text:
تموز-یای کمال عبدالله – کؤچورن: ائلیار پولاد یای اولسون، قیش اولسون، بیزیم، یعنی، بیر نئچه اوشاقلیق دوستونون اساس گؤروش یئریمیز بیلگهده روستم گیلین ائوینده اولاردی. روستمین آتاسی زولفقار دایی بو کندین سینهسی خاطیره دولو، بئینی یاشادیغی ایللرین تجربهسییله یوکلو، ساییلان-سئچیلن آغساققاللاریندان ایدی. گنج یاشلاریندان “کشمکشلی” حیات یولو اونو اولجه تورمهیه، اوردان آلمان محاربهسینه، اؤزو ده بیرباشا اشترافباتا، محاربهدن سونرا ائوه ...Read More »
ماغارا / کمال عبدالله
ماغارا کمال عبدالله گــئـجه یاغماغا باشلایان یاغیش سحره یاخین قفیلدن کسدی. او، یاغیشی بهانه ائدیب ایشه گئتمک ایستمیردی، آما ایندی بو مومکون اولمایاجاقدی. – سن نئجه آدامسان؟! بو گئجه دئمهدینمی، صاباح بوتون گونو بیر یئرده اولاجاغیق؟! گئتمه ایشه. – اورکک-اورکک اونا باخان آروادی، گؤزلریله آز قالا، یالواردی. او بیلمهدی، سؤزونه صاحب چیخماماقدا اونو گوناهلاندیران آروادینا نه جاواب وئرسین. “آلینمیر کی، ...Read More »
ماغارا / کمال عبدالله
ماغارا کمال عبدالله لاتین الیفباسیندان کؤچورن: حسین واحدی گــئـجه یاغماغا باشلایان یاغیش سحره یاخین قفیلدن کسدی. او، یاغیشی بهانه ائدیب ایشه گئتمک ایستمیردی، آما ایندی بو مومکون اولمایاجاقدی. – سن نئجه آدامسان؟! بو گئجه دئمهدینمی، صاباح بوتون گونو بیر یئرده اولاجاغیق؟! گئتمه ایشه. – اورکک-اورکک اونا باخان آروادی گؤزلریله، آز قالا، یالواردی. او بیلمهدی، سؤزونه صاحب چیخماماقدا اونو گوناهلاندیران آروادینا ...Read More »
بیر ياي آخشامی / کمال عبدالله – كؤچورن: محمد صبحدل
بیر ياي آخشامی کمال عبدالله – كؤچورن: محمد صبحدل باغ مؤوسومو ایدی. برکتلی توت آغاجینین آلتینداکی چمنلیکده بیر ياي آخشامیاوچ قیز و دؤرد اوغلان دؤوره ووروب بارداش قورموشدولار. اورخان ایسه ائيواندا اوتوروب، گويا کی، کیتاب اوخويوردو، آمما کیتابدان چوخ تنبل-تنبل بو «گنجلره» گؤز يئتیریبهانسی هنگامهدن چیخاجاقلارینی گؤزلهيیردی. دؤورهنین اورتاسینا تاختا بیر تاباق قويدولار. ایچی بوش پیوه شوشهسی تاپدیلار، اونو دا ...Read More »


c: text/html

text:
از مقالات علمی ـ تحقیقی استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق در رابطه با آثار شهریار، مقالهی حاضر است که در آن بحثی دقیق دربارهی اوزان اشعار ترکی شهریار پیش کشیدهاند. که اول بار در ماهنامهی «یول» (وابسته به روزنامهی كیهان) انتشار یافت (1372).
شهریار آذربایجان دیلینده یازدیغی شعرلرده،[1] عروض اؤلچولریندن داها چوخ، هجا اؤلچولرینی منیمسهمیش و بول- بول ایشلتمیشدیر.[2] اصلینده اونون اینانجینا گؤره، تورکجهنی باشقا دیللردن آلما سؤزلرو قایدا- قانولار قاتاندا، دیل گؤزهللیک و اصیللیگینی الدن وئریر. فارس دیلینده اؤلمز شعریت آبیدهلری یادران شاعر،[3] تورکجه یازاندا « اؤز شعرینی فارسا- عربه قاتماق»[4] ایستهمیر. بو، او دئمکدیر که شاعر اصلینده دیلین اؤزونه مخصوص اینجهلیکلری اولدوغونا اینانیز و دیلین اؤز سؤز و آهنگ قایناقلاریندان فایدالانماغی، دیلده بیر صنعی و چؤزوجو حال یاراتما کیمی ساییر.
او دئییر:
تورکون دیلی تک سئوگیلی- ایستکلی دیل اولماز
اؤزگه دیله قاتسان، بو اصیل دیل اصیل اولماز.
اؤز شعرینی فارسا- عربه قاتماسا شاعر،
شعری اوخویانلار ائشیدنلر کسیل اولماز.[5]
بو مصراعلاردا، شاعر هم دیلین سؤز خزینهسیندن دانیشیر و تورکجهنین گوجونه گووهنیر و همده اشارهلرله شعرین آهنگ قانونلاری و اؤلچولریندن سؤز آچیر.
دیلین سؤز خزینهسینه و گوجونه گووهنمهسینی اشاغیداکی بویتلرده داها آیدینجاسینا ایضاح ائتمکدهدیر. او بوردا دیلیمیزی بیر بوللو نعمتی اولان سفرهیه و بیر بر- بزهکلی و دگرلی خان یورقانینا بنزهدیر:
فارس شاعری چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش،
« صابر» کیمی بیر سفرهلی شاعر پخیل اولماز.
تورکون مصلی، فولکلورو دونیادا تکدیر،
خان یورقانی، کند ایچره مثلدیر، میتیل اولماز. . .؟
شعرین اؤلچوسوندن ایسه، « فارسا- عربه قاتماماق» تعبیرینی یازاندا سؤز آچیر. منجه، اونون مقصدی بوردا هر شئیدن اول، تورکجهنین اؤزونه مخصوص اولان هجایی اؤلچولریندن سؤز آچماقدیر. چونکی شهریار حتی اؤزو بو غزلیده هجا اؤلچوسونون «اون دؤردلوک» اؤلچوسونده یازمیشدیر: بؤلگولو ایسه هر مصراعدا (5+5+4) دور.
دقت ائدین:
(5+5+4)
صابر کیمی بیر/ سفرهلی شاعر/ پخیل اولماز
بیر دفعه بونو/ قان که ایپکدن/ قیزیل اولماز
آذر قوشونو/ قیصر رومی/ اسیر ائتمیش
کسری سؤزودور/ بیر بئله تاریخ/ ناغیل اولماز. . .[6]
غزلین بوتون مصراعلارینی همین بؤلگو اساسیندا یئرلشدیرمک اولار. دوغرودور، شعرین بوتون مصراعلاری عروضون «هزج مثمّن اخرب مکفوف محذوف»[7] یعنی:
« مفعول/ مفاعیل/ مفاعیل/ فعولن» بحرینهده تطبیق ائدیله بیلر. لاکین بو تطبیقده بیر چوخ سسلی و سسسیز حرفلر اوزانیب قیسالاجاقدیر. بو ایسه دیلیمیزده اولان «سس اویومور» قانونوندان اورتایا گلیر. بیلدیگینیز کیمی بو قانونا گؤره: بیرینجی بو کی دیلیمیزده اولان بوتون سسلیلر ان قیسّا آهنگلیدیرلر و اصلینده تورکجهمیز قیساسلی بیر دیلدیر، ایکینجی بوکی، بو قیسّا سسلرین هجیسی ایکی «اینجه» و «قالین» سسلرینه بؤلونمکدهدیرلر. بیر کلمهده اینجه سس گلسه، او کلمهده قالین سس گلمز. و بونا گؤرهده بوتون سؤز دوزهلدن شکیلچیلر ایکی و گاهدا دؤرد نؤوعدورلر. مثلاً جمع علامتی اولان لارلر شکیلچیلری و یا مصدر نشانهسی اولان ماق/ مک آتیرمالارین نظره آلاق.
ها بئله سس اویومو، سسسیز حرفلرین ماهیتینیده دگیشهبیلیر. مثال اوچون مصدردن صفت دوزهلدن «غون» شکیلچیسی گاه «گین» و یا «غین» اولور: یورغون/ کسگین/ دالغین و . . .
شهریار بو قانونلاری آییقلیقلا بیلیرمیش، یارادیجیلیغیندا اونلار اساسلاناراق، هجا اؤلچولرین ایشلتمیش، بعضاً ایشلتدیگی عروض اؤلچولرینیده هجا اؤلچولرینه یاخینلاشدیرمیشدیر. آشاغیداکی گتیردیگیمیز مثالی یئنه هجا اؤلچوسونون اون دؤردلرک و (9+5) بؤلگوسونه سالماق اولار:[8]
مجنون ایله من/ مکتب عشق ایچره اوخوردوق (5+9)
من مصحفی ختم/ ائتدیم او واللّیل ده قالدی
بیر گون ده خبر/ گلدی که واللّیل سی ایله
جان وئردی جهان/ ایچره یامان ولوله سالدی.[9]
شهریار هجا اؤلچولری آراسیندان ان چوخ «اون بیرلیک» اؤلچوسو ایله اؤزونو بارشدیرا بیلمیش و بو یانغین اؤلچونون بیر چوخ بؤلگولرینی ایشلتمیشدیر، مشهور «حیدربابایا سلام» منظومهسیده ائله بو اؤلچوده یازیلمیشدیر:
حیدربابا/ ایلدیریملار/ شاخاندا (4+4+3)
سئللر- سولار/ شاققیلداییب/ آخاندا
قیزلار اونا/ سف باغلاییب/ باخاندا. [10]
شهریار دئمک اولار که اون بیرلیک اؤلچونون بو بؤلگوسونو معاصر آذربایجان ادبیاتیندا ابدیلشدیرمیشدیر. چاغداشلاریمیز ایچره بیر شاعر تاپا بیلمز سن که همین اؤلچو و همین بؤلگوده شهریارا جاواب یازماسین، اونا جاواب یازماسادا، اوندان اهام آلماسین! حتی اللی ایللیک پهلوی اختناغیندا ایگیدلیکله و مناعت طبعی ایله دایانیب مبارزه آپاران معاصر مقاومت ادبیاتیمیزین تمثلچیسی مرحوم «میرحبیب ساهر» الهاما گلیب همین اؤلچونو، «حیدربابایا سلام» منظومهسینین مضمونلارینار بنزهر مفهوملار یاراتماق اوچون ایلتمیشدیر:
آخشام اوستو/ داغلار ینک- / بنکدیر (4+4+3)
هر یئر گؤی اوت/ هر یئر گولدور/ چیچکدیر
توز قوپاران/ یولدا قویون- / اینکدیر
بیر چوپاندیر/ درهلرده/ نئی چالان
داغی- داشی/ دیللندیرهن/ سس سالان. [11]
ساهر یاراتدیغی «منظوم مکتوب»، «اوشاقلیق خاطرهسی»، «حیدربابا شاعرینه» و بیر چوخ دگرلی منظومهلرینده همین اؤلچو و همین بؤلگودن یارارالانمیشدیر. البته بوردا چاغداش شعریمیزین ایکی نهنگ سیماسی اولان ساهر و شهریار حاققیندا و اونلارین بیری- بیرلریندن اؤیرهنمهلری و بیری- بیرلرینده تأثیرلریندن دانیشماغا مجالیمیز اولمادیغی اوچون، یالنیز مقالهنین مؤضوعسونا اویغون اولاراق، بو مسئلهیه اشاره ائتدیک. شهریارشناسلیقدا «ساهر و شهریار» مؤضوعسو اؤیرهنیلمهنین و دقّتلی اؤیرهنمگی گؤزلهین بیر اساس مؤضوع کیمی گنج تدقیقاتچیلار قارشیسیندا دوران اهمیتلی بیر مسئلهدیر.
شهریارین اون بیر هجالی اؤلچودن چوخ گئنیش استفاده ائتمهسی و بو اؤلچونون شعر تاریخیمیزده اهمیتینه اشاره ائتمکدن اوّل بیر داها قئید ائتمهلیییک کی او، عروضون هر هانسی بیر اؤلچولرینی هجا جایناغینا وئریر. «بهجت آباد خاطرهسی» شعری تمامیله هجانین «اون دؤردلوک اؤلچوسونده یازیلان بیر شعردیر:
اولدوز سایاراق/ گؤزلهمیشم هر/ گئجه یاری (5+5+4)
گئج گلمهدهدیر/ یار یئنه اولموش/ گئجه یاری
گؤزلر آسیلی/ یوخ نه قارالتی/ نهده بیر سس
باتمیش قولاغیم/ گؤر نه دوشورمکدهدی داری.
بیر قوش آییغام!/ سؤیلیهرک گاهدا ایییلدهر،
گاهدان اونودا/ یئل دئیه لای- لای! هوش آپاری.[12]
همین اؤلچودن بیر باشقا اؤلمز منظومهسینده فایدالانیر. بو منظومهنین آدی «دؤیونمه- سؤیونمه» دیر. بو کیچیک حجملی و لاکین دولغون مضمونلو منظومه اوتایلی قارداشلاریمیزا خطاب یازیلمیشدیر:
بیر قرنده قارداشدان/ اوزاقلاشماق اولورموش؟ (7+7)
قارداش دئیه بیر عؤمرو/ سوراقلاشماق اولورموش؟
بیر دنده بو قارداشلا/ قوجاقلاشماق اولورموش،
دئینه، دومورول بورجونو دوشمن ییخابیلمز،
قارداش نهقدهر یادلاشا یاددان چیخابیلمز.[13]
« اون دؤردلوک» اؤلچودن سونرا، شهریارین ایشلتدیگی اوزون اؤلچولردن بیریسیده «اون بئشلیک اؤلچوسودور:
وطندن آیری دوشن/ ائولادیم قاییت وطنه (8+7)
قاییت کی گؤز یولا تیکمیش آنان قاییتدی سنه.
آتان سنی ایتیریب/ آختاریب یئنه تاپدی
دئییر بالا ساییق اول/ تاپدیغین ایتیرمه یئنه.[14]
شعریمیزین قیسّا اؤلچولریندن ایسه، چوخ آز ایشلنن اون هجالی اؤلچونوده ایشلهدیر:
قوی بو انقلاب/ سئل کیمی آخسین (5+5)
گؤی گورولداسین/ ایلدیریم شاخسین
مستضعفلر قوی/ حقّه چاتارکن
اسلام بایراغین/ داغلارا تاخسین.
مظلومون آهی/ قوی الا و چکیب
ظولمو ریشهدن/ یاندیریب یاخسین
آللاه سوفرهسی/ آچیق اولورمو
بیر عدّه یئسین/ بیر عدّه باخسین؟[15]
ان یایغین اؤلچو اولان «گرایلی» اؤلچوسونوده شهریار، داها عاطفی و دویغولو مضمونلار ایشلتمیشدیر:
خان ننه/ هایاندا قالدین، (4+4)
بئله باشیوا/ دولانیم!
نوجه من سنی/ ایتیردیم،
دا سنین تایین تاپیلماز.[16]
تانینمیش «یالان دونیا» شعریده گرایلی اؤلچوسونده یازیلمیشدیر:
سنین بهرهن/ یئیهن کیمدیر (4+4)
کیمینکی سن/ یییهن کیمدیر؟
سنه دوغرو/ دئین کیمدیر
یالان دونیا/ یالان دونیا.[17]
یوخاریدا قئید ائتدیگیمیز کیمی، شهریار هر اؤلچودن چوخ «قوشما» آدی ایله مشهور اولان «اونه بیر هجالی» اؤلچودن یارارلانمیشدیر. بو اؤلچونون شعر تاریخیمیزده او قدهر اهمیتی اولموشدور که اونا اون بئش عدده یاخین یئرلی آهنگ بستهلنمیشدیر. «اهل حق» طایفالارینین بیر چوخ ایلاهیلری بو اؤلچوده یازیلمیشدیر. بایرک قوشچو اوغلو، یونس امره، شاه اساعیل ختایی[18] و باشقا ایلاهی قوشان شاعرلر، همین اؤلچونو سئچمیشلر. بوتون عاشیقلار همین اؤلچوده اؤز اوستادنامه و شعرلرینی یازمیشلار. بؤیوک منظوم رومانلار یئنهده همین اؤلچوده یازیلمیشدیر.[19]
مرحوم ب. ق. سهند، «سازیمین سؤزو»نون ایلک منظومهسینین ائوه قوشغوسونو همین اؤلچوده یازمیشدیر....
شهریار ایسه، حتی «نوحه»لرینیده اون بیر هجالی اؤلچوده قلمه آلیر:
حسینین نوحهسین/ دلریش یازاندا، (6+5)
مسلمان سهلدیر کی/ کافر آغلار.
کور اولموش گؤزلرین/ قان دوتدو شمرین،
که گؤرسون اؤز الینده/ خنجر آغلار.[20]
و یا « هلال محرم» نوحهسینی نظره آلاق:
محرمدیر، خانیم/ زینب عزاسی، (6+5)
بیزی سسلیر/ حسینین کربلاسی.
یولو باغلی قالیب/ دوشمن الینده،
داها زوارینین/ یوخ سس- صداسی.
بوگون کرب و کربلا/ ویران اولوبدور،
حسین اؤز قانینا/ غلطان اولوبدور.[21]
بو اؤلچو اوچون شهریار شهرینده بیر چوخ مثاللار تاپماق اولار. البته او دئدیگیمیز کیمی، بو اؤلچونون هم یوخاری ساییلی و همده آشاغی ساییلاری اؤلچولریده شعرلرینده دؤنه- دؤنه ایشلتمیشدیر- بورادا اونون «بایاتی» اؤلچوسوندن فایدالانماسینیدا خاطیرلاتمالیییق:
دونیا عوض/ دگیشدی، (4+3)
هئیوا وئرن/ نارآلی (= آلار).
آلما منیم/ قلبیمده
گئنین یئری/ دارالی.[22]
بئلهلیکله بیر داها قئید ائتمهلیییک کی شهریار آذربایجان دیلینده یازدیغی شعرلرده، عروض اؤلچولریندن داها چوخ، هجا اؤلچولرینی منیمسهمیش و بول – بول اونلاری ایشلتمیشدیر. بو، اونون دیلیمزین اؤز قاینار بولاغیندان و اؤز گوجوندن یارالانما اینانجیندان گلیب چیخیرمیش. شهریار، تورکجه سؤز خزینهسی و گوجونه اینانان الهاملی بیر شاعر ایدی. او دیلیمیزده باشقا دیللردن آلینما سؤزلر، آلینما قایدا- قانونلارین سرحدسیز و اؤز باشینا ایشلتمگینه قارشی چیخان بیر شاعر ایدی.
[1] شهریارین ایندییهدک 78 مختلف حجملرده یازدیغی تورکجه شعرلری تثبیت ائدیلمیشدیر. باخ، محمدحسین شهریار.
تورکی دیوانی کلیاتی. دکتر پروفسور حمید محمدزادهنین مقدمه، رداکته و ایضاحلاری ایله، تهران، 1369.
[2] هریارین تورکجه نشر اولان بیرینجی اثری « حیدربابایا سلام» هجا اؤلچوسوندهدیر.
[3] شهریارین فارسجا یازدیغی شعرلر اوچ بؤیوک حجملی کلیات حالیندا نشر ائدیلمیشدیر. فارس ادبیات شناسلاری اونو چاغداش فارس شعرینین تایسیز سیماسی ساییرلار.
[4] تبریز شیوهسینده « فارسجا- عربجه» دئمکدیر.
[5] تورکی دیوانی کلیاتی، یوخاریداکی، ص 61 .
[6] همان یئر.
[7] یئنه اوردا.
[8] هرج بحری بدیلیمیزده ایشلنیلن اویناق بیر بحردیر. بو بحرین شعر تاریخمیمیزده دوققوز اؤلچوسو تانینمیشدیر. اولو بابالاریمیز بو بحرین اؤلچولرینی فارس دیلیندهده رواج وئرمیشلر. مثلاً یوسف اوغلو الباس نظامی گنجوی « خسرو و شیرین» مثنویسینی همین بحرین « مسدّس محذوف» اؤلچوسونده و « لیلی و مجنون» منظومهسینی « مسدّس اخرب مقبوض محذوف» اؤلچوسونده یازمیشدیر.
[9] هجا اؤلچولرینین ایضاحی اوچون « یول» در گیسینین کئچن ساییلاریندا گئدن « شعریمیزده اؤلچولر و بؤلگولر» عنوانلی آردیجیل مقالهمیزه باختین.
[10] تورکی دیوانی کلیاتی، یوخاریداکی، ص 159.
[11] همان، ص 31.
[12] حبیب ساهر. کؤشن(شعر مجموعهسی)، تهران؛ 1343،ص62.
[13] تورکی دیوانی کلیاتی، یوخاریداکی، ص63 .
[14] همان، ص65 .
[15] همان، ص167 .
[16] همان، ص169 .
[17] همان، ص190 .
[18] همان، ص 218.
[19] بو شاعر حاققیندا باخ. سیری در اشعار ترکی مکتب مولویه، تهران، انتشارات ققنوس، 1369.
[20] صمد وورغونون واقف آدلی اؤلمز اثریده همین اؤلچوده یازیلمیشدیر.
[21] تورکی دیوانی کلیاتی، یوخاریداکی، ص 188.
[22] همان، ص 186.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آنا نیکول اسمیت
آنا نیکول اسمیت (اینگیلیسجه: Anna Nicole Smith) آمریکالی مانکن و اوْیونچو ۲۸ نوْوامبر ۱۹۶۷ میلادی تاریخینده هیوستون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۳۹ ایل عومر ائلهییب و ۸ فوریه ۲۰۰۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۹۲–۲۰۰۷ ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anna Nicole Smith»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آنا نیکول اسمیت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسلار داها چوخ بئلاروس و قازاخیستان پرئزیدئنتلرینه گووهنیرلر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو نتیجه عوموم روسییا اجتماعی فیکرین تدقیقاتی مرکزینین کئچیردیی سورغودان سونرا اورتایا چیخیب.
بئله کی، سورغودا ایشتیراک ائده نلرین ۶۵% بئلاروس لیدئری آلئکساندر لوکاشئنکویا، ۵۴% ایسه قازاخیستان پرئزیدئنتی نورسولطان نازاربایئوه (کئچهن ایل بو گؤستریجی ۴۵% اولوب – رئد.) اعتبار ائتدیکلرینی بیلدیریبلر.
روسلارین اعتبار ائتدیکلری لیدئرلرین ایلک اوچلویونه آذربایجان پرئزیدئنتی ایلهام علیئو ده داخیل اولوب. ایلهام علیئوه بو ایل گووهنهن روسلار اهالینین ۱۱%-نی (۲۰۱۴-۲۰۱۵-جی ایللرده بو گؤستریجی ۶% تشکیل ائدیب – رئد.) تشکیل ائدیبلر.
ماراقلی مقام ایسه روسلارین موسکوانین اؤزونه موتتفیق آدلاندیردیغی لیدئرلرله باغلی مؤوقعیی اولوب. بئله کی، روسییانین موتتفیقی اولان ائرمنیستان پرئزیدئنتی سئرژ سرکیسیانا اهالینین ۸%-، قیرغیزیستان پرئزیدئنتی آلمازبئک آتامبایئو و مولدووا پرئزیدئنتی ایقور دودونا ۵%-، تاجیکیستان لیدئری ائمومهلی راخمونا ایسه ۴%- گوونیر. روسییایا قارشی داها نئیترال مؤقع توتان اؤزبکیستان پرئزیدئنتی شؤوکت میرضیایئوه اهالی آراسیندا اینام ۶%، تورکمنیستان لیدئری قوربانقولو بئردی محمدووا ایسه ۴% تشکیل ائدیر. موسکوانین دوشمنلری سیاهیسیندا یئر آلان گورجوستان پرئزیدئنتی گئورگی مارقوئلاشویلی (۳%) ایله اوکراینا پرئزیدئنتی پیوتر پوروشئنکو (۲%) روسلار آراسیندا اَن اعتبارسیز لیدئرلر ساییلیرلار.


text:
استیو جابز
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
استیوئن پاول جابز (انگلیسیجه: Steven Paul Jobs) (د. 24 فئورال 1955-5 اوکتیابر 2011)، تانینمیش آمریکا ایش یارادان و بیزنئسمنی.بیلگی سایار ایشلرینده ان آدلیم چالیشان 1976 دا اپل شیرکتین اوز یولداشی استیو وزنیاک ائیله بیرلیقدا قوردولار.بیرینجی بیلگی سایار کی دوزتدیلر.اپل 1 آدلاندی.1977 ده ایکنجی ورژن اپل 2 آدیلا دوزلیندی. جابز پیکسار شیرکتی نین ایجراچی دیرئکتورو ایدی؛ 2006-جی ایلده پیکسار شیرکتی والت دیزنی شیرکتی نی الده ائتدیکدن سونرا اونون دیرئکتورلار شیرکتینین عوضوو اولور.


text:
آذر، نرگیز آیی
علیاشرف درویشیان- چئویرن: مسعود آذر
چیچک ماغازاسینین جامینین دالیسیندا دایانیر. آذر آییدیر، آنجاق هلهده نرگیزدن بیر خبر یوخدور. باخیشلاری هوسله چیچکلرین اوزهرینده قاچیر. – «یوخ، نرگیز گلمهییب. اؤز گوناهیمدی؛ نرگیز گولونه اؤیرتمیشدیم”.
“یوخ. منیم گوناهیمایدی کی دئییردیم… ”
“دئییردین کی نه اولسون؟”
“دئییردیم کی اون ایکی آی ایل بویو پاییزین سونوندا نرگیزین گلمهسینی گؤزلهییرم. و من ایسه اوندان سونرا هر ایل سنه اؤزونه بنزهر و آداشین اولان نرگیز گولو آلاردیم.”
قوجا، هلهده نرگیزین گلمهمهسینه اینانمیر. چیچک ماغازاسینا داخیل اولور: «نرگیز گلمهییبمیآقا؟»
چیچک ساتان قوجانی آد- سانیلا یوخ، یالنیز اون ایللیک بیر موشتری کیمیتانییردی. اون ایلدیر کی دوز پاییزین سونوندا ماغازاسینا گلیب و قیش چیخانادک هر “هفته اوچو” سحر ساعات دوققوزدان تئز، ایکی دسته نرگیز گولو آلیب گئتمیشدیر.
“نرگیز گلیبمیآقا؟”
“هه، ائله ایندیجه گتیریبدیلر جناب! نوبارلیقدیر و بیر آز دا باهادیر.”
“عیب ائتمز، هر نه تهر اولوبدورسا نرگیز گولو الده ائتمهلییم.”
چیچکلری آلیب و بوتون وارلیغیلا اییلهییر. یالقیزلیغیندا مینلر دفعه بئینینده دولاندیردیغی او اون ایللیک یولدا، گئتمهیه باشلاییر. ایندی او “هفته اوچو”ندن اون ایل کئچمیشدیر. او گوندن کی سحر ساعات دوققوزدا اونا زنگ آچیب، “گلین نرگیزین چمدانین آپارین!” دئمیشدیلر.
بو سؤزو ائشیدینجه بیردن اؤز ایچینه دالیب، سونسوز بوشلوغا باتدی. کؤکسونده یارالی گؤورچین کیمیبیر شئی قاناد چالدی. بیر آن اؤزوندن گئدیب دوشدو؛ سونرا اهمالجا آیاغا قالخدی: “گرهک گئدیب نرگیزین یادگارلارینی آلام.”
چمدانی آچدیقدا، اونون ایچیندن قیزیل ایشیق ائشییه آخدی. قان. فیکیرلشدی کی، اولمایا چمداندان قانلی سئل یولا دوشوب هر یانی توتا. چمدانی تئز قاپاتدی.
مامور دئدی: “قوجا، چمدانی آپار ائوینده آچ. بوردا قاداغاندیر.”
مامورا باخمادان دئدی: “اؤزونو … ایستیرم … گؤرهم.”
“اؤزو داها گؤرمهیه دهیمز. بئله شئیلر کی گؤرمهلی دئییل. تئز بوردان اوزاقلاش! سسسیز- سمیرسیز. آغلاییب زاریمادان. یاللاه ترپن قوجا.”
اون ایل اؤنجه ساچلاریم آغارمامیشدی؛ آنجاق چمدانی گؤتوررکن مامور یئنهده دئدی: “قوجا دور گئت، آرخانادا باخما.!”
اولسون کی من ائله او آندا قوجالمیشدیم. چمدانی گؤتوردوکده بئلیم بوکولدی، دیزلریم طاقتینی الدن وئریب، تیترهدی. آخی نرگیزله منیم نه قدهر یاش فرقیمیز واریدی کی؟هامیسی اون سککیز ایل. اون سککیز ایل مندن اوشاقایدی و من چمدانی گؤتوردوگوم آن، اوتوز سککیز یاشیندایدیم.
آغیر بیر چمدان دئییلدی؛ آنجاق نه ایسه قورخوردوم کی قان داشلانیب اونون تیکیش یئرلریندن تؤکولسون خیاوانا و یول آلیب گئتسین، اؤزونو چاتدیرسین آناسینین مزارینا و اونو خبردار ائدیب، دئسین: “آنا، گؤردون کی نهایت گلدیم یانینا. ایندی داها یالقیز دئییلسن آنا.”
آرخادان آیاق سسلرینی دویدوم. چمدانلی بیر کیشی ایله قادین. چمدان کیشینین الینده ایدی؛ قادین ایسه آغلاییردی. کیشی منه چاتدیقدا سوروشدو: “کیمسهسیز ایدی؟ آناسی، باجیسی یوخیدی کی اونون ایچون آغلایا؟ ”
دئدیم: “یوخ. منیم نرگیزیم کیمسهسیز ایدی. دوزو کیمسهسیز ایدیک. یالنیز منیمله او. بو دونیادان تکجه او واریم ایدی. اونا وورغون ایدیم. ایندیهدک بیر آتانین اؤز قیزینا وورغون اولدوغونو ائشیدیبسنمی؟
منیمله کؤلگه کؤلگهیه گلیردیلر. چمدانلاری ایله. قادین دئدی: “چمدانداکیلار اوغلوموزون اشیاسیدیر. بو گون بیزه وئردیلر”
چمدانا باخدیقدا، دویار- دویماز دورو و گنج قانین اوندان سوزمهسینی گؤردوم. دئدیم: “تئز ائوه چاتدیرین؛ مومکوندور کی خیاوانی دولدورا.
کیشی منیم چمدانیمیگؤستردی: “آناسیهاردادیر؟ بئله واختلاردا آنا اولمالیدیر آغلاماق اوچون”.
دئدیم: “دئدیم کی کیمسهسیزیک.”
گؤردوم مندن آرتیق شئیلری سوروشماق ایستهییر. سانکی اؤز دردلری آز ایدی کی باشقاسینیندا دردلرینی ائولرینه آپارماق ایستهییردیلر.
بیر پارکا یئتیشدیک. گؤیلره باش قالدیران بیر سرو آغاجینین آلتیندا اوتوردوق. چمدانلاری آغاجین گؤودهسینین کناریندا یان- یانا قویدوق و اوتوردوق صندلین اوستونده. دئدیم: “آناسی اوشاق اوسته گئتدی. قانا دوشموشدو. قان لازیم ایدی کی اودا یوخیدی. آختاریب تاپینجا حیاتینی ایتیردی. بیر نرگیز قالدی، بیرده من. اؤزوم بؤیوتدوم. اؤز قوجاغیمدا. سوت شوشهسیله. هر یئرده منیمله ایدی. یولداشلاریملا مباحثهده دیزلریم اوسته اوتوراردی و قولاقلاری بیر سسییغان سایاغی آغزیمدان چیخانلاری قاپاردی. بعضاده اوشاق دئییمیله اعتراض ائدهردی: ” یورولدوم دای آتاجان. آز دانیش.” ساچلارین دووشان قولاغینا بنزهر باغلاردیم. بؤیودوکده، اؤزومله عمومیحاماما آپارمالی اولدوغومدان ساچلارینی دیبدن قیرخاردیم. کیمسه اونون قیز اولدوغونو بیلمزدی. آریغ و اینجه ایدی. هر یئرده منیمله اولماق و یولداشلاریملا آرامیزدا کئچن مباحثهلری ائشیتمک مجبوریتینده قالیردی. کیتابا ماراق گؤستردی؛ و ائله بیر زامان اولدو کی مندن گیزلین، سئودیگی کیتابلاری کؤینگی آلتیندا گیزلهدیب، ائوه گتیریردی. من او سایاق مبارزه ایله موافق دئییلدیم. نئیلهمک، هر زامان بئله اولموش. اینسانین یاشی آرتدیقجا یئنی گؤروننلری رد ائدیر و یاخود چوخ چتینلیکله اونلارا بویون اهییر. اؤز گنجلیگینی و هیجانلارینی اونودور. یئنی کیتابلار، ماهنیلار و دوشونجهلر اونا غریبه و آنلاشیلماز گلیر. نئجه کی اونوندا کیتابلاری، دوشونجهلری و سئودیگی ماهنیلاری آتاسینا غریبه و آنلاشیلماز ایدی.
کیشی سوروشدو: “گؤروشونه گئتمیشدینمی؟”
“گئتمیشدیم. ایکی دؤنه. آپاردیقلاریندان سونرا ایکی دؤنه گؤروشونه گئتدیم. ساچلارینی دووشان قولاغینا بنزهتمیشدی و خالچا ساپینا اوخشار چوروک بیر ساپلا باغلامیشدی. گیزلینجه منه گؤستردی. سئودیگیمیبیلیردی. بلکهده اوشاقلیق زامانینین خاطیرهلرینی منده اویاتماق ایستهییردی. قورتولاجاغینا چوخ اومید بسلهمیشدی. مندن بویالی قلملر ایستهدی. “رسیم چکیرم آتا!”- دئدی. نوبتی گؤروشده بیر نئچه بویالی قلم و بیر دسته نرگیز گولو آپاردیم اونا. گوللری گؤرن کیمیدئدی: “ائشیکده پاییزدیر آتا؟” دئدیم: “قیشدیر گؤزهلیم؛ تاریخی بیر قیش.” گولهرک دئدی: “اوندا ایناناق سویوق فصیلین باشلانیشینا.” سونرا سؤزونو دهییشیب، سنین اوچون گول رسم ائتمک ایستهییرم؛ سئودیگین گولو.”- دئدی. ایکینجی گؤروشوموزده یئنهده یاواشجاسینا دووشان قولاغینا بنزهر ساچلارینی منه گؤسترهرک، “رسیمیقورتارمیشام. دوشونورم آزاد اولاجاغام و اؤزومله گتیرهجهیم. ایکی قیزیل گول چکمیشم و بیر دسته نرگیز گولو یانیندا. بیلیرم، چوخ سئوهجکسن.” قورتولاجاغینا چوخ اومید بسلهمیشدی. اومیدلریندن، آرزولاریندان و گلهجک اوچون پیلانلاشدیردیغی ایشلردن دانیشیردی کی گؤروش زامانی سونا چاتدی.”
قالخیب، چمدانلاریمیزا ساری گئتدیک. چمدانیمیگؤتورمک ایستهدیم باجارمادیم. سانکی یئره یاپیشمیشدی. او کیشی ده چمدانینی گؤتورنده بیر آن دایانیب، دئدی: “عجب! چمدانلار یئره یاپیشیبلار!”
“آه! کؤکلره باخ!! ائله بو تئزلیکده سروین کؤکلری چمدانلارین جانینا یئرییب؟ آغاج بو قدهر سوسوز ایمیش؟
کیشی دئدی: “بیز ایللردیر بوردا اوتوروب دانیشمیشیق. زامان نه ده تئز اؤتور.”
دئدیم: “اولا بیلر”
چمدانلاری کؤکلردن آییریب، یوللاندیق. قادین وداعلاشاندا دئدی: “کاش اونونچون آغلاماغا آناسی یا باجیسی اولایدی.”
ائوه یئتیشدیکده، چمدانی یئره قویور و اهمالجا قاپیسینی آچیر. هر نهدهن اؤنجه، رسیم تابلوسونو گؤرور. تابلونون بوتونلوگونو ایکی قیزیل گول توتموش. تابلونون کناریندا قوروموش بیر دسته نرگیز گولو و ایکی پارچا چوروموش خالچا ساپی دوشموش. قوجا تابلونو گؤتورور. بیردن بیر دنیز قیزیل گول تؤکولور تابلودان و دولدورو اوتاغی. قوجا چیچک دالغالارینا باش قویور و یورقونلوقدان اویویور.
پاییزین سونودور. آذر آیی. قوجا ایکی دسته نرگیز گولو آلمیش. آغاجلارین سولغون و یاریجان یارپاقلاری، پیادا یوللارینی باشاباش بورویوبدور. اویان بویاندا، قورو یاپراقلار توپالاریندان، رنگی سولموش و سرگردان توستو گؤیه اوجالیر.
قوجا ائوین بوز نردهلرینین یانیندا دورور. قاپینین زنگینی چالیر. یوخاریدان، پیللهلرین اوستوندن بیر قادین قاپینی آچیر. قوجانی گورجک دئییر: “آه! پاییز چاتیب؟ نهده تئز!”
حؤوصلهسیزجه داوام ائدیر: “بو اونونجو ایلدیر کی سنه دئییرم اونلار بوردان گئدیبلر. اون ایل اؤنجه قیزی نرگیزه بیر اتفاق اوز وئردیکدن سونرا، او دا اشیاءلارین ییغیشدیریب، بوردان کؤچدو.”
قادین ایچری گیریب قاپینی باغلاییر.
قوجا، نرگیز گوللرینی نردهلرین کنارینا قویور. هر ایل اولدوغو کیمیپاییز کولگیندن قاچماق اوچون، اوزونو پالتوسونون یاخاسی ایچینه چکیر و بوکوک بئلی ایله اوزاقلاشیر.


text:
بیلیم
نرگس و بلقیس: بو ییرده بیزلرنینگ کیلهجگیمیز تضمین ایتیلهدی
بلقیس احسان و نرگس احسان، ایکی سینگیل افغانستان- امیریکه بیلیم یورتی اقتصاد و سیاسی بیلیم بولیملریده بیرینچی ییل اوقووچیلری بولگن. مذکور ایکی سینگیل کابلده امیریکه ایلچیخانهسینینگ بورسیه سیناوینی اوتکزگنلریدن کیین، اوشبو بیلیم یورتگه یول تاپگنلر.
اقتصاد بولیمی بیرینچی ییل اوقووچیسی نرگس احساننینگ ایتیشیچه، افغانستان- امیریکه بیلیم یورتی، ولایتلردن بو بیلیم یورتگه یول تاپهدیگن اوقووچیلر اوچون یاتاقخانهگه قوشیمچه باشقه امکانیت هم یرهتهدی.
خانم احسانگه کوره، اوشبو بیلیم یورتنینگ برچه درسی موادی امیریکه بیلیم یورتلری بیلن تینگ و بو خصوصیات سبب، اوقوونی بیتتیرگنلر، تیزلیکده ایش بازاریگه یول تاپهآلهدیلر. اوشبو خانمنینگ ایتیشیچه، افغانستان-امیریکه بیلیم یورتی جنسی کمسیتیشدن بوش و اوقووچیلر تینچلیک بیلن بیر- بیراوینینگ یانیده درس اوقیدیلر.
خانم احساننینگ ایتیشیچه، اوشبو بیلیم یورت، عیال اوقووچیلرگه نسبتن خاص سیاستلرنی ایزلهیدی و عیاللر تینچ فضاده درسلریگه دوام بیرهدی.
شونینگدیک، مذکور بیلیم یورتده سیاسی بیلیم اوقووچیسی و نرگس احساننینگ سینگیلی بلقیس احساننینگ ایتیشیچه، اوشبو بیلیم یورتده درس اوقیش کته شانس و برچهگه هم میسر بولمهیدی و شو یوز دن معیاری بیر بیلیم یورتده درس اوقیشیدن خرسند دیر.
بلقیسگه کوره، اوقووچی درسیگه دوام بیریشنی ایستهگن صورتده، فارغ بولگنیدن سونگ، درس دوامی اوچون مملکتدن تشقری کیته آلهدی.
اوشبو اوقووچی ایکی سینگیلنینگ ایتیشلریچه، اوقووچیلر موجود امنیتی قیینچیلیکلرگه قرهمهی درسدن وازکیچمهیدیلر و بو بیلیم یورتنینگ ایشیگی هیچقچان اوقووچیلرنینگ یوزیگه یاپیلمهیدی.


text:
“تويوغ”لار و قاضي بورهانالدين همت شهبازي “تويوغ” شعري تورک شعرينه مخصوص بير شعر قاليبي دير. قافيهلي، وزنلي 4 مصراعدان اولوشان و مضمونجا باشقا دؤردلوك لردن سئچيلن بو شعر قاليبينين گؤزهل اؤرنکلريني “ديوان لغات الترک”ده گؤروروک. بو کيتابدا اولان اؤرنکلر عوموميتله “هئجا” اؤلچوسونده يازيلميش. گؤرونوشجه 4 مصراعسي نين 1، 2، 4 –جو مصراعلاري همقافيه اولان بو شعر نؤوعو گئت گئده اينکيشاف ...Read More »
فارس شعریندن ترجمهلر/ چئویرن: همت شهبازی
فارس شعریندن ترجمهلر چئویرن: همت شهبازی (1) روزا جمالی بوتون قاپیلاری اوزونه باغلامیش بیر راهیبه کیمی سون گئجه بؤیروم اوسته یاتاندا گؤبهییمین باغی سنه باغلیایدی. (قبیرده اؤلموش بیر کیشییم الینین جیزیقلارینین سایینی ازبردن بیلیرم) دونیا ناغیلسیز قالدی سن الیمین داماریندان چکینیردین کئشکه قاغاییلار شکلیمیاودوردولار. “الحمرا” تاوانینین آلتیندا بوتون قاپیلاری اوزونه باغلامیش بیر راهیبه کیمی بورادا کوچه قادینلاری مندن موتلو ...Read More »
میشل فوکو و اقتدار/ گؤگچن گؤکسال – اويغونلاشديران: همت شهبازی
میشل فوکو و اقتدار گؤگچن گؤکسال – اويغونلاشديران: همت شهبازی فوکو، آوروپالی دوشونرلر( متفکر) آراسیندا یئری مباحثه سیز اولان بیر آددیر. یازدیغی کیتابلار فرانسانین أن آدلیم یایین ائولری طرفیندن یاییملانمیش، اونیوئرسیته لرده درس وئریلمیش، نظریه اولاراق دؤنمینه ( عصر) اؤنملی علاوه لر تقدیم ائتمیش بیر فلسفهچی اولماسیله یاناشی، فوکو اجتماعی اولاراق یئنی قاوراملار یاراتمیش، مدرنیته ضیددیتلییی ایله یئنی دارتیشما زمینلری ...Read More »
گلهنكچي بير مدرن شاعير/ همت شهبازی
گلهنكچي بير مدرن شاعي همت شهبازی تي.اس.ائلیوت انگلستانین مدرن ایمگهچی(ایماژیست) شاعیرلریندن بيريدیر. اونون اؤزو حاقدا یاخشی بیر سؤزو وار: “دينده آنگلوکاتولیک، ادبياتدا کلاسيکچي، سياستده کرالچيام {سلطنتطلب}.” تورک یازاری سما آسلان ائلیوتون یوخاریداکی سؤزونه توخوندوقدان سونرا اونو دوغرو اولاراق چوخ گؤزهل آچیقلاییر و دئییر: “يا دا ترسينی گؤتورسک، فيکيرلري گلهنكسل {سنتی}، بو فيکيرلري ايفاده ائدن سؤزلري ايسه سون درجه يئنيليکچي اولان ...Read More »
«سحر ايشيقلانير» [حبیب ساهر] و تراژدي «خزان»/ همت شهبازی
«سحر ايشيقلانير» [حبیب ساهر] و تراژدي «خزان» همت شهبازی ژان پل سـارتر مـيگويد : « هرلفظ راهي است به عروج : به نفسـانيات ما شـكل ميدهد و نامي برآنها ميگذارد و آنها را به شخصيتي خيالي منسوب ميكند كه مأمور ميشود تا بجاي ما در آنها بزيد و ذات و حقيقتي جز همين عواطف عاريتي ندارد. اوست كه مطلوبهايي، دورنماهاييافقي ...Read More »
سوس!.. گلدیم/ همت شهبازی
سوس!.. گلدیم همت شهبازی آوتوبوس دایاناجاغيندا دورموشدوم قولتوغومدا كيتاب، اليمده كي بئش تومن ليك بيليطي بارماغيما دولاييب آچيرديم. داياناجاغين آرخاسي گؤزل چمن ليك و چمن ليين اورتالاريندا بير نئچه آغاج گؤیرميشدي. بو آغاجلارين كؤلگه سينده آداملار، اؤزللیکله اؤیرنجیلر اوتوروردولار. بو چمن ليين اوزونلوغوندا آرابير نئچه اسطول دا قويولموش و بو اسطوللارين اوزرينه آغاجلارين كؤلگه سي دوشموشدو. چمن ليين ...Read More »
حکایهجیکلر/ فرید ائدگو(1) – آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: همت شهبازی
حکایهجیکلر فرید ائدگو(1) – آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: همت شهبازی قصاص (1) کندين ان اَركؤيون قيزي ايدي، اونو كندين ان آخماق گنجينه وئرديلر. هئچ اوشاقلاري اولمادي داها دوغروسو سايسيز اوشاقلاريندان هئچ بيري او آخماق گنجدن دئييلدي. باليقچي (2) قاييق ساحيلدن آيريلديقدان سونرا تورلار آتيلديقدان سونرا قاييق ساحيله دؤندوکدن سونرا گؤزلهيک باخاق، دئديکدن سونرا و ...Read More »
منيم ده بير آديم گلسين ديليزه/ همت شهبازي
منيم ده بير آديم گلسين ديليزه همت شهبازي (حيدربابانين ايكي بندينه اؤزل باخيش) حيدربابا، سنون اوزون آغ اولسون ! دؤرت بير يانون بولاغ اولسون باغ اولسون ! بيزدن سورا سنون باشون ساغ اولسون ! دونيا قضو-قدر، اؤلوم-ايتيمدى دونيا بويى اوغولسوزدى، يئتيمدى حيدربابا، يولوم سنن كج اولدى عؤمروم كئچدى، گلممه ديم، گئج اولدى هئچ بيلمه ديم گؤزللرون نئج اولدى بيلمزيديم دؤنگه ...Read More »
آليملاما ائستئتيكاسي/ بئرنا موران – اويغونلاشديران: همت شهبازي
آليملاما ائستئتيكاسی بئرنا موران – اويغونلاشديران: همت شهبازي آليملاما ائستئتیکاسی [يا دا قورامي [نظريهيزيباييشناسي دريافت] (rezenptionsasthetik) 1960لارين سونوندان بو يانا ادبیات اثرلرينين آنلامیو یوزومو ايله ایلگیلی اولاراق اوخوجونون ايشلهييني [فونكسيا، كاركرد] آراشديران چئشیدلی قوراملارا وئريلن عمومیبير آددير. آمما بو نؤعلره کئچمهدن اؤنجه، آليملاما قورامینين، دويغوسال ائتکی قورامیندان نئجه آيريلديغيني ايفاده ائتمکده فايدا وار. دويغوسال ائتکی قورامينی آراشديرارکن سؤز قونوسو ...Read More »
اورخون یئنیسئی کیتابهسینین شمال جهتی/ نجیب عاصیم
اورخون یئنیسئی کیتابهسینین شمال جهتی/ نجیب عاصیم/ چئویرن: همت شهبازی کیتابهنی اوخویان و آچیقلایان: نجیب عاصیم آذربایجان تورکجهسینه چئویرن: همت شهبازی گیریش ادبیاتیمیزدا اؤنملی یئر توتان اسکی یازیلی آبیدهلردن اولان، اورخون یئنی سئی کیتابهلرینین بیر بؤلومونون اصیل متنی و اونون بو گونکو دیلیمیزه اويغونلاشديراراق وئریرم. چاليشميشام قدیم کلمهلره قارشیلیق اولاراق بو گونوموزون ان یاخین کلمهلرینی سئچیب هر سطرین اؤنونده گتیرم.(سیراایله ...Read More »


text:
جولفانین کَمکی داغینداکی پیلّهکانلی ائولر
جولفانین کَمکی داغینداکی پیلّهکانلی ائولر
زاویه، جولفانین کَمکی داغینین اتکلرینده یئرلشن مشهور و گؤزل مرزی کنددیر. بوتون گؤرنلری حیران قویان قدیم شکلده تاریخی کند.
بو توریستی و تاریخی کند جولفانین مرکزی بخشینین تابعلریندندیر و موناسیب یولو وار. بو کندین، آب و هاوا، باغلارینین گئنیشلیگی و پیلّهکانلی ائولریله مخصوص آللاه وئرگی و طبیعی گؤزللیگی وار.
زاویه کندی شرقی آذربایجانین تاریخی و مذهبی کندلریندن اولوب هادیشهردن یئددی و جولفادان اوچ کیلومتر فاصیلهسی وار.
بو کندده ایمام موس کاظمین (ع) نوهلریندن اولان ایمامزادا سید اسماعیلین مزاری یئرلشیب.
ایمامزادانین حیاطیندا میلّی اثرلر سیراسیندا ثبت اولموش ایکی عدد مین ایللیک چینار آغاجی وار. بو آغاجلار ایمامزادانین جنوب ضیلعینده و بیر-بیریندن دؤرد متر فاصیلهلری وار. آغاجلارین دؤرهسی اوچ متر یاریم و اوجالیغی 15 متره چاتار کی اونلارین باشلاری بیر-بیرینه توخونوب.
کندلیلرین دئدیگینه گؤره اوّللر بو آغاجلارین دیبیندن سو آخیردی آما نئچه ایل بوندان اوّل بو آغاجلاری سووارماغا یئر آلتی سیستمی قوشولوب.
زاویهنین گئنیش باغلاری، پیلهکانلی ائولری، ثمرهلی گیردهکان، گیلهنار، اریک و گیلاس آغاجلارینا گؤره عاییله ایله خوش گونلر کئچیرمگه لاپ گؤزل یئر حسابا گلیر.
ایمامزادا سید اسماعیل (ع) کندین ائولرینه باخان بیر تپهنین اوستونده یئرلشیب. بوقعهنین قدیمی بیناسی 4*4 متردیر و گونبذی اونون ائنلی دیوارلاری اوستونده قویولوب. ایمامزادانین موطهّر مزاری اوستونده موشبّک تاختادان ضریح قویولوب کی 120 ایل بوندان اوّل نخجیوانلی بیر مهارتلی نجارین الیله دوزلیب.
ضریحین کناریندا صفوی دؤرونده اؤلدورولموش عوثمانلی قوشونونا عایید باشچینین قبری وار. بوقعهنین داخیلی ساده سالچی ایشلری ایله بزهنیب.
بوقعهنین گیریشی شیمال طرفدندیر. زاییرلرین ریفاهینا گؤره حیاطین جنوبی ضیلعینده بیر نئچه اوتاق وار و غربی ضیلعده ده 200 مترلیک بیر مسجید وار.


text:
جاساراتسیز بولودلار همت شهبازی یوللارین قیقاجی باخیشیندا سوْرغوـ سؤال گؤرونور آغاجلارین نسلینی آلدادان حیاتین آخیمیندان … یاغیشین چورومهسیندن دانیشیرهامی؛ بولودلار جاساراتسیز آنجاق. یئللر آغلاییردی اؤلن یارپاقلارا. گئجهلر اودوردو کؤلگهلری؛ و کؤلگهلر یئنیلشمهدن کؤهنهلیردی.Read More »
گمیچی / روجا چمنکار- چئویرن: همت شهبازی
گمیچی روجا چمنکار چئویرن: همت شهبازی گمینین فیتی دنیزیمییارالادی و بو هله ایلک باشلانغیج ایدی ائی گمیچی! ایندی مندن یالنیز یاشلی ساچلاریمیخاطیرلاییرسان و چالار ساعاتیمی زنگ چالمیر و ترپنیر ترپنیر ناققالار، بالینالار ترپنیر قایالارلا، سولارلا ترپنیر چیینلری و اللریله ایلکَل۱ رققاصه منیم گؤیرتهمده ایدی ائی گمیچی! بو اؤلونو منیم وارلیغیمدان چیخار اسکی بیر یاشامین قوخوسو اورییمده پارتلاییر و بوتون قورولوقلاریمییاشاردیر ...Read More »
ایبلیس / همت شهبازی
ایبلیس همت شهبازی امتحانلاری قورتاریب یئنیجه ائویمیزه یئتیشمیشدیم. هله گونون باتماغینا بیر-ایکی ساعات قالیردی. ائوه یئتیشمکله باشیمییئره قویوب گون باتاناجاق یاتدیم. آخشام واختی اویانیب خؤرهییمییئدیم. بیر آز اوردان –بوردان دانیشاندان سونرا اوتاغیمدا تک قالمیشدیم. گئجهیاریسی اؤز بویومدان اوزون بیر دؤشهیین اوستونه اوزانمیشدیم. سانکی اؤلوم دؤرد–دؤرهمده گزیردی، اونونلا یان–یانا اوزانمیشدیم. دؤشهیین اوستونه اوزانمامیشدان قاباق شعر کیتابی اوخویوردوم. «یوللار درهلیدیر، یوللار تپهلی…» ...Read More »
باندوروم (بندی روم – بند-ی رومی / همت شهبازی
باندوروم (بندی روم – بند-ی رومی همت شهبازی باندوروم (بندی روم) Bandurum (bəndi rum) (بند-ی رومی): باغ، و بند، هر بیر یونگول اشیانین اطرافینا باغلانان «باغ». (عئینی آداملارین بئلینه باغلانان قاییش کیمی). ائله بونا گؤره، بوگون ده موغاندا «باندوروملو» کلمهسی، «باغلی»، «دستهلی» معناسیندا ایشلهنیر. میثال اوچون «بانک»لاردا پولو دستهلهییب هر بیر دستهنین اوْرتاسیندا باغلانان «کاغیذ بندینه» «باندوروم» و یا «باندوروملو» ...Read More »
ترجمه شعرهایی از شاعران آذربایجان / همت شهبازی
ترجمه شعرهایی از شاعران آذربایجان همت شهبازی از هر رنگ / حمید نطقی نگو، نگو ، که همهی گلها مثل هماند. هر رنگی عطر خودش را دارد. بادی که از چهار سوی آرزو میوزد به زبان دیگری حرف میزند. چشم به راه عاشقان است در میان جنگلهای انبوه و سایه گون. ستارهها حسودی میکنند به چشمانی که از عشق مست ...Read More »
«عاشیقلی کروان» اثرینه بیر باخیش / همت شهبازی
«عاشیقلی کروان» اثرینه بیر باخیش همت شهبازی «عاشیقلی کروان»، مفتون امینینین آذربایجان دیلینده یاراتدیغی گؤزل و بدیعی بیر اثریدیر. بو اثری اوخویاندا، آتا بابالاریمیزین مَثل، ضربالمثل شکلینده سؤیلهدیکلرینی، علوی فیکیرلرینی خاطیرلاییریق. آتالاریمیزین سؤزوندهکی قیسالیق، عینی زاماندا بؤیوک دوشونجه قایناغی، انسانی بوتون یاشاییش ساحهسینده آییقلیغا و داورانیشینی گؤزل سوییهده گؤسترمهیه چاغیریر. بئله بیر دوشونجهنین داوامچیسی هله ده بیزیم دوشونجهلی و ...Read More »
ضرورت تدوین کتابشناسی استاد رحیم رئیسنیا / همت شهبازی
ضرورت تدوین کتابشناسی استاد رحیم رئیسنیا همت شهبازی کتابشناسی علمیاست که پژوهشگران هر حوزه را در جهت رسیدنِ سریع و علمیبه اهداف تحقیقاتی خویش یاری میرساند. این موضوع آنچنان در تحقیقات معاصر اهمیت پیدا کرد که حتی در بیشتر موارد محققان قبل از ورود به موضوعات مورد بحث خویش به معرفی منابع و اسناد مورد استناد میپردازند. در این معرفی ...Read More »
فارس شعریندن چئویرمهلر / چئویرن: همت شهبازی
فارس شعریندن چئویرمهلر چئویرن: همت شهبازی احمد شاملو او کی سئویرم دئییر سسینی ایتیرمیش اوزگون بیر اوزاندیر. کئشکه سئودانین دانیشماغا دیلی اولوردو مین شن توراغایی سنین گؤزلرینده و مین سوسقون بولبول منیم بوغازیمدا. کئشکه سئودانین دانیشماغا دیلی اولوردو او کی سئویرم دئییر آیلی گئجهنی آرایان بیر کدرلی گئجهنین اورهییدیر کئشکه سئودانین دانیشماغا دیلی اولوردو گولوجوکلو مین گونش سنین اورکک سَهکیمهیینده ...Read More »
نسل دوم جريان شعر نو ترکیه / همت شهبازی
نسل دوم جريان شعر نو ترکیه همت شهبازی (مقدمهی کتاب “من بوی دارچین میدهم”) «عزيز نسين»، نویسنده مشهور ترک جمال ثريا را با ژانپلسارتر مقايسه كرده و ميگويد:«آنها هر دو كوچكترين كشور روي زميناند. براي اينكه در هر دو مجموعهاي از دانش و علوم وجود دارد كه ميتوان با آن كشوري را اداره كرد». جمال ثریا که اسم واقعی وی ...Read More »
روايت تراژيك سياحتنامه ابراهيمبيك / همت شهبازی
روايت تراژيك سياحتنامه ابراهيمبيك همت شهبازي بيشك بزرگترين خدمتي كه مشروطيّت و ادبيّات مشروطه به ادبيّات معاصر كرده و در واقع نقطه شروع رونق و شكوفايي آن شده، برقراري ارتباط با مردم به شيوه نگارش ساده و عوام فهم بوده است. نويسندگان و شعراي بزرگ همچون طالبوف تبريزي، جليل محمدقليزاده، ميرزاعلياكبر صابر، علامه دهخدا از جمله نويسندگاني بودند كه سهم ...Read More »


text:
اؤنجه نیهیلیزم[1] سؤزجوگونون قورولوشونا باخالیم. بو سؤزجوک لاتینجهده اولان نیهیل[2] کؤکوندن اولاراق؛ یوخلوق، هئچ و پوچ، سونسوز و سونوجسوزلوق آنلامین داشیییر. نیهیل سؤزونه «ایزم» آرتیریلاندا، اؤزل بیر فلسفی مفکوره و مکتب آنلامی تاپیر، ائله بیر مفکوره کی تئوریزه اولوب و بیر ادبی، فلسفی، سیاسی و توپلومسال(اجتماعی) مکتب کیمی تانینیر. تئوریسسنلری و اونون آردیندان گئدن انسانلار وار و او مفکورهنی داشییان چوخ بیر ادبی، فلسفی، سیاسی و توپلومسال چئشیدلی(مختلف) یازیلار؛ رمان، مقاله، تاریخی و توپلومسال کتابلار و س. نیهیلسمده باشقا مفکوره و مکتبلر کیمی تاریخ اوزرینده انسانی توپلوملاردا اوز وئرن حادثه لردن و بو حادثه لرله ایکی باشلی ایلگیده(ارتباط) اولان دوشونجه لردن یارانمیشدیر. انسانلارین دوشونجه لری، تاریخی حادثهلر و اولایلارلا ایکی باشلی بیر ایلگیده دیرلر. عین-ی زماندا کی دوشونجه لر تاریخی حادثه لره زمین حاضرلیر، همن حادثه لر یئنی دوشونجه لرین یارانماسینا سبب اولور، بس تاریخی حادثهلرله دوشونجه لرین ایکی طرفلی بیر ایلگیسی وار و همن قانون نیهیلیزمیده هر بیر انسانی دوشونجه کیمی ایچه ریر(شامل اولور).ایندی باخالیم کی نیهیلیزم بیر دوشونجه اولاراق هانسی تاریخی حادثهلر و دوشونجه لرین اثرینده یاراندی؟ و اؤز نوبه سینده هانسی حادثهلر و دوشونجهلرین یارانماسینا سبب اولدو؟ عمومیتله نیهیلیزم باره سینده یازانلار، آوروپانین اؤزل بیر تاریخی بؤلومونده باش وئرن فلاکتلرین بو دوشونجه نین یارانماغینا سبب اولدوغون وورغولاییرلار آما بیر سورغو(سؤال) بو باخیشی تنقیده چَکه بیلر و او سورغو بو کی مگر او تاریخی بؤلومدن اؤنجه آوروپا یوخسا دونیانین باشقا بؤلگه لرینده بئله بیر فلاکتلر اوز وئرمه میشدیر؟ البته کی اوز وئرمیشدیر. بس ندن او دؤنملر و بؤلگه لرده نیهیلیزم دئیه بیر دوشونجه یارانمامیشدیر؟ بو آرادا اؤزل بیر فَرقه دقت ائتمه میز گرکلیدیر و اودا؛ ایمان مسئله سیدیر. بیلدیگیمیز قدر نیهیلیزمین اساس کؤکلری روسیه نین تزاریسم دیکتاتورلوغو و اونون کؤلگه سینده اورتایا چیخان عمومی بیر اومیدسیزلیک و موتسوزلوغا توتساق اولدوغو زمانلاردا یارانمیشدیر. «میخاییل باکونین» 1860لاردا «نیهیلیست» آدلی بیر فرقه قوروب، ایوان تورگینیئوده «آتالار و اوغوللار»(1862) آدلی رومانیندا «نیهیلیزم» سؤزجوگونو اؤزل بیر مفکوره بیچیمینده اورتایا چیخاردی و روسیه ده نیهیلیزمه اوغراشان ایمانسیز ضیالیلارین سایی گئت گئده آرتیب، روسیه توپلوموندا رسمی صورتده اونلاری نیهیلیست آدلاندیردیلار (البته بو روسیه نیهیلیستلری آوروپا نیهیلیستلریندن فرقلیایدیلر و بو فرقین اساسی آوروپا نیهیلیزمینین داها فلسفی و روسیه نیهیلیزمنین سیاسی اساسلاری اولدوغوندایدی). بو روسیه نیهیلیستلری عمومیتله ورشکست اولموش طبقهلره باغلی اولان ضیالیلارایدیلار کی اسکی قورولوشو پوزوب یئنی بیر قورولوش قورماقدان عاجز قالاراق نیهیلیستی دوشونجه لره دالمیشدیلار و آنتووان چئخوو «گیله نار باغی» آدلی اثرینده بو نیهیلیست طبقه نی تمثیل ائدیر و ایوان تورگینیئوده «آجار توپراق» آدلی اثرینده بو نیهیلیستلردن کاراکتئر یارادیر. آما نیهیلیزم، چرچیوه لی بیر فلسفی مکتب و تئوریزه اولموش مفکوره عنوانیندا 1- اینجی دونیا ساواشیندان سونرا آوروپادا منیمسه نیلیب و تئوریزه اولدو و اساس ندنی(دلیل) آوروپانی بورویَن ساواش و بو ساواشین اثرینده باش قالدیران یوخلوق، آجلیق، فلاکت و اؤزللیکله انسان جانی اوجوز و دَیَرسیز اولماغیایدی آما دئدیگیمیز کیمی بئله بیر فلاکتلر بو دؤنمدن اؤنجه هم آوروپا و هم دونیانین باشقا بؤلگه لرینده اوز وئرمیشدیر آما بئله بیر مفکوره(نیهیلیزم) اورتایا چیخمامیشدیر و ائلهجهده بونا گؤره دئییرم کی بیرده یئنیدن باخمالیییق بو مسئله و اونون نهدنلرینه. دئدیگیم کیمی آوروپانین نیهیلیزمه باعث اولان بو فلاکتلی دورونون همن بؤلگه نین و یا باشقا بؤلگه لرین تاریخیندا اوز وئرن فلاکتلرله اؤزل فرقی وار و همن فرقدیر نیهیلیزمه باعث اولان اساس دوشونجه و اودا «ایمان و اومیدین یوخلوغودور». دقت ائده لیم کی بورادا ایمان یالنیز دین و مذهب آدلانان ایماندئییل بلکی منظور هر تور(جور) اولکوسَل(آرمانی) اینامدیر. ائله بیر اینام کی انسانی یاشاماغا آلقیشلایاراق اونا قلبی گوج وئره مصیبتلر و فلاکتلره قاتلاشماغا. بس بو ایمانسیزلیق هاردان باش قالدیردی و سونوندا بؤیوک بیر اومیدسیزلیگه ائرهدی(منجر اولدو)؟ نه یه باش قالدیردی؟ و منجه هر زمان، هر یئرده بئله بیر ایمانسیزلیق یاییلیب و آردیندان ائله بیر فلاکتلر اوز وئرسه سونو همن اومیدسیزلیک و نیهیلیزم اولاجاق باشقا بیر بیچیمده. اجازه وئرین بو ایکی سورغویا جواب آختاراق بلکی نیهیلیزمین باش قالدیرما قانونون کشف ائدیب، آوروپادا باش قالدیران نیهیلیزمی مقایسه اولاراق باشقا اؤلکه لرده ده بیر آراشدیراق. دئدیگیم کیمی نیهیلیزمه باعث اولان ایمانسیزلیغین اساس کؤکلرین آوروپانین 16- اینجی عصردن بری یارانان رنسانس آدلی یئنی دؤنمینده آختارمالیییق. بیلدیگیمیز کیمی 16- اینجی عصردن بری آوروپا بوتون اورتا عصردن(قرون وسطی) قالان مذهبی اوسطوره لر و تابولاری سیندیرماغا باشلادی و دونیانی عقلایله دوشونمَگه ایاق قویدو. کلیسا و مذهب آدینا نه وارسا سیلیب سوپورمَگه باشلادی. عیسی نین وجودونا شوبهه ائتدی و پوزیتیو[3] علملره سیغیناراق، مادی دونیادان ائشیگه هر تور اولکو(آرمان) و ایمانی لاغا قویوب، خرافات دئیه آدلاندیردی و سونوندا آتهایسمه[4](الله سیزلیق) ایاق قویدو بلکی انسانی بنده چَکَن مین ایللیک کلیسا پانته ایسمیندن[5] (بوتون وجودو تانریدا محو بیلمک) انتقام آلسین. بئله بیر حالین سونوجوندا، یاشادیغیمیز ماده عالمیندن ائشیگه، ایمان دئیه بیر سیغیناق قالمادی و اؤزونه گووهنن چوخ مغرور و اومیدلی یئنی انسان یالنیز و یالنیز اؤز گوجونه سیغینابیلهجَگینی دوشوندو و اینانیلماز بیر چالیشما باشلادی گوجلَنمک اوزره و گوجلنمک یاریشیایله برابر اورتا عصرین دونیا داغیلماغا باشلاییب، ناسیونالیسم[6] اساسیندا یئنی پارچالارا بؤلونهرک آوروپالی انسان ایکی یؤنلو بیر قارما- قاریشیقلیق الده ائتدی: 1- ایمانسیز و آماجسیزجاسینا گوجلنمک و یئنه گوجلنمک چون کی ذاتاً گوجلنمک اؤزو اساس ایمان و آماجا دؤنموشدور. 2- ملت دئیه توپلوملارین بو گوجلنمک یاریشی و دونیا خریطه سینده آرتیق پای قازانماق آماجی. بللیایدی بو ایکی یؤنلو قارما- قاریشیقلیغین سونو نه اولاجاق؛ ییغیشان گوجلر و نفرتلرین چاتیشماسی و ساواش! آما بو ساواشین اؤنجه کی اوز وئرن ساواشلارلا چوخلو فرقلری واریدی و بو اؤنملی فرقلرین بیری؛ آوروپانین باشاباشیندا اینانیلماز گوج ذخیرهسی و بیریده گوج و گوجلنمکدن باشقا هئچ بیر ایمان و اولکونون اولماماغی. چاتیشمالار و ساواشلارین اثرینده بوتون گوجلر دارما- داغین اولدولار. گوجلنمک اولکوسو یاغی- پیلتهسی قورتارمیش بیر چیراق کیمی سؤندو، بوتون اومیدلر قیریلدی، یوخلوق، آجلیق و فلاکت بیر مملکت دئییل دونیانین اوچده ایکیسین بورودو، انسانین جانی و حیاتی اینانیلماز قدر دَیَرسیز و انسان اؤلومو بیر بؤجوک(حشره) اؤلومو قدر آسان و آجیماسیز اولدو و بو آرادا کئچمیش عصرلرده فلاکته توتساقلیقلاردا، انسانلارا سیغیناق اولان ایماندا بئله قالمامیشدیر. بس هانسی تسلی قالابیلردی یوخلوقلار و فلاکتلر ایچینده بو آجی و یالین ایمانسیزلیقدا؟ هئچ بیر تسلی! و بو تسلی سیزلیک و سیغیناقسیزلیقدا چوخ آجی و انسانی اؤلومه و اؤزونو بو قاتلاشیلماز حیاتدان خلاص ائتمهیه آلقیشلایان بیر دوشونجه باش قالدیردی؛ نیهیلیزم. ساموئل بئکئت «قودونو بَکلَر کن» آدلی پیئسینده(نمایشنامه) حیاتی بوش و فایداسیز بیر بَکلَنتی(انتظار) دوشوندو. یاشادیقجا آجی، اضطراب آرتریجی و یئزیکدیریجی بیر بکلنتینی یاشاماق و یالنیز بیر قورتولوش یولو وار و اودا اؤلومدور. فرانتس کافکا «مسخ» آدلی رومانیندا انسانین دَیَرسیز بیر موجودا دؤنمَگینی دوشوندورهرک بوتون اثرلرینده حیاتین پوچ، فایداسیز و سونوجسوز اولدغونو وورغولادی. اشپنگلر «باتینین انحطاطی» آدلی تاریخ فلسفه سینه حصر اولونموش اثرینده، آوروپا و آمریکانین سقوط و یوخ اولماغا دوغرو یورومَگین آنلاداراق بو سقوطو اونلارین قاچیلماز آلین یازیسی دوشوندو. آلبر کامو «یابانجی» آدلی رومانیندا انسانین بوتون یاشاماق و اورک باغلایاجاق هر بیر شئیدن یابانجیلاشیب، بیلینمز- دوشونولمز بیر قدره دوغرو یورومَگین آنلاتدی و «طاعون» آدلی رومانیندا دونیا و انسانلاری طاعون توتموش و اؤلومه محکوم بیر مریض دئیه دوشوندو.
سانکی نیهیلیزم گئنل صورتده آوروپادان سایر اؤلکهلره یاییلمادی آما ایران کیمی اؤلکلهلردهده چوخلو اورتا عصرین خرافاتلا دولو مفکوره سیندن آیریلیب، دینسیز و ایمانسیز یاشایان انسانلار اولدولار کی مملکتلرینین اصلاح اولماغیندان اومید کسهرک حیاتی هئچ و پوچ بیر سورَج بیله رک نیهیلیست اولدولار. اؤزللیکله بئله اؤلکه لرده حاکم اولان یوخسوللوق، خرافات، جهالت و استبداد بیر سیرا یورغون و اومیدسیز و ایمانسیز ضیالیلاری بو دوشونجه یه یوروتدو.
ایراندادا بئله بیر استبداد و جهالت و فلاکت آلتیندا یاشایان توپلومسال دورومدا نیهیلیست ضیالیلار اولدولار آما ایران نیهیلستلری بو مفکوره نین یالنیز ادبی و دویغوسال سویه سینده قالیب هئچ زمان اونون فلسفی درینلیگینه دالابیلمه دیلر. اونلارین ان تانینمیشی صادق هدایتدیر. او اثرلرینین چوخوندا چوخ آجی و جان سارسیدیجی بیر نیهیلیزمی آنلادیر. اؤرنکایچین «زنده به گور» و «تاریکخانه» آدلی اثرلرینده ایمانسیز، اومیدسیز و فایداسیز حیاتدان یورولموش، اؤز جهالته دالمیش توپلوموندان قوولموش و ایمان و اومید دئیه هئچ بیر سیغیناغی اولمایان بیر انسانی گؤروروک. بو بوتون حیاتدان اومید کسمیش کیشینین یالنیز بیر قورتولوش یولو وار؛ اؤلوم. نیهیلیستلرین چوخو اوخوجولارینا دشوندوردوکلری کیمی اؤزلرینینده تکجه قورتولوش یولونو اؤلوم گؤره رک اؤزلرین اؤلدوردولر و «انتحار» تانینمیش بیر مئتودا چئوریلدی مصیبتلر ایچینده آنلامسیز یاشاماقدان قورتولماغا و انتحار قونولو چوخلو اثرلرده یاراندی. دوشونه لیم کی نیهیلیزم ائورنسل(جهانی) ایدئولوژیلر کیمی گئنیش صورتده یاییلیب انسانلار اونو منیمسه سه لر نه لر اولار؟ بورادا وولترین سؤزونون درینلیگین دوشونوروک. او دئمیشدی ایمان آدلانان اینام تام یالاندیر آما «مقدس بیر یالان» و بونو یالنیز بئله دوشونه بیلیریک؛ ایمان دوز یوخسا یالان اولدوغوندان یانا، بیر سؤیکه نه جک و سیغیناقدیر انسانا و اونسوز یاشاماق چوخ چتین اولاراق هر انسانین ایشی دئییل و بو همن دئمکدیر: «اللهسیزلیق ان اییی مذهبدیر آما آرادا بیر شرط: بوتون انسانلار فیلسوف اولسالار». منجه انسانی یاشادان ایمان یالنیز دین و مذهب دئییل. اولابیلر توپلومسال و انسانی اولکولر دین و مذهب ایمانینین یئرین دولدوراراق، انسانی یاشادالار آما بئله بیر اینام اولورسادا یئنه الله سیز و دین و مذهبه ایمانسیز اولکوچونون ایچینده نیهیلیزم بیر وسوسه اولاراق گاهدان باش قالدیریب اولکوسونه شوبهه لندیره جک. دئمک یالنیز الله و اونا اولان ایمانا گوجو چاتابیلمیر نیهیلیزمین.


text:
۱۹۸۴ (رومان)
۱۹۸۴ مین دوققوزیوز سکسن دؤرد یوخسا اون دوققوز سکسن دؤرد (انگلیسجه. Nineteen Eighty-Four یا 1984 ) جورج اورولین 1948جی یازمیش و 1949جو ایلده یایمیش، دونیا دا تانینمیش سیاسی آنتی اوتوپیا رومان ناغیلیدیر. دونیانین ان اوخومالی رومانلاردان ساییلیر و 25 میلیون جیلدی ساتیلمیشدیر. تایم درگیسینین 2009 باخشیندا، سون 60 ایل عرضینده یارائدیلمیش ان یاخشی 60 کیتاب ایچینده یئر آلیب. نیوزویک ژورنالی دا بو کیتابی، بشریت تاریخینده ایکینجی ان یاخشی کیتاب آدلاندیرمیشدیر.
یونسکو-نۇن قراری ایله 1984-جۆ ایل یازیچینین خاطیرهسینه احتیرام اوْلاراق "جوْرج اوْرول ایلی" اعلان ائدیلمیشدیر.
ایچیندهکیلر
- ۱ رومانین قیساسی
- ۲ ۱۹۸۴ کیتابیندان دیللره دوشَن یئنی سؤزجوکلر و افاده لر
- ۳ کیتابین تورک دیلینه چئویرمه سی
- ۴ رومانین فیلمی
- ۵ قایناقلار
- ۶ بیرده باخ
رومانین قیساسی[دَییشدیر]
ایتفاقلار 1984جو ایلده باش وئریر. دونیالیق ایکینجی ساواشدان سونرا، دونیا اوچ بؤیوک گوجلو (سوپر پاور) دیکتاتورلوق رقیب اؤلکه آراسیندا و بیر یئیه سیز بؤیوک بؤلگه یه بؤلونموشدور:
- اوشئنیا (اوقیانوسیه، آمریکا، گونئی آفریقا و بریتانیا)
- اوراسیا (اوروپا و شومالی آسیا)
- ائست آسیا (شرق و اورتا آسیا)
شومال آفریقا، اورتا شرقین یاریسی، و جنوبی هیند، و هیندوچین صاحیبسیز اولاراق، گوجلرین آراسیندا الدن اله اولور. اوچ اؤلکه لر آراسیندا باریش - ساواش آراسیندا بیر وضعیت وار، و نئچه دفعه بیربیرلرینه آتوم بومبو ووروبلار.
اوشئنیا حکومتی اینگسوک (اینگلیس سوسیالیسمی، اینگلیسجه. English Socialism قیساجا Ingsoc) ایدئولوژی سی ایله دولانیر، و خالقی اوچ دسته یه بؤلونوب: عوام ساوادسیزلار و ایشچیلر، ائشیک پارتی (حزب)، و ایچ پارتی.
اؤلکه نین باشچی سینا بؤیوک قارداش (Big Brother) دئییلیر و گؤرونتولری هر یئرده، ایسنانلاری کونترول ائدن بیر جانلی کامئرا اوستونده واردیر. ایجتماعین 100 ده 85ی اولان عوام میلّت ساواش وضعیتینه گؤره حددن آرتیق یوخسولدولار و سیاسته گیرمک اجازه لری یوخدور. ائشیک پارتی حکومتین ایشچیلری دیلر ولی ایچری سیاستلردن خبرسیزدیلر، و بوتون یاشاییشلری حتی ائو ایچینده کامئرالار گؤزو آلتیندا دیر، آما اصلی گوج ایچ پارتی الینده دیر کی سایی لاری چوخ آزدیر (2%). اوشئنیا دؤولتی دؤرد وزارتدن قورولور:
- باریش(Peace) ویزارتی، آنجاق آدی نین ترسینه ایشی ساواش و دیفاع دیر.
- بوللوق(Plenty) ویزارتی، ایشی اقتصاد، مالیه ، صنعت و اکینچیلیک دیر آنجاق قیتلیق یاراتتماق و میلّتی یازیق ساخلاماغا چالیشیر.
- سئوگی(Love) ویزارتی، ایشی جامعه ده عدالت یاراتماق دیر، آنجاق آدی نین ترسینه وظیفهسی خالق آراسیندا قورخو سالماق دیر.
- دوغرو(Truth) ویزارتی، ایشی خبر یایماق، اؤیرتیم(تحصیل)، هونر و اَیلنجه (تفریح) یاراتماق دیر، آنجاق هدفی پروپاقاندا دیر.
ناغیلین قهرمانی وینستون اسمیت 40 یاشیندا ، اوشئنیانین مرکزی، لندنده یاشاییر و اوشاقلیقدا ساواش زامانی، آتا آناسی نی الدن وئریب و ائشیک پارتی نین ایشچیلرین دیر، حکومت کامئرالاری آلتیندا یاشاماقدان ، سیاستلردن، یالانلاردان، و عجیب غریب ایشلریندن بئزیب ، ایچ پارتی دا ایشلیَن ژولیا آدلی بیر قیز لا ایلیشکی قورور، ایستیرلر سیستمه قارشی چالیشسینلار و بونا گؤره گیزلی بیر تشکیلاتا قوشولماق ایستیرلر ، و سونوندا اوبرئین آدلی بیر آیری ایچ پارتی آدامی ایله تانیش اولورلار ، حالبوکی ...
۱۹۸۴ کیتابیندان دیللره دوشَن یئنی سؤزجوکلر و افاده لر[دَییشدیر]
جورج اورول ۱۹۸۴ کیتابیندا، اوشئنیا حکومتی نین مخصوص و تایسیز سیاستلری و گؤردوگو سیستماتیک ایشلر و داورانیشلارینا یئنی آدلار وئریب؛ و دوغرو دونیادا دا چوخلو میثاللاری و اوخشارلاری نین اولدوغونا گؤره ، دیللره دوشوب.
بؤیوک قارداش (Big Brother)[دَییشدیر]
دئمک اولار بوتون کومونیست و توتالیتر حکومتلر ده، حتی سؤز ده دموکراتیک حکومتلرده همشه باشچیلارین عکسلری و آدلاری هر یئرده گؤرونور و دئییلیر، و خالق آراسیندا استبداد و قورخو علامتی اولور. چوخلو آداملار ۱۹۸۴ کیتابیندان تقلید ائدیب، بئله دیکتاتور باشچیلارا کنایه اولاراق بؤیوک قارداش قیساجا بی بی (BB) دئییرلر
ایکیلی دوشونمک (Doublethink)[دَییشدیر]
بوتون سیاسی سیستملرده مخصوصا کومونیست و توتالیتر حکومتلرده، و حتی دموکراسی ایله دولانان ایجتماعلاردا ، ایکیلی دوشونمک دانیلماز بیر حقیقتدیر. زمان مقتضیاتی ایله 180 درجه دئییشیلن سیاستلر و استراتژیلر ایکیلی سیاست دیر. اؤرنک ایچین، ۱۹۸۴ ده، دوننکی دوشمان اؤلکه، بوگون دوست اؤلکه اولور و ترسینه! بیریسی حکومت قوللوغوندا اولسا، بؤیوک قارداشین ان یاخین یاردیمچی سی اولسا بیله، اولابیلر گلجکده بیر خائن تانینیب و آدی تاریخدن سیلینسین.
۱۹۸۴ ده بوتون اینسانلارین بئینی خبر اورقانلاری ایله ائله حاضیرلانیر کی لازیم زاماندا دوشونجه لرینی حکومت سیاستلری ایله منطبق و اوست اوسته اولسون. اینسانلار دا اؤزلری بونو باشا دوشورلر کی باخیشلارینی حکومتین سیاستلری ایله دَییشمَسَلر اؤزلرینه آغیر باشا گلر.
دوشونجه گوناهی (thoughtcrime)[دَییشدیر]
چوخلو باغلی سیاسی سیستملرده، حکومت ایستیر بوتون اینسانلارین دوشونجه لری حکومتین ایدئولوژی سی ایله اؤرتوشسون. مخالف و آیری بیر دوشونجه یه صاحیب اولماق واز گئچیلمز بیر گوناه ساییلیر.
یئنی دانیشیق (Newspeak)[دَییشدیر]
جورج اورولین کیتابینداکی اوشئنیا حکومتی ایستیر رسمی دیلی (انگلیس دیلی) نی اولدوقجا ساده لشدیرسین و مترادف سؤزجوکلری آرادان آپارماق ایستیر. بونا گؤره یئنی و بسیز بیر دیلی یاراتماق ایستیر. بونون دا نَدَنی اوستو اؤرتولو سیاسی ادبی یازیلار و فیکیرلرین قاباغینی آلماق و البته یالانلاری ایجتماع آراسیندا یئرینه سالماق و اسکی سؤزلری یئنی معنالارلا جایدیرماق دیر. ۱۹۸۴ دا بو موضوعدا افراط اولونسا دا، حکومتلر آز مقیاس دا بو ایشی گؤرورلر.
اوزاق گؤرن (Telescreen)[دَییشدیر]
۱۹۸۴ ناغیلیندا اوشئنیا حکومتی اؤلکه نین هر بیر یئرینده حتی ائولرین ایچینده جانلی کامئرالار لا، مخصوصا حیزبه باغلی اولان اینسانلاری حتی ائولرینده گودور. بو ۱۹۸۴ کیتابی یازیلان زامان امکانسیز اولسایدی دا، تکنولوژی و اینترنتین گلیشمه سی اولابیلن بیر ایش نظره گلدی.
ایکی ایکی بئش اولار (2+2 = 5)[دَییشدیر]
۱۹۸۴ دا بوتون اینسانلارین بئیینلرین بئله حاضیرلاییرلار کی بیر شئیی یالان بیلسه لر ده، اؤز منفعتلرینه خاطیر اونو دوغرو قبول ائدیرلر. بونا ایکی ایکی دؤرد اولماز، بئش اولار دئییلیر.
101 اوتاغی (Room 101)[دَییشدیر]
۱۹۸۴ کیتابیندا ان دهشتلی یئر دیر. ایکی ایکی دؤرد اولار دوشونجه سیندن ال چکمییَنلر، و "دوشونجه گوناهی"ندا اولانلار، حتی آند ایچسَلَر ده بیز مخالیف دئییلیک، اؤز دوشونجه لرینی بو قورخولو اوتاق ایچینده دَییشیب، بیر خطرسیز اینسانا دَییشیلمک مجبوریتینده قالیرلار. چوخلو غیر دموکراتیک جامیعه لرده بئله یئرلر وار، و جورج اورولین رومانیندان اقتباس ائدیب، ائله مکانلارا 101 اوتاغی دئییلیر.
کیتابین تورک دیلینه چئویرمه سی[دَییشدیر]
مین دوققوزیوز سکسن دؤرد کیتابی نی، آذربایجان جمهوریتینده، ویلایت قولییئو آذربایجان تورکجهسینه چئویرمیشدیر.
رومانین فیلمی[دَییشدیر]
20-جی یوزایل فاکس و آتلانتیک بوراخیشلاری فیلم شیرکتلری، مایکل رادفورد یؤنتیجیلیگی ایله ، بو رومانین ناغیلیندان بیر فیلم ده دوزلدیب و 1984 ایلینده اکرانا آپارمیشلار. بو فیلمده جان هارت وینستون ، ریچارد برتون اوبرئین، و سوزانا همیلتون ژولیا روللارینی اوینامیشلار.


text:
پ.ک.کنین خبر سایتی ائعدام ائدیلهن علوی تورکو کو.رد کیمی تفدیم ائدیر
ژوئیه 22, 2009 at 12:11 ب.ظ. بیان دیدگاه
خبرلرینده اورمییه و اورمییه گؤلونو قوندارما کو.رد.وستانین بیر بؤلومو کیمی قلمه وئرهن پ.ک.کنین فیر.ات خبر آژانسی اورمییهده ائعدام ائدیلهن علوی تورک «یونوس آغایان»ی دا کو.رد ائلان ائتدی(+).
خبرده آغایانین آدی «یونوس آخایان» و کیملیگی ده «کورد اهل-ی حاق» اولاراق تحریف ائدیلمیشدیر.
Entry filed under: کورد یاییلماچیلیغی-تئرورو, تورکجه.
پاسخی بگذارید
Trackback this post | Subscribe to the comments via RSS Feed


text:
سید ابوالقاسم نباتی 19 –جی عصرین آذربایجان ادبیاتی نین گؤرکم لی سیمالارینداندیر.
سیّد ابوالقاسم نباتی – چارپا
بو بولبولو
حیف، بیلمدیم کیم، بو بولبولو شاه گول رخان ایستر، ایستمز؟
ای صنم
بؤیله بیوفا اولما، ای پری، ائتمه چوخ جفا، ای صنم، صنم!
گلمه، گلمه
گلمه، گلمه، گئت یاخش یاخشی سن، من سنین کیمی یاری ایستمم.
بیوفایه باخ
درد هیجردن حال زاریمی، ایسته سن اگر، کهربایه باخ.
دور ایاغه گل
ای فریشته خو، دور ایاغه گل، خالق ایچینده یوخ، بیر قیراغه گل.
خامسن هنوز
گئت دولانگینن، خامسن هنوز، پخته اولماغا چوخ سفر گرک.


text:
هۇلو
عادی هۇلو (لات. پرسیجا) — گولچیچکلیلر فسیلهسینین (گروه) گاوالی جینسینه عایید نؤع.
دوغما یئری مرکزی و شیمالی چیندیر. عادی هۇلو آغاجینین هوند. ۸ م-دک اولور. یارپاقلاری نؤوبهلی دوزولور، چیچکلری ایکیجینسیتلی، مئیوهسی چییردکدیر. کوتلهسی ۲۰-۶۰۰ ق اولور. عادی هۇلو داغلیق رایونلاردا بئجریلیر. مئیوهسینده ۸۰-۹۰% سو، ۶-۱۴% شکر، ۰،۵-۱،۲% پکتین مادهسی، ۰،۰۸-۱،۰۲% اورقانیک تورشو (اساساً، آلما تورشوسو)، ۹،۴-۲۰ مق % سی ویتامینی، ۰،۶-۱ مق % کاروتین وار. آذربایجاندا بیر نئچه سورتو یئتیشدیریلیر.
ایچیندهکیلر
افسانهسی[دَییشدیر]
هیندوستان افسانهلرینه اساساً، هۇلو "سئحیرلی مئیوه" اولماقلا اوزونؤمورلولوک سیموولودور. "اؤلمزلیک هۇلوسی" آیشا ایلاههسینین باغچاسیندا اوچ مین ایلده بیر دفعه چیچکلییر و اؤلمزلیک ائلیکسیرینین ترکیبینه داخیلدیر. همچینین افسانهده گؤستریلیر کی، یالنیز اونا اینانلارین اورا دوشه بیلدیی آیشا کلیساسینده هیاتوئریجی هۇلو شیرهسیندن چای آخیردی.
"هۇلو" تصویری ایله هدیه اوزون عؤمور آرزولاماغی بیلدیریر. ایکی هۇلو بیرلیکده ار و آروادا لاپ قوجا یاشلارینا قدر یاشاماغی آرزولاماق معناسینی وئریردی. شافتالینین بوداغی – بوتون عائلهلر اۆچون اوزونؤمورلولوک معناسینی وئریر.
هۇلو شیرهسی[دَییشدیر]
هۇلو شیرهسینی اۆرک ریتمینین پوزولماسی، قانازلیغی، آزالمیش تورشولوق درجهسی ایله قارین نوخوشلوقلری زامانی قبول اولونور. هۇلو شیرهسی شلاکلارین اورقانیزمدن کنارلاشدیریلماسینا کؤمک ائدیر. درینی قیدالاندیریر و اونون هوجئیرهلرینین یئنیلشمهسینه کؤمک ائدیر. اویادیجی خصوصیته مالیکدیر.
تۆره لری[دَییشدیر]
هولو و یا عادی هۇلو (لات. پرسیجا وولگاریس میلل.)


text:
الا، ای بئی، ایکی نوالین شوکرون ذکر ائتمه یه عاجزدو زبانیم یوخدور.
سیّد عظیم شیروانی 05 – قطعه
بیلسه لب لعلی نین سرّینی فاش ائتدیگیم
فوت شه حوسن اوچون توتموش ایکن خط عزا هفته ده بیر یول او مه لیک قارادن چیخار.
فراق یار گولرخساردن اینجینمه، ای سیّد
وصال یار گولرخسار آخر دؤندو هجرانه، مقامیم روضۀ رضوان ایکن آخردا نار اولدو.
شاهد رازدن گؤتور بورقع
گر فریدونه چاتسا دولتده، بی هنر کیمسه دیر جهاندا فقیر
لاجوردی طلادی دیواره
قاردا گر آجیندان اولسا هلاک، یئمز ایت آرتیغین زمانه ده شیر
اغیار نه بیلسین کی، ندیر صورت حالیم
ساقی، هانی خورشید مئی آخر کی، صاباح بی ساغر مئی اهل وفا خونجگر اولدو.
یا منی ائششک ائیله بیخود تک
بیز ایکی شاعریک، فلک، آخر بیزی هر خاصیتده توأم قیل.
لاش وئریب بسله دیم هر کوچه یو دهرده
بیخود ظاهرپرست ظاهریمه بند اولوب، چیخمادی باشی اونون، حیف ایچیمدن منیم؛
ای بیخود کم همت، بو مصرعی ورد ائیله:
رسم و ره اشعاری، تعلیم تاپیب مندن، ایندی اؤزونو بیخود اوستاد سانیر عمدا.
من ده انکار ائتمیرم، امّا کی، واردیر بیر مثل:
وار نئچه شاعر کی، رسم شعری مندن اؤگرنیب، اونلارین اوستادییم، عالم بیلیر، بالاتفاق.


text:
زهر
کازوئو ایشی گورو – چئویرن:کنعان حاجی
کؤچورن: قدرت ابوالحسنی سهلان
بو گون ائدینین بؤیوک قارداشینی گؤردوم. بئلینی سویوغا وئریب. ائدینین اؤزو بیر نئچه هفته بوندان اؤنجه بو بارهده نسه دئمیشدی.
اونو ساحیلده بویلینق ترئکینین یاخینیندا گؤرنده اؤز موتوسیکلئتینی سورمهیی اؤیرهنیردی. خستهلندییی حیسس اولونموردو. بورونجدن تؤکولموش بدنیله اولدوقجا ساغلام گؤرونوردو. گؤرونور، زهر اؤز تاثیرینی گئج گؤستریر.
ائوه دؤنوب حجمتیمیدیققتله موعاینه ائلهدیم. (ائدی هئچ نهسیز یولوخا بیلهجهیینه اینانیر). هر شئی یولوندایمیش کیمیگؤرونوردو. گؤره سن، بؤیوک قارداشیندان یولوخا بیلردی می؟
۲۹ اییول
آنام تیلفوندان آشاغی مرتبهده دئییل، اؤز اوتاغیندا ایستیفاده ائدرکن احتماللا اونو ائشیتمهدییینی ظن ائدیر. اوتاغیمدایامسا، راحاتلیقلا اونو ائشیده بیلرم. اؤتن گئجه دالبادال “پوست، پوست، پوست” دئدییینی ائشیتدیم. قیشقیرمیردی، آمما ائوده اولماسایدیم، سسی عالمیباشینا گؤتورهجکدی. ایسراغاگون، چؤله چیخمیشدی، ائوده قاییداندا گؤزونون آلتی قارالمیشدی.
آنام گنج قیز دئییل. بیر آی بوندان اؤنجهیه قدر اونون ائله گنج قیز اولدوغونو ظن ائدیردیم. گؤزللیک سالونوندا گئدیب ساچلارینی فورمایا سالمیشدی، اینینده کی بو بوتلاری، قیرمیزی شالواری آلمیشدی. بو حالیندا آرخاسی یوپ یومورو گؤرونوردو. بیر آنلیق شاشیردیم، بلکه آنام دئییل، گؤزومه گنج بیر قیز کیمیگؤرونوردو. آمما ایندی فیکیرلشنده یانیلدیغیمیگؤرورم. دوغرودان دا چوخ یاشلیدی.
۱ آوگوست
آنام یئنه بوتون گونونو چؤلده گزیب دولاشمیشدی. ائوده تک قالماق وئجیمه دئییلدی. تک دئییلدیم، نااومییانیمدایدی. پروبلئم چیخماز دئیه، دوشونوردوم، آمما آز کئچمهمیش بیرنئچه اوشاق – داوه آتکیستون و او بیریلری – اونو پارکدا توتوب باشینا اویون آچمیشدیلار و سونرا دا قاچیب آرادان چیخمیشدیلار. او گون مؤحکمدهینک یئدیم. او گوندن آرتیق منی مکتبه قدر ایزلهمهسینه ایذن وئرمیردیم.
دهینک یئمهیه آلیشمیشدیم. مکتب یارامازلارلا دولوب داشیردی. ائدی ایستیثنا ایدی. سئودیگیم یئگانه اینسان او ایدی. آمما ائدی قیزین بیرینی اوولادیغینی دوشونوردو. سامانتا کئنداللا بیر-بیرلرینی سئودیکلرینی ظن ائدیردی. قیز سونونجو صینیفدا اوخویوردو. داواملی اولاراق دوشونوردوم کی، مکتبلر آچیلاندا درسه گئتمهیهجهیم. آنام زورلا منی مکتبه گؤندهرهجکدی می، بونودا بیلیردیم. اووللر منه قارشی چوخ سرت ایدی، ایندی آرتیق ائله دئییلدی. گئجهدن خئیلی کئچمیشه قدر ائوه گلمیر، منیمله ماراقلانمیردی.
۴ آوگوست
حیطده گون کئچیرمک دوغرودان دا جانسیخیجی ایدی. نااومیدا بالاجا واختلارینداکی کیمیداها ایلنجهلی دوست دئییلدی. ساکیتجه بیر کونجهده اوتوروب قالیر یا داهاراسا چیخیب غئیبه چکیلیردی. قارنی آجالاندا من یادینا دوشوردوم.لاپ بو درجهده سایمازلیق ائتمکدهده حددینی آشیردی. آرتیق اونا قولاق ائتمهیهجهیم، گؤروم، اوندا خوشونا گلجک می؟
ائدینین بو گون گلهجهیینی گومان ائدیردیم، آمما گلمهدی. اؤزونه قیز تاپاندان یوخا چیخمیشدی. مکتبه قاییدیب-قاییتمایاجاغیمیبیلمیردیم. مکتبه گئتمهمکده آداماسیخینتی گتیریر.
۵ آوگوست
بو گون نااومییه یئمک وئردیم. آرخامجا سورونور، وئجیمه آلمیرام. جزاسینی چکیر. کاش قدریمیبیلئیدی. من اولماسام، کونجلرده آج-یالاواج قالاجاق.
مطبخده کی چکمهجهلردن بیرینده آنبارین کیلیدینی آچان آچاری تاپدیم. آنبارا دوشوب اورالارا گؤز گزدیردیم. بورا چوخ آتاما عایید کیتابلارلا، بونا بنزر شئیلرله دولو ایدی. کیتابلار او قدرده یاخشی وضعیتده دئییلدی. آمما کونجلردن بیرینده اوست-اوستهییغیلمیش ادبسیز درگیلر دیققتیمیچکدی. بایاغی درگیلر ایدی، شکیللرده کی قادینلارین ساچلاری عجاییب فورمادا ایدی، آیاقلارینین آراسی ایسه هئچ گؤرونموردو. بیر نئچهسینی اؤزومله گؤتوروب حیطه چیخدیم و ورقلهمهیه باشلادیم.
۹ آوگوست
سون بیر نئچه گون او قدرده جانسیخیجی کئچمهدی. نااومییله اویناماق اوچون یئنی اوینون ایجاد ائلهمیشدیم. خالتاسینی دارتیب قابینا یئمک قویوردوم، یئمک اوچون جوماندا خالتانینی چکیردیم، آغزی یئمهیه چاتمیر، قریبه سسلر چیخاریردی. بیر آز سونرا یئمهیی دولابدا ال چاتمایان بیر یئره قویوردوم. ان یاخشیسی اونو آچیب بوراخماق ایدی، یوخسا اویناماقدان واز کئچهجکدی. حیطده کی بوتون درگیلری بیر-بیرینه قاتیر، بیر آز کئچندن سونرا مطبخه قاییدیب یئمهیی دولابدان چیخاریرام و تیکرار اویونا باشلاییریق. ان ایلنجهلی یئری خالتاسینین ایپینی ییغارکن عصبلشمهسیدیر. اوندا دلی کیمیقاباغا دوغرو دارتینیر، خالتاسینین ایپینی چکدیییم اوچون گئری دؤنمهیه مجبور اولور.
درگیلر قادینلارین آیاقلارینین آراسینی گؤسترمهسهده بد دئییلدی. گؤرهسن بو قیزلاردان بیریده ائدینین بؤیوک قارداشی کیمیبئلینی سویوغا وئریب؟ بؤیوک احتیماللا فاحیشه یا دا ایستریپتسیز گؤستهرنلر ایدیلر. خسته کیمیگؤرونمورلر، اصلینده ائدینین قارداشیدا هئچ خستهیه اوخشامیر. زهر اؤز تاثیرینی گئج گؤستریر.
یئنه حجمتیمه باخدیم. یوخ، هله ساغلامام.
۱۰ آوگوست
آنام دونن گئجه یئنه آغلاییردی. ساعاتلار تیلفونلا دانیشدی. آغلاییر، سونرا “لوطفا،لوطفا،لوطفا” دئییب دوروردو. آرا وئرمهدن عوذر ایستهییر، آغلاییردی. اووللر آغلامازدی، آمما سون واختلار آغلاماغینی دویورام. بو سحر گؤزلرینین شیشدییینی گؤردوم. چوخ ائوده قالماسینی ایستهمهدیییم اوچون تئز-تئز جونجیغازینی نه واخت گئدیب گؤرهجهیینی سوروشدوم. ائوین تؤر-تؤکونتو اولدوغونو،ییر-ییغیش آپارماقلازیم گلدییینی دئییردی. منه مودیرلیک ائتمهیه باشلادی و پیشییی باخیب-باخمادیغیمیسوروشدو. باخدیم، دئدیم. او، چیخار-چیخماز اویونوموزا باشلاماغا تلهسیردیم. جونو نه واخت گئدیب گؤرهجهیینی بیرده سوروشدوم. اوستومه، چمکیردی: – گئت اوتاغینا، اؤز ایشینله مشغول اول! یئنه ساعاتلار تیلفونوندیبینی کسدیریب دوردو، سونرا دا اؤزو یاخدیغی بیر کیلو ماکییاژلا، ازیلیب بوزوله-بوزوله یانیما گلدی و چؤله چیخاجاغینی دئدی. ائوین تؤر-تؤکونتو اولماسی مسئلهسینده حاقلی ایدی. ائوین هر طرفینده هؤرومچک تور قورموشدو و قوخو هر یئری بوروموشدو.
۱۱ آوگوست
سئویشمک ایستهدیییمه امین دئییلم. خستهلییینسیزی نه واخت یاخالایاجاغینی هئچ واخت بیله بیلمزسینیز. عینا گؤبلک سئچمک کیمیدیر. گؤبلک سئچمکده تهلوکهلیدیر، چونکی بعضیلری زهرلی اولور و اونلاری یئدیکده خستهلنه بیلرسینیز.
۱۳ آوگوست
گونورتادان سونرا بیر حادیثه باش وئردی و بو حادیثهدن سونرا اوزون موددت اؤزومو قریب کیمیحیسس ائلهدیم. ایضاح ائتمک چتیندیر. قاپینین زنگی چالدیقدا نااومیله مطبخده اویون اویناییردیق، خالتانین ایپینی ائله توتموشدوم کی، باشی یئمک قابیندان بیر نئچه سانتیمتر آرالی اولسون. او آن اؤزومو ایتیردیم، نه ائدهجهییمیبیلمهدن دؤنوب قالدیم. نااومیدارتینماغیندا ایدی. زنگ تیکرار چالیندیقدا قاپینی آچماق اوچون چیخدیم. ایکی اوزون بویلو آمئریکان حریفدن بیری “آنان ائودهدیر می” دئیه سوروشدو. یوخ دئدیکده دوستویلا باخیشدیلار، اوندان راضیلیق آلاندان سونرا عیسا حاققینداکی، اونون بیزی نئجه گلیب خیلاص ائدهجهیی مؤوضوعسونداکی خبرلریهانسی یوللا یایدیقلارینی آنلاتماغا باشلادی. بو حاقدا آناملا دانیشا بیلهجکلرینی اونلارا ایضاح ائدیب قاپینی اوزلرینه اؤرتدوم. مطبخه قاییداندا نااومینی آجلیقدان چیخیبمیش کیمییئمهیه گیریشدییینی گؤردوم. عصبیمدن زاواللینین خالتاسینی ائله دارتدیم کی،هاوادا آسیلمیش وضعیتده قالدی. چوخ حیرصلندیم، اونو باشیم برابریمه قدر قالدیردیم، منیمله اوز به اوز قالدی. گون ایشیغی نااومینین اوزونه ائله دوشموشدو کی، گؤزلری شوشه کیمیپاریلداییردی.دهشته گلدیم، اونو یئره بوراخدیم. اؤزومو شعورسوز کیمیحیسس ائتدیم و حیطه چیخدیم. کولک وار گوجویله اسیردی، درگیلر چمنلییه سپلنمیشدی.
۱۴ آوگوست
دونن گئجه آنام “سنهنیفرت ائدیرم،نیفرت ائدیرم،نیفرت ائدیرم” دئیه، باغیریردی.سانکی ائوده اولدوغومون، اونو ائشیده بیلهجهییمین فرقینده دئییلدی. آز کئچمهمیش سسینی بیر آز دا قالدیردی: “گولمهیینی کس، پزه ونگین بیری پزه ونگ، کس، دئییرم!” سونرا یئنه اونانیفرت ائتدییینیهایقیردی. آمما سحریسی هئچ نه اولمامیش کیمیساکیت و سوسقون ایدی، یان اوتاقداکی بوتون اشیالاری آنبارا داشیماغینی خواهیش ائتدی. سببینی سوروشدوقدا جونون بیزه کؤچهجهیینی دئدی. آمما او دا قیزی کئرولدان یانایدی، اونو دا اؤزویله گؤتورهجکدی. اوتاغین ساعات ۶-یا قدر حاضیر اولماسینی تاپیشیریب چیخدی. دئیه سن جون دا آنامین اوتاغیندا یاتاجاقدی. منجه سئویشهجکلر.
..گ.س. ۱:۰۰
بوتون اشیالاری آنبارا داشیمیشدیم و اوتاق حاضیر ایدی. بیر ایش قالمامیشدی. آنام کئرولون اون آلتی یاشلی اولدوغونو دئییر.
باشقا درگیلرینده اولوب-اولمادیغینی یوخلاییرام، او بیریله رینه باخمیشدیم، باشقالاری گؤزومهدیمهدی. درگی عوضینه الیمه اوت-علف، زیق-زیمیریق کئچدی. آنباردان چیخدیم و چوخ-چوخ اووللر مکتبدن چیرپیشدیردیغیم تجروبه بالونونو گؤتوردوم. ایچینده کینین زهر اولدوغونا امین دئییلدیم، آمما بؤیوک احتماللا زهر ایدی. دئمک، آنباردا زهر وارمیش دئیه قاپیسی داییم کیلیدلی اولورموش.
ساعات هله بیری کئچمهییب. درگیلری تیکرار گؤزدن کئچیرمک اوچون واختیم وار. دوننکی حادیثهدن سونرا داها نااومیله اویناماق ایستهمیرم.
..گ.س. ۵:۲۰
بو گونورتا گؤرولهسی چوخ ایش واردی. باشلانقیج اولاراق نااومینی اؤلدوردوم. نئجه؟ همیشه کی کیمی، خالتاسینی بوینونا کئچیردیم، آنجاق بو دفعه ایپی ماسانین آیاغینا باغلادیم.یمهیینی حاضیرلاییب یئره قویدوم. ماسانین اطرافینا دولاشیب قالدی. یئمک قابینی آغزی چاتمایان یئره قویدوم و حیطه چیخدیم. اوچ ساعاتدان سونرا قاییدیب یئمک قابینی چؤله چیخارتدیم. سونرا تجروبه بالونونون ایچینده کینی پیشییین یئمهیینه تؤکدوم. آزجا قاریشدیردیم کی، یئمهیین ایچینده گؤرونمز اولسون. سونرا مطبخه قاییدیب قابی یئره قویدوم. دهشت آجدیغیندان دورمادان مییولداییردی. قایچی ایله خالتانین ایپینی کسدیم، یئمک قابینا دوغرو گؤتورولدو. یئمهیه باشلادی، سونرا دوردو و اوزاغا باخدی. پیشیکلر چوخ عاغیللی اولور. زهرلندیکلرینی آنلایا بیلرلر.
اونو دیققتله ایزلهییردیم، زهرلندییینه امین دئییلدیم. نه قدر چکهجکدی؟ اؤنجه چؤملدی، سونرا قریبه سس چیخارتماغا باشلادی. چالخالانما سسینه ]سسی[ ، بیر آز آوتوبوسون دایاناجاقدا ایله یرکن چیخدیغی سسه بنزهییردی… سونرا گئدیب قاپینی جیرماقلاماغا باشلادی. قابیرغالارینین آشاغی-یوخاری حرکت ائتدییینی گؤروردوم. داها سونرا آرخا آیاقلاری اوستونده دوردو و پیشیکدن چوخ قوش سسینی آندیران کومیک سسلر چیخماغا باشلادی. و هر شئی آغزیندان چؤله تؤکولمهیه باشلادی. دوشمهنین اوستونده گؤلمجه عمله گتیردی. اییلیب باخدیم، خیردا شئیلری حوووضدا اوزورموش کیمیسئیر ائتمک ایلنجهلی ایدی. سونرا یانا دؤندو و آرخا آیاقلاری بوکولمهیه باشلادی. گؤزلری سانکی منه باخیرکن قاپاندی و یئره دوشوب ترپنمز قالدی.
بیر آز گؤزلهدیم. سونرا یئره قزئت سردیم، اونا توخونماق ایستهمه سمده قالدیریب قزئتین اوستونه قویدوم، قالدیرماق ایستهینده سوروشوب یئره دوشدو. سو کرانین آلتینداکی دولابدان پلاستیک پاکت چیخارتدیم. بیر آز کیرلییدی،دیبینده سارمتیل مایع واردی، اونو پاکت واسیطهسیله یئردن گؤتورمهیه چالیشدیم، باجارمادیم. آخیر بیر تهر بو ایشین عؤهدهسیندن گلدیم. پاکتین ایچینده بوکولدو. پاکتی قالدیراندا ایچینده کی مایعسیزماغا باشلادی و یئرده خیردا نوقطهلر عمله گلدی. یئریسیلمهمیشدن پاکتی چؤله چیخارمالی اولدوم. پاکتی نااومینی ایلک دفعه گؤردویوم یول کنارینا آتدیم. یولدا اولارکن آیاغیمین اوستونه نسه تؤکولدویونو حیسس ائتمیشدیم. پاکتدن سوزولن مایع جینس شالواریمیبولامیشدی. بیر آزدان قورودو.لکه قالاجاغینی دوشونمورم. ائوه قاییداندا شالوار قوخویوردو، آمما آرتیق اییده قالماییب.
۱۹ آوگوست
آرتیق ائوده تک قالا بیلمیرم. آشاغی دوشمورم، چونکی آنام و جون اوردادیرلار. حیطهده دوشمک اولمور. چونکو او اورادادیر. کئرولو حیسس ائدیرم. یاتاغیمین آلتیندا بیر نئچه درگی وار، آمما آرتیق اونلارادا ماراغیم قالماییب. آنام دونن اوتاغیما گلیب جونلا دانیشمادیغیم اوچون منی دانلادی. اوولجه آستادان دانیشماغا باشلادی، تدریجا سس تونونو قالدیردی و منی عمللی-باشلی دومسوکلهدی. سونرا کیمینسه یوخاری قالخدیغینی حیسس ائتدیک، منه معنالی بیر باخیش آتیب چیخدی. جونلا هله دانیشمیرام. اونو سئومیرم. الیمدن بیر خطا چیخماغینی گؤزلهییر کی، اوستومه باغیرسین.
باشقا بیر گون پیلله کانین باشیندا دورارکن اونلارا چای آپارماغیمیخواهیش ائلهدی. جونون شکردن ایستیفاده ائتمهدییی اوچون چایینا بوللوجا شکر قاتدیم. یوخاری قالخاندا آنام قیشقیردی کی، ایچری گیرمه،سینینی یئره قوی! ائشیتمهمیش کیمیاوتاغا گیردیم. ایکیسیده یاتاقدا ایدی، جونون قوللارینداکی وسینهسینده کی دؤیمهلری گؤردوم. آنام “سینینی قویوب رد اول!” دئدی.
۲۱ آوگوست
ساعات ۱۲-نی وورمامیش قالخمادیم. اویانماغادیمزدی، چونکی گؤرهجک بیر ایش یوخ ایدی. نه واخت اویانیردیم، کئرولو گونش وانناسی قبول ائدن وضعیتده گؤروردوم. اونا پنجرهدن باخماق خوشما گلیر. اونو ایزلهدیییمیفرق ائتمهسینه ایمکان یوخ ایدی، داییم بؤیرونده کیتابلار اولوردو و چوخ واخت دا یاتیب قالیردی. ممهلری حقیقتاده بؤیوک ایدی، آمما درگیده کی قیزلارین دوشلری بویدا دا دئییلدی. بدنی بایاغی بیر بورونجه چالیردی. گؤزلویونو چیخارماسادا پیس گؤرونموردو.
دونن مطبخده چای دمله یرکن کئرول حیطدن ایچری کئچدی. گیرر-گیرمز گؤزلریمین ایچینه باخدی. چکیندیم و گؤزلرینه باخا بیلمهدیم. چونکی داها اوولهاردا گؤردویومو بیلیردیم.
۲۲ آوگوست
دونن گئجهنین بیر یاریسی یوخودان اویاندیم، آنام تیلفوندا باغیردیغی کیمیبو دفعه جونون اوستونه قیشقیریردی. جون دا اونا گولوردو. او، دایانمادان گولوردو، آنام دا “شرفسیز، شرفسیز، شرفسیز” دئیه، باغیراراق آغلاییردی. او ایسه گولمهیینه داوام ائدیردی.سونرا آنام اوتاغیندان چیخیب توالئته گیردی. اوزون موددت چیخمادیقدا گؤره سن اوردا نه ائدیر دئیه ماراقلانماغیما باشلادیم. آخیر کی، جون یاتاق اوتاغینین قاپیسینی آچیب کیمسهنی وئجینه آلمادان “آللهیم” دئیه چیغیردی. سانکی ایتینی چاغیریردی: “چیخ اوردان،هارداسان سن…” آنام اوتاغیندان چیخیب دهلیزه کئچدی. جون اونا “گیر ایچری” دئدی، قاپی چیرپیلاندان سونرا آرا ساکیتلشدی. کئرولون اوتاغیدهلیزین ایکی آددیملیغیندا ایدی. گؤره سن نسه ائشیتمیشدی کی؟
۲۳ آوگوست
کئرول یاتمیش کیمیگؤرونور، آمما نه واخت اونو پوسسام، بونو حیسس ائدیر. بو گون اویاندیم و پنجرهدن باخدیم، اوزو اوسته اوزانمیشدی. آمما من باخدیقدا سانکی باخیشلاریمیحیسس ائدیب گئرییه چئوریلدی. یاتاقداکی کیمیچوخ راحات ایدی. اؤزونو یوخودان اویانیبمیش کیمیگؤستردی.
۲۴ آوگوست
کئروللا بیرلیکده حیطده گزیردیک، سونرا یئنیدن ائوه قاییتدیم. خیلی موددت مطبخده اوتوردوم، گلیب اونونلا بیرلیکده چمنلیکده اوزانماغیمیایستهدی. سرتلشنده گؤرمهسین دئیه اوزو قویلو اوزانیب وضعیتدن چیخدیم. آز سونرا هر شئی قایداسینا دوشدو و بورادا اوزانماق خوشوما گلدی. او، منه مکتبلی باغلی سئواللار وئردی، بوتون گونو ائوده نه ایشله مشغول اولدوغومو سوروشدو. آمما سونرا پیشیکلر حاققیندا دانیشماغا باشلادی. پیشیکلری سئویرممی، اونلار ایتلردن داها شیرین، سئویملی، داها عاغیللیدیرلارمی؟
“اوول سنینده پیشییین واردی، دئییلمی؟”
“یوخ، هئچ واخت پیشیییم اولماییب، اولماسینیدا ایستهمیرم”.
“آنان دئییردی سیزینده پیشییینیز وار آخی”.
“هه، دوغرودان ائ، اونوتموشدوم” – دئدیم.
ائوه قاییتدیم، داها اونو ایزلهمهیه ماراغیم قالمامیشدی.
۲۸ آوگوست
آناملا جون بو آرالار تئز-تئز ائشییه چیخیردیلار. منده کئروللا چمنلیکده اوزانیب اویون اویناییردیق، اونون بدنینین هر یئرینی اللهمهییمه ایجازه وئریردی. اونو ظریف توخونوشلارلاسیغارلاییردیم، بو خوشونا گلیردی. بعضا اوزو اوسته اوزانیب بیکینیسینین اوست قیسمینی چیخاریر کی، چییینلری و اومبوزلاری یاخشیجا قارالسین. الیمیچیینینده گزدیرمهییم خوشونا گلیر، آمما اساس ماتئرییالا توخونماغا ایجازه وئرمیر. الیمیبئلینه سورتنده آیاقلاری غیر-ایختییاری آرالانیر. حجمتیم او قدر برکیییر کی، آغری وئریر. اونا ایطاعت ائتمهییمده اوزومه ایریشیر.
۲۹ آوگوست
ائدی سامانتا کئنداللا یاتدیغینی ایددیعا ائدیر، من اونا اینانمیرام. اونا مئیدانداکی قزئت فیلیالیندا راست گلدیم. اوندان دانیشدی و نه قدر خاریقه بور]بیر[ شئی اولدوغونو، بو ایشی تیکرار ائدهجکلرینی دئدی. ایستهدیم داهانییه گلمهدییینی سوروشوم، فیکریمدن وازکئچدیم. آمما سامانتا کئندال حاققیندا صؤحبتلر افسانه یدی.
۳۰ آوگوست
کئرول آنام حاققیندا بعضی شئیلر دانیشماغا باشلایینجا منیم اوچون بیتمیش اولدو. قانجیغین بیرییدی. آتاسی آنامیبارماغینا دولاییب، آنامین یاشلی اولدوغوندان اونو هئچ کسین سئومهیهجهیینی دوشونوب. دانیشیردی کی، نه واخت آنامین ایدارهسینه گئدیرمیش، آتاسینی آناملا سئویشن وضعیتده گؤرورموش. گونورتادان سونرا آخشاماجان کئف چکیرمیشلر. اونا سوسماسینی امر ائتدیم، آمما دورمادان قولاغیمین دیبینه میزیلداییردی، سیرتیقجاسینا اوزومه ایریشیردی. بوتون بونلاری دالیدان اویدوردوغونو دئدیم، اوزومه هیریلداییبهامیسینین دوغرو اولدوغونو سؤیلهدی. بیر دفعهده ایدارهده سس-کوی قوپوب، آنامیچیلپاق وضعیتده چؤله آتیبلار. من اونو سؤیدوم، آمما او، داوام دئدی: آنان ایدارهنین قاباغیندادیزه چؤکوب آتاما یالواریرمیش کی، اونو ایچری بوراخسینلار. آتامسا ایچریده دایانمادان گولوب، ساعاتلار قاپینی آچماییب. یوخاری قالخیب اوتاغیما کئچدیم. کئرولسا هلهده گولوردو، ایستهسیدیم، داوامینی، داها بی آبریچی شئیلری دانیشا بیلردی. قانجیق!
۲ سئنتیابر
آناملا جون بیرگونلوک مارگیته یولا دوشدولر. بو دا او دئمک ایدی کی، بیز کئروللا گئن-بول واخت کئچیره بیله ریک. ممهلرینه توخوندوغوم واختدان بیر ساعات کئچیردی. قفیلدن قالخیب اویونو بیتیرمک ایستهدیم، آمما بوندان آرتیغینا ایجازه وئرمیردی. الینی کؤینهییمین ایچینه سالیب بدنیمده گزدیریردی. منده الیمیاونون شالوارینین ایچینه سوخماغا جهد ائلهدیم، بو آن دیرناقلارینی قارنیما باتیردی. آغریدان ایکی قات اولدوم. نییه بئله ائلهدین، دئیه سوروشدوم. قالخیب اوتورموشدو. “چونکی آرتیق آزغینلیق ائدیردین، اؤزونه گلمهیینلازیم ایدی” – دئدی. اونا باخدیم، آرخاسیندا گونش باتماقدایدی و بو منظره عینهیینده عکس اولونماقدایدی. گولوب “سنی اؤزونه گتیرمهیی باجاریرام” دئدی.
۳ سئنتیابر
ان یاخشیسی، هر شئیی اوولدن باشلاماقدیر، عکس تقدیرده بعضی شئیلری اونودا بیلهرم. پنجرهیه یاخینلاشیب کئرولا باخدیم، بو دفعه همیشه کی یئرینده دئییلدی. اینیمیگئیینیب توالئته گئتدیم، ساغلانملیغیمییوخلاماق اوچون حجمتیمیگؤزدن کئچیردیم. آنامین و جونون گولوش سسلری ائشیدیلیردی. آشاغی دوشرکن کئرولون قاپیسینین آرالی اولدوغونو گؤردوم. سس چیخارمادان یاخینلاشیب ایچری بویلاندیم. پردهلری چکیلمیشدی، گونش اوتاغی ایشیقلاندیریردی، ایچریده توزلارین اوچوشونو گؤرمک اولوردو. کئرول یاتاغیندا چیینی اوسته اوزانمیشدی. آدیالی یوخودا تپیک آتمیش کیمیآیاقلارینین اوجونا سوروشموشدو. گون ایشیغی اوزونه دوشدویوندن گؤزلرینی گؤره بیلمیردیم. یاتدیغینی ظن ائتمیشدیم، چونکی باشی یانا اییلمیشدی، آغزی ایسه آرالی قالمیشدی. درگیده کی فاحیشهلردن مین دفعه گؤزهل گؤرونوردو. آز سونرا گونش یئرینیدهییشدیکده اوزونو گؤره بیلدیم. سن دئمه، بایاقدان منی موشاهیده ائدیرمیش. نه ائدهجهییمیبیلمهدیم، بیر آنلیق دونوب قالدیم. منه باخماغا داوام ائدیردی، آغزی هلهده آچیق ایدی، جسد کیمیمنی ایزلهییردی. قورخونج ایدی. سونرا قوللاری ترپندی، الینی اینانیلماز آغیرلیقلا اوزادیب آدیالی چنهسینه قدر چکدی. سونرا گولومسهیهرک “منه قهوه حاضیرلایا بیلرسن می” دئدی. نه جواب وئردیییمیخاطیرلایا بیلمیرم. دونوب قالمیشدیم و نه دئدییینی آنلایا بیلمیردیم. ساکیتجه گولومسهیهرک “لوطفا، عاغیللی اوغلان اول، گئت منه قهوه گتیر” – دئدی. منده چیخیب قهوه حاضیرلادیم.
قهوه حاضیرلاماغیم او قدرده اوزون چکمهدی. او بیری اوتاقدان آناملا جونون قهقههلری ائشیدیلیردی. الیمده فینجان یوخاری قالخدیغیمدا کئرول قاپینی آرخادان باغلاماغیمیایستهدی. سونرا فینجانی آلیب راحات ایچه بیلسین دئیه قالخیب یئرینده اوتوردو. آدیال بئلینه سوروشدو و مملهلری آچیقدا قالدی و قهوهسینی ایچرکن بیر آز یئللندی. بدنینه توخوندوم، گولومسهدی، قهوهدن بیر قورتوم آلدی. ممهسینین اوجلارینی توتدوم. اوول ظریفجهسینه اوخشادیم، سونرا آزجا سیخدیم. الینی باشیما چکدی. اوزومو خفیف اؤپوشله قرق ائلهدی. من ده اونو اؤپهجکدیم، آمما گؤزلرینه ایلیشیب قالدیم. اینیندهکیلری چیخارماق ایستهینده الیمیایتلهدی. کمریمیآچدیغینی حیسس ائتدیم، داها سونرا شالواریمی…نفسی قولاغیمیاوخشاییردی. “یارامازلیق ائدیرسن” دئیه پیچیلداییردی. “سنی اؤزونه گتیرمهلییم” دئییردی. تومانیمیاندیریب منیمکیله اویناییردی و منی اؤزومه گتیرمکدن دم ووروردو. او درگیده کی بدنلری، ائدینین بؤیوک قارداشینی خاطیرلاییرام، ووجودوندا دولاشان او زهری… دولاشیب دورور، دولاشیب دورور… اوندان قوپماق ایستهدیم، آمما منی داها مؤحکم اؤزونه سیخدی و زهرین تدریجا بوتون بدنیمه یاییلدیغینی حیسس ائلهدیم. سونرا آنیدن سانکی کیمسه اونو پیچاقلاییبمیش کیمیگلیردی، قریبه سسلر چیخارماغا باشلادی. اونو توتماق ایستهدیم، آمما منی ایتلهییب آیاغا قالخماغا جهد ائتدی. قاپییا دوغرو گئدرکن سندهلهدی و ایکی قات اولدو. قاپینی آچدی و آغزینی توتاراق قوسماغا باشلادی. توالئتین قاپیسی چیرپیلدی. اینیمیگئیینیب چؤله قاچدیم. آیاق اوجلاریمدا توالئته دوغرو گؤتورولدوم، اؤیودویونو ائشیدیردیم. آرادا اینلهییردی. بیر آزدان سس آرتدی، سانکی کیمسه اونو بوغوردو.
آرخامدان آیاق سسلری ائشیدیلیردی، جونون پیللهکانلاری قالخدیغینی گؤردوم، آنام دا آرخاسینجا گلیردی. جون “نه باش وئریر” دئیه سوروشدو. چیینیمیچکیب کئرولون خستهلندییینی دئدیم. منی کنارا ایتلهدی و قاپینی یومروقلادی. کئرولون سسی چیخمیردی. جون یئنه قاپینی یومروقلاییب آچماغا جهد ائلهدی. قاپی کیلیدلی دئییلدی، آمما نسه اونون آچیلماغینا مانع اولوردو. نهایت، بیر تهر قاپینی آرالادیقدا، “آمان، آللهیم!” دئیه اینیلدهدی. آنام دا جونون چیینی اوزریندن بویلانیب “آمان، یا ربب!” دئدی. کثیف قوسونتو قوخوسو اطرافی بوروموشدو. آنام منه دونوب درحال تعجیلی یاردیم چاغیرماق لازیم اولدوغونو دئدی. سونرا اونلار قاپینی تام آچماغا جهد ائلهدیلر. یئریمده دونوب قالمیشدیم. آنام اوستومه چیغیردی کی، تئز تعجیلی یاردیم چاغیر!
آغیر-آغیر آشاغی ائندیم. تلسمهدیییمین فرقینده دئییلدیلر، باشلاری قاپینی آچماغا قاریشمیشدی. پیللهکانلاری ائنرکن اؤز-اؤزومه میزیلدانیردیم: اونون اؤلمهسینی ایستهمیرم، حقیقتاده ایستهمیردیم اؤلسون. اونو اؤلدورمک ایستهمهمیشدیم، ایستهدیییم بو دئییلدی، آمما مجبور ایدیم، دوغرودان دا اونون اؤلمهسینی اصلا ایستهمیردیم. ایستهییردیم باجیم اولسون، بئلهجه سئویشیب بیر-بیریمیزه عاشیق اولا بیلردیک، آمما اؤلمهیینی هئچ ایسته میردیم……


text:
اهالی سیخلیغی
اهالی سیخلیغی واحید ساحهده یاشایان اوْرقانیزم سایی اوْلاراق ایفاده ائدیلیر.
اینسان اۆچون اهالی سیخلیغی واحید ساحهده یاشایان آدام سایی اوْلاراق ایفاده ائدیلیر، حسابلاما ائدیلرکن ساحهدهکی سۇ بعضاً حسابا قاتیلیر. بعضاً بۇ حسابلاما بۆتون ساحه اۆچون ائدیلرکن، بعضاً ده یالنیز یاشاییش یئرلری اۆچون، یئرلشیلبیلیر ساحهلر اۆچون، اکینچیلیک ائدیلن یا دا اکینچیلیک ائدیله بیلهجک ساحهلر اۆچون حسابلانیر.
عمومیتله کیلومتر قدر، مایل قدردا یا دا هکتاردا آدام سایی اوْلاراق حسابلانیر. بۇ رقم سادهجه ساحهده یاشایان فرد سایی ساحهنین ساحهیه بؤلونهرک ائدیلر.


text:
اسرائیل امریکا قوشمه ایالتلری نی اَلدَتدی
اوشبو مطلب نی سی آی نینگ سابق جاسوسی جان کریاکو بیلدیردی
امریکا قوشمه ایالت لری ترکیه داخل سککیز اولکه دن کیله دیگن طیاره لر نینگ کابینیده لپ تاپ کبی الکترونیک بویوم لرنینگ انتقال ایتتیریلیشی نی ممنوع قیلدی.
خودی منه شوو ممنوعیت اوچون زمینه نینگ اسرائیل تامانیدن تامین ایتیلگن لیگی بیلدیریلدی.
سی آی ای نینگ سابق جاسوسی جان کریاکو, اسرائیل نینگ اوز منفعت لری اوچون امریکاگه یالغان استخباراتی معلومات بیرگن لیگی نی بیلدیردی.
امریکا ده باسیلیب چیقه دیگن نیویورک تایمز روزنامه سی هم, امریکا نینگ خودی منه شوو ممنوعیتی نینگ اساسی منبعی نینگ اسرائیل دن عبارت ایکن لیگی نی معلوم قیلدی.
نیویورک تایمز, اسرائیل نینگ, امریکا قوشمه ایالتلری گه, ترور تشکیلاتی داعش نینگ لپ تاپ لر دن فایده له نیب تروریستیک هجوم اویوشتیره دیگن لیگی نی بیلدیرگن لیگی نی یازدی.


text:
گونش دوغوشو، اوزايچيلارين باخيميندان
وئبلاگچی : خــــزراوغلي+0 به يه ن
يئر كورهسين اوزهريندن، ۴۰۰ كيلومترليك اوجاليقدا(ارتفاع) هر گئجه گوندوزده ۱۶ كز(دفعه) گونشين دوغوشو(طلوع) وباتيمي(غروب) اوز وئرير .اولوسلارآراسي اوزاي دوراغي(ايستگاه بين المللي فضايي)، هر ۹۰دقيقه ده بير كز،يئر كورهسينين دؤورونه دولانير،بو اوزدن اوزاي(فضا) دوراغيندا اولان اوزايچيلار(فضانورد) هر گئجه گوندوزده، ۱۶كز گونشين دوغوشونو و باتيشيني گؤرورلر. آشاغي گؤروت(تصوير)،مئي آينين ۵ينده، ساكيت(آرام) اوقيانوسون اوزهريندن چكيليب.يئر كورهسينين قارا قاتين اوستونده گؤرولهن گؤي(آبي) قات؛آتموسفئرين غليظ بؤلومودور(بخش).
قايناق : بيليم سسي


text:
اردبیل نه آنلامیندا دیر؟ معنی اسم اردبیل
یازار : | بؤلوم : ریشه واژه ها -sözcük kökəni+0 به یه ن
اردبیل شهری م.ق 3جو مین ایللرده گوتیوم و آراتا قوْوملارینین یئرلَشیم یئرلری اوْلوبدور، شهرین آدی حدودالعالم، مسالک و ممالک کتابلاریندا «اردویل»، م 8جی یوٌزیلده ارمنی مورّخی لئووْند کتابیندا «ارت ویت» ثبت اوْلونوبدور، حموی (617ه) »آرتاویل» و فردوسی اردبیل شکلینده یازیبدیر، اردبیل سؤزونون اسکی شکلینده کی آرد و آرتا بؤلومونو و یئنه ده آراتا قوْومو آدی و اوْرارتو سؤزونون اصلی کؤکونده آرتتا سؤزلرینی یان یانا قوْیدوقدا بوُ سؤزلرین بیربیرینه باغلی اوْلدوغونو گؤرمک اوْلار (قایناق: ارشادی¬فر، دیلماج، سایی 28-29)، البته آرتا سؤزونون آردینداکی بئل سؤزو بوُ شهرین بؤیوک بیر داغین اتگینده (ساوالان داغینین بئلینده و اتگینده) اوْلماسینا اشارتدیر و معناجا ساوالان داغینین اتگینده اوْلان آراتا قوْومونا عاید یوُرد دئمکدیر. اردبیل¬ شهری اسلامدان قاباق و سوْنرا چوْخ واختلار آذربایجانین مرکزی و ان اؤنملی شهرلریندن اوْلوبدور؛ بوُ شهرین آدی ایلک دفعه سوُمئر ساخسیلاریندا اَرَتاَ شکلینده گلیبدیر (سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اردبیل).
ارک سؤزلویو - اسماعیل جعفرزاده


text:
سارای شعر توپلوسو حسین اقبالیان (دنیز) گنج نسلیمیز اورک سیزلارینی، یئنی بیر شیوه ده دیله گتیره یئتگی سینی الده ائمکده دیر. بو یئنی شیوه ایله یارانان سؤز بیرلشمه لرینه، اسکی و عادی تعریفلره سیغیشان شعر آدی وئرمک اولماسادا، اونلاردا اولان سس و سؤزلرین موسیقی سی، بو یارادیجی دویغولو اثری، چاغداش ادبی مجموعه لریمیزه «یئنی شعر» آدی ایله داخیل ائدیر. بو …ادامه نوشته »
شاه ایسماعیل ختائی اثرلری
شاه ایسماعیل ختائی اثرلری حوسنی-روخسارین، کیم، اولدو جانو دیل حئیران اونا، ودیی-دؤوری-قمرنی تاپشیریر دؤوران اونا. چون سنین حوسنون مثالی-یوسیفی-کنان دیر، یوزینی هر کیم کی، گؤرمز یوخدورور ایمان اونا. آتشی-عشقینده، ائی خونخاره گؤزلو دیلبریم، اؤیله یانمیش دیر بو باغریم یوخدورور درمان اونا. گول یاناغین، دیلبرا، بس تازتردیر هر زامان، قان لی یاشیم دان تؤکر هردم گؤزوم باران اونا. ضولمتی-زولفینده کؤن لو …ادامه نوشته »
بو تورپاقلی یام عاشیق عزیز شهنازی
عاشیق عزیز شهنازی کیتاب: بو تورپاقلی یام عاشیق عزیز شهنازی دن و یا خود اونون یارادیجیلیغیندان صحبت آچماقدان قاباق، منجه نئچه سطیر ادبیاتیمیز حاققیندا یازماق، یئرینه دوشر. اونا گؤره ده ایستردیم بئله باشلاییم: بوتون دونیا خالقلارینا منسوب اولدوغو کیمی، بیزیمده ادبیاتیمیز ایکی اساس قولدان تشکیل تاپیر: 1) شفاهی خالق ادبیاتی یاراداجیلیغی 2) یازیلی ادبیاتیمیز. هله بونو دا علاوه ائتمک لازیم …ادامه نوشته »
شعر قره داغ
شعر قره داغ استاد میرزا محمد بخشی سوسنلی سونبوللو گوللو مئشه لی هر یئرده دئییلر آدین قـــره داغ ایگیدین مـــــــرد اولی اوبان وفالی بیرلشیب ائل اوبان یادین قــره داغ مرکز اوزومـــــــــــــدل اولوب ورزقان آرپاسی بوغداسی مرجیسی تالان هــــر یئره پایلئییر یرآلما سوغــــــــان گؤرمه لیدور هر اویااغین قــره داغ ورزقــــــــــــانین یانی دیــــزه لللی چؤللو بنفشه لی گوللو چیچکلی صومـــــــدیل جوانی الی …ادامه نوشته »
حئيف او سئوگييه
حئيف او سئوگييه نصرت کسمنلی يوسف اوغلو نصرت کسمنلي ١٩٤٥ – نجي ميلادي ايلينده آذربايجاندا قازاخ بؤلگه سينده کالينين کندينده دونيايا گؤز آچدی نصرت ايلك و اورتا مكتبي بيتيرديكدن سونرا ١٩٦٦ – نجي ايللرينده آذربايجان دؤلت اونيوئرسيته سينين ژورناليست فاکولته سينه داخل اولوب و بو فاکولته ني ايسه اوغورلا باشا سونرا آذربايجان يازيچيلار بيرليگينه داخل اولوب و اوردا ادبي مصلحت …ادامه نوشته »
قیزیل قاپی “انصار قره داغلی”
قیزیل قاپی “انصار قره داغلی” گوا آتین باغلارا دؤنده ر، نفس اول، گه ل بیزه، گه ل بیر قانات گولده، او بولبواده اؤزون، گه ل، سؤزه گه ل یازیلار کی بو قلم یازمامیش اون یئددی باهار به قلم له یازیسیز دفتر اولوب اوز -اوزه گه ل یولومون هر گئجه سینده ن آی اوزون قصه بیلیر بو گئجه هر سؤزوم هر …ادامه نوشته »
دیوان نسیمی (ترکی) + دانلود
دیوان نسیمی (ترکی) با توجه به اینکه از جزییات زندگی نسیمی اطلاعات کمی در دست میباشد لذا در مورد زادگاه او موارد مختلفی بیان میگردد. آن چه مسلم است، این است که وی در سرزمین آذربایجان شهر تبریز بالیده، به آسیای صغیر سفر کرده و در حلب به قتل رسیده است. دیوان نسیمی حاوی قالب های متنوع شعری از قبیل …ادامه نوشته »


text:
یوخو
بؤیوکآغا افندی
رحمتلیک گوهرخالامیدئییرم؛ دونن سحر عؤمرون وئردی سیزه.هامیقان آغلاییردی، خصوصیله قیزلاری اؤزلرینی اؤلدوروردولر؛ آنجاق بو قارا گوندن هله اییرمیدؤرد ساعات کئچمهمیشدی کی خالامین بؤیوک قیزی، سحر تئزدنهامینی ییغمیشدی باشینا، دونن گئجهنین یوخوسونو تعریفلهییردی:
–سحرهجن گؤزومو یوممامیشام. ائله گؤزومو یومماق همن، آنامیگؤردوم. او قدیمیبویونباغیسینی منیم بوینوما باغلاییردی. تئز- تئز دئییردی گؤرمویم بو بویونباغی سندن آیریلسین. او منیم یادیگاریمدی.
سونرا اوجادان آغلاماغا باشلاییردی. قوهوم- اقربا اونو اووودماق و آنانین یوخوسون یئرینه یئترمک اوچون بویونباغینی اونون بوینونا باغلادیلار. او گونده بیلمهدیک بیزه نئجه کئچدی؛ آخی ایکینجی گونایدی کی خالاسیز یاشاییردیق.
×××
قیشقرتی سسی منی یوخودان اویاتدی. خالامین اورتانجی قیزی اوشاقلارینین الیندن یاپیشیب، خالانین حیطتینده اؤزون یئره،گویه چیرپیردی:
– ای وای آنا!
سسی بوتون همسایالاریدا حیطه چکمیشدی. او آغلایا آغلایا دئییردی:
–دونن گئجه آنامییوخودا گؤردوم. گلمیشدی بیزه. آمما قاپیدان ایچری گلمیردی. هر نه یالواردیم، آنا باشینا دولانیم، گل ایچرییه! دئییردی:یوخ، تا او گونهجن کی منیم ائویم بوش قالا- قالا، سن بو قورا بالالاری ایجاره ائوده ساخلاییرسان، سنین قاپیندان ایچری گیرمیهجم.
هله گون اورتا آذانین وئریلمهمیشدیر کی قورا بالالار خالانین ائوین دوشهمیشدیلر.
×××
نه باشیزی آغریدیم؛ اییرمیگون آغیر عذابلی گونلری کئچیردیک. خالادا هرگون بیرینین یوخوسونا گلیردی، بیر زاد اونا باغیشلاییردی. نوبت خالانین ارینه چاتمیشدی. بیر گون سحر اودا یوخوسون بئله تعریف ائلهدی:
–دونن گئجه رحمتلیک مشد گوهر توی پالتارلارینی گئییب، بزهنیب منیم یوخوما گلمیشدی. الینده بیر بوقچا واریدی. سوروشدوم او نهدیر؟ مشد گوهر سئوینجک دئدی: بولار توی پالتارلاریدی. گولباهار خانیمین اینینه تیکدیرمیشم. قیرخیم چیخمامیش اوننان ائولنمهسن، هئچ واخت سنی باغیشلامارام.
خالامین قیرخیندا، گولباهار خانیمدا آغلایانلارین صفینه اضافه اولموشدو.


text:
آغاج دلن
حشمت حافظي – چئویرن: ع.آغ گوٍنئيلي
تاق، تاق، تاق…
– كيمدير؟
تاق، تاق، تاق…
– آیدين، بالا گؤر كيمدير؟ – آنا اوتاقدان چاغيردي.
آیدين ائیواندا، تزهجه قایيرديغي اوچورتماسينا, قویروق دوٍزلديردي. شيريق- شيريق کسديیي کاغيذلاري حالقالایارکن زينجير حالقالاری کيمي بير- بيرينه کئچيردی. آیدين اوچورتماسينين قویروغونو زينجيرلتمک ايستهیيردی. آیدين آناسينين سسيني ائشيدرکن گئديب قاپيني آچدي، هئچ کيمي گؤرمهدي. تزهدن ائیوانا قایيتدي. اوتوروب- اوتورماميش تزهدن قاپيني دؤیدوٍلر: تاق, تاق, تاق…
عصبيليکله یئنه ده قاپيیا ساري گئتدي. بو دونه ده کيمسهني گؤرمهدي. اؤز- اؤزوٍنه بئله دوٍشوٍندوٍ کي، بلکه بير دجل اوشاق اونو ساريیيب اينجيتمک ايستهیير. قاپيني آچيق قویدو، ایر اورا یاخينلاشان اولسا اونو گؤره بيلسين.
تاق- تاق- تاق…
بو دؤنه قاپيدان چوخ اوزاقلاشماميشدي و بيردهکي قاپئ آچيقايدي، آنجاق یئنه کيمسه گؤروٍنمهدي.
حئیرته دالاراق تعجّوٍبلوٍ- تعجّوٍبلوٍ حیطين اورتاسيندا دایانميشدي.
آناسي اوتاقدان چاغيردي:
– قاپي دؤین کيمدير؟
آیدين باشيني قالديردي, آناسينا جاواب وئرسين كي، بيردن گؤزلري حیطين قيراغينداکي یاشلي بؤیوٍک آغاجا دوٍشدوٍ. آغاجين گؤودهسينده اوتورموشدو و اوتوردوغو گؤودهیي سوٍرعتله ديمديکلهیيردي. تاق- تاق سسي چيخاريردي. آیدين ائهمالجا قوشو آناسينا گؤسترهرک دئدي:
– قاپيني دؤین باخ بو قوشدور.
آنا پنجرهدن ائشيیه باخاراق گوٍله- گوٍله دئدي:
– بو قوشون آدي آغاج دلندير، دوٍزدوٍر بو تاپدالایان آغاج دلينميش.
– آناجان نه اوٍچوٍن بو آغاجدلن بئله بيزيم آغاجيميزي یارالایير- دئیه آیدين آناسيندان سوروشدو؟ من اينديجه گئديب اونو داشلا وورارام بلكه، بيزيم آغاجيميزي یارالاماسين.
– یوخ آیدين جان، بو ايشي گؤرمه, آغاجدلنلر هئچ واخت آغاجلارا زيیان یئتيرميرلر، بلکه اونلارين بو ايشي آغاجلار اوٍچوٍن چوخ دا فایداسي واردير. آغاجدلنلر برک و اوزون ديمديکلريايله آغاجلارين قابيقلاريني دئشيب اونلارين آلتيندا گيزلهنن زيیانکار قورد- قوشلاري اوجوب یئيرلر. بئلهليكله اونلار آغاجلاري زيیانكار قورد- قوشلارين زيیانيندان قورتارارلار. من ايسه چوخ سئوينيرم کي، بو آغاجدلن بيزيم ائودهکي آغاجي تاپيب و اونون ساغلامليغينا یارديم ائلهیير.
آیدين دئدي: ايندي آنلاديم نه اوٍچوٍن آغاجدلنلر آغاجلاري تاق- تاق تاققيلداديرلار.
– قريبه گوزهل لطيفهدير- آنا دئدي: دئیه بيليرسن آغاجدلنلر نه اوٍچوٍن آغاجلاري دؤیوٍرلر.
– آغاجدلنلر قاپيني دؤیوٍرلر كي، قورد- قوشلار ائشيیه چيخان کيمي اونلاري دوشوٍروٍب یئیيرلر.


text:
آلپ ارسلان
0 گؤروش
یازار: سمیرا
سئوگیلی اوخوجولار!
بؤیوک سلجوقلو دؤولتینین عدالتلی حؤکمداری، قابیلیتلی قوموتانی و مشهور مالازگیرد ساواشینین قالیبی سلطان آلپآرسلان!
تاریخ
بویونجا چئشیدلی سببلردن اؤترو فرقلی جغرافیالارا کؤچ ائدیب اورالاردا
اؤزونه خاص حیات طرزیله یئنی بیر دوزن قوران تورکلر، ایسلام دینینی قبول
ائتدیکدن سونرا دا بؤیوک کوتلهلر حالیندا دوغودان باتییا کؤچ ائتمهیه
باشلادیلار. اکثریتی اوغوزلاردان، دیگر قیسمی ایسه اویغورلار و
قیپچاقلاردان اولوشان تورک بویلاری، گلدیکلری یئنی جغرافیالاردا اؤز
مدنیت و حیات فلسفهلرینی اؤزگورجه داوام ائتدیرهبیلمهلری و طبیعی
قایناقلار باخیمیندان داها زنگین اولان بؤلگهلره گئدهبیلمک اوچون، اؤز
دؤولتلرینی قورما احتیاجی دویمایا باشلادیلار. اورتادوغونون بؤیوک بیر
قیسیمینی احاطه ائدن، خوراساندان مصره، ایراندان آنادولویا قدر اوزانان
گئنیش بیر جغرافیانی قابسایان سلجوقلو امپراتورلوغو دا بئله بیر احتیاجدان
اورتایا چیخدی.
سلجوقلولارین دؤولت قورماقدان مقصدی یالنیز یئنی
جغرافیالاردا اؤزونو ضمانت آلتینا آلماق و یا یئنی تورپاقلار فتح ائتمک
دئییلدی. اونلار عینی زاماندا بیلیم و صنعته وئردیکلری اؤنمله، ایزلری
گونوموزه قدر سورن مینلرجه اثر میراث بوراخمیشلار. بیربیریندن گؤزل
معمارلیق اثرلری، تاریخی آنیدلار و صنعت اثرلری، سلجوقلو دؤولتینین
میراثی اولاراق سونراکی نسیللره امانت ائدیلمیشدیر.
گئچیش
سلطان
آلپ آرسلان، سلجوقلو دؤولتینین ایکینجی سلطانیدیر. آنجاق تورکلرین
آنادولویا گیریشینی ساغلایان باشاریلی بیر قوموتان و قابیلیتلی بیر دؤولت
آدامی اولدوغوندان تورک سیاسی تاریخینده اولدوقجا اؤنملی بیر یئره
صاحبدیر.
سلطان آلپ آرسلان 20 ژانویه 1029 تاریخینده دوغولدو. آتاسی
چاغریبیین یانیندا ائییتیم آلدی، ساواش تکنیکلرینی اوندان اؤیرندی.
آتاسییلا بیرلیکده قاتیلدیغی ساواشلارین خاریجینده، گنج یاشدا بئله بیر
چوخ ساواشدا اوردونون قوموتانلیغینی اوستلندی، ظفرلر قازاندی. اؤنجه
خوراسانا ولیعهد تعیین ائدیلمیش اولان آلپ آرسلان، آتاسی چاغریبیین
اؤلوموندن سونرا 1060دا اونون یئرینه گئچهرک خوراسان والیسی اولدو.
تخمینا اوچ ایل سونرا، 7 دسامبر 1063 تاریخینده عمیسی، سلجوقلو
دؤولتینین سلطانی توغرولبی وفات ائدینجه، سلجوقلو بیلری طرفیندن
تاختا چیخاریلان آلپ آرسلان، 27 آوریل 1064ده بؤیوک بیر مراسیمله
سلطانلیغینی رسمی اولاراق اعلان ائتدی. آنجاق بو حادثه چوخ دا آسان
اولمادی. چونکو اوغلو اولمایان توغرولبی، قارداشی چاغریبیین
اوغوللاریندان سلیمانین تاختا چیخماسینی ایستهمیشدی. بونا گؤره، ایرانین
بو گونکو باشکندی تهرانین گونئیینده اولان ری شهرینده سلیمان سلطان اعلان
ائدیلدی. آنجاق آلپ آرسلان و خانداندان بعضیلری اونون سلطانلیغینی
تانیمادیلار . نهایت بؤیوک بیر ایختیلافین آردیندان آلپ آرسلان ری
شهرینده تاختا چیخمایی باجاردی.
سلطان آلپ آرسلان ایلک ایش اولاراق
عمیسی توغرولبیین وزیرلیگینی ائدن عمیدالملکو عزل ائدیپ یئرینه
نیظامالملکو اؤزونه وزیر تعیین ائتدی. داها سونرا اؤلکهنین چئشیدلی
بولگهلرینده، اؤزللیکله ده خاندانا منسوب شخصلر طرفیندن چیخان
عصیانلاری باشاریلا باسدیران آلپ آرسلان، هم باتیدا، هم ده دوغودا
ساواشلار باشلاتدی. بیر طرفدن گورجوستانی فتح ائتدی، اؤته یاندان دا
جیحون چایینی گئچهرک، او بؤلگهدکی حؤکمدارلا آنلاشما باغلادی.
عصیانلاری
باسدیریب آنلاشمالار ائدهرک دؤولتینی گئنیشلهدن آلپ آرسلان، بیر طرفدن
ده ان بؤیوک رقیبی اولان بیزانس امپراتورلوغونو دا یاخیندان تعقیب
ائدیردی. بعضی سلجوقلو بیلرینین آنادولویا گیریب بیر چوخ ظفر قازانماسی
اوزرینه، بیزانس امپراتورو رومانوس دیوژنیس بؤیوک بیر اوردویلا سلجوقلو
دؤولتینه قارشی سفر باشلاتدی. آنجاق مالاتیادا تورک عسگرلریندن آلدیغی
بؤیوک ضربیله گئری دؤنمک مجبوریتینده قالدی. آلپ آرسلان 1070ده آذربایجانی
فتح ائتدی. آردیندان وان گؤلونون قوزئییندن گئچهرک مالازگیرده گلدی.
اورفانی محاصرهیه آلدی و 1071ده اوردونو حلبده توپلایاراق مصر سفرینه
چیخماغا قرار وئردی. آنجاق بو خبری اؤیرنن بیزانس امپراتورو سلجوقلولارا
قارشی بؤیوک بیر هوجوم اوچون حاضرلیقلارینی تاماملادی. روم ائلیده
یاشایان تورکلری ده اوردوسونا قاتان بیزانس، 13 مارس 1071 تاریخینده
تخمینا 200 مین عسگرله ایستانبولدان یولا چیخدی و نهایت مالازگیرده گلدی.
بو آرادا هوجوم خبرینی ائشیدن آلپ آرسلان، مصر سفریندن وازگئچرک
مالازگیرده دوغرو حرکت ائتدی. سلطان آلپ آرسلان بیتلیسه چاتدیغیندا اون مین
عسگری آییریب آخلاطا گؤندردی و بیزانسلا چاتیشما یاشاندی. بو وضعیته قیزان
دیوژنیس، مالازگیرد قالاسینا سالدیراراق بیر چوخ انسانی قتل ائتدی. نهایت
آلپ آرسلان و دیوژنیس اوردولاری مالازگیرد دوزلوگونده قارشی قارشییا
گلدیلر . آلپ آرسلانین ساواشا باشلامادان اؤنجه آتیندان ائنهرک دعا
ائتدیگی و عسگرلرینه خیطاب اولاراق هیجانلی بیر چیخیش ائتدیگی دئییلیر.
آلپ آرسلان سایجا اؤزوندن چوخ اوستون اولان بیزانس اوردوسونا قارشی اسکی
تورکلرین ایستیفاده ائتدیگی آیپارا تاکتیگیله بؤیوک ظفر قازاندی، دوشمن
اوردوسونو داغیداراق ایمپراتور رومانوسو اسیر آلدی. آلپ آرسلان چوخ اصیل
بیر داورانیش سرگیلهیهرک بیزانس امپراتورونون جانینی باغیشلادی و اونا
ایللیک وئرگی باغلاماقلا کیفایتلندی. بئلهجه آلپ آرسلان دوغونون و باتینین
ان بؤیوک حؤکمدارلاریندان بیری اولاراق تاریخه گئچدی.
سلطان آلپ آرسلان 1072ده بیر قاراخانلی قالا کوموتانی طرفیندن اؤلدورولدو. سون آراشدیرمالارا گؤره، مزاری مرو شهریندهدیر.
دوشنبه 20 بهمن 1393