text:
ایندیکی زامان
ایندیکی زامان ایشین دانیشیلان وقت باش وئردییینی بیلدیریر. ایندیکی زامانین علامتلری دؤرد چشیدلی "یر- ̂یر- ور- ۆر" دن عبارتدیر. مثلا: آلیر- گلیر- گؤرور..
اگر فعلین کؤکو سسلی ایله قورتارارسا، ایکی سسلینی بیری-بیریندن آییرماق اوچون سس سیز "ی" حرفی اونلارین آراسینا علاوه ائدیلیر. مثلا: دئییررم- دئ+ی+یر+م، اوخویارام.
ایندیکی زامانین اینکار علامتی "ما- مه" ویا فقت "م" حرفی ایله دوزه لیر. اگر "ما- مه" ایله ایشلنرسه، ایکی سسلی آراسیندا بیر سس سیز "ی" ده آرتیرماق لازیمدیر. مثلا: آلماییر و اگر تکجه "م" حرفیله یازیلسا آلمیرام، آچمیرام، گؤرمه ییرسن...
تبریز لحجه سینده اوچونجو شخص تکین آخیرینا "ی٢" و "و٢" سسلریندن بیری ده علاوه اولونور: گلمیری- گؤرمورو..
دئمک خبر شکلینده اولان ایندیکی زامان فعللرینده عین زاماندا ایکی ایش گؤرولور. مثلا "من اوخورام" جمله سینده هم "من" اوخوماق ایشینی ایجرا ائدیرم، همده او ایشله عین زاماندا گؤردویوم ایش باره ده خبر وئریرم.
ایندیکی زامانین دا "غیر شهودی" شکلی واردیر کی، کئچمیش زامانی بیلدیریر.
گلجک زامان
بو فعل ایشین گلجکده باش وئره جه یینی بیلدیریر. گلجک زامانین ایکی شکلی وار.
الف- قطعی گلجک زامان:
فعلین بو زامانی ایشین حتما گلجکده باش وئره جیینی بیلدیریر. اونون شکیلچیلری "آجاق- اجک" دن عبارتدیر. مثلا:گلجکسن، آلاجاقدیر...
اوچونجو شخصلرده ایکی چشیدلی "دیر" شکیلچیسی ده علاوه اولا بیلر. فعلین کؤکو سسلی ایله بیترسه "ی" حرفی علاوه اولونار.
اگر بو شکیلچیلردن سونرا سسلی ایله باشلانان شکیلچی گلرسه، سس بؤلومونده گؤردویوموز کیمی، "ق" حرفی "غ" و "ک" حرفلری "گ- ی"حرفلریندن بیرینه جئوریلیر. مثلا: آلاجاغام، گؤره جه یم..
گلجک زامانین اینکار علامتی "ما- مه" دیر کی، بلواسطه کؤکه قوشولار.
بو حالدا ایکی سسلی یان- یانا گلیر و اونلاری بیری-بیریندن آییرماق اوچون "ی" سسلیسی اونلارین آراسینا علاوه اولار. مثلا: آلمایاجاغام، گؤرمه یه جه یم...
ب-غیر قطعی گلجک زامان:
بو فعللر ایشین یاخین گلجکده غیر قطعی شکیلده باش وئره جه یینی بیلدیریر و علامتی "آر+ ار" دیر. اینکار علامتی ده یالنیز "م" اولار. مثلا: یازارام- یازمارام... اینکار فورماسیندا بعضا بو شکیلچیلر "آر- ار" "ز" حرفینه چئوریلیر: آچمازلار، آچمازسان...
حطی بعضا "ز" حرفی دوشور. مثلا: آچماسان.. فعلین کؤکو سسلی ایله بیترسه "ی" سس سیزی ده علاوه اولونور. مثلا: اوخویارام...
بو شکیلچیلرله ایشله نن فعللر ایشین بوتون زامانلاردا باش وئره جه یینی ده بیلدیریر. بو زامان اونلارا "گئنیش زامان" دئییلیر. مثلا: "اکینچی بوغدا اکر" جمله سینده "اکر" فعلی نشان وئریر کی، اکینچی هم کئچمیش ده، هم ایندی، همده گلجکده بوغدا اکر.


c: text/html

text:
دیتریش فون هافر آلمانلی بیر تئولوگ ایدی. او، ۱۹۰۶-دا دونیایا گلیب، ۱۹۴۵-ده مدت لر زینداندا قالدیقدان سونرا (آلمان قواسینین تسلیم اولدوغونا آز قالا) اعدام اولوندو.
اونون مکتوبلاری و زینداندا یازدیغی نوتلار، اونون فلسفی دوشونجهسینین درینلیگینی آیدینجا گؤرستمکده دیر. اصلینده او، هاناآرنت-دن چوخ قاباق اینسانین شرورجا آیطاللیغی (حماقتی) سورونونا وارمیشدی و تقریبا ۱۰ ایل آرنت-دن اؤنجه بو قونونو اینجهلمهیه باشلامیشدی …
آبطاللیق (حماقت) نه دیر ؟
آبطاللیق شرارتدن چوخ داها تهلوکهلی بیر دوشمــان دیر. اینسان شرارته قارشی اعتراض
ائـــــده بیلر، اونو آچیب آغاردا بیلر
و ان پیــس حالتده اونن قارشیسیندا
دورا بیــــــــلر. چونکی شر اؤز یوخ
اولماسینی اؤزویله داشییار. پونکی
پیـــسلیک اینسان اوچون خوشا
گلمـــــز بیر شئی دیر. آنجاق بیز،
آبطاللیغا قارشی ساوونماسیزیق.
نه زورلا نه ده اعتراض ایله دوغرو یؤنو سئچمک اولماز. آبطال و شرورون فرقی بوندادیر کی، بیرینجیسی مطلق منجیل و تهلوکهلی دیر، چونکو اؤفکه (خشم) ایله سالدیرار. بو اوزدنسه، اینسان، آبطالا قارشی احتیاطلی اولمالی دیر. هئچ وده بیر آبطالی اقناع ائتمهیه قالخیشمایین! چونکو آبطالی اقناع ائتمک آنلامسیز و تهلوکه لی دیر.
آبطاللیغین ندن دوغدوغونو بیلمک اوچون اونو قاورامالیییک. من آرخایینام کی، آبطاللیق دوشونمکده باشاریسیز اولماقدان دئییل ( دئمک ایستهییم کی،) بو بیر انسانسلا فنومئن دیر و آبطاللارین اولاغاناوستو فیکیر چابالاری واردیر. آنجاق کوتوبوروملری (کند ذهن) آبطال سایماق اولماز. بو تاپینتیلاری بیزی بلیرلنمیش (معین) بیر قوشوللارا (شرایط) سوروکلهییر و گؤرسهدیر کی، آبطاللیق آناداندوغما دئییل. اینسان اؤزل قوشوللاردا (شرایط) آبطال و داها دا آبطال اولا بیلر. بو اسکیکلیک باغیمسیز اینسانلاردا داها آز، گروپدا یاشایان اینسانلاردا داها چوخ گؤرسهنیر. اونلار یا زورلاما (اجبار) اثرینده ، یا دا اؤز ایستک و رغبتلری اوزره اینسان سوروسونده (گلهی انسانی) یاشاماق ایستهییرلر. بو سببه گؤره آبطاللیق ایلک درجهده، روسال دئییل، بیر سوسیال سورون دور. تاریخی شرایطین اینسانلارا بوراخدیغی تاثیرین اؤزل شکلی دیر. و اونون پسیکولوژیک نتیجهلری خاریجی ایلیشکیلردن قایناقلانیر. داها یاخین بیر دئییش ایله، قدرت اولوشمانی گوجلو گئدیشاتی جماعاتین بؤیوک بیر کوتلهسینی آبطال ائلیر. جسارت ایله بیر سوسیال- پسیکولوژیک باشاریسیزلیقدان سؤز آچماق اولار. اصلینده (سیاسی) گوجون بو آبطاللارا احتیاجی وار. سورهجی بئله دئییل کی، اینسانلار دوشونجه گوجلرینی ایتیرسینلر، بلکه اقتیدارین گلیشیم سیراسیندا، اونون انکار ائدیلمز حاکمیتی آلتیندا ایچ باغیمسیزلیقلارینی (استقلال درونی) الدن وئریرلر ائلهکی، بیلمهدن، و آزماچوخ مستقل مؤوضعدن اوزاقلاشیرلار.
آبطال-ین اؤز یوروملاریندا دایانیشی، اونون باغیمسیز دوشونمهسی آنلامیندا دئییل. اینسان اونلارلا دیالوگا کئچدیگینده آسانلیقلا باشا دوشر کی، اونلار اؤز فیکرلرینین صاحبی دئییللر.
اونلارین حرکت وئریجی گوجو بیر کلیشه یا اونا بنزر بیر شئی دیر. او، کور گؤزلو طیلیسم اولونموش بیری دیر کی، بئیینی سوءاستفادهیه اوغراییب و بو استثمارا باغیملی (معتاد) اولوب. بئلهلیکله راحتلیقسیز بیر نسنهیه ، داوامینـــــدا ایسه، بیر مجسم شَرره چئوریلیر،
بونا رغمن اؤزونو پیس بیلمیر.
بورادادیر کی راحاتلیقلا باشقالارینین
یوخ اولماسینی ایستهییر.
بو یازینی سوئددن
علی منجزی فارسجایا چئویریب
تورکجهیه چئویردی:
سوسن نواده رضی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قیرمیزی پاپیون
مژگان صیامی
آغ آپباق، گؤزهل، نازلی – دوزلو، سسسیز سایقیلی «سونا» خانیم! قوجاقلاردان دوشموردو. . . او قدهر تربیهلی- سئویملی و او عائلهده ده یئری وار ایدی کی سون بئشیک سایاغی اونو عزیزلهییردیلر. گؤزلری بال رنگینده، ساچلاری پامبیق کیمی، جانی هر زمان تر – تمیز. . . او ائوده دوغولموشدو.
هر شئیی اؤزهل و آیریجا آلینمیشدی. بالاجا بیر رنگلی بزکلی کومهسی، یاتاق یئری، قاب – قاشیقی، آیین اویونو، تورهلی اویونجاقلاری و. . .
پاپیونلاری آرا بیر دئییشیلیردی، آمما قیرمیزی اطلسی پاپیونی چوخ واقت بوینوندا گؤزه دهییردی. سئوه – سئوه ائله بویونا اوخشاییردیلار، قونوم قونشونون بالالاری بو شانسلی دوم آغ پیشیگه قیسقانیردیلار! اودا اؤزونو نئجه ازدیرمهیینی یاخشی بیلیردی. عائلهنین کولتورونو آنلاییب، یول -رویه اویرهنمیش، سهوی چوخ آز اولوردو. . .
یئنه تاپیلدی!! آرالیق – آرسیز – آریق ائرکک پیشیک. . . توستو رنگینده گؤزلری، پیر – پیزاقلی توک، چیرکلی جان و آیاقینین بیری ایسه آخساییردی. بیر نئچه گون اولاردی، گلیب بو ائوین هرهسینده چابالاییب، میریلدایاراق، سونانی گزیردی، بلکی ده چاغیریردی. . .
بو چولاق ائرکک پیشیک آنجاق بورادان اوزاقلاشمیردی، سوپورگه سایاغی بیغلاری داها دلی دولو گؤرسهنیردی.
سونا چوخ سایمیردی، هندهورینه دولانمیردی، آمما سایمامازلیق دا دئمک اولمازدی. . . بیر گؤزو ائوییهسینده، اوشاقلاردا، بیر گؤزوده چولاق ائرکک ده قالمیشدی. نه ائدهجهیینی بیلمیردی، آنجاق داورانیشیندان اونا ساری گئتمهیه ماراقلی ایدی.
نه قدهر چالیشیردی حیهته یول تاپسین، اولموردو. دووار چوخ اوزون، قیقاجی، دمیر نردهلر اوخ شکلینده، یان با یان دایانمیش، یولونو دوتموشدو. آتلانیردی! قالخیردی، ائنیردی، قاچیب – دایانیردی، عصبلشیردی، میریلتیسی اوجالیردی، هلاک اولوردو. . . آنجاق هر یئری ایزلهیهرک، یول آختاریردی.
سونانین قوخوسو، ائله دولموشدو بوتون وجودونا، قرارسیز ایدی. . . بورنونون پنهلری آچیلمیشدی، آیاغینی سورویهرک آنجاق بیر دیقه دینج قالمیردی، دار – دودوک ده اولسایدی، بیر (یول) دالی سوره ایدی! بور – بوجاغا گیریب چیخیردی، هرهنین انین – اوزونون، یئنه یوز دؤنه گونده قاچیردی. . .
بئله کی گؤرونوردو سونادان کئچهنی دئییلدی.
سونا گیزلی شکیلده باخیب، قاییدیردی. دایانیردی، بیر ایکی آددیم دووارا ساری گئدیب، پنجرهدن کولگه گورهرک قاییدیردی. آرا بیر یوخو دوتوب ساعات لارلا هرهده یاتیردی، ائوییهسی اونو بو ائوه آلیشدیرماماق ایچین هئچ نه وئرمهییب، قووالاییردیلار.
سسی گلجهیین، ندنسه سونانین اورهیی چیرپینتیا دوشوردو. نه حیهته چیخا بیلیردی، نه باشقا بیر ایش گؤره بیلیردی. سسسیز – سمیرسیز، ال آیاغین گؤزهل ایپک کیمیتوکلرینین آلتیناییغیب ائیلشیردی.
آغیز – بورنونون سویو دئییب – قاریشمیشدی بیر بیرینه، جانی زیغلی، گؤزونه داش دئیمیش کیمیقانلی، توز – تورپاق و یارالی ایدی. داها دؤزومونو الدن وئرن کیمی، چابالاییردی، باغیریردی، بوغازیندان غیژیلتی سسی گلیردی، سانکی بوغولوردو!
سونا دایانا بیلمهدی، آستا – آستا حیهته ساری، گؤزلری بیر – بیرینه ساتاشدی. دووارا یاخین، کولگهیه ساری گئتدی، باشینی قالدیریب یاواشجا هرهیه باخیردی. اؤز الینده دئییلدی، گؤزلرینی پنجرهلردن، حیهتدن، دوواردان بئله چکیردی هرهیه. . . پاپیونون شکیلی دوشموشدو شوشهیه، ایشیلداییردی. اؤزو – اؤزوندن چوخ خوشلانیردی! ایستهمیردی بو ائوی الدن وئرسین، دهیرلی اولاجاقلارینی، یئر – یوردونو، بو گؤزهل عائلهنین محبتلرینی… امک ایتیرمک ایستهمیردی، بیریانداندا قورخوردو، بیلمیردی اورهیی یانیر یوخسا ایستهییر. . .
اهمال – اهمال آددیملایاراق، بیر گؤزو ائوده، بیر گؤزو اوندا، دووارا یاخینلاشیردی.
اورهیی اوزولدو سونانین! دیکسیندی! ال آیاغین ایتیردی! ائرکک پیشیک اؤزونو آتمیشدی حیهته. نئجه آتلاندیغینی – گلدیینی بیلمهدی، آمما گؤردوکی سورونهرک، آغاجین آلتینا گیردی!
ائودن سس گلیردی، سانکی سونانی چاغیریردیلار!
اسیردی، دهشتدن گؤزلری ایریلمیشدی، ائرکهیین میریلتیسی دایانمیردی، گؤزون تیکمیشدی دوز سونانین گؤزلرینه، ایستهییردی یاخینلاشا، سونا قاچیب، سؤیود آغاجینین کناریندا گیزلندی، گلدی! تاپدی! سونا راحاتسیزجا گیجهلیردی، کردینین اورتاسینا هئچ گیرمزدی، هوولوندن کردیدن بئله، قیزیل گوللرین دالیندا گیزلندی، یئنه گلدی! بو دؤنه توخونماق ایستهییردی، سونا قاچدی – او قاچدی. اورهیی آز قالیردی آغزیندان چیخسین. . . قاپینین آلتیندان اوزولدو کوچهیه! ائله او آن، دؤنوب باشینی سالیب حیهته ، سونانی اؤزونه ساری چکیردی، امر ائدهجک کیمی، غورولداییردی. . . سونا همیاورهیی اوزولوب قورخوب، همیگئری قاییدیب، ائوه ساری گئده بیلمیردی.
اونا عادی اولاراق، قاپی نین او سووشولماز یئریندن چیخمیشدی. آمما سونا ایچین چوخ چتین ایدی! باشینی کوچهیه چیخارمیشدی، آمما جانینی قوتارا بیلمیردی، ازیلیب داغیلیب، گوج ایله آنجاق اودا چیخدی.
ائودن جییهر قوخوسو گلیردی، سونانی گزیردیلر، پیله کاندان آیاق سسی گلدی. . .
سونا چیخدی!
بیرینجی دؤنه ایدی اذنسیز و یالنیزجا چؤله چیخیردی، چیخدی! پاپیونو ایلیشدی قاپینین قیفیللانان یئرینه، دارا چکیلن کیمیدوگونو دارالیب، بوغازینیسیخدی!
دوشدو چولاق ائرکهیین دالی سوره، او قاچیردی، بودا تؤشگونو درمهدن، ترلهییب، تیترهیهرک آرخاسیندان گئدیردی.
بیلمیردیهایانا، آنجاق اونونلا برابر گئتمک ایستهییردی. او تلهسیک، کوچه به کوچه، دام – دووارلاردان، قاپی باجادان، ائنیش – یوخوشدان، دوشوب چیخاراق قاچیب و بونودا دالی سوره قاچیریردی. خارابا قالمیش بیر یئره چاتدیلار، در – دمیر، آهن، آت آشغال، لئش – لوش ایچینده، گؤزلردن اوزاق، بوجاقدا اوچورولموش بیر یئرده سیغیندیلار. هئچ دؤزمهدن، باخمادان، دایانمادان، جومدو سونانین اوسته. . .
چیرپینیردی، آتلانیب – دوشوردو، عجایب سسلر بوغازیندان چیخیردی! سونانین نفسی تیخجینمیشدی، قاچماق ایستهییردی، آمانی قیریلمیشدی، بوغولوردو! بیر نئچه آن جانلاری قیزیشدی. . . . .
سونرا نریلتیسی کسیلدی! سوسوب، اورادان اوزولوب یولا دوشدو، اوزاقلاشدی! سونا سیزیلداییردی، یورغون – آرغین زیریلداییردی، ملهییردی، پاپیونو آچیلمیشدی. . .
اوز گؤزو چیرکلی، جانی ازیلمیش، آج – سوسوز، ییخیلیب قالمیشدی.هاوا قارالیردی، چارهسیزجه ملیل – معلطل قالمیشدی. دونوخموشدو خارابالیغا! هئچ بیر دهیرلی شئی گؤزونه دئیمیردی، نه قدهر گؤزو گزدی، اونو تاپابیلمهدی، گورمهدی، ائشیتمهدی. او قدهر قاچمیشدی، ائنیب – قالخیب، جیزیلیب، دیدیلمیشدی، اینجیمیشدی، دیدرگین حال دا یوخوسو دوتدو! یاتدی. . .
صوبح آچیلارکن ائرتهدن گؤزونو آچدی.
هر شئی فرقلی، هر شئی غریب، ائو یوخ، حیات یوخ، یاشام یوخ، نه یئمک – نه ایچمک، نه اؤزونو ازدیرمک، قوجاقلاردا نازلانیب اویناماق، نه چیچک نه آغاج نه حاووز! هئچ نه. . . گؤزلرینی یوموب یئنیدن آچدی، یوخو گؤروردو؟ یوخ. . . یادینا بیر شئیلر دوشدو.
دوردو یاواش – یاواش آددیملارینی آتیب یولا دوشدو! ائوه قاییتماق ایستهییردی. تانینماز بیلینمز کوچه – باجالاردان باش چیخاریردی. اوخشادیب، کوچهلره دؤنوردو، بلکی ائوی تاپسین دئیه! داها آرتیق تورا دوشوردو، اوشاقلار دوتماق ایستهییردی، داش آتیب، دالی سوره قاچیردیلار، جانین گؤتوروب قوتاریردی. او قدهر سوروندو،ها جان آتدی بیر شئی تاپیب یئسین، اولمادی. ایستهدی او بیری آرالیق پیشیکلر کیمیآرسیز یاشاسین، شیر – شیندیر ایچره زیبیله قاریشمیش، دری – بوغاز گؤردو، یئمک ایستهییردی، یئیه بیلمهدی! حالی قاریشدی، اورهیی بولاندی، نه قدهر چالیشدی آغزی آچیلمادی! آخداردیقجا ایرنج شئیلره راست گلیردی! آچیق قاپیلاردان گیرمک ایستهییردی، قووردولار، قویموردولار! بوتون فیکری ائوده قالمیشدی. هر جوره ایدی تاپماق ایستهییردی، هر شئیی الدن وئرمیشدی. . . یئنیجه اله گتیریب، قدرینی بیلمک ایستهییردی، آمما آخداردیقجا سانکی ائودن اوزاق دوشوردو، هئچ بیر خیاوان – کوچه – دام دووار اولدوغو ائوه بنزهمیردی، آداملار، اشیاءلار، آرابالار. . . هر شئی غریب، هر شئی غریب!
اوستو باشینی توز – تورپاق بوروموشدو! الی هئچ بیر یئره بند دئییلدی، دیل – دوداغی قوروموشدو، سانکی گؤزلرینین اؤنونه دومان چکیلمیشدی، آیدینجا بیر یئری گؤرموردو، ایستی – سویوخ، ستلجم ائلهمیشدی، پاپیونون ایزی قالمیشدی، آغ – آپباق جانی کول رنگینه دؤنموشدو، کول اولموشدو!
سورونه – سورونه، امین اولاراق، اؤزونو سؤنموش بیر ماشینا یئتیردی، سویوخدان گیریب تیهرین یانیندا یئرلشدی. . .
صوبح، سونانین قانلی تیکه – پاراسی داغیلمیشدی خیاوانا. . .
ماشینین تیهرینین ایزی، هله ده کورهیینده ایدی!
چولاق ائرکک، باشقا بیر (سونا) دالی سوره قاچیردی. . .


text:
Jun 17, 2017
چوخ ساغ اول ولی
درویش اوغلو
تیلفون چالدیغیندا حیات یولداشیم میطباخدان سسلندی:
- گل، اؤزون تیلفونو گؤتور، مطلق کی عمی اوغلوندور.
سحر باشیندان ولی نین تیلفونونو گؤزله ییردیم. سحر تئزدن زنگ ائله ییب،
"من اوتریشدن تازا گیردیم آلمانا، بوردا پمپ بنزین دن اوتوبان کارتی آلیرام، آخشام ساعات یئددی - سکگیزده کؤلنه یئتیشرم"
دئمیشدی.
تر- تلسیک تیلفونو گؤتوردوم.
- سلام ولی، یورولمایاسان.
- سلام، نئجه سن؟
- هایانداسان؟
- کؤلنو بیرآز کئچمیشم، دوسلدورفا ساری، بوردا بیر پارکینگده دورموشام.
- اورانین آدی نه دیر؟
- بیلمیرم.
- باخ، گؤر یاخیندا بیر آلمانلی تاپابیلرسن، تیلفونو وئر، من اونونلا دانیشیم.
- هالو، اورا هارادیر؟
- لورکوزن، اوتوبان اوچ ایله کؤلن طرفیندن گلنده لورکوزن - مرکزه یئتیشمه میش، پارک یئریدیر.
تانیمادیغیمیز آلمانلی تیلفونو تازادان ولی یه وئردی.
- هن، بیلدون هاردایام؟
- هن بیلدیم، دور اوردا، ایگیرمی بئش دقیقه یه قدر یئتیشرم.
میطباغ قاپیسی ایله چیخیش قاپیسینین آراسیندا تلسیکجه باشماقلاریمی گئییرکن، حیات یولداشیم باشینی میطباغین قاپیسیندان چیخاردیب، اونلو اللرینی، منیم اوستومه سورتممک اوچون، یانا آچاراق یاناغینی منه ساری توتدو. بیلمیرم بو تورکیه لی خانیملارین هامیسی بئله دیر، یوخسا یالنیز منه توش گلنی؟ سو باشینا چیخماق ایسته سم بئله، ائو قاپیسیندان چیخارکن ایللاه بیللاه بیر یول گرک اؤپم، یوخسا دیمدیغی ائگیلر. ایکی قولومو بوینونا سالیب، بیر ساغیندان بیر سولوندان اؤپدوم. ائوه قوناق گتیرمکده ایدیم. همی ده نئچه گونلوگونه بیر قوناق. شافاق ین دیمدیغینین ائگیلمه مه سی اوچون الیمدن گلنی ائله ملی ایدیم.
بیر نئچه یول استارت ووردوقدان سونرا ماشینیمی ایشلدیب، یولا دوشدوم. "ده ده وای، پاییزین اورتاسی دیر، هله هاوا چوخ سویوماییب، بو ماشین تیر- تیرا دوشدو، ساباح، قیش گلنده هئچ ایشله مه یه جک دئیه سن" دئیه ذهنیمدن کئچدی. ایچیمده تانیابیلمه دیگیم و تانیملایابیلمه دیگیم بیر دویغو وار ایدی. قیرخ نئچه ایلدن بری گؤرمه دیگیم اوشاقلیق یولداشیم ولی نی تازادان گؤره جک ایدیم. حیات یولداشیما "عمی اوغلومدور" دئمیشدیم.
دوغرودان دا ولی نی عمی اوغلولاریمدان داها دا چوخ ایستردیم. دوار بیر قونشویدوق. حیطلریمیزی بیری بیریندن آییران آلچاق سامان سوواق دوارین کوچه یه ساری اولان گوشه سینده همیشه آچیق اولان، رنگی روحو قاچمیش قهوه رنگلی کؤهنه بیر قاپی وار ایدی. قونشو یوخ، سانکی ایکی حیطلی بیر ائوده یاشاییردیق. بیر یای گونو ولی نین آناسی حیطده نیشاستا ازمک اوچون دونونو چیخاردیب، شالوارینی دیزدن یوخاریاجان چیرمالادیغیندا، بؤیوک مه مه لرینی آچیق بنوشه رنگلی کورستی نینن ایچینده ییرغالاناراق گؤردوگومده، بیردن بیره قاچیب اونون قوجاغینا گیرمک ایسته میشدیم. منیم یئریمه ولی قاچیب، اونون قوجاغینا گیردیگینده اونو چوخ قیسقانمیشدیم.
نئچه یول تلفوندا دانیشمیشدیق. درینلریندن چیخان، بیرآز خیشیلتیلی، آنجاق گوجلو بیر سس تونوندا دانیشاردی. سس تونونا گؤره ذهیمده بیر متیر سکسن بویوندا، ائنلی کورکلی، شستلی - قامتلی بیر آدام تصور ائدیردیم. مندن ایکی ایل یاریم داها گنج اولدوغونا گؤره، سون آیریلدیغیمزدا بویو مندن کیچیک ایدی. آنا طرفی سوموکلو قامتلی بیر آئیله اولدوغونا گؤره ایندی او دا بؤیویوب قامتلی بیر کیشی اولوبدور دئیه فیکیرلشیردیم. بیرده بؤیوک داف کامیونونون فرمانینین دالیندا تصور ائله دیگیمده داها دا هئیبتلی تجسم ائدیردیم. دبیرستانین ایکینجی کیلاسیندان سونراسینی اوخومادی. آتاسینین بوتون زورونا، کؤتگینه، هده- قورخوسونا قارشین، "ایللاه - بیللاه من کامیون شوفری اولاجاغام" دئدی و دئدیگینی ده یئرنه چاتدیردی. او زامانلار من ده کامیون شوفری اولماق ایسته ییردیم. آنجاق من اونیورسیته فیلان کیمی شئیلرین خیالینا آلداندیم، ولی کیمی ایکی آیاغیمی بیر باشماغا سوخمادیم. اونیورسته ده قیزلار ایله بیر کلاسدا اوتوراجاغام هوسی ایله دیپلم آلینجایا قدر دیشیمی قیسدیم، سونراسی دا اوتوز ایل قوربت اؤلکه لرده آوارا اولدوقدان سونرا، سونوندا یئنه کامیون شوفری اولدوم. کشگه او زامان من ده ولی کیمی سؤزومو یئریده بیلسه ایدیم. ولی سربازلیغیندان سونرا تهرانا کؤچدو، بیر نئچه ایل ایشلدیکدن سونرا اؤزو کامیون آلدی. ایندی ایسه نئچه کامیونو اولدوغونو بیلمیرم.
تلفوندا نشانه سینی آلدیغیم پارک یئرینه گیرینجه، ساغا- سولا باخاراق یوک اوتاغی اولمایان کامیونلاری آختارارکن، قیریمیزی بیر کامیونون شوفر اوتاغینین دالیسیندا یاشیل پلاستیک آفتافانی گؤرونجه "آها، اودور" دئیه آغزیمدان قاچدی. شوفر اوتاغینین دالیندا تنیکه حلقه یه کئچیردیلمیش پلاستیک آفتافا ایراندان گلن ماشینلارین بایراغی دیر. آفتافالی قیرمیزی کامیونون یانیندا بیر نفر قیسسا بویلو کیشی، باشینی آشاغی سالیب، ساغا سولا وار- گل ائدرک سیگار چکیردی. "یوخ، بو اولابیلمز" دئیه ذهنیمدن کئچدی. بونا قارشین کامیونون یانیندا دوردوم. سیگار چکن آدام ایگیلیب، جامدان دیققت ایله منیم اوزومه باخدیغیندا، ولی اولماسی گرگدیگینی آنلادیم. آشاغی ائندیم. سلاملاشیب، قوجاقلاشیب، اؤپوشدوک. گؤردوگوم ولی نین تصورومده اولان ولی ایله هئچ بیر بنزرلیگی یوخ ایدی. قیسسا بویو ایله، سورمه یی، چیرکه سو، گئن کوت - شالوارین ایچینده داها دا کوله گؤرونوردو. ائنلی کورکلی ده دگیل ایدی. بئلینی بیرآز ائیگری توتدوغوندان، چورویوب، اؤلموش بیر تریاکی قوجایا بنزه ییردی. اوزونون قیریشلاری، دن دوشموش اوچ- دؤرد گونلوک ساققالی ایله داها دا درین گؤرونوردو. ماوی گؤزلری ایکی درین چوخوردان یورغونجا باخیردیلار. ایکیمیزی یان - یانا گؤرن اونون منیم آتام، یوخسا عمیم اولدوغونو فیکیرلشه بیلردی. مطلق کی ایکی هفته یه یاخین یولون یورغونلوغونون دا اونون بو شکیلده گؤرونمه سینده بؤیوک پایی وار ایدی.
ماشینیما چوخ دققت و تعجب ایله باخدیغینین ندنینی آنلایابیلمه دیم. "ماشین آلیش وئریشی ایشینه باخیر، اولابیلسین کی گؤردوگو هر ماشینا دققت ایله باخماغا عادت ائله ییب" دئیه فیکیرلشدیم.
- کؤلن شهرینده کامیونو پارک ائتمگه یئر تاپماق اولار؟
- هن، نیگاران اولما.
- سن دوش قاباغا، منده سنین دالینجا گلیم. سکسنین اوستونده گئتمه ها، ساغ جیزیقدان دا چیخما.
کامیونو شهرین قیراغیندا بیریئرده پارک ائدیب، کیچیک ماشین ایله ائوه سوردوک. شافاقین خبری اولسون دئیه آشاغیدان زنگی باسدیم. ولی قاپینین آغزیندا شافاقی گؤرونجه باشینی آشاغی سالدی. شافاق، "سالام، ولی بیگ، خوش گلیبسیز" دئیه ال وئرمک اوچون الینی اوزالتدی. ولی باشینی بیرآز یوخاری قاوزادی، ایستکسیزجه ال وئردی. اوتانجاقلیقدان داها چوخ بیرده "محرم - نامحرم" کیمی بیر دویغوسو اولدوغونو حس ائدیردیم. اوتوروب ساغدان سولدان، کئچمشلردن، اوشاقلیق گونلریمیزدن دانیشماغا باشلادیق. بو آرادا شافاق میطباقدان اوتاغا گلیب، گئتدیگینده، ولی دن خانیمینین، اوشاقلارینین کئفینی سوروشدوغوندا، ولی ده قورخو، اوتانجاقلیق و گوناه دویغوسونون قارشیغی کیمی بیر دویغو یاراندیغینی و اونو داریخدیردیغینی آیدینجا حس ائدیردیم. یئمگیمیزی یئییب، میزی ییغیشدیردیقدان سونرا "ایش اوتاغی" دئدیگیم، بیر یازی میزی، بیرآز کیتابدان فیلاندان، بیرده کامپیوتر اولان یان اوتاغا چکیلدیگمیزده، ولی شافاقین آرتیق بو اوتاغا گلیب گئتمه یه جگینی بیلینجه اؤزونو بیرآز راحات حس ائتمه گه باشلادی.
- فتح الله، ائو اؤزووندور؟
- یوخ.
ولی نین اوزونون قیریشلاری درینلشدی، گؤزلری بیر آز داها چوخورا دوشموش کیمی اولدو، درین بیر تعجب و تاسف ایله سوروشدو:
- کرایه ده اوتورورسان؟
- هن.
سول الی ایله چنه سینی سیغالایاراق، داها دا درین بیر تعجب و تاسف ایله:
- بس اوتوزبئش ایلدیر آلماندا نه ائله ییرسن؟
او لحظه ایکی قیرانلیغیم دوشدو. بایاق، ایلک قارشیلاشدیغیمیزدا، ماشینیما دققت ایله باخماسینین دالیندا دا بو سئوال وار ایمیش، دئملی "وای! فتح الله، ماشینین، بس نئیه بئله کؤهنه دیر؟" بلکه ده منی سون مودل پورشه، یوخسا فراری ایله گؤزله ییرمیش؟
او گونه قدرکی تجربه لریمه دایاناراق ایراندان تازا گلن تانیش، یوخسا قوهوملارین بئله سئوالار سوروشاجاقلارینی، و راحات - راحات ال چکمه یجکلرینی بیلیردیم. زامانیندا، یئرینده، بیر نئچه سینه ده غضبلنیب، "فضوللاری ساییرام" دئیه آغیر بیرجواب وئرمیشدیم. آنجاق بونلارین دا چوخ تقصیرکار اولمادیقلارینا اینانیردیم. اروپادا بیر نفرین آیری بیر آدامین خصوصی مسئله لری باره سینده بیر شئی سوروشماسی ادبسیزلیک، و بئله سورولاریندا اسرار ائتمه سی حیاسیزلیق کیمی آلینسادا، منیم اؤزومون ده آیریلدیغیم، ولی نین ایسه هله ده ایچینده یاشادیغی کولتورده بئله سئواللار چوخ معمولی سئواللار دیر. هامی هامینین خصوصی ایشلریندن سوروشار، هامی هامییا خصوصی ایشلرینده مصلحت وئرر. بیر سوسیولوق بیزیم بو کولتوروموزون آدینا "قییم کؤلتورو" دئیردی. دئملی هرکس اؤزوندن باشقا هامینین ایشلرینه ققیم دیر.
اؤزومه حاکم اولماغا چالیشاراق:
- ولی، سن هله بوگون یئتیشیبسن آلمانا...... بیلیرسن؟ بیر نئچه ایل بوردا قالسان او زامان سنه آنلادابیلرم.
- آخی من آنلایابیلمیرم، بس سن ایشله میرسن؟ ماشینین دا کؤهنه بیر فولکس واگن دیر!
بوغازیمدا بیر توتقونلوق حس ائتمه گه باشلادیم. ایستَمدَن درین بیر آه چکیب، باشیمی آشاغی سالدیم. ولی اؤزگه دگیل ایدی. همی ده منه اومید باغلاییب، مندن یاردیم اوماراق گلمیشدی. اونا بو تئزلیکده آجی بیر جواب وئرمک ایسته میردیم. "ولی نین تقصیری یوخدور. تقصیر منیم دیر، ایچیندن چیخدیغیم کولتورده چوخ معمولی اولان شئلری آرتیق تحمل ائده بیلمیرم" دئیه فیکیرلشیب، گولومسَمَگه چالیشاراق:
- هَن، نه ائله یک، سنین اؤز کئفین نئجه دیر؟
آنجاق ولی اؤز سؤزونون دالیسینی توتماقدا قارارلی ایدی:
- بیلیرسن، بیزیم ملیحه نین دایی اوغلوسودا بیردایر، سندن ده اون - اون ایکی ایل سونرا گلیب، بیردا بیر ائوی وار، تهراندا دا ایکی دانا آپارتمان آلیب، کرایه یه وئریر. همیشه ده کئف ده گوذراندا. باخ ایندی بو ساعاتدا اسپانیادا تعطیلده دیر. من گلنده تلفنلاشدیم. دئدی اسپانیایا گئدیریک.
- نه ایشه باخیر؟
- بیلمیرم نه ایش گؤردوگونو، آنجاق کئفی ماشاالله چوخ چوخ سازدیر.
بو خصوصیت ده انسانلاردان چوخ گؤرموشدوم. نه تیپ انسانلار اولدوقلارینی دا یاخچی بیلیردیم.
- نه ائله یک، هرکس بیر آیری جوردور. بیلیرسن، هرکسین اؤزونه گؤره خصوصیتلری وار.
- والله من تعجب ائله ییرم. من سنی اللی - آیاقلی، زیرنگ بیر آدام بیلردیم.
بیر لحظه ملیحه نین دایی اوغلوسو گؤزومون قاباغیندا جانلاندی: بو آخشام بیر ساعاتلیغینا سون مودل بیر بنز کیرالاییب، اوتولو کوت - شالوار، کراوات ایله گئدیب بو گئده نی کامیونونون یانیندان گؤتوروب، کویپ اشتراسه ده (شهرین یوخسول محله لریندن بیری) تورک ساندیویچچیسینده چوخ بؤیوک منت ایله آیاق اوسته بیر دؤنر ساندیویچینه قوناق ائله دیکدن سونرا، اوچونجو درجه لی بیر مسافرخانایا یئتیریب، "ولی، گوروشدوگوموز اوچون چوخ سئویندیم. متاسفانه من ساباح سحر تئزدن دوسلدورفدا سندیکای کامیونداران آلماندا بیر کونفرانسا گئدجگم، باخیم گؤروم کونفرانسدان سونرا زامانیم اولسا سنه تیلفون ائدرم" دئییب، آیریلسایدیم، او زامان منه تحقیر گؤزو ایله باخمازدی. "من بئله بیلیردیم بو منه یاردیم ائدجک، کامیون تاپیب آلاجاغیق، ... خیر بالام دئیه سن مچید ائشک باغلامالی یئر دگیل..." دئیه فیکیرلشردی.
اوشاقلیق خاطره لریمیزدن، کئچمیشدن، قوهوملاردان، تانیشلاردان دانیشماغا چالیشدیم.
- محمدرسول دایینین اوغلو یوسوف نه ائله ییر؟
- لپه کارخاناسی قویوب.
- داها کیملری گؤررسن؟ حسین عمینین اوشاقلاری نه ائله ییرلر؟
بو سئوالار ولی نی داریخدیرماغا باشلادی. ایستکسیزجه:
- بیلیرسن من تهراندا یاشاییرام. ایلده بیریول، بایرامدا گئدیب، یالاندان هامیسینا بیر ساققا ووروب، قاییدارام. منیم واقتیم هاردادیر، بو عمی اوغولیا، اوبیری دائی قیزییا، بیلمیرم اوبیری بی بی اوغلویا. سکگیز- دوققوز نفر شوفر ایشلدیرم. بو ماشینین قیصدی، اوبیری ماشینین تعمیراتی، بیلمیرم اوبیری ماشینین بیمه سی، فیلان، یوک یوباندی، کرایه دن کسیرلر، شوفر خسته لندی، ماشین یاتیر... باشیمی قاشیماغا زامانیم یوخدور.
دوداقلارینی یاسسیلاییب، یوخاری ساری بوزوب، بیر آز فیکلشیر کیمی دوردوقدان سونرا:
- یاخچی، او کامپیوتوروو آچ، گیر گؤرک اینترنته، بیلیرسن بیر دانا یاخچی کلله ایکی دانا دا یوک اوتاغی آخداراجاغیق، یاخچال یوک اوتاغی.
من کامپیوتری آچیب، اینترنته گیرمک ایله مشغول ایکن، ولی قاخیب، سالوندا میخا آسدیغی کوتونون جبیبیندن کیچیک بیر تقویم گتیردی.
- باخ، منیم بوردا نئچه دانا آدرسیم وار، بونلارین چوخو هلندده دیر. دئیرلر بندر اولان یئرده چوخ ماشین اولور، بیری - ایکیسی ده هامبورگدادیر. بونلاردان ایسته دیگیمیزی تاپابیلمزسک، او زامان بوتون آلماندان آختاراجاغیق.
دفترینین ایچیندن بیر- ایکی ویزیت کارتی چیخارتدی.
- باخ، بو بیر نمایشگاه دیر. بونون اینترنت آدرسینی وئر اورایا گؤرک.
نمایشگاهلارین اینترنت صفحه لرینه باخماغا باشلادیق، هر بیرینده اونلارجا، بیر پاراسیندا یوزلرجه بئله کامیون، یوک اوتاغی، لودر، جرثثقیل و ...هربیریندن آلتی یئددی عکس، یانلاردان، دالیدان، قاباقدان، شوفر اوتاغینین ایچیندن... هر نه آختارسان وار. بیزیم ولی قارداش دا سئچمه لیگه دوشموش بئچه کیمی ائشه له ییب - ائشه له ییب آختاریردی . بگندیگی ماشینلارین، یوخسا یوک اوتاقلارینین اؤلچولرینی، یاخچال موتورلارینین مارکلارینی، قیمتینی، هانسی اینترنت صفحه سینده اولدوغونو و هانسی نمره لی ماشین اولدوغونو بیر صفحه کاغاذدا قید ائدیردی، سونرا بیر سری ده باشدان باشلایاراق، کاغاذدا قید اولونموشلارا تکرار باخیب و قیمتلرینی قارشیلاشدیراجاق ایدیق. زامانین نه جور کئچدیگیندن خبریمیز یوخ ایدی. ساعات گئجه یاریسینی کئچمشدی، بیره ایگیرم دقیقه قالیردی. شافاق ایکی یول قاپییا ووروب آچدی.
- باغیشلایین، ولی بیگه سالوندا یئر سالدیم. من ده چوخ یورغونام، گئدیرم یاتام، گئجه نیز خیر اولسون.
شافاق قاپینی اؤرتوب گئتدیکدن سونرا ولی نین بیزیم خصوصی یاشامیمیز باره سینده ماراقلانماق قاشینماسی یئنه توتدو:
- فتح الله، بس اوشاغینیز نئیه یوخدور؟
یئنه بوغازیمدا بیر سیخیشیقلیق حس ائتمه گه باشلادیم. اؤز ایستگیمده اولمادان چَنَم سیخیشیب، دوداقلاریم بوزوشوب، یانا ائگیلدی، "ایندی ده هفته ده نئچه یول......سوروشاجاق" دئیه ذهنیمدن کئچدی. سول الیم ایله بوینومون دالیسینی توتوب، اوغوشدوردوم. باشیمی آشاغی سالیب، هئچ بیر جواب وئرمه دیم، "واللاهی گئجه نین بو ساعاتیندا قاپینی آچیب، باشماقلارینی قاپینین قاباغیندا جوتلرم." فضول خانانین یولو اویانداندیر بویور تشریف آپار" دئیه قاپیدان چیخاردارام" دئیه فیکیرلشیردیم. ولی نین منی آنلامادیغی آپ آیدین بللی ایدی.
- باخ، مندن ائشیت، هله ده گئج اولماییب، اوشاغینیز اولسون، اوشاغی اولمایان ائو تئز داغیلار.
دیشیمی قیسیب، گؤزومو کامپیوتورین صفحه سینه تیکدیم. "باشقا فتوانیز دا وارسا بویورن" دئیه ذهنیمدن کئچدی. ولی ایسه سؤزونون دالیسینی توتدو:
- اؤزوز ایسته میرسیز؟ یوخسا...
سؤزونون قالانینی ائشیتمَمَک اوچون توالته گئتمک بهانه سی ایله اوتاقدان چیخدیم. توالت داشینین اوستونده اوتوروب اؤز اؤزومو دنلاماغا باشلادیم. "گئده آخماق، تقصیر اؤزونده دیردا. ملیحه نین دایی اوغلوسو کیمی، " آقا ولی، نوکریم، متاسفانه من از چهاردهم نوامبر تا پنجم دسامبر تعطیلات هستم، میریم اسپانیا، وگرنه در خدمت بودم، نوکرت هم هستم" دئسه ایدین، ولی بیگ ده ایندی اسپرم آزمایشلروون نتیجه سینی ایسته مزدی."، "واللاهی حوصلم قاچدی. بو آدام اوچون ماشین فیلان آختارابیلمرم آرتیق. چیخیرام گئدم یاتام" دئیه فیکیرلشرک تکرار ایش اوتاغینا گیردیم. مگرسه ولی بیگ ده بو آرادا اؤز ذهنیندن کئچنلری بیر داها سالیب چیخیب و ذهنینه تازا بیر سئوال گلیب. من کامپیوترین باشینا اوتوران کیمی، ولی بیگ سوروشدو:
- نئچه ایلدیر ائولنیبسن؟
حیرص بوغازیمی کسیردی. وار گوجوم ایله گئده نین باشینا چیغیرماق ایسته ییردیم، "گئده سنه نه؟" آنجاق حیرصیم آیری بیر سؤز ایله دیلیمه گلدی:
- ائولنمه میشم.
- ائله ائولنمه میش، بیر ائوده یاشاییرسوز؟
- هن!
ولی باشینی بیر آز آشاغی سالدی. اوزونون دریسینده بیر آیدینلیق اورتایا چیخدی، گؤزلری پاریلداماغا باشلادی، یوموشاق بیر گولومسه مه آغزینین اطرافیندا یاییلیدی. تیکان کیمی باتان فضوللوغو آیری بیر رنگ آلدی. اوست دوداغینی دیلی ایله بیر- ایکی یول ساغدان سولا، سولدان ساغا یالادیقدان سونرا، گولومسه یرک اوزومه باخدی:
- ایندی تهراندا دا بوجور بیر ائوده قالانلار چوخدور.
اوزومو کامپیوتره ساری چئویریب:
- یادداشت ائله دیگین ماشینلارا سحر تئزدن باخاریق، گل ایندی سنه بوردان قیسسا بیر ناغیل اوخویوم، بیلیرسن من بعضن قیسسا ناغیل یازیرام، بیریسی ده ائله بو ائولنمک فیلان مسئله سی باره سینده دیر، اینترنتده یاییلیب....
ولی سؤزومو کسدی. درینیندن چیخان و درین تعجب و تاسف بیلدیرن سس تونوندا:
- نه؟؟؟؟؟ ناغیل یازیرسان؟؟؟؟؟
ساغ الینی یاری آچیق، اووجو یوخاری ساری توتوب، ساغدان سولا، سولدان ساغا ترپدرک:
- به به، به به، هله منده سوروشورام کی ائوین نئیه یوخدو؟ ماشینین نئیه کؤهنه دی؟ خوب! ذهنوو وئریبسن ناغیلا دا...!
باشیمدان بیر وئردیره سویوق سو تؤکولموش کیمی بیردن بیره بوزوشدوم. اللریمی قیچلاریمین آراسینا سوخوب، قیچلاریمی بیری بیرینه سیخیشدیردیم. دئدیگیمه پئشمان اولدوم. باشیمی آشاغی سالیب، اختیاریمدا اولمادان بوتون بدنیم ایله دالییا قاباغا تئرپنمه گه باشلادیم. ثانیه نین نئچه دن بیرینده، نه لر خیال ائتدیگیم گؤزومون قاباغیندان سرعت ایله کئچن بیر فیلیم کیمی کئچدی: "ولی سئوینرک دیققت ایله ناغیلیمی دینله یه جک ایمیش، بیر یئرده تعجلنجک، بیر یئرده کدرلنیب، گوزو دولاجاق، بیر یئرده ناغیلین قهرمانینین فداکارلیغینا حیران اولاجاق، بیر یئرده هئچ اوممادیغی بیر اولایا توش گلدیگیندن دوداغینی دیشله یجک ایمیش. سونوندا ایسه حیرانلیق ایچینده، تشویق و تمجید دولوسو، "آفرین، آفرین، بابا سن ائله بؤیوک بیر نویسنده اولوبسان" دئیه جک ایمیش."
ولی، باشینا چیمخیریلمیش بیر اوشاق کیمی سینیخدیغیمی حس ائتدی. ساغ الی ایله باشینین دالیسینی، بوینونون کؤکونو قاشیاراق، ایستکسیزجه:
- هله هانسی دیلده یازیرسان؟ آلمانی یا فارسی؟
دووار ایله دانیشیرام کیمی بیر دویغویوا توتولدوم. مشهدی عبادین ناغیلی یادیما دوشدو، "نه ناحاق یئره ناغیلدان فیلاندان سؤز سالدیم، هئچ یئری دگیل". یاری ایستکلی:
- یوخ، نه آلمانی دیر، نه فارسی.
- هن بس؟ تورکودو؟
- هن.
ولی بیرنئچه ثانیه هئچ بیر شئی دئمَدن گؤزومون ایچینه باخدی. آنجاق دئمَدیکلرینین هامیسینی باخیشیندان آیدینجا اوخودوم: " سن ده پان تورکیست اولبسان؟ حیف اولسون آتانین سنه یئدیرتدیگی چؤرک. گئده اوتوزبئش ایل خارجده فیکرینی جیددان ناغیلی یازماغا وئریب. کیم یاتیب - کیم اویاق؟ هاممی اویاق، بیزیم آقا فح الله بئله یاتیب کی، عؤمرونون سونوناجان اویانمایاجاق. من ده بئله بیلیردیم ایندی هانسی دانشگاهدا تدریس ائله ییر، ائوی - ائشیگی، ماشینی، ویلاسی... ائله قالایدین توفارقاندا، خانیم آباوین دئدیگی تورکو ناغیللاری یازایدین دا..."
- خوب، آچ اوخو گؤرک.
من اینترنت ده ایسته دیگیم ناغیلی آختارارکن، ولی سوروشدو:
- نئچه صفحه دیر؟
- بیلمیرم، یئددی سکگیز صفحه اولار.
- اوزوندن اوخوما، ائله بیراز خلاصه تعریف ائله دا.
- قورخما سنی داریخدیرمارام، هاردا یورولسون، قالانینی اوخومارام.
ناغیلی تاپیب، اوخوماغا باشلادیم.
بیر- ایکی دقیقه سونرا ولی صندلین دایاناغینا سؤوکنیب، قوللارینی دؤشونده قیفیللادی. بیر ایکی دقیقه ده کئچمه میشدی کی، بوغازیندان قیسسا، کسیک کسیک، خورولتو سسلری چیخماغا باشلادی.
بیر اوشاق کیمی یالواریرجاسینا:
- ولی، یوخلادین؟
کسیک کسیک خورولتولارینین آراسیندان:
- یوخ، قولاق آسیرام، سن اوخو.
نئچه یول ولی نی اویادا اویادا، ناغیلین یاریسنا قدرینی تر- تلسیک اوخودوم. دوغروسو اؤزوم ده یورولدوم. ناغیلیمدان دا، اؤزومدن ده آجیغیم گلمه یه باشلادی. ولی نی اویادیب، زور ایله سالونا گتیریب، یاتاغیندا یاتیرتدیم.
***
ساغ اولسون، شافاق سحر بیزدن قاباق اویانیب، چایی قویوب، میطباغدا قاینالتی میزینی دؤشه میشدی. رسمی قوناقلیق پالتاری گئیمه گه فرصت ائله مه میشدی، هر زامان ائوده گیئدیگی راحات ائو پالتارییلایدی. ولی دن اؤنجه اویانیب، اوزومه گؤزومه بیر سو سپیب، ولی نی اویاندیردیم. ولی باشینی یورقاندان چیخاردیب، یورغونجا، گؤزلرینی اوغوشدوراراق:
- نه تئز سحر اولدو؟
یاتدیغی یئردن قالخیب، یئرینین ایچینده اوتوردو:
- دئییرم من بیر دوش توتوم، هن؟
- هن قالخ بیر دوش توت.
ولی تر- تمیز، قیرخیلمیش ساققالی، دارانمیش ساچلاری ایله اودکولونول، کرملی شکیلده دوشدان چیخدی. قاینالتی میزینین باشینا اوتوردوق. آنجاق بیر اؤنجه کی آخشامکی اوتانجاق، چکینگن، نامحرم دئیه شافاق ایله ال وئرمک ایسته مه ین ولی دگیل ایدی. گؤزلرینده بیر پارلاقلیق گؤرونوردو. دوداغیندان گؤلومسمک اسگیک اولموردو. شافاقا ساری باخدیغیندا، گؤزلری آشاغیدان یوخاری، یوخاریدان آشاغی ساری سوزوردو. ایلک گؤروشدوگومزده ماشینیما باخدیغی کیمی بیر دققت ایله باخیردی شافاقا. دانیشیغیندا ایسه بیر طنازلیق وار ایدی: "من ملیحه ایله هله ائولنمه میش ایکن......" کیمی سؤزلر ایله باشلاییب، جینسی ارتباطلار موضوسونون اوستونه گئتمگه چالیشیردی. یئرسیز- یئره قاینالتی میزینین باشیندا اوتورماغی اوزالدیردی. باخیشلاریندان، حرکتیندن، "من ملیحه ایله هله ائولنمه میش ایکن...." کیمی سؤزه باشلاماسیندان، ذهنیندن کئچنلری آیدینجاق اوخویوردوم: " بونلار کی ائولی دگیللر، قوی گؤرک، بلکه بیزده بیر داددیخ...."
***
آخشام ساعات بئش یاریمدا ولی، الینده ایکی موقت نمره ایله، نمایشگاهین دفتریندن چیخدی. کئفی بیستی نی ووروردو.
- گئده خبرین وار؟ دوشاب آلمیشیق، بال چیخیب، داف 2014، بوتون اوتوماتیک، سقف بلند، شیوی داخ، آ.ب.اس.، بخاری درجا، دو طبقه تخت خواب، اؤزو ده بو قیمته! اصلاً یوخودا دا گؤره بیلمزدیم بئله بیر شئیی. گل بو نمره لری باغلایاق ماشینا، ائله بو ماشین ایله گئدک بیر گزک، ماشینین شیرنیسینه، گئدک بیر....
پلاستیک باغلاج ایله موقت نمره نین بیرینی ماشینین قاباغینا باغلارکن:
- بوردان شهره نه قدر یولدور؟
- بیلمیرم.
- هامبورگون او شئی قولو بیگ خاناسی هاردادیر؟
- والله، من بیرینجی یولدور هامبورگا گلیرم.
ایکینجی نمره نی ده ماشینین دالیسنا باغلادیقدان سونرا قاچیب اؤز ماشینینا میندی. بیر نئچه دقیقه سونرا الینده کیچیک تقویم ایله گئری گلیب، تقویمین بارماغی ایله آچیق ساخلادیغی صفحه سینی گؤسدررک:
- باخ گؤر بو آدرسی اوخویابیلیرسن؟
آدرسی ناویگاتسیونا وئریب، ناویگاتسیونون گؤستردیگی یولا سوردوک. اوتوز بئش - قیرخ دقیقه سونرا، گونون باتماغینا آز قالمیش، ناویگاتیسیون "مقصدینزه چاتدینیز" دئدیگنده، شهردن بیرآز قیراقدا انلی بیر خیاواندایدیق. خیاوانین ایکی یانینداکی چینار آغاجلارینین پاییز رنگی توتموش یارپاقلاری باتماغا ساری گئدن گونشین ایشیغینین آلتیندا داها دا رنگلی گؤرونوردو. ساغا- سولا باخا باخا خیاوانین آدینی گؤسترن بیر تابلو تاپدیق، زودر اشتراسه، تقویمده یازیلان دا، ائله بئله یازیلمیشدی. آنجاق بو خیاوان هئچ ده ولی نین آختاردیغی یئره بنزمیردی. خیاوانین هر ایکی یانیندا، بیر- ایکی قاتلی بینالار، ماشین تعمیرگاهلاری، یدک وساییل ساتان بؤیوک توکانلار، خارابا بیراخیلمیش حیط کیمی بوش یئرلر، اورتاسیندا تپه - تپه دمیر خیرداسی ییغیلمیش اولان حیطلر، کاشی، داش - قوم، موزائیک فیلان ساتان بؤیوک توکانلار وار ایدی. ولی بیر منه باخدی بیر اطرافا:
- آدرسی دوز وئردین می ناویگاتسیونا؟
- هن بابام، گؤرمیرسن مگر، خیاوانین تابلوسوندا دا عینی سینی یازیب.
بئش - آلتی دقیقه یاواش یاواش گئتدیکدن سونرا بیر پمپ بنزینه یاخین، خیاوانین قیراغیندا ایکی گنج خانیم دورموشدولار. اوجا، دیک دابان باشماقلاری، قیسسا اتکلری، مه مه لرینین یاریسینی آچیقدا بیراخان یئددی یاخا پولیورلری و بو تیپ خانیملارا مخصوص بزکلری ایله "هارای، هارای، بیز بوردا مشتری گؤزله ییریک" دئیه چیغیرماغا آرتیق گرگ یوخ ایدی. ولی او خانیملاری گؤرونجه سئوینجک داشلاندی:
- گئده دوز گلمیشیک، ائله بیرادی.
بیر نئچه یوز متیر گئتدیکدن سونرا، بئله خانیملارین ساییسی چوخالماغا باشلادی. خیاوانین قیراغیندا پارک ائده بیله جگیمیز بیر یئر تاپیب، ماشینی پارک ائدیب، ائندیک. ولی جیبیندن سیگار پاکاتینی چیخاردیب، منه توتدو:
- هله بیر سیگار یاندیراق، هؤووشنه میزی یاتیرتسین.
هر اللی متیر، یوز متیر آرالیغیندا بیر، یوخسا ایکی خانیم دورموشدولار، یانلاریندان کئچنده بیر سؤز آتیردیلار، بیر سیگار ایسته ییردیلر، یوخسا گؤز قیرپیردیلار. ولی نین بیرآز هؤووشنه لی اولدوغو گؤرونوردو. سانکی بو آدام، بیر اؤنجه کی آخشامکی اوتانجاق، چکینگن، نامحرم دئیه شافاق ایله ال وئرمکدن اوشونن آدام دگیل ایدی. آروادلارا گؤزلری ایله یئیه جک کیمی باخیردی. آنجاق دانیشدیرماغا هله جرئت ائتمیردی. بو دا بلکه آلمانجا دانیشماسی گرکدیگینی بیلدیگیندن ایدی. اون - اون بئش دقیقه یئریدیکدن سونرا خانیملارین ساییسی آزالماغا باشلادی. بیر آز سونرا دا آرتیق هئچ گؤرونمز اولدولار. ولی نین هؤووشنه سی کئچمیشدی، بوندان علاوه بیرده، مایوسلوق و اومیدسیزلیک کیمی بیر دویغوسو وار ایدی. دوراقسادی، دؤنوب گلدیگیمیز یولا باخدی:
- یئری خیاوانین اوبیری تاییندان قاییداق. دییه سن بوردا ائله سن دئیه لی بیر شئی یوخدور.
خیاوانین اوبیری تاییندان گلدیگیمیز یولو قاییتماغا باشلادیق. ولی ایکینجی سیگارینی یاندیردی:
- اه، بوردا هئچ زاد یوخدور. شوفرلر بئله شئیلر تعریف ائله ییرلر، آدام بئله بیلیر بوردا آرواد یاغیش کیمی گؤیدن یاغیر. ایندی یه جن گؤردوکلریمیزین هئچ بیری بیر قیرانا دگمز. تهران مین مرتبه بوردان یاخچی دیر. تهراندا بیلیرسن نئجه دیر؟ بئله جوان، سوتول سوتول قیزلار یالواریرلار، اوجوز قیمته.
سیگارینا بیر ایکی درین نفس ووردوقدان سونرا، حیفسیلنرک:
- بیلیرسن؟ حیف کی اوردا بوقدر امنیت یوخدور. هئچ کس بیرشئی دئمیر ها، پاسدارین فیلانین هئچ ایشی یوخدور بئله شیئلر ایله، آمما، آدامین اورگینین تکینده ائله بیر نگرانچیلیق قالیر. بیرده بورانین حوسنو بیلرسن نه دیر؟ آروادلار آچیقدیرلار، آدام گؤرور، همی ده آچیق اولدوقلاری آدامی هوسلندیریر. تهراندا ، جوان سوتول قیز، آمما نه دؤشنو گؤره بیلیرسن، نه ده قیچینی.
بو آرادا خیاوانین قیراغیندا دوروب، اوجا سس ایله گؤلرک دانیشان ایکی خانیما یاخینلاشیردیق، بیریسی ساری ساچلی، قیسسا بؤیلو، بیرآز کؤک، اوبیریسی قارا ساچلی، بیرآز داها اوجا بؤیلو ایدی. یانلارینا یئتیشینجه ولی دوراقسادی. هر ایکی قیزی یوخاریدان آشاغییا، آشاغیدان یوخاریا گؤزدن کئچیردیکدن سونرا منه ساری دؤنوب:
- بو قارا ساچلینی بیر دیندیر گؤرک، نئچه ایسته ییر.
قارا ساچلی قیز منیم دیندیرمگیمه گرک بیراخمادی. بولغار لهجه سینده تورکوجه جواب وئردی:
- اوتوز یئورو.
ولی بیردن بیره کیریخ قالمیش کیمی گیجلدی، ائشیتدیگینی خیردالایانمامیش کیمی اوزونو منه چئویررک:
- تورکو ده بیلیر؟
- هن، بولغارستانلی دیر.
قیزا ساری دؤنوب دانیشماغا باشلادی. گؤزلری ایله قیزین مه مه لرینی یئیه جک کیمی باخیردی. بیر اؤنجه کی آخشام گؤردوگوم ولی یه هئچ بنزه میردی. ساری ساچلی قیز دا صحبته قاریشدی، اوچ نفره دئییب دانیشیب، گولمه گه باشلادیلار. ولی سیگار پاکتینی چیخاردیب، قیزلارا سیگار توتدوغوندا، الیندن توتوب، اؤنجه اؤزوم بیر سیگار چکدیم. اوچ - دؤرد آددیم قیراغا چکیلیب، سیگاریمی یاندیریب، آددیملاماغا باشلادیم. ولی منه ساری سسلندی:
- گئده، هارا گئتدین؟ گل دانیش، اوتانیرسان؟
- سن اؤز ایشیوی گؤر.
ولی بئش آلتی دقیقه قیزلار ایله شیرین شیرین صحبتلشدیکدن سونرا، قارا ساچلی قیزا اشاره ائدرک، "دور، بیرآز سونرا گلرم سنینله گئدریک" دئییب اونلاردان آیریلدی. بیرلیکده یئریمه گه باشلادیق:
- جاناماز سووا چکیرسن؟
- یوخ، بیلیرسن، منیم ائله شئلریم یوخدور.
- بس نییه قاچیب، اوزاقدا دورورسان؟ اوتانیرسان؟
- یوخ، اوتانمیرام.
- قارا ساچلی قیزی بگندیم، گؤزلدیر، گل گئدک ماشینی گتیرک بورا، باخ بوردا پارک یئری ده بولدور. سن ده ایسترسن اؤزووه بیر آیریسینی بگن.
بیر نئچه آددیم سونرا ولی صبیرسیزلندی:
- سن بوردا قدم وور، من قاچیب ماشینی گتیریم.
بیر نئچه دقیقه سونرا ولی ماشین ایله قاییتدی. خیاوانین قیراغیندا پارک ائله دی، ماشینین قالین، غلیظ قهوه رنگلی پرده لرینی قاپیلارین یاریسینا قدر چکدی. ائنیب، گئدیب، بولغارلی قیز ایله بیر نئچه کلمه دانیشدیقدان سونرا، بیرلیکده ماشینا قاییتدیلار. مینیب، پرده لری دؤرد دؤره چکدیلر.
اوزاقدان گؤرونن پمپ بنزینه قدر یئرییب، بیر پاکت سیگار، بیر شوشه آرپاسویو آلیب، سیگاریمدان چکه - چکه، آرپاسویومدان قورتوملایاراق، یاواش یاواش ماشینا ساری یئریمه گه باشلادیم. ایگیرمی، ایگیرمی بئش دقیقه سونرا ماشینین قاپیلاری آچیلدی، شوفر طرفیندن ولی، اوبیری طرفیندن ده قیز ائندیلر. ولی دؤرد دؤره یه گؤز گزدیررک، منی آختارماغا باشلادی، منی گؤرونجه ال ترپتمه سی ایله چاغیردی. یاخینلاشدیم. الیمده کی سیگاری گؤرونجه:
- دئیه سن سن سیگار آلدین هن؟
- هن.
- آبجوو هاردان آلدین؟
- پمپ بنزیندن.
- منیم سیگاریم قورتولدو. منه بیر دانا سیگار وئر، من ده گئدیب پمپ بنزیندن بیر آبجو آلیم ایچیم، بو دا مشاینین آچاری، گئت هانسی قیزی بگنیرسن گتیر.
- من ایسته میرم، یئری بیرلیکده گئدک.
- گئده مندن اوتانیرسان؟
- یوخ، والله سندن اوتانمیرام.
یئنه او، بیر اؤنجه کی آخشام توتولدوغوم سیخینتی بوغازیما ییغیشدی. بیلیردیم، بیراخمایاجاق، مته نی قویدو، دیبینه جن سؤکوب چیخارتمازسا، ال چکمه یجک.
- یوخسا شافاقدان قورخورسان؟
مندن جواب چیخمایینجا، ولی بیر اؤنجه کی آخشامدان بری ذهنینده دولاندیردیغی سورونو سوروشماغا فرصت تاپدی:
- دوغرودان دئ گؤروم، شافاق ایله آرانیز نئجه دیر؟
حیرصیمی گیزلتمگه چالیشاراق:
- گئده داها سن ده....
سؤزومو یاریدا کسیب، قاه قاها ایله، اشاره بارماغینی منه ساری تیتردرک:
- قوخورسان، واللهی قورخورسان....باخ، من سنی قوناق ائله ییرم، ماشینین شیرنیسی دیر، گل بو قیزلارین هانسینی سئچیرسن سئچ، نه قدر ایسته سه وئره جگم....
شوخلوق، تمسخر و تحقیرین قاریشیغی بیر دویغو بیلدیرن بیر قاه قاها ایله، یان قیلیجی باخیشینی گؤزومون ایچینه تیکدی:
- یوخسا خوروزون بانلامیر؟ اونا گؤره ده اوشاغین اولماییب؟ هن؟
یوخ ، ال چکن دگیل، آرتیق هئچ چارم قالمادی. اؤز خصوصی یاشامیمدان، کیمسه یه دئمک ایسته مدیگیم بیر مسئله نی دئملی ایدیم. جیددی بیر سس تونوندا:
- منیم آنامی خاطرلاییرسان می؟
- هن، یاخچی خاطرلاییرام رحمتلیگی.
- بیلیرسن، منیم آنام چوخ واسی واسی ایدی.
بیر آز سایغی گؤسترمک اوچون:
- واسی واسی یوخ، چوخ تمیز بیر آرواد ایدی.
- هن، آنامین واسی واسیلیغی منیم اوستومده قالیب، بئله یئرلره گئتمک ایسته دیگیمده، آسما چانتامی یانیما گؤتوروب، حوله می، صابینیمی، پرِزِرواتیویمی قویارام ایچینه. آروادلارین چوخوندا پرِزِرواتیو اولار. آنجاق من احتیاط اوچون اؤزوم ده یانیمدا گؤتوررم.
ولی سؤزومو یاریدا کسدی:
- اَه، پرزرواتیو ایله داد وئرمیر، ائله بیل ساندیوچی کاغاذیلا یئییرسن.
- بورداکی آرواد ایله پرِزِرواتیوسییز یاتسان، اوندان سونرا اؤز آروادین ایله عؤمروون سونونجان گرک پرِزِرواتیو ایله یاتاسان.
- اَه بابا، هئچ بیر شئی اولماز.
- یاخشی، باخ، منیم خیاوانداکی لار ایله هئچ ایشیم اولماز، بهشتدن تازا چیخمیش حوری اولسا بئله یاخین گلمرم. آنجاق ائوده کیلرین یانینا گئدرم. یانینا گئتمک ایسته دیگیم قیزدان اؤنجه اوتاغیندا دوشو اولوب اولمادیغینی سوروشارام. اوتاغیندا دوشو یوخسا، دونیا گؤزلی اولسا بئله، یاخین گلمرم. اوتاغیندا دوشو وارسا، سوروشارام، "باخ، من سنی آپاریب، اؤز الیم ایله یوغوندوراجاغام، نئچه ایسته ییرسن؟" من ایله بیرلیکده دوشا گیرمک ایسته مزسه، خیر، من خداحافظ.
ولی اؤزونو مندن داها یاشلی، بؤیوک و بیلگین کیمی آپارماغا چالیشاراق:
- آغلیوا دوعا یازیم اوشاق، پول قازانماق یئرینه فیکروو ناغیل قوشماغا یور، الینده اولان قالیب - قولان پولوو دا دوش توتماق اوچون ساوور...
هاوا قارالدیقجا سویویوردو. خیاواندا قدم وورماغین دادی قالمامیشدی. پمپ بنزیندن باشا بیر شوشه ده آرپاسویو آلیب، ماشینا قاییتدیق. ماشینین ایچینده تر قوخوسو ایله، اوجوز آرواد پارفوموو، بیرده ولی نین جورابلارینین قوخوسو بیری بیرینه قاریشمیشدی، اورک بولاندیریجی بیر هاوا وار ایدی. پرده لری قیراغا چکیب، پنجره لری، شیوی داخی (سقفده کی پنجره) آچدیق. ماشین نمایشگاهینین قاباغینا یئتیشینجه، ولی نین بیرینجی ماشینینین دالیسیندا پارک ائله ییب، راحات بیر نفس آلدیق. ولی آرپا سویو شوشه سینین قاپاغینی آچیب، الینده توتاراق، آشاغی یاتاغین اوستونه هللندی:
- بس دیر، پنجره لری باغلا. ایندی گتیریب، ناغیل اوخوسان قولاق آسارام، باخ. دونن گئجه، من یورغون، یوخوسوز، بیرطرفدن ده نیگاران، آی آلله ماشین تاپابیلجییک؟ تاپابیلمه یه جییک؟ پولوم چاتاجاق؟ چاتمایاجاق؟ مین بیر فیکیر خیال بئنیمی پاتلادیر، سنین ده ناغیل اوخوماغین توتوب. ایندی گتیر اوخو، باخ.
سئوینجیمدن بوتون یورغونلوغومو اونوتدوم. ائوه زنگ ائله ییب، شافاقا، بو آخشام هامبورگدا قالماغیمیز گرکدیگینی دئمگی بئله "هله واقت وار، سونرا زنگ ائله رم" دئیه سونرایا بیراخدیم. قاچیب اوبیری ماشیندان لپ تاپیمی گتیریب، آچدیم:
- هن، ایندی سنه آیری بیر ناغیل اوخویاجاغام. دونن آخشام اوخودوغوم ناغیلدان داها دا گؤزل بیر ناغیل.
ولی اوچون ناغیلین فیلانین هئچ اؤنمی اولمادیغینی، ایسته دیگی ماشینی اوجوز قیمته آلمیش اولدوغونون نئشه سینده، بیر ده بولغارلی قیزین کئفی ایله آرپاسویونون لذتینده یوخولاماق اوچون لای لای دئین آختاردیغینی حس ائدیردیم. آنجاق منیم کیمی آخماق بیری اوچون امیر بازاری اوت توتسون، بیر جوت قولاق قالسین، یئتر. اینترنته فیلانا دا گرک یوخ ایدی. اوخوماق ایسته دیگیم ناغیل کامپیوتریمین ذخیره سینده ایدی. ولی نین ذهنینی آماده ائتمک اوچون ناغیلین باره سینده قیسسا بیر توضیح وئرمک ایسته دیم:
- بیلیرسن، بو ناغیل گنج قیزلار ایله ارتباطدادیر. بیزیم کولتوروموزده قیزی اون بئش، اون آلتی یاشیندا گؤتوروب گؤرمه دیگی، تانیمادیغی، اؤزوندن اون - اون بئش یاش بؤیوک کیشییه اره وئریرلر. قیزدان هئچ سوروشمورلار، بالا بو کیشیه گئتمک ایسته یییرسن یایوخ؟ بیرده بو بکارت فیلان مسئله سی وار ها، یازیق قیزلار اوشاق یاشدا، قان وئرمک بیلمیرم قان وئرممک قورخولاریندان مین بیر جوره روحی خسته لیگه توتولورلار....
ولی بؤیورو اوسته دؤنوب، ایکی اوتوراغین اورتاسینداکی بوشلوغا قویدوغو آرپاسویو شوشه سینی گؤتوررکن، سس تونوندا بیرآز عصبانی لیک، بیرآز دا تحقیر بیلدیررک:
- ناغیلوون آخیریناجان آنلادیم، اوخوماغا گرک یوخدور. سن دئمک ایسته ییرسن کی ایران جامعه سینین هامیسینی بؤیوک بیر جینداخانا ائله سینلر، ایسته ین ایسته ین ایله یاتیب - قالخسین، قیزدا اره گئدنده، ار سوروشماسین کی بالا مندن اؤنجه نئچه مین نفر ایله یاتیبسان؟ هن؟
یئنه پوخ یئدیگیمه پئشمان اولدوم. وئرجگیم بیر جواب یوخ ایدی. آرپا سویو شوشه می گؤتوروب، چاخماق ایله قاپاغینی آچدیم. اوزومو پنجره دن ائشیگه چوئیریب، آرپا سویومدان بیر قورتوم ایچرکن، پنجره ده، ده قارانلیغین ایچینده اوز صوراتیمین پؤرتوشموش حالیندن باشقا بیر شئی گؤره بیلمه دیم. ولی منیم درین سوسغونلوغومو حس ائدینجه، لحنینده و دئدیکلرینده بیر آز تحقیر و یوخاریدان باخماق اولدوغونو آنلامیش کیمی:
- باغیشلا ها، سنی دئمیرم. بیلیرسن، بیر عده ایکی گون اوروپادا قالاندا، ایرانلی اولدوقلارینی دانماغا باشلاییرلار، اوروپایی خصلتلری گؤتورورلر. بئله بئله صحبت لر ائله ییرلر.
اختیاریمدا اولمادان، بیر اؤنجه کی آخشام توالت داشینین اوستونده اوتوردوغومدا ذهنیمدن کئچنلر بئنیمده تکرارلانماغا باشلادی: "دوغرو دئییر دا، ملیحه نین دایی اوغلوسو کیمی، ایرانلی خصوصیتلرینی ساخلاسا ایدین، ایندی هامبورگدا کامیون ایچینده تر ایله جوراب قوخوسو اوتاجاغین یئرده ، ائوینده آروادینین یانیندا یاتاردین، تهرانداکی آپارتمانین کرایه سینین یوباندیغی هر گونو اوچون ده یوزده اونسگیز فائیزدن بهره حسابلاردین." اؤز آخماقلیغیما گولرک، لپ تاپین قاپاغینی اؤرتدوم. ولی بیر آز داها یوموشاق سس تونوندا:
- نئیه بس تئز کوسورسن؟
یئنه بئینیم بیر سورو فیکیر ایله دولدو: "بلی، ایکی گون اوروپادا قالان ایرانلی اولدوغونو دانار. بیر گون یاریم دا تهراندا قالان تورک اولدوغونو دانار، تورکو دیلینی ده دیل سایماز، ، اؤز دیلینده دانیشانا، یازیب اوخوماق ایسته ینه ده "پان ترکیست تجزیه طلب " دئیَر. باجیسینا، قارداشینا، عمی اوغلوسونا بی بی اوغلوسونا دا ایلده بیر یول بایرامدا "هامیسینا بیر ساققا" وورار، مسئولیت دویغوسو دا آروادینی اوشاغینی تهراندا بیراخیب، هامبورگدا پرزرواتیوسیز بولغار آرواد ایله یاتاجاق قدر اولار...گئده، قانماز، عؤمروون سونونا قدر اؤز آروادین ایله پرزرواتیو ایله تاتماغین گرکیر، بیلمیرسن سوزاک نه دیر، سفلیس نه دیر؟ ائدز ده دیر؟"
ولی آرپا سویندان بیر قورتوم داها ایچدی، بیر سیگار یاندیردی، درینیندن قیقیلدایا قیقیلدایا گؤلرک:
- یاخچی کوسمه، گتیر ناغیلیوی اوخو.
یئنه اوشاقلیق سئوینجیم قامچیلاندی، بوتون عصبی لیگیم، حیرصیم سویودو، گولومسه یرک لپ تاپین قاپاغینی تازادان آچیب اوخوماغا باشلادیم. یاواش یاواش ناغیلین ایچینده درینلشدیم. عینی زاماندا ناغیلین بیرینجی کاراکتری اولان راوی ایله اؤزدشلشدیم. ایچیمه بؤیوک بیر اؤز گووَن، بیر غرور دولدو، ولی نین دینله ییب - دینله مه دیگی آرتیق وئجیمه دگیل ایدی. من آرتیق من دگیل ایدیم. هامبورگدا بیر کامیونون ایچینده اوتوروب، بیر تک کؤنولسوز دینله ییچیسینه زور، خاهیش - تمنا ایله ناغیل اوخویان من یوخ، من یوزلرجه انسانین اوتوردوغو بؤیوک بیر سالوندا، سِنین اوستونده، میکروفونون دالیسیندان اوخودوغو ناغیلین هر سؤزجوگو، هر نقطه سی ، ویرگولو، ایله اوتورانلارین اورگینه گیریب، یئرینه گؤره گؤزیاشلاری شکلینده گؤزلریندن تؤکولن، یوخسا آلینلاریندا تعجب اشاره سی اولاراق قیریشا دؤنوشن، قورخودان دوداقلارینی دیشلرینین آراسینا قیسدیران، یوخسا حیرانلیقدان بارماقلارینی چئیگنتدیرن من ایدیم. راوی نین اؤفکه سی ایله اؤفکه ساچیر، کدری ایله بوغازیم بیچیلیردی، آغلادیغیندا گؤز یاشلاریم لپ تاپین تخته کلیدینی ایسلاتیردی، یورغونلوغونو عضله لریمده، هؤوشنه سنی اورگیمین چیرپینتیسیندا حس ائدیردیم. من آرتیق من دگیل ایدیم. من دونیانین ان بؤیوک یازاری، ان بؤیوک فیلسوفو، ان بؤیوک حکیمی، ان بؤیوک فداکاری، ان بؤیوک وورغونو، ان صبیرلی انسانی و ان باشاراجاقلی روح ساغالتیجیسی (روان درمانگر) ایدیم. روح ساغالتیجی رولونا گیردیگیمده بیر لحظه دایاندیم. دیققتیمی اؤزومه، هؤوشنه مه، عضله لریمه، اؤرگیمین دؤگونتوسونه، گؤزومدن آخیب تخته کلیدی ایسلاتان یاشا و تیتریَن سس تونوما وئردیم.
"سن بیر نارتسیستسن، اؤزونو بگنمیش بیر انسانسان، اؤزونه نسبت وئردیگین اؤزللیکلره حیران اولوبسان، اؤزوندن یاراتدیغن"منَ" وورولوبسان. سن آغیر بیرشکیلده نارتسیسم خسته لیگینه گرفتارسان" دئیه فیکیرلشدیم.
ولی دریندن بیر آه چکدی:
- بونو کیم دئییر؟
فیکیرلشدیگیمی ده ولی نین ائشیده بیله جگی قدر اوجا سس ایله فیکیرلشمیش اولدوغومو آنلادیم:
- هئچ، او ناغیلدان دگیل.
ولی اوزاندیغی یئردن قالخیب، باغداشینی قوروب، اوتوردو، تعجب و سئوال دولوسو:
- بونلاری کیمه یازیرسان؟
- اوخویانا.
- آخی اوخویان وار؟
- بیلمیرم.
- گئده، جماعات پول دالیسیجادیر، کیمین واقتی وار ناغیل اوخوماغا؟ هله اؤزوده تورکو دیلده؟ من بایاخدان دیققت ائدیرم، سن اؤزلوگوندن چیخیبسان، اؤزووه غیرواقعی بیر دونیا یارادیبسان، آخی آغلادیغین، گولدوگون، یومورقلا دیزینه دؤیگدوگون، فیلان، نه اوچوندو؟ بونلار کاغاذ اوسته، یاخود کامپیوترین صفحه سینده اولان سؤزلردیر، هامیسینی دا اؤزوندن چیخاردیبسان. والله تاسف ائدیرم.
دئیه جگیم بیر شئی یوخ ایدی. بیر یاندان هله ده ناغیلداکی روللار ایله اؤزدشلیکدن آییریلابیلمه میشدیم، بیر یاندان دا "گؤرسن من نارتسیسم خسته لیگینه می توتغونام؟" سوروسو ذهنیمی مشغول ائدیردی. ولی بیر سیگار یاندیریب، درین بیر آه چکدی:
- گل، من سنه بیر پیشهناد ائله ییم.
- نه پیشنهادی؟
- باخ، من گؤرورم، بئله گئتسن، گلن سفر من گلنده، تیمارستاندا سنین عیادتینه گله جگم. باخ، منیمم اؤزومون یئددی - سکگیز ماشینیم وار، بیر نئچه بئله شرکت ده تانییرام. بونلارین ماشینلارینا وسایل یدکی لازیم اولور. من تهرانا یئتیشن کیمی اوبیریلر ایله ده دانیشیم، سن بوردان بیزه دست دووم وسایل یدکی ییغ گؤندر، همی بیر پول قازانارسان، همی ده باشین دوغرو- دوروست بیر ایش ایله مشغول اولار، بئله شئلردن ال چکرسن.
گئدیب، کؤهنه ماشیندان بیر- ایکی پتودان، یورغاندان، یاسدیقدان گتیریب، یئرلریمیزی سالیب یاتدیق. ولی نین یوخلاماغی نئچه دقیقه بئله چکمدی. آنجاق من سولومدان ساغیما، ساغیمدان سولوما دؤندوم، ایلان چالمیش یوخلادی من یوخلایابیلمه دیم. ولی نین دئدیکلری ذهنیمی بئله قاریشدیرمیشدی کی، بئینیم آری یوواسینا دؤنموشدو، بیر نئچه سورو بئنیمده تکرارلانیردی، "آی آللاه، دوغرودان گؤرسن من نئیه ایندیه قدر یوخسول قالمیشام؟"، " من نارتسیسم خسته لیگینه می توتغونام؟" "گئده جماعات پول دالیسیجادیر، کیم دیر بو زامانه ده ناغیل اوخویان؟ اؤزو ده تورکو دیلده؟" بیلمیرم نئچه دقیقه، نئچه ساعات یوخلاماغا چیرپیندیم. آنجاق اولمادی کی اولمادی. قالخیب لپ تاپی آچیب، گیردیم اینترنته، تلگراما، اویانا، بو یانا باخارکن، فیس بوکدا بیر خبر گؤردوم.
"ناغیل یازما مسابقه سینده رتبه آلان ناغیللار بللی اولدو." بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو رتبه آلان ناغیللار، آدلاری و یازارلاری ایله بیرلیکده قید اولونموشدو. اوچ ناغیلین آدلارینی، اوچ یازارین آدلاری ایله بیرلیکده، اوچ یول دققت ایله اوخودوم. منیم نه آدیم، نه ده ناغیلیمین آدی اونلارین ایچینده ایدی. "خیر، اولابیلمز، یانلیش گؤرورم" دئیه فیکیرلشدیم. کئچیب، گوگلدا ناغیللاری یازارلاری ایله بیرلیکده آختارماغا باشلادیم.
بیرینجی ناغیلی تاپیب، اوخودوم. چوخ دویغولاندیردی منی. ناغیلدا کیچیک بیر اوغلان اوشاغینین اؤزوندن آلتی - یئددی، بلکه اون یاش داها بؤیوک اولان قارداشی طرفیندن تاپتالاندیغی، اینجیدیلدیگی و هده قورخویا توتولدوغو آنلاتیلماقدایدی. من اؤزومده بو دردی چوخ یاخیندان تانیدیغیم اوچون، ناغیلدا اؤز کئچمیشمی گؤرور کیمی ایدیم. بؤیوک قارداش کیچیک قارداشین اوستونده حاکمیت قورماقدان خوشلانار، اونو یئرسیز یئره، اینجیتمکدن، آزارلاماقدان، تحقیر، توهین ائتمکدن، پخمه و آخماق یئرینه قویماقدان خوشلانار. اؤزو نه پوخ یئیَرسه یئسین، همیشه حقلی چیخار، کیچیک قارداشین اونون ایشلرینه قاریشماغا حقی یوخدور. یوخسا آجی بیر چیمخیریق ایله، "سن اؤز پوخوو یئ، بؤیوکلرین ایشینه فضوللوق ائله مه" دئیه ائشیدر. آنجاق کیچیک قارداش آیاغینین اوجونو جیزیقدان ائشیگه اشاره ائدرسه، دونیا ییخیلار. هده - قورخو، توهین، چیمخیریق، کؤتک، آتایا چوغوللاما تهدیدلری اوشاغین باشینا یاغار. بؤیوک قارداشین کیچیک قارداشا قارشی بو توتوم و رفتارینی بیر چوخ آئیله ده گؤزلملمک (مشاهده ائتمک) مومکوندور.
یالنیز آئیله ایچینده، کیچیک اؤلچولرده یوخ، عینی زاماندا اجتماعی بویوتدا و بؤیوک اؤلچولرده ده قانون بئله دیر. بیزیم مملکتیمیز ماشاالله بئله شئیلرین بیرینجی لیگینی قازانابیلجک بیر وضعیتده دیر. قیشین سویوغوندا قارین بوزون اوستونده یالین آیاق قالماقدانسا بیر جوت باشماق اوغورلایان بیر یوخسولون، بو اوغرولوغو اوچون دؤرت بارماغی کسیله بیلر. آنجاق نئچه میلیون دولارلیق نفت دکلی نی اوغورلایانین بیر توکو ده قوپاردیلماز. بئله اجتماعی مثاللاری سیرالایاجاق اولورساق، نئچه مین صفحه لیک کیتابلار دولار - داشار. ظولم دن، حقسیزلیکدن، حاکیمین یئرسیز باسقی و هده قورخوسوندان جانا گلمیش بیر انسان اؤز جانیندان بئله کئچیب، اؤزونه بمب باغلاییب، اؤزو ایله بیرلیکده بیر نئچه نفری ده اؤلدورسه "تروریست" آدلاندیریلار. آنجاق بیر نئچه نفراوچاقلاری ایله، رادارلاری ایله، زاتلیتلرینین (ماهواره) حمایتینده، ساواش گمیلری ایله، تانکیلاری ایله، توپ توفکلری و نئچه مین نفرلیک قوشونلاری ایله بیر اؤلکه نی بوتون آلت اوست ائله ییب اوشاقدان قوجایا قاباغا کئچنی قیریب، تؤکوب، اؤلکه نین یئرآلتی قایناقلارینا یئی چیخدیغیندا، "تروریست" ساییلماز. چونکو او داها بؤیوک قارداشدیر. او "عرب باهاری"، دئملی دموکراسی گتیرمکده دیر. اونون گؤردوگو ایش حؤکم دور.
بیر انسانین شخصیتینین اولوشوم و گلیشیمینده، اونون باجی - قارداشلار سیراسینداکی یئری بؤیوک رول اوینایان عامیللردن بیری دیر. بیر انسان یاشامینین ایلک اون - اون بئش ایلینده باجی قارداشلار سیراسینداکی یئرینه گؤره بیر شخصیت اولوشدوردوقدان سونرا، آرتیق عؤمرونون سونونا قدر بو ارتباط شکلینی هر یئرده، هر اجتماعی موقعیت اوستونه منتقل ائدر. انتقال گؤرونگه سی (پدیده سی) اناسنین بیلینج آلتیندا اولوب - کئچن، آنجاق اجتماعی ارتباطلاریندا ان ائتگین رولو اوینایان بیر روحی مکانیزم دیر. *
اجتماعی بؤیوتدا دا عینی پرینسیب کئچرلی دیر. بیر انسانین اجتماعی شخصیتی اونون قدرت و حاکمیت نردوانیندا هانسی پیلله ده دوردوغونا باغلی دیر. اؤزوندن داها ضعیفلر اوستونده حاکمیت قورماق ایستگی، انساندا اولدوغو کیمی بیر چوخ حیواندا دا گؤرونمکده دیر. بونو ان قاباریق و یالین شکلینده کئچی لرده گؤزلملمک مومکوندور. کئچی لرینم، یالنیز اوجا بیر تورپاق قالاغینین باشیندا چیخیب دورماق اوچون، ساعاتلارجا بیری بیری ایله دؤگوشدوکلری آز گؤرولمه میشدیر. آنجاق بیریسی، دئملی ضیغف اولانی، آرتیق کله لشمه گه تابلاشابیلمه جک، چکیب گئدجک، گوجلو ایسه، تورپاق قالاغینین باشیندا دوروب، بویون توتاراق، "بورانین حاکیمی منم" دئیه اؤزونو گؤسترجک. انسانلاردا دا عینی سی دیر، گلین - قاینانا آراسیندا، قایین خاتینی لار آراسیندا، آردی آردا اولان باجیلاردا و قارداشلاردا بو فنومنی گؤرمک مومکوندور. بورداکی ساواش ماددی ، ملموس، الل ایله توتولابیلن، گؤز ایله گؤروله بیلن بیر چیخار اوچون یوخ، "من" ساواشی دیر، قدرت ساواشی دیر.
ناغیلداکی کیچیک قارداشین اؤزللیگی بیر بئچه سی اولدوغو و بو بئچه یه دریندن اورک باغلادیغی دیر. بو باغلیلیغین کؤکو ایسه اوشاغین، بلکه ده اؤزو بیلینجینده اولمادان، بئچه سی ایله اؤزدشلشمیش ** اولماسی دیر. غلامحسین ساعدی نین یازدیغی "اینک" ناغیلیندا و بو ناغیل اساسیندا دوزلتیلمیش اولان سیناما فیلمینده ده، بیر کندلی ایله اینگی آراسیندا بئله بیر اؤزدشلشمه گؤرونمکده دیر. اؤزدشلشمه دوروموندا بیر انسان سئودیگی نسنه ایله، اؤزونو اونون یئرینده حس ائدجک قدر درین و یاخین دویغوسال ارتباطا گیریر. غلامحسین ساعدی نین یازدیغی "اینک" ناغیلیندا اینک اؤلدوکدن سونرا اونونلا اؤزدشلشمیش اولان صاحیبی دلی اولور، اؤزونون اینک اولدوغونو ادعا ائدیر. غلامحسین ساعدی اؤزو روح ساغالتیجی حکیم (روانپزشک) اولدوغونا گؤره "اینک" ناغیلینین اسکلتینی بؤیوک احتمال ایله بیلینجلی اولاراق اؤزدشلشمه فنومنی اوستونه قوروبدور. بئچه ناغیلیندا ایسه، بو اؤزدشلیک درین دویغوسال بیر ارتباط اولدوغونون یانیندا، اوشاغین ائوده اله گتیره بیلمه دیگی اجتماعی یئرینین بوشلوغونو دولدورماق اوچوندور. دئملی اوشاق بئچه سی ایله اؤزدشلیگینده اؤزونو قدرتلی، دگرلی، سؤزو کئچر بیر وارلیق کیمی حس ائدیر و بئله جه بؤیوک قارداشین ظولوموندن، هده قورخوسوندان، حقسیزلیگیندن چکدیگی دردی وایجیکلیگی اؤدشدیریر (کومپنزاتسیون)*** بؤیوک قارداش ایسه، کیچیک قارداشین بئچه سینه اولان بو درین باغلیلیغینی اونا قارشی بیر سیلاح کیمی ایشلتمگه چالیشیر، "بئچه نین باشینی کسجگم" دئیه کیچیک قارداشی سیخیشدیریب، اونا ایسته دیگی ایشی گؤردورور و اؤزونون ده آغیر خلافکارلیقلارینین اوستونو اؤرتدورور. ناغیلین ان اینجه و دویغولو یئری ایسه، اوشاغین بئچه سی ایله درین اؤزدشلیگینین یالین و آچیق آنلاتیمی دیر. اوشاق بئچه نین باشی کسیلدیگینده نه کیمی بیر دویغو یاشایاجاغینی اؤزونون بوغازینا پیچاق قویماق ایله تجربه ائدیر.
ناغیلا بیر بوتون اولاراق باخدیغیمیزدا، چوخ بویوتلو بیر ناغیلدیر. اجتماعی گؤز ایله باخارساق، درین اجتماعی مسئله لره اشاره ائتمکده دیر. بو باخیش ایله صفحه لرجه یوروم و نقد یازیلابیلجک بیر ناغیلدیر. روح بیلیمچییلیک (روانشناسی) گؤزو ایله باخیلیرسا، اجتماعی بؤیوتوندان داها دا درین و گئنیش و اینجه دیر، بو باخیش ایله ده صفحه لرجه نقد و تعبیر- تفسیر یازیلابیلر. بو ناغیلدا کئچن یالنیز بیر فنومن، دئملی اوشاغین بئچه سی ایله اؤزدشلشمه سی، تک باشینا، روح بیلیمی باخیشیندان درین و آغیر بیر مبحث دیر. ادبی باخیشدان ایسه، آنلاتیملی بیر دیل ایشلدرک، بللی و مشخص خصوصیتلری اولان کاراکترلرینین گؤتوردوگو روللار، کاراکترلرین خصوصیتینه اویغون شکیلده آپاریلیر. سورکلیلیک باخیشیندان ایسه بیر قیوام و انسجام وار. ناغیلین باشیندان سونونا قدر اصلی کاراکترین رولوندا قوپوقلوق و کسیکلیک گؤرونمور. ایکینجی - اوچونجو، یان کاراکترلر ایسه، یئنه اؤز روللاریندا قیواملی و منسجم دیرلر. رولو قورتولموش بیر کاراکتر، یئرسیز یئره، یوخسا چوخ اؤنمسیز بیر سؤز دئمک اوچون تازادان اورتایا چیخمیر.
واللهی من اؤزوم ژوری ده اولسایدیم، اوبیری ناغیللاری اوخومامیش بئله، بو ناغیلی بیرینجی لیگه آداخلاردیم (نامزد ائدردیم)
اوزانیب گؤزومو یومسام بئله یئنه یوخولایابیلمه یه جگیمی بیلدیگیم اوچون، سیگار پاکاتیمی گؤتوروب، ماشیندان ائندیم. بیر سیگار یاندیریب، خیاوانین قیراغیندا وار- گل ائتمه گه باشلادیم. آخشامدان بری ذهنیمی مشغول ائله ین سورولار منی راحات بیراخمیردی، "گئده اولمایا من نارتسیسم خسته لیگینه توتغونام؟"، "ناغیل یازماقدان هدف نه اولابیلر؟" بیردن بیره قاققا بایسب گولمه گیم گلدی، "هله نئچه ایل اؤنجه یازدیقلاریمی کیتاب شکلینده چیخارتدیرماق ایسته ییردیم، کیتابیما آد دا تاپمیشدیم، "قربت ناغیللاری". ولی نین دئدیگی سؤز قولاغیمدا تاققیلدادی: "گئده آغلین اولسون، جماعات پول دالیسیجا قاچیر، بو زمانه ده ناغیل اوخویان کیمدیر؟ اؤزو ده تورکو دیلیینده؟!" واللهی یاخچی اولدو، او زامان عاغیل ائله دیم کیتاب فیلان چیخارتدیرمادیم. او زامانلار چوخ دگر وئردیگیم بیر دوست کیتابیما سئچدیگیم آدی دا ایچینده یازیلاجاق اولان ناغیللارین بیرینی ده چوخ بگنمیشدی. سونرالاری بیر- یکی یول کیتابی آدی ایله سوروشموشدو، ""قربت ناغیللاری" کیتابین نئجه اولدو، چیخارتدیردین می؟"
تکرار ماشینا مینیب، اینترنتده ایکینجی روتبه نی آلان ناغیلی آختاریب، تاپیب، اوخوماغا باشلادیم. نئچه دقیقه دن بری اوخودوغومو بیلمیردیم. آنجاق بیر ئیرده، اورایا قدر ناغیلین موضوعسوندان هئچ بیر شئی آنلامادیغیمی حس ائتدیم. "بلکه ذهنیم یورغوندور، آنلامیرام" دئیه فیکیلشرک، دؤنوب ناغیلی باشدان بیر داها حوصله ایله اوخوماغا باشلادیم. بو یول دا ناغیلین سونونا چاتاندان سونرا، ناغیلین موضوعسوندان هئچ بیر شئی آنلامادیغیمی حس ائتدیم. "اولابیلر کی بو چتین بیر ناغیلدیر، آنلاماق اوچون بیر نئچه یول اوخوماق گرکیر." دئیه اوچونجو ناغیلی آختاریب تاپیب اوخودوم. "یوخ بالام، منیم ذهنیم یورغون فیلان دگیل، باخ بو ناغیلی یاخچی آنلاییرام." ساده دیلده، روان شکیلده یازیلمیش بیر طنز ایدی. قوجا بیر خانیم وصیت نامه سینده چوخ آدامین بیلمه دیگی بیر سؤز ایشلدیب. ورسه لر بو سؤزو آنلامادیقلاری اوچون جنازه نی اوروپایا آپارماق ایسته ییرلر. شیرین بیر طنز شکلینده تبریزده دؤلت اداره لرینده ایشله ینلرین جماعات ایله رفتارلاری، اؤز خصوصیتلری، اوروپایا گلمک ایسته ین لرین کلک بازلیقلاری فیلان سفره کیمی اوخویانین گؤزونون قاباغینا سریلیب. قیسساجا دئسک، ناغیلین هدفی بوگون تبریزده حاکم اولان اجتماعی آنلاییشلار، اجتماعی رفتارلارین طنز شکلینده آنلاتیمی دیر.
عیبی یوخدور، بونا دا اوچونجو روتبه نی وئریبلر، اولسون، آخار دیلی وار، ناغیلین کاراکترلری نین خصوصیتلری ایله رفتارلاری بیری بیرینه اویغوندور. ناغیلین ایچینده بیرآز سؤزجوکلر ایله اویناماق وار، آمما اولسون اوخویانی اینجیتمیر، سؤزلرله اوستاجا اوینایابیلمک اؤزو ده بیر هنر دیر، ادبیاتین بیر بؤلومودور.
ایکینجی ناغیلی بیر یول دا باشدان اوخوماق ایسته ییردیم. آنجاق قاشین آغاردیغینی گؤرونجه "ای وای، سحر بوردان هلنده قدر کیم سورجک؟" دئیَرک، لپ تاپی سوندوروب یاتاغیما گیردیم. زور ایله اولسا دا اؤزومو یوخلاماغا زورلادیم. بیلمیرم نئچه دیقیقه یوخلایابیلمیشدیم کی، ولی نین قاپینی آچماسینین سسینه اویاندیم. ولی ماشیندان ائندی، بیرنئچه دقیقه سونرا ماشینا مینمک اوچون قاپینی آچدیغیندا اؤزوندن اؤنجه "لاهول ولا قوت..." سسی اؤزوندن قاباقدا ایچری تپیلدی. یوخاری چیخیب، بورنوندان فیس ها فیس نفس آلاراق، "آلله اکبر. بسم الله الرحمن الرحیم. الحمد لالله الرب العالمین....." ذهنیمه فشار گتیریب، خاطرلاماغا چالیشدیم،" دونن، سیراغا گون بو آدام ناماز فیلان قیلمادی. بوگون نه اولوب سحر تئزدن؟" ولی نامازینی قورتاردیقدان سونرا یاتدیغیم یئردن قالخیب، تختیمین اوستونده اوتوردوم، "ولی، دونن آخشام ناماز فیلان قیلمادین!" دئیه سوروشماق ایسته ییردیم.
- ولی، دوننن آخشام....
سؤزومو یاریدا کسدی:
- تیمم ائله دیم، تیمم ائله دیم. آفتافا ایله بیرالاریمی (الی ایله بدنینین اورتاسینی گؤستررک) یودوم پاکلادیم، اوندان سونرا دا تیمم ائله دیم.
"گئده، دوغرو دئییر، دونن آخشامکی منیم یادیمدان چیخمیشدی" دئیه فیکرلشرک:
- یوخ، من سوروشورام، آخی دونن - سیراغا گون سنین ناماز قیلدیغینی گؤرمه دیم.
الینی، منی ساکینلشدیرر کیمی، یوخسا اوفسونلاییر کیمی اوستومه توتاراق:
- سنین ایشین اولماسین، بوگون یولا چیخاجاغیق، الله قضا و قدردن حفظ ائله سین.
"هن بئله دیر باخ، ایکی گون اوروپادا اولماق ایله آدام ایرانلی خصوصیتلرینی دگیشدیریب، اوروپالییلار کیمی اولماز کی. آدام ایرانلی خصوصیتلرینی ساخلار، نه زامان الله آ احتیاج حس ائدرسه، ایکی رکت ناماز ایله آلداتار، "بوگون یولا چیخاجاغیق، الله قضا و قدردن حفظ ائله سین" " دئیه فیکیرشدیم.
***
الله قضاوقدردن حفظ ائله دی.ساغلیق ایله اوچ گئجه دؤرد گون هلندده بوتون ایشلنمیش کامیون نمایشگاهلارینی الک - فلک ائله دیک. ولی بیگ، سونوندا ایسته دیگی یاخچاللاری ایستدیگی قیمته آلابیلدی. قاییدیب، بیر گئجه کؤلنده قالدیقدان سونرا، ائرته سی گون سحر تئزدن گونئیه ساری یولا چیخدیق، اوتریش، ایتالیا، اوچ گون گمی ایله استانبولا... و ... گمی ده گوندوزلری بیر ایشیمیز یوخ ایدی، ولی نین کؤنلو دئییب دانیشیب، گولمک ایسته ییردی. آنجاق منیم ذهنیم بیر یاندان ایکینجی روتبه نی آلان ناغلیی آنلایابیلمه دیگیم اوچون اؤزومو آخماق کیمی حس ائتدیگیمین یانیندا، بیر یاندان دا نارتسیسم خسته لیگینه توتغون اولوب اولمادیغیمدا اولدغوندان دانیشماغا، دئییب گولمه گه حوصلم یوخ ایدی. کئچن نئچه گون ایچینده ایکینجی روتبه نی آلمیش اولان ناغیلی نئچه یول اوخوموشدوم. هر یول دا اورتالارینا یئتیشنده، بیری - بیری ایله ارتباطی اولمایان، ذهنده هئچ بیر منسجم تصویر یاراتمایان قوپوق، ناقص جمله لردن باشیم آغریماغا باشلادیغینین یانیندا، بیر یاندان دا سؤزون چوخونون مستراحدان، پوخدان، فیلاندان کئچدیگی اوچون اورگیم بولانماغا باشلامیشدی. آنجاق اؤزو - اؤوزومه، "ادبیات دونیامیزین بئش نفر پیش کسوتی بو ناغیلی اللی نئچه ناغیل ایچیندن ایکینجی روتبه نی قازاناجاق قدر دگرلی بیر ناغیل بیلمیشلرسه، دئمک کی منده بیر گیجلیک وار، یوخسا من بیر ناغیلین هانسی اؤلچولره گؤره دگلرلندیریلدیگینی بیلمیرم دئمک دیر"
چوخ فیکیرلشدیکدن سونرا بو ناغیلین دارماداغین بیر آئیله ده، دوزنسیزلیک و کثافت ایچینده بؤیوموش، نکروفیل، پارانوئید، شیزوفرن خسته سی اولان بیر جوانین بیر گون سحر یوخودان اویانیب، گئدیب چؤرک آلیب قاییتدیغینی آنلاتدیغی سونوجونا گلمیشدیم. دئملی سحرلر یوخودان اویانارکن گؤرونمز، آنجاق آغیر، قارا بیر هیولانین گلیب اونون سینه سینین اوستونده اوتورماسی، اونو بوغاناغا توتماسی، یئمیشان آغاجینین کؤلگه سینین اونون دالیسیجا گلمه سی، و کوچه ده هرکسه شوبهه لنمه سی، اؤزونون پارانوئید قورخو و تجسملری دیر. کثافته، مستراحا، پوخا دوشگونلوگو ده اونون نکروفیل اولدوغونون سمبولودور. ناغیلین بوتونلوگونده کی انسجامسیزلیق، کاراکترلرین هئچ بیرینین سورکلی و منسجم بیر رول گؤتورمه مه سی، هر کاکارکترین آنجاق کیچیک بیر رول اویناییب صحنه دن چیخماسی، هر بیر جمله آیری بیر داغدان دوشموش کیمی اوبیری جمله لر ایله هئچ بیر ارتباطی اولماماسی دا، بو جوانین شخصیتینین بوتونلوگونون دارماداغین، دئملی شیزوفرن اولدغونو آنلاتماق ایسته میش اولسا گرک. آنلاتیم گوجو، دیکته و گرامر آچیسیندان ایسه، اورتالامانین اوستونه چیخابیلمه یه جک بیر دوروم گؤرونور. ناغیلی اوخویان ناغیلین ایچریگینین (محتواسینین) هانسی مکان و زاماندا اولوب - کئچدیگیندن ده بیر تجسم تاپابیلمیر. ناغیلین قیشدا می، یایدا، می لاتین امریکادا می، یوخسا چینده می کئچدیگینی آنلاماق مومکون دگیل. یئمیشان آغاجینین یارپاقلی می؟ یارپاقسیز می؟ چیچکلی می؟ میوه لی می؟ (زامانا هئچ دگیل ایسه کیچیک بیر اشاره) اولدوغو بئله گؤرونمور.
بونلاری فیکیرلشرکن، ذهنیمده بیر سورو جانلانیردی. ناغیلین یازاری ایله هئچ بیر ایشیم یوخ، ژوری هئتینده اولانلاردان نئچه سی بوقدر درین شکیلده روح بیلیمچیلیک ایله مشغول اولموشدور؟ بونلارین ایچینده روح بیلیمچیلیکدن آنلایانی وارسا، اوبیری ناغیلداکی روحی اینجه لیکلری نئیه آنلاماییب؟ یوخسا آنلاییب؟ ژورینین دگرلندیرمه اؤلچولری نه لر دیر؟
گمی ده اولدوغوموزون اوچونجو گونو، آرتیق استانبولا یاخینلاشماقدایدیق. ولی قولومدان توتوب، مهربانجا:
- گل گئدک بوردا باردا اوتوروب بیر آرپاسویو ایچک،
دئیه منی اؤزو ایله بارین قاباغینا چکدی، اوجا سه پایه لرین اوستونه اوتوردوق، ولی ایکی بیره سفارش وئردیکدن سونرا چوخ ملاییم بیر سس تونوندا:
- مندن بیر اینجیکلیگین می وار؟
- یوخ
دانیشدیغیمیز پولا راضی دگیلسنسه، نه قدر ایسته ییرسن اوقدر وئریم.
گولومسه مگه چالیشاراق:
- یوخ جانیم، ساغ اولاسان، وئردیگین پول منیم بیر آیدا قازانابیله جگیمدن ده چوخ دور.
- شافاقدان اوزاق اولدوغون اوچون مو توتغونسان؟
- یوخ بابا، من کامیون شوفرییم، هفته لرجه ائودن اوزاقدا اولمالییام، شافاق دا بونا عادت ائله ییب.
ولی نین سس تونو بیر آز تعجب بیلدیررک، آنجاق ائتکملی و درینیندن چیخاراق:
- گئده بس سنه نه اولوب آخی؟
ساغ الینین یاری آچیق آووجونو یوخاری ساری توتوب، الینی یوخاری - آشاغی ترپدرک:
- هامبورگداکی آخشامدان سونرا سنه بیر شئی اولدو باخ! بیردن - بیره گمی لرین قرق اولدو!
بارماقلاریمی بیری بیرینه قیفیللاییب، اللریمی قیچلاریمین آراسینا سوخدوم. بیر آه چکیب، اوردلاریمی شیشیردرک پوفله دیکدن سونرا، "یوخ، من بونا ناغیلدان، فیلاندان سؤز آچابیلمرم، دلی ائدر منی" دئیه دوشونرک:
- یوخ، بیر شئی یوخدور. منده بعضاً ائله بئله حالتلر اولار.
- من وجدان عذابی توتورام، اؤزو اؤزومه فیکیرلشیرم کی گؤرسن مندن می اینجیکدیر؟
آرپا سویو لیوانلاریمیزی الیمیزه گؤتوروب، سیگار چکمک اوچون تیراسا چیخدیق. دنیزین سونسوزلوغا قدر یاییلان توند ماوی رنگی پاییزین پارلاق گونشینین آلتیندا یانیردی. هاوادا سویوق بیر سازاق وار ایدی. شپه لر پات - پات گمی نین بدنینه چیرپیب، یوخاریا ساری یاییلیردیلار. گمی ییرغالانا - ییرغالانا دنیزی یاراراق اؤزونه یول آچیردی. ولی سیگار قوتوسونو منه ساری توتوب، گولومسه مگه چالیشاراق:
- گؤتور بیر سیگار یاندیر، حوصلن آچیلسین، گونوموزو زهر ائله مه ده.
بیر سیگار یاندیردیقدان سونرا، ولی یه اورگیمده کئچنی آنلاتماق ایسته دیم، آنجاق سؤز بوغازیمدا دوگونلندی. "یوخ، بو گئده یئنه بیلدیکرینی دئیه جک دا" دئیه فیکیرلشدیم. ولی یئنه او ائتکملی، درینیندن چیخان سس تونوندا:
- او آخشام، هامبورگدا بیرشئی اولدو باخ سنه! من اؤزومو تقصیرکار بیلیرم. حس ائدیرم من پیس بیر ایش گؤرموشم. یوخسا او خیاوانا گئتدیگیمز اوچون ناراحات اولدون؟
"یئنه بو مته سینی قویدو، دیبینه قدر سوکوب چیخارتمایینجایا قدر ال چکمه یجک" دئیه ایچیمده کئچنلری آنلاتماغا قرار وئردیم:
- قورخورام منه عصبانی اولاسان، منه دلی دئیه سن.
- یوخ، دئمرم.
- سؤز وئریرسن؟
- هن.
قولوندان توتوب، گمینین کامپیوتر اوتاغینا چکدیم. کامپیوترین باشینا اوتوروب، ایکینجی روتبه نی آلان ناغیلی آختارارکن:
- سنه بیر ناغیل اوخویاجاغام، سن ده نظر وئرجکسن، گؤر بو مو داها یاخچی ناغیلدیر؟ یوخسا هامبورگدا سنه اوخودوغوم ناغیل داها یاخچی ناغیلدیر؟
ولی بونو ائشیدینجه، حیرصینه حاکم اولماق اوچون دیشینی قیسب، دوداقلارینی بیری بیرینین اوستونه سیخیشدیردی. یالاندان گولومسه یرک حیرصینی شوخلوق شکلینه چئویردی:
- سن ده بو ناغیل ماغیلوونان بیزی سی.....ها!
- باخ، سؤز وئردین، عصبانی اولمایاجاقسان.
حیرص باغارساغینی کسیردی، آنجاق سؤز وئرمیشدی، آرتیق بیر چاره سی یوخ ایدی:
- یاخچی، اوخو گؤرک.
ناغیلین یاریسینا چاتینجا، ولی الینی آغزینین قاباغینا توتاراق، بیردن بیره یئریندن سیچراییب، قاچدی. چتینلیک ایله اؤزونو توالتین قاپیسیندان ایچری یئتیردی. بؤع - بؤع سسی کامپیوتر اوتاغیناجان گلیردی. بیر نئچه دقیقه سونرا الی - اوزو یاش، یورغون بیر حالده گئری گلدی:
- بوجور شئیلری نئیه یازیرسان؟
- من یازمامیشام.
- بس کیم یازیب؟
- آیری بیر آدام یازیب.
- بس منه نئیه اوخویورسان؟
- ایندی سن اؤز نظروو دئ. بو ناغیل ایله هامبورگدا اوخودوغوم ناغیلی سنین قاباغینا قویسالار، بیر ایله ایکی آراسیندان بونلارین هر بیریسینه بیر نومره وئر دئسه لر، هانسینا بیر، هانسینا ایکی وئررسن؟
ولی بیر نئچه ثانیه درین فیکیرلشدیکدن سونرا، چوخ جددی بیر سس تونوندا:
- والله، من شئر - خط آتارام.
***
من گوربولاق گؤمروگوندن اوبیری یانا (بازرگانا) کئچمه یه جک ایدیم. ولی تیلفون ائدیب، شوفرلرینین بیرینی اورایا چاغیرمیشدی. ولی نین شوفری من سورن ماشینی قاباقدا، ولی اؤزو ده اؤز کؤهنه ماشینی ایله اونون دالیسیجا گؤمروکدن کئچرکن، من ده قیراقدا دوروب اونلاردان خدا حافظ لیک ائتمک اوچون ال ترپدیردیم. بیر نئچه متیر اوزاقلاشدیقدان سونرا، ولی تورموز ائدیب، دوردو. باشینی پنجره دن چیخاردیب چاغیردی:
- فتح الله،
- نه دیر؟ بیر شئی می اونوتدون؟
- سنه دئدیم ها، فیکروو ناغیلا ماغیلا وئرمه!
*****************************************
آشاغیدا واژه لرین ترجمه سینه صادق قالماق اوچون تورکجه یه چئویرمدن اولدوغو کیمی فارسجاسینی گتیررم.
Transference *
ترانسفرنس. دکتر نصرت الله پورافکاری اؤز روح بیلیمچیلیک سؤزلوگونده بئله ترجمه ائدیب: انتقال (1) بطور کلی، انتقال یا جابجائی هیجان یا نگرش عاطفی از یک فرد به فردی دیگر یا از فردی به یک شئی (2) در روانکاوی، جابجائی احساسات و نگرش های قابل انطباق به افراد دیگر (معمولا والدین، همشیرها، همسر و غیره)
İdentifikation **
آیدنتیفیکئیشن. بو سؤز ایستر بیزیم ادبیاتچیلاریمیزن ایچینده، ایسترسه روح بیلیمچیلریمیزین ایچینده عمومی آنلامیندا "تانیماق" "شناسائی کردن" آنلامینا ایشلنیلیر. آنجاق روح بیلیمینده بو سؤزون آیری بیر آنلامی وار. دکتر نصرت الله پورافکاری بئله ترجمه ائدیب: (1) همانند سازی، یک عمل روانی که بوسیله آن شخص، خودآگاه یا ناخودآگاه، خصوصیات فرد و یا گروهی دیگر را به خود نسبت میدهد. در اینجا مفهوم انتقال اهمیت اساسی دارد. (2) فرایند برقراری رابطه بین خود و شخص یا گروه دیگر......
تورکجه ده اولان اؤزدشلشمک و اؤزدشلیک سؤزلری بو مفهومو داها یاخچی یئتیریر.
Compensation* **
کومپنزئیشن. دکتر نصرت الله پورافکاری روح بیلیمچیلیک سؤزلوگونده بئله توضیح وئریر: جبران (1) فروید پرداخت وسیعی به این اصطلاح داده و آنرا یکی از مکانیزم های دفاعی اساسی می شمارد که برخی از مردم برای پوشاندن کمبودها و ممانعت از نفوذ آن ها در خودآگاه از آن استفاده می کنند. (2) در نظریه آلفرد آدلر، جبران مفهوم مرکزی مشخص کننده شخصیت است. به عقیده آدلر جبران ابتدایی ترین مکانیزمی است که شخص می تواند بوسیله آن با احساس حقارت مدارا کند. (3) از دیدگاه روانشناسی تحلیلی، یونگ ...
تورکجه ده اولان اؤدشدیرمک سؤزو بو مفهومو داها یاخچی یئیریر.
کؤلن یونی 2017


text:
میللی بیرلیک حاقدا آپاردیغیمیز موصاحیبهلر سیراسیندا، سایین یونس شاملی میللی بیرلیک دوشرگهجیگینین سواللارینی جاوابلاییب:
سیزجه میللی بیرلیک نه دئمک دیر؟ بیرلیگی نئجه تعریف ائدیرسینیز؟
میللی بیرلیک، توپلومسال (میللی) بیر آماجا (هدفه) چاتماق اوچون معین بیر شیوهدن (بیرلیکدن) ایستفاده ائتمک دئمکدیر. بونا گؤره آماج بللی اولمادان، میللی بیرلیگین معناسی دا معینلشمیر. میللی بیرلیگ ایلک اؤنجه بیر خالقین، بیر میللتین و بورادا تورک خالقی نین میللی- دئموکراتیک موباریزهسی عرفهسینده، میللی –دئموکراتیک ایستکلرینی الده ائتمهسی اوچون گرکلیدیر.
ایراندا و تورک بؤلگهلرینده گئدن میللی- دئمکراتیک حرکاتدا موجود تشکیلاتلار و شخصلر آماجلارینی الده ائتمک اوچون بیرلشمهلیدیرلر. بو بیرلشمه گونئی آزربایجانین آکتیو تشکیلات و شخصلری آراسیندا ایستراتژیک آماجلارا چاتماق اوچون، ایکی عرصهده مئیدانا گله بیلر:
بیر: تئوری عرصهسینده بیر دوشونجهیه و یا بیر- بیرینه یاخین دوشونجهلره اینانمالاری (میللی دئمکراتیک دوشونجه)
ایکی: عمل عرصهسینده ایسه او تشکیلاتلار و شخصلر بیر و یا ایکی جبهه قورولوشوندا (موجود اولان فرقلی تئوری جهتلره گؤره)
میللی بیرلیک نئجه یارانا بیلر؟
میللی- دئموکراتیک بیر موباریزهنین آماجینا یاخینلاشماق اوچون ایلک اؤنجه او حرکاتین آماجینی دوشونمک لازیمدیر. آزربایجان تورک، میللی- دئموکراتیک حرکاتی، "اؤز موقدراتینی تعیین ائتمک حاققینی" الده ائتمک اوچون بیرینجی نؤوبهده "گونئی آزربایجان دؤولتچیلیگینی" یارالتمالیدیر.
"گونئی آزربایجان دؤولتچیلیگینی" برپا ائتمک، بوگون آزربایجان میللی- دئموکراتیک حرکاتینین اَن اوستون و بیرنجی آماجیدیر. باشقا سؤزله، تورک خالقینا بیرینجی ایستک آزربایجانین دؤولت اورقانلارینی یاراتماق و اوچ قوهنی بیر اورقانیک فورمادا گئرچکلشدیرمکدیر. دؤولتچیلیگی تعیین ائدن اوچ قوه؛ حاکمیت، قانون وئریجیلیک (مجلیس) و محکمه اورقانلارینین قورولوشودور.
میللی- دئموکراتیک حرکاتین بو مرحلهده آماجی حاکمیت قورماق دئییل (چونکی دؤولتچیلیک هله برپا اولماییب و دؤولت اورقانلاری هله قورولماییب)، بلکه دؤولتچیلیک اساسلارینی برپا ائتمکدیر. بو مرحلهده آزربایجان تشکیلات و شخصیتلری ایکی سیاستی بیر-بیریندن آییرمالیدیرلار:
بیر: میللی سیاست
ایکی: پارتیا سیاستی
بو مرحله ده تورک خالقینا باغلی اولان سیاسی تشکیلاتلار و شخصلر بو ایکی ایستراتئژی آماجلارینین بیرینی اؤنده توتوب اوبیریسینی حرکت عرفهسینده بئجَرتمهلیدیرلر.
بوگون گونئی آزربایجاندا دؤولتچیلیک اساسلاری یئریندن یوخدور. بونا گؤره آزربایجان حرکاتینی، میللی دئموکراتیک مرحلهسینده گؤرنلر، گونئی آزربایجانین دؤولت اورقانلارینی قورماغا دوغرو حرکت ائتمهلیدیرلر. بو مرحلهده آزربایجانین تشکیلات و شخصلرینه (ساغ، سول و یا آرا جهتلری اولورسا دا)، اهمیت داشییان مسئله گونئی آزربایجانین دؤولتچیلیگینی یاراتماقدیر. بورادا هامینین بیر آماجی بیر ایستهیی و بیر آرزوسو واردیر.
ائله بونا گؤره ده بو مرحلهده پارتیالار و شخصیتلر "میللی سیاسته" دایانمالیدیرلار، پارتیا سیاستینه یوخ. چونکی بو مرحلهده دولت و یا مجلیس یوخدور کی پارتیالار و یا شخصیتلر اؤز پارتیا سیاستلری اساسیندا و خالقین نظرین جلب ائتمک اوچون مئیدانا چیخسینلار. میللی دئمکراتیک حرکات او مئیدانی گلهجکده یاراتماق ایستهییر. آما ایندی هر بیر میللی فعال شخص و یا تشکیلات "میللی سیاستی" اؤزونه اساس گؤتورمهلیدیر و بو اساسدا گونئیده آزربایجان دؤولتچیلیگینه دوغرو حرکت ائتمهلیدیر.
میللی بیرلیک بو عرفهده، "میللی سیاست" اساسیندا حرکت ائدن قوهلر و میللی- دئموکراتیک موباریزه شیوهسینه اینانان تشکیلات و شخصلر طرفیندن فورمالاشمالیدیر. بو "میللی بیرلیگین" نظری یؤنودور.
میللی بیرلیگین عملی یؤنو (جهتی) موجود تشکیلاتلار آراسیندا معین بیر آنلاشمایا وارماقدیر. بیر نئچه ایل بوندان قاباق آمستردام شهرینده گئچیریلن دیالوق توپلانیسینین سون بیاناتی عملی جهتده گؤتورولن جیددی آددیم ایدی. آما آزربایجان میللی دئموکراتیک حرکاتینین تشکیلاتی جهتدن ضعیف بیر شرایطده اولماسی و موجود تشکیلاتلارین تجربهسیزلیگی، و هر فاکتوردان اهمیتلی موجود تشکیلاتلارین خالقیمیزین آراسیندا دَریندن تانیتیلماماسی و سون فاکت اولاراق تشکیلاتلارین کَمّی (عدد) باخیمدان ضعیف بیر دورومدا اولماسی حقیقی بیر میللی بیرلیگین مئیدانا چیخماسینا جیددی انگلدیر. ان آزی بوگون، آدی گلن تشکیلاتلارین میللی بیرلیگی قورماغا حاضیر اولمادیغینی دوشونورم. بونا گؤره ده بوگون میللی بیرلیگین نظری جهتدن دوغرولماسی گلهجکده عمل مئیدانیندا بیرلیگه وارماسینی دوشونورم.
بو بیرلیگین ایرهلی سورمهسینه نه یؤنتملر (راهکار) اؤنریرسینیز؟
یوخاریدا گتیردیگیم سببلره گؤره، میللی بیرلیک بوگون نظری (فیکری) جهتدن هم مومکوندور هم ده موجوددور. بوگون گونئی آزربایجانین سیاسی قوهسینین، آزربایجان دؤولتچیلیگینی برپا ائتمک ان اؤنملی ایستهییدیر. بو ایستهیه اینانماق، فیکری جهتدن تورک خالقینین سیاسی قوهسینی بیر معین جهتده مئیدانا گتیریر. آمما عملی جهتدن بوگون تشکیلاتلارین و هابئله شخصلرین بیر و یا ایکی جبهه فورماسیندا مئیدانا چیخماسی هله تئز نظره گلیر.
منجه ایلک اؤنجه تشکیلاتلاریمیز تجربه قازانمالیدیرلار، خالقیمیزین آراسیندا تانیتیلمالیدیرلار و سونرا خالقیمیزین تشکیلاتلارا قووشماسی عرفهسینده دانیشدیغیمیز "میللی بیرلیگین" برپا ائدیلمهسی جیدی فورمادا سؤز قونوسو اولمالیدیر.
سایین یونیس شامیلی، میللی بیرلیک دوشرگهجیگینین سواللارینا واخت آییریب جاواب وئردیگینیز اوچون سیزدن تشکور ائدیریک.
Qaynaq:
http://www.birlik-ili.blogspot.no/2012/06/blog-post.html


text:
آذربایجانداکی سویوق هاوانی سئوگینین حرارتی ایسیتدی.
۱٤ فوریه سئوگیلیلر گونونو فورصت بیلن آذربایجانلی عاشیقلر بیر دفعه داها "سنی سئویرم" دئدی.
آذربایجاندا شیرین بیر هیجان وار ...
بازارلار گزیلیر، ماغازالار دئدیک دئدیک ائدیلیر.
سئوگیلینین گؤنول قاپیسینی یئنیدن آچاجاق فرقلی و اؤزل بیر هدیه آختاریلیر.
بوتون دونیادا اولدوغو کیمی آذربایجاندا دا اونودولمادی سئوگیلیلر...
کیمی بیر بریلیانت، کیمی بیر دسته چیچک، کیمیسه ایستی بیر محبتله سئوگیلیسینه اولان سئوگیسینی دیله گتیردی.
هدیهلر فرقلی اولسا دا دویغولار عینی ایدی.
برچسب ها: سئوگیلی، سئوگیلیلر گونو،


text:
Jan 18, 2014
بؤیوک تورک یازیچیسی یاشار کمال لا مصاحبه
چئویرن: حسن ایلدریم
· سیزین آجیناجاقلی تجروٍبهلر، قریبه ماجرالارلا دولو حیاتینیز، یارادیجیلیغینیزدا، رومانلارینیزدا نئجه و نه کیمی تأثرلر بوراخمیشدیر؟
·
بئش یاشیم وار ایدی کی، آتام طایفا دعوالارینین بیرینده اؤلدورولدو. اونون اؤلوٍموٍندن سونرا بیزیم وار- یوخوموز الیمیزدن چیخدی. یامانجا کاسیبلادیق. او سرت و دؤزوٍلمز شرایط نتیجهسینده، من باشقا آداملارین تارلالاریندا ایشلهمگ مجبوریتینده قالدیم. ۹ یاشیمداکنعائلهمیزین معیشتینی تأمین ائتمک اوٍچوٍن فعلهلییه باشلادیم. گئجهلری «آنا»یا گئدیب، فابریکالارین بیرینده ایشلهییردیم؛ گوٍندوٍزلرسه اورتا مکتبده اوخویوردوم. آنجاق بو وضعیت منیم اوٍچوٍن چوخ چتین و دؤزوٍلمز ایدی. اونا گوره تحصیلدن ال چکیب، تارلالاردا ایشلهمهیه باشلادیم. ایش واختی کندلیلرین، اکینچیلرین اوخودوقلاری و سؤیلهدیکلری ماهنیلارا، نغمهلره قولاق آسیر و اونلاری ازبرلهییردیم. بعضنده کیچیک حجملی قصیدهلر یازیر و اونلاری هئچ کیمسهیه اوخومادان اؤز اورهییمده گیزلهدیردیم.
دوٍیوٍ زمیلرینده سوچولوق وظیفهسینده ایشلهدیییم زامان «آدنا» کیتابخاناسینین موٍدوٍروٍ ایدیم. بو زامان بوللو- بوللو کیتاب اوخویوردوم و یاواش- یاواش فیکیرلریم آیدینلاشیر، تجروٍبهلریم آرتیر و حیات مشاهدهلریم درینلشیردی. او واختلار دوٍنیانی «بؤیوٍک»لریایله تانیش اولوردوم. ایلک کیتابیم. شعر کیتابی اولموشدور. او شعرلر آنادولودا سؤیلهنن «آغی»لار اوٍسلوبوندا یازیلمیشدی. او کیتابیم ۱۹۴۱دا نشر اولوندو.
۱۹۶۶ده عسگر گئتدیم. عسگرلیک زامانی ایلک حیکایهلریمی یازماغا باشلادیم. ۱۹۵۱نجی ایلده ایلک رومانیمی یازدیم. ۱۹۵۳ده «اینجه ممد» رومانینی یازماغا باشلادیم و ۱۹۴۵دهده اونو تاماملادیم. ۱۹۵۶-نجی ایلده توٍرک ادبیاتینین یوٍکسک اوردئنی ایله تلطیف اولوندوم. اوندان سونرا آنادولو حاققیندا اونون تاریخی، انسانلاری، آنادولو جماعتینین عادت و عنعنهلری، اورادا باش وئرن اجتماعی حادثهلر منیم اثرلریمین موضوعسونا چئوریلمیشدیر.
آنادولی طبیعتی و اونون انسانلارینین گؤزل اوٍرکلری، منی همیشه مفتون ائتمیشدیر. ایندی ایسه بؤیوٍک حجملی بیر رومان یازماق نیتیندهیم کی موضوعسو توٍرکیهده کاپیتالیزمین وضعیتی حاققیندادیر. آز زاماندیرکی یئنی رومانیمی سونا چاتدیرمیشام. بو رومانین موضوعسو منیم شخصی بیوگرافیام و هابئله عائلهمیزین طالعی بارهسیندهدیر. من بیوگرافیا یازمیرام، آنجاق بو بیر حقیقتدیر کی هر بیر یازیچی بیوگرافیا اوٍسلوبی ایلهده تانیش اولمالیدیر.
دئمهلی بو سوآلین جاوابی بئلهدیر کی حیاتیمدا قازاندیغیم آجیلی- شیرینلی تجروٍبهلر، باشیمدان اؤتن چئشید- چئشید ماجرالار منیم یارادیجیلیغیمدا درین تأثر بوراخمیشدیر. بو تجروٍبهلر رومانلاریمی زنگینلشدیریب، حیاتیلشدیریرسهده، آنجاق بیر رومان اثری اوٍچوٍن کیفایت ائدیجی دئییل. منیم رومانلاریم رومان صنعتینین تئکنیکاسی اساسیندا رومان قورولوشونون اوٍزهرینده یارانمیشدیر. اونو دئمک ایستهییرم کی هر بیر یازیچینین حیات تجروٍبهسی اونون صنعتکارلیغینا بؤیوٍک تاثیر بوراخسادا اوندان یاخشی رومانچی اولماسینی مطلق صنعتکارلیغی تأمین ائتمهلیدیر. چوٍنکی صنعتین اؤز عالمی، اؤز سیرلاری وار و صنعتکار ایسه بو سیرلارلا تانیش اولمالیدیر.
۱۹۶۰-نجی ایلده هارداسا استانبوللولارا دانیشیردیم. چیخیشیمین موضوعسو آی سفری بارده ایدی. اورادا بئله بیر سؤز دئدیم: بو سفر (انسانین آیا سفری)، بو نائلیت انسانین باخیش اوٍفوقلرینین داهادا گئنیشلنمهسینده، اونون معنوی عالمینین، علم ساحهسینین، تخیل قدرتینین اولدوقجا زنگینلشمهسینده دیرلی تاثر بوراخاجاق، آنجاق حقیقته چاتماق اوٍچوٍن هله بو آزلیق ائدیر. بیز تاریخین ایلکین واختلاریندان ایندییه کیمی حقیقت آردینجا اولموشوق، آنجاق اونون کیچیک بیر ساحهسینی فتح ائده بیلمهمیشیک. منه بئله گلیر کی اگر بیز بیر زامان تامام حقیقته چاتا بیلک، او حقیقت ائله پارلاق اولاجاق کی، اونون ایشیغیندا گؤزلریمیز قاماشاجاق و بیزی حیرت بوٍروٍیهجک…
۲۵ایلدیر کی «چوخور اووا» دان یازیرام، چوٍنکی بو یئرین داغ- داشینی، تورپاغینی قاریش- قاریش گزمیشم. اونلار منه دوغمادیر. بیتگیلری، قوشلاری انسانلاری، اونون تاریخی منه ائله تانیشدیر کی اونلاری اووجون ایچی کیمی تانیییرام. آمما ایللردیرکی استانبولدا یاشاییرام. اورادا یاشاماغیما باخمایاراق، استانبول حاققیندا بیرجه سطیرده سؤز یازمامیشام. چوٍنکی استانبوللا منیم آرامدا فاصله چوخدور. استانبولدا دنیزی و بیرده دنیزچیلری سئویرم. اونلار منیم ان یاخشی دوستلاریم اولموش، بو قراره گلمیشم کی دنیز و دنیزچیلیک حاقدا بیر رومان یازام.
منیم ایلک ژورنالیستلیک تجروبهلریم طیبعت حاقدا اولوب، داها دوغروسو ایلک یازیلاریم مئشهلرین محو ائدیلمهسی علیهینه اولموشدور. بیر یازیچی و سیاستچی کیمی دئیه بیلیرم کی انسانلا طبیعتین باغلیلیغینی منیم اوٍچوٍن ان مهم موضوعلارین بیریسیدیر. سیزه معلومدور کی ایندی انسان الی ایله طبیعت گؤزهللیکلری محو اولونماقدادیر. انسان طبیعتین گوزهللیکلرینی پوزوب و اونو چیرکینلهییب و عئیبهجر حالا سالماقدادیر. بو موضوع منی چوخداندیر کی دوٍشوٍندوٍروٍر.کرخانالارین فضولاتی «قارادنیزی» چیرکابلار سوجوغونا چئویرمکدهدیر. آز چکمز کی بو دنیز اؤلو بیر دنیزه چئوریلر. تورپاغین قایغیسیندا ایدیم کی دنیزین ده دردی اونا آرتدی. منیم رومانلاریمین بیرینده بئله بیر عبارت وار: «سئرچهلرده کؤچمکدهدیرلر» طبیعت بیر گؤر نه گوٍنه قالیب! بو فاجعه دئییلمی؟ اوجسوز- بوجاقسیز تارلالار محو اولونور و اونلارین یئریندهجه عئیبهجر، قریبه بینالار تیکیلیر. چیچکلی بنؤوشهلی تورپاقلاردا دوٍنیانین سونوندان خبر وئرن دهشتلی هوٍندوٍر بینالار اوجالیر. بشریتی هدهلهین ان قورخونج تهلکهلرین بیرینجیسی انسانلا طبیعتین آراسینداکی یارانان اوچورومدور. اگر بیر گوٍن انسانلا طبیعت بیر- بیریندن آیریلسا، او گوٍن ماشینلارین، کرخانالارین، توستوسونده بوغولان گوٍنوٍموٍز اولاجاق.
· · سنین رومانیندا قادینلارین اهمیتی کیشیلردن آرتیقدیر، بو سؤز دوغرودور؟
چوخ مهم بیر مسلهیه توخوندونوز. بو موضوع چوخ دیرلی بیر موضوعدور بونو ایضاح ائتمک اوٍچوٍن آنادولو حیاتینا داها، دوغروسو بیر آز تاریخه قاییتمالیییق. آنادولو ائللرینده قادینلارین نقشی چوخدور. یاخشی یادیمدادیر۱۹۵۳-نجی ایل «مارماریس» ماحالیندا «بوربورون» کندینده تحقیقات ایشی آپاریردیم. بو کنده گیرین گوٍندن منی تعجوٍبلندیرن حادثهلرین بیرینجیسی بو اولموشدور کی من کنده، گوٍن اوٍزوٍنوٍ بیر کیشی ایله بئله توش گلمیردیم، تارلالاردا آنجاق قادینلار ایشلهییردیلر. گوٍن به گوٍن بو صحنهلرین شاهدی اولدوم. سونرالار منه دئدیلر کی بو کندین کیشیلری ان باجاریقلی آشپزلردیرلر. قارا دهنیزین یاخینلیغیندا کی «سیرمان» کندینده تحقیقات آپاریردیم. اوندا دا گؤردوٍم کی تکجه قادینلار تارلالاردا ایشلهییر. بونون سببینی سوروشدوم. دئدیلر کیشیلر شهره ایش دالیسیجا گئتمیشلر. اولسون کی، دنیزچی ایمیشلر. بیر دفهده آنادولونون مرکز ماحاللاریندا قادینلاری ایشلمکده، کیشیلری ایسه قهوهخانهلاردا قومار اویناماقدا گؤردوٍم. تانیشلارین بیری منه دئدی کی: عثمانلی امپراطورلوغو دؤورونده کیشیلر۹-۱۰ ایل عسگرلیکده اولوردولار. تکجه بیر نئچه گوٍن مأذونینده اولدوقلاری زامان واخت تاپیب کندلرینه، عائلهلرینه باش چکیردیلر. بونا گؤرهدیرکی بئله یاشاییش طرزی ایندی ده اوز تاثیرینی ایتیرمهمیش و عنعنه حالیندا قالیر: قادینلار ایشلهییر، کیشیلر ایسه… آمما نه اوٍچوٍن منیم حیکایهلریمده قادینلارین اهمییتی بؤیوٍکدوٍر. اینجه ممدی تهلکهدن اونون آناسی «هورافا» قورتارمیشدی. اینجهممدی ارباب دوستاق ائدیر، آنجاق اونو دوستاقدان خلاص ائدهنلر کندچی قادینلار اولور، نه اوٍچوٍن بئلهدیر: قادینلارین کیشیلر طرفیندن شکنجه و اذیت چکدیکلرینی، قادین حقوقونون تاپدالانماسیندان هامی سؤز آچیر و بلکهده بونا گؤره قادینلار کیشیلردن داها آرتیق عصیانچی اولورلار. منجه آنادولو کیشیلری همیشه حکوٍمت ژاندارمالارینین، یئرلی فئوداللارین قورخوسو آلتیندا یاشاییرلار. حال بو کی قادینلاری بو قارا قوهلرله بیر باشا طرف دئییللر. اونا گؤره دیر کی قادینلار دا آزادهلیک دویغوسو گوٍجلوٍدوٍر. چوخلو عادت و عنعنهلر واردی کی قادینلارین کند حیاتیندا کی اجتماعی موقعلرینین یوٍکسکده دایاندیغیندان ایرهلی گلیر. میثال اوٍچوٍن بیزلرده بئله بیر عنعنه وارکی طایفا دعوالاریندا قادینلار لچکلرینی باشلاریندان آچیب، ساواشانلارین آیاغی التیندا آتیرلارسا، مطلق داوا دایاندیریلیر. بو قادین حؤرمتیدیر. ۱۹۴۶-نجی ایلده منده اربابینی آنادولو کندلرینین بیرینده قادینلار داش قالاق ائتمیشلر. او سؤز بوٍتوٍن ماحاللارا یاییلیب، ایندی ده آغیزلار دا گزیر. بو بئله دیر کی عثمانلی دؤورونده اجتماعی حرکاتلاردا قادینلارین رولو میثیلسیز اولموشدور.
· · سیز خالق یازیچیسیسینیز، بئله کی رومانلارینیز، حیکایهلرینیز جامعهنین بوٍتوٍن صینفلرینی و صینف توققوشمالارینی، یوخسوللارا خصوصی حؤرمتینیزی بیلدیریر. سیزین رومانلارینیرین هامیسی سیاسی مندرجهلی اولور، بیر سؤزله سیز اؤزوٍنوٍزوٍ خالقین سسیمی سانیرسینیز؟
بؤیوٍک بیر اراضینی احاطه ائدن عثمانلی امپراطورلوغو دؤورونده ادبیات «دیوان ادبیاتی» اولموشدور. بو ادبیاتین دیلی خالق کوٍتلهلرینین دیلی یوخ، بلکه فارس، عرب، توٍرک دیللرینین قاریشیغی بیر دیل اولموشدور. عثمانلی امپراطورلوغو ییخیلدیقدان سونرا، دیوان ادبیاتی دا محو اولماغا و اونون دایرهسی دارالماغا باشلادی. ۱۹۰۸-نجی ایلدن اعتبارن توٍرک ادبیاتیندا یئنی بیر دؤور باشلادی. بو دؤور ایندی «آرینما» دؤوروٍ آدلانیر. بو ادبی حرکاتین اساس غایهسی توٍرک دیلینی عرب و فارس و کؤهنهلنمیش سؤزلردن تمیزلمک اولاراق، ادبی دیلی خالقین دانیشیق دیلینه داها یاخینلاشدیرماغی اؤزوٍ اوٍچوٍن مهم بیر ملی وظیفه کیمی قبول ائتمیشدیر و چوخلو توٍرک شاعری، یازیچیسی و تنقیدچیسی بو ایشده امک صرف ائتمیشلر. بئلهلیکله توٍرک دیلی آرینمیش و جیلالانمیش و گئرچک حیاتلا باغلانمیش و خالقین حیاتینی و آمال ایستکلرینی ایفاده ائتمک اوٍچوٍن ال وئریشلی بیر وسائطه چئوریلمیشدی. «دیوان ادبیاتی» خالقین حیاتی ایله یوخ بلکه سارای طالعی ایله ماراقلانیر و حاکیم قوهلرین مفکورهلرینی تبلیغ ائدیردی. حال بو کی توٍرک خالقینین، فعلهلرین، کندچیلرین، امکچی آداملارین آمال و ایستکلرینی ترنم ائدهن بیر ادبیات، دؤورون طلبلرینه جاواب وئرهن بیر ادبیات لازیمایدی توٍرک خالقینا؛ من اؤز رومان و حیکایهلریمده چالیشیرام کی خالقیما یاخینلاشام. ائله کی آنادولونو گزیب، دولاشان سینهسی سؤز دولو، داستانلاری توٍکنمک بیلمهین عاشیقلارا بنزهییرهم، ائله کی، حیکایهلریمی خالقین قولاغینا چاتدیرا بیلم.
· · بس دئمک اولار کی سیزین رومان و حیکایهلرینیزین حقیقی قهرمانلاری باش قهرمانی«دیلدیر» ائلهدیرمی؟
دئمک اولار کی یئنی توٍرک دیلی ایله خالقین حیاتینی ایفاده ائدهن و او دیلی زنگینلشدیرن یازیچیلارین بیریده منم. بیر نئچه ایل قاباق «یاشار کمال سؤزلوٍیوٍ» آدلی بیر لغت کیتابی نشر ائدیلدی. بو کیتابی ۹۰۰ سؤز احتوا ائدیردی. بو سؤزلری من خالقین دیلیندن آلیب و بیرینجی دفه اولاراق ادبی دیله داخل ائتمیشم و آمما دیلچی عالیملرین بیری دئییرکی من ۳۰۰ دن آرتیق یئنی سؤزوٍ خالقین دانیشیق دیلیندن چیخاریب و ادبی دیلیمیزه بخش ائتمیشم. هر حالدا منیم سؤز یارادیجیلیغی ساحهسینده کی ایشیم، اساسن آنادولو خالقینین دانیشیق دیلی اوزهرینده قورولوب. منجه خالق دیلی توٍکنمز بیر خزینهدیر. بو دیلی تمیزلمک، اونو یوٍکسک ادبی دیل سویهسینه قالدیرماق ایشی ایله من یئنی یئتمه دؤورمدن الیمه ایلک قلم آلدیغیم گوندن مشغولام. دئیه بیلرم کی بو یارادیجلیغین کؤکوٍ همین اوشاقلیق ایللرینده ازبرلهدیییم ماهنیلاردان، شعرلردن سو ایچیر…
· · سن رومانچیسان یوخسا ایپک شاعیریسن؟
من ایپک وٍسعتلی ادبیاتا منسوب اولسامدا، آرتیق رومانچییام. یئنی اوٍسلوبلا یازان رومانچی شاندل و فالکنره بنزهین بیر یازیچییام. بو ایکی یازیچی هوٍمئرین ارث قویدوغو عنعنهلری داوام ائتدیریب. اونو تقلید ائتمهدن بو عنعنهنی زنگینلشدیریب و اؤز دؤورهلرینه اویغون بیر وضیعتده انکشاف ائتدیرمیشلر و معاصر حیاتی آچیق- آیدین تاملیقلا تصویر و تمثیل ائتمیشلر. فرانسیزلار منی ایپک شاعیری آدلاندیریرلار، منجه یانلیشدیر. اونلار منیم بیر نئچه افادهمه اساسلاناراق بو فیکری یورودورلر کی من ایپک روحلو اثرلر اوٍسلوبوندا یازماغی سئویرم؛ بو یانلیشدیر.
· · اگر قرار اولسایدی یازیچی، رسام یاخود موسیقیچی اولاسینیز، بیرینجیسی هانسی صنعتی سئچردینیز؟
·
بیرینجی یازیچی اولماغی سئچردیم، ایکینجی، رساملیغی و سونرا تیراکتور سوروجوسو اولماق ایستردیم.
· · هانسی موسیقینی داها آرتیق خوشلاییرسینیز؟
من خالق هاوالارینی، خالق ماهنیلارینی سئویرم. بو موسیقی اونا دئییرم کی اوشاقلیغیمدان ایندییهدک منیم اوٍرهییمی اوخشاییب، روحوما دینجلیک باغیشلایا بیلیر. من کلاسیک توٍرک موسیقیسینی خوشلاییرام. حیات یولداشیم «تیلدا» آوروپادا جریان ائدهن کلاسیک موسیقی حاققدا های- کوٍیده منه چوخ کمک ائلهدی. من ایندیلیکده موزارت، بتهونله یاناشی چایکوفسکینی چوخ سئویرم.
· · هانسی یازیچیلاری داها چوخ سئویرسینیز؟
روس یازیچیلاریندان چوخونو، داستایوسکینی، فرانسیز یازیچیلاریندان شاندلی، آمریکا یازیچیلاریندان فالکنری. انگلیس یازیچیلاریندان دیکنزی، شکسپییری سئویرم. آلمان دیللی یازیچیلاردان کافکانی و… من کافکانی بؤیوٍک یازیچی سانیرام و اونو یاخشی باشا دوٍشوٍرم، آمما اونون دوٍنیاسی دهشتلی حالدا قارانلیق و توتقوندور. بوٍتوٍن یازیچیلار کافکا کیمی دوٍشوٍنوٍب، یازسالار داها دوٍنیانین آرپا دهنهسی بویدا دا دهیری اولماز. نه یاخشی کی او اؤز اؤزلوٍیوٍنده تکدیر.
من اؤزوٍمو فالکنره داها یاخین حیس ائدیرم. بیزی بیر- بیریمیزه یاخینلاشدیران جهت بودور کی، او حیاتین جنوبی آمریکا فاجعهسینین تصویرینه حصر ائتدی. من ایسه حیاتیمی آنا دولو تورپاغینین قهرمانلیق داستانلارینین تمثیلی ایله صرف ائتمیشم.
· · اؤزوٍنوٍ ایتیرمه فاجعهسی سنین رومانلاریندا اساس بیر موتیو کیمی تئز- تئز تیکرار اولونور. بو حادثهنی نئجه ایضاح ائده بیلرسینیز؟
اؤزونوٍ ایتیرمه فاجعهسی معاصر مدنیتینین انسانلارا باغیشلادیغی هدیهدیر. انسانین حیاتیندا باش قالدیران بحرانین کؤکوٍ دئمک اولار کی انسان دهیرلرینین پوزولماسیندان سو ایچیر. معاصر انسان معنوی و اخلاقی سجیهلریندن اوزاقلاشدیقجا روحن پوزقونلاشیر، یوخسوللاشیر. سرمایهدارلارین سؤزلرینه قولاق وئریرسینیز؟ اونلار همیشه وار-دولتدن سؤز آچیر، اونلارین بیرینجی سئوگیسی پولدور. پول سرمایهدارلارین شیرین رویالاری، آرزولاریدیر. من اؤز آپارتومانیمدان (استانبولدا) قارشی کورفزه باخیرام، قایقلاری گؤروٍرم، قایقلارین صاحیبلرینی دوٍشوٍنوٍرم. اونلار بو قایقلارلا اؤیونور. بو اونا بنزهییر کی بیر قادین اؤزوٍنوٍ بزهییب- دوٍزهییب خیاوانا چیخیر و سئوینیرکی نه یاخشی بزهنیب. بو چوخ گولونج بیر حالدیر. فاجعهدیر کی آدام تکجه وار- دولتی ایله فرحلنسین، اوزوٍ پارلاق ایچی قارا پوللولارین معنویات یوخسوللوغونا آجیییرام.
من بیر یازیچی کیمی داستایوسکینی، کافکادان داها آرتیق سئویرم. داستایوسکینین قهرمانلاری قارانلیقلار ایچینده ایشیق آراییرلار و نهایت ایشیغی تاپیرلار. داستایوسکینین هر بیر سطریندن اوٍمید سوٍزوٍلوٍر. چخوفدا اوٍمیدسیز دئییل. اونون مأیوسلوغودا کؤورکدیر. اونون اثرلری جانیندان بال سوٍزوٍلن یئتیشمیش شیوهلره بنزهییر. فالکنر دئییرکی هر دؤورهده انسانین ان پارلاق سیموولی، دوٍزوٍم اولموشدور و منده یازیرام کی بلکه انسان اؤز یولونو قورخونج دولایلارین ایچیندن سئچه بیلسین.*خاوران مجلهسی نوٍمره۲- ۱۳۶۹. مصاحبه فرانسزجادان فارسجایا ترجمه اولونموشدور. بیزسه فارسجادان چئویرمیشیک.


text:
جرابلوس
جرابلوس (عربجه: جرابلس / آنادولو تورکجه سسی: Cerablus)، سوریه نین حلب اوستانی باغلی بیر کنددیر. فیراتین غربینده، اسد گؤلونون شومالیندا یئرلشن کئندین اوجالیغی 367 مئتردیر. تورکیه-سوریه مرزینده یئر آلان جرابلوسون نوفوسو 11.570دیر. جرابلوس بیر عرب و تورکمان شهریدیر.
فیرات سپری عملیاتی[دَییشدیر]
2016جی ایل آوقوست آیی نین 24جو گونونو صاباح ساعات 4 ده، تورکیه سیلاحلی قوووتلری و اؤزگور سوریه اوردوسو؛ عیراق شام ایسلام دؤولتی(داعیش) کونترولونده اولان یئرلشیم بیریمینه اورتاق بیر حرکات دوزنلده دی. اوپراسیونا، 1500 اؤزگور سوریه اوردوسو عسگری نین یانی سیرا، تورکیه سیلاحلی قوووئتلئری، اؤزل حرکان پرسونلی، تانکلاری و هاوا گوجلری ایله قاتیلمیشتدیر.
اوپراسیوندا تورک سیلاحلی قوووتلری تلفات وئرمزکن اؤزگور سوریه اوردوسوندان 1 کیشی اؤلدو. جرابلوس داعیشدن تمیزلنرک اؤزگور سوریه اوردوسو کونترولونه گئچدی.
- ↑ 2004 Census Data for Nahiya Jarabulus (ar). Syrian Central Bureau of Statistics. یوْخلانیلیب15 October 2015. Also available in English: UN OCHA. 2004 Census Data. Humanitarian Data Exchange. یوْخلانیلیب4 December 2015.


text:
کیمیوی سلاحلارین قاداغان ائدیلمهسی تشکیلاتی (کسقت) سورییانین ادلب ویلایتینده کیمیوی سلاحدان ایستیفاده اولوندوغونو تصدیقلهییب.
آپا-نین وئردیی خبره گؤره، بو بارده تشکیلاتین یایدیغی بیاناتدا دئییلیر.
«اوچ نفرین اوزرینده آپاریلان آنالیزلرین نتیجهلری اؤلنلرین سارین و یاخود اونا بنزر کیمیوی مادهدن زهرلندیکلرینی گؤستریب. عینی نتیجه خسته خانادا معالیجه آلان ۷ نفرده ده قیده آلینیب»، - بیاناتدا دئییلیر.
قید ائدک کی، سورییانین خان-شیخون یاشاییش منطقهسینه کیمیوی هجوم آپرلین ۴-ده باش وئریب. حادثه نتیجهسینده ۸۰-دن چوخ اینسان اؤلوب، ۵۰۰-دن چوخو خسارت آلیب. سورییا اوردوسونون کوماندانلیغی و سلاحلی مخالیفت قوهلری بیر-بیرینی کیمیوی سلاحدان ایستیفاده ائتمکده اتهام ائدیب.


text:
ایرانین پایتختی تهراندا تورکییه، ایران و قطر آراسیندا تیجارت ماللارینین داشینماسی و ترانزیتینی آسانلاشدیران موقاویله ایمضالانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، موقاویله تورکییهنین اقتصادیات ناظری نیهاد زئیبکچی، ایرانین معدن، صنایع و تیجارت ناظری محمد شریعتمداری و قطرین اقتصادیات و تیجارت ناظری شیخ احمد بین جاسیم بین محمد ال ثانی طرفیندن ایمضالانیب.
موقاویله دنیز و قورو نقلیاتینی آسانلاشدیرماقلا یاناشی ۳ اؤلکه آراسینداکی تیجارت موناسیبتلرینه ده مثبت تأثیر گؤسترهجک.
موقاویلهیه اساساً، ایران تورکییه و قطر آراسیندا ترانزیت کئچیدی تعمین ائدن اؤلکه اولاجاق.


text:
خسته خانا نییه چؤکدو؟
دوکتور جئری
ایران، ژاپون، روس شیرکتلرینین ایشبیرلیگی ایله تیکلن یئنی خستهخانا، اؤلکهده باش وئرن زلزلهده چؤکونجه، دؤولت طرفیندن بو قونودا سوروملو اولانلار اولای یئرینه چاغیریلدی. تیکینتینین نقشهسینی چکن ژاپون مهندیسی ییخیلمیش خستهخانایا یئتیشینجه الینی اورگینین اوستونه قویوب، " ائی وای آبیریم گئتدی"دئیه یئره ییخیلیب اؤلدو. خستهخانانین تیکیلیش خرجینی عؤهدهسینه گؤتورن روس مهندیسی ایسه، گؤزو اوچونتویا ساتاشینجا الینی اورگینین اوستونه قویوب،"ائی وای سرمایهم الدن گئتدی" دئیه یئره ییخیلیب اؤلدو. سیرا خستهخانین تیکیش ایجراچیسی ایران مهندیسینه گلینجه، اللرینی گؤیه قووزاییب دئدی:
- آللاه چوخ شوکور!.. نه یاخشی من خستهخانین تیکیشینده سیمان ایشلتمهمیشدیم، یوخسا ایندی بو مهندیسلر کیمی الیمی اورگیمین اوستونه قویوب، "ائی وای سیمانلاریم الدن گئتدی" دئیه یئره ییخیلیب اؤلهجکدیم.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
ترامپ گئرچکدن دلیدیرمی؟!
دوکتور جئری
کوچه قالابالیق ایدی. چیغیر-باغیر سسی گئتگئده یوکسلمکده ایدی. شیخ آغا، جینلی بادوشو سیلله-تپیگین آلتینا آتمیشدی. بادوش شهرین دلیسیدیر. بیر گلیشی، آمریکانین یئنی جومهور باشقانینا بنزهدیگیندن، نئچه واختدیر خالق اونا دلی ترامپ دا دئییر. بادوش اؤزونو ایتیرمیشدی، دؤورهلهینلرین آراسیندان یول تاپیب قاچا بیلمیردی ده. قوجا بیر کیشی اورتایا گئچهرک:
- " آغا! یازیقدیر..گوناهدیر..نییه ووروسوز؟!"-دئیه سوروشدو.
شیخ آغا قیزغین-قیزغین قیشقیردی:
- "منه دئییر، ننهنن فیلان-فیلان ائلهییم!"
جاماعات برکدن قاققاناق چکدی.
-"آغا! بادوش دلیدیر.. سفئهدیر..ایشیز اولماسین"
شیخ آغا داها بتر اؤفکهلندی:
- "بو کؤپک اوغلو سفئهدیرسه دئسین: گل، ننهمی فیلان-فیلان ائله، نییه دئییر ننهنی فیلان-فیلان ائلهییم؟!"
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اللی ایل سونرا اورمو گؤلو یئنیدن دیریلهجک!
دوکتور جئری
اوستاد دفتری اورمو گؤلونون سون هاوا شکیللرینی گؤزدن گئچیردیکدن سونرا میزین اوستونه بوراخدی:
- نیگرانچیلیق یئری یوخدور!
آیدین موعللیم اؤفکهلندی:
- نئجه نیگرانچیلیق یئری یوخدور... قورومامیش ال ایچی قدر یئر قالیب اودا بو گون، صاباح قورویاجاق اوندا سن دئییرسن...
- نیگرانچیلیق یئری یوخدور! - دئیه اوستاد دفتری یئنه سؤزلرینی تکرارلادی.
چاش-باش اولموشدوق:
- اوستاد! اولمایا خبریمیز اولمایان خبردن خبرینیز واردیر؟.. گؤی ییرتیلیب یاغیش می یاغاجاق یوخسا دؤولت، خلیج همیشگی فارسین سویونو اورمو گؤلونه بوشالداجاق؟!!
اوستاد درین بیر سولوق آلدیقدان سونرا دئدی:
- یوخ.. یوخ.. هئچ بیری.. بو گئدیشله اورمو گؤلون چؤللشمهسی قاچینیلمازدیر آنجاق نیگرانچیلیق یئری یوخدور.. اللی ایل سونرا اورمو گؤلو یئنه دیریلهجک..
- اللی ایل سونرا اورمو گؤلو یئنه دیریلهجک می؟!!-دئیه هامیمیز بیردن سسلندیک.
اوستاد دفتری باشی ایله سؤزوموزو دوغرولادی:
- اللی ایل سونرا، گلن نسل اورمو چؤلونه باخاراق بیزی آنیمساییب یئره توپوردوکده گؤل یئنیدن دیریلهجک..
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
اوستان-ین یئنی موُدیرلرینین تجروبهلری نه قدردیر؟
دوکتور جئری
بو ایل حاجی ایسکندرین باغی یاخشی بار وئرمیشدی. آغاجلار پتیراق کیمی آلما گتیریب بوداقلاری سینماقدایدی. درمه واختی یئتیشینده، او سئوینه-سئوینه قلئیچی مورتوضون یانینا گئدیب آلمالارین درمهسی اوچون یئش-اون نفر یاخشی آلمادَرَن ایستهدی. قلئیچی مورتوض، ایشچی دللالی دیر؛ اوزاقدان-یاخیندان گلن ایشچیلره ایش تاپیب یوزدهسینی(درصدینی) آلار. قئلیچی مورتوض، حاجی ایسکندرین قولوندان یاپیشاراق اونو اوزون بوْی، ائنلی کورک، قوللو-بیلکلی، چاتماقاش بیر کیشینین یانینا آپاریب دئدی:
- آختاردیغین آدام ائله مشه نوروزعلیدیر، عاییلهسی ایله بیزیم شهره ایشلهمک اوچون قوناق گلیبلر. چوخ ایشلهین آدامدیرلار، یئددی-سککیز گونه سنین باغین دریب قورتارارلار.
حاجی ایسکندر، نوروزعلینی آشاغیدان یوخارییا سوزهرک سوروشدو:
- مشدی!..اینشاالله سیزین تجروبهنیز وار، باجاریرسیز دا نئجه آلما درهسیز؟!
مشه نوروز علی گولومسهدی:
- حاجی! بونلار نه سؤزدور؟!.. بیز اؤزوموز ائله باغچیییق. گتیرمزلیکدن بو ایل باغ-باغاتیمیزی شاختا ووردو. بیزده الیمیزی اونون-بونون قاباغینا آچمایاق دئیه گلمیشیک بورادان بئش-اوچ تومن پول آپاراق.
قلئیچی مورتوض، نوروز علینین سؤزونو کسدی:
- دوز دئییر حاجی... نوروز علینین قوْزلی کندینده اوچ-دؤرد هیکتار باغ-باغاتی وار.
حاجی ایسکندر قوْزلی کندینین آدینی ایندییهدک ائشیتمهمیشدی. اوزاق دوشموش، اوجقار بیر کند اولمالی ایدی. وئریلهجک موزد اوستونده آنلاشدیقدان سونرا حاجی ایسکندر، مشه نوروز ایله عاییلهسینی وانئته میندیریب باغا آپاردی. ماشینی کوْلانین قاباغیندا ساخلایینجا نوروزعلینین آروادی، اوچ اوغلو ایله دؤرد قیزی یئره آتلانیب یوک-یاپیتلارینی کوْلایا چکمهیه باشلایاندا حاجی ایسکندر نوروزعلییه دئدی:
- کولانین دولابیندا پیشیرمگه هرنه ایستهسهنیز وار، اوجاقدا قاپی آغزیندادیر. من گئدیرم کارخانادان سلهلری گتیرم. ایکی-اوچ گون چکر..سیز صاباحدان ایشه باشلایا بیلرسیز.
نوروز علی الینی گؤزونون اوستونه باساراق حاجی ایسکندر آرخایین ائلهییب یولا سالدی.
***
ایکی گون سونرا، حاجی ایسکندر باغا قاییداندا گؤزلرینه اینانا بیلمهدی. درمه ایشی بیتمک اوزره ایدی! آلمالار دریلیب باغین بیر نئچه یئرینده قوببالانمیشدی! بیلدیر، باغی اوْن گونده درمیشدیلر!! حاجی ایسکندر اوجا آددیملار آلما قوببالارینین بیرینه یاخینلاشدی؛ آلمالارین بیر نئچهسینی گؤتورب باخیب یئره آتدی. سونرا توْواراق ایکینجی قوببانین باشینا قاچدی، یئنه بیر- ایکی آلمانی یوْخلادی. اوچونجو قوبباییا چاتاندا رنگ-روفو ساپساری اولدو. دیزه کؤچوب یئره ییخیلدی. آلمالارین هامیسی ازیلمیش، بوزولموش، یارالانمیشدی!!
اوزاقدان بو گؤرونتو گؤرن نوروز علی آروادینا دئدی:
- حاجی ایسکندر ایشیمیزه باییلدی!
تئز اؤزلرینی حاجی ایسکندرین باشی اوستونه یئتیردیلر. آغزیندان کؤپوک گلمکده ایدی. نوروزعلینی گؤرونجه سیزیلدادی:
- آلمالارین باشینا نه اوْیون گتیریبسیز؟!..
نوروز علی شاشیردی:
- نه اوْیونو حاجی؟.. درمیشیشک دا!!
حاجی ایسکندر اینگیلدهدی:
- نئجه دردیز؟!
نوروز علی دوْشونو قاباغا وئردی:
- قاباقجا آغاجلاری سیلکهلهدیک سونرا آغاج باشیندا قالان آلمالاری چیرپیب یئره تؤکدوک!.. بیز کندیمیزده جویزلری ده ائله بئله درهریک!..
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
آ دوستلار ، بیر قومرال ترلانیم اوچدو
یوللاردا یولوم وار ، گؤزوم یولدادیر
اون بئش گون آیریلیق ، اون بئش ایل کئچدی
اؤلدوردو انتظار ، گؤزوم یولدادیر.
هانی منیم آرخام ، قولوم – قانادیم
حؤرمتیم ، عزتیم ، شؤهرتیم ، آدیم
قارداش برابری گؤزل آروادیم!
سؤیله یین ، دورنالار ، گؤزوم یولدادیر
گئتمیشدی اون گؤنه ، چیخدی اون بئشه
نئچین سالدی منی بئله تشویشه؟
دئمه دینمی ساقین(چکین) ، کؤنلوم بیر شوشه
گئج گلرسن ، سینار ، گؤزوم یولدادیر
او کی وئردی سنه هم وار – یوخونو
قلبینه ساپلادین هجران اوخونو
یاستیغیندان آلدیم گؤزل قوخونو
یاستیغین گول قوخار ، گؤزوم یولدادیر
ای وفاسیز ، سنین اوره گین داشدان
نئیچون سؤیله مه دین ، گولوم ، بوباشدان
” یاری آز سئویرم قوهوم – قارداشدان “
قوهوملو بَختَوَر ، گؤزوم یولدادیر.
احمد جواد (۱۹۳۷-۱۸۹۲)


text:
آمریکا گلهجکده روسییانین شرق حیصهسینه ضربهلر ائندیره بیلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییا لیبرال دموکرات پارتییاسینین صدری ولادیمیر ژیرینووسکی سؤیلهییب.
«حاضردا آمریکالیلار نه ائدیرلر؟ اونلار هر کسی یوخلاییر و باشقا دؤولتلرین بومباردمانلارا نئجه رئاکسییا وئرهجکلرینی اؤیرهنیرلر. بیرینجی ضربهنی اونلار مسلمان دونیاسینا ائندیردیلر. اورا اونلار اوچون بیر نمرهلی دوشمندیر. ایکینجی هدف ایسه اوزاق شرقدیر. بو اراضی ده اونلارین مناقیشه یاراتماق پلانلارینا داخیلدیر. واشینگتن مختلیف اؤلکهلرده مناقشه لر یاراداراق، اونلاری ضعیفلهدهجک. بو، آمریکایا اؤز متفیقلرینی بیر آرادا توتوب، ان گوجلو اولماسی اوچون لازیمدیر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
– هه، تعریفلهییردین!
– سونوندا خالا قیزیم اره گئتدی.
– یوخ بابا. کیمه گئتدی؟
– جانیم سنه دئسین. بیلیرسن منیم خالاقیزیم، محللهنین آی پارچاسیدی. گؤزللیگینین حددی حئسابی یوخدو.
– دئمه یینه گرک یوخ بابام، بونو محللهده هر کس بیلیر. او قیز سانکی یئر اوزونده بیر ملکدی.
– هله، یازیق خالامین اَری باققال آغا قولی، بورون پوخو ایله، بانک دان بورج آلماقلا و خالام دا قیزیللارینی ساتماقلا، اونو بیر تهر، زورلا دانیشگاه دا درس اوخوتدولار. قیز درس اوخوماق ایسته میردی کی. گؤزللیگینه گؤره، گلهجهیینین خوشبخت اولماسیندان آرخایین ایدی. کئفینه باخیردی. شعر اوخویوردو. گزیب دولانیردی.
– منجه ده قیز حاقلی ایدی. بو زامانه ده او خوشبخت اولمایاجاق بس منمیاولاجاغام؟
– خولاصه، درس اوخورکن ده، ائلچی لر دال به دال خالامین ائوینه گیریب چیخیردی. آمما خالا قیزیمین بیر یاندان، گؤزو بیر طیب طلبهسی اوغلاندا قالمیشدی. اوغلانین بیر ایلی قالیردی درسین قورتاریب دؤکتور اولسون. بیر یاندان دا، میدانداکی ماشین ساتان ایسکندر وارها، اونون اوغلو جلیل ده.
– هه، قارنی یوغون ایسکندری دئییرسن دا، گئچن ایل ده خانیمیسی اؤلدو. تازالیقدا دا بیسکیویت کرخاناسی آچیبدی، آدام بتر وار دؤولتلیدی.
– هله، حاج ایسکندرین اوغلو جلیل، بیلمیرم خبرین وار یا یوخ، شهریمیزین چوخ مشهور شاعیریدی. کیتابلاری هر یئرده ساتیلیر. آمما درسینی کی قورتاردی، ددهسی ایله ایشله مک، ایستهمهدی. اونا گؤره ده حاج ایسکندر بیر تپیک دالیندان ووروب ائودن ائشییه سالدی. ایندی ده یازیق جلیل، تاکسی ایشله دیر، شعر یازیر.
– هله ده گؤرک خالا قیزین نه ائتدی بو آرادا؟
– خالا قیزیم بیر طرفدن، دؤکتوره اره گئتمک ایستیردی، بیر طرفدن ده شعردن و شاعیرلردن ده خوشو گلیردی.
– یازیق قیز، بس سونوندا کیمه گئتدی. طیب طلبهسینهمی، یوخسا حاج ایسکندرین اوغلو شاعیر جلیله؟
– یوخ جانیم، قارنی یوغون حاج ایسکندرین ائله اؤزونه اره گئتدی.
محمد احمدیزاده
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
قندوزده کی انتحاری هجومده 36 کیشی قربان بولگن
اوشبو انتحاری هجوم قندوز شهریده کی پلیس لیککه یوللیدیگن مرکزده یوزبیرگن، افغانستان عامه ساغلیک وزیرلیگی نینگ سوزچیسی کارگر نوراوغلی هجومده 36 کیشی قربان بولگنینی ایتگن.
انتحاری هجوم یوزبیریشی بیلن قندوز ولایتی نینگ عامه ساغلیک رسمیلری تلفات لر رقمینی اوتز ایککی کیشی ایکنینی ایتیب و یره لنگن لر سانینی 30 کیشی دیشگندی.
کسل خانه مسوللریگه کوره قربان لرنینگ اکثریتی باله لر قوشیمچه عادی اهالی بولگن، اوتگن اون بیش کون جریانیده بو اوچینچی قانلی هجوم دیرکه قندوزلایتیده یوزبیره دی. بو هجوملرده ایسه اونلب کیشی اولیب و یره لندی.
اوتگن هفته یوزبیرگن هجوده قندوزولایتی نینگ پلیس باشلیغی قوشیمچه یتتی پلیس قربان بولگندی.
سونگی پیتلرده ناقرارلیک لر افغانستان بولیب ارتیب بارماقده، انسان حقلریدن مدافعه ایتوچی اونلب تشکیلات لر یوزبیریب کیله یاتگن ناقرارلیک لرده اهالی قربان بولیب کیله یاتگنیدن خواطر بیلدرماقده.
خوف سیزلیک مسوولیتلرینی کیله جک هفته لرده افغانستان جمهورریسی حامدکرزی تمانیدن اعلان قیلنیشی کوتیله دی.همده جاری میلادی ییل اورته لریده خارجی کوچلرنینگ افغانستاندن چقییب کیتیش جریانی هم باشله نیشی ممکن.
باشقه تماندن ایسه افغانستانده کی ناتو کوچلری کیله جک بهار فصلیده ناقرارلیک لر ارتیب باریشی دن خبر بیرماقده.


text:
پاکستانده ناتو یاقیلغی کاروانیگه اوت قویلدی
پاکستان رسمیلری نینگ بیلدیریشیچه ، قرواللی عصیانچیلر افغانستان ده کی غربلیک کوچلر گه یاقیلغی آلیب کیتیره یاتگن تانکرلریگه هجوم قیلیب 14 یاقیلغی تانکریگه اوت قویگن لر.
حادثه پاکستان جنوب غربیده کی بلوچستان ایالتیده کی دری مراد جمال منطقه سیده روی بیرگن.
تانکر لر نینگ هیدوچی لری یول چیکه سدیه کی بیر رستورانت یا طعام خانه ده موتر لرینی توختب دم اله یاتکن پیتیده ، قورالی لر هجوم قیلیب 14 یاقیلغی تانکریگه اوت قویگن لر.
پاکستان لیک طالبان گروهی اوشبو حادثه مسئولیتینی بوینیگه الگن، حادثه ده بیر هیدو چی هم یر ه لنگن لیگی رسمی لر تمانیدن معلوم قیلینگن.
بوندن الدین هم طالبان و باشقه قوراللی گروه لر، پاکستان ا رقه لی افغانستان ده کی ناتو کوچلری اوچون کیله یاتکن یاقیلغی و یوک کاروان لریگه هجوم اویشتیریب کیلگن لر .
. ناتو یاقیلغی ماده لری پاکستان جنوبیده کی کراچی بندرگاهیگه کیلیب کیین افغانستان گه سفر بر ایتیله دی . بوگونکی هجوم گه توتیلگن تانکرلر هم بلوچستان دن چمن منطقه سی ارقه لی افغانستان گه اوته یاتکن ایکن.
معلوم بولیشیچه بلوچستان ارقه ل کیله یاتکن تانکر لردن 130 دن ارتیقی بیر ییل جریانیده عینی تورده کی 56 هجوم ده ویران بولگن.
هر چند امریکا لیک رسمیلر و ناتو کوچلری،هر کونی قریب 3 مینگ ناتو گه یوک تاشوچی موترلرنینگ پاکستان ارقه لی کیله یاتکن لیگیگه اشاره ایتیب بونده ی هجوم لر تاثیراتینی پس راق کورسه تیشگه حرکت قیلیب کیلگن، اما کورینیشیچه ، سونگی پیتلر ده ناتو کوچلری ، باشقه مقابل یوللرگه تایه نیشگه باشله گن لر شو جمله دن سونگی پیتلر شمالده کی یوللر نی خوفسیز اتب ناتو کوپراق یوک لرینی ازوبیکستان و تاجکستان ارقه لی شمالی یوللردن الیب کیلیشگه قرار قیلگن لیگنی هم اعلان قیلگن ایدی.
پاکستان دن کیله یاتگن ، یوک لر مقداری 40 فایزگه توشگن الدین 80 فایزایدی. حاضر 40 فایز ناتو یوک لری مرکزی اسیا ارقه لی کیله دی و 20 فایزی هوا ارقه لی.
منه بونده ی هجوم لر ننیگ روی بیریشی مرکزی اسیا و هوا راقه لی کیلوچی یوک لر مقداری نی سلماقلی درجه ده اشیره دی و مرکزی اسیا و شمالی یوللر اهمیتی نی کوپیتیره دی.