text:
آلماندا اوْ گئجه، سحرا یاخین ائودن چیٛخیب قاپینی آرخامدان باغلادیغیمدا، دؤنوشومون اوْلمادیغینی آنلادیم. نهیه، هارایا قاییداجاغیمی دا سوْروشمادیم اؤزومدن. اؤنجهکی گئجه ائوه گیرینجه گؤرموشدوم. قادین، ماشینین آچارینی بارین اۆزرینده کی ایچی رنگلی مازی دوْلو بانکانین یانینا تۆنلهدی.دئمک کی، آغزی-بورنو قان ایچینده کئفلی بیر آدام، یابانجی بیر قادین طرفیندن مئیخانادان قالدیریلیب بیلمهدیگی بیر ائوه گتیریلیرسه، ماشین آچارینین یئرینی گؤزدن ایتیرمزمیش. هم ده اینسان کئفلی ایکن، جاوابلار، باشینداکی سوْرغولاردان اؤنجه گلیرمیش عاغلینا.
زامان هانسی یؤنه آخیردی، بیلمیردیم. یاتاقدان هاچان فیٛرلامیشدیم، فیٛرلارکن باغیرمیشدیممی؟ خاطیرلامیرام. خاطیرلادیغیم بو کی، بیٛچاغین امنیتینی اۆزومو یویاندان سوْنرا ائندیردیم، تازادان قاپشوْنومون جیبینه آتدیم. ائوه گلدیگیمیز گئجه چاناقدا اللریمین قانینی، اۆزومون چیرکینی، باشیمین کئفلیلیگینی یویارکن، بارماغینداکی اۆزوکدن قادینین ائولی اوْلدوغونو آنلادیم. تۆپوردوم. اؤن دیشلریم آجیشدی. دئمک یئدیگیم یومروق ساغلام ایمیش! ایشقابدان، اری اوْلاجاق کیشینین کؤینگینی ایلیشدیردی الیمه، اَینیمه کئچیردیم.
سحره یاخین، بانکانین یانیندان آچاری گؤتوردوم، قاپینی چکیب چیٛخدیم.
سن، بیر گئجهده نئچه ایل یاشلانا بیلرسن اوْغلوم؟
دیشلریم قیٛفیللانمیشدی. بالتیک دنیزیندن قالخان یئل ان چوْخ دا قارنیمین آلتینی دئشیب بوروشدوروردو. قدیمدن، چرخه آتیلدیغیم کیمی ایلک اؤنجه اوْرمانا، سوْنرا دا دنیز قیٛراغیندان شهره ائنرکن، بو یئل اۆزومه چیٛرپیلار، ساچلاریمی دارار، ایچیمی شنلندیریردی. ایندی ایسه سادهجه قان و قوسماق قوْخویوردو. آلمانین قوزئیینده، کئفلی آمریکالی دنیزچیلرینی آغیرلایان و دورمادان اسن یئلی ایله کییل[1] شهری، ایندی ایچینه سادهجه ایشهیهجگیم کؤهنه، تنیکه بیر دوْلچا کیمی ایدی. کۆچهیه گیرمهدن زیپیمی آشاغی چکدیم. بالتیک دنیزینی سوْلوما آلاراق دووارا قارشی دوردوم، هیتلرین اس اس افسرلری کیمی چیگین-چیگینه دۆزنله هؤرولموش، قیٛرمیزی کرپیج دووارا ایشهدیم. بیلیردیم ایندی، بو منیم قوزئی شهریندهکی سوْن ایشهمگیم اوْلاجاق. ماشینا مینمهیهجگم. هم، کییل کانالی، ماشینین آچارلارینی دا اوتا بیلردی.
قاتارلارین حرکت ساعاتلارینی گؤسترن پانئله ساری گئتدیم. دوراقداکی یئکه، برقی ساعاتین عقربهسی بیر خانه آتلادی. دوراغین تاوانی بئله یۆکسک ایدیمی، بئله سوْلوق، سوْیوق و مئتالیک ایدیمی؟ سانکی ایلک دفعه گؤروردوم. هر حالدا اوْرادان و آلماندا، اوْنا بنزهین دۆجونله قاتار دوراغیندان یۆزلرجه دفعه کئچمیشدیم.
هؤیوشنهیه دۆشن بیر قاتیل، قاتیل ساییلماز.
بونو بیلیردیم؛ دۆنن گئجه اۆچ قاتیل، اۆچ جینایت ائلهدی. قاتیللردن بیری کئفلی ایدی، بیری سفئه ایدی، اوْ بیریسی ده هؤیوشنهیه دۆشمهدی. هؤیوشنهیه دۆشمهیهنین گؤزلری ایندی، قاتارلارین قالخیش و گلیش ساعاتلارینی گؤسترن پانئله باخیردی. سیغارینی یاندیردیغیندا، دوراغین یئکه ساعاتینین عقربهسی سارسیلدی و هامینی، سحر ساعات بئش قیٛرخ اۆچده قالخاجاق اوْلان قاتارا مینمک اۆچون تام بیر ساعات قیٛرخ آلتی دقیقه قالدیغینا ایناندیردی.
من اینانیردیممی؟ سؤیله گؤروم اوْغلوم؟
قاپشوْنومون جیبیندن چیٛخارمادیغیم بو اللرین اؤنجهکی گئجه نه ایشلردن چیٛخدیغینا اینانیردیممی؟ هانی حوریهنین ساچلارینا ال وورورکن تیترهین بو اللرین؟ اؤز-اؤزومه هیرسلهنیب قالیردیم. ایندی گئجهنین بو ایت اوْیانماز واختیندا، بیر زامانلار نازیلرین گئشتاپوْداکی کیشیلرینین اینسانلاری اوْولادیغی بو دوراقدا، قاتار مأمورلارینین دۆدوک سسلریندن و سۆموکلرینین ایلیگینده دویدوغون بو سوْیوقدان باشقا نه وار؟ قوساجاقسان قوس دا! قوس! دمیر یوْللارینا، سککیلره، نیمکتلره، پانئللره، ساعاتلارا! بیر ده بو دوراقدا قاچماق اۆچون گؤزلهین یا دا ساخلانان اینسانلارین اۆرگینی تیترهدن نازی دۆدوکلرینه قوس! کیمسه سنه بو شهرده، آمریکالی دنیزچیلرینین گیریب چیٛخدیغی کۆچهلره گیرمه دئمهدیمی اوْغلوم؟
گیردیم. آلمانین یاغیش سوْنراسی ایکی شئیینی سئودیم و قوسدوم ایچینه. بیری بنزین دوراقلارینداکی بنزین قوْخوسو، اوْ بیریسی خیابانلارین پاریلدایان دۆزمه داشلاری. گئجه یاغیش چیلهمیش دورموش، رنگبهرنگ ایٛشیقلار کۆچهنین دۆزمه داشلاریندا پارلاییردی. داها دار بیر کۆچهیه چؤندوگومده، کۆچهنین جیٛویلتیسینی دا اؤزومله سۆروکلهدیم. قیٛرمیزی قاپیلار، ویترینلر، چیٛلپاق دۆشلر و بودلار… بورا لندنین «سوْهو»سونا بنزهمز. هامبورگون سنت پائولیسینه و ده سیٛنیرلارینی قاتولیکلردن سوْنرا نازیلرین ده جیٛزدیغی اوْ بؤیوک، هر جۆره چۆروموشلوگون چوْخلو آخدیغی اؤزگورلوک محلّهسی گروسه فرایهایتا[2] دا بنزهمز. آمستردامداکی قیٛرمیزی فنر محلّهسینین کیچیک ویترینلی ائولرین دۆزۆلو اوْلدوغو کۆچهلرینه ده… بورا داها آز طنطنهلیدیر، داها چوْخ یوْخسول! فرانکفورتدا، دوراغا یاخین کۆچهلرده، کلوپ قاپیلاریندا دوران و گۆندوز گؤزو اوْلسا دا، تۆرک ایشچیلرینه، یگوسلاو، ینان؛ هر جۆردن آجلارا و سفیللره قادین بازارلایان قورومساقلار دا یوْخ ایدی بورادا. آما اوْنلارین تۆرکجه باغیردیقلاری کیمی، صحنهده دۆزوشمه وار ایدی مۆطلقاً. یوْخسا، آمریکالی دنیزچیلری نه دئیه اللرینده ویسکی شۆشهلری دوْلانیب دوراردی کی! دنیزچیلر گلیب اوْتورورلار موْبللارا. اوْتورار-اوْتورماز بیر جۆت قادین، بیری ساغیندا بیری سوْلوندا سینهلرینی دایار قوْللارینا. ایچگیلرینی قورتوملارلار. سوْنرا چیٛلپاق بیر کیشی و چیٛلپاق بیر قادین صحنهیه چیٛخار؛ فرانکفورت کلوپ قاپیلارینداکی چیٛغیرتقان آدامین دئدیکلرینی عیناً دوْغرولار، اویغولارلار. قادینین الی، صحنهنی سئیر ائدن دنیزچینین قاباران شالوارین زیپی اۆزرینده گزینیر و زیپ آچیلمادان بیر ایچگی داها ایٛسمارلانیر.
آغزینا تۆپوردوگومون بو دۆزنینی کیم دۆزهجک؟
عؤمَر می دییشدیرهجک بو دۆزنی؟ عؤمَره تایلار می؟ عایشه ایله بیرلیکده زینداندان چیٛخدی دا نئیلهدی عؤمَر؟ هن؟ ائلهمه گؤزونه قوربان اوْلدوغوم! سنجه کؤلندن[3] قاچماغیمین نهدنی نه ایدی، هن؟
قهوهده کیم وار ایدی عؤمَر بیگ؟ ایشچیلر! بلی… اوشاغینی ختنه سی اۆچون توْپلانمیشدیلار، اوْلسون. بیر هفته ایت کیمی چالیشیب اینسان کیمی ایشلهیندن سوْنرا ایندی بیر بازار گۆنو ختنه توْیوندا ساز چالیب ماهنی چالیرلارسا نه اوْلوب یانی؟ نئچه مین کیلومتره یئتیشدی آناطوْلوداکی کندلری ایله بو قهوهخانا آراسیندا؟ نئچه عصیر، هن؟ سنین، بیلدیریلری داغیتماغینی تاماشا ائتمگه، یا دا آتدیغین نوطقلاری دینلهمگه بو قدری ده گلمیر دئییل می عؤمَر بیگ؟ سنی کیم دینلهییر؟ یوْخسا اوْ گۆنلری بیلهرک می گئریده بوراخماق ایستهییرسن؟ هاردان قاچیرسان، کیمدن قاچیرسان عؤمَر بیگ؟ بورادا، بؤیوک دوْیچلندین[4] زیندانیندان قورتاریلینجا می قرار وئردین اؤزوندن قاچماغا؟ بلکه ده اؤزونه دؤنمگه قرار وئریبسن؟ آما «سنی قورتارانلارا باخ!» دئین عایشهیه نییه داشلانیرسان؟ قادینا آتیلان دایاغین حظّینی می یاشیرسان؟ ازمهنین دادینی نه اۆچون دادماق ایستهییرسن؟ یوبانمیسان، یوبانمیساااااان! آما اونودما، ازمهنین دادی سوْنسوزدور عؤمَر! سوْنو یوْخ! اویوشدوروجو باغیملیلیغی[5] کیمی بیر شئیدیر ازمک ایستگی. دایاغین دوْزونو هر گۆن آرتیرمالیسان! یوْخسا حظّ وئرمز! «هامینیز هیتلرین نوهلریسینیز!» دئمهمیشدینمی؟ دئمیشدین. دئدین. آداملار، سنین چوْخ باش قوْشمادیغین اوشاقلارین آجلیق اعتیصابینا دستک اۆچون گلمیشدیلر. ایرانلی اؤیرنجیلردن دانیشیرام. هانی، سن دوْیچلند زیندانیندان قورتول دئیه «هوْخ دی اینترناسیوناله زوْلیداریتت»[6] دئیه باغیران اوشاقلاردان! بیژن جزنینین اعدامینا قارشی دورماق اۆچون آجلیق اعتیصابی باشلاتمیشدیلار... خاطیرلادینمی؟ اوْ آجلیق اعتیصابی هئچ بیر درده دَیمهدی آنجاق! بیژن و سکگیز یولداشی، تهراندا ائوین درهسینده قورشونا دۆزولدولر. اوْ گۆن، اوْ تانیدیغین قارداش حیزبدن تمثیلچیلری ده گلمیشدیلر کؤلنـه، باخمر شتراسه دهکی[7] اؤیرنجی یوردونا. آلت مرتبه ده. چئویرمن سوسموش... سن باغیرمیشدین، «ترجومه ائت دیدی! عیناً!» دئیه… اوْ دا عیناً ترجومه ائتمیشدی: «هامینیز هیتلرین نوهلریسینیز!» سنین آلمانجان دا یوْخ ایدی، مگر یوْخ؟ هاردا قالمیشدی ایشچیلره وئردیگین اؤیوتلر؟ «یاشادیغیز یئرین دیلینی اؤیرنین یوْلداشلار»، دئدیگین! ایشچیلرین زامانی یوْخ ایدی، ایمکانلاری یوْخ ایدی، ایلیکلرینده حیسّ ائدهجکلری بیر احتیاج دا یوْخ ایدی… یا سن؟ عیناً چئویرینجه، قارداش پارتینین آداملارینین اۆزو قابیق-قابیق اوْلوب، چئویرمن سوسموشدو. اوْنلار گئتمیش، بیز قالخیب بو قهوهیه گلمیشدیک. نهدن؟ بیرا شۆشهسینی دوواردا پاتلاتماغا تاماشا ائتمک اۆچون مو، هن؟ مۆلهایما[8] می، یوْخسا ماینزا[9] می یاخین بیر ماشین کارخاناسیندا چالیشان ایشچی، بارماقلارینی سازین تئللریندن چکمیشدی، یومروق ائدیب اوزاتمیشدی سنه دوْغرو، باسمیشدی یامانی اۆزونه: «سیکدیر گئت بورادان!» اوْ هایقیریش، سنین گؤزلهمهدیگین بیر آندا می چیٛرپیلمیشدی صۆفتینه عؤمَر بیگ؟ تاخمامیشدی سنی. «سیکدیر گئت گده بورادان!» دئیینجه، سن ده منیم دۆنن گئجه آختاردیغیم کیمی امنیتی یئنمیش بیر ضامینلی پیٛچاق می آختارمیشدین جیبینده؟ اوْنلار اینقیلابچی ایشچیلر ایدی عؤمَر بیگ! ایلیگینه قدر.
قاتار دوراغیندا بیر سیغار داها یاندیردیم. بو حیکایهنی ائشیدنلردن بیری بونو حوقوق کیتابلارینا آرتیرسین؛ سوْیوققانلی دئییلسه قاتیل، قاتیل ساییلماز. دفاعیهنین کارینا گلر.
چاخیر شۆشهم یانیمدا اوْلسا، داها دا امنیتده اوْلاجاغیمی بیلیردیم. کوپهمده کیمسه یوْخ ایدی. گؤی اۆزو موْسموْر ایدی. آز سوْنرا آغاراجاق ایدی. اوْ قاتار هامبورگا قدر گئدیرمیش. سریعالسیر ایدی. هامبورگدا یئنرکن ایچیمده باغیریرام: بیلیط کوْنترولو اوْلمادان یئنیرم سنه هامبورگ! نئچه دوْیچه مارک کئچیردیم سنه، هن؟ آآآآآه ای «بؤیوک آزادلیق»ی قوزبئلینده داشییان هامبورگ!
ایرانلی فرشچیلرین آنبارلارینین اوْلدوغو یئرده کیمسهنین دیقّتینی چکمهیهجگیمی نئجه ده عاغیل ائلهدیم! هاوا آچیلمایاجاق ایدی، بللی ایدی. ایچیمی قارالدان اوْ جیٛبیلدیز، بیتمهین، اینجه ایپلیک کیمی یاغان یاغیش یئنه باشلادی. حاجی نسبلی و اوْغوللارینین یئرینه گئتمگه قرار وئردیم. ایندیکی ان بؤیوک اوْغلو نادیری گؤرهجکدیم. نئچه ایل اؤنجه بؤیوک قارداشی ناصیر قاچیریلیب اؤلدورولونجه اوْ ان بؤیوک اوْلدو. ناصیر، «آل گده باجیمی دای، سئویرسن اگر!» دئمیشدی. «سئویرم… آما قوْرخورام... آخی حوریهنی خوْشبخت ائلهینمهسم؟ هر شئیه حاییف اوْلور ناصیر!» دئمیشدیم. یا دا اوْنون کیمی بیر شئی. ناصیر، باشینی توْولامیشدی. باشینی نهدن توْولادیغینی ایندی آنلاییرام! «گده قوش بئیین، نه خوْشبختلیغیندان دانیشیرسان! یاشام بو قدر اوزوندور مگر؟ هر شئی سنین امریندهدیر مگر! دئییرسن به دۆنیا سنین کئفیوه گؤره فیٛرلانیر؟ نه پـوخ یئمگه یئکه-یئکه دانیشیرسان… آل باجیمی… اوْ دا سنی سئویر…» دئمک ایستهمیشدی مۆطلقاً. فقط آتاسی بو سؤزو ائشیتمیش کیمی تلم-تلهسیک وئرمیشدی حوریهنی باشقاسینا. بیر ایل کئچمهدن ناصیر گئجه ائوه گلیرکن، گلنمهدی! اۆچ گۆن سوْنرا دا جنازهسینی، تبریزده، تاختا کؤرپونون آلتیندا، قورو چایدا، تنیکهچیلرین، دمیرچیلرین تؤکدوکلری دمیر، تنیکه خیٛردالارینین، یاغلی قارا دسماللارین، زیبیللرین آراسیندا تاپدیلار. من خبری، ایستانبولدا، بئیازیت مئیدانینا باخان کۆللوکده ائشیتدیم. «ایندی حوریه خوْشبختدی؟» دئیه کئچیردیم ایچیمدن. خوشکابارچی جلالین بوْشقا کیمی قارنینین آلتینا یاتدیغیندا چوْخ بتر خوْشبخت اوْلور؟ اۆزو، اوْنون ترلی، قیٛرمیزی، قالین بوْینونون آلتیندا گیزلهنیرکن، نفسی کسیلیرکن، دیش قیٛجیرتیلارینی، اۆرک بولانماسینی اوتارکن؟ حوریه، اوْ آندا کوپهده یانیمدا اوْلسا، داها امنیتده اوْلوردوم. دئمک قاچان بیر آدامین یانیندا یا سئوگیلیسی یا چاخیر شۆشهسی یا دا ضامینلی پیٛچاغی اوْلمالیدیر. ائتدی اۆچ.
شاید بونون نهدنینی سوْروشاجاق قدر قوش بئیینلیسنسه هم ده سئومهسینی بیلمهمیشسنسه، آچیقلاییم: چۆنکو ضامینلی پیٛچاق دا سئودا دا چاخیر دا عاغلینی باشیندان آلار اینسانین... دۆشونه بیلمزسن، اوْندان! قوْرخو، دۆشونمنین و هئچ زاد آنلایا بیلمهگین محصولودور. آل سنه بیر درس داها!
اۆچ بئش دمیر پیللهنی چیٛخدیم. قاپی آچیق ایدی. تاوانا قدر اۆست اۆسته قاتلاناراق قالانمیش فرشلرین آراسیندا قالان بوْش یئره، چۆروک اریک رنگینه چالان قوْجامان بیر تبریز فرشی سریلی ایدی. نادیر، اوْ بیری اوجدا یئنی بیر فرش آچیردی اوْ بیریلرینین اۆزرینه.
قوْلومو قالدیراراق یۆکسک سسله، سلام نادیر، دئدیم.
«اوْوْوْوْ سلام کریم بیگ! نه خبر؟»
سینه سینهیه چیٛرپیب چیگینلریمیزی شاپپیلداداندان سوْنرا، بؤلمهلری یارییا قدر جام اوْلان بیر اوْتاغا کئچدیک.
«سن بورالاردایدین؟»
«قوللوغوندا!»
«هن بیلیرم، اوْخورسان…»
«اوْخویوردوم.»
«قورتاردی درسین اوْغول؟»
«قورتاردی.»
«وای وای وای…»
دۆگمهنی باسدی: «ةZwei Kaffee bitte!»[10]
قهوهلر گلدی. فینجانی ماسادان گؤتورهرک اییلهدیم، بیر قورتوم ایچیب ماسایا بوراخدیم. بیر سیغار یاندیردیم. قورتارینجا بیر دانا داها.
دوْداقلاری فینجاندا، گؤزلری مندهیدی. باشا دۆشوردوم. بلکه ده گئجهنین ایزلرینی سۆرویوردو اۆزومده: «جانینی سیٛخان بیر شئی می وار؟»
یئگین جاوابلاسام اؤزومو اله وئرهجگیمی باشا دۆشدوم: «یوْوْوْوْ… نییه سیٛخیلسین!» دئدیم.
«چوْخ ایچیرسن!» دئدی.
«ایش آختاریرام.»
«نئجه ده اوْلسا درسین قورتاردی، ایشی راحات تاپارسان.»
«تاپماغینا تاپارام؛ آما بیر مۆدّت…»
«بیر مۆدّت بورادا قالا بیلرسن.»
پول کیفیمی هاردا سالمیشدیم؟
یاغیش یئمیش ایٛشیلتیلی کۆچهدهکی بارا گیرمهدن اؤنجه، شالواریمین آرخا جیبینده پول کیفیمین آغیرلیغینی حیسّ ائدهرک ایچری گیرمیشدیم. احمد، کؤنولدن سیٛنیق-سالخاق اؤیرندیگی تۆرکجه ایله «بورا یاخشیدی. بوْل پۆستهلی قایماقلی قاداییف!» دئمیش گۆلموش، یاناغینداکی زیٛنیخدانی درینلشمیش، ایچری دالمیشدیق. تاخیلدیغیمیز اۆچونجو مئیخانایدی. گئجه، یارینی آشمیشدی. تازادان تۆستو، گورولتو، تر و آلکول قوْخوسونا بوْغولدوق. هامی اؤزونو دورمادان دییشیلن موزیکین ریتمینه بوراخمیشدی. «ویوا اسپانیولا!» باغیرتیلارلا سؤیلهنن ماهنیلار، سالینان کئفلی گؤودهلر، اؤپولن دوْداقلار… آلکولون و تۆتونون سیندیگی دوْداقلار. احمدین فئر قیٛسا ساچلی، تۆستولو باشی قادینین مـه مه لری آراسینا قویلانمیشدی.
عؤمَر بیگ! سن یوْلداشلارین یان-یانا دووارا قارشی سیٛرالانیب قورشونا دۆزولمهسینین نه دئمک اوْلدوغونو بیلیرسنمی؟ آجلیق اعتیصابی دا اوْن شاهییا دَیمز. قوللوغوندا نوْیمارکئتدهکی[11] تظاهراتیمیز دا، قورد کؤپکلرینین یۆگوردوگو باغیرتیلاریمیز دا، آلمان پوْلیسینین تظاهوراتا قاتیلان قیٛزلارین ساچلاریندان توتوب یئرده سۆروتلهمهلری ده دوردورمامیشدی شاهی. هامیسینی دووارا دۆزدولر. نوْیمارکئتده باتوم سینهمه گلدیگینده، صادیقین قیٛزیل کیتابی منه وئردیگی گۆن عاغلیما گلدی. بئیازیت مئیدانیندا، کۆللوکده[12]. قهوهخانا دئییردیلر. چایلاری سؤیلهمیش، بافرا سیغارینی[13] اوزاتمیش دالیسیجا دا قیٛزیل کیتابی[14] وئرمیشدی. سوْنرالاری اوْ کیتابی یازانین طیّاره سینین موْسکووایا دوْغرو اوچارکن هاوادا پاتلادیلاجاغینی، صادیقین یاخیلاجاغینی و ده تابوتونون اۆنیوئرسیتهنین اؤنوندن بئیازیتدا اؤیرنجیلر طرفیندن داشینماسینین یاساقلاناجاغینی بیلمیردیم داها. اوْ ایللر، اینانماق اۆچون ماهانا پئشیندهیدیک… دئییلدیکمی یوْخسا عؤمَر بیگ؟ آلمان پوْلیسینین ایکینجی باتوم ضربهسی باشیما یئنمیشدی. مینا، یئرده سۆروتلنهرک گؤتورولورکن باغیریر، فاشیزمی قارقیشلاییردی. هیتلرین نوهلری ها؟ کوْمونیست یوْلداشلارینا دئییردین بونو ها؟ اوْرا باخ!
احمدین، قان ایچیندهکی آغزینی بورنونو داشییانمایان سرسم گؤودهسی قوْلوما چیٛرپیلیب، ایچینده کیچیک ووْدکا بارداغی اوْلان بیرا بارداغیم الیمدن فیٛرلایینجا، اۆزومون اوْرتاسینا بیر یومروق ائندی. مۆزیک، عینی سۆرعتله داوام ائدیردی. عینی کاوبوی فیلملریندهکی کیمی ایدی. هامی هامینی یومروقلاییر، آجی وئرمکدن و آجی چکمکدن حظ آلیردی سانکی. احمد، یئرده قیٛورانیرکن آلمانلارا و آمریکالیلارا، آذربایجان تۆرکجهسی ایله، اؤز آنادیلی ایله سؤیوردو. دئمک سؤیوشلرین دادی، آنادیلین سیٛرریندا گیزلیدیر. سؤیمهنین، سؤیوشون کؤکو، ان جانلی گئنیمیزده گیزلیدیر دئمک. سؤیمک ده سئویشمک کیمی بیر شئیدیر. آنادیلینده اوْلمالیدیر. یوْخسا دادی اوْلماز!
قیٛرمیزی ایٛشیقلارین دوستاق آلدیغی هاوادا، احمدین الیندهکی ضامینلی پیٛچاغین پاریلتیسی دَیدی گؤزومه. کیشینین ساغ بؤیرونه گیریب چیٛخدی. گیریب چیٛخدی. یانیندا اوزانان کئفلی کیشی قیٛمیلدامادی دا. کیمسه متوجه اوْلمادی. ضامینلی پیٛچاغی الیندن قاپدیغیم کیمی جیبیمه آتدیم. قادین، احمدی قوْلوندان توتاراق قالدیردی: «راوس! راوس[15]!» دیٛشاری، البته! گؤرمهمیشدی مۆطلقاً. گؤرسه، بئله گیرردیمی احمدین قوْلونا! گیرردی. تام زامانی ایدی چۆنکو. بونو دا ایندی سیزه آنلادیرکن آنلاییرام. پهو!
پول کیفیم اوْرادا دۆشموش اوْلا بیلر. یا دا قادین ایکیمیزی ده سوْیوب یاتاغینا یاتیریرکن، شالواریمی سیٛییریب فیٛرلاتدیغی یئرده. اوْ آغ، اوزون تۆکلو یوموشاق درینین اۆزرینه دۆشموش اوْلا بیلر.
[1] . Kiel
[2] Grosse Freiheit
[3] Cologne
[4] Deutschland
[5] . مخدّر مادّهلره اعتیاد
[6] Hoh di internasiyonale zolidaritet
[7] Bahemer Ştrase
[8] Mülhaym
[9] Maynz
[10] . آلمانجا: ایکی قهوه لۆطفاً
[11] . Neumarket: آلمانین کؤلن شهرینده شهر مرکزینده بیر محله آدیدیر.
[12] . کۆللوک چوْخ مشهور قهوهخانا آدیدیر. ایستانبول بایازید مئیدانیندا ایستانبول اۆنیوئرسیتهسینین و صاحافلار چارشیسینین (کؤهنه کیتاب بازارینین) قارشیسیندا اوْلاردی.
[13] . بیر زامانلار تۆرکیهده یایغین اوْلان اوجوز سیغار آدیدیر.
[14] . «قیٛزیل کیتاب» مائو تسه تونگون کیتابیدیر. اوْ ایللر چین کۆلتور اینقیلابیندان سوْنرا چوْخلو گنج مکتبلی اینسان اوْخویاردی.
[15] Raus, raus!
ایکینجی بؤلوم اؤلومو گؤزلریندن گؤردوم - (روْمان – ایکینجی بؤلوم)


c: text/html

text:
۱۹۸۴ (میلادی)
میلادی ۱۹۸۴-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سکسن دؤردونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ دسامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین عۆضوو اوْلان اؤلکهلر شورینین دؤولت تروریزمینی پیسلهین قطعنامه قبول ائدیب.
- ۶ ژانویه - تۆرکیهده والیوتا مۆبادیلهسی سربستلشدیریلدی.
- ۵ دسامبر - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین عوضولری قانون پوْزولماسینا گؤره جزا نظرده تۇتان بئين الخالق مۆقاویله لايیحهسینی يئکدیللیکله قبول ائتمیشلر.
- ۳۱ اوْکتوبر - ایندیرا گاندی اؤز موحافیظهچیسی طرفیندن قتله یئتیریلدی.
- ۲۹ نوْوامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی بیر ایلده ۳۰۰٫۰۰۰ اتیوپیلینین آجلیقدان اؤلدوگونو رسماً آچیقلامیشدیر.
- ۲۹ دسامبر - هیندوستاندا اؤلدورولن باشباخان ایندیرا قاندینین یئرینه اوْغلو راجیو قاندی کئچدی.
- ۲۸ اوْکتوبر - چین کومونیست حزبی اؤلکهدهکی اقتصادی وضعیتی دوزلتمک مقصدیله آچیق ریقابته شرایط یارادیلاجاغینی بیان ائتدی.
- ۲۵ اوْکتوبر - هپاتیت ویروسو کشف ائدیلدی.
- ۱۹ نوْوامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی مأمورو انور ارقون٬ ویانادا ائرمنی سالدیرقانلارجا اؤلدورولموشدور.
- ۱۰ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایله واتیکان آراسیندا ۱۰۰ ایلدن چوْخ بیر آرادان سوْنرا دیپلوماتیک علاقهلر یئنیدن باشلادی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
افلاطون
آریستوکلس آدلیم پلاتون یوخسا افلاطون یونانجا: Πλάtwv، (اوخونوشو: Plátōn) (دوغوم:۴۲۸/۴۲۷ م.اؤ - ۳۴۸/۳۴۷ م.اؤ) اوچ بؤیوک فیلسوفلاردان و ایکینجی بؤیوک یونان فیلسوفو (سقراط، افلاطون و ارسطو). ایلک فلسفه یازیلاری افلاطوندان قالیر و اونو لاپ بؤیوک فیلسوف تاریخده یازیبلار.
یاشام
اشرافی و گوجلو بیر عائیلهده دونیایا گلدی و آتن شهرینده اؤیرندی. ایکی قارداشی وار ایدی. آتاسی اونا ان یاخشی موسیقی، ژیمناستیک، ادبیات و فلسفه اؤیرتمنی توتموشدو. فیثاغورث اونا چوخ بؤیوک تاثیر بوراخمیشدی. ۲۰ یاشیندان باشلایاراق سقراط مکتبینده سککیز ایل اوخودو. آتن میلت محکمهسی سقراطی اؤلومه محکوم ائتدی و سقراط محکمه امرینه اویاراق اؤزون اؤلدوردو.
افلاطون یازیب:
سقراط قاچماغی قبول ائتمهییب محکمه حؤکمون قبول ائدهرک سم ایچدی.
سقراط اعدام اولماقدان سونرا افلاطون آتن شهریندن کؤچدو. سیسیل آداسیندا قالیب و یئنیدن آتن شهرینه گلرک بیر فلسفی آکادمی قوردو.


text:
مشروطۀ اینقلابی اوُمت لیک ، رعییت لیک دن میللت لئشمۀ یۀ گئدن یوُللار( اوُچونجو بوُلوم )- آذرخش
- توضیحات
- منتشر شده در چهارشنبه, 16 مهر 1393 00:40
بو سیلسیلۀ مقالۀ دۀ مشروطۀ اینقلابی چاغیندا آرازین اوُتاییندان گئلیب اینقلابدا ایشتراک ائدن ؤطنداشلاریمیزین نقشینۀ و اوُنلارین صمیمی فداکارلیق ؤ گوُستریش لریندن کئسینلیکلۀ یاد اتمئلییک ، بونا گوُرۀ دۀ گئلن بوُلوملردۀ اوُ بوُیوک اینسانلاری عکس لری ایلۀ بیرلیکدۀ یاد ائدۀ جئییک ، چوُنکی آذربایجان میللتی اوُز شرفلی بوُیوک اینسانلارین هئچ زامان اوُنودمازلار.
کئچمیشین بیلمۀ ین میللت ، گئلۀ جئین تعیین ائدۀ بیلمز.
توُرکمان چای معاهیدۀ سیندن قاباق ایللردۀ ، هئلۀ آرادا هئچ بیر سرحد ، سینیر یوُخ ایکن، آذربایجانلیلار واحید بیر اوُلکۀ نین اهالیسی اوُلاراق طبیعی شئکیلدۀ اوُز آنا ؤطنلرینین ایستۀ دیکلری شئهرؤ کئند لرینۀ ؤ بوتون بوُلگۀ لرۀ آزاد سربست اوُلاراق. اقربالارینین گوُروشونۀ ؤ یا ، چالیشماق ، آلیش وئریش ، تیجارت ، بعضن دۀ تحصیل هدفی ایلۀ گئت گئل ائدیب ، حتی روسییۀ ؤ اوُرادان آوروپا اوُلکۀ لرینۀ دۀ سفرلرائدیردیلر، ألبتۀ کی اوُ گئت گئللر نتیجۀ سیندۀ دوُنیانین اینکیشاف تامیش شئهرلری ، آوروپا میللت لرینین حئیات سئوییۀ سی ، یئنی ؤ چئشیدلی سیاسی ، ایجتیماعی ، فرهنگی کوُلتور ؤ عنعنۀ لری ایلۀ دۀ تانیش اوُلوب ، ؤطنۀ گئلدیکدۀ اوُزائل اوُبالاریندا، شئهر ؤ کئند لریندۀ ظوُلم، جهالت جیناغیندا یاشییان اینسانلارا گوُردوکلریندن ، اوُیره ن دیکلریندن دانیشیب ، خالقی اوُیاندیرماقا جهد گوُستریردیلر.
معاهیدۀ دن اوُن ایللرسوُنرادا همان گئت گئللر، ایرتیباط لار داوام اتسۀ دۀ ، آنجاق زامان ـ زامان روُس تزار حاکیمییتی طرفیندن اوُنلارا چئتینلیکلر ؤ بعضن دۀ مانع لر توُرۀ دیلیردی ، نتیجۀ دۀ گئت گئللر یاواش ـ یاواش محدودلاشماقا باشلییر ، آنجاق بیرچوُخ اینسانلار أغربالارین گوُرمئگ اوُچون بعضن دۀ بیلۀ سووار ، موُغان ؤ باشقا قاچاق یوُللاردان گئدیب گئلیردیلر، بئلۀ لیکلۀ دۀ روس ایمپریاسی قوُزئی ـ گونئییۀ بوُلونموش آذربایجانی "روُس مالییۀ ؤزیری" ( ت . أ . کانکرین ) نین گوُستریشی ایلۀ چوُخدان آذربایجانی اوُزموستعمرۀ سینۀ چئویرمیشدی ؤ بئلۀ لیکلۀ دۀ قوُزئی ـ گوُنئی آراسیندا آیری سئچگیلیگ سیاستی نین چهرۀ سی قاباری شئکیلدۀ اوُزون گوُستریردی.
سوُنرالارقوُزئیدن، گوُنئییۀ قاییدیب گئلنلری آیری سئچگیلیک هدفی ایلۀ بیرمعنالی اوُلاراق مهاجیرلر آدلاندیریرلار! آنجاق ؤطنین اوُتاییندان بو تایینا قاییدیب گئلئنلراوُزلری ایلۀ بیرلیکدۀ آزادلیق مفوُرۀ سی ایلۀ دوُنیادا باش وئرمیش دئیشیک لیکلردن دانیشیب ؤ همدۀ آنا دیلیمیز آذربایجان توُرکجۀ سیندۀ یازیلمیش بعضی شعرکیتابلاری ویا حئکایۀ لر کیتابلارین گئتیریب توُپلومون ألینۀ چاتدیریب ، اوُنلارا حاکیم اوُلان ایستیبدادین ماهییتی نین نۀ اوُلدوقون ؤ آزادلیقین ، خاصییت لری حاققیندا یئنی معلومات لارلا تانیش اوُلمالارینا داها آرتیق یاردیم ائدیردیلر .
بواثرلرین خالقین ألینۀ چاتیب ؤ یا اوُ زامانین آدینلاری وسیلۀ سی ایلۀ ائولردۀ ، توُپلوملاردا اوُخونماسی گئریجی ، موُرتجع شریعتچیلرین ، ظالیم فئوداللارین هئچدۀ خوُشلارینا گئلن سوُزلر دئییردی ؤ حتی بعضن تام سَرت شئکیلدۀ اوُنون اوُخونماسین کفر، لامذهبلیک آدلاندیریب ، یاساق ائدیردیلر.
بو سبب لرۀ گوُرۀ آذربایجان میللتی نین یوُزلرجۀ آیدین، داهی اینسانلاری اوُلدوقو حالدا ، آنجاق ممالیک محروسۀ نین جنوب بوُلگۀ لریندۀ یاشییان ، عرب ، فارس ، لرُ، بلوُچ خالقلاری هم ساواد سیزلیق ؤ همدۀ توُرک دیلین بیلمۀ دیکلرینۀ گوُرۀ ، بئلۀ بوُیوک نعمت لر دن ؤ داهی اینسانلارین اثرلریندۀ یازیلمیش حقیقت لری نۀ اوُخوماقا ساوادلاری واریدی ، نۀ دۀ اوُخوسالاردا بئلۀ جهالت نئدنیلۀ اوُنون مفهومون ، معناسین اوُلدوقو کیمی درک ائدۀ بیلمیردیلر.
چوُنکی گئریدۀ ساخلانمیش بوُلگۀ لردۀ ایستۀ دیکجۀ موللا لارین مرثیۀ کیتابلاری ، آیت الکوُرسی مجتهیدلرین، روضۀ خوانلارین، فال بین لرین ، جادگرلرین جفنگییات لاری شیفاهی شئکیلدۀ مسجید لردۀ روضۀ خوانلیق لاردا اوُیدوروجو موعضۀ لرینۀ قوُلاق آسیب ، تاسوعا ، عاشورا گوُنلریندۀ باشلارینا سامان توُکوب پالچیق یاخیب ، اوُزلرین تاپدییب ؤ هئچ بیلمۀ دیکلری نئدنلر اوُچون ، زار ـ زار آغلییردیلار! ائلۀ بوردا دیرکی صابیر دئییر: آغلاماق کیشینی غئیرت سیز ائدر، نئجۀ کی آغلادی ایران اوُلدو.
روُسییۀ ؤ عثمانلیدا باشلانمیش کوُتلوی حئرکت لرین آیری ـ آیری ایئولوژولاری اوُلسئیدی دا، آنجاق بیرنقطۀ دۀ مشترک هدف لری وارایدی ، اوُهدف قورتولوش ، آزادلیق ،جهالتۀ سوُن قویماق، توپلومو دیسپوت تزارایمپریا سینین ؤعثمانلی سلطانلارینین جیناغیندان قورتارماق، دموکراتیک لائیک حاکیمییت قوروب دوُولتی خالقین اوُز ألینۀ تاپشیرماق ایدی، بوعقیدۀ ؤ هدف همان دوُراندا هم روُس میللتی ؤ همدۀ گئنج توُرکلرین باشدا گئلن هدف لریندن ایدی .
بئلۀ لیکلۀ باشلانماقدا اوُلان رئنسانس یا( یئنیدن دوُغوش) پروسئسی توُپلومولاری عصرلرین قارانلیق جهالت دوُوروندن قورتارماق ، جامعۀ دۀ یئنی دوُزن قوُرماق، اینسانلاری خرُافاتدان ، شریعت چیلرین اوُمت ، رعیت زنجیرلریندن خیلاص ائدیب میللت لئشمۀ یۀ دوُغرو یولون آچیلماق ایدی . بودا جامعه نین اساسی نین دئیشمۀ سی ؤ دموکراتیک قانونلارین حئیاتا کئچیریلمۀ سی ایلۀ مومکون اوُلا بیلردی .
روُسیۀ دۀ 1905 ینجی ایلدۀ باشلانان اینقلاب بیرسیرا نئدنلرۀ گوُرۀ مغلوب اوُلور، ؤ اوُن مینلرلۀ اینسانلارین قانی توُکوُلور، آنجاق موجادیلۀ ترک ائدیلمۀ دن ، یئنی دن ؤ گیزلی ؤ بعضن دۀ آشکار شئکیلدۀ داوام ائدیر. روس اینقلابی ایلۀ همزامان اوُلان مشروطۀ اینقلابی، آیری ـ ایری ایدۀ ئولوُزیلاری اوُسئیدی دۀ هئر ایکیسی دیسپوتیزمۀ قارشی اوُلدوقونا گوُرۀ فیکیری باخیمدان بیر بیر لریندن ایلهام آلیردیلار، باکی شئهری نفت معدنلرینین مرکزی اوُلماقلا ، گوُنئیدن گئدیب نفت معدنلریندۀ چالیشان ایشچیلرین بوُیوک تعدادین گوُنئیلی لر تشکیل وئرمئکدۀ ایدیلر.
بوسببدن 1905 روس اینقلابی مغلوبییتۀ اوُغردیقدان سوُنرا موبارزۀ داوام ائدرئکن ، گیزلیدۀ آشکاردا چئشیدلی پارتیلر قوُروب فعالییت گوُستریردیلر،اوُنلاردان أن اوُنئملیسی باکیدا قوُرولان (سوسیال دموکرات پارتیسی)ایدی کی اوُندان ایلهام آلیب گوُنیدۀ تبریزدۀ قورولان شعبۀ سی ایجتماعیون عامیون یا (مرکزغیبی)آدلی اینقلابی تشکیلات ایدی ؤعلی مسیو باشدا اوُلماقلا ستارخان باقرخان ، حئیدر عمواغلو، بشیرقاسی اوف ، حسین سرابی ، سوچی میرزۀ ، قارا داداش ، رسول صدقیانی، حاج علی درمان ساتان (دوافروش) ؤچوُخ سایدا دموکرات ، آذربایجان قاباجیللارینین بیرلیگی ، همفکیرلیکلری ایلۀ قوُرولوب فعالییت ائدیردیلر.
مرکزغیبی نین اینقلابی فعالییت لری محمدعلی شاه ؤ اوُنون آرخاسیندا دوُران دوُشمان لارینا ؤ روس ، اینگیلیس ایمپریالیست لرینین توُطئۀ لرینۀ ؤ جینایتلرینۀ قارشی موجادیلۀ اتمئکلۀ یاناشی آذربایجان توُپلومونون اوُیانیشی یوُلوندا تام جیددیت لۀ داوام ائدیردی اوُمت لیگی ، رعیت لیگی آددیم آددم آرخادا قوُیوب، میللت لئشمۀ پروسئسی عملی شئکیلدۀ گوُن بۀ گوُن اینکیشاف تاپیردی.
اوُچونجو بوُلومون سوُنو ـ آردی گئن بوُلومدۀ . آذرخش ــ 6 / 10 / 2014
(پیش بینی "جلیل محمد قلی زاده" بنیان گذارروزنامه « مولا نصرالدین» در شماره 25 سال 1908 ) اگربا این نیروی مخرب جامعه و تاریخ کهن ( یعنی روحانیون) تسویه حساب نشود ، خواه انقلاب مشروطه بشود یا نشود ، این میکروبها میمانند ، و من میترسم در آینده نزدیکی چشم بازکنید و ببینید ، هشت صد مولا یکجا خلق شده ، مولا همه امور مملکت را بدست گرفته، همه ثروت شما را برباد داده، شما را به امان خدا سپرده ، و افسارتان را به بیگانگان رها کرده !!!


text:
فولرتوندهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو
فولرتوندهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: California State University, Fullerton, فارسجا: دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در فولرتون)آمریکانین فولرتون، کالیفرنیا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. فولرتوندهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو ۱۹۵۷ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فولرتوندهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[File:Titans_ivy_topiary.jpg|


text:
اینک
اینک یادا او اؤکوزو [ Bos taurus taurus] Error: {{Lang-xx}}: text has italic markup (help) (یاریم نؤوونون دیشیسی) - بوشبوینوزلولار فسیلهسینین اصل اؤکوزلر جینسینه عایید یاریم نؤع.
اینک چیفتلیک (مزرعه) اطراف موحیط اۆچون چوْخ بؤیوک گرگینلیک یارادیر. بۇ بارهده بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین علم و اجتماعی ماراقلار مرکزین معلومات وریر. بیرینجیسی، ات امالی صنایعسینین منفی نتیجهلریندن بیری مشهلرین محو ادیلمهسیدیر. آمازون جنگللیکلرینده اوّللر مؤوجود اوْلان ساحهنین تقریباً ۷۰ فایزی ایندی ایریبوینوزلو مال-قارا اۆچون اوْتلاق کیمی ایستیفاده ائدیلیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا ات امالی آماچله حئیوانلارین یملهنمهسی اۆچون بجریلهن قاریغدالینین ۸۰ فایزی، سویانین ۹۰ فایزی و تاخیلین تقریباً ۷۰ فایزه یاخینی مسرف اوْلونور. ایکینجیسی، کند چیفتلیک (مزرعه) حئیوانلاری پلانتده بۆتون ایچمهلی سویون ۵۸ فایزینی منیمسییر، بئله کی، بیر لیتر سودون اۆرتیم (تولید)ی اۆچون ۹ لیتره یاخین سو صرف ائدیلیر. بۇ حئیوانلار بیرده اروزییا حاللارینین ۵۵ فایزینه، پستیسیدلردن ایستیفاده حاللارینین ۳۷ فایزینه سبب اوْلور. اینکلر قلوبال ایستیلشمهیه گتیریب چیخاردان بوخار قازلاریندان بیری اوْلان متان بوراخیر. البته، صنایع ساحهلری ده متانین منبعیدیر، لاکین ایریبوینوزلو حئیوانلارین پایینا بۇ جور ضررلی توللانتیلارین ۳۷ فایزه قدری دوشور.
و ده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کند چیفتلیک (مزرعه) نازیرلیینین معلوماتینا اساساً، اؤلکهدهکی مال-قارا هر ایل ۶۰ میلیون توندان چوْخ پیین اۆرتیم (تولید) ادیر. بۇ ایسه اینسانین حیات فعالیّتیندهکی توللانتینین میقداریندان ۱۳۰ دفعه چوْخدور. بیر نئچه ایل اوّل بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی بئله بیر هسابات درج اتمیشدی کی، اینکلر آتموسفره عمومیلیکده گؤتورولموش اوتوموبیل نقلیاتیندان داها چوْخ ضرر وریر.
بۇ ساحهده اینکلرله دیگر هچ بیر او حئیوان یاریشا گیره بیلمز. عالیملرین فیکرینجه، یر کورهسینده مؤوجود اوْلان۱،۵ میلیارد اینک قلوبال ایستیلشمهیه سبب اوْلان بۆتون بوخار قازلارینین ۱۸ فایزینین آیریلماسینا گتیریب چیخاردیر. گوبرهلرین اۆرتیم (تولید)ی و اتین حاضیرلانماسی اۆچون ایستیفاده ائدیلن یاناجاغین یاندیریلماسی ایسه دونیاداکی کربون قازلارینین ۹ فایزینی تشکیل ادیر. اینیین بوراخدیغی قازلار و پیین عمومیلیکده آتموسفره دۆشهن متانین ۱/۳-نی تشکیل ادیر کی، بۇ دا یر کورهسینی کربون قازیندان ۲۰ دفعه تز قیزدیریر.
گؤرونتولردَییشدیر
Eringer and Simmentaler on alp pasture (Engstligenalp) Category:Transhumance in the alps
Her Daily Duty, by Frank Matsura, 1907
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- اینسان اۆچون ان تهلوکهلی حئیوان Archived 2012-01-06 at the Wayback Machine.


text:
شفیلد
شفیلد شهری ( اینگیلیس دیلی: Sheffield) بؤیوک بریتانیاده یورک شایر اوستانینده اولور.اینگلیسین قوزئی طرفینده یئرلشیب.ان گؤی و یاشیل و امنیتلی شهر بریتانیاده آدلانیب.
شفیلد[دَییشدیر]
آدیلیم شفیلد بیلیم یوردو 1987-جی میلادی ایلده آچیلدی و دۆنیادا آدلیم بیر بیلگیلر یوردو اولور.تایمز بو بیلیم یوردون 20 اینجی بریتانیاده بیلیر.ویریجین بو بیلیم یوردون یاخشی بیر بیلیم یورد هامی اۆچون بیلیر.
شفیلد یونایتد فوتبال کلوبو و شفیلد ونزدِی فوتیال کلوبو بو شهرده اولور.
شوکوموشون فیلم یغینجاقی بو شهریده اولور و ایلده اوشاقلار اچون فیلم جشنواره سی بو شهریده اولار.


text:
«آذربایجان گنج عاشیقلاری»نین عمومی گؤروشو طنطنهلی کئچدی(شکیللر)
«آذربایجان گنج عاشیقلاری»نین سازلی سؤزلو عمومی گؤروشو دی آیینین۱۶سی پنجشنبه گونو ساعات ۱۷٫۰۰ده تهرانین «مهر مدنیت سارایی»ندا طنطنهلی کئچدی.
«مهر مدنیت سارایی» و «صابر ادبی انجومنی»نین قارشیلیقلی امکداشلیغی ایله کئچیریلن بو تدبیرده آذربایجان عاشیق صنعتینین گؤرکملی نمایندهسی اوستاد ایمران حیدریدن ده تجلیل ائدیلدی. مراسیمده تانینمیش بستهکار محمد رضا درویشی و گؤرکملی ادبی شخصیت دوقتور حسین صدیق(دوزگون) عاشیق صنعتی و اونون اینجهلیکلری حقده چیخیش ائتدیلر. «صابر ادبی انجومنی»نین بو تدبیرله علاقهدار یایدیغی بیانیه انجومنین نومایندهسی طرفیندن اوخوندوقدان سونرا، انجومنین اداره هئیتی عضولریندن حسین طهماسبپور (شهرک) و اکبر صالحی (قاداش) اؤز شعرلریندن مجلیس اشتراکچیلارینا اوخودولار.
بیر چوخ آذربایجان ادبی مدنی شخصیتلری، شاعر و یازیچیلاری و عاشیقلارینین اشتراکی ایله کئچیریلن بو تدبیرده اوستاد ایمران حیدری و شاگردلری و چنگیز خانزاده موسیقی آموزشگاهینین اؤیرنجیلری اؤز باجاریقلی و گؤزل ایفالاریلا اشتراکچیلارین گئنیش رغبتینی قازادیلار.
تدبیرین سون حصهسینده یئنه ده اوستاد ایمران حیدری اؤز اعجازکار بارماقلاریلا سازین تئللرینی دیله گتیردی و نهایت ادبی مدنی درنکلر نومایندهلرینین صحنهیه چیخماسیلا تدبیر سونا چاتدی.
تدبیرین آپاریجیسی «صابر ادبی انجومنی»نین عضوی و «ادبیات سئونلر» تلگرام گروهونون مدیری جناب کریم قربانزادهایدی.
بو تدبیردن چکیلن شکیللری حؤرمتلی اوخوجولارا تقدیم ائدیریک. شکیللر «ادبیات سئونلر» تلگرام گروهوندان آلینیبدیر(شکیللری پایلاشانلار: یوسوف اوغلو – ائلدار محمدزاده صذیق):


text:
بالیستیک راکت
بالیستیک راکت (اینگیلیسجه: ballistic missile، فارسجا: موشک بالستیک) بالیستیک یولونو بیر یوخسا نئچه باشلیغی داشییاراق گئدن بیر راکت نؤوعودور. بو سیلاحلار نیسبی قیسا دؤنملرده هیدایت اولونور و اوچوش مسافهسینین چوخونو یاناجاقسیز گئدیر. کیچیک مسافهلی بالیستیک راکتلر یئرین آتوموسفری اۆزۆنده گئدیرلر، آمّا قارّه آراسیندا بالیستیک راکتلر آتوموسفرین اۆزریندن گئدهرک مقصده چاتیرلار[۱] .
کئچمیشی[دَییشدیر]
میلاددان سونرا ۱۴-جو یوز ایلده چینده مینق ایمپراتورلوغو دنیز گوجلری ایلک بالیستیک راکتی ایشلتدیلر. ۱۹۳۰ - ۱۹۴۰ ایللرینده نازی آلمانلیلار وی۲ (V2) راکتینی دۆزلتدیلر. بیلیم آدامی ورنهر فون براون وی۲ راکتینی دوزلدن قروپون باشچیسی اولاراق تانینیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ اینگیلیسجه ویکیپدیا


text:
نوستالژی… «دئنه خانُم اجازه، با خواهرم کار دارم»
– خانیم ایجازه بیرونوموز وار؟
معلیمیمیز باشینین ایشارهسیایله «گئت» دئدی. کیلاسین قاپیسینا جان آستا- آستا، ادب- أرکانلا گئتدیم. ائلهکی قاپیدان ائشییه چیخیدیم تو دابانا سالونون او باشیناجان قاچدیم. هؤروکلریم مندن قاباق قاچیردیلار. هر هاردان ایدی گرک باجیمدان میداد آلاردیم. کیفیمین بور- بوجاغینی نه قدر قوردالامیشدیم، میدادیمی تاپا بیلمهمیشدیم.
سوّم کیلاسینین قاپیسینا یئتیشنده، تؤوشهییردیم. کیلاسین قاپیسی آچیقایدی. پایالی قارا تاختانی قاپینین قاباغینا قویموشدولار. تاختا بوتؤولوکله قاپینین قاباغینی توتموشدو. خانیم ریاضینین سسی گلیردی. آذرمیدخت مدرسهسینین لاپ اوجا بوی معلیمیایدی خانیم ریاضی. پاچاگشاد شالواری قارا تاختانین آلتیندان گؤرونوردو. باشیمی أییب، تاختانین آلتیندان باجیمین کیلاسینا کئچدیم. دینمز- دانیشماز باجیما ساری گئتدیم. هله ده یادیمدادیر. اوچونجو ردیفده کی نیمکت ده اوتورموشدو باجیم. سسیمی قیسیب، آستاجا «میدادیمی تاپا بولمورم. منه میداد وئر» دئدیم. باجیم منه قولاق وئرمیردی. گؤزو قالمیشدی منیم آرخامدا. یئنیدن «منه میداد وئر» دئینده، بیر أل قولاغیمدان یاپیشیب بوردو. قولاغیم بتردن اینجیدی هم ده قفیلدن عجیبه بیر ایستی باسدی قولاغیمی. کیلاسین قیزلاری بیردن بیره گولدورلر. منه ائله گلدی کی باجیم دا قیزلارا قاریشیب گولدو. خانیم ریاضی منی قارا تاختانین قاباغینا آپاریب، بم سسیایله امر ائله: «گئت ائشییه، قاپینی دؤی، دئنه خانم اجازه، با خواهرم کار دارم» اگر من اجازه وئرسم، اوندا گئدیب باجیوا هر نه سؤزون وار دئییرسن.
آغلاماغیم توتموشدو. خانیم ریاضیدن، قیزلارین هامیسیندان، باجیمدان بئله زهلهام گئتدی. آمما اؤرهییمده دئدیم: «اونلارین آجیغینا قویمییاجام بیر قطره ده یاش گؤزومدن دامسین.»
قارا تاختانین آلتیندان کریدورا چیخدیم. قولاغیم هله گؤینهییردی. قاپیلارین هر ایکی تایی کیلاسین ایچینه دوغرو آچیلمیشدی. قالدیم هانسی قاپینی دؤیوم. گئنه أییلیب، تاختانین آلتیندان ایچری گئچدیم. بارماغیمی قاوزاییب، دئدیم: «خانیم ایجازه»، قاپیلارین آچیق تایینا اشاره ائلهدیم. سونرا لال اولدوم. خانیم ریاضینین دئدییی سؤز یادیمدان چیخمیشدی. نه قدر چالیشدیم یادیما دوشمهدی. آخیر کی خانیم ریاضی اذن وئردی باجیمین یانینا گئدیب، اوندان میداد ایستهدیم. باجیم کیفیندن میدادی چیخاردیب منه وئردی. اؤز پرچمی میدادیم ایدی منه وئرمیشدی. میدادی آلیب، تاختانین آلتیندان کریدورا چیخدیم. اؤز کیلاسیمیزین یئرینه مدرسهنین توالتینه ساری قاچدیم. گؤزومون یاشی بورنومون سویونا قاریشمیدی.
رقیه کبیری


text:
پیتر دی میچل
پیتر دی میچل (اینگیلیسجه: Peter D. Mitchell) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۹ سپتامبر ۱۹۲۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۱ ایل عومر ائلهییب و ۱۰ آوریل ۱۹۹۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. پیتر دی میچل کمبریج بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ادینبروق بیلیمیوردودیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter D. Mitchell»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پیتر دی میچل گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
مسینا فوتبال کولوبو
مسینا فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: A.C.R. Messina) بیر فوتبال کولوبودور. Serie D دَستهسینده موسابیقه آپاریر.
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Impianti superiori a 7500 Archived 21 July 2011 at the Wayback Machine. osservatoriosport.interno.it
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«A.C.R. Messina»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده مسینا فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[بؤلمه:۱۹۵۴ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده


text:
اتلتیکو پارانائنزه فوتبال کولوبو
اتلتیکو پارانائنزه فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Clube Atlético Paranaense) بیر فوتبال کولوبودور. Campeonato Brasileiro Série A دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۴۲٬۳۷۲ نفرلیک ارنا دا بایشادا ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clube Atlético Paranaense»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اتلتیکو پارانائنزه فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یابقو
یابقو (اسکی تۆرکجه: ) قدیم تۆرک ائللرینده رۆتبه٬ عۆنوان.
ایشلنمهدَییشدیر
دؤولتده خاقاندان سوْنرا بیرینجی شخص یابقو ساییلیردی. یابقونون اهمیتینه گؤره حاکیمیّتدهکی نسلدن یابقو تعیین ائدیلیردی؛ اؤرنک اۆچون بۇمین خاقان زامانیندا قارداشی ایستمی خاقان یابقو ایدی. آنجاق بۇنونلا بیرلیکده یابقو تاختین واریثی دئییلدی٬ ولیعهد وظیفهسیندن آسیلی اوْلمایاراق «تیگین» آدلانیردی.
قایناقلاردَییشدیر
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yabqu»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱ آقوست ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۱
۱۱ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۱/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/رویدادلار
- ۱۰۵۵ - تئودورا٬ بیزانس ایمپیراتورلوغونون تختینه اوْتوردو. مقدونیهلیلر خاندانینین سوْن شاهی اوْلاجاق ایدی.
- ۱۴۵۴ - بؤیوک ایستانبول یانغینی.
- ۱۸۶۱ - آلاباما٬ بیرلشمیش ایالتلردن آیریلدی.
- ۱۸۷۸ - سۆد ایلک دفعه شۆشهلنهرک ساتیلدی.
- ۱۸۸۵ - لورد کرزن٬ اینگیلیس سیاستچیسی٬ ۱۹۰۵-۱۸۹۸ آراسیندا هیندوستان گئنل والیسی و ۱۹۲۴-۱۹۱۹ آراسیندا بیرلشمیش شاهلیق خاریجی ایش باخانی٬ آنادان اوْلدو.
- ۱۹۰۵ - مصطفی کمال ساواش آکادمیسیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.
- ۱۹۲۱ - بیرینجی اینؤنۆ ساواشینین سوْنو. یۇنان قوْشونلاری گئری چکیلدی.
- ۱۹۲۷ - تۆرکیه جومهوریتی ایله آلمان آراسیندا تیجارت و ایقامت آندلاشمالاری ایمضالاندی.
- ۱۹۲۹ - تۆرکیهده اسکی یازیلی کیتابلاری یئنی حرفلره چئویرمک اۆچون دیل انجۆمنی بۆنیهسینده بیر کومیسیون قۇرولدو.
- ۱۹۴۳ - قیزیل اوْردو٬ ایستالینقراد مۆحاصیرهسینی قیردی.
- ۱۹۶۹ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ساغلیق باخانی لوتر تری٬ جیغالانین ساغلیغا ضررلی اوْلا بیلهجگینه داییر ایلک راپورتو یایینلادی.
- ۱۹۷۲ - دوْغو پاکیستان٬ بنقلادش اوْلدو.
- ۱۹۹۹ - تۆرکیه جومهوریتینین ۵۶-جی دؤولتی قۇرولدو؛ دموکراتیک سوْل حزب آزینلیق دؤولتی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
جیو چایی
جیو چایی (اینگیلیسجه: Jiu River، فارسجا: رود جیو، آلمانجا: Jiu (Fluss)، ایتالیاجا: Jiu (rivière)، عربجه: جيو، تورکیه تورکجهسی: Jiu Nehri) رومانی اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۳۳۹ کیلومتر دیر. بۇ گۆن جیو چاییندان ثانییهده ۹۵ متر مکعب سۇ آخیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جیو چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jiu River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
پلهلری ایکی ـ بیر چیخیردی. بئشینجی قاتدا دایاندی. باشماقلارینی چیخاردا ـ چیخاردا، قاپینی دا آچدی. ایچری گیردیکده چانتاسینی بیر یانا بوراخیب، اجاق باشینا گئتدی. خانیمی ائوده دئییلدی. اونون ایش یئریندن دؤنهجک واختینا ایکی ساعات قالیردی هله. ایکی یومورتا پیشیریب، ایچیمی گمیرن جاناواری ساکنلشدیردیکده، چیخاجاغام دئیهرک، ال آتدی سویودوجونون قاپیسینا. دونن خانیمینین تاپشیردیغی چؤرک و یومورتا یادینا دوشدو. بوش سویودوجونون سویوق نفسی هئچ ده خوشا گلیم دئییلدی. ایستهدی قاییتسین، یادینا دوشدو قلیان آلتی یئرینه اداره ده بیر بیسکیوئت یئمیشدی. بیر شئی یئمهسم، گئجهیه کیمی آجیمدان اؤلهرم میزیلدادی.
آخشاملار بازار آغزیندا بیر آیری شرکتده حسابدارلیق ائدیردی. ایش یییهسی قارا قاباق بیر کیشیایدی. گئجیکمهیه امکان یوخایدی. آج با سوسوز پلهلری ائندی. قوللاری یانیندان آسیلیردی. آوتوبوسدا آجلیغینا رغماَ نئچه دیقهلیک گؤزونو قیزدیرماغا امکان تاپدی. دوز ساعات بئشده اؤزونو یئتیردی شرکته. هله گئجیکمهمیشدی شوکرو وارایدی. یوخسا ایت اخلاقلی بو آدامین آتماجالارینا دا دؤزمهلیایدی.
ماسانین اوستونده استکانین چایی سویوموشدو. ایشدن چیخاندا توکان ـ بازار آچیق اولسایدی قیزینین گرهیی اولان مکتب لوازماتینی آلاردی. هر نئچه دیقهدن بیر قارشیدا کی ساعاتا باخیردی. بو زهر ده کی هئچ ترپنمک ایستهمیر سانکی. هاچان دوققوز اولاجاق گؤرهسن؟
آیاغینی سکییه قویدوقدا، سیر- صفتینی سویوق یوز یئردن سانجدی. قار کولک آداملارین آیاغی کسیلدیکجه قودوروردو. ائله بیل شهرده حکومت دییشیر. بیر آرالیق ایتی باخمایاراق هاوانین سویوغونا، آرخین قیراغینداکی زیبیللری بیر ـ بیر یوخلاییردی. ایکی گون بوندان اول، ائوه یئتیشدیکده، یئنیجه اون یاشینا گیرمیش قیزی نظامی کوماندانلاری یامسیلایاراق، اوندان رسم کاغیذی و بویالی مدادلار ایستهمیشدی. ایندی ده یقین کی اوتوروب، گؤزون تیکیب قاپییا و آتاسینین الی دولو ایچری گیرمهسینی گؤزلهییر. چوخ آختاراندان سونرا بیر توکان تاپیب، تاپشیریلمیش شئیلری آلدی. سونرا دریندن بیر نفس آلیب، آرخایینجاسینا دوراغا ساری یئریدی. هله دوراغا یئتیشمهمیشدی کی آوتوبوس یولا دوشدو. آرخادان ال ائلهسه ده ساخلامادی، گئتدی.
گئجه و سویوق ال ـ اله وئریب، آداملاری خیاوانلاردان قووماقدایدی. چارهسیزلیکدن تاکسییا مینمک قرارینا گلدی. بیر آزدان تاکسینین ایچینده اوتوروب، ایلیق هاوانین ییرغالاریندا یاتار ـ یاتماز کیمی والایلاییردی. شوفر اورتا یاشلی بیر کیشیایدی. تئز ـ تئز و بعضاَ ده گرهکسیز ـ گرهکسیز دنده دییشیردی. اولوب قالان ماشینلارین آراسیندان گاه ساغا، گاه سولا دورتولوب، ایرهلیلهییردی.
اوچ یولون باشینا یاخینلاشیردیلار. اوردا فرعیدن چیخماق ایستهین باشقا بیر ماشین اونلارین گلیب کئچمهیینی و یولون آزاد اولماسینی گؤزلهییردی. بئش ـ اون ثانیه چکمهدن یئتیشدیلر اوچ یولون آغزینا و فرعی یولا دؤنمک ایستهدیلر. اؤنجهدن دایانان ماشینین شوفری غضبلنهرک دئدی:
فرعییه دؤنهجکدین ایهر، بس نییه راهنما چراغینی یاندیرماییرسان؟ اوندا بیر بئله دایانیب، گئجیکمزدیم.
شوفر الیمدن گلیر دئییب، یولونا دوام ائلهدی.


text:
ترانسنیستریا
ترانسنیستریا (ترانسنیستریا مولدوو جومهوریتی) — (مولداو دیلی: Peпyблиka MoлдoBeHяckэ HиcTpяHэ / ، روس دیلی: ПpидHecTpóBckaя MoлдáBckaя Pecпýблиka ، اوکراین دیلی: ПpидHicTpoBcbka MoлдaBcbka Pecпyблika. مولداوی داخیلینده بیرطرفلی شکیلده موستقیللیینی اعلان ائدن ده-فاکتو بیر جومهوریتیدیر. اؤز سیاسی قورولوشو، مجلیسی، اوْردوسو، پوْلیسی و پوچت سیستمی اوْلان بۇ اراضی بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینا عضو اوْلان هئچ بیر دؤولت طرفیندن تانینماماقدادیر. بۇ اراضینین موستقیللیینی یالنیز جنوبی اوستییا، داغلیق قاراباغ جومهوریتی و آبخازییا کیمی قوندارما جومهوریتیلار تانیییر.
بۇ بؤلگه اؤزونون آنا یاساسینی، بایراغینی و دؤولت هیمنینی قبول ائتمیشدیر.
سیلاحلی قوهلر[دَییشدیر]
۲۰۰۷-جی ایلدهن اعتباراً ترانسنیستریا سیلاحلی قوهلری ۴۵۰۰-۷۵۰۰ آراسی عسگردن عبارت اوْلماقلا، تیراسپل، بندر، ریبنیچا و دوبیساری موتواتیجی پیادا بریقادالارینا بؤلونموشدور. بۇ حربی بیرلشمهلرین تابئلیینده ۱۸ تانک، ۱۰۷ زیرئهلی تکنیک، ۷۳ توفنگ، ۴۶ عدد هاوا هوجوموندان مۆدافیعه قورغوسو و ۱۷۳ عدد تانک علیهینه مۆدافیعه قورغوسو مؤوجوددور. حربی هاوا قوهلری ایسه ۹ می-۸ت، ۶ می-۲۴، ۲ می-۲ هئلیکوپتئرلریندن و آن-۲-نین مۆختلیف طیّارهلرینین آن-۲۶ و یاک-۱۸ موْدللریندن فورمالاشمیشدیر.
اجتماعی قورولوش[دَییشدیر]
Kateqoriya:Tanınmamış dövlətlər
اؤلکهده ۱ مئی رسمی بایرامدیر و غیری-ایش گونو ساییلیر. ۲ مئی ۲۰۰۹-جو ایلده کئچیریلهن رئفئرئندومدا اؤلکه اهالیسینین ۹۹،۶ %-i سوسیالیست ایدارئتمه سیستمینین ساخلانیلماسینا، یالنیز ۰،۴ %-i ایسه دییشدیریلمهسینه سس وئرمیشدیر.
اؤلکه باشکانی هم ده سیلاحلی قوهلرین عالی باش تاخیمیدیر. ۲۰۰۴-جو ایلده حیاتا کئچیریلهن سیاهییاالمایا گؤره اؤلکهده ۴۰۹۶ قاقاوز و ۱۶۸۷۶۸ روسلار واردیر. اهالینین اکثریتی گنج پارتیزان و ایشچی قوهلرینده عسگر کیمی فعالیّت گؤستریر. بونا گؤره ده اؤلکهده هر ۳ شخصدن بیری عسگردیر.
اؤلکهنین سیاسی رمزلری لنین و کارل مارکسدیر. اؤلکهده ۳ جور مااش سیستمی واردیر. بونلار: یۆکسک درجهلی، اوْرتا درجهلی و آشاغی درجهلی دؤولت مأمورلاری اۆچون نظرده توتولان مااش سیستملریدیر. خالق عسگرلری آشاغی درجهلی دؤولت مأمورلاریدیر. ایدارئتمه و قوهلرده چالیشان عسگرلر ایسه اوْرتا درجهلی دؤولت مأمورلاریدیر. دؤولت ایدارئتمهسینده چالیشانلار ایسه یۆکسک درجهلی دؤولت مأمورلاری حساب اوْلونور. بۇ ۳ مااش سیستمی آراسینداکی مااش فرقی ایسه چوْخ آزدیر.
بۆتون تورپاقلار دؤولته مخصوصدور. بۆتون بینالارین تیکینتیسینی دؤولت حیاتا کئچیریر و دؤولتدن باشقا هئچ کیمین بونا ایختیاری یوخدور. اؤلکهده ۱۷-۳۵ یاش آراسی هر کس گنج پارتیزان قوهلرینین عسگری حساب اوْلونور. سیندیکاتلارلا علاقهسی اوْلان شخصلر ایسه ایشچی قوهلرین عسگری حساب اوْلونور. اؤلکه اراضیسینده یالنیز بیر بیلیم یوردو مؤوجوددور و بۇ بیلیم یوردوده عسگرلر و یۆکسک درجهلی مأمورلار حاضیرلانیر. بلدییه ریسلری باشکان طرفیندن تعیین اوْلونور. اؤلکهده سوسیالیزم علیهینه چیخان شخصلر اؤلکهدن قووولور و وطنداشلیقدان چیخاریلیر.
اؤلکهده ایشسیزلیک ۰،۳%-ا برابردیر. اؤلکهده مارکئت کیمی کیچیک ایش یئرلری بئله دؤولته مخصوصدور. اؤلکه عرضیسینده هئچ بیر خاریجی فیرما یوخدور.
سیاسی قورولوش[دَییشدیر]
اؤلکهده ایکیپارتییالی سیستم مؤوجوددور. مجلیسده پارتییالارین تمثیل اوْلونما سایی اوّلجهدن بللی اوْلونموش قایدادا حیاتا کئچیریلیر. بۇ قایدایا اساساً مجلیسده سوسیالیست پارتییا اۆچون ۴۰، سوسیال-دموکراتیک پارتییا اۆچون ۵، بۇندان علاوه سیندیکاتلارین تمثیلچیسی اۆچون ۱، حربیچیلرین تمثیلچیسی اۆچون ۲، اجتماعی تشکیلاتلارین نمایندهلری اۆچون ایسه ۳ یئر مویینلشدیریلمیشدیر. تمثیلچی و نمایندهلر مجلیسده ایشتیراکلارینا باخمایاراق سس حۆقوقونا مالیک دئییلدیرلر. مولداوی بۇ ارازینی اؤز داخیلینده موختاریت حساب ائتمهسینه باخمایاراق ترانسنیستریا بونو قبول ائتمیر. بونا گؤره ده اؤلکه خاریجی مسئلهلرده موستقیل حرکت ائدیر.
ایدارئتمه واحیدلری[دَییشدیر]
رایونلار[دَییشدیر]
- کامنکا (KáMeHka، کامئنکا)
- دوبیساری (Дyбoccápы، دوبوسساری)
- قریقوریوپول (Гpиropиóпoлb، گریگوریوپول')
- ریبنیچا (PыбHицa، ریبنیتسا)
- سلوبودزییا (Cлoбoдзéя، سلوبودزئیا)
بلدییهلر[دَییشدیر]
- بندر (БeHдépы)
- تیراسپول (Tиpácпoлb)
قایناق[دَییشدیر]


text:
استاد باریشماز در دیدگاه آقای محرم پریزاد (سورگون)(شاعر، محقّق، نویسنده، زبان شناس و بازنشسته فرهنگی نقده)
یا حق
خاطیره لر
او زمزم دیر، قاریشماز
باطل ایشه، ساریشماز
حیدر حقّین دیلی دیر
حَق ناحَق له، باریشماز.
«سورگون»
من سایین اوستاد باریشمازی علمی، ادبی چالیشمالاریندا و اونون هر نه یه درین باخیشلی و اؤزونه مخصوص بیر سبکه مالیک اولان و بوتون اینجه لیک لری گؤرَن بیر عاریف شاعر، آراشدیریجی، دیلچی، لؤغت شناس، فولکلور شناس، مثنوی شناس و بیر باجاریقلی اینجه صنعت یارادیجیسی اولدوغونو اؤز حددیمجه تانییرام اما، بو باره ده هئچ نه سؤز آچمامالییام چونکو سالون دا شرفِ حضورلاری اولان عالیم لر اطرافلی معلوماتلار وئره جک لر. اوستادین بو ساحه لر ده دریندن چالیشمالاریندان علاوه اونون خصوصی یاشاییشی و اؤزونه مخصوص دونیا باخیشی دا، دیققتلری چکن دیر.
من تکجه بیر نئچه خاطره نی چاتدیرماغا کفایتلنه جم:
گونش ایلی


text:
نیتروژن تریکولورید
نیتروژن تریکولورید (اینگیلیسجه: Nitrogen trichloride، روسجا: Tpиxлopид aзoTa، عربجه: ثلاثي كلوريد النتروجين) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی و مایع حالتینده تاپیلار.نیتروژن تریکولورید نیتروژن بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی −40 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nitrogen trichloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده نیتروژن تریکولورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
احمد حرامی داستانی
داستانی احمد حرامی — 13. عصرده آذربایجان تورکجهسینده قلمه آلینمیش ایلک مثنوی حساب اولونور.
اثرین سوژئت خطی شر قووّهلرین تیمثالی اولان احمد حرامی ایله خئییر قووّهلرین رمزی کیمی تصویر اولونان گولاندام آراسینداکی کونفلیکت اوزرینده قورولموشدور. گیزلی و آچیق موباریزه شکلینده داوام ائدن کونفلیکت گولاندامین غلبهسی ایله نتیجهلهنیر. اثرده ظولمه، عدالتسیزلیگه قارشی درین نیفرت، نجیب، لاییقلی، هومانیست اینسانلارا قارشی ایسه یوکسک محبت واردیر.
داستان خالق ادبیاتیندان بهرهلنمیش و خوشبخت سونلوقلا بیتیر.
مؤلیفی بللی اولمایان بو اثر عروض وزنینده، ساده و آیدین دیلده یازیلمیشدیر، لاکین بو وزن شعری تام اؤزونه تابع ائده بیلمهمیش، آذربایجان شعیرینین میلّی بدیعی-پوئتیک اساسینی دییشدیرمهمیشدیر. اونا گؤره هئجا وزنلی شعیر کیمی ده اوخونور.
تاریخچه[دَییشدیر]
1928-جی ایلده تورکیه عالیمی طلعت اونای داستانین بیر الیازماسینی آشکارا چیخاریب گئنیش اؤن سؤز، سؤزلوک و شرح لرله درج ائتدیریر.
ماراقلی فاکتلار[دَییشدیر]
اثر تاپیلارکن اونون اوز قابیغی جیریلدیغینا گؤره مؤلیفی نین کیملیگینی موعینلشدیرمک مومکون اولماییب. لاکین اثرین قورولوشو اونون ساوادلی، ایستعدادلی بیری طرفیندن یازیلدیغینی گؤستریر.
عومومیتله بیزیم بوتون داستانلاریمیز سادهجه آذربایجاندا دئییل، همچنین بوتون دونیادا مشهوردور. اونو قئید ائتمک لازیمدیر کی، داستانی-احمد حرامی اثری نین مؤلیفی بیلینمهسه ده اثرین چوخ اوستالیقلا و ساوادلا یازیلدیغی آشکاردیر.او کی،قالدی بو اثرین کیم طرفیندن یازیلدیغینا ، بونو یالنیز ال یازمالاری نین موقاییسهسی ایله موعین ائتمک اولار .
احمد حرامی داستانینین باشلانیشی[دَییشدیر]
بو داستانی بو گون بونیاد ائدهلیم،
یقین قودرت لرین بیز یاد ائدهلیم.
گلین، ائی معنی بحرینی سئیر ائدنلر،
بو دریا گؤوهریندن خئیر ائدنلر.
معنیده قیلی ایکی بیچنلر،
دیلیندن دایما گؤوهر ساچانلار.
گلین، باری بو گون صؤحبت قیلالیم،
معنی کانینین دوررون بولالیم.
اونون بیرلیگینی ذیکر ائیلهیه دیل،
خاطیردا قالمایا ذرهجه موشکیل.
زیرا کیم دیللری سؤیلهدن اولدور،
اونون حیکمتلری قوللارا بولدور،
اونون حیکمتلرینه عقل ایریشمز.
ایشینه کیمسنه هرگیز قاریشماز.
اونون کئیفیتی بولونمادی هئچ،
مکانی قاندادیر بیلینمهدی هئچ.
نه ظاهیردیر او کیم گؤزدن ایرالماز،
نه باطیندیر او کیم هرگیز گؤرولمز.
اونون اوّلینین اؤنو بولونماز،
اونون آخیرینین سونو بولونماز.
نه دیلیم وار اونو شرح ائیلهیم من،
نه بیلیم وار کی، شرحینی سؤیلهیم من.
اونون دیل ذیکرینی ائتمک گرکدیر،
اونون دوغرو یولون گئتمک گرکدیر.
اوزوم قارا، سؤزوم قیسا، سوچوم بول،
بئلیم اَیری، یولوم دوغرو، بویوم سول.
شاشی باخدیم، جودا دوشدوم گر اوندان،
منیم حالیم نئجه اولوسر اوندان.
قووا-قووا کؤنول دریایا ایردی،
عؤمور کئچدی، ساققال و-ساچ آغاردی.
عبث یئرلرده خرج ائتدیم یاشیم من،
یئریدیر داشلارا دؤیسم باشیم من.
همین واردیر اومیدیمیز صفادان،
مگر مددّ ایریشه مصطافادان.
اومیدیمیز ایکی عالمده اولدور،
اونون شفقتلری قوللارا بولدور.
سالام اولسون اونون یارانلارینا،
مودام رحمت ایریشسین جانلارینا.
ابوبکر، عمر، عثمان، علیدیر،
ائیی دیریلیکدیر بونلار ولیدیر.
بونلار توتمادیلار کیبری کینایت،
بونلار بیلدی ندیر دینی دینایت.
صفا خاطیرلر ایچینده کین اولماز،
کین اولدوغو کؤنول لرده دین اولماز.
سورهلیم کؤنلوموزدن کیبری، کینی،
ییخارلار کیبر ائدنلر مولکی-دینی.
گل ایمدی موصطافایا وئر صالاوات،
دئیهلیم نئجهدیر آنلا حکایات.
ائشیت گل بیر حرامینین سؤزونو،
اگر گؤرور ایسن منی یوزونو.
اولورسا حق-تعالادان عینایت،
قیلام بو قیصهنی بیر-بیر حکایت.
ائشیک باغلانتی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- Dastani Əhməd Hərami. Bakı, "Şərq-Qərb", 2004, 120 səh.
- "Dastani Əhməd Hərami" Azadlıq radiosunun Oxu Zalında


text:
تکجه اینسان اؤلندهمی یاس توتولور؟
فیکیر قتل عامیندا هانکی مقدس بیر مکاندا شام غریبان توتولور؟ هاردا شام یاندیریلیر، هاردا عزا توتولور؟ سیز عاغیللی سینیز ایواز طاها، هئچ توتولورمو؟
هرهانکی بیر تؤرن یاپیلیرمی قافاسیندا بئیینی دارا چکیلن، آغزیندا دیلینه زنجیر وورولان، بارماقلاریندان داش آسلانان، جانلی جسده چئوریلنلر اوچون؟
گلین ده سامان تپین جیلدینه، جیگرینه، جومجومهسینه دویغولو دوشونجهلی مفکورهلی اینسانلاریمیزین… گلین ایینه-سانجاق دؤشهیین قلم توتان بارماقلارین دیرناق اوجلارینا… نهییمیزه گرک بو اینسانلار، بو بئیینلر بو بارماقلار؟…
وورون تؤکون یاندیرین یاخین یارپاقلاری… یارپاق نهییمیزه گرک؟…


text:
علیرضا بیرانوند
علیرضا بیرانوند (۲۱ سپتامبر ۱۹۹۲ (۳۰ یاش)) ایرانلی فۇتبولچو و قاپیچی. اوْ ایرانین خورم آباد شهرینده آنادان اوْلوب. علیرضا بیرانوند نفت تهران فوتبول کلوبو، پرسپولیس-تهران فوتبول کولوبو و ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا اوْیناییب.
باشاریلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
خاریجی لینکلر[دَییشدیر]
- ۱۹۹۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- نفت تهران فوتبال کولوبونون اویونچولاری
- ایران فوتبولچیلاری
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار
- ایران ۲۰ یاش آلتی میلّی فوتبال اویونچولاری
- ایران میلّی فوتبال اویونچولاری
- فوتبال قولرلری
- خورمآبادلیلار
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
- خلیج فارس لیگینین اویونچولاری
- پرسپولیس فوتبال کولوبونون اویونچولاری
- لور اینسانلار
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار


text:
درین چایی
درین چایی (اینگیلیسجه: Drin (river)، فارسجا: درین (رود)، آلمانجا: Drin، ایتالیاجا: Drin، تورکیه تورکجهسی: Drin، روسجا: ДpиH) مقدونیه جومهوریتی, کوزووو and آلبانی اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۳۳۵ کیلومتر دیر. و آدریاتیک دنیزینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده درین چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Drin (river)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۱۹۸۵ (میلادی)
میلادی ۱۹۸۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سکسن بئشینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ دسامبر - ترورچولار پاریسده دۆکانلار شبکهسینده ۴۱ نفرین اؤلومونه سبب اوْلان پارتلاییشلار تؤرهدیبلر.
- ۵ دسامبر - بؤيوک بریتانیا يۇنسکو–دان چێخمیشدیر.
- ۲۰ نوْوامبر - مایکروسافت ویندوز ۱.۰ تقدیم ائدیلمیشدیر.
- ۲ سپتامبر - فرانسیز سفری تایتانیکین بقایاسینی آشکار ائدیر.
- ۱۹ نوْوامبر - آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین جۆمهور باشقانی رونالد رئیقان ژنوده شوروی لیدری میخاییل قوْرباچوْفلا گؤروشموشدور.
- ۱۸ مارس - تۆرکیهده بانکلارین تلویزیوندا رکلام ائتمهلری قاداغان اوْلدو.
- ۱۲ مارس - تۆرکیهنین اوْتووا کوْنسوللوغونا ائرمنی ترورچولاری هۆجۇم ائتدی. بیر کانادالی پوْلیس اؤلدو. باشکوْنسول جوْشکون کیرچا یارالی اوْلاراق قۇرتولدو.


text:
آنکارادا مدنیت یوُلی فستیوالی باشلایار
فستیوال 12-نجی ژوئن گۆنۆنه چنلی دوُوام ادر.
آنکارانینگ تاریحینی و مدرن گؤرنۆشینی گؤرکِزمهک اۆچین "پایتاغت مدنیت یوُلی فستیوالی باشلایار"
ارتیر باشلاجاق فستیوال 12-نجی ژوئن گۆنۆنه چنلی دوُوام ادر.
مدنیت و سیاحاتچیلیق وزیرلیگی، بو فستیوالا 70-دن کؤپ یرده 1500 صونغاتچی نینگ قاتناشجاقدیغینی بیلدیردی و 300-دن کؤپ مدنی چأرأنینگ گچیریلجکدیگینی حابار بردی.
دؤولت تئاتر قوراماسی دا فستیوالدا دۆرلی چأره لر گچیرر.
بو فستیوالدا ارکستر سمفونی کنسرتی، تانس، هیکل آتلیه سی، ادبی چأره لر و چاغالارا دگیشلی چأره لر ده گچیرلر.
دِگیشلی حابارلار
قطر ۲۰۲۲: برزیلیا 2- صربیستان 0
بۆتین دۆنیأ فوتبال یاریشیندا سامباچیلار صربیستان ینگ فوتبال توُپارینی 2-0 حاسابی بیلن ینگدی
ابراهیم قالین شهیت موغاللیملار اۆچین آیدیم آیتدی
قالین 24-نجی نوُیابر موغاللیملار گۆنی اۆچین ماغوسا لیمانی آیدیمینی یانگاداندان اوُقادی


text:
`هیندوستان` نتیجهلر
خبرلر [39]
- هیندوستان-دا کؤرپو اوچوب، اؤلنلرین سایی 141-ا چاتیب
- سئرگی شویگو چین-لی و هیندیستان-لی همکارلاری ایله گوروشوب
- دونیا اهالیسینین سایی 8 میلیاردی اؤتدو
- هیندوستان-دا حربی اوچاق قضایا اوغراییب، 2 پیلوت هلاک اولوب
- هیندوستان-دا سئل و داشقینلار زامانی اؤلنلرین سایی آرتیب
- هیندوستان-دا سئل فلاکتی
- روسیا عراق-دان سونرا هیندوستانین ایکینجی ان بؤیوک نفت تداروکچوسو اولوب
- هیندوستان-دا غیرعادی هاوا شرایطی
- هیندوستان-دا گوجلو یاغیشلار نتیجهسینده 11 نفر اؤلوب
- شنتوپ هیندوستان میللی گونونو تبریک ائدیب
- هیندوستان-دا 400-دن چوخ پارلامنت چالیشانینین تستی مثبت چیخیب
- هیندوستان-دا داشقینلاردان اؤلنلرین سایی 26 نفره چاتیب
- هیندوستان-دا اوتوبوس چایا آشیب، اؤلنلر وار
- هیندوستان-دا 50-دن چوخ اینسان دینی یئمکلردن زهرلنیب
- هیندوستان-دا تورپاق سوروشمهسی: 40 نفر تورپاق آلتیندا قالیب
- هیندوستان-دا 350-دن چوخ کند سو آلتیندا قالیب
- هیندوستاندا کؤرپونون چؤکمهسی نتیجهسینده 9 نفر اؤلوب
- هیندوستان-دا ایلدیریم وورماسی نتیجهسینده خیلی سایدا اینسان اؤلوب
- هیندوستانین دوغو ساحللری گوجلو قاسیرغانین تأثیرینه معروض قالیب
- فیرتینادا اولن لرین سایی آرتیب


text: بیرگون داغین اته یینده یئرین قارانلیغیندا بیر گول جوجرمیشدی. اورادا سو یوخ ایدی. بیر یئکه داش دا گولون یانیندا یئرده ایدی آنجاق بیر مدتدن سونرا گول سوسوزلادی. او نیگران گؤیه باخیردی. داش نه اولوب دئدی؟ -سوسوزام منه سو تاپ گول دئدی. بو آندا بیر کپه نک گؤیده اوچوردو. داش کپنه یه دئدی: بورادا سو یوخدی آما من بیر قوجا باتلاق تانیرام کی چوخدان قورویوب.داش دئدی اونو اویالدا بیلرسن اؤزونو گوله یئتیرسین. او کپه نک باتلاغا ساری گئدیب آما اونو اویالدا بیلمه دی. او کور پئشمان گوله ساری گلیب دئدی او شیرین یوخودا یاتیب گول سوسوزلوغدان بوینون چیینینه قویموشدو. اؤز- اؤزونه دئییردی : نه اوچون من بورادا بیتدیم کاش گؤیلوق بیر یئرده اولایدیم. گون همه شه کی کیمی گؤیده دایاناراق هر گوندن ایسسی سین داها چوخالتمیشدی.داشین بیرزاد اوره یینی سیخیردی. گولون اؤلمه سی،اوره یینی آغریدیردی. او داش گؤزلرینی یومدو تا گولون اؤلمه سینی گؤرمه یه. داها گول هر یانی تار گؤروردو اونون سون باخیشلارلاری ایدی آما بیردن آیاغینین آلتیندا شئحلیک حیسس ائله دی. او چیغیریب دئدی سو…سو….سو سسی ائشیدیرم. آیاغینین آلتیندا گوز یاشی کیمی دوم- دورو سو وارایدی. او سودان ایچدی سونرا باخدی گؤره سویون سونو هارادی! آما بیردن گؤردو داش پاتلامیشدی اونون اوره ییندن دوم- دورو سو سانکی گؤز یاشی کیمی جوشماغا باشلامیشدی.


text:
باشباخانا پیچاقلی سوءقصد
نعیم ذکریا رحمان آدلی شبههلی، اؤتن هفته باشباخانین افیسینین یئرلشدیگی داونینگ ایستریتده بومبالی سالدیری حاضیرلیغیندا یاخالاندی
اینگیلتره باشباخانی ترزا میه بومبالی و پیچاقلی سوء قصد حاضرلیغی ایچینده اولدوغو ادعا ائدیلن بیر نفر یاخالاندی.
اینگیلیس دؤولت یایین قورولوشو بیبیسینین خبرینه گؤره، ۲۰ یاشلی نعیم ذکریا رحمان آدلی شبههلی، اؤتن هفته باشباخانین افیسینین یئرلشدیگی داونینگ ایستریتده بومبالی سالدیری حاضیرلیغیندا یاخالاندی.
رحمانین، داونینگ ایستریتی قورویان قاپیلارا بومبالی سالدیری تشکیل ائدجگی، سونرا باشباخان میی پیچاقلایاراق اؤلدورمهیی پلانلاشدیردیغی ادعا ائدیلیر.
ترورلا مباریزه اکیبلرینین ۲۸ نوامبردا گئچیردیگی عملیاتدا گؤزآلتینا آلینان رحمان و ۲۱ یاشلی دیگر شبههلی محمد عقیب عمرانین بو گون محکمهیه چیخاریلماسی گؤزلنیلیر.
اینگیلتره ایچ استخبارات تشکیلاتی امآی۵ باشقانی اندریو پارکر، مارس آییندان بو یانا اؤلکهده ۹ ترور ائیلمینین قارشیسینین آلیندیغینی، ترور تهدیدینین داها اؤنجه گؤرولمهمیش بیر اؤلچوده و سرعتله بؤیودویونو ادعا ائتمیشدی.
اینگیلترهده بو ایل ایلکی ۲۲ مارسدا اولماق اوزره اتومبیللی، پیچاقلی و بومبالی ۵ ترور ائیلمی باش وئررکن، توپلامدا ۳۶ نفر حیاتینی ایتیردی. سالدیریلاردان بیرینده ده تراویح نامازیندان چیخان مسجید جماعتی هدف آلیندی.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"
امریکا تورکیه-نین حیاتا کئچیردیگی عملیاتا موناسیبت بیلدیریب
جان کربی زووم واسیطهسیله کئچیردیگی بریفینقده آغ ائو موخبیرلرینین سواللارینی جاوابلاندیریب.
آمریکادا مودور ۱۰ ایشچینی اؤلدوردو
بیر ماغازالار زینجیری مودورونون ایشچیلره آتیش ائتمهسی نتیجهسینده ان آز ۱۰ نفرین اؤلدوگو آچیقلاندی


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ای منیم اللهیم، ای منیم اللهم! هقیقتن، بو بَنَدَلِر سِنَ وَز توتورلار، سَنین مرهمِت سَلَتِنَتین یالوارلار. Həqiqətən، onlar Sənin müqəddəsliyinə cəlb olunublar، məhəbbət odunla alovlanıblar، ecazkar mələkutundan kömək diləyirləsliyinə cəyirləvi, یِرِیِرِمَر. هقیقتن، اونلار سئنین بیخشیشلرینین اینمسینین هسرتینی چکر و هقیقت گؤنهشیندن بیر نور ارزو ادیرلیر. یا رب! اونلاری شؤلساچان چیراقلار، مئرهمت نیشانهلی، بارلی-بهرلی آغاکلار و پارلایان اولدوزلار ایله. قوي اونلار سئنين گزيدمنتند ايرلي گالسينل، سئنينل سئنين مَهَبَت بَغلارين و تِلِرينل بیرلشسینلر، سَنین لؤتفونون لارون نورلاری اون. یا رب! اونلاری هیدایه نیشانهلری، بی دی سِلِتِنتینین نُمونِلِری، مِرهِمِت دَنیزینین دالغالاری و سِنین ئزِمِت گِنِکَلِرِز.
Həqiqətən، Sən Səxavətlisən. Həqiqətən، Sən Mərhəmətlisən. Həqiqətən، Sən Əziz و Sevgilisən.
-ابدول-بهاء عباس
توپلانتیلاردا اوکسونان دوالار
توپلانتیلاردا اوکسونان
بو بَندَلَر بیر یِرَه توپلاشیبلار، سِنِ دونوبلر، سِنین آستانه یالوارلار.
Biz Sənin bəndələrinik; bizi maddi həyatın qandallarından qurtar
بو بَندَلِر سِن وَز توتورلار، سِنین مرهمِت سَلِتَنْتینا یالواریرلار
Bizə elə bir qabiliyyət əta et ki, Sənin lütflərinə layiq olaq و səltənətinə
بو روحلاری سماوی مِلَکلِر ایله، اونلاری مقددس. nəfəsi ilə dirçəlt
بو روحلار Mələkutun nidasını eşitmiş و gözlərini cəlalına dikmişlər


text:
باش ساغلیغی
بیز گلدی- گئدهریک، سن یاشا دونیا!
چوخ تاسفله داها بیر دوستو ایتیردیک. عؤمرونون بؤیوک بیر قیسمینی آذربایجان شهر و کندلرینده معلملیک ائدیب، انسانی و بشری آماللارینا حیات بویو صادق قالان آیت علیمحمدی، مرداد آیینین ۱۷سینده تبریز شهرینده دونیایا گؤز یومدو.
آیت علیمحمدی ۱۳۳۳ینجی ایل ساراب ماحالینین اردلان کندینده دونیایا گؤز آچدی, اورتا مکتبی قورتاردیقدا تبریز دانشسراسینا داخل اولوب, بیر چوخ آذربایجان گنجلری کیمی معلملیگی اؤزونه پئشه سئچدی. اردلاندا, زرنهده, مهرباندا, همدانین هریان کندینده, موغانین پارسآبادیندا و نهایت تبریز شهرینده یوزلرله شاگردی اولدو؛ معلملیکله برابر تبریز دانشگاهینین ادبیات رشتهسینیده باشا ووردو.
چوخ تاسوفله بو شرفلی, عؤمور بویو اؤز خالقینا, مدنیتینه و بشری آماللارینا صادق قالان انسان, سرطان خستهلیگی نتیجهسینده ابدیلیک اولاراق حیاتا گؤز یومدو و مرداد آیینین ۱۸ینده بیر چوخ دوست, تانیش و شاگردلرینین اشتراکیلا تبریز شهرینده تورپاغا تاپشیریلدی.
بیز بو آغیر ایتگینی آیت علیمحمدینین محترم عائلهسینه، دوست تانیشلارینا و قوهوم اقرباسینا باش ساغلیغی دئییر و خاطیرهسینی عزیزلهییریک.


text:
`دؤکتور تلمان نصرت اوغلو` نتیجهلر
خبرلر [661]
- مولود چاووش اوغلو بمت مدنیت لر اتفاقینین 9-جو قلوبال فوروموندا ایشتیراک ائدیر
- مولود چاووش اوغلو مراکش-ده سفردهدیر
- مولود چاووش اوغلو صاباح مراکشه سفر ائدهجک
- چاووش اوغلو:"تورک دونیاسی بیرلیگی هئچ کیمه قارشی دئییل"
- مولود چاووش اوغلو آذربایجانی تبریک ائدیب
- خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو اماراتا سفره گئدیر
- مولود چاووش اوغلو ایله هوللاندیالی همکاری آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- چاووش اوغلو ایله لاوروو آراسیندا تلفون دانیشیغی باش توتوب
- چاووش اوغلو روسیالی، ایران-لی و پاناما-لی همکارلاری ایله گوروشوب
- مولود چاووش اوغلو: "آوروپانین ضعیفلمهسی بیزیم خیریمیزه دئییل"
- سینیرلی اوغلو: "پ.کا.کا/ی.پ.گ ترورچولاری تورکیه-نین میللی تهلوکهسیزلیگینه تهدیددیر"
- تورکیه ایله لیبیا آراسیندا هیدروکربن ساحهسینده آنلاشما سندی ایمضالانیب
- چاووش اوغلو: "اوکراینا و روسیا گوبرهسینین بازارلارا گئتمهسی اوچون سعی گؤستریریک"
- مولود چاووش اوغلو: "یونانیستانا قارشی لازیمی آددیملار آتیلاجاق"
- مولود چاووش اوغلو فرانسالی همکاری ایله گؤروشوب
- مولود چاووش اوغلو صربیستان-دا سفردهدیر
- مولود چاووش اوغلو رمضان ابوسناح ایله گؤروشوب
- مولود چاووش اوغلو سوریه موخالیفتینین لیدئرلری ایله گؤروشوب
- مولود چاووش اوغلو و جیهون بایراموو آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- مولود چاووش اوغلو ایله جوزف بورل آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب


text:
هاروکی موارکامینین یازیلارینی سورئالیسم، جادویی رئالیسم و گاهدان نیهیلیسم سبکلرینده یئر وئردیکده، اونون یازیلاریندا مودرن یاشامین سیخینتیلریلا اوزلشیریک. اونون اثرلری یالنیزلیق، غریبهلیک، سارسینتی، سسسیزلیک، هئچ بیر مادی سورونون اولمادیسیندا یاشامدان بئزگینلیک کیمی موضوعلاری ایچینه آلیر. موراکامینی اوخودوقدا ژاپون توپلومونون اؤرتو آرخاسی گرچک اوزونو ده گؤروروک. ژاپون بیزیم کیمی گئری قالمیش اؤلکهلره سونی، پاناسونیک، توشیبا محصوللاریلا تانینیر و بوتون اؤنجول تکنولوژیلرین قایناغی، گلهجک دونیانین اومودو کیمی گؤرونور. آنجاق او مودرن نماییشین آرخاسیندا، تایلند گزیسینده داش دوغان یائیسه قادین، اؤلکهنی زلزلهدن قورتاران هوندور قورباغا، اوغلان دوستونا آغلار اَرلی قادین، ائوینی بوراخمیش آتانین ساحیلده اوت قالاغی، و بیر ایل اسپاگئتی یئین اینسانلار دا یاشاماقدا دیرلار.
موراکامینین رومانلاری اؤیکولریندن داها اونلو اولدوغونا باخمایاراق، اونون فضالارینی تانیتدرماق ایچین اؤیکولریندن اؤرنک گتیریرم. اؤیکولرین انگیلترجه متنلرینه الیم چاتمادیقدا فارسجادان چئویردیم، «قوشماقدان دانیشاندا ندن دانیشیرام»ین تورکیه تورکجهسینی تاپدیم و اورادان کؤچوردوم.
موراکامینین نثری و فضاسیندان اؤرنکلر:
دوغوم گونو قیزجیغازی
او گون_ایرمینجی دوغوم گونو_ باشقا گونلره تای یئنه ده میزلرین باشینا گئچیب موشتریلردن سیفارش آلاجاقمیش ایدی. بوتون جمعهلری ایشلردی، آنجاق هرزاد او خاص گونون پیلَنی ایله قاباغا گئتسهیدی، گئجهنی مورخصلیک آلابیلردی. آراسیرا [پارهوقت] ایشلهین او بیری قیز شیفتلرینین دَییشمه سؤزونو وئرمیش دیر. کدو خورهیینی سئرو ائتدیکده، آشپازباشینین قیشقیریقلارینی دینلهمک، ایرمینجی دوغوم گونونو قوتلاماغا یاخجی یول دئییلدی. نه ایسه، او بیری قیزا سویوخ دیمیش دیر و قیزیشدیرمایلا ایسهالا دوشدوسو ایچین شیفتلرینی دَییشهبیلمهمیشدیلر.
عوذر ایستهمهیه زنگ آچان قیزی ساکینلهدهرک: «اوزولمه، اصلینده خاص بیر ایش گؤرمک پیلنیم ده یوخ ایدی، حتی ایرمینجی دوغوم گونومده.» دئدی.


text:
چارلی ایتانژه
چارلی ایتانژه (اینگیلیسجه: Charles Itandje) (دوْغوم:۲ نوامبر ۱۹۸۲ (۴۰ یاش) بوبینی) بیر فوتبالیست. فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده چارلی ایتانژه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- بوبینی دوغوملولار
- فوتبال قولرلری
- رد استار کولوبونون اویونچولاری
- لیورپول کولوبونون اویونچولاری
- پائوک کولوبونون اویونچولاری
- کونیااسپور کولوبونون اویونچولاری
- چایکار ریزهاسپور کولوبونون اویونچولاری
- غازی عینتاباسپور کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
۲۸ سپتامبر
۲۸ سپتامبر: بینالمللی حوقوقی بیلیکلر گونو، پروزا دنیز دؤیوشو
۱۵۳۸ — پروزا دنیز دؤیوشونده خیرالدین بارباروسون رهبرلیییندهکی عثمانلی ناوگانی، موقدس روم ایمپیراتوریسینین بیرلشمیش ناوگانینی مغلوب ائتدی.
۱۷۲۴ — روس قوشونلاری ایروان قالاسینی تصروف ائتدیلر.
۱۷۹۱ — فرانسهده بردهدارلیق لغو ائدیلدی.
۱۸۶۴ — لندنده ۱-جی بینالمللی فهله انجومنی یارادیلدی.
۱۹۳۹ — شوروی و آلمان آراسیندا "دوستلوق و سرحد بارهده موقاویله" ایمضالاندی.
۱۹۵۸ — فرانسهده بئشینجی جومهوریتین اساسی قانونو قبول ائدیلدی.
۱۹۹۵ — فیلیسطین آزادلیق تشکیلاتینین رهبری یاسیر عرفاتلا ایسرائیلین باش ناظیری ایسحاق رابین، غرب ساحیلینین فیلیسطینین تابعچیلییینه وئریلمهسی اۆچون راضیلیغا گلدیلر.


text:
لارس هرماندر
لارس هرماندر (اینگیلیسجه: Lars Hörmander) سوئدلی بیلیم اینسانی. ۲۴ ژانویه ۱۹۳۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۱ ایل عومر ائلهییب و ۲۵ نوامبر ۲۰۱۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. لارس هرماندر لوند بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ایستوکهولم بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lars Hörmander»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لارس هرماندر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
امیل فیشر
امیل فیشر (۱۸۵۲-۱۹۱۹) -تانینمیش آلمان فیزیکی ۱۹۰۲-جی ایل کیمیا نوبل جایزهسینی قازانانیپ.
حیاتی[دَییشدیر]
او، ۱۸۵۲-جی ایلده آلماننین ائوسکیرش شهرینده دونیایا گلمیشدیر. بوْن گیمنازییاسینی فرقلهنمه دیپلومو ایله بیتیرمیش، اوراداکی بیلیم یوردوسی داخیل اولموشدور. دؤورون مشهور عالیملری-فریدریخ ککوله، آوقوست کوندت و پاول قروتدان درس آلمیشدیر. معلمی ککوله نین تأثیریله کیمیادان آیریلیب فیزیک ساحهسینه کئچسه ده، ۱۸۷۲-جی ایلده ایستراسبورق بیلیم یوردوینده تحصیلینی داوام ائتدیررکهن فیشر یئنیدن کیمیا ایله ماراقلانماغا باشلامیش، کئچیردیی مۆختلیف تجروبهلر نتیجهسینده فنیل هیدرازینی (عطیرلی هیدرازینلر قروپونا عاییددیر) ایختیراع ائدرک مشهورلاشمیشدیر. ۲۲ یاشیندا علملر دوکتورو آدینا لایق گؤرولموش و ایستراسبورق بیلیم یوردوینده معلم کیمی فعالیّته باشلامیشدیر.
فعالیّتی[دَییشدیر]
بیر مدت بورادا چالیشدیقدان سونرا مونیخ بیلیم یوردوسی تعلیم آلمیش، بورادا بیر سیرا تجروبهلر آپارمیشدیر. اورقانیک بویالارین قورولوشونو اؤیرهنهن عالیم اونلاری فنیل هیدرازینین کمکیله آراشدیرمیشدیر. اوزون مدت مونیخده چالیشدیقدان سونرا ارلانگن بیلیم یوردوینده کیمیا پروْفسورو وظیفهسینه کئچمیشدیر. اورادا دا علمی آراشتیرمالارینی داوام ائتدیرهن فیشر کوفئین، تئوبرومین، قوانین و سیدیک تورشوسو(اسید اوریک) کیمی اورقانیک بیرلشمهلر اۆزرینده تجروبهلر آپارمیشدیر. او، نوکلئین تورشولارینین ترکیبیندهکی قوانینین رنگسیز کریستال مادهدن عبارت اولدوغونو ایختیراع ائتمیش و اونا "پورین" آدینی وئرمیشدیر.
بو ساحهده آراشتیرمالارینی داوام ائتدیرهرک، پورین قروپوندان بیر سیرا اورقانیک بیرلشمهلرین سینتزینه موفّق اولموشدور. او یازیردی: "اینسان اورقانیزمی مودهیش لابوروتورییادیر. بورادا آغلاگلمز سایدا مادهلرین سینتزی باش وئریر. پروتئینلر، یاغلار، کاربوهیدراتلار دیگر مادهلری یاراتماق و اونلارا انرژی وئرمک اۆچون پارچالانیرلار. بشریت بو پروسسلرین سیررینی آچماق ایستییر، لاکین بیز مقصددن هله ده چوخ اوزاقداییق. بو سیرلری آچماق اۆچون ایکی یول وار، یا اورقانیزمین حیات فعالیّتی نتیجهسینده عمله گلمیش مادهلری تدقیق ائتمک، یا دا هوجئیرهنین اۆرتیم ائتدیی مادهلری سینتز ائتمهیه چالیشماق".
۱۸۸۵-جی ایلده وورتسبورق بیلیم یوردوینده ایشلهیهن فیشر بورادا دا پورینله باغلی آراشتیرمالارینی داوام ائتدیرمیش، بیرده شکر موْلکوللاریندا ایسترئوکیمیوی پروبلملرله ده مشغول اولموشدور. ۱۸۷۴-جو ایلده یاکوب وانت-هوفون کربون آتوملارینین آسیمتریک یئرلشمهسی بارهده حازیرلادیغی نظریهیه اساسلانان فیشر شکر قروپو آتوملارینین بوتون مۆمکون ترانسفورماسییا اۆصوللارینی تاپمیشدیر.
۱۸۹۰-جی ایلده او، لابوراتوریا شرایطینده ماننوزا، فروکتوزا و گلوگوزنی سینتز ائتمهیه موفّق اولموشدو. عالیم آراشتیرمالار زامانی اورقانیک تورشولاری بش کلورلو فوْسفورلا بیرلشدیررکهن یوکسک تئپکی قابیلیتلرینه مالیک یئنی کلوریدلری آشکار ائتمیشدیر. تجروبهلر زامانی فیشر سیدیک تورشوسوندان تریخلوپورینی، اونو کالیوم و یودلو هیدروژنله بیرلشدیررکهن ایسه کسانتینی آلمیشدی. کسانتینی متیل تورشوسو ایله بیرلشدیرهن زامان او، رنگسیز، کریستاللیک، آجی دادی اولان و طبیعتده قهوه دنهلرینده، چای یارپاقلاریندا مؤوجود اولان کوفئینی الده ائتمیشدی. سونراکی تجروبهلر زامانی کیمیوی کوفئینین طبیعی اولانلا عینیلیگی آشکار ائدیلمیشدی.
۱۸۹۲-جی ایلده برلین بیلیم یوردونین کیمیا اینستیتوتونون مۆدیرو تعیین ائدیلهن عالیم عؤمرونون سونونادک بۇ وظیفهنی یئرینه یئتیرمیشدی. بورادا چالیشارکهن آنزیملرله ده مشغول اولموش و اونلارین یالنیز اؤزلرینه اویغون گلن مادهلرله تئپک گیردیینی آشکار ائتمیشدیر. پروتئینلرین آراشتیرمای زامانی، اونلارین ترکیبیندهکی آمینتورشولاری تاپمیش، داها سونرا پپتیدلری (آمینتورشولارین کومبیناسییالارینی) سینتز ائتمیش، [[هیدرولیز (کیمیوی علاقهنین پوزولدوغو و سویون بیرلشدیی کیمیوی تئپکی) زامانی آمینتورشولارین سایینا و تیپلرینه اساسلاناراق پروتئینلرین قیرخدان آرتیق نؤعونو سینیفلندیرمیشدیر.
امیل قرمان فیشر ۱۹۰۲-جی ایلده "ساخارین و پورین قروپو مادهلرینین سینتزی ساحهسینده الده ائتدیی اوغورا گؤره" نوبل کومیتهسی طرفیندن نوبل کیمیا اؤدولینا لایق گؤرولموشدو. او، تلتیفئتمه مراسیمینده گؤردویو ایش حاقیندا دئمیشدیر: "طبیعتین سیرلرینی قورویان پرده تدریجهن قالخماقدادیر. لاکین بو فیکری هلهلیک یالنیز کربوهیدراتلارا عایید ائتمک اولار. الده ائدیلمیش بوتون اوغورلارا باخمایاراق اورقانیک کیمیا علمی داها چتین مادهلری- پروتئینلری تام اؤیرنمیندک حیاتین سیرری اورتادان قالخمایاجاقدیر". فیشر روکفئللئر فوندونون یاردیمی ایله ۱۹۱۱-جی ایلده فیزیکی کیمیا و الکتروکیمیا، اوچ ایل سونرا ایسه کؤمورون آراشدیریلماسی اینستیتوتلارینی یاراتمیشدیر. لاکین بیرینجی دونیا ساواشی زامانی کیمیوی مادهلر چاتیشمادیغینا گؤره لابوراتوریا ایشینی دایاندیرمیشدی.
امیل فیشر لندن کرال جمعیتینین دوی مدالی، پروسسییانین "خیدمتلرینه گؤره" و ماکسیمیللیان اوردئنلری، اوسلو، منچستر، بروکسل و کمبریج بیلیم یوردولرینین فخری دوکتورو آدینا لایق گؤرولموشدور. پروسسییا علملر آکادمیسینین عضوو وآلمان کیمیا جمعیتینین یاشکان اولموشدور.
اؤلومو[دَییشدیر]
۱۹۱۹-جو ایلده وفات ائتمیشدیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- ^ "Fellows of the Royal Society". London: Royal Society. Archived from the original on 2015-03-16.


text:
اویان نیوز: ”وظیفهده اولدوغونوز مدتجه، آمریکادا گوجلو بیر دوست بولاجاغینیزا امین اولابیلرسینیز” دئین اوباما، آسیاداکی سیاستینین “مرکزی نقطهسی” اولاراق توکیویو گؤستردی
آمریکا پرزیدنتی باراک اوباما و ژاپنیا باشباخانی شینزو آبه، ایکی اؤلکه آراسینداکی گوونلیک اتفاقینا وورغو ائدرکن قوزئی کرهیه قارشی دا دقیق بیر توتوم سرگیلهیهجکلرینی آچیقلادی.
ژاپنیادا اؤتن دسامبر آییندا ائدیلن سئچیملردن بؤیوک بیر ظفرله چیخان لیبرال دموکراتلارین لیدئری شینزو آبه، واشینگتونا گئتدی. آبه، سفری چرچیوهسینده آمریکا پرزیدنتی اوباما ایله بیر آرایا گلدی. گؤروشمه سونراسی ایکی لیدئر اورتاق بیر مطبوعات کنفرانسی تشکیل ائتدی.
“وظیفهده اولدوغونوز مدتجه، آمریکادا گوجلو بیر دوست بولاجاغینیزا امین اولابیلرسینیز” دئین اوباما، آسیاداکی سیاستینین “مرکزی نقطهسی” اولاراق توکیویو گؤستردی. اوباما، ایکیلی گؤروشمه زامانی قوزئی کرهنین نوکلئر دنمهلری و آتیلاجاق آددیملارین دا گوندمه گلدیگینی ایفاده ائتدی. ژاپنیا باشباخانی شینزو آبه ده کمونیست یؤنتیمین نوکلئر سیناقلاری سببیله “اؤدوللندیریلمهمهسی” گرکدیگی نقطهسینده پرزیدنت اوباما ایله عینی فیکیرده اولدوقلارینی سؤیلهدی. بیرلشمیش میللتلرین امنیت شوراسیندا گوجلو بیر قرار چیخماسی لازیم اولدوغونا دقت چئکن شینزو آبه، “قوزئی کرهنین نوکلئر سیناقلارینا و موشک آتماسینا گؤز یوماممارییق” دئیه دانیشدی.
آمریکا پرزیدنتی اوباما، مطبوعات کنفرانسیندا چینه باغلی بیر آچیقلاما وئرمهدی. آنجاق ژاپنیالی لیدئر شینزو آبه، ایکی اؤلکه آراسینداکی اتفاقین “بیر ثابتلیک عنصورو” اولدوغونو ایفاده ائدهرک، “سئنکاکو آداسی مؤوضوسونا سویوققانلیلیقلا یاناشیریق. بو دوروشوموزو دگیشدیرمهیهجییک” دئیه دانیشدی. آمریکا پرزیدنتی اوباما، ایکی اؤلکه آراسینداکی اقتصادی امکداشلیغین آرتیریلماسی لازیم اولدوغونو سؤیلهدی. اوباما، “اؤنجهلیگیمیز اقتصادی اینکیشافی تامین ائتمک و اینسانلارین رفاها چاتما ایمکانینی ساغلاماق” دئدی.
ت ر ت


text:
`آمریکانین مودافعه ناظیری` نتیجهلر
خبرلر [1427]
- حولوصی آکار ترورلا موباریزه بارهده آچیقلاما وئریب
- سلیمان سویلو قیرغیزیستان-دا سفردهدیر
- دمیتری پاتروشئو: "روسیا یوخسول اؤلکهلره تاخیل تداروک ائتمهیه حاضیردیر
- حولوصی آکار بن والاس ایله گؤروشوب
- پنتاگونون کئچمیش رهبری وفات ائدیب
- حولوصی آکار و سرگئی شویگو اوکرایناداکی وضعیتی موذاکیره ائدیب
- سرگئی شویگو بیر سیرا اؤلکهنین ساوونما ناظیرلری ایله گوروشوب
- تورکیه و امریکا ساوونما ناظیرلری تلفونلا دانیشیبلار
- آکار: "یونانیستانلا پروبلئملری قارشیلیقلی دانیشیقلار یولو ایله حل ائتمک اولار"
- عادل کارا اسماعیل اوغلو: "اوکراینا لیمانلاریندان 354 گمی یولا دوشوب"
- حولوصی آکار آلکساندر کوبراکوو ایله تلفونلا دانیشیب
- حولوصی آکار اینگیلتره-یه سفر ائدیب
- حولوصی آکار: "یونانیستان تورکیه-یه قارشی رئال اولمایان ادعالار ایرهلی سورور"
- حولوصی آکار: "تورک سلاحلی قوهلری لیبیا-دا یاد قوه دئییل"
- اولاف شولتز و ولودیمیر زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- نورالدین نباتی: "معین شرایط یاراندیقدا قطرله گاز تیجارتی برپا اولونا بیلر"
- اوکراینا آوروپا بیرلیگینه گاز وئرهجک
- حولوصی آکار اگه دنیزینین قوزیی ینده "اف-16" ایله اوچوش ائدیب
- آلمانیانین ساوونما ناظیری: "اوکراینایا سلاح یاردیمی داها مومکون دئییل"
- حولوصی آکار قارداش اؤلکهلرین ساوونما ناظیرلر ایله گؤروشوب
- میللی مودافعه ناظیری حولوصی آکار آذربایجان اوردوسونو تبریک ائتدی
- رپورتاژ: آمریکانین ترور تشکیلاتلارینا یاردیمی
- ناسا ایستانبولون اوزایدان چکیلن فوتولارینی یایدی
- میللی مودافعه ناظیرلیگی باکی-دا کئچیریلهجک ظفر پارادی ایله باغلی پایلاشیم ائدیب
- آذربایجان مودافعه ناظیرلیگی: دوشمنین 550 نفردن آرتیق ایتکیسی وار
- تورکیه-نین میللی مودافعه ناظیرلیگی آذربایجانا دستک اوچون ویدئو حاضیرلاییب
- میللی مودافعه ناظیرلیگی"باریش چشمهسی" عملیاتینین بیرینجی ایلدؤنومو ایله باغلی ویدئوحاضیرلاییب
- 18 اوکتبر دؤولت موستقیللیگی گونو موناسیبتیله تورکیه میللی مودافعه ناظیرلیگی کلیپ حاضیرلاییب
- لبنان باش ناظیری سعد حریری تورکیه-ده


text:
ارمنستان آتیشکسی پوزدو؛ بیر تورک عسگری شهید اولدو
ارمنستان مؤوضعلریندن کسکین نیشانچی سیلاحییلا ائدیلن آتش نتیجهسینده آذربایجان اوردوسوندان بیر عسگر شهید اولدو
آذربایجان، ارمنستان اوردوسونون ائتدیگی آتیش نتیجهسینده بیر عسگرین شهید اولدوغونو آچیقلادی.
آذربایجان ساوونما باخانلیغیندان وئریلن آچیقلامایا گؤره، یئرلی ساعاتلا ۱۶.۰۰ سیرالاریندا ایکی اؤلکه سرحدینده ارمنستان اوردوسونون باسارگئچر ائلیندهکی مؤوضعلریندن، آذربایجان اوردوسونون کلبجر ائلیندهکی مؤوضعلرینه آتیش ائدیلدی.
ارمنستان مؤوضعلریندن کسکین نیشانچی سیلاحییلا ائدیلن آتش نتیجهسینده آذربایجان اوردوسوندان بیر عسگر شهید اولدو.
سالدیرییا آذربایجان اوردوسو جاواب وئردی.
ارمنستانین بو جور تخریباتلارلا ایکی اؤلکه سرحدیندهکی وضعیتی گرگینلشدیرمهیی آماجلادیغی وورغولانان آچیقلامادا، یاشانان تخریباتین بوتون مسئولیتینین ارمنستانا عاید اولدوغو ایفاده ائدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
علییئو: ایراندا یاشایان آذربایجانلیلارین مدافعهسی اوچون الیمیزدن گلهنی ائدجییک
"بیز اونلاردان قورخمادیغیمیزی گؤسترمک اوچون ایران سرحدینده حربی مانور گئچیرمهلی اولدوق"
قازاخیستان پرزیدنت سئچکیلرینین نتیجهسی آچیقلاندی
قازاخیستانین حاضیرکی پرزیدنتی قاسم جؤمرد توکایئو نوامبرین 20-ده کئچیریلن پرزیدنت سئچکیلرینده 81،31 فایز سس توپلایاراق غالیب گلیب.
تورکیه قازاخیستان-دا کئچیریلن سئچکیلره موناسیبت بیلدیردی
20 نویابر 2022-جی ایلده قازاخیستان جمهوریتینده کئچیریلن ارکن پرزیدنت سئچکیلرینین دینج شرایطده اوغورلا باشا چاتماسیندان ممنونوق".


text:
`بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی قیوملوق شوراسی` نتیجهلر
خبرلر [1909]
- سؤزده سوروملو تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- میللی گوونلیک شوراسی توپلانتیسیندان سونرا بیلدیری یاییملاندی
- میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
- قیرقیز آغ ساققاللار شوراسیندان حکومته تکلیف
- ایرانداکی گؤستریلرده اؤلنلرین ساییسی ۴۴۸ نفره یوکسلدی
- میت، پکاکانین سؤزده استخبارات یؤنهتیچیسینی ضررسیزلشدیردی
- ایران؛ آلمانیانین تهران ائلچیسی خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی
- تروریست گۆلتن ماتور ایستانبولدا یاخالاندی
- مولود چاووش اوغلو بمت مدنیت لر اتفاقینین 9-جو قلوبال فوروموندا ایشتیراک ائدیر
- تۆرکیه، بیرلشمیش میللتلرده اصلاحات ائدیلمهسینی ایستهییر
- 'میت'دن عراقدا نقطه عملیاتی
- فائو: قلوبال گوبره چاتیشمازلیغی 2023-جو ایله قدر داوام ائدهجک
- آنتونیو گوترش تاخیل راضیلاشماسیندان دانیشیب
- "تورک یاتیریم فوندونون یاخین زاماندا حیاتا کئچیریلمهسی فایدالی اولاجاق"
- ایکی پ.کا.کا ترورچوسو دا تسلیم اولوب
- پ.کا.کا-نین 3 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب
- شیرناک-دا ارن قوشاتما عملیاتی باشلاییب
- ایکی عسگریمیز شهید اولوب
- خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو اماراتا سفره گئدیر
- تۆرک دؤولتلری تشکیلاتینین قورولوش ایلدؤنومو واشینگتندا قوتلادندی
- پراگ-دا آذربایجان، فرانسا، آوروپا بیرلیگی شوراسی و ائرمنیستان لیدئرلرینین یئنیدن گؤروشو اولوب
- آلتون: ترووا آتلارینا قارشی حاضیر اولمالیییق
- تورک دؤولتلری تشکیلاتیندا تورکیه-نین رولو
- امریکا بیر ترور تشکیلاتینی نه سببدن سلاحلاندیریر؟
- هاردا تۆرک وارسا بیز واریق!
- جمهور باشقانی اردوغان:"بسله ییب قیزیشدیریرلار"
- ترور تشکیلاتی پ.کا.کا عراق-دا کورد دیلینده اولان بیر تلویزیون کانالینی هدف آلیب
- یوروپل، ترور تشکیلاتی پ.کا.کا-نین آلمانیادا حیاتا کئچیردیگی فعالیت لری، درج ائتدیگی ترور راپوروندا آچیقلاییب


text:
دومانلې مکتوبلار (1) / لیلی خدایی (اینجه أدبیات) نه یۏل، نه یوخو. نه چېراق، نه آغلاماق. “فروردین آیېنېن یئددیسینهجن گوزلهرَم سنی” اؤلۆم دئدی. هر گۆن گلیر إویمه. هردن بیر ایستیکان …Read More »
اۏ / قېزبستی سولطان
اۏ / قېزبستی سولطان آز قالا هر گۆن قارشېلاشېردېم اۏنون’لا . بو منه ده خۏش گلیردی، گلمیردی دئیه بیلمهرَم .یئگانه وارلېق ایدی کی، اۏنو گؤرمکدن هئچ بئزمیردیم . بلکه ده …Read More »
مۆباریزهنین تنتنهسی…/ أفروز سئییداۏوا
مۆباریزهنین تنتنهسی…/ أفروز سئییداۏوا نه یۏلون أوّلی بللی ایدی، نه سۏنراسې. اۏتوروب دۆشۆنمهڲه ایسه ذرّه قدر نه واخت واردې، نه ده صبر.. سوسدوغوم قدر دانېشېردېم أصلینده. إشیدن یالنېزجا ربّیم’ییدی روحومون …Read More »
مانقورد
مانقورد روز و روزگاری در صحرای “ساری اؤزیه” آسیای مركزی اقوام مختلف زندگی میكردند . یكی از این اقوام قوم ترك نایمان بود . نایمانها دشمنانی به نام ” ژوان …Read More »
بعضاً چوخ اوزاقلاردا یاشایان بیری…/ پینار شاکر
بعضاً چوخ اوزاقلاردا یاشایان بیری…/ پینار شاکر بعضا چوخ اوزاقداکی بیر شهرین هاوا دورومونو ایزلرسن. بوگون قار یاغیر، هاوا سویوق اولاجاق. قالین گئیینسه باری دییَرسن. یا، بوگون یاغیش یاغیر، گؤره …Read More »
قارا بالیقدان قار یاغیر
قارا بالیقدان قار یاغیر قارا بالیقدان قار یاغیر هر دنه سی داغدان آغیر بو تویا آرازی چاغیر اؤزگه بیلنمز بو رازی قارا بالیق اوچماغا چیرپینارکن، قار الدی قارانلیق لارا، …Read More »
بیر قتل-اینتیحار / جیمز جویس (حیکایه)
بیر قتل-اینتیحار / جیمز جویس (حیکایه) چئویرن: ائلمان موغانلی بیر کیشی ایله بیر قادین بیر آپارتماندا اؤلدولر، قتل- اینتیحار کئچن گئجه آلتادئنادا. کیشی 74 یاشلی، دومینیک ویتورییو، قادین ایسه اونون …Read More »
تانری ایله دانیشیق/ رابیند رانات تاقور (چئویرن: ائلمان موغانلی)
سوردوم: بشرین نه یی سیزی داها آرتیق حئیرتلندیریر؟ تانری دئدی: اوشاقلیغی، بو کی اونلار اوشاق اولدوق لاریندان تئز یورولورلار، تئز بؤیومه گه تله سیرلر و سونرا اوشاقلیق لارینین حسره تینی یئییرلر. بو کی ساغلیق لارینی پول قازانماغا خرجله ییرلر و سونرا پول لارینی ساغلیق لارینی قوروماغا خرجله ییرلر.Read More »
بو إودن هیس اییسی گلیر/ پریسا میرزاییماهر (حیکایه)
بو إودن هیس اییسی گلیر/ پریسا میرزاییماهر (حیکایه) تنگه نی دؤنوب دایانیرام قاپینین دالیندا. هیس اییسی گلیر… چوروموش قاپینی ایته له ییب حیطه کئچیرم. هر یئر سسسیز – سمیرسیز. …Read More »


text:
– سن منی داها سئومیرسن. . .
– ائله دئییل. -سامیرین یوخوسو قاچماغا باشلادی.
– یوخ. ائلهدی. من بیلیرم. سئومیرسن. -جمیلهنین آغزیندان کسیک-کسیک چیخان سس پارچالارینی حزین بیر اینیلتی بیر-بیرینه گوجله یاپیشدیردی.
یاتاقدا قورجوخا-قورجوخا قالمیشدیلار. نفسلری آز قالا بیر-بیرینه قاریشیردی. سامیر باشا دوشدو کی، صحبت بو دفعه ده اوزاناجاق. آمما نسه ده اولسا دئمهلییدی:
– من. . . سئویرم -دئدی، آمما بو، ایناندیریجی چیخدیمی؟!
جمیله اونون سسیندهکی آچیق-آشکار ترددودو قولاقآردینا ووردو و آرتیق هجوما باشقا موستویدن کئچدی:
– کیمی؟ -جمیله قاندوندوران فاجعهوی بیر پیچیلتیایلا سوروشدو.
– سنی. . . اؤزومو. . .
– اؤزونو -هه! منی ایسه. . . سئومیرسن. سئومیرسن. . . سئومیرسن. . . سئومیرسن. . . سئو. . .
سامیر دریندن بیر «آه» چکدی. سئویملی عومور-گون یولداشینی یئنه ده عادی حقیقته -اونو چوخ، لاپ چوخ، دنیالار قدر سئودیینه ایناندیرماق لازیم گلهجکدی. بو، آرتیق مشقته دؤنوردو. هر دفعه یئنیدن، هر دفعه یئنیدن! جمیلهنین اؤزو لاپ چوخ عذاب چکیردی، صاباح تئزدن گئجهکی صحبت اوچون اوزولوردو، گنج گلینلر کیمی اوتانیب قیزاریردی، گؤزونو اوندان قاچیردیقجا قاچیریردی. بس سامیر؟ سامیر اوزولموردومو؟ سامیر ده عیناً اونون قدر اوزولوردو. چیخیش یولو، ائله بیل، یوخ ایدی.
بئلهلیکله، سامیر دریندن بیر «آه» چکیب همیشهکی دلیللرینی (اونون عالمینده بو دلیللر چوخ ایناندیریجی ایدی) صبر و حوصله ایله آرتیق نئچهنجی گئجه اورتایا قویماغا باشلادی:
– بیلیرسن، منیم بالام، سن و من آخی بیر بوتؤوون ایچیندهییک. من ایکیمیزی بیر یئرده سئویرم، سنی و اؤزومو، باشا دوشورسن بونو؟!
– باشا دوشمورم. باشا دوشمک ایستهمیرم. سن، سنسن، من ده منم. بیز بیر-بیریمیزین ایچینده دئییلیک. باخ، بونو من باشا دوشورم.
– واللاه و بیلاه کی، یوخ. یوخ، یوخ و بیر ده یوخ. . . تکجه بیز بیر-بیریمیزین ایچینده دئییلیک. دنیادا نه وارسا، هامیسی بیر-بیرینین ایچیندهدی. بیر بوتؤودو. آنلا بونو نهایت. آنلاسان او زامان ایناناجاقسان، منیم سنی سئومهمهییم امکانسیزدیر.
سامیر بونلاری دئییب غفلتاً ایچینده غریبه بیر یورغونلوق حس ائلهدی. اصلینده بو، بیر یونگوللوک اولمالییدی، آمما یورغونلوق اولدو. عمللی-باشلی یورغونلوق. اونا گؤره بو یورغونلوق غریبه ایدی کی، آغیر بیر ایشله مشغول اولمامیشدی، یوک داشیمامیشدی، ایدمان زالیندا اؤزونه «ال» قاتمامیشدی. یورغونلوغون فیزیکی اساسی یوخ ایدی. سادهجه، حس ائلهدی کی، بیردن سوستالدی. بوتون داخلی تاریمسیزلیغا بوروندو، عضلهلری بوشالدی. وجودونون ایچینده اعضالارینی آیری-آیریلیقدا حس ائلهدی. حس ائلهدی کی، اورهیی سیخیلماغا باشلادی. نفسی آغیرلاشدی، هاواسی چاتمادی.
– اورهییم سیخیلدی. . . -دئییب بو اوزوجو صحبتی بورادا کسمک، نهایت، یوخویا گئتمک ایستهدی. صاباح تئزدن دوراسیایدی. «قادین اولماغا نه وار کی. . . ایش آدلی بیر آنلاییشلاری یوخدو. ایشلسهلر ده، ایشلهمهسهلر ده، فرق ائلهمز، ایش آنلاییشلاری یوخدو. »
سامیر یاتاقدا او بیری بؤیرو اوستونه چئوریلدی. ایندیجه دوشوندویونو، یعنی، قادینلارین ایش آنلاییشلارینین اولماماسی فیکرینی دیلینه گتیرمک ایستهدی و گتیردی، آمما اونو سؤزلره چئویرمهدی، ائلهجه، او فیکیر خفیف تبسومه دؤنوب دوداقلارینا قوندو. دوداقلارینداکی او تبسومله ده یوخویا گئتدی.
جمیله آرخاسینی اونا چئویرن ارینه نیفرتله (اما بو نیفرت او قدر بؤیوک ایدی کی، اؤز ایچینه ساده بیر سئوگی سئلینی ده ییغا بیلمیشدی) باخیب او دا هیکّه ایله آرخاسینی سامیره چئویردی. «کیشیلره نه وار کی. هر شئیی زارافاتا چؤندره بیلیرلر. آمما داریخما، سامیر معلم، بو صحبتیمیز بورادا بیتمهدی، هئچ بیتمهدی. »
سامیر یوخو گؤروردو. یوخودا هر شئی بیر-بیرینه قاریشمیشدی. . . رنگلر، چالارلار. . . اؤزونهمخصوصلوقلار لازیمسیز تفروعات کیمی ایتیب اریمیشدی. گؤیله یئر، داغلا دنیز، آغاجلا چای، انسانلار -قادینلار، کیشیلر، بالاجا اوشاقلار، کؤرپهلر، قوجالار، قاریلار، ائولر، بینالار، یوللار، تارلالار، مئشهلر، بولاقلار، ایتلر، پیشیکلر، آتلار، قویونلار، اؤکوزلر جامیشلار. . . هر شئی بیر-بیرینین ایچینده ایدی، هر شئی سانکی بیرنفسه دئییلمیش محتشم بیر سؤزه چئوریلمیشدی. بو سؤز اولدن وار ایدی، اولین ده اولینده وار ایدی، سادهجه، اونو گؤرمک، دویماق، هنیرتیسینی، ائشیتمک هامییا هر زامان قسمت اولموردو. او سؤز آنلاشیلمازدان تدریجاً آنلاشیلانا چئوریلن موسیقی کیمی دوغولوردو. او وار ایدی، اونو هئچ کیم ائشیتمیردی.
سامیر غریبلی یوخونو حیات کیمی یاشاییردی. اونون ایندییه قدر گؤزلری سانکی قاپالی ایدی، ایندی-ایندی گؤرمهیه باشلامیشدی و گؤردوکلرینی اؤزوندن باشقا دا کیمسه گؤسترمک ایستهییردی. «باخ، دقتله باخ، بودور سنه دئمک ایستهدیکلریم، گؤرورسن او بوتؤو یوخ دئییل، وار. سن بونو گؤرورسن؟ بس دئییردین سئومیرم سنی؟! ایندی ایناندین؟!»
یوخودا گؤردوکلری اول گؤردوکلریندن چوخ فرقلی ایدی. اما فرق نده ایدی -بونو درک ائده بیلمیردی. بونو سؤزه گتیرمک، سؤیلهمک آسان دئییلدی. بلکه هئچ ممکن دئییلدی. هارداسا بئینینین درینلیینده او حس ائدیردی کی، ایندی گؤردوکلرینین رنگی یوخدور. رنگ آنجاق بیردن چوخ اولان ندسه موجود اولا بیلر. ایکینجی اولماسا رنگلر مختلفلشمز، باشقا اولان نَیینسه اوستونو اؤرته بیلمز. یوخودا دا ایکینجی یوخ ایدی، هر شئی بیرین، واحدین ایچینده ایدی. ایکینجیسیز دنیا وارمیش. وارمیش. اولمایا بیلمزدی. اما بونا اینانانلار یوخدو.
جمیله ده یوخو گؤروردو. او، یوخوسوندا گؤروردو کی، عؤمور-گون یولداشی سامیر فضادا فیرلانا-فیرلانا اوندان اوزاقلاشیر، ایکیلشیر، حتی اوچلشیر، دؤردلشیر. . . «بو قدر سامیر منیم نَییمه گرکدیر؟! منه بیری بسدیر. بونلارین آخی بیری منیم سامیریمدیر، او بیریلر منیمکی دئییل. هانسیدی او؟! هانسیدی منیم سامیریم؟! منی سئون، منی دنیالار قدر سئون سامیریم هانسیدیر؟» بو سواللارین آراسیندا جمیله عمللی-باشلی چاشیب قالمیشدی.
یوخولار ائله اونا گؤره یوخودور کی، سحریسی گون اونودولماغا محکومدولار. گئجه گلدی و یئنه ده همن «سئویرم-سئومیرم» صحبتی یاتاقدا باشلامادیمی، باشلادی.
اوجسوز-بوجاقسیز فضادا ایسه بیر-بیرینین ایچینده ان مختلف ماهیتلر اوچور، بیرلشیر، آیریلیر، یئنه بیرلشیر، بیر محتشم واحد عمله گتیریردیلر. البته کی، سامیرلرین هامیسی بو اوچان واحدین ایچینده ایدیلر. بیریندن باشقا. بو سامیر اؤز ائوینین مطبخینده اوتوروب سحر یئمهیینی یئییردی و جمیلهنین دملهدیی چایی گؤزلهیه-گؤزلهیه گئجه گؤردویو یوخونی جدی-جهدله یادینا سالماغا چالیشیردی.
۱٫ بو حئکایهنی امکداشیمیز «ائلیار پولاد» عرب الیفباسینا کؤچوروبدور


text:
کونتیکت بیلیمیوردو
کونتیکت بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Connecticut, فارسجا: دانشگاه کنتیکت، عربجه: جامعة كونيتيكت)آمریکانین استورس, منسفیلد، کنتیکت شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۳۰٬۳۷۴ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Branford House, UConn Avery Point, Groton, CT.jpg
- UConnLawScool.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کونتیکت بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تۆم بو آیتلر (هرکس ایچین گچرلی اۇلماقلا بیرلیکتە) آصئل اۇلاراق مۆمینلرین ایمتیحانا تابیع توتولدوقلارئنئ گؤسترییۇر. چۆنکۆ آصئل سئنانماسئ گرکنلر؛ “بن ایمان أتتیم” دیەنلر دگیل میدیر؟ ایمان أتمەینین نەسی سئناناجاق؟ آما، “ایمان أتتیم” دیەنلرین “ایمانئ”؛ سؤزدە می، قالبتە می؟ ایمانلارئنا “صاداقات” گؤسترییۇرلار مئ؟ تۆم بونلار سئنانئیۇر. دۇلایئسئیلا “ایمان أتتیم” دیەن هیچ کیمسە کندیسینین آرتئق قورتولموش اۇلدوغونو، سئناوئ باشاردئغئنئ دۆشۆنمەملیدیر.
“سئناو”؛ سۇن نفسە قادار دوام أدر. اۇ حالدە آصئل اۇلان “ایمان أتتیم” دەمک دگیل، اؤلنە قادار “ایماندا ثبات” أدەبیلمکتیر.
مۆمینلر ایچین بۆیۆک تهلیکە: “شیرک”
“شیرک”، تۆم مۆمینلری تهدید أدن بۆیۆک بیر تهلیکەدیر. حاتتا أن بۆیۆک تهلیکەدیر. چۆنکۆ “شیرک” هم آللاهئن آصلا باغئشلامایاجاغئنئ بیلدیردیگی تک گۆناە (ظولۆم)، هم دە أن یایغئن ایشلنن گۆناەتئر.
قورئان آیتلرینین بۆیۆک بیر بؤلۆمۆ دە بو نەدنلە “شیرک” ایلە ایلگیلیدیر:
إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًا ﴿۴۸﴾ (سورة النساء)
شۆبهەسیز آللاە، کندیسینە شیرک قۇشولماسئنئ آصلا عاففەتمز. اۇنون دئشئنداکی (دیگر گۆناەلارئ) ایسە دیلەدیگی کیمسەلر ایچین باغئشلار. هر کیم آللاها شیرک قۇشارسا گرچکتن بۆیۆک بیر گۆناە ایلە ایفتیرا أتمیش اۇلور. (نیسا سورەسی؛ 48)
آللاە تعالا، شیرکی آصلا باغئشلامایاجاغئنئ بیلدیردیگی گیبی مۆشریکلر ایچین جننتین حارام قئلئندئغئنئ وە اۇنلارئن واراجاقلارئ یرین دە جهننم اۇلدوغونو شؤیلە بیلدیرمیشتیر:
… مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ ﴿۷۲﴾ (سورة المائدة)
… کیم آللاها اۇرتاق قۇشارسا، شۆبهەسیز آللاە اۇنا جننتی حارام قئلمئشتئر وە اۇنون واراجاغئ یر جهننمدیر. ظالیملرین یاردئمجئلارئ دا یۇقتور. (مائیدە سورەسی؛ 72)
مۆشرکلر، آللاها اینانمایان وە آللاهئ اینکار أدن کیمسەلر دگیلدیر. زیرا “مۆشریک” اۇلماق ایچین اؤنجەلیکلە “مۆمین” اۇلماق گرکیر. آللاها ایمان أتمەین بیری “مۆشریک” دگیل، “کافیر” اۇلور. بو دورومدا ایسە (ذاتن آللاها ایمان أتمەدیگی ایچین) آللاها اۇرتاق قۇشاماز. دۇلایئسئیلا مۆشریک اۇلماق ایچین اؤنجە مۆمین اۇلماق گرکیر. قورئان بو دورومو (مۆشریکلرین آللاها ایناندئقلارئنئ) شؤیلە بیلدیرییۇر:
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ ﴿۹﴾ (سورة الزخرف)
آند اۇلسون اۇنلارا (مۆشریکلرە): “گؤکلری وە یری کیم یاراتتئ؟” دییە سۇرسان، موحاققاق: “اۇنلارئ عازیز وە عالیم اۇلان (آللاە) یاراتتئ.” دەرلر. (زوحروف سورەسی؛ 9)
گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە مۆشریکلر؛ “گؤکلری وە یری یاراتانئن آللاە اۇلدوغونو” قابول أدییۇرلار. حاتتا آللاە ایچین “عازیز وە عالیم” ایفادەلرینی قوللانئیۇرلار (آیتتەکی بو ایفادەلر مۆشریکلرە عائیدتیر).
شو آیتلر دە بنزەر شکیلدە عاینئ دورومو بیلدیرییۇر:
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ ﴿۶۱﴾ (سورة العنکبوت)
آند اۇلسون اۇنلارا (مۆشریکلرە): “گؤکلری وە یری یاراتان وە گۆنشی وە آیئ أمرینە آمادە قئلان کیمدیر؟” دییە سۇراجاق اۇلسان، شۆبهەسیز: “آللاە (یاراتتئ)” دیەجکلر. شو حالدە ناسئل اۇلویۇر دا چەوریلییۇرسونوز؟ (عانکبوت سورەسی؛ 61)
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ﴿۶۳﴾ (سورة العنکبوت)
آند اۇلسون اۇنلارا (مۆشریکلرە): “گؤکتن سو ایندیریپ دە اؤلۆمۆندن سۇنرا یریۆزۆنۆ دیریلتن کیمدیر؟” دییە سۇراجاق اۇلسان، شۆبهەسیز: “آللاە” دیەجکلر. دە کی: “اؤوگۆ دە آللاهئندئر.” لاکین اۇنلارئن چۇغو بونو عاقئل أتمز. (عانکبوت سورەسی؛ 63)
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۲۵﴾ (سورة لقمان)
آند اۇلسون اۇنلارا (مۆشریکلرە): “گؤکلری وە یری کیم یاراتتئ؟” دییە سۇراجاق اۇلسان، شۆبهەسیز “آللاە” دیەجکلر. دە کی: “حامد دا آللاهئندئر.” لاکین اۇنلارین چۇغو بونو بیلمز. (لۇقمان سورەسی؛ 25)
دەمک کی “مۆشریکلر”، آللاها اینانئیۇر وە ایناندئقلارئ آللاهئن یاراتئجئ وە موطلاق قودرت صاحیبی اۇلدوغونو قابول أدییۇرلار (یاعنی مۆشریکلر دە بیزیم ایناندئغئمئز آللاها اینانئیۇر). مۆشریکلرە گؤرە دە آللاە دئشئندا (اۇنا دنک اۇلان) باشقا بیر ایلاە یۇقتور. آنجاق مۆشریکلر، آللاها عائید باعضئ صئفات وە فیعیللری باشقا وارلئقلارا دا (آراجئلارا) عاطفەدرلر.
یاعنی آللاهئن یتکیسینە اۇرتاق (شیرک) قۇشارلار. بو نەدنلە سادەجە آللاها دگیل آراجئ قابول أتتیکلری باشقا وارلئقلارا دا قوللوق (عیبادت) أدرلر. آما بونو آللاهئ اینکار أتتیکلری ایچین دگیل، بیلعاکیس آللاها ایناندئقلارئ وە آللاها اولاشمایئ موراد أتتیکلری ایچین یاپارلار (ایددیعالار اؤیلەدیر):
أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ ﴿۳﴾ (سورة الزمر)
دیققات أت! حالیص دین یالنئز آللاهئندئر. اۇنونلا بیرلیکتە باشقا أولیا (دۇستلار) أدیننلر: “بیز اۇ (ولیلرە؛ باشقا بیر شەی ایچین دگیل) سادەجە بیزی آللاها یاقلاشتئرسئنلار، دییە قوللوق أدییۇروز” دەرلر. شۆبهەسیز آللاە، ایحتیلاف أتتیکلری شەیلر حاققئندا حۆکمۆنۆ ورەجکتیر. موحاققاق کی آللاە، یالانجئ وە کافیر کیمسەیی هیدایتە أردیرمز. (زۆمر سورەسی؛ 3)
دەمک کی، مۆشریکلر آللاها اینانئیۇر وە حاتتا عیبادتلرینی آللاها یاقلاشماق ایچین یاپئیۇرلار. بونون ایچین آللاە ایلە بیرلیکتە آراجئ قابول أتتیکلری وارلئقلارا دا دوعا أدییۇرلار. آما اۇنلار، آللاها دا دوعا أدییۇرلار. حاتتا قورئان، اۇنلارئن دوعالارئنا؛ “أی آللاهئمئز (اللهم)” دیەرک باشلادئغئنئ بیلدیرییۇر:
وَإِذْ قَالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ هَذَا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنَا حِجَارَةً مِنَ السَّمَاءِ أَوِ ائْتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۳۲﴾ (سورة الأنفال)
(اۇ مۆشریکلر) شؤیلە دەمیشلردی: “أی آللاهئمئز! أگر بو، گرچکتن سنین قاتئندان گلن حاققئن کندیسییسە، گؤکتن اۆستۆمۆزە بیر تاش یاغدئر یا دا بیزی آجئقلئ بیر عاذابا چارپتئر.” (أنفال سورەسی؛ 32)
بو آیتلردن دە آنلاشئلدئغئ اۆزرە مۆشریکلر، کندیلرینجە “دیندار” اۇلان اینسانلاردئر. حاتتا آشئرئ دیندار کیمسەلردیر. اۇ قادار کی، مۆمینلری “دیندار دگیلسینیز” دیەرک قئرانلار (کندیلرینین قوتسال قابول أتتیکلری وارلئقلارئ قوتسال قابول أتمەدیکلری ایچین)، کندیلرینی دیندار ایعلان أدرلر. آما قئلاووزلارئ “آللاهئن کیتابئ” اۇلمادئغئ ایچین مۆشریک دیندارلار آللاهئن دینینین دیندارئ دگیل، کندی اویدوردوقلارئ دینین دیندارئدئرلار.
مۆشریکلر، حانگی عاملین داحا حایئرلئ (اۆستۆن) اۇلدوغونا کندیلری قارار وریر. مثەلا حاجئلارا سو ورمک وە کاعبەیی اۇنارماق گیبی ایشلری (کندیلری یاپتئغئ ایچین) آللاە یۇلوندا جیهاد أتمکتن داحا اۆستۆن قابول أدرلر:
أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿۱۹﴾ (سورة التوبة)
سیز حاجئلارا سو ورمەیی وە مسجیدی حارامئ اۇنارمایئ، آللاها وە آحیرت گۆنۆنە ایمان أدیپ دە آللاە یۇلوندا جیهاد أدنلرین ایمانئ ایلە بیر می توتویۇرسونوز؟ حالبوکی اۇنلار آللاە قاتئندا أشیت دگیللردیر. (تەوبە سورەسی؛ 19)
دەمک کی مۆشریکلر آللاهئ اینکار أتمییۇر وە حاتتا کاعبەیی اۇنارماق وە حاجئلارا حیذمت أتمک گیبی کندیلرینجە قوتسال ایشلری یاپئیۇرلاردئ.
مۆشریکلر هیچبیر زامان؛ “بیز آللاها اینانمئیۇروز” دەمەدیکلری گیبی؛ “بیز آللاها شیرک قۇشویۇروز” دا دەمزلر. عاکسینە شیرک قۇشتوقلارئنئ (مۆشریک اۇلدوقلارئنئ) آصلا قابول أتمزلر وە؛ “واللاهی بیز مۆشریک دگیلدیک” دەرلر:
وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعًا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا أَيْنَ شُرَكَاؤُكُمُ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ ﴿۲۲﴾ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا وَاللَّهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِينَ ﴿۲۳﴾ انْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۲۴﴾ (سورة الأنعام)
اۇ گۆن حپسینی ماحشردە تۇپلایاجاغئز وە سۇنرا (آللاها) اۇرتاق قۇشانلارا سۇراجاغئز: “حانی نەرەدە اۇ آللاها اۇرتاق قۇشتوقلارئنئز، اۇرتاق اۇلدوغونو ساندئقلارئنئز؟” سۇنرا (اۇنلار): “واللاهی، راببیمیز بیز مۆشریکلردن دگیلدیک.” دیەجکلر، بوندان باشقا بیر قاچاماق جواب (ماعذرت) اویدورامایاجاقلار. باق کی، کندیلری حاققئندا ناسئل دا یالان سؤیلەدیلر وە ایفتیرا أدیپ دوردوقلارئ (اۇرتاقلارئ) ناسئل سئوئشئپ یۇق اۇلدولار. (أنعام سورەسی؛ 24-22)
دەمک کی، آچئق وەیا گیزلی تۆم شیرکلردن قاچئنماق گرکیر. عاکسی حالدە شیرکە دۆشۆلەبیلیر. گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە هیچبیر مۆشریک: “بن شیرک قۇشویۇروم” دەمییۇر. حاتتا یاپتئغئنئن شیرک اۇلدوغونو دا قابول أتمییۇر. بلکی دە گرچکتن مۆشریک اۇلمادئغئنا اینانئیۇر. چۆنکۆ کیتابا گؤرە دگیل، ظاننا گؤرە حارەکت أدییۇر…
مۆشریکلرین بو دورومو آللاهئن “حارامدئر” دەدیگی بیر شەی ایچین “حارام دگیلدیر” دیەرک، آللاهئن حۆکمۆنۆ اینکار أدن کیمسەنین دورومونا بنزەر. چۆنکۆ اۇنلار، آللاهئن “شیرکتیر” دەدیگی بیر شەی ایچین؛ “حایئر، بو شیرک دگیلدیر” دەمیش اۇلویۇرلار. یۇقسا هیچ کیمسە؛ “بو یاپتئغئم شیرکتیر آما نفسیمە اویدوم وە شیرک قۇشتوم” دەمز. یاپتئغئنئن “شیرک اۇلمادئغئنئ” ایددیعا أدر. دۇلایئسئیلا شیرک، تۆم مۆمینلری تهدید أدن بۆیۆک بیر تهلیکەدیر. نبیدن (ع) گلن شو ریوایت دە بو دورومو (مۆمینلر ایچین شیرک تهلیکەسینی) شؤیلە حابر ورمکتەدیر:
نبی (ع): “شیرک، اۆممتیم آراسئندا گجە قارانلئغئندا سیاە بیر تاشئن اۆستۆندەکی قارئنجانئن آیاق سسیندن داحا گیزلیدیر.” (آحمد بین حانبل)


text:
تالیوم (I) فلوئورید
تالیوم (I) فلوئورید (اینگیلیسجه: Thallium(I) fluoride, روسجا: ФTopид Taллия(I), عربجه: فلوريد الثاليوم الأحادي) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر. تالیوم (I) فلوئورید فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Thallium(I) fluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تالیوم (I) فلوئورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`نایجریا` نتیجه لر
ینگی لیکلر [137]
- نایجریاده آلیب قاچقیریلگن اونلب کیشی قوتقریب آلیندی
- نایجریاده قوراللی هجوم عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- نایجریاده تروریست جنگریلر بیلن حربیلر اورته سیده توقنه شوو یوز بیردی
- نایجریاده بیر حادثه عاقبتیده اونلب موترنینگ یانیب کیتگن لیگی بیلدیریلدی
- نایجریاده ایریم اتنیک گروپلر اورته سیده توقنه شوو یوزبیرماقده
- نایجریاده قوراللی هجوم عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتینی یوقاتدی
- نایجریاده سوو تاشقینلری طفیلی یوزلب کیشی جان بیردی
- نایجریاده قوراللی جنگریلرگه قره ته حربی عملیات اویوشتیریلدی
- نایجریا ده 149 کیشی کولرا دن اولدی
- نایجریا ده اویوشتیریلگن ترورچیلیک هجومی عاقبتیده اون بیر کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- نایجریاده اونلب کیشی آلیب قاچیریلدی
- نایجریاده بیر مسجدگه اویوشتیریلگن هجوم عاقبتیده کوپلب کیشی جان بیردی
- نایجریاده قوراللی جنگریلر تامانیدن اسیر آلینگن اونلب نفر قوتقریب آلیندی
- نایجریاده طبیعی آفت فلاکتلری سلبی تاثیر قالدیرماقده
- نایجریاده ریل سفرلری توخته تیب قوییلدی
- نایجریاده قوراللی جنگریلر بیر قطار کیشینی آلیب قاچیردی
- نایجریاده کولرا دن اولگن لر سانی ییتمیش تورت نفر گه ییتدی
- نایجریا ده بوکوحرام اعضاسی اونلب نفر ترورچی تسلیم بولدی
- نایجریاده کلیسا گه هجوم اویوشتیریلدی؛ اونلب کیشی حیاتینی یوقاتدی
- نایجریاده بیر نفت ذخیره سیده پارتلش یوز بیردی


text:
گزهگن
گزهگن یا دا سیاره (اینگیلیسجه:Planet) بیر گؤی جیسمیدیر کی اؤز گونشینین و یا گۆنش قالیغینین اطرافینا دؤنور.
بیر گزگین اولماقی اوچ شئیه باغلیدیر:
اسکیده
بطلمیوس بئله حساب ائدیردی کی گزگنلر اؤز فلکلری دؤوره سینده یئرین باشینا دوْلانیرلار. بۇ نظرده یئر دونیا اۆچون مرکز حساب ائدیلیر و اونا گؤره گزگنلرین مداری قاریشیق اولوردی. ۱۷-نجی عصرده قالیلئو قالیله گونشی گزگنلر مرکزی حساب ائتدی. یوهانس کپلر آشکار ائتدی کی گزگنلرین مداری دایره دئییل بیضی شکیلده اولور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«planet»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بیری بوز سیاهیدا اولماقلا، 10 تروریست ضررسیزلشدیریلدی
تورکیه سلاحلی قوهلری معلومات یایدی.
بیری بوز سیاهیدا اولماقلا، 10 تئررورچو زررسیزلشدیریلدی
تورکیه سلاحلی قوهلری معلومات یایدی.
معلوماتدا اؤتن گون عراق-ین شیمالینا و حکاری سرحد بؤلگهسینه هاوا عملیاتی کئچیریلدیگی بیلدیریلیر، بیری بوز سیاهیدا اولماقلا، 10 تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی قئید ائدیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تروریست گۆلتن ماتور ایستانبولدا یاخالاندی
تروریست ماتور، میللی استخبارات تشکیلاتی و امنیتین اورتاق عملیاتی ایله ایستانبولدا یاخالاندی
اردوغان: شهیدلریمیزین قانی یئرده قالمایاجاق
"ایندی چوخ چتین قیش شرایطینده هم پنجه-کیلید ایله زاپدا، هم ده سوریهنین قوزئیینده اؤنملی بیر موباریزه آپاریلیر"
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"


text:
تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی رئیسی نینگ سایلاوداقی اۆستۆنلیگینی قوتلادی
بردی محمدوف سید ابراهیم رئیسی-یه ایران اسلام جمهوریتی نینگ جمهورباشلیغی وظیپه سینه سایلانماغینی تۆیس یۆرهکدن قوتلایاندیغینی آیتدی
تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی قوربان قولی بردی محمدوف ایران ینگ تأزه سایلانان جمهورباشلیغی ابراهیم رئیسی نینگ اۆستۆنلیک قازانماغینی قوتلادی.
بردی محمدوف سید ابراهیم رئیسی-یه ایران اسلام جمهوریتی نینگ جمهورباشلیغی وظیپه سینه سایلانماغینی تۆیس یۆرهکدن قوتلایاندیغینی آیتدی.
بردی محمدوف قوتلاغ یۆزلِنمه سینده شیه یازدی:
"بیز دوُست- دوُغانلیغیمیزینگ و اؤزآرا حوُرمات قوُیماغینگ بای تجریبه سینه اساسلانیان قاتناشیقلاریمیزینگ حالقلاریمیزینگ بأحبیدینه موندان بیلأک ده اؤسدۆریلجکدیگینه برک اینانیاریس"
تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی، شیله یاقیملی مۆمکینچیلیکدن پیدالانیپ سید ابراهیم رئیس-یه تۆیس یۆرهدن برک جان ساغلیق، ایران ینگ دوُغانلیق حالقینا اؤنگه گیتمه گینه هم ده گۆللأپ اؤسمه گینه گؤنۆکدیریلن أهلی باشلانغیچلاریندا و ایشلرینه اۆستۆنلیک آرزوو اتدی.
موندان اوُزال اؤزبگیستان، آذربایجان، تۆرکیه و بیله کی قوُنگشی یورتلار دا ایران دا سایلانان تأزه جمهورباشلیق ابراهیم رئیسی-نی قوتلاپدی.
دِگیشلی حابارلار
چاووش اوُغلی: گۆن باتار تراکیا تۆرکلری هیچ هاچان یکِه قوُیولماز
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری یونان ینگ گۆن باتار تراکیا تۆرکلرینه ادیأن باسیشی برک تانقیت اتدی
پأکیستان تۆرکمنیستان دان سووقلاندیریلان طبیغی گاز ساتین آلماق ایسله یأر
پأکیستان اوُوغانیستان ینگ اۆستی بیلن تۆرکمن گازینی ساتین آلماق ایسله یأر
قیرغیزیستان حازارینگ تۆرکمنیستان بؤلهگیندن روسیا اولاغ آراقاتناشیغینی قورماق ایسلهیأر
قیرغیزیستان تۆرکمنیستان ینگ اۆستی بیلن روسیا اولاغ و یۆک داشاماق ایسلهیأر


text:
`کوروناویروس` نتیجهلر
خبرلر [119]
- لاتین امریکا اؤلکه لرینده کووید-19-دان اؤلنلرین سایی 390 نفره چاتیب
- ایران-دا کووید-دن اؤلنلرین سایی بیر گونده 60% آرتیب
- ایران-دا کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 141 مینی اؤتوب
- ایران-دا داها 23 نفر کووید-دن اؤلوب
- ایران-دا کووید-19-ا یولوخانلارین سایی 7 میلیون 212 مین 395 نفره چاتیب
- ایران-دا گون عرضینده 23 نفر کوروناویروسدان اؤلوب
- ایران-دا داها 2009 نفر کوروناویروسا یولوخوب
- تورکیه-ده اؤتن گون کوروناویروسا 7 مینه یاخین یولوخما حالی قئیده آلینیب
- تورکیه-ده اؤتن گون کوروناویروسا 7 مینه یاخین یولوخما حالی قئیده آلینیب
- ایران-دا داها 39 نفر کوروناویروسدان اؤلوب
- تورکیه-ده اؤتن گون کوروناویروسا 5 میندن چوخ یولوخما حالی قئیده آلینیب
- ایران-دا داها 41 نفر کوروناویروسدان اؤلوب
- ایران-دا داها 39 نفر کوروناویروسدان اؤلوب
- ایران-دا گون ده کووید-19-دان داها 53 نفر اؤلوب
- دونیادا کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 43 فایز آرتیب
- ایران-دا کوروناویروسدان داها 46 نفر اؤلوب
- ایران-دا اؤتن گون کوروناویروسدان 42 نفر اؤلوب
- ایران-دا کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 140 مین نفری کئچیب
- ایران-دا داها 52 نفر کوروناویروسدان اؤلوب
- ایران-دا کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 139 مین 610 نفره چاتیب


text:
پورتو
پورتو(پورتوقال دیلی: Porto) یوخسا "اپورتو" پورتوقال اؤلکه سینده بیر شهر آدی قوزئی باتی طرفده
جوغرافیا[دَییشدیر]
بو شهر دورو چایلاقینین قوزئی طرفینده دوزلینیب.اطلس اوقیانوسونا یاپیشیق و پورتو اوستانی نین باشکندی اولور.
ایکنیجی بؤیوک شهر پورتوقال اؤلکه سینده ليسبون ائیله بیرلیقدا ایقتصادی و باش یئردی.
آیدیمان[دَییشدیر]
پورتو فوتبال کلوبو[دَییشدیر]
پورتو شهرینین آدیلیم فوتبال کلوبو "پورتو" آدی ائیله اوروپاده آدلیم بیر کلوب اولاراق.دونیانین بؤیوک کاپلارین و ایفتخارلارین قازانیب.اوروپا شامپیونو اوْلوب و یوفا شامپیونلوقون قازانیب.


text:
اوستاد هاشم ترلان خستهخانادا … (سون دورومو)
خالقیمیزین مبارز شاعر اوغلو و آذربایجانین آذرلی گونلریندن یادگار اوستاد هاشم ترلان، دی آیینین ایکینجی گونو بئیین اینفاکتی کئچیرمیشدیر و ایتدیلیکده تهرانین “مهر” خستهخاناسیندا حکیملرین طبی نظارتی آلتیندادیر. تاسوفله ۹۰ یاشلی اوستادیمیزین دورومو، خستهلیگینین ایلک گونلریله مقایسهده آغیر کئچیر. بیز سئویملی اوستادیمیزا جان ساغلیغی و بیر داهادا ادبی اجتماعیاتیمیزدا اؤز آلوولو شعرلریله چیخیش ائتمهسینی آرزو ائدیریک.
سون دورومو(۱): اوستاد هاشم ترلانین دوروموندا یارانان یئنی پرابلئمدن اؤتری، دوشنبه گونو تهرانین “امام حسین” خستهخاناسینا کؤچورولدو. اوستادین اینفاکت پرابلئملریندن علاوه، آغ جییاریندا دا پرابلئم یارانیبدیر.(۱۱ دی)
سون دورومو(۲): اوستاد هاشم ترلان بئیین اینفاکتی زمینینده ایندیلیکده فیزیوتراپیا کئچیریر؛ آنجاق اونون آغ جییاریندا یارانان اینفئکسیا هلهلیک بیر پرابلئم کیمی دورور. اوستاد هلهده “امام حسین” خستهخاناسیندادیر.(۱۳ دی)
سون دورومو(۳): اوستادین بئیین اینفاکتیندان یارانان پرابلئملر او جوملهدن: یادداشیندا و دانیشیق طرزینده اولان قصورلاردا اومید وئریجی مثبت نیشانهلر گؤرونور. آنجاق آغ جییارینداکی اینفئکسیا و بدهنین ساغ حصهسینده یارانان سستلوق هلهلیک یئریندهدیر. اولا بیلسین بیر نئچه گوندن سونرا، خستهخانادان چیخاریلسین و درمان ایشلری ائوده داوام تاپسین.(۱۶ دی)
سون دورومو(۴): اوستاد هاشم ترلان سهشنبه گونو آخشام اوستو “امام حسین” خستهخاناسیندان بوراخیلیب و درمان ایشلرینین داوامی اوچون اؤز ائوینه کؤچدو. (۱۷دی)


text:
یواساس لیبرتی حادیثهسی
یواساس لیبرتی حادیثهسی (اینگیلیسجه: USS Liberty incident) آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و ايسرائيل قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.آلتی گونلوک ساواشنین بیر قیسمیدیر. آرالیق دنیزی و سینا یاریم آداسی یئرینده اوز وئرمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Wikimapia.org Tag".
- ^ Gerhard & Millington 1981, səh. 57
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«USS Liberty incident»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده یواساس لیبرتی حادیثهسی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.