text:
اللهلا گؤروش 1-اینسان: اللهیم، سنی نئجه گؤروم؟ الله: گؤزلر منی گؤرمز، من گؤزلری گؤرهرم. 2-اینسان: اللهیم، حیات نه دیر؟ الله: حیات سنین منه اولان باغلیلیغین، منی اؤزونده یاشاتماغیندیر. 3-اینسان: اللهیم، نور نه دیر؟ الله: نور منم. 4-اینسان: اللهیم، سن هاراداسان؟ الله: منیم مكانیم یوخدور، من سنه شاه داماریندان دا یاخینام. 5-اینسان: اللهیم، سنی نئجه تانییاق؟ الله: اطرافینا نظر سال، من هر یئردهیم. 6-اینسان: ثاواب و گوناه نه دیر؟ الله: ثاواب سنی منه یاخینلاشدیران، گوناه سنی مندن اوزاق سالان عمللریندیر. 7-اینسان: اللهیم، سنین راضیلیغینی نئجه قازاناق؟ الله: منی - منه خاطیر چاغیر، منه - منه خاطیر عبادت ائت. 8-اینسان: جنّت و جهنّم نه دیر؟ الله: جنّت مؤمینلرین حسرتینده اولان، جهنّم ایسه گوناهكارلارین عمللری ایله قازاندیقلاری مكاندیر.
اللهلا گؤروش
1-اینسان: اللهیم، سنی نئجه گؤروم؟
الله: گؤزلر منی گؤرمز، من گؤزلری گؤرهرم.
2-اینسان: اللهیم، حیات نه دیر؟
الله: حیات سنین منه اولان باغلیلیغین، منی اؤزونده یاشاتماغیندیر.
3-اینسان: اللهیم، نور نه دیر؟
الله: نور منم.
4-اینسان: اللهیم، سن هاراداسان؟
الله: منیم مكانیم یوخدور، من سنه شاه داماریندان دا یاخینام.
5-اینسان: اللهیم، سنی نئجه تانییاق؟
الله: اطرافینا نظر سال، من هر یئردهیم.
6-اینسان: ثاواب و گوناه نه دیر؟
الله: ثاواب سنی منه یاخینلاشدیران، گوناه سنی مندن اوزاق سالان عمللریندیر.
7-اینسان: اللهیم، سنین راضیلیغینی نئجه قازاناق؟
الله: منی - منه خاطیر چاغیر، منه - منه خاطیر عبادت ائت.
8-اینسان: جنّت و جهنّم نه دیر؟
الله: جنّت مؤمینلرین حسرتینده اولان، جهنّم ایسه گوناهكارلارین عمللری ایله قازاندیقلاری مكاندیر.
ارافاتدا مریفته دوغرو "حجّ عرفهدیر." زیلهیججهنین دوققوزونجو گونو گونش، – او دا سنه شاهید اولاجاق، – دوغولدوقدان سونرا مریفتین بئشیگی ارافاتین یوللارینا دوشمهلیسن. مومكونسه او یوللارا پایی – پیادا دوش. آیاغینین ایزی، پئیغمبرلرین آیاق ایزینه قاریشسین. ارافاتا چیخاركن اؤزونو جنّتینی ایتیرمیش بیر آدم كیمی حیسس ائتمهلیسن. اونوتما، دوغولدوغوندا ترتمیز ایدین، صاف ایدین. یعنی كی، جنّت سن ایدین. اللها وئردیگین سؤزو سونرالار پوزدون. صافلیغین ایتدی. كیرلندین. پوزولدون. اؤزونه قارشی یادلاشدین. حقیقته قارشی یادلاشدین. اللها و اشیایا قارشی یادلاشدین. بو یادلاشما سنی اؤزونه قارشی داوالی بیرینه چئویردی. اؤزونله هئچ باریشیق اولا بیلمهدین. سنین اوچون گلهجك ناراحات، كئچمیش حوزنلو ایدی. امینلیگینی و آزادلیغینی ایتیردین. بونلاری ایتیرن قورخونج بیر دیَر ایتكیسینه مروز قالار. اعتراف ائت كی، سن ده ائله اولدون. دیَرلرین آلت-اوست اولدو. آرتیق سنین گؤزونده دیَرسیز اولان قیمتلی اولانلا، آلچاق اولان اوجا اولانلا، كئچیجی اولان قالیجی اولانلا، یالان اولان گئرچك اولانلا یئر دیَیشدیردی. دونیانی الده ائتمك اوچون آخیرتی وئردین. اِحتیراسینا صادق قالماق اوچون عشقینه خیانت ائتدین. اینستینكتلرینین دویومسوز سئلینه قاپیلیب اؤزونه پیسلیك ائتدین. منلیگینی راضی ائتمك اوچون اللهی ناراضی ائتدین. بوتون بونلاردان سونرا بیر ویرانه كیمی گلیب دایاندین ارافات تپهلرینین/مریفت تپهلرینین اتكلرینده. الله دا سندن محض بونو گؤزلهییردی. گوناه ایشلهمهمهیینی دئییل، تؤوبه ائتمهنی گؤزلهییردی. موكممللشمهیینی دئییل، كامیل اولماماغینی اعتراف ائتمهیینی گؤزلهییردی. اومید كسمهیینی دئییل، آستاناسینا باش قویوب یاش تؤكمهیینی گؤزلهییردی. سؤزون مغزی، ملكلشمهیینی دئییل، "اینسان" اولماغینی گؤزلهییردی. هر شئیدن ده باشقا اؤز اؤزونله، یادلاشدیغین حقیقتله یئنیدن تانیش اولماغینی، فطرتینله، ویجدانینلا تكرار گؤروشمهیینی گؤزلهییردی. چونكی، بورا ارافاتدیر. ارافات، تانیماق معناسینی وئرن "مریفت" مصدریندن تؤرهدیلمیش بیر آددیر. بیلدیگین و ایستیفاده ائتدیگین عاریف، مریفت، ایرفان، مشهور عینی معنانی وئرن سؤزلردیر. مریفت، بیلمكدن اوستون بیر شئیدیر. هر مریفت بیلمیی ده اِحتیوا ائدیر. مریفت بیر شئیین اؤزونو تانیماق، سیرّینه چاتماق، اصلینه واقیف اولماقدیر. اشیانی و وارلیغی اولدوغو كیمی قاورایا بیلمكدیر... محض بودور مریفت. عالملره رحمت حضرتی محمّد، اونا گؤره تئز-تئز بئله دعا ائدردی: ایلاهی! ارینعل-اشیاه كاهی! ["اللهیم! منه اشیانی اولدوغو كیمی، اؤز حقیقتی ایله گؤستر!"] محض بو آندا اوزرینده اولدوغون ارافات، مریفت یئریدیر. آدم، اؤز حقیقتینی، عاجیزلیگینی، باجاریقسیزلیغینی، حدلرینی اورادا تانیدی. آدم، ارافاتدا آدام اولدو. سن ده آدماوغلوسان و اؤزونله تانیش اولماغا گلدین. حیكمتین ان اسكیلمز دوستورودور: اؤزونو تانییان ربّینی تانییار. اگر اؤزونو تانیسان، ربّینی ده تانییاجاقسان. سادهجه ربّینی دئییل اشیانی، اینسانی، دوستو، دوشمنی، اوجانی، آلچاغی، قالیجینی، كئچیجینی تانییاجاقسان. اؤزونله تانیش – بیلیش اولمادان نه ائده بیلرسن كی؟ سرحدلرینی، ایمكانینی، ایمكانسیزلیغینی یعنی حدآینی و حدودونو بیلمهدن ائدهجهیین هر ایشی یوزونه، گؤزونه بولاشدیرماغین قاچینیلمازدیر. تانیش اولدوم دئدیكلریندن ایللر سونرا خیانت گؤردویونو، اورگینین قبیریستانلیغا دؤندویونو، ان آغیر آجیلاری ان یاخینیندا اولانلاردان چكدیگینی سؤیلهییرسنسه، دئمهلی سنین تانیماق و تانیش اولماقلا علاقه دار جدی بیر پروبلئمین وار. باخ اصل فورصتدیر. ایندی "تانیماقلا" تانیش اولا بیلرسن. چونكی بو تورپاقلار، اوزرینده دایانان عاریفه، مدنیّتی اؤیرهدن مریفت دیاری ارافاتدیر. ارافات یالنیز تانیش اولما یئری دئییل، عینی زاماندا هم ده گؤروشمه یئریدیر: حوّانیزلا، حوّالارینیزلا. حوّا یالنیز بیر حیات یولداشی دئییل بیر جان یولداشی، بیر یول یولداشی، بیر داوا قارداشی، بیر اورك دوستودور. ایتیردیگینیز نه قدر اورگی، – باشدا اؤز اورگینیز اولماقلا، – ارافاتدا تاپارسینیز. حوّا سیزی احاطه ائدن دوستلارینیز، موحیطینیزدیر. موحیط؛ یعنی هم جهنّمینیز، هم جنّتینیز. ‘وقفهیه دایانماق' وقفه اونسوز دا "دوروش" دئمكدیر. بو حالدا "وقفهیه دایانماق" ایفادهسی سهو دئییلمی؟ خئیر، دئییل. عكسینه وقفهیه دایانماق ایفادهسی حادثهنین اؤزونه دقت چكن چوخ معنالی بیر ایفادهدیر. چونكی، وقفهیه دایانماق، "دوروش بارهسینده دوشونمك"، "دوروش بارهسینده تفكّور ائتمك" دئمكدیر. دوروش، یعنی سیزین فرد اولاراق دوروشونوز، هارادا دوردوغونوز، نَیه قارشی دوردوغونوز، نَیین و كیمین یانیندا دوردوغونوز، نئجه دوردوغونوز، نه اوچون دوردوغونوز؟ وقفه هر كسین اؤز دوروشونا نظارت ائتمهسیدیر. اوّل فردی و شخصی دوروشونا. اینسان اؤزونه قارشی هارادا دایانیب؟ اورگینین یانیندامی، حیسسلرینین یانیندامی؟ عاغیلینین یانیندامی، اینستینكتلرینین یانیندامی؟ ایمانینین یانیندامی، شیطانین یانیندامی؟ فطرتینین یاخینیندامی، اوزاغیندامی؟ داها دوغروسو حقیقتاً بیر یئرده دایانیرمی؟ یوخسا باشی بوش بوراخیلمیش، ایستیقامتینی ایتیرمیش، سوكانی قیریلمیش، فیرتینایا دوشموش بیر گمی كیمی، اورادان اورایا چیرپیلیب پارچالانماغیمی گؤزلهییر؟ بیر یئرده دایانیرسا، نه اوچون اورادا دایانیر؟ دایاندیغی یئری اؤزومو سئچیب، یوخسا كیملرسه تلقین ائدیب؟ تصادوفاًمی اورادا دایانیب، شعورلو اولاراقمی؟ یعنی، دایاندیغی یئره بلددیرمی؟ بیر ده اینسانین اجتماعی دوروشو وار: باشقالارینا قارشی دوروشو نئجهدیر؟ یولداشینا، دوستونا، عائلهسینه، جمعیّتینه قارشی هارادا یئر آلیب؟ اجتماعی و سیاسی حادثهلرده هارادا، كیملره قارشی، كیملرین یانیندا دایانیر؟ مثلا ایبراهیمله بیرلیكده بوته و بوتچولره قارشی دایانیب، یا ایبراهیمه قارشی بوتچولرین یانیندامی؟ قورآنداكی ایفادهسییله شیطانا قارشی "اللهین هیزبییله"می دایانیب، یا اللها قارشی "شیطانین هیزبییله"می؟ ظالیملارین و تاغوتلارین صافیندا دایانیب، یوخسا مظلوملارین و ازیلنلرین صافیندا؟ ارافاتداكی بو دوروش ایكی یئرده بیر ده تكرارلاناجاق. بیری مشاریلهارامین اولدوغو موزدهلیفهده، دیگری مینادا. موزدهلیفهدكی دوروش، كبهنین اتكلرینده اللهین حضورونا چاتمامیشدان اوّلكی ایكینجی تمیزلنمه مكانیدیر. مینا ایسه شیطانی اینستینكتلرله حِسابلاشیب، اللهین حضورونا موقاویله یئنیلهمك اوچون ترتمیز، باغلانتیسیز، قئید – شرطسیز چاتماق اوچون سون تمیزلنمه یئریدیر. ارافاتدا اؤزونوزله تانیش اولدونوز، مریفته یوكسهلیب حدآینیزین عاریفی اولدونوزسا، ایندی ائدیلهجك یئگانه شئی قالیب: دعا... دعا...
ارافاتدا مریفته دوغرو
"حجّ عرفهدیر."
زیلهیججهنین دوققوزونجو گونو گونش، – او دا سنه شاهید اولاجاق، – دوغولدوقدان سونرا مریفتین بئشیگی ارافاتین یوللارینا دوشمهلیسن. مومكونسه او یوللارا پایی – پیادا دوش. آیاغینین ایزی، پئیغمبرلرین آیاق ایزینه قاریشسین.
ارافاتا چیخاركن اؤزونو جنّتینی ایتیرمیش بیر آدم كیمی حیسس ائتمهلیسن. اونوتما، دوغولدوغوندا ترتمیز ایدین، صاف ایدین. یعنی كی، جنّت سن ایدین. اللها وئردیگین سؤزو سونرالار پوزدون. صافلیغین ایتدی. كیرلندین. پوزولدون. اؤزونه قارشی یادلاشدین. حقیقته قارشی یادلاشدین. اللها و اشیایا قارشی یادلاشدین.
بو یادلاشما سنی اؤزونه قارشی داوالی بیرینه چئویردی. اؤزونله هئچ باریشیق اولا بیلمهدین. سنین اوچون گلهجك ناراحات، كئچمیش حوزنلو ایدی. امینلیگینی و آزادلیغینی ایتیردین.
بونلاری ایتیرن قورخونج بیر دیَر ایتكیسینه مروز قالار. اعتراف ائت كی، سن ده ائله اولدون. دیَرلرین آلت-اوست اولدو. آرتیق سنین گؤزونده دیَرسیز اولان قیمتلی اولانلا، آلچاق اولان اوجا اولانلا، كئچیجی اولان قالیجی اولانلا، یالان اولان گئرچك اولانلا یئر دیَیشدیردی. دونیانی الده ائتمك اوچون آخیرتی وئردین. اِحتیراسینا صادق قالماق اوچون عشقینه خیانت ائتدین. اینستینكتلرینین دویومسوز سئلینه قاپیلیب اؤزونه پیسلیك ائتدین. منلیگینی راضی ائتمك اوچون اللهی ناراضی ائتدین.
بوتون بونلاردان سونرا بیر ویرانه كیمی گلیب دایاندین ارافات تپهلرینین/مریفت تپهلرینین اتكلرینده.
الله دا سندن محض بونو گؤزلهییردی. گوناه ایشلهمهمهیینی دئییل، تؤوبه ائتمهنی گؤزلهییردی. موكممللشمهیینی دئییل، كامیل اولماماغینی اعتراف ائتمهیینی گؤزلهییردی. اومید كسمهیینی دئییل، آستاناسینا باش قویوب یاش تؤكمهیینی گؤزلهییردی.
سؤزون مغزی، ملكلشمهیینی دئییل، "اینسان" اولماغینی گؤزلهییردی.
هر شئیدن ده باشقا اؤز اؤزونله، یادلاشدیغین حقیقتله یئنیدن تانیش اولماغینی، فطرتینله، ویجدانینلا تكرار گؤروشمهیینی گؤزلهییردی.
چونكی، بورا ارافاتدیر. ارافات، تانیماق معناسینی وئرن "مریفت" مصدریندن تؤرهدیلمیش بیر آددیر. بیلدیگین و ایستیفاده ائتدیگین عاریف، مریفت، ایرفان، مشهور عینی معنانی وئرن سؤزلردیر. مریفت، بیلمكدن اوستون بیر شئیدیر. هر مریفت بیلمیی ده اِحتیوا ائدیر. مریفت بیر شئیین اؤزونو تانیماق، سیرّینه چاتماق، اصلینه واقیف اولماقدیر. اشیانی و وارلیغی اولدوغو كیمی قاورایا بیلمكدیر... محض بودور مریفت. عالملره رحمت حضرتی محمّد، اونا گؤره تئز-تئز بئله دعا ائدردی:
ایلاهی! ارینعل-اشیاه كاهی!
["اللهیم! منه اشیانی اولدوغو كیمی، اؤز حقیقتی ایله گؤستر!"]
محض بو آندا اوزرینده اولدوغون ارافات، مریفت یئریدیر. آدم، اؤز حقیقتینی، عاجیزلیگینی، باجاریقسیزلیغینی، حدلرینی اورادا تانیدی. آدم، ارافاتدا آدام اولدو.
سن ده آدماوغلوسان و اؤزونله تانیش اولماغا گلدین. حیكمتین ان اسكیلمز دوستورودور: اؤزونو تانییان ربّینی تانییار. اگر اؤزونو تانیسان، ربّینی ده تانییاجاقسان. سادهجه ربّینی دئییل اشیانی، اینسانی، دوستو، دوشمنی، اوجانی، آلچاغی، قالیجینی، كئچیجینی تانییاجاقسان.
اؤزونله تانیش – بیلیش اولمادان نه ائده بیلرسن كی؟
سرحدلرینی، ایمكانینی، ایمكانسیزلیغینی یعنی حدآینی و حدودونو بیلمهدن ائدهجهیین هر ایشی یوزونه، گؤزونه بولاشدیرماغین قاچینیلمازدیر.
تانیش اولدوم دئدیكلریندن ایللر سونرا خیانت گؤردویونو، اورگینین قبیریستانلیغا دؤندویونو، ان آغیر آجیلاری ان یاخینیندا اولانلاردان چكدیگینی سؤیلهییرسنسه، دئمهلی سنین تانیماق و تانیش اولماقلا علاقه دار جدی بیر پروبلئمین وار. باخ اصل فورصتدیر. ایندی "تانیماقلا" تانیش اولا بیلرسن. چونكی بو تورپاقلار، اوزرینده دایانان عاریفه، مدنیّتی اؤیرهدن مریفت دیاری ارافاتدیر.
ارافات یالنیز تانیش اولما یئری دئییل، عینی زاماندا هم ده گؤروشمه یئریدیر: حوّانیزلا، حوّالارینیزلا. حوّا یالنیز بیر حیات یولداشی دئییل بیر جان یولداشی، بیر یول یولداشی، بیر داوا قارداشی، بیر اورك دوستودور. ایتیردیگینیز نه قدر اورگی، – باشدا اؤز اورگینیز اولماقلا، – ارافاتدا تاپارسینیز. حوّا سیزی احاطه ائدن دوستلارینیز، موحیطینیزدیر. موحیط؛ یعنی هم جهنّمینیز، هم جنّتینیز.
‘وقفهیه دایانماق'
وقفه اونسوز دا "دوروش" دئمكدیر. بو حالدا "وقفهیه دایانماق" ایفادهسی سهو دئییلمی؟ خئیر، دئییل. عكسینه وقفهیه دایانماق ایفادهسی حادثهنین اؤزونه دقت چكن چوخ معنالی بیر ایفادهدیر.
چونكی، وقفهیه دایانماق، "دوروش بارهسینده دوشونمك"، "دوروش بارهسینده تفكّور ائتمك" دئمكدیر. دوروش، یعنی سیزین فرد اولاراق دوروشونوز، هارادا دوردوغونوز، نَیه قارشی دوردوغونوز، نَیین و كیمین یانیندا دوردوغونوز، نئجه دوردوغونوز، نه اوچون دوردوغونوز؟
وقفه هر كسین اؤز دوروشونا نظارت ائتمهسیدیر. اوّل فردی و شخصی دوروشونا. اینسان اؤزونه قارشی هارادا دایانیب؟ اورگینین یانیندامی، حیسسلرینین یانیندامی؟ عاغیلینین یانیندامی، اینستینكتلرینین یانیندامی؟ ایمانینین یانیندامی، شیطانین یانیندامی؟ فطرتینین یاخینیندامی، اوزاغیندامی؟
داها دوغروسو حقیقتاً بیر یئرده دایانیرمی؟ یوخسا باشی بوش بوراخیلمیش، ایستیقامتینی ایتیرمیش، سوكانی قیریلمیش، فیرتینایا دوشموش بیر گمی كیمی، اورادان اورایا چیرپیلیب پارچالانماغیمی گؤزلهییر؟
بیر یئرده دایانیرسا، نه اوچون اورادا دایانیر؟ دایاندیغی یئری اؤزومو سئچیب، یوخسا كیملرسه تلقین ائدیب؟ تصادوفاًمی اورادا دایانیب، شعورلو اولاراقمی؟ یعنی، دایاندیغی یئره بلددیرمی؟
بیر ده اینسانین اجتماعی دوروشو وار: باشقالارینا قارشی دوروشو نئجهدیر؟ یولداشینا، دوستونا، عائلهسینه، جمعیّتینه قارشی هارادا یئر آلیب؟ اجتماعی و سیاسی حادثهلرده هارادا، كیملره قارشی، كیملرین یانیندا دایانیر؟
مثلا ایبراهیمله بیرلیكده بوته و بوتچولره قارشی دایانیب، یا ایبراهیمه قارشی بوتچولرین یانیندامی؟ قورآنداكی ایفادهسییله شیطانا قارشی "اللهین هیزبییله"می دایانیب، یا اللها قارشی "شیطانین هیزبییله"می؟ ظالیملارین و تاغوتلارین صافیندا دایانیب، یوخسا مظلوملارین و ازیلنلرین صافیندا؟
ارافاتداكی بو دوروش ایكی یئرده بیر ده تكرارلاناجاق. بیری مشاریلهارامین اولدوغو موزدهلیفهده، دیگری مینادا. موزدهلیفهدكی دوروش، كبهنین اتكلرینده اللهین حضورونا چاتمامیشدان اوّلكی ایكینجی تمیزلنمه مكانیدیر. مینا ایسه شیطانی اینستینكتلرله حِسابلاشیب، اللهین حضورونا موقاویله یئنیلهمك اوچون ترتمیز، باغلانتیسیز، قئید – شرطسیز چاتماق اوچون سون تمیزلنمه یئریدیر. ارافاتدا اؤزونوزله تانیش اولدونوز، مریفته یوكسهلیب حدآینیزین عاریفی اولدونوزسا، ایندی ائدیلهجك یئگانه شئی قالیب: دعا...
دعا...
"اوچونجو" جینس؟! اینسانلیق مدنیتینین اساسینی قادین و كیشینین سوسیال حیاتداكی موناسیبتلری تشكیل ائدیر. بونا گؤره ده تاریخین ایلك دؤورلریندن بو گونه قدر فیلوسوفلاری، علم آداملارینی هر زامان بیر سوال ناراحات ائدیر: "مدنیت كیشییه هر دؤورده دیَر وئرركن نَیه گؤره قادینی بوندان محروم بوراخمیشدی؟ اونون گوناهی نه دیر؟ نَیه گؤره قادین هر زامان جمعیت طرفیندن تحقیر اولونموشدور؟..." قادینین بو حالی عربیستاندا ایسلام دینینین بیر گونش كیمی دوغولوشو ایله سونا چاتمیشدیر. او واختا قدر هوررییت و مولكیت حقوقوندان محروم ائدیلن، كؤله سویهسینده اولان، بیر اشیا كیمی آلینیب-ساتیلان، گوناه و پیسلیكلرین قایناغی اولاراق گؤرولوب، وارلیغینا اؤنم وئریلمهین بیر دورومدا ایكن، ایسلام دینینین گلیشی ایله حاقی اولان اوستون دیَرینی تاپمیش، سوسیال حیاتدا یئرینی آلمیشدیر. بئله كی، ایسلام، توپلومون فردلری ایله [كیشی، قادین و اوشاقلار] ماراقلانان و اونلاری ان گؤزل شكیلده تربییه ائدن بیر قانوندور. ایسلام، وئردیگی تربییه ایله اینسانلاری جهالتدن دوغان آزغینلیقلاردان، دولاییسی ایله ایضطیرابلاردان، بدبختلیك و یانلیشلاردان خلاص ائدیر. ایسلام، اینسانلیق وظیفهلرینی هر شئیدن اول كیشی ایله قادین آراسیندا عدالتلی شكیلده بؤلور و نیظاملاییر. بو بؤلگوده قادین و كیشینین فطری ایستئدادلاری گؤز اؤنونده توتولموشدور. اینسانین یارادیلیشینین طلب ائتدیگی وظیفهلریندن باشقا دیگر ایستیقامتلردهكی فعالیتینین نتیجهسی هر زامان آجیناجاقلی اولور. چونكی فطرت، "زامان اینكیشاف ائدیب و یا یاخود دا گئری قالیب، بونا گؤره ده زامانلا آیاقلاشماق لازیمدیر" دئیه بیر قانون تانیمیر. فطرتین، زامانلا هئچ بیر علاقهسی یوخدور. بئله كی، گونوموزده زامانا اویان مودئرن حیاتی هر بیریمیز گؤروروك؛ تارازلیغی پوزولاراق سرعتله ایرهلییه آتیلمیش، آردیندان دا یالنیز قادینلاری دئییل، كیشی و اوشاقلاری دا سورویهرك ایضطیراب و آجیلارلا بوغموش، پیسلیكلرین قوللاری آراسینا آتاراق مهو ائتمیشدیر. گونوموزون جاهیلیهسی، قادینی “اوچونجو بیر جینس” حالینا گتیرمیش، اللهین یاراتدیغی فطرتی دیَیشدیرمیشدی. قادینی ائودن، عائلهدن اوزاقلاشدیراراق “سرحدسیز آزادلیق” ناغیللاری ایله آلداتمیشدیر كی، بو دا جمعیتین عومومی بیر بدبختلیگینه سبب اولموشدو. نه عائله، نه ائو، نه ده كی، گلهجك دئیه بیر شئی قالمامیشدی. بونو نتیجهسی اولاراق دا قادین، قادین اولماقدان چیخدیغی كیمی، كیشی اولماق آرزوسونا دا قوووشا بیلمهمیشدیر. اورتایا قاریشیقلیقلا بیرلیكده توكورپهدیجی بیر شئی چیخمیشدیر: قادینلا كیشی آراسیندا اولان بیر اوچونجو جینس دوغولموشدور. بو، قادینلیغینین دیَرینی بیلمهین قادینا بیر جزا اولدوغو كیمی، اونو بو حالا سالان جمعیته ده بیر جزادیر. گونوموزون سؤزده مدنی، حقیقتده ایسه جاهیل اولان اینسانلاری نه بونو، نه ده كی، قادینا حقیقی یئرینی، دیَرینی ایسلامدان باشقا هئچ بیر سیستمین وئره بیلمهیهجهیینی آنلایا بیلرلر.
"اوچونجو" جینس؟!
اینسانلیق مدنیتینین اساسینی قادین و كیشینین سوسیال حیاتداكی موناسیبتلری تشكیل ائدیر. بونا گؤره ده تاریخین ایلك دؤورلریندن بو گونه قدر فیلوسوفلاری، علم آداملارینی هر زامان بیر سوال ناراحات ائدیر: "مدنیت كیشییه هر دؤورده دیَر وئرركن نَیه گؤره قادینی بوندان محروم بوراخمیشدی؟ اونون گوناهی نه دیر؟ نَیه گؤره قادین هر زامان جمعیت طرفیندن تحقیر اولونموشدور؟..."
قادینین بو حالی عربیستاندا ایسلام دینینین بیر گونش كیمی دوغولوشو ایله سونا چاتمیشدیر. او واختا قدر هوررییت و مولكیت حقوقوندان محروم ائدیلن، كؤله سویهسینده اولان، بیر اشیا كیمی آلینیب-ساتیلان، گوناه و پیسلیكلرین قایناغی اولاراق گؤرولوب، وارلیغینا اؤنم وئریلمهین بیر دورومدا ایكن، ایسلام دینینین گلیشی ایله حاقی اولان اوستون دیَرینی تاپمیش، سوسیال حیاتدا یئرینی آلمیشدیر.
بئله كی، ایسلام، توپلومون فردلری ایله [كیشی، قادین و اوشاقلار] ماراقلانان و اونلاری ان گؤزل شكیلده تربییه ائدن بیر قانوندور.
ایسلام، وئردیگی تربییه ایله اینسانلاری جهالتدن دوغان آزغینلیقلاردان، دولاییسی ایله ایضطیرابلاردان، بدبختلیك و یانلیشلاردان خلاص ائدیر.
ایسلام، اینسانلیق وظیفهلرینی هر شئیدن اول كیشی ایله قادین آراسیندا عدالتلی شكیلده بؤلور و نیظاملاییر. بو بؤلگوده قادین و كیشینین فطری ایستئدادلاری گؤز اؤنونده توتولموشدور. اینسانین یارادیلیشینین طلب ائتدیگی وظیفهلریندن باشقا دیگر ایستیقامتلردهكی فعالیتینین نتیجهسی هر زامان آجیناجاقلی اولور.
چونكی فطرت، "زامان اینكیشاف ائدیب و یا یاخود دا گئری قالیب، بونا گؤره ده زامانلا آیاقلاشماق لازیمدیر" دئیه بیر قانون تانیمیر. فطرتین، زامانلا هئچ بیر علاقهسی یوخدور.
بئله كی، گونوموزده زامانا اویان مودئرن حیاتی هر بیریمیز گؤروروك؛ تارازلیغی پوزولاراق سرعتله ایرهلییه آتیلمیش، آردیندان دا یالنیز قادینلاری دئییل، كیشی و اوشاقلاری دا سورویهرك ایضطیراب و آجیلارلا بوغموش، پیسلیكلرین قوللاری آراسینا آتاراق مهو ائتمیشدیر.
گونوموزون جاهیلیهسی، قادینی “اوچونجو بیر جینس” حالینا گتیرمیش، اللهین یاراتدیغی فطرتی دیَیشدیرمیشدی. قادینی ائودن، عائلهدن اوزاقلاشدیراراق “سرحدسیز آزادلیق” ناغیللاری ایله آلداتمیشدیر كی، بو دا جمعیتین عومومی بیر بدبختلیگینه سبب اولموشدو. نه عائله، نه ائو، نه ده كی، گلهجك دئیه بیر شئی قالمامیشدی.
بونو نتیجهسی اولاراق دا قادین، قادین اولماقدان چیخدیغی كیمی، كیشی اولماق آرزوسونا دا قوووشا بیلمهمیشدیر. اورتایا قاریشیقلیقلا بیرلیكده توكورپهدیجی بیر شئی چیخمیشدیر: قادینلا كیشی آراسیندا اولان بیر اوچونجو جینس دوغولموشدور. بو، قادینلیغینین دیَرینی بیلمهین قادینا بیر جزا اولدوغو كیمی، اونو بو حالا سالان جمعیته ده بیر جزادیر. گونوموزون سؤزده مدنی، حقیقتده ایسه جاهیل اولان اینسانلاری نه بونو، نه ده كی، قادینا حقیقی یئرینی، دیَرینی ایسلامدان باشقا هئچ بیر سیستمین وئره بیلمهیهجهیینی آنلایا بیلرلر.
اللهیم! قانادی قیریق بیر قوش كیمییم. اوچسام اوچا، قاچسام قاچا بیلمیرم. یاریمچیق قالمیش یوخو كیمییم. یاردان دا، سردن ده كئچه بیلمیرم. او سونسوز سئوگی سئلینه بیزی ده قات: سئو بیزی! سن سئونده سئودیررسن: سئودیر بیزی! سئودیگینی جنّتینله سئویندیررسن: سئویندیر بیزی! ماددهدكی هر آتومون تسبیح ائتدیگی سنسن! نفس آلان هر جانلینین ذكر ائتدیگی سنسن. عاغیل امانت ائتدیگین هر وارلیغین عقل ائتدیگی سن دویان و دویدوران هر دویغونون حیسس ائتدیگی سنسن. قدیر-قییمت بیلنلرین شوكر ائتدیگی سنسن، وارلیغی نعمت بیلنلرین حمد ائتدیگی سنسن
اللهیم!
قانادی قیریق بیر قوش كیمییم.
اوچسام اوچا، قاچسام قاچا بیلمیرم.
یاریمچیق قالمیش یوخو كیمییم.
یاردان دا، سردن ده كئچه بیلمیرم.
او سونسوز سئوگی سئلینه بیزی ده قات: سئو بیزی!
سن سئونده سئودیررسن: سئودیر بیزی!
سئودیگینی جنّتینله سئویندیررسن: سئویندیر بیزی!
ماددهدكی هر آتومون تسبیح ائتدیگی سنسن!
نفس آلان هر جانلینین ذكر ائتدیگی سنسن.
عاغیل امانت ائتدیگین هر وارلیغین عقل ائتدیگی سن
دویان و دویدوران هر دویغونون حیسس ائتدیگی سنسن.
قدیر-قییمت بیلنلرین شوكر ائتدیگی سنسن،
وارلیغی نعمت بیلنلرین حمد ائتدیگی سنسن
عیسی پئیغمبر (2-جی حیصه) پئیغمبر هارادادیر ؟ لاكین حضرت عیسی پئیغمبرین حاقا چاغیریشی. اینسانلار آراسیندا گؤستردیگی اصلاح ائدیجی فعالیتی بیر چوخ قارانیتلی شخصلری راحتسیز ائدیردی. اونلار بو فعالیتین قارشیسیی آلماقدا قرارلی ایدیلر. یهودی روحانیلری ایله روما حؤكمدارلارینین سیلری نتیجهسینده عیسی پئیغمبره اؤلوم حؤكمو چیخاریلیر. اونو چارمیخا چكیب قتله یئتیرمك ایستهییرلر. لاكین الله-تعالینین مصلحتیله عیسی پئیغمبر قئیب عالمینه چكیلیر ... مسئلهیله باغلی خریستیان عالمی بئله حساب ائدیر كی، حضرت عیسی چارمیخا چكیلیر و حاق دونیاسینا قوووشور. آمما بیر مدت سونرا عیسی یئنیدن دیریلهرك اؤز یاخینلارینین گؤزونه گؤرونور و موعیین تاپشیریقلار وئردیكدن سونرا قئیبه چكیلیر. لاكین ائله اینجیلین اؤزونده عیسی پئیغمبرین چارمیخا چكیلیب حاق دونیاسینا قوووشماسی ائپیزودونون ایختیلافلی مقاملاری وار. عیسی پئیغمبرین چارمیخا چكیلمهدن الله درگاهینا گئتمهسینی 2-جی عصرین دین یازیچیسی واصیلید یازاراق مؤلفی اولدوغو اینجیلده گؤستریب كی، چارمیخا چكیلن حضرت عیسی دئییل، باشقا آدام اولوب. بونو عیسی پئیغمبرین معاصرلری اولان بیر چوخ كئشیشلر و 2-3-جو عصرلرین بعضی تاریخچیلری ده تسدیقلهییبلر. بعضی معلوماتلارا اساساً، عیسی پئیغمبری چارمیخا چكمك ایستهدیكده اونون عوضینده اونو ساتان بیر خاینی اؤلدوروبلر و بیر چوخلاری اؤلن آدامین محض حضرت عیسی اولدوغونو دوشونوب. قورآن ایسه بو حاقدا بویورور: “...سن ایسرایل اوغوللارینین یانینا آچیق معجزهلرله گلدیگین زامان من (اونلارین بلاسینی) سندن دف ائتمیشدیم (سنی اؤلدورمك ایستهدیكده اونلارا مانع اولموشدوم) “ . (سوره 5، آیه 110). “حالبوكی اونلار عیسینی نه اؤلدوردولر، نه ده چارمیخا چكدیلر. اونلاردا یالنیز بئله بیر تسووور یاراندی. بو حاقلی ایختیلافدا اولانلار اونون (شخصاً اؤلدورولمهسی) بارهسینده، البته، شكك-شوبهه ایچریسیندهدیرلر. اونلارین بونا دایر هئچ بیر معلوماتی یوخدور. اونلار آنجاق زننه قاپیلیریلار. حقیقتده اونو (عیسینی) اؤلدورمهمیشدیلر. خئیر، الله اونو اؤز درگاهینا قالدیرمیشدیر. شوبههسیز، الله یئنیلمز قوووت صاحبی، حیكمت صاحبیدیر! كیتاب اهلیندن (یهودیلردن و خاچپرستلردن) ائله بیر كس اولماز كی، اؤلوموندن اول (جان وئردیگی زامان) اونا (عیسییا) ایمان گتیرمهسین، لاكین او، (عیسی) قییامت گونونده اونلارین (كیتاب اهلینین) علئیهینه شهادت وئرهجكدیر”. (سوره 4، آیه 157-159)
عیسی پئیغمبر (2-جی حیصه)
پئیغمبر هارادادیر ؟
لاكین حضرت عیسی پئیغمبرین حاقا چاغیریشی. اینسانلار آراسیندا گؤستردیگی اصلاح ائدیجی فعالیتی بیر چوخ قارانیتلی شخصلری راحتسیز ائدیردی. اونلار بو فعالیتین قارشیسیی آلماقدا قرارلی ایدیلر. یهودی روحانیلری ایله روما حؤكمدارلارینین سیلری نتیجهسینده عیسی پئیغمبره اؤلوم حؤكمو چیخاریلیر. اونو چارمیخا چكیب قتله یئتیرمك ایستهییرلر. لاكین الله-تعالینین مصلحتیله عیسی پئیغمبر قئیب عالمینه چكیلیر ...
مسئلهیله باغلی خریستیان عالمی بئله حساب ائدیر كی، حضرت عیسی چارمیخا چكیلیر و حاق دونیاسینا قوووشور. آمما بیر مدت سونرا عیسی یئنیدن دیریلهرك اؤز یاخینلارینین گؤزونه گؤرونور و موعیین تاپشیریقلار وئردیكدن سونرا قئیبه چكیلیر. لاكین ائله اینجیلین اؤزونده عیسی پئیغمبرین چارمیخا چكیلیب حاق دونیاسینا قوووشماسی ائپیزودونون ایختیلافلی مقاملاری وار. عیسی پئیغمبرین چارمیخا چكیلمهدن الله درگاهینا گئتمهسینی 2-جی عصرین دین یازیچیسی واصیلید یازاراق مؤلفی اولدوغو اینجیلده گؤستریب كی، چارمیخا چكیلن حضرت عیسی دئییل، باشقا آدام اولوب. بونو عیسی پئیغمبرین معاصرلری اولان بیر چوخ كئشیشلر و 2-3-جو عصرلرین بعضی تاریخچیلری ده تسدیقلهییبلر. بعضی معلوماتلارا اساساً، عیسی پئیغمبری چارمیخا چكمك ایستهدیكده اونون عوضینده اونو ساتان بیر خاینی اؤلدوروبلر و بیر چوخلاری اؤلن آدامین محض حضرت عیسی اولدوغونو دوشونوب.
قورآن ایسه بو حاقدا بویورور: “...سن ایسرایل اوغوللارینین یانینا آچیق معجزهلرله گلدیگین زامان من (اونلارین بلاسینی) سندن دف ائتمیشدیم (سنی اؤلدورمك ایستهدیكده اونلارا مانع اولموشدوم) “ . (سوره 5، آیه 110). “حالبوكی اونلار عیسینی نه اؤلدوردولر، نه ده چارمیخا چكدیلر. اونلاردا یالنیز بئله بیر تسووور یاراندی. بو حاقلی ایختیلافدا اولانلار اونون (شخصاً اؤلدورولمهسی) بارهسینده، البته، شكك-شوبهه ایچریسیندهدیرلر. اونلارین بونا دایر هئچ بیر معلوماتی یوخدور. اونلار آنجاق زننه قاپیلیریلار. حقیقتده اونو (عیسینی) اؤلدورمهمیشدیلر. خئیر، الله اونو اؤز درگاهینا قالدیرمیشدیر. شوبههسیز، الله یئنیلمز قوووت صاحبی، حیكمت صاحبیدیر! كیتاب اهلیندن (یهودیلردن و خاچپرستلردن) ائله بیر كس اولماز كی، اؤلوموندن اول (جان وئردیگی زامان) اونا (عیسییا) ایمان گتیرمهسین، لاكین او، (عیسی) قییامت گونونده اونلارین (كیتاب اهلینین) علئیهینه شهادت وئرهجكدیر”. (سوره 4، آیه 157-159)
ارافاتدا مریفته دوغرو "حج ارفهدیر." (تیرمیزی 5/214، 2975) زیلهیججهنین دوققوزونجو گونو گونش، – او دا سنه شاهید اولاجاق، – دوغولدوقدان سونرا مریفتین بئشیگی ارافاتین یوللارینا دوشمهلیسن. مومكونسه او یوللارا پایی – پییادا دوش. آیاغینین ایزی، پئیغمبرلرین آیاق ایزینه قاریشسین. ارافاتا چیخاركن اؤزونو جنّتینی ایتیرمیش بیر آدم كیمی حیسس ائتمهلیسن. اونوتما، دوغولدوغوندا ترتمیز ایدین، صاف ایدین. یعنی كی، جنّت سن ایدین. اللها وئردیگین سؤزو سونرالار پوزدون. صافلیغین ایتدی. كیرلندین. پوزولدون. اؤزونه قارشی یادلاشدین. حقیقته قارشی یادلاشدین. اللها و اشیایا قارشی یادلاشدین. بو یادلاشما سنی اؤزونه قارشی داوالی بیرینه چئویردی. اؤزونله هئچ باریشیق اولا بیلمهدین. سنین اوچون گلهجك ناراحات، كئچمیش هوزنلو ایدی. امینلیگینی و آزادلیغینی ایتیردین. بونلاری ایتیرن قورخونج بیر دیَر ایتكیسینه مروز قالار. اعتراف ائت كی، سن ده ائله اولدون. دیَرلرین آلت-اوست اولدو. آرتیق سنین گؤزونده دیَرسیز اولان قییمتلی اولانلا، آلچاق اولان اوجا اولانلا، كئچیجی اولان قالیجی اولانلا، یالان اولان گئرچك اولانلا یئر دیَیشدیردی. دونیانی الده ائتمك اوچون آخیرتی وئردین. ائهتیراسینا صادق قالماق اوچون عشقینه خیانت ائتدین. اینستینكتلرینین دویومسوز سئلینه قاپیلیب اؤزونه پیسلیك ائتدین. منلیگینی راضی ائتمك اوچون اللهی نارازی ائتدین. بوتون بونلاردان سونرا بیر ویرانه كیمی گلیب دایاندین ارافات تپهلرینین/مریفت تپهلرینین اتكلرینده. الله دا سندن محض بونو گؤزلهییردی. گوناه ایشلهمهمهیینی دئییل، تؤوبه ائتمهنی گؤزلهییردی. موكممللشمهیینی دئییل، كامیل اولماماغینی اعتراف ائتمهیینی گؤزلهییردی. اومید كسمهیینی دئییل، آستاناسینا باش قویوب یاش تؤكمهیینی گؤزلهییردی. سؤزون مغزی، ملكلشمهیینی دئییل، "اینسان" اولماغینی گؤزلهییردی. هر شئیدن ده باشقا اؤز اؤزونله، یادلاشدیغین حقیقتله یئنیدن تانیش اولماغینی، فطرتینله، ویجدانینلا تكرار گؤروشمهیینی گؤزلهییردی. چونكی، بورا ارافاتدیر. ارافات، تانیماق معناسینی وئرن "مریفت" مصدریندن تؤرهدیلمیش بیر آددیر. بیلدیگین و ایستیفاده ائتدیگین عاریف، مریفت، ایرفان، مشهور عینی معنانی وئرن سؤزلردیر. مریفت، بیلمكدن اوستون بیر شئیدیر. هر مریفت بیلمیی ده ائهتیوا ائدیر. مریفت بیر شئیین اؤزونو تانیماق، سیررینه چاتماق، اصلینه واقیف اولماقدیر. اشیانی و وارلیغی اولدوغو كیمی قاورایا بیلمكدیر... محض بودور مریفت. عالملره رحمت حضرتی محمّد، اونا گؤره تئز-تئز بئله دعا ائدردی: ایلاهی! ارینعل-اشیاه كاهی! ["اللهیم! منه اشیانی اولدوغو كیمی، اؤز حقیقتی ایله گؤستر!"] محض بو آندا اوزرینده اولدوغون ارافات، مریفت یئریدیر. آدم، اؤز حقیقتینی، عاجیزلیگینی، باجاریقسیزلیغینی، هدلرینی اورادا تانیدی. آدم، ارافاتدا آدام اولدو. سن ده آدموغلوسان و اؤزونله تانیش اولماغا گلدین. حیكمتین ان اسكیلمز دوستورودور: اؤزونو تانییان رببینی تانییار. اگر اؤزونو تانیسان، رببینی ده تانییاجاقسان. سادهجه رببینی دئییل اشیانی، اینسانی، دوستو، دوشمنی، اوجانی، آلچاغی، قالیجینی، كئچیجینی تانییاجاقسان. اؤزونله تانیش – بیلیش اولمادان نه ائده بیلرسن كی؟ سرحدلرینی، ایمكانینی، ایمكانسیزلیغینی یعنی هددینی و حدودونو بیلمهدن ائدهجهیین هر ایشی یوزونه، گؤزونه بولاشدیرماغین قاچینیلمازدیر. تانیش اولدوم دئدیكلریندن ایللر سونرا خیانت گؤردویونو، اورگینین قبیریستانلیغا دؤندویونو، ان آغیر آجیلاری ان یاخینیندا اولانلاردان چكدیگینی سؤیلهییرسنسه، دئمهلی سنین تانیماق و تانیش اولماقلا علاقه دار جدی بیر پروبلئمین وار. باخ اصل فورصتدیر. ایندی "تانیماقلا" تانیش اولا بیلرسن. چونكی بو تورپاقلار، اوزرینده دایانان عاریفه، مدنیتی اؤیرهدن مریفت دییاری ارافاتدیر. ارافات یالنیز تانیش اولما یئری دئییل، عینی زاماندا هم ده گؤروشمه یئریدیر: هووانیزلا، هووالارینیزلا. هووا یالنیز بیر حیات یولداشی دئییل بیر جان یولداشی، بیر یول یولداشی، بیر داوا قارداشی، بیر اورك دوستودور. ایتیردیگینیز نه قدر اورگی، – باشدا اؤز اورگینیز اولماقلا، – ارافاتدا تاپارسینیز. هووا سیزی احاطه ائدن دوستلارینیز، موحیطینیزدیر. موحیط؛ یعنی هم جهنمینیز، هم جنّتینیز. ‘وقفهیه دایانماق' وقفه اونسوز دا "دوروش" دئمكدیر. بو حالدا "وقفهیه دایانماق" ایفادهسی سهو دئییلمی؟ خئیر، دئییل. عكسینه وقفهیه دایانماق ایفادهسی حادثهنین اؤزونه دقت چكن چوخ معنالی بیر ایفادهدیر. چونكی، وقفهیه دایانماق، "دوروش بارهسینده دوشونمك"، "دوروش بارهسینده تفككور ائتمك" دئمكدیر. دوروش، یعنی سیزین فرد اولاراق دوروشونوز، هارادا دوردوغونوز، نَیه قارشی دوردوغونوز، نَیین و كیمین یانیندا دوردوغونوز، نئجه دوردوغونوز، نه اوچون دوردوغونوز؟ وقفه هر كسین اؤز دوروشونا نظارت ائتمهسیدیر. اول فردی و شخصی دوروشونا. اینسان اؤزونه قارشی هارادا دایانیب؟ اورگینین یانیندامی، حیسسلرینین یانیندامی؟ عاغیلینین یانیندامی، اینستینكتلرینین یانیندامی؟ ایمانینین یانیندامی، شیطانین یانیندامی؟ فطرتینین یاخینیندامی، اوزاغیندامی؟ داها دوغروسو حقیقتن بیر یئرده دایانیرمی؟ یوخسا باشی بوش بوراخیلمیش، ایستیقامتینی ایتیرمیش، سوكانی قیریلمیش، فیرتینایا دوشموش بیر گمی كیمی، اورادان اورایا چیرپیلیب پارچالانماغیمی گؤزلهییر؟ بیر یئرده دایانیرسا، نه اوچون اورادا دایانیر؟ دایاندیغی یئری اؤزومو سئچیب، یوخسا كیملرسه تلقین ائدیب؟ تصادفنمی اورادا دایانیب، شعورلو اولاراقمی؟ یعنی، دایاندیغی یئره بلددیرمی؟ بیر ده اینسانین اجتماعی دوروشو وار: باشقالارینا قارشی دوروشو نئجهدیر؟ یولداشینا، دوستونا، عائلهسینه، جمعیتینه قارشی هارادا یئر آلیب؟ اجتماعی و سییاسی حادثهلرده هارادا، كیملره قارشی، كیملرین یانیندا دایانیر؟ مثلا ایبراهیمله بیرلیكده بوته و بوتچولره قارشی دایانیب، یا ایبراهیمه قارشی بوتچولرین یانیندامی؟ قورآنداكی ایفادهسییله شیطانا قارشی "اللهین هیزبییله"می دایانیب، یا اللها قارشی "شیطانین هیزبییله"می؟ ظالملارین و تاغوتلارین صافیندا دایانیب، یوخسا مظلوملارین و ازیلنلرین صافیندا؟ ارافاتداكی بو دوروش ایكی یئرده بیر ده تكرارلاناجاق. بیری مشاریلهارامین اولدوغو موزدهلیفهده، دیگری مینادا. موزدهلیفهدكی دوروش، كبهنین اتكلرینده اللهین حضورونا چاتمامیشدان اولكی ایكینجی تمیزلنمه مكانیدیر. مینا ایسه شیطانی اینستینكتلرله حسابلاشیب، اللهین حضورونا موقاویله یئنیلهمك اوچون ترتمیز، باغلانتیسیز، قئید – شرطسیز چاتماق اوچون سون تمیزلنمه یئریدیر. ارافاتدا اؤزونوزله تانیش اولدونوز، مریفته یوكسهلیب هددینیزین عاریفی اولدونوزسا، ایندی ائدیلهجك یئگانه شئی قالیب: دعا... دعا...
ارافاتدا مریفته دوغرو
"حج ارفهدیر." (تیرمیزی 5/214، 2975)
زیلهیججهنین دوققوزونجو گونو گونش، – او دا سنه شاهید اولاجاق، – دوغولدوقدان سونرا مریفتین بئشیگی ارافاتین یوللارینا دوشمهلیسن. مومكونسه او یوللارا پایی – پییادا دوش. آیاغینین ایزی، پئیغمبرلرین آیاق ایزینه قاریشسین.
ارافاتا چیخاركن اؤزونو جنّتینی ایتیرمیش بیر آدم كیمی حیسس ائتمهلیسن. اونوتما، دوغولدوغوندا ترتمیز ایدین، صاف ایدین. یعنی كی، جنّت سن ایدین. اللها وئردیگین سؤزو سونرالار پوزدون. صافلیغین ایتدی. كیرلندین. پوزولدون. اؤزونه قارشی یادلاشدین. حقیقته قارشی یادلاشدین. اللها و اشیایا قارشی یادلاشدین.
بو یادلاشما سنی اؤزونه قارشی داوالی بیرینه چئویردی. اؤزونله هئچ باریشیق اولا بیلمهدین. سنین اوچون گلهجك ناراحات، كئچمیش هوزنلو ایدی. امینلیگینی و آزادلیغینی ایتیردین.
بونلاری ایتیرن قورخونج بیر دیَر ایتكیسینه مروز قالار. اعتراف ائت كی، سن ده ائله اولدون. دیَرلرین آلت-اوست اولدو. آرتیق سنین گؤزونده دیَرسیز اولان قییمتلی اولانلا، آلچاق اولان اوجا اولانلا، كئچیجی اولان قالیجی اولانلا، یالان اولان گئرچك اولانلا یئر دیَیشدیردی. دونیانی الده ائتمك اوچون آخیرتی وئردین. ائهتیراسینا صادق قالماق اوچون عشقینه خیانت ائتدین. اینستینكتلرینین دویومسوز سئلینه قاپیلیب اؤزونه پیسلیك ائتدین. منلیگینی راضی ائتمك اوچون اللهی نارازی ائتدین.
بوتون بونلاردان سونرا بیر ویرانه كیمی گلیب دایاندین ارافات تپهلرینین/مریفت تپهلرینین اتكلرینده.
الله دا سندن محض بونو گؤزلهییردی. گوناه ایشلهمهمهیینی دئییل، تؤوبه ائتمهنی گؤزلهییردی. موكممللشمهیینی دئییل، كامیل اولماماغینی اعتراف ائتمهیینی گؤزلهییردی. اومید كسمهیینی دئییل، آستاناسینا باش قویوب یاش تؤكمهیینی گؤزلهییردی.
سؤزون مغزی، ملكلشمهیینی دئییل، "اینسان" اولماغینی گؤزلهییردی.
هر شئیدن ده باشقا اؤز اؤزونله، یادلاشدیغین حقیقتله یئنیدن تانیش اولماغینی، فطرتینله، ویجدانینلا تكرار گؤروشمهیینی گؤزلهییردی.
چونكی، بورا ارافاتدیر. ارافات، تانیماق معناسینی وئرن "مریفت" مصدریندن تؤرهدیلمیش بیر آددیر. بیلدیگین و ایستیفاده ائتدیگین عاریف، مریفت، ایرفان، مشهور عینی معنانی وئرن سؤزلردیر. مریفت، بیلمكدن اوستون بیر شئیدیر. هر مریفت بیلمیی ده ائهتیوا ائدیر. مریفت بیر شئیین اؤزونو تانیماق، سیررینه چاتماق، اصلینه واقیف اولماقدیر. اشیانی و وارلیغی اولدوغو كیمی قاورایا بیلمكدیر... محض بودور مریفت. عالملره رحمت حضرتی محمّد، اونا گؤره تئز-تئز بئله دعا ائدردی:
ایلاهی! ارینعل-اشیاه كاهی!
["اللهیم! منه اشیانی اولدوغو كیمی، اؤز حقیقتی ایله گؤستر!"]
محض بو آندا اوزرینده اولدوغون ارافات، مریفت یئریدیر. آدم، اؤز حقیقتینی، عاجیزلیگینی، باجاریقسیزلیغینی، هدلرینی اورادا تانیدی. آدم، ارافاتدا آدام اولدو.
سن ده آدموغلوسان و اؤزونله تانیش اولماغا گلدین. حیكمتین ان اسكیلمز دوستورودور: اؤزونو تانییان رببینی تانییار. اگر اؤزونو تانیسان، رببینی ده تانییاجاقسان. سادهجه رببینی دئییل اشیانی، اینسانی، دوستو، دوشمنی، اوجانی، آلچاغی، قالیجینی، كئچیجینی تانییاجاقسان.
اؤزونله تانیش – بیلیش اولمادان نه ائده بیلرسن كی؟
سرحدلرینی، ایمكانینی، ایمكانسیزلیغینی یعنی هددینی و حدودونو بیلمهدن ائدهجهیین هر ایشی یوزونه، گؤزونه بولاشدیرماغین قاچینیلمازدیر.
تانیش اولدوم دئدیكلریندن ایللر سونرا خیانت گؤردویونو، اورگینین قبیریستانلیغا دؤندویونو، ان آغیر آجیلاری ان یاخینیندا اولانلاردان چكدیگینی سؤیلهییرسنسه، دئمهلی سنین تانیماق و تانیش اولماقلا علاقه دار جدی بیر پروبلئمین وار. باخ اصل فورصتدیر. ایندی "تانیماقلا" تانیش اولا بیلرسن. چونكی بو تورپاقلار، اوزرینده دایانان عاریفه، مدنیتی اؤیرهدن مریفت دییاری ارافاتدیر.
ارافات یالنیز تانیش اولما یئری دئییل، عینی زاماندا هم ده گؤروشمه یئریدیر: هووانیزلا، هووالارینیزلا. هووا یالنیز بیر حیات یولداشی دئییل بیر جان یولداشی، بیر یول یولداشی، بیر داوا قارداشی، بیر اورك دوستودور. ایتیردیگینیز نه قدر اورگی، – باشدا اؤز اورگینیز اولماقلا، – ارافاتدا تاپارسینیز. هووا سیزی احاطه ائدن دوستلارینیز، موحیطینیزدیر. موحیط؛ یعنی هم جهنمینیز، هم جنّتینیز.
‘وقفهیه دایانماق'
وقفه اونسوز دا "دوروش" دئمكدیر. بو حالدا "وقفهیه دایانماق" ایفادهسی سهو دئییلمی؟ خئیر، دئییل. عكسینه وقفهیه دایانماق ایفادهسی حادثهنین اؤزونه دقت چكن چوخ معنالی بیر ایفادهدیر.
چونكی، وقفهیه دایانماق، "دوروش بارهسینده دوشونمك"، "دوروش بارهسینده تفككور ائتمك" دئمكدیر. دوروش، یعنی سیزین فرد اولاراق دوروشونوز، هارادا دوردوغونوز، نَیه قارشی دوردوغونوز، نَیین و كیمین یانیندا دوردوغونوز، نئجه دوردوغونوز، نه اوچون دوردوغونوز؟
وقفه هر كسین اؤز دوروشونا نظارت ائتمهسیدیر. اول فردی و شخصی دوروشونا. اینسان اؤزونه قارشی هارادا دایانیب؟ اورگینین یانیندامی، حیسسلرینین یانیندامی؟ عاغیلینین یانیندامی، اینستینكتلرینین یانیندامی؟ ایمانینین یانیندامی، شیطانین یانیندامی؟ فطرتینین یاخینیندامی، اوزاغیندامی؟
داها دوغروسو حقیقتن بیر یئرده دایانیرمی؟ یوخسا باشی بوش بوراخیلمیش، ایستیقامتینی ایتیرمیش، سوكانی قیریلمیش، فیرتینایا دوشموش بیر گمی كیمی، اورادان اورایا چیرپیلیب پارچالانماغیمی گؤزلهییر؟
بیر یئرده دایانیرسا، نه اوچون اورادا دایانیر؟ دایاندیغی یئری اؤزومو سئچیب، یوخسا كیملرسه تلقین ائدیب؟ تصادفنمی اورادا دایانیب، شعورلو اولاراقمی؟ یعنی، دایاندیغی یئره بلددیرمی؟
بیر ده اینسانین اجتماعی دوروشو وار: باشقالارینا قارشی دوروشو نئجهدیر؟ یولداشینا، دوستونا، عائلهسینه، جمعیتینه قارشی هارادا یئر آلیب؟ اجتماعی و سییاسی حادثهلرده هارادا، كیملره قارشی، كیملرین یانیندا دایانیر؟
مثلا ایبراهیمله بیرلیكده بوته و بوتچولره قارشی دایانیب، یا ایبراهیمه قارشی بوتچولرین یانیندامی؟ قورآنداكی ایفادهسییله شیطانا قارشی "اللهین هیزبییله"می دایانیب، یا اللها قارشی "شیطانین هیزبییله"می؟ ظالملارین و تاغوتلارین صافیندا دایانیب، یوخسا مظلوملارین و ازیلنلرین صافیندا؟
ارافاتداكی بو دوروش ایكی یئرده بیر ده تكرارلاناجاق. بیری مشاریلهارامین اولدوغو موزدهلیفهده، دیگری مینادا. موزدهلیفهدكی دوروش، كبهنین اتكلرینده اللهین حضورونا چاتمامیشدان اولكی ایكینجی تمیزلنمه مكانیدیر. مینا ایسه شیطانی اینستینكتلرله حسابلاشیب، اللهین حضورونا موقاویله یئنیلهمك اوچون ترتمیز، باغلانتیسیز، قئید – شرطسیز چاتماق اوچون سون تمیزلنمه یئریدیر. ارافاتدا اؤزونوزله تانیش اولدونوز، مریفته یوكسهلیب هددینیزین عاریفی اولدونوزسا، ایندی ائدیلهجك یئگانه شئی قالیب: دعا...
دعا...


c: text/html

text:
دانیشیق:محمد بن عبداللّه
محمد (ص) بیزیم پئیغمبریمیز اولاراق هئچ کیم اونو محمد کیمی سسله میر. آدلاری دیلمیزده نئجه ایشلتدیگیمیز کیمی یازمالیییق. تورکجه یازیلاردا من قورو محمد آدینا راست گلمهمیشم. محمد حضرتلری محمد (ص) و بئله اوخشار آدلار اوستونده بحث اولونا بیلر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۵۰ (UTC)
ویکیپدیا قانونلارینا گؤره لقبلر مقاله آدیندا اوْلمامالیدیر. بۇراسی بیر علمی یئر اوْلمالیدیر، مذهبی یوْخ.باخساز چوخلو ویکیلرده محمد ایشلهنیبدیر.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC)
- چوخ تاسوف اولسون سیز بعضی ویکیلرده چالیشان سلطنت طلبلر باخیشیندان تاثیر آلاراق ویکی قایدالارینا حؤرمتسیزله یاناشیرسیز. ویکیده هانسیسا دینی تبلیغ ائتمک اولماز. آنجاق همین ویکی اساسیندا هانسی دینه توهین ائتمک اولماز. هر ویکیده آدلار او ویکینین ادبی دیلینده ایشلهنن آدلار اساسیندا یازیلمالیدیر. --Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۲۷ (UTC)
تورکیه ایله آذربایجاندا دا حضرت محمد دئییرلر آنجاق ویکیلرینده قورو محمد یازیبلار.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۰ (UTC)
- منیم باخیشیم ویکی قایدالارینادیر. هرکیم اؤز ویکیسینده نئجه یازیر یازسین. قایدالارا اویغون دئییلسه اونلارا باش قوشماق لازیم دئییل.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC)
سیز منی سلطنتطلب آدلاندریبسیز سیزجه بۇ ویکی قایدالارینا گؤره شخصی حمله، نیت تاپماق و تهمت دئییل؟--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۳ (UTC)
من سیزی سلطنت طلب آدلاندیرمادیم. دئدیم اونلارین باخیشی سیزه تاثیر ائدیبدیر. باخ بوردا بوردا و بوردا نئجه یازیلیبدیر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۶ (UTC)
- باشقا ویکیلرده آدلینلیق مسالهسی وار! هانسی آد چوخ ایشلنسه مقاله آدی او آد اولار، میثال اوچون کوروش بزرگ فارس ویکیسینده یا Peter the Great اینگیلیس ویکیسینده. هئچ آذربایجانلی محمد بن عبد الله لفظین ایشلتمیر و حضرت محمد یا محمد (ص) یا حضرت محمد (ص) ایشلنیلیر. منجه بو مقالهنین آدی محمد (ص)-ا گئری قایتاریلمالیدیر.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۸ (UTC)
- من ارسلان بَی ایله تام راضیام. کوروش بزرگ اولا بیلیر. او یئکه لیکده نه پئیغمیر صله الله اولا بیلمیر؟--37.27.63.141 ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۰ (UTC)
- هر کوچه، خیاواندا میللتدن سوروشسان ارسلان بی ایشاره ائتدیی کیمی آدلانیر، بونودا نظرده آلین کی بو ویکینی اوخویانلارین دینی و مذهبی تقریبا بیردیر و اونلارا پئیغمبر بویوک ساییلیر و بو ایش اونلارین عقیدهسینه جسارت ائتمکدیر. حضرت محمد (ص) آذربایجان تورکلرینه لاپ تانینمیش آددیرHekim qasim oglu (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۷ (UTC)
- من ارسلان بَی ایله تام راضیام. کوروش بزرگ اولا بیلیر. او یئکه لیکده نه پئیغمیر صله الله اولا بیلمیر؟--37.27.63.141 ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۰ (UTC)
اوْندا ان آزی تکجه حضرت محمد اوْلمالیدیر و (ص) آرتیقدیر.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۱ (UTC)
نیه آخی؟ اونون موشکولو نهدیر؟--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۱ (UTC)
منیم نظریمه مقاله نین آدی محمد(ص) یا حضرت-محمد اولمالیدیر. Matreeks (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۳ (UTC)
ص یانلیشدیر یا گرک اوْلمایا یا دا بورا کیمی بۆتون یازیلا.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۴ (UTC)
یانلیش باشا دوشولمهسین آنجاق یانلیشلیغینین ندنین دئسز بیزده بیر شئی اؤیرهنهریک.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۶ (UTC)
- آلپ ار تونقا بی. بحثی گئدن مقاله نین آدینی اؤز باشینا دییشمک واندالیزم آدلانیر. باشقا یئرلرده ده همن ایشی گؤرورسونوز. سیز عقیده نیزی تحمیل ائتمه مه لیسینیز. Matreeks (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۵۵ (UTC)
- تاسوف ایله داورانیشلاری ائله نظر گلیر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۵۹ (UTC)
- آذربایجانلیلارا (ص) یازیلیسی تانینمیش بیر سوزدورHekim qasim oglu (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۷ (UTC)
- تاسوف ایله داورانیشلاری ائله نظر گلیر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۵۹ (UTC)
فاویکی دیکتاتورلاری امام حسین (ع) یا حضرت محمد (ص) کلمهلرینی ایشلتمهیی بؤیوک بیر جورم ساییرلار و عینی حالدا رضاشاه یا کوروش بزرگ کلمهلرینین علیهینه اعتراضی قبول ائتمیرلر! بیزیم ویکی گرک بو ضیدایسلامی و سلطنتچی گوروهون عقیدهلرینی قبول ائتمهیه. عزیز یولداشلاریمین نظرلرینی آلقیشلاییرام. رحمت پیغمبری حضرت محمد (ص) آیری بیر آدا آدلاندیرمامالیدیر. تشکورلر. --علمآختار (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۱۵ (UTC)
- یاشاسین علم آختار بَی. باخ گؤر نئجه محمدرضا شاه پهلوینی کامیل یازیرلار. ایمام-پئیغمیرلره چاتاندا اولمایان ویکی قایدالارین اورتایا چیخاردیرلار.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۴۴ (UTC)
تشکورلر امیر بَی. چوخ جالیبدیر! قبلا تکجه پهلوی یازیردیلار. ایندی گؤروبلر شاهی یازماسالار اعلیحضرته توهین اولار! ایکی دانا قوندارما لقب! ایندی یازساق رضا میرپنج حتما باغلاناریق! هله منیم یادیما گلن بونلار تاج شهبانو فرح آدلی بیر مقالهده یازمیشدیلار! آمان اولسون ایفراط و عدالتسیزلیغدان! --علمآختار (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۲۴ (UTC)
(ص)ین ایشلتمگی ویکیپدیا طرفسیزلیک اصلینی پوْزور. دوعا ویا قارغیش یازماق بیلیکلیک اۆصۇلو ایله اۇیغون دئییل. مقاله آدلاری تام طرفسیز سئچیلمهلیدیر. مثلاً نظرده تۇتون بیری بۇردا «معاویه (رض)» مقالهسینی آچا٬ اوْندا دا دوعایی عیبارت قبول اوْلوناجاق می؟ «محمد بن عبدالله» ویا «محمد» یازماق توهین دئییل٬ داهاجا اصلی آددیر. عربجه ویکیده باشلیقدا «محمد»٬ مقاله ایچینده ایسه «محمد»٬ «النبي محمد»٬ ... ایشلنیبدیر. بیز ده بؤیوک ویکیلر کیمی بۆتون تمجیدی عیبارتلردن اۇزاق گزمهلیییک. حؤرمتله--Ilğım (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۱۴ (UTC)
ویکیپدیا مقالهلرینین باشلیغلارینین میلاکی خالق آراسیندا رواج اولماغلاریدیر. مثلا سید محمدحسین بهجت تبریزی خالق آراسیندا شهریارا مشهوردور و نه بهجت تبریزیه. آذربایجان تورکلرینین اکثریتینین موسلمان و شیعه اولماغلارینا گؤره اون دؤرد معصوم اوچون حضرت و ایمام کلمهلریندن ایستیفاده ائتمهلیییک. البته سونولرده پیغمبری حضرت و شیعه ایماملارینی ایمام بیلیرلر. آیری دینلرده اولان و آذربایجاندا یاشایانلاردا بونلارا ایمام دئییرلر. (ص) و (ع) سیلمهسیله موشکولوم یوخدور. آما بیزیم خالقیمیز پیغمبرلرینی محمد یوخ حضرت محمدله تانیییرلر. بو کلمهلردن شاه یا آیت الله کیمی ایستیفاده ائتمک اولار. حتی باخساز bbcده ایمام کلمهسینی ایشلهلدیر. --علمآختار (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۲۶ (UTC)
- «ایمام» سؤزجوگونده سیز ایله موافیقم؛ «ایمام»٬ «شاه»٬ «آیتالله»٬ «خان»٬ «خاقان» ... و بۇنا بنزر سؤزلر «ایجتیماعی یئری» گؤستریر. آنجاق «حضرت» کلمهسی خاص بیر ایجتیماعی مقاما ایشاره ائتمهییر؛ دئمک «حضرت»٬ «پئیغمبرلیک» آنلامینی داشیماییر. --Ilğım (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۲۳ (UTC)
- من مسالهیه ائله باخمیرام. من فیکر ائدیرم ادبی دیلمیزده هر نه گئنیش یازیلیرسا او دوز آددیر. ادبی دیلده حضرت محمد (ص) یازیلیرسا اوندا او دوز آددیر. باشقا مودل یازیلسا اوندا او باشقا یازیا اوستونلوک وئرمک لازیمدیر. یانی ادبی دیلده یازیلان قایناقلاریمیز بیزه عیاردیر. هر جورا یازیرلارسا (گئنیش میقیاسدا) بیزده اوجور یازمالییق. حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۲۳ (UTC)
- عربجه و باشقا ایسلام اؤلکهلرین دیللرینده ده دوعایی عیبارتلر ایشلنمکدهدیر٬ آنجاق ویکیلرینده بۇ عیبارتلر ایشلنمهییر. یاناشی اوْلساز ویکیپدیا:کند مئیدانی/سیاستلرده بۇ قوْنویا بیر دانیشیق آچیب بونون کیمی عۆمومی بیر عیار مۆعیّنلشدیرک. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC)
- سس وئرمه آچساق یاخشی اولار. بیر سئریلیک مساله نی حل ائتمک لازیمدیر. حؤرمتله --Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۲۷ (UTC)
- امیر بی زحمت اوْلماسا بۇ سسوئرمهنی مصلحت بیلدیگینیز کیمی آچینیز. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۴۴ (UTC)
- باش اوستده ایندی آچارام.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۲۶ (UTC)
- من سسوئرمهنی آچدیم. ویکیپدیا دانیشیغی:آدقویماق قایدالاری ایشتیراک ائده بیلرسینیز.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC)
- باش اوستده ایندی آچارام.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۲۶ (UTC)
All images of the Prophet Muhammad is forger Prophet Muhammad no painted[دَییشدیر]
All images of the Prophet Muhammad is forger Prophet Muhammad no painted
حضرت محمد کی تمام تصاویر کوئی پینٹ گھڑنے نبی محمد
اؤنملی کیمسه لر دیلیمیزده اولدوقلاری کیمی یازیلمالیدیرلار[دَییشدیر]
سلام یولداشلار، داواملی و اوزون بحثلر اساسیندا اؤنملی شخصیتلریمیزین آدلاری دیلیمیزده ایشلندیگی کیمی یازیلمالیدیرلار. بئله گؤرونور تکباشینا و سسسیز حضرت محمد (ص) مقاله سی محمد بن عبدالله-ا اینتیقال وئریلمیشدیر. بو ایش ایللر بویو بو ویکیده چالیشانلارین و جمعین نظرینه یونگول باخماق حسابیندا اولا بیلر (بلکه ده بیر سهو اولموش آرادا). بو مقاله نین دانیشیق صفحه سینده و باشقا یئرلرده و اینکوباتوردا چوخ چوخ بحثلر اولونموش. هئچ کیم اؤزونه جورأت وئریب اوتوز میلیون اینسانین ایشلتدیگی آدی بو راحاتلیقلا دییشدیرمه بیلمز. کیفایت قدری فارسجا ویکیده کوروشچی فاشیستلردن ضربه یئمیشیک و عدالتسیزلیک گؤرموشدوک. بو ویکینی قورموشوق عدالتسیزلیگین قاباغیندا دوراق. تورکجه ویکیده بو ایشلره یئر وئریلمه مه لیدیر. اون ایل چکدی تورکجه ویکی قورولدو. اون ایل حقیمیزی وئرمیردیلر ... ایندی چتینلیکله حقیمیزی آلمیشیق، قولایلیقلا خارابلامایاق. بؤیوک کوروش، بؤیوک داریوش، بؤیوک ایسکندر، عظمتلی بیریسی، جلاللی باشقاسی، ... یازیرلار و بیزلری تحقیر هدفییله حضرت یازماقدان چکیندیریرلر و ساده «محمد» یازیرلار. تورکلر و موسلمانلار همیشه تحقیر اولوبلار ویکیپدیانین چوخلو دیللرینده ... Matreeks (دانیشیق) ۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۳:۱۹ (UTC)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
۲۸ اوْکتوبر
۲۸ اوکتوبر:
۱۴۹۲ — کریستوف کولومب کوبانی کشف ائتدی.
۱۵۱۶ — قززا یاخینلیغیندا سینان پاشانین رهبرلیغی آلتیندا عثمانلی اوردوسو مملوکلری مغلوب ائتدی.
۱۸۸۶ — نیویورکداکی آزادلیق جزیرهسینده آزادلیق هیکلینین رسمی آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی.
۱۹۱۸ — چکوسلوواکیا اوتریش-مجاریستان ایمپیراتوریسیندان آیریلیب موستقیل اوْلدو.
۱۹۴۰ — ایتالیا اوردوسونون یونانا هوجوم ائتمهسی ایله یونان ایکینجی دونیا محاربهسینه داخیل اوْلدو.
۱۹۴۱ — شوروی قووهلری لیتوانیده ۹۰۰۰-دن چوْخ یهودینی گولهلهدیلر.
۱۹۶۲ — کوبا بوحرانی: نیکیتا خروششوو کوبادا شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینی اعلان ائتدی.
۱۹۸۴ — چین کومونیست حزبی اؤلکهدهکی اقتصادی وضعیتی دوزلتمک مقصدیله آچیق ریقابته شرایط یارادیلاجاغینی بیان ائتدی.
۱۹۹۸ — ایکینجی دفعه آذربایجان جومهوریتینین رئیسجومهورو سئچیلن حیدر علییوین آند ایچمه مراسیمی کئچیریلدی.
۲۰۰۸ — موسکودا موسلوم ماقومایوله ویداع مراسیمی کئچیریلدی و همین آخشام جنازه خصوصی رئیسله باکیا گتیریلدی.


text:
پلوتونیوم هقزافلورید
پلوتونیوم هقزافلورید (اینگیلیسجه: Plutonium hexafluoride، روسجا: ФTopид плyToHия(VI)) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.پلوتونیوم هقزافلورید فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Plutonium hexafluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پلوتونیوم هقزافلورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز: خرچنگ دونیادا اؤلومه سبب اولان اساس خستهلیکلردن بیریدیر. اومومدونیا سهییه تشکیلاتینین بیلدیردیینه اساساً ۲۰۰۸-جی ایلده خرچنگ خستهلیگی ۷،۶ میلیون اینسانین اؤلومونه سبب اولوب و هر ایل خرچنگ خستهلیگی ایله باغلی تخمیناً ۱۳ میلیون یئنی حال آشکار ائدیلیر.
اومومدونیا سهییه تشکیلاتی بیلدیریر کی، یئنی خستهلیک و اؤلوم حاللارینین اوچده ایکیسی اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرین پایینا دوشور و بو حال ناراحات دوغوراجاق بیر سوییهده آرتماغا داوام ائدیر.
اومومدونیا سهییه تشکیلاتینین خرونیکی خستهلیکلر و ساغلاملیغین مؤهکملندیریلمهسی شعبهسینده تیببی متخصص آندرئاس اولریچ گلجیین اومیدوئریجی اولمادیغینی دئییر: «اهالینین یاشلانماسینی و توتون کیمی اساس ریسکلی فاکتورلاری نظره آلماقلا گلهجک ۲۰ ایلده خستلیین یئنی حاللارینین ایکی دفعه آرتاجاغینی گؤزلییریک. بیز بیلیریک کی، فیزیکی حرکتسیزلیک، آرتیق چکی، توتون و ایسپیتلی ایچکیلردن ایستیفاده خرچنگ خستلیینه سبب اولان اساس ریسکلی فاکتورلاردیر. بئلهلیکله، دونیانین اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرده بؤیوک شهرلره یاخین اراضیلرده خرچنگ خستلیینین آرتاجاغی گؤزلنیلیر.»
اولریچین سؤزلرینه گؤره، خرچنگ خستهلیگی اؤلوم هؤکمو دئمک دئییل. او قئید ائدیر کی، اینسانلارین اوچده بیری اؤلوم حاللارینین قارشیسینی حیات طرزلرینی دییشدیرهرک آلا بیلرلر. توتون و ایسپیرتلی ایچکیلردن ایفرات ایستیفاده ائدیلمهسی کیمی آلیشقانلیغی دییشدیریب، ساغلام قیدالانماق و آرتیق چکینین قارشیسینی آلماق اوچون ایدمان ائتمکله اینسانلار حیاتلارینی خلاص ائده بیلر. او، خرچنگ خستهلیکلرینین بعضی نؤولرینین پئیوندله قارشیسینین آلینا بیلجیینی قئید ائدیر.
۱۸۵ اؤلکهده کئچیریلمیش سورغونون نتیجهلری خرچنگ خستهلیگی ایله موباریزه و تیببی خیدمت ساحهلرینده جدی بوشلوغون اولدوغونو گؤستریر.
سورغونون نتیجهلرینه اساساً، آفریکا اؤلکهلرینین یالنیز ۱۷ فایزی، اهالینین گلیرلری آشاغی اولان اؤلکهلرین ایسه ۲۷ فایزینده خرچنگ خستلیینین قارشیسینین آلینماسی، خستلیین آشکار ائدیلمهسی، موالیجهسی و خستهلره کؤمک ائدیلمهسی اوچون پلانلار مؤوجوددور. لاکین بو اؤلکهلرینین هئچ بیری بو پلانلارین حیاتا کئچیریلمهسی اوچون مالییه دستیینه مالیک دئییل.
قایناق آمریکا سسی


text:
روسیانینگ اوکراینا باشلادان ساواشیندان اۆچ آی گچدی
روسیا 24-نجی فورال دا اوکراینا بیلن ساواش باشلادیپدی
روسیانینگ دؤولت یوُلباشچیسی ولادیمیر پوتین ینگ گؤرکِزمهسی بیلن روس قشونی نینگ اوکراینا قارشی باشلادان ساواشی نینگ اۆستۆندن 3 آی گچدی.
پوتین 24-نجی فورالدا ارتیر بیلن تلویزیون کاناللاریندا "اوکراینانینگ گۆن دوُغارینداقی دونباس بؤلگه سینه یؤریته حاربی حرکت" باشلاداندیقلارینی آیدیپدی.
شیله لیک بیلن شوُل گۆن روسیانینگ اوکراینا ادن سااوشی باشلاپدی.
روس قشونی اوکراینانینگ دونتسک و لوهانسک بؤلگه لریندن کیف دوُلانشیغی نینگ کنترلینداقی بؤلگه لره، خارکف، سومی، چرنیگیو و چرنوبیل بؤلگه لرینه گیردی.
بو اۆچ آیدا روس عسگرلری ماریوپول شهرینی اله گچیردی.
خارکف شهری بوُلسا دیرهنیأر.
قارادنگیزدأکی ییلان آداسیندا دا گۆیچلی چاقنیشیقلار بوُلدی و بو آدا روسیانینگ الینه گچدی.
روسیا ساواشدا اؤلِنلر عسگرلری نینگ سانی بارادا یکهجه گِزه ک ماغلومات بردی.
شوُل ماغلوماتدا روسیانینگ 1351 عسگری نینگ اؤلِندیگی و 3 مۆنگ 825 سانیسی نینگ یارالاناندیغی حابار بریلیپدی.
بیرلشن میللتلر قوراماسی اوکراینالی بوُسغونلارینگ سانی نینگ 6 میلیون 500 مۆنگ سانیندان گچندیگینی بیلدیردی.
اوکراینا بیلن روسیا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ تاغاللاسی بیلن آنتالیا و ایستامبول دا دوشوشیقلار گچیردیلر اِمما دوشوشیق اتابی دوُوام اتمه دی.


text:
استانیسلاف قروف
{{Infobox scientist | honorific_prefix = | name = استانیسلاف قروف | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = شابلون:Css Image Crop استانیسلاف قروف (اینگیلیسجه: Stanislav Grof) بیلیم اینسان. ۱ ژولای ۱۹۳۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری جانز هاپکینز بیلیمیوردودیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stanislav Grof»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده استانیسلاف قروف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سوسیال شبکه
سوسیال شبکه (اینگیلیسجه: The Social Network, تورکیه تورکجهسی: Sosyal Ağ, فارسجا: شبکه اجتماعی) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی مکس مینقلا، آرمی همر، جاستین تیمبرلیک، اندرو قارفیلد، جسی آیزنبرق جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین ترنت رزنر یارادیب. ۲۰۱۰ میلادی ایلینده ۸ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۳ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ The Social Network. British Board of Film Classification (September 21, 2010). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-09-03. یوْخلانیلیبJune 21, 2014.
قارداش پروژهلرده سوسیال شبکه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آقوستو فرناندز
آقوستو فرناندز (اینگیلیسجه: Augusto Fernández) (دوْغوم:۱۰ آوریل ۱۹۸۶ (۳۶ یاش) پرقامینو) بیر فوتبالیست. بیجینق رن فوتبال کولوبو و آرژانتین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آقوستو فرناندز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- Articles using Template:Medal with Runner-up
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- پرقامینو دوغوملولار
- ریورپلاته کولوبونون اویونچولاری
- ولز سارسفیلد کولوبونون اویونچولاری
- سن-اتین کولوبونون اویونچولاری
- اتلتیکو مادرید کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
ترقی (قزئت)
ترقّی — ایجتیماعی-سیاسی، ایقتیصادی و ادبی قزئت.
1908—1909-جو ایل لرده باکی دا میلیونچو م. مختاروفون وسایتینه نشر اولونموشدور. باش رداکتورو احمد بیگ آغااوغلو ایدی. 1909-جو ایل ژوئنین 28-ده احمد. آغاوغلو تورکیهیه کؤچوب گئتدیکدن سونرا قزئتین باش رداکتورو اوزئییر بیگ حاجیبیگوف اولموشدور " ترقی " ده اوزئییر بیگ حاجیبیگوفون موختلیف ژانرلاردا (سیاسی ایجتیماعی، آچیق مکتوب، علمی-پداقوژی مقاله) 150-دن چوخ یازیسی "عوثمانلیدا اینقیلاب قوخوسو " ، " ایران ایشلری " ، " گلهجک اوروپا کونفرانسی " ، " میلّی مکتبلرده روس دیلی تدریسی " ، " اوصولی-تعلیم " و س. مقالهلری، " اوردان-بوردان " عومومی باشلیقلی فلیئتونلاری) چیخمیشدیر. ن.و. گوگولون " شینل " حکایهسی ده ایلک دفعه اوزئییر بیگ حاجیبیگوفون ترجومهسینده " ترقی " قزئتینده درج اولونموشدور.
قایناق[دَییشدیر]
- "Tərəqqi"


text:
روسیه ده اوروش اوچاغی قولب توشدی
اوشبو توغریده روسیه قوراللی کوچ لری تامانیدن بیانات بیریلدی
روسیه نینگ روستوف منطقه سیده بیر اوروش اوچاغی (su-25) نینگ قولب توشیشی عاقبتیده پیلوت حیاتی نی یوقاتدی.
روسیه قوراللی کوچ لری نینگ جنوب عسکری منطقه سی مطبوعات مرکزی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, اوشبو اوچاق نینگ ریجه لنگن تعلیمی اوچیش فعالیتی نی عملگه آشیریاتگن پیتده قولب توشگن لیگی بیلدیریلدی.
پیلوت نینگ حیاتی نی یوقاتگن لیگی بیلدیریلگن بیاناتده, "پرواز مهمات سیز بیر شکلده عملگه آشیریلدی. اوچاق چیککه بیر جایده قولب توشدی. هیچ قنده ی بیر تخریبات بحث موضوعی ایمس" دییه قید ایتیلدی.
آلینگن دستلبکی معلومات لر گه کوره اوچاق نینگ تخنیکی بیر معما سببلی قولب توشگن لیگی بیلدیریلرایکن, روسیه هوا و فضا کوچ لری دن بیر کمیسیون نینگ حادثه محلی نی تیکشیریب چیققن لیگی بیلدیریلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اوکراین نینگ اودسا منطقه سیده روسیه نینگ راکت هجومی عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
مکرون تورکیه نینگ سویدن و فینلندنینگ ناتو اعضالیگی نی قوللب – قوتله گنیدن خرسند ایکن لیگینی ایتدی
امریکا قوشمه ایالت لریده بیرینچی قاره تنلی عالی محکمه قاضی سی اوز وظیفه سینی باشله دی
اوشبو قاره تنلی قاضی دولت رهبری جو بایدن تامانیدن کاندید قیلیب کورسه تیلگن ایدی


text:
أردوُغان: تۆرک یورتداشی حالقارا عألم مرکزینه ایبریلر
تۆرک یوُلباشچی کابینه ماصلاحاتیندان سوُنگ بیانات بردی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان میللی عألم (فضا) پروگرامماسی بیلن بیر تۆرک یورتداشی نینگ حالقارا عألم مرکزینه (UUID) ایبریلجکدیگینی آیتدی.
تۆرک یوُلباشچی کابینه ماصلاحاتیندان سوُنگ بیانات بردی.
أردوُغان "میللی عألم پروگراممامیز بیلن باغلانشیقلی 1 تۆرک یورتداشیمیزینگ حالقارا عألم مرکزینه ایبریلمه گی بیلن باغلاشیقلی اتاپ رسمی یاغدایدا باشلادی" دیدی.
أردوُغان "بو میللی بیر وظیپه بوُلار. ایبرجگیمیز یورتداشیمیز یرینگ جاذبه گۆیجی بوُلمان یرینده تست باشلادار. 45 یاشیندان کیچی بۆتین تۆرک یورتداشلاری بو وظیپه اۆچین یۆز توتوپ بیلر" دیدی.
دِگیشلی حابارلار
دمیرقازیق عیراق دا ایکی ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
بیت الشباب شهرینده ده ارن قاباو- 17 حرکتینده 2 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
سوئد: تۆرکیه بیلن ایلالاشیغیمیزدان چیقماریس
سوئدینگ باش وزیری، ترورچیلارینگ تۆرکیأ قایتاریلجاقدیغینی آیتدی


text:
أبلفز شفاسی / ذکیه ذولفقاری
قادین محررملیک گیرندن قالمیشدی قیزینین ألینـده، هر گون هاوا قارانلامامیشدان تاتارلانیب، گئیینیب بزنیردی ؛دورما گلدیم شاخسئـیه؛ دستهیه. قادین یازیق بیلمیردی هانگی دردینه یئتیشسین.آتاسی إوین بیر گوشهسینده سیز- سیز سیزیلداییر؛درد ألیندن قیوریلیر-آچیلیر، بیر یاندان دلی دولو اوغلو ایکی آیاغین تپیب بیر باشماغا کی منیم نذریم وار محلهنین دستهسین تاسوعا گونو إوه دعوت ائتمیشم.
کیچیک إوین بیر گوشهسینده قوجا کیشینی خستهلیک أماندان سالمیشدی. زیققیلداییب زاریلدیردی.هردن آغریلاری شیدتلی توتاندا ایلان تک قیوریلیب آچیلیردی.نیمداش کؤهنه رنگی قاچمیش یورقان دؤشهگین اوستونده اوزانمیشدی .دؤشهگین یانیندا بیر بالاجا پلاستیک دولچا ایچینـده نایلون گؤزه دَگیردی. معدهسی بولاناندا او دولچایا قایتاریردی .آچیق تاختا پنجرهدن هردن بیر خوشا گلیم نسیم ایچرییه گیرسه ایدی ده قوجا ایچیندن یانیردی. گچـدن قارا دوواردا اولان قدیمی بیر کؤهنه ساهاتین تیک-تاکی قوجانین بئینینه ایشلیردی.بو گون تاسوعایدی قیزی نین باشی چوخ شولوغویدو .ألینده اولان بئش-اون تومن پولودا وئریب دستهیه وئریلن إحسانا ور-وسایل آلمیشدی.قوجانین حالی چوخ خارابیدی.سسی چیخار-چیخماز قیزینی چاغیردی.قیز درهول ایچری گیردی.
_بالا منه بیر آغری کسیجی وئر سانجی أماندان سالیب منی.
قادین چکمهجهیی آچیب گؤردو درمان یوخدو.
–آتا درمان بیتیب؛ایندی ده هر یئر باغلیدی. او درمانلاردا سنه کار سالمیر .آنجاق منیم باشیم دا بتر قاریشیقدی.بیر آزدان دسته گلیر حیهطه سنی آپاریب دسته قاباغیندان یاتیردارام حضرت أبلفزدن شفاوی آلارسان.
–اولسون بالا ایشیوه یئتیش ایمام حسین عوضین وئرسین.جانیم قوربان ابلفزله دؤهتورده اودو درماندا.
بیر آزدان طبیللرین سسی بونلارین کؤهنه ساخت ائولرین تیر-تیر تیتردیردی.دسته حیهطه گیرمهمیشدن بیر سورو خانیم، پوزلو- موزلو، عطیر-پودورلو،کیشی یاتان اوتاغا گیردی .جومالاشیب پنجره نین قاباغینا. دوردولار. قوجانین آغیرعذابدان ،طبیللرین سسیندن بئینی پاتلاییردی.
قیزی گلدی :
–آتا دور گئدک حیهطه ،سنین دؤهتورونده أبلفز دیر درمانیندا.
قوجا سیزیلدایاراق:
–دوزدو بالا گل یاپیش دوروم. یاأبلفز اؤزون کؤمک ائله.
بیر ایکی نفرله قوجانی قاوزاییب گوجویله حیهطه آپاردیلار. دستهنین قاباغیندا اوزالدیب اوستونه بیر پتو سالدیلارودسته باشی اونو گؤروب چوخ شورا گلدی یا ابلفزهارایی گؤیه قالخدی. ایکی جاوان اوشاقـدا گوجویله طبیللره دؤشویورلر. زنجیرلر گؤیه قالخیب قیژیلدیلا کؤرکلره ورولوردو و هین سسی قوزانیردی …اوردا اولانلار هامیسی قان یاش تؤکورلر. بئش اون دیقه بو گؤرملی و کدرلی صحنهلردن سونرا دسته باشی هامینی ألی ایله اوتورماغا دعوت إلهدی ، زنجیرلری یئره قویوب باغداشی قوروب اوتوردولار.. نوحه خوان بیر یانیقلی ابلفز مرثیهسین اوخوماغا باشلادی. پنجرهده دوران قیزلار ین گؤزلری ، هئش وضعیتی گورمهمیش تک،هیجانلا دسته اوزرینده فیرلانیردی.یئره اوتوران جاوانلاردا او طرفلرده نهسه آختاریردیرلار.
قادین بیر نئچه کومکچیایله، پیشیردیگی قیمه پلووی قابلارا چکیردی اوغلانلار دا پایلاییردیلار.اورتا دا اوزانان خسته کیمسهنین یادیندا دگیلدی. إوین اوغلو فیر-فیر فیرلانیردی هردن بیر پنجرهنین اؤنونه کئچیب قاش-گوزویله بیرینه بیر شئیلر آنلاتیردی.
هامی یئییب–ایچنـدن سورا دسته آیاغا قالخدی.او آندا قادین گلیب آتاسینی إوه آپارماق ایستدی.پتونو قیراغا چکنده او جان قیشقیردی:
بابا…….
بیری او طرفـدن دئدی:
خوش حالینا أبلفز شفاسین وئردی…
ذکیه ذولفقاری
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
ماری فن ابنر-اشنباخ
ماری فن ابنر-اشنباخ (اینگیلیسجه: Marie von Ebner-Eschenbach) رومانچی، قیسا حکایه یازیچی - و یازیچی - ۱۳ سپتامبر ۱۸۳۰ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۵ ایل عومر ائلهییب و ۱۲ مارس ۱۹۱۶ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marie von Ebner-Eschenbach»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ماری فن ابنر-اشنباخ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
دولتمحمد آزادی
دولتمحمد آزادی ۱۲-جی ه.ق یوز ایللرین بؤیوک تورکمن شاعیری و مختوم قولی فیراغینین آتاسی دیر.
یاشاییشی[دَییشدیر]
دولتمحمد اترک چایینین یاخینلیغیندا آنادان اوْلوب، ایلک تحصیلین آتاسی مختوم قولی دوهچی یانیندا آلاندان سوْنرا، تحصیلین دوام ائتمک اۆچون خیوهیه واردی. اوْرتا یاشلاردا اوراز گول ایله ائولهنیب، اوندان محمدصفا، عبدالله، مختوم قولی، قاهیر قولی، قولچه و زبیده آدلی اوشاقلاری اولور. اوراز گول اؤلوموندن سوْنرا قازاقلاردان اوْلان بیر قادینلا ائولهنیب اوندان چاقی ایله یاری آدلی اوشاقلاری اولور. دولتمحمدین تورونلاری بۇ گون قاری قلعهده یاشاییرلار.
دولتمحمد آزادینین دوغوم تاریخینده ایختیلاف واردیر. مختوم قولی آتامینگ آدلی شعرینده اونون اؤلرکن آلتمیش بئش یاشدا اولماسین بلیرتیر:
اثرلری[دَییشدیر]
دولتمحمد آزادی اؤز شعرلرینده تورکمنلرین بیرلیگیندن، عدالت و آزادلیقدان سؤز سۆروپدور. تانینمیش اثرلریندن بۇ دؤرد اثری آد آپارماق اولار:[۱]
- وعظ آزادی
- جابر انصاری حیکایهسی
- مناجات نامه
- مختصر
قایناقلار[دَییشدیر]
- امین گلی، تورکمنلرین سیاسی ایجتیماعی تاریخی، بیرینجی نشر، نشر علم، ۱۳۶۶، ص ۸-۲۴۶
- ^ تورکمنلر مشاهیری: دولتمحمد آزادی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-03-27. یوْخلانیلیب2015-12-13.


text:
اماسوی آرنا ایستادیومو
اماسوی آرنا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Schauinsland-Reisen-Arena) دویسبورق شهرینده بیر ایستادیومدور. 2004 ایلینده تاسیس اوْلونوب. اماسوی دویسبورق تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۳۱٬۵۱۴ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ Schauinsland-Reisen-Arena. Soccerway. یوْخلانیلیب18 August 2017.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Schauinsland-Reisen-Arena»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اماسوی آرنا ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایشلدن دانیشیغی:2.186.9.207
قودوق نه وئریبسن آلابیلمیرسن. نه کی واریندی عرضه ن وار آدرس وئر گلیم گؤرک هانسیمیز قورومساغیق دا. سنه ائله سولدوز گولله سی ووروم کی آنلیاسان سولدوز هارادی
بو صفحه حسابسیز و یا سیستمه گیرمه میش تانیلماز ایشلدنه مربوط دانیشیق صفحهسیدیر.
اونا گؤره بو ایشلدنی رقملردن عبارت ایپی آدرسی ایله بللیلشدیریلیبدیر. بئله آیپی آدرسی بیر نئچه فرد طرفیندن ایستیفادهده اولا بیلر. اگر سیز تانیلماز ایشلدنسینیز و بو پیامین سیزه مربوط اولمادیغینی دوشونورسونوزسه، اوندا حساب یارادین و یا سیستمه گیرین.


text:
اؤزسایغی و اؤزگۆون نهدیر؟
اؤزسایغی(حرمت نفس) و اؤزگۆون(اعتماد به نفس) نهدیر؟
حاضیرلایان: میلاد بالسینی
اؤزسایغی یا همان حرمت نفسین چوخ مختلف تعریفلری واردیر. بو تعریفلرین اورتاق نقطهسی اؤزونه سایغی دویماق و دهیر وئرمکدیر. یانی اؤزونو سئومک، اؤزونه سورکلی بیر حالت ده شفقتلی داورانماق، اؤزونو سایماق، اؤزونه اولویت وئرمک و اؤز احتیاجلارینی قارشیلاماقدیر.
شخص اؤزونو یاخجی باشا دوشمکله ایلگیلی بیر مفهوم اولان اؤز سایغی، اؤز گوجلو و ضعیف ابعادلارین اولدوغو کیمی قبول ائتمک، اؤزونو دهیرلی گؤرمکدیر. هم اینسانین اؤزونه اورجینال بیر فرد اولاراق دهیرلی، هم ده قارشیلاشدیغی سورونلارلا باشا چیخا بیلهجک قدر یئترلی حیسس ائدهبیلمهسی اولان اؤزسایغی؛ اؤزونو بؤیوک اؤلچوده اعتیبارلی بیر جایگاها گتیرمکدیر. یانی شخصین گوجلو و ضعیف ابعادیلا اؤزونون فرقینده اولماسی و وار اولان ابعادیلا اؤزونو دهیرلی گؤرمهسی، اؤزسایغییلا ایلگیلی ایکی آنا عونصوردور.
دهیرلیلیک و یئترلیلیک و یا همان لیاقتلی اولما دویغوسو، اؤزسایغینین تملینی اولوشدورور. شخص بو دویغولاردان بیرینی بئله یئترینجه حیسس ائده بیلمهینده، یاشامدان آلدیغی دوْیوم و یا همان خشنودی آزالار و اؤزونو سئومز. چونکو شخصین یئترلیلیک دویغوسو گلیشمهسه مسئولیت لر و یا همن سورونلار قارشیسیندا دا یئترسیز قالار؛ دهیرلیلیک دویغوسو گلیشمهسه ده اؤزگون بیر بیرئی کمی حیسس ائده بیلمز، هابئله اؤزونه لاییق اولدوغو دهیری ده وئرنمز. آنجاق دهیرلیلیک و یئترلیلیک دویغوسوندان هر ایکیسی ده یئترینجه گلیشمهسه یاشام او شخص اوچون تام بیر کابوس اولا بیلر. بو دورومدا شخص اؤزونو باشقالارییلا توتوشدوروب، اونلار کیمی اولا بیلمهمک، اونلار کیمی ایشلری یئرینه یئتیره بیلمهمک اوچون اؤزونو تحقیر اولونموش گؤرر.
گئنللیکله اؤزسایغی مفهومونون اؤزگۆون مفهومیلا عئینی معنیسی داشیدیغی دوشونولور. چئورهنین شخص حاققینداکی گؤروش و بازخوردلاری اؤزگۆونی اولوشدورور. اؤز سایغی دا شخصین اؤز حاققینداکی دهیرلندیرمهلری سؤز قونوسودور. بیر باشقا دئییشله اؤزگۆون چئورهدهکیلرین شخصی نئجه گؤردویویله ایلگیلیدیر و شخصین اؤزونو سئویب_سئومهمهسی، باشقالارینین اونو دهیرلندیرمهسینه باغلی قالیر.
اؤزگۆون شخصین اؤزونه، اؤز ذئهنینده اولوملو و یئترلی آلقیلاماسی و یا اؤزو حاققیندا اولوملو ایچ تاساریملارا یییهلنمهسی اولاراق قبول ائدیلیر. یانی بیر جور ایچ باریش اولان اؤزگۆون، شخصین یئتنکلرینی، سینیرلارینی، ظرفیتینی بیلمهسی و بو بیلگینی عمله کئچیره بیلمه باجاریغی اولاراق دا قبول ائدیلیر.
اؤزگۆون راحات گلیشمز. شخصین یاشادیغی تجروبهلر، بو تجروبهلرین سونوندا قازاندیغی باجاریقلار و مهارتلر اؤزگۆوهنی گوجلندیریب و یا ضعیفلهدر. شخص باجاریقلارینی بیر یئتنک و مهارت حالینا گتیره بیلدییی، بیله بیلدییی و گؤردویو ایشین اوزهرینده کونترول ساغلادیغی اؤلچوده اؤزونه گووهنهجکدیر، و یا گۆوهنه بیلمهیهجکدیر. حالبوکی اؤزسایغی شخصین اؤزو ایله قوردوغو ایچ اۆنسیّتین یانسیماسیدیر. بو ایچ اۆنسیّت اولوملو دینامیک ایسه اؤزسایغی دا عئینی پارالئللده اولاجاقدیر. چونکو اؤزسایغی اؤزونو قبول ائتمهیه باغلیدیر. اؤزونو و سینیرلارینی قبول ائتمکدیر. شخصین اؤزونو نئجه گؤردویویله ایلگیلیدیر. کارل گوستاو یونگ؛ “موتلو اولماق ایستهییرسن سینیرلارینی تانی و اونلاری قبول ائت دئمیشدیر.” اؤزسایغی، اینسانین اؤزونه اولدوغو قدر، باشقالارینا و یاشادیغی حایاتا سایغی دویماسینی گرکلی قیلدیغی اوچون گلیشدیریلمهیه و یوکسلدیلمهیه نیاز دویار. شخص وئردییی دهیری آرتیرار، بیلگیسینی چوخالدار، قایناقلاریندان قوللانماغی اؤیرهنر و حایاتی دوست و آنلاملی اولاراق قاوراماغا باشلارسا اؤزسایغی دا عینی اؤلچوده آرتار. اؤزسایغی شرطسیز اولدوغو سورهجه شخصین اؤزگۆوهنی یوکسکدیر.
اؤزگۆون اوچون اؤزسایغی، دهییشیلمز شرطلردن بیریسیدیر. اؤزسایغی اؤزگۆوهنی دوغورار. آنجاق آشیری اؤزگۆوهنه یییهلهنن شخصلر منلییینی شیشیردهرک گئرچکلیکدن، دوغاللیقدان اوزاقلاشاراق اؤنملی اؤلچوده شخصیت و داورانیش سورونلاری یاشایا بیلرلر. زامان_زامان شخصین آنلامادیغی، کونترول ائده بیلمهدییی، دوروملاردا یئنیلمیش و یا همان مغلوب قالماسی، اؤزونه گووهنه بیلمهمهسی نورمالدیر؛ بورداکی اؤزونه گۆونمهمک اولومسوز دئییل، اولوملو بیر دورومدور. بو دورومدا اؤزگۆوهنی اولان شخص اؤزونو یئترسیز حیسس ائده بیلر. آمما آشاغیلیق عقدهسینه قاپسانماز. آشاغیلیق دویومو، اؤزسایغیسی و اؤزگۆوهنی آز و یا اسکیک اولان شخصلرین یاشادیغی روحسال بیر دورومدور.


text:
س.
حاتملوی
آلمان بیر دقیقه ده
(
آلمانلیلار
ال و بارماق
اشاره لریله
نئجه دانیشیرلار)
نئچه هفته بوندان اول روسیه ده یاشایان دوستلاریمین بیرینه انترنت واسیطه سیله گؤنده ردیییم بیر ویدئو و اونون منه وئردییی جاواب, آشاغیداکی مطلبین یازماسینا سبب اولدو. مطلبه گیرمه ده ن اول, بو ویدئو حاقدا بیر ایضاح وئرمه لییم:
" آلمان
بیر دقیقه ده,
آلمانلیلار
ال و بارماق
اشاره لریله
نئجه دانیشیرلار"
آدلی, او جمله
ده ن فارس دیلینده
حاضیرلانان بو
ویدئو، اؤلکه
نین رادیو
کانال
لارینین
بیرینین
واسیطه سیله مجازی
دونیادا
پایلانمیشدی.
بو ماراخلی
ویدئودا
گؤستریلیر کی,
آلمانلیلار
ال و بارماق
اشاره لری
ایله, قیسسا
بیر صورت ده،
نه لر آنلادا
بیلیرلر.
مثال اوچون: باش بارماقلارینی اووجلارینین ایچینده ساخلاییب, اللرینی یوموروق توتمالاری, بیرینه ظفر و موفقیت آرزو ائتمک معناسیندا گلیر. اورتا بارماقلارینی, اشاره بارماقلارینین اوستونه میندیریب, اللرینی ترپتمک؛ بیریلری ایله چوخ یاخین دوست اولماق معناسیندا دیر. بیزلریله مقایسه ده, بارماقلارلا سایماقدا, آلمانلیلاردا بیر آز باشقا اولور. مثلا بیزلرده بیر دانا، اشاره بارماغی ایله آنلاتدیغی حالدا, آلمانلیلاردا بو ایش باش بارماق ایله آنلادیلیر. بئله لیکله ایکی, اشاره بارماغی و اوچ ایسه, اورتا بارماقلا ساییلیر. اونون اوچون هر زامانکی بیر کافه ده بیر مشتری باش, اشاره و اورتا بارماقلاریله اوچ دانا قهوه سفارش وئریرسه, او آدامین آلمانلی اولماسیندان امین اولا بیلیرسینیز. آلمانلیلار اللرینین ایچ اوزونو صوراتلارینا دوغرو آپاریب ساغا- سولا ترپتدیکلری ایله, بیر آدامین عاغیل سیز اولدوغونو دئمک ایسته رلر. عین زاماندا اشاره بارماقلارینی باشلارینا بیر نئچه دفعه ویرماقلا, گینه ده بیرینین عاغیل سیز اولدوغونا اشاره ائدیرلر. نهایت بو ویدئو دا گوسته ریلیر کی, آلمانلیلار بیر توپلانتی دا دانیشان بیرینی آلقیشلاماق اوچون, چه پیک چالماق یئرینه, یوموروقلاری ایله یوموشاقجا, بیر نئچه دفعه میزین اوستونو تاققیلدادیرلار.
ویدئونو
گؤردوکده ن
سونرا, دوستوم
منه یازمیشدی:
" چوخ
گؤزل؛
بونلاری من
بیلمیردیم.
آمما دونیادا
آلمانلیلارا
مخصوص بیر
حرکتی هر کس بیلیر
کی, سانیرام
حالادا بیر
چوخ آلمانلی
نین قانیندا
واردی
و
خصوصیله
آلمان دؤولتی
نین, ده
رینلییینده
حالادا چوخ
محکم یئری
وار. اودا ساغ
الینی ایره لی
وئریب و هایل
سسله مه لریدی.
آلمان دؤولتی
و بیر چوخ
آلمانلیلار, هله
ده او هوس ده ن
و حرکت ده ن
واز کئچمه
دیلر."
حؤرمتلی
اوخوجولارین
گؤرودویو
کیمی کئچن
تاریخی سبب لره
گؤره, خصوصیله
ایکینجی
دونیا
ساواشیندا
باش وئرمیش قانلی
و آجی حادثه
لرین نتیجه
سینده, باشقا
اؤلکه لرده
آلمانلیلارا
قارشی حالادا
چوخ اؤن یارقی
( پیشداوری)
یاشاماقدادیر.
حالبوکی بو
اؤلکه ده,
اوتوز ایلده ن
آرتیق
یاشاماق، منی
باشقا قناعت
لره گتیرمیش و
بو ایللرده
گؤردوکلریم و
یاشادیقلاریم
نتیجه سینده،
بو اؤن یارقی
لارین بیر
چوخونون نه
قدر یانلیش اولدوغونو
باشا دوشموشم.
بورادا دوستوما
یازدیغیم جاوابی
اوخوجولار
ایله پایلاشماق
ایسته ییره م:
عزیز
دوست!
آلمانلیلار
ایکینجی
دونیا
ساواشیندا
روسیه
توپراقلارینی
اشغال
ائتدیکده ن
سونرا، روسلارا
قارشی او قدر
جنایت ائله
میشدیلر کی،
بو جنایت لر
نسیل لر بویو
هله - هله اونلارین
یادداشتیندان
سیلینمزدی. من
نئچه دفعه
روسیه اؤلکه
سینه
ائتدیییم
سفرلریمده, آلمانلارا
قارشی بو آنتی
پاتی یا شاهید
اولموشام. البته
بودا طبیعی
بیر مسئله دی.
بئله ایلیشگی
لرین نورمال
لاشماسی, ایللر
و حتی نسیل لر
طلب ائده ر.
بورانین مدیا سیندا گون، هفته و آی اولماز کی آلمانلیلارین باشقا ملت لره قارشی ائتدیکلری جنایت لرده ن سؤز گئتمه سین. خصوصیله روسلارا و یهودی لره قارشی جنایت لر حاقدا هر زامان دانیشیلیر.
آلمانین مدرسه لرینده و درس کتابلاریندا هیتلر و نازی لر دؤورو حاقیندا چوخ یازیلیر و دانیشیلیر. نازی لرین ظولمونه معروض قالان یاشلی آلمانلیلار بو مدرسه لره گئدیب و فاشیزم حاقیندا مدرسه طلبه لرینه دانیشیرلار. قئید ائتمه لییم کی هیتلر رژیمی ایش باشینا گلدیکده ن سونرا, یاریم میلیونا یاخین آلمانلی کمونیست، سوسیال دموکرات، لیبرال, مسیحی و آنتی فاشیست قووه لر نازی لرین باسقی سی و تضییق ینه معروض قالدیغی اوچون, اؤلکه نی ترک ائتمیشدیلر. او دؤورده توتوقلانیب, زندانلاردا و دوشه رگه لرده ساخلانیب و اؤلدورولموش اولان آلمانلیلارین ساییسی دا اون مینلری آشمیشدی. اؤلکه ده ن قاچیب باشقا اؤلکه لره یئرلشن آلمانلیلارین بیر چوخو, هیتلرین رژیمینینه قارشی مبارزه نی اورگانیزه ائتمیشدیلر. آلمانین قاباقکی صدراعظمی ویلی برانت بو آنتی فاشیست لرده ن بیری اولموشدور. ویلی برانت او زامان سوئد اؤلکه سینده سوسیال دموکرات آنتی فاشیست آلمانلیلارین حلقه سینده فعالیت ائدیب و نئچه دفعه گیزلیجه آلمانا گیریب و اوراداکی آنتی فاشیست قووه لر ایله علاقه ده اولموشدور. یا شرقی آلمانین باش وزیری اریش هونکر، نازی لر زامانی حبس اولونموش کمونیست لرده ن بیری اولموشدور.
بونلاری یازماق و سنه باش آغریسی وئرمک ده ن قصدیم، بو گون آلمانلیلارا قارشی دیگر اؤلکه لرده اؤن یارقی لارین هله ده چوخ یایقین اولماسینا اشاره ائتمک ده ن غبارت دی.
بو گون آلمان اؤلکه سینده قانونلارا دایاناراق, هر هانکی بیر سیاسی فعالیته مانع اولمامادیغی حالدا، فاشیست گروپلارین فعالیتی نین قارشی سی آلینیر و بو گروپلارا قارشی پولیس و امنیت اورگانلاری, تضییقی حرکاتا کئچیرلر. آلمان اؤلکه سینده هله ده آنتی فاشیست اولماق بیر ارزش حسابلانیر و دئمک اولار کی بلکه دونیانین هئچ اؤلکه سینده بو قدر آنتی فاشبست تشکیلاتلار یوخدور. بو اؤلکه ده قانونلارا گؤره هر هانکی فاشیست بیر سمبل ین داشیماسی، ساخلاماسی و یا تبلیغی جرم حسابلانیر. بو سمبل لارین بیری ده " ساغ الی قووزاییب و هایل هیتلر سسله مک علامتی" دیر. بو ایش آلماندا جرم حسابلانیر. خصوصیله دولت اورگانلاریندا بئله بیر سمبل لارین داشیماسی کیمسه نین عقلینه بئله گلمز.
آمما بو او دئمک دئییل کی بو اؤلکه ده فاشیزمین هئچ طرفداری یوخدور.
بو گون آلماندا چئشیدلی فاشیست گروپلار، باشقا آد و باشقا بیر پروگرام آلتیندا فعالیت ائله مک ده دیلر. آمما اونلارین فاشیست اولماسینی هر کس بیلیر. بونلارین ایچینده ن یالنیز "آلمان ناسیونال دموکرات پارتیسی" نی جدی بیر جریان حسابلاماق اولار. باشقالارینین بئش- اون نفرده ن آرتیق آداملاری یوخدور. البته سون ایللرده یارانان "آلمان آلترناتیو" پارتیسی نین ده گوجلو بیر قولونون, فاشیستلره مئیلی واردی. لاکن بو پارتی ده, کیم سون سؤزو دانیشاجاقدی، هله لیک آچیقدی. البته بو گروه لار، فعالیت لرینده چوخ احتیاطلی اولوب و دولت اورگانلاری نین الینه بهانه وئرمه سین دئیه، ظاهر ده قانون چرچیوه سینده ن چیخمازلار. طبیعی اولاراق بو تشکیلاتلارین منسوبلاری اداره لرده و دولت اورگانلاریندا دا چالیشیرلار.
ایران کیمی بیر اؤلکه نین عکسینه, آلماندا فاشیست اولماق و یا آریائی نژادیندان دانیشماق چوخ عاییب و حتی جرم حسابلانیر. کیمسه, تانینمیش بیر فاشیست ایله قونشو اولماق ایسته مز و یا اؤلکه نین چوخ یئرینده بیر عایله نین اوشاقلارینین فاشبستلر ایله غلاقه ساخلاماسینا، یاخشی گؤزله باخیلماز.
آلمانلیلار قاتیق دان توکو چکمک ده مشهور دیلار. بو اؤلکه ده سیاسی باخیشی گیزلتمک چوخ چتین بیر ایشدی. اونا گؤره امنیت اورگانلاری، سیاسی اورگانیزاسینلاردا توپلانان فاشیست لرین سایی سینی ایگیرمی ایکی مین نفره یاخین تخمین ائدیرلر. بونلاردان 6650 نفری فاشیست پارتی لرده اورگانیزه اولموش و قالانلاری بو پارتی لره باغلی اورگانیزاسیونلاردا چالیشماقدادیلار. البته بو آمارلار زامان- زامان دئییشه بیلیرلر. بیرده تخمین لره گؤره, حالادا آلمان جامعه سینین آشاغی- یوخاری یوزده اونونون, هیتلر دؤورونه و نازی لره سمپاتی و میلی اولماسیندان دا سؤز ائتمک اولار. طبیعی اولاراق کی بو یوزده اونون بیر چوخو یاشلی انسانلار دیلار. آلمان توپلومونون بو حیصه سی, نازیلرین اقتدارینی یاد ائده رکن, هموسئکسوئل لره و دموکراتیک سیستمه قارشی دیلار. حالبوکی بو گون آلماندا هموسئکسول لر و دیگر جنسی, دینی و سیاسی آزینلیقلار، مانعه سیز اولاراق قانون چارچیوه سینده حیاتلارینی یاشایا بیلیرلر. البته اولترا ساغ قووه لره مئیللری اولانلارین بیر چوخو, اؤلکه ده سوسیال باریش پوزولماسین دئیه, سئچگی لرده فاشیستلری سئچمزلر. آجی تاریخی تجربه لر اساسیندا، عمومیت ده آلمان توپلوموندا رادیکال قووه لره (سول و یا ساغ فرق ائتمز) یاخشی گؤزله باخیلمیر.
دؤلت اورگانلاریندا دا قطعی ین فاشیزم مئیللی انسانلار چالیشیرلار. آمما بونلار گونده لیک حیاتلاریندا و داورانیشلاریندا چوخ دقتلی اولمالیدیلار. بورانین مدیاسی بئله خبرلره چوخ مشتری دیلر. بیرینین آنلی- نا "فاشیست" دامغاسی ویریلدی ایسه، اونون دولت اورگانلاریندا کاریرر ائتمه سی چوخ زور و معین دؤلت اورگانلاریندا اصلا ممکون دئییل.
بیر ده بیر شئی یی دئمه ده ن سؤزومو بیتیرمک ایسته میره م:
فاشیزم ایده سی اوچ فوندامنت اوستونده یارانیر و دوام ائدیر:
- قان ( گویا قانی باشقا ملت لرین قانینا قاریشمایان بیر توپلوم وار).
- عیرق (گویا اورتاق ژنتیک و فیزیولوژیک خصوصیت لره مالیک اولان آغ ده ریلی بیر ملت وار).
- توپراق.
بو گون آلمان اؤلکه سینده گئت- گئده بونلارین هر اوچو ده معناسینی الده ن وئرمک ده دیلر.
بوگون هر بئش "آلمانلی" دان بیری نین آتا- آنا سی آلماندا دوغولمامیشدی. اونا گؤره بو گون مینلر قارا ده ریلی (سیاه پوست) آلمانلی وار.
تورپاغا گلدیکده، بو گون آلمانین سرحد لرینی بلکه یالنیز بیر تابلو معین ائتمک ده دی. و بو سرحد لرده عسگر سهل دی، بئله بیر گمرک مامورینی دا گؤره بیلمه سن.
البته یوخاریدا یازدیغیم او یوزده اون، بیرلشمیش اوروپا و بو اتحادیه نین قاباقجیل قووه سی اولان آلمان دؤولتی نین سیاست لرینده ن, اولدوقجا راحات سیز و ناراضی دیلار. او جمله ده ن, دؤلت ین کئچن ایل بیر میلیونا یاخین پناهنده نی سورغو- سئوال سیز اؤلکه یه قبول ائتمه سینده ن.
عزیز
دوست!
فاشیزم ین آیاق سسلری بو گون اوروپادان یوخ، "آزادلیق بئشیگی" آدلانان آمریکا اؤلکه سینده ن گلمک ده دیر.
بویوک دلال آدلانان ترامپ جنابلاری، " آمریکا، آغ ده ریلیلرین اؤلکه سی دیر"، شعاری ایله ایش باشینا گلیب و بو گون آمریکانین دؤوره سینه و سرحدلرینه دیوار چکمک ایسته ییر. بو گون آمریکا دا گینه "قان' عیرق و توپراق" فوندامنتال اهمیت تاپماقدادی.
لاکن من امینم کی ایره لی و آیدین آمریکالیلار بونا اجازه وئرمیه جکلر.
بیرده کی هیتلرین ایش باشینا گلمه سینده آلمانین بویوک سرمایه و توپراق (یونکرلر) صاحیبلرینین قطعی رول لاری اولموشدور. حالبو کی بو گون آلماندا "یونکرلر" ده ن بیر اثر و نشانه قالمامیش و " کاپیتال" ایسه, هر بیر سینیر و هر بیر سرحد ده بئله قارشی دی. سرمایه نین شعاری "قازانج" دی.
"قازانج" ین ایسه ان بویوک مانعی بو گون "قان، عیرق و توپراق" دی. سرمایه اوچون "اوجوز ایش" لازیمدی. بو اوجوز ایش ده اساسدا آفریقا، آسیا و لاتین آمریکا دا بولونماقدادی.


text:
اوکراینا روسیانین حربی ایتکیلرینی آچیقلاییب
بو بارهده اوکراینا سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاهینین " فیس بوک" صحیفهسینده بیلدیریلیب.
بو بارهده اوکراینا سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاهینین " فیس بوک" صحیفهسینده بیلدیریلیب.
قئید اولونوب کی، فوریهنین 24-دن بو گون سحر ساعاتلارینا قدر روسیا اوردوسونون 1315 تانکی، 3235 زرهلی دؤیوش ماشینی، 617 توپخانه سیستمی، 201 راکت آتار سیستمی، 93 هاوادان ساوونما سیستمی، 206 حربی اوچاغی، 170 هلیکوپتری، 2225 آراجی و یاناجاق مخزنی، 13 گمی/قایغی، 502 اینسانسیز اوچوش آراجی، 47 خصوصی آوادانلیغی، 114 کروز راکتی محو ائدیلیب.
اوکراینا سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاهی روسیا طرفینین تخمینن 29 مین 600-ا قدر جانلی قوهسینی ایتیردیگینی بیان ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
زلنسکی، اسیر دۆشن ۱۴۴ عسگری قورتاردیقلارینی بیلدیردی
"اوکراینالی ۱۴۴ عسگری، روس اسیرلیگیندن قورتاردیق. بونلارین آراسیندا ۵۹ اولوسال محافظ، ۳۰ دنیز گوجلری، ۲۸ اوردو، ۱۷ سرحدچی، ۹ آنتیترور عسگری و ۱ پلیس وار"
پکاکالی ۴ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
تورک سلاحلی گوجلرینین "چئلیکدن پنجهلری" ایله ترور یووالارینی پارچالاماغا داوام ائتدیگی ایفاده ائدیلدی
سوریهده حیاتینی ایتیرهن وطنداشلارین ساییسی آچیقلاندی
بیرلشمیش میللتلر اینسان حاقلاری یوکسک کمیسری میشل باچله، آچیقلانان ایتکیلرین تکجه رقم دئییل، ایتیب گئدن حیاتلاری تمثیل ائتدیگینی سؤیلهدی


text:
کانیکا کابور
{{Infobox person | name = Kanika Kapoor | image = Kanika Kapoor launches "Teddy Bear".jpg | caption = Kapoor in 2016 | native_name = | birth_name = | birth_date = ۲۱ اوت ۱۹۷۸ (۴۳ یاش) | birth_place = Lucknow, اوتار پرادش, هیندوستان | residence = لندن, اینگیلیس, UK | alma_mater = Bhatkhande Music Institute
| occupation =
- Playback singer
| years_active = 2012–present
| module = موسیقی ایشلریژانر
سازلارVocalsاتیکتلر
علاقهلی اکتلر
کانیکا کابور (اینگیلیسجه: Kanika Kapoor) هیندوستانلی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کانیکا کابور ۲۱ آقوست ۱۹۷۸ تاریخینده Lucknow شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کانیکا کابور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پیاچنزا فوتبال کولوبو
پیاچنزا فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Piacenza Calcio 1919) بیر فوتبال کولوبودور. Serie C دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۱٬۶۶۸ نفرلیک لئوناردو قاریلی ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Company profile (Italian). Piacenza Calcio 1919. یوْخلانیلیب11 October 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Piacenza Calcio 1919»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پیاچنزا فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پومپئودان ایران لیدرلرینه "مافیا" بنزتمهسی
پومپئو، کالیفورنیا ایالتیندکی رونالد ریگان کیتابخاناسی و توپلوملا علاقهلر مرکزینده "ایرانلیلارین سسینه دستک" باشلیقلی بیر پانلده آمریکادا یاشایان ایرانلیلارا مراجعت ائدیب
پومپئودان ایران لیدرلرینه "مافیا" بنزتمهسی
آمریکا خاریجی ایشلر ناظیری مایک پومپئو، ایرانین یوکسک سویهلی نمایندهلرینین قاریشدیغی یاسادیشیلیق و روشوته ایشاره ائدهرک،
لیدرلر آراسیندا یاسادیشیلیق و روشوته و زنگینلیک سویهسی، ایرانین بیر حکومتدن چوخ مافیایا بنزر بیر شئی طرفیندن ایداره ائدیلدیگینی گؤستریر." دئدی.
ناظیر پومپئو، کالیفورنیا ایالتیندکی رونالد ریگان کیتابخاناسی و توپلوملا علاقهلر مرکزینده "ایرانلیلارین سسینه دستک" باشلیقلی بیر پانلده آمریکادا یاشایان ایرانلیلارا مراجعت ائدیب.
ایراندا رژیم علیهینه اعتراضلاری دستکلدیگینی ایفاده ائدن پومپئو،
آمریکا صدری دونالد ترامپ رهبرلیگی ایران خالقی اوچون سیزینله عینی رویانی گؤرور. بیزیم تلاشلاریمیز، تانرینین کمکی ایله او گونلر گلهجک." شکلینده دانیشدی.
ایران رژیمینین، ایران اینقیلابی ایدهآللارینی بؤلگه یه لازیم اولسا گوج ایستیفاده ائدهرک یایماق ایستدیگینی ادعا ائدن پومپئو، رژیمین 40 ایلدیر کی، ایرانین سیاسی، دیپلوماتیک و ایقتیصادی فاکتورلارینی بو مقصده ایستیفاده ائتدیگینی دئییب.
پومپئو،
ایران رژیمینین ایران خالقی اوچون بیر کابوس اولدوغو مسئلهسینده هامینین همفیکیر اولدوغونو دوشونورم." دئیه دانیشدی.
ایران خالقینین اوچده بیرینین کاسیبلیق سرحدینین آلتیندا یاشادیغینی بیلدیرن پومپئو،
نوکلئر موقاویله پروسسینده، ایرانین آرتیردیغی نفت گلیرلری ایران خالقینا گئدردی. بونون اوزینه ترورچولارا، دیکتاتورلارا و وکالت میلیتانلارینا گئتدی." قیمتلندیرمهسینده اولوب.
ایرانین یوکسک سویهلی مقاملارینین یاسادیشیلیق و روشوتله گوناهلاندیران پومپئو، ایران یارغی حاکمیتینین رهبری صادق لاریجانینین ایرانین روحانی لیدری آیت الله علی خامنه ای سایهسینده دولت مناقصه لرینده یاسادیشیلیق ائدهرک الده ائتدیگی کاپیتالین ان آزی 300 میلیون دولار دگرینده اولدوغونو ادعا ائدیب.
پومپئو،
چوغو آدام بیلمیر اما آیت الله خامنه اینین، ستاد آدی آلتیندا اؤزنه عایید 95 میلیارد دولارا یئتیشن یاسادیشی یاتیریم فوندو وار. بو وارلیق وئرگی قویولمور." دئدی.
ایرانداکی بیر چوخ رهبرلیگینین بو پوزونتولارا قاریشدیغینی ایرهلی سورن پومپئو، "لیدرلر آراسیندا یاسادیشیلیق و روشوته و زنگینلیک سویهسی، ایرانین بیر حکومتدن چوخ مافیایا بنزر بیر شئی طرفیندن ایداره ائدیلدیگینی گؤستریر". ایفادهسینی ایستیفاده ائتدی.
پومپئو، ایرانین آلمانیا، فرانسا و اینگیلتره نوکلئر موقاویلهده ساخلاماغا چالیشارکن دیگر طرفدن گیزلیجه آوروپادا ترور سالدیریلاری پلانلاشدیردیغینی ادعا ائدیب.
آمریکا رهبرلیگینین ایران رژیمینه ماکسیموم باسقی گؤسترمهیه داوام ائدجگینی ایفاده ائدن پومپئو، تهران حکومتیندن آچیق آددیملار گلدیگی تقدیرده واشینگتونون بو اؤلکه ایله ماسایا اوتوراجاغینی ایفاده ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا، سوئد و فنلاندین ناتو عضولوک سورهجلری حاقیندا اوچ اؤلکهنین لیدئرلرینین حضوروندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
بیر کامیونون ایچینده ۴۲ نفرین جسدی تاپیلدی
ترک ائدیلمیش بیر کامیوندا کؤچمن اولدوقلاری دوشونولهن ۴۲ نفرین جسدی تاپیلدی


text:
محمدطاهر وحید قزوینی
عمادالدین میرزه محمد طاهرقزوینی — حسین خان قزوینینین اوغلو، "وحید" تخلوصو ایله آذربایجانین 17-18. عصر شاعیر، خطاط و تاریخچیلریندن و "تاریخ خُلد برین" کیتابی مؤلیفینین، محمد یوسیفین قارداشیدیر.[1] او، 1015-جی ایلده (هیجری) قزوین شهرینده دونیایا گلمیشدیر.[۱] میرزه طاهر، 2. شاه عباس صفوی سارایینین رسمی تاریخچیسی ایدی و سونرا شاه سلیمان صفوینین وزیری اولدو.[۲] اونون مشهور اثرلریندن 2. شاه عباس تاریخیدیر، دیگر اثرلری، تورکجه و فارسجا، پوئزیا و نثردیر.[۲]
میرزه محمد طاهر، صائب تبریزی ایله یاخین یولداش ایدی.[۳] 1120-جی ایلده (هیجری) وفات ائدیب. 2009 ایلده پاشا کریمووف و عارف رمضانوف تورکجه شعیرلرینین بیر حیصهسینی توپلاییبلار و باکی شهرینده نورلان نشرلر طرفیندن "وحید قزوینی دیوانی" آدییلا چاپ اولونوب. [۱]
محمد طاهر واحید شاه سلیمانین دؤورونده (1666-1694) دؤولتین باش وزیری وظیفهسینی ایجرا ائدیردی. او، "عباسنامه" آدلی اثرین مؤلیفیدیر. بو تاریخچی 1699-جو ایلده وفات ائتمیشدیر.
شعیرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
شرابین شربدن تا بزمه گلدی،
اریندی گول، گولاب آندان چکیلدی.
المدن کشتی قورتاردی جانی،
خودایا، ساخلا سن بو ناخودانی.
بلی، مئیدیر حکیمی-حیکمت آیین،
کیمینی شاد ائدر، کیمینی غمگین.
آچیلدی شیشه و ساغر توتولدو،
دولوخدو جام، قهقه شیشه گولدو.
دولو وئر، سؤیله تا صاحیب زامانسان،
خومه گیرسه گر فلاطونی-زامانسان.
گؤروبسن دیلی دوتماز مستی آخر،
دئمک ایستردی چوخ وئریدی چاخر.
ایچر مئی مئیگوساری-عیش پیشه،
گوز و قیش، یاز و یای، یعنی همیشه.
خوصوصاً کیم، باهاری-عیش مجمیل،
سعادت باغی ایچره توتسا منزیل.
سعادت باغی الحقّ بیقریندیر،
بهیشتی-عرصهیی-رویی-زمیندیر.
گولی-پیرایهیی-حوسنی-صفادیر،
جهان قلبینه خاکی-کیمیادیر.


text:
۱۳۸۵ – جی ایلین اوردیبهشت آیینین ۲۲ – سینده «ایران» قزئتینده تورکلر علیهینه چَکیلَن توهینلی کاریکاتورا اعتراض اوْلاراق ۸ گون سوْنرا و خُرداد آیینین بیرینجی گونو، تبریز شهرینده، گنج اؤیرنجیلردن توتدو دانشگاه اوستادی، معلّیم، ایشچی، تاجیر و عادی کسبهیه قَدَر یوز مینلرله اینسان، تبریز خیابانلاریندا توپلوم و مدنی اعتراضا ال آتاراق «ایران» گوندهلیگینده، اوتانمادان و حیاسیزجاسینا میلیونلارلا تورک اینسانینا سرت حورمتسیزلیگی قیناییب اؤلکه مسئوللارینا و بوتون دونیایا اعتراضلارینی بیلدیردیلر.
تبریز اهالیسینین شدتلی اعتراضیندان سوْنرا، اورومیهلیلر، اوْندان سوْنرا «سولدوز» (نقده)، قوشاچای، زنجان، خیاوْ، موُغان ، اردبیل و آذربایجانین باشقا شهرلری و حتّا تهراندا یاشایان تورکلر بو عمومی اعتراضا قوشولاراق آذربایجان میلّتینه توهین ائدَنلره و شوونیستی دوشونجهنی «ایران» قزئتی یولو ایله یایانلارا اؤز غضبلرینی گؤستردیلر.
تأسّفلر اوْلسون آذربایجانلیلارین بئله مدنی اعتراضلارینا و قانونی ایستَکلرینه گؤزلهنیلمَز سرت جاوابلار وئریلدی و اوْنلارین مدنی اعتراضلاری آل قانلارینا بویانماقلا سونوجلاندی!
۱۳۸۵- جی ایلین خُرداد آییندا آذربایجان شهرلریندهکی اعتراضلار گؤستردی کی، آذربایجانلیلار اؤز حقلرینی دریندن دوشونَرکن، بو حقلرین تاپدالانماسینا و تورکلرین نسبی اکثریت اوْلوب اقلیّت حقوقوندان محروم قالماسینا بیتفاوت قالماغی و اوْنلارین هویّت و شخصیتلرینه توهین ائدَنلری جاوابسیز قویماغی جایز گؤرمورلر.
خُردادین بیرینجی گونوندن باشلایاراق یئددیسینه قَدَر و آردیجیل داوام ائدَن آذربایجان شهرلرینین اعتراضلارینی، یالنیز دؤلت اورگانی ساییلان «ایران» قزئتینده گئدَن حورمتسیزلیگه قارشی اعتراض آدلاندیرارساق، یانیلمیش اولاریق؛ بلکه بو گئنیش اعتراض، اوُزون ایللر و مختلیف یوللارلا اوْ جملهدن رادیو- تئلویزیون، مطبوعات، سینما، تیاتر، درسی و غیر درسی کیتابلار، چیخیشلار و باشقا جمعی ارتباط وسیلهلری ایله آذربایجان میلّتی علیهینه اوْلان تحقیر و توهینلر نتیجهسینده آذربایجانلیلارین بوغازلاریندان قالخان نیفرت پوسکورتوسو ایدی!
خُرداد حادثهسی گؤستردی کی، آذربایجانلیلار دؤزوملو اینسان اولارکَن، اوْنلارین دؤزوملرینین حدّی- حدودو وار، اوْنلارین دؤزوم کاسالاری داشارسا اوندا داها اوْنلارین قاباغینی آلماق چتیندیر!
۱۳۸۵- ایل و خُرداد قیامی بیر داها ثابت ائتدی ایراندا شوونیستی و پان ایرانیستی سیاست ایله اؤلکهنی اداره ائتمک اولماز، بلکه ایران آدلانان اؤلکهده یاشایان میلّتلرین دیل، مدنیّت، شخصیت و هویّتلرینه حورمتسیزلیک ائدیب فارسلاشدیرماق سیاستی یئرینه اوْنلارا سایغی و احترام گؤزویله باخماق و اوْنلارین فرهنگی، مدنی، اقتصادی، اجتماعی حقلرینی اوْنلارا چاتدیرماقلا حقیقی بیرلیک و اتحاد یاراتماق مومکوندور.
دونیا دیللری ایله مقایسهده ،دونیانین ان قانونلو دیللریندن اولان و دونیانین بیر چوْخ بیلیم یوردلاریندا تدریس اوْلان تورک دیلیمیز نهدن اؤز اؤلکهمیزده ان آزینلیق (اقلیت) ساییلان ارمنی دیلی قَدَرده تدریس و تحصیل اولما حقّینه مالک دئیلدیر؟
بو اؤلکهده هر بیر امکانی،یالنیز فارس دیلی اختیاریندا قویماقلا و هر بیر امتیازی یالنیز فارس میلّتی و فارس آدینا ثبت ائتمکله حقیقی و گئرچک بیرلیگه و اتحادا چاتماق اولارمی؟
ایران کثیرالمله بیر اؤلکهدیر، بو کثیرالمله اؤلکهنین انکیشاف و آبادلیغی اوندا یاشایان بوتون میلّت و قومیّتلرین حقلرینین قورونماسی و یاشادیغی یئرلرین و اوستانلارین آبادلیغی ایله مومکون اوْلا بیلَر.
تهران شهرینده ۲۰ تئلویزیون کانالیندان نئچهسی بو شهرین ان آزی یاری جمعیتینی تشکیل ائدَن تورکلرین دیلینده برنامه یاییر؟
هانسی تئلویزیون سریاللاریندا تورک لهجهسی ایله دانیشان آدامی اجتماعی رفتاری بیلمهین، یوْخسول و کوت بئیین یوخ، فیلسوف، پروفسور، دوکتور، مهندس و یوکسک مدنیّتلّی و یوخاری سویهلی شخصیّت روللاردا گؤستریرلر؟
مگر بو اؤلکهده تورک فیلسوفو، تورک دوکتورو و تورک مهندسی یوخدورمو ؟
آذربایجان اوستانلارینین رادیو- تئلویزیونلاریندا نهدن برنامهلرین ۸۵% فارسجا و قالان ۱۵%ی ده اوزدن ایراق «فاذری!» دیلینده گئدیر و بو باصطلاح آذری دیللی برنامه لرین اتک یازیلاری نه دن تئلویزیون صحیفهسینده فارسجا یازیلیر؟!
نهدن درسی و غیر درسی کیتابلاردا تورک سؤزو و تورک آدینا حورمتسیزلیک و توهین ایله یاناشیرلار و نهدن آذربایجان اهالیسی آللاه بخش ائتمیش گؤزل طبیعته مالیک اوْلاراق، بو منطقهده ایش مرکزلرینین یارانماماسیندان و اقتصادی دورومون آغیرلیغیندان عالی تحصیل آلمیش جاوانلاریندان توتدو عادی اینسانلارینا قَدَر ایش تاپماقدا تهران، اصفهان، شیراز، یزد، کرمان، مازندران و باشقا فارس دیللی شهرلرین یولوندا دیدرگین و سرگردان اولمالیدیرلار؟
نهدن ان آزی %۴۰ ایران نفسونو تشکیل ائدن و ایراندا جمعیت باخیمیندان نسبی اکثریته مالیک اوْلان تورکلر، حتّا ابتدایی مکتبلرده اؤز دیلینده درس اوخوماقدان محروم قالدیغی حالدا فارس دیلینی خارجهلیلره اؤیرتمک اوچون اجنبی اؤلکهلرین اؤیرنجیلرینه مملکت بودجهسیندن بورسیه وئریر و فارس دیلینی اؤیرتمهیه تشویق ائدیرلر و هر ایل فارس دیلینین انکیشافینا گؤره سئمینارلار و توپلانتیلار قورولور و آغیر هزینهلرله خارجی قوناقلاری بو سئمینار و توپلانتیلارا دعوت ائدیرلر؟
نهدن ۱۴۰۰ ایلدن بو طرفه فارس دیلینده اؤزونه یئر آچان و هر کسین او سؤزلره عادت ائتدیگی و معناسینی بیلدیگی اسلامی- عربی کلمهلری قیراغا قویوب فارس معادلینی دوزلتمهیه میلّت جیبیندن هر بیر کلمه سینه میلیونلار تومن پول خرجلهنیر آمما بیزیم کؤرپهلریمیز ساوادلی اولماغا و علم قازانماغا دونیانین ان قایدالی – قانونلو دیلی اولان اؤز آنا دیلینده یوخ، آغزیندا دولانمایان فارس دیلینده درس اوخوماغا مجبوردور!
خارجی سیاستدهایسه اؤلکه مسئوللاری، فلسطین مظلوملاریندان حمایت ائدهرکن تجاوزکار اسرائیل دؤلتینی رسمی دؤلت و اؤلکه تانیمادیقلاری حالدا نهدن دیلی، دینی، مذهبی، تاریخی و کئچمیشی بیزله بیر اوْلان اسلامی و شیعه اؤلکهسینی، یعنی آذربایجان جمهوریتی تورپاقلارینی اشغال ائدَن تجاوزکار ارمنستان دؤلتی ایله دوستلوق و اقتصادی امکداشلیقلارینی گونو- گوندن گوجلندیریر و بیر بیرلری ایله باجی – قارداشلیق ائدیرلر؟
بونلار و یوزلرله بونا اوخشار علتلر و آذربایجان میلّتینه قارشی تحقیر، توهین و عدالتسیزلیکلر آذربایجان اهالیسینی ۱۳۸۵- جی ایلین خُرداد آییندا ایران قزئتینین توکلره ائتدیگی توهینی ایله خیابانلارا چکدی و گؤستردی کی، آذربایجانلیلار اؤلومه راضی اولارلار آمما تحقیر و توهینه، قول و برده کیمی یاشاماغا یوخ؛ اونلار سینارلار آمما اگیلمزلر!!
۲۵ اوردیبهشت ۱۳۹۸


text:
قازاغیستان دا قاردا قالان یۆزلرچه آدام حالاص ادیلدی
حالاص ادیلنلرینگ 111-ی چاغا
قازاغیستان دا قیش هنیز ده دوُوام ادیأر.
قازاغیستان ینگ عاداتدان داشغاری یاغدایلار وزیرلیگی، سوُنگقی گۆنده قاردا قالان 724 یورتداشینی حالاص اتدی.
حالاص ادیلنلرینگ 111-ی چاغا.
پایتاغت نورسلطان دا بیر گۆنده 74 ماشین چاقیشیغی بوُلدی.
بو واقالاردا ییتگی چکیلمه دی.
نورسلطان، آق موُلا و قاراغاندی شهرلرینده 608 اولاغ بیلن حالاص ادیش ایشلرینه دوُوام ادیلیأر.
هوُوانینگ اؤرأن سوُویق بوُلماغی سبأپلی گۆن دوُغار قازاغیستان، قاراغاندی، و پاولودار بؤلگه لرینده ماشینلارینگ کؤچه لره چیقماغینا چأکلندیرمه گتیریلدی.
یوردونگ 13 بؤلگه سینده توپان سبأپلی دویدوریش بریلدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرک پارلمانلاری نینگ باشلیقلاری قیرغیزیستان دا دوشوشدی
11-نجی ماصلاحاتدا تۆرکیأنینگ مجلیسی نینگ باشلیغی مصطفی شن توپ دا بیانات بردی
ولادیمیر پوتین آشغابادا گلیأر
روسیا فدراسیونی نینگ جمهورباشلیغی 29-نجی ژوئن ده آشغابات دا گچیریلجک 6-نجی حازار کنفرانسینا قاتناشار
آشغابات حازار کنفرانسینا یر ایه چیلیگینی ادر
حازاریاقا یورتلاری نینگ باشتوتانلاری تۆرکمنیستان دا ماصلاحات گچیرر


text:
صنایع اوره تیمی ایللیک اولاراق یوزده 10،8 آرتیب
صنایع اوره تیمی، آوریل آیییندا دییشمزکن، ایللیک اولاراق یوزده 10،8 آرتدی.
صنایع اوره تیمی، آوریل آیییندا دییشمزکن، ایللیک اولاراق یوزده 10،8 آرتدی.
تورکیه ایستاتیستیک تشکیلاتی (تویک)، آوریل آیینا باغلی صنایع اوره تیم اندکسی نتیجهلرینی آچیقلادی.
بونا گؤره، آوریلده تقویم تأثیریندن تمیزلنیلمیش صنایع اوره تیم اندکسی، کئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده 10،8 یوکسلدی.
تمیزلنیلمهمیش صنایع اوره تیم اندکسینده ده ایللیک اساسدا یوزده 10،5 آرتیم اولدو.
ایلگیلیلی خبرلر
تۆرکیهنین صادراتی آرتدی
صادرات، می آییندا بیر اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱۵،۳ آرتاراق ۱۸ میلیارد ۹۸۴ میلیون دلارا چاتدی
تورکیهنین ماشین صادراتی آرتدی
ماشینقاییرما صنایعینین صادراتی ژانویه-می دؤنمینده سربست بؤلگهلر داخیل ائدیلدیگینده ۱۰،۱ میلیارد دلارا چاتدی


text:
آذربایجانین یاللی، قایتاغی اویونلارینا داییر…
۱-نجی بولوم
عصریمیزده رقص، دونیا خالقلاری اینجه صنعتینین آیریلماز بیر قولودور. هر خالقین اؤزونه مخصوص رقصلری وار. دؤروموزده، بو اینجه صنعت نوعو داهادا ایرهلیلمیش و مختلف قوللارا آیریلمیشدیر. «رقص ریتمیک حرکتلرین ایفادهلییی و انسان بدنینین پلاستیکلییینه اساسلانان اینجه صنعت نؤعودور.» ساوئت انسیکلوپدیاسیندا، رقص حاققیندا وئریلن بو ایضاح مکمّل دئییل، اوستهلیک یانلیشدير؛ چونکی بشر تاریخینده اینجه صنعت اولمازدان اؤنجه، رقصلر موجود اولموشدور.
فیکریمیزجه، ایلک انسانلار خارقالعاده آکسیالار (ایش، عمل)، فوقالطبیعی قوّهلر قارشیسیندا اؤزلریندن رئاکسیا (عکس العمل) گؤستریب و معیّن حرکتلرله، اؤز دویغو، دوشونجه و قورخولارینی آشکار و ایفاده ائتمیشلر. رقص؛ کئییککیشینین (ايلك انسان)نین اَمک، گوندهلیک ایشلری، اوْوچولوق و طبیعته قارشی ایچیندن قوْپان حسّ و هیجانیندان دوغولموش دیل و دوشونجه طرزیدیر. ایستر خیر، ایسترسه شرّ قوّهلر قارشیسیندا سمبولیک و رمزی شكيلده اولان جاوابیدیر. باشقا سؤزله دئسک، دانیشیق عنصرلرینه (سس، جمله و…) دایانمایان بیر دیلدیر. ساده، لاکونیک و عین حالدان دولغون ايفاده طرزیدیر.
بو ساده دیلین ایچینده مرکّبلیک وار. فونئتیکا، لئکسیکا و گراماتیکا ائلئمئنتلریندن یارارلانمایان بو دیلین (رقصین) اساس تملی ایسه، ال حرکتی (گئنئتیک دیل)، میمیکا و پانتومیمدیر. رقصده آردیجیل و ریتمیک حرکتلر، ایزلهین انسانین ذهنینده معیّن بیر موْتیوی تصویر ائدهرک جانلاندیریر. ایلک انسان، ریتمیک حرکتلرده، دینی و سئحیرلی تأثیر اولدوغونا اینانیردی. مقدّس رقصلر انسانلیغین ان اَسکی بیر اینانجیدیر. ایلک انسانلار، رقصی، عمومیّتله ماسکالارلا ایفا ائدردیلر. ساواش، اؤلوم رقصلری هله ده بعضی خالقلاردا قالماقدادیر. قدیم تورکلرین شامان رقصلرینده انسانی اؤزوندن چیخاران (ترانس حالی) رقصلر وارایمیش. یونانلیلارین «Eleusis » آیینلرینده، دیونیسوس دینینده، اسلامیّتین مولویچیلیک آیینینده، انسانی اؤزوندن چیخاران و تانرییا چاتدیران رقصلر واردیر. رقصین یارانما تاریخی و هانسی بیر خالقین طرفیندن یارادیلدیغی علم عالمینه دوزگون بللی دئییلدیر. بلکه ده ایلکین رقصی، سورو حالیندا یاشایان انسان یاراتمیشدیر. بو ایسه پالئولیت (قاباداش) دؤروندن قاباقکی مین ایللیکلره قاییدیر. آفریقا یئرلیلری، قیزیلدریلر، استرالیا یئرلیلری و قدیم تورکلر، رقصین ایلک یارادانلاری اولموشلار. آدی چکیلن خالقلارین یاشادیغی اراضیلرده، بشریّتین کؤرپه چاغلاریندان قالان پئتروگیْلیفلر، قایااوستو رسملر بونا اَن دوزگون توتالقادیر. بو قدیم قایااوستو رسملر هله ده قالماقدادیر؛ ۵۸۰۰۰ ایل میلاددان اؤنجه استرالیادا، ۴۵۰۰۰ ایل میلاددان قاباق آفریقادا (ساخاران)، ۱۶۰۰۰ ایل میلاددان قاباق باشقیردیستاندا (تامقالی)، اؤزبکیستاندا (سارجیسای)، فرانسهده (کومبارئل، مونتئسپان، لاسکو) اسپانیادا (آلتامیرو و کاستیلیو)دا یئرلشن ماغارا و قایا تصویرلری واردیر. آنجاق آذربایجان رقصی ایله باغلی اَن ایلک رسملر ایسه قوْبوُستان قایااوستو رسملریدیر. همین قایااوستو رسملر میلاددان ۳۴۰۰۰ ایل قاباغا عاییددیر. آذربایجان رقصلرینین زنگین و چئشیدلی اولدوغو، بو خالقین اؤزونون و رقصلرینین قدیملیگینه توتارلی بیر وثیقهدیر. رقص حاققیندا دوشوندوکده، بئینیمیزده بیر نئچه سؤال یارانیر: ۱-رقص سؤزونون آنلامی نهدیر؟
۲- رقصلرین هانسی نوع داها قدیم دؤورده یارانیبلار؟
۳- رقص سؤزو هانسی خالقین لئکسئمیدیر؟رقص سؤزونون منشأینه دایر بیر چوخ عالیملر نظر وئرمیشلر. ایستر عرب، ایستر فارس و یاخود تورک لکسیکولوژو، اتیمولوژلاری بو سؤزو اکثر حالدا عرب منشألی سؤز حساب ائتمیشلر. فارس لکسیکوگرافی، علیاکبر دهخدا اؤزوندن قاباقکی لغتشوناسلارا دایاناراق رقص سؤزونو عربجه حساب ائدیر. او یازیر: پویه دویدن (آختاراراق قاچماق)، جنبیدن (ترپنمک)، درخشیدن سراب (ایلغیمین پارلاماسی)، جوشیدن می (چاخیرین قایناماسی)، مست کردن (اسرکلنمک)، بازی کردن و سایر. دهخدا و باشقا دیلچیلر سهو ائدهرک رقص سؤزونو، عرب سؤزو کیمی قیده آلیرلار. بیزیم آختاریش و تدقیقاتیمیزا گؤره بو سؤز عربجه دئییل، بیز رقص سؤزونو لاتین منشألی لغت حساب ائدیریک. رقص سؤزو اصلینده «Reaksia//Reactio» سؤزلریندن آلینمیشدیر. همین سؤزون بیرینجی حصّه (Re): علیهینه و ضدّینه آنلامینی داشیییر آمما ایکینجی حصه (aksia) سؤزو ایسه ایش یا عمل دئمکدیر.
_____


text:
اویان نیوز: کوتاهیادا قورولان تاسیسلرده یئرلی کؤموردن دوغال گاز الده ائدیلهجک
کوتاهیادا قورولان تاسیسلرده یئرلی کؤموردن دوغال گاز الده ائدیلهجک.
بئلهجه تورکیهده قونودلاردا قوللانیلان دوغال گازین اوندا بیری بو تاسیسلردن قارشیلاناجاق. انژی و طبیعی قایناقلار باخانی تانار ییلدیز، کوتاهیادا “گازلاشدیرما پیلوت تاسیسی” نین آچیلیشینی یاپدی. کؤموردن گاز الده ائدیلمهسی ایله اکونومی جان قازاناجاق.
تانار ییلدیز، سومادا قورمایی دوشوندوکلری و اؤنوموزدکی ایل تملینی آتاجاقلاری تاسیسله ۱ یاریم میلیارد مکعب متره یاخین گاز اورتهجکلرینی سؤیلهدی. دوغال گاز آختاریلماسی ایله ایلگیلی فعالیتلرینه ده داوام ائتدیکلرینی وورغولایان ییلدیز، آختاریشلارینین دوغال گازین یانی سیرا یئرلی کؤموردن ده الده ائدیلهجک سنتئتیک گاز ایله داوام ائدجیینی سؤیلهدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
والاس استیونز
والاس استیونز (اینگیلیسجه: Wallace Stevens) آمریکالی شاعیر و یازیچی - .۲ اوْکتوبر ۱۸۷۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵ ایل عومر ائلهییب و ۲ اوت ۱۹۵۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wallace Stevens»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده والاس استیونز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تۆرک قیزی دۆنیا بیرینجیسی اولدو
باشاکشهیر گنجلیک و ایدمان تاسیسلرینده گئچیریلهن شامپیونانین ۱۰.جو گونونده میللی بوکسچو عایشه چاغیریر ۴۸ کیلودا فینال یاریشینا چیخدی
دۆنیا قادینلار بوکس شامپیوناسیندا تۆرک ایدمانچی عایشه چاغیریر، قازاقیستانلی رقیبی آلوا بالکیبکووا غالیب گلهرک قیزیل مدال قازاندی.
باشاکشهیر گنجلیک و ایدمان تاسیسلرینده گئچیریلهن شامپیونانین ۱۰.جو گونونده میللی بوکسچو عایشه چاغیریر ۴۸ کیلودا فینال یاریشینا چیخدی.
سون ۳۲ توروندا اؤزبکیستانلی مارجونا ساوریئوانی، سون ۱۶دا فرانسالی ریم بنامانی، دؤرددهبیر فینالدا بریتانیالی دمی-ژاده رستانی، یاری فینالدا ایسه آرژانتینلی آلدانا فلورنسیا لوپزی مغلوب ائدن میللی بوکسچو، فینالدا قازافیستانلی آلوا بالکیبکووا ایله قارشیلاشدی.
ایلک رانددا ۵-۰ مغلوب اولان عایشه ایکینجی رانددا ۳-۲ حسابی ایله غالیب گلدی.
اوچونجو رانددا رقیبینه سون آنلاردا باسقی گؤسترهن میللی بوکسچو، بؤیوک چکیشمهلره صحنه اولان بو رانددا ۵:۰، اویونو دا ۳-۲ قازاناراق دونیا شامپیونو اولدو.
ایلگیلیلی خبرلر
تورک قیزی قیزیل آلدی
ایلک گون یاریشلاریندا قادینلار ۴۰ کیلودا زیلان ارتم فینالدا اسلوواکیلی رقیبی پاتریسیا تومانکووانی"ایپون"لا مغلوب ائدرک آوروپا شامپیونو اولدو
تۆرک میللی فوتبال تیمی بیر باساماق یۆکسلدی
اولوسلارآراسی فوتبال فدراسیونلاری بیرلیگی ژوئن آیی اوچون دونیا سیرالاما تابلوسونو آچیقلادی
اوکان بوروک "قالاتاسارای"ین مربیسی اولدو
"قالاتاسارای" مربی وظیفهسینه اساس نامیزد اوکان بوروک ایله موقاویله ایمضالاییب.


text:
قارا قوزو / آقوستۏ مۏنتئررۏسۏ (چئوری قېسا حیکایه / آیهان میانالې) نئچه ایل بوندان قاباق، ایراقسانمېش یورددا یاشایان بیر قارا قوزونو گۆللـهیه باغلایېب، اؤلدۆردۆلر. یۆز ایل سۏنرا إتدیکلریندن …Read More »
سۏیوق پایېز / ایوان بونین (حیکایه)
سۏیوق پایېز / ایوان بونین (حیکایه) اۏ ایلین قېزاران آیېندا اۏ، بیزیم مالیکانهده قۏناق قالېردې – إویمیزده اۏنو هامې اؤزۆنۆنکۆ حئساب إدیردی. مرحوم آتاسې منیم آتام’لا هم یۏلداش، هم ده …Read More »
یازېچې / آنتۏن پاولۏویچ چئخۏف (حیکایه)
یازېچې / آنتۏن پاولۏویچ چئخۏف (حیکایه) تاجیر یئرشاکۏوون چای دۆکانېنا بیتیشیک اۏلان اۏتاقدا، هۆندۆر یازې ماساسېنېن آرخاسېندا إله یئرشاکۏوون اؤزۆ أڲلَشمیشدی. اۏ، جاوان، دَب’له، لاکین أزیک-اۆزۆک گئیینمیش و اؤز دؤورۆنده …Read More »
ایپئنیمالې قېز / هاروکی موراکامی (حیکایه)
ایپئنیمالې قېز / هاروکی موراکامی (حیکایه) باخ، قشنگ، اینجه قامتلی، گۆنَشده قارالمېش ایپئنیمالې قېز کئچیب گئدیر یۏلدان سامبا ریتمینده، یېرغالانا-یېرغالانا، گئدیر… آما… نییه کَدَرلییم؟ آه… إعتیراف إتمک ایستهییرم اۏنا… …Read More »
حؤکۆمتین یۏلداشې / زیقفرید لئنتس (حیکایه)
حؤکۆمتین یۏلداشې / زیقفرید لئنتس (حیکایه) هفتهنین سۏنوندا ژورنالیستلری دعوت إتدیلر کی، حؤکۆمتین نه قَدَر یۏلداشې اۏلدوغونو اۏنلارا یئرینده گؤرسَتسینلر. بیزه ثوبوت إتمک ایستهییردیلر کی، اۏ ناراحات بؤلگه حاققېندا یازېلانلارېن …Read More »
قارتاللار اؤرگهتیمچیسی / لوییجی کاپوانا (حیکایه)
قارتاللار اؤرگهتیمچیسی / لوییجی کاپوانا (حیکایه) دۏکتۏر ماججۏلی، اۏنون صؤحبَتینی یارېمچېق کسَنلره فیکیر وئرمَزدن، سؤزۆنه داوام إلهدی: – بَلی، بیز یاواش-یاواش، عئلمه میننتدارلېغېن، طبیعَتی ساختالاشدېرماغا ناییل اۏلوروق. آنجاق إحتیاطسېز قابالېغېمېزا …Read More »
دَڲیشدیریلن اوشاق / لوییجی پیراندئللۏ (حیکایه)
دَڲیشدیریلن اوشاق / لوییجی پیراندئللۏ (حیکایه) بۆتۆن گئجهنی سَحَره قدر قېشقېرتې، چېغېرتې سَسلری کسمهدی. آنجاق بو چېغېرتېنېن اینساندان، یۏخ’سا حئیواندان گلدیڲینی کسدیره بیلمهدیم. إرتهسی گۆنۆ قۏنشو قادېنلاردان قېشقېرانېن قۏنشولوقداکې سارا …Read More »
سئوینج / پاولۏویچ چئخۏف (حیکایه)
سئوینج / پاولۏویچ چئخۏف (حیکایه) گئجه ساعات اۏن ایکی ایدی. میتیا کولدارۏو جۏشغولو، ساچلارې پېرتلاشدېرېلمېش حالدا تَلَم-تلهسیک آنا-آتاسېنېن یاشادېغې إوه گلدی، سۏنرا تئز اۏتاقبااۏتاق گزدی. آنا-آتاسې یاتماغا حاضېرلاشېردېلار. باجېسې …Read More »
منیم گۆنۆم-کئچینیشیم / گاوین بئل (حیکایه)
منیم گۆنۆم-کئچینیشیم / گاوین بئل ساکیتجه وانېن قېراغېندا اۏتورموشدوم. سیقار چکه-چکه ألاۆز یویانېن اۆستۆندهکی اۆلگۆجه باخېردېم. فیکیرلَشیردیم کی، ییرمی بیرینجی عصردی، آمّا هۏتئللرده هله ده اۆز قېرخماق اۆچۆن بو قدیم …Read More »
ايتيريلميش گۆنلـَر / دينۏ بوتساتی
ايتيريلميش گۆنلـَر / دينۏ بوتساتی إرنئست کازيررا گؤرسهدیشلی ماليکانهيه صاحيب اولدوقدان بير نئچه گون کئچميش ايشدَن گئری دؤنـَرکن اوزاقدان گؤردو کی، بير نفر کورهگينـده ايری کارتون قوتو، ماليکانهنی دؤورلهيـَن حاصارين …Read More »


text:
چین، هیندیستان عسگرلری ایله سرحد آتیشما ویدئوسونو یاییملادی
سرحدده میدانا گلن چاتیشمادا ۴ چینلی و ۲۰ هیندیستان عسگری اؤلموشدو
چین، گئچهن ژوئن آییندا دارتیشمالی باتی هیمالایا بؤلگهسیندهکی هیندیستان عسگرلری ایله سرحد چاتیشماسینین ویدئوسونو یاییملادی.
حادثه نتیجهسینده ۴ چینلی و ۲۰ هیندیستان عسگری اؤلموشدو.
ایلگیلیلی خبرلر
جانسون اینگیلتره-دهکی اعتصابی "دهشتلی بیر دوشونجه" اولاراق دیرلندیریب
بوریس جانسون امک حاقلارینین آرتیریلماسی ایله باغلی راضیلاشمایا چاغیریب.
پوتین قلوبال اقتصادی بحراندان چیخیش یولو تکلیف ائدیب
روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین بریجس اؤلکهلرینین 14-جو ایجلاسیندا ویدئوباغلانتی واسیطهسیله چیخیش ائدیب.
مولداوی و اوکراینا-یا "نامیزد اؤلکه" ایستاتوسو وئریلیب
آوروپا بیرلیگینه عضو اولان اؤلکهلرین لیدئرلری اوکراینا و مولداوی-یه "نامیزد اؤلکه" ایستاتوسونون وئریلمهسی بارهده قرار قبول ائدیبلر.


text:
ایران دا اف- 7 ساواش اوچاری یره قاچدی
واقادا اوچارمان و کؤمِکچیسی آرادان چیقدی
ایران دا بیر اف- 7 ساواش اوچاری یره قاچدی.
واقادا اوچارمان و کؤمِکچیسی آرادان چیقدی.
ایرنا حابار سریشده سی نینگ برن حابارینا گؤرأ اصفهان ینگ ولایات حأکیمی نینگ اوُرنباساری محمدرضا جان نثاتی بو اوچارینگ نائین شهری نینگ انارک بؤلگه سینده یره قاچاندیغینی بیلدیردی.
جان نثاری، ساپاق اوچین اوچان اوچارینگ سبأبی بِللی بوُلمان یاغدایدا ساغات 8.30-دا یره قاچاندیغینی آیتدی.
واقادا اوچارمان قاسم زمانی و کؤمِکچیسی محمد جواد بای اؤلدی.


text:
قیزیل آلما شؤلنی
کؤکو اینانجا، اینانجی میللتـه باغلاییب میللتیمیزین تورکلویونـه سایقی دویماغی اولو تانرییا سایقی دویماق ساناراق أسکی تورک اینانجلارینـدا ایکی جور اینانج تؤرهنی گؤروروک.
1-چاغی بلیرلنمیش تؤرنلر: ایل بایرامی، آخیر چرشنبه، چؤل گونو، سونای بایرامی، چیلله آخشامی،…
2-اولایلار اوزرینـدن دوزنلهنن تؤرنلر: اؤلوم-دیریم تؤرنلری، یاسلامالار، دوغوم گونلری،گون یا آی توتولما تؤرنلری،…
«تؤره تؤرنسیز اولماز!»
ددم قورقودون کیتابینی دؤنه-دؤنه اوخویوب یاشادیقـدان سونرا کیتابین نه اولدوغونو باشا دوشمک اولور!
«دده قورقودو اوخویا-اوخویا قورقودلاشاجاقسان»
ددهمین کیتابینی اوخودوقدا گؤروروک تؤرنـدن سؤز گئدیلن یئرلرده قوربان کسمک’له إحسان وئرمک آدلاریـدا گئدیلیر.
ددهم بئله بویورموش:
«آتـدان آیغیر، دوهدن بوغرا، قویونـدان قوچ قیردیرین»
بورادا “قیردیرین” تورکون یاشاییشینی اؤزونـده تاسارلایان گؤی تانری اینانجینـدا اولاراق قوربان ائدین آنلامیندادیر!
« بیر کیشی قوربان کسر، بیر ائل قوربان قیردیرار»
تورکون هر بیر تؤرنی قوربانسیز اولوشمامیشدیر! آما بو آرادا تورکون ذاتینـدان قایناقلاناراق آنالیق’لا نسیل تؤرتمهیه سایقی دویاراق قوربان اوچون چوخراق أرکک حیوانلارین باشینی کسرمیشلر.
«قوربانـا قوچ آلمیشام»
قوربان اولان یئرده یوزه-یوز إحسانـدا اولارمیش. نیه کی قوربان کسمک إحسان وئرمک اوچونوموش. قوربان أتینـده هامینین پایی اولا بیلدیگی اوچون قوربان إحسان ساییلار.
«قونشو قوربان پایی گتیرمیش»
گؤی تانری اینانجینا قاییتدیقـدا قوربانلیغا “آیدوق” سؤیلهنرمیش! بیزیم باخیش آچیمیزدان آیدوق سؤزجوگو آییرماق سؤزوندن آلینمیشدیر.
«سورودن قوربانلیق آییردیق»
«سورونون آیدوغو بو قوچ اولموش»
شفاهی کتیبهلریمیزی آراییب-آختاردیقـدا گؤروروک إحسان وئرمهیه تورک اینانجلارینـدا “ساوورقا / ساوورقاماق” سؤیلهنیلیرمیش.
عمومی إحسان وئرمهلرده”شیلان”یا”شؤلن”سؤیلهنیلیرمیش کی زامان سورهجینـده شؤلن آدی داها چوخ ایشلنهرک آیری-آیری آنلاملاریـدا قازانا بیلمیشدیر.
«ددهلر اوجاغـا بیر کندی، شؤلنـه بیر میللتی توپلایارمیشلار»
«مین اوجاق، بیر شؤلن»
شؤلن آدینین چاغداش آنلاملارینـدان بیری ده أن بؤیوک، أن موحتشملیک آنلامی دیر.
«شؤلنیمیز گون باتانـدان-گون چیخانـا»
اوجقارلارا سارایلانیب شاهانه آماجلاریمیزین آیـدان آری-سودان دورو آدینی “قیزیل آلما” آدی ایلا داشییان اولو آماجلاریمیزا “شؤلن” آدیـدا أکلهننـده قیزیل آلمامیز دونیا سوییهسینه چاتاجاقلیغینی گونئیلی-قوزئیلی آذربایجانیمیز بویـدا بیر یالچین قایادان باشلامیش اولور.
«قیزیل آلما شؤلنیزین اوغرونا اوغوز بابام چیخمیش اولسون»
رامین جبرائیلی اندریان«یاشار»
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ