text:
yazarlar@yahoo.com
بو سایت بولاق ادبي درنهيينين مجازي آلاني اولاراق، شاعير و يازارلارين بير يئرده و بيرگه چاليشماسي آماجيلا يولا دوشوب. بوردا تام يئني يئتمه ادبياتچيلارين يازيلاري و شعرلريندن توتدو تام پرفئسيونال ادبياتچيلارين ياراديجيليقلارينا کيمي ياييملاناجاقدير. يوکسک سويهلي شعرلردن، يئني باشلاييب يازانلارين یازیلارینا کيمي. هر اثر اؤز يازارينين سويهسي اساسيندا گوجونه و گوجسوزلويونه باخماياراق ياييملاناجاق و هر کيمسه اؤز بيليمي قدر اونا باخيش يازيب و يا تنقيد ائدهجک. بوردا چاليشاجييق منطيقلي و غرضسيز باخیشلار يازیب، بیلیمسل تنقیدله تانیش اولاق و دوز تنقید ائتمک مئتودلارینی اؤیرهنمهیه چالیشیب، تنقید اولونماق روحیهسینی ده اؤزوموزده یاراداق. بوردا آماج ادبياتيميزين ايرهليلهييشيدير و تنقيد روحيهسي و فضاسيني آراميزدا ياراتماق اوچون بير تمرين. هر کیمسه هر ادبی سویه ده اولورسا اولسون بو درنهیه عضو اولا بیلر و اثرلرینی بوردا یاییملایا بیلر. هر عضوون اؤزونه گؤره اؤزل بیر پروفایلینین اولماسینا دا چالیشاجاغیق و داها ایرهلیلهیه بیلیریکسه ادبی یاریشمالارین قورولاجاغینا دا چالیشاجاغیق. بو سایتین نئجه دولاندیریلماسیندا عضولاریندا اؤنریلری دستکلهنیب و قارشیلانیر....
یؤنتمن: ایلقار موذنزاده
ا
الیم سیزلاییر قلم توتماغدان
گویلوم بیلانیر یالان یازماغدان
اوخشامیر منیم سؤزلریم منه
یوریلمیشام دای اوزگه اولماغدان
اوز گوزیم توتوب یاغیش یاشماغی
توكولوپدی دادامی داماغدان
كوچلرده من تكلیه یورقونو
اینتیحاردایام بویون آسماغدان
گئچن گونلره گویلوم اسركن
چیرپینیر گوزوم دوست آختارماغدان
اما تاپانمیر، نواختی تكدیر
قورخودان اسیر یولا باخماغدان
سونونمز دتدن سارالدی ئوزوم
گویلوم قوجالدی جاوان قالماغدان
بیر گوش تكین من قفسده قالام
سسسیز اوزولم گونه چاتماغدان


c: text/html

text:
قاچاق نبی حکایه سی
دورنانیوز – قیسا حیکایه :نبی تخمینینا ۱۲۳۳ هجری شمسی ایلده قوبادلی ماحالینین آشاغا موللو کندینده آنادان اولموشدور. اونون آتاسی علی کیشی چوخ یوخسول بیر آدامیمیش. بو آدام بگلرین قولچوماقلارین یئرلرینده ایشله ییب بئش باش کولفتینی چتینلیگنن دولاندیرارمیش. علی کیشی اوقدر بورجلوایدی کی ایل باشینا سلمین ده وئره بیلمیردی. علی کیشی گئجه ده یاتمیرد، بگلره هامپالارا اودون یاریردی، شئی داشییردی، آزجا مزد آلیپ تاخیلا وئریردی. اونون کولفتی همیشه آرپا چؤرگی یئردی.
علی کیشی ناعلاج قالیب بالاجا اوشاقلارینیدا نؤکر وئرمیشدی. وارلیلار علی کیشی نین اوشاقلارین آج ساخلاییردیلار. علی کیشی اورتانجیل اوغلو نبی نی اؤز کندلرینده کربلایی جعفر آدلی بیر آداما نؤکر وئرمیشدی. نبی یه قارین دولوسو چؤرک وئرمیردی. اوا بیر چاییت وئرمیشدی کی او چاییتی دا بورونوب گئجه لر قویون ایچینده یاتیردی. او نبی نن یولا گئتمیردی، اونو چوخ دؤیوردو اینجیدیردی. نبی ده دوشنده کربلایی جعفردن آدلامیردی، جاناوار یئدی، اوغورلاندی آدینان، اونون یاخشی قویونلارینی تلف ائدیردی. نبی اود کیمی اوشاق ایدی: کربلایی جعفر بیر دیینده او ایکی دئییردی بعضا آجیق ائلئییب باشقا یئره قاچیردی. آتاسی علی اونو هده له ییب ایشینه قایتاریردی. نبی ده کند ده وارلیلارین اوشاقلاری نان گزمیردی. اوینویاندا اؤز طرفینه یوخسول، چیلپاق اوشاقلاری گؤتوروردو.
کند ده اولان قول چوماقنان بگلر نبی دن شکایت ائتدیلر، اونلار علی کیشی یه دئدیلر کی اوغلونا بؤیوک اؤگود وئرمسن دجللیگینین قاباغین آلماسان سنی کند دن سورگون ائده جئگیک. علی کیشی باخدی کی نبی نین دجللیگی نی ترکیده بیلمیه جگ، او فیکیرلشدی کی نبی نی ائولندیرسین، بلکه عاغیللانا.
موللو کندینده خانعلی آدلی بیر اورتاباب کندلی وارایدی. خانعلی نین هجر آدلی بیر قیزی وارایدی کی، اوشاقلیقیندان نبی نن بیر یئرده بؤیوموشدو….
قاچاق نبی نی آرتیق تانیماق ایسته ییر سیز ایه ر کیتابین ائندیره بیلیرسینیز :
قاچاق نبی نین کیتابی / ائندیر

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایراندا حورّییّت
ایراندا حورّییّت
جلیل محمدقولوزاده
کؤچورن:عباس ائلچین
بیزیم مسجیدین دالیندا، قاپینین سکیسینده اللی-اللی بئش یاشیندا بیر کیشی اوتوروب کاسیبلیق ائدیر؛ بونون پئشهسی بیساواد موسلمانلارا و چوخ واخت ایران غریبلرینه مکتوب یازماقدیر. بو کیشینین آدی مشَدی موللا حسندیر.
مشَدینی بورادا یایدا دا گؤرمک اولار، قیشدا دا، پاییزدا دا و باهاردا دا. گاه واخت یای فصلی کوچه ایله کئچن واخت گؤرورسن کی، مشَدی موللا حسن باشینی دایاییب سکینین بوجاغینا، مورگولهییر، یا بیر اؤزگه واخت کئچنده گؤرورسن: بیر او تایلی چؤمبهلیب مشَدینین قاباغیندا و مشَدی گؤزلوگو بورنونون اوسته کئچیردیب، سول دیزی اوسته الینین ایچینده یاریم ورق چیرکلی کاغیذ توتوب او باشینی یوخاری قالخیزیب، گؤزلوگون آلتیندان کاغیذا باخیب، فارسجا اوخویور: "و ثانیا: اگر بیزیم ویلایتین احوالینی خبر آلماق ایستهسنیز، لیلحمدولله، ساغ و سالامات سیزین عؤمرونوزه دوعاگو واریق و اؤزگه بیر نیگارانلیغیمیز یوخدور، ساوای سیزین آیریلیغینیزدان؛ خوداوندی-عالم بیر سبب سالسایدی کی، سیزی من بیر ده گؤره ایدیم...."
قیش فصلی مسجیدین قاباغیندان کئچنده گؤرورسن کی، مشَدی موللا حسن عابایا بورونوب و قاباغینا بیر مانغال قویوب، اَییلیب آز قالیر مانغالی قوجاقلاسین. یا بیر واخت کئچنده گؤرورسن بیر غریبه چؤمبهلیب مشَدینین قاباغیندا و اللری ایله یاواش-یاواش مانغالین اودلارینی دئشیر و مشَدی موللا حسن سول الینده یازیلی بیر کاغیذ توتوب، ساغ الینی قولتوغونا سوخوب کاغیذی اوخویور: "مندن دوعا یئتیرهسینیز عم اوغلوم کربالایی قاسیما، دایی اوغلوم جعفر، بیبیم، سکینه خانیما، گولسوم عمیقیزیما. مندن دوعا یئتیرین حئیدر، کربالایی علییه. مندن دوعا یئتیرین مشَدی خلیل، مشَدی ایسکندره و حوسئینه و قولامعلییه و مشَدی زولفوقارا و اوستا زئینالا. مندن چوخ-چوخ دوعا یئتیرین مشَدی روستم عمیمه و نجفعلییه و بایراما، اوروجعلییه و سبزعلییه و کربلایی ایسماییلا و محمده. و محمده دئگیلن کی، قارداشی مورتوضاقولو ساغ و سالاماتدیر و ایراواندا حاجی حمیدین باغیندا باغباندیر و بیر آرواد دا آلیب، اوشاغی دا اولوب و چوخ-چوخ دوعا گؤندریر و اوشاغین گؤزلری آغریییر، آما شوکور آللاها، اؤزو سالاماتدیر و چوخ-چوخ دوعا گؤندریر...."
مشَدی موللا حسن ایران اهلیدیر. اون-اون ایکی ایل بوندان ایرهلی مشَدی ایراواندا باشینا یئددی-سککیز موسلمان اوشاغی ییغیب مودریسلیک ائلهردی. آخیردا اوشاقلار بیر-بیر باشلادیلار داغیلماغا؛ او سببه کی، اوشاغین بیری درسینی بیلمهینده مشَدی موللا حسن توپوروردو اوشاغین اوزونه. بیر نئچه دفعه اوشاقلار گئدیب آتالارینا شیکایت ائلهدیلر، بیر نئچه دفعه اوشاقلارین آتاسی گلیب موللانین اوزونه توپوردو. آما بونلار هامیسی اؤتوشردی، اگر اوشاقلار داغیلماسا ایدیلر. اوشاقلار داغیلدیلار.
اوللری مشَدی موللا حسن کیتاب ساتاردی. ایندی ده اونون سکیسینین اوستونده بیر نئچه کؤهنه جیلدلی کیتابلار وار: ایکی "گولوستان" ،دؤرد جیلد "جامع-عابباس" ،بیر جیلد قوران، ایکی جیلد چوخ کؤهنه "نیصاب" ،بیر دنه جیلدی داغیلمیش "ترسسول" و بیر دنه تزه "ابواب". آما بو کیتابلاردان بیر ایلین ایچینده مشَدی موللا حسن یئددی-سککیز جیلددن آرتیق ساتا بیلمز.
اودور کی، مشَدینین گوزارانی کاغیذ یازماقلا کئچیر. گون اولماز کی، اوچ-دؤرد غریب و کندلی گلیب مشَدی موللا حسنه کاغیذ یازدیرماسین. هر کاغیذین بیرینه مشَدی ایکی قپیک، اوچ قپیک، یا دوشنده بیر شاهی آلیر. کاغیذ یازدیران چوخ کاسیب اولاندا بیر قپییه ده یازیر؛ بو شرطله کی، کاغیذی یازدیران اؤزو گرک آلیب گتیرسین.
آللاه برکت وئرسین؛ یاخی صنعتدیر. موسلمان عالمینده هئچ صنعت او مرتبهده رواج دئییل، نه قدر کی، اؤزگهلره مکتوب یازماق. آنادولو مسجیدلرینین قاپیلاریندان کئچمک مومکون دئییل؛ او طرفی-بو طرفی موسلمانلار توتوب دولوشورلار بیر و یا ایکی موللانین باشینا کی، کاغیذ یازدیرسینلار. هابئله تئهران، تبریز، ایروان، تیفلیس، باکی یا غئیریلری. گنجه مسجیدینین قاپیسینین هر بیر سکیسینده بیر مشَدی موللا حسن کیمی شخص اَیلشیب. ایییرمی-اوتوز آدام بونلاری احاطه ائدیر کی، کاغیذ یازدیرسینلار. مسجیده گیریب-چیخماق مومکون اولمور. آللاه برکت وئرسین. آما بیرجه بوراسی یاخشی دئییل، کاغیذ یازدیرانلارین هامیسی کاسیب آداملار اولور. گؤرورسن کی، بیر فقیر فهله گلیر کی:
"مشَدی عمی، منه بیر کاغیذ یاز!"
مشَدی موللا حسن بونو ائشیتجک ساغ الینی اوزادیر فهلهنین قاباغینا و سوروشور:
"چیخارت گؤروم، جیبینده نیین وار؟"
فهله الینی سالیب جیبیندن ایکی قپیگی چیخاردیر.
مشَدی دئییر کی:
"بو آزدیر."
فهله آند ایچیر کی:
"دخی پولوم یوخدو."
مشَدی آند ایچیر کی:
"یازمانام."
آخیردا فهله راضی اولور کی، گئدیب بیر قپیک ده تاپیب گتیرسین. سونرا مشَدی موللا حسن اول عئینگی تاخیر گؤزونه، سونرا قلمدانی آچیر، قلمدانین دواتینا بیر قطره سو تؤکور، قامیش قلمین اوجونو باسیر سول الینین شهادت بارماغینین اوجونا، سونرا بیر ورق چیرکلی پوچت کاغیذینی کیتابین ایچیندن تاپیب یاریدان جیریر، یاریسینی سلیقه ایله قویور کیتابین آراسینا، یاریسینی قویور سول دیزینین اوستون، قلمی باتیریر مورکّبه و اؤز-اؤزونه باشلاییر کاغیذی یازماغا. "صاحیبا، قیبلهگاها! اولاً و ثانیاً...." غرض خئییر-دوعانی و آخیردا "آمین یا ربّ العالمین" یازیب اوزونو توتور کاغیذ یازدیرانا و دئییر:
"ایندی سؤزونو دئ یازیم."
کاغیذ یازدیران دردینی یازدیریب قورتاراندان سونرا قپیکلری وئریب مشَدی موللایا، کاغیذی آلیب قویور قولتوق جیبینه کی، گئدیب گؤرسون وطنه گئدن وارمی کی، کاغیذی یوللاسین.
میلادی تاریخینین مین دوققوز یوز آلتینجی ایلینده سئنتیابر آیینین 13-ده مشَدی موللا حسن ایکی نفر آداما کاغیذ یازیب: بیرینی ایرانین "عربلر" کندینین ساکینی کربلایی محمدعلییه، او بیرینی تبریزلی اوستا جعفره.
آخ، باشی بلالی کاغیذلار! دونیا و عالمی بیر-بیرینه ووردونوز! کاش سیزی یازانین بارماقلاری قورویا ایدی و سیزی یازیب خالقی بو قدر بلالارا سالمایا ایدی!
غرض، کئچک مطلب اوسته.
کربلایی محمدعلی ایکی ایل یاریمدیر کی، غوربته چیخیب آز-چوخ چؤرک پولو قازانسین و اهل و-عیالینی ساخلاسین. اهل و-عیالی عیبارتدیر بیر آناسیندان، بیر آروادیندان و یئددی-سککیز یاشیندا بیر اوغلوندان. اوللر کربلایی محمدعلی فهلهلیک ائدردی و ایکی-اوچ آیدا بیر اوچ-دؤرد مانات خرجلیک و آلتی-یئددی آرشین چیت گؤندرردی ائوینه. کئچن ایل ائرمنی-موسلمان دعاواسی دوشنده کربلایی محمدعلی گئتمیشدی وطنه و بئش-اون مانات پول دا آپارمیشدی. آما سککیز آیدیر کی، ائویندن چیخیب گلیب ایندییهدک آنجاق بیر دفعه"عربلره" آناسینا ایکی مانات گؤندریب کی، ائوده خرجلیک ائلهسینلر. ایکی دفعه آناسی و آروادی سیفاریش ائلهییبلر و ایکی دفعه کاغیذ گؤندریبلر کی، خرجلیکدن یانا کورلوقلاری وار و کربلایی محمدعلیدن بیر آز پول ایستهییبلر. بو سیفاریشلرین و کاغیذین جاوابیندا کربلایی محمدعلی بیر دفعه کاغیذ گؤندریب و بیر دفعه ده سیفاریش ائلهییب کی، بورالار شولوقدور و ایش-زاد او قدر یوخدور؛ بیر آز صبر ائلهسینلر، اینشاللاه، آرا ساکیتلشندن سونرا ائوه خرجلیک گؤندرر.
بو ویلایتین شولوق اولماغینی کربلایی محمدعلی دوز یازیردی، چونکی دوغرودان بورالار شولوق ایدی. آما اوراسینی یالاندان یازیردی کی، ایش-زاد او قدر یوخدور؛ گون اولمازدی کی، کربلایی محمدعلی فهلهلیکدن دؤرد عابباسی، بیر مانات قازانماسین و بونو دا دئمک اولماز کی، کربلایی محمدعلی اهل و-عیالینی ایستمیردی. چوخ سعی ائدیردی کی پول گؤندرسین؛ آما گؤندره بیلمیردی. نه قدر ایستهییردی گؤندرسین، بیردن گؤروردو کی، جیبینده پول یوخدور. بیر نئچه گون کئچیردی، اؤز-اؤزونه دئییردی کی: "اینشاللاه بو گون وطنه گئدن آدام تاپارام و هئچ اولماسا، ایکی مانات، ائوه گؤندررم". آما آخیردا گئنه گؤندره بیلمیردی. اوندان اؤترو گؤندره بیلمیردی کی، خرجی چوخ ایدی و خرجی ده اوندان اؤترو چوخ ایدی کی، آللاهین ایذنی ایله، پئیغمبرین شرعیتی ایله کربلایی محمدعلی بورادا بیر دول آرواد صیغه ائلهمیشدی.
همین آرواد کربلایی محمدعلینین یولداشی بیر فهلهنین باجیسی ایدی. اوللر بو آرواد کربلایی محمدعلینین پالتارینی یویاردی.
بیر دفعه کربلایی محمدعلینی یولداشی ائولرینه قوناق آپارمیشدی. نه تؤور دوشدو کی، کربلایی محمدعلی آروادین قیچلارینی گؤروب خوشلادی و آخیردا دا کی، آلدی. قاباقجا کربلایی محمدعلی "آسلان کاروانساراسی"نین بیر حوجرهسینده قالیردی و دانیشمیشدی تزه آروادینا آیدا بیرجه مانات خرجلیک وئرسین. آما سونرا آروادی بیر آز دا آرتیق خوشلاییب کؤچدو آروادین ائوینه. آروادین آدی پرینیسه ایدی.
گونلرین بیر گونو کربلایی محمدعلی قاچاراق ائوه گلیب تزه آروادینا دئدی:
"آی قیز، پرینیسه، موشتولوغومو وئر!"
پرینیسه تعجوبلو سوروشدو:
"نه اولوب؟"
کربلایی محمدعلی دوباره دئدی:
"موشتولوغومو وئر!"
پرینیسه گئنه سوروشدو:
"نه اولوب؟"
کربلایی محمدعلی گئنه دئدی:
"موشتولوغومو وئرمهسن، دئمهیهجگم."
پرینیسه کربلایی محمدعلییه یاخینلاشیب یاپیشدی اللریندن و گئنه سوروشدو:
"سن آللاه، دئ گؤروم نه اولوب؟"
کربلایی محمدعلی گئنه دئدی:
"واللاه، موشتولوغومو وئرمهدن، دئمهیهجگم."
"یاخشی، موشتولوغون بورج اولسون، دئ گؤروم نه اولوب؟"
کربلایی محمدعلی دئدی:
"بیزیم ایرانا حورّییّت وئریلیب."
پرینیسه بیر قدر دایانیب سوروشدو:
"نه وئریلیب؟"
"آی قیز، حورّییّت ده!... ایندییه کیمی بونو دا بیلمیرسن؟"
پرینیسه گئنه بیر قدر دایانیب و بیر آز تعجوبلو سوروشدو:
"حورّییّت ندی؟"
کربلایی محمدعلی آروادین اللرینی اؤزوندن کنار ائلهیه-ائلهیه باشینی سول طرفه چؤندردی و بیر جور ناراضی اولان کیمی جاواب وئردی:
"آی رحمتلیگین قیزی، ایندی آخی من سنه نه دئییم، نئجه سنی باشا سالیم؟ ایندی دونیا-عالم بیلیر کی، ایرانا حورّییّت وئریلیب. ایندی کوچهده اوشاقلار دا بیلیرلر کی، ایرانا حورّییّت وئریلیب. بو گون همشهریلرین هامیسینی قونسور (کونسول) چاغیرمیشدی مسجید، پادشاها دوعا ائلهییردیلر کی، ایرانا حورّییّت وئریب. من ده گئتمیشدیم مسجیده. او قدر آدام واردی کی، ایینه سالماغا یئر یوخ ایدی. کربلایی حسنقولو دا اورادا ایدی. همشهریلر او قدر سئوینیردیلر کی! دوغرودان دا ایندییه کیمی بیز یازیق همشهریلر چوخ قارا گون چکمهیک. فهلهلیک ائلهمکدن جانیمیز چیخدی. آما گؤرورسن، اورسئتده هئچ فهله یوخدو، هامیسی یازیق همشهریدی. پرینیسه، آللاه قویسا، بوندان سونرا پولوموز چوخ اولار. ائله ها دئییردین کی، منه اوروس مخمریندن بیر آرخالیق آل. ایندی، واللاه، بوندان سونرا آلارام! آخی اؤزون گؤروردون کی، پولوم گؤرموردو؛ آما، آللاه قویسا، بوندان سونرا پولوم چوخ اولار. کابلا ایمامعلی، کابلا نوروز، قاسیمعلی، اوروج، مشَدی بایرام او قدر سئویندیلر کی، آز قالیردیلار بؤرکلرینی گؤیه آتالار. قونسور، دئییللر، صاباح همشهریلرین هامیسینی چاغیراجاق، حورّییّت پایلییاجاق. آی جان، آی جان!... ساغ اولسون بیزیم پادشاهیمیز، آی جان!..."
بو سؤزلری دئیه-دئیه کربلایی محمدعلی چیتمیق چالیب اویناییردی. پرینیسه سئوینجک گئنه گئدیب یاپیشدی ارینین اللریندن.
صاباح اولدو. آخشام واختی کربلایی محمدعلی گلدی ائوه و ایچری گیرن کیمی پرینیسهیه دئدی:
"پری نیسه، بالام، قونسور بیزه هئچ زاد پایلامادی، دئدی سیزین حورّییّت پایینیزی ایراندا اؤز وطنینیزده پایلییاجاقلار."
بو سؤزلری ائشیدندن سونرا پرینیسه قاش-قاباغینی تؤکدو و بیر آز دینمهییب آخیردا ارینه دئدی:
"یالان دئییرسن".
کربلایی محمدعلی باشلادی آند ایچه-ایچه آروادینی ایناندیرماغا:
"یالان دئییرمسه آتاما نهلت! قونسور بیزه هئچ زاد پایلامادی."
"یالان دئییرسن."
"واللاه، هئچ زاد پایلامادی."
"سؤز یوخ، پایلاماز. منیم باختیم هارادا ایدی کی، پایلاسین. بورادا پایلامادی کی، ایراندا وطنینیزده پایلاسین، یئتیشسین او کافتار آروادینا. منیم باختیم هارادا ایدی کی، بورادا پایلاسین."
بیر قدر اؤز باختیندان شیکایت ائدندن سونرا پرینیسه آجیقلی ارینه دئدی:
"باخ، کابلا محمدعلی، من اونو-بونو بیلمهنم، ههیه من سنه آروادام، گرک جانین چیخسین، آروادینی ساخلایاسان. ایندی ایکی آیدیر من سندن بیر مخمر آرخالیق ایستهییرم. آلمیرسان کی، کاسیبام، پولوم یوخدو. ایندی ده باشلامیسان کی، منیم پاییمی قونسور وئرمهدی، وطنده وئرهجکلر. من هئچ وعده دؤزه بیلمهنم کی، منیم قیسمتیمی او کافتار آروادین آلیب یئسین. یا هئله بو گون گئت، کاغیذی یازدیر کی، سنین پایینی یوللاسینلار بورا اؤزونه او کافتارا وئرمهسینلر؛ یا کی، من بیلمیرم نئیلهرم."
بو سؤزلرین جاوابیندا کربلایی محمدعلی دئدی:
"آی آرواد، سن آللاه بوش-بوش دانیشما. وطنده هر نه پایلاسالار، وئرهجکلر آناما. آنام هئچ اولماز کی، منیم پاییمی اؤزومه گؤندرمهسین. واللاه، گؤندهرر، آنام منی چوخ ایستهییر. اورگینی سیخما، دور بیر تیکه چؤرک گتیر یئیک."
پرینیسه چؤرک گتیریب قویدو ارینین قاباغینا، آما اؤزو گئدیب اوتوردو بوجاقدا. آخیردا کربلایی محمدعلی آند ایچدی کی، صاباح اولجاق گئدیب وطنه کاغیذ یازدیرار کی، اونون پایینی گؤندرسینلر بورادا اؤزونه یئتیشسین. پرینیسه بیر آز ساکیت اولدو.
صوبح تئزدن کربلایی محمدعلی چیخدی کوچهیه و بیلمهدی نه ائلهسین. بیر طرفدن پرینیسهدن چوخ قورخوردو و هئچ اؤزو ده بیلمیردی کی، نهیه قورخوردو. بیر طرفدن ده وطندهکی آروادی توکزباندان دا قورخوردو؛ قورخوردو کی، کاغیذ یازدیریب گؤندرسه، وطنده توکزبان دویا کی، اری پایینی تزه آرواددان اؤترو ایستهییر. بورادا ائولنمگینی کربلایی محمدعلی برک گیزلهدیردی. اوندان اؤترو کی، وطندن گلنده توکزبانین قارداشلاری اونو قورخوتموشدولار کی، اگر غوربتده ائولنسه، گلیب بورادا اونون باشینی یارارلار. توکزبان دا آند ایچمیشدی کی، اگر کربلایی محمدعلی غوربتده ائولنسه، باشیآچیق، آیاق یالین گلیب تزه آروادینین ساچلارینی یولار.
بو ایشلری فیکیر ائلهیه-ائلهیه کربلایی محمدعلی گلیب یئتیشدی مسجیدین قاپیسینا. او وعده مشَدی موللا حسن تبریزلی اوستا جعفره کاغیذ یازیب تزه قورتارمیشدی. اوستا جعفرین کاغیذی بو مضموندا ایدی:
"اولاً ... سالام-دوعا ... و ثانیا.... آمین یا ربّ العالمین. ائی منیم ایستکلی آنام، نئچه مودتدیر کی، گلیب غوربتده ایشلهییرم، هئچ سنی یادیمدان چیخارمیرام. آما، آی آنا، واللاه مندن اینجیمه کی، سنه خرجلیک گؤندرمیرم. ها ایستهییرم گؤندرم، آما واللاه، بیلمیرسن بورالار نئجه باهالیقدیر. گؤرورسن، اوللری من تک جانیما قالیردیم، او وعده خرجیم آز اولوردو، هردن بیر سنه بیر-ایکی مانات گؤندریردیم. آما، سؤز یوخ، آللاه اؤزو بویوروب کی، موسلمان بندهلرین تک قالماغی یاخشی دئییل و آللاهین بویورماغینا گؤره نئجه ده کی، مثلاّ، موللالار همیشه وعظ ائلهینده بیزه دئییبلر کی، موسلمانچیلیقدا تک قالماق یاخشی دئییل، اودور کی، مثلاً، سندن ده عاییب اولماسین، آللاهین ایذنی ایله و پئیغمبرین شرعیتی ایله بورادا سندن ده عاییب اولماسین بیر آرواد صیغه ائلهمیشم. گئنه نئجه اولسا آرواددیر، خرجی-زادی اولاجاق. واللاه، قازاندیغیم آنجاق ائویمیزین خرجینی گؤرور، دخی او قدر قالمیر کی، سنه ده گؤندرم و بیر ده منیم عوضیمدن بیزیم اوغلانین اوزوندن اؤپ و بیر ده جمعی قوهوم-اقربایا دوعا یئتیر".
مشَدی موللا حسن همین کاغیذی تزه قورتارمیشدی کی، کربلایی محمدعلی یاویقلاشیب سالام وئردی و اوزونو موللایا توتوب دئدی:
"موللا عمی، منه ده بیر کاغیذ یاز!"
مشَدی موللا حسن، کربلایی محمدعلییه دئدی:
"باش اوسته،" – و اوستا جعفره دئدی کی: "گؤتور قلمی کاغیذا قول قوی."
اوستا جعفر موللایا جاواب وئردی کی:
"قوی کاغیذ قوروسون، من گئدیم پاکئت آلیم گتیریم، سونرا قول قویارام."
اوستا جعفر دوروب گئتدی. کربلایی محمدعلی چؤمبلدی موللانین قاباغینا و مشَدی موللا حسن، اوستا جعفر یازدیغی کاغیذی قویدو گونون قاباغینا، کیتابین ایچیندن بیر ورق چیرکلی پوچت کاغیذی چیخاردی و سونرا ساغ الینی کربلایی محمدعلییه اوزادیب دئدی:
"چیخار گؤروم، منه نه وئرهجکسن؟"
کربلایی محمدعلی یاواش-یاواش ساغ الینی اوزاتدی جیبینه و اوچ دنه تک قپیک قویدو موللانین قاباغینا. مشَدی موللا حسن پوللاری گؤتوروب، اول توتدو گونون قاباغینا، سونرا سالدی جیبینه، سول دیزینی قالخیزدی یوخاری، کاغیذی سول الینین ایچینده قویدو دیزینین اوسته. قلمی باتیردی مورکبه و باشلادی یازماغا:
"اولاً ... سالام و دوعا ... و ثانیا.... آمین یا ربّ العالمین...."
بونو یازاندان سونرا اوزونو توتدو کربلایی محمدعلییه:
"دئ گؤروم سؤزون ندی؟"
کربلایی محمدعلی بیر اؤسکوروب باشلادی:
"موللا عمی، سنین یانیندا قالسین، مثلاً...." – مشَدی موللا حسن ایستهدی یازسین، کربلایی محمدعلی تئز الینی اوزادیب یاپیشدی قلمدن:
"یوخ، یوخ، یازما. هله قولاق آس!"
مشَدی موللا حسن قلمی چکدی و باشلادی قولاق آسماغا. کربلایی محمدعلی دئدی:
"مثلاً: یازگیلن، آی آنا، دئییرلر ایرانا حورّییّت وئریبلر."
مشَدی موللا حسن باشلادی یازماغا:
"آی آنا، ایرانا حورّییّت وئریبلر".
کربلایی محمدعلی دئدی:
"یاز دونن قونسور بیزه خبر وئردی کی، بیزیم پاییمیزی وطنده پایلایاجاقلار." – مشَدی موللا حسن بو سؤزلری ده یازدی.
کربلایی محمدعلی دئدی:
"یاز ایندی، آی آنا، من، واللاه، هئچ زاد ایستهمیرم. آما عاییب اولماسین ... قوی گؤروم نئجه یازاق؟ موللا عمی، سندن ده عاییب اولماسین، بیزیم ائو آدامی، عاییب اولماسین...."
مشَدی موللا حسن ایستهدی یازا، گئنه کربلایی محمدعلی الینی آتدی قلمه و چیغیردی:
"یوخ، یوخ، نه قاییریرسان؟ سن ایمام، اونو یازما، یازما. بیلمزسن منیم سؤزلریمین هامیسینی یازارسان ها! یوخ، یوخ باشینا دؤنوم، آ موللا، منی خانهخراب ائلهرسن...."
مشَدی موللا حسن قلمی کاغیذدان چکیب، باشلادی قولاق آسماغا. کربلایی محمدعلی باشلادی:
"یاز منیم پاییما هر نه دوشسه، گؤندر منیم اؤزومه...."
مشَدی موللا حسن بو سؤزلری یازدی. کربلایی محمدعلی باشلادی:
"هرچند من بیلمیرم نه قدر دوشهجک. ائله توتاق کی، آز دا دوشسه گؤندر. چونکی دوغرودان، آ موللا، من هئچ بو سؤزلری آغزیما آلیب دانیشمازدیم، آما بو آروادلارین عؤهدهسیندن مگر گلمک می اولور؟..."
مشَدی موللا حسن ایستهدی یازا. کربلایی محمدعلی تئز الینی اوزادیب یاپیشدی قلمدن و چیغیردی:
"یوخ، یوخ، سن آللاه، یازما. آرواد سؤزو یازما. بیردن بیلمزسن یازارسان، آرواد آلمیشام.... ائله بیرجه اونو یاز کی، پاییمی گؤندرسینلر. وسسلام."
مشَدی موللا حسن بونو دا یازدی. کربلایی محمدعلی دئدی:
"وسسلام. بیر ده یاز منیم عوضیمدن بیزیم اوغلانین اوزوندن اؤپ و عاییب اولماسین، ائو آدامینین کئفی نئجهدی و هامی قوهوم-اقربایا دوعا گؤندریرم. وسسلام. دی ایندی بولاری دا یاز، وسسلام." – مشَدی موللا حسن بو سؤزلری ده یازدی. آخیردا کربلایی محمدعلی توقئع ائلهدی کی، یازدیغینی بیر دفعه اوخوسون. موللا باشلادی یازدیغینی اوخوماغا.
"اولاً سالام-دوعا ... و ثانیا ... یا ربّ العالمین.... آی آنا، دئییرلر ایرانا حورّییّت وئریبلر. دونن قونسور بیزه خبر وئردی کی، بیزیم پاییمیزی وطنده پایلایاجاقلار. ایندی، آی آنا، منیم پاییما هر نه دوشسه، گؤندر و بیر ده منیم عوضیمدن بیزیم اوغلانین اوزوندن اؤپ و عاییب اولماسین، ائو آدامینین کئفی نئجهدی و هامی قوهوم-اقربایا دوعا گؤندریرم. وسسلام".
کاغیذی اوخویوب قورتاراندان سونرا مشَدی موللا حسن بو کاغیذی دا قویدو اوستا جعفرین کاغیذینین یانینا، گونون قاباغینا. بو حئینده اوستا جعفر الینده بیر چیرکلی پاکئت گلدی، مشَدی موللا حسن اوستا جعفرین کاغیذینی و قلمی وئردی کی، قول قویسون. اوستا جعفرین گؤزو ساتاشدی کربلایی محمدعلییه یازیلان کاغیذا و گلیب هامان کاغیذا دیقتله باخیب دئدی کی:
"آی مشَدی موللا عمی، اؤز آرامیزدی، آما بو کیشینین کاغیذینی منیم کاغیذیمدان یاخشی یازمیسان؟ باخ منیم کاغیذیمین خطی او قدر گؤزل دئییل، آما او کاغیذین خطینه باخ...."
بو سؤزلری دئیه-دئیه اوستا جعفر کربلایی محمدعلینین کاغیذینی الینه گؤتوروب باشلادی ایکیسینی ده بیر-بیری ایله توتوشدورماغا. کربلایی محمدعلی ده باشینی اوزادیب اول اؤز کاغیذینا باخدی، سونرا اوستا جعفرین کاغیذینا باخدی و بیر سؤز دئمهدی. مشَدی موللا حسن بو کاغیذلاری الینه آلیب، هر ایکیسینه عئینگینین آلتیندان دیقتله باخا-باخا دئدی:
"په-په.... آفرین بئله خطه، بیر-بیریندن گؤزلدی."
بو سؤزلری دئیندن سونرا مشَدی موللا حسن کربلایی محمدعلییه یازدیغی کاغیذی سهواً وئردی اوستا جعفر، اوستا جعفره یازدیغی کاغیذی قویدو گونون قاباغینا. اوستا جعفر بیلمهیه-بیلمهیه کربلایی محمدعلینین کاغیذینی موللادان آلدی، قلمی گؤتوردو، کاغیذی قویدو سول دیزینین اوسته و هیققانا-هیققانا، کهیلدهیه-کهیلدهیه اون دقیقه نین مودتینده یامان-یاخشی آدینی یازدی، سونرا یازدیغی یئره بیر چیمدیک تورپاق تؤکوب پاکئتی قویدو قولتوغونا و آیاغا دوروب، "خوداحافیظ" دئییب گئتدی.
اوستا جعفر اوزاقلاشاندان سونرا مشَدی موللا حسن کربلایی محمدعلییه ده دئدی کی، گئدیب پاکئت آلیب گتیرسین. کربلایی محمدعلینین فیکری بو ایدی کی، کاغیذی پاکئته قویمامیش آپارسین اول پرینیسهیه گؤسترسین، سونرا قویسون پاکئته. مشَدی موللا حسن اوستا جعفره یازدیغی کاغیذی دؤرد قات بوکوب وئردی کربلایی محمدعلییه و دئدی کی:
"سونرا نه واخت پاکئتینی گتیرسن، اوستونو یازارام. کربلایی محمدعلی کاغیذی گؤتوردو الینه و قلمی آلیب هیققانا-هیققانا بیر بئله جیزما-قارا چکدی: مممدعلد. گویا کی: محمدعلی. سونرا دؤرد قات بوکوب قویدو قولتوق جیبینه و دوردو گئتدی.
کربلایی محمدعلی گلدی ائوینه، کاغیذی قولتوق جیبیندن چیخاریب اوزاتدی آروادینا و دئدی:
"باخ، پرینیسه، گئدیب کاغیذ یازدیردیم، گؤندرهجگم آناما. یازمیشام کی، منیم حورّییّت پاییمی گؤندرسینلر. ههیه اینانیرسان، هئچ؛ اینانمیرسان، آل آپار کاغیذی هر کسه ایستهییرسن اوخوت، گؤر بئلهدی، یا یوخ."
پرینیسه کاغیذی آلدی الین، او طرفینه باخدی، بو طرفینه باخدی، سونرا بوکوب قویدو تاخچایا. آخشام واختی آرواد کاغیذی گؤتوروب قویدو قولتوغونا و گئتدی قارداشی کربلایی ریضانین ائوینه. کاغیذی چیخارتدی وئردی قارداشینا و دئدی:
"داداش، سن آللاه بو کاغیذی آپار وئر بیر آدام اوخوسون، گؤرک بورادا نه یازیلیب؟"
کربلایی ریضا اول کاغیذین احوالاتینی باجیسیندان سوروشدو و بیر قدر فیکیرلشیب دئدی:
"آی قیز، پرینیسه، سنین هئچ عاغلین یوخ ایمیش."
پرینیسه سوروشدو:
"نییه، داداش؟"
قارداشی جاواب وئردی:
"آی آخماق، بیر فیکیر ائله گؤر ایراننان دا بورا حورّییّت گلر؟"
پرینیسه دئدی:
"آی داداش، سن نییه ائله سؤز دانیشیرسان؟ ایران نه اوزاق یئردی کی، گلمهسین؟ "عربلر" کندی اودور آ.... آرازین قیراغیندادی. نه بیر اوزاق یولدو کی؟ بورادان اورا اوچ-دؤرد گونلوک یولدو."
"یاخشی دئییرسن، پرینیسه "عربلر" چوخ اوزاق یئر دئییل. آما آخی ایراننان بورا حورّییّت گلر؟"
پرینیسه بیر آز آجیقلی کیمی دئدی:
"آی داداش، سن نییه ائله سؤز دانیشیرسان؟ ایران نه اوزاق یئردی گلمییه؟ سن ائله منیم هر سؤزومو آخماق حساب ائلهییرسن. اوخوتمورسان، وئر منه کاغیذی، من اؤزوم آپاریب اوخودارام."
کربلایی ریضا کاغیذی وئرمهدی و گوله-گوله دئدی:
"یاخشی، پرینیسه، من کاغیذی صاباح آپاریب اوخودارام. قوی کربلایی کاغیذی گؤندرسین، آما واللاه گئنه آخیردا من دئین اولاجاق؛ چونکی، آخی کیم ائشیدیبدی کی، او تایدان بورا حورّییّت گلسین. او تایدان بو اوزه حنا گلر، سبزه، بادام ایچی گلر، توتون، چای، تیریک ... بئله زادلار گلر؛ یوخسا، واللاه، من عؤمرومده بیر دفعه ده ائشیتمهمیشم کی، حورّییّت گله. هئچ بو طرفلرده حورّییّت آلیش-وئریش ائلییهنی ده من ائشیتمهمیشم."
پرینیسه بیر آز فیکیر ائلهیندن سونرا گئنه قارداشیندان توقئع ائلهدی کی، کاغیذی آپاریب بیر آداما اوخوتسون. قارداشی سؤز وئردی کی، کاغیذی صاباح اوخودار. صاباح اولدو و کربلایی ریضا کاغیذی آپاردی اول موللا اوروجعلینین یانینا. موللا اوروجعلی ایکی ایلدی بورادا بیر مکتب آچیب و باشینا بئش-اون اوشاق ییغیب اوخودور. موللا اوروجعلی کاغیذی آلدی و دیقتله باخاندان سونرا دئدی کی:
"بو، کاغیذ ترسسول (عرب الیفباسی ایله خط نؤوودور – رئد) خطی ایله یازیلیب. چوخ قاریشیق یازیلیب. من بو خطه آشینا دئییلم. آپار ائله بیر آداما اوخوت کی، بو خطه آشینا اولسون.
کربلایی ریضا کاغیذی آلدی، آپاردی روس-موسلمان مکتبینین موعلیمی میرزه حسنه نیشان وئردی و توققه ائلهدی اوخوسون. میرزه حسن همین مکتبده موسلمان درسینین موعلیمیدیر و اؤزو ده "سئمینارییا" دئییلن موعلیمخانادا تحصیل ائلهییب. میرزه حسن کاغیذا دیقتله باخیب دئدی کی:
"بو کاغیذی یازانین اللری چولاق اولسون! ائله نارین و ریزه یازیب کی، اوخوماق مومکون دئییل."
کربلایی ریضا کاغیذی میرزه حسندن آلدی و بیلمهدی داها کیمین یانینا گئتسین و کیمه اوخوتسون. بیردن کربلایی ریضانین یادینا دوشدو کی، عطّار مشَدی حوسئین گرک چوخ درس اوخوموش آدام اولا؛ چونکی چوخ مجلیسلرده مشَدی حوسئینین شرعیتدن، حقیقتدن، خیلقتدن و هیدایتدن بحث ائتمگینی کربلایی ریضا بیر نئچه دفعه ائشیتمیشدی. همیشه مشَدی حوسئین دانیشاندا کربلایی ریضا اؤز-اؤزونه دئییردی کی:
"یقین مشَدی حوسئین عالیم آدامدیر".
کربلایی ریضا مشَدی حوسئینین دوکانینا یئتیشیب، گؤردو کی، مشَدی ترزینین بیر چاناغینا بیر پارچا نابات قویوب چکیر و موشترییه بو سؤزلری دئییر:
"آللاه اؤلنلرینه رحمت ائلهسین، رحمتلیک بابام همیشه منی قوجاغینا آلاندا آتاما دئیرمی، باخ، اوغلوم، کربلایی ایسماییل، بو اوشاقدان موغایات اول، بونون گؤزلریندن عئلم یاغیر. بو اوشاق اول-آخیر عالیم اولاجاق. ایندی من باخیرام کی، حقیقت ده رحمتلیک بابام بیلیرمی کی، من آخیردا نه اولاجاغام. آما، سؤز یوخ کی، عئلم ائله بیر شئی دئییل کی، اؤز-اؤزونه گلسین گیرسین آدامین باشینا. عئلمی تحصیل ائلهمک لازیمدیر، سوموک سیندیرماق لازیمدیر؛ یوخسا عئلم بیر ائله شئی دئییل کی، اؤز-اؤزونه گلیب گیرسین آدامین باشینا. عئلمی تحصیل ائلهیینجه اینسانین آنادان امدیگی سود آدامین بورنونون دلیکلریندن گلیب تؤکولور. هئچ بیلمیرسن باشیما نه ایشلر گلیب، آیاقلاریما نه قدر چوبوقلار دییب، نه قدر کؤتوکلر یئمیشم. آخیری کی، گؤزومون نورو تؤکولوب، بیر تؤور عالیملر جرگهسینه داخیل اولموشام. یوخسا، قادان آلیم، بو ایشلر ظارافات دئییل و بیر ده اینساندا قابیلیت ده گرک اولسون، ذکاوت ده گرک اولسون. هامی اوخویان عالیم اولماز".
کربلایی ریضا یئتیشیب کاغیذی توتدو مشَدی حوسئینین قاباغینا و دئدی:
"مشَدی عمی، آللاه آتانا رحمت ائلهسین، بیر باخ گؤرک بو کاغیذدا نه یازیلیب؟"
مشَدی حوسئین موشترییه ناباتی وئرندن سونرا کربلایی ریضادان کاغیذی آلدی و باشلادی دیقتله باخماغا. بیر آزدان سونرا دئدی:
"بو کاغیذی کیم یازیب؟"
کربلایی ریضا جاواب وئردی کی:
"بیلمیرم کیم یازیب. گرک کی، مسجید قاباغیندا کاغیذ یازان موللا یازمیش اولا."
مشَدی حوسئین باشلادی کاغیذی اوخوماغا:
"اولا: عمدهی-مطلب سلامتی-وجودی شماست. و ثانیاً، اگر احوالاتی این جانب را خواسته باشید، الحمدلله صحیح و سلامت هستیم و نیگرانی نداریم سوای-دوری-از شما. خداوندی-عالم سببی سازد و وسیلهی-خیر انگیزد کی، دیداری-شریفی-شمارا بخیرو-خوبی دیدار نماییم. آمین، یا ربّ العالمین! ... و بعد....". (ترجومهسی: "اولا عومده مطلب سیزین قییمتلی ووجودونوزون سلامتلیگیدیر. سونراکی، اگر بو طرفلرین احوالینی بیلمک ایستهسنیز، الحمدالله، ساغ و سالامات واریق و سیزدن آیری اولماغیمیزدان ساوایی نیگارانچیلیغیمیز یوخدور. خوداوندی-عالم ائله بیر سبب یاراتسین، ائله بیر خئییری گؤرسون کی، سیزین خوش اوزونوزو یاخشیلیق و گؤزللیکله گؤرک. آمین، یا رب العالمین- ... و ایلاخیر".
مشَدی حوسئین کاغیذی بورایا کیمی اوخویوب بورادا دایاندی و گئنه کاغیذا دیقتله باخیب چتینلیکله بو سؤزلری اوخودو:
"غوربت ویلایت".
سونرا گئنه دوروخدو و کاغیذی ایشیغا توتوب باشلادی او طرف-بو طرفه چؤندرمگه و گئنه دیقتله باخیب هیققانا-هیققانا بو سؤزلری اوخودو:
"چونکی"....
بیر-ایکی دفعه ده مشَدی حوسئین "چونکی" ،"چونکی" دئییب دایاندی؛ کاغیذی قویدو ترزینین چاناغینا و اوزونو توتدو کربلایی ریضایا:
"بالام، بو کاغیذی یازانی من تانیییرام. بونو یازان مشَدی موللا حسندیر. ظالیم اوغلو ظالیم، یازدیغی کاغیذی هئچ کس اوخویا بیلمز؛ چونکی مشَدی موللا حسن دوغرودان درین موللادی. من دئییرم تبریزده ده بئله اوخوموش آدام آز تاپیلار و مشَدی موللا حسن یازدیغی کاغیذی آز-آز آدام اوخویا بیلر. ماشاللاه کاغیذ یازانا! آند اولسون آللاها، کیشییه دئیهسن وئرگی وئریلیب. بیر خطه باخ، خطه باخ!"
بو سؤزلری دئیه-دئیه مشَدی حوسئین گئنه کاغیذی گؤتوردو الینه و باشلادی تاماشا ائلمهیه. کربلایی ریضا آلدی کاغیذی و قویدو جیبینه و ایستهدی قاییدیب گلسین ائوه. مسجیدین یانیندان کئچنده کربلایی ریضانین فیکرینه گلدی کی، کاغیذی یازان هامان عئینکلی موللادیر کی، مسجیدین قاپیسیندا سکینین اوستونده اوتوروب، بیر کندلییه کاغیذ یازیردی. کربلایی ریضا مشَدی موللا حسنین یانینا گلیب دئدی:
"سلامون-علئیکوم، موللا دایی! موللا دایی، سن آللاه بیر منه دئ گؤروم دونن کربلایی محمدعلییه سنمی کاغیذ یازمیسان؟"
مشَدی موللا حسن عئینگینین آلتیندان کربلایی ریضایا دیقت ائدیب جاواب وئردی:
"هانسی کربلایی محمدعلییه؟"
کربلایی ریضا دئدی:
"هامان آداما کی، یازیب اونون حورّییّت پایینی اؤزونه گؤندرسینلر."
مشَدی موللا حسن جاواب وئردی:
"بلی، بلی، من یازمیشام. دونن یازدیم. یاخشی یازمیشام، آرخایین اول، یقین گؤندررلر؛ چونکی یاخشی یازمیشام. دئیهسن سن اؤزون گلیب دونن یازدیردین؟"
"خئیر، من دئییلم، منیم یئزنمدی."
"بلی، بلی، اینشاللاه گؤندررلر. آرخایین اول!"
"آللاه آتانا رحمت ائلهسین، خوداحافیظ!"
کربلایی ریضا بیر آز راحات اولوب گلدی ائوه و کاغیذی پرینیسهیه وئریب آند ایچدی کی، کاغیذ یازان موللادان احوالاتی بیلیبدیر و کربلایی محمدعلی کاغیذی نئجه کی دئییر، ائله ده یازدیریبدیر. آخشام پرینیسه کاغیذی وئردی کربلایی محمدعلییه کی، گؤندرسین وطنه. کربلایی محمدعلی کاغیذی گؤتوردو و گئتدی ماکولو حاجی علی آدلی تاجیرین دوکانینا و کاغیذی حاجی علییه وئریب توقئع ائلهدی کی، ماکویا گئدن اولسا، کاغیذی وئرسین آپارسینلار شاهتاختیندا وئرسینلر چایچی مشَدی ایسگندره کی، مشَدی ایسگندر گؤندرسین "عربلره" ،اونون آناسینا. آرادان بیر آی کئچدی. گونده بیر دفعه کربلایی محمدعلی آخشاملار ایشدن ائوه گلنده پرینیسه سوروشوردو:
"آ کیشی، کاغیذدان بیر خبر وارمی؟"
کربلایی محمدعلی جاواب وئرردی کی:
"بیر خبر یوخدو."
اول واختلار کربلایی محمدعلی بئله جاواب وئرنده آروادی دئیردی:
"یالان دئییرسن" – و کربلایی محمدعلی آند ایچردی کی:
"اون ایکی ایمام حاقی یالان دئمیرم."
آرواد گئنه دئیردی کی:
"یالان دئییرسن" - و کربلایی محمدعلی جاواب وئرردی:
"ههیه یالان دئییرم، آتاما نهلت!"
آرواد دئیردی:
"بلکه هئچ کاغیذی گؤندرمهمیسن؟" – و کربلایی محمدعلی جاواب وئرردی کی:
"قوی قارداشین کربلایی ریضا گئتسین ماکولو حاجی علیدن سوروشون گؤرسون، گؤندرمیشم یا گؤندرمهمیشم."
آخیر واختلاردا دا کربلایی محمدعلی دئینده "کاغیذدان بیر خبر یوخدو" ،پرینیسه باشلاردی اری ایله داوا-معرکه ائلهمگه کی، "یقین کاغیذدان خبر وار، آما سن مندن گیزلهییرسن".
دخی بورادا آند ایچمکدن باشقا کربلایی محمدعلینین اؤزگه بیر چارهسی اولمازدی. بیر گون صوبح تئزدن پرینیسه یوخودان آییلیب، باشلادی کربلایی محمدعلینی تپیکلهییب اویاتماغا. کربلایی محمدعلی اوتوردو و باشلادی گؤزلرینی اوووشدورماغا.
آرواد ارینه دئدی:
"کربلایی محمدعلی، ایندی بو گون کاغیذدان یاخشی خبر چیخسا منه نه وئررسن؟"
کربلایی محمدعلی دئدی کی:
"هر نه دئسن، وئرهرم."
پرینیسه باشلادی کی:
"بو گون یاخشی خبر گلهجک."
اری سوروشدو کی:
"نه بیلیرسن؟"
آرواد جاواب وئردی کی:
"یوخو گؤرموشم."
کربلایی محمدعلی گئنه سورودو کی:
"نه یوخو گؤرموسن؟"
پرینیسه جاواب وئردی:
"نه ایشین وار نه یوخو گؤرموشم؟ آما من بیلیرم کی، بو گون یاخشی خبر گلهجک."
گئنه کربلایی محمدعلی باشلادی یالوارماغا کی:
"سن آللاه، دئ گؤروم، نه یوخو گؤرموسن؟"
پرینیسه جاواب وئردی کی:
"یوخومو دئمهنم. دئسم، چین اولماز."
کربلایی محمدعلی پالتارینی گئییب، دوردو گئتدی ایشه و گونورتادان ایکی ساعات کئچمیش قاییدیب گلدی ائوینه.
پرینیسه سوروشدو:
"نه وار، نه یوخ؟"
اری جاواب وئردی کی:
"بیر شئی یوخدو."
پرینیسه گتیردی ارینین قاباغینا پئندیر-چؤرک قویدو و اؤزو ده اوتوردو ارینین یانیندا.
کربلایی محمدعلی چؤرکدن بیر تیکه آغزینا قویوب باشلادی:
"آی قیز، به سنین یوخون نئجه اولدو؟ به دئییردین: بو گون خبر چیخاجاق؟"
پرینیسه بئله جاواب وئردی:
"کربلایی محمدعلی، من گئنه سنه دئییرم کی، یاخشی خبر گلهجک. اوننان اؤترو کی، من یوخودا همیشه قارپیز گؤرنده شاد اولورام. کئچن هفته سارا باجیم دا یوخودا قارپیز گؤردو، اری مشَدی حاقوئردی گلیب موللایا سارا باجیمین یوخوسونو ناغیل ائلهمیشدی. موللا دئمیشدی کی، قارپیز شادلیقدی. من ده همیشه یوخودا قارپیز گؤرنده سئوینیرم. خئییر اولسون، یوخودا گؤردوم کی، رحمتلیک شربانی عمیدوستوم مینیب بیر ائششی، بیزه قوناق گلیب. ایندی گلمهسین. رحمتلیک منی چوخ ایستردی. هه ... ائششگین اوسته یئکه-یئکه چوواللار چاتیلمیشدی؛ ائله یئکه چوواللار ایدی کی، نه بیلیم بو دام بویدا...."
کربلایی محمدعلی قاه-قاه چکیب دئدی:
"آی قیز، آی قیز، دام یئکهلیکده ده چووال اولار؟ قاه-قاه-قاه...."
پرینیسه باشلادی آند ایچمگه:
"یالان دئیهنین آتاسینا نهلت! واللاه، یالان دئمیرم. ائله بو دام یئکهلیکده ایدیلر. هه ... من چیخدیم رحمتلیگین قاباغینا و دئدیم، - ایندی چیخماییم و ایندی دئمگیم، - دئدیم: آی عمیدوستو، سن حضرت عابباس، بو نه خجالتلیکدی منه وئریرسن؟ رحمتلیک گلیب منی قوجاقلادی.- ایندی قوجاقلاماسین.- او اوزومدن اؤپدو، بو اوزومدن اؤپدو و قارپیزلارین بیر یئکهسینی گتیریب وئردی منه. آللاه رحمت ائلهسین، تورپاغی-سانی یاشاسین، منی چوخ ایستردی؛ ایندی ایستمهسین."
پرینیسه بو سؤزلری دئمکده ایدی، کربلایی محمدعلینین قولاغینا "هوققو ... هوققو ..." سسی گلدی. ار-آرواد اوزلرینی حَیَطه طرف چؤندریب گؤردولر کی، حَیَطه بیر اولاغ گیردی، اولاغین اوستونده بیر آرواد و یانیندا بیر کیشی.
پرینیسه و کربلایی محمدعلی اول بیلمهدیلر کی، بو گلنلر کیمدیرلر؛ حتّی کربلایی محمدعلی ظارافاتلا دئدی کی:
"آی قیز، یوخون چین اولدو. بودور شربانی امیدوستون سنه قارپیز گتیریر."
پرینیسه گئنه دیقتله حَیَطه گیرنلره باخیب، دوردو آیاغا. کربلایی محمدعلی ده بیر قدر دیقت ائلهییب بیردن "وای!" -دئییب قاچدی ائوین بوجاغینا و ایستهدی گیزلنسین. پرینیسه هؤولناک قاچدی ارینین یانینا و بیلمهدی نه ائلهسین. کربلایی محمدعلی قاچدی آکوشکایا طرفه و ایستهدی آکوشکانی سیندیریب اؤزونو سالسین ائشیگه. سونرا گئنه حَیَطه باخیب، قاییتدی قاپییا طرف و گؤز-گؤزه وئریب اؤزونو سالدی حَیَطه و باشلادی قاچماغا. اولاغ اوسته گلن آرواد هر الینه بیر داش آلیب، باشلادی کربلایی محمدعلینی قوولایا-قوولایا سؤیمگه:
"کؤپک اوغلو، آرواد آلماغین بس دئییل، هله گؤتوروب منه کاغیذ یازیب آجیق دا وئریرسن؟!"
آروادین یانینداکی کیشی ده کربلایی محمدعلینین اوستونه هوجوم ائلهدی. آرواد الیندهکی داشین بیرینی آتدی کربلایی محمدعلییه. داش گئدیب دیدی تویوقلارین بیرینه. کیشی الیندهکی آغاجی توللادی کربلایی محمدعلییه. آغاج گئدیب دگدی دیوارا.
کربلایی محمدعلی حَیَطین آلچاق دیواریندان آشیب دوشدو او بیری حَیَطه و قاچدی. پرینیسه ائوین ایچینده باشلادی "هاوار" ،"هاوار" دئییب باغیرماغا. حَیَطده آرواد و کیشی کربلایی محمدعلینی او جور سؤیوردولر، نئجه کی، کوچهده اون یئددی-اون سککیز یاشیندا موسلمان اوشاقلاری آشیق اوینایاندا بیر-بیری ایله سؤیوشورلر.
کربلایی محمدعلینی قوولایان آرواد اونون "عربلر"دکی آروادی ایدی؛ همین کیشی ده آروادین قارداشی ایدی.
دخی بیلمیرم معرکه نین آخیری هارا چاتدی.
23 نویابر، 1906، تیفلیس.


text:
تیراختور دایانما؛ گؤزلر یولوندا
آندرانیك تئیموریاندان نئچه ایل خبر یوخ ایدی. او گلیب تیراختورون باشاریلاریندا پایلی اولماقلا، اؤز آدینی بیر داها دیللره سالدی. ایندی ائله پئرفورمانس گؤستریر كی آسیا یاریشلاریندا بیر اویوندا دونیالیق سطحده قاچابیلیر، و باشقا اویوندا دا یاریش كیشیسی (Man of the match) سئچیلیر. اونون یانیندا محمد نصرتیده بئلهدیر و ایرانین ان یاخشی اویونچولارینساییلیر. ایران دؤردونجو اویوندا، موشخص بیر استراتژی و یئیینلیك ایله اوینایان گونئی كوره (كره جنوبی) قارشیسیندا، بیر ایش باشارماییب و یئنیلدی. منجه آدینی چكدیگیمیز ایكی اویونچو، یانی آندرانیك و نصرتی، مورببینین تاكتیكسیزلیگی ایچینده باتلاغا گیردیلر.
باشقا یاندان گؤزلر كرار جاسیمده ایدی. او 2007جی ایلده قهرمان اولموش ایراق(عراق) تاخیمیندا آووستورالیایا قول وورسایدیدا، باشقا تجروبهلی اویونچولار یانیندا كؤلگهلر آلتیندا ایدی و بو ایلده مصدومیته گؤره ایكی ایلك یاریشدا فورصت تاپمادی. آنجاق اوچونجو اویون، قوزئی كوره(كره شمالی) قارشیسیندا فیكس اولوب، یارادیجیلیق و خلاقیتلرینی اورتایا قویماقلا، اؤز میللیسی ایچین تئزلیكله بیر قول ووروب، و اونلاری ایكینجی آشامایا(مرحلهیه) آپاردی. اونون نقشی او قدر چوخ ایدی كی وولفقانگ سیدكا، ایراغین آلمانلی مورببیسی، اؤزللیكله كراری آلقیشلادی*. آما كوره یاریشینداكی ائتكیلی اویناماغا باخمایاراق، كرار جاسیم دؤردده بیر فینال یاریشی (یك چهارم نهایی) آووستورالیا قارشیسیندا اوینادیلمادی! بونون سببی دئییلیر گئنهده مصدومیته گؤرهدیر. آما اویوندان سونرا كی انتقادلار و الهشدیرمهلرده، ایراقلی یازارلار كرارین اویونا قاتیلماغینی گركلی بیلدیریرلر. اؤرنك ایچین دئییرلر: "مصطفی كریمین مئیداندا اویناماغی، مدافعلرین باشینی قاتابیلهن كرار جاسیمین اویونا گیرمهیینی ده واجیب ائدیردی** "
یوخاریدا آد آپاردیغیمیز اویونچولارین ایلك دؤنه، یوخسا بیر داها یئنیدن پارلاماقلاری، و اولابیلر آسیا دان اوستون اویناماقلاری، یقین كی تیراختورون یاراتدیغی اورتاملا(محیط ایله) ایلیشكیلیدیر. تیراختوردا اویناییب، باشقا كئیفیت ایله روحیه تاپیب - آلقیشلانماق، یانی اولوسلار آراسی سطحده تجربه قازانماق. یقین كی تیراختورون مرتضی اسدی، مئهدی كیانی، مصطفی اكرامی و محمدحسن ابراهیمی كیمی باشقا اویونچولاریدا بو یاریشلارا گئتمك ایچین لیاقتلی ایدیلر. دئمك اولار بوندان سونرا دا تیراختورا اولونان ماراقلار و توجهلر آرتاجاقدیر. ایندی دئمك اولار تیراختور آسیا كلوبلاری یاریشلاریندا اویناماسادا، میللی یاریشلارین كئیفیتینی یوكسهلدیرمكده اؤز "تیمی" نقشینی ده گؤستهریر.
تیراختور ایندی، عئینی زاماندا نئچه اویونچونو، باشقا اؤلكهلر كؤینهكی ایله، مئیدانلارا گؤندهریر. قدیم زامانلار بئله دئییلدی و بو ائتكی غئیری-موستقیم اولوب و آرادا تیراختورون آدی ایتیردی. اؤرنك(مثال) ایچین كریم باقیرینی دئمك اولار. البته تیراختور اؤزونو باشقا شكیلده مطرح ائتمك ایله، و حتی باشقا اولوسلار و اؤلكهلرین یئتهنكلی(استعدادلار) اویونچولارینی آدلیم ائتمك ایله، اونودولموش سابیقهلرینه ده صاحیب چیخابیلر. بو آزربایجانلیلارین مهارتی و باجاریقلاری ساییلابیلر:
تیراختور تكجه یئرلی(بومی) و آزربایجانلی اویونچولاری مطرح ائتمیر، و قاپیسی بوتون اولدوز اولماق ایستهیهنلره آچیقدیر.
بونو دا اونوتمامالیییق، آسیا 2011 یاریشلاریندا اؤز آرزیلارینا چاتابیلمهیهن اوچ اولدوزوموز دا تیراختورو آسیایا چاتدیرماق ایچین ایكی قاتلی (مضاعف) كؤنول گوجو و روحیه تاپاجاقلار. ایندی بیزیم "تیراختور سالدیر، بیز آسیا ایستیریك" دئمهییمیز، گرچكدن الدن اوزاق ایستك دئییل كی هئچ، ترسینه، آسیا تیراختورو چاغیرمالیدیر:
"تیراختور دایانما؛ گؤزلر یولوندا"


text:
مدنیت، صونغات و اسپورت
بو بیله له شیک تۆرکیأ گلیأن روس سیاحاتچیلارینگ سانی نینگ ۲۰۱۵-نجی ییلا گؤرأ ۲ اِسسه یۇقارلاندیغینی بیلدیردی
پنسیلوانیا ایالت بیلیم یوردونینگ عالیملاری، آرژانتین بیلن شیلی نینگ آراسیندا قالیان پاتاگونیادا فسیل یاغدایداقی بیر توُقایدا بیر میوانینگ فسیلینی تاپدی
اوروپادا ۲۰۱۶-نجی ییلداقی اینگ قۇوی فوتبالچیلار ۷ میلیوندان قۇوراق فوتبال سؤیرینگ سسی بیلن بِللی بۇلدی
تۆرک اۇیونچی بایراغینی آلماق اۆچین دوبی شأهِرینه ساپار قورار
گۆلیستان ولایاتیندا "ایرانلی قۇوملار فستیوالی" گچیریلیأر
۲.۵ ییلدان بأری هیندیستان دا یاشایان سها گزن، ایلکی ۲۰۱۵-نجی ییلدا شۇرگۆل آدلی فیلمده اۇیناپدی
مجار پرنس فرنتس راکوزی نینگ اؤیی موزه حؤکمۆنده عثمانلی دؤولتی نینگ میهمان سؤیرلیگینی گؤرکِزیأر
بایرن مونیخ ینگ دروزه چیسی مانوئل نویر ۲۰۱۶-نجی ییلینگ اینگ قوُوی دروزه چیسی


text:
احــوالات کـوفـــه و شــام
ایکی داشه بیر باش اولوب نشان، بیری کوفه ده بیره شامیده
ایکی یول دگوب اونا خیزران، بیری کوفه ده بیره شامیده
ایلیوبدی خنجریله جدا بدنیندن او لباسی شمر ازل
گهی طعن ایدوب اونا اهل کین، گه اواوب کَُل اوستی اونا محلّ
یتیشونجه شامه جدالری نچه یرده سِیر ایدوب اَل به اَل
ایکی یول سِنانه ووروب سَنان، بیری کوفه ده بیره شامیده
کسوب اهل کینه حسین باشین سالوب اهل بیتینی مشکله
سارالوب حرملری اوخشیوب چمن ایچره بیر سارالان گُله
گورولوب کسوک باشی نیزیه وورالار خدا گنه قان گَله
ایکی یرده نیزه دن آخدی قان، بیری کوفه ده بیره شامیده
گهی کُللر اوستونه قویدولار، گه آقاجدان آسدیلا برملا
گهی بزم شربیده یِر ویروب گهی دِیریده اونا اشقیا
نچه یرده فاطمه اوغلونا دیولوبدی خارجی ای خدا
ایکی مجلسه گیدوب ارمغان، بیری کوفه ده بیره شامیده
یولا دوشدی غصّه لی کاروان گیده شامه شمر دَغائیله
غمیله مُصاحبت ایلیوب هم انیس اولوبلا بلائیله
نچه شهری سرعتیله گَزوب، ولی دوشدی جور و جفائیله
ایکی یرده لنگه او کاروان، بیری کوفه ده بیره شامیده
هر او یرده که اولوب ازدحام، یغشوب یول اوستونه شیخ و شاب
اوزینی علی قیزی گیزلدوب، که تانونماسون او فلک جناب
ولی بُلمورم نجه ظلم اولوب داخی قالمیوب اورگینده تاب
ایکی یول ویروب حَسَبین نشان، بیری کوفه ده بیره شامیده
ستمیله عصرین امامینه غَُل جامعه ووروب اهل نار
بو خیاله دوشدیله قانینی توکه لر او فرقه ی کین شعار
سبب اولدی لیک حیاتینه، سپر ایلدی اوزین آشکار
ایکی یرده زینب باغری قان، بیری کوفه ده بیره شامیده
هامی رنگه فاطمه قیزلاری، خُم محنت ایچره بویاندیلار
نَقَدَر که شدّت ایدوب جفا، دوزوب اول جفایه دایاندیلار
نچه یرده آتش ظلمیله دوتوب اود آلشدیلا یاندیلار
ایکی یرده چکدیلر الاَمان، بیری کوفه ده بیره شامیده
ویروب اهل بیتِ امامه یوز اَلَم و مصبیت بی حساب
قولی باغلی ناقه سوار اولوب توکوب اشک گوزلری چون سحاب
نچه یرده زینبون ایتدیلر غمیله یانان جگرین کباب
ایکی یرده ایلدی چوخ فغان، بیری کوفه ده بیره شامیده
نه قدر «حسینی» نفس گَلور، اوزیوی کمند حسینه سال
گَلَن ایل زیارته گیتماقین گوزی یاشلی ایسته، براتین آل
حرمینده فاطمه اوغلونون نه گوزلدی ذکر اولا بو مقال
ایکی داشه بیر باش اولوب نشان، بیری کوفه ده بیره شامیده
(من کلام: سعدی زمان)


text:
«عباس کیارستمی»دن قیسا شعرلر چئویرن: مجتبی نهانی (۱) گولومسهییرم ندنسیز سئویرم اؤلچوسوز یاشاییرام قایغیسیز نئچه موددتدیر. (۲) قاپینین یاریغیندان شاختادا گلیر آی ایشیغی دا. (۳) ائودن خییاوانا سیغینیرام خییاواندان ائوه. (۴) باهاری اؤیمهیین و پاییزی دانلاماغین- نه فایداسی بیری گئتدیکده او بیریسی گلیر. (۵) آیین سوسقونلوغو اورهییمی سیندیریر. (۶) قارغالار ایلک قار اوچون سئویندیلر بوتون قارا گئییملی. (۷) کیچیک بیر ...Read More »
بیر شاعیرین شعری / برندا شائوگنسی* – انگلیسجهدن چئویرن: واهاب حاجی زاده
بیر شاعیرین شعری برندا شائوگنسی* – انگلیسجهدن چئویرن: واهاب حاجی زاده بوتون گونه سونولسام بو شعردن ائشیکده سؤزجویو باشدان یازارام. اونو ایلک سطیره قویدوم، سونرا ایکینجی سطیره، نهایت ائشیگه چیخماغا آلیشمادی. توزاغا دوشدو؛ چوخ اومودسوزام نهیسه کیچیک ائیوانیما گیردیم هر یئر قارلا دؤشنمیشدی و باخدیم دامان قندیللره، بیر سیقارئت چکدیگیمده آنجاق، اوسته چیخیب بیر تمیز اوجو بیز بیر اوزون قندیلی ...Read More »
من بیر آغاجام* / اورهان پاموک- آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: احمد عسگرپور
من بیر آغاجام* اورهان پاموک آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: احمد عسگرپور من بیر آغاجام، چوخ یالقیزام، یاغیش یاغدیقجا آغلاییرام. سیز آللهی بو دانیشاجاقلاریما قولاق وئرین. قهوهلرینیزی ایچین، یوخونوز قاچسین. گوزلرینیز آچیلسین، منه جین کیمی باخین. سیزه نه اوچون بو قدر یالقیز اولدوغومو سؤیلهییم. ۱-استاد نقالین آرخاسیندا آغاج رسمی اولسون دئیه جیلاسیز قالین کاغیذدا نئجه گلدی رسم ائدیلدییمی سویلهییردیلر.دوغرودو. ایندی یانیمدا نه ...Read More »
گئنل سئوگی / احمد شاملو (ا.بامداد) چئویرن: احد فرهمندی
گئنل سئوگی احمد شاملو (ا.بامداد) چئویرن: احد فرهمندی گؤزیاشی بیر سیرّدیر گولوش بیر سیرّدیر سئوگی بیر سیرّدیر سئوگیمین گولوشو ایدی، او گئجهنین گؤزیاشی ناغیل دئییلم سؤیلهیهسن ماهنی دئییلم اوخویاسان سس دئییلم ائشیدهسن گؤرمهلی بیر زاد دئییلم گؤرهسن بیلمهلی بیر زاد دئییلم بیلهسن من اورتاق دردم باغیر منی آغاج اورمانلا دانیشیر اوت چؤله ایله اولدوز کهکشانلا من ایسه سنله دانیشیرام سؤیله ...Read More »
آسیای مرکزی بمثابه منطقه فرهنگی- تاریخی (ریشههای کُهن نوروز) / اولگا آبیشوا- ترجمه و کوتاه شده از: رحیم کاکایی
آسیای مرکزی بمثابه منطقه فرهنگی- تاریخی (ریشههای کُهن نوروز) اولگا آبیشوا- ترجمه و کوتاه شده از: رحیم کاکایی دادههای قوم نگاری، باستان شناسی و منابع کتبی کهن خاورزمین حکایت از آن دارند که جشنهای تقویمی، مراسم و آیینهای ترکان کهن باستان پیوند تنگاتنگی با منافع اقتصادی مردم داشتند و در بسیاری موارد مشروط به فصل کشاورزی بودند. چرخه سالانه با ...Read More »
«یاشیل ماهنی» اثرینین توپلومسال لیریکاسی / همت شهبازی – چئویرن: افشین شهبازی
«یاشیل ماهنی» اثرینین توپلومسال لیریکاسی همت شهبازی – چئویرن: افشین شهبازی اسکی شعرده، لیریک شعر، سئوگیسل و صوفیستی آنلامدا گلیشمیشدیر. بو آنلامدا، ایچسل(درونی) صمیمیت، توپلومسال آجی-آغریلاری اؤزونده گیزلی ساخلامیشدیر. اسکی شعر لیریکاسیندا، شاعیر بوتونلوکله اؤزونو تسلیم ائدهرک، اومید و اومیدسیزلیینی باشقاسینین دوشونجه و دویغوسوندا آختاریر. داها دوغروسو اسکی لیریکانین قبول ائتدییی بیرجه قانونو واردیر: «من یاخشی دویغولاریمدا یاشاماق ایستهییرم». بونا ...Read More »
قیز قالاسی (قلعهی دختر) / نبی خزری – ترجمهی : ناصر داوران
قیز قالاسی (قلعهی دختر) نبی خزری – ترجمهی : ناصر داوران از پلههای باریک قلعه پائین آمدم. بعد از خنکی اندرون، آفتاب تابستانی آزارم می داد. خود را به سایهی بید مجنونی که روبهرویم بود، کشاندم و نشستم. باکو آرام ـ آرام سوت میکشید. تنها “قیز قالاسی” در سکوت فرو رفته بود و من، که غرق در افکار خود ...Read More »
یـوخـسول /غلامحسین ساعدی – چئویرن: علی گؤزلاوز
پـانـتومـیما (سـؤزسـوز تـئاتـر): یـوخـسول غلامحسین ساعدی – چئویرن: علی گؤزلاوز گؤهر موراد آدییلا تانینان ایرانلی [اصلن آذربایجانلی اولان] چاغداش یازار غلامحسین ساعدی، ۱۹۳۶-جی ایلده تبریزده دوغولدو. طب تحصیلی آلدی. یازیچیلیغا ۱۶ یاشیندا باشلادی. چوخ سایدا اؤیکو، رومان، پیئس و سئناری قلمه آلدی. گاو (اینک) آدلی اؤیکوسو کینویا اویغونلاشدیریلدی و بینالخالق موفقیت الده ائتدی. ساعدی، معده قاناماسی سببیله ۱۹۸۵ده پاریسده حیاتینی ...Read More »
اولدوز… (ستاره…) / خسرو باقرپور- چئویرن: ائلدار موغانلی
اولدوز… (ستاره…) خسرو باقرپور- چئویرن: ائلدار موغانلی (بهمنین اوندوققوزونا…) گؤروشونه گلدیم نغمه دولو چانتاملا و اورهک دولوسو یگانه سئوگیمله. «اؤپوشون یاغیش دادیندایدی، بوغازیندا سحر قوشو اینسان کدرینین ناغیلینی اوخویوردو؛ باخیشینین عصیان آتی صبیرسیزجهسینه اورهییمین چمنلیگینده چاپیردی. غضب چؤلوندن اسدیکده هرزه کولک اللرین، شقایق چتیری اولوردو یونجا گولو، سنه وورولوردو! گؤروشونون هیجانی بوغدالیقلارین کال کهکیلینی تیترهدیردی؛ گورولدادیقجا کینله دولو گورولتو اورکموش ...Read More »
«مدرنیسم در شعر ترک» / یالچین ارمغان- ترجمهی: ناصر داوران
«مدرنیسم در شعر ترک» یالچین ارمغان- ترجمهی: ناصر داوران توضیح: «مدرنیسم در شعر ترک» عنوان کتابیست از «یالچین ارمغان» که در سال ۲۰۱۱ از طرف انتشارات iletişim در ترکیه منتشر شده است. «ناصر داوران» ترجمهی فارسی این کتاب را در دست انجام دارد و در آیندهای نزدیک در ایران منتشر خواهد شد. «یالچین ارمغان» در سال ۱۹۷۷ در کایسری ترکیه ...Read More »


text:
فعللرده زامان - بیرینجی بؤلوم
فعللرده زامان
ایش و یا حركت زامان خاریجینده اولا بیلمز . فعل زامان سیز اولماز . زامان فقط فعله مخصوصدور . زامان یا كئچمیش ، یا ایندی و یا گلجك اولا بیلیر . زامان ایكی ایش آراسینداكی / حال حاضیر و ایشین ایجرا وقتی / زامانی معین لشدیریر . بو او دئمكدیر كی ، مختلیف مختلف زاان لار یالنیز ایندیكی زامانلا مشخص ائدیله بیلر ، بونسوز كئچمیش و گلجك زامانی تعیین ائتمك اولماز . كئچمیش و یا گلجك زامانلار آنجاق ایندیكی زامانا نسبت كئچمیش و یا گلجك ساییلیر .
دیلیمیزده مختلف زامانلار بیر سیرا شكیل چیلر واسطه سیله بلهه نیر كی ، فعللرین كؤكلرینه قوشولار . بو شكیل چیلر آشاغیداكیلاردان عبارتدیر .
1- كئچمیش زامان
بو زامان ایش و حركتین كئچمیش ده باش وئردیگینی بیلندیریر . كئچمیش زامانین چئشیدلری و جوربه جورلوگو جهتدن دیلیمیز دونیانین ان قدرتلی و زنگین دیللریندن بیریدیر . عالملریمیز گؤستریرلر كی ، دیلیمیزده ایگیرمی دؤرده قدر مختلیف معنالی كئچمیش زامان واردیر .
كئچمیش زامانین ان چوخ ایشلنن و مهملری بونلاردیر .
الف – شهودی كئچمیش / ماضی نقلی /
بو كئچمیش زامان ایشین كئچمیشده باش وئریب قورتاردیغینی بیلدیریر . بورادا خبر وئرن اؤزو ایشین ایجراسینین شاهدی اولموش و ایندی اوندان خبر وئریر .
اونون شكیل چیلری دؤرد چئشیدلی « دی ، دێ ، دوُ ، دۆ » دن عبارتدیر كی ، فعلین كؤكونه قوشولار ، مثلاً : آچ + دی = آچدی ، گلدی ، ووُردو ، گؤردو . بو كئچمیش زامانین اینكار علامتی « ما – مه » دیر كی ، بلاواسطه فعلین كؤكونه قوشولار ، مثلاً : آچ + ما + دی = آچمادی ، گلمه دی ، ووُرمادی ، گؤرمه دی ... شهودی كئچمیشین شخص لری گؤره تصریفینی آشاغیداكی جدولده گؤرورسوز . شهودی كئچمیشده خبر وئرن اؤزو ایجرانین شاهدی اولدغو اوچون ، اونون غئیر شهودی شكلی اولماز .
ب – نقلی كئچمیش / ماضی نقلی /
شهودی كئچمیشده خبر وئرن ارزو ایشین ایجراسینین شاهیدی اولموشدور ، لاكن نقلیكئچمیشده بئله دگیلدیر . بورادا خبر وئرن گئچمیش ده اولموش بیر ایشدن نقل ائدیر ، چونكی اؤزو اونون ایجراسینین شاهیدی اولمامیشدیر ، یالنیز ایشین نتیجه سینی بیلدیریر .
مسئله نین تام آیدین اولماسی اوچون آشاغیداكی ایضاحلارا فیكیر وئرمك لازیمدیر :
« من یازمیشام » ، « سن یازمیسان » ، « او یازمیش » جمله لرینه فیكیر وئره ك . بورادا بیرینجی شخص ایكینجی و اوچونجو شخص لر باره ده خبر وئریر ، لاكن خبر وئرن بیرینجی شخص نه اؤزو اونلارین / 2-3- نجو شخصلر / ایشی ایجرا ائتمه لرینی گؤرموش ، نه ده او شخص لرین اؤزلری ، بونا گؤره ده خبر تام نقلی شكیلده وئریلمه لیدی ، شاهیدلیك شكلینده یوخ . لاكن « من یازمیشام » جومله سینده مسئله باشقا جوردور . بوادا « من » اؤزو ایشی ایجرا ائتمیشدیر . بوندا شبهه یوخدور . لاكن اونو دینله ین طرفلر / ایكینجی و یا اوچونجو شخصلر / ایشین ایجراسینی گؤرمه میش و اونون شاهیدی اولمامیشلار . بونا گؤره ده بیرینجی شخص / اؤزو ایشین ایجراسینین شاهیدی اولماسینا باخمایاراق / نقلی شكیلده خبر وئرمگه مجبوردور ، اونا گؤره كی ، طرفلر اونون شاهیدی اولمامیشلار .
مسئله نین داهادا آیدینلاشماسی اوچون « شهودی كئچمیش » و « نقلی كئچمیشی » بیری – بیریله مقایسه ائدك .
« من یازدیم » و « من یازمیشام » جمله لرینده ایشلر كئچمیشده بیرینجی شخص طرفیندن ایجرا اولونموشدور . لاكن بیرینجی جمله ده هم خبر وئرن ، همده دینله ین / ایكینجی و یا اوچونجو شخصلر / ایشین ایجراسینین شاهیدی اولموشلار ، بونا گؤره ده اونلاردا ایشین ایجراسی باره ده هئچ بیر شبهه قالمیر . لاكن ایكینجی جمله ده دینله ینلر ، ائشیدنلر ، / سن – او / ایشین ایجراسینین شاهیدی اولمامیشلار و ایشین ایجراسی باره ده نقلی ائشیدیلیر ، بونا گؤره ده ایناملاری درین دگیلدیر .
نقلی كئچمیش ده ایش كئچمیش ده باش وئرمیش سه ده ، اونون اثری خبر وئریلن زامانا قدر ، ایندیكی زامانا قدر قالماقدادیر .
نقلی كئچمیشین غئیر شهودی نوعلاری دا واردیر . من یازمیشام ، من یازمیش ایمشام .
« شهودی كئچمیش » له « نقلی كئچمیش » ین فرقینی بیلمك اوچون قئید ائتمك اولار كی ، بیرینجی ده شهودیلیك ، قطعی لیك آنلامی و معناسی اولدوغو اوچون ، اونلارا كؤمكچی « ایدی » و « ایمیش » فعللری قوشماق و مركب فعللر یاراتماق اولماز ، لاكن نقلی كئچمیشده قسماً غیر شهودی ، غیر قطعی لیك آنلامی حكم سوردوگو اوچون ، اونلارا كؤمكچی « ایدی » و « ایمیش » فعللرینی قوشوب مركب فعللر یاراتماق اولار . مثلا ً : گلمیش ایدیم ، گلمیش ایدی ...
نقلی كئچمیشین معاصیر دیلیمزده علامتی دؤرد چئشیدلی « میش 4 » دیر . مثلاً : یازمیشام ، یازمیشسان ، یازمیشدیر ، یازمیشیق ، یازمیشسینیز ، یازمیشلار .
بعضاً اوچونجو شخص تكده دؤرد چئشیدلی « دیر 4 » شكیل چیسینی ده آرتیرماق اولار . مثلاً : یازمیشدیر ، یازمیشدیرلار ...
نقلی كئچمیشین اینكاری كؤكه قوشولان « ما ، مه » دیر . مثلاً : یازمامیشام ...
قدیم دؤردلردن بو گونه قدر ایكینجی و اوچونجو شخصلرده یوخاریدا گؤستریلن شكیل چیلرین یئرینه دؤرد چئشیدلی « یب 4 » شكیل چیسینی ده ایشلدرلر . مثلاً : یازیبسان ، یازیبدیر ، یازیبسیز ، یازیبلار ، آچیبسان ، آچیبدیر ، آچیبسیز ، آچیبدیلار ...
نقلی كئچمیش تصریفینی آشاغیداكی جدولده گؤرورسونوز :
ج – دواملی كئچمیش / ماضی استمراری /
بو نوع فعل ایشین كئچمیشده اؤزون بیر مدتده باش وئرمه سینی بیلدیریر . بو فعلین علامتلری دؤرد چئشیدلی « یردی ، ێردی ، وُردو ، ۆردو » و یا ایكی چئشیدلر « آردی ، اردی » دن عبارتدیر كی ، فعلین كركونه قوشولار . یازیردیم ، یازیردین ، یازیردی ، یازاردیم ، یازاردین ، یازاردی ...
اینكار علامتلری ایسه « ماز ، مه ز ، م » دیر . مثلاً : گلمزدین ، یازمازدیم ، قاچمازدیق ، یازمیردیم ، گلمزدیك ، یازمیردین ، یازیردیق ، یازیردینیز / یازیردیلار ، یازمیردیم ، یازمیردیز ...


text:
اندونزیا: ۱۴۷۵۲ آدالی یورت
اندونزیانینگ دنگیزچیلیک و بالیقچیلیق وزیرلیگی بو سانینگ رسمی سان بۇلاندیغینی حابار بردی.
اندونزیا آدالاری نینگ سانی نینگ ۱۴ مۆنگ ۷۵۲ سانی بۇلاندیغینی بیلدیردی.
اندونزیانینگ دنگیزچیلیک و بالیقچیلیق وزیرلیگی بو سانینگ رسمی سان بۇلاندیغینی حابار بردی.
آدالارینگ رسمی تایدان بِللی ادیلمهگی یورتلارینگ قاراشسیزلیغی تایدان اؤرأن أهمیتلی.
اندونزیانینگ دنگیزچیلیک و بالیقچیلیق وزیرلیگی، آدا سانینی رسمیلِشدیرمهک ماقصادی بیلن بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ جغرافی آدالار بیلرمِنلر تۇپارینا (UNGEGN) یۆز توتار.
شۇل توپار ۲۰۱۲-نجی ییلدا اندونزیانینگ ۱۳ مۆنگ ۴۶۶ آداسی نینگ باردیغینی بیلدیریپدی.


text:
فرا رسیدن ماه محرم و ایام شهادت سرور و سالار آزادگان امام حسین (ع) و یاران با وفایش را به همه دوستان عزیز تسلیت می گویم. به مناسبت این ایام شعری را به نام عاشورا از استاد ارجمند حیدر عباسی انتخاب کرده ام. استاد عباسی یکی از شاعران بزرگ و هنرمندان تواناو اساتید گرانسنگ کشورمان است . از ایشان چندین جلدکتاب شعر به زبان ترکی تا بحال انتشار یافته و از مهم ترین آنها ترجمه منظوم مثنوی مولانا به زبان ترکی است. تخلص استاد ( باریشماز ) و به زبان فارسی یعنی ( سازش ناپذیر ) می باشد .شعر عاشورا یکی از زیباترین و غنی ترین اشعاری است که در مورد واقعه عاشورا نوشته شده و در این شعر به نقش تاریخی و اجتماعی و انسانی عاشورا به زیبایی اشاره گشته است. مفهوم ( کل یوم عاشورا ) به زیبایی در این شعر به تصویر کشیده شده است.
باریشمازین آدلیم » عاشورا« شعری
مناعت ذیروسینده بسله نن عنقادیر عاشورا
دؤشوندن طورلار باش قالدیران سینا دیر عاشورا
او زامانکی قان ایچن لر ایکیلیک آتشین یئللر
گرکدیر یئللره قاتسین قیامین نغمه سین سئللر
اؤلوم میدانی نی بیلسین، شرافت بستری ائللر
عدالت نعشی نین اوسته قوپان غوغا دیر عاشورا
بو گون عذرای حریت عدالتله ائدر وصلت
عدالت بسله نن یئرده دایانانماز، قاچار ذلت
یاریلار ضولمتین باغری، ایشیقدان کام آلار میللت
شهادت بویلوسون دوغدورماغا لعیا دیر عاشورا
یارارسیز لار او زامان کی تاپار دیرناق سورر فرمان
شرف مرزین قوروماق او چون چاغیرار بیزلری جانان
شهادت بیر قاتی یایدیر شیرین جانلار اونا پیکان
قوچاقلیق کلمه سینده گیزله نن معنادیر عاشورا
آییقلیق ساغریندن اسره ینلر یاتماییب یاتماز
محبت مولکونون لئیلاسی عشقین ساتماییب ساتماز
قبوله یئتمه ین قوربان مینایه چاتماییب چاتماز
شهادت طورونه یول گؤسترن موسی دیر عاشورا
او زامان کی قودورقانلار قودوزلار تک سورو باغلار
کول اولار یانقیدان کوللار، سوسوزوندان ملر داغلار
آداملیقدا کوسر اینسان رذالت آلنینی داغلار
رذالت پیسلییین توختاتماغا عیسی دیر عاشورا
اگر قانلی قیاملاردان بقایه ال تاپا اینسان
آخان قاننان یئر اوزونده پوزوقلوقلار تاپا درمان
هامی علوی حرکتلر دیرده اولسالار عمان
دیرده قطره دیر لاکین گئنیش دریادیر عاشورا
او زامان کی سینه لرده اورک برکیر اولار خارا
سانار حققین موغانیندا ازیلگن لر اؤزون سارا
حرکتدن قالار قیچلار داها دیزدن گئدر یارا
دامار لار دان آخان قاندیر، دیزه یارادیر عاشورا
گرک گزسین حقیقتدن الینده باده حریت
عاغیلا سیغمایان ایشلر تاپا گؤزلرده عینیت
اؤله من من دیین اینسان، سینا دیوار قومیت
حقیقت آشناسین اسره دن صهبا دیر عاشورا
شهادتله گرک توتسون ایگیت لر ظالیمین یاسین
اوجا دامنان یئره سالسین هامی خایین لرین تاسین
قانیندان تورپاغین اوسته یازیلسین سوره یاسین
دوشونسون ذره لر آخیر، بؤیوک دونیادیر عاشورا
فساد اکدیکجه ظالیملر، دؤنوب نیفرت دره جکلر
اولاجاق هر گون عاشورا مین عاشورا گؤره جکلر
ائلین عصیان سسین ائللر گله جکله هؤره جکلر
عدالت بیر قاپی اولسا اونا لولا دیر عاشورا
یازا باش ایمه ین تورپاق یاشیل پالتار بوروننمز
سو بیر یئرده قالار اولسا، اولار باتلاق سوروننمز
برکت سیز حرکتدن کرامت لر گؤروننمز
حرکتده برکت دیر اودور پایا دیر عاشورا
آداملیق قیتلیغا دوشسه ده یر تاپسا قودورقانلار
یانار داغ تک غضبیندن چکر اودلو نفس جانلار
عدالت سیز لییه قارشی دامارلار دا قیزار قانلار
بیلیر ظالیم کی مظلومه بو گون ماوا دیر عاشورا
دؤزولمز دردرن دولدو او زامان کی قانا گؤزلر
بوغازلاردا دویونلندی سینه لرده قالان سؤزلر
دوشونن کیمسه یه اولدو دیریلیک یاندیران کؤزلر
اؤلوم بیر اویغو دیر شیرین اونا رؤیا دیر عاشورا
مروت تاریخین باسمیشدی توز،کوسموشدور اینسانلیق
آیاقلانمیشدی دوزلوکلر، ده یر تاپمیشدی حیوانلیق
یارامازلار اولوب حاکیم، اوماردی جهل سولطانلیق
قانی شمشیرلره کسکین ائدن طغری دیر عاشورا
بوشونا اسمه یین یئللر داها ظولمه دؤزوم بسدیر
قانادلان شستیوه قوربان قیامین پرچمین اسدیر
کی عاشورا جانیقمیش لار بوغازیندان قوپان سسدیر
باشینی ساحیل ظولمه دؤین دالغا دیر عاشورا
بوغازلاردان سوزن قاندیر شفق لرده گؤرونن قان
بو قانلارلا حقیقتده تاپار اؤز من لییین اینسان
سینار اووسونلارین سددی بولونر معنی عیرفان
ایناملی باشلارا کؤلگه سالان طوبا دیر عاشورا
آتیلان داشلارا هر یاندا کی باشلار دییه لر دیر
دیری کن قویلانان حققه مزارلیقلار یییه لر دیر
بوغازلاردا سوزن قانلار دوداقلانماز نییه لر دیر
ندن سیز حاخلانان قولدورلوغا آمما دیر عاشورا
دورو بیر چشمه دیر روحوم، ایرینلر له قاریشانماز
گونش دن پای آلان طبعیم قارانلیقلا باریشانماز
اوجا همت یاریشیندا یارارسیزلار یاریشانماز
یزیدیلر جبینینده قالان دامغا دیر عاشورا
حیدر عباسی (باریشماز)


text:
یئنی کیتابلاریمیزدان :
بیر نفس ایلدیریم
رضا همراز
اوتن ایلین سون زامانلاری آذربایجانین آوانگارد شاعیرلریندن اولان اوستاد مسعود اسلامی نین ایلک کیتابی الیمیزه چاتدی . عومور – گونونون یئتمیشینجی ایلین آرخادا قویان بو شاعیرین « بیر نفس ایلدیریم » باشلیقلی کیتابی چاغداش ادبیاتیمیزدا بوشقابا قویمالی کیتابلاریمیزدان بیریسی حسابلانا بیلر . کیتابدا گلن شعرلرین بیر چوخو اعلاء ، یازی قایدالاری ایسه اوز یئرلرینده دیرلر . بو نزاکتلی هابئله آلچاق کونول ، شاعیر دوستوموزا اوغورلار دیله ییب ، بو درلی کیتابین اوخوماغین یئنی ادبیاتیمیزلا ماراقلانانلارا نیسگیل ائیب ، سیزی همین کیتابدان ایکی شعرین اوخوماغینا قوناق ائدیرم .
1
گوزلرین "ماتی میخاناسی "
گلن تپیلیر !
دا آغاجلاری قورولو
من بیر یولچو اولاراق
گئجه له ییرم اورادا
گوناهیم
نه دیر آخی ؟
2
باخیشین پال پته یی
باخیرام دیلیم داماغیما یاپیشیر
دانیشانمادان سوزلریم اوره ییمده قالیر
گوزلریم گوزلرینده
دوداق لارین بهشت قاپیسی
دوداقلاریم جهنم
هارادا اولدوغومو
بیله بیلمه ییرم !
وبلاگ «بیر نفس ایلدیریم» به صورت خودکار از وبلاگهای معتبر فارسی دریافت و با ذکر منبع نمایش داده شده است همچنین مسولیت مطالب آن بر عهده نگارنده آن میباشد و وبلاگ 98 هیچ گونه مسولیتی در قبال محتوای مطلب «sizin hamraz» ندارد.


text:
عاجل خبر: امریکا ایران کیمه سی نی اوردی
عاجل خبر: امریکا ایران کیمه سی نی اوردی
امریکا, ایران اوروش کیمه سی نی اوردی.
امریکا قوشمه ایالتلری مسئول لری, امریکا اوروش کیمه سی نینگ هرمز تنگه سیده تیز بیر شکلده آلغه کیتیتگن ایران انقلاب محافظ لری گه عاید تورت کیمه گه هوشدار ماهیتی ده فیر قیلگن لیگی نی بیلدیردی.
اسمی نینگ ذکر ایتیلمس لیگی نی طلب ایتگن اوشبو امریکا لیک مسئول لر, امریکا دینگیز کوچ لری نینگ مخابره آرقه لی بیرگن هوشدار لری گه قره مسدن, ایران نینگ اوشبو کیمه لری نینگ توخته مه گن لیگی نی معلوم قیلدی.
خودی منه شوو امریکا لیک مسئول لر, ایران کیمه لری نینگ امریکا کیمه سی گه تقریباً ۸۰۰ متر قدر یقین کیلگن لیگی نی بیلدیردی.
امریکا لیک مسئول لر, شونده ی قیلیب ایران کیمه لری گه اوچ مراتبه فیر قیلینگن لیگی نی ایسله تیب اوتدی.


text:
بویوک تورک میللتی!
حورمتلی وطنداشلار!
هر ایل دونیانین بیر چوخ اولکه سینده گونئی آذربایجان دوولتچیلیک گونو قئید اولونور، میللی فعاللار بیر آرایا گلیر و توپلانتیلار کئچیریلیر. پهلوی و ایسلام رئژیملری نین باسغیلارینا رغمن گونئی آذربایجانین بیر چوخ شهرینده بئله 21 آذر گونو قوتلانیر، 26 آذر ده اولان معنوی سوی قیریم قینانیر.
21-آذرین 71-جی ایلدونومو موناسیبتیله، آیریجا چاغیمیزین گرگین دورومو و اورتادوغودا اولان تهلوکه لی اولایلاری نظره آلاراق، بیز آوروپا دا یاشایان میللی فعاللار ایسئوچ-ده گوتئنبورگ شهرینده سئمینار کئچیرمه گی دوشوندوک. بئله لیکله بوتون تشکیلاتلار، قروپلار، درنکلر و میللی فعاللاردان دعوت اولونور سسیمیزه سس وئریر، بو توپلانتیدا ایشتیراک ائتسینلر.
آرزو ائدیریک میللی فعاللارین قاتیلیمی ایله و کئچمیش تجروبه لردن یارارلاناراق گونئی آذربایجان میللی حرکاتی اوچون یئنی بیر صایفا آچیلیر، یئنی آددیملار آتماق اوچون بیرلیگیمیز داها سیغ اولور. خاطیرلاتمالیییق بو توپلانتیدا آوروپانین بیر چوخ اولکه سی، آذربایجان و تورکیه ده ن قاتیلان قوناقلار اولاجاقدیر.
زامان: 17 دئکابر 2016
یئر: ایسوئچ- گوتئنبورگ
21 آذر کومیته سی- آوروپا
*اطرافلی بیلگیلر یئنی بیلدیریلر واسیطه سیله پایلاشیلاجاقدیر.


text:
میلّی ایستیقلال ادبیاتین سرکردهسی
میلّی ایستیقلال ادبیاتین سرکردهسی؛ جلیل محمدقولوزاده
ترتیب ائدن : گولنار عبدوللایئوا
رئداکتور :گ.محمدووا
گؤرکملی یازیچی، بؤیوک ایجتیماعی خادیم جلیل محمدقولوزاده (1869-1932) آذربایجان ادبیاتیندا کیچیک حئکایهنین بؤیوک اوستادی، تنقیدی-رئالیست نثرین داهی یارادیجیسی کیمی گئنیش شؤهرت قازانمیشدیر. محض اونون یارادیجیلیغی سایهسینده کیچیک آدام بؤیوک ادبیاتین اساس قهرمانینا چئوریلمیشدیر. میرزه جلیل آذربایجان دراماتورگییاسی تاریخینده تراژیکومئدییا مرحلهسینی یاراتمیشدیر. اونون کومئدییالاری خاراکتئرینه گؤره فاجیعهیه یاخیندیر. جلیل محمدقولوزاده آذربایجان تراژیکومئدییاسینین بانیسیدیر. مشهور «اؤلولر» اثری آذربایجان تراژیکومئدییاسینین زیروهسینی تشکیل ائدیر. آذربایجاندا منظوم فاجیعهلرین بانیسی اولان حوسئین جاویدین «اؤلولر»ین هر تبسّومونده آجی بیر فریاد قوپار» - سؤزلرینده داهییانه شکیلده یازیلمیش بو اثرین تراژیکومیک خاراکتئری بؤیوک مهارتله ایفاده اولونموشدور. اوریژینال بدیعی نثری، دراماتورگییاسی و پوبلیسیستیکاسی ایله جلیل محمدقولوزاده آذربایجان تنقیدی رئالیزم جریانینین اساسینی قویموشدور. تیپیک شراییطده تیپیک خاراکتئرلرین جانلاندیریلماسینی طلب ائدن، فاناتیزم و جهالته آغیر ضربهلر ووران، جمعیتین دییشیلمهسی ضرورتینی مئیدانا قویان تنقیدی رئالیزم ادبیاتی اؤلکهمیزده میلّی شوعورون اویانیشینا و دیرچهلیشینه بیر اوردودان چوخ خیدمت گؤسترمیشدیر.
جلیل محمدقولوزادهنین رئداکتورلوغو ایله نشر ائدیلن مشهور «موللا نصرالدین» ژورنالی آذربایجان تنقیدی رئالیزم ادبیاتینین ایدئیا-صنعت جبهه خاناسیدیر. موباریز ایدئیالارینا و قطعیتلی مؤوقئعیینه گؤره «موللا نصرالدین» ژورنالی آذربایجان خالقینین ایستیقلال کیتابینا چئوریلمیشدیر. اؤز اطرافیندا میرزه علی اکبرصابیر، محمد سعید اوردوبادی، عبدالرحیم بَی حاقوئردییئو، علی نظمی، علیقولو غمکوسار، میرزهلی مؤجوز شبوستری... کیمی گؤرکملی صنعتکارلاری بیرلشدیرن «موللا نصرالدین» ژورنالی آذربایجان موللانصرالدینچیلرینین باش قرارگاهی فونکسییاسینی یئرینه یئتیرمیشدیر. جلیل محمدقولوزادهنین فورمالاشدیردیغی موللانصرالدینچیلیک تعلیمی «موللا نصرالدین» ژورنالینین و اونون اطرافیندا بیرلشن ادیبلرین ستراتئژییا و تاکتیکاسینی اؤزونده جمعلشدیریر. «موللا نصرالدین» ژورنالی موللانصرالدینچی یازیچی و شاعیرلرین اثرلرینین چوخ جیلدلیک کولّییاتیدیر. جلیل محمدقولوزاده «موللا نصرالدین» ادبی مکتبینین بانیسیدیر. «موللا نصرالدین» عئینی زاماندا هم ده ساتیریک پوبلیسیستیکا مکتبیدیر. بؤیوک ادیب آذربایجان موللانصرالدینچیلرینین آغساققالیدیر. هله 1924-جو ایلده جلیل محمدقولوزاده طرفیندن دئییلمیش آشاغیداکی سؤزلر بو گونون ده اعتیرافی کیمی سسلهنیر: "موللا نصرالدین» - تک بیر نفر مؤلیفین اثری دئییل. «موللا نصرالدین» بیر نئچه منیم عزیز یولداشلاریمین قلملرینین اثرینین مجموعهسیدیر کی، من ده اونلارین-آنجاق آغساققال یولداشییام».
جلیل محمدقولوزاده 20. عصرین اولّلری آذربایجان ادبیاتی، مطبوعاتی و ایجتیماعی فیکرینین آغساققالیدیر. فیکریمیزجه، بؤیوک موعاصیرلیک و میلّیلیک ایمکانلارینا مالیک اولان زنگین یارادیجیلیغی ایله جلیل محمدقولوزاده بو گون ده، موستقیللیک دؤورونده ده آذربایجان ادبیاتی و مطبوعاتینا آغساققاللیق ائدیر. حیاتینی میلّی اویانیش و دیرچهلیش، آذربایجان خالقینین آزادلیغینا و موستقیللیگینه حصر ائتمیش جلیل محمدقولوزاده میلّی ایستیقلال ادبیاتینین سرکردهسیدیر. 20. عصرین اوللرینده یاشاییب-یاراتمیش یئگانه ادبی شخصیتدیر کی، او، اؤلکهمیزین اراضی بوتؤولوگو و میلّی ایستیقلال دعاواسیندا دؤیوشچو کیمی ده ایشتیراک ائتمیشدیر.
ادیبین 14 سئنتیابر 1917-جی ایلده قاراباغدان کهریزلی کندین، حمیده خانیم محمدقولوزادهیه گؤندردیگی مکتوب دؤیوش بؤلگهسیندن یازیلمیشدیر: «یاخین گونلرده تورک قوشونلارینین عسگرانا هوجومو گؤزلهنیلیر. اونلارا کؤمک اوچون بو گون آتلیلارین سییاهیسی توتولور. من ده گلمیشم الیمدن گلن کؤمگی گؤستریم و قوشونلارلا بیرگه دؤیوشده ایشتیراک ائدیم"
گؤروندویو کیمی، جلیل محمدقولوزاده عسگران دؤیوشونون عسگری ایدی. بلکه ده آز سونرا مؤوضوسونو قاراباغ حادیثهلریندن آلدیغی «کامانچا» پیئسیندهکی «آتلی دستهسی سرکردهسی قهرمان یوزباشینی» دا ایشتیراکچیسی اولدوغو همین دؤیوشلرده گؤروب موشاهیده ائتمیشدی. «کامانچا» پیئسی آذربایجان ادبیاتیندا قاراباغ ساواشینا حصر اولونموش بیرینجی درام اثری کیمی موهوم اهمیت کسب ائدیر. بوتون بو کیمی رئال حادیثهلر اونون ایچینده میلّی ایستیقلال دوشونجهنی درینلشدیرمیشدیر. جلیل محمدقولوزاده قاراباغ ساواشینین عسگری اولماقدان چوخ ادبیاتدا آذربایجان دعاواسینین باش کوماندانی سویییهسینه چاتمیشدیر.
آذربایجان ادبیاتی و ایجتیماعی فیکرینین تاریخینده جلیل محمدقولوزاده هم ده بؤیوک دئموکرات کیمی شؤهرت قازانمیشدیر.
هله 1917-جی ایلده مئیدانا چیخمیش «جومهورییت» مقالهسی میلّی-دئموکراتیک دؤولت قوروجولوغونون نیظامنامهسیدیر. ایلک دفعه همین ایل تیفلیسده موسلمان میلّی کومیتهسینین ییغینجاغیندا سسلندیریلمیش «جومهورییت» مقالهسی بؤیوک میرزه جلیلین جمعیتشوناسلیق باخیشلارینین یئکونو و زیروهسیدیر. بو اثر «جومهوریتین واجیب اساسلاری»ندان یوغرولموش پروقرامدیر: «مملکت موعین قانونلار گوجو ایله ایداره اولونور. او قانونلاری یازان و تصدیق ائدن میلّتین مبعوثلاری، یعنی میلّت وکیللریدیر. مملکتین ریسینه پرئزیدئنت دئییلیر. پرئزیدئنتی یا میلّت اؤزو سئچیر، یا پارلامان،یعنی میلّت وکیللری سئچیر.
جومهورییت ایدارهسینین سئچکیسینین دؤرد واجیب شرطی وار... بو شرطلردن اولینجیسی عومومیلیکدیر. یعنی مملکتده یاشایان نوفوسون جمعیسی سئچکیده ایشتیراک ائتمهلیدیر... شرطلرین ایکینجیسی سئچکینین موساوی اولماسیدیر، یعنی سسلرین برابرلیگی. مثلا، من اگر خان و بیم، منیم ده سسیم بیردیر، سن چوبان و رعیتسن، سنین ده سسین بیردیر. اوچونجو شرط سئچکینین دوزبهدوزلوگودور... دؤردونجو شرط سئچکینین گیزلی قالماسیدیر».
واختیله جلیل محمدقولوزاده «جومهورییت» تیپلی اثرلری ایله منسوب اولدوغو خالقی یاخینلاشماقدا اولان موستقیل، میلّی-دئموکراتیک دؤولت قوروجولوغونا حاضیرلاماق وظیفهسینی حیاتا کئچیرمیشدیر. بونونلا بئله، 93 ایل اول یازیلمیش «جومهورییت» مقالهسی حاضیردا دا اؤلکهمیزده موستقیل، دئموکراتیک دؤولت قوروجولوغونون داها دا مؤحکملندیریلمهسینه اوغورلا خیدمت ائدیر.
بؤیوک ادیب جلیل محمدقولوزادهنین بوتون حیاتی و یارادیجیلیغی آذربایجانچیلیق ایدئالینین حیاتا کئچیریلمهسینه حصر اولونموشدور. یاشادیغی دؤورده، 20. عصرین اوللریندهکی ادبی-ایجتیماعی موحیطده تورانچیلیغین، ایسلامچیلیغین و روسییایا مئیللیلیگین چوخ آکتوال اولدوغو شراییطده او، بو ایستیقامتلردن هئچ بیرینی قبول ائتمهمیشدی. ایجتیماعی دوشونجه و موباریزه فورماسی کیمی آذربایجانچیلیق جلیل محمدقولوزادهنین سئچیمی و کشفی ایدی. او، ادبیاتدا آذربایجانچیلیق ایدئیاسینین داهی یارادیجیسیدیر. میرزه جلیل حیاتینی بؤیوک ریسک و تهلوکه قارشیسیندا قویماقدان چکینمهیهرک، 1909-جو ایلده «بو گون کربلا مئیدانی - آذربایجانداکی وطنپرورلیک مئیدانیدیر. هر کیمین اورگینده بیر جوزی دین، ناموس، وطن حیسی وارسا، اورانین قئیدینه قالمالیدیر» دئمیشدی. ادیبین اثرلری جانلی خالق دیلینین، آذربایجان دانیشیق دیلینین طبیعی حادیثهسیدیر. «آنامین کیتابی» درامی آذربایجانچیلیغین ادبی مانیفئستیدیر. بو داهییانه اثر آذربایجانین طالع کیتابیدیر. 1917-جی ایلده یازیلمیش «آذربایجان» مقالهسینده میرزه جلیل واختیله شاه ایسماییل ختایینین قیلینجی ایله چکدیگی آذربایجان خریطهسینی بؤیوک مهارتله قلمی ایله جیزمیشدیر.«آذربایجان» مقالهسی جلیل محمدقولوزادهنین آذربایجانچیلیق کونسئپسییاسینین بیاننامهسیدیر: «بعضی واخت اوتورورام و پاپاغیمی قارشیما قویوب فیکره گئدیرم، ... اؤزومدن سوروشورام کی:
منیم آنام کیم اولوب؟
-منیم آنام رحمتلیک زؤهره بانو باجی ایدی.
دیلیم نه دیلیدیر؟
-آذربایجان دیلیدیر.
یعنی وطنیم هارادیر؟
-آذربایجان ویلایتیدیر.
هارادیر آذربایجان؟
-آذربایجانین چوخ حیصهسی ایراندادیر کی، مرکزی عیبارت اولسون تبریز شهریندن. قالان حیصهسی ده گیلاندان توتوب، قدیم روسییا حؤکومتی ایله عوثمانلی حؤکومتی داخیلیندهدیر». جلیل محمدقولوزاده آذربایجان خالقی اوچون وطن، میلّت و آنا دیلیندن باشقا اؤزگه نیجات یولو اولمادیغینی وار گوجو ایله جار چکمیشدیر. وطن، میلّت و دیل مسلهلری جلیل محمدقولوزاده یارادیجیلیغینین اساس سوتونلاریدیر. ادیب بو فیکیرده ایدی کی: «دونیا و عالم دییشدی، معنالار اؤزگه تعبیر اخذ ائلهدی. یعنی بیزیم دیلجه سؤیلهسک، او شئیلر کی، اصل معنالارینی ایتیرمیشدی، قاییدیب اصلینی تاپدی، ... هامی بونا قاییل اولدو کی، وطن، وطن، وطن، دیل، دیل، دیل، میلّت، میلّت، میلّت! دخی بو دایرهدن کنار بنی-نوع-بشر اوچون اؤزگه نیجات یولو یوخدور».
آذربایجان خالقینین میلّی ایستیقلالی یولوندا جلیل محمدقولوزاده بؤیوک شرفله خیدمت گؤسترمیشدیر. بؤیوک ادیب بدیعی یارادیجیلیغا عوامدان، جهالتدن گیلئی ائتمکله باشلامیشدی. «داناباش کندینین احوالاتلاری»ندا قزئتچی خلیلین دیلیندن دئییلن آشاغیداکی سؤزلر جاوان یازیچینین مرامینی باشا دوشمهیه ایمکان وئریر: «قوی عوام هر نه دئییر دئسین. اکثر اووقات عوام یاخشییا دئییر پیس، پیسه دئییر یاخشی. هله بلکه بیر آز گرک فخر ائدک کی، عوام بیزیم اوستوموزه گولور. دونیادا حدسیز شخصلر عوامدان گیلئیلی قالیبلار. بیز ده داغارجیغیمیزی چکیریک چوواللارین جرگهسین».
جمعیتده گئدن ایجتیماعی حادیثهلرین تاثیری ایله جلیل محمدقولوزادهنین یارادیجیلیغیندا، تدریجن عوامدان گیلئیلی قالماقدان، ایجتیماعی تنقید، ساتیرایا کئچید باش وئرمیشدیر. بو اصلینده معاریفچی رئالیزمدن تنقیدی رئالیزمه کئچیدی ده شرطلندیریر. 1903-جو ایلده یازیلمیش مشهور «پوچت قوتوسو» حئکایهسینده آرتیق موناقیشه ایندییهدک یازیلدیغی کیمی ولی خانلا نووروزعلی، آذربایجانلی ایله آذربایجانلی موستویسینده یوخ، «قوللوق آدامی» اولان روس پوچت مأمورو ایله آذربایجانلی نووروزعلی آراسیندا جریان ائدیر قورولوشون شرطلندیگی تیپیک آذربایجان کندلیسی اولان نووروزعلی «قوللوقچونو بیحؤرمت ائتمک» اوستونده جزایا محکوم ائدیلیر. صداقتلی، معنوی جهتدن صاف، حالال، زحمتکئش نووروزعلینین سیلیست زامانی «گوناهینی بوینونا آلماماسی» دیوانخانادان پوچتخانایا قدر کئچیلن یولون ان موهوم نتیجهسیدیر. بو کیچیک دئتال اؤلکهده میلّی، معنوی اؤزونودرکین، میلّی اویانیشین باشلانماسیندان خبر وئریر. بو معنادا «پوچت قوتوسو» حئکایهسی آذربایجان ادبیاتیندا میلّی اویانیشین ایلک پارولودور.
یازیچینین اثرلرینده تدریجن ایستیقلال دوشونجهسی گئنیشلنمیش و درینلشمیشدیر. 1906-جی ایلده یازیلمیش «ایراندا حورییت» حئکایهسی ایله ادبیاتدا حورّییّت مؤوضوسوندا صؤحبتلر باشلانمیشدیر. کیچیک بیر حئکایهده جلیل محمدقولوزاده 20. عصرین باشلانغیج ایللرینده ویلایتین شولوق واختیندا آذربایجانین هر ایکی تاییندا حورّییّت دوشونجهسینین عکس-صداسینی بوتون طبیعیلیگی ایله جانلاندیرمیشدیر: «آخی کیم ائشیدیبدی کی، او تایدان بورا حورّییّت گلسین. او تایدان بو اوزه حنا گلر، سبزه، بادام ایچی گلر، توتون، چای، تیریَک... بئله زادلار گلر. یوخسا واللاه، من عؤمرومده بیر دفعهده ائشیتمهمیشم کی، حورّییّت گله.
جلب ائدیجی حادیثهلرین فونوندا ادیب آرتیق «حورّییّت آلیش-وئریشی» ائتمگین زامانینین گلیب چاتدیغیندان سؤز آچمیشدیر. یازیچینین گلدیگی قناعت بوندان عیبارت ایدی کی، هر کس «حورّییّت پایینی اؤز وطنینده آلمالیدیر». یعنی آزادلیق ایخراج یولو ایله قونشو اؤلکهلردن حاضیر گله بیلمز. آرتیق 1911-جی ایلده قلمه آلینمیش «نیگارانچیلیق» حئکایهسینده جلیل محمدقولوزاده میلّتین ضیالیلارینین «پولیتیکا و میلّی صؤحبتلر» اوستونده کؤکلنمهسینین واجیبلیگینی خوصوصی اولاراق وورغولامیشدیر.
جلیل محمدقولوزادهنین اثرلرینده نظره چارپدیریلان «روس بؤیویو»، «روحانی بویوندوروغو»، «دگنک زوراکیلیغی» کیمی ایفادهلر اؤلکهده میلّی ایستیقلال موباریزهسینین کونتورلارینین موعین اولونماسینا خیدمت ائدیردی. فیکریمیزجه، «آنامین کیتابی» درامی ایله جلیل محمدقولوزادهنین میلّی ایستیقلال ایدئالی ایدئیاسی کامالا چاتیر. «آنامین کیتابی» اثری آذربایجانا عایید اولمایان فرقلی دوشونجهلره مالیک اوچ قارداشین کومئدییاسی، آنامین فاجیعهسی، گولباهارین درامیدیر. «آنامین کیتابی» اثری آذربایجان میلّی ایستیقلالینین دراماتیک اووئرتوراسیدیر. اثرده سئنزورون فرقلی مسلکلره خیدمت ائدن اوچ قارداشا ایرهلی سوردویو ایتتیهامنامه جلیل مممدقولوزادهنین آرزولارینین ایفادهسییدی.
جلیل محمدقولوزاده بو فیکیرده ایدی کی، «یئر، گؤی، آیلار و اولدوزلار... گوندن قوپوب آیریلمیش پارچالار» اولدوغو کیمی، اؤلکهدهکی موختلیف یؤنلو سیاسی دوشونجهلر ده واحید آنانین - آذربایجانین اطرافیندا بیرلشمهلیدیرلر. بو معنادا اگر کئفلی ایسکندرین «تاریخلریمیزین کیتابیندا...قان ایله یازیلمیش بیر صحیفهیه » چئوریلمیش مونولوقو میلّی-معنوی اؤزونودرکین ایتتیهامنامهسیدیرسه، گولباهارین بیر کیتابا سیغمایان مونولوقو میلّی-سیاسی بیرلیگین تصدیقنامهسیدیر: «یئر، گؤی، آیلار و اولدوزلار گؤیلرده سئیر ائدیب گزه-گزه یئنه اول-آخیر گونون باشینا دولانیرلار. چونکی بونلار هامیسی قدیم ازلده گوندن قوپوب آیریلمیش پارچالاردیر. من اعتیقاد ائدیرم کی، منیم ده بالالاریم دونیادا هر یانی گزیب دولانسالار، گئنه اول-آخیر آنالاری زهرانین اطرافیندا گرک دولانیرلار. چونکی آی و اولدوز شمسین پارچالاری اولان کیمی، بونلار دا آنالارینین آیی و اولدوزلاریدیر. وای او کسین حالینا کی، طبیعتین همین قانونو پوزماق ایستهیه. اونون اینصافی و ویجدانی اونا مودامول حیات اذیت ائدهجک،نهقدر جانیندا نفس وار پئشیمان اولاجاق».
گولباهارین الیندهکی کیتابین «آچیق صحیفهسی»نده ایفاده اولونان مطلبلر آذربایجانین آچیلاجاق طالعیینین آچیق اوفوقلرینه ایشیق سالیردی. آذربایجاندا سووئت حؤکومتینین یارانماسی عرفهسینده جلیل محمدقولوزادهنین سیاسی باخیشلاری بونلاردان عیبارت ایدی. تکجه اؤلکهده یارانان قاریشیقلیغا گؤره دئییل، آرزو ائتدیکلرینی بولشئویکلرین مرامنامهسینده تاپا بیلمهدیگی اوچون جلیل محمدقولوزاده وطنی ترک ائتمهیه مجبور اولموشدو.
بؤیوک وطنپرور ادیبین سیاسی قناعتلری آرازین او تاییندا آزادیستان دؤولتی قورموش شئیخ محمد خییابانینین ایستیقلال موباریزهسی ایله اوست-اوسته دوشوردو. جلیل محمدقولوزاده آذربایجان ادبیاتینین ستّارخانیدیر. سرداری-میلّی ستّارخانی میلّی-سیاسی حرکاتدا حیاتا کئچیردیگی موباریزهنی جلیل محمدقولوزاده ادبیاتدا و مطبوعاتدا آپارمیشدیر. جلیل محمدقولوزادهنین رئداکتورلوغو ایله «موللا نصرالدین» ژورنالینین تبریزده نشر اولونان سایلاری جنوبی آذربایجاندا هم میلّی آزادلیق دوشونجهسینین درینلشمهسین، هم ده رئالیست-ساتیریک ادبیاتین ایمکانلارینین گئنیشلنمهسینه گوجلو تکان وئرمیشدیر. مشهور «اؤلولر» اثرینین تبریز صحنهسینده تاماشایا قویولماسی (1 مای 1921) آذربایجانین او تاییندا دا فاناتیزم و جهالت اوغروندا موباریزهیه حرکت وئرمیشدیر. بونونلا بئله، خییابانی حرکاتینین فاجیعهلی سوقوطو و باشلانغیج مرحله ده بولشئویکلرین زحمتکئش خالق حاقینداکی ایشارتیلی وعدلری یازیچینی یئنیدن وطنه دؤنوب سووئت آذربایجانیندا خیدمت ائتمهیه روحلاندیرمیشدیر. جلیل محمدقولوزاده «او شئی کی، قوجا موللا نصرالدینین قلبینه و مجازینا هر بابتدن مووافیقدیر، اونون آدی شورادیر» دئیهرک اؤزونون فهله-کندلی حؤکومتی ائلان ائدن شورا آذربایجانینا خیدمته حصر ائدهجگینی بیان ائتمیشدی. چونکی کیچیک آدامین بؤیوک مودافیعهچیسی اولان جلیل محمدقولوزاده فهله-کندلی حؤکومتی واسیطهسیله زحمتکئش خالقین، ساده، سیراوی اینسانلارین آزادلیق الده ائدهجگینه اومید بسلهییردی. لاکین اومید و اینام دؤورو او قدر ده چوخ چکمهدی. آز سونرا جلیل محمدقولوزاده سووئت گئرچکلیگینین داخیلی چوروکلوگونو حیس ائتدیگی اوچون حیاتینی سوسیالیست ایدئالینا دئییل، میلّته و وطنه خیدمته حصر ائتمیشدیر. بؤیوک ادیب بو فیکیرده ایدی کی، «اؤزوموزو... قورو تعریف و آلقیشلارلا یوخ، محض آجی حقیقتی مئیدانا قویماقلا بیز معاریف ائوینی آباد ائده بیلریک». بونا گؤرهدیر کی، یازیچینین سووئت دؤورو اثرلرینده یئنی جمعیتین یاراتدیغی چاشقینلیق و خاوْس، سیاسی-معنوی پوچلوق، هرج-مرجلیک اؤز عکسینی تاپمیشدیر. آرتیق جلیل محمدقولوزاده کئچن عصرین ایییرمینجی ایللرینین ایکینجی یاریسیندان باشلایاراق، مؤوجود جمعیتدهکی پروسئسلرله باریشماز مؤوقئعده دایاندیغینی بوروزه وئریردی. میرزه جلیل آشکار شکیلده گؤروردو کی، یئنی قورولان سووئت جمعیتی «هله رندهلنمهییب...دویونو-مویونو ده آلینماییب». آرتیق 1922-جی ایلده یازمیشدی کی، «ظولمت چوخ دریندیر، قارانلیق نهایت قالیندیر».
بونا گؤره ده جلیل محمدقولوزاده «ریچهدن باشلاماغین» لازیم گلدیگینی درک ائتمیش، «اگر ریچهنی بالتالاییب، اونا ضرر یئتیره بیلهجک، قول-قاناد اونسوز دا اؤز-اؤزونه قورویوب محو اولاجاق» قناعتینده اولموشدو. همچنین جلیل محمدقولوزاده آرزو ائدیردی کی، کاش «فیرقهیه داخیل اولانلارین بیر پارا یارامازلاری فیرقهده اولمایایدیلار». اونا گؤرهدیر کی، ظاهیرن گنج سووئت دؤولتینین مودافیعهسینه حصر اولونموش کیمی گؤرونن «بلکه ده قایتاردیلار» حئکایهسینده میرزه جلیل اؤزونهمخصوص اوصوللارلا «موسکوانین اؤزونده ده چوخ بؤیوک و پونهان داخیلی قاریشیقلیقلارین اولدوغونو»، آزنئفتین مودیری سئرئبرووسکینین باکی نئفت معدنلرینی خاریجی اؤلکهلرینین میلیونچولارینا ساتماق ایستهدیگینی ایجتیماعیتین دیقت مرکزینه چکیردی. حئکایهده همچنین کئچمیش باکی میلیونچولارینا موناسیبت ده تنقید اولونموشدو: «اینصاف و مورووّتدن کناردیر کی، آغابیین، یا جاهانگیر خانین اون مین دئسیاتیندن اؤزونه باری مین دئسیاتین ده وئرمهیهلر. یا موسا ناغییئوین ایکی یوز اوتوز یئددی تیکیلیسینی الیندن آلاسان و اونون واریثینه باری 5-10 ائو قایتاریب وئرمهیهسن کی، ... او بیچاره... جاماعات ایچینده خجالت چکمهسین».
جلیل محمدقولوزادهنین سووئت دؤورو حئکایهلرینده، او جوملهدن «تاخیل حکیمی»، «هامباللار»، «اوغرو اینک» کیمی بدیعی نومونهلرده جمعیتین اَیینتیلری و عئیبجرلیکلری نظره چارپدیریلمیشدیر. «دلی ییغینجاغی» ایسه بیرباشا سووئت جمعیتینین اوبرازی ایدی. اثرده هم ده اؤلکهنین خالقینین دیلینی بیلمهین اؤزگه میلّتلرین نومایندهلری اولان حضرتی اشرف کیمی حاکیملر، لالبیوز کیمی حکیملر طرفیندن ایداره ائدیلمهسینه اعتیراض نوتلاری واردیر. «دلی ییغینجاغی»نین یازیلدیغی ایللرده آذربایجانا بولشئویک سئرگئی میرونوویچ کیرووون رهبرلیک ائتدیگینی نظره آلساق، جلیل محمدقولوزادهنین بو اثری یازماقلا نه قدر بؤیوک وطنداشلیق و جسارت نومونهسی گؤستردیگینی تصوور ائتمیش اولاریق. بونون آردینجا قلمه آلینمیش «ار» پیئسینده ایسه آزاد جمعیتده خالقین اؤز ایچیندن چیخمیش ار، باشچی، رهبر سئچمک حوقوقونون ضروریلیگی دیقت مرکزینه چکیلمیشدیر: «آزاد بیر عصرده، آزاد میلّت آراسیندا هر بیر شخصین ظن ائدیرم ایختییاری گرک اولسون کی، اؤزو اوچون ائولنمهیه قرار وئردیگی صورتده اؤز خوشلادیغی قادینی ائولنمهیه دعوت ائتسین.
باش دوکتور کیمی آزاد و مدنی بیر ووجود زمانی کی ائولنمک ایستهدی، تا قدیم کیشیلر کیمی بیندیگی قیزین یانینا خالا نیسبتی، یا دا بیبیسینی ائلچی گؤندرمهیهجک».
بئلهلیکله، عاییله موستویسینده تقدیم ائدیلن حادیثهلر و ایدئیالار واسیطهسیله جمعیته عایید سیاسی مسلهلر گوندمه گتیریلمیشدیر. آسانلیقلا گؤرمک مومکوندور کی، اثرین جؤوهرینی تشکیل ائدن «ار آختاریشی» موتیوی اصلینده عاییله باشچیسیندان چوخ، دؤولت باشچیسی معناسینی ایفاده ائدیر. جلیل محمدقولوزاده «ار» پیئسینده دئییلدیگی کیمی «بو سؤزدن قان قوخوسو» گلدیگینی یاخشی بیلدیگی اوچون حادیثهلری عاییله-معیشت موحیطینده باش وئرن «ولوله» شکلینده تقدیم ائتمیشدیر. 1929-1930-جو ایللرده یازیلماسینا باخمایاراق، ادیبین ساغلیغیندا چاپ اولونماماسی دا اثرده جیدی ایجتیماعی-سیاسی مطلبلرین ایفاده اولونماسی ایله علاقه دار ایدی.
جلیل محمدقولوزادهنین میلّی ایستیقلال آرزولاری آذربایجان دؤولت موستقیللیگی قازاندیقدان سونرا گئرچکلشمیشدیر. بؤیوک دئموکرات ادیبین اثرلری و ایدئیالاری موستقیل دؤولتیمیزین داها دا مؤحکملندیریلمهسینه اوغورلا خیدمت ائدیر و خالقیمیزین گلهجک اینکیشاف یولونا ایشیق سالیر..گؤرکملی یازیچی و ایجتیماعی خادیم جلیل محمدقولوزادهنین (1869-1932) اثرلریندن نومونهلرین 20. عصر بویو اینگیلیس، فرانسیز، آلمان، روس، تورک، اوکراینا، پولیاک، مولدووان، اؤزبک، فارس، تورکمن، گورجو، قیرغیز دیللرینده نشر ائدیلمهسی اونون یارادیجیلیغینا بین الخالق عالمده، خوصوصن آوروپادا و مرکزی آسییادا بؤیوک ماراق دوغورموشدور. سون ایللرده اثرلرینین و حاقیندا یازیلان کیتابلارین عرب و اوردو دیللرینده چاپ اولونماسی شرق عالمینده، موسلمان دونیاسیندا گئنیش میقیاسدا تانینماسینا بؤیوک یول آچمیشدیر. ناخچیوان دؤولت اونیوئرسیتئتینین رئکتورو، آکادئمیک عیسا حبیببیلینین 2004-جو ایلده ایسلاماباددا "Seaf Publikations" نشریاتیندا اوردو دیلینده چاپدان چیخمیش "گؤرکملی آذربایجان موتفکّیری جلیل محمدقولوزاده اثرلری ایله" کیتابی قودرتلی یازیچینین ادبی ایرثینه جنوبی آسییا اؤلکهلرینده - پاکیستاندا، هیندیستاندا و افغانیستاندا رغبت قازاندیرمیشدیر.
سون واختلار میصیر عرب رئسپوبلیکاسینین پایتاختی قاهیره شهرینده آکادئمیک عیسا حبیببیلینین عرب دیلینده نشر ائدیلمیش ایکی کیتابی جلیل محمدقولوزاده ایرثینین آفریقا قیتهسینده گئنیش یاییلماسینا مئیدان آچمیشدیر. "آذربایجانین میلّی یازیچیسی جلیل محمدقولوزاده" آدلانان بیرینجی کیتابدا آکادئمیک عیسا حبیببیلی گؤرکملی یازیچینین حیاتینین اساس مقاملارینی، "موللا نصرالدین" ژورنالی ایله باغلی مسلهلری و ادیبین یارادیجیلیغینین آنا خطلرینی علمی شکیلده عربدیللی اوخوجولارا تقدیم ائتمیشدیر. بوندان باشقا، "جلیل محمدقولوزادهنین حیاتی و یارادیجیلیغینین اساس تاریخلری" آدلی کرونولوژی قایدادا حاضیرلانمیش ایجمالین کیتابدا ایکی دیلده - عرب و اینگیلیس دیللرینده وئریلمهسی اثرین یاییلما دایرهسینین گئنیشلندیریلمهسینه و ایستیفاده ایمکانلارینین داها دا آرتماسینا سبب اولموشدور. بؤیوک تیراژلا چاپ اولونموش کیتابا میصیرین الازهر اونیوئرسیتئتینین موعلیمی حمدی مهروز باسیونینین یازدیغی اؤن سؤزده بوتؤولوکده آذربایجان حاقیندا، جلیل محمدقولوزادهنین شخصیتی و یارادیجیلیغی، هابئله آکادئمیک عیسا حبیببیلینین فعالیتی بارهده اهمیتلی فیکیرلر اؤز عکسینی تاپمیشدیر.
"آذربایجانین میلّی یازیچیسی جلیل محمدقولوزاده" کیتابیندا علاوه اولاراق بؤیوک ادیبین ایرثیندن اؤرنکلره ده یئر آیریلمیشدیر. بئلهلیکله، جلیل ممدقولوزادهنین "اؤلولر" تراژیکومئدییاسی، "داناباش کندینین احوالاتلاری" پووئستی، "پوچت قوتوسو" ،"دللک" ،"پیروئردینین خوروزو" ،"قوزو" ،"ساققاللی اوشاق" ،"خانین تسبئحی" و باشقا حئکایهلری عربدیللی اوخوجولارا چاتدیریلمیشدیر. بو، جلیل محمدقولوزادهنین اثرلرینین عرب دیلینده کیتاب حالیندا ایلک تقدیماتی کیمی ده موهوم اهمیته مالیکدیر.
آکادئمیک عیسا حبیببیلینین قاهیرهنین "مدنیت نشرلری ائوی" نشریاتیندا چاپدان چیخمیش "آذربایجانین میلّی یازیچیسی جلیل محمدقولوزاده" کیتابینی و اؤلمز صنعتکارین اثرلرینی عرب دیلینه قاهیره اونیوئرسیتئتینین پروفئسسورو جلال سعید ال-هیفنوی ترجومه ائتمیشدیر. پروفئسسور جلال سعید ال-هیفنوی ایکی دفعه ناخچیوان دؤولت اونیوئرسیتئتینده اولموش، دییارلا تانیشلیق ایمکانی قازانمیش، یازیچینین ائو موزهینی زیارت ائتمیشدیر. موختار رئسپوبلیکایا سفرلر، ناخچیوان دؤولت اونیوئرسیتئتینده کئچیریلن گؤروشلر، آپاریلان موذاکیرهلر پروفئسسور جلال سعید ال-هیفنوینین ترجومه پروسئسینده آذربایجان کولوریتینی، اوریژینالین خوصوصیتلرینی مومکون قدر داها چوخ قورویوب ساخلاماسینا ایمکان یاراتمیشدیر.
بوندان باشقا، آکادئمیک عیسا حبیببیلینین میصیر عرب رئسپوبلیکاسیندا، قاهیره شهرینده چاپ ائدیلن "آذربایجانین یئنی دؤور یازیچیسی جلیل محمدقولوزاده" آدلی ایکینجی کیتابیندا بؤیوک ادیبین حیاتی و یارادیجیلیغی حاقینداکی آراشدیرمالار عرب و اینگیلیس دیللرینده اوخوجولارا چاتدیریلمیشدیر. اثرده عئینی زاماندا جلیل محمدقولوزاده اثرلرینین یاییلما دایرهسی و یازیچینین نسیل شجرهسی بارهده ده معلوماتلار وئریلمیشدیر. کیتابا جلیل محمدقولوزادهنین مشهور "پوچت قوتوسو" و "بلکه ده قایتاردیلار" حئکایهلرینین عرب دیلینه ترجومهلری ده علاوه ائدیلمیشدیر. کیتابی عرب دیلینه قاهیره اونیوئرسیتئتینین پروفئسسورو هنی اس-سیسی ترجومه ائتمیشدیر. میصیر عرب رئسپوبلیکاسینین آذربایجانداکی سابیق سفیری یوسیف احمد شارکاوینین کیتابا یازدیغی اؤن سؤزده جلیل محمدقولوزادهنین یارادیجیلیغی و عیسا حبیببیلینین فعالیتی اؤلکهلراراسی موناسیبتلر موستویسینده دیرلندیریلمیشدیر.
قاهیره شهرینده جلیل محمدقولوزاده حاقیندا چاپ اولونموش کیتابلار بارهده میصیر عرب رئسپوبلیکاسینین دؤوری مطبوعاتیندا گئنیش اینفورماسییالار یاییلمیشدیر.
ناخچیوان دؤولت اونیوئرسیتئتینین رئکتورو، میلّی مجلیسین دئپوتاتی، آکادئمیک عیسا حبیببیلینین میصیر عرب رئسپوبلیکاسیندا چاپ اولونموش کیتابلاری گؤرکملی عالیمین بؤیوک دئموکرات یازیچی جلیل محمدقولوزادهنین حیاتی و یارادیجیلیغینین تدقیقی و تبلیغی ساحهسیندهکی چوخ ایللیک آردیجیل فعالیتینین منطیقی داوامیدیر. بو کیتابلار قودرتلی آذربایجان یازیچیسی جلیل محمدقولوزادهنین شرق عالمینده، موسلمان دونیاسیندا داها گئنیش میقایسدا تانیدیلماسینا خیدمتین ایفادهسیدیر. قاهیره شهرینده چاپ ائدیلمیش کیتابلار آذربایجان-میصیر علاقهلرینین ده یئنی و اهمیتلی صحیفهلریدیر.
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
دانلود آلبوم گوزللرین گوزلی
با صداي رحيم شهرياري
Gözəllərin Gözəli – Rəhim Şəhriyarı mp3 indir
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri Etiketlənmiş: | Album gözəllərin gözəli,Ana həsrəti,ana mp3,ax bu gece mp3,bu gecə mp3 Azeri,Gözəllərin gözəli mp3,mp3 Azerbaycan,mp3 Azəri danlod,olmaz olmaz,Rahim shahriyari,rəhim şəhriari,Rəhim şəhriyarı,Toy mahnısı,toy mahnısı mp3,گوزللرین گوزلی,آلبوم گوزللرین گوزلی,آنا mp3,آنا تورکی موسیقی,آنا حسرتی,آهنگ های شاد آذری,آذری موسیقی دانلود,اولماز اولماز,بو گئجه,بو گجه mp3,خواننده آذربایجانی رحیم شهریاری,دونلود آلبوم گوزللرین گوزلی رحیم شهریاری,دانلود موزیک اذربایجان,دانلود آلبوم گوزللرین گوزلی,دانلود آهنگهای آذربایجانی,داونلود آهنگ آذربایجانی,ر حیم شهریاری


text:
یئنی تحصیل ایلی آمما آنا دیلده تحصیل یوخ !
یئنی تحصیل ایلی آمما آنا دیلده تحصیل یوخ !
حسن راشدی : مهر آیینین بیرینجی گونو ۱۳۹۱
یئتمیش اوچ – دؤرد میلیون جمعیتی اولان بیر اؤلكهده اوتوز اوچ – دؤرد میلیون نفوسو اولوب لاكین اؤز دیلینده تحصیل آلما حاقّی اولمایان بیر میلّته اورك یاندیرماق یوخسا « سنین حاقّین بوندان آرتیق دئییل ! » دئمكمی لازیمدیر ؟
دونیانین ان دالی قالمیش اؤلكهسی اولان افغانستاندادا « بیر مملكت ده یالنیز بیر رسمی دیل اولار » تئوریسی چوخداندیر زیبیل قابینا تؤكولوب و بو اؤلكهده ایكی سرتاسری دیل ( دری و پشتو ) رسمی دیل اولاراق افغانستانین بوتون مكتب – مدرسه و بیلیم یوردلاریندا ( دانیشگاهلاریندا ) تدریس اولدوقدان علاوه ، بو اوْلكهنین بوتون مطبوعات و رادیو – تلویزیونلاریندا هر ایكی دیلدن استفاده اولور .
حله بو ایكی رسمی و سرتاسری دیلدن علاوه اقلیت ساییلان باشقا دیللرینده جمعیتلری اساسیندا رادیو – تلویزیون و محل مكتبلرینده اؤزل یئرلری وار ؛ آمما بیز حله قونشوموز اولان بو اوچونجو و دالی قالمیش اؤلكهده یاشایان افغان اینسانلاری قدَر بو حاقا مالیك اولمامیشیق!
بیز حله مهر آیی نین بیرینجی گونونده اوشاقلاریمیزی ساوادلاندیرماق اوچون یئددی یاشلی كؤرپهمیزین بوغازینا زور – گوج ایله «سو » یئرینه « آب » سؤزونو سوخمالییق ، یوخسا ساوادلانماغا حاقّیمیز یوخدور !
بو اؤلكهده «بیزیمده سیز كیمی اؤز دیلیمیزده درس اوخوماغا حاقّیمیز وار » دئمهیه حاقّیمیز یوخدور ، یوخسا نه بیلیم پانتوركیست ، خارجی دؤلتلرین عامیلی و یوزلرجه اتهاملارین جانیمیزا یاپیشماسینا اؤزوموزو حاضیرلامالییق!
دونیانین ان مدرن و دموكراتیك اؤلكهسی ادعاسیندا هامینین قولونو دالدان باغلامیشیق و دونیانی اداره ائتمهیه اونلارا گؤستریلر وئریریك آمما دونیادا ان ایلیكین و ابتدای حاقّ ساییلان « آنا دیلده تحصیل » حاقّینا اینامیمیز یوخدور ؛ بو نئجه بیر مدرنیسم و نئجه بیر دموكراسی دیر ؟
سوئیس كیمی بالاجا بیر اؤلكهده اونون یوزده یئتمیشی آلمان دیلینده ، یوزده اون یئددیسی و یوزده اون ایكیسی ایتالیا و فرانسا دیلینده دانیشدیقلاری حالدا اونون یالنیز یوزده بیری رومانیا دیلینده دانیشیرلار ؛ بو اؤلكهده نه آلمان دیللی سوئیسلیلر اكثریت اولدوقلارینا گوره ادعا ائدیرلر یالنیز اونلارین دیلی بو اؤلكهنین رسمی دیلی اولمالیدیر و باشقا دیللیلر یالنیز آلمان دیلینده تحصیل آلمالیدیرلار و نه حتی یوزده بیر نفوسو اولان رومان دیللیلر سوئیسده اؤز دیللرینده تحصیل آلماقدان محروم قالیبلار .
بو اؤلكهده هم آلمان ، هم ایتالیا و هم فرانسا دیلی رسمی ،ارتباط و تحصیل دیلیدیر و هم رومانیا ( رومانش ) دیللیلر اؤز یاشادیقلاری منطقهده اؤز دیللرینده تحصیل آلیرلار.
آیا دونیانین بو چاغیندا ایران آدلی اؤلكهده بیز توركلر نسبی اكثریت نفوس و جمعیته مالیك اولاركن ساوادلانماق اوچون حلهده مهر آیینین بیرینجی گونونده یئددی یاشلی كؤرپهلریمیزین بوغازینا « سو » یئرینه « آب » سؤزونو گوج ایله سوخماقدان باشقا حاقّیمیز یوخدومو ؟


text:
قاب گوشی منشور کوروش کد 4422
امتیاز 0.0 از 5 - تعداد 0 رای ثبت شده است.
این طرح برای تمام مدلهای زیر موجود است؛
چنانچه گوشی شما در لیست زیر نیست می توانید لیست آپدیت شده را از اینجا مشاهده نمایید. (کلیک کنید)
قاب گوشی منشور کوروش IPHONE 6-6S
قاب گوشی منشور کوروش IPHONE 5-5S
قاب گوشی منشور کوروش IPHONE 5C
قاب گوشی منشور کوروش IPHONE 4-4S
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE 1
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE 2
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE 3
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE 4
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE 5
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE 3 NEO
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY NOTE EDGE
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY E7
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY E5
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S6
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S6 EDGE
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S6 EDGE plus
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S5
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S5 MINI
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S4
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S4 MINI
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S3
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S3 NEO
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S3 MINI
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S2
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY CORE
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY CORE 2
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY CORE PRIME
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY WIN
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY ALPHA
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY A5
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY A7
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY A3
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY A8
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY J1
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY J5
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY J7
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY MEGA 5.8
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY MEGA 6.3
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY S ADVANCES
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY ACE 3
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY GRAND 1
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY GRAND 2
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY GRAND 3
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY GRAND PRIME
قاب گوشی منشور کوروش SAMSUNG - GALAXY GRAND NEO
قاب گوشی منشور کوروش HTC - DESIRE 816
قاب گوشی منشور کوروش HTC - DESIRE 820
قاب گوشی منشور کوروش HTC - DESIRE 826
قاب گوشی منشور کوروش HTC - ONE X
قاب گوشی منشور کوروش HTC - ONE M7
قاب گوشی منشور کوروش HTC - ONE M8
قاب گوشی منشور کوروش HTC - ONE M8 MINI
قاب گوشی منشور کوروش HTC - ONE M9
قاب گوشی منشور کوروش HTC - SENSATION XL
قاب گوشی منشور کوروش HTC - ONE S
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - P6
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - P7
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - P8
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - MATE 7
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - 3C HONOR
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - HONOR 6 PLUS
قاب گوشی منشور کوروش HUAWEI - HONOR 7
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z1
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z2
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z3
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z3 MINI
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z3 COMPACT
قاب گوشی منشور کوروش SONY - Z4
قاب گوشی منشور کوروش SONY - C
قاب گوشی منشور کوروش SONY - C3
قاب گوشی منشور کوروش SONY - C4
قاب گوشی منشور کوروش SONY - E3 A
قاب گوشی منشور کوروش SONY - M2
قاب گوشی منشور کوروش SONY - T2
قاب گوشی منشور کوروش SONY - T3
قاب گوشی منشور کوروش SONY - E4
قاب گوشی منشور کوروش SONY - M4
قاب گوشی منشور کوروش LG - G2
قاب گوشی منشور کوروش LG - G3
قاب گوشی منشور کوروش LG - G4
قاب گوشی منشور کوروش LG - L70
قاب گوشی منشور کوروش LG - L90
قاب گوشی منشور کوروش LG - NEXUS 4
قاب گوشی منشور کوروش LG - NEXUS 5
قاب گوشی منشور کوروش LG - NEXUS 6
قاب گوشی منشور کوروش BLACKBERY - Z10
قاب گوشی منشور کوروش BLACKBERY - Q10
قاب گوشی منشور کوروش NOKIA - LUMIA 630
قاب گوشی منشور کوروش MOTOROLLA - MOTO G
قاب گوشی منشور کوروش MOTOROLLA - MOTO X


text:
> قالین بیر کتابین آدیدیر کی ایکی جیلد ده چاپ اولوب.کتابین ایچینده هوشنگ ابتهاج(سایه )نین نئجه یاشاماغینا خاطره لرین باخیشیندان باخیلیب . دؤنه لرله بو کیتابی اوخوموشام.بوردا دیر کی بو سوز آیدین لاشیر و یئنه ده اثبات اولور:شهریار بیر بنزر سیر شاعیردیر.بوکتابدا سایه شهریارین ایلک گوروشونده بئله دئییر:( ایلک دؤنه منله دکتر محمد امین ریاحی شهریارین یانینا گئتدیک , 1326 اینجی ایلده.فلاح دئییلن کوچه ده شهریارین پئشینه گئتدیک او آن شهریار اؤزو قاپینی آچدی من دئدیم : مهمان نخوانده می پذیری؟(چاغیرمامیش قوناق استه میرسیز؟)....)سایه نین باخیشیندا شهریارین بوتون ایشلری چوخ فرق لی و جذبه لی دیر. او شهریارا باخاندا چوخ زامانلار اؤزون ایتیریر .سایه دئییر:( شهریار منی گؤرمک همان منیم اونون بوتون غزل لرین ازبردن اولدوغومو بیر آز منله دانیشاندان سونرابیلدی بو مسئله یه گؤره حیران قالدی سونرا لار منی بیرینه تانیتدیراندا منی "سایه" یوخ بلکه بیر شعر تانیان معرفی ائدیردی) سایه شهریارین شعرین چوخ سئویر . شهریاردا بو مسئله نی بیلیردی . چوخ زامانلار ساعات لارلا ادبیات مسئله لرینین اوستونده دانیشاردیلار . اولموشدوکی دؤنه لرله سایه شهریارین وشهریار دا سایه نین شعرلرین نقده چکه .سایه بیر خاطیره دن دانیشیر:(بیرگون آلما (سایه نین حیات یولداشی) بیر بؤیوک قوناقلیق راهلامیشدی و50 ,60 نفر دعوت ائله میشدی . (او جمله دن حسین تهرانی , نادر نادرپور , فریدون مشیری , و... )بیر مفصل شام ضیافتین ده حاضیرلامیشدی . شهریار شام میزینین اوستونده اوتوراندان سونرا الین کتینا سالیب بیربوقچانی چیخارتدی.
منبع:نشریه دغدغه
:: برچسبها:


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
دوزلو اوغلان یاهو گروپ
دوزلو اوغلان وبلاگینین یاهو گروهوندا عضو اولون تا یئنی خبرلر ، گوزل مطالیب ، آذربایجانی و تورکیه موزیک لر ، تورکجه اس ام اس لر و تایسیز شکیل لر سیزین ایمیلیزه گلسین بونا گؤره آشاغی شکلین اوستونده کلیک ائدین و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و سونرا جوین کلمه سینه تیکله یین تا عضو اولاسیز
join
Click to join DUZLU_OGHLAN
دوزلو اوغلان وبلاگینین خبرنامه سی
اگر دوزلو اوغلان وبلاگیندا یازیلان یئنی مطالیبی اوخوماق ایسته ییرسیز اوندا آشاغی لینک اوستونده کلیک ائدین و ایمیلیزی و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و ثبتی وورون تا یئنی مطالیب سیزین ایمیلیزه اوتوماتیک یوللانسین
Subscribe to Duzlu oğlan دوزلو اوغلان by Email
من تنها دئییلم مدینه گولگون
چوخ زامان دئییرلر تنها قالما سن,
تنهالیق کووره لدیر اینسانی بعضا”.
تنهالیق یاراشمیر چینارا, بئله.
تنهالیق یاراشمیر چیچگه, گوله…
تک قالان داغین دا دردی داغ اولار,
تنهالیق دردیندن, او, گلر دیله.
سیز ای یوللاریما هئی باخانلاریم,
سیز ای منیم اوچون داریخانلاریم,
هئچ زامام من تنها قالمیرام, دوزو,
بو فیکیر یورماسین اوره گینیزی.
قالیرام ” فیل چکمز” کدرلریمله.
قالیرام اومیدلی سحرلریمله.
من یوللار گئدیره م, داغلار آشیرام,
ناراحات فیکریمله قوشا لاشیرام.
مندن سوروشسالار, اگر, نه ییم وار,
دئیه رم ایشیقلی بیر اوره گیم وار.
او, منیم دونیام دیر, ساحیلسیز دونیام,
اونو دینله مک چون هر آن یولدایام…
ای دویان اینسانلار, ای مرد اینسانلار,
سیز ای منه- مندن عزیز اولانلار,
دینله یین ساحیلسیز, دنیز دونیامی…
بو غملی دونیامی, غمسیز دونیامی…
دینله یین, دینله یین, بیلین هاردایام.
من تنها دئییلم, بو تورپاقدایام. بو دیاردایام
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | مدینه گولگون,مدینه گولگون شعرلری,مدینه خانیم گولگون,وطن حسرتی,وطن شعرلری,وطنه حسرت قالان,آذربایجان,آذربایجان شاعیری,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر


text:
دئدیم – دئدی
دئدیم – دئدی
دئدیم : - ائی غنچه دهان ، کونلومو قان ائیله میسن ،
دئدی : - بیجا یئره عشقیمده فغان ائیله میسن !
دئدیم : - اینصاف ائله ، اینجیتمه منی ،عاشیقینم
دئدی : - گئت ،سرّیمی دونیایا عیان ائله میسن
دئدیم :- آغلاتما منی سرو بویون شوقوندا ،
دئدی :- گوز یاشینی بیهوده روان ائیله میسن !
دئدیم : - آخر، گوزلیم ،باغ و بهاریم سن سن ،
دئدی : - سن عومرونو حسرتله خزان ائیله میسن !
دئدیم : - آز چکمه میشم گوزلرینین حسرتینی ،
دئدی : - اوز کونلونو یئر سیز نیگران ائیله میسن !
دئدیم : - عشقینده اسیرم ، منه بس خئیری ندیر ؟
دئدی : - اوّلده بو سئودادا زیان ائیله میسن !
دئدیم : - عشق آتشی نئیلر منه قورخان دئییلم !
دئدی : - بی چاره ، یانارسان ، نه گومان ائیله میسن ؟!
دئدیم : - ائی گول ، من ازه ل دن ده گوزه ل عاشیقینم
دئدی : - سن روحونی عشق ایله جاوان ائیله میسن ،
دئدیم : -هر گون سری – کویینده دولانماق دیر ایشیم