text:
سسلی حئکایهلر ۰۴ – بیر قیش، بیر کند، بیر نار – سسلندیرن: کبری میرحسینی
بیر قیش، بیر کند، بیر نار
پایـیز آخشامینـین سرینلییینه باخمایاراق یامان ترلهمیشدیم. تئز- تئز گئری دؤنوب آرخامجا باخیردیم، یـول اوزونو هئچ بیر قارالتـی گؤزه دیمیردی. دایانـیب، یـولون قیراغـینداکی بیر داشین اوستونده اوتوروب، چانتامی یـئره قویدوم. یـورغونلوقدان آنامین دالیجا دئـیینیردیم:
«رحمتلییین قـیزی الینه گلهنی دولدوروب چانتایا…».
اینصافن «یایجیلی» چایخاناسیندا قهوهچی منه تکلیف ائتدی کی: «آی قارداش چانتانی قوی بوردا قالسین، وئرهرم گوموشآوالیلار گتیرهر کنده».
منسه اونون تکلیفینه راضی اولمایـیب- بونون نهیی وار کی، آپارارام- دئدیم. دوغروسو ماشیندان دوشوب چایخانایا گیرنده چانتا نظریمه چوخ یـونگول گلدی. آنجاق «یایجیلی» یوخوشونو چیخدیقجا شووقریب گئت به گئت آغـیرلاشیردی. بئلهجه بیر ساعات یـول گئتمهمیش یـورولوب قالدیم. بیرآز تؤوشهیـیمی دردیکدن سونرا آیاغا قالخیب، چانتانی گؤتوروب یـولا دوشدوم. یـئنه هر نئچه آددیمدان بیر، – بیر آتلی بلکه گلدی- دئـیه، دؤنوب حسرتله آرخاما باخـیردیم. بئله اولسایدی چانتامی آتلییا وئریب اؤزوم ده پییادا گون باتمامیش کنده چاتاردیم. حایـیف کی، یـول اوزونو هئچ بیر گل- گئت گؤزه گؤرونموردو. چارهسیز آستا، آستا یـئریمهیه باشلادیم…
گوموشآوایا چاتاندا کوچهلرده مال- حئـیـوان سسیندن قولاق توتولوردو. گؤیه قالخان توز-تورپاقدان، گؤز- گؤزو گؤرموردو. اللرده اولان فانـیسلارین ایشیغـینی، توز- تورپاق دومان کیمی بوروموشدو. قـیچلاریم یـورغونلوقدان سورونسه ده گوجومو توپلایـیب- برکتلی اولسون- دئـیه، اوجادان سسلندیم. حئـیـوانلارین آراسینداکی بیر گنج اوغلان منی سسیمدن تانـیـیـیب، فانـیس الینده منه یاخـینلاشدی:
– یـورولمایاسان میرزه- دئـیه، چانتانی الیمدن آلدی. سونرا آرتـیردی:
– ایه خبر وئرهیدین گلهیدیک قاباغـینا دایـنا،
– چوخ ساغ اول احد، اؤزوم یاواش – یاواش گلدیم – دئدیم.
احد فانـیسین سولغون ایشیغـینـی آیاغـیمین آلتـینا سالا- سالا، منی آپاریب منزیلیمین قاپیسینا چاتدیردی. قاپینـی چالاندا، قـیزقایـیت ننه قاپینـی آچیب، الیندهکی قوللوقچونو یـوخاری قالخـیزیب، ایشیغـینی اوزومه سالدی. منی گؤرجک «بویور! بویور!» دئـیه، دالی چکیلدی. منسه سالام وئریب کیشیسینین حالـینـی سوروشوب، ایچهری گیردیم. اوچ- دؤرد پالچـیق پیللهنی یـوخاری قالخـیب منزیلیمه چاتدیم. تاخچادان کیربیتی گؤتوروب اوّلجه فانـیسی، سونرا تور چیراغـینـی یاندیردیم. تور چیراغـینـین ایشیغـی اوتاغـیمین پنجرهسیندن چیخـیب، زیل قارانلیغـی یارا- یارا دوز کندین او باشینا قدهر اوزانـیب گئتدی. اوتاغـیمین قاپیسی چالـیناندا من آیاغا دورونجا قـیزقایـیت ننه الیندهکی سینینی آستانایا قویوب گئری قایـیتدی. او، سینییه بیر- ایکی ال چؤرهیی، بیر پییالا قاتـیق، بیر قاچ دا پنیر قویموشدو. قاتـیق- چؤرکدن بیر- ایکی تیکه یـئیـیب، چانتامی بوشالتماغا باشلادیم. دوغرودان دا آنام الینه گلهنی چانتاما دولدورموشدو. مئیوه ده دئـیهنده: بئش اون دنه آلما، بیر نئچه خییار، بیر تکجه دنه ده نار چانتامدان چیخدی. خییارلارلا آلمالارین یاریسینـی سینییه یـیغـیب قـیزقایـیت ننهیه آپاردیم. مئیوهلرین قالانلاری ایله ده گئجه گؤروشه گلن قوناقلاری یولا سالدیم. تکجه ناری «قـیشدا گرهیـیم اولار» دئـیه، چمدانا قویـوب ساخلادیم. آخی اؤتن قـیش بیر ناسازین باخماغـینا گئدنده کندده هئچ نه تاپانمایـیب خوناخاملا بیرلیکده بیر اوووج اریک چؤردهیی آپارمیشدیق. هله ده بو ایشین آجـیسی یادیمدان چـیخمامیشدی…
پایـیز فصلی سونا چاتـیب، قـیش فصلی آغ- آپباق آیاق ایزلریله، داغلارین باشیندان ائـنیب کنده یاخینلاشیردی. قـیش فصلی گاهدان یـوللاری باغلایـیب، شهرین گل- گئدینی کسیردی. ائله بو سببه تبریزدن گلنده آنامین عونوانـینا بیر نئچه مکتوب یازیب دوستوما وئرمیشدیم. – آنام مندن نییاران قالماسین- دئـیه، دوستوم هر آی بیر مکتوب آناما چاتدیراردی. قـیشدا کندلیلر قاپ- باجانـین جیریغـیـنـی نه قدهر مؤحکم قاپاسالار دا، یـئنه شاختا بابا بیر یـول تاپیب اونلارین ناسازلـیق پایـینی ائو به ائـو پایلایاردی. گاهدان بو آرا دا منه ده نؤوبه چاتـیردی. آنجاق هفتهلرله ائـویمده یـئمهلی بیر شئی تاپماسام دا، یـئنه ده تکجه ناری یـئمهیه قـییمادیم. دؤنه- دؤنه ائـویمه قوناق گلسه ده یـئنه تکجه ناری ساخلادیم. نهایت بیر گون قـیزقایـیت ننه قاپیمی چالیب:
– بالا، مشه گولاندام ناسازدی، کیشی ده آشاغیدا سنی گؤزلهییر، دور گل گئدک- دئدی.
ایستر- ایستهمز تکجه ناری چمداندان گؤتوروب آشاغی ائندیم. بئلهلیکله تکجه ناری گولاندام خالانـین گؤروشونه آپاردیق.
قـیشین قاراگونلری آغـیر- آغـیر کئچیردی. یـئنه بیر گون ننه ایله قـیزیلجا توتموش بیر طلبهمین گؤروشونه گئتدیک. منیم بیر زادا گومانـیم گلمیردی. قـیزقایـیت ننه
صاندیغیندان اوچ یوورتا گؤتوردو. طلبهمین ائـوینه گیرنده، ناسازین یاسدیغینـیـن یانـیندا، سینییه قویولموش بیر نار گؤزومه ساتاشدی. دیققتله باخاندا، گولاندام خالایا آپاردیغـیم ناری تانـیدیم.
قاراقـیش سون گونلرینه یاخینلاشیردی. کندده بوتون جانلیلار یازین گلمهسینی صبیرسیزلیکله گؤزلهییردی. بیر گئجه کندلیلردن بیری گؤروشومه گلدی. او هله یـئره اوتورمامیش پالتووونون جیبیندن بیر نار چیخاریب تاخچایا قویدو. گئجه کئچدی قوناغـیم قاپیدان چیخماق هامان ناری گؤتوروب باخدیم. پولوشویونون بوتون پرهلری سینـیب، قابیغینـین رنگی بوزارمیشدی. دئمک، قیش فصلینی بوتون کندی الدن- اله دولانمیش تکجه ناریم اؤزومه قایـیتمیشدی.


c: text/html

text:
تیراختور آذربایجان فوتبال کولوبو
تیراختور آذربایجان ایدمان کولوبو یا دا تیراختور آذربایجان فوتبال کولوبو و یا تیراختور فوتبال کولوبو (اینگیلیسجه: Tractor Azerbaijan Football Club) سادهجه تیراختور تاخیمی، تیراختور و یا تیرختور، تبریز شهریندن، ایرانین سوپر لیگینده ایشتیراک ائدن بیر فوتبال تاخیمیدیر. بۇ تاخیم ۱۹۷۰-جی میلادی ایلینده و ۱۳۴۹-جو گونشلی ایلینده قورولموشدور. تاخیمین ایلک مالیکی ۱۳۴۹-جی ایلدن، ۱۳۸۸-جی ایله قدر ایران تیراختورقاییرما شیرکتیایدی. ۱۳۸۸-جی ایلدن، ۱۳۹۷-جی ایله قدر سیپاهین مالیکیتینده ایمیش و نهایتاً ۱۳۹۷-جی ایلدن محمدرضا زونوزی مطلق بو تاخیمین مالیکیتین آلدی.[۸]
تراختور تاخیمی ۱۳۸۰–۸۱ ایللرهجن ایرانین سوپر لیگینده توپ اوْیناییردی، آنجاق او ایلدن، آشاغا دستهیه دوشوب و ۷ ایل گؤزلمکدن سوْنرا ۱۳۸۸-جی ایلینده یئنیدن ایرانین سوپرلیگینه قاییتدی.[۸] تراختور ۱۳۹۰–۹۱-جی ایلینده لیگده ایکینجی تاخیم (نائیب قهرمان) چیخاراق آسیا قهرمانلار لیگینه یول تاپدی.[۹]
تاریخ[دَییشدیر]
آد[دَییشدیر]
تاخیم اؤز آدینی اونون رسمی حامیسی تبریزین تراختور تؤرهین اؤرهتیم ائوی آدیندان گؤتورموشدور. تبریز تیراختورقاییرما شیرکتی بو تاخیمین ایلک حامیسیایمیش. (اینگیلیسجه: tractor) سؤزجوگون ایران تؤرکلری «تیراختور» یا «تراختور» یا «تیرختور» دئییرلر. بونا گؤره یانداشلار اؤز سئویملی تاخیملارینی یالنیز تۆرکجه آلقیشلاییرلار. یانداشلار تاخیمین آدینی تراختور یازماق ایستهایرلر و کؤینکلر و بایراقلارینا تراختور یازیرلار، آنجاق بیر سیرا واختلار، امنیتی قووّهلر خ یازیلی بایراقلار و کؤینکلریله استادیومون ایچینه گئتمهیه یول وئرمیرلر.[۱۰][۱۱]
ایران ایسلام اینقیلابیندان اؤنجه[دَییشدیر]
تراختور ۱۳۵۴-جی ایلینده جام-ی تخت-ی جمشیده صعود ائتدی. او ایل تراختور ۱۶ تاخیمین ایچینده ۱۶-اینجی اوْلوب سوقوط ائتدی. اونلار بیرایلدن سوْنرا، ۱۹۷۸-اینجی (میلادی) ایلده (۱۳۵۷ ه. ش)، یئنی دن ایرانین سوپرلیگینده ایشتیراک ائتدیلر و بئشینجی اوْلدولار. بۇ ایللرده تراختورون باش مشقچیسی حسین فیکری ایدی و اویونچولاردان پرویز مظلومی، عباس کارگر، ابراهیم کیان طهماسبی و... بۇ تاخیمدا اوْیناییردیلار.[۱۲] تراختور ۱۹۷۹–اینجی ایلدهده (۱۳۵۷ه. ش) سوپرلیگده حاضیرایدی و یاریشمالار دورمادان اونجه ۹-اونجوایدی. بۇ ایلده ایران ایسلام اینقیلابی باش توتدوغوندان یاریشمالار دوردورولدو.[۱۳] بۇ تاخیم ۱۹۷۸ – اینجی ایلده (۱۳۵۶ ه. ش) حذفی جام دا فینالا چاتدی آنجاق ملوان بندر انزلی تاخیمینین اؤنونده اوتوزوب و ایکینجی یئری توتدو.[۱۲]
۱۳۶۰ ایللرینده[دَییشدیر]
۱۳۶۰-اینجی ایللرده ایران لار عیراق آراسیندا دویوش باشلاماقلا، ایرانین سوپرلیگی تعطیل اوْلدو و تکجه اوستانی یاریشمالار کئچیریلیردی. او زامانلار تراختور تبریزین فوتبال لیگینده اوْیناییردی. ۱۹۸۷-اینجی ایلده (۱۳۶۵ ه. ش)، تراختور و ماشینسازی فوتبال کلوبلارینین اویونچولاریندان تشکیل اوْلونان دوغو آذربایجان اوستانینین تاخیمی، اوستانی فوتبال اویونلاریندا فینالا چاتدی، اوتوزوب ایکینجی اوْلدو. او ایللرده احد شیخلاری، حسین قوی فکر، غلامرضا باغآبادی و امیرداداش ضیایی تراختورون آدلیم اویونچولاریندانایمیشلار. بۇ اویونچولار ایرانین میلّی فوتبال تاخیمیندادا اوْیناییردیلار. بۇ ایللرین سوْنوندا واسیلی قوجا، رومانیالی مشقچیسی تراختورا گلدی.[۱۲] ۱۹۹۰ (۱۳۷۰) ایللری و ۲۰۰۰ (۱۳۸۰) ایللرینین اولی واسیلی قوجا، تراختورون پایه تاخیملارینی نظارت آلتینا آلدی و کلوبون اساس ایشلرینه خیدمت ائتدی. تراختور دییشیلدی و اوغورلو ایللر کئچیردی.[۱۲][۱۴] اونلارین ایرانین سوپرلیگینده بیرینجی قوروپدا ایستیقلال و کیشاورز تاخیمیندان اۆسته بیرینجی اوْلدولار، آنجاق پلئی آف اویونوندا پاس تاخیمینا اوتوزوب اۆچونجو اوْلدولار[۱۵] . بۇ سونوج، تراختورون ان بؤیوک اوغورو ساییلماقدادیر. بۇ ایللرده کریم باقری، سیروس دین محمدی و حسین خطیبی تراختورون اویونچولاریایمیشلر.[۱۲] ایسماعیل حیلالی و علی باغمیشه بۇ تاخیمدان ایرانین میلّی فوتبال تاخیمینا یول تاپدیلار. ۱۹۹۵-اینجی ایلده (۱۳۷۳)، تراختور جام حذفینین فینالینا ایکینجی دفعه اولاراق یول تاپدی، آنجاق بهمن تاخیمینین اونونده اوتوزوب ایکینجی اوْلدو. بۇ ایلدن سوْنرا تاخیمین اؤنملی اویونچولاری تاخیمدان گئتدیلر و بئلهلیکله تاخیمین ضعیفلهمهسی باشلادی. محمدحسین ضیایی، قوجانین یئرین تۇتدو و تاخیمین اویونچو-مشقچیسی اوْلدو. تراختور ۲۰۰۱– اینجی ایلده (۱۳۷۹)، لیگده سوْنونجو اوْلدو، بونا باخمایاراق ایرانین فوتبال فدراسیونونون حوکمو ایله، سوپرلیگده قالدی. تراختور ۲۰۰۳–۲۰۰۲ (۸۱–۸۰) ایلینده رضا وطنخواه و محمود یاوری نین مشقچیلیییله یئنیدن لیگده سوْنونجو اوْلدو و آشاغا دستهیه یئندی.[۱۲]
بیرینجی دستهده اولان ایللر: ۲۰۱۰–۲۰۰۳(۱۳۸۸–۱۳۸۱)[دَییشدیر]
تراختور یئددی مؤوسومو ایران فوتبالینین بیرینجی دستهسینده کئچیرتدی و ائلهیه بیلمهدی سوپرلیگده اویناسین. تراختور بۇ یئددی ایلده، تکجه بیر دفعه پلئیآفا چاتدی و شیرین فراز کیرمانشاه تاخیمینا اوتوزماقلا سوپرلیگه قالخا بیلمهدی. بۇ ایللرده ارنست میدِندروپ، فرشاد پیوس و احد شیخلاری تراختورون باش مشقچیسیلریندن اوْلوبلار. سونرا فراز کمالوند ۲۰۱۰–۲۰۰۹ (۸۸–۱۳۸۷ ه. ش) مؤوسومونده تراختورو سوپرلیگه قایتاردی.[۱۲]
سوپرلیگه قالخماق[دَییشدیر]
تراختور ۸۸ – ۸۷ مؤوسومو ایران فوتبالینین بیرنیجی دستهسینده اوینایان سوْنونجو اویونوندا ۱۵٫۰۰۰ یانداشین حوضورویلا ائلهیه بیلدی آلومینیوم-ی هورموزگان تاخیمینی ۲ قوللا اوتا و ۵۴ خاللا مۆستقیم صورتده ایرانین سوپرلیگینه قالخا. بۇ ایلده ناصر شفق تراختورون پرزیدنتی و فراز کمالوند بۇ تاخیمین باش مشقچیسی ایدی. بۇ اویوندا تراختورون قوللارین امیر موحیببی و مسعود ابطحی وورموشدولار. او ایل شاهین بوشهر فوتبال کلوبو، تراختورون دالیجا قره به قره گلیردی و سون اویوندا ۲ هئچه دئیهیم-ی اهوازی اوتسادا ائلهیه بیلمدی تراختورو قاباقلاسین، و تکجه پلئیآفا یئتیشدی.[۱۶]
سوپرلیگه قالخاندان سوْنرا[دَییشدیر]
تراختور سوپر لیگه قالخاندان سوْنرا اول ایلده (ایرانین سوپر لیگینین ۹-اونجو دوررو) یئددینجی[۱۷] و ایکینجی ایل (ایرانین سوپر لیگینین ۱۰-اونجو دوررو) بئشینجی رۆتبهنی قازاندی. همین ایل تراختور تاخیمی اخلاق ساریدان ان یاخشی تاخیم سئچیلدی.[۱۸]
یانداشلار[دَییشدیر]
تراختورون یانداشلاری ایران فوتبال کلوبلاری یانداشلاری آراسیندا ان چیلغینلاری ساییلیرلار. ایندی بۇ کلوب ایراندا یاشایان تورکلرین کیملیک موباریزهسینین سیمگهلریندن بیرینه چئوریلیبدیر. کلوبون یانداشلاری سئویملی تاخیملارینا گئدیش اویونلاریندا دا، تراختورون قوناغی اوْلدوغو تاخیمین ایستادیومونا آخیشماقلا، بؤیوک یاردیمچی اولورلار؛ اوزللیکله تهرانین ایستیقلال و پیروزی فوتبال تاخیملاریلا گئدیش اویونلاریندا، تهرانین ۱۰۰ مینلیک آزادی ایستادیومونا توپلاشان یانداشلارین ان آزی یاریسی تراختورو آلقیشلاییر.
ایراندا فوتبال ایستادیومونا تاماشاچی توپلاماق رکوردو دا تراختورا مخصوصدور. ایرانین یۆکسک فوتبال لیگینین اویونلاری چرچیوهسینده تراختورون تبریزین دوغما سهند ایستادیوموندا شیرازین فجر فوتبال کلوبونا قارشی کئچیردیگی اویوندا استادیومونون توتوموندان داها آرتیق یانداش گلیب و بعضی قایناقلارا گوره، سایی ۱۱۰میندن ۱۵۰مین آراسی اوْلان بۇ یانداشلار، اوز دوغما تاخیملارینی حتتا قیراغداکی تپهلرین اوستونه چیخاراق، آلقیشلاییبلار. تبریزین سهند ایستادیومونون (یادیگار ایمام) بۇ تاخیمین هر اویونونا تاماشا ائتمک اۆچون، اورتام دورومدا ۶۰مین نفر یانداش توپلاشیر. رسمی آمارلار اساسیندا تراختور یانداشلاری ۱۳۸۷–۱۳۸۸و۱۳۸۹–۱۳۹۰ اینجی ایلده ایران تاخیملاری آراسیندا ان چوخ تاماشاچیلی تاخیم تانیندی.[۱۹][۲۰][۲۱] جان توشاک تیراختور-سایپا اویونونان سورا ددی: یانداشلار بیزه بویوک دستک اولدولار و تیراختورچیلاری لیورپول یانداشلارینا اوخشتوردی. [۱]
قادین یانداشلار[دَییشدیر]
ایراندا قادینلارا فوتبال اویونلارینا تاماشا ائتمک اۆچون ایستادیوما گئتمک قاداغاندیر. بهانه کیمی ایستادیوملاردا کیشی فوتبال یانداشلارینین بعضاً اخلاقدان کنار یامانلار سسلندیرمهسی گؤستهریلیر. آنجاق تراختور یانداشلارینین ایران فوتبال کلوبلاری یانداشلاری آراسیندا همده ان نظملی-اینتیظاملی یانداشلار ساییلیرلار. بونا گورهده کلوبون قادین یانداشلاری ایستادیوما گیرمک قاداغاسی اوْلدوغونا گوره، سئویملی تاخیملارینی اویونلارینا ایستادیوم اطرافینداکی تپهلرین اۆزرینه چیخاراق، تاماشا ائدیرلر. آمّا بۇ عنعنهنین باشقا شهرلردهده یاییلاجاغیندان تشویشه دوشن پولیس، سون واختلار بونا قارشی جیددی موباریزه آپاریر؛ حتتا تاخیمین بیر نئچه قادین یانداشی حبس ائدیلمیش و اونلاردان بیر داها فوتبال اویونلارینا تاماشا ائتمک اۆچون اطراف تپهلره قالخمایاجاقلاری حاقّیندا ایلتیزام آلیندیغدان سوْنرا، آزاد بوراخیلمیشلار.[۲۲][۲۳]
اۇرمو گؤلو و تیراختور[دَییشدیر]
تراختورون یانداشلاری تکجه اوز دوغما تاخیملارینی آلقیشلاماقلا کیفایتلنمهایب، آذربایجانین بوتون توپلومسال سورونلارینا اوز موناسیبتلرینی بیلدیرمهیه، حاقسیزلیقلارا قارشی ائعتیراض سسلرینی اوجالتماغا چالیشیرلار. حاضیردا بئله سورونلاردان بیری، گونئی آذربایجانین سیمگهلریندن بیری ساییلان اورمو گؤلونون گئت-گئده قوروماسیدیر. تراختورون ۱۳۸۹اونجو ایلینده کئچیردیگی ائو اویونلاریندان بیرینده ایستادیومدا «اورمو گؤلو سسلنیر، سوسوزام هارای هارای» شوعاری سسلهندی. بونون نتیجهسی اولاراق، ۱۳۹۰اینجی ایلین فروردین آیینین اوناۆچونده تبریزدن، اورمودان و گونئی آذربایجانین دیگر بؤلگهلریندن اوْلان یوزلرله تراختور یانداشینین هر بیری اورمو گولونون اوستوندهکی کورپودن گوله بیر قاب سو توکدولر. بوندان سوْنرا اورمو گؤلونه گلن هر بیر آدام جیددی پولیس یوخلانیشیندان کئچیریلیر و بعضی معلوماتلارا گؤره بۇ گونهجن بۇ کامپانییایا قوشولماق ایستهیهن ۱۰۰دن آرتیق تراختور یانداشی مووققتی گؤز آلتینا آلینیبدیر.[۲۴]
شوعارلار[دَییشدیر]
فوتبالدان اۆستون شوعارلار[دَییشدیر]
تراختورون یانداشلارینی بعضاً ایسپانیا'نین کاتالونیا اوستانینین بارسلونا فوتبال کولوبو'نون یانداشلاریله موقاییسه ائدیرلر. کاتالان دیلی ایسپانیادا قاداغان اوْلوندوقدان سوْنرا، بارسلونانین یانداشلاری بۇ تاخیمین هر ائو اویونوندا دوغما کمپ نیو ایستادیومونا آخیشاراق، کاتالانجا میلّی شوعارلار سسلندیرمهگه باشلامیشلار. حاضیردا ایران تۆرکلریده هم تیراختورون همده تبریزین باشقا فوتبال کلوبلاری ،شهرداری، گؤستریش پولاد و ماشین ین ائو اویونلاریندا ایستادیوملاردا میلّی شوعارلار سسلندیریرلر. تیراختورون یانداشلارینین تئز-تئز سسلندیردیکلری بعضی شوعارلار بونلاردیر:
- یاشاسین آذربایجان.
- اَل اَله وئرَروخ شامپیون اولاروخ.
- یِئل یاتار، توفان یاتار، یاتماز تیراختور بایراغی.
- آذربایجان وار اولسون، ایستَهمَهیَن کور اولسون.
- آذربایجان یوردوموز، تیراختور بوزقوردوموز.
- تۆرک دیلینده مدرسه، اولمالیدیر هر کسه.
- تۆرکلَرین ایفتیخاری، تیراختور تیراختور.
- آذربایجان دیاریمیز، تیراختور ایفتیخاریمیز.
- آذربایجان قیزلاری، گؤیلرین اولدوزلاری.
- آذربایجان سنی بیگانهلر دیلدن سالا بیلمز.
تهراندا کئچیریلن اویونلاردا بعضاً تهران کلوبلارینین یانداشلارینین تورکلره قارشی سَسلندیردیکلری ایریقچی شوعارلارا تیراختور یانداشلارینین وئردیکلری جاوابین نتیجهسینده، تبریز تاخیمی جَزالاندیریلیب و ائو اویونلارینین بیر نئچهسینی یانداش یاردیمی اوْلمادان، تاماشاچیسیز ایستادیومدا کئچیرمهلی اوْلوبدور.[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸]
فوتبالا جوشغو قاتان فرقلی شوعارلار[دَییشدیر]
- تیراختورون غلبه قازانماسیندان و یا مغلوب اولماسیندان آسیلی اولمایاراق، اونلار سئویملی تاخیملارینی آلقیشلاییرلار. حتتا تاخیم اوزو قول یئیهنده استادییوندا «عئیبی یوخ، عئیبی یوخ» سسلری ائشیدیلیر.
- جوْشغو و هیجان قالخدیقجا و تاخیم سالدیریب قولا یاخینلاشاندا دئییرلر: «تیراختور حمله ائله، جیریق یئرین تاپمیسان».
- تیراختورا داها جوش جوشغو وئرمک ایچین، «هئی هئی» دئییلیر.
- تیراختور یانداشلاری هر قونودا باشقا تاماشاچیلارلا فرقلی دیرلار. رقیب تاخیم اویونچولاری واخت کورلایاندا، یئره اوزانیب اؤزلرینی مصدومیته ووراندا، دئییرلر: «عشقعلی تابوت گتیر، ائششک اؤلوب تئز گتیر».
مارشلار[دَییشدیر]
تراختور ایراندا اؤزونه مخصوص مارش و ماهنیلاری اوْلان ایلک فوتبال کلوبلارینداندیر. بۇ مارشلاردان «باریش کوْر قوروپو» نون یازیب ایفا ائتدیگی «یاشا، یاشا تراختور» ماهنیسی فوتبال کلوبۇ طرفیندن رسمی مارش کیمی قبول ائدیلمیشدیر
تراختور فوتبال کلوبونون فوتبال آکادمیسی[دَییشدیر]
موردادآیینین ایکینجی بولوموندن، فوتبال آکادمیسینین قورماغی اۆچون پلانلار توکولوب و حاضیرلیقلار آپاریلیب و شهریور آیینین ۱ -یندن (۱۳۹۰ گۆنش ایلی/۲۰۱۱ میلادی) رسمی صورتده کیلاسلاردا آد یازماق باشلانیب. مهر آیینین ۸-ایندن ۱۲۰ اویرنجیله آکادمینین باشلانیش تورهنی کئچیریلیب.
تراختور فوتبال کلوبونون فوتبال آکادمیسی ایراندا، آسیا فوتبال کونفدراسیونون قانونلاری اساسیندا تشکیل تاپمیش ایلک آکادمیدیر.[۲۹]
اویونچولار[دَییشدیر]
ایندیکی اویونچولار[دَییشدیر]
- یوخلاما تاریخی: ۱ آپریل ۲۰۲۱
ایستفاده اوْلونمیش بایراقلار فیفا طرفیندن تایید اوْلوب و مومکوندور بعضی اویونچولارین ایکی وطنداشلیقلاری اوْلموش اولا.
- ۱۹آلت = ۱۹ یاشدان آشاغا اویونچو
- ۲۱آلت = ۲۱ یاشدان آشاغا اویونچو
- ۲۲آلت = ۲۲ یاشدان آشاغا اویونچو
- ۲۳آلت = ۲۳ یاشدان آشاغا اویونچو
سون مووسوملر[دَییشدیر]
کولوبون نتیجهلری سون ۱۰ ایلده.
۱۳۹۸–۹۹ ۴ ۳۰ ۱۴ ۸ ۸ ۳۱ ۲۳ +۸ ۵۰ GS دنیزلی الهامی ۱۳۹۷–۹۸ ۵ ۳۰ ۱۴ ۱۰ ۶ ۴۲ ۲۵ +۱۷ ۵۲ ۱/۱۶ فینال – ایستوکس دژآگه توشاک لیکنز ۱۳۹۶–۹۷ ۱۰ ۳۰ ۸ ۱۰ ۱۲ ۲۸ ۳۳ -۵ ۳۴ ۱/۴ فینال GS پهلوان ایرانپوریان گلمحمدی ساغلام ۱۳۹۵–۹۶ ۳ ۳۰ ۱۵ ۱۱ ۴ ۳۸ ۲۴ +۱۴ ۵۶ ایکینجی – حاتمی ادینهو قلعهنویی – ۱۳۹۴–۹۵ ۴ ۳۰ ۱۳ ۱۲ ۵ ۴۳ ۲۷ +۱۶ ۵۱ یاری فینال ۱/۸ فینال نانگ ایرانپوریان اولیویرا قلعهنویی ۱۳۹۳–۹۴ ۲ ۳۰ ۱۷ ۷ ۶ ۵۸ ۳۴ +۲۴ ۵۸ ۱/۱۶ فینال GS ادینهو نریمان جهان خطیبی اولیویرا ۱۳۹۲–۹۳ ۶ ۳۰ ۱۱ ۱۳ ۶ ۳۹ ۳۳ +۶ ۴۵ قهرمان GS انصاریفرد دقیقی جلالی اولیویرا ۱۳۹۱–۹۲ ۲ ۳۴ ۱۸ ۱۱ ۵ ۵۵ ۳۲ +۲۳ ۶۵ ۱/۸ فینال GS سیدصالحی فلاویو لوپز(۱۰) اولیویرا – ۱۳۹۰–۹۱ ۲ ۳۴ ۱۹ ۹ ۶ ۵۷ ۳۲ +۲۵ ۶۶ ۱/۱۶ فینال – فلاویو لوپز(۱۰) توسی(۸) قلعهنویی – ۱۳۸۹–۹۰ ۵ ۳۴ ۱۵ ۱۲ ۷ ۴۲ ۲۹ +۱۳ ۵۷ ۱/۸ فینال – علیزاده کرار کمالوند –
مووسوملار[دَییشدیر]
ایفتیخارلار[دَییشدیر]
رسمی عونوانلار[دَییشدیر]
- ۱۳۹۹ ایکینجی (۱):
- ۸۸–۱۳۸۷ شامپیون (۱):
- شامپیون (۱): ۱۹۹۲
- شامپیون (۱): ۸۵–۱۹۸۴
- شامپیون (۱): ۸۲–۱۹۸۱
رسمیتسیز عونوانلار[دَییشدیر]
- شامپیون (۱): ۱۹۹۵
- [۳۰] شامپیون (۱): ۹۶–۱۹۹۵
- شامپیون (۲): ۱۹۹۵، ۱۹۹۶
- ۲۰۱۴، ۲۰۱۷ شامپیون (۲):
شخصلر[دَییشدیر]
ایندیکی مشقچیلر[دَییشدیر]
علیرضا دهقانی
مودورلر[دَییشدیر]
علیرضا نوین
محمدجواد دولفکار
غفور کارگری
دارا غضنوی
محمدعلی مجتهدی
سعیدعباسی
آسیا رئکوردی[دَییشدیر]
آسیا کولوب قهرمانی / آسیا قهرمانلار لیگی[دَییشدیر]
- ۲۱ ژانویه ۲۰۱۹
Legend: GF = Goals For. GA = Goals Against. GD = Goal Difference.
(قروپ آ)
(قروپ س)
(قروپ د)
(قروپ س)
(قروپ آ)
(قروپ ب)
آسیادا اوستون قول وورانلار[دَییشدیر]
اَن یاخشی غلبهلر[دَییشدیر]
شخص رئکوردلاری[دَییشدیر]
۳ ژوئن ۲۰۱۹تاریخینه گوره کولوبدا ان چوخ اویونلی و ان چوخ قول ووران اویونچولارین لیستی. محمد ابراهیمی ۱۸۰ اویوندا ۳۱ قول ووروب و کولوبون ان چوخ اویون کئچیرن و ان چوخ قول ووران اویونچوسودور. بو لیسته بوتون موسابیقهلرین قوللاری داخیلدیر.
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
- اخبار باشگاه فرهنگی ورزشی تراکتورسازی Archived ۲۰۱۴–۰۵-۱۷, at the Wayback Machine.
- Tiraxtur oyununda görüntü toplusu Archived ۲۰۱۶–۰۳-۰۵, at the Wayback Machine.
- Video Toplusu – Tractor Sazi E Azerbaijan – The World's Most Popular Spectator Football Team (soccer) Archived ۲۰۱۲–۰۳-۳۱, at the Wayback Machine.
- Rəsmi Sayt
- سایت هواداران تراکتورسازی تبریز Archived ۲۰۱۳–۱۱-۰۴, at the Wayback Machine.
- سایت هواداران تراختور آذربایجان Archived ۲۰۱۵–۰۶-۲۹, at the Wayback Machine.
- تراختورچیلار Archived ۲۰۱۳–۰۷-۳۰, at the Wayback Machine.
- کلوب هواداران تراکتور سازی
- سایت هواداران تراکتور
- تراختورلینک – همه لینکهای تراختور
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Traxtorوارد نشدهاست
- ^ Al Nasr fully focused on stern test in Iran with AFC Champions League quarter-finals in touching distance - Aay 24, 2016.
- ^ https://parsfootball.com/fa/783779/فورچونه-برگشت،-تراکتور-استارت-ز/
- ^ https://www.varzesh3.com/news/1593015/پهپادی-که-پرشورها-را-جهانی-کرد
- ^ https://www.yjc.ir/fa/news/5541064
- ^ Yadegar-e Emam Stadium (Sahand Stadium) – StadiumDB.com.
- ^ ورزشگاه یادگار امام تبریز؛ اولین استادیوم بزرگ کشور بعد از استادیوم آزادی (6 April 2017). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-09-28. یوْخلانیلیب2020-02-02.
- ^ ۸٫۰ ۸٫۱ تراکتورسازی تبریز به لیگ برتر فوتبال ایران صعود کرد، خرداد ۱۳۸۸، خبرگزاری جمهوری اسلامی
- ^ فارس نیوز (91/12/06). (فارسجا) تراکتورسازی چگونه آسیایی شد. فارس نیوز خبرگزاریسی. یوخلانیلیب ۲۰۱۵–۰۸-۳۱.
- ^ تراختور کیست؟. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2010-11-23. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ سرخابی هستید یا طرفدار تراختور؟. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-04-23. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ ۱۲٫۳ ۱۲٫۴ ۱۲٫۵ ۱۲٫۶ حدادپور، مهدی. "تراختور... شیرِ". روزنامه ورزشی گل. ۲۰ خرداد ۱۳۸۸. سال چهارم شماره ۹۶۲، صفحهٔ ۵
- ^ کتاب ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱)نویسنده: صداقت، فرهاد، چاپ اول، تبریز، شهریور ۱۳۸۱، صفحه ۹۱ تا ۹۴، شابک 964-06-1693-1
- ^ گزارش ویژه دربارهٔ پدیده سال تراکتورسازی و هوادارانش ۲۹ اسفند ۱۳۸۸، رستمی، حمید. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-12-15. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ کتاب: ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱) صداقت، فرهاد، چاپ اول، تبریز، شهریور ۱۳۸۱، ص ۱۰۸، شابک 964-06-1693-1
- ^ تراکتور سازی تبریز به لیگ برتر صعود کرد
- ^ لیگ برتر نهم از نگاه آمار. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2013-08-19. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ تراکتور سازی بهترین تیم لیگ دهم[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ تبریزیها رکورد حضور تماشاگر را شکستند، ۱۷ بهمن ۱۳۸۸، خبرگزاری فارس. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2013-01-18. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ عزیزمحمدی: تراکتور رکوردار تماشاگران لیگ برتر است، ۲۸ فروردین ۱۳۸۹، فوتبال سه. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2013-01-18. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر فوتبال شد، خبر گزاری مهر، مه۲۰۱۱. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2013-01-18. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ زنان و کودکان تماشاگران ویژه تراکتورسازی و پرسپولیس، 27 فروردین 1389، خبرآنلاین
- ^ حضور تعدادی از هواداران زن تراکتورسازی تبریز در بازی رفت روز جمعه، یارییول، تبریزسسی
- ^ شعار زیبای هواداران تراکتور
- ^ محرومیت تراکتور دلیل اصلی کاهش آمار تماشاگر در لیگ برتر. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2010-08-19. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ جعفری :داخل فدراسیون جریانی است که نمیخواهد تماشاگران تراکتور بخشیده شوند. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-10-10. یوْخلانیلیب2015-08-02.
- ^ محرومیت تماشاگران تراکتورسازی بخشیده نشد[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ نامه عباسی به کفاشیان برای بررسی رفع محرومیت تماشاگران تراکتور[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ آکادمی فوتبال تراکتورسازی افتتاح شد، کد خبر : 52655 زمان ارسال : سهشنبه 12/07/1390 10:40[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ List of winners and runners-ups of the DCM Trophy Archived 2020-10-23 at the Wayback Machine. RSSSF.com. Retrieved 20 April 2021
- ^ https://www.mashreghnews.ir/news/897413/فیلم-خلاصه-بازی-تراکتورسازی-۶-۰-استقلال-خوزستان
- ^ https://www.khabaronline.ir/photo/244910/تراکتور-تیم-دورود-را-گلباران-کرد
- ^ https://www.varzesh3.com/match/57323
- ^ https://tamasha.com/v/8Z39x
- ^ https://www.varzesh3.com/news/1644679/نساجی-صفر-تراکتور-4-دنیزلی-همیشه-مطمئن
- ^ https://www.ilna.ir/بخش-ورزشی-7/695489-وقتی-تراکتورسازی-پرسپولیس-را-تایی-کرد-ویدیو
- ^ https://90tv.ir/videos/خلاصه-بازی-استقلال-1-4-تراکتورسازی[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ https://90tv.ir/videos/خلاصه-بازی-تراکتورسازی-4-1-راه-آهن[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2021-01-24. یوْخلانیلیب2021-04-23.
- ^ https://90tv.ir/videos/خلاصه-و-حواشی-تراکتورسازی-4-1-ذوب-آهن-نود-25-بهمن[دائمی اولو باغلانتیلی]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دئییرلر ایراندا هامی قارداشیق
نامحرم دئییلیک هامی سیرداشیق
نییه چتین گونده فقط یولداشیق
یولداشدا یولداشا، یاراشیق اولار
گؤره سن بئله ده قارداشلیق اولار؟
رأی وئرن زامانلار ایران بیزیمدی
دؤیوش وقتی یئنه ایران بیزیمدی
ندن یازیپ اوخوماقدا سیزیندی؟
دیلسیز قلم سیز ده دانیشیق اولار؟
گوره سن بئله ده قارداشلیق اولار؟
نقشه اوسته تورکلر ایرانا باشدی
ایران اوزوک اولسا تورک اونا قاشدی
هر باشین دیلی وار بو دیلسیز باشدی
دانیشماساق نئجه تانیشلیق اولار؟
گؤره سن بئله ده قارداشلیق اولار؟
باکری دن سوروشمادین دیلینی
هئچ سورمادین کیملیگینی ائلینی
چتین گونلر اگر یاد دان سیلینی
«یانارا» وطنی داریشلیق اولار
گؤره سن بئله ده قارداشلیق اولار؟


text:
دۆنیأ تۆرکمنلرینینگ ۲۱-نجی دوشوشیغی
دۆنیأ تۆرکمنلری آشغاباتدا دوشوشدی
آشغاباتدا دۆنیأ تۆرکمنلرینینگ انسان پرور بیله له شیگینینگ ۲۱-نجی ماصلاحاتی گچیریلدی.
روسیا، بیک بریتانیا، آلمانیا، سوئد، تۆرکیه، بیرلشن عاراپ امیرلیکلری، سعودی عربیستان، ایران، اۇوغانیستان، پأکیستان، بلاروس، اوکراینا، قازاغیستان، قیرغیزیستان، تأجیگیستان و اؤزبگیستان یالی یورتلارینگ تۆرکمنلری بو ماصلاحاتا قاتناشدی.
ماصلاحات تۆرکمنیستان ینگ قاراشسیزلیغینینگ شانلی ۲۵-نجی ییللیغینا قابات گلدی.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ چاروادارلار اوُیونلاری قوتاردی
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
« دین قاورامئ »
قورئاندا چۇقچا گچن وه گنیش بیر آنلام یلپازەسینە صاحیب اۇلان “دین” قاورامئنئن تملینده “بۇرچ” ایلیشکیسی واردئر.
بو تمل آنلام، کلیمەنین تۆم قوللانئم آلانلارئنئ شکیللندیرمیش گیبی گؤزۆکمکتەدیر. مثەلا آحیرتتەکی حسابتان باحثەدن آیتلرده “حساب گۆنۆ” آنلامئندا قوللانئلان “یَومُ الّدِینَ” بونون بیر اؤرنگیدیر. “بۇرچ” ایلیشکیسینین أن اؤنملی عونصورلارئندان بیرینین “حساب” اۇلدوغو هرکسین ماعلومودور.
اینسانا هر شەیی وردیگی ایچین، آللاه ایله قول آراسئندا بۇرچ ایلیشکیسی واردئر. آلاجاقلئ اۇلدوغو ایچین، دۆزنینە اویولماسئنئ وه تـسلیم اۇلونماسئنئ ایستەر. “آللاهئن دینینین” آدئنئن “ایسلام” اۇلماسئ وه اۇنون دینینین دیندارلارئنا دا “مۆسلیم” دەنمەسی بونداندئر.
دینین “دۆزن” آنلامئنا دا گلمەسی سببییله، اینسانلارئن کندی قورغولادئقلارئ دۆزنلر ده “دین” دەنیلمیشتیر. باعضئ آیتلرده دینین آللاهئن یانئ سئرا اینسانلارا دا نیسبت أدیلمەسینین تملینده بو واردئر.
جانلئ جانسئز تۆم وارلئقلارئن یاپئسئنا اویغون اۇلان “یاشام طارزئ“، آللاهئن قوردوغو “دۆزندیر“.
اینسان وه جینلرین دئشئنداکی وارلئقلار، ایستەر ایستەمز آللاهئن أمرینی یرینه گتیرمک زۇروندا اۇلدوقلارئ ایچین، کائیناتتاکی تۆم ایشلەییش “آللاهئن دینی“، یاعنی “اوُنون قانونلارئ” اۆزره یۆرۆر. بونلار بو ایشلەییشه قارشئ قۇیاماز. “ایلاهی اؤلچۆلره” اویغون اۇلاراق گؤرەولرینی یاپارلار.
اینسان ذاتن اۇنو چەورەلەین “زۇرونلو اؤلچۆیه” گؤره یاشار. عاکسی تاقدیرده حایاتئنئ دوام أتتیرەمز. عاینئ داورانئشئ آللاهئن اۇنا یؤنلتتیگی بویروق وه یاساقلار حوصوصوندا دا، “گؤنۆللۆ اۇلاراق” یاپماسئ بکلنیر.
اویوپ اویماما قوُنوسوندا ترجیح حاققئ وریلن آما یینه اؤلچۆ ایچرن وه دین دەنیلن “دۆزنه” اویدوغوندا، تسلیم اۇلموش وه “مۆسلیم” واصفئنئ قازانمئش اۇلور.
دین وه بۇرچ آنلاملارئ:
“دین” کلیمەسی، عارابچادا “بۇرچ ایلیشکیسینە گیرمه؛ بۇیون أگمه؛ ایطاعات؛ قارشئلئغئنئ ورمک؛ عادت أدینمه” آنلاملارئنا گلن “د-ی-ن” کؤکۆندن ماصداردئر (ایسیم). بو کؤکۆن بیر دیگر ماصدارئ دا “بۇرچ” آنلامئنا گلن “دەیندیر”.
بۇیون أگمه، باغلانما، قارشئلئغئنئ ورمه وه ایطاعاتین؛ بۇرچلونون آلاجاقلئیا قارشئ قوُنومونو یانسئتماسئ سببییله بو آنلاملارئن، عاینئ کؤکتن گلن وه “بۇرچ آلما-ورمه” آنلامئنا گلن “دەین” کلیمەسی ایله ایرتیباطلئ اۇلدوغو دۆشۆنۆلەبیلیر. “بۇرچ آلما-ورمه” آنلامئنئن “دین” کلیمەسینە وریلن آنلاملارئن شکیللنمەسینده أتکین اۇلدوغو سؤیلنەبیلیر.
کلیمەنین قورئاندا فیعیل حالده قوللانئمئنا، ایکی یرده راستلانئر:
ایلکینده، تەوبه سورەسینین 29-نجو آیتینده، “آللاهئن دینینی دین أدینمەمک” (وَلا یَدینُونَ دینَ الحَقِّ) آنلامئندا گچر.
ایکینجی گچتیگی یر، باقارا سورەسینین 282-نجی آیتیدیر کی فیعیل بورادا “قارشئلئقلئ بۇرچ ایلیشکیسینە گیرمک” (إذا تَدایَنتُم بِدَینٍ) آنلامئندا قوللانئلمئشتئر.
“دەین” کلیمەسی قورئاندا “بۇرچ” آنلامئندا چشیتلی آیتلرده گچر. مثەلا بلیرلی بیر سۆرەیه قادار بۇرچلانئلماسئ دوروموندا، طارافلارجا بو بۇرجون آیرئنتئلارئیلا قایدا گچیریلمەسینین اؤنمی اۆزرینده دتایلئ شکیلده دورولان باقارا سـورەسینین 282-نجی آیتینده “دەین”؛ “بۇرچ” آنلامئندادئر.
بو کلیمه عاینئ آنلامدا، میراث پایلاشئمئنئن، اؤلنین بۇرچلارئنئن اؤدنمەسیندن سۇنرا یاپئلاجاغئنئ حۆکمه باغلایان نیسا سورەسینین 11 وه 12-نجی آیتلرینده گچر. (مِن بَعدِ وَصيةٍ یُوصِي بِها أو دَینٍ)
دین وه حساب آنلاملارئ:
شو آیتته دین کلیمەسی “حساب” آنلامئندا قوللانئلمئشتئر:
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِي كِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ كَافَّةً كَمَا يُقَاتِلُونَكُمْ كَافَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ ﴿۳۶﴾ (سورة التوبة)
گؤکلری وه یری یاراتتئغئ گۆن، آللاهئن کیتابئندا اۇلان شودور: “آللاه قاتئندا آیلارئن سایئسئ اۇن ایکیدیر؛ بونلاردان دؤردۆ حارام آیلاردئر.” ایشته دۇغرو حساب (دین) بودور. (تەوبه سورەسی؛ 36)
گؤرۆلدۆگۆ اۆزره، آیتته؛ آللاهئن قوردوغو سیستمده آیلارئن سایئسئنئن اۇن ایکی اۇلدوغو، بونلاردان دؤردۆنۆن ده حارام آیلار اۇلدوغو بیلدیریلمکته، سۇنراسئندا دا “ساغلام دینین” بو اۇلدوغونا وورغو یاپئلماقتادئر. (ذَلِکَ الدّینُ القَیّمُ)
آیتته سایئسال باعضئ ایفادەلردن سۇنرا، “ساغلام دین بودور” شکلینده بیر ایفادەنین قوللانئلمئش اۇلماسئ، بو ایفاده ایله قاصدەدیلن “دۇغرو اؤلچۆ وه حساب” آنلامئنا گلدیگینی گؤستریر.
باعضئ آیتلرده عاینئ أورەلرینین حسابلا ایلیشکیلندیریلمەسی، یوقارئداکی آیتته گچن “دین” کلیمەسینین “حساب” آنلامئنا گلدیگینی تەیید أتمکتەدیر. بیر آیت شؤیلەدیر:
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ … ﴿۵﴾ (سورة یونس)
گۆنشی ضیا، آیئ نور یاپان “اۇدور”. یئللارئن سایئسئنئ وه حسابئ بیلەسینیز دییه اۇنو منزیل منزیل اؤلچۆلندیرمیشتیر … (یونوس سورەسی؛ 5)
گؤرۆلدۆگۆ اۆزره آیتته، آیئن منزیل منزیل اؤلچۆلندیریلمەسینین سببی اۇلاراق “یئللارئن سایئسئنئن وه حسابئن بیلینمەسیندن” باحثەدیلییوُر. اۇ حالده آیتته گچن “دین” کلیمەسی “حساب” آنلامئندا قوللانئلمئشتئر.
دین کلیمەسینین “حساب” آنلامئیلا ایرتیباطلئ اۇلدوغونو گۆچلندیرن آیتلر قورئاندا چۇقتور. شو آیتته گچن “دین” کلیمەسی ده “حساب” آنلامئنا گلمکتەدیر:
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ﴿۴﴾ (سورة الفاتحة)
اۇ، حساب ورمه گۆنۆنۆن تک یتکی صاحیبیدیر. (فاتیحا سورەسی؛ 4)
آحیرتته هرکس حسابا چکیلەجگی ایچین، اۇ گۆنه “حساب گۆنۆ” دەنیر وه حساب گۆنۆنۆن “تک حاکیمی” آللاەتئر.
باعضئ آیتلرده، “یَوم = گۆن” قایدئ اۇلمادان قوللانئلان “دین” کلیمەسی ده دۇغرودان “حساب ورمه گۆنۆ” آنلامئنا گلیر. “دینی یالانلامالار” (کَلّا بَل تُکَذّبُونَ بِالدّینِ) وه “دینین موطلاقا ووقوع بولاجاغئ” (وَإنَّ الدِینَ لَواقِعُ) گیبی ایفادەلر ایچرن آیتلرده گچن “دین” کلیمەسی “حساب گۆنۆ” آنلامئندا قوللانئلماقتادئر.
حساب گۆنۆنده آللاه هرکسه حاق أتتیگینی ورەجکتیر. یاعنی اۇ گۆن اۇرادا بیر حسابلاشما اۇلاجاقتئر. شو آیتته “دین” کلیمەسی قوللانئلاراق بو دوروم شؤیله ایفاده أدیلیر:
يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَيَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ ﴿۲۵﴾ (سورة النور)
ایشته اۇ گۆنده آللاه اۇنلارا، حاق أتتیکلری قارشئلئغئ تام اۇلاراق ورەجک وه اۇنلار، آللاهئن حاق اۇلدوغونو وه حاققئ اۇرتایا چئقاردئغئنئ اؤگرنەجکلردیر. (نور سورەسی؛ 25)
“د-ی-ن” کؤکۆندن تۆرەین وه “بۇرچلو” آنلامئنا گلن “مدین” کلیمەسی ده قورئاندا “حسابلاشما” باغلامئندا شؤیله قوللانئلئر:
أَإِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَدِينُونَ ﴿۵۳﴾ (سورة الصافات)
بیز اؤلۆپ گیتتیکتن، تۇپراغا قارئشمئش بیر کمیک یئغئنئ حالینی آلدئقتان سۇنرا، (دیریلیپ) حسابا چکیلەجگیز؛ اؤیله می؟ (دەردی) (صاففات سورەسی؛ 53)
“دین”، آللاهئن دۆزنی اۇلدوغو ایچین، “حساب” دا، بو دۆزنه گؤره اۇلاجاقتئر. دۆزنین ده، حسابئن دا “دین” اۇلاراق آنئلماسئنئن سببی بو اۇلمالئدئر.
دین وه دۆزن آنلاملارئ:
“آللاهئن دینی” فئطراتتئر. تۆم جانلئ وه جانسئز وارلئقلار آللاها تام بیر شکیلده “تسلیم” اۇلموشلاردئر. اینسان وه جینلرین دئشئندا، آللاهئن قانونلارئ قارشئسئندا، کندی ایـرادەسییله حارەکت أدەبیلن باشقا بیر وارلئق یۇقتور.
اینسان وه جینلر “ایمتیحان” ایچین یاراتئلدئغئندان، اۇنلارا بؤیله بیر “سچمه حاققئ” وریلمیشتیر. بونلار دئشئنداکی هیچبیر وارلئق، آللاهئن “قانونلارئ” دئشئندا بیر “یاشامئ” نه سچەبیلیر، نه ده بؤیله بیر شەیه آنلام ورەبیلیر.
هۆدهۆدون، گۆنشه سجده أدنلر حاققئنداکی شو شاشقئنلئغئ دا بونو گؤسترمکتەدیر:
أَلَّا يَسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ ﴿۲۵﴾ (سورة النمل)
(هۆدهۆد دەدی کی:) گؤکلرده وه یردەکی بۆتۆن گیزلیلری اۇرتایا چئقاران آللاها سجده أتمەلری گرکمز می؟ اۇ، گیزلەدیکلرینی ده بیلیر، آچئغا ووردوقلارئنئ دا. (نمل سورەسی؛ 25)
هۆدهۆد بیر قوش اۇلدوغو ایچین، آللاهئن قانونلارئ دئشئندا هرحانگی بیر یۇل سچمه طابیعاتئنا صاحیب دگیلدیر. بوندان دۇلایئ اینسانلارئن، قوللوغو یالنئز آللاها یاپمامالارئنا آنلام ورەمەمکتەدیر.
طابیعاتتاکی تۆم ایشلەییش، آللاهئن “اؤلچۆسۆ” اوزره یاعنی “سۆننتوللاها” گؤرەدیر. ایرادەسی اۇلمایان وارلئقلار بو ایشلەییشه قارشئ قۇیاماز. سۆننتوللاها اویغون اۇلاراق گـؤرەولرینی یاپارلار.
ایلگیلی آیت شؤیلەدیر:
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾ (سورة آل عمران)
آللاهئن دینیندن باشقا بیر دین می آرئیۇرلار؟ اۇیسا گؤکلرده وه یرده کیم وارسا، ایستەیەرک وەیا ایستەمەیەرک آللاها تسلیم اۇلموشتور. (آلی عیمران سورەسی؛ 83)
یۆجه آللاهئن قوللارئ ایچین گؤندردیگی دینین آدئ “ایسلامدئر”. “اۇ“، دۇغرو وه أگرییی اۇرتایا قۇیدوقتان سۇنرا، قوللارئنئ “دین” قۇنوسوندا، یاعنی “آللاهئن قانونلارئ” چرچوەسینده یاشایئپ یاشاماما حوصوصوندا “سربست” بئراقمئشتئر.
رسوللر اینسانلارئ “حاق دینه” چاغئرئرلار. اینسانلار آللاهئن گؤندرمیش اۇلدوغو دین حوصوصوندا آیرئلئغا دۆشرلر. بیرچۇغو “حاق دینه” اویماز، دینی کندینه اویدوراراق “کندی دینینین” اینانانئ اۇلور.


text:
`چای صادراتی` نتیجهلر
خبرلر [74]
- قازاخیستانین آوروپا اؤلکهلرینه کؤمور صادراتی رکورد سویهیه چاتیب
- تورکیهنین صادراتی آرتدی
- تورکیه-نین چای صادراتیندا آرتیم قئیده آلینیب
- تورکیه-نین چای صادراتی آرتیب
- تۆرکیهنین قونشولارینا اولان صادراتی آرتدی
- تۆرکیهنین صادراتی آرتدی
- تورکیهنین ماشین صادراتی آرتدی
- تورکیه-نین امریکا-یا صادراتی آرتیب
- بوتون زامانلارین ان یوکسک آیلیق صادراتی ائدیلدی
- ترابزون-دان 49 اؤلکهیه فیندیق صادراتی
- تورکیهنین قونشولارینا صادراتی
- تورکیه-نین ایلین ایلک ایکی آییندا چاخ صادراتی
- تورکیه-نین آلمانیایا صادراتی آرتیب
- تورکیه چای صادراتیندان 203 میلیون 872 مین 233 دولار گلیر الده ائدیب
- گازپرومون صادراتی دوشدو
- تورک هلیکوپتری 'آتاک'ین صادراتی باشلادی
- تورکیه-نین اریک قاخی صادراتی
- احمدوو:"آذربایجان-دان تورکیه-یه طبیعی گار صادراتی آرتیریلاجاق"
- تورکیه-نین فیندیق صادراتی آرتیب
- تورکیه-نین اتومبیل صادراتی 30 میلیارد دولارا یاخینلاشیب


text:
امریکا قوشمه ایالتلری افغانستان گه یوزلب میلیون دالر یاردم ایتیب بیره دی
اوشبو مطلب امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیری تامانیدن خبر بیریلدی
امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیری انتونی بلینکن اولکه سی نینگ افغانستانگه 300 میلیون دالرلیک قوشیمچه ملکی یاردم ییتکیزیب بیره جگینی بیلدیردی.
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ افغانستانده گی عسکرلرینی 11 سپتامردن آلدین بوتنله ی چیقریش قراری بحث موضوعی بولیب دوام ایتماقده.
بلینکن موضوع بیلن تیگیشلی بیرگن یازمه بیاناتده واشنگتن نینگ کابل گه یاردم بیریش گه دوام ایته جگینی معلوم قیلدی.
امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیری انتونی بلینکن شولرنی ایتدی:
"افغانستان خلقی گه کمک ویا سرمایه کیریتیش وعده سی نینگ بیر پارچه سی اوله راق 2021 ییلی امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیرلیگی و امریکا قوشمه ایالتلری خلق ارا ترقیات آژانسیدن افغانستانگه 300 میلیون دالرلیک قوشیمچه ملکی یاردم ییتکیزیب بیریلیشی اوچون کنگره بیلن فعالیت آلیب بارماقده میز" دیب ایتدی.
بو یاردم نینگ در اصل 2020 ییلی نوامبر آییده اویوشتیریلگن افغانستان بخشیشچیلری کنفرانسیده تعهد ایتیلگن لیگینی ایتگن بلینکن شونده ی بولیب افغانستان گه امریکا قوشمه ایالتلری نینگ کمکی نینگ دوام ایتیب تورگن لیگینی کورستیش اوچون بوگون کون ترتیبی گه کیلگن لیگینی قید ایتدی.
بلینکن بو یاردملرنینگ افغانستان خلقی گه بیریلگن ملکی خذمتلرنی رواجلنتیریلیشی گه استفاده قیلینه جگینی معلوم قیلیب؛
"امریکا قوشمه ایالتلری حربیلرینی چیقریش گه باشلرکن افغانستانده دایمی و عادل بیر تینچلیک و افغانستان خلقی اوچون بوندن هم آیدین بیر کیلجک تامین ایتیش اوچون ملکی و اقتصادی یاردملریمیزدن ایش آله میز" دیب ایتدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه نینگ استانبول شهری اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی
استانبول گه کووید 19 پاندمیسی باشله مسدن آلدین میلادی 2019- ییلده 9,9 میلیون توریست کیلگن ایدی


text:
قارا بایرام- درویش اوغلو
- توضیحات
- منتشر شده در دوشنبه, 28 ارديبهشت 1394 23:21
فرخنده، باجیم، بیلمه ییرسن جهل و جهالت
انسانلیغا باخماز، هله قالسین کی عدالت!
شیخین سؤزونه سؤز دئیه نی کافر ائدیرلر
جسمین داغیدیب، نعشینی الناره * وئریرلر
جهلین گؤزو چیخسین، بو جماعتدن آلیب گؤز
گؤرمور، اونا تک دوغرو اولان امر ائدیلن سؤز
قران کریم ده نه یازیلمیش سا، یازیلمیش
شیخین سؤزودور حکم، گولوم، بئله بیلیرلر
هرکس اوخویور آنلامامیش مصحف پاکی
یوزلر آنانین داغ گؤروب سینه چاکی
معصوم اوشاقلارلا جاوان قیزلار آسیلدی
قران آدینا جهل ایله توپراغا باسیلدی
یاندیرسام اگر قرانی، تانری اوؤزو بیلسین
بایراق تیکنین دین آدینا نسلی کسیلسین
ایمانی اولان انسانی اینجیتمه گه قورخار
سؤیله بو سؤزو هرکس ائشیتسین، هامی بیلسین
کیم هر گلنی قییم ائدیب تانریا یئرده ؟
تانری اؤزو بو قییم این آثارینی سیلسین
فرخنده سنین ائتدیگین اول شانلی جسارت
ای کاش کی اولسون بوتون انسانلیغا بدعت
کؤلن مارس 2015
· نار عربجه اود دئمک دیر


text:
آذربایجانلی رومانیازار «ملکنژاد»ین اؤلومو موناسیبتی ایله
غفور امامیزاده خیاوی
هه دوغرودور، ملکنژاد دا اؤلدو، همهشهلیک سوسدو. اؤزو ایله بیر چوخ شئیلری ده آپاردی، گئریده پئشمانلیق توزو قالدی، گوناه دویغوسو.
بو گون تئی فیکیریمدن کئچیردی. یانی اؤلوم خبرینی ائشیدندن سونرا بئله اولدو. بوندان قاباق فقط بیر ایکی سری یازار دوستوم شریف مردیدن آدینی ائشیتمیشدیم؛ ادبی حیاتی بویونجا یازدیغی تکجه رومانی، بوغاناغا گؤره ده بیر ایکی قیسا خبر ایشلهمیشدیم اؤیکوموز کانالیندا. شریف سوروشموشدو «اوخودون رومانی؟» دئمیشدیم «یوخ، کیتابی مشکینه گلیب چاتماییب کی هله». آنجاق مساله بو دئییلدی. کیتابین اؤزونون آیاقلانیب کیتابخاناما تشریف گتیرمهسینی گودن او آداملاردان ایدیم من! اورتادان کئچن بو قدهر زاماندا باشقا آداملارین کیتابلارینی اوخوماقلا باشیم قال ایدی، بو رومان الیمه چاتسایدی بئله اوخویوب اوخوماماغیم بللی دئییلدی. فیکریمی شریفه بیلدیرمهدیم.
✅ بیریلرینه مهریبان بیر آتا ایدی او، بیرینه حیات یولداشی، بیریلرینه ایسه صمیمی بیر دوست. منیم اوچون کیم ایدی بس؟ عکسینی بئله گؤرمهدیییم جاوان بیر یازارمی؟ (یاشینین اوتوزدان آشاغی اولدوغو یالانینی کیم منه سؤیلهمیشدی؟)، کیتابینی هله اوخومادیغیم بیر آنادیلیمین رومان یازاریمی؟ شریفله آرادا سیرادا تلگرام چتلشمهلریمیزده اونا گؤره دانیشارکن، رومانینی بیهنسم بلکه بیر موثبت نقد یازارام دئیه اؤزومله دوشوندوکلریمین، اؤزومه سؤیلهدیییم بیر یالاندان باشقا هئچ نه اولمادیغینی، ایندی (دقیقن بو سطره چاتارکن) باشا دوشورم. شریف دئدی «بیلمیرم ندن ادبی چئورهمیز بو جور اؤنملی بیر رومانین قارشیسیندا سوسوب. احتمالن چتین بیر اثر اولدوغو اوچوندور». جوابیم همشهکی کیمی حاضیر ایدی: «اوخومایینجا بو ساحهده نظر وئرهنمرم». آنجاق او اوخوما زامانی اینتیظاریمیزدان داها چوخ اوزاندی. تبریز کیتاب سرگیسینده کیتابی نجور اولورسا الده ائدهجهییمه سؤز وئردیم.
جومعه گونو کیتاب سرگیسینده ایینه آتماغا یئر یوخ ایدی. هر طرفدن ایکی ایکی اوچ اوچ دولاشان آداملارلا قومارالانمیشدیق. بیر چوخ ناشیردن سوروشدوم، دئدیلر بئله بیر کیتابین آدینی ائشیتمهییبلر. یولدا قادیر جعفرییه راس گلدیم، اونونلا دا بیر نئچه غرفهیه باش چکدیک، کیتابی تاپانمادیق. داها گئری دؤندوک. کیتابین یازارینین بیر گون سونرا همشهلیک آرامیزدان کؤچهجهیینین خبری هئچ بیریمیزین آلنیندا یازیلمامیشدی.
یازیلسایدی نه ایش گؤرهردیک؟ بلکه دؤنوب بیرده گزهردیک، حتی اولسا فارس ناشیرلردن ده آختاریشاردیق، (هله ده فیکیرلشیرم بیربیر ناشیرلردن سوروشمامیشام، بلکه یاخجی گزمهمیشدیم)، شریفه زنگ ووروب ناشیرینین آدینی سوروشاردیق (دوزدن بو ایشی نییه گؤرمهدیم؟) گئجه اوتوروب صوبحه قدهر کیتابی اوخویاردیم، صوبحه یاخین بیر نقد یازاردیم. هه، داها نه اولاردی… سونراسینی بیلمیرم، ائله بوجور دئیه دئیه هر شئیی یوباتمیشدیم، بوینوما دوشن سوروملولوقلاردان بویون ایمیشدیم.
بیلدیییم تکجه بیر شئی وار ایدی: بیز آذربایجانلیلار بیربیریمیزدن آرخا دورماغی هله اؤیرهنمهمیشیک. هامیمیز سوسدوق، ملکنژادین رومانینین قاباعینا چیخانمادیق.
توتوشدورماق نیتینده دئییلم، آنجاق بونلاری یازارکن ذهنیمدن دونیانین ان مشهور طنز رومان یازارینین کدرلی انتحاری کئچیر. جان کندینین نئچه ایل اؤلوموندن سونرا، رومانی دونیادا ان چوخ ساتان کیتابلارین ایچینده یئر آلدی. او ادبی اوغورسوزلوغون قارشیسیندا دؤزهنمهدی. بوغاناق رومانینین یازارینین اؤلومونو آیری یئرلره یوزماق ایستهمیرم، ولی بیر اینسانین اؤلومونون، آیری گیزلی ندنلری ده اولابیلهجهیینه اینانانلاردان بیریسی اولدوغوما اعتراف ائلهمهلییم بوردان.


text:
مۆسلۆمانلار، هر آن دگیشن وە گلیشن اۇلایلار قارشئسئندا کندیلرینە وە دینلرینە اۇلان گۆونلرینی دیری توتماق ایچین، قورئانئ دۆشۆنەرک اۇقوماق زۇروندادئرلار. بونو یاپمادئقلارئ ایچین، ایناندئقلارئ دگرلرە اۇلان گۆونلری آزالمئش؛ نفیسلرینی ائصلاح أتمە آدئنا کندیلرینی حاقیر سایمئش؛ کیمی شاحئصلارئ دا اۇلدوغوندان بۆیۆک گؤرمەیە وە اۇنلار ایچین حایالی ماقاملار اویدورمایا قۇیولموشلار وە اۇنلارئن کندیلرینە ماعنوی یاردئم یاپاجاغئنا اینانمئشلاردئر. بو اینانچ، تۇپلومو کانسر گیبی سارمئش وە بیرینجی دۆنیا ساواشئندا اۇ قۇسقۇجا گؤودە تاریحە گؤمۆلمۆشتۆر. گریدە قالانلار، اۇ یانلئش اینانجئ ترک أتمەمکتەدیرلر.
بیر آیتتە شؤیلە بویورولور:
… إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَالٍ ﴿۱۱﴾ (سورة الرعد)
… بیر میللت کندیندە اۇلانئ بۇزمادئقچا، آللاە اۇنلاردا اۇلانئ بۇزماز. آللاە بیر میللتە جزا ورمک ایستەدی می، آرتئق اۇنون اؤنۆنە گچیلەمز. ذاتن اۇنلارئن باشقا قۇرویوجولارئ دا یۇقتور. (راعد سورەسی؛ 11)
مۆرید: یؤنتیمدە بۇزولما اۇلدوغو دۇغرو.
بایئندئر: آصئل سوچلو، قورئان یرینە گلەنگە سارئلان عالیملردیر. قورئانا سارئلسالاردئ، نبیمیزین سؤز وە اویغولامالارئنئن، قورئاندان چئقاردئغئ حیکمتلر اۇلدوغونو آنلارلاردئ.
مۆرید: تامام ایشتە، حیکمتە بیز اویویۇروز؛ ایلاهی سئرلارئ، گرچگین بیلگیسینی، وارۇلوشون آماجئنئ، سببلرلە سۇنوچلار آراسئندا ایلاهی ایرادەنین رۇلۆنۆ کشفەتمەیە چالئشئیۇروز.
بایئندئر: بورادا قاصدەتتیگیمیز، فلسفە وە تاصاووفتاکی حیکمت دگیل؛ قورئاندان سۇنرا أن اؤنملی قاورام اۇلان حیکمتتیر.
حیکمت، کیتابتان حۆکۆم چئقارما یؤنتمی، بیر چشیت قوللانما قئلاووزودور. آللاە، نوحتان عیسایا قادار 18 نبینین آدئنئ سایمئش وە شؤیلە دەمیشتیر:
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۸۷﴾ (سورة الأنعام)
اۇنلارئن بابالارئندان، سۇیلارئندان وە قاردشلریندن دە سچتیک وە دۇغرو یۇلو گؤستردیک. (أنعام سورەسی؛ 87)
سایئلارئ 124 بین قادار اۇلدوغو ریوایت أدیلن نبیلردن هر بیری، بو 18 نبینین یا بابالارئ، یا قاردشلری یا دا سۇیلارئندان گلنلردیر. سۇنرا آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ … ﴿۸۹﴾ (سورة الأنعام)
اۇنلار؛ کیتاب، حۆکۆم (حیکمت) وە نبیلیک وردیگیمیز کیمسەلردیر… (أنعام سورەسی؛ 89)
آللاە، کیتابئ آچئقلاما قۇنوسوندا کیمسەیە یتکی ورمەمیشتیر. ایلگیلی آیتلر شؤیلەدیر:
الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ﴿۱﴾ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ ﴿۲﴾ (سورة هود)
ألیف، لام، را. بو کیتاب، آیتلری موحکم قئلئنمئش، سۇنرا حاکیم اۇلان وە هر شەیین ایچ یۆزۆنۆ بیلن آللاە طارافئندان آچئقلانمئشتئر کی، آللاەتان باشقاسئنا قول اۇلمایاسئنئز! بن دە اۇندا اۇلانلا سیزی اویاران وە مۆژدەلەین بیریییم. (هود سورەسی؛ 2-1)
ایشتە حیکمت، آللاهئن آچئقلامالارئنا اولاشما یؤنتمیدیر. قورئاندا گؤستریلن اۇ یؤنتملە حارەکت أدیلمزسە، باشقاسئنئن آچئقلاماسئنئ آللاهئن آچئقلاماسئ سایاراق ساپئتئرئز. صاحابەدن سۇنرا اونوتولموش اۇلان بو یؤنتملە حارەکت أدرسک، نبیمیزین بۆتۆن سؤز وە اویغولامالارئنئن، اۇنون قورئاندان چئقاردئغئ حیکمتلر اۇلدوغو گؤرۆلەجکتیر. بۆتۆن ألچیلرین وە آللاهئن سۇن ألچیسینین اؤگرتتیگی یؤنتمە اویولسا، تک بیر سئقئنتئ بیلە چؤزۆمسۆز قالمازدئ. دین ایلە بیلیمین، دین ایلە دۇغانئن تام اۇلاراق اویوشتوغو گؤرۆلەجک وە حورافەلرە آصلا گچیت وریلمەیەجکتی. بو یؤنتمی اونوتان مۆسلۆمانلار، دۇغاللئقتان اوزاقلاشاراق عادتا اینتیحار أتمیشلردیر.
ژاپۇن ایمپاراتۇرلوق عائیلەسینە منسوب بیر پرەنس، ایمپاراتۇروندان 2-نجی عابدولحامیدە بیر مکتوب گتیریر. ژاپۇن ایمپاراتۇرو اۇندان؛ ایسلام دینینین موحتواسئنئ، ایمان أساسلارئنئ، غایەسینی، فلسفەسینی، عیبادت قاعیدەلرینی آچئقلایاجاق گۆچتە دینی-عیلمی بیر هەیئت ایستەر. سولطان، ژاپۇنیادا ایسلامئن یایئلماسئ ایچین ماددی ساحادا مۆمکۆن اۇلان هر شەیی یاپار؛ آما ایمپاراتۇرون ایستەدیگی دینی-عیلمی هەیئتی گؤندرەمز. اۇ، سولطانئن ایچیندە هیجران اۇلموش بیر حاطئرادئر.
بونون سببینی شو جۆملەلرلە ایفادە أدر:
“دۆشۆندۆم کی، ژاپۇن ایمپاراتۇرونون ایستەدیگی مۆسلۆمان دین عالیملری کندی اۆلکەمیزدە اۇلسا وە اۇنلارئ بن بولابیلسەیدیم، ژاپۇنلاردان أوول کندی میللتیمین وە حالیفە اۇلاراق ایسلام عالمینین ایستیفادەسینی تەمین أدردیم…”
سولطانا گؤرە، اۇ عالیملرین عیلمی قودرتلری قادار دۆنیایئ آلغئلاما طارزلارئ دا، ایسلامئن گلەجگی اۆزریندە بو قادار بۆیۆک أتکی یاپاجاق بیر قۇنویو ألە آلمایا وە سۇنوچلاندئرمایا مۆساعید دگیلدیر.
مۆرید: اؤیلەیسە طاریقاتلارا بو قادار یۆکلنمک دۇغرو اۇلماز. عالیملرین قورئاندان اوزاقلاشتئغئ بیر یردە طاریقات منسوبلارئنئن یانلئشلارئ گؤرمزلیکتن گلینەبیلیر.
بایئندئر: آللاهئن قابول أتمەیەجگی بیر عؤذرۆ، بیز قابول أدەمەییز. چۆنکۆ عالیم وە جاهیل آیرئمئ اۇلمادان هرکس، قورئانا آیقئرئ داورانئشلارئنئن حسابئنئ ورەجکتیر. عالیملرین حسابئ داحا آغئر اۇلاجاقتئر. آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى مِنْ بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ ﴿۱۵۹﴾ إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَبَيَّنُوا فَأُولَئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَأَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ﴿۱۶۰﴾ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿۱۶۱﴾ خَالِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُونَ ﴿۱۶۲﴾ (سورة البقرة)
159-ایندیردیگیمیز آچئق آیتلری وە آنا یۇلو (حیکمتی) کیتابتا اینسانلارا گؤسترمەمیزدن سۇنرا گیزلەینلری دئشلارئز. دیگر دئشلایانلار دا دئشلارلار.
160-دؤنۆش یاپئپ کندینی دۆزلتن وە گیزلەدیکلرینی آچئقلایانلار باشقا. اۇنلارئن دؤنۆشۆنۆ قابول أدریم. بن هر تەوبەیی (دؤنۆشۆ) قابول أدریم، ایکرامئم بۇلدور.
161-آما آیتلری اؤرتن وە اؤرتمۆش اۇلاراق اؤلنلری آللاە، ملکلر وە بۆتۆن اینسانلار دئشلایاجاقتئر /لاعنتلەیەجکتیر.
162-سۆرکلی دئشلانمئش اۇلاراق قالئرلار. عاذابلارئ نە حافیفلتیلیر، نە دە بونا آرا وریلیر. (باقارا سورەسی)
قورئاندان اوزاقلاشما، عالیملری دە حورافە باتاغئنا سۇقموش؛ قورئان تملدن آیقئرئ نیجە شەیی دۇغرو گؤرمەلرینە سبب اۇلموشتور.
عۇثمانلئ دەولتینین بیرینجی دۆنیا ساواشئنا گیرمەسی ایلە ایلگیلی رسمی بلگەلردە، موحاممد (ع)، آللاهئن یانئندا ایکینجی ایلاە حالینە گتیریلمیشتیر.
آ- سولطان رشادئن ساواش ایعلانئ بەیاننامەسینین سۇن بؤلۆمۆندە شو ایفادەلر یر آلئر:
“حاق وە عادل بیزدە، ظولۆم وە عودوان دۆشمانلارئمئزدا اۇلدوغوندان دۆشمانلارئمئزئ قاهرەتمک ایچۆن جنابئ عادیلی موطلاقئن عینایتی صامادانیەسی وە نبییی ذیشانئمئزئن ایمدادئ ماعنویەسینین بیزە یار-و یاور اۇلاجاغئندا شۆبهە یۇقتور…”
بو ایفادەیی شؤیلە سادەلشتیرەبیلیریز:
“بیز حاقلئ وە دۆرۆست، دۆشمانلارئمئز ظالیم وە سالدئرغان اۇلدوغوندان، دۆشمانلارئمئزئ یرە سرمک ایچین عادالتلی شاشماز آللاهئن یۆجە دستگینین وە شانلئ نبیمیزین ماعنوی یاردئمئنئن بیزە یار وە یاردئمجئ اۇلاجاغئندا شۆبهە یۇقتور…”
ب- باش قوماندان وکیلی أنور پاشانئن بەیاننامەسی شو ایفادەلرلە باشلار:
“آللاهئن عینایتی، نبیمیزین ایمدادئ روحانیەسی وە مۆبارک پادیشاهئمئزئن حایئر دوعاسئیلا اۇردوموز دۆشمانلارئمئزئ قاهرەدەجکتیر.”
بەیاننامەنین اۇرتا یریندە شو ایفادەلر واردئر:
“… حپیمیز دۆشۆنملیییز کی، باشئمئزئن اوجوندا نبیمیزین وە صاحابەیی گۆزین أفندیلریمیزین روحلارئ اوچویۇر …”
بو ایفادەلر شؤیلە سادەلشتیریلەبیلیر:
“آللاهئن دستگی، نبیمیزین روحانی یاردئمئ وە مۆبارک پادیشاهئمئزئن حایئر دوعاسئیلا اۇردوموز دۆشمانلارئمئزئ یرە سرەجکتیر …”
“… حپیمیز دۆشۆنملیییز کی، باشئمئزئن اوجوندا نبیمیزین وە اۇنون سچکین آرقاداشلارئنئن روحلارئ اوچویۇر …”
ج- ایسلام اۆلکەلرینی جیهادا داعوت بەیاننامەسی:
بو بەیاننامەیی مجلیسی عالییی عیلمی (یۆکسک عیلیم قورولو) حاضئرلامئش، حالیفە صئفاتئیلا سولطان رشاد ایمضالامئشتئر. بەیاننامەدە أن اۆست سەویەدن 34 عالیمین ایمضاسئ واردئر. بونلارئن اۆچۆ أسکی، بیریسی گؤرەودە اۇلان دؤردۆ شەیحۆل-ایسلام، بیری دە فتوا أمینی عالی حایدار أفندیدیر. بەیاننامەنین دؤردۆنجۆ پاراگرافئ شؤیلە بیتر:
“… دینی مۆبینی ایلاهیسی نامئنا جیهادا شیتابان اۇلان مۆسلیمینی هر بیر حوصوصتا ماظهارئ فەوز وە نوصرت بویوراجاغئ عینایت وە ألطافئ جلیلەیی صامادانیدن مەوعود وە شریعاتئ غاررایئ آحمدیەنین ایعلایئ شانئ ایچۆن فدایئ جان وە مال أیلەین اۆممتی ناجیەسینە ظاهیر وە دستگیر اۇلماق ایچین روحانیەتی موقاددسەیی نبویە حاضئر وە مەوجوددور.”
بەیاننامەنین سۇن پاراگرافئ دا شؤیلەدیر:
“أی مۆجاهیدینی ایسلام! جنابئ حاققئن نوصرت وە عینایتی وە نبییی موحترمیمیزین مددی روحانیەتییلە آعدایئ دینی قاهر وە تدمیر وە قولوبی مۆسلیمینی سرمدی سعادتلرلە تسریر أیلەمەنیز واعدی جلیلی ایلاهی ایلە مۆئیید وە مۆبششردیر.”
بو ایفادەلری شو شکیلدە سادەلشتیرەبیلیریز:
“… آللاهئن آچئق دینی آدئنا حئزلا ساواشا چئقان مۆسلۆمانلارئ، هر قۇنودا باشارئلئ قئلئپ یاردئم أدەجگینە اۇنون یۆجە لۆطوفلارئیلا سؤز وریلمیشتیر. آحمدین آیدئنلئق شریعاتئنئ یۆجلتمک ایچین، جانئنئ وە مالئنئ فدا أدن اۆممتی ناجیەسینە آرقا چئقئپ ألیندن توتماق ایچین، نبینین موقاددس روحو حاضئر وە مەوجودتور.
أی ایسلام مۆجاهیدلری! آللاە تعالانئن یاردئمئ وە دستگی، موحترم نبیمیزین روحانیەتینین یاردئمئ ایلە دین دۆشمانلارئنئ یرە سریپ یۇق أتمەنیز وە مۆسلۆمانلارئن قالبلرینی سۇنسوز موتلولوقلارلا سەویندیرمەنیز یۆجە آللاهئن وردیگی سؤز ایلە تەیید أدیلمیش وە مۆژدەلنمیشتیر.”
شو آیت بونو أن بۆیۆک ساپئقلئق سایار:
وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَنْ لَا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَهُمْ عَنْ دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ ﴿۵﴾ (سورة الأحقاف)
قئیامت گۆنۆنە قادار کندینە جواب ورەمەیەجک بیر کیمسەیی، آللاە ایلە آراسئنا قۇیاراق یاردئما چاغئراندان داحا ساپئق کیمدیر؟ اۇیسا بونلار، اۇنلارئن چاغرئسئنئن فارقئندا دگیللردیر. (آحقاف سورەسی؛ 5)


text:
اویاننیوز-ا اؤزل: کئچن گون ۸ مارت، دونیا قادینلار گونو موناسیبتی ایله “قادین گولرسه” آدلی ایکینجی توپلانتی تورکییهنین اسکیشهیرینده کئچیریلدی.
اویاننیوزون موخابیرینین وئردیگی خبره گؤره، ۲۰۱۴-جو ایل، مارتین ۸-ی، دونیا قادینلار گونو، “قادین گولرسه” آدیندا اولان ایکینجی توپلانتی آذربایجانلی قادین آکتیویستلرین چیخیشلاری ایله تورکییهنین اسکیشهیرینده، یونوس امره کونفرانس سالونوندا کئچیریلدی.
قادین و اینسان حاقلاری آکتیویستی اولان افسانه سولدوزلو، سیمین صبری و سهیلا عزیزی قادین حاقلاری قونولاریندا چیخیش ائتدیلر. بو پانئلین یؤنتیجیسی تورکان اورمولو ایدی. پانئلین سونوندا چیخیشچیلار قاتیلیمچیلارین سورولارینی جاوابلادیلار. بو کونفرانسین ایکینجی بؤلومونده اوزان حجت تبریزلی موسیقی اثرلرینی ایفا ائتدی. ایکینجی بؤلومون باشلانغیجیندا آذربایجانلی آراشدیرماچی- یازار یونس شامیلی قادین حاقلاری و آذربایجان میلی حرکتی قونوسوندا اؤز فیکیرلرینی بیلدیردی. ایکینجی بؤلومون ایچینده، آذربایجانلی شاعیر آذریار دانشور بو گونله ایلگیلی یازدیغی شئعرینی اوخودو.
بو کونفرانس اسکیشهیر آذربایجانلیلار درنگی طرفیندن قورولموشدو.
فوتوگرافچی: هادی موسوی


text:
`ایتالیا` نتیجهلر
حابارلار [100]
- ایتالیالیلارینگ سانی آزالیار
- ایتالیادا سیل اینگ آز 10 جان آلدی
- بۆتین دۆنیأ والیبال قوبوغینینگ آلتین مدالینی ایتالیا آلدی
- دراگی: ایتالیا 2024-نجی ییلدا روسیانینگ طبیغی گأزینه مأتأچلیگیندن حالاص بوُلار
- ایتالیانینگ باش وزیری تۆرکیأنینگ یوُلباشچیسی بیلن دوشوشدی
- ایتالیادا قوراقلیق سبأپلی عاداتدان داشغاری یاغدای ایغلان ادیلدی
- ایتالیانینگ آلپ داغیندا 7 آدام اؤلدی
- آث میلان سری آ لیگینده بیرینجی بوُلدی
- تیگیر بیلن ۸ آیدا ۱۱ یوردی گِزدیلر
- فوتبال: تۆرکیه 2- ایتالیا 3
- فوتبال: تۆرکیه ایتالیا بیلن دوشوشیار
- دراگی: ایتالیا، تۆرکیه و فرانسیا اۆچ تاراپلی دوشوشیقلار گچیرر
- ایتالیان شرکت آذربایجان دا ایکی موزه سالار
- ایتالیادا طبیغی گاز پاجیغاسیندا 7 آدام اؤلدی
- تۆرکیه نوُیابر آییندا ایتالیا 1 میلیارد 39 میلیون دلار اؤنۆم ساتدی
- ایتالیا بیلن تۆرکیأنینگ سؤودا موقداری یوُقارلایار
- اکتبر آییندا تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری ۱۹ میلیارد ۷۶ میلیون ۶۶۲ مۆنگ دلاردان گچدی
- تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی أردوُغان، جو بایدن بیلن دوشوشدی
- امینه أردوُغان کاپیتولینی موزه سینه باریپ گؤردی
- أردوُغان ایتالیادا گ- 20 ماصلاحاتینا قاتناشدی


text:
`آند ایچهرک` نتیجهلر
خبرلر [18]
- شنتوپ، رئیسی ایله گؤروشدو
- قیرغیزیستان-دا یئنی سئچیلمیش پرزیدنتین آند ایچمه مراسیمی کئچیریلیب
- جو بایدن آند ایچهرک وظیفهسینه باشلادی
- لیدی گاگا و جنیفر لوپز آند ایچمه تؤرهنینده صحنهیه چیخاجاق
- ایستانبول هاوا لیمانی "دونیانین ان یاخشی ۱۰ هاوا لیمانی" آنکتینده
- مولود چاووش اوغلو صاباح گینه-یه گئدیر
- سوداندا یئنی حکومت آند ایچدی
- توکایئو آند ایچدی
- فواد اوختای اوکراینا پرزیدنتی ولادیمیر زیلنسکی ایله گؤروشدو
- زیلنسکی 20 می دا آند ایچهجک
- ملت وکیللری آند ایچیر
- جمهور باشقانلاری آند ایچمه مراسیمینه قاتیلماق اوچون تورکیهیه گلیر
- اردوغان آند ایچهجک
- تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 21.07.2017
- ترامپ-ین کابینهسی قورولدو
- بردیمحمدوو آند ایچدی
- چاووش اوغلو ترامپ-ین آند ایچمه مراسیمینه قاتیلاجاق
- آنتونیو گوتیرس آند ایچدی


text:
- آقرابایا، یۇقسولا وە یۇلجویا حاققئنئ ور، آما ساچئپ ساوورما!
- ساچئپ ساوورانلار، شەیطانلارئن قاردشلریدیر. شەیطان راببینە قارشئ چۇق نانکؤردۆر.
- راببیندن بکلەدیگین بیر ایکرامئن پشیندە اۇلدوغون ایچین حاقلارئنئ ورەمەیەجک اۇلورسان، اۇنلارا تسللی أدەجک سؤزلر سؤیلە!
- ألی سئقئ اۇلما؛ آشئرئ درەجەدە ألی آچئق دا اۇلما! یۇقسا قئنانمئش وە چارەسیز قالمئش بیر شکیلدە اۇتوروپ قالئرسئن.
- راببین، ترجیح أتتیگی کیشی ایچین رئزقئ گنیشلتیر دە، دارالتئر دا. شۆبهەسیز اۇ، قوللارئنئن دوروموندان حابردار اۇلان وە هر شەیی گؤرندیر.
- یۇقسوللوق قۇرقوسویلا چۇجوقلارئنئزئ اؤلدۆرمەیین! اۇنلارا دا، سیزە دە بیز رئزئق ورییۇروز. اۇنلارئ اؤلدۆرمک بۆیۆک بیر سوچتور.
- زینایا یاقلاشمایئن! اۇ چۇق چیرکین بیر ایشتیر؛ نە کؤتۆ بیر یۇلدور!
- حاقلئ سببلە اۇلماسئ دئشئندا، آللاهئن دۇقونولماز قئلدئغئ جانا قئیمایئن! کیم حاقسئز یرە اؤلدۆرۆلۆرسە اۇنون أن یاقئنئنا یتکی ورمیشیزدیر. اۇ دا قاتیلی اؤلدۆرمە ایشیندە آشئرئیا قاچماسئن! (وریلن بو یتکییلە) اۇ، گرکلی یاردئمئ گؤرمۆشتۆر.
- أرگین حالە گلینجەیە قادار یتیمین مالئنا یاقلاشمایئن؛ اۇنون ایچین أن یارارلئ بیر یۇللا اۇلورسا باشقا. بیر دە وردیگینیز سؤزۆ یرینە گتیرین! چۆنکۆ وریلن سؤز سۇروملولوق دۇغورور.
- اؤلچرکن اؤلچگی تام دۇلدورون وە دۇغرو تارتئیلا تارتئن! بؤیلەسی حایئرلئ اۇلور وە أن گۆزل سۇنوجو وریر.
- حاققئندا بیلگی صاحیبی اۇلمادئغئن شەیین پشینە کؤرۆ کؤرۆنە تاقئلما! چۆنکۆ سن دینلەمە، گؤرمە (باصیرت) وە گؤنۆل اؤزللیکلریندن دۇلایئ سۇروملو توتولاجاقسئن.
- یریۆزۆندە بؤبۆرلنەرک یۆرۆمە! سن نە باستئغئن یری دلەبیلیرسین، نە دە بۇیون داغلارئنکینە اولاشابیلیر.
- بو سایئلانلارئن کؤتۆ اۇلانلارئ، راببین قاتئندا حۇش قارشئلانمایان شەیلردیر.
- بۆتۆن بونلار، راببینین سانا واحیەتتیگی حیکمتلردن /دۇغرو حۆکۆملردندیر. آللاهئن یانئ سئرا باشقا بیر ایلاە اۇلوشتورما! یۇقسا قئنانمئش وە قۇوولموش اۇلاراق جهننمە آتئلئرسئن.
- راببینیز، اۇغوللارئ سیزە آیئردئ دا، کندیسی ملکلردن قئزلار مئ أدیندی؟ سیز گرچکتن بۆیۆک لافلار أدییۇرسونوز.
- بو قورئاندا آنلاتئمئ دگیشیک شکیللردە یاپتئق کی، عاقئللارئندا توتمالارئ گرکن دۇغرو بیر بیلگی أدینسینلر. آما بو اۇنلارئن سادەجە اوزاقلاشمالارئنئ آرتئرئر.
- دە کی: “سؤیلەدیکلری گیبی آللاهئن یانئ سئرا باشقا ایلاەلار اۇلسایدئ، اۇنلار عارشئن صاحیبینی آلت أتمەنین بیر یۇلونو آرارلاردئ.
- اۇ، بونلارئن سؤیلەدیکلریندن تامامن اوزاقتئر، یۆجەلر یۆجەسیدیر.
- یدی گؤک، یریۆزۆ وە بونلارئن ایچیندەکی هر شەی آللاها بۇیون أگر. هر شەیی گۆزل یاپماسئنا قارشئلئق اۇنا بۇیون أگمەین تک وارلئق یۇقتور آما اۇنلارئن بۇیون أگیشلرینی سیز قاورایامازسئنئز. آللاە پک یوموشاق داورانئر وە چۇق باغئشلار.
- قورئان اۇقودوغوندا، سنینلە آحیرتە اینانمایانلار آراسئنا (سانکی) گؤرۆنمز بیر پردە چکمیش اۇلوروز.
- قورئانئ آنلاماسئنلار دییە سانکی قالبلرینین اۆزریندە قاتمانلار، قولاقلارئندا دا تئقاچلار اۇلوشتورموشوز. قورئاندا راببینی تک اۇلاراق آندئغئن زامان دا اوزاقلاشاراق سئرتلارئنئ دؤنرلر.
- اۇنلارئن سنی دینلەرکن نە ماقصادلا دینلەدیکلرینی وە اۇ ظالیملرین، آرالارئنداکی گیزلی قۇنوشمالارئندا شؤیلە دەدیکلرینی بیلییۇروز: “سیز سادەجە بۆیۆلنمیش بیر آداما اویویۇرسونوز!”
- باقسانا، سنینلە ایلگیلی ناسئل بنزتمەلر یاپئیۇرلار! اۇنلار بو شکیلدە ساپئتتئلار، آرتئق دۇغرو یۇلا گلەمزلر.
- شونو دا دەدیلر: “کمیکلر حالینە گلمیش وە اون اوفاق اۇلموشکن می؟ بیز گرچکتن ینی بیر یاراتئلئشلا دیریلتیلەجک میییز؟”
- دە کی: “ایستەر تاش اۇلون، ایستەر دمیر!


text:
ساتیریک روایتلر- ۲
م.ت. تقی زاده
۴- منیم گوزومه گؤرسنمه!
موللانصرالدین آروادی اؤلندن سونرا چوخدانایدی تک یاشاییردی. تکلیک اونا چوخ چتین اولموشدو. تزهدن آرواد آلماغا دا جرئتی یوخایدی. بیرگون دوستلاری ییغیشیب، اونو آرواد آلماغا تشویق ائلهدیلر. آنجاق موللا راضیلاشمیردی.
– اؤزگه دؤیور! سن اونون ددهسین تانییرسان! سنون اؤز مکتب یولداشووین قیزیدی. جوان قیزدی؛ اؤزو ده دست اول!
موللا اورهیینده راضیلاشسا دا ناراضیلیق گؤستربردی! او قدر قیزی تعریفلهدیلر کی موللانی یولدان چیخارتدیلار. موللا راضیلیق وئردی. بوتون مراسم تئز اؤز یولونا قویولدو. بیرینجی گئجه موللا قیزی اوزو باغلی گؤرنده قاباغا گئدیب باشیندان اؤرتویو گؤتوردو، اما نه گؤردو؟ گؤزو چئر، اوزو چوپور، باشی کئچل، دوداغی میریخ، بورنو شیپور بیر هیولا!
موللا بو احوالاتدان اؤز یئرینده قورویوب قالدی. قیز نکره سسیله باشلادی دانیشماغا، سوروشدو:
– کیمین گؤزونه گؤرسنیم؟ کیملردن گیزلهنیم؟
موللا غیضیله دئدی:
– کیمین گؤزونه ایسترسن گؤرون، اما منیم گؤزومه اصلا گؤرسنمه!
۵- توی احوالاتی
گون ساوالانین سول چینینه یاخینلاشیردی .گولزار قفهخاناسیندا اوتورموشدوق. چایچی خلیل ایکینچی دؤور چایی گتیرنده مهدی قاپیدان گیردی. اوتورمادان اول بیر پاکات ایچیندهکی دعوتنامهنی آتدی میز اوسته. الیمی اوزاتدیم پاکاتی گؤتوروب، ایچینده کی دعوتنامهنی چیخارتدیم.
– اردبیل دوستلارینلا تویا گلمه ایچین خواهیش ائدیرم. امضا: «یدی»
خلاصه معلوم اولدو یدینین خیردا قارداشینین تویودو. بیزده میانایا گئتمهلیایدیک. اوزون مباحثهدن سونرا صاباحیسی یولا دوشمهیه قرار وئردیک.
تویخانا بؤیوک بیر حیطده قورولموشدو. چوخ شاد بیر ایلنجه ایدی. موسیقی اهلی و رنگارنگ یئمکلر مجلیسه فوقالعاده طراوت باغیشلامیشدی. یدی اؤزو ده مجلیسی قیزیشدیرانلاردان ایدی.
یئمک باشلاناندا یدی آرالیغا گیریب، اوجا سسله باشلادی:
– ناغیللاردا وار کی، موللانصرالدین گئدیر بیر کاروانسارادا ناهار یئییر و گلیر کاروانسارا صاحیبیندن سوروشور: «هئچ اولوب کی بیری بوردا یئمکدن سونرا دئیه پولوم یوخدو؟» کاروانساراچی جواب وئریر: «هه، اولوب.» موللانصرالدین سوروشور: «اوندا اونا نه ائلیرسیز؟» کاروانساراچی جواب وئریر: «هیچ زاد. بیر دست دؤیوب، یولا سالیریق.» موللا دئییر: «اوندا منیم کؤتهییمی وورون گئدیم. معطل اولمایین.»
یدی سؤزونون ادامهسینده دئدی :«اما بو منیم اؤز باشیما گلیبدی. بیر داغدان ائندیک تجریشه. اوشاقلار هامیسی آجلاریندان اؤلوردولر. شیطنت ووردو باشیما. تجریشده تازا بیر چلوکبابی آچیلمیشدی. هامینی دعوت ائلهدیم چلو کبابا. گیردوک ایچهری .گتیردیلر چؤرکدن، سوغاندان دولدوردولار میزین اوستونه. چلوپز شاگیردی گلیب سوروشدو: «نه مئیل ائلیهجکسیز؟» دئدیم: «هله بو سوغان چؤرکدن بیر آز دا گتیر تا بیز تصمیم توتاق.» خلاصه، آج آدام سوغان چؤرهیی گؤزونه تپر. یئدوک، ایشدوک، گئتدیم صاندیق باشیندا اوتورانا دئدیم: «بوردا بیز راضیلیغا گله بیلمهدیک. سوغان چؤرهیه نه وئرملییم؟» دئدی: «جهنم اول گؤزومون قاباغیندان! داها بیرده سنی بورالاردا گؤرمهییم!»
۶- شاه دوه آلیر
– وزیر!
شاهین سسینه وزیر یئریندن دیک آتدانیب ایاغا دورور. اوجا سسله «بلی قربان!» دئییب، اللری سینهسینده شاهین قاباغیندا دایانیر:
– قبلهی عالم ساغ اولسون، خدمتده حاضیرام!
– وزیر! بیزیم نمایندهلره دستور وئر بو گوندن باشلاسینلار دوه آلماغا! هر بیر دوهنی ده اون قزل سیککهیه آلسینلار!
– آخی قوربان! نه خزانهده پول وار، نه ده دوهیه احتیاج!
– سن امری یئرینه یئتیر!
– باش اوسته قوربان!
او گوندن دولت نمایندهلری باشلاییرلار دوه آلماغا. دؤرد بئش گون ایش یاخشی گئدیر. سونرا دوه ساتان آزالیر. شاه دستور وئریر قیمتی ایکی قات آرتیرسینلار. قیمت آرتا- آرتا یوز قیزیل سیککهیه قالخیر. آل- وئر قزیشیب و گوشه کناردا دللاللار و واسیطهلر، قفهخانالار و دوشرگهلر یارانیر. هامی چالیشیر اوجوز آلیب باها ساتسین؛ پول قازانسین. قیمت یوزه چیخاندا شاه ساتیش دستوری وئریر. آز زاماندا آلینان دوهلر یوخاری قیمتله ساتیلیر. دوهلر ساتیلیب قورتاراندان سونرا شاه اعلام ائلهییر دولت مامورلارینین سواستفاده ائتدیگینه گؤره دولت دوه آلما ایشین دایاندیرمالی اولوب.
وزیر ایشین آخیریندا باشا دوشور کی، شاه بو سیاستیله هم دولت مامورلارینا بیر شئی قازاندیریب، هم ده بوشالمیش خزانهنی یئنیدن دولدوروبدور.


text:
ساوانا، جورجیا
{{Infobox settlement |official_name = ساوانا، جورجیا |settlement_type = شهر |nickname = گونئی شهرینین صاحیبیدیر |motto =
|image_skyline =
ساوانا، جورجیا (اینگیلیسجه: City of Savannah) آمریکانین جورجیا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۸۱٫۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۶۲۸۶ نفر و اهالی سیخلیغی ۵۱۰٫۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر. ساوانا دنیز سئوییهسیندن ۱۵ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. گونئی شهرینین صاحیبیدیر بۇ شهرین لقبیدیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیگه باغلانتیلاردَییشدیر
- savannahga.gov - ساوانا شهرین رسمی وب سایتی


text:
پینوکیو ماجرالاری
پینوکیونون مجارالاری (ایتالیاجا: Le avventure di Pinocchio) - ایتالییانین یازیچیسی کارلو کلودینین قهرمانی ساییلان پینوکیو یالان دانیشاندا، بورنو اوزانیردی رومانی
پینوکیونون ایلک بؤلومو 1881-جی ایلده ""Qiornale dei bambini" آدلی هفتهلیک اوشاق ژورنالیندا چاپ ائدیلدی. پینوکیو بؤیوک مووففقیت الده ائتسه ده، کیلسه آتالاری بونون عوصیانا سبب اولا بیلهجگینی دوشونوردولر.
حئکایه ژئپئتتو آدلی دولگر طرفیندن دوزلدیلمیش اویونجاق حاقیندادیر. اویونجاق جانلانیر و اینسانی خوصوصیتلری اؤیرهنیر. پینوکیونون آیاقلاری یاندیریلیر، زنجیرلهنیر، حتّی آسیلیر. آنجاق او اؤلمور. پینوکیونون ان بؤیوک آرزوسو ایسه اصل اوغلان اولماقدیر.


text:
آغداش رایونو
آغداش رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. رایونون اراضیسی برده رایونو ایله ۳۳ کیلوم تریولاخ رایونو ایله ۳۰ کیلومتر ، قبهله رایونو ایله ۱۰ کیلومتر گؤیچای رایونو ایله مسافهده همسرحددیر. اینضیباطی مرکزی آغداش شهریدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
ی]]
آغداش رایونو ۸ آقوست ۱۹۳۰ (میلادی)-جو ایلده تشکیل اوْلونموشدور. الوریشلی طبیعی شرایطی اوْلان آغداش اراضیسینده اینسانلار ان قدیم زامانلاردان مسکونلاشمیشلار. قدیم یونان مؤلفی ایسترابون بۇ اراضیلرده اینسانلارین مسکونلاشدیغینی، اکینچیلیک فعالیّتی ایله مشغول اوْلدوقلارینی، توریانچای چایینین اوْرتا و آشاغی آخاریندا یاشایان اهالینین بۇ چایدان اکینچیلیک و گمیچیلیک آماچله گئنیش ایستیفاده ائتدیکلرینی قئید ائتمیشدیر.
طبیعی ایقلیم و توْرپاق شرایطی بۇرادا قدیم دؤورلردن اکینچیلیک و مالدارلیغین یۆکسک اینکیشافی اۆچون الوریشلی ایمکان و شرایط یاراتمیشدیر. تاریخاً بۇ یئرلرده یۆکسک کیفیتلی تاخیل بئجریلمیش، میوه یئتیشدیریلمیش، ایپکچیلیک، سوْنرالار ایسه پامبیقچیلیق گئنیش یاییلمیشدی.
اوْرتا عصرلرین سوْن دؤورلرینده ارش آدلانان بۇ اراضی شیروان بیلربیلییینین تابعلیینده ایدی. بورانی "سلطان" تیتولو داشییان فودال حاکملر ایداره ائدیردیلر. سوْنرالار صفوی-عثمانلی ساواشلرینده الدن-اله کئچن ارش سولطانلیغی چوخ ضعیفلهدی و ۱۸. یوز ایلین ۵۰-جی ایللرینده شکی خانلیغینین یئرینه چئوریلدی.
اتنیک ترکیبی[دَییشدیر]
آغداش رایونو : ۲۰۰۹-جو ایل سیاهییا آلماسی
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Şəhərlərarası telefon kodları. Aztelekom İB. یوْخلانیلیب19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)
- ^ آذربایجانین اهالیسی
قارداش پروژهلرده آغداش رایونو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایزری چایی
ایزری چایی (اینگیلیسجه: Isère (river)، آلمانجا: Isère، ایتالیاجا: Isère (rivière)، عربجه: نهر إيزري، تورکیه تورکجهسی: Isère Nehri، روسجا: Изep (пpиTok PoHы)) اۇزونلوغو ۲۸۶ km (۱۷۸ mi) دیر. Departments of Drôme, ایزر, and ساووآ in the Rhône-Alpes region Region
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ایزری چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Isère (river)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
یاییلان خبرلر اساسیندا، تاسفله آذربایجانین تانینمیش ادبی و ژورنالیسم سیماسی دکتر حسین محمدزاده صدیق (حسین دوزگون) بیر مدت خستهلیگیندن سونرا شهریور آیینین ایکینجی گونو ۷۷ یاشیندا تهرانین فیروزگر خستهخاناسیندا دونیادان گؤز یومدو. بو آغیر ایتگینی جناب دوکتور صدیق عائلهسینه، قلمداشیمیز دوکتور ائلدار صدیق جنابلارینا، اوستادی سئونلره، شاگیردلرینه و آذربایجانین ادبی- مدنی جمعیتینه تسلیت دئییریک. باشینیز ساغ اولسون!
ایشیق سایتی امکداشلاری
۰۲/۰۶/۱۴۰۱
وداع مراسیمی:
پنجشنبه شهریورین ۳ ساعت ۱۱:۳۰ تبریز – مجتمع فرهنگی تبریز
آنیم مراسیمی:
پنجشنبه شهریورین ۳ ساعت ۱۸:۰۰ دن ۲۰:۰۰ کیمی تبریز – مسجد مسلمبنعقیل
کوی ولیعصر، نگین پارک


text:
عزالدین آیبک
عزالدین آیبک (بۆتون آد: الملك المعز عز الدين أيبك التركماني الجاشنكير الصالحى) میصر مملوک سۇلطانلیغینین بیرینجی سۇلطانی. آیبک صالح ایّوبون خاتینی شجر الدُرلا بیرلیکده، گۆجون ایّوبیلردن مملوکلارا یئتیشمهسینده بؤیوک تاثیر قوْیموشلار.
گۆجلنمهسی
آیبک سۇلطانلیقدان اؤنجه ایّوبیلر دؤولتینین خیدمتینده اوْلان تۆرک ساواشچیلاردانیدی. باشاراجیقلیلیغی اۆچون امیرلیک، سوْنرا جوشنگیرلیک و محاسبلیق مقامینا یئتیشدی. میلادی ۱۲۴۹-جۇ ایلده صلیبیلر یۆروشونده ایّوبی سۇلطانی صالح ایّوبون شهید اوْلماسیندان سوْنرا خاتینی شجر الدر صلیبی تهدیدین دۆشونرک مملوکلار حمایتییله میصرده سۇلطان اوْلدو لکن عباسی خلیفهسییله ایّوبیلر شجر الدرّو سۇلطانلیغا قبول ائتمهدیلر. شجر الدر آیبکی آتابگ سئچیب سوْنرا اوْنونلا ائولندی. عباسیلار و ایّوبیلرین رضایتی اۆچون سوریه ایّوبیلریندن اوْلان آلتی یاشلی ملک شرف مظفرالدین، شجر الدُر یئرینه سولطان سئچیلدی لکن گۆج مملوکلار و باشدا آیبکین الیندهیدی. آیبک ایّوبیلره و صالح ایّوبا باغلیلیغین گؤرستمک اۆچون صالح ایّوب اۆچون یاس عزا تۇتوب، اوْنو صالح ایّوب اؤزو اؤلوموندن اؤنجه حاضیرلایان، قاهرهنین بین القصرَینینده یئرلشن مقبره ده قۇیلادی. آیبک گؤرن ایشلرین ترسینه ایّوبیلر مملوکلارلا ساواشا حاضیرلاندیلار. الناصر یوسفین اوْردوسو غزّه یاخینلیغیندا اوْلان ساواشدا فارسالدین آقتایا مغلوب اوْلدو. بۇندان سوْنرا الناصر یوسف قاهرهیه یاخین اوْلان الصالحیهده بیر دفعه ده آیبک اوْردوسویلا اۆزلشدی. بو ساواشین نتیجهسینده الناصر یوسفین اوْغلو تورانشاه، قارداشی نصرةالدین و حلب حاکیمی ملک الأشرف تۇتساق اوْلدولار. بۇ حادیثهلردن سوْنرا ایّوبیلرله مملوکلار آراسیندا اوْلان آنلاشمادا ایّوبیلر و اوْنلارلا بیر عباسیلر مملوک حاکمیّتین رسمیته تانیدیلار و آیبک میلادی ۱۲۵۲-جی ایلده سیفالدین قوتازی اؤزوندن سوْنرا سۇلطان سئچدی. مملوکلارین میصر ایله شام بؤلگهسینده گۆجلنمهسینده شجر الدُرّون نقشی آیدین دیر. تاریخچیلرین چوْخو شجر الدُرّو تۆرک کؤکلو بیلدیرمیشلر.
آیبک و مملوکلارین بؤلگهده اثری
آیبک گۆجلنمهسیندن سوْنرا دؤرد گۆج مملوکلاری تهدید ائدیردی؛ امیر فارسالدین آقتای و اوْنون کیمی ایچری مخالیفلر، ایّوبیلر دؤولتیندن قالانلار، هولاکو باشچیلیغییلا موْغوللار و صلیبیلر. مملوکلار بۇ تهدیدلرین هاممیسینین قارشیسیندا دایانیب، عوْثمانلیلارین گۆجلنمهسینهجه بؤلگهده اقتدارلا حؤکم سۆردولر. مملوکلار حاکمیتی میصر تاریخینده بیر پارلاق صفحه بیلینیر.
گؤرونتولر
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aybak»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۷ دسامبر ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
عبدالکریم بهمن
اوستاد عبدالکریم بهمن (د. ۱۹۳۱ اندخوی ـ باغ بوستان قیشلاغی ـ اؤ: ۲۰۱۳ ـ مزارشریف) ـ افغانستانلی تورکمن شاعیر و اؤیرتمن.
حیاتی[دَییشدیر]
بهمن تخلص ائدن عبدالکریم 1309 گونش ایلینده افغانستانین اندخوی شهرینین باغ بوستان قیشلاغیندا دونیایا گؤز آچدی.[۱] آتاسی اندخویلو قربان سردار اوغلی ایدی. اوستاد عبدالکریم بهمن 1330 هجری ایلینده فاریابین قورغان ابتدایی مدرسهسینده معلم اولدو. او اندخوی، میمنه، درزاب، شبرغان، کابول و مزار شریف ده اللی ایل معلملیک ائدیب. 1329 ایلیندن دری و ترکمن دیللرینده شعر و یازی یازماغا باشلادی. اونون اثرلری فاریاب، جوزجان، گورش و گونش آدلی نشریهلرده یاییملاندی. اؤزلجه ‹‹فارياب›› درگیسینده، قيزيل گل، آق گل و اشكبار تاخما آدلارلا انتقادی مقالهلرینی یاییملادی.
اوستاد بهمن، آلمان، روسیه، رومانی، تورکیه، آذربایجان، قافقاز، تورکمنستان، اوزبیکستان، تاجیکستان و پاکستان اؤلکهلرینه سفر ائدیب.
استاد عبدالکریم بهمن مریض اولوب 83 یاشیندا اؤز ائوی مزار شریف شهرینده فانی جهانا گؤز یومدو.[۱][۲][۳][۴][۵]
اثرلری[دَییشدیر]
اوستاد عبدالکریم بهمن 54 عنوان کتاب تألیف ائدیب. اونلاردان:
- باغ بوستان
- تركمن گورينيشي تاريخدا
- يورهك دردي
- غارری قلم
- تورت گل
- یورک دردی
- آنه مهری
- قربان سردار
- گوهرستان
- آق یول
- تاریخ سیسی
- قلم سیسی
- بوغیلان سسلر (شعر ترکمن دیلینده)
- سبق
- صدای دل


text:
قار یاغیب دیزه کیمی / بوردان تبریزه کیمی…
بو ایل قیش بَللی دیر کی یامان سویوق و برک اولاجاق. هئله پاییزین اورتاسینداییق کی قار یاغماقا باشلاییب و آذربایجانین چوخلو شهرلرینه قار یاغیر. بو گون چاربورجا دا اولده “قوش باشی” سونرا نارین قار یاغدی و بوتون یئرلری آغا بویادی. چاربورج اوشاقلاریدا چوخ سئوینیب و ایلین بیراینجی قار گولهسین بیر بیرینه آتماغا باشلادیلار. امیدیمیز وار بو یاغینتیلارین ادامهسی اولا و بو قیش قارلی و سولو قیشلاردان اولا.
قارین یاغماسین بهانه ائلهییب قار ایله باغلی چاربورجدا ایشلنن بیر نئچه آتالار سؤزون(ضرب المثل) تقدیم ائلهییریک:
-قار یاغار آیاق اوشوتمکدن اؤتورو
-کهلیک باشین سوخار قارا دئیر بلکه هئچ کیم اونو گؤرمور
-دامی چوخ اولانین قاریدا چوخ اولار
-قالان ایشه قار یاغار


text:
مارکو روبیو
مارکوس "مارکو" آنتونیو روبیو (اینگیلیسجه: Marcus "Marco" Antonio Rubio) دوْغوم گونو ۲۸ مئی ۱۹۷۱ ) آمریکالی سیاستچی، فلوریدا اوستانینین جونیور سناتورو، آمریکا ۲۰۱۶ جۆمهۇر باشقانلیغی سئچیملرینه تمثیلچی یوْللاماق اۆچون جومهوریتچی حیزبی ایچیندهکی سئچیمینین مطرح و یوخاری شانسلی کاندیدلریندندیر.
آمریکا ۲۰۱۶ جۆمهۇر باشقانلیغینا جۆمهۇریتچی پارتیسی ایچیندهکی گۆجلو یاریشماجیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marco Rubio»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ فوریهسینین ۲-سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
دئییرم آی علی خالاوغلو، دوغوردان آللاه او شاها، مخصوصا آتاسی ایرضاشاها غنی غنی رحمت ائلهسین. نییه؟ چون کی قویمادیلار بیز اؤز دیلیمیزده اوخویوب، یازاغ. البتده ایندیکی حکومتدن ده من راضییام ها! انصافدان کئشمییک؛ بولار دا اللریندن گلنی اسیرگمهدیلر؛ یوخسا ایه قویسئیدیلار بیز اؤز دیلیمیزی، ادبیاتیمیزی مدرسهده، دانیشگاهدا اوخویوب اؤیرهشک, اشی واللاه ایندی اوستاد، معللیم ترافیکیندن تنگه- باجادا یئریمک اولمازدی.
دئییر بیر شیعه مسلمان اؤلور، قبیرین اول گئجهسی انکیر منکیر باشینین اوستون آلیب سوروشورلار: رببون کیمدی؟ دئییر: آللاه؛ کیتابون؟ دئییر: قران؛ پیغمبرون؟ دئییر: محمد؛ اماملارین سایی نئچهدی؟ دئییر: یوز. یوز سؤزونو ائشیدنده اودلو کوسوونان دوشورلر کیشینین جانینا. حضرت علی (ع) گلیر کیشینین باشینین اوسته، قولاغینا پیچیلداییر: دئمه یوز! دئ اون ایکی! کیشی دئییر: آی آغا قوربانین اولوم! من یوز دئییرم بولار ویریرلار؛ گؤر اون ایکی دئسم نئیلرلر؟! ایندی رحمتلیک عمران صلاحی دئمیشکن: حالا حکایت ماست! آی قارداش بیز بیرجه دنه تورکو کیتابی تاپیب، قاباغیمیزا قویوب بیر قاراما اؤز باشیمیزا، بیر بامماچا کیتابین باشینا سالا-سالا اؤیرشدیییمیز حالدا، ماشالله گؤیدن دی کی اوستاد یاغیر؛ یئردن دی کی معللیم قایناییر. ایندی گل گؤر بونون درسین اوخوسایدیق نه اولاجاقمیش؟!
علی خالاوغلو دئییر کی، آخی سن بیرین گؤرورسن؛ او بیریسین گؤرمورسن دده بالاسی! دوزدو کی بیز بو دیلده آکادئمیک تحصیلات آلمامیشیق، آنجاق سن تشویقین تاثیرین نئجه گؤرورسن؟! سن بو مجازی گروپلاردا گؤستریلن تشویقلری، بیر بئله آلقیشلاری شوخلوق بیلیرسن؟! کیشی بولار داشی دیله گتیرر، هاندا قالا بیر پارا کؤیرک قلبلی اینسانلاری. باخ لاپ سن اؤزون. گؤر بوجور آلقیشلانسان، سنین او پلتک دیلین آچیلیب، بولبول کیمی اؤتر یا اؤتمز؟ قولاغ آس!: «اللریزه ساغلیق!»، «یاشایین اوستاد!»، «اورهیینه ساغلیق!»، «دوشونجز گوزلدیر!»، «نه یاخشی کی وارسیز!»، «چوخ گؤزل، اعلادی سایین شاعیر!»، «چوخ اورهیه یاتان!»، «چوخ گؤزل، اعلادی علی معللیم!»، «سایین شاعیریمیز ولی معللیمه آلقیش!» و … یاخشی ایندی بویور گؤرک سن ده بئله- بئله تشویقلری ائشیتسن، اؤزووه بیر شاعیر اولارسان، یوخسا اوتوروب بوش- بوش دانیشارسان؟ دئییرم: آی خال اوغلو باشیوا دؤنوم، آخی بهبه جهجهنن کی ادبیاتین ایشی یوللانماز؛ اونا تنقید لازیمدی. میوه آغاجی کیمیدی؛ او آلچاق اوجاسی داللانماسا بار وئرمز…!
علی خال اوغلو سؤزومو کسیر: تنقید؟! نابا نابا سؤزون دانیشاسان ها! تنقید کین- کدورت گتیرر اشی! باشین آغریییر سنین؟ گئت محبت جارچیسی اول کیشی! جان دئ، جان ائشیت!!
دئییرم آی علی خالاوغلو، دوغوردان آللاه او شاها، مخصوصا آتاسی ایرضاشاها غنی غنی رحمت ائلهسین. نییه؟ چون کی قویمادیلار بیز اؤز دیلیمیزده اوخویوب، یازاغ. البتده ایندیکی حکومتدن ده من راضییام ها! انصافدان کئشمییک؛ بولار دا اللریندن گلنی اسیرگمهدیلر؛ یوخسا ایه قویسئیدیلار بیز اؤز دیلیمیزی، ادبیاتیمیزی مدرسهده، دانیشگاهدا اوخویوب اؤیرهشک, اشی واللاه ایندی اوستاد، معللیم ترافیکیندن تنگه- باجادا یئریمک اولمازدی.


text:
کابل/۱۶ اسد/باختر
باش وزیرنینگ سیاست بوییچه معاونی مولوی عبدالکبیر، بوگون بیر قطار اهل تشیع دین عالملری بیلن سپیدار اوچرهشدی
اوچرهشوو ده، باش وزیرنینگ سیاست بوییچه معاونی برینچی دن کابل نینگ غربی ده محرم کونلری یوز بیرگن پارتلشلر عاقبتی شهید و یره لنگن لر اوچون تاسف بیلدیریب؛ اولرنینگ عایله لری بیلن قویغو داشلیک بیلدیردی.
اهل تشیع نینگ عالم لر کینگشی معاونی جواد صالحی و قوم بویوگی استاد اکبری، محرم ایامیده خوفسیزلیک کوچلری خوفسیزلیکنی تامینلهگنلری اوچون منتدارلیک بیلدیریب، خوفسیزلیک یخشی درجه ده تامین لش اوچون خلق امنیتی کوچلر بیلن بیرگه شغللنگنلرینی ایتدی.
اولر شونینگدیک، اهل تشیع نینگ ایستک و تکلیفلرینی باش وزیرنینگ سیاست بوییچه اورین باسری بیلن پایلشدیلر.
باش وزیر اورین باسری مولوی عبدالکبیر ایسه، اسلام امیرلیگی برچه افغانستانلیکلرنینگ توزومی و خادم صفتیده خذمت کورستیشلریدن ایشانچ بیریب، شونینگدیک او هیچ بیر مذهبی و قومی جهت لرگه قرهمهی، یالغیز ایل گه خذمت قیلیشی نی تاکید قیلدی.
او؛ اوتکن کونی ایچیده یوز بیرگن پارتلش لر یورتداشلریمیزنینگ اولیمی و جراحتلنیشیگه سبب بولگن واقعهلر اونگه تاثیر کورستگن. خوفسیزلیک کوچلری افغانستان دشمنلرینینگ هر قندی یاووز نیت لرینی آلدینی آلیشگه حرکت قیلماقده دیب ایتدی.
افغانستان لیکلر ارا وحدت، بیرلیک و بیردملیک بولیش کیرهک، بوگل واقعه لر اورته میزگه نفاق تخمی نی ایکآلمیدی دیدی، باش وزیرنینگ سیاست بوییچه اورین باسری، مولوی عبدالکبیر.
او قوشیمچه قیلدی، ملی وحدت نی تامینلش و ثبات کیلتیریش اسلامی امیرلیگی نینگ بیرنیچی مقصدلریدن دیر.


text:
`اردوغان، عدالت و قالخینما پارتیسینه یئنیدن عضو اولدو` نتیجهلر
خبرلر [3422]
- ایبراهیم کالین ایستانبول-دا جیک سالیوان ایله گؤروشوب
- تورکیه-دن یوکسک سویهلی نماینده هئیتی لیبیا-یا سفر ائدهجک
- جمهور باشقانی اردوغانلا پوتین آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- اردوغان، دونیا کؤچری اویونلارینین آچیلیش مراسیمینده دانیشدی
- جمهور باشقانی اردوغان ولادیمیر پوتین ایله تلفونلا دانیشاجاق
- زلنسکی، جمهورباشقانی اردوغانا تشکر ائتدی
- دونیا بانکی تورکیه-یه 512،2 میلیون دولار وام آییردی
- اردوغان: آمریکا و یونانیستانا لازیم اولان اویاریلاری وئردیک
- جمهورباشقانی اردوغان، زلنسکی ایله تلفندا دانیشدی
- تورکیهدن ولفگانگ کوبیکینین سؤزلرینه قیناما
- اردوغان: گئچمیشده ده بو فیلمی گؤردوک
- اردوغان، تۆرک دیل بایرامینی قوتلادی
- اردوغان، یهودی وطنداشلاری تبریک ائتدی
- اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
- اردوغان: نیه؟ او، بایدن، من ده اردوغان
- اردوغان، بیرلشمیش میللتلر باش قورولوندا دانیشدی
- اردوغان: بیز دونیانین بیر پارچاسیییق، نه دوغونون نه ده باتینین
- اردوغان، بیرلشمیش میللتلر قیوملوق شوراسیندا دانیشدی
- اردوغان، شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی ذیروهسینده دانیشدی
- سمرقند ذیروهسی باشلادی
- اردوغان، عدالت و قالخینما پارتیسینه یئنیدن عضو اولدو
- عدالت و اینکیشاف پارتیسینین اوچونجو قورولتایی آنکارادا کئچیریلدی
- تورکیه واکیفبانک قادین والیبال تیمی آوروپا شامپیونو اولدو
- طیب اردوغان: بؤلگهمیزده باریش و ثابیتلیک اوچون فیلیسطین مسئلهسی عاجیلن حل ائدیلمهلی
- اردوغانین چین خالق جمهوریتی دیش ایشلری باخانینی قارشیلاما ویدیوسو
- گوندمدن باشلیقلار
- تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، شهیدلری آنما و دموکراسی میتینگینده قونوشماسی
- ۵.جی نسیل ساواش اوچاقلارینی اینجهلهدی
- اردوغان آذربایجاندا
- جمهور باشقانی اردوغان آیاصوفیه اثرینین کلیپینی پایلاشیب
- اردوغان، آوراسیا تونلیندن گئچدی
- اردوغان سئولدا
- اردوغان ایراندا
- اردوغان، دسایییه گل ووردو
- اردوغان ایرانا گئتدی
- جمهورباشقانی اردوغان اماراتدا
- اردوغان ایله پوتینین گؤروشمهسی باشلادی
- اردوغاندان یونانیستانا ایزمیری اونوتما مئساژی
- گوندمدن باشلیقلار
- اردوغان: دؤولت آرخانیزدا
- اردوغانین 4.جو ایلی
- اردوغان خیوهده
- جمهور باشقانی اردوغان اوزبکیستان-دا
- جمهور باشقانی اردوغان ماداگاسکاردا
- جمهور باشقانی اردوغانین پاپ فرانسیس ایله گوروشو
- تورک دونیاسی خریطهسی
- تورکیه جمهور باشقانی اردوعاندان دیپلوماسی ترافیگی
- آغ ائو اردوغان-ترامپ گؤروشمهسی ایچهریگی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- قیش میوه و سبزه لری
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور تیمی و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی
- ایسکی و ترمال توریزم مرکزی ارضوروم
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری
- 15 ژوئیه دموکراسی ظفری و شهیدلری آنما گونو


text:
خاقان
خاقان — تۆرک و مغول دؤولتلرینده ان يۆکسک عنوان، تیتول، خانلار خانی، ائرکن اوْرتا عصرلرده بیر چوْخ تۆرکدیللی خالقلاردا دؤولت باشچیسینین عنوانی.
"خاقان" تئرمینینه ایلک دفعه چین سالنامهلرینده راست گلینیر. سوْنرالار کیيئو کنيازلاری دا بۇ تیتولو قبول ائتدیلر. مغول ایمپئریياسی دؤورونده ایسه بۇ تیتول "ایمپئراتوْر" معناسیندا ایشلهدیلدی. مغول ایمپئریياسیندا کاان شکلینده ایدی.
ایشلنمهسیدَییشدیر
بۇ عنوانا ایلک دفعه قدیم چین منبعلرینده راست گلینیر. اوْنلار اۆچ يۆزیللیکده ياشايان سيانبیلرین اۇلو خانینی بئله آدلاندیریرلار. 402-جی ایلده ژۇژانلار هۇن تیتولو اوْلان شانيونون عوضینه خاقانی قبول ائتمیشدیلر. 551-جی ایلده آوارلار و گؤی تورکلر بۇ تیتولو ژۇژانلاردان آلدیلار. گؤی تورک خاقانلیغی چؤکدوکدن سوْنرا دیگر تۆرک خالقلاری - خزرلر، اۇيغورلار، قارلوقلار، کیمکلر و قێرغیزلار خاقان تیتولوندان ایستیفاده ائتدیلر. غرب منبعلرینده ایسه "جاگانوس" کیمی لاتینلاشدیریلمیشدیر.
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
میلییتچیلیک بیر پرنسیب مسئله سیدیر- آیدینلیق
میلییتچیلیک بیر پرنسیب مسئله سیدیر. بیر چوخلاری میلیتچیلیی صیرف میلی حقوق سویه سینه یئندیریب و بو موعضونون کؤکلریندن امتناع ائدیب، صیرف بیر "اینسان حاقلاری" کونسئپتینده بونو گؤرورلر. آما مسئله بوندان داها درین دیر.
میلییتچیلیک عینی حالدا هم بیر یاشام فلسفه سی دیر و هم ده یاشام بیچیمی دیر. یعنی میلییتچیلیک بیر ترجیح و بو ترجیحه وفادار قالیب و بو ترجیحی اؤز فردی و اجتماعی یاشامیندا، یاشاتماق و اونو حاکیم قیلماقدیر. باشقا سؤزله هم اینسانین آماجی و هم همده او آماج اوغروندا چالیشیقلاری بو پرنسیبدن تبعیت ائتمه لیدیر. چونکی هم تورک میلیتچیسی یم همده فارس مدنیتی حیرانیام بیر یئرده بیر گه اولمور. بئله پرنسیب سیز حالتلر اینسانلارا، میلیتچی لییه گونو سیزلیک حالتی یاراتماقلا قالماییب اونو مسخره موضوسونا چئویریر.
بو ایسه میلیتچی لییین وجهه سینه ان بؤیوک ضربه وورا بیلر. میلییتچیلیک ایچسل لشمسه و علوی بیر آنلام داشیماسا، بیر سیاسی علاقه یه چئوریلیب و زامان_زامان رنگ ده ییشمه یه معروض قالاجاق دیر. بونون سونوجو ایسه اینسانین فرقلی شرایط لرده اونون_بونون الینده اویونچاغا چئوریلمه سی ایله قالماییب، همده یئری گلنده اساس میلی آماج و هدفلره ضربه وورماغا قدر گتیریب چاتدیرا بیلر.
میلییتچیلیک بیر میلتی شعورلو و قاپساملی شکیلده معرفت (آگاهی) اساسیندا سئومک و اونون باش اوجالیغی اوغروندا موباریزه (چالیشیق) آپارماق دیر. میلییتچیلیک بیر میلتین و وطنین خیر ایله زیانینا معرفت (شناخت) تاپیب و اونون خیر و ضررینه حساس اولاراق چالیشیق و تپگی گؤسترمک دیر.
هر گون بیر دونو گئییب و گونده رنگ ده ییشدیرنلر، طبیعی کی پرنسیب و معیار یوخسولو آداملار دیلار و بونلاردان میلیتچی اولماز.
https://www.facebook.com/577941255649253/photos/a.581189758657736.1073741828.577941255649253/708797972563580/?type=1


text:
أردم اویغان:
تاریحسلجیلیک دە اؤیلە یایئلئیۇر…
مۆجتبا شنتۆرک:
بیر تاندئغئم واردئ بنیم؛ سانئرئم اۇ دا میللت وکیلی اۇلدو. دین آلغئسئ قۇنولارئندا چالئشمئشتئ. آوروپادا دین آلغئسئ، اینگیلترەدە دین آلغئسئ ایلە ایلگیلی ایستاتیستیک چالئشمالار ایچین یا دا حئریستیانلئق اۆزرینە بیرتاقئم چالئشمالار یاپابیلیرسینیز. بو نۇرمال گؤرۆلۆر. دین ناسئل آلغئلانئیۇر؟ کیملر کیلیسەیە گیدییۇر؟ کیملر گیتمییۇر؟ دییە بؤیلە بیرتاقئم سۇسیۇلۇژیک آغئرلئقلئ چالئشمالار یاپئلماسئ گرکلیدیر دە، آما ایلاهیات آلانئندا أبو حانیفە، ایمام شافیعی، ایمام مالیک حاققئندا دۇکتۇرا یاپئیۇرسانئز بو سۇرغولانئر. بو تامامن کۆلتۆر أمپریالیزمییلە عالاقالئدئر. سادەجە کۆلتۆر أمپریالیزمی دە دەمەمک لازئم، بلکی دە سیاسال أمپریالیزم دە واردئر. چۆنکۆ سیزی کۇنترۇل أدییۇر، سیزی دینی حایاتئنئزدان، کۆلتۆرل حایاتئنئزدان، أکۇنۇمیک حایاتئنئزدان وە بیرچۇق آلانلاردان سیزی ایحاطا آلتئنا آلئیۇر. سیزی مۇدرن آنلامدا کۇنترۇل أدییۇر. واقتییلە فیلیسطینلی أبو ساعید واردئ. “آمەریکاداکی أمپریالیزمین کشیف قۇلو اۇریانتالیزم” آدلئ کیتابئ واردئ. بو دؤنم اۇریانتالیزمین آرتئق کولوچکا دەورینی گچیریپ تامامن اۆرتیمە گچتیگی بیر دؤنمدیر. یاعنی ألدە أدیلن بیلگیلرین حایاتا دەوشیریلدیگی بیر دؤنمدیر. چۆنکۆ یازئلانلار یازئلدئ، سؤیلننلر سؤیلندی. آرتئق باتئ شو آندا؛ بیز بونلارئ ناسئل سۆردۆرەبیلیریز، اولوسلارآراسئ هگەمۇنیامئز ناسئل دوام أدر دردیندەدیر.
اۇنون ایچین راحمتلی جمیل مریچ سؤیلەردی سکسنلی یئللاردا؛ “باتئ ساغجئسئیلا، سۇلجوسویلا حئریستیاندئر.” دەردی. اۇنا بوگۆن شونو أکلەمک لازئم: “باتئ ساغجئسئیلا، سۇلجوسویلا أمپریالیستتیر.”
بونون أن سۇن اؤرنگینی بیز اینگیلترەدن گؤردۆک. عئراقتا بیر بوچوق، ایکی میلیۇن اینسانئن حپسینی قاتلەتتیلر. سۇنرا دا؛ “سۇری!” دەدیلر… یاعنی بیر “سۇری” ایلە، بیر عؤذۆر دیلەمەیلە ایشین قاپاناجاغئنئ دۆشۆنۆیۇرلار. قابول أتمک لازئم، اینگیلترەدە باعضئ چەورەلر جیددی درەجەدە بونا بیرتاقئم سیاسال هۆجوملار یاپئیۇر. فاقاط اینگیلیزلر بونو مانیپولە أتمەدە سۇن درەجەدە ماهیردیرلر. چۆنکۆ أمپریال کۆلتۆر بؤیلە بیر شەیدیر. تۆم بونلارا راغمن اوزاق دۇغودان، آوروپادان، اۇرتادۇغودان وە اؤزللیکلە بیزیم کندی جۇغرافیامئزدان بینلرجە اینسان ماعالأسف گیدیپ اۇرادا أگیتیم آلئپ دا بللی بیر یرە گلمە تلاشئ ایچریسیندەلر. ماعالأسف بونون بیر قارشئلئغئ دا وار. آوروپایئ بیز گؤزۆمۆزدە بۆیۆتۆیۇروز. بونلاردان وازگچیپ عیلمە یؤنلمک لازئم. شونا دا أمینیم، عیلیملە اوغراشتئغئنئز زامان سیزین متۇدۇلۇژینیز گلیشیر. اۆرتمەدیگینیز زامان حانگی آلان اۇلورسا اۇلسون تاقلیدچیلیکتن اؤتە گیتمزسینیز. بو، دیندە بؤیلەدیر، فلسفەدە بؤیلەدیر، عیلیمدە دە بؤیلەدیر.
موطلاقا ساحایا گیریپ آز اؤنجە موصطافا حۇجامئن سؤیلەدیگی گیبی آر-گە چالئشمالارئ ایچین ساحایا اینیپ چالئشمالار یاپماق لازئم. عیلیم وە دیل آراسئنداکی أن اؤنملی ایلیشکی موطلاقا اۆرتیمدیر. هاکذا اینگیلیزجە دەدیگیمیز دیل دە تۇپلاما بیر دیلدیر. عارابچادان ایشتە بیلدیگیمیز گیبی فارس، هیند دیللریندن، آوروپا دیللریندن اؤزللیکلە آلمانجا گرامر مرکزلی اۇلماسئ دۇلایئسئیلا بۆتۆن دیللردن تۇپلاما بیر دیلدیر. بین سنە اؤنجە اینگیلیزجە دییە بیر دیل یۇقتو ذاتن. حپیمیز بونو بیلییۇروز، بؤیلە بیر دیل یۇقتو. اینگیلیزلر آلمانلارلا، آلمانلار روسلارلا آقرابادئرلار. بیزیم قافقاسلارداکی، تۆرک جومهوریەتلردەکی قاردشلریمیزلە قان باغئمئز اۇلدوغو گیبی آقرابادئرلار.
اؤزللیکلە ایکینجی دۆنیا ساواشئندان سۇنرا آمەریکانئن اؤن پلانا چئقماسئ أمپریال دیل اۇلماسئ، آرتئق اینگیلیزجەیی اۇلمازسا اۇلماز دورومونا گتیرمیشتیر. اولوسلارآراسئ ایلیشکیلردە قارشئلئقلئ قۇنوشابیلەجگینیز بیرتاقئم آنلاشمالاردا موطابئق اۇلاجاغئنئز بیر دیلین اۇلماسئ گرک. بو دیل 1920’لی، 1930’لو یئللاردا فرانسئزجایدئ. تانظیماتتان سۇنرا بیزدە بیر فرانسئز حایرانلئغئ واردئ، فاقاط بو سۇن 70-60 سنەدیر دۆنیانئن هر طارافئندا آرتئق اینگیلیزجە حاکیم اۇلدو. دیل موطلاقا اؤگرنیلملیدیر فاقاط أمپریال طارافئنئ گؤز آردئ أتمەمەنیز گرکیر. هر دیل اؤزللیکلە گنچ یاشتاکی چۇجوقلارئمئز ایچین قارشئنئزدا قورشونو ایچیندە اۇلان بیر سیلاح گیبیدیر. شونو چۇق ایی گؤرمک لازئم، چۆنکۆ دیل سادەجە قۇنوشما دگیلدیر، سیزە أطرافئندا گتیردیگی کۆلتۆرۆ دە آشئلاماقتادئر. اۇندان سۇنرا آرتئق “هیچبیر شەی بو مرکزسین، بو مملکتسیز اۇلاماز” دەمەیە باشلئیۇرسونوز. بو سادەجە بیزدە یۇقتور، باشقالارئندا دا واردئر. مثەلا بیر پاکیستانلئ، بیر هیندیستانلئ ایچین لۇندرا شهری، تایمز نهری، موعاظظام بیر یردیر. اۇرادان تانئدئقلارئم اۇلدوغو وە بونو گؤزلملەدیگیم ایچین سؤیلۆیۇروم. بیر پاکیستانلئ ایچین لۇندرادا بیر أوین اۇلماسئ چۇق فارقلئ بیر دویغودور. بونون ایچین دویویۇروز بینلرجە، میلیۇنلارجا پۇندلار حارجئیۇرلار. بیر اینگیلیز پاساپۇرتو آلابیلمک ایچین نە دۆمنلر چەویرییۇرلار.
موصطفا آرسلان:
اۇقتای سیناناۇغلونون دەدیگی گیبی اؤگرندیگینیز یابانجئ دیللە بیلیم فالان یاپئلماز. بونو تام آنلامئش اۇلدوق.
مۆجتبا شنتۆرک:
اۇقتای حۇجا بونو تا 1950-1960 یئللارئندا یاشامئشتئ. تجرۆبەسی آرتتئقچا اینسان بو ایچ موحاسبەیی یاپئیۇر. بو موحاسبە دە کندیلیگیندن اۇلمویۇر. 30-25 یاشئنداکی بیرینین بیر ایچ موحاسبە یاپماسئ چۇق زۇردور. بو ایش تکامۆلۆ گرکتیرمکتەدیر. بیر سۇسیۇلۇژیک گؤزلملەمە اۇلویۇر. بو گؤزلملەمە آز اؤنجە سیزینلە قۇنوشتوغوموز گیبی سادەجە اؤیلە بیر سنە ایچیندە فالان اۇلاجاق بیر ایش دگیل. بو اینسانلارئ تانئیۇرسونوز، آرالارئنداکی صۇحبتلری دینلییۇرسونوز، قۇنوشمالارا باقئیۇرسونوز، اۇندان سۇنرا شونو سؤیلۆیۇرسونوز؛ “بیز بو ایپین اوجونو نە زامان قاچئردئق؟” شیمدی آداما باقئیۇرسونوز، چەورەندەکی آداملارئن کالیتەسینە باقئیۇرسونوز، اؤیلە گؤزۆمۆزدە بۆیۆتتۆگۆمۆز گیبی دە دگیللر.
تک اؤزللیکلری قورومسال اۇلاراق بیر مرکزلری وار. قارار آلما مکانیزماسئنداکی اینسانلار، آلانلارئندا چۇق ایی یتیشمیشلر. اۇ اینسانلار ترەنین لۇکۇمۇتیفی گیبی تۇپلومو تاشئیۇرلار. یۇقسا عاقلئنئزا گلمەسین کی بیر پارکتا اۇتوران اۆچ بش تانە اینگیلیز یان یانا گلدیگی زامان بیزیم گیبی بؤیلە دەولت، مملکت دە قورتارمازلار. بیر فوتبۇل ماچئیلا ایلگیلی بش اۇن ساعات قۇنوشور. دەولتین سۆرکلیلیگی دە اۇلدوغو ایچین یۆزیئللاردئر بؤیلە بیر دەولت تلاققیسی وە سیستم دگیشتیرمە، ایشتە کرالیچەیی یریندن أدیپ سارایئ یریندن أدەجگیم دییە بؤیلە بیر دۆشۆنجەسی یۇقتور. بونو شونون ایچین سؤیلۆیۇروم؛ بیر دەولت گلەنگی واردئر وە چۇق أنترەسان حپیمیزین چۇق ایی بیلدیگی گیبی آنایاسال حارەکتلر فالان اۇرادا تامامن گلەنکلر چرچوەسیندە یۆرۆر. تۇپلوملا اؤیلە بیر بیرلیک وە برابرلیک اۇلوشتورموش کی، اۇراسئنئ ایی آنلاماق لازئم. بورادا سۇرغولانماسئ گرکن شەی، عاجابا بیر دە میللت اۇلاراق أتگیمیزین آلتئنا ساقلادئغئمئز بۆتۆن تاشلارئ دەورە دئشئ بئراقاراق هارمۇنی ایچریسیندە یاشایاجاغئمئز بیر سۇسیال، سیاسال رژیم اۇلوشتورابیلیر میییز؟ بونو دۆشۆنمەمیز لازئم.
یاعنی یۇق مثەلا 60-70 سنەدیر گیتسین مدنیەت اؤگرنسین، گؤرگۆ اؤگرنسین دییە بیرچۇق طالبە گؤندرییۇروز، فاقاط چۇق قئسا بیر زامان ایچریسیندە یینە کندی فابریکا عایارلارئمئزا دؤنەرک؛ “بو دۆزن بؤیلە گلمیش بؤیلە گیدر” دییە مسئەلەیی قاپاتئیۇروز. کندی قاناعاتیمە گؤرە آوروپادان آلاجاغئمئز بیزیم موطلاقا تۇپلومون هارمۇنییلە بارئش ایچریسیندە، اویغونلوق ایچریسیندە شارطلارئ ایلە بیرلیکتە یاشایابیلەجگی بیر سۇسیال، سیاسال سیستم وە بو سیستمی کۇنترۇل أدەجک تۇپلومون هر کسیمینی قوجاقلایابیلەجگی بیر سیستم اۇلوشتورمامئز لازئم. أگر بونو یاپابیلیرسک آچئق قۇنوشالئم بیزیم میللت اۇلاراق، دەولت اۇلاراق نە سۇسیال، سیاسال عیلیملردە، نە دە فن عیلیملریندە باتئدان آلابیلەجگیمیز هیچبیر شەی یۇق.
دفعالارجا بو ایشین ایچیندە اۇلان آرقاداشلارا سؤیلەدیم. سیزین بو قۇنودا عیلمی اۇلاراق چالئشتئغئنئز آلاندا شو حۇجالارئن شو باتئ اۆنیورسیتەلرینین سیزە فایداسئ نەدیر؟ أن فاضلا یۆزدە 10’دور دەمیشلردیر. اۇ دا نەدیر؟ أطراف گۆزل، باقئملئ جاددەلر، سۇقاقلار گؤرۆیۇرسونوز. قالدئرئملاردا چامور یۇق، یاشام بیچیمی دەدیگیمیز شەی سیزی جاذیبەسییلە أتکیلییۇر. آنجاق یاشئنئز اۇتوز بشی گچتیکتن سۇنرا اۇ زامان تاققەیی ماسانئن اۆزرینە قۇیویۇرسونوز. عاجابا بیز بیر یردە یانلئشلئق مئ یاپئیۇروز، دییۇرسونوز. 35 یاشئندان سۇنرا اۇلویۇر بو؛ بللی بیر یاشتان سۇنرا اۇلویۇر. جاهید صئدقئ تارانجئنئن دەدیگی گیبی بونو بللی یاشتان سۇنرا سۇرغولامایا باشلئیۇرسونوز. بونو بن آمەریکادا، اینگیلترەدە، فارقلئ فارقلئ یرلردە أگیتیم گؤرمۆش اینسانلارئن چۇغونا سؤیلەدیم؛ دگر می دگمز می دییە. طابیعی کی کۆلتۆرل نۇرملارئ آچئسئندان یتیشمیش اینسانلارئمئز بو تیپ قۇنولارا جیددی درەجەدە ألشتیریلر گتیریر.
ودات یئلماز:
حۇجام شیمدی باتئدا صوفیزم فلسفەسی اۆزریندە بیرتاقئم أمپریال پرۇژەلر اۆرتیلدیگینی سؤیلەدینیز. پکی تۆرکیەدە صوفیست حارەکتلرین، نورجولوق گیبی؛ بونداکی یری نەدیر؟
مۆجتبا شنتۆرک:
بو بیرآز نتانەلی بیر قۇنودور. چۇق اؤزتین اؤزتینی سؤیلەیەییم؛ تۆرکیەدەکی نورجولوق حارەکاتئنئن بیر ایچ نورجولوق حارەکتی واردئر، بیر دە سۇن زامانلاردا اولوسلارآراسئ پازارا چئقان، پازارلانان بیر نورجولوق حارەکاتئ وار. بیذذات بیلییۇرسونوز ساعید نورسینین کندیسی حئریستیان مۆسلۆمانلاردان فالان باحثەدر. کندی کیتابلارئندا دا واردئر ساعید نورسینین. مۆسلۆمانلارئن حئریستیانلارا تابیع اۇلاجاغئ فالان، بؤیلە چۇق أنترەسان شەیلردن باحثەدر. کندی قاناعاتیمە گؤرە نورجولوق اۇرتادۇغوداکی بۆتۆن دۆنیانئن، مانیهئیزمین، زردۆشتلۆگۆن وە اۇراداکی بۆتۆن أسکی دۆشۆنجە وە فلسفەلرین اۇرتایا چئقمئش اۇلدوغو بیر فۇلکلۇردور.
تۆرکیەدە بیرآز داحا زۇرلارساق بلکی پارالل بیر دین اۇلاراق دا کندیسی چۇق قئسا بیر زاماندا دکلارە أدەبیلیر. چۆنکۆ قایناقلارئ ایعتیبارئیلا جیددی درەجەدە شیعادان بسلنمیش. جیددی درەجەدە بیر شیعا گرچگی وار. ایسلام دۆنیاسئندا دا اۇنون ایچین سادەجە نورجولوغو دگیل دە دۇغو دۆنیاسئندان، هیندوئیزمدن، بودیزمدن أتکیلنن، تۆرکیەدە بیر تۆرکلرین مۆسلۆمان اۇلماسئ ایلە ایلگیلی آپآیرئ بیر قۇنو وار. آیرئ بیر قۇنودور آما سیزە شو قادار سؤیلەیەییم؛ فوئاد کؤپرۆلۆنۆن “تۆرک أدبیاتئندا ایلک متاصاووفلار” آدلئ بیر کیتابئ واردئر. بونو 1917 وەیا 1918 یازمئشتئر. بؤیلە گنچ یاشتا یازمئش اۇلدوغو بیر کیتابتئر. عاینن شؤیلە سؤیلەر: “بیز تۆرکلر ایسلامیەتی عارابلاردان دگیل، بۇزولموش حالی ایلە ایرانلئلاردان آلدئق.” بو بیر دفعا ایلک باشلئقتئر. یاعنی بونو تام اۇلاراق 98 سنە اؤنجە سؤیلەمیش. 2016’دایئز، 98 سنە اؤنجە سؤیلەمیش بو لافئن آلتئنا، تۆرکیەدە هنۆز هرحانگی بیر شەی أکلنمەمیشتیر.
ایسلام تکتیر، ایسلام آللاهئن دینیدیر. ایسلام یریۆزۆندە آللاهئن تک دینیدیر. أبدی اۇلاراق دا بیز بونو بؤیلە آنلارئز. ایسلام تۆرکلۆکلە، پاکیستانلئلئقلا، هیندوئیزملە، شونونلا، بونونلا ماحاللی شکیللرە گیردیگی زامان ایچیندن چئقئلماز، داحا آنلاشئلماز حالە گلیر. بو باقئمدان أوت، آوروپادا دا اؤزللیکلە صوفیزم پۇمپالاماسئنئن آصئل سببی آز اؤنجە سؤیلەدیگیم بیرتاقئم سائیقلردیر. بیر دفعا دینین دئشاردا جماعاتلە یاشانئلان بیر اویغولانان بیر آلانئ واردئر. بو اویغولامالاردان باتئلئلار سۇن درەجە راحاتسئزلار. بونو آچئق آچئق قۇنوشماق لازئم. بونون یرینە اۇنو تکرار مانیپولە أدەجک، حانی لۇندرادا اؤلدۆرۆلن عالی شریعاتینین دەدیگی؛ “دینە قارشئ دین” ایلە اۇنو عاینئ پارالل شکیللردە گؤتۆرەجک، فاقاط بللی زامان سۇنرا دا آسیمیلە أدەجک بیرتاقئم فۇرمۆللر آرئیۇرلار. بو عایان بەیان آچئقتئر.
موصطافا آرسلان:
نورجولوغا یاپئلان قورئانسئز دین حارەکتی ألشتیریلری دە بوندان دۇلایئ هرحالدە. قورئانئ اۇقومایئن، ریسالەلرلە ایشی گچیشتیرین یاقلاشئمدان دۇلایئ…
قورئانسئز ایسلام پۇمپالانئیۇر!
مۆجتبا شنتۆرک:
ایی نیەتلی آرقاداشلارئمئز دا وار. اۇ قۇنودا بیلییۇرسونوز اۇقوما گروپلارئ وار، یازئجئلار گروبو؛ شو گروپ، بو گروپ دییە. فاقاط بونلارا دا بیر حاستا-دۇکتۇر ایلیشکیسی أداسئیلا قورئان-سۆننت چرچوەسیندە دینی آنلاتئرساق کندی قاتقئمئز اۇلمادان سانئرئم شیمدیلیک أن دۇغرو یۇلدور. آچئق قۇنوشایئم؛ بو سۇن اۇلایلاردان سۇنرا کندی چەورەمدەکی اینسانلاردان چۇق کالیتەلی، چۇق گۆزل گری دؤنۆشۆملر اۇلدو. بو نەدن اۇلویۇر؟ چۆنکۆ بۆتۆن حاریطایئ گؤرمەیە باشلئیۇرسونوز، بۆتۆن سیستمی گؤرمەیە باشلئیۇرسونوز. دیققات أدرسنیز یاقئن زاماندا آللاەتان باشقاسئنا قول اۇلمایئن دییە تا جومهورباشقانئمئز بیلە سؤیلەمە ایحتیاجئ حیسسەتتی.
بو آللاەتان باشقاسئنا قول اۇلمانئن بیرتاقئم سۇنوچلارئ واردئر؛ بیلدیگینیز گیبی قوروملارئ واردئر. بو قوروملارئن آدئ نە اۇلورسا اۇلسون اۇنلارئن موطلاقا کندیلرینی گؤزدن گچیرمەلری گرکیر. آللاهئ وە ألچیسی اۇلان کیتابئنئ دەورە دئشئ بئراقئپ دا بیرتاقئم اینسانلارئ اؤنە چئقاراراق آللاها عیبادت أدر گیبی اۇنا یاقلاشئپ اۇندان بکلەمەیە باشلادئغئنئز زامان، نە قادار دگیلدیر دەنسە دە بو صوفیزمین دانیسکاسئدئر. أن یۆکسک سەویەسیدیر. حپیمیزین بیلدیگی گیبی ایشتە بو هیند دینلریندەکی نیروانا دەدیگیمیز أن یۆکسک قودسی دگرلە همحال اۇلوپ بیرلشمەدن ایسلاما دەوشیریلمیش تاریحسل شەیلردیر.


text:
اکتبر آییندا آنتالیا فیلم فستیوالی باشلار
شو ییل اوزین متراژلی فیلم یاریشینا 10 فیلم قاتناشیار
آنتالیا آلتین پرتقال فیلم فستیوالی باشلایار.
58-نجی آنتالیا فیلم فستیوالی 2-9 اکتبر آرالیغینا آنتالیا شهرینده گچیرلر.
شو ییل اوزین متراژلی فیلم یاریشینا 10 فیلم قاتناشیار.
فستیوالدا امین آلپر، احمد سسی گۆرگیل، آیفر تونچ، غایه سوو آق یوُل، حازال قایا، محمد اوزونأر و صنم تۆزن امین آغضا حؤکمۆنده سایلاندی.
دِگیشلی حابارلار
میللتلر لیگی: فارو آدالاری 2- تۆرکیه 1
تۆرکیه بو لیگینگ C گروهیندا 6 اوُیوندان 13 بال بیلن بیرینجی بوُلدی
یوفا- میللتلر لیگی: تۆرکیه 3- لوکزامبورگ 3
تۆرکیه C گروهیندا 13 بال بیلن بیرینجی اوُرنا ایه بوُلماغا دوُوام ادیأر


text:
ایقور دنیسوف
ایقور دنیسوف (اینگیلیسجه: Igor Denisov) (دوْغوم:۱۷ مهٔ ۱۹۸۴ (۳۸ یاش) سنت پترزبورق) بیر فوتبالیست. لوکوموتیو مسکو فوتبال کولوبو و روسیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ Igor Denisov Midfielder. Yahoo Sport. یوْخلانیلیب14 December 2012.
قارداش پروژهلرده ایقور دنیسوف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- زنیت سن پترزبورق کولوبونون اویونچولاری
- انژی ماخاچقالا کولوبونون اویونچولاری
- دینامو مسکو کولوبونون اویونچولاری
- لوکوموتیو مسکو کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
`مدال` نتیجهلر
خبرلر [46]
- تۆرک ایدمانچیلار ۴۳ مدال قازاندی
- تورکیه، ایسلامی دایانیشما اویونلاریندا بیرینجی اولدو
- یاسمین جان قیزیل مدال آلدی
- تۆرکیه آغدنیز اویونلارینین ذیروهسینده
- تورکیه، ان چوخ مدال قازانان اؤلکه اولدو
- تورکیه جودوچولاریندان ۳ قیزیل، ۳ گوموش
- جمهور باشقانی اردوغان ایدمانچیلاری تبریک ائتدی
- المپیک اویونلاریندا مدال سیرالاماسی
- فرهاد آریجان برنز آلدی
- تورک اوخچو المپیک شامپیونو اولدو
- تورک اوزگوچولردن آوروپادا بؤیوک باشاری
- تورکیه ۳ مدال آلدی
- تورکیه کاراته میللی تیمی بیرینجی اولدو
- ملی گولشچیلر ۴ مدال قازاندی
- موزه دن کمونیزم دؤورونه عایید اشیالار اوغورلانیب
- ایکی آوروپا رکوردو قیردی
- اوچونجو گونده ۶ مدال
- ۱۵ ایل سونرا قیزیل گلدی
- ۴.جو کز آوروپا قهرمانی اولدو
- قیزیل قیز