text:
یتیم باله
(فیسبوک اجتماغی ترماغیدن تاثرله نیب یازیلدی)
حکایه
شهرگه کیره بیریشده موترلرنینگ قتناوی سیکنله شیب، تیقن وضعیت یوزه گه کیلدی. اؤنقیر-چؤنقیر یؤللردن چنگ کؤتریلیب، هوانی آبدان افلاسله ماقده. پیاده لر ایسه، اؤزلرینی یؤلککه آلیب، دوکانلردن بیر نرسه لرنی ساتیب آلی دیب، شاشیلماقده لر. هول- قوروق میوه؛ آیاققه إیلیشگه شیـپّک، لیلامی باب کیئیم- کیچکلرآرتیلگن عرابه لرنی سودره ب باره یاتگنلرنینگ بازاری قیزیق. چادره آستیدن آق بیلکلرگه بیلک اوزویک ساله یاتگن خاتین- قیزلرنی کرگن أیگیتلر حرصی قؤزغه لیب، گپ آتگه نی- آتگن، تیگه چاغلیق قیلیش بیلن آواره... قطار کیتگن مغازه لر روپره سیده گی میدانچه ده بیر کفشناس بابا یؤلاوچیلرنینگ کفتینی اؤقیماقده ایدی. اوروشلرده آته- آنه سیدن اجره لیب، اؤنگ آیاغینی قؤلدن بیرگن بیر باله کی، قؤلتیق تیاغیگه سوینگنچه اؤتگن- قئتگنگه یوزله نیب تیلمچیلیک قیله یاتگندی. باله نینگ یاشی سکـّـیزده چمه سی. دؤنه لاق یوزلی، بیر مترگه یتر- یتمس بؤیی بار. باشیده تورقی کیتیب قنغسیگن راق دوپپی؛ ایگنیده یغیری چیققن گوپی چه؛ ساغ آیاغیده لونجی أیرتیق که لیش؛ إیشتانی نینگ بیر پایچه سینی شمال اوچریب توره ر، اینسه سی قاتیب؛ نا علاج بیر قیافه ده بایه گی کفاشناس چال آلدیگه کیلیب: - بیرررر کفتیمگه قره ب با قاقینگ قنی بابا جان، نیمه لرنی کؤره سیز؟ لیکین، ائتیب قؤیه ی قؤلیمده پولیم یؤق. خدا یؤلیده شوگینه کفتیمگه قره ب بیرینگ التماس باباجان، دیب یالبردی تیلمچی باله کی. - اؤزی کؤرینیب توریبتدی-کو، احوالینگ، ینه نیمه نگی بیلماقچی سین باله، دیب دؤنغیلله دی کفشناس چال آغیزیده گی ناسینی دیوارگه چوفیلله تیب تف آترکن. - آنه امگه راکت تیگیب اؤلدی. مین یتیم من باباجان. آته ام عسکرچیلیککه کیتگندی. بیر أیلدن بیری دره گی یؤق. شونی بیلماقیچمن-ده،- دیه کؤیلگی نینگ اؤنگیری بیلن جودره ب تورگن کؤز یاشلرینی اریتیب آلدی،- اگه شونی ائتیب بیرسه یز سیزگه کیچ پئیتی بیتته نان آب کیلیب بیره من. - آوو باله! الده مه گین تغین. باردی، فالینگنی آچیریب، چققانلیک قیلیب، جفتکنی راستله سنگ، إیشیم نینگ بره که اوچه دی. جنلریم هورکیب یانیمگه کیمی قاله دی. سین بونی یخشی بیلیب آل. - إیشانه بیرینگ باباجان، مین نایزنی تویه قیله یاتگنلردن ایمسمن. اؤله ی اگر یالغان ائتسم،- ینه قؤلینی اوزه تدی باله کی یلینه توریب،- یتیم باله بؤلسم هم همتیم اولوغ خوشمی؟! - میلی بؤلمه سه یم، بیر قؤلینگنی، دیدی چال. - منه کفتیم باباجان! کفشناس چال باله نینگ کفتی اوزره اوزینه سیگه کیتگن چیزیقلر اوزره برماغی نینگ اوچینی یوگیرتیره باشله دی. فالنی چمه سی شونده ی ائتگن بؤلدی: - نصیه فال کؤپ هم اؤنگ کیله بیرمه یدی. جنلریم کیلمی قالسه طالیعنگدن کؤر باله...آته نگ عسکر چیلیکّه کیتگن بؤلسه یا کیله دی، یا کیلمه یدی. اؤزی تیریک، انه نگنی کؤپ اؤیله یدی، بیراوگه یرگه چیقمه گن بؤلسین تغین دیب. تیلمچیلیکدن پول تاپسنگ، فالچی باباینگنی یؤقله یسن. مین قؤلینگده شونلرنی اؤقیماقده من. مینگه اخلاص قیلسنگ برکه تاپه سن. بار کیته بیر باله! - دیه ایلکه سیگه اوزون تسبیح بیلن بیر إیککی توشوردی. - ای بو، آناه امگه راکت تیگیب اؤلدی-کو بابا! - اؤگه ی آنه نگ بارمی، اؤشه نی ائته من-ده. - اؤگی آنه ام یؤق. آته ام کمبغل، بؤلگن قؤش خاتیننی قی دن آلسین؟! - آته نگ کؤنگلیده "بیتته قـَرچیغی دیک قیز آله من، - دیب یوره ردی، انه اؤشه نی ائته من-ده، ساده باله. - بار ایندی کیته بیر، بؤلمسه جنلریم چه لیب کیته دی سینی. تیلی قیسیق بو یتیم باله گپنی چؤزمسدن کفشناسگه " رحمت"- دیه تیلمچیلیک قیله بیردی. *** باله شوندن کیئین بیر آیاغی کیسیک باله یؤلاوچیلردن: " چقه پولیز بؤلسه بیرینگ خدا یؤلیگه"- دیگچ، قؤلتیق تیاغیگه سوینیب آلدینگه تیبره نه باشله دی. قنچه قیلیب قؤللرینی اؤنگ- سؤلگه چؤزمه سین، کؤزگه إیلینرلی قاره پول توشمه دی. باله بوکیچ یئیشگه ارزیگولیک پول تاپمه گه نیدن راسه اؤکسیندی. قؤللرینی پیشانه سیگه توتیب، یوم-یوم دیغله دی. شونگه قره می، غمگین بیر احوالده یؤلیده دوام ایته بیردی باله. عین پئت بیر چقیریمچه لیک نریدن آلتی- یتتی یاشلی قیزچه، تیلمچی باله گه قره ب کیله بیردی. گدای باله ایسه، کیله یاتگن قیزنی هلی کؤرمه ی توریبتدی. باله کی: - بیرینگ خیر وصدقه،- دیب تیوره ک اطرافگه جیلمه یب قؤل اوزه ته یاتگندی. شو زمان قؤللریده قؤغیرچاق کؤترگن چقـّانگینه قیزه لاق بایه گی تیلمچی باله گه یقنلشدی. باله ایسه " یتیم من، خدا یؤلیده یاردم قیلینگ"- دیب تورگن ایدی یمکه، قیزچه شاشه - پیشه قؤلیده گی قؤغیرچاغی نینگ اؤنگ آیاغینی سوغیریب آلیب، یتیم باله نینگ کفیگه توتقزدی-ده، آرقه سیگه قره ب، قره ب کیتیب قالدی... یتیم باله سیوینگه نیدن ذوقله نیبف توتقه زیلگن قؤغیرچاق ایاغینی اؤپیب کؤزیگه سورگنچه أیغلب یوباردی.
کانادا-تورنتو
12/10/14
Go'rlikka Sho'rlik
Hikoya
غؤرلیکّـه شورلیک
حکایه
بابا قویاش اؤزی نینگ زرین ساچیدن اوزیلیب آرتده قالگن سؤنگگی آلتین رنگ تاله لرینی یردن أیغیب آلماقده ایدی. ماوی آسمان تیپ- تینیقلیگیدن کؤککه قره سه، خوددی کؤزگوگه باققـندیک آدم نینگ یوزی کؤرینه یاتگن هوا بؤلدی. کوندوزی إیلیق؛ تونلری ایسه کؤیلکچن کوچه گه چیقیشگه ساووق سیره سن کیشی. تیوره ک-اطراف هلی تؤله، سریق یاپینیب خزان توسینی آلمه گن. ایندی، درختلردن بیته- یریمته کوزنینگ زرحل بؤیاغیگه چه یلگن برگلری یرگه توشه باشله گندی. کوزنینگ مه ئین شمالی دماققه اوریلیب، کیشینی مونگلی اؤیگه تالدیره یاتگن چاغلر حکمران. کؤچه لر ایسه همان بؤم -بؤش.
مینگ بیر خیال إیله کتته یؤلدن اؤته یاتسم، " آوو باله ! بو یاققه کیل سینده گپیم بار"- دیگن چقیریق قولاغیم آستیده جرنگله گنده ی بؤلدی. چله ایشتگنیم اوچونمی، تیسه ریلیب آرقه امگه قره مه دیم. یؤلیمده دوام ایته بیردیم. بوگل بلندراق تاووشده بایه گی سؤزلر تکرار ایشیتیلدی. سؤنگ آرقیمگه اؤگریلیب، سیس چیققن جایگه تیکیلدیم. بیر کیکسه کیشیگه کؤزیم توشیب قالدی. آقر سووو بؤئیده اؤتیرگن بو آدم نورانی، آقسالگینه کیشی ایکن. منگله یگه اجین یوگورگن. ایتی سویه گیگه یاپیشگن؛ سؤلیگن برماقلرینی ایه گیگه توتیب تورگن بیر قیافه ده. إیچکریگه باتیب کیتگن کؤزلری کؤزلیک آرتیدن معنادار کؤرینه یندی. یخشیلب قره سم یاشی 70نی اوریب قؤیگن-چال. اؤنگ قؤلیده قنده ی دیر بیر کتاب اوشلب آلگن. کتاب نینگ قاق اؤرته سیگه باش برماغینی سالگنچه، بیر نرسه لرنی ائته ین مینگه، ائته ی، دیب چاغلنماقده. یقین باریب حال-احوال سؤره شدیم. کیئین او کیشیگه یوزله نیب:
- گپیرینگ باباجان، إیچینگیزده برار دردینگیز بارگه اؤخشه یدی. سؤزلرینگیز حکمت-او، اؤگیتلرگه بای دانشمند کیشیگه اؤخشه یسیز.
- یانیمگه اؤتیر اؤغلیم،- راسا سؤزلریگه قریلیکـّه خاص تاووش تیتراغی قؤشیلدی،- آدمنینگ دردینی آدم آله دی. شو بو گون کؤرگن واقعه امنی سؤزلب بیره یئنمی سینگه باله ام؟ یاکه، بیرار یاققه شاشیلمه یپسنیمی اولیم؟-دیدی باسینقیراق.
- یؤق باباجان، هیچ قه یاققه شاشیله یاتگنیم یؤق. مین سؤزلرینگیزنی جان قولاغی بیلن ایشیتیش گه تیارمن، سؤزله نگ.
- بوگون توشدن سؤنگ دنیاده نیمه خبر؟- دیه بیر فیسبوکّه باش اورگندیم. بو یرده شونچه بیر- بیریگه قره مه- قرشی فکرلر یازیلکن که، اولرنی اؤقیب یاقه اوشله یسن کیشی.
- هه، تؤغری سؤزله یسیز آته. اویرده یازیله یاتگن، کؤریشگه قؤئیله یاتگن نرسه لر ادمنینگ عقلینی شاشیریب قؤیه دی. شولرنی مشاهده قیلرکنمن، انسان نینگ کیملیگینی بیلماقچی بؤلسنگ فیسبوکّه کیر،- دیگیم کیله دی. بیلمه گن اینمیز، انسانیت تاریخی إیرینگ- زردابدن عبارت ایکن -آوو. بو کهنه تاریخ مینگ - مینگ أیلدن بیری قنده ی قاره کونلرنی باشدن کیچیرمه گن، دیئسیز. همّه سی یاپیقلیگیچه قالیب کیله یاتگن ایکن! علم-فن، تیکنالوژی عصریده ایندی، اولرنینگ اوستیدن پرده آلیب تشلنماقده. انه بولرنی کؤریب تاریخ تیلگه کیردی، دیسه هم بؤله بیره دی. بو نرسه لرنی کؤرگچ، آدملرنینگ کؤزی آچیلیب، بیر یاقدن دیده سی قاتماقده. دنیانی یاووزلیک یوتیب بارماقده.
- اؤقیله یاتگنلری بیر سری؛ اناووی کؤریله یاتگنلرینی ائیتمه سنمی باله ام؟
- بیله من بابا. بیر- بیریدن قیزیقرلی؛ رنگمه - رنگ و عین پئتده اؤته دهشتلی اولر.
- انه شونقه سیدن بیرینی گپیریب بیرماقچی ایدیم، میلیمی؟
- میلی، نیمه ایدی او؟ گپیره قالینگ.
- فیسبوکنی ورقلب تورسم بیرگینه لوحه گه کؤزیم توشدی،- کتته بیر حقیقتنی آچگنده ی، سؤزیگه اورغو بیریب، باش قیمیرله تیب، اچینه کیتدی،- شو سچقانچه نی بیر اؤزبیکچه کلیپ اوستیگه آلیب باریب کلیک قیلدیم. نی کؤز بیلن کؤره ی که، بیر ایسکی مچیت یانیده أیگیرمه-اؤتتیز چاغیلیک کیشی تؤپله نیشیب توریشیبتدی. اولیگه، " بو یرده کیمدیر اؤلیب، جنازه سی اؤقیلماقده شیکللی؟"- دیگن فکرگه باردیم. یاکه، ادملر بیرار بیر مهم نرسه اوستیده جنجلله شه یاتیر دیب اؤیلب قالدیم.
- بل که، ملا، آخوند دینی گپ و سؤز نی ساده آدملر قولاغیگه إیله یاتگندی،- دیدیم باباگه.
- یؤغ-ای، گپ عمومن باشقچه، یتتی اوخلب ایسینگیزگه کیله یاتگن صحنه ایمس، اؤغلیم.
- باشیده سلله، یاشی اؤتتیزدن اؤتگن، إیچکی نینگ دُمیگه اوخشه تیب سیره کّینه ساقال اؤستیرگن کیشی، بیر آغیر نرسه نی کؤترگنچه، بایه گی أیغیلیشیب تورگن آدملر تامان کیله یتگندی. یقین کیلرکن، کؤکره گیده انیق، بیر تلویزیون کؤتریب کیله یاتگه نی معلوم بؤلدی. تلویزیون اوستیدن دی وی دی پلیر، اونینگ اوستیدن یاقیب اؤچیرگیچ قؤئیلگن ایدی. اوزون بؤیلی بو أیگیت جماعه گه یقینله شه یاتگن پئت، بیردن قؤلیده میکره فون توتگن بیر ژورنالست أیگیت پیدا بؤلیب بؤلدی. ژورنالیست دراو تلویزیون کؤترگن کیشیگه قوئیده گیچه سوال بیره باشله دی:
- هارمنگ اکه! تلویزیون بوزیلدیمی؟
- یؤق
- استه گه آلب بارماقده میسیز؟
- یؤق.
- ساتگه نی ایلته سیزمی؟
- یؤق
- باشی آغریدیمی، ملاگه اؤقیتگه نی الیب باره یپسیزمی؟
- یؤق، دیگن معناده بوگل تیلینی ایمس باشینی إیرغیتدی.
- نیمه؟ اونده بو تلویزیوننی قوچاقلب قی یاققه بارماقده سیز؟
- بونی مچیتگه آلیب باره من اوکه.
- نیمه گه کیره ک بؤلیب قالدی؟
- مچیتگه، ملانینگ یانیگه آلیب باره من.
- نیمه اوچونگه آلیب باره سیز ملاگه؟
- بونی سیندیرماقیچیمن.
- بو تیلسیز، چغسیز تیمیرنی سیندیریب نیمه قیله سیز؟- هیجانله نیب سؤره دی ژورنالست.
- هی!-إیجیرغیله ندی،- سیز بیلمه یسیز. بوشیطان قطینی ملامیز حرام دیدی.
- یئیله دیگان نرسه ایمس-کو، حرام بؤلسین!- عجبله نیب سؤره دی مخبر.
- یؤق. بو کافرنینگ نرسه سی؛ اونی کؤریش گناه ایمش، شونینگ اوچون مین بونی سندیرماقچیمن! هه، ادملرنینگ کؤز اؤنگیده سیندیریب تشله یمن بو شیطان قطینی!- هیجانده ایدی؛ جهلی تاشیب گپیگه نقطه قؤیئدی.
شوندن سؤنگ، ژورنالیست اؤزینی بیر چیکه گه آلدی. هلی گی کیشی کؤکسیده زورغه اوشلب تورگن تیلوزیوننی باشیگه کؤتره سالیب، یرگه بیر اوردی. اوستیگه چیقیب آلیب، قؤپال آیاقلری بیلن بابلب تیپکیله دی. تلویزون نینگ إیچک-چه واغی شوو ایتیب إیچکریگه تؤکیلدی. شو پئت اؤرته ده توریب، تسبیح سینی قؤشه- قؤشه آغدره یاتگن ملا:" بالته نی کیتیریب بیرینگ جوره بایگه"- دیه قیچقیردی. شیطان ایلکه سیگه مینگن بایه گی قصاصکار آدم " یاالـله!"- دیگنچه، آغیر بالته بیلن تلویزیوننی اوریب قپّه یاریب تشله دی. بیر دقیقه گه باره ر- بارمس توزوککینه، آباد، قیمتیگه ساتیب آلگن، تغین ساتسه بیر دردیگه یره یاتگن تلویزیوننی پرچه لب تشله دی. سینیق پرچه لرنی-ده، میده لی باشله دی. آدملر همان حیرت بیلن یاقه اوشلب توریشردی.
***
- إیچینگیز تؤلیب تورگه نینی توشوندیم بابا، دیدیم آقساقال کیشیگه.
- ایندی، اؤزینگ بیر اؤیلب کؤر باله ام؟ بو شورینگ قورغور بای بچه- کو، ایمسدی. کتته بؤلسه دهقان، یاکه، حمال، جیلله قورسه بیر خشه کی مردکارگه اؤخشه دی. بو دستگاه نی نی عذاب و عقوبت بیلن باله لرنینگ آغزیدن اوریب ساتیب آلگن. قاله بیرسه، شو دستگاه، کمبغل نینگ بیر کونلیک غم-غصه سینی آلردی. اؤرگه نه یاتگن تربیه وی نرسه لرکؤپ ایمس میدی؟ مثلن، سیندیرمسدن اوستیگه کؤرپه قه لب قؤیسه بؤلردی...نیمه دیب اؤیله سن، بو تیرمزه ک نینگ بوزغونچی لیگیگه باله-چقه سی کؤندیمی ایکن؟
- یؤق البتته، اوی نینگ بیر چیکه سیده، توره بیره ردی. باله لری اوینچاغی، اوونچاغی بؤلیشی ممکن ایدی. شو جرار صوفی إیشدن چرچه گنده اؤریندیق قیلسه بولردی-کو اخر،دیب قؤشیب قؤئیدیم.
- بیله سنمی باله ام،- دیدی دانشمند تاکیدله یاتیب،- بدعت و خرافات بیردنیگه آدم نینگ انگینی اشغال قیله دی. بونگه إینانگنلر بار-یؤغینی، حتاکه، جانینی هم بو یؤلده تیکیشگه تیار. قدیمده باله سینی اؤز عقیده سی یؤلیده قربان قیلیشگه چاغلنگن اؤشه روحی کسل چال انه شونده ی لر جنسیدن بؤلگنینی بیر ایسلب کؤرینگ. اگر بو سوادسیز کیشی نینگ بوندنده کتته راق امکانیتی بؤلسه، قنده ی قیرغین -براتلرنی انسانیت باشیگه الیب کیلگن بؤلردی.
بابانینگ تیلیدن بو واقعه نی ایشیتیب، بوتون وجودیم لرزه گه توشدی. اگر بو سوادسیز آدمنینگ قؤللیده بوندن-ده، کتته راق امکانیت بؤلسه، اتم قوراللرینی تاپ تارتمه یدی اؤز مخالفلری باشیگه یاغدیرگن بؤلردی. چونکه، بولر اوچون جنتده، 72 ته باکره قیز و غلمان( بی ساقال باله لر)لر خذمتگه شی توریبتدی. بودنیاده یشش اولر اوچون قیزیق ایمس، دیگن فکرلر إیچیمدن اؤتدی.
2014-أیل کانادا
حکایه/Hikoya
قؤش تیره ک
Qo'shterak
ادامه مطلب...
استاذ
ادامه مطلب...
لاتین یازوویگه اؤته یلیک
آت ائلــــه نیـب، قـــازیغینـــی تـــاپــــــه دی. مقال
Ot aylanib, qozig`ini topadi. maqol
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تیریکچیلیکنی تیبره تیش، باله- چقه نینگ قارنینی تؤیدیریش نهایتده آغیرله شیب باره یاتگن اؤته آغیر و قلتیس بیر زمانده یشه ماقده میز. مردکارلیک بیلن تاپیلگن پولگه قاره قازاننی قئنه تیش نینگ هیچ هم علاجی یؤق. اوستیگه اوستک یاتیب- توره ردیک بیرگینه باش پنه بؤلمسه، کمبغلنینگ شوری قوریدی، قیامت قؤپتی دیه ویرینگ. یؤقسیللرنینگ عاتده باله سی کؤپ بؤله دی. آچی- تؤقی، کسل- بیماری، یاپینر- تؤشه نری، یوریش- توریشی، اؤقو- تربیه سی یؤلیده حضور-حلاوت نیمه لیگینی بیلمه گن، بیچاره آته- آنه ایرته خزان بؤلیب، عالمدن کؤز یومه دی. بولر- کو، ازلی تشویش کمبغل آته- آنه اوچون. ایندیلیکده، آغزیده تیشلب کتته قیله یاتگن مرغک باله لرنینگ امنیتی خطرگه توشیب قالگن. قراوسیز باله کی لر اؤغیرلب کیتیله دی و یاکی پولگه ساتیله دی. بونده ی واقعه- حادثه هر کونی، هر تؤکسیده، هر یرده، هر آن یوز بیریب توریبتدی. حکایه قیلماقچی بؤلگنیمیز واقعه کونی کیچه جنوبی تورکستان کینتلریده بیریده صادر بؤلدی. إیککی کونده، بیر-بیریگه اؤخشه واقعه لر بو حکایه نینگ توغیلیشیگه سبب بؤلدی.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ حکایه
حکایه
اوزیلگن ارقان
ادامه مطلب...
بختی قرا گلچهره
حکایه آلدیده گی اؤیلر
انسان وجودینی تیتره تیب، روحنی ققشه ته یاتگن بو واقعه، شو کیچه- کوندوزلری ایلکترون ترماقلری(فیسبوک) آرقه لی یشین تیزلیگیده میلونلب آدملرگه یتیب باردی.
ادامه مطلب...
حکایه
یر اؤپگن برماقلر
ادامه مطلب...
إیشانچ حکایه
قوتیلیش
1985-أیل. محصللرنینگ یازگی تعطیلی باشلنگن- بیر پلله. بوتون شوری بؤیلب مینگ- مینگلب طلبه لرنینگ وطنگه آقیب کیلیشی کوچه یگن وقت ایدی. ..
ادامه مطلب...
حکایه
إیــتلر سلطانی
میمنه، 1979-أیل. سرسان- سرگردانلیک باشلنگن کونلر. روزی بای سراییده قؤنیم تاپگنمیز، بیزنی کیم بو یرگه باشلب کیلگنینی ایسله ی آلمی من. توننی کونگه اولب یشه یمیز إیش قیلیب. شونده، عزت الله دیگن بیر انسان بیزنی اؤزیگه یقین توتدی. یاردمینی ایه مسدن کؤنگلیمیزنی کؤتریب، هزل-هوزل گپلر بیلن دردیمیزنی آله دی. تونلری روزی بای سراییده شو انسان نینگ اؤتاغیده اوخلب چیقه میز...
ادامه مطلب...
حکایه
ماوی بیراق آستیده
اوچ- تؤرت چقیریم یؤل باسیب مکتبگه باره میز. یاز هواسی، قویاش نینگ زرّین تیغلری آستیده باش یلنگ، آیاق یلنگ، کویلکچن بیر کؤرینیشده یؤل چنگیتیب مکتبگه باریب- کیله میز. بیر کونلیک اؤقیشگه باریب کیلیشیمیزنینگ اؤزی بیر داستان.
ادامه مطلب...
ادَشگن محبّــت
سلیمانگه اونه شتیریلگن نرگس نینگ تؤیی هم یقینلشب قالگن. اوزاغی بیلن إیککی هفته إیچیده تؤی بؤلیب اؤتیشی ریجه لشتیریب قؤئیلگن. بؤله جک قوده لر حالیگه یره شه تیارگرلیک کؤرماقده ایدیلر. اویی شهرگه یقین بؤلگنی اوچون نرگس وقت تاپتمدیم دیگونچه بیرار کمچیلیگینی بوت اوچون دوکانلرگه باش اوره دی. اویدن شهرگه باریب کیلیش نینگ اؤزی بؤلمه یدی. هر قه لی کیمدیر، یانیده بؤلگنی یخشی- ده. نرگس کون إیسیمی، سلقینده «نیمه قیپتدی؟ کوپه کوندوزی، شهر تؤله آدملر»- دیگن اؤی بیلن چادره سینی باشیگه یاپیب میده چویده ساتیب آلگنی شهرگه توشدی.
ادامه مطلب...
سیوگی
بیر کیچه - کوندوز تینمی یاققن یامغیرنینگ ایندی کیتدی اوزیلگندی. هنوز هوا یککه - یریم تامچیلب توریبتدی. کؤپ یامغیر یاققنیدن بؤلسه کیره ک اؤشه کونی بازار چیلرنینگ آقمی انچه سیره کلشگن کؤریندی. همیشه گیدیک قیزیق- پیشیق بازار ایمس. قؤلی قؤلیگه تیگمی نرسه لرینی جرق- جرق پولـله یاتگن ساتوچیلر خریدار پایله یاتگندی.
ادامه مطلب...
آمازون
آسمان تیز- تیز ائنیب، اؤزگریب توریبتدی. اؤشه کونی هوانینگ خـُمی بوزیلگندی؛ سهل اؤتمی قار یاغیب بیردی. تیوره ک-اطراف بیردن آپپاق لباسگه بورکندی...
ادامه مطلب...
قیزیل داغ
1981- إینچی أیلی، جزیره مه کونلرنینگ یاز پلله سی، ایرته سی جمعه دم آلیش کونی ایدی. توشگی آوقتدن کیئین غوج-غوج اؤقوچیلر یاتاقخانه لرینی ترک قیلیشیب، انستیتوت باغی آره لب، سلقین سایه لرده گی یؤلکلرنی ائله نیب، بیر یازیلیب، یه یره ب کیلیش مقصدیده شهرگه تامان آدیمله ی باشله دیلر.
ادامه مطلب...
حکایه
اوشـَــلمه گــن آرزو
انقلاب بؤلدی... کاروان- کاروان موترلر تیزیلیشی، شهرلر ارا شوروی نینگ قیزیل عسکرلرینی ته شیماقده ایدی. هواده تیک اوچرلر گیر- گیر ائله نه دی، بمباردمان قیلوچی اوچقیچلر تینمسیز پروازده.
ادامه مطلب...
حکایه
نجات إیزلب
حکایه قیله یاتگنیمیز حیاتی بو واقعه گه کؤپ أیللر بؤلدی. اؤشــــه پئـــــتـلری شفاخانه دیگن نرسه بیرگینه ولایت مرکزیده بؤلرایدی. بیزنینگ شهریمیزگه هلی زمانوی ایملش(طبی خذمت) یتیب کیلگنچه یؤق. اوستیگه اوستک قیشلاغیمیز هم شهردن بیش چقیریمچه لیک اوزاقده جایله شگن.
ادامه مطلب...
بارسه کیلمس
شهریده گی کتته مکتب یاندیریلدی.کیچیک مکتبلرنینگ هم کولی کؤککه ساوریلدی.برچه نینگ یوزیگه اؤقیش ایشیکلری تقه-تق یاپیلدی.بوکونلر دن قاچگنلر قاچدی؛قاچه آلمه گنلر توبه لر قیلیشیب،مسجدلردن اؤزلر یگه باش پناه إیزلشلریگه تؤغری کیلدی.شوندن کیئین سؤراق-جواب کونلری باشله نیب،قیپ-قیزیل قیامت قؤپتدی شهریمیز ده.
ادامه مطلب...
أیگیت اؤلسه بلند تاغلر پس بؤلر،
قری اؤلسه اوچ کیچه مَــیلس بؤلر.
مقال
ینگلیش منظره
قیشلاغیمیزنینگ بای-بدولت اولوغلریدن،دانیار حاجی اؤلیب قالدیلر. یؤقاریده گی مقالنی اؤشه کونی آدملر تیلیدن ایشتگن ایکنمن.درّاو خبرچینی چارلب کیلدیلر.اونگه قاره سحردن«یتتی قیشلاقنی جنازه گه خبر قیلگین!»-دیه تاپشیریق بیریلدی.شوندن سؤنگ ممه دیار صوفی یؤلگه آتلندی.
ادامه مطلب...
حکایه
آتسیز چقه لاق
کیلین- کویاونینگ تورموش قورگنیگه ایندی بیر أیل بؤلی،دیب قالگندی.کوموش خان اؤزینی آوویتیش اوچون مغازه دن بیرشیشه إیدیشده کیچکینه بلیقچه ساتیب آلدی و اونی اویلب اوئیگه آلیب کیلدی.تینیق سوده اؤیناقلب سوزه یاتگن بلیقچه،کؤزنی قونه ته یاتگن درجه ده چرایلی.بلیقچه میتتیگینه کؤرینیشلی. سیرتی قیزغیش توسده؛اؤمگنی بؤیلب،زیغیرده ی- زیغیرده ی تؤریق خالچه لر آره له گن.شوخ بلیقچه شیشه آستیده گی بیر تیکیس سکوتدن بیزاوته لنگندیک،بیر قلقیب سو یوزیگه چیقه دی-ده،قئتیب ینه شیشه توبیگه قره ب شونغیب کیته دی.معنالیک،کؤرگوده ی صحنه. یالغیز قالگن پئیتلریده کوموش خان انه شو بلیقچه گه تیکیلیب، قؤشیقلر تؤقیر،پس آوازده اشوله لرائتر،او بیلن دردو حال قیلر و آخری چرچب، بلیقچه نی آووقتلنتیره دی-ده، میزغیب کؤزی اویقوگه إیلینه دی.بلیقچه،ینگی تورموش قورگن یالغیز،مسافر بیر عیال اوچون یخشیگینه ایرمک بؤلیب قالدی.
ادامه مطلب...
قاره باتیرلر
اونینگ لبلری اوستیده ایندیگینه توکلرسبزه اوره باشله گندی.اؤقیشدن ایرا قالگن باله نینگ ذهنی راسه اؤتکیر.باردی مکتب اؤقیب،عالی معلوماتلی بؤلگنیده ایدی،إیگنه نینگ کؤزیدن نق تویه نی اؤتکزردی.بو کیتیشده،یولدوزلرنی نروانسیز اوره یاتگن بؤلیب اولغه ییشی تعین.فقط گینه اولکن شهرلرگه باریب اؤقیشگه قؤلی یتمی توریبتی.اوستیگه-اوستک تینیمسیز بی ثمراوروشلر قومگه اؤخشب،انه شونقه استعداد لرنینگ کؤزینی یاپیب تشله گن.
ادامه مطلب...
حکایه
قؤزغالان
قؤزغالان نینگ بیرینچی کونی ایدی.توشدن سؤنگ؛کوتیلمه گنده،رادیودن ینگره گن کیسکین هیجانلی «کوی»،یورتده قنده ی دیر بیر اولکن حادثه-بوریلیش یوز بیرگنیدن دلالت ایدی.سراسیمه وضعیت کؤلنکه سی آستیده اوزون قولاق گپلر همّه یاققه ترقلدی...بیردنیگه چومالی إینیگه سوو قوئگنده ی بؤلیب، مملکت تؤزیدی قؤیدی.نیمه لیگینی بیلمسه-ده،آدملر«انقلاب»دیگن سؤزنی اؤشنده ایشیتگن بؤلدیلر.
ادامه مطلب...
النگه
یاشلیگیم بی باشلیگیم...
کؤچه نی چنگیتیب،اؤرتاقلریم بیلن اؤینه شدن هلی تؤیگیم یؤق پئتلر ایدی.ائنیقسه گلبهار بیلن یشینمه چاق اؤینش- جان دلیم! لبلریم اوزره مه ئین توکلر ایندی سایه ساله باشله یاتگندی.اؤین آره گلبهارنی باله لرچه ایرکه لب،بغریمگه بیر قوچیب قؤیه من.چولپیلله تیب کؤمّه سیدن اؤپیه ین،دیسم اویه له من.یاناقلری وستیده اؤینب تورگن کاکلچه لرینی شمال آلیب قاچگنده،یوره گیم آرتیدن قویب یته آلمه مسدی.او قاچه دی،مین قوه من.یته آلمه گن وقتیمده کله پوشیمنی آلیب بالدیرلرینی گزلب آه ته من.کولگیچلریدن ذوق آله من.
ادامه مطلب...
حکایه
کوتیلمه گن خط
- حیات کیشینی فیلسوف قیلیب قؤیرکن،یاش اؤتگن سری آدمنینگ حیاتگه قره شلری چقورله شیب باره ویره رکن.مینینگ إیچیم عقللی گپلردن تؤلیب کیتگن.قولاق بؤلسه بس،تؤقیب تشله ی بیره من، قنچه کیره ک بؤلسه،میندن آله ویرسین شاعراکه لر،سؤزلریمنینگ کیتیگه :«بازار،لاله زار،آزار ،مزار...»دیگن قافیه لرینی قؤیسه لر بؤلدی،نقد حکمت نینگ اؤزی.توشیندینگمی خاتین! ای هی، یخشی یم سین بار ایکن سن بو یالغانچی دنیاده.آنده- سانده دردیمنی ائتیب إیچیمنی بؤشه تیب توره من هر قه لی،- دیدی خاتینگه قمچی بای برماقلری آره سیده بورقیب تورگن یؤغان سیگار نینگ آخرگی توتونلرینی شیمیره توریب.
ادامه مطلب...
حکایه
حاکـم
بوندن بیش أیل چمه سی بورون،اؤزبیکلر غاو یشه یاتگن بیر ولایتنینگ بختی کولیب(یؤق،شؤری قوریب!)باقیب،او یرگه بیر جرار حاکم(والی)تعینله نیبتی.سهل کم قیرق حاکمنی باشیدن اؤتکزگن بو ولایت آدملرینینگ افتیدن،آشیغی آلچی توریب،نانی یاققه باته دیگن بؤلیبتی.آدملر،عقلی کلته،دغدغه سی اوزون بو حاکمنی یخشیلب عزّت-اکرامگه باتیریشیبتی.کیملردیر ضیافت اوئیشتیریب تؤن کیئدیریشگن؛ کیملردیر آیاغی آستیده قان چیقریشگن؛إیس چیقرگنلرهم مؤل بؤلیشگن. بیر عمر یاریب- یالچیمی کیلگن بیچاره خلق«کؤرگنلریمیز اونوت بؤلدی شیکللی!»-دیه شادیانه توتیشگن.اونینگ یگنی آلدیده،یمه گنی آرتیده بؤلیب قاله ویرگن...ایلنینگ نظری توشگن حاکم إیش قیلشنی بیلمسه-ده،قرچه قوشدیک هر شاخ شبـّه-یو،بــُـتــّه لر باشیده پیدا بؤله ویریبتی.
ادامه مطلب...
حکایه
بلبل سیره مه گن کیچه
کتته حاولی.بیریاقی باققه توتشگن،ینه بیر تامانی قه لین اؤریک،جیئده،یانغاق و توت درختلریگه قؤشیلیب کیتگن.حاولینینگ قاق اؤرته سیدن سوو آقر،یازده غوج-غوج درختلر یپراغیدن سایه-سلقین تره لیب توره ردی.کؤمکؤک درختلرنینگ شاخ- شبّه لریده إیلینیب قالگن قویاش نورلری سیکین- سیکین برگلر آره سیده یشینماقده ایدی. بیر زوم اؤتیب،یپراقلرآره سیدن ســـُفه اوستیگه یلتیللب توشیب تورگن سرغیش آفتاب تنگه چه لری کؤرینمی قالدی.
ادامه مطلب...
بیرینچی قؤنغیراق
- زنگ باسیب اؤتیره بیره سیزمی آته خان؟بوندن قیرق-ایللیک أیل آلدینگی حیاتدن سؤیلنگ! باله لیگینگیز،مکتب دیگنلریدیک. بیز ژورنالیستلرگه قیزیقده بَری-بیر،- دیدی قؤلیده میکره فون کؤتگن أیگینچه. یاشی آلتمیشنی اوریب قؤیگن آته خان برماقلری إیله مـَنگلینی قه شی یاتیب گپگه کیردی :
ادامه مطلب...
حکایه
اؤلوم قؤشیقلری
جناب ایکس حیاتیده کؤپ نرسه لرنی کؤردی و کوزه تدی.اونینگ کؤرگن بیلگنلری آره سیده،ایسده قالرلی نرسه لر آز ایمسدی...
ادامه مطلب...
قاره قوش
کیچگه یقین،ساعت میللری بیشگه قره ب باره یاتگندی.اپریل آیی نینگ باشی،بهار نینگ إیلک آنلری ایدی.هفته نینگ قیسی کونی ایکنی ایسیمده ایمس...
ادامه مطلب...
اوچره شو
شهر تیکیسلیکده ایمس،پستلیک- بلندلیکده جایلشگن. یؤقاری(شمال)دن شاشقه لب،تؤلغه نیب آقه یاتگن قاره دریا نینگ سووی(سوونینگ رنگی شونده ی)،شهرنی إیککیگه بؤلیب،جیلغه زارکینت نینگ قاق اؤرته سیدن اؤته دی.تیپه لیکلر ارا توتش درختلر إیچیده،یؤل ویؤلک یاقه لری بؤیلب،کؤپراغی یاغاچدن سالینگن اویلر،یم-یشیل میسه اوزره تیریب قؤئیلگن گوگرد قطی سینی ایسلته دی.بوشهردن اوزاقلشگن سری،اداغی کؤرینمس،سؤلیم طبعیتلی قه لین اؤرمانلر باشلنه دی.چیندن هم بو یورتنی بار بؤیی بیلن کؤمکؤک ارچه زارلر مملکتی،دیب ائتسه بؤله دی.اؤنقیر- چؤنقیر سای،دؤنگلیک،قیر-آدر،گـــَزه لر جایلشگن همده کیچیک لیگینی حسابگه آلمه گنده،بو شهردنیانینگ باشقه شهرلردن فرق قیلمیدی.اساسی فرقی شونده کی، بو یرده برچه عدالتلی بیرقانونگه بؤی سونه دی.هرکیم اؤز حقیگه قول.
بو اولکه ده گی قهرتان و اوزوندن اوزاق قیش یوره کلرگه توشیب کیته دی. بیرتوتم سیر یاغین کؤکلم؛ بولوتلرگه اؤره لگن بیر پرچه نم یازکونلری نینگ دیداریدن تؤیمَی توریب،بویاغیدن دراو،ینه همیشه گی قیش ایشیک قاقیب کیله دی. بوشهرآدملری بیلن طبعیتی اؤرته سیده قنده ی دیراوئغونلیک بار.اؤزلری بیلن تورلی مملکتلردن هرخیل مدنیتلرنی ته شیب کیلگن مهاجرلر،بومدنی تفاوتلرنی ینه ده چقورلشتیرگن. تورلی-تومن ورنگمه-رنگلیکــّه یورغوریلگن یورت نینگ اؤقیلمه گن وراغلریدن سؤز باشله یمیز.منه شوگینه بیرکیچیک دیباچه دن کیئین اصل واقعه نی حکایه قیلیشگه کیریشسم...
ادامه مطلب...
حکایه
کؤز مینچاق
اولرنینگ یاشی بیر جایگه یتیب قالدی.بیر نرسه نی حسابگه آلمسه شو پئیتگچه تورموشلریدن نالیگن یرلری یؤق.اؤشنگه أینتیلیب یه شه دیلر.برچین آی بابا مراد گه تورموشگه چیقــّن ایکن، بیر تیرناققه زار بؤلیب،باله کؤریشنی راسه اؤن سکــّیز أیل کوتدی. بؤئیده بؤلمی یوردی. باله سیزلیک عذابی اؤنینگ تینچینی آلیب قؤیدی.
ادامه مطلب...
حکایه
مکتبده سینگن کؤنگیل...
کیشیلرمکتبگه یازیلیشدن هدیک سیره یاتگن،قؤرقه یاتگن زمانلرایدی. باردی،کیمدور بیرآونینگ مکتبگه چیقر باله سی باردیب،شیطانله سه،اؤرته ده کتته جنجل باشله نیب کیتیب، بیر- بیری بیلن یوزکؤرمس بؤلیب قالیشردی آدملر.ائتیشلریچه سرمعلم صنفگه کیریب،بالـــــه لردن :
ادامه مطلب...
حکایه
قلدیرغاچ
بهاریشل کؤرپه سینی دشت- یه یلاولرده یایه باشلگن کونلر ایدی.تانگی میه ین یللر اؤت-اؤلنلرنی قیتیقلب اویغه ته یاتگندی.شودیرینگ غنچه لر قولاغیگه تامچی دُرلرینی ساله باشله گن آنلر.گل-چیچکلر قیئغاس آچیلگن.داو-درختلر اؤزشاخچه لریگه إینجو شاده لرآسیب آلگنده ی جلوه لنردی...
ادامه مطلب...
فنستیک حکایه
توشده گی اؤیلر
احتمال،سیزده هم بؤلگندیربونده ی حالت.آتمدن قالگن ایسکـینه پخسه اویده یالغیز یشرایدیم.اوی دیواریده بیرتابلو آسیغلیق توره ردی.تابلواوزره اؤرگمچیک انینگ یسکی تؤرلری چؤزیلیب یاتر.شوتابـــلوده صدفگه اؤخشه گن زرّین سینیق بیرکیمه دینگیزقیرغاغیده جلغه لرآره سیده،اؤز یؤللاوچیلردن بــؤشب،ساکن تورویبدی.
ادامه مطلب...
حیاتی حکایه
قبردن قیتگن مهمان
قیش یقینله شیب قالگن کونلر.توشگه قالگنده سیرچه لب قار یاغه باشله دی. کیتیدن شیبّاتلب یامغیر یاغدی.تونلری هوا موزلمس درجه ده ساوویدی.مین اویمدن کؤچه گه چیقدیم.ضرور إیش یوزه سیدن اوچره شگنی باره ی- بارمی قیلیب،کؤچه بؤیئده تورگن ایدیم.
ادامه مطلب...
وَیــــلون
یازکونی.ایرته لب ایسه یاتگن پاریمگینه شمال نینگ دواملی وینغیرلــَی ویشلری، اویقودن اویغه نیشــــــیمگه خـــَلخت بیره یــاتگنده ی ایدی.شمال نینگ بونچه لیک مونگلی نالیشگه اهمیت بیرمه گن ایکنمن.قویاش چیــــــــقــَریگه سهل قالگنده، تشقریدن،آینه آرتیدن مأیوس گینه یــله یاتگن شمال نینگ معنادار غیــنغیللشلری، ماتم کونیده ایریلیق کوئینی تره ته یاتگن وَیلونــنی ایسله تردی گویــا.
ادامه مطلب...
حکایه
ایوریلیش
عذر. قهرمانیمیزنی هرتامانلمه ته نیشتیره آلمــَیمن. بوهوسَل إیش.چونکی بیزنینگ جمعیتیمزده شیرین یالغان ایرتکلری حکمراندیر!...
ادامه مطلب...
قارنینگ تاووشی ادبی نقد
یازووچی قادر مرادی
«ایشه گــــــیمگه عـقـــل بیر خدایـــــم!»
یاکی،
سلام اروه چینینگ دعالری
یازووچی قادر مرادی بیلن تــَنیشگنیمگه اوچ آیدن آشه ی،دیب قالدی.شوآره ده وقت تاپیب ادیب نینگ کتته- کیچک آلیتیته حکایه سینی اؤقیشگه اولگوره آلدیم.هلی آلدینده اؤقیشیم کیره ک بؤلگن، یازووچی نینگ ته لی گینه یوکسک روحده یازیلگن اثرلری توریبدی. بیرسؤزبیلن ائتیش ممکن کی،قادرمرادی حاضرگی افغانستان ادبیّاتــیده اؤزی نینگ عجایب وبی تکرارحکــایه لری بیلن یؤلچی یولدوز بؤلیب پارله ماقده.
ادامه مطلب...
إیلک سباق
نیچه یاشگه کیرگنیمنی هیچ کیم بیلمیدی.آنه م اوزوم پیشیغیده دیسه،آتم اؤریک گلله(زردآلو) گنده توغیلگن سن بالم دیــــردی.قیشلاغیمیزده کیم قچان توغیلگه نینی بیش قولده ی یخشی بیله دیگان مامه م بیچاره اؤلیب کیتگنیگه اچینه من
ادامه مطلب...
بـَـیـــــره م
(حکایه)
إیشخانه نینگ دیوار تخته سیده شونده ی دیب یازیلگندی :
«ایرته گه اداره میزده أیغین اؤتکزیله دی. آنه لرکونی نشانله نه دی.شومناسبت بیلن سیزحرمتلی خادملرائنیقسه،عزیزعیاللردن تدبیرده قتنه شیشینگیزنی التماس قیله میز»
اداره
جمعه کونی ایدی .سیف الله قاره سحردن توریب کؤچه گه چیقیب کیتگن.آی بیکه هم ایرته لب بروقت توردی .عایله نینگ تشویشی کتته-ده.هرکونگی إیشلریدین آی بیکه باش کؤتره آلمیدی. بوگون کؤپراق اورونیشیگه تؤغری کیله دی .
ادامه مطلب...
حکایه
بیر پرچه نان
(حیاتی واقعه)
بوگون مینگلی خال ایرته راق تیریکچیکیک إیشلریگه کیریشب کیتدی...اوبیتاب یاتگن خاله سینی کؤریب کیله قالی،دیب خمیرقیلشگه باشله دی.قؤللرینی یوه سالیب،ینگلرینی شیمه رگنچه،اون تؤربه دن إیککی تاواق اون آلدی.قؤللریده گی بیلک اوزوک،برماقلریده گی اوزوکلرنی- ده، چیقریب بیرإیدیشچه گه سالدی. مــُشتله گن خمیرینی،باتراق اوندریش مقصدیده إیســّیقینه جایگه قؤیب قؤیدی.اونگچه تورموش اؤرتاغی ایلمراد هم إیشیدن قیتیب کیلدی. باله- چقه نی آوقــتـلــنتــیریب،تیوره گ-تاشنی سرانجام قیلگن مینگلی خال ایریگه قره ب:
ادامه مطلب...
کیم نیچه کیم رنج نهانی چیکه ی،
آب حیات إیستب و جانی چیکه ی.
نوایی
حکایه
بؤلسه بوتگار،بؤلمسه...
«بیلم ساحه لری آره سیده اینگ چیگــَــلی،توشونیب بؤلمیدیگنی بو-انسانشنالیک»-دیدی عالملر. شونینگ اوچون دانشمندلرانسان حقیده قطعی فکرائیتیب،بیرتؤختمگه کیله آلگنلری یؤق.اونگه بیریلگن تعریفلرنینگ بَرینی«انسان ته نیب بؤلمَس- بیرمخلوق»-دیگن عباره اؤزکؤلــَنکه(سایه)سیگه آلیب توره دی.انسان حرکتی نینگ باشی هم سؤنگگی هم انه شوآره لیقده توگه یدی،بیته دی. آدمنی کییم- کیچــَککه اؤخشب،اونینگ بیلمی،اؤی-اندیشه لری،یخشی سؤزلری،خدا جؤیلیگی یــَـشیریب توره دی.انسان هرخیل خواهش-إستکلرإیلینجیده یشــَب اؤته دی ایمسمی؟ بوتویغولر نینگ اینگ کوچلسی«حاکمیت!»(قدرت)گه بؤلگن إینتیلیشدیر. بشربوحاکمیتنی بیرینچی گــَلده، اینگ کمیده اؤزإیچیده قوروب کؤره دی.شوآرزولریگه ایریشه دیمی،ایریشمیدیمی،بَری-بیراؤز إیچیده سرگردان یشه یـــویره دی.آدم باله سی گاهّا،غؤزه سیدن تشقریگه چیققن پــِلله قورتیگه اؤخشب،قابیغینی یاریب،کــَپــَلک سینگری،یؤقارلشگه شیله نه دی...
ادامه مطلب...
حکایه
اؤلیک بؤلیب گؤرده یؤق،تیریک بؤلیب تؤرده یؤق.
مقال
اؤرگیمچـَک
آستان بوه قیشلاغیده اؤزیگه تؤق عایله لردن ایدی.او بیرقیز،إیککی بربسته اؤغیلنی دنیاگه کیلتیردی...
ادامه مطلب...
تاریخی حکایه
خان آییم
یازکونلری نینگ تفتیدن ایندیگینه سراب کؤککه اؤرله یاتگن کیزلرایدی.غیر-غیرایسه یاتگن شمال اوزاق- یقیندن الـله قیسی خبرلردرگینی کیلتیریب تورگنده ی.غم- قیغوگه یؤل یؤق. کاروانلرتویه لرده یوکلنگن توز،غلله،تیری،بوغدای وباشقه لرنی کیلتیریب آمبارلرگه تختله یاتگن کیزلر.آدملر آت-اره وه،ایشک،قــَچیرلرده بازارلشگنی شهرگه کیریب کیله دیلر. بازارچیلرنینگ تیاقــــــلریدن کؤرتریله یاتگن چنگلر تارباره قویوقـله شیب بارماقـــــده ایــدی.جرچی کیلگـــوسی جمعه کونی اؤتکزیله جک اؤینلرنی بازارچیلرگه،یؤقاری تاووشده یتگزیب توریبدی.
ادامه مطلب...
حکایـــه ذ.إیشانچ
بــالــــه
بوآدم بیلن أیگرمه سککیز أیل بورون اوچره شگنینی آته نظر شونده ی گپریب بیرگن ایدی : شهرسرایــلردن بیریده اؤتاق آلیب بـــــیراؤزیم یشردم.تون- کون موترلرنیــــنگ غــَر-غورسالیب اؤتیشی اویقومنی بوزردی. بیرهــــــــفته اؤتیب بوشاوقینگه عادتــلندیم.هریاقدن کیلگن سرایده گی مسافرلرنینگ طرفه قیافه سی کؤزیمگه خونیک کؤرینیب کیتدی.
ادامه مطلب...
تاریخی حکایه ذ.إیشانچ
هــــــدیــــه
تؤقـقــیزیـوزاؤتـتیزآلتینچی(1526م)هجری قمری أیلی .هندوستاننی ضبط قیلیب، بویورتده قؤنیم تاپگنیمگه ایندی اوچ إیل اؤتیب ایدی. بهار. کؤکلم طراوتی، چیچیکلر آچیلغانی،اؤت-اؤلنلرنینگ شوخ رنگلرگه بورکنگنی کؤنگلومگه غلغله سالر، وجودیمنی جنبشگه کیلتیریب،طبعیمنی قؤزغه تور ایردی. بی اختیار قؤلیمغه قلم آلیب اوشبو رباعییغه رقم چیکتدیم:
ادامه مطلب...
ذ. إیشانچ
حکایه
بایقوش
اوزون قیشلاقده،قیرق بیش یاشلی مومین بؤزچی اینگ بختی چاپگنلردن ایدی.قیزنی ایمس، اعیال ذاتینی توشیده هم کؤره آلمه گن اؤنلب أیگیتلر بویداغ یورگن بیر پیتلرده،ککلیکدیک خاتینچه سی بارلیگیدن اونینگ آغزی قولاغیده ایدی.
ادامه مطلب...
اؤزبیک تیلیده گی ایریم«ی»گه یقین تلفظ قیلینوچی،
سؤزباشیده کیلوچی تاو ّشلرنی عرب حرفلری
واسطه سیده قوییدگیچه افاده لش ممکن
N+Shif = أی
B+Shift =إی
ذ.إیشانچ حکایه
آق رومال
آته- آنه سی نینگ بیرگینه ارزنده قیزه لاغی عایشه،ایندیگینه توقیزنی تولدیریب،اؤنگه قدم قویگن ایدی.کونلرنینگ بیریده، طوطی عمّه قاق توشده ،جزیره مه قویاش تیغلری آستیده، قیزگینه سینی یتکلب،تؤی تیپه قیشلاغی تامان کسل کورگنی کیتدی.
ادامه مطلب...
ذ.ایشانچ حکایه
بیرارمللتنی بوتونلی محتاج وچاره سیز قیلملقچی
بؤلسنگیز ،اول اونینگ تیلینی اؤلدیریـــــــــــــــــنگ(هتلر)
درد
- قیش نینگ اوزون تونلری ایدی. بو نده ی پیتلرده قیشلاقداشلر قؤشخانه لرگه باریشیب،گپ–گشتک قیلیشیب،کیچه نی تانگ آتتیریشردی.
ادامه مطلب...
بیرقیشلاق نینگ کؤز یاشلری
(قصصّه)
(۴)
ملا یو سف و ملا باز گل نینگ گپلری یاقدی شیکیللی «قبول» - دیب یوباردی .
شو زمان ملا یوسف تیوره ککه بیر کؤز ایلنتیریب :
- تبریک بؤلسین تبریک! قیلسه بؤلرکن- او!- دیدی ملا یوسف قانیقیش معناسیده،اؤتیر گن
اؤر نیده تیبره نیب - تیبره نیب.
دیوار نینگ آرقه سیده بیرگروه اؤزبیک ییگیتلری قورالنگن حالده اوغانلردن قصاص آلیش
اوچون ققشتغیچ ضربه اورگنی ، تؤپله نیشیب تورگنیدن حاجی یؤلداش، دولت ارباب و باشقه
مجلس اشتراکچیلری خبرسیز ایدیلر. اوزیلگن قرض یوزه سیدن خط یازیلیب، ایککی تامان
بیر- بیریگه خط المشیشدی . شو پیت، یامغیر صوفی تشقریدن سیکینگینه کیلیب،عادی بیر
قیافه ده دولت ارباب نینگ قولاغیگه بیرنرسه لرنی شیویرله دی .
طرابخان هم حاجی یؤلداش هم هیچ نرسه سیزمی قالدیلر.
دولت ارباب آهسته جاییدن توریب باریب تاک جویه سی یاقه لب ، دیواردن بؤیله دی .
قره سه ییگیتلر چاپقون اوروش نیتیده توریشیبدی . دولت ارباب :
- قه لی سیزلر ییگیتلر؟دیه احوال سؤره شدی وتیزلیک بیلن باریب، قوراللنگن آلتی اؤزبیک
ییگیتلرینی باشینی سیله یاتیب نصیحت قیلیشگه کیریشدی . ییگیتلر اپتیدن جوده قیصر،
شدتدن توشمه یاتگن بیرحالتده بؤلیشدی. آلتمیش یاشلی ، قیزیل یوزلی ، قاشی سیره کراق
دولت ارباب واقعه نینگ آلدینی آلیش مقصدیده،باشیدن سلله سینی قؤلیگه آلیب یالباره کیتدی.
قوراللنگن ییگیتلرارباب نینگ گپینی قبول قیلیشیب«میلی بؤلیبدی»-دیب آرقه لریگه قیتیشدی.
اؤن دقیققه ایچیده دولت ارباب هیچ نرسه نی سیزدیرمسدن ، ینه کیلیب جاییده اؤتیردی .
کوتیب تورگن ملا یوسف وملا بازگل بیردن نیگه آمین،آمین قیلیلیک دییشدی وکلته بؤیلیک،
آله ساقاللی ، آق سلله اؤره گن ملا یوسف بو گل تلاوتنی قیسقه راق آلدی . آمین قیلیندی،
مجلس شوجایده توگه دی.همّه ترقه لیشب اؤز یؤلیگه کیتیشدی .
بونده ی مردانه جسارتی ، قومینی سیوگنی، حمایه قیلگنی ، اوزاقنی کؤره بیلگنی
اوچون حاجی یؤلداش نینگ آبروسی نه فقط اؤزقیشلاغیده بلکی، داوروغی
اوزاق- اوزاقلرگه ترلدی .حاجی بؤبه نی ایل- یورت سهل کم اولیا و پیر درجه سیده
اولوغلشدی . شو ندن کیین ،تیپه قیشلاق نینگ اؤلیک تنه سیگه جان کیره باشله دی .
شو کونی- یاق حاجی یؤلداش قیشلاق نینگ بیر- ایککی یاش اوغلینی اؤزی بیلن آلیب
مرحوم توردی بیک نینگ اوییگه،تؤشکده میخله نیب یاتگن دُرتاش خاله،بؤری خال مامه،
بیک نینگ اؤرتنچی اؤغلی طاهر، کیچکینه اؤغلی باینظروشیرینگینه آیدین قیزلرنینگ
احوالیدن خبرآلگنی کیلدی.پرریخته بؤلیب قالگن عایله ده تام سکوت حکمرانلیک قیلردی.
یقینده تیلدن قالگن دُرتاش خاله نینگ قؤلیده اؤغلی هاشمدن کیلگن خط توریبدی .
حاجی بابه نی کؤریشی بیلن دُرتاش خاله نینگ کؤزلریدن جودیره ب یاش آقه ردی .
قنچه تؤلغه نیب حرکت قیلمسین بیرار فکرنی نه ایته آلدی ونه توشینتیره آلدی .
حاجی یؤلداش کسل یاتگن آنه نینگ قؤلیدن خطنی آلیب :«کؤزینگیزآیدین دُرتاش خاله»
-خشی،خیرلی سؤزلربیلن کؤنگلینی آلدی.صغیرلرنینگ یوزیدن اؤپدی وباشلرینی سیله دی.
شو آره ده، آیدین قیز یورگوره باریب کؤرپه لرنینگ تخله میدن گل سالینگن آق رومالنی
آلیب کیلیب ، آره سی نی آچدی- ده، آته سی نینگ عکسینی حاحی بابه گه کؤرستدی و
عکسنی اؤپیب بغریگه باسدی . اؤزی تیکیب قؤیگن چرایلیکگینه آق رومالنی
«منه بو سیزگه حاجی بابه» - دیب باشیدن سیریلیب توشه یاتگن رومالینی پیشانه سیگه
تارتیب قؤیدی .
حاجی یؤلداش شو جایده خطنی آچیب همّه گه اؤقیب بیردی .هاشمدن کیلگن خط کؤترینکی
روحده یازیلگن ایدی . اؤشه خطدن کیچگینه بیر پرچه کیلتیره من:«...مین اونویرسیتیده
اوچونچی کورسدن اوچوچیلیک کسبینی تنله دیم . امتحانلرده اعلی بها لرآلدیم .
یوکسک بهالریم اوچون مینگه بورس بیرشدی .اسد آیی نینگ باشیده، چیت ایلگه(شورویگه)
اؤقیشگه اوچیب کیته مین ؛ نیتیم ، کیله جکده کاسمانفت بؤلیب کاییناتگه پرواز قیلیشدیر.
کؤک بغریده توریب اؤزیم نینگ جانه- جان تیپه قیشلاغیمنی ؛ بیرینچی گلده سیزلرنی
کؤرماقچیمن. باریشیم بیلن سیزلرگه خط جؤنته من . سیزلرهم مینی احواللرینگیزدن خبردار
قیلیب توره سیزلر دیگن امیده من . میندن پریشان بؤلمنگیزلر ؛ سیزلرنینگ ساغلیگینگیز
مستحکم،تینچ -تاتو حیاتینگیزایسه بردوام بؤلسین.سیزگه خذمت قیله آلمه گنیمدن خجالتده من.
ادب و چقور حرمت بیلن کابلدن فرزندینگیز هاشم »
دُرتاش خاله یاتیلگن حالده خطنی تینگله دی و تورماقچی بؤلیب جاییدن
بیر- ایککی قؤزغه لدی امّا توره آلمه دی . یوره ک بغری توته قیب، بو گل کؤپراق
کؤز یاشی قیلدی ؛اؤزینی اوشلب توره آلمه دی .
حاجی یؤلداش مرحوم نینگ عایله سینی ترک قیلرکن ، ینه بیر بار صغیرلرگه تسَللیت
بیلدیریب ، اولرنینگ یوره گینی کؤتردی .
«تشویش قیلمنگ همّه سی یخشی بؤله دی»- دیب قؤیدی آخریده .
تیپه قیشلاقلیکلرآره دن تؤقیز آی اؤتیب،منتدارچیلیک،شکرانه بیلدیریش مقصدیده ،حاجی
یؤلداش نینگ اوییگه بارماقچی بؤلدیلر. کیمدور«مسجد امامی ملا یوسفنی هم آله یلیک،
اؤزی میزنینگ اؤزبیگیمیز»- دیب مصلحت قیلدی ،بیراق، بو گپگه همّه قرشی چیقیب،بیر
اؤزلری بیت قیشلاققه یؤل آلدیلر . مهمانلرنی حاجی بوبه جوده ایلیق وصمیمی کوتیب
آلدی و یخشی عزت- اکرام کؤرستدی .
توردی بیک عایله سی تمانیدن بارگنلردن نیاز بیک :
- حاجی بوه بیر مصلحتلیک گپیمیز بار ایدی، اگر خؤب دیسنگیز ایته یلیک!
- گپیره قالینگلر،- دیدی حاجی یؤلداش دقت والتفات بیلن .
- اینگ آغیر کونلریمزده باش پناه بؤلیب بیزنی قؤلتیق له گنینگیزاوچون،ننگ وناموسیمیزنی
اسره ب قالگنینگیزو مللت پرور لیگینگیز اوچون توردی بیک نینگ کیچکینه قیزینی
اؤرته میزده گی دوستلیک و قرینداشلیک ابدی بؤلیشی اوچون اؤغلینگیز بابامراد گه
اونه شتیریب قؤیسک ، خام فاتحه قیلیب قؤیسک - دیگن
نیتیمیز بار ایدی .
- بوجوده یخشی تکلیف،مین بوگپنی سیزنینگ تیلینگیزدن ایشیترکنمن،باشیم آسمانگه ییتدی .
مینینگ دولتیم طفیلی اؤغلیمگه قیزینی بیروچیلرجوده کؤپ.هلی اولرگه راضیلیک بیلدیرگنیم
یؤق وبیلدیر میمن هم،- سیوینگن حالده ،معنالی قره ب،- شونی هم بیله من کی،
« دشمنلریمیز قیزنی قرضیگه حسابلب آلدی» - دیگن گپنی قیله دیلر .مین بو گپلرگه اصلا
پروا هم قیلمیمن .
- بؤلمه سه هم قؤل قؤترینگ آمین آلله اکبر،- دیدی نیاز بیک.
اؤرته ده بیرجام سو قؤیلیب فاتحه قیلیندی . آیدین شو بو گندن باشلب حاجی یؤلداش نینگ
اؤغلی بابا مراد گه ایتیب قؤییلدی یعنی اونه شتیریلدی . تیپه قیشلاقلیکلر باشقه تاماندن
«آی قیز هه دیمی کتته بؤلیب ، بؤییگه ییتیب قاله دی . یخشی- یامان نینگ آغزیگه توشمه
سین» دیگن مقصد ده شو قرارگه کیلگن ایدیلر.
شو مشئوم واقعه لردن سؤنگ، توردی بیک عایله سی نینگ مادی ومعنوی تاماندن احوالی
هیچ اؤنگلنمه دی . عایله نینگ اره وه سینی تارتیش اؤن بیش یاشلی طاهرگه قالدی.او،هم
مکتب اؤقیدی ؛ هم قرینداشلری نینگ بیرآز یاردمی بیلن بیرعمللب روزغارتیبره ته دی .
آره دن ایککی ییل اؤتدی، دُرتاش خاله نینگ احوالی کون سیین آغیرله شیب بارماقده.
تیلدن قاله یاتگن آنلرده ،چقور آه تارتیب«هاشم جان نینگ آرزو- ارمانینی کؤره آلمه دیم .
ای دریغ دنیا! نه خات شو کونلریگه ایریشه آلمی اؤلیب کیتسم»- دییدی- یو، قیتیب
سؤز قاته آلمه دی .کیلگن- کیتگنلرگه مایوس باقیب،کیپریک قاقیش،ایما- اشاره بیلن سؤزله
شردی . شونگچه هاشمدن اوچ- تؤرت مرته خط آلدی. قؤنی قؤشنی «انه شو خط لر
دُرتاش خاله نینگ عمریگه عمرقؤشدی بؤلمه سه الّه قچان...»،-دییشردی اؤزاراصحبتلرده.
منه کوز هم کیلیب قالدی . درخت یپراقلری نینگ سرغه یشی باشقه چه راق بؤلیب
کؤرینه دی بو فصلده . اوشبو موسمنی- اؤلیم نینگ توغیلیشیگه اؤخشتسه بؤله دی ؛
آدمنی- اؤیگه تالدیره یاتگن جایی انه شونده . بو دملر خودّی حساب- کتاب کونلرینی
ایسله ته دی . انسان حسلری کؤپراق توشکونلیک ومونگگه تؤله دی. آدم ذاتی خلقتنی
کشف ایتگن اولوغ فیلسوفلرگه اؤخشب کؤرینه دی شو ایامده . هه! بو دانشمندلر ایندی،
حیات زنجیریدن اوزیلیب قالگن حلقه لرگه اؤخشب کیته دی .بو حلقه لرنی، ینه یه شش
زنجیریگه باغلاوچی قانونیتلر بار . بو قانونیت - منگو قیته له نیش ،
توره و یسا سیدیر...تقدیر ایسه انه شو قانونلرگه بؤی سؤنمسدن علاجی یؤق .
مکتب- برچه ییرده مکتب.اؤرگنیش، اؤقیش،اؤقیتیش، بیشیگی. بیر یریم مینگ چاغلیق باله
اوقیی یاتگن کتته بیرمکتبده توردی بیک نینگ اؤرتنچی اؤغلی طاهرهم تعلیم آله دی .
آدم ذات اّمید بیلن یشه دی.« بیر کون حاصلگه کیله دی، میوه بیره دی»- دیب انسان ییرگه
کؤچت قده یدی . باشقه تاماندن بو نهالنی قتیق بوران ضربه لری سیندیریب یوباریشی هم
ممکن . طاهر بیک نینگ منگلییده نیمه لر یازیب قؤییلگنینی هیچ کیم بیلمیدی . لیکن،ایپچیل،
اؤقیشلری هم یامان ایمس .مکتب اداره سیگه اولسواللیکدن جرنگیللب تیلیفون کیلدی .
مکتب مدیری تیلفون نینگ قاره گوشگنی قولاغیگه توتیب :
- لبی،ایشیته من،-حاکم گپیره یاتگنینی انگلب،-بویرینگ،بویرینگ صاحب،- دیه تکلّف قیلیب،
اولسوال بیلن سؤزلشدی تیلفونده :
- توردی بیک اؤغلی پیلوت هاشم قندهارده مشق پروازلری دوامیده هوایی فلاکت عاقبتیده
هلاک بؤلگن . اوچوچی هاشم نینگ اوچاغی قندهار تاغلریدن بیریگه باریب اوریلگن .
دولت نماینده لری، وزیرلر، جنراللرهلو کوپترده جنازه نی ایرته گه مرحوم نینگ اوییگه
آلیب کیله دیلر. ولایت والیسی هم تشریف بویره دی .سیزبؤلسه، تیپه قیشلاققه
مرحوم نینگ اوییگه خبر جؤنه تینگ. معلملر ومکتب باله لرینی هم دفن مراسمیگه آلیب
چیقینگ. یؤقاریدن شونده ی بویروق بؤلگن،توشونرلیمی- دیدی شهرحاکمی مکتب مدیریگه .
- خوب بؤله دی،- دیه گؤشگنی تیلیفونگه قؤیدی مکتب مدیری جؤره قل .
جره قل مدیر،درّو طاهرنی آلتینچی صنفدن چقیرتیریب ، بیراؤقیتوچی وملازمنی قؤشیب
تیپه قیشلاققه یوباردی ...
ایرته سی مینگ- مینگ لب کتته- کیچیک تعزیه مراسیمیگه ییغیلیشدی . قاره تابوتنی
هلوکوپتردن توشوریب، تیپه قیشلاققه آلیب کیلدیلر، مرحوم هاشم جسدی حویلی نینگ
اؤرته سیده ایدی ... عیال- ایرکک نینگ ییغیسی ییر وآسماننی لرزه گه سالدی ...
قبر باشیده هاشم نینگ حیات نامه سی اؤقیلدی . اوچ کیشی آتشین نطق قیلدیلر.
او بویوک استعداد ایگه سی ایکنی تیلگه آلینیب،اونینگ فاجعه لی اؤلیمیگه افسوسلرقیلیندی .
شهیدنی قاره ییرگه قؤییب کتته یؤلگه کوزه تدیلر.
اؤشه کونی عامه وی اطلاعات واسطه لری مذکور واقعه نی باشقچه یاریتدیلر. اوچوچی
مرحوم هاشم نینگ اؤرتاقلری طیاره هلاکتینی تن آلیشیب، بوماجرا لرآرتیده کیم نینگ دور
سیزیلمس قؤلی بار؛پلان ایلگریدن توزیب قؤییللگن...،دیب -معلومات بیردیلر.مکتب مدیری
جؤره قل مرحوم نینگ اؤرتاقلریگه «ایغاقچیلرشو آره ده یوریبدی،احتیاط بؤلینگ »- دیب
سیکین توشونتیریش قیلدی .
2008- ینچی ییل 19- ینچی جولای
کانادا


c: text/html

text:
ساوه دن بیر ایشیق
اکبرخان رزاقی نین (۱۳۶۸- ۱۲۹۹) شعر دیوانی «ساوه دن بیر ایشیق» آدیندا اندیشه نو انتشاراتی طرفیندن یاییملاندی. شاعیرین ایلک کیتابی «گلزار حسینی» عنوان ایلا دکتر علی کمالی امگی ایله یاییملانمیشدیر. اکبرخان رزاقی گونش ایلی 1299-دا ساوا شهری نین قاراقان بولگه سینين میصیرقان کندینده اکینچی بیر عاییله ده دوغولوب، بویا- باشا چاتیب و کند ایشلرینده ایشله میشدیر. کند ایشلری آراسیندا ادبیاتلا ماراقلانیب تورک، عرب و فارس ادبیات لارینی چوخ گوزل اؤیرنمیشدیر. اکبرخان تحصیلاتينی قدیم مکتب لرده بیتیرمیشدیر. اوزل چالیشمالاری نتیحه سینده اوز آنا دیلی نین ادبیاتیندا بؤیوک اوغورلار قازاناراق یوکسک سویه لره چاتمیشدیر. شاعیر رزاقی آرتیق اؤز آنا دیلینده یازیب- یاراتمیش و طبیعی اولاراق ساوه نین تورک لهجه سی و قاراقانین دیالکتی نین ایزلرینی اونون اثرلرینده آیدینجه گؤرمک اولا بیلر. شاعیر اؤز اثرلرینده اینسانی سجیه لری قورویارکن عدالت سیزلیگه، ظولمه، بیلمه مزلیگه قارشی چیخیر و اجتماع نین آجی لارینی اوره گه یاتان بیر دیل ایله اوخوجولارا چاتدیریر و مهارتله مظلوملاری مدافعه ائده رک، ظالیم لری آجی بیر طنز ایله قامچیلاییر! رزاقی دوغما کولتور و آنا دیلینه درین محبتینی بیلدیریر و اؤز آنادیلی نی، کولتور و فرهنگی انکار ائدیب دانانلاری سرت تنفید ائدیر .حاج اکبر رزاقی هر ایل میصیرقان کندینده تاسوعا - عاشورا گونلرینده شبیه چیخارتما مراسیمینده ایشتراک ائدیب و شبیه اوخوجولاری نین مکالمه لرینی اؤزو یازیب حاضیرلاییردی. سونوندا 70 ایله یاخین حیات سوردوکدن سونرا، 1368 ایلین مورداد آیی نین 19-دا تاسوعا گونو میصیرقان کندینده شبیه مراسیمینده ایشتراک ائدرکن دونیادان کوچموشدو. بو دیوانی اونون اوغوللاری حسین و جعفر ياييما حاضيرلاميشلار.
آدرس انتشارات: تهران، ميدان انقلاب، ابتدای كارگر شمالی، پاساژ فيروز، طبقه دوم، انتشارات اندیشه نو
تلفن تماس:66427371
برچسبها: اكبرخان رزاقي, قاراقان, شعر تركي, ساوه

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بو آپ "غزل ـ۶" عنوانیندا سیز حوءرمتلی اوخوجولارا سونولور . آنجاق بیر سوءز بو غزله گوءره دئمه لییه م : چاپی نوسخه لرین چوخوندا یازیلماییبدیر. و بعضی لر بو غزلی حکیم دن بیلمیرلر. آما بویوک لر بویورولار کی بو شعر حکیمین جاوانلیق چاغیندا یازیلیبدیر نیه کی حکیم جاوانلیقیندا "مغنی" تخلص ائدرمیش . و غزلده بو تخلص ایله قورتاریر.
فلکین غم و بلاسی مگر انتهاسی یوخدور؟
بیر اوتانماز.عار بیلمز.نه دئییم حیاسی یوخدور
بو سپهر دون و ناساز.ستمین ائدیبدیر آغاز
ائله مز حیا.اوتانماز.بیرینه وفاسی یوخدور
ائلیوب منی حواله گنه محنت و ملاله
نئیلیوم ؟بو هرزه بختین منه بیر حماسی یوخدور
ستم و غمی توکنمز.اوءلورمده رحمه گلمز
بو زمانه نین منیم تک غمه مبتلاسی یوخدور
دوتوب اود گنه آلیشما.بئله چوخدا پیس دانیشما
بو سبب:سنینله آخر فلکین آراسی یوخدور
بو سوزی دانیشماز عاقل.اولا گر بلایه قابل
سوءله(سوءیله) هانسی شخص کامل الم و بلاسی یوخدور
منی ده بیر اوءزگه لیلی ائله دی بو چوءلده رسوا
بو بلالی روزگارین من ایله وفاسی یوخدور
یوخ ائدن بیری نصیحت.ائله سین اونا مذمت
مگر ای منیم عزیزیم بو گونون صاباسی یوخدور؟
عجب آنلاماز ایمیش سن.سبیلین آغاردی بیلمه ن
نه جهت بو شوخ و شنگین سنه اعتناسی یوخدور
بو ظریف و شوخ و شیدا.ائله دی خیال گویا
آتیلیبدی باشدا بورکی اوءزونون لباسی یوخدور
دونو قالماییبدی بئلدن.شالی بئش قاریش غزیلدن
آیاقیندا کفش صاغری الینین حناسی یوخدور
بونو بیل بو قدر پولسوز.پلو و پالاس و جولسوز
یئرین اولسا باغ جنت گنه ده جلاسی یوخدور
بئلینی کسیبدی قاتما.دور آیاقه بوردا یاتما
ائله فیکر عوءمر کئچدی گیوون قفاسی یوخدور
ایشین اولدو ناله و آه.گذران دئییل بو بالله
داخی ایسته مه بو عمری گئدیب اول صفاسی یوخدور
ایشیمیز عجب شولوغدور.بیری اهل درد یوخدور
بابا مدرسه گوروبسوز کی اونون خلاسی یوخدور؟
به خصوص اهل قزوین.کسه حق یئر اوسته نسلین
همه نابکار و بی دین بیری نین آتاسی یوخدور
هانی ایندی ملا جعفر؟اونا خصم اولا پیمبر
ائلیوب یقین جزاده . بو عمل جزاسی یوخدور
گله لعنت خدایه.یئته دردی منتهایه
دوشه قیرخ ایکی بلایه.ائشیدم دواسی یوخدور
قوی ایته(ایتسین) سوءزون دانیشما.من اوءلوم گل اوستون آچما
گوءرورن کی سد(سید)نقیبین بو سوءزه رضاسی یوخدور
سن اوءزیوی ائتمه بی عار.سوءزی چوخ اوزاتما قورتار
ائله مه کلامی تکرار.نه چون؟ اقتضاسی یوخدور
بو کدورت و ملاله آلیب ایچ نئچه پیاله
عبث عمری وئرمه باده.بو جهان بقاسی یوخدور
سوءله ساقیا او مهرو.سالا مجلسه هیاهو
هانی مطرب غزل گو؟ نیی نین صداسی یوخدور
تلف اولدو عمر هی هی.دور اولان اوشاقلارا دئی
هانی دنبک و دف و نی؟ نیه بس نواسی یوخدور؟
اولا گوش نه فلک کر.قالا مات چرخ چنبر
دئمه سین کسی "مغنی" سسی نین غناسی یوخدور
منی تک قویمویون


text:
قارشیمیزا گلن
نوروز بایرامی موناسیبتینه بوتون دوستلاریمی تبریک دئییرم. انشاءالله کی یئنی ایل
بوتون ایسلام عالمینه و اینسانلیق عالمینه خئییرلی برکتلی اولسون.
الیمه دوشن نوروز تبریک اساماسلری بو پوستا یئرلشدیرهجم.
مرحمت صاحیبی،
عدالتلی آللاه دوعا ائدنلری تنها قویماز. بو دَیَرلی بایرامدا کاییناتین یارادیجیسی
و عالملرین ربّی آللاه دوعالارینی قبول ائتسین. اورگینده نه آرزولارین وارسا
هامیسی حیاتا کئچسین. آمین!! بایرامین موبارک.
*
کاییناتین یارادیجیسی و عالملرین ربّی بؤیوک آللاها سونسوز
شوکورلر اولسون! یئنی ایلیز برکتیله، بوللوغویلا گلسین، بوتون اینسانلیق اوچون خئییرلی
اولسون!
*
هَیَجانلا گوزلهدیگیمیز نوروز بایرامی گلدی، خوش گلدی.
گؤزل بایرام خالقیمیزا ساغلاملیق، شادلیق، خوشبختلیک، بوللوق و برکت گتیرسین.
*
قوی بو بایرام بیزلر اوچون یئنی عصر و
یئنی باشلانقیج اولسون!
*
آللاه شرقی غربدن اوزاقلاشدیردیغی کیمی، بیزیده
گوناهلاردان بئله اوزاقلاشدیرسین! آللاه بوتون گوناهلاریمیزی باغیشلاسین و بیزی
حق یولونا یونَلتسین!
*
آللاه تعالا یئنی ایلده بوتون اینسانلارا
حقیقی سئوینج، صولح و فرح باغیشلاسین!
*
مین داملا سریلسین اورگینه، مین خوشبختلیک دولسون کونلونه،
بوتون آرزولارین گئرچک اولسون، دوعالارین قبول اولسون بو بایرامدا... نوروز بایرامین
موبارک اولسون!
*
بایراملار، میلّی و دینی دویغولارین، اینانجلارین، عادت و رسملرین
سرگیلندیگی، بیر جمعیّتده میلّت اولما شعورونون فورمالاشدیغی، گوجلندیگی گونلردیر.
همیشه بیر یئرده، سئوگی دولو نئچه بئله بایراملار گئچیرمک دیلگیله، نوروز بایرامیز
موبارک اولسون!
*
ان دلیجه اَسن سحر یئلی، اَن گونشلی گونلر، اَن پارلاق
گئجهدیر بایراملار. اورکلرده بیر اَسینتی و صولح پایلاشیمینا اَن ایستی سلامدیر
بایراملار. نوروز بایرامیز موبارک
اولسون!
*
قوی تانری اونون یولوندا سؤیلهدیگین دوعالاری و ائتدیگین
عمللری قبول ائتسین. سنه و سنین عاییلهنه حیاتدا سئوگی محبّت و آللاها اولان
اینامینین مؤحکملنمهسینی آرزولاییرام.
*
بایراملار برکتدیر، اومیددیر. صاباحا نیّتدیر. دوعالاریز قبول
اولسون، سئودیکلریز همیشه سیزینله اولسون.. بایرامنیز موبارک اولسون...
*
هر یئنی ایل یئنی تزهلنن اومیدلرین، چوخالان سئوگیلرین
خبرچیسیدیر. یئنی ایلده بئله اولسون. آما سونا قدر گؤزل اولسون. نئچه بئله ایللره....
*
یئنه یئنی بیر ایل وار قاپیمیزدا. 1392 ایلینه گیرهجگیمیز
بو گونلرده ایستدیگیز هئر شئیین گئرچکلشمهسی آرزوسو ایله...
*
شکر کیمی شیرین، ناغیل کیمی گؤزل بیر ایل آرزولاییرام سنه... یئنی
ایل بیزلره موبارک اولسون. یئنی ایل سیزلرهده موبارک اولسون. ساغلیق، سئوگی و
موتلولوق دولو اولسون.
*
یئنی ایلده هر شئیین کونلوزجه اولماسینی آرزولایار، و بوتون
گؤزلنتیزین گئرچکلشمهسینی آرزو ائدیرم. یئنی ایلده هئچ اومیدسیز قالمامانی و خیاللارینا
قوووشماغینی ایستیرم. یئنی ایلینی تبریک ائدیرم.
*
ساواشلارین آجیلارین و فلاکتلرین، کئچیب گئدن قوجا بیر ایل
کیمی گئریده قالماسی اومیدی ایله...
*
یئنی ایلده: حیاتی توتا بیلمک، سئوگینی قاچیرماماق
"کئشکه" دئمهمک اوچون و اونلاری
گئرچکلشدیرهجک زامان آییر اؤزونه، موتلو ایللر...
*
آغاپپاق یاغان قار، نه یاشانمیشسا یاشانسین اؤرتر کئچر
کئچمیشین خطالارینی.. یئنی بیر گلهجک و یئنی بیر باشلانقیج گوزلهییر بیزی...
یئنی ایلیز موبارک...!
*
قارداشلیقین دوغدوغو، سئوگیلرین بیرلشدیگی، بلکه دورقون
بلکه یورقون یئنهده موتلو یئنهده اومودلو، یئنهده سئوگی دولو نئچه بئله ایللره
چیخاسان.
*
یئنی بیر ایله گیررکن سیزه سئوگی و باریش آرزولاییرام.
*
گلن ایل ائله بیر ایل اولسون کی، کئچن ایلین بوتون اولومسوزلوقلارینی
بیزه اونوتدورا بیلسین... ایستکلریمیزین گرچکلشدیگی بیر ایل دیلگی ایله....
*
یاشاییشین بویو گؤزل ایللر، موتلو صاباحلار، دوستجا دوستلوقلار
همیشه سنین اولسون، موتلو ایللر....
*
366 گون داها یاتیزدیردیق. قارشیدا بیزی داها بیر 365 گون
گوزلهییر، نئچه بئله 365 گونلره بیرلیکده چیخمامیغیمیز دیلگی ایله....
*
سنه بو یئنی ایلده گلهجک حیاتینی گؤرمک آرزوسو ائلهییرم،
عؤمروموزون سونونا قدر یئنی ایللری بیرلیکده قئید ائتمک دیلگی ایله........یئنی ایلین
موبارک
*
یئنی ایلیمیزی تبریک ائدیرم، بلکهده یانیندا دئییلم آما اونوتما
کی سنین گولوشونه حسرت قالان بیر جوت گوز آغلاییر اوزاقلاردا.... یئنی ایلین
موبارک
*
گلهجگیزی تأمین ائدهجک هر یئنی بیر گون بیر اونجهکی گوندن
داها گؤزل، ایستکلریزه اویغون و سیزی موتلو ائدهجک شکیلده اولسون... یئنی ایلیز
موبارک....
*
یئنی ایل آذربایجان اوچون اومیدلی، برکتلی، کؤهنه ایلده
یاشانان اولومسوزلوقلارین تام ترسینین یاشاناجاغی بیر ایل اولماسینی آرزو ائدیرم.
نئچه بئله ایللره بیرلیکده چیخاق....
*
یئنی ایلین سیزه و بوتون سئودیکلریزه ساغلیق، موتلولوق،
باشاری، بول پول، سئوگی و حضور گئتیرمهسینی آرزولاییرام.. نئچه بئله ایللره
چیخاسان....
*
بولودسوز گؤی اوزو سنین اولسون دئمیشدیم؛ اومیدلرین سولماسین،
توکنمهسین دئیه. یئنی ایلده هئچ اومیدسیز قالمامان و خیاللارینا قوووشماغین دیلگی
ایله.....
*
گلن ایلین ساغلیق، موتلولوق و بول قازانج گتیرمهسی آرزوسو
ایله....
*
گل-گل آ یاز گونلری. باهار بایرام گونلری. بو نوروز
بایرامیندا ایلین خوش گونلری. نوروز بایرامیز موبارک!
*
گلیر باهار آوازی، یاز عطری، یاز آوازی، بو نوروز
قوووشانلار دویماسین غم آوازی. نوروز بایرامیز موبارک!
*
بو باهار بایرام گلر، توی گلر، نیشان گلر، نوروزون
گؤروشونه ائل گلر اوبا گلر. نوروز بایرامینیز موبارک!
*
یئتیشدی باهار یئنه. باهاردیر یئنه، گئتسین آیازلی گونلر،
گلسین نوروزوم یئنه! نوروز بایرامیز موبارک!
*
گلدی باهار بایرامی، ایلین گؤزل بایرامی، قدملرین خوش
اولسون نوروزا دئییر هامی. نوروز بایرامیز موبارک!
*
آرزوم بودور نوروز غوصه-غمین یوخ اولسون، اورکلردن گئتسین
بوز، سئوگی پایین چوخ اولسون! نوروز بایرامیز موبارک!
*
عزیزینم یاز گلسین، یاز گلسین باهار گلسین، بو نوروز
بایرامیندا غم گئتسین، سئوینج گلسین! نوروز بایرامیز موبارک!
*
سئوگی دولو نور دولو نوروز قارشیلایاق، قوی بو باهار یاز
بویو گون ساچسین پارلاق-پارلاق! نوروز بایرامیز موبارک!
بولودوز یاغار
اولسون ، سولاریز آخار اولسون ، اوجاغیز یانار اولسون ، نوروز بایرامیز موبارک
اولسون
*
بایرام گوزللیکدیر ، گوزللیکلر سیزین اولسون ، بایرام
اومیددیر ، اومیدلریز گرچک اولسون ، نوروز بایرامیز موبارک اولسون
*
“یئنه گلیر نازلی باهار ، نازلی یاز هامینین یازیسین بو
ایل یاغلی یاز جان ساغلیغی ، جیب وارلیغی ، اؤلوم آز مهریبان آللاهیم ، بئله یازی یاز.” “تازا
ایلیز موبارک اولسون.”
*
“گؤزل اینسانلار ، گؤزل گونلرده یادا دوشرلر”بو گؤزل گونده
دونیانین بوتون گوزللیکلری سنین حیاتیندا اولسون…” نوروز بایرامی سنه موبارک
اولسون
*
سیزی بو گونکی نوروز بایرامی موناسیبتی ایله تبریک ائدیرم.
قوی همیشه بئله گوزل بیر گونده بیر-بیریمیزه اس ام اس یازاق. قوی همیشه پوللاریمیز
بئله شئیلره گئتسین. بایرامیز موبارک
*
سیزه چوخ عزیز و دَیَرلی اولان نوروز بایرامینی تبریک
ائدیرم. سیزه جان ساغلیغی، سوفرهزین بول و برکتلی اولماسین آرزو ائدیرم، قوی
بوتون آرزولاریز یئرینه یئتشسین، نوروز بایرامیزی تبریک ائدیرم!!!
*
کونلومده وار مین آرزو مین بیر دیلک، گل باریشاق نازلی
یاریم کوسمیَک با هم اولاق بایرام گونو بیز گرک نوروز گونو اولسون سنه موبارک
*
آرزوم بودور غوصه – غمین یوخ اولسون، اورکلردن دردلر
گئتسین ، سئوگی پایین چوخ اولسون! نوروز بایرامیز موبارک
*
بو تازا ایلده اورگینده توتدوغون آرزولارینین گرچکلشمهسینی
آرزو ایدیرم، بایرامیز مبارک
*
سئوگیلیم بو بایرام موناسیبتین صمیم قلبدن تبریک ائدیرم،
بو ایل بیزه دوشَرلی اولسون
*
تازا ایلده. سیزه گون کیمی پارلاق، چای کیمی آخارلی حیات
آرزولاییرام
*
یئنی ایلین موبارک ! یئنی ایل سنه یئنی اوغورلار
گتیرسین. یئنی ایلده سنه خوش آرزولار و بو آرزولارینین حیاتا کئچمه سینی
آرزولاییرام
*
بایرامیز موبارک ! نئچه بئله بایراملار . قوی بو یئنی ایل
سیزه و عاییلهزه سئوینج ، اوغور گتیرسین. بوتون کدرلی گونلریز بو ایلده قالسین .
یئنی ایلده گؤزل و شن گونلره چیخاسیز
*
شکر کیمی دادلی ، ناغیل کیمی گؤزل بیر ایل آرزولاییرام
سنه. قارشیندان گلن یئنی ایلین جان ساغلیغی، اوغور و سعادتله دولو اولسون. نئچه
بئله بایراملارا
*
بایرامیز موبارک ! اورگیز اومودلو، اومودلریز آتلی، سئوداز
قانادلی، سئوینجیز قاتلی، سوفرهز دادلی ، مکانیز تختلی، عؤمروز بختلی، ائویز
برکتلی اولسون
*
یوردوموزا آیاق باسمیش باهار بایرامینی تبریک ائدیرم.
قدملری اوغورلو، کونول اوخشایاجاق سئوینجلی گونلری بول اولسون . بایرامیز
موبارک
*
قوی بو طراوتلی نوروز بایرامی سوفرهزه روزی و برکتله ،
قلبیزی خوش حیسلرله دولدورسون ، ساغلاملیغیز مؤحکم آرزولاریز سونسوز ،
اومودلریز گرچک اولسون
*
یئنی ایلین موبارک ! او گون اولسون کی یئنی ایلده بوتون
آرزولارین یئرینه یئتیشسین /
*
یئنی ایلده
هئر شئیین کونلوزجه اولماسینی آرزولاییرام و بوتون گوزلنتیزین گرجکلشمهسینی آرزو
ائدیرم. یئنی ایلده هئج اومیدسیز قالمامان و خیاللارینا قوووشماغینی ایستیرم. یئنی
ایلیزی تبریک ائدیرم.
*
نوروز آخشامی قوی اورگینده توتدوغون بوتون آرزولار نیّتلر
جین اولسون دیلکلرین حیاتا کئچسین. بایرام سوفرهسیندهکی خورکلر کیمی عؤومرون
برکتلی اولسون.
*
همیشه بیر یئرده، سئوگی دولو بئله بایراملار کئچیرمک
دیلییله. موبارک نوروز بایرامی بوتون خالقیمیزا موبارک اولسون. الله بوتون اینانالارا
نه قدر دینج، برکتلی بایراملار نسیب ائتسین. نوروز بایرامیز موبارک
*
دومماغ یاغان قار، نه یاشانمیشسا یاشانسین، اؤرتر
کئچمیشین سهولرینی... یئنی بیر گلهجک تقدیم ائدر بیزه و یئنی بیر باشلانغیج.
یئنی ایلین بوتون اینسانلیغا و اؤلکهمیزه باریش، خوشبختلیک گتیرمهسی دیلگیله
یئنی ایلیزی تبریک ائدیرم. هر شئی اورگیزجه اولسون!
*
یئنی ایلده حیاتی توتا بیلمک، سئوگینی قاچیرماماغ، کاش کی
دئمهمک اوچون خیاللارینی ایکییه وور بو دفعه. و اونلاری رئاللاشدیراجاق
زامانی آییر اؤزونه. خوشبخت ایللر
*
بولودسوز سما سنین اولسون دئمیشدیم، اومیدلرین سولماسین،
توکنمهسین دئیه. یئنی ایلده هئچ اومیدسیز
قالماماغین و خیاللارینا قوووشماغین دیلگیله.. یئنی ایلیز موبارک.
*
یئنه بیر ایل باشی یاخینلاشیر بو ایل باشی سئودیکلریزله
بیرلیکده خوشبخت دینج بیر ایله باشلانغیج ائتمهزی و بوتون ایلیزین عئینی گؤزللیکده
کئچمهسینی دیلهییرم.
*
مرحمت صاحیبی،عدالتلی آللاه دوعا ائدنلری تنها قویماز. بو
دَیَرلی بایرامدا کاییناتین یارادیجیسی و عالملرین ربّی دوعالارینی قبول ائتسین.
اورگینده نه آرزولارین وارسا هامیسی حیاتا کئچسین. آمین!!نوروز بایرامین موبارک.
*
هر یئنی ایل بیر باشقا گؤزل. 1392 یئنی ایل سیزلره حیاتیز
بویونجا اونوتامایاجاغیز گؤزللیکلر یاشاتسین. یئنی ایلیز موبارک اولسون.
*
هئچ سهو ائتمهین اینسان عمومیتله هئچ بیر شئی ائده بیلمز.
یئنی ایلده سهولریمیزین آز، مووّفقیّتلریمیزین دواملی اولماسی دیلگیله خوشبخت
ایللر...
*
سئوگی دولو نور دولو نوروز قارشیلایاق، قوی بو باهار یاز
بویو گون ساچسین پارلاق-پارلاق! نووروز بایرامیز موبارک!
*
گلدی باهار بایرامی، ایلین گؤزل بایرامی، قدملرین خوش
اولسون نوروزا دئییر هامی. نوروز بایرامیز موبارک!
*
یئتیشدی باهار یئنه. باهاردیر یئنه، گئتسین آیازلی گونلر،
گلسین نوروزوم یئنه! نوروز بایرامیز موبارک!
*
بو باهار بایرام گلر، توی گلر، نیشان گلر، نوروزون
گؤروشونه ائل گلر اوبا گلر. نوروز بایرامیز موبارک! گلدی
باهار بایرامی، ایلین گؤزل بایرامی، قدملرین خوش اولسون نوروزا دئییر هامی. نوروز
بایرامیز موبارک!
*
سلام! سیزی قارشیدان گلن نوروز بایرامی موناسیبتیله تبریک
ائدیرم. آرزوم بودور آللاه هامیزا سعادت وئرسین.
*
سلام ! بایرامیز موبارک اولسون. آللاه هامیزا جان ساغلیقی
اوزون عؤمور وئرسین. آرزو ائدیرم، بو باهار اؤزو
ایله شادلیق گئتیرسین. یئری گلمیشکن خواهیس ائدیرم، بو تبریکی قبول ائدهسیز. :)
*
نوروز بایرامینین منشأیی، اونونلا باغلی اساتیرلر، میفلر
قدیمدیر. آراشدیرانلار نوروز بایرامینین محض یاخین شرقین قدیم اکینچیلیکله مشغول
اولان خالقلار آراسیندا مئیدانا گلدیگینی سؤیلهییرلر.
*
بایرامیز موبارک! سیزه بو ایل خوسبختچیلیک و ایشلریزده
مووّفقیّتلر آرزولاییرام.انشاالله خوشا گلمز حادیثهلر کئچن ایلده قالار. بو ایلیز
آللاهین کومکلیگی ایله خوش و فیراوان اولسون. بیر داها تبریکلر!
*
یئنی ایلده قار دنهجیکلری قدر خوش گونلرین، اویونجاقلار
کیمی رنگارنگ سورپریزلرین،و اَن اَساسی روزی برکتین اَسکیک اولماسین. من دیلهدیم
قوی ملکلر آمین دئسین.
*
یئنی ایل موناسیبتی ایله سیزی تبریک ائدیرم. نیفرت دولو
بیر ایلی آرخادا قویدوق انشاالله گلن ایل اوغورلو اولار. یئنی ایلده سیزه اوغورلار
*
دئییر آدامین قوجاسی حؤرمتلی اولور، ایلین آخیرینجی ایلی
چوخ گؤزلنیلیر. قوی بو بایرام سیزده بئله حؤرمتلی اولوب، هاراسا گئتدیکده بئله
گؤزلنیب،سئویلسیز. بایرامیز موبارک!!!!
*
سنی نوروز بایرامی موناسیبتی ایله تبریک ائدیرم. آرزو
ائدیرم کی، محبت قلمیندن، سئوینج گوزلریندن، تبسّوم اوزوزدن اَسکیک اولماسین
*
10 دنه سؤزدنسه 1 یاخشی سؤز : بایرامین موبارک!
*
حیاتین شکربورا کیمی شیرین، پاخلاوا کیمی یاغلی،قوغال کیمی
دادلی، موشکوللرین فیندیق بویدا، جیبینده گؤیتمه کیمی یاشیل پوللار چوخ اولسون.
نوروز بایرامین موبارک
*
حیاتیز خونجا کیمی بزکلی،شکربورا و پاخلاوا کیمی شیرین،پوللاریز
گؤیتمه کیمی یاشیل،دردیز فیندیق بویدا اولسون. بایرامیز موبارک اولسون
*
آناجان،بایرامین موبارک.آغلادیغیمی دوشونمه.سادهجه هاوا
چیسکینلیدیر،دامجیلار یاییلیر مزارینا
*
گؤزل گونلرده گؤزل اینسانلار خاطیرلانیر. گؤزل اینسانلارا
گؤزل آرزولار عنوانلانیر.بو گؤزل گونده دونیانین گؤزللیکلری سنین اولسون.بایرامیز
موبارک!
*
گؤزل گونلرده گؤزل اینسانلار خاطیرلانیر،گؤزل گونلرده اؤزل
اینسانلارا آرزو-دیلک یوللانیر. باهار بایرامیز موبارک
*
قوی بو طراوتلی نوروز بایرامی سوفرهزی روزی، قلبیزی ایسه
خوش حیسلرله دولدورسون. ساغلاملیغیز مؤحکم، آرزولاریز سونسوز، اومیدلریز گئرچک
اولسون! نووروز بایرامیز موبارک اولسون!
*
عزیزیم. بیر بایرام وار. نوروز! سِحیرلی بایرامدیر.
بایرامدا، کوسنلر باریشیر، سئونلر قوووشور. اینانمیرسان؟ بو گون گؤررسن. نووروز
بایرامیز موبارک اولسون!
*
سئوگیلیم، اینانیرام کی، بیر گون منه گؤستردیگین سئوگی و
صبری سنه گؤسترمک شانسیم اولار. یئنی ایلین موبارک.
*
نوروز بایرامی موناسیبتی ایله سیزی تبریک ائدیرم. آرزو
ائدیرم سو قدر تمیز، حیات قدر جانلی، چیجک قدر طراوتلی و گؤزل قالاسیز.
*
فداکارلیق، سئوگی، صبر و گؤزللیک نهدیر دئیه
سوروشارلارسا، آنامدیر دئیهرم. آنا بایرامین موبارک.
برچسبها: نوروز اس ام اس لری
, بایرام اس ام اس لری
, نوروز بایرام SMS
, SMS عید نوروز
, تبریک


text:
کریم گل اندام
آغلاما
بو دونیانین هم ائنی هم اوزونو،
من گورموشم فلکین هر اوزونو،
گل سؤیله ییم سنه سؤزون دوزونو،
دار گونونده چکیل دارا آغلاما !
باش اوجا اول ، باش اوجا ائت ائلینی ،
وار دولته چوخ باغلاما بئلینی ،
وطن ، ناموس بیرده آنا دیلینی
قورو ساخلا باشقا وارا آغلاما !
بو دونیا کی ، یوخدور اوندا اعتیبار ،
کوپ لرینده الوان- الوان رنگی وار !
بیری آغدیر بیری توتقون بیر تار !
سنین کی ده اولسا قارا آغلاما !
من دئمیره م طالع یازی یازارمیش
انسان اوغلو چوخ یازیلار پوزارمیش
کریم ، دونیا بیر گؤرمه لی بازارمیش !
یولون دوشسه بو بازارا آغلاما !
کریم گل اندام


text:
سنسیز گئجه لر یعنی بیماری و بیداری_گریه های پنهانی_بر نوشین لبی یاری_شبهاست که کم داری
سلام بوگون ایستیرم شعر لریمین بیریسینی کی دونیانین ان مقدس کلمه سینه راجیع یعنی اولولاریمیزین دئدیگینه گوره جنت اونلارین آیاقلارینین آلتیندادی پس یاددان چیخارتمییاق کی آنالارین آیاقلارینا دوشمک و اونلاری زیارت ائتمک جنتین قاپیسیدیر...! آنالاریمیزین بویوک حاق بیزیم بوینوموزدا وارلاریدی کی گرگ چالیشاق اونلارین بیر قیسمینی قایتاراق... بو شعری گوزل و مهریبان آناما تقدیم ائلیرم... داود عزیزی دونیادا مقدس کلمه تک آنا ساچینین تئلینه قوربانام آنا... بی قوللوغوندای ائولاده کیمدیر کی آنا تک یانا؟! ایستی باخیشلارا قوربانام آنا بی باغی بالانی او گوزل لایلایان قوربانام آنا ساچی کی سجده سی نامازدا سجده یه ن قوربانام آنا گئجه لر صبحه تک آیی ائولادی بئلنجی حق دیی بالای جانی دیی من دیله ک آرزویان قوربانام آنا آناجان حاقینی حلال ائت منه حیاتیم, وارلیغیم قورباندیر سنه اللرون زیارتی حجر دیر منه منده اوز قبله مه قوربانام آنا... داود عزیزی
سلام
بوگون ایستیرم شعر لریمین بیریسینی کی دونیانین ان مقدس کلمه سینه راجیع یعنیآنا آدلی خلقته دئمیشم آنالارین شرفینه وبلاگیمدا گتیرم...
اولولاریمیزین دئدیگینه گوره جنت اونلارین آیاقلارینین آلتیندادی پس یاددان چیخارتمییاق
کی آنالارین آیاقلارینا دوشمک و اونلاری زیارت ائتمک جنتین قاپیسیدیر...!
آنالاریمیزین بویوک حاق بیزیم بوینوموزدا وارلاریدی کی گرگ چالیشاق اونلارین بیر قیسمینی
قایتاراق...
بو شعری گوزل و مهریبان آناما تقدیم ائلیرم...
داود عزیزی
دونیادا مقدس کلمه تک آنا ساچینین تئلینه قوربانام آنا...
بیرملک دیر کی بیز دییریک آنا
قوللوغوندایام من,سولطاندیر بانا
ائولاده کیمدیر کی آنا تک یانا؟!
ایستی باخیشلارا قوربانام آنا
بیر اومور چکر او بالا نازینه
باغیشلار اومرونه گوزل یازینه
بالانین یولوندا کوکلر سازینه
او گوزل لایلایان قوربانام آنا
ساچینه آغاردار ائولاد یولوندا
کیشیلر معراجا چاتار دونوندا
سجده سیواجیب دی والله اونوندا
نامازدا سجده یه ن قوربانام آنا
گئجه لر صبحه تک آییخ قالیبدی
ائولادین یولوندا موم تک یانیبدی
بئلنجیقدرتی حقدن آلیبدی
حق دیین دیللره قوربانام آنا
بالایا جان دییر جان اوسته اولسا
جانیقوربان ائیلر بالاسی سولسا
دییر بو بالام دا بیر یاشا دولسا
من دیله ک آرزویان قوربانام آنا
آناجان حاقینی حلال ائت منه
حیاتیم, وارلیغیم قورباندیر سنه
اللرون زیارتی حجر دیر منه
منده اوز قبله مه قوربانام آنا...
داود عزیزی


text:
م. هکماوارلی
بیریسی ده ده سینین گوزون چیخارتدی کی اونا «کوراوغلی» دئسینلر آمما دئدیلر «کورکیشینین اوغلو»
لقب وئرمک ساتیر(طنز)ادبیاتیندامستقیل بیرژانر ساییلیر.نئجه کی ساتیرهر یئرده وار، لقب اونونلابیرلیکده تامام ایجتماعیاتدا واردیر.انگلیس وعرب دیللرینده لقب حاقدا اطرافلی تحقیقات اولونوب ، ساتیریک ژورناللاردا ، کتابلاردا تیاتور پیئس لرینده لقب گئنیش بیریئرتوتور. تاسفله تبریزده لقب عوموم آراسیندااسکی عادت اولسادا،بوحاقدا ایندیه قدر جیددی تحقیقات الونماییب.
تبریزده چوخ آداملارین ایکی آدی واردیر بیریسی سیجیلی ده یازیلمیش آد اوبیریسی لقب آدی کی اوزگه لر اونا وئریبلر مثل اوچون قارنی ییرتیخ کاظیم ، نعره جاواد. لقب لر تبریزده عومومون کولتورونه قاتیلیب . بو یازی چالیشیر ایمکان قدری 1357 نجی ایلین انقلابیندان قاباق تبریزده اولان لقب وئرمک قایدالارینین کُوکونه بیرگوز دولاندیرسین .
الیمیزده هیچ بیرسند یوخدورلقب وئرمگین فایدالارین یا زیانلارین گوسترسین آمما چون تامام میللت لرآراسیندا لقب وئرمک واردیر او بابتدن دئمک اولار شیفاهی کولتورون بیر حیصصه سی دیر. مووضویا اطرافلی باخاندا گورونورکی لقب وئرمک هرطبقه نین وایجتماعی بولوگون دیلینده بیری بیریندن فرقلیدیربعضی سی رومانتیک ، بعضی سی تراژیک وچوخوسی کومیک اولور آمما تبریز ده لقب ایله اینسانلارین شخصی مساله لرینه یاناشماق واونلارین عئیبلرین آچماق، شیرین لقب لرین اوستون اورتور. تبریزده قوشولان لقب لری بئله تعریف ائتمک اولار :
اگر آد بیرآدامین شکیلی ساییلسا، لقب اوآدامین کاریکاتورودور. کاریکاتور اغراق حالدا شیشیردیلمیش شکیل دیر.
البته لقب وئره نین قصدی مهم حئساب اولور. لقب شوخلوق اوچون، تحقیر اوچون ،انتقام اوچون، جیجیکلیکدن و یا حتی پاخیللیق و اوندان علاوه اینانج اوزوندن دئییلیر. لقب هر یئرده اولسادا ، عرب ادبیاتیندا حد دن آرتیخ گورونور.عرب دیلینده بعضی آدلارچوخ لقبه اوخشاییرلار مثلن قارقایا دئییرلر « غراب البین» یعنی آیریلیق خبرچی سی . اسپانیا دیلینده دوکتورا کیچیک پیچاق دسته سی لقب وئریرلر.آوروپادا یازیچی لارکیتابلاریندا یاراتدیقلاری پرسوناژلارا یاراشیقلی لقب لرده یارادیرلار.
لقب وئرمک کوهنه بیرعادتدیر اونو ساخلاماق یوخ بلکه اونو مدنی یوللارلا دئییشمک لازیمدیر.اینسان سئور کولتوراولکه ده اینکشاف تاپارسا بئله گوبوت سوننت لر آرادان گئدر.غرب اُولکه لرینده ادبی، رومانتیک وتنقیدی لقب لرچوخ واردیرآمما سوننتی ایجتماعیات آراسیندا عیب آختاریب وتحقیر ائتمه گه لقب یارانیر. تبریزده لقب وئرمک حاقدا آکادمیک تحقیقات لازیمدیر. اوزوموزو آینا قاباقینا قویوب دیققتله باخمالییق.
لقب لرنئچه پیلله ده دئیلیر:
1-بیرعائله یا بیر بویوک فامئل ایچینده دئیلن لقب لر
2- بیرمحلله یا بیر صنف ایچینده دئیلن لقب لر
3- بیر شهر یا بیرکووشن ده دئیلن لقب لر
معروف دور تبریزلی لر شوخلوق اهلی ، متل دئین وده لی بازدیلار . ده لی بازلیق اوچون ده لی آدام گرکدیر.آداملارا آد قویورلار،لقب وئریرلر ، اونلاری آجیقلاندیریب جینی له دیب ده لی ائیله ییرلر سونرااونلارلا ده لی بازلیقا باشلاییرلار. بئله گورونور کی بوپسیکولوژیا کوهنه حربی کولتورعلامتی دیر. همه شه و هر یئرده دویوشچولرین روحیه سین یاخشی ساخلاماقا،اُولومو،اسارتی یاددان چیخارتماغا ، دویوشچولرین شادلیقا و گولمه گه احتیاجلاری وار . سرکرده لربونو نظره آلاراق عسکرلره شادلیق ایمکانلاری یارادیرلار ، اوخویوب اویناماق تکلیف ائدیرلر، دلخک گتیریرلر دویوشچولره گولمه لی حکایتلر و لطیفه لر تعریف ائیله سین و قوشونا روحیه وئرسین. بو سیاست داوام تاپاندا یئرینه دوشور،یاواش یاواش کولتوره قاریشیر و اُوز اُوزونه تزه له نیر وآرتیر .
تبریزده بیری بیری ایله باش باشا قویماقین اساسدااوچ کُوکووار :
بیرینجی سی حربی کولتوردور تبریز تاریخ بویو محاریبه میدانی وکولتور قایناقی اولوب محلله لرین بیری بیری ایله داعواسی بو کولتورون یارانماسینا کومک ائیله ییب.
ایکینجی سی تبریزین متروپل اولماسی دیر.تبریزهمه شه بویوک بیر تورک شهراولوب آیری میللت لر فارس لار، کوردلر، ائرمنی لر و باشقا لاری پول قازانماقا تبریزه گلیبلر و جماعات مجبوراولاراق اورادا یان به یان یاشاییب لار. بو میللت لرین آیریلیق لاری کولتور ساحه سینده داوام تاپیب . بیر بیرلرینین عئیبلرین آختاریب تحقیر و توهین ائدیبلر وزامان کئچدیکجه لقب وئرمه وآلجاتماعادته دونوبدور.
اوچونجوسو تبریزده بازارو بازاردیلی عصیرلر بویو یارانیب یئرینه دوشوب. بازاراهلی رقابت ده ، اوز ماللارین یاخشی اوزگه مالین پیس گوسترمکده اوستاددیلار. تبریزین بازاری دونیاداان بویوک اوستواُورتولوبازاردیر.بورادا اُوستو اُورتولوسوز دانیشماق ده ب اولوب.معروف دوربازاری لارموشتریه چای دیه نده باشلارین حجره دن چیخاریب تیمچه باشیندا اولان قهوه چیه دئییرلر «آقا مهدی چای گتیر».قهوه چی باشادوشوردئییلمه دی نئچه دانا چای گتیر ، بویوک چای گتیر یا کیچیک چای نهایتده آنلاییرکی تاجر دئییر«آقا مئه دیر» قهوه چینین آدی مهدی دئییل اوندان بیلیر موشتری یاغلی مشتری دئییل چای گتیرمیر. بازاری لارقهوه چینین آدین مهدی چاغیراندا قهوه چی دوشونور مشتری « مئه دیر» یعنی آلمامیش گئچیب گئده جک.
لقب وئرمک عادتی آشاغا طبقه لرین آراسیندا هامی دان چوخ یائیلیب دیر، عوام آداملارهامونو لقبی ایله چاغیریرلار و لقب لرین چوخودااینسانلارین عضوی عیبلرین،یوخسوللوقون کوسترمه گه ویاجنسی عضولری ایله یا شخصی خوصوصیتلری ایله باغلی اولور . بعضی لقب لرین یامان و سویوش ایله هئچ بیر فرقی یوخدور. بونلاری نظره آلاراق دئمک اولار لقب وئرمک مدنی لشمه میش کولتوردن باش توتور.تامام اُولکه لرده آشاغا طبقه لرین جماعاتی سوزو پیشیریب چیخارتماز،هرجورفیکیرله شیلراوجوردانیشیرلار یعنی هئچ بیر تعاروف، سوز گیزلتمک باجارمازلار . عکسینه اولان یوخاری طبقه لر حیله کار اولورلار و سوزلری تعاروف ایله قاریشدیریلار خولاصه اعتقادلاری وار کی آللاه آداما دیل وئریب عقیده سین گیزلتمه گه. بئله دئیه ک: آشاغا طبقه لرده اونا بونا لقب وئرمک اونلارین ساده فیکیرلی اولمالاریندان گلیر.
بعضی آداملار منفی لقب وئرمک لری ساده جه جوک ولطیفه حسابلاییر وخوصوصو یا عومومو یئرلرده دئییب گولورلر بیرحالدا کی تمدونلو اُولکه لرده بئله سوزلر وبیریسینه جینسی یا شخصی عیبلری اساسدا لقب وئرمک قاداغاندیر و او آدامی محکمه یه چکمک اولار.
ایکینجی دونیا ساواشیندان سونرا آوروپا شهرلرینده سربازخانا کولتورو و جیلف شوخلوق لار و تحقیر اوچون لقب یاراتماق چوخ واریمیش آمما اُولکه لرین کولتورو موُدرن اولدوقونا و آوانگارد هنرمندلرین چالیشماقی ایله و هرشئی دن آرتیق دولت لرین کولتورل فعالیت لری باعث اولوب لومپنی تییاتور پیئس لری و اینسالارا توخونان لقب لر آرا دان گئتسین تاسف له ایراندا خصوصن آذربایجاندا بئله فعالیت لر اولماییب و دولت لر میللتین اویانماقینی اُوزولری اوچون تهلوکه ساییب و یئری گلدیکجه لاتلیق و جاهیللیق کولتورونه مئیدان وئریبلر.
تبریزده لقبلرین یوزده دوخسانی اینسانلاری تحقیر ائتمک و کیچیک لتمک اوچون قوشولور اونا گورادا چوخ آز لقبی بیرآدامین اوز به اوزونده دئییرلر ، عومومیتده لقب آداملارین دالیسیجا دئییلیر یوخسا او آدام عصبلنیر داعوادوشوراوبیریسی آداملاردان کوسونور. لقب دئمک بیر اینسانا او لقب اساسدا قیمت وئرمکدیر.اولقب کی اینسانی حورمتلندیریر اوداها لقب یوخ بلکه فخری عونوان ساییلیر. اگر لقب تنقید سیلاحی ساییلسا دئمک اولار بو سیلاحی هر بیرآیری سیلاح تکین همی یاخشی ، همی ده پیس ایشلتمک اولار.
میللی فرهنگ ده و شیفاهی ادبیاتدا پیس ایله یاخشی نی آییرماق گرکدیرآمما پیسی قیراغا آتماغ اولماز اودا لازیم اولور دئییلسین و میللی مدنییته هر طرفلی باخیلسین. میثال اوچون فرانسادا یامان سوزلویو« دیکسیونرد نسولت» وار. بئله سوزلوک لرهر زاماندا اینسانلارین بیری بیری ایله مناسبتلرین گوستریر. مدنییتین هانکی مرحله ده اولدوقون نیشان وئریر .اجتماعی پسیکولوژیانی یاخشی آنالیز ائتمگ اوچون ضیالی لاروعالیملر بوسوزلری بیلمه لی دیلر.خصوصن کی تشبیهات بیرادبی صنعت ساییلیر و لقب لرده چوخ دیققتلی تشبیهات واردیر.
تبریزده لقب وئرمک هانکی زاماندان ونه اوچون تاپیلیبدیر؟
لقب لرین عومومو اولماقلارینا قطعی تاریخ دئمک اولماز آمما هامی میللت لرین آراسیندا،خوصوصن دالی قالمیش اولکه لرده ، اینکشاف تاپمامیش ایجتماعیاتدا، شیفاهی کولتورلرده ، اویئرلرده کی عموم اوچون فامئل آدی رسمی اولونماییب اینسانلاری تانیماق اوچون هر آداما بیر لقب وئریلیر . لقب گرک هر آداما یاراشسین ( کاریکاتوراوآداما اوخشاسین)یا بیر موناسیبتله دئیلسین اونا گورا دئییرلر « لقب گویدن گلر»( الاسماءینزل من السماء) بو بیرعومومو قایدادیر و دونیانین هر یئرینده بئله اولور آمماجنوب آذربایجاندا خصوصن تبریزشهرینده هزل وهجو، تاریخی دلیل لرله عومومو اولونوب .
ساتیر تنقید مقصدیله دئیلنده « هجو» ساییلیر شوخلوق مقصدیله دئییلنده هزل ساییلیر . تبریزده بیریسین اله سریماق، بیریسینه شوشه کی سالماق، لوغازاقویماق، پولچوک بندائیله مک بیرکولتوره چئوریلیب . بوایش اوچون مخصوص مکانلار شوهرت قازانیبلاراونلاردان بیریسی تبریزبازاریندا« دوببه لرقهوه خاناسی» وبیرسی ده کافه مایاک ایدی. چوخلی باشاریجیقلی آداملار گولمه لی سوزلری وگولمه لی آدلاری یاراتماقداهنر صاحابی اولوبلاراونلارا« دوببه » دئییرلر. تبریزمشهور آداملاریندان نقاشی معلمی رحمت لیک کریم حاجی زاده اوزو دوببه باشی ایدی یولداشیمیزمهندیس رحیم نخبه یه رحیم دوببه دئیردی .معلوم اولان دوببه سوزو نئچه جورمعنا اولونوب بیرمعناسی دا فرانسا دیلینده اولان« دوپه» (دوپینگ) سوزوندن آلینیب وتورک له شیب ومایاسین آرتیرماق ، اغراق وافراط ائتمک معنادادیر و بورادا دوببه اوآداما دئیلیرکی شوخلوق ائتمکده وگولمه لی سوزلری دئمکده اغراق ائتسین . بوکولتورو تانیماق لازیمدیر. بئله آدقویمالار ولقب یاراتماق کوچه بازار دیلینده و فولکلور تکین یارانیر، بئله لیک له ایکینجی آدا چئوریلیر.
سندلر اوزوندن تبریزده ایندیکی فورمادا تنقیدی لقب وئرمک مشروطه دوره سیندن عومومیت تاپیب البته اوندان قاباقدا واریمیش آمما اینیدیکی سایاقدا یوخ .مشروطه دورانی تبریزده تاریخی اویانیش دورانی دیر. اوزامان نشر اولان ژورناللار ، لک لک ، میغ میغ، موللا نصرالدین و... تنقدیدی لقب لری یازی ایله شعرایله وکاریکاتورایله میللت آراسیندا یاییرلاروایسته ییرلر میللتده « تنقیدی فیکیر» یارانسین بو بیر بویوک خیدمت حئساب اولور تاسفله تنقدی فیکیرین قاباغی آلینیرو زامان کئچدیکجه ارتجاع حاکمیت آلتیندا یالنیش لقب لرغلبه تاپیر وایندیکی فورما یا دوشور.یوخسا موللا نصرالدین ژورنالینین اُوز یازیچیلارینین لقب یا مستعارآدلاری چوخ ماراخلیدیر: لاغ لاغی، سوپورگه ساققال ، هر دبیل و ... میللی شاعیریمیزعلی اکبر صابیرین لقبی هوپ هوپ دیر اوآشاغیداکی شعرینده بیرکیشی نین کاریکاتورون چکیر:
دودکش کیمی بیرپاپاخ باشیندا
آغ توکلری بللی دیر قاشیندا
گرچی قوجادیر بابام یاشیندا
اما سوراغاندی قویما گلدی
کرداری یاماندی قویما گلدی
تاریخ بویو میللت لر یاخشی آداملارا یاخشی لقب و پیس آداملارا پیس لقب لر وئریبلرمثل اوچون
یاخشی لقب :شاه عباس کبیر،ریچارد شیردیل، سولطان سولئیمان قانونی ...
پیس لقب : شاپور ذوالاکتاف، توپال پاشا، ایوان مخوف...
گاهدان لقب وئرمک اینانج اوزوندن اولور . ابن بطوطه نین سفرنامه سینده یازدیقینا،تورک شاهلاریندان بیرینین گوزل قیزینا کوچوک( ایت بالاسی) لقب وئرمیشدیلرکی اونا گوز وورماسینلار.گورونوربیرینین چوخ قیزی اولاندا آللاهدان ایسته ییر داها اونا قیز وئرمه سین ، قیزین آدین قویور قیزبس، تاماما، کافیه .اوغلان لارین آدین قویورلار ماشاللاه اینانیرلار آللاه اونو ساخلایار.بئله آدلار لقب یئرینه دئییلیر. بورادا اوشاقلارین ایکینجی آدلاری دا اولور.
ائفوریسم یعنی لقب گلیب آدین یئرینده اوتورماسی تورک لر آراسینداچوخدوریعنی اکراه واینانج اساسیندا بیرآدی دئمه مک واونون یئرینه بیرآیری آد گتیرمک، لقب یاراتمانین بیرآیری فورماسیدیر مثلن تورکمن لرقورد آدین دیله گتیرمزلراونون یئرینه بوری دئییرلر( ائل اوغروسوز، داغ بوروسوزبولماز).بوری سوزی قوردون لقبی ایدی آمما ایندی آد یئرین توتوب.
آذربایجاندامخصوصن تبریزده عقرب وایلانا « آدی باتمیش»دئییرلر . بونلاربیرنوع اینانج دان باش توتور .تورکلرین اسکی اینانجی شامانیزم اولوب . شامانیزم اعتقادیندا بیرینین آدین چکنده اویله بیل اونی چاغیریرسان . ایلان وعقرب آدین گتیرمزلر اوندان اوترو کی اونلارائشیدرلر گلیب آدامی چالارلار .
صفوی لرحوکومتینده آذربایجانلی لارایمپراطورلوق قورورلارومعروف عایله لر اوزلری اوچون محتشم آدلار وشوهرت لر یارادیرلاراوندان علاوه عثمانلی ایمپراطورلوقوندا حورمت اوچون میللت خادیملرینین لقبی واریدی . صفوی لر ده وزیر لره و بویوک مقام صاحابلارینا شوهرت آدی قویورلاروایشچیلرینه ده لقب وئریرلرمثلن قیزلارآغاسی، قوُللارآغاسی وبئله جه لقب لر... بواساس دا قاجار دورونده یازیلان رستم التواریخ کیتابی ، صفوی لروزندیه دوورونده یارانمیش قوندارما لقب لرله دولودور . دئمک اولاریالانچی لقب لرحاقدا اولان سندلر صفوی لردوروندن باشلانیر،کیتابی یازان اوزونه « رستم الحکما» لقب وئریب.
صفوی لردن اول آق قویونلو و قارا قویولو حوکومتلرینده و یا اونلاردان مستقل اولان محلی حوکومت لرده شاهلارین وحاکم لرین لقب لری واریدی آمما اصلن وابدن تحقیرائتمه گه دئییلمیردی نمونه اوچون اوزون حسن ، بورکی یاریق ، آت سیز ، قارایوسف، آخی جیق و...
کوراوغلونون اصل آدی « روشن» دیر وکوراوغلو اونون لقبی دیر . کوراوغلوحماسه سینده هرآدامین بیر لقبی وار – دمیرچی اوغلو ده لی احمد ، کوسا ، کئچل حمزه و...
ناغیللاریمیزدااولان قهرمان لارین لقبی وار ، یانیق کرم ، قاچاق نبی و...
قاجارحوکومتینده عرب سوزلریندن آلینمیش آدلار خلافت دوروندن تقلید اولارکن چوخلو یاییلیرو رسمی اولونور سونراقاجار شاهلاری و شاهزاده لری اونلارا خیدمت ائدنلره موناسیب لقب لر وئریرلر وهابئله ثروتلی آداملار قاجار شاهلارینا پول ومولک وئرمکله اوزلرینه لقب آلیرلار- ناظم الاطباء ، مصدق السلطنه ، مشیرالدوله، کمال الملک، ظل السلطان...
قاجار شاهلاری موللا لارا دینی لقب لروئریرلر مثلن ثقه الاسلام، حجت الاسلام، آیت اوللاه و آیت اوللاه العظماء عنوانلاری فتحعلی شاه دورونده موللا احمد نراقی دان سونرا عمومی لشیر.
گاهدان دا ثروتی اولمایان آداملار قاجار شاهلارینین بیر سوزون گوتوروب اوزلرینه لقب وشهرت یارادیردیلار میثال اوچون تهراندا دولت تکیه سینده ناصرالدین شاه بیرنوحه اوخویانین سسیندن خوشلانیر، دئیر « بارک آللاه» او گوندن سونرااو نوحه اوخویانین شهرتی اولور « حاجی بارک آللاه».
قاجار دوورونده تبریز شهرینده قارا میللت شاهلارین وشاهزاده لرین اه داسین چیخاردیب هر آداما بیر گولمه لی آد قویورلار و بو یولدان نالایق آداملاری کی ناحاق یئره پول وئریب طنطنه لی آدلار آلیبلار تنقید وتحقیر ائدیرلر . مثلن سوسمار الدوله( بو آدلا بیر کیتاب یازیلیب)، مفسدالممالیک. فضول الدوله، ذلیل السلطان و...
علی اکبر دهخدا « چرند پرند» مقاله لرینده چوخلو بئله گولونج لقب لر یارادیر ویازیر نومونه اوچون :معشوق السلطنه ،محبوب الدوله ،عزیز الایاله،خوشگل خلوت ،قشنگ حضور ،ملوس الملک . ماللا لارا لقب وئریر: چماق الشریعه ،حاجب الشریعه ، کالسکه الاسلام ،میزوصندلی مذهب.
شاهزاده نادر میرزا فتحعلی شاهین نوه سی « تاریخ وجغرافیای دارالسلطنه تبریز » کیتابیندا لقب لری اولان آداملاردان دانیشیر. کریم شیره ای و ملیجک حاقدا یازیلان تاریخ کیتابلاریندا بو قوندارما لقب لردن صوحبت اولونور.کریم شیره ای ناصرالدین شاهین سرایینین دلخکی گولمه لی لقب یارادماقلا شهرت تاپیب. یئری گلنده بئله مسخره اوچون دئییلن آدلار حوکومتله موخالفت گوسترمک معنادا دیر وفرهنگی تنقید حئساب اولور.
کریم شیره ای و ملا هراتی
مشروطه ایللرینده یاواش یاواش آوروپا دا اولدوغو قایدادا فامئلی آدلار ده ب اولونور وایگیرمی ایل مشروطه دن گئچنده رضا شاه حوکومته یئتیشندن سونرا مشهورآداملارین لقب لری خان خانلیق نیشانی ولازیم اولمایان آرتیق عنوان ساییلیرورسمی لقب وئرمه گه سون قویولور او عنوانلارین یئرینه دکتر ، مهندیس ، پروفسور، سرهنگ ، سرتیپ ، استاندار و بو سایاق دا عنوانلار چوخالیر(مصدق السلطنه اولور دکترمصدق) سونرا هامی اوچون سیجیلی وئریلیر .
سیجیللی نین متنی فارس دیلینده یازیلیر و سیجیلی ده فامئل آدی یازماق ایجباری اولونور. بیر سیرا عائله لراوزلرینه یاخشی فامئل آدی سئچیرلرآمما قارا میللت بیلمیردی فامئل آدی نه دردینه ده یه جک بئله لیک له بیر چوخ عائله لره سیجیلی یازان اوزو ایستدیگی شوهرتی یازیر خصوصا آذربایجاندا دولت مامورلارینا امراولونور سیجیلی ده شوهرت اوچون مطلق فارس معنالی کلمه لردن یازیلسین اواساسدا دمیرچی نین لقبین یازیرلار «آهنگری» تفنگچی نین شوهرتین یازیرلار « رزمی» بئله لیک له آسیمیلاسیون سیاسیتی رسمی اولور آمما عوموم میللت سیجیلی ده فارس آدلارا باخمایاراق، اوزلری قویموش لقب لرله آداملاری تانییرلار . دولت راپورت لاریندا یازیلیرکی آذربایجانلی لار فارس معنالی سوزلری باشا دوشومورلر و چوخ آدام عائیله سینه سیجیلی آلماق ایسته مه ییر. بعضی لری دئییرلر دولت غیرایسلامی آدقویور بیزی دین دن چیخاردسین.چوخ عائیله لر سیجیلی آلمیردیلار قورخوردولار اوغلانلاری ایژباری آپارسینلاربئله جه ده اولدوهرآدامین سیجیللی سی واریدی اون سگگیز یاشا چاتاندا سرباز توتدولار.
سیجیللی وئریلمه دن اول معروف اولموش عربی و ترکی آدلار یئرینده قالیر مثلن سلطان القرائی ، ایپکچی و... آمما یوزده دوخسان عائیله لره فارسی آد یازیلیر . گاهدان دا چوخ تحقیر ائدن آد یازیرلار . هکماوار محلله سینده بیرعائیله نین فامئلی آدی « سرگردان حکم آبادی» یازیلمیشدی چون کی ائوین کیشی سین چاغیریرلار سیجیللی آلسین ثبت ماموری سوروشور سنین شوهرتی وی نه یازیم ؟ او کیشی جاواب وئریر « واللاه سرگردان قالمیشام فارس دیلین بیلمیرم» ماموراونون سوزون ائشیدنده سیجیللی ده شوهرتین یازیر : سرگردان حکم آبادی.
تبریزده فامئل آدینا « شوهرت دئیرلر. سوروشورلار آدین نه دیر؟ شوهرتین نه دیر؟ لقب هرآدامین شوهرتی ساییلیر و اونونلا تانینیربولقب لر بعضی سی بیر محلله نین ایچینده دئییلیر - هکماوار محلله
ساری قلی خان
سینده ، آجان روبابه ، علی قیزقین ، ماللا سئید و... هکماوارلی لار بو آداملاری تانییرلار آمما هکماواردان قیراخدا بو لقبلرین معناسی یوخدور. یعنی لقب لرین چوخو محللی شیفاهی فرهنگده یاشاییر و نسیلدن نسیله دئییشیلیر.
بیر سیرا لقب لر بیر شهرده تانینیر و دئییلیر - تبریز شهرینده قلی خان سالار متجدد بیر ضیالی و خرافات لا موخالف اولان « ساری قلی خان »آدلانیر ، خیاوان محلله سینین موشاطاسی« حلمه سازاندا» و داش ماغازالارین دالی سیندااولان زورخانانین صاحابی حاج میرزا
بادامی «میرزابادام »آدی ایله تانینیر.ساری قلی خان حاضیر جاواب اولماقدا و جینسی لطیفه لردئمکده ، حلمه سازاندا ، توی توتماقدا و میرزابادام شاه پرست لیکده ،آدلاری دیللره دوشوب.حاجی ابولقاسیم جاوان پیشه وری حوکومتی ایله موخالفت گوسترمکده تانینیب .حاجی ابولقاسیم جاوان ، میللی حوکومت داغیلاندان سونرا تبریزده شهرانجومنینه داخلیل اولور. بیرگون سوپورگه چیلری بیر یئره ییغیر اونلارا دانیشسین ، دئییر : « من هله ایکی گوندو سیاسته داخیل اولموشام ، آمما ایندی بیلیرم یازیق چرچیل نه چکیر»
قیزلارا و آروادلارا فامیل ایچینده آد قویورلار و ناموسی مساله لر باعث اولور او آد فامیلدن و همسایالاردان قیراغا چیخماسین چوخوسوداقادین لاردا اولان خیصلت لرو ظاهیردکی نیشانلاری اونلارین لقبی اولورمثلن پینتی کوبان،گزه ین فاطی، سوزبازنرگیز،چوپورسکینستان ،چئری هوللیه خاللی توران و... عایشه ، خدججه، کلانتر ، قوردلوکالاک، شلخته و بئلنچی لقب لرهرمحلله ده پیس تانینمیش ، های سالان و حیاسیز آروادلارا دئییلیر. آذربایجاندا عومومیتده تحقیر ائدن آدلار وجینسی لطیفه لرین چوخوسی کیشی لرحاقدا دئییلیر وغئیرت وناموس مساله لری باعث اولورآروادلار حاقدا آز سوزچیخارتسینلار. بو موضوع آروادلارین ائوده قالیب وکوچه یه چیخماماسین گوستریر . هر یئرده آروادلاردان آز دانیشیلیر ، اودا آروادلارین حوقوقونون اولماماغین نیشان وئریر. تورکلرین تاریخینده آروادلار همه شه کیشی لرله برابر ساییلیب لارو بودا تورک لرین اسگی اینانجیندان یعنی شامانیزم دن وائل اوبا کولتوروندن گلیرمیش آمما هر یئرده تورکلر شهرلرده یاشاماغا باشلاییبلار یاواش یاواش آروادلارین حاقی آزالیب . کئچمیشده تبریز شهرینده کیشی لر اُوزلرین غئیرتلی تانیتدیرماغ اوچون آروادلاری آزادلیقدان محروم ائدیبلر.
بعضی آداملارین جیسمی نقصلری یا نشانه لری لقب اولور- آخساق احمد ( آخساغا بیرآددیم بیرآغاج یولدور)، کارابولقاسیم ( کاردان کار او آدامدیرکی ایسته میر بیرسوزوائشیتسین؟»،کچل حمزه ( چئچله دئییرلر زولفعلی)، بوغلی ایبراهیم،( بوغ توکوندن گیروقویاندیر)،پوتابویوک آقا(یئمکدن آزقالیرپارتلاسین)،جوری خلیل(جورولوگونه باخماجوهرینه باخ) ، جین جاواد( جینه بورک تیکیر) و ...
او آداملارین کی بیرمیوه دن یا بیریئمه لی دن آجیقلاری گلیر واو یئمه لی نی یا میوه نی ئوزلرینه توکان ائدیبلر ، اونلارین لقبی اولور – بیبر رسول ، علی بادیمجان ، عسکر ساریمساق ، شوربا قلی ، ایشگنه کریم، تورش آلچا و ...
بعضی لرین حیوانلا را اوخشایان اخلاقلاری یا رفتارلاری لقب اولور – ائشک ممد ( تنبل لیکدن ائشگه دایی دئییر)، ایت خلیل ( ایت اوزوندن برک اوزو وار)، تولکی قاسیم ( تولکو سوواخلی باغا گیرمز)، قیرقی ایبراهیم( سن گله نه جک قیرقی شیوانی آشار)، قیتمیر غولام ( قیتمیرلیقداجویودلرین الین باغلار)،پخیل حسن ( پخیل یاراماز اولار- الحسود لایسود)، گُوپچی ولی(ائیله یالان دانیش یورماق اولسون)، ...
بیر سیرا لقب لردین ومیللییت حاقدا دئییلیرمیثال اوچون ارمنی آوانس ، کورد عثمان، گوران رشید، جویود موسا و...
بعضی لقب لر بیر محلله دن یا بیر کنددن اولمانی تمثیل ائدیر نومونه اوچون ماحمودچهرگانلی ، استاد غلامحسین بیگجه خانلی( تار اوستادی)، تیمسارعباس قره باغلی ، حاج محمد نخجوانلی و ... بوآدلارسیجیلی ده یازیلان آدلارلا برابردیلر میللت اونلارین آدین ائشیدنده همی اونلاری تانییرهمی ده بیلیر هارالی دیلار.
صنعت کارلار و کاسیب کارلارو هنرمندلر اوز ایشلری ایله آدلانیب تانینیرلار – علی بویاخچی ، حجت کله پز ، عاباس نجار، حسن دمیرچی،جاواد باققال .صمد آیناچی ... حاج ماحمود قاوالچی (قاوال اوستادی)، عاشیق قشم، علی نقاش، عیسی تارزن...
قهوه چی ، باشماقچی ، کومورچی ، دستمالچی ، توتونچی ، فرشچی ، دیره کچی ... کیمی لقب لر کئچمیشده تاجیرلرین و صنعت کارلارین لقبی اولوب سونرادان فامئل آدینا چئوریلیب لر . تبریزده بونلار داها لقب ساییلمیر. لقب او آدلارا دئییلیر کی آدامین عیبین گوسترسین .سوننتی ایقتاصادیات آرادان گئتدیکجه بئله لقب لر آرادان گئدیر.
بعضی لقب لر تکجه بیر صنعت وحئرفه صاحابلارینین آراسیندا معنا وئریر . خالچاچی لار ، باشماقچی لار ، شوفرلر وآیری صنف لرین ایچینده بعضی لقب لر او صنف دن قیراخدا معنا وئرمز و ایشلنمز چونکو او حرفه نین اصطلاحلاری لقب اولور و او اصطلاحلاری هامی بیلمزلر. هکماوار محله سینده اینقلابدان قاباخ « بئش چه رک حوسئن» واریدی . فرش توخویانلار هراون بئش مین ایلمگه بیر« قابال» دئییرلر . فرش کرخانالاریندا هرفرش توخویان گونده اون بئش مین ایلمک سالماغا یعنی قاتمالارا اون بئش مین دوگون وورماغا مجبور اولوردو. بونا قابال سالماق دئییردیلر.اوشاقلار یاریم قابال سالیردیلار .هرقابال دورد چه رک ساییلیردی .حوسئن بئش چه رک گونده بیر قابال وبیرچه رک ایلمک سالیردی اونون الی سورعتلی ویئگین اولدوغونا ،«حوسئن بئش چه رک » آدلانمیشدی.
آذربایجانین کندلرینده ده لقب وار آمما تبریزده اولان معنادا دئییل. کندیلی لرعومومیتده آداملاری حیوانلارا اوخشادیب و حیوان آدین بیر آدامین آدینا یاپیشدیریرلار مثلن بیزووممد ، کئچی کریم ، ایت خلیل و... بو لقب لر تبریزده ده دئییلیر آمما تحقیرائتمک معنادا اولور بیرحالدا کی کندلرده ساده بیر آد کیمین ایشلنیر. کندلرده ، کند کولتورونه اویقون لقب لر وار مثلن ناخیرچی قیزی ( ناخیرچی قیزی یئریک له ینده آرپا چورگینه یئریک لر) ، گوزوقانسیزاحمد ( آرپا چورگی داش پئنیر ، گوتورداش ایله از احمد، آی آلا گوزآلا گوز احمد)
شمر ، حرمله ، یزید ، عمر و... بو لقب لراو آداملارا قویولور کی عاشورا و تاسوعا گونلرینده کربلا واقعه سینین شبئحین چیخارداندا اونلار ایمام حوسئنین دوشمانلارینین رولون اویناییرلار – شیمیر ریضا ، عومر قلی ، یئزید عسکر ، حرمله جاببار، خولی خلیل و...
کربلا واقعه سینده حرریاحی چوخ مشهوردو اویزید ابن معاویه نین قوشونوندان آیریلیر وایمام حوسئنین طرفینه گلیر. شیعه فرهنگینده دوشماندان آیریلان آداملار «حر» آدلانیرلار .تبریزده حورر لقبی وار و حورر رولون اوینایانلارا بو لقب وئریلیر.
بیر دفعه عاشورا گونوشبئح چیخارداندا ، بیر آتلی گیریر میدانا اوجا سس ایله نعره چکیر دئییر « من حوررم» اورادا اوشاقلاری ایله شبئحه تاماشایا گلن بیرقادین دئییر « آی قارداش گئت آیری یئرده هور( ایت سسی چیخارد» بورادا منیم اوشاقلاریم قورخارلار»
بیر محلله ده، قومارباز، قوش باز ، جمال باز و... بئله جه لقب لر هرکسین آدینا یاپیشیر او آدامی اعتباردان سالیرو لایی بالی تانیتدیریر.
تورک میللتلر آراسینداشوخلوق و میرت اهلی اولماقین درین کوکلری واردیر. ماللا نصرالدین آزو بویوک بیرسیمبول دور. مین ایل بوندان قاباق سلطان ماحمود غزنوی نین ساراییندا بیردلخک واریدی عرب تاریخچی لری اونون آدین طلحک یازیبلار وعبید زاکانی اونا گولمه لی سوزلر نیسبت وئریب فارس لار« دلقک» سوزون اونون آدیندان گوتوروبلر. سلطان ماحمودغضب له ننده طلحک گولمه لی سوزلرله اونو گولدورب غضبین سویوداردی.
لقب وئرمک اصل ده شوخلوق اوچون تورک لرآراسیندا هر یئرده واردیر بو لقب لر وآدلار هرنسیل ده دئییشیلیر وته زه آدلارتاپیلیر آمما قایدا یئرینده قالیر . هرآدام اُولنده اونون آدی دا باتیر و تکجه او آدلار قالیرلار کی بیر خیصلت اساسیندا یارانیبلار مثلن ساری قلی خان جینسی لطیفه دئمک له تانینیب و عسکرانلی یالانچیلیقلا( عسکران شمال آذربایجاندا یئرآدی دیر) ، اونلار اولوب گئدیبلر آمما ایندی هر کیم ایستر بیرجینسی لطیفه دئسین اونو ساری قلی خانا نیسبت وئریرویالانچیلیق حاقدا گولمه لی سوزلرعسکرانلی یا نیسبت وئریلیر بئله لیک له بوآداملاراوزیئرلرینده بیر کیچیک ماللا نصرالدین اولورلارومیللت اونلارین دیلیندن اوزسوزلرین دئیرلرمثال اوچون یوخون ایللرده عسکرانلی عوضینه، نعره جاواد تبریزده یالانچیلیق سیمبولو اولوب اونون دیلیندن دئیلیر:
بیرگون قمه نی چکیب یولومون اوستونده قاباغا گه له نی شاققالاییردیم یاری یولدا گویدن سس گلدی جاواد نه ایش گورورسن ؟ بئله اولماز « آخی من خلقه سن قتله؟».
نعره جاواد حقیقی بیر شخص دئییل بلکه نئچه نفر جاواد آدلی آداملار بیری ده لی ، بیرسی سفئه ، بیر آیری سی شوفر اداسی چیخاردان بیر یئره ییغیلیب « نعره جاواد» آدلانیب یعنی ماللا نصرلدین کیمین بیرمجازی شخص اولونوب.
هرعاشیقین دورانی وار.معروف لقب صاحابلاری بیرنسیلده هامی اوچون تانیش اولور نسیل دئییشیلنده آیریسی اونون یئرین توتور . تبریزده میللی حوکومتدن سونرا عسکرانلی معروف اولور . 1340 نجی ایللرده ساری قلی خان دیللره دوشورواینقلابدان سونرا نعره جاواد گونده لیگه گلیر. گاهدان دا بیرگروپ میدانداراولورلار 1340 نجی ایللرده ساری قلی خان ، سیدعرب و سید اخمدیان تبریزین مرکزینده مایاک کافه سین اوزلرینه پاتوق ائتمیشدیلروتامام لقب لروقارا یاخمالارو جیلف جوک لاراونلارین دیلیندن دئییلیردی.
اوتانجاق آداملار لقب دن چوخ اینجیکلی اولورلارگورونوب کی بیرآداما لقب قوشولاندان سونرا اُوز دوغما شهریندن چیخیر گئدیرغوربت اُولکه لرده یاشاییربواومودلا کی اولقب یاددان چیخاندان سونراقاییتسین گلسین . معروفدور قوناخلیقدا نا قافیل بوراخدیقی سس اوتانجاق بیرکیشی یه لقب اولور. کیشی اوتاندیقیندان تهرانا قاچیر اون ایلدن سونرا قاییدیر تبریزه گلیر . اُوز کوچه لرینین باشیندا بیراوشاق گورورسوروشور کیمین اوغلوسان نئچه یاشین وار؟ اوغلان دئیر قیروو قنبرعلی نین اوغلویام اون یاشیم وار کلب حسن عمی او ... ایل دونیایا گلمیشم . کیشی گورور لقب تاریخ اولونوب گلدیگیندن پئشمان اولوراورادان قاییدیر بیرداها غوربته گئدیر.
آنالار اوشاقلارین تربیت ائدنده دئییرلر اخلاقیوی دوزائیله ، گوزه تله اوستووه آد قویماسینلار.آد دیللره دوشدو داها ییغیشدیرماق اولماز . بیر سوزو نرگیز بیلدی تربیز بیلدی.
دولتلی عائیله لرایچینده لقب عیب ساییلیروایجازه وئریلمیراوشاقلار بیرآدامی لقبی ایله چاغیرسین لار.
یازینین سونوندا تبریزده کی لقب لردن بیرنئچه نومونه گتیریرم :
1 – جیسمی نقص لره وئریلن لقب لر
کورپه ماحمود-اوش دوداخ حسن-کارغولامیرضا-کور نادیر-چئچل اصلان – یانیق عابباس- دلی جاواد- اه یری اویریکیشی- کوفته کلب حسئن- ایکی باشلی زینال- میریخ باقیر- زال ریضا- قارنی ییرتیخ کاظیم – یوموری عسکر –چوپورایبراهیم .چئری یوسوف – بورون مشد علی – چاپیخ غولام- قولی یوخ کریم - خیر خیر محسن.کوله ماحمود .
چولاخ ناصر- آخساق قلی – انگی ایری ایمان – قوزحاجی علی اکبر-آلتی بارماق میرایبراهیم- جیجنکین اوغلی- دازعلی اصغر...
2 – تحقیراوچون دئییلن لقب لر
فیشگا جاواد- جین عسکر – مال یوسوف – قیریخ حیدر – قیفیل حسئن – کونز حسن – مال ممی – میمون احد – اینک احمد – قرمزی حسئن – سرچه جلیل – جین بویوک آقا – نشتاب حسئن – عریان اکبر – دولچا باقیر – پونزا ماحمود – قیف صمد – مایاداوود .فیریلداقچی میرعلی – قجله ماحمود – اوکوزعلی – دیلنچی غافار- پتی حیدر – کال ممدتقی – علی به داوام – پوخلی باقیر- قارقا صمد –دیلقیراسد – دینقا رحیم – پالان حسئن – یئتیم علی – ننه کریم...
3 – بیر سیرالقب لر وار کی آشکارا یامان یووزساییلیر . قلمین حورمتی اجازه وئرمزاونلاری یازماقا .
سون
2012 نجی ایلین پاییزی


text:
یئنی تحصیل ایلی موناسیبتی ایله "ایواز طاها"نین موراجیعتی
1
اوشاقلاریمیز اوخوللارا گئتدیلر، باجیلاریمیز، قارداشلاریمیز ایسه بیلیمیوردلارینا. هئچ بیرینین قولتوغوندا آنادیلینده بیرجه کیتاب یوخ.
2
بو یاخینلاردا مدنیت ناظیرلییی ایکی کیتابیمین نشرینه ایجازه وئرمکدن چکیندی. ندنلرین بیری بو ایدی: سن دئمه کیتابلاریمین یازی قایداسیندا فارسجا و عربجهنین سؤزلرینه سایمازلیقلا یاناشیلیب. دؤولت مأمورونون آرگومئنتی داها غریبه ایدی: "فرهنگستان فارسی بئله بویوروب". سؤز یوخ کی، شرقی تیمورون دیل آکادئمیاسی بورکینافاسونون دیلی بارهده فیکیر سؤیلهسهیدی، تهرانین دئیینگن تئلئویزیاسی دونیا سیستئمینین عدالتسیزلییی بارهده گئجه گوندوز دنگ ائدهجکدی بیزی. آمما فارس دیلی آکادئمیاسی بوتون دیللری فارسجانین بیر لهجهسی سایدیغیندان، منیم دیلیمده بیر سطیر اوخویوب یازمایان آدام گؤستریش وئریر کی من دئین کیمی یاز.
فرهنگستانین وظیفهلرینین یالنیز بئشینجی مادهسینده، اؤزلری دئمیشکن "محلی مدنیتلرین حفظی"ـنه ایشاره اولونور. بو ایشاره باشقا میللتلره کورون ایشیق ساچیرسا، جوملهنین داوامی اومیدلری پوچا چیخاریر. بللی اولور کی، آکادئمیکلر رسمی دیلی داها دا گوجلندیرمک اوچون اولکهنین قیراقـ بوجاغیندا گؤزدن قاچیمیش "فارسجا فولکلور، آدلار و ایصطیلاحلار"ی توپلاماغا وورنوخورلار. گؤزلهنیلمز دئییل، بو فرهنگیستانین سوی آغاجینین کؤکو 1935ـجی ایله گئدیب چیخیر. همین ایلده ممالک محروسهده یایغین اولان آذربایجان تورکجهسی ایله یاناشی باشقا دیللری فارسجانین خیرینه محو ائتمک اوچون بیرینجی فرهنگستان یاراندی. اینگیلیسلر بویورموشدولار، بیر زامان توپلارینی ویئنا داروازاسینا سؤیکهمیش تورکلردن زهلهلری گئدیر.
فرهنگستان چئورهلری گومان ائدیردیلر چاغداش نسل توراپاغا قاریشدیقدا دیلدن یالنیز خاطیره قالاجاق، سونراکی نسل مکتب گوجونه کوتلهیه سیرانمیش یئنی دیله آلیشاجاق[1].
3
نهایت "بیزی بونا آلیشدیراجاقلار" دئیه، 89 ایلدیر بئله اولور. 89 ایلدیر زورلا وئریلمیش کیتابلاری قولتوغوموزدا ساخلاییریق، آنا دیلیمیزی ایسه اورهییمزده. من اورحان پاموکا یازاندا کی، بیزیم بیریمیز ائویمیزی ایتیرمیشیک (قاراباغدا)، او بیریمیز ایسه دیلمیزی (تبریزده)، مقصدیم دیلین اوغورلانمیش "یازی"سیندان گئدیردی، بیریا مظلومیتینین باهاسینا کؤنلوموزده قورویوب ساخلادیغیمیز دانیشیق دیلیندن دئییل[۲] هر ایل دیلیمیزی ائوده قویوب مکتبه گئتدیک، آمما دیلسیزلییه آلیشمادیق. شاهلار سانیردیلار زامان آخاریندا رضا خانین یوخولاری چین اولاجاق[3]، اولمادی. شاه دئییردی اوردودونون مطبخ ایشچیلری ده متجاسرلره (پیشهوری بئله آدلاندیریلمیشدی) قولاق بورماسی وئرمهیی باجاریرلار. آمما بئله اولمادی، پیشهوری دوغما کور نیفریتیمزده یاندیسا، شهریارین ساده دیلینده دیلیمیز پؤهرهلندی.
سبب آیدیندیر: باسقی، زوراکیلیق[4] و تاپداییش[5] کیمی عامیللر "مئیلی" اورهتیر. تاپداییش همیشه اوستبیلینجی[6] یووشدورورسا[7]، آلت بیلینجین[8] گؤزلهنیلمز داورانان گوجلرینی اویادیر. دیل یاشام عرصهسینه فوران ائدیر. دیل آستارادان استرآبادا قدهر آیاقلانیب یئریمهیه باشلاییر، بوغونتو ایللرینده "سازیمین سؤزو" کیمی دیل آبیدهسی یارانیر.
اوشاقلاریمیز اوخوللارا گئتدیلر، باجیلاریمیز، قارداشلاریمیز ایسه بیلیمیوردلارینا. هئچ بیرینین قولتوغوندا آنادیلینده بیرجه کیتاب یوخ. تکی دوغما کیملیک وئرگیسی بئیینلریندن، سئویملی آنادیل سئوگیسی ایسه اورهکلریندن یوخا چیخماسین. قارداشلاریم، باجیلاریم مکتب یاددیرسا، دیلی یادیرغامایین، دیلیمیزی ائوینیزده یئترینجه اؤیرهنین!
ایواز طاها
1389 ـ جو ایلین مهر آیی
[1] آلیشماق (بوردا): عادت ائتمک [2] بوجومله اورحان پاموکا گؤندردیییم مکتوبدا گئتمیشدیر. مکتوب سلیم بابوللا واسیطهسی ایله پاموکا چاتدیریلمیشدی. [3] یوخونون چین اولماسی: یوخونو تعبیر اولماسی، دوغرولماسی؛ یوخونون تحقق تاپماسی [4] زوراکیلیق: خشونت [5] تاپداییش: رئپرئسییا، سرکوب [6] اسوت بیلینج: خودآگاه [7] یووشدورماق: رام ائتمک، اهلیلشدیرمک [8] آلتبیلینج: ناخودآگاه


text:
نوروز بایرامی تاریخیمیزده - ادبیاتیمیزدا و فولکولوروموزدا
بایرام حاقدا ملاحظه لر:
رضا همراز
بایرام یا خود نوروز بایرامی حاقدا بو گونه کیمی ایستر فارسجا اولسون ایستر سه ده تورکجه ادب سئورلر ؛ آراشدیریجی لار و عالیم لر وریندن اونلار یازی ؛ تحقیق , شعر و مقاله یازیلیب یا خود نشر ائدیلمیشدیر . بو یازی لارین بیر سیراسی نه ایسه یئنی لیک داشییا بیلمه دن دئمک باشقالارینین یازیلارینا بنزه میشدیر . آما بونلارین بیر سیراسیندا دقیق و گوزل آراشدیرمالار دا گئتمیشدیر .آنجاق بیر هوسکار کیمی نوروز بایرامینین عنعنه لرین و ساییر لرده کیمی موضوع لارا گوره تحقیق آپارماغی سایین عالیم لریمیزه تاپیشیریب نئچه ایلدن بری حاضیرلادیغیمیز کیچیک یازی نی تقدیم ائتمک ایستردیک . بلکه ده اورک لرینیزجه اولدو .
بیر سیرا یازیچی و عالیم لرین دوشونجه لری و فیکیرلری جه بایرام ایکی ترکیب دن اورتایا گلیب . بای + رام = بای همان به ی و بیگ دئمک دیر و رام رام ائتمک ؛ اوزونه تابع ائتمک و باش ایمک آنلامین داشییر . بو فیکری قبول ائتسک رحمتلی میرزه علی اکبر دهخدانین دا سوزو ایله راضی لاشمالی ییق نییه کی او یازیر : " بایرام تورکجه آدلاردان دیر و بلکه ده بهرام ین بیر اوزو دور " ص 3744 حالبوکی بیز دهخدانین بو یازی سینین بیرینجی حیصصه سی ایله راضی لاشساق ایکینجی حیصصه سی ایله راضی لاشا بیلمه ییریک نییه کی ؛ بو گون تورکمن لر ایچره دهخدانین فیکرینین عکسی ایشه آپاریلیر و بهرام سوزو ائله بایرام کیمی دئییلیر . دهخدا سونرا بهرام سوزونون آلتیندا بئله ایضاح ائدیر : اشکانلی شاه لاریندان و سوی آدی بویوک اردوان ایدی . بورادا بیر یئنی حقیقت ده آنلانیلیر اودا بو کی قبول ائتسک کی اشکانلی لر سوی تورک ایدی لر عالیم لریمیزین فیکیرلری و آراشدیرمالاری دا بو نو تصدیق ائدیر ؛ اوندا چوخ احتمال کی بهرام سوزو ده ائله تورکجه اولا بیلسین . بیز بیلیریک کی ؛ اردوان همان ار + دوون دی و اونون فارسجایا چئوریلمیشی مرد افکن اولموشدور . بو آرا فردوسی نین بئله بیر فیکری ده اولموشدور:
چو زو بگذری نامدار اردوان
خردمند و با رای روشن روان
چو بنشست بهرام از اشکانیان
ببخشید گنجی به ایرانیان
بئله لیک له قبول ائتسک بایرام خان آدلاریندان دا اولموشدور بو گون کندلریمیزده " بایرام قولو " آدی دا ایشله نمک ده دیر . داها سونرا تورکیه ده ایشیق اوزو گورن دیوان لغات دیزینی کیتابیندا دا بایرام حاقدا بئله بیر ایضاحا راست گلیریک و ختن و کنجک سوزونده ه اضافه ایشله نیب . اورنک اولاراق : هاما – ما ؛ هاتا- آتا ؛ ب ؛ ه ؛ ر؛ ا ؛ م = بایرام ؛ سئوینج و ایلنجه گونو . بو کلمه اوغوز جا دیر . بئیرام ؛ بئیرم گلیب کی ؛ سئوینج و ایلنجه گونو دئمک اولار . بزرم کلمه سیندن آلیندیغی دا دوشونولور . چونکو اسلامدان اول بایرام بیلمزدیلر کی آدی دا اولسون . اولموش اولسایدی دا بونو یالنیز تورک لر بیلردی لر . بونو آنجاق دیللرینده ذ حرفینی ی یاپانلار بیلی یور . بیر چوخ کلمه نین بو ایکی کلمه بایرام ؛ بدچرام شکلینده آلینمیشدیر . بوگونکو کوللانیش دا بوجور دوشونولور . بو یازی دان دا آیدین لاشیرکی بایرام اسلامدان سونرا تورکلر ایچره تاپیلیب سا ؛ اما طبیعی دیرکی , بایرام با خود موبارک گون ؛ یئنی گونون کوکو تورک لرده ان قدیم دوورلره گئدیب چاتیریعنی سومر و ایلام زامانلارینا و ائله بایرام سوزو ایله شنلیک گلیر ؛ خوشلوق گلیر ؛ یاشیل لیق گلیر . بایرام یا خود نوروز گونو گلنده قارا قیشدا چول – پالازین ییغیشدیریب گئدر . نوروزون گلمه سی ایله آجیلیقلار ؛ سویوقلوقلار ؛ قارا – قوره سیچان ده لیگینین ساتین آختارارلار گئتسین لر . بایرام هامی لارین دوداقلاریندا گولوش قونچه سین اوتوردار . بو گونده بیر چوخ کوسولولر باریشار ؛ بو گونده کیدورتلر سیلینر و دئمک طبیعته ده شاعیر یالقیز دئمیشکن اعتدال حوکم سوره ر:
ائتدین گئجه – گوندوزو برابر
احسن بو اعتداله بایرام
بیر گوزده گوروبدو قویمادین فرق
لیل ایله بو گون نهاره بایرام ...
بایرام سوزو شعرلریمیزده :
دونیانین بیر چوخ ادبیاتیندا اولدوغو کیمی ؛ ائله جه ده آذربایجان ادبیاتیندا دا بایرام سوزونه اوزل بیر یئر آچیلمیش و شاعیرلریمیزین بیر چوخو بایرام حاقدا شعرلر قوشموش و یا شعرلرینده یئری گلدیکده بایراما ایشاره لری اولموشدور . آشاغیدا تقدیم ائده جه یمیز بیت لر اونلارین بلکه ده مین دن بیری حسابلانا بیلر :
1- شیروانلی عماد الدین سید علی نسیمی:
باهار اولدو گل ای بولبول تماشا قیل بو گولزاره
بوراخدی غنچه لر پرده بشارت وئردی بو زاره
شقایق پرده دن چیخدی بویاندی باغ ایله بوستان
ایریشدی گولشنین حوسنو بویاندی رنگ ازهاره
2- قاسیم بیگ ذاکر:
بایرام گونودور ذوق و صفاخانه لر ایچره
جانانیم اوتورموش نئچه جانانه لر ایچره
3- شبسترلی میرزه علی معجز:
بایرام گونو دوشابی توکنده پیاله یه
قورخوم بودور کی شیربینینجی اوشاقلار یارالی یه
4- میر مهدی سید زاده:
بیر قوش اوچدو بیزیم باغا
سحر – سحر اوخوماغا
قوندو یاشیل بیر بوداغا
دئدی گوزل بایرام گلیر
5- ؟
وصل یار ایله یئتیشدی هامی بایرامه کونول
یئتمه دین دولت دیدار ایله سن کامه کونول
6- اوستاد سید محمد حسین شهریار :
بایرام ایدی گئجه قوشو اوخوردو
آداخلی قیز به ی جورابین توخوردو
هر کس شالین بیر باجادان سوخوردو
آی نه گوزل قایدا دی شال ساللاما
به ی شالینا بایراملیغین باغلاماق
7- آذربایجاندا اوخونان بیر ماهنی دان :
گل عیش ائده ک بیر سورمه چک گوزه بایرام گونلری
آغ اوزونو گول یاناغی به زیر بایرام گونلری
شهلا گوزون ؛ گونش اوزون ؛ شرمنده قیلیر ماهی
گل قدح له بیر نوش ائدک تزه بایرام گونلری
8- کوندورولو عاشیق قشم جعفری :
سیاه تئللر چولقانیبدیر شالا بایرام گونلری
عاشیق اولان مجنون کیمی ایسته دیگین آختارار
قیزلار توکر هوروکلرین دالا بایرام گونلری
باخ گوزل لر گئیینیب لر آلا بایرام گونلری
9- تبریزلی مجید یالقیز :
... چون یاخشیلیغا آدین چیخیب دیر
چک پیسدن اوزون کناره بایرام
طبعین بو طبیعتین دیشدین
قیش دوندو گوزل باهاره بایرام
ائتدین گئجه گوندوزو برابر
احسنت بو اقتداره بایرام
بیر گوزده گوروبدو قویمادین فرق
لیل ایله بو گون نهاره بایرام
10- سردریلی محمد افتخاری:
ایسته سن شاد ائده سن میللتی بایرام گئجه سی
یوخسولون قویما گئده حورمتی بایرام گئجه سی
ایسته سن ثروتیوی خرج ائده سن یاخشی یئره
یول یاخین دیر اوزاغا گئتمه نه داغ وار نه دره
یوخسولون خرجینی چکمک له قیزین سن وئر اره
چوخ اوزاتما آرادا صحبتی بایرام گئجه سی
11- تبریزلی حمید سخا مهر:
... بایرامین صحبتی اولدوقجا اوشاقلار سئوینیر
سانکی عاشیق ائوینه سئوگیلی جانان گلیری
ایندی دن منده سیزه بایرامی تبریک ائدیره م
گورورم پنجره دن شاد و خورامان گلیری
12- اهرلی عباس بارز:
یوزلر ایل دیشیله یوز بایرام گله
احساسیم بوغماسا اولمه ره م حله
سالیر مین فیرتانا قورور مین تله
بیزی آللاتماغا نوروز بایرامی
13- اوستاد حاج موسی هریسی نژاد :
بایران دی اصل آدی سوران اولسا کنهونی
قازلام شاه عصری صادر اولوب بو آدا جاواز
14- حاج علی عطائیه ( نجار اوغلو ) :
یوخسول اوز حقینه چاتسا اونا بایرام اولاجاق
زحمت ایله قازانان پوللاری جیبده قالاجاق
توتاجاق بایرامی چرشنبه ده چیلتیک چالاجاق
نجار اوغلو گوره جک اولکه ده بایرام اولورو
دئییری شنلیک ایله یوخسولا بایرام گلیری
15- بایاتلی محمد فضولی :
انتظار مئی گلرنک ایله بایرام آیینا
باخا – باخا ائنه جک دیر گوزوموزه قاره سو
بایرام سوزوندن ترکیب لر :
آشار – داشار و توکنمز شفاهی ادبیاتیمیزدا دونه – دونه بایرام ترکیب لرینه راستلاشیریق . بیز اونلارین بیر سیراسین مقاله میزین بو بولومونده تقدیم ائدیریک .
1- بایرام آخشامی 2- بایرام گئجه سی 3- بایرام گونو 4- بایرام آیی 5- ایل بایرامی 6- بایراما یاخین 7- بایرامدان سونرا 8- بایرام قاباغی 9- بایراما کیمی 10- بایراما قدر 11- بایراما جان 12- بایراملیق 13- بایرام یئمیشی 14- قارا بایرام 15- بایرام سایاغی 16- بایراملاشما 17- بایرام قوردو 18- بایرام آغزی 19- بایراملی 20- بایرامدان سونرا 21- بایرام صاباحیسی 22- بایرام سوفره سی 23- بایرام پایی 24- و ...
بایراملاردان :
ایل بویو بعضی گونلریمیز بایرام اولور . او گونلردن بونلاری گوسترمک اولار:
1 - ایل بایرامی ( نوروز بایرامی ) 2- اوشاق بایرامی 3- یاز بایرامی 4- بیر مای بایرامی 5- اوکتبر بایرامی 6- ایدمان بایرامی 7- قارا بایرام 8- قوربان بایرامی 9- قدیر بایرامی 10- اوروج بایرامی 11- فیطیر بایرامی 12- حاجی لار بایرامی 13- اسلام پیغمبری نین آنا دان اولان گونونه ده بایرام دئییرلر ( مولود بایرامی ) 14- اولولر بایرامی 15 ( رغییب ) – و ...
بایرام سوزو آدلاریمیزدا :
بایرام سوزو حله ده آذربایجانین بیر چوخ یئرلرینده خصوصی ایله کندلرده بیر آد کیمی قبول اولونماقدادیر . بو آدی معمول اولاراق او اوغلان اوشاغینا کی بایرام گونلرینده آنادان اولار قویارلار . اورنک اولسون دئیه بونلاری گوسترمک اولار :
1- بایرام 2- بایرامعلی 3- بایرام قولو 4- بایرام اوغلو 5- بایرام حوسین 6- بایرام پاشا 7- بایرام خان 8- ائنپلی یو خان ( ایلام شاهلارینین بیریسی نین آدی ) 9- و ...
آتالار سوزونده بایرام :
تورک خالقلارینین آتالار سوزو دونیانین ان زنگین و سای باخیمیندان ان چوخ لاریندان حسابلانا بیلر . بایرام سوزو آتالار سوزونده ده ؛ شن لیک رولو داشییر باخین :
1- دلی یه هر گون بایرامدی 2- باشماقلاریندا توی- بایرامدی 3-بو بایرام حامام , او بایرام حامام ( چوخ آز بویونان آداما و یا حاماما آز گئدن و سودان قورخان آداما اشاره دیر ) 4-سنین اوزونو گورمک بایرام دی 5- توی دان سونرا ناغارا / خوش گلدین بایرام آغا 6- و ...
قایناقلار:
1- دهخدا سوزلوکو – قزوینلی میرزه علی اکبر خان دهخدا
2- بو سطیر لری یازانین شخصی یادداشت لاری
3- آدلاری متن لرده گلن شاعیرلرین شعر دیوانلاری


text:
گئدیردیم پادیگانا آنام باجیم آغلادی
خیردا باجیم قولوما خیردا قورآن باغلادی
آنا جان،آنا جان بو پادگان سالدی آیاخدان منی
یاخیندان گؤره نمیسن گؤر بیر اوزاقدان منی
آنا گئل تعریف ائدیم پادیگانین آشیندان
دویوسوندن یاغیندان اوچ یوز گیرم دانشیندان
دلی شیطان دئیری وور آشپازین باشیندان
آناجان بو پادیگان سالدی آیاخدان منی
یاخیندان گؤره نمیسن گؤر بیر اوزاقدان منی
سحری سوبدن بیزی اویاتدیلار
سوبحانه عوضینه میدانی قاچیتدیلار
افسرین سیللی سی قورببانین کوته گی
آنا جان بو پادگان سالدی آیاخدان منی
یاخیندان گؤره نمیسن گؤر بیر اوزاقدان منی
عکس : اورمیه امام خیاوانی (آیتام اورمولو)
برچسب ها: آنا، شعر، تورکو شعرلر، تورکجه شعر، شعر ترکی، آیتام اورمولو،


text:
نازک خیال شاعر مرحوم ملا رستم " مُخلص" قزل آیاقلی نینگ عمر یولی بیلان باغلان شیقلی بیر غیسغه جه معلومات
ملا رستم " مُخلص " دولت یار " مخدوم " اوغلی ، دولت یار " یحیی " اوغلی ، یحیی " محمدسید" اوغلی ملا رستم " مُخلص " قزل آیاق لی لبابینگ قزل آیاق اوبه سینده (۱۳۰۹) هـ ش بیرمونگ اوچ یوز دوقوز لانجی هجری شمسی ییلینده چهار شنبه گونی بیر روحانی مشغله ده دنیا اینیار ، ومرحوم ملا رستم " مُخلص " شول حقده آیدیب دور:
بیرمونگ اوچ یوز دوقوزلانجی آت ییلی
دنــــــــــــیا گلیب گوزیم آچدیم یرانلار
غم خانه گلدیم دیب داغلایوب دلی
گــوزیاشیمنی یره سا چدیم یرانلار
چهارشنبه گـــون برجِ جوزا آینده
گوزیم آچیب گلدیم غم سراینده
وطــــــــن توتدیم برخرابات جاینده
گاهی یانیب گاهی اوشدیم یرانلار
قــــزل آیاق ایلینده لباب یوردینده
انه دین اوغولیب آغلایوب شونده
رسول امت من الله غه بنده
یرا دانه تصـدیق اتدیم یرانلار
ترکمنستان روس لار طرفیندان باسلیب آلینندان سونگ ملا رستم " مُخلص " مهاجر بولوب افغانستان نینگ جوزجان ولایتی نینگ قزل آیاق اوبه سینه گوچیب گیلیور لار.
ملا رستم " مُخلص " باشلانغچ اوقولارینی مرحوم قزل آیاق خلیفه بابه نینگ مدرسه سینده مرحوم مولوی نیاز بیردی رحمة الله علیه نینگ یانیندان باشلاب دور، شول مدرسه ده ینه حرمتلی مولوی شهاب الدین سنگچهار یک لی نینگ یانیندان هم علم حاصل ادیب بیوک یوقاری اُوقیب لی علم حاصل ادیجی لرینگ سانیندا اوزینی تانیدیب دور ، سونگ شول مدرسه ده برناچه وغت درس بریجی حیثنده مشغول لانیور، ملا رستم " مُخلص " شعر وادبیاته آیراتین اونس بیریور. واول ( مُخلص ) تخلص ادینمک بیلان شعر یازماق لیغه مشغول بولیار. وغوشغی لر نینگ مضمونی بیوک درجه ده بولوب ترکمن خلقی نینگ دردلی واحساسلی شاعر لرنینگ جمله سیندان حساب لانیور.
مخلص بیر اولی مرتبه لی شاعر لردان بولیب اوغان ترکمن لرنینگ بیر گورنیکلی ادبیات چی سی وعالمی حساب لانیور، و اول همیشه ایل اولس نینگ سواد لی علم لی بولماق لیغی اوغرینده کوپ تلاش لر ادیب خلقی علم لی بولماق لیغه چاغریوردی . وایل اولس نینگ درد وغین چلیق گوریان لیغنی سوز بیلان بیرین بیرین بیان اتیور دی ، مخلص یاشایش ده غریب لیق وکمبغل لیق تکلیفنی کوپ چکیب وشونینگ اوچین دور کیم ، همیشه غریب ومسکین لرینگ گوون ایسلاک لارینی اوز غوشغی لرینده بیان اتیوردی ، وهمیشه عدل ، انصاف و انسان سویرلیک طرفنده دوریب ظالم وجابر لارینگ ، نادان و احمق لارینگ اتیون جبر وظلم لارینی غتتی تنقید اتیور ، ومرحوم مخلص اوز زمانیندا خلقی نینگ چکیان درد و الم لارینی آیدینگ و آچیق بیان اتیور دی ، ظالم ، قاتل و جابر لری برک تنقید اتیور دی و اولارینگ ظلم وستم لارینه باتور لیق بیلان یوزمه یوز غرشی لیق بیلدیریور دی ، شول سباب دان تالانگچی اوغری لار و شول زمان نینگ ظالم وستم گرلاری نینگ الیندان رحم سیز لیک بیلان شهید ادیلیور(۱۳۶۱) هـ ش .
ملا محمد رستم " مخلص " رحمة الله تعالی اویلی بولوب اوندان بیر اوغول واوچ قیز غالیور، ایدیلمان غالماسون ملارستم " مخلص " نینگ ( دیوان مخلص ) دان باشقه هم بر ناچه رساله لار یازیب دور :
رساله دوستی مخلص (( تصوف))
ترکمنی ضرب المثل لار
چابغه تیار بولان انشأالله تیز وغتده سیز عزیز لاره غوویشار. وینه هم بیر توپلام نی مخلص نینگ اوزی خوش خط ادیب یازدیریب تیار لان اکن لار ، اما بیر کشی شول کتابنی دیلاب آلیب دور تا شول وغت غچه امانت دیلاب آلان کتاب نی پس بران یوق اگر کتاب نی یتیران بولسه هم اظهار ندامت هم ادان یوق معلوم بولیور کیم ................ شول سباب دان تاشول وغت غه چه چاپ بولمان غالدی و برچه ترکمن خلق لاری هم موندان بیخبر غالدی .
شول یتان کتابغه مخلص ناچه ترکمن شاعر لارینگ یازان تاپدی متل لار(چیستان) لارینی یازیب دی اول شاعر لار دان شیدائی ، شاه قندی ، ملا نفس وباشغه ناچه شاعر لار وفارسی چیستان لار دان هم ضمیمه ادان تی لار ، اول نایاب ترکمنی تاپدی متل لاری شاید شولوقت غه چه کوپ آدم لار اشدیب واوقیب گورمادیک بولسه لار. آخرده اسلاگیمیز شول که اگر قیسی کشی شول کتابنی تافیب اله گتریب (( مخلص زاده مکتبه)) سینه غوشرماق بیلان اولی سیلاغ لره اییه بولوب بیلار لار وکوپ هم منت دار بولجاق.
هرکیم اوز دیلنی بیلماک حقنده
اوز دیلنی بیلیب ماهــــــر بولمغان
باشغه نینگ دلینینگ یولین آنگلامز
اوزغــــــریب حالینه نظر سالمغان
گــدار یولین ساغ وسولین آنگلاماز
عاقـــل لار اول دان اوز دیلین بیلار
هرغوران سوزلاردان معنی لار آلار
نادان هــر دل دیار برچه دان غالار
هیچ مجلیسنگ قیل وقالین آنگلاماز
اوز دیلینده ســـــــــــوزین یرینه یتیران
باشـــــــــــــغه نینگ دلینی اله گتیران
بیلیم دار آدنی شـــــــــول دور گوتاران
نادان شول کشی نینگ حالین آنگلاماز
نادان احــــــــمق اوز دیلیندان عار ادار
آخـــــــــــیراوزین قوم خویشه زار ادار
نصــــــــــیحت سوزلارین دل آزار ادار
کامه ده غرق بولسه سالین آنگلاماز
" مخلص " سوزدیار سن فکر ادیب گورگیل
خریدار تاپیلسه سونگره ســـــــــوز اورغیل
بولماسه خریداراوم ســــــــــوم اوتور غیل
ســـــــــــوزیوقماز لار سوز اقبالین آنگلاماز
مأخذ : دیوان مخلص
انترنت صحیفه سینه یوکلان : امین محمدی