text:
آنتروپوسن
آنتروپوسن (آنتروپوسئن) اینگلیسجه: Anthropocene اينساناوغلونون دونيايا اولان ائتکيسينين ان اوست دوزئي چيخديغي صنايع دئوريميندن بوگونه اولان سورج و دوام ائدهجک بو دوروما اينسان چاغي دا دئییلن دؤنهمه وئريلن آد. چونکو دونياميز آرتيق گئري دؤندورولمهسي چوخ زور بير سورجه گيرميشدير. يعني بير آنلامدا اينساناوغلو اؤنجهلري دونيادان ائتکيلهنيرکن ايندي دونياني ائتکيلهمکدهدير. نئجهکی دونياميزين تاريخسل سورهجينه باخديغيميزدا ميليون ايللرله ايفاده ائديليرکن آنتروپوسئنين سون اوچ يوز ايلليک بير سورهجه تقابل ائتديييني گؤرمهییميز گرچکدن ده مودهيش بير دَييشيمين وار اولدوغونون گؤسترگهسيدير. آنتروپوسئنين يئني بير چاغ اولاراق نيتهلهنديريلمهسي بيليم اينسانلارينا گؤره دونياميزين گئري دؤندورولهمز بير دَييشيمه گيردييي ساويدير.


c: text/html

text:
تی. اس. الیوت
Eliot in 1934
دؤغومتاریخی ۲۶ سپتامبر ۱۸۸۸ سنت لوئیس, Missouri, آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلومتاریخی ۴ ژانویه ۱۹۶۵ میلادی (۷۶ یاش) Kensington, London, England ایش شاعیر, اوْیون یازیچی, ادبیات تنقیدچی, ادیتور وطنداشلیق آمریکا by birth; بؤیوک بریتانیا from 1927 تحصیل AB in philosophy ( هاروارد بیلیمیوردو, 1909) آلما ماتر Merton College, Oxford چالیشما ایللری 1905–1965 ادبی حرکت Modernism دیرلیایشلری The Love Song of J. Alfred Prufrock (1915), The Waste Land (1922), Four Quartets (1943), " Murder in the Cathedral" (1935) دیرلیجایزهلر Nobel Prize in Literature (1948), Order of Merit (1948)
تی. اس. الیوت ( اینگیلیسجه: ) T. S. Eliot شاعیر ادبیات تنقیدچی و یازیچی - ۲۶ سپتامبر ۱۸۸۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶ ایل عومر ائلهییب و ۴ ژانویه ۱۹۶۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«
T. S. Eliot»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار [ دَییشدیر ]
قارداش پروژهلرده
تی. اس. الیوت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
فایللار
ویکیآمباردا

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یوهان قوتنبرق
یوهان قوتنبرق (آلمانجا: Johannes Gutenberg) انسانیت تاریخینده ایلک دفعه اولاراق متال لؤحه لرین کؤمکی ایله کیتاب چاپ ائتمه اصولونو ایلین آلمان ایختیراع چی سی اولموشدور.
کیتاب چاپیندا حرکتلی متال لؤحه لرین تطبیقی اینقلاب تؤره دیر. آوروپادا کیتاب ایستحصالی گوجله نیر و بوتون دونیایا گئنیش یاییلماغا باشلاییر. او رنسانس دؤورونون آچاری حساب ائدیلیر. قوتنبرقین ایلک چاپی اولان اینجیل (Bibliya) اؤز یوکسک کیفیتی ایله مشهور دور.
یوهان قوتنبرق تخمینا ۱۳۹۷، ۱۴۰۰ – جی ایللرده ماینس (Mayns) شهرینده آنادان اولموشدور. اونون آتاسی جناب گئنس فلایش (Qensflayş) تیجارت ده چالیشیردی. او دؤورون دبینه گؤره یوهان گئنس فلایش اؤز سوی آدینی دییشه ره ک واختیلکه () یاشادیقلاری یئرین آدینی گؤتورور. ۱۴۱۱ – ۱۴۲۰ – جی ایللرده قوتنبرق عایله سی پاتریشیا و وطن داشلار آراسیندا باش وئرمیش مناقیشه یه گؤره ماینسدان استراسبورگ شهرینه کؤچورلر. بورادا او عمرونون چوْخ حیصّهسینی کئچیر ه ره ک داشلارین پارداقلانماسی، و گوزگولرین حاضیرلانماسی ایله مشغول اولور.
۱۳۴۰ – جی ایل کیتاب چاپینین ایختیراع سی ایلی حساب اولونور. قدیم سندلره گؤره، ۱۴۴۴ – ۱۴۴۶ – جی ایللرده پروکوفی والدفوگئل (prokofiy Valdfoqel) گیزلی مکتوبدا باشقالاری ایله القیه علاقه گیره ره ک "سونی مکتوبون " سیرلرینی ساتماغا چالیشیر.
قوتنبرقین گنیال (genial) ایختراع سی اوندان ایعبارت ایدی کی، او متال حرفلری ترسینه اولاراق متالدان قاباریق شیکیلدن حاضیرلاییر. بۇ حرفلردن ییغیلان متن لری او سونرا کاغیذین اوزه رینه چاپ ائدیر ایختراع نی گئنیش تطبیق ائتمک اۆچون اونون وسایتی (vəsaiti) چاتمیر.
۱۴۴۸- جی ایلده ماینسا قاییدان قوتنبرق یوهان فاوست ایله مقاویله باغلاییر و اونا ۶٪ و گونده لیک ۸۰۰ گولدن پول اؤده مک له متبه انینین ؟(mətbəəninin) شریکلی صاحیبی اولورلار. قوتنبرق اساس کاپیتالی حیصّه – جیسسه آلیردی. دؤوریینده () پولو آرتماسی ایله فاوست تدریجاً اوزاق لاشیر و ۱۴۵۲- جی ایلده واختی – واختیندا ۸۰۰ گولدننین اؤده نیلمه سینه گؤره ایللیک حاققدان آزاد اولونور.
کیچیک مالیه وسایتی و هئچ بیر تجروبه یه مالیک ایشچیلرله قوتنبرق بؤیوک نایلییت (nəailiyyət) الده ائدیر. ۱۴۵۶ – جی ایلده او ۵ موختلیف فورمادا حرفلر تؤکور و الیا دوناتین لاتین قرامرینی (qrammatikasını) و ایکی اینجیلی چاپ ائدیر.
قوتنبرق چاپ ایشیندن گلیر گلنه قدر اوزون مدت شریکینه پول وئرمکدن بویون قاچیریر. فاوست اونو محکمه یه وئره ره ک فایزلرین (faizlərin) اؤدنیلمه سینی طلب ائدیر. محکمه ده او اودوزو و مطبع بوتونلوک له فاوستا کئچیر و قوتنبرق هر شیی تزه دن باشلامالی اولور. او سونرا وطنینه قوتنبرقه قاییدیر و اورادا یئنی جاپ مطبع سینین آچیلماسی ایله مشغول اولور.
مایس ده یاشایان حقوق شناسی دکتور. کونراد هومری ایله قوْتنبرق آراسینداکی راضی لاشمایا اساساً ۱۴۶۸ – جی ایلده او چاپ مطبعه سی یارادیر. ۱۴۶۵ – جی ایلده قوتنبرق ناساو زاده گانی طرفیندن سارایا گؤتورولور. اونا ایللیک پالتار، شراب، بوغدا وئریلیر و وئرگیلردن آزاد اولونور.
قوتنبرق عمرونون سونونا کیمی ماینس دا یاشاییر. ۱۴۶۸ – جی ایلده او وفات ائدیر. وفاتیندان سونرا اونون دقیق هارادا دفن اولونماسی معلوم اولمادیغیندان قبری معلوم دئییلدیر.


text:
ایسماعیلیه
ایسماعیلیلر یوخسا ایسماعیلیه فیرقهسی بیر شیعه چیلیک مسلکیدی. ایمام صادیق اوغلو ایسماعیلی یئتدینجی ایمام بیلیبلر. ایکی بؤلوم نزاری لر و مستعلی لر فیرقهسینده.
نزاریلر چوخلو ایراندا یاشیردیلار و میصر اؤلکه سی مستعلی اولوردو. نزار و مستعلی المستنصر میصرین فاطمیلر حاکیمینین اوغلانلاریدی و اونون اؤلومونه حوکومت اوسته قاریشیق دوشدو و مستعلی نزار یئرینه تخت اوسته چیخدی.
نزاری ایسماعیلیلر الموت قلعه سینده حسن صباح الی ائیله قورولدو و حسن صباح بو فیرقه نی بوتون قزوین زنجان و ری (آراگی) شهرلرینده حاکیم ائتدی.ایندی بو فیرقه ایراندا چوخ چوخ آزدی و هندوستان و افغانیستان و میصرده نئچه آداملار بو مسلکده واردی.
ایندیکی نزاری ایسماعیلی لرین ایمامی کریم آقاخاندی و ژنو شهرینده دونیایه گلیب. ایندی پاریسده اولور.
قرامطه یوخسا باطنیدَییشدیر
قرمطی یوخسا ملاحده آدلانیردیلار و قاریش دورانلار اولارین آدلارین قرمطی سسله دیلر. ایسماعیلی لر اوزلرینه دعوت یوخسا هادی دعوتی آد وئریبلر.عربلر اولارا باطنی (ایچئریده) آد وئریب.چون ایسماعیلی لر قورآن اۆچون بیر ایچئری و درین معنی بیلبلر و قورآنین گوروشن سوزلرین قبول ائدمیردیلر قورآن معناسین اوزلریندن بیر ایچئریده اولان سوزلر ائیله معنی ائددیلر.
قایناقدَییشدیر
فارسیجا ویکی پدیا [۱]


text:
قواردیا لومباردی (ایتالیاجا: Guardia Lombardi) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱٬۶۹۸ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن 998 متر یۇکسکلیکده یئر آلیب.
ایتالیا شهرلرین لیستی
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
tuttitalia وارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Guardia Lombardi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده قواردیا لومباردی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
بیرینجی شاه اسماعیل
شاه ایسماعیل صفوی یا دا شاه ایسماعیل ختایی صفویلر دؤولتیسینین قوروجوسو و بیرینجی شاهی. آذربایجان و تورک دیلینین کلاسیک شاعیریایدی.
آذربایجان تورکجه سی تاریخده ایلک دفعه دؤولت دیلی کیمین شاه ایسماعیل زامانی ایستیفاده اۇلموشدور.
یاشامی
شاه ایسماعیل صفوی ۱۴۸۷-جی میلادی ایلین ۱۷-سینده نوفوذلو آذربایجانلی عائیلهسیندن آنادان اولموشدو. او آتا طرفیندن شیخ صفیالدین نسلیندنایدی. شاه ایسماعیلین آتاسی شیخ حیدر و بؤیوک آتاسی شیج جنیدیدی. اونون آناسی علم شاه بیگ، آغ قویونلو حاکیمی اوزون حسنین قیزی، سولطان یعقوبون باجیسیدی.[۱] شاه ایسماعیلین ۲۵-جی آتاسی ابوالقاسم حمزهنین، ۱۵-جی آتاسی قیزیلبؤرک فیروزون قَبیرلری اردبیل یاخینلیغینداکی شیخ کهرلان کندینده هلهده قالیر. محلی اهالی او قبیرلره زیارتگاه گؤزونده باخیلار.[۲]
۱۹۸۸-جی ایلین ۹-ندا طبسراندا شیروانشاه قؤشونو ایله دؤیوشده قیزیلباشلار مغلوب اولدولار. بو دؤیوشده شیخ حیدر اؤلدورولدو. اؤلوموندن سونرا، سولطان یعقوب طرفیندن ایسماعیل، آناسی و قارداشلاری سولطانعلی و ایبراهیم ایله بیرلیکده اوّل ارمنی صومعهسینده آکدامار قالاسیندا، سونرا شیراز یاخینلیغینداکی ایستخر قالاسیندا ۵ ایل حبس اولدولار.[۳]
بیر مودّتدن سونرا اوزون حسنین نوهسی سولطان روستم، صفویلردن ایستیفاده ائتمک هدف ایله اونلاری حبسدن آزاد ائدیب، موستقیل حاکیم کیمی سولطان علینی اردبیله قئیتردی.[۴] شیخ حیدرین بؤیوک اوغلو سولطان علی شیخ حیدرین یؤلونو دوام ائدیب و دونیادان گئتمکدن قاباق قارداشی ایسماعیلی طریقت شیخی وظیفهسینه واریث تأیین ائتدی.[۵]
سولطان علی و سولطان روستمین بیرلشمیش قؤشونلاری ۱۴۹۳-جو ایلده بایسونقورو مغلوب ائتدیلر. دالا چکیلمک ایستین سولطان بایسونقور دؤیوشده اؤلدورولدو. سولطان روستم اصلی رقیبینی مغلوب ائتدیکدن سونرا صفویلر علیهینه قارشی چیخدی. اردبیل یاخینلیغیندا سولطان علی و سولطان روستم آراسیندا باش وئرن شماسی دؤیوشونده شیخ سولطان علی مغلوب اؤلوب اؤلدورولدو.[۶][۷]
شیخ علینین اؤلوموندن سونرا صوفیلر، ایسماعیل و قارداشی ایبراهیمه اردبیلده گیزلنمهیه گؤره یاردیم ائتدیلر. اونلاردان سونرا سولطان روستمین گوجلری حیدرین اوغلانلارینی هر طریقی ایله توتماق و مَحو ائتمک دستور ایله شهره داخیل اولدولار. ایسماعیلین آناسی عالم شاه بیگیم گیزلندیکلری یئر شیخ صفیالدین مقبرهسینی اوغلانلاری ایله ترک ائدهرک، قاضی احمد کاکولی آدلی صفوی اؤیرنجیلردن بیرینین ائوینی کؤچدو و ۳ گون اوردا قالدی. خانجان آدلی قادین شاه ایسماعیل و قارداشینین آنالیقی اولدو.[۸]
داها سونرا قیزیلباشلار شیخ ایسماعیل و قارداشینی اردبیلده گیزلتدیکدن سونرا رشته، سونرا لاهیجانا، گیلانین بئیهپیش ویلایتینین حاکیمی گارکیا میرزا علینین یانینا گتیردیلر. قیزیلباشلار تانینمیش عالیم شمسالدین لاهیجینی عرب و فارس دیللرینی اؤیرتمک( قورآنی اوخوماق اوچون) ایسماعیل و قارداشینین معلیمی تأیین ائتدیلر.[۹]
شعرلری
ایسماعیل ختایی نین شعرلری تورک دیلینده دیر.
بیرینجی غزلی:
حُسن رُخسارين، کيم اولدو جان و دل حيران اونا،
وعدهٔ دوُر ِ قمرنى تاپشيرير دوران اوْنا.
چون سنين حُسنين مثالِ يوسفِ کنعان دير،
يۆزينى هر کيم کى گؤرمز يوْؤخدورور ايمان اوْنا
آتش ِ عشقينده اى خونخواره گؤزلو دلبريم،
اؤيله يانميشدير بوباغريم، يوْؤخ دورور درمان اوْنا.
گۆل ياناغين دلبرا، بس تازهتردير هر زمان
قانلى ياشيمدان تؤکر هردم گؤزوم باران اوْنا.
ظلمتِ زلفونده کؤنلو بو «ختايي» خستهنين
خضره بَنْزَر کيم، گؤرونمز چشمهٔ حيوان اوْنا
ایکینجی غزلی:
اى پرى، حُسنين سنين ماهِ منوّر گؤرموشم،
اُول يۆز اوسته ابرتک زلفون معنبر گؤرموشم.
گرچى محشر بير اوْلور اهلِ جهاندا، اى صنم
فرقتينين هر گونون من رازِ محشر گورموشم.
بسکى بولبول تک جهاندا عشق ايلن فرياد ائدَم،
عارضين باغِ گۆلون چون ورد ِ احمر گؤرموشم
بس منيم مُلک جهاندا طالعيم فيروز اوْلا،
تا سنين يۆزون کيمى بير سعد اکبر گؤرموشم.
بو «ختايی» نين مقامى آستانيندير مدام
چون سنى شاهِ کَرم اؤزومنى قنبر گؤرموشم
ائللر سایی
بو ائللرین آدی بئله گلیب؛
شاملو ائلی (شاللو ائلی)
قاجار ائلی (قاچار ائلی)
ذوالقدر ائلی (دول قاچیر ائلی)
استاجلو ائلی (اوستاشلو ائلی)
دستجانلو ائلی (دوشدوجانلو)
بو ائللر، شاه اسماعیل صفوی و صفوی دؤولتینی حاکیمیته یئتیردیلر.[۱۰]
گؤرونتولر
- 1. Şah İsmayıl Xətai.jpg
- Shah esmaeil01.jpg
قایناقلار
- ↑ Quliyeva Nahidə, p. 3.
- ↑ Əliyar Səfərli & & Xəlil Yusifli, p. 5.
- ↑ Şəmsi İsgəndəroğlu 1972, p. 145.
- ↑ Oqtay Əfəndiyev, p. 42.
- ↑ Sadiq Nağıyev, p. 14.
- ↑ V. Minorski, p. 114.
- ↑ Cəfər İbrahimov, p. 5.
- ↑ Sadiq Nağıyev, p. 15.
- ↑ Oqtay Əfəndiyev, p. 43.
- ↑ دکتر شهبازی شیران، حبیب (۱۳۸۳). پی جویی و تحلیل اجزاء و عناصر معماری جمعه مسجد اردبیل. مؤسّسه مطبوعاتی رعد، تبریز، مقدّمهٔ تاریخی
- قیریلمیش فایل باغلانتیلاری اوْلان صحیفهلر
- آذربایجان تورکجهسینین ادبیاتی
- کیمسهلر قارالامالاری
- تورک شاهلار
- تورک شاعیرلر
- صفوی ایمپیراتورلوغو
- صفوی شاهلار
- صوفی شاعیرلر
- تورک کوکنلی ایرانلیلار
- ۱۴۸۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۵۲۴-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- اردبیللیلر
- صفویلر
- 15th-century Iranian people
- 16th-century Azerbaijani poets
- 16th-century monarchs in the Middle East
- Iranian people of Greek descent
- Azerbaijani-language poets
- Alevism
- Iranian Shia Muslims
- People of Turkic descent
- Critics of Sunni Islam


text:
۲۴ مارس
۲۴ مارس:
- ۸۰۹ - هارون الرشید٬ ۵-جی عباسی خلیفهسی اؤلدو.
- ۱۳۹۴ - تئیمور شامی تۇتدو.
- ۱۸۸۲ - رابرت کوْچ٬ ورم ناخوشلوغونا سبب اوْلان باکترینی تاپدیغینی بیلدیردی. بۇنا گؤره ۱۹۰۵ ایلینده نوبل اؤدولونو قازاناجاقدیر.
- ۱۹۲۳ - یونان جۆمهۇریتی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۲۶ - تۆرکیهده نفت آختارما و ایشلدیلمهسینین دؤولتجه ایداره ائدیلمهسینی اؤنگؤرن قانون مجلیسینده قبول ائدیلدی.
- ۱۹۷۶ - آرژانتین دؤولت باشقانی ایزابل پرون٬ قانسیز اینقیلابلا دئوریلدی. جوْرج رافائل ویدلا٬ امیلیو ادواردو ماسرا و اوْرلاندو رومان آقوستیدان تشکیل اوْلان هئیأت حؤکومته ال قوْیدو. یئددی ایللیک دیکتاتورلوقدا ۳۰٫۰۰۰ یاخین آدام اؤلدورولدو.
- ۱۹۹۹ - ناتو٬ کوْزوْووْداکی دؤیوشلر اۆزرینه٬ یوقوسلاوییه قارشی هاوا حرکتلری باشلاتدی.
- ۲۰۰۷ - تۆرکیه ۲۰۰۸ اوروپا فوتبال شامپیون الهمهلرینده یونان فوتبال تیمینی ۴-۱-ـه اۇتدو.


text:
دنی (فوتبالیست)
دنی (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Danny (footballer)) (دوْغوم:۷ اوت ۱۹۸۳ (۳۸ یاش) Caracas) بیر فوتبالیست. پورتوقال میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Includes other competitive competitions, including the Russian Super Cup, UEFA Super Cup
قارداش پروژهلرده دنی (فوتبالیست) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ماریتیمو کولوبونون اویونچولاری
- اسپورتینق پرتغال کولوبونون اویونچولاری
- دینامو مسکو کولوبونون اویونچولاری
- زنیت سن پترزبورق کولوبونون اویونچولاری
- ایسلاویا پراق کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
سوداندان تورکیهیه تشکر
ژنرال عبدالفتاح البرهان، سودان اوردوسونون اؤزل گوجلرینین ماذونیت قوتلامالارینا قاتیلان تورک قوناقلاری اؤزل اولاراق سلاملادی
سودان اگمنلیک شوراسی باشقانی ژنرال عبدالفتاح البرهان، باشکند خارطومون مرهیات بؤلگهسینده تشکیل ائدیلهن اؤزل گوجلر ماذونیت مراسیمینده، تورکیهنین مراسیمین ائدیلدیگی عسگری مرکزه قاتقیلاریندان اؤترو ممنونیتینی ایفاده ائتدی.
ژنرال عبدالفتاح البرهان، سودان اوردوسونون اؤزل گوجلرینین ماذونیت قوتلامالارینا قاتیلان تورک قوناقلاری اؤزل اولاراق سلاملادی.
برهان، سلاملاما دانیشماسینین آردیندان ۲۱ سپتامبر گونو یاشانان چئوریلیش گیریشیمینی دگرلندیردی.
چئوریلیش گیریشیمیندن سیاستچیلری مسئول توتان برهان، اؤزلرینین گئچیش دؤورونو سئچیملرله سونا چاتدیرماغا داها ایستکلی اولدوقلارینی ایفاده ائتدی.
برهان،
"اقتدار کورسولرینه اوتورماق ایستهیهن سیاسی گوجلر وار. سئچیملر و یا وطنداشلارین راحاتسیزلیقلاری و دردلری ایله دردلنهن سیاسی گوجلر گؤرمهدیک. گئچیش دؤورونده سوداندا هئچ بیر پارتی رسمی سلاحلی گوجلری سیاسی صحنهدن قالدیرابیلمهیهجک، چونکو سئچیلمیش حکومت یوخ" ایفادهسینی ایشلتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
بایدن: قایغیلییام
بایدن، پنسیلوانیا ایالتینه حرکت ائتمهدن اؤنجه عسگری هاوا لیمانیندا، ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلادی
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی


text:
ویکیپدیا
ویکیپدیا (اینگیلیسجه: Wikipedia)، دونیانین بیر چوخ دیللرینده ویکی تکنولوژیسیندن یارارلاناراق کؤنوللو ایشلدنلر طرفیندن یازیلان و اینترنتده آزاد شکیلده یاییملانان بیلیکلیک. یاراندیغی دؤوردن، یعنی ۲۰۰۱-جی ایلین اوّللریندن ویکیپدیانین ایشلدنلری و مقاله ساییسی دورمادان آرتیر، بیلیکلیک هر کئچن گون داها آرتیق آدلیملیق قازانیر.
تاریخدَییشدیر
پروژهنین تاریخی ۱۹۹۹-جۇ ایلدن باشلاییر. پروژهنین باش رداکتوْرو، تشکیلاتچیسی لاری سانگر (Larri Senger) و بوْمیس (Bomis) کوْمپانییاسینین ایجراچی دیرکتوْرو، لاییحهنی مالیهلشدیرن جیمی اۇلس (Cimmi Uels) ویکی تکنوْلوْژیسی اساسیندا آنلاین بیلیکلیک یاراتماق قرارینا گلهرک اوْنو نۇپدیا (NuPedia.com) آدلاندیردیلار.
نۇپدیا ویرچوال بیلیکلیگی (مجازی بیلیکلیگی)، ۲۰۰۰-جی ایلین مارس آییندان فعالیته باشلادی. اینگیلیس دیلینده یارادیلمیش بۇ بیلیکلیگی ویکی-سایت حساب ائتمک اوْلمازدی. اوْنون اساسینی عالیم و مۆتخصيصلر طرفیندن مقالهلرین دقیق یوْخلانماسی تشکیل ائدیردی. نۇپدیادا مقالهلرین داخیل اوْلونماسی پروْسهسی چوْخ لنگ گئتدیگیندن اوْنون باغلانماسی حاقیندا قرار قبول ائدیلدی و ۲۰۰۳-جۆ ایلین سنتیابر آییندا باغلاندی. نۇپدیا بیلیکلیگی باغلانارکن اوْرادا ۲۴ تاماملانمیش، ۷۴ یوْخلاما پروْسهسینده اوْلان مقاله وار ایدی.
نۇپدیا بیلیکلیگی اساسیندا یارائدیلمیش ویکیپدیا آچیق بیلیکلیگی ۲۰۰۱-جی ایلین ۱۵ ژانویه تاریخینده اینترنتده فعالیت گؤسترمگه باشلاییر. نۇپدیادان فرقلی اوْلاراق ویکیپدیادا مقالهلر کؤنوللو اینترنت ایستیفادهچیلری طرفیندن یوْخلانیلیر، بۇ ایسه بیلیکلیگین چوْخ سورعتله زنگینلشمهسینه سبب اوْلموشدور. بیلیکلیگین آدی اینگیلیس تکنیکی ترمینی اوْلان "wiki" (سایتین فعالیتینین اساسینی تشکیل ائدن تکنوْلوْژی؛ سؤز اؤزو هاوای دیلینده "تئز" دئمکدیر) و "encyclopedia" (بیلیکلیک) سؤزلریندن یارانیب.


text:
بروکسل
شابلون:Infobox Belgium municipality
بروکسل بلژیکین پایتختی و اروپانین چوخلو ایداری تشکیلات لارینین مرکزیدیر. بروکسلده هلند و فرانسه دیلی دانیشیلیر.
تاریخیدَییشدیر
بروکسل شهرینین آدی برووج ( «باتاقلیق») و سللا («مسکن») سؤزلریندن یارانیب، معناسی «باتاقلیقدا مسکن» دئمکدیر.
جوغرافیاسی و ایقلیمیدَییشدیر
بروکسلین ایقلیمی مۆلاییم دنیز ایقلیمیدیر. ایلین اَن ایستی آیلاری جۇلای و آگوست آیلاریدیر، بۇ وقت اوْرتا دما ۱۷ اوْلور. اَن سوْیوق آی اوْرتا دماسی ۲،۵ اوْلان ژانویهدیر. ایللیک اوْرتا دما ۹،۷ ، ایل عرضینده گونشلی ساعاتلارین عدد ۱۵۸۵-دیر.
اَهالیسیدَییشدیر
۱۶۷ ۴۹۸ نفر.


text:
بابارشانی
بابارشانی شهری کوردوستان اوستانین و بیجار شهرستانین چنگ الماس بخشین شهرلریندن دیر و ۱۳۸۵ جی ایلین آمارلاری اساسیندا ۵۷۹ نفر جمعیتی واریدی. بو شهرین خالقی آذربایجان تورکجهسینده دانیشیرلار.
خالق[دَییشدیر]
دیل[دَییشدیر]
بابارشانی شهرین خالقی کوردجه و تورکجه ده دانیشیرلار.[۴] هابئله ۱۳۳۱ جی ایلده بابارشانی نین ۳۶۰ نفر جمعیتی اولاراق شیعه و دیل لری کوردجه و تورکجه دیر.[۵]
یوْللار[دَییشدیر]
بابارشانی شهرینین آسفالت یوْلو یوْخدور. بیجار-گلتپهنین قوُم یوْلو بوُ شهردن گئچیر.[۶]
شهر مؤعضللری[دَییشدیر]
بابارشانی شهرینین تکجه بیر درین قوُیوسو وار. بیجارین کند سوُ ایدارهسی، منطقهنین ۲۵ کندینه سوُ یئتیرمگه گؤره، بوُ قوُیونون یاخینلیغیندا نئچه درین قوُیو قازاراق قوُیونون سوُیون بوُلاندیریبدیر. بوُ درین قوُیولار کی شهرین اکین یئرلرینده قازیلیب، اکینچیلری شیدّتلی سوُسوزلوقلا موواجِه ائلهییبدیر. بهداشت مرکزی اوّلده شهرین سوُیون سالیم بیلمیشدی، آمّا ایندی اوْنو بوُلاشمیش تانیر.[۷]
شهرین آیری بیر مۆشکوللریندن ده درمانگاهینین گئجه گوُنوز ایشلهمهمزلیگی دیر.[۷]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ پورتال وزارت کشور
- ↑ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰، جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد» (فارسجا). مرکز آمار ایران، ۱۳۹۰
- ↑ خبرگزاری جمهوری اسلامی
- ↑ بیجار آنلاین[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ فرهنگ جغرافیایی ایران - جلد 5 - حاجعلی رزم آرا - ۱۳۳۱ - ستاد ارتش - صفحه:۳۵
- ↑ بابارشانی کردستان, ایرانگردی آکا
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ آب شرب شهر بابارشانی بیجار گل آلود است, قطره


text:
بیشکک ده حالقارا حالق دِستانلاری فستیوالی باشلادی
قیرغیزیستان ینگ پایتاغتی بیشکک ده بۆتین دۆیأ حالق دستانلاری فستیوالی نینگ 6-نجیسی باشلادی
قیرغیزیستان ینگ پایتاغتی بیشکک ده بۆتین دۆیأ حالق دستانلاری فستیوالی نینگ 6-نجیسی باشلادی.
اۆچ گۆن دوُوام اتجک بو فستیوالینگ ایلکینجی گۆنۆنده قیرغیز چادیرلاری بیلن قیرغیزلارینگ اوُباسی قورالدی.
فستیوالدا دۆرلی چأره لر گچیرلر.
دِگیشلی حابارلار
آذربایجان زنگیلان دا عاقیللی اوُبا دؤرهدیأر
ارمنیستان ینگ اشغالیندان آزات ادیلن زنگیلان دا قورلوشیق ایشلرینه دوُوام ادیلیأر
آذربایجان ینگ تۆرکیه دأکی تأزه ایلچیسی اینام حاطینی قوُوشوردی
ممدوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی تاراپیندان قابول ادیلدی و اینام حاطینی قوُوشوردی
قاراباغ دا آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
آغشام بوُلان اوُد آچیلشیقدا افغان حمزه یف آدینداقی آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی


text:
سئوگیلیم قاشلارین چاتوب باش – باشا
حسنینه ایتمگه هر گون تماشا
فقلردن چیخیر هر سحر قوشا
گونش بیر طرفدن ، آی بیر طرفدن
چوخداندر کسمیسن مندن نظرین
یانیرام عشقینه ، یوخدور خبرین
چکیبدر قصدیمه جلاد گؤزلرین
کمان بیر طرفدن ، یای بیر طرفدن
سن بری ، آرخانجا زلفین سورونسین
سنبللر آل – یاشیل دونا بورونسین
گونش جمالین آچ ، آشکار گورونسین
بهار بیر طرفدن ، یای بیر طرفدن
حسرتین یاندیریر پروانه لری
قویما کنارینه بیگانه لری
آچما زلفینده کی دیوانه لری
باغلا بیر طرفدن ، سای بیر طرفدن
اوخونسون ایلیمین ظفر نغمه سی
واحدین غزلی ، خانین خوش سسی
ینه ده بزه سین بیزیم مجلسی
شربت بیر طرفدن ، چای بیر طرفدن


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۲۳
۲۳ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۲۳/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/رویدادلار
- ۱۸۷۶ - عوْثمانلی سولطانی عبدالحمید «بیرینجی مشروطیّت»ی اعلان ائتدی.
- ۱۹۰۰ - کانادالی رِجینالد اوبری سسین ایلک دفعه اوْلاراق بیر کیلومِتیر آرادا سیمسیز اؤتورولمهسینی باجاردی.
- ۱۹۰۴ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری احتیاطلار سیستمی یارادیلدی.
- ۱۹۳۰ - تۆرکیه و یۇنان آراسیندا اراضی مۆبادیلهسی اوْلدو.
- ۱۹۴۷ - ایلک ترانزیستور تقدیم ائدیلدی.
- ۱۹۴۷ - شوروی ناظیرلر شوراسی «ائرمنیستان شوروی جومهوریتیندن کوْلخوْزچۇلارین و باشقا آذربایجانلی اهالینین آذربایجان شوروی جومهوریتینین کۆر-آراز اوْوالیغینا کؤچورولمهسی ایله ایلگیلی تدبیرلر حاقّیندا» ۷۵۴ سایلی قرار قبول ائتدی.
- ۱۹۷۵ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کونقرهسی مِتریک سیستمینی رسمیلشدیرسه ده٬ بۇ سیستم اؤلکهده هئچ زامان ایستیفاده اوْلونماییب.
- ۱۹۷۹ - شوروی اوْردو حیصّهلری افغانیستانا گیردی.
- ۱۹۹۴ - قاقائوز تۆرکلرینه موْلداوینین ترکیبینده مۇختاریّت وئریلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
66043
۲۴ آذر ۱۳۹۸
تورکمن نیوز : ایراندا هر ۳ آیدان بیر نوسخا چاپ ادیلجک توریسم باغلانشیقلی مقالالار بیلن ژورنالینگ رغصاتینی آلاندیغینی خبر بریلدی.
دونیأ تورکمن لرینینگ خبر آجانسینینگ آیتماغینا گؤرأ: ایراندا سیاحاتچیلیق باراسیندا تورکمنچه- پارسچا چاپ ادیلجک ایلکینجی ژورنال اوچین سعید ایگدری-گه روخصات بریلدی.
ایرانینگ تورکمنصحراسیندا بیر نأچه آدقازانان قازتلار-کی شولاردا تورکمنچه یازوو بیلن چاپ ادیلیاردی؛ صحرا، فراغی، گل صحرا و اینگ یاغشی شکلده “یاپراق” نشریهسی دیییپ آد توتوپ بیلریس، اما بولار هم بیر نأچه ییل بأری قاوی بیر تورکمنچه یازوو بیلن چاپ ادیلمأنی کأته بیر چاپ ادیلیاندیر.
شو ماحال تورکمنصحرادا دینگه تورکمنچه یازوو بیلن (عرب الفباسی و لاتین) خبر و بیلهکی مقالالارین نشر ادیپ ایل آراسیندا ماغلومات بریپ دوران دینگه “تورکمننیوز” خبر آجانسی بولوپ قالیپدیر.
ایران-دا سونگقی دؤورده تورکمن ژورنال و قازتلارینگ چیقماغینا روخصات بریلمهگی ادبیات و صونغات سؤیر ایرانلی تورکمن خلقینی قاتی بگندیریأر.
بو تأزه نشر ادیلجک توریسم قازتی، ایلایتادا اونونگ باش مدیری “سعید ایگدیری”-گه روخصات آلانی اوچی قوتلاپ و اونگا اوستونلیک آرزوو ادیاریس.
*قازت (Gazet) : روزنامه
ژورنال (žurnal): (فرانسوی): نشریات، مجلات و روزنامه
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
خلجلر
خلجلر و یا خلج تورکلری — تورک خالقلاریندان بیریدیلار. خلج تورکلری ایرانین مرکزینده، قوم شهرینین چئورهسینده خلجیستاندا یاشایان بیر خالق دیلار. خلجلر خلج تورکجهسینده دانیشیرلار.
خلجلر حاقّیندا علی اصغر جمراسی آراشدیرمالار آپاریر.
خلج آدیندا یزد بیلیمیوردوندا ایکی دیلده تورکجه ـ فارسجا اؤیرنجیسل بیر درگی چیخیردی کی ایکی سایدان سونرا 1387 ـ ده توقیف ائدیلدی.
خلجلرین یاشاییش یئرلری عموماً قوم اوستانی و مرکزی اوستانینین آراسی دیر کی قوم اوستانینین سلفچگان، خلجیستان، جعفرآباد و کهک بؤلوملاری، همچنین مرکزی اوستانینین تفرش و آشتیان بؤلگهلرینین بوتونلوغونا شامیل اولور و هابئله ساوه و زرندیه بؤلگهلرینین ده بیر قیسمتلرینه شامیل اولور. بو بؤیوک منطقیه خلجیستان دییرلر.
خلجیستان منطقهسیندن سونرا، خلجلر ایرانین آیری اوستانلاریندا دا یاشاماقدا دیلار، او جوملهدن تهران اوستانی، البورز اوستانی، گیلان اوستانی، شرقی آذربایجان اوستانی، ایصفاهان اوستانی، رضوی خوراسان اوستانی و.... آد آپارا بیلریک، همچنین خلجلرین بیر قیسمیده افغانیستان، پاکیستان و هیندوستان اؤلکهلرینده اقلیّتده یاشاماقدا دیلار.


text:
امریکا-دا سئل: 45 نفر حیاتینی ایتیریب
امریکا-دا ایدا قاسیرغاسینین قوربانلاری آرتیر.
امریکانین قوزیی- دوغوسونو تأثیری آلتینا آلان ایدا قاسیرغاسینین سبب اولدوغو گوجلو یاغیش و داشقینلار نتیجهسینده ان آز 45 نفر حیاتینی ایتیریب.
اؤلکهنین گونئی یندهکی لویزیانا ایالتیندن سونرا قوزیی – دوغودا تأثیرلی اولان ایدا قاسیرغاسی، نیویورک، نیوجرسی، پنسیلوانیا، مریلند و کانکتیکات ایالت لرینده گوجلو یاغیشلارا سبب اولوب. نیو-یورک-دا سئل و داشقینلار نتیجهسینده 13 نفر حیاتینی ایتیررکن، نیوجرسی-ده اؤلنلرین سایی 23 -ا چاتیب. پنسیلوانیا، مریلند و کانکتیکات ایالت لرینده ایسه ان آز 45 نفر داشقین نتیجهسینده حیاتینی ایتیریب.
نیوجرسی والیسی فیل مورفی-نین سؤزلرینه گؤره اؤلنلرین اکثریتی یوللاردا اتومبیل لری ایله سئله معروض قالانلاردیر. سئلدن ضرر چکمیش بؤلگهلرده آختاریش –قورتارما ایشلری داوام ائدرکن، اینسان تلفاتینین آرتاجاغیندان ناراحاتلیق دویولور.
ایلگیلیلی خبرلر
بایدن: قایغیلییام
بایدن، پنسیلوانیا ایالتینه حرکت ائتمهدن اؤنجه عسگری هاوا لیمانیندا، ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلادی
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی


text:
86849
۲۰ آذر ۱۳۹۹
“فایزر- بیون تک” شأریکلیگی نینگ اوندورن کروناویروس سانجیمی ایلکی ۹۰ یاشینداقی مارگارت کینانا ادیلدی.
کینان ۹۱ یاشینا گیرمِزدن بیر هپده اوزال بریتانیانینگ مرکزینده کاونتری دأکی یرلی کسلحانالاردان بیرینده شو گۆن ایردن سانجیم ادیلدی.
بیرینجی تاپغیردا یورت بویونچا ۴۰۰ مونگ آداما سانجیم ادیلر.
سانجیم ماقصاتناماسینا اساسی مرکزلردن و کسلحانالاردان باشلانیار.
کأبیر استادیوم و اسپورت مرکزلری یالی گینگ یرلر هم سانجیم اوچین پیدالانار.
ماشغالا لوقمانحانالاری و درمانحانالار هم ماقصاتناما دگیشلی ادیلدی.
بیرینجی تاپغیردا بریتانیادا ۵۰ کسلحانا بریلن سانجیملار ۷۰- درجه سوویق هووادا ساقلانیار.
بلژیک دن انگلستانا ایبریلن فایزر- بیوان تک سانجیملاری آنلاین اولغامدا دا ایزارلانیار.
سانجیم ۳ هپدأنینگ دووامیندا ایکی دُز گورنوشینده ادیلر.
قارریلار اویلرینده یاشایان ۸۰ یاشدان اولی رایاتلار، قارریلار اؤیلری نینگ ایشگأرلری و ساغلیغی قوراییش اولغامی نینگ ایشگأرلری ایلکینجی نوباتدا سانجیم ادیلجکلرینگ ساناویندا دوریار.
۹۴ یاشلی عایال شاه الیزابت ۲-نجی بیلن ۹۹ یاشلی یولداشی شازادا فیلیپ ینگ هم گلجککی هپده لرده سانجیم اتدیرجکدیگی حابار بریلیأر.
یورتدا کووید- ۱۹ سبأپلی اؤلِنلرینگ سانی ۶۱ مۆنگ ۴۳۴، ویروس یوقاشانلارینگ سانی بولسا ۱ میلیون ۷۳۷ مونگ ۹۶۰ آداما یتدی.
انگلیس حالقی نینگ اساسی بوله گی کروناویروسا قارشی گوره ش بویونچا انگلیس حوکومتینی تانقیت ادیأر.
گچیریلن سئوال ناما گؤرأ انگلیسلرینگ ۵۷ گوتریمی حوکومتی ویروسینگ یایراماغینا گوزه گچیلیک اتمکده یترسیز حاساپ ادیأر.
یورتدا کروناویروس چأکلندیرمه لرینه قارشی حرکت هم گویچله نیأر.
مشهور دوکأنلردن بیری نینگ پایتاغت لندن دأکی شاحامچاسینا گیرمه ک ایسلأن یوزلرچه ماسکسیز آدام کوچأنی دولدوردی.
پلیس چأره گوروپ ۴ آدامی ساقلادی.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
دگیشلی یازغیلار
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
تراکیادا 350 مۆنگ هکتاردا گۆنهباقار اکیلدی
شو ییل هر هکتاردان اوُرتاچا 3.5 تن گۆنه باقار آلیندی
تۆرکیأنینگ ادیرنه، قیرقلار اِلی و تکیرداغ ولایاتلاریندا شو ییل 350 مۆنگ هکتاردا گۆنه باقار اکیلدی.
شو ییل هر هکتاردان اوُرتاچا 3.5 تن گۆنه باقار آلیندی.
شو ییل قوراقلیق سبأپلی گۆنه باقان اؤنۆمی نینگ آزالجاقدیغی چاق ادیلیأر.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیأنینگ مبلمان پوداغینداقی داشاساتوو موقداری 9 آیدا 3 میلیارد دلاردان گچدی
تۆرکیه مبلمان پوداغیندا اینگ کؤپ آمریکا، ایسرائیل، فرانسیا و انگلستانا اؤنۆم ساتدی
اینچه بورون سرحت گچلگهسی آچیلدی
ایران بیلن تۆرکمنیستان ینگ آراسیندا اینچه بورون سرحت گِچلگه سی آچیلدی
تۆرکیه 9 آیدا داشاری یورتلارا 69 میلیون دلار نار ساتدی
ایران، هیندیستان، حیتای و تۆرکیه دۆنیأده اینگ کؤپ نار اؤندۆریأن اۆلکهلر


text:
بیلن بو دردیمی یوخدور بو حالتده، بو حالتده،
توتوبدور کؤنلومو موحنت بو فیرقتده، فیرقتده.
نه چون احوالیمی بیلمز او ماه مهربان، یا رب؟!
نه دن هئچ دادیما یئتمز بو مددتده، بو مددتده؟
گئدیبدیر طاقتیم دیزدن، توکنمیش نور هم گؤزدن،
نه چون الفت کسیب بیزدن بو غربتده، بو غربتده.
دئیین یار وفاداره، او چوخ اویماسین اغیاره،
کرم قیلسین من زاره بو خیفت ده، بو خیفت ده.
آتارام سر و سامانی، داغیدارام بو ویرانی،
یولوندا قویموشام جانی بو تهمت ده، بو تهمت ده.
گؤزومده اینتظاریم وار، دیلیمده اضطرابیم وار،
رقیبلر یار، من اغیار بو غفلت ده، بو غفلت ده.
وطن دن آیریلیب گئتدیم، عشق رهینده سئیر ائتدیم،
هیجرینده من جانا یئتدیم بو حسرت ده، بو حسرت ده.
منی قویدو فراغیندا، همیشه آه و زاریندا،
عمرومون آخیر چاغیندا بو عصرت ده، بو عصرت ده.
دولاندیم هیجر داغیندا، اییلدیم غم اطاغیندا،
خیال حوسنون سوراغیندا بو ساعت ده، بو ساعت ده.
خیالیم یار ایله گئتمیش، دیلیم هیجر ایله اودلانمیش،
جسد هم ناتوان قالمیش بو ذلت ده، بو ذلت ده.


text:
تکه (اویون)
تکه - آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
نوروز بایرامی عرفهسینده کئچیریلن سایا گزیسی شنلیگینده بوینونا نوختا و زینقیروو تاخیلمیش، اوزون ساققال ائرکک بیر کئچی اطرافیندا "تکهم، تکهم اویون ائیلر" سؤزلریله باشلایان اوخوما ایله ایجرا اولونان اویونلاردان بیریدیر.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
بعضاً اویوندا حئیوان عوضینه "تکه ساققال کوسا" و یاخود کئچی گؤرکملی، کئچی ماسکالی بیر اویونچو چیخیش ائدیر. تؤرهنیش اعتیباری ایله قدیم آذربایجاندا اوینانیلان اساطیری بیر تاماشا، اورادا یاز فصلینی تمثیل ائتمیش "کئچی"–"تکه" صورتی ایله باغلی اولوب قیشین باشلانماسی، اونون شر قووّهلر طرفیندن اؤلدورولمهسی، یازین گلیشی ایسه، اونون دیریلمهسی کیمی قئید ائدیلمیشدیر. "تکه اویونو" "کوس-کوسا" مراسیم تاماشاسی ایله یاخیندان سسلشیر. اصلینده اونلارین آدلاری دا اوخشار و بیر-بیرینه باغلیدیر. "کوسا" سؤزو بیر چوخ تورک دیللرینده و ائلجه ده یئرلی لهجهلریمیزده "کئچی" ،"تکه" آنلامیندا ایشلهدیلیر.
قایناق[دَییشدیر]
• عبداله ب. ،بابایئو ت. نوروز بایرامی انسکلوپدیاسی. باکی، 2008، ص.183.


text:
قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو
قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Guangzhou Evergrande Taobao F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. Chinese Super League دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۵۸٬۵۰۰ نفرلیک تیانهه ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ 许家印铁腕改革 恒大足球管理层“闪电换血” (Chinese). Sina (10 November 2017). یوْخلانیلیب14 April 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Guangzhou Evergrande Taobao F.C.»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
May 21, 2018
آنتی آذربایجان، ایرانپرست تورانچیلار: مئهران باهارلی و علی تبریزی
محمد آزادگر
مئهران باهارلی اؤز فیسبوکوندا علی تبریزینین بیر نئچه یازیسیندان پارچالارسئچیپ وبیربیرینه قوراشدیریب «علي تبريزي ايستالينيست آزهربايجانچي و پان ايرانيست آزهريچيلهرين ايچ اوزونو ايفشا ائدير» باشلیغی آلتیندا پایلاشیب. *
من 1348-1349 - جو ایللرده تهراندا علی تبریزی ایله گوروشموشم. من او زامان علی تبریزینی یاخیندان تانیمازدیم. آنجاق یازیلاری وباخیشلاری ایله تانیش ایدیم. اوتهراندا تانینمیش تورانچی وپان تورکیست ایدی. منی اونلا تانیش ائدن حسین محمد زاده صدیق اولدی.اوایللرده من محصیل ایدیم وصدیق تبریزدانیشگاهیندا دانشجو(طلبه ) ایدی. بو منيم ايکينجى دفعه تهران گئتمگيم ايدى. صدیق علی تبریزینی یاخشی تانیردی. علی تبریزی سنگلج پارکینین (پارک شهرین) قاباغیندا بیربالاجا دکه ده کیتاب ساتاردی (آتروپات کیتاب ائوی). او کیتابلارینی خیابانین قيراغيندا سکىده دؤشردی.
علی تبریزی بیرتورانچی ایدی، کیمسه اونو جیدی توتمازدی. چونکو او دؤنمده آذربایجان توپلوموندا، ایندیکی کیمی بئله باخیشلارا یئر یوخ ایدی. اوسته لیک، او دؤنمده آذربایجان ضییالیلارینین وسیاسی فعاللارینین ایچینده سولا قارشی هیستئریک دوشمنچیلیک یوخ درجهسينده ایدی.
رضا هیئت دوکتورجواد هیئت ین دیلیندن بئله یازیر: «دکترهیئت دئیردی کی، تورکچولوکده اومندن اؤنده دیر.چونکو او تورانچی دیر» و ارسان ارل، مئهران باهارلی نین فیکیرداشی یازیر: «استاد تبریزلی علی، بوتون یاشامینی تورکچولویه آدامیش، تورک قیریملاریلا سارسیلمادان ساواشمیشدیر. او، بیرباشینا بیر تورک یوردو، تورک عسکری، تورک عسکرینین باش کوموتانیایدی. اونون یانیندا اینسانین تورکلوک دوروشو یوکسکلرده اولوردی»
بوگون، مئهران بهارلی اونون اوتوز- قیرخ نئچه ایل اؤنجهکى تورانچیلیق یازیلارینی وباخیشلارینی تبلیغ ائدیر! مئهران باهارلی سورگونده گؤنئی آذربایجان (ایران) قلم انجمنینی تاپدالاماق وداغیتماق اوچون علی تبریزی یه پناه گتیریر. مئهران باهارلی علی تبریزینین بیر نئچه یازیسیندان پارچالار سئچیب ویان یانا دوزمکله چاليشير آنتی آذربایجان وتورانچیلیق دؤشؤنجه لرینى آذربایجانین میلی – دموکراتیک حرکتینه سيريسين . مئهران باهارلی فیسبوکدا یازیر: «منجه بویازی تام دا سؤزده انجومنی قلمی آذربایجان جنوبی واونو قورانلار حاققیندا یازیلمیشدیر.»
مئهران باهارلی آنتی آدربایجان دؤشونجه لرینى آذربایجان میلی حرکتينه تحميل ائتمک اوچون علی تبریزیدن آشاغيداکى سيتاتى گتیریر:
«ايران توركلهريني يالنيز آزهربايجان آدلي قفهسده دوستاق ائدهنلهرين حييلهسيني هلهليك بوتون ايراندا اولان تورك قارداشلاريميز آيدينجا گؤز ائوينه آلماييپلار و بوگون روسييه`ده، آوروپادا، ايراندا بيزه تورك يئرينه آزهربايجانلي آديني گوج و سماجت ايله تحميل ائدهنلهرين هدهفي بودور كي بيزه تلقين ائتسينلر كي تورك فقط آزهربايجاندا اولابيلهر. او يئرده اولان زاماندا، هله تورك يوخ، بلكه "آذري" آديني آلابيلهر. بس گؤرونور كي آزهربايجان و آزهري كليمهلهريني نه اوچون سماجت و گوج ايله ايشلهديرلر»**
علی تبریزی «ایران تورکلرین» آذربایجان آدلی قفسده دوستاق گورور! اودور کی آذربایجان وآذری تئرمینلرینه حساسیت گؤستریر وبو تئرمینلر ایله دوشمنچیلیک ائدیر! بو او حساسیت دیر کی مئهران باهارلی واونون کیمی تورانچیلاردا جیدی شکیلده گؤزه چارپیر.
علی تبریزی خاليص ایرانپرست تورانچی دیر: « ایران، بوتون ائللرین و قوملارین وطنی اولدوغو کیمی، بوتون تورک ائللرینین ده دوغما وطنیدر، اوحالدا، آذربایجان آدیندا اولان کیجیک بیر ئولوچی و جیزق، یالنیز بیر نقطه واستان آدیدر که مملکتین اداری تقسیماتی اوچون منظوردادر... بیزیمکی توپراق واوستان دعواسی دگل، آدیمیز توپراق ئولچوسونده وجیزیق اورتاسیندا اولابیلمز، بلکه وگئنیش بیر هویت وفرهنگ دنیاسین دادر.» (دیل وادبیات ص129-130) ***
آذربایجان آدی ایله دوشمنچیلیک وآذری کلمه سینه غئيرعادى حساسیت گؤسترمک وتورکچولوگه وتورانچیلیغا حئیران اولماق هم تبریزی ده وهم باهارلی دا و اونون فیکیرداشلاریندا موشترک دیر.
مئهران باهارلی، علی تبریزینین آذربایجانا وسولا وائله جه ده آذربایجان جمعیت وتشکیلات لارینا اولان نفرتینی تکرارللاییر: «انجمنلرین , و جمعیتلرین ایچینه گیرن سولچولار , قاباقجادان نفوذ ائتمک اوچون تعلیم گوروب و تمرین ائدیبلر و سونرا ملی و هر عنوان ماسقاسین ووراراق میکروب لار کیمی انجمنلرین و جمعیتلرین ایچین چورودوبلر و سونرا اونون لاشه سیندن تغذیه ائتمگه باشلایبلار .» بو سؤزلر آنجاق بیر روحی خسته لیکه دوچار اولان آدامین سؤزو اولا بیلر!
علی تبریزی ایران پرست تورانچیلیغینا گؤره حتا آذربایجانلی لارین بیرجه ادبی محفیلینی بئله تحمل ائده بیلمیر! او اؤزو اعتراف ائدیر: « 1336 دا آنا دیلیمیزده ادبیات اوچون محفل قوردوم. بومحفلی بیر پارا موضوعلارا گؤره پوزدوم وسونرا 1338 ده یئنه بیر باشقا مخفل قوردوم و بوندادا چوخوسون سولچی گؤردوگوم اوچون بوراخدیم و... بومحفل لری هربیر نئچه مدتده پوزدوم، وسونرا بیر آیری محفل توپلایردیم، ویئنه ده 1342ده بیرمحفل باشلادیم، ولی بوسونکی اولاندان آیریلدیم... » ادبی محفللر(ص115دیل وادبیات)
سلام الله جاوید « دوستلار گؤروشو» - ادبیات اوجاقی – آدلی کیتابیندا او ایللرده یارانان محفیل لر حاقیندا چوخ دیرلی وگؤزل بیلگيلر وئريبدير.
دوکتور فرزانه اؤز خاطراتیندا بئله یازیر: «1336نجی ایلرینده «حیدربابا محفلی» قورولدو. بو محفله بیر چوخلو ادبیات و معاریف خادیملری او جومله دن کار و لال لار مدرسه سی نین قوروجوسو میرزا جبار باغچه بان (عسگر زاده) ، بیر چوخ تاریخی و بدیعی اثرین یازاری نصرت الله فتحی (آتشباک- آتش بیگلی)، شاعیر و ادیب محمد علی آذری، یازار وعدلیه نین اونلو وکیلی دکتر حسینقلی کاتبی، ایجتماعی خادیم دکتر سلام الله جاوید، بؤیوک یازار گنجعلی صباحی و بیرده من و سهند قاتیلمیشدیق. بو سایی گئتدیکجه چوخالیردی و بیر سوره سونرا علی تبریزی، مجید حسن زاده (ساوالان) و سونرالاردا بیر نئچه نفر کی آدلاری سلام الله جاویدین یازدیغی «دوستلار گؤروشو» کیتابیندا یازیلیبدیر بو جامعه یه قاتیلدیلار. » (اوستاد فرزانه نین خاطیره لری» کیتانیندان- صدیقه عدالتی )علی تبریزی بومحفلی داغیدا بیلمه دیگی اوچون بو محفیلدن اوزاقلاشیر.
علی تبریزی اونون کيمى دوشونمهين وتورانچى اولمايان هر بير محفيلى داغیتماق ایستهییر. مئهران باهارلىنين دا عمللرى و گؤردوگو ايشلرى اوندان اسکيک دئييل.
مئهران باهارلی نين يازديغينا گؤره، علی تبریزی، استالینیست آذربایجانچی لاری افشائ ائدیر! بو سؤز اویدورما دیر. علی تبریزی نین یازیلاری گؤستریر کی، او لنین و استالین دن و ائله جه ده اکتبر اینقلانیندان بیلگیسی یوخدی . اونون بیرطرفدن سولا وسولچولوغا عجیب- غریب کینه ونیفرتی وار و اوبیری طرفدن ده بیر استالینست دیر. او «روسیه ده دیل مسئله سی» عنوانلی یازیسیندا استالین دن بئله یاد ائدیر:
«...بئله بیر اضطراری زمانلاردا میدانا گیرمک ومیدان دولاندیرماق عادتی اولان بویوک استالین، بورادا چیرمالانیب اورتایا گلدی...(ص108 دیل وادبیات) وباشقابیر یئرده «گئچمیشده کیلر وبیز»عنوانلی مقاله سینده استالین حاققیندا بئله یازیر:« استالین، تزار دولتینه تابع گورجی ملتینه باغلی اولدوغو اوچون، ملی ستمین آجی دادین اونوتمامیشدیر وبیلیردی که هربیر ، ملی فرهنگ وملی حقوقوندا مستقل وآزاد اولماینجا، هیچ بیر آلدادیجی(انسانی) شعارلارا ووعده لره اینانماق دوزگون ویئترلی دگل.» (ص104 دیل وادبیات ) علی تبریزلی بویازیلاردا بیر استالینیست کیمی چیخیش ائدیر.
مئهران باهارلی آذربایجانلا وائله جه ده سول ایله دوشمنچیلیگین «استالینیست آذربایجانچی»، «اوتانجاق پان ایرانیست » و... تؤهمتلر آلتیندا گیزلدیر.
مئهران باهارلی علی تبریزی نین مشروطیت نهضتی حاققیندا تورانچی باخیشینی دا اورتایا آتیر:
«مشروطييهت دؤورونده اؤز اليميز ايله تورك تؤرهسي اولان قاجاري ييخديق. » مئهران باهارلی یه خاطیرلاتماق لازیمدی؛ مشروطه انقلابینین اؤنجوللری ائله آذربایجانلیلاروتورکلر اولموشلار.« قاجار سولاله» سینین جیدی مودافیعه چی لری شیخ فضل الله نوری و تهرانین امام جومعه سی و بوکیمی لر اولموشلار. قاجارلارين تورک اصیلی اولماقلارینا رغمن تورک میلتینین قاتى دوشمنی اولموش لار. قاجارلارین درباریندا فاسید تورک و فارس عونصور لری چییین چییینه بوتون ایران اهالیسینین قانینی شوشه يه توتموشلار.
تهرانی باش کند ائدن ائله آقا محمد خان قاجار ایدی. ائله بو آقا محمد خان گورجی لرله ساواشدا سربازلارین تهییجی اوچون فرودسی نین شاهنامه سینی اونلارا اوخوریوردی. قاجارلارین فارس دیلینین ایراندا یاییلماسیندا بویوک رول لاری اولموش دور. فردوسینین شاهنامه سی آقا محمد خان قاجارین «بالینی» کیتابی ایدی.
قاجارشاهلارینین فارس ديلى نين ایراندا یاییلماسیندا و رسمیت تاپماغیندا بویوک روللاری اولموشدور.فتحعلیشاه دا آقامحمد خان کیمی شاهنامه آزار کشی(طرفدار)ایدی. قاجارلارین 150 ایل حاکیمییتی دوورونده فارس دیلی تورک دیلینین یئرینده اوتوردو. فتحعلیشاهین اوغلو جلال الدین میرزا قاجار، ایفراطی فارس ناسیونالیستی و« پارسی سره یا زبان پاک» ی اشاعه و ئرنلردن بیری ایدی.قاجار شاهلاری آذربایجانلیلارا و تورک هوویتینه جیدی ضربه لر ووروبلار.
مئهران باهارلی دوشمنچیلیگین پیشه وری یه، آذربایجان میلی حکومتینه وآذربایجان دموکرات فیرقه سینه علی تبریزی نین دیلیندن بئله نقل ائدیر:
«هابئله فيرقهده ميللي آد ايله اوزهريميزه روس قييافهسينده كومونيستلهر چيخدي »
بوباخیش وبئله سؤزلرپان ایرانیستلرین، شاهچیلارین وبوتون آذربایجان دوشمنلرینین باخیشی وسؤزو اولوبدور. آذربایجان دموکرات فیرقه سینه وآذربایجانین میلی حکومتینه وپیشه وری یه بوندان بؤیوک اهانت ودوشمنچیلیک نه اولابیلر؟
مئهران باهارلی نین مورشودو واؤنده ری علی تبریزی «گئچمیش ده کی لر وبیز» آدلی یازیسیندا یازیر: «1338 ده واحدی(واحدین غزللرین) دؤزگون اولاراق چاپ ائتدیم که اونی وبیر چوخلی تورکجه کتابلاریمی امنیت اداره سی توتدی وسونرا آرا- سیرا تورکجه کتابلاری چاپ ائتمگه ادامه وئردیم وحتی شهربانی اطلاعلات ماموری محرم علی خانین قورخوسوندان گئجه لر چاپخانادا یاتیردیم» ص106. دیل وادبیات
بوایلرده هله آذربایجان دموکرات فیرقه سی، ایران توده حیزبی ایله وحدت ائتمه میشدی. حزب توده ایله فیرقه نین وحدتی 1339- جو يلده باش توتور. فیرقه نین عضولری بووحدت دن خبرلری یوخ ایدی. مهاجرت ده ده فیرقه ایچرینین فعالیتلریندن خبرسیزایدی.آنجاق فیرقه عضولری وهوادارلاری گیزلی فعالیت ائدیردیلر.ائله 1338- جی ایلده علی تبریزی واحدین غزللرینی چاپ ائدن و چاپخانادا یاتدیغی زامان، 120 فرقه چی تبریزدن وآذربایجانین بوتون شهرلریندن ساواک طرفیندن حبسه آلینیب وتبریز ین ساواکیندا وتهرانین قیزل قلعه ایشگنجه گاهیندا آغیر ایشگنجه لره معروض قالمیشلار. علی تبریزی محرم خانین قورخوسوندان چاپخانادا یاتان زامان قیزل قلعه ده شاهین تهلوکه سیزلیک اورگانی ساواک ، فیرقه چی لرین دریسینی سویوردو!
آذربایجان خالقینین فیرقه چی فداییلری دسته – دسته نیظامی دادگاهلاردا (حربى محکمهلرده) محاکمه اولوب ، اعداما وآغیر حبسلره محکوم اولوناندا، علی تبریزی آذربایجانلیلارین ادبی محفیلرینی داغیدیردی! نیظامی دادگاهلاردا آذربایجانین قهرامان اوغلولاری اعداما وآغیرزیندانلارا محکوم ائدیلنده و جواد فروغی، ایوب کلانتری، علی عظیم زاده جوادی، خسروجهانبان آذروحسن زهتاب 1339دا تبریزده اعدام اولاندا و اون لارلا فرقه چی ****جوانلیقلارینی شاه رژیمینین زیندانلاریندا چورودنده ، علی تبریزی تورانچیلیق عشقی ایله فرقه چی لره سالدیریردی . ایندی بیزه مئهران باهارلی بیر تورانچی نین قارماقاریشیق یازیلارینی مونتاژ ائتمکله سورگونده گؤنئی آذربایجان قلم انجمنینی داغیتماق ایستهيیر. تاماشالیدیر!
علی تبریزلی بولود قاراچورلو- سهند حاققیندا بئله یازیر: « انقلابدان سونرا، الکل ومشروب اثرینده سکته ائدیب اؤلن شاعرجیک ، باصطلاح سهند، اوچون هربیر نئچه مدتده، جواد نامه( وارلیق) ده یازیلان اوزاندیرمالار، ملی مسئله نی، بیر خانوادگی حدینه کیمی آشاغی سالماقدان باشقا نه اولا بیلر؟»ص122 دیل وادبیات
استاد محمد علی فرزانه «دده مین کیتابی» نین مقدمه سینده یازیر:
قانا بویانمیش آذربایجاندا کؤزرن اوجاق سؤنمه دی. بو آغیر ایللرده بولود- ب.ق.سهند- ده بیر چوخلاری کیمی، میلی-اجتماعی فعالیتلر نتیجه سینده ایکی دؤنه توتولوب محکمه یه وئریلیر. زیندان شرایطی و دیدرگینلیک اوندا گونو- گوندن میلی شعورون داها دا جانلانماسینا سبب اولور.او 53-1951 ایللرینده زینداندا ایکی بؤیوک منظومه، بیریسی «آراز» و او بیریسی«خاطیره » نی یازدی. بو منظومه لرده او اورک آغریسی ایله آرزولارین هئچه چیخدیعیندان خلقین آجیناجاقلی و دؤزولمز حیاتیندان، آذربایجاندا حاکیم کسیلمیش دره بگلیگ و اؤز باشینالیقلاردان، یوردون تاریخین شوم طالعی نتیجه سینده ایکییه بؤلوندوگوندن، بیر خلقین اؤز آنا دیلینده یازیب اوخوماق اوچون بلالارا توش اولماسیندان سؤز آچمیشدیر.(ص. 6 دده مین کیتابی)
1953-جو ایلده باش وئرن کودتادان سونرا عؤمرونون اساس حیصه سینی تهراندا یاشاماغا مجبور قالان سهند، یالنیز خلقیمیزین ابدی حماسه سی ساییلان دده قورقود داستانلاریندان شعر هئیکلی یاراتماغا کیفایتلنمه میش بلکه او بو ایللری اؤز یارادیجیلیغی نین ان ثمره لی ایللرینه چئویرمیشدیر. بو آغیر ایللرده او بیر طرفدن بیر میللی شاعیر کیمی دیلینی دانانلارا، میلی- تاریخی وارلیغینا خور باخانلارا آمانسیز آتش آچدیغی حالده، او بیری طرفدن بیر اینسانلیق و حقیقت جارچیسی کیمی دونیادا، ویتنامدان توتموش اسپانیایا و کوبایا قدر خلقلرین آزادلیق و قورتولوش اوغروندا موباریزه لرینی آلقیشلامیش و بو آزادلیق و قورتولوشو قانا چکنلره نفرت یاغدیرمیشدیر.او حتی وقتییله چوخ حؤرمت بسله دیگی شورالار بیرلیگینده اولان یارامازلیقلارا و چاتیشمازلیقلارا توخونماقدان چکینمه میشدیر.(ص15دده مین کیتابی)
شهریارین حیدر بابا یا سلام وسهندیه وباشقا شعرلری ، یا سهندین شعرلری ومحمد علی فرزانه نین وحسین محمد زاده صدیق ین ومحمد تقی ذهتابی نین ورحیم رئيس نیا نین وبهزاد بهزادی لارین و ... ایشلری ویاراددیقلاری اثرلربؤیوک میقیاسدا آذربایجا نلی لارین مدرن میلت لشمه سینده و یوکسک میلی شعورا صاحیب اولمالاریندا جیدی تاثیرلری اولوب! علی تبریزلی نین ومئهران باهارلی نین آذربایجانین میلی – دموکراتیک حرکتینده ویاخود آذربایجانین تانیتیمیندا ویا میلی ادبیاتینین دیرچلیشینده هئچ مثبت تاثیرلری اولماییب! مئهران باهارلی نین سورگونده گؤنئی آذربایجان (ایران) قلم انجمن نین علیهینه توطئه لری، تؤهمتلری وسالدیرمالاری اونون ضد آذربایجان وایران پرست تورانچیلیغینی آچیق - آیدین گؤستریر!
*. http://www.facebook.com/notes/mehran-baharli/%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%8A-%D8%A7%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%8A%D8%AC%D8%A7%D9%86%DA%86%D9%8A-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D9%87%D8%B1%D9%8A%DA%86%D9%8A%D9%84%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%8A%DA%86-%D8%A7%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D9%81%D8%B4%D8%A7/474155309274642
** مئهران باهارلی دان سیتات لار اونون فیسبوکدا پایلاشمیش یازیسیندان دیر. اونون یازی شکلین ديیشمه میشم.
*** علی تبریزی دن گتيريلن سیتات لار اونون دیل وادبیات آدلی کیتابینین 1360 نجی ایل آتروپات کیتاب ائوی نشریندن دیر.من اونون املا شکلینی ساخلامیشام
**** نمونه اولاراق عزیزیمیز مجید امین مؤید 1338 - جی ایلدن 1356 - جی ایله دک آذربایجان دموکرات فیرقه سینه باغلیلیغی اوچون شاه رژیمینین زیندانلاریندا ساخلانیلیب. او اول اعداما محکوم اولموشدو، سونرالارا اعدامی، ابد زیندانینا دؤشورولدو ( من ائله بورادا اونا جان ساغلیغی واوزون عؤمور آرزو ائدیرم. ) من هله بورادا صفرخان واحمد آهنگراندان کی اوتوزایلدن چوخ شاهین زیندانلاریندا عؤمورچوروتموشلر، سؤز آچمیرام! ( بو یازی یازیلان زامان مجید امین مؤید وفات ائتمه میشدی)


text:
تاوماتافاکاتانقیهانقاکواواووتاماتئاتوریپوکاکاپیکیماونقاهورونوکوپوکایفئنواکیتاناتاهو
تاوماتافاکاتانقیهانقاکواواووتاماتئاتوریپوکاکاپیکیماونقاهورونوکوپوکایفئنواکیتاناتاهو یارادیلیر (مائوری دیلی: Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu) نیوزیلنددا یئرلشهن ۳۰۵ مئتر هوندورلویونده تپه. بو سؤزون تخمینی ترجومهسی بئلهدیر: "ایری دیزلری اولان و سوروشهرک، دیرماناراق داغلاری اودان، تورپاق یئیهن کیمی تانینان تاماتئانین اؤز بورون فلئیتاسیندا سئوگیلیسی اۆچون موسیقی چالدیغی تپهنین زیروهسی". ۸۵ حرفلی بو توپونیم بوتون دونیادا بیر سؤزدن عبارت اولان ان اوزون توپونیمدیر.
بو آدین تلففوس اولونماسینین بیر نئچه وئرسییاسی مؤوجوددور. مثلاً، گینننئسین رئکوردلار کیتابینا توپونیمین ۹۲ حرفدن عبارت اولان آدی داخیل ائدیلیب. آدین داها اوزون وئرسییاسی یئنیدیر و قیسا وئرسییادان داها فورمالدیر. اما یئرلی اهالی ادعا ائدیر کی، داها اوزون وئرسییا ماوریلر طرفیندن همیشه ایستیفاده ائدیلیب. دونیانین ان اوزون آدی اولان یاشاییش منطقهلریندن بیری یئرلشهن اوئلسین ساکینلری ادعا ائدیرلر کی، بو توپونیم بیرلشمیش شاهلیقداکی ان اوزون آدی (Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch) گئریده قویماق اۆچون قصداً یارادیلمیشدیر.


text:
دافید اریانو الاثری ایستادیومو
دافید اریانو الاثری ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Estadio Monumental David Arellano) بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۴۷٬۳۴۷ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. صاحیبی کولو-کولو فوتبال کولوبودور.
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Mapa del estadio. یوْخلانیلیب17 April 2018.
- ↑ Copa América 2015. conmebol.com.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Estadio Monumental David Arellano»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دافید اریانو الاثری ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اینتروویروس
اینتروویروس Enterovirus مولکول آنلامی اولان ویروسدیر.بو ویروسلار اینسان نوخوشلوقلاری نین چوخلو عاملی اولا بیلر.ممه لی لرده هابئله اینساندا نوخوشلوق یارادار.بوکون 66 نوعو بیلینیب و اینسان آنتی بادی سینده اونلاری تاپیبلار.
نوخوشلوقلار[دَییشدیر]
- اوشاقلار فلجی
- تب و بوغاز سانجی سی یارادان نوخوشلوق هابئله معده و باغیرساق آغرسی دا یارادار.
- اوشاقلار مننژیتی
- پلورزی: چیین و سینه سانجی سی اورک بولانماق و تب ایله تررنیر.
- پریکاردیت
- هرپانژین
- ال ایاق و آغاز نوخوشلوقو(HFMD)
- آنسفالیت
- کورک سانچی سی
- یورولماق خسته لیغی


text:
لطفی الوان فرانسالی همکاری ایله گؤروشوب
خزینه و مالیه ناظیری لطفی الوان اقتصادی امکداشلیق و اینکیشاف تشکیلاتی ناظیرلر شوراسینین توپلانتیسی چرچیوهسینده فرانسانین اقتصادیات و مالیه ناظیری برونو لومر ایله گؤروشوب.
خزینه و مالیه ناظیری لطفی الوان اقتصادی امکداشلیق و اینکیشاف تشکیلاتی (اوئجد) ناظیرلر شوراسینین توپلانتیسی چرچیوهسینده فرانسانین اقتصادیات و مالیه ناظیری برونو لومر ایله گؤروشوب.
ناظیر لطفی الوان توییتر حسابیندا ائتدیگی پایلاشیمدا لئ...
-
15.10.2021
-
15.10.2021
-
-
15.10.2021
-
15.10.2021

seg_langs: azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
ماشیندان ائنیب آیفونون زنگین باسیر. بیر آز کئچیر، او طرفدن سس گلیر:
-کیمسن؟ قاپی دؤین؟
– رحیم آقا؛ منم.
– سلام، گل ایچری!
بونو دئییب قاپینی آچیر.
– یوخ، زحمت وئرمیرم. گئدیرم خلیلی گؤرم؛ دئدیم بلکه سن ده ایستهدین گلهسن.
– هانسی خلیل؟
– خلیل ابد.
– نیگرانچلیق وار؟
– یوخ.
– بیرآز دایان گئیینیم، گلیم.
اوستا رحیم آیفونون دستکینی قویوب، پئنجهیینی گئییب ائشییه چیخیر؛ ماشیندا اوتورور ، خلیلگیله ساری یولا دوشورلر.
– آی بالا خئیر اولا، بیردن نه اولدو خلیل یادیوا دوشدو؟
– خاص بیر شئی یوخدو؛ اوزون زاماندی گؤرمهمیشم، نه واختدیدا گؤیلومه دوشوب. بیرده ائشیتدیم خستهلنیب، دئدیم بوردویام گئدیم گؤؤوم.
– نهییدی؟
– ائشیتدیغیما گورا افسرده اولوب.
– افسرده اولار دا. بئناوا بالا اولان گوندن بیر خوش گون گؤرمهدی. چؤره ک آتلی اولدو خلیل پیادا!
– دوز دئییرسن، چوخ چتین گونلر یاشییب. بونونلا بئله چوخ مؤحکم و ایمانلی آدامدی. ائشیتدیم افسرده اولوب تعجبلندیم.
– تعجبلنمه، نییه تعجبلهنیرسن؟ اومیدی بیر سازمان ایدی، بیرده یولداشلاری. سازمان کی بئله اولدو، یولداشلاریدا گئت به گئت خلیلی اونوتدیلار باشقالارینی اونودان کیمی. دای قاپیسین دؤین اولمادی، بیریسی گلیب اوتوروب اونونلا دانیشیب چایلاشمادی. آخی خلیلین الی دالیدی، چؤرهیی یاوان. بو وضع اوضاعدا کیمدی خلیلی آختاریب تاپان؟!
– رحیم آغا ائله دئمه؛ «پیس یئرده آخشاملادیخ»؛ «هامینی قورت یئدی، امما بیزیم کیمی توکو داغیلان اولمادی». من هئش کسی قینامیرام، هامیمیز گرفتار اولموشوق. منیم زوروم اؤزومه چاتار کی بیلیرم قصور ائلهمیشم. خلیل او جور یولداش دئییلدی.
– ددن رحمتده، گینه سن نئچه ایلدن سونرا اونودا یاد ائلییبسن.
– اوستا رحیم سن اؤزون نئجه؟ سن هئچ گؤررسن؟
– نییه، من هردن گؤروردیم. بیر زامان ۱۷ شهریور خیاوانیندا بیر دوکتورون شماره وئرهنیایدی. هردن گئدیب اوردا گؤرردیم. هردنده نئجه اولا اونوندا گوذاری بو قره آغاج قفهخاناسینا دوشردی. امما بئش آلتی آی اولار کی گؤرمهمیشم.
ایکی یولداش، ایکیسیده سوسوب فیکره دالدیلار. کئچن گونلر بیر کینو فیلیمی کیمی گلیب گؤزلرینین اؤنوندن کئچیردی. خلیلله یاشادیقلاری گونلر؛ فهلهلر سندیکاسیندا چالیشدیقلاری آنلار؛ اورتاق یولداشلاری کی داها یوخایدیلار. حیات اونلارا بیر دؤیوش مئیدانی کیمی گؤرونوردو. بو دؤیوشده بعضی دوستلارینین باشی داردان اوجا دوردو، بعضیلریده حیاتلا وداعلاشیب حسرتلرینه قووشدولار؛ بعضیلریایسه سورگون دوشوب وطندن آیریلدیلار…
بو آندا رحیم عمی الین اوزالدیب دئدی:
– او قاباقدا کی بلوکدی.
– هن اودرو با، خلیل اؤزوده پنجرهدن بیزه باخیر.
– دئمیشدین گلهجاغیق.
– هن، گون اورتادان قاباق زنگ وورموشدوم. آمما دئمهمیشدیم کی سنینله گلهجاغام.
– پیس اولمویا؟
– بابا نه پیس اولاجاق. باخ گؤر نه اوزو گولور. بوغلاری دا قاققیلدیر.
قاپی آچیلیر. خلیلین یولداشی فاطمه خانیم قوناقلاری قارشیلاییب گیلئیلهنرک دئییر:
– نه عجب! سیز ده بیزه گلردیز. قورخمویون کاسیبلیق آنفولانزا دئییل سرایت ائلهسین. گؤر نه زاماندی بیزدن چیخدیغیز؟ منیم کی یادیمدان چیخیب. بو اوشاقلار لاپ خیرداییدیلار. ایندی اؤزلری اوشاق صاحابیدیلار
خلیل دیله گلیر:
– آی آروات، هله گیلئیلنمه، واخت چوخدو، قوی بیر قوناقلار ایچری گیرسینلر، ایلشسینلر.
اوچ یولداش قوجاقلاشیب دؤنه- دؤنه اؤپوشورلر، هر اوچونونده گؤزلری یاشا دولور، خلیل کؤورهلیب دئییر:
– آخ، به سیز هارداسیز؟ والله من داغیلدیم آدامسیزلیغدان، یورولدوم تک قالماقدان. بس دئمیرسیز منیم گؤزوم یولدادیر؟ بیز کی تکجه سیاسی یولداش دئییردوخ. ایللر بویو چیین- چیینه یاشادیق، اوشاقلاریمیز بیزه عمی دئدیلر. فعالیت ائلهدیخ؛ سندیکانی، تعاونینی دولاندیردیق. توپ اوینادیق، داغا گئتدیق، نهلر کی ائتمهدیخ… یاخشی کئچین ایچری، کئچین ایچری. فاطمه چای گتیر. مئیوه گتیر، باخ گؤر کیملر گلیب فاطمه، یولداشلاریم گلیب. جان- جییریم گلیب. باخ نئچه ایلدن سونرا اورهییم آچیلدی، اوزوم گولدی.
خلیل دایانمادان، هر یئردن دانیشیردی؛ هردنده بیر مئیوه سویوب قویوردو قوناقلارین قاباغینا: -«یئیین دا!» دئییب یئنه دئییردی، دئییردی …، سندیکادان، تعاونیدان دانیشیردی… داغا گئتمکلریندن دانیشیردی… فوتبول تیمیندن دانیشیندا گؤزلری دولوب سسی توتولدو:
– ای وای! «سیفی» نئجه گئتدی؟! نه واختسیز گئتدی؟ والله حاقسیزلیغیدی، آخی اونون نه واختییدی اؤلسون؟!
بیرآز دایانیب تومور، سونرا آردین توتور:
– من نئچه آی سونرا بیلدیم. خسته اولدوغوما گؤره فاطمه ده منه دئمهمیشدی. چوخ شرمنده اولدوم، باری قبیر اوسته گلردیم.
بیرآز آرا وئریب بیر چای ایچیر. استکانی یئر قویوب دئییر:
– چوخ دانیشدیم چایلار سویودو.
دوروب گئدیر چایلاری دییشدیریب گلیر. اوتورمادان اوز توتوب یولداشلارینا دئییر:
– بس سیز ده دانیشین دا. اوستا رحیم بونا نه گلیب. دیلینی پیشیک یئییب. گلندن بیر کلمه دانیشمییب.
– خلیل، من قولاغ آسیرام. یاخشیسی بودور کی سوسام، تکجه قولاق آسام، سنینله اوستا رحیم دانیشاسیز. من نه دییهجاغام؟ بس من بو نئچه ایلی هاردا قالمیشدیم؟ بو نه دوستلوغودو؟ دوست، دوستون هانسی چاغیندا دردینه دهیر؟ ناواخت گلیب اوتوروب دوستونون اورهیینی دینلر؟ من دانیشماسام یاخشیدی. بوگون فقط سن دانیش، من ده ائشیدیم.
زامان نه واخت کئچدی، نه واخت گون باتدی، هئچ بیریسی بیلمهمیشدیلر. بو آن خلیلین یولداشی فاطما خانیم دئدی:
– گئتمیهجاقسیز ها. داش کلم آشی قویموشام.
رحیم آغا دیله گلدی:
– فاطمه، والله من گئتمهلییم. قوناغیم وار.
– یوخ من ده گئتمهلییم. چوخ یوباندیم.
– روزبه جانی اگر قویام.
– فاطمه شرمندهیم. گئجه یولا چیخمالییام. سؤز وئریرم یئنه گلرم. بو دؤنه گئدیشیم اوزونا چکمز. گلیب اوتوراریق، آش دا ایچریک، بلکه باشقا زاددا ایشدیک.
– هر واخت گلسز گؤزوموز اوسته یئریز وار، والله بیزی سئویندیررسیز. بیلیرسن کی سنی نه قدر سؤیورم.
خلیلین سؤزو بیتمهمیش هر ایکیسی آیاغا قالخدیلار. خلیل ده آیاغا قالخیر، قوناقلارینی یولا سالماغا، فاطمه خانیم دئییر:
– بیز کی دویمادیق. نئچه ایلدن سونرا خلیلین ده اوزو گولدو. خلیلین یولداشلاری گلنده اینانین بو ائوه گولوش گلیر. آغریمیز قاچیر.
«سؤز وئریرم تئز- تئز گلرم. سیز ده گلین!» – دئییب، باییرا چیخیرلار. قوجاقلاشیب اؤپوشوب آیریلیرلار. ماشین یولا دوشور. هئچ بیریسی دانیشمیر…
خئیلک زامان کئچیر، اوستا رحیم سؤزه گلیر:
– دئییرم انسانین اورهیی نه قدر بؤیوک اولارمیش.
– نئجه، معمار؟
– باخ بو آدام همیشه یوخسولوغونان البه- یهخایدی. عؤمرونده بیر خوش گونده گؤرمهدی، آمما اورهیی وارایدی باخ بو بویدا. (اللرینی اووج ائلهییب گؤستریر )
– دوغروداندا اوجور ایدی.
– بیر نئچه ایل سندیکانین تعاونیسیندا اولدو، آرادا بیر آخساخلیق اولدو، یوز مین تومن او زامانین پولو اسگیک گلدی. بو موضوع خلیلدن قاباغا عایدیدی، امما خلیل دئدی: «آبیریمیز گئدر»؛ او پولون دؤرددن بیرین آلدی بوینونا و ایکی ایل قیسطینان او پولو دولدو. او حالدا کی آیلیغی اوچ مین تومنی ایدی، او آیلیغینان دا ائو دولاندیریردی.
– رحیم آغا تک پول دئییلدی کی، جانینداندا مایا قویانیدی، قورساخلی آدامییدی.
– دوستوم بونو بیل، پولوندان کئچمیین، جانینداندا کئچمز.
– بو سؤزون جوهریدی.
– خلیل محله اوشاغیزیدی؟
– یوخ اولار «امیرهقیز»دا اولوردولار بیز «سوسوزلار»دا. انقلابدان قاباق تانیمازدیم.
– بس هارادان تانیردین؟
– رحیم آغا نئجه تانیش اولدوغوموزدا غریبهایدی. ائله اوگون بو انسان اورهییمه یاتدی. انقلابدان سونرا فیکیر ائلیرم ۵۸ینجی ایلیدی، مدرسه اوشاقلارینان قرار قویدوق گئدیب چارراه شهنازدا «کار» ساتاق. ساعات دؤرتده گئتدیق فرهنگیان سیناماسینین قاباغیندا قرار اوسته. قراریمیز بو ایدی کی ایوب یولداشیمیزلا من نشریهلری ساتاق، بیریسی آنبار اولسون، بیریسیده انبارین رابطی، نشریهلری آز- آز آلیب گتیرسین بیزه وئرسین. بیردن فالانژلار تؤکولسهلر هامیسی پامال اولماسین؛ ایکی نفر ده گودوکچی اولسونلار. قرار اوسته گؤردوم ایوب اوجا بوی، قارابوغ، بیزدن یاشلی بیریسینن گلدی. یاواش سوروشدوم:
– «ایوب بالا بو کیمدی؟ نییه گتیرمیسن؟»
ایوب اوجادان دئدی:
– «یولداشیمیز خلیلینن تانیش اولون. خلیل بوگون منیم یئریمه نشریه ساتاجاق».
– «ایوب تووو سنین ذاتیوا. اولان بیز نه جور سالیریخ سن بوروخ وئریرسن. بوگونده خلیل یولداشیمیزی گتیریبسن کی سنین یئریوه فعالیت ائلهسین؟ نشریه ساتسین؟ لازیم دئییل. مجید سنین یئریوه ساتار.
اوزومو توتوب خلیله دئدیم:
– – «خلیل یولداش چوخ ساغ اول. لازیمدئییل سن نشریهلری ساتاسان، ایندی کی گلیبسن گودوکچی اولسان بیزه یئتر.»
خلیل گوله- گوله منیم اوزومه باخیب دئدی:
– «یولداش، سن نییه قیزیرسان. من ساتارام دا. نه اولاجاق کی. گونده گوردوغوم ایشدی».
بونو دئییب نشریهلری آلدی. بساطین دؤشهییب سسلندی: «کار»، «کار»، «نشریه کار»، دؤرت سؤال رئیس جمهور بنیصدردن، … بئلهلیکله من خلیلینن تانیش اولدوم. سونرالاردا سندیکایا یازیلیردیم خلیل منه معرف اولدو.
– بیلیرسن نییه اونا خلیل ابد دئییردیلر؟ نئجه بو یولا چکیلیبدی؟
– والله رحیم آغا، نییه خلیل ابد دئییرلر بیلمیرم. نئچه دفعهده سوروشدوم، گولوب اوزومه باخدی. داها من ده ایستهمهدیم تکرار ائلییم. آمما بو یولا نئجه چکیلمهیینی و بیزه نئجه قوشولماغینی دییه بیلرم.
– دئییرم گور کیملر گلدی بو یولون یولچوسو اولدولار. نه اوغوللار گلدی گئتدی، خلیلده بیریسی. ادعاسیز، بئساواد بیر ایشچی. عین حالدا صداقت یوکو. گؤروسن بو ثروت نئجه پامال اولدو! گؤرن بیرده آنالار بو اوغوللاری دوغارلار؟! نه بیلیم بلکه بو گونلر، بو انسانلار تکرار اولدو!. ایندی دئ گؤروم نئجه اولدو خلیل ابد قاریشدی بیزلره؟ من کی ۶۰ینجی ایلده فهلهلر سندیکاسیندا اونونلا تانیش اولدوم.
– والله ماجراسی بیرآز اوزوندو. من ده ایوبدان ائشیتمیشم. بیرگون ایوب ایدی، من ایدیم بیرده خلیل. ایوب خلیلین نئجه کمونیست اولدوغون تعریفلهییردی. او خلیلده آتدان – آتدان گولوردو. ایوبون دئدیغینا گورا؛ ۵۲ینجی ایلده کی «خسرو گلسرخی»نن “کرامت دانشیان”ین محکمهسینی تلویزیوندان گؤستریرلر، گلسرخینین شخصیتی خلیلین اورهیینه یاتیر. اوردا کی دئییر «من بیر سوسیالیستم»، ۱۶- ۱۷ یاشیندا خلیله سؤال اولور کی سوسیالیست نهدی؟ ائوده جاواب آلانمیر، قارداشلاری دا بئساواد ساللاخین بیریسی، اونو باشا سالا بیلمیرلر. صاباح او ایشلهدیغی فرش کارخاناسینداکیلاردان سوروشور کی «آی بالا، سوسیالیست نهدی؟» بیلن اولمور، یادا دیین اولمور، آنجاق سؤال جاوابسیز قالیر. آخشام امیرهقیز محلهسینده هرکیمی گؤرور، سوروشور: «آی بالا، سوسیالیست نهدی؟» بیریسی دئییر بیلمیرم، بیریسی دئییر سن او ایشلره قاریشما، آیریسی دئییر خلیل گؤررسن کی قارا ماشین ساخلادی قاباغبنداها، گئدرسن گئدر- گلمز یئره. نهایت بیری دییر: «سوسیالیست همان کمونیستدی.» خلیل بو دفه سوروشور : «بس کمونیست نهدی؟» او آدام دئییر: «داها من بیلمیرم، خلیل سنین باشین قوورما سبزی ایسی وئریر.» بو سؤزو ائشیدن خلیل دوشور محلهنین جانینا کی بس کمونیست نهدی؟ تعجبلی باخیشلار، هدلهمهلر کار کسمیر. نصیحت ائلیرلر بالا بو ایشلره قاریشما، یازیغسان. بو جاوابسیزلیغلاردان خلیل داها جریلشیب کی آخی من نه دییرم بو جاماعت بئله قورخور؟ سؤالین تکرار سوروشور. بیری ایکیسی بو احوالی قارداشلارینا یئتیریب اونلاری قورخودورلار کی ائله بیل خلیلین بوینوزو گیجیشیر! نهایت گئجه خلیل قارداشلاریندان بیر دویون قارین کؤتک یئییر.
گونلر کئچیر خلیل دوستوموز بعضا گئجهلر یوخودا کمونیست گؤرور. بوغلاری ائشمه، باشینین آراسینین توکو تؤکولموش، اللرین اؤلچه- اؤلچه دانیشیان بیریسی. هئی اؤزوینن دانیشیر نئجه اولاردی منده بیر کمونیست گؤرردیم. اونونلا بیر اوتوروب دانیشاردیم. مستقیم اؤزوندن سوروشاردیم کی آی بالا، بو کمونیست نهدی کی هاممی اونون آدی گلنده قورخوب اولکور؟
بو حال انقلابادک داوام تاپیر. خلیل ده گئدیب خلق مسلمان حیزبینده کمیتهچی کیمی ایشلیر. هریاندا کمونیستلردن دانیشیلیرمیش، امما خلیل اولاری گؤرمورموش. هر نابلد گؤردوغو کسلرین اوزونده دیقتله باخیرمیش کی بلکه بیر اوخشارلیق تاپسین، حئیف کی تاپا بیلمیرمیش. بیرگون کمیتهده کئشیک وئریرمیش گلیب دییرلر کی دانشگاهدا کمونیستلر جلسه قوروبلار، ناهاردان سونرا گئدهجاغیق اونلارین جلسهلرینی داغیداخ. بو سؤزو ائشیدن خلیل اسلحهسین تحویل وئریب، همان کمیته پالتارلارینان مینجم بیلواریندان دانشگاها دوغرو پیادا یورویور. سئوینیر کی الله اونون خواهشین ایجابت ائلییب و نهایت بوگون کمونیستلری گؤرهجاغ. او ۷- ۸ کیلومتر یولو هئچ بیلمیر نه واخت گئدیر. یئتیشیب دانشگاها قاپیدا بیریندن سوروشور: -«آغا کمونیستلرین جلسهسی هاردادی؟» طرف باخیب بونون اوست باشینا، فالانژ اولدوغونو سانیب و قاش قاباقلی دئییر: -«من بیلمیرم.» بیر نئچهسیندن سوروشور، دوز جاواب وئرن اولمور. نهایت بیر ساققاللی جاوان دانشجودان سوروشور: -«آغا کمونیستلرین جلسهسی هاردادی؟» بو دانشجو جواب وئریر کی -«برادر، جلسه ایندی دئییل، ساعات اوچده پزشکی دانشکدهسینین سالونوندا اولاجاق. بو خیاوانی توت گئت. بیمارستانین نردهلرینه چاتاندا سول طرفده جاماعات ییغیشیبدیلار گؤررسن.» خلیل آدرسی آلیب درجا قونور سالونین قاباغینا. اوردا اولانلاردان اوجا سسله سوروشور: -«آی بالا، کمونیستلرین جلسهسی بوردا اولاجاق؟» اوردا اولانلار، موافق – مخالیف تعجبله بونا باخیب نه دئدیغلرینی بیلمیرلر. هاچاندان هاچانا بیریسی دئییر:-«هن، بوردا اولاجاق، فرمایش؟» -«هئش، سوروشدوم. من ده گلمیشم جلسییه.» هاممی اشاره ایله بیر بیرینه خلیلی گؤرسدیرلر. ساعات گلیب اوچه چاتاندا سالونین قاپیسین آچیرلار. خلیل سرعتله اول آدام اوزون سالیر آمفی تئاترین سالونونا و اول ردیفده اوتورور. ایکی نفر دانشجولارین زورباسی گلیب اوتوروللار خلیلین ساغ سولوندا. خلیل دیقتله اویان بویان باخیر. جلسه باشلانیر؛ بیر نئچه نفر دانیشیر؛ نوبت چاتیر فداییلرین خبرگان مجلسینه اولان کاندیدلری نعمت محمدی گلهینه. بو عینیده خلیل اوجادان یانینداکینا دئییر:
-«ایه بو کی حسینین داییسیدی! به کمونیستلرین جلسهسی هاردادی؟»
یانینداکیلارین بیری تهدیدله دییر:
-«سس سالمیاجاغسان، ساکت اوتور!» -«کمونیست بودو؟» -«هن، اودا کمونیستدی.»
-«من اونو تانیرام. باجی اوغلوسو حسین بیزیم محله اوشاغیدی.»
-«اولسون. آخشام گئدرسن محلهده حسینینن دویون قارین دانیشارسان. ایندی هله ساکت اول قوی گؤراخ نه دییر!»
بو دانیشیغین ایچینده خلیلین گؤزو ساتاشیر نعمت گلهینین باجی اوغلوسو حسینه. درحال یئریندن دوروب سیچیراییر حسینه ساری. حسین ده کی خلیلی محلهدن تانیردی، همده بیلیردی کی خلق مسلمان کمیتهسینده نگهبان دورور، اونونلا اوز به اؤز اولماسین گؤزدن ایتیر. خلیله داها قاییتماغا امکان وئرمهییب چؤله چیخاریرلار. خلیل اوردان بیرتیل گئدیر محلهده بهمن قفهسینه. هر کیمی گؤرور دییر:-«اولان، حسینین داییسی دا کمونیستمیش، نئچه ایلدی بیز بیلمهمیشیخ.» قفهنین او باشیندان قولسوز ممدلی دییر:
-«هن خلیل؟ نه اولوب؟ جین گؤرموسن؟ من ده کمونیستم. ایندی نئیلییاخ؟»
-«یوخ، ممدلی سن اؤل شوخلوق ائلهمیرم. دوغرودان دییرم. کمونیستلرین جلسهسینده دانیشیردی. اؤز گؤزومونن گؤردوم.»
-«خلیل، من ده دوغرودان دییرم.»
-«ممدعلی، بیلیرسن من نئچه ایلدی کمونیست آختاریرام!»
-«خئیر اولا خلیل، نئیلیردین؟»
-«ایستیردیم گؤرمدا.»
نهایت اوردا اوتورانلارین بیر ایکیسی خلیل آغانی قاندیریرلار کی بابا کمونیست عجیبه غریبه بیر شئی دئییل. هامیسیدا گلسرخییه اوخشامازلار. بئلهلیکله «خلیل ابد» کمونیست اولور. یئکه توکانلارین کیفیتلی کمونیستلریندن بیری…»
بو حالدا گلیب چاتمیشدیلار اوستا رحیمگیلین کوچهلرینین باشینا. رحیم دئدی:
– ائوه گلمیاجاقسان کوچویه گیرمه، بوردا ساخلا دوشوم گئدیم.
– یوخ معمار ایچری گلنمهرم، گئتمهلییم. چوخ یوبانمیشام. یئددی ساعات ماشین سورمهلییم. بو اوغلاندا کی منی داغیتدی. بیلمیرم نئجه گئدهجاغام.
– مجبور دئییرسن کی بو حالیوینان گئدهسن. قال سحر ائرته ایکن گئدرسن. پئشمانچیلیق چیخار. گونوزون شرری گئجهنین خئیریندن یاخشیدیر.
– گئدیم ائوه گؤروم نه گلیر قاباغا.
– سلام یئتیر.
– سن ده، منیم وریمدن عذر ایسته، سنی ده یوباتدیم…
۲۸ بهمن ۱۳۹۹ – تهران


text:
۱۸۲۵ (میلادی)
میلادی ۱۸۲۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز ایگیرمی بئشینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۹ سپتامبر - بتهوونین سون کونسرتی اوْلموشدور.
- ۶ آقوست - بولیوی ایسپانیادان موستقیللیک الده ائتدی.
- ۳۰ ژولای - کورک آنسون طرفیندن مالدئن آدالاری کشف ائدیلمیشدیر.
- ۲۹ آقوست - پورتوغال برزیلین موستقیللیگینی تانیمیشدیر.
- ۲۷ سپتامبر - اینگیلیسده ایلک ایجتیماعی دمیر یولو ایشه دوشدو
- ۲۵ آقوست - اوروگوئه برزیلدن موستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۲۴ دسامبر - روْس تزاری بیرینجی نیکولاری تخته چیخمیشدیر.
- ۱۴ دسامبر - روسیهده دسامبریستلر عۆصیانی باش وئرمیشدیر.


text:
حضرت مهدی
حجت بن حسن (حضرت مهدی، قایم، بقیهالله، حجتالله، منتظر، غایب، صاحبالامر، موعود، ولیعصر، اباصالح و منصور) شیعهلرین اونایکینجی ایمامیدیر کی ۲۵۵ اینجی هیجری ایلینین شعبان آیینین آراسیندا سامیرا شهرینده آنادان اولوبدور. اونون آتاسی ایمام عسکری -شیعهلرین اونبیرینجی ایمامی- و آناسیدا نرجیسیدیر.
ایمام عسکرینین شهادتیندن سونرا، شیعهلرین آراسیندا ایمامت موضوعسوندا بؤیوک ایختیلاف یاراندی. اونایکیایماملی شیعهلرین عقیدهلری اساسیندا، مهدی بئش یاشیندا ایمامته چاتدی. او ۲۶۰ اینجی هیجری ایلیندن ۳۲۹ اونجو هیجری ایلینه قدر، شیعهلریله ناییبلرین توسوطیله ایرتیباطدایدی و بو دووران، صوغرا غیبتی آدلانیر. صوغرا غیبتیندن سونرا ظوهور زامانینا قدر، او کوبرا غیبتدهدیر. دییلیب دیر بو حضرت بیر، گون کیبی دیر کی بولوت لارین دالیسیندادیر و بیر گون ایشیخلاناجاخ.


text:
منچستر
منچستر اینگیلیسجه: Manchester بؤیوک بریتانیا، اینگیلیس اؤلکهسینین شیمال غرب بؤلگهسینده اوْلان شهر وضیّعت بیر یئرلئشکئن و داها گئنیش بیر جوغرافی شهرلشمه ساحهسینین اساس مرکزیدیر. شهری مؤقعسیندهدیر. یئرلی ایداره باخیمیندان "منچستر سیتی" آدلی مترو بؤلگهنین یئرلی ایداره مرکزیدیر. شیمالی-غرب اینگیلیس بؤلگهسینین لیورپول ایله بیرلیکده مرکزی اوْلدوغو قبول ائدیلمیشدیر. ۱۹۷۴-۱۹۸۶ دؤورونده ایکی سوییهلی گراتر منچستر مترو کونتلوغو'نون بیرینجی سوییهسینین کونتلوک ایدارهسی منچستر'ائ وار ایدی؛ بیرینجی سوییه کونتلوک ایدارهسی لاغوئدیلدیغیندئ گئریده قالان و اورتاق اولاراق ایداره ائدیلهن وظیفه و صلاحیتلر اۆچون قۇرولان تشکیلاتلارین مرکزی منچسترده وار. بعضی منچستر یئرلیلری اؤزلرینی مانجونیان اولاراق تعیین ائتمکدهدیر.
منچستر ۱۸. عصرده دۆنیانین ضنایع لشمیش ایلک اؤلکهسی حالینا گلمیشدیر. ۱۸۷۷-جی ایلده منچستر بلدییه بیناسی و ۱۸۹۴-جی ایلده دؤورونده دۆنیانین ان گئنیش گمی کانالی اوْلان منچستر شیب جانال قۇرولدو. بونونلا بیرلیکده آچیلان منچستر لیمانی شهردن دنیزه تؤکولمکدهدیر. ۱۹۹۵-جی ایلده پاتلاتیلان بومبا خصوصیله شهر مرکزینین یئنیلنمهسینه گتیریب چیخاردی.
شهر معمارلیق، مدنیت، مدیا، علمی ایشلر، مۆهندیسلیک، ایدمان کلوبلاری و سوسیال فعالیّتلر کیمی شئیلرده موفقیتلری ایله تانینماقدادیر. منچستر علمی باخیمدان چوخ ایرلیدهدیر. آتومون پارچالاندیغی ایلک یئردیر و دۆنیاداکی ایلک دمیریولو بورادا قورولموشدور. آیریجا بیرلشمیش کراللیق 'تا کاپیتالیزم و کوممونیزم' این باشلادیلدیغی یئردیر. کارل مارکس و فردریخ انگلس کومونیست بیاننامهسی آدلی کیتابلارینی اینگیلیسجه دانیشان اؤلکهلر آراسیندا ان تاریخی اوْلان چتهام کیتابخاناسی 'نده یازمیشلار.
بو گون منچستر بؤیوک بریتانیا 'تا ان اینکیشاف ائتمیش ۳. ایقتیضادیاتییلا بیر بتا دۆنیا شهری مؤقعسیندهدیر. آیریجا لندن و ادینبورق 'دن سوْنرا خاریجیلر طرفیندن ان چوخ زیارت ائدیلهن ۳. یئردیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified .
- ↑ Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified .
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- یاشاییش یئری معلومات قوتوسو نامعلوم پارامترلریله صفحهلر
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- NKC شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- FAST شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- MusicBrainz area شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NARA شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- WORLDCATID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- Multiple شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- اینگیلیس
- بؤیوک بریتانیا شهرلری
- اوروپا