتیریلیب.


text:
روسییا رئگیونلارینین بودجهلریندهکی دئفیسیت پروبلئمی یاخین ایللرده ده قالاجاق و حتی داها دا بؤیویهجک.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بونو «روسبالت» آگئنتلیینه آچیقلاماسیندا روسییالی اقتصادچی ایقور نیکولایئو سؤیلهییب. او، وضعیتین ۲۰۱۸-جی ایلده داها دا کسکینله شه جه یینی بیلدیریب:
«۲۰۱۸-جی ایلده پرئزیدئنتین ۲۰۱۲-جی ایلده سؤیله دییی هدفلر یئرینه یئتیریلمهلیدیر. ۲۰۱۸-جی ایل یاخینلاشدیقجا رئگیونلارین طلبی ده آرتاجاق و اونلار اؤز هدفلرینی یئرینه یئتیرمک اوچون داها چوخ وسایط آختاراجاقلار. بو واختا قدر رئگیونلار دئفولت اعلان ائدیلمهیهجک. ماراقلیسی اودور کی، فئدئرال بودجهدن رئگیونلارا آیریلان بودجه کرئدیتلری آرتیریلیب. فئدئرال مرکز سیتواسییانین داها دا کسکینلشمهسینه عادی بیر سبب اوجباتیندان ایزن وئرمهیهجک. بو دا ۲۰۱۸-جی ایلده باش توتاجاق پرئزیدئنت سئچکیسیدیر. ۱،۵-۲ ایل عرضینده دئفولتا ایزن وئریلمهیهجک. اونا گؤره کی، رئزئرو فوند گلن ایل بیتسه ده، میللی ریفاه فوندو هله ده قالیر. بیر سؤزله، خرجلهمهیه هله نسه وار. موسکوا ۲۰۱۸-جی ایله قدر دئفولتون اولماماسی اوچون چالیشاجاق».
قئید ائدک کی، ۲۰۱۶-جی ایلین ۹ آیی عرضینده روسییانین ۴۰ سوبیئکتینین بودجهسینده ۱۰۴،۴ میلیارد روبل دئفیسیت قئیده آلینیب. حاضیردا روسییانین ۸۵ سوبیئکتی (رئسپوبلیکالار، ایالتلر، موختار ویلایتلر و س. نظرده توتولور – رئد.) وار. روسییا مطبوعاتی اؤلکهنین ۲۰-یه یاخین سوبیئکتینین دئفولت تهلوکهسی قارشیسیندا اولدوغونو آچیقلاییب.


text:
چیچک، آغاج، قوش هرمان هسه – چئویرن: س. سیداوالی بوشلوقدا یالنیزسان, اورهگین یالنیزلیقدان اود توتوب, یانیر. اوچوروما یویورکن, سلاملاییر سنی آجینین قارانلیق چیچگی. کدرین هوندور آغاجی, قانادلارینی آچارکن گرنشیر. ابدیت قوشو بوداق- بوداق اوخویور. آجینین چیچگی, دینمز- سؤیلهمز دانیشماغا سؤز تاپا بیلمیر. بولودلارا قدر یوکسلیر آغاج, و دورمادان اوخویور قوش.Read More »
اوجادان دوشونورکن … (۱): آرابسک/ س. سیداوالی
اوجادان دوشونورکن … (۱): آرابسک س. سیداوالی دواملی اولاراق نشره وئرمهیه چالیشدیغیم بو یازیلار، کئچن اوچ- دؤرت ایلین عرضینده مجازی دونیادا گؤردوکلریم، ائشیتدیکلریم و اوخودوقلاریمین معین تاثراتی کیمیقلمه آلینمیشدیلار. یازیلارین چوخونلوغو، آنا دیلیمیز آذربایجان تورکجهسینده یازیلمیشدیلار. لاکن استثنا اولاراق و وضعیتده ن آسیلی، بعضا فارس دیلیندهده یازماق مجبوریتینده قالمیشام. یازیلارین بیر چوخو، اوجادان دوشونر کیمی، اؤزوم- اؤزومه و یا یاخین ...Read More »


text:
"بونو قبول ائتمک مومکون دئییل، بیزیم بیر آرایا گلهرک آرتیق بو اؤلوملره سون وئرمهمیز لازیمدیر"
اردوغان و ایران پرزیدنتی روحانی، باشدا یمن اولماق اوزره بؤلگهسل قونولاری و ایکی اؤلکه آراسینداکی ایلیشکیلری قابساملی شکیلده دگرلندیردی.
عراق و سوریهده یوز مینلرجه انسانین حیاتینی ایتیردیگینه دقت چئکن اردوغان، "بونو قبول ائتمک مومکون دئییل، بیزیم بیر آرایا گلهرک آرتیق بو اؤلوملره سون وئرمهمیز لازیمدیر" دئدی.
ایران پرزیدنتی ده یمن بحرانینا ایشاره ائتدی، تام بیر آتیشکسین تامین ائدیلمهسینی ایستدیکلرینی وورغولادی.
اردوغان-روحانی گؤروشمهسینده، یمنده باریش و ثابیتلیگین ساغلانماسی اوچون اورتاق چالیشما ائدیلمهسی قونوسوندا گؤروش بیرلیگی اولدو.
بونا گؤره، یمن، عربیستان و بؤلگهدکی باشقا اؤلکهلرله دانیشیلاجاق، اورتاق بیر مکانیزم ایله پلان، حیاتا گئچیریلهجک.
هیاتلر ایسه، تورکیه-ایران یوکسک سویهلی امکداشلیق شوراسینین ایکینجی توپلانتیسیندا بیر آرایا گلدی.
توپلانتیدا، 8 آنلاشما و بیر آنلاشما متنی ایمضالاندی.
پرزیدنت اردوغان، 30 میلیارد دلارلیق تیجارت حجمی هدفی اوچون، ایکی اؤلکهنین اؤز پول بیریملرینی ایستیفاده ائتمهسینی ایستهدی.
اردوغان، تهران سفرینده، ایرانین دینی لیدئری آیت الله سید علی خامنهای ایله ده بیر آرایا گلدی. / قایناق تی .آر. تی ،