text:
نویسنده: رحیم سهرابی - ۱۳٩۱/۱٠/۱٩
شاعر : کهنموئی
نام نوحه : پسران جناب زینب اثر: کهنموئی
زینبین روح-وْ-روانی، ائی عزیز-ی-جانـی قارداش
آل قبول ائیله باجۇندان، بۇ ایکی قۇربانێ قارداش
قالمێسان یالقۇز بۇ چؤلده، ائی پنـاهسیزلار پناهـی
یوْخدۇ اۇممود-ی-نجاتۇن، عالهمین اۇمۇد-ی-گاهـی
اؤلدۆرۆب هانسێ رعیت، بیر گۆناهسیز پادیشاهـی
بۇ ایشین دونیاده هرگیز، اوْلمایێب ایمکانی قارداش
هر آنا ائتدی اؤز اوْغلـۇن، دینینـه قـۇربان بـۇ چـؤلـده
اوْلدۇ عوْرهتلهرده ظاهیر، پایهیئ ایمـان بـۇ چــؤلده
قطعه-قطعه دوْغرانێبدێر، وئردی اکبر جان بۇ چؤلـده
ائیلهدی مجنون آناسێ، بینـهوا لئیـلانـی قــارداش
تؤحفـه هـر چند اوْلسا جوزئی، کم بها اوْلسا عیاری
اوْلمـاســا لایێـق حـوضـورئ آستـان-ی-شهـرییــاری
کسب ائدهر شأن-وْ-شرافهت، آرتار عئزز-وْ-ائعتئباری
شــه رعیـتدهن آلانــدا، تـؤحفـهیـئ ارزانی قارداش
سعی ائدهر دونیاده اینسان، مقصهد-وْ-مقصوده چاتسێن
وای اوْ بدبخته کی ایستیـر، دینینـی دونیـایـه سـاتسێـن
ایستهر اوْغلانلار آناسێ، باشێـن عالـهمـده اۇجـالتسێن
نئیلیرهم سندهن سوْرا مـن، عیززهتـئ دونیانـی قـارداش
صفحهیئ روْخساره یازدێ، گؤزیاشێ سیررئ نهانی
سن کیمی قۇربانئ دینـه، زینبین قـۇربـانـدێ جـانـێ
بـۇ ایکـی طئفلـئ صغیـره، گلـدی آخــهرده گـۆمـانـی
عفو ائله یوْخدۇر، بیر آیری تؤحفهیئ شایانی قارداش
غۆنچهدهن تازه گۆل آچدێ، بیر خزان اوْلمۇش چمهنده
بۇ ایکی طئفل ائتدی ناله، سن کؤمهکلیک ایستییهنده
اؤزلـهری راضیـدی بـیشک، راضییــهم بــۇ امـره منــده
وار بـۇ ایصـرارین عـلاوه، اؤزگـه بی-ر عـونوانـی قارداش
شهر-ی-یثریبــدهن کنــاره، قافیلــه چێخمێشـدێ تـازه
گلـدی عبـدالـه بـۇیــۇردۇ، زینبـــا وئــــردیـــم ایـجــــازه
بـۇ ایکـی اوْغـلانـلارێمـــێ، وئــر فــدا میــرئ حئجــازه
اوْندا کی گؤردۆن کؤمهکسیز، تئشنه لب سولطانی قارداش
منده بیر قـۇربـان-ی-دینـهم، کـربـلا کـوه-ی-مینـادی
نئیلهییم دین وئرمهییبدیر، عوْرهته ایـذن-ی-جهـادی
چارهسیزلیکدهن دۇتۇب، اوْد زینبیـن یانــدێ نهـادی
شاهد-ی-عادیلدی بۇردا، دیدهیئ گیریانی قارداش
کربلانێن مکتهبینـده درس-ی-عئشقـی سنـدهن آلـلام
فصل-ی-صبری پس وئرهنده، حئیرهته دونیانی ساللام
صبره حئیرانـهم اؤزۆمــده، اؤلمــهرهم دونیــاده قالــلام
حنجهروندا من گـؤرن-ده، خنجـهر-ی-بوْررانـی قـارداش
بۇ حیات-ی-عارییهتـده، ائیلــهرم چــوْخ ایستیفـاده
شورئش-وْ-غوْغانێ ساللام، مجلیس-ی-ابنزیـاده
کوه-وْ-صحرانی دوْلاننام، دسـت بستـه، پـا پییـاده
ائیلهرهم روسوا جاهاندا، آل-ی-بوسئفیانی قارداش
کهنمـوئـی آختــارێـرسـان، گـر بـۇ دونیــاده سعــادهت
کسب-ی-تقوا ائیله سنده، اوْلـدۇ تقـوا اهلـی راحهت
بیر موسهلمان روز-وْ-شبده، ائیلهسه هر نه عیبادهت
اوْلماسا تقواسی قالماز، مذههب-وْ-ایمانـی قارداش
رقیه کارواندان قالاندا عممهسی زینب بئله دیله گلدی-شاعر:؟
(افسوس ایکی بندیدهن آرتیق اله گتیرهبیلمهدیم)
رقیـه قـالــدێ سـاریبـــان، دایــــان قێیــامـــهت ائیلـــهرهم
آنـــــام بتولـــی سسلــــهرهم، اوْنــا شێکــایـهت ائیلـهرهم
مـقــابـــلۇنــــدا کیمــدی گـــؤر، بـۇ نـؤعـی یالـوارێر سنـه
یئتیـمــه خاطێـر ایئلیـــرهم، بــۇ ایلتێمــاســی دۆشمــهنه
اوْ نازنیـنی قارداشێـــم، گئــــدهنــــده تاپشێـــریــب منــه
حۆسئین چوْخ ایستییهن قێزا، اؤلهم حێمایهت ائیلهرهم
اۆزینـــدهن اؤپــدۆ قارداشێــم، گئــدهن زامان رقیهمین
بـــۇیۇردو جان سنین باجــێ، بۇ یوْلــدا جـان رقیهمین
اسـهفلــی ماجــراسـێ وار، بـــۇ مئهرهبان رقیهمیـن
وئریب تسهللی دمبئدهم، غمینده شیرکهت ائیلهرهم
----------------------------
نام نوحه : در باره حضرت علی اکبر(ع)
جان وئرهن بۇ چؤلده عطشان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
وای قتیل-ی-قوْم-ی-عدوان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
مرگ علامهتین اوْ وقته، حیس ائدهردیم اؤز اؤزۆمده
تا سسین گلیب خییامه، تار اوْلۇب جاهان گؤزۆمده
قامهتیم بۆکۆلدۆ غمدهن، قۆوه قالمادێ دیزیمده
وئرد اوْلۇب دیلیمده هر آن، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
آچ گؤزۆن بابام شبیهی، تؤکمه چوْخ سیرئشک-ی-آلۇن
قان آخێر سالێر خۆسۆفه، ابر-ی-خۆنه مه جمالۇن
سسلهدین هرایه گلدیم، آرتماسێن غم-وْ-ملالۇن
ائئی منه عزیز عزیز جاندان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
گرچه غملهریم شوماره، گلمهز ائی گؤزۆم ضییاسی
چوْخ منه مؤثر اوْلدۇ، باشێوین قێلیج یاراسێ
هئچ قوْجا آتا گؤرهنمهز، جان وئره جاوان بالاسێ
نئلهسین بۇ قدد-ی-چوْقان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
خسته جیسمیله بۇ چؤلده، نار-ی-پوْرشراره دۆشدۆم
سن کیمی جاوان بالام دان، ظۆلم ایله کناره دۆشدۆم
تا گؤرۆب بۇ حالێ سنده، حال-ی-ایحتیضاره دۆشدۆم
دوْیمۇشام اوْدۇر جاهاندان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
باشێوین قێلیج یاراسێ، گویا کی اوْلمایێب بس
کاری بیر یارا وۇرۇبدۇر، تا سنه یئتیبدی هر کس
سسلهرهم نقهدر علی دۇر، بس ندهندی وئرمیسهن سس
من اوْلۇم بۇ حاله قۇربان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
تا یئتیب یانۇندا دۇردۇم، نعشیوه نیظاره سالدێم
درک ائدیب بۇ حالێ سنده، گۆل کیمی سوْلۇب سارالدێم
مین جفا ایله اوْغۇلسۇز، بۇ بلالی چؤلده قالدێم
سسلهرهم غمین-وْ-نالان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
شام-ی-تیره تک غموندا، لئیل-ی-تار اوْلۇب گۆنۆزلهر
عیترهت-ی-پئیهمبهر آغلار، اشکیله دوْلۇبدۇ گؤزلهر
گؤز تیکیب یوْلا سکینه، خئیمهده یوْلۇوۇ گؤزلهر
مۆنتهظیردی دیده گیریان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
هر نفهسده یارهلهردهن، قان آخێب گئدیب توانین
گۆن ائوینده [اؤنۆنده] قۇملار اۆسته، تئشنه لب چێخێبدێ جانین
نوْجاوان اوْغۇل اؤلۆمۆ، ائوینی یێخار آتانێن
حالهتی ائدهر پریشان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
آچ گؤزۆن آتان دۇرۇبدۇر، باشێن اۆسته دیلشیکهسته
الی قوْلتۇغۇندا حئیران، دیل غمین-وْ-زار-وْ-خسته
گؤرۆرۆ سینهنده اوْخلار، دۆزۆلۆبدۆ دسته-دسته
قالێرێ بۇ حاله حئیران، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
آغلا کهنموئی سن ده، شئبه-ی-ختم-وْ-الانبیایه
آغلاماز گؤزۆن گلهنده، حشره موقئف-ی-جزایه
بیرده یاز آتا دیلیجه، خسته جان وئرهن بالایه
جان وئرهن بۇ چؤلده عطشان، وای جاوان اؤلهن اوْغۇی وای
-------------------------------------


c: text/html

text:
بیر قیزا وورولدوم
بیر قیزا وورولدوم، اوزون گورمه دیم
گؤزونه باخمادیم، ساچین هورمه دیم.
او مندن جان آلدی، منسه اؤلمه دیم
ایندی چوخ زاماندیر اوندان خبر یوخ
اورگیمده واردیر اونا ، سؤزوم چوخ
هر گئجه رویامدا، هر گون فیکریمده
هر ساعات اؤنومده ، هر آن قلبیمده
او بیر تانریچا، منسه بیر بنده
تانریلار ، بنده یه وئرسلر جزا
بو تانری وئریبدیر منه چوخ جفا
مکتوبلار یازمیشام، جواب وئرمییب.
نئچه باش یالوارمیشام، حساب ائتمییب.
بیلمیرم او مندن کوسوب، کوسمییب.
کوسنلر کوسولو قالیب سالاردا
بو کوسن کوسمک له آلیشیب داها
سلام وئرنده سلام آلماییر
اللهین سلامی، جواب آلماییر
قوردوغوم تئله ده بیر آن قالماییر
صیاد دوروب ، تئله اوسته آغلاییر
جیران قاچیب، اوزاقاردا اوتلاییر
ایندی بیر من قالمیشام ، بیرده سؤزلریم
من اونو هر گئجه یئنه گؤزلریم
یوخوسوز قالسادا،آلا گوزلریم
گوزلریم گوزلریم منه دایاق اول
هر یانیم یاتمیشسا ، باری اویاق اول
«یار گلر آستا آستا
الده چیچک دسته دسته
گلیب کئچر منی گورمز
گئدیم دوروم یولو اوسته»
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | قیز,آذری شعرلر,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,شعر ترکی,شعرهای ترکی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دانیشیق – 7 / ایراندا تورک قادینین دورومو و آزربایجاندا قادین حرکتی – دکتر صدیقه عدالتی
دکتر صدیقه عدالتی
توپلومون یاریسینی تشکیل ائدن قادینلار ، آتابی لیک قوراللاری اساسیندا تاریخ بویو ایکینجی درجه لی انسانلار کیمی آغیر شرایطده یاشامیشلار معاصر دوورده ایسه ایرقچی و آنتی تورک رژیملرین کولگه سینده ایراندا یاشان تورک قادینی نئچه قات علاوه ظلم و تبعیضه معروض قالمیش و اوز میللی کیملییندن اوزاقلاشمیش دورومدادیر ، آنجاق میللی – دموکراتیک حرکتین گوجلنمه سی قادینلارین ائشیت و برابر یاشایاجاغینا بویوک اومود یاراتمیشدیر . مصاحبه لریمیزین ۷-اینجی بولومونده تانینمیش سوسیولوگ و آزربایجان فدرال-دموکرات حرکاتی ایجرائیه هیئتی نین عوضوی سایین دکتر صدیقه عدالتی ایله » ایراندا تورک قادینین دورومو و آزربایجاندا قادین حرکتی » قونوسونو چئشیدلی بویوتلاردان اله آلدیق. سایین دکتر عدالتی چوخ دیرلی و آکادمیک تثبیت لر ایله میللی حرکتده قادینلارین داها آرتیق رول آلماسی اوچون اونملی آدیملارین آتیلماسینی وورغولاییب دیر ….
1-کئچمیشه باخاندا ، ایراندا فارس ناسیونالیسمی بیزی ییخماغا تاریخی قوللانمیشدیر، آزربایجان حرکتی ایسه اونون جوابیندا تاریخه سیغیندی و اؤزونو اثبات ائتمک اوچون مدرن دونیا و حقوق نورملارین یئرینه کئچمیشه دایاندی و بیر جور تاریخچی لیک حرکته حاکیم اولوب بو تاریخ حکمرانلیغی بعضأ حرکتی یاراماز نقطه لره گؤتوروب و حتی اونو بو گونون سورونلارینا دوشونمکدن اوزاق ساخلاییب ، سیزجه بو تاریخ سویلمی نه قدر یارارلی دیر یوخسا اونو بیر طرفه بوراخماق زمانی گلیب می؟
ایلک شکیللنمه مرحله لرینده بوتون سیاسی- ایجتماعی حرکتلر انسانلاری بیر آرایا گتیرمک، اورتاق بیر مسیرده حرکت ائتمک و حرکتی دوزگون بیر شکیله سالماق اوچون فرقلی هدفلری وسیله اولاراق استفاده ائدرلر. آزربایجان میللی-دموکراتیک حرکتی نین ایلک شکیللنمه آشاماسیندا دا خالقیمیزین تاریخه سیغینماسی بیر طرفدن فارسلارین اورتایا آتدیغی تئزی چوروتمک ده و اوبیری طرفدن ده خلقیمیزی اورتاق بیر هدف اوچون بیر آرایا گتیرمکده اؤنملی ایدی. البته بو دا حرکتین ایلک مرحله لرینده گرکلی ایدی و یاخشی سونوجلاری دا اولدو. بیر طرفدن بو مسئله باعث اولدو ، خلقیمیز اؤز تاریخی نی اؤیرنمک اوچون فرقلی دیللرده قایناقلارا باش ووردو، آراشدیرمالارا یؤنلدی و بو قونودا دا اؤنملی آراشدیرمالار اورتایا چیخدی. او بیری طرفدن ایسه تاریخه سیغینماق بیر وسیله کیمین خلقیمیزین بیر آرایا گلمه سینده، بیرلشمه سینده و بو وسیله ایله جمعی هویت ین شکیللنمه سی و گوجلنمه سینده اؤنملی رول اوینادی . بونون ان جانلی اؤرنه یی اوچون 1385 ایلینین خورداد قیامینی قئید ائده بیله ریک ، میللتیمیز بیلینجلی بیر شکیلده » هارای هارای من تورکم » شعاری ایله اؤز وارلیغینی و میللی کیملیگینی منیمسه دییینی اثبات ائتدی.
ایندی آزربایجان میللی-دموکراتیک حرکتی بو مرحله نی کئچیردیب، خالقیمیز نه ایسته دیگینی تام آنلامی ایلا بیلیر و میللی کیملیک یئرینده اوتورموش . ایندی چاغیمیزا و مدرن حقوق نورملارا اویماق اوچون بیزی هدفه یئتیرن، یولوموزو آیدینلاتان گلیشمیش تئوری لرله، انسان حاقلارینا اویغون معیارلارلا ، تمامأ دمکراتیک و مدرن ایستک لره دایاناراق ایلرله مه لی ییک.
2-آزربایجاندا بیر قادین حرکتی وار می؟ ایندیکی دورومو نه دیر و ایرانین گئنلینده اولان قادین حرکتی ایله نه فرقلری وار؟
آزربایجاندا ایرانین هر یئرینده اولدوغو کیمین قادین حرکتی واردیر . ان جانلی اؤرنک لری نی ده 8 مارت دونیا قادینلار گونونده کی قادینلاریمیزین فرقلی تشبثلرینده گؤره بیلیریک و عینی شکیلده وورغولاییم کی بیر میلیون امضا کامپانیاسی نین اؤنده گئدنلری و بو کامپانیانی قاباغا آپارانلارین بیر چوخو آزربایجانلی خانیملاردیر.
اما بودا بیر گرچکدیر کی حاکیم رژیم، ایدئولوژی و توپلوم طرفیندن اویقولانان محدودیتلر آزربایجاندا قادین حرکتلری نین تام اورتایا چیخماسینا و اؤز وار اولان پتانسیلی ایله ایلرله مه سینه مانع اولور .
توپلومون ائو و مدرسه ، تعلیم-تربیت سیستمینه حاکیم اولان گئری قالمیش دوشونجه لر سیاسی ، ایجتماعی و عمومی شکیلده جیدی مسئله لری کیشی ایشی اولاراق دیرلندیریر ، قادینلارین ایجتماعی و سیاسی فعالیتلرینی بویوک اولچوده ائتکی له ییر . بئلنچی گئری قالمیش دوشونجه لر حاکیم ایدئولوژی طرفیندن ده اؤزللیکله گوجلندیریلیر . البته بوگون آزربایجان قادینلاری بو ذهنیتله ساواشماقدالار. اونوتمایاق کی اونلارین وئردییی ساواش ایکی ساحه ده گئدیر ، بیرینجی سی توپلومون بوتون ساحه لرینه کؤک سالمیش بو گئری قالمیش ذهنیتله ساواشماق ، ایکینجی سی یاشادیقلاری توپلومدا دموکراتیک و میللی حقلری قازانماق اوچون آپاریلان مبارزه ده . ان آجی گرچک ده بودورکی عمل ده گؤرونوب کی میللی مسئله ایله مشغول اولان بعضی بئی لر طرفیندن ده قادینلاریمیزین فعالیتی باسدیریلیب و حتی گئری قالمیش دوشونجه لرین تأثیرینده قالاراق اونلارین فعالیتلری بویوک اؤلچوده اؤنله نیلیب.
اونوتمامالی ییق کی توپلومون یاریسینی قادینلار تشکیل ائدیر و بو قادینلار توپلومون ایکینجی یاریسینی دا یئتیشدیرن و اونلارا یول گؤسترن رولا صاحیب دیلر ، یعنی اگر آزربایجان میللی-دموکراتیک حرکتی نین گئرچک و قالیجی بیر باشاری یا یئتیشمه سینی ایسترسک قادینلاریمیزین بو حرکته قاتیلیم لارینداکی انگللری اورتادان قالدیرمالیییق .
مدرن، دموکراتیک و مدنی بیر توپلوما صاحیب اولماغین ان تمل شرطلریندن بیری قادینلارین هر ساحه ده کی اکتیو قاتیلیمی دیر، آنجاق قادینلارین هر یؤنلو قاتیلیمی ایله میللی-دموکراتیک ایستکلریمیزه یئتیشه بیله ریک.
سورونون ایکینجی بؤلومونه گلینجه، آزربایجان و ایران گئنلینده کی قادین حرکتلری نین فرقلی لیکلری بیر چوخ عامیله دایانیر .
بورادا مقایسه لی بیر سورو سورورکن آماجیمیز تهران و آزربایجان شهرلرینی مقایسه ائتمک ایسه بونو گؤز اؤنونده توتمالیییق کی تهران بیر مئتروپولیتن دیر و البته کی مئتروپولیتن لرین اؤزلرینه گؤره اؤزللیکلری واردیر ، مثال اولاراق بو شهیرلر داها چوخ جمعیته صاحیب اولدوقلاریندان ، وشهرلشمه مکانیزماسی نین داها یئرلشمیش اولدوغوندان دولایی ، اورادا قاباغا آپاریلان مبارزه لرین داها چوخ اورگانیزه اولما امکانلاری واردیر .غیر دولتی قورولوشلارین داها راحات حرکت ائتمه لری ، کنترل مکانیزمینین داها ضعیف اولدوغو اوچون اعتراض حرکتلری نین شکیللنمه سی داها چوخ مومکوندور .کوچوک شهرلرده بونلارین هامی سی داها محدود بیر چرچیوه ده گئدیر . عینی شکیلده مذهب و عنعنه لرین ده رولو کوچوک شهرلرده داها گوجلودور ، بیلیریک بو ایکی عامل هر زامان قادین حرکاتی نی اولومسوز شکیلده ائتکی له میشدیر.
بونا گؤره قادین حرکاتی تهراندا داها آیدین و گوجلو بیر شکیلده دوام ائدیر. بونودا وورغولاماق ایستیرم کی تهران دا قادین حرکتینه قاتیلانلارین ایچینده آزربایجانلی لارین سایی سی ، فارس لاردان چوخ اولماسا ، آزدا دئییل. بونونلا برابر هئچ کیمسه ده ادعا ائده مز کی مثلأ تبریزده اؤز ائشیت سیاسی و ایجتماعی حقلری نی اله گتیرمک اوچون مبارزه ائدن قادینلارین سایی باشقا بویوک شهرلردن مثال اولاراق مشهد و اصفهان دان داها آزدیر .حال بو کی آزربایجان دا و اؤزللیکله تبریزده ایجتماعی و سیاسی حرکتلرین باستیریلماسی و بونلارا اویغولانان فشار چوخ یوخاری درجه دیر .
3- سئچیم سونراسی اعتراضلاردا تهراندا قادینلارین اؤنده اولدوقلاری و گوجلو حضورلاری اثبات اولدو ، بونون ندن لری نه دیر؟
گئنل لیکله اؤلکه ده بوتون سیاسی ایجتماعی حرکتلرده قادینلار هر زامان اؤز قاتیلیم لارینی گؤسترمیشلر . ایران توپلوموندا اؤزللیکله جمهوری اسلامی نین قورولوشوندان بویانا ، قادینلار ان چوخ شیددته معروض قالانلارداندیلار . گئنل اولاراق جينسى آپارتايد و قادينلارين تحقير ائديلمه سى ایران اسلام جومهوریيتی نین دونيا گؤروشونون تملی دیر و بو اساسدا ایران اسلام جومهورییتینین آنا یاساسی آچیقجاسینا جینسی آپارتایدا رسمیت و قانونیت وئریب دیر.
توپلومون بوتون ساحه لرینده قادینلار ایکینجی درجه لی وطنداش حساب اولورلار. اؤزللیکله اسلام جومهوریتی نین مدنی و قضایی قانونلاریندا قادینلار بویوک اؤلچوده حقسیزلیکلره و ائشیت سیزلیکلره معروض قالمیشلار . بونا گؤره اؤلکه ده قادینلار هر فرصتده ، حاکیم رژیمه و بو جینسی آپارتایدا قارشی اؤز اعتراضلارینی بیلدیرمک اوچون حرکتلره قاتیلمیشلار . اؤزللیکله سئچیم سونراسی حرکتینده قادینلارین قاتیلیم لاری هم داخیلده و هم خاریجده بویوک بیر ائتکی یاراتمیش و اؤلکه نین ایماژینی بویوک اؤلچوده دئییشدیرمیشدیر . عینی زماندا بو جینسی آپارتایدا و توپلومداکی قادین علئیهینه اولان قانونلارا قارشی اؤلکه ده ایلرله مکده اولان » بیر میلیون امضا کامپانیاسی » نین دا قادینلارین بو حرکتده کی گئنیش قاتیلیم لاریندا بویوک رولو واردیر . بو کامپانیانین سایه سینده ، مختلف طبقه لرده اولان قادینلار مدنی و قضایی قانونلارینداکی حاقسیرلیق لاری و ائشیت سیزلیکلری اؤیرنیب و آکتیو بیر شکیلده بو تبعیضلری آرادان قالدیرماغا چالیشیرلار .باشقا شکیلده اؤزومو ایفاده ائدرسم » بیر میلیون امضا کامپانیاسی » قادینلاری بیلینجلی بیر شکیلده حرکته گتیردی . بوکامپانیا سبب اولدو ، بیر چوخ یئرده تابو شکلینده اولان قادین مسئله سی ، آچیق و آیدین بیر شکیلده قونوشولسون و سوز قونوسو اولسون . » بیر میلیون امضا کامپانیاسی » بیر چوخ باغلی قاپینی آچیب ، ایچری گیریب و قادین مسئله سینی بیر سیر اولماقدان چیخاردیب توپلومون هر بیر یئرینه یایدی.
سون حرکتده کی قادینلارین قاتیلیمیندان بویوک موتلولوق و فخر دویدوغومو بلیرتمکله برابر بونودا سؤیله مه لی یم کی بورادا قادینلار اؤز قادین ایستکلری و قادین هویتلری ایله یوخ بلکی گئنل اعتراضی ایستکلرله و جمعی هویت ایله حرکته قاتیلمیشلار کی منجه دیققتلری بو مسئله یه و اکسیکلیکه چکمه میز گره کیر .
4- نه دن آزربایجاندا و میللی حرکتده قادینلارین اونملی یئری یوخ و بیزیم حرکت چوخلو کیشی لردن اولوشور؟
تاسفله میللی حرکت بیر چوخ اؤلکه ده کی میللی حرکتلر کیمین بیزده ده آغیرلیغی کیشی لره دیر و بیر کیشی حرکتی کیمین گئدیر . البته بیزیم خانیملاریمیزین دا بو حرکتده قاتیلیملاری گؤرونور اما بو اولماسی گره کن بیر شکیلده و تام پتانسیلی ایله دئییل . بونون بویوک بیر ندنی توپلومدا یئرلشمیش اولان پاتریالکال ( آتا-بی لی لیک یا پدرسالار ) دوشونجه لردیر کی حاکیم گوج و ایدئولوژی ده اویغولادیغی آپارتاید سیاستی ایله بو دوشونجه لری داها دا گوجلندیریر. بو دوشونجه لره گؤره کی عصیرلردیر بو توپلوما حاکیم اولوب و بو توپلومون بوتون دوشونجه لری نی مسموم ائدیر قادینلارین عمومی شکیلده سیاسته و جیددی مسئله لرله مشقول اولمالاری رد ائدیلیر. تأسفله بو توپلوما حاکیم گئری قالمیش دوشونجه لرین میللی حرکتده کی ائتکی سینی ده گؤروروک و بو قونو اؤزللیکله ده خانیملارین میللی مسئله یه قاتیلیم لارینی بویوک اؤلچوده آزالدیر . باشقا طرفدن ده قادینلارین یاشادیقلاری آجی تجربه لردن آلدیقلاری درسلر ، یعنی اؤنجه کی حرکتلرده هدفه یئتیشمک اوچون بیر وسیله اولاراق قوللانیلمالاری و هیچ بیر زامان اونلارین قادین ایستک و حاقلارینا اؤنم وئریلمه میشدیر، بو مسئله قادینلاریمیزین بو حرکته بویوک اؤلچوده دستک وئرمه لرینی اؤنله ییر . یعنی اگر مسئله یه درین بیر شکیلده باخساق گؤروروک کی قادین مسئله سی هله بیزیم توپلوموموزدا یئرینی آلمامیش و قادینلارین میللی حرکت ده کی قاتیلیملاریندان بحث اولونجا اونلارین ساده جه سایی اولاراق بو حرکتده وار اولمالاری و گؤرونمه لری بکله نیلیر. یعنی بو مسئله نین آنلامی و اؤنمی هله توپلوم طرفیندن آنلاشیلمامیش . بونا گؤره بئله دوشونورم کی بیز هر شئی دن اؤنجه بو مسئله نی تام آنلامی ایلا آیدینلاتمامیز و بو قونودا چوخ آراشدیرمالارا و دارتیشمالارا یئر وئرمه میز گره کیر. باشقا بیر مسئله ده بودور کی گونئی آزربایجاندا قادینلاریمیز هله اؤز تشکیلاتلارینی قورامامیشلار، کی بودا توپلومون اویغولادیغی او قیسیتلامالارین و بو مسئله نین اؤنمی نین داها تام آیدینلانماماسی نین نتیجه سیدیر .
قادین فعالیتلرینده کی ان گلیشمیش حرکت بودور کی قادینلاریمیز ایلک اؤنجه اؤز مستقیل تشکیلاتلارینی قورسونلار و سونرادا باشقا تشکیلاتلارلا ایلگیلرینی قوروب ، اونلارلا رابطه ده چالیشسینلار و اونلارا دستک وئرسینلر. بونو اونوتمامالیییق کی قادینلارین میللی حرکتده هر یؤنلو و هر ساحه ده کی قاتیلیملاری اولمازسا آزربایجان میللی-دموکراتیک حرکتی تمامأ کیشی حاکیم بیر حرکت اولوب ، دموکراتیک حرکت اولما اؤزل لییینه صاحیب اولمایاجاق. بونو تأکیدأ سویله مک ایستیرم کی قادینلار آنجاق آزربایجان میللی حرکتی نده اؤزلرینین ، ایستکلرینین و حقلرینین مدافعه اولدوغونو گؤردوکلرینده بو حرکته تام پتانسیل ایله قاتیلابیلیرلر.
5- بیلیرسیز کی بیزی آسیمیله ائتمک اوچون دیلیمیزی دئییشمک ان اونملی تاکتیک و استراتژی دیر- آسیمیله یه معروض قالان بولگه لریمیزده مطالعه ائتسک خانیملارین و قیزلارین بو اسیمیلاسیون قارشی سیندا قات- قات چوخ آسیمیله اولدوقلاری چوخ آچیق گورولور. بونون ندنلری سیزجه ندیر؟
بو گئرچه یی گؤز اؤنونده توتمالیییق کی اؤلکه نین گئنلینده قادینلار ایکینجی درجه لی وطنداش حسابا گلیرلر و ایراندا غیر فارس میللتلر ، فارسلارا گؤره داها آشاغی بیر استاتوسا صاحیبلر . بونا باخینجا ایران توپلومونون هیرارشیک سیستمینده فارس کیشی لر بیرینجی درجه لی، فارس قادینلار ایکینجی درجه لی، غیر فارس کیشیلر اوچونجو درجه لی و غیر فارس قادینلار دؤردونجو درجه وطنداش حسابا گلیرلر. بودا بو دئمکدیر کی دوغوشدان اعتبارأ جینسیتینه گؤره ایکینجی درجه لی وطنداش استاتوسوندا اولان قادینلاریمیز اؤز میللی هویتلری نی قبول ائتدیکلرینده دؤردونجو درجه وطنداش استاتوسونا دوشه جکلرینه اینانیب ، اؤز جینسی کیملیک لرینی اینکار ائده مه دیکلریندن میللی هویتلری نی اینکار ائتمکله داها آشاغی بیر استاتوسا دوشمه یی اؤنلمه یه چالیشیرلار.
بیر طرفدن ده پهلوی رژیمی گلیشدیردییی آسیمیلاسیون سیاستینی روانی باخیمدان باشاریلی قیلماق و تورکلری اؤزلرینه یابانجی ائتمک ، اؤز گوونلرینی و بو وسیله ایله ده، میللی هویتلرینی یوخ ائتدیرمک اوچون گنیش ضد تورک پروپاگاندالارا باش ووردو. بونلاردان ان اؤنملی سی تورکلرین ایماژلارینی توپلومون بوتون ساحه لرینده خارابلاماق ایدی. بونو ان گئنیش شکیلده انعکاس وئرن و تبلیغ ائدن ده فارس مئدیاسیدیر کی تورکلری چوخ آشاغی یئرلرده و رول لاردا گؤستریر. اؤزللیکله مئدیادا تورک قادینی یازیق، بیلینج سیز و ساوادسیز گؤسته ریلیر و البته کی بو تورکلرین علئیهینه اولان روانی تئرورون اثری توپلومدا چوخ درین اولموشدور.
بیزیم قادینلاریمیزدان بعضی لری اؤز میللی کیملیک لرینی اینکار ائدرک استاتوس لارینی قوروماق و بو قارالامالاردان اوزاقلاشماق ایسته ییرلر. بیر گئری قالمیش دوشونجه ده بیزیم قادینلاریمیزین ایچینده اولابیلیر کی فارسلاشما، مودرنلشمه آنلامیندا دوشونولور ، البته بو اؤزوده فارس مئدیاسینین ائتکیسینین سونوجودور. چوخ حاللاردا فارسلاردان منظور باش کند » تهران » نظرده توتولور . تهراندا قادینلارین نسبی آزادلیقی و ایجتماعی رابیطه لرین باشقا شهرلرله فرقلی اولماسی و چئشیتلی N.G.O و جمعیت لرین وار اولماسی ، او شهرین فارس اولوب اولماماسی ایله هئچ علاقه سی یوخدور . تهراندا فارس لارلا برابر ایراندا یاشایان باشقا مللیت لر و اؤزللیکله آشاغی یوخاری 4-3 میلیون تورک یاشاییر. شیراز ، اصفهان، مشهد، یزد و کرمان اوست-اوسته فارس شهرلری دیر. بوشهرلرین هئچ بیرینی مطلقا تهرانلا موقایسه ائتمک اولماز . بئله بیر دوشونجه لر ایستر- ایسته مز قادینلاریمیزین گنیش شکیلده آسیمیله اولمالارینا سبب اولموشدور.
6- قادینلار ایله باشقا قونو اونلارین ساغلیق، تحصیل و …….. دورومودور. ایراندا تورک قادینلارین آراسیندا بو یاشام استانداردلاری نه سوییه ده دیر؟
بو سورویا دقیق جواب وئرمک اوچون تورک و غیر تورک بؤلگه لرینده کی آمارلارا باخماق لازیمدیر. آمارلارا گؤره گئنل اولاراق آزربایجاندا ساوادلی لارین ساییسی باشقا بؤلگه لرله مقایسه ده اؤلکه ده 20 -اینجی مقامدادیر. بورادان یولا چیخیب و دوشونه بیلیریک کی قادینلارین آراسیندا دا ساوادلی لارین سایی سی فارس بؤلگه لرینه نظرأ داها آزدیر . گئنل اولاراق قادینلارین تحصیلی و ساغلیق دورومو نئچه عامیلدن آسیلی دیر کی ایلک باشدا یاشادیقلاری بؤلگه و عائله نین اقتصادی وضعیتی وار . آزربایجاندا اقتصادی یاتیریملارین و دوؤلتین بو بؤلگه یه وئردیگی اقتصادی دسته یین گئتدیکجه آزالماسی بؤلگه نین و اورادا یاشایانلارین اقتصادی دورومونو اولدوقجا اولومسوز شکیلده ائتکیله ییر . بونون مستقیم ائتکی سینی او بؤلگه ده یاشایانلارین عموم شکیلده و اؤزللیکله ده قادینلارین تحصیل و ساغلیق دوروموندا گؤره بیلیریک . آیریجا آزربایجاندا قادینلارین تحصیل درجه سی نین آز اولماسی بونداندیر کی تورک بؤلگه لرینده تحصیل آنا دیلینده اولمادیغی اوچون ساوادلی لارین سایی فارس بؤلگه لریندن داها آزدیر . چونکو بو بؤلگه ده بیر چوخ اوشاق تحصیل دیلینی آنلایامادیغی اوچون مدرسه نین ایلک گونلرینده تحصیلی بوراخیر . تحصیله ادامه وئرنلرین بیر چوخو ایسه عینی سبب دن یوکسک درجه ده باشارییا نائل اولمورلار . بو عامیللر زنجیر کیمین بیربیرینه باغلی دیرلار. تحصیلی اولمایان و یا آشاغی تحصیلی اولانلارین ، داها یاخشی ایشه صاحیب اولوب ، داها یاخشی اکونومیک دورومدا اولمالاری بکله نه مز و بو اونلارین یاشاییشینی بیر بوتون اولاراق ائتکیله ییر کی ساغلیق دورومودا بونون بیر پارچاسی دیر . دئمک اولارکی آزربایجان دا ساوادسیزلیغین یوخاری اولماسی و ساغلیق دورومونون یاخشی اولماماسی بو خالقین ، دوؤلت طرفیندن معروض قالدیغی ائشیت سیز ( نابرابر ) معامله دن دیر.
7- بئیین لرده یئرلشمیش بیر ذهنیت تورکلرین داها آرتیق قادینلارا قارشی اولدوقلارینی و یا قادین حاقلارینین پوزولماسینی ادعا ائدیر بو ذهنیت نه قدر دوغرودور؟
بودا توپلومدا حاکیم اولان ، آنتی تورک پروپاگاندالاردان بیری دیر کی تأسفله ایران توپلوموندا بویوک ائتکی بوراخمیشدیر . بو فرضیه نی چوروتن بیر چوخ سند وار اما اثبات ائدن هیچ بیر گرکچه یوخدور ، وارسا سونولسون بیزده اؤیرنک. یوخاریدا دا بحث ائتدیگیم کیمی ، قادین دورومو و قادینلار حاققینداکی ذهنیت بیر چوخ عامیلدن ائتکیله نیر کی میللتلرین یاشادیقلاری جغرافی اؤزللیکلری، او بؤلگه لرین اکونومیک دورومو و گلیر قایناقلاری بونلاردان ایکی سی دیر.
بیر داها سیزه جان ساغلیغی دیله ییب و قاتقینیز اوچون صمیم قلبدن تشککور ائدیریک
2 دیدگاه »
-
[…] دانیشیق – 7 / ایراندا تورک قادینین دورومو و آزربایجاندا… […]
بازتاب توسط گفتگو – 8 / مصاحبه اختصاصی با ابوذر آذران: هویت حرکت ملی آذربایجان نه سیاسی که مدنی است « کانون دمکراسی آزربايجان | 17 مارس 2011 |
-
[…] دانیشیق – 7 / ایراندا تورک قادینین دورومو و آزربایجاندا… […]
بازتاب توسط گفتگو – 1/ مصاحبه اختصاصی کانون دمکراسی آذربایجان با هدایت سلطانزاده « کانون دمکراسی آزربايجان | 17 مارس 2011 |


text:
بېلگیلر
کتاب نامی: تویغولریم، قیغولریم (تنلنگن شعرلرتوپلمی)
شاعر: سیّد محمّدعالم لبیب
ناشر: باخترمد نیت ویایینچیلیک اویوشمه سی و افغانستان اوزبیک وترکمن تیللرینی یوکسلتیریش «قویاش» مؤسسه سی
کمپیوترچی: سیّـد احسان لبیب
صفحه باغلاوچیلر: احمدشاه امیری و سهراب سامانیان
تیراژ: 1000 نسخه
باسیلیب چیققن ییری و ییلی: مزارشریف، ش.هـ.1384/م.2005ییل.
قیسقه بیوگرافی
مرحوم سیّد توردی اۉغلی سیّد محمّد عالم لبیب ش.هـ ۱۳۳۶- ییل فاریاب ولایتیگه قره شلی اندخوی اولوسواللیگی نینگ خانچهارباغ قیشلاغی (حاضر اولوسواللیک)ده ، بیر ضیالی روحاني عایله ده دنیاگه کېلدی. باشلنغیچ معلوماتنی خانچهار باغ مکتبیده آلیب، ۱۳۵۵- ییلده اندخوی ابومسلم لیسه سینی عالي درجه ده بیتیردی . ۱۳۵۶- ییلده کابل یونیورسیته سی ادبیات و انساني علملر فاکولته سی نینگ دري تیل و ادبیاتی بۉلیمیده اۉقیشگه کیردی. اۉشه ییل نینگ اۉزیده دولت تامانیدن عالي تحصیلات آلیشی اوچون روسیه مملکتیگه ییباریلدی. ۱۳۶۳-ییل مذکور اولکه ده عالي تحصیلاتینی بیتیریب ، ادبیاتشناسلیک ساحه سی بۉییچه فیــلالوجی علملری ماستری عنوانینی کسب اېتیب ، ماستر لیک دیپلـومینـی آلیشگه اېریشدی .
سیّد محمّد عالم لبیب ۱۳۶۳- ییلدن ۱۳۷۱- ییل نینگ آخریگچه کابل یونیورسیته سی تیل و ادبیات فاکولته سی نینگ ،اۉشه زمان ینگی تشکیل اېتیلگن ، اۉزبېک تیلی و ادبیاتی بۉلیمی ده استاد بۉلیب تدریس قیلدی ،۱۳۷۲- ییلدن باشلب
۱۳۸۲ـ يیلگه قدر بلخ یونیورسیته سی ادبیات و انساني علملر فاکولته سیده، ۱۳۸۲ـ يیلدن ۱۳۸۵ ـ يیل نینگ باشلریگچه فارياب عالي اۉقوو يورتیده استاد لیک وظیفه سینی بجریب کېلدی.۱۳۸۵ـ يیلدن بوکونگه قدر تخاريونیورسیته سی رییسی صفتیده ایشلب همده علمي-ادبي فعاليتلریگه دوام اېتتیریب کېلماقده.شونینگدېک، او ۱۳۸۰و ۱۳۸۱- ییللری ، بلخ یونیورسیته سی و1385 -1387 ییللری تخاریونیورسیته سی رئیسی صفتیده هم وظیفه بجردی.
پوهندوی سیّد محمّد عالم لبیب اۉزبېک و دري تیللریده شعر یازه دی. اونینگ یازگن شعرلری ۱۳۵۱- ییلدن بویان مملکت پایتختی کابل و ایریم ولایتلر مطبوعاتیده همده قۉشنی اولکه لرده چیقه یاتگن بعضی بیر نشریه لرده چاپ اېتیلیب کېلماقده . اونینگ اۉزبېک تیلیده گی شعر لریدن بیر توپلم «سۉز اینجو لری » نامی بیلن افغانستان یازووچیلری اویوشمه سی تامانیدن ۱۳۶۸- ییل نشر اېتیلگن اېدی، ایکّینچی مجموعه اېسه «تويغولریم، قیغولریم» عنوانی آستید۱۳۸۴ـ يیل مزارشریف شهریده چاپدن چیقدی.قۉلینگیزده گی تۉپلم اېسه شاعرنینگ اۉزبېک ودري تیللریده گی شعرلریدن تنلنگن پارچه لرنی اۉزایچیگه آله دی.بوتۉپلمده، کۉپینچه يوقاریده اېسلتیب اۉتیلگن مجموعه لرگه کیرگن شعرلردن تشقری، بیرقطارشعرلربیرینچی بارادبسېورلر دقتیگه حواله قیلینماقده.
پوهندوی لبیب ، ادبیات نظریه سی، ادبي ـ بدیعي تنقید ، اۉزبېک ادبیاتی تاریخی ، تیلشناسلیک و شو کبی، تاریخي و اجتماعي موضوعلر گه عاید بیر قطار رساله و مقاله لر مؤلفی هم دیر . همده شو موضوعـلرده بۉلگن کۉپ اثر لرنی خارجي منبعلردن دري و اۉزبېک تیللریگه ترجمه قیلیب ، نشر گه تاپشیرگن. اونینگ علمی ـ تحقیقي اثر لری همده علمي ترجمه لری « انیس »، «هیواد»، «ندای اسلام »، «جنبش»، «راه» وباشقه جریده و روزنامه لر؛ « عرفان »، « اجتماعي علوم»، «بلخ»، «یاغدو»، «صبا»، «خراسان»، و«چاووش»کبی علمي و ادبي مجله لرده ، باسیلیب چیقـقن.


text:
پروقراملار
تورکیه
فیرات قالخانی حرکاتی ایچینده، البابین داعشدن تمیزلنمهسی اوچون سون حاضیرلیقلار ائدیلیر
اؤزگور سوریه اوردوسو، الباب-مومبیج قارا یولوندا کونترولو بؤیوک اؤلچوده تامین ائتدی
آلمان باخان: تورکیه حاقلی
موللر، وعد ائدیلن مادی یاردیمین بو گونه قدر آز بیر قیسمینین گؤندریلدیگینه ایشاره ائدهرک تورکیهنین بو مؤوضوعداکی تنقیدلرینی حاقلی گؤردویونو ایفاده ائتدی
اردوغان، 11 دسامبر بازار گونو قازاخیستانا گئدهجک
پرزیدنت اردوغان، 2 گونلوک قازاخیستان زیارتینده، قازاخیستان پرزیدنتی نظربایئو ایله باش-باشا و هیاتلر آراسی گؤروشمهلر رئاللاشدیراجاق.
تورک دونیاسی
مرتضی مرادپورون آجلیق اعتصابی 46.جی گونونده
46 گوندور آجلیق اعتصابینی سوردورن مرتضی مرادپور آذرین 17سی چهارشنبه گونو تبریز زندانینا آپاریلدی
قیبریس باریش مذاکیرهلرینده گؤزلر گلهجک آیا چئوریلدی
قوزئی قیبریس تورک جمهوریتی پرزیدنتی مصطفی آکینجی، گلهجک آیکی کریتیک مذاکیرهلر اؤنجهسینده، بلژیکین باشکندی بروکسلده آوروپا بیرلیگی مسئوللاریلا بیر آرایا گلدی
بؤلگه
حلبدهکی عملیاتلارا آرا وئریلدی
روس خاریجی ایشلر باخانی، وطنداشلارین تخلیهسی اوچون حلبین دوغوسونداکی عملیاتلارا آرا وئریلدیگینی آچیقلادی
اوچاق دوشمهدن اؤنجه آلوو آلمیشدی
47 نفرین حیاتینی ایتیردیگی اوچاق قضاسینا باغلی یئنی بیلگیلر اورتایا چیخدی
دونیا
نائورولو باخان روسیادا اؤلدو
ساغلیق و اولاشدیرما باخانی والدو دوویوگو، روسیایا رسمی سفری اثناسیندا بیردن راحاتسیزلاناراق حیاتینی ایتیردی
ناتو خاریجی ایشلر ناظیرلرینین بروکسلدکی کونفرانسی دونن ده داوام ائتدی
ینس استولتنبرگ کریمهنین زورلا ایلحاقینی تانیمایاجاقلارینی تکرارلادی و روسیانی مینسک موقاویلهسینه اویماسینا چاغیردی
اقتصاد
اردوغان: یئترلی دئییل
"ایران و چین، بونا اولوملو باخدیلار. بونو ائتسک پارالاریمیز اوزریندکی باسقیلاردان قورتولار"
تورکیه انرژی و طبیعی قایناقلار باخانی: انرژی تیجارتینده تورک لیرهسینه کئچیلهجک
تورکیه بؤیوک میللت مجلیسینده کئچیریلن بودجه گؤروشمهلرینه، انرژی آنلاشمالارینا باغلی تعجبلو گلیشمهلر دامغاسینی ووردو
تورکیه جمهوریت مرکز بانکی ایله چین مرکز بانکی آراسیندا ایلک پول موبادیلهسی اولدو
چین ایله تورکیه مرکز بانکلاری آراسیندا ایلک پول موبادیلهسی عملیاتی 30 نوامبر 2016 ' دا ائدیلدی
ایدمان
بشیکتاش، دینامو کیئوه قارشی
کیئو المپیک ایستادیوموندا اویناناجاق اویون، 22.45ده باشلایاجاق و ترت 1دن جانلی یایینلاناجاق
کولتور و صنعت
تورکیهدکی خاریجی اؤیرنجیلرین شب عرس هیجانی
عابدکوهی، مؤولانانی تورکیهیه گلمهدن اول ده تانیدیغینی، ایراندا اوخوللاردا اونون کیتابلارینی و شعرلرینی اوخودوقلارینی ایفاده ائتدی
500 رنگارنگ قوشلا فستیوال
آیدینین نازیللی ائلچهسی 3.جو دفعه گؤیرچین و قناری فستیوالینا ائو صاحبلیگی ائتدی
"ایستی کوللری قالدی" اؤدول آلدی
تورک-فرانسیز ادبیات اؤدولو، "ایستی کوللری قالدی" آدلی رومانییلا اویا بایدارا وئریلدی
بیلیم و تکنولوژی
توکلو دایناسور قویروغو فسیلی تاپیلدی
فسیلین، تخمینا 99 میلیون ایل اؤنجه اورتا-مزوزوئیک دؤورنه عاید اولدوغو تثبیت ائدیلدی
جان گلن اؤلدو
"اوزایا و کنگره بیناسینین ذیروهلری قدر یوکسلدی اما اوریی هئچ واخت کؤکلریندن قوپمادی"
گؤیتورک1 گؤیه چیخدی
تخمینا 90 دقیقهده دونیا اطرافیندا بیر دؤور آتاجاق پیکین، ایلده 60 میندن چوخ گؤرونتو چکمهسی اؤن گؤرولور
ساغلیق و چئوره
شلاله دوندو
تخمینا 15 متر یوکسکلیکدن آخان شلالهنین بوزلا اؤرتولو گؤرونتوسو و سویوق هاوا سببیله آغاج بوداقلاریندا اولوشان بوز، چوخ گؤزل گؤرونتولر میدانا گتیریر
سولومون آدالاریندا دونن 7.8 بؤیوکلوگون زلزله اولدو
تخمینن 3 مین نفرین تاثیرلندیگی زلزلهده آرتچی شوکلار داوام ائدیر


text:
شام غریبان نوحهسی – قوْشار:؟
شیعه بۇ گۆن گلمیشیک شام-ی-غریبانه بیز
باش آچارێق آغلارێق شاه-ی-شهیدانه بیز
زینب-ی-بیچارهنین غملری طوغیان ائدیب
گاهی تسلّی وئریب نالـه و افغـان ائدیـب
آل-ی-علینی عدو، خمیده زینـدان ائدیـب
وئرمهگه باش ساغلێغێ زینب-ی-نالانه بیز
نازیلـه پــــروردهلــر قـــوْل قــــوْلا بـاغـلــێ قـالێــب
زینــب-وْ-کـلثــوم ایـلــهن عالــهمــه لــرزه سالێـب
حضرت حۆسئینین باشێ، خولییه مئهمان اوْلۇب
ناله-وْ-شیوهن ائدهک، شام-ی-غریبانه بیز
شور دۆشۆبدۆر بـۇ گۆن کرب-وْ-بـلا دشتینـه
قاره چکیبلهر تمـام عـرض-وْ-سمـا عرشینـه
آغلایێن عبّاسه سیـز وۇردۇلار اوْخ مشگینـه
سینه وۇراق آغلایاق ناطیق-ی-قورآنه بیز
لئیلــی حـزین آغــلایێـــر اؤلـــدۆ علـــی اکبــری
اوْخـلادێ چـۆن حرملـه حـلـق-ی-علـی اصغـری
سوز-ی-عطهشدهن یانێب سوْلدۇ اوْنۇن لبلهری
ناله-وْ-شیوهن ائدهک، اصغر-ی-نالانه بیز
کینه ائدیب ساریبان کسـدی حۆسئیـن اللــهریـن
شئمر جیـدایـه وۇرۇب رأس-ی-حۆسئیـن انوهریـن
زینب حۆسئن وای دئییب، اوْخشادێ بۇ غملهرین
آغلایارێق هر زامان، سروهر-ی-خوبانه بیز
اوْلــدۇ خـرابــه مکــان زینــب-ی-بیچـارهیـه
خۇردا اۇشاقلار گلیب، گؤز یاشیله نالییـه
وئـردی تسلّـی اوْ دم زینـب اوْ دل پـارهیــه
باشدا قارا گلمیشیک، شام-ی-غریبانه بیز
فـاطیمــه گلــدی اؤزۆ شــام-ی-غـریبـانینـه
گؤردۆ اوْغۇل باشێنێ چۆن بلهشیب قانینـه
وای بالا وای نالهسی، شاه-ی-شهیدانینـه
گلمیشیک ائی شیعهلر شام-ی-غریبانه بیز


text:
محمد امین رسولزاده ایله ستارخانین تاریخی گؤروشو
محمد امین رسولزاده ایله ستارخانین تاریخی گؤروشو
دوسئنت دوكتور فایق علیاكبراوو (غضنفر اوغلو)
ییرمینجی عصرین اوّللرینده ایراندا باش وئرن حادیثهلری، خوصوصیله مشروطه حركاتینی " ایران ایشلری " باشلیغی آلتیندا سیلسیله مقالهلرله دَیرلندیرن محمد امین رسولزادهنین بو مسلهلرده آچیقفیكیرلی، آزادلیقسئور، اوبیئكتیو فیكیرلرینی گؤرمهمك مومكون دئییلدیر. بئله كی، او، 1906-جی ایلده ایراندا باش وئرن اینقیلابی حادیثهلری موثبت قییمتلندیریر و قیسا بیر زامان كسیگینده ایراندا " عدالتخانا " مجلیسینین آچیلماسینی موهوم بیر ایش كیمی قییمتلندیریردی. اونون فیكرینجه، حرّّیت، آزادلیق و سربستلیك قیمتسیزدیر كی، ایراندا باش وئرن اینقیلاب دا بونونلا باغلیدیر. ایراندا حرّیتین باش وئرمهسینه هئچ كسین اینانمادیغینی، " چوخلاری، بو میلّت اؤلدو دخی دیریلمز " دئییب، - دوردوغو فیكرینی وورغولایان رسولزاده قئید ائدیردی كی، اصلینده ایران خالقلارینا بو جور یاناشماق دوزگون دئییل. رسولزاده یازیر كی، ایرانداكی حرّیت چار روسییاسینداكی حرّیته بنزمهسهده، روسییانین حرّیتی، سربست و آزادلیغی كیمی اولماسا دا، یئنه ده میلّتین اینكیشافینا دوغرو بیر آددیمدیر. م.ا.رسولزاده ایراندا دا اینقیلابین باش وئردیگینی، آنجاق چار روسییاسیندان فرقلی اولاراق پراكنده شكیلده اولدوغونو گؤستریردی. بوتون بونلارلا یاناشی، ایراندا حیاتین اؤلمهدیگینی، تامامیله ویران قالمادیغینی، بورادا دا صینفی موباریزهنین گئتدیگینی اساسلاندیرماغا چالیشان رسولزاده " ایراندا اینقیلاب " آدلی مقالهسینده یازیردی كی، روسییا اینقیلابی ایرانلیلاری دا آییلتماغا باشلاییب: " روسییا اینقیلابینین ایران اینقیلابی ایله بیر چوخ اوخشارلیغی وارسا دا، بؤیوك بیر تخلّوفی ده واردیر كی، او دا ایران اینقیلابینین باشیندا روحانی قیسمینین اولماسیدیر. گؤرونور كی، ایسلامیتی آباد ائدن ده موللالار اولاجاقلار - دئییلمی؟ " . رسولزادهنین بو ایكی اؤلكه ده باش وئرن اینقیلابا وئردیگی دولغون، دوروست قیمت، ایراندا روحانیلرین اینقیلابا باشچیلیق ائتمهسی ایله باغلی سؤیلهدیگی فیكیر، اولدوقجا ماراقلیدیر. ایسلام دینینه باغلیلیغینا باخمایاراق، ایراندا اینقیلابا روحانیلرین باشچیلیق ائتمهسینه و موللالارین ایسلامیتی آباد ائتمهسینه سواللا یاناشان رسولزادهنین بو مسله ده، روحانی اینقیلابچیلارا اعتیمادسیزلیغی حیسّ اولونور. بو معنادا، ایرانداكی اینقیلابین روسییا اینقیلابیندان فرقلی اولاراق باشقا بیر سیاسی رنگده اولماسینی یاخشی آنلایان و بونو، دفعهلرله وورغولایان رسولزاده آنجاق اومیدینی ایتیرمیر، بورادا ایدارئیی-مشروطه اعلان ائدیلمهسینی سئوینجله قارشیلاییردی. چار روسییاسیندان فرقلی اولاراق ایراندا قانونلارین حؤكومتین دئییل، میلّتین قبول ائدهجگینی رسولزاده بؤیوك بیر ایش آدلاندیریر: " بو گونلردن بری ایران آزاد بیر مملكت حساب اولونور. آزاد مملكتین ده آزاد رعیتلری گرك اولسون. رعیتلر گرك اؤز حاكیملرینین احوال و وضعیتلرینی میقیاسا چكیب هر واخت گؤزتچی اولسونلار كی، مبادا غصبكارلار حوقوقی-میلّتی غصب ائدیب، حرّیته ضرر وورارلار كی، مبادا امیرباهادیرلار یئنه ده مئیدان ائدرلر " . رسولزاده دوغرو اولاراق قئید ائدیر كی، ایرانین قانونلارینی قبول ائدهجك مجلیسی-میلّینین كیملردن تشكیل اولونماسی ان واجیب مسلهدیر: " ایران قانونی اساسیسی هله معلوم دئییل كی، ندن عیبارتدیر. چونكی اونلاری تعیین و آشكار ائدن مجلیسی-میلّی اولاجاق. اگر مجلیسی-میلّی حرّیتپرستلردن موتشكّیل اولدو، اوندا آرزو اولونان بیر صورتده قانون اساسی حلّ اولونوب قرار وئریله جكدیر. یوخ اگر امیرباهادیرلار طرفدارلاری چوخ اولوب ایستیبدادخواهلار غلبه ائتدیلر، اوندا آللاه گؤسترمهسین ". رسولزاده نه یوللا اولورسا-اولسون ایرانلی اینقیلابچیلاری گئرییه چكیلمهمهیه چاغیریر. اونون فیكرینجه، اصیل موباریزه ایرانلی اینقیلابچیلار اوچون بوندان سونرا باشلاییردی: " بو گونهدك اللشدینیز، ایدارئیی-مشروطه قورولماق اوچون دست-خط آلدینیز. اصیل ایشلهمك بوندان سونرادیر. زیرا ایندی ایشلمهییب مقصودینیزی آپارا بیلمزسینیز. اوندا سیزین حاكیملرینیز هر بیر مشروطه و حرّیتینیزی الینیزدن آلیب اوجا سس ایله كلّ عالمه دئیهجكلر كی: بیز حرّیت وئردیك، لاكین میلّت حاضیر اولمادیغی اوچون ایداره ائده بیلمهدی ". رسولزاده ایراندا باش قالدیران اینقیلابین مركزینده دایانان، ستارخانین باشچیلیق ائتدیگی تبریز حادیثهلرینه ایسه خوصوصی دَیر وئریردی. او، ایرانین مجلیسی-میلّیسینه تبریزدن اولان میلّت وكیللرینین قاتیلماسینی بؤیوك سئوینجله قئید ائدیردی: " بو مشروطیت كی، ائشیدیرسیز، بو او مشروطیتدیر. علمایی-حقه قاباغا دوشوب بویونلارینا قانلی كفن گئییب اؤز جانلارینی فدا ائتدیلر، تا اینكی بو عقدی-عزمین صادیر اولماسینا، یعنی مشروطیت وئریلمهسینه مووفّق اولدولار. تئهران اینقیلابیندان سونرا تبریز حادیثهلری آرالیغا دوشوب جومله آذربایجانی بیر هیجانی-عظیم بورودو. جماعت و ائل تشبوثو بورادا دا ظوهورا گلدی. ایران میلّتینین طلبلری موعین اولونماغا باشلادی. ایران میلّتی-نجیبهسینین ایستهدیگی، اونو طلب ائتدیگی موساوات كلّ اولوب، بیلافرق میلّت و مذهب، آرواد، كیشی هامیسینین برابر هر حوقوق و ایختییاردا بیلافرق اولماسیدیر. ایندی تبریز شهری بیزلری كلّ آذربایجاندان مبعوث اولاراق سئچیب، میلّت مجلیسینه گؤندریرلر كی، اورادا اونلارین حوقوقی-بشریییهلرینی موحافیظه و مودافیعه ائدك. ایندی بیز ده جماعت یولوندا جانیمیزی الیمیزه توتوب گئدیریك و هر موامینه و موقابیلهیه موقاویمت ائدیب هر بیر موهایمت ایله چالیشیب ووروشاجاغیز. سیز ده متحّید اولوب، بیزیم طرفیمیزه دورون، ایتیفاق ائدین. متحّید اولون كی، فقط ایتّحاد و ایتّیفاق ایله اولارین، موستبیدلرین، ظالیملارین علئیهینه دورا بیلرسینیز، نوقتی-ایتّیحاد ایله مرامه چاتارسینیز! " . رسولزاده تبریز اینقیلابینا بؤیوك اومیدله باخیردی. باشدا ستارخان اولماقلا تبریز اینقیلابچیلارینین، تئهراندا توپلانمیش میلّت مجلیسینین قرارلارینی حؤكومتین عمل ائتمهیهجگی تقدیرده، یئنی حؤكومت سئچهجكلرینی بیان ائتمهسینی، رسولزاده تصادوفی حال كیمی دیرلندیرمیر. اونون فیكرینجه ایراندا حرّیتین ماهیتینی آنلایان طباطبایی كیمی روحانی عالیملرله یاناشی، بعضی آدلارینی عالیم قویوب، اؤزلری مال، وار-دؤولت دوشكونو، ایستیبداد طرفداری اولان عالیملرده وار: " خوشبختلیك بورادادیر كی، قدرشوناس اولان اهالی اولینجیلر كیمی جماعت فدایلرینین قدرینی بیلدییگی حالدا، آخیرینجیلارین دا جزاسینین یاخشیجا دوشونوب، اونلاری لاییق اولدوقلاری وسیلهلر ایله جزالاندیریرلار " . رسولزاده ایران اینقیلابیندا توركلرین بؤیوك رول اوینادیغینی، تبریزین اساس اینقیلاب مركزینه چئوریلدیگینی فخرله قئید ائدیردی. اونون فیكرینجه، ایران توركلری روسییادا فهلهلیك، هامبالیق ائدركن حرّیت و آزادلیق ایدئیالارینی دا منیمسهییبلر: " قافقاز ویلایتلرینده فهلهلیك و هامباللیق ائتمكله كسب-روزی ائدن ایرانلیلارین اكثری آذربایجان توركلریدیر كی، بورادا روسییا فهلهلری آراسیندا ایشلهمكله، یولداشلیق تاثیری اولاراق، حرّیت و فداكارلیق ایشلرینه آلیشمیشلار! " ایران باهادیرلاری توركلردیر " - دئمك ایران اینقیلابینین اساسی ایله، اساسی-علمیییهسی ایله ایثبات ائدیلمیش بیر حقیقتدیر كی، بو باره ده هئچ دانیشیق بئله اولماز " . قئید ائدك كی، رسولزاده ایراندا مشروطیتین باش وئرمهسینده و اونلارین موعیّن بیر یولا ایستیقامتلنمهسینده جنوبی آذربایجان توركلرینین رولونو خوصوصیله اؤنه چكیب. ستارخانین باشچیلیغی ایله تبریزده باشلانان اینقیلابا سئییرچی قالا بیلمهین رسولزاده اوچون، باكی ایله تبریز، گنجه ایله اردبیل و س. بیردیر، بوتؤولوكده، آذربایجان آنلاییشی وار كی، بورادا اونون شیمالی ایله جنوبو، غربی ایله شرقی آراسیندا هئچ بیر فرق یوخدور و اولا دا بیلمز. وطنمیزین بیر آدی وار: آذربایجان. آذربایجانیمیزین ایستهنیلن بیر یئرینده باش وئرن حادیثه ، ائلجهده تبریزده باش وئرنلر رسولزاده اوچون عئینی درجه ده اؤنملی ایدی. بو، باشقا جور ده اولا بیلمز. بلكه ده، چار روسییاسینین ایرتیجاسیندان، حبسخانایا دوشمكدن داها چوخ، رسولزادهنی 1909-جو ایلده تبریزه گئتمهیه، بورادا ایران ایستیبدادینا قارشی باش قالدیران اینقیلاب اولموشدو. تبریزده اولاركن اینقیلابین رهبری ستارخانلا گؤروشن رسولزاده بیر ژورنالیست كیمی، اونون اینقیلابلا باغلی فیكیرلرینی بؤلوشوردو: " سردار (ستارخان) غایتده ساده و صافدیل بیر آدام اولوب، اؤز قوووئیی-بازوسینه كمالی-امنیتله اینانان بیر آدام اولدوغو هر بیر حركت و گفتاری ایله آشكار ائدییور. نه اوچون كونسولخانادا بسته گیردیكلرینی خبر آلدیقدا بؤیوك بیر اورك آغریسی و جیدی بیر تؤور ایله: - من وطنیمین ایستیقلالی یولوندا بیر ایل تامام چالیشدیم. اؤلوم ایچینده دیریلدیم. ایندی عزیز وطنده بیر ایشیق اوجو گؤروندویو كیمی، او دوغما آنام باشقا بیر هلاكته اوغراییر. آساییش حاضیرلاماق و راحتلیك برداوام ائتمك اوزره گلمیش اولان روسلار، حالا بیر حركتی-ایستیلاجویانه یه باشلامیشلار كی، آرتیق وطنیمیزین ایستیقلالیندان قطعی-اومید ائدیر. ائلان اولونان عفوی-عومومیییه اینانا بیلمییوروز. زیرا خاریجیلر هر كسی ایسترلرسه، توتارلار هر نه ایسترلرسه، ائدرلر. مملكتین حاكیملری وظیفه آلماق ایستییورلار. ایشته بؤیله بیر حالده بیز نه قاییرا بیلریك. آرتیق جانبازلیق مئیدانینا آتیلیب، موقاتیله باشلاماق ایشه كئچمز. چونكی بوراسی وطنی داها تئز الدن وئرمهیه سبب اولا بیلر. اودور كی، بیز ده بورادا متحصن اولوب، صولحه پروتئستیمیزی بوتون دؤولتلره بیلدیریب، خاریجیلرین تئزلیكله ویلایتیمیزدن چیخمالارینی ایستهییریك. من آرتیق ایستردیم كی، بیزیم میلّت عوثمانلی ایله یاخینلاشسین. ایندی بو حالدان بیر درجه موتشككیرم كی، بیزی بیرلشدیرییور. تامین آلماق و بسته گیرمك اوچون دوغروسو بوراسینی مووافیق گؤردوك. زیرا، ایسلام مملكتی و عومدهسی مشروطهلی بیر مملكتین نومایندهسیدیر… سردار غایتده قانی ایستی بیر آدام، حركتی خئیلی جلددیر، دانیشیغی چوخ جیدیدیر. مشروطهپرستیلیگی دین درجهسینده قویدیر. بو آدام مشروطه طرفداری اولماقدا فاناتیزم ائدییور. بوتون حركتینی، ووجودونو، زوری-بازوسونو میلّته صرف ائتمیش اولان بو آدام اؤزونو تكرارن بیان ائتدیكلرینه گؤره نجف اولماسی حؤكمی-موقدسلرینه تابئع اولوب، اونلار نه امر ائدیرسه، بیر آن تاخیر ائتمهسیزین ایجرایه حاضیردیر. - روس و اینگیلیس كونسوللاری یانیما گلدیكلرینده: مشروطه سنین الینده دیر - دئدیلر. من ایسه جاواب وئردیم كی، سیز بؤیوك بیر سهو ائدیرسینیز، من مشروطهنین ایتی ایشلی بیر پاسیبانییم. صاحیبلری ایسه نجف عولمایی-علامدیر. اونلار نه امر ائدیرلرسه، من او ساعاتداجا ایجرایا حاضیرام " . رسولزاده یه گؤره، ایران اینقیلابی ایكی بؤیوك قووّتلی روحلا روحلانیر: " بیری مملكتی قانونی بیر اؤلكه ائدیب اصیل مشروطیت یولونا سالما، دیگری ایسه خاریجی تختی-نوفوذوندان چیخیب ایستیقلالی-مولكی-میلّتی بیلمرره تامین ائتمك " . م.ا.رسولزاده تئهراندا آوروپا تحصیلی گؤرموش بیر قروپ ایران ضیالیسی-سئیید حسن تاغیزاده، حسینقولو خان نوواب، سولئیمان میرزه، سئیید محمد ریضا و باشقالاری ایله بیرلیكده 1910-جو ایلین سئنتیابریندا ایران دئموكرات پارتییاسینین اساسینی قویوب. او، بو پارتییانین اساس اورقانی اولان «ایرانی-نو» قزئتینین باش رئداكتورو اولوب. بو قزئتین نشری ایله م.ا.رسولزاده ایراندا آوروپا تیپلی ژورنالیست صنعتینین اساسینی قویوب. م.ا.رسولزاده تئهراندا 1910-جو ایلده فارس دیلینده " تنقیدی-فیرقئیی- " اعتیدالییّون " " آدلی كیتابینی چاپ ائتدیریب. 1911-جی ایلده ایسه اردبیلده اونون فارسجا «سعادتئ-بشر» آدلی كیتابی نشر اولونوب. رسولزاده جنوبی آذربایجاندا اولدوغو مودّتده دئمك اولار كی، بوتون شهرلری، بیر چوخ قصبه و كندلری گزمیشدی. سونرالار رسولزاده بونو " ایران توركلری " باشلیقلی سیلسیله مقالهلرینده گئنیش شرح ائتمیشدی. " ایران توركلری» اثرینده آیریجا اولاراق گونئی آذربایجان توركلرینین حیاتینا و اونلارین موباریزه اوصوللارینا توخونان رسولزاده یازیر: «… ایران توركلرینی فارسلارا نیسبتیله داها موساعید بیر حالدا بولوندوران بیر سبب دخی واردیر كی، او دا سجیییئیی-ذاتیییهلریدیر. ایران توركو، باشقا تورك قارداشی كیمی بیر آز موحافیظهكاردیر. آذربایجانلی بیر تورك، شیرازی بیر فارسدان داها موتعصبدیر، تورك فارس قدر حرّ اندیش دئییل، فقط اونون قدر عزیمسیز و لااوبال دئییلدیر. تورك داها متین و داها ثباتكاردیر». م.ا.رسولزاده ایران اینقیلابیندا توركلرین داها بؤیوك رول اوینادیغینی، اونون ایستیقامتلرینین موعینلشمهسینده سعی گؤستردیگینی اورتایا قویور: «ایران توركلری، اینقیلابین یالنیز مادّیاتینی دئییل، معنویاتینی دا ایداره ائتمیشلردیر. تبریز عادتن ایران افكاری-احرارانهسینین بیر ناظیمی-موطلقی اولموشدور، مشروطیتین بیر درجه ایستیقراریندان و مجلیسی-میلّینین گوداشیندان سونرا دا توركلرین حیاتی-سیاسیییه ده اهمیتلری آرتمیش و عددلرینین نیسبتیندن فزله فعالیتلری گؤرولموشدور. گرك بیرینجی مجلیسده و گرك ایكینجی آذربایجان وكیللری نوفوذو-نظر و همیت-وطنیییجه سایر آركاداشالریندان دایما یوكسك بیر مؤوقئعده بولونموشلاردیر». رسولزاده تورك اولدوغونو ایراندا، جنوبی آذربایجاندا اولاندا داها یاخشی آنلاییر، بونونلا فخر ائدیردی: " موختلیف میلّتلرین آراسیندا بیر-بیرینی قانماق و قاندیرماق اوزره عومومی اولاراق تورك دیلی ایشلهنیر. تورك دیلی بورادا (ایراندا) بئینمیلل بیر دیلدیر. اونو هر كس بیلیر. ائرمنی، كورد، روس، فرانسیز، اینگیلیس، فارس، آسور، آلمان هامیسی توركجه دانیشیر. بو قدر موختلیف جینسلی بیر هئیتین هامیسی ایله دانیشا بیلیرم. توركم، بو جهتدن اؤزومو خوشبخت حیسّ ائدیرم " . عومومییییتله، «ایران توركلری» آلتی حیصهدن عیبارتدیر. محمد امین یئنی دؤورده آذربایجانین جنوبوندا یاشایان سویداشلاریمیز حاقیندا هرطرفلی معلومات وئرن ایلك موتفكّیردیر. " ایران توركلری " مقالهسینده او، جنوبی آذربایجانین جوغرافی قورولوشو، سولاری، اهالینین مشغولیتی، تیجارت، صنعتكارلیق مسلهلری، تصروفات حیاتی، ایجتیماعی-سیاسی وضعیتی، ایران حاكیمیتینده توركلرین یئری، مؤوقئعیی، سیاسی وضعیتی، مشروطیتده یئری و رولو (كونستیتوسییالی قورولوش اوغروندا موباریزه ده)، ادبیاتی، دیلی و س. مسلهلردن بحث ائدیر. م.ا.رسولزاده ایران توركلرینین سسینی گئنیش تورك دونیاسینا چاتدیرماق اوچون الیندن گلنی ائتمیشدیر.
كؤچورن:عباس ائلچین


text:
شاه حسین مرتضوی، رییس جمهورینگ اور نباسی اتی ارته گونی افغانستانه باشلقه بر اتور اشلق دی شورای ملی دی سخنرانی اسه.
افغانستانه شرکت پپسی نوشابه نیگ جهانی شرکت قراردادی جهان پپسی افغانستانه شرکت افزایش بریو.
شرکت پپسی کوک بول شی بلند و دراز مدت تولید پپسی بشغه نوشابه باب غیر الکولی افغانستانه قرسول دی.
خبرگزاری رشد اتو سچی: اشرف غنی “من هیچ کمینگ ایل آشاغینده ایشلایانلر دن ال” بو یل لر ده وطن مزینگ ناظرلری و همده سیاست چیلری بیر سیس چقربار لر که نامه اوچین طالب لر سین بیلن سوزه گیلن یوق لر .
معلوماتلرده یازیلیشیچه اونینگ ۱۵۲ ته کتابینینگ نامی معلوم .بیزگچه اولردن ۲۷ ته سیگینه یتیب کیلگن. اونینگ بیر قنچه کتابی طبیات علمیگه بغیشلنگن.بو ساحه نینگ رواجلهنیشیده بیرونی نینگ طبیات و طبعیت حادثه لرینی اؤرگنیش اصوللری ،حرکت ، تاووش ،ایسسیقلیک ، یاروغلیک ،یلیکتر ،مقناطزیم ،اتموسفره دهگی حادثه لر ،ماده توزیلیشی حقیدهگی ایجادی أیشلری کتته اهمیتگه یگه بؤلهدی.
اورتالاما{متوسط} بیر اینسان بئینی ۱۴۰۰ گرم اولور. (آما آغیرلیق تک باشینا چوخدا اؤنملی دئییلدیر. اؤرنهیین «انیشتین»ین بئینی ۱۲۳۰ گرم ایدی. یانی اورتالامادان داها بالاجا).
بئینیمیزین اوچده ایکیسی سودان اولوشور{تشکیل تاپیر}. (سویون اؤنَمینی اونوتمایاق. سو اولمازسا اینسانا جانلی دئمک اولماز!).
افغانستان ساغلیک نی سقلش وزیرلیگی نینگ معلوم قیلیشچه ، یولگه قویلگن مذکور دستورنی عملگه اشیشی بیلن ، افغانستان ده گی باله لراولیمی نینگ التمش فایز و انه لراولیمی نی ایسه سکسن فایز الدینی الیش ممکن بوله دی.
بیراق اوشبو تشکیلات، افغانستان حکومتی اوشبو اولکه ده عیال لر گه نسبتا زوروانلیک نی کمیتیریش اوچون یولگه قویگن برنامه لر امید اویغاته دی دیب ایتگن.
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ عیال لر دن حمایت ایتوچی جمغرمه سی رییسی اینس البرد افغانستان گه تشریف بویورگن .
داود زی واشنگتن پست زوزنامه سیده بولگن صحبتیده بریتانیا مقام لری بوندن بیرنیچه ای الدین ساخته بیرکیشی نینگ ملااختر منصور یعنی طالبلر نینگ یوقاری رهبرلر صفتیده تانتیب جمهورریس کرزی بیلن صحبت قیلیش اوچون کابلده کیلترگن دیب فکر بیلدیرگن.
امریکا لیک حربی لرتمانیدن قماق گه آلینگن افغانلر بیلن صحبت لر اساسیده تیارلنگن حسابات ده کیلیشچه ، محبوسلر مخفی قماق خانه لرده یمان شرایط آستیده سقلنگن.
یمنین تعز شهرینده حوثیلر ایله پرزیدنتی عبدالربو منصور هادی طرفداری خالق مقاومت گوجلری (HDG) آراسیندا آتشکسه اویما و شهردکی تحریمی قیسمن قالدیرما موضوعسوندا راضیلاشما تامین ائدیلدی.


text:
غلامرضا (علی) صفائی
آتا مینمک بیر عاییب، آتدان دوشمک مین عاییب
آتی آتین یانیندا باغلاسان همرنگ اولماسا دا هم خوی اولار
آچیلمایان سوفرهنین بیر عیبی اولار آچیلان سوفرهنین مین عیبی
آختاران تاپار
آزیدی آریق-اوروق، بیری ده گلدی دابانی جیریق
آغریماز باشووا ساققیز سالما
اؤکوز اؤوزونه کوروشنه اکسه باشی آغریر
ائلین گوجی، سئلین گوجی
ال الی یووار ال ده دؤنر اوزو یووار
اؤلوم دوه کیمی هامینین قاپیسیندا خیخار
اونون ایشی "کاظمین" دن اَییبدی
ایت هورر، کروان کئچر
ایشلهمهین دیشلهمز
ایگیت فر اولدو نیلیر ددهنین مالین، بئفر اولدو نیلیر ددهنین مالین
ایلانین یارپیزدان آجیغی گلر یوواسینین آغزیندا بیتر
تک الدن سس چخماز
جاوانین گوزگوده گؤردوگون قوجا چیی کرپیجده گؤرر
داغ داغا چاتماز، آدام آداما چاتار
دالدان آتیلان داش توپوغا دَیر
دانیشماق گوموش اولسا دانیشماماق قیزیلدیر
دلی دلینی گؤرسه چوماغین یان توتار
دویه گؤز ائلهمهسه کله آتیلماز
دولتده دوه، اولاددا نوه
زور بزرکدن یاغ چیخادار
سو اوستونده ایلان وورماز
سو گلسه اوز یئرین تاپار
سوروشدولار عاغیللیز کیمدیر؟ - دئدی: قاباقداکی زنجیرلی
سووا یئتیشمهمیش چیرمانماق
قازان دئیَر دیبیم قیزیلدیر چؤمچه دئیَر من بیللانیب چیخمیشام
قازان قازانا دئیر اوزون قارا
قورت دومانلیق سئور
قورخ آدامین یئره باخانیندان
قونشونون تویوغی قازدیر
قویونی قوردا تاپشیرماق
قیش کئچر اوزو قارالیق کؤموره قالار
کئچی جان هاییندا قصاب پی آختاریر
کور-کورو تاپار سو چوخورو
کولش دوشدو، قیش دوشدو
کؤنول اومدوغو یئردن کوسر
گزن آیاغا داش دَیر
هرنهیین ائرکگی باسار، سؤزون دیشیسی
یئر کی برک اولور اؤکوز اؤکوزدن اینجییَر
یاخشیلیقا یاخشیلیق هرکیشینین ایشیدیر، یامانلیغا یاخشیلیق نر کیشینین ایشیدیر
یازدا چالیشان قیشدا یئیر
:: برچسبها:
شهرستان نمین,
آتا سؤزلری


text:
زومارآیی نین(شهریور)سون کئجه سی سونای آدلانیر.بوگون آذربایجانداسئوگیلیلرگونوساییلیر.بوگونده اسطوروی سئوگیلیلر(آیی ایله گونش)گون باتاندابیربیرلریله گؤروشورلر.(افق دا180درجه زاویه ده قرارتاپیرلار)وبوقیساگؤروشده آیلاگونشین بیرایللیک اؤزلمی سوناچاتیروبوایکی سئوگیلی بیرآن اولسون بئله حسرت گئدیللر.بواولای داسمبلیک اولاراق آذربایجانداسئوگیلیلرگونو آدلانیب وعزیزساییلیبدیر.گئچمیشده بوگونده اؤزل تؤرنلرگئچیریلیردی.کندلرده هرکس اؤزل بیرسسلرله کی اونا«آواوا»دئیردیلر.بیربیرلرینی سسله ییب کندین مئیدانیناییغیشاردیلار.اوردایئمکلرپیشیریلیب اویونلاراویناناردی.سئوگیلیلربیربیرلرینه هدیه وئرردیلر.بوقونوداباشقاآیرینتی لاراوچون ناصرمنظوری-نین آواواکیتابین اوخوماق اولار.
سونای آذربایجان خالقیناعاییداولان بیرعنعنه اولاراق بیزیم کولتوروموزون زنگینلیین گؤرسه دیربواوزدن ده داهاچوخ اورکلره یاتیر.ولنتاین باتی ایله مسیحیت سیمکه سی اولدوغواوچون بیزه چوخ اوزاق اولاراق یابانجی گلیر.اؤزللیکله تورک کیشیلرکی دویغ سال قونولارداچوخ آغیرباشلیدیرلار.بئلنچی قونولارداداها تئپکیلیاولورلارواونوخوش قارشیلامیرلار.ولنتاین چوخ آنلاملی اولسابئله بیزیم کولتوروموزدئییل.هله سونای کیمی درین آنلاملی وزنگین بیرتاریخی عنعنه سی اولان بیرخالقاولنتاینین هئچ ضرورتی یوخدور.سونای آذربایجانین اسکی دبلریندن اولاراق هرکسین ماراقلاایلگیسین چکیر.من اوره یینده سئوگی قیویلجیملاری اؤلمه میش بیرقادین اولاراق سونای گئجه سی اوچون نئچه اؤنریم واردیر.
1-بیزیم آذربایجان کولتوروموز اوقدرگئنیش،گؤزل،درین وزنگین دیر،بیزاونوداهاچوخ ماراقلاآراسدیریب اؤیرنمه لی ییک.سونای ان گؤزل دبلرین بیریدیر.سونای عشق سیمکه سیدیر.بیزده سینه میزده بیراورک اولدوغونوواواوره یین ایچینده بیرسئوگیلیمیزاولدوغونواونوتمایاق.اونوتمایین صاباح اولمایابیله ریک.سونای سئوگیلیمیزه اونو نه قدرچوخ سئودیییمیزی گؤرستمک اوچون گؤزل وآنلاملی بیرگئجه دیر.
2-سونایداآیلاگونش آدی کئچدیی اوچون هدیه لریمیزین اوستونده اونلاردان بیرشکیل یانشانه اولسون.اؤرنک اوچون بی لربیرآی شکلینی هدیه نین اوستونه یاپیشدیرابیلرلریاداخانیملارائوده بیرکئیک پیشیریب اوستونه آیلااورک شکلی اولان شکلاتلاردان یادامیوه لردن بوشکیل لری چیخاریب اونو بزه یه بیلرلر.بئله لیکله چوخ خرجه کیرمدن رومانتیک ودویغوسال بیرسونای گئجه سی یاشاییب ال-اله اوتوروب اولدوزلاراباخیب ایلک سئوگی گونلرین یادا سالیب گؤزل دویغولوآنلارگئچیرده بیلرلر.بیرآذربایجان ماهنی سینین ائشلییینده ایکی پیتاگول،بیرقوطواورک شکلی اولان شوکولات بیر-بیریزه وئرمکله گؤزل بیرآنی یارادابیلرسینیزیادابیرعکاسخانایاگئدیب بیرلیکده بیرعکس سالیب اونوبیرتابلویابیربشقاب یابیرپالتاراوستونه یاییب ائلییه بیلرسینیزآممایانینداآی شکلی سونای سیمکه سی اولاراق یادینیزدان چیخماسین.بوآرادااؤزیارادیجیلیق گوجلرینیزدن ده یارارلانینز.
3-سئوگی وآشکیمیزی هرزامان دیله کتیریب واونوایشلریمیزله داورانیش لاریمیزداگؤرستمه لییک.نییه کی یاشام یاشام چوخ قیسادیروسئوگیلیمیزی سئویندیرمک اوچون ائله چوخ چاغیمیزیوخدور.بالاجاایشلرله اونوموتلوائله ییب موتلواولمالی ییق.بئله لیکله ائویمیزین هاواسی دانئشه لی داهایوموشاق وداهاساغلیقلی اولار.اوشاقلاریمیزدابوگؤزل دویغولاردان پای آلیب گله جک اوچون داهاموتلووسئوگی ایله دولونسیللریئتیشر.کیم بیلیربلکه گله جک نسیل سئومه یی داهاچوخ اؤیرنر،بلکه ساواشلارآزالیب باریش واینسان سئوگیسی اونون یئرین آلار.سونایی اونوتمایاق.
- سولمازسون باهار


text:
آنا دیلی گونو
بوگون بایرام آیینین ایكی سی، دونیا آنا دیلی گونو آدلانیب. بو گون ده نه اولدوغو ایله ایشیم یوخ ( ایسته سز بیلدیركی یازیلاردا یازمیشام ) آمما بوگونده نه ایسته دیقیمیزینان چوخ ایشیم وار. بو گونلر دونیادا باش وئرن چوخلو ساواش لارین توتاماقی (دلیلی)، اینسانی حقلردن گونی گوندن آرتیق ایسته ماق ساییلیر. بیز ده بو گونده اؤز حققیمیزی ایسته ماق اوچون سسله نیریق. بیز یالنیز آنا دیلیمزده یازیب – اوخوماق حققینه عاید اولان بیر قانونون یازیلماسینا چالیشیریق. آمما بیزیم سایقیلی باشچیلاریمیز، بیزی بو حق دن اوزاقا سالیرلار.
توركی دیلینده بیر گؤزل آتا – بابا سؤزی وار كی بئئله دئییر :
« كؤنول قاچانی قووالار ».
بیز ده ایسته دیقیمزی عؤمروموزون سونونا قدر قووالاییب و بیر گون اونا چاتاجیییق. یالنیز بونی گرك بیلماق: « گله جك بیزیمدیر »
یاشاسین آذربایجان
یاشاسین منیم آنا دیلیم
احمد


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
بیلوکس مسنجر یاهو مسنجردن ایمکاناتی منجه یاخشی تر دی عزیز دوستلار سیزده بیلوکس دا عضو اولون و گلین اوردا تورکی چت ائلیاق اوردا بیر اوتاق وار تیراختور اوچون و بیر اوتاق وار آذربایجان اوچون یئنی اوتاق لاردا آشماق اولور
اول ده برنامه سینی دانلود ائلیین بیلوکس مسنجر
دانلود
دانلود سرور 2 دن
برنامه نی نصب ائله دیکدن سونرا آچیلان پنجره ده آشاغی شکیله تای یئنی اکانت جورله یین
آچیلان صحیفه ده آشاغیداکی شکیلده اولان فرمی دولدورون و عضو اولون
ثبت نام قورتولدو ایندی ایچری گیرین آی دی و رمزینیزله و سونرا اوتاق لارا گلین اشاغی شکیله تای
ایندی اوتاغی اینتخاب ائلیین آشاغی شکیلده تیراختور اوتاغی گؤرسه دیلیب شماره لری ترتیب له کلیک ائله سز تراختور اوتاغینا گله بیلرسیز
سیزی بوردا گؤزلویوروک گلین تورکجه دانیشاق یاشاسین آنا دیلیمیز
بوردا دوستلار گوزل تورکی موزیک لر آچیرلار قولاق آسا بیلرسیز یئنی یولداشلار تاپا بیلرسیز
یئنی اوتاقلار آذربایجان اوچون آچماق اولار سیزده گلین دوستلار
Filed under: باشقالار başqalar Etiketlənmiş: | Beyluxe messenger,مسنجر آذربایجان,چت روم آذربایجان,چت روم آذربایجانی,چت روم ترکی آذری,چت روم ترکی اذربایجان,اتاق های ترکی در اینترنت,اتاقهای ترکی,تورکی چت روم,تورکی دانیشما اوتاقلاری,تورکی دانیشماق,دانلود نرم افزار بیلوکس مسنجر,دانیشماق اوتاغی


text:
منبع: صبح سبلان-محبت فروغی :یازین ایلک گونلرینده توت آغاجینین آلتیندا چیلینگ آغاج اوینیان زامان ، اوزاخلاردان گَلَن بیر نیسگیللی سس اوشاقلاری اویونلاریندان ساخلیردی:
آغلارام آغــــلار کیمین
دردیم وار داغلار کیمین
خزان اولدوق توکولدوک
وِرانا باغــــــلار کیمین
آی اوشاقلار محرم عمی اوخور دیه رک اویونی بوراخیب دام اوستونه قاچیب او سسه قولاق آساردیق. اوسس محرم عمینین اوزاخدان گلن سسی یدی. محرم عمی" پیره ناخیرچی" دا اوخویاندا حِس ائلردیک یانیمیزدا اوخور . اونون او قَدَر سَسی قُدرَتلی واثَرلیدی کی هر اِ شیدن
ایشین بوراخیب دقتیلن اونا قولاخ آسیردی . محرم عمی نین ماهنی لاری اوره کده کی درد سوزلریندن ایدی . اونون بایاتیلاری سوسیال ظلملر واجتماعی عدالتسیزلیک لردن خبر وریردی:
بو داغدا اکــدیم اکین
آلدیــــلار الیمده کین
هیچ کافر هیچ مسلمان
اولماسین منیــم تکین
دام اوستیندن قولاغ آسان قوجا قادین لارین گوزلریندن" حورا چشمه" سوئی تک آخار زینه زینه گوز یاشین گورن زامان منده باشلاردیم آغلاماقا . محرم عمی گنجلیگینده بیر قدرتلی وزورلی پهلوانیمیش . بیر طرفدن روزگاردان چکدیگی فشار اوبیری طرفدن ایچریدن گلن پهلوانلیق زورو باعث اولموشدو محرم عمینین گوزلری کور اولسون.
عزیزیم نئجه کــــــــچدی
بیلمه دیم نئـــــجه کـچدی
منیمکی آخ – واییـــنا ن
سنینکی نئـــــجه کـچدی ؟
محرم عمی ئوز آنا یوردون چوخ سئویردی .بو مسئله اونون بایاتیلاریندان بللنیردی:
عزیزیم وطن یاخچی،
کوینکی کتان یاخچی،
غوربت یئر جنت اولسا،
یئنه ده وطن یاخچی
عزیزیم دیلن گز،
باغدا گوله دیلن گز،
غوربتده خان اولونجا،
وطنینده دیلن گز
هر ایل یازین ایلک چاغیندا کندیمیزه یولوم دوشنده ، محرم عمینین نیسگیللی سس لری وسوزلری یادیما دوشنده گوزلریمدن گوز یاشیم اوزومه آخیر .کاش بیرده اوشاق اولوب او شان چاقلاری گوریدیم...........
بوستانام تاغیم آغلار
غمدن یاپراغیم آغلار
ساغام اوزوم آغلارام
اولسم توپراغیم آغلار
:: برچسبها:


text:
خالق شاعیری « بولود قاراچورلو٫ سهند» و اونون یارادیجیلیغی (۱۳۵۸-۱۳۰۵)
موعاصير آزربایجان ادبیياتینین گٶرکه ملی شاعیری بولود قاراچورلو سهند ۱۳۰۵ اینجی ایلده مراغه شهه رینده بیر ایشچی عایيله سینده دوغولموشدور.
شاعیریمیز سهند اٶلکه میزده اوز وئرمیش بویوک تاریخی حادیثه لرین شاهیدی و میللی حرکاتین ایشتيراکچیسی اولموشدور.
بولود قاراچورلو سهند ريضاخان ايستيبدادینین ان قورخونج ایللرینده دوغولوب, بویا باشا چاتدی. او درس اوخوماق اوچون گئتدیيی مدرسه ده اوز آنا دیللینده اوخویوب – یازماق و حتتا دانیشماغا حاقلی اولماسا بئله, یارادیجیلیغا باشلادیغی گوندن شئعر و منظومه سینین اساس حیصصه سینی آنا دیلینده یازماغا باشلادی و عومرونون سونونا قده ر ده بو دوزولمه ز شرایيطه باخمایاراق اوز وارلیغی, دیلی, تاریخی, مدنیيتی یولوندا یورولمادان و یئنیلمه دن جار چکیب قلم چالدی. آزربایجان ميللی حٶکومت چاغلاری سهند یاخشی نفس چکیردی بو دوورده او بعضی ادبی ییغینجاقلاردا ایشتیراک ائتمکله ادبیياتلا داها آرتیق تانیش اولموش و شاعیرلر مجلیسینده دویغولو شئعرلر اوخویاردی, شاعيرین ایلک شئعر نومونه لری ۱۹۴۵-ده تبریزده بيراخیلان شاعیرلر مجلیسی انتولوژیسینده بيراخیلدی. .
بو شئعرلرده سسله نه ن :
تاریخلر بویونجا ائی بویوک وطن
یاغیيا, دوشمنه اه ییلمه دين سن
بوگون طبیعتدن ایلهام آلدیم من
گئچدی سحر وقتی بو سوز اوره کدن
اینسانا روح وئره ن دیلینه آلقیش
او ایللرده, گونئی آزربایجاندا قورولان ميللی دئموکراتیک ایسته کلرینی عمله گئچیرمه يه مووففق اولدو, بیر ایلدن اوزون چکمه یه ن بو حٶکومت ريضاخان ایستیبدادینین قوربانی اولدو, لاکین قانا بویانمیش آزربایجاندا کوزه ره ن اوجاق سٶنمه دی, شاعیر چوخلو آزربایجان یازیچیلاری کیمی شاه ایستیبداد رئژیمینین طرفیندن حبسه آلینیب, سونرا سورگون ائدیلدی. شاعیریمیز چوخلو شيکنجه لره معروض قالدی آمما آنا دیلینه, آنا یوردونا و دوغما ائللرینه وفالی قالاراق, ائللر ایچینده محببت , سئوگی, ایگیدلیک و اينسانيیتدن نغمه لر قوشوب دستانلار یاراتدی. سهند ۱۹۵۱ ایللرینده دوستاقدا ایکی بویوک منظومه, بیریسي « آراز» و او بیریسی « خاطیره»نی یازدی. بو منظومه لرده بویوک بیر خالقین باشینا گله ن تاریخی فاجیعه لردن سوز اچیر.
شاعیر آراز منظومه سینی بو سوز ایله باشلايیر :
من آراز آديیلان
چوخ زاماندیر تانیشام
ان کیچیک یاشلاریمدان
اونو راوانلامیشام
قوجا بابام نه واختکن
بوغازیم آغرییاردی
آراز گئچمیشه م دئیه
بوغازیمی سیخاردی
سوروشاردیم : آی بابا
آراز نه دیر گئچمیسه ن ؟
سویوندان ایچمیسه ن؟
سوالیمدان بابامین
یاشالاردی گوزلری
اوزونون چیيینلرینده
گیزله نردی کدری
اوزومه مایوس, مایوس
باخیب دئمه زدی بیر سوز
گوره ردیم آنجاق اولوب
اونون توکلری بیز- بیز
سونرا دا قارداشیمین
آدین قویدولار آراز,
لاکین, اوندا دا منه
آیدینلاشمادی بو راز
آمما اراز بئشیکده
یاتیب ییرغانان زامان
بو سوزلری دینله ردیم
آنامین لایلاسیندان:
آرازی آییردلار,
قوم ایله ن دویوردولار,
من سندن آیریلمازدیم,
ضولمونه ن آییردیلار.
شاعير سهند « خاطيره» منظومه سینده ایسه ظولم اودونا یانمیش یوردو بئله تصویر ائدیر :
گزیره م چوللری کورا یوللاری,
کوله ک پیچیلدادیر قورو کوللاری
قاریشما چیخیر بیر سورو داوار
بوتونسورو گوله میر, گئچی-قویونلار
بیر – بیرینه گئچمیش قابیرغالاری
دوز تک یالاییر بوش قابلاری
اون ایکی یاشیندا کیچیک بیر چوبان
چیينینده آسیلی بوش داغارجیقدان
ساکیت دایانمیشدیر, نه سمیر نه سس
گاهدان بیر چکیردی دریندن نفس
اوزونده غوصصه دن گیزلی بیر ایز وار
اینتیظار گوزلری یولدا قالمیشدیر
بیلمه م توته يینی هارایا سالمیشدیر
گورونور چوخداندیر نغمه چالماییر
داغلارا, داشلارا هارای سالماییر
اونون دا روحونو اولدورمیش سيتم
اونون دا قلب ائوین ظولم الی ییخمیش
بوتون نغمه لری یادیندان چیخمیش
سهند تئهراندا سورگون اولان زامانلاردا دا ادبی ییغینجاقلاردا گئنیش شکیلده ایشتیراک ائتمکله بیر چوخ شاعیر و یازیچیلاریلان داها آرتیق یاخیندان تانیش اولور. سهندین تانیش اولدوغو کیمسه لردن کی قاباقجا دا اونلا آز – چوخ تانیش ایدی اوستاد محمد علی فرزانه ایدی, سهندین اوستاد فرزانه ایله تانیش اولماسی سهندین یاشاییشیندا بیر دٶنوک نوقطه حئسابا گله بیله ر, نییه کی اوستادین تاپشیریقلاری و گوسته ریشلری نتیجه سینده سهند « سازیمیمن سوزو» کیمی شاه اثری یاراتدی.
بو بیرینجی درجه لی شاعیر هله ایراندا تورکلرین آنا کیتابی ساییلان « دده قورقود» چاپ اولمامیشدان اونجه, اونون بیر سیرا بویلارین نظمه چکمیش و دئمک منظوم «دده قورقود» یارادا بیلمیشدی.
سهندین بو شاه اثرله ماراقلانماسی و تانیشلیغی بو مساله نی ثوبوتا یئتیریر کی شاعیر کولتورونه و مدنیيتینه آرتیق اوستونلوک وئریردی و بونا اساس دا شاعیرین اثری خالق طرفیندن ماراقلانیب و نئچه دفعه لرله چاپ اولوندو.
سهند بیر آزادلیق سئوه ن شاعیر ایدی کی اینسانچیلیق, قارداشلیق و میللتچیلیک شئعرلرینده اوز یئرین توتابیلمیشدی. او شئعرینین بیرینده بئله دئییر : اه یه ر من تورکلردن ديفاع ائدیره مسه بو او دئمک دئییل کی اونلاری اوستون بیر عيرق (نژاد) بیلیره م بلکه اونلارین اینسانی حوقوقلارینی طلب ائدیره م. سهند ائله او شئعرینده بونا گوره کی آزربایجان میللتینه ظولم اولونور , ائعتيراضینی بئله دئییر :
من دئمیره م, اوستون نژاددانام من,
دئمیره م, ائللریم ائللردن باشدیر,
منیم مسلکیمده, منیم یولومدا
میللتلر هامیسی دوستدور, قارداشدیر
چاپماق ایسته میره م من هئچ میللتین
نه دیلین, نه یئرین نه ده امه يین
تحقیر ائتمه ییره م هده له میره م
گئچمیشین, ایندیسین یا گله جه يین
من آییرماییرام, آیری سالماییرام
قارداشی – قارداشدان, آروادی- اردن
آنانی- بالادان, اتی- دیرناقدان
اوره کدن, قانادی- پردی
پوزماق ایسته میرم بیرلیکلری
اینسانلیق بیرلیيی ایدئآلیمدیر
قارداشلیق, یولداشلیق, ابدی باریش
دونیادا ان بویوک ارزولاریمدیر
آنجاق بیر سوزوم وار: من ده اینسانام
دیلیم وار-خالقیم وار, یوردوم-یووام وار
یئردن چیخمامیشام گوبه لک کیمی
آدامام, حاققیم وار, ائلیم – اوبام وار
قول یارانمامیشام یاراناندا من
هئچ کسه اولمارام, نه قول نه اسیر
قورتولوش عصریدیر اینسانا بو عصر
اسیر اولانلار دا بوخووون کسیر.
سهند ۱۳۴۶ اینجی ایلده شاعیر شهریارا مکتوبلار یازدی. بو مکتوبدا شاعیر ائلین دردلرینی سویله مکدن سونرا شهریاردان ایسته ییر بو یارالارا مرهم قویسون. سهند مکتوبونون بیر چوخ یئرینده اوستاد شهریارا چوخ ناراحات حالدا یاناشیر. سهندین فیکرینجه «هر بیر هنر صاحیبی ائلینه گووه نیب ائلینه آرخالانماسا, ائلین گوزوندن دوشوب کنارا قویولاجاقدیر».
سهندین شهریارا یازدیغی مکتوبوندان :
اٶزگه چیراغینا یاغ اولماق بسدیر
دوغما ائللریمیز قارانلیقدادیر
یانیب یاندیرمایاق یادین اوجاغین
ائویمیز سویوقدور, قیشدیر, شاختادیر
شهریاری اوزگه لره چیراغ اولماق یئرینه اوز ائلینین دردلرینی سویله مه يه چاغیریر, کی بو مکتوب آیری بیر ماجالدا اراشدیرماق گره کدیر.
او مکتوب شهریاردا بیر شٶعله نین آلوولانماسینا سبب اولور و شهریارین شاه اثرلریندن اولان « سهندیيه» شاعیر سهند خطاب یارانیر.
اوستاد شهریار حاقلی اولاراق ن سهندیيه» ده شاعیر سهند حاققیندا یازیر:
او دا شئعرین, ادبین شاه داغیدیر, شانلی سهندی
او دا سن تک آتار اولدوزلارا شئعر ایله, کمندی
او دا سیمورغدان الماقدادی فندی
شئعر یازاندا قلمیندن باخاسان دورر سپه له ندی
سانکی اولدوزلار اله ندی
سوز دئیه نده گوروسه ن قاتدی گولو, پوسته نی, قندی
یاشاسین شاعیر افندی
او نه شاعیر کی داغین وصفینه ميصداق اونو گوردوم
من سنین تک اوجالیق مشقینه موشتاق اونو گوردوم,
عئشقه, عئشق اهلینه موشتاق اونو گوردوم.
یوخاریداکی ميصراعلاردا گورونور کی, استاد شهریار سهندی قاف داغیندا یاشایان سیمورغا تشبیه ائدیب و اونون هونرین, شئعرین و یارادیجیلیغینی ده یه رله ندیریر.
دوزدور شاه رئژیمی بوتون وار گوجو ایله باجارابیلمه دی سهندین قوللارین زنجیرله ییب اسیر ائتسین, دوستاقلارا, سورگونلره محکوم ائتمکله, حقیقت سویله یه ن دیلینی باغلایا.
شاعیر بو قورتولوش عصرینده ائعتيراض سسینی شاه رئژیمینه قارشی بئله اوجالدیر:
طالئعیمه سن باخ, دوشونجه لریم یاساق,
دویقولاریم یاساق
گئچمیشیمدن سوز آچماغیم یاساق
گله جه يیمدن دانیشماغیم یاساق
آتا بابامین آدین چکمه ییم یاساق
بیلیر سن؟
آنادان دوغولاندان بئله
اوزوم بیلمیه, بیلمیه
دیل آچیب دانیشدیغیم- دیلده
دانیشماغیم یاساق ایمیش, یاساق.
سهند ائل دردینی سویله مگی شاعیرلرین وظیفه سی (گووره وی) بیلیر و بیر یئرده بئله سویله ییر :
دیلیمی دالیمدان چیخارتسالار دا
قوی قارداش دردیمی دئییم باری بیل
گونئیدن قوزئیه, شرقدن غربه
هانسی خالقی گوردون بیزیم تک ذلیل؟
سهند اوز خالقینی قطعی بیر موباريزه یه چاغیریر و بئله اینام بسله ییر:
کیم دئییر اولومدور جانیندان گئچمک؟
بو اولومدن دوغور باشقا بیر حیات
اینسان اوز جانیندان کئچمه سه دئمک
ابدی حیاتا چاتارمی؟ هیهات
شاعیر حاققی- حقیقتی اینسانسیز کور بیلیر . بو باخیش شاعیرین اینسانا ائعتيقادیندان و احئتيرامیندان سو ایچیر:
حاققین حقیقتین باغچاسی هر واقت
اینسانلا گولور, اینسانلا سولور
ان بویوک حقیقت اینساندیر آنجاق
اینسانسیز حقیقت اولسا کور اولور.
شاعیر اوزو اوچون بیر گوزه ل عالم یارادیب, اونون دونیاسیندا آزادلیق وار, سئوگی و محبت وار, اینسانلار شان حیات سورور.
يدونیادا
هر شئی آشکار آیدیندیر
گونش واردیر, ایشیق وار
اینسانلار محکوم دئییل
چیچک آچیر بار وئریر,
حیاتیندان ذٶوق آلیر
اینسانلیق وار, دوستلوق وار
سئوگی وار, محببت وار
من گوردویوم دونیادا
شاعیر سازیمین سوزو اثرینده بیر موتفکكير کیمی حیاتین درینلیکلرینه جوماراق خالقی اوزونو تانیماغا, سوندورولموش ميللی شوعورو اویاتماغا قارانلیقلاردا مشعل آختارانلارا آزادلیق و موباريزه یوللارینی گنجلره نيشان وئرمه يه چالیشیر.
بعضن اونا ائله گلیر کی هر شئی حیات, طبیعت حتتا اینسانلار بئله درین یوخویا دالمیش دونیانین خئیرینی- شرینی آتمیشلار.
گئجه نین بوینوندا ووقارلی داغلار,
سانکی ابدی بیر یوخویا باتمیش
دره لر, تپه لر, مئشه لر, باغلار
دونیانین خئیرینی-شرینی آتمیش
باشقا بیر یئرده دئییر :
اینسان حاققینی ایتیره ن گوندن,
باشی داشدان-داشا ده يیر هر زامان
سعادت جئیرانی قاچیر اونوندن
سیلدیریم یوللاردا قالیر سرگردان
آزیب اوزلويوندن ایتگین دوشه ند=ن,
قورد کیمی, اوزونون قانینی ایچیر
چالایلار, تیکانلار آیاغین بیچیر.
شاعیر یولونو ایتیرمیش, چاشمیش, موقدداراتینی یابانجیلارا تاپشیریب, حاققینا گوز یومموش خالقا, بابالارینین مردانه لیک=لرینی اوزلرینه چکه ره ک دئییر:
ازل گوندن قهرمانلیق,
مردانه لیک, قوچاقلیق
آد سانیلان یاناشیدیر
دوغرودان دا هر اینسانلیق
فخری اولان سجيیه لر,
بو ائللرین-اوبالارین
ائکیز تای بیر قارداشیدیر
و داها سونرا بئله دئییر :
هر دردین داواسین آختارماق گره ک
نه چیخار ییخیلیب, زاریلداماقدان؟
تلاشسیز قوللارین قوووتی اولماز
یول گئتمسه چاتماز مقصده اینسان
سحری آختاران گئجه دن قورخماز
آلیرام الیمه تلاش عصاسین
اه يه ر گویدن یئره قطران یاغسا دا
اوزوب کئچمه لییه م ظولمت دریاسین
گورولدویو کیمی شاعیر اوز هدفینه چاتماق اوچون, هر بیر چتینلیيه دوزوب حتتا جانیندان کئچمه يی ده لازیم بیلیر.
سهند ین ذئهنینده اینسانلار هر زامان بیر بیر ایله قارداشدیر:
من اینسانلاری بیر, بیرینین
قارداشیدیر, سیرداشیدیر دئیه
بیر گون , ایکی گون یوخ
عومور بویو هارای چکیب
قلم چالیب, بوغاز یئيرتیب
شئعر یازیب یاراتمیشام
حیاتیمین کیتابچاسین
واراقلا باخ
گٶر کی آنجاق
هئچ دردیمی, هئچ آغریمی
محکوم اینسان دردلریندن
آییریبان بولمه میشه م
من اوزومو, اوز ائلیمی
یاخین, اوزاق اینسانلیقدان
هئچ ده ارتیق سئومه میشه م
من یاغلیمی, یاوانیمی
هر یئردنسه, هر ائلدنسه
اولور اولسون, هر گون هر آن
آج یالاواج اینسان ایله ن
بولمک لیيه حاضیر اولوب
بو سوزومده صادیق دوروب
تا وارلیغا دایانمیشام
لاکن هله, یازیق دونیا
«ميللتچیلیک» خولیاسینا
عينادینا داوام ائدیر
«اومانیزمی» سایان کیمدی؟
اینسانلیغا باخان کیمدی؟
حیاتی و یاشایيشی تکجه اوزو اوچون آختارمیر شاعیر :
من تک ئوزوم دئيیله م,
خالقیمین, ائللریمین
نبضی من ایله ن وورور.
هر قلبیم چیرپینارکن,
کوکسومده بیر اوره ک یوخ,
میلیون اوره ک چیرپینیر,
من او كپنه يه م کی,
دونیادا حیات آدلی
شٶعله یه وورولموشام
یانسام دا باکیم یوخدور
ازلدن بو سئودادا
یانماغا دوغولموشام
آزربایجان و فارس شئعرینین هر ساحه سینده شئعر یازان و حتتا شاه اثرلر یارادان شاعيرلر چوخ اولموشدور. آنجاق خالقا میللی شوعورو آشیلایان, گئچمیشینی و گله جه يینی بو قده ر گوزه ل آنلادان شاعیر یوخ درجه ده آز اولموشدور. اوزه للیکله گونئی آزربایجاندا پهلویلر دوورونده حاکيم اولان بوغونتولو هاوادا فارس شووئنیزمینین موطلق حاکیمیيتی دٶورونده. سهند بیر شاعیر اولاراق, وطنینی آزاد, خالقینی خوشبخت گورمک ایسته ییردی.
سوندا سوزلریمی سهندین یاخین دوستو و همکاری بیزیم گورکه ملی یازیچیمیز رحمتلیک گنجعلی صباحینین سهندین وفاتی موناسیبتیله یازدیغی بیر پاراگرافلا بیتیرمک ایسته ردیم:
« افسوس کی آمانسیز اولوم اونو آزادلیغین ایلک باهاریندا سهند, ساوالان, حئیدربابا داغلارینین اتکلری لاله یاسمنله دولدوغو, کهلیکلری قاققیلداديغی, بولبوللری چهچه باشلادیغی زامان, او بویوک اینسانی, شئعر و ادب شاهینی بیزدن آییردی, آنجاق او اولمه ییب, او آلوولاندیردیغی شئعر و هونر مشعله سیله اوزونه بیر ابديیت یارادیب».
بئله لیکله سهند (۲۲ فروردین ۱۳۵۸ ه.ش) اوز میللی آرزولارینان بیرگه بیزلردن آییریلدی امما اونون اولمه ز اثرلری ایله اولمه زلیکده یاشایان بیر کووره ک اوره کلی شاعیردیر.
اوزو دئدیيی کیمی :
آنجاق ائلی اوچون یاشایانلارین
اولوب گئتمک ایله ن عومرو قورتولماز
اولومله حیاتدا بیر بوتونلوک وار
گول توخوم اولماسا, توخوم گول اولماز.
قایناقلار :
۱- وارلیق – بولود قاراچورلو سهند اوچون اوه زل سای – ۱۳۵۸ – تهران
۲- پیک آذر درگیسی- ایکینجی ایل ۱۶-اينجی سای – مرداد ۱۳۸۱ – زنجان
۳- شمس تبریز هفته لیيی – سهند اوچون اوزه ل سای – ایکینجی نومارا- دوردونجو ایل – ۹۳-اونجو سای- ۳ اسفند ۱۳۷۹ – تبریز
۴- سهندیه-شهریار – ایران جام یایین ائوی – ۱۳۷۵
۵- تریبون درگسی- ۳-اونجو سایی- یاز ۱۹۹۸ – سوئد
Filed under: تورک شخصیتلری Türk şəxsiyətlər Etiketlənmiş: | آذربایجان شاعیرلری,بولوت قاراچورلو,بولوت قاراچورلو نون شعرلری,بولود قاراچورلو,تورک شاعیرلر,تورکی شاعیری,تورکی شعرلری,خالق شاعیری,زندگی نامه بولوت قاراچورلو


text:
Wn/azb/لیبیا: سیفالعرب اؤلدو، اینگیلتره: اؤلمهدی
Wn > azb > لیبیا: سیفالعرب اؤلدو، اینگیلتره: اؤلمهدی
آچیقلامادا، لیبیا لیدرینین سالدیریدان یارا آلمادان قورتولدوغو، ان کیچیک اوغلو سیفالعرب و ۳ نوهسینین ایسه حیاتینی ایتیردیگی بیلدیریلدی.
لیبیا حکومتی سؤزجوسو موسی ابراهیم، معمر قذافی و عایلهسینین، باشکند طرابلوسداکی ویلادا بولوندوغو سیرادا ناتو گوجلری طرفیندن راکت سالدیریسی دوزنلندیگینی دویوردو.
سالدیریدا ائوه ان آز ۳ راکت اصابت ائتدیگی، قذافینین ٦ اوغلوندان ان کیچیگی سیفالعرب ایله معمر قذافینین ۳ نوهسینین یاشامینی ایتیردیگی بلیرتیلدی.
حکومت سؤزجوسو، معمر قذافینین و ائشینین اولایدان یارا آلمادان قورتولدوغونو آچیقلادی.
بو آرادا سالدیریدان ساعاتلار سونرا، ناتودان سالدیرییا دایر بیر آچیقلاما گلدی.
ناتو سؤزجوسو، طرابلوسدا بابالعزیزیه بؤلگهسینده بیر ساواشال کونترول مرکزینین وورولدوغونو دوغرولادی.
قذافی عایلهسیندن اؤلوم خبرلرینین فرقینده اولدوقلارینی سؤیلهین سؤزجو، خبری دوغرولایا بیلمهدیکلرینی، آنجاق هر هانسی بیر سیویل اؤلوموندن دولایی اوزگون اولدوقلارینی قید ائتدی.
سالدیری خبری مخالیفلرین قرارگاهی اولان بن غازییه ده چاتدی.
بن غازیده خالقین سالدیرینی سئوینج گؤستریلریله قارشیلادیغی بیلدیریلیر.
مخالیفلردن بعضیلری ایسه قذافی عایلهسیندن اؤلنلرین اولدوغو خبرلرینین گرچک اولمایابیلهجگینی و سمپاتی اویاندیرماق اوچون اورتیلدیگینی ساوونور.
اؤته یاندان، اینگیلتره باشباخانی کامرون قذافینین اوغلونون هاوا سالدیریسیندا اؤلدویو خبرلرینی یالانلادی.


text:
yazarlar@yahoo.com
بو سایت بولاق ادبي درنهيينين مجازي آلاني اولاراق، شاعير و يازارلارين بير يئرده و بيرگه چاليشماسي آماجيلا يولا دوشوب. بوردا تام يئني يئتمه ادبياتچيلارين يازيلاري و شعرلريندن توتدو تام پرفئسيونال ادبياتچيلارين ياراديجيليقلارينا کيمي ياييملاناجاقدير. يوکسک سويهلي شعرلردن، يئني باشلاييب يازانلارين یازیلارینا کيمي. هر اثر اؤز يازارينين سويهسي اساسيندا گوجونه و گوجسوزلويونه باخماياراق ياييملاناجاق و هر کيمسه اؤز بيليمي قدر اونا باخيش يازيب و يا تنقيد ائدهجک. بوردا چاليشاجييق منطيقلي و غرضسيز باخیشلار يازیب، بیلیمسل تنقیدله تانیش اولاق و دوز تنقید ائتمک مئتودلارینی اؤیرهنمهیه چالیشیب، تنقید اولونماق روحیهسینی ده اؤزوموزده یاراداق. بوردا آماج ادبياتيميزين ايرهليلهييشيدير و تنقيد روحيهسي و فضاسيني آراميزدا ياراتماق اوچون بير تمرين. هر کیمسه هر ادبی سویه ده اولورسا اولسون بو درنهیه عضو اولا بیلر و اثرلرینی بوردا یاییملایا بیلر. هر عضوون اؤزونه گؤره اؤزل بیر پروفایلینین اولماسینا دا چالیشاجاغیق و داها ایرهلیلهیه بیلیریکسه ادبی یاریشمالارین قورولاجاغینا دا چالیشاجاغیق. بو سایتین نئجه دولاندیریلماسیندا عضولاریندا اؤنریلری دستکلهنیب و قارشیلانیر....
یؤنتمن: ایلقار موذنزاده


text:
قاچاق قیز
باهارین گونش لی بیر ناهار چاغی سی ایدی . لاله پاركیندا اوتورموشدوم و گودوردوم كی بیر ساعات كئچه و گئده م ایشیمین دالیسیجا .یانیم دا بیر قیز اوتورموشدوكی چوخ نیگران گؤرسه نیردی .الیم ده كی كیتابلاری ورق لی ییب باخسام دا فیكریم او قیزدایدی .بیرآن گؤردوم دوردی و گئتدی اوزاغا . بیرینه بیرزاد وئردی و قاییتدی . نظریمه گلدی كی اویوشدوروجو اولا . چالیشدیم كی بیله سینی دیله توتام گؤرم نئینی ییر. اوّل ده بیله مه اوز وئرمه دی آمما چوخ چكمه دی كی دیله گلدی . چوخ ساده و صمیمی دانیشدی . گؤزلری نین یاشی اوزونده پارلاركن او حیاتینی بئله آنلاتدی :
"آنالیق محبتی بیر سئوگی دیر كی تكجه ناغیل لاردا ائشیتمی شم و اؤزگه لرین حیاتیندا گؤرموشم .گؤزومو آچاندان آنالیق الین ده اسیر اولوب وفقط یامان یوغوزدور كی ائشیتمی شم .آتام دا بیر شوفر دیر كی گئجه گوندوزو چؤللرده كئچیری. ائو دن قاچماق فیكری ده هم مه شه من ایله وارایدی. تكجه بیر دوستوم و سیرداشیم ریحانه ایدی . اونو ندا اوره یی دولوایدی . آمما من دن اوره ك لی ایدی . اوبوننان رابیطه سی اینانیلماز ایدی . گئتدی یی پارتی لری و یولداش بازلیق لاری ، اونو منیم گؤزوم ده بؤیودوردی . بیله می قورشالیردی كی من ده اونا قاتیشام . آمما اوره ییم راضی اولموردی . دونیالاریمیز فرق لی ایدی . پوللو بیر عائیله دن ایدی و آتا آناسی دا هره اؤزدونیاسینی یاشاییردی . ریحانه یه چوخ باش قوشموردولار . حیات اونون گؤزونده باللی بیر قابا بنزه ییردی كی گرك ذره – ذره اونو شیرین لیغینی داداردی .آمما منیم یاشاییشیم بیر معجون ایدی كی آجی لاردان و یوخسول لوقلاردان دوزه لمیشدی و گرك كی آجی لاری داداردیم . ایكی یاشیندایدم كی آنام بوشانمیشدی وایندی ده ایل ده بیر یول آنجاق بیله سینی گؤره بیلیره م . تقدیر اونو ندا طالعینی قارا یازمیشدی .
ریحانه اؤزجسارتی و قورخمازلیغی لا ائله بیر یاشام طرزینی خاطیرلادیردی كی آدامی وسوسه ائدیردی . قاچماق فیكرینی سالمیشدی منیم بئینیمه و فورصت دالیجایدیم . تاكی بیر گون بیر قوناقلیق دان باش آچدیم . اوغلان قیز قاریشیق ایدی و سحره جان چالیب اویناماق ایدی . او گئجه نی سحره یاخین ائوه گئتدیم . آنالغیم دا ائله گؤرونجه منی باسدی یامان یوغوزا. آغزین نان چیخانی منه دئسه ده من سوسدوم . گونلر كئچسه ده ارتباطیمی چوخالتمیشدیم . اوقوناق لیق دا بهمن آدلی بیر ایله تانیش اولموشدوم كی رئیحانه نین دوستو ایدی . قولاغیما ائله سؤزلر پیچیلداییردی كی سانكی یئردن گؤیه جان منه عاشیق ایدی . بالا – بالا آیاقیم آچیلدی بهمن ین ائوینه و بیرزامان گؤزومو آچدیم كی گؤردوم ایش ایش دن كئچیب دی . ائودن قاچمیشدیم . دوشموشدوم اعتیادا و اویوشدوروجو سوز یاشایانمیردیم . هرنه شر و خلاف دئسه ن اوندا وارایدیم . ائله یئرلردن باش چیخاردیردیم كی بهمن ین یانیندا یاشاماق ، بوتون آجی لارا گؤره گینه امنیت لی ایدی .
ایندی یه جان نئچه یول توتوقلاسالاردا یئنه سربست بوراخیبلار و ایشیم اویویشدوروجو ساتماق و كیشی لری نن یولداش لیق ائتمك دی . بهمن ده گؤزقولاق دی كی قازانجیمی اوننان بؤلوم ."
+0 بهین


text:
Ana dərdimi bilən yox
Ürəyimdə çoxlu qəm var Ana dərdimi bilən yox
Gözlərim qan ağlayırı gözümün yaşın silən yox
Sən olan zaman deyirdim güləş üzlü bir ınsanam
Sən gedəndən amma Ana gülmağımı heç görən yox
Gecələr təkliq tənhalıq yaman incidir qəlbimi
Qussədən və qəmdən sora məni kimsə dindirən yox
Həsrətəm Ana həsrətəm sənin o məhəbbətinə
Indi bir halin nəcürdi sözünü mənə deyən yox
Atamıda sən apardın indi məndə lap yalnızam
Siz ikiz gedəndən daha bu evə gəlib gedən yox
Demirəm qayıt gəlginən barı gəl apar mənidə
Ki sənin gözəl balanı dünyada daha sevən yox
Şair : Vəhid Şükürzadə
آنا دردیمی بیلن یوخ
اوره ییم ده چوخلو غم وار آنا دردیمی بیلن یوخ
گؤزلریم قان آغلاییری گؤزومون یاشین سیلن یوخ
سن اولان زامان دئییردیم گولش اوزلو بیر اینسانام
سن گئدن دن آمما آنا گولماغیمی هئچ گؤرن یوخ
گئجه لر تکلیق تنهالیق یامان اینجیدیر قلبیمی
غصه دن و غم دن سورا منی کیمسه دیندیرن یوخ
حسرتم آنا حسرتم سنین او محبتینه
ایندی بیر « حالین نجوردی » سؤزونو منه دئین یوخ
آتامی دا سن آپاردین ایندی من ده لاپ یالنیزام
سیز ایکیز گئدن دن داحا بو ائوه گلیب گئدن یوخ
دئمیرم قاییت گلگینن باری گل آپار منی ده
کی سنین گوزل بالانی دونیادا داحا سئون یوخ
شاعیر : وحید شکرزاده
Filed under: وحید شکرزاده نین شعرلری Vəhid Şükürzadə'nin şeirləri,باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | منیم آنام,نازلی آنام,وحید شکرزاده,وحید شکرزاده + آنا شعری,وحید شکرزاده نین شعرلری,گوزل آنام,آنا,آنا جان,آنا دردیمی بیلن یوخ,آنا سئویسی,آنا شعرلری,آنا شعری,آنالار,آنالار اوچون شعر,آنالار شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,دوزلو اوغلان شعرلری,شعر ترکی مادر,عشق به مادر


text:
قویون دویونجا باخیم گر چه تازیانه سی وار
دییللر سئوگیلیمین نازه چوخ علاقه سی وار
گوزل گوزللیقینا ناز ائدر بهانه سی وار
نگاریمین غمی مندندی من نگاریمیله
نگاریلن اولانین عومرو جاودانه سی وار
یارالی قوش کیمی قلبیمده آشیانه سالیب
یالاندی شایع اولوب آیری یئرده لانه سی وار
ائله کی صوبح آچیلیر غم گئدیر گزیر دولانیر
غروب اولاندا گلیر دیلده آشیانه سی وار
ییغیشمایین منیم ای آشنالریم باشیما
خطرلیدیر اوره گیم اوت توتوب زبانه سی وار
توکوب عذارینه زولفون گئدیر ووقاریلن
قویون دویونجا باخیم گرچه تازیانه سی وار
دایاندیریب صفه عاشیق لرین آلیر جانین
اونا هراس یوخ اولدورسه پشتوانه سی وار
اوغورلاییب دی کونلومدن دین و ایمانی
نه یئرده بیر اثر انگشت و نه نشانه سی وار
بو مجلیس ایچره دئیین جعفری ده یاد اولسون
اودا دیل اهلیدی چوخ شعرله ترانه سی وار
اوستاد هوشنگ جعفری
Filed under: استاد هوشنگ جعفری,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | هوشنگ جعفری,گوزل شعرلر,آذربایجان شعرلری,استاد هوشنگ جعفری,استاد جعفری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شعرلر


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
آلیشان تورکیه خواننده سی
نئچه گوزل موزیک آلیشان دان سیزین اوچون دانلود ائدین
alişan türk müzik download free alishan
1- آه نه یار ah nə yar
2- آکلین وارسا ائولنمه aklın varsa evlənmə
3- سنی سئومک səni sevmək
4- یالان اولدو yalan oldu
5- آللاه آللاه Allah Allah
6- آنام اونو آل anam onu al
7- بیراکین یاکامی bırakın yakamı
8- چینارلار çınarlar
۹- های باشیما گلنلر hay başıma gələnlər
10- هله بی hələ bi
11- ایکیمیزه بیردن ikimizə birdən
12- کالبیم اللرینده kalbım əllərində
13- سن بنده کالدین sən bəndə kaldın
14- یارالیم yaralım
15- پئشینده ییم peşindəyim
16 – ساری گوللر sarı güllər
۱۷ – سؤزمو sözmü
۱۸- وار یا var ya
21- وور بنی vur bəni
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri Etiketlənmiş: | ah ne yar mp3,aklın varsa evlenme mp3,aləşan mp3,alişən,Allah Allah mp3,alışan,alışan mp3,alışan Türk müzik,Anam onu al mp3,çınarlar mp3,bırakın yakamı mp3,hay başıma gelenler mp3,hele bi mp3,her şey yalan olmuş mp3,ikimize birden mp3,kalbim ellerinde,kimselere güvenmiyorum mp3 alışan,mp3 Türkiye,olay bitmiştir mp3,peşindeyim mp3,sarı güller mp3,sözümü mp3 alışan,sen bende kaldın mp3,seni sevmek mp3,sensin benim sahıbım mp3,Türk mp3,Türkiye müzik mp3,Türkiş müzik mp3,وور منی,وور بنی,وار یا,واریا,یارالیم,کالبیم اللرینده,var ya mp3,vur beni mp3,yalan oldu mp3,yaralım mp3,آلیشن,آلیشان,آلیشان آکلین وارسا ائولنمه,آلیشان تورک خواننده سی,آلیشان ساری گوللر,آلیشان عقلین وار اولنمه,آنام,آهنگ آکلین وارسا ائولنمه,آهنگ ترکی,آی باشیما گلنلر,آکلین وارسا ائولنمه,الله الله,بیراکین یاکامی,تورکی موزیک لر,تورکیه موزیک,ترکیه,خواننده ترک,دانلود موزیک ترکی یالان اولدو,دانلود موسیقی آنام اونو آل,دانلود موسیقی ترکی,دانلود آهنگ های ترکی,دانلود آهنگ های ترکی استانبولی,دانلود آهنگ آللاه آللاه,دانلود آهنگ ترکی,دانلود آهنگ ترکی استانبولی,دانلود آهنگ ترکی ترکیه,دانلود آهنگ ساری گوللر,دانلود اهنگ های ترکیه,دانلود ترانه ترکی,داونلود آهنگ ترکیه,سنی سئومک,سنسین بنیم صاحیبیم


text:
بیرین گؤر – فیکیر ائله، بیرین گؤر – شوکور ائله.
بیری یئیر، بیری باخار – قیامت اوندا قوپار.
بیری واردی گئجهدن، بیری ده دوشدو باجادان.
بیری پالچیغا باتیب، بیری ده یانیندا یاتیب.
بیری اؤلمسه، بیری دیریلمز.
بیری اود اولاندا بیری سو اولسون گرک.
بیری مینه باغلیدیر، مینی ده بیره.
ایلان هر یئرده ایری گئتسه اوز یوواسینا دوز گئدر
ده وه چینه ن قوهوم اولانین دروازاسی گن گرک
ساخلا سامانی گلر زامانی
کاسیب گئیسه دییه رلر هاردان تاپدین ، دولتدی گئیسه دییه رلر مبارکدیر
کاسیبا قول اول وارلییا اوغول اولما
کاسیبین سؤزو ، یورغونون گؤزو
کچل باخار گوزگیه آدینی قویار اوزگیه
گئجه سول یاتان سحر سول دورار
الله ایکی یومروغو بیر باشا وورماز


text:
او قیز منی گئییندی رامین جهانگیرزاده من چیخارتدیم اؤزومو او قیز منی گئییندی دئدی نه یئکهلیبسن ایچیمده هئی دئییندی دئدیم یئکه اؤزونسن ساچلارینا ال آتدیم ووردوم بیر بیرینه من ساچ ماچینی تئز قاتدیم دایانمادی یئرینده او دا توتدو توکومدن بالاجا اللریله یولدو قوپارتدی دن دن بو قالماقال ایچینده بیر قورباغا سسلندی قورولدادی اوخودو اوزرکن هوسلندی او قیز منی چیخارتدی بیردن ...Read More »
قارتالین تشککورو / سید رضا حسینی
قارتالین تشککورو سید رضا حسینی بیر قارتال تلهیه دوشموشدو. قاناد چالیر، چیرپینیر، تلهدن جانینی قورتارماغا چالیشیردی. یاشلی بیر کیشی اونون بو حالینی گؤرهرک اورهیی یاندی.«یقین اونون دا بالالاری وار»-دئیه دوشوندو و قارتالی تلهدن خیلاص ائتدی. قارتال قاناد چالیب اوچدو. بیر نئچه گون کئچدی. یاشلی بیر کیشی کهنه ائوین کؤلگهسینده اوتوروب دینجینی آلیردی. گؤیده اوچان قارتال اوزاقدان خیلاصکارینی تانیدی. اوچا-اوچا کیشینین ...Read More »
ائو تاپشیریقلاری / محمد احمدیزاده
ائو تاپشیریقلاری محمد احمدیزاده بیری واریدی، بیری یوخودو. تانریدان سونرا هئچ کیم یوخودو. البت ده اوشاقلار! بو چوخ چوخ اوزون زامان اؤنجهیدی. زامان کئچدیکجه هر شئی اولدو، حئیوانلار اولدولار، آداملار، ائولر، کندلر، شهرلر، مدرسهلر، کیتاب و قلملر و هم ده ائو تاپشیریقلاری. سوروشورسوز بس بونلار نئجه اولدولار؟ هاردان گلدیلر؟ منجه ده سیزین ماراقلاندیغیز بو طرز شئیلر چوخ گؤزل سورولاردیلار. آمما ...Read More »
تاق- تاق باشماق / مهری زارع
تاق- تاق باشماق مهری زارع گونش قیزی تاق- تاق باشماق ایستهدی سئوه- سئوه گئییب قاشماق ایستهدی یوخسول ایدی آتا، آلا بیلمیردی آتانین حسرتی دیله گلمیردی هئی بو گونه، هئی صاباحا سالاردی وعدهلری بیر بیر اوسته قالاردی گونش قیزی وعدهدن شاد اولاردی آنجاق آنا ماجرانی بیلردی پرده چکیب دردینی گیزلدردی گؤز یاشینی دالدالانیب سیلردی گؤزو ساتاشدیقدا تاق- تاق باشماغا گونش قیزی ...Read More »
گلیر باهار / حیدر عبادی(باریش)
گلیر باهار حیدر عبادی(باریش) سیلکهلنیر قوجا داغلار یاشیللانیر بیزیم باغلار قیچی اوسته دونموش قارلار داملا داملا یولا دوشوب داغ باشیندان سوزوب سوزوب آخیر گئدیر اویلاقلاردان او یایلاقدان بو یایلاقدان خبر گلیر یاخینلاردا ن، اوزاقلاردان یاشیل دونون گئییر چینار نه وار نه وار گلیر باهار !Read More »
باهار نغمهلری / رقیه علیقلیان
باهار نغمهلری رقیه علیقلیان (۱) باهار گلیب تاپ تازا آفرین اولسون یازا گئیین بایرام پالتارین گلین چیخاق پئشوازا (۲) منیـــم آدیـــم باهـــــاردی اوچ آیلیق عــؤمروم واردی آپـــاررام داغیـــن قاریــن گئتـــیررم بـاغیــن باریـــن یئـــر اوزونـــو بـــزهرم داغــی داشــی گــــزهرم قــــاری، بــوزی یئیـــهرم یــاشــیل دونــو گئـیهرم بـاغــا چیـچک ســـپهرم اتـــک-اتــک سپــه رم لالــه یه آل دون وئریـب یــانــاغـــیندان اؤپـــه رم آغاجــلارا آغ ...Read More »
گؤرونمز / سید رضا حسینی
گؤرونمز سید رضا حسینی او گون ایلقار درسه حاضیرلیقسیز گلمیشدی. چوخ قورخوردو کی، موعللیم اوندان ائو تاپشیریغی سوروشار. مکتبه یاخینلاشاندا هیجاندان آیاغینی گوجله سورویوردو. اؤز-اؤزونه دوشوندو:«نه اولایدی،گؤرونمز اولایدیم،موعللیم مندن درس سوروشمایایدی». درس باشلاندی. موعللیم بیر-بیر اوشاقلارین آدینی چکیب گلمهینلری قئید ائدیردی. اؤز آدینی ائشیدنده ایلکین یاواشجا «بوردایام،-دئیه دیللندی» اوشاقلار اطرافا بویلاندیلار. موعللیم ده بیر آز سوسوب صینیفه گؤز گزدیردی. «من ...Read More »
قویون سوروسو و قوچ/ ب . م
قویون سوروسو و قوچ ب . م بیر سورو قویون چوبانین الینین آلتیندا اوتلاییب-گزیردیلر، آمما اونلار هئچده اوتلادیقلاری اوتلاردان یارارلاناممیردیلار. چون اونلار نه قدرده اؤزلرین یئدیردیب بسلدسهلرده ؛ سونوجدا چوبانا سود، ات، یون و هابئله دریلرین وئرمک زوروندا ایدیلر. بو دوروما باخمایاراق اؤزلریده بونون فرقینده دئییلدیلر، آخی اونلار قویون کیمی یاشاماغا قرارلی ایدیلر. اونلار بئله سانیردیلار اگر چوبان اولماسا آجلاریندان اؤلمهلیدیلر ...Read More »
سئحیرلی آغاج / محمد احمدیزاده
سئحیرلی آغاج محمد احمدیزاده بیری وارمیش، بیری یوخموش. اوجا داغین اتهییندهکی آغاجین باشیندا بیر قوش یووا قورموشدو. گونلرین بیر گونونده، ناغیلیمیزین قوشو یوواسیندا، اوچ یومورتا قویار و بالالاری یومورتالاریندان چیخانادک اونلارین اوزهرینده یاتار. سونوندا او گون گلیب چاتار و قوشون بالالاری یومورتالارینی سیندیریب، ائشیک دونیاسینا آددیم قویارلار. نئچه گون گئچندن سونرا یومورتادان یئنی چیخان بالالار، اؤز آنالارینین سسینه ایلگی گؤسترمهمکلری ...Read More »
باللی و خاللی / سید رضا حسینی
باللی و خاللی سید رضا حسینی باللی آدیندا آری ایله خاللی آدیندا میلچک دوستوق ائدیردیلر. اونلار هر گون چمنلیکده گؤروشور، هره اؤز ایشی ایله مشغول اولوردو. باللی چیچکلردن شیره چکیر، خاللی ایسه هارا گلدی قونور، نه گلدی یئییردی. بیر یای آخشامی خاللی اؤز دوستونو میلچکلر اؤلکهسینه دعوت ائتدی. بورادا آغیز دئیهنی قولاق ائشیتمیردی! میلچکلر یئمک گؤرن کیمی بیر-بیرینه ایمکان وئرمهدن ...Read More »


text:
جفا وظلم اعدادن نوایه زینبون گلدی
اسارتدن قوتولدی کربلایه زینبون گلدی
بوزاری سرفراز ایله --- باجون دور پیشواز ایله
جفا وظلم اعدادن نوایه زینبون گلدی
اسارتدن قوتولدی کربلایه زینبون گلدی
بوزاری سرفراز ایله --- باجون دور پیشواز ایله
---
فلک بـو زار و نالانی قـولی باقلی دولاندیردی
الیمدن آلدی دلبندین منی سندن اوتاندیردی
کفن سیز دفن اولوب ویرانه ده دنیانی یاندیردی
بالان ویرانه ده قالدی منایه زینبون گلدی
بوزاری سرفراز ایله --- باجون دور پیشواز ایله
---
گله لعـنت بودنـیایه سن اولدون زینـبون قالدی
سنون عشقون حسین جان زینبی چولدن چوله سالدی
عـدودن قانـیله رنگـین اولان پیـراهنـون آلدی
گلوب نی تک نوایه نینوایه زینبون گلدی
بوزاری سرفراز ایله --- باجون دور پیشواز ایله
---
سنی دعوت ائدن کسـلر وفانین رشـته سین قیردی
اورک آییـنه سین ظلم وجفا داشـیله سیـندیردی
گلن دیل یاره سی ویردی گئدن دیل یاره سی ویردی
همان زخم زباندان آه وایه زینبون گلدی
بوزاری سرفراز ایله --- باجون دور پیشواز ایله


text:
گئجهنین قارانلیغینین آغیرلیغین چیینلرینده حیس ائدیردی. ائله بیل دونیانین آغیرلیغین اونا یوکلهمیشدیلر. قورغوشون دولو هاوا اونا نفس چکمهیی چتینلشدیریردی. هر آددیم گؤتوردوکجه سانکی چیینینده کی یوک بیر آزدا آغیرلاشیردی. دهشتلی آنلارین دؤزولممزلیگی اونو سارسیدیردی. ایندیهدک بو قدهر آیاقلارینین تابسیزلیغینی بیلمهمیشدی. هاراسا گئدیردی اؤزوده بیلمیردی؛ آنجاق ایندی فیکیر- خیال اونا حکم وئریردی.
سانکی گؤزلری باخار کورایمیش. اطرافیندا دولاشانلاری، کوچهده گلیب- اوتنلریده بئله هئچ گؤرموردو. نه ائدهجهیینی، هاراسا گئدهجهیینیده آنلامیردی، آنجاق بو آغیر یوکو بیر یئره داشیماق زوروندایدی. بو فیکیر زولاق- زولاق هاوانی دولاشان بیر سیگارئت توستوسو کیمین اونون ایچهری عالمینی بورویوردو.
هر آددیم آتدیقجا او سانکی اؤزوندن اوزاقلاشیر، منلییی- کیملییی شوبهه آلتینا دوشوردو. زامان – زامان دوشونهرک، اوزاقلارا گئدیر، باشی هرلهنیر، اویاخلیقلا –یوخو آراسیندا کابوس دولو آنلار کئچیریردی. هردن بیر وار گوجونو آووجلاریندا توپلاییب، اؤنه آپاریر نسه بیر یئردن توتوب، وار گوجویله ایستردی کی او یوکون آلتیندان خیلاص اولسون. آمما اونوندا نتیجه سیز اولدوغونو دویوب، ائتدیی حرکتدن پئشمانچیلیق چکیردی.
گؤزونون اطرافیندا یومشاق بیر یوخلوغون و ایتیرمهنین حیسسینه آلیشیردی. بو ایتیرمه اونون کیپریکلرینی آغیرلاداراق، قاپاماق زوروندایدی. آمما گؤزلرینین اؤنونده حرکته باشلایان “دومانلی فیرلاماجلار” کیپریکلرینین اؤرتولمهسینه مانعه تؤرهدیردی. هردن بیر دؤنوب، گئرییه هاراسا اوزاقلارا زیللهنهرک آجیلی- شیرینلی خاطیره آختاریردی. هارداسا بیر خوش خاطیره یادینا سالیر، نسه اطرافی بوروین “دومانلی فیرلاماجلار” اونو تئز فیکیر – خیالدان یاییندیریردی.
هر ایکی یانیندان آسلانان قوللاری او قدهر آغیرلاشمیشدی کی دیزلرینین تاب گتیرمهسینه گومانی گلمیردی. ائله بو ندندنده بیر یئره، بیرینه سؤیکنمهیی آرزولاییر کیمی اطرافی سوزدو. یاخینلیقدا ایللر بویو گؤرمهدیگی، گؤدهسی یوغون پلمهلره اوجالمیش، تاریخلردن قالمیش بیر چیناری گؤردوکده، اونا طرف یاخینلاشدی. آغاجا سؤیکنهرک دیزلری تاب گتیرمهدی، مولاییم سوروشمک حالیندا آغاجین دیبینده تورپاغا سریلدی.
ایندی بیر آز توختامیشدی. او فیرلاماجلاردا یوخ اولموشدو. یاواش-یاواش دان یئری سؤکولوردو. هارداسا اوزاقدان بیر قوش سسی ائشیدیلیردی. دهشتلی گئجهنین اؤتمهسی و گونشین گلمهسینی دوشونوردو. او اوشویهرک، نسه ایچهریسنده بیرحیسسین قزینماغینی آنیردی. او گونش کیمین یئنیدن دوغولوردو؛ آلیشماغا، نورساچماغا…
ائلیار پولاد


text:
جیران و قوشلار
اوجو ـ بوجاغي گؤرونمه¬ين بير چؤل وار ايدي. اورادا قوشلار و چوخلو اوت يئيه¬ن حيوان ياشاييردی. بو چؤلده اوت يئيه¬ن حيوانلاردان و قوشلاردان آيری هئچ بير شئی يوخ ايدی. چؤلون اورتاسيندا يئکه بير گؤل¬ده واريدی. حيوانلار و قوشلار هميشه گؤلون اطرافينا ييغيشيرديلار. قوشلارين و اوت يئيه¬ن حيوانلاری ياشاييشی فقط او گؤله باغلي ايدی. ياز گلنده گؤلون سويو چوخالاردی و يان ـ يؤوره¬سينی جوربه¬جور بيتگی¬لر آلاردی.
قوشلار و اوت يئيه¬ن حيوانلار آجيغان زامان گؤلون قيراغيندا بيتن گؤيرتيلردن و جوجه¬رميش دنه¬لردن يئييرديلر , سوسايان زامان¬دا گؤلون سويوندن ايچيرديلل.
ياز گئجه¬لری چوخ وقت گؤی گورولده¬ييب , ايلديريم شاخاردی , ياغيش ياغاردی. بعضا” دان يئری سؤکولنه کيمی ياغيشين ادامه¬سی اولاردی. ياغيش چؤلو ياشيل ائديب , طراوتينی بيره اون آرتيراردی. طبيعتی ياراشيقلی گؤره¬ن قوشلار وجده گليب نغمه¬لر قوشارديلار.
قوشلارين ترنومو هامينی سئوينديره¬ردی.
قوشلار و اوت يئيه¬ن حيوانلار هميشه بير ـ بيری ايله دوست کيمی ياشايارديلار.
٭٭٭
ايللرين بيرينده و قار ـ ياغيش يئره توشمه¬ميشدن قاباق فيل¬لردن بير سوروسو گليب , گؤلون سويونو خورتوملاری ايله چکيب قوروتدولار. سونرا گؤلده نه بير دامجی سو قالدی , نه ده قيراقلاريندا گول ـ چيچک بوته¬لری. گؤلده فقط بير نئچه کنگر و قالقان دوروردو. اونلاردان علاوه , هر شئی يانيب محو اولموشدو. اونا گؤره¬ده اوت يئيه¬ن حيوانلارين و قوشلارين ياشاييشی بير آز چتينه دوشموشدو. بير سؤزله دئسک , سوسوزلوق و آجليق اونلاری لاپ آياقدان سالميشدی. بئله¬ليکله¬ده اونلارطن هر بيری بير طرفه داغيلماغا مجبور اولدولار.
قوشلار و حيوانلارين چوخو , آجليق و سوسوزلوق نتيجه¬سينده اطرافا داغيلميشدی. اونا گؤره , اونلاردان فقط اؤرده¬ک , قارغا , جئيران و قمری قاليردی. بو دؤرد حيوان گؤلون قيراغيندا اوتوروب اؤز گرفتارليقلارينا فيکيرلشيرديلر. چوخ گؤتور ـ قويدان سونرا آخيردا بو نتيجه¬يه چاتديلارکی , گئديب هاميدان ياشلی و هاميدان تجربه¬لی اولان قاز خالادان کؤمک ايسته¬سينلر.
سن دئمه قاز خالا يئييب ـ ايچيب او قده¬ر يوخلاميشدی کی , گل گؤره¬سن. قانادلارينی ترپه¬ديب اوحاماغادا حالی قالماميشدی. بير گوشه¬ده ناراحت اوتوران قاز خالا اونلاری گؤروب , تئز ارزونو دوغرولتدو. سونرا آغير ـ آغير اونلاری قاباغينا چيخدی.
اؤرده¬ک دئدي :
قاز خالا سو هانسی طرفده¬دير ؟
قارغا دئدی :
سن هاميدان بؤيوکسن , دئ گؤره¬ک هانسی طرفده سو تاپماق اولار ؟
قاز قاباقدا , گئديردی. جئيران¬دا اونون دالينجا ياواش ـ ياواش آدديملاييردی. قارغا , اؤرده¬ک و قمری اونلاردان دالی قالماماق اوچون قاچيرديلار. اونلار اوميدلرينی قاز خالايا باغلاييب گئجه ـ گوندوز يول گئديرديلر.
اؤرده¬ک اوميدلی بير حالدا دئدی :
ـ قولاغيما ائله¬بيل سو سسی ده¬يير.
جئيران دئدی :
ديرناقلاريما ايليشن تيکانلاردا شئه حس ائديره¬م.
قمری دئدی :
سويون سويوقلوغونو ايندی دويورام.
قارغا دئدی :
بيزيم اوميديميز ايندی فقط قاز خالاميزادير.
دوغروداندا هاميسی اوميد گؤزلرينی قازا تيکميشدی. اونا گؤره¬ده اللرينه دوشنلری , تاپديقلارينی قازا وئريب دئديلرکی , « قوی اذيت چکمسين , بلکه بيزی بير طرفه يئتيردی »
اونلارين اوميدی قاز خالالارينا اوقده¬رگليردی¬کی , آخيردا , آجليق ـ سوسوزلوق هاميسينی آياقدان سالدی. قوشلار اوچماقلارينی جئيران¬دا قاچماغينی تماميله ياددان چيخارميشدی.
سحريسی گون جئيران دئدی :
منيم ديرناقلاريمدا آرتيق تاب قالماييب.
اؤرده¬ک دئدی :
منيم¬ده قانادلاريم قورويوبدور.
قمری دئدی :
جانيما او قده¬ر داش ـ کسسک دولوب کی , يئريمه¬يه طاقتيم يوخدور.
قارغا دئدی :
هوپبولماغا بئله قادر دئييلم.
اونلارين سؤزلرينی وئجينه آلمايان قاز دئدی :
تئز اولون بئله ناراحت اورتورماق عوضينه گلين بير شئی تاپين وئرين منه يئييم.
جئيرانلا قوشلار آغيزلارينی آچيب دانيشماق ايسته¬ديلر. او حالدا , اونلارين باشلاری¬نين اوستونه بير قوش کؤلگه¬سی دوشدو.
جئيران باشينی قالديريب چيغيردی :
باخين اوچاغان آغ قازدير. هارادان گليرسن نه ياخشی اوچورسان :
اوچاغان آغ قاز آدينی ائشيتمک همين يئره ائنيب دئدی :
به هارداسيز : چوخدان دير سيزی آختاريرام. قانادلاريز نييه بئله تؤکولوب؟ اؤزونوزونييه بئله حالا ساليبسيز ؟
قاز خالا دئدی :
ـ آماندی اونون سؤزونه قولاق آسمايين , سيزی اينديجه سو اولان يئره چاتديرارام.
اؤرده¬ک دئدی: ايندييه کيمی قولاق آسديق, دای بسدير.
قارغا دئدی:
من باخيرام گؤروم, اوچا بيليرم يا يوخ؟
جئيران دئدی:
بورادا نه اوت وار, نه¬ده سو. ايندی ديئين گؤره¬ک نه ايش گؤره¬بيله¬ريک؟
قمری دئدی :
سن بيزه فقط يول گؤستر !
جئيران دئدی :
بيلسه¬يديک بيزی بير يئره چاتديرا بيلرسن , اوندا سنين دالينجا گلرديک.
قمری دئدی :
تئز اولون , دئيين گؤره¬ک نه ائتمه¬لی¬ييک ؟
قاز خالا ديمديگيني يخاری قالديردی. سونرا قانادلارينا حرکت وئريب دئدی :
من ايندی بيليره¬م سو هاردادير. لاپ ائله بو ياخينلاردا سودا , وار يئمک¬ده. من نه ياخشی اوچا بيليره¬م , نه¬ده کی يئرييه بيليره¬م. اما بوغازيمی اوزاديب هر يانی گؤروره¬م. من بير شرط ايله سيزه کؤمک ائده¬رم. اودا بودور کی , گره¬گ هئچ کس مندن قاباغا کئچمه¬سين , هامی منيم داليما دوشوب گلسين. گره¬گ قارغا اوچماغيندان , و جئيران قاچماغيندان ال چکسين. ياديمدان چيخماميش اونودا دئمه¬لييم¬کی , هر کس يئردن هر نه تاپسا منه وئرمه¬ليدير. چونکی منيم جانيما قوت گلسه ياخشی بلدچی اولارام.
بو سؤزلری ائشيده¬ن قارغا , اؤرده¬ک , قمری و جئيران ساکت اولوب بيرسؤز دئمه¬ديلر , دئيه¬ده بيلمزديلر , چونکی اونلارين آيری چاره¬سی يوخ ايدی.
اونا گؤره¬ده هامی¬سی بيردن راضی اولوب دئديلر :
عيبی يوخدور , سن بيزه يول گؤستر , بيزده سن دئيه¬نه باخاريق. دئييب يولا دوشدولر.
جئيران دئدی :
دايانين گؤره¬ک , آغ قاز نه دئيير؟
اوچاغان آغ قاز دئدی؟
ـ سيز گئدندن سونرا چوخ اذيت چکديک. چوخ وقت¬لر آج ـ سوسوز قالديق. آمما سئوديگيميز يئردن ترپنمه¬ديک. نهايت يايين آخيرلاريندا ياغيش ياغدی. گؤلو ـ موزده اولکی حالينا دوشدو.
منی ده گؤنده¬رديلر سيزی آختاريب تاپام. دئيين گؤروم ايندييه کيمی نه ايش گؤروبسوز ؟ منيم بو باره¬ده سؤزوم يوخدور. آمما سيز او زامان بو قاز خالادان سوروشماديزکی , اوچماغا قادر اولان قوشو وقاچماغی باجاران جئيرانی , نييه اؤز اللريندن گلن ايشلردن قاباقلارينی آلير؟
قاز خالا بو سؤزدن اوتاندی و باشينی آشاغی سالدی . سونرا قاچيب بير داشين داليندا گيزلندی.
قوشلارلا جئيران يورغون اولسايديلاردا , اولکی يئرلرينه قاييتماغا تله¬سيرديلر. اونلار يولدا باشلارينا گلن ماجرانی آيری حيوانلارا نئجه دئيه¬جکلرينی فيکير ـ لشيرديلر. نهايت تصميم توتدولارکی , او بيری حيوانلارلا بيرليکده گؤتور ـ قوی ائله¬سينلر و بيرده فيل¬لری قويماسينلار گؤللری¬نين سويونو ايچيب قورتارسينلار.
یازان: نيما يوشيج
Filed under: ناغیل و حیکایه,آذربایجان ادبیاتی Azərbaycan ədəbiyati Etiketlənmiş: | قوشلار,ناغیل,ناغیل و حیکایه,اوشاق ناغیلی,اوشاقلار اوچون تورکی ناغیل,تورکی داستان,جیران و قوش لار,جئیران


text:
تاراسکوْنلو تارتارئنین قئیری-آدی ماجرالاری
آلفوْنس دوْدئ
تاراسکوْنلو تارتارئنین قئیری-آدی ماجرالاری
مشهور فرانسیز یازیچیسی آلفوْنس دوْدئنین “تاراسکوْنلو تارتارئن” تریلوْگییاسینین بیرینجی کیتابی اوْلان “تاراسکوْنلو تارتارئنین قئیری-آدی ماجرالاری” روْمانیXIX عصر فرانسا حیاتینین بیر سێرا آکتوال اجتماعی-سوْسیال پروْبلئملرینه حصر اوْلونموشدور.
اینجه یۇموْرلا و بضا ده کسکین ساتیریک اۆسلوبلا قلهمه آلینمیش ALFONS DODE
ALFONS DODE
TARASKONLU
TARTARENIN QEYRI-ADI
MACƏRALARI
بۇ روْماندا فرانسانین جنوب ایالتی پروْوانسدا یئرلشن تاراسکوْن شهری
ساکینلرینین یاشاییش طرزی، اثرین باش قهرمانی تارتارئنین شؤهرت قازانماق
اۆچون الجزایره شیر اوْوونا گئتمهسی و اوْرادا اوْنون باشینا گلن قئیری-آدی
ماجرالار تصویر ائدیلمیشدیر.
Neyl Makadam
Uilyam Somerset Moyem
(Böyük Britaniya)
"Neyl Makadam"
"Polkovnikin xanımı"
Povest və hekayələr
İngilis dilindən tərcümə edən: Aygün Əziz
Elektron kitab
YYSQ - Milli Virtual Kitabxananın rəqəmsal e-nəşri N 44 (2011)
Redaktoru və e-nəşrə hazırlayanı hazırlayanı:
Aydın Xan (Əbilov), yazar-kulturoloq
Endir
آلیشیر باهارین ماوی گؤزلری،
آلیشیر باهارین ماوی گؤزلری،
اوْتلار آراسیندان دۆنیانی سۆزور.
بۇ ظریف، بۇ شئهلی بنؤوشهلری
خیالیم بیر قێزین تئلینه دۆزور.
یێغیرام گۆللری اوْتلار ایچیندن،
لچکلر نازلانیر صۆبحون زرینده.
کدرین سسینی ائشیدیرم من،
بۆلبولون یانیقلی نغمهلرینده.
بلی، اوْ اوْخویور اؤز نغمهسینی،
گؤیدن جه-جه گلیر، زۆمزومه دۆشور.
کیم آچیر قلبیمین گیزلی سیررینی؟!
مئشه بۇ حسرتدن مین قمه دۆشور.
سنی چوْخ سئویرم، بۇدور حقیقت!
دۆنیا دا سئوینیر گؤزل چؤهرنه.
اۆزمهسین قلبینی بۇ آیریلیقلار،
کدرلی باخیشلار یاراشمیر سنه.
سنی سئودیگیمدن سارالیرام من،
شاعر:قؤتئ
بیرینجیسی. عرب دیلینین گلهجیی نه دئمکدیر؟
بیرینجیسی. عرب دیلینین گلهجیی نه دئمکدیر؟
یازار:جۆبران خلیل جۆبران
دیل بۆتون میللتین و یا اوْنون عۆمومی ماهیتینین یارادیجیلیق تظاهورلریندن بیریدیر. اگر یارادیجیلیق ضعیفلهییرسه، دیلین اینکیشافی دا دایانیر. اما معلوم اوْلدوغو کیمی، دایانماق تنززولدور، تنززولون آرخاسیندا ایسه اؤلوم و پۇچلوق دایانیر.
بئلهلیکله، عرب دیلینین گلهجیی بۇ دیلده دانیشان خالقلار عائلهسینین ایندیکی و گلهجک یارادیجی دۆشونجهسیندن آسیلیدیر. اگر ایدئیالار یاشاسا، عرب دیلینین گلهجیی کئچمیشده اوْلدوغو قدر مؤهتشم اوْلاجاق. بئله اوْلماسا اوْنو قوْنشو یهودی و سۇرییا دیللرینین عاقیبتی گؤزلهییر.
یازینین آردی ...
سئحیرلی پئنجک
یازار:دینوْ بۇتتساتی
یاخشی گئیینمیی اؤنمسهمکله بیرلیکده عادتا باشقالارینین گئییملرینین دۆزگون تیکیلیب-تیکیلمهدیگینه اوْ قدر فیکیر وئرمیرم. اما بیر آخشام، بیر ضیافت زامانی میلاندا بیر ائوده تانیدیغیم، قێرخ یاشلاریندا گؤرونن بیر کیشی پالتارینین ساده گؤزللیگی ایله تام معنادا چئورهسینه ایشیق ساچیردی.
کیم اوْلدوغونو بیلمیردیم، ایلک دفعهیدی قارشیلاشیردیم،تانیش ائدیلدیگیمیز زامان بۇ وضعیتلرده همیشه اوْلدوغو کیمی آدینین معناسینی باشا دۆشه بیلمهمیشدیم.اما گئجه بوْیونجا بیر آرا یان-یانا دۆشدوک و بیر آز دانیشدیق. سئچکین، مدنی بیر اینسانا بنزهییردی، اما یئنه ده بیر کدرله چئورلنمیشدی. بلکه ده اؤلچوسوز بیر یاخینلیقلا- تانری قۆسورومو باغیشلاسین- اوْنون پلاتارینی اؤیدوم و درزیسینین کیم اوْلدوغونو بئله سوْروشدوم.
آدامین اۆزونده، بۇ سۇالی گؤزلهییرمیش کیمی قریبه گۆلومسهمه یاراندی. "دئمک اوْلار کی، هئچ کیم تانیمیر،"-دئدی، "اما اۇستا بیر درزیدیر.اۆرگی ایستهینده ایشلهییر.اۆچ-بئش مۆشتریسیندن باشقا هئچ کیمه تیکمز.."
یازینین آردی ...
باهار ترانهلری
باهار ترانهلری
باهارین ایپیلیق بیر گئجهسینده
آچیب دسته-دسته گۆللر، چیچکلر.
اۆرک تزه عشقه دۆشمهسین دئیه
اؤزونو بیر قریب سۆکوتا کؤکلر.
ایندی بۇ باهاردان هانسی گۆل منیم؟!
تۇتوب بیر چیچهیین گؤزلرینی نم.
منی وصف ائیلهمز بۆلبولون سسی،
اؤزومو زانباغدان گؤزلهیه بیلسم.
بۇ دا بیر سێخینتی، گلیر زنگ سسی،
آزمیشام باهاردا، یوْلوم آغ اوْلمور.
گؤزومه باهارین باخیشی دۆشور،
اۆرگی سئهردن قوْروماق اوْلمور.
باهاردیر گؤزهلین بیر جۆت گؤزو ده،
عاغیل باشدان چێخیب کمنده دۆشور.
دوْلوب بۆلبولو ده، قێزیلفگولو ده،
هامی بۇ تیلسیمه، بۇ بنده دۆشور.
شاعر:قؤتئ
ترجومه:الکبر قۇباتوْو
ایبلیسله سؤودلشمه
"ایبلیسله سؤودلشمه"
یازار :مارک توئن
آمریکا ادبیاتینین تانینمیش کلاسسیک ناصریندن چوْخ اوْخوناقلی بیر بدیی نثر نۆمونهسی
بئله بیر شرایطده قلبیمی ایبلیسه ساتماق قرارینا گلدیم - پوْلاد سهم لرینین مزننهسی دۆشموش، دیگر سهملرین ده وضعیتی اۆرکاچان دئییلدی، اعتبارلی مۆسسیسهلر ده ایفلاسا اۇغراییردیلار. نه قدر کی، الیمده بیر میقدار ثروتیم وار، تئز بیر زاماندا اوْنو دؤوریهیه بۇراخیب کاپیتال توْپلاماق لازیم ایدی. چوْخ یۇبانمادان یئرلی دللاللاردان بیری جناب ن.-ه تکلیف ائدیلن محصولون و اوْنون هانسی وضعیتده اوْلماسینی اطرافلی تصویر ائدن مکتوب یوْللادیم. ایبلیسله گؤروش گئجیکمهدن تئز بیر زاماندا تشکیل ائدیلدی. مۆقاویله باغلاندیغی تقدیرده دللال 2،5 % کوْمیسیوْن حاقی آلاجاقدی.
بئله بیر شرایطده قلبیمی ایبلیسه ساتماق قرارینا گلدیم - پوْلاد سهم لرینین مزننهسی دۆشموش، دیگر سهملرین ده وضعیتی اۆرکاچان دئییلدی، اعتبارلی مۆسسیسهلر ده ایفلاسا اۇغراییردیلار. نه قدر کی، الیمده بیر میقدار ثروتیم وار، تئز بیر زاماندا اوْنو دؤوریهیه بۇراخیب کاپیتال توْپلاماق لازیم ایدی. چوْخ یۇبانمادان یئرلی دللاللاردان بیری جناب ن.-ه تکلیف ائدیلن محصولون و اوْنون هانسی وضعیتده اوْلماسینی اطرافلی تصویر ائدن مکتوب یوْللادیم. ایبلیسله گؤروش گئجیکمهدن تئز بیر زاماندا تشکیل ائدیلدی. مۆقاویله باغلاندیغی تقدیرده دللال 2،5 % کوْمیسیوْن حاقی آلاجاقدی.
یازینین آردی ...
وۇیورا
"وۇیورا" روْمان (آذربایجان تۆرکجهسینده). چاغداش فرانسا ادبیاتینین تانینمیش نۇماینده سینین یارادیجیلیغیندان بیر ماراقلی نۆمونه.اوْریژینالدان ترجومه.
یازار:مارسئل ائمئ
الیفبا:عرب الیفباسی
وۇیورا Vuivra
"وۇیورا" روْمان (آذربایجان تۆرکجهسینده). چاغداش فرانسا ادبیاتینین تانینمیش نۇماینده سینین یارادیجیلیغیندان بیر ماراقلی نۆمونه.اوْریژینالدان ترجومه.
یازار:مارسئل ائمئ
الیفبا:لاتین
بالاجا شاهزاده
"بالاجا شاهزاده". دۆنیا اۇشاق ادبیاتینین شاه نۆمونهسی. روْمانتیک اۇشاقلیق تخییولونون ادبی عکسی اوْلان روْمان. آذربایجان تۆرکجهسینده یئنی ترجومهده!الیفبا:لاتینجه


text:
آتا اؤلومو آجیدیر حتی یاشلی اولسا بئله !
آتا اؤلومو آجیدیر
حتّی یاشلی اولسا بئله !
حسن راشدی : 16/ 5 / 1395
آدی آقاخان ( آغاخانAğaxan ) ایدی ، آمما تورکیهلیلرده اولدوغو کیمی اونو ائل آراسیندا " آا...خان " سسلَردیلر. یعنی "غ " سسی اوزون " آ " کیمی سسلهنردی. چوخلاری آدینی یازاندا " آخان " یازاردیلار ، آمما آتا اؤزو اونو اصلاح ائدردی .
شناسنامهسینده دوغوم تاریخی 1305 جی ایل فروردین آیینین ایکیسی یازیلمیشدی . آمما اؤزو دئییردی : " آتام رضاشاه دؤرونده سربازلیغا گئتمهسین دئیه ، من هله دونیایا گلمهمیش منیم آدیما آتامین ایلک اولادی اولاراق شناسنامه آلمیشلار و آتامی ائولی اولوب اوشاغی اولدوغونا گؤره سربازلیغا آپارمامیشلار." آمما بیز اونون دوغوم گون و ایلینی ائله شناسنامه تاریخیایله یاد ائدیردیک.
رسمی و دولت مدرسه سینده یوخ ، میرزه یانینندا دؤرد کلاسا قدر درس اوخوموشدو. کئچمیش زامانلاردا اوشاقلاری سربازلیغا گئدن کندیمیزین و قونشو کندلرین آتا - آنالارینا عسگر اوغلانلاریندان گلن مکتوبلاری اوخویوب اونلارا ترجومه ائدردی و جاوابلارینیدا یازیب ایشلرینی یولا سالاردی .
منده هله مدرسهیه گئتمه میشدن قاباق آتامین اوخودوقلاری مکتوبلارا جانلا - باشلا قولاق آسیب تورکجهیه ترجومه ائتدیگی متنلری یادیمدا ساخلاردیم .منیم اوشاقلیق ذهنیمده آتاما گتیریلن مکتوبلاری آتام اوّلجه بئله بیر سسله و منیم باشا دوشمهدیگیم بیر دیل ایله اوخویار ،سونرا موضوعونو اؤز دیلیمیزده مکتوب صاحیبینه دییه ردی :
" جیجه بیجه سینجه بینجه دینجه مینجه ....." سونرا آتا دییه ردی :
اوغلون یازیب " مننن هئچ نیگران اولمویون منیم حالیم یاخشیدی منیم نیگرانلیغیم سیزدن اوزاق اولماقدی و ......"
بیر گون مشهدی علی ( آللاه رحمت ائلهسین ) اوخوماق اوچون آتاما بیر مکتوب گتیردی ، آتام مکتوبا باخیب اوخوماغا باشلادی :
" سلامیم وار سیزین هامینیزا ، بیز بوردا راحات یاشاییریق آمما حئییف سیزدن اوزاق قالمیشیق و سیزین اوردا نه جور یاشاماغانیزدان خبریمیز یوخدور ....."
آتام هر دفعهکینین عکسینه مکتوبو من باشا دوشمهدیگیم و اوّلجه " جیجه بیجه " کیمی سسله اوخودوغو و سونرا اؤز دیلیمیزده ایضاح ائتدیگی کیمی یوخ ، ائله اوّلدن اؤز دیلیمیزده و من باشا دوشدویوم و مشهدی علی بیلدیگی دیلده اوخودو !
مشهدی علی مکتوبو اوخوتدوروب اورانی ترک ائتدیکدن سونرا من آتامدان سوروشدوم :
" آتا ،سن هر زامان نامهلری اوّل من باشا دوشمهدیگیم بیر سسله اوخویار سونرا سؤزلرین اؤز دیلیمیزده نامه صاحیبلرینه دییهردین آمما نییه مشهدی علینین نامهسینی فقط بیر دفعه اؤز دیلیمیزده اوخودون؟!
آتام دئدی : "اوغلوم مشهدی علینین نامهسی ایران ایچیندن یوخ " او تای دان "(1) و آتاسیندان گلمیش و ائله اؤز دیلیمیزده یازیلمیشدی و فارسی یازیلمامیشدی کی، من اوّل فارسجا اوخویوب سونرا دیلیمیزه چئویرم"!
بو سؤز بئش یاشلی منیم قولاغیمدا جینگیلدهمهیه و جینگیلدیسی داوام ائتمه یه باشلادی !
یعنی بیزیم اؤز دیلیمیزده ده نامه یازیب - اوخوماق اولارمیش ؟!
یعنی آنا دیلده یازیب - اوخومانین مومکون اولدوغو ، ایلک و ساده قیلغیجیمی آتامین تورکجه مکتوب اوخوماسیندان و بئش یاشیمدان بیر سئوال علامتی اولاراق باشلاندی و سونرالار بو سئوال و احتیاج داوام ائتدی و بو گون بو دیلین تحصیلینین میلّتیمیزه لازیم و گرَکلی اولدوغونو چؤرَک یئمکدن واجیب گؤرورم !
آتامیز بیر جانلی تاریخ ایدی ، اونون 1325 جی و نهضت ایلیندن چئشیتلی خاطیرهلری واریدی و او ایلده نهضت چرچیوه سینده و " جاوانلار " سازمانیندا عضو اولوب چیخیشلاریندان سؤز آچاندا ، بیر ایلین ایچینده فرقهنین نه قدر منطقه یه گؤردویو مثبت ایشلریندن او جوملهدن کندیمیزده ایلک دفعه مدرسه تیکدیگیندن آمما نهضت داغیلدیقدان سونرا شاه مامورلاری طرفیندن وحشیجهسینه مدرسه نین داغیلماسیندان دانیشدیقلاری چوخلو سؤزلری واریدی .
او بئش قارداش و بیر باجیسینین بؤیوگو و یاشلیسی ایدی ، آمما هم قارداشلارینین هامیسی و هم باجیسی اؤزوندن قاباق وفات ائتمیشدی . او یالنیز اولادلارینین سئوگیسی ایله یاشاییردی ، چونکو بیز اونو باشیمیز اوستونده و تام حؤرمتله ساخلاماغا چالیشیردیق. او ساغ - سالیم ایدی و بدن قدرتی او قدر واریدی کی ، طبیعتی دولانماغا بیرلیکده گئدردیک . ائله بو ایل اوردیبهشت آییندا 30 ایللیک دوست و فیکیرداشیم اکبر آزاد لا بیرلیکده " موران " طبیعتینی آتام ، من ، اکبر آزاد و اؤزومدن کیچیک قارداشیم آمما باشقا قارداشلاریمدان بؤیوک ناصر له بیرلیکده گزدیک . بو گزی ده آتام تام حرارتله خاطیره لریندن دانیشیردی . یالنیز بیر آز اورَک چاتیشمامازلیغی واریدی اودا دوکتور کونترولوندایدی ، آمما ندنسه بیر گونده حالی پوزولدو و فانی دونیانی ترک ائتدی!
بیز هر بهانه ایله اولموش اولسا آتانی سئویندیرمه یه چالیشیردیق . ایکی ایل اؤنجه "یئنی ایل بایرامی" گونلرینده یئددی قارداش بیرلیکده، اوچ قارداش حیات یولداشلاری ایله تهراندان ، دؤردو ده پارساآباد - گئرمیدن بیر یئرده کند ائوییمیزده آتا باشینا توپلاشمیشدیق .
اؤزو بیلمهدن ، یئددی قارداش گلینلرله و بیر سیرا نوه لرله بیرلیکده، 88 ایللیگینین دوغوم گونونو قوتلامیشدیق . بالاجا کئیک آلمیشدیق لاتینجه 88 عدد اولان موم ( شمع ) دا اونون اوستونده، آنجاق آتا گؤرمهمک اوچون باشقا بیر اوتاقدا ساخلامیشدیق ، بو مومون بوجور اولماسی چوخ گؤزل گؤرونوردو.
آتانین تزه پالتارینی گئیدیرمیشدیک گئجه . اؤزوده بیلمیردی نییه بیز بو قدر و گئجهنین بو واختیندا تزه پالتارینین گئیمهسینه اصرارلییق. گلینلرده آز-چوخ اؤزلرینه یئتیشمیشدیلر ، یعنی بیر رسمی مراسیمه اوخشار کیمی بیر حاضیرلیق!
هر شئی حاضیرلاناندان سونرا بیردن " آراز "ناصرین اوغلو ، اوستونده مومدان لاتینجه 88 عدد اولان کئیکی قاپیدان ایچهری گتیرمیشدی. آتایا اوز توتاراق بیرلیکده " دوغوم گونون موبارک " دئدیکده آتا هر شئیی بیلمیش و سئویندیگیندن گؤزو یاشلا دولموشدو!
او بو شیرین خاطیرهنی دفعه لرله و مختلیف محفیل و مجلیسلرده سویله ییردی . آمما اینسان عؤمرو نه قدر اوزون اولسادا اؤلوم کاروانین مسافیری اولمالیدیر ، بیزیم آتامیزدا 21 تیر 1395 و ساعات 10:30 - 11 آراسی قان فیشاری ( تانسیونو) دوشدویو نتیجه سینده، بو کاروانین مسافیری اولدو . او تام دوخسان یاشدا آمما هئچ کیمی اینجیتمهدن و تام ساغلام حالدا بو فانی دونیانی ترک ائتدی . " آتا اؤلومو آجیدیر حتی دوخسان یاشدا اولسا بئله! "
__________________________________________________________________
(1) بیزیم کند و قونشو کندلر قوزئی آذربایجان قیراغیندا اولدوغونا گؤره " شوروی " داغیلمامیشدان قاباقدا کند اهالیسی "شوروی " و یا حتی آذربایجان سؤزو یئرینه " او تای " دئیهردیلر.