text:
ایولون ۲۷-ده «فوربئس»اون ورسییاسینا اساساً دونیانین ان زنگین اینسانلارینین سیاهیسیندا ۱-جی یئره یوکسهلن «آمازون» اونلاین پلاتفورماسینین صاحبی جف بزوسون «حاکمیتی» یالنیز بیر گون داوام ائدیب.
لنت. آذ-این خبرینه گؤره، «میکروسوفت»اون یارادیجیسی بیلل گیتس ایولون ۲۸-ده یئنیدن ایلک سیرایا یوکسلیب. بو گونه اولان معلوماتلارا اساساً ج. بزوسون اروتی ۵۴۳ میلیون دوللار آزالیب و ۸۸،۷ میلیارد دوللار حجمینده قیمتلندیریلیر. ب. گیتسین ثروتینین میقداری ایسه ۸۹،۸ میلیارد دوللاردیر. بونونلا یاناشی، «بلومبرگ»این ورسییاسینا اساساً بزوس ۸۹،۳ میلیارد، گیتس ۹۰،۷ میلیارد دوللارا صاحبدیر.
ج. بزوسون لیدرلیگی ایتیرمهسینه سبب «آمازون»اون روبلوک حساباتیندان سونرا شیرکت سهملرینین اوجوزلاشماسیدیر. بئله کی، بو ایلین ایکینجی روبعونده «آمازون»اون خالص منفتی ۷۷% آزالاراق ۱۹۷ میلیون دوللار تشکیل ائدیب. اؤتن ایلین عینی دؤورونده بو میقدار ۸۵۷ میلیون دوللار ایدی. منفعتین آزالماسینا باخمایاراق، شیرکتین گلیری ۲۵ میلیون دوللار آرتیب.
قید ائدک کی، «آمازون»اون بازار دیری ۵۰۰ میلیارد دوللاری اؤتوب.


c: text/html

text:
فریدا کاهلو
ایچیندهکیلر
یاشاییشی[دَییشدیر]
1907 ایلینده مئکزیکو,نون گونئیینده کی کویوآکان,دا دونیایا گلدی. 6 جولای 1907 گونو دوغولموش اولاسینا باخمایاراق،اؤزو دوغوم تاریخینی, مئکزیک اینقیلابی,نین گرچکلشدیردیغی 7جولای 1910 گونو اولاراق اعلان ائتمیش, یاشامینین مودئرن مئکزیکین دوغوشویلا باشلامیش اولماسینی ایسته میشدیر.
آلتی یاشیندایکن اوشاق فلجی (Poliomyelitis) سونوجو اولاراق بیر آیاغی چولاق قالمیش،اؤزونه " چه ول فریدا" دئمیشدی. بو انگلیله باشین دولاندیران فریدا , گنج قیزلیق چاغیندا، دؤنه مین أن یاخشی ائییتیمینی وئرهن میلّی حاضیرلیق اوخولو,ندا اوخودو. بو اوخول اونو اینجه صنعت، ادبیات ،فلسفه کیمی آلانلارا یؤنلندیردی. و گله جکده بؤیوک اولاجاق اینسانلارلا اوخول یولداشی اولدو. الساندرو قومئز آریاس، خوزه قومئز روبئلدا ،آلفونسو ویلا. اوخولدا آنارشیست بیر ادبیات گروهونا گیردی: و گوجلو بیر کاراکتئر اولمایا باشلادی. 18 یاشیندا گئچیردیغی بیر تصادف بوتون حیاتینی دئییشدیردی.
اوتوبوس تصادفو[دَییشدیر]
17 سئپتامبر 1925 اوخولدان ائه دؤنرکن میندیغی اوتوبوس تراموایلا چارپیشما سونوجو چوخ کیشینین اؤلدوغو تصادوفدا، تراموانین دمیر رئیل,لریندن بیریسی فریدانین سول بود,وندان گیریب لگن سوموگوندن چیخمیشدی. تصادوفدان سونرا بوتون یاشاییشی آتئل ایچینده خسته خانالاردا و دوکتورلار آراسیندا گئچیر ساغ آیاغیندا بیر بؤیوک آجیلا یاشاییر. 32 سفر عمل اولونور و اوشاق فلجی ندنیله چولاق اولان ساغ آیاغی 1954,ده قانقارییا اوزوندن کسیلیر.
تصادفدان بیر آی سونرا خسته خانادان چیخان کاهلو، عاییله سینین تشویقی ایله سیخینتی و آجیدان قاچماق اوچون رساملیق ائتمه یه باشلادی. یاتاغینین تاوانینداکی آینایا باخاراق اتوپورترلر یاراتدی. ایلک اوتوپورتره سی، "مخمل کؤینکلی اتوپورتره"دیر(1926).
1927ایلی سونوندا یئریمه یه باشلایان کاهلو،بو دؤنمده اینجه صنعت و سیاست موضوعلارینا یاخینلاشمایا باشلادی.کوبا,لی اؤندر خولیو آنتونیو مئللا و فوتوقراف صنعتجیسی تینا مودوتی ایله تانیشیب یاخین یوالداش اولدو.بیرلیکده،دؤنمین صنعتجیلرینین دعوتلریله سوسیالیسلرین دارتیشمالارینا قاتیلماغا باشلادیلار.کاهلو ،1929,دا مئکزیک کومونیست پارتیسی"نه اویه اولدو(عضو اولدو).
ائولیلیغی[دَییشدیر]
رسیم چکمه یه دوام ائدن کاهلو آینی دؤنمده یولداشی تینا مودوتی آراجیلیغییلا مئکزیکلی میشئل آنجئلو اولاراق آنیلان اونلو رسام دییئقو ریوئرا ایله تانیشدی و اونا رسیملرینی گؤستردی. آرالاریندا رومانتیک بیر ایلیشگی دوغولان ایکی رسام،21 آقوست 1929"دا ائولندیلر. فریدا ،ریوئرانین اوچونجو آروادی اولدو. ائولیلیکلری،"فیل ایله گؤیرچینین ائولیلیغینه" بنزتمیشدیلر.
صنعتجی، ایکینجی اتوپورتره سینی ائولندیغی ایل یاراتدی (اثر ،2000 ایلینده بیر آمریکالی کولئکسییونئر طرفیندن 5 میلیون دولارا ساتین آلینمیشدی). همن ایل ریوئرانین کومونیست پارتی"دن ایخراج ائدیلمه گؤره فریدا کاهلو دا پارتیدن آیریلدی. 1930"دا أریله برابر آمریکایا گئتدی و 1933"ده ریوئرا آلدیغی دیوار رسیمی سیفاریشلرینی قورتارانجایا قدر أریله بیرلیکده اورادا یاشادی. ائولیلیکلریندن ایکی ایل سونرا بیر دویون عکسلریندن "فریدا و دییئقو" (1931) آدلی تابلوسونو یاراتدی. سانفرانسیسکو قادین رساملار توپلولوغو ایللیک سرگیسینده، سرگیلنن بو اثر ،اونون بیر سرگیده یئر آلان ایلک تابلوسو اولدو.
ایکیسینین، فیرتینالی بیر ائولیلیک یاشاملاری اولدو. ساغلیق سورونلاری ندنیله بیر چوجوغونو سالان و دالبادال ایکی دوشوک(Abortion) ائدن فریدا، أرینین صداقتسیزلیق ندنیله 1939 ایلینده اوندان آیریلدی آما بیر ایل سونرا یئنیدن ائولندیلر و فریدانین اوشاقلیغینی گئچیردن "گؤی ائوه"ه یئرلشدیلر.
فریدانین دا ائولیلیکلری سیراسیندا چئشیدلی ارککلرله ایلیشکیلری اولموشدو. بونلاردان بیریسیده روس انقلابینین اؤنده گلن آدلاریندان لئو تروسکی ایدی. تروسکی، ریوئرانین مئکزیک جومهور باشقانیندان آلدیغی اؤزل اذن ایله 1937"ده مئکزیکه گلمیش و فریدانین ائوینه یئرلشمیشدی. آرالارینداکی ایلیشگی یی ،تروسکینین آروادی آنلادیغیناگؤره ،فریدا تروسکیدن آیریلمیشدی. تروسکی"یه دوزنلنن سوقصد دالیجا ،سوقصدجی ،رسام- سیکوئروس"ون یولداشی اولدوغونا خاطیر سورقولانان فریدا، مئکزیکدن اوزاق اولماسین اویقون گؤموشدور. او سیرادا سان فرانسیسکو"دا اولان اسکی ائشی ریوئرانین یانینا گئدیب و او یئنیدن اونونلا ائولنمیشدیر.
سون ایللری[دَییشدیر]
تئز تئز ساغلیغی پوزولان فریدا ، دایانیلماز آجیلارلا باشا چیخماق اوچون بوتون گوجویله رسیم چکیر، یالنیز اولکه سینده یوخ،آمریکا و فرانسادا سرگیلر آچیر. 1938"ده نیویورک"دا آچدیغی سرگی اونا بؤیوک اون گتیردی. 1939"داکی پاریس سرگیسی ایله اؤوگولر قازاندی.
1943"ده La Esmeralda آدلی یئنی بیر اینجه صنعت اوخولوندا اؤیرتیم اویه لیغینه باشلایان فریدا،ساغلیق دورومو خارابلاشماسینا باخمایاراق درس وئرمه یی اون ایل بویونجا سوردوردو. ساغلیق پرابلئملری ندنیله مئکزیکوسیتی"ه گئده مدییینه گؤره،درسلرینی ائوینده وئریردی. اؤیرنجیلرینه " Los Fridos" (فریدا اؤیرنجیلری) دئییلیردی.
1948"ده یئنیدن مئکزیک کومونیست پارتیسینه قاتیلماق اوچون باش ووردو و باش ووروسو قبول ائدیلدی.
1950"ده اومورقاسینداکی(ستون فقرات) سورونلار ندنیله خسته خانایا گؤتورولدو و 9 آی خسته خانادا قالدی. 1953 ایلی آوریل آییندا مئکزیکوسیتی"ده بیر کیشیسل سرگی آچدی, جولای آییندا ساغ آیاغی کسیلدی
اؤلومو[دَییشدیر]
فریدا کاهلو،13 جولای 1954"ده آغجیگر ائمبولی تشخیصیله سون نفسینی وئردیغینده،آرخاسیندا بوراخدیغی سون تابلوسو :"یاشاسین یاشام" آدلی بیر رسیم اولدو . جنازه سی،سحریسید گون یاندیریلدی و کوللری،ماوی ائوده ساخلانیلماقدادیر. گؤی ائو ،1955"ده ریوئرا طرفیندن ددلته باغیشلاندی.
حیاتینی قونویا آلان فیلیملر[دَییشدیر]
- فریدا کاهلونون حیاتی "فریدا" آدیلا سینما پرده سینه گئتدی و بو فیلمده کاهلویو سلما هایک اوینادی (2002).
- 2005"ده یاشاییشینی قونویا آلان "The Life and Times Of Frida Kahlo" آدلی بیر بلگسل فیلم چکیلدی.
رسیملری[دَییشدیر]
فریدا کاهلونون 143 رسمی واردیر،55 دنه سی اتوپورتره دیر یاشامینین بویوک بیر بؤلومونو یاتاقدا باشینین اوستونده، "گوندوزلرینین و گئجه لرینین جلادی" اولاراق یاد ائتدیگی بیر آینایا باخاراق گئچیردیغی ایچین دالبادال اتوپورتره چکمیشدیر. رسیملرینده کی اوستالیق ؛پابلو پیکاسو یا بئله "بیز اونون کیمی اینسان اوزلری چکمه یی بیلمه ریز" دئدیرتدیرمیشدی.
مداوم شکیلده ائوجیل حئیوان بسله ین فریدا"نین بسله دیغی حئیوانلارلا ایلگیلی ایکی پورتره سی واردیر.1941"ده یاراتدیغی "من و طوطیلریم" ایله 1943"ده چکدی یی "میمونلارلا اتوپورتره".
فریدانین رسیملری "سورئالیست" اولاراق ده یرلندیریلسه ده او سورئالیزمی رد ائتدی.رسیملری اصلینده آجی و کسین گرچکلی یی یانسیتیردی.فریدانین رسیملرینده مئکزیک کولتورو و دئوریمجی(انقلابی) میلّی کیملیک نقاشی اوزونده اؤزون گؤستریر.
کاهلو، 1938"ده نیویورک"دا سورئالیست رسمین اؤنجو آدلاریندان دوستو آندره بروتون"وندا دستکیله بیر سرگی آچدی و بو سرگی اونا اولوسلارآراسی اون گتیردی. 4 تابلوسو اونلو آکتور ائدوارد جی رابینسون"ا ساتاراق ایلک بؤیوک ساتیشینی گرچکلشدیردی..رسیملرینین یاریسی ساتیلدی. بو باشاری اوستونه 1939"دا پاریسده بیر سرگی آچدی. پاریس سرگیسینده چوخ تابلوسو ساتیلماسادا اثرلری بؤیوک ایلگی توپلادی. پیکاسو و کاندینسکی کیمی صنعتجیلرین اؤوگوسونو قازاندی،لوور موزه سی، صنعتچینین "چرچوه" آدلی تابلوسونو ساتین آلدی. صنعتچی،اؤلکه سینده کی ایلک کیشیسل سرگیسینی 1953"ده مئکزیکده کی قالئریسینده آچدی.دوْکتورو یاتاغیندان چیخماسینی یاساقلادیغی اوچون سرگینین آچیلیشینا براندکارد اوستونده داشیناراق گؤتورولموشدو.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
رادیوْ
گیزلی-گیزلی هاوانین رایلاریندان آشاراق،
دۆشونجه وادیسیندن قاچیب اۇزاقلاشاراق،
قوْهوم-قارداش بیلمهییب هر کسه یاخلاشاراق
هر یئردن خبر وئریر
آللوْ، آللوْ سسلری.
عجب جیلوه گؤستریر
آللوْ، آللوْ سسلری.
قێوریم قامچیلار وۇروب داغلارا، دنیزلره،
بیر خبرله یاخلاشیب اۇزاقلاردان بیزلره،
یوْلچولاری توْپلاییر بیر یێغناغا، بیر یئره
هر گۆن صؤحبت ائیلهین
آللوْ، آللوْ سسلری.
هر شئیی تئز بللهین
آللوْ، آللوْ سسلری.
ائللر آیری، ائللرده یاشایانلار دا آیری،
خبرسیزکن چوْخ ایشدن اؤلکلرین مۆخبیری،
بیرلشیب سایهنیزده هپ کؤنول ایقلیملری،
چیچکلهنیر، آللانیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
نشهلهنیر، حاللانیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
نه یئللر اۇغولتوسو، نه وۇلکانلار نرهسی،
نه خیالی دیولرین کؤپوکلو یایقاراسی،
قێشقیریب باغیرسانیز کسیلمهدن آراسی
قیامت ائیلرسینیز
آللوْ، آللوْ سسلری.
سیز باشقا بیر نرسینیز
آللوْ، آللوْ سسلری.
سسینیزه تای اوْلماز سیزین کئچدی-کئچدیده،
هر یئرده آش اوْردا باش، اوْلموشسونوز گئت-گئده،
بیر توْرپاغین، بیر ائوین بۆتون سرگوذشتی ده
ایچینیزده ساقلیدیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
دوْغرودان ماراقلیدیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
گولناز
یئنی اون دؤرد یاشا گیرمیشدی بو یاز
ساریشین، نشهلی، خیرچین گولناز.
او گزینمیشدی ازلدن باشاچیق،
یوخدو روحوندا سؤنوکلوک، وارلیق.
ساده قوشلار کیمی پرواسیزدی،
یئره سیغماز اوچاغان بیر قیزدی.
ایبتیدای ساواد آلمیش بو سنه،
سای وورولمازدی سیجاق نشهسینه...
آرادان کئچمهدی بیر اؤیله زامان
بو دؤنوش گولنازی سارسیتدی هامان.
سسلهنیب ائوده اوغورسوز بیر زنگ،
ساردی اطرافی اوزاق بیر آهنگ.
ائلچیلر گلدی تبسسوم ائدهرک،
دئدیلر: - “جئیرانی” لازیم گؤرمک؛
چونکی بیزلرده اونون اووچوسو وار.
موختسر، ائلچی گلن آروادلار
گؤردولر خوشلادیلار قیزجیغازی،
باخدیلار گولنازا مین کرره آزی.
بیلمهدن اؤیله نیشانلاندی اره،
توتولوب قالدی توکنمز کدره.
آرادان کئچدی نهایت ایکی ایل،
ایل دئییل، هر بیری بیر داغ تکی ایل.
گولناز آرتیق بؤیوموش پک مغرور...
اوز-گؤزوندن ساچیلیر شعر، قورور.
دئدی بیر گون گولناز: - یاخشی، آنا،
عیبی یوخ من کی، نیشانلاندیم اونا.
سؤیلهییرلر کی، اونون یوخ ساوادی،
بیر ییغینجاقدا چکیلمزمیش آدی.
بیر ده چوخ کؤهنه فیکیر صاحبیدیر،
اسکی، پک اسکی آداملار کیبیدیر.
مکتبه گئتمهیه قویماز کی، منی؛
آننه، بیلمم کی، کیم آلداتدی سنی.
بو یاماندیر کی، ائشیتمزکن آدین،
منی سن گؤر کیمه قوشدون، جالادین!
آننهسی:
باخ، قیزیم، باخ، اولان اولموش، کئچمیش؛
باخ، قیزیم، یاخشی دئییل منجه بو ایش.
دوغرو، یوخدور ساوادی، وار پاراسی؛
اولما گل آنننه، یاوروم، آسی.
گل، قوزوم، سؤزلریمه بیر قولاق آس،
چیخما یولدان، چوخ آییبدیر، گولناز!
سنه گؤندرمیش ایپک بیر چارشاف،
اؤیله چارشاف کی، جامالین کیمی صاف.
دور دا بیر سال باشینا، نازلی باجیم،
قالماسین بلکه بو کؤنلومده آجیم!
گئجه سسسیزدی گولومسردی قمر؛
یوخدو هئچ شئیده سییاهلیقدان اثر.
واردی گؤزلرده، کؤنوللرده گولوش،
دادلی بیر چارهدیر هر درده گولوش.
ییرتاراق آی گئجهنین اؤرتویونو،
مهو قیلمیشدی او ظلمت یوکونو.
هر طرف پارلاق، اوفوقلر لکسیز،
یوخدو گؤیلرده بولودلاردان ایز.
بو نصیحتدن اولان شن گولناز
قملی “ایلول” کیمی توتقوندو بیر آز.
آزاجیق هر طرفی ساردی سوکوت،
ایندی گولناز موتهیییر، مبهوت
دوشونورکن، جوشاراق قیزدی باقین،
اولدو سئللر کیمی دارغین، داشقین،
دئدی: - آننم، بو قئیدسیز حرکت،
بیلمهدن یاپدیغین، آدسیز حرکت،
نه اوچوندور، نه دئمکدیر، گؤستر!
بو نصیحت منه عایدمی مگر!
گئت زیبیللیکلره آت چارشافینی،
منه قاندیرما اوغورسوز لافینی.
من نه چارشاف، نه ده بیر ار تانیرام،
یالنیز ان تازه عمللر تانیرام.
مقصدیمدیر اوخوماق، اؤیرنمک،
عملیم دایم اوچوب یوکسلمک.
یوخ، بولاندیرما او سؤزلرله منی،
سوزمه، دور، شوبههلی گؤزلرله منی!
آننه، کئچمیش او نصیحت واختی،
چونکی گلمیش یئنی صؤحبت واختی.
هونرین وارسا بو گوندن سؤیله،
منی آلداتما چوروک فیکرینله!
عصریمین من گؤزاچیق یاوروسویوم،
باشقادیر ایندی خیالیم، آرزوم.
اوکتیابر منه وئرمیش قوووت،
بیر قیزیل دویغو و بیر اولویت
کی، اونون سایهسی آلتیندا منه
یئنی اینسان گوجو گلمیش، آننه!
خبرین یوخ، آننه، من کومسومولوم،
توتدوغون یولدان اوزاقدیر بو یولوم.
بو یولون یولچوسویام من، آننه،
نه دئییرسن بو ایشه سن، آننه؟
باخ، یارین درسیمی ایکمال ائدهرک،
شؤوق ایله گئتمهلییم کنده، بو پک،
پک مقدس عملیمدیر، منجه...
باخ، گرک کندلریمیز اورفانجه
آچاراق شهپر اوجالسین فلکه.
منی سن آنلامیییرسان بلکه...
“بسلهمیشدیر منی قوینوندا بو گون”،
“بو گونون حؤکمونو اؤیرن و دوشون”.
بیتیریب سؤزلرین آرتیق گولناز،
آننهسین سوزدو دریندن او بیر آز،
دئدی:
ایستهییرسن یئنه آزاجیق دانیشیم.
دئدی آنینهسی:
بو سؤزوندن، بالا، چیخماز کی، باشیم!
بیر لؤوحه
ایشته سکسن یاشیندا بئلی بوکوک بیر قادین
آیلار, ایللر بیلمهدن قیرمیش قولون, قانادین.
زامان چکمیش جانینا گؤزلرینین نورونو,
عومرو آلمیش الیندن قلبینین سورورونو.
ووجودونون سون باهار یارپاغیندان فرقی یوخ,
دوداغیندا بیر گولوش, بیر قاینایان شرقی یوخ.
چوهرهسینده پریشان بولودلارین وار عکسی,
اللرینده سرینلیک - بیر مزار هدیهسی.
اممیش اوزون ایللرین باهارینی, قیشینی,
مجلیسلرین بولونموش نشهسینده, قمینده.
بوروموش ان نهایت کؤلگهلر باخیشینی,
ایندی گزر خیالی مزارلیق عالمینده.
او یئنه یاشاماقدان بیقمامیش, اوسانمامیش,
او یورغون, او ضیاسیز, او قوهسیز, او قامیش
ووجودیله یئنه ده عومور سورمک ایستییور,
“اه نه اولور بیر آز دا گؤزلریم گؤرسه!..” دییور.
ائی هنوز گنجلیگینین دملرینی یاشییان,
قلبینده گور دالغالی چاغلایانلار داشییان,
او سکسن یاشلی قادین یاشاماق ایستییورکن
بیلمم نیچین حیاتدان اوزاقلاشماداسین سن?
توزاناق
یئنه توز... آمان, بو توز بولودلاری نه ایستر
بیلمم سندن, ائی باکی, سن ائی آتش دییاری!
سن بیردن دیرچلیب, بیردن بوی آتان شهر,
اوزریندن قووسانا بو ایینهلی روزگاری!
نئچین سوقاقلاریندان یولچولار اوتن زامان
ساچلارینی اوخشاماز لطیف اسن کولکلر?
نئچین یانیق چؤللرین بیتیرممیش بیر فیدان?
نئچین سیننی اوپمز گؤزو یاشلی چیچکلر?
او دیلبرین... قاشلاری آلتینداکی گوللر, آه,
روامیدیر بولانسین زهرلی توزلارینلا?
او بیر یاز سحریندن داها شوخ اولان نیگاه1
روامیدیر سیخیلسین هر آجی روزگارینلا?
بونا سبب منمییم, یوخسا کئچمیشین اوغلو?
یوخسا سنی بو حالا سالمیش قوجا تبیه ت?
بو سؤز دوزمو, دوغرومو, بو عصرین متین اوغلو
دییور: - خاییر, دئییلدیر مندن ئوجا طبیعت!
هر شئی بو بیر جوت قولون اسیرییکن, نیچین ده
بو گوناهی اوستونه آتالیم طبیعتین?!
ایستسیدی دایما گول یارپاقلار ایچینده
بسلیردی جیسمینی او کئچمیش جمعیتین.
فقط اونلار یانمادی, اکمدیلر بیر آغاج,
بیر باغ سالمادیلار هئچ قوم دولو چؤللرینده;
بیر یئتیمین حالینی آندیران بو احتیاج
تعمین اولونور آنجاق بو گونون اللرینده.
توزلانمیش, بیر ورملی کیتاب اوخوتدورماسین
هر توزاناق سیننده یاشایان بو گنج ائله.
ایستمم, او کولکلر پنجرمی وورماسین
ساپساری بیر کؤلگهنین قوبارلی اللریله!
من ایسترم دؤرد یانین اورمانلارلا قاپانسین,
نفس آلیب وئرهسن گؤی یارپاقلار ایچینده.
من ایسترم گنج اوغلون, من ایسترم گنج قیزین
گزدیکجه ذؤوقه دالسین کؤلگه باغلار ایچینده.
او زامان واقیف کیمی, شاقرایان ندیم کیبی
سایرییاراق هوسله کیم ائیلمز ترننوم?
اوندا هانسی شاعرین حاسیل اولماز مطلبی
آغعجلیقلاردا ائللر ائیلدیکجه تکللوم?2
اوندا ایکی طرفدن منه تأثیر ائدرسن,
اوندا ایکی عشق ایله قلبیمی تیترهدرسن.
اوندا سیننده بیتمیش دالغالی اوتلاریندان,
ورقلرله اوخشانان قاینار ذاوودلاریندان
آلیب دویونجا ایلهام,
من هر سحر, هر آخشام,
باغیرارکن شعریمی من بار-بار اوفوقلره
اوندا گؤی ساچلارینی اوخشایان دادلی یئللر,
دئییل دمیر قانادلی, ایپک قانادلی یئللر
بستلییب شعریمی, قاچارلار اوفوقلره.
1 نیگاه - باخیش
2 تکللوم - موساحیبه
دیلنچی
سرت, سویوق بیر قیش گئجهسی... سما بیاز, یئر بیاز,
ئوغولدایان کولکلرله سارسیلمادا سوقاقلار.
هر کیمین کی, قانادی وار چووغون اولسا داریلماز,
فقط یئنه بو سویوقدان قیسیلمادا سوقاقلار.
گلن ده وار, گئدن ده وار, من ده وارام بو گئجه,
طبیعتین دحشتلری تیترهدییور اطرافی.
بیر بوجاقدا یورغون تیترک اللریله کمنچه
چالان ضعیف بیر ایختییار اینلدییور اطرافی.
یانیندا بیر یاوروسو وار, یورولمادان چالییور.
کامانچانین سیملریندن قوپان یانیق هاوالار
اینجلدیکجه, هر کس اوندان آجی بیر حزز آلییور.
یئللر دخی ولولهلی اوتویورکن بو یولدان,
یاواش-یاواش سسلرینی دییشدیریب بیر قادار,
اونلار دخی ئوزاقلاردا, آغلییورلار کؤنولدن.
- ائی ایختییار, سن ائی ظالیم, مظلوم دولو ایللرین
اورکلره کدر ساچان, الم وئرن تؤحفهسی!
آجی دولو, عذاب دولو, ظولوم دولو ایللرین
مرحمتسیز فیرچالارلا قارالانمیش لؤوحهسی!
سنین آرتیق واختین اوتموش,
سنی دؤوران سفیل ائتمیش.
فقط اونو, او سئویملی قیزجیغازی,
اولما راضی,
قیش دوندورسون, گونش یاخسین.
بوراخ اونون اللرینی,
بوراخ اونون هؤرولممیش تئللرینی.
قوی بوراخسین
اوخودوغو یانیق, خسته هاوالاری.
بوراخ, باری
چاغلییورکن یوردوموزدا یاشاییشین سئللری,
بلکه اوپسون گؤزلرینی سعادتین یئللری.
حسرتلی قاری
کوردوستان داغلاری دؤشونده بیر یول,
بیر یول کی, ئوپوزون, بیر یول کی, قیوریق,
زومرود اتکلرله قاپالی ساغ, سول.
آیریجیندا یولون بیر قاری دورموش,
آلنی دوشونجهلی, قوللاری سارقیق,
یئتیم باخیشلارلا بوینونو بورموش.
باخیر نوازیشله ئولو داغلارا,
اوزوندن ایختییار, موتلو داغلارا,
چولغامیش اوزونو سیرلی بیر هوزن.
وارلیق خبرسیزدیر اونون حالیندان,
گونشسه آغ ساچلی بورجلر دالیندان
ال آتیب, اوزونو آچیر گوندوزون.
بیلینمز قلبینین داشیدیقلاری,
یولچکن گؤزلرله بو محضون قاری
دوغرودان گؤرهسن کیملری گؤزلر?
ائی یولچو, ائی چوبان, ائی هاوالی قوش!
سیزی بکلمکدن آرتیق یورولموش
او قاینعیان, آخان دقتلی گؤزلر.
ایشته بیر آرابا گلیر ئوزاقدان
موسلسل, قاریشیق گورولتولارلا.
بیر تونج عکسی- صدا قارشیکی داغدان
سؤیلییر: “قارینی, دورما, خبرله!”
یئرینده دیکسینیب ایختییار قادین
تیترییر, اثرک یارپاق ووجودو.
آلماقچین اوستونو بیر کؤحنه یادین,
بیر فایتون قارینین اونونده دوردو.
فایتوندا اوتورموش یورغون نفرلر
بیزیم کند و قضا ایشچیلریدی.
سؤیدیلر: - آنا! نه وار, نه خبر?
قادین یولچولارا روحونو گردی.
قووماق ایستر کیمی توتقون فیکرینی,
بیر کیرپیک چالاراق, باشینی سیلکدی.
یولچولار سوزونجه بیری-بیرینی,
قادین گؤزلرینی اونلارا دیکدی...
کؤنول دفترینی ورقلیینجه
ساچیلدی بوشلوغا خالص اینجیلر.
باشیندان کئچنی اینجهدن-اینجه
آچدی یولچولارا, دئدی موختصر:
- آی بالا! اون ایکی ایل بوندان قاباق بیر
ایمانسیز آیریلیق مانا قوردو دام.
فلک دئدیکلری داشورکلی پیر
پارلاق گوندوزومو ائیلدی آخشام.
او زامان بیر اوغلوم آیریلدی مندن,
اوخوماق ایستییب گئتدی تیفلیسه,
سانکی روحوم ئوزاق دوشدو بدندن,
قاپیلدی وارلیغیم بیر آجی حیسه.
دئدیم: - گئتمه, بالا, هنوز ئوشاقسین,
دونیانین ایشینی بیلن تاپیلماز;
ایسترمیسن گؤیلر باشیمدا چاقسین?
اینسان اولان بنده حیسه قاپیلماز.
بئش سنه اوخودون, کیفایت ائدر,
ئومودوم سنهدیر, واز کئچ سفردن.
منه کیم باخاجاق? اولما دربهدر.
نه قدر یالواریب-یاخاردیمسا من
ضررجه سؤزلریم ائتمدی تأثیر
اوغلومون دؤیونن اورکجییینه.
- دوغرودان آنالیق بیر شئی دئییلدیر, -
جاوان خاطیرینا دیمییب یئنه,
تیتریه-تیتریه سؤیلهدیم: - اوغول!..
گئت, آرتیق, سفرین ئوغورلو اولسون!
تانری نییازینی ائیلسین قبول,
یولون آل یاناقلی گوللرله دولسون!
من اونو جانیمدان آرتیق سئوردیم,
بیر آن دوشردیسه گؤزومدن ایراق.
آرتاردی حسرتیم, آرتاردی دردیم,
هر ضررهدن اونو ائدردیم سوراق.
جان باغیمدا قودسی بیر آغاج اکدیم,
ندنسه دادمادیم بیر شئی باریندان.
من اونو گؤزلمیش, گؤزلیجکدیم
یایین ایستیسیندن, قیشین قاریندان.
بوراخدی تیفلیسی, سونرا, دئییرلر,
بیر باشقا دریادا یئلکن آچدی او.
بیر یاورو قوش کیمی دوشدو دربهدر,
بیلمم باش گؤتوروب هارا قاچدی او?
بو ئوجسوز-بوجاقسیز ائللره سوردوم,
سوردوم دنیزلره, جوشدو دالغالار.
سالخیم-سالخیم اسن یئللره سوردوم,
گزدیردیم دردیمی دییاربادییار.
ایچیمده قوصصهدن بیر خزینه وار,
کؤنلوم بیر آدادیر قم دریاسیندا.
آچماسام دردیمی, کیم بیلیر نه وار
عومرومون قارانلیق ماجراسیندا?
کؤنلوم دایانمادی, فالچییا گئتدیم,
چکدی دیرناغیما قریب بیر شکیل;
او شکله بیر قدر تاماشا ائتدیم,
قارشیمدا بیر خیال اولوندو حاسیل.
اوت, دیرناغیمدا گؤردوم اوغلومو,
هپ عینی پالتاردا, عینی بیچیمده.
دئرکن فالچی مانا: - اوولادین بومو?
بیر ایلان قیوریلدی سانکی ایچیمده.
- شاهسووار, شاهسووار! - دئییب آغلادیم,
ایچیمده سیزلادی بیر یانیق کامان.
دارغین سولار کیمی جوشوب چاغلادیم,
گؤزومدن اود چیخدی, باشیمدان دومان.
شاهسوواردان بیر آز کیچیک اوغلومو
عسگران داواسی آلدی الیمدن.
او گوندن ایختییار, خسته کؤنلومو
دونیایا خوش باخان گؤرمه میشم من.
سونرا داوا دوشدو, چئوریلدی دونیا;
بونو مندن گؤزل سیز بیلیرسینیز.
دییشدی کؤکوندن داغ, دنیز, قایا,
دییشدی هر قدم, دییشدی هر ایز.
بیز قونشوموز اولان ائرمنیلرله
یاشاردیق بیر یئرده جانجییر کیبی.
کیم تاپدی داوایا بیلمم وسیله,
بیلمم “بؤیوکلر”ین نیدی مطلبی?!
داغیلدی اولکهلر, تالاندی ائللر,
سونالار اویلاغی تاریمار اولدو.
قم ترننوم ائتدی سئودالی دیللر,
ائللرین شنلییی خاکیسار اولدو.
بیزیم حالیمیزا توتولدو گؤیلر,
بولودلار بئلینی بوکوب آغلادی.
قلبیمی یاتاغان دویغولار کسر
ذئحنیمده گزدیکجه کئچمیشین یادی.
هر دومان بیر آحدی, هر سس هیچقیریق
او زامان روحوموز گلیرکن دیله.
ایندی یئددی سنه اولدو کی, آرتیق
قلبیمیز دؤیونور اوز قایداسیله.
ایندی, ائی بو یولدان اوتن یولچولار!
آخی, بوردا منیم کیمیم, نییم وار?
ایندی من بو حالدا نئیلییم, ائی دوست?
قوی سیزه دردیمی سؤیلییم, ائی دوست!
دئرلر, شاهسوواریم گلمیش یاخیندا,
خوش گونه چیخارمیش اونو آیریلیق.
هر کس اوز کئ یفینده, اوز داماغیندا,
یئریمدن اوینادیر منی آیریلیق.
دئرلر, شاهسوواریم بیر بؤیوک کیمی
ایشلییر باکینین مدنلرینده.
منسه هیجرانینی آغیر یوک کیمی
چکیرم عومرومون “رحگوزریند”.
هر گلندن اونو سوراقلاییرکن
ایختییار جانیمدان بئزگین چاغیمدا.
کئچن گونلریمی واراقلاییرکن
گولمییم ده گلیر, آغلاماغیم دا.
ایندی بو گؤیدکی بولودلار کیمی,
قارشینیزدان اوتن بیر روزگار کیمی
او دیلبر چای کیمی بوردان کئچرکن,
سلاملار آپارین اوغلوما مندن.
سؤیلیین: یولونو سنین گؤزلییر
حسرتلی گؤزلرله دردلی بیر قاری.
هپ سنی گؤزلییر, سنی اوزلییر
قلبینین قرارسیز چیرپینیشلاری!
یولچولار دئدیلر: - قولاقلاریمیز
یاخشی خبرلره آچیقدیر, آنا!
سیفاریشلرینی یئرلی-یئرینده
گئدیب چاتدیراریق, یقین, اوغلونا.
دینلییب قارینی اینجهدن-اینجه,
آزاجیق بیر زامان صحبت ائتدیلر...
آرادان بیر خفیف روزگار اسینجه
گئتدیلر, یولچولار واریب گئتدیلر.
- یولچو یولدا گرک! - دئیه, آتلارا
دیدی ایلان کیمی ایتی قامچیلار.
تکرلر تورپاغی جیرماقلایینجا,
گؤزلردن ایتمیشدی بیزیم ایختییار.
ایختییار گؤزلردن ایتمیشدی, آنجاق
یولچولار دا واریب گئتمیشدی. آنجاق,
- لئیلا, لئیلا! - دئیه اطرافا پسدن
بیر چوبان تورکوسو یاییلمادایدی...
سانکی ایلهام آلیب وارلیق بو سسدن,
جانلیلار قشش ائدیب باییلمادایدی,
جانسیزلار ئویقودان آییلمادایدی,
آییلمادایدی!..
بیر لؤوحه
ایشته سکسن یاشیندا بئلی بوکوک بیر قادین
آیلار, ایللر بیلمهدن قیرمیش قولون, قانادین.
زامان چکمیش جانینا گؤزلرینین نورونو,
عومرو آلمیش الیندن قلبینین سورورونو.
ووجودونون سون باهار یارپاغیندان فرقی یوخ,
دوداغیندا بیر گولوش, بیر قاینایان شرقی یوخ.
چوهرسینده پریشان بولودلارین وار عکسی,
اللرینده سرینلیک - بیر مزار هدییهسی.
اممیش ئوزون ایللرین باهارینی, قیشینی,
مجلیسلرین بولونموش نشسینده, قمینده.
بوروموش ان نهایت کؤلگهلر باخیشینی,
ایندی گزر خیالی مزارلیق عالمینده.
او یئنه یاشاماقدان بیقمامیش, ئوسانمامیش,
او یورغون, او ضیاسیز, او قوهسیز, او قامیش
ووجودیله یئنه ده عومور سورمک ایستییور,
“اه نه اولور بیر آز دا گؤزلریم گؤرسه!..” دییور.
ائی هنوز گنجلییینین دملرینی یاشییان,
قلبینده گور دالغالی چاغلایانلار داشییان,
او سکسن یاشلی قادین یاشاماق ایستییورکن
بیلمم نیچین حیاتدان ئوزاقلاشماداسین سن?
گولوشلر
گولوش واردیر سسلرینه تونج عکسلر یاپدیریر,
گولوش واردیر کؤنوللری روزگارلارا قاپدیریر.
بعضی تیکر کؤنوللرده آلوولاردان بیر مبد,
ایللر بویو آتشینه اینسانلیغی تاپدیریر.
بورونرک چوخو ایپک فوسونلو بیر چارشافا
ساچیر بوللور تبسسوملر, ایلنجهلر اطرافا.
او پردیی پارچالاساق جان آتاریز نهایت
و باشلاریز گؤز یاشلاری عالمینی توافا.
گولوش واردیر دوداقالتی, گولوش واردیر موستحزی,
زنجیرلیر ئوچانلاری حالقالاندیقجا بعضی,
بعضی سیجاق گؤروشلره دوغرو یوللار گؤستریر.
فقط اونون گولوشلری بیر قؤنچیه یاسلانان
رنگسیز پارلاق ژالهلردن نومونهدیر, هر زامان
گنج عومرومه یوکسلمکچین قاناد وئریر, جان وئریر.
دوشونجه
گونش ایپک تئللرینین ساریمتراق رنگینی
سحر چاغی دالغا-دالغا هر طرفه یاییرکن
گتیریرم خیالیما بیر آل بایراق رنگینی.
دوشونرک دئرم, بو دا, اوت بیر صاباح ائرکن
بیر دونیانین گؤیلرینده گونش کیمی هر سحر
پارلایاراق اولکهلره سرپجکدیر شفقلر.
کیچیک قوشلار جه-جه ووروب قونورکن آغاجلارا
هر بیر نغمه قارداشلاشماق سسلریدیر سانیرام.
شن گئجهلر آی ایشیغی دوشورکن یاماجلارا
شورالارین ائللردکی کؤلگسینی آنیرام.
دیلبر سولار دالغاسینا دنیزلرده, گؤللرده
اوخویارام یئنی حیات سئوداسیله چیرپینان,
اسکیلییه عصیان ائدن کؤنوللری هر زامان.
یورغون-آرغین کاروانیله صحرالاردا, چؤللرده
بعضی گئجه یاری یولدا قالانلاری دینلهدیم,
- هانکی شئیدیر یولچولارا نجات وئرن? - سؤیلهدیم.
بیراغیزدان دئدیلر کی, دان یئری, دان ئولدوزو!
سوردوم, بوندان گؤزهلی یوخمو پارلایانلارین?
دالغالاندی قارشیمدا او واقیت بو دییارین
آل بایراغا سیغینمیش کؤنول آچان ئولدوزو.
عصیانا باشلا
عصرلرجه شرقلیلره کسیلدین آجی,
سن ائی وحشی, سن ائی آزغین ایمپئریالیزم!
گل چیندکی عصیانلارا باخما قییقاجی,
دوشون, بو گون اونلاردا وار بؤیوک بیر عزم.
قیزیل کانتون اوردولاری آلوولو بیر داغ
کیمی سالمیش وارلیغینا آتش, زلزله,
شانخای قالسین, نانکینه ده ائتدین الویدا,
اینقیلابین ذربسیله گلرک دیله.
ایندی جوشقون بیر دنیزدیر هر ایشچی چینده,
چکیل گئری, قورخوتاماز کیمسیی قوهن,
سن گئت حربین یوللارینی کانتوندان اویرن!
دئییرلر کی, نانکین یانیر آلوو ایچینده,
یارین سؤنر ظالیملارین تؤکدویو یاشلا.
سلام سنه, چین ایشچیسی, عصیانا باشلا!
آنا
آنا دئدیم, اورییمه یانار اودلار ساچیلدی,
آنا دئدیم, بیر اورپریش حاسیل اولدو جانیمدا,
آنا دئدیم, قارشیمدا بیر گؤزل صحنه آچیلدی,
آنا دئدیم, فقط اونو گؤرمز اولدوم یانیمدا.
آنا, آنا!.. بو کلمهنین وورغونویام عزلدن,
اونو گؤزل آنلاتاماز دوشوندویوم ساطیرلار.
آنا اولماز بیزه هر بیر “یاوروم” دئین گؤزلدن,
چونکی اونون خیلقتینده آیریجا بیر فوسون وار.
باشقا عالم یاشامادیم بؤیله گؤزل بیچیمده,
اونو کیمسه گؤزللییین جیلوسینده یاراتمیش;
آنا, آنا... چیچکلی بیر فیداندیر کی, ایچیمده
تا عزلدن کؤک سالاراق, اورییمده بوی آتمیش.
او فیدانی بعضی واقیت ایستییوروم چکرک,
قوپاراییم اورییمدن, فقط اوندا وارلیغیم
سیزیلدارکن, سانکی بیر سس قوپوب اینجه و تیترک
بیر لیسانلا سؤیلویور کی: - منه دیمه, یازیغیم!
چونکی سنی من بسلهدیم, من بؤیوتدوم, اوخشادیم,
سؤیلهدییین سؤزلر کی وار بئشییینین اوستونده
اوخودوغوم تورکولرین کؤلگسیدیر, اوولادیم!
منه مخصوص ورقلر وار هر کیتابدا, هر دینده.
نه دوغرو سؤز یازیقلار کی, گؤرمه میشم اونو من,
دییورلار کی, موشفیق, خسته بیر تیفیلدین, آنانی
بابان کیمی سویوق اللر قوجاغینا چکرکن,
یالنیز آجی فغانلارین تیترهدیردی هر یانی.
ایندی منه هر کس: - آنان, بابان وارمی? - سؤیلسه,
دییوروم کی, - قاپیلمادان بیر خولیایا, بیر حیسه -
اولان اولموش, کئچن کئچمیش, ایندی منی یاشادان
بیر مقدس, بیر صمیمی عملیم وار, تاپدیغیم.
ایناندیغیم بیر قیبله وار, او دا هر گون, هر زامان
یورولمعیان قوللاریملا, دوشونرک یاپدیغیم
بیر عالمدیر, بیر عالم کی, سمالاری قیپقیزیل,
یوکسکلری, آلچاقلاری, فزالاری قیپقیزیل!
خالی
ایشچی قیز, توخودوغون او دیوار خالیسیندا
حیران اولدوم اورکدن ایشله دییین صعنته,
بیر گؤزللیک اثری وئردین بشرییته.
بؤیوکلویون چوخونا مجهول ایکن اوللر,
ووردوغون ناخیشلارین, قیز, ان باهالیسیندا
مئیدانا چیخدی بو گون سندکی بؤیوک هونر.
قابارلانان او اینجه, او نازیک بارماقلارین
بیرینین تأسفله جلب ائتسه نظرینی,
آلقیشلار توتاجاقدیر او باخیشین یئرینی.
اینان کی, قوناقلارین اونونه چیخسا یارین,
خالیندا رنگی-روحو سولمعیان او ئولدوزلار,
هم سنین, هم اولکهنین گؤیلرینی یالدیزلار.
سن ائی شرقین امکچی قیزی, چیرپین, قانادلان!
بورویجک شؤهرتین بو سنت مئیدانینی,
اولا بیلمز چکدییین زحمتی گؤزدن سالان.
بیرسن سنت یولوندا جاندان کئچن ارلرله,
مئیدانا بوراخدیغین بؤیله شاه اثرلرله
ئوجالدیرسان اولکمین شؤهرتینی, شانینی.
دودوک صدالاری
سحرلر ئویار-ئویماز اوفوقلر بیر خوش رنگه,
تیخانیر قولاغیمیز سینیرلی بیر آهنگه,
او زامان خیالیمیز دودوکلر جوشموش سانیر.
بیر چیلغین اورپریشله بو هایقیران دودوکلر,
بوینوموزا حیاتین آغیر یوکونو یوکلر,
نهایت هر طرفده گئدیش-گلیش باشلانیر.
توپلاشیر امکچیلر ایش باشینا هوسله,
- اوفوقلر بورونورکن فجیردن بیر کؤملیه, -
دودوکلرین امرینی یئرینه یئتیرمیه.
- چاغیرینیز بیزلری کسیلمین نفسله
دودوکلر! یورولمادان چاغیرینیز بیزلری,
تعقیب ائدجییز بیر حرکتله سیزلری.
ائی هر دودوک روحوندان روحا آخان صدالار,
اورکلرده شن امک شامی یاخان صدالار,
سیزینله ماکینانین دویونلری آچیلیر.
بورولارین آغزیندان قاچیب ئوزاقلاشینجا,
سرعتلی دالغالارلا سیز بیزه یاخلاشینجا,
ایچیمیزه حیاتین جیلوهلری ساچیلیر.
دودوکلرین موسلسل ئوزون چاغیریشلاری,
هاوادا بو گؤرونمز سسلرین یاریشلاری
سایسینده چؤزولور سوکونتین باغلاری.
بزن تبسسوملرله جیلوهلر بولورسونوز,
بزن توتقون گؤزلرین شاهیدی اولورسونوز
ائی دودوک صدالاری! ائی دودوک صدالاری!
سئوگیلر
سئوگی واردیر کی, دوداقلاردا آچار گوللرینی,
سئوگی واردیر کی, بیر آز قار کیمی, روزگار کیمیدیر.
سئوگی واردیر اوخودور قلبیده بولبوللرینی,
بؤیله بیر سئوگی منیم روحومو اوخشار کیمیدیر.
سئوگی واردیر کی, ئوزاقدان بیزه پارلاق گؤرونور,
اونا یاخلاشمایالیم, چونکی او ظلمتله دولو.
سئوگی واردیر کی, دوشر یئرلره دایم سورونور,
اویله بیر سئوگی ده مین دورلو خیالتله دولو.
سئوگی واردیر کی, باهاردان بیزه گوللر گتیریر
ایچی ذققوم و زهر, قوخلاما, قلبین قانایار.
سئوگی واردیر اوزو خوش, داخیلی بیر قورخولو یار.
سئوگی واردیر بیزه چوخ دادلی عمللر گتیریر,
فقط هپسینده قارانلیق گئجهلر کؤلگهسی وار.
سئوگیلرده قاریشیق بیلمجهلر کؤلگهسی وار.
اولکم
دونیامیزی سئیر ائتدیم مین دورلو هوسلرله,
گؤردوم جوشویور دیللر پک نشهلی سسلرله,
باخدیم دولودور یارلار شن قلبیلی کسلرله,
پک شاد اولاراق گولدوم آباد اولان اولکمده.
قملردن, الملردن آزاد اولان اولکمده.
باخدیم کی, دومان گؤرمز یوکسکلری بیللوری,
اینسانلاری ماتمسیز, ایستکلری بیللوری,
داغلار, اووالار گولشن, هر بیر یئری بیللوری,
هر شئی گولویور گؤردوم, پک شاد اولان اولکمده.
قملردن, الملردن آزاد اولان اولکمده.
قیش گئتدی اولوملرله, اولکمده باهار واردیر,
باغلاردا گؤزللیکلر, شن قحقحهلر واردیر,
سئودالی کؤنوللرده سئودیکلری یار واردیر,
دایم سئویشیرلر, باخ, مزداد اولان اولکمده.
قملردن, الملردن آزاد اولان اولکمده.
ویجدانلاری پک شففاف, اینسانلاری نورانی,
موشفیق, بیله بیلدینمی, عالمده شو دؤورانی?!
قاپلار یارین آرتیق ساغ دونیالاری اورفانی.
هر یئر گولجک, نورا مؤتاد اولان اولکمده.
قملردن, الملردن آزاد اولان اولکمده.


text:
گئورگی کویریکاشویلی اوغورلو حکومت باشچیسی ایدی.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو باتومی بین الخالق کنفرانسیندا چیخیشی زامانی گورجوستان پرزیدنتی گئورگی مارقوئلاشویلی دئییب.
«دونن باش ناظر وظیفهسیندن گئتدی و بیلدیردی کی، گورجو آرزوسو پارتییاسینین صدری بیدزینا ایوانیشویلییه یئنی حکومتی فورمالاشدیرماغا ایمکان وئریر. بو پروسسلر داها شفاف کئچیریلمهلیدیر و اجتیماعیته آیدین اولمالیدیر. باش ناظر هانسی پرینسیپ اوزره تعیین ائدیلیر و هانسی پرینسیپ اوزره اوغورلو باش ناظر ایستعفایا گئدیر؟ منجه، بو، ماسکاراد دؤورودور. باش ناظرین تعیینی و آزاد ائدیلمهسی نه جمعیته، نه ده خاریجی طرفداشلاریمیزا آیدیندیر. بو باشا چاتمالیدیر. پارتییانین بو ماسکارادی بیتمهلیدیر. بو، گورجوستانا زیان وئریر»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، مارقوئلاشویلی ایله ایوانیشویلی آراسیندا موناسیبتلر بیر نئچه ایلدیر گرگیندیر.


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ نیو یورکدا باش وئرهن ترور هوجوموندا تقصیرلندیریلهن سئیفوللا سایپووون اؤلوم جزاسینا لاییق اولدوغونو بیلدیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو فیکری ترامپ تویتر صحیفهسینده یازیب.
«نیو یورکدان اولان ترورچو ایشید-این بایراغینی خسته خانانین قاپیسیندان آسماق ایستدیینی ممنونلوقلا دیله گتیردی. او، ۸ نفری اؤلدوروب، ۱۲ نفره ایسه جدی خسارت یئتیریب. اونو اؤلوم حکمو ایله جزالاندیرماق لازیمدیر"، - دئیه بیلدیریب.
قید ائدک کی، ترورلا اتهام اولونان سیفوللا سایپووو عمورلوک حبس و یا اؤلوم جزاسی گؤزلییر. ترامپ بوندان اؤنجکی آچیقلاماسیندا اونو گوانتونامو حبسخاناسینا گؤندرمهیه حاضر اولدوغونو بیلدیرمیشدی.


text:
ایرانین دینی لیدری، آیت الله علی خامنه ای سون گونلر رژیمه قارشی کئچیریلن کوتلوی اعتراضلارا، اونا قارشی سسلندیریلن سرت شعارلارا ایلک دفعه رئاکسییا وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، عالی دینی لیدر خاریجده یاشایان بیر قروپ مدنی فعاللا گؤروشرک، اؤلکهنین مؤوجود دوروموندان دانیشیب. گؤروشه قاتیلان فعاللاردان بیری اؤلکهنین گلجییندن و باش وئرن سون اولایلاردان جدی نیگاران قالدیقلارینی بیلدیریب. گؤروشده اؤلکهنین مؤوجود دورومونا توخونان، سون اعتراضلارا ایهام ووران خامنه ای دئییب کی، هئچ کس رژیمین صاباحیندان نیگاران قالمامالیدیر:
«اؤلکه سرحدلریندن کناردا یاشایان و فعالیت آپاران اینقیلاب طرفدارلاری بیزیم حاضیرکی شرایط و دوروموموزدان ناراحات اولمامالیدیر. اونلار امین اولسونلار کی، هئچ کس هئچ بیر غلط ائده بیلمز. بوندا هئچ بیر شوبههنیز اولماسین و بونو هامییا دئیین».
خاطیرلاداق کی، ایولون ۳۱-ده ایرانین ان آزی ۷ شهرینده اؤلکهنین آغیر اقتصادی دورومونا، میللی والیوتانین دوللار قارشیسیندا دیرینی کسکین ایتیرمهسینه، ایشسیزلییه، باهالیغا، اینفلیاسییایا و اؤلکه رسمیلرینین سریشتسیزلیینه قارشی اؤلکهنین ۱۵ شهرینده کوتلوی اعتراضلار کئچیریلیب.
۱ نفرین اؤلومو، اونلارلا اینسانین یارالانماسی و ۱۰۰-دن چوخ اعتیراضچینین حبسی ایله نتیجهلنن کوتلوی اعتراضلار، حاضردا موقتی اولاراق دایاندیریلیب.


text:
رفراندوم نینگ آرتیدن عراقده نیمه اوزگریشلر یوز بیردی
شمالی عراق منطقوی باشقروویده خلق ارا حقوق گه ماس بولمه گن رفراندوم نینگ اوستیدن بیر آیدن کوپراق بیر مدت اوتدی. بیز هم پروگرامده بو موضوعنی هر تامانلمه تیکیشیریب چیقه میز.
عراقده ینگی باسقیچ
منه ایندی شو توغریده آتاترک عالی بیلیم یورتی خلق ارا علاقه لر بولیمی اسیستانت لریدن دوکتور جمیل دوغاچ ایپک نینگ یازووینی تقدیم ایته میز.
شمالی عراق منطقوی باشقروویده برچه مخالفتلرگه قره مه ی رفراندوم اوتکزیلیشی نینگ اوستیدن بیر آیدن کوپراق بیر مدت اوتدی. عراق حکومتی خلق ارا حقوققه ضد اوله راق اوتکزیلگن رفراندوم نینگ آرتیدن شمالی عراق منطقوی باشقروویگه قره ته مداخله قیلدی و شمالی عراق منطقوی باشقرووی تقریباً 2003 حدودیگه قره ب کیتدی. بیر آی آلدین مستقل لیک مطرح ایکن، منه ایندی ضعیفله گن بو فدرال منطقه نینگ بغدادگه باغلیغ بولیب قالگن حالت گه کیلگنی مطرح بولیب تورگن.
رفراندوم عراقده جدی اوزگریشلرگه وسیله بولدی. عراق اردوسی نینگ تیزلیکده حرکت قیلیشی ایران، تورکیه و عراق نینگ مشترک حمله قیلیشی ریجه لنگن پلاننی برهم اوردی. کرکوک و تارتیشوو منطقه لری تکرار مرکزی حکومت گه باغلندی. حدود ایشیکلری و قونلغه لرنینگ اختیاری هم بغدادگه اوتتی. هابور حدود ایشیگی گه عراق اردوسی جایلشدی. سوریه عراق چیگره سی هم مرکزی حکومت نینگ کنترولی آستیگه کیردی. سوریه نینگ ایچکی اوروسی، تورکیه نینگ ناتو اعضالیگی، تهران نینگ ترور تشکیلاتی پی کاکانینگ عراقده گی ترماغی PJAK گه قره ته معتدل یانداشووی باعث اورته لریده انچه کیلیشمسلیکلر بولیشی گه بناً تورکیه و ایران کوتیلمه گن بیر شکلده بیر – بیریگه یقین بولیب توردی. ایککی اولکه هم بغدادنینگ یانیده کوچلی بیر شکلده اورین آلدیلر. شونگه اوخشش حادثه بیر ییل آلدین بعشیقه قونلغه سی بحرانی باعث بیر بیرگه قره ته قتیق بیاناتلر بیرگن عراق لیک و تورک رهبرلر کوچلی بیر اتفاق قوردیلر.
کیلگن نقطه ده شمالی عراق منطقوی باشقرووی فقط مستقل بولیش اوچون ایمس، عین پیتده 2005 – ییلیدن بو تامانگه قره ته اساسی قانونگه قرشی عملی بیر وضعیت یراتیب فرصتلرنی قولدن بیردی. اولاً کرکوکده گی حاکمیتینی آرتیدن اقتصادی منبع لرده گی حاکمیتینی قولدن بیردی. سونگی جریاناتلر بیلن عراق منطقوی باشقرووی جوده مهم ایککی اقتصادی فرصتنی قولدن بیردی و تکرار مرکزی حکومت گه باغله نیب قالدی. بولر نفت منبع لریده گی عوایدنینگ کیسیلیشین عبارتدیر. عراق حکومتی حدود ایشیکلری نینگ کنترولینی تماماً اوز قولیگه آلماقچی. بو وضعیت 1999- ییل نینگ باشیدن بیری حدود ایشیکلریدن قولگه کیلتیرگن عوایدلری بیلن بویوک اقتصادی کوچ گه ایگه بولگن شمالی عراق لیک شخص، حزب و رهبرلر اوچون نفت عایدی کبی جوده مهم دیر.
تورکیه – ایران – عراق اتفاقی، أولا عراق منطقوی باشقرووینی حمایه قیلگن منطقه تشقریسیده گی کوچلر نینگ فعالیتلرینی برطرف قیلدی. تشقی کوچلرنینگ منطقه ده گی کوچی نینگ محدود لیگینی اورته گه چیقردی. عراق اساسی قانونی نینگ 140 – ماده سی نینگ برطرف ایتیلیشی عراق مرکزی حکومتی تامانیدن مطرح بولیب تورگن. بلکه بغداد ایریم بیر آدیم تشلب عراق منطقوی باشقرووینی لغو قیلیشی ممکن.
کیلگوسی جریانده شمالی عراقده، KDP و عراق منطقوی باشقرووی نینگ ایسکی کوچلری محافظه قیلیش و ایسکی تیزیمنی تامین ایتیش فعالیتلری شمالی عراقده ایچکی بحرانگه باعث بولیشی ممکن. حتی عراق منطقوی باشقرووی نینگ اوز ایچیده جدا بولیب کیتیشی گه سبب بولیشی ممکن. بو حالده اربیل – بغداد مناسبتیدن تشقری اربیل – بغداد، سلیمانیه – بغداد مناسبتی نینگ مطرح بولیشی بیلن ینگی بیر عراق تصوری چیقیشی ممکن.
نوامبر آییدن باشلب عراق ینگی بیر بُعدگه اوتگن شکللی. بلکه 14 ییل لیک اشغال باسغیچی عراق مرکزی حکومتی نینگ فعالیتی بیلن نهائی بولیب قاله دی. دوامدار اتنیک و مذهبی فرقلی لیکلر سبب سیاسی اوله راق بیر جایده بولیب ت.رگن دیب اتلگن عراق نینگ ملی کیملیگی عراق منطقوی باشقرووی نینگ رفراندومی نینگ آرتیدن قویراق بولگن. هشدی شبی چوکاتیده، شانه – به – شانه کوره شگن هم شیعی همده سنی تورکمنلر عراق اردوسی ایچیده پشمرگه گه قرشی اوروشگن کرد قومندانلر بونینگ مهم تصویرلری دیر. کیلگوسی ییل عراقده سیلاولر بولیب اوته دی. بو سیلاولر احتمال قوی بو حادثه لرنینگ تاثیری آستیگه قاله دی. البته عراق، ایران و تورکیه بونی خواهله یدی.
کیلگوسی جریانده، تورکیه بیلن عراق اورته سیده گی مناسبتلر کون سایین چقورلشیب عملی بولیشی ممکن. چونکه تورکیه عراق مرکزی حکومتی حاکمیتینی تکرار قولگه آلگنی جریان بوییچه تاماً حمایه قیلدی. ایککی اولکه اورته سیده اینیقسه تروریزم قرشی کوره ش توغریسیده همکارلیک نینگ رونق بیریلیشی مطرح بولیب تورگن. تورکیه نینگ عراقده گی بعشیقه قونلغه سی توغریسیده هم کیلیشیلگن دیک کوریله دی. داعش گه قرشی کوره ش توغریسیده مهم درجه ده ایلگری بارگن عراق مرکزی حکومتی نینگ عین دمده پی کاکاگه قره ته هم آدیم آتیشی تورکیه تامانیدن توقع قیلینماقده. بو توغریده عراق تامان نینگ علاقه سی بار کبی کوریلماقده. لیکن ایککی تامانلمه مناسبت نینگ خواهله گن درجه گه باریشی اوچون عراق تامانی نینگ عملی ادیم آتیشی کیره ک.


text:
۱۱:۴۴
دونن اویفا چمپیونلار لیقاسینین فینال اویونونون سیری زامانی تورینین سان-کارلو میدانیندا آزارکشلر آراسیندا سیخلیق یارانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ایتالییا پلیسی سیخلیق نتیجهسینده خسارت آلانلارین سایینین ۱۰۰۰-ا چاتدیغینی بیلدیریب.
معلوماتا گؤره، دونن کاردیفده کئچیریلن «یوونتوس» – «ریال مادرید» اویونونو ایزلهمک اوچون تورین شهرینده آزارکئشلر اوچون فان-زونا یارادیلیب و میدانا قویولان نهنگ اکراندا ۲۰ مین اینسان اویونو ایزلهییب.
***
تورینده کوتلوی باساباسدا خسارت آلانلارین سایی ۱۵۰۰ نفری اؤتوب.
"۱۵۲۷ آزارکشه طببی یاردیم گؤسترمک لازیم گلیب. حکیملر اوچ نفرین، او جملهدن بیر اوشاغین وضعیتینی داها تهلوکهلی قیمتلندیریرلر"، – شهر حاکمیتیندن قید اولونوب.
«ریال مادرید»این ۳-جو قولوندان سونرا کوتله آراسیندا اینسانلاری پانیکایا دوشمهسینه سبب اولان سس ائشیدیلیب. محض بوندان سونرا سیخلیق باشلاییب.


text:
آمریکانین بیزه قارشی یئنی سانکسییالارینین قوهیه مینمهسیندن سونرا اؤز رزرولریمیزی قوروماقدان اؤترو تدبیرلر گؤرجییک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییانین آمریکادا تیجارت ایشلری اوزره نمایندهسی آلکساندر ایستادنیک سؤیلهییب.
«بیزه قارشی یئنی سانکسییالار روس گاز و نفتینی دونیا بازاریندان چیخارماغا جهد ائدن آمریکاداکی انرژی شیرکتلری لوببیسینین ایشی کیمی گؤرونور. ایران، روسییا و قطر کیمی اؤلکهلره پروبلملر یاراداراق، اونلار اؤزلرینین دونیا بازارلارینا داها گئنیش میقیاسلی چیخیشلاری اوچون شرایط یارادیرلار»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
لیوانین باش ناظری سعید حریری فرانسایا گلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «فرانس پرس» آگنتلیگی یاییب.
قید ائدک کی، حریری بوندان اؤنجه سعودییه عربیستانینا سفری زامانی ایستعفا وئردیینی آچیقلامیشدی. او، ایستعفاسینا سبب کیمی ایرانین اونا قارشی سوء-قصد حاضیرلادیغینی گؤسترمیشدی.
ایستعفادان سونرا حریری اوزون مدت الریاضدا قالدی. رسمی بیروت الریاضین حریرینی گیروو ساخلادیغینی ادعا ائتسه ده، سعودییه عربیستانی رهبرلیگی بونو تکزیب ائتمیشدی.
ماکرونون دعوتی ایله فرانسایا گئدن حریری داها سونرا اؤلکهسینه قاییداجاغینی دئییب.


text:
شیمالی کورئیانین نووه پروبلمینی صولح یولو ایله حل ائتمک زامانی توکنیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین میللی تهلوکهسیزلیک اوزره موشاویری هربرت ماکماستر دانیشیب.
ماکماسترین سؤزلرینه گؤره، کورئیا یاریماداسیندا نووه سلاحی مؤوجود اولدوقجا واشینگتن ساکیتلشمهیهجک. اؤلکه باشچیسی دونالد ترامپ آسییا-ساکیت اوکیان رگیونونا سفری زامانی بوتون قوهلر و واسطهلری تطبیق ائتمهیه حاضر اولدوغو بارهده خبردارلیق ائدجک.
بوندان علاوه، آمریکا شیمالی کورئیانی ترورچولوغو دستکلهیهن اؤلکهلر سیاهیسینا قایتارماق نیتیندهدیر. بو ایسه اؤز نؤوبهسینده دونالد ترامپا ایستهنیلن زامان پیونگ یانگا ضربه ائندیرمک شانسی وئرهجک.


text:
تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان حیات یولداشی امینه اردوغانلا بیرگه رفرندومدا سس وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، دؤولت باشچیسی ایستانبول شهرینده اوسکودار محلهسیندهکی سافئت جابی اورتا مکتبیندهکی سئچکی منطقهسینده سئچیمینی ائتدیکدن سونرا ژورنالیستلره آچیقلاما وئریب.
«بو رفرندوم سیرادان بیر سس وئرمه دئییل. رئسپوبلیکا تاریخینده پارلامنتلی سیستئمله باغلی بیر نئچه سسوئرمهمیز اولوب. لاکین بو سسوئرمه یئنی ایدارهچیلیک سیستئمی ایله باغلی دییشیکلیک سئچیمیدیر. من اینانیرام کی، خالقیمیز یئنی سیچراییشین، داها گوجلو اینکیشافین یولونو آچماغا قرار وئرهجک. نتیجهلری شخصاً ایزلهیهجهیهم. هاوا شرایطی گؤستریر کی، سئچکیلرده ایشتیراک فایزی چوخ یوکسک اولاجاق»، - اردوغان بیلدیریب.


text:
ایللر اؤنجه ادبی درنه ییمیزده هفته ده بیرگون یغیشیب، شعر اوخویوب نقد ائدردیک. بیلدیکلریمیزی باشقالارینا یئتیرردیک ،باشقالارین سؤزلریندن سؤیلریندن یارارلاناردیق.عومومیتده بوتون شیرکت ائدنلره فایدالی اولاردی. یئنی هوسکارلاردا بو درنکده گؤرونوردولر.اونلار تورک دیل و ادبیاتینا ماراق گؤستریردیلر و بیزلردن بو زمینلرده یاردیم دیله ییب قایناقلار ،کیتابلار ایسته ییردیلر. بیزده البّته کی الیمیزدن گله نی اسیرگه مه ییردیک.
گونلرین بیرگونو همن بو دوستلاردان بیری مندن آذربایجانین گؤزل و ساده نثر کیتابلاریندان ایسته دی . منده سؤز وئردیم سونکی هفته گتیردیم. ائله اورادا آذربایجانین موعاصیر و قودرتلی یازیچی سی ،گنجعلی صباحی نین اثرلریندن بیرینی گتیرمک نیّتینه گلدیم. ائوه گلدیکده او اثری آییردیم . صباحی نین گؤزل اثرلریندن حیات فاجیعه سی آدلی رومانی ،منه ائله گلدی تورکجه میزی اوخویوب یازماقدا بو یولداشیمیزا یاردیم ائده جک. بو کیتابدان منده ائله بیر نوسخه وارایدی. اوره ییم ایسته ییردی اؤزومده ساخلایام. آنجاق او یولداشیمیزی اؤزومدن چوخ بو کیتابین صاحییبی اولماغا احتیاجلی گؤروردوم. اونا گؤره ده گلن هفته سی کیتابی اونا وئریب صباحی نین و باشقا یازارلارین اثرلرینه گؤره ده اونونلا بیرآز دانیشدیم.
نئچه آی سونرا ارکین قاباغیندا سریلن کؤهنه کیتابلارا ،عادت اوزره، باخیردیم کی درده ده ینبیرکیتاب اولسا آلام. صباحی نین حیات فاجیعه سی کیتابی گؤزومه دَیدی یادیما دوشدوکی ایندی بو کیتابدان منده یوخدو و اونو بیر دوستا تؤحفه وئرمیشم. اؤز-اؤزومه دئدیم آللهین ایشینه باخ ؛گؤر نئجه راست گتیریر. اَییلیب کیتابی گؤتوردوم واراقلایاندا بیر دوروخدوم ؛ ایمضامی کیتابین ایلک ورقینده گؤردوکده گؤردوم او یولداشیمیزا پای وئردیگیم کیتاب دیر .
نئچه آی سونرا ارکین قاباغیندا سریلن کؤهنه کیتابلارا ،عادت اوزره، باخیردیم کی درده ده ینبیرکیتاب اولسا آلام. صباحی نین حیات فاجیعه سی کیتابی گؤزومه دَیدی یادیما دوشدوکی ایندی بو کیتابدان منده یوخدو و اونو بیر دوستا تؤحفه وئرمیشم. اؤز-اؤزومه دئدیم آللهین ایشینه باخ ؛گؤر نئجه راست گتیریر. اَییلیب کیتابی گؤتوردوم واراقلایاندا بیر دوروخدوم ؛ ایمضامی کیتابین ایلک ورقینده گؤردوکده گؤردوم او یولداشیمیزا پای وئردیگیم کیتاب دیر .
بایاتی:
جیــرتدانین تییه سی وار هرنه یین نییه سی وار
حالال مال هارا گئتسین اونون اؤز یییه سی وار
آیدین دومان
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
ایچکی ایشلر وزیرلیگی : عادی اهالی تلفاتی کوپیگن
ایچکی ایشلری وزیرلیگی بو ییل حمل آییده یوز بیر گن تروریست لیک حادثه لری و عادی اهالی نینگ اولمی آلدینگی ییل حمل آییده سالشترگنده آشگن لیگینی ایتماقده.
شو بیلن بیرگه اوشبو وزیر لیک پولیس کوچی نینگ تلفاتی آخرگی آییده انچه کمی گنینی اورغوله دی
فغانستان ایچکی ایش لری پولیس کوچیلری نینگ تلفات لری کمیگنیگه سبب اولر ایترلی تجربه و یخشی قورال لر بیلن جهازلنگن لیک لریده دیب ایته دی .
افغانستان ایچکی ایشلر وزیر لیگی نینگ ایتیشیچه جاری ییل نینگ حمل آییده بوتون افغانستان بویلب یوز بیرگن تروریستلیک واقعه لری 500 گه ایتگن. بو ایسه آلدینگی ییل حمل آییگه نسبتا 30 براب آشگن لیگینی کورسه ته دی.
رسمیلر گه کوره ماینلر پارتلشی و خود کوش هجوملردن عبارت بولگن اوشبو واقعه لر نینگ کوپگینه سی نا تینچ بولگن قندهار، هلمند ،غزنی و خوست ولا یت لریده یوزبیرگن
افغانستان ایچکی ایش لر وزیرینینگ سوزچیسی زمری بشری تینچ فقرا اولومینی آلدینگی ییل نینگ حمل آییده بولگن تلفات لر بیلن سالیشتره دیگن بولسک نسبتا آشگن دیب لیکن پولیس کوچلری تلفات لری کمیگنینی ایته دی .
بشری جناب لری پولیس کوچلریده گی تلفات لر کمییشی پولیس کوچلرینینگ قوزغلان چی لر بیلن کورشلریده تجربه لری آشگنلیگیده و شو بیلن بیرگه پولیس لر یخشی قورا ل لربیلن جهاز لنگن لیگیده دیر دیدی.
افغانستان ایچکی ایش لر وزیرینینگ سوزچیسی افغانستانگه قرشی کوره شوچی قورال لی کوچلری آره سیده گی تلفات لری آلدینگی ییل حمل آیی گه نسبتا 8 برابر آشگن لیگیدن خبر بیره دی .
اونینگ ایتیشیچه خورشیدی ییل نیننگ آلدینگی آییده افغانستانگه قرشی کوره شوچی قورال لی کوچلردن 350 کیشی قربان بولگن و یوزلب کیشی لر جراحت لنگن.
بشری جنابلری ایتیشیچه افغانستانگه قرشی کوره شوچی عصیان چی لر دن 250 کیشی افغان امنیتی کوچلری تمانیدن تیرگاوگه آلینیب بیر قنچه قورال و اصله حه لر قولگه کیریتیلگن.
ایریم ایش بیلرمان کیشی لر حاضر گی کونده یوز بیریب کیله یاتگن نا قرار لیک لر نینگ آلدینی آلیش اوچون استخباراتی معلومات لر و موضوع لرگه اعتبار بیریش و اهالیگه ایش بیریش یخشی ثمره بیریشینی ایتیب اوته دی.


text:
آچیق روسییا تشکیلاتینین موسکواداکی اوفیسینه حقوق-محافظه اورقانلاری گلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده تشکیلاتدان معلومات وئریلیب. حقوق-محافظه اورقانلارینین اوفیسده آختاریشا باشلادیغی بیلدیریلیب. هلهلیک آختاریشین نه اوچون آپاریلدیغینی آچیقلانماییب. تشکیلات عضولری آختاریشلارین یوکوس ایشی ایله علاقدار اولدوغونو ادعا ائدیبلر.
قئید ائدک کی، بو تشکیلات مشهور روسییالی ایش آدامی میخایل خودورکووسکییه عاییددیر. سونونجو دفعه تشکیلاتدا یوخلامالار ۲۷ آپرئلده آپاریلیب.
آچیق روسییا تشکیلاتی اورخان جامال و داها ایکی روسییالی ژورنالیستین قتلیندن سونرا گوندهمه گلیب. بئله کی، بو ژورنالیستلرین مرکزی آفریکا رسپوبلیکاسیندا «واقنئر» اؤزل حربی شیرکتینین موزدلولاری ایله باغلی آراشدیرمایا محض بو تشکیلاتین واسطهسیله گئتدیی معلوم اولوب.


text:
۲۰۱۶-جی ایلده تورکییه حربی-صنایع کومپلکسینین تیجارت دؤورییهسی ۶ میلیارد دوللارا چاتیب.
آوروپا. اینفو خبر وئریر کی، بو، ۲۰۱۵-جی ایلله موقاییسهده ۲۱،۶% چوخدور. بو بارهده تورکییهنین حربی-صنایع کومپلئکسی آسسوسیاسییاسی ساساد معلومات یاییب. کئچهن ایل تورکییه زاوودلاری ۱۲ میلیارد دوللارلیق سیفاریش آلیب.
تورکییه مدافعه صنایعسینین گلیرلری ده ۱،۲۴% آرتاراق ۱،۹۵۳ میلیارد دوللارا قالخیب. اونلاردان ۱،۷۶۸ میلیاردی محصول اوچون، ۲۷۵ میلیون دوللاری خیدمت اوچون اؤدنیلیب.
کئچن ایل تورکییه آمریکایا ۵۸۵ میلیون دوللار دیرینده حربی صنایع محصولو ساتیب.
تورکییهنین آوروپا اؤلکهلرینه ایخراج ائتدیی مدافعه صنایعسی محصوللارینین مبلغی ۳۶% آرتاراق، ۴۴۹ میلیون دوللارا چاتیب.
تورکییه عینی زاماندا یاخین شرق، آسییا، آفریکا، جنوبی آمئریکا اؤلکهلرینه ۹۱۹ میلیون دوللارلیق حربی تعیناتلی محصوللار ساتیب.


text:
دوشونمورهم کی، «بخت اوزویو» یئنیدن چکیلسه، همین افکتی وئره بیلر. چونکی هئچ کس واقیف کیمی همین فیلمی قورا، حادثهلری اینکیشاف ائتدیره بیلمز.
بو سؤزلری خالق آرتیستی آفاق بشیرقیزی «بخت اوزویو» فیلمینین یئنیدن چکیلمهسینین مذاکیره ائدیلمهسی حاقدا کولت.آز-آ دانیشارکن دئییب. او، فیلم یئنیدن چکیلجیی حالدا اورادا رول آلیب-آلمایاجاغینی هله بیلمدیینی وورغولاییب:
«یئنیدن چکیلسه، فیلمده رول آلیب-آلمایاجاغیمی بیلمیرم. چونکی هئچ بو حاقدا فیکیرلشممیشم».
قید ائدک کی، خالق آرتیستی آفاق بشیرقیزی «بخت اوزویو» فیلمینده سؤیلو رولونو ایفا ائدیب.


text:
تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (20)
تورکیهنین اورتا آسیایا یؤنهلیک کولتورل دیپلماسی فعالیتلری
کولتورل یا مدنی دیپلماسی قارشیلیقلی تأثیرین آراجی اولدوغو قدر اجتماعی دییشیم و دؤنوشومون ده کاتالیزاتورودور. بیز ده بو هفته پروگرامیمیزدا تورکیهنین اورتا آسیایا یؤنهلیک کولتورل دیپلماسی فعالیتینی تحلیل ائدجییک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپگین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سونوروق.
...
کولتورل دیپلماسی، فیکیرلرین، دوشونجهلرین، دونیا گؤروشونون، حیات طرزینین، ائستئتیک آنلاییشینین، ذؤوقلرین و دادلارین پایلاشیمی واسطهسیله اؤزونو دوزگون ایفاده ائتمه و مخاطبیتی ده دوزگون تانیما یولودور. ایکی مینینجی ایللرین اولیندن اعتباراً آپاریلان مدنیت دیپلماسیسی هم تورکیهنین دییشیمینده هم ده دونیادا تورکیه آلقیسینین دییشمهسینده تأثیرلی اولدو.
سویوق ساواش دؤورونده کولتورل دیپلماسی، چاتیشان قطبلارین بیر بیرینه قارشی ایشلتدیکلری بیر سلاحا چئوریلدی و تبلیغات مقصدلی ایستیفاده ائدیلدی. دهشت دنگهسی اوزرینده قورولموش سویوق ساواش دؤورونده نوکلئر ساواش ریسکی جبههنین ایدئولوژی ایله بیرلیکده مدنیت ساحهسینده آچیلماسینا سبب اولدو. دوغو بلوکونون چؤزولمهسی و سووئت اتفاقینین داغیلماسیندا دا باتینین فعال کولتورل دیپلماسیسینین تأثیرلی اولدوغونو دئیهبیلریک.
دیپلماسینین معناسینین گئنیشلهنمهسینده سویوق ساواشین سونو داها سرعتلنهرک داوام ائدن قلوباللاشما تأثیرلی اولدو. حال حاضردا دیپلماسی دئدیکده داها چوخ کؤنوللری و دوشونجهلری قازانماغا قارشی یورودولهن کولتورل دیپلماسی چیخیر.
اورتا آسیا جمهوریتلرینین مستقیللیکلرینی قازانمالاری تورک خاریجی سیاستینه یئنی بیر اؤلچو علاوه ائتدی. تورکیهنین؛ اورتاق دیل، تاریخ و کولتورل باغلارینین اولدوغو بو اؤلکهلرله ایلیشکیلری و امکداشلیغی بیر چوخ ساحهده اورتاق یارار اساسیندا سرعتله اینکیشاف ائتمیشدیر. تورکیهنین بؤلگهیه یؤنهلیک عمومی سیاستینی؛ اورتا آسیا اؤلکهلرینین مستقیل، سیاسی و اقتصادی ثابتلییه صاحب، اؤز آرالاریندا و قونشولاری ایله امکداشلیق شرایطینده، اولوسلارآراسی جمعیتله بوتونلشمیش و دموکراتیک دگرلری منیمسهمیش دؤولتلر اولاراق وارلیقلارینی داوام ائتدیرمهلرینی دستکلهمک شکلینده اؤزتلهمک مومکوندور. تورکیه بو سیاستی بؤلگه اؤلکهلرینین اؤنملی اورتاغی حالینا گلدی. تورک اؤلکهلری آراسیندا امکداشلیغین آرتیریلماسی مقصدیله ۱۹۹۲.جی ایلدن بو یانا تورکیهنین رهبرلیگی آلتیندا داوام ائتدیریلن "تورک اؤلکهلری دؤولت باشقانلاری ذیروهسی"نین ان اؤنملی نتیجهلریندن بیری، تورکیه، آذربایجان، قازاقیستان و قیرقیزیستانین ایشتیراکی ایله ۲۰۰۹.جو ایلده اولوشدورولان تورک کنهشی/شوراسی اولدو.
تورکیهنین بؤلگهیه یؤنهلیک دیپلوماتیک فعالیتلری ایسه مدنیت، تحصیل، مئدیا و اینکیشاف یاردیملاری اوزرینده توپلانیر. بو ایستیقامتده آتیلان ایلک آددیملاردان بیری، تورک مدنیت و صنعتینین، دیلینین، تاریخی میراثینین قورونماسی، بو دیرلرین دونیایا تانیدیلماسی و گنج نسیللره چاتدیریلماسی مقصدی ایله ۱۹۹۲.جی ایلده اولوسلارآراسی تورک مدنیتی تشکیلاتینین (تورکسوی) یارادیلماسی اولدو. تورکسویا تورکیه، آذربایجان، قازاقیستان، قیرقیزیستان، اؤزبکیستان و تورکمنیستانین یانی سیرا قوزئی قیبریس، روسیایا باغلی ۶ اؤزارک جمهوریت و مولدووا باغلی قاقاوز اؤزارک جمهوریتی ده گؤزلمچی اؤلکه کیمی عضودور. تورکسوی، چوخ طرفلی امکداشلیق و قارشیلیقلی کولتورل دیپلماسی باغلامیندا اؤرنک بیر قورولوش.
بؤلگه ایله ایلیشکیلرینده ائگیتیم فعالیتلرینه اؤزل اهمیت وئرهن تورکیه، ۱۹۹۲ده باشلادیلان "بؤیوک اؤیرنجی پروژهسی" ایله تورک جمهوریتلریندن یوزلرجه اؤیرنجی آغیرلادی. گونوموزده "تورکیه بورسلاری" آدی آلتیندا چوخ داها گئنیش بیر بورس پروگرامی، یورددیشی تورکلر و قوهوم توپلولوقلار باشقانلیغی طرفیندن یئریدیلیر. بو پروگرام ایچریسینده یئر آلان "تورک اؤلکهلر بورس پروگرامی" چرچیوهسینده هر ایل اونلارجا یئنی اؤیرنجی تورکیهدهکی اونیورسیتهلره قبول ائدیلیر. بوندان باشقا، تورکجهنین یاییلماسی ایستیقامتینده گؤردویو ایشلرله تورکیهنین اؤنملی کولتورل دیپلماسی سیستملریندن بیری حالینا گلن یونوس امره انستیتوسونون اورتا آسیاداکی تک مرکزی آستانادا فعالیت گؤستریر. تورکیه میلی تحصیل باخانلیغینا باغلی اولاراق، قیرقیزیستان و تورکمنیستاندا دؤرد؛ قازاقیستان و اؤزبکیستاندا ایسه بیر تحصیل موسسهسی مؤوجود.
قیرقیزیستان-تورکیه ماناس اونیورسیتهسی ۱۹۹۷-۱۹۹۸.جی تحصیل ایلیندن بو یانا بیشکئکده فعالیت گؤستریر. تورک دونیاسینین ایلک اورتاق دؤولت اونیورسیتهسی اولان احمد یسوی اونیورسیتهسی ایسه ائگیتیم اؤیرتیم و آراشدیرما فعالیتلرینی، قازاقیستاندا اولان یئرلشکهسینده یئریدیر. اونیوئسیتهنین تدریس دیلی تورکیه و قازاق تورکجهسی. بو دیللرین یانی سیرا اینگیلیزجه و روسجا دا اؤیردیلیر. ۸۸۰ آکادمیک پرسنلی اولان اونیورسیتهده، اقتصادی، تاریخ و ائگیتیم، تورکولوژی و خاریجی دیللر فیلولوژیسی، حقوق، طب، فن، ایدمان و اینجه صنعت و بیلیشیم و مهندسلیک فاکولتهلری وار.
مئدیا ساحهسینده بؤلگهیه یؤنهلیک ان اؤنملی فعالیتلردن بیری، مئدیا و اینفورمسیون باش مودولویو طرفیندن کاتیبلیگی یئریدیلن تورک اؤلکهلری و توپلولوقلار مئدیا پلاتفورمودور. ۲۱ مارس ۲۰۰۹دان بو یانان یاییملارینی داوام ائتدیرهن و تورک دونیاسینین اورتاق سسی اولماغی هدف سئچن ترت آواز تورکیهنین بؤلگهیه یؤنهلیک سرمایهلردن بیری. کانالدا، قازاقجا، قیرقیزجا، اؤزبکجه و تورکمنجهنین یانی سیرا، آذربایجان تورکجهسی و بوشناکجا دا یایینلار وار. آنادولو آژانسینین روس دیلینده یایینلاری ایسه تورکیهنین سسینی بؤلگهیه چاتدیران دیگر بیر کانال اولما اؤزللیگینه صاحب.
۲۰۰۵.جی ایلده بیرلشمیش میلتلر مدنیتلر اتفاقی گیریشیمینه لیدئرلیک ائدن و بو تاریخدن اعتباراً باشقانلیق ائدن تورکیه، قلوبال میقیاسدا بیر کولتورل دیپلماسی قوروجوسودور. دیگر طرفدن تورکیهده؛ تورک ایش بیرلیگی و قالخینما آژانسی-تیکا، تورک قیزیل آیی، یورددیشی تورکلر و اقربا توپلولوقلار کیمی دؤولت اورگانلاری یانیندا یونوس امره انستیتوسو، تورک دونیاسی آراشدیرمالاری وقفی کیمی غیر حکومت تشکیلاتلاری دا کولتورل دیپلماسی قوروملاریدیر. بلدیهلر و اونیورسیتهلر توپلومدان توپلونا تماسلاری، اینسانا توخونان فعالیتلریله خاریجی سیاسته قاتقی وئریرلر.
۲۰۰۰لی ایللرین اولیندن اعتباراً تورکیهده آشاغیدان یوخارییا بیر اجتماعی دؤنوشوم باش وئریر. ائگیتیم سویهسینین آرتماسی، رفاهین یوکسلمهسی، خاریجی دونیا ایله ارتباطسن گئنیشلهنمهسی کیمی عامللر بو دییشیکلیکده تأثیرلی. تورک پاسپورتونا صاحب اولماق، پرستیژ و شرف قایناغی اولاراق گؤرولور. تورک اینسانینین اؤزونه و دؤولتینه اولان حؤرمتی، اینامی و اعتیمادی آرتیر. تورکیهنین گوجلهنمهسی ایله دوغرو اورانتیلی اولاراق کولتورل دیپلماسیسی گوجلنیر.
...
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپگین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سوندوق.


text:
ترکیه ایرانده گی مظاهره لر بیلن علاقه لی اوز فکری نی بیلدیردی
اوشبو خصوصده گی بیانات ترکیه جمهوریتی تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیریلدی
ترکیه جمهوریتی تشقی ایشلر وزیرلیگی ایرانده گی ناراضی چیلیک نمایشلری خصوصیده بیرگن بیاناتیده, "تینچ لیک و برقرار لیک نینگ اسره لیشی گه اهمیت بیرماقده میز" دییه قید ایتدی.
عینی دمده بیاناتده, "تحریک ایتووچی سوز لر و تشقی مداخله لر نینگ بحث موضوعی بولمسلیگی نی آرزو ایتماقده میز" دییه قید ایتیلگن لیگی کورینماقده.
خودی منه شوو بیاناتده, ایرانده دسامبر آیی نینگ 28 نچی کونیده باشله گن نمایشلر نینگ کینگ قولاچ یاییب کیتگن لیگی و یوز بیرگن حادثه لر عاقبتیده ایریم کیشیلرنینگ جان بیرگن لیگی و دولت اداره لری نینگ خساره مند بولگن لیگی نینگ خواطر گه سبب بولیایتگن لیگی معلوم قیلیندی.
زود لیک بیلن اولکه ده برقرارلیک نینگ تامین ایتیلیشی و یمان بیر وضعیت نینگ حاکم بولیشی گه مانع بولینیشی کیره ک ایکن لیگی معلوم قیلینرایکن, "تحریک ایتووچی سوز لر و تشقی مداخله لر نینگ بحث موضوعی بولمسلیگی نی آرزو ایتماقده میز" دییه قید ایتیلدی.


text:
آمریکا مینسک راضیلاشمالارینا عمل ائتمهسی ایله باغلی کیوی اویاتماق اوچون اؤز تأثیر ایمکانلاریندان ایستیفاده ائتمهلیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده روسییا پرزیدنتینین سؤزچوسو دیمیتری پسکوو دانیشیب.
«هله آمریکانین اوولکی آدمینیستراسییاسی زامانیندا روسییا ایله آمریکا آراسیندا اوکراینا مسئلهسینین تنظیملهنمهسی ایله باغلی اولان اینفورماسییالارین چاتدیریلماسی اوچون کانال یارادیلمیشدی. بو کانال اؤز ایشینی هله ده داوام ائتدیریر. آمریکا نورماند فورماتینین ایشتیراکچیسی دئییل، آنجاق سؤزسوز کی، مینسک راضیلاشمالارینا عمل ائتمهسی اوچون اوکراینا طرفینه تأثیر ائتمک ایمکانلارینا مالیکدیر»، - پسکوو بیلدیریب.


text:
روسییادا سارای چئوریلیشی ممکن دئییل.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو اوکراینانین «فرازا» سایتینا مصاحیبهسینده روسییالی مشهور اقتصادچی دمیتری نکراسوو سؤیلهییب.
«سون سارای چئوریلیشی خروششووو دئویرنده اولوب. او زامان حاکمیت کونستروکسییاسی کومونیست ایدئولوگییاسی اوزرینده ایدی. همین حاکمیتین پوپولیارلیغینی و لگیتیملیینی محض بو ایدئولوگییا تعمین ائدیردی. ایندیکی حاکمیتین پوپولیارلیق و لگیتیملیینی شخصاً پوتین تعمین ائدیر. اگر سیستم اوندان یاخاسینی قورتارسا، اؤزو ده داغیلماغا باشلایاجاق. رژیم پوتینین اؤزو ایله ترانسفورماسییا اولونا بیلر، اما داخیلدن سیندیریلیب، ایندیکی وضعیتده قالا بیلمز. بو شوکو سیستم قبول ائده بیلمز. روسییانی ایداره ائتمک اوچون کرملی ایداره ائتمک کیفایت دئییل»، – دئیه او بیلدیریب.
روس ایقتصادچینین فیکرینجه، اوکرایناداکی قوندارما رژیملرین اقتصادیاتلاری دقرادیسییایا معروض قالیر:
«اونلارین اقتصادی ایستروکتورو دقراداسییا اولور. هر شئی داغیلاجاق، اینسانلار بورادان قاچاجاقلار. من داغلیق قاراباغدا و آبخازییادا اولموشام. بورادا گؤرموشم کی، اقتصادی علاقهلرین کسیلمهسی بو اراضیلرین سرعتله بوشالدیلماسینا سبب اولور. اوکراینادا قوندارما رژیملرین نظارت ائتدیی رایونلار ۲۰۱۴-جو ایلدهن اعتباراً تنزوله باشلاییبلار. بو، اوکراینانین بلوکاداسیندان داها دا گوجلنیب. بو اراضیلر بوشالاجاق. داغلیق قاراباغدا اولان شهرلرده اوللر ۱۰۰ میندن چوخ اینسان یاشاییردی، اما ایندی هئچ کیم قالماییب. بونلار هامیسی چوخ کدرلیدیر. دونباس رایونلاری ایله باغلی کرملین هئچ بیر اوغورلو گئدیشی اولمایاجاق. بو اراضیلردهکی اینسانلاری یاخشی هئچ نه گؤزلمیر».


text:
لوقا 14
14-نجی باب
عیسی بیر فَریسینینگ اُیونده
1بیر سَبَّت گونی عیسی فَریسیلِرینگ باشلیغلاریندان بیرینینگ اُیونه ناهارا گِلدی. هِمّهلِر اُنگا دیقّات بیلِن سِرِدیَردیلِر. 2اُنونگ قارشیسیندا اِلی-آیاغی چیشِن بیر آدام اُتیردی. 3عیسی فَریسیلِردِن و دین عُلَمالاردان: «سَبَّت گونی بیر مِریض شِفا بِرمِکلیک شِریغاتا دُغری گِلیَرمی یا-دا یُق؟» دیییپ سُرادی. 4اُلار سِسینی چیقارمادیلار. عیسی هِم یانگقی آداما اِلینی دِگریپ، اُنگا شِفا بِردی و اُیونه ایبِردی. 5سُنگرا اُلاردان: «سَبَّت گونی سیزلِردِن اُغلونگیز یا-دا سیغیرینگیز قویا قاچسا، اُنی دِرِّو چیقارمازمی؟» دیییپ سُرادی. 6اُلار بو سُراغلارا جُغاپ بِریپ بیلمِدیلِر.
7عیسی چاغیریلانلارینگ یُقاری جایی سایلایاندیقلارینی گُروپ، اُلارا شو میثالی آیتدی: 8«بیری سِنی طُویا چاغیراندا، باریپ باشا گِچمه. اُل سِندِن خاص حُرماتلی بیرینی چاغیران بُلایماسین. 9طُوی اِیهسی گِلیپ، سانگا: ”یِرینگی بو آداما بِر“ دییَیمِسین. سُنگرا سِن اوتانیپ، اینگ آیاغوچدا اُتورمالی بُلارسینگ. 10شُنونگ اوچین بیر یِره چاغیرلانگدا، آیاغوچدا اُتور. سِنی چاغیران یانینگا گِلیپ: ”اِی، دُست! باشا گِچ“ دییسین. شُندا ساچاق باشینداقی اُتورانلارینگ یانیندا حُرماتینگ بُلار. 11کیم اُزونی یُقاری توتسا پِسِلدیلِر، کیم اُزونی آشاق توتیان بُلسا بِیگِلدیلِر.»
12سُنگرا عیسی اُزونی چاغیرانا: «گونُرتانلیق یا-دا آغشاملیق ناهارینی بِرِنینگده، دُست-یارلارینگی، دُغان-قارینداشلارینگی، بای هِمسایانگی چاغیرما. اِگِر چاغیرسانگ، اُلار هِم سِنی چاغیریپ، مونونگ عُوِضینی قایتارارلار. 13ضیافات قورانینگدا قاریپلاری، ماییپلاری، آغساقلاری و کُرلِری چاغیر. 14شُندا سِن بِرِکِت تاپارسینگ. چونکی اُلار سانگا عُوِضینی قایتاریپ بیلمِزلِر، مونونگ عُوِضی سانگا دُغری آداملارینگ قیامات گونی بِرلِر» دییدی.
اولی میهمانچیلیق میثالی
مَتّیٰ 22:1-10
15عیسی بیلِن ساچاق باشیندا اُتورانلارینگ بیری مونی اِشیدِنده، اُنگا: «خودایینگ پاتیشاهلیغیندا داماق اییجِک آدام نَهیلی خوشواقت!» دییدی. 16عیسی هِم اُنگا شِیله دییدی: «بیر آدام اولی میهمانچیلیق قوروپ، بیرتُپار آدامی چاغیریپدیر. 17ناهار واقتی بُلاندا، اُل: ”گِلینگ، هِمّه زات تاییار“ دیییپ، میهمانلارا خابار بِرمِک اوچین، اُز خیدماتکَرینی اوغرادیار. 18اِمّا اُلارینگ هِمّهسی دیلِّشِن یالی، باهانا گِتیریَرلِر. بیرینجیسی اُنگا: ”مِن بیر بُلِک یِر ساتین آلدیم، شُنی گُرمَگه گیتمِلی. خاییش اِدیَرین، مِنی باغیشلا“ دیییَر. 19بِیلِکیسی: ”مِن بَش جوووت سیغیر ساتین آلدیم، شُلاری گُزِمَگَه باریارین. خاییش اِدیَرین، قین گُرمه“ دیییَر. 20یِنه بیری: ”مِن تَزه اُیلِندیم، شُنونگ اوچین گِلیپ بیلمِیَرین“ دیییَر. 21خیدماتکَر گِلیپ، بولاری اُز آقاسینا خابار بِریَر. سُنگرا اُی اِیهسی قاهارلانیپ، خیدماتکَرینه: ”دِرِّو شَهرینگ کُچهلِرینه، خییابانلارینا گیت-ده، قاریپلاری، ماییپلاری، کُرلِری، آغساقلاری شو یِره گِتیر“ دیییَر. 22خیدماتکَر: ”آقا! سِنینگ آیدانینگ یِرینه یِتیریلدی، یُنه حَضیر هِم یِر بار“ دیییَر. 23سُنگرا آقا خیدماتکَرینه: ”یُلّارا و پییادارُلارا بار-دا، آداملاری گویچ بیلِن گِتیر، اُیوم دُلسون“ دیییَر. 24مِن سیزه شونی آیدایین: شُل اَوَّلکی چاغیریلانلاردان یِکِجهسی هِم مِنینگ ساچاغیمدان داتماز.»
شَگیرت بُلماغینگ باهاسی
مَتّیٰ 10:37-38
25اولی جِماغات عیسی بیلِن بیله باریاردی. عیسی ایزینا اُورولیپ، اُلارا شِیله دییدی: 26«کیم مِنینگ یانیما گِلیپ، آتاسینی، اِنهسینی، آیالینی، اُغلانلارینی، دُغانینی، آیال دُغانینی و حتّیٰ اُز جانینی هِم ییگرِنمِسه، مِنینگ شَگیردیم بُلوپ بیلمِز. 27کیم اُز صلیبینی گُتِریپ، مِنینگ ایزیما دوشمِسه، مِنینگ شَگیردیم بُلوپ بیلمِز.
28«آیدالی، آرانگیزدان بیری مینارا قورماق ایسلِیَر. اُل اَوَّل اُتوریپ، مونی تاماملاماغا پولونینگ یِتیپ-یِتمِجِکدیگینی حاساپلامازمی؟ 29سِبَبی مینارانینگ بُنیادینی توتوپ، سُنگ ایشی تاماملاپ بیلمِسه، مونی گُرِنلِرینگ هِمّهسی اُنگا گولِر. 30اُلار: ”بو آدام مونی قورماغا باشلادی، اِمّا تاماملاپ بیلمِدی“ دییِرلِر.
31«یا بُلماسا بیر پاتیشاه باشغا بیر پاتیشاه بیلِن اوروشماغا باریار دییِلی. اوستومه گِلیَن ییگریمی مونگ سِربازا اُن مونگ سِرباز بیلِن قارشیلیق گُرکِزیپ بیلِرمیکَم دیییپ، اَوَّل اُتوریپ ماصلاحاتلاشمازمی؟ 32باشارماجاق بُلسا، اُل دوشمان هِنیز اوزاقداقا، وِکیل ایبِریپ، یاراشیق شِرطلِرینی سُرار. 33شِیلهلیکده، سیزینگ هِر بیرینگیز هِمّه زادینگیزدان اِل چِکمِسِنگیز، مِنینگ شَگیردیم بُلوپ بیلمِرسینگیز.
34«دوز قاوی زاتدیر، اِمّا اُل اُز طاغامینی ییتیرسه، اُندا اُل نَمه بیلِن دوزلانار؟ 35اُل نه تُپراغا، نه-ده تِزِگه یارار، اُل یاراماز و زینگارلار. اِشیتمَگه قولاغی بار آدام اِشیتسین!»


text:
«۵۰-نجی و ۶۰- نجی ایللرین آرمانخواه و یئنی قورولوش آرایان گنجلرینه اتحاف! آرمانلارینین بوتون گوجلری و آخساقلیقلارینی دوشونرکن.»
Jan 7, 2014
آرزومان دایی
رقیه کبیری
«۵۰-نجی و ۶۰- نجی ایللرین آرمانخواه و یئنی قورولوش آرایان گنجلرینه اتحاف! آرمانلارینین بوتون گوجلری و آخساقلیقلارینی دوشونرکن.»
«۵۰-نجی و ۶۰- نجی ایللرین آرمانخواه و یئنی قورولوش آرایان گنجلرینه اتحاف! آرمانلارینین بوتون گوجلری و آخساقلیقلارینی دوشونرکن.»
تاق… تاق… تاق…
اَلینین آیناسیایلا شوشهنی دؤیدو. قاپینی آچان اولمادی. دستگیرهدن یاپیشیب، قاپینی آچماغا چالیشدی. قیفیللی ایدی. یئنه شوشهنی دؤیدو. آلنینی شوشهیه دایاییب، قارانلیق دوکانین ایچینه باخدی.
یان یؤؤرهسینه باخمادان، باشی قینیندا، بیر باشا، داش ماغازالاردان بارناوایا دؤنوب، عاغلیندا قارالادیغی توکانین قاباغیندا دایانمیشدی. یاتاق یئری اولماسایدی دا، آرا- سیرا هردن گلیب، اوتوروب، سیغناجاق یئری ایدی.
هاوا بتردن شاختایدی. تو دئییردین توپورجهیین هاوا دا دونوردو. آغآپباغ قار بوتون خیابانلاری، کوچهلری بوروموشدو. بورنونون اوجو بوز کسمیشدی. قول ساعاتینا باخدی. خیابانلاردا سرگردان وورنوخدوغوندا، ساعات هئچ ده وئجینه دئییلدی. زامانین عیاری الیندن چیخمیشدی. سحر تئزدن دانیشگاه آدینا ائودن چیخیب، گوناورتا اولمامیش، آیاقلاری اونو بارناوایا گتیریب، چاتدیرمیشدی.
الجکسیز اللرینی هوولادی. پالتونون جیبینی قوردالاییب، گوموش بیر بئش قیرانلیق چیخاردیب، یئنیدن شوشهنی تیققیلداتدی. تیق تیق تیق…
توکانین اوروسوسونون آسیلی قیفیلینا باخمایاراق، بیر داها شوشهدن قارانلیق توکانین ایچینه باخدی. تاختا میز- صندللر قارالتی کیمی گؤرونوردو. بیر- ایکی آددیم دالییا آتیب، ایکینجی مرتبهنین پنجرهسینه باخیب، سسلهدی: «آرزومان دایی… آرزومان دایی…»
آرزومان دایینین یئرینه «مامان» شوشهدن باخدی. هئرهنین ایچینه دوزولموش، قیرمیزی شمعدانی گوللرینین دالیسیندا، گوموشو ساچلارییلا دورموش «مامان»ی گؤرنده، اونا ائله گلدی کی، «باجالانلو»نون تابلولارینین بیریسینه باخیر. «مامان» آرزومان دایینین ائوده اولمادیغینی باشینین ایشارهسی ایله اونا بیلدیردی. اویسا اشارهنی سایمادان «آرزومان دایینان ایشیم وار» دئدی. «مامان» پنجرهنین بیر تایین آچیب، ائشییه ساری اَییلدی. چینینه سالدیغی ساری ائشارپینین قوتازلاری پنجرهدن ساللاندی: «آرزومان ائوده دگیل» دئیب، پنجرهنین تایینی باغلاییب، گؤزدن ایتدی. ستار کوچهنین اورتاسیندا دوروب، ترپنمهدن، گؤزونون گؤرونتوسوندهکی تابلودا قیرمیزی شمعدانیلارا باخدی. «مامان»نین گؤرونتوسو، یئنیدن شمعدانیلارین دالیسیندا گؤیردی. بیر داها پنجرهنین تایینی آچیب: «ساتتار افندی! آرزومان بلکه یوباندی. مامئت گوناورتادان قاباق دا آچیق اولور.»
ستار «یووووخ! آرزومان دایینی گؤزلَهرم» دئدی.
«مامان» چیینلرینی آتیب، «آنجاق هاوا شاختادی، گئنه اؤزون بیلرسن افندیم!» دئیب، پنجرهنی باغلادی.
ستار توکانین قاباغیندا چؤمبهلیب، یان یؤورهسینه باخدی. بو حال- هاواسییلا مامئتین یئرینه گئتمهیه گؤیلو یوخ ایدی. گؤزلردن اوزاق، یار- یولداشدان آیری، دینج بیر یئر آختاریردی. کوچهنین اورتاسی شوشه کیمی بوز باغلامیشدی. کوچهده گلدی- گئدردن خبر یوخ ایدی. قو دئییردین، قولاق توتولوردو. جیبیندن فیلترلی، نازیک هما سیگارینین پاکاتینی چیخاردیب، بیر سیگار آلیشدیردی. ائله دریندن کؤکسونه چکدی کی، دئیهسن ایللر ایدی توستو عطشی ایدی. دونن گئجه اوخودوغو کیتابین بیر پاراگرافی یادینا دوشدو: «اؤپوش اولمایان یئرده، سیگار گرکلیدیر». هؤوشنهلی، دالبادال سیگارا قولاب ووردو.
«اؤپوش ایستهین کیمدی؟ اؤپوشو وئردیخ “فروید”ون اؤزونه. منی دوشونن، اورکبیر آدام آختاریرام. تکجه منیمله اوتوروب، گؤز- گؤزه تیکیب، دئییب- دانیشسین. آمما حاییفلار اولسون کی، اورکبیر آدامیم دؤورهسینه ییغینتی ییغاندا، آنجاق سیگارنان آرزومان دایییا پناه گتیرمک اولور» دئیه، دوشوندو. سیگاری سؤندورمهمیش کؤتویونو کوچهنین اورتاسینا تولازلادی. کؤتوک شوشه کیمی بوز اوستونده توستولهدی.
دیزلرین قوجاقلاییب، باشینی دیزلری اوسته قویدو. عاغلینا گلن یامان- یوووزو اؤزونه سؤیلهدی: «سارساق! سَفئه! عاغیلسیز! عشقدن عقیدهیه نه دخلی؟» ایچیندن بیر سس قالخدی: «سَفئهلهمه… عشق هانسی ایتدی سنی قودورتسون؟ عاغلیوی ایتیریبسن؟ خالقین اوشاقلاری گئدییب زیندان چکیر، سن ده دوروسان… دئمزلر بو هایا- های دا، هئچ اوتانمادین عاشیق اولدون؟» گؤزلری یاشاردی… « گؤزدن ایراخ، گؤیولدن ایراخ دئمیشلر. تَزه- تَزه یادیمنان چیخیردی هااااا. آخی بیردن بیره، گئنه هانسی اراده منی چکیب آپاردی اونون کیلاسینا؟ کاش گئتدیییم یئرده قیچیم سیناردی… دئنه سنه نه دخلی کیمنن دانیشیر، کیمنن دانیشمیر؟ سن اونون نهییسن؟ نهچیسیسن؟ دللَحسن یوخسا گودوکچوسو؟ دئییرسن بس هر کس ایکی کلمه سننن سیاستدن، ادبییاتدان دانیشسا، سنه آغزی آخییب؟… نه اولسون کی؟ کیم دئییر سنی سئویر؟ کافه تریا دا اوتوروب، ایکی کلمه ساعدیدن، اوش کلمه هدایتدن، بئئش کلمه سیاستدن دانیشدیسا یانی سنه ویریلیب دااا؟. بئچارا، گؤر هِش او سنی ساییر؟ سن اونو گؤرنده ال- آیاخدان گئدیسن… دیزلرین تیترهییر… یاشیل گؤزلرینه باخاندا آز قالیسان هوشون باشیننان اوشسون… گؤر هئش او سنی وئجینه آلیر؟…»
آیاق سسی ائشیتدیدیکده باشینی قووزادی. آرزومان دایی آیاق اوسته، اونون اؤنونده دایانمیشدی. ستار الینین دالیسییلا گؤزلرینین یاشینی سیلیب آیاغا قالخدی. آرزومان اؤزونو گؤرمهمزلییه ووردو: « هاااا ساتتار افندی! نه وار گون اورتا اولمامیش، دانیشگاه یئرینه آرزومانین دامچاسینا یول آزیبسان؟» دئییب، اوروسونون یاری تایینی آچیب، ایچری کئچدی. الینی ایشیق کلیدینه ساری اوزالتدی. میز- صندل قارالتیلاری ایشیغا چیخدی. ستار دیوارین دیبینده، پیلله آلتینداکی میزین آرخاسیندا اوتوروب- اوتورمامیش: « قادان آلیم آرزومان دایی، یاریمدانا او داوادان منه وئر! » دئدی.
آرزومان دایی شوبههلی، اینانمازجاسینا دؤنوب ستارا باخدی: «آخی سحر- سحر چاخیر ایچمزلر ساتتار افندی!»
ستار «آرزومان دایی! سن آلـاه سؤزو اوزالتما… » دئییب، میزین اوستونده دیرسکلندی. آرزومان «چاخیر هر دردین چاراسی دئییل اوغولوم» دئییب، پئشخوانین دالیسینداکی رفلرده سیرایلا دوزولموش شوشهلره ساری دؤندو. ستار یالوارا- یاولوارا: « سن آلـلاه هئش نه سوروشما دایی. فقط یوباتما» دئدی.
آرزومان بیر بشقابدا ایکی شور خیارلا بیر پیالا قاتیق میزین اوستونه قویدو: «ساتتار افندی، هر ایشین قایداسی وار. داوانین دا قایداسی ایکیندیدن سورادی»
ستار اوتانقاجلیقلا باخیشینی آرزومانین گؤزلوک دالیسیندان باخان یاشیل گؤزلریندن قاچیرتدی. اویسا «سن بیلرسن کی من جاوانلارا چاخیر ساتمارام، هله قالسین او دا گونون گون اورتاسیندا… آمما سنین خاطیر- حؤرمتین باشقادی»
ستار، اللرین بوینونون دالیسینا آپاریب، بارماقلارینی پئیسرینده بیر- بیرنه قیفیللایب، صندلین دایاناجاغینا دایاندی. آرزومان توکانینین دیوارلارینی شاه-ین شکیللری یئرینه، خیابان قیراغیندا ساتیلان پوسترلرله بزهمیشدی. خاچا چکیلمیش عیسی، باشی چینینده اوزگون- اوزگون، اوز به اوزوندهکی دیواردا، چرچووهسیز پوستردن ستارا باخیردی. عیسی خاچا چکیلیب، باشی بیر یانا آخیب، اؤلوم حالیندا اولسا دا، رسام قول- قیچینین عضلهلرین بیر ایدمانچی عضلهسی کیمی رسم ائلهمیشدی. عیسینین رسمیندن بیر آز کناردا مقدس آنا، عیسینین اوشاقلیغین قوجاغینا آلییب، پئشخوانین دالیسینداکی رفلره باخیردی. آرزومان بیر شوشه کولا، یاریم دانا «مخصوص» و بیر استکانی میز اوستونه قویوب: «اؤلچونو آرتیریبسان ساتتار افندی» دئدی. ستار گؤزونو دیوارداکی عیسییلا مریمدن آییریب، دوداغینی قاچیرتدی: «سورشما دایی، ایندی ۵۵ ده منه کار کسمز» دئییب، چاخیری شوشهدن استکانا سوزوب، کولاسیز، بیر نفسه باشینا چکدی. چاخیر دیل- بوغازینی یاندیریب، یاخا- یاخا آشاغی آخدی. غیر ارادی اولاراق، گؤزلرینی قییب، باشینی تیترهتدی. بارماغینی قاتیغا باتیریب، یالادی. گئنه نیگارین حوزونلو باخیشی، ملاحتلی گولوشو گؤزونون اؤنونده جانلاندی. نیگار دانیشکدهنین ضیالی قیزلارینین ایچینده اؤنجول ساییلسایدی دا، ستارا ائله گلیردی کی، او اینجه، نازیک شوشه کیمی بیر قیزدی. اَل دَیمهمیش سینا بیلر.
آرزومان «هاااااای… هاااای. هاااای روزگار» دئیه- دئیه ستارین میزینین باشیندان اوزاقلاشدی. ستار شور خیارا بیر دیش وورب، بشقابین ایچینه آتدی. پئشخوانا دوغرو گئدن اورتا بویلو آرزومانین دوشوک چیینلرینه، چیینلریندن بوغدایی ساچلارینا باخدی. آرزومان کئچیب، پئشخوانین دالیسیندا اوتوراناجان گؤزونو اوندان آییرمادی. یار- یولداشلاری ایلا چاخیر ایچمک اوچون عادت اوزره «مامئت»ه یا دا «ارزان»نین زئرزمیسینه گئدردیلر. اورالاردا «بالزام» دان توتدو، «سلطانیه» «مراغا» حتی «۵۵» ده تاپیلاردی. اوستهلیک، مامئتین خؤرکلری نین ایچینده دادلی- دوزلو زینگ و کوفته ده اولوردو. اؤز- اؤزویله خلوت ائدیب، اؤزونو چاخیرین هاواسینا بوراخماغا احتیاج دویدوغوندا، آرزومان دایینین صفالی آمما محقر یئرینه گَلَردی. هردن بیر ده، گلیب، ایکی- اوچ یاشا دولموش دوستویلا اوتورب، صحبتلهشیب، بیر آز میرزه علیاکبر صابر، بیر آز میرزه علی معجز یا علیآغا واحدی چاخیرلارینا مزه ائدردیلر. آرزومانین یئری، ستارین لاپ اورهیه یاتیم یئریایدی. اوردا خلوتینی خارابلایان هئچ بیر نه اولمازدی. ستار آرزومان دایینین اول- آخیر جاوان مشتریسیایدی.
ایکینجی، اوچونجو ایستکانی دالبادال باشینا چکدی. آرزومان گؤزآلتی ستاری سوزودو. «ساتتار افندی، مامان هله قارتوپیلاری پیشیرمهییب. چاخیر آج قارینی خارابلار اوغلوم!» دئدی.
باشی قیزیشمیش ستار، یاستی- یاستی: « دایی، منیم دردیم قارین دردی دییل کی…» دئییب، سوسدو. گئنه ادبیات دانیشکدهسینده کریدورون دیبیندهکی کیلاس گؤزونون اؤنونه تیکیلدی. نیگار، الینده «ارک» آغآپباغ گؤزل سیر- صیفتی ایله، نفتی سوبانین دیبینده اوتورموشدو. هر زامانکی کیمی ساچلاری هؤروکلو دئییلدی. خورمایی ساچلاری، یاشیل پالتوسونون خز یاخاسینا شلالهلنمیش، ژورناللارداکی خاریجی مانکنلره بنزهییردی. ادبیات دانیشگاهینین عاغیللی- باشلی، ضیالی تایسیز قیزینین یازدیغی مقالهلری دانشجولارین، اوستادلارین الینده، ال به ال دولانیردی. بئش- آلتی اوغلان، آری کیمی نیگاری دؤورهلهمیشدیلر. اویسا، اوغلانلاری اونون دؤورهسینده گؤردوکده، قیسقانجلیق جانینی، عاغلینی بورودو. نیگار «ارک» درگیسیندن بیر یازی سئچیب، اوخوماقدایدی. ستاری قاپینین چرچیوهسینده گؤردوکده، حوزنلو، ووقارلی باخیشییلا اونا باخیب، خوش کؤنوللوجه «ارک-ین تازا نومرهسی چیخیب، بیزده باشمقالهنی اوخویوروق» دئدی. ستار: «سیز ایشیزده اولون. من یولداشلارین بیرینی آختاریرام… دئدیم بس بوردادی» دئییب، کیلاسدان چیخدی. نئچه آددیم گئتمهمیش کوریدورون اورتاسیندا دایاندی. بوتون گوجویله دیواری تپیکلهدی. یوموروغونو دیوارا چیرپاندا، بارماقلاری گؤینهدی…
یئنه چاخیری شوشهدن استکانا سوزدو. آرزومان «هاااای هاااای هاااای» دئدییب، پئشخوانا دیرسکلندی. ستار استکانی برکدن میز اوسته چیرپاندا، آرزومان باشینی توولادی. ستار بیر قاشیق قاتیق یئیب، سسینی اوجالتدی:«پنبهی داغ جنون ایچره نهاندیر بدنیم… دیری اولدوقجا لباسیم بودور، اؤلسم کفنیم…». گؤز یاشلاری یاناقلاریندان آخیب، بوغلاریندان دوداغینا سیزدی. گؤز یاشینی دادیزدی. ندنسه قفیلدن اوشاقلیق چاغلاری یادینا دوشدو. اوشاقلیغینا دؤنمهیی، باشینی آناسینین دؤشونه دایاییب، دویونجا آغلاماغی اؤزلهدی. اوشاقلیقدا بورنون سویو آخاندا دیلیایله یالاییب، شور دادیندان خوشلاناردی. بیر داها دیلینی دوداغینا سورتدو. گؤز یاشینین شور طعمی، بو دفه دادسیز ایدی.
آرزومان « هاااای هااااای شاهرییار… پیدر عشق بسوزد که در آمد پیدرم» دئییب، رفدن یاریمچیق بیر یئکه شوشهنی گؤتوروب، ایستکانا سوزودو. تامسینا- تامسینا گیلاناری رنگده ایچکینی ایچمهیه باشلادی. ستارسا شوشهنی گؤتوروب ایستکانا سوزمک یئرینه بیر قورتوم شوشهدن ایچیب، بیر دیش شور خیاردان یئییب، یاستی- یاستی « آرزومان دایی… آرزومان دایی…» دئدی. ائله یاستی- یاستی دانیشیردی کی، آز قالا سسی اسلوموشنه دؤنسون. گئنه اوجا سسله اوخوماغا باشلادی: «عاشیق صادیق منم! مجنونون آنجاق آدی وار… منده مجنوندان فزون عاشیقلیک استعدادی وار…»، باشینی میز اوسته قویوب سسسیز- سسسیز آغلادی.
«مامان» قولاب توخونماسی الینده، پیللهلردن آشاغی ائندی. ستارین باشینی میز اوسته گؤردوکده «اولماسین آزار ساتتار افندی» دئدی. ستار باشینی میزدن قالخیزدی. پالتوسونون یئنگیسی ایله گؤزلرینین یاشینی سیلدی. «مامان»نا باخدیقدا، دئیهسن ایچیینده بیر یارانین کؤزمهیینی قوپارتدیلار. اونودماغا چالیشدیغی نیگار یئنه یادینا دوشدو. «مامان»ین دا گؤزلری نیگارین گؤزلری کیمی یاشیل رنگده ایدی. یاستی- یاستی«مامان افندی!» دئدی. «گاهدان یئر اوزونده نؤقطه بویوندا اولان بیر اینسان گؤزونده ائله یئکهلیر، ائله یئکهلیر، اوندان باشقا هئچ کیمی گؤره بیلمیسن. حالبوکی او سنه قاداغان دی… سن هارا، او هارا… ایکی آدا کیمی… ایکی اوقیانوس کیمی…»
شوشهدهکی چاخیرین سون قطرهلرینی باشینا چکدی. مامان آرزومانا باخیب، باشینی بولادی. قیرمیزی صندللرینی یئرده سوروتلهیه- سوروتلهیه کئچیب پئشخوانین دالیندا اوتوردو. عمامه ساپینی پئشخوانین اوستونه قویوب، قلاب توخونماسین توخوماغا باشلادی. ستار بوش شوشهنی آرزومانا ساری توتوب «قادان آلیم دایی، بیر چَتوَل ده وئر» دئدی. مامان ایسه باشییلا آرزومانا آپارماماغینی آنلاتدی. ستار «مامان»نین قاش- گؤز اویناتماسینی گؤروب: «مامان افندی، بیلیسن مئییین داشقینلیغی، نئییین آتشی ندندی؟». مامان آرزومانا باخیب، گولومسهدی: «کئفلیدن آییغی اولماز» دئدی. ستار «بیر چَتوَل ده گتی دایی! قوی بیر گون ده من دولوب داشیم داااا» دئدی. آرزومان پئشخوانین دالیندان قالخییب، الینده شوشه، ستارین اوتوردوغو میزه ساری گئتدی. ستار شوشهنی آلیب باشینا چکدی. سونرا دیش وورموش شور خیاری گؤتورب، یئریندن قالخدی. یاستی- یاستی « دایی، سن دئییرسن بَه من تورپنان ایسپید ایچن علی بئداوامجان یوخام؟»
آرزومان اوزونتولو- اوزونتولو ستارین قولوندان یاپیشیب «اوغول، اَیلش هوش- باشین یئرینه گلسین سونرا گئت» دئدی. ستار ساغ الینی شالوار جیبینه آپاریب، بیر قیرمیزی اونلوق اسکناس چیخارتدی. سونرا سول الینی جیبینه سالیب بیر ده بیر گوموش بیر تومنلیک چیخاردیب، پوللاری پئشخوانین اوستونه قویوب، قاپییا ساری یوللاندی.
الینده دیش وورولموش یاریمچیلیق شور خیار، سندلیه- سندلیه داش ماغازالارادان شهناز مئیدانیا ساری دؤندو. خیابانین باشیندا دایاندی. ادبیات دانیشگاهینا گئتمهلییدی؛ آمما آددیمینی آددیمیندان گؤتوره بیلمیردی. آرخین قیراغییندا اوتوروب آیاقلارینی قارنان دولو آرخین ایچینه قویدو. نیگارا باخدی. نیگار کیلاسدا سوبانین دیبینده زیل سسیایله اونو دؤورهلهین اوغلانلارا مقاله اوخویوردو. بیر آزدان تپهسی اوسته آرخین ایچینه ییخیلیب، باشی قارا قویلاندی. دیش وورلموش شور خیار آرخین قیراغیندا قار اوستونه دوشموشدو…
۹۲٫۱۰٫۶
***
اوروسو: لای- لای تاختا قاپیلار اولوردو – هله ده تکه- توک قدیمی محلهلرده گؤزه دَییر- قاپینی آچدیقدا پارچا کیمی لایبهلای بیر- بیرینین اوستونه ییغیلیب، باغلادیقدا لایبهلای ایکی (ساغ- سول) طرفدن آچیلیب، گلیب بیر- بیرینی توشلاییر. سونرا هر ایکی تای دان بیر اوزون دمیر کمربند کیمی اوزانیب، قیفیل یئرینده بیر- بیری اوسته اوتورار. سونرا اونلارین اوستوندن قیفیل ویریلار.
ایسپیت: الکل.
قایناق: ایشیق سیته سی


text:
داها باشلادیم طاهره خانیمگیلی ایزلهمهیه. طاهره خانیمین ایکی قیزی وارایدی, بیر اوغلو. اونلارین ائولری دربندین دیبینده ایدی, بیزیمکی دربندین ایکینجی دؤنومونده. اونون اوچون هر وقت طاهره خانیمین اوغلو کوچهدن کئچنده, پنجرهدن اونا گؤز گزدیرردیم. نئچه یول گؤزو منه ساتاشمیشدی. باشین یوخاری توتاندا. چکیلردیم, گؤزونه گؤرونمهیم. باخیب دا, اونو داواخاناچیلارلا توتوشدوراردیم. چوخ فیکیرلشردیم«گؤرن هانسینا بنزیر؟» آغزی- بورنو بیرینه, بویو- بوخونو بیرینه, شستلی جوان اولوب, اوزونه کیشی شیققی قوندوقجا دا آیریسینا اوخشاردی…
بو سؤزو ائشیدندن بری, ایینه ووردوردوغوموز داواخانادان, اوشونمهیه باشلادیم, چکیندیم اوردان. آراکسدینین دالیندا, دووار دیبینده کی تختین اوستونده اوزاندیقدا, اورایا آسیلان گیرده تابلودا, جاما دولاشان ایلان جانلاناردی, گؤزومون قاباغیندا. سوزولوب منه ساری گلردی. آنامین چادراسیندان برک یاپیشاردیم. دئیردی به ایینهدن قورخورام. «بو دا تازا چیخدی! اَره وئرمهلی اولور بالا- بالا, ایندی- ایندی, اوشاق اَداسی گتیریر.» دئیردی ائوده.
او داواخاناچی بوغو بورما بیر کیشیایدی. دؤکتوردن چوخ بیزیم قصابا بنزردی- طاهره خانیمین اوغلونا دا هئچ بنزهمزدی- کوچه باشینا قالمیش قصابا. بلکه ده قارداشیمیشلار. اَتی ائله شاققالاردی, چاپاجاغی ووراردی سوموکلو اته, سوموک ایکییه بؤلونردی, گاهدان دا اوغولاردی…« آخی بونلاردان اونا نه؟» طاهره خانیمین اوغلونون بیغلاری نازیک ایدی. اینجه بیر اوغلان ایدی. «یانی بیری سونرا بئله کوبودلاشا بیلر, گؤره سن؟»
بیر یول دربندین ایکینجی تینین چؤننده, لاپ اوز به گؤز چیخدیق. بیر آن دونوب, قالدیق. پاییزین توتوق هاوالی گونلرینین بیرایدی. او گون گؤزلرینه باخدیم. آلاگؤزودو! نه طاهره خانیم آلا گؤزودو, نه اَری, نه داواخاناچیلار…! بلکه گئیدیی بال بویا یاغمورلوق گؤزلرینده عکس اولموشدو. آما یتی- یاز ایدی بیرداها گؤزلرینه فیکیر وئرنده, توخلاشمیشدی. قونورا چالیردی! طاهره خانیمین گؤزلری کیمی. اَرینین گؤزلری کیمی.
هله بیرگون جلیل آغانین داواخاناسیندان پامبیق آلاندا, گؤردوم او دا گلدی, چکیلیب قیراغا, نوبهمی وئردیم باشقاسینا. دایانیب, دانیشارکن گؤز تیکدیم اونلارا. «یوخ, جلیل آغایا بنزهمیردی.» آما گولنده ایکیسینین ده زنخدانی چوخورا دوشوب, اورهیه یاتیم ائلیردی اونلاری. بیلمیرم او گون نه ایشلری وارایدی, بئله خوش- بئشلشیردیلر. آما بیردن دؤنوب گؤزو منه ساتاشاندا, دوروخسولاندی. اوزلرینین گؤرونوشو بیر- بیرینه چالیردی…من داها گؤزومو بیلهلریندن آییرمادیم. او دا گاهدان دؤنوب منه باخیردی. آخیردا جلیل آغا دیله گلدی «خانیم سیز نه ایستهدیز؟» اونوتموشدوم نه یه گلمیشم. جلیل آغا شککه دوشوب ده, دؤنوب طاهره خانیمین اوغلونا باخدی. او دا باشین آشاغی سالدی.
گونلرین بیر گونونده, طاهره خانیم, باجیسی دوغاندان سونرا قوناقلیق وئرمیشدی. بیزی ده چاغیردی. دازالاق کؤرپه, کیشیلرین چوخونا بنزیردی, ددهسیندن سووای! ددهسینین باشی توم ایدی- قارا”, فر,توم. اوشاغین باشی سئیرک, قوش توکو کیمی اوچاناق, اؤزوده ساریمتیل ایدی.اوشاغی هره بیرینه بنزهدندن سونرا, دئدیلر اوشاق مین هاوایا چالار, سونرا اؤزو اولار. بیر سویو بونا بنزر, بیر سویو او بیرینه…آخیردا اؤزونه بنزر!
ایش لاپ چتین اولموشدو. ائپودو فیکیریم اؤز خیاوانیمیزین داواخاناچیلاریندان سووای, او بیری خیاوانینکیلارا دا گئدیردی. بیرزاد آلماق باهاناسینا گئتدیم بیرینه…گؤردوم دانیشاندا دوداقلاری گیردهلهنیر. ایندی گل بیر یول طاهره خانیمین اوغلون دانیشدیر, یا دانیشاندا دوداقلارینا گؤز تیک! بیر آخشام اوستو, ساعاتی سوروشدوم اوندان. دئدی: دؤرد. اؤزومو دانلادیم. بللیدی دا دؤرد دئینده دوداق گیرده لنر…نئچه هفته سونرا آخشام سککیز- زادایدی. دئدیم: باغیشلایین ساعاتیم دالییا قالیر…«خواهیش ائلیرم» دئییب سککیزه بیر ربع قالیری-نی ائله دئدی, دوداقلاری قاباغا گلیب, گیردهلهنرک. دوداقلاری دولغون ایدی, اونون دوداقلارینا تای. «آی, اؤزودی, تاپدیم» دئدیم…«آنجاق او کوله کیشیدن بئله اوجا بوی بیر اوغلان؟!» فکری آتیلدی ذهنیمه, قویمادی تاپدیغیمدان اؤونم!
بیلدیم آنام مجمعینی ایسلاق گؤردوکده حیرص باغیرساغینی کسهجک. چایلار دا سویوموش اولاردی. هرنه ایسه کئچدیم اوتاغا.
طاهره خانیم منی اوغلونا ایستیردی!«اصلینده اوغلان اؤزو سیزین قیزی بَیهنیب» دئدیلر. منده باشیما خئییر دئدیم, اورهییمده. ال- آیاق ایتیردییمدن بیرزاد اوخودو, یازیق اوغلان. ایندی دئییب به سئوینجک دوشموشم…کیریخلیغیم اوندان چوخ ایمیش آنجاق کی, ائله تومدو.
جوابیم اونا باها باشا گلدی. سینیخدی. اوندان بری, داها باشیمی آشاغی سالاردیم, راستلاشاندا. باشیمی یئره تیکردیم. اصلینده آز قالا اؤزوم ده یئره گیرم. اودا باخیب, سووشاردی…
***
ایللر اؤتموشدو بیر داها اونو گؤردوکده. توک- باشی آغارمیشدی. بو یول یئریمده میخلانیب, قالدیم. توک- باشینین آغلیغیندان یوخ, بنزریشیندن!
«آی آی آی, بئله ده ایش اولار؟» دئدیم. «آدام دا, آداما بو قدر بنزر؟»
طاهره خانیمین اوغلو او الدن گلیردی, من بو الدن او اله کئچیردیم خط کشلیک اوستونده. منی گؤروب, دایانیب, سونرا کئچدی.
«عکسلرین گؤرموشدوم. نئچه ایل قاباق, بیر یول دا اؤزو گلمیشدی. سینیخمیش, توک- باشی آغارمیش بیر کیشی ایدی. دوز طاهره خانیمین اوغلونونو ایندیسینه بنزیردی, دوز!» بو سؤزو دوشونرکن, چیراغ آچدی من قالدیم آرادا, دالیدان اونا باخا- باخا.
آز قالدی قالام ماشین آلتیندا. ماشینلارین سیگنال سسینه دؤندو. منی گؤرجک قاییتدی گلدی منه ساری, قولومدان یاپیشدی آپاردی او اله منی. یوخ جوابیم, اونا آغیر گلمیش ایمیش, منی بو حالدا گؤردوکده بئله, اؤزونو ساخلاشدیریب, هئچ زاد سوروشماسین.
عقله گلمز بیرزاد دوغرولموشدو خیاوانین آراسیندا. ایستهدییمی تاپمیشدیم. آنجاق…
چوخدان ایدی داواخاناچیلاردان یاخام قورتولموشدو…
آنجاق بونو چؤزمک اونلاردان دا چتین اولدو. طاهره خانیمین اوغلو عئینی بیزیم اَبی دایی اولموشدو.
آنامدان ائشیتمیشدیم «اَبی دایین بیر قیزی سئوردی, وئرمه دیلر, کؤکوندن مملکتی بوراخدی,چیخدی گئتدی.» دئیه. داها بو سفر آنامدان سوروشدوم ابی دایینین سئودیی قیزین آدین. اوّل میننا-میننا دوشدو, سونرا دئدی: -طاهره! هویوخ قالدیم…
بئینیمی چوخ یوروب, حئساب گئتدیکدن سونرا, گؤردوم آخی اوندا کی اَبی دایی بوردا دئییلمیش…
«یانی سئومکدن بنزرلیک یارانا بیلر؟!»
یا «بلکه ده سئویب, چاتماماق, آداملاری بیر- بیرلرینه بئله بنزه در!»
یئنه من قالدیم, همی سوچلو, همی جوابسیز!


text:
اوغوز تی وی:بیلدییینیز کیمی، کئچن ایل قیشین اوْرتا آییندا، «دنیز» درگیسی اۇرمو بیلیمیۇردونون درگیلره باخان کمیتهسی طرفیندن ۶ آی بوْیونجا یاییمدان دۇردورولدو.
ایندیسه، اوْ اوْلایدان یاخلاشیق ۴ آی سوْنرا، اۇرمو بیلیمیۇردوندا تۆرك ديلينده یاییملانابیلن تكجه درگی، بیلیمیۇردون درگیلره باخان کمیتهسی طرفیندن باسقییا اۇغرادیلماقدادیر. بۇگۆن یوْل درگیسینین سوْروملو یؤنهدیجیسی، بۇ درگینین سوْن ساییسیندا یاییملانان یازیلاردان دوْلایی، بیلیمیۇردون درگیلره باخان کمیتهسی طرفیندن گؤندریلمیش سۇچلاما(اتهام) ایچهریکلی بیر گؤندری ایله قارشیلاندی. بۇ سۇچلاما گؤندریسینده گتیریلن بؤلوملرین کؤکسوز اوْلدوغونا باخمایاراق، اوْنلارلا ایلگیلی بیرنئچه اؤنملی قوْنونو وۇرغولاماق ایستهیردیم:
توْخوندوقلاری ایلک قوْنو لاتین الیفباسی دیر. دئمهلییم، درگیلرین یاییم قۇراللاریندا(آیین نامه) لاتین الیفباسینین ایشلهدیلمهسینه قارشی هئچ بیر قاداغا قوْیولمامیشدیر. بۇنونلا بئله، یوْل درگیسینین ایچ یازیلاریندا لاتین الیفباسی قۇللانیلمامیشدیر و درگینین قابیغیندا ایشلهنن یازی الیفباسی یالنیزجا بیر طرح ساییلابیلر.
گتیردیکلری ایکینجی قوْنو درگینین تۆرك ديللي يازيلاريدير. ورغولامالييام، درگیده یازیلان تۆم تۆرکجه مقالهلر آذربایجان تۆرکجهسینده یازیلمیشدیر. آما بۇنلارین تۆرکجهدن آنلادیقلاری یالنیزجا بیرنئچه سؤزجوکده خلاصه اوْلونور و بۇ سؤزجوکلرین دیْش و خاریجینده ایشلنمیش تۆم سؤزلر آذربایجان تۆرکجهسیندن ساییلماییب، ایستانبول تۆرکجهسی دئیه بیر اؤزگه(!) دیله باغلانیلیر. معیار دیل`دن نسه آنلامایان ائلهجه ياشاملاريندا بير صفحه بيله تۆرك ديلينده يازي اوْخومايان بۇ آداملار، تۆركجه يازيلميش مقالهلرده بیرسیرا سؤزلری باشا دۆشمهدیکلریندن دوْلایی، درگینین تۆرکجه یازیلارینین معیار دیلده دئییل، فارسجایا بۇلاشمیش بیر تۆرکجهده یازیلماسینی ایستهییرلر. اۆستهلیک، اۇرمو بیلیمیۇردوندا دنیز و یوْل درگیسینین تۆرکجه- فارسجا دئیه ایکی دیللی درگی اوْلماسینا باخمایاراق، تۆرکجه یازیلمیش مقاله و بؤلوملرین فارسجایا چئویریلمیشینی ده درگینین یانیسیْرا گتیریلمهسینی ایستهییرلر!
آرتیرمالییام، اۆستده سیْرالادیغیم قوْنولارین هئچ بیرینه “ایراندا درگیلرین یاییم قۇراللاری”- دا قاداغا قوْیولمامیشدیر و بۇنلار یالنیز اۇرمو بیلیمیۇردونون درگیلره باخان کمیتهسینین قوْنداردیغی قانونلاردیر. آیریجا، اۇرمو بیلیمیۇردوندا سسسیزجه قوْنداریلان بۇ قۇراللار دنیز و یوْل آدلی تۆرك ديللي درگیلرین سوْروملولارینا بیلدیریلمهمیش و ابلاغ اوْلونمامیشدیر!
قالان سۇچلامالار دا اۆستدهکیلره تای کؤکسوز و اساسسیز دیر. یوْل درگیسینده یاییملانان هئچبیر مقاله اۇیدو کانالی ویا سیتهدن گؤتورولمهمیش و یازیلار، بیرباشا یازارلارین اؤزوندن آلینمیشدیر. ائلهجهده حضرت محمد`ین آدینی یازییا اۇیغون اوْلاراق “محمد” بیچیمینده یازماق، کسینلیکله سایغیسیزلیق آنلامینا گلمز. سوْنونجو سۇچلامانین اؤرنک وئریلمهدن اوْرتایا قوْیولوشوندان دوْلایی یانیتلاماغی دا گرکسیز و بوْشونادیر.
سایغیلاریملا
دنیز درگیسینین سوْروملو یؤنهدیجیسی
اۇرمو بیلیمیۇردوندا تۆرك ديللي درگیلره قارشی باسقیلار آرتماقدادیر
اوغوز تی وی:بیلدییینیز کیمی، کئچن ایل قیشین اوْرتا آییندا، «دنیز» درگیسی اۇرمو بیلیمیۇردونون درگیلره باخان کمیتهسی طرفیندن ۶ آی بوْیونجا یاییمدان دۇردورولدو.


text:
من ایلک گوندن دئدیم کی، اونو، قانونون طلب ائتدیی کیمی، آذربایجانا وئرمک لازیمدیر.
آخار. آد خبر وئریر کی، بو سؤزلری بئلاروس پرزیدنتی آلکساندر لوکاشنکو «پرزیدنتله بؤیوک دانیشیق» زامانی بلوگر آلکساندر لاپشینین آذربایجانا وئریلمهسی ایله باغلی بلاروسون قراری حاقدا دانیشارکن دئییب. پرزیدنتین سؤزلرینه گؤره، ایسرائیل و روسییا وطنداشی اولان لاپشینه سؤزوگئدن ایکی اؤلکهدن هئچ بیری صاحب چیخماق ایستهمهییب:
«آذربایجان بیزه دئییل، اینترپولا مراجعت ائدیب. بیز اونو سربست ده بوراخا بیلردیک، اما بو، دوزگون قرار اولمازدی. بوتون بین الخالق نورمالارا، او جملهدن، اینترپولون قرارینا اساساً بیز اونو حبس ائدیب آذربایجانا یوللامالی ایدیک.
بیز نیه، هانسی ماراقلارا اساساً اونو آذربایجانا وئرمهمهلی ایدیک؟ بیزیم بوردا هئچ بیر ماراغیمیز یوخدور. گلهجکده بیزیم ده باشیمیزا بئله حادثه گله بیلر. بونا گؤره ده عدالتلی قرار وئرملی ایدیک.
ایسرائیلین، روسییانین نه ایستدیی هئچ معلوم دئییل. آذربایجانین طلب و ایستیی ایسه معلومدور. لاپشین ایستییردی کی، اونو سربست بوراخاق. اما بونو ائده بیلمزدیک. بو بیزیم طرفیمیزدن بؤیوک عدالتسیزلیک اولاردی.
ایسرایلله آذربایجانین چوخ سیخ امکداشلیغی وار. ایسرائیل ایستسیدی، بو حاقدا آذربایجانلا راضیلیغا گلردی. اونلار ایستهسه، لاپشینین باشیندان بیر توک ده اسکیک اولمایاجاق.
بو حادثهنی شیشیرتمک لازیم دئییل. آیسبرگین گؤرونمهیهن طرفلریندن خبرسیزسیز».


text:
مایکروسافت دیلمانجی
مایکروسافت دیلمانجی مایکروسافت شیرکتینین یئنی چئویری (ترجمه) سیستمی. اینترنت اوزهرینده چئویری سیستمیندن سؤز گئدرکن؛ Google Translate (گوگل دیلمانجی) هامینین خاطیرینه گلیر. اما بو آرادا مایکروسافت, Microsoft Translator چئویری سیستمی ایله گوگله مئیدان اوخوماق ایستهییر.
Microsoft Translator سیستمینی ایندی ویندوز۱۰-نون ائستوروندان الده ائتمک اولور, تاساریملایانلارین دئدیکلرینه گؤره؛ بو چئویری سیستمی تامام ویندوز ایشلتیم سیستملی آراجلاردا قوللانیلاجاقدیر.
Microsoft Translatorسیستمی, متنلری ۵۰ چئشیدلی (مۆختلیف) دیللره چئویره بیلمک ایمکانی واریدیر. Microsoft Translatorسیستمی گؤرسل (تصویری) چئویرینی ده دستکلهییر. مایکروسافت شیرکتی آچیقلاماسیندا گؤرسل چئویرینین هله بو آنا قدر تکجه ۱۸دیلی دستکلهمهیینی وورغلادی.


text:
"سرپل ده ملی اردوکوچلری و طالبان آره سیده توقنه شوو دوام ایتماقده"
سرپل ولایتی نینگ کوهستانات تومنیده سیلاولرده آواز بیریش اوچون کارت ترقه تیش سیارتیمی نینگ امنیتی نی تامین لش اوچون وظیفه لنتیریلگن ملی اردو کوچلری نینگ نقیله واسطه لری ماین بیلن دوچ کیلگن 2 عسکراولیب 7عسکریره لنگن.
محل رسمیلریگه کوره، کوهستانات تومنیدن سرپل مرکزی تمان قره ب کیله یاتگن بیر پیت اردو کوچلری نینگ نقلیه واسطه لری ماین بیلن دوچ کیلگن.
سرپل ولایتی نینگ امنیه قوماندان لیگی امنیت آمری سخی داد حیدریگه کوره 2 عسکری اولیب و باشقه 7 عسکری هم یره لنگن.
محل مقاملری، ماین پارتله گندن کیین طالب لر و ملی اردو کوچلری آره سیده آتیشمه لر باشله نیب و بوگون گچه هم دوام ایتیب کیله یاتگنی نی معلوم قیلماقده لر.
حیدری گه کوره، دوام ایته یاتگن توقنه شووده ایککله تمانگه هم ییریک زیان ییتیب لیکن حاضرگه قدر طالب لر تمانیگه یتگن تلفات خصوصیده انیق معلومات یوق.
سرپل ولایتی نینگ ایرم حدودلریده قوراللی طالب لر انچه فعال بولگن لیگی ایتیله دی، لیکن دولت کوچلری خوفسیزلیک نی تامین قیلیشگه اورینه یاتگن بولسه ده حاضرگه قدر وضعیت یخشی لشمه گنی اهالی نینگ خواطریگه سبب بولگن.
شونینگ دیک سیلاولر مستقل کمیسیونی هردایم اولکه ده گی امنیتی وضعیت، سیلاولر جریانیده قیینچیلیک یره تیب کیله یاتگن لیگی نی معلوم قیلماقده ، بیراق ایچکی ایشلر وزیرلیگی سیلاولر باشلنگونگه قدر اولکه بویلب برچه آواز بیریش مرکزلری نینگ امنیت نی تامین لشی تاکیدله ماقده .


text:
تورکییهنین هاتای بؤلگهسیندن سورییایا گئتمک ایستین روس عائلهسینین دپورتاسییا ائدیلمهسی اوچون چالیشیریق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری روسییا خاریجی ایشلر ناظرلیگی اینفورماسییا و مطبوعات دپارتامنتینین دیرکتور معاوینی آرتیوم کوژین بیلدیریب.
"عائلهنین قوهوملارینین ۵ ایولدا مراجعتیندن سونرا روسییانین تورکییهدهکی سفیرلیگی درحال هاتایدا همین عائلهنین ساخلانیلماسینی تعمین ائتدی"، - کوژین قئید ائدیب.
سؤزوگئدن شخصلرین تورکییهده تاپیلیب ساخلانیلماسی ایله باغلی معلوماتلارین و رسمی سندلرین تقدیم ائدیلمهسی و مووافیق قرارین وئریلمهسیندن سونرا بو شخصلرین روسییایا دپورتاسییا ائدیلمهسینین تعمین اولونماسی اوچون تورکییه خاریجی ایشلر ناظیرلیینه ۳ دفعه مراجعت ائدیلدیینی دئیهن کوژین عائلهنین روسییاداکی قوهوملاری ایله ده دایم علاقه ساخلانیلدیغینی سؤیلهییب.


text:
میگرن
میگرن — باشین بیر (نادیر حاللاردا هر ایکی) حیصّهسینی احاطه ائدن گوجلو و ازابوئریجی ائپیزودیک و یا دایمی آغریلارلا مۆشایعت اولونان نئورولوژی خستهلیکدیر. بو حالدا باشدا هر هانسی تراوما، اینسولت، بئیین شیشی اولمور. میگرن زامانی باش آغریلاری آرتئریال تضییقین آرتماسی و یا کسکین آزالماسی، قلاوکوما توتمالاری و یا کله داخیلی تضییقین آرتماسی ایله الاقدار دئییل. میگرن آغیر فورمالی بیرینجیلی باش آغریسینین ان گئنیش یاییلمیش نؤع دور. یاییلما درجهسینه گؤره ۱۰% کیشیلرده، ۲۲% قادینلارداموشاهیده اولونور. "میگرن" سؤزو فرانسه منشألی اولوب، اؤز نؤوبهسینده یونان دیلینده "باشین یاریسی" معناسینی وئرهن ἡuιkpavίa (همیکرانیا) سؤزوندن گؤتورولموشدور.
ایچیندهکیلر
سینیفلاندیرماسی[دَییشدیر]
تۆره لری[دَییشدیر]
میگرن خستلیینین ۲ نؤوو واردیر:
- اورالی میگرن؛
- اوراسیز میگرن
میگرن خستلیینین ان گئنیش یاییلمیش نؤوو اوراسیز میگرن تیپیدیر. اوراسیز میگرن ۴ ساعتدان ۷۲ ساعتا قدر داوام ائده بیلر. اوراسیز میگرن زامانی آغری فیزیکی و ذهنی فعالیّت زامانی، ایشیغا و سسه حسّاسلیق زامانی داها دا آرتیر. اۆرک بولانما، قۇسما ایله مۆشایعت اولونور.
میگرن اوراسی[دَییشدیر]
میگرن اوراسی – میگرن باش آغریلارینین اوّلینده و یا اوندان اؤنجه باش وئرهن نیشانلارین کومپلکسیدیر. تیپیک اورا ویزوال و/و یا سئنسور هیسسیاتین موقتی پوزولماسیندان و/و یا دانیشیق دیسفازییاسی نیشانلاریندان عبارتدیر. نیشانلار موثبت (مثلاً: ایشیقلانما، لکهلر، ایری خط لر، اینه باتماسی) و منفی (گؤرمهنین ایتمهسی، دیلین توتولماسی) اولا بیلر. نیشانلار ۵ دقیقه عرضینده تام فورمالاشیر و ۶۰ دقیقه عرضینده کئچیر. اورانین موختلیف علامتلری آردیجیل اولاراق باش وئره بیلر.
آچیغا چیکمامیش سببلر[دَییشدیر]
معین عامللر میگرن توتماسینا قیجیق اولا بیلر (قئید ائتمک لازیمدیر کی، ساده بیر قیجیق میگرن توتماسینین باشلانماسینا سبب اولا بیلر، هالبوکی بیر نئچه عاملین کومبیناسییاسی توتمایا چوخ نادیر حاللاردا سبب اولور): ایستی، سویوق، موختلیف قوخولار، پارلاق ایشیق، سسکوی، فیزیکی گرگینلیک حرکت، کرونیک ایسترس، یوخو پوزغونلوغو، واختسیز/پیس ییئجئکلانما، توتونچکمه، cاینسی یئتکینلیک دؤورو، مئنسترواسییا و یا اووولیاسییا، مئنوپاوزا، هامیلهلیک، درمان عاملی (نیتروقلیسئرین، اورال کونتراسئپتیولر، هورمونال تئراپییا، اوپیات و باربیتوراتلار، نیفئدیپین و س.)، ییئجئک محصوللاری (سیتروس مئیوهلری، ترکیبینده کوفئین، نیتریتلر و آسپارتام اولان ییئجئک محصوللاری، یئتیشمیش پئندیر، شوکولاد، آلکوقول، مونوسودیوم قلوتاماتلی ییئجئک محصوللاری و س.).[۱]
کلینیک علامتلری[دَییشدیر]
میگرن تئز-تئز راست گلینهن اۆرک بولانماسی، قۇسما ایله مۆشاهیده اولونان، ایشیغین و سسین تأثیریندن گوجلنهن اوزونموددتلی باش آغریسیدیر. همچینین میگرن نئورولوژی خستهلیکدیر. میگرن آغریلاری ساعتلار و یا گونلرله داوام ائدیر. اوزون مدت داوام ائدن میگرن آغریلاری میگرن دۇروم آدلانیر. میگرن زامانی باش آغریلارینین سببی قان دامارلارینین اطرافینداکی اعصاب لیفلرینین کیمیوی پرئپاراتلارین تأثیری، قان دامارلارینین گئنیشلهنمهسی نتیجهسینده سیخیلماسیدیر. بو خستهلیک اساساً قادینلاردا گئنیش یاییلیب. میگرن باش آغریسی اۆرک بولانما، دیارئیا، ایشیغا، سسه حسّاسلیق، قان دؤورانینین ضعیفلهمهسینه سبب اولور. میگرندن اذیت چکهنلر باش آغریلارینین سببینی موختلیف فاکتورلا علاقهلهندیریرلر. میگرنین علامتلری باش آغریسیندان بیر مدت اوّل، فوری باش آغریسینا کئچهن واخت، باش آغریسی ایله عینی زاماندا و باش آغریسیندان سونرا عمله گله بیلر. میگرنین اساس خۆصوصی نیشانلارینا عاییددیر:
- پولساسیائدیجی و نبضین وۇرماسی ائتمهیهن بیرطرفلی آغری؛
- ۴ ساعتدان ۷۲ ساعتا(۳ گونه) قدر داوام ائدن آغری؛
- اۆرک بولانما، قۇسما؛
- ایشیغا،قوخویا،سسه حسّاسلیق.
- امک قابیلیتینین ایتیریلمهسی
- عادی فیزیکی یوکدن آغرینین گوجلهنمهسی
اۆرک بولانما و ایشیغا قارشی آرتمیش حسّاسلیق ایله مۆشاهیده اولونان، امک قابیلیتینین محدودلاشدیریلماسینا گتیرهن تکرارلانان کسکین باش آغریلاری ایله نئورولوژی مۆعاینهلرین نتیجهلری نورمال اولان مریض لر میگرن خستهلیگی اولان خستهلر کیمی قبول اولونمالیدیرلار
مۆالیجه اۆصوللاری[دَییشدیر]
آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراشتیرماچیلاری آراشدیرمیشلار کی، کسکین باش آغریسینا سبب اولان میگرن هاوا دییشیکلیگی ایله سیخ علاقهلیدیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا تخمیناً ۱۸% قادینلار و ۶% کیشیلر میگرندن اذیت چکیر. خصوصیله گنج و اورتا یاشلی نسیللرده بو اؤزونو داها دا قاباریق شکیلده گؤستریر. قیسا مدتلی بیر آراشدیرما نتیجهسینده معلوم اولموشدور کی، هاوانین تئز-تئز دییشمهسی و عینی زاماندا هاوا چیرکلهنمهسی باش آغریلارینا سبب اولور. اینسانلارین تئز-تئز قارشیلاشدیغی و شدتلی باش آغریلاری ایله مۆشاهیده اولونان میگرن خستهلیگی اوچون الکتریکلی و ماقنیتلی مۆالیجه اۆصولو اینکیشاف ائتدیریلیر. سوئددهکی «ایللوسترئراد وئتئنسکاپ» علمی ژورنالینین خبرینه گؤره بئیینه و ساچ کؤکلرینه الکتریک یایان مغناطیس جیهازلار و ماقنیتلر توتولاراق میگرن خستلیینی مۆالیجه ائتمک اۆصولوندان ایستیفاده اولونور. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا بو ایستیقامتده آراشتیرمالار سرعتله داوام ائدرکهن آوروپادا، خصوصیله سوئدده بو یوْل اوزرینده جدی دورولور. ماقنیتلی اۆصول سایهسینده باش آغریلاری آزالیب. ۲۰۰۶-جی ایلدهن بری بو ساحهده تئستلر آپاریلیر. تک و یا ایکیترفلی باش آغریلاری مۆشاهیده اولونان میگرن، خصوصیله ۲۵-۴۵ یاشلی اینسانلار آراسیندا قئیده آلینیر.
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
==ایستینادلار==
- ↑ باش آغریلارینین دیفئرئنسیال دیاقنوستیکاسی اوزره کلینیک پروتوکول باکی - ۲۰۱۲
- ↑ (Mar 2012) «Canadian Headache Society guideline for migraine prophylaxis». Can J Neurol Sci. 39 (2 Suppl 2): S1–59. PMID 22683887.


text:
میلادی 2014. ییلدن سونگ افغانستان وضعیتی بوزیله دی دیگن خواطرلرایسه افغانستانده سونگی اون بیر ییل جریانیده ییریک تجارت گه ایلنگن موتر ملکیت نرخی نی قووی توشیشگه سبب بولگن.
کابل شهری نینگ سرای شمالی دیب اتلگن منطقه سیده موتر سوداسی بیلن بندبولگن حاج زمری ایسه موترنرخی قووی توشگنیدن شکایت قیلیب نیچه آیدن بیری ضرر کوریب کیله یاتگنینی ایتدی:"اوتمیشلرگه قره گنده موترلر، قیمتینی قولدن بیرگن، اوتمیشلرده قیمت لر یخشی ایدی، 2006 کورولا تور موتری 13 و 14 مینگ دالرگه ساتیلرایدی. لیکن حاضر توقیز مینگ دالرگه توشگن. اوزیم 2009 بیر موترنی 16500 دالرگه ساتیب الگن ایدیم 14 مینگ دالر ساتدیم .
موترساتیش ایشی بیلن بند بولگن حاج زمری میلادی 2014 نچی ییلدن سونگ وضعیت بوزیله دیگن خواطر لر همده خارجی کوچلرنینگ چییب کیته یاتگنی موتر بازاریگه منفی تاثیر قالدیرگن دیه فکر بیلدیره دی.
اونگه کوره به دولت کیشی لر پوللرینی معتبر بانک لر و چیت اولکه لرگه چیقاره باشله گن همده، آز پولی بولگن شخصلرهم جرات قیلیب هیچ نرسه ساتیب آلیشمه یاتیر.
بو مسله نه فقط موتر سوداسی بلکه خارجیلر کیلیشی بیلن کوتیلمه گن درجه ده قیمت له شیب کیتگن ملکیت نرخی گه هم جدی تاثیر قالدیرگنی ایتیلماقده. پایتخت کابل شهری نینگ شمالی ده ینگیدن قوریله یاتگن شهرچه مالیک لریدن بیری محمد حکیم ایسه نمره لرگه خریدار بولمه گنیدن شکایت قیلیب همده نمره نرخی قریب یللیک فایز پس توشگنینی ایتدی:"اوچ آیی گه بیر نمره ساتیشگه قادر بولدیم لیکن سابق نمره لر قیمتی هم یوقاری ایدی یعنی بیرنمره زمین اوتیز و اوتیزبیش مینگ دالر ساتیلرایدی اوشه پیتی اوچ آییده ایککی و اوچ نمره زمین ساترایدیم. ساتیب آلوچیلر سانی هم کوپ ایدی. اما حاضر کوزی میز یولده بوله دی بیرانته هم نمره سایتب الیش اوچون بو ییرده کیلمیدی بیلمی من نیگه مونداق بولگن بیز کوپ ضرر کوردیک، بو خداوند ایشی قولی میزدن هیچ نرسه کیلمیدی."
ملکیت نرخی نه فقط کابل بلکه افغانستان نینگ باشقه ولایت لریده هم کوزگه کورنرلی درجه ده ارزان لشگنی ایتیلگن. ملکیت ساتیش ایشی بیلن بند بولگن فاریاب لیک حاج محمد هم شوندی وضعیت دن جدی تشویش بیلدیرگن.
افغانستانده طالبان حکومتی قوله تیلگنیدن سونگ اوشبو گروه و القاعده ترماغی بیلن قره شی کوره شیش اوچون مینگلب چیت ایللیک کوچلر افغانستانگه سفر برایتیلدی. افغانستان نینگ ایریم ولایت لری اون بیر ییلدن بیری قتیغ توقنه شولرگه صحنه بولیب کیلمقاقده. اوروش ایجابی نتیجه بیرمی چیت ایللیک کوچلرنینگ افغانستاندن چیقیب کیتیشی باشلندی.
اما بوکوچلر بیلن ایشله یاتگن یوزلب افغان ایسه ایش سیز قالگن. شمال شرقی تخار ولایتینی ترک ایتگن ایساف کوچلری نینگ قیته قوریش تیمی
بیلن ایشله گن احمد
جاوید ایشینی قولدن بیرگن شخصلردن بیری. او، بوحقده شوندی دیدی:"تورت ییل ایساف کوچلری نینگ قیته قوریش تیمی بیلن ایشله دیک اولر بوول
ایتنی ترک ایتیشی بیلن بیز ایش سیز قالدیک . اینگ آز یتمیش نفر بیر زمانده ایش سیز بولدیک، ایش لش اوچون دولتی اداره لرده نیچه مراتبه باش اوردیک اما، دولتی اداره لر سیزحربی مرکزلرده ایشله گن ایکن سیز، ایش بیرمی میزدیب جواب بیریشه دی. شوسبب مین حاضرگه قدرهم ایش تاپیشه قادر بولمه گن من."
خوب شوندی شکایت لر بیلدیریلرایکن افغانستان جمهورریسی حامدکرزی، 2014 میلادی ییلدن سونگ افغانستانگه هیچ قندی منفی اوزگریش کیلمه یشنی اورغولب بوکبی شاو شاولر غرب تبلیغاتی دیه فکر بیلدیریب کیلماقده:"میلادی 2014 نچی ییلدن سونگ، خارجی کوچلر افغانستاننی ترک ایتسه افغانستان مفلس ودربدر بوله دیگن گپلر، شونینگ دیک طالبان قدرتگه کیله دی ایچکی اروشلر باشله نه دی دیگن تبلغات لر یوزه چیقماقده، بوایسه غرب مطبوعاتی نینگ روانی اوروشی دیرکه انیق ایککی مملکت منفعتی اوچون بولگن. بونی یخشی توشنیب آلیشی میز ضرور."
اما شوندی بولیشی گه قره مسدن افغانستان جمهورریسی میلادی 2014 ییلدن سونگ احتمالی هرقندی اقتصادی بحران یوزبیریشی آلدینی آلیش اوچون وزیرلر کینگاشیگه مخصوص بیرکمیته ایجاد ایتیش بویوروغینی صادر ایتدی.
وزیر لر کینگاشی سوزچیسی رفیع فرودوس اوشبو کمیته فعالیتی باره سیده شوندی دیدی:" سکتوری وزیرلیک لر اشتراکی بیلن قوریلگن کمیته رسما ایشگه باشله گن، مذکور کمیته میلادی 2014 نچی ییلدن سونگ افغانستاننی اقتصادی بحران بیلن یوزمه یوز بولمسلیگی اوچون ایریم چاره تدبیرلرنی یولگه قویه دی.اوشبو کمیته فعالیتی ایجابی بولیشیگه ایشانچی میز کامل."
وزیر لر کینگاشی سوزچیسی رفیع فرودوس اوشبو کمیته فعالیتی باره سیده شوندی دیدی:" سکتوری وزیرلیک لر اشتراکی بیلن قوریلگن کمیته رسما ایشگه باشله گن، مذکور کمیته میلادی 2014 نچی ییلدن سونگ افغانستاننی اقتصادی بحران بیلن یوزمه یوز بولمسلیگی اوچون ایریم چاره تدبیرلرنی یولگه قویه دی.اوشبو کمیته فعالیتی ایجابی بولیشیگه ایشانچی میز کامل."
اقتصاد مسئله لر بوییچه بیلمدان محمد صابر ایزیدیار، خارجیلر چیقیب کیتشی یوزده یوز افغانستان اقتصادی گه تاثیر قویشی مملکن لیگینی اورغولب، وضعیت تابارا یمان له شیشی دنیاجماعت چیلیگی نینگ بیرگن وعده لریگه تیگیشلی بولنگینی ایته دی.
طالبان عصیانچیلرگه قرشی یولگه قوییلگن اون بیریللیک اوروش ایجابی نتیجه بیرمی خارجی لرنینگ افغانستان دن چیقیب کیته یاتگنی همده امنیت بوندن کوره هم یمان له شه دیگن خواطرلر ایسه بوندی بیر قلتس وضعیتنی آلیب کیلگن.
باشقه تماندن آلیب قره گنده اونلب چیت ایللیک دولت لری نینگ میلونلب امریکا لیک دالر یاردمی بیلن اولکه اقتصادی یخشی لنمه گنی هم مردم نینگ بیراز امید سیزلنتیرگن. شو اوچون هم اکثریت جایداد ساتیب آلیشگه اونچه لیک رغبت کورستمیدی .


text:
سون خبرلر
پروقراملار
تورکیه
چاووش اوغلو آلبانیا-دا سفرده دیر
تورکیه-نین خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو، سعودیه ژورنالیست جمال قاشیقچی سوروشدورماسیندا الده ائدیلهجک دلیللری اولوسلار آراسی توپلوما ایله پایلاشاجاق لارینی سویله دی.
تورکیه افغانیستان-دا تؤردیلن ترور حادثه سینی قینادی
تورکیه افغانیستانین قندهار ویلایتینده یوکسک وظیفه لی رسمیلرین کئچیردیگی توپلانتی زامانی تؤردیلن ترور حادثه سینی قینادی.
12 تروریست محو ائدیلیب
تورکیه سلاحلی قوه لرینین باش قرارگاهیندان وئریلن معلوماتا گؤره، متینا بؤلگه سینه هاوا عملیاتی تشکیل اولونوب.
تورک دونیاسی
چاووش اوغلو:"تورکیه و قوزیی قیبریس-ین حاقلارینی هئچ کسه وئرمریک"
تورکیه-نین خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو قیبریس-دا ساده جه موذاکیرهیه باشلاماق اوچون یئنیدن ماسایا اوتورمانین معناسینین اولمادیغینی بیلدیردی.
کرکوکده بیر هفتهده ایکینجی پاتلاما
آنا جادهده پارک حالینداکی بومبا یوکلو بیر ماشین اوزاقدان پاتلادیلدی
کرکوکده چاتیشما
پلیس گوجلری کرکوکون حویجه ائلچهسینده ترور هؤرگوتو داعش عضوو تروریستلر ایله چاتیشمایا گیردی
بؤلگه
بمت-دن ادلیبه اینسانی یاردیم
بیرلشمیش میللتر تشکیلاتی سوریه-نین ادلیب شهرینه 30 کامیون اینسانی یاردیم گوندریب.
ایران-دا زلزله اولوب
ایران-ین باتی سیندا یئرلشن کرمانشاه ایالتینین قصرشیرین شهرینده 4،9 شدتینده زلزله اولوب.
دونیا
فرانسادا مینلرله امکلی اعتراضا قالخدی
فرانسادا 9 سندیکا و 6 درنگین چاغیریشی ایله مینلرله امکلی اعتراض یوروشونه چیخیب.
ترامپ داها بیر اؤلکهنی حدهلهدی
اگر مکزیکا مرکزی امریکادان گلن قاچقینلارین قارشیسینی آلماسا، سرحده حربی قوه گؤندرهجهیم.
پوتیندن داعش آچیقلاماسی
روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین ترور تشکیلاتی داعش-ین سوریه-ده فرات چایینین گونئی ینده امریکا و آوروپا وطنداشلارینی اسیر آلدیغینی سؤیلهدی.
اقتصاد
تورکیه-ده دولارین مزننهسی 5،7 لیردن آشاغی دوشوب
بو گون سحر ساعات لاریندان تورکیه-ده امریکا دولارینین مزننهسی 5،7 لیردن آشاغی دوشوب.
صنایع اوره تیمی آرتدی
صنایع اوره تیمی آوقوست آییندا کئچن ایلین مووافیق دوورو ایله موقاییسهده 1،7% آرتیب.
ایدمان
"قالاتاسارای" فاتح تریم ایله موقاویلهنین مودتینی اوزاتدی
تورکیه-نین "قالاتاسارای" کلوبو مربیسی فاتح تریم ایله موقاویلهنین مودتینی اوزادیب.
کولتور و صنعت
ت.ر.ت ایلین ان یاخشی خاریجی یاییم تشکیلاتی سئچیلدی
تورکیه رادیو تلویزیون قورومو (ت.ر.ت) آذربایجان-دا ایلین ان یاخشی خاریجی یاییم تشکیلاتی سئچیلدی.
آنکارادا مالکوم ایکس جادهسی
یئنی تیکیلن آمریکا ائلچیلیگینین یئرلشدیگی جادهنین آدی "مالکوم ایکس" اولدو
بیلیم و تکنولوژی
تورک بیلیم اینسانی اویرنجیلره ناسادان سسلندی
امریکانین هاواجیلیک و اوزای آژانسیندا (ناسا) ایشلهین تورک علم آدامی دوقتور اوموت ییلدیز ساکاریا اونیورسیتهسی طرفیندن تشکیل اولونان کنفرانسا ویدئو-کنفرانسلا قوشولدو.
اردوغان: تورکیه ده قبول ائتمهیهجک
"دونیانین هئچ بیر دموکراتیک اؤلکهسینده ترور تبلیغاتی ائتمک، فیکیر و دوشونجه اؤزگورلوگو اولاراق قبول ائدیلمیر"
ساغلیق و چئوره
ماجاریستان-دا ائوسیز اینسانلارین کوچهده یاشاماسینی قاداغان ائدیبلر
ماجاریستان-دا قوهیه مینن قانونا اساساً، ائوسیز وطنداشلارین کوچهده یاشاماسی قاداغان ائدیلیب.


text:
بیر آزدان بیزیم مقدس روسییا آدلانان وطنیمیز جدی محاربه ایله اوز-اوزه قالاجاق.
آخار. آذخبر وئریر کی، بونو مینسکدهکی موناستیرلاردان بیرینده چیخیشی زامانی روسییا باش کشفیات ایدارهسینین احتیاطدا اولان پولکوونیک-لیتنانتی آنتون مانشین سؤیلهییب.
«بیزیم کیشیلره بو اینفورماسییا چوخ گرکلی اولاجاق. من امینم کی، اونلار بو ساواشدا ایشتیراک ائدجکلر. دونیا تروریزمی مؤوجود دئییل. مطبوعاتین یایدیغی بو میفه اینانمایین. تروریزمی آمریکالیلار و بریتانییالیلار اویدوروبلار کی، اوچونجو دونیا محاربهسینی باشلادیب، روسییانی محو ائتسینلر»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، مانشین ایکی چچن محاربهسینده و دونباس ساواشیندا ایشتیراک ائدیب.


text:
یاشی اولوغلر بیلن نېچه آغیز سۉز
«گهواره» افغانستان باله لریگه کتاب یازیش و اۉگیریش مقصدیده بیر تۉپ یازووچی، تیلماج، نقاش، اېدیتور و صفحه بېزه تووچیلر ارقه لی تأسیس اېتیلگن. «گهواره» فارسچه، پشتو و اۉزبېکچه ده بیر عده کتابلرنی حاضرگچه تألیف اېتیب، یا هم تورکچه، اردوچه، دنمارکچه، انگلیسچه، جاپانچه، روسچه، آلمانچه و فرانسوزچه دن اۉگیریب، چاپ اوچون تیارله گن. «گهواره»، بشري بیلیملر و اېزگو قدریتلرنی باله لر آنگلریده سینگدیرماق اوچون داستان/حکایه، شعر و تورلی مشغولات قالبلریده قیزیقرلی کتابلرنی ترقه تیشگه اینتیله دی. «گهواره» چېت اېللرده توغیلگن افغانستانلیک یا افغانستاندن اۉزگه یورتلرگه کېتگن باله لر آنه تیللریده سۉزله شیش ارقه لی آنه لری همده اوشبو یۉل بیلن آنه وطنلری بیلن علاقه لرینی ایزچیل و دایمي یۉسینده اسره ش اوچون اینتیله دی. بیز اوشبو مقصد اوچون برچه آنه و آته لرنینگ یاردملرینی ایسته یمیز. اولر اوشبو کتابلرنی باله لری اختیاریگه قۉییب یا هم اولرگه اۉقیب بېریشلرینی ایسته یمیز.
۱۸۲ ایکّی مرته سقلب آلیش
بو کتابلرنینگ هر بیر جلدی اوچون امریکالیک 5 دالر صرفلنگن. سیز اوشبو مبلغ و بوندن آرتیق پولنی گهوارهگه مالی کۉمک اېتهآلهسیز. مذکور توگمهنی باسیش بیلن ایستهگن کتابینگیزنی تېکین گینه سقلب (دانلود) قیلیب آلیشینگیز ممکن. کتاب نرخینی تۉلَش اوچون گهوارهنی مالی حمایت قیلیش بۉلیمیگه بارینگ.


text:
ننهم خسته ایدی، وضعیتی آغیرلاشمیشدی، هامیمیز اونون باشینا فیرلانیردیق.
کولت. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری مرحوم خالق آرتیستی روبابه مورادووانین قیزی شهناز مورادووا آناسینین ایفا ائتدیی مشهور «آناجان» ماهنیسینین یارانما تاریخچهسی حاقدا «نعنالی» وئریلیشینده دانیشارکن دئییب. او، خالق شاعری بختیار واهابزادنین سؤزوگئدن ماهنینین یازیلماسیندا بؤیوک رول اوینادیغینی بیلدیریب:
«آنام تئاتردان ائوه قاییداندا ننهم اونو یانینا چاغیریب دئدی کی، من اؤلورم، هامی یاخشی بیر آنا ماهنیسی یازدیریر، سن ده منه بیر آنا ماهنیسی حصر ائت، گؤروم، منی نه قدر سئویرسن. ائله همین آن مرحوم خالق شاعری بختیار واهابزاده بیزه گلدی. آنام اونو گؤتوروب، متبخه کئچدی. نه دانیشدیلارسا، ۲-۳ گون سونرا آرتیق ماهنی حاضر ایدی. ننهم او ماهنینی دینلهییب آغلادی، آنامی قوجاقلاییب، «سن منی نه قدر چوخ سئویرمیشسن»، - دئدی».
قید ائدک کی، خالق آرتیستی روبابه مورادووا ۱۹۸۳-جو ایلده ۵۰ یاشیندا قاراجگر سئرروزوندان وفات ائدیب.


text:
ثمّ انّه قد حكی عن الصدوق فی معانی الاخبار
سونرا، جناب صدوقون «معانیالاخبار» كیتابیندان نقل اولوب كی او جناب جاهیلیّت دؤورونده بعضی موعامیلهلرین باطیللیك سببینی غرر بیلیب. او موعامیلهلر بونلاردیر: 1. «منابذه» آتیشماق معناسیندا. (مثلاً ساتیجی/آلیجی هر هانسی پارچانی موشترییه/آلیجییا طرف آتسایدی او، مبیع اولاردی.) 2. «ملامسه» لمس ائتمك معناسینا (آلیجی و یا ساتیجی بیر شئیی لمس ائتسهایدلر او، مبیع اولاردی.) 3. «حصاة» آغاج و یا داشلا وورماق معناسیندا. (موشتری و یا آلیجی مثلاً قویونو داشلا وورسایدیلار او، مبیع اولاردی.)
[شئیخ انصاری دئییر:] بونونلا بئله كی اونلارین بعضیسینده [بلكه هئچ بیرینده] جهل یوخدور. مثلاً «منابذه»نی آشاغیداكی كیمی ایضاح ائتسك جهل یوخدور و بئیع واجیب و لازیم اولور: موعامیلهنین ایكی طرفدن بیری قارشی طرفه دئییر: او پارچانی منه آت و یا بو پارچانی سنه آتدیم.
و یا «حصاة» بئیعینده آشاغیداكی كیمی دئییلسه بئیع لازیم و صحیح اولار: او قویونا داش وورلاندا بیع لازیم اولسون. (شئیخ انصاری بو موعامیلهلرده حیاتا كئچیریلن عمللری عقدین صیغهسی حسابلاییب. مثلاً آتماغی ایجاب و توتماغی قبول یئرینه قویوب. بئلهلیكله اوّل تعیین اولور سونرا بئیع حیاتا كئچیریلیر.)
شاید جهلی ایچَرن آیری بیر ویجهه اولسون. آللاه بیلیر. (ایشاره ائدیر بونا: تعییندن اوّل صیغه اوخونا و سونرا او اوچ یولون بیری ایله مبیع بللی اولا.)
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
افغانیستانین بادغیس ویلایتینده پولیس مرکزینه سالدیریدا 5 پولیس اؤلدو
طالباندان ائدیلن آچیقلامادا ایسه سالدیریدا 5 پولیسین اؤلدوگو، 7 پولیسین یارالاندیغی و 2 پولیسین اسیر گؤتوردوگو ادعا ائدیلیب
افغانیستانین غربیندکی بادغیس ویلایتینده طالبان عضولرینین پولیس مرکزینه قارشی سالدیریسیندا5 پولیس اؤلدو.
بادغیس پولیس سؤزچوسو نقیب الله امینی، طالبان عضولرینین بادغیسین باند سبزی بؤلگهسیندکی پولیس مرکزینه سالدیرمالارینین آردیندان چیخان قارشیدورمادا، طالبان عضوی 22 ترورچونون اؤلدورولدوگونو، چوخ سایدا ترورچونون یارالاندیغینی دئییب.
طالباندان ائدیلن آچیقلامادا ایسه سالدیریدا 5 پولیسین اؤلدوگو، 7 پولیسین یارالاندیغی و 2 پولیسین اسیر گؤتوردوگو ادعا ائدیلیب.