text:
والیبال
والیبال' — هرهسینده ۶ اویونچو اوْلان ایکی کوماندا آراسیندا توپلا اوینانیلان ایدمان نؤوودور. ۱۹۶۴-جو ایلدهن یای اولیمپییا اویونلارینین پروقرامیندادیر. اویونون مقصدی توپو تور اوزریندن آشیریب رقیب کوماندانین مئیدانچاسیندا یئره دیمهسینه نایل اولماق و بونونلا دا خال قازانماقدیر.[۱] پوپولیارلیق کوتلهسینه گؤره کوماندا ایدمان نؤولرینده فوتبول و بسکتبالدان گئری قالسا دا، بۇ گون والیبال هندبول، بوز خوککئیی، راقبی کیمی مشهور ایدمان نؤولریندن داها چوخ آودوتورییایا مالیکدیر. سون دؤورلر بؤیوک مایلییهلر یاتیریلان والیبال ان چوخ پول قازاندیران ایدمان نؤولرینین توپ ۱۰ سیاهیسینا گیره بیلممیشدیر.[۲]
ایچیندهکیلر
- ۱ تاریخی
- ۲ اویونون قایدالاری
- ۳ ایستراتئگییا
- ۴ همچینین باخ
- ۵ ایستینادلار
- ۶ خاریجی کئچیدلر
- ۷ منابع
تاریخی[دَییشدیر]
یارانیشی و دونیایا یاییلماسی[دَییشدیر]
والیبال اویونو ۱۸۹۵-جی ایلده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا بدهن تربییهسی معلمی ویلیام مورقان طرفیندن یارادیلیب.[۳] ویلیام مورقان بۇ اویونو «مینتونئتتئ» آدلاندیرمیشدی.[۴] ایلک والیبال اویونو ایسه ۷ ایول، ۱۸۹۵-جی ایلده تشکیل اولونوب.[۳] یمجا (ایسپرینقفیلد گنج کیشیلر خریستیان بیرلیگی) آدلی درنیین عضوو اوْلان ویلیام مینتونئتتئ اویونونو گنجلرین ایدمانلا مشغول اولماسی اوچون ایرلیلتمیش، بسکتبال، بئزبول، تنیس و هندبولون بعضی فونکسییالارینی بۇ اویوندا بیر آرایا گتیرمیشدیر. مورقان تورو تنیسدن نومونه گؤتورموش و اونون اوزونلوغونو هارداسا ۱۸۳ سم-ا قدر یوکسلتمیشدیر کی، بۇ دا اورتا اینسان بویونون بیر قدر اوزرینده ایدی.[۵] بئله کی، او، تنیس مئیدانچاسیندان ایستیفاده ائدرک ایش آداملارینین هرهسینی تورون بیر طرفینه کئچیرمیشدیر. باسکئتبول توپونون کامئریندن دوزلتدیی ائلاستیک توپلا ایسه زربه وورماقلارینی و رقیب طرفه گؤندرمهلرینی ایستمیشدیر. بونونلا دا او، چوخ دا یوروجو اولمایان، ایلهنجه مقصدلی، زدهلهنمهلره یول آچمایان رقابت هیسلی بیر اویونون اساسینی قویدو.[۶]
۱۹۰۶-جی ایلده ایسپرینقفیلد کوللئجینده ی.م.ج. آ کونقرئسی بیر آرایا گلهرک دؤکتور مینتونئتتئ آدینی «ووللئیبالل» اولاراق دییشدیرمیشدیر. چونکی، اویوندا اساس مقصد توپو اؤنه و گئرییه گتیرمک ایدی کی، بۇ دا اینگیلیس دیلینده «ووللئی» دئمک ایدی. بیر اویون کیمی والیبال ایلک اؤنجه آمریکا بیرلشمیش ایشتاتلاریندا ایش آداملاری طرفیندن اوینانیلان مئیدانچادا گؤرولموشدور. ۱۹۰۰-جو ایلده کانادا بۇ ایدمان نؤوونو منیمسهیهن ایلک اؤلکه اولموشدور. بئینلخالق شیرکت اوْلان ی.م.ج. آ ایسه وولئیبولو بوتون دونیایا یایماق دا رهبرلیک رولونو اوینامیشدیر. ایلک بئینلخالق تورنیر ایسه ۱۹۱۳-جو ایلده آسیا قیتهسینده کئچیریلمیشدیر. تورنیره چین، ژاپون و فیلیپپین قاتیلمیشدیر. تورنیرده سئتلردهکی خال سایی ۲۱ اولموشدور.[۵]
بیرینجی دونیا ساواشی ایللرینده آوروپایا گئدن آمریکان عسگرلری وولئیبولو بۇ قیتهده تانیتماغا باشلامیشلار.[۷] ۱۹۱۷-جی ایلده ی.م.ج. آ نمایندهلری بۇ ایدمانی فرانسهدا دا یایمیشلار. عینی ایلده چئخوسلوواکییادا اوینانماغا باشلانمیشدیر و سئتلردهکی خال سایی ۲۱-دن ۱۵-ا ایندیریلمیشدیر.[۵] ۲٬۱۳ متر اوْلان تور یوکسکلیگی ۲٬۴۳ متره یوکسلدیلمیشدیر. ۱۹۱۸-جی ایلده ایسه مئیدانچاداکی اویونچولارین سایی ۶ نفر قبول ائدیلمیشدیر.[۷] ۱۹۲۰-جی ایلده آرتیق شرقی آوروپادا دا مشهورلاشان والیبالدا هر اؤلکه فرقلی قایدالارا ریایت ائدیردی. مثلاً، آسیا قیتهسینه والیبال ۹ نفرله و داها آلچاق تورلا اوینانیلیردی. ۱۹۳۰-جو ایلده ایسه والیبالون پلیاژدا اوینانیلان فورماسی چیمرلیک وولئیبولو مشهورلاشمیشدیر.[۵]
ایلک والیبال تورنیرلری و ایشتیراکچی اؤلکهلر[دَییشدیر]
ایلک بئینلخالق والیبال تورنیری ۱۹۲۲-جی ایلده ی.م.ج. آ-نین چئمپیوناتیندا ۱۱ اوستاندن ۲۷ کوماندانین قاتیلیمی ایله گرچکلشمیشدیر. آلتی ایل سوْنرا ایسه یئنی قایدالارا احتیاج اولدوغو گؤرولموش و اوسوبا (آمریکا بیرلشمیش ایالتلری والیبال فدراسیاسی) قورولموشدور. ۱۹۳۷-جی ایلده بوستوندا غئیری-پئشکار ایدمان نؤولری بیرلیینین قراری ایله همین فئدئراسییا والیبالدا قانونوئریجی و ایجراچی اورقان اولموشدور.[۸][۹]
۱۹۴۶-جی ایلده ایلک دفعه اولاراق جنوبی آمریکا والیبال کونفدراسیونو یارادیلمیشدیر.[۱۰] برازیلییالی سئلیو نئقرئیروس دئ بارروس آدلی شخص بۇ کونفئدئراسییاسینین رهبری اولور.[۱۰] ماراقلیسی بودور کی، جنوبی آمریکا والیبال کونفدراسیونو بئینلخالق والیبال فدراسیاسیندان داها اؤنجه یارادیلمیشدیر. بئله کی، یالنیز ۱۹۴۷-جی ایلده پاریسده تشکیل اولونان بئینلخالق کونقرئسده بئینلخالق والیبال فئدئراسییاسینین اساسی قویولموشدور. بۇ فئدئراسییایا ایلک آبونه اوْلان اؤلکهلر ایسه بونلار ایدی: آمریکا بیرلشمیش ایالتلری، بلژیک، برازیلییا، فرانسه، هوللاندییا، ایتالیا، ماجاریستان، مصر، پورتوقالییا، لهیستان، اوروقوای و یوقوسلاوییا.[۵] برازیلییا ایله اوروقوای عینی زاماندا جسو-نین دا اوولری ایدی.[۱۱] یالنیز بوندان سوْنرا ۱۹۵۲-جی ایلده آسییا والیبال کونفدراسیونو، ۹ ایل سوْنرا ایسه آوروپا والیبال کونفدراسیونو یارادیلمیشدیر.[۱۲] قوزئی آمریکا و آفریقاداکی ایلک بئله قوروملارین یارادیلماسی ایسه ۱۹۷۲-جی ایلادک سونلانمیشدیر.
۱۹۴۷-جی ایلک دفعه اولاراق والیبال اوزره دونیا چئمپیوناتی تشکیل ائدیلمیشدیر. کیشیلر آراسیندا کئچیریلهن تورنیرده سوندا قالیب آدینا شابلون:KMVK لاییق گؤرولموشدو. ۱۹۵۲-جی ایلده ایسه قادینلار آراسیندا دونیا چئمپیوناتی تشکیل اولونموشدور. شابلون:MVK-نین چئمپیونلوغو ایله بیتهن تورنیرده شابلون:MVK ایکینجی، شابلون:MVK ایسه اوچونجو یئری توتموشدو. دیگر ایشتیرکاچی اؤلکهلردن شابلون:MVK, شابلون:MVK, شابلون:MVK, شابلون:MVK, شابلون:MVK میلّیلری ایسه سیرالارینا گؤره دؤردونجو، سککیزینجی یئرلرده قرارلاشمیشدیلار.[۱۳]
اولیمپییا اویونلاریندا[دَییشدیر]
والیبال اویونو ۱۹۵۷-جی ایلده بئینلخالق اولیمپییا کومیتهسینین بولقاریستانین باشکندی سوفییادا کئچیردیی ۵۳-جو سئسسییاسیندا یای اولیمپییا اویونلارینین پروقرامینا سالینمیشدیر.[۴] قرارا اساساً یئددی ایل سوْنرا یعنی؛ ۱۹۶۴-جو ایلده توکیودا کئچیریلهن یای اولیمپییا اویونلارینین ایدمان یاریشلاری پروقرامیندا والیبالوندا ۲ نؤوو اولمالی ایدی. بونلار کیشی و قادین میلّی والیبال کوماندالارینین ایشتیراک ائدجیی تورنیرلر ایدی. سوندا سووئت سوسیالیست رئسپوبلیکالاری اتفاقینین اولیمپییاچیلاری کیشیلرین یاریشلاریندا ایلک اولیمپییا چئمپیونلاری اولموشدولار. گوموش مئدالی ژاپون، بورونج مئدالی ایسه چئخوسلوواکییا اولیمپییاچیلاری قازانمیشدیلار. یاپونییانین چئمپیونلوغو ایله باشا چاتان قادینلارین تورنیرینده ایسه گوموش مئدال سسری-یه، بورونج مئدال ایسه لهیستانیا قیسمت اولموشدور.[۱۴]
۱۹۷۲-جی ایلادک یای اولیمپییا اویونلاریندا والیبال یاریشلاری چوخ فرقلی سیستمده کئچیریلیردی. بئله کی، کیشیلرین یاریشیندا اولیمپییا اویونلارینا لیسئنزییا الده ائتمیش ۱۰ کوماندا بیر قروپا توپلانیردی و بۇ کوماندالار هامیسی بیر-بیری ایله قارشیلاشیردی. لیقا اوسولو ایله کئچیریلهن دوققوز تورلوق اویونلاردا ایلک اوچ یئری توتموش کوماندالار آکتیوینه مئدال یازدیریردی. بۇ سیستم ایسه هئچ ده صرفهلی دئییلدی. چونکی، بعضی ضعیف کوماندالار آرتیق تورنیرین اورتالاریندا توپلادیغی آز خاللارلا مئدال شانسلارینی ایتیریردیلر و اونلارین بیر-بیری ایله کئچیردیکلری قارشیلاشمالار هئچ بیر ماراغا سبب اولموردو. بئینلخالق اولیمپییا کومیتهسی ده بۇ حادثهنی یاخیندان مۆشاهیده ائدرک چوخ موهوم قرارا ال آتدی. بئله کی، ۱۹۷۲ یای اولیمپییا اویونلاریندان ائتیبرهن کیشیلرین یاریشلاریندا کوماندالارین سایی ۲ عدد آرتیریلاراق ۱۲-ا چیخاردیلدی و سیستمده ده دییشیکلییه ال آتیلدی.[۱۵] یئنی سیستمه اساساً کوماندالار بیر قروپدا دئییل، ۲ قروپدا موباریزه آپارمالی ایدیلر. هر قروپدا ایلک دؤرد یئری توتان میلّی کوماندالار ایسه دؤرددبیر فینال مرحلهسینه یوکسلیردی. بۇ مرحلهده مووافیق اولاراق «آ» قروپونون بیرینجیسی «ب» قروپونون دؤردونجوسو ایله، ایکینجیسی اوچونجوسو ایله، اوچونجوسو ایکینجیسی ایله، دؤردونجوسو ایسه بیرینجیسی ایله قارشیلاشیردی. همین مرحلهده قالیب گلمیش کوماندالار ایسه یاریمفینال، داها سوْنرا ایسه فینال مرحلهسینه یوکسلیردی. فینالدا قالیب گلمیش کوماندا قیزیل، مغلوب اولموش کوماندا گوموش مئدالی الده ائدیردی. بورونج مئدالی ایسه یاریمفینالدا مغلوب اولموش کوماندالارین علاوه اویونوندا قالیب کیمی چیخان کوماندا قازانیردی.[۱۶] بۇ اصوللا کئچیریلهن ایلک یاریشدا – مونهئن اولیمپیاداسیندا یاپونییا کیشی میلّی کومانداسی قالیب گلمیشدیر.[۱۷] قئید ائدک کی، تورنیرین ماراغینی بیره-بئش آرتیران بۇ سیستم حال-حاضردا دا اولیمپییا اویونلاریندا هم کیشیلرین، هم ده قادینلارین یاریشیندا ایستیفاده اولونور.[۱۸]
قادینلارین ایلک اولیمپییا یاریشلاریندا دقت چکهن کوماندا سسری ایدی. اونلار ۱۹۶۴ و ۱۹۶۸ یای اولیمپییا اویونلاریندا قیزیل مئداللاری قازانمیشدیلار. هر ایکی یاریشدا مئدال قازانان دیگر بیر اؤلکه ایسه ژاپون ایدی. بۇ کوماندانین اولیمپییاچیلاری ایلک اولاراق گوموش، سوْنرا ایسه بورونج مئدالی الده ائتمیشدیلر. اونلار ۱۹۷۲-جی ایلده کیشیلرین یاریشیندا ایسه قیزیل مئدالی قازاناراق والیبال تاریخلرینده ایلک اولیمپییا قیزیللارینی الده ائتدیلر. ۱۹۸۴ یای اولیمپییا اویونلاریندا ایسه اوولکی تورنیرلرین فاووریتی سسری نه کیشیلرین یاریشیندا، نه ده قادینلارین یاریشیندا ایشتیراک ائتمیشدیر. بئله کی، سسری اولیمپییاچیلاری لوس آنجئلئس شهرینده کئچیریلهن یاریشلاری بویکوت ائتمیشدیلر.[۱۹] سوندا قادینلارین تورنیرینده چین قادین میلّی والیبال کومانداسی گولموشدور. اونلار فینالدا ائو صاحبی آمریکا بیرلشمیش ایالتلری والیبالچولارینا هئچ بیر سئت وئرممیشدیر.[۱۹] کیشیلرین تورنیرینده ایسه بۇ سفر آمریکالیلار هئچ بیر رقیبینه شانس وئرممیشدی. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-لیلار یاریمفینالدا کانادا، فینالدا ایسه برازیلییا والیبالچولارینی "۳–۰" کیمی قورو حسابلا مغلوب ائتمیشدیلر.[۲۰]
۲۰۱۲ لندن یای اولیمپییا اویونلاریندا روسیه کیشیلرین یاریشیندا موستقیل اولدوقدان سونراکی ایلک قیزیل مئدالینی الده ائدرک اولیمپییا اویونلارینین تاریخینه کئچمیشدیر.[۲۱] فینالدا مغلوب ائتدیکلری برازیلییا میلّیسی قادینلارین تورنیرینده بؤیوک ازمکارلیق گؤسترهرک قیزیل مئدال الده ائتمیش و عومومیتله همین اولیمپیادادا والیبال ایدمانیندان ایکی مئدال الده ائتمیشدی. اونلارا قیزیل مئدالی قازانماق ایسه هئچ ده آسان باشا گلمیر. جنوبی آمریکالیلار یئر آلدیقلاریی «ب» قروپوندان سون آندا تورکیه میلّیل کومانداسینی گئریده قویاراق دؤردونجو اولموش و دؤردبیر فینال مرحلهسینه سون بیلئتی الده ائتمیشدی.[۲۲][۲۳] بۇ مرحلهده کیشیلرین فینالیندا اودوزاجاقلاری روس والیبالچولارینی گرگین کئچهن ۵ سئتین سونوندا "۳–۲" حسابی ایله مغلوب ائدرک یاریمفینالا یوکسلمیشدی. یاریمفینال اویونوندا روسیه قارشیسینداکی ازمکار اویوندان سوْنرا بیر قدر یورغون اولماسینا رغمهن ایتالیایا هئچ بیر شانس وئرممیش و "۳–۰" قالیب گلمیشدیر.[۲۴] فینالدا، ۱۱ آوقوست ۲۰۱۲ تاریخینده لندنداکی ائارلس جوورت ائخهیبیتیون جئنترئ آرئناسیندا اون اوچ مین آزارکئشین اؤنونده اوینانیلان ماتچدا ۳–۱ قالیب گلهرک قادینلارین یاریشیندا ایکینجی عمومیلیکده ایسه دؤردونجو اولیمپییا قیزیلینی قازانمیشدیر.[۲۵][۲۶][۲۷] بونونلا دا برازیلییا اولیمپییا اویونلارینین والیبال تاریخینده ان اوغورلو ایکینجی کوماندا اولماغی باجاردیلار. عمومی رئیتینق ایسه آشاغیداکی کیمیدیر:
والیبالون آذربایجانا گلیشی[دَییشدیر]
آذربایجاندا والیبال هله ۲۰-جی عصرین اورتالاریندان مشهورلاشماغا باشلامیشدی. خصوصیله قادین وولئیبولو اؤلکهده توسعه ائدیردی. دونیادا ایلک و هلکی یئگانه ۴ دفعه اولیمپییا موکافاتچیسی اوْلان والیبالچو محض آذربایجان والیبال مکتبینین یئتیرمهسی اوْلان ایننا ریسکالدیر. ۱۸ یاشلی آذربایجانلی والیبالچو ایننا ریسکال شابلون:MVK میلّی کومانداسییلا ۱۹۶۲-جی ایلین دونیا چئمپیوناتیندا ایشتیراک ائتدی. یالنیز فینالدا مغلوب اوْلان سسری ییغماسی گوموش مئداللارا صاحب چیخیر. بۇ گنج آذربایجانلی وولئیبولچونون بئینلخالق آرئنادا ایلک اوغورو اولور. ایلک آلتیلیغین اساس اویونچوسونا چئوریلهن ایننا ریسکال آردیجیل اولاراق ۴ اولیمپییا اویونلاریندا ایشتیراک ائدیر و کوماندانین لیدئرلریندن بیرینه چئوریلیر. یای اولیمپییا اویونلاریندا قازاندیغی ۴ مئداللا تاریخی رئکوردا ایمضا آتمیش اولور.[۲۸] قوروروئریجیدیر کی بۇ رئکورد هله ده یئنیلنمهایب و بیر آذربایجان والیبالونون یئتیرمهسی بۇ اونوانی داشیییر. بئله کی، ایننا ریسکاللا برابر داها بیر آذربایجانلی والیبالچو، باکی والیبالونون یئتیرمهسی وئرا لانتراتووا دا ایکی دفعه سسری ییغماسینین ترکیبینده اولیمپییا اویونلارینین موکافاتلارینی قازانمیشدیر؛ و داها بیر قوروروئریجی فاکت اوندان عبارتدیر کی سسری ییغماسی کیمی بؤیوک والیبالچو سئچیمینه مالیک اوْلان والیبال کومانداسینین هئیتینده ایکی آذربایجانلی والیبالچو چیخیش ائتمیشدیر و اونون ان بؤیوک اوغورلاریندا پای صاحبی اولموشدور.[۲۹]
۱۹۶۶ و ۱۹۷۲-جی ایللرده آذربایجانین قادینلاردان عبارت نئفتچی والیبال کلوبو سسری چئمپیوناتینین بورونج موکافاتلارینی قازانمیشدیر. نئفتچی والیبال کلوبونون اویونچولاری همچینین ۱۹۶۷-جی ایلده آذربایجان میلّی کومانداسی آدی آلتیندا سسری اؤلکهلری چئمپیوناتلارینین بورونج موکافاتلارینی قازانمیشلار.[۲۹] باکینین بمکز کومانداسی ۱۹۹۰-جی ایلده سسری چئمپیوناتینین بورونج موکافاتینا ییهلنیر و آردیندان ۱۹۹۱-جی ایلده سسری کوبوکونون قالیبی اولور. بۇ کوبوک سسری-نین داغیلماسی سببیله سون کوبوک اولور. ۱۹۹۳-جو ایلده بمکز کومانداسی ایلک موستقیل آذربایجان والیبال کلوبو آدی آلتیندا آوروپا کوبوکلار کوبوکو تورنیرینده ایشتیراک ائدیر و یالنیز فینالدا مغلوب اولاراق آوروپا کوبوکونون گوموش مئدالینی قازانیر.[۲۹] موستقیللیک قازاندیقدان سوْنرا آذربایجان قادین میلّی والیبال کومانداسی ۱۹۹۴-جو ایلده برازیلییادا کئچیریلهن دونیا چئمپیوناتیندا ایشتیراک ائدیر و ۹-جو یئری توتور. سندلرین دولدورولماسی زامانی ائدیلهن سهولرین اوجباتیندان یوکسلیشده اوْلان آذربایجان میلّی کومانداسی بئینلخالق والیبال فدراسیاسی طرفیندن ۳ ایل مدتینه دیسکوالیفیکاسییا اولونور. اولدوقجا قوتلی و پئرسپئکتیولی والیبالچولارا مالیک اوْلان آذربایجان وولئیبولو بۇ اوچ ایل عرضینده اینانیلماز ایتکیلره معروض قالیر؛ و بئلهلیکله یئلئنا شابووتا، آللا هسنووا، آللا تئتئرینا، ویکتورییا راووا، اوکسانا مممدیارووا کیمی اویونچولار تورکیه، روسیه و باشقا اؤلکهلره اوز توتمالی اولورلار. بۇ اویونچولارلا یاناشی فئلیکس مممدوو، فایق قارایئو کیمی تانینمیش متخصصلر ده تورکیه کیمی اؤلکهلره اوز توتورلار؛ و تصادۆفی دئییل کی، اونلارین سیی نتیجهسینده تورکیهده والیبال داها دا توسعه ائتمهیه باشلادی. فایق قارایئو تورکیه میلّی کومانداسینی آوروپا ائلیتاسینا چیخارداراق بؤیوک بیر اوغورا ایمضا آتدی. اوزون مدت تورکیهده چیخیش ائتدیکدن سوْنرا آذربایجانین او زامانکی اولیمپییا کومیتهسینین دؤولت باشکانی، ایندیکی اؤلکه دؤولت باشکانی جناب ایلهام الیئوین شخصی تشببوسو ایله فایق قارایئو و والیبالچو قیزلاریمیز آذربایجان والیبالونا قایتاریلدیلار. البته زامانلا برابر پوتئنسیال ایتکیسیله ده اوزلشمهلی اولدوق. آذربایجان والیبالونون ان گلهجک ود ائدن اویونچولاری ویکتورییا راووا، نیسه قولیئوا، مئلیس همشری و باشقا نئچه-نئچه اویونچولار بیر داها آذربایجانا قاییتمادیلار. ایندی اونلار فرانسه، تورکیه کیمی کوماندالارین هئیتینده قازانیلان اوغورلاردا پای صاحبی اولموشلار. اما اونلارسیز بئله اوغور اؤزونو چوخ گؤزلتمیر. فایق قارایئو وئتئران والیبالچولاریمیز شابووتا، هسنووا کیمی اویونچولارین یانینا یئتیشدیردیی گنج اویونچولاری دا علاوه ائدرک اوغورلارین داوامینی گتیرمهیه باشلاییر.[۳۰]
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
مئیدانچا[دَییشدیر]
والیبال مئیدانچاسینی ۱۸خ۹ م اؤلچولو بیر دوزبوجاقلی قبول ائده بیلریک. بئله کی، او، اورتادان تورلا ۹ مترلیک ایکی کوماندا ساحهسینه آیریلمیشدیر. اوزونلوغو ۱۸ متر اوْلان مئیدانچانین ائنی ایسه ۹٬۵۰ متردیر.[۳۱] تورون گئنیشلیگی ۱ متره برابردیرسه، اونون هر ایکی یانیندا اوْلان آنتئنین اوزونلوغو ۱۸۰ سانتیمتردیر. بۇ آنتئنلر و اونلارین کنارلاری مئیدانچا خاریجی ساییلیر. بئله کی، اگر توپ آنتئنین کناریندان کئچرسه توپون دوشجیی یئر گؤزلنیلیر، (توپ رقیب مئیدانچاسینین خال بؤلگهسینه دوشسه بئله خال ساییلمیر) آنتئنا دیدیکده ایسه خال توپو آنتئنایا دیدیرهن کوماندانین رقیبینه وئریلیر. آنتئنانین قبول اولوموش قالینلیغی ۱۰ مم-دیر.[۳۲] تورون یوکسکلیگی ایسه کیشیلر اوچون ۲٬۴۳ م، قادینلار اوچون ۲٬۲۴ متردیر. بۇ یوسکلیک حاکملر طرفیندن مئیدانچینین اورتا خطیندن هر هانسی اؤلچو جیهازی ایله اؤلچولور. تورون باغلاندیغی دیرکلر ایسه ۲٫۵۵ یوکسکلییه صاحبدیر.[۳۳] اونلارین گؤرونوشو دوز و یووارلاقدیر. دیرکلر ایکی یان ختدن ۰٬۵۰ م ایله ۱ م مسافهده یئرلشدیریلمیشدیر. عینی زاماندا دیرکلری یئره تئل ایله باغلاماق قایدالارا ضیددیر.[۳۱]
مئیدانچانین ایچینده اوْلان آزاد اویون بوشلوغو بوتون انگللری آشمالیدیر.[۳۴] آزاد اویون بوشلوغو مئیدانچانین بوتون حیصّه سی ساییلیر. یعنی آز اؤنجه بحث ائتدییم دوزبوجاقلی مئیدانچانین کنارلاری آزاد اویون بوشلوغونا داخیل دئییلدیر. اویونا باشلانارکهن ده والیبالچولارین بۇ ساحهنین ایچینده اولمالاری موطلقدیر. دیگر بیر طرفدن ایسه مئیدانچا آزارکئش اوتوراجاقلارینا یاخین اولمامالیدیر. چونکی، والیبالدا توپ مئیدانچانی ترک ائتدیکده بئله یئره دوشمهسی گؤزلنیلیر. یعنی، توپو تاماشاچیلارین یانیندان بئله یئره دیمهدن، ختاسیز شکیلده مئیداناچایا قایتاریرسانسا اویون داوام ائدیر. حتی رقیبین کنار بؤلگهسیندن ده والیبالچو توپو (قایدالار چرچیوهسینده) گئری قایتارا بیلر.
مئیدانچادا هر ایکی کوماندانین طرفینده یئر آلان هوجوم زوناسینین اوزونلوغو ۳ متردیر. بۇ زونا آغ ختله دیگر زونادان (آرخا زونا) آیریلمیشدیر.[۳۱] بۇ زونادا رقیب سئرویسلری زامانی ۳ والیبالچو دایانمالیدیر. ۳ والیبالچو دا آرخا زونادا اؤز یئرینی آلیر. والیبالدا هوجوملارین اکثریتی اؤن زونادان (هوجوم زوناسی) قورولور. چونکی، بورا رقیب طرفه ان یاخین حیسهدیر و گوجلو زربه ائندیرمک اوچون ان الوئریشلی مؤقعدیر.
والیبالدا اویونچولار ساعت اقربی ایستیقامتی ایله تئز-تئز یئرلرینی دییشیرلر.[۳۵] بئله کی، هر راللی سونوندا (راللی اویون خالی دئمکدیر) والیبالچو مؤوقئیینی بیر ایستیقامت دییشیر. مثلاً، سولداکی شکیلده ۱ نؤمرهلی والیبالچو قازانیلان و یا ایتیریلهن بیر خالدان سوْنرا مؤوقئیینی ۶ نؤمرهلی وولئیبولچونون مؤوقئیینه دوغرو دییشیر. اونون یئرینه گلدیی ۶ نؤمرهلی والیبالچو ایسه ۵ نؤمرهلی وولئیبولچونون یئرینه کئچیر. بۇ مینواللا همین ۱ نؤمرهلی والیبالچو ۲ نؤمرهلی والیبالچو مؤوقئیینه چاتدیقدا بیر خالدان سوْنرا یئنیدن اؤز اوولکی مؤوقئیینه مانئور ائتمیش اولور. بۇ دا او دئمکدیر کی، هر والیبالچو ۶ خالدان سوْنرا اؤز یئرینه قاییدیر و ۱ نؤمرهلی خانادا اوْلان اویونچو موطلق ۲ راللی بویونجا آرخا زونادا قالیر.[۳۵] بۇ چوخ واخت والیبال کوماندالاری اوچون کیچیک بیر تاکتیکا یاراتماغا ایمکان وئریر. بئله کی، اساساً هوجوما مئییللی اوْلان هوجومچولار آرخا زونادا اوْلاندا هئچ ده لیبئرو و یا دیگر مۆدافیعه مؤوقئیینده اوینایان والیبالچولار کیمی ایستهنیلهنی وئرمیر و رقیب کوماندانین اویونچولاری دا توپو قبولدا ضعیف اوْلان بئله اویونچولارین اوستونه وورماغا چالیشیرلار. بئلهلیکله اونلارین آرخا زونادا اولدوغو مدتدن ماکسیموم یارارلانماغا چالیشیرلار. آنجاق، بونو هئچ ده بوتون والیبالچولارا شامیل ائتمک دوزگون دئییل. هم هوجومو، هم ده مۆدافیعهسی یاخشی اوْلان کیفایت قدر والیبالچو وار.
بوتون بونلاردان باشقا والیبال مئیدانچاسیندا سئرویس زوناسی دئییلهن بیر ساحه واردیر. سئرویس زوناسی آرخا زونادا یئرلشهن مئیدانچانین سونونجو خطیندن ۲۰ سم گئریده، ۱۵ سم اوزونلوقلو ۲ قیسا ختله احاطه اولونور. هر ایکی خط سئرویس زوناسینین گئنیشلیینه داخیلدیر. سئرویسی قاباقجادان قبول ائدیلهن یئردن آتاراق داها سوْنرا ایرلی گئتمک ختا ساییلمیر (سئرویس بؤلمهسینه باخ). آنجاق یئنه ده سئرویس زامانی اویونچونون دوردوغو یئر سئرویس زوناسینا داخیل اولمالیدیر.[۳۶]
توپ[دَییشدیر]
والیبال توپونون چئورهسی ۶۵–۶۷ سم، آغیرلیغی ایسه ۲۶۰–۲۸۰ قرامدیر.[۳۷] قایدالارا گؤره یا ائستئتیک، یا دا کی سئنتئتیک دریدن اولمالیدیر. بیر رنگله یاناشی بیردن چوخ بیر-بیرینی تاماملایان رنگلرله ده بویانا بیلر.[۱] والیبال توپلارینین فیرماسی ایسه تورنیره گؤره دییشیر. مثلاً، آوروپا والیبال کونفدراسیونو اؤز تورنیرلرینده ایستدیی ایسپونسورو سئچیر، عینی قایدا ایله بئینلخالق والیبال فدراسیاسی و دیگر قوروملار دا تشکیلاتچیلیقلاری اولدوغو یاریشلاردا توپ سئچمک شانسینا مالیک اولور. آنجاق یئنه ده سئچیلهن توپلار یوخاریدا گؤستریلهن اؤلچولرده اولمالی و قبول اولونموش ایستاندارلاردا جاواب وئرمهلیدیر.
اساس قایدالار و عمومی آنلاییش[دَییشدیر]
والیبال ۶ اویونچو ایله اوینانیلان کوماندا ایدمان نؤوودور. والیبالدا اویون موطلق سئرویسله باشلانمالیدیر.[۳۸] سئرویس ایسه ماکسیموم سککیز سانییهیه یئرینه یئتیریلمهلیدیر.[۳۹] اویونا باشلایان ایسه حاکم طرفیندن پوشکاتما یولو ایله سئچیلیر. هر یئنی سئتده کوماندالارین مئیدانچاداکی یئرلری و سئرویس باشلایان طرف دییشیلیر. بئشینجی سئتده ایسه یئنه پوشکاتما ایله اویونا باشلایان طرف سئچیلیر.[۱] سئرویس باشلایان طرف مۆدافیعه اولونان طرف ساییلیر. چونکی، سئرویسی یاخشی قبول ائتدیکده اویون قوراجاق طرف قارشی طرف اولاجاقدیر. عومومیتله هوجوم ائدن طرف توپا ماکسیموم اوچ، مینیموم بیر دفعه توخونا بیلر.[۴۰] بلوک توخونوش ساییلمادیغیندان ۴ دفعه ده توپلا اویناماق اولور.[۴۱] بیر اویونچو بیر هوجومدا توپا یالنیز بیر دفعه توخونا بیلر. آرخا-آرخایا ایکی توخونوش جزا ساییلیر و رقیبین آکتیوینه بیر خال قازاندیریر.[۴۲] همچینین والیبالدا چتین آنلاردا آیاقلا دا توخونوشا ایجازه وئریلیر.[۴۳] توپ تورا دیدیکده ایسه اویون دایانمیر، تورا دیهن توپ هانسی طرفه قاییدیبسا همین حیسهده وضعیت اوولکی کیمی داوام ائدیر. مثلاً، توپ اگر تورا دییب قاییدیبسا و سن توپا ماکسیموم اوچ دفعه وورموسانسا بۇ زامان توپلا یئنیدن اویناماق شانسین قالمیر. اویونچو تورا توخوندوقدا ایسه ماتچ دایاندیریلیر، رقیبه بیر خال و سئرویس وئریلیر. اومومومیتله هر قازانیلان راللی کوماندالارا بیر خال و بیر سئرویس وئریر. یعنی، خالی قازاندیقدان سوْنرا اویون دایانیلیر و خال قازانان طرف توپو اویونا سئرویسله داخیل ائدیر. حاکم اویونچولاردان بیرینه ساری ورقه گؤستردیکده رقیب کوماندایا بیر خال وئریلیر، اگر سئرویس باشلایان کوماندا ساری ورقه آلیبسا بۇ حقوقونو دا ایتیریر. قیرمیزی کارت گؤستریلدیکده ایسه همین اویونچو او سئتدن اعتباراً مئیدانچادان چیخار و اویونچولار ساعت اقربی ایستیقامتینده بیر مؤقع یئرلرینی دییشرلر.[۴۴]
والیبالدا هم ده سئتلر آراسی فاصیله واردیر. بۇ فاصیله زامانی اویونچولار دیگر سئته هازیرلانار و استراحت ائدرلر. اویون زامانی ایسه بئشینجی سئت خاریجینده هر سئتده اوْلان، "تئکنیکی تایم-آوت (اینگیلیسجه: technical time-out)" آدلانان بیر تئرمین ده واردیر. اویونچولار اوچون فاصیله رولونو اوینایان بۇ تئکنیکی تایم-آوتلار هر سئتده ایکی دفعه – کوماندالاردان بیرینین خالی ۸-ا و ۱۶-آ چاتدیقدا اولور.[۴۵] بیر دقیقه اوْلان تئکنیکی تایم-آوتلار بئشینجی سئتده اولمور. اوزینده ایسه بئشینجی سئتده طرفلردن بیری ۸ خال قازاندیقدا کوماندالار مئیدانچاداکی یئرلرینی دییشیر. بوندان باشقا باش مشقچیلر ده هر سئتده ایستدیکلری مقام تایماوت گؤتوره بیلرلر. بۇ تایم-آوت شانسی هر کوماندایا هر سئتده ایکی دفعه، بئشینجی سئتده ایسه بیر دفعه وئریلیر. مشقچی تایم-آوتلاری دا تئکنیکی تایماوتلار کیمی بیر دقیقهلیک استراحت و باش مشقچی ایله مسلهتلشمه ایمکانی وئریر. چوخ واخت مشقچیلر بۇ شانسلاریندا رقیب آرد-آردا چوخ خال قازاندیقدا کومانداسینی توپارلاماق اوچون کریتیک آنلاردا ایستیفاده ائدیرلر. یارانان بۇ فاصیلهلر زامانی ایسه مئیدانچانین یاش اولماماسی اوچون تئکنیکی ایشچیلر مئیدانچانی سیلیرلر. بۇ حال والیبالچو قورتاریش زامانی یئری ایسلاتدیقدا دا مۆشاهیده اولونور.[۴۶]
خاللارین حسابلانما سیستمی[دَییشدیر]
۵ سئت اوزریندن اوینانیلان والیبالدا اساس مقصد توپ و تور اوزریندن آشیریب رقیب مئیدانچاسینا دقیق گؤندرمک، یاخود دا توپو رقیبه دیدیرهرک مئیدانچانین کنارینا دوشمهسینه شرایط یاراتماق و بئلهلیکله ده خال قازانماقدیر.[۴۷] بزهن خال سیستمی راللی ده آدلاندیریلیر.[۴۸] ۲۵ خالا چاتیب ان آزی ۲ خال فرقی ایله اوستون اوْلان طرف سوندا سئتین قالیبی اولور.[۴۹] حساب ۲۴–۲۴ هئچ-هئچه اولدوقدا ایسه کوماندالاردان بیری موطلق ۲ خال آرخا-آرخایا قازانمالیدیر.[۵۰] یعنی، ۲۵–۲۴ حسابی هئچ ده سئتین قالیبی اولماق دئمک دئییل. بۇ مینواللا سئتدهکی حساب حتی "۵۰–۵۰" ده اولا بیلر. عومومیتله اویونون قالیبی اولماق اوچون ایسه ۳ سئتده قلبه قازانماق لازیمدیر. یعنی، سئتلرده حساب ۳–۰ و یا ۳–۱ اولدوقدا علاوه سئتلر اوینانیلمیر.[۵۱] سئتلر ۲–۲ اولدوقدا ایسه بئشینجی سئته کئچیلیر. تایبرئک (یعنی هللئدیجی) آدلانان بۇ سئتده اویون ۲۵-ا قدر دئییل ۱۵-ا قدر اوینانیلیر. یئنه عینی قایدا ایله خال فرقی ۲-دن آشاغی اولدوقدا ایسه سئت اوزانا بیلر.[۴۴] اگر بیر کوماندا ماتچا چیخمازسا اویونا حاضر اولمادیغی اعلان ائدیلر و جزا اولاراق سئتلرده ۲۵–۰ اویوندا دا ۳–۰ حسابلی تئکنیکی مغلوبیت آلار. بیر کوماندا اگر ماتچین اورتاسیندا اویوندان چکیلرسه (کومانداداکی اویونچولار اکسیک اولدوقدا و باشقا سببلی حاللاردا) همین اویون دایاندیریلار و رقیب کوماندایا سئتی و ماتچی قازانماق اوچون نئچه خال لازیمدیرسا، همین خاللار آوتوماتیک اولاراق وئریلر. ماتچدان چکیلهن کوماندا ایسه نئچه خال قازانمیشسا همین خاللار دا حسابیندان سیلینر.[۵۲]
والیبالدا دؤرد جور خال قازانماق قایداسی واردیر. بونلاردان بیرینجیسی رقیب مئیدانچاسینا توپون تماس ائتدیی آن، ایکینجیسی توپ رقیبه دیهرک آزاد اویون بوشلوغونون کنارینا دوشدویو آن، اوچونجوسو رقیب یئردییشمهده، مۆدافیعهده و یا اویون قورماقدا ختا ائتدیکده، دؤردونجوسو ایسه رقیب جریملندیکدهدیر.[۵۳]
حاکملر[دَییشدیر]
خاللار حاکملر طرفیندن قئید ائدیلیر.[۵۴] حاکملر ایسه مئیدانچا حاکملری و کنار حاکملر اولماق اوزره ایکی یئره بؤلونور. مئیدانچا حاکملریندن بیری تورون اوستونده قوراشدیریلان اوتوراجاقدا اوتورور و باش حاکم ساییلیر.[۵۵] اوتوردوغو یئر تورون اوست بؤلگهسینین ۵۰ سم یوخاریسیندا اولمالیدیر. سون قرارلاری و سئرویس باشلانماسینا ایجازهنی محض او، وئریر، علینده چوخ دا گور سسلی اولمایان کیچیک حاکم فیتی اولور.[۵۶] او، خال قازانانی گؤسترمک اوچون علینی کوماندالاردان بیرینه طرف ایستیقامتلندیریر و قرارینی دییشمک حقوقونا مالیکدیر.[۵۷] ساری، قیرمیزی کارتلاری و سون قرارلاری یالنیز باش حاکم تعیین ائده بیلر. باش حاکم اویوندا تئکنیکی ایشچیلرین ده ایشینه نظارت ائدیر. کوماندا کاپیتانلارینین ریلرینه قولاق آسیب قرارینی دییشه بیلر. ماتچین اؤنجهسینده باش حاکم مئیدانچانی، توپو و دیگر اشیالاری یوخلویار، اویونچولارین مشقلرینه نظارت ائدر و کوماندا کاپیتانلاری ایله بیرلیکده باشلاما ووروشو اوچون پوشکاتما ائدر. اویون اورتاسیندا ایسه اویونچولارین مؤقعلرینه دقت ائدیر. آرخا زونا اویونچوسو و یا لیبئرونون بلوک قورماسینا ایجازه وئرمز. ماتچ سونوندا ایسه یاریش جدولینی یوخلاییب ایمزالییار.[۵۸]
باش حاکمین میدانین کناریندا اوْلان، کؤمکچیسی واردیر.[۵۹] فاکتیکی اولاراق همین شخص کؤمکچی حاکم آدلانیر.[۶۰] کؤمکچی حاکم باش حاکمله اوزبوز، بیر-بیرینی گؤرهجک شکیلده آیاق اوسته وظیفهسینی یئرینه یئتیریر.[۶۱] او، موداخیله حقوقونون اولمادیغی قرارلاردا حاکمه کؤمک ائده بیلر، آنجاق مجبور ائده بیلمز. کؤمکچی حاکم احتیاط اویونچولار سکامییاسیندا ایلشهن اویونچولارا نظارت ائدر و قایدا پوزونتوسو اولدوقدا باش حاکمه بیلدیرر. کؤمکچی حاکملر ده باش حاکملر کیمی مشق ائدن اویونچولارا نظارت ائده بیلیر. تایم-آوتلارین و اویونچو دییشیکلیکلرینین سایینی حسابلاماق دا کؤمکچی حاکملرین ایشیدیر. ایکینجی تایم-آوت گؤتورولدوکده و بئشینجی ایله آلتینجی اویونچو دیشیکیکلیگی ائدیلدیکده باش حاکمه بیلدیریر. اویونچولاردان بیری زدهلندیکده کؤمکچی حاکم ایستیسنایی اویونچو دییشیکلیینه ایجازه وئرر و یا زدهنین ساغالماسی اوچون ۳ دقیقه گؤزلیر. ماتچ سیراسیندا کؤمکچی حاکمین آشاغیداکی حاللاردا فیتینی چالماسی و یا ایشاره ائتمهسی قاداغان دئییلدیر:
- رقیبین آزاد اویون بوشلوغونا و یا تورون آلتیندان کئچیلمهسینه
- سئرویس قارشیلایان کوماندانین مؤقع ختالارینا
- اویونچونون تورون آلت حیصّه سینه و یا آنتئنه تماسینا
- آرخا زونا اویونچوسونون و یا لیبئرونون بلوک تاماملانماسینا و یاخوددا هوجوم ووروشو ائتمهسینه
- توپون باشقا بیر جیسمه تماسینا
- باش حاکمین گؤره بیلمیجیی ائپیزودلاردا توپون مئیدانچا اؤرتویونو دیمهسینه (هانسی کی خال قازاندیریر)
- توپون تورون قیسمهن و یا بوتونلوکله کناریندان کئچمهسینه و یا آنتئنه تماس ائتمهسینه.[۶۲]
ایکی حاکم ایسه یان خط حاکملریدیر. اونلار اللرینده قیرمیزی بایراقلا (حاکم بایراغی) توپون مئیدانچایا دوشدویونو، چیخدیغینی و یا توپا تماس اولدوغونو گؤستریرلر. بیر نؤو باش حاکمین قرارلارینا تأثیر ائدیرلر. یازیچی حاکم ایسه اویونا نظارت ائدیر. ائکسپئرتلرله بیرلیکده ویدئولئنتلره باخیر، یوخلانیش آپاریر، مئیدانچا حاکملرینه کؤمک ائدیرلر. حساب حاکملری لیبئرولارین اویونداکی وضعیتینه فیکیر وئریب یانلیشلیقلاری درحال باش حاکمه بیلدیریلر. هم ده، باش مشقچیلرین ایستیی نتیجهسینده تایم-آوت معناسینا گلن سیقنالی چالیرلار. بۇ سیقنال موطلق اویون دایاندیغیندا چالینمالیدیر.[۶۳]
اویونچولار[دَییشدیر]
والیبالدا اویونچولارین فورماسی کوفتا، شورت و ایدمان آیاققابیسیندان عبارتدیر. بزهن اویونچولارا آیاققابیسیز دا اویناماق ایمکانی وئریلیر.[۶۴] بئینلخالق والیبال فدراسیاسینین یاریشلاریندا ایسه عومومیتله بونا ایمکان وئریلمیر. بیر کوماندا ان چوخ ۱۲ اویونچو، ۱ باش مشقچی، ۱ کؤمکچی مشقچی، ۱ ماساژیست و ۱ تیببی هکیمدن عبارت اولمالیدیر.[۶۴] اویونچولارین فورماسینین آرخاسیندان موطلق سویادلاری (آدلاری و یا لقبلری) و نؤمرهلری قئید ائدیلمهلیدیر. نؤمرهلر همچینین فورمانین اؤنونده ده اولور. والیبالچولار نؤمره سئچیمی زامانی موطلق ۱-دن ۱۸-ا قدر عددلردن ایستیفاده ائتملیدیرلر. فیوب-نین چئمپیوناتلاریندا و دیگر رسمی تورنیرلرده نؤمره سئچیمی ۲۰-ا قدر ده اولور.[۶۴] نؤمرهنین اوزونلوغو فورمانین اؤن طرفینده ان آزی ۱۵ سم، آرخا طرفینده ایسه ۲۰ سم اولمالیدیر.[۶۴] کوماندانین کاپیتانینین اؤن نؤمرهسینین آلتیندا موطلق کیچیک بیر لئنت اولمالیدیر. کاپیتان بوندان باشقا ماتچ اؤنجهسی موسابیقه جدولینی ایمزالایار و پوشکاتمادا ایشتیراک ائده بیلر. والیبالچولاردان یالنیز کاپیتانین باش حاکمه اعتراض ائتمک حقوقو واردیر. بۇ سببدن او، دیگر اویونچولارین دا اعتراضینا قولاق آسیب حاکمله موباهیسه ائده بیلر.[۶۵] کوماندا یولداشلاریندان فرقلی رنگده فورما گئیینمک (لیبئرودان باشقا) و یا ایجازه وئریلمهیهن نؤمره ایله اویناماق قطعی قاداغاندیر. اویونچولار ریسکلی اولمادیغی تقدیرده گؤزلرینه ائینک و لینزا تاخا بیلرلر. احتیاط اویونچولار ایسه تایم-آوتلاردا اؤز اویون بؤلگهلرینین کناریندا توپسوز اولاراق مشق ائده بیلرلر. سئت آرالاریندا ایسه آزاد اویون بؤلگهسینده ده توپلا و یا توپسوز ایسینمه حرکتلری ائده بیلرلر.[۶۶]
مئیدانچادا تورون اؤنونده اوْلان ۳ اویونچو اؤن زونا اویونچوسودور. اونلار ۴-جو (سول اؤن زونا)، ۳-جو (اورتا اؤن زونا) و ۲-جی (ساغ اؤن زونا) زونالاردا دورورلار. دیگر ۳ اویونچو ایسه آرخا زونا اویونچولاریدیر. آرخا زونا اویونچولاری ایسه ۵-جی (سول آرخا زونا)، ۶-جی (اورتا آرخا زونا) و ۱-جی (ساغ آرخا زونا) زونالاردا اویناییرلار.[۶۷][۶۸]
تئرمینلر[دَییشدیر]
سئرویس[دَییشدیر]
سئرویس والیبالدا سئرویس زوناسیندان یئرینه یئتیریلهرک توپو رقیب مئیدانچاسینا گؤندرمک اوچون اویونا داخیل ائتمک دئمکدیر.[۶۹] بیر قدر قاریشیق گؤرسهنهن بۇ تئرمینی آنلاماق اصلینده چوخ سادهدیر. آرتیق بۇ تئرمین ایدمان سئورلر اوچون آنلاشیقلی بیر سؤزدور. بئله کی، تنیسده ده توپو اویونا داخیل ائتمهیه سئرویس دئییلیر. بوتون والیبال ماتچلاری سئریوسله باشلانمالیدیر. سئرویس باشلاماق اوچون ایسه والیبالچولارا ان چوخو ۸ سانییه واخت وئریلیر.
سئرویسله توپو اویونا داخیلئتمه ایکی جور اولور: یئریندهجه سئرویس باشلاماق و توللاناراق سئرویس باشلاماق. والیبالدا اساساً هوجومچولار سئرویسی توللاناراق اویونا داخیل ائدیرلر. بونون سببی ایسه چوخ بسیتدیر. بئله کی، اونلار گوجلو زربهلرینی توللاناراق بیره-بئش آرتیریرلار و بئلهلیکله قوتلی بیر زربه اورتایا چیخیر.[۷۰] بۇ جور سئرویسلر سماتچ سئرویسلر آدلانیر.[۷۱] یاواش سئرویسلر ایسه عادتهن توللانمایاراق یئرینه یئتیریلیر. آنجاق، توللاناراق دا یاواش سئرویس یئرینه یئتیرمک مۆمکوندور. اگر سئرویسدن سوْنرا توپ بیرباشا رقیب مئیدانچاسینا دوشورسه، یا دا رقیبه بیر-ایکی دفعه دیهرک (توپو قورتارماغا چالیشارکهن ائدیلهن توخونوشلار) خال قازاندیریرسا بونا ائیس (اینگیلیسجه: ace) دئییلیر.[۷۲]
اویون زامانی لیبئرودان باشقا بوتون اویونچولار سئرویس باشلایا بیلر. سئرویسی باشلاماق اوچون ایسه موطلق باش حاکمین فیتی گؤزلنیلمهلیدیر. فیتدن اؤنجه باشلادیلان سئرویسلر تکرارلانیر. اویونچولارین سئرویس باشلاماق سیراسی ایسه اویون جدولیندهکی سیرایا گؤره اولمالیدیر. اگر اویونچو سئرویس باشلادیقدان سوْنرا کومانداسی بیر راللی داها قازانارسا اوندا یئنیدن سئرویس باشینا همین اویونچو کئچر. سئرویس قارشیلایان کوماندا راللیگی قازاناندا ایسه سئرویس باشلامادان اؤنجه اویونچولار یئرلرینی بیر مؤقع دییشر و اؤن ساغ زونادان آرخا ساغ زونایا گلهجک اویونچو سئرویس باشلایار.[۷۳] سئرویس باشلاماق قایداسی ایسه آشاغیداکیلاردیر:
- توپو هاوایا بوراخدیقدان یا دا اللرینی چکدیکدن سوْنرا تک الله و یا قولون هر هانسی بیر حیصّه سی ایله زربه ائندیریلمهلیدیر.
- توپون سادهجه بیر دفعه هاوایا قالدیریلماسیناا و یا الدهن بوراخیلماسینا ایمکان وئریلیر.
- توپون اده چئوریلمهسینه و یا یئرده چیلهنمهسینه ایجازه واردیر.
- سئرویس آتان اویونچو سئرویس باشلاما آنیندا و یا تولللاندیغی زامان نه مئیدانچایا، (سون خط داخیل) نه ده سئرویس زوناسینین خاریجینه آیاق باسا بیلر.
- سئرویس آتان اویونچو توپو اویونا داخیل ائتدیکدن سوْنرا سئرویس زوناسیندا چیخا و یا مئیدانچایا داخیل اولا بیلر.[۷۴]
پاس[دَییشدیر]
والیبالدا دا پاس دیگر ایدمان نؤولریندهکی کیمی (فوتبول، بسکتبال و س) اؤتورمه آنلامینا گلیر. داها گئنیش معنادا توپو پایلاماق معناسیندادیر. حتی بۇ وظیفه اوچون توپپایلاییجی مؤوقئیی ده واردیر. پاسلارین گئرییه پاس، اؤنه پاس، اوزون پاس، قیسا پاس، یوکسک پاس، آلچاق پاس کیمی نؤولری واردیر.[۷۵]
اویوندا ۳ توخونوشا ایجازه وئریلدییندن هوجوم زامانی ماکسیموم ایکی پاسا ایجازه وئریلیر. اکثر واخت بونلاردان ایلکی توپپایلاییجییا اونوانلانیر، هوجوم یاخشی قورولدوقدا ایسه ایکینجی اؤتورمهلر هوجومچولارا چاتدیریلیر. طرفلردن بیری هوجوم قورا بیلمدیکده و سون ووروش اوچون ایمکان تاپانمادیقدا ایسه توپو قارشی کوماندایا گؤندریر. بۇ دا بیر نؤو رقیبه پاس آدلانیر.[۷۶]
هوجوم[دَییشدیر]
وولئیبولو دیگر ایدمان نؤولریندن فرقلهندیرهن اساس خصوصیتلریندن بیری ده هوجوملارلا زنگین اولماسیدیر. بئله کی، توپو دوزگون قبول ائدن کوماندانین مقصدی درحال کئیفیتلی هوجوم قورماقدیر. طرفلردن بیرینین هوجومو خال قازاندیرمادیقدا ایسه عکس هوجوملا قارشی-قارشییا قالیر. بۇ دا وولئیبولو داها ماراقلی ائدیر. هوجوم قورماق اوچون ایسه هوجوم ووروشو ائتمک موطلقدیر.[۷۷]
سئرویس و بلوکدان باشقا توپو رقیب مئیدانچایا گؤندرمکله باشا چاتان هر بیر تاندئم هوجوم ووروشو اولاراق دیرلندیریلیر.[۷۸] هوجوم ووروشو زامانی توپو اوووج ایچی ایله وورماق و یا توتماق اولماز، توپا دقیق و یا آیدین شکیلده توخونولمالیدیر. توپ بوتونلوکله تور اوزریندن رقیب طرفه کئچیدیکده و یا رقیب کوماندانین اویونچولاریندان بیرینه توخوندوقدا هوجوم ووروشو تاماملانمیش ساییلیر. بیر اویونچو توپا اؤز مئیدانچاسیندا توخونماق شرطی ایله هر هانسی بیر یوکسکلیکدن زربه ووراراق هوجوم ووروشونو تاماملایا بیلر.[۷۹] آرخا زونا اویونچوسو دا اؤن زونانین گئریسیندن هر هانسی بیر یوکسکلیکدن هوجوم ووروشونو تاماملایا بیلر. بۇ زامان اویونچو توللانارکهن آیاغی اؤن زونا خطینه دیمهمهلی و یا او خطی کئچمهمهلیدیر، آنجاق زربهنی ووروب قورتاردیقدان سوْنرا سیچراییش زامانی خطی کئچه بیلر. توپ اؤن زونادا ایکن هئچ بیر اویونچونون رقیبین سئرویسینه قارشی هوجوم ووروشو تاماملاماسینا ایجازه وئریلمیر. ووروش زامانی توپ تورون اوزریندیکهن آرخا زونا اویونچوسونون و یا لیبئرونون ایرلی گلیب هوجوم ووروشونو تاماملاماسی و دیگر والیبالچولارین رقیبین سئرویسیندن سوْنرا توپ تورو کئچممیش هوجوم ووروشو ائتمهسی ده جریمه ساییلیر.[۸۰]
بلوک[دَییشدیر]
بلوک والیبال تورونا یاخین اویونچونون رقیب طرفدن گلن توپون تور اوزریندن تماسلا قارشیسینی آلماق اوچون توللاناراق ائدیلهن حرکتدیر.[۸۱] والیبالدا رقیبین سئرویسینه بلوک قاداغاندیر. بلوک نؤولری آشاغیداکیلاردیر:
- بلوک تشببوسو – توپا توخونمادان ائدیلهن بلوک حرکتیدیر.
- تاماملانمیش بلوک – بلوکچونون توپا دیدیی آندا بلوک تاماملانمیشدیر.
- کوللئکتیو بلوک – ایکی و یا اوچ اویونچو طرفیندن ائدیلهن گوجلو بلوکدور.[۸۲]
تماسلاری تک بیر حرکت زامانی اولماسی شرطی ایله بیر و یا بیر نئچه بلوکچو توپا سیرا ایله (تئز و داواملی اولاراق) تماس ائده بیلر. بلوک زامانی بلوک قوران اللرینی (و یا قوللارینی) تورون اوزریندن رقیب طرفه کئچیره بیلر.[۸۳] آنجاق بۇ مۆدتده او، توپا توخونماق اوچون رقیبین هوجوم ائتمهسینی موطلق گؤزلهمهلیدیر. آیریجا بلوک تماسی کوماندایا بیر ووروش اولاراق علاوه ائدیلمیر.[۸۴] بئله کی، والیبالدا هر کوماندانایا توپو رقیب مئیدانچایا گؤندرمهسی اوچون ان چوخو اوچ ووروشا ایجازه وئریلیر و بلوک زامانی توپا توخونما بۇ ووروشلاردان ساییلمیر.[۸۵] بلوکدان سونراکی ایلک ووروش بلوک زامانی توپا توخونان دا داخیل اولماقلا کوماندانین هر هانسی بیر اویونچوسو طرفیندن ائدیلیر. آشاغیداکی قایدالار چرچیوهسینده ائدیلمیش بلوکلار ختالی بلوکلار ساییلیر:
- بلوکچو رقیبینین هوجوم ووروشوندان اول یا دا عینی واختدا رقیب مئیدانچا بوشلوغونداکی توپا دیرسه.
- آرخا زونا اویونچوسو و یا لیبئرو بیر بلوکو تاماملایار، یا دا تاماملانمیش بلوکا قوشولارسا.
- رقیبین سئرویسینه بلوک قورولارسا.[۸۶]
- توپ بلوک خاریجینه گؤندریلرسه.
- آنتئنلرین چؤلوندن رقیبین بوشلوغوندا بلوک قورولارسا.
- لیبئرو اویونچوسو فردی یا دا کوللئکتیو بلوکا تشببوسون ائدرسه.[۸۷]
توپ قبولو[دَییشدیر]
توپ قبولو (اینگیلیسجه: dig, (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:manşet)) والیبالدا والیبالچولار اوچون ان چوخ پروبلِم یارادان حرکتلردندیر.[۸۸] بئله کی، رقیب هوجوملارینین هامیسینین قارشیسینی آلماق اوچون یاخشی توپ قبول ائتمک مهارتی لازیمدیر. توپ قبولونداکی سهولر خصوصاً ده سئرویسلر زامانی کوماندالارین ایشینی چتینلشدیریر.[۸۹] بئله کی، یاخشی توپ قبولو هم ده کوماندا یولداشینا پاس آلینیر (اینگیلیسجه: dig set, (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:manşet pas)).[۹۰] توپ قبولو پاسیندان بۇ گون حیاتیمیزدا دا کیفایت قدر ایستیفاده ائدیلیر. ان چوخ اوشاقلارین سئودیی ایستیل اوْلان توپ قبولو ایکی قولو ایچ-ایچه گتیرهرک دیرسکله ال آراسینداکی حیسه ایله توپا وورما شکلیدیر.[۹۱]
توپ قبولو زامانی توپ الله توتولمامالی و یا فیرلادیلمامالیدیر. توپون ووجودون هر هانسی بیر حیصّه سینه تماسینا ایجازه وئریلیر. تماسلارین عینی آندا اولماسی شرطی ایله توپ ووجودون موختلیف یئرلرینه ده توخونا بیلر.[۹۲]
ایستراتئگییا[دَییشدیر]
مۆمکون هوجوملارین سخئماتیک تصویری[دَییشدیر]
- موختلیف زونالاردا اویونچولارین ایستراتئژی هوجوملارینین سخئماتیک تصویری. نؤمرهلر زونالاری، ماوی رنگلی نؤمرهلر ایسه اویونچولاری گؤستریر. قیرمیزی اوخلار ایسه مۆمکون هوجوملاردیر.
اویونچو مؤقعلری[دَییشدیر]
- توپپایلاییجی — کوماندانی پاسلا تعمین ائدن اویونچو. اویونو یؤنلهندیرهن و قوران والیبالچودور.[۹۳] ۳-جو زونادا اویناییر، آنجاق ۲-جی زونادا دا اوینایا بیلر. بۇ اویون تاکتیکاسیندان آسیلیدیر. بزهن تاکتییا گؤره مئیدانچادا ۲ توپپایلاییجی دا گؤرمک اولار. توپپایلاییجینین آتدیغی هر بیر پیس پاس هوجومچویا دوشهن ایشی داها دا آرتیرار و هوجومداکی کسکینلیگی آزالدار.[۹۴] او، هوجومو ساغا، سولا چئویرهرک رقیبلری چاشدیرا بیلر. همچینین پاسینی آتماییب حیلهگر ووروشلا دا خال قازانا بیلر.[۹۵]
- دیاقونال — (و یا ساغ هوجومچو) سئرویسه کئچدیی زامان اؤنه گلن و اکثر واخت اوزون پاسلا هوجوم ائدن والیبالچو مؤوقئییدیر. توپپایلاییجی اولمادیقدا علاوه اویون قوروجوسو کیمی فعالیت گؤستریر. ۲-جی زونا اویونچوسودور.[۹۶] قوتلی زربهلری ایله هوجومچولارا بؤیوک دستک اولورلار. والیبالدا لیبئرو ایله بیرلیکده ان آز راستلانان مؤقعدیر. ۴–۲ تاکتیکاسیندا یئر آلمیرلار.[۹۷] مؤوقئیین صاحبلری رقیبین اوزونبوی بلوکچولارینا قارشی دایانیقلی موباریزه آپارماق اوچون دستبوی اولمامالیدیرلار. بئله اولدوقدا ایسه بو، اونلار اوچون چوخ بؤیوک اکسیکلیک کیمی هیسس اولونور.[۹۸]
- هوجومچو — ۴-جو زونادا اوینایان و اکثر واخت اوزون پاسلا هوجوم ائدن دیگر بیر اویونچو مؤوقئیی.[۹۹] مئیدانچادا بۇ وظیفهده اوْلان ۲ اویونچو اولور. اونلاردان بیری سئرویسه کئچهنده، دیگری اؤن زونایا دوغرو یئرینی دییشیر. بۇ سبهدن ده ۴-جو زونادان تئز-تئز هوجوم ائده بیلیر. هوجومچو اگر توپا ایلک توخوناندیرسا درحال توپپایلاییجییا پاس آتماغا چالیشیر. اگر پاس اونا توپپایلاییجادان گلیبسه بیتیریجی ووروش وورار. زربهلرینی رقیب اویونچویا پارالئل و یا چاپرازدان ائندیرمک بۇ مؤقعنین صاحبلرینین اساس فونکسییالارینداندیر. سون ایللرده ایجرا ائدیلهن ۲ نفرله سئرویس قارشیلاما سیستمینده کوماندانین بوتون سئرویس قارشیلاما یوکونو بۇ مؤقعده اوینایان والیبالچولار اؤز اوزرلرینه گؤتورورلر.[۱۰۰]
- بلوکچو — ۳-جو زونادا اوینایان، قیسا پاسلارلا هوجوم ائدن اویونچو مؤوقئییدیر. مئیدانچادا بۇ وظیفهده اوْلان ایکی اویونچو یئر آلیر. بیری سئرویس باشلایاندا اونونلا چاپراز اوینایان بلوکچو اؤنه گلیر. سئرویس باشلایان آرخا زونادا اولدوغوندان بلوکچولار همیشه ۳-جو زونادان هوجوم ائده بیلیر. اویون قوروجویا یاخین اولماسی سببی ایله سۆرتلی و آلچاق پاسلارین چوخونو اورتا هوجومچویا آتیر.[۱۰۱] بؤیوک باجاریق طلب ائتمهسی و اوزون بویلولوق مجبوریتی ایله اورتادان اویون قورماق والیبالدا ان چتین هوجوملاردان بیری کیمی قیمتلندیریلیر.[۱۰۲] بوتون بونلارا رغمهن اورتادان اویون قورماق هوجومو باشلاتماق و رقیب مۆدافیعهسینی تضییق آلتیندا ساخلاماق اوچون چوخ لازیملیدیر.[۱۰۳]
- لیبئرو — والیبالدا یئگانه اویونچودور کی، کوماندا یولداشلاریندان فرقلی رنگده فورما گئیینیر. کوماندانین قورتاریجی اویونچوسو ساییلیر.[۱۰۴] بۇ فونکسییالارینا گؤره فوتبولداکی قاپیچی تئرمینینه بنزدیلیر. لیبئرولار اؤز مئیدانچالارینا دوشهن توپلاری راحت قایتارماق و ائستئتیک، جلد حرکتلری راحت یئرینه یئتیرمک اوچون دستبوی اولورلار.[۱۰۵] لیبئرو یئگانه اویونچودور کی، ان چوخو بیر اوزئدیجیسی اولور.[۱۰۶] لیبئرو زدلنمدیی مۆدتده اونو اویوندان آلماق اولماز.[۱۰۷] اگر اویونا داوام ائده بیلمهیهجک شکیلده زدلنرسه یئرینه یئنی بیر لیبئرو سئچیلر و اویونچولار جدولینده همین اویونچونون یانینا «ل» حرفی یازیلار.[۱۰۸] بوتون بونلارلا برابر لیبئرولار خال قازانا بیلرلر، آنجاق زربه ائندیرمزلر. توپو اوزاقلاشدیرماق اوچون رقیب طرفه لیبئرونون آتدیغی توپ خال قازاندیرارسا قایدا پوزونتوسو اولماز. لیبئرولار همچینین سئرویس باشلاماق و بلوک قورماق حقوقونا مالیک دئییللر.[۱۰۹][۱۱۰]
تاکتیکی سخئملر[دَییشدیر]
۴–۲[دَییشدیر]
۴–۲ تاکیتیکی سخئمی ایکی توپپایلاییجی، ایکی هوجومچو و ایکی بلوکچو ایله اوینانیلیر. بۇ تاکتیکی سخئمده دیاقونال اویونچولاردان ایستیفاده ائدیلمیر. توپپایلاییجیلار آرخا زونادا مۆدافیعهچی قیسمینده، اؤنده ایسه اویون قوروجوسو رولوندا اویناییرلار.[۱۱۱] یعنی، کوماندانی پاسلا تعمین ائدیرلر. یالنیز ایکی اویونچو هوجومدا اوینادیغیندان بۇ تاکتیکا هوجوما مئییللی کوماندالار اوچون هئچ ده الوئریشلی دئییل.[۱۱۲]
مۆعاصیر ۴–۲ تاکتیکاسی دا ایکی توپپایلاییجی، ایکی هوجومچو و ایکی بلوکچو ایله اوینانیلیر. آنجاق، نورمال ۴–۲ تاکتیکاسیندان فرقلی اولاراق اویون قوروجوسو وظیفهسینی آرخاداکی توپپایلاییجی اوستلنیر و ۳ هوجومچو ایله هوجوم ائدیلیر. اؤن زوناداکی توپپایلاییجی ایسه دیاقونال اویونچو کیمی اویناییر.[۱۱۳]
۶–۲[دَییشدیر]
۶–۲ تاکتیکاسی ۴–۲ سخئمیندن فرقلی اولاراق هوجوما یؤنلودور. بئله کی، بۇ تاکتیکی سخئمده هر اوچ اؤن زونا اویونچوسو بوتون گوجلری ایله هوجومدا اویناییرلار.[۱۱۴] توپپایلاییجیلار اوچون ده راحت ایمکان یارانیر. بئله کی، اونلار اوچ هوجومچویا بیردن پاس آتا بیلدیکلریندن تئز-تئز اویونا فرقلی-فرقلی هوجومچولاری قوشا بیلیرلر. بۇ دا رقیب اوچون چوخ بؤیوک چتینلیک یارادیر. آنجاق ۶–۲ تاکتیکی سخئمیندن ایستیفاده ائدجک کوماندانین هوجومچولاری دا کیفایت قدر گوجلو و چوخ اولمالیدیر.[۱۱۵]
۵–۱[دَییشدیر]
بیر توپپایلاییجی، ایکی هوجومچو، ایکی بلوکچو و بیر دیاقونال مؤقعلی اویونچونون یئر آلدیغی تاکتیکی سخئمدیر.[۱۱۶] توپپایلاییجی آرخا زونادا اساس مۆدافیعهچیدیر. توپ توپپایلاییجییا گلدیکده او، توپو قارشیلایار و پاسی آتمالی اوْلان اویونچو اونونلا چاپراز اوینایان دیاقونال والیبالچو اولاجاقدیر. بئله اولمادیقدا ایسه توپپایلاییجی ۳ متر ایرلی گلیب پاسینی آتار و یئنیدن گئرییه دؤنهرک آرخا زونادا مۆدافیعه اولونار. توپپایلاییجی آرخادا اولدوقدا ۳ اویونچو بیردن هوجوم ائده بیلدییندن بۇ سخئم بول هوجوم سئوهن کوماندالارین اوز ائدیلمز تاکتیکاسیدیر. بئله کی، بۇ تاکتیکادا دیاقونال مؤقعلی اویونچولار دا هوجوملاردا یاخیندان ایشتیراک ائدیرلر.[۱۱۷]
همچینین باخ[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده والیبال گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
کیتابلار ویکیکیتابدا
سؤزلر ویکیسؤزده
قایناق متنلر ویکیقایناقدا
فایللار ویکیآمباردا
خبرلر ویکیخبرده
منابع[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ والیبال کوراللاری
- ↑ En Çok Para Kazandıran 10 Spor Dalı (tr). onedio.com (21-02-2014). یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ هیستوری اوف ووللئیبالل
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ وولئیبالل ائقویپمئنت آند هیستوری
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ Voleybolun Tarihi (tr). uskudarbilgievleri.com. یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ Dünyada Voleybolun Gelişimi (tr). simdikumar.tumblr.com. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ Voleybolun tarihçesi ve voleybol oyun kurallları 2009-2012 (tr). forum.gecce.com (13-05-2009). یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ Voleybolun Tarihçesi (tr). sporhanem.blogcu.com. یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ ЛиMиT BpeMeHи MoжeT пpoизBecTи пepeBopoT. CпopT-Эkcпpecc (15-11-1997). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-02-03. یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ History of CSV (sp). voleysur.org. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ CSV Affiliated Federations (sp). voleysur.org. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ CEV. About the CEV (en). cev.lu. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ Voleybolun Kısa Tarihi (tr). vedatsenturk.com (09-09-2010). یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ Volleyball Olympic Games 1964 in Tokyo (jpn) (en). sports123.com. یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ Olympic Studies Centre. VOLLEYBALL: participation during the history of the Olympic Games. Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ Volleyball at the 1972 München Summer Games: Men's Volleyball (en). sports-reference.com. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ Men Volleyball XX Olympic Games 1972 Munchen (FRG) 1972 - 27.08-09.09 Winner Japan (en). todor66.com. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ Olimpiyat Oyunları Voleybol Londra 2012 (tr). tr.eurosport.com. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ Olympic Countdown 1984: China cherish their California girls (en). fivb.org. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Olympic Volleyball (en). fivb.org. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Tarihi final, tarihi şampiyonluk! (tr). fotomac.com.tr (12-08-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Filenin Sultanları olimpiyata veda etti (tr). cnnturk.com. cnnturk telekanalı (06-06-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Brezilya kazandı Sultanlar yıkıldı (tr). tr.eurosport.com (06-08-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Finalin adı belli (tr). tr.eurosport.com (09-08-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Brazil wins women's volleyball gold (en). espn.go.com (12-08-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Brazil spoils gold-medal hopes of U.S. women's volleyball (en). articles.latimes.com (11-08-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Olympic Women's Volleyball: Brazil Stuns U.S For Gold Medal At London Olympics (en). huffingtonpost.com (11-08-2012). یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Inna Ryskal (en). sports-reference.com. یوْخلانیلیب2014-06-23.
- ↑ ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ ۲۹٫۲ Voleybol (az). azerbaijans.com. یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ Azərbaycanda voleybol (az). sabail.libmks.az (10-07-2012). یوْخلانیلیب2014-06-22.
- ↑ ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ Voleybolun Tarihi (tr). bakimliyiz.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Voleybol Saha Ölçüleri (tr). voleybolsahalari.net. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Voleybol Sahaları (tr). kozacadir.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Voleybol Sahası Ölçüleri (tr). voleybolkurallari.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ Voleybol Oyun Kuralları Ve Saha Ölçüleri (tr). bilgizenginleri.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ (2010) "Section 1.1", Official Volleyball Rules 2011-2012 (PDF), FIVB. 2011-10-27 tarixində istifadə olunub. “The playing court is [...] surrounded by a free zone which is a minimum of 3 m wide on all sides.”
- ↑ Volleyball Rules (en). fivb.org. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Rules (en). iml.jou.ufl.edu. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ (2010) "Section 12.4.4", Official Volleyball Rules 2011-2012 (PDF), FIVB. 2011-10-27 tarixində istifadə olunub. “The server must hit the ball within 8 seconds after the first referee whistles for service.”
- ↑ Basic volleyball rules (en). volleytastic.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Volleyball Rules (en). volleyball.epicsports.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Category Archives: Oyun Hareketleri (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybol Topa Vurma Yöntemleri Resimli Anlatım (tr). hayatnotu.com (07-04-2012). یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ ۴۴٫۰ ۴۴٫۱ Don Patterson (06-09-2013). Volleyball Rules: Some need changing, some don’t (en). theartofcoachingvolleyball.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ 2014-15 Volleyball major rules changes (en). wiaawi.org. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Rules of volleyball (en). volleyballact.com.au. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Jared Paventi. About the Sideout Scoring System in Volleyball (en). ehow.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybol Kuralları (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ 2008 Major Rules-Change Proposals (en). ncaa.org. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybol Oyun Düzeni; Sayı, Set ve Maç (tr). voleybolkurallari.com (25-02-2008). یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybolda Sayı ve Set Sistemi (tr). fibiler.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Volkan Şeker. Sayı almak, maç kazanmak (tr). amasyavoleybol.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ A.G. Moody (19-08-2013). Volleyball Scoring Rules (en). livestrong.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Refereeing Courses (en). fivb.org. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybolda Hakemler ve Sorumlulukları (tr). bilgidipnotu.blogcu.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ TİTAN. Voleybol Hakemleri ve Görevleri (en). meleklermekani.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Volleyball Referees Procedures for First and Second Officials (en). strength-and-power-for-volleyball.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybol Baş Hakemi (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybol Yardımcı Hakemi nedir,ne iş yapar,maaşı,nasıl olunur (tr). isvemeslekdanismani.net. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybolda Hakemler (en). voleyboltr.com. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybolda hakemler, sorumluluklar ve resmi el işaretleri (tr). kozanbilgi.net. یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybol Yardımcı Hakemi (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ Voleybol Skor Hakemi (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-26.
- ↑ ۶۴٫۰ ۶۴٫۱ ۶۴٫۲ ۶۴٫۳ Voleybol Oyunu Takımları (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybol (tr). abssporakademisi.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Kurallar ve Talimatlar (tr). sirketlerligi.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Oyuncular (tr). realking.org. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybol (tr). ummahanbulgok.wordpress.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Linda Tarr Kent (21-10-2013). Volleyball Serving Rules (en). livestrong.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Akanbayrakdar (2007). Voleybolda Teknik ve Taktik (tr). akanbayrakdar.blogcu.com. یوْخلانیلیب2014-06-29.
- ↑ Voleybolda servis atma (tr). amasyavoleybol.com (11-02-2013). یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybol terimleri (tr). gaziihtisas.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybol da Servis (tr). voleybolkurallari.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Servis (tr). amasyavoleybol.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Error on call to Şablon:cite web: Parameters url and title must be specified (tr). kisacabilgi.com (03-02-2013). یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Volleyball glossary. Cambridge University Volleyball Club. یوْخلانیلیب2007-03-20.
- ↑ Terms for Volleyball Spikes Hitting, Spiking, Attacking? (en). strength-and-power-for-volleyball.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Mert Köse (10-12-2013). Voleybolda Savunma ve Hücum (tr). prezi.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybolda Hücum Vuruşu (en). meleklermekani.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybol da Hücum Vuruşu (tr). voleybolkurallari.com (15-12-2011). یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Bilge Gökçen. Voleybolda Blok ve Blok Hataları (tr). meleklermekani.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybolda blok nedir ? - Voleybolda blok çeşitleri (tr). bakimliyiz.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Beverly Oden. How to Master the Volleyball Block (en). volleyball.about.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ How to Block in Volleyball Strategies for Blocking and Defense (en). strength-and-power-for-volleyball.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Michele M. Howard (14-11-2013). Volleyball Blocking Rules (en). livestrong.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Shawn Candela (12-03-2014). Volleyball Rules: Block (en). ehow.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Voleybolda blok (tr). amasyavoleybol.com. یوْخلانیلیب2014-06-27.
- ↑ Dig (en). sportsdefinitions.com. یوْخلانیلیب2014-06-28.
- ↑ How to Dig a Volleyball Techniques for Defense (en). strength-and-power-for-volleyball.com. یوْخلانیلیب2014-06-28.
- ↑ Aytozu (09-08-2013). Voleybolda manşet pas (tr). estanbul.com. یوْخلانیلیب2014-06-28.
- ↑ Levent Tanrıverdi. Voleybolda manşet pas (tr). leventtanriverdi.com. یوْخلانیلیب2014-06-28.
- ↑ Voleybolda Parmak ve Manşet Pas Teknikleri (tr). voleybolvoleybol.blogspot.com (12-01-2013). یوْخلانیلیب2014-06-28.
- ↑ Voleybol Nedir? Nasıl Oynanır? Oynayanların görevleri Türkiye'de Vobeybol (tr). formalev.org. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Smaçör ve Pasör nedir? (tr). bakimliyiz.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Pete Waite. The setter is a key player in volleyball (en). humankinetics.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Voleybolda Mevkiler (tr). voleyboltr.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Basic Descriptions of Volleyball Positions (en). volleyball.about.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Beverly Orden. Opposite (en). volleyball.about.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Jeff Gordon (02-13-2014). How to Improve as an Outside Hitter in Volleyball (en). livestrong.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Voleybolun oyuncu özellikleri ve görevleri (tr). memohome.blogcu.com. یوْخلانیلیب2014-06-24.
- ↑ Orta oyuncu (tr). esvoleybol.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Beverly Oden. The Middle Blocker on Offense (en). volleyball.about.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Middle Blocker Position (en). volleyballpositioncamp.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Voleybol Takımında Libero Oyuncusu (tr). meleklermekani.com (25-02-2008). یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ The libero player rules (en). mhsa.org. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Voleybolda libero oyuncusu (tr). ogretmenforum.net (14-06-2008). یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ In Volleyball, What is a Libero? (en). wisegeek.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Voleybol da Libero Oyuncusu (tr). voleybolkurallari.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Lee-Beh-Roh. The libero volleyball player (en). volleyball.org. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Preston Williams (20-10-2007). Dig, Dig, Dig: Libero Position Is Changing Volleyball (en). washingtonpost.com. یوْخلانیلیب2014-06-25.
- ↑ Volleyball Formations (en). leaguelineup.com.
- ↑ Voleybolda Taktikler nedir (tr). forumdas.net (05-02-2012). یوْخلانیلیب2014-06-29.
- ↑ Bozena Hartley (10-07-2009). Types of Formations in Volleyball (en). sportinglife360.com. یوْخلانیلیب2014-06-29.
- ↑ AnnaRox (2012). Explain volleyball 6-2 rotation!? (en). answers.yahoo.com. یوْخلانیلیب2014-06-29.
- ↑ Volleyball Rules 2011-2012 (PDF), bcovolleyball. 2014-06-29 tarixində istifadə olunub. “In the 6–2 formation, a player always comes forward from the back row to set. [...] formation is actually a 4–2 system, but the back-row setter penetrates to set.”
- ↑ Volleyball Rules 2011-2012 (PDF), fmschools.org. 2014-06-29 tarixində istifadə olunub. “The 5-1 formation has only one player who assumes setting responsibilities regardless of his or her position in the rotation. [...] for a total of five possible attackers..”
- ↑ Voleybolda Taktikler nedir (tr). forumdas.net (05-02-2012). یوْخلانیلیب2014-06-27.


c: text/html

text:
ویکیپدیا:دیریلرین بیوقرافیسی
یاشایان اینسان بیوقرافیلرینده و یا اوْنلارلا باغلی هانسیسا بیر مقالهنین یازیمیندا ویکیپدیاچیلار خۆصۇصی ایله دیقّت اوْلونمالیدیر. بئله مقالهلر حساسیت گرکدیریر و تمل سیاستلره کسین شکیلده اۇیغون اوْلمالیدیر.
مقالهنی دوْغرو درک ائتمهلیییک. اؤزللیکله شخصلرین یاشامی ایله ایرتیباطلی بیلگی وئررکن یۆکسک کئیفیتده قایناق گؤسترمک بارهسینده چوْخ مؤحکم رفتار ائتمهلیییک. قایناقسیز یا دا قایناغی گۆونیلیر اوْلمایان ضیدّیتلی (منفی٬ مۆثبت یا دا سوْرغولانا بیلیرلیگی یۆکسک) یازیلار مقالهلردن٬ بحث و ایشلدن صفحهلردن درحال چیخاریلمالیدیر. بۇ اصللر٬ بۆتون مقالهلردهکی یاشایان اینسانلار حاقّیندا بیوقرافیک بیلگی وئریلن قیسمتلر اۆچون ده گئچرلیدیر. بۆتون ویکیپدیادا و اؤزللیکله یاشایان اینسانلارین بیوقرافیلرینده٬ ضیدّیتلی و بحثه آچیق ایدّیعالاری دوْغرولاییجی قایناقلار گؤسترمک٬ ایدّیعادا تاپیلان شخصین مسئولیتیندندیر. بۇ ایرتیباطدا قایناقسیز یا دا ضعیف قایناقلارا دایانان بیلگیلری چیخارماق اۆچون بۇنون یانلیشلیغینی گؤسترن قایناقلاری گتیرمک لازیم دئییل٬ ایدّیعانی آرتیرماق ایستهین شخص گۆونیلیر و گئنل قبول گؤرور قایناقلار گؤسترمهلیدیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
عارف اولانین سئوگیلی جانانی وطندیر
اشاره: کؤرکملی شاعر و ادیب مرحوم حاج مایلین «دیوان»یندا اولان غزللر تبریزده نباتی نشریاتی طرفیندن نشر اولوب. شعرلری کؤچورن جناب «نورالله پورشریف» دیر. بو 550 صحیفه لیک کتابا مصطفی قلیزاده علیار گئنیش مقدمه یازیبدی، شاعرین حیات و یارادیجیلیغینی تانیتدیریب. بورادا مقدمهنی بیرگه اوخویوروق:
گؤرکملی عالم، شاعر، تدقیقاتچی حاج مایل علییِف
آذربایجان ادبیاتیندا تانینمیش و سئویملی سیمالردن بیری ده گؤرکملی شاعر، ادیب، یوکسک درجهلی دیندار - ضیالی شخصیته مالک اولان مرحوم «حاج مایل علییف»دیر. اونون هم شعری - هنری، همده عِلمی، عَملی و دینی جاذبهسی آذربایجانین داخلینده و خارجینده اؤز معاصرلرینه گئنیش تأثیر بوراخمیشدی.
حاج مایل اسماعیل اوغلو علییف 1935ـ جی ایل آُکتبر آیینین 25 ده باکینین یاخینلیغیندا شعر و ادب اوجاغی اولان مشهور «نارداران» قصبهسینده، دیندار عایلهده دونیایا گؤز آچمیشدی. ابتدائی تحصیلاتینی نارداراندا، اورتا مکتبی (دبیرستانی) قونشو کند «مشد آغا» دا، و 1960- جی ایلده آذربایجان دولت بدن تربیهسی اینیستوتونو بتیرمیشدی.
حاج مایل ناردارانین ادبی محیطینده بویا باشا چاتدیغی اوچون، اوشاق یاشلاریندان قدیم کلاسیک ادبیاتا خصوصاً بؤیوک عالم، شاعر و متفکر ملا محمد فضولی شعرینه طبیعی اولاراق هوس گؤسترمیش، اما بو طبیعی هوس و ماراق، حاج مایلین گنج چاغلاریندان تدریجی اولاراق بیر مکتبه چئوریلمیش، اونو بیر بؤیوک فضولی شناس عالم و تدقیقاتچی کیمی تانیتدیرمیشدی.
حاج مایل تورک، فارس و عرب دیللرینی یاخشی بیلدیگینه گؤره، 20 ایلدن آرتیق آذربایجان عِلملر آکادمیاسینین الیازمالار اینیستوتوندا علمی – تدقیقی فعالیتلرله مشغول اولموش، اورتا عصرلرین الیازما اثرلری اوزهرینده درین تدقیقاتی ایشلر آپارمیشدیر. فضولینین تورک دیوانی، اونون شاه اثری اولان «لیلی و مجنون» منظومهسی و همچنین «جهانشاه حقیقی»نین سئچیلمیش اثرلری حاج مایلین بو تدقیقاتی – علمی ایشلریندن دیر.
حاج مایل اهلبیت(ع) شاعری اولماقلا برابر، اجتماعی و غزل شاعری و ادبی تدقیقاتچی ایدی. او آذربایجاندان خارجینده ده ادبیات اهلی و شاعرلرله ادبی علاقه لر یاراتمیشدیر، خصوصاً ایران، ترکیه، عراقدا علمی – ادبی کنفرانسلاردا اشتراک ائدیب و بؤیوک شاعرلر، ادیبلر و عالملرله تانیش اولوب، دوستلوق علاقه لری قورموشدور. او جمله دن ایران شاعرلری ایله و تانینمیش اهلبیت شاعری مرحوم استاد «محمد عابد تبریزی» ایله چوخ صمیمی ارتباطی و دوستلوغو اولموشدور.
حاج مایل 64 ایل ثمره لی عؤمور سوردوکدن سونرا، 1999 ـ جو ایل آوگوست آیینین 22 ده (31 شهریور 1378 ده) آغیر خسته لیکدن وفات ائتمیش، نارداران کندینین مقدس رحیمه خاتون امامزادهسی قبرستانیندا تورپاغا تاپشیریلدی. اوندان مختلف کتابلار، صالح اؤولادلار و حؤرمته لایق عایله عضولریندن علاوه، چوخ قیمتلی بیر کتابخانه یادگار قالیب کی، کیچیک اولماغینا باخمایاراق بؤیوک گنجینه و علم خزینهسیدیر. اونا تای شخصی الیازملار کتابخاناسی یا تاپیلماز، یا چوخ نادر حاللاردا تاپیلار! حیرتلندیریجی الیازما و نادر خطی کتابلار انسانی واله ائدیر. من دفعهلر ناراداران زیارتینه گئتدیکده، بو کتابخانانی دا زیارت ائدیب، حاج مایلین روحینه فاتحه اوخوموشام. الله اونا رحمت ائلهسین.
حاج مایلین شعر دونیاسینا بیر باخیش
حاج مایل دوغرودان دا آذربایجان شعرینین پارلاق و مشهور اولدوزلاریندان بیریدیر؛ اما او چوخ مشهور اولان بو گونکی ادبیات و شعر اولدوزلاریندان تاریخده داها چوخ قالاجاق و چوخ یاشایاجاق. بونون دا یالنیز بیر سرّی وار، او دا عبارت دیر بوندان کی، حاج مایلین شعرینده شاعرانه فیکرلر، حسّلر، بدیعی تصویرلر، مجازلار، استعارهلر، کنایهلر و سایر صنعتکارلیقلارلا برابر «عقل و حکمت» وار. او بیر اوستاد شاعر اولماقدان علاوه، بیر حکیم و متفکردیر، الهی حکمت بیر جانلی روح کیمی اونون شعرینین جسمینده و چرچیوسینده جریان ائدیر و شعرینه ابدیت باغیشلایر. قرآن دئمیشکن: «و مَن یُؤتَ الحِکمَةَ فَقَد اُوتِیَ خَیراً کثیراً» (هر کیمه الله تعالی طرفیندن حکمت وئریلسه، اونا چوخلو خیرلر عطا اولونار – بقره سوره، آیه 269)
بو باخیمدان حاج مایلین بوتون یارادیجیلیغی دقتی چکن، آلقیشا لایقدیر. من مرحوم حاج مایلین حیات و یارادیجیلیغینا حصر ائتدیگیم کتابدا، بو باره ده فکیرلریمی گئنیش سویهده سؤیله میشم کی، یاخین گله جکده ان شاءلله نشر ائدیلهجک. بورادا نئچه مثال ایله، سؤزومو آیدینلاشدیریرام. حاج مایل بو مشهور غزلینی 19 یاشیندا یازمیشدیر:
عارف اولانین سئوگیلی جانانی وطندیر
هم ناموسو، هم غیرتی، وجدانی وطندیر
شاعرین گنجلیگینه باخمایاراق، بو غزلده چوخ درین و معنوی – انسانی فیکرلری، دقتی جلب ائدیر. جوان مایل بیر سیرا باشقا شاعرلر کیمی وطن حاقیندا بوش بوش شعارلا قناعتلنمیر، بوتون انسانلیغی، غیرتی، ناموسو، وجدانی، وطن مفهومی ایله سجیهلندیریر و وطن معناسینی حدسیز توصیف ائدیر.
حاج مایل حکمتینین بیر نشانهسی ده بودور کی، او شاعرلیگی خوشلوقدا یوخ، بلکه داها چوخ غمده – کدرده حس ائدیر:
شاعرلیگی شادلیقدا، کؤنول، تاپماییرام من
الهامی گلیر «مایل»ین هر گون غم اولاندا.
شبههسیز کی بئله بیر حس و حال، آنجاق مقدس بیر غم – کدرده اولا بیلر و الهی روحلو بیر حالدیر.
دوینا گؤورشو حکتمدن یوغرولان حاج مایل، دونیایه ده باخیشی فرقلی و حکیمانهدیر؛ او حضرت پیغمبر (ص) درین حکمتلی «الدُّنیا مَزرَعةُ الآخِرة» کلامیندان الهام آلاراق، دونیانی آخرتین مزرعه و تارلاسی کیمی حساب ائدیر و ایکی دونیا آراسیندا سیخ علاقه گؤرور :
اَبله ایشدیر دار دونیاده وفا اومماق اؤزو
کیم اونون هم بیر آدی مشهوردور «دارالفنا»
«آخرتچون تارلادیر دونیا»، دئمیش پیغمبریم
مایلا لازم دئییلدی، یوخسا ، بیر دم بو بنا.
حاج مایلین دونیا گؤروشونده، عارف انسانین یگانه معشوقو آنجاق الله تعالیدیر:
عارف انسان اولانین یاری گرک تاری اولا
تانرینی ذکر ائلهمک صبح و مسا کاری اولا
اورهیین میوهسی الله تانیماقدیر آنجاق
تانریسیز بیر اورهیی، گؤرمهمیشم باری اولا
حاج مایل، حقیقی عشقی ده ازلی و الهی عشق تانییر. او فیکرینجه عشق انسان ایله بیرگه یارانیب، حدسیز و حدودسوز بیر وجوددور:
اوندا کی، تانری الیله تاپدی انسانلار وجود
عاشقه، عشقه او گوندن اولمادی سرحد، حدود
اول اؤز معبودونا اعلان عشق ائتدی بشر
آتش عشقینده ظاهر اولمادی آتشله دود
ائله بو باخیمدان مقدس عشق اودو دائما عاشقین اوره یینده شعله چکندیر:
عشق بیر اوددور، اونا هر کیم یاخین دورسا یاخار
عشق اودو سؤنمز، اونا آغلا و یا گؤز یاشی ساچ
حاج مایل شاعرلیگه ده فرقلی باخیر، او شاعر اولماغی یالنیز طبع و قریحه ده دئییل،بلکه بیر الهی سرّ کیمی قیمتلندیریر، حقیقی شاعری «خازن اسرار» آدلاندیریر:
طبع ایله شاعرلیک اولماز، چون گرکدیر مایله
هم تخیّل صاحبی، هم خازن اسرار اولا.
بو مساله ده چوخ آیدین دیر کی حاج مایل گؤرکملی اهل بیت شاعری اولوب، اهل بیت – علیهم السلام – مدحینده چوخلو گؤزل شعرلری یازیب، یارادیب. بیر قطره:
یا محمد! یا نبی! ای بیر آدی خیرالبشر
اولماسایدین، درک قیلمازدی شر و خیرین بشر
ای سالان حیرتلره علمی، جهان عالملرین
باخما کی، علمیندن اونلار آگاه اولموش مختصر
اهل عرفانه، کؤنول، بیر اسم پنهاندیر علی (ع)
کیمسه بیلمز کی، نئجه بیر اهل عرفاندیر (ع)
کایناتین هر ایشین تاپشیرمیش ایزد حیدره
اختیاردار جمیع چرخ دؤوراندیر علی(ع)
البته حاج مایلین شعر دونیاسی چوخ الوان ناخیشلی، گؤزل، گئنیش و جاذبه لی دیر، شعرلرینی اوخوماقلا اونون شاعرلیک دونیاسینی و حکمتلی، عارفانه دوشونجه لرینی آرتیق تانیماق اولار.
حاج مایلین آذربایجان شعرینه گوستردیگی خدمتلری
رحمتلیک حاج مایل معاصر آذربایجان شعرینده عروض قایداسیندا شعر یازماغی یئنیدن دیرچلتدی. او هم غزل یازماق ایله، هم ناردارانداکی ائوینده و باشقا یئرلرده ادبی مجلسلر تشکیل ائتمکله، چوخلو گنج شاعرلری عروض قایداسیندا یازیب، یاراتماغا تشویق و هدایت ائلهییر، بو طریق ایله آذربایجاندا غزل طرزینی یئنیدن احیا ائتدی. مرحوم بابا پهنان و مرحوم استاد حاج علمدار ماهر کیمی قدرتلی شاعرلر حاج مایل مکتبینین ثمرهلری حساب اولور، ائله بو گون ده حاجی مایل مکتبینین طلبهلری باکی و آذربایجانین چوخ یئرلرینده غزل، قصیده، مثنوی و قطعه یازماقلا، ها بئله آذربایجانین کلاسیک ادبیاتینی اوزه چیخارماقلا، نسیمی، فضولی، حاجی سید عظیم شیروانی کیمی داهیلرین شعر و دیل ارثینی یاشلادیرلار، یئنی نسله و دونیایا تانیتدیریرلار.
حاج مایل 90 ـ جی ایللرده اؤز ائوینده «مجمع الشعراء» ادبی مجلسینی یئنیدن برپا ائتمهسی ایله آذربایجاندا جوان شاعرلرین انتظارفرج موضوعسوندا شعر یازماسینا زمین یاراتدی. او اؤزو ده بو موضوعدا چوخلو شعرلر یازمیشدیر.
شاعرین دیوانی و باشقا کتابلاری
حاج مایلدن دیوان اشعار و مختلف باشقا شعر و ادبی تدقیقات کتابلاری قالیب، بیر سیراسی اؤزونون حیاتیندا نشر اولونوب، بیر سیراسی دا سونرالار عالم ادبیات شناس اوغلو حرمتلی «حاج مصطفی»نین تشبّثی ایله باکیدا چاپ ائدیلیب.
- 1-جهانشاه حقیقی نین سئچیلمیش اثرلری، باکی، یازیچی نشریاتی، 1986
- 2-جهانشاه حقیقی نین سئچیلمیش اثرلری، عرب الفاسیندا، باکی، یازیچی نشریاتی، 1988
- 3-داهی لرین گؤز یاشی، باکی، علم نشریاتی، 1990
- 4-حاج شیخعلی طوطی (غزللر، نوحهلر، قصیدهلر)؛ مقدمه و ویراستارلیق، باکی، 1992
- 5-غزللر، (حاج مایلین غزللری) آذربایجان نشریاتی، باکی، 1994
- 6-فضولینین تورکی دیوانی، علمی – تنقیدی متن، باکی، 1996
- 7-لیلی و مجنون، فضولی؛ علمی – تنقیدی متن، باکی، 1996
- 8-حاج مایل، دیواندان سئچمه لر، سونا خیال، باکی، 2000
- 9-دیوان حاج مایل؛ مقدمه و ترتیبچی، حاج مصطفی مایل اوغلو، باکی 2006
- 10-قوشمالار، حاج مایل؛ مقدمه یازان: زلیمخان یعقوب، رداکتور: حاج مصطفی مایل اوغلو، چاپا حاضیرلایانک سونا خیال؛ باکی، 2006
- 11-گزیده اشعار حاج مایل علی اف (تورکجه، فارسجا ترجمه ایله برابر) مهدی نعلبندی، انتشارات سوره مهر، تهران، 1393
حاج مایل حاقدا یازیلان کتابلار
بو گونه قدر مرحوم حاج مایلین حیات و یارادیجیلیغی باره مختلف کتابلار ایشیق اوزو گؤروب؛
- 1-مایلین عنوانی وطندی (یادنامه)، باکی، گنجلیک، 2000
- 2-فضولی ادبی مجلسی و حاج مایل، سونا خیال، باکی، نورلان نشریاتی، 2005
- 3-سونسوز عؤمره نقطه قویولماز (یادنامه، 480 صفحه دن عبارت یوزدن آرتیق گؤرکملی علم و ادب و اینجه صنعت اهلی نین فیکرلر و خاطره لری)، توپلایان: ظاهر عادل اوغلو، باکی نورلان نشریاتی، 2005
- 4-موغام عاشیقی، واقف علی یف، نورلان نشریاتی، باکی، 2009
- 5-حاجی مایل حکمتی، سونا خیال، باکی، 1014
همچنین بیر سیرا باشقا کتابلاردا شاعر حاقدا دهیرلی فیکرلر، خاطره لر و معلومات نشر ائدیلیب، او جمله دن: «خاطرات حاج علی اکرام علی اف»، تهران 1385 (2006م)؛ «سؤز و موغام بئشیی ناردارانیم»، مرحوم حاج علمدار ماهر،باکی، 2008
بو کتابدا اوخودوغوموز شعرلر حاج مایلین دیوانینداکی شعرلردیر. کتاب حؤرمتلی دوستوم، ادبیات خادمی، تبریزلی فعال ناشر جناب «نورالله پورشریف»ین همت و تشبثی ایله عرب – فارس الفباسینا کؤچورولوب، ایرانلی آذربایجان ادبیات سئورلرینه تقدیم اولور. الله تعالی دان نورالله جنابلارینا بو یولدا آرتیق نائلیتلر آرزولاییر، حاج مایلین روحونا رحمت دیلهییریک.
حؤرمتله:
مصطفی قلیزاده علیار
پاییز 1396


text:
اوْرتا آفریقا ایمپراتورلوغو
اوْرتا آفریقا ایمپراتورلوغو (اینگیلیسجه: Central African Empire, (فارسجا:امپراتوری آفریقای مرکزی)، (عربجه:إمبراطورية أفريقيا الوسطى)، (فرانسهجه:Empire centrafricain), (آلمانجا:Zentralafrikanisches Kaiserreich), (ایتالیاجا:Impero Centrafricano), (روسجا:ЦeHTpaлbHoaфpиkaHckaя иMпepия)) آفریقادا بیر اسکی دؤولت. اوْرتا آفریقا ایمپراتورلوغو ۱۹۷۶ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۹۷۹ میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Bradshaw, Richard and Juan Fandos-Rius, Historical Dictionary of the Central African Republic (2016), p. 168
- اینگلیسیجه ویکیپدیا


text:
اردوغان، نیویورکدا
پرزیدنت اردوغان، تورکیه ساعتی ایله 23.00 جیواریندا گلدیگی آمریکانین نیویورک شهرینده، تورک-آمریکا میللی ایستیقامتلندیرمه کومیتهسی طرفیندن تشکیل اولونان تدبیرده تورک و موسلمان جمعیتینه مراجعت ائدیب
تورکیه جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان، سوریه'ده تهلوکهسیز بؤلگهلری آرتیرماغا داوام ائدهجکلرینی سؤیلهدی.
پرزیدنت اردوغان، تورکیه ساعتی ایله 23.00 جیواریندا گلدیگی آمریکانین نیویورک شهرینده، تورک-آمریکا میللی ایستیقامتلندیرمه کومیتهسی طرفیندن تشکیل اولونان تدبیرده تورک و موسلمان جمعیتینه مراجعت ائدیب.
اؤلکهلریندکی بحراندان تورکیهیه سیغینان سوریهلیلرین 260 مینین وطنلرینه قاییتدیغینی بیلدیرن اردوغان،
سون ایدلیب بحرانیندا اولدوغو کیمی، تک بیر نفرین بئله بورنونون قاناماماسی اوچون دیپلوماتیک ساحهده چوخ پابالار آپاردیق. بو چابالاریمیزین بهرهسینی گؤرمهیه باشلادیق". دئدی.
پرزیدنت اردوغان سؤزلرینی بو شکیلده داوام ائتدیردی:
اینشالله قارشیداکی دؤورده فیرات (چای) نین شرقینی ده احاطه ائدهجک شکیلده، سوریه'نین داخیلیندکی اعتبارلی بؤلگهلری آرتیرماغا داوام ائدجگیک. اؤلکهمیزه قارشی ترور تهدیدی سون قویانا، سوریه'نین گله'جگینه قصد ائدن دستهلرین کؤکو قازینانان قدر موباریزهمیزی داوام ائتدیرجگیک".
داها سونرا
ایلک قیبلهمیز قودسو، ایشغالچیلارین و فیلیسطینلیلره دولت ترورو حیاتا کئچیرنلرین احتیراصلارینا ترک ائتمیه'جگیک. ایسرائیل و آمریکا رهبرلیکلرینین قودسون عزتینی و شرفینی آیاقلار آلتینا آلان سالدیرقانلارینا قارشی موباریزهمیزی دیپلوماسیده ان یوکسک سویهده وئرجگیک". سؤزلری فیلیسطین پروبلئمینه توخونان اردوغان، آراکانلی موسلمانلارین درامینی دا خاطیرلاداراق،
توم بو پروبلملرین دوگونه دوشمهسینده بیرلشمیش میللتلر امنیت شوراسی کیمی قلوبال باریش و ثابیتلیگین تامیناتچیسی تشکیلاتلارین عجزیتینی البته، قبول ائدیریک. بو تشکیلاتلارین، تیکیلیلری لازیمی، چوخ واخت قلوبال باریشدان چوخ، معین گوجلرین ماراقلارینین قورونماسینا خیدمت ائتدیکلرینی بیلیریک." دئیه دانیشدی.
پرزیدنت اردوغان،
مذهبی و اتنیک فرقیمیزی توققوشما و یا اوستونلوک وسیلهسی دئییل، اوممتین رنگارنگلیگینین، زنگینلیگینین بیر تیمثالی کیمی گؤرجگیک. دیگر دین منسوبلارینی کنارلاشدیرمادان، بشریتین اورتاق پایدا گؤروشمیین یوللارینی آرایاجاغیق" دئیه دانیشدی.
آمریکالی موسلمانلارین سون دؤورده سیاسته و قارشیداکی سئچیملره یؤنهلیک آرتان ماراغینی ممنونیتله قارشیلادیغینی دا قئید ائدن اردوغان،
"(اوکتوبر آیینداکی) سئچیملر نتیجهسینده بیر چوخ قارداشیمیزی تمثیل و قرار مقامیندا دا اینشالله گؤرجگیمیزه اینانیرام". دئدی.
اردوغان، داها سونرا، "تورکان فوندو عنعنوی قالا یمگینه قاتیلیب.
اردوغان، تورکیه'نین یالنیز تورکیهدن آمریکایا گلن طلبهلرین آکادمیک، اجتماعی و علمی تشببوسلرینه قاتقی وئرمکله قالمادیغینی، عینی زاماندا تورک و آمریکان غیری-حکومت تشکیلاتلارینین امکداشلیق علاقهلرینی گوجلندیرمهسی اوچون ثمرهلی بیر پلاتفورما وظیفهسینی ایفا ائدجگینی دئییب.
بوراداکی چیخیشیندا دا ایسلام جوغرافیاسینین قارداش داوالاری و ایچ موناقیشهلرله گوندمه گلمهسینین اوزونتو وئریجی اولدوغونو قئید ائدن اردوغان، حقیقتن، چتین زامانلاردان کئچیریلدیگینی قئید ائدهرک بو ایفادهلری ایشلتدی:
هر گون شاهید اولدوقلاریمیز قارشیسیندا هم اینسانیمیز، هم قارداشلیغیمیز سینانیر. عصرلر بویو بشریتین علم، عرفان و حیکمت مرکزی اولان قدیم شهرلر تأسف کی بو گون قان و گؤز یاشییلا آنیلیر. عصرلر بویو علم عاشیقلارینین سوسوزلوغونو آرادان قالدیران مشهور موصول کیتابخاناسی، ایشغالچیلارین الینده سانکی خارابالیغا دؤندو. بغداد کیتابخاناسینین هر بیری خزینه دگرینده اولان مینلرله نادیر کیتابی یا مهو ائدیلیب، یا اوغورلاناراق خاریجه قاچیریلیب بو گون حلّبین دمشقین، حما، ترابلوسون، گومان ائدهنین موناقیشهلرله گوندمده اولماسی نه قدر آجیدیر.
تورکیه'نین داعشلی و پ.ک.ک-لی ترورچولارا قارشی آپاردیغی قانونی عملیاتلارینی تنقیده توتانلار، دولت ترورو حیاتا کئچیرن رژیملر و ایدارهلر قارشیسیندا هئچ بیر آددیم آتمیرلار." دئین اردوغان،
یاخالادیقلاری هر فورصتی اؤلکهمیزی تنقید ائتمک اوچون ایستیفاده ائدنلر، مسئله ایسرائیل اولونجا، ایسرائیلین تؤرتدیگی جینایتلر اولاندا تأسف کی، بوتون دقتلرینی رافا قالدیریرلار". دئیه دانیشدی.
بنزری بیر لاقئیدلیگه سون 7 ایلدیر کی، سوریه'ده شاهید اولوندوغونو قئید ائدن پرزیدنت، دونیا دئولرینین ساواشلارله باغلی آغیزلارینی آچتیقلاری زامان یالنیز شیمیایی سیلاحلار دئدیکلرینی، سادهجه شیمیایی سیلاحلارا قارشی داورانیش قویدوقلارینی قئید ائدرک،سؤزلری بئله داوام ائتدیردی:
شیمیایی سیلاحلارلا نئچه آدام اؤلدو؟ باخیرسینیز، یوز، ایکی یوز، اوچ یوز، بئش یوز، مین، ایکی مین، بئش مین. بس عادی سیلاحلار نه قدر اینسان اؤلدو؟ یوز مینلرله. یوز مینلرین اؤلدورولدوگو بیر مکاندا گؤرهسن او عادی سیلاحلاری ایستیفاده ائدنلره قارشی دونیانین بیر شئی سؤیلدیگینی ائشیدیریک؟


text:
لئونارد اویلر
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
لئونارد اویلر (اینگیلیسجه: Leonhard Euler) بیلیم اینسان. ۱۵ آوریل ۱۷۰۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶ ایل عومر ائلهییب و ۱۸ سپتامبر ۱۷۸۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. لئونارد اویلر بازل بیلیمیوردودا درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«لئونارد اویلر»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لئونارد اویلر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
لئونارد اویلر


text:
"قارا قیزیل" ایکی ایللیک رکورددان سونرا 1 دولار اوجوزلاشدی
دونیا نفت بازاریندا ایکی ایللیک رکورددان سونرا قیمتلر بیر دولارا قدر اوجوزلاشیب.
آمریکادا خام نفت ذخیره لری آزالیب. آمریکا نفت انستیتو ذخیره لرین 1،56 میلیون بوشقا آزالدیغینی آچیقلاییب. بنزین ذخیره لری ایسه 520 مین بوشقا آرتیب. بو گون آچیقلاناجاق رسمی رقملره گؤره، ذخیره لرین 2،45 میلیون بوشقا آزالاجاغی گؤزلنیلیر.
غربی تگزاس نفتی اؤتن گون 57،56 دولارا قدر باهالاشدیقدان سونرا 56،91 دولارا دوشوب. "برنت" نفتی حاضیردا 63،41 دولاردان ساتیلیر. بو بیر دولاردان چوخ اوجوزلاشما دئمکدیر. اؤتن گون بو مارکادان اولان نفت 64،47 دولاردان ساتیلیب.
نوامبرین 30-دا اوپک اؤلکهلرینین وین-ده کئچیرجگی گؤروشده مارت آییندا سونا چاتاجاق اوره تیمین آزالدیلماسی ایله باغلی راضیلاشمانین واختینین اوزادیلماسی گؤزلنیلیر. سون هفتهلرده باش وئرن حادثهلر نتیجهسینده نفتین قیمتلری 20 فایز آرتیب.
باهالاشمایا بیر نئچه حادثه تأثیر ائدیر. آمریکادا ذخیره لرین حجمینده باش وئرن دییشیکلر، اوره تیمین آرتماسی و یئنی قویولارین فعالیته باشلاماسی، سعودی عربیستانیندا یولسوزلوغا قارشی موباریزه تدبیرلری چرچیوهسینده شاهزادهلرین، ایش آداملارینی حبسی، اوپک+ فورماتیندا اوره تیمین آزالدیلماسی راضیلاشماسینین واختینین اوزادیلماسی و عراق کرکوک بؤلگهسینده نفت اوره تیمین آزالماسی قیمتلری جدی صورتده دییشه بیلر.


text:
حال حاضردا لیپوساکسییا بوتون دونیادا ان پوپولیار استئتیک عملیاتلاردان بیریدیر.
بو عملیات حتی او درجهده عادیلشیب کی، اینسانلار اونا آرتیق جدی جراحی مداخیله کیمی دئییل، عادی بیر کسمئتیک مرحله سی کیمی باخیر. لاکین بو هئچ ده بئله دئییل. بوتون دیگر جراحی عملیاتلاردا اولدوغو کیمی لیپوساکسییانین دا عکس-گؤستریشلری، یاناشی تأثیرلری، آغیرلاشمالاری، ریسکلری وار. یاخین گونلرده لیلا آدلی جاوان خانیمین لیپوساکسییادان ۲ گون سونرا اؤلومو بونو تام شکیلده تصدیق ائدیب.
اینترنتده یاییلان شکیللردن حتی طببی ساوادی اولمایان اینسان آنلاییر کی، بو خانیما اصلینده لیپوساکسییا عملیاتینا هئچ احتیاجی دا اولماییب. ویجدانلی متخصص حکیم بئله مشترینی فیکیردن دؤندرملی، آپارات کوسمتولوگییاسینا و یا فیتنس زالینا گؤندرمهلی ایدی. لاکین...
لیپوساکسییا یوخاریدا قید ائتدییمیز کیمی عمومی نارکوز آلتیندا کئچیریلن جدی جراحی عملیاتدیر.
ساغلامولون. آذ خبر وئریر کی، لیپوساکسییانین بیر نئچه نؤعو وار - واکووم، اولتراسس و لازئر لیپوساکسییاسی. لاکین نؤعوندن آسیلی اولمایاراق بو جراحی مداخیلهدیر و اونون دا معین ریسکلری وار.
عملیاتدان اول مشترینین ساغلاملیغی دقتله قیمتلندیریلمهلی، آنامنز ییغیلمالی، مشتری لازیم اولان معایینه و آنالیزلردن کئچمهلیدیر. بو اکثر آغیرلاشمالارین قارشیسینی آلماغا کؤمک ائدیر. تأسف کی، بعضا بو مرحله بوراخیلیر.
آرتریال هیپرتنزییا (یوکسک تضییق)، قان لاختالانماسی سیستمی خستهلیکلری، بؤیرک و قاراجیگر خستهلیکلری و بعضی دیگر پوزولمالار زامانی لیپوساکسییا عملیاتی کئچیریلمیر.
عملیاتدان اول پاسینتین نارکوزا ممکن اولان رئاکسییاسی دا نظره آلینمالیدیر.
پیین میقداری حدیندن آرتیق چوخدورسا، لیپوساکسییا تطبیق ائدیلمیر. بو زامان دیگر اصوللاردان ایستیفاده اولونور.
پیین میقداری آز اولاندا دا لیپوساکسییایا احتیاج یوخدور.
اگر حکیم سیزه بوتون آرتیق پیی بیردن چیخارتماغا سؤز وئریرسه، بو سیزده شوبهه یاراتمالیدیر. ۱ عملیات زامانی ۴-۵ ل پی چیخاریلا بیلر. بوندان آرتیق اولماز. بو آغیر نتیجهلره (آغیر قاناخما و س.) گتیریب چیخاردا بیلر.
لیپوساکسییانین ان جدی ریسکلری آراسیندا:
- نارکوزلا باغلی اولان ریسکلر،
- قان آخما،
- کسکین بؤیرک چاتیشمازلیغی،
- پی امبولییاسی (پی ایری دامارا دوشوب اونو باغلایا بیلر کی، نتیجهده اینسان اؤله بیلر) و س.
بئلهلیکله، لیپوساکسییا جدی و کیفایت قدر تهلوکهلی جراحی مداخیلهدیر. بو عملیاتا مراجعت ائتدیکدن اول دیگر عملیاتسیز اصوللاری سینایین - پهریز، ایدمان، آپارات کوسمئتولوگییا و س. لاکین اگر لیپوساکسییا حاقیندا قطعی قرار وئرمیسینیزسه، بونو یالنیز و یالنیز تجروبهلی پلاستیک و استئتیک جراحا اعتبار ائدین.


text:
اینام - یازان: حمید آرغیش
گون اورتادان بیر آز کئچمیشدی. دوستاقلیلار ناهارلارین تزه بیتیرمیشدیلر. یایین أن او ایستی گونلریندن بیری ایدی. هاوانین سیجاقلیغیندان بیر چوخ دوستاقلیلار بئحال حالدا تختلری اوستونده اوزانمیشدیلار. ایکینجی بندین بئشینجی اوتاغی اولدوقجا ساکیت گؤرونوردو. اوتاغین بیر طرفینده اؤزـ اؤزونه میزیلدایان تئلویزییادان علاوه باشقا بیر سس اوتاغین سسسیزلیگینی پوزموردو..
"یاشار" تختیندن بیر آز قیمزاندی. اون ایکی یاتاغین سادهجه یئددی تختی دولو ایدی. اوتاغین بیر ـ ایکی دوستاغی "مرخصی"یه گئتمیشدیلر. "یاشار" تختیندن آشاغی دوشدو. بند اولدوقجا ساکیت گؤرونوردو. "ایستی بو معتادلاری دا بتر حالدان سالیب" ـ دوشوندو. نئچه لحظه تئلویزییایا گؤز نیکدی. "پوسان تاجیری" دیزیسی اکراندا ایدی. ندهنسه گولومسهییب باشین بولادی. تختینین آلتیندان بیر ایستیکان چیخایب اوتاغین ساغ بوجاغیندا یئرلشن "فیلاکس"لارا طرف دؤندو. چایی ایچهرک بوگون سحر چاغی "ممد"له بحثه گیردییی موضوعونو خاطیرلادی...
گونشین ایستی شوعالاری دوستاغین کیچیک حیهطینده داها یاخیجی، داها یاندیریجی نظره گلیردی. حیهطین انی 10 – 11 مئتر و اوزوناسی 15 – 16 مئتر اولاردی. اطرافینی اوجا و تیکانلی مفتیللر سارمیش حیهط ده، ممد"دن باشقا کیمسه گؤرونموردو. او دووارین کؤلگهسینده دایانمیش، گؤزلری بلیرسیز بیر یئره تیکیلمیش و آسیلی قالمیشدی. یاشار حیهطه گیرهجک اولان 4 تایلی قاپینین سکیسی اوسته چؤمبهلدی. نئچه لحظه ممده گؤز تیکدی. باییردا، چؤلده چوخ قالدیقدان اونون اوزونون دریسی قومرال رنگه دؤنموشدو. نئچه لحظه اونا زیللندی... نهایت اوتوردوغو یئردن قالخدی؛
- «بایاقدان دوشونورهم بلکه بو قونو حاققیندا سنله هئچ دانیشمامالی ایدیم.. » - دئدی. ممد هله بلیرسیز بیر یئره زیللنمیشدی. یاشار باشین تولایاراق سؤزونو داواملادی:
- «.. بعضیلرینه بوجور سؤزلر چوخ آنلامسیز نظره گلر.. وطن و ائل دردینی هر کیمسه آنلاییب داشییا بیلمز..»
ممد سورعتله اونا طرف دؤندو. نئچه لحظه اوزونه باخدی یاشارین.. سونرا الین چیینینه قویاراق دئدی:
- «یوخ قارداش.. یوخ.. من ده بو حاقسیزلیقلارلا اؤز ایچیمده قارشی _ قارشییا گلمیشدیم.. من ده بونو آنلامیشدیم کی بیزیمله مرکز ده یاشایان وطنداش دئییلن هر بیر کیمسه ایله چوخ فرقیمیز وار.. آما..»
دریندن آه چکیب، سؤزونون داوامینی بوراخدی.
- «آما بو شیدتله ، بو آچیقلیقلا قارشیلاشمامیشدین...بیری سنه دئمه میشدی کی سنین اؤز الین اؤز باشین اولا بیلر..مستقل بیر دؤولت اولا بیلرسن..» - یاشار دئدی. نئچه لحظه سوکوت حاکیم اولدو. ممد آلنیندان آخان تری سیله رک دئدی:
- «قاضی منی محاکمه ائدهنده سوروشوردو سن نه اوچون سیلاح آلیبسان؟! اصلا سیلاحی نئیلهییردین؟ جاوازسیز سیلاحلا کیمی اؤلدورمک ایستهییردین؟؟»
من سادهجه گولومسهییردیم.. نه دئیه بیلردیم.. اؤ ایستهدییگی کیمی دونیایا باخماق ایستهییردی.. دئدیم بیزیم کندیمیز سینیرا یاخیندیر.. اورادا کورد قاچاقچیلاری و کورد تروریست لری گلیب گئدیرلر.. داوارلاریمیزی زورلا آلیرلار.. اونلارا قارشی سیلاح آلمیشام..
اما قاضی دئدی: - سن آرتش ایدین؟..
- دئدیم بیر دفعه یوخ 100 دفعه گلیب دئمیشیک. شیکایت ائلهمیشیک. بیزیم کندیمیزه گلیرلر.. تالاییرلار.. آنجاق هاراییمیزا گلن یوخ دور.. نه اوچون بیزیم داوارلاریمیزی تالایاندا «آرتشدن» کیمسه او اطرافدا یوخدور..
قاضی بونونلاری آلدیرمادان آخیردا بیر ایل حبس وئردی منه.. نه اوچون؟! نه گوناهین صاحیبی ایدیم؟ »
- « سن مالینی و خانوادهنی مدافعه ائتمک اوچون آیاغا قالخدین. آما من... » یاشار دئدی.
سؤزون قورتارمادی..
_ «هئچ اؤیله دوشونمه.. بیزیمده ایچیمیزده وطن دویغوسو وار.. بیز ده تورپاغیمیزی سئویریک.. نه یازیق کی هارادان باشلادیغیمیزی بیلمیریک.. هله اؤز مالینی قورویانمایان وطنی نئجه قورویار.. ».
یاشار اونون اوزونه باخدی.
- «اؤزگه قوینوندا بؤیومک فخرگتیرمز.. اؤز الیمیز اؤز باشیمیز اولمالیدیر.. باخ ! بیزیم وطنین آدی ایندی دونیا خریطه سینده گؤرونمه سه ده آنجاق اولدوغونو بیلمه لی ییک.. اونا صاحیب چیخمالیییق...»
ممد باشین ترپتدی. اونون سؤزلرین اوره یینده تصدیق ائدیردی. یاشار نئچه آن اوزونه باخدی. سونرا آیاغا قالخاراق ایرهلی گلدی:
- «بورادا اونا اینامین اولسا او مطلق بیر گون اولاجاقدیر..یئتر کی بئیینله اورهکله اونا ایناناسان..» - دئییب گولومسهدی.


text:
ایشغال اولونموش داغلیق قاراباغ اراضیسینده یئرلشن ارمنیستان اوردوسونون ان بؤیوک پروبلملریندن بیری ده عسگرلرین ایچملی سو ایله تأمیناتینداکی آجیناجاقلی وضعیتدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو گونلرده ماداگیزدهکی حربی حیصهلردن بیرینین جبهه خطیندهکی بؤلمهلرینده ایچملی سو چاتیشمازلیغینا گؤره چیرکاب سولاردان ایستیفاده ائدیلیب.
اونا گؤره ده عسگرلر آراسیندا یولوخوجو خستهلیکلر یاییلیب.
معلوماتا گؤره، کارانتین تدبیرلرینین گؤرولمهسینه باخمایاراق، آرام آرکلیان آدلی حربی قوللوقچونون صحتینده جدی پروبلملر یارانیب و او، آغیر وضعیتده خانکندیندهکی حربی هوسپیتالا یئرلشدیریلیب.
حادثه ایجتیماعیتدن گیزلدیلسه ده آرام مخویان، «اطراف موحیط و طبیعی احتیاطلار اوزره ایداره ریسینین بیرینجی معاوینی» آرتور گابریلیان و یئرلی «حربی کوماندانلیغین» ایشتیراکی ایله حربی حیصهلرین ایچمهلی سو ایله تأمیناتینا دایر فوق العاده توپلانتی کئچیریلیب.


text:
کولت. آذ آقشین ائورهنین "زن" شعیرینی تقدیم ائدیر:
زن، بیشیردیین کئکسه داراشمیش قاریشقالار دا اؤلدو
داها سندن هئچ نه قالمادی بو شیکست ائوده
داها من اؤیرندیم کی، تاریخ اوشومیی قوجاقلاشماقچون
سئوگینیسه بیر عؤمور اوزاقلاشماقچون یارادیب
اوشاقلیقدان، گنجلیکدن، قوجالیقدان باشقا
بیر ده اونسوزلوق دؤورو اولور اینسان عؤمرونون
یالاندی، زن… یالاندی
اینسانی قوجالیق یوخ، اونسوزلوق دؤورو اؤلدورور
قوجاقلادیغیم بوتون قادینلاری بیرلشدیریب
اؤزومه بیر آنا دوزلده بیلمدیم…
بعضا بو نهنگ عؤمور بیرجه سؤزدن عبارت اولور:«گلمهدی…»
زن، قادینی ان تئز آتاسی اونودور
ان چوخ خاطرهلر خسته لندیریر آدامی
ایشتاهین اولمور یئمک یئمهیه، یاشاماغا،
…گلمهیه
ندنسه مترو چیخیشلاریندان هئچ واخت «او»نا طرف چیخمادیق
هئچ واخت تاپا بیلمدیک اونوتماغین رسپتینی
الیمیزده اونو آختارماق اؤلدو
آیاغیمیزدا چیخیب گلمک…
سنه گولمک گتیرجهم، قیزیم، دویونجا گولمک…
داها بوروق ساچلار اونوتماسین
سن ده اونوتما، زن، سن ده اونوتما:
آیریلیق حاقیندا دئییلمیش ان گؤزل سؤز – آیریلماماقدی


text:
آرزوبلاق دوروشوقلارینین تگ لری
سایین آرزوبلاقچیلار سلام
آرزوبلاق دوروشوق لارینین تگ لری بیر یئره ییغیلیب .
بو تگ لر تامام بلاقچیلار و دیزاینرلرین ایشله تمه سی اوچون آلتداکی کئچیددن گؤرونه جک .
دئمک کی فارس دیللی اولان دیزاینر لرینده ایستیفاده ائتمه سی اوچون تگ لرین آچیخلاماسی فارسجا یازیلیب دیر .
خاص بیر یا تگ ایسترسز بیزله ایلگی قورون . ساغ اولون
یئنی ایمکان | بؤلوم لری سیرالاما
سلام عزیز بلاقچی لار
آرزوبلاق سیستئمینه یئنی بیر ایمکان آرتیریلدی .
بو ایمکان ایلا بؤلوم لریزی سیرالاییب ایسته دیگیز کیمی دوزه بیله جک سیز .
آرتیق ایمکانلاری گؤزله یین . خوش خبرلر یولدادیر . هامیلاریزا اوغورلار
"+ به یه ن" دویمه سی ایمکانی آرتیریلدی
اولو تانرینین آدیلا
سلام عزیز آرزوبلاقچیلار
"+ به یه ن" دویمه سی ایمکانی آرتیریلدی .
بو ایمکان ایله وئبلاقیزدان گؤروش ائده ن لر سیزین یازیلاریزا ده یه ر وئره جک لر .
"+ به یه ن" ایمکانینین وئبلاقیزدا فعال اولماسی اوچون دوروشوغوزو یئنی له یین .
بو ایمکانین آرزوبلاق دوروشوق لار سیستئمینده تگی بودور :

باخیش لاریزی بیزه یازین
ساغ اولون
آرزوبلاق ایران سئروئرلرینه كؤچورولدو
عزیز بلاقچیلار ، سلام
نئچه گون چالیشمادان سونرا ، آرزوبلاق سیستئمی گوجلو ایران سئروئرلرینه كؤچورولدو.
بو آرادا بلاقچیلارا گیریش و یازی یایما اوچون بیر پارا موشكول لر یارانمیشدیر. و بیر نئچه یازی و باخیشین (20دن آز) سیلینمه سینه سبب اولموشدور .
ایندی بو موشكول لر تاماملیقلا حل اولونوب ، سیستئم یوخاری سورعتله سئرویس وئرمه گه حاضیرلانیبدیر.
یارانان موشكوللره گؤره اؤزگونوك دئیه ، سیزلره آرزوبلاقدا خوش آنلار آرزولاییریق.
ساغلیقلا
3 گونلوك یوروش لر دایاندیریلدی
گئچن 3 گوندن بو یانا ، آرزوبلاقا اولان یوروش لره گؤره بلاقچی لارا وئریلن سئرویسه بیرآزجا موشكول گلمیشدیر. بو یوروش لری دایاندیرماق اوچون تبریزلی بیر امنیت تیمی 2 گئجه گوندوز آرزوبلاق سئرورینین اوستونده ایشله ییب .
ایندی سیستئمین هئچ موشگولو اولمادان باشقان لیق پنئلینه و وئبلاق لارا گیریش ائتمك راحاتلیقلا اولونور.
بو امنیت تیمینین كؤمه ییندن و هابئله سیز بلاقچی لارین گئنه ده آرزوبلاق یانیندا اولماسیندان تشككور ائدیریك . ساغ قالین


text:
آذربایجانلی میلی-مدنی فعال، تبریز ساکینی نسیم خانیم صادقی یاشادیغی شهرین اینقیلاب محکمهسینه چاغیریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آذربایجانلی فعال «طرح نو» قزئتی تورکلر حاقیندا تحقیرآمیز یازی درج ائتدیکدن سونرا ۲۰۱۶-جی ایلده تبریزده کئچیریلن اعتراض آکسییاسیندا ساخلانیلیب. او، اطلاعات (ایران کشفیات ناظرلیگی) تجریدخاناسیندا ۵ گون ساخلاندیقدان سونرا سربست بوراخیلیب.
فعال ساخلاندیغی زامان «سیستمین علیهینه تبلیغ» و «اؤلکهنین تهلوکسیزلیینه قارشی آددیم آتماق»دا اتهام اولونوب.
قید ائدک کی، ۲۰۱۶-جی ایل ایولون ۲۰-ده اطلاعاتا باغلی اولان «طرح نو» قزئتی ۸۶۸-جی ساییسیندا تورکلره قارشی تحقیرآمیز یازی درج ائدیب. یازیدا مؤلف فیردووسینین «شاهنامه» اثریندن بیر حکایه آنلاداراق تورکلرله باغلی «ای تانینماز و بدبخت تورک، ایرانلی پهلوانلارین قودرتیندن خبرین وارمی؟! بیز تورانلیلاری کیشی کیمی تانیمیریق، اونلار هامیسی آرواددیر. ای ایرقی پیس اولان تورک، سن کیشیلرله ساواشماق اوچون یارانماییبسان، گئت، آروادلار کیمی الینه پامبیق و میل گؤتور» – کیمی تحقیرآمیز سؤزلردن ایستیفاده ائدیب.
بو مقاله گونئی آذربایجانین تبریز، اورمییه، زنجان، ماراغا، اردبیل، خوی و س. کیمی شهرلرینده کوتلوی اعتراض آکسییالارینا سبب اولدو، کوچهلرده «هارای،هارای، من تورکم»، «آذربایجان میللتی، چکمز بو ذلتی»، «یاشاسین آذربایجان» و س. کیمی شعارلار سسلندیریلیب. دینج آکسییالار تهلوکهسیزلیک قوهلرینین کوبود مداخیلهسینه معروض قالیب، اعتراضچیلاردان بیر نئچهسی دؤیولهرک بدن خسارتلری آلیب، اونلارلا فعال ساخلانیلیب.


text:
خاریجی ایشلر ناظیرلیینه خبر ائتمهدن ایسرایلده کئچیردییم گؤروشلره گؤره عذر ایسته ییرم.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری بؤیوک بریتانییا بین الخالق اینکیشاف ناظری پریتی پاتل بیلدیریب.
"اورادا بیر نئچه اینسان و شیرکتله گؤروشمک ایمکانی الده ائتدیم. ایندی گئرییه دوغرو باخاندا بو شکیلده موناسیبت قورماق هیجانیمین نئجه یانلیش شرح اولونماسینی گؤرورم. بونا گؤره تأسف ائدیرهم و عذر ایسته ییرم،" - پاتئل سؤیلهییب.
قئید ائدک کی، پاتئلین بو ایلین آوگوست آییندا ایسرایلده سفرده اولارکن گیزلی گؤروشلر کئچیردیی اوزه چیخیب.


text:
"تورکلره آزینلیق ایستاتوسو"
"ایلک مرحلهده تورکلرین آنا دیلده ائییتیم مسئلهسی قانونی بیر چرچیوهیه اوتورموش اولاجاق و بو پروبلئم آرادان قالخاجاق"
بالکان رومائلی تورکلری کنفدراسیونونون باش مودورو زورفالدین حاجیاوغلو، بولقاریستاندا یاشایان تورکلره "آزینلیق ایستاتوسو" وئریلمهسی طلبینی سئوینجله قارشیلادیقلارینی بیلدیرهرک "قبول ائدیلرسه اؤلکهدکی تورکلرین بیر چوخ پروبلئمی حل ائدیلمیش اولاجاق" دئدی.
حاجیاوغلو، 1990دان بو یانا بولقاریستاندا هئچ کسین دئمدیگی "تورکلره آزینلیق ایستاتوسو" طلبینی آچیق شکیلده دیله گتیرن، بولقاریستاندا تورکلرین پارتیسینین مؤوقعیتیندکی مسئولیت، اؤزگورلوک و خوشگؤرو اوچون دموکراتلار پارتیسینین باشقانی لوطفو مستانا تشکر ائتدی.
بولقاریستانداکی ان بؤیوک ائتنیک آزینلیغین تورکلر اولدوغونو وورغولایان حاجیاوغلو،
"اگر ایستاتوس ایستگی قبول ائدیلیرسه بولقاریستاندا یاشایان تورکلرین بیر چوخ پروبلئمی حل ائدیلمیش اولاجاق. ایلک مرحلهده بولقاریستان تورکلرینین آنا دیلده ائییتیم مسئلهسی قانونی بیر چرچیوهیه اوتورموش اولاجاق و بو پروبلئم آرادان قالخاجاق. وقف ماللارینین اعادهسی ایله باغلی مسئله بؤیوک اؤلچوده حقوقی چرچیوهده حل ائدیلمیش اولاجاق. آچیقجاسی، بولقاریستان تورکلرینین بیر چوخ پروبلئمی حل ائدیلمیش اولاجاق" دئیه دانیشدی.


text:
سون خبرلر
پروقراملار
تورکیه
اردوغان: امریکانی وئردیگی سؤزه عمل ائتمهیه چاغیردی
تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان امریکانین سوریه-نین قوزیی ینده لازیم اولان آددیملاری آتمادیغی تقدیرده تورکیهنین ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-یه قارشی لازیمی تدبیرلری گؤره جگینی بیلدیردی.
حولوصی آکار منبیچ ایله باغلی معلومات وئردی
حولوصی آکار منبیچ-ده امریکان عسگرلری ایله بیرگه نظارت فعالیتلرینین یاخین زاماندا باشلایاجاغینی بیلدیردی.
اینگیلتره و امریکا وطنداشلارینا 6 ایل حبس وئریلدی
داعش عضوو اولدوقلاری اوچون محاکمه ائدیلن، استفان ساموئل آریستیدو ایله کری پاول کلمانین دا اولدوغو 6 خاریجی متهمین هر بیرینه 6 ایل 3 آی حبس جزاسی وئریلیب.
تورک دونیاسی
چاووش اوغلو:"تورکیه و قوزیی قیبریس-ین حاقلارینی هئچ کسه وئرمریک"
تورکیه-نین خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو قیبریس-دا ساده جه موذاکیرهیه باشلاماق اوچون یئنیدن ماسایا اوتورمانین معناسینین اولمادیغینی بیلدیردی.
کرکوکده بیر هفتهده ایکینجی پاتلاما
آنا جادهده پارک حالینداکی بومبا یوکلو بیر ماشین اوزاقدان پاتلادیلدی
کرکوکده چاتیشما
پلیس گوجلری کرکوکون حویجه ائلچهسینده ترور هؤرگوتو داعش عضوو تروریستلر ایله چاتیشمایا گیردی
بؤلگه
افغانیستان-پاکیستان سرحدینده قارشیدورما
افغانیستان ایله پاکیستان آراسینداکی موباحیثهلی دوراند خطینده ایکی اؤلکه بیرلیک لری آراسیندا قارشیدورما باش وئریب.
تورکیه منبیچ-ده 60-جی نظارت فعالیتینی حیاتا کئچیردی
تورکیه سلاحلی قوهلری سوریه-نین منبیچ قصبه سینده 60-جی نظارت فعالیتی حیاتا کئچیردی.
عراق، تورکیه ایله گوونلیک امکداشلیق پروتوکولونو تصدیق ائتدی
عراق حکومتی تورکیه ایله تهلوکهسیزلیک ساحهسینده امکداشلیق پروتوکولونو تصدیق ائتدی.
دونیا
مایک پمپئو تورکیه-یه گلیر
امریکانین خاریجی ایشلر ناظیری مایک پمپئو 17 اوکتبر، چرشنبه گونو تورکیه-یه گلهجک.
ایسراییل عسگرلری 22 فیلیسطین-لینی حبس ائدیب
ایسراییل عسگرلری ایشغال آلتینداکی اردن چایینین غرب ساحل لرینده 22 فیلیسطین-لینی حبس ائتدی.
اقتصاد
صنایع اوره تیمی آرتدی
صنایع اوره تیمی آوقوست آییندا کئچن ایلین مووافیق دوورو ایله موقاییسهده 1،7% آرتیب.
اولترا زنگینلرین ساییسی آرتدی
دلار اساسیندا ان یوکسک آرتیش ایسه میلیاردرلر کاتگوریسینده اولوب اکثریتینی آسیالیلار تشکیل ائتدی
ایدمان
تورکیه روسیایا اودوزدو، ایتالیادان ایلک غلبه
فوتبول عذره یوفا میللتلر لیگینده قروپ مرحلهسینین 4-جو تورونا ایستارت وئریلیب.
کولتور و صنعت
آنکارادا مالکوم ایکس جادهسی
یئنی تیکیلن آمریکا ائلچیلیگینین یئرلشدیگی جادهنین آدی "مالکوم ایکس" اولدو
مونتسرات کاباله کاباله وفات ائتدی
مشهور ایسپانیالی اوپرا موغننیسی مونتسرات کاباله 85 یاشیندا وفات ائدیب.
بیلیم و تکنولوژی
اردوغان: تورکیه ده قبول ائتمهیهجک
"دونیانین هئچ بیر دموکراتیک اؤلکهسینده ترور تبلیغاتی ائتمک، فیکیر و دوشونجه اؤزگورلوگو اولاراق قبول ائدیلمیر"
اف-۳۵لرین اوچوشوآسقییا آلیندی
آمریکا و اولوسلارآراسی اورتاقلارا عاید بوتون اف-۳۵ اوچاقلارینین اوچوشوآسقییا آلیندی
ساغلیق و چئوره
ماجاریستان-دا ائوسیز اینسانلارین کوچهده یاشاماسینی قاداغان ائدیبلر
ماجاریستان-دا قوهیه مینن قانونا اساساً، ائوسیز وطنداشلارین کوچهده یاشاماسی قاداغان ائدیلیب.


text:
علییف پوتین بیلن دوشوشدی
روسیا بیلن آذربایجان ینگ یۇلباشچیلاری دوشوشدی
روسیانینگ دؤولت یۇلباشچیسی ولادیمیر پوتین آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی الهام علی یف بیلن دوشوشدی.
کرملین دن بریلن حابارا گؤرأ، بۆتین دۆنیأ فوتبال یاریشی نینگ آچیلیش داباراسینا قاتناشماق اۆچین مسکو باران علی یف پوتین بیلن دوشوشدی.
دوشوشیقدا علی یووینگ ۳۰-نجی آگوست دا روسیا ساپار قوراجاقدیغینی آیدان پوتین،
"قاتناشیقلاریمیز باشارجانگ یاغدایدا اؤسیأر. ۲۰۱۷-نجی ییلدا سؤودا موقداریمیز ۳۴.۴ گؤتریم یۇقارلادی. ۲۰۱۸-نجی ییلینگ ایلکینجی ۳ آییندا دا ۱۹ گؤتریم اؤسۆش بار. مونی قۇلداماق گرهکلی" دیدی.
پوتین اؤزآرا قاتناشیقلارداقی سیاسی دورنوقلیلیغا دا اۆنس چکدی.
علی یف ده روسیا بیلن آذربایجان آراسینداقی قاتناشیقلارینگ اؤسمهگینه حۇشاللیق بیلدیردی.
آذربایجان ینگ روسیا بیلن دۇست، ایشدش و استراتژیک اۇرتاق بۇلاندیغینی نیغتان علی یف،
"شو ییل و گچنکی ییل ایقدیصادیهت پوداغیندا قاتناشیقلاریمیز اؤرأن قۇوی. ایقدیصادی قاتناشیقلاریمیزی حاص هم اؤسدۆرمهک اۆچین پلانلاریمیز بار. دمیرقازیق- گۆن اۇرتا پروژه سی نینگ قۇوی نتیجه لرینی گؤریأریس. روسیادان آذربایجانا یۆک ترانزیتی یۇقارلایار بو مسئله ده تاغاللالاریمیزینگ نتیجه سیدیر" دیدی.


text:
جوزجان ولایتی خماب اولسواللیگیده اوروش دوام ایتماقده
محللی مسئوللر, خماب اولسواللیگی نینگ مرکزی گه قوشیمچه کوچ یوباریلگن لیگی نی بیلدیردی
افغانستان نینگ شمالیده جایلشگن جوزجان ولایتی خماب اولسواللیگی نینگ مرکزی گه یقین بیر جایده خوف سیزلیک کوچ لری بیلن جنگری لر آره سیده ققشتگیچ اوروش لرنینگ دوام ایتیتگن لیگی بیلدیریلدی.
مسئول لر, اوشبو اوروش نینگ بوگون ایرته لب ساعت بیشده بیر گروپ جنگری لرنینگ خوف سیزلیک کوچ لری گه حمله قیلیشی بیلن باشله گن لیگی نی بیلدیردی.
اردو مطبوعات دفتری نینگ مسئول لری دن بیری بولگن نصرت الله جمشیدی, خماب اولسواللیگی نینگ مرکزی گه قوشیمچه کوچ یوباریلگن لیگی نی معلوم قیلدی.
عینی دمده جمشیدی, طالبان گه قرشی هوائی عملیات نینگ هم دوام ایتیتگن لیگی نی بیلدیردی.
بیراق, طالبان داخل افغانستان دولتی نینگ قوراللی مخالف لری تامانیدن اوشبو خصوصده حاضرچه هیچ قنده ی بیر بیانات بیریلگن ایمس.


text:
پوتین: نامیزد اولاجاغام
سئچیملر، قیریمین روسیا طرفیندن الحاقینین ایل دؤنومو اولان ۱۸ مارس ۲۰۱۸ده گئچیریلهجک
روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین، ۲۰۱۸ده دوزنلهنهجک دؤولت باشقانی سئچیمیلرینده نامیزد اولاجاغینی آچیقلادی.
پوتین، روسییانین نیژنی نووگورود شهرینده وئردیگی آچیقلامادا،
"گلن ایل دوزنلهنهجک سئچیملرده نامیزد اولاجاغام" دئدی.
سئچیملر، قیریمین روسیا طرفیندن الحاقینین ایل دؤنومو اولان ۱۸ مارس ۲۰۱۸ده گئچیریلهجک.
آنالیستلرین وئردیگی یوروملاردا، پوتینین یئرینی قورویاجاغینا کسین گؤزویله باخیلیر.
روس قامواویو وقفی طرفیندن قیسا مدت اول نتیجهلری یاییملانان سورغویا گؤره، روس خالقینین یوزده ۶۸ی سئچیملرده پوتینه سس وئرمهیی پلانلاشدیریر.
سورغونون نتیجهلرینه گؤره، پوتینین سئچیمردهکی اولاسی ان یاخین رقیبلری ایسه یوزده ۷لیک اویلا روسیا لیبرال دموکرات پارتی باشقانی ولادیمیر ژیرینووسکی و یوزده ۴لوک اویلا کمونیست پارتیسینین لیدئری گئنادی زیوگانوو.
روسیادا پوتینین ان اؤنملی رقیبلریندن بیری حساب ائدیلهن موخالیف آکتیویست و "مالی فسادا قارشی مباریزه فوندو" قوروجوسو آلکسی ناوالنیی ایسه، حاقیندا آچیلان شکایتلره گؤره روس یئتکیلیلرین قارشی چیخماسینا باخمایاراق باشقانلیق سئچیملرینده نامیزد اولاجاغینی آچیقلامیشدی.


text:
اولی بورادا
آخار. آز بؤیوک یازیچی، پوبلیسیست، اجتماعی خادیم، «ملا نصرالدین» ادبی مکتبینین بانیسی و ایدئیا رهبری، دراماتورگ، ساتیریک جلیل ممدقولوزادنین (میرزه جلیل) نثر اثرلریندهکی پورترئت حاقدا ماتئریالی تقدیم ائدیر:
«داناباش کندینین احوالاتلاری» اثرینده هر بیر اوبرازین ظاهری گؤرکمی اونلارین حیات یولونا، کاراکتئر و دوشونجهسینه عایید موکممل تصویرلر فعال بیر واسطه کیمی بیر-بیرینه محکم باغلاندیقلاریندان احوالاتین گرگینلیینی گئتدیکجه آرتیریر.
اثرده یوخسول، زحمتکئش، مظلوم اینسانلارین نمایندهلریندن بیری اولان محمد حسن امینین ظاهری پورترئت دئتاللاری سوژئت خطینین ایلکین مرحلهسی، ائکسپوزیسییانی تشکیل ائدیر: «محمد حسن امینین اولار اللی دؤرد، اللی بئش یاشی. آرتیق اولماز. هرچند ساققالی آغاریبدیر، اؤزو آند ایچیر کی، اگر منی کاسیبلیق سیخماسایدی، هئچ کس دئمزدی کی، منیم سیننیم قیرخدان آرتیق اولا. بئله یالان دئمیر محمد حسن عمی؛ چونکی کیشینین بو سیننینده گئنه یاناقلاری قیپقیرمیزی قیزاریر».
کاسیبلیغین سیخدیغی محمد حسن امینین ظاهری گؤرکمی ایله پارالل اونون کؤرپهلیکدن بو گونه قدر اولان وضعیتی دئتاللارلا اینکیشاف ائتدیریلهرک خاریجی گؤرکهمیندن آلینان تصوراتین منطیقی تصدیقی کیمی عکس اولونور. هله اون-اون ایکی یاشیندان آتا-آناسینی ایتیرهن، مال-دؤولتی عمیلری طرفیندن بیر ایلده داغیدیلاراق اونا «بارماق حسابی» گؤستریلهن، ائولهنهندن سونرا عائلهسینی ساخلاماق اوچون ایروان طرفه ایشلهمهیه گئدیب الی بوش قاییدان، نهایتده اوچ-دؤرد ائششک آلیب چاروادارلیغا باشلایان محمد حسن امینین موختلیف واختلاریندان صحبت آچیلاراق تک بیر آرزوسو وورغولانیر. گؤردویو یوخونون تأثیری ایله کربلایا زیارته گئتمک اوچون ایستیفاده اولونان داخیلی پورترئت ائلئمئنتلری سوژئت خطینین زاویازکا مرحلهسینه کئچید آلیر. ظاهری و داخیلی پورترئت دئتاللارینین وحدتده اولدوغو بو تصویر، «اول محمد حسن عمی ایستهدی پیادا گئتسین: چونکی معلومدور کی، پیادا زیارته گئتمیین فیضی مالنان گئتمکلیکدن آرتیقدیر. اما سونرا باخدی گؤردو کی، سیننینین او واختی دئییل کی، پیادا ایکی آیلیق یولو گئدیب قاییتسین» تهکییهسی داخیلی عالمه، پسیخولوژی سجییهیه اویغون اولاراق «پس نه ائتمک» سوالی ایله چارهنی اولاق آلماقلا تاماملاییر.
پورترئت ائلئمئنتلری وحدتده بیر-بیرینه باغلاناراق داوام ائتدیریلیر: «گونلرین بیر گونو محمد حسن عمی صبح تئزدن یوخودان دوروب، گئیینیب، ناماز قیلیب، چیخدی بیر هه یه ته، دولاندی. تویوق-جوجهنی چاغیریب بیر آز دن سپدی، تؤولهیه گیریب ائششیین قاباغینا بیر-ایکی اوووج آرپا تؤکوب چیخدی کوچهیه و اؤز کوچه قاپیسینین آغزیندا چؤمبلدی، چیخاردی چوبوغونو و کیسهسینی و چوبوغو قالدیریب باشلادی چکمهیه. بیر قدر کئچدی، بیر نئچه کندلی محمد حسن عمی سیننینده محمد حسن امینین یانینا گلیب سلام وئریب جرگه ایله چؤمبلدیلر و چوبوقلارینی چیخاریب باشلادیلار چکمهیه. بو کندلیلر هامیسی محمد حسن امینین قونشوسویدولار». صحبتین شیرین یئرینده گؤزلنیلمز بیر شخص پیدا اولور و محمد حسن امینین ائششیینی ایستییر. پورترئت دئتاللاری مستقیم صورتده یوکسهلهن بیر خط اوزره اینکیشاف ائدیر، تدریجا شاخهلنیر. آرتیق مؤلف ائششک ایستهیهن شخصین – خودایار بیین پورترئتینی چکیر.
جلیل مممدقولوزاده خودایار بیین داخیلی عالمی، معنوی یوخسوللوق و چیرکینلیگی ایله یاناشی اونون ظاهری گؤرونوشونو و بونلار آراسینداکی تام اویغونلوغو قاباریق شکیلده وئریب. خودایار بی ظاهرهن او قدر عیبجردیر کی، اونا باخان واهیمهیه دوشور. خودایار بیین خاریجی سیماسی، اونون اوز قورولوشو پووئستی اوخویانلارین حافیظهسیندن اوزون زامان سیلینمیر. اونون عمللری ده، قلب عالمی و ظاهری گؤرونوشو ده اوخوجودا نیفرت حیسی دوغورور (فیرودین حوسینوو. «عادی احوالاتلاردا بؤیوک حقیقتلر».). «زئینب خودایار بیدن ائله ایرگنیردی کی، نئجه کی، اینسان قورباغادان ایرگنیر». منفی تیپی قورباغایا بنزتمکله ادیب اوخوجودا دا اونا ایکراه حیسی اویادیر، زئینبین بیر قولوزورلو دئسپوتا، ایرنج صیفتلی آداما اولان نیفرتینین حدسیزلیینی بیلدیریر. یازیچی خودایار بیین پورترئتینی یارادارکهن اونون داخیلی کئیفیتیندن، اؤز کئچمیشینی تانیماق ایستهمهمهسی، اینسانلارا دا بو بارهده دانیشماغی قول گوجونه قاداغان ائتمهسی ایله باشلاییر. داها سونرا یازیچی اونون گؤرکهمینین پورترئتینی یارادیر: «خودایار بیین آنجاق اوتوز یئددی، اوتوز سککیز سیننی اولار؛ آرتیق اولماز، بلکه اکسیک اولار. بویو اوجادی، چوخ اوجادی. بونون اوجالیغیندان اؤترو کئچهن واختدا خودایار بیه آیاما دئیردیلر. اما من سؤز وئردیم کی، اونون کئچجییندن دانیشمایام. قورخورام یالانچی اولام. بلی، بویو اوجادی، ساققالی، قاشلاری توند قارادی. اوزو ده قارادی، چوخ قارادی. گؤزلری لاپ قارادی، بیر تیکه آغ یوخدو گؤزلرینده. بئله کی، بعضی واختلار خودایار بی پاپاغینی باسیر گؤزونون اؤنونه. پاپاق قارا، گؤزلر قارا، اوز قارا. پاپاغین آلتیندان گؤزلر بئله ایشاریر کی، آدامین جانینا واهیمه اؤتورور. پس دئیهسن کی، چیم آلتیندان قورباغا باخیر». خاریجی گؤرونوشونون پورترئتی بیرمعنالی اولاراق داخیلی پورترئتی ایله عینیلشدیریلیر. یازیچی اونون ظاهرهن نئجه عیبجر اولدوغونو اوخوجویا چاتدیراراق اوبرازین داخیلی عالمینه ایشاره وورور. بویونا آیاما قوشولماسی، ساققالینین، قاشینین، گؤزونون واهیمه یاراداجاق درجهده قارا اولماسینی، پاپاق تاخدیغی زامان قورباغا ایله موقاییسه ائدیلمهسینی تصویر ائدن یازیچی اوخوجودا دا اونا قارشی منفی دویغولار یارادیر. بلکه ده، اینسانلارین قولوزورلو خودایار بیدن قورخمالارینین، قارشی چیخا بیلمهمهلرینین اوولینجی سببیدیر اونون قورخونج گؤرونوشه صاحب اولماسی. فیکیر یوروتمک اولار کی، کند اهلی خودایار بیین اول گؤرونوشوندن، داها سونرا الیندهکی زوغال دینییندن قورخور. یازیچی خودایار بیین خاریجی پورترئتینی یارادارکن بونونلا یئکونلاشمیر. داها سونرا بو گون ده چوخلارینین پروبلمی اولان بورون مؤوضوسونا توخونور: «خودایار بیین بیر قصورو وار. بورنو ایریدی؛ ایریدی، اما پیس ایریدی. من چوخ گؤزللر گؤرموشهم کی، بورونلاری ایریدی، آمماخودایار بیین بورنو پیس ایریدی. بورنونون یوخاری طرفیندن بیر سوموک دیکلیب. سوموک دوزدو، اما آشاغیسینین اتی خوروز پیپیی کیمی دوشوب سول یانا».
گؤروندویو کیمی، یازیچی اوبرازینین نئجه ایرنج گؤرکهمین صاحبی اولدوغونو آرتیقلاماسی ایله اوخوجویا چاتدیریب. خودایار بیین بورنونون خوروز پیپیینه بنزدیلمهسی ایله خاریجی پورترئتین یارادیلماسی تاماملانیر. خودایار بیین پورترئتی ده موقاییسهلی کاراکتئر داشیییر. اونون دا پورترئتینی دؤورلشدیرهرک ۳ مرحلهیه بؤلمک اولار.
۱. خودایار بیین کاتدا اولمازدان اوولکی پورترئتی
۲. خودایار بیین کاتدا اولاندان سونراکی پورترئتی
۳. خودایار بیین زئینبدن سونراکی پورترئتی
بیرینجی مرحلهدهکی خودایار هئچ کیم طرفیندن ساییلمیردی. عادی اینسان ایدی. او کاتدالیغا دا نورمال قایدا-قانونلا گلمهییب، وظیفهیه گلمهسینه آتالیغی سبب اولوب. لاکین کاتدا اولاندان سونرا خودایار بی سانکی ایللرین قیصاصینی کندلیلردن آلماغا باشلاییر. حکایهنی دانیشان لاغلاغی صادیق دا دئییر کی، خودایار کاتدا اولاندان سونرا یامان دییشیر. خودایار بیین کاتدا اولاندان سونرا یالنیز آدی اولور. اؤزونو مایلی-پوللو گؤسترمهیه چالیشیر، لاکین بونون بئله اولمادیغینی زئینبی اؤزونه صیغه ائتدیرمک ایسترکن طلب اولونان شیرینلیگی وئره بیلمهیهنده گؤروروک. خودایار بی کاتدا اولاندان سونرا ظالملیق دؤورو باشلاییر. الیندن هئچ بیر ایش گلمهیهن بو اوبراز اثر بویو ظالیملیغین و اؤزباشینالیغین سیموولونا چئوریلیر. اوچونجو مرحلهده ایسه خودایار بی حیدردن زئینبه قالان بوتون مالی-مولکو اؤزونونکولشدیرهرک، هم وظیفهلی، هم ده وارلی بیر شخص عنوانینا یوکسلیر. بو مرحلهده خودایارین ظالملیغی ان یوکسک زیروهسینه چاتیر. اونون ظلمونون دؤزولمزلیینی زئینب و اونون اؤولادلارینا ائتدیکلرینده گؤره بیلریک. خودایار بیین پول اوچون ائتدیکلری کولمیناسییا نقطهسیدیر.
یازیچی خودایار بیین معنوی خصوصیتلرینین تصویرینی وئررکهن اوبرازین سانکی «آغا نظرم، بئله گزرم» دئدیینی گؤستریر. خودایار کندده الینده زولاقلی دینکله گزیر. ایستدیینی وئرمهیهنده، «مذهب»اینه دیهن اولاندا محض بو دینکله اونلاری جزالاندیریر. صیغه ائتدیرمک اوچون شهره گلندهسه اونون دوکاندان قووولماسی صحنهسینده بیز خودایارین یالنیز ساده، آوام، قورخاق کندلیلرین اوزرینده حؤکمونون اولدوغونو گؤروروک. خودایار منفی اوبرازدی. اونون ائتدیی هر حرکتده داخیلی پورترئتینی گؤره بیلیریک. اونون ظالم و اؤزباشینالیغی ایسه بو پورترئتین بونؤورهسینی تشکیل ائدیر. خودایارین ظالم و اؤزباشینالیغی اثر بویو اینکیشاف ائدیر و احوالاتین سونو دا اونون خئیرینه نتیجهلنیر.
آردی وار...


text:
اوکراینانین حقوق-محافظه اورگانلاری میخایل سااکاشویلینین حبسی اوچون خصوصی عملیات حاضیرلاییرلار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی تاسس آگنتلیگی یاییب.
«خصوصی عملیات حاضرلانیر. بؤیوک سایدا قوه و تکنیکادان ایستیفاده ائدیلهجک. بو سای سااکاشویلینین کیئودهکی منزیلینده آپاریلان عملیاتدان چوخ اولاجاق. هلهلیک عملیاتین تاریخی بیلینمیر»، – دئیه آگنتلیین منبعسی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، سااکاشویلی دونهن اوکراینا حقوق-محافظه اورگانلاری طرفیندن حبس ائدیلسه ده، سونرادان طرفدارلارینین یاردیمی ایله آزادلیغا چیخمیشدی.


text:
ماناس دستانی
ماناس دستانی ـ قیرقیزلارین میلّی دستانیدیر. مانی دینینی یاشایان قاراخیتایلار ایله موسلمان قاراخانلیلارا آراسینداکی موباریزهده قیرغیزلارین وضعیتینی و ماناس آدلی آدامین باشیندان کئچنلری ایضاح ائدن داستاندیر. مشهور تورکولوق ویلهئلم رادلوفف (1837-1918)، ماناس دستانی ایله باغلی ایلک توپلاماغی، قیرغیزیستانین توکموک شهرینین جنوبونداکی ساری باغیش بویونا منسوب بیر ماناسچیدان (داستانی گونوموزه قدر نسیلدن نسله آکتاراگئلئن شیفاهی نقل ائدنلر) 1869دا ائتمیشدیر. خالق آراسیندا بو شیفاهی خالق ادبیاتی نقل ائدنلرینه ایرچی و یا جوموکچو دا دئنمیشتیر. [1] ماناس داستانینا هله ده علاوه لر ائدیلیر و داستانین 130دان چوخ موختلیف فورماسی واردیر.
ماناس حاقیندا آنلاتیلار[دَییشدیر]
ماناس خانین آتاسی یعقوب خاندیر. آناسینین آدی چیغریجی دیر. یاقوب خان ایله چیغریجی خانیم عاییله قوردوقدان اون دؤرد ایل سونرا ماناس آنادان اولموشدور. دوغوشو ایله یاخینلیقدان گلن ائلچیلر، اونون بیر قهرمان اولاجاغینی درحال آنلامیشدیلار. اون یاشینا گلدیکده تام بیر قهرمان اولور. دوشمنلرینین اوزرینه هوجوم ائدهرک پریشان ائدیر. آتلارینا آت ائریشئمئز، زیرئهینه اوخ ایشلهمز. یاقوب خان، اوغلونون قوچاقلیقلارینی، قهرمانلیقلارینی گؤرنده، اونو قوروماق، اونونلا یولداشلیق ائتمک اوزر، باکای آدیندا بیر نفری اونون یانینا قویموشدو. ماناس، نوگای بویوندان گلیر. کالمیک باسقینلارینا قارشی قیرغیز خالقینین بیرلیگینی، بوتؤولوگونو قورویور و بیر قهرمانلیق و آزادلیق رمزی حالینا گلیر.
" چینگیز خانین اوغوللاری! سن داغلارین بورکوت-باتیری، سن گؤللرین ار-سازانی، گئری سیچرایان قان-گلدیم، قارا طالع جان-گلدیم، ایرمانین ایرچی-اوول، ییرتیقلاری یامایان، سینیقلاری ساغالدان شیرین دیللی آجیبای


text:
روسییایا کریم و دونباسی قایتاردیغینا گؤره اوکراینا پرزیدنتی پیوتر پوروشنکویا میننتداریق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «روسییا ۱» تلویزییاسیندا چیخیشی زامانی روسییا لیبرال دموکرات پارتییاسینین صدری ولادیمیر ژیرینووسکی سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، پوروشنکو روسییانین جاسوسودور و اؤز وظیفهسینی اوغورلا ایجرا ائدیر:
«بیزیم طرفیمیزدن ائدیلن هر شئی دوغرودور. عکس تقدیرده کریم و دونباسی گئری قایتارا بیلمزدیک. بیز هامیسینی گئری قایتاراجاغیق. بونلار پوروشنکو سایهسینده مومکون اولاجاق. او بیزیم جاسوسدور. او هر شئیی دوغرو ائدیر. پوروشنکو بیزیم اونون قارشیسیندا قویدوغوموز وظیفهنی سونا قدر اوغورلا ایجرا ائدجک».


text:
پاکستانده محصللر لیلیه سیگه حمله قیلیندی
پاکستان نینگ پشاور شهریده، زراعت عالی بیلیم یورتی گه باغلیغ یاتاقخانه گه هجوم اویوشتیریلدی
پاکستان نینگ پشاور شهریده، زراعت عالی بیلیم یورتی گه باغلیغ یاتاقخانه ده اویوشتیریلگن هجومده کوپراغی اوقووچی 11 کیشی جان بیردی.
محلی مطبوعات آرقه لی نشر قیلینگن خبرلرگه کوره، چادر کییب کیلگن هجومچیلر، اوقووچی یاتاقخانه سی هم جایشلگن زراعت مدیرلیگی نینگ صحنی گه کیریب بارگن و هجوم اویوشتیرگن.
اوشبو حادثه عاقبتیده 37 نفرنینگ یره لنگن لیگی بیلدیریلدی.
تقریباً 2 ساعت دوام ایتگن توقنه شوو نتیجه سیده هجوچیلرنینگ اولدیریلگن لیگی معلوم قیلیندی.
مذکور هجومنی پاکستان طالبان گروهی اوز بوینیگه آلگن.


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری دوللارینین ایندئکسی ۰،۰۹% مؤحکم لَنهرک ۱۰۳،۱ بند سوییهسینه چاتیب.
آپا خبر وئریر کی، بئلهلیکله، دوللارین ایندئکسی یئنیدن ۱۴ ایللیک ماکسیموم گؤسته ریجی اولان ۱۰۳،۶۵ بند سوییهسینه یاخینلاشیب.
آورو دوللارا نیسبتهن ۰،۱۳% اوجوزلاشاراق ۱،۰۴۳۹ دوللار حدینه ائنیب. حالبوکی، بوندان اؤنجه آورو ۱،۰۴۶۹ دوللارادک باهالاشا بیلیب.
آوسترالییا دوللاری ۰،۱۸%، یعنی ۰،۷۱۸۲ دوللارا دک اوجوزلاشیب. بئلهلیکله، "یاشیل قیته"نین رسمی والیوتاسینین مزهننهسی ۷ آیلیق مینیموما، یعنی ۰،۷۱۶۰ دوللار سوییهسینه یاخینلاشیب.
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری والیوتاسی اینگیلتره فونت ایستئرلینگینین مزهننهسینه ده تضییق گؤسترمکدهدیر. بئله کی، فونت ایستئرلینگ ۰،۲۱%، یعنی ۱،۲۲۷۱ دوللار سویسیندک اوجوزلاشیب.
دوللار یاپونییا یئنینه قارشی ۰،۲۲% مؤحکمله نیب و ۱۱۷،۳۳ یئنه چاتیب. خاطیرلاداق کی، دونالد ترامپ پرئزیدئنت سئچیلهن گوندن دوللار یئنه قارشی باهالاشیر. سئچکی لردن بو گونه دک یئن ۱۰% اوجوزلاشیب.
قئید ائدک کی، بیر چوخ بیرژالار بایرام تعطیلینه باغلانسا دا، بعضیلرینده کیچیک حجمده تیجارتلر آپاریلیر.
یئری گلمیشکهن، بازار ایشتیراکچیلاری دوللارین جدی کوررئکسییایا اوغراماسینی پروگنوزلاشدیریر.


text:
کنکورسناو نتیجه سی اعلان قیلندی
افغانستان ده گی عمومی کنکور امتحانی نتیجه لری بوکون اعلان قیلنگن.افغانستان عالی اوقو یورتلر وزیرلیگی تامانیدن اعلان قیلنگن رقم لرگه کوره،43 مینگ دن آرتیق طلبه مملکت ده کی تورلی عالی درگاه لر و باشقه عالی اوقو مرکزلریگه جلب ایتلگنلر.
کابل ده یولگه قوییلگن مطبوعات یغنیده صحبت لشگن ،عالی اوقو یورت لر وزیرلیگی معاونی عثمان بابری،1388 ییلیده کی کنکور سناویده 88 مینگ طلبه قتشگنینی معلوم قیلگن.
بابری جناب لریگه کوره 43 مینگ طلبه افغانستان ده گی عالی اوقودرگاه لری و شونگه اوخشش اوقوتوچی لرنی تیارلش کبی عالی درگاه لرده قبول بولگن لر.
افغانستان عالی اوقو یورتلر وزیرلیگی حساباتی گه کوره ، قبول بولگن طلبه لرنینگ 76 فایزنی ایرککلر و 24 فایزنی قیز طلبه لر تشکیل بیره دی .
عالی اوقو یورتی وزیرلیگی معاونی گه کوره قبول بولگن قیزلرنینگ اکثریتی کابل، هرات و بلخ ولایتده گی عالی اوقو درگاه لرده جذب ایتلگن .
بابری جناب لری نینگ ایتیشلریچه داوطلب لردن یرمی عالی درگاه لرده وقالگن لری ایسه معلم لرنی تربیه لش و ملهکه لی بیلم لر موسسه لریگه قبول قیلنگن.
بابری جنابلری عالی درگاه لرده قبول قیلنگن طلبه لر سانی اوتگن ییلگه نسبتا یوقاری بولگنینی ایتشسه دی ، کنکور سناوده قبول قیلنگن طلبه لرنینگ عمومی سانی اوتگن ییلگه نسبتا پس دیر.
اوتگن ییلی کنکور سناوده قتنشگن 80 مینگ طلبه دن 57 مینگ طلبه عالی درگاه لرده قبول قیلنب آلینگندی .
مینگلب کنکور داوطلب لرنینگ عالی درگاه لرده قبول بولمگن لیکلری اکثریت اوچون اساسی خواطر لردن بیری حساب لنه دی.