text:
ارک قالاسی
تبریز - گؤزل شهر!
ووروشدولار:
سون گوللهیه؛
سون سونگویه،
سون قونداغا قدر.
ووروشدولار:
هر شئی قیرمیزی گئیدی،
داشدان، تورپاغا قدر.
ووروشدولار:
آلت دوداقدان
اوست دوداغا قالخا بیلمهین
سسه قدر.
ووروشدولار:
اونلاردان یئددی دفعه - یئتمیش قات
آرتیق اولان،
سونگولری نارین داراق دیشی کیمی
سیخ اولان دوشمنله.
یارالیلار اوفولدامادی.
جان وئرنلر اینلهمهدی.
سوسوزلار یاندیم دئمهدی.
اؤپدو قوروموش دوداقلاری
قان هوپموش تورپاغی.
یارالارینا باسدیلار
قان رنگلی بایراغی.
نه دوشمن اونلاردان
بیر آمان سؤزو آلا بیلدی،
نه بو اؤلومو یاغی دویدو،
نه قالا بیلدی.
سؤیکهنیب قالا دیوارینا
اؤلدولر آیاق اوسته؛
چیگین-چیگینه.
اولدوزلار شاهید اولدو،
بیر سیرادا دایانمیش
اؤلولرین قاباغیندان،
یوز یئره بؤلونموش دیریلرین
چکیلدیگینه.
اؤلدولر آیاقلارینین آلتیندا
وطن تورپاغی.
باشلارینین اوستونده
وطن اولدوزلاری.
کؤنولدن کؤنوله کئچدی
اومیدلری، آرزولاری.
گئجه آغیر-آغیر کئچدی
جنازهلرین اوستوندن؛
کئچدی گئتدی یولو سحره.
گونش شفقدن بیر اؤرتوک چکدی
تورپاغی قورویوب، تورپاقدا دینجهلن
جنازهلره.
کوچه رئکلاملاری
هاردان گلدی،
نئجه یول تاپدی شهره
آخین-آخین
بو اجنبی رئکلاملاری.
سپهلهنیب
کوچه-کوچه،
دؤنگه-دؤنگه،
یاخین-یاخین…
آلیب شهری اؤزوندن،
مئیدان اوخویور شهره
بو اجنبی رئکلاملاری.
کوچه بس دئییلمیش کیمی
کؤک آتیب یئرین آلتینا،
جالاناراق
مئترو اوزونو اوج-اوجا،
مئترو بس دئییلمیش کیمی
پرچیملهنیب
بینالارین ساغ-سولونا،
آز قالا بینادان اوجا.
هاردان گلدی،
نئجه یول تاپدی شهره
بو رئکلاملار،
شهری سرمست ائلهییب.
احسن بئله “آزادلیغ”ا!
اؤزوموزو بوخوولاییب
ایچیمیزده
اؤزگهنی سربست ائلهییب.
هانی منیم اؤز منلیگیم؟
بو رئکلاملار
گؤزوموزو پردلهییب.
هانی منیم میللیلیگیم؟
بو رئکلاملار
بو شهری
اؤزوموزه یاد ائلهییب.
یاراشارمی،
مملکتین
بو آغریلی اورگینده
بیر میلچهیین دوه بویدا
بو یابانچی رئکلاملاری؟
کیملر بئله اسیر ائتدی
بو شهری،
بو میللتی
بو یالانچی رئکلاملارا؟
بو “چای”لارین عوضینده
دونوب آرازیم، هکریم.
بو “سوک”لارین عوضینده
سورولور شیرم، شکریم.
مین چئشیدلی سیقارئتله
اورگیمه،
بئینیمه زهر سورولور.
دوغرولار آغ یالان اولور،
یالان گؤزومده دورولور.
گؤتورون او رئکلاملاری!
گؤره بیلمیرم دردیمی.
گؤتورون او رئکلاملاری!
ائله بیل یاد شهردهیم
قریب کیمی.
تورپاق آتین اوووج-اوووج
“یانیب-سؤنن” گؤزلرینه،
او اوزونده تورپاق گؤروم،-
شهید اولموش،
تورپاق گؤروم
اینیلدهین.
چادیر چکین
ساختا، کؤکسوز اوزلرینه.
او اوزونده چادیر گؤروم
دوزوم-دوزوم،
چادیرلاردا اوزلر گؤروم،
گؤزلر گؤروم،-
مین اومیدله
شهردن ایمداد دیلهین.
تورپاق تؤکون،
چادیر چکین
او رئکلاملارین اوزونه،
یالانلارا ایشیق دوشسون!
تورپاغیمدا قالانلارا،
اولانلارا ایشیق دوشسون!
گؤرک نئجه تالان اولور
تورپاغیمیز.
گؤرک نئجه یاندیریلیر،
داغیدیلیر تاریخیمیز؟
گؤرک قاضیب قبیرلری
داها نهلر آرادیلار؟
گؤرک نئجه ائرمهنیلر
بیزیم کؤکوموز اوستونده
اؤزلرینه
ساختا تاریخ یارادیرلار؟
گؤتورون او رئکلاملاری!
ناراحات، ناکام، نیگاران
روحلارا خیانت اولار.
گؤتورون او رئکلاملاری
بو شهرده
شهیدلر خییابانی وار!
گیزلی محبتیم
سنسیز سئویرم سنسیز گولورم
قلبیم بیر قورویان دنیزدیر آخی
سنی اؤزگهسیندن آلا بیلمیرم
محبت هامییا عزیزدیر آخی
سوروشما نهدندیر اورگیمده قم
بو منیم طالعیه شیکایتیمدیر
بو منیم سئوگیلیم بو منیم یاریم
بو منیم اوغورسوز محبتیمدیر
ایستردیم اونودوم سنی ابدی
نه یازیقکی قلبیم یئنه یوخ دئییر
قورتولماق ایستهدیم عشق عذابیندان
دیل اونوت دئسه ده قلبیم یوخ دئییر
قالمیشام ایکی یول آراسیندا من
بیری اونوت دئییر بیری سئو دئییر
نه سئوه بیلیرم نده اونودا
بئلهجه سئودیگیم بونو بیلمهییر
نه دیر؟
اوّل سلام اولسون، شیکسته قارداش!
اوخو، بو کاغازین چاراسی نه دیر؟
طبیبیمسن دوا ائله دردیمه،
آچ گؤر اورگیمین یاراسی نه دیر؟
گئجهلر صوبحهدک آسیللام داردان،
کؤنول ال گؤتورمز بو آهو-زاردان،
اؤللم، آیریلمارام وفالی یاردان،
آختار، گؤر ایشلرین چاراسی نه دیر؟
بیر توتی دیللیدیر، قامتی دوزگون،
یاناغی لالهدیر، باخیشی سوزگون،
فیکیرلش، چاره قیل بو ایشه گیزلین،
افقانین دردینین داواسی نه دیر؟
قیز باخیر
اوزاغا، اوزاق
یئرلره،
نورا قرق اولونموش
گور شهرلره،
ایشیغی آچیلی پنجرهسیندن،
شیررنتک تؤکولن
آغ سالونلارا،
صوبحهدک رقص ائدن
شوخ جاوانلارا.
آختاریر
آراییر
سعادتینی،
دونیادا
یئگانه
محبتینی. قیز
باخیر،
کؤورهلیر
بوینونو بوروب.
آمما او بیلمیر کی، بیلمیر کی، قطعی
اونون سعادتی
یانیندا دوروب.
زیارتی عاشورا دۇعاسی
حضرت پئیغمبریمیز بۇیوروب: “حقیقتا حسین هیدایت چێراغی و نجات گمیسیدیر”.
“هر کس اللهین و اهلی بئیتین نظرینده یئر اۆزونون و گؤیون ان سئویملی اینسانینا باخماق ایستهییرسه، حسینه باخسین”
کربلادا باش وئرن قانلی فاجعهنین مۆسلمانلار اۆچون بؤیوک نتیجهلری اوْلدو. ایمام حسین کیچیک بیر دسته ایله بؤیوک بیر شر ایمپئرییاسینین قارشیسیندا "یوْخ" دئمهیی باجاردی. ایمام حاق اۇغروندا، ایسلام اۇغروندا مۆباریزهیه قالخدی، بۇ یوْلدا مالیندان، جانیندان کئچدی، ان یاخین سلاحداشلارینی ایتیردی، عائلهسینین اسیر دۆشمهسینه راضی اوْلدو، لاکین اؤز عقیدهسیندن دؤنمهدی. اوْ، آزادلیق مکتبینین بۆنؤورهسینی قوْیدو و اؤز قانییلا ابدی اوْلاراق آزادلیق سئور اینسانلارین قلبینه آزادلیق توْخومونو سپدی. بلکه ده، تاریخده ایلک دفعه اوْلاراق مغلوب ائدن دئییل، مغلوب اوْلانلار قلبه چالدیلار. بۇ قییام هر گۆن، هر یئرده اینسانلارا ظۆلمون، حاقسیزلیغین قارشیسیندا "یوْخ" دئمهیی اؤیرتدی. نه قدر کی، یئر اۆزونده ظۆلم، عدالتسیزلیک، حاقسیزلیق وار، ایمام حسین مکتبی اؤز گؤروین ایتیرمهیهجک.
زیارتی عاشورا دۇعاسی
سلام اوْلسون سنه ائی عبا عبدالله. سلام اوْلسون سنه ائی الله ائلچیسینین اؤولادی. سلام اوْلسون سنه ائی اللهین سئچدیگی و سئچدیگینین اوْغلو. سلام اوْلسون سنه ائی مؤمینلر امیرینین اوْغلو و ائی وصیلر آغاسینین اوْغلو. سلام اوْلسون سنه، ائی عالم قادینلارینین خانیمی فاطمهنین اؤولادی. سلام اوْلسون سنه ائی اللهین اینتیقامینی آلان و ائی اللهین اینتیقامینی آلانین اوْغلو. ائی اوْ کس کی، کؤمکچیلرینین هامیسی شهادته یئتدی و سنین اینتیقامینی آلماق اۆچون بیر کس قالمادی.
سلام اوْلسون سنه و اوْ رۇحلارا کی، سنین قارشیندا تزیم ائتدیلر. سیزین هامینیزا مندن اللهین سلامی اوْلسون، نه قدر کی من وارام و گئجه- گۆندوز برقراردیر.
ائی عبا عبدالله، سنین مۆصیبتین و ماتهمین بیزیم اۆچون و بۆتون مۆسلمانلار اۆچون بؤیوکدور. سنین مۆصیبتین گؤیلرده بۆتون سما اهلینه بؤیوکدور، یانیقلیدیر. الله لعنت ائتسین اوْ اۆممته کی، سیز اهلی- بئیته قارشی بۇ ظۆلمون و آمانسیزلیقلارین اساسینی قوْیدولار. اللهین سیزین اۆچون مۆقدس ائتدیگی مقام و منزیلتدن محروم ائتدیلر، اۇزاق سالدیلار.
الله لعنت ائتسین اوْ اۆممته کی، سیزی قتله یئتیردی. الله لعنت ائتسین اوْ کسلره کی، سیزه قارشی مۇحاریبهنین مۆقددیمهسینی ایشلهییب حاضیرلادی. اوْنلاردان، اوْنلارا تابع اوْلانلاردان، دوْستلاریندان اللها و سیزه سێغینیرام.
ائی عبا عبدالله، حقیقتا من قییامته کیمی سیزینله سۆله-صفادا اوْلانلارلا سۆلهده، سیزینله مۇحاریبهده اوْلانلارلا مۇحاریبهده اوْلاجاغام. الله لعنت ائتسین ضیاد اؤولادلارینا، مروان اؤولادلارینا. الله لعنت ائتسین مرجانهنین اوْغلونا (ابنی ضیادا)، الله لعنت ائتسین عؤمر ابن سده، الله لعنت ائتسین شیمره، الله لعنت ائتسین اوْ آداملارا کی، آتلارینی سنینله مۇحاریبه ائتمک اۆچون یهرلهییب، جیلوْولاییب، اۆزلرینه نیقام سالدیلار، مۇحاریبهیه جدی حاضیرلاشدیلار.
آتام- آنام سنه فدا اوْلسون، حقیقتا منیم سنه ماتم ساخلاماغیمین اجری و ثاوابی چوْخ-چوْخ بؤیوکدور. سنین مقامینی عزیز ائدن و سنین سببینله منی عزیزلهییب ایکراملی ائدن اللهدان ایستهییرم کی، محمّد (س.آ.بئش .س) این اهلی- بئیتیندن اوْلان غائب ایمامین (ایمام زامان آغانین) اؤنونده سنین اینتیقامینی آلماغی منه نصیب ائتسین.
اێلاهی، ایمام حسین (ع) اوْن آتیرینه منی دۆنیا و آخیرتده اؤز یانیندا آبیرلی-حیالی، اۇجا شانلی ائت.
ائی عبا عبدالله، حقیقتا من سنینله دوْستلوق، بۇ ظۆلملرین اساسینی قوْیان و بۇ اساسدا حرکت ائدن، سیزه و سیزین شیعهلره قارشی ظۆلم و جفاسینی داوام ائتدیرنلردن بئزار اوْلماقلا اللها، اوْنون رسولونا، امیرالمؤمینینه، فاطمهیه، حسنه و سنه یاخینلاشماق ایستهییرم.
اللهین درگاهیندا و سیزین حۆضورونوزدا اوْنلاردان بئزارلیغیمی بیلدیریر، سیز و سیزی سئونلره محبت گؤسترمکله، همچینین سیزین دۆشمنلرینیزدن، سیزینله مۇحاریبه ائدنلردن، اوْنلارین دوْستلاریندان و اوْنلارا تابع اوْلانلاردان بئزارلیق ائتمکله، اول اللها، سوْنرا ایسه سیزه یاخینلاشماق ایستهییرم. من سیزینله سۆله ائدنلرله سۆله، مۇحاریبه ائدنلرله مۇحاریبه ائدیرم. سیزی سئویب محبت گؤسترنلرله دوْست، سیزینله دۆشمنچیلیک ائدنلرله دۆشمنم.
سیز و سیزین دوْستلارینیز بارهده مریفت کسب ائتمک سببیله منی کرامتلی ائدن، دۆشمنلرینیزدن بئزارلیق ائتمیی منه رۇزی نصیب ائدن اللهدان ایستهییرم کی، منی دۆنیا و آخیرتده سیزین یانینیزدا عملی صالح، اۇجا درجهلی، قدملریمی سیدق قدمی، ثابتقهدم ائتسین.
اوْندان ایستهییرم کی، منی سیزین الله یانیندا مالیک اوْلدوغونوز بَیهنیلمیش مقاما، مقامی محمودا (شفاعت مقامینا) چاتدیرسین. سیز اهلی بئیتدن اوْلان هیدایتچی، حاقی دئین آشکار ایمامین (ایمام زامان آغانین) اؤنونده سیزین اینتیقامینیزی آلماغی منه نصیب ائتسین.
اللهی، سیزین اوْنون یانیندا اوْلان حاقینیز، مقام و منزیلتینیزه آند وئریب ایستهییرم کی، سیزه ماتم ساخلاماق مۆقابیلینده منه ان یاخشی خئییر عوضی وئرسین. ائله بیر عوض کی، ماتم ساخلایانلارا وئریلر. بۇ ایسلامدا، همچینین بۆتون آسیمانلاردا و یئرده اثر-علامت قوْیان نئجه ده بؤیوک مۆسیبتدیر.
اێلاهی، منی بۇ مقامدا اوْ کسلردن قرار وئر کی، سنین طرفیندن اوْنا سالاوات، رحمت و مغفیرت شامیل اوْلور. اێلاهی، حیاتیمی محمّد و آلی محمّدین حیاتی کیمی، اؤلومومو محمّد و آلی محمّدین اؤلومو کیمی قرار وئر.
اێلاهی، حقیقتا بۇگون ائله بیر گۆندور کی، بنی اۆمئییه، جییر یئین اوْغلو، سنین و پئیغمبر (س.آ.بئش .س)این دیلیندن اوْ حضرتین دایاندیغی، ایقامت سئچدیگی هر بیر یئرده لعنتلنن ملونون اوْغلو سئوینمیش، بایرام کئچیرمیشدیر. اێلاهی، ابو سۇفیانا، مۇاوییهیه، یئزید ابن مۇاوییهیه لعنت ائت. سنین ابدی لعنتین اوْنلارا اوْلسون. بۇ بیر گۆندور کی، ضیاد اؤولادلاری، مروان اؤولادلاری حسینی (ع) اؤلدورمکله خوْشحال اوْلموشلار.
اێلاهی، اؤز لعنت و دردلی عذابینی اوْنلارا ایکیقات آرتیر. اێلاهی، من بۇ گۆنده، بۇ مقامیمدا و حیاتیمین بۆتون گۆنلرینده اوْنلاردان بئزارلیق ائدیب لعنت گؤندرمکله، سنین پئیغمبرینه و اؤولادلارینا (س.آ.) محبت بسلهمکله سنین درگاهینا یاخینلاشیرام.
اێلاهی، محمّد و آلی محمّدین حاقینا ظۆلم ائدن ظۆلمکارا و بۇ ظۆلمده اوْنلارا تابع اوْلان سوْنراکی ظۆلمکارلارا لعنت ائت.
اێلاهی، ایمام حسینله (ع) مۇحاریبه ائدن، اوْنون قتلینده بیر بیرینه کؤمک ائدیب، البیر اوْلان و بیر بیرینین آردینجا گلن دۆشمنلره لعنت ائت.
اێلاهی اوْنلارین هامیسینا لعنت ائت.
اێلاهی، سنه حمد سنا ائدیرم، اهلی بئیتین مۆصیبتینده ایشتیراک ائدنلرین سنه شۆکر و حمد-سنا ائتمهسی کیمی. اللها حمد-سنا ائدیرم مۆسیبتیمین بؤیوکلویونه گؤره.
اێلاهی، ایمام حسین (ع)اێن شفاعتینی منه قیسمت ائت. منی اؤز درگاهیندا حسین (ع) و اوْنون صحابهلری ایله بیرلیکده، عملی صالح، اۇجا مقاملی، حقیقت آختاران، قدملریمی سیدق قدملی، ثابت قدم ائت. ائله صحابهلر کی، اؤز رۇحلارینی، یاخود قلبلرینین پاک قانلارینی حسینه (ع) فدا ائتدیلر.
ایمام حسین (ع) بۇیوروب: “من حئیوانی نفس اۆزوندن، فساد تؤرهدیب ظۆلم ائتمک و آرا قاریشدیرماق اۆچون قییام ائتمیرم. منیم قییامیم امر به معروف (یاخشی ایشلره دعوت) و نهی از مۇنکر (پیس ایشلردن چکیندیرمک) اۆچوندور. بابام رسولی اکرمین، آتام امیرالمؤمینین علی (ع) یوْلونو گئتمک، بابامین اۆممتینی اصلاح ائدیب فسادی آرادان قالدیرماق اۆچون قییام ائدیرم.”
آذربایجان مرسییه ادبیاتی
ایلاهیات فلسفهسی
اون دوققوز عصرده یاشامیش قومرو دربندی بؤیوک زحمت باهاسینا 14 معصومون باشینا گلن موسیبتلری کامیل دیوان شکیلینده عرصه یه گتیرمیشدیر. همن دیوان بو گون ده بیزیم الیمیزده ان دیَرلی اثر کیمی ایستیفاده اولونماقدادیر.
مرهوم قومرو بو اثرین باشلانقیج «ساقینامه»سینده دؤورونون اکثر تانینمیش شاعرلرینی آد-باد میصراعلارا سالمیش، اونلارین اثرلرینین آدلارینی چکمکله اؤز ادبی مجلیسینه دعوت ائتمیشدیر. قومرو سؤزوگئدن ساقینامهده علمی بحث آچاراق شاعرلرین اثرلرینی موقاییسهلی شکیلده قییمتلندیرمهیه چالیشمیشدیر. «ساقینامه»نی اوخودوقجا بیز بوتون بونلارین آچیق-آیدین شاهیدی اولوروق:
ساقینامه
ساقییا ائیله کرم دور مئیی مینانی گتیر
قوی گؤزوم اوسته قدم ساغری - سؤهبانی گتیر
عادتا ایرفانی شعرلرده ساقی، مئی، مینا ایفادهلری اؤز اصل معناسیندا یوخ، مجازی معنادا ایشلنمیشدیر. ساقی هر هانسی ایچمهلی شئیلری قدهلرده مجلیسده دولاندیران شخصه دئییلیر. مئی سؤزون اصل معناسیندا شراب اولسا دا، هئچ شوبههسیز ایسلام عالیملری، خصوصن اهلی-بئیت شاعرلری ایرفان عالمینده اونو شربت و دیگر حالال بویورولان، عاریفلرین مجلیسینده ایستیفاده ائدیلن مئیوه شیرهلری آدی ایله نظمه چکمیشلر. هابئله اهلی-بئیت شاعرلری مئی-ایفادهسینی ابجد حسابی ایله م-4، ی-10 رقملرینی توپلاماقلا 14 معصوم معناسینا گؤتورموشلر. بئیتین ایکینجی میصراعسیندا «قوی گؤزوم اوسته قدم ساغری سؤهبانی گتیر» دئمکله شاعر معصوملارین - گوناهسیز پئیغمبر (س) اهلی-بئیتینین ازا مجلیسینی زینتلندیرمیی اینجه مطلبلرله اوخوجونو گؤزللیک عالمینه آپارماق ایستهییندن ایرهلی گلمهسیدیر. اونون اهلی-بئیته اولان هدسیز محبتینین باریز نومونهسی اولاراق بئله مجلیسده ساقی قدملرینی گؤزلری اوستونه قویماسینا راضیلاشان شاعر بؤیوک جانفاشانلیق گؤستریر.
لالزار اولدو چمن اوز وئریب ایامی- باهار
جامی- زررین اله آل بادهی- هومرانی گتیر
یوخاریداکی بئیتده شاعر قومرو باهارین گلیشی ایله چمنلرین لالزار – یام-یاشیل اولماسینی، ساقینین قیزیل جامی الینده گزدیرمهسینی آل-الوان چیچکلرین سیماسیندا جامین ایچینده اولان قیرمیزی شرابی موقایسه ائدهرک یوکسک ادبی ذؤوقله میصراعیا گتیرمیشدی.
قیل اتا هوسرمی گولفام فرح بخشو زولال،
لعلگون آبو ترب راهو موسففانی گتیر.
قدهی ائله لبالب، وئر ایچیم مستانه،
بادیی ائشگ جنابی- شهی- مردانی گتیر.
قدهی آغزینا قدر دولدورماسینی ساقیدن تمننا ائدن شاعر مریفت شرابی ایله مست اولانا قدر ایچمک ایستهییندهدیر. خصوصن ده، شهی-مردان مؤولا الی ابن ابو طالبی (ه) یادا سالاراق «بادیی ائشگ جنابی- شهی- مردانی گتیر» دئمکله او جنابین عشقی ایله ایلاهی- مستانهلیکله اولویت آرزوسونا دوشور.
توتیگی نیطق گؤهرباریم آچیب دورجی دهن،
بزم شاهانه قوروب مجلیسی- ایرفانی گتیر.
بو بئیتده شاعر، اؤز نیطقینی قییمتلی گؤوهره بنزتمکله سانکی آغزیندان دورر تؤکولن بیر حیکمت عالیمینین ایرفانی مجلیسده-عاریفلرین حضوروندا شاهلارا لاییق سؤز خرج ائتمکله قییمتلی اینجیلر اورتایا قویور.
بادبانین چکیب اووجو فلکه فولک خیال،
لنگر ائتمیلییه آمادهدی دریانی گتیر.
بورادا ایسه سانکی خیال گمیسینین یئلکهنینی دارتاراق گؤیون انگینلیکلرینه قالدیریر و اؤزونون دئدیگی کیمی (لنگر ائتمیلییه آمادهدی دریانی گتیر) بیر گمی دولوسو لعل-جواهیرات دیَرینده سؤز گمیسینی لنگر سالماق اوچون دریا آرزولاییر.
رایت فیکریم اولوب هر طرفه شوققه گوشا،
دؤوره قیلماقلیق اوچون عالمی- بالانی گتیر.
بال زررین گؤتوروب اوچماغا شاهینو مغال،
بیر دم ائی تب روان باشیما سؤودانی گتیر.
صدف نظم تمامن یئتیریب دورر یئتیم،
قییمتین بیلمهیه سررافی- سوخندانی گتیر.
فیکیر و دوشونجهسینین هر طرفه آچیلدیغینی سؤیلهین شاعر شاهین کیمی یوکسکلیک آختاریشیندادیر. قیزیل قانادلاری ایله سما انگینلیکلرینده سوزن شاهین کیمی شعر عالمینده روان تبله سئودا آختاریر.
شاعر قومرو اهلیبئیت حاقیندا یازدیقلارینی صدف ایچریسینده دورری-یئتیم (ان قییمتلی لعل) آدلاندیریر. اونا گؤره ده اونلارا قییمت وئرمک اوچون سؤز سررافی آختاریر.
شاعر بو بئیتده اؤز شئرلرینی صدف ایچریسینده یئتیشن دورر-یئتیمه بنزهدهرک اونون قییمتینی تعیین ائتمک اوچون سؤز سررافینین گلمهسینی آرزولاییر. بورادا او هئچ شوبههسیز کی، نظم و شئرلری ایله 19-جو عصرین سونلاریندا یاشایان، دؤورون ان گؤزل گؤزل شاعرلریندن اولان، سؤز سررافی حاجی رضا سررافی نظرده توتموشدو.
بیرجه بو مجلیسه ائی ساقیگی فرخونده جامال،
شوارایی عجمو تورک بوخارانی گتیر.
اولا گر ائیله گوزر مملکتی- شیروانه،
نظمده فیرقهی شاعرلره خاقانی گتیر.
سؤیله خاقانییه ائی چینو سوخن خاقانی،
ارمغان الده توتوب نظم دورفشانی گتیر.
بو بئیتلرده شاعر قومرو داها قاباغا گئدهرک اهلی-بئیته ائتدیگی یوکسک خیدمتی قییمتلندیرمک مقصدی ایله عجم، تورک و بوخارا شاعرلرینه خیتاب ائدهرک اونلاری شئر و صنعت نومونهلرینی نوماییشی اوچون اؤز مجلیسینه دعوت ائدیر. همچینین خاقانییه شیروان ویلایتینده اولان شاعرلره خیتاب ائدهرک «سؤیله خاقانییه ائی چینو سوخن خاقانی، ارمغان الده توتوب نظم دورفشانی گتیر»،-دئیه اونلاری شعر-صنعت مئیدانینا چاغیریر.
شاعر قومرو ظلمت قارانلیقلاری ایشیقلاندیرماق اوچون سلاماتلیق وادیسینی، موسا پئیغمبرین توری-تجللاسینی آرزولاییر.
اونسوری- عالمی- ظلمات عناصیرده گؤز آچ،
وادیگی ائیمنه گل، تور تجللانی گتیر.
قیل خبردار نوای کیمی صاحب هونری،
دئ تاماشایا تامام افصحی- تورانی گتیر.
نوای کیمی هونر صاحبینی، بوتون توران فسئهلرینی تاماشایا دعوت ائدیر.
انوری- نئیییری- ازم کیمی نظمده مونیر،
دورر نثار ائیلهمهیه اقد سورییانی گتیر.
جام وحدتدن ایچن جامو جمعی جامه دئیین،
آچمایا دورج فصاحت دوری- مرجانی گتیر.
سدییا ایسم سنین طالعیی مسعود منیم،
برگ بی باریدی بوستانو، گولوستانی گتیر.
داها سونرا شاعر قومرو، حیکمت و منطیق شاعری اولان سدی شیرازینی خیتاب ائدهرک، ایرفان مجلیسینه چکیر. حتی سدییه مراجعتله گوناه سنین، سعادتلی طالع ایسه منیمدیر دئییر. سنین بوستان و گولوستان اثرلرینی سانکی بار وئرمهین باغ-باغچایا بنزهدیر، قومرو.
ائی اولان حافیظی کنز دورری-شهوار قزل
یار معشوق نه دیر هوریگی- قیلمانی گتیر
داها سونرا قومرو مشهور قزل اوستادی اولان حافیظی شیرازینین آدینی چکرک، اونا تنه وورور، سن عشقدن، یاردان، معشوقدان یازیرسان دئییر، بونلار شهوانی حیسسلر، عیش-ایشرت، باشقاریشدیریچی ایلنجه، مشغولیتدن باشقا بیر شئی دئییل. سن بیزیم ایرفان مجلیسیمیزه جنّتدن هوریگی-قیلمان گتیرمهلیسن.
ائی نظامی دئمه چوخ خوسروو ایله شیریندن
ایستهسن تاخت بوسات اوسته سولئیمانی گتیر
قومرو سؤز صنعتینده اوجا زیروهده قرار توتان شعر عالمینین پئیقمبری آدلانان نظامی گنجوی کیمی بیر صنعتکارا اعتراض سسینی اوجالداراق، اونون اثرلرینی چوخ دا بؤیوک بیر صنعت نومونهسی سایمیر. حتی اونا دئییر کی، سن تاخت اوستونده سولئیمانی دا گتیرسن، یئنه ده منیم قهرمانلاریملا موقاییسه اولونماز.
آر اولا قوووئیی ایدراکووه ائی خاقانی
سن ده گل اؤز دئدیگین هرزاوو هدیانی گتیر
شاعر قومرو خقانی کیمی بؤیوک اوستاد صنعتکارا چکینمهدن تنه وورور. اونون یازدیقلارینی اهلیبئیت نظملری ایله موقاییسهده هرزوو هدیان آدلاندیریر.
چوخ دا فخر ائیلهمه اؤز نظمووه ائی فیردووسی
سئوهسن سؤز یئرینه لعل بدخشانی گتیر
قومرو فیردووسی کیمی بؤیوک فیلوسوو-شاعر، عالیم-موتفککیر «شاهنامه» صاحبینه ده چکینمهدن: «چوخ دا فخر ائیلهمه اؤز نظمووه ائی فیردووسی» دئییر. ایکینجی میصراعدا حتی سؤز یئرینه ان قییمتلی لعلی-جواهیراتلاری دا گتیرسن یئنه ده منیم اثریمله یاناشی دایانا بیلمز دئییر شاعر قومرو.
گل شجاعتله گیرک هر ایکیمیز جنگاهه
مرز جنگه قدم قویماغا مئیدانی گتیر
دؤرد آغاج خار موغیلان یئتیرن بوغه منیم
سن موقابیلده ییغیب ساحهتی- دونیانی گتیر
بو ایکی بئیتده قومرو خیتاب ائتدیگی شاعرلری شعر-صنعت مئیدانینا سانکی دؤیوشه چاغیریر. حتی اؤز قهرمانلارینین ووروش صحنهلرینی تصویر ائدهرک دؤرد آغاج مسافهسی اولان کربلا صحراسینین تیکانلی مئیدانینی میصراعیا گتیریر، دؤورون شاعرلرینه خیتاب ائدهرک بونون موقابیلینده دونیا بویدا مئیدان طلب ائدیر شاعر قومرو.
قابیلیت هانی غبراده موقابیل توتاسان
گر قلت ائیلهمهسم عرش موللانی گتیر
من آچیم رزمده بیر قانلی الم شوققهسینی
الم گاوه نه دیر، مئهر دورخشانی گتیر
شاعر یاواش-یاواش مطلبه یاخینلاشاراق اثرین اساس ماهیتینی آچماغا چالیشیر. او، دئییر: «من آچیم رزمده بیر قانلی الم شوققهسینی». بورادا قومرو کربلا مجاراسیندا باش وئرن حادثهلرین شرحینی آیری-آیری میصراعلاردا وئرمکله یاناشی دیگر شاعرلرین اثرلرینده جریان ائدن حادثهلری ده موقاییسه ائدیر. لاکین سوندا یئنه ده اؤز اثرینین قییمتلی و عظمتلی اولدوغونو اؤنه چکیر.
واردی بیر مشق منیم صاف سویوم آب فرات
رود جئیهون دئمه کئچ قیلزمو عمّانی گتیر
شاعر اؤز اثرینده پئیغمبر (س) اهلی-بئیتینین باشینا گلن فاجعهلرینی بئیتلرده آچیقلایا-آچیقلایا حادثهلری تصویر ائدهرک موقاییسهلی شکیلده وئره بیلمیشدیر. شاعر «واردی بیر مشق منیم صاف سویوم آب فرات»-دئمکله کربلا چؤلونده پئیغمبر (س) اهلی-بئیتینین سوسوزلوغونو، بیر مشق سویا احتیاج اولدوقلارینی، حتی اونو دا الده ائده بیلمهدیکلرینی بَیان ائدهرک جئیهون چایی و قیلزم دریاسی ایله موقاییسه ائدیر. شاعر موقاییسهنی ائله یانیقلی شکیلده وئره بیلیر کی، دؤورون شاعرلرینه یازدیقلاری اثرلرینه گؤره سانکی خجالت وئریر. یعنی سیزین یازدیغینیز اثرلرده چای دولو، دریا دولو سو وارسا دا منیم اثریمین قهرمانلاری دین، عقیده، مسلک یولوندا سوسوز حالدا ووروشور، حاقی، عدالت یولوندا جانلاریندان کئچمهیه بئله حاضردیلار.
من ایقاب آدلی سمند اوسته قویوم زیورو زین
سن ده اؤز رخشون ایلن عرصهده جؤولانی گتیر
زولفوقار آدلی قیلینج من چکرم داواده
گاو زردوز ایله سن پورو نریمانی گتیر
شاعر اثر بویو قهرامانلارین مینیکلرینی، سلاحلارینی، گئییم و پالتارلارینی معاصر شاعرلرین قهرمانلاری ایله موقاییسه ائدیر و اؤز قهرمانلاری ایله حاقلی اولاراق فخر ایله اؤیونور.
اثرین سونونا یاخینلاشدیقجا شاعر ایرفان خزینهسیندن داها قییمتلی گؤوهرلر چیخارماغا نایل اولور. او اورک یاندیریجی شؤله ایله اؤز متاینی ایرفان بازارینا چیخاراراق دئییر:
منده بیر سینهسی دؤرد مین یارالی کؤینک وار
سن تهمتوین گئین جوش خوفتانی گتیر
بسدی بیر قان ایله الوان اولان اممامه منه
سن گئدیب مغفر فولاد موتللانی گتیر
شاعر، ایمام حسین آغانین فقط سینه ناهییهسیندن آلدیغی یارالاردان درمه-دئشیک اولان کؤینهیینی مثال گتیرمکله، اوخوجویا پئیغمبر اهلی-بئیتینین چکدیگی موسیبتلرینی عیانی وسایط کیمی گؤزونون قارشیسیندا جانلاندیریر. و یا ایکینجی بئیتین بیرینجی میصراعسیندا «بسدی بیر قان ایله الوان اولان اممامه منه » دئمکله زمانه ایمامینین – ایمام حسینین شهید اولما صحنهسینی – همین آنی اولدوغو کیمی سانکی هر دؤورون اوخوجوسونون ایدراکیندا تسووور ائتدیره بیلیر.
من ال اوستونده گؤتوررم بیر اوشاق قونداغین
ایستهسن سن دخی قورسی- مهی- تابانی گتیر
بیرجه شاهزاده واریمدیر توی اوتاغی قورولان
سن ده کئیخوسروو ایلن تاجی- دورفشانی گتیر
مرهوم قومرو بو بئیتلرده کربلا واقئهسینین ان جانسیخیجی مقامی اولان قونداغداکی کؤرپهنین اوخلانما صحنهسینی بیرباشا جانلاندیراراق معاصرلرینه سانکی عیانی وسایط کیمی نیشان وئریر: «من ال اوستونده گؤتوررم بیر اوشاق قونداغین ».
همچینین ایکینجی بئیتین بیرینجی میصراعسیندا «بیرجه شاهزاده واریمدیر توی اوتاغی قورولان » دئمکله کربلا صحراسیندا آشورا گونو باش وئرمیش نؤوبهنؤو دهشتلی، توکورپهدیجی صحنهلری اؤن پلانا چکرک ایمام حسن یادیگاری شهزاده قاسیمین توی اوتاغی ماجاراسینی الی نیشانلیسینین الینه دیَمهین بَیله گلینین، ایکی گنجین نیسگیلینی باریز شکیلده نوماییش ائتدیریر. بونونلا دا دونیادا، خصوصن ده ایسلام عالمینده خئییرله شرعین بیر-بیرینی تاماملاماسینی اجتماعیته چاتدیرماغی باجاریر.
چکرم عرصهیی جنگاهووه بیر تازه جاوان
گؤر جمعالین سورا گئت لالهی- هومرانی گتیر
شاعر موسیبتین ان جانسیخیجی یئرینده رامانتیکایا ال آتاراق، ادبی پوئتیک ایفادهلرله دوشمن مئیدانینا یئنی بیر راهییه گتیریر. بئیتین بیرینجی میصراعسینا نظر سالاندا، بیز آچیق-آشکار بونون شاهیدی اولوروق. «چکرم عرصهیی جنگاهووه بیر تازه جاوان » دئمکله کربلا موجاهیدلرینین کدخوداسینی-تزه بَیینی، تازه جاوان آدلاندیرماقلا، اونا طرف قیلینج و نیزه ایله گلنلری سارسیدیر. اونلارا باشا سالماغا چالیشیر کی، بیر بو جاوانین جامالینا، بوی-بوخونونا باخین، تاماشا ائدین، گؤرون بونون گؤزللیگیله قیرمیزی لالهنی موقاییسه ائتمک نئجه ده بدییدیر.
لئشکریم یئتمیش ایکی تئشنه دیلاوردی منیم
سن اؤزون جمعی قیلیب لئشگر ایرانی گتیر
شاعر اؤز آز قوشونو ایله 72 نفر تئشنه- سوسوز، دیلاورلرله شعر-صنعتینین ووروش مئیدانینا بوتون ایران لئشگرینین گتیرمهسینی توصیه ائدیر.
آروزو ائیلهمه هر بئیتیوه دینارو تلا
من کیمی بئیتیوه بیر جنّت ریزوانی گتیر
مرهوم قومرو دؤورون معاصر شاعرلرینی مذمّت ائدهرک یازدیقلاری اثرلرین هر بئیتینه گؤره، قیزیل-گوموش ایستهمهلری ایله اونلاری حیاتدا اودوزان، آلدانان آداملار کیمی گؤستریر. اؤزو ایسه: من کیمی هر بیر بئیته جنّتی ریزوان ایستهمکله آخیرت عالمینین ابدی اولماسینی، دونیا اوچون یوخ، آخیرت اوچون چالیشماغی او ایستکلرله یاشاماسینی توصیه ائدیر.
حئیف زحمت چکیبن باغلامیسان شاهنامه
اوندا وصف ائیلهدیگین روستمی- داستانی گتیر
و سونرا تأسفله «شاهنامه» مؤلفی ابولقاسیم فیردووسییه ایراد ائدهرک بؤیوک زحمتله «شاهنامه» باغلاماسینی روستم آدلی پهلوانی ایستهدیگی کیمی هددیندن آرتیق شیشیرتمکله اوبرازلی شکیلده وئرمهسینی بؤیوک مهارتله اؤن پلانا چکمیش و نتیجهده اؤز اثرینین معنوی دیَرینی داها دا آرتیرماغا نایل اولموشدور.
کیمدی روستم، نه فرامرز، ندی سؤهراب، نه کییو
بلکه ایسگندر ایلن بهمهنی -دارانی گتیر
ندی ایسگندر دارا، نه سالاتین کیان
توری سئینایه گئدیب حضرت موسانی گتیر
داها سونرا «شاهنامه»دکی آدلاری چکیلن اثرین قهرمانلارینی، بیر-بیر خیتاب ائدهرک، کربلا قهرمانلاری ایله موقاییسه ائدیر، سوندا یئنه ده اؤز اثرینین، اؤز قهرمانلارینین قییمت و دیَرینی اوستون اولدوغونو سؤیلهییر. حتی ایشی او اندازهیه گتیریر کی، بنی-ایسرایل پئیغمبرلرینی ده کربالا موجاهیدلری ایله موقاییسه ائدیر، نتیجهده «تور سئینایه گئدیب حضرت موسانی گتیر» دئییر. بوتون بونلارلا باهم اونسوز دا فایداسی یوخدور دئییر، شاعر قومرو.
یا یاپیش نوح اتهییندن او دئییل فولک نجات
یا چیخیب تاریمی چاریمدهکی عیسینی گتیر
یا گزیب صفهیی دونیانی دولان ائیله سوراق
میسریدن تختی ایله یوسیف کنانی گتیر
بو بیئتلرده ایسه آچیق-آیدین اولکی پئیغمبرلرین آدلارینی قیئد ائدهرک اونلارین دا نجات گمیسی اولمادیقلارینی دئییر. «یا یاپیش نوح اتهییندن او دئییل فولک نجات» قومری اؤز اثرینین باش قهرمانینی حضرتی ایمام حسینی پئیغمبرین (س) بویوردوغونا گؤره «نجات گمیسی» آدلاندیریر. معتبر حدیثده حضرتی پئیغمبر (س) بویورموشدور: «منیم اهلی-بئیتیمین مثالی نوح پئیغمبرین گمیسینه بنزر. هر کیم او گمییه سووار اولسا، نجات تاپار. هر کیم او گمینی ترک ائتسه قرق اولاجاق.» بو حدیثه ایسنادن حاقلی اولاراق قومری ایمام حسینی «نجات گمیسی» آدلاندیریر. او، اوزونو دؤورون شاعرلرینه توتاراق فخرله منیم حسین کیمی عالملره نجات وئرن آغام وار دئمهیه البته حاقلیدیر. او، ارکیانا اورافا اهلینه - اگر سیزین ده بئله بیر رهبرینیز وارسا، گتیرین مئیدانا، - دئیه داها جورت و شؤوقله … «رهبریمدیر ایکی دونیادا حسین ابن الی گر وارین اولسا سنین ده بئله مؤولانی گتیر» دئییر.
هاردادیر سنده منیم تک شرفو جاهو-جلال
شیویی-نظمیده گیرم یدو بئیزانی گتیر
غوبهی-فاحیش گتیریب ائیلهمیسن صرف کمال
اؤزون اینصاف ایله عقل اوسته بو سئودانی گتیر
رهبریمدیر ایکی دونیادا حسین ابن الی
گر وارین اولسا سنین ده بئله مؤولانی گتیر
هشریده جام بولور الده توتوب شیری-خودا
بویورور تئشنهدی چوخ قومریگی نالانی گتیر
نهایت مرهوم قومرو ابدی سعادت گونونو - هشر، قییامت گونونو خاتیرلایاراق سانکی حالییهده الینده بوللور جام توتان قییامت گونونون ساقیسی مؤولا الینی – شیری خودانی قارشیسیندا گؤرور، اؤزونون دئدیگی کیمی «بویورور تئشنهدی چوخ قومریگی نالانی گتیر» دئییر مرهوم قومرو.
قاضی حاجی میرزیز سیدزاده
عزیزیم
گؤزل یاریم، یاری یاشین مۆبارک!
یۆزه یئتیش اللی یاشدی عزیزیم.
الله سنی هر آرزونا چاتدیرسین،
گۆلر اۆزلو، گۆموش ساچدی عزیزیم.
بیلیرسنکی یالان یوْخدو سؤزومده،
بیر سن، بیر ده، اۆچ بالامدی گؤزومده.
لذت وئریر گؤیرتین ده، دۇزون دا،
قایقاناغین داها خوْشدو عزیزیم.
شۆکر اللها! اۇدوزمادیق سئچیمده،
آی سایالیم برابریک بیچیمده.
شئشهلهنیب آلتمیشیمین ایچینده
رشید سنه قوْشما قوْشدو عزیزیم.
بۇ گۆن منه نئجه خوْشدو عزیزیم!
هوما یینی هجو
ائی هومایی، بو نه اطواردی ایظهار ائلهدین،
چرخی-بدمئهر کیمی ظلمو پدیدار ائلهدین،
صوبحی-کازیب کیمی صادق یوزونو تار ائتهدین،
صادقین ثابتی-اشکین یوزه سییار ائلهدین،
شفقی-اشک ایله توخسارینی گولنار ائلهدین؟
دوستلوقدا نه اوچون گوزلهمهدین اندازه،
دوشمن اولدون نییه اول سروقدو
تننازه، قلئیی-شیشهیه سالدم گئدیبن
آوازه - کی، فیلانی توخی-زیبایه اوراردی غازه،
شاهیدی-قیسمته مششاتهلیک ایظهار ائلهدین.
صادقین نامهسی گلدی منه، ائی طالبی-راز،
سانکی یازمیشدی اونو ناز ایله محموده
ایاز، لئیک باشدان-آیاغا شیکوه ایدی، سوزو
گوداز، گؤتونور عشقی-حقیقین دئمیسن عشقی-
مجاز، ائی برادر، نه اوچون سن بئله رفتار ائلهدین؟
صادقین وصفینی داستانه گتیردین سن اؤزون،
گئدیبن کیشوری-شیروانه گتیردین سن اؤزون،
تؤهفه تک بزمی-سولئیمانه گتیردین سون
اؤزون، میندیریب رخشینی مئیدانه گتیردین سون
اؤزون، بئش اسفینی عالمه فیردووس کیمی جار ائلهدین.
ائی عزیزیم، گلیبن شور ایله گؤفتاره اؤزون،
ائیلهدین خلقی زولئیخا توخی-دیلداره
اؤزون، چکدین اول یوسیفی-گولچؤهرهنی بازاره
اؤزون، ائیلهدین عرض متاعنی خریداره اؤزون،
سوما دؤندون نییه بس تلقی-خریدار ائلهدین؟
ائی هومایی، قسم اول پادشهی-قههاره
- کی، وئریبدیر قولاغا سم، گؤزه نززاره،
حوسنده یوسیف اولا گر او مهی-سییاره،
اولماییب پیرهنی-ایسمتی هرگیز پاره،
یوخ یئره سن بو ایشی بیر غرضین وار ائلهدین.
خود توتاق صادقه لازیم گؤرونوردو بؤهتان،
نئیلهمیشدی سنه محمود آغا، ائی روحی-
روان؟
شرم ائدیب گؤزلهمهدین حقی-نمک، حؤرمتی-
نان، گئدیبن قلهیه حقینده دانیشدین هدیان،
فیلهقیقه، نه اونو، سن اؤزووی خار ائلهدین.
آغانین نعمتی-الوانی گؤزوندن گلسین!
سوفرهی-بزمی-سولئیمانی گؤزوندن
گلسین! کابابی، چاخیری، بوریانی گؤزوندن
گلسین! مئیی اولسون جیگرین قانی، گؤزوندن
گلسین! چونکی حقینده اولان فئیضینی اینکار ائلهدین.
گلمیسن بیر نئچه دفعه سن اؤزون شیروانه،
حوسنده بنزر ایدین مئهرو مهی-تابانه،
سنه ده محمود آغا ائتدی خیانت، یا
نه؟ نییه بیجا یئره سالدین کیشینی بؤهتانه؟
بینوانین نه اوچون فیسقینی ایقرار ائلهدین؟
نغمات اهلینه محمود آغانین رغبتی
وار، بیلمهین یوخدو، بو اسراره اونون
شؤهرتی وار، گر اولا، حقی ده واردیر، کیشینین
دؤولتی وار، دؤولتی، مریفتی، لذتی وار،
حؤرمتی وار. سن بو ظاهر ایشی باعث نه دیر اینکار ائلهدین؟
وزیرین اؤز موریدلرینین و اونا اطاعت
ائدنلرینین خاهیشینی رد ائتمهسی
- دئدی بیلین، ائشیدین، منی مشهور ائدنلر،
دیل تؤکرک یالواریب، منی مجبور ائدنلر.
قولاغی پامبیقلایین، پیس دویغونو اونودون،
گؤرمک حیسسیاتینی، گؤزونوزدن یوخ ائدین.
باشدا اولان قولاغی، پامبیقلا سیز ائدین کار،
قولاقلار کار اولماسا، باطینینیز کور اولار.
قالین دویغو قولاقسیز،منه طرف ائنین سیز،
ائشیدین خیتابینی، رببینیزه دؤنون سیز.
ظاهری گزینتیمیز، بیزیم سؤز نیتیمیز،
سماوی گزینتیمیز بیزیم بصیرتیمیز.
قورودا اولدوغویچون قورونو آرزو ائتدی
موسانی ائشیدهرک، تانری سویو قوروتدو.
جیسمانی گزینتیمیز، بیزیم قورودا اولدو،
دنیزی قوروتماقچین، آیاق سویا قویولدو.
عومرون سنین کئچرسه، یئر اوستونده قورودا،
گاه داغدا، گاه چمنده، گاه چؤلده، اوردا- بوردا.
بس هاردا «آبی حئیوان» اؤزون اوچون تاپارسان،
بس دنیز دالغاسییلا، هاردا سن چارپیشارسان.
یئرین تلاتوملرین، درک ائتمهیه قادیریک،
صوفی رییازتلرین، سرخوشوق درک ائتمیریک.
آغلین باشدا، مستلیکدن اوزاق گئتمهلیسن سن،
بو مستلیک جاملارینا، نیفرت ائتمهلیسن سن.
کدرله ظاهر اولدو، صؤحبتلر، دانیشیقلار،
بیر آز اؤزونو سوسدور، سوسانلار آییق اولار.


c: text/html

text:
کولت. آذ قابیلین صنعت شئدئوری اولان "سهو دوشنده یئریمیز" شعیرینین یارانماسی حاقدا اوغلو ماهیر قابیلوغلونون یازیسینی تقدیم ائدیر:
صنعتکارین و اونون اثرلرینین تالعیی غریبهدیر. بزهن ایکی، بعضا دؤرد میصراع، بعضا بیر شعیریله یاددا قالانلار اولور، بعضیلری ایسه بوتون کلیاتی ایله تاریخه دوشورلر. ائللری ده وار کی، هئچ عمومیتله یادداشا یازیلمیرلار. مثلاً، عمادالدین نسیمینین قارداشی شاهی خندان دؤورونون بؤیوک شاعری اولوب. اما اوندان بیر میصراع دا دؤوروموزه قدر ده گلیب چیخماییب. اما، چوخ قریبه ده اولسا شاماخینین مرکزیندهکی و سید عظیم شیروانینین باسدیریلدیغی شاه خندان قبیریستانلیغینین آدیندا قالیب آدی. آتام «نسیمی» داستانییلا فخر ائدیردی. اون ایله یازمیشدی اونو. ایلک شؤهرتینی، فخری آدینی دا اوندا قازانمیشدی. دئییردی کی، من تاریخده قالسام، بلکه بو اثریمله قالدیم. من ایسه دیلیمی دینج قویمایاراق، «یوخ. سنین یارادیجیلیق تالئیین «سهو دوشهنده یئریمیز» شعریدیر» دئییردیم.
دومان داغی دولانار،
قیامت اولار.
دومان یولا ساللانار،
مصیبت اولار.
مصیبت اولوروق بیز،
سهو دوشنده یئریمیز.
۸۰ فایز راضیلاشیردی دا. چونکی ۱۹۶۹-جو ایلده یازیلان بو شعیر زامان کئچدیکجه معاصیرلشیردی. نسیللر دییشدیکجه بو گون ده جاوانلاشماقدا داوام ائدیر. سیز ده شاهیدی اولماق ایستییرسینیزسه، سادهجه «گووگلئ»دا «سهو دوشنده یئریمیز» باشلیغینی آختاریشا وئرین.
عمان گمیسی چایدا
اوتورار، اوزمز!
چای گمیسی داغ بویدا
دالغایا دؤزمز!
دؤزومسوز اولوروق بیز،
سهو دوشهنده یئریمیز.
موغان هسرت یاغیشا،
بولودلار خسیس...
یاغیش تؤکور تالیشا
هئی-هئی گرکسیز...
گرکسیز اولوروق بیز،
سهو دوشهنده یئریمیز.
شاعری بو شعیری یازماغا مجبور ائدن قهرمانی ایسه بیر مدتدن سونرا عمومیتله شعیردن چیخاریلیب. بیر مقاییسه ائدیم. تصور ائدین کی، تویدور. چالغیچیلار، تامادا، یئییب-ایچمک، اما بیله-گلین یوخدور. شعیر مشهورلاشدیقجا بو قهرمانین یئری نینکی سهو دوشوب، حتی بنددن، میصراعلاردان سیلینیب. بلکه ده زامان کئچدیکجه قابیلین آدی دا بو شئیردن سیلینهجک. اما «غیرتسیز اولوروق بیز، سهو دوشنده یئریمیز» بئیتی آتالار سؤزو، کلام کیمی یاشایاجاق.
کوت بیچاق پاریلداییب،
خیرچیلتی سالیب.
قیلینج قیندا پاس آتیب،
قیندا کورشالیب...
هئیف… کورشالیریق بیز،
سهو دوشهنده یئریمیز.
تارین پردهلرینی
دوزهنه قوربان!
یئردییش ائت بیرینی،
خاریج وورارسان.
خاریج سسلنیریک بیز،
سهو دوشنده یئریمیز.
سوروشاجاقسینیز کی، نیه آخی، چوخ یئرده مثال چکهنده «مصیبت...، دؤزومسوز...، گرکسیز اولوروق...، خاریج سسلنیریک...، حیف… کورشالیریق بیز، سهو دوشهنده یئریمیز» بئیتلری یوخ، محض «قئیرتسیز اولوروق بیز، سهو دوشهنده یئریمیز» میصراعلارینی سسلهندیریرلر. البته کی، بو، دوزگون سئچیمدیر. شئیر بو میصراعلارین اوستونده یازیلیب.
قیزمار یای گونلرینین بیرینده آتام سووئتسکی کوچهسیندن پیادا اوزو آشاغی هوسو هاجییئو کوچهسینه، ائوینه طرف دوشورموش. یولدا سوساییر. سو ساتیلان «بودکا»یا یاخینلاشیر. سویوق لیموناد آلیر، ایچه-ایچه گؤزونو زیللییر یئکپر، بالاجا بودکایا گوجله یئرلشهن، شیشمان ساتیجی کیشییه. بوتولکالاری آچماق اوچون نظرده توتولان و اوجونا ایپ سالیب خاچ کیمی بوینوندان آسدیغی قاپاق آچانا. نسه ایلیشیر بو کیشییه کی، چیخارت بوینوندان «اوتکریوالکانی». کیشی ده چوخ نزاکتله جاواب وئریر کی، بو منیم آلتیمدیر، تئز-تئز ایتیریرم. اونا گؤره ده بونومدان آسمیشام کی، لازیم اولان کیمی تاپیم. آتام ایسه دئدیینده دورور. کیشی بو دفعه «آی اوغلان، لیمونادین پولو-زادی لازیم دئییل چیخ گئت. خاتانی اوزاق ائله مندن. قوی پولوموزو قازاناق»،-دئییر. آتام آیاغینی بیر باشماغا دیرییر کی، یوخ ائ چیخارتمالیسان «اوتکریوالکا»نی بوینوندان. نهایت یئکپر لیموناد ساتان گؤرور کی، دیلله مومکون اولمایاجاق… قولونون گوجونو گؤسترمک اوچون بودکادان چیخماغا مجبور اولور. و آتام تئز اورادان اوزاقلاشیر، داها دقیق دئسک آرادان چیخیر. بو سهنه اونو راحت بوراخمیر. آخی نیه بو بدهنله، ووجودلا زاووددا، فابریکده ایشلهمهلی اولدوغو حالدا، بو کیشی لیموناد ساتمالیدیر؟ آخی، بو کیشی ایشی یوخ، قادین ایشیدیر. محض بو سهنه ده «سهو دوشهنده یئریمیز» شعرینی دونیایا گتیریر. بئشینجی بندی ایسه لیموناد ساتانا حصر اولونور:
آغ بیلکلر، گول اللر
تارلادا قابار.
بیر قئیرتسیز یئکپر
لیموناد ساتار.
قئیرتسیز اولوروق بیز،
سهو دوشهنده یئریمیز.
بیر مدتدن سونرا ایسه «لیموناد ساتار» کلمهسی عمومیتله شعردن چیخاریلیر، «قیزیلگول ساتار»لا اوز اولونور.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۳ جولای ۲۰۲۰
- میسیسیپی ایالتی ۰۵:۰۴ +۲۸ Illegitimate Barrister دانیشیق چالیشمالار (GlobalReplace v0.6.5)
۲ جولای ۲۰۲۰
- نوادا ایالتی ۰۵:۵۰ +۵٬۸۳۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار


text:
ایران جبههسی
ایران جبههسی(اینگیلیسجه: Persian Campaign)، عوثمانلی ایمپیراتورلوغو ایله روس ایمپیراتورلوغو - بؤیوک بریتانیا ایتیفاقی آراسیندا، ایرانین قوزئی-باتیسینداکی بؤلگهده بیرینجی دونیا ساواشی بویونجا بیر چوخ چاتیشمانین یاشاندیغی جبهه یه وئریلن آددیر. قافقاز جبههسی بیتدیکدن سونرا قافقازا سیچرایان دؤیوشلره ده صحنه اولان بو جبهه،عوثمانلیلارین اؤز تورپاقلاری خاریجینده دؤیوشدوگو و ایکینجی درجهدن اهمیت داشییان بیر جبههدیر.
بو جبههدکی دؤیوشلر اسناسیندا تبریز شهری عوثمانلیلار و روسلار آراسیندا بیر چوخ دفعه ال دَییشدیرمیشدیر. ایران تورپاقلاریندان کئچیب دوغویا دوغرو یؤنلن عوثمانلیلار، باکینی احاطه ائتدیلر و باکی ساواشی نتیجهسینده شهری آلدیلار.
روسیهدهکی اوکتوبر اینقیلابی و سونراسینداکی قاریشیقلیقلار، ایران، آذربایجان، داغیستان و بعضی قافقاز تورپاقلارینین عوثمانلی اوردوسونون نوفوزونا گیرمهسینی تامین ائتدی. عوثمانلیلارین بیرینجی دونیا ساواشینی ایتیرمهسی اوزرینه ایمضالانان موندروس آتشکَس آندلاشماسینین مادّهلریندن بیری ده عوثمانلیلارین ایشغال ائتمیش اولدوغو ایران و قافقازداکی تورپاقلاردان اوردوسونو درحال گئری چکمهسی ایدی. بو آندلاشما گرگینجه عوثمانلی اوردوسو بؤلگهدن چکیلدی. داها سونرا بو بؤلگهلر روس و اینگیلیسلرین ایشغالینا اوغرادی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Erickson 2001, page 152.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Persian Campaign»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایران جبههسی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوکراینانین کئچمیش حکومتینین آتمادیغی آددیملارین جزاسینی حاضیرکی حکومت چکیر. واختیله اوکراینا عالی راداسی کریم تاتار مجلیسینی تانیسایدی، تاتارلارا کریمین یئرلی خالقی ایستاتوسو وئریلسیدی، بو گون وضعیت تام فرقلی اولاردی.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا کریم تاتارلارینین آذربایجانداکی دیاسپور رهبری ائلوینا مورزایئوا اوکراینا عالی راداسینین بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینا، آوروپا پارلامئنتینه، آوروپا شوراسی پارلامنت آسامبلئیاسینا، آ.ت.ت پارلامنت آسامبلئیاسینا، ناتو پارلامنت آسامبلئیاسینا، قدیت پارلامئنت آسامبلئیاسینا، دونیا اؤلکهلرینین حکومت و پارلامنتلرینه کریم تاتار خالقینین سویقیریمی قوربانلارینین خاطرهسینی احتیراملا قارشیلاماق و روسییا فدراسییاسینی کریم تاتار خالقینین حقوق و آزادلیقلارینی پوزان تجاوزکار دؤولت اولاراق پیسلهمک اوچون مراجعت ائتمهسینی شرح ائدرکهن دئییب. او بیلدیریب کی، کریم تاتارلاری هر زامان ایستهنیلهن پروبلمین حقوقی نورمالار چرچیوهسینده حل ائدیلمهسینین ترفداری اولوب:
«اوکراینا عالی راداسینین بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینا و دیگر معتبر قوروملارا کریم تاتارلاری ایله علاقدار مراجعت ائتمهسی بیزیم اوچون مثبت بیر آددیمدیر. چونکی کریم تاتار خالقی چوخ بؤیوک عذابلارا، حاقسیزلیقلارا معروض قالیب. خصوصیله اس اس ار ای کریم تاتارلارینی کؤچورمه سیاستی و آردینجا فاشیست آلمانییاسینین کریمی ایشغال ائدیب، یئرلی خالقی کوتلوی شکیلده اؤلدورمهسی کریم خالقینین یادداشیندا سیلینمز یارالار آچیب. چوخ تأسف کی، بو گون دونیا اؤلکهلری، معتبر قوروملار کریم تاتارلارینین باشینا گتیریلهن اویونلارا لازیمی حقوقی قیمتی وئرمیر. بو معنادا اوکراینا آلی راداسینین بو تشببوسونو موسبت قیمتلهندیریرم».
ائلوینا مورزایئوا بیلدیریب کی، حاضیرکی اوکراینا حاکمیتینین کریم تاتارلارینا یؤنهلیک آتدیغی آددیملار زامانیندا آتیلسایدی، بو گون وضعیت تمامیله فرقلی اولاردی:
«بو آددیم داها ائرکهن آتیلمالی ایدی. هانسی کی، او زامان کریم اوکراینانین تابعلیینده ایدی. دوزدور، او زامانلار وضعیت تامام فرقلی ایدی. یعنی حاضیرکی اوکراینا اقتداری او زامان حاکمیتده دئییلدی. اوکراینادا اوولکی حاکم قوهلرین بو گون ائدیلهنلری ائتمهمهسی، کریم تاتارلارینا لازیمی دقت آییرماماسی، پروبلملرینه قولاق آسماماسی سوندا کریمین الدهن گئتمهسینه گتیریب چیخاردی. اگر اوکراینا داها اول کریم تاتارلارینا یئترینجه قیمت وئرسه، اونلارین دردلرینی دینلهسه، لاقید قالماسایدی، ایندی بو گون نه کریم موناقیشهسی اولاردی، نه ده کریمداکی تاتارلار حاضیرکی پروبلملرله ایله اوزلشردی».


text:
محرّمدی، قیام آیێ، قان آیێ
جهاد آیێ، قان آیێ، قرآن آیێ
آزادلێقا، اینسانلیقا، شرفه
آیلار ایچره آی تانێنێب قان آیێ
محرّمدی، اۆرهکلری داغلایێن
قارا گئیین، باشا قارا باغلایێن
حسین اؤلۆب زهرا قالێب اوْغۇلسۇز
حسینچیلر آقاما قان آغلایێن
اوْ کس کی هر محرّمده قۇرار بزم-ی-عزا آغلار
حسینین آدێنا هر ایل گییهر اوْن گۆن قارا آغلار
آلار محشرده زهرا دن شفاعت حقّه آند اوْلسۇن
اوْ کس کی بیریا سسلهر حسینی بیریا آغلار
سلام اوْلا غم مجلیسی قۇرانا
کفشکنده آیاق اۆسته دۇرانا
سلام اوْلا آقام حسین آدێنا
قاپێسێنا قارا علم وۇرانا
شاعر: نادر بابایی و تائب تبریزی


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۱ جولای ۲۰۲۰
- قوروما ژورنالی ۰۶:۱۳ Alp Er Tunqa دانیشیق چالیشمالار شمس تبریزی-ی/و قوْرودو [دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) [آدینی دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز)
- شمس تبریزی ۰۰:۴۴ +۱٬۵۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار 93.119.208.159 (دانیشیق) طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلر Vikibot طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلره قایتاریلدی. اِتیکِت: واگردانی
- شمس تبریزی ۰۰:۴۱ -۶۹ 93.119.208.159 دانیشیق ←شمس تبریزی: آرتیریلمیش باغلانتیلار اِتیکِتلر: موبایل یازیلیمی ایله دَییشیک موبایل ایله دَییشیک ویرایش توسط نرمافزار اندروید
- شمس تبریزی ۰۰:۴۰ -۱٬۴۵۷ 93.119.208.159 دانیشیق ←شمس تبریزی: آرتیریلمیش باغلانتیلار اِتیکِتلر: موبایل یازیلیمی ایله دَییشیک موبایل ایله دَییشیک ویرایش توسط نرمافزار اندروید
۲۸ ژوئن ۲۰۲۰
- آذربایجان جومهوریتی ۱۸:۴۱ +۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار
- آذربایجان جومهوریتی ۰۹:۴۵ +۱ تاینی تایم دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک


text:
ترامپ آدمینیستراسییاسینین تورکییه و سورییانین شیمالی ایله باغلی سون یاناشماسینی مدافعه ائدن آمریکا دؤولت کاتیبی مایک پومپئو ایران ایسلام رسپوبلیکاسینین یارانان بوشلوقدان ایستیفاده ائتمهسینه دایر تنقیدلری رد ائدرک، ایرانین سورییادا گئری سیخیشدیریلماسی اوچون سعیلرین «رئال و داواملی» اولدوغونو سؤیلهییب.
اوکتیابرین ۲۰-ده آی بی سی تلویزییاسینا مصاحیبه وئرهن پومپئو آمریکانین تورکییه پرزیدنتی ایله الده ائتدیی سون راضیلاشمانی تنقید ائدنلره جواب وئرهرک دئییب: «سیزی امین ائدیرهم کی، ایرانین (سورییادا) گئری سیخیشدیریلماسی اوچون سعیلر رئال و داواملیدیر».
او، هابئله ترامپ آدمینیستراسییاسینین ایرانین سورییادا تأثیری، ایشید مهبوسلارینین سربست بوراخیلماسینین قارشیسینین آلینماسی و بشار اسد حاکمیتینین نظارتده ساخلانیلماسی دا داخیل اولماقلا هر اوچ مسئله نین حلی ایله باغلی «تام قرارلی» اولدوغونو بیلدیریب.
قئید ائدک کی، آمریکا اوردوسونون سورییانین شیمالیندان چیخاریلماسی آمریکا کنگرسینده تنقید دالغاسی ایله قارشیلاشیب؛ بونونلا بئله آمریکانیوین ویتسئ-پرئزیدئنتی مایک پئنس و پومپئو اؤتن هفتهنین جومعه آخشامی آنکارایا سفر ائدرک تورکییه پرئزیدئنتی رجب تایییب اردوغانی بئش گونلوک آتشکس رازیلاشماسینا راضی سالیبلار.
مایک پومپئو «اردوغان بو رازیلاشمادا ایستدیینی آلدی» دئیهن تنقیدچیلره جاواب اولاراق بیلدیریب: «بو عمومیتله بئله دئییلدی و «چتین دانیشیقلاریمیز» اولدو کی، بو موذاکیرهلر آنکارایا چاتمازدان اول ده باشلادی».


text:
ایلتریش خاقان
قۇتلوق ایلتریش خاقان — ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغینین ایلک خاقانی. ایللیگ خاقانین نسلیندن گلیردی. 681-جی ایلده اۇيغورلارا هۆجوم ائدهرک اوْنلارین يئرینی تۇتموش، 17 سرکرده ایله بیرلیکده 5000 عسگر توْپلامیش و چینه قارشی مۇحاریبهيه باشلامیشدی. 679-جۇ ایلده عصیانا قالخمیش اوْلان آشیدئ يۇانچژئنی مغلوب ائتمیشدی. ایلک ایشی چینین طرفینی تۇتان تۆرکلره هۆجوم ائتمک اوْلان ایلتریش 7 اوْغوز طایفهسینی مغلوب ائتمیشدی. داها سوْنرا آشیدئ يۇانچژئن ده اوْنون طرفینه کئچمیشدی. 683-جۆ ایلده چین والیسی وان دئمئونو اعدام ائدهرک حاکمیتینی اعلان ائتمیش، کنياز قۇی يۇان اوْنلاری ساخلايا بیلسه ده ایلتریشین اوْردولاری دؤيوشلرده چینه آغیر ضربهلر وۇرموشدو. بئله کی، تۆرک توْرپاقلارینین والیسی چژان خینشی، لی سیکيان اؤلدورولموش، ژنرال چۇی چژیبيان ایسه اسیر گؤتورولموشدو.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«İltəriş xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ائویمیزین یاریم تاقچالیق کیتابخاناسی و ...
هردن من دانیشاندا اؤزومدن اون یاش بؤیوکلر بئله سوروشارلار سنین نئچه یاشین وار بونلاری گؤروبسن؟ گرچکدن ده من چوخ شئیلری گؤردوم. مثلا ال چیراغی (چراغ موشی) چاخماق داشی (البته تفریحی اولاراق) ،فانیس, لامپا, زنبوری چیراغی, هیندیل ایله آلیشان استارتسیز ماشین، قاینار سودا استریلیزه اولان دمیر آمپول...
آنجاق بو گونلر هر شئیدن داها ایلگینج کیتابلار قونوسودور. من هله کیتاب خوراسی اولمادان ائویمیزده یالنیز قوتسال کیتابلار وارایدی. قرآن و نئچه یوز ایللیک دوعا کیتابلاری... سونرا بیلدیم بشر ایلک گوندن یازماغا باشلایاندا مین ایللر بویو یالنیز قوتسال نسنهلری قلمه آلارمیشلار و بیزیم ائوین یاریم تاقچالیق کیتابخاناسی بیر عتیقه معبد کیمی نئچه مین ایل بوندان اؤنجهیه عاییددیر. اورادا نه حماسه کیتابلاری وار، نه لیریکا... آنام سحردن آخشاما ماهنی اوخوسا دا، امر قدسییه باغلی اولمادیغیندان دولایی یازییا کئچه بیلمز او ماهنیلار. او زامانلار من ماهنیلاری کاغیدا کئچمهیه باشلادیم و ائله بیل نئچه مین ایل تاریخدن گئری قالان ائویمیزین یاریم تاقچالیق کیتابخاناسینی دهییشمهیه گرهکن ساواشلاری تکیمه آپاردیم. بونون یورغونلوغو هئچ مزاردا دا جانیمدان چیخمایاجاق سانیرام.
-
- 14/10/12


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۷
۷ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۷/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/رویدادلار
- ۱۵۹۸ - بوریس قوْدونوف روس تزاری اوْلدو.
- ۱۷۱۴ - اینگیلیس مۆهندیسی هنری میل یازی ماشینینی یاراتدی.
- ۱۸۳۹ - فرانسهلی فیزیکچی فرانسوا آراقو تصویرلرین آلینماسینین شیمیایی خۆصۇصیّتلری بارهده معلومات وئردی. بۇ تاریخ فوْتوقرافینین باشلانغیجی ساییلیر.
- ۱۹۱۴ - پاناما کانالی گمیلر اۆچون آچیلدی.
- ۱۹۲۷ - لندن و نیویورک آراسیندا ایلک بیرباشا قیطعهلر آراسی تلفون دانیشیغی باش تۇتدو.
- ۱۹۲۹ - «تارزان» فیلمی نۆماییش ائتدیریلدی.
- ۱۹۵۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری جومهور باشقانی هری ترومن اؤلکهسینین آتوم سیلاحینا مالیک اوْلدوغونو آچیقلادی.
- ۱۹۵۹ - آمریکا فیدل کاسترونون قۇردوغو رژیمی تانیدی.
- ۱۹۷۹ - ویئتنام قوْشونلاری کامبوجدا پوْل پوْت رژیمینی دئویردی.
- ۱۹۸۰ - ایندیرا قاندی هیندوستانین باش ناظیری سئچیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
رازول، نیومکزیکو
رازول، نیومکزیکو (اینگیلیسجه: Roswell, New Mexico) آمریکانین نیومکزیکو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷۷٫۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۸۴۱۱ نفر دیر. بۇ شهر ۱۰۸۹ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده رازول، نیومکزیکو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Roswell, New Mexico»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آیتالله
آیت الله و آیت الله العظمى ایکی دینی لقب اولاراق اون ایکی اماملی شیعه مذهبینه عایید و ایسلامی فیقه-ده اجتهاد مرتبه سینه چاتان کیمسهیه آیت الله، و مرجعیت مقامیندا اولان کیمسهیه ده آیت الله العظمی دئییلر.
آیت الله لقبی[دَییشدیر]
اؤزل و خاص اولاراق چاغداش شیعی حوزه لرده و عمومی اولاراق شیعه لر آراسیندا آیت الله لقبینه صاحب اولانین، اجتهاد ملکه سینه چاتمیش اولدوغو آنلانیلیر و بو آنلاییشین آردیندا، او دینی و شرعی احکام و حکم لری قایناق لاریندان چیخارتماغا گوجو اولان بیر «مجتهد»دیر و هابئله بو احکامین نئجه چیخارتماغینی اؤیرنجی لره اؤیرتمکده باجاریقلی دیر و شیعه حوزه لرینده «خارج بحثی»نده اؤیردیلن لر ائله بونلاردیر. و بو اؤیرتیمله اونون عمومی فتوا وئرمه منصبی نی ال آلماسی حاق اولاراق ثابت اولونور یادا سون مجتهدلرله بو منصب اۆچون سئچیلیر. آیت الله لقبی فخر و بؤیوکلوک لقبی اولمادان بیر علمی و بیلگی لقبی دیر و بو لقب عالم و بیلگینین چاتدیغی بیر بیلگی منصبی نه اشاره ائتمک اۆچون دور.
آیت الله العظمی لقبی[دَییشدیر]
شیعهلرده اجتهاددان علاوه، مرجعیت تقلید مقامینا اولاشان کیمسهنی آیت الله العظمی لقبی وئریلیر.


text:
شابلون:بایراقچه
بو شابلون، اؤلکهلرین بایراقلارینی گؤسترمک اۆچۆن ایستیفاده اولونار.
رویه[دَییشدیر]
{{بایراقچه|اؤلکه|نوع دیگر=|اندازه=}}
- اؤلکه
اؤلکهنین آدینی تورکجه و یا اینگیلیسجه و یا قیسا یازا بیلرسیز (بو ایستاندارد ایله ایزو ۳۱۶۶-۱ آلفا-۱) اؤرنک:
- نوع دیگر
بو بیر ایختیاری پارامتردیر. بو پارامتردن او زامان ایستیفاده اولونار کی بیر اؤلکهنین باشقا شکیلده بایراغی اولار یا دا قدیم شکیلده اولان بایراغی ایستیفاده اولسا. اؤرنک:
- {{بایراقچه|بولغاریستان|نوع دیگر=1946}} بولغاریستانین قدیم بایراغینی گوستریر: (قیاس الهیین بولغاریستانین ایندیکی بایراغییلا: )
- اندازه
بو بیر ایختیاری پارامتردیر. بو پارامتر بایراغین اؤلچۆسونو مۆشخص ائدر. اؤرنک:


text:
سان پاسکوال
سان پاسکوال (ایسپانجا: San Pascual, Ávila) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۸٫۶۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۴۸ نفر و اهالی سیخلیغی ۲٫۵۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Pascual (Ávila)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سان پاسکوال گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یاشیل یارپاق، قیزیلگول(اویون)
یاشیل یارپاق، قیزیلگول - آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر واختلاردا، اساساً اوشاق وگنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
قدیملرده اکین باشلاناندا، تورپاغا خیش-کوتان آغزی دَینده اصیل بایرام اولدوغو کیمی اکین قورتاراندا دا موختلیف مراسیم و شنلیکلر کئچیریلردی. شوم قورتاراندان سونرا قیز-گلینلر تئللرینین اوجلارینی گول-چیچکله بزهیَر، چمنلیکده "یاشیل یارپاق، قیزیلگول" اویونو اوینایاردیلار.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
بیر نئچه اوشاق جمع اولوب ساناما یولو ایله اوستا(باشچی، یا موللا) سئچیرلر.
اویون ایشتیراکچیلاری دایره ووروب بیر-بیرینین الیندن توتورلار. سونرا اوستا(باشچی، یا موللا) بیر بند ماهنی اوخویار، قالانلاری ایسه ال چالا-چالا "یاشیل یارپاق، قیزیلگول" دئیرلر. داها سونرا ایسه اوستانین(باشچینین، یا موللانین) گؤستریشی ایله اویون ایشتیراکچیلارینین هرهسی بیر بند ماهنی اوخویار، قالانلاری ایسه ال چالا-چالا "یاشیل یارپاق، قیزیلگول" دئیرلر.
اویماقدان، آی اویماقدان،
اؤلدوم خینا قویماقدان.
بارماقلاریم یانیبدی
چوبوغا اود قویماقدان.
هامی:
یاشیل یارپاق، قیزیلگول.
کؤینگی یاشیل اوغلان،
گل گئی، یاراشیر، اوغلان.
آنام سنه قیز وئرمز
گل منی قاچیر، اوغلان.
هامی:
یاشیل یارپاق، قیزیلگول.
اویون بئلجه داوام ائدیر. ماهنی اوخوماغا سؤز تاپا بیلمهین اویونچو اویوندان چیخاریلیر. سونا قالان اویونچو غالیب ساییلیر.


text:
بولینق قرین، فلوریدا
بولینق قرین، فلوریدا (اینگیلیسجه: Bowling Green, Florida) آمریکانین فلوریدا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۲۸ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۹۳۰ نفر و اهالی سیخلیغی ۸۸۸٫۳۵ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۳۶ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بولینق قرین، فلوریدا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bowling Green, Florida»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
باتی کالیمانتان
{{Infobox settlement | name = باتی کالیمانتان | native_name ={{nobold|Provinsi Kalimantan Barat | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = باتی کالیمانتان (اینگیلیسجه: West Kalimantan) اندونزی دا یئرلشیب. و ۱۴۷۳۰۷ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۴۵۴۶۴۳۹ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Kalimantan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده باتی کالیمانتان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سهنديه / محمد حسین بهجت تبریزی (شهريار)
شاه داغیم، چال پاپاغیم،ائل دایاغیم، شانلی سهندیم
باشی توفانلی سهندیم
باشدا حئیدر بابا تک قارلا قیروولا قاریشیبسان
سون ایپک تئللی بولودلارلا اوفوقده ساریشیبسان
ساواشارکن باریشیبسان
گؤیده ن ایلهام آلالی سیرری سماواتا دییه رسن
هله آغ کورکو بورون، یازدا یاشیل دوندا گییه رسن
قورادان حالوا یییه رسن
دؤشلرینده سونالار تک شوخ ممه لرده
نه سرین چیشمه لرین وار
او یاشیل تئللری، یئل هؤرمه ده آینالی سحرده
ایشوه لی ایشمه لرین وار
قوی یاغیش یاغسادا یاغسین
سئل اولوب آخسادا آخسین
یانلاریندا دره لر وار
قوی قلم قاشلارین اوچسون فره لرله، هامی باخسین
باشلاریندا هره لر وار
سیلدیریملار، سره لر وار
او اتک لرده نه قیزلار یاناغی لاله لرین وار
قوزولار اوتلایاراق نئیده نه خوش ناله لرین وار
آی کیمی هله لرین وار
گول- چیچکدن بزه ننده، نه گلینلر کیمی نازین
یئل اسنده او سولاردا نه درین رازونیازین
اوینایار گوللو قوتازین
تیتره ییر ساز تئلی تک شاخه لرین چایدا چمنده
یئل او تئللرده گزه نده، نه کوراوغلو چالی سازین
اؤرده یین خلوت ائدیب گؤلده پری لرله چیمنده
قول-قاناددان اونا آغ هووله آچار قمزلی قازین
قیش گئده ر قوی گله یازین
هله نووروز گولو وار، قار چیچه یین وار، گله جکلر
اوزلرین تئز سیله جکلر
قیشده کهلیک هوه سیله چؤله قاچدیقدا جاوانلار
قاردا قاققیلدایاراق نازلی قلمقاشلارین اولسون
یاز، او دؤشلرده ناهار منده سین آچدیقدا چوبانلار
بوللو سودلو سورولر، دادلی قاوویتماشلارین اولسون
آد آلیر سنده ن او شاعیر کی سن اوندان آد آلارسان
اونا هر داد وئره سن، یوز او موقابیل داد آلارسان
تاریدان هر زاد آلارسان
آداق اولدوقدا، سن اونلا داها آرتیق اوجالارسان
باش اوجالدیقدا دماوند داغیندا باج آلارسان
شئر الینده ن تاج آلارسان
او دا شعرین، ادبین شاه داغیدیر، شانلی سهندیم
او دا سن تک آتار اولدوزلارا شعریله کمندی
او دا سیمرغیدان آلماقدادی فندی
شعر یازاندا قلمینده ن باخاسان دور سپه لندی
سانکی اولدوزلار الندی
سؤز دییه نده گؤره سن قاتدی گولو، پوسته نی قندی
یاشاسین شاعیر افندی
او نه شاعیر کی، داغین وصفینه میصداق اونو گؤردوم
من سنین تک اوجالیق مشقینه موششاق اونو گؤردوم
عشقه، عشق اهلینه موشتاق اونو گؤردوم
او نه شاعیر کی، خیال مرکبینه شو شیغییاندا
او نهنگ آت، آیاغین توزلو بولودلاردا قویاندا
لوله لنمه کده دی یئر-گؤی، نئجه تومار سارییاندا
گؤره جکسن او زاماندا
نه زامان وارسا، مکان وارسا کسیب بیچدی بیر آندا
کئچه جکلر، گله جکلر نه بویاندا – نه او یاندا
باخ نه حورمت وار اونون اؤز دئمیشی توک پاپاغیندا
شهریارین تاج ایمیش باشی دورموش قاباغیندا
باشینا ساوریلان اینجی، چاریق اولموش آیاغیندا
وحی دیر شعری ملک لردی پیچیلدار قولاغیندا
آیه لردیر دوداغیندا
او دا داغلار کیمی شانینده نه یازسام یاراشاندیر
او دا ظالیم قوپاران قارلا-کوله کله دوروشاندیر
قودوزا، ظالیمه قارشی سینه گرمیش، ووروشاندیر
قودوزون کؤکونه، ظالیم بیره لر تک داراشاندیر
آمما واختیندا فقیر خالقی اییلمیش سوروشاندیر
قارا میلله تده هونر بولسا، هونرله آراشاندیر
قارالارلا قاریشاندیر
ساریشاندیر
گئجه حققین گؤزودور، تور تؤره تمیش اوجاغیندا
اریییب باغ تک اوره کلردی یانارلار چیراغیندا
مئی، محبتدن ایچیب لاله بیتیبدیر یاناغیندا
او بیر اوغلان کی، پری لر سو ایچه رلر چاناغیندا
اینجی قاینار بولاغیندا
طبعی بیر سئوگی لی بولبول کی، اوخور گول بوداغیندا
ساری سونبول قوجاغیندا
سولار افسانه دی سؤیلر اونون افسونلو باغیندا
سحه رین چنلی چاغیندا
شاعیرین ذووقو، نه افسونلو نه افسانه لی باغلار
آی نه باغلار کی “الیف لئیلی” دا افسانه ده باغلار
اود یاخیب داغلاری داغلار
گول گولورسه بولاغ آغلار
شاعیرین عالمی اؤلمز، اونا عالم ده زوال یوخ
آرزولار اوردا نه نه خاطیرله یه ایمکاندی، محال یوخ
باغ جنت کیمی اوردا “او حارامدیر، بو حالال” یوخ
او محبتده ملال یوخ
اوردا حالدیر، داها قال یوخ
گئجه لر اوردا گوموش دندی، قیزیلدان نه گونوزلر
نه زمرد کیمی داغلاردی، نه مرمر کیمی دوزلر
نه ساری تئللی اینه کلر، نه آلا گؤزلو اؤکوزلر
آی نئجه آی کیمی اوزلر
گول آغاجلاری نه طاووس کیمی چترین آچیب الوان
حله کروانیدی، چؤللر بزه نر سورسه بو کروان
دوه کروانی ده داغلار، یوکو اطلس دی بو جئیوان
صابیرین شهرینه دوغرو، قاتاری چکمه ده سروان
او خیالیمده کی شیروان
اوردا قار دا یاغار آمما داها گوللر سولا بیلمز
بو طبیعت او طراوتده ماحالدیر، اولا بیلمز
عؤمر پئیمانه سی اوردا دولا بیلمز
او اوفوقلرده باخارسان نه دنیزلر، نه بوغازلار
نه پری لر کیمی قولار، قونوب-اوچماقدا نه قازلار
گؤلده چیممه کده نه قیزلار
بالیق اولدوز کیمی گؤللرده، دنیزلرده پاریلدار
آبشار موروریسین سئل کیمی تؤکدوکده خاریلدار
یئل کوشولدار، سو شاریلدار
قصریلر واردی قیزیلدان، قالالار واردی عقیق دن
رافائیل تابلوسی تک، صحنه لری عهد-عتیق دن
دویماسان کؤهنه رفیق دن
جنتین باغلاری تک باغلارینین حورو قوصورو
الده حوریلری نین جامی بولوری
تونگونون گول کیمی صهبای تهوری
نه ماراقلار کی، آییق گؤزلره رؤیادی دئییرسن
نه شافاقلار کی، دیرن باخمادا دریادی دئییرسن
اویدوران جنت مأوادی دئییرسن
زوهره نین قصری بیریلیان، حصاری نرده سی یاقوت
قصری جادودی، موهندیس لری هاروت ایله ماروت
اوردا مانی دایانیب قالمیش او صورتلره مبهوت
قاپی قوللوقچوسو هاروت
اوردا شعرین موزیکین منبعی سرچئشمه دی قاینار
نه پری لر کیمی فواره دن افشان اولوب اوینار
شاعیر آنجاق اونو آنلار
دولو مهتاب کیمی ایستخریدی فواره لر ایله
ملکه اوردا چیمیر، آی کیمی مهپاره لر ایله
گوللو گوشواره لر ایله
شعر و موسیقی شاباش اولمادا، افشاندی پریشان
سانکی آغ شاهیدیر اولماقدا گلین باشینا افشان
نه گلینلر کی، نه انلیک اوزه سورترلر، نه کیرشان
یاخا نه تولکو نه دووشان
آغ پری لر، ساری کؤینه کلی بولودلاردان ائنیرلر
سود گؤلونده ملکه ایله چیمرکن سئوینیرلر
سئوینیرلر، اؤیونورلر
قووزاناندا هله الده دولو بیر جام آپاریرلار
سانکی چنگی لره، شاعیرلره ایلهام آپاریرلار
دریا قیزلارینا پئیغام آپاریرلار
دنیزین اؤرتویو ماوی، اوفوقون سقفی سماوی
آینادیر هر نه باخیرسان: یئر اولوب گؤیله موساوی
غرق اونون شعرینه راوی
غورفه لر، آی، بولود آلتیندا اولار تک گؤرونورلر
گؤز آچیب-یومما، چیراغلار کیمی یاندیقدا سؤنورلر
صحنه لر چرخی فلک تک بورونوب، گاه دا چؤنورلر
کؤلگه لیکلر سورونورلر
زوهره ائیواندا الهه شینئلینده گؤرونرکن
باخسان حافظی ده اوردا صلابتله گؤره رسن
نه سئورسن
گاه گؤره ن حافظ شیراز ایله بالکاندا دوروبلار
گاه گؤره ن اورتادا شطرنج قورارکن اوتوروبلار
گاه گؤره ن سازیله-آوازیله ایله نجه قوروبلار
سانکی ساغرده ووروبلار
خواجه الحان اوخویاندا، هامی ایشده ن دایانیرلار
او نوالرله پری لر گاه اویوبف گاه اویانیرلار
لاله لر شعله سی، الوان شیشه رنگی بویانیرلار
نه خومار گؤزلو یانیرلار
قاناد ایستر بو اوفوق، قوی قالا ترلانلی سهندیم
ائشیت اؤز قیصه می، دستانیمی، دستانلی سهندیم
سنی حئیدر بابا او نعره لر ایله چاغیراندا
او سفیل داردا قالان تولکو قووان شئر باغیراندا
شئیطانین شیللاغا قالخان قاتیری نوخدا قیراندا
بابا قورقور سسین آلدیم، دئدیم آرخامدی ایناندیم
آرخا دوردوقدا سهندیم ساوالان تک هاوالاندیم
سئله قارشی قووالاندیم
جوشقونون دا قانی داشدی، منه بیر هایلی سس اولدو
هر سسیز بیر نفس اولدو
باکی داغلاری دا، های وئردی سسه، قیها اوجالدی
او تایین نعره سی سانکی بو تایدان دا باج آلدی
قورد آجالدیقدا قوجالدی
راحیمین نعره سی قووزاندی دییه ن توپلار آتیلدی
سئی گلیب نهره قاتیلدی
روستمین توپلاری سسلندی دییه ن بوملار آچیلدی
بیزه گول-غونچه ساچیلدی
قورخما گلدیم دییه، سسلرده منه جان دئدی قارداش
منه جان-جان دییه رک، دوشمنه قان-قان دئدی قارداش
شهریار سؤیله مه دن گاه منه سولتان دئدی قارداش
من ده جانیم چیغیریب: جان سنه قوربان دئدی قارداش
یاشا اوغلان سیزه داغ-داش دلی جئیران دئدی قارداش
ائل سیزه قافلان دئدی قارداش
داغ سیزه آسلان دئدی قارداش
داغلی حئیدربابانین آرخاسی هر یئرده داغ اولدو
داغا داغلار دایاغ اولدو
آرازیم آینا-چیراق قویمادا،آیدین شافاق اولدو
او تایین نغمه سی قووزاندی، اوره کلر قولاغ اولدو
یئنه قارداش دییه رک قاچمادا باشلار آیاق اولدو
قاچدیق، اوزله شدیک آرازدا، یئنه گؤزلر بولاغ اولدو
یئنه غملر قالاق اولدو
یئنه قارداش سایاغی سؤزلریمیز بیر سایاق اولدو
وصل اییین آلمادا، ال چاتمادی عشقیم داماغ اولدو
هله لیک غم سارالارکن قارالار دؤندو آغ اولدو
آرازین سو گؤلو داشدی، قایالیقلاردا باغ اولدو
ساری سونبوللره زولف ایچره اوراقلار داراق اولدو
یونجالیقلار یئنه بیلدیرچینه یای-یاز یاتاغ اولدو
گؤزده یاشلار چیراغ اولدو
لاله بیتدی یاناغ اولدو
غونچا گولدو دوداق اولدو
نه سول اولدو، نه ساغ اولدو
ائلیمی آرخامی گؤردوکده ظالیم اووچو قیسیلدی
سئل کیمی ظولمو باسیلدی، زینه آرخ اولدو، کسیلدی
گول گؤزونده ن یاشی سیلدی
تور قوران اووچو آتبن قوومادا سیندی، گئری قالدی
اؤزو گئتدی تورو قالدی
آمما حئیدربابا دا بیلدی کی، بیز تک هامی داغلار
باغلانیب قول-قولا زنجیرده بولودلار اودور آغلار
نه بیلیم بلکه طبیعت اؤزو نامرده گون آغلار
ایری یوللاری آچارکن، دوز اولان قوللاری باغلار
صاف اولان سینه نی داغلار
داغلارین هر نه قوچو، ترلانی، جئیرانی، مارالی
هامی دوشگون، هامی پوزغون، سینه لر داغلی، یارالی
گول آچان یئرده سارالی
آمما ظن ائتمه کی، داغلار یئنه قالخان اولاجاقدیر
محشر اولماقدادی بونلار داها وولقان اولاجاقدیر
ظولم دونیاسی یانارکن ده تیلیت قان اولاجاقدیر
وای …! نه توفان اولاجاقدیر
دردیمیز سانما کی، بیر تبریز و تهران دیر عزیزیم
یا کی، بیز تورکه جهنم اولان ایراندا عزیزیم
یوخ بو دین دعواسیدیر دونیا تیلیت قاندیر عزیزیم
تورک اولا، فارس اولا دوزلوک داها تالاندیر عزیزیم
بیز آتان دیندیر، آتان دا بیزی ایماندیر عزیزیم
سامیری مروتد ائدیب هه نه موسلماندیر عزیزیم
اوممه تین هارونو من تک له له گیریاندی عزیزم
هر طرفدن قیلیج ائندیرسه له قالخاندیر عزیزیم
بیر بیزیم درمانیمیز موسی عمران دیر عزیزیم
گله جک شوبهه سی یوخ آیه ی قورآندیر عزیزیم
او هامی دردلره درماندیر عزیزیم
د.وقتور اولدوقدا بشر بو یارانی ساغلاماق اولماز
اولماسا آللاه الی دین مرضین چاغلاماق اولماز
داغلاماقدا علاج اولسا بیر ائلی داغلاماق اولماز
دینی آتمیش ائله یاوروم داها بئل باغلاماق اولماز
او گولوب آغلایا دا، اونلا گولوب آغلاماق اولماز
شئیطانی یاغلاماق اولماز
دئدین: آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلی یم من
نیسگیل اولسامدا گولوم بیر ابدی سئوگیلی یم من
ائل منی آتسادا اؤز گوللریمین بولبولو یم من
ائلیمین فارسیجادا دردینی سؤیلر دیلی یم من
دینه دوغرو نه قارانلیق ایسه ائل مشعلی یم من
ادبیات گولو یم من
نیسگیل اول چرچی یه قالسین کی جواهیر ندی قانمیر
مدنیت دبین ائیلیر بدویت، بیر اوتانمیر
گون گئدیر آز قالا باتسین گئجه سینده ن بیر اویانمیر
بیر اؤز احوالینا یانمیر
آتار اینسانلیغی آمما یالان انسابی آتانماز
فیتنه قووزانماسا بیر گون گئجه آسوده یاتانماز
باشی باشلارا قاتانماز
آمما منده ن ساری، سن آرخایین اول شانلی سهندیم
دلی جئیرانلی سهندیم
من داها عرش علا کؤلگه سی تک باشدا تاجیم وار
الده فرعونه قنیم بیر آغاجیم وار
حرجیم یوخ، فرجیم وار
من علی اوغلویام آزاده لرین مرد و مورادی
او قارانلیقلارا مشعل
او ایشیقلیقلارا هادی
حققه ایمانه مونادی
باشدا سینماز سیپه ریم، الده کوتلمز قیلیجیم وار


text:
کوکووست، فلوریدا
کوکووست، فلوریدا (اینگیلیسجه:Cocoa West, Florida ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۹۲۵ نفر ایمیش و ۹٫۴ کیلومتر موربّع ساحهسی وار و فلوریدا ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ American FactFinder. United States Census Bureau. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2013-09-11. یوْخلانیلیب2008-01-31.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cocoa West, Florida»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کوکووست، فلوریدا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
دنیا
آیاسآی نینگ القاعده ترماغی بیلن علاقهسی بار ایکن؛ عمرانخان اعتراف قیلدی
پاکستان باش وزیری عمرانخان نینگ ایتیشیچه، اوشبو مملکت نینگ حربی و استخبارات تشکیلاتی (آیاسآی) افغانستان اوروشی اوچون القاعده ترماغینی تربیهلشگن.
اوتگن کون آمریکانینگ تشقی علاقهلر کینگشیده پاکستان باش وزیری نینگ تصدیق قیلیشیچه، پاکستان حربیسی و اوشبو مملکت نینگ استخبارات تشکیلاتی القاعده ترماغی بیلن علاقهده بولیب و افغانستان اوروشی اوچون بو ترماقنی تربیه قیلگنلر.
عمرانخان نینگ ایتیشیچه، آمریکا و طالبان نمایندهلری آرهسیده تینچلیک سوزلشوولری توختهتیلیشی پاکستان اوچون آغیر توشگن.
اونینگ کوپهیتیریشیچه، آمریکا 19 ییل جریانیده افغانستانده مؤفق بولمهگن صورتده، کیلهجک 19 ییلده هم بو مملکتده مؤفق بولمهیدی.
پاکستان باش وزیری، القاعده ترماغی بیلن پاکستان نینگ علاقهسینی تصدیقلگن بیرچاغده، بوندن آلدین مذکور مملکت نینگ رسمیلری عصیانچی ترماقلر بیلن علاقهده بولگنلری و پاکستان توپراغیده عصیانچیلرنینگ باشپناهی بولگنینی رد قیلیب کیلیشگن.


text:
کد آهنگ پیشواز ایرانسل سولدی الیمده بو چیچک باخمادون ,دانلود آهنگ,دانلود آهنگ جدید سولدی الیمده بو چیچک باخمادون,متن آهنگ سولدی الیمده بو چیچک باخمادون ,دانلود آهنگ بیکلام سولدی الیمده بو چیچک باخمادون,سولدی الیمده بو چیچک باخمادون,متن آهنگ,Download Music,کد آهنگ پیشواز همراه اول سولدی الیمده بو چیچک باخمادون ,دانلود آهنگ جدید ایرانی,دانلود آهنگ سولدی الیمده بو چیچک باخمادون با کیفیت 320,
دانلود آهنگ سولدی الیمده بو چیچک باخمادون حتی منه سن گدیسن اوزگیه من باخا باخا قالدیم سنه اورگدیم قلبیمه تا راحت اوزون ساتماسین سن کیمین دیوانلره عشقینی پایلاشماسین...بیر گون اولار منسیز اوریوی ورسن هر کس عشق اودیکی خشلیسن قلبیوی تک بیر کس...
- یکشنبه 25 فروردين 1398
- 56 views


text:
ساغلیق و چئوره
بو بارهده اجتماعی تهلوکهسیزلیک و وطنداشلارین مودافعهسی ناظیرلیگیدن بیلدیریبلر.
مکزیکا-نین "اوکساکا" شهرینده باش وئرن گوجلو زلزله نتیجهسینده اؤلنلرین سایی دؤرد نفره چاتیب.
امریکانین میشیگان ایالت ینده آرامسیز یاغیشلار تیتاباواسی چاییدان ایکی بندین داشماسینا سبب اولوب.
باتی افریقا اؤلکهسی نیجریه-ده نامعلوم خستهلیک اؤلدورمهیه داوام ائدیر.
بو بارهده جان هاپکینز بیلیم یوردو بیلدیریب.
بو بارهده جان هاپکینز بیلیم یوردو بیلدیریب.
بو بارهده دونیا ساغلیق تشکیلاتینین گوندهلیک راپوروندا دئییلیر.
دونیادا یئنی نوع کروناویروس سببیندن ایندیدک حیاتینی ایتیرنلرین سایی 215 مین، یولوخانلارین سایی ایسه 3 میلیون 75 مین اولوب. معالیجه اولونان خسته لرین سایی ایسه 944 مینی کئچیب.
اپیدمیا سببیندن ایندیدک هلاک اولانلارین سایی 100 مین 827، یولوخانلارین سایی ایسه 1 میلیون 800 مینی کئچیب. معالیجه اولونانا خسته لرین سایی 412 مینه چاتیب.
دونیا-دا یئنی نوع کروناویروسا (کووید-19) یولوخانلارین سایی 1 میلیون 700 مینی کئچیب.
اندونزیا-نین قوزیی مالوکوی ایالتینده 6،1 شدتینده زلزله باش وئریب.
یئنی نوع کروناویروس اپیدمیاسی سرعتله یاییلماغا داوام ائدیر.
ایتالیا-دا "کووید-19"دان اؤلنلرین سایی سون 24 ساعاتدا 837 آرتاراق 12 مین 428-ا چاتیب.
بو بارهده ایالتین والیسی اندریو کوومو مطبوعات کنفرانسیندا دئییب.


text:
یانقتسه چایی
یانقتسه چایی (اینگیلیسجه: Yangtze، فارسجا: رود یانگتسه، آلمانجا: Jangtsekiang، ایتالیاجا: Yangzi Jiang، عربجه: يانغتسي، روسجا: ЯHцзы) اۇزونلوغو۶۳۰۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن یانقتسه چاییندان ثانییهده ۳۰۱۶۶ متر مکعب سۇ آخیر. و دوْغو چین دنیزینا تؤکولور.
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده یانقتسه چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yangtze»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
مانقورد
مانقورد، تۆرک، آلتای و قؽرقیز افسانهسینده بیلینچسیز(آگاه اولمایان) قول. مانقورد، اؤزونه گؤره هر نیی اونودان بیر قول(برده). مانقورد حالینا گتیریلمک ایستنن کیشینین باشی قؽرخیلیر، باشینا ایسلاق دوه دریسی ساریلیر و بئلهجه اللری، قوللاری باغلی گؤنش آلتینا بؽراخیلیر، دوه دریسی قورودوقجا دارالیر(گریلیر)، دارالان دری باشی منگنه کیمی سیخار و اینانیلماز آغری وئرهرک عاقلین ایتیرمسینه ندن اولور. بئله بیر کیشی بیلنچسیز و هر شیی سوروشمادان قبول ائدن بیر قولا دؤنور.
«جنگیز آیتماتوو»ون اثری گؤن اولور عصره بدل کیتابیندا مانقوردو توصیف ائتمیش.


text:
۱۹۲۰اينجی ایل
یانوارین ۳۰-دا آذربایجان خالق جومهوریتینین ناظیرلر شوراسی جومهوریتینین میلّی- ۱۹۲۰ هیمنی نین حاظیرلانماسی حاقیندا قرار قبول ائتدی و بۇ مقصدله خالق موعاریف ناظیرلیی طرفیندن موسابیقه اعلان ائدیلدی. لاکين ۱۹۲۰ جی ایل آپریلین ۲۸-ده خالق جومهوریتینین سوقوطو آذربایجانین میلّی هیمنینی قبول ائتمه یه ایمکان وئرمه دی.
۱۹۹۲-نجی ایل مایین ۲۷-ده پارلامئنت آذربایجان رسپولیکاسینین دولت هیمنی حاقیندا قانون قبول ائتدی. قانونا اساساً، ۱۹۱۹-نجو ایلده بؤیوک بسته کار اوزئییر حاجی به ی اوف و شاعیر احمد جاواد طرفیندن ترتیب وئریلمیش آذربایجان مارشی آذربایجان دولت هیمنی کیمی تصدیق ائدیلدی.
هیمنین متنی
آذربایجان لاتين الیفباسیندا
آذربایجان عرب الیفباسیندا
Azərbaycan! Azərbaycan!
Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni!
Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!
Üç rəngli bayrağınla məsud yaşa!
Minlərlə can qurban oldu,
Sinən hərbə meydan oldu!
Hüququndan keçən əsgər!
Hərə bir qəhrəman oldu!
Sən olasan gülüstan,
Sənə hər an can qurban!
Sənə min bir məhəbbət
Sinəmdə tutmuş məkan!
Namusunu hifz etməyə,
Bayrağını yüksəltməyə,
Namusunu hifz etməyə,
Cümlə gənclər müştaqdır!
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən!
Azərbaycan! Azərbaycan!
Azərbaycan! Azərbaycan!
آذربایجان، آذربایجان
ای قهرمان اولادین شانلی وطنی
جومله جان وئرمهگه جومله حاظریز
سندن اوتری قان توکمهیه جومله قادریز
اوچ رنگلی بایراغینلا مسعود یاشا
اوچ رنگلی بایراغینلا مسعود یاشا
مینلر جان قوربان اولدو
سینهن حربه مئیدان اولدو
حوقوقوندان کئچن عسگر هره بیر قهرمان اولدو
سن اولاسان گولوستان،
سنه هر جان قوربان
سنه مین بیر محبت
سینهمده تودموش مکان
ناموسونو حیفظ ائتمهیه
بایراغینی یوکسلتمهیه
ناموسونو حیفظ ائتمهیه
جومله گنجلر موشتاقدیر
شانلی وطن
شانلی وطن
آذربایجان، آذربایجان،
آذربایجان، آذربایجان!
آذربایجان رسپولیکاسینین هیمنی
آذربایجان جومهوریتی


text:
علی ابن ابیطالب
ایمام علی ابن ابیطالب شیعه موسلمانلارینین بیرینجی ایمامی و سوننی موسلمانلارینین دؤردونجو خلیفهسیدیر. اونون آتاسی ابوطالب، نئچه ایل حضرت محمد (ص)دان موحافیظه ائتمیشدی. خصوصاً شیعه قایناقلری باشدا اوْلماقلا ایسلامی قایناقلره گؤره علی کعبهده دۆنیایا گلن یگانه شخصدیر.
علی محمددن سوْنرا مدینهیه کؤچموشدور. اوْرادا علی محمدین قیزی فاطمه الزهرا ایله عائله حیاتی قۇرموشدور. ۶۶۱-جی ایلده کوفه مسجیدینده سوی-قصد نتیجهسینده اؤلدورولموشدور.
ایسلام مدنیتینده علینین اؤزونمخصوس یئری واردیر. بئله کی، اوْ ایسلامدا مودریکلیک، دوروستلوک، ایگیدلیک، حؤرمت و ... رمزیدیر. خصوصاً تصوفده علی تفسیر، فیقه و دینی فیکیر ساحهلرینده ان یۆکسک شخص حساب اوْلونور و اوْ محمدین نسلینین داوامچیسی کیمی قبول ائدیلیر.
حیاتی[دَییشدیر]
هز. علی "آمول-فیل"-این (فیل ایلینین) اوتوزونجو ایلینده (هیجرتدن ایگیرمی اوچ ایل اول) رجب آيینین 13-او کبه ائوینده دونيايا گؤز آچمیشدیر. آتاسی ابو طالب، آناسی فاطمه بینت اسد اولموشدور. هیجرتین 40-جی ایلی رامازان آيینین 21-ده کوفه شهرینده شهادته قوووشموشدور. مزاری نجف شهریندهدیر.
هز. علینین بئستدن (محمّد پئیغمبر(س) پئیغمبرلیيه سئچیلمزدن) اون ایل قاباق دونيايا گلمهسینی، ایسلامی حادثهلرده پئیغمبرله (س) چیگین-چیگینه اولماسینی و او حضرتین وفاتیندان سونرا 30 ایل ياشاماسینی نظره آلماقلا اونون (هز.علینین) 63 ایللیک عومرونو بئش حیصهيه بؤلمک اولار:
توللوددن پئیغمبرین(س) بئستینه قدر[دَییشدیر]
علینین(ع) دونيايا گلمهسیندن حضرت محمّدین (س) بئستینه (پئیغمبرلیيه سئچیلمهسینه) قدر يوخاریدا قئيد ائتدیک کی، اگر علینین(ع) عومرونو بئش حیصهيه بؤلسک بیرینجی حیصه او حضرتین توللودوندن پئیغمبرین(س) بئستینه قدرکی دؤورو ایحاطه ائدهجک. علینین عومرونون بۇ حیصهسی اون ایلدن چوخ دئيیل. چونکی هز. علی(ع) دوغولاندا پئیغمبرین(س) آرتیق اوتوز ياشی وار ایدی و او، پئیغمبرلیيه قیرخ ياشیندا اولارکن يئتیشمیشدیر. دئمهلی، محمّد پئیغمبر(س) محمّد پئیغمبر(س)سئچیلرکن علینین(ع) جمعی اون ياشی وار ایدی..
علی (ع)، محمّد پئیغمبر(س)قوجاغیندا[دَییشدیر]
علی(ع) عومرونون حساس اولان روحی و فیزیکی جهتدن فورمالاشما دؤورونو محمّد پئیغمبر(س) پئیغمبرین ائوینده و اونون تعلیم-تربیيهسی آلتیندا کئچیرمیشدیر. ایسلام تاریخچیلری بۇ بارهده يازیرلار: "بیر ایل مککهده آجلیق اوز وئرمیشدی. بو زامان پئیغمبرین عمیسی ابو طالب بؤيوک بیر عائلهيه باشچیلیق ائدیردی. اونلاری چوخ چتینلیکله دولاندیریردی. محمّد پئیغمبر(س) بنی-هاشیم طایفهسینین وارلیلاریندان اولان دیگر عمیسی عباسا تکلیف ائتدی کی، ابوتعلیبین دولانیشیغینا کؤمک ائتمک مقصدیله گئدیب هرمیز اونون بیر اوشاغینی گؤتوروب اؤز ائویمیزده ساخلاياق. عباس پئیغمبرین(س) بو تکلیفی ایله راضیلاشدی. بئلهلیکله ده، عباس جعفری، محمّد پئیغمبر(س) ایسه علینی اؤز اؤهدهسینه گؤتوروب اؤز ائولرینه آپاردیلار. علی محمّد پئیغمبر(س) محمّد پئیغمبر(س)سئچیلنهدک اونون ائوینده قالدی. محمّد پئیغمبر(س) پئیغمبرلیيه سئچیلدیکدن درحال سونرا علی اونون پئیغمبرلیگینی تسدیق ائدیب اونون آردیجیلی اولدو." محمّد پئیغمبر(س) اؤز اوشاقلیق ایللرینی باباسی عبدول موتللیبین وفاتیندان سونرا عمیسی ابوتعلیبین ائوینده کئچیرتدیگینه گؤره ایستهيیردی کی، بؤيودوکدن سونرا ابوتعلیبین اوشاقلاریندان بیرینی اؤز اؤهدهلیگینه گؤتورسون. بئلهلیکله ده، عمیسی ابوتعلیبین و فاطمه اسد قیزینین اونون اۆچون چکدیکلری اذیتلرین عوضینی چیخسین. ابوتعلیبین اوشاقلاری آراسیندا علینی پئیغمبرین(س) گؤزو توتموشدو.
بئستدن پئیغمبرین(س) مدینهيه هیجرتینهدک[دَییشدیر]
هز. علینین عومرونون ایکینجی حیصهسینی بئستدن مدینهيه هیجرته قدرکی دؤور تشکیل ائدیر. بۇ حیصه 13 ایلدن عبارتدیر. هز. علینین ایسلامین دیرچهلیشی يولوندا گؤستردیگی بیر سیرا شجاعتلر و خیدمتلر بۇ حیصهيه عایددیر. پئیغمبرین (س) دعوتینی اوللر حیات يولداشی خدیجهدن باشقا علی قبول ائتمیشدیر.
شکیللر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Rahim, Husein A.; Sheriff, Ali Mohamedjaffer (1993). Guidance From Qur'an (in English). Khoja Shia Ithna-asheri Supreme Council. Retrieved 11 April 2017.
- ↑ Shad, Abdur Rahman. Ali Al-Murtaza. Kazi Publications; 1978 1st Edition. Mohiyuddin, Dr. Ata. Ali The Superman. Sh. Muhammad Ashraf Publishers; 1980 1st Edition. Lalljee, Yousuf N. Ali The Magnificent. Ansariyan Publications; January 1981 1st Edition.
- ↑ Sallaabee, Ali Muhammad. Ali ibn Abi Talib (volume 2). p. 621. Retrieved 15 December 2015.


text:
قارا یولوق عوثمان بی
قارا یولوق عوثمان بی ۱۴-جو و ۱۵-جی میلادی یوز ایللرده آغ قویونلولار بیرلیگینین باشچیسی ایدی. فخرالدین قتلاغ بیگ اوغلی و آناسی ماریا دسپینا طرابوزان مسیحیلرینین بؤیوگو . تمیرلیلر گلنده، اونلارین یاردیمی اولدو و تمیریلیلرین قوشونون قاراباغدا و آنادولودا و سوریه و عراقدا قاباغا آپاردی.
یاشاییش[دَییشدیر]
عوثمان بی، فخرالدین قوتلوق بیین ایکینجی اوغلودور. بؤیوک قارداشی احمد بیین اؤلوموندن سونرا آغ قویونلولارین باشچیلیغینا ایریشدی. دیاربکر باشکندی اولان آغ قویونلو بیلیگینین قوروجوسو دور و اونون آدینا دیاربکرده سکه باسیلمیشدیر. دوغوم تاریخی آیدینجا بللی دئییل اما بعضی قایناقلار عوثمان بیین اؤلرکن سکسن یاشلی اولماغینا ایشاره ائدیبلر.[۱] بونا باخاراق اونون ۱۳۵۰-جی ایللره یاخین آنادان اولماغی احتماللیدیر.
عوثمان بی، سونقور بیگین ۲۲-جی تورونو دور. سونقور بیگه گؤره دئییلیر حضرت محمد (ص) ایله چاغداشیمیش و اورتا آسیادان و قیپچاق چولوندن آذربایجاندا آلاگؤز بؤلگهسینه و گؤگچه گؤلونه گلیب، ایسلام گتیرندن سونرا ایسلام دوشمنلری ایله ساواشدا اوخلانیب وفات ائدیب دیر.[۲][۳]
تمیرلیلر[دَییشدیر]
تمیرخان قوشونو ۱۳۹۹ (میلادی) ایلینده، آنادولو طرفینه یئتیشدی و چون قراقوینلو و شیعهلرین دوشمانی اولدو، قراعثمان کی همیشه اونلارا مغلوب اولموشدو، تمیریلیلری قاراباغدا یاردیم ائتدی و قراقوینلولاری شکست وئردیلر، قرایوسوف قراقوینلولارین باشچیسی، کی همیشه آنادولو دا آققوینلولاری کی سونّی شافعی مذهبیدیلر، شکست وئرمیشدی، آمّا تمیرلیلر گلندن سونرا، قراعثمان و آققوینلولار اونلارا قوشولدولار و آغقویونلولار، تیموریلر'له بیریلک عهدی باغلادیلار و بیر اولدولار، و بیرلیکدن سوْنرا بیر مودّت اوتکولار و ظفرلر قازاندیلار، او جوملهدن، قاراقویونلولاری و عوثمانلی ایمپیراتورلوغو'نو بیر مودّت مغلوب ائتدیلر. قراعثمان ۱۳۹۹-جو میلادی ایلده قاراباغدا تمیرخان قاباغیندا اگیلدی و تمیرخانی اؤزونه یاردیم بیلدی، او سوریهنی آلدی و بایزیدی توتدی و گوموش قایانی تمیرخانین قوشونوینان آلدی اونا گؤره تمیرخان اونا امیر آدی وئردی و دیاربکیری اونون الینه وئردی.
تمیرخانین اؤلومو[دَییشدیر]
تمیرخان دوغو طرفده قوشون چکنده بیر ووروشمادا اؤلدو و بئله اوْلدو کی بوتون اونون اؤلکهسی قاریشدی و هرکیمسه شاهلیق ایّدعاسی ائتدی و هرکس بیرطرفده اؤزونه شاه اولدو، نئچه ایل قاریشیقدان سونرا قاراعثمان، شاهرُخ خان (تمیرخانین اوغلون) یاردیم ائتدی و شاهرخ خان اونون یاردیمینان قراقویونلولارا یورودی و قرایوسوف بو یوروماقدا اؤلدو و اونون قوشونو داغیلدی، آمّا قرایوسوفون اوغلو ایسکندر، قوشونو یئنیدن ییغدی، آمّا شاهرُخ و قراعثمان کی ۸۰ یاشی واریدی اوچ دفعه قراقوینلولارا یورودولر و ایسکندر باتی تورکلره و آنادولونون باتی طرفینه پناه آپاردی.
اؤلومو[دَییشدیر]
۱۴۳۵-اینجی میلادی ایلده، قراعثمان ایستهدی ایسکندری توتسون، آمّا ایسکندرین قوشونو قراعثمانی یارالادی. قراعثمان بو یارادان اؤلدو و دونیادان گؤز یومدو. سونرا ایسکندر تمیرلیلری مغلوب ائتدی. ایسکندر تبریزی آلاندان سونرا، قراعثمانین قبرین قازدی و اونون جسدین میصر اؤلکهسینه یوللادی.
میصرده قراعثمانین جسدین دارا چکدیلر . قراعثمان ۱۴۳۵-اینجی میلادی ایلده یارالاندی و اؤلدو، و جسدین میصرده دارا چکدیلر . قراعثمان اؤلندن سونرا، اونون اوغلانلاری بیربیرینن توتوشدولار و اون ایل قاریشیقدان سونرا، اوزونحسن گینه شاه اولدو و قراقوینلولاری مغلوب ائتدی.


text:
آذربایجان دانیشیر
ایندی بیر باشقا زاماندیر بوتون اینسان دانیشیر
وارلیغین جار ائلهییر عالم ایمکان دانیشیر
من نییه سوسمالییام حاققیمی بیگانه یئیه
من واریمنان دئمهسم چوخلاری یوخدان دانیشیر
من او خالقام کی، منیم یوردوم آلولار یئریدیر
آراسان تورپاغیمی اوددان آلودان دانیشیر
من کوراوغلو یئتیریب ظالیمی محو ائیلهمیشم
یئری گلسه قیلیجیم دوشمانا قان-قان دانیشیر
قهرامان بابکیمین شهرتی آفاقی توتوب
اوخوسان تاریخیمین هر واراغی شان دانیشیر
نبیمین آدی گلنده گئنه بیلر اوشهنیر
او قوچاغدان هله ده خان ایله سلطان دانیشیر
من او خالقام کی فوضولی منیم اولادئم اولوب
بونو تک من دئمیرم گور نئچه دیوان دانیشیر
من نیظامی کیمی اعجاز ائلهین میللتیام
خور باخانلار هله بو حق سوزه بهتان دانیشیر
سیغمایان هر ایکی دونیایه نسیمی ده منم
گؤر نه گؤزدن باخیر او خیلقته هاردان دانیشیر
من او یوردام کی منیم واحیدیمین یوخدو تایی
چوخ درین سؤزلری او ساده وو آسان دانیشیر
من او خالقام کی جهان اهلی سئویر موسیقیمی
منده شوکتله سارا جاببار ایله خان دانیشیر
دف ایله تار و کامان ساز ایله سؤزله بالابان
ناغارا، زورنا، توتک سئومهلی قارمان دانیشیر
بو نیشانلار کی دئدین وصفینه "زاهید" بیلدیک
بو شیرین دیلله بیزه آذربایجان دانیشیر
تعداد بازديد: [6280] | نسخه قابل چاپ


text:
سیلاو ایرکین کمیسیوننینگ رهبرلیک اعضاسی، خبری بیر ییغین آرقهلی، سیلاونینگ دستلبکی نتیجه سی اعلان قیلیش زمانی کیچیکتیریلگن سببینی تیلگه آلیب، ولایتلرده سیلاو آوازلرینی قیته سنه ش و تفتیش قیلیش جریانی ینه بیر بار باشلنیشی دن خبر بیردی.
سیلاو ایرکین کمیسیوننینگ باشلیغی حوا علم نورستانی، سیلاو بیر قطار تیملرینی اعتراضلریده جواب قیته ریش و (دارملوک) شرکتی تمانیدن معلوماتلر تیزلیکده ییتیب کیلمهگنی نی، سیلاو دستلبکی نتیجه سی اعلان قیلیش زمانی کیچیکتیریلیشی سببی دیب بیان قیلدی.
سیلاو ایرکین کمیسیون نینگ رهبرلیک اعضاسی، سیلاو ایریم تیم لری بیلن اوتکزگن جلسه لری خصوصیده سوزلهب، بایومتریکی و آواز بیروچیلر معلومات لری عموم لشتیریلگن 137630 آواز و درملوگ شرکتی آرقهلی تخنیکی قیینچیلیک لر سبب سیلاو زمانی دن تشقری ایشله تیلگن 102012 آواز توغریسیده قیسقه تخنیکی معلومات ترقه تدی.
سیلاو ایرکین کمیسیونی، سیلاو تکتلرینینگ نماینده لری بیلن ایکی مراتبه ییغین اوتکزگن دن کیین، ولایتلرده سیلاو آوازلرینی قیته سنه ش و تفتیش قیلیش جریانی یکشنبه کونی، تاریخ 1398 – ییل 26- عقرب ده قیته باشله نیشینی بیان قیلدی.


text:
خوآن رامون خیمنس
خوآن رامون خیمنس (اینگیلیسجه: Juan Ramón Jiménez) شاعیر و یازیچی - ۲۳ دسامبر ۱۸۸۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶ ایل عومر ائلهییب و ۲۹ مئی ۱۹۵۸ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی ایسپانیا دیلینده یازیب.
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Juan Ramón Jiménez»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده خوآن رامون خیمنس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
Wn/azb/بیر میلون اینسان تحریر میدانینا ییغیشاراق میصیردا دینسل چاتشمالارینا سون قویولماسینی ایستهیهجک
موسلمانلار ایله خیریستیانلار آراسیندا چاتیشمالارا صحنه اولان میصیردا گرگینلیک دینمیر.
باشکند قاهیرهده دؤلت تلویزیونو بیناسینین اؤنونده توپلانان یوزلرجه خیریستیان، امنیتلرینین قورونمادیغی گرکچهسیله اوردویو اعتیراض ائتدی.
میصیرداکی اولایلار، موسلمان اولان بیر قادینین خیریستیانلار طرفیندن زورلا چمبره آلینماسی و راحاتسیز ائدیلمهسی خبرلری اوزرینه باشلادی.
قادینین چمبره آلینماسینی ایدیعا ائدیلن قاهیردهکی کیلیسانین اؤنونده گؤستریلر یاپیلدی.
کیلیسادان گؤستریجیلرین اوزرینه آتش آچیلماسی ایله بیرلیکده چاتیشما چیخدی؛ بئشی خیریستیان ۱۲ نفر اؤلدو، ۲۰۰ نفردن چوخ یارالی وار.
گرگینلیگین بؤیومهسی اوزرینه صحنهیه گیرن اوردو، دورومو کونترول آلتینا آلدی.
آنجاق باشکندده ییغیشان یوزلرجه خیریستیان اوردویا تپکیلی ایدی.
خیریستیانلار اوردونون اولایلارا گئج موداخیله ائتدیگی گرکچهسیله، عسکری شورا باشقانی محمد حسین طنطاوینین ایستیعفاسینی ایستهدی.
اؤلکهدهکی اینسان حاقلاری درنکلری ایسه "دینی قروبلار آراسینداکی چاتیشمانین دورماسی" اوچون ۱ میلیون نفری تحریر میدانیندا توپلانمایا چاغیریر.
ایکی قروب آراسیندا یاشانان چاتیشمالار دونیا دا تپکییه یول آچیب.
ایسلام کونفرانسی تشکیلاتی گنل سکرتری اکمل الددین ایحسان اوغلو، میصیردا کیلیسالارا یؤنهلیک سالدیریلاری قینادی، قارشیلیقلی سایغی و هوش گؤرونون اؤنمینی وورغولادی.
میصیرداکی موسلمان قارداشلار اؤرگوتو ده اولایلاری قینادی.
قايناق[edit]
بیر میلون اینسان تحریر میدانینا ییغیشاراق میصیردا دینسل چاتشمالارینا سون قویولماسینی ایستهیهجک


text:
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم- درویش اوغلو
فاناتیزم، چاغیمیزدا خسته اولاراق تانینان “اجبار شخصیت تیپی” نه یاخین، آیری بیر شخصیت تیپینین دوشونجه سیستمی دیر. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی “اجبار شخصیت تیپینین” فیکیر، دوشونجه و ترپنیشی دویغولاریندان یوخ، بللی اجبارلاردان قایناقلانیر. “فاناتیک شخصیت تیپی” ایسه “اجبار شخصیت تیپی”ندن داها دا آغیر و دویغودان یوخسول شرطلر آلتیندا گلیشدیگی اوچون، دویغولارینین بؤیوک بؤلومو یوخ ائدیلدیگی کیمی، آینا سلولارینین دا چوخونلوغو ائلمینی (عملکردینی) ایتیریب و یوخ اولدوغوندان، اؤز وارلیغینا قارشی هئچ بیر دویغوسو اولمادیغینین یانیندا آیری انسان و یا حیوانلار قارشیسیندا دا دویغوسوزدور. عمومی شکیلده فاناتیک شخصیت تیپینی آیدینلاتماق و آچیقلاماق اوچون، اؤنجه لیک ایله بو شخصت تیپینین فاناتیک مسلمان کولتورو ایچینده کی گلیشمه سینی آنلاتماغا چالیشدیقدان سونرا، گؤرونورده (ظاهراً) هئچ بیر دین ایله ارتباطی اولمایان تیپ لرینی و بو شخصیت تیپلرینین هامیسینین کؤکونون عینی گلیشیم پروسه سینه و عینی دوشونجه سیستمینه دایاندیغینی آچیقلاماغا چالیشاجاغام.
فاناتیک مسلمان کولتورو ایچینده گَلیشن شخصیت تیپی
فاناتیک مسلمان توپلومونون دگر اولچولری “آتا ارکیللیک” و “کلمه” یه دایانماقدادیر. باشدا قران اولماق اوزره، حدیثلر، روایتلر، مثاللار، رساله لر و سونوندا دین مرجعلرینین بویوردوقلاری توپلومون دگر اؤلچولرینی بَلیرلَمکده دیر.
آئیله ایچی ارتباطلار، دئملی بیر کیشینین آروادی ایله، بیر آروادین اری ایله، بیر آتانین اوشاغی ایله، بیر قیز اوشاغینین قارداشی ایله بیر اوغلان اوشاغینین باجیسی ایله ارتباطی، عاطفی و دویغوسال کؤکوندن آیریلیب، کلمه لر و بویوروقلار اساسیندا تنظیم اولونور. بیر آتانین قیزینی، بیر آنانین اوغلونو هانسی اؤلچوده سئویب، باغرینا باسابیلمه سی، هانسی یاشا قدر سئویب، باغرینا باسابیلمه سی، اؤز دویغولاری طرفیندن یوخ، بللی حکملرده قویولان اؤلچولره گؤره تنظیم اولور. باجی – قارداشلار آراسیندا دا عینی حکم لر سورَر. دار آنلامدا، آتا، آنا، اوشاق، باجی قارداشدان اولوشان آئیله ده اولدوغو کیمی گئنیش آنلامدا، عمی، دای، عمی اوغلو، عمی قیزی، خالا، عمه، خالا اوغلو، بیبی اوغلو و ….دان اولوشان گئنیش آئیله ده ایسه انسانین طبیعی دویغولارینا دایانان ارتباط شکیللری داها ائرکن و داها سیخی بیر شکیلده حکملر و بویوروقلار طرفیندن عیارلانیب، چرچوه لشدیریلیر. بونون یانیندا، بئله بیر آئله ده آتوریتر بیر سیستم ایشله مکده دیر. باشدا آتا اولماق اوزره، یاش اولاراق داها بؤیوک اولان اوغلان اوشاقلارینین اؤزلریندن کیچیکلر اوستونه بیر آوتوریته گوجو اعمال ائتمکلری، طبیعی شکیلده وار اولان گوج ایشلَتمه ایستَگینین یانیندا بیر ده توپلومون عمومی دگر اؤلچولریندن قایناقلانیر. ائوده بیرینجی سؤز صاحیبی آتا دیر. آتانین امرلری، ایستکلری و گؤزلَنتیلری، غیر معقول اولسالار بئله، آئیله نین اوبیری عضولری اوستونه زورلا یوکله نیرلر. آنانین و قیز اوشاقلارینین اونسوز دا سؤز حقلری یوخدور. دئملی توپلومون عمومی دگر اؤلچولری (اسلام دینینین قایدا – قانونلاری) قادینا و قیز اوشاغینا اؤز وارلیغینی اثباتلاما و اؤزونه حق تانیماسینا یول وئرمه ییر. بو شرطلر آلتیندا آتا آئیله ده مطلق سؤز صاحیبی نقشینی گؤتورور و امیرلرینی و ایستکلرینی آئیله نین اوبیری عضولرینه یوکله مکده توپلومون کلمه یه دایالی، دونوق، متحجر و دگیشمز عمومی دگر اؤلچولرینه دایانیر.
بئله بیر آئیله ده بؤیوتولن اوشاق کیچیک یاشلاریندان باشلایاراق اؤزوندن بؤیوکلرین امیرلرینی اوتوماتیک اولاراق یئرینه گتیرمگه زورلانیر و بو امیرلرین نه قدر معقول، نه قدر آغیلدان اوزاق اولدوغونو دگرلندیرمَگه حاق، اجازه و ماجال تاپابیلمیر. بو پروسه اوشاغین یاشامیندا بللی بیر زامان دؤرونده یوخ، هر زامان، هرگون، هر ساعات و هر ثانیه ایچینده وار اولان ، ائشیکدن یوکلنَن و اوشاغین اؤز دویغو و ایستکلری نین آخاریندا اولمایان ، اون بئش – اون آلتی ایل بویونجا آرالیقسیز کئچن بیر پروسه دیر. اوشاغین طبیعی اولاراق وار اولان آختاریجیلیغی (کنجکاولیغی) وگونلوک یاشامیندا قارشیلاشدیغی اولایلاردا ندن – سونوج (علت – معلولی) ارتباطینی قورابیلمه گه چالیشماسی و بو باره ده کی سورولاری “سن بیلمیزسن، سنه مربوط دگیل، سن هله اوشاقسان، چوخ دانیشما، دئیلَنی دینله، اوشاق آغزیندان بؤیوک دانیشماز” کیمی جوالار ایله کورالتیلیب ایشدن دوشور.
اوشاق، اطرافیندا اولوب – کئچنلری آنلاییب تجزیه – تحلیل ائده بیله جک یاشا چاتمادان اؤنجه بئله، اؤزونون دویغو و ایستکلری ایله هئچ ده باغداشمایان بیر سورو ائیلَم و ایشلَمَ معروض قالیر. دئملی پاک – میندار آییریمینا دایانان تمیزلیک ائیلَم و ایشلَملری. بو ائیلم و ایشلملر اثناسیندا آنانین و یا اونون وظیفه سینی گؤرَن شخصین پاک – میندار آییریمینا دایانان قورخو و اضطرابلاری اوشاغین طبیعی دویغولارینین یئرنه ایشله ییب، و اونون سونراکی یاشامیندا اساس بَلیرلَییجی (تعیین کننده) فاکتورا دؤنوشور. زیگموند فروید اجبار شخصیتینین اولوشومونون (تشکیلینین) بو دؤنمه دایاندیغینی آچیقلامیشسا دا، بو آچیقلاما منیم فیکریمجه یئترسیزدیر. فاناتیک مسلمان بیر آنانین و یا آتانین واس واسی لیغی، زامان آخیمیندا بو دؤنمم ایله قورتولمور. واس واسی بیر آنا عؤمور بویو واس واسی دیر، و عؤمور بویو اوشاغینی واس واسیلیغی ایله شکنجه ائتمکده دوام ائده جک. دئملی اجبار شخصیت تیپینین تشکیلی اوشاغین یاشامینداکی بللی بیر دؤنم ایله خلاصه ائدیله بیلمز. بو گلیشمه (تکامل) اون – اون بئش ایل بویونجا دوام ائتمکده دیر.
بیلینجلی (آگاهانه) دیل اؤیگرنمه پروسه سی باشلایینجا اوشاغا، یئنه اؤز دویغو و ایستکلری ایله باغداشمایان، انتزاعی، یالنیز سؤز و کلمه یه دایانان، مفهوملار آنلاتیلیر و بونلاری اؤیگرنمه سی ایسته نیلیر:
آتا: اوغول اصول دینینی اؤیگرن، اصول دین بئش دیر.
اوشاق: اصول دین نه دیر؟
آتا: دینیمیزن اصوللاری دیر
اوشاق: دین نه دیر؟
آتا: بیزیم دینیمیز اسلام دیر.
اوشاق: من آنلامادیم بیزیم نه ییمیز اسلام دیر.
آتا: دینیمز.
اوشاق: آخی منه دئمدین کی دین نه دیر.
آتا: چوخ دانیشما، دئدیگیمه قولاق آس و اؤیگرن!
بئله مفهوملار و قاوراملار اوشاغین ایستگینده اولمادان، اؤز دویغو و ایستکلری ایله هئچ بیر ایلیشکیسی اولمادان زور و اجبار ایله اونون بئینینه یئرلشدیریلیر. تمیزلیک و واسواسیلیق باره سینده اولدوغو کیمی، اوشاغین بئینینین بو انتزاعی و آنلاشیلماز مفهوملار ایله دولدورولماسی بللی بیر دؤنمه خلاصه اولمور. فاناتیک مسلمان بیر آتا – آنا عؤمور بویونجا اوشاغین بئنینی، اونون ایستک و دویغولارینی گؤز اؤنونده توتمادان، زور، اجبار، هده – قورخو و حتی کؤتک ایله، بئله انتزاعی و اوشاق اوچون آنلاشیلماز مفهوملار ایله دولدورماقدا دوام ائدیرلر.
دانیشیق دیلی عربجه اولمایان توپلوملاردا یاشایان بیر اوشاق، بو انتزاعی و آنلاشیلماز قاوراملارین اؤیگرنمه سینده ایکی قاتلی چتینلک ایله قارشی قارشیا قالیر. اوشاغا بو قاوراملاری اؤیگردن اؤزو ده بونلارین آنلاملارینی بیلمه دیگی اوچون، آچیقلاماق و ایضاح ائتمک یئرینه ایشلتدیگی تک یول آنجاق و آنجاق زور و اجباردان عبارت دیر. دانیشیق دیلی عربجه اولمایان بیر توپلومدا اوشاغا قرآن اوخوماغین، یوخسا ناماز قیلماغین اؤیگرتیلمه پروسه سینی نویروفیزیولوژی و نویرواینفورماتیک باخیشیندان گؤزدن کئچیردیگیمیزده اوشاغین بئنینده یارادیلان فورمولون آنجاق آشاغیداکی کیمی اولوشابیلمه سینی تجسم ائتمک چتین دگیل دیر:
قول هوه الله احد = زور و اجبار
بئله جه انسان بئنینین طبیعتینده اولان آزاد تداعی (آسوتسیاتسیون) ایشلَمی (ساخت و پرداخت اطلاعات) اوشاقلیق چاغیندان باشلایاراق اوز طبیعی و آزاد آخیمیندان جایدیریلیب و کلمه لره دایانان بللی حؤکم لره دایاندیریلیر. دئملی اوشاغین دوشونمه و فیکیرلشمه گوجو اونون هانسی موضوع اوستونده نه جور دوشونوب و نه تَهر فیکیرلشمه اجازه سی اولوب اولمادیغی ایله محدود اولور.
دین قایدا قوراللاری یالنیز تداعی بویوتوندا (بُعد) یوخ، عینی زاماندا موتوریک (حرکتی) بویوتوندا دا ایشلنمکده (ساخت و پرداخت اولماقدا) دیرلار. دئملی اوشاق بارماغینین قانادیغیندا قانین مینداراولدوغوندان قورخو و اضظراب ایله بو بارماغی هئچ بیر یئره سورتمه مه سی اوچون بئنینین موتوریک بؤلگه سینده بللی بیر ائیلم آپارمالی دیر. الینی قیچلارینین آراسینا یاخینلاشدیرمامالی دیر، بللی ساعاتلاردا بللی سؤزلری تکرار ائدرک بللی حرکتلر ائتمه لی دیر. اوشاغین بئنینین بوتون ایگیرمی دؤرت ساعات ایچریسینده تداعی و موتوریک بؤلوملری بللی حؤکم لر، بللی اجبارلار، بللی قاداغانلار و بونلار ایله باغلی قورخو، اضطراب و نیگارانچیلیق ایله مشغول اولور.
بو پروسه ایچریسینده، بئنین ان اؤنملی ائیلَمی (عملکردی) کورالیب، ترسه ایشله مگه باشلاییر. بئنین (یالنیز انسان بئینی دگیل، بوتون جانلیلاردا اولان بئینین) بیرینجی و ان اؤنملی ائیلمی اورگانیزما ایله ائشیک دونیا آراسیندا بیر تعادل ساغلاماق دیر. دئملی اورگانیزمین یاشامینی ساغلاماق اوچون ائشیک دونیادا وار اولان خطرلی یاخود لذت سیز موقعیت لردن قاچماق، اورگانیزمین ساغلیغینا فایدالی اولان، یاخود لذت لی اولان موقعیتلری آختارماق دیر. فاناتیک مسلمان بیر توپلوم ایچینده، فاناتیک مسلمان بیر آئیله ده بؤیویَن اوشاغین بئینی ایسه بو بیرینجیل ائیلَمینیین یئرینی زامان ایله ایکینجیل بیر ائیلَمه بیراخاراق، آنجاق کلمه لره دایالی پارامترلردن حرکت ائدرک دوشونمه یه زورلانیر و بللی امیر و حکم لردن، بللی قاداغانلاردان حرکت ائدرک ایشله مگه مجبور قالیر. داها سونراکی زامانلاردا آنجاق کلمه لره و حؤکملره دایالی دوشونجه دن باشقا بیر دوشونجه سیستمی تانیمیر. یئیَجک، یوخسا ایچجک بیر شئیه (بیولوژیک سیستمین اساس دویغولاری) قارشی توتومو بو یئیَجگین عطری، دادی و طراوتی نین جذبه سی طرفیندن یوخ، اونون “حرام” یوخسا “حلال” سؤزو ایله یوکلَنمیش اولدوغو طرفیندن بلیرلنیر. قارشی جینسدن بیر انسان ایله دانیشماق، مصاحبت و یولداشلیق ارتباطی ایسه یئنه بو انسانین دویغولاری ایله یوخ، “محرم” یوخسا “نامحرم” سؤزو ایله یوکلنمیش اولدوغونا باغلانیر. بوتون وارلیقدا ان گوجلو اولان “آنالیق دویغوسو” بئله کلمه لر و سؤزلر ایله کورالتیلابیلیر. اوغلونون، یوخسا قیزینین اؤلدورولمه سینه “کافر” اولدوغو اوچون گؤز یومان و دویغوسوز قالان آنالار گؤرولموشدور. اوغلونو “شهید” اولماق اوچون گولّه قاباغینا گؤندرن آنالار دا آز دگیل دیر. اؤز باجیسینی “ناموسوموزا” توخوندون دئیه قمه ایله تیکه – پارچا ائدرک اؤلدورن گنج اوغلانلاردا آز گؤرونمه میشدیر. فاناتیک بیر توپلومون تربیت شکلینین انسان بئنینین بیرینجیل اِئیلَملرینی (فونکتسیونلارینی) سیلیب اونون یئرینه کلمه لره دایالی ایشله مه گه مجبور ائتدیگینی گؤسترن بو مثاللاری یوزلره قدر سایماق مومکون دور.
بو پروسه یالنیز آئیله ایچینده یوخ، بونون یانیندا بیر ده آئیله ائشیگینده سوروب گئتمکده دیر. دئملی بوتون توپلومدا وار اولان دوشونمک پالامترلری، اینانجلار، توپلومسال عنعنه لر و مراسم لر ده بیر انسانین اؤیگرندیکلری و آئیله ایچینده آلدیغی تربیت ایله دوگونله دیگی تجربه لرین ییغیلماسی دیر. بوتون بونلار بیر انساینین شخصیتینین اولوشوموندا و گلیشیمینده رول اویناییر.
ایستر آئیله ایچینده، ایستر آئیله ائشیگینده، دئملی بوتون توپلومدا اولسون، دین و توپلوم نورملارینا اویماق، ، قایدا – قانونو اجرا ائتمک قارشیسیندا وئریلن انعام و تشویق، دین و توپلوم نورملارینا اویماماق، قایدا قانونو اجرا ائتمَمَک قارشیسیندا کسیلن جزا و جرم ایله ائش دگر دگیلدیر. اون اوچ، اون دؤرت یاشلاریندا بیر جوان هرگون پاک – مینداری رعایت ائدیب، نامازنی قیلیب، آلله آ شکر ائتمه سی قارشیسیندا اوبژکتیو اولاراق، دئملی اتی، دریسی و دویغولاری ایله آلغیلایابیله جگی بیر انعام آلماز. دین قایدا قوراللارینا اویماق قارشیسیندا آلدیغی انعام یالنیز اؤلدوکدن سونرا بهشته گئتمه وعده سیندن عبارت اولابیلر. بو وعده بئله گؤردگو هر ایش اوچون یوخ، آنجاق چوخ نادر اولاراق خاص بیر موقعیتده، آیدین و آچیق، اؤزونو اؤزلشدیره بیله جگی شکیلده قولاغینا چاتار. بونون قارشیلیغیندا ایسه قایدا قانونا اویمادیغی، دین حکم لرینی اجرا ائدمه دیگی هر سفرینده چوخ شدتلی بیر شکیلده جزالاندیریلار و هده – قورخویا تابع توتولار. دئملی بیر یول ناماز قیلمازسا، قارشی جنسدن بیریسی ایله ساده بیر گؤروشمک ایسته سه، یوخسا بونا بنزر بیر گوناه ایش گؤرسه، اؤلدوکدن سونرا جهندمده یاندیریلاجاغی هده – قورخوسوندان علاوه بیر ده اوبژکتیو اولاراق، اتی، دریسی و بوتون دویغولاری ایله حس ائدجگی بیر جزالاندیریلماغا تابع توتولار.
مدرسه چاغی باشلایینجا اوشاق ائودن ائشیکده کی گئنیش توپلومدا دین قایدا قوراللارینا اویمایانلارین نئجه شدتلی و قورخونج بیر شکیلده جزالاندیریلدیقلارینی، توپلوم ایچینده شاللاقلاندیقلارینی، بارماق و یا ال کسیلمه سینی، انسانین ایپه چلیکلرک اؤلدورولمه سینی و بونا بنزر قورخونج اولایلاری داها یاخیندان ائشیدیب و گؤرمه گه باشلاییر. بئله جه اوشاغین اوگونه قدر ذهنینه یئرلشدیریلمیش حکم لر بیر قات داها قورخو و اضطراب ایله یوکلنیب و عینی زاماندا بیر آددیم داها انتزاعی لشدیریلیرلرک بیرئیسل یاشامیندان، ملموسلوقدان چیخیب، عمومی لشدیریلیر. آئیله ایچینده کی زور و اجبار و جزالاندیرما عینی زاماندا باخیجی و قورویوجو اولان بیر شخص طرفیندن، آتا، آنا، یوخسا آیری بیر یاخین انسان طرفیندن اعمال ائدیلدیگینه قارشین، عموم توپلوم داکی جزالاندیریلما قورخوسو قورویوجو اولمایان، یالنیز و یالنیز خشونت و اؤلوم تهلکه سی ساچان وارلیقلار طرفیندن اعمال ائدیلیر.
کوچه ده خیاواندا اجرا اولونان جزالاندیرمالارین ائشیدیلمه سی و یا مشاهده سی آراجیلغی ایله یارانان قورخو، اوجالتیجی (بلندگو) لاردان یاییلان قورخو ساچان بللی سؤزلرین سسلندیریلمه سی ایله، (الله اکبر سسلری، قرآن آیه لری) هورولدوگونون یانیندا کوتلوی (جمعی) قورخو و طرفیندن آرتیلیریلیر و نئچه قاتینا چاتیر. کولکتیو دویغو اؤزو اؤز باشینا فرد ده نفوذ ائده بیلجک بیر گؤرونگه (فنومن) دیر. جمعی دویغو بؤیوک و گوجلو آخان بیر چای کیمی ایسه، فرد او چایین ایچینده کی بیر دامجی کیمی دیر. فرد، اؤز اختیاریندا اولمادان بو بؤیوک چایین آخینتیسیا قاتیلیب گئدر. فاناتیک بیر توپلومدا، فاناتیک بیر آئیله ده یئتیشدیریلمیش سکگیز- دوققوز یاشلارینداکی اوشاغین بئنینده قورخو و اضطراب آئیله ایچینده اولدوغو کیمی آئیله ائشیگینده ده کلمه لره باغلی بللی حکم لر ایله سمبوللاشیر. بئله بیر اوشاق گونون بیرینده خیاواندا بیر انسانین “اوغورلوق” ائتدیگی اوچون بارماغینین، یوخسا الینین کسیلدیگینی، “نامشروع” جنسی ارتباطی اولدوغو اوچون شاللاقلاندیغینی، یوخسا داشلاندیغینی، آیری بیر گوناه ایش گؤردوگو اوچون آسیلدیغینی ائشیدیب گؤردوگونده، بئله بیر اولای اثناسیندا یارانان کولکتیو قورخونو بیرئسللشدیریب، (فردیلشدیریب) اؤزونو شاللاقلانان، داشلانان، یوخسا آسیلان انسان ایله اؤزدشلشدیریر. نویرواینفورماتیک باخشیندان باخارساق اوشاغین بئنینده بئله بیر فورمول یارانیر:
حکم لره قارشی گلمک = بوشکیلده جزالاندیریلماق
بئله جه، بئله بیر توپلومدا یاشایان و فاناتیک تربیت آلتیندا بؤیوتولن بیر انسان عؤمرونون ایلک اون – اون بئش ایلینده هر گون، هر ساعات و هر دقیقه بئله قورخولار ایچینده یاشادیغی اوچون، بئینینه یئرلشدیریلمیش حکم لر مطلق لیک قازانیر. دوشونجه گئنیشلیگی (وسعتی) بئنینه یئرلشدیریلمیش حکم لر طرفیندن محدود اولور و حکم لر بیر “گرک” ایله یوغرولور. و یوخاریداکی فورمول بو شکلیه دؤنوشور:
گرک حکم لری اجرا ائدم.
حکم لر نه لردن اولوشوب؟ حکم لر یالنیز کلمه لردن اولوشب. حکم لر ائیلم (عمل) اجباری و جزالاندیریلما قورخوسو ایله یوکلنمیش کلمه لردیر: ثواب، گوناه، حرام، حلال، محرم، نامحرم، واجب، ناموس، مسلمان، کافر و …….
فاناتیک مسلمان توپلومدا یاشایان انسانین بئینینین، یاشامینین ایلک اون بئش ایلینده، بئله کلمه لر ایله محصور اولونما پروسه سینین یانیندا ایکینجی بیر تجسمی و تصوری پروسه ده گئتمکده دیر. بو حکم لر بللی آدلار ایله تداعی ائدیلمکده دیر. آلله، محمد، علی، عمر، ابوبکر، حسین، و ……. اوشاغین بئینی کلمه لر ایله و کلمه لره دایانان توصیفات ایله بو کلمه لردن تجسملر یارادیب، گؤرمه دیگی، لمس ائتمدیگی، قوخوسونو حس ائتدمه دیگی، محبتینی و یا خشیمینی دریسی ایله حس ائتمدیگی، قیسساجاسی بو اوشاغین یاشامیندا ان کیچیک وارلیغی اولمایان شخص لر یارادیر. بو شخص لره، بو شخص لر باره سینده تعریف اولان صفت لر یاپیشدیریرد. ایکی قونشو آیئله نین بیریسینین شیعه، بیریسینین سنی اولدوغونو فیکیرلشک. دئملی یان یانا یاپیشمیش ایکی ائوده بؤیویَن، عینی مدرسه یه گئدن و عینی کلاسدا اوتوران ایکی اوشاغین ذهنینده میثال اولاراق “علی” سؤزوندن یارادیلان ایکی باغداشمایان شخصیت یاشاییر. بیر اوشاغین ذهنینده اولان “علی” رشید، صداقتلی، یتیم سئون، حق، ظلمه قارشی، عدالت گتیرن و….بونا بنزر صفتلری اولان بیر شخصیت اولدوغونا قارشین اوبیری اوشاغین ذهنینده یارادیلمیش “علی” ناحق، جعل ائدن، نادان، کلک باز، و …..کیمی صفتلری اولان بیر شخصیت اولور. عینی گؤرونگه (فنومن) آیری آدلار ایله ده تداعی اولابیلر، “عمر” “حسین” و ….بو ایکی اوشاقدان هئچ بیریسینین، او ذهنینده یارادیلمیش “علی” شخصینی گؤرمه دیگی، لمس ائتمدیگی، محبتینه ویا خشمینه معروض قالمادیغی، قیسساجا بو ایکی اوشاغین وارلیغیندا “علی” آدیندا بیر شخصین هئچ بیر نقشی اولمادیغی آیدین دیر. کلمه یه دایالی حکم لرین مطلق لیک قازاندیغی کیمی، کلمه لر ایله بئینده یارادیلمیش بئله شخصلره ده بیر مطلق لیک صفتی وئریلیر. بونون یانیندا اوشاغین دویغولاری دا بو کلمه لر اطرافیندا پولاریزه اولونور (قطبی لشیر). دئملی سئوگی، محبت، عشق، شادلیق، غم و بوتون دویغولار بو کلمه لر اطرافیندا پولاریزه اولور. “علی” نین اؤزو و دوستو اولوملو (مثبت) دویغولار ایله، “علی” نین دوشمانی ایسه اولومسوز (منفی) دویغولار ایله تداعی اولونور. عینی گؤرونگه “عمر”، “مهدی” و ….کلمه لری ایله ده ارتباطدا دا عینی پروسه نی کئچیردیر.
کئچنلرده آئیله کؤکونو یاخشی تانیدیغیم گنج بیر فاناتیک ایله گؤروشدوگومده، “حسین کیمی رشید، شهامتلی و صادق بیر پیشوام اولدوغونا چوخ افتخار ائدیرم” دئدی. بیر آز فیکیرلشدیکدن سونرا، “اوغول، سنین بؤیوک آتانین آدی نه دیر؟” دئیه سوروشدوم. بؤیوک آتاسینین آدینی بیلیردی. “اوغول، بؤیوک آتانین آتاسینین آدی نه ایدی؟” اونون دا آدینی بیلیردی. “اوغول، بؤیوک آتانین آتاسینین آتاسینین آدی نه ایدی؟” سوروسونو، “بیلمیرم” ایله جوابلاندیردی. “اوغول، بؤیوک آتانین آتاسی باره سینده نه لر بیلیرسن؟ هاردا یاشاردی؟ نه ایش ایله مشغول ایدی؟ هانسی خصوصیتلری وار ایدی؟” دئیه سورومون جوابیندا، “بیلمیرم، بیلسم ده منیم اوچون بیر اؤنمی یوخدور” دئدی. “آفرین اوغول، یوز ایل اؤنجه یاشامیش و سنین، قارداشلارینین، باجیلارینین، عمی اوغلانلارینین، عمی قیزیلارینین کؤکو اولان، سنین شخصی نسلیوین کئچمیش حلقه لریندن اولان بؤیوک آتانین آتاسینین خصوصیتلرینی بیلمیرسن، بیلسن بئله، اؤنملی دگیل، دئییرسن، آنجاق مین اوچ یوز ایل اؤنجه یاشامیش بیر انسانین خصوصیتیلرینی بیلیرسن، و بو خصوصیتلره ده افتخار ائدیرسن! سینین تجسم و تخیل گؤجووه قوربان کسمَلی یم” دئدیم.
بو اوشاغین حسین آدیندا رشید، شهامتلی و صادق بیر پیشواسی اولدوغونا افتخار ائدیگینین و بونون یانیندا بؤیوک آتاسینین آتاسیندان ان کیچیک بیر بیلگیسی اولمادیغینین ندنی آیدین دیر. بیر تک “عاشورا” گونونده، حسین باره سینده کلمه لر ایله ذهنینه یئرلشدیریلن بیلگیلر وبو کلمه لره یوکلَنَن دویغوسال یوکلر، اون آلتی – اون یئددی ایللیک عؤمرونده بؤیوک آتاسینین آتاسی باره سینده آلدیغی بیلگیلر و بو بیلگیلرایله ارتباطداکی دویغوسال یوکون نئچه مین قاتی دیر.
بو آرادا کولکتیو (جمعی) بیلینجین و کولکتیو دویغونون رولونا چوخ دقت ائتمه لییک. کولکتیو بیلینج و کولکتیو دیوغو آخان بیر چای کیمی ایسه، بیرئی (فرد) بو چایین ایچینه دوشموش بیر یاغیش دامجیسی کیمی دیر. بیر “عاشورا” گونونده بو اوشاغین قولاغینا یئتیشن “حسین” کلمه سی یوزلرجه و مینلرجه انسانین عینی دویغولاری ایله بیرلیکده ذهنینده یئر ائتمکده یر.
ایندی فانانک دوشونجه نی تانیملاماق (تعریف ائتمک) مومکوندور: فاناتیک دوشونجه سیستمی مطلق لشدیریلمیش بللی کلمه لردن (حکم لردن) و بللی (تخیلی) شخصلرین مطلق لیگیندن و مقدصلیگیندن حرکت ائدن و بو کلمه لرین و مقدصلیکلرین چارچوه سینده محصور قالان بیر دوشونجه سیستمی دیر.
ایستر فاناتیک شیعه توپلوموندا، ایستر فاناتیک سنی توپلوموندا، ایستر فاناتیک کاتولیک، یوخسا فاناتیک پروتستان توپلوموندا، ایستر فاناتیک بودیست توپلوموندا، ایستر فاناتیک یهودی توپلوموندا اولسون، ایستر گؤرونورده (ظاهراً) هئچ بیر دینی اولمایان فاناتیک توپلومدا اولسون، فاناتیزمین دایاندیغی ایکی اصلی آیاغی بللی حکم لرین و بللی (تخیلی) شخص لرین مطلق لیگی دیر. بو ایکی مطقلیگین، زور، اجبار و قورخو آلتیندا مطلقلیک قازاندیقلاری یوخاریدا آچیقلاندی. فاناتیک شیعه توپلومدا “علی” سؤزونو اولومسوز (منفی) بیر صفت ایله تداعی ائتمک اورگانیزم اوچون بؤیوک بیر خطر اولدوغوندان، چولون اورتاسیندا بیر پلنگ ایله قارشیلامشاقدان داها بؤیوک بیر قورخونون قایناغی دیر. هر حکم و هر (تخیلی) شخصه قارشی گلمک، حکمو اجرا ائتمه مک، یوخسا او شخصین بویوروقلارینا اویماماق دا عینی اؤلچوده قورخو یارادیجی دیر. فاناتیک شخصیت، ذهنی بئله کلمه لر، و بو کلمه لرین یاراتدیغی قورخو ایله محصور اولونموش بیر انسان دیر. دووارلاری قورخودان اولوشموش بیر توتساق (زندان) دا یاشاییر. دوشونمک و رفتارینین حرکت نقطه سی، طبیعی دویغولاری یوخ، یاشامینین هر لحظه سینده قاباغینا چیخان بو قورخولاردیر.
فاناتیک بیر توپلومدا یاشایان بیر بیرئین یاشامینین هر ساحه سی بللی حکم لر طرفیندن قایدا قورالا باغلاندیغی کیمی ایکی جینسین، دئملی ارکک ایله قادینین، ارتباطی دا، ان سیخی شکیلده بو قایدا قورالارا و حکم لره باغلانیر. جوان اوغلان ایله جوان قیزین آراسیندا قورخو کرپیچلریندن هورولموش بیر دووار چکیلیر. یالنیز انساندا دگیل، بوتون جانلیلاردا اولان ان گوجلو یاشام انرژیسی اولان جینسی انرژی بو قورخو دوواری ایله محصور اولوب، کلمه لر ایله قویولموش حکملره یوکلنیر و بونلارای گوجلندیریر. بو گؤرونگه نی ویلهلم رایش، “فاشیزمین اجتماعی آنلاییشی”
„Massenpsychologie des Faschismus“
آدلی کیتابندا آچیق و آیدین بیر شکیلده توضیح ائدیبدیر.
آنجاق ویلهم رایش جینسللیگی دار آنلامدا آنلاییب و جینسللیگین داها گئنیش یانی اولان دری ارتباطی نین رولونو آنلاتماییبدیر. دری ارتباطی (ارتباط جلدی) انسانین ان گئنیش و ان اینجه ارتباطی دیر. دری انسان وجودوندا اولان ان گئنیش و ان آیرینتیلی دویغولاری اولان آلغیلاما اورگانی دیر. اطرافیمیزدا اولان دونیانی یالنیز گؤرمک، ائشیتمک ، اییلَمک و دادماق ایله یوخ، داها گئنیش بیر آلغیلاما اورگانی اولان دریمیز ایله آنلاییریق. آنسانلار آراسی ارتباطدا دا دری ان بؤیوک رولو اویناماقدادیر. آنادان دوغولدوقدان سونرا آنا ایله ارتباطیمیزی آنجاق دری توخونماسی ایله قورویوب، و بئله جه یاشام گوجو قازانیریق. دری توخونماسی (ارتباط جلدی) اولمایان کیچیک بیر اوشاق بیر نئچه هفته ایچینده یاشام گوجونو ایتیریب اؤلور. یالنیز اوشاق اوچون دگیل، بؤیوکرده ده، دری ارتباطی اولمایان انسانلار آنلاشیلماز و علاجسیز خسته لیکلره توتولارلار. قدیم زامانلار بئله بیر خسته نی ساغالتماق اوچون اونو تازا سویولموش قویون دریسینه بوکردیلر.
فاناتیک مسلمان بیر توپلومدا گلیشَن اوشاغین، اون بئش – اون آلتی یاشلارینا یئتیشینجه جینسل دویغولاری (ان اؤنملی سی دری ارتباطی ایستگی) باش گؤسترمه گه باشلادیغی زاماندان سونرا ان بؤیوک چتینلیکلری باشلاییر. جینسل دویغوسونو مهار ائتمه لی دیر. جینسل دویغونون ظاهره چیخماسی شاللاقلانماق، داشا باسیلماق و اؤلدولمک قورخوسو ایله یوکلو دور. تازا جاوانین (ایستر قیز اولسون، ایستر اوغلان) جینسل دویغولارینی مهار ائتمک اوچون الینه وئریلمیش وسیله ایسه گئنه کلمه یه دایانان حکم لر و بو حکم لر ایله باغلی قورخولاردیر. بو شکیلده، جینسل انرژی، داها اؤنجه دن بئیینه یوکلنمیش کلمه یه دایالی حکملرین و بو حکملر ایله باغلی قورخولارین گوجلنمه سی یولوندا ایشلنیلیر.
فاناتیک مسلمان بیر توپلومدا بؤیویَن بیر جوان اون یئددی – اون سکگیز یاشلارینا چاتدیقدان سونرا، جنسی انرژیسینی حکم لرین و خیالی شخص لرین گوجلندیریلمه سی یولوندا ایشلتمه گه باشلادیقدان سونرا فاناتیک شخصیتین اولوشوم (تشکیل) پروسه سی قورتولموشدور. بوندان سونرا بو شخصیت آنجاق فاناتیکلیگینین گئت گئده داها سیخیلاشماسی، داها آغیرلاشماسی جهتینده اولوشومونا (تکامولونه) ادامه وئرجکدیر.
بو یازینین سونراکی بؤلوملرینده فاناتیک شخصیتین سونراکی گلیشیمینی و شکیللرینی آنلاتماغا چالیشاجاغام.
———————————————————————————————————————————————-


text:
آشاغا یورقون آباد (اورمو)
آشاغا یورقون آباد کندی اورمیه بؤلگهسینین، مرکزی بولومو و باش قالا قصبهسی نده یئرلیشیب.[۱]
جوغرافیایی موقئع[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین ۱۹۵ نفر اهالی سی و ۴۴ عائیله سی وار.[۲]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
گزملی و گورمه لی یئرلر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
غربی آذربایجان اوستانینین پورتالی
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ غربی آذربایجان اوستانینین پورتالی
- ↑ http://www.amar.sci.org ایرانین آمار مركزی؛ ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی


text:
ایشلدن دانیشیغی:Sotiale
سالام٬ Sotiale. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!Maxeeder (دانیشیق) ۴ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۹:۵۳ (UTC)