text:
دکتر حسین محمدزاده صدیق از سال 1369 با استفاده از امتیاز روزنامهی «اطلاعات» هفتهنامهای با عنوان «سهند» انتشار دادند. ایشان به مدت چهارده سال مطالب این هفتهنامه را یک تنه تهیّه میکردند و مینوشتند. گرچه ثمرهی زحمت ایشان هر هفته به نام شخص دیگری انتشار مییافت، اما به دلیل عشق و علاقهای که به کار خود داشتند، خم به ابرو نمیآوردند. ايشان با تمام وجود مطالب آن را تهیّه میکردند و دو روز در هفته را نیز در محل روزنامه صرف تنظیم آنها مینمودند. برخی مقالات خود در باب شهریار را نیز اول بار در این جا انتشار دادهاند که عنوان یکی از آنها «شهریار و فضولی» است.مقالهی «شهریار و فضولی» در شمارهی پنجم این نشریه چاپ شده است كه عیناً نقل میشود:
دگرلی اوخوجولار
گلن آیلاردا، معاصر ایران ادبیاتینین تایسیز شاعری سید محمد حسین شهریارین آجی اؤلومونون اوچونجو ایلدؤنومو مراسمی قورولاجاقدیر. بو مراسمی داها طنطنهلی قورماق اوچون اؤلکهمیزین ادیب و شاعرلری حاضیرلیق ایشلری گؤرورلر. سؤز یوخ که شهریار یارادیجیلیغی حاققیندا بیر چوخ کتاب و مجموعهلرین نشرینه شاهد اولاجاغیق. بیزده هفتهلیگیمیزین حدودلو صحیفهلرینین امکانی داخلینده همین تاریخی گونلر عرفهسینده بو اولو عارف شاعرین درین کؤکلو و یوکسک مضمونلو خلاقیتی حاققیندا سیزین اوچون «شهریارین ادبیاتیمیزدا یئری» عنوانلی دواملی یازیلار نشر ائدهجهییک. بو دواملی یازیلاردا شهریارین زنگین گئچمیشیمیزدن آلدیغی تأثیرلر و چاغداش شاعر و عالمیلریمیزین یارادیجیلیقلاریندا بوراخدیغی مثبت ایزلردن سؤز آچاجاغیق. چالیشاجاغیق که هر ساییدا شهریارین بیر بؤیوک شاعر ایله ادبی علاقهسینی اینجهلهییب ایضاح اندک.
مقالهمیزی بیر تبرّک کیمی ساییلان اونونجو عصر اسلام عالمینین ان بؤیوک فیلسوف و شاعری «ملا محمد فضولی»نین یادی ایله باشلاییریق.
فضولی تورکجه، عربجه و فارسجا یازان دونیا شهرتلی بیر شاعردیر. اونون ایندیهدک اون یئددی اثری تثبیت ائدیلمیشدیر. بو اثرلر ایچینده تورکجه «حدیقة السّعداء» کیمی دینی اثر و «لیلی و مجنون» کیمی غنایی منظوم کتاب، عربجه یازدیغی «مطلع الإعتقاد» کیمی فلسفی اثر و فارسجا یازدیغی «رند و زاهد» کیمی عرفانی رسالهنی آد آپارماق اولار.
شهریار فضولینی تانییارمیش. اسلامی ادبیات تاریخینین بو اعجوبهسینه چوخلو حرمت بسلین شهریار، اونون شأنیندهبیر درین مضمونلو قطعه یازمیشدیر. بو قطعهنین عنوانی «قرآن مکتبی»دیر.
بو قطعهنی بیرلیکده اوخوباق:
تورکی، فارسی، عربیده نه فضایل واریمیش،
کی فضولی کیمی بیر شاعر فاضل دوغولور.
شرح صدر ایله صحائف یازیلیر سینهسینه،
لیلةالقدره چاتیر، مصحف نازل دوغولور.
اوچ لساندا آچیلیر مکتب قرآن قاپیسی،
بو مکاتبده اراذلدن افاضل دوغولور.
توشهی حجّ و زیارت اولور اخلاق رسول،
ناز ایله یول اوزونو نازلی منازل دوغولور.
شهریار بوگمییه اگلشهلی، نوح کیمی،
گؤر نه طوفان قوپاریر، باخ نه زلازل دوغولور!
البته فضولینین تأثیرینی فارسجا غزللرینده داها آیدین حس ائدیریک. بو مسألهنین یئنی تدقیقاتا احتیاجی واردیر. تورکجه دیوانیندادا بیر چوخ یئرده فضولیدن الهام آلیر.
طاغوت رژیمینین سیاستلرینه گؤره قاباقکی نسیللر اؤز دیللرینده یازیب یارتما امکانیندان محروم قالمالاری اوچون، همده تورکجه اثرلر وخوماق امکانی تاپماییردیلار. او دور که شهریار، تورکجه یازاندا چوخ ساده و اویناق دیلیله یازماغا غیرت گؤسترمیشدیر. اونون زامانیندا البته فضولینین آغیر و فلسفی دیلی عموم خلق ایچینده منیمسهنه بیلمزدی. اونا گؤرهده غزلده و باشقا شعر فورمالاریندا ساده دیل سئچمک لازم گلیردی. لاکین شهریار بونا باخمایاراق بیر چوخ یئرده فضولیدن تأثیر آلمیش و اونو یاد ائتمیشدیر، مثلاً آشاغیداکی قطعهنی فضولینین «لیلی و مجنون» مثنویسینی خاطیرلایاراق یازمیشدیر:
مجنون ایله من مکتب عشق ایچره اوخوردوق،
من مصحفی ختم ائتدیم، او واللّیل ده قالدی.
بیرگون ده ائشیتدیک که دوشوب چؤللره مجنون،
واللّیل اولوب وردی، جوانکن ده قوجالدی.
بیرگون ده خبر گلدی که واللّیلیسی ایله،
جان وئردی، جهان ایچره یامان ولوله سالدی.
شهریار ادبی یارادیجیلیغیندا یالنیز فضولی یوخ، صائب تبریزی، توفیق فکرت، مولوی رومی، یحیی کمال، حبیب ساهر، سید ابوالقاسم نباتی، ملاپناه واقف و بیر چوخ باشقا شاعرلردن آز- چوخ الهام آلمیشدیر.
مقالهمیزین گلهجک قیسملرینده بو علاقه و ایلگیلردن دانیشاجاغیق.
همین قطعه فضولینین آشاغیداکی غزلی ایله ده سسلنمهدهیر:
وادی عشقده سئودا ایله سرگشته ایدیم،
گلمهدن گردشه بو گونبذ دوّار هنوز.


c: text/html

text:
فریدریش دورنمات
فریدریش دورنمات (اینگیلیسجه: Friedrich Dürrenmatt) رومانچی و یازیچی - ۵ ژانویه ۱۹۲۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۹ ایل عومر ائلهییب و ۱۴ دسامبر ۱۹۹۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی آلمان دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Friedrich Dürrenmatt»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فریدریش دورنمات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
غیری-ثابت هاوا شرایطی ایله باغلی اولاراق آذراوتویول آسج- باکی شهرینده بالانسیندا اولدوغو کوچه و پروسپئکتلره، او جملهدن رئسپوبلیکانین آوتوموبیل یوللارینا قارین تمیزلهنمهسینه و بوزلاشمانین قارشیسینی آلماق اوچون گئجه بویو و حاضیردا دا قاباقلاییجی تدبیرلر گؤرور.
آذراوتویول آسج-دن آخار .آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، قار تمیزلهیهن و قوم سپهن تئکنیکالار آوتونقلیات واسطهلرینین حرکتینده پروبلئم موشاهیده اولونان اراضیلره جلب ائدیلیر، قارین ان چوخ یاغدیغی و بوزلاشمانین اولدوغو اراضیلرده وضعیته نظارت ائدیلیر، حرکتین تهلوکهسیزلیگی تامین اولونماسی مقصدی ایله ایشلر آپاریلیر.
آذراوتویول آسج-نین بالانسیندا اولان باکی شهرینین کوچه و پروسپئکتلرینده، همچینین رئسپوبلیکانین آوتوموبیل یوللاریندا حیاتا کئچیریلهن قاباقلاییجی تدبیرلر نتیجهسینده آوتونقلیات واسطهلرینین حرکتینده هر-هانسی بیر پروبلئم موشاهیده اولونمور، حاضیردا دا یوللاردا وضعیت نورمالدیر.
آنجاق یئنه ده یوللاردا حرکتین فاصیلهسیزلیگی و تهلوکهسیزلیگی ایستیقامتینده آتیلان آددیملارا باخمایاراق ناساز، شینلری مؤوسومه اویغون اولمایان، شینلرین پروتئکتورلاری یئییلمیش و تجروبهسیز سوروجولر طرفیندن ایداره اولونان آوتونقلیات وایتهلرینین حرکتینده پروبلئملر یارانیر. همچینین بو جور سوروجولر دیگر حرکت ایشتیراکچیلارینین دا حرکتینه مانع اولماقلا یوللاردا تیخاجلارین یارانماسینا گتیریب چیخاریرلار و قار تمیزلهیهن تئکنیکالارین دا حرکتینه مانعهچیلیک تؤردیرلر. بیر داها حاضیرلیقسیز سوروجولرین یوللارا چیخماسی مصلحت گؤرولمور.


text:
جک نیکولسون، 78
یاشیندا
بوگون سینئما دونیاسینین
دئو آدلاریندان بیریسی اولان جک نیکولسونون دوغوم گونودور.
) John Joseph "Jack" Nicholsonدوغوم گونو 22 نئیسان 1937، نیویورک)، آمئریکا سینماسینین
اونلو اویونجوسودور. نیکولسون سینمانین أن ائتکیلی و أن یاخشی اویونچولاریندان
بیریدیر. نیکولسون دوغولدوغوندا آناسی نیویورک'دا شو قیرل (Show girl) اولاراق چالیشماقدایدی.
کیچیکلییینده بؤیوک ننهسینی و بؤیوک باباسینی گئرچک آناسی و باباسی اولدوغونو ظن
ائتدی. نئپتون شهرینده بؤیودو، نیوجئرسی ایالتینده کاتولیک اولاراق یئتیشتیریلدی.
بیر آرخاداشینین اؤلوموندن سونرا یاستیغینین آلتیندا چَکیش(چکش)-له یوخلاماغا
باشلادی. ائوینده پولانسکییه تجاووز ایددیاسی ایله توتوقلاندی. و...
آدای گؤستریلدییی 12
اوسکار اؤدولونون 3'ونو قازانمیشدیر. بو دالدا 3 اؤدول قازانان ایکی ایسیمدن
بیریدیر. اوبیریسی ایسه دانیئل دای-لویس 'دیر. آیریجا 16 دفعه آدای گؤستریلدییی
آلتین کوره اؤدولونون 7'سینی قازانمیشدیر. ایکی دفعه أن یاخشی اویونچو سئچیلمیشدیر.
1994 ایلینده آمریکا فیلم ائنستیتوسوندان "عؤمور بویو باشاری اؤدولو"-نو
آلاراق، بو اؤدولو آلان أن گنج اویونچو عونوانینی قازانمیشدیر.
*****
قومرونون یوواسینین اوزهرینده
اوچوش
One Flew Over the Cuckoo's nest یا دَلی قفسدن
اوچدور!
قومورو (فاخته) چیخارتدیغی
سسیندن دولایی اینگیلیزجهده "کوکو" آدیلا تانیملانیب. اونو بلکی جیزگی
فیلملرینده ساعات 12 اولدوغوندا ساعاتدان ائشیگه چیخیب کوکو-کوکو دئمهسی ایله
خاطیرلاییرسینیز. بو قوشون یاشامی و ائوریمی(تکامل) کندی نسلینی قوروماغی اوچون
چوخ ایلگینج دیر. بو قوش دوغادا یووا سالماز، آنجاق کندی یومورتاسینی باشقا تیرهدن
اولان قوشلارین یووالاریندا یومورتایار. یووا یییهسی اولان قوش ایسه بو اولایی
بیلمزدن جوجهنی یومورتادان چیخاردیب، قومورونون جوجهسینی یئدیردیب بؤیودر.
بللی دئییل، بلکی او
عاییهلرده کی دلیجهلی بیریسی اولسا عاییلهسی اونو اورادا قورویوب پرستارلیق
ائدیلسین دئیه دلیخانایا تاپشیرارلار؛ اولا بیلسین بو رومانین یازاری بوندان
دولایی بو آدی سئچیب. فیلمین باشلانغیجی گونشین باتیشی ایله باشلانیب و اونون
دوغوشو ایله سونوا چاتیر. دئمک اولار بو یانی مک مورفی(جک نیکولسون) اونلارین (دلی
خانادا اولانلارین) قارشیسینا یئنی یول و یئنی باشلانغیج آچدیغینی گؤستهریر.
50 ایلدن آرتیق سینئمادا
اولان نیکولسون بیرچوخ چئشیدلی سینئما طورلرینده (ژانرهای سینمایی) اویونچولوق ائدن
آز سایدا گؤرونن اویونچولارداندیر: کمدی، وئستئرن، درام، قورخو، بیلیمسل-
فانتاستیک و...
آرتیرمالی بوکی آمئریکانین
گوجلو اویونچوسو 60 دنهدن آرتیق فیلمده اویونچولوق ائدیب دیر.
قایناقچالار :
1- تورکجه ویکیپئدیا
2- کافه سینما
یازار: حامید مورسلی
2/2/94


text:
ائرمنی سیلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده سوتکا عرضینده آتش کس رئژیمینی عمومیلیکده ۳۸ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلیینین مطبوعات خیدمتیندن آخار .آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، ائرمنیستان رئسپوبلیکاسی بئرد رایونونون آیقئپار، موسئسقئخ، چیناری کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن توووز رایونونون علی بیلی، آغ دام، کوخان بی کندلرینده یئرلشهن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ایشغال آلتیندا اولان ترتر رایونونون گؤیارخ، چیلبورت، آغ دام رایونونون جواهیرلی، شوراآباد، نمیرلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گورانبوی، ترتر، خوجاوند، فضولی و جبراییل رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن ده سیلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه معروض قالیب.


text:
اؤتن هفته آذربایجانلی لار ایران دا 21 فورال دونیا آنادیلی گونونو عزیزله دیلر. آذربایجان سیاسی محبوس لارینین حقوقلارینین قوروما کمیته سی (آسمک) ائله بو مناسیبت ایله، چوخلو ملی فعال لارین توتوقلانیب حبس اولونمالارینی خبر وئریر. بو خبرلره گؤره بیرجه ارومیه ده 30 نفر تهلوکه سیز قوه لری طرفیندن حبس له ندیلر.
یاخلاشیق 50 ایل ده ن سونرا، کوبانی 1959 ده کی اینقلابان بری آپاراجیلیق ائدن 81 یاشلی پرزیدنتی فیدل کاسترو، اقتداردان کنارا چکیلدی. بیر ایل یاریم اؤنجه قوجا کمونیست رهبرین آغیر خسته لیگینده ن سونرا، قارداشی رائول کاسترو حؤکومته کئچدی.
کئچن هفته آوروپا اؤلکه لرینه یئنی بیر اؤلکه عیلاوه اولوندو! آمریکا بیرلشمیش داتلاری اونو دستک له ییب و روسیه بونا اعتراض ائتدی. گؤزله نیلیر کی زامان گئدیشی ایله کوزووو ائده بیلسین کی اؤز آیاغین دا دورسون.
«تادیک»، « بین الخالق امنیت تشکیلاتلاریندا» دئدی. ـ صربستان هئچ وده بیر مستقیل کوزووونو تانیمیاجاقدیر. بیز موطلق کوزووونو الده ن وئرمه ییب و اؤز حققیمیزه گؤز یومویا جاییق.»
یاخلاشیق 2,1 میلیون کوزووودا یاشیان انسانلاردان 100000 صربیالی دیر. اونلار اؤلکه ده اه ن بؤیوک آزلیغی تشکیل ائدیرلر. بیر پلان اؤلکه نی تام مستقیل لیگه آپاراجاق. بو پلانی «مارتی آحتیساری» قاباقکی فینلاند پرزیدنتی اورتایا قویموشدو. موقاویله ده دئییلیر کی نئجه آزلیغین منافع سی تامین اولاجاقدیر. کولتوره ل و دین سورو لار گؤزه آلیناجاقدیر. بونا عیلاوه اولاراق قایدا قانونلار دییشیله جکدیر. بین الخالق ـ اولوسلار آراسی ـ نوماینده لری یاخیندان پلانین دوزگون گئتمه سینه نظارت ائده جکلر. گله جکده کوزوولولار بو پلانی عملی ائده نده ن سونرا تامامیت له مستقیل اولاجاقلار.
کوزووو بالکان بؤلگه سینده حساس بیر شراییطی یاشانیر. کوزوووـ آلبانلی لار ایللرجه مرکزی یوگوسلاو حکومتینین حاکمیتینین آلتیندا اولوب اونلاری اؤلوم، قاچما تهدید ائدیردی. 1999 دا ناتو اورایا هجوم ائدیب طیاره لر له بومبالادی. بئله عملیاتلارلا اورانین دیکتاتوری میلوسویچ ین رژیمی دئویریلدی و وسونرالار توتوقلانیب انسانلار حققینی پوزما ادعاسی ایله سوچلاندی. او زندان دا محکمه سی بیتمه ده ن اؤنجه اؤلدو.
بیر نئچه اؤلکه کوزووونو بیر مستقیل اؤلکه کیمی تانیدی. بونا گؤره کی او آزلیغین حقوقو کوزووونون آنا یاساسینی بیر حیسسه سی اولوب، قورولوجاقدیر.
کئچن هفته پاکیستان دا پارلمان سئچکی لری باش وئردی. و نهایت خالقین اراده سی پرویز موشرفین سیاسی حیاتینا سون قویدو. دؤولت پارتیاسی چوخلوغو آلا بیلمه دی و اودوزوشو قبول ائله دی. پاکیستانین اسلامچی تشکیلاتلاری آنجاق 15 فاییز سس لری اؤزلرینه آلدیلار.
ـ بیز نتیجه لری قبول ائدیریک و اؤزوموزو آزلیق دا یئرله شدیریک. بونو پارتیانین لیدری «چادری شویات حسین» وورغولاییب دئدی.
لیکن بو سئچگی اؤلن بینظیر بوتوونون پارتیاسی «پاکیستان خالق پارتیاسی» ایچون اوغورلو اولدو. بو پارتیا ائلییه بیلدی 33 فاییز سس لری اؤزونه عائید ائتسین. همچنین اسلامچی پارتیا «نواز» دا 26 فاییز سسلری توپلایا بیلدی. بو پارتیا 1999 داکی موشرف چاباسی ایله ییخیلان قاباقکی نواز شریفین یئنی پارتیاسی دیر.
موشرف اومید ائدیر کی پارتیالارین آراسیندا ایش بیرلیگی اولسون.


text:
جکسون، میسیسیپی
جکسون، میسیسیپی (اینگیلیسجه: Jackson, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۷۶٫۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۷۳۵۱۴ نفر دیر. بۇ شهر ۸۵ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جکسون، میسیسیپی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jackson, Mississippi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
دونالد ترامپ روسییا ایله گوج تطبیق ائدرک دانیشیقلار آپاراجاق.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا پولشانین حاکم حاق و عدالت پارتییاسینین صدری یاروسلاو کاچینسکی سؤیلهییب. موسکوانین آوروپایا قارشی سیاستینی سرت تنقید ائدن کاچینسکی ترامپین پرئزیدئنتلیگی دؤورونده غربین ضعیف اولمایاجاغینی بیلدیریب:
«هر شئی ثبوت ائدیر کی، بیز گوج تطبیق ائدرک دانیشیقلار آپاراجاغیق. غرب روسییانین قارشیسیندا ضعیف طرف اولوب، گئری چکیلمهیهجک. بونا رغمن، بیز هله ده ترامپین خاریجی سیاستینین محض هانسی ایستیقامتده یؤن آلاجاغینی دقیق بیلمیریک».
قئید ائدک کی، کاچینسکی پولشانین بوز کاردینالی ساییلیر.


text:
جان یوجل ۱۹۲۶ ایلینده استانبول دا دنیایه گلدی. سونرا لار آنکارا و کمبریج یونیورسته سینده لاتین و یونان دیلی اوخودی. ۱۹۶۰ ایلیندن بیرشاعر اولاراق استانبولدا یاشایب یازدی. او عمرونون سون ایللرین ترکیه نین داچتا جزیره سینده یاشادی و ۱۹۹۹ دا او جزیره ده دنیادان گئدی.
May 31, 2015
هر شئی سنده گیزلین
ترکیه شاعری: جان یوجل- چئویرن: بهرام حسینی
جان یوجل ۱۹۲۶ ایلینده استانبول دا دنیایه گلدی. سونرا لار آنکارا و کمبریج یونیورسته سینده لاتین و یونان دیلی اوخودی. ۱۹۶۰ ایلیندن بیرشاعر اولاراق استانبولدا یاشایب یازدی. او عمرونون سون ایللرین ترکیه نین داچتا جزیره سینده یاشادی و ۱۹۹۹ دا او جزیره ده دنیادان گئدی.
یئرین سنی چکدیغی قدر آغیرسان
قانات لارین چیرپیندیغی قدر یونگول…
قلبینین وردوغی قدر جانلیسان
گوزلرین اوزاقی گوردوغی قدر گنج…
سئودیکلرین قدر یاخچی سان
نفرت ائتیکلرین قدر پیس…
نه رنگ اولورسا اولسون، قاشین گوزون
قارشینداکینین گوردوغودور رنگین…
یاشادیغلارینی قازانج سایما:
یاشادیغین قدر یاخینسان سونونا؛
نه قدر یاشارسان یاشا،
سئودیگین قدردیر عمورون…
گوله بیلدیغین قدر خوشبخت سن
کئدرلنمه بیل کی آغلادیغین قدر گوله جکسن
اصلا قورتولدی سانما هرشئی،
سئودیگین قدر سئویله جک سن.
گونشین دوغوشوندادیر طبیعتین سنه وردیگی دگر
و قارشینداکینا دگر وردیگین قدر انسان سان.
بیر گون یالان سویله یجک سن اگر
قوی قارشینداکی سنه اعتماد ائدیگی قدر اینانسین.
آی ایشیقیندا دیر سئوگیلی یه یئتیشن حسرت
و سئوگیلینه حسرت قالدیغین قدر اونا یاخینسان
یاددان چیخارتما یاغیشین یاغدیغی قدر ایسلاقسان
گونشین سنی قیزدیردیغی قدر ایستی.
اوزووی یالنیز حس ائتدیغین قدر یالنیزسان
و گوجلو حس ائدیغین قدر گوجلو.
اوزووی گوزل حس ائتدیگین قدر گوزل سن..
بو دیر یاشام!
بودور یاشاماق، بونی یاداسالدیقین قدر یاشارسان
بونی اونوددوغوندا آلدیقین هر نفس قدر اوشورسن
و قارشینداکینی اونوتدوغون قدر تز اونوتولورسان
چیچک سولاندیقی قدر گوزلدیر
قوشلار اوخودیقی قدر سئومه لی
کورپه آغلادیقی قدر کورپه دیر
و هر شئیی اورگندیقین قدر بیلیرسن، بونی دا اورگن،سئودیگین قدر سئویلیرسن .


text:
دیسکرت ریاضیات
دیسکرِت ریاضیات یا دا سونلو ریاضیات — کؤکوندن دیسکرِت اولان ریاضی اساسلاری ایله ماراقلانان و داواملیلیق احتیوا ائتمهین مؤوضوعلارینی احاطه ائدن ریاضیات ساحهسیدیر. بئله اساسلارا سونلو مجموعهلر، سونلو قرافلار، ائلجه ده بعضی ریاضی مودللرین معلوماتلارینین چئویریجیلری، سونلو ماشینلار، تورین ماشینلاری، و باشقا اساسلار ایله تصنیف ائدیله بیلر. بونلار سونلو (محدود) خاصیّتلی اساسلارین نومونهلریدیر. اونلارین اؤیرهنیلمهسی ایله مشغول اولان دیسکرت ریاضیات بؤلمهسی سونلو ریاضیات دا آدلانیر. بعضاً بو آنلاییشی دیسکرت ریاضیاتین ساحهلرینه قدر گئنیشلندیریرلر. بو سونلو اساسلار ایله یاناشی، دیسکرت ریاضیات بعضی جبر سیستملری، سونسوز قرافلار، عددی مدارلارینین موعین بیر نؤوعونو و باشقا بؤلمهلرین اؤیرهنیلمهسینه ده عاییددیر. موعادیل اولاراق بعضاً «دیسکرت تحلیلی» ترمینی ایستیفاده ائدیلیر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
تورکجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Diskret riyaziyyat»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (09 جولای 2016 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایکی قارداش آراسیندا امکداشلیق
چوخوراووا بلدیهلر بیرلیگینه باغلی 13 ائل و ائلچه بلدیه باشقانی، آذربایجاندا گؤروشمهلر گئچیردی
تورکیه و آذربایجان بلدیهلری آراسیندا ایش بیرلیگی آرتیر.
چوخوراووا بلدیهلر بیرلیگینه باغلی 13 ائل و ائلچه بلدیه باشقانی، آذربایجاندا گؤروشمهلر گئچیردی.
بلدیه باشقانلاری، آذربایجان شهر بلدیهلری بیرلیگی نمایندهلری ایله بیر آرایا گلدی.
گؤروشمه سونراسیندا چوخوراووا بلدیهلر بیرلیگی ایله آذربایجان شهر بلدیهلری بیرلیگی آراسیندا امکداشلیق پروتوکولو ایمضالاندی.
پروتوکوللا ایکی اؤلکهنین بلدیهلری آراسیندا تجروبه پایلاشیمی آماجلانیر.


text:
الیفبا حرفلرینین
بیر به بیر شعره سالېنېب تفسیر ائدیلمهسینه، الیفنامه
دئییلیر. بو نوع شعر، عاشېق شعری شاخهلریندن
بیری سایېلماقدادېر. نسیمی یازدېغې الیفنامهلرده،
حروفیلیڲین حرفلر حاققېنداکې دۆشۆنجهلرینی
راحاتجا تفسیر ائتمیشدیر. اۏ، الیفبا حرفلرینی باشدان سۏنا و یا سۏندان باشا،
ترتیب ایله قصیده قالېبېندا و هر حرفی بیر بئیتین باشېنا سالاراق شرح ائتمیشدیر.
همین شیوه ایندیه قدهر
عاشېق شعرینده مرسوم اۏلان شیوهلردن
سایېلېر. تۆرکیهده بکتاشیلر و علویلر آراسېندادا بو طرز
شعرلر، نسیمینین تأثیری ایله طریقتین دینی- فلسفی دۆشۆنجهلرینی
بیر آزدا اسرار انگیز بیر هاوا ایله آچېقلاماق مقصدی ایله رایج اۏلموشدور.[1]
آذربایجان دیوان ادبیاتېندا الیفنامه
یازان شاعیرلر چۏخ اۏلموشلار. بو نوع شعرین اۏخوجولار طرفیندن داها یاخشې منیمسنمهسی
اۆچۆن، آشاغېداکې پیغمبر نعتینده اۏلان الیفنامهنی نقل ائدیریک:
ادبیات تاریخیمیزده الیفنامهلر،
اوستادنامه کیمی عاشېق شعر قالېبلارېنادا سالېنمېشدېر.
نسیمینین
الیفنامهلرینین
اؤزۆنه مخصوص حال و هواسې واردېر. او، بورادا یئنهده
اؤزۆنۆن اۆرهکدن ایناندېغی حروفیلیک اینانجلارېنې
تفسیر و تبلیغ ائدیر.
قصیده کلمهسینین
آنلامې قصد ائتمک و یؤنلمک
دیر. شعرده: معلوم بیر هدف ایله یازېلان اوزون شعر فۏرماسېدېر. قصیدهده
بیرینجی بئیتین ایلک مصراعی بۆتۆن بئیتلرین سۏن مصراعلارې ایله اویاقداش یا همقافیه
اۏلمالېدېر.
قصیده ان آزې 15 بئیت و ان چوخ 99 بئیت
اۏلور.
قصیدهنین
آشاغېداکې مهم نۏعلارې واردېر:
1. تحمیدیه. 2. نعت. 3. منقبه. 4.
مدحیه. 5. عرفانیه. 6. اجتماعیه. 7. فلسفی. 8. اؤیود وئریجی. 9. سیاسی. 10.
انتقادی.
نسیمینین
قصیدهلری عمومیتله 1، 2، 3 و 5 - نجی
نۏعلاردان سایېلېر. اۏنون قصیدهلری
ایستر الیازمالار، ایسترسهده
چاپ اۏلموش دیوانلارېندا ایندیه قدهر
داغېنېق حالدا، دیوانېن مختلیف یئرلرینده یئرلشدیریلمیشدیر.
بیز بو چاپدا، قصیدهلری
خاص بیر بؤلومه توپلادېق. اۏنون قصیدهلری
آراسېندا 51، 47، 43، 34، 33، 32، 22 و 21 بئیتلی قصیدهلر
واردېر.
بو کلمهنین
معناسې قادینلار ایله عاشیقانه صحبت ائتمک
دیر. شعر دۆنیاسېندا ایسه 6 بئیتدن آز و 15 بئیتدن چۏخ اۏلماماق شرطی ایله یازېلان
عئشق و گؤزللیڲی ترنّم ائدهن
شعردیر. غزلدهده قافیهلر،
قصیدهده دئدیڲیمیز کیمی گلر. بیرینجی بئیته مَطلع،
سۏن بئیته مَقطع دئییلیر. شاعیرین تخلّص آدې مقطعده گلیر. نسیمینین
غزللری آذربایجان ادبیات تاریخینین
ان لطیف و اۏیناق غزللری حساب اۏلونور و بعضاً دانېشېق دیلی قدهر
ساغلام و طبیعیدیر. اۏنون غزللری عمومیتله عاشېقانه-
عارفانه غزللر حساب اۏلونور. نسیمی دیوانلارېنا مینه یاخېن غزل سالېنمېشدېر. بوز
بورادا اۏنا انتسابې مشکوک اۏلان غزللری آیرې بؤلۆمه یېغدېق. بیز 401 قطعی و 98 منسوب غزل تقدیم ائدیریک.
بندلر ایله قورولان اوزون بیر شعر
بیچیمیدیر. هر بند بیر غزل کیمی اۏلور، بندلری بیر- بیرینه باغلایان «واسیطه بئیت»،
هر بندین سۏنوندا تکرار اۏلور. عمومیتله شاعیریمیزین چاپ اۏلموش دیوانلارېندا یئرلشن
اۆچ گؤزهل ترجیعبندی بورایا تۏپلادېق.
دؤرد مصراعلی بندلردن تشکیل تاپان و
بندلرینین دؤردۆنجۆ مصراعلارې اویاقداش اۏلان
شعره مربع (=
دؤردلوک) دئییلیر. مربع بیچیملی شعرلرین بندلرینین
ایلک اۆچ مصراعیدا
اویاقداش اۏلمالېدېر. نسیمینین
حضرت پیغمبرین لا فَتی الا عَلی، لا سَیفَ الا ذوالفَقار
حدیثینی تضمین ائتدیڲی بیر و «مستفعل مفعولن» وزنینده باشقا مربّعی واردېر.
بو کلمهنین
آنلامې زیادهلنمیش دیر. هر غزلین مصراعېنا قیسا بیر مصراع
آرتېرېلاراق دۆزهلیر. آرتېرېلان قیسا مصراعېن آدې زیادهدیر.
زیاده
گرهک قاباقکی مصراعېن معناسېنې تکمیل ائتسین
و حذف اۏلارسا، اصل مصراعېن معناسېنا خلل یئتیرمهسین
و اصل مصراع ایله اۏیاقداش اۏلسون. نسیمی آدېنا معروف اۏلان 8 مستزادې بورایا
تۏپلادېق.
بو کلمهنین
معناسې ایکیلی دیر. هر بئیتین مصراعلاری مستقل قافیهلی
اۏلان شعر نوعودور. نسیمینین
بورادا ( 3 ) مثنویسینی نشر ائدیریک. بیرینجی مثنوی 51 بئیتدیر و نسیمی دیوانېنېن
بۆتۆن نسخهلرینده باشدا گلمیشدیر. بو مثنوینی اۏنون،
قارداشې شاه خندانېن جوابېندا یازدېغې روایت اۏلونور.
بیر مصراعی تۆرکجه، باشقا مصراعی عربجه
و یا فارسجا اۏلان شعردیر. مولوی رومینین
تۆرکجه- فارسجا
و نسیمینین تۆرکجه- عربجه
ملمّعلری واردېر. بیز نسیمیدن
7 ملمّع یېغا بیلدیک.
ملمّع عمومیتله غزل بیچیمینده یازېلېر.
بئیتلرین بیر مصراعی تۆرکجه و باشقا مصراعی عربجه و یا فارسجا اۏلور. بعضاًده
مصراعلارېن بیر پارچاسې تۆرکجه و دیگر پارچاسې عربجه و یا فارسجا اۏلور. بیز نسیمینین
7 ملمّعینی گتیرمیشیک.
سید نسیمی، قاضی برهان الدیندن
سۏنرا، هجا اؤلچولرینه اهمیت وئرهن
بیر شاعیردیر. اۏنون بو اؤلچۆنۆن تویوق نوعوندا بیزه چۏخلو شعری گلیب چاتمېشدېر.
بیر، ایکی و دؤردۆنجۆ مصراعی اویاقلې یا
همقافیه اۏلان و عروض اؤلچۆسۆنۆن فاعلاتن، فاعلاتن، فاعلن
بحرینه مخصوصدور، فارسجا و عربجهده
یۏخدور. ان چوخ تویوق یازان شاعیر ایسه قاضی برهان الدیندیر.
اۏندان سۏنرا حجمجه چۏخ تویوق یازان، نسیمی سایېلېر. اۏنون بیر چوخ تویوقلارې
مصرّع دیر. بیز بو نشریمیزده نسیمینین
279 قطعی و 134 مشکوک و منسوب تۏیوغونو تقدیم ائدیریک. نظیرهلر
و مشکوک شعرلر بؤلۆمۆنهده
اۏنا منسوب اۏلان تویوقلارې سالمېشېق. نسیمینین
دیوانېندا، غزل بؤلۆمۆندن سۏنرا، ان جاذبهلې
بؤلۆم تویوق بؤلۆمۆدۆر.
یقین ائدیریک کی سید نسیمینین
هجا اؤلچۆلرینین باشقا فورمالارېندادا شعرلری
اۏلموشدور. بئله شعرلر اهل حق، بکتاشیلر و باشقا باطینی طریقتلر آراسېندا رایجدېر.
اۏنلار حلهلیک عموم ادبیات مئیدانېنا چېخمامېشدېر.
آشاغېداکې گرایلی همین طائفهلر
آراسېندا ائشیدیلمیشدیر و نسیمییه
منسوبائدیلیر:
باخ بو دلبرین اۏینونا،
گۆناهین آلمېش بۏینونا.
سحردن عاشېق قۏینونا،
گیرهن
دلبرین قۏلویام.
نسیمینین
یارادېجېلېغېندا اوستالېقلا و قصداً ایشلهدیلن
بیر چۏخ شعر صنعتی نمونهلری
ایله قارشېلاشماق اۏلور. بونلاردان
بعضیلرینی آشاغېدا وئریریک:
1. جیناس: سؤیلهنیشلری
و یازېلارې بیر ولاکین معنالارې آیرې ایکی کلمهنی
بیر یئرده گتیرمک صنعتیدیر.
دیوانېن متنینده چۏخلو جیناسلارا راست گلهجکسینیز.
میثال اۆچۆن:
آشاغېداکې غزل نسیمینین
جیناس ایشلتمکده سۏن درجه مهارتلې اۏلدوغونو گؤستریر:
2. مراعات نظیر (= تناسب):
بیر- بیرلری ایله متناسب و اویغون اۏلان ان آزې ایکی کلمهنی
بیر مصراع و یا بیر بئیتده گتیرمک صنعتیدیر:
3. ایهام: ایکی یادا ایکیدن آرتېق آنلامې اۏلان
بیر کلمهنی بیر مصراع و یا بیر بئیتده گتیریب،
یاخېن آنلامېنې دئییب، اوزاق آنلامېنې قصد ائتمک صنعتی دیر.
4. تضاد (= طباق):
ایکی دۆشۆنجه، دویغو و خیال آراسېندا بیر- بیرینه ضدّ اۏلان کیفیتی گؤسترمک صنعتیدیر:
5. عکس (= طرد و عکس):
بیر مصراعېن آنلاملې ایکی پارچاسېندان بیرینی اؤنجه، ایکینجینی سۏنرا گتیرمک صنعتیدیر:
6. حُسن تعلیل: هر هانسې بیر واقعهنی
گؤزهل و خیالی بیر سبب و علّته باغلاماق صنعتیدیر:
آرتــیغین اوخوماغا بورا کلیک اِئلین


text:
شیلیکوت، اوهایو
شیلیکوت، اوهایو (اینگیلیسجه: Chillicothe, Ohio) آمریکانین اوهایو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۷٫۴۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۹۰۱ نفر و اهالی سیخلیغی ۸۱۰٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۹۰ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده شیلیکوت، اوهایو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chillicothe, Ohio»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آذربایجان شاه ماتچیسی تیمور رجبوو ایسوچرهنین جنوره شهرینده کئچیریلمیش فید گران-پرایسینین قالیبی اولوب.
رئپورت-اون معلوماتینا گؤره، ۳۰ یاشلی قراسمیستر ۹ تورلوق موباریزهنین یئکونوندا ۶ خال الده ائدیب.
او، سونونجو توردا آغ فیقورلارلا ان یاخین ایزلییجیسی، روسییالی یان نئپومنیاشی ایله هئچ-هئچه ائتسه ده، دیگر روسییالی آلئکساندر قریشوک دا هوللان آنیش گیری ایله خالی یاری بؤلوب. نتیجهده رجبوو ان یاخین ایزلییجیلرینی یاریم خال اوستهلهیهرک، لیدئرلیینی قورویوب.
آذربایجانین دیگر تمثیلچیسی شهریار مممدیاروو ایسه ۵ خاللا ۴ - ۱۰-جو یئرلری بؤلوشوب. رجبوو ۲۰ مین آورو، مممدیاروو ایسه ۱۱ مین آورو موکافاتا صاحب اولوب.
فید گقران-پرایسی ۴ سرییادان عبارتدیر. ۲۴ شاه ماتچی بونلارین یالنیز ۳-ده چیخیش ائدیر. آرتیق ۳ سئرییا باشا چاتیب. آکتیوینده ۳۴۰ خال اولان شهریار ممدیاروو ۱-جی، ۲۴۱،۴۳ خالا مالیک تیمور رجبوو ایسه ۲-جی پیللهده قرارلاشیب. ۴-جو سئرییا ۱۵ - ۲۶ نویابردا ایسپانییانین پالما دئ مالیورکا شهرینده تشکیل اولوناجاق. ممدیاروو آرتیق ۳ سئرییایا قاتیلدیغی اوچون سونونجودان کناردا قالاجاق. رجبوو ایسه ایشتیراکچیلار سیاهیسیندا اولاجاق. رئقلامئنته اساساً، ۴ سئرییالیق فیدئ قران-پرایسینین یئکونوندا ایلک ۲ یئری توتان شاه ماتچیلار ادعاچیلار تورنیرینه وثیقه قازانیرلار.


text:
آ (2) 641 - ت 90 - ح 221 - س 27- ع 239- ی 301
مفتعلن فاعلن، مفتعلن فاعلن.
یاندیریجی فۆرفتین یاخدی منی نارینا،
کؤنلۆم اولاشماق دیلهر یار وفادارینا.
عشقه اسیر ائیلهدی جانئمی شول جؤورو چوخ،
لطف ایله بیر باخمادی یار گرفتارینا.
اولدو گؤزۆمدن ایراق، شول صنمین صورتی،
یارب! ایریشدیر منی دؤولت دیدارینا.
گرچی سۆزۆلمۆش گؤزۆ ائیلهدی سایری منی،
رحمتی آنین قانی عاشیقِ بیمارینا؟
اۆرهگیمی یارالی ائیلهدی شؤوقون، ایریش!
یاراسینا باخ بوگۆن، قویما آنی یارینا!
یاندیریرام جانئمی شمعینه پروانه تک،
یانار ایمیش یار ایچۆن واصیل اولان یارینا.
مۆلک ایله مال، ای مَلَک! کیمسهیه چۆن قالمادی،
یوخ توت آنی، هیچه سای، قالما آنین وارینا.
عشقینه قالوا بَلی چۆن دئمیشم صدق ایله،
عهدینی سئندیرمازام، دورموشام اقرارینا.
یارا نسیمی کیمی جانینی قوربان ائدهن،
محرم اولور تا ابد، مخزن اسرارینا.


text:
وین تکنولوژی بیلیمیوردو
وین تکنولوژی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Vienna University of Technology, (فارسجا:دانشگاه صنعتی وین))اوتریشنین ویئن شهرینده یئرلهشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. وین تکنولوژی بیلیمیوردو ۱۸۱۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vienna University of Technology»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( ۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده وین تکنولوژی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پروفسور دکتر جواد هیئت
0 گؤروش
یازار: سمیرا
سئوگیلی اوخوجولار،
چوخ اسکیدن "حکیم" سؤزو بیر نئچه بوداقدا متخصص اولان، چوخ اؤلچولو شخصیته صاحب اولان علم آداملاری اوچون ایستیفاده ائدیلردی. ابن سینا و فارابی کیمی شخصیتلره "حکیم" دئییلردی. ایندیکی زاماندا ایسه، "حکیم" سؤزو داها چوخ "طیب"، یعنی طیب دوکتورو معناسیندا ایستیفاده ائدیلر. بونا گؤره بو گونکی پروقرامیمیزدا دا، هر ایکی معنادا "حکیم" اولان، هم طیب، هم ده بشری علملر ساحهسینده بیر چوخ قانون ایمضا آتان پروفسور دوکتور جواد هیئت
جواد
هیات 1925-جی ایلده تبریزده حؤرمتلی بیر عائلهدن دوغولدو. دین، فلسفه و
آسترونومی متخصصی اولان آتاسی علی هیئت، ایران مشروطه اینقیلابینین
لیدرلریندن، عدلیه ناظیری و عالی محکمه اورقانی باشقانی ایدی. آتاسینین
ایشیندن اؤتری ایبتیداعی مکتب، اورتا مکتب و دبیرستان تحصیلی فرقلی
شهرلرده تاماملایان جواد هیئت، 1941-جی ایلده تهران اونیورسیتهسی طیب
فاکولتهسینی قازاندی. اورادا اوچ ایل تحصیل آلدیقدان سونرا، ایراندان
تورکیهیه گؤندریلن ایلک شاگیرد قروپو ایله بیرلیکده ایستانبولا گلیب
1946-جی ایلده طیب علملری دوکتورو اولدو. ایستانبولدا آیریجا اوچ ایل
ایختیصاص تحصیلی آلان جواد هیئت، ایختیصاصینی تاماملاماق اوچون اوچ ایل ده
پاریسه گئتدی و 1952-جی ایلده تهرانا دؤندو. مقصدی اینسانلارا خیدمت اولان
گنج جراح جواد هیئت، دؤورون محدود ایمکانلارینا باخمایاراق، جراحی
عمللره باشلادی. گنل جراحیله بیرلیکده اورهک عمللرینی د ائدن هیئت،
1967-جی ایلده ایراندا ایلک آچیق قلب عملیاتینی باشاریله رئاللاشدیردی.
آردیندان اوره ک قاپاغینی دییشدیرمه و تهراندا ایلک دفعه بیؤرک نقلی
عمللرینی باشاریله حیاتا کئچیرهرک، دونیادا بؤیوک شؤهرت قازاندی.
جراحی عمللرله بیرلیکده علمی آراشدیرمالارینی دا داوام ائتدیرن دوکتور جواد هیات، 12 ایل بویونجا "طیب علمی" ژورنالیندا نشر ائتدی. اولوسلار آراسی طیب قورولتایلاریندا، دونیا طیب علمینه یئنیلیکلر گتیرن اونلارلا بیانات تقدیم ائتدی. 1963-جو ایلده دونیا جرراهلار توپلومی و 1983-جی ایلده ایسه فرانسا جراحی آکادئمیسینه عضو سئچیلدی و 1988-جی ایلدن اعتباراً ایللرجه جراحی پروفسور کیمی اونیورسیته ده چالیشدی.
--------
پروفسور دوکتور جواد هیئتین ایراندا تحصیل آلدیغی ایللرده آنا دیلی اولان تورکجه ایران طرفیندن قاداغان ائدیلمیش و بو دیلده هر هانسی بیر کیتاب اوخوماق، ساخلاماق و یا اثر چیخارماق بؤیوک بیر گوناه ساییلاردی. بونا گؤره ایستانبولا گئدرکن، آتاسی اونا بئله بیر توصیه ائتمیشدی: "اوغلوم من سنی تک طیب اولماق اوچون دئییل، عینی زاماندا دیلیمیزی، مدنیتیمیزی و تاریخیمیزی اؤیرنمک اوچون ایستانبولا گؤندریرم." بو سؤزلر جواد هیئتین ایچیندکی اؤیرنمه حیسینی گوجلندیرمیشدی. او یالنیز طیب دئییل، بیر چوخ ساحهده معلومات صاحبی اولمالی ایدی.
جواد هیئت تورکیهده طیب شاگیردیکن، فواد کؤپرولو، حمد الله صبحی، محررم ارگین و س. کیمی دؤورون بؤیوک شخصیتلری یاخیندان تانیش، تورک دیلی، ادبیاتی و تاریخینه دایر کیتابلارلا اؤزونو بو ساحهده ده اینکیشاف ائتدیرر. اصلینده جواد هیئت بونلاری اؤیرنرکن، بو معلوماتلارین نه زامان، هارادا ایشه یارایاجاغینی بیلمیردی. لاکین 1979-جی ایلده ایراندا رئاللاشان اینقیلاب نتیجهسینده شاهلیق رژیمینین ییخیلماسییلا وضعیت بیر آز دییشمهیه باشلادی. مشهور جراح جواد هیئت، قوللارینی سیوایاراق، ایراندا ایلک دفعه بیر تورکولوژی ژورنالی نشر قرار وئردی. بو ساحهده معلومات صاحبی اولان آراشدیرماچی و ضیالیلاری امکداشلیغا چاغیردی. ایراندا تورکلرین وارلیغی اینکار ائدیلدیگی اوچون ژورنالا "وارلیق" آدی سئچیلدی. جواد هیئت آرتیق تک بیر طیب دوکتورو دئییل، عینی زاماندا یولداشلارییلا بیرلیکده، خالقینین قاداغان دیلینین و مدنیتینین قورویوجوسو و خیلاصکاری کیمی ده آغیر بیر مسئولیت بوینونا گؤتورموشدو.
زامانلا بیر مکتب، بیر مکتب و غیری رسمی بیر آکادئمی حالینا گلن وارلیق ژورنالی، ایراندا تورکلرین بیلینجانمسینا، تورک مدنیتینین یاییلماسیندا و اوزون ایللر قاداغان بیر دیلین یئنیدن جانلانماسیندا چوخ اهمیتلی بیر رول اوینادی و بئلهجه، دونیا تورکولوژی علمینین اهمیتلی ژورناللاریندان بیری اولاراق ادبیاتا کئچدی.
جراحی ساحهسینده بیر چوخ اهمیتلی قوروما عضو سئچیلن جواد هیئت، تورکولوژی ساحهسیندکی خیدمتلریندن اؤتری بیر چوخ موکافاتا و فخری عنوانلارا لاییق گؤرولدو. آذربایجان جمهورسیندا ایستر طیب، ایستر تورکولوژی ساحهسینده بیر چوخ اونیورسیتهسین فخری دوکتورو و پروفسورو عنوانینی آلان جواد هیات، تورکیهده ده تورک دیل تشکیلاتینین فخری عضوودور.
علمی فعالیتلری بیرلیکده ایران، تورکیه و آذربایجان آراسیندا دوستلوق کؤرپولرینین قورولماسی و مدنی علاقهلرین دوغرو بیر مجرادا چوخالماسی اوچون بؤیوک خیدمتلری اولان پروفسور دوکتور جواد هیئت، دولت لیدرلری طرفیندن ده هر زامان حؤرمتله قارشیلانمیشدیر.
آذربایجان-ایران تورکلرینین معنوی آتاسی، تورک دونیاسینین آغساققالی، زامانین دده قورقودون، تورک دونیاسینین مودریکی کیمی عنوانلارلا دا تانینانمیش
پنجشنبه 16 بهمن 1393


text:
شَهَره قان دوشهجک
ایلقار موذنزاده
نه بیلیردیم سنی سئوسَم شَهَره قان دوشهجک؟
بو گئجه عزرائیلین گؤیلونه بیر جان دوشهجک
کسیرم اؤز باشیمی، سن گلهجکدین بو سئری!
من بیلیردیم کی سنین گؤیلونه قوربان دوشهجک
اورهییم سئوگیمیزین داللاری اوستونده کی نار
داشینی سئلبهلهییب قلبیمه وورسان دوشهجک
ائله اوّل گونو باخدیقدا دوشوندوم یازیمی
گؤزلرین ایچره منیم شانسیما زیندان دوشهجک
نه بیلیردیم بو دؤنه دار کوچهزین آغزیندا
قیریلیب اللریمیز دیغلایاجاق، یان دوشهجک
قاناجاقسیز اوشاغام کی گؤزون اوستومده دئییل
داغینین ایچره ایتیبدیر، اوچورومدان دوشهجک
اورهیین پای کیمیدوشموش خیابانلار ایچینه
نه بیلیردیم سنی سئوسَم شَهَره قان دوشهجک؟
۱۶/۰۸/۹۳


text:
یول پرس یونسکو سیتهسیندن آلدیغی بیلگیلره گؤره، بو اؤرگوتون هر ایل میللتلرین کولتورونون یاییلماسی دوغرولتوسوندا و دونیا میللتلرینین گلهنک، تؤرن، تاریخ و کولتورونون بیر-بیرینه تانیتماسی اوچون توتدوغو تؤرنلر کیمی، بو ایلده اوزون بیر لیسته ۲۰۱۶-جی ایلده توتولاجاق تؤرنلردن سونموشدور۰
بو لیستهده دونیانین آیری-آیری اؤلکهلریله یاناشی ایران، آذربایجان جومهوریتی و تورکیهدنده بیر نئچه مورد گؤزه چارپیر.
آلمانلارین ۲۰۰ ایللیک آذربایجان و قوزئی قافقازا کؤچلرینین آغیرلانماسی، ایراندا محمد ذکریای رازی’نین دوغومونون ۱۱۵۰-جی ایل دؤنومو آغیرلانماسی، ایران، عراق و لبناندا سید مرتضی علمالهدی’نین دوغومونون ۱۰۵۰-جی ایل دؤنومو آغیرلانماسی بو تؤرنلرین اؤرنکلریندندیر.
آیریجا قازاغیستاندا دا علی خان بوکئیخان’ین دوغومونون ۱۵۰-جی ایل دؤنومو، قازاق بیلیم آدامی همده بو اؤلکهنین اسکی باشکندی آلماتی’نین قورولوشونون ۱۰۰۰-جی ایل دؤنومو تؤرنی گئرچکلشهجکدیر.
بو باغلامدا تورکیهده ده بؤیوک تورک تاریخچیسی و یازاری “محمد فؤاد کؤپرولو”نون وفاتینین ۵۰-جی ایل دؤنومونو و آیریجا دونیاجا اونلو تورک شاعیرلریندن اولان خواجه احمد یسوی’نین اؤلومونون ۸۵۰-جی ایل دؤنومونو قازاغیستان، قیرقیزیستان و آذربایجان ایله ایشبیرلیگی ایچینده بیر آنما تؤرنی یاپیلاجاقدیر.


text:
تورکیه پنجره سیندن اورتادوغو (27)
عراقین ان بؤیوک محلی و اهالیسینین اکثریتی تورکمن اولان تلفر، 2003 عراق ایشغالیندان بو یانا بؤیوک پروبلملرله قارشیلاشدی
تورکیه پنجره سیندن اورتادوغو (27)
عراقین ان بؤیوک محلی و اهالیسینین اکثریتی تورکمن اولان تلفر، 2003 عراق ایشغالیندان بو یانا بؤیوک پروبلملرله قارشیلاشدی. بو آن داعش ایشغالینداکی بو ایستراتژی محلین گلهجگی عراق و بؤلگه باخیمیندان چوخ اهمیتلی. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا تلفردکی اینکیشافلاری و بؤلگهیه عکس اولونمالارینی آنالیز ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر آراشدیرما بؤلومو جمیل دوغاچ ایپکین موضوعیلا باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک ...
--------
سون بیر نئچه ایلدیر سوریهده و عراقدا تورکمنلرین یاشادیغی بؤلگهلر بؤیوک نیسبتده خارابایا دؤندو. باییربوجاقدان مندلییه قدر تورکمن جوغرافیاسیندا بیر چوخ یئرده تورکمنلر بؤیوک ظلملرله، قیرغینلارلا قارشی-قارشییا قالدیلار. عراقین ان بؤیوک محلی تلفرده بونون ان اهمیتلی نومونهلریندن بیری. موصول شهر مرکزینه 63 کیلومتر مسافهدکی تلعفرده اهالینین بؤیوک بیر حیسهسی تورکمن. بو سببله ده عراقلی تورکمنلرین ان اهمیتلی مرکزی موقعیتینده.
داعشین موصولو اله گئچیرمهسیندن سونرا 300 میندن چوخ تورکمن عراقین موختلیف بؤلگهلرینه (بیر قیسمی عراقین شمالینا اربیل، دوهوک، کرکوک کیمی شهرلره، بیر قیسیمی ده عراقین جنوبونا نجف، کربلا، بابل کیمی شهرلره) و تورکیه'یه (تخمینن 60 مین آدام) کؤچ ائتمک مجبوریتینده قالدی. 15 میندن چوخ تورکمن ایسه قاچا بیلمدیگی اوچون هله تلعفر ایچریسینده داعش تهدیدی آلتیندا یاشاییر.
عراقدا اؤلکه ایچینده کؤچ ائدن تلعفرلیلر چوخ جیدی پروبلملرله موباریزه ائدیر. گئتدیکلری شهرلرده یئرلی اهالی طرفیندن ایستی قارشیلانمادیلار. چوخ چتین شرطلر آلتیندا دولانیشیقلارینی تامین ائتمهیه چالیشسالار دا چوخو اکینچیلیک جمعیتینین عنعنوی خصوصیتلرینی گؤسترن تلعفرلی تورکمنلرین گئتدیکلری یئرلردکی حیاتا اویقونلاشما تامین ائتمهلری چتین اولدو. تلعفرلیلر بیر مدت کرکوکه ده سوخولمادیلار. سونراسیندا عراق تورکمن جبههسینین موختلیف فعالیتلری و تلاشلاری سونراسیندا گیریشلرینه ایجازه وئریلدی. لاکین اورادا دا تلعفرلی تورکمنلرین موجود ایمکانلاری چوخ محدود.
موصولدا عراق اوردوسو ایله داعش آراسینداکی چاتیشمالاردان قیسا بیر مدت سونرا بیتهجگی تخمین ائدیلیر. بؤیوک احتیماللا داعش یئرآلتینا و چؤل بؤلگهلرینه چکیلهجک. موصول مرکزدکی چاتیشمالار بیتدیکدن سونرا تلعفر داها چوخ گوندمه گلهجک. بو آندا تلعفرین ایچینده ایکی میندن چوخ داعش خادیمی اولدوغو تخمین ائدیلیر. تلعفرین ایچینده 15 میندن چوخ تورکمن ده باغلانمیش حیس بیر وضعیتده، اورادان قاچامیریق. بو سببله (موصول قدر بؤیوک اولماسا دا) تلعفری قانلی بیر چاتیشما دؤورو گؤزلییر.
تلعفره ائدیلهجک عملیاتین دقتله پلانلاشدیریلماسی مجبوری. عراق اوردوسو خاریجینده بیر گوجون تلعفره گیرمهسی بؤیوک پروبلملری دوغورور. تلعفرلیلر؛ حشدی شعبی و پ.ک.ک-نین تلعفره گیرمهسیندن حاقلی اولاراق ناراحاتلیق و قورخو دویور. حشدی شعبی تلعفره گیرسه یئنی مذهب ساواش چیخا بیلر. ترور تشکیلاتی پ.ک.ک ایسه تورکمنلر ایستیقامتلی اتنیک تمیزلیک پلانلاری ائدیر. وطنداشلارین قورونماسی و تلعفرده قانین آخماماسی اوچون حشدی شعبی و پ.ک.ک-نین تلعفردن اوزاق توتولماسی لازیمدیر.
عراقین موختلیف بؤلگهلرینه کؤچ ائتمک مجبوریتینده قالمیش تورکمنلر، تلعفره گیرهجک هئچ بیر خاریجی گوجو قبول ائتمهیهجکلرینی سؤیلهییر. باشقا بؤلگهلردن گلهجک هر هانسی بیر گوجون تلعفره گیرمهسینه قارشیدیلار. تلعفردکی مذهب چکیشمهلرین خاریجی گوجلر طرفیندن کؤروکلندیغینی اینانیرلار. تلعفردکی اوزلاشینین یالنیز تلعفرلیلر طرفیندن تامین ائدیله بیلهجگینی، چؤلدن گلهجک بیر گوجون تلعفره موداخیله ائتمهسی وضعیتینده تلعفردکی بارسین قورمانین و قورومانین مومکون اولمایاجاغینی وورغولاییرلار.
تلعفر بؤلگهنین ان ایستراتژی لوکاسیونلاریندان بیریسی. بلکه ده ان اهمیتلیسی. تلعفر، تورکیه اوچون ده بؤیوک بیر ایستراتژی اهمیته صاحب. موصولون گلهجگی یاخیندان ماراقلانان تورکیه، تلعفر موضوعسونو دا چوخ یاخیندان ایزلییر. تلعفر بؤلگهده تورکمنلرین سون قالاسی. آیریجا، تلعفر-سینجار آراسیندا قالان تورکمن کندلری سینجار بؤلگهسینه گئدن یولون ایدارهسینده ایستراتژی بیر اهمیته صاحب. بو سببله تلعفرده نه اولدوغو و نه اولاجاغی یالنیز تورکمنلر کونتکستینده دئییل سینجاری یئنی بیر بازا موقعیتینه گتیرمک ایستهین پ.ک.ک ترور تشکیلاتییلا موباریزه موضوعسوندا دا سون درجه اهمیتلی. بو سببله تلعفرده داعش سونراسی گئری چئوریلمهلر ساغلام بیر اوزلاشییلا ائدیلمهسی چوخ اهمیتلی. تلعفرین تورکمن کاراکتری کورونمازسا یاشاناجاق چاتیشمالار ایچیندن چیخیلاماز بیر حال آلا بیلر.
تلعفر، تورک ایمپراتورلوق دؤورونده ده چوخ اهمیت وئریلن بیر لوکاسیوندو. بؤلگهدکی ان اهمیتلی بازا اولاراق تلعفر گؤرولوردو. 1920-جی ایلده، عثمانلی ایمپراتورلوغونون داغیلماسینین آردیندان تلعفر عراقا باغلاندی. او دؤور اینگیلترهنین ایدارهسینده اولان عراقدا تورکمنلر، اینگیلیسلره قارشی چوخ بؤیوک بیر مقاومت گؤستردی. تلعفر، بو مقاومتین ان اهمیتی مرکزیدیر. بو سببله تلعفر یالنیز تورکمنلرین یا دا عراقین بیر ایچ مسئلهسی دئییل. عینی زاماندا تورکیه جمهوریتی اوچون حیاتی درجهده اهمیتلی بیر امنیت مسئلهسیدیر.
------
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر آراشدیرما بؤلومو جمیل دوغاچ ایپکین موضوعیلا باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائتدیک ...


text:
+0 به یه ن
یام نیوز:اینگیلترهده یوکسک اؤیرنیم ایله ایلگیلی یاییملانان "تایمز هایر
اجیکیشن(THE)" آدلی هفتهلیک درگینین، قورولوشو 50 ایلدن اسکی اولمایان
دونیانین 100 اونیورسیتهسی سیرالاماسیندا، تورکیهدن 3 اونیورسیته یئر
آلدی.
درگینین بو ایل دؤردونجو دفعه یاییملانان "THE 100 Under 50"
سیرالاماسینا گؤره، سوئیسدکی "اکول پولیتکنی فدرال ده لوزان"
اونیورسیتهسی ایلک دفعه لیسته باشینی چئکرکن، گونئی کرهدهکی "پوهانگ
بیلیم و تکنولوژی اونیورسیتهسی" ایکینجی سیرایا یئرلشدی.
یئنه گونئی
کرهدهکی "کره ایرهلی بیلیم و تکونولوژی انستیتوسو" اوچونجو، هونگ
کونگداکی "هونگ کونگ بیلیم و تکنولوژی اونیورسیتهسی" دؤردونجو و
سینگاپورداکی "نانیانگ تکنولوژی اونیورسیتهسی" ایسه بئشینجی سیرادا یئر
آلدی.
یاشی 50 ایلین آلتینداکی دونیانین 100 اونیورسیته سیرالاماسیندا
تورکیهدن سابانجی اونیورسیتهسی 13.جو، بیلکنت اونیورسیتهسی 28.جی و قوچ
اونیورسیتهسی 51.جی سیرادا یئر آلدی./قایناق تی ار تی


text:
قلعۀ زمان خان جادهسیده موترلر توختهگن و هربیری بو یول توزهلیشی اوچون بیرایشنی بجرهدی. بیری تاشلرنی اویاققه قیلهدی، ینه بیری توپراق ایلتهدی و ایشچیلرهم بیل و کراچی بیلن یول چیکهسیده توریب یولنی توزهتیش اوچون زحمت چیکماقدهلر.
جادهنینگ توزهلیشی نیچه ییل آلدین باشلنگن ایدی، اما ایریم دلیللر سبب توخهتب قالگن ایدی.
محل یشاوچیلری جادهنینگ توزهتیش ایشی تیزلیکده یکونلهنیب، جادهدن اوتیش آرزوسیدهلر. اولر بوجاده توزهلیشی بیلن کوندهلیک ایشلریگه قولیلیکلر کیلیب، توپراغدن قوتیلیشنی تیلگه آلهدیلر.
محل یشاوچیلریدن نجیباللهنینگ سلاموطندارگه ایتیشیچه، محل یشاوچیلری بوجاده توزهلشیدن خرسندلیک بیلدیرهدیلر. او، یول توزهلشیگه یشاوچیلر یاردم بیریشلرینی اورغولب، هرقندهی کمک قیلیشگه تیارایکنلیکلرینی معلوم قیلگنلر دیدی.
16-ناحیه کینگشینینگ باشلیغی محمدعیسی شفایی بوجاده بوزوقلیگی ایلنی قطار قینچلیکلرگه روپهره قیلگنینی ایتیب، بوجاده آلدیندن کوره کینگراق شکلده توزهلیشینی معلوم قیلهدی.
قلعهزمان خان جادهسیده ایشلب تورگنلر مسؤوللریگه کوره، بو جاده قوریلیش خرجتی 10 میلیون دالر بولیب، بوپول کابل بلدیهسی تمانیدن تولنهدی.
پروژه باشلیغی دلاورخان ساپی، قلعهزمان خان جادهسینینگ یینی 60 متر بولگنینی ایتهدی. جناب ساپی بوجادهنینگ ایشی 1396- ییل باشلریده باشلنگن ایدی دیگن. او، قلعه زمان خان جادهسی احمدشاه بابا منطقهسی و بنایی توراغیگه قوشیلیشینی ایتهدی. ساپی بیرار قینچلیک چیقمهگن حالده نیچه آی جریانیده ایش یکونلهشینی ایتماقده.
مسؤوللر کابل بلدیهسی باشقه جادهلرنی ایشی هم باشلهنشیدن خبر بیرهدیلر. اولر مردم ایشلریگه یاردم بیرگنلیکلریدن هم خرسند کورینهدیلر.
محل یشاوچیلری جادهلر اساسی شکلده قوریلیشی اوچون کابل بلدیهسی جادهلر ایشیدن نظارت قیلیشنی طلب قیلهدیلر.


text:
سورییادا آتشکهسین برپا اولونماسینا گؤره بشار اسدله گؤروشمیه جه ییک.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییهنین خاریجی ایشلر ناظیری مؤولود چاووش اوغلو دئییب.
«ی.پ.گ تئررور تشکیلاتینی موذاکیره ائتمهیه بئله دیمز. آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری بو گونه قدر ی.پ.گ-یه سیلاح وئردی، دستک اولدو. نقطه! ی.پ.گ آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-آ فشار گؤستریر، محض بونا گؤره کوالیسییا قوهلری «فرات قالخانی» عملیاتینا دستک وئرمیر. بیز حاضیردا سورییادا آتشکهسی برپا ائدیب، سیاسی پروسئسلرین باشلادیلماسینا چالیشیریق»، - چاووش اوغلو بیلدیریب.


text:
شاعره، مدنی فعال سمیه اسدی تبریزده دوغولوب. ۹ یاشیندان شعیر یازماغا باشلاییب. شعیرلرینی آذربایجان تورکجهسینده یازیر.
سمیه اسدی نین آخار. آذ-آ موصاحیبهسینی تقدیم ائدیریک:
- باکییا ایکینجی گلیشینیزدیر، دئیهسهن...
- ائله دیر.
- اگر ایکینجی دفعه دعوت ائدیلمه سه ایدینیز، نلرله یاددا قالا بیلردی باکی؟
- باکی اول وطن اولماغی ایله، دیلی ایله یاددا قالا بیلر.
- بس، باکییا هانسی تصوراتلا گلیردینیز؟ رادیودا ائشیتدیینیز، تئلئویزییادا گؤردویونوز...
- آتام چوخدان گلمیشدی باکییا. من باکییا گلمزدن اوولکی گئجه گئتدیم آتام گیله. دئدیم، باکییا گئدیرم. باخدی منه، گؤردوم توتولدو. بیلمدیم نیه توتولدو.
گلیب قاییداندان سونرا دئدی، بیلیرسن، من نیه توتولدوم؟ منیم کئچمیشیمی یادیما سالدین، دئمدین کی، گل گئدک. من بورادا شکیللر چکدیرمیشدیم. باکینین دییشیلدیینی گؤروب، لاپ چوخ گلمک ایستهدی. آتام ۱۵-۲۰ ایل بوندان اول گلمیشدی.
- آتانیزین باکی خاطرهلری بورادا سیزه یول یولداشلیغی ائده بیلدیمی؟
- ائله اولدو. باکیداکی تعریفلر، هاواسیندان، دیلیندن، سویوندان... بیر ده بیر شئیدن چوخ بحث ائدردی آتام. باکی جاماعاتینین قوناق پرورلییندن، مهریبانلیغیندان دانیشاردی. بو بس ائدیر کی، سنین بئینینده نلرسه یارانا و سن اورایا گئتسهن، سنی ایستی قارشیلایاجاقلار. قاییداندا اورییمین بیر حیصهسی بورادا قالدی. من باکیدان گئدن گونو یاغیش یاغیردی. ائله او یاغیشلا بیرلیکده من ده آغلادیم. گئتمه ییم گلمیردی.
- ایکینجی دفعه گلیشینیز نئجه آلیندی؟
- بیر ایشیم واردی... آدام بیر فرصت آختاریر کی، گلسین.
- تبریزده نه ایشله مشغولسونوز؟
- یالنیز یازی-پوزو ایله.
- تبریزدهکی ادبی محیطین آذربایجان ادبیاتینا موناسیبتی نئجهدیر؟
- بیزده هئچ واخت «اونلار او تایلیدیر، بیز بو تایلی» باخیشی اولماییب. هر زامان بیر گؤرموشوک. من و چئورهمدهکی یازیچی-شاعرلر «اونلار آیریدیرلار، بیز آیری» کیمی آیری-سئچکیلیک سالمامیشیق.
- سمییه خانیم، آذربایجان ادبیاتیندان کیمی اوخویورسونوز؟
- سیزین-بیزیم ادبیات دئمیک. تورک ادبیاتیندان اوخودوغوم شاعرلر منی بورا چوخ چکیردی، شعیرلرینده سئوگی حیسسینی گؤرورسهن. دوشونوردوم کی، اینسانین ایچینده نه بویدا سئوگی وار کی، بونلاری یازا بیلیر:
چینیمده بیر تئلین گلیب منیمله
دولانیب بوینوما، آچا بیلمیرم.
بیر اوجو جهنم، بیر اوجو جننت،
من بو قیل کؤرپودن کئچه بیلمیرم.
منیم ان بؤیوک کدریمین بیری ده اودور کی، نصرت کسمنلینی گؤرمدیم. نصرتین قلمینین ایزی منیم یازیلاریمدا وار. منیم شعیرلریمی اوخویاندا دئییرلر، نصرتین قلمی سنین قلمینده گؤرونور. اینسان هانسی شاعری داها چوخ اوخوسا، او شاعرین قلمی اونون یازدیغیندا ایز قویور.
- نصرت کسمنلیده ناکام سئوگی داها چوخ عکس اولونوب...
- شاعر شعیرلرینده بعضا یاشادیقلارینی، بعضا یاشامادیقلارینی یازار. یا یاشادیغیمیزی یازاریق، یا دا یاشاماق ایسته دیکلریمیزی، حسرتیمیزی قلمه آلاریق. اورییمیزدن نه کئچیرسه، اونو یازیریق. بو، منیم ایسته ییم دئییل، الله وئرگیسیدیر. من تعلیم گوجونه یازیلان شعیری بیهنمیرم.
بیزلردن چوخ اؤنجه باشلاندی هر شئی
دوردو اؤنوموزده اوجا بینالار.
اوزاندی یول بویو قوووشماغیمیز
هله گؤسترمهدی بیزی آینالار.
بیریمیز قوربتده، بیریمیز قریب،
سئوگی ایکیمیزدن داها چوخ اوزاق.
کیمسه آنلامیر آیریلیغیمیزی،
بیزی اوووتماغا تاپیلمیر قوجاق.
بیزلر اوچ آرزویوق، بیزلر اوچ اورک،
سئوگیدیر، وطندیر، بیر ده کی منهم.
سئومهیه آلیشدیم وطنسیز یئرده،
وطنسیز آیاقدا دورموشام هله.
آلین یازیمیزدیر بئله یاشاماق،
قوووشا بیلمهدن آیریلماق گرک.
حوزنلو گئجهلر، دردلی گئجهلر
بومبوش بیر اوتاقدا باغیرماق گرک.
گوناه منده دئییل، دوغولدوغومدا،
وطن بیر سو ایله چوخدان بؤلونموش
سئوگی ازیلمیشدی آیاقلار آلتدا،
اینسانلیق سادهجه آرزویا دؤنموش...
- شهریارا عایید تدبیرده ایشتیراک ائتدینیز. باکیدا، آذربایجاندا شهریارا اولان سئوگینی نئجه گؤردونوز؟
- اینانمیردیم کی، بورادا شهریاری بو قدر سئورلر... دئیه بیلرهم کی، شهریاری بورادا تبریزده کیندن داها چوخ سئویرلر. بورادا شهریارا آیری جور حیس وار. دئمیرلر، شهریار تبریزلیدیر، ایرانلیدیر. دئییرلر، شهریار تورک ایدی.
- بورادا شهریارین آدینا ایئرلر، مکتبلر وار. اونون اوچون مختلیف بؤلگهلرده تدبیرلر ده کئچیریلیر. بس، تبریزده نئجه؟ اونونلا باغلی دؤولت سوییهسینده تدبیرلر کئچیریلیرمی؟ یا آیری-آیری تشکیلاتلار، ادبیات آداملاری بونونلا کیفایتلنیرلر؟
- دؤولتیمیز شهریارا دقت آییریر. من شهریارین آنیم گونو ایله باغلی تشکیل ائدیلهن تدبیره گئتمیشهم. گؤزل بیر مراسیم ایدی.
- شهریاری قینایانلار وارمی کی، او، اول فارسجا یازیب، سونرا آناسینین بیر سؤزو ایله تورکجهیه کئچیب؟
- قینایانلار البته وار. اما هر شاعرین حیاتیندا بیر دؤنم اولور. شهریارین دا آناسینین سؤزو اونون دؤنمی ایمیش. شهریارین بئله بیر شعیری وار:
تهرانین قیرتی یوخ شهریاری ساخلاماغا، قاچمیشام تبریزه، قوی یاخشی، یامان بللهنسین.
- اوستادا بئله شعیرلرینه گؤره تضییق اولوب؟
- هر حالدا، اولوب. تورکلری تحقیر ائدیردیلر. اونون دا «تهرانلی اینصاف ائیله، گؤر من ائششهیهم، یا سن؟» میصراعلی بیر شعیری وار. هر شاعره تضییقلر اولور. اونون دا بئله شعیرلری چاپا وئریلمیردی.
- خاریجی اؤلکهلره سفر ائتمک سیزه پروبلئملر یارادیر؟
- یوخ، هئچ بیر پروبلئم یاشانمیر.
- یازیچیلار بیرلیینین جنوبدا یاشایان قلم آداملارینا دقتی سیزی قانع ائدیر؟ کؤرپو رولونو اوینایا بیلیر؟
- اگر کؤرپو رولونو اویناماسایدی، من ایندی بورادا اولمازدیم. اورادا یازیچیلار بیرلیینه حؤرمت وار. سایمان آرووزون سؤزو، یارادیجیلیغی، ایکی اؤلکه ادبیاتی اوچون ائتدیکلری، اینسانلیغی، داورانیشی جنوبداکی قلم آداملارینی روحلاندیریر. یازیچیلار بیرلیی ایکی اؤلکه ادبیاتی آراسیندا کؤرپو قورماق اوچون چوخ اساسلی قورومدو. بوتون یازیچیلاریمیز یازیچیلار بیرلیی ایله علاقه ساخلاییر. من دئیه بیلرهم کی، تبریزده یازیب-یارادان ادبیات آداملارینین ۹۹ فایزی یازیچیلار بیرلییینه حورمتله یاناشیر.
- کیتابینیز چیخیب؟
- بلی، ایکی شعیر کیتابینین مؤلفییم. بیری «سن منسیز یاشایا بیلمهیهجکسهن» آدلانیر. بو کیتابدا نصرت کسمنلینین شعیرلریندن ایلهاملاناراق قلمه آلدیغیم شعیرلریم یئر آلیب. دیگری ایسه «اورمودان هامونا» آدلانیر. من ده چالیشیرام کی، گؤللریمیز قوروماسین.
- اورمو گؤلونون قوروماماسی اوچون بیر چوخ آددیملار آتیلدی. ایندی وضعیت نئجهدیر؟ آتیلان آددیملارین بیر خئیری اولدو؟
- حاضردا گؤلون بیر قیسمی تامامیله قورویوب. قوروماغینین بیر چوخ سببی وار. گؤله آخان چایلارین اوزرینده قورولان بندلر، اطرافدا اولان سولاردان دوزگون ایستیفاده اولونماماسی و قانونسوز شکیلده چوخ سایدا قازیلان آرتئزیان قویولار، ائلجه ده ایقلیم دییشیکلیگی و یاغینتیلارین آزالماسی گؤلون قوروماسینا سبب اولوب.
- اگر اورمو قورویارسا...
- توفانلار باشلاییر، توزاناق، دوز کولیی یارانار. بو دا بؤیوک بیر اراضینی صحرایا چئویرر.
- ادبیات بیزی بیرلشدیریرمی؟
- ادبیاتدا پارچالانما یوخدور. ادبیات بوتؤودور. اونا گؤره ده سؤزسوز کی، ادبیات بیزی بیرلشدیریر.
- یازدیغینیز شعیرلر اوخوجولارینیزا کئچیردیینیز حسلری اؤتوره بیلیرمی؟
- البته، اؤتورور. او حسی اوخوجو دویور. شاعر شعیریندن دانیشار. هر زامان دئییرم کی، من شاعر دئییلهم، اول اطراف موحیطی قورویانام، سونرا شاعرم.
کیمسه آنلاماییر شعیرلریمی،
بوتون یازدیقلاریم «یالان» دئییرلر.
گؤزومدن گؤزونو آلان او گوندن
یازدیغیم شعیره یامان دئییرلر.
منه قاش-گؤز ائدیر بوردا آداملار،
آخ... داش اللرینده دالدان گلیرلر.
سو سپر گئدنین دالینجا هامی،
من گئدن یوللارا داش سپهلرلر.
گوناه منده دئییل، سنین گؤزلرین،
منی اؤز شهریمدن قوربته سالمیش.
اؤزوندن تئز گئدر قوناغین پایی،
سانکی منیم پاییم یوللاردا قالمیش.
ایندیسه گئدیرم، سنسیز، کیمسهسیز،
وئرمهدی بو شهر بیر خوش گون منه.
قوللاریم قوینوندا، گؤزوم اوزاقدا،
بارماقلیق آردیندا گئدیرم یئنه.
ایندی من تبریزده، سنسه، سنسه ائه...
سانکی آرامیزدا او چین دیواری.
او تایین آدینی قویورام «هیجران»،
بو تایین آدینی «حسرت یوللاری»...
هلهلیک اومیدیم مئساژا گلیر،
یازیرام اؤزومدن، سنسیزلییمدن.
فرهادین کولونگون آلیب وورورام،
سؤکولمور بو دیوار، بیلمیرم ندن.
بعضا قایدالاری پوزماق اولارمی؟
«آلما» دئسهم ده گل، «هئیوا» دئسهم ده.
اوروج توتمالییام سئوگیمیز اوچون،
بیر نفس چکسمده، چؤرک یئسمده...
- بورادان خاطره اولاراق اؤزونوزله تبریزه نه آپاراجاقسینیز؟
- بوراداکی ادبیاتچیلاریمیز دوغرودان دا گوجلودورلر. دیل و گراماتیک باخیمیندان دا چوخ اینکیشاف ائتمیش بیر ادبیات گؤردوم. بیز دیلی بیلمیریک. تورکون دیلینده منیم حسسیم، شعیر تبیم وار. من ایسه شعیر یازیرام، بیر ده وئریرم رئداکته ائدیرلر. بو، منیم اوچون چوخ بؤیوک درددیر...


text:
سوریه ده روسیه نینگ حربی مرکزلری نینگ دایمی قالیشی ممکن
روسیه تشقی ایشلر وزیری اورین باسری اولیگ سِرومولوتوف سوريهدهگی حربي مرکزلری نینگ، داعش ترور تشکیلاتیدن کیین هم منطقهده قالیشی ممکنلیگینی قید ایتدی.
روسیه تشقی ایشلر وزیری اورین باسری اولیگ سِرومولوتوف سوريهدهگی همیمیم و تارطوس حربي مرکزلری نینگ، داعش ترور تشکیلاتی تماماً مغلوب قیلینگنیدن کیین هم منطقهده قالیشی ممکنلیگینی قید ایتدی.
سِرومولوتوف روسیه اوردوسی نینگ سوريه نی ترک ایتیشی نینگ ایسه وضعیتگه باغلیغ ایکنلیگینی تاکییدلهدی.
داعش ترور تشکیلاتی نینگ حلیگچه سوريه حدودی نینگ 10 فایزینی نظارت آستیده توتگنلیگینی شونینگدیک، النصرا نینگ هم فعالیتلرینی دوام ایتتیرگنلیگینی ایسله تگن سِرومولوتوف ، بوندن تشقری مستقل فعالیت آلیب بارگن گروهلر نینگ هم بارلیگیگه اعتبار قرهتیب اوز سوزینی قوییدهگیچه دوام ایتدی:
«تیز-تیز، کوتیلمهگن جایدن، کوتیلمهگن اکتورلر تامانیدن توقنه شوولر باشله تیلماقده. اولر اوّل یوق ایدی، کیینچهلیک پیدا بوله باشله دی و وضعیت تماماً اوزگریب کیتیبتی» دیدی.


text:
روسییا پالمیرانی آزاد ائدیب اسده اونا گؤره پئشکش ائتمهدی کی، سورییا اوردوسو یئنیدن شهری تئررورچولارا تسلیم ائتسین.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری پولیتولوق ائلخان شاهین اوغلو بیلدیریب. سیاسی شرحچی روسییانین حلبین ایشید(داعش)-دن تمیزلهنمهسی اوچون بؤیوک اینسانی و حربی رئسورسلار خرجلدیینی خاتیرلادیب:
«شهری آزاد ائتدیکدن سونرا ایسه روسییانین تئلئویزییا کاناللاری اصیل قلبه سئوینجی یاشادیلار، قربه گؤز داغی وئردیلر. روسییا پالمیرانی آزاد ائدیب اسده اونا گؤره پئشکش ائتمهدی کی، سورییا اوردوسو یئنیدن شهری تئررورچولارا تسلیم ائتسین. بونون قارشیسینی آلماق اوچون روسییا اوردوسو پالمیرانی بومبالاییر. بو گون ایلک دفعهدی کی، روسییانین «روسسییا» کانالینین آنا خبر پروقرامیندا سورییادا ساواشان روس خصوصی تاییناتلیلارینی گؤستردیلر. آنجاق نه فایداسی؟ سورییا اوردوسو شهری قورویا بیلمیر. بو گون سورییانین ایکینجی بؤیوک شهری حلب ده روسییا اوردوسونون سایهسینده آزاد اولونماق اوزرهدیر. آنجاق تأمینات وارمی کی، سورییا اوردوسو پالمیرا کیمی حلبی ده یئنیدن تئررورچولارا تحویل وئرمهیهجک؟»
قئید ائدک کی، اؤتن گون سورییا حاکمیتی پالمیرا اوزرینده نظارتین ایشید-این علینه کئچدیینی تصدیق ائدیب.


text:
مدرس شهرین نقشه اۆستونده یئری
مدرس، اورقن (اینگیلیسجه: Madras, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۰۴۶ نفر و اهالی سیخلیغی ۴۶۵ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۶۸۳ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشهلر احاطه ائدیب. بۇ مشهلرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور. ۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشهلرده واردیر.[۱]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
فایللار
قارداش پروژهلرده مدرس، اورقن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Madras, Oregon»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آمئریکا پرزیدنتی یانیندا میللی تهلوکسیزلیک شوراسی دونالد ترامپ اوچون شیمالی کورئیانین نووه پروگرامینا مقاومت سناریسی حاضرلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «ان بی سی نیوز» تلویزییاسی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادن یاییب. تلویزییا آغ ائوین هلهلیک چینین پخنیانی اؤز نووه پروگرامیندان ایمتینا ائتدیرجیینه اومید بسلدیینی بیلدیریب. لاکین بو، باش وئرمیجیی تقدیرده آمئریکا دیگر واریانتلاری دا نظردن کئچیرملی اولاجاق. بو واریانتلار سیراسیندا شیمالی کورئیا لیدری کیم چئن اینین و دیگر یوکسک وظیفهلی شخصلرین محو ائدیلمهسی ده وار. دیگر واریانت ایسه آمئریکانین یئنیدن جنوبی کورئیاداکی اوسان بازاسینا نووه بومبالارینی گئری قایتارماسیدیر. واشینگتن همچینین آمئریکا و جنوبی کورئیا خصوصی تعیناتلیلارینین شیمالی کورئیایا دیورسییا تؤرتمک اوچون کئچمهسی سناریسینی ده نظرینده ساخلاییر.


text:
بمت-ده آنتیترور ایدارهسی یارادیلیر
بمت رهبرلیگی قورومون داخیلینده یئنی آنتیترور ایدارهسینین یارادیلماسی بارهده قطعنامه قبول ائدیب.
بمت رهبرلیگی قورومون داخیلینده یئنی آنتیترور ایدارهسینین یارادیلماسی بارهده قطعنامه قبول ائدیب.
بیلدیریلیب کی، تشکیلاتین رهبری آنتونیو گوترش یئنی آنتیترور ایدارهنین تابع لیگیندکی آنتیترور مرکزینین عضو اؤلکهلرده ترورچولوقلا موباریزه ایمکانلارینین گئنیشلنمهسینده اساس رول اوینایاجاغینا اومید ائدیر. خاطیرلاداق کی، بیرلشمیش میللتر تشکیلاتینین باش کاتیبی آنتونیو گوترش فوریه آییندا تشکیلاتین ترورچولوقلا موباریزهده تاثیرینی آرتیرماق اوچون آنتیترور مرکزینی یاراتماغی تکلیف ائتمیشدی. ایدارهنین باشچیسی عمومی ایجلاسین قطنامهسینه اویغون اولاراق باش کاتیبینین معاوینی درجهسینی آلاجاق.


text:
تئتیس (اویدو)
تئتیس اویدو زوحل اویدولاریندان.(لیست آدی ساترن اوچ Saturn III) جیووانی کاسینی 1984جی ایلده اونو تاپدی.چاپی 1050 کیلومتیر و زوحلدن تقریبی اولاراق 294.700 کیلومتیر آرالیدی.سیخلیقی 0.98 g/cm3 سو سیخلیقی کیمی اولور.
چالا و دره لری چوخدو و بؤیوک دره سی اودیسه 400 کیلومتیر چاپیدی.ایتاکا چالاسی 100*200 کیلومتیر ان و بؤیو اولور.آچیق چوللر و دوز یئرلری اودلو داغلار ایئله یارانیب.باشدا قاز و تؤز اولوردو و زوحل ایله بیر یارانیب.
نئچه اوزای گمیسی هابئله وویجر 1 و وویجر 2 پایونیر ( Pioneer 11 (1979), Voyager 1 (1980), Voyager 2 (1981),بو اویدونو گوروب و اوندان فوتوقراف سالیب.سون ایللر کاسینی اونو یوخلایب.


text:
هنری آدامز
هنری آدامز (اینگیلیسجه: Henry Adams) آمریکالی رومانچی، ، ژورنالیست و یازیچی - .۱۶ فوریه ۱۸۳۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۰ ایل عومر ائلهییب و ۲۷ مارس ۱۹۱۸ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Henry Adams»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده هنری آدامز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایرانداکی یاشیل حرکاتین تانینمیش لیدرلریندن اولان مهدی کروبی یئنییدن خسته خانایا یئرلشدیریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده کرروبینین اوغلو محمدحسین کرروبی ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا دانیشیب. او بیلدیریب کی، ایولون ۳۰-او گونورتادان اول آتاسینین اورک دؤیونتولری کسکین ضعیفلهییب و صحتینده جدی پروبلملر یاراندیغیندان، او، اطلاعات امکداشلارینین مشایعتی ایله یئنیدن تهران خسته خانالارینین بیرینه آپاریلیب:
«آتام حاضردا تهران خسته خانالاریندان بیرینین رئانیماسییا شعبهسینده حکیملرین نظارتینده ساخلانیلیر. اونون اورک دؤیونتولرینین کسکین دوشمهسینین سببینی اؤیرهنمک اوچون معایینه ائدجکلر. معایینه نتیجهسینده حکیملر اونون اوریینده عملیات آپاریب-آپارماماق بارهده قرار وئرجکلر».
قید ائدک کی، کروبی ایولون ۲۵-ده ده خسته خانایا یئرلشدیریلمیشدی.
۲۰۰۹-جو ایلده ایراندا حاکمیته قارشی یاشیل حرکات باشلاییب. حرکاتین اساس لیدرلری میر حسین موسوی و مهدی کرروبی اولوب. میلیونلارلا گنجی اؤز اطرافیندا توپلاماغی باجاران حرکاتین قارشیسی حکومت طرفیندن آلینیب. موسوی و کروبی سونرادان حبس ائدیلیبلر. هر ایکی سیاستچی ائو دوستاقلیغی شرایطینده یاشاییر.


text:
اوستاد هوشنگ جعفریله مصاحبه
زنگاندا«بایرام» مجلهسینین اوستاد هوشنگ جعفریله مصاحبهسی
1- آقای جعفری، سیز اؤزونوزو «بایرام»آیلیغینین اوخوجولارینا تانیتدیرین لطفاً؟
اوّل «بایرام»ین یازیچیلاریندان چوخلو تشکّرلر ائدیرم. اونلار چوخلو زحمتلر چکیب، «بایرام»ی گؤزل بیر صورتده چیخاردیلار. من «هوشنگ جعفری»سیزه و حورمتلی همشهرلریمه و تورک خالیغینا تانیشام. دئمک اولار کی «آغآتیم» کتابیندا، آقای «بیانی» منیم کئچمیشیمدن یازیبلار. یاخشیدیر اورادا یاشاییشیما باخسینلار. آنجاق دئیه بیلهرم من بو ملّتین کیچیک خادمی و شاعرییم.
2- ناواختدان شعره باشلادیز؟ اوّلین شعریز هانسی شعردیر؟
ائله اوشاق ایکن شعره و هنره ماراقلیدیم، آمما جدّی صورتده یازمازدیم. حایات یولداشیم بیر اوغوم بیرلیکده تصادُفدا اؤلندن سونرا، نقّاشی بومونو دردیمی دئمهگه کیچیک گؤردوم. شعره اوز گتیردیم و «سفرچیلر» شعرینی کی رحمتلیک «منوچهر نورآذر»ایله اوستاد «شهریار»ین حضورونا چاتیب اوخودوم و چوخ تشویق اولدوم و شعری داهادا جدّی صورتده باشلادیم. 1369 ایلینین زلزلهسی طاریمدا و منجیل و رودباردا اولدو و منیم عزیز هموطنلریمین دردلرینی بؤلمهگه طاریما گئتدیم و زلزله شعرینی اوخویوب، ائل شاعیری تانیندیم. اوندان سورا، دای آدیم دیللره دوشدو. دقیقاً یادیمدا دگیل اوّلین شعریم هانسی ایدی.
3- نییه تورکو دیلینده شعر یازدیز؟
چوخ آچیق و آیدین بیر مسأله دیر. بیز تورکوک و آنامیز بیزه تورکو لایلای چالیب، من بئله فیکیرلهشیرم کی کیمسه آناسین اورکدن سئوسه، اونون دیلین اونوتماز، اگر آنا دیلی یاواش-یاواش یاددان چیخسا، تورکلرین هویتلریی آیاق آلتیندا ازیلهجکدیر. اونو قوروماغا واجب دیر بوتون تورک یازیچیلاری و شاعیرلری اؤز دیلینده یازیب اوخوسونلار. تورک منیم کیملیگیم دیر، دیلیم اولماسا منده یوخام
4- هانسی شاعیرلرین شعری سیزه تأثیر قویدو؟
دئمک اولار بوتون شاعیرلرین شعرین اوخویارام، آمما «حمیده رئیسزاده»،سحر خانیمین شعرلری منی ماراقلاندیردی و باخیشیمی شعره عوض ائلهدی و شعری یاخشی تانیدیم. قدیملره شهریارین حیدرباباسین، معجز شبستری و فضولینی چوخ اوخویاردیم. من شعرده رسالت گؤرمهسم، دلیلیک گؤرمهسم، فیکیر گؤرمهسم، شعره ماراقلانمارام. ایندیسه گؤرورسوز کی، تورکو شعری آذربایجاندا جداً قدرت تاپیب، خصوصاً زنگاندا.
5- زنجاندا هانسی شاعرلر سیزه تأثیر قویدولار؟
البته دئیه بیللم تورکجه شعری انقلابدان سورا نشریهلرده من باشلامیشام. «پیام زنجان»دا، «امید زنجان»دا. بورانین شاعیرلرینی ده اوخوموشام. من آغ آتیم کتابیلا تورکونو زنگاندا، اوزاق و یاخین کندلرده دیللره سالدیم و باخیشلاری عوض ائلهدیم و سیز یاخشی بیلیرسیز کی آغ آتیمدان سورا چوخلاری بیلدی کی بوردادا یاخچی شعر یازماق اولار.
6- اوّلین کتابیز یعنی «آغآتیم» نئجه یاراندی، نئجه چاپ اولدو؟
بورادا اعتراف ائدیرم کی مهندس م.کریمی منه یاردیم ائتدی کی باشارام سؤزلریمی دئیه بیلم. گئجه منه تاریخدن دانیشیردی، تورک خالقیندان. من ذوق ائلهدیم آغآتیم شعرینی یازدیم. سورا رحمتلیک استاد «اسدالله جمالی» منه چوخلو اثر قویدو و اونون اصراری لا، او کتاب «اقتصاد»چاپخاناسیندا حؤرمتلی دوستوم آقای «حاج مسعود اقتصاد» حضرتلری الیله و کؤمگیله چاپ اولدو و چوخ تئزده یئرینه دوشدو و یاییلدی. خصوصاً طاریمدا و هئچ یادیمدان چیخماز کی طاریمدا منه «زلزله شاعیری» آد قویموشدولار. من طاریمین آدین بوتون دونیادا تانیتدیردیم. چوخلو شبکهلر منه «باکلور شاعیری» دئییردیلر. چون باکلور کندینین حاققیندا یازدیغیم شعر، چوخ دیللره دوشدو.
7- آغآتیم چاپ اولوب، بازاردا پخش اولدو، انعکاس نئجهایدی؟
آغآتیم چاپ اولاندان سونرا، تورک شعری زنگاندا یئرینه دوشدو و بئله دئیه بیلهرم کی ادبی دیلده او قدر بورادا شعر یازیلمامیشدی یا خالق آراسینا گیرمهمیشدی. منی هر کس گؤردو تئز واژهلری سوروشاردی. «آلقیش»، «زیروه»، «دنیز» کلمهلری کی زنگاندا یادلاردان چیخمیشدی، منیم شعرلریمده بیرده باشدان یاشاماغا باشلادی و اوندان سورا گؤرورسوز کی حتّی اطرافلارا دا اثر قویدو و من بونا فخر ائدیرم.
8- او کتابدا هانسی شعری چوخ بَیَندیز؟
آغ آتیمداکی شعرلرین هامیسیندا، هم منه، هم اوخوجولارا تزهلیگ واریدی. چون من سعی ائدیردیم غزلده و یئنی شعرده باخیشلاری دَگیشدیرم. مثلاً گئجهلر، آغآتیم، آغ بولاق، کیمی شعرلر دیللره دوشدو و کتاب چاپدان چیخمامیش، یعنی چاپخانادا ساتیلدی. آغآتیم چیخمامیشدان قورتاردی، آمما تأسفله اونون سونراکی چاپلاری چوخلو چتینلیکلره معروض قالدی!
9- عائیلهنیزین باخیشی شعره، هنره و ادبیّاتا نئجهدیر؟
ائله کی بیلیرسیز، بیزیم عائله هنر و ادب سئور دی. بو ائله عائلهنین باخیشین گؤستهریر، بؤیوک قیزیم «نسیم»، «زن خورشید» لوح و تندیسین آلدی. «صبا» مینیاتوریست و «سولماز»دا نقاشی ده «رئال» ایشلر، «طاهر»دهکی سریاللاردا یا هنری ایشلرده گریمور دور. بونلار اوشاقلیقدان ادبیات و شعر ایله یاشاییبلار و یاشاییرلار دا.
10- ائله بیل اونلاردا سیزین کیمی رمانتیک و عاطفهلی انسانلار دیلار؟
ائلهدیر، منیم حیات یولداشیم منیم اؤزومدنده احساسلیدیر. هر بیر کیچیک اورک یاندیریجی مسألهیه آغلار و اوشاقلار اوندان دا داها چوخ. دئمک اولار بیزیم ائوده یاشاماق فقط شاعیر ایشیدیر.
11- اوستاد، شعری خلوتده یازارسیز، یوخسا جمع ایچینده؟
شعر وار خلوتده یازیلار، شعر وار جمع ایچینده. من هر شعری قوتارا بیلمهسم، گئجهنی خلوت ائدهرم و اونو باشا چاتدیرارام؛ آمما چوخدا اولوب هیئتده خالق آغلاشاردیلار، منده اؤزومده غرق اولاردیم. هئچ بیلمزدیم هیئت ناواخت قورتاردی، اوندا منیمده شعریم قوتاراردی.
12- شعر قالبلریندن هانسی سیزده چوخ ماراق یارادار، غزل، قوشما، گرایلی و... ؟
هامیسی، خصوصیله غزل، آمما بعضی سؤزلر وار کی غزلده دئمک اولماز. اونا گؤره او بیری قالبلرده واختیجا، یئرینده آدامی ماراقلاندیرار، آمما قوشما و غزل منیم اصلی ایشیم دیر. «غزلچی جعفرییم اؤلکهمین آدی سانییام.»
13- دئدیگیمیز قالبلرین هانسی خالقا خوش گلیر؟
هر شعر گؤزل اولا و خالقین دردین دئیه، خالقا خوش گلر. مثلاً «فریاده گلین» شعری جاوانلارین و گنجلرین دیر، «یار آغلادی» شعری عاشقلارین دیر، هابئله «حاجیلار»ظنز شعری عُموم ملّتین دیر، کی گؤرورسوز «حاجیلار» شعری بیر آیدا بوتون ایراندا یاییلدی. بو ایل حاجیلارین بیر دئییردی مکّهده حاجیلار شعرینه قولاق آسیردیق.
14- استاد، سیز چوخ بؤیوک جمعلرده، شعر اوخویورسوز، او جمعلرده نه احساسیز اولار؟
دئمهلییم کی من شعرلریمی بوتون احساسیملا یازارام و بوتون احساسیملا دا اوخویارام. من شعر اوخویاندا بوتون دامارلاریم منه سس وئرر، من شعریمله بیرلهشهرم و خالق ایچینده داغیلاریق. اونا گؤرهده خالق طرفیندن آلقیشلاناریق. اؤزومده گؤردوم خالق منی و شعریمی آلقیشلاییر، منده یئنی بیر احساسا گلهرم، سانکی دونیا منیم اولار. اولوب کی مندن سورا یاریم ساعات چکیب بلکه مجلس اؤزونه گلسین و آیری شاعرده شعر اوخوسونلار.
15- ایندییه کیمی حضور تاپدیغیز جمعلرین هانسی سیزین اوچون خاطیرهلی اولوبدور؟
هامیسی، آمما «اورمو»دا اطّلاعیّه وئرمیشدیلر، زنگانلی «هوشنگ جعفری» گلهجک. بو قدر تورک خالقی استقبالا گلمیشدی کی داها صلاح اولمادی شهره گئدم، منی شهرین ائشیگینده بیر ائوده ساخلادیلار. سورا منه فیلم نشان وئردیلر کی منه ثابت اولدو کی اؤز خالقیم منی سئویر، نئجه کی من اونلاری سئویرم. تبریزده بئله دیر.
16- سیز استانداری کارمندیسیز، او ایشین شاعیرلیگه ارتباطی وارمی؟
هئچ یوخدور. آمما اوّل انقلاب خطّاط یوخ ایدی. نقّاش یوخ و یازیچی یوخ ایدی. منی استاندارییه چاغیردیلار. من جبههلرده خط یازاردیم. استاندارینین خبرلرین یازاردیم. قوناق گلنده پارچا یازاردیم. بئلهلیکله اورادا قالیب استخدام اولدوم. الان فقط ادبیاتا یئتیشیرم. بوتون مدیرلر و استاندارلار منه لطف ائدیبلر. ایندی ده بئله دیر.
17- ادارهده همکارلاریزین ارتباطی سیز ایله نئجهدیر، اونلار بیر مشهور شاعر ایله یولداشلیقدان نه حس ائدیرلر؟
منیم ادارهده همکارلاریم بو قدر منی اورکدن آلقیشلایارلار کی حدسیز و حسابسیز دیر. دئیه بیلهرم کی هئچ شاعر ایندییه قدر منیم تک آلقیشلانماییبدر. من خالق شاعیرییم، او دور خالقیم منی اورکدن سئویر. هامیسی منی بیر قارداش کیمی بلکهده قارداشداندا باش سئویرلر. منیم همکارلاریم اولماسا ایندییه دیقلامیشدیم.
18- طنز شعره نظریز نهدیر؟ سیزین طنز شعرلریزده وار؟
طنز شعری دئمهگه چوخلو یئر وار. من شوخ طبع آدامام. سؤزومو شوخلوق ایله دئیهرم. عصبانی اولمام، ساللام طنزه سؤزومو دئیهرم؛ اونا گؤره، ظنز شعریم چوخ دور. مثلاً حاجیلار، شورالار، فرماندار و...
19- آقای احمد صادقینین طنز شعرلرینه نظریز؟
آقای صادقی منیم اَن یاخشی دوستلاریمداندیر. اونون طنزده بیر خاصّ باخیشی وار. دئیه بیلهرم کی ایراندا من بوتون شهرلری گزیب و دعوت اولموشام، چوخلودا شعرلر ائشیتمیشم؛ آمما آقای صادقینین دیلی و سبکی آیری بیر دیل دیر و واقعاً گؤزل دیر.
20- آغآتیمدان سونرا چاپ اولان کتابلاریزدان صحبت آپارین؟
البتّه «گونش»ده چیخدی و «آغآتیم و گونش»ده باشدان ایکیسی بیر یئرده ده چاپ اولدو. آمما او قدر سانسور اولوب کی قورخورام چاپ اولدوقجا سانسور اولا و آخیردا فقط جلدی قالا. بیلمیرم نییه اؤزلری قویور چاپ اولور؛ سونرا کی چاپدا اونو قئیچیلهییرلر، من کی باشا دوشمورم.
21- سیز اؤزونوز چوخ دئییبسیز، سیزی زنگاندان ائشیگه چوخ تانییب و استقبال ائدیرلر، بو بارهده دانیشین؟
بونو من دئمیرم، سیز «گوگل»سایتینا بیر باخین، آدیمی سئرچ ائدین گؤرون منی دفعهلرله خارجهدن، ترکیّه، آلمان، سوئد، باکی، بورسا، استکهلم، بورجالی، گرجستان و چوخلو یئرلر دعوت ائدیب، تأسف له گئده بیلمهمیشم. آمما اوستاد حسن کاناکایا گلمیشدی زنگانا دئییردی، بیز دانشگاهلاردا سنین شعرلرین اؤیرنجیلره اوخویوب و سیزی تانیتدیراریق و زنگانی بیز سنله تانیمیشیق. زنگان منیم قولاغیما دگمهمیشدی. دکتر علی قفقازیالی «ایران جغرافیاسینین تورکلری» کیتابینی منیم شعریمله باشلاییب.
22- زنگانین انجمنلریندن و شعر آخشاملاریندان راضیسیز؟
زنگاندا آلتی ایلدن چوخدور، شعر آخشامی قورولمور. آقای سهندی جنابلاری گلندن سونرا بیری قورولدو کی دئمک اولار پیس دگیلدی؛ آمما نه قدیمکیلر کیمی. کئچمیش مدیرکللار بئله ضربه وورردولار کی یازیق آقای سهندی نئچه ایل چکر ارشادین قدّین دوزلتسین. تأسفله دئیه بیلهرم کی:
«سوسوبدور دیللری شاعیرلرین دونوب شعری
هُنر شهید اولالی، شعرین الامان چاغیدیر»
23- بیر زامان «ایشیق انجمنی» واریدی، اوندا شعرین وضعیّتی نئجهایدی؟
او «ایشیق» ائله ایشیق سالیب کی هئچ واخت سؤنمز. ایشیقدان گؤزل شعر یازانلار و نثر یازانلاریمیز چیخدی، دئمک زنگانین فرهنگی و دیلی یاخین زاماندا ایشیغا مدیون دور. اوندا شعر اؤز جایگاهیندا تاپدی. ایندی شاعر هئچ یئر تاپمیر شعرین اوخوسون. سؤزلر اورکلرده قالیب، کؤزهریر. هر نه زنگان آدی دیللره دوشوبدور، ایشیقدان دوشوبدور.
24- ایشیقدان سونرا نئجه اولدو؟
شعریمیز چتینلیگه قالدی. بیرده ایشیق یارانماسا یاخچی شاعر گؤره بیلمهریک. شاعیرلریمیز اورکلرینده هرهسی بیر ایشیق یاراتمالیدیلار. بیر ایشیقدان مین ایشیق.
25- بالاخره «ایشیق» زنگانین شعرینده مثبت تأثیر قویدو یا یوخ؟
نئجه کی باشدا دئدیم، اصلاً ایشیق تأثیرین بئله قویدوکی الاندا ایشیقچیلار اؤلکهلره ایشیق سالیبلار. زنگانین شاعیرلری چوخ قاباقدادیلار. گلهجکلری اَن گؤزل گونلر گؤرهجک.
26- «اشراق انجمنی» نئجه؟
واللاه من چون گئتمهمیشم، بیلمیرم؛ آماا بونو بیلیرم کی اورادا دا گؤزل و اوستون شاعیرلر وار.
27- شعریمیزین رابطهسی موسیقیله نئجه اولمالیدیر؟
شعر و موسیقی بیر- بیرینه باغلیدیر؛ اصولاً شعر موسیقیدیر و موسیقی شعردیر. هر شعر کی اورکلره یول تاپیر حتمن موسیقیله باغلی دیر.
28- آشیق موسیقیسین، یوخسا موغام، یوخسا پاپ موسیقیسین سئویرسیز؟
هر موسیقی کی اورَگیمه اوتورار، سئوهرم. آشیق، موغام. موغام منی بیر آیری حالا آپارار، ائله آشیق موسیقیسیده. بیر قابل آشیق«یانیق کرمی» چالاندا باخین گؤرون آدام نئجه دلی اولور و اورکدن کرم کیمی یانیر.
29- هانسی بیزیم شعریمیزه چوخ یاردیم یئتیره بیلر؟
البته کی هامیسی، آمما آشیق و موغام بیزیمکیدیر و هر ایکیسیده شعریمیزه یاردیم اولا بیلر.
30- سیزین شعرلریزی ایندییه کیمی آهنگ دوزلدیب، موسیقیله بیرلیکده اوخویوبلار؟
چوخ اولوبدور، اشراق شبکهسینده هر گئجه «آیجالانیر» موسیقیسی منیم دیر. دورنالار سریالیندا، سارای سریالیندا و هابئله دئیه بیلهرم کی باکیدا 30دان چوخ شعریم موسیقیله سسلهنیبدیر. یار کوچهسی، قیزیل اؤزندهکی مقام گتیردی. بیرلیکده بوتون شبکهلرده ملّی سرود کیمی اولموشدو.
31- تبریزده چیخان «آغآتیم و گونش»ده چوخ املا غلطلری وار، نیه؟ سیزین شعرلریزه چوخ علاقهلی آداملار وار، آمما کتابیزدا غلط اولاندا، بیر آز غملی اولورلار آخی؟
عائلهوده بیر مسئله اوز وئرمیشدی، اونا گؤره من گئده بیلمهدیم، تأسفله اونلاردا دقّت ائتمهمیشدیلر، من چوخ مکدر اولدوم. هم شعرلری غلط چاپ ائدیبلر، همده کی شعرلردن سانسور اولوبدور. واقعاً اوخوجولاردان شرمنده اولموشام. اومید ائدیرم گلن چاپلاردا حتمن بو یالنیشی و نقصی اؤدهیم.
32- یئنی کتاب چیخاردیرسیز یا یوخ؟ آدی نه دیر؟
بله، «سولماز» چاپا حاضردیر و «گلهجک بیزیمدیر». آمما تأسفله منیم شعرلریمه بیر آز ننهلیک گؤزو ایله باخیلیر.
33- شاعیرلیکدن راضیسیز؟
نیه راضی اولماییم. من قلبلره یاشاییرام. و بو چوخ- چوخ بؤیوک بیر افتخاردیر. هر شهره گئدهرم، حؤرمت گؤرهرم، آللاه هامیسن ساخلاسین. من اونلارین آیاغینین تورپاغییام. منیم هر نهییم وار بو جاوانلاردان و بو ملّتدن دیر. آللاه اونلاری ائلیمیزه و دیلیمیزه چوخ گؤرمهسین.
تاریخ : سه شنبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۲ قایناق:یئکن اؤلکه سی


text:
ائرمنیستان سلاحلی قوهلرینین بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده ایریچاپلی پولئمیوتلاردان دا ایستیفاده ائتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رئژیمینی عمومیلیکده ۱۴۳ دفعه پوزوب.
آخار. آز-این مدافعه نازیرلیینین سایتینا ایستینادن وئردیی معلوماتا گؤره، ائرمنیستان رئسپوبلیکاسی ایجئوان رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده، نویئمبئریان رایونونون شاوارشاوان، ووسکئوان، بارئکاماوان، بئرداوان، دووئخ کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قیزیلهاجیلی، فرحلی، قوشچو آیریم، قایماقلی، کمرلی کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، بئرد رایونونون چیناری، آیقئپار، موسئسقئخ، آیقئدزور کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن توووز رایونونون آغبولاق، مونجوقلو، الیبیلی، کوخانبی کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، کراسنوسئلسک رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن گدبی رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ترتر رایونونون ایشغال آلتیندا اولان یاریمجا، گؤیارخ، آغدام رایونونون قاراقاشلی، باش قروند، مرزیلی، نمیرلی، شیخلار، شیروانلی، جواهیرلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو، فضولی رایونونون قورقان، آشاغی وئیسللی، هورادیز، قاراخانبیلی، آشاغی سئییدهمدلی، جبراییل رایونونون مئهدیلی کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گؤیگؤل، گورانبوی، ترتر، خوجاوند و فضولی رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.


text:
آذربایجان و تورکییهنین - ایکی قارداش اؤلکهنین خاریجی سیاست ساحهسینده علاقهلری ان یوکسک سوییهدهدیر.
بونو آپا-یا تورکییهنین خاریجی ایشلر ناظری مؤولود چاووش اوغلو دئییب.
ناظر بیلدیریب کی، بیر میللت، ایکی دؤولت اولان آذربایجان و تورکییه آراسیندا مناسیبتلر ایکی قارداش آراسیندا نئجه اولا بیلرسه، او جوردور.
«ایکی اؤلکهنین خاریجی ایشلر ناظرلری آراسیندا دا مناسیبتلر یوکسک سوییهدهدیر. آذربایجانا خیدمت ائتمکدن هر زامان بؤیوک ممنونلوق دویوروق. متمادی تماسلاریمیز، علاقهلریمیز وار، گؤروشلر کئچیریریک. تورکییه-آذربایجان-گورجستان و تورکییه- آذربایجان-تورکمنیستان اوچطرفلی توپلانتیلار کئچیریلهجک. باکی بو گؤروشلره ائو صاحبلیگی ائدجک»، - دئیه ناظر علاوه ائدیب.


text:
شاعیر فائیق بالابَی لی 1964-جو ایل فئورالین 23-ده جلیل آبادرایونوندا آنادان اولوب. "ائه آیریلیق, نه یامانسان" (1993), "کَسیلمه ین هَیجان فیتی" (2003), "سنه یازیلان شعیرلر" (2005), "بوردا داریخماق اولماز" (2008), "یاشیل یوخولو دنیز" (2010), "یاخین اوزاق ائلازیخ" (2011) کیتابلارینین مولیفی دیر.
آخار.آذ فائیق بالابَی لینین ایکی شعیرینی تقدیم ائدیر:
داها ییغیش گل, من ده کؤچورم
اوغلومون, دوستومون, قوُنوم قونشونون
چیینینه قونموشام, کنده کؤچورم
گل, باشینا بیر قارا اؤرپه ک سالیب, گل
گل, منی سنین کیمی هئچ کس آغلاماز...
آناما یازیغیم گلیر
دؤزمه ک چتیندیر
نه نامرد اوغولام
خوش گون وئرمه دیم
او یازیق آروادا
اَلی اوره یینین اوستونده دوستاق
ائله گؤزلرینه یاش گتیریم, یاش
اَلینی گؤی اوزو ساخلایاممادی
دوستلارین, اوغولون چیگینلرینده
کَنده گئتمه ییمله, یازیق آروادیم
تانریدان باشینا داش گتیردیم, داش
او اؤز گونونه, دردلی قلبینه
آغلاییب, بالاسی نین کَفین-دَفنینی
گؤزونون یاشیندا غوسول ائده جک...
سن ایسه دایانما, گل منی آغلا...
قیزیمین "آی آتا" دئییب سوسماسی
بولودون گؤزونو قیرپماغی کیمی...
سئل- سو آپاراجاق کَندین یولونو
تورپاق قوربانینی جانینا آلار
سئوینه ر خَزینه تاپماسی کیمی
آغی سؤیلییه جک کَند آروادلاری-
آمما هئچ کی منی سن تک آغاماز
سینمه چوخ دویون چوخ داغ سیخیلیب
یاراسی قان وئرن شهید کیمی یم
هامی نین بارمیغی آغزیندا کیلید
گئچمیش نصیحت, اؤیود کیمی یم
گل منی بیر آغیز تک اؤزون آغلا
گؤرمورسن؟...
باشقا نه اولا بیلر آخی
ائله, دوز گؤروبسن
سن گؤردویونو
ائله کؤرپه لیکدن غم ایچینده یم-
آنامین لایلاسی گؤزو یاشلیدی
ؤرمورسن, بوسبوتون نم ایچینده یم؟
باشقا نه اولا بیلر آخی
من تانری سئوگیسینه هئچ سیغینمادیم.
منیم سئودیکلریم سئومیر کی منی-
اَلیندن توتماغا کیمسَم قالماییب
اَلیمدن توتانلار گؤر نه قَدداردی.
اوره یینه باشقا هئچ نه گلمه سین
من بو مملکتین قارا داشییام
دوغما بیلدیکلریم مندن کوسمه سین
بیر ایستی اوجاق یوخ کونجده, بوجاقدا
یانسین کوُرون-کوُرون منی ایسیتسین-
من آجی روزگارلا قارشی-قارشییام.
نفسی بَسیمدیر بالالاریم
آدی اوستومده دیر قاردلاشلاریمین
آدینی دیلیمین اوجوندا گؤردوم
منی تانیمایان دوغمالاریمین.
توپورسم, آدلاری سوروشوب دوشَر
دیلیمین اوجونداد آیاغیم آلتا
آرزلری یانیمدان اوزاقلاشارلار.
ائله سن دئینده, سن گؤردویونو
ایچیرم دردیمی شراب عوضی
دیزیمی اَلیمله قوجاقلاییرام
یوخدور اوره ییمین باشقا هَوسی.
ایچمک ایسته ییرم ساباحا کیمی
آنامین گؤزونون یاشینی هر گون
ایختییار اَلی قوینوندا
دایانیب قارداشدان, باجیدان کوسکون-
یولومو گؤزله ییر- اَلی قوینوندا.
اَلینین قاباری باخ, اوره ییمین
داماری کیمیدیر, قارما-قاریشیق
من اوشاق واختیندان ایستی قانلییام
غمله آنلاشیریق, دوغمالاشیریق-
درد منه دوغمادی غم ایچینده یم
آنامین لایلاسی منی آغلادیب
گؤرمورسن بوسبوتون نم ایچینده یم؟!


text:
روسییا، تورکییه و ایران حربچیلری آستانادا کئچیریلهجک سورییا ایله باغلی دانیشیقلارا قاتیلاجاقلار.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «ریا نوووستی» آگئنتلیگی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادن یاییب.
آگئنتلیک هر اوچ اؤلکهدن حربچیلرین اساس موذاکیره مؤوضوسونون سورییادا آتشکهسین برپاسی اولاجاغینی بیلدیریب. هلهلیک حربچیلرین آستانا گؤروشونون نه زامان باش توتاجاغی بیلینمیر.
قئید ائدک کی، بوندان اؤنجه روسییا، تورکییه و ایران خین رهبرلرینین موسکوادا سورییا مسئلهسی ایله باغلی گؤروشو کئچیریلیب.


text:
محمد حسین اسحقی دئدی: تبریز بلدیه سی، محرم آیینین بیرینجی گونوندن، چئشیدلی خدماتی و تنظیف ایشلرینی تنظیم ائدرک، اوچ شیفت ده شهری تمیزله ییر و شهرداری مامورلاری گئجه گوندوز شهرده چالیشیرلار.
اسحقی شهرداری ایشچی لرینین زحمتی نتیجه سینده شهرده لاپ آز زیبیل اولدوغونو وورغولایاراق دئدی: احسان و نذری پایلاماق سنتینی نظرده آلاراق، زیبیل کیسه لری چئشیدلی یئرلرده پایلانیر، آنجام عموم اهالی و حسینی هئیت لردن شهرین نظافت و تمیزساخلاماسینی اوموروق.
تبریز بلدیه رئیسی سوزلرینین سونوندا آرتیردی: هاوانین سویوماسی و یاغینتی لارین باشلاماسی احتمالی وار و زیبل لرین سو یوللاری و کاناللاردا توپلانماسی جدی مسئله لر یارادا بیلر و همشهری لردن ایسته ییریک داها آرتیق بو مسئله یه دیقت ائتسینلر.


text:
پیس بیلیمیوردو
پیس بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Pace University, (فارسجا:دانشگاه پیس))آمریکانین نیویورک, ایالت نیویورک شهرینده یئرلهشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۱۰٬۹۴۶ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیرهتیم قۇرومودیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pace University»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( ۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پیس بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سؤزون اولینده، اورتاسیندا و سونوندا بو و یا دیگر صامیتین دوشمه سی تورک دیللرینه خاص اولان قدیم فونئتیک حادیثه لردندیر. آذربایجان دانیشیق دیلینده و اونون دیالئکت و لهجه لرینده همچنین تبریز دیالئکتینده بو حادسه گئنیش یاییلمیشدیر. تبریز دیالئکتینده صامتلرین دوشمه شرائتی مختلف اولدوغوندان اونلاری آیری آیریلیقدا نظردن کئچیرک.
سؤز اولینده
"ی" سسینین دوشمه سی. سؤز اولینده "ی" سسینین دوشمه سی، اساسا، "و"، قسما ده "ۆ" و "ئ" صایتلری قارشیسیندا اؤزونو گؤستریر. اووا< یووا، اومالاماخ< یومالاماخ، اوز< یوز...
سؤز اورتاسیندا
"ر" سسینین دوشمه سی. تبریز دیالئکتینده سونور "ر" صامتینین سؤز اورتاسیندا یئری ثابت دئییلدیر. سؤز اورتاسیندا "ر" سسی آشاقیداکی فونئتیک شرایتده دوشور:
١. سونو قوشا صامیتله قورتاران تک هجالی سؤزلرده "ر" صامتی دوشور. مثلا: فرش<فش، درس< دس، کورد< کوت، قیرخ< قیخ، دؤرد< دؤت..
٢. بعضی ایکی هجالی و چوخ هجالی سؤزلرده "ر" سسی دوشور. مثلا: گیرده- گیده، یومورتا- ییمیتدا، بیلرزیک- بیله زیک..
٣. سؤز اورتاسیندا "ر" سسینین دوشمه سی سؤزلره شکیلچیلرین علاوه سی ایله علاقدار اولور. مثلا: بیردن- بیدن، گؤردوم- گؤدوم، قوپاردیپ- قوپادیپ...
"ت" سسینین دوشمه سی. تبریز دیالئکتینده سؤز اورتاسیندا "ت" سسینین دوشمه سینه تصادف ائدیلیر. بو اساسا آلینما سؤزلره آیددیر. مثلا: دوسلوخ، دستگسر - دسگیر
"ن" سسینین دوشمه سی. تبریز دیالئکتینده سؤز اورتاسیندا "ن" سسینین دوشمه سی اساسا صایتلردن سونرا اؤزونو گؤستریر. مثلا: سونرا- سورا، قشنگ- قشه، کند - که ت...
"ل" سسینین دوشمه سی. سؤز اورتاسیندا "ل" سسینین دوشمه سی تبریز دیالئکتی اوچون سجیه وی دئییلدیر. بو حادیسه یه بیر نئچه سؤزده تصادف اولونور. مثلا: آلتمیش- آتمیش، قالخدی- قاخدی..
"ی" سسینین دوشمه سی. تبریز دیالئکتینده سؤز اورتاسیندا "ی" سسینین دوشمه سی آشاغیداکی حاللاردا نظره چارپیر:
الف) ترکیبینده قوشا "ی" صامیتی اولان سؤزلرده هئچ بیر تاثیر اولمادان همین صامتلردن بیری دوشور. مثلا: اذیت، هدیه، وضیت..
ب) واسمیش، پینه شالوار و خلجان لهجه لرینده بعضی ایکی هجالی سؤزلره صایتله باشلانان شکیلچی علاوه ائتدیکده، همین سؤزون ترکیبینده کی "ی" سسی دوشور. مثلا: چیینین- چینین، سیجه نه - سجه نه(قاب آدی)، دویدوقونا- دودوغونا (نفس بوروسو). تبریز دیالئکتینده "ی" سسینین دوشمه سینه "و" ، "م" صامتلرینین قارشیسیندا دا تصادف اولونور. مثلا: قییمه - قیمه ، قییماخ- قیماخ...
"د" سسینین دوشمه سی. تبریز دیالئکتینده بیر نئچه سؤزون اورتاسیندا سونرا "ن" سسیندن سونرا "د" صامیتی دوشور. مثلا: گوندوز- گونوز، تندیر- تنور، پندیر- پنیر..
سؤز سونوندا
"ح" سسینین دوشمه سی. سؤز سونوندا "ح" سسینین دوشمه سی آلینما سؤزلرده اؤزونو گؤستریر. مثلا: ماشاللا، پادیشا، ساباح- سابا...
"ت" سسینین دوشمه سی. دیلیمیزده بعضی آلینما سؤزلر" شت، خط، ست" صامت بیرلشمه لری ایله قورتاریر. تبریز دیالئکتینده همین تیپدن اولان سؤزلر "ت" حرفی اولمادان تلفض اولونور. بو سؤز سونوندا ایکی کار صامتین تلفضونون چتینلییی ایله علاقه داردیر. مثلا: تئشت- تئش، دست- دس، دوروست- دوروس، راست- راس، واخت- واخ، بدبخت- بدباخ...
"ر" سسینین دوشمه سی. بو تبریز دیالئکتینین ان سجیه وی خصوصیتلریندن بیریدیر. سؤز سونوندا "ر" سسینین دوشمه سی هم سؤز کؤکلرینده، هم ده شکیلچیلرده مشاهده ائدیلیر. مثلا: او قدر- اوقده، اگر- ایه، مگر- مه یه، بیر- بی، گؤیجکدیر- گؤیچه دی...


text:
تورک میلت وکیللری آشپا-دا آذربایجانین علیهینه قبول ائدیلن قطعنامهیه سس وئریب.
آخار. آذ آوروپا شوراسی پارلامنتاریلر آسامبلیاسینین رسمی سایتینا ایستینادا خبر وئریر کی، اوکتیابرین ۱۱-ده آشپا-دا هم معروضهچیلر ایستفان شناک و سزار فلورین پریدانین حاظیرلادیقلاری «آذربایجاندا دموکراتیک تاسیساتلارین وضعیتی» آدلی حسابات اوزره ۱۴۴۰۳ سایلی قطعنامهنین قبول اولونماسینین لیهینه سس وئرهنلر آراسیندا تورکییه بؤیوک میللت مجلیسینین ج ح پ پارتییاسیندان اولان میلت وکیلی دنیز بایکال، گولسون بیلگهان، ایلهان کسیجی ده وار.
خاتیرلاداق کی، همین قتنامه ۱۱۷ لیهینه، ۱۸ علیهینه، ۱۴ بیطرف اولماقلا قبول ائدیلمیشدی.


text:
خوْش گلیبسینیز :)
یازار : اورمولو+0 Bəyən
یازیلاریمیزی داها راحات اوْخوماق اۆچون یازی قایدالارینا باخینیز: تۆرکجه ویکیده: یازێ قۇراللارێ
«جگیم٬ جگین٬ جگی٬...»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
اوْ کیتاب کی آلاجاقسینیز چتین تاپیلیر.آلاجاغینیز کیتاب چتین تاپیلیر.
اوْ یئر کی اوْرا گئدهجکلر اۇزاقمی دئییل؟گئدهجکلری یئر اۇزاقمی دئییل؟
ایشی کی گؤرهجگم هامیمیزا فایدا وئرهجکدیر.گؤرهجگیم ایش هامیمیزا فایدا وئرهجکدیر.
دیقّت: سوْن اؤرنکده بیر خطا داها واردیر. فارسجادا «نکره» علامتی اوْلان «ـی»٬ «ایشی کی» سؤزونده ایشلنیبدیر؛ تۆرکجهده «ـی» تاماملیق علامتیدیر (ایشی گؤردو٬ پالتاری ساتدی٬ ...).
«دیغی»دان فایدالانماق
یازار : اورمولو+0 Bəyən
نئجه کی ائشیتدین دئ ائشیتدیگین کیمی دئ.
اوْ پالتار کی تۆرکیهدن آلدیز هاردا؟ تۆرکیهدن آلدیغینیز پالتار هاردا؟
اوْ سؤزلر کی دۆنن سؤیلهدی اۇنودوبدور دۆنن سؤیلهدیگی سؤزلری اۇنودوبدور.
نئجه کی سؤز وئردیلر وقتینده ده گلدیلر سؤز وئردیکلری کیمی وقتینده ده گلدیلر.
ائیلملیک باغلامالار: «دیغی٬ دیگی٬ دۇغو٬ دۆگو»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
بۇ اکلرله ائیلملیک باغلامالار دۆزلدنده اوْنلارا مۆطلق بیتیشن شخص عوضلیکلری و اوْندان سوْنرا «کیمی» قوْشماسی ایشلنر. اؤرنکلر:
- گؤردوگون کیمی سؤیله . Gördüyün kimi söylə
- اؤزونو اۆرَکدن اوْلدوغون کیمی گؤستر . Özünü ürəkdən olduğum kimi göstər
- بۇ یاراماز پالتاری آلدیغین کیمی ده تئز سات . Bu yaramaz paltarı aldığın kimi də tez sat
- آپاردیغینیز کیتابی آرخاداشینیزا دا گؤسترین . Apardığınız kitabı arxadaşınıza da göstərin
- دئدیگینه دئییل٬ ائتدیگینه باخ . Dediyinə deyil, etdiyinə bax
- تۇتدوغونو بۇراخدی . Tutduğunu buraxdı
- قازاندیغی کیمی ده خرجلهییر . Qazandığı kimi də xərcləyir
ائیلملیک باغلامالار: «ـانا - ـَنه +دک»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
بۇ اکلر ایله دۆزلن ائیلملیک باغلامالاردان سوْنرا «دک»٬ «قدر» یا دا «کیمی» قوْشمالاریندان بیری گلمهلیدیر. بۇنلار جۆملهنین فرعی ایشینین باشلاندیغی لحظهیهدک اساس ایشین داوامینی بیلدیریر. اؤرنک اۆچون:
- اۇشاق یاتانادک آناسی اوْنا لایلای دئدی.
- یوْلداشلاریم بیز گلیب چاتانا قدر٬ بۇردا گؤزلهدیلر.
- گلنه قدر دایانمالییام.
- اؤلنهکیمی چالیشماق گرک.
ائیلملیک باغلامالار: «ـاراق٬ ـهرک»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
بۇ اکلر ایله طرز حرکت٬ حال-وضعیت و بعضاً سبب مضمونلو ائیلملیک باغلامالار دۆزَلر. بۇنلار «ـیب»له دۆزلن باغلامالارا گؤره محدود ایشلنر٬ جۆملهنین ائیلمی و خبری اوْلا بیلمز.
بۇنلار سبب ظرفی مضمونو بیلدیرر: «آیدین یوْلداشینین دئییب-گۆلمهسینی ائشیدهرک سئوینیردی.»
بۇنلار بعضاً اساس ائیلمین٬ خبرین زامانینی بیلدیریر: «سن اۆزولمه٬ یات٬ من ده ایشیمی قۇرتاراراق گلرم.»
بۇنلار ساده جۆملهلرده باغیملی همجینس خبر اوْلاندا بیر ایشین اوّلجه باشلانیب بیتدیگینی٬ ایکینجی ایشین /اساس ایشین/ اوْندان سوْنرا باشلاندیغینی بیلدیریر؛ بئلهلیکله ایکی ایشی بیر-بیرینه باغلاییر: «اۇشاق مکتبه قبول ائدیلهرک هوسله اوْخوماغا باشلادی.»
بۇ ائیلملیک باغلامالار بعضاً تابعسیز مۆرکّب جۆملهنین ایچیندهکی بیرینجی جۆملهنی ایکینجی جۆملهیه باغلاماغا خیدمت ائدیر: «آنانین سئوگیسی جوْشاراق بالاسینی برک-برک قۇجوب اؤپدو.»
«ـاراق - ـهرک» اکینین اؤرنکلری اؤنملی اوْلدوغو اۆچون آیری بیر یازیدا یازیلاجاقدیر.
قایناق: معاصیر ادبی آذری دیلی، پروفسور دوقتور محمدتقی زهتابی، آشینا نشریاتی، تبریز ۱۳۷۹
ائیلملیک باغلامالار: «ـان - ـَن»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
«ـان an - ـَن ən + کیمی kimi (ـانا ana - ـَنه ənə + /دک dək /جان can)»
بۇ اکلر ائیلملیک صیفت اکلرینه ده اوْخشاییر٬ آنجاق ائیلملیک باغلاما اوْلاندا بۇنلاردان سوْنرا «کیمی» یا دا نادیر حالدا «دک/ جان» قوْشمالاری ایشلنر. اؤرنک اۆچون «یئتیشن مۆسافیر دینجلدی» جۆملهسینده «یئتیشن» ائیلملیک صیفت اوْلاراق «مۆسافیر» سؤزونو بللی ائدیر. آمّا «یئتیشن کیمی مۆسافیر دینجلدی» جۆملهسینده «یئتیشن» سؤزو ائیلملیک باغلامادیر. بۇ جۆملهنی بئله ده یازماق اوْلار: «یئتیشنهدک/ یئتیشنهجن مۆسافیر دینجلدی».
بۇ ائیلملیک باغلامالار جۆملهنین اساس ایشینین باشلانماسیندان آراسیز اؤنجه بیر ایشین بیتمهسینی بیلدیریر.
اؤرنکلر:
- یاشار کیتابی اوْخویان کیمی باشا دۆشدو.
- ستّارخان عینالدولهنین باسمینجا گلمهسینی ائشیدن کیمی٬ مۆجاهیدلره حاضیرلیق بۇیوردو.
- آیدین درسینی قۇرتاران کیمی ایزمیر شهرینه کؤچهجکدیر.
- اۇشاق یوْلداشینین هاردا گیزلندیگینی بیلن کیمی گۆلدو.
- دۆشمان اوْوشار آدینی ائشیدن کیمی قوْرخویا دۆشدو.
- سنی گؤرن کیمی عالم منه جنّته دؤنور.
- واقت تاپان کیمی سیزینله بیرلیکده دوْلانماغا چیخاجاغیق.
قایناقلار: معاصیر ادبی آذری دیلی، پروفسور دوقتور محمدتقی زهتابی، آشینا نشریاتی، تبریز ۱۳۷۹
ائیلملیک باغلامالار: «ـاندان٬ ـَندن»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
«ـاندان٬ ـَندن /یاندان٬ یَندن/ andan, əndən»
بۇ اکلرله دۆزلن ائیلملیک باغلامالار جۆملهنین اساس ائیلمینین کئچمیشده باشلاندیغی زامانی بیلدیریر.
اؤرنکلر:
- قارداشیم لیسانسینی آلاندان مَعَلّیم ایشلهییر.
- آیهان مکتبه گلندن من اوْنونلا تانیشام.
- سۇ باشدان آشاندان سوْنرا یا بیر قاریش٬ یا دا بیر آرشین /آتا-بابا سؤزلری/
- آیاقدان دۆشندن سوْنرا یوْل گئتمک دوْغرو دئییلدیر.
قایناق: معاصیر ادبی آذری دیلی، پروفسور دوقتور محمدتقی زهتابی، آشینا نشریاتی، تبریز ۱۳۷۹
ائیلملیک باغلامالار: «جاق - جک»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
«جاق - جک»
بۇ اکلر ایله یارانان ائیلملیک باغلامالار بیر ایشین قۇرتولدوغو لحظه٬ آراسیز اوْلاراق ایکینجی ایشین باشلانماسینی بیلدیریر. بۇنلارین یئرینه٬ ائیلمین آناسؤزوندن سوْنرا «هامان» سؤزو ایشلنه بیلر:
«آتی مینجک سۆردوم Atı mincək sürdüm = آتی مینمک هامان سۆردوم Atı minmək haman sürdüm»
اؤرنکلر:
- ائلناز ائوه یئتیشجک اۇزانیب یاتدی. Elanz evə yetişcək uzanıb yatdı
- اۇشاق عمیسینی گؤرجک قۇجاغینا آتیلدی. Uşaq əmisini görcək qucağına atıldı
- شهره چاتدیغیمی بیلجک چوْخ سئویندی. Şəhərə çatdığımı bilcək çox sevindi
- سۆروجو ایلک تابلویا چاتجاق سۆرعتی آزالتدی. Sürücü ilk tabloya çatcaq sürəti azaltdı
- اوْ گۆنکو مۆسافیر ماشیندان دۆشجک بازارا ساری یۆرودو. O günkü müsafir maşından düşcək bazara sarı yürüdü
قایناقلار: معاصیر ادبی آذری دیلی، پروفسور دوقتور محمدتقی زهتابی، آشینا نشریاتی، تبریز ۱۳۷۹
ائیلملیک باغلامالار: «ـار-ـماز»
یازار : اورمولو+0 Bəyən
«ـار-ـماز/ ـَر-ـمَز» ar-maz ər-məz
ایکینجی اکین بیرلیکده ایشلنمهسیله دۆزلن بۇ ائیلملیک باغلامالار بیر ایشین گؤرولوب قۇرتاردیغی آن ایکینجی بیر ایشین باشلانماسینی بیلدیریر. اکلرین ایکیسی ده عئینی بیر ائیلمه آرتیریلیر؛ بیری دوْغرولاما٬ ایکینجیسی دانما بیلدیریر. بۇنلار زامانی دا٬ حال-وضعیتی ده بیلدیرر. اؤرنکلر:
- آیدین ائوه چاتار-چاتماز سۇ ایستهدی.
- سوْلماز آرخاداشینین مکتوبونو اوْخویار-اوْخوماز گۆلدو.
- اؤیرتمن کیلاسا گیرر-گیرمز درسه باشلادی.
- یاشار بؤیوک توْی سسینی ائشیدر-ائشیتمز قاچدی.
- مۆسافیر قاتار دایاناجاغینا چاتار-چاتماز ایکینجی زنگ ده چالیندی.
- ساریشین جوْجوق یئرینه گیرر-گیرمز یوْخلادی.
- اۇشاقلار مئیداندا یاریشا باشلار-باشلاماز یئر تَرپَندی.
قایناق: معاصیر ادبی آذری دیلی، پروفسور دوقتور محمدتقی زهتابی، آشینا نشریاتی، تبریز ۱۳۷۹


text:
شعر صنعتلرِی (11)
آرخئییزم
ناصر مرقاتی
ناصر مرقاتی
آرخئییزم (آرخاییزم)
نثر و شعرده، اسگیلشمیش و دیل تاریخینده اونودولموش و چاغداش دینلهییجی و یا اوخوجویا غریبه گلن سؤزجوکلرین گتیریلمهسینه آرخاییزم دئییلیر. بو سؤز (archaism) اصلینده یونانجا و یا لاتینجهدن آلینمیش سؤزجوک دور و بیر باخیمنان تورکجهنین آرخا (آرخادا قالماق= کئچمیشده قالماق کیمی) سؤزویله بیر آنلاما گلدییینه گؤره بیزده ائله بو صنعته آرخاییزم دئیهبیلهریک.
آرخاییزم ایشلک صنعتلردن اولماسادا یئرینده و باشاریقلا ایشلهنرسه شعرده اؤنملی تأثیرلر بوراخار. معنانی درینلشدیرر، گیئچمیش زامانی و تاریخی دورومو اوخوجونون ذهنینده وورغولار و یئری گلر کن شعری اینجهلشدیرر. شاعیرلر چوخو بئله کلمهلری ایکی قصد ایله شعرده ایشلهدَللر:
- شعرده بیر تاریخسل و اؤزللیکله بیر ائپیک دورومو وورغولویوب و اوخوجونون ذئهنینده جانلاندیرماق و تداعی اوچون.
- شعرین هاوا و آهنگین گؤزَللتمک اوچون.
اونا گؤرده آرخئییزمی بیر لفظی صنعت سایماق اولار.
" او نه شاعیر، کی خیال مرکبینه شووشیغایاندا
او نهنگ آت، آیاغین توزلو بولودلاردا قویاندا
لولهلَنمکدهدی یئر گؤی نئجه طومار ساریاندا
گؤرهجکسن او زاماندا
نه زامان وارسا ، مکان وارسا کسیب بیچدی بیر آندا
کئچهجکلر گلهجکلر نه بویاندا -نه او اویاندا
نه بیلیم قالدی هایاندا." (شهریار/ سهندییه)
«شووشیغاماق»، «شیغاماق»ین اونودولموش فورمو دور و گؤردویوز کیمی بو سؤزجوک هم شعرین موسیقیسینی بوتونلشدیریر و همده بیر جوره اسگی زامانی و ائپیک بیر دورومو تداعی ائدیر.
و:
عمهجانین باغ بللهسین یئیردیم
سوندان دوروب اوست دونومو گئیردیم
باغچالاردا تیرینگهنی دئیردیم
آی اؤزوم او ازدیرن گونلریم
آغاج مینیب آت گزدیرن گونلریم حئیدربابا/ شهریار
بوردا «اوست دونو» و «تیرینگه» داها یادیرغانمیش سؤزلردی، و هارداسا تکه- توک ایشلنسهده
گئچمیشده قالیب.*
و یا
"بیترلیده یام-یاشیل بیتگیلر
آخارلیدا دورنا گؤز آخمالار" تالانمیش گونش
آذربایجان دیلینده «بیترلی» و «آخارلی» دانیشیق آلانیندان چیخمیش ایکی اسگی سؤزجوک دیلر. بو شعرده ده، اوخوجونون ذهنینده گئچمیش زامانی و اونون اینجهلیکلرینی وورغولاماق اوچون بو ایکی آرخئییک سؤز ایشلهنیب.
آرخاییزمیده، هر بیر باشقا صنعت کیمی، اینجلیکنن ایشلتمکگرک. آرخئییک دییه توتار-توتماز سؤزجوکلری سیرا گتیرمک، شعرین گؤزللشمهسی و یا زمانین تداعی ائتمهسینه هئچ یاردیمجی اولا بیلمز. کوبود کلمهلرین ایشلهدیلمهسی کوبود زمانی تداعی ائتمک اوچون یارارلی اولا بیلر، آنجاق شاعیر بو کوبودلوغودا اینجهلیکنن گؤرستمهلیدیر. احمد شاملو بو صنعتین ایشلتمهسینده یئترینجه باجاریقلی اولوب. هر حالدا آرخئییک سؤزجوکلرین ایشلنمهسی بؤیوک احتیاط ایستیر.
* آقای بهزادی «فرهنگ ترکی فارسی» سؤزلویونده تیرینگه سؤزون «بئشکَن» دییه چیلتیک آنلامیندا یازسادا، یو سؤز اصلینده بیر نووع، موسیقی اینسترومئنتی اولمادان، اوخوماقدیر.
(دیققت! من شعر صنعتلریینین ایلک مقالهسینده یانیلیب آرخئییزمی «آرخی تیپ» یازمیشدیم، باغیش دیلهییرم/ ناصر مرقاتی)


text:
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 12.10.2017
"تورکیه دنیزدن اومیدلی، ایلک درین سونداژ 2018ده"
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 12.10.2017
یئنی شفق: "آمریکا ویزا بحرانینی حل ائتمک اوچون حرکته کئچدی، هیات گؤندریر"
آمریکا خاریجی ایشلر ناظیرلیگیندن بیر نماینده هیاتینین ویزا بحرانی ایله علاقهدار دانیشیقلار اوچون گلن هفته تورکیهیه گلهجگی ادعا ائدیلیب. آمریکا خاریجی ایشلر ناظیرلیگی رسمیلری، نماینده هیاتینه خاریجی ایشلر ناظیرلیگی موشاویر کؤمکچیسی یوهناتهان کوئنین رهبرلیک ائدجگینی بیلدیریب. آمریکا سفیرلیگی بازار گئجهسی توییتر حسابیندان تورکیهیه ویزالارین تاخیره سالیندیغینی بیلدیرمیش، آمریکاداکی تورکیه سفیرلیگی ده متقابیلیت پرینسیپی چرچیوهسینده عینی متنله آمریکایا ویزالارین تاخیره سالیندیغینی یئنه توییترده آچیقلامیشدی. دولت باشقانی رجب طیب اردوغان، بو جوابین وئریلمهسی ایله باغلی گؤستریشی اؤزونون وئردیگینی سؤیلمیشدی. آمریکا باش کونسوللوغونون امکداشی، فتح اللهچی ترور تشکیلاتی فتو علاقه ادعاسی سؤوق ائدیلدیگی محکمهجه حبس اولونموشدو.
ایستار: "تورکیه دنیزدن اومیدلی، ایلک درین سونداژ 2018ده"
آنتالیاداکی انرژی ایجلاسیندا سواللاری جوابلاندیران انرژی و طبیعی قایناقلار باخانی پاتنت آلبایراک، نفت و گازدا ایلک درین سونداژین 2018-جی ایلین اوّلینده آغدنیزده ائدیلهجگینی دئییب. آلبایراک "دنیزدن چوخ اما چوخ اومیدلیگیک" دئدی. آغدنیزدکی سونداژ ایشی بؤیوک بیر دگر اوستونلوگو ده توتاجاقلارینی بیلدیرن آلبایراک، تورکیهنین بیر اوست لیگه چیخماسی اوچون انرژیده خاریجه آسیلیلیغین آزالماسینین کریتیک اهمیتده اولدوغونو وورغولادی.
سحر: "ترور دهلیزینه 4 عملیات"
تورکیهنین عراق و سوریهنین شمالیندا ترور دهلیزی اویونونا قارشی تطبیق ائدجگی اوزون منزیللی نیظامی پلانین آیرینتیلاری بئله: هاتای- ریحانلی مرز خطیندن اؤنجول بیرلیک اولاراق ایدلیبه داخیل اولان آزاد سوریه اوردوسو ایله (اؤسو) تورک عسگرینین ایلک چاتاجاغی مسیر ایدلیبین شمالینداکی دار تا ایضاح اولاجاق. حرکت پلانیندا ایلک هدف اولان ایدلیبدکی ترورچو عنصورلرین تمیزلنمهسی اوچون سوپورمه عملیاتی بورادان ایداره ائدیلهجک. ایدلیبین تروردان تمیزلنمهسی ایدلیب-دار تا ایزاه خطی، یارادیلماسی پلانلاشدیریلان کئچید دهلیزینین ایلک فازا اولاجاق. حرکاتین ایکینجی آددیمیندا کئچید دهلیزینی فرات قالخانی بؤلگهسینه چاتدیراجاق حمله آتیلاجاق. ی.پ.گ-نی بوغما عملیاتی چرچیوهسینده ترور تشکیلاتی ی.پ.گ-نین نظارتینده اولان عفرینین جنوبونداکی جیندریسی ایله حلبین شمالیندا عرب اهالینین چوخ اولدوغو تل روفت رایونو تروردان تمیزلنهرک تهلوکهسیز بؤلگهیه چئویریلهجک.
وطن: "تورکیه-ایران آراسیندا کشفیات امکداشلیغی"
سون دؤورلرده دیپلوماسی یولونو آرتیران تورکیه و ایران بؤلوچو ترور تشکیلاتی پ.ک.ک-یا قارشی بیرگه موباریزهیه گیرهجک. ترورا قارشی مرز امنیتی، کشفیات پایلاشیمی و کووردیناسیون مسئلهلرینده امکداشلیق ائدیلهجک. ایلک فازادا ایکی اؤلکه آراسیندا پ.ک.ک-نین فیزیکی علاقهسینین کسیلمهسی و مارژینال-ا ائدیلمهسی مقصدی گودور.
خبر تورک: "میللی اورهتیم آلتای تانکی سری اوره تیمله حاضیرلانیر"
ساوونما صنایعسی موشاویری ایسماعیل دمیر، اؤلکه ایچینده اینکیشاف ائتدیریلن ساواش تانکی آلتایین سری اوره تیمی اوچون آچیلاجاغی قید اولونان مناقصهده تکلیفلری گؤزلدیکلرینی دئییب. دمیر، موسیاد طرفیندن تشکیل اولونان بیر کونفرانسدا آلتای تانکینین سری اوره تیمی مناقصه ایله باغلی سوالی اوزرینه، "حاضیردا تکلیفلری گؤزلییریک" دئدی. ساوونان کئچمیش ناظیری فیکری ایشیق ژوئیه آییندا سری اورهتیم اوچون مناقصه کئچیرجگینی آچیقلامیشدی. ایچده بؤیوک اوتوبوس خاریجینده FNSS-ین پلاتزلی زیرئهلی ماشین پلانلاشدیرما و اوره تیم تجروبهسی وار. BMC و کاتمرجی-لر تکرلی زیرئهلی ماشین اوره تیم ائدرکن، توموسانین تکرلی زیرئهلی ماشین اورهتیم ائتمه پروژهسی وار.


text:
کوسموسدا «آسگاردیا» آدلی بیر اؤلکه قورماغی هدفلهین لاییحهنین رئاللاشماسی اوچون ایلک آددیملار آتیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، تخمیناً ۱۰۰.۰۰۰ اینسانین مسکونلاشاجاغی و یئرین اوربیتینده قورولاجاق آسگاردیادا یاشاماق اوچون ان چوخ مراجعت چیندن (۳۱.۸۵۳) داخیل اولوب. چیندن سونراکی یئری ۲۹ مین ۸۲ مراجعت ایله تورکییه توتور.
قید ائدک کی، پاریسده تشکیل ائدیلن ایجلاسدا علم آداملاری طرفیندن اعلان ائدیلن کوسموس ایستانسییاسیندا یارادیلاجاق ایلک اؤلکهده اینسانلارین اؤز قایدالارییلا یاشاماسی، همچینین همین اؤلکهنین دونیانی متوریدلردن (شهاب سنگ)، کوسموس توللانتیسی و دیگر تهلوکهلردن قوروماسی نظرده توتولور.


text:
ارمنیستانداکی سئچکیلرده سس وئرن رسپوبلیکاچیلار پارتییاسینین صدری، پرزیدنت سئرژ سرکیسیان بیابیرچی دوروملا اوزلشیب.
موساوات. کوم خبر وئریر کی، ایروانداکی ۹ سایلی دایرهنین ۱۸-جی دایرهسینه گلن اؤلکه باشچیسی سس ورمدن اؤنجکی پروسئدور زامانی گولونج وضعیتده قالیب. بئله کی، تکنیکی واسطه س.سرکیسیانین بیومتریک پاسپورتونو تانیماییب. ۲ دقیقه عرضینده گؤزلهمهلی اولان ارمنیستان پرزیدنتی ایله باغلی باش وئرن کوریوز اولای داها سونرا آرادان قالدیریلیب. ادعا اولونور کی، بورادا صرف تئکنیکی پروبلئم اولوب.
سس وئرندن سونرا پوبلیکا قارشیسینا چیخان س.سرکیسیان اؤزونو سیندیرمایاراق دئییب کی، بولتنی علینه آلاندا «صولح حاقیندا» دوشونوب. بیر نئچه گون اول محاربه بیاناتی وئرن س.سرکیسیان ادعا ائدیب کی، صولح یولو یئگانه یولدور. «بیز هر شئیی ائدیریک کی، صولح اولسون، سرحدلریمیز توخونولماز قالسین» - او، دئییب. پارتییاسینین شانسینا گلدیکدهسه، بیلدیریب کی، بو گون شانسی دیرلندیرمک واختی دئییل: «بو گون سسلری قازانماق واختیدیر».


text:
تورکیه پنجره سیندن اورتادوغو(23)
اینگیلترهده 21 مین نفرلیک ظرفیتی ایله آوروپانین ان بؤیوک کونسرت سالونو اولان منچستر آرئنادا کونسرت چیخیشیندا میدانا گلن بومبالی سالدیریدا 22 آدام اؤلدو
تورکیه پنجره سیندن اورتادوغو(23)
-------
آوروپانین ان بؤیوک کونسرت سالونو اولان منچستر آرئنایا ترور تشکیلاتی داعش بیر سالدیری تشکیل ائتدی. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا بو ترور سالدیریسینی و بؤلگهیه عکس اولونمالارینی آنالیز ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیتهسی بین الخالق ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچی جمیل دوغاچ ایپکین موضوعیلا باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک ...
کئچید: --------
اینگیلترهده 21 مین نفرلیک ظرفیتی ایله آوروپانین ان بؤیوک کونسرت سالونو اولان منچستر آرئنادا کونسرت چیخیشیندا میدانا گلن بومبالی سالدیریدا 22 آدام اؤلدو. 59 نفر ده یارالانیب. چوخ سایدا اوشاق و گنج اؤلدو. سالدیرینی ترور تشکیلاتی داعش بوینونا گؤتوردو. بنزر اصوللاری ایستیفاده ائدن ترورچولار، باشدا اورتا شرق اولماقلا، دونیانین مختلیف یئرلرینده بنزر حرکتلر ائتمهیه داوام ائدیر. منچستردکی حادثهنین جیدی اؤلچولری، اینگیلترهنی فوقالعاده تدبیرلر آلماغا ایستیقامتلندیردی. امنیت حاضیردا اینگیلترهنین اؤنجلیک گوندم مادهسی. عینی وضعیت بیر چوخ آوروپا اؤلکهسی اوچون ده اعتبارلی. فرانسانین یئنی پرزیدنت ماکرونون ایلک ایجرا اتلریندن بیری فوق العاده هالی پاییزا قدر اوزاتماق اولدو.
منچستردکی حادثه ایله علاقهدار کشفیات پایلاشیمی موضوعسوندا اینگیلتره ایله آمریکا آراسیندا جیدی بیر بحران اورتایا چیخدی. اینگیلتره سوروشدومادا الده ائتدیگی گیزلی معلوماتلاری آمریکا ایله پایلاشدی. درحال سونرا ایسه بو معلوماتلار آمریکان مئدیاسیندا نشر اولوندو. بو وضعیت اینگیلترهده بؤیوک حیرصه سبب اولدو. اینگیلیس حکومتی کشفیات پایلاشماسینا داوام ائتمیهجگینی آچیقلادی. ایکی یاخین موتتفیقی بو مسئلهده آیری دوشمهسی ماراقلی بیر اینکیشاف.
منچستردکی سالدیرینی ایللردیر ترورلا موباریزه ائدن تورکیه جمهوریتی ده قینادی. تورک خاریجی ایشلر آچیقلاماسیندا، "بیرلشمیش کراللیغین منچستر شهرینده میدانا گلن و چوخ سایدا اؤلو و یارالینین اولدوغو ترور سالدیریسینی قوتله قیناییریق. اینسانلیقدان چیخمیش وارلیقلارین و فیکیرلرین تشکیل ائتدیگی بو جور آلچاق سالدیریلارین وحشیلیگی ایله آغریسینی تأسف کی، چوخ یاخشی بیلیب حیس ائدن اؤلکهمیز و خالقیمیز آدینا بیرلشمیش کراللیق ایله خالقینا ان درین باش ساغلیغی تقدیم ائدیریک. ترور بلاسینا قارشی بو بلانی چیخاران هر جور اطراف موحیطین کؤکونو هر یئردن قیرخماق اوچون یاخین دوستوموز و موتتفیقیمیز بیرلشمیش کراللیک ایله بیرلیکده یوروتدوغوموز قرارلی و تأثیرلی موباریزنی چیگین-چیگینه داوام ائتدیرمهیه داوام ائدجگیک. منچستردکی کاللش سالدیرییا وئرجگیمیز ان یاخشی اورتاق جواب بو اولاجاق "وورغوسونو ائتدی. تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان دا "اینگیلترهنین منچستر شهرینده میدانا گلن ترور سالدیرینی شدتلی قینادیغیمیز ایفاده ائتمک ایستییرم. اینگیلتره دولتینین و اینگیلیس خالقینین آجیسینی پایلاشیریق. ترور تشکیلاتلاری موباریزهسینده بوتون اؤلکهلر کیمی اینگیلترهنین ده یانیندا اولدوغوموزو بورادا ایفاده ائتمک ایستییرم" آچیقلاماسینی ائتدی.
داعش، 2014دن بو یانا عراقدا نظارت ائتدیگی تورپاقلارین% 83نو، سوریهدکیلرین ایسه % 56سینی ایتیردی. سیلاحلی میلیتان ساییسیندا بؤیوک آزالما وار. ایقتیصادی قایناقلاری و ایللیک گلیری یارییارییا آزالدی. آنجاق داعش، موصولدا جیدی بیر مقاومت گؤستریر. عراقدا بیر چوخ شهری ایتیرمهسینه باخمایاراق اؤلکهنین مختلیف یئرلرینده بومبالی سالدیریلارینی داوام ائتدیریر. رقهده یئنی بیر شهر ساواشینا حاضیرلاشیر. داعشین ایقتیصادی قایناقلارینین آزالماسی و تبلیغات قابیلیتیندکی ضعیفلمه اونون تامامیله یوخ اولدوغو معناسینی وئرمیر.
آوروپادا گووئنلیکچی سیاستلرین آرتماسی و مسلمانلارا یؤنلیک اؤن محاکیمهلر یوکسلمهسی سببیله اؤزونو یاشادیغی جمعیتدن حاضیردا فرقلی حیس ائدن آدام و قروپلار داعشین هدفینده. تشکیلات، بو قروپلاردان اؤزونه عضولر قاتماق مقصدینده. بو سببله ترور سالدیریلارینین داوام ائتمهسی گؤزلنیلیر. آیریجا داعش؛ عراق، سوریه و یاخین شرقده اجتماعی نفوذونون ضعیف اولدوغو، یئرلی دوشمنچیلیگین سوردوگو یئرلرده اؤزونه یئنی ساحهلر آچماغی هدفلهیهجک. بو سببله پارتیزان طرزینه دؤنمهسی اولابیلهجک.
سوریهده رقه، عراقدا موصول، داعشین الیندن آلینسا بئله داعش و یا فرقلی آدلار آلتیندا اوخشار تشکیلاتلارا باغلی ترورچولار دونیانین مختلیف یئرلرینده قانلی سالدیریلارینی داوام ائتدیرمهیه داوام ائدهجک. بو سببله ده ترورلا اوزون نفسلی موباریزهده رئال بیر بین الخالق همرایلیگین و دوغرو بیر ایستراتژینین اولماسی اهمیتلی. داعش کیمی ترور تشکیلاتلارینین تأثیرینی قیرمانین یولو، اونو وار ائدن ایدئولوژیلری مغلوب ائتمک، ترور اصوللارینی اومید اولماقدان چیخارداجاق فیکیرلری جسارتلندیرمک، گلهجهیه اومیدله باخماغی تامین ائدهجک سیاسی بیر نیظام قورماقلا مومکون.
بو گون سوریهده آمریکا و موتتفیقلری بو ایستیقامتده سهو بیر ایستراتژی تطبیق ائدیر. داعشه قارشی پ.ک.ک / پ.ی.د / ی.پ.گ-نی گوجلندیریر. بیر ترور تشکیلاتینا قارشی باشقا بیر ترور تشکیلاتینی دستکلمک اودلا اویناماقدیر. بو شکیلده داعش یئنیلسه بئله اورتایا داها رادیکال ترور تشکیلاتلاری چیخاجاق. بو سببله داعشی یالنیز ساحهده دئییل فیکری پلاتفورمادا دا یئییله بیلهجک قانونی آکتورلارین دستکلنمهسی لازیمدیر. بو نقطهده آغلا گلن ان مقبول آکتور ایسه تورکمنلردیر. چونکی تورکمنلر؛ دموکراتیک، حقوقی، دونیوی، معاصر، غرب و دگرلری ایله بیر پروبلمی اولمایان، بؤلگهدکی بوتون اتنیک-دینی عنصورلارا حؤرمتلی بیر تشکیلاتلانمادیر. دستک وئریلسه تورکمنلر هر ساحهده داعشی و داعشی میدانا چیخاران سببلری اورتادان قالدیرا بیلر.
-----
آتاتورک اونیورسیتهسی بین الخالق ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچی جمیل دوغاچ ایپکین موضوعیلا باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائتدیک ...


text:
کولت. آذ خالق شاعری خلیل رضا اولوتورکون "آزادلیق حسرتی" شعیرینی سیزه تقدیم ائدیر.
سن دئمه آزادلیق آیمیش گونشمیش،
او آیا او گونه حسرت قالمیشام.
حیات سسلی کویلو بیر کشمکشمیش،
دوغما سسه اونه حسرت قالمیشام.
منیم او یئرلرده آیاق ایزیم وار،
سعادت آیناسی بش دنیزیم وار.
وفا خزینهسی فیرنگیزیم وار،
اونون آغ اوزونه حسرت قالمیشام.
روحوم میدانلارا سیغمایان آلای،
اوچ رنگلی بایراغیم قالخ اوجال هارای.
اؤپسون تللرینی خلیل، گونش، آی،
من سنین اوزونه حسرت قالمیشام.
اوزاق دیاردایام داش قفسدهیهم،
بیر وطن لیهینه تئشنه هستهیهم،
منه گؤروش وئرین سفر اوستهیهم،
بالامین گؤزونه حسرت قالمیشام.
چاتتیرین او گوله گولزارا منی،
ایتیرسن او یئرده گز آرا منی،
قوربتته قویمایین مزارا منی،
وطن گوندوزونه حسرت قالمیشام.
خلیل سن قایاسان درده دؤزرسن،
سن کورسن، خان آراز، گؤیگؤل خزرسن،
یئنه او یئرلری بیر گون گزرسن،
دئمه سن بو گونه حسرت قالمیشام.


text:
آمریکانین کئچمیش دؤولت کاتیبی، پرزیدنتلییه کئچمیش نامیزد هیللاری کلینتون ۲۰۱۶-جی ایل پرزیدنت سئچکیلریندهکی مغلوبیتینه گؤره آمریکانین کئچمیش پرزیدنتی باراک اوبامادان عذر ایستهییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «واشینگتن پوست» قزئتی هیللاری کلینتونون یئنی کیتابینا ایستینادنا معلومات یاییب.
«آمریکانین یئنی لیدرینین کیملیگی بللی اولان کیمی آخشام باراک اوباما کلینتونا زنگ ائدرک، اونو مغلوبیتینی قبول ائتمهیه چاغیردی. کئچمیش دؤولت کاتیبی ده راضیلاشاراق آمریکانین یئنی سئچیلمیش پرئزیدئنتی دونالد ترامپی تبریک ائتدی. بیر نئچه دقیقهدن سونرا کلینتون اوبامایا زنگ ائدیب دئدی: «جناب پرزیدنت، باغیشلایین»، - قزئت یازیب.


text:
10 ـ دیوان اشعارفارسی
هیدهجی فارسجا شعر دیوانی واردیر. بو دیواندان بعضی سئچمهلر ﻫ. و م. نشرینه داخیل ائدیلمیشدیر. علی اکبر ولایتینین دئدیگینه گؤره، شاعیرین دیوانیندان بیر الیازما اونون یانیندادیر.20 ؟
11 ـ ایتمیش دیوان
هیدهجینین اؤزونون دئدیگینه استناد ائدهرک، اونون مکمل بیر دیوانینین «جبل حمرین» اوغرولاری طرفیندن چالیندیغینی بیلریک. بونو، تاریخچیلر ایتمیش دیوان(= دیوان مفقود) آدلاندیرمیشلار.
12 ـ دیوان اشعار ترکی
هیدهجینین تورکجه شعر دیوانینی آشاغیداکی ترتیب ایله نظمه سالدیق:
14 قصیده 34 غزل 3 قطعه
23 بندلیک 1 مربع
2 تخمیس
1 ترجیعبند
3 ترکیببند
12 مثنوی
2 دانیشیق
1 ملمّع
بوردا شعرلری بؤلوملر و دیلیملرده توپلادیق، بئیتلریده ساییلار ایله مشخص ائتدیک. میثال اوچون 11/8-1 اشارهتی بیرینجی بؤلومـ (= قصیده)ون 8- نجی قصیدهسینین 11- نجی بئیتینه اشارهدیر.
6 ـ دانشنامه
2800 بئیت اولاراق متقارب بحرینده فارسجا یازیلان بو مثنوی، عقیدهتی ـ فلسفی بیر منظومهدیر. فلسفه، کلام و عرفانی بحثلر آراسیندان، ان یوکسک معنالی بحثلری سئچن هیدهجی، منظومهده جوره ـ جوره عقیدتی فیرقهلر و توپلوملارین فلسفی گؤروشلریندن دانیشاراق، قبول ائتدیگی هر بیر عقیده و نظری، جسارت ایله تأیید ائدیر و فلسفی مناقشهلره سون قویماق ایستهییر. میثال اوچون وارلیق اؤزوللوگو(= اصالت وجود) بحثینده، اؤزهک اؤزوللوگو(= اصالت ماهیت)نو ردّ ائدیر و بو بحثده، شیخشهابالدین سهروردینین گؤروشونو نقل ائدهرک، اونو رد ائدیب نزاکتله، دئییر:
بدان، هست بود است و " گوهر" نمود،
چو رنگی است " گوهر" ، به رخسارِ " بود"ـ
اگر چند فرمود شیخ شهاب،
که:« گوهر چو آب است و هستی سراب »،
ولی، رای این مرد بسیاردان،
نباشد پسندیده نزد مهان.
یوخاریداکی بئیتلرده هیدهجینین « گوهر»دن قصدی اؤزهک (= ماهیت)دیر و دئییر کی اؤزهک اؤزوللوگونه اینانج، بیر جوره دؤنگو(= دَوْر) ساییلیر:
1 ـ شرح منظومه
حکیم هیدهجینین «دانشنامه و دیوان»ینا اؤن سؤز یازان غلامحسین رضانژد، ادعا ائدیرکی منظومهیه یازیلان بوتون شرح و تعلیقهلری اوخوموش و نتیجه آلمیشدیر کی:
« حکیم هیدهجینین تعلیقات و حاشیهلری، هم ان جامع و همده ان ایجازلی یازیلاردیر، بئله کی اوندا بیر کلمهدن، بیر نئچه صحیفهیه قدهر شرح و تعلیقهیه راست گلمک اولار. حکیم هیدهجی، بوعلینین شفا، اشارات و تنبیهات و باشقا اثرلری و ملاصدرانین اسفار کیتابینا مسلط ایدی و حکیم سبزوارینین شاگردی حاج میرزاحسن واسیطهسی ایله اونا یاخین ساییلیرمیش، و منظومه بحثلرینی اوندان دینلهدیگی اوچون، ان گؤزهل و ان جامع تعلیقه یازا بیلمیشدیر و اؤز تعلیقهسینده و فیلسوفلار و متکلملرین ان اینجه بحثلر و تقریرلریندن یارارلانمیش و هر تعلیقه و حاشیهده لازم اولان آچیقلامالاری گتیرمیشدیر. باشقا گؤردوگوم حاشیهلر صاحیبلری، آز ـ چوخ موضوعدان قیراغا چیخیب سؤزو یئرسیز اوزالتمیشلاردیر.» 1
حکیم هیدهجینین منظومهیه یازدیغی شرح، اصلینده ایکی بؤلمهدن عیبارتدیر:
«1. حاشیه لئالی منتظمه و شرح منظومهی منطق،
2. تعلیقهی غرور الفراید.
هر ایکی بؤلمه تهراندا 1344 هـ . ایلینده نشر ائدیلمیشدیر. همین نشر 1404 ﻫ. (1363 ش.) ایلینده و بیر داها 1365 ش. ایلنده یئنهده تهراندا چاپ ائدیلمیشدیر.»2


text:
سودییه اربیستاندا گنج بیر قادینین مینی اتک و کؤینکله کوچهده گزدیی ویدئونو پایلاشماسی سوسیال مئدیادا بؤیوک ماراغا سبب اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، قادینین مینی اتک، گؤبیی آچیق کؤینکده و حجابسیز گزمهسی رادیکال قایدالارلا ایداره اولونان اؤلکهده سرت رئاکسییا ایله قارشیلانیب، بعضیلری ایسه ویدئویا یازدیقلاری شرحلرله جسارتیندن دولایی قیزا دستک وئریبلر. اؤلکهنین ان محافیزکار بؤلگهلریندن اولان نجیدده لنته آلینان گؤرونتولره گؤره سعودییه عربیستان پلیسی ایستینتاقا باشلاییب.
ویدئودا "کولود" آدلی قادینین شاکرا شهری یاخینلیقلارینداکی تاریخی اوشایکیر کندینده، بوش بیر کوچهده گزدیی گؤرولور. ایلک اولاراق سنپچات تطبیقیندن پایلاشیلان ویدئو، قیسا مدتده تویترده یاییلیب.
قید ائدک کی، کئچن ایل پایتخت ریاضدا مشهور بیر کافه نین قارشیسیندا بیر قادینین باشؤرتوسوز چکیلمیش فوتوسونو تویترده پایلاشماسی اونون حبسی ایله نتیجلنمیشدی.


text:
قارداشیم یولداشیم پکی من بولدوم آبی حیات
اوندا بیزدن سیزار دونیایا بولونمامیش حیات
بیلیرسن تابباسان نولور ایتیرسن یاشیوی
کونلوم مراکلانما بولسام اونی قایدار حیات
بویولدا گولوم توکولوب قانلار آلینیب جانلار
دیییرسن بسکی آساندی آراماخ بولماخ حیات
یارانمیشا یاساکدیر تانرینین ایشینه باش قاتماخ
سوس دینمه ساکین پاراسیز توشموش الیوه حیات
غزل اوخورسان بولمامیش بولسان گور نینسن؟
گول دانیش دوی سوگینی بول یاریوی بودور حیات
ایر دولانسان یارینان ایاقیوا داش دیر
اوندا شیریننوخ گوررسن یاردان دونیادان حیات
چالیش ،کییدرمیش اینسانی اوتورماخ، دور یری
اوندا بیلیرسن دادینی،باغری قان اولموش حیات
احد،گولر هرایشه گننن باخان ،آسان بیلر
جانی چیخسا ایش گورنده دیرین بیلر حیات
یازیلمیش:2 JUN 2011


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
بیر باخیش بوشلوسان بیر گولوش منه
یوخ پاخیل دونیادان آیری ایسته ییم
بیر گؤزوم اینتیظار بیر گؤزوم اومود
قورخورام حسرته منده بئل اییم
چوخ سویوقلوق گؤروب دونیادان گؤزوم
بوزلار اوستونده بیتمیش غریب گولم
حسرتم بولبوله گوللو بیر یازا
قورخورام یازدادا اولمایا گولم
من سنه وورغونام سن منه قاچقین
من گونه باخان؛ سن گونسن گون آی قیز
من سنین آردیجان هر آن دیلکلی
سن منیم گؤزومدن اوزاق ایشیقسیز
سن گؤیون اوزونده سانلی آلیملی
من یئرین اوزونده یئرسیز اوغورسوز
سن ایشیق , سن ایستی,سن اود,سن آلوو
من سنین یانیندا بیر اریمیش بوز
من سنی سئومیشم گؤزلریم کیمی
سن تیکان اولموسان کؤنلومده بیتمیش
سن منیم ایچیمده, سوزموش دیلیمده
من سنین آیاقین آلتیندا ایتمیش
سن منی اوتوزدون پیس بیر قوماردا
من سنی اوتوزدوم آمما اویونسوز
من سنین سئوگینه قالدیم اؤلونجه
سن منیم سئوگیمه اولدون بویونسوز
قوی گئدیم بیر داها چیخما قارشیما
کؤچگونم ,قاچقینام,ائوسیز,وطنسیز
قوی گئدیم بیرداها بلکه آختاریم
ایتدیگی اؤزلوگو,منلیگی,سنسیز
کریمی
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: گولوش,آذربایجان تورکجه سینده شعر,آذربایجان شعرلری,باخیش,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شعر |


text:
«رئال» (مادرید) فوتبول کلوبونون و پورتقالییا میللیسینین اولدوزو کریشتیانو رونالدو بو گون محکمهده ایفاده وئریب.
ترند-این معلوماتینا گؤره، فوتبولچو وئرگیدن یایینماقدا اتهام ائدیلیر.
ک. رونالدو ساعت یاریم عرضینده ایفاده وئردیکدن سونرا محکمه سالونوندان آیریلیب.
ایسپانییا پروکورورلوغو فوتبولچونون ۲۰۱۰-جو ایلدهن باشلایاراق ۱۴،۷ میلیون آورو حجمینده وئرگیدن یاییندیغینی ادعا ائدیر.
بو اتهاملار تصدیق اولونارسا، ک. رونالدو ۳ ایل ۶ آی مدتینه حبس جزاسینا و ۲۸ میلیون آورو جریمه اؤدمهیه محکوم ائدیله بیلر.
خاطیرلاداق کی، بیر مدت اول ایسپانییادا توپ قووان دیگر اولدوز فوبولچو لیونل مسسی ۱۰ میلیون آورو وئرگیدن یایینماقدا اتهام ائدیلرک ۲۱ آی مدتینه شرطی حبس جزاسینا محکوم ائدیلمیشدی.