text:
دؤولت
دؤولت سیاسی قورولوش اوْلوب، موعین سرحدلر داخیلینده یاشایان خالقین خوصوصی سیستمله ایداره اوْلونماسینی تصویر ائدیر. دؤولت چوْخ واخت جمعیتله سجیهلندیریلیرلر. یئر کورهسی جنوب قوطبونون ایستیثناسیندا ایکی یوزه یاخین دؤولت آراسیندا بؤلونموشدور.
دؤولتین فورماسی و فعالیتی ایله دؤولت نظریه سی علمی مشغول اولور. نه علمده، نه ده بینالخلق حقوقدا دؤولتین قبول ائدیلمیش عمومی تعیناتی یوخودور.
دؤولت (عربجه:دولة) تورپاق بوتونلویونه باغلی اولاراق سیاسال باخیمدان اؤگوتلنمیش میلّت و یا میلّتلر توپلولوغونون اولوشتوردوغو توزل وارلیقدیر. دؤولتین گؤلگه سی بوتون بشری فعالیتلرین اوستونه دوشر:سوسیال رفاه،ایچ دوزن،خلق ساغلیغی اوچون اوغراشیر،بوندان مشروعیت قازانیر.قورال قویار،دوزنلر،یئتکیلندیریر،یاساقلار...
تمل سورو ایسه، نلر دؤولت کونترولونه بوراخیلمالی؟، نلر بیرئيه(فرد) بوراخیلمالیدیر؟ بو سورونون نسنل بیر جوابی يوخدور. اؤزنل(subjective) اولاراق، "يالنیزجا بیرئيی ایلگیلندیرن قونولار بیرئيه، بیردن فازلا کیشییی ائتکیله ین قونولار دؤولته بوراخیلمالیدیر." يورومو حاکیمدیر.
توماس هابس ،دؤولتی لئوییاثان جاناوارینا بنزتمیشدی. ماخ وئبئر ایسه دؤولتین مشروع شیددت قوللانما آراجی اولدوغونو سؤیله میشدیر
ایچیندهکیلر
- ۱ تانیمی(definition)
- ۲ دؤولت ایله حؤکومت آراسینداکی فرقلر
- ۳ دؤولت شکیللری
- ۴ ائگمنلی یین قایناغینا گؤره دؤولتلر
- ۵ رقیب دؤولت تئوریلری
- ۶ قایناق
تانیمی(definition)[دَییشدیر]
تاریخ بويونجا بیرچوخ دؤولت تانیمی ياپیلمیشدیر. دؤولتین اورتايا چیخیشی، ایشلهوی(function) و گلجه یی حققینده فلسفی چؤزومله ملر ياپیلمیشدیر. دؤولت قوُرومونون اولوشماسینا يول آچان ائتکنلرین (factor) باشیندا أکین دئوریمی(revolution ) گلیر. اؤزللیکله آسياداکی أکین توپلولوقلارینین توپلولوق اوزهرینده بیر دؤولت اولگوسونو ایلک اولاراق اولوشتوردوغو سؤيلنه بیلیر. دؤولت فلسفه سی آلانیندا فیکیر بيان ائدن فیلوسوفلاردان افلاطون'دا دؤولت “بیرلیکده ياشاما زورونلولوغوندان دوغان”، ارسطو'دا “دوغال بیر اولوشوم”، آنجیلون'دا دیل، کیمی ایلهتیشیم و توپلومساللیقدان دوغان، هوبئس'دا هرکسین هرکسه قارشی ساواشینی سونا اردیرمک اوچون اورتايا چیخان، روُسو، هوبئس و جان لوکدا توپلوم سؤزلشمه سینین سونوجو، فیشته'ده صاف اینسان آماجینین اوجا آراجی، شئلینگ'ده موطلق اولان، هئگئل'ده تؤزل ایراده اولاراق اخلاقسال تین، سیسرون'دا حقوقون سونوجو اولاراق بئتیمله نیر( delineate،تصویر ائتمک). گونوموزده ده بیرچوخ سیياستبیلیمجی و فیلوسوفون فرقلی تانیملاری واردیر. حقوقی آچیدان دؤولت، گنللیکله عنصرلاریندان حرکتله تانیملانیر. بونا گؤره دؤولت؛ "اولکئ آدی وئریلن بلیرلی بیر تورپاق اوزرینده ياشايان اینسان توپلولوقلارینین بیر ائگمنلیک آنلايیشی و حقوقو ایچینده بیر سیياسی ایقتیدار آلتیندا اؤرگوتلنمه سیدیر." بو تانیمداکی اونسورلار بونلاردیر:
- اینسان عنصرو: خلق يا دا میلّت عنصرو اولاراق دا آدلاندیریلابیلیر. بلیرلی بیر آلاندا بیرلیکته ياشايان و چئشیتلی باغلارلا اورتاق ياشاما ایراده سی گؤسترن اینسان توپلولوغودور. بیر دؤولتی اولوشتوراجاق اینسانلارین سايیسی حققینده بیر آلت سینیر اولماماقلا بیرلیکته دؤولتین نیته لیغینه گؤره معقول بیر آلت سینیر قبول ائدیله بیلیر. مودئرن ياناشمایا گؤره میلّت عنصرونون قورولابیلمه سی اوجون معنوی نیتَلیکده باغلار يئترلی اولوب بو معنادا بیرلیکته ياشاما ایراده سینین دوغماسی يئترلیدیر.
- ائگمنلیک عنصرو: سیياسال ایقتیدار عنصرو اولاراق دا آدلاندیریلان بو عنصر، دؤولتین اساس قوروجو عنصرودور. بلیرلی بیر يئر-اوزو پارچاسی اوزرینده ياشايان اینسان توپلولوغونون اوستون ایراده چرچوه سینده اؤرگوتلنمه سیدیر. ائگمنلیک قاورامی اوتوریته دن فرقلی اولاراق اؤلکه ایچینده بیریجیک مشروع گوج قايناغی اولماسینی ایفاده ائدرکن اؤلکه دیشیندا (اولوسلاراراسی آلاندا) باغیمسیز اولماق آنلامینا گلمکته دیر.
- اؤلکه عنصرو: اؤلکه، جوغرافی آنلامدا بیر بوتونلوک تشکیل ائدن و سینیرلاری بلیرلنه بیلیر بیر اراضی پارچاسینی ایفاده ائدر. آنجاق دؤولتین سینیرلاری قونوسوندا بیر دارتیشما بولونماسی مومکوندور. آنجاق دؤولت سینیرلاری اؤن-گؤروله بیلیر بیر تورپاغا صاحیب اولمالیدیر. دؤولتین اؤلکه سی تورپاق اؤلکه سی، دنیز اؤلکه سی و هاوا اؤلکه سی اولاراق اوچه آيریلیر.
دؤولت ایله حؤکومت آراسینداکی فرقلر[دَییشدیر]
- دؤولت، حؤکومتدن داها گئنیشدیر. حؤکومت ایسه دؤولتین بیر پارچاسیدیر.
- دؤولت، دواملی و سورکلیدیر. حؤکومت ایسه گئچیجیدیر، قیستا عومورلودور. حؤکومت، دؤولت اوتوریتهسینین ایشلتیلمه سینی ساغلايان بیر آراجدیر. حؤکومت سادجه دؤولتین بئينی اولما گؤرَویندهدیر.
- دؤولت، کیشیسل اولمايان بیر اوتوریته دیر. مامورلار بوروکراتیک اصوللارا گؤره ایشه آلینیر و گؤرولیلر، حؤکومتین ایدئولوژیک ایستکلرینه دويارسیز اولاجاق شکیلده سئچیلیر.
- دؤولت، اورتاق ایگیيی و گنل ایراده نی تمثیل ائتمیه چالیشیر. فقط حؤکومت ایسه بللی ایدئولوژیلری تمثیل ائدر
دؤولت شکیللری[دَییشدیر]
اونیتار (تکلی دؤولتلر) [دَییشدیر]
سیاسی اوتوریته نین تک مرکزده توپلاندیغی،مرکزی اوتوریته نین تک بیر آنا یاسا ایله ساغلاندیغی بیر دؤولتدیر یاسما اورقانینین یاپدیغی قانونلار بوتون اؤلکه ده اویقولانیر( اؤرنه یین:دانمارک، فرانسه اینگلیس، لیسرلئیل ،ایتالیا ایرلند نروژ یونان تورکیه)
کارما(بیلَشیک-compound) دؤولتلر[دَییشدیر]
بیردن چوخ دؤولتین اؤز آرالاریندا گرچکلشدیکلری بیر آنلاشما ایله بیرلشمله لری سونوجو اولوشان دؤولتلردیر. ایکی شکیلده اولابیلر:
- کونفئدراسیون :باغیمسیز دؤولتلر طرفیندن ائگمنلیکلرینی قوروما شرطی ایله اولوشتورولان و اویه دؤولتلره دیله دیکلری زامان آیریلما حقی تانییان کارما دؤولت بیچیمیدیر. (گونوموزده اؤنه یی یوخدور. اسکی سوئیس،آلمان و آمریکا)
- فدراسیون : اورتاق بیر آنایاسا آلتیندا بیرلشن دؤولتلرین اولوشتوردوغو دؤولت بیچیمیدیر. بو تیپ دؤولتلرده آیریجا هر فدره عنصورون اؤز آنایاساسی ،یئریتمه و یارقی اورقانلاری واردیر. (اؤرنه یی :آلمان،آمریکا،کانادا،اوتریش،سوئیس،اوسترالیا ،روسیا)
ائگمنلی یین قایناغینا گؤره دؤولتلر[دَییشدیر]
مونارشیک دؤولت[دَییشدیر]
ائگمنلی یین تک کیشییه و اونون عایله سینه عایید اولدوغو دؤولت بیچیمی.
اولیقارشیک دؤولت[دَییشدیر]
ائگمنلی یین بللی بیر صنف ویا گروپا عایید اولدوغو دؤولت بیچیمی.
تئوکراتیک دؤولت[دَییشدیر]
ائگمنلی یین قایناغینین دینه دایاندیغی دؤولت بیچیمی.دین آداملارینین سؤزو گئچر. هر شئیه دین آداملاری قرار وئرر.
دئموکراتیک دؤولت[دَییشدیر]
ائگمنلی یین خلقه عایید اولدوغو دؤولت بیچیمیدیر.
رقیب دؤولت تئوریلری[دَییشدیر]
پلورالیست (چوخولجو)دؤولت[دَییشدیر]
لیبئرال فلسفه دن دوغولموشدور. بونا گؤره بیرئی اؤن پلاندا،دؤولت ایکینجی پلاندادیر.
کاپیتالیست دؤولت[دَییشدیر]
مارکسیست باخیش آچیسیلا اورتایا چیخمیشدیر. بونا گؤره توپلومون،ائکونومیک یاپیسیلا بیرلیکده آنالیز ائدیلمسی گرهکیر. دؤولت ایسه سیستئمیندن دوغار و صینیف سیستئمینه دایانیر: سوسیال حیاتین گرچک دایاناغی اولان آلت یاپینین قوشوللاندبردبغی اوست یاپیینین وجودبولموس حالیدیر.
لئوییاثان دؤولت[دَییشدیر]
اؤزو اؤزونه خیدمت ائدن و اؤزونو گلیشتیرن بیر جاناوار کیمیدیر بو دؤولت. بو یاخلاشیم یئنی ساغجیلارا و نئولیبرال لارا عایدددیر.


c: text/html

text:
ادوارد چاپمن (اویونچو)
ادوارد چاپمن (اویونچو) (اینگیلیسجه: Edward Chapman (actor)) بریتانیالی اوْیونچو. ۱۳ اوْکتوبر ۱۹۰۱ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵ ایل عؤمر ائلهییب و ۹ اوت ۱۹۷۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1930–1972 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edward Chapman (actor)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ادوارد چاپمن (اویونچو) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اؤیرنجى:۱۳۹۵ جی ایل تیر آیینین ۲۴ جو گونونده ،سیامک بی میرزایی ایش یئرینده ن ائوینه دؤنه رک ،موغانین امنیتی قووه لری طرفیندن توتوقلانیب و او گوندن ایسه تهرانین ائوین توتساغیندا عالتسیزجه سینه توتساقلانیبدیر.
اؤیرنجى وئبسایتى ، مهندس میرزایی نین توتساقلاندیغینین اوچونجو ایلینه گیره رک ، گونئی آزربایجان اؤیرنجى حرکتی نین اؤنجوللریندن اولان ایگیدیمیزه اؤزگورلوک آرزولاییب ،حایات یولداشینین (وحیده خانیم کریمی) بو موناسیبته اینستاگرام صحیفه سینده پایلاشدیغی نیسگیل دولو یازیسینی بوتون اوخوجولاریمیز و اؤیرنجی چالیشقانلاریمیزلا پایلاشیر.
وحیده خانیم کریمی (سیامک بس میرزایی نین حایات یولداشی):
بوگون(تیر آیینین ۲۴)، ایکی ایل بوندان اؤنجه حایاتیمی دوردوردوغوم، دوندوردوغوم و ویرگول قویدوغوم گوندور.
بو گون حایاتدا دئییلده، یوخولاردا، خیاللاردا و آنیلاردا یاشاماغا باشلادیم.سنسیزلییی باغریما باساراق هر گونوز آنیلارینی اوخشادیم و هر گئجه، یاتمادان قاباق گلدییینده نه یاپیب و نه ائده جه یی می پلانلادیم ،یوخولاریما گلدیینده سحرله رین آچیلماسین ایسته مه دیم.
بو ایکی ایلده هئچ یورولمادان سنی سنسیز یاشادیم.
بیرلیکده آز یاشاساقدا یاشامین تام آنلامین یاشادیق. سنله یاشایارکن منده جمهوریت یاراندی. دئموکراسی،گؤزللیکلر،سئوینجلر، هیجانلار جانلاندى،یاشادى و دالغالاندی.
سنله برابر یاشایاجاغیمیز چوخ شئی لر وار. یاشایاجاغیمیز اؤزگور وطن، اؤزگور دیل، اؤزگور اینسان و اؤزگور دوشونجه وار. او یوزدن اینانیرام کى سنلى گونلریم هله دالدادیر.
یادیمدا هر دفعه اردبیله آیاق باساندا سن درین نفس آلاراق:
آه … وطن قوخوسو گلیر دییه دئییردین.
ایندی ایسه سنی وطن حسرتینده، وطن هاواسینا، سویونا حسرت دوشونه بیلمیرم.
داغا، داشا، چایا و دوغایا اولان دویغونو و دویان سئوگی نی بیله رک، ایندی ایسه آیا، اولدوزا حسرت قالدیغینی دوشونه بیلمیرم.
وحیده کریمی
۲۴ تیر ۱۳۹۷


text:
باراک اوباما ایران جمهور رئیسی معروضه سینی قارله دی
امریکا جمهور رئیسی باراک اوباما ایران جمهوررئیسی محمود احمدی نژاد نینگ کوپلر 11 سیبتمبر هجوملری آرتیده امریکا حکومتی تورگنیگه ایشانه دی ، دیگن دعوا لرینی "عدواتلی " و " تجاوزکارانه" دییه بهاله دی .
جناب اوباما بو حقده ایران و افغانستانگه یایینلانوچی بی بی سی فارس تلویزیونیگه بیرگن مخصوص صحبتی چاغیده ایتگن.
محمود احمدی نژاد بیرلشکن مللت لر تشکیلاتی عالی یغینیده پنچشنبه کونی معروضه قیلرایکن، کوپلر یغین سالوننی ترک ایتیشگن ایدی.
ایران جمهور رئیسی کیینچه لیک اوز دعوا لرینی حمایه قیلیب چیقدی و هجوملر یوزه سیدن تیکشرولر اوتکزیشنی طلب قیلدی.
اوشبو حادثه بهانه سیده ایککی مملکت اشغال ایتلدی و حاضرگچه یوز مینگلب آدملر هلاک ایتلدی.بو بهانه "قیته کوریب چیقیلیشی کیره ک، دیب اویله می سیزمی ؟" دیدی جناب احمدی نژاد ژورنالیستلر بیلن بولگن صحبتده .
اونگه کوره ، امریکا یقین شرقده گی منفعت لرینی مستحکم لش و " صهیونیست رژیم"نی حمایه قیلیش اوچون بوهجوملرنی تشکیللشترگن بولیشی ممکن.جناب احمدی نژاد عادتده اسراییلنی "صهیونیست رژیمی " دیب ایتدی.
جناب اوباما 11 سیبتمبر هجوملریده هلاک بولگنلرنینگ اکثری توپراققه تاپشیرلگن نیویورک شهریگه کیلیب بوندی بیاناتلرنی بیریش" کیچریب بولمس حالت" ایکنینی ایتدی.
بیراق امریکا جمهور رئیسی 11 سیبتمبر هجوملر باره سیده ایران لیک همکسبی نینگ فکرلریگه اکثریت ایرانلیک لر قوشلمسلیگینی تاکید لب اوتدی.
"ایرانده نیویورک و واشینگتن ده گی قربانلر خاطره سیگه شمع لر یاقیلگندی.اوشنده ایران خلقی خیرخواهلیک نینگ طبعی حسننی عکس ایتترگندی، دیب اویله ی من،" دیب ایتدی باراک اوباما بی بی سی بیلن صحبتده .
" بو ینه بیر ایران رهبریتی و رژیمی نینگ قندی اشلشی و ایرانده گی اکثریت خلق نینگ نمه دیب اویله شی قنچه لر فرقلی ایکنینی ینه بیر بار نمایان ایتدی، " دییه علاوه قیلدی امریکا جمهور رئیسی .
باراک اوباما سوزلریگه کوره، ایران خلقی نینگ موقعی جناب احمدی نژاد شرحلری نینگ تام تیسکری سینی عکس ایتتره دی .
"بو حقارت و نفرتگه توله چیقیش ایدی.و اینقسه اونینگ اینقسه من هاتنده بوندی بیاناتلرنی قیلیشی..برچه دینلر، عرق وکیللری 11 سیبتمبر هجوملرینی بیر اولاد کیلهجگیگه تاثیر قیلگن فاجعه سی صفتیده کوریشه دی .بوندی بیر بیاناتلرنی قیلیش کیچریب بولمیدیگن حال، " دیدی باراک اوباما.
2001 ییلی 11 سیبتمبر امریکا نینگ نویورک و واشینتگن شهرلریگه هجوملرده 3 مینگگه یقین آدم هلاک بولگندی.
بی بی سی فارس تلویزیوننی بیلن صحبتده جناب اوباما شونینگ دیک امریکا کیلگوسی یازدن باشلب اوز قوشونلرینی کمی تیرسه ده ، افغانستاننی یککه تشلب قویمسلیگنی ایتدی.
"حاضرده افغان خوف سیزلیک کوچلری تیارگرلیکلردن اوتیشماقده.بیز افغان پولیس نینگ تیارگرلیکدن اوته یاتگنینی کوره یب میز .افغانستانده حیاتنی یخشی لش اوچون قوریلیش ایشلری آلیب بارلیبتی ،" دیدی باراک اوباما.
"2011 ییل جولای دن باشلب، بیز قوشیمچه کوچلرسانینی قیسقرتیره باشلی میز، لیکن بیز بیرده نگی چراغ لرنی اوچریب ، اوشه کون نینگ اوزیده اویمیزگه قیتمیمیز ،" دییه قوشیمچه قیلدی امریکا جمهور رئیسی .


text:
کریستیانو رونالدونو کلوبدا ساخلاماق نیتینده دئییلیک.
اوخو. آز خبر وئریر کی، بونو مادریدین «رئال» کومانداسینین پرئزیدئنتی فلورئنتینو پئرئس دئییب.
پئرئس قئید ائدیب کی، کوماندانین ماراقلارینی همیشه هر بیر اویونچونون آیری-آیریلیقدا ماراقلاریندان اوستون توتاجاق. «رئال» رهبرلیگی حساب ائدیر کی، رونالدو مااشینین آرتیریلماسی اوچون کلوبو شانتاژ ائدیر.
خاتیرلاداق کی، ۳۲ یاشلی پورتوقالیالینین «رئال»ı ترک ائتمک ایستیی بارهده معلومات ایونون ۱۶-دا یاییلیب. رونالدو پئرئسله صحبت زامانی بیلدیریب کی، بو آددیمی ایسپانییا پروکورورلوغونون اونون اونوانینا سسلندیردیی اتهاملارا گؤره آتیب.
ایونون ۱۳-ده رونالدویا قارشی وئرگیدن یایینما (۱۴،۷ میلیونا آورو مبلغینده) ماددهسی ایله ایش قالدیریلیب. ایدمانچی و اونون وکیلی بو اتهاملا رازیلاشمیرلار.


text:
آمریکادان دونیا تیجارت تشکیلاتینا شیکایت ائتدیک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییهنین اقتصادیات ناظری نهاد زیبکچی دئییب.
او، آمریکانین تورکییهدن ایدخال ائدیلن پولادا علاوه وئرگی موکللفیتی تطبیق ائدیلمهسینین قبولئدیلمز اولدوغونو بیلدیریلیب:
«سؤزوگئدن قرارلا باغلی گؤستریلن اساسلار یئرسیزدیر. متفیقلر آراسیندا بئله حاللار یاشانمامالیدیر. بیز ده لازیمی تدبیرلر گؤردوک. مسئله نی دونیا تجارت تشکیاتتیندا مذاکیرهیه چیخاردیق. شیکایتیمیزی ائتدیک».
قید ائدک کی، بیر مدت اول آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ تورکییهدن ایدخال ائدیلن پولادا علاوه وئرگینین تطبیقی ایله باغلی سرنجام ایمزالامیشدی.


text:
آمریکانین "قادین ساغلاملیغی" ژورنالی ساندرا باللاک، ریحاننا و لیندسای لوهان کیمی مشهورلارین دریلرینی گؤزللشدیرمک اوچون بول-بول ایستهلاک ائتدیی قیدالاری آراشدیریب. آراشدیرما نتیجهسینده ترتیب ائدیلهن سیاهیدا ۶ قیدا یئر آلیب.
آخار. آذ آخشام. آذ-آ ایستینادا درینیزی جاوانلاشدیریب، گؤزللشدیرهجک قیدالارین سیاهیسینی تقدیم ائدیر:
۱. سومون بالیغی - بو بالیق مالیک اولدوغو اومگا-۳ یاغ تورشولاری ایله درینی قورو گؤرونوشدن خلاص ائدیر و گونش شعالارینین ضررلری تأثیریندن قورویور.
۲. کؤک - یونگول تورشولو دریلرده باکترییا آز اولور. کؤک درینین تورشولوق میقدارینی نیظاملاییر و باکترییالاردان قورویور.
۳. آووکادو - زئیتونیاغی کیمی دویمامیش یاغلا زنگین اولان بو میوه عینی زاماندا درییه مثبت تأثیر ائدن ب قروپو ویتامینلرینین ان یاخشی قایناغیدیر.
۴. پاخلا - آنتی اکسیدانتلا زنگین اولان پاخلالار درینین قیریشماسینی گئجیکدیریر و درینین جاوان قالماسینا کؤمک ائدیر.
۵. اوزوم - اوزومون ایچیندهکی آنتیوکسیدانتلار هم اینفارکت ریسکیندن قورویور، هم ده دری ساللانمالارینا قارشی آنتی-آگینگ تأثیری گؤستریر.
۶. سو - درینین جانلی و گؤزل اولماسی اوچون لازیم اولان نمی تعمین ائدیر.


text:
حاجی روستم شهرین وارلی-کارلی آداملاریندان بیری ساییلسادا سون اوچ-دؤرد ایلین ایچینده بللی اولمایان ندنلره گؤره الی داریشلیغا دوشموشدو. حاجی روستم قاباقلار، دوست-تانیشا اوز سالیب بورج ائلهیهیرک ائوینی بیر تورلو گئچیندیردی آنجاق بورج وئرنلرین سایی گئت-گئده آزالینجا معیشیتی چتینلیگه دوشدو. هر یاندان الی اوزولن حاجی روستم سونوندا علاجسیز قالاراق اوغلو کابلا زؤهرابا ایلیشدی. البته،کابلا زؤهراب اؤنجهلری آز-چوخ ددهسینین الیندن یاپیشیب یاردیم ائدیردی آنجاق نه یازیق اونوندا دورمو قولایلاشیب خیرتدگهجن بورجا باتمیشدی.
بیر گون کوچهده بؤیوک بیر قیامت قوپدو. حاجی روستم،کابلا زؤهرابین ائوینی باسیب ور-وسایلینی ائشیگه تؤکمک ایستهییردی. ایش، پولیسه، محکمهیه چکدی. محکمهده، حاجی روستم بیر حیط قابالاسینی قاضینین قاباغینا قویاراق مدعی اولدو؛ ییرمی ایل بوندان قاباق حیطینی اوغلونا کرایه وئریب ایندیسه احتیاجی اولدوغو اوچون بوشاتماسینی ایستهییر! قارشیدا، کابلا زؤهرابدا جیبیندن اپریمیش بیر قولنامه چیخاردیب مدعی اولدو، ییرمی ایل بوندان قاباق ددهسی حیطی ایکی یوزمین تومنه اونا ساتیبدیر. قاضی قابالایا ایله قولنامهنی اوخویاندان سونرا دئدی؛دعوا طرفلری، ایدعالارینی ثابیت ائلهمک اوچون شاهید گتیرملیدیرلر.
ائرتهسی گونو، حاجی روستم، قارداشی اوغلو، کئفلی ایسکندرین یانینا گئدیب اوندان شاهید گئچمهسینی ایستهدی. بو گؤروشدن ساعات یاریم اؤتمهمیش کابلا زؤهراب کئفلی ایسکندرین یانیندا ایدی. کئفلی ایسکندر الینی گؤزونه باساراق ایکیسینه ده شاهید گئچهجگینی سؤیلهدی.
بو اولایدان ایکی آی سونرا، حاجی روستم ایله زؤهراب یئنه محکمهده ایدیلر. قاضی پروندهنی اوخویوب دده-بالادان اوچ-دؤرد سورغو سوروشوندان سونرا کئفلی ایسکندری شاهید عونوانیندا یئرلشگهیه چاغیریب دوغرونو سؤیلهیهجگینه آند ایچدیردی.
قاضی سوروشدو:
– بو حیط حاجی روستمین دیر؟!
کئفلی ایسکندر عمیسینین اوزونه باخا- باخا میزیلدادی:
– یوخ! حیط حاجی روستمینکی دئییل!
حاجی روستم قیزغین-قیزغین یئریندن قالخماق ایستهدیگینده قاضی گؤزونو برهلتدی؛ کابلا زؤهرابین دوداغی قاچدی.
قاضی یئنه سوروشدو:
– بئله ایسه حیط کابلا زؤهرابین دیر؟
کئفلی ایسکندر بو کز عم اوغلوسون اوزونه باخا- باخا میزیلدادی:
– یوخ! حیط کابلا زؤهرابینکی دا دئییل!
گولوش کابلا زؤهرابین دوداغیندان قاچدی. قاضی شاشیردی:
– بئله ایسه حیط کیمینکی دیر؟!!
– حیط نه حاجی رستمینکی دیر، نه کابلا زؤهرابین!… اوتوز ایل بوندان قاباق بو حیط، ائل چیمنلیگی ایدی. حاجی روستم، کاتدا ایسلاما بیر چالخام کره، بیر پتک بال، بیرده بئش یوز مین تومن پول وئرهرک چیمنی قاپسادی. البته کاتدا ایسلام تک باشینا بو ایشی گؤرمهدی،فرماندارین الی ایله گؤردو. فرماندار باجی اوغلوسو شهردارا بویوروق وئردی: ائل چیمنلیگی شهر محدودهسینه داخیل ائدیلیسن. البته بو آرادا فرماندارین بئلی داییسی اوستاندارا برک ایدی. اوستاندار بو کیمی ایشلرده ، خالا اوغلوسو شهرچیلیک وزیریندن گرهکن ایجازهلری آلا بیلیردی ، وزیر ……
قاضی توخماغینی میز اوستونه تاپدایاراق کئفلی ایسکندرین سؤزونو کسیب قاپی آغزیندا دایانان گؤزتچیینی چاغیریب قولاغینا پیچیلدادی :
– بو کئفلینی تئز ائشیگه اؤتور یوخسا اؤلکهده هامینی اوغرو چیخارداجاق!!…
دوکتور جئری
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
۲۰۱۷-جی ایلین اوچونجو روبعونده روسییادا سیاسی، سوسیال-اقتصادی و امکله باغلی اعتراض آکسییالاری ۲ دفعهدن چوخ آرتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا روسییا اقتصادی و سیاسی رفورملار مرکزینین حساباتیندا یئر آلیب. حساباتا اساساً روسییادا بو ایلین بیرینجی روبعونده ۲۸۴، ایکینجی روبعونده ۳۷۸، اوچونجو روبعونده ایسه ۴۴۵ اعتراض آکسییاسی کئچیریلیب. اوچونجو روبعده داها چوخ سوسیال-اقتصادی یؤنوملو اعتراض آکسییالاری باش توتوب. بونلارین سایی ۳۱۲ اولوب. آکسییالار داها چوخ صاحیبکارلاردان، تاریفلرین آرتیمیندان ناراضیلیقلا باغلی اولوب.
ایکینجی یئرده سیاسی کاراکترلی اعتراض آکسییالاری قرارلاشیب. اونلارین سایی ۱۰۶ عدد اولوب.
حساباتین مؤلفی نیکولای پطروو اعتراض آکسییالارینین جغرافییاسینین گنیشلهنمهسینین سون یاریمیل عرضینده باش وئردیینی بیلدیریب:
«بو داها چوخ سوسیال-اقتصادی سیتواسییا ایله باغلیدیر. اؤلکهدهکی سوسیال-اقتصادی سیتواسییا بیر سیرا وطنداش طرفیندن یاخشی قبول ائدیلمیر. بعضی موسسهلر، کند تصروفاتی ساحهسینده وضعیت اورک آچان دئییل. بو اعتراضلارین آرتماسی داها چوخ رگیونلارداکی مالییه رسورسلارینین چاتیشمازلیغی ایله علاقداردیر».


text:
ولیعهد شاهدزاده محمد بین سالمان تئز-تئز شاهزادهلرین ساخلانیلدیغی «ریتز کارلتون» هتلینه باش چکهرک اونلارلا سؤودلشمه آپارماغا چالیشیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آمریکا مطبوعاتی اینفورماسییا یاییب.
معلوماتا گؤره، ولیعهد هتلی متمادی اولاراق زیارت ائدرک شاهزادهلری وار-دؤولتلرینین قارشیلیغیندا آزادلیغا چیخماغا راضی سالماق ایستییر. بئله کی، ولیعهد شاهزادهلرله راضیلاشماق و نفت قیمتلرینین کسکین آشاغی دوشمهسی ایله اؤتن ایل تخمیناً ۷۹ میلیارد دوللار بودجه کسیری اولان سعودییه عربیستانی اقتصادیاتینا دستک اولماغا جهد ائدیر.
قید ائدک کی، ولیعهد شاهزاده محمد بین سالمان روشوت و کورروپسییا عملیاتی چرچیوهسینده اؤلکه ائلیتاسیندا کوتلوی حبسلر آپاریب.


text:
۱۶:۱۲
ایرانین بوشهر لیمانینداکی گمیلرده یانغین باش وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «مهر» آگنتلیگی یاییب. آگنتلیک بیر نئچه ساعت اول باشلایان یانغینین ۸ گمینین یاناراق سیرادان چیخاردیغینی بیلدیریب.
حاضردا یانغینسؤندورهنلر حادثه یئرینه جلب ائدیلیبلر. یانغین زامانی نه قدر اینسانین خسارت آلماسی حاقیندا هئچ بیر معلومات وئریلمیر.
***
ایران مطبوعاتی یانغینا معروض قالان گمیلرین سایینین ۱۳-ا چاتدیغینی یازیب. اؤلکهنین دیگر رگیونلاریندان دا یانغینسؤندورمه بریگادالاری یانغینین سؤندورولمهسینه جلب اولونوب.
قید ائدک کی، بوشهر لیمانیندا ۲۰۰-ا یاخین تجارت گمیسی وار.
***
یانغین زامانی ۹ نفر یارالانیب، اونلارین ۷-سی خسته خانایا یئرلشدیریلیب.


text:
هراتدا قانلی سالدیری
هرات خستهخاناسی سؤزچوسو محمد رفیق شیرزی یارالیلاردان دؤردونون وضعیتینین آغیر اولدوغونو قید ائتدی
افغانیستانین باتیسینداکی هرات ویلایتینده تشکیل ائدیلن انتحار سالدیریسندا ۴ نفر اؤلدو.
هرات والیلیک سؤزچوسو جیلانی فرهاد، سالدیرقانین اوزرینه یئرلشدیردیگی بومبا، هراتین قولاوردو بؤلگهسینده قالابالیغین آراسیندا پاتلاتدیغینی بیلدیردی.
فرهاد، سالدیریدا ۱۲ نفرین ده یارالاندیغینی سؤیلهدی.
هرات خستهخاناسی سؤزچوسو محمد رفیق شیرزی ایسه یارالیلاردان دؤردونون وضعیتینین آغیر اولدوغونو قید ائتدی.
سالدیرینی هله اوزرینه گؤتورهن اولمادی.


text:
پرزیدنت ایلهام علیئو ناظیرلر کابینئتینین ۲۰۱۷-جی ایلین بیرینجی یاریسینین سوسیال-اقتصادی اینکیشافینین یئکونلارینا و قارشیدا دوران وظیفهلره حصر اولونان ایجلاسیندا ارمنیستان-آذربایجان، داغلیق قاراباغ مناقیشهسیندن ده دانیشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، دؤولت باشچیسی ارمنیستانین همیشه دانیشیقلاری پوزدوغونو و اونلارا تضییق آرتدیقجا تخریبات تؤرتدیینی قید ائدیب.
پرزیدنت ارمنیستانین دانیشیقلارا باشلاماماق اوچون کئچن آی نؤوبتی حربی تخریبات تؤرتدیینی، بیر عسگریمیزین هلاک اولدوغونو، یئنه ده آذربایجان اوردوسونون اونلاری جزالاندیردیغینی وورغولاییب.
«نؤوبتی تخریبات بو آیین ۴-ده فضولی رایونونون آلخانلی کندینده باش وئردی. بو، حربی جینایتدیر. بو، ارمنی فاشیزمینین تظاهرودور و بو جینایته گؤره ارمنیستان اؤز جاوابینی آلمیشدیر. بو، میثلی گؤرونممیش وحشیلیکدیر. بالاجا زهرانین و اونون ننهسینین اؤلدورولمهسی ارمنی فاشیزمینین عیبجر صیفتینی بوتون دونیایا گؤستردی. بو جینایت جاوابسیز قالمادی. آذربایجان ایجتیماعیتی ده بونو بیلیر. باخمایاراق کی، ارمنیستان اؤز ایتکیلرینی همیشه گیزلتمک ایستییر. اما بوتون ایتکیلری گیزلهده بیلمیر. آذربایجان اوردوسو دوشمهنه سارسیدیجی ضربهلر ائندیردی. بو ضربهلر نتیجهسینده بیر چوخ ایشغالچی محو ائدیلدی. بالاجا زهرانین، اونون ننهسینین قانی یئرده قالمادی. همیشه ده بئله اولاجاق. نیه حسابلانمیشدیر بو جینایت؟ ایلک نؤوبهده، بو، ارمنیستان سیاسی رهبرلیینین خیصلتینی گؤستریر. خوجالی قاتیلیندن، اوشاق، قادین قاتیلیندن باشقا بیر شئی گؤزلهمک ممکون دئییل. بو، ارمنی فاشیزمیدیر، بوتون دونیا دا بونو بئله قبول ائتملیدیر»، - دئیه دؤولتیمیزین باشچیسی قید ائدیب.


text:
۷ آیدا ۴۰ میلیوندان چوخ یولچو داشیندی
۳۷،۵ میلیون اولان توپلام یولچو ساییسی، بو ایل یوزده ۱۵،۲ آرتیشلا ۴۳،۲ میلیونا یوکسلدی
تورک هاوا یوللارینین یولچو ساییسی بو ایلین ژانویه-ژوئیه دؤورونده اؤتن ایلین عینی دؤورونه نیسبتا یوزده ۱۵،۲ آرتاراق ۴۳،۲ میلیون اولدو.
تورک هاوا یوللارینین قامواویونو آیدینلاتما پلاتفورموندا یئر آلان ژانویه-ژوئیه ۲۰۱۸ ترافیک معلوماتلارینا گؤره، ژانویه-ژوئیه ۲۰۱۷ دؤورونده ۳۷،۵ میلیون اولان توپلام یولچو ساییسی، بو ایلین عینی دؤورونده یوزده ۱۵،۲ آرتیشلا ۴۳،۲ میلیونا یوکسلدی.
یولچو ساییسینداکی آرتیش ایچ خطلرده یوزده ۱۷، دیش خطلرده یوزده ۱۳،۸ اولاراق قیدلره گئچدی.
یولچو دولولوق نیسبتی ۳،۸ پوئنلیک آرتیشلا یوزده ۸۱،۲ اولاراق گرچکلشدی.
داشینان یوک-پست، اؤتن ایلین ژوئیه آییندا ۹۹ مین ۵۷۴ تن ایکن، ۲۰۱۸ین عینی آییندا یوزده ۱۹،۶ آرتیشلا ۱۱۹ مین ۹۸ تنا یوکسلدی.
یولچو دولولوک نسبتی آفریقادا ۵،۴ پوئن، اورتا دوغودا ۴،۱ پوئن، قوزئی آمریکادا ۳،۴ پوئن، یولچو ساییسی دا اورتا دوغودا یوزده ۸، آفریقادا یوزده ۱۰، آوروپادا یوزده ۹،۵ آرتمیشدیر.
قامواویونو آیدینلاتما پلاتفورمونا گؤندریلهن معلوماتلاردا آیریجا، ۲۰۱۸ده توپلام ۷۵ میلیون یولچو و یوزده ۸۱ دولولوق نیسبتی ایله تخمیناً ۱۲.۵ میلیارد دلار ساتیش گلیری گوددویو ایفاده ائدیلدی.


text:
اوسامه بن لادنین اوغلو القایدنین یئنی لیدری اولاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، خاریجی مطبوعات اورقانلاری همزه بن لادنین ایشید-این سوقوطو عرفهسینده اورتایا چیخاراق القایدهیه رهبرلیک ائدجیینی ادعا ائدیب.
«سی بی اس نیوز»آ آچیقلاما وئرن آمریکا دؤولت دپارتامنتینین رسمیسی سووفان همزه بئن لادئنین داها کیچیک یاشلاریندان آتاسینین یئرینی توتا بیلهجک پوتنسیالا صاحب اولدوغونو بیلدیریب. سووفانین سؤزلرینه گؤره، همزه بن لادئنین اساس مقصدی آتاسینین اینتیقامینی آلماقدیر.
قید ائدک کی، همزه بن لادن اؤتن ایل یاییلان سس یازیسیندا سعودییه عربیستانینا قارشی کسکین فیکیرلر سسلندیرمیش، کرال سلمان بین عبدولعزیز السعودو «اینگیلیس جاسوسو» آدلاندیرمیشدی.


text:
توپ عربی و «بوی وئرمك» دئییمی
توپ عربی و «بوی وئرمك» دئییمی
دیوارین دیبینده، بیر یاریم داییره جیزیق چكرلر. مئیدانین او باشیندا دا دیوار دیبینده بئلنچی جیزق جیزارلار.
اویونچولار ایكی بؤلونر. جیزیقا گیرن دسته بلیرله نر و جیزیغا گیرر. ایكینجی دستهنین بیر اویونچوسو الینه بیر بالاجا رئزین توپ آلار و جیزیقدان آرالی ائشیكده دایانار. ایكینجی دسته نین قالان اویونچولاری مئیدانا سپیلرلر. جیزیقداكیلارین بیری، اؤزونو قاچماغا حاضیرلایار. الینده توپ اولان ائشیكدهكی اویونچویا دئیر: بوی وئر! او اویونچو الیندهكی توپو گؤیه آتار. توپ عووجا (عوج) یئتیشنده، بیرینجی اویونچو توپون یئره قاییداجاق سوره سینی (مودّتینی) قاچیب الدن چیخماغینا اویغون گؤرمزسه، دئیر: اوجا آت! بوی وئر!
بو سفر توپو اول كیندن اوجا آتار. ایكی - اوچ كره بئلنچی تكرار اولار. اگر بویون اوچالیغی اونون دئدیگینجه اولدو، وار گوجو ایله قاچار. توپ ائندیكده، ائشیكدهكی اویونچو توپو توتار و قاچانین دالینجا آتار. دیمزسه، ایكینجی دسته نین مئیدانداكی اویونچولاری توپو توتار و اونو وورماغا چالیشارلار. هر حالدا او اویونچو قارشیداكی جیزیغا چاتینجا توپ بیله سینه دیرسه، اؤلر و سیرادان چیخار. یوخسا چاتیب گیرر و جیزیغین ایچینده دورار.
باش جیزیقداكی بیرینجی دستهنین اویونچولاری بئلنچی بیر - بیر قاچاجاق و قارشیداكی جیزیغا گیرمگه جان آتاجاقلار.
بو اویونلا ایلگیلی اوخودوغوم بیر قزئت ده، بو سؤزلر قئیده آلینمیشدیر: اویونچولارین بیرینه توپ دیدیكده، اویون قارشی (موقابیل) دسته نین الینه كئچر. اویون اوندا بیتر كی بیر دستهنین اویونچولاری هئچ بیری وورولمادان قارشی دسته نین فرارگاهینی بوتون آلسینلار.
بورادان اویاناسی ذئهنیمده دئییل. آنجاق دئمك اولاركی ایكینجی آشامدا (مرحله ده)، دسته لر یئرلرینی دیشیرلر. یعنی ایكینجی دستهنین اویونچولاری ایچری گیرر، بیرینجی دسته ائشیكده اولار.
* بوی وئر!: توپو اوجایا آت و یئردن اوجالاجاق بویونو چوخ ایپئله! قوشبازلار دا مرجلشن ده، اؤزونو ضعیف بیلن طرف دئیر: بوی وئر!
فولكلور وارلیغیمیز
علی ظفرخواه


text:
- » مهر 1397 (2)
- » شهریور 1397 (3)
- » مرداد 1397 (2)
- » تیر 1397 (2)
- » خرداد 1397 (2)
- » اردیبهشت 1397 (2)
- » فروردین 1397 (2)
- » اسفند 1396 (3)
- » بهمن 1396 (1)
- » دی 1396 (4)
- » آذر 1396 (2)
- » آبان 1396 (2)
- » مهر 1396 (1)
- » شهریور 1396 (1)
- » مرداد 1396 (2)
- » تیر 1396 (3)
- » خرداد 1396 (4)
- » اردیبهشت 1396 (3)
- » فروردین 1396 (5)
- » اسفند 1395 (3)
- » بهمن 1395 (4)
- » دی 1395 (2)
- » آبان 1395 (4)
- » مهر 1395 (3)
- » شهریور 1395 (5)
- » مرداد 1395 (4)
- » تیر 1395 (4)
- » خرداد 1395 (4)
- » اردیبهشت 1395 (6)
- » فروردین 1395 (4)
- » اسفند 1394 (6)
- » بهمن 1394 (9)
- » دی 1394 (12)
- » آذر 1394 (12)
- » آبان 1394 (16)
- » مهر 1394 (20)
- » شهریور 1394 (103)
- » مرداد 1394 (13)
محمد رسول الله / شعری به زبان ترکی / علیرضا ذیحق
محمد رسول الله (ص)
داشدانآغاجدانیونولموشمینلرجهتانری
جهالت توزونو دونیایا یایدیقی آندا
پارلاییر ظولمتین جاهیل گؤزونده
آلیشان بیر گونش یئرین اوزونده.
آی اولدوز توی توتوب شن لیک قوپاریر
قاماشیر گؤزلری ملک لرین ده
دوغارکن سؤنمه ین بیر نور "آمنه".علیرضا ذیحق
محمد رسول الله (ص)
داشدانآغاجدانیونولموشمینلرجهتانری
جهالت توزونو دونیایا یایدیقی آندا
پارلاییر ظولمتین جاهیل گؤزونده
آلیشان بیر گونش یئرین اوزونده.
آی اولدوز توی توتوب شن لیک قوپاریر
قاماشیر گؤزلری ملک لرین ده
دوغارکن سؤنمه ین بیر نور "آمنه".
موسانی، عیسانی، نوحی، خلیلی
ایشیق لار آلیری قوینونا بیر آن
گؤرورلر دنیزلر نورا چئوریلیب
تورپاق دا لعل ایله مرجان لاریله
دینله یرکن داوودون خوش الحانینی
سمانین سماع رقصی له بیرگه
"محمد" جمالین تانری اییذنی له
سئیر ائدیرلر دویماییرلار سحر اولونجا.
آنجاق ایبلیسین پوزقون کؤنولو
اسیر تیتره ییر بو موشتولوق دان
گؤزلرین دن یاغاراق حوزون یاشلاری
آند ایچیر تؤکدوره اینسان قانلاری
نمرودلار قابیل لر فیرعون لار یئتمه ییب
"حجاز" دا دونیادا وارلیق اولونجا
هوس دن گوناه دان بایراق قالدیرا
حسددن توخویا طاماح تورونو
آتا گؤل لرین بولور قلبی نه
کؤنول لر بولانا، شرلر پارلانا.
ملک لر یوردو او جنّت باغیندان
قُوودورارکن آدمی حوّانی بیر گون
دولدورا یئر اوزون دوستاق لاریله
ایشکنجه بوغونتو، اوغورلوق یالان
حیاتین چیراقلی بزه یی اولا.
ایبلیس شیطانین جیلدین گیره ندن
بیلسه ده آللاهین یاشار وارلیغین
یئنه ده عیناددان کوفردن دویمور
آدمین سعادت داشی یان یوکون
سیچان تک چئینه ییر جالادیر نورون.
نییه کی گون لرین کئچمیش لرینده
مقدّس بیر ملک اولسادا ایبلیس
چیخمیشدی یول دان یانلیش غورورلا
تانری آدَمی عزیز سایارکن.
ایبلیسین گؤزلری کول ایله دولدی
"محمد" دونیانین صفاسی اولدی
امین لیک دوزلویون میثالی اولدی.
آتاسی گون کیمی باتسادا واخت سیز
"آمنه" سؤنسه ده، سؤنر شام کیمی جان سیز
کیمسه یه سیغمادان، تانری یا سیغدی
آلتی یاشدان قالاراق کیمسه سیزنبی.
"ابوطالب" ایله "عبدالمطلّب" ووقارلاریله
آتاسی "عبدالله" ین عطرین وئره رک
آجی یا دؤزمه یی صبیر ائتمه یی
اوجا داغلار قدر گوجلو قالماغی
همده محبت له سئوگی نین دادین
اونا داددیریب اؤیره درکن
بویآتدییاشادی،اؤزسُویونونپاکنفسیله.
واری یوخ دان یارادان تانری
دومانا چئوریلن مظلوملار آهین
قادینلارگلینلرقیزلارینتاپدانمیش حاققین
بیر داها اینسانلارین یادینا سالدی
"محمد" عشقینه آییق ووجدانلار
طاغوتا بُت لارا أییلمز اولدی.
طبیعت یام یاشیل اولمازسادا اوردا
"مکّه"نین گول چیچکسیز چؤل لرینده ده
عطیرلر ساچیردی "کعبه" دونیایا.
"محمد" ده چیخارکن سفره سئیره
داشیردی آللاهین نورونو گؤزده
سازالماز دردلرین ده درمانین مرهمین
آزادلیق، مساوات، عدالت بیلیب
بیرلیک دن دیری لیک دوغارکن دئیه.
آللاهین جلالین "حَرا" داغیندا
نییاییش نیداسی له گولله ندیریردی
چاتینجا قیرخ یاشا جبرئیل گلدی
نبوّت موژده سین هدیه وئره رکن.
"محمد" تانری نین رسولی اولدی
اوره یی "وحی" ایله جالاندی دولدی.
حیات یولداشی سایین "خدیجة"
"وحی" ین بشارتین آلدی جانینان
ایمان دا اینام دا اوسوه اولاراق
اسلام دینی نین فخرلی، یاوری اولدی.
سونرادا مردلرین مردی مورادی
"علی" بیر عؤمور پیغمبرین جانانی اولدی
"محمد" بعثت ایله عدلی، جهادی
ظولمون اؤنون ده بیر سیپَر ائتدی
تانری نین بیرلی یی گرچک اولارکن
تیتره دی قیصرین روم دا سارایی
ایرانین شاهی ده چکدی هارایی.
اومودسوز صاباح سیز خسته اوره ک لر
فریادا عوصیانا قییامه قاخدی.
اون اوچ ایل مکّه ده اسلام چاغریشی
زره، زورا زیوره تهلوکه اولدی.
ایلاهی دویغولار چاغلاییب آخدی
نبی نین دعوتی دونیایا چاتدی
ایشکنجه، اسارت، اذیت آمما
سارسیدارکن مکّه ده مسلمان لاری
همده"محمد" جانینا قیی ماق آماجی
بوتون دوشمن لرین شوعاری اولدی.
تؤهمت لر یایان تانری دانانلار
قاخدیلار تؤکمه یه"محمد" قانین
"علی" نین آمما خبری اولجاق
شهادت عشقینه ایمان شأنینه
یاتماق ایله گئجه نی رسول یئرینده
قیلیش لار "علی" نی پارام پارچالارکن
دوشدولر آختارماغا نبی نی بیرده.
پیامبر ایلاهی یاردیم لاریله
گؤردو گیزلین دی یی غاردا بیر آن دا
مین لر توراتان تورلار توخودو
کؤهولون آغزینی اؤرتوب باسیردی.
دوشمان لار أل اوزه رکن اومودلاریندان
پیامبر هیجرتین تملین قویدو
یثرب" اهلی "محمد" ی آلیب باغرینا
ائتدی لر گؤزلرین ببه یی نورو.
نبی نین آرخاسی دایاغی "یثرب"
"مدینه" آدلانیب گول چیچک اولدی.
هیجرتین ایل لری آغیر جنگ لر
باشلاندی موشریک لرین قوشون لاریله
اوخ لار قیلیش لار عمود نئیزه لر
یاغارکن مسلمان یوزلر ای ییده
اولدی شهادت ، ناماز دوعاسی.
سونوندا "خئیبر" ین قالاسی چؤکدی
بوتون دوشمن لرین چیراغی سؤندی
ظفرلر قازاندی حق له عدالت.
"مکّه" نی فتح ائده رکن اسلامین گوجو
پیامبر سئویملی گؤزل لحن ایله
آزادلیق فرمانینی اعلام ائده رکن
کیمسه نین آخمادی بورنوندان قانی.
حقیقت بایراقی قرآن نواسی
پایلادی دونیایا سئوگی نیداسی.
ظفردن کئچه رک اون ایلجه تامام
حج دن گله رک خلق ایله رسول
پیامبر "علی" نی ولی سی سئچدی
بیر ایل سونرادا خسته جانیله
"علی" نین چیی نینه باشین قویارکن
جیسمینی ترک ائدیب عرشه اوجالدی.
بو اوچوش آمما کئچمیش سفر تک
"معراج" دئییل دی قاییدا رسول.
مدینه یاس توتوب گؤزلر آغلادی
مسلمان اوممه تین بو داغ داغلادی
ملک لرله بیرلیک ده قان یاش تؤکه رک
حوزون لی داملالار سئل اولدی آخدی.
عصیرلر اؤتوب یوزلر ایل کئچسه ده
مسلمان بیر مبارز اینقلابچی روحلا
فریادلار قوپاریب حق دن دئیه رک
سایریشان گؤزلریله بیردن آغلادی
"فاطمه" نامینه چاتدیقی آن دا
تکجه بیر جومله ایله قورتاردی سؤزی:
"فاطمه، فاطمه دیر" فقط بو قدر
من ده بیر سؤز تاپمادان رسول شأنینه:
سؤیله رم قلبیم له بؤیوک اینام لا
"کربلا" نین "حسین" ین بسله ین آنا
"محمد" قیزی "فاطمه" دیر، "فاطمه" دیر!


text:
پی یر کوری (۱۵ مای ۱۸۵۹، پاریس - ۱۹ آوریل ۱۹۰۶، پاریس)،
اوشاقلیق دؤورونون ان خوشبخت اولانینا صاحب ایدی، لاکین عنعنهلره اویغون گلمهیهن تحصیلینین معناسی؛ فرانسه علم هئیتی طرفیندن، پی یر کوری هئچ سسسیز قبول گؤرمهدی. آتاسی، بیر حکیم، اوغلونون عقل صاحبی و شخصیتینین خصوصی تحصیل یولوندا ان یاخشی یئتیشتیریجی اولابیلیرلیغینی ایناندی.
پی یر ۱۴ یاشیندا ایکن، ریاضیات اۆچون اهتیراس و قابیلیتی اثبات ائتمیشدی. ۱۶یندا اونیورسیتت ایشلرینه باشلادی و ۱۸ینده آمریکا ماستر درجهسینین اکویوالنتی ایله موکافاتلاندیریلدی. لاکین پولسوزلوق اونو حکیمه ایشیندن قطعی اولمایان بیر ائرتئلئمئیه سورودو. سهو اؤدنیشلی بیر لابوراتوریا آسیستنتی حالینا گلدی.
اونون ایلک اهمیتلی علم ایشداشلیق بؤیوک قارداشی ژاجقوئس ایلئیدی. پی یر ۲۱ و ژاک ۲۴ یاشلاریندا ایکن، قارداشلار پیئزوئلئکتریک (یونانجادان گلن "تو پرئسس" دن) تأثیرینی کشف ائتمیشدی. کوری قارداشلار قاتی کریستاللارا تضییق تطبیق اولوندوغو زامان، کریستاللاردان الکتریک انرژیسی اورئتیلدیغینین تاپمیشدی. اوخشار کریستاللار سیخیشدیریلمیش اولدوغوندا اورادا بیر الکتریک ائدن وارلیغی کارشیلیکلیدیر. ایکی دنه فؤوقلتبیی حادثه آراسینداکی علاقهنین گئرچیینی آنلاماق، پی یر'ائ فیزیکین قانونلاریندان سیممئترییانین اصل رولو حاقیندا قاباقجیل بیلیک اینکیشاف ائتدیرمک اۆچون کؤمک ائتدی.


text:
تورک تاریخی گه قیلینگن نزاکتسیزلیک
اوشبو نزاکتسیزلیککه قتتیق عکس العمل کورسه تیلدی
بیرلشگن عرب امیرلیک لری تشقی ایشلر وزیری عبدالله بن زائد قیسقه بیر مدت آلدین تویتر آرقه لی نزاکت قاعده لری گه ماس بولمه گن بیر پیام نی ترقتدی. اوشبو پیامده مدینه شهری نی اشغالچی انگلیس لر گه قرشی مدافعه ایتگن فخرالدین پاشا بیلن علاقه لی کتته بیر افترا یازیلگن ایدی. خودی منه شوو حادثه آرتیدن منطقه ده فخرالدین پاشا و اوشه دور حقیده بحث ایتیله باشلَندی. بیز هم اوشبو مقاله ده فخرالدین پاشا و اونینگ دوری نینگ حاضرگی کونده گی انعکاس لری توغری سیده بحث ایته میز عزیز دوست لر.
اوتیش...
قیسقه بیر مدت آلدین بیرلشگن عرب امیرلیک لری تشقی ایش لر وزیری عبدالله بن زائد تویتر آرقه لی دیپلماتیک نزاکت و اخلاققه اویغون بولمه گن بیر پیام ترقتدی. اوشبو پیامده, (بیرینچی دنیا اوروشی نینگ سونگگی کون لریده وهابی لر و انگلیس لر تامانیدن محاصره ایتیلگن و تهدید ایتیلیاتگن) مدینه ده گی مقدس امانت لرنی نجات بیریب استانبول گه کیلتیرگن فخرالدین پاشا اوغیرلیق قیلیش بیلن عیبلنماقده ایدی. ایندی کیلینگ آلدین عبدالله بن زائد نینگ کیم ایکن لیگی توغری سیده بحث ایتیلیک. آلدینگی مقاله لری میزده هم بحث ایتگن لیگی میز دیک, اورته شرقده گی کوپلب معما نینگ اساسی سببچی سی بو کیشی و اونینگ متفق لریدن عبارت. عینی دمده اوشبو کیشی ابوظبی نینگ ولیعهدی و بیرلشگن عرب امیرلیک لرینی یاشیرینچ روشده باشقریاتگن لیگی ادعا ایتیلیاتگن محمد بن زائد نینگ ایناغه سی.
عبدالله بن زائد نینگ اوشبو حرکتی گه قرشی فقط گینه تُرک لر ایمس, بلکه عرب لر هم عکس العمل کورستدی. یقین تاریخ حقیده معلومات ایگه سی بولگن احساسلی عرب لر, "فخرالدین پاشا مقدس امکانت لر نی استانبول گه انتقال ایتتیرمَگنده, حاضرگی کونده اوشبو اثر لرنینگ همه سی مسلمان بولمه گن کیشی لرنینگ قولیده بولر ایدی" دییه قید ایتدی.
عثمانلی امپراطورلیگی میلادی 1517 نچی ییلیدن باشلب حجاز منطقه سی گه خدمت قیلیب کیلدی. تُرک سلطان لری میلادی 1517 نچی ییلیدن کیین مکه و مدینه ده گی مقدس جای لر گه خدمت قیلیش اوچون جدی بیر شکلده سعی و حرکت قیلدی. بیرینچی دنیا اوروشی نینگ باشله شی آرتیدن عثمانلی دولتی نینگ مدافعه قیلگن اینگ مهم جای لردن بیری هم حجاز منطقه سیدن عبارت ایدی. مکه شریفی حسین نینگ عصیان اوچون تیارگرلیک اوتکزه باشله گن لیگی سببلی, فخرالدین پاشا میلادی 1916 نچی ییلیده حجاز قوماندانی اوله راق مدینه گه یوباریلدی. انگلیس لر تامانیدن حمایه له نیایتگن عصیانچی لر نی مغلوبیت گه اوچره تگن فخرالدین پاشا, مدینه ده گی مقدس امانت لر نینگ (عصیانچی لر و انگلیس لرنینگ قولی گه توشمس لیگی اوچون) استانبول گه انتقال ایتتیریلیشی اوچون تیارگرلیک اوتکزدی. عثمانلی امپراطورلیگی میلادی 1917 نچی ییلی مارچ آیی نینگ 2 نچی کونیده اوشبو مقدس امانت لرنینگ استانبول گه انتقال ایتتیریشی اوچون فخرالدین پاشا گه بویروق بیردی.
فخرالدین پاشا, مدینه ده خلق نینگ آره سیده یشه گن لیگی اوچون منطقه ده عرب لرنینگ حمایه سی نی کسب ایتدی. والی غالب پاشا نینگ اشتباه لری سببلی باشلب کیتگن عصیان لر آرتیدن مکه شهری ایسه عصیانچی لرنینگ قولی گه توشدی. قیسقه بیر مدت مابینیده عصیانچی لر مدینه دن تشقری باشقه شهر لر نی اشغال ایتدی. فخرالدین پاشا ایسه قولیده آزگینه بیر امکانیت نینگ موجود ایکن لیگی گه قره مسدن شهر نی مدافعه ایتیش گه دوام ایتتیردی. میلادی 1918 نچی ییلی اکتوبر آیی نینگ 30 نچی کونیده تُرک امپراطورلیگی موندروس معاهده سی نی امضاله دی. آتش بس دایره سیده مدینه نینگ تسلیم ایتیلیشی طلب ایتیلدی. بیراق, فخرالدین پاشا مدینه نی تاپشیریش نی قبول قیلمه دی. فخرالدین پاشا موندروس معاهده سی نینگ امضاله نیشدن کیین هم 72 کون لیک بیر مدت بیلن مدینه نی قهرمانانه بیر شکلده مدافعه ایتدی.
بیرلشگن عرب امیرلیک تشقی ایش لر وزیری عبدالله بن زائد نینگ فخرالدین پاشا نی اوغیرلیق قیلیش بیلن عیبله شی آرتیدن ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان اوشبو خصوصده بیر معروضه قیلدی. اردوغان اوشبو صحبتی جریانیده, "ای بیز گه افترا قیلیاتگن بیچاره کیشی, فخرالدین پاشا مدینه دن دفاع قیلیاتگن پیتده سینینگ اجدادینگ قییرده ایدی؟" شکلیده سئوال بیردی. جمهوررئیسی اردوغان نینگ اوشبو سئوالی گه ایسه عثمانلی امپراطورلیگی آرشیف لریدن جواب تاپیلدی. آرشیف لردن تاپیلگن سند لر, عبدالله بن زائد نینگ میلادی 19 نچی عصرده یشه گن کتته بابه سی ابوظبی قبیله سی نینگ باشلیغی زائد نینگ اوزلوکسیز روشده قطر گه حمله ایتگن لیگی, اوغیرلیق قیلگن لیگی و انسان لرنی قیرغین قیلگن لیگی بیلدیریلماقده. عینی دمده زائد نینگ اوشبو ایش لر نی انگلیس لرنینگ حمایه سی بیلن قیلگن لیگی معلوم قیلینماقده.
اوتگن کونلرده ترک تاریخ محققی مراد بارداکچی عبدالله بن زائد نینگ اجدادی نینگ انگلیس لرنینگ حمایه سی بیلن قیلگن اوغیرلیق و جنایت لری توغری سیده گی تاریخی حجت لرنینگ آزگینه بیر قسمی حقیده معلومات بیردی خلاص. دیمک که, عثمانلی امپراطورلیگی آرشیف لریده ابوظبی قبیله سی نینگ باشلیغی زائد نینگ جنایت لری بیلن علاقه لی ینه کوپلب تاریخی حجت لر موجود.
اصلی گه قره گنده اسلام عالمیده سونگگی پیتلرده فخرالدین پاشا حقیده بحث ایتیلمه گن لیگی کورینماقده. فخرالدین پاشا نینگ ایسله نیشی گه بویوک مقیاسده ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان سبب بولدی. اردوغان, میلادی 2008 نچی ییلیدن بیری کوپلب صحبت لریده فخرالدین پاشا حقیده بحث ایتیب کیلماقده. حرب اکادمیسیده منصبدار لر گه بیرگن درس لریده اردوغان, فخرالدین پاشا نی منصبدار لر گه الگو قیلیب کورسه تیب کیلدی. شوباعث, اورته شرقده گی ایریم نشراتی اورگان لر نینگ اردوغان توغری سیده بحث ایترایکن, "فخرالدین پاشا نینگ نبیره سی" دییه قید ایتگن لیگی کورینماقده. دیمک بعضی عرب لر, جمهوررئیسی اردوغان نینگ وجودی ده فخرالدین پاشاه خصوصیتی نینگ موجود ایکن لیگی نی حس ایتماقده.
بیرلشگن عرب امیرلیک لری تشقی ایش لر وزیری نینگ اوشبو نزاکت سیز حرکتی تُرک خلقی نینگ تینچی نی قاچیردی. مین ترک خلقی نینگ عصبانی بولمس لیگی کیره ک ایکن لیگی نی اویله ماقده من. عثمانلی امپراطورلیگی گه خیانت قیلگن کیشی لرنینگ نبیره لری, تُرک دولت چیلیک سیستمی نینگ "آته سیدن اولادی گه" قنده ی قیلیب اوتگن لیگی نی جوده یخشی بیله دی و بوندن قورقه دی. اوشبو جغرافیه ده تشقی محراق لر تامانیدن استفاده ایتیلیاتگن کیشی لرنینگ فخرالدین پاشا و رجب طیب اردوغان دن قورقیش لری نینگ بوش بیر گپ دن عبارت بولمس لیگی ممکن. اوشبو قورقیش نینگ اسلام عالمی نینگ قیته باشدن کوچ ایگه سی بولیشی و مرفه بیر وضعیتگه کیلیشی گه اشارت بولیشی احتمالی موجود


text:
اوکراینادا اهالیسینین سایی اوولکی ایل ایله مقایسهده ۱۰۲،۶ مین نفر آزدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی اوکراینانین دولت ستاتیستیکا خیدمتی یاییب. معلوماتا گؤره، اؤلکه اهالیسینین سایی جاری ایل ایونون ۱-نه ۴۲ میلیون ۴۸۲ مین نفردیر. بو رقم ایلین اولی ایله مقایسهده ۱۰۲،۶ مین نفر آزدیر.
آچیقلامادا یانوار-مای آیلاریندا اوکراینادا ۱۴۷ ۱۳۸ اوشاغین دوغولدوغو بیلدیریلیب. اؤتن ایلین موافیق دؤورونده بو رقم ۱۵۹ ۵۴۸-ا برابر اولوب.
یانوار-مای آیلاریندا اوکراینادا اؤلنلرین سایی اؤتن ایله مقایسهده ۱۳ مین آرتاراق ۱۰۶ ۴۳۰ نفر اولوب.
معلوماتدا اوکراینادا هر ۱۰۰ نفر اؤلنین مقابیلینده ۵۸ نفرین دوغولدوغو بیلدیریلیر.


text:
۲۳:۴۲
ایولون ۲۱-ده آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی ایلهام علیئو سوچیده روسییا فدراسییاسینین پرزیدنتی ولادیمیر پوتین ایله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده پرزیدنتین مطبوعات خیدمتی معلومات یاییب.
"حؤرمتلی ایلهام حیدر اوغلو. سیزی بو دفعه سوچیده گؤرمییمه چوخ شادام. ایندیجه بیزیم یئنی «سیریوس» تحصیل مرکزینین اوشاقلاری ایله گؤروشدوم. بو لاییحهنین اینکیشافیندان چوخ شاد اولدوم و سیزه بؤیوک ممنونیتله بو بارهده دانیشاجاغام. سیزینله هم بیزیم ایکیطرفلی مناسیبتلریمیز، هم ده رئگیوندا یارانان وضعیت بارهده دانیشماق ایمکانیندان ممنونام. رگیونداکی وضعیت ساده دئییل. اومید ائدیرهم کی، بیزیم بوگونکو گؤروشوموز ده بوتون مرکب پروبلملرین حلی یوللارینی تاپماغا ایمکان یاراداجاق و البته، آذربایجان رسپوبلیکاسی ایله روسییا فدراسییاسی آراسیندا ایکیطرفلی علاقهلرین نئجه اینکیشاف ائتمهسیندن ده دانیشاجاغیق. بیزیم بؤیوک حجمده ایشلریمیز و گلهجک اوچون چوخلو بیرگه پلانلاریمیز وار. سیزینله گؤروشمک و بوتون بو ایستیقامتلر اوزره دانیشماق ایمکانینا شادام"، - پوتین سؤیلهییب.
آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئو ده اؤز نؤوبهسینده سفرین اهمیتیندن دانیشاراق گؤروشون اینکیشافا ایمپلوس وئرجیینی قید ائدیب: "چوخ ساغ اولون، حؤرمتلی ولادیمیر ولادیمیروویچ. من ده بیزیم یئنی گؤروشوموزه چوخ شادام. بیز متمادی اولاراق گؤروشوروک. بو گؤروشلر چوخ اوغورلا داوام ائدن ایکیطرفلی مناسیبتلریمیزین اینکیشافینا یاخشی ایمپولس وئریر. بیز مناسیبتلریمیزین سوییهسیندن، یوکسک سوییهسیندن ممنونوق. سیاسی، تیجاری-اقتصادی، هومانیتار ساحهلرده فعال امکداشلیق ائدیریک. نقلیات و انرگتیکا ساحهلرینده یاخشی پرسپکتیولر وار. یعنی، بیزیم مناسیبتلریمیز چوخشاخهلیدیر، حیاتیمیزین پراکتیکی اولاراق بوتون ساحهلرینی احاطه ائدیر. البته کی، واجیب مسئلهلر - رگیونال، دونیا سیاستی، ایکیطرفلی مناسیبتلر و بیزیم رگیوندا تهلوکسیزلیین محکملندیریلمهسی مسئلهلری اوزره واختاشیری مصلحتلشمهلره احتیاج وار.
اونا گؤره بیر داها سیزی گؤرمهیه چوخ شادام. امینم کی، بو گؤروشوموز ده دوستلوق مناسیبتلریمیزین اینکیشافینا یاخشی ایمپولس وئرجک".


text:
ا گر من اولسام، او گیسویِ مشکِ تر یئرینه
اوُپوپ، قوُجوب، سالاردیم او شوخون هر یئرینه
شکر نه دیر کی، حسرتین چکم سنسیز
منه کفایت ائدر لبلرین شکر یئرینه؟!
قیزیل، گوموشسوز هانی منده اؤیله طالع کی
قوجاقلایایدیم او نازک بئلین کمر یئرینه؟!
کؤنولده غمزن اوخو، اؤلمه دیم، دئییلر بس
ساغالماز، هر کیمین اوخ دگسه گرسه ور یئرینه
خیالِ زولفِ روخونله کئچر گئجه م، گونوزوم
بیریسی شامه برابر، بیری سحر یئرینه
فلک، حقیر ائله ین کسلرین مرادینه یئت!
بو مرحمت، گون اولورکی، گلیب دوشر یئرینه
او شوخِ مهوشی طاووسا بنزه دیر کؤنلوم
اوزونده طرهٔ مشکینی بال و پر یئرینه
جاهاندا هر کسین اؤز قیبله گاهی، مکه سی وار
منیم ده قیبله م اوزون، خاللارین حجر یئرینه
بو سرو بویلولارین، واحد، هر غمین چکدیم
همیشه گؤز یاشی وئردی منه ثمر یئرینه


text:
کولت. آز آذربایجانین مهاجیر شاعری آلماز ایلدیریمین «بیر سس گلیر اوزاغدان» شعرینی سیزه تقدیم ائدیر.
بیر سس گلیر اوزاکتان، او یار می گئلدی دیله،
بیر هابئر می یوللادی بو یارالی بولبوله؟!.
بولبول، یولون دوشرسه بنیم دوغدوغوم ایله،
بو یانیک اینیلتیمی داغلارینا سال دا گل.
کالبیمه سوکماک ایچین قاداسنی آل دا گل!..
بئن گلیرکن او یوردون مئوسیمی سونباهاردی،
گولشنده گول یئرینه کیزیل دیکنلر واردی..
دورما بولبول، بو هیجران درتلی باغریمی یاردی،
گیت، بیر آن اولسا دا، گیت، سینه سینده کال دا گل،
گؤنلومه سالماک ایچین درتلرینی آل دا گل!.
دورما بولبول، وار دا قون کارلی داغلار باشینا
تورکومو سال او یوردون توپراغینا تاشینا،
آل بو گؤز یاشیمی کات او یارین گؤز یاشینا..
دؤنرکن ساچلاریندان بیر ایکی تئل چال دا گل،
سولگون دوداکلاریندان گیزلی بیر سؤز آل دا گل!..


text:
May 7, 2017
اوجادان دوشونورکن (1) - آرابسک
س. سیداوالی
اؤزوم- اؤزومه یاخالاندیم
...
دواملی اولاراق نشره وئرمه یه چالیشدیغیم بو یازیلار, کئچن اوچ- دورت ایلین عرضینده مجازی دونیادا گؤردوکلریم, ائشیتدیکلریم و اوخودوقلاریمین معین تاثراتی کیمی قلمه آلینمیشدیلار.
یازیلارین چوخونلوغو, آنا دیلیمیز آذربایجان تورکجه سینده یازیلمیشدیلار. لاکن استثنا اولاراق و وضعیتده ن آسیلی, بعضا فارس دیلینده ده یازماق مجبوریتینده قالمیشام.
یازیلارین بیر چوخو, اوجادان دوشونر کیمی, اؤزوم- اؤزومه و یا یاخین بیر دوستا یازیلدیقلاری اوچون, اوخوجولارا تقدیم ائتدیکده, اونلاردا کیچیک دئییشیکلر آپارمیشام.
(1)
آرابسک
نووامبر 2015
فرقلرینه بیر آز گؤز یومماق شرطی ایله, تورکیه ده " آرابسک" و شمال آذریایجاندا ایسه "میخانا " آدلانان ترانه لره, بیزیم طرفلرده, کوچه - بازار تصنیفی دئییلیر. دئدییم کیمی, آرابسک و میخانا ترانه لری, بیر- بیرلریله فرقلی اولدوغو حالدا, بیزیم کوچه بازار اوخوماغی ایله ده, معین فرقلری واردیر. آمما هر اوچ اوخوماق طرزی, عین زاماندا, آذربایجان کلاسیک موغام موسیقی سی و تورک صنعت موسیقی ایله ده فرقلنیرلر. منجه بو اوچ نوع ترانه طرزینه, "میخانا " آدی داهادا اویغون دور. چونکی بو نوع ترانه لر, اساسدا میخانالاردا و عرق ایچمک مجلسلرینده اوخونورلار.
بیزیم آذریایجاندا دا بو نوع اوخوماقلار چوخ یایقین دیر. شاه دؤرونده جنوبی آذربایجانین بیر چوخ شهرلری کیمی, تبریزده ده دوره گرد خواننده لر بو اوخوماقلاری شاهگلی ده و یا جماعتین پیک نیک یئرلرینده - او جمله ده ن یای فصلینده جمعه گونلری سیداوا چمن ینده- اوخویاردیلار. بو نوع تصنیف لرین سؤزلری, خالقین دیلینده ازبر اولان شعرلرده ن آلیندیغی اوچون، اونلاری کیم قوشدوغونو و یا کیم یازدیغینی, چوخ زامانلار معلوم ائتمک ممکن دئییل. بعضا ده, سؤزلری قوشان, موسیقی نی بسته له ین و خواننده, عین شخص دیر.
بیریلری زحمت چکیب و یاواش- یاواش بو تصنیف لری ییغماغا چالیشیب و عمومون استفاده سی اوچون انترنته قویموشدولار. بو ایش اؤزلویونده بویوک بیر آددیم دیر. هر حالدا بو نوع موسیقی, ایستر-ایسته مز بیر خالقین فولکلور و مدنیت خزینه سینه عاید دیر.
گنج چاغلاریمدا بو نوع موسیقینی خوشلامادیغیم اوچون، من بو موسیقی ایله ایلگیلنمیردیم.
بو اوخوماقلاردان بیر نئچه سی, نئچه مدت بوندان اول بیر دوستومون واسیطه سیله الیمه چاتمیشدی. من اونلارین بعضی سینه قولاق آسدیم. البته ایندی بو نوع موسیقی یه باشقا گؤز ایله باخدیغیم اوچون، بو تصنیف لرین بعضی سینین سؤزلرینه داهادا دقت ائله دیم. ایندی گؤروره م کی بو نوع ترانه لر, بیر فولکلور آراشدیرماچی سی اوچون، خالقین یاشاییش طرزی، آرزولاری و دونیایا نئجه باخدیغینا یاخشی قایناق اولا بیلرلر.
من بو اوخوماقلارین بیرینین سؤزلرینی کؤچورمه یه چالیشیب و سیزلره تقدیم ائدیره م.
خواننده نین سسینه گؤره, منه ائله گلیردی کی، بو ترانه شاه دؤرونده تبریزین خورشید کاباره سینده صحنه یه چیخان کوچه- بازار خواننده لرینده ن بیری اولان، عالیه خانیما منسوب دیر. لاکن تصنیفی انترنته قویان حؤرمتلی وطنداشیمیز، خواننده نین آدینی " نوبار اسدی" خانیم وئرمیشدی. بو ضربی ترانه نین سؤزلری، البته تبریزلیلر اوچون داهادا تانیش و دوغما دیر.
اوخوماق، آشاغی کیفیت ده ضبط اولدوغو اوچون، سؤزلری باشا دوشمکده بعضا چتینلیک چکدیم.
هر حالدا بو سیز و بو " الینده شاللاق، ویرما سن آللاه" تصنیفی:
تهرانا گئدیرسیز، داغلارا باخین
آچین اوره گیمی، یاراما باخین
قیزلار آلوده یم، آللاها باخین
الینده شاللاق، ویرما سن آللاه
امیدیم سن سن، پناهیم آللاه
تهرانین یولونا سو باغلامیشام
آلوده م یوخلویوب، من آغلامیشام
او منی آتیبدی، من آتمامیشام
الینده شاللاق، ویرما سن آللاه
امیدیم سن سن، پناهیم آللاه
گلستان باغی نین دؤره سی سیمدیر
دوشرسن دالیمجا، دئییللر کیمدیر
گلستان باغی نین دؤره سی سیمدیر
گئدیرسن، گلیرسن دئییللر کیمدیر
قورخورام آنامدان دئیم سن کیمدیر
قورخورام ننه مده ن دئیم سن کیمدیر
الینده شاللاق، ویرما سن آللاه
امیدیم سن سن، پناهیم آللاه
آخشام تیر دیبینده گؤزله یه جاغام
سئوگیلیم عکسینی وئریب، بؤیوده جاغام
سئوگیلیم گلنده گؤزله یه جاغام
آلوده م گلنده گؤزله یه جاغام
الینده شاللاق، ویرما سن آللاه
امیدیم سن سن، پناهیم آللاه
سئوگیلیم منی گؤردو، چرخی دؤنده ردی
گئتدی پستخانایا، نامه گؤنده ردی
نامه اوره گیمی قانا دؤنده ردی
الینده شاللاق، ویرما سن آللاه
امیدیم سن سن، پناهیم آللاه


text:
فؤوق العاده حاللار ناظیرلیینین بحران وضعیتلرینده ایداره ائتمه مرکزینه داخیل اولموش ایلکین معلوماتا اساساً، ۱۱ ایون ۲۰۱۸-جی ایل تاریخینده قبله رایونونون، تیکانلی و بوم کندلری اراضیسیندن کئچن «بوم» چایینا گلن سئل سولاری نتیجهسینده تیکانلی کندینی رایون مرکزی ایله بیرلشدیرن پیادا و آوتومبیل کؤرپوسونو یارارسیز حالا سالیب.
ناظرلیکدن آخار. آذ-ا وئریلهن معلوماتا گؤره، نتیجهده کند ساکینلرینین رایون مرکزی ایله علاقهسی کسیلیب. حادثه یئرینه مولکو مدافعه قوشونلارینین شخصی هئیتی جلب اولونوب، ۷۷ نفر وطنداشا مووافیق کؤمکلیک گؤستریلیب. عملیات باشا چاتیب.


text:
تریاک اورتیمی رکورد سویهده آرتدی
افغانیستاندا 2017ده خاشخاش اکیمی بیر اوولکی ایله گؤره یوزده 63 آرتاراق 328 مین هکتارا چاتدی
افغانیستاندا 2017ده تریاک اورتیمی و خاشخاش اکیمی رکورد سویهده آرتدی.
بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین اویوشدوروجو و سوچ اوفیسینین، "2017 افغانیستان اکیم و اورتیم آراشدیرماسی" نتیجهلری مطبوعات کنفرانسییلا آچیقلاندی.
آراشدیرمایا گؤره، افغانیستاندا 2017ده خاشخاش اکیمی بیر اوولکی ایله گؤره یوزده 63 آرتاراق 328 مین هکتارا چاتدی. گئچن ایل 4 مین 800 تن اولان تریاک اورتیمی ایسه یوزده 87 آرتیشلا 9 مین تنا چیخدی.
1994دن بو یانا افغانیستانین تریاک اورتیم و اکیمینه باغلی گؤزلم ائدیلدیگینه ایشاره ائدیلن راپوردا 2017ده اکیم و اورتیمده رکورد سویهیه چاتدیغی قید ائدیلدی.
افغان حکومتینین 2017ده تخمینا 750 هکتار ساحهده خاشخاش یوخ ائتدیگی ایفاده ائدیلن راپوردا، 2016دا یوخ ائدیلن خاشخاش تارلالارینین 355 هکتار اولدوغو بیلدیریلدی.
راپوردا اؤلکهده 24 بؤلگهده خاشخاش اکیلدیگینه ایشاره ائدیلهرک تریاک اورتیمیندکی آرتیشین یاش و قورو تریاک قیمتلرینده آزالمایا سبب اولدوغو وورغولاندی.
اؤلکهده تریاک اورتیمینین تخمینا 1،4 میلیارد دلارلیق گلیر یاراتدیغینا دقت چکیلن راپوردا الده اولونان تریاکدان 320 ایله 530 تن هروین اورتیلدیگی وورغولاندی.
اوفیس باشقانی یوری فدتوو، توپلانتیدا، اولوسلارآراسی توپلوم و افغانیستانین اویوشدوروجو کنترلونو یئنیدن اؤنجهلیکلی مسئلهلر سیراسینا آلماسی و بو پروبلئمین بوتون میلتلرین اورتاق پروبلئمی اولدوغونون باشا دوشولمهسی لازیم اولدوغونو ایفاده ائتدی.
فدتوو، تریاک اکیمی و اورتیمیندکی آرتیشین افغانیستانلا یاناشی، قونشو اؤلکهلر و دونیا اوچون ده بؤیوک بیر پروبلئمه چئوریلدیگینی وورغولایاراق، بو وضعیتین اؤلکهده کؤلگه اقتصادا آسیلیلیق باشدا اولماقلا، اویوشدوروجو تیجارتی، مالی فساد کیمی پروبلئملره سبب اولدوغونو ایفاده ائتدی.


text:
روسییا تورکییهیه قارشی پامیدور قاداغاسینین لغوی اوچون تاریخی تعیین ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، روسییا باش ناظرینین معاوینی آرکادی دوورکوویچ تورکییهدن پامیدور ایدخالینا قارشی قاداغانین لغوی ایله باغلی ایلک گؤروشون آوگوستون ۱۸-ده ایزمیرده اولاجاغینی آچیقلاییب.
سؤزوگئدن مسئله نی مذاکیره ائتمک اوچون نماینده هئیتی گؤندریلجیینی دئین دوورکوویچ گؤروشون نتیجهلرینه دایر قرار وئریلجیینی دئییب. قاداغانین لغو قرارینین ایندیدن دئییلمهسینین هله تئز اولدوغونو وورغولاییب.
دوورکوویچ ایزمیردهکی گؤروشلرده انرژی و صنایع ساحهسیندهکی امکداشلیغینین دا مذاکیره اولوناجاغینی دئییب.


text:
"مانقورت" و گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا ایکی بویوتلو ...
* بو یازینین اساس قایناغی «80 ایل حئکایهمیز» کیتابی اولاراق؛ بورادا سؤز قونوسو اولان ادبیات 1300 دن 1380 ـ جی ایللر آراسینی ایفاده ائدیر.
بیرینجی بؤلوم:
بو گون گونئی آذربایجان حئکایه یازارلارینین بیر چوخ اثرلرینده، گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی باغیمسیز بیر ادبیات اولاراق، باغیمسیز بیر میللت و اؤلکهنی تمثیل ائدهر کیمی گؤرونمکدهدیر.. بو آرادا دیگر یازارلارین اثرلرینده بو دویغو دویولورماسا دا، آنجاق اؤزلوکلرینه دؤنن و یازیلارینی اؤز آنا دیللرینده یازماغا چالیشماق ایستهین یازیچیلارین اثرلرینده ده بئلهنجی بیر آنلام داشینماقدادیر. بو گون گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا محمد صبحدل، اکبر رضاپور، حامد احمدی، محمود مهدوی، رقیه صفری، داوود دوستار، رضا کاظمی، عبدالمجید چاوشیزاده، ووقار نعمت، نیگار خیاوی، زیبا منوچهری، رقیه کبیری، آراز احمد اوغلو، توغرول آتابای، ملیحه عزیزپور، صالح عطایی، ندا صمدی، حسین واحدی و س. حئکایه ادبیاتیمیزی تمثیل ائدهن گنج و چالیشقان یازیچیلاریمزدیرلار. گونئی آذربایجان حئکایهسی بو یازارلارا اومید بسلهییر؛ اونلارین درین و چالیشقانلیقلاریلا ایرهلی گئدیر و کورهسللشیر..
گونئی
آذربایجان حئکایه ادبیاتی گونش ایلی 1300 - جو ایلدن اعتبارا مستقل بیر
پروسئیه گیرمیش و بو سون ایللرهجن آرتیق باغیمسیزلیق اوچون هر گون داها
گوجلو آددیملار آتاراق یئنی باشاریلاری الده ائتمهیی باجارمیشدیر. گونئی
آذربایجان حئکایه ادبیاتینین تاریخی حاققیندا "80 ایل حئکایهمیز"
کیتابینین ایلک بؤلومونده قیسا لاکین اطرافلی بیر شکیلده بیلگی وئرمیشیک.
اورادا گونئی آذربایجان حئکایهسینی 80 ایل سورهسینده هانسی سیاسی،
اجتماعی و تاریخی آشامالاردان باش اوجا چیخدیغینی سیرالاییب آراشدیرمیشیق.
بونو دا اورادا خاطیرلاتمیشیق کی گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی گونو
گوندن گوجلهنیر و لایقی یئرینه چاتماغا چابا گؤستریر.
گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا چالیشان بیری بو ادبیاتین ایچینده بؤیودویو اوچون یانداشلیق ائتمهدن و طرفسیز بیر شکیلده بو ادبیاتی اینجلهمهیه چالیشسا بیله طرفسیز قالا بیلمهسی (اولاناقسیز) نظره گلیر. لاکین بو یازیدا اؤتهرگی شکیلده حئکایه ادبیاتیمیزین ایکینجی بویوتونو (بویوت = بعد) اوزه چیخارتماغا و یان ساخلامادان طرفسیز بیچیمده اینجلمهیه چالیشاجاغام. آنجاق ایکی بویوتلو (دو بعدی) ادبیات نه دئمکدیر و نه آنلام داشیییر؟
دئموقراتیک اؤلکهلرده یازیب یارتماق، تنقید و بیر ایشین اسکیکلیکلرینی وورغولاماق چوخ ساده و خطرسیز بیر بیچیمده (اولاسی) دیر. بو اؤلکهلرده حاکمیتدن انتقاد ائتمک مئدیا و باسین آراجیلیقلاریلا اورتایا چیخیر. یازارلار، تنقیدچیلر ایستهدیکلرینی مختلیف و چئشیدلی ایفادهلرله ایستر یازی، ایستر دانیشیق و یا یاراتدیغی اثرلرله اورتایا قویورلار. بو توپلوملاردا تنقیده دایانما و تنقید ائتمک مهارتی و تنقیدلی بیر جامعهده یاشاما قابلیتی واردیر. ایندی بئله بیر توپلومون ترسینی دوشونون. حاکمیت هرنهیی کنترل ائدیر. هامی حاکمیتین قوللوغوندادیر. تنقید ائتمک تعریف ائتمک آنلامیندادیر، حاکمیت ادبیاتین بوتون قوللارینی سیاسی آماجلار اوچون قوللانیر یازار و ادبیاتچیلارین اثرلرینی ایستهدیکلری کاناللارا یؤنهلدیر و بو آرادا حاکمیتین ایستهدیکلرینه باش أیهن ادیب و یازیچیلار ایستر مادی، ایستر معنوی دستهیه مالیک اولورلار .
حاکمیته باغلانان یازار و ادیبلر حاکمیت طرفیندن قورولان و دستکلهنن تؤرهنلردن باش چیخاردیرلار و مئدیا طرفیندن گئنیش بیر بیچیمده تبلیغ ائدیلیرلر. حاکمیت بو یازارلاری سیاسی و تبلیغی آماجلار اوچون قوللانیر و ادبیاتچیلار ایسه همین حاکمیتین یاردیمی ایله مختلف ایمکانلارا صاحیب اولورلار. بو آرادا بیر چوخ یازار و ادیبلر کانالیزه ائدیلن بو ادبیاتا قارشی چیخیر، و اللرینده اولدوغو ایمکانلار قدهر بو نؤوع ادبیاتی لاغا قویور، اونا أییلمهییر و باشقا بیر ادبیاتین یارانماسینا نهدن اولورلار. بئلنجی بیر ادبیاتین یازارلاری مختلف یول و آراجلارلا حاکمیتی جیدی شکیلده اینجیتمهدن و اؤز جانلارینی خطره سالمادان چئشیدلی آراجلارلا ایستهدیکلرینی یارادیرلار. بئلنجی بیر ادبیات، حاکمیت طرفیندن قرار وئریلمیش و شیدتله قورونان قیرمیزی چیزگیلری آشمادان حاکمیتین تئوریزه ائتدییی ادبیات و سیاستینی تنقیده توتور.. هابئله گؤرونوب کی بعضی زامانلاردا حاکمیت سیاسی و گوج باخیمدان ضعیفلندیگی آن بئلنجی ادبیات داها شیدتلی اؤزونو گؤستریر. بو تور ادبیاتدا ایشلهنیلن روایت او قدهر اؤنملی دئییر، بورادا اؤنم داشییان اوخوجویا چاتدیردیغی قاورام و پیامین نئجهلیگی دیر. یازار مختلف یوللارلا بو ایشی باجارا بیلر.. ایستر تمثیل شکلینده ایستر آتا بابا سؤزلریله ایسترسه ده کلمهلر آراسیندا گیزلهدیلمیش ایکی یؤنلو سؤزلرله..
ایکی بؤیوتلو ادبیاتی گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا 1300 – جو ایلدن بری یعنی ادبیاتیمیز داها جیددی شکیلده مکتوبلاشمیش ایللرده اؤزونو گؤسترمکدهدیر.. 1324 – جو ایلده میللی حکومتیمیز قرارگاهلاندیغی ایللرده بئلهنجی بیر ادبیات اؤزونو هئچ گؤسترمهییر.. چون بو ایللرده گونئی آذربایجاندا تام دئموقراتیک بیر حاکمیت ایش باشیندا ایدی و یازارلار هئچ بیر سیخینتی و گیزلی تضییقه اوغرامادان ایستهدیکلرینی یازیر و یاییردیلار.. آنجاق اؤلکهیه پهلویلر حاکیم اولدوغو زاماندان بری بو نؤوع ادبیات سورعتله گلیشمیش و گونو گوندن مختلف یؤنلرله اؤزونو گؤسترمهیه باشلامیشدیر.. بو آرادا بونودا خاطیرلاداق کی، شیمالی آذربایجان استقلالینا وارمادان، روس حاکمیتی آلتیندا اولدوغو زامان بئلنجی بیر ادبیات داها کسکین و داها جیدی بیر شکیلده سورمکده ایدی. اورادا دا شاعیرلر، یازارلار مختلف و چئشیدلی یوللارلا حاکمیت طرفیندن یارانان و دستکلهنن ادبیاتدان بویون قاچیریب، ایستهدیکلری میللی ادبیاتی یاشاماغا چابا گؤسترمیشلر.. روس حاکمیتی ادبیاتی دا بیر آراج اولاراق سیاسی آماج اوچون قوللانیردی. بو اوزدن؛ کناردان دوروب روس حاکمیتی دؤورنده شیمالی آذربایجاندا یارانان ادبیاتا باخدیقدا بیر چوخ اثرلرین ایدئولوژی اساسدا یارانماسینی گؤروروک.. آغیر بیر روسلاشما پروسئسی گیزلین و بعضا آشکار شکیلده حاکمیت طرفیندن ایزلهنیلیردی. بعضا بو ایش او قدهر ایرهلی گئتمیشدیر کی او بؤلومو بوتؤولوکله یئنیدن یازماق و آراشدیرماق مجبوریتیندهییک..
گونئی آذربایجاندا میللی حوکومت دئوریلدیکدن سونرا ایکی بؤیوتلو ادبیات داها جیدی شکیلده یارانمایا باشلاییر. اؤلکهیه حاکم اولان فارس حاکمیتی میللی حوکومت دؤورونده یارانان تورکجه کیتاب و درگیلری یاندیریب آرادان آپارماغا چالیشیر و بو یولدا بعضی نائلیتلری ده قازانیر.. آنجاق آذربایجان میللتی و آیدینلاری تاریخ بویوندا هئچ زامان میللی وارلیقلارینی ترک ائتمهدیییندن بو آسیمیلاسیونا قارشی چیخیرلار. بو یولدا مختلف شیوه و اوسلوبلاری یارادیر، اونلاردان فایدالانیرلار. بو یارانان اوسلوبلارین بیر نئچهسینی سیرالامادان بونو دا خاطیرلاداق کی؛ بو ایکی ادبیاتی بیر ـ بیریندن آییرد ائتمک اولدوقجا چتین و بعضا ایمکانسیز نظره گلیری.. زامان بویوندا چئشیدلی یؤنلر آلیر و دهییشیملر یاپیر بو ایسه هر ایکیسینین هونری فورماسی اولدوغوندان آسیلی دیر..


text:
جانیکلی:"سوریه-نین منبیچ بؤلگهسینده یئرلی ایداره ائتمه قورولاجاق"
میللی مودافعه ناظیری نورالدین جانیکلی سوریه-نین منبیچ بؤلگهسینده یئرلی ایداره ائتمه قورولاجاغینی سؤیلهییب.
میللی مودافعه ناظیری نورالدین جانیکلی سوریه-نین منبیچ بؤلگهسینده یئرلی ایداره ائتمه قورولاجاغینی سؤیلهییب.
جانیکلی "آنادولو" خبر آژانسیندا تورکیه ایله امریکا آراسینداکی منبیچله علاقهلی گؤروشلری قیمتلندیریب.
ترور تشکیلاتی پ.کا.کا-نین سوریه-ده کی قولو اولان پ.ی.د-ی.پ.گ-نین ایشغال ائتدیگی منبیچ-دن چیخاریلاجاغینی وورغولایان جانیکلی بو پروسئسین حربی نظارتینین، حیاتا کئچیریلمهسینین تورکیه و امریکا عسگرلری طرفیندن بیرگه رئاللاشدیریلاجاغینی ایفاده ائدیب.
"امریکا ایله هر شئی بیرلیکده حیاتا کئچیریلهجک. بیزیم جهتدن نظر سالدیقدا بو راضیلاشمانین مقصدی منبیچ-ین ی.پ.گ/پ.ی.د عنصورلاریندان تمیزلنمهسیدیر" دئیه جانیکلی وورغولاییب.
ی.پ.گ/پ.ی.د-نین پ.کا.کا-نین بیر حیسهسی اولدوغو، اونلار طرفیندن ایستیقامتلندیریلدیگی، عینی ترور حووضووندان ایستیفاده ائتدیکلری بارهده امریکانین قانع ائدیلمیش اولدوغونو بیلدیرن جانیکلی دئییب: " قانع اولماسایدیلار بو راضیلیغی الده ائده بیلمزدیک. بیزیم باشدان بریدیر دوشونجهمیز بودور، سوریه ایچ ساواش باشلامازدان اوولکی دموقرافیک قورغویا اویغون و اونو عکس ائتدیرهجک شکیلده یئرلی ایداره ائتمه یارادیلاجاق. یئرلی ایداره ائتمهده یئر آلاجاق اولانلار ایسه یئنه تورکیه و امریکا طرفیندن بیرگه معینلشدیریلهجک."


text:
بیر داغ کلی یارالادیم زیروهده
بیر داغ کلی یارالادیم زیروهده
باش تیترهدی، آیاق اسدی، داش آخدی.
بیر جانلینی جاندان سالدی بیر زده
ایکی گؤزدن ایکی داملا یاش آخدی.
دۆشونمهدیم، آنادیر، یا بالادیر،
اووچو آتار اوو برهدن کئچنده
آلا تولا قانلی داشی یالادی،
او سؤنوردو تیکانلیغین ایچینده.
قاباقلاشدیق سؤکولمهمیش قؽزیل دان،
من سیلاحلی، او سیلاحسیز بو یئرده.
یارییولدا آیری دۆشدو قاتاردان،
من گۆناهلی، او گۆنهاسیز بو یئرده.
اؤز حالینا تکجه اؤزو آغلادی،
کیمی وار کی، کیم دایانا یانیندا.
دیل اوزادیب، نم تورپاغی یالادی،
سومو کئچدی خیالیندان سون آندا.
دوداق یانیر، یاناق یانیر، اۆز یانیر،
بولودومو، دومانیمی ایلهسین؟
بویلاندیقجا باخیش یانیر، گؤز یانیر،
بو یانغییلا سئللر، سولار نئیلهسین؟
آغیر-آغیر دارتیب بۆکدو دیزینی،
مونجوقلادی کیرپیکلرده دونان تر.
ایندن بئله توز باساجاق ایذینی،
ایندن بئله نه یۆروش وار، نه سفر.
بیردن-بیره ائله چؽرپدی اؤزونو،
ساغ بوینوزو قوپوب قالدی قایادا.
ای حسین، مۆختصر ائت سؤزونو،
بو قان سنی توتاسییدی، توتدو دا.


text:
آذربایجان ایلک نؤوبه ده ساده و قابلییتلی قوناق پرورلی یی ایله فرقله نیر. آذربایجان مطبَخی غیری عادی دَرجه ده دادلیدیر. یئمکلری اینجه و رومانتیک تقدیم ائتمه یی باجاریرلار. باکی منیم خاطیریمده غیری عادی گؤزل شهر کیمی قالیب. من اونو موختلیف ایللرده گؤرموشم و هر دفعه ده بئله قدیم, مؤجوزه سی و یئنیلمیش اولاراق گؤرونوب. آذربایجاندا یاراشیقلی و حسساس کیشیلر, مؤحتشم اوشاقلار وار. بیر سؤزله, گؤزل نه ایسه آختارماق ایسته سن آذربایجاندا وار.
آخار.آذ خبر وئریر کی, بونو مشهور روس موغننیسی آللا پوقاچ اُووا "موسکووا-باکی" پوُرتالینا موصاحیبه سینده دئییب.
موغننی آذربایجاندا اونا وئریلن اوُردئندن ده دانیشیب:
"آذربایجان پرئزیدئنتی ایلهام علییو منی "دوستلوق" اوردئنی ایله تلطیف ائتدی. بو موکافات منیم قلبیمی ایسیتدی. من آذربایجانی سئویرم, اورادا تئز-تئز اولموشام اوغور قازانمیشام. یئنه ده دئییرم, اورادا چوخلو قوناق پرور و ایستی اینسانلار یاشاییر. بو سفرلری اونوتماق مومکون دئییل. قوی, اؤلکه لریمیز آراسینداکی دوستلوق مؤحکمله نسین. قوی, حئیرت آمیز, گون به گون, ایلدن ایله گؤزللشَن آذربایجان چیچکلنسین!"
آللا پوقاچ اوُوا موصاحیبه سی زامانی, حئیدر علییوله اولان تانیشلیغیندان دا بحث ائدیب.
"حئیدر علییو اونیکال رهبریدی. اونون یاخشی تحصیلی دانیشیغیندا, ایشینده موختلیف اؤلکه لرین رهبری ایله موناسیبتینده حیس اولونوردو. یانیندا اولماق ایسته دیگین بیر اینسانیدی. چوخ مؤحکم, ایستعدادلی و یاراشیقلی بیر سؤزله, اصل کیشی ایدی", -پوقاچ اوُوا بیلدیریب.


text:
جلیل مممدقولوزادنین «داناباش کندینین احوالاتلاری» کیتابی تورکییه تورکجهسینده اوخوجولارا تقدیم اولونوب.
بو بارهده ترئند-ه مدنیت و توریزم ناظیرلییندن معلومات وئریلیب.
آذربایجان کیتابینین تانیدیلماسی و دونیوی لشدیریلمهسی مقصدیله ۲۰۱۶-جی ایلدهن اعتباراً مدنیت و توریزم ناظیرلیینین «آذربایجان کیتابینین دونیادا تانیدیلماسی» لاییحهسینه باشلانیلیب. لاییحه چرچیوهسینده تورکییهده فعالیت گؤسترهن «سئوینچ فیرات زئنگین یایینجیلیک» نشریاتی ایله الده اولونموش راضیلیغا اساساً، ایلکین مرحلهده سئچمه آذربایجان ادبیاتی نومونهلرینین ترجومهسی، چاپی و تورکییهده یاییلماسی ایشی حیاتا کئچیریلیر.
لاییحه اوزره یوسوف وزیر چمن زمینلی «کان ایچیندئ. ایکی آتئش آراسیندا» رومانینین آردینجا جلیل مممدقولوزادنین «داناباش کؤیونون حیکایئلئری» کیتابی تورکییهلی کیتابسئورلرین ایختیارینا وئریلیب. کیتابلار قارداش خالقین رغبتی ایله قارشیلانیب.
قئید ائدک کی، کیتابلاری تورکییه تورکجهسینه آذربایجان اصیللی، تانینمیش شاعر-یازیچی یورتسئوئن شئن چئویریب.


text:
ای تی آر اوچاق دوزلدن شیرکتی
ای تی آر (ATR) (ایتالیاجا.Aerei da Trasporto Regionale ، فرانسجا. Avions de transport régional، اینگیلیسجه. Regional Air Transport) بیر فرانسه - ایتالیا اورتاق موسافیر داشییان اوچاق دوزلدن کومپانی سی دیر. بو شیرکتین دوزلتدیگی اوچاقلار آز مسافتلی یوللار اوچوندورلر. 1394جو ایلده نوکلییر تحریملری قالدیراندان سونرا، ایران 118 دنه بو اوچاقلاردان اوستانلر ایچینده اوچوشلار اوچون آلیب.[۲]
محصوللار[دَییشدیر]
- ای تی آر 42
- ای تی آر 72
قایناقلار[دَییشدیر]
- * اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«ATR (aircraft manufacturer)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ فوریه سینین ۳ـو تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
کرزی: دنیا اوز منفعتی اوچون افغانستان گه کیلگن
افغانستان قشلاق لری رواجلنتیریش نینگ اوچینچی کنفرانسی مملکت جمهور رییسی نینگ قتنه شیشی بیلن یولگه قویلدی.
اوشبو یغین ده افغانستان جمهور رییسی ، سوزگه چیقیب ، مملکتده خارجی لرنینگ اون ییل دن بیری حضورلرینی اوز مقصد لری اوچون بولگن لیگی نی دیشیب ، خلق دن اوشبو خارجیلرنینگ حضوری دن مملکت نفع گه سود ایلتیشینی سوره دی.
جمهور رییس کرزی ، مملکت قشلاق لری نینگ رواجلنتیریش کینگاشی گه قیلگن صحبتیده ، افغانستان کوپ گینه طبیعی کانلرگه ایگه بولگنینی معلوم قیلیب اوشبو طبیعی منبع لردن فقط گینه افغانلر فایده آلیشی نی اورغوله دی.
جمهور رییس کرزی افغانستان قشلاق لری رواجلنتیریشی نینگ اوچینچی کنفرانسی ده بیرساعت گه یقین سوز یوروتیب ، مملکت نینگ قیزیق مسئله لری خصوصیده ، کوپراق کوز قره تدی.
کرزی جنابلری قشلاق لر رواجلنتیریشی نینگ برنامه لری موفقیت لی دیب ، اونینگ دوام تارتیشی نی ایسته دی.
باشقه تماندن کرزی جنابلری ، مملکت قیته قوریش و قشلاق لر نینگ رواجلنتیریش برنامه لرینی تینچلیک نی یخشی شکلده تامین قیلیشی بیلن موفقیت گه ایگه بولیشی نی هم ایتدی.
جمهور رییس کرزی گه کوره ، تینچ لیک نی برقرار قیلیش اوچون حکومت نینگ سعی و حرکتی کوزگه کورینر لی درجه ده نتیجه لر گه ایریشگن .
کرزی جنابلری ، تینچلیک نی برقرار قیلیشیگه حکومت بیلن یاردمچی بولیش لری نی ایسته دی.
جمهور رییس کرزی گه کوره ، خلق حاضر گه چه هم دولت لریگه اعتماد سیز عین حالده ایچکی و تشقی خوف سیز لیک کوچلری بیر قنچه ولایت لرده خلق نینگ اذیت قیله دیلر.
افغانستان جمهور رییسی حامد کرزی نینگ اوشبو سوز لریگه قرگنده ، مملکت نینگ کوپ گینه حدود لریده ، خلق ، نیچه ییل دن بیری ، محلی کوچلی شخص لر و طالب عصیان چی لری نینگ اذیت لری بیلن یوزمه یوز لر.
قندوز ولایتیده طالبان عصیانچی لری ، اهالی دن زوراوانلیک بیلن ، صدقه شکلده پول آله دیلر. عین شو ادعا باشقه ولایت لرده هم موجود.
بوحالتده قره مسدن ، کرزی جنابلری ، خارجی کوچلر نینگ اوز منفعت لری اوچون افغانستان موجود بولگن لری نی ادعا قیلیب ، افغانستان دنیا سیاسی قدرت لری نینگ 20 نچی قرن گه بیله شو میدانی دیب ایتدی.
کرزی جنابلری گه کوره ، اوشبو مملکت ، بوتون اولکه لر بیلن شونده ی یانداشیشی کیره ک کی ،بوندن سونگ باشقه مملکت لر نینگ قربانی بولمه سه.
جمهور رییس کرزی ، افغانستان طبعی منبع لری کوپ لیگی نی اورغولب ، اوشبو کانلرگه دنیا نینگ کوز قره تگنی نی هم ایتدی.
کرزی جنابلری گه کوره ، افغانستان نینگ آسایشته ایریشیشی ، فقط گینه اولکه نینگ فرزند لریگه تعلیم و بیلیم زمینه لری یره تیلیشی بیلن ممکن.
ملی بیرلیک برنامه سی افغانستان حکومتی نینگ قشلاق لرنینگ رواجلنتیریش برنامه لریدن دیر. اهالی گه کوره ، اوشبو برنامه قیته قوریش و عامه آسایشته لیگی بولیم لریده موفقیت لرگه ایگه بولگن.
مملکت قشلاق لری نینگ رواجلنتیریش برنامه لری اوچون ، نیچه ییل جریانیده یوزلب ملیون دالر صرفلنگن. اوشبو هزینه دنیا هم جمعیت مملکت لری نینگ یاردم لری بیلن یولگه قوییلگن.


text:
۲۰۱۷.۰۷.۲۷، ۲۲:۲۷
ایولون ۲۷-ده آخشام ساعتلاریندا تورکییهنین ایستانبول شهرینه شدتلی دولو دوشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، گوجلو کولکله مشایعت اولونان دولو شهرین اساس نقلیات یوللاریندا پروبلملر یارادیب، آوتومبیللره جدی زیان ووروب. دنیز سفرلری و بعضی آویاریسلر تاخیره سالینیب. کوچهلرده پیادالارین حرکتی چتینلشیب، سو باسمیش ایش یئرلریندن اینسانلار خیلاص ائدیجیلر طرفیندن تخلییه اولونوبلار.
طبیعی فلاکت ایستانبول لیمانلاریندان بیرینده یانغینا سبب اولوب، بعضی تیکیلیلرده داغینتیلار باش وئریب.
***
ایستانبولا اؤتن گون آخشام ساعتلاریندا دوشن شدتلی دولو و اسن گوجلو کولک نتیجهسینده ۱۰ نفر خسارت آلیب.
آپا-نین خبرینه گؤره، خسارت آلانلاردان ۲ نفرینین وضعیتی آغیردیر.
ان تی وی تله کانالینین خبرینه گؤره، بسفور بوغازینین آلتیندان کئچن تونئلین فعالیتینده محدودیتلر یارانیب. شهرین «آتاتورک» و «سابیها گوکچن» هاوا لیمانلارینین ایشینده فاصیلهلر یارانیب، ۱۵-دک طیاره هاوا شرایطینین پیسلشمهسی سببیندن ائنیش ائده بیلمدییندن احتیاط آئرودروملارا یؤنلدیلیبلر.
بوندان باشقا، شدتلی کولک شهرده ۲۰۰-دک آغاجی و ۵ قالدیریجی کرانی آشیریب، ۸۸ بینانین دام اؤرتویونو قوپاریب، تراموای خطلرینین الکتریک ناقیللرینی قیریب. کوچوک چکمجه رایونوندا میناره اوچوب، خوشبختلیکدن خسارت آلان اولماییب.
متورولوقلار هاوا شرایطینین داها دا پیسلیجیینی پروقنوزلاشدیریرلار.
بوندان اول ایولون ۱۸-ده ایستانبولدا سون ۹ ایلده ان گوجلو لیسان یاغیب.


text:
آلمانییادا آوتومبیل ساخلاما میدانچالاریندان بیرینده آپاریلان قازینتیلار زامانی قدیم روما دؤورونه عایید کیتابخانا آشکار ائدیلیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، آلمانییانین کؤلن شهرینین مرکزینده یئرلشن بو کیتابخانا روما ایمپرییاسینین شیمال-غرب ایالتلرینین ان قدیم کیتابخاناسی حساب اولونور. قدیم تیکیلینین دیوارلاریندا ۲۰ مین پاپیروس ساخلانماسی اوچون اویوقلار مؤوجوددور.
کؤلن شهرینین اساسی ائرامیزین ۵۰-جی ایلینده رومالیلار طرفیندن قویولوب. او زامان روما ایمپرییاسینین بو ایالتی «گرمانیا» آدلانیردی. آرخئولوقلارین قناعتینه گؤره، کیتابخانا ائرامیزین ۲-جی عصرینده - معاصر تورکییه اراضیسینده یئرلشن افس کیتابخاناسی ایله عینی واختدا تیکیلیب. کؤلندهکی روما موزئیینین امکداشی دیرک شمیت بیلدیریب کی، هر ایکی کیتابخانانین بیناسی اجتماعی مرکز کیمی ده ایستیفاده اولونوب. بئله کی، ایمپرییانین بو ایالتلردهکی حاکمیت نمایندهلری بورادا مطالعه ایله یاناشی، مصلحتلشمهلر ده آپاریبلار.
بو تاپینتینین قیمتلی اولدوغونو نظره آلان یئرلی حکومت آوتمبیل پارکینین یئنیدن قورولماسی زامانی اونون قورونماسی اوزره لاییحه حاضرلاییب. بئله کی، قازیلمیش اراضینین اوزری خصوصی شوشه ایله اؤرتولهجک و بورایا گلنلر یوخاریدان قدیم کیتابخانانین قالیقلارینی گؤره بیلهجکلر.


text:
آذربایجاندا دا کیفایت قدر تانینان گونئیلی یازار روقییه کبیرینین یئنی کیتابی ایراندا آذربایجان دیلینده ایشیق اوزو گؤروب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «قوشلار داها قورخمورلار» رومانی نیلوفر و نرگیس آدلی ایکی فرقلی نسیلدن اولان قادینین حیات حکایهسیدیر. رومانداکی حادثهلر خوی شهرینده ایرانین ایکی اؤنملی تاریخی دؤنمینده - ۱۹۴۵ و ۱۹۷۹-جو ایللرده باش وئریر. میللی حکومتین قورولوشو و حکومتین داغیلماغیندان سونراکی مهاجیرت مسئلهسی نیلوفرین یاشاییشیندا ایز بوراخیرسا، ۱۹۷۹-جو ایل اینقیلابی، اوستهلیک اینقیلابدان آسیلی اولان حادثهلردن سونرا ضیالیلارین و سولچولارین مهاجیرتی ده نرگیسین یاشاییشیندا ایز بوراخیر.
بو رومان تاریخی رومان دئییل، بونونلا بئله، تاریخی حادثهلر موختار، نریمان، خان آغا و سلیمان کیمی اوبرازلارین یاشاییشلارینی چک-چئویر ائدیر.
قید ائدک کی، «قوشلار داها قورخمورلار» رومانی روقییه کبیرینین ایشیق اوزو گؤرهن اوچونجو رومانیدیر. سون بئش ایلده «ائویم» و «یئردن اوجا تورپاق» رومانلاری، «اورییم آغریییر»، «بو قاپی هئچ چالینمایاجاق»، «ایچیمدکی قیز» اونلاین یازیلاری و «دونیا قابار چالیب، یولداش» حکایه کیتابلاری و چین سفریندن بحث ائدن «ساچاقدان آسیلمیش اژدها» آدلی سفرنامهسی ایشیق اوزو گؤروب. اوستهلیک «اؤزبکیستان سفرنامهسی» کیتابی دا ایرانین ارشاد ناظیرلییندن اجازه آلیب و چاپا حاضرلانیر.
«اورییم آغریییر» حکایه توپلوسو و «ائویم» رومانی باکیدا قانون نشریاتی طرفیندن چاپ اولونوب. اوستهلیک، ۲۰۱۲-جی ایلده «آزادلیق» رادیوسونون کئچیردیی حکایه مسابیقهسینده «موایل» آدلی حکایهسی ۱۸۰ اثرین ایچینده بیرینجی اولماغی باجاریب. یازیچینین «قار یاغیر» آدلی حکایهسی اساسیندا قادیر فریورین رئژیسسورلوغو ایله «قارال» آدلی فیلم چکیلیب.


text:
ایرانده 18 کیشی جان بیردی
اوشبو کیشی لر بولیب اوتیتگن ناراضی چیلیک نمایش لری جریانیده جان بیرگن
ایرانده اقتصادی بحران و ایشسیزلیککه قرشی بولیب اوتیاتگن ناراضی چیلیک نمایشلری جریانیده جان بیرگن کیشی لرنینگ سانی 18 نفر گه کوتریلیب کیتدی.
خودی منه شوو جان بیرگن کیشی لر آره سیده بیر پولیس هم موجود.
ایران رادیو و تلویزیونی گه باغلیق یاش ژورنالستلر جمعیتی خبر آژانسی نینگ خبری گه کوره, اصفهان نینگ نجف آباد شهریده نمایشچی لر دن بیری نینگ خوفسیزلیک کوچ لری گه قره ته اوق اوزیشی عاقبتیده 4 پولیس یره لندی.
یره لنگن خودی منه شوو پولیس لر دن بیری ایسه کیین چه لیک جان بیردی.
پنجشنبه کونی هیچ قنده ی بیر سیاسی حزب نینگ دعوتی بولمسدن مشهد ده اولکه ده گی اقتصادی وضعیت گه قرشی ناراضی چیلیک نمایش لری باشلب کیتگن ایدی.
رژیم گه مخالفت نمایشلری گه ایله نیب کیتگن اوشبو ناراضی چیلیک نمایش لری ایران نینگ فرقلی شهر لریده دوام ایتماقده.
ایران دولت تلویزیونی, قوراللی نمایشچی لرنینگ حربی مرکز لر نی قولگه کیریتیش گه حرکت ایتیاتگن لیگی نی بیلدیررایکن, خوفسیزلیک کوچلری نینگ مقاومت کورستیاتگن لیگی نی معلوم قیلدی.
حاضرگی کونگه قدر قریب 400 نفر نظارت آستی گه آلینرایکن, بعضی منطقه لرده ایسه انترنت شبکه لری چیکله نیب قویلدی.
ایران جمهوررئیسی حسن روحانی ایسه, رسمی انترنت سایتی آرقه لی بیرگن بیانات لریده, "تنقید و ناراضی چیلیک نمایشلری, تهدید ایمس, بلکه بیر فرصتدن عبارت. اوغیری لر و قانون لر گه ضد حرکت ایتیاتگن کیشی لر گه خلق نینگ اوزی جواب بیره دی. خلقی میز, قانون و انسان لرنینگ طلب لری گه ضد شعار بیریاتگن و انقلاب نینگ ارزش لری نی حقارت ایته دیگن اقلیت گه نیمه قیلیشی نی یخشی بیله دی" دییه قید ایتدی.


text:
آذربایجان خاریجی لیشلر ناظیرلییی روسییا فدراسییاسینین خاریجی ایشلر ناظری سرگئی لاورووون باکییا سفری ایله باغلی آچیقلاما یاییب.
خاریجی لیشلر ناظیرلینین مطبوعات خیدمتینده آخار. آذ-ا وئریلن معلوماتا گؤره، روسییا فدراسییاسینین خاریجی ایشلر ناظری سرگئی لاوروو ۱۹-۲۰ نویابر تاریخلرینده آذربایجان رسپوبلیکاسیندا رسمی سفرده اولاجاق.
سفر چرچیوهسینده ناظر سرگئی لاورووون خاریجی ایشلر ناظری المار ممدیاروو و دیگر یوکسک رسمی شخصلرله گؤروشو نظرده توتولوب.
گؤروشدن سونرا هر ایکی ناظرین ایشتیراکی ایله بیرگه مطبوعات کنفرانسی کئچیریلهجک.
قونشو و دوست اؤلکهلر اولان آذربایجان و روسییا آراسیندا ایکیترفلی علاقهلر ایستراتژی طرفداشلیق کاراکتری داشیییر. بو ایل آذربایجان و روسییا آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبتلرین قورولماسینین ۲۵ ایللیی ایله علامتداردیر.


text:
تورکییهده ۱۵ ایول حربی چئوریلیشی ایله باغلی چکیلن «اویانیش» فیلمینده رجب طایییب اردوغانلا باغلی صحنهلر جمعیتده بؤیوک اعتراضلارا سبب اولوب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، فیلمده اردوغانین باشینا سلاح دیرنیب، عائلهسی ایسه اؤلدورولوب.
اردوغانین حیاتیندان بحث ائدن «ریس» فیلمینین رژیسسورو علی آوجی بو دفعه بالتانی داشا ووروب. رژیسسور بو تیپ سنساسییا دوغوران کادرلارلا کوتلهنی کینوتئاترلارا چکمک ایستهییب.
فیلمین بوتون صحنه و افکتلری هله تام بیتمهسه ده، بؤیوک طلب سببیندن ۹ آیری فراگمنت شکلینده حاضرلانان فیلمین یالنیز ایلک حیصهسی تاماشاچیلارا تقدیم اولونوب.


text:
آخیر چرشنبه مراسیمیمرندین بیناب کندینده
رقیه علیقلیان(لاله)
ایلین آخیر چرشنبهسینه بیرگون قالمیش کندین بازارچاسیندا چرچیلر دؤشهمه گتیریب دؤشرلر. کندین اهالیسی دا کیشیلی آروادلی بایرام پالتارلارین گئیینیب، اوشاقلارین دا گئییندیریب، چرشنبه بازارینا آپارارلار؛ یادا مرندین بازارینا آپارارلار،اویونجاقدان پار-پالتاردان، زاددان آلارلار. بیرده چرشنبه بازاریندان آخیر چرشنبه گونو اوچون اؤز ایناملارینا گؤره سوپورگه، اوزرریک، آینا، ساخسی کوزه و یئددی لهوین (چرشنبه یئمیشی) و سایره آلماق اوچون بو بازارا گئدرلر. چرشنبه یئمیشی قورو مئیوهلردن عبارت اولور (ایده،خورما، نخود،کیشمیش، بادام،جویز، فندیق،انجیر) بو کتده آخیر چرشنبه گونونون قاباق گئجهسی پیلو پیشیریب شنلیک ائدرلر.
آخیر چرشنبه گونو سحر تئزدن قادینلار خصوصیله یئتیشمیش و بخت عرفهسینده اولان قیزلار آلدیقلاری تازا ساخسی کوزهلرله سو گتیرمک اوچون چشمه باشینا گئدیب، اؤزلریله گؤیرتدیکلری یاشیل بوغدالار، بیرده قایچی، آینا، سورمه، داراق آپارارلار. اوردا آینایا باخیب ساچلارین داراییب، گؤزلرینه سورمه چکیب، دیرناقلارین توتارلار و گؤیلری ده قایچی ایله سویا دوغرارلار. بو ایناما گؤره کی ایللری یاشیل اولسون و سو کیمیآیدینلاشسین. بو ایشلری قورتاراندان سونرا آرخین اوتای بوتاییندان هوپبانارلار و بؤیله دئیرلر:
سویون باشی بیزیمدیر
چاخماق داشیسیزیندیر
آخیرچرشنبه گونو چشمه باشی ائله شولوق اولارکی ایگنه سالماغا یئر اولماز و محلهنین تقریبا بوتون قیز و قادینلاری چشمه باشیندا اولارلار و گؤزلری سورمهلی قیزلار کوزهلرینی چشمهدن دولدوروب،ی ائولرینه قاییدارلار.
آخیر چرشنبه گئجهسی آداخلی قیزلارا دا اوغلان ائویندن چرشنبه خونچاسی گلر. بو خونچادا وارلیلار گلینه قیزیل بویون باغی، قول باغی، سیرغا گؤزل پارچالاردان گلینه خلعت گؤندررلر؛ بیرده لاپ اسگی زامانلاردا چرشنبه خونچاسیندا حنا دا گؤندرردیلر؛ بیرده چیی دویو، چیی تویوق و چرشنبه یئمیشی، چرشنبه نوغولو گؤندررلر.
بایرام آخشامیدا قیز ائویندن اوغلان ائوینه خونچا گؤندررلر، بو خونچادا اوغلانا کؤینک، جوراب، خود-شالوارلیق، بیرده دویو ایله تویوغو پیشیریب اوغلان ائوینه گوندررلر.
بیرده آخیرچرشنبه آخشامیتزه گلین گئدن قیزلارا دَدَهسی ائویندن خونچا گلر. بو ایناما گؤره کی قیزین گؤزو قاپیدا قالماسین.
آخیر چرشنبه گئجهسی داملاردا بؤیوک تونقال یاندیریب، بو تونقالدا بیرآز قالقاندان، تیر-تیکاندان، اودون پارچالاریندان اود یاندیرارلار؛ بو اود یاندیرمانین آدینا «هفی کولو» دئیرلر. بیر بئله ماهنی دا اوخویارلار:
هفی کولو آی هفی کولو
هفی کولو بیر قوشودو
دام اوسته قونموشودو
بو اودون اوستوندن آتیلیب، شنلیک ائدرلر و دئیرلر:
آغیرلیغیم، دردیم بَلام توکولوب بو اوددا یانسین
یاتمیش باختیم اویانسین
بیرده آخیر چرشنبه گئجهسی بعضی قلبی سینیق اورهگینده حاجتی اولان قادینلار آیاقلارینین آلتینا آچار قویوب، نییت ائدرلر. بو ایناما گؤره کی حاجاتلاری قبول اولسون. اورکلرینده بئله بایاتی اوخویارلار:
چرشنبه سالدیم آچار
قالمیشام آللاه ناچار
بیری خوش سؤز دئسه
کونلوم قفسدن اوچار
اود اوستوندن آتیلاندان سوراهامیگلیب ائولرینده شنلیگ ائدرلر و یئددی لهویندن یئییب، بیرآزیندا بایرام سوفرهسینه ساخلارلار.
باشی اوجا خالقیمیزین خوصوصا تورک ائللرینین ایلین بویوندا بول- بول عادت عنعنهلری بیری بیریندن گؤزلدیر. آخیر چرشنبه مراسیمینه خاطیر نئچه بایاتی سونورام:
آلـو یـانـار گورلانـار
شاختـا وورار هولانار
اوغلان قورشاق ساللاسا
قیز بویوننان باغلانار
اود قوزانیب گورلاشار
شنلیکلر آشـار داشـار
قیزا خونـچا گـلـنده
آناسـی جاوانـلاشـار
آتیلدیم باش چشمـهدن
داشلاری یاش چشمهدن
بلـکه آرزیمـا چـاتـام
بو آخـیـر چرشـنبهدن
ائومیـزین پنجـرهسی
گؤزلدیر منظرهسی
اود اوستن آتیلایدیم
چرشنبهنین گئجهسی
گلدی گولگون چرشنبه
ایلده بیـرگون چرشنـبه
اورَکـده آرزیم بو دور
اولا یوزگون چرشـنبه
سو گلیر سیجیم ـسیجیم
سوسوزلادیم سو ایچیم
یاریـم بـولاق باشـینـدا
کئچمیشدیم بیر ده کئچیم
خونچامیایشله گؤندر
شیرین یئمیشـله گؤندر
منـه آلمـا گؤنـدرسن
بیرینی دیشـله گؤنـدر
گولوستـانین باغیـندا
دایاندیـم دایاغیـنـدا
سئوگیمدن تحفه گلدی
چرشنبهنین چاغینـدا


text:
سیچانلار و اینسانلار
سیچانلار و اینسانلار (اینگیلیسجه: Of Mice and Men) نوبل ادبیات اؤدولو صاحیبی یازار جان ایشتاین بک طرفیندن یازیلمیش بیر روماندیر. ایلک دفعه 1937-جی ایلده نشر اوْلونان اثر، ایکی سییاه فئرما ایشچیسی اوْلان جوْرج میلتوْن (George Milton) و لنین ایسمال(Lennie Small)ین بؤیوک بؤحران زامانی کالیفوْرنیادا یاشادیقلاری تراژیک حادیثهلری ایضاح ائدیر.
1920-جی ایللرده اؤزو ده ائوسیز گزینتیچی بیر چیفلیک ایشچیسی اوْلان ایستئین بئکین اؤز تجروبهلرینه اساسلانان رومانینین باشلیغی، روْبئرت بۇرنسون (Robert Burns) To a Mouse (بیر سیچان) آدلی شعریندن آلینمیشدیر. اسکاتز (Scots) دیلینده یازیلان شعرین تئز-تئز آلینتیلانان ایکی سطری بئلهدیر: "تThe best laid schemes o' mice an' men/Gang aft agley (ان یاخشی پلانلاری سیچانلارین و اینسانلارین / تئلئویزیا ترس گئدر").
آبش-دا اوْرتا تحصیلده اوْخونماسی گرکلی کیتابلاردان بیری اوْلان سیچانلار و اینسانلار، کاراکترلرینین تجاووزکار و خئیلی دیلی سببیله تئز-تئز سانسورا هدف اوْلموش، بۇنا گؤره ده آمریکان لایبراری آسسوْسیئیشین (American Library Association) طرفیندن 21. عصرین ان چوْخ سوْرغولانان کیتابلاری آراسیندا گؤستریلمیشدیر.
موضوع[دَییشدیر]
عاغیللی بیر آدام اوْلان جوْرج میلتوْن ایله آدییلا تضاد مئیدانا گتیرهجک شکیلده ایری و چوْخ گۆجلو آمّا عاغیلی تارازلیغی خاراب اوْلان لنی ایسمال، بؤیوک بؤحران زامانی فئرمادان کنده گزرک ایش آختاران قاچقین توْرپاق ایشچیلریندن ایکیسیدیر. کالیفوْرنیاداکی سالیناس وادیسینده، سوْلداد یاخینلاریندا بیر فئرمادا ایش تاپارلار و پۇل یێغماق اۆچون ایشه باشلاییرلار. اؤزلری اوچون بیر پارچا توْرپاق الده ائدیب اوْرایا یئرلشمهیه داییر اوْرتاق بیر خیاللاری واردیر. لنی بۇ خیالی جوْرجا دفعهلرله آنلاتدیریر و ان چوْخدا بسلهییب اوْخشایابیلهجگی یۇمشاق تاوشانلارلا علاقهدار قیسیمینی سئور. جوْرج دا لنیهنین بۇ واسواسچیلیغی، اوْنو قوْروماق اۆچون، باشینی بلایا سوْخارسا دوْوشانلارا باخماسینا ایجازه وئرمهیهجهگینی سؤیلهیهرک ایستیفاده ائدیردی. ایکیلی، داها اول چالیشماقدا اوْلدوقلاری ویید-دهکی فئرمادان، لنینین یۇمشاق شئیلره توْخونما واسواسچیلیغی بیر گنج قادینین پالتارینی اوْخشاماسینین تجاووز جهدی اوْلاراق گؤرولمهسی سببییله قاچمیشلار.
یئنی فئرمادا، ایکیلینین خیالی گئرچک اوْلماغا داها دا یاخینلاشار. یاشلی و بیر الینی فئرمادا ایتیرمیش بیر ایشچی اوْلان کاندی (Candy)، ایکیلیکله پۇلونو بیرلشدیرمهیی و بئلهجه آی سوْنوندا خیاللارینداکی جۆتلویو ساتین آلماغی تکلیف ائدیر. آنجاق بۇ خیال، فئرما صاحیبینین اوْغلو اوْلان جۇرلئینین گنج و گؤزل آروادینین لنی طرفیندن ساچینی اوْخشاماغا چالیشارکن سهواً اؤلدورولمهسییله سۇیا دۆشر. جۇرلئی درحال بیر لینچ قروپو مئیدانا گتیرر. دیگر ایشچیلر کیمی تکلیک و آجی دوْلو بیر حیات سۆرمهیه محکوم اوْلدوغونو آنلایان جوْرج، یوْلداشینین، اینتیقام آرخاسینداکی جۇرلئی طرفیندن وحشیجه اؤلدورولمهسینی ایستهمز. لنییی اوْنلاردان اول تاپار، خیاللارینداکی جۆتلویو ایضاه ائدهرک ساکیتلشدیرر و باشینین آرخاسینا دایادیغی سلاحی اوْدلایاراق اؤلدورور.


text:
آذربایجان جمهوریتینین پاریسه گؤندردیی نماینده هئیتینده تمثیل اولونان، عمرونو مهاجیرتده کئچیرن جیحون حاجیبیلی ۱۸۹۱-جی ایلده شوشادا دوغولوب.
ایلک تحصیلینی روس-تاتار مکتبینده، اورتا تحصیلینی باکیدا آلیب. گنجلیینده فلیتونلار یازیب، سونرالار «کاسپی»، «پروگرس»، «باکی»، «آذربایجان» کیمی قزئتلرده پوبلیسیستیک مقالهلرله چیخیش ائدیب.
۱۹۰۸-جی ایلده قارداشی اوزییر بی شرقین ایلک اوپراسینی صحنه لشدیررکن جیحون بی ابن سلام و نوفل روللارینی اویناییب. علی بی حسین زادنین رهبری اولدوغو «سعادت» مکتبینده بیر مدت معلم ایشلهییب، پطربورگدا حقوق فاکولتهسینده مرتضی مختارووون وسایتی حسابینا تحصیل آلیب. آردینجا پاریسده ساربوننا اونیورسیتتینه قبول اولوب. ۱۹۱۷-جی ایلده «اتحاد» و «مسلمانلیق» قزئتلرینین رداکتورو اولوب، جمهوریتین اعلان اولونماسیندان سونرا اوزییر بیله بیرگه «آذربایجان»، شفی بی روستم بیلی ایله بیرگه ایسه «آذربایجان» قزتینین رداکتورو وظیفهسینده چالیشیب. ۱۹۱۹-جو ایلده پاریس صولح کنفرانسینا گئدن نماینده هیتینین ترکیبینه داخیل ائدیلیب.
جمهوریتین ایشغالیندان سونرا بیر داها وطنه قاییدا بیلمهییب، آوروپادا آذربایجانین ان قیزغین مدافعهچیلریندن اولوب. هله ۱۹۱۹-دا پاریسده «ایلک مسلمان دؤولتی آذربایجان» آدلی کیتابی چاپدان چیخیب، آذربایجانلیلارین سویقیریمی ایله باغلی مقاله یازیب. ۱۹۲۰-جی ایلده «آرشین مال آلان» موسیقیلی کومدییاسینی فرانسیز دیلینه ترجمه ائدیب، همین ایلده ده تاماشایا قویوب.
۱۹۳۰-جو ایلده «آذربایجان مطبوعاتی تاریخی»، ۱۹۳۳-جو ایلده «قاراباغ دیالکتی و فولکلورو» کیتابلاری فرانسیز دیلینده ایشیق اوزو گؤروب. فراننسیز شرق شوناسلاری آ. بنیقسن و ش. لمرسه کلکژنین ۱۹۶۴-جو ایلده پاریسده فرانسیز دیلینده نشر ائتدیردیکلری «روسییادا ۱۹۲۰-جی ایله قدر چیخان مسلمان مطبوعاتینین تاریخی» اثری حاضیرلانارکن آذربایجان بؤلمهسینده او دا ایشتیراک ائدیب. فرانسادا اس اس ار ای-نی اؤیرهنمه اینستیتوتونون پاریسده فرانسیزجا نشر ائتدیردیی «قفقاز» ژورنالینین آذربایجان بؤلمهسینده گئدن یازیلارین رداکتهسی ایله مشغول اولوب، همین اینستیتوتون دستیی ایله ۱۹۵۹-جو ایلده مونحنده «آذربایجاندا ایسلام علیهینه تبلیغات و اونون متودلاری» اثری چاپ اولونوب.
۱۹۶۲-جی ایلین ۲۳ اوکتیابریندا اورک خسته لییندن وفات ائدن ج. حاجی بیلی سن-کلو قبیریستانلیغیندا دفن اولونوب.
مصطفی وکیل اوغلونا یازدیغی سون مکتوب
مهاجیرت مطبوعاتینی آراشدیرارکن جیحون حاجیبیلینین اؤلوموندن اوچ گون اؤنجه یازدیغی سون مکتوبلا راستلاشدیق. جمهوریتین سونونجو داخلی ایشلر ناظری، مهاجیر مصطفی وکیل اوغلونا ۱۹ اوکتیابر ۱۹۶۲-جی ایلده گؤندردیی مکتوب «مجاهید» ژورنالینین ۵۳-۵۴-جو بیرلشمیش ساییندا یاییملانیب.
مکتوبون متنینی تقدیم ائدیریک:
«چوخ محترهم قارداشیم، مصطفی بی. چوخ بؤیوک اوزونتو ایله دئملییم کی، سیزلری زیارت ائتمک منه نصیب اولمایاجاق. اورک خسته لیینه دچار اولدوم، حتی آیاق اوسته دایانماق دا منه قاداغاندیر. چوخ گؤزلدیم، بیر یاخشیلاشما حاصیل اولمادی. معالیجه ائدیرلر، لاکین قلب خسته اولدوغو اوچون تکرار نه ائده بیلرلر کی؟ کریزیسلر کئچیریرم، چوخ پیس وضعیتده اولورام. بونو دا دئملییم کی، خستهلیک ایلک علامتینی ایولون ۸-ده پاریس بلوکونون ایجلاسیندا گؤستردی. ایندی ده هردن بیر همین قلب سیخینتیسی تکرارلانیر.
چوخ-چوخ تأسف! هر حالدا سیز گؤروشمهلرینیزی حیاتا کئچیرین، مهاجیرتی بیر یئره توپلاماغا سعی ائدین. بو، چوخ مهمدور.
اللرینیزی سیخیر، هامینیزا درین سئوگیلریمی اظهار ائدیرهم.
جیحون».


text:
بو شاهبئیت، آردیجا گلن یازیلا ایلگیسی اولماسا دا، ایچهریسینده چوخ سؤزلر داشییر:
"گؤزلرین باخدی منه سؤیلدی صبر ائت سنینم
دوغروسو صبر ائدیرم عُمر شیتاب ائتمده دیر"
فئیس بوکون " نه دوشونورسن؟" سوروسونا، چوخراق جاواب وئرمک بیله اولمور! دوغروسو آدام چوخ زادلار دوشونور؛ بیر چوخونو آغزینا بیله گتیرهبیلمیر. اورهک دولو اولاندا، سورون سورونون اوستوندن باشینا یاغماقدا اولاندا، هامی وار ایکن یوخ اولاندا، دیلین وارکن لال اولاندا، قولاغین وارکن کار اولاندا، ایچین عوممان دنیزی کیمی چاخلاشیب سن ایسه سوسقونلوق توتاندا، آرخاندان بیر أل چالیب "هله من وارام دوستوم" دئمهینده. یالان یالان گولوشلر، ساختا ساختا داورانیشلار آری-دورو ایلگیلرین پوخونو چیخارداندا، بیر چوخ گؤرمهدییین ایشین یورقونلوغو سنی آیاقدان سالاندا داها اینجارسیزجاسینا، ترپنمهیه، فیلیم اویناماغا، ساختا گولوش تحویل وئرمهیه بیله ایمکان وئرمهیهنده، هر نهیین اؤنمسیز اولدوغونو سنه دریندن خاطیرلاداجاق.
قایدالار، قوراللار، یاشادیغیمیز یئرلر، قازاندیغیمیز ایلگیلر، گلهنکلر، ایناملار، قوروملار، قورولوشلار، هامیسی و هامیسی سنی سن ایستهمهدییین کیمی یؤنلندیرهجکلر. زامانین اؤتوشو سنین اؤزلویونو قامچیلایاراق داها اؤزوندن بیله آلاجاق. اورهیین بیر تک وارلیغا اینانسایدی دا داها او دا بو توپلومدا یاشادیغی اوچون، او دا بو سیستئمین اورهتیلمیشی اولدوغو اوچون، او دا سئچمک زوروندا اولدوغو اوچون، داها بوشلوق دا اولان هؤرومجک یوواسینین اوزهرینده تیکیلمیش ایتوپیانی دئییل اؤزونو سئچیب، اؤزونو دوشونهجک دیر. داها کئیییب بیر بوجاقدا قالماغی سئوهجک سن، قارانلیغی، سسسیزلیی، دانیشماماغی. سن نئجه دوشونوردون سونوجون نه اولدوغو دوشوندوکجه داها کئیییب داها فرقینده بیله اولماغی ایستهمهیهجکسن. اویسا بئینینده سئزان آکسونون "گئچَر"-ینی ایچینه باغیرماق ایستهسن ده آنجاق بئینینده احمد کایانین "آغلادیقجا"-سی جانلانیب نیسگیل و اؤزلَم دولوسو اولاراق، بئلنچی بیر یازی یازمایا سورهکلهیهجک دیر. نم هانسی دوشونور دئمیشکن: اینسان بیر دفعه بیرینی سئومهیه گئجیکر، داها اوندان سونرا کیمسهیه یئتیشمک اوچون تهلَسمز!
بلی ایندی من بونلاری دوشونورم؛ داها نه ایستهییرسن جانیمدان!
شکیل: ساختاکارلیق اوزوندن سئچیلیب!
آت نالی / یازار: حامید مورسلی
أسکیلرده، دونیا واریندان چوخ کاسیب اولان ایکی گنج یاشلی أر-آرواد واریمیش. یاشاییشلارین بیر تههر ایداره ائتسینلر دئیه کیشی باشقالارینین ایشلرینی گؤروب، قارشیسیندا "اؤلمه-دیریل چیخ یازا" قدهرینده پول آلاردی. بئلهلیکله نامرده مؤحتاج اولمادان کئچینردیرلر. آنجاق بوتون بو سیخینتی و گئرچک دوروملارینا باخمیاراق همئشه اؤز بئیینلرینده آیدین گلهجکلری تاساریلاردیرلار. اؤز بئیینلرینده گلهجهیین وارلیلارین بیریسینه چئویریلدیکلرینی پیلانلایاردیرلار. وارلی ایکن نه ائدیب نه ائتمهدیکلرینه بیله فیکیرلشمیشدیرلر.
آنجاق بو اینتیزاعی یاشاییشین دیشیندا(ائشیگینده) گئرچک دونیادا دا یاشاماق زوروندایدیرلار. بو اوزدن یاشام موجادیلهسینده ائوین کیشیسی قانا لاپاققاسین (بئل) ألینه آلیب اونون بونون قانالیغیندا یئر بئللهمک زوروندا قالاردی. گونلرین بیر گونو بیر نفرین قانالیغیندا یئر بئللییهرکن گؤزو بیر پاسلانمیش "آتنالی"-نا توخوندو. سسسیزجهسینه نالی تئز یئردن گؤتوروب جیبینده یئرلشدیردی. ایش زامانی بیتدیکدن سونرا تاپدیغی نالی جامتاییسینین ترکینه قویوب دینقیلدیا-دینقیلدیا ائوینه ساری یولا دوشدو.
گونده یورغون-آرغین ائوه یئتیشیب، خانیمینین سلامینی جاوبلامایان آدام، بوگون ایسه ائله بیل هئچ ایشلهمهمیش کیمی ایدی دیر. گوله گوله ائوه گیریب اوجا سس ایله خانیمینا سلام وئریب "عزیزیم نهکئفده سن؟" دئیه سوردو. خانیمی شاشقین قالاراق بیلیردی بوآرادا بوکیشییه بیرزاد اولوب یوخسا اولا بیلمزدی ایشدن قاییدارکن بئلنچی سئوینجلی اولسون. بو اوزدن ایکی دنه چای تؤکوب تئز أرینین یانینا گئتدی. "سنه نه اولوب بوگون" دییه سوروشوب آرتیردی ایندیه کیمی سنی ایشدن قاییدارکن بئله سئوینجلی و گولراوزلو گؤرمه میشدیم. کیشی "جامتاییمی گتیربورا، سئوینجکلیغیمین ندهنینی سنه گؤستریم" دئییب آرتیرار داها آللاه بیزی اونوتماییب، بوگون منه بیر نیشانه گؤندریبدیر. خانیم جامتایینی گتیردیکدن سونرا کیشی ألینی سالیب جامتایینین ترکیندن بیر پاسلانمیش أیری نال چیخاردیب دَم-تاراغینان خانیمینین گؤزونون اؤنونده فیرلاتماغا باشلایار. خانیمی "کیشی دوغرودان سفئحلهییب سن می یوخسا منی سفئح أله سالیب سان؟"دئیه سوروشار.
کیشی باشلار اؤزوندن دیفاع ائتمهیه. خانیمینا دئیهر سن اؤزون بیلیرسن بیزیم آت-قاتیریمیز یوخدور، بو اوزدن هئچ بیر یئره یا اؤز کندیمیزدن ائشیکده یاشییان فامئللریمیزین گؤروشلرینه ایلدن ایله، بیله گئده بیلمیریک. بیزیم بیر آتیمیز اولسایدی هامیسین دولانیب یاخیندان اونلارلا اوتور-دور ائدردیک؛ بیز گئدریک اونلار دا بیزه گلردیرلر. آخی بیر باشا فامئلچیلیک اولماز؛ اونلار دا بیزیم آیاق یالین اولدوغوموزو بیلهرک بیزدن ایستهمیرلر گؤروشلرینه گئدهک. خانیمیسی دا بو کیشینین اؤزونه تای، اؤنجه وورغولادیغیم کیمی دویغوسالین بیرسی اولدوغو اوچون داها اعتیراض ائتمهییب " هه کیشی نه یاخشی کی آللاه بو نالی بیزه گؤندیرب" دئییب آرتیرار بو بیر تک نالی گؤندرن آللاه آتین باشقا اووچ نالین دا گؤندره بیلر. کیشی آردینی یئتیریب آرتیرار" هه ، من ده اونو دئییرم دا؛ دؤرد نالی یئتیرن ائله آتینی دا یئتیرر"
داها هر ایکیسی ده دویغولارینا دالاراق درین رؤویالارا جومارلار. بیرلیکده اؤزلری تاساریلایان بیر اوتوپیانی جانلاندیرارلار. کیشی ایندیه کیمی گئتمهدیگی داغلاردان، باغلاردان، کندلردن و شهرلردن سؤز آچیب گلهجکده اؤز آتلاریلا اورالارا گئتمکلریندن سؤز آچار. خانیم ایسه ایللر بویو آدلارین بیله اونوتدوغو طایفا تؤرهمهسیندن دئیهر. کیشی دئیهر بئله دوشون کی آتیمیز بوردادیر و بیز بیرلیکده گئتمیشیک یوخاری کندده منیم بیبیم گیلین ائولرینه. خانیم دئیهر یاخشی اوندا گل اوندان بیر نئچه کند اویاندا یئرلهشن منیم خالام گیله ده باش چَکَک. آنجاق کیشی دئیهر، خانیم دئیهر. اؤز بئینلرینده کندلردن چیخیب داها شهرلری دولانیردیرلار. کیشی دئیهر خانیم ایندی آتیمیز داها یورولوب؛ تر تؤکور، قالسین سونرا سن دئیهن شَهَره گئدهریک. آنجاق خانیم اؤز ایستهیینین اوغروندا برکیهرک به نیه سن دئیهن شهره گئدنده آت ترلهمیردی، یورولموردو من دئیهن شهر اولاندا یورولوب ترلهییر. او دئیهر بو دئیهر، سسلری بیر بیریسینین اوستونه اوجالار؛ بوشونا آرالاریندا ساواش چیخار. کیشی هئچ فیکیرلشمهدن ألین آتار تاپدیغی پاسلی نالی یئردن گؤتوروب خانیمیسینین باشینا یئندیرر. ائله همین آنیندا خانیم دونیاسین دهییشیب، اؤلر. کیشینین أل آیاغی اسمهیه باشلار. تازا نه ائتدیگینین فرقینده اولار. اوجا سس ایله آغلاماغا باشلار. سسینه بوتون یاخین قونشولاری ائولرینه تؤکولوب خانیمین اؤلوسو ایله راستلاشارلار. هر کس سوروشار خانیمینی نیه اؤلدوردون؟ کیشی ایسه باشینا گلنلری آچیقلایاراق آرتیرار من دئییردیم آت یورولوب، آتی ترلتمهیک آنجاق خانیم دئییردی نیه سن دئیه اولسون؟ منیم دئدیگیم شَهَری ده گزمهلییک. هر نهقدهر من دئدیم خانیم اؤز سؤزونون اوستونده برکیدی. داها دؤزوموم قالمادی. بیرآن گؤزلریمی یوموب بیلمهدیم نئجه اولدو نالی یئردن گؤتوروب دوشونمیهرک خانیمین باشینا یوکلهدیم. بو اولدو من یازیغین باشینا گلن اویونلار.
بئله اولار هر کس اؤز اورهیینده کیشینی قیناییب؛ اؤز ائولرینه دؤنرلر. آنجاق کیشینین گؤزونون اؤنونده بیر پاسلانمیش آت-نالی قالار بیرده دونیادا تکجه وارلیغی اولان خانیمینین اؤلو جسدی.
أتهک یازی: بو ناغیلدان هر کس اؤز آلینتیسینی آلماقدا اؤزگوردور.
یازار بونو ائل آراسیندا دئییلن بیر مثلدن آلمیشدیر. :)
علم السیاست
/یازار: حامید مورسلی
خئیلَک قدیم چاغلاردا، دین و شریعت درسی اوخویان بیر طلبه (موللا) واریمیش. بو طلبه نئچه ایل فقه درسی اوخویاندان سونرا درسینی بیتیردییی علمیه حوزهدن چیخماق ایستهیَر. چوخ گنج و تام ایدهآلیست بیریسی اولدوغو اوچون اؤز بوینوندا آغیر یوکلری حیس ائدیردی. او بئله ظن ائدیردی اونسوز ائشیکده فیسق و فساد دونیانی بورویهجک دیر. داها دؤزومو قورتارمیشدیر. اؤزونو علمیه حوزهیه سیغیشدیرا بیلمهییردیر. بیر تههر جهادا اینانیردی. ایستهییردی اینسانلاری هیدایت ائلهسین.
بیر گون اوستادلارینی بیریسینین قولوغونا گئدیب حوزهدن چیخماسی اوچون ایزین آلماق ایسته دیر. اوستادینا دئدی من شریعت، فقه، حقوق، حدیث و کلام کیمی درسلری بیتیرمیشم، اؤزومه بیر گؤرهو بیلیرم توپلوما گیریب تبلیغ ساحهسینده چالیشماغا باشلایام. بوندان بئله هر بیر دیقه گئج قالماغیمی اؤزومه بؤیوک و باغیشلانماز سوچ بیلیرم.
اوستادی گولومسهیهرک "چوخ گؤزهل سونوجا چاتیبسان" دئییب آرتیردی آنجاق سانیرام هله سنه تئزدی. سن بیر ایللیک ده بوردا قالیب "علم السیاست" درسلرین بیتیرمهلیسن. ائشیکده سنه هر نهدن چوخ سیاست یاریاجاق. یوخسا سونو بللی اولمایان سورونلارلا اوزلهشه بیلهجکسن. آنجاق بیزیم بو باشی هاوالی طلبهمیز اوستادیلا راضیلاشماییب دئدی اوستاد من نه سیاست نه؛ ائشیکده منه، تقوام، ادبیم، صداقتیم و صالح عملیم یئترلی اولار. میللت منده اولان فضیلتلری گؤروب کسینلیکله منه ساری گلهجکلر، بئلهلیکله من ده اؤز ایستهدییم آماجا چاتمیش اولاجایام.
اوستادی بوسؤزلری ائشیتدیکدن سونرا داها بوشونا برکیمهدن، حوزهدن چیخا بیلمهسی ایزنینی وئریب طلبهسینه اوغورلار دیلهدی. سئوینجلرله دولو اولان طلبه زامانی ألدن وئرمهسین دئیه خیریم خیردا وساییللارین هیزلیجاسینا توپلاییب حوزهدن ائشیگه چیخدی. بئلهلیکله آتا بابا کندلرینه دوغرو یولا دوشدو. ایستهییردی اؤنجه اؤز کندلریندن باشلاسین. کندلرینه چاتدیقدا کندین مچیدینه ساری گئدیب گؤردو نئچه ایل اؤنجهکی کیمی کندلیلرینین بیریسی کی اؤزونو موللالیق درسی اوخومادان موللا آدلاندیرمیشدیر منبره چیخیب و اوجا سس ایله دانیشیق آپارماقدا دیر. مچیدین قاپیسیندان ایچهری گیریب، قاپینین آغزیندا بیر قولاقدا أیلهشیب منبرده اولان موللانین سؤزلرینه قولاق آسیب، اونلاری اینجهلهمهیه باشلادی. نهقدهر چوخ قولاق آسیردی بیر اوقدهر دؤزومسوزلهنیردی. منبر اوستونده اولان آدامین دئدیکلرینی نئچه ایل حوزه ده اوخودوقلارینا تام آیغیری اولدوغونو بیلیردی. ایلک گون دؤزومو پوزولوب اوجا سس ایله منبرده دئییلن سؤزلره اعتیراضینی بیلدیردی. آنجاق منبرده اولان آدام دئدی سن شیادین بیری سن، میللتی آللاه یولوندان اوزاق سالماق آماجین وار، سن شئیطان آدامی سان؛ کهنه کنده تازا دب قویا بیلمزسن. میللت منی نئچه ایلدی تانییرلار و منیم نه دئدیکلریمی یاخشی آنلاییرلار. بو اوزدن اوردا اولان جماعت گنج یاشلی طلبهنی تانیمادیقلاری اوچون اؤز موللالارینین دالیسینی بوشالتماییب اونون اوستوندن گلدیلر. بو آرادا منبرده اولان (اؤزونو موللا تانیملایان) بیر اؤنهری وئردی: أیهر سن بیلنجلی و ساوادلی بیریسیسن و چیرکین آماجلارین یوخدور گل بیر اویون دا اؤز بیلگینلیینی و دوغرو اوزونو بیزه گؤستر. من ده اؤزومو یوخلویارام؛ میللت هانکیمیزی حاقلاسالار او بیریسی بو کنددن گئتمهلی اولاجاق. هرحالدا گنج طلبه فیکیرلشمهدن قبول ائلهدی.
بئله قرارا گلدی لر هر کس اؤز ساوادی و بیلگیسینه دایاناراق بیر "ایلان" یازیب میللتدن اونون دوغرو یا یانلیش اولدوغونو سوروشالار. بو اوزدن طلبه ایلان سؤزونو نئچه دیلده یازیب ایضاحلار وئرمیشدیر آنجاق قارشی طرفینده اولان آدام سادجه بیر ایلان شکیلی چکمیشدیر. کندین آغ ساققاللارینین بیریسی ایکیسینین ده حاضیرلادیقلارین میللتین گؤزلرینین اؤنونه ساری توتوب هانسینین دوغرو اولدوغونون وورغولاماسینی میللتدن ایستهدی. مچیدین ایچهریسینده اولان اینسانلار هامیلیقجا اؤز موللالارینین چیزدیگی ایلانی دوغرولاییب گنج طلبهنی بو جسارتی و سایغیسیزلیغی اوچون اؤلمه-دیریل قدهر دؤیوب کنددن ائشیگه اؤتوردولر.
چوخ وارلی-کارلی بیر تاجیر واریمیش. بو
تاجیر بَی-یین بیر گؤزهل و مَلَکاوزلو، کیچیک قیزی واریمیش. بو قیزین آیاغینا داش دهینده
ائله بیل تاجیرین اورهیینین باشینا داش دهییردیر. هر نه ایسه دار دونیادا
آشیب داشان مال دؤولتیندن باشاق بیر تک گووهندیگی وارلیغی ائله همین بو قیزی ایدی. تاجیرین
قیزینین یاشینین کیچیکلیگینه باخمیاراق تاریجرین قیزیلا ائولمکله اونون ماددی
وارلیغینی یییهلنسینلر دئیه تاجیرین ائوینین قاپیسین گئجه گوندوز ائلچی گلمکله
یئریندن چیخاردانلار واریدی. هئچ بیریسی ده ایستهگیندن آلچاق گلمک ایستهمیردی.
دانیشدیراندا دا "بیر قیز بیر اوغلانیندی" دییه جاواب وئریردیرلر بئلهجه
هر کس اؤزونو او بیر اوغلانین یئرینده اولماسینی ایستهییردی. گونلر، آیلار، ایللرین اؤتوشونه باخمیاراق گونو گوندن ائلچیلرین سایی چوخالماقدایدی بو اوزدن تاجیر
دَرین فیکیرلره دالمیشدیر. ایستهییردی بیر یول تاپیب بو شیرینلیق هایینا گَلن
میلچَکلرین ألیندن قورتولسون. آنجاق بیر گون بئینینه باتان بیر فیکیره أل تاپدی.
أرتهسی گون تاجیر بوتون، تکجه قیزیلا ائولنمک ایستهیی اولانلارلا بیر شرطی اورتایا قویدو. شرط بو ایدی : کیمسه قیزیملا ائولنمک ایستهییرسه اؤنجهلیکله اؤز وار گوجونو بیزه بیزه گؤستهریب، کیشیلیگینده نئچهدن بیر اولدوغونو یوخلامالیدیر؛ بئلهجه بیر بؤیوک قازان دولوسو دوزو یئمهلی اولاجاق، اگر بوتونون یئییب بیتیرهبیلدیسه کسینلیکله او آدام منیم قیزیمین باشینی ساخلایا بیلهجک دیر دئمک. بو اوزدن من سئوه-سئوه قیزیمی و دونیا مالیمی اونا بخشائدهجهیم .
اوزاقدان و یاخیندان گلن ائلچیلر اؤز گوجلرین یوخلاسینلار دئیه هر گون بیر نئچهسی دوز قازانا یاخینلاشیردیرلار و بوتون وار گوجلری ایله قازانین دوزونو توکتمهیه چالیشیردیرلار. آنجاق هر هانسی طورو ایله باشارا بیلمهییب مین بیر خستهلیکلرله اوزلهشیب تاجیرین قیزیندن أل اوزمک زوروندا قالیب سویو سوزولموشجهسینه اؤز ائولرینه دؤنوردورلر.
بو اولایین سسی بوتون شَهَری بوروموشدور و خالقین آغزیندا تاجیرین شرطی و ایندییه کیمی کیمسهنین اوغورلو اولا بیلمهمهسی دولانماقدایدیر. بیرینین چوخ دوز یئمکدن قان قوسماسینین، اوبیریسینین اؤلمهسینین و باشقاسینین سکته ائتمهسینین و بونلارا بنزهر ناغیللاری آغیزلاردا دولانیب داها کیمسهده او باجاریق قالمقامیشدیر تاجیرین قیزینا ائلچی دورسون.
گونلرین بیر گونو بیر یاشلی قوجا کیشی اؤز گوجونو یوخلاسین دئیه تاجیرین قاپیسینا گئتدی. تاجیر قاپینی آچیب قوجانی گؤردوکده گولومسهیهرک دئدی کیشی سن بیر قاشیق دوز یئسهن قان باسینجیندان(فشار خون) اؤلرسن دا، یازیقسان گئت بیر ایکی ایل قالمیش عؤمرونون دهیَرینی بیل. آنجاق قوجا بَرکیهرک اؤز گوجونون یوخلاماسینی ایستهدی. بو اوزدن تاجیر داها بیر سؤز دئمهدن قازان دولوسوندا دوزلاری قوجایا گؤستهریب اونلارین توکهدیلمهسینی ایستهدی. قوجا کیشی قازانا یاخینلاشیب چیلی بارماغینین اوجونو دیلیلن یاشلیاراق، دوزا ووروب، دوزون دادینی اؤزونه دادیزدیردی. دوزون دادینی آلاندان سونرا اوزونو تاجیره ساری دوتوب بئله سؤیلهدی: "من کیمسهنین دوزونو داتسام اونو ناموسونا آیری گؤزده باخمارام، اونون حلالی منیم حلالیم دی"
تاجیر بو سؤزو چوخ سئودی و بو اورهگینه یاتان سؤزدن چوخ ائتکیلهنیب قوجانی آلقشلاماغا باشلادی. بو اوزدن قوجانی دونیا مالینا احتیاج دویماسینی گرهکسسیز ائتدی. اوغور قازانمیش قوجا باشی اوجا ائوینه دؤندو. :)
(بو حئکایه کوتله آراسیندا دئییلن مثلدن آلینمیش دیر)
یازار: حامید مورسلی
من ایتیررکن تاپدیم
دئییرلر
قدیم زامانلار هارداسا اورتا یاشلی بیر کیشینین معدهسینده آغیر بیر وزی (غدّه) عمله
گلمیشدی.اورادا بیر چوخ طبیب ییغیشیب بو آدامی معاینه ائدیب، اونون ساغالماسی
اوٍچون جرّاحلیق عملیاتینی اونا تکلیف ائدرلر، بلکه وزینی اونون معدهسیندن چیخارتسینلار دئیه.
طبیبلر خستهیه آنلادارلار کی، بوندان باشقا بیر یول یوخدو، و اگر خستهلیک آرتیق
سوٍرسه اونون اؤلومونه سبب اولاجاق.
الی هر یئردن اوٍزولوب، چارهسی کسیلمیش خسته، لابید قالیب جرّاحیه عملیاتینا راضیلیق وئرر.
جرّاحلار عملیّاتا باشلاییب، خستهنین معدهسیندن چاناق (کاسه) یئکهلیکده بیر وزی چیخاردیب، نئچه گون کئچندن سورا وزینی اونا وئریب، دئیرلر کی، بو سنین معدهنده تاپیلان همن وزیدی.
خسته
ایسه ننهسیندن [آنا= مادر، ننه= مادربزرگ] ائشیتمیشدیکی، بوٍتون اینسان دردلرینین
درمانی بیتکیلرده اولور. اونا گؤره، ساغالمیش خسته معدهسیندن چیخاریلمیش چاناغی
الینه آلیب، بوٍتون کند- شهرلری دولانیب، هارداسا بیتکیسل بیر یئمک یا گؤی- گؤیرتی گؤردوکده،
اوّلجه اونو چاناغینین ایچینه تؤکوب سونرا یئییرمیش...
بیر گون بیر کئچیددن کئچیرمیش، گؤرر اوجاق اوٍسته بیر قازان پیققاپیق قایناییر، قازانین دا باشی اوٍسته بیر قاری دوروبدو. قازانین ایچینده ایندی نه وارمیشسا، آنجاق اونون قوخوسو یئتدی بوروق اویان- بو یانا گئدیر...
کیشی اورادا دایانیب، اوٍزونوقارییا توتوب، دئیر:
- آی ننه، اولارمی بو یئمکدن بیر چاناق منه ده پای وئرهسن؟
قاری
چاناغی اونون الیندن آلیب، آغزینا دک پیشیردییی آشدان دولدوروب، اونا قایتارار.
بیر نئچه ثانیه چکمهمیش چاناق کیشینین الینده أریییب، ایچیندهکی پیشمیش یئره تؤکولر.
کیشی بیر آز دوروخسونوب، سونرا أرشمیدوس سایاغی اؤز- اؤزونه دئیهر: تاپدیم!.. تاپدیم!..
قاری ایسه گوٍلوشوب، سوروشار:
- آی بالا، نهیی تاپدین؟ سن کی ایتیریبسن! آللاه قویسا بیر کاسا آش وئردیم سنه، او دا بوتون یئره تؤکولدو!..
کیشی دئیر:
- آی ننه، بو آشی هانسی بیتکیدن پیشیریبسن؟
- بولاغ اوتوندان، بالا.
-
ننه، من ایتیررکن تاپدیم. مین یاشا سنی!
(سون)
----------------------------------
یازار: حامید مورسلی 2013 میلادی ایلی.
یازیدان سونرا: بو حئکایه سایین و حؤرمتلی اوستادیم حمید بخشمند جنابلاری وریندن تصحیح اولموشدور.
دئییر ایستهییرسن بیر گئرچهگی آرادان قالدیریب بیرباشقا دوشونجهنی یئرینه قویاسان، گرکلی دئییل تام اونا قارشی داوراناسان؛ سؤزو گئدن گئرچهگی یانلیشلیقلارلا دولو ساوونسان ایستهدیگین آماجا أل تاپمیشسان دئمک!
آنجاق داها آغیر، داها آدامی ایچینه کیمی یاندیران قونو بودور کی هئچ بیر آماجین اولمایاراق یانلیشلیقلارلا دولو ساووندوغون گرچگی هئچ ائتمهگین دیر، بیر حالدا کی اؤزون ده بونون فرقینده اولمایاسان؛ هئچ دوشمن وورا بیلمهیَن ضربهنی اؤزون ووراسان!
او "آیی دوستلوغو" ناغیلی گؤز اؤنونه گلیر؛ رامین جهانگیرزاده یاخشی یازیب:
" آیی
داش
چوبان
میلچک
آیی دوستلوغونو ثبوت ائتدی
داش قانا بویاندی
چوبان اؤلدو
میلچک هله ده یاشاییر "
بیزیم بیر چوخ قونودا بئلَنچی دوستلوغوموزو ثبوت ائتمکلریمیز چوخ اولوب و اولور؛ ائشیکدن باخان اووچونجو آدام چوخ یاخشی گؤره بیلر !!!
"دوستوم"
چوخ صمیمی ایکی دوست ایدیلر. آنجاق بیری چوخ حیلهگر، قوچاق و حرکتلی، او بیری ایسه چوخ صاف، دوروست و سسسیز ایدی. حیلهگر اولان یولداش بیر گون، یولداشینین یانینا گئتدی و ایشلرینین پوزولدوغونو سؤیلهدی، اؤزوندن پول ایستهدی. صمیمی دوستو اونو هئچ قیرمادی، الیندهکی بوتون پولو یولداشینا وئردی. یولداشی بو پوللا ایشلرینی دوزلتدی.
بیر موددت سونرا حیلهگر اولان یئنه دوستونون یانینا گئتدی و یولداشینین ائولنمک اوزره اولدوغو نیشانلیسینی چوخ بهیهندیگینی سؤیلهدی و اونو اؤزونه وئرمهسینی ایستهدی. یولداشی چوخ چاشدی، اووَل نه دئیهجهیینی بیلمهدی ... لاکین آرالاریندا او جور گوجلو بیر سئوگی وار ایدی کی، یولداشینا "یوخ" دئیه بیلمهدی، نیشانلیسینی اونا وئردی.
زامان ایچینده صاف اولانین ایشلری پوزولدو. آغلینا، یولداشی گلدی. "من اونا سیخیشدیغیندا یاخشیلیق ائتمیشدیم" دئدی و اومیدله یولداشینین ایش یئرینه گئتدی، اؤزونه چالیشماسی اوچون بیر ایش وئرمهسینی ایستهدی.
{ اولو تانرینین آدی و یادیله }
صباحی اؤیکو یاریشماسینا گؤندردیگیم حئکایه
***********************************
« دیشلنمیش قیرمیزی آلما »
مدرسهنین حیهطینده اوشاق الیندن کئچمهک اولموردو؛ سانکی پهتک آریسی یئنیجه دوغموشدور؛ قیشقیرتی، ویزیلتی، جیغان بوغان سسی یئتدی بوروغا کیمی گلیب، اونلاریدا بئدار ائتمیشدی؛ حیهطده بیر سس واریدی کی گل گؤرهسن. اوشاقلارین بیری ساغا قاچیردی ، اوبیریسی سولا، بیری ائله یئرینده دایانیب آغزین یئنی یومورتادان چیخان سئرچه بالاسی کیمی گؤیه ساری آچیب دایانمادان جیغیلداییردی، آیریسی اوجا سس ایله گولمهکده ایدی، اوبیریسینین نم ندن ایسه بورنونون لیلیغی آخماقدایدی ، ائله زیریلداییردی ائله بیل بدنینین یاریسین کسیب آپارمیشدیرلار ؛ هئچ ایت ده اییهسین تانمازدی بو قالابالیقدا.
یاشار حیهطین ساغ طرفینده دووارین دیبینده دایانیب اوشاقلارا باخیردی. هئچ بیلهسین بهیهنمهدیگی همکیلاسلاریندان بیریسی اولان "صابیر"ی اؤز کیفینی آچاراق گؤردو؛ صابیر بیر لالا قیرمیزیلیغیندا اولان یئکه آلمانی کیفیندن چیخاردیب ایکی اووچ دیش ویردیقدان سونرا یئره آتیب سایمازجاسینا بوفیه ساری یوللاندی. یاشار اؤز اورهیینده باشلادی صابیری یامانلاماغا ؛ " گده هئچ بیلمیر نمنه یئسین با، اوغلان حئییف او آلمایا، بورنوندان گلمیش یاریسیندان چوخونو یئمهمیش یئره آتدی؛ ائشک اوغلو ائشک؛ جیبینه قویولموش سایسیز پول قودوردوب بیلهسین؛ آغا هله گئدیر بوفیه ساری با " دئدی.
اوروجون سیندیران عسگر ( حیکایهجیک)
بو گؤردویو یای أن ایستی یایلاردان بیری ایدی؛ خیدمتین اؤزونلویونده اولان آغیرلیقلار، سیخیجیلیقلار و داریخدیریجی اولان دویغولار بیر یانا؛ یایین ایستیسی ده بیر یانا. بو اوروجلوق آیینین دا یایدا، اؤزوده سینیر باشیندا بیر پاسگاهدا عسگر اولدوغو زامان یاخاسینین توتماسی بیریاندان لاب کیریخدیرمیشدی بیلهسین، کلفچهسی پؤزولموشدو، هئچ اینجاری یوخودو آتدیمین آتیب ترپنسین !
خیدمتینین چوخو هر نه تههر اولموش اولسایدی دا گلیب سووموشدو
آزی قالمیشدی، نئجه دئیرلر توشموشدو تسبح سیندیرما گونلرینه، بوتون اوزو یوخاری گونلری
ایندی اوزو آشاغایا دوغرو گئدیردیرلر. بو اوزدن قاچماغی و پاسگاهی ترک ائتمهنیده
هئچ دوشونموردو. اؤز الیلن اؤزونو دوستاقلامیشدی . آمما هر دفعه سئوگیلیسی یادینا دوشوردو
بوتون بو زور یاشام نظرینده هئچ سانیلیردی. دئمک سئوگیلیسینین تخییوللاری اولماسایدی
چوخدان قیرپاچ ائلردی، بو سئوگینین اولماسی بیلهسین بوندان چوخ آغیر دوروملارادا
حاضیر ائتمیشدی .سادجه بیر آن گؤزلرینی یوموب سئوگیلیسین گؤزلرینین اؤنونه گتیردیغینده
دونیانین بوتون یورغونلوقلاری جانیندان چیخیردی.
او گون هاوانین دورومو آشیری درجه ده ایستی ایدی. اوروجون سیندیرماق زوروندا قالدی ، سادجه بیر قورتوم سو ایچمهک ایستهییردی. سوسوزلوقدان ایت لحلهمهیه توشموشدو. یئمک یئمه گؤیلوندن کئچسئیدیده بیله بو خارابادا یئمهیه هئچ بیر شئیالده ائده بیلمزدی. دوغروسو هر یئردن ال قولو اوزولموشدو، اؤزوده بئلنچی بیر ایتین قودوران یئرینده هئچ بیر ایش الیندن گلمیردی.
بو اوزدن فرماندهلرینی گؤز گؤز ائلهییب اؤزونو شیرین سویونون باشینا چاتدیردی.داها کیسهنی گؤز گؤز ائلهمهدن شالپا دوداقلارینی شیرین سویو آخان دوداقلارینا دایادی ، دئیهسن شیرین دودوقلارینین یانقیسی ایمیش؛ وحشیجهسینه قورتوم قورتوم سو ایچیردی هر قورتومدا بوغازینین قیرتدانی هیزلی شکیلده ائنیب قالخیردی و سویون سومورماسینا ندن اولوردو. ائله سوروردو سانکی کؤرپه قوزونو بیر گوندن سونرا ننهسینین آلتینا آتمیشدین . دئیهسن او لحظه دونیادا داها هئچ نه ایستهمیردی و چاتدیغی بو گؤزل آندان اولدوقجا لذت آپارماق ایستهییردی.
همئشه آناسیندان ائشیتمیشدی کی دئیردی اوروج توتوروق بوندان اؤتورو کی آجلارین، سوسوزلارین دوروملارینی دریندن آنا بیلهک. آنجاق بوگون اوروجون سیندیرسایدی دا بیله دریندن اونلارین دورملارینی آنیب چئوریسینده اولان ساییسیز نعمت لری أن باشدا اولان حیات وئریجی سویو بیرداها دریندن دویدو.نم هارداندیرسا اورمو گؤلو گؤزونون اؤنونده جانلاندی، سوسوزام سوسوز دئمهلری ، یانقیندان باغیرمالاری، قان آغلاماقلاری ، سونوندا سوسوزلوقدان قوروماسی و . . .
بو اینسان اوغلانلارینین نه قدر نانکور اولدوقلاری ، سویو گؤلون اوزونه باغلامالاری؛ سوسوزلوقدان گؤلون آلوولامالاری ،و... گؤزونون اؤنونده بیر چیرکین تابلو یاراتدی !
بوتون شیرین دویغولاری آجیا دؤنوشمهکده ایدی کی، فرماندهلری اوجا سس ایلن بیلهسین چاغریب " اوغلان به سن اوروج دئییل سن؟؟؟ " دئدی
ال قولون ایتیرمیش عسگر، ایکی اووچ دفعه یئره توپورهرک
، دیلی توتار توتماز " نیه اوروجام
" دئدی !!!
"اولسون، بیلمهییب سن ، باطیل اولماز اوروجون" فرمانده دئدی.
29 تیر 93 - حامید مورسلی (رمضان آیینین 22 سی)


text:
پینوکیو
ایکی هفته اولار بو کیتابی سنه آلمیشام ....بویون کتابلاریوین ایچینده گوروب سنه اوخوموشام ....کتاب قوتولونجان فقط قولاق آسدین ...بیرکلمه نی من بولموردوم سن معنیسین دئمیسن ..ایکی لغت بیر فعل ئورگشدین.بیر کلمه نیده ایکیمیز بولموردوخ دیسن مامان دیکشنرییه باخ...سورا کتابداکی سواللاری سوروشموشام دوز دئمیسن...سن کاملن داستانی بولموسن بیراز سورا گوروروم اوبیری کتابلاریوی آچیب ئوزونن داستان تعریفلیسن: 1ددی ایز لاست: وان دی ددی ایز لاست...پینوکیو ایز فایندینگ....بییر سی پینوکیو...دونت سد ...کام این اند درینک تی...پینوکیو سی نو...بییر سی دونت شای ...درینک تی اند ایت فوروت 2 وان دی ایتز وری هات...پدر ÷پتو ایز کوکینگ این د آون....پین...
نویسنده : مامان آیسل
21:31
20 مهر 1395
136 4 3 ادامه مطلب