text:
وورغون شعرینین ایده یا آیدینلـیغی، فکیر سرراستلـیغی، فلسفی گـئرچکلییی، آذربایجان خالقینـین، معنوی مدنیـتینین زنگینلییی، بشریلییی، یوکسکلییـیندن سو ایچیر. بوردا باشقا خالقلاریـندا، معنوی دونیالارینـین، بؤیوک و نجیب اینسانی آرزو و ایستکلرینین پایی آز دئـییل. خالق ایله بشریـتین آرزولاری اونون صنعتکار قلبینده بیر– بیرینه قاریشیر و ایدهآللاری ایله یوغرولور، عمومیلشیر، شعرلشیر:
قلبین اورهیین اودلارینا یانماســا بیر سؤز
دیللرده، آغـیزلاردا، او داستان اولا بیلمز
صمدوورغون شعرینـین بدیعی قایناقلاریدا، آذربایجانـین زنگین کلاسیک ادبیاتی، رنگارنک فولکلور خزینهسی و دونیا کلاسیکلرینین اؤلمز اثرلریندن مایالانمیشدیر. شاعر بو منبعلردن یارادیجی کیمی بهرهلنیب، اونلاری منیمسهییب، یاشاییب و یارادیجـیلـیق سوزگجنیدن کئچیریبدیر. منیمسنمیش بو تجروبهلر وورغون استعدادینـین، وورغون شخصیـتینین ایشیـغـیندا، بیچیملنیب، و یـئنی یـئنی اثرلر شکیلنده یارانـیبلار.
صمدوورغون اثرلری، حیاتیلـییی، درین معناسی، مودروک فلسفی فیکیرلری، درین مضمونلاری ایله بیرلیکده، همده گؤزل بیچیملریله ده اینسانی مارا قلاندیریر.
وطنپرورلیک صمد وورغون شعرینین ان مهم کیـفیتلریندندیر. اگر صمد وورغون شعرلریندن وطنله باغلی مضمونلاری، ایفادهلری چـیخارتساق، اونون یارادیجـیلـیغینـین جانـینی آلمیشیق ، دئسک، یانلـیشماریق؛ چونکی وطن سئوگیسی، وورغون شعرینین قانـیدیر. قانسیز اینسان یاشایارمی؟ صمد وورغون خیالینـین اوچوش نقطهسی وطن تورپاغی، اوچوش یـئری وطن گؤیلریدیر. وطن گؤزللیکلریندن قـیدالانان شاعر، وطنی سعادتـین اوجاغی، خوشبختلییین یوردو سانـیر. اونون خالقی یالنـیز وطنی ایله معنا تاپیر. شاعرین فیکرینجه وطن، اینسانـین یاشادیغی، یاراتدیغی بیر مکاندیر. اینسانـین آرزو، امللرینین اینانج یـئری، گوونج اوجاغیدیر. شاعره گوره وطنسیز، یوردسوز اینسانلار عالمده مسلکسیز یاشایـیرلار. وجدان دا، ناموس دا، مسلک ده هامیسی وطنله معنالانـیر.
وطن یوردو، دوغما اوجاق، بختیار اینسان
سنین قارتـــــــال قانادینلا، من اوچاجاغام
حیات اوچون دوغولموشام، یارانـیشیمدان
شعر، صنعت عالمــــــینده نور ساچاجاغام
صمدوورغون خالقـیندان صحبت آچاندا وطنینین طالعینی دوشونور. وطنیندن دانـیشاندا ایسه، خالقـینـین ایستکلری، آرزولاری، حیاتی، معنویاتی اونون خیالـیندا جانلانـیر. شاعر اوچون، خالق ایسه وطنله داها بارز شکیلده کیملییینی نمایش ائـتدیره بیلیر. اونون اوچون وطن خالق ایله، خالق ایسه وطن ایله گؤزل بیر وحدت یارادیر. وطن آباد و بول نـعمتلی و خالق آزاد، خوشبخت اولاندا، شاعرده اؤزونو خوشبخت سانـیر. شاعرین گونلری گونشلی، کؤنلو ایلهاملی، اورهیی سئوینجلی اولاندا، پارلاق خیالی ایشیق ساچاراق، سعادت نغمهسی اوخویور:
موغانا سو گلیر، میله ســـو گلیر
آخـیشیب اؤز ائلی، اولوسو گلیر
تورپاغا اینسانـین آرزوسو گلــیر
باغریما باسیرام آنا وطنـــــــــی
بو اولفت ایلهاما چاغـیریر منــی
بو شعر، ایلان ملهین موغان تورپاغـینی حیات اوجاغـینا چئویرن و تورپاغا اینسان آرزوسونو گتیرن وطنداشلارین محبّـتیندن، اینسان آرزولو تورپاغـین بؤیوک سئوگیسیندن یارانمیشدیر. ائلهجهده، بؤیوک ایلهامین، محصولو اولان و آذربایجان شعرینین اینجیسی سایـیلان، وورغونون شاه اثری «آذربایجان» شعری ده بئله ایلهام قایناغـیدان سو ایچیر:
ائل بیلیرکی، سن منیم سـن
یوردوم، یووام مسکنیم سن
آنام، دوغما وطنیم ســــــن
آیـیریلارمی کونول جاندان
آذربایجان، آذربایجــــــان
آذربایجان شعری بدیعی بویالار، شیرین ملودیلار، صمیمی نیدالاردان توخونموشدور. بو شعر، شاعرین، وطنپرورلیک دویغولارینـین، وطن سئوگیسینین، جوشغون، احتراصلی بدیعیلشمیش ایفادهسینین سیمفونیک تجسومودور. آذربایجان شعری خالقـین، وطنین، تاریخین، طبیعتین دوننینی، بو گونونو، صاباحـینی ترنّوم ائدن بؤیوک بیر منظومه تأثیری باغـیشلایان بیر اثردیر. آذربایجان شعری شفقلی دویغو– دوشونجهلردن یوغرولموش و بؤیوک بیر اورکده، ایللر اوزونو سونسوز محبّـتین، تؤکنمز سئوگینین،بؤیوک ایدهآللارین ایشیغـی ایله سیمفونیلشمیشدیر.
شعرین هر بندی، اثرین، عمومی قورولوشوندا کی رولو ایله برابر، اؤز – اؤزلویونده ده یـئـتگین و کامیل بیر شعر تأثیری باغیشلایـیر. بو بدیعی لووحهلر، پارچالار بیر بیرینه قوشولاندا، گؤزلریمیزین قارشیسیندا وطنین قوجاغـیندا باش وئرن تاریخی حادثهلرین، معنوی نائلیتلرین، طبیعی گؤزلیکلرین بؤیوک منظرهسینی رسم ائدیر. خالقلا وطنین بیر بیرینه قوووشماسیندان بدیعی بیر حقیقت یارانـیر. شعر، سانکی بیر شاعرین دئـییل بیر خالقـین روحوندان قوپان حیسّلر و دوشونجهلردیر و یاخود وطن تورپاغینـین دیل آچمیش گؤزللیکلرینین نغمهسیدیر.
سونسوز سئوگی ایله اورهیی دؤیونن شاعرده بؤیوک یاشاماق هوسی وار ایدی. اینسانلارلا بیرگه طبیعتین قویـنوندا، گؤزل و مهربان دوشونجهلرین ایستی قوجاغـیندا کـئچن آنلاری، شاعر اؤز عؤمرونون ان خوشبخت و سعادتلی آنلاری سانـیر. او بئله آنلاری عادی زامان اؤلچوسوندن چـیخاردیب، اؤز آرزولارینـین اؤلچوسونده بیچیملهمک ایستهییر. او، خیالـینی داها اوزاق اوفوقلره، انگین فضالارا اوچوراراق، دونیانـین بوتون گؤزللیکلرینی، یاشادیغی لحظهلره سیغـیشدیرماق ایستهییردی. او بو آنلار ایچینده، طبیعت گؤزللیکلرینین، حیات عشقینین درین ماهیـتینی درک ائدهرک، کؤنلو یاشاماق عشقی ایله آلوولانـیردی. اونو اؤترگی حیسّلر، اؤترگی سسلر، بیر آنلـیق یانان هوسلر ایلهاما گتیره بیلمیر. شاعرین باخیشلاری هر شئیده حیکمت آرایـیردی. اورهیی سعادت عشقی ایله چیرپینـیردی. درین فیکیرلری، سونسوز گؤزللیکلری ترنّوم ائدن بؤیوک صنعت اثرلری یاراتماق سئوگیسی اونون وجودونو بوروموشدو. “من تلسمیرم” کیمی اؤلمز بیر نغمهده بو بؤیوک اورهیین، بو بؤیوک سئوگینین پارلاق بدیعی تجسّومونون شاهدیییک.
قوی دونیا بؤیوسون، زامان اوزانســـین
بیر گونون عرضینده، آیلارلا یانســــین
آل گونش، گؤزوندن نور یاغا – یاغا
عؤمور کیــــــــــــــتابینی تاماملاماغا
چوخدا جان آتماسیــــــن الیمده قلم،
من تلسمیرم! من تلســــــــــــــــمیرم
صمد وورغون شعرلرینین جوهری، روحو، فلسفی درینلییی، بدیعی قورولوشونون بوتون گؤزللیکلری اؤز تاملـیغـینی، بوتؤولویونو، بو شعرده، (من تلسمیرم) شعرینده تاپا بیلمیشدیر. بو شعر، شاعرین سون شعرلریدن بیریدیر. بو شعر صمد وورغون شعرینین زیروهسی اولدوغو حالدا، آذربایجان شعرینینده نادر اینجیلریندندیر.
صمد وورغون سؤزون حقیقی معناسیندا وورغونایدی. گؤزللییی، طبیعتی، اینسانی، دلیجهسینه سئویردی. اونون اثرلرینی اوخویان هر بیر کیمسه بونو آیدین و آچـیق دویا بیلر. او یاشایـیردی: یاراتماق اوچون، یالنـیز و یالنـیز یاراتماق اوچون… بدیعی بیر دیل ایله، بیر چوخ میصرالاریندا آچـیق آیدین بو حیسّی بیان ائدیردی، او یاشایـیردی دونیانی دریندن درک ائـتمک اوچون، ان عادی بیر شئی دن توتموش، اوجسوز بوجاقسیز عالمدن درین معنالار کشف ائـتمک اوچون. اونون آچـیق گؤرن فیلسوف گؤزلری تکجه گؤزللیکلری، یاخشیلـیقلاری دئـییل، عـئـیبهجرلیکلری، پیسلیکلری، آلچاقلـیقلاریدا گؤروردو.
قایناق: توت آغاجی وئبلاقی/ایلدیریم
اولین نفری باشید که نظر میدهید!


c: text/html

text:
ائرمنی سلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده ۶۰ و ۸۲ میللیمئترلیک میناآتانلاردان، همچینین ایریچاپلی پولمیوتلاردان دا ایستیفاده اتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی عمومیلیکده ۵۸ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتدا بیلدیریلیر کی، ائرمنیستان رئسپوبلیکاسی ایجئوان رایونونون بئرکابر، نویئمبریان رایونونون بارئکاماوان، ووسکئپار کندلرینده یرلشهن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قیزیل حاجیلی، قایماقلی، آشاغی اسکیپارا کندلرینده، بئرد رایونونون آیقئپار، موسئسقئخ، چیناری کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون آغدام، علی بیلی، آغبولاق، کوخانبی، مونجوقلو کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، کراسنوسئلسک رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن گده بی رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ایشغال آلتیندا اولان ترتر رایونونون گؤی آرخ، آغدام رایونونون شوراآباد کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گؤیگؤل، گورانبوی، ترتر، خوجاوند، فضولی و جبراییل رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
مرحوم «سید محمد حسین شهریار»ین یاراتدیغی «حیدربابایا سلام» منظومهسی، ایران اسلامی جمهوریسیندن علاوه، ایراندان خارجده اؤزونه ابدی شهرت قازانمیشدیر. بو منظومهنین متنی ایندی بیر چوخ اؤلكهلرین درس كیتابلارینا سالینمیش و مدرسهلرده و دانشگاهلاردا تدریس اولونور.
شاعیرین اثرینه، یاراندیغی ایلدن بری، الینه قلم آلان و آذربایجان توركیسینده شعر یازان هر بیر شاعیر نظیره و استقبالیهلر یازمیشدیر. معاصر ادبیاتیمیزین مقاومت قولونون سارسیلماز تمثیلچیسی و شاه ظولمو ایله دورمادان ساواش و مبارزه آپاران مرحوم «حبیب ساهر تبریزی»دن توتموش حال حاضیردا چوخ اوشاق یاشلاریندا اولان گنج شاعیرلریمیزهدك، هامی بو اثری منیمسهمیش و اونا بنزهتمهلر قوشموشدور. بو بنزهتمهلر، سؤز یوخ كه یاخین گلهجكده بؤیوك بیر مدنی و ادبی ذخیره كیمی، ادبیات تاریخلریمیزه سالیناجاقدیر. بیز، ایندییهدك بو بنزهتمهلردن 320 نمونهنی تثبیت ائتمیشیك. بو نمونهلرین 245 سایی ایراندا یازیلمیش و نشر اولموشدور.
بوردا اوخوجولارا تقدیم اولونان 12 پارچا شعر، ائل شاعیری آقای «درویش بهروان اینانلی» طرفیندن یازیلمیشدیر. شاعیر 1307 شمسی ایلینده «بوئین زهرا» بؤلگهسینده اوتوراق ائدن اینانلی طایفاسیندا دونیایا گلمیشدیر. آتاسی «فیضالله یاور» همین بؤلگهدن اوتوراق ائدن اینانلی تیرهسینین آغ ساققالی ایدی، او حاججان محمد اوغلو اولموشدور. شاعیر ائلی- اوباسی ایچینده 17 ایل یاشامیش، سونرا تهرانا كؤچموشدور. ائل عادت- عنعنهلرینه باغلی اولان شاعیر، ایللر بویو خلق شعری نوعلاریندا اؤز طبعینی سینامیش، بیر قالاق قوشما، گرایلی و بایاتی یازمیشدیر. اونون بیر چوخ خلق شیفاهی ادبیاتی نوعلاریندا یازدیغی شعرلر، دؤرو مطبوعاتدا دفعهلر چاپ اولموشدور.
اوخوجولارا تقدیم ائتدیگی شعرلرده، شاعیر بیرینجی نؤوبهده مرحوم شهریارا و اونون یارادیجیلیغینا اؤز سایغی و محبتینی بیلدیریر. او بوتون بو شعرلرده، خلقین دانیشدیغی ساده بیر دیلده، ائلات روحو و صاف اورهگی و تمیز دیلی ایله عشق و دویغوسونو دیله گتیریر.
اورتا ایران توركجهسیله دانیشماغا آلیشان شاعیر، چالیشیر كه آذربایجان توركجهسینین قایدا- قانونلارینادا اویاراق، بیان شیوهسینی شهریار شیوهسینه یاخینلاشدیرسین، بونا گؤرهده شعرینه ملاحت باغیشلایا بیلیر:
شهریار بؤیوك داغ ایدی،
قدرین بیلمهدیك ساغ ایدی.
ایرانا قند و بال تؤكن،
شهریارین دوداغیدی.
اورتا ایراندا یاشایان آغیر بیر ائلین شاعیری اولان درویش بهروان اینانلی دیلیندن آخان تبریزه محبتی حسّ ائدیریك:
خزان ووردو تؤكدو گوللر خزهللر،
تیرمه، اویما اگنینده كی گؤزهللر.
«شاه گؤلو»ده دسته- دسته گزهرلر . . .
شاعیر «حیدربابا» منظومهسیندن ایلهام آلاراق «یاور بابا»شعر پارچالارینیدا یازمیشدیر. یاور بابا شعر پارچالاری 20 كاست الدن اله دولانیر. شاعیر الینیزده اولان همین كیتابچایادا او پارچالاردان بیریسینی سالمیشدیر:
حیدربابا اویما دوشمن دیلینه،
بیر دولان گل «یاور بابا» ائلیه.
ایكی قیلیج بیر ساو ایله ساولایین،
ایكی یاندان وورون دوشمن بئلینه.
گؤزوندویو كیمی شاعیر بورادا ملی شعورا مالیك اولان بیر دوشونجه صاحیبی كیمی گؤرونور. او همده، دیلیمیزده یاشایان ان گؤزهل سؤزلریده سئچیب شعرینده ایشلهدیر.
شاعیرین آرزولارینین سؤزولموش بیر حیصّهسینی اونون قوشدوغو بیر گرایلیدا اوخویاق:
سنه دئییم حیدربابا،
دؤرد یانین گوله بویانسین.
بولاقلارین شاققیلداسین،
یاتان جیرانلار اویانسین.
حؤرمتلی شاعیر آقای «درویش بهروان اینانلی» اوخوجولاریمیزا تقدیم ائتدیگی «هر شاعیر شهریار اولماز» جزوهسینین نشری منیده سئویندیرمكدهدیر. اومید ائدیرم اونون بو اثری جوانلاریمیزین بابالاریندان میراث قالان گنجینهلر اسراری دیللرینه اولان رغبتی داهادا آرتیرسین، اونلاری دیلیمیزین احیاسی و قورونماسی مسألهسینه دوشوندورسون سبب اولسون كه كیتابلاری قولتوقلاریندا قالان بوتون شاعیر و یازیچیلاریمیز، اؤز اثرلرینه نشر امكانی تاپسینلار، معاصر ادبیات خزینهمیز چیچكلنسین، بیز بابالاریمیزدان میراث قالان بیر دریا مدنی آثاری قورویوب ساخلایابیلك و گلهجك نسیللرهده منتقل ائدك.
شاعیرین «یاور بابا» شعر پارچالارینین نشرینیده گؤزلهییریك.
تهران- مورداد آیی 1376
منبع: اینانلی، درویش بهروان. هر شاعیر شهریار اولماز، تهران، 1376.


text:
ایرانین گلستان ایالتینین مرکزی اولان گرگان شهرینده قدیم سایاغی بیر چایخانادا توپلاشاراق بیرلیکده شن آنلار کئچیرهن داها ۱۵ قیز و اوغلان توتولوب.
آخار. آذ-ین معلوماتینا گؤره، بو بارهده گرگانین انقلاب پروکورورو مصطفی حقی ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا معلومات وئریب. مصطفی حقی بیلدیریب کی، چایخانایا توپلاشانلاردان ۸-ی کیشی، ۷-سی ایسه قادین اولوب:
«اونلار آلکوللو ایچکیلر ایچرک قاریشیق شکیلده بیرگه رقص ائدرکن توتولوبلار. توتولانلاردان ۵-نین تام سرخوش اولدوغو آرتیق تصدیقلنیب. ساخلانیلانلارین هر بیرینه حاضردا گرگان پروکورورلوغوندا جینایت ایشی آچیلیب و اونلار دیندیریلیرلر».
گرگان پروکورورو گنج قیز و اوغلانلارین توتولدوغو دقیق تاریخی مئدیایا آچیقلاماییب.
خاطیرلاداق کی، ۲۰۱۶-جی ایلین ایون آییندان بو گونه کیمی ایرانین مختلیف شهرلرینده پلیسین قیز و اوغلانلارین بیرگه قاتیلدیغی گئجه قوناقلیقلارینا، بانکتلره و آد گونو مراسیملرینه هجوموندا حبس ائدیلهنلرین سایی ۱۵۰۰-ا یاخیندیر.


text:
خرچنگه قالیب گلمک بیزیم الیمیزدهدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان «دونیا خرچنگ گونو» مناسیبتیله تویتترده یازیب.
«خرچنگ خستهلیگی تأسف کی، بو گون ان جدی ساغلیق پروبلئملریندن بیرینه چئوریلیب. دونیادا هر ایل ۱۰ میلیوندان چوخ اینسان خرچنگ خستهلیگی سببیندن اؤلور. ۹۰ فایز خاریجی تاثیرلر نتیجهسینده میدانا گلن خرچنگ خسته لیینین معالیجهسی الیمیزهدیر. توتون، ایسپیرتلی ایچکیلر و اوتوراق حیاتدان ایمتینا ائدرک صحتیمیزی قورویا بیلریک»، - اردوغان بیلدیریب.
قید ائدک کی، هر ایل فورالین ۴-او دونیادا «خرچنگ گونو» قید ائدیلیر.
مقصد بو خستهلییه اینسانلارین دقتینی چکمکدیر.


text:
آلچا شورباسی علی اشرف درویشیان – چئویرن: سحر خیاوی کوچهیه یئتیشرکن، ننه کی حیطده حوض قیراغیندا قاب یویوردو بیزیهایلادی:”هله هوله آلمایینها! قارنیز آغرییار. پولونوزا خورما آلین، یوخسا بیر شئی کی دویورا”. یوخولو و یورغون یولا دوشدوک. گونش تزه اوجا داملارین قیراغینا و چینارلارین باشینا دوشموشدو. سئرچهلرهایهارای سالمیشدیلار. اوزاقداکی داملارین اوستوندن پشهبندلر گونش آلتیندا ایشیلداییب، گؤزلریمیزی قاماشدیریردیلار. اوچوموز ده اسنهییردیک. یای ...Read More »
کئچهدن ائوجیک / علی اشرف درویشیان – چئویرن: حسن ایلدیریم
کئچهدن ائوجیک علی اشرف درویشیان – چئویرن: حسن ایلدیریم شاختا-سازاق یوخوسونو قاچیردی. آیاقلاری دیزلرینهجن آغریییردی، ددهسینین دیزلرینین آراسیندا بوزوشوب، قالمیشدی. کورهیینی ددهسینین بوش و چوخور قارینینا سؤیکهمیشدی. آجیندان اورهیی اویولوردو. جانیندا هئی قالمامیشدی. اینجارسیزجا گؤزلرینی آچدی. اویانلاردا، ددهسینین یاپینجیسینین ائشییینده چوغون سوسموشدورسا، آمما هلهده شاختا-سازاق یامانجا کسیردی. ایکی گون ایدی کی اونلار کئچه ائوجییه سیغینیب بیر-بیرلرینه یاپیشیب، قالمیشدیلار. دده اوغلانجیغازین ...Read More »
آذر، نرگیز آیی / علیاشرف درویشیان- چئویرن: مسعود آذر
آذر، نرگیز آیی علیاشرف درویشیان- چئویرن: مسعود آذر چیچک ماغازاسینین جامینین دالیسیندا دایانیر. آذر آییدیر، آنجاق هلهده نرگیزدن بیر خبر یوخدور. باخیشلاری هوسله چیچکلرین اوزهرینده قاچیر. – «یوخ، نرگیز گلمهییب. اؤز گوناهیمدی؛ نرگیز گولونه اؤیرتمیشدیم”. “یوخ. منیم گوناهیمایدی کی دئییردیم… ” “دئییردین کی نه اولسون؟” “دئییردیم کی اون ایکی آی ایل بویو پاییزین سونوندا نرگیزین گلمهسینی گؤزلهییرم. و من ایسه ...Read More »
قامیش قلم / علیاشرف درویشیان- چئویرن:ع.آغ گونئیلی
قامیش قلم علیاشرف درویشیان چئویرن:ع.آغ گونئیلی اوغلانجیغاز پیچاغین تبیهسینی اوزون بیر قامیشین بوداغینا دایاییب، ساپیندانسا باسدی. پیچاغین تییهسی قامیشین جانینا ایشلهیرکن،هاردانسا تییهنین اوزهرینه دوشن ایشیق، اوغلانجیغازین گؤزلرینی قاماشدیردی. گؤی گورلادی، گؤلمهجهده اوزن سو قوشلاری اورکک اوچوب، قامیشلیغا سیغیندیلار. شیدیرغی بیر یاغش بوتون قامیشلیغی بورویوب، گؤلمهجهنین سویونو دئشیک – دئشیک ائدیب، چوپورلاتدی. قالین دومان یاغیشا قاریشارکن، گئتدیکجههاوانی قارالدیردی. اوغلانجیغاز دوغرادیغی خیردا ...Read More »
قورد/ علی اشرف درویشیان – چئویرن: ع. ن. چاپار
قورد علی اشرف درویشیان – چئویرن: ع. ن. چاپار گئجه ایدی. قار یاغیردی. چایخانانین سوکوتونو آرادا بیر، یوک ماشینلارینین گل- گئدی پوزوردو. تهیرلرین آلتیندا سویومتول اولموش قارلار چایخانانین شوشهلرینه سیچرانیردی. سیماوارین سیزیلتیسی، اوجقارلاردا اولاشان ایتلرینهافیلتیسینا قاریشیردی. چایچی شیشمیش یوخولو گؤزلرینی دیشارا زوللامیشدی. کنده گئتمک ایستهدییمدن گئجهیه باخمایاراق، کتاب دولوسو چانتاملا، همیشهکیلر سایاغی یولا دوشدوم. مسعود قاباغیمیآلماغا چالیشیر، چایچیایسه اونونلا ...Read More »
یوخوسوزلوق(حئکایهجیک) / ویرخیلیو پینی ییرا – چئویرن: سیدرضا حسینی مرند
یوخوسوزلوق(حئکایهجیک) ویرخیلیو پینی ییرا – چئویرن: سیدرضا حسینی مرند کیشی یاتاغا تئز گیریرسهده، یوخوسو توتمادی. دیغیرلانیب، ملهفهلری قیراغا آتدی. بیر سیقار آلیشدیردی. بیر آز کیتاب اوخودو. بیر داها چیراغی سؤندوردو. آمما یاتا بیلمهییر. سحر ساعات ۳ده قونشونون قاپیسینی دؤیور. دردلهشیب، یاتا بیلمهمهیینی سؤیلهییر. یاردیم ایستهییر. قونشو یورقون دوشسون دئیه، کوچهلرده آدیملاماسینی، سونرا بیر دَملهمهلی ایچیب، چیراقلاری سؤندورمهسینی اؤنهریر. بو ایشلری ...Read More »
بخشهایی ازتاریخ اتنیکی ترکمنها*/ ن. آ. دوبووا – ترجمه از: رحیم کاکایی
بخشهایی ازتاریخ اتنیکی ترکمنها* ن. آ. دوبووا – ترجمه از: رحیم کاکایی س. گ. کلیاشتورنی و ت. ای. سلطانوف ترکشناسان معروف در سال ۲۰۰۴ در کتاب خود که به استپهای اورآسیا، اختصاص داده بود نوشتند:«نقشه اتنیکی کنونی که اسکان ملتهای ترک را بازتاب میدهند، نتیجه پروسه چند هزارساله اتنوژنتیکی و مهاجرتی است». آنها در دنباله میگویند:« ملتهای ترک زبان اورآسیا، ...Read More »
درباره تبارشناسی ترکمن، اثر ابوالغازیخان خیوه / آ.ن. کونونوف- کوتاه شده و ترجمه از: رحیم کاکایی
درباره تبارشناسی ترکمن، اثر ابوالغازیخان خیوه آ.ن. کونونوف- کوتاه شده و ترجمه از: رحیم کاکایی زندگی و فعالیت ابوالغازی،خان خیوه، نظامیو تاریخ نگار بخاطر زندگی نامهاش که بخشی در تالیف دوم او بنام« شجره ترکان قدبم»- «شجره ترکان» منتشر کرده، شناخته شده است. ابوالغازی نتوانست اثر دوم خود را به اتمام برساند و پسر خود انوش محمدخان (از ۱۶۶۳ تا ...Read More »
سانکی هئچ اولمایان بیریسی واردی! / بیژن نجدی- چئویرن: فریبا مرتضایی
سانکی هئچ اولمایان بیریسی واردیر! بیژن نجدی چئویرن: فریبا مرتضایی تهراندان گلن اوتوبوسون بیر صندلیسی بوشدور. تبریزدن گئدن قاتارین بیر کوپهسی بوشدور. بیر سیراسی بوش اولمالیدیر- تاماشاچیلارلا دولو شیراز سینامالارینین. سانکی هئچ اولمایان بیریسی واردیر! سانکی گلمهین چوخلاری واردیر… بلکهده؛ منیم گؤزومده بیریسی وار گؤزومدن گئدیب نه بیلیم!Read More »
زبان ترکی آذربایجانی در دربار صفوی/ ع. دمیرچیزاده – ترجمه: همت شهبازی
زبان ترکی آذربایجانی در دربار صفوی ع. دمیرچیزاده ترجمه: همت شهبازی از اواسط قرن ۱۵٫م کشمکشهای مستمر دولتهای آذربایجان از قبیل آققویونلوها، قرهقویونلوها، شیروانشاهان و غیره تاثیر منفی بر تکامل و رشد فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آذربایجان گذاشت. این وضعیت به نارضایتی توده مردم دامن میزد؛ حتی در شهرها به نارضایتی تجار و هنرمندان نیز میافزود، عدم وجود یک حکومت ...Read More »


text:
ایسپانییانین "بارسئلونا" کومانداسینین و تورکییه میللیسینین عضوو آردا تورانا چیندن نؤوبتی دفعه رئکورد مبلغده ترانسفر تکلیفی ائدیلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، چین فوتبول کوماندالاریندان بیری ۳۰ یاشلی تورکییهلی اویونچویا ۴ ایللیک مقاویله اوچون ۱۰۰ میلیون آورو اؤدمهیه حاضر اولدوغونو بیان ائدیب.
آ. تورانین منجرینین گلن هفته چینه گئدهرک آردا اوچون ائدیلهن تکلیفین دتاللارینی موذاکیره ائدجیی قید ائدیلیب.
آردانین "بارسلونا"دان ترانسفئر ائدیلمهسی اوچون ایسه مقاویلهده ۱۲۵ میلیون آورو طلبی وار. چین کلوبو بو مبلغی ۱۰۰ میلیونا ائندیرمهیه چالیشیر. اگر آردا توران ۱۲۵ میلیون آورویا چین کلوبونا گئدرسه، دونیانین ان باهالی ترانسفری کیمی تاریخه دوشهجک.
قید ائدک کی، ۲۰۱۵-جی ایلده "آتلتیکو مادرید"دن "بارسلونا"یا ۴۱ میلیون آورویا ترانسفر ائدیلن آردا توران ایسپان کلوبوندا ایلینه ۸ میلیون آورو قازانیر.


text:
بیر گؤزل هاتیرا (خاطره ای زیبا)
یازار : آلتین قوچانلی
بیر گؤزل هاتیرا (خاطره ای زیبا)
بیزیم کندده (قالادا) بیر اوغلان بار (وار) ایندی قربخ (۴۰ ) یاشیندا اولور. مونون آدی روح الله داش دمیر یادا داش گه میر دیر. گمیرماق خوراسان تورکجه سینده ائله داش یا برک (سفت و سخت) شئیی الده توتوب دیل ووروب و یالاماق دیر. رحمتلیک آتامدان روح الله نین گؤزل لقبینی یاراتدیغینی سوروشدوم. دئدئ : اوغلوم جان، نئچه ایل موندان قاباخ گئدمیشدیک چؤله آرپا بجین و درماغینه. روح الله آتاسینان گلمیشدی اؤز بئیجه لرینه (مزرعه). سورا بیر چوپان بولارین آرپاسینا داوار بوراخیر. روح الله غرورلانیب قاچا قاچا و چاپا – چاپا، گئده داوارلاری آرپادان چیخارسین. چون الی بوش گئدمیشدئ و حیوان داوارلار، چوخ آج ایمیش لار، آرپانی ایچیندن چئخمئردیلار. آتاسی قئشقیریر : ی های روح الله٬ اوغلو بالام٬ داشنان وور٬ بودا آتاسینی بویوردیغینی بوجور ائشیدیر : روح الله اوغلوم داش دمیر٬ داش گه میر. خیلاصه روح الله حیران قالیب بیلمیر ده ش هانی دمیر هانی. گاهدا داشی گمیریردی. اوندن سونرا روح الله نی آدی اولدو روح الله داش دمیر. یادا ده ش گه میر.
آردینی اوخو


text:
نه یازیم ؟
شاعیرم چونکو وظیفه م بودور اشعار یازیم
گؤردوگوم نیک و بدی ، ائیلییم اظهار یازیم
گونو پارلاق ، گونوزو آغ ، گئجه نی تار یازیم
کجی کج ، اگرینی اگری ، دوزو هموار یازیم
نییه بس بویله بره لدیرسن آغاران گؤزونی ؟
یوخسا بو آینه ده اگری گؤرورسن اؤزونو ؟
…
شعره مشغول ائده ره ک خاطر غم مایلیمی
قویورام قنشریمه کاغذیمی ، چرنیلیمی
گلیرم یازماغا بیر کلمه دوتورسان الیمی
قورخورام یا نه ایچون ؟ چونکه ، که سیرسن دیلیمی
ای عجب من کی صداقت یولونو آزمیورام
هله گوردیکلریمی دؤرتده بیرین یازمییورام
…
هله من دؤرتده بیرین یازمیورام ، کارینا باخ
اوزومو گونده سویورسن بوقدر ، عارینا باخ
اؤزون انصاف ائله افکارینا اطوارینا باخ
ایسته مز سن یازام اؤز عئیبلی کیردارینا باخ
کیشی سن عئیبینه باخ منله عبث جنگ ائله مه
اؤزونو هم منی بو باره ده دیلتنگ ائله مه
…
گؤریر ارباب قلم غایه اعمالینیزی
مندن آرتیق یازا بیلمه کده ایکن حالینیزی
یازمیر اونلار داهی اون دؤرتده بیر افعالینیزی
اؤزونوزسوز اولارا یازدیران احوالینیزی
یوخسا بو عئیب دن عالمده مبرادیر اولار
بئله الچاق یازیدان مین کره اعلادیر اولار
…
نئجه من دؤرتده بیرین یازماغا هم اهل قلم
قورخور اوندؤرتده بیرین یازماغا هم اهل قلم
سن اگر سؤز وئره سن « قورخما قیل احوالی رقم »
وضع حالین یازیلیرسا زیلی زیل یا بمی بم
ائله بیر حاله دوشه رسن کی توکون بیز بیز اولار
اگنینه گئیمه شئی تاپماسان آستار اوز اولار
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: آذری شعرلری,تورکی شعر,شعرلر |


text:
مارقوش تورکمن صحرا- اخبار ترکمنستان: قاراش سیز،بی تاراپ تورکمنستانینگ آبرایلی حلق آرا قورامالاری بیلن بولشی یالی، دؤنیأنینگ دؤولت لری بیلن هم غیزیقلانما بیلدیریأن اؤز آرا حورمات قویماغا اساس لانیان قاتناشیقلارا اقرارلی لیغینی ۲۰۱۶ نجی ییلینگ بیرینجی چأریه گینده تورکمن لیدرنینگ داشاری دؤولت لرینگ یولباشچی لاری همده یوقاری وظیپه لی وکیل لری بیلن گچیرن دوشوشیق لارنینگ نتیجه سی آیدینگ گؤرکزیأر.
شو ییلینگ ۷-۶ نجی مارس آییندا عشق آباددا حورماتلی پرزیدنت قربانقلی بردی محمدوف بیلن تورکمنستانا ایلکینجی گزه ک رسمی ساپار بیلن گلن قطر دؤولت نینگ امیری تمیم بن حماد آل تنیانینگ آراسیندا گپله شیک لر گچیریلدی.یوقاری درجه دأکی تورکمن-قطر دوشوشیغی دأپ بولان دوستلوق لی دؤولت آرا قاتناشیق لاری نینگ تاریخیندا تأزه مهم صاحیپانی آچیپ،ایکی یووردینگ آراسیندا نتیجه لی خذماتداشلیغی خاص-دا اؤسدورمأگه، عمومی بأهبیتلره لایق گلیأن اولی مومکین چیلیک لری دورموشا گچیرمأگه غیزیقلانماسینی تاصدیق لادی.گپله شیک لرینگ نتیجه سی بویونچا قل چکیلن رسمی نامالارینگ ایکی تاراپلایین خذمات داشلیغینگ شرط ناما-حقوق بینیادینی برکیتمأگه قوواتلی ایترگی برجک دیگی همده سؤودا-اقتصادی آراقاتناشیق لارینی ایشجنگ لشدیرمأگه، دویوپلی اوغورلار بویونچا اؤز آرا حرکت لرینگ گریمینی گینگلتمأگه یاردام اتجک دیگی ایقوچ سوزدیر.
موندان باشغا-دا ۱۷-۱۶ نجی مارس دا قربانقلی بردی محمدوفینگ جمهوری اسلامی پاکستانا رسمی ساپاری نینگ چأکلرینده گچیریلن گپله شیک لر یولا قوییلان نتیجه لی تورکمن-پاکستان قاتناشیق لارینی پوغتالاندیرماغا، سؤودا –اقتصادی خذمات داشلیغینی اؤسدورمأگه تأزه ایترگی بردی.
دؤولت باش توتان نینگ ایکی گونلیک ساپارینینگ بارشیندا دوستلوقلی یووردینگ یولباشچی لاری بیلن ایکی تاراپلایین دوشوشیقلارینگ بیرنأچه سی گچیریلدی. شول دوشوشیق لارینگ چأک لرینده تورکمن-پاکستان خذمات داشلیغینی موندان بیلأک-ده اؤسدورمه گینگ یول لاری همده تأزه بیله لیک دأکی تاسلامالاری دورموشا گچیرمگینگ مومکین چیلیک لری بارادا گینگیشلیین اؤز آرا پیکیر آلیشیلدی.تورکمن لیدرنه جهوری اسلامی پاکستانینگ قاید اعظم دانشگاسینینگ « سیاسی علم لارنینگ حورماتلی دکتری » دیین علمی آدینگ بریلمه- گی بلند خلق آرا آبرایی نینگ همده حلق لارینگ آراسیندأکی دوغان لیق قاتناشیق لاری پوغتالاندیرماق دا حورماتلی رییس جمهورقربانقلی بردی محمدوفینگ اولی شخصی قوشاندینینگ اقرارناماسی بولدی.
تورکمن لیدرنینگ داشاری سیاست یؤرلگه سی نینگ ایله ری توتولیان مهم اوغورلارنینگ بیری حؤکمونده،دونیأ یوورت لری بیلن دوستلوق لی، خوش نیت لی، اؤز آرا بأهبیت لی قاتناشیق لاری اؤسدورمک لیگه آیراتین أهمییت برمگی بولوپ دوریار. اونونگ باشلان غیچلاری بولسا ۳۰۰۰ ییل لیق دا أهلی عمومی دورنوق لی اؤسیشینگ مهم یاغدایی حؤکمونده دونیأ جمغیت چیلیگ نینگ گینگ قولداویندان پیدالانیار.
ایران خطینا گچیردی: آماندردی نساری ۹۵/۰۳/۰۳


text:
یاخین شرقدهکی پروبلئملر آمئریکانین اوجباتیندان یارانیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو ایرانین عالی دینی لیدئری آیت اللاه خامنه ای فیلیسطین ایسلامی جیهاد حرکاتینین باش کاتیبی راماضان عبداللهلا گؤروشو زامانی دئییب. فیلیسطین پروبلئمینین ایران اوچون هر زامان پریوریتئت اولدوغونو بیلدیرهن خامئنئی غربین بونو دونیانین گوندهمیندن ایتیرمک ایستدیینی وورغولاییب:
«ایسلام دونیاسیندا فیلیسطین مسئلهسی ایله باغلی دیالوگ و دوشونجه اورتامی فورمالاشدیرماق اوچون چوخلو گوج صرف ائتمک لازیمدیر. موسلمانلار اگر اورتاق شکیلده صهیونیستلره قارشی موباریزه آپارسالار، او زامان یاخین ۲۵ ایل عرضینده «صهیونیست رئژیم» (ایسرایل نظرده توتولور – رئد.) آدلی بیر شئی قالمایاجاق».


text:
یاد ایامی که ....
یکشنبه 17 دی 1391 11:06 ق.ظ
دونن آخشام چاغی
سنسیز منی آغلاتدی یاغیش
یادیما سالدی سنی مطلیبینه
چاتدی یاغیش
کوچهلر اولدو گؤزومده یئنه بیر آرپا چایی
منی سنسیز نئجه نیسگیل سئلینه آتدی یاغیش
اودو سؤندورمه سویین قایداسیدیر امما دونن
کؤزرن گؤیلومو یاغدیقجا آلوولاتدی یاغیش
دامجی دامجی سنه لای لای دئدی قوینومدا منیم
نه دئدیم بلکه سنی کورپه یه اوخشاتدی یاغیش
او قدر مستیدیم هئچ بیلمدیم آخیر نه زامان
سینم اوسته ساریلان تئللری ایسلاتدی یاغیش
یادی از مرحوم نوراله حاتمی در حال شکستن قند یکی از مجالس عروسی
دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -


text:
گول و گونش آیتک آروینی بیر داغین اتهیینده بیر گول وار ایدی. او گول چوخ یالقیز ایدی. یانیندا بیر گول یوخ ایدی. آنجاق اورهیینی سئویندیرن بیر یولداشی وار ایدی. یولداشینین آدی گونش ایدی. آخشام اولدو … گونش چوخ تلهسیک گئتدی. اونون یادیندان چیخمیشدی کی یولداشینا دئسین من گئدیرم، آمما صاباح یئنه دوغولاجاغام. گونش گئتدی … آخشام اولدو …هاوا قارالدی … ...Read More »
آی تک آروینی(12 ياشيندا)/ سارا
آی تک آروینی(12 ياشيندا) سارا بیر قولچاغام، آدیم سارا زلزله دن قورتولموشام یاتیرمیشدی قیچی اوسته قارا تئللی، گؤزل لاله یئر ترپشدی، داملار اوچدو قالدی لاله دووار آلتدا نئچه گوندور دانیشدیران یوخدو منی تئللریمیتومارلایان، ساچلاریمیهؤرن یوخدو بیلمه ییرم لالههاردا منی آتیبهارا گئدیب؟ او سئویملی یولداش ایدی یامان اونا داریخمیشام توپراق اوسته قونان سئرچه اوندان منه خبر یئتیر!Read More »


text:
سینوس بولودلاری بؤیوکآغا افندی اردیبهشت آیینین سون گونلری ایدی. آلتینجی صینیفده درس اوخویوردوم. سحر ائودن چیخانداهاوا قاش- قاباغین ساللامیشدی. شیرین –شیرین یاغیش یاغیردی. کلاسدا علوم معللیمیآغا صدری سینوس بولودلاریندان دانیشیردی. من جیم- جیلاق سو اولموشدوم. یئریمده هی ویرنیخیردیم. بیردن آغا صدری سسلندی: – ستارزاده نه قوردالانیرسان؟! گل قاباغا گوروم! یئریمدن قالخدیم. هله ایکی قدم گؤتورمهمیشدیم باشماقلاریم باشلادی لارچ -لورچ، لارچ- ...Read More »
آراز سئودالی شاعیر «بهروز صدیقی» / کریم قربانزاده
آراز سئودالی شاعیر «بهروز صدیقی» کریم قربانزاده آراز پاییزین قیسا گونلرینه آخیردی. سرین پاییز کولهیی شیلتاقجاسینا موغانین کوچه باجالاریندان کئچیردی. مشه عزیز کیشییه موشتلوق وئردیلر: گؤزلرین آیدین اولسون، اوغلون اولدو! بهروز صدیقی ۱۳۴۸ینجی ایلده موغاندا ایشچی بیر عائیلهده حایاتا گؤز آچیب. پاییز اؤز الوانیلغیندان اونا قلمینه، سسینه اولدوغو قدر پای وئریب. ایلک تحصیلینی پارساباددا بوعلی مدرسهسینده، اورتا مکتبیایسه امام خمینی ...Read More »
«قوشلارا داش آتمایین» مجموعهسیندن/ کریم قربانزاده
«قوشلارا داش آتمایین» مجموعهسیندن کریم قربانزاده ۱ قاناد قوشلارا یاغیش تورپاغا هاوا اینسانا کؤز اوجاغا سن منه من سنه یاراشیریق، یاشادیریقهامیسینی سئوگیمیزله…. ۲ آدیملا دانیشیب، گولسن آغیر شلهمیچکهجکسن، بیر یورغونلوق بیر آیریلیق قازاناجاقسان. هر سحر آخشام عطرینی دویورام تزهلهنیر دونیام یورغونلوغون آیریلیغین منیملهدیر زامان- زامان… ۳ اؤتن ایللردن قالان تکجه سن اولدون، اللرینده سیجاقلیق باخیشیندا سئوگی. یاشاماغا نه وار بیر ...Read More »
گؤرهسن بو قوطونون ایچینده نه وار ؟ / بؤیوکآغا افندی
گؤرهسن بو قوطونون ایچینده نه وار ؟ بؤیوکآغا افندی هر گون سیننیم یو خاری گئدیردی. یاواش- یاواش اللینی رد ائلیردیم. ننه باجیمین هفته ده اوچ دؤنه ائلچی گئتمکلرینین هئچ ثمری یوخودو.هارا گئدیردیک منی گؤرجک بیری دئیردی: منیم قیزیم درس اوخویاجاق، هله اره گئتمک ایستهمیر. او بیری دئیردی: سن چوخ یاخچی اوغلانسان؛ دوزدو بیر آز سیننین یوخاریدی، اؤز آرامیزدی بیر آزدا ...Read More »
ایاق اوستو دیالوگلار / بؤیوکآغا افندی
ایاق اوستو دیالوگلار بؤیوکآغا افندی ۱- قاپی آغزیندا: – آغا بؤیوکآغا بویورون! – خواهیش ائلیرم حاجیآغا، سیز بویورون! – من اؤلوم! – حاجی جانی اولماز. – مئشه بؤیوک جانی گئچمرم. – سققال حسابیدی قارداش، بویوراجاقسیز. – سیز اولان یئرده من غلط ائلرم. – سن الله شرمنده ائلمه، بویورون! – آنام روحو گئچمرم. – سن باللاریوین جانی گوناها سالما منی! – ...Read More »
آژان قولی / بؤیوکآغا افندی
آژان قولی بؤیوکآغا افندی آخشام چاغی ایشدن گلیردیم؛ دربندین باشیندا گؤزوم محللهنین گؤپچولرینه ساتاشدی. گؤپون بازاری دام داغدی. صادیرات دئییل کی ۵۰ مین قانونی اولسون؛ جینسین بیر ایل گؤمروکده قالا، آخیردا دا تیتدیا؛ تؤکهسن ائشییه. یئریدیم یاخینا گؤردوم آژان قولی چوپور حوسینه دئییر: – او بیر زاد دئییل کی؛ اولار آغا، اولار! من اونناندا رهلیسینه راست گلمیشم . الله سیزه ...Read More »
شعرلر / کریم قربانزاده
شعرلر / کریم قربانزاده (۱) دوروشوندان سئوگی یاغیر یئریشیندن یاز آ…ه سئودالیم باس- باغرینا منی و گیزلین باخیشینلا چیچکلندیر منی کئفلندیر منی! (۲) یازدا یاغیش قیشدا تونقال قوربتده وطن وطنده سفر ساواشدا باریش و قارانلیقدا ایشیم- ایشیم ایشیلتی کیمیسئویرم سنی من سکوتین ان درینلیگینده ایکیجه سئوگی سؤزو کیمیسئویرم سئویرم سنی . (۳) دنیز لرقورویار قادینلارین گوز یاشلاری قوروماز یارالی گونلرده ...Read More »
سن اونو دئییسن …!/ بؤیوکآغا افندی
سن اونو دئییسن …! بؤیوکآغا افندی – سلام جئیران باجی! بازاردان گلیسن؟ نه تئز قاییتدین؟ هله ساعات اون بیر اولمویوب، نه آلمیسان؟ – سلام، باجین اؤلسون باجی! بیزیم کیشیلریمیز کیشی دئییللرکی. ددهم یاندی، قولدان دوشدوم. تونبهتینـین اوغلو دئیهسن ات یئمهسه عملی آشماز! بیرآز اتدن، قیویر- زیویردان آلمیشام؛ سنهارا؟ – بازارا گئدیردیم، ات آلاجاغام. آللاهدان گیزلین دئییل سندن نه گیزلین؛ بیز ...Read More »
نذیر / بؤیوکآغا افندی
نذیر بؤیوکآغا افندی بیلمیرم بیزیم دیلی شیشمیش آروادینهاردا آغزیندان قاچمیشدی: – بیزیم دولتدن بئش آلتی تومن آلاجاغیمیز وار، چوخداندیر آلابیلمیریخ. آنام دئییردی: – آللاه دولتین تیفاغین داغیتسین؛ من ائشیدننن گؤزومو یوممامیشام. ایشی گرهگ دوزلدن اؤزو دوزتسین. دونن گئجه ناماز اوسته آغلامیشام، آللاها یالوارمیشام، دئمیشم اینشاللاه سنین ایشین دوزلسین من اون ایلهجن هر ایل رغئییبدن رغئییبه محله اهلینه نذیر آشی وئریم. ...Read More »
سئوگی پیچیلتیلاری / کریم قربانزاده
سئوگی پیچیلتیلاری کریم قربانزاده (۱) یازدا یاغیش- قیش دا تونقال- قوربتده وطن- وطن ده سفر- ساواشدا باریش و قارانلیقدا ایشیم ایشیم ایشیلتی کیمیسئویرم سنی! من سوکوتون ان درینلیگینده ایکیجه سئوگی سؤزو کیمیسئویرم، سئویرم سنی! (۲) ایسلاق بولودلار دنیزه، جادار – جادار تورپاق یاغیشا و من سنه باغلییام ، سنه! (۳) گل بیر آز ایشیق گتیر قارانلیغین ائوین ییخماغا! گل بیر ...Read More »


text:
«شاه داغ» توریزم مرکزینده ۲۰۱۷-۲۰۱۸-جی ایل قیش مؤوسومونون آچیق اعلان اولوناجاغی گون معیینلشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، قیش توریزم هوسکارلاری دئکابرین ۱۶-دان باشلایاراق توریزم کومپلکسینین خیدمتلریندن فایدالانا بیلهجکلر. کانات یوللاری و خیزک یاماجلاری ایستیفادهیه حاضر وضعیته گتیریلهجک.
قیش ایلهنجهلرینه علاوه اولاراق، پینتبول، آت اوستونده گزینتی، اوشاق پارکی و س. حاضیرلانیب. عنعنوی ایلهنجهلر سیراسینا اؤتن ایلدن اعتباراً آتیجیلیق و پاراپلان خیدمتی ده علاوه ائدیلهجک.
بو ایلکی تاریفلر آچیقلانماسا دا، اؤتن ایل قیمتلر بئله ایدی:
خیزک - ۲۶ مانات (بوتون گون؛ یاریم گون - ۱۶ مانات)
خیزک تام فورما ایله - ۵۵ مانات
خیزک ماشینی ایله ۳۰ دقیقه گزینتی – ۱۶ مانات
پاینتبول (۱۰۰ توپ) - ۱۲ مانات
آئروخیزک (۱۰ دق.) - ۲۱ مانات
کوادراسیکلل تورلاری (۲۰ دقیقه) - ۳۱ مانات
توبینگ (۳ دفعه ائنیش) - ۴ مانات
زیپلاین (ایکی دفعه ائنیش) -۱۷ مانات
کانات - ۶ مانات
کانات (اوشاقلار اوچون) - ۴ مانات


text:
خوی اوشاقلاری ۳ یاشلی اولدو… + یاریش
خوی اوشقلاری : ۱۳۹۰ ایلین دی آین ۳۰ – جی گونونده اینترنت دونیاسینا گوز آچدی.بو ایل لرده چوخلی دوستلار بیزه یاردیم ائدیلر اونلار دان تشکور ائدیرم هابئله بیر سری اوزهل ایشلریمیزی شرح ائتملییم:
بو ۳ ایلده نه ایشلر گؤردوک هابئله گلجک ده نه ایشلر گؤرملییک :
خوی اوشقلاری “خوی کیدز” آدی ایله ۱۳۹۰ ایلین دی آیندا سویوق گونلرده ایشه باشلادی ، او هله اوز ایده لرین تانیتماقدایدیر.
“خوی کیدز“بعضی آیلار دا یانلیز بیر یازی پایلاشدی اما هیچ زامان دایانماقا فیکر لشمدیر و فیکر لشمییجک. سایت شخصی هزینه ایله دولانیر و هیچ بیر ارگان دان و یا انجمن دن حیمایت اولونمور.خوی و اونا هر نه باغلی قونو (موضوع) اولاراق بیزیم یوزده دوقسان یازیلاریمیزی کاور ـــ قاپاق-پوشش ــ وئریب.
هدف و آماجیمیز خوی شهرینی هابئله اونون اؤزهل اهالیسین تاتیتماقدیر.
“خوی کیدز“ ایشه باشلاناندا اینلنجه و “خوی” قونو لاریندا فعالیت ائدیردی اما ایندیلیک ده فرهنگی، موزیک، ادبی و باشقا موضوع لاردا دا چالیشیر. فارسی ایران معیار دیلی اولاراق اوز یازیلاریمیزدا ایستفاده ائدیریک اما اونون کیناریندا اوز آنا دیلیمیزده یازیب و بیزه میراث قالان آتا بابالاریمیز دان، اینترنت فضاسیندا اونو داها ارزش وئرملییک.
“خوی کیدز“ یانلیز خوی اهالی سی اوچون دهیر.
گلجک ده بوندان گوجلو و آیری بؤلوملرده پورتال دا گورهجکسینیز. خوی دان یئنی عکس لر یئنی و اؤزهل مصاحیبه لر هابئله بیر یاریش و مسابقه گلجگ ده ترتیب وئرجیک گوزلویون یاخشی و دیرلی اودولو (جایزهسی) واریدیر.
یاریشین عنوانی “خوی شهرین پیسلیک و گؤزهلیکلری” یا همان ” زشتی و زیبایی های شهر خوی” دیر. گلجک ده بو یاریشدان داها آرتیق خبر وئرجیک.


text:
پورتاغال
پورتاغال (لات. جیتروس سینئنسیس) – سدوکیمیلر فسیلهسینه عایید بیتکی نؤعو.
افسانهسی[دَییشدیر]
قدیم محصولدارلیق سمبولودور و بو معنادا اوزون مدت سئوگی و نیکاهلا باغلانیردی. افسانهلرده، مثلاً، نیکاح مراسیمینده یونونان سئوگی و صداقت رمزی کیمی محض اونو- یعنی "قیزیل آلمانی" موشتریه وئرمیشدی.
قدیم چینده او، آبادلیق و اوغور سمبولودور. پورتاغال آغاجینین گوللری گلینلرین تاجیندا ایستیفاده اولونان بوللوق رمزیدیر. چینده خوشبختلیک و سئوینج آرزولایان شخصلرین پورتاغال هدییه ائتمهسی عنعنهدیر. پورتاغالین ایستیفادهسی ایسه سئوینج و شن لیک گتیرمهلی ایدی.
پورتاغال شیرهسی[دَییشدیر]
پورتاغال شیرهسی چوخلو حجمده سی ویتامینینه مالیک اولماسینا گؤره سویوقلاما و آویتامینوز نوخوشلوقلرینین کروْنماسی و مۆالیجهسی اۆچون ایلین سویوق واختلاریندا سادهجه اوزولونمازدیر. او، تونوسو قالدیریر، یورغونلوغو آرادان گؤتورور و قان دامارلارینی مؤهکملندیریر، باکتری لری اؤلدورور، باغیشیکلیکی یوکسلدیر، اورقانیزمدن کولسترینین چیخماسینا کؤمک ائدیر، باغیرساقلارین ایشینی نورماللاشدیریر، اوشاقلاردا آنادان گلمه قۆصورلارین یارانماسی ریسکینی آزالدیر، بیر چوخ سرطان فوْرمالاریندان مدافعه ائدیر. حکیملر آتروسکلروز و قان فیشار زامانی، بیرده قاراجیر نوخوشلوقلری زامانی پورتاغال شیرهسی ایچمیی مصلحت گؤرور.
شیرهده کیفایت قدر سی ویتامینی، بیوتین و باشقا خئییرلی مادهلر وار.
خئییرلی خاصهلری: دامارلاری مؤحکملندیریر،ایمنی سیستمی آرتیریر، بئیینین ایشینی فعاللاشدیریر، هوجئیرهلرین مۆبادیلهسینی ایستیموللاشدیریر (تحریک ادیر)، پیلری اریدیر.
نیه کؤمک ائدیر: سویوقدیمهنین کروْنماسی، پیلهنمه، یورولما، ایسترس، دقتین آزالماسی.
محدودیتلر: معده یاراسی و قاستریت.
تجروبه: بوش معده یه ایچمک مصلحت گؤرولمور.


text:
ثمّ انّه قد اورد علی القاضی (قدسالسره) حیث جوّز للموقوفعلیه بیع الوقف المنقطع
سونرا قاضینین سؤزونه ایشكال وارید اولوب. او مونقطیع وقفین واقیفین مولكیّتینده قالماسینا اینانماسینا رغماً موقوفهنین موقوفعلئیهم طرفیندن ساتیلماسینی جاییز بیلیب. اونون اوچونجو صورته قاییل اولماسینی فرض ائتمكله ایله بو مونافتلیلیغی دفع ائتمك مومكوندور. او موقوفعلئیهمین مولكودور، سونرا واقیفین مولكونه قاییدیر. آما مسأله بوردادیر كی بیز تصوور اولونا بیلن دؤرد قیسمی سایدیق، ایندی گؤرهسن مونقطیع وقفده موقوفهنین مالیكیّتینده ایختیلافلاری اولانلاردان بو قیسمه قاییل اولان وار یا یوخ. بو مسأله وقف كیتابینا موراجیعهده آیدینلاشار.
و دؤردونجویه اساساً (موقوفعلئیهمین نسلی كسیلندن سونرا آللاه یولوندا خرجلنسین) ظاهیر اونون حؤكمو ابدی وقفین حؤكمو كیمی اولماسیدیر. محققثانیدن نقل اولونان سؤزده بو مطلبه تصریح اولدوغونا گؤره. (او دئمیشدی: آللاه یولوندا خرجلنمك قئید اولونسا ابدی اولار.) چونكی بو دوغرودان ابدی وقفدیر. [بوردا بو سؤزه صراحتاً ایشاره ائتمهسهده] خاص موقوفعلئیهمین نسلی كسیلندن سونرا اونا صراحتاً ایشاره ائلهدیگی كیمیدیر.
سونرا، ایندییه قدر مونقطیع وقفده دئدیگیمیز سؤزلر، اوندان سونرا بطن اولمایان، آخیر بطنه گؤره ایدی. بو بطندن سونرا موقوفه، واقیفین مولكیّتینه قاییداجاق ایدی.
آما سونرالاری اولان بطنلرین ساتماسینین حؤكمو: اونلارین مونقطیع وقفه مالیك اولمادیغینیا قاییل اولورساق، دئدیگیمیز كیمی ساتا بیلمزلر. آما اونلارین مالیك اولا بیلمهسی تقدیرده، آخیر بطندن باشقالارینین حؤكمو، ابدی وقفدهكی بعضی بطنلرین حؤكمو كیمیدیر. منع ائلهدیگیمیز صورتلرده منع اولونماقدا ابدی وقفله شریك اولار و جاییز بیلدیگیمیز یئرلرده اونونلا جاییزلیكده شریك اولار. چونكی منع و جاییزلیك دلیللری موشتركدیر. هابئله ساتیلماقدان سونرا ثمنین حؤكموندهده شریكدیلر.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
دَهَتلهمک
دانیشیق دیلینده
دَهَتلهمک(dehetlemek) "کنترول
ائتمک، سالیب-چیخماق، اؤلچوب-بیچمک" دئمکدیر. ایلک باخیشدا، سؤزجویون تورکیهدهکی
دَنَتلهمک(denetlemek) فعلی ایله بنزرلییی دقت چکیر. بو فعل اوزرینه یازی یازان سئوان
نیشانیان، اونو آچیقلاماقدا زورلانیر؛ چونکو ـلهمک/ـلاماق اکی اسمدن فعل قورار.
آنجاق اورتادا بیر *دَنَت آدی یوخ. دنهمک (denemek)
"سیناماق، تست ائتمک" فعلیندن ده گتیرمک اوچون تانینمیش بیر اک یوخ
اورتادا. بو فعله بنزر بیر فعل داها وار تورکجهمیزده و تورکیهده؛ گؤزتلهمک
"گؤزلهمک، دقت ائتمک، نظارت ائتمک". نیشانیان بو سؤزجویو ده آچیقلاماقدا
بنزر چتینلیکله قارشی قارشییا گلیر. منجه دیلیمیزده، فعلدن فعل قورآن و فعله
تکرار آنلامی قاتان بیر ـَتلهمک/ـاتلاماق اکی اولابیلر. بو اک دیل بیلگیسی
کتابلاریندا یئر آلماز و تورکیه تورکجهسینده یالنیز اوستهکی ایکی اؤرنک وار بو
اکدن. ایلک اؤنجه شاهدلری گؤزدن گئچیرک:
1.
سوروتلهمک(sürütlemek):"[بیر زادی] چکیب سورومک". سورومک فعلیندن داها چوخ
دقتسیزلیک و تکرار بیلدیریر.
2.
ساریتلاماق(sarıtlamaq):"بیر ساپ و یا بنزرلرینی بیر باشقا نسنهیه ساریماق".
اوستهکی فعل کیمی بو فعل ده دقتسیزلیک و تکراری اؤنه چیخاردیر.
3.
آریتلاماق(arıtlamaq):"[بوغدا، نوخود و.] آریتماق و چؤر-چؤپون آییرد ائتمک،
[قویو، آرخ و..] آریتماق". آریتماق فعلی ایله آریتلاماق آراسینداکی ایلیشگی
اوستهکیلر کیمیدیر.
4.
قوراتلاماق(quratlamaq):"فرقلی قوماش تیکهلرینی بیربیرینه تیکرهک، قوراق(چهل
تکّه) یاراتماق، نسنهلری دقتسیزجه بیربیرینه باغلاماق(فارسجاسی:سَمْبَل کردن،
سرهم بندی کردن)". قورماق فعلی و قوراق آدلارینا دقت ائدین.
5.
دَهَتلهمک: اوستده بحث ائتدیییمیز فعل. اسکی تورکجهدهکی تنگهمک(teŋemek)>دَنهمک فعلیندن گلدییی آچیق ساییلیر. آذربایجان تورکجهسینده،
چوخ یول نگ/ŋ سادهلشیرکن، ن/n یئرینه گ/g اولور و ایکی سسلی آراسینداکی گ/g، و/v، و یا هـ/h اولوبدور.
دنگیز>دَهیز(اردبیل و آستارا آغیزلاریندا) کیمی. آیریجا آغیزلاردا کلمه ایچی و
سونو ک/گ سسسیزلرینین هـ اولماسی یایقین گؤرونور؛ بَکْمَز> بَهْمَز(دوشاب)
کیمی. آنجاق *دَنَتْمک/*دَهَتمک فعلی یوخ تورکجهده. منجه دهتلهمک/دنتلهمک ایکیسی
ده یازی دیلیمیزده یئر آلابیلر.
6.
گؤزتلهمک(gözetlemek):اوستده بحث اولونان بو فعل اسکی تورکجهدن بری بیلینن گؤزتمک< کؤزتمک فعلیندن گلدییی سؤیلهنهبیلر. گؤزتمک فعلی "گؤز"
آدینا دایاندیغی سؤیلهنیر(گؤرمک فعلی ایله ایلیشگیسی ده اولابیلر)؛ آددان فعل
قوران بیر –At- اکی واردیر. یؤنتمک(yönetmek)"هدایت ائتمک، چئویرمک"< (یؤن: جهت)، دوناتماق
"گئییندیرمک، تجهیز ائتمک"<(دون)و..
7.
سومورتلاماق(somurtlamaq):"سورهکلی سومورماق، سوموروب ایچرییه چکمک". بیلدیییمه
گؤره سومورتماق فعلی یوخ.
8.
گمیرتلهمک(gemirtlemek):"گمیرمک". بوردا گمیرمک ایله گمیرتلهمک فعلینین فرقی
ایکینجی سینین دقتسیزجه و تلهسیک اولماسیدیر.
9.
سوپورتلهمک(süpürtlemek):"تام اولاراق ییغماق و اله گئچیرمک". سوپورتلهییب
اوغلانی ووردو یئره. مجازاً "سویقونچولوق ائتمک" معناسینی دا
قازانیبدیر ائل دیلینده.
***
اوستدهکی اؤرنکلرین(گؤزدن قاچمیشلار دا اولابیلیر) اوزرینه ایکی احتمال اورتایا آتماق اولار. بیرینجیسی بیر تکرار اکی اولان ـهلهمک/ـالاماق(اؤنجهلری آراشدیردیغیمیز اک) اکینین قیسادیلمیش اؤرنکلریدیر اوستهکی فعللر؛ ایکینجیسی، فعللردن گئچیشسیز فعل قوران –Xt- اکی ایله ـلاماق/ـلهمک فعل اکینین بیرلشمهسیندن بو فعللر اورتایا چیخمیش. بو احتمالین اؤنوندهکی ان بؤیوک مساله ـلاماق/ـلهمک اکینین آدلارا گلمهسیدیر. دوغروسو منه ایلک آچیقلامادا دویوروجو گلمیر، اما داها گوجلو احتمال اولاراق گؤرولور.–(X)tlA- اکینی مستقیل بیر اک اولماسی دا شوبههلی دیر چونکو اؤرنکلر سئیرک و گئج دؤنمه عایددیرلر. آیریجا بیر چوخونون اؤرنکسهمه(آنالوژی) یعنی قیاسلاما یولویلا یاراندیغینی دا دوشونهبیلیریک.


text:
یوق بولیب کیتگن کیملیکلر
ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سی نینگ باشلیغی پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ تورک تیلیده یازگن مقاله سی نینگ اوزبیک تیلیده گی ترجمه سی
کونساین یوق بولیب باریتگن کیملیکلر بشریت گه قنده ی تاثیر قالدیره دی؟
حاضرگی کونده گی وضعیت, بیرینچی دنیا اوروشی دوری گه انچه اوخشه ماقده. یوز بیریاتگن حادثه لر دن عبرت آلینمس لیگی تقدیرده, تاریخ تکرر قیلگن بوله دی.
یوز ییل آلدین ینگی کیملیک لر دنیا ده کتته بیر معما گه ایله نیب قالگن ایدی. امپراطورلیک لر گه قرشی اوروش باشلرایکن, هر جغرافیه ده, کوپچیلیگی تامیری و تاریخی بولمه گن ینگی کیملیک لر تشکیل ایتیلیش گه حرکت ایتیلماقده ایدی. نتیجه ده, معلوم بیر مدت مابینیده عثمانلی, انگلیس, اتریش و هنگری داخل برچه امپراطورلیک لر قولب کیتدی.
افسوس که دنیا نینگ فرانسه انقلابی و اولوس چیلیک آقیمی نینگ سبب بولگن قیین چیلیک لردن قوتیله آلمیاتگن لیگی کورینماقده. خودی منه شوو معما دنیا نینگ برچه قسم لریده کتته بیر قیین چیلیک دن عبارت. اوشبو دایره ده ایککی مراتبه جهان حربی بولدی. بو هم ییترلیک بولمه دی. حاضرگی کونده هم بیرینچی دنیا اوروشی دوری گه اوخشش بیر وضعیت نینگ حاکم ایکن لیگی کورینماقده. بالکان لر و اورته شرق بولینیب قالرایکن, اسپانیا نینگ هم بولینه باشله گن لیگی کوزگه تشلنماقده.
بولینیب قالگن یاکه بولینیش گه یقین بیر وضعیتده بولگن فقط گینه دولت لر دن عبارت ایمس. ینگی تشکیل ایتیلگن کیملیک لر بیلن برچه جغرافیه لر تقریباً پارتلش گه تیار بیر وضعیتگه اَیلَنماقده یاکه ایلنتیریلماقده.
امپراطورلیک لر دوری نینگ اداققه ییتیشیشی بیلن قوریلگن ینگی دولت لر و ینگی کیملیک لر باعث دنیا نینگ تینچ بیر وضعیتگه کیلیب قالگن لیگی نی بیلدیریشی میز ممکن ایمس البته که. عکسینچه اوشبو وضعیت نینگ بولینیب قالگن جغرافیه لر نینگ ینه ده کوپراق امپریالیست کوچ لر نینگ ظلمی گه دوچ کیلیب قالیشی گه سبب بولگن لیگی کورینماقده.
دنیا ده گی کیچیک کیملیک لر نیمه لر گه سبب بوله دی؟ اتنیک و مذهبی بولینیش لر قچان توخته یدی ایندی؟
اصلی گه قره گنده اوشبو وضعیت بیلینمه گن بیر وضعیتدن عبارت ایمس. اوروپا ده فیودالیزم دوریده, توپراق بیلن بیرگه قوللَشتیریلگن انسان لرنینگ هم آلینیب ساتیلگن لیگی بیلینماقده.
عثمانلی دولتی قوریلمسدن آلدین انادولو بیک لیک لری دوریده انسان لر گه قنچه ایرکین لیک بیریلگن ایدی؟
دولت لر و کیملیک لر نینگ ینه ده کوپراق بولینیب قالینیشی نینگ انسان لر گه اقتصاد, تجارت, ساغلیق, معارف, سیاحت و کونده لیک حیات بوییچه قیین چیلیک لر دن باشقه نیمه گه سبب بولیشی ممکن؟ انسان لر نی بیرلشتیرگن و کتته نفوس نینگ بیر بولگی حس ایتتیرگن کیملیک لر نینگ بولینیب قالیشی انسان لرنی یککه قیلیب قویه دی. اوشبو وضعیت ایسه, کوپلب سایکولوژیک, اجتماعی و پتولوژیک معما لر دن تشقری, جدی خوفسیزلیک قیین چیلیک لری گه هم سبب بوله دی. حاضرگی کونده دولت لر نینگ کوره ش آلیب باریش اوچون اینگ کوپ قیین چیلیککه دوچ کیلیب قالگن ترور تشکیلات لری کیچیک گروپ لر دن تشکیل تاپگن شبکه لردن عبارت. پرچَلنگن یاکه بولینیب قالگن کیملیکلر ,کیملیک سیزلشتیریلگن و برچه ارزش لری نی قولدن بیریب قویگن, شونده ی قیلیب اوزیگه خاص بیر ارزش یره تگن انسان یاکه کیچیک گروپ لر دن خطرلی باشقه نیمه نرسه نینگ بولیشی ممکن؟
ایندی منطقه میز, بشریت و دنیا نینگ شونچه قیین چیلیککه دوچ کیلیب قالگن لیگی نینگ اوزی ییترلیک ایمس می؟ مظلوم ملت لر و جغرافیه لرنینگ, ینه ده کوپراق پرچه له نیب, بوش بیر اتنیک و مذهبی تبعیض سببلی ینه قنچه قیین چیلیککه دوچ کیلیب قالیشی کیره ک؟ خلق ارا شر مرکز لری نینگ, "پرچه له, بول و باشقر" سیاست لری گه قچانگه چه الده نه دی؟ اوشبو بوش اتنیکی و مذهبی تبعیض انسانی, اخلاقی و اسلامی بیر عملدن عبارت ایمس.
اونده ی بولسه بویوک تورک شاعری نجیب فاضل نینگ ایتگن لیگی دیک, انسان لر نی بیر بیرلریدن اییره دیگن ایمس, بلکه خودی منه شوو انسان لر نی بیرلشتیره دیگن شرایط یره تیشی میز کیره ک. شونده ی قیلیب خلق ارا انسانی, اخلاقی, اسلامی ارزش و تینچ بیر شرایطده یشش گه ینه ده کوپراق اهمیت بیریشی میز ضروری. سیاست لری میز نینگ اوشبو جهتده بولیشی کیره ک.
بیراق قنده ی قیلیب اوشبو هدف گه نایل بولیش ممکن؟
اصلی گه قره گنده اوشبو سئوال نینگ جوابی انیق. بیراق, عملی قیلیشی قیین. لیکن, صبر بیلن عملی قیلیش کیره ک. بیرینچی دن, برچه اولکه لرنینگ حدود لری ایچیده گی بوتون فرقلی اتنیک, آیدیولوژیک, مذهبی و دینی تامان لر نی بیرلشتیره دیگن سیاست لر آلیب باریشی ضروری. برچه قیین چیلیک لر گه قره مسدن اوشبو سیاست لری نی دوام ایتتیریش لری کیره ک. درویش یونس نینگ ایتگن لیگی دیک, بنده نی الله اوچون یخشی کوریش ضروری.
ایککینچی دن انسان حق لری و ایرکین لیک لر دن تشقی سیاست بوییچه استفاده ایتیلمس لیگی کیره ک. ایریم اولکه لر ده گی هر نرسه نی ستراتیژیک وسیله صفتیده بهالنتیریاتگن شر مرکز لری نینگ, باشقه اولکه لر ده گی فرقلی لیق لر نی, خودی منه شوو اولکه لرگه ضرر بیریش نینگ اینگ ارزان میتودی اوله راق بهالنتیرمسلیک لری ضروری. فرقلی فرهنگ لر و کیملیک لرنینگ موجود بولگن اولکه لرنینگ, امپریالیست کوچ لر نینگ بونده ی هدف لری گه قرشی اویغاق بولیش لری کیره ک. باشقه چه قیلیب ایتگنده ناتوغری سیاست لر بیلن اوز تبعه لری نی بونده ی کوچ لرنینگ قولیگه تاپشیرمه سینلر.
کوپلب کیشی نینگ حاضرگی کونده گی منفعت گه تینگن شرایط گه قره گنده اوشبو سوز لریم نینگ فقط گینه بیر آرزو دن عبارت ایکن لیگی نی بیلدیریش لری نی بیله من. خلق ارا امپریالیست کوچ لر نینگ عمل لری و غایه لری جهتی دن آلیب قره گنده بونده ی اویلَیاتگن کیشی لر البته که حقلی لر. خوب, حقیقت شو دیب, ارزش لر گه تینگن باشقه سیاست لر باره سیده بحث ایتمَیلیک می؟ بشریت نی همه اوچون یخشی لیککه چقیرمیلیک می؟ ایسدن چیقارمس لیک کیره که, کتته سیاست پلان لریده اونچه لیک رول ایگه سی بولمه سه هم, هر اولکه ده دولت نینگ ایچی و تشقریسیده کوپلب یخشی نیتلی کیشیلر موجود. یخشی کیشی لر البته که موفق بوله دیلر.
ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سی نینگ باشلیغی پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ اوشبو خصوصده گی فکر و ملاحظه لری نی حضورینگیز گه تقدیم ایتدیک عزیز دوست لر.


text:
گیلگمیش دستانی-کیتاب تانیتیمی
گیلگمیشین حیماسی داستانی:
ایلک اولاراق گیلگمیش داستانی بین النهرینده مینلرجه پالچیق کتیبهلری اوزهرینده مین ایللر اؤنجه میخی خط ایله یازیلمیش شکیلده اینگیلیسلی باستان شوناس آراجیلیغی ایلا تانیملاندی. 1839 دا یئنی تاپینتیلار اساسیندا کتیبهلر آلمانییالی بورکهاتین گوجویله ترجومه اولوب اوخونولدو. بوگونه دک کشف اولونموش ان اسکی یازیلی حماسهلردن بیریسی ساییلیر. بو حماسهده گونوموزده ده عئینی اؤنمی داشییان حاکیملرله خالق آراسینداکی ایلیشگیلر، اخلاقی دهیرلر و اینسان اوغلونون ذاتی غریزه و قورخولاری کیمی قونولاری یئنی دن جانلاندیریر. اؤزل اولاراق هومئرین یاراتدیغی حماسهلردن تخمینن ان آزی 1500 ایل قاباغا عایید دیر.تخمینلره دایاناراق ان آزی 5500 ایل اؤنجهیه عایید بیر حماسه ساییلیر. آرتیرمالی بوندان دا داها اؤنجهلره عایید اولدوغونو تخمین ائدنلر وار. گیلگمیش داستانی هئچ واخت بؤتون اولاراق الده اولونماییب، چونکو ناغیلا عایید اولان تاپیلان لؤحهلرین بیر چوخو تخریب اولموش دوروموندادیرلار. لؤحهلردن ایکی ترجومه الده وار. بو ایکی ترجومهلری اوست اوسته قویاراق کلییاتی بللی اولموش بیرحماسهیه ال تاپا بیلیرک.
گیلگمیش حماسهسینین قیرخ شخصیتی وار، بئلهجه 12 لؤوح (12 بؤلوم یا بوی) راوینین آغزیندان تعریفلهنیری.
گیلگمیش اؤز اؤلکهسینین ظلالیم پادیشاهی و گوجلو پهلوانی ایدی. اونون ووجودونون اوچده ایکیسی ایلاهی و قالان بیر قیسمی ایسه اینسانی ایدی. گیلگمیش حماسهسی قهرمانین اودماقلارینتی سایماقلا باشلاییر بئلهجه اونو بیلیم و اوسلوجالیق( خردمندی) باخیمیندان زامانینین ان مترقی بیریسی اولدوغونو گؤستهریر. ان یاخین یولداشینین (ائندیکونون) اؤلومو گیلگمیشی دئوریلدیر. بو اوزدن سونو بللی اولمایان سفره چیخماقلا، اؤلومسوزلوک آرخاسیجا گزیر. سونوندا یورغون آرغین ائوینه دؤنوب چکدییی زحمتلری پالچیقدان اولان کتیبهلر اوزهرینده یازیر.
تانریلار اؤلومسوز اولدوقلاری اوچون تیراژیک اولا بیلمیرلر، آنجاق گیلگمیش سونوندا اؤلومله قارشیلاشیر و دئمک ادعا ائده بیلهریک بوگونه دک تانیدیغیمیز ایلک تیراژیک قهرمان ساییلیر.
"گیلگمیش اوسطورهسینده، بوتؤو اینسان ایدئییاسی، بوتون اینسان، بوندان قایناقلانیر اینسانین اوچده ایکیسی ایلاهی و اوچده بیری اینسانی (یالنیقسال) دیر. او گولوب قورخان بیریسی دیر، هر ایکی ایشی گؤرنبیر کیمسهدیر. چوخ یوکسهلیب چوخ دا آشاغالارا یئنندیر. گلگمیش لاپ یوکسک سئوینجلر و داها درین دئپرئسیونلارلا ایمگهلهنیر. زیروهلرین زیروهسینه یوکسهلیر، آلچاقلیقلارین آلچاقلیغینا. بوتؤو یاشام ایدئییاسی بو آلچاقدان اوجایا، ائشیکدن ایچهرییه وورنوخماقدادیر و عکسینه. یاشام بونا قارشی اولماسا بونا بنزهیهجک دئییله، نفس چکمهییب دیری قالین. یاشامین آلچاق اوجاسی اولان چاغدا یاشام ریتمه مینیر. بئلنچیلیکده کامال و بوتؤولشمهیه داها یاخینلاشیر."
{"تحلیل رویا" آدلی کارل گوستاو یونگ-ون کیتابندان آلینما}
سومر تمددونونا عایید اولان گیلگمیش داستانی و دیللرینین بیزیم تورکجهمیزه تای ایلتیصاقی-پیوندی اولدوغو، دیلچیلر وریندن وورغولانماسی بو حماسهنی بیز تورکلره داها دوغمالاشدیریر.
الیمیزدهکی کیتاب " گیلگمیش دستانی The epic of Gilgamish، یازار: نانسی ک. ساندراس" فرهود مشروطهچینین وریندن تورکجهمیزه چئوریلیب دیر. فرهود مشروطهچی اوستاد کریم مشروطهچینین اوغلودورلار. کیتاب 128 صفحهدن عیبارت دیر. کیتابی ایکی تمل بؤلومه بؤلمک اولار. ایلک اؤنجه مؤلفین اؤن سؤزو آدیلا: داستانین تاریخی، لؤحهلرین کشفی، تاریخی زمینه، ادبی زمینه، داستانین قهرمانی، داستانداکی تانریلار، داستان، لؤوحهلرین گونوموزه قدر قالماسی، داستانین سؤیلهییش طرزی و متنین اوزهرینه ایضاحلارلا دقیق و قایناقلی بیلگیلر وئریلیب. سونوندا چئویرهنی آچیقلاماسی 4 صفحهده گتیریلیب.
ایکینجی بؤلومده ایسه گیلگمیش داستانینی یئددی بؤلومده آخیجی تورکجهیه چئویرمکله اوخوجویا سونولوب دور.
بیرینجی بؤلوم: ائنکیدونون گلیشی
ایکینجی بؤلوم: اورمان یولچولوغو
اوچونجوبؤلوم: ایشتر، گیلگمیش و ائنکیدونون اؤلومو
دؤردونجو بؤلوم: اؤلومسوز یاشام آختاریشی
بئشینجی بؤلوم: طوفان اؤیکوسو
آلتینجی بؤلوم: دؤنوش
یئددینجی بؤلوم: گیلگمیشین اؤلومو
(بو کیتاب اوزهرینده گئنیش آراشدیرمالار آپاریلماغا یئر چوخ وار؛ اؤزللیکله، اخلاق فلسفهسی، یاشام طرزی، حؤکومت و سیاست فلسفهسی، دین و مذهبین ایشلولری و بونلارا بنزر قونولار. اومارام بیر گون بوتون آچیلاردان آراشدیریلیب اوخوجولارا سونولا)
یازار: ح. م


text:
و كیف كان فلا اشكال فی صحّة التمسك
هر حالدا تسلیمه گوجون چاتماسینی مؤعتبر بیلمكده، قئید اولان نَبَوی حدیثه ال آتماغین ایشكالی یوخدور. آما بو نَبَوی حدیث ایدعا اولاندان اخصّدیر. (ایدعا اولان اعمّدیر و بو اوندان اخصدیر. حدیث، صحیح و یا تهلوكه اولماسیندا جهل اولان یئرلره ایشاره ائدیر.) چونكی دریادا و اونا اوخشارلاردا باتمیش و چیخارماسی عادتاً ایمكانسیز اولانلار كیمی، تسلیمی مومكون اولمایانلارین بئیعینده جهل یوخدور. چونكی جهل، ضعیفده اولسا ساغلام قالماق احتیمالی اولان زامان ایطلاق اولور. لاكین بو موریدده باطیللیگینه ایستیدلال ائتمكده، سفیهلیگین لازیم گلمهسی كیفایت ائدر. (یعنی بئله موعامیلهنی ائلهمك آدامین سفیه اولماسینی لازیم گتیریر.) بئله بیر مالین قارشیلیغیندا ثمنی یئمك «اكل مال بالباطل» یعنی مالی باطیل قارشیلیغیندا یئمك ساییلار. بلكه مولك اولسا دا عؤرفاً مال ساییلماز. نتیجهده [موسلمان قول اولورسا] آزاد ائتمهسی صحیحدیر، اونا بیر گون ال چاتیلسا مالیكینكی ساییلار. بئله اولماسی (كی بیر گون تاپیلسا مالیكین اولاجاق) عؤرفاً مال ساییلمادیغی ایله مونافاتی یوخدور. بونا گؤره مشهورا اساساً، غاصیب بوتون قیمتینی مالیكه قایتارمالیدیر و اوستهلیك عئین مالیكین مولكیّتینده قالیر. (بیر نفرین اوزوگونو آلیب دنیزه آتارلارسا غاصیب اوزوگون پولونو اوزوك صاحیبینه وئرمهلیدیر و اوزك تاپیلیرسا یئنه صاحیبینینكی اولار.)
سونرا، بو شرطه (بئیعین صحیحلیگینه تسلیمه گوج اولمالیدیر.) آیری ویجههلرلهده ایستیدلال ائدیبلر. او ویجههلرین بیری پیغمبردن (ص) بو مشهور حدیثدیر. او حضرت بویوروب: «لا تبع ما لیس عندك» یعنی «نزدینده اولمایان شئیی ساتما.» بونا اساسلاناراق كی «نزدینده اولسون»دان نظرده توتدوغو، مبیعین حاضیر اولماسی دئییل. چونكی غاییب و سلفین (سلف اؤندن ساتیش معناسیندادیر.) ساتماسی ایجماع اولاراق جاییزدیر. حضرتین بو سؤزو كینایهدیر؛ نه یالنیز مولكیّتدن چونكی بئله اولسایدی سؤزونو بئله دئمهلیدی: «لا تبع ما لیس لك». و [كینایهدیر] نه یالنیز مالا تسلّوطلی اولماق و تسلیمه گوجون چاتماسیندان، چونكی بئله اولسایدی شیعه و سونّینین آشاغیداكی مسألهده بو حدیثه ال آتماقلاری ایله مونافاتی اولاردی. شیعه و سونّی بو حدیثه ایستیناداً اؤزگهنین موشخص مالینین ساتیب سونرا اونو مالیكیندن آلماسینی غیری جاییز بیلیبلر. اؤزللیكه اونون ساتماسیندا وكیل اولدوقلاری زامان، حتّا اگر اؤزونه ساتماغا وكیل اولورسا. (مثلاً فرش صاحیبی فرشینی ساتماغا بیر نفری وكیل ائدیر و دئییر اؤزونهده ساتا بیلرسن. طرفه یاخشی موشتری راست گلیر و فرشی اؤز طرفیندن اونا ساتیر _بیر حالداكی هله اؤزونه آلماییب_ سونرا قاییدیب وكالت طریقی ایله فرشی اؤزونه ساتیب موشترییه تسلیم ائدیر.)
بو وضعیّتده تسلّوط و تسلیم ائتمگه گوج واردیر (هم وكیلدیر و هم فرش اونا تاپیشیریلیب) اوستهلیك فقیهلرین یانیندا دا روایتینده موریدیدیر آما ایشكاللیدیر. (نتیجهده یالنیز سلطنت نظرده توتولماییب.) نتیجهده بللی اولدو كی پیغمبرین (ص) سؤزو تام و فعلیّت سلطنتدن كینایهدیر. ائله بیر سلطنت كی مولكیّتده اونون ایچیندهدیر و اونا، سلطنتده وار اوراجن كی غاییبده اولورسا ائله بیل اونون یانیندادیر.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
او گوندن، منیم یولوم وارلیغا آچیلدی
دوکتور مرتضی مجدفر
بؤیوک اینسانلار حاققیندا یازماق و اونلارین بؤیوکلوکلریندن سؤز آچماق، دونیانین اَن چتین ایشلریندندیر. من یاشادیغیم ایللرده، هندهوریمده اولان بیر چوخ اینسانین، بویا- باشا چاتماسینی، دیرچلمهسینی، کامیللشمه و علمه دولماسینی گؤروب، منیمسهمیشم. بوُ بؤیوکلوک اعتباری، بعضیلرده ساواد، بیر سیرالاردا بیلیم، باشقالاریندا یوُخاری سویّهلی مدرک و بعضیلرینده ایسه ادب ایله اوزه چیخیر و بئلهلیکله صاحیبینه بؤیوکلوک عنوانی باغیشلاییر. آنجاق من اؤزومو تانیییب، اون بئش یاشیمدان ائلیمیزین، دیلیمیزین، ادبیاتیمیزین و کولتوروموزون اوغروندا بیر قوُللوقچو و هوسکار ایشچی کیمیچالیشماغا باشلایان گوندن، اوُستادیمیز دوکتور «جواد هیئت»ی، بؤیوک گؤروب، بؤیوک تانیمیشام. دوکتور هئیتین بؤیوکلوک اوخشارلیغی، اونون بیلیمی، یوُخاری سویّهلی مدرکی، اوستون تجربهلری، دونیا گؤروشو وهامیدان اؤنملی اونون ادبیندن آسیلی ایدی. دوکتور هئیتین باخیمیندان، دیلیمیزه خدمت گؤسترن هر بیر کیمسه، احتراما لایق ایدی. اونون باخیشیندا، ائلیمیزین وارلیغینی قوروماق اوچون، نه یاخشی کی بیر نفر اللی آددیم گؤتورمک عوضینه، اللی نفر هرهسی بیر آددیم گؤتورسونلر.
من دوکتور هئیتی بیرینجی دؤنه اولاراق، ۱۳۵۸- نجی ایلده گؤردوم و کئچمیش ۳۵ ایلده، دفعهلرله بوُ بؤیوک اینسانین گؤروشونه نائل اولدوم. اوُستادین خاطیرهسینی عزیزلهین دوستلارلا بیرگه، بوُ کیچیک یازیدا کئچمیش ایللرده اوُستادلا آپاردیغیم گؤروشلردن بیر نئچهسینه اشاره ائدهجهیم.
من اوُستادلا آپاردیغیم بیرینجی گؤروشده، کیچیک بیر مدرسه اوُشاغی ایدیم. سونرالار معلمچیلیک و پداکوژی ایشلرینه گیریب، عؤمرومو بوُ یولدا قویدوم و آلتمیشدان آرتیق معلمچیلیک اوُصوللارینی ایضاح ائدن کیتابلار یازدیم و ترجمه ائتدیم. هم ده ایللر بویو، اؤلکهمیزین دؤرد بیر یانیندا، معلملره معلم اولدوم. دئمک کئچمیش ۳۳ ایلده، منیم حیاتیم معلّم و معلّمچیلیکله قایناییب، جوشموشدور. بوُ سؤزلری اورتایا چکمکدن منظوروم واردیر. منجه بؤیوک اوُستادیمیز دوکتور هئیت، هر بیر زامان بیزلره معلم اولموشدور وهامیمیزین یاشاییشیندا، ائلیمیزین اؤیرتمنی کیمیایز بوُراخمیشدیر. بوُ یازیدا، من دوکتور هئیتدن گؤردویوم، دؤرد اؤیرتمنلیک اؤزهللیینه اشاره ائدهجهیم. اوُستادیمیزین بوُ معلمچیلیک درسلری، هر بیر زامان منه یولگؤستریجی اولموشدور.
اون آلتی یاشیندا بیر اوُشاق
نئچه آی اولاردی «وارلیق» یولا دوشموشدو. وارلیغین دفتری تهرانداکی ولیعصرخیاوانیندا اولان، ایندی کی شهیدهاشمیفر یا قاباقکی بیدی کوچهسینده ایدی. ائله هَمَن دفتر، دوکتور هئیتین مطبّی یا اؤزو دئمیشکن محکمهسی ایدی. بیزیم ائودن بوُ دفتره مستقیم اولاراق، بیر ماشینلا یادا کی بیر آز واخت قویماقلا، پیادا گئتمک اولاردی. اورادان «یولداش» مجلهسینین دفترینه ده بئش- آلتی دقیقه یول گئتمکله چاتماق اولاردی. یولداشین باش کاتیبی، منیم ایلک تورکجه معلمیمم و او گونلر گنج یاشلاریندا اولان «حسین دوزگون»ایدی. من بیر ایله یاخین ایدی حسین دوزگونون یانیندا ایشلهییر و اوندان درس آلیردیم. آزما-چوخ کاغاذ قارالاییب، جیزما قارا تورکجه بیر زادلار یازماغی اؤیرنمهیه چالیشمیشدیم. منیم یولوم هرگون آخشاملار، ائویمیزدن یولداشا گئتمک ایدی. وارلیغی الده ائدیب اوخوماغیما باخمایاراق، هله اؤزومه اورهک وئریب، وارلیغا گئدیب، دوکتور هئیتله گؤروشوب، یازدیغیم بیر مطلبی اونا وئرمهیه جرئت تاپمامیشدیم. آنجاق یولداش تعطیله اوغرادیقدان سونرا، ۱۳۵۸- نجی ایلین بیر پاییز آخشامیندا، اوُشاق حاققیندا توپلادیغیم بیر نئچه آتالار سؤزونو، یازدیغیم بیر بالاجا باشلانیشلا برابر، آتامین «آند» آدلی بیر شعری ایله بیرلیکده، مدرسه کیفیمه قویوب، وارلیغا ساری یوللاندیم. او زامان اون آلتی یاشیندا بیر اوُشاق ایدیم و متوسطهنین ایکینجی صینیفینده درس اوخویوردوم. وارلیغین دفتری بیر کؤهنه بینانین بیرینجی قاتیندا واقع اولموشدور. دفترین حال-هاواسی مطب و حکیم قوخوسو داشییردی. گؤزلهییش اوتاغیندا اولانلار، هم مریضلر، هم ده دوکتورو گؤرمک اوچون گلن یازیچی، شاعیر و ادیبلر ایدی. اوتاغین ایشیغی آز و پاییز آخشامیاولدوغو اوچون، اورهک توُتوجو ایدی. من ایسه سون درجهده استرسلی ایدیم: بؤیوک اوُستاد، اوُن آلتی یاشلی بیر اوُشاغی قبول ائدهجکمی؟
بو دور، بیر آن قاپی آچیلدی. بیر اوُجا بویلو، گؤی گؤز، ساریشین و چوخ مرتب گئییمیاولان، عینکلی بیر کیشی، قوناعی ایله ائشییه چیخدی. البته بیر نئچه دؤنه وارلیغا گئتدیکدن سونرا، بیلدیم کی دوکتور هئیت، اوتاغینا گئدن هر بیر قوناق و مریضی، ایشلری قوُرتاردیقدان سونرا، قاپی قاباغینا قَدَر قارشیلاییب، اونلا اَل وئریب، ساغ اوللاشار.
نؤوبه منه چاتمیشدی. دوکتورون او ایللرده دفترینده اولان و اونو «حاجی» آدلاندیردیغیمیز کیشی، منی سسلهییب، دوکتوره تانیتدیردی. اوُستاد اَلینی منه طرف اوُزالدیب، اوتاغین ایچریسینه دعوت ائتدی. اوتاقدا بیر ایکی باشقاسی دا اوتورموشدور. دئمک اونلار پیرهاشمی، سردارینیا و مجیدزاده(ساوالان) ایمیشلر. آنجاق ائله اؤزومو ایتیرمیشدیم کی هله ده اوتوز نئچه ایلدن سونرا، اونلارین منله دانیشدیقلاریندان هئچ بیر زاد یادیمدا قالماییبدیر.
دوکتور هئیت چوخ احتراملا منله داوراندی. بیر- ایکی دقیقه کئچمهدن، اون آلتی یاشیمدا اولماغیم یادیمدان چیخدی. ایلکجه آتامین شعرین اوخودو، بَیَندی و چاپ اولماسینا سؤز وئردی. سونرا منیم توپلادیغیم آتالار سؤزونه باخدی. ابتکاری اولاراق آتالار سؤزلرینی «اوُشاق» کیمیبیر سؤزجوک باشلیغیندا توپلادیغیم اوچون، منی آلقیشلادی و هر بیر زاددان آرتیق، آتالار سؤزلرینین باشلانیشیندا یازدیغیم آلتی- یئددی سطیرلیک نثردن تعریف ائتدی و منه دئدی « یاخشی تورکجه نثر یازیرسان… بارکالله! تورکجه نثر یازانیمیز آزدیر. حتماً اؤزونو بو قولدا سینا!» آنجاق یازیمین چاپ اولوب- اولماماسینا هئچ بیر سؤز وئرمهدی. البته آتامین آند آدلی شعری، هم ده منیم اوُشاق حاققیندا کی آتالار سؤزلریم، وارلیغین ۱۳۵۸- نجی ایلین بهمن آییندا کی نمرهسینده چاپ اولدو. هم ده منیم هَمَن یازیم، سونرالار «دکتر سلامالله جاوید»ین بوُراخدیغی «آذری فولکلور صفحهلری» مجلهسینین ۱۳۵۹- نجی ایلین خرداد آیینداکی چیخان نمرهسینده نشر اولدو.
او گوندن، منیم یولوم وارلیغا آچیلدی. لاپ آزی هفته ده بیر دؤنه، وارلیغا گئدیب، ایشیم اولوب-اولمادان، اورادا اولاردیم. یاواش- یاواش بیر چوخ شاعیرلر، یازیچیلار و ادیبلری گؤرمهیه ده امکان تاپیردیم. حسین دوزگونون تعلیماتی اثرینده، هم ده دکتر هئیتین تاپشیریغی اوزهره، نثر یازماغا آرتیق چالیشدیم. بیر-ایکی حئکایهنی وارلیغا وئردیم. آنجاق وارلیقدا حئکایهیه لازمیقَدَر یئر تعیین اولونمادیغینا گؤره، هم ده دئیهسن منیم نثرلریمین ائلهجه ده دَیَرلی اولمادیقلاری اوچون، هئچ بیر زامان مندن وارلیقدا بیر نثر یازی چاپ اولمادی. آنجاق سونرالار، من یاشا دولدوقدان سونرا، دکتر هئیت منی نثر یازیلاریم اوچون آلقیشلادی. او منه اون آلتی یاشیندا بیر اؤیرتمن کیمیاؤیود وئردییی کیمی، سونرالار دا اؤیودلرینی مندن اسیرگهمهدی.
اون ایکی ایل سونرا
اون، اون ایکی ایل بیرینجی دؤنه دوکتور هئیتی گؤردویوم گونلردن کئچمیشدیر. بوُ ایللرده نئچه دؤنه بیر داها اوستادی گؤروب، اونونلا دانیشیب، اؤیودلریندن فایدالانمیشدیم. داهی اییرمیسکگیز یاشیندا بیر جاوانایدیم. او گونلر ائولنمیش، ایکی یاشلی قیزیم نیگار، حیاتیمیزی شنلندیرمیشدی. هم ده معلمچیلیکدن، تعلیموتربیه ایشلرینی ایرهلی آپارماق اوچون، تهرانین ۱۶- نجی فرهنگ ادارهسینه دعوت و اورادا مدیریت ایشلرینه داخل اولموشدوم.
او ایللر آنام کیمیمنه مهربان اولان، قئیینآنامین قولو آغرییا باشلامیشدی. اونون ساغ قولو، بیلهییندن آغیر سانجیلار توتولوب، یاشاییشینی بئزیکدیرمیشدی. اونون گئجه-گوندوزو یوخایدی. آپاردیغیمیز حکیملر دئییردیلر بیلهیینده اینجه دامارلار توُتولوب، قانین گلیب-گئتمهسینه مانع تؤرهدیرلر. چارهسی ایسه، بیلهیی جراحلیق ائدیب، اینجه دامارلارین یولونو آچماقدیر.
او گونلر اوُستادیمیز دوکتور هئیت، هله ده جراحلیق ائدیردی. قئیینآنامیدوکتورون یانینا آپاردیق. ایلک گؤروشده، اوُستاد، قئیینآنامیمنله اونون یانینا گئتمیش بیر یاشلی یازیچی یا شاعیر ساندی. آنجاق منیم ایضاحیمدان سونرا، دوکتور قئیینآنامین اللرینی معاینه ائتدی و «بوُ عارضه، روزگارین چوخ مهربان و عاشیق اولان آنالارا وئردییی هدیه دیر»؛ سؤزلری ایله، بیلهیین نه سببدن توُتولماسیندان دانیشدی. دوکتورون دئدیینه گؤره، چوخ سلقه- سهمان ائدن، ائو ایشلرینه حددن آرتیق جان آتان و سئوگی ایله عائلهسینین حیاتینی شاد، شن و آرام ایستهین آنالار، قوللاریندان آرتیق ایش چکیرلر و بوُ عارضه بوُنا گؤره یارانیر. سونرا بیر سیرا سورغولار وئریب، تهرانداکی جاوید خستهخاناسینا مکتوب یازیب، قئیینآنامین هفتهنین سون گونلرینده، عمل گونون تعیین ائتدی.
هفتهنین سونو، حیات یولداشیملا بیرلیکده، قئیینآنامیخستهخانایا آپاردیق. مقدماتی سیناقلاردان سونرا، مریضین اوتاغی، هم ده عمل زامانی تعیین اولوندو. ناهارا یاخین، دوکتور هئیت گلیب، قئیینآنامین بیلهیینی عمل ائدیب، اینجه دامارلارین یولونو آچیب، بیزلره انتظار سالونوندا اورهک- دیرهک وئرهرک، گئتدی.
صاباحیسی گون دوکتور، یئنه ناهارا یاخین گلیب، قئیین آنامیگؤروب، اونو مرخص ائتدی. هم ده اون گون سونرایا مطبده اونون پانسمانینی اؤزو آچیب، عملین نئجه ایرهلی گئتمهییندن خبردار اولدوغو اوچون وقت تعیین ائتدی.
دوکتور گئدندن سونرا، قئیینآنام حیات یولداشیمین یاردیمیایله حاضیرلاشاراق، من ایسه ترخیص ایشلرینی یئر به یئر ائتدییم اوچون، خستهخانادا بوُ اوتاقدان، او اوتاغا گئتمهیه باشلادیم و سون اوتاق اولاراق، مالی بؤلومونه یوللانیلدیم. منه بیر قبض وئردیلر. رقمیچوخ آز و اینانیلماز ایدی. اورانین مسؤلوندان رقمین نئجه بئله آز اولدوغونو سوروشدوم. یئریندن دوُروب، ایرهلی گلیب، کاغاذی مندن آلیب، یوُخاریدان آشاغییا قَدَر اونا باخارکن، دئدی: «تکجه ایکی گئجه تخت پوُلو حئسابلانیب. دوکتور هئیت عمل پوُلو، هم ده داوا- وسایل پوللارینین اوستونه خط چکیب، بوُنلاری آلمایین دئییبدیر…» دئمک بیر چتین عملین هزینهسی، بیر بالاجا سویوقدیمه ناخوشلوغوندان دا آز اولموشدور.
اون گون دؤزدوک. اونونجو گون، قئیینآتام ایله قئیینآنام، هم ده من، دوکتور هئیتین گؤروشونه گئتدیک. قئیینآنامین بیلهیینین آغریسی، قادا- بالا سندن گئدن کیمی، اوُچوب گئتمیشدی. آذربایجانلیلارین دبلری اوزهره، دوکتورون مطبینین کوچهسینین آغزیندا اولان « بامداد » قنادیسیندان، بیر قوُطو شیرنی ده توتدوردوک.
هر بیر زامان کی کیمی، بیزه نؤوبه چاتان واخت، دوکتور هئیت قاباقکی قوناغینی مشایعت ائدرکن، بیزی ایچرییه دعوت و شیرنی آپارماغیمیز اوچون تشکر ائتدی. سونرا قئیینآنامین بیلهیینین پانسمانینی آچیب، عمل یئرینی الیله سیغارلادی و دئدی: « قوُرتاردی گئتدی. یئنی قولونوز، یئنی بیلهیینیز موُبارکدی. لطفاً آز ایش چکین بوُ اللریزدن …»
اوُستادین سؤزو باشا چاتا- چاتمایا، قئیینآتام دئدی: «آقای دوکتور! اوُتاندیرمیشدینیز بیزی. نه سببدن عمل، هم ده داوا- درمان پوُلونو آلمامیشدینیز؟ بئله بیلسئیدیک سیزه زحمت یاراتمازدیق…»
دوکتور هئیت بیر اؤیرتمن کیمی، قئیینآتا و قئیینآناما باخارکن، دئدی: «من بیر ایش گؤرمهمیشم کی. بو آقای مجدفرین آذربایجان دیل و ادبیاتینا ائتدییی خدمتلرین قارشیسیندا، کیچیک بیر هدیهدیر…»
گؤزلریم یاشلا دولموشدو. بیرینجی گؤروشومدن اون ایکی ایل کئچسه ده، هله ده من جیزما قارا یازان بیر ادبیات هوسکاریایدیم. گؤرهسن آذربایجان دیل و ادبیاتینا ائتدیییم خدمتلر نهلر ایمیشلر؟! یقین کی یئنه ده دوکتور هئیت، جراحلیق پالتارینی دییشدیرمیش، اؤیرتمنلیک کسوتینده منه درس وئرمکده ایدی: «آنا دیلینه و ادبیاتینا یاردیم گؤسترمک و خدمت ائتمهیی یادیندان چیخارتما. بوُ وظیفه، سنین آنان و آنانا اوخشار قئیینآنانلا یاپیشیقلیدیر.»
بیز سیزین اوُشاقلارینیزیق
او گون آتام منی گؤرن کیمیهمیشه کی کیمی، اؤز یازدیغی یئنی شعرلرینین ایلک نسخهسینی منه وئردی. بوُ ایش اونون عادتی ایدی. او هر بیر زامان یازدیغی بوتون شعرلریندن، منه بیر نسخه وئرردی. من ایسه اونلاریهانسی نشریهیه وئرمهیه، آتامدان اجازهم وار ایدی. او گونونکو شعر بئله ایدی:
یئرسیز یاشاماقدان یورولوب، لاپ جانا گلدیم
تئز- تئز یوُخوما گلمه، چاغیرما، آنا گلدیم!
جانا گتیریب جانیمیقیچلارین عذابی
فریاد سسیم قالخدی، خوروز تک بانا گلدیم
شعر عالمینه درس و کلاس و ساواد ایستر
تک شاعیر ایدیم کی بئساواد، بیر دانا گلدیم
« فرزانه و زهتابی و هیئت»له برابر
شاعیرلریله، من ده ساییلدیم، سانا گلدیم
نامرد ایله بیر لحظه منیم توُتمادی خوُلقوم
هر انجمنه مرد گئدیب، مردانا گلدیم
قانیم قوُرویوب شدت دردیله داماردا
قانلی ائوینه آخیری بورجا – قانا گلدیم
هر نه دئدیلر سورتملیدن، آیری داوادان
درمانه ساری، هر قاپییا، درمانا گلدیم
بی – خان تانیمازدیم کی ایم باش قاپیسیندا
گوج گلدی مرض، هم بهیه، هم ده خانا گلدیم.
شعری اوخویوب، سونا چاتارکن، آتام دئدی: «بیلدینمینه دئییرم؟! دونن گئجه کی ییغینجاغا دا اشاره ائتمیشم».
او گونلر ۱۳۷۶-نجی ایلین آبان آیینین اوتوزوندا، تهراندا چیچکلر قورولوشونون توسطی ایله « مین ایل ادبیات، ۷۱۰ ایل یاشاییش» یا «آذربایجان شعر و ادبیاتی، ۷۱۰ ایل تجربه و اوُشاقلار » آدلی بیر مراسیمده، آتام غلامرضا مجدفردن، اوُستادلار فرزانه، زهتابی و دوکتور هئیتله برابر تجلیل اولوندو. او طنطنهلی ییغینجاقدا آلقیشلانان ادیب و یازیچیلارین اوست- اوسته ۷۱۰یاشلاری وار ایدی. آتامین دؤردونجو بیتده « فرزانه و زهتابی و هئیتله برابر/ شاعیرلریله من ده ساییلدیم، سانا گلدیم.» دئدییی سؤزلر بوُ ییغینجاغا اشاره دیر.
او گئجه ییغینجاقدان ائوه دؤندوکده، آتام هر بیر زاماندان شن و طراوتلیایدی. سونرالار دا، ۱۳۸۰- نجی ایلین شهریور آیینین اوتوزوندا حیاتینی دییشرکن، او ییغینجاقدان خوش بیر خاطره کیمییاد ائدردی؛ هم ده او ییغینجاغین سونوندا سالونون بیر گوشهسینده، دوکتور هئیت، فرزانه و زهتابی ایله اوتوروب، دانیشماقلاریندان. اونلارین اؤزلری دئمیشکن، کئچمیش گونلرین خاطیرهلرینی دیریلدن اوتورومدا، من ده وار ایدیم و قوجالاریمیزین حؤرمتینی ساخلایاراق، آیاق اوسته دوُرموشدوم. دوکتور هئیت، او دؤرد نفرلیک اوتورومدا دا بیز آیاق اوسته دوُرانلارا بیر اؤیرتمن کیمیاؤیود وئریردی: «اینسان قوجالاشدیقجا، اوُشاق خصلتلرینه قاییدیر، اوُشاق کیمیتئز کؤورهلیر، اوُشاق کیمیتئز کوسور. آتا-آنالاریزی قوجا یاشلارینا دولان گونلردن، آرتیق یاد ائدین. اونلار بوُ یاشلاردا، هم سیزین آتا-آنانیز، هم ده اوُشاقلارینیز دیرلار. نئجه کی ایندی من، فرزانه، زهتابی و مجدفر سیزین اوُشاقلارینیزیق. اوُشاغین اَلیندن توُتماق لازیمدیر.»
دوکتور هئیتین سؤزلری، ایللردیر قوُلاغیمدا سسلهنیر. بوُ اؤیودون اساسیندا آتامین عؤمرونون سون گونونه قَدَر، اونا قوُللوقچولوق ائتمهیی اؤزومه وظیفه ساندیم. ایندی ایسه آناملا بئله داورانماقدایام. اوُمید ائدیرم اؤیرتمنیمیزین وصیتینی یئرینه یئتیرمکده اوزو آغ اولام.
عزیزلهیین
۱۳۸۳- نجو ایلین خرداد آیینین بیرینجی گونو، بیر جمعه گونو و آخشام باشی دیر. تهرانین ارسباران مدنیت ائوی آذربایجانلیلارلا دولوبدور. هئچ بیر بوش صندل یوخدور. آذربایجانین دؤرد بیر یانیندان بوُرایا ییغیشان شاعیرلر، یازیچیلار، ادیبلر، موسیقیچیلر،هامیسی هوسله اوتوروب، شعر و موسیقی دینلهییرلر:
مغرور دایان، آلنین آچیق، اوزون آغ
تک آللاها اَییل اَرکیم، آی اَرکیم
اوندان باشقا سن بیر کسه اَییلمه
قارشینا گؤر اَییلیر کیم، آی اَرکیم
شعرلر آذربایجانین گؤرکملی شاعیری «کریم مشروطهچی، سؤنمز»ین و ییغینجاق ایسه ائله همین شاعیرین ۷۵ ایللیینی عزیزلمه مراسیمیدیر. بوتون چیخیش ائدنلر اینجه، گؤزل و درین مضمونلو اثرلری ایله، ایللر بویو پارلاییب، آذربایجانلیلارین اورهکلرینه ایشیق ساچان چاغداش قدرتلی شاعیریمیز سؤنمزین حاققیندا دانیشیرلار. موسیقیچیلر ایسه، سؤنمزین شعرلری اوسته حاضیرلانان تصنیف و ترانهلری سسلندیریرلر و سازلی- سؤزلو بیر آذربایجان آخشامیدیر.
قوناقلارین سایی گئت-گئده آرتماقدادیر. بئواخت گلنلر آیاق اوسته دوُرمالیدیرلار، آنجاق قوجامان شاعیر، یازیچی و ادیبلریمیز گلدیکده، اونلارا حؤرمت ائدهرک، یئر حاضیرلانمالیدیر. ائله بونا گؤره جاوانلار بیر بیر اوتوردوقلاری یئرلریندن دوُروب، گلنلره یئر وئریرلر. بالا- بالا بیز اورتا یاشلیلار دا یئریمیزی باغیشلامالییق. منله، حسن ایلدیریم دا اوتوردوغوموز یئردن قالخیب، سالونونون سون ردیفینده، قاپی قیراغیندا آیاق اوسته دوُروروق. دؤرد ساعاتلیق ییغینجاقدان، دئمک اوچ حیصهسینی آرخامیزدا قویموشوق. قاپی قیراغیندا دوُردوغوموز حالدا، دوکتور هئیت، همیشه کی کیمیمرتب و خوش گئییملی اولاراق، مجلسی ترک ائتمک ایستهییر. سؤنمزین اوغلو، فرنود دا قاپی قیراغیندا دیر. هئیت دئییر: «داها اوتورا بیلمیرم. گئتمهلییم…» سونرا ایلدیریملا منیم اَلیمدن توُتور، هر ایکیمیزی سالونون ائشییینه چیخاردیر و منه ساری دئییر: «آللاه آتانا رحمت ائلهسین … صباحی، ساهر، دوکتور نطقییه ده. گؤردونوزمو نه گؤزل ییغینجاق ایدی؟ آنجاق حئییف مجدفره، ساهره، نطقییه، بئله ییغینجاقلار توتا بیلمهدیک و اونلاری تکجه مچیدلرده عزیزلهدیک. من ده بوُ گون، صاباح گئتمهلییم. مندن سیزه بیر معلم کیمیوصیت اولسون ؛ بویوکلریمیزی دیری ایکن، عزیزلهیین!» سونرا ایسه، هر ایکیمیزین اَلینی بوُراخارکن، هندهورینده اولانلار و اونون گؤروشوندن سئوینجه گلنلرله خوش- بئش ائده- ائده، بیزدن اوُزاقلاشا- اوُزاقلاشا، بیر داها دئییر: «دیریلری عزیزلهیین، اؤلولرله برابر!»
او گوندن ایندییه قَدَر، ادبی- هنری درنکلر طرفیندن، حیاتدا اولان یا حیاتینی دییشن هر بیر یازیچی، شاعیر، تدقیقاتچی، موسیقیچی و کولتور خادیملریمیزی عزیزلمه و اونلارین نئچه اون ایللیک یاشلارینا دولدوقلاری شنلیک مراسیملرینی توُتاندا، ائلیمیزین بؤیوک اؤیرتمنینین سؤزلری،هامیمیزین قوُلاغیمیزدا جینگیلدهییر!


text:
اوغوز تیوی : سؤزده خاريجده و داخيلده موخاليفتين مدياسي اولان آنتي تورک وآنتي آذربايجان خبر آژانسي “آمدنیوز”يينه گونئي آذربايجان تاريخي اراضيسيني کوردوستان آدلانديريب. “صدای مردم -آمدنیوز” آدي ايله فعاليت ائدن بو خبر آژانسي, بو دفعه ده آذربايجانين اورميه شهريني کورديستان آدلاندیریب .دوامی
سوپریز سچیملر تورکیه نی گوُزلور ,آنکتلرده رائ لر سرعت ایله آدایلار آراسیندا گئت گل ائدیر
اوغوزتی وی:تورکیه سونار شیرکتی بازار ۲۴ ژوئن (یکشنبه ۳ تیر )تورکیهده رئیس جمهور سئچکیسیندن اؤنجه داها بیر سئچکی سورغوسو (آنکت و نظر خواهی) تشکیل ائدیلیب. سورغو تورکییهنین ۲۶ ویلایتینده باش توتوب.سورغونون نتیجهسینه اساساً، پرزیدنت سئچکیسینین غالیبی بیرینجی توردا بللی اولمایاجاق.دوامی
آمریکا ارتشینین آزربایجان اصیلی افسری :هامیمیز قاراباغلیییق؛ هامیمیز گونئی آزربایجانلییک».
اوغوزتیوی:بیر نئچه گون اؤنجه آمریکا مدافعه ناظیرلیینده اف-۳۵ تیپلی سونونجو نسیل دؤیوش طیارهلرینین بین الخالق ساتیشلار هئیت باشچیسی تعیین ائدیلن آذربایجان اصیللی نعیمی آمیرال فیسبوک صحیفهسینده تورکچه اُوز میلی حیسلرینی یازیب .دوامی
ارتغرول ساغلام تراختوردان گئتدی,اما ۳۰ میلیون آزربایجان تورکوندن و میلیتچی حیسلریندن دانیشدی
ساغلام تبریزین «تراختور» کولوبو ایله یوللارینی آییریب. ، بو سزونون اورتالاریندا «تراختور»آ گلن تورک مشقچی «تراختور» ایله یئنی موقاویله ایمضالاماغادان ایمتینا ائدیب و تورکییهنین کایسریسپور فوتبال ییغماسی ایله راضیلیغا گلیب.دوامی
بخاطر ملیتچی بودنم در این شرایط سرمربی تراختور شدم -صحبتهای ساغلام درباره آذربایجان جنوبی و تراختور + ویدئو
اوغوزتیوی:ارتوغرول ساغلام؛ سرمربی سابق تیم فوتبال تراختور آذربایجان جنوبی به تشریح حضور ۷ ماهه خود در آذربایجان جنوبی پرداخت.دوامی
تبریزده یئنه تخریبات: کورد شیرکتی «تاوریژ» یازدی –بیر کرد رستوران دا تبریزده بو آدلا اچیلیب
اوغوزتیوی:گونئی آذربایجانین مرکزی تبریز شهرینین آدی نؤوبتی دفعه کوردلشدیریلیب.اکثر ایشچیلری کوردلردن عبارت اولان «ایران سازه» اینشاعات شیرکتی اینشا ائتدیی ۳۳ مرتبهلی یاشاییش کومپلکسینین قارشیسیندا «تاوریژ باغ قوللسی» لؤوحهسی قوراشدیریب.دوامی
گونئی آذربایجانلی آلپینیستلر آذربایجان خالق جمهوریتینین ۱۰۰-جو ایلدؤنومونو سهند داغیندا قید ائدیب.
اوغوزتیوی :گونئی آذربایجانلی بیر قروپ آلپینیست آذربایجان خالق جمهوریتینین یارادیلماسینین ۱۰۰-جو ایلدؤنومونو سهند داغیندا قید ائدیب. اوغوزتیوی وئریر کی، سهند داغینین «قوچ گؤلو» کمال زیروه سی زیروهسینه چیخان آلپینیستلر آذربایجان خالق جمهوریتینین یارادیلماسینین ۱۰۰-جو ایلدؤنومونو عکس ائتدیرن پلاکاتی زیروهیه سانجیبلار و جمهوریتین قوروجولارینین خاطرهسینی بؤیوک احتیراملا یاد ائدیبلر .دوامی
ایسرایل هوجومو باشلادی: ایرانین «شیعه قورشاغی»نا (هلال شیعه سینه) بویوک ضربه
اوغوزتیوی: سؤزون اصیل معناسیندا سورییادا ایران فارس ملاّ رژیم یو ایسرایل محاربهسی آرتیق باشلاییب.دوامی
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ایرانلا نووه راضیلاشماسیندان چیخاجاق ددی.
اوغوزتیوی:آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ایرانلا نووه راضیلاشماسیندان چیخاجاق ددی. بو بارهده معلوماتی «نیو یورک تایمز» قزئتی یاییب. قزت پرزیدنتین تکجه راضیلاشمادان چیخمایاجاغینی، هم ده تهرانا قارشی علاوه سانکسییالار تطبیق ائدجیینی یازیب.دوامی
ایران شووینیست فارس رژیمی لبنان دولتینی تمامی ایله اله کئچیریر
اوغوزتیوی:لبناندا کئچیریلن پارلامنت سئچکیسینده حزب الله اوستونلوک قازانیب.دوامی


text:
آمریکا سعودییه عربیستانی ولیهدی محمد بین سالمانی دستکلهمهلیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «العربییه» تلویزییاسینا آچیقلاماسیندا جورج بوشون حاکمیتی دؤنهمینده آمریکا دؤولت دپارتامنتینین سیاسی پلانلاشدیرما شعبهسینین رهبری اولموش دنیس روس سؤیلهییب.
«شاهزاده حاضردا کراللیقدا اینقیلابی رفورملار حیاتا کئچیریر، بونا گؤره ده دستیی حاق ائدیر. سعودییه عربیستانینی دییشدیرمک جهدی خصوصی اعتبارا لاییقدیر. بئله کی، رفورملار خصوصی تزیقلر اولمادان کئچیریلیر. شاهزادنین رفورملاری و اونلارین اوغورلاری تکجه کراللیقدا یوخ، اونون خاریجینده ده حس ائدیلهجک»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
ساموئل آیلنبرق
ساموئل آیلنبرق (اینگیلیسجه: Samuel Eilenberg) بیلیم اینسان. ۳۰ سپتامبر ۱۹۱۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴ ایل عومر ائلهییب و ۳۰ ژانویه ۱۹۹۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ساموئل آیلنبرق ورشو بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کولمبیا بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Samuel Eilenberg»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ساموئل آیلنبرق گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکییهنین دانیمارکاداکی سفیری مهمد دؤنمز خاریجی ایشلر نازیرلیینه چاغیریلیب.
آخار. آز «بئرلینقسکئ» نشرینه ایستینادن خبر وئریر کی، سفیرین چاغیریلماسینا سبب دونهن «بئرلینقسکئ» قزئتینده «وطن خاینی اولدوقلاری دانیمارکاداکی تورکلردن شیکایت ائدیلدی» باشلیقلی خبر اولوب.
بئله کی، یاش حدی سببیندن تقاوده گؤندریلهن دؤنمزین یئرینه، اونون وظیفهسینی مووقتتی ایجرا ائدن موشاویری بورا کریموغلو ناظرلییه گئدهجک.
مسئله ایله باغلی آچیقلاما وئرهن دانیمارکا خین رهبری آندرئس ساموئلسئن سفیری چاغیراراق مثلاًی دقیقلشدیرمک ایستدیکلرینی بیلدیریب.


text:
توضیح: نمایشگاه گروهی با عنوان «چند روایت از یک انسان که با امواج ارس به دریا پیوست» توسط «آرش تنهایی» در گالری دنا تهران افتتاح شد. در این نمایشگاه ۱۰ اثر تجسمی از فرشاد آل خمیس، صالح تسبیحی، مرتضی خسروی، زرتشت رحیمی، یحیی رویدل، شواتیر، کیانوش غریبپور، Nafir، اسماعیل قنبری و گلرخ نفیسی به همراه ۴۸ طرح جلد، پوستر، عکس ...Read More »
«صمد بهرنگی» در مصاحبه با «غلامحسین ساعدی»
توضیح: آقای ضیاء صدقی در روز شانزده فروردین ۱۳۶۳ برابر با ۵ آوریل ۱۹۸۴ مصاحبه مفصلی با دکتر غلامحسین ساعدی در شهر پاریس – فرانسه انجام داده که در این مصاحبه سوالاتی نیز از ایشان در مورد صمد بهرنگی و مرگ وی پرسیده شده است. در سالروز مرگ صمد بخشهای مرتبط این مصاحبه را به خوانندگان «ایشیق» تقدیم میکنیم. متن ...Read More »
میزگردی با جمال ثریا، ادیب جان سئور و تورگوت اویار/ ترجمه: مجتبی نهانی
میزگردی با جمال ثریا، ادیب جان سئور و تورگوت اویار ترجمه: مجتبی نهانی توضیح مترجم: این میزگرد، گفتگوی صمیمانهای است میان تومریس اویار(نویسنده و مترجم) و جمال ثریا، ادیب جان سئور، تورگوت اویار (سه تن از شاعران برجستهی ترُک) دربارهی کهولت سنّ و شعر. این میزگرد در شمارهی مارس سال ۱۹۸۳ در مجلهی “وارلیق” ترکیه به چاپ رسیده است. *** ...Read More »
آغشین آغکمرلیله موصاحیبه / لاله جبرائیل*
آغشین آغکمرلیله موصاحیبه* لاله جبرائیل* س- بو گون گونئی آذربایجاندا عنعنهوی پوئزیا ایله یاناشی، نثر ده گلیشمکدهدیر. سیزین بو یؤنده دوشونجهلرینیز ندیر؟ ج- مسئله بوندادیر کی، بیز ییرمییوز ایلین باشلانغیجیندان بو کونویا دیقت یئتیرسک، او زامان نثرله پوئزیا آراسیندا ائله بؤیوک بیر فرق گؤرمیهجهییک. ادبی چاخناشمالار دئمک اولار کی، یوخدور. ادبی پروسئس عئینی دوزنده، دؤنمدهدیر. معین زامان کسیمیندن سونرا گونئی ...Read More »
«بولاق درنهیی» و «ایلقار مؤذنزاده»ایله موصاحیبه
آذربایجان ادبیات اوجاقلاری: «بولاق درنهیی» و «ایلقار مؤذنزاده»ایله موصاحیبه ایضاح: آذربایجان ادبیات اوجاقلاری اؤلکهنین مختلف شهر و شهرجیکلرینده گونو گوندن شعلهلنمهدهدیر. بو اوجاقلارین حرارتینده قیزینان بیر چوخ شاعر و یازیچیلاریمیز بو گون ادبی جمعیتیمیزین پارلاق سیمالارینا چئوریلیبدیرلر. عینی حالدا بو گون آذربایجان مدنیتینین اینکیشاف یولونون بؤیوک بیر قیسمیبو درنکلردن کئچیر. بو درنکلرین بیر چوخو اوزون ایللردیر آذربایجان مدنیت بایراغینی قالدیراراق، ...Read More »
«خدافرین درنهیی» و «عدالت دومان»لا موصاحیبه
آذربایجان ادبیات اوجاقلاری: «خدافرین درنهیی» و «عدالت دومان»لا موصاحیبه ایضاح: آذربایجان ادبیات اوجاقلاری اؤلکهنین مختلف شهر و شهرجیکلرینده گونو گوندن شعلهلنمهدهدیر. بو اوجاقلارین حرارتینده قیزینان بیر چوخ شاعر و یازیچیلاریمیز بو گون ادبی جمعیتیمیزین پارلاق سیمالارینا چئوریلیبدیرلر. عینی حالدا بو گون آذربایجان مدنیتینین انکیشاف یولونون بؤیوک بیر حیصهسی بو درنکلردن کئچیر. بو درنکلرین بیر چوخو اوزون ایللردیر آذربایجان مدنیت بایراغینی ...Read More »
بؤیوک تورک یازیچیسی “یاشار کمال”لا مصاحبه* /چئویرن: حسن ایلدیریم
بؤیوک تورک یازیچیسی “یاشار کمال”لا مصاحبه* چئویرن: حسن ایلدیریم · سیزین آجیناجاقلی تجروٍبهلر، قریبه ماجرالارلا دولو حیاتینیز، یارادیجیلیغینیزدا، رومانلارینیزدا نئجه و نه کیمیتأثرلر بوراخمیشدیر؟ بئش یاشیم وار ایدی کی، آتام طایفا دعوالارینین بیرینده اؤلدورولدو. اونون اؤلوٍموٍندن سونرا بیزیم وار- یوخوموز الیمیزدن چیخدی. یامانجا کاسیبلادیق. او سرت و دؤزوٍلمز شرایط نتیجهسینده، من باشقا آداملارین تارلالاریندا ایشلهمگ مجبوریتینده قالدیم. ۹ یاشیمداکن ...Read More »
«زبان مادری، هویت انسان را شکل میدهد«- گفتگو با جنوا اسپیترمن/ اصغر زارع کهنمویی
زبان مادری، هویت انسان را شکل میدهد گفتگو با جنوا اسپیترمن، استاد زبانشناسی دانشگاه میشیگان / اصغر زارع کهنمویی ۲۱ فوریه روز جهانی زبان مادری؛ اشاره: تنها در سال ۲۰۰۰ میلادی بود که سرانجام، انسان به فکر حفظ بزرگترین میراث بشری خویشتن افتاد، میراثی که در قرون اخیر، به تاراج اصحاب نسلکشی و نژادپرستی رفته است. ۲۱فوریه را روز جهانی زبان ...Read More »
مصاحبه با عاشیق چنگیز مهدیپور / مصاحبه گر: مجید پالوایه
مصاحبه با عاشیق چنگیز مهدیپور مصاحبه گر: مجید پالوایه چهرهاش خسته است، از تمرینهای طولانی، آماده برای برگزاری کنسرت است. سازش روی میز است و دست از رویش بر نمیدارد. این وصف حال مردیست که از کودکی با این ساز بزرگ شده است. در اجلاسهای مهم دنیا که پای سیاستمداران به آن باز نشده اجرای برنامه کرده. بی گمان سفیر ...Read More »
صباحی اؤیکو یاریشماسیندا بیرینجی یئری قازانانلارلا دانیشیق/ مهدی اصولی
صباحی اؤیکو یاریشماسیندا بیرینجی یئری قازانانلارلا دانیشیق مهدی اصولی صباحی اؤدولو اینترنت صحیفهسینین یایدیغی خبره اساسن “صباحی اؤیکو اؤدولو”نون ایکینجی ایل – ۱۳۹۳ یاریشماسینین غالبلری معینلشمیشدیر. داورلرین دیرلندیکلری ۶۲ حئکایه آراسیندا ایلک نؤوبهده ۱۲ حئکایه سئچیلیب، سونراکی مرحلهدهایسه ۴ حئکایهنی (بیرلیکده) ایکینجی صباحی اؤیکو اؤدولونون غالبلری تعیین ائتمیشلر. غالبلردن علاوه، ایکی یازیچینیندا اثرلری تقدیره لاییق گؤرونموشدور. “بولاق درنهیی”نین بو یاریشمانین ...Read More »


text:
تاریخه آدینی یازدیرمیش افسانوی مونغول ایمپراتورو و تاریخین ان گوجلو سرکردهسی چینگیز خانین گوجو، حاکمیتی معاصر دؤوروموزده ده بیر چوخ اینسانلارین دقت مرکزیندهدیر.
کولت. آذ چینگیز خان حاقیندا بعضی ماراقلی معلوماتلاری تقدیم ائدیر:
مونغول ایمپراتورو چینگیز خانین اصل آدی تیموچیندیر. لیاقتلی، اولدوقجا گوجلو اوردوسو اولدوغو اوچون تاریخین ان قوتلی سرکردهسی حساب اولونور.
بو مؤوضوع تاریخچیلر آراسیندا موباهثلی اولسا دا، مونغول ایمپراتورلوغونون حیاتا کئچیردیی دؤیوشلرده دونیا اهالیسینین ۱۱ فایزینین اؤلدویو ادعا ائدیلیر. بو ایسه او دؤور اوچون ۴۰ میلیون اینسانا برابردیر. ایندیکی دؤورده بو رقم ۷۵۰ میلیون ائدیر.
«چینگیز خان قانونلاری» دئیه بیر آنلاییش وار. ایمپراتورلوقدا قیدسیز-شرطسیز بو قانونلارا بویون ایمک واجیب ایدی. بو قانونلارا گؤره، زینا ائدنلر، یالان دانیشانلار، سویو چیرکلندیرنلر، جاسوسلار اعدام ائدیلیردی.
مشقتلی بیر اوشاقلیق دؤورو اولان تیموچین ۱۰ یاشیندا اولارکن اوولادیقلاری حیوانی بؤلوشدورمکده راضیلیغا گله بیلمدیی اوچون اؤگی قارداشی بکتری اؤلدوروب.
تیموچین ۱۶ یاشیندا بؤرتی آدلی بیر قادینلا ائولنیب. داها سونرا بؤرتی مرکیتلر طرفیندن قاچیریلیب و بیر آدامین قادینی اولوب. خلاص ائدیلدیکدن ۹ آی سونرا ایسه دوغوش ائدیب. چینگیز خان اوغلونا مونغولجا «قوناق» معناسینی وئرهن «جوجی» آدینی قویوب. جوجینی هئچ واخت دیگر اوغوللاریندان آییرماییب.
تاریخه دامغاسینی وورموش بیر حکمدار اولماسینا باخمایاراق، اونون فیزیکی خصوصیتلری ایله باغلی تام معلومات یوخدور. بیر چوخ منبعده او، اوزون، گور ساققاللی و ساچلی شخص کیمی تصویر ائدیلیر، دیگر قایناقلاردا ایسه قیزیل ساچی و یاشیل گؤزلری اولدوغو حاقدا یازیلارا راست گلینیر.
خیانتی هئچ بیر حالدا قبول ائتمهییب. اؤز دوشمنی ده داخیل اولماقلا، خیانت ائدنلری اعدام ائتدیریب. چینگیز خان قارداشی جاموکا ایله لیدرلیک چکیشمهلری نتیجهسینده دوشمن اولموشدو. قاچاق حیاتی یاشایان جاموکانی آداملاری آلداداراق ایمپراتورون یانینا آپاریر. چینگیز خان ایسه همین شخصلری جاموکایا ائتدیکلری خیانت سببی ایله اعدام ائتدیریر.
دئییلهنلره گؤره، فتح ائتدیی تورپاقلاردا قادینلاردان اؤولاد صاحبی اولورموش. بو معلوماتا اساسلاناراق آراشدیرماجیلار حاضردا دونیاداکی هر ۲۰۰ نفردن بیرینین چینگیز خانین سویونو داشیدیغینی ادعا ائدیر.
۱۲۲۷-جی ایلین ۱۸ آوقوستوندا اؤلن چینگیز خانین مزارینین هارادا اولدوغو بیلینمیر. باسدیریلدیقدان سونرا مزارین گیزلی ساخلانیلماسی اوچون بیر نئچه آت قبیرین اوستونده گزدیریلیب، بئلهلیکله ده مزارین یئری سیلینیب. مزارین یئری بیلینمهسین دئیه جنازهیه قاتیلان هر کس اؤلدورولوب.
معاصر دؤوروموزده چینگیز خانین مزارینین آچیلاجاغی حالدا لعنت گتیرجیینه اینانیرلار و بونا گؤره ده مزارین یئری آختاریلمیر.
«من تانرینین جزاسییام. اگر هئچ بیر گوناهینیز اولماسایدی، تانری سیزی جزالاندیرماغیم اوچون منی گؤندرمزدی»، - چینگیز خانین بو سؤزلری تاریخه یازیلیب.


text:
بیز گلیروق ای آسیا، تورك لرین ایفتیخاریوق ، تیراختورون عاشیقیوق ، هر تیمین بیز سروریوق !
بوگون ایران فوتبال لیگینین ایگیرمی دوردونجو هفته سیندن ، تبریزین تیراختور تیمی تهرانین استیل آذین تیمی ایله اوینادیلار. بو اویونو 40 مین نفر ، یاخیندان گؤردولر. بو اویونون سونوندا تیراختور تیمی ائلیه بولدی اوچ هئچه اؤز رقیبین اودا. قول لاری " مصطفی اكرامی " ، " علی علیزاده " و " محمدحسن ابراهیمی " ووردولار. همی ده بوگون تبریزین شهرداری تیمی قزوین ده پیكان تیمی ایله اوینادی ، آمما تأسفله بو تیم بیر هئچه اودوزدو.


text:
تاپماجا ماتال لاریمییز-شسون بغدادی فولکولورو
ايلمه، ايلمه ايلمه سي
ايلمه خاتين دويمه سي
هركيم اونو تاپماسا
يئددي ايلين خسته سي
اوزه رلیک
***
آلتي آشيق بويو وار
هرگئجه ده تويو وار
شمع وچیراغ
***
اوخارداکی تاپماجالاری سایت (قایاقیزی)دا گوردوم کی بیزیم بغدادی شسونلرین تاپماجا ماتال لار ینا اوخشردی.قایاقیزی اونوباعنوان" تاپباجالار = تاپماجالار"تیتر ایلییب.منیم منظوروم بو "تیکه برداری" دان بویودو کی گوسردم: بیزیم شسون لرین فرهنگی وفلکولوری، هاذربایجان ترک لری نن بیری بیرنه اوخشاری چوخدو.بیزیم معادل تاپماجاماتالیمیزاباخین!:
دویمه، دویمه دویمه سی
دویمه خاتین دویمه سی
هرکیم بونو بیلمه سه
بش اوز تومن جرمه سی
فیلفیل
***
بیربیلجه بویو وار
دام دولوسو تویو وار
چیراغ-گیرسوز
***
منیم نظریمه اول کی تاپماجاماتال لار،بیرسری ماتال (قوشما)لاردی کی هامیسی نین آچماسی گرک اوت وعلف دنی چیخا :اوزرلیک-فیلفیل و.....وزن –هجا-ترکیب گوسررکی بوتاپماجاماتال لارهامیسی بیرترینگه میش کی تیکه تیکه اولوب وهر بندی بیر یرده دییلیب ودوش بدوش گزیب بیزلره چاتیب.ایککیم جی تاپماجادا تقریباً اوزو وآچماسی بیردی وتوضوحا احتیاجی یوخ.
یورد وبلاگینین مدیری انتظار ی وار بو تاپماجالاری بغدادی شسونلرین طایفالاری نین قارری وقوجالارینان ییغیشتیراومونتشر ایلیه.
بیزه مینت قویون-اصغرحسنی


text:
کاویزنسکی: "15 نچی جولای حادثه سیگه قرشی اروپا سیس چیقرمه دی"
سیاسی تحلیل
کاویزنسکی: "15 نچی جولای حادثه سیگه قرشی اروپا سیس چیقرمه دی"
15 نچی جولایده ترکیه ده یوز بیرگن کودتا تشبثینی تیکشیریب چیققن تشقی ایشلر خاص کمیته سی و انگلستان مجلس اعضاسی دانیال کاویزنسکی، 15 نچی جولای نینگ آرتیدن یوز بیرگن حادثه لر و اروپانینگ ترکیه گه قرشی مناسبتینی بهالندیردی.
انگلستان قاله ویرسه اروپا پایتخت لری نینگ ترکیه ده یوز بیرگن حادثه لر توغریسیده "کر بولگن دیک سیس سیز بولیب قالگن" لیگینی معلوم قیلیب، ترکیه نینگ اروپا اوچون قنچه لیک اهمیت گه ایگه بولگن لیگینی اورغوله دی. غرب ویا انگلستان اوچون ترکیه کبی بیر متفق نی قولدن بیریش کبی بیر خطر موجود می دیر دیگن سوالگه "هر بیر اروپالیک هوشیار کیشی نینگ بو احتمالدن قورقیشی کیره ک" دیب ایتگن. عین دمده "ترکیه نینگ استقراری و ناتوگه بولگن صداقتینی صمیمی بیر شکلده کوریشیمیز کیره ک. داعش بیلن ترکیه آره سیده گی یگانه دیوار ترکیه دیر. خودی شو اوچون ترکیه نی قولدن بیریش ویرانگرلیک بوله دی. روسیه اوچاغی نینگ ترکیه هوا ساحه سیده نامعلوم بیر شکلده اوروب توشیریلیشی نتیجه سیده یوز بیرگن بحرانگه بناً روسیه دولت باشلیغی ترکیه بیلن مناسبتینی توزه تیش اوچون کوپ کوشش قیلگن دیر. ایککی اولکه بحرانی بیر نقطه ده بولگن لیگی گه قره مه ی روسیه ترکیه بیلن یخشی مناسبت نینگ اهمیتینی درک ایتیب آلگن دیر. ترکیه نی هیچ بیر پیتده خفیف قیلیب کورمس لیک کیره ک، خودی شو حرکت اروپالیک اولکه لرنینگ منفعتی جهتدن جوده یمان نتیجه گه باعث بوله دی. ترکیه ده بیز بیلن ماس درجه ده بولگن مسلکداشلریمیز، پارلمان اعضالری غرب تامانیدن یالغیز باشلریگه ترک ایتیلگن لیکلرینی اویله گن بولسه لر، بیزنینگ بولرگه تکرار اعتماد و ایشانچ بیریشیمیز کیره ک."
کاویزنسکی، ترکیه نی تنقید ایتیب تورگن اروپالیک اولکه لرگه خطاباً: "مین اولرنی بیر آن سکوت قیلیش لرینی و انگلستان ده 241 وطنداشیمیزنی، مجلسیمیزنی برهم اورماق بولیب، برتانیا خلقی نینگ دموکراتیک اراده سینی برهم اورماقچی بولگن کوچلر تامانیدن قتل ایتیلیشلرینی اویلشلرینی سوره ی من. شونقه بیر وضعیت ده بیز قنده ی عکس العمل کورستردیک دیب توشینیش لری کیره ک" دیب ایتگن.
"ترک خلقی گه حیران بولیب قالدیک"
کاویزنسکی، ترکیه جمهور رئیسی و باش وزیری نینگ ترک خلقینی کوچه گه چیقیش گه دعوت ایتیش لری اوچون جسارت کیره ک ایدی. بو انسانلرگه و کودتانی برطرف ایتگن ترک خلقی گه حیران بولیب قالدیک دیب، ایتگن.
"شبهه سیز گولن حرکتی بو کودتا تشبثی گه قول اورگن"
کاویزنسکی اوز ملاقاتیده تیکشیروونینگ ایلک مرحله سیده گولن حرکتی نینگ بو کودتا تشبثی گه اره لشگن لیگی بیلن تیگیشلی هیچ بیر شبهه بولمه گن لیگینی قید ایتدی. بیراق آگاهلنتیریب اوتدی. گولن حرکتی نینگ دنیانینگ انچه جاییده معلوم بیر نفوس گه ایگه بولگن لیگینی، اروپا اولکه لری نینگ هم خطر بیلن دوچ کیلیب تورگن لیگینی افاده ایتدی. کاویزنسکی، ترکیه نینگ امریکادن گولن نی تسلیم ایتیش طلبی گه هم تماس قیلدی. "امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی نینگ ترکیه نینگ بو طلب لرینی تیکشیریب چیقر دیب اویله ی من. چونکه ترکیه سوریه و عراق ده داعش نی مغلوبیت گه اوچره تیش توغریسیده جوده مهم درجه ده رول آلماقده. بیر مدت آلدین عراق بویوک ایلچیسی بیلن اوچره شگنده ایلچی برچه منطقه اوچون تهدید ایجاد ایتیب تورگن داعش گه قره ته ترکیه تامانیدن آلیب باریلگن مهم نرسه لر حقیده معلومات بیردی. مینیمچه امریکا ترکیه نی یالغیزگینه داعش گه قرشی اوروش اوچون ایمس، مهم بیر ناتو اولکه سی اوله راق یانیده اورین آلیشینی خواهله سه ترکیه نینگ مسئله لریگه قولاق سالیشی کیره ک." دیدی.
"اروپا ترکیه نی استراتیژیک شریک اوله راق توتیشی کیره ک"
کاویزنسکی ترکیه نینگ ملیونلب سوریه لیک مهاجرنی محافظه ایتیب، ساغلیق خدماتی بیرگن لیگینی و نقصان سیز بیر ایش بجرگن لیگین معلوم قیلیب، اروپا بیرلیگی نینگ مهاجر بحرانینی اداره ایتیش توغریسیده موفق بولمه گن لیگینی ایتدی. ترکیه سایه سیده بحران نینگ برطرف ایتیلگن لیگینی و ترکیه نینگ بیر استراتیژیک شریک اوله راق توتیلیشی کیره ک لیگینی بیلدیردی.
"اروپانینگ ترکیه نینگ اعضالیگی توغریسیده گی معامله سی نا توغری دیر"
کاویزنسکی انگلستان نی اروپا بیرلیگی اعضالیگیدن چیقیشینی ایسلتیب، اروپا تامانیدن ترکیه نینگ اعضالیک جریانیده آلیب باریلگن مناسبت نینگ ناتوغری ایکن لیگینی قید ایتدی. "ترکلر اروپا بیرلیگی گه کوپ صبر قیلدیلر. باشقه بیر تاماندن بروکسیل ده گی بعضی یبر بروکراتلرنینگ شو پیله ترک حکومتی دوچ کیلگن فشار و قیین چیلیکلرنی درک ایتمه گن لیگینی اویله ی من. ترکیه نینگ ایریم کاندید اولکه لر کبی بهالندیریلیشی نا توغری دیر" دیدی.
کاویزنسکی جنوری ایس جریانیده ترکیه گه کیلیب، چقور بیر شکلده فعالیت آلیب باررلیکلرینی بیان ایتدی.


text:
"80 ایل حیکایه میز"، گونئی آذربایجان حیکایه آنتولوژیسی دیر. یازاری، حمید روستمی(حمید آرغیش)، تانینمیش حئکایه یازاری دیر. حمید آذربایجانین نثرینین یئنی دؤنمینین، ایلکین یازارلاریندان ساییلیر. حمیدی تانیمایانلار، اونو اؤزوندن بیر نسیل بؤیوک یاشدا سانیرلار.
بو کیتابین 452 صحیفه سی واردیر. کیتابین قابیغینین طرحینین گؤزللیی ایلک باخیشدا گؤزه چارپیر. قابیق، کیتابین ایچریسینی گؤرسه ده بیلیب-بیلمه دی_یینه گرافیکدن باشی چیخانلار نظر وئرمه لی دیرلر.
کیتابین تانیتیم صحفه سینین دوزنلنمه سینده یئترسیزلیک دویغوسو کیمی بیر دویغو ایلک باخیشدا آدامین ایچینده جانلانیر. تانیتیمیندان همن سونرا، کیتابین باشلیق لاری یئر آلیر. یازیچی باشلیق لاری ایکی یئره بؤلوب. بیرینجی بؤلومده؛ اؤن سؤزلری، ایکینجی بؤلومده؛ یازارلارین لیسته سی، اؤیکولرین آدلاری و سونوندا قایناقلاری یئرلشدیریبدیر.
آرغیش کیتابا ایکی باش سؤز یازیب:
بیرینجی سی، "بیر نئچه سؤز" عونوانیندا بو کیتابین نئجه توپلانماسینا آچیقلاما وئریب دیر. یازیچینین یازدیغینا گؤره، کیتابین باشلانیشی 1373 اولوب، 1386 دا سونا چاتمیشیمش کی، یازیچینین توتوقلاندی واقت، بو کیتابین فایلی بیلگی سایاری ایله بیرلیکده گئدر گلمزه گئدیب، یئنیدن توپلاماسی بو گونه دک اوزانیب دیر. یازیچینین ایلک اؤن سؤزونده قایناق قیتلیغینی قاباریق فورمادا اوزه چکیر(گونئی آذربایجان اوچون آراشدیرماق ایسته ین هر بیر آراشدیریجینین سورونو ساییلیر).
ایکینجی یازی؛ "ادبیات، حئکایه ادبیاتی و حئکایه ادبیاتیمیزین تاریخینه بیر باخیش" باشلیغیندا بیر یازی دیر. ایلک اؤنجه ادبیاتین نه اولدوغونا توخونوب، سونرا ادبیاتین چئشیتلرینی، حئکایه نی، اؤیکونو دونیادا تانینمیش یازارلارین یازدیقلارینا دایاناراق آچیقلاییب دیر. یازینین آردیندا نثرین گونئیده نئجه آیاق توتدوغولا تاریخی گئدیشیندن سؤز آچیب دیر. یازیچی نین یازدیغینا گؤره میللی حوکومت دؤنمینده گونئیده یازیلار پیشگینله شیبلر. ایکینجی ائتگی لی دؤنم 1357-جی اینقیلاب دؤنمینده اولوب دیر. تورکو دیلی یئنیدن یاییلماق ایمکانی تاپیب، بو دیلده درگیلر، کیتابلار ایشیق اوزو گؤروبلر. اوچونجو ائتگی لی دؤنم، 1376-جی ایلدن باشلانیب، گونوگوندن یئنی آداملاری یئتیشدیریب. گئنل ایلگیلرین گئنیشلنمه آراجلاری، یازیچیلارین ایمکانلارینا آرتیریلیب دیر.
کیتاب، 1380-جی ایله دک کیتابلاری، اثرلری یاییلان یازیچیلاری ایچه ریر. آرغیش کیتابین بو بؤلومونده تاخما آدلارین سورون یاراتدیقلارینا توخونوب، تاخما آدلارین، دوغما آدلارینی تاپماغین نئجه چتین اولدوغونو وورغولویوب. عئینی حالدا تاخما آدلارین، او دؤنملرده ائتگیلرینی ده وورغولویوب دیر.
کیتابین اؤن سؤزلری اؤزلویونده، بیلگی وئرن بؤلوم دیر. اؤن سؤزونو اوخوماقلا، نئجه دورومدا اولدوغوموز گؤره بیلیریک.
کیتابی تمل بؤلومونده 39 یازارین بیوگرافیسی له، هره سیندن ان آزی بیر اؤیکو، ان چوخو ایکی اؤیکو گتیریلیب دیر. یازارلارین بیر چوخ قیسمی تانینمیشلار دیرلار. آرالاریندا بیزیم نسله تانیش اولمایان کیمسه لر ده واردیرلار(البت منیم باخیشیملا). عباس پناهی ماکوئی، قهرمان قهرمانزاده، محمدلوی عباسی، بیگلر حائیلی، محمدرضا عافیت، فیروز صادق زاده دادرس، الف.نورانلی، ع.اورمولو، ج.میاندابلی، محمد قاضی، ع.آغ چایلی... کیمی یازیچیلاری تانیتدیرغا ندن اولوب دیر. اونلارلا بیرلیکده تانینمیش یازارلاریمیزدان( م.میشوولو، حبیب ساهر، علیقلی کاتبی، صمد بهرنگی، مرضیه احمدی، اسماعیل هادی، ناصر منظوری، حئیدر عباسی باریشماز... ) اؤرنکلر گتیریب دیر.
کیتابین سون بؤلولومو؛ قایناقلار بؤلومو اولوب دیر. کیتابین ان یوخسول بؤلومو اولوب دیر. آرغیش دئمیشکن بئلنچی بیر قایناق یوخسوللوغوندا بؤیوک بیر قایناق یارانیب دیر.
بو کیتاب گونئی آذربایجانین گئنللیکله نثر تاریخینده، اؤزللیک له حئکایه تاریخینده ایز قویان بیر کیتاب دیر.
کیتابین بوتون دَیرلریله بیرلیکده آخساقلیق لاری دا واردیر. آنجاق بو آخساقلیقلار کیتابین بوتونلویونون قارشیسیندا گؤزه گلمزدیلر. بئله بیر کیتابلارین یازیلیب یاییلماسی نی یئری هر زامان بوش گؤرونوب. کیتابین باشقا وورغولاناجاق دَیری، یازارین، تانیتدیردیغی یازیچیلارین یازدیقلارینی اولدوقلاری کیمی، ال دَییلمه دن گتیرمه سی دیر. گونئی آذربایجانین نثریله تانیش اولماق ایسته ین هر کسه بو کیتاب بیر جووهر کیمی ساییلیر.


text:
ولوو
ولوو دونیانین قاباقجیل TİR ، آوتوبوس ، آوتوموبیل ، ایش ماشینی ، دنیز محریکی و صنایع محریک لر ایستحصالی ائدن فیرماسی دیر. بونون خاریجینده ولوو قروپ اولاراق طیاره صنایع سیندن مالییه سکتورونا (sektoruna) قدر گئنیش ساحه ده فعالیت گؤستره ن هولدینق (holdinq) دیر. 1927- جی ایلده سوئیس گؤتئبرگادا () SKF مارکسینین ایستحصالچی اولاراق قورولدو. ولوو قوروپا باغلی مینیک آوتوموبیل ایستحصال چی ولوو کارس (Cars) شیرکتی ، 1999 – دان بری فورد موتور کومپانی یه باغلی اولاراق فعالیت گؤستره ریر. دنیز محریک لری ایستحصال ائدن حیسسه ایسه ولوو پئنتا اولاراق آدلاندیریلماقدا دیر. بونون خاریجینده تهلوکه سیزلیک باخیمیندان ان قیمتلی آوتوموبیل لرین آراسیندا دیر. [۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ویکی پدیا


text:
آوروپا بیرلیینین واحید اوردوسونون یارادیلماسی یئرینه یئتیریلمهسی مومکون اولمایان آرزودور.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییانین ناتو-داکی دایمی نمایندهسی آلئکساندر قروشکو سؤیلهییب.
او، آب-نین یالنیز عملیاتلارین پلانلاشدیریلماسی و ایداره ائدیلمهسی اوچون واحید قرارگاه ایستروکتورو فورمالاشدیرا بیلجیینی سؤیلهییب. روس نومایندنین فیکرینجه، آوروپا بیرلیگی اوردوسونون یارادیلماسینا اساس مانعه اقتصادی عامللردیر.
قئید ائدک کی، بوندان اؤنجه آوروپا کومیسییاسینین صدری ژان کلود یونکئر آوروپانین اؤز اوردوسونون یارادیلماسی گرکدیینی و آمئریکانین آوروپانی قورومایاجاغینی بیان ائدیب.


text:
اویان نیوز: بازار گونو، ایرانین ایستانبولداکی کونسوللوغو اؤنونده اعتیراض آکسییاسی کئچیریلدی.
اویان نیوزون سانانیوزا ایستینادن وئردیگی خبره گؤره بازار گونو، ۹ مارت ۲۰۱۴ تاریخینده آذربایجان میللی فعاللاری، آذربایجان سیاسی محبوسلارینین شکیللری و پلاکاردلار گؤتورهرک ایرانین ایستانبولداکی کونسوللوغو اؤنونده اعتیراض آکسییاسی کئچیردیلر.
بو آکسییا، تورکیه واختییلا ساعات ۱۴-ده کئچیریلدی.
“تورک دیلینده مدرسه- حاقیمیزدیر، حاقیمیز” ،آنکارا، باکی، تبریز- بیرلیکده گوجلوگوک بیز” ،”اورمو گؤلو جان وئریر- ایران اونون قتلینه فرمان وئریر” و “آذربایجان وار اولسون- ایستمهین کور اولسون” شوعارلاری بو آکسییادا سسلندیریلن شوعارلاردان ایدی.
بو آکسییا، بیلدیری اوخوماقلا سونا چاتدی.
بو بیلدیریده آکسییایا قاتیلانلارین ایستکلری بونلاردان عیبارت ایدی:
۱٫ گونئی آذربایجان میللی محبوسلارینین آزادلیغی
۲٫ فارس دیلینین یانی سیرا تورک دیلینین رسمی اولماسی
۳٫ اورمو گؤلونون قورولدولماسی پروقرامی دایاندیریلیب، بو گؤل اؤنجهکی دوروما قایتاریلمالیدیر
۴٫ شووینیزم و عیرقچیلییه سون وئرمک
بو آکسییا گاموح تشکیلاتی طرفیندن دوزنلنمیشدی.


text:
ویلیام کنراد
ویلیام کنراد (اینگیلیسجه: William Conrad) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجیسی, دوبلور و اوْیونچو. ۲۷ سپتامبر ۱۹۲۰ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۳ ایل عؤمر ائلهییب و ۱۱ فوریه ۱۹۹۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1945–1993 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Conrad»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویلیام کنراد گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شرقی آذربایجان تورکیهنین ارزروم شهرینه، موناسیب تیجاری شریک اول
شرقی آذربایجان تورکیهنین ارزروم شهرینه، موناسیب تیجاری شریک اولا بیلر
شرقی آذربایجانین اوستانداری دئدی: بیر-بیریمیزین ظرفیّتلریندن داها چوخ ایستیفاده ائلهمهلیییک و شرقی آذربایجان منطقهده اثر قویان بیر نوقطه کیمی ارزروم اوستانینا یاخشی تیجاری شریک اولا بیلر.
فارسین تبریزدن وئردیگی خبره گؤره، تیجاری-ایقتیصادی بیر هیأتین باشیندا تورکیهنین ارزروموندا سفرده اولان شرقی آذربایجانین اوستانداری احمد علیرضابیگی، سفرینین اوّل گونونده نئچه خدماتی-تولیدی مرکزدن گؤروشده ارزرومون محلی مقاملاریله گؤروشدو.
شرقی آذربایجانین اوستانداری ارزرومون اوستانداریله گؤروشده ایران و تورکیهنین موشترکاتینی ایکی طرفلی همکارلیقلارا موناسیب فورصت اولدوغونو دئمکله آرتیردی: شرقی آذربایجان و ارزروم اوستانلاری بو فورصتلردن آیری اوستانلارا نیسبت داها چوخ ایستیفاده ائده بیلرلر.
علیرضابیگی آرتیردی: : بیر-بیریمیزین ظرفیتلریندن داها چوخ ایستیفاده ائلهمهلیییک و شرقی آذربایجان منطقهده اثر قویان بیر نوقطه کیمی ارزروم اوستانینا یاخشی تیجاری شریک اولا بیلر.
ارزرومون اوستانداری صلاحالدین اؤزتورکده قاباقکی تَوافوقلرین گئرچکلشمهسینه ایکی طرفین هیأتلرینین گئت-گلینین ایدامه تاپماسیندان آسیلی بیلدی و تأکید ائلهدی ایکی طرفلی رابیطهلرین ایجرایی اولماسی اوچون قاباقکی تفاهوملره آرتیق دیقّت یئتیریلمهلیدیر.
شرقی آذربایجانین اوستانداری و همراه هیأتی سفرین ایدامهسینده، بو شهرین شهرداریسینه گئدیب شهردارلا گؤروشوب دانیشدی.
بو گؤروشده شرقی آذربایجانین اوستانداری و ارزروم شهرداری، ایکی طرفلی همکارلیقلارین خصوصاً شهرسالما و شهر خیدمتلری زمینهسینده تأکید ائلهدیلر.
علیرضابیگی مربوطه مودیرلرله بیرلیکده ارزروم اوستانین بؤحران مودیریّتی سیتادینداندا گؤروش ائلهدی و اونلارین برنامهلری و ایمکانلارینین جریانیندا اولدو.
شرقی آذربایجانین تیجاری ـ ایقتیصادی هیأتی ارزروما اولان ایکی گونلوک سفرلرینده ارزرومومون ایقتیصادی فعّاللاریله گؤروشوب تیجاری آلیش-وئریشین چوخالماسینا تأکید ائلهدیلر.


text:
سعودییه عربیستانی شاهزادهسی، اؤلکهنین کشفیات خیدمتینین سابیق رهبری، کرال فیصل آراشدیرما و ایسلامی چالیشمالار مرکزینین صدری تورکی الفیصل ۵-جی قلوبال باکی فوروموندا ایشتیراک ائتمک مقصدیله مارت آییندا باکییا گلهجک.
دیاسپورلا ایش اوزره دؤولت کومیتهسینین مطبوعات خیدمتیندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، ایلک دفعه قلوبال باکی فورومونا قاتیلان شاهزاده تورکی ال-فایسالین فورومون پرئزیدئنت پانئلینده «خاریجی علاقهلرین گلجیی» مؤوضوسوندا چیخیشی نظرده توتولوب.
۲۳ ایل سودییه اربیستانینین کشفیات خیدمتینه رهبرلیک ائتمیش تورکی ال-فایسال ۱۹۷۹-جو ایلده مککهنین تئررورچولاردان آزاد اولونماسی ایستیقامتینده اؤلکهسینین آپاردیغی چتین و ایریمیقاسلی عکس-کشفیات عملیاتلارینندا ایشتیراک ائدیب. اوساما بین لادن، طالبان لیدری محمد عمرله دفعهلرله گؤروشهرک دانیشیقار آپارمیش تورکی الفصل سعودییه عربیستانینین آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری و بؤیوک بریتانییادا سفیری اولوب.
قید ائدک کی، دیاسپورلا ایش اوزره دؤولت کومیتهسینین دستیی و نظامی گنجوی بین الخالق مرکزینین تشکیلاتچیلیغی ایله کئچیریلن ۵-جی قلوبال باکی فورومو مارتین ۱۶-۱۷-ده باش توتاجاق. تدبیرده ۵۰ اؤلکهدن ۲۰۰-دن آرتیق حاضیرکی و سابیق دؤولت باشچیلاری، حکومت رهبرلری، چوخ سایدا فعالیتده اولان و کئچمیش رسمی شخص، همچینین نفوذلو بین الخالق تشکیلاتلارین رهبرلری و یوکسک وظیفهلی نمایندهلری، تانینمیش سیاستچیلر، اکسپرتلرین ایشتیراکی گؤزلنیلیر.


text:
اوکراینادا کئچیریلن «اوکراینانین سسی» مسابیقهسینده آذربایجانلی چیلینگر ایشتیراک ائدیب.
رئپورت خبر وئریر کی، جاوید ممدوو "آنتونیو باندراس - کانسیون دل ماریاشی" ماهنیسینی ایفا ائدیب. گنج ایفاچی نؤوبتی تورا وثیقه قازانیب.
او، بونونلا یاناشی، مسابقه ایشتیراکچیلاری و سئیرچیلر اوچون مشهور "کوچهلره سو سپمیشهم" خالق ماهنیسینی دا ایفا ائدیب. آذربایجانلی ایشتیراکچینین هر ایکی ایفاسی بؤیوک ماراقلا و سورکلی آلقیشلارلا قارشیلانیب.
قید ائدک کی، مممدوو آوروویزییانین قالیبی اولان جماله نین کومانداسیندا چیخیش ائدیر. مسابیقه اوکراینانین «۱+۱» تلکانالیندا یاییملانیر.


text:
آنال سکسی
آنال سکسی یادا مقعدی سکس ، قالخمیش حالداکی پنیسین مقعددن ایچری سوْخولماسی ایله گؤرولن بیر جینسی رابیطهدیر. بۇنوندان سوْنرا رکتوم و آنوسا شامیل اوْلان ، بارماق ، آغیز و هر نوْع جینسی اوْیونجاقلا گؤرولن بۆتون جینسی فعالیتلر ده آنال سکس قبول ائدیلیر. همجینسچی ائرکک جۆفتلرین تخمیناً اۆچده ایکیسی و نوْرمال جۆفتلرین اۆچده بیری آنال سکس ائتمکدهدیرلر. هتروسکسوال جۆفتلرین تخمیناً یۆزده اوْنوندا (۱۰٪) آنال سکس جینسی حیاتین مۆنظم بیر پارچاسیدیر و پوْرنوقرافیک فیلملرین اثرینده گئت گئده رایجلشدیگی دۆشونولمَکدهدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anal_seks»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۱ آقوْست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
مورای چایی
مورای چایی (اینگیلیسجه: Murray River، (فارسجا:رود مورای)، (ایتالیاجا:Murray (fleuve))، (عربجه:نهر موراي)، (روسجا:Myppeй (peka))) اوستورالیا اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۵۰۸ کیلومتر دیر. بۇ گۆن مورای چاییندان ثانییهده ۷۶۷ متر مکعب سۇ آخیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مورای چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Murray River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۱۹: أردۇغان و سایلاو جارناماسی
جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستا
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب اردوغان اؤزۆنینگ و عادالات و اؤسۆش پارتیاسی نینگ ۲۴-نجی ایون داقی سایلاو جارناماسینی بیان اتدی. سایلاو جارناماسی پرزیدنت أردۇغان و عادالات و اؤسۆش پارتیاسی نینگ ایقدیصادیه ت، ساغلیغی قۇراییش و ایچری سیاسات باراداقی بیرنأچه واداسینی اؤزۆنده اۆیشۆریأر. اِمما سایلاو جارناماسی شۇل بیر واغتدا ۲۴-نجی ایون داقی سایلاودا پرزیدنت اردوغان سایلانان حالاتیندا تۆرکیأنینگ داشاری سیاساتداقی ماقصاتلاری و اصولیهتلری حاقیندا دا پیکیر یؤرهتمأگه اساس بریأر.
تۆرکیأنینگ اؤنگۆمیزدأکی تاپغیردا داشاری سیاساتداقی اساسی اوغورلاریندان بیری نینگ ترورچیلیغا قارشی گؤره ش بۇلجاقدیغی بِللی دیر. رجب طیب اردوغان ینگ ۱۵-نجی ایول داقی آغدارلیشیغا سینانشیقدان سۇنگ برن بیان ناماسیندا ترورچیلیغا قارشی گؤره ش تۆرکیأنینگ سرحتلری نینگ ایچی بیلن چأکلی بۇلماجاقدیغینی و ترورچیلیغینگ سرحدینگ آنگیرسیندا، گؤزباش آلیان یرینده یۇق ادیلجکدیگینی آیدیپدی. ایلکی فیرات قالقانی بیلن آزات سوریه قشونینا قۇلداو برمه گینده داعش- ی تۆرکیأنینگ سرحت یاقاسیندان صاپلان تۆرک یاراغلی گۆیچلری، سۇنگ زیتین شاحاسی حرکتی بیلن عفرین شأهِرینی پ. ک. ک/ ی. پ. پ ترورچیلاریندان صاپلادی.
اساسا ندا فیرات قالقانی حرکتی تۆرکیأنینگ ترورچیلیغا قارشی گؤرهشدأکی تأزه چه چمه له شمهسی نینگ نأحیللی یرلیکلیدیگینی، تۆرکیأنینگ چأگینده داعش ینگ هۆجۆلری نینگ اوزاق مؤهلِتدن بأری قورالمازلیغینی هم گؤرکِزیأر. شۇل بیر واغتدا تۆرکیأنینگ چأکلرینده ترورچیلیغا قارشی دۇلی گۆیجۆنده برک چأره گؤریأن حۇوپسوزلیق گۆیچلری و حۇوپسوزلیق قوللوغی کؤپ سانلی قورالماغی أحتیمال هۆجۆملرینگ اؤنگۆنی کسدی. شۇل بیر واغتدا زیتین شاحاسی حرکتی بیلن ترور قوراماسی پ. ک. ک/ ی. پ. گ نینگ آمانوس داغلاری نینگ اۆستی بیلن حاتای ولایاتینا گچمه گی نینگ اؤنگی آلیندی. پرزیدنت أردۇغان تاراپیندان ایغلان ادیلن سایلاو جارناماسینا لاییقلیقدا ۲۴-نجی ایون دان سۇنگ ترورچیلیغا قارشی تأزه سرحت آشا عسگری حرکتلرینگ قورالماغینا قاراشیلیار. حأضیرکی واغتدا پ. ک. ک قارشی عیراق دا دۇوام ادیأن حاربی حرکتلرینگ گلجکده ده دۇوام اتمه گی ناظاردا توتولیار. شیله ده ترورچیلیغا قارشی گؤره شینگ چأگینده سوریأنینگ دمیرقازیغیندا ی. پ. گ/ پ. ک. ک قارشِی تأزه حاربی حرکتلرینگ قورالماغی هم تۆرکیأنینگ میلنامالاری نینگ ساناوینا گیریزیلدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان سایلاو جارناماسیندا تۆرکیأنینگ هیچ کیمینگ حۇجایینلیغینی قابول اتمه یأندیگی و هیچ کیمه حۇجایینلیق اتمه یأندیگی نیغتالیار. تۆرکیأنینگ بو چمه له شمه سی کؤپ سانلی گۆن باتار یوردونی بینجالیق ادن هم بۇلسا بۆتین دۆنیأده و بؤلگأمیزده اؤز میللی بأحبیتلرینی ایلری توتیان تۆرکیأنینگ قاراشسیز داشاری سیاساتی دۇوام ادر. اساسا ندا پرزیدنت أردۇغان ینگ تۆرکیأنی گلوبال گۆیچ حؤکمۆنده حأصیهتلندیرمه گی تۆرکیأنینگ شۇل اوغورداقی ماقصاتلارینی آچ آچان اۇرتا قۇییار. اِمما تۆرکیه هیچ کیمینگ حۇجایینلیغینی قابول اتمهییشی یالی، هیچ کیمه حۇجایینلیق هم اتمهیأر. اساسان دان تۆرکیأنینگ اکسپلواتیرلهمأ (استعمارا) دأل، اؤزآراصارپا قۇیماغا اساسلانیان و کؤمِک ماقصاتلی آفریقا سیاساتی اۇنونگ اینگ اولی گؤرکِزیجیلریندن بیری. تۆرکیأنینگ دۆنیأده میللی گیردِجأ گؤرأ انسالن پرور (انسانی) کؤمِگینی برمهکده بیرینجی یورت بۇلماغی اۇنونگ انسان پرور داشاری سیاساتی نینگ دلیلیدیر.
تۆرکیأنینگ نتیجه لی داشاری سیاساتی نینگ دورنوقلیلیغی و اؤسمه گی اۆچین قاراشلیلیغی آزالتماغی و استراتژیک أهمیتینی آرتدیرماغی حؤکمأنی بۇلوپ دوریار. شۇل چأکده تۆرکیأنینگ قۇرانماق صناغاتی اولی أهمیته ایه. شیله لیکده پرزیدنت أردۇغان ینگ ایغلان ادن سایلاو جارناماسیندا قۇرانیش صناغاتینا گینگدن یر بریلیأر. تۆرکیه ۲۰۱۱-نجی ییلدان بأری قۇرانیش صناغاتینداقی داشاساتووینی ۹۰ گؤتریم یۇقارلادیپ، دۆنیأده یاراغ آلیشینا بۇلان قاراشلیلیغینی ۸۰ گؤتریمدن ۳۰ گؤتریمه چنلی آزالتدی. تۆرکیأنینگ گلجککی تاپغیردا قۇرانیش صناغاتینداقی اؤسۆش دپگینینی گۆیچلندیرمه گینه قاراشیلیار. تۆرکیه دۆنیأده اؤز یاراغلی اوچارمانسیز هۇوا اولاغینی اؤندۆرمهگینگ عهده سیندن گلن ۶ یورتدان بیری. شۇل بیر واغتدا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ سۆرۆجیسیز تانک اؤندۆرریس دیه ن بیان ناماسی، تۆرکیأنینگ مؤهۆم تکنولوژیلرده تأزه لیکچی یر ایه له یأندیگینی گؤرکِزیأر.
تۆرکیأنینگ قۇرانیش صناغاتیندا گۆیچله نمه گی داشاری سیاساتداقی یرینی گۆیچلهندیرر. دۇست و حیذماتداش یورتلار اۆچین یاراغ آلماق تایدان آلترناتیو بۇلان تۆرکیه حالقارا بازارلاردا میناسیپ اۇرون ایه له دی. تۆرکیأنینگ آفریقادان پارس آیلاغی یورتلارینا، اۇرتا آسیادان مالزیا چنلی سۇوتلی اولاغ (ماشین زرهی) ساتووی بار.
تۆرکیه شیله ده پأکیستانا آتاق دیک اوچارینی و گأمی ساتووینی، قطره بایراقدار ت. ب. ۲ یاراغلی اوچارمانسیز هۇوا اولاغینی ساتماغی تۆرکیأنینگ ایقدیصادیه تینه اولی قۇشانت قۇشیار.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.