c: text/html

text:
عنابی (رقص)
عنّابی - آذربایجانین مشهور قدیم قادین رقصلریندن بیری.
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
بورادا هئچ ده عنّاب مئیوهسی نظرده توتولمور، مئیوهنین رنگی آکتواللاشدیریلیر. عنّابی رنگی آدیدیر، توند قیرمیزی رنگی بیلدیریر. بو، قادینلارین توی زامانی بر-بزهگه، شالا، قوماشا، تافتا-بافتایا بورونوب سیموولیک شکیلده قیرمیزیلاشدیریلماسینا، قیرمیزییا بویانماسینا ایشارهدیر، آلت-شوعور سویهسینده ایسه بیرباشا قادین باشلانغیجینا ایشارهدیر.[۱]
تاریخچه[دَییشدیر]
عنّابی آذربایجانین توی رقصیدیر، بیر رقص فورماسی کیمی وارلی قادینلارین ائولرینده مئیدانا گلمیشدیر. اونو عادتاً قوناقلاردان اولان ایکی رقاصه ایفا ائدرمیش. عنّابینی باکیدا یالنیز قادینلار اویناردیلار، بیر چوخ بؤلگهلرده ایسه اونو هم قادینلار، هم ده کیشیلر ایفا ائدردیلر. واختیله آذربایجاندا قادین و کیشی تویلاری (و یا قیز و اوغلان تویلاری) آیریجا کئچیریلردی. کیشی تویوندا قادینلار، قادین تویلاریندا کیشیلر ایشتیراک ائتمزدیلر. بو دؤورده قادینلارین گئتدیگی یئرلر ده محدود ایدی. اودور کی، قادینلار تویا دا، حاماما دا اؤز مادّی ایمکانلارینی، عاییله دوروملارینی، عاییلهده توتدوقلاری استاتوسو گؤسترمک اۆچون، اؤزلرینی، وار-دؤولتلرینی گؤسترمک اۆچون گئدردیلر و دئمک اولار کی، اکثر باهالی بزهک اشیالارینی اؤزلریله گؤسترردیلر. تویا گلمیش قادینلار اکثراً اؤز بزهک اشیالارینی توپلوم ایچره سرگیلهمگه گلردیلر.
بئله بیر فرضیه واردیر کی، عنّابی رقصینی باکیلی تارزن چوخ ایستعدادلی خالق موسیقیچیسی تاتی یاراتمیشدیر. اصلیده ایسه 19. عصرین اوّلینده (تقریباً 1902-جی ایللرده) یارانمیش بو قدیم خالق رقصینی تاتی سادهجه اولاراق ایشلهییب حاضیرلامیشدیر.
خوصوصاً تار، کامانچا و ناغارانین موشاییعتی ایله بو ظریف رقص سون درجه مئلودیکدیر. رقص اساساً اوتانا-اوتانا، اوزلرینی گیزلدهرک اینجه سوزگون حرکتلر دوزومو اساسیندا قورولوب. حرکتلر موختلیف ایستیقامتلرده هم دؤور، هم دا دوز خط بویونجا جریان ائدیر.
بو رقص اوزون ایللر آذربایجان دؤولت فیلارمونیاسینین ماهنی و رقص آنسانبیلینین رئپئرتواریندا دفعهلرله ایفا اولونوب. حتّی گؤزل خوانندهمیز مرتضی محمدوو (بولبول) عنّابی مئلودیاسینا بایاتیلار علاوه ائدیب اونو ماهنی کیمی اوخوموشدور.[۲]
تئکنیکی[دَییشدیر]
عنّابی بیر رقص فورماسی کیمی وارلی و زادگان قادینلارین ائوینده مئیدانا گلمیشدیر. بو رقصین اشیالاری کلاغایی، آلینا تاخیلان قیزیل پوللار، هابئله کهربا، میرواری و قیزیل بویونباغلاری ساییلیر. رقصین اؤلچوسو 6/8 (3/4)-ه دیر؛ حرکتلری آرام و سوزگون، تئمپی ایسه اورتادیر. قادین-قیز ییغینجاقلاریندا، تویلاردا، شنلیکلرینده اویناناردی.[۳]
بیر و بعضاً ایکی قیز طرفیندن ایفا ائدیلیر. مضمونجا چوخ سادهدیر. بورادا ایفاچیلار قادینلارین ناز-غمزهسینی گؤسترمگه چالیشیرلار. رقصی قیزلاردان بیری باشلاییر. سونرا ایکینجی قیز گویا کؤنولسوز اولاراق اونا قوشولور و دایم نازلاناراق کنارا چکیلمک ایستهییر، آنجاق رفیقهلر راضیلیغا گلیب شن، جوشغون حرکتلرله رقصی داوام ائتدیریرلر.[۴]
عنّابینی ایفا ائدرکن آغ رقص پالتاری هئچ ده یئرینه دوشمور. اونا گؤره کئچن عصرین 30-50-جی ایللرینده رقاصهلر زر-خارانی ایمیتاسیا ائلهین پالتارلار گئیینیردیلر. حتّی امینه دیلبازی خاطیرلاییر کی، او، عادی سووئت اوچ قپیکلرینی پاریلدادیب سینهسینه، آلنینا تاخیردی و قیزیل پول ایللوزیاسی(یانیلساما، وهم)، قدیمیلیک ایللوزیاسی، بویونباغی، جوتقاباغی ایللوزیاسی یارادیردی.
امینه دیلبازینین عنّابیسی[دَییشدیر]
امینه دیلبازی عنّابی رقصینده وارلی قادینین فرحینی، اونون یاریشماق ایستگینی، لووغالیغینی یوخ، نیسگیلینی، سئوگیسیزلیگینی، خیفّتینی، بیر سؤزلژا، رومانتیک دونیاسینی گؤسترمگه چالیشیردی. دیلبازینین عنّابیسی هئچ ده تصادوفی دئییل کی، داها چوخ سوزگون حرکتلر، ال داراغینین ظریف، اینجه اویناتمالاری اوزرینده قورولموشدو، سیندیرمالار مینیموما ائندیریلمیشدی. امینه دیلبازی بو رقصی مجهول، مخفی بیر سئوگی ماجراسی، بیر سئوگی احوالاتی کیمی اویناییردی و اونون رقصینین عظیم عظیمزادهنین رسمیندهکی وارلی قادینلا هئچ بیر علاقهسی یوخ ایدی. اونون اینجه سیلوئتی، سوزگون باخیشلاری، اوزون کیپریکلری و آغیر-سنگین ادالاری صحنهده چوخ ماراقلی بیر قادین اوبرازی یارادیردی. طبیعی کی، بونون کؤکلری آذربایجان رقص مدنیتی عنعنهلرینین، توی مدنیتی عنعنهلرینین زنگینلیگیندن ایرهلی گلیر. آنجاق او فاکت دا دانیلمازدیر کی، امینه دیلبازی آذربایجان تویونو، بو تویدا رقص ائدن قادینلاری یاخیندان تانیییب، اؤیرهنیب و رقص زامانی اونلارین عومومیلشدیریلمیش اوبرازینا موراجیعت ائدیب.
عنّابی اینجهصنعتین باشقا قوللاریندا[دَییشدیر]
عظیم عظیمزادهنین "وارلی ائوینده توی" رسمینده رقص ائلهین وارلی بیر قادینین فیقورو شکلین، دئمک اولار کی، مرکزینی توتور. همین قادینین گئییمی، بر-بزهگی عنّابی رقصینده وئریلن تصویره تام اویغوندور.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ↑ اوفئلیا زئینالووا - امینه دیلبازینین رقص تئاتری. "موسیقی دونیاسی" ژورنالی.
- ↑ "آذربایجان خالق رقصلری" وئریلیشی - عنّابی
- ↑ Бoлbшaя coBeTckaя эHциkлoпeдия - ИHHaби. M.: CoBeTckaя эHциkлoпeдия 1969—1978.
- ↑ قمر آلماسزاده. آذربایجان خالق رقصلری (مئتودیک وسایت). باکی: "بیرلشمیش نشریات" ،1959.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آرمود
آرمود (اینگیلیسجه: Pear، فارسجا: گلابی ، لاتین تورکجه: Armud ، عربجه: إجاص ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Armut ، فرانسهجه: Birnen ، آلمانجا: Birnen ) بیر نؤع آغاج و میوه دیر. دونیادا 800 جوره آرمود تانینیب. آدلیم آرمود دوغال یادا اورپا آرمودی آدلانیب. آسیا آرمودی گیرده و آلما کیمی دیر. آرمود سویوق هاوادا بیتیر و قیش سویوغونا احتیاجی وار.
قالری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pear»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آرمود گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو
قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Northern Illinois University, فارسجا: دانشگاه ایلینوی شمالی )آمریکانین دکالب، ایلینوی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۱۸٬۰۰۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو ۱۸۹۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Hotel tower other side.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/اوْکتوبر ۱۴
۱۴ اوکتوبر: بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی قاراباغا گؤره ۸۷۴ سایلی قطعنامهنی قبول ائتدی (۱۹۹۳)
۱۷۴۳ — شیرواندا عوصیان: عوصیانچیلار آغسو شهرینی اله کئچیردیلر.
۱۹۲۴ — تاجیکیستان شوروی یارادیلدی.
۱۹۲۶ — لندنده وینی-پوح حاقدا ایلک حیکایت چاپدان چیخدی.
۱۹۶۴ — لئونید برژنو سوو.آیکاپی امکانین بیرینجی کاتیبی سئچیلمکله شوروی ایتیفاقینین رهبری اولدو.
۱۹۶۴ — مارتین لوترکینق نوبل صولح جاییزهسینه لاییق گؤرولدو.
۱۹۹۴ — یاسیر عرفات، شیمون پرس و ایسحاق رابینه نوبل صولح جاییزهسی وئریلدی.
۲۰۰۶ — داغلیق قاراباغین آذربایجان ایجماعسی آذربایجان جمهوریتی عدلیه ناظیرلیینده قئیدیاتدان کئچدی.
۲۰۰۹ — بورسادا تورکیه و ارمنیستان میلی تیملری آراسیندا فوتبال موسابیقهسی کئچیریلدی.


text:
ایشسیزلیک رقملری آچیقلاندی
تورکیه استاتیستیک قورومو (تویک)، نوامبر ۲۰۲۰ دؤنمی اوچون ایش گوجو رقملرینی آچیقلادی
تورکیهدهکی ایشسیزلیک نیسبتی، نوامبر ۲۰۲۰ده ۲۰۱۹.جو ایلین عینی آیینا گؤره ۰،۹ پوئن آزالاراق یوزده ۱۲،۹ اولدو.
سؤزوگئدن دؤورده ایشسیزلرین ساییسی ۳۰۳ مین نفر آزالاراق ۴ میلیون ۵ مین نفر دوشدو.
تورکیه استاتیستیک قورومو (تویک)، نوامبر ۲۰۲۰ دؤنمی اوچون ایش گوجو رقملرینی آچیقلادی.
بونا گؤره، تورکیهده ۱۵ و یوخاری یاش قروپونداکی ایشسیز ساییسی، نوامبر ۲۰۲۰ده بیر اؤنجهکی ایلین عینی دؤورونه گؤره ۳۰۳ مین نفر آزالاراق ۴ میلیون ۵ مین نفر اولدوغو قید ائدیلدی.
عینی دؤورده ایشسیزلیک نیسبتی، ۰،۹ پوئنلیک آزالیشلا یوزده ۱۲،۹ سویهسینده گرچکلشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه ایله آذربایجان آراسیندا طبیعی گاز تیجارت آنلاشماسی
"تورکیه، باشاریلی بیر انرژی دیپلوماسیسی ایجرا ائدرک دونیانین جدی بیر عرضه بحرانییلا قارشیلاشدیغی دؤورو سیخینتیسیز شکیلده سوووشدوراجاق"
تورکیهده خاریجیلره ائو ساتیشیندا رکورد
ایران وطنداشلاری، توپلام ۱۳۲۳ ائو آلیشی ایله، تورکیهدن ائو آلان خارجی اؤلکه وطنداشلاری آراسیندا بیرینجی یئری توتدو
نوبل اقتصاد اؤدولونون صاحیبلری آچیقلاندی
اقتصادچیلار دیوید کارد ایله جاشوا انگریست و گیدو ایمبنز، ۲۰۲۱ نوبل اقتصاد اؤدولونه لایق گؤرولدو


text:
نار آغاجی
ائلیار پولاد
ائویمیزین آرخاسیندا یئرلشن پارکین آغاجلاری حیطه کؤلگه سالیب. آغاجلارین یارپاقلاری شفاف یاشیلا چالیر. ائرتهدن یاغان یاغیش و کسندن سونرا گونشین ایشیغی آلتیندا لاپ دا شفافلانیب، گؤز اوخشایان منظرهنی داها دا جانلاندیریر.
ایش یئریم شهردن کنار اولدوغوندان ایش زامانی اوزون اولور. سحر ساعات یئدیدن آخشام بئشه قدر گوجلو ایش رژیمینده چالیشماقدان، ائوه چوخ یورغون گلیرم. بیر-ایکی ساعات دینجلندن سونرا اؤزومه گله بیلیرم.
چای استکانین آغزیما آپاریردیم، جیب تلفونوما زنگ گلدی. باخدیم، نومره تانیش دئییلدی. تماس دویمهنی اشارهلهدیم:
– بویورون!
– سیزسیز؟
– بلی، اؤزومم، ائشیدیرم سیزی. بویورون!
– ائله بیل تانیمادینیز.
– یوخ! مگر بیز تانیشیق؟ بس اوندا نومرهنیز نییه تانیش گلمهدی.
– تانیشلیغمیز ایندی دئییل، لاپ قدیم تانیشلاردانیق. قالدی تلفون نومرهسینه، بو نومره ائله ایلک دفعهدیر کی سیزین تلفونوزا دوشور…


text:
ویلیام اسکو مورنر
ویلیام اسکو مورنر (اینگیلیسجه: William E. Moerner) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۴ ژوئن ۱۹۵۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ویلیام اسکو مورنر واشینقتون در سنلوئیس بیلیمیوردو و کورنل بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری استنفورد بیلیمیوردودیر. اوْ فیزیک، شیمی ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William E. Moerner»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویلیام اسکو مورنر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
صفوی-عوثمانلی ساواشی (۱۷۲۳-۱۷۲۷)
صفوی-عوثمانلی ساواشی (۱۷۲۳-۱۷۲۷) (اینگیلیسجه: Ottoman–Hotaki War (1722–27)) عثمانلی ایمپیراتورلوغو و هوتاکی دؤولتی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.همدان و آذربایجان و گونئی قافقاز یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو هوتاکی دؤولتی غلبهسیله بیتمیشدیر
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ottoman–Hotaki War (1722–27)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده صفوی-عوثمانلی ساواشی (۱۷۲۳-۱۷۲۷) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`ارسین تاتار` نتیجهلر
خبرلر [56]
- ارسین تاتار: "ماراش بؤلگهسینی بو گونه قدر 230 میندن چوخ آدام زیارت ائدیب"
- ارطغرول اوغلو: "فیبریس پروبلئمینین حلینده بمت-دن چوخ شئی گؤزلهمیریک"
- اوکراینا، اردوغاندان دستک ایستهدی
- ۵ قیریم تاتار تورکو گؤزآلتینا آلیندی
- قیریم پلتفورمونا ۳۷ اؤلکه قاتیلاجاق
- آذربایجاندان قوزئی قیبریس تورک جمهوریتینه ایلک رسمی سفر
- ارسین تاتار: "ماراشی 200 مینه یاخین اینسان زیارت ائتدی"
- ارسین تاتار: فدراسیون دفتری قاپانمیشدیر
- تاتار، قارای و قیریمچاق تورکلری اوکراینانین یئرلی خالقی اولاراق تانیندی
- ارسین تاتار: "برابرلیگیمیزین قبولو ایله آنجاق رسمی موذاکیرهلره باشلانا بیلر"
- ارسین تاتار تورکیهنی تبریک ائتدی
- آلتون:"بوتون گوجوموزله قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی-نین یانیندا اولاجاغیق"
- ارسین تاتار جمهور باشقانی اردوغان ایله گؤروشهجک
- قیریم تاتار میللی مجلیسی باشقانی اردوغانا تشکر ائتدی
- ارسین تاتار لیماسول شهرینده کی مسجیده ائدیلن هوجومو قیناییب
- جمهور باشقانی اردوغان و ارسین تاتار آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- ارسین تاتار ایله جوزف بورل آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- ارسین تاتار یونانیستان و روم ایجماسینا رئاکسیا گؤستریب
- ارسین تاتار اولوسلار آراسی توپلومو قیبریس تورک جمهوریتینی تانیماغا چاغیریب
- قوزیی قیبریس:"آشی لارین تداروکونده بوروکراتیک انگل یارادیلیر"


text:
ساواشدا یارالانان آذربایجانلیلار تۆرکیه ده بِجِرگی آلیار
داغلیق قاراباغ ساواشیندا یارالانان آذربایجان ینگ 27 عسگری بجرگی اۆچین تۆرکیأ گتیریلدی
داغلیق قاراباغ ساواشیندا یارالانان آذربایجان ینگ 27 عسگری بجرگی اۆچین تۆرکیأ گتیریلدی.
شهیت ماشغالالار و یارالانان عسگرلر اۆچین قورالان یاشات قوراماسی بو عسگرلرینگ لوقمانلار تاراپیندان تۆرکیأ ایبریلندیگینی بیلدیردی.
یاشات قوراماسی موندان اوُزال دا 24 عسگری بجرگی اۆچین تۆرکیأ ایبریپدی.
دِگیشلی حابارلار
ایران ینگ جمهورباشلیغی، تۆرکمنیستان ینگ داشاری ایشلر وزیرینی قابول اتدی
رئیسی تۆرکمنیستانا، ایران ینگ شانگهای حیذماتداشلیق قوراماسینا آغضا بوُلماغی اۆچین برن قوُلداوی سبأپلی مینتدارلیق بیلدیردی
أردوُغان میرضیایف بیلن تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، اؤزبگیستان ینگ تأزه دن سایلانان جمهورباشلیغینی قوتلادی


text:
تۆرکیهده اۆچ ییلدا ۳.۲ میلیون آدام ایشه باشلار
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ اۇرونباساری ایشسیزلرینگ سانی نینگ آزالجاقدیغینی بیلدیردی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ اۇرونباساری فواد اوکتای تأزه ایقدیصادی بوقچاسینا گؤرأ اؤنگۆمیزدأکی ۳ ییلدا تۆرکیه ده ۳.۲ میلیون آدامینگ ایشه باشلاجاقدیغینی و ۲۰۲۲-نجی ییلدا ایشسیزلرینگ موقداری نینگ ۹.۸ گؤتریمه یتیریلجکدیگینی آیتدی.
اؤنگۆمیزدأکی دؤوۆرده ده تۆرکیه ده مادّی دۆزگۆنه دۇوام ادیلجکدیگینی آیدان اوکتای،
"مادی چشمه لرینگ حاص بأحبیتلی اولانیلماغی و تیغشیتلیلیق اۆچین اساسی اۆیتگهشیکلیکلر بۇلوپ بیلر" دیدی.
دِگیشلی حابارلار
اینچه بورون سرحت گچلگهسی آچیلدی
ایران بیلن تۆرکمنیستان ینگ آراسیندا اینچه بورون سرحت گِچلگه سی آچیلدی
تۆرکیه 9 آیدا داشاری یورتلارا 69 میلیون دلار نار ساتدی
ایران، هیندیستان، حیتای و تۆرکیه دۆنیأده اینگ کؤپ نار اؤندۆریأن اۆلکهلر


text:
جان فان لون
جان فان لون (اینگیلیسجه: John van Loen) (دوْغوم:۴ فوریهٔ ۱۹۶۵ (۵۶ یاش) Utrecht) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هولند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جان فان لون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- فاینورد کولوبونون اویونچولاری
- آژاکس امستردام کولوبونون اویونچولاری
- اوترخت کولوبونون اویونچولاری
- رودا جیسی کرکراد کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۹۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- اندرلشت کولوبونون اویونچولاری
- اپوئل کولوبونون اویونچولاری
- سانفریس هیروشیما کولوبونون اویونچولاری


text:
استیپان بوبک
استیپان بوبک (اینگیلیسجه: Stjepan Bobek) (دوْغوم:۳ دسامبر ۱۹۲۳ Zagreb) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. کوروواسی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده استیپان بوبک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- قیریلمیش فایل باغلانتیلاری اوْلان صحیفهلر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۲۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۲۰۱۰-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- لهیستانداکی کوروواتی غوربتچیلر
- پارتیزان کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۵۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۱۹۵۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
سرنالیا دلا باتالیا
سرنالیا دلا باتالیا (ایتالیاجا: Sernaglia della Battaglia) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۱۷۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۱۱۹ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و ونتو اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sernaglia della Battaglia»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سرنالیا دلا باتالیا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
Whopopular سیته سین اؤتری اینجه لمه و بیر اؤنری
اومود ایلقارلی
گونئی آزربایجان میللی حرکتی میللی قازانجلاریمیز اوغروندا چئشیتلی آلانلاردا چالیشماقدادیر. میللتیمیزی میللی حاقلاریایله تانیش ائتمک ، اؤلکه،بؤلگه و بوتون دونیا کامواویونو(افکار عمومی) میللتیمیزه یؤنهلیک اویقولانان آیریسئچکیلیک و ظولمایله تانیش ائتمک بو چالیشما آلانلاریندان بیری کیمی ساییلماقدادیر. میللت-دؤولت اولوشتورما اوغروندا سیاسی و حقوقی آددیملاردان ساییلان ، سیاسی-میللی ایستکلی حرکتیمیزی تانیتماق دا بو چالیشمانین یانی سیرا سورمکدهدیر. گونئی آزربایجان میللی حرکتینین ماهییتی و ایستکلرینی اؤز میللتیمیزدن باشقا بوتون دونیا کامواویو و سیاسی گوجلرینه تانیتماق، میللی قازانجلاریمیز اوغروندا آتیلان ان اؤنملی آددیملارداندیر. بو اساسدا ایللر بویو سویهسینددن آسیلی اولمایاراق سورمکده اولان چالیشمالاریمیز ، اؤز سونوجلارین وئرمیشدیر.
سون زامانلار ایراندا گئدن اولایلار و ایران گئنل سیاسی دورومو، بوتون دونیانین باخیشینی بو اؤلکهیه یؤنلتمیشدیر. احمدی نژاد حاکمییتینین سالدیرقان سیاستلری ، ایرانین نؤوه پروقرامی، اسرائیل مساله سی و ان سون یاشیل حرکت دونیانین باخیشینی ایرانا چکمکده اؤنملی رول اوینامیشدیر. میللی فعاللاریمیز ایچینده بو دورومو میللی قازانجیمیز آچیسیندان تهدید و فورصت کیمی دهیرلندیرنلر اولموشدور. دوروملا باغلی باخیشلارینا گؤره ، میللی حرکتیمیزین نئجه داورانماسی حاقدا چئشیتلی اؤنریلر وئریلمیشدیر. بو اؤنریلرین هامیسین دهیرلندیرمک گرکلیدیر.شخصیم اولاراق بو دورومدان اورتایا چیخان فورصتلری یاندیرماغی چیخارسیزلیق حئساب ائدیرم. بیز بو دورومدا اؤز تاریخی بورجوموزو یئرینه یئتیرمزسک، گلجکده دورومون ایییلشمهسینی گؤزلمک ریسکینی قبول ائتمهلی اولاجاییق و بو توتوم آردی آردینا سؤیکهنن پاسیولییی حرکتیمیزه آشیلایاجاق، دوشونجهسیندهیم.
Whopopular آدلی چوخ آدلیم بیر سایت چئشیتلی آلانلاردا دونیانین ان سئویلن شخصیتلری حاقدا اویلاما (سس آلماق،رای گیری) یاپماقدادیر. سیاسی لیدئرلر، آکادمیکلر، ایدمانچیلار، آکتورلار، ژورنالیستلر، موسیقی چیلر و … آراسیندا ان آدلیم شخص لری چئشیتلی اؤلکهلردن آدای ائدیب و اؤزل بیر مکانیزمله آیریجا بیر مئیداندا یاریشما کئچیرمکدهدیر. سایتی چالیشتیرانلارین بو ایشده اساس هدفلری آراشدیرمادیرمی؟ تیجاری تبلیغاتمی دیر؟ ایلنجهمیدیر؟ و … باشقا هدفلر؟ بو سورولارین اؤنملی اولدوغو بیر یانا سیتهنین اویلاما سونوجلاری هم قاتیلانلارین باخیشلارین گؤستریر همده بو باخیشلارا تأثیر ائتمک گوجو وار. اویلاما چئشیتلی اؤلکه لرین و میللتلرین بیرتورلو یاریشماسی ساییلیر، هابئله چئشیتلی میللتلرین گوندم ماراقلارین اورتایا قویور. بللیدیر کی بو باخیشلاری و ماراقلاری اؤیرنمک ایلگیلی قوروملارین ایشینه گلیر.
بونا اوخشار باشقا بیر یاریشما تی وی واسیطهسی ایله سون ایللرده یاییلماقدادیر. یوروویژن موسیقی یاریشماسیندا چئشیتلی اؤلکهلرین موسیقیچی نومایندهلری یاریشیرلار. هامییا بللیدیر کی بو یاریشما موسیقی باجاریغیندان داها چوخ ، میللتلرین بیر بیرینه باخیشلارین گؤستریر. گئنل دیپلماسینین چئشیتلی آلانلاری کیمی، یوروویژن یاریشماسینا اؤلکهلر گئنیش یاتیریم(سرمایه) یاتیرماقدادیرلار. دؤولتلرین باخیشلاریندان داها چوخ ، میللتلرین باخیشلارینی ائتکیلمک گئنل دیپلماسینین هدفی ساییلیر. بو قونو گونئی آزربایجان میللی حرکتینینده قاچیرمایاجاغی بیر قونودور.
Whopopular سیته سی یوروویژن کیمی گئنل دیپلماسی مئیدانلارینین بیریدیر. بو سیتهنین سونوجلارینی اینجهلمک گئنیش بیر آراشدیرما ایشیدیر. آنجاق ایلک باخیشدا سیتهنین سونوجلارینا باخان هر کس دویا بیلر کی، هر اؤلکه نین کامواویونون غالیب باخیشی نهدیر. اؤرنک اوچون سونوجلار ایراندا کوتلهنین سیاستله داها چوخ ماراقلاندیغینی گؤستریر. هیندوستاندا آرتیستلره و سینمایا ماراق داها چوخ اولدوغو اورتادادیر. تورکییهده شارقیجیلار، آرتیستلر گوندمدهدیر و سیاسی لیدئرلردن داها چوخ میللی لیدئر آتاتورکه قارشی سئوگی گؤرونمکدهدیر. ایراندا موسوی نین سس قازانماسی، کئچمیش اوپوزسیوندان داها چوخ یاشیل حرکتین ایران فعاللارینین گوندهمینده اولدوغون گؤسترمکدهدیر. کوردلرین آدایلارینین یوخاری سس قازانماسی اونلارین کامواویونو گؤستریر، آیریلیقلارینی گؤستریر. اینترنتده داها چوخ فعال اولدوقلارین گؤستریر، فعاللارینین متشکل اولدوقلارین گؤستریر و …
بو اویلامادا هابئله بوتون آلانلاردان داها چوخ سیاسی لیدرلرین سس قازانماسی آنلاملیدیر.
سونوج اونلارین پوپیولار اولماسیندان داها چوخ، متشکل اولماق و پروفشنال کادرلارا مالیک اولماغی و اوزاق باشی اینترنته الی چاتان سیاسی فعاللار آراسیندا سئویلدیکلرین گؤستریر. یاریشما ایسه اصلینده داها چوخ بو آلاندادیر. بو مئیدانا گیریب اوی وئرنلر باشقا آلانلاردان داها چوخ هدف یؤنلو قاتیلماقدادیرلار. بونون ان قاباریق اؤرنهیی فارسلارین اویلارینی دییشمه سورهجیدیر. فارسلار اؤنجه بیر نئچه آدایی گوندهمه گتیرسهلر و موسوییه داها آرتیق سس وئرسهلرده ، سون زامانلار چوخ اؤلچولموش بیر حرکته باشلاییبلار. اونلار سیاسی لیدئرلر آراسیندا یالنیز موسوی اوزهرینده اوداقلانمیشلار (متمرکز اولوبلار) و بوندان داها اؤنملیسی سون زامانلار آیت الله کاظمینی بروجردینی هیزلا یوخاری گتیردیلر. اونلارین بو حرکتی چوخ معنالی بیر حرکتیدیر.فارس نخبهلرینین سیاسی باخیمدان باخیشلارینی گؤستریر. کاظمینی بروجردی سکولاریزمی تبلیغ ائدن و ولایت فقیهه قارشی اولان بیر شخصیت کیمی نئچه ایلدیر زینداندادیر. فارسلار بو شخصیتی دونیا گوندهمینه چکمکله نئچه هدف داشیییرلار. اونلار بئلهلیکله گؤسترمک ایستهییرلر کی، ایراندا عقیده اوستونده بؤیوک شخصیتلر زیندانا دوشور و ایشکنجه اولور. گؤستریرلر کی ایراندا سکولاریزم اوستونده زیندانا دوشن شخصیتلر حاکمیتده اولان سیاسی –دینی لیدئرلردن داها چوخ سئویلیرلر. گؤستریرلر کی رئژیمه قارشی اولان سکولار لیدئرلر، رژیم ایچی اصلاحاتچیلاردان داها چوخ سئویلیرلر. گؤستریرلر کی بئله شخصیتلرین موبارزهلرینین قدرین-دهیرین بیلیرلر و اونلاری اونوتمورلار. بو ایسه اخلاقی باخیمدان چوخ اؤنملی مساله دیر.
سوریهده کی اسماعیلییه مکتبینه باغلی اولانلار اؤز لیدئرلرین اورتایا قویوب و یوخاری سویهده سس توپلاماقلا، اؤزلرین بوتون دونیایا تانیتیرلار.
وورقولاندیغی کیمی بو سونوجلارین و باخیشلارین نهقدر اعتبارلی اولماسی سؤز قونوسو دئییل. هدف بوتون یئنی اجتماعی حرکتلر کیمی پیام وئرمکدیر. سیاسی جریانلار بئله لیکله بوتون دونیایا پیام وئریرلر و بو اونلارین سیاسی هدفلرینه اولاشماق یولوندا اؤنملی آددیم ساییلیر. بیر داها وورغولاماق لازیم دیر کی بورادا میللتلرین و اؤلکهلرین گئرچک گئنل باخیشلارینی گؤسترمکدن داها چوخ، گؤستریلن باخیشین تأثیری سؤز قونوسودور. بیرینجی سیرالارا آدایلارین یئرلهشمهسی ، باشقالارین او آدایلار حاقدا اوخوماغا تشویق ائدیر. بونون یانیندا متخصصلر ایسه داها چوخ بو قونو اوزهرینده ایشلهییرلر. اؤرنک اوچون چوخ یوخاری سورعتله دونیادا هلهلیک ایکینجیلییه چیخان بروجردی حاقدا ، اونون هدفلری و ایندیکی دورومونا گؤره اویلامایا قاتیلان هرکس آرتیق بیلگیلنمیشدیر.
گونئی آزربایجان فعاللاریدا بو اویلامانی فورصت بیلیب و بیر نئچه شخصیتیمیزی یاریشمایا آدای ائدیبلر، دوقتور چؤهرقانلی، سید جعفر پیشهوری ، ستارخان، شیخ محمد خیابانی، آیت الله شریعتمداری کیمی میللتیمیزین آزادلیق اوغرونداکی حرکتلرینی تمثیل ائدن شخصیتلریمیزین بو اویلامادا یئرلشمهسی ، اؤز یئرینده دهیرلیدیر. هابئله سون زامانلار بوتون دهیرلی آدایلاریمیز ایچینده دوقتور چؤهرقانلی اوزهرینده اوداقلانماق ، میللی حرکتیمیزده سیاسی شعورو گؤسترمکدهدیر. بیزیم اوچون یوخاریدا آدی چکیلن شخصیتلریمیزین هر بیریسی عزیز اولسادا ، بو گونکو جریانیمیزی تانیتماق داها چوخ اؤنملیدیر. چؤهرقانلی ایللردیر کی میللی حرکتیمیزی تمثیل ائدن بیر شخصیتدیر. اونو بوتون دونیایا تانیتماقلا داها دوغروسو حرکتیمیزی تانیدیریق؛ میللتیمیزه قارشی میللی ظولمو آچیقلاییریق، میللی حکومت قورماق اوغروندا چالیشمامیزی و بو اساسدا باسقسلارا اوغرادیغیمیزی گؤستریریک؛ اونو تانیتماقلا حرکتیمیزین سیاسی حرکت اولدوغونو ، ایستکلرینی و ایراندا تعیین ائدیجی جریان اولدوغونو اورتایا قویوروق. چؤهرقانلییا سس وئرمکله میللی حرکتیمیزی گؤرمزدن گلیب، میللی حرکتین باشی اوستوندن آتیلیب و میللتیمیزه بیرباشا موراجیعت ائدن فارس مرکزچی قووهلره پیام وئریریک. سون گونلرده گوندهلیک سس باخیمیندان دونیادا اوچونجو یئره چیخان چؤهرقانلییا سس وئرمکله میللی حرکتیمیز اؤز بیرلیک گوجونو گؤستردی. بو بیرلیک سوررسه و دونیادا کی ان چوخ سئویلن اون شخصیت ایچینده سونونا دک قالارساق، بو آلاندا اؤز گؤرهویمیزی یئرینه یئتیرمیش اولاریق.
اؤنری:
یوخاریدا آچیقلانان هدفلره داها آرتیق اولاشماق اوچون ، یئنی بیر اؤنری میللی فعاللاریمیزا سونماق ایستهییرم. اومورام بو اؤنرینی دهیرلندیرمکله میللی قازانجلاریمیزین اؤدنمهسینده ائتکیلی اولاجاییق. Whopopular سیته سینده یاریشما کئچن آلانلاردان بیری ژورنالیستلر آراسیندا کئچیریلن یاریشمادیر. بو یاریشمادا ایندیلیک یاشیل حرکته منسوب و ایران مرکزلی دئموکراسی اوغروندا چالیشان زیدآبادی گئتمکدهدیر. زیدآبادینین بو میداندا بیرینجیلیک داشیماسی اؤزوایله چوخ گئنیش پیام داشیییر. ایراندا آزادلیق و دئموکراسی ایستهین ژورنالیستلرین ایشکنجهیه و باسقییا اوغراماسی ان قاباریق پیامدیر. بو ژورنالیستلرین ایران اهالیسی طرفیندن سئویلمهسی ایسه بونون ایکینجی پیامی اولابیلر بو پیاملار ایران ایسلام جمهوریتینین اعتبارینی دونیادا کورلاماقدا ائتکیلیدیر.
بیز گونئی آزربایجان میللی حرکتی اولاراق بو مئیدانی بوراخمامالیییق. بو مئیداندا دا اؤز هدفلریمیزی یوروتمهلیییک. میللی حرکت اؤزللیکله گاموحچولار چؤهرقانلی نی گوندهمه گتیرمکله چوخ دهیرلی ایش گورورلر.
اؤنری:
بونون یانیندا بوگون دوستاقلاردا میللی حرکتی تمثیل ائدن ، ژورنالیست و میلی فعال سعید بی متینپورو ژورنالیستلر سیراسینا آدای ائدیب، چؤهرقانلییا سس وئردیکلری زامان اونادا سس وئرمکله ، چوخ آز زاماندا دونیادا بیرینجیلیییه قالدیرماق مومکوندور. ژورنالیستلر بؤلوموندهکی سس توپلوسونا و گوندهلیک آرتیما باخساق ، ایندیکی میللی حرکتین سسیایله ایکی –اوچ هفته ایچینده بیرینجیلیک قازانا بیلریک. بو قازانج میللی حرکتیمیزین و میللتیمیزین قازانجیدیر. بونونلا دهیر بیلن میللتیمیز و میللتچیلر بیرداها اؤز قهرمانینا سایغی و سئوگیسین گؤسترجک و میللی حرکتیمیزین هدفلرین هابئله بوگونکو دوروموموزو داها آرتیق بوتون دونیایا تانیتدیراجاق.
آزدمو :
سعید متین پور میللی حرکتیمیزین اسیر سیمگه سیدیر ، سعیدین میللی-دموکراتیک دوشونجه لرینی ساووناراق اونو، گونئی آزربایجانین میللتینه و دونیا قامو-اویونا داها آرتیق تانیتماق اوچون بو میللی گنج دوشونوروموزه سس وئرمک کامپانیاسیندا اشتراک ائدیب و باشقا حورمتلی شخصیت لریمیز ایله یاناشی سعید متین پور-ا دا سس وئره ک:


text:
پاکیستان، اوزایا آسترونوت گؤندرهجک
"بو، اوزای تاریخیمیزین ان بؤیوک آددیمی"
پاکیستان، اوزایا ایلک آسترونوتونو ۲۰۲۲ده گؤندرهجک.
پاکیستانین بیلیم و تکنولوژی باخانی فواد چاودری، سوسیال مئدیا حسابیندان وئردیگی آچیقلامادا، فوریه ۲۰۲۰ده ۵۰ نفرلیک بیر نامیزد آسترونوت لیستی حاضیرلاناجاغینی دئدی.
بو رقمین داها سونرا ۲۵ نفره ائندیریلهجگینی قید ائدن چاودری،
"ایلک آسترونوتوموز ۲۰۲۲ده اوزایا گؤندریلهجک. بو، اوزای تاریخیمیزین ان بؤیوک آددیمی" ایفادهلرینی ایشلتدی.
سوسیال مئدیاداکی آچیقلاماسینین آردیندان پاکیستانین داون قزئتینه دانیشان چاودری، آسترونوت نامیزدلرینین سئچیم و تعلیملرینین پاکیستان هاوا گوجلری (پاف) طرفیندن ائدیلهجگینی بیلدیردی.
پافین وئرجگی تعلیملرین آردیندان بیر آسترونوتون اوزایا گؤندریلهجگینی بیلدیرهن چاودری، پاکیستانین داها اؤنجه اویدولارینی چیندن اوزایا گؤندردیگینی خاطیرلاداراق، آسترونوتون دا چیندهکی اوزای مرکزلریندن گؤندریلهبیلهجگینی دیله گتیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
"دلتا واریانتینی ایزوله ائتدیک"
پروفسور دکتر مصطفی چالیش، اونیوئرسیتهده حاضرلانان تورکوواک واکسنینین کووید-۱۹ دلتا واریانتینا تأثیری حاقیندا دانیشدی
انسان اورگانی، انسانسیز هاوا آراجی ایله داشیندی
تورونتو شهریندهکی وسترن خستهخاناسیندا بیر خستهدن آلینان آغجییر ۶ دقیقهلیک اوچوشدان سونرا تورونتو جنرال هاسپیتالا چاتدی
دؤرد قیزیل گؤدهک اولدوزدا حیات سیگنالی
دونیادان ۱۶۵ ایشیق ایلی اوزاقلیغیندا اولان ۱۹ قیرمیزی گؤدهک اولدوز کشف ائدیلدی


text:
- توضیحات
- نویسنده: مینا احدی و سیلی غفار
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
سیلی غفار و مینا احدی نینگ کېینگ و اکتیب راق صورتده افغانستانده گی خاتین-قیزلرنی برابرلیک ایستشیدن ارقه داشلیک بیلدیریشی
27 یاشده گی فرخنده بیر هفته آلدین افغانستان پایتختی کابل شهریده متعصب و جاهل لرتمانیدن فجیعلی یوسینده اۉلتیریلدی. فرخنده نینگ قرآن کویدیریشگه عیبلب، اولر یرتگیچ وحشی حیوانلر کبی اونینگ اۉلدیریب، گوده سیگه اۉت بیردی.
افغانستان ده گی اوشوب فاجعلی حادثه ده کیشیلر عکسالعملی مونچه هم کوچلی و بیرلیکده اېدی کیم، افغانستان دولتی نیچه کیشینی توتیب، و نیچته پلیس نینگ وظیقه سیدن بۉشه تیشگه مجبور بۉلدی. آلدین دولت مقامت لریدن اینگ آزی تۉرت کیشی اوشبو جنایت دن ارقه داشلیک بیلدیرگن ایدی. اوشبو وحشتلی حرکت خاتین-قیزلرگه قرشی نیچته اسلام حزب باشلیغ لری تمانیدن کیشی لرنینگ قۉرقیتیش اوچون اساسلنگن دېب، ایریم کیشیلر نینگ نظری بۉلگن.
- توضیحات
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
بوگن نمازیگر ساعتی ۵ بجگه «افغانستان همبستگی حزبی» اعضالری و هوادرلری (۲۰ حملده ۱۳۹۴ - ۹ اپریلده ۲۰۱۵) شهید فرخنده اولترگن جاییدن تا قانگه باتگن جسدنی یاندیرگن محلگه چه قیزل گللردی کابلده دریاسینی دیوالنی لبیگه قویدیلر تا که اونی یاد و خاطره لرنی حرمت قیلیب و اصلی قاتللرینی محاکمه سیگه تاکید جدی بولده. کوپ کیشیلر فرخنده نهالنی آلدیگه جمع بولیشیب اعلان قیلدیلر که بو ملی فاجعه نی بیر بیر اصلی عامللرگه جزا وعلنی محاکمه بولمسه، اوزلرنی دادخوایلک اعتراضلردن قول کوترمیده.
- توضیحات
- نویسنده: همرزم
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
بـــــاز روز آمــد به پایان شام دلگـــــیر است و من
تا سـحـر ســودای آن زلـف چـو زنجـیر است و من
دیگـــران ســرمست در آغـــوش جــانـان خـفتهاند
آنکه بیدار است و هر شب مرغ شبگیر است و من
گـفـته بـودم زودتـر در راه عشـقـت جــان دهــــــم
بعد از این تا زنده باشم عــذر و تاخــیر است و من
از در شــــاهــــــــان عـــــالــم لــذتی حـاصـل نــشد
بـعـد از این در کــنـج عــزلت خدمت پیر است و من
ییللر آلدین ساربان سېسی بیلن اجرا بۉلگن ایران مشروطه خواه شاعرلریدن بیری ایرج میرزا نینگ شعر مصراع لری دیر. اوشبو بختسیز قیلووچی بیت ساربان نینگ کۉز آستیگه آلیب، عمری نینگ آخریگچه یۉل له یدی.
عبدالرحیم ۱۳۰۸ نچی ییلده حمل آیی نینگ ۷ نچیسیده آکه پیرو قندهاری (پیرمحمد) گوریچ ساتووچیلیک بیلن شغلنگن عایله ده توغیلدی. ساربان تخلصی بیلن شهرت قازانگن. او ایل سیور بیر صنعتکار بۉلیب، هردائیم صفا صمیمیت تاووشی دریچه لریدن چیقر ایدی. ساربان کابل نینگ اېسکی شهری علی رضاخان کوچه سیگه اینگ قشاق بیر عایله ده یشب اۉتگن دیر. ییتی یاشیده (قاری عبدالله متوسطه لیسه سیگه اۉقیشگه کیریب، اوندن کېین میخانیک لیسه سینی بیتیریب چیقدی عبدارحیم باله لیک پیتیده دنیالیک برچه قیغو لردن فارغ بۉلگن ایدی او کونلردن بیرکون آنه سی همده باشقه قرنداشلری بیلن خرابات کوچه سیدن اوتر ایدی. موسیقی تاووشی قولاغیگه چلینیب، باله لیک ترانه لرینی ضمضمه قیله باشله یدی.
- توضیحات
- نویسنده: بهروز پویان
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
ملی وحشت حکومت نینگ مالیات نینگ یوقاری قیلیش اوچون کابلده گی مینگلرچه دوکاندارلر اچیق اعتراضگه قۉل اۉرگنلر. بو بیرینچه گل کیم برچه دوکاندارلر اوز دوکالرینی باغلب، مالیه نی یوقاری بۉلیشیگه قرشی و مالیه وزارتیده فساد کۉپ بۉلیشی اوچون عمومی شکلده اعتصاب قیلیب، یۉللرگه توکېلدی ع و غ حکومتینی ینچه دیگن شعارلری بیلن نمایش کۉرستیب اعتراض بیلدیردی.
سۉنگی ایکی ییلده کیشیلر اقتصاد بحرانی، بیکارچیلیک، نانسیزلیک، خوفسیزلیک و اولیه ماده لرنینگ قیمت لیگی دن حاللری تنگ بۉلگن اېدی. شواوچون برچه کابل شهری نینگ فلج قیلیب، جاری وضعیتدن نفرت لنیب، ابراز اېتدیلر.
- توضیحات
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
ینه بیرقلله ارگ تی بیر کیلو متریگه خاتینده مقابللگه وحشتناک بربریتلیک، آگاه بولگن وجدانلرده تکان بیرده. ۲۷ کیرنگن فرخنده قیزده جاهیل وحشیلر قران یاندیرگن دیب یلغان توهمت گه پولیسلرده آلدیگه اویلتریب، قاش قاش بولگن جسدینی اوت بیردیلر. اگر چه ملا نیازی، سیمین حسنزاده، حشمت استانکزی، زلمی زابلی اوشقه گنلر انسانسیز فرخنده قیزده پارچه بولیشدن واضح تایید قیلیدلر. اما حقیقتیده جنایتکارلر و بیلسیزلردن تولگن دولتی مقاملری بو حادثه دن فایده آلدیلر. ولی خوشبختلکتی جای که خلقیمیز تورت دهه دن بیراق دینده اجاره قیغنلرده فریب و نیرنگنی بیلگن اوچون تیزراق و بیر سیس مینم بو هیتلری عملده محکوم قیلدیلر، و عین و غین رژیمده مفتخور ملالر و باشقه اوباشلری آغزلرنی شوندی باغله دیلر کی شودمرده جایلریگه اولتریب سکوت قیلدیلر.
- توضیحات
- نویسنده: بیبیسی اوزبیکی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
کابلده فرخنده قاتللری جزاله نیش طلبی بیلن ناراضی لیک نمایشی یولگه قوییلدی
منبعسی: بیبیسی اوزبیکی، ۳ حمل ۱۳۹۴
بوگون کابلده یوزلب کیشی ناراضی لیک اعتراضی اوتکزیب فرخنده نی قاتللری محکمه بولیب همده جزاله نیشلرینی طلب قیلیب چیقدیلر. بونمایشده اعتراضچی لر، او یاندیریلگن جایده نهال ایککن.اولرغنی وعبدالله بومساله گه اعتباربیرمسدن خارج سفرقیلگن لرینی هم تنقیدلب چیقدیلر.
ایرته لب ساعت اونده باشلنگن بومدنی اعتراض کابل شهری شاه دوشمشیره مسجدی یقینیده یولگه قوییلیب اشتراک ایتگن لرایریم سیاسی حزب اعضالری، مدنی جماعه اعضالری وبیرقطار کابل یشاوچیلری بولیب بونینگ یرمینی عیال قتلمی تشکیل بیرردی.
- توضیحات
- نویسنده: شکور
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
افغانستانده گی اوچ دهه خانمان کویدیرووچی آتش، افغانستان ملتیگه قرشی تسلط حکومت لر خاین حاکم لرگه همیشه قوم بازلیک تنورینی ایسیق سقله گن و غرب باسقینچیلری همده منطقه ارتجاعی لری منطقه لیک سیاست لرینی دردسیز آلغه آلیب باریشی اوچون اوشبو الاونی قۉزغب تورگن. تاسف گه کۉره، حاکم دستگاه لربیلن بیرلشگن روشنفکرلر آشدن ایسیقراق کاسه بۉلیب، ستمکارلرنینگ یمان هدف لری اوچون تیوری توزه ته دی. اینگ آخری افغانستان نینگ ملی اتفاق سیزلیک تمان آلیب باریشی و ارتجاع لیک حاکمیتنی دوام بیریشی حتی تجزیه بۉلیش خطری اوچون خاینلیک وظیفهلرنی بجره دی.
- توضیحات
- نویسنده: فرزاد
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
شوکونلر اجتماعی شبکه لر و عاموی رسانه لر دن یلغوز ایکّی سۉز اېشیتیله دی: بیری (کابینه نی اعلان بۉلیشی) ایکّینچی سی اېسه (ایکّی قدرسیز مقام لر نینگ قیته-قیته اېته دیگن یلغان سۉزلری) «ملی وحشت» حکومتی نینگ بیرینچی ۱۰۰ کون تۉلگندن بۉیان مدنی جامعه، پارلمان، مطبوعات و کرایی تحلیلچیلر ایتیش لریگه کۉره کیشیلر نینگ برچه بخت قاره لیکلر نینگ حل آچقیسی (کلیدی) کابینه نینگ اعلانی دیر. مظلوم گروه لریمیز نینگ ناقصلیک حالت لری کابینه نینگ معرفیسیدن سۉنگ توگه یدی دېگن سۉزلرنی اېشیتیره دی. مظلوم ملت نینگ اعتباری نی اۉزلریگه قره ت، اولرنینگ قویاش نوری تېکمه یدیگن چقورگه سالیب کوتیریب تورگن.
- توضیحات
- نویسنده: نیکمحمد پایدو
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
افغانستان نینگ کیچیک بالهلری تورلی دردلر دن غم چیکه دی. اولرنینگ کیینگ کۉلمی اینیقسه قیشلاق لرده مکتب و باله لیک دنیاسینی تجربه قیلیش لری اۉرنیده، یاشلری نینگ بیرینچی کونلریده کۉپ یوکنی ینگیچکه اېلکه سی آرقه لی انتقال بېره دی.جیتیم تعریفی افغانستان شمال تمانیده، بای به دولت عایله لرده، ایشلاووچی کمبغل باله لرنی جیتیم دېب اته یدی. اشبو کیچیک جیتیم باله لر معمولگه کۉره اورته و اینگ بای به دولت عایله لرده تورلی اوی ایشی بیلن بیرگه قۉی، اېچکی، سیگیر وباشقه اېل حیوانلرینی دله لرگه اېلتیب باقه دی.
کیچیک جیتیم باله لر آز پول و عایله اعضالریگه محرم بۉلگنی سبب همده قیشلاقده گی بای به دولت و چارواچیلر لرگه اینگ مهم بۉلگن تورلی یمان ایشلرنی باش تارتمسدن بۉی سیندیریب تېزلیکده بجریشلری اوچون جیتیم آله دی. بونده ی بختسیز باله لر، جامعه ده گی کمبغل، آته و آنه دن کیچیک لیکده اجره لگن باله لر، فقیر دهقان لر و ایشلاووچیلر باله لری بۉلگن. تشقی تولید لرنی هجومی سبب همده بیر لقمه حلال نان قۉل گه کېلتیره دیگن کیشیلر ایشلری باغلنیب اقتصادسیز بۉلگن کمبغل و بختی قیتگن عایله لر اوشبو کیچیک باله لرینی بیرآز اۉلغه یگندن سۉنگ اویلریگه یاردم بیریش لری اوچون جیتیم بېره دی.افغانستان تومن(قیشلاق) لرنی اجتماعی و اقتصادی وضعیتیگه اعتبار قره تگنده، اوشبو اۉلکه نینگ کۉپینچه ولایات لری نینگ هرتمانلمه وضعیت لری شو شکلده بۉلشی یلغان ایمس دیر.
- توضیحات
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
-
عربستان حکومتی تمانیدن کابلده اینگ بویوک اسلامی مرکز، دېمک ا نتحاری تربیه لش رسمی مرکزی، ( سفید) آتی آستیده قوریلیشی اوچون قرارداد چکی تاپشیریلیشی بیزلرگ یمان خبر ه اېدی. شونگه کۉره وطنداشلریمیز نیچه دهه دوامیده تروریزم، بنیادگرا و جاهل تروریست لر و تشقی اۉلکه ارباب لری قۉلیدن قربانلیک بۉلگنیدن آگاه بۉلگن دیر. خورسندلیکده اوشبو عمل اۉلکه داش لریمیزنی اۉیغاتیب، تیزلیکده کیینگ حرکتیگه یوزمه-یوز قیلدی.
سعودی عربستان باشلیغ لری، یېب و ایچیب مست بۉلیب عیش عشرتده حیات کیچرماقده بیراق بیزلر و باشقه اسلامی اۉلکه لرنی بوندن کۉره چوقوراق کیېنگه قالیش لری اوچون جاهل و وحشی حیوانلر اسلام آتلی طالب و داعش نی جایز بیلیب، اۉتگن نیچه دهه دن بویان اۉلکه میزده قان توکه دیگن موجودات لردن بۉلگن بو جهال لرنینگ تهدیدی آستیگه قالماقده.
اۉزبېکچه بۉلیمی
تعداد مهمانان حاضر: 145 مهمان


text:
مکزیکده اوتوبوس فاجیعهسی: 21 اؤلو
مکزیکین جنوبوندا یئرلشن وراکروز شهرینده توریستلری داشییان اوتوبوسون توققوشماسی نتیجهسینده 21 نفر هلاک اولوب، 30 نفر یارالانیب
مکزیکین جنوبوندا یئرلشن وراکروز شهرینده توریستلری داشییان اوتوبوسون توققوشماسی نتیجهسینده 21 نفر هلاک اولوب، 30 نفر یارالانیب.
وراکروز سیویل ساوونما دیرکتورو روبرتو هرناندز، نوگالس محلینده میدانا گلن فاجیعهده اوتوبوسدا 21 نفرین اؤلدوگو، 30 نفرین یارالاندیغینی سؤیلهدی.
فاجیعه، بیر اوتوبوسون توققوشماسی نتیجهسینده میدانا گلدیغینی یازان هرناندز، چیخان قاپیلارین باغلایاجاق شکیلده ا یانا دئوریلن اوتوبوسون آلو آلدیغینی ایفاده ائتدی.
هرناندزین سؤزلرینه گؤره، یارالیلار یاخینلیقداکی خستهخانالاردا معالیجه اولونوب، لاکین حیات ایتکیسی ایله باغلی ناراحاتلیق یارانیب.
ایلگیلیلی خبرلر
هیندیستان، بالیستیک موشک تست ائتدی
موشک سیناغینین، "گوونلی مینیموم داشیندیریجیلیق سیاستینه" اویغون اولدوغو ایفاده ائدیلدی
چین-ین بمت-دهکی نومایندهسی یاشیل اقتصادیاتا کئچیدی سرعتلندیرمهیه چاغیریب
یاشیل انرژییه کئچید سرعتلندیریلمهلیدیر، لاکین اینکیشاف ائتمیش اؤلکهلر بو ساحهده اؤز عهده لیکلرینی یئرینه یئتیرمهیه دقت یئتیرمهلیدیرلر.
دایناسور، دونیا لیدذرلرینه سسلندی
نسلی تۆکنن بیر دایناسور، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی باش قورولوندا دانیشاراق، فسیل یاناجاقلاردان اوزاق دورولماسی و «یوخ اولوشون سئچیلمهمهسی» چاغریسی ائتدی


text:
آمریکادا ایشسیزلرینگ سانی آزالدی
آمریکادا ایشسیزلیک آیلیغی آلماق اۆچین یۆز توتانلار سوُنگقی 17 آیینگ اینگ آز سانینا یتدی
آمریکادا ایشسیز بوُلانی اۆچین دؤولتدن آیلیق ایسله یأنلرینگ سانی 17 آیینگ اینگ آز سانینا یتدی.
ایشسیز بوُلانی اۆچین دؤولتدن آیلیق ایسله یأنلرینگ سانی 348 مۆنگ آداما یتدی.
ایشسیزلیک آیلیغینی آلماق ایسله یأنلرینگ سانی گچن هپدأ گؤرأ 29 مۆنگ آدام آزالدی.
آمریکادا کروناویروس یوُقانچ کسلی نینگ یایراماغی بیلن ایشینی ییتیرنلرینگ سانی اؤرأن یوُقارلاپدی.
اؤتن ییلینگ مارت آییندا 6 میلیون آدام دؤولتدن ایشسیز بوُلاندیقلاری اۆچین آیلیق ایسلأپدی.
کووید واقالاریندان اوُزال آمریکادا ایشسیز بوُلانی اۆچین آیلیق ایسله یأنلرینگ سانی 200 مۆنگه قوُلایدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیهدن 83 یوردا گۆل ساتیلدی
تۆرکیه دن اینگ کؤپ هلند، انگلستان، آلمانیا، اؤزبگیستان، رومانیا و بلغاریستانا گۆل ساتیلدی
آذربایجان اینگ کؤپ ایتالیا نبیت و گاز ساتدی
آذربایجان ینگ اینگ کؤپ هایسی یورتلارا نبیت و گاز ساتیاندیغی بِللی بوُلدی
تۆرکیأنینگ عمومی ایچرکی اؤنۆمچیلیگی نینگ 5 گؤتریم یوُقارلاماغینا قاراشیلیار
2022-نجی ییلدا تۆرکیأنینگ داشاساتووی نینگ 9.4 گؤتریم ده اؤسمه گینه قاراشیلیار


text:
تجزیه شیمیسی
آنالیتیک کیمیا — ماده لرین ترکیبینین تدقیقات مئتودلاری حاقّیندا علم. آنالیتیک کیمیانین پرئدمئتی آنالیز مئتودلاری ایشلیب حاضیرلاماق، اوْنلارین پراکتیکی حیاتا کئچیریلمسینی معینلشدیرمکله یاناشی بۇ مئتودلارین نظری اساسلارینی یاراتماقدان عیبارتدیر. اوْ ایکی مۆختلیف بؤلمدن عیبارتدیر: کئیفیت آنالیزی (وصفی آنالیز) و میقداری آنالیز. وصفی آنالیز اۆصوللارینین کؤمی ایله بیزی ماراقلاندیران ماده نین هانسی کیمیوی کوْمپونئنتلردن تشکیل اوْلوندوغونو معیین ائتمک اوْلار. میقداری آنالیزین مقصدی آنالیز اوْلونان ماده نین ترکیبینه داخیل اوْلان کیمیوی ائلئمئنتلرین میقدارجا نیسبتینی معیین ائتمکدیر. ائلجه ده آنالیز اوْلونان نۆمۇننین واحید حجمینه و یا کۆتلسینه داخیل اوْلان ائلئمئنتین و یا دیگر ترکیب هیسینین کۆتلسینی و یا قاتیلیغینی بیلمک چوْخ واجیبدیر
نوع لری[دَییشدیر]
کیمیوی آنالیز سیراسیلا کالیتاتیف (کئیفیت) و کانتیتاتیف (نیجئل) اوْلماق اۆزره ایکی شکیلده تطبیق اوْلونور. بیر ماده نین هانسی کوْمپونئنتلردن ( ائلئمئنت و یا مۆرکبلردن) مئیدانا گلدینی تاپماغا یارایان آنالیز نؤونه کالیتاتیف; بۇ کوْمپونئنتلردن هر بیرینین نه فوْرمادا اوْلدوغونو تاپماغا یارایان آنالیز نؤونه ده کانتیتاتیف آنالیز دئیلیر.
کانتیتاتیف آنالیز، مئتودلار جهتدن کلاسیک و معاصیر اوْلماق اۆزره ایکیه آیریلار. کلاسیک مئتودلار ماده نین آغیرلیق و حجم خۆصوصیتلرینه سؤیکنن مئتودلاردیر. ماده نین آغیرلیغی گؤز اؤنۆنه آلیناراق ائدیلن آنالیزه گراویمئتریک، حجم گؤز اؤنۆنه آلیناراق ائدیلنه ده ووْلۇمئتریک آنالیز دئیلیر. گراویمئتریک و ووْلۇمئتریک آنالیزلرین هر ایکیسی ده ایندیکی واختدا چوْخ ایستیفاده ائدیلمکددیر. خۆصوصیله فن و شهرچیلین اینکیشافیلا، مدنیتی تهدید ائتمیه باشلیان اطراف مسئله رینین تثبیتی ایشلری بۇ مئتودلارین اهمیتینی بیر قات داها آرتیرمیشدیر.
معاصیر مئتودلارا اینسترۇمئنتال مئتودلار (ائنسترۆمئنتال آنالیز) ده دئیلمکده اوْلوب، ۱9۳0-جۇ ایلدن سوْنرا سۆرتلی اوْلاراق اینکیشافا باشلامیشدیر. بۇ مئتودلار، ماده نین ایشیق آبسوربسیونو، ایشیق ائمیسیونو، ماگنئتیک، ائلئکتریک، رادیواکتیفلیک کیمی خۆصوصیتلری اۆزرینه قۇرولموشدۇر. بۇ گۆن یالنیز بیر خۆصوصیت اۆزرینه قۇرولموش اوْلان مئتودلار دریلرله کیتاب دوْلدورولاجاق قدر چوْخالمیشدیر. اینسترۇمئنتال آنالیز کلاسیک آنالیزدن داها حساس، داها آز زامان آلیجی و داها آسان اوْلماقلا بیرلیکد، نتیجلندیررینین قیمتلندیریلمسی باخیمیندان مۆتخصیص کیمیاچیلارا ائحتیاج گؤسترر.
بیر آنالیز اۆچون تطبیق اوْلوناجاق آنالیز مئتودۇ ماده میقدارینا باغلی اوْلاراق دیشر. 50 مگدن داها چوْخ ماده میقداری ایله ائدیلن آنالیزه ماکروْ آنالیز، ۱0-50 میلی گرم آراسینداکی میقدارلا ائدیلن آنالیزه یاری-میکروْ آنالیز، ۱-۱0 میلی گرم آراسینداکی میقدارلا ائدیلن آنالیزه میکروْ آنالیز، 0،00۱-۱ میلی گرم آراسینداکی میقدارلا ائدیلن آنالیزه اۇلترا-میکروْ آنالیز و 0،00۱ مگین آلتیندا قالان میقدارلا ائدیلن آنالیزه ده سۇب-میکروْ آنالیز دئیلیر. میکروْ، اۇلترا-میکروْ و سۇب-میکروْ آنالیزلره علمی ایشلرده مۆراجیعت ائدیلر.
آنالیز مئتودلاری[دَییشدیر]
غیری - اۆزوی ماده لری آنالیز ائتدیکده هر شئیدن اول کیمیوی ائلئمئنتلر و یونلار تعیین ائدیلیر. اۆزوی طبیعتلی ماتئریاللار و یا ماده لری تعیین ائدرکن ائلئمئنت و موْلئکۇلیار آنالیز چوْخ گئنیش تطبیق ساحسینه مالیکدیر. اوْ، مۆهۆم تصرۆفات و علمی-تئکنیکی مسئله رین حل ائدیلمسینده چوْخ واجیبدیر. اریدیلمه زامانی پوْلادین ترکیبینین آنالیزی مئتاللورگیا پروْسئسینینین لازیمی شرایطده آپاریلماسینا کؤمک ائدیر. سۇیو و هاوانی چیرکلندیرن قاریشیقلارین قاتیلیغینی تعیین ائتمدن اطراف مۆحیطین وضیعتینه نظارت ائتمک اوْلور. داغ معدنلرینین و فیلیزلرینین کیمیوی آنالیزی قیمتلی مینئراللارین آختاریشینین و کشفیاتینین مۆهۆم ترکیب هیسیدیر. کوْسمیک تدقیقاتلارین مقصدی ایسه کوْسمیک اوْبیئکتلرین – وئنئرانین آتموسفئریندکی قازلارین، مارس داکی داغ معدنلرینین آیداکی قرۇنتلارین کیمیوی آنالیزیدیر انالیز اوْلونان نۆمونوی پارچالامادان – حل ائتمدن، اریتمدن .آپاریلان غیری-دئسترۇکتیو آنالیز مئتودلارینا چوْخلو بیلیک، سئچیجیلیک، یارادیجیلیق ائنئرژیسی صرف ائتمک لازیمدیر. ان مۆرکب مسئله ردن بیری اۇزاق مسافدن آنالیز مئتودلارینین یارادیلماسیدیر. بۇ مئتودلار اوْکئانین دیبینده و کوْسموْسدا گئدن پروْسئسلری لابوْراتوریادا آنالیز ائتمیه ایمکان وئریر. ائلجه ده سۆرتله و عئینی زاماندا دقیق آنالیز آپارماق اۆچون ائکسپرئس-مئتودلار لازیمدیر.[۱]
تاریخی[دَییشدیر]
آنالیتیک کیمیا بؤیۆک اینکیشاف یوْلۇ کئچمیشدیر. اون سککیز عصرده و اوندوکوز عصرین باشلانغیجیندا بۆتون کیمیا چوق درجده آنالیتیک کیمیایا مئیللی اوْلموشدور. حقیقتاً ده مۆختلیف طبیعی بیرلشملرین ترکیبینین اؤیرنیلمسی، یئنی ائلئمئنتلرین کشفی، ماده لرین کئیفیت ترکیبینین معیین ائدیلمسی مۆختلیف آنالیتیک مللرین حلی ایله حیاتا کئچیریلدی کیمیوی آنالیز تئرمینی اون سککیز عصرده اینگیلیس روْبئرت بوْیل تکلیف ائتمیشدیر. اون سککیز عصرده و اوندوکوز عصرین باشلانغیجیندا کارل ویلهئم شئیئلئ، انتۇان لاوۇازیئ، ق.دئوی، یئنس یاکوو بئرتسئلیوس گؤرکملی آنالیتیکلر اوْلمیشدۇلار. آنالیتیک کیمیا ایله ان چوْخ مشغول اوْلان سوئیس علمی ت.بئرقمان اوْلموشدور. اوْنۇ ایلک پئشکار آنالیتیک-کیمیاچی حساب ائتمک اوْلار. کیمیوی آنالیزین اهمیتینی باشا دۆشرک م.و.ایضاح و اؤز تدقیقاتلاریندا اوْندان ایستیفاده ائتمیشدیر.
اوندوکوز عصرده کلاسیک آنالیز مئتودلاری – قراویمئتریک، تیتریمئتریک، قاز آنالیز مئتودلاری اینکیشاف ائتدی. اوندوکوز یۆزیللین سوْنۇندا و.وْستوالد محلۇلدا ایوْنلارین تارازلیغینا اساسلاناراق آنالیتیک کیمیانین نظری اساسلارینی یاراتدی.
یئرمی عصر آنالیتیک کیمیانی چوْخ ائففئکتیو آنالیز مئتودلاری ایله زنگینلشدیردی. معاصیر آنالیتیکلر اؤز ایشلرینده کیمیوی، فیزیکی-کیمیوی، فیزیکی و حتتا بیوْلوژی تدقیقات اۆصوللاریندان ایستیفاده ائدیرلر. ان دقیق آنالیز مئتودلاریندان بیری رادیاکتیواسیا مئتودودور. بۇاۆصول نۆمۇنده کیمیوی ائلئمئنتین میلیوْندا بیر فایزینی معیین ائتمیه ایمکان وئریر. بۇنون اۆچون معاصیر جیحازلار یارائدیلیر، صنایئده جۆربجور آنالیتیک رئاکتیولر ایستحصال اوْلونور
ایستیفاده اوْلوندوغو ساحلر[دَییشدیر]
علمین، تئخنوْلوْگیانین، کلینیکالارین ائحتیاجلارینا گؤره مۆختلیف جیحاز و مئتودلار اینکیشاف ائتدیریلمیشدیر. مثلاً شکر فابریکلرینده نیظاملانمیش پوْلاریمئترئلئر کؤمیله شکر چۇغۇندورونداکی شکر نیسبتی اؤلچوله بیلدی کیمی، کلینیکالاردا قان و سیدیکدکی تؤره، شکر، آزوْت; نیظاملی واسیطه لرله تعیین ائدیله بیلمکددیر.
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ G.L. David - Analytical Chemistry
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- http://www.ufuksaglam.com/۲0۱۳/۱۲/0۳/analitik-kimya-klasikleri[دائمی اولو باغلانتیلی]
- Skoog, D.A.; West, D.M.; Holler, F.J. Fundamentals of Analytical Chemistry New York: Saunders College Publishing, 5th Edition, ۱988.
- Bard, A.J.; Faulkner, L.R. Electrochemical Methods: Fundamentals and Applications. New York: John Wiley & Sons, ۲nd Edition, ۲000.
- Bettencourt da Silva, R; Bulska, E; Godlewska-Zylkiewicz, B; Hedrich, M; Majcen, N; Magnusson, B; Marincic, S; Papadakis, I; Patriarca, M; Vassileva, E; Taylor, P; Analytical measurement: measurement uncertainty and statistics, ۲0۱۲, ISBN 978-9۲-79-۲۳070-7.


text:
مراکش
مراکش (عربجه: المغرب)، رسمی آدی: مراکش سولطانلیغی (عربجه: المملكة المغربية) آفریقانین قوزئیباتیسیندا ایسلام اؤلکهسیدیر. ایندی سولطان آلتینجی محمد مراکشین سولطانیدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
عرب موسلمانلار مراکشه 638-جی میلادی ایلینده آقبا ابن نافینین باشچیلیغی آلتیندا گلمیشلر. اؤلکه، عرب ایدریسیلر طرفیندن ایداره اولونماغا باشلامیشدیر کی، بو دؤنومده مراکش علم اوجاغینا چئوریلمیشدیر. آردیجیل اولاراق بیر نئچه بربر سولالهلری (المورابیون، الموحدون، مارینیلر، سدیلر) و غلویلر طرفیندن ایداره اولونموشدور. 1901-جی میلادی ایلینده فرانسه طرفیندن ایشغال اولونموش، 1955-جی میلادی ایلینده موستقیللیک قازانمیشدیر. 1976-جی میلادی ایلینده غربی صحرانی ایسپانیادان گئری قایتارمیشدیر.
جوغرافیاسی[دَییشدیر]
مراکش گئنیش چای سیستئمینین اییهسیدیر. آتلانتیک اوقیانوسونا تؤکولن اؤنملی چایلار اومم ار-رابی، سیبو، تانسیفت، دئرا چایلاریدیر. ایقلیم باخیمیندان اؤلکهنین شرق و گونئیی ایستی و قورو، آرالیق دنیزی و آتلانتیک اوقیانوس ساحللری ایسه معتدل و یاغیشلیدیر.
ایقتیصادیاتی[دَییشدیر]
یاغیشین چوخ اولماسی کند تصرروفاتینا شرایط یارادیر. بورادا آرپا و بوغدا بئجریلمهسی ایله ایختیساسلاشان کیچیک، اننوی تصرروفاتلا یاناشی، سیتروس میوهلری و قیش تروزلری ایخراجی اۆچون بؤیوک میقیاسلی تصرروفات دا وار. اساس محصوللاری بوغدا، قارغیدالی، دوگو، شکر قامیشی، چوغوندور، اوزوم، خورما، سیتروس مئیوهلری، پامبیق و زئیتوندور. حیواندارلیق اساساً قویون و کئچی حیواندارلیغیدیر. بالیق صنایعی ده ایقتیصادیاتین اساس ساحهلریندندیر. مراکش دونیادا ان بؤیوک فوسفات تورشوسو ایخراجاتچیسیدیر. دیگر طبیعی ثروتلری کؤمور، قورغوشون، دمیر فیلیزی، گوموش و میسدیر. اساس ایخراج ماللاری فوسفات تورشوسو، سیتروس مئیوهلری، بالیق (ساردینیا) یاغلاری و خورمادیر. سنایئنین اساسینی داغ-مدن صنایعی، گوبره، توخوجولوق، خالچاچیلیق، نفت ائمالی، سیمان، قند و مئیوه شیرهسی ایصتیحصالی تشکیل ائدیر.
اهالیسی[دَییشدیر]
اهالینین عومومی سایی، 33.8 میلیوندور کی میصر و سودان اؤلکهلریندن سونرا اۆچونجو بؤیوک عرب اؤلکهسیدیر. اهالینین 60%-ی عربلر، 40%ی ایسه بربرلردیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
CIApopوارد نشدهاست
- ↑ Morocco. World Factbook. Central Intelligence Agency.
- ↑ Morocco in CIA World Factbook.
- ↑ Note sur les premiers résultats du Recensement Général de la Population et de l’Habitat 2014. HCP (2015). یوْخلانیلیب22 December 2015.
- ↑ Morocco – GDP (PPP based). Knoema.
- ↑ Morocco – GDP per capita (PPP based). Knoema.
- ↑ Morocco – GDP. Knoema.
- ↑ Morocco – GDP per capita. Knoema.
- ↑ World Bank GINI index.
- ↑ 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیب4 April 2016.
- ↑ L'horaire d'été (GMT+1) maintenu jusqu'au 27 octobre 2013, Ministère de la Fonction Publique et de la Modernisation de l'Administration. Retrieved 20 January 2017.
- ↑ https://support.microsoft.com/en-us/help/4023136/2017-morocco-ramadan-dst-changes
- ↑ فرانسه دیلی is also used in official government documents and by the business community, although it has no official status: "French (often the language of business, government, and diplomacy)..." [۱] – See French language in Morocco for further information
- تیکراری دیتا قالیبلریندن ایشلنمیش صفحهلر
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Articles with text in Berber languages
- Pages using infobox country with unknown parameters
- اؤلکهلر
- آفریقا اؤلکهلری
- عرب دیللی اؤلکهلر
- مراکش
- عرب دؤولتلری
- فرانسهجه دانیشان اؤلکهلر
- عرب بیرلیگی اؤلکهلری
- Countries in Africa
- North African countries
- Maghrebi countries
- Saharan countries
- آفریقا بیرلیگی اؤلکهلری
- فرانسهجه دانیشان اؤلکهلر و اراضیلر
- Member states of the Organisation internationale de la Francophonie
- ایسلام ایشبیرلیگی تشکیلاتی اؤلکهلری
- آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر


text:
ریتم اند بلوز
ریتم اند بلوز (اینگیلیسجه: Rhythm and blues) کی قیسالتمیش شکلینده آر اَند بی (R'n'B, R&B یا RnB) دا آدلانیر، موسیقینین بیر نؤوعو ساییلیر، جَز ، گاسپل و بلوز شیوهلرینین ترکیبیندن یارانیب کی ۱۹۴۰ اونایللری و ۱۹۵۰ اونایللری آفریقالی کؤکنلی آمریکالیلار توسوطیایله ایبداع اوْلۇنۇب.
۱۹۹۰ اونایللرینده یئنی بیر شیوه "آر اند بی" دن متداول اوْلدۇ کی موعاصیر آر اند بی[اتکیازی ۱] تانینمیشدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اتکیازی[دَییشدیر]
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «اتکیازی» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
بؤلمه:سسجیل(فونئتیکا)
فوْنیتکا اصلینده بیر یۇنانجا(φwvή, phōnē) سؤزلوگودور و دیلچیلیک علمین دانیشیق سسلری باره ده دارتیشان بیر بؤلومدور.فوْنیتکا اینگلیسجهPhonetice فارسجا آواشناسیآدالاندیرمیشدیر لاکن اؤز تۆرکجه میزده"سسجیل" دیئسه ک داها اۇیغون اوْلور.[دَییشدیر]
سسجیل اوچون ایکی ایصطلاح داها ایضاح ائدیلمه لیدیر.
1-فوْنِم کؤکو یۇنانجا(φώvnua) سؤزلوگودور.اینگلیسجه Phonemeفارسجا واج و اؤز تۆرکجه میزده "سس" آنلامینا گلیر.لاکن هر سسدن سؤز کئچمیر.فوْنم بیر دیلیچیک ایصطلاحی اوْلاراق دانیشیق سسین اَن کیچیک واحدلرینه دئییلیر،مثلا آ،ا،،ب و سایره سسلری.بیز بو حرفلری تلفظ ائده رکن ایفا ائتدیییمیز سسلر فوْنم آدلانیر:آ سسی،ب سسی.فوْنم خصوصی ایشاره لرله گوسته ریلیر و بۇ اشاره لر حرف آدلانیر.[۱]
2-موْرفِم کؤکو (morphe)' یۇنانجا سؤزلوگو.اینگیلیسجه Morpheme فارسجا تکواژ اؤز تۆرکجه میزده "سؤزجوک[۲]" آنلامینی ایفاده ائدیر.سؤزجوک سؤزون لئکسیک(سوز بیریمی) ویا قرامری معنا ائده ن اَن کیچیک حصه سیدیر،دیل سیستئمی نین اساس واحدلریندن بیریدیر.سؤزجوک هم واحدلر صنفی و همده واحددیر.سؤزون کؤکو و شکلیچیلری (اؤن،ایچ،سوْنلوق)سؤزجوک دور.ایکی نؤوع وار:کؤک(قرامری معنا و لئکسیک آنلاییشی ایفاده ائدیر) و شکیلچی (یالنیز قرامری آنلاییشی بیلدیریر.)[۳]
تۆرکجه دهفوْنِمی معین لشدیرمک اصوللاری[دَییشدیر]
بیز نطق زمانی یۆزلرجه مختلف فیزیوْلوژی و آکوُستیک(سسه ایلگی) کیفیتلی دانیشیق سسلریندن استفاده ائدیرک.
ایندی بۇ بؤلمهده فایل و یا مدیا یوْخدور.


text:
کیا
"کیا" اوتوموبیل شیرکتی 1944 – جو ایلده جنوبی کوریادا(کره) یارادیلمیش دیر. کوریانین (کره) ایلک ولوسیپئد (velosiped) و اوتوموبیل ایستحصال چیسی دیر. 1998 – جی ایلده هیوندای و دایملر – کرایسلر کونسورسیومو (konsorsiumu) طرفیندن آلینمیشدیر. "کیا" اصل معنا دا اینکیشافینی بو نقطه دن سونرا رئال لاشدیرمیشدیر. ایستحصالات ساحه لرینی گئنیش له دن "کیا موتورس" شیرکت ، آراشدیرما-اینکیشاف ائتدیرمه فعالیت لرینه چوخ اهمیت وئریر. "کیا موتورس" آمریکا دا کی موفقیتینی آوروپادا تکرارلاماق اۆچون آوروپا مشتریسینه ایستیقامت لنمیش محصول لاری بازارا چیخارمیش دیر. سئراتو (Cerato) ، ریو (Rio) ، پیکانتو (Picanto) ، ماگئنتیس (Magentis) کیمی مدل لری ایله چوخ موفقیت لی ساتیش گرافیک لری توتان "کیا" اصل موفقیته اس یو وی (SUV) مدل لری اولان سورنتو (Sorento) و اسپورتاژ (Sportage) ایله نایل اولموشدو. "کیاموتورس" اؤزو اۆچون معین لشدیردییی 2010 – جو ایلده دونیانین ان بؤیوک 5 اوتوموبیل مارکاسی آراسینا داخیل اولما هدفینه نایل اولماق اۆچون بیر چوخ یئنی اسپونسورلوق (sponsorluq) راضی لاشمالاری باغلامیشدیر. تنیس و فوتبول یاریشلاریندا کی اسپورنسورلوق لاریندان (sponsorluqlarından) علاوه فیفا ایله 2014 – 2007 – جو ایللر آراسیندا باش اسپورنسورلوق موقاویله سی ده ایمضالامیشدیر.
مدل لری[دَییشدیر]
مینیک واسیطه لری[دَییشدیر]
- پیکانتو (Picanto)
- ریو (Rio)
- سئراتو (اسپکترا آدیلا دا بیلینر) (Cerato)
- سئد (Cee'd)
- ماگئنتیس (Magentis)
- اوپیروس (Opirus)
اس یو وی & ام پی وی[دَییشدیر]
- کارئنس (Carens)
- کارنیوال (Carnival)
- اسپورتاژ (Sportage)
- سورنتو ایکس – هوجومچو طرفیندن (Sorento)
تیجاری[دَییشدیر]
- کا 2500 (K2500)
- کا 2700 (K2700)[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ویکی پدیا


text:
۱۶ سپتامبر
۱۶ سپتامبر: مکزیک موستقیلییینی اعلان ائتدی؛ مالزی دؤولتی یارادیلدی.
۱۸۱۰ — مکزیک ایسپانیادان موستقیلییینی اعلان ائدرک، موحاربهیه باشلادی.
۱۸۵۹ — دیوید لیوینقستون نیاسا گؤلونون ساحیلینه چیخان ایلک اوروپالی اولدو.
۱۹۰۸ — ویلیام دورانت طرفیندن "جنرال موتورز" شیرکتی تأسیس ائدیلدی.
۱۹۱۸ — روسیهده "قیرمیزی بایراق نیشانی" تأسیس ائدیلدی.
۱۹۶۳ — مالزی دؤولتی یارادیلدی.
۱۹۷۸ — ایرانین طبس شهرینده باش وئرن زلزله ۱۵ مین آدامین اؤلومونه سبب اولدو.
۱۹۹۹ — وولقودونسکدهکی ترور عملینده ۱۹ نفر هلاک اولدو.


text:
چئخ قاضی
چئخ ارثی اولان قاز جینسی
چئخ قاضینین یئتیشدیریلمهسینین مقصدی
دققتلی اوخوجودا سوال یاراناجاق کی، نیه گؤره بیز چئخ قازینی یئتیشدیرمهلی و ساخلامالیییق؟ گلین لئیهیلرینی و الئیهیلرینی یئکونلاشدیراق و سونوندا چئخ قاضینین یئتیشدیریلمهسینین هله ده معنالی اولماغینی سیز اؤزونوز بیلجکسینیز.
یئکون: اقر سیز هیتینیزده یئتیشدیتمک اوچون اویغون قاز جینسی آختاریرسینیز و مینیمال خرجلرله عائلهنیزی قاز اتی ایله تعمین ائتمک ایستییرسینیزسه، چئخ قاضی تام سیزین اوچوندور.
4-6 نفرلیک عائله اوچون 1-2 جوت چئخ قاز بالالاری یئترلیدیر کی، بیر ایل اریزینده تزه قاز اتی وئرسین (البتتده اقر سیز گوندهلیک قیزاردیلمیش قاز اتی یئمیرسینیزسه). چئخ قاضی گئج یئتیشیر و کسیلمه یاشینا چاتماق چوخ واخت آلیر.دیگر طرفدن بو قاز اساساً اوتلا یئملنیر (هانسی کی پولسوزدور) و ایل اریزینده ان آز بوغدا طلب ائدیر. بویوک و یا برویلئر قازلاریندان کیفایت قدر ات چیخیشی الده ائتمک ایستییرسینیزسه اونلارا علاوه آلینان یئم وئرمهلی اولاجاقسینیز (بوغدا، قارغیدالی، قوشچولوق یئمینین سویا ایله قاریشیمی).بئلهلیکله چئخ قاضینین ساخلاماغینین اومومی خرجی آشاغی اولاجاق، خلیس ات چیخیشی ایسه یوکسک.
چئخ قاضی > چئخ قاضینین یئتیشدیریلمهسینین مقصدی
Copyright © چئخ قاضی, 2006-2021. بوتون حقوقلار قورونور. سون یئنیلنمه 11. اوکتیابر 2019


text:
فولکسپارک ایستادیومو
فولکسپارک ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Volksparkstadion) 1953 ایلینده تاسیس اوْلونوب. هامبورق تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۵۷٬۰۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی هامبورق فوتبال کولوبودور.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Volksparkstadion»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فولکسپارک ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
كاريزوبرودول
كاريزوبرودول (آیوپاک آدی: (RS)-2-{[(aminocarbonyl)oxy]methyl}-2-methylpentyl isopropylcarbamate, اینگیلیسجه: Carisoprodol) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۶۰٫۳۳ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۲ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Carisoprodol. یوْخلانیلیب16 April 2017.
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده كاريزوبرودول گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز : ایران فیلیملرینده،اورک بوللانتیسی (حالت تهوع)،بویلولوق سیمگهسی (نماد) دیر.بویلولوق دؤنهمینین ایلک اوچ آیینین علامتلریندن بیریسی، اورک بولانتی و قوسماق دیر.بویلو قادینلارین، هورمونال دگیشیکلیکلرین(تغییرات) ائتکیسینده، اورکلری بولانار .اورک بولانما گئنللیکله (به طور عمومی) ،حامیلهلیگین ایلک اوچ آیی کئچهرک، آزالار، اما بویلولوق دؤنهسینده،اورک بولانتیسینی نئجه(چگونه) آزالداق،هئچ بوقونودا بیلگینیز (اطلاعات) وار می؟بیلگیسیز اولورساز، بیلیم سسینین یازیلارین اوخوماسینی سیزه اؤنری (بیشنهاد) وئریریک. آشاغی یوللارا قوللاناراق(استفاده)؛ بویلولوق دؤنهسینین، اورک بولانتیسینی آزالدین.
آز یئیین ،همیشه یئیین
یئمک وعدهلرینین ساییسینی(تعداد)چوخالداراق، حجمینی آزالدین. بئلهلیکله، اورک بولانتینین اوز وئرمهسینی آزالدا بیلرسینیز.
گونوزو ایچکیلر(نوشیدنی) له باشلامایین!
گونون باشلانیشیندا،آج قارینا ایچکی وسولو یئیهجکلری(خوراکی) توکتمهیین(مصرف نکنید)، سحر چاغیندا،سوتلو قیدالارین(موادغذایی) ایچیلمهسی، اورک بوللانتیسینین ندنی(علت) اولابیلر.
چای آز ایچین
چایین توکتیمی، بولانتی و رفلاکسین اوز وئرمهسینه ندن اولور؛رنگسیز چای ایچین ویا هئچ ایچمهیین. بیتکیسل(گیاهی) چایلارین ایچمهیینده ایسه(نیز) دیققتلی اولون؛ککلیک اوتو(کاکوتی) چای، بویلو قادینلارا، یاخشی دئییل
زنجفیل
زنجفیل، اورک بوللانتیسینی آزالدار، بواوزدن، بویلو قادینلار زنجفیله قوللانمالیدیرلار.
B6ویتامینی اونوتمایین!
B6ویتامینی، ضررسیزدیر،بو ویتامین، اورک بولانتیسینی آزالدار، البته B6ویتامینینه قوللانمادان اؤنجه(قبل) دوکتورونوزلا دانیشین.
هر زامان دوکتورا گئتمهلیسینیز!!
قونشو وفامیللر دن داهاچوخ بیلن، دوکتوردو، بواوزدن درمان اوچون هر زامان دوکتورا گئتمهلیسینیز.
قایناق : بیلیم سسی


text:
جولفا
جولفا شهری شرقی آذربایجان اوستانینین شهرلریندن بیریدیر. بو شهر جولفا بؤلگهسینین مرکزیدیر. جولفا شهری بیر مرزی شهر دیر و آراز چایی بۇ شهرین یانیندان گئچیر.
جولفا آدی[دَییشدیر]
جولفا آدی یا دا جیلفا تورک دیلینده توخویان معناسی وار بئله بیر کلمه اهر شهرینین بیر محلهسیده جلفا محلهسی آدلانیر و اونون خالقی بوندان حکایت ائدیر کی توخوماق ایشلره باخارمیشلار.
گورملی و تاریخی یئرلر[دَییشدیر]
مئدیادا[دَییشدیر]
۱۳۹۴-جو ایلین قیشیندا، شهرداری و شورا تاپشیرغی ایله جلفا و اورانین ایپک یولو قیراغیندا اولماسی، توریست جذب ائتمک، و آراز آزاد ایقتیصاد بؤلگه سینین پوتانسیئللرینه گؤره جولفا آدلی بیر موستند فیلم دۆزلدی.[۲]
قالئریا[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-11-13. یوْخلانیلیب2012-12-21.
- ↑ پایان مرحله تصویر برداری فیلم" جولفا" (فارسجا). نصرنیوز (1394/10/22). یوخلانیلیب ۱۲ ژانویه ۲۰۱۶.


text:
شورلت
شورولت ، 1911- جی ایلده قورولموش بیر آمریکا اوتوموبیل مارکاسی دیر. آدینی قوروجوسو لوویس شورلتین (Louis Chevroletin) سوی آدیندان گؤتوروب. 1918 – جی ایلده 6/54 % - نی ساتین آلان جنرال موتورس بونیه سینه کئچمیشدیر. شورولت بوتون دونیایا آدینی ائشیتدیرمیشدیر. هر کس طرفیندن بینیلن بیر اوتوموبیل دیر. شورولت قیسالدیلمیش آدیدا چئوی ویا شئوی دیر. شورولتین ان سۆرعت لی اوتوموبیلی شورولت کوروئت (Chevrolet Corvette) دیر. بو اوتوموبیل دونیایا آدینی ائشیتدیرمیشدیر.
مدل لریدَییشدیر
- شورولت اسپارک (Chevrolet Spark)
- شورولت ائویا (Chevrolet Aveo)
- شورولت لاستی (Chevrolet Lacetti)
- شورولت رئزو (Chevrolet Rezzo)
- شورولت اپیکا (Chevrolet Epica)
- شورولت کاپتیوا (Chevrolet Captiva)[۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ ویکی پدیا


text:
کورک
کورک : تورکجه فارسجا
پارو
پشت
دوش
کتف
قفا
به صورت الکریک وارد عربی شده است
کَورَک : تورکجه تورکجه
[صفت]
راحتجه قیریلان و قوْپاریلان و سینیلان بیر شئی، تئز اوْوولان، تئز داغیلان، «کورک بوداق، کورک چؤرک، کورک شیرنی» (فا:ترد). brittle
(مج)اوٌرهیی یومشاق، هر شئیدن تئز تاثیرآلان، کؤورَک. {دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر، سنگلاخ سؤزلویونده ایشله نیبدیر: یوموشاق؛ دیواندا ایشلهنن کَومک (گَوشه¬مک،راحتجه¬چئیننمک)بوکلمهنین کؤکودور}
کوٌرْک : تورکجه تورکجه
[آد] قویون دریسیندن دوٌزهلن گئییم، دَیرلی خزدن تیکیلمیش گئییم، امجکلی حئیوانلارین یوُنلو دریسی (فا:کُرک، خرقه). robe{دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر، سنگلاخ سؤزلویونده ایشله نیبدیر؛ ائله سانیلیر کی بو کلمه کوٌر سؤزایله باغلی اولسون چونکی کوٌرک درینین اوستونده چوخ سیخی و گوٌر شکیلده اولور}
کوٌرَک : تورکجه تورکجه
[آد]
توپراق و قار کیمی شئیلری آتماق اوٌچون بئل کیمی بیرآراج، قاییق کورگی (فا:پارو). snow
چییین آردیندا اوْلان اوٌچ بوجاقلی اینجه سوموک، قصابلیق حئیوانلاردا اؤنبانین اوست قیسمی، پالتاردا کورهیی اؤرتن بؤلوم. {دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر‹ کورگک›، سنگلاخ سؤزلویونده ایشله نیبدیر:
کورهمه آیقیتی.
چیین و اوموز سوموگو.
پامبوق چییتی}


text:
۲۵ مئی
۲۵ مئی:
- ۱۵۷۱ - ایسپانیا شاهی وِنِدیک٬ پاپ ایله عثمانلی دؤولتینه قارشی ایتّیفاق قراری آلدی.
- ۱۹۵۴ - توکیودا کئچیریلن دۆنیا سربست گۆلش مۆسابیقهلرینده تۆرکیه بیرینجی اوْلدو.
- ۱۹۶۳ - ۳۰ آفریقا اؤلکهسی بیر آرایا گلهرک آفریقا بیرلیگی اؤرگوتونو قۇردو.
- ۱۹۷۷ - اۇلدوز ساواشلاری فیلمی گؤستریمه گیردی.
- ۱۹۸۹ - میخائیل قوْرباچوف٬ شوروی سوسیالیست جۆمهۇریتلر بیرلیگی دؤولت باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۹۷ - افغانیستاندان قاچان جنرال رشید دوْستۇم٬ تۆرکیهیه سیغیندی.
- ۲۰۰۵ - آذربایجان نفتینی تۆرکیه اۆزَریندن دۆنیا بازارینا یئتیرمک اۆچون باکو-تیفلیس-جئیهان لۆله خطّینه ایلک نفت وئریلدی.


text:
ائلشن اوریادلی
ائلشن اوریادلی - آدیلا تانیان یازار، قزئتهچی و شاعیر اسفندیار عابدینی زنگان اوستانینین ماهنیشان شهرستانینین اوریاد ماحالیندا یئرلَشن حسن آباد کندینده آنادان اوْلموشدور. سوْنرا اؤز عائیلهسیله بیرگه قوم شهرینه کؤچموشدور. ائلشن اوریادلی یول درگیسینین رئداکتورو اوْلموش و بیر چوْخ مقالهلر یازمیش. ائلشن اوریادلی 1379 گونش ایلینده قومدا قورولان پینار درنگی نین قوروجولاریندان اوْلموش. اوریادلی ایللر بویو وار کی خلج دیلی حاقدا آراشدیرمالار آپاریر. ائلشن ایندی قوم شهرینده یاشاییر. ائلشن تخلص ائدن آذربایجانلی شاعیر، سربست و کلاسیک فورمالاردا شعر یازیر.
اثرلریندن[دَییشدیر]
- خلج دیلی حاقدا آراشدیرمالار
- آل گونش شعر توپلوسو
- سون گومان شعر توپلوسو
- سوپاند و آند شعر توپلوسو
- بیر چوْخ مقالهلر
ائلشن اوریادلیدان بیر شعر[دَییشدیر]
آل گونش
لحظهلری واراقلاییب اؤتوب گلدیم
آل گونشین آل یاناغین اؤپوب گلدیم
عؤمور دئمک: کؤچوب گئدهن لحظهلردیر؛
لحظهلرتک اؤز یوردومدان کؤچوب گلدیم.
غوربت ائلده غملر ایله قول ـ بویونام
شنلیکلری وطنیمده تؤکوب گلدیم.
آل گونشیم! دونن منده خائین اوْلوب،
سنه باخان پنجرهنی هؤروب گلدیم
اودلار یوردو! بیر گون گلر گؤرهرسن کی،
فراقیندا حسرتینله اؤلوب گلدیم
آچ قوجاغین اوندا منی آل سینهنه
سینهن ملهم بیلیب آنجاق دؤنوب گلدیم
«ائلشن» کیمی آلگونهشین هاواسییلا
وطن ـ وطن، اؤته ـ اؤته، اؤتوب گلدیم
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
شاختار دونتسک فوتبال کولوبو
شاختار دونتسک فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: FC Shakhtar Donetsk) بیر فوتبال کولوبودور. Ukrainian Premier League دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۴۰٬۰۰۳ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ About stadium. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-08-10. یوْخلانیلیب2018-12-27.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«FC Shakhtar Donetsk»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده شاختار دونتسک فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تایتانیک
آراماس تایتانیک اینگیلیسجه: RMS Titanic بیر بوْخار گمیسی، بوْ گمی ۱۹۱۲ اینجی ایلده اینگلیسین ساوتهمپتون لیمانیندن نیویورک شهرینه یوللاندی و یولدا بیر بوز داغینا دئیدی و سویا باتدی. ۲٬۲۲۴ نفردن تکجه ۷۱۰ نفر جان قوتاردی و ۱٬۵۱۴ نفر بوغولدولار. توماس اندروز ایرلندلی بیر مؤهندیس اونی دوزتدی و ادواردجان اسمیت اونون کاپیتانیدیر. وبروس ایزماری «وایت استار لاین» دنیز کمپانیسینین رئیسیدی کی قاچدی و جانین قوتاردی.
باتماسی[دَییشدیر]
۱۹۱۲اینجی ایلین آوریل اینین ۱۴و ساعات ۲۳:۴۰ دا یول گورسدن بیر بوز داغین گوردو و کاپیتان گمینی سول طرفه چکدی اما گمینین ۲۹ کیلومتیر ساعاتدا سورعتی واریدی و فرصت ائتمه دی کی داغدان قاچسین و گمینین ساغ بؤیو داغا چیرپیلدی.
۲۵ دقیقه سونرا ساعات ۰۰:۰۵ده آوریلین ۱۵ینده کاپیتان اسمیت بیلدی کی گمی سویا باتاجاق و گمینی بوشالدماغین امر ائتدی و ساعات ۰۰:۴۵ ده بیرینجی نجات قایقی سوا دوشدو و چون اوشاقلار وخاتونلار باشدا قورتارمالیدی اونا گوره قایقلرده اوشاقلار وخاتونلار میندی آما اوشاق وخاتون گمیده آزیدی و قایقلر ۴۵نفر یرینه تکجه ۲۰ یا ۳۰ نفر آپاردیلار
۰۱:۵۰ده گمینین باش طرفینه سودولدو سو کی ۲ ساعات گمیه دولموشدو اونو سولا چئویردی و ۰۱:۵۰ ده سو سول دالانلارین بیرینه دولدو و گمی کامیل سولا چئوریلدی.
۰۲:۱۵ ده سو بخار تانکرلرینین بیرینه دولدو و سوون باسغیسی دوربالارین بیرین یرندن چیخارتدی و دوربا دوشدو و گمیده یئنی بیر سینیق آچیلدی و سو فشارلا گمیه دولدو و بوغولماسی چوخالدی
۰۲:۱۸ ده گمینین باش طرفی آغیرلاشدی و اونو سویا چکدی گمینین با شطرفی اونو چکدی و گمی اوچونجو دوربادان سیندی و آرادان ایکیه بولوندو و تکجه گمینی آونون آلتی ساخلادی کی محکم اولونموشدو و گمی اوستدن ایکیه بولوندو ومسافیرلر گمیدن حرکت ائدیب سویا دوشدولر
۰۲:۱۹دا گمینین سینه سی قویروقوندان آیریلدی و سویا باتدی اونون قویروقو سودا چئوریلدی و سو باش طرفدن قویروقونا دولدو
۰۲:۲۰ده گمینین سینه سی کی سوا باتیردی اونون قویروقون عمودی چئویردی و بوتون وسایل سویا دوشدولر و گمینین قویروقو سویا باتدی و بخار قازانلاری سویا دوشدولر و داهی بیر زمان گوروشمه دیلر
۰۲:۲۱ ده گمینین سینه سینده قاباق دکلی سیندی و فرماندهی اوتاقینا چیرپیلدی دوربالار یریندن چیخدیلار و گمینین قویروقو و سینه سی مخروطی اولماقا گوره ایکیسی سویا باتدیلار
اونون قویروقو بیر گیرده سودا ساعات عقربه لرینین یؤنونده فیرلانیردی و گمینین سینه سی دنیزین دیبینه گئتدی و اونون قویروقو گیرده سودا فیرلانیب و سویون دیبینه چکیلدی و چوخ سۆرعت ایله سودا بوغولدی و دیبه دَیدی و بوتون وسایلی توکولدو
گمینین سینه سی ۵۵٫۵ کیلومتر ساعاتدا سورعتله دیبه چیرپیلدی کی ۲۰ درجه زاویه سی واریدی اونا گوره پارچالاندی، اونون قویروقو دنیزین دیبینه چیرپیلدی و پارچالاندی و آرادان گئتدی
توماس اندروز گمی بوغولاجاق[دَییشدیر]
کاپیتان اسمیت گمینی دوزلدن توماس اندروزدان سوروشدی کی سو ۱، ۲، ۳، ۴، و۵ اینجی قیسمتلری توتوب بیز نه ائداق ؟ او دئدی گمی بوغولاجاق. کاپیتان دئدی سنکی دئدین تایتانیک بوغولماز او دئدی اوزمان کی تکجه ۴ قیسمت سوا باتا نه ۵ قسمت کاپیتان دئدی نقدر چکر بوغولوسن او دئدی بیلمیرم تکجه ۲ ساهات گمینین سینه سی وآنتنی باهم بوغلاجاق
یاردیم ایستماق[دَییشدیر]
۱۲:۱۵ دقیقهده جک فیلیپس رادیودا بیر یاردیم ایستماق پیامی یوللادی اولارا ان یاخین گمی کالیفرنیا گمیسیدی کی اونون اوپراتوری یوخولامیشدی وبو پیامی ائشیتمه دی .کارپاتیا گمیسی بو پیامی ائشیتدی آمّا او ۹۲ کیلومتیر آرالیدی .تایتانیک ۱۲:۴۵ دقیقه ده ایشیق سالان موشکلری گویه آتدی و هر اون دقیقه بیر موشک آتیردی. سحرچاغی ساهات ۴ ده داهی تایتانیکدن اثر یوخودی و یاردیم گمیلری ساهات ۶دا یتیشدیلر اولار ۵ ساهات گئج یتیشدیلر
گمینین سودا قالانی[دَییشدیر]
روباتلار اقیانوسون تکیندن ۱۰۰٬۰۰۰ فوتو سالیبلار کی بو فوتولارینان گمینین لاشه سی اقیانوسون تکینده بیلینیب و تشریح اولوب و اونون بوغولان یریندن خریطه چکیلیب
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Beveridge & Hall 2004, p. 1.
- بی بی سی فارسی تایتانیک نجور بوغولدی [۱]
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Commons category link is locally defined
- گمیلر
- تایتانیک
- 1910s in Newfoundland
- 1911 ships
- 1912 in Canada
- 1912 in the United Kingdom
- 1912 in the United States
- Deaths by drowning
- Deaths due to shipwreck
- Four funnel liners
- History of Halifax, Nova Scotia
- Olympic-class ocean liners
- Passenger ships of the United Kingdom
- Ship collisions with icebergs
- Ships built by Harland and Wolff
- Ships built in Belfast
- Ships of Ireland
- Ships of the White Star Line
- Ships sunk in collisions
- Shipwrecks of the Newfoundland and Labrador coast
- Steamships of the United Kingdom
- Shipwrecks in the Atlantic Ocean


text:
آنتاناناریوو
آنتاناناریوو (اینگیلیسیجه: Antananarivo) ماداقاسکار اؤلکهسینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویهسیندن ۱۲۷۶ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱٬۶۱۳٬۳۷۵ نفردیر و بۇ باخمیدان آفریقا قارهسینین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر. ایکینجی دونیا ساواشیندان سوْنرا اؤلکه باغیمسیزلیک قازاناراق آنتاناناریوو شهری باشکند سئچیلیب. و ۸۸ کیلومتر موربّع ساحهسی وار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ 2005 population estimates for cities in Madagascar. یوْخلانیلیب1 April 2014.
قارداش پروژهلرده آنتاناناریوو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لیسمور، یئنی گونئی ولز
لیسمور اینگیلیسجه: Lismoreاوسترالیانین یئنی گونئی ولز اوستانینین قوزئی چایلار بؤلگهسینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۲۷,۴۷۴ نفر جمعیتی واردیر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lismore,_New_South_Wales»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ مئی ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- لیسمور رادیوسو
- لیسمورون تاریخی گؤرونتولری میلّی ساخلانجدا Archived 2012-10-18 at the Wayback Machine.
قارداش پروژهلرده لیسمور، یئنی گونئی ولز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تزه یولا دوشموشدوم کی کورهییمه بَرک بیر شئی دَیدی، دایاندیم.
– نییه باخمادین منه؟ یوخسا باخمالی دئییلدیم؟
احتیاطلا دؤنوب باخدیم، اورتا یاشلی بیر کیشیایدی، قولتوق آغاجینی دایامیشدی کورهییمه.
– نمایش وار مهیر باخام؟ دییه دؤنورم.
– باخمالی اولماسام هامی نه ایچون باخیر؟ سن نییه باخمادین؟
ائله بیل ال چکن گونو یوخایدی.
– من هئچ کسه باخمارام!
– پس دوسلارینی نه جور تاپارسان؟
دئییرم آخی، دئ دا، اؤزو باخانلارداندی!
– دئمهدیم گؤرمهرم، کیمسهیه اضافهدن باخمارام.
بیر آز فیکیرلشندن سونرا باشینی ترپهدیب، «باغیشلا!« دئدی و یولا دوشدو.
آرخاسیجا باخا ـ باخا قالدیم، قیچینین کسیلن یئرینده یالان اولماسا، میلیونلارجا گؤز گؤرونوردو، بیر قیچلی دئییلدی داها. هر آددیم آتدیقجا گؤزلر یومولوردو، آچیلیردی. گؤزلریم آغرییا دوشدو.
گؤزلرین ایچیندن چتینلیکله گؤزلریمی گؤتوروب یولا دوشدوم.


text:
قایناقسېز قایناقلار / آیهان میانالې (کؤشه یازې)
“آدام، آدَم، Adam” سؤزجۆڲۆنۆن کؤکۆ تۆرکیجـه دیر و بونو ایثباتلاماق دا چۏخ چتین بیر ایش دَڲیل. تأسّۆف’له بیزدن اؤنجه نه یازېلېبسا، قایناق سانېلېب بیلگی و عئلم آدېنا، خالقا اؤنهریلیر و بو ایش ایچدن بۏشالېب باغلانج بیر کۆتله اۏلماغېن لاپ اؤزۆ حئسابلانېر. بوگۆنکۆ إدهنکلر بونا بنزهییر کی، کسروینین یازېلې کیتابلارېنې قایناق سانېب، بوگۆنکۆ یاشادېغېمېز گرچکلری، إله هَمَن قایناغېن کؤلگهسینده بۏغاق! عیبرانی و عَرَب دیللری 456 و 794 بۏیوتلو بیر لینکاست’دا یئرلَشیرلر، اۏ اۆزدن اؤنجه بو لینکاستلارې آنلاماق گَرَکیر. لینکاستې بیلمک اۆچۆن ریاضیات’لا ایلگیلی بیر چۏخ بیلگیلری اؤرگنمهلیییک. هر فاتئح اؤلکهنین پول ایله قېلېنجېنېن قۏرخوسونا یازان یازارېن یازدېغېنې قایناق سانماق، و گؤزۆ باغلې اۏنلارې قبول إتمک، اؤزگۆونسیزلیکدن قایناقلانېر. هر دیلین ایچینده بیر أل دَڲمز و دَڲیشدیریلمز “قارا قوطو” وار! اۏنو بیلمک اۆچۆن “سؤزجۆکلرین شیفرهدن چېخارتماغې” بیلیمینی اؤرگنمک گَرهکیر. بو بیلیم ریاضیاتدا 2×2=4 دؤرد کیمی بیر قۏنو دېر، و هئچ گۆجۆن یازدېردېغې ساختا قایناقلار’لا بونو اینکار إتمک اۏلماز. بوگۆنکۆ بیلیم دۆنیاسېندا بیلیملی اینسانلارېن پولو اۏلمازکن، هئچ بیر إعتیبارلې ژۏرنال’دا، دَرگی’ده اۏنلارېن یازدېقلارېنې اۏنایلایېب پایلاشمازلار، نهدن کی پول ایله مقالهلر ثبت اۏلونور، بعضن ده پالان-دۏلانلانېب اؤدۆل قازانېرلار، حالبوکی کئچمیشده ده قېلېنجېن گۆجۆ ایله بونلار یازېلېب دېر. ایندی منیم اۆزۆلدۆڲۆم نؤکتهلردن بیریسی إله بو سایېلېر. پول ایله قېلېنجېن گۆجۆ’یله یازېلانلارې قایناق سانېب، اۏنلارا أنگرچک بیلیم کیمی ایستیناد إدَنلردَنی ده “اوستاد”، “دۏکتۏر” و س. آدلاندېرېب، قارشېسېندا دا، اۏنلارې أساسدان سهو بیلنلری “بیلگیسیزلیک” و “ساوادسېزلېغا” مۆتَّهَم إدیرلر!
بوگۆنکۆ گۆلۆنج اۏلان قۏنو، بیلگیلری اؤزگه و اؤزگهلَشمیش مئدیالاردان ألده إتمک دیر. بو دایاز قایناقلارې گۆوَنجهلی قایناق سانېب، 2×2=4 إدَرلری ده دانماق، “اؤزضییالې” بیلنلرین باش إدهنکلری دیر.
ایکی-اۆچ کیتاب اۏخویوب اۏنلارې قایناق اۏلاراق اؤنه چکیب، اؤزۆندن هئچ بیر اینکیشافې اۏلمایانلارېن سایېسې چۏخ دېر، بونلاردان آد آپارسام ایلک باشدا سایېن حَسَن اوموداۏغلو جنابلارېنېن آدېنا راست گلیریک. قایناقلارېن هئچ بیر دیبهده ساغلاملېغېنې اۏنایلامایان بیر دورومدا، اینتئرنئته-ساختا اؤنهریلمیش یازېلارا ایستیناد إدیب، اؤرگهتیم مئتۏدلارېنې یایېنلایېرلار. حالبوکی بیر جیدّی دانېشېقلاردا أنگرچکلری، دیبی-اوجو-دۏغرولوغو بللی اۏلمایان قایناقلارېن اؤنۆنده قوربان وئریرلـر.
ایکینجی ساحهسیندن اېراق چالېشېب دیل قۏنوسوندا، دایاز قایناقلارېن آرخاسېندا گیزلهنَنلردن آد آپارساق، سایېن إیواز طاها جنابلارېنېن آدېنې دیله گتیرمهلیییک. سایېن طاها جنابلارې دیل باخېمېندان چۏخ یېخېق بیر دورومدا دېرلار، بو اۆزدن أثرلریندن اؤرنک گتیرمهڲه نئچه کیتاب یازماق گَرهکیر. سایېن طاها جنابلارې بیر یاندان قوزئی آذربایجان نحوینه قارشې دوروب، اۏ بیری یاندان لاپ اۏنلارېن اؤنسرگیسی دیرلر. تأسّۆف’له باشاردېقلارې قَدَر، دیلیمیزی کؤکۆندن آیېرېب، گرگینلیکلر یارادېرلار.
“اۆچۆنجۆ، دؤردۆنجۆ و داها آرتېق اؤرنکلریمیز وار، آما تأسّۆف’له بونلارېن هامېسېندان بیر کؤشه یازې’دا آد آپارماق ایمکانسېز، یا دا یئرسیز دیر. اومارېم بورادا آد آپاردېغېم سایېن دیلیمیزی سئون اینسانلار دا، مندن اینجیمهییب، سؤزۆن تَمَل قۏنوسونا دیققت إدهلر!”
بوگۆنهجن ایچیمیزده گرگینلیک یارانماسېن دئیه بونلارا گؤز یوموب هئچ بیر سؤز دانېشمامېشدېم، آما نه ایسه بیزلر سوسدوقجا، دیلیمیز أڲری بیر یۏلدا گئدیب، یانلېشلارا گۆنۆ-گۆندن داها آرتېق مئیدان وئریریک.
بیزیم دیلیمیزی لاپ باغلې و کؤله بیر دوروما گتیریب، اؤزۆمۆزدن باشقا کیمسهلرین “قاتېق قارا دېر” دئدیکلرینی بیلیم و اۏنلارې قبوللانانلارې بیلیم صاحابې سانېب، اؤزلۆڲۆ منیمسهیَنلری ده بیلگیسیز و قایناقسېز بۏش سؤز دانېشانلار حئسابلایېرلار.
“قایناقلارې من یازېرام، سن یازېرسان، اۏ یازېر، قایناقلارې بیز یازېرېق، یاشادېقلارېمېز’لا، اینکیشاف إدیب ألده إتدیکلریمیز’له!”
بیر سېرالارېمېز اؤزگهلرینین “قاتېق قارا دېر”لارېنې منیمسهییب آردېندان گئدیرلـر، بیر سېرالارېمېز دا اۏخشارېقلارېن دوستاغېندا چؤلَن اۏلوب، اؤزلرینی ضییالې حئسابلایېرلار.
اؤزۆمۆزه گلیب، اؤزلۆڲۆمۆزۆ ألده إده بیلمهسَک، هر زامان کؤله کیمی یاشایاجایېق.
بو یازېنې بورادا بیتیرمهییب، تنقیدچیلر اۆچۆن مۆباحیثهنین قاپېسېنې آچېق قۏیورام.
آشاغېداکې اؤرنکلره بیر داها دۆشۆنۆب، ایکینجی یازې’دا، اۏنلارېن حاققېندا دانېشاجاغېق:
آد+ا+م
آت+ا+م
آن+ا+م
آیهان میانالې 2021/04/10
ساعات: 13:48 کرج
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
دکتر اؤزلم تۆرهجی و پروفسور دکتر اوغور شاهینه بیر اؤدول داها
آلمانیادا طب دونیاسینین اؤنملی اؤدوللریندن بیری، کووید-۱۹ آشیسینی گلیشدیرن تورک بیلیم انسانلارینا وئریلدی
آلمانیادا طب دونیاسینین اؤنملی اؤدوللریندن بیری اولاراق قبول ائدیلهن "پاول اریش و لودویگ دارمشتیتر ۲۰۲۲ اؤدولو"، یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) آشیسینی گلیشدیرن (تورک بیلیم انسانلاری) دکتر اؤزلم تۆرهجی، پروفسور دکتر اوغور شاهین و ماجار اصیللی پروفسور دکتر کاتالین کاریکویا وئریلدی.
آلمانیادا پاول اریش وقفی طرفیندن وئریلن آچیقلامادا،
"شاهین، تۆرهجی و کاریکو، مسنجر ارانایین (ام ارانای) خستهلیگی اؤنلمه و معالجه ائتمهده بیر ایلک اولاراق گلیشدیریلمهسیندهکی ویزیونلاری و عزملری ندنی ایله ۲۰۲۲ پاول اریش و لودویگ دارمشتیتر اؤدولونه لایق گؤرولدو" دئییلدی.
آچیقلامادا،
"اوچ اؤدول صاحبی، اؤنلهییجی و معالجه ائدیجی آماجلار اوچون خبرچی ارانایین گلیشدیریلمهسیندهکی باشاریلارینا گؤره اؤدوللندیریلیر. طبین بعضی ساحهلرینده کؤکلو بیر دییشیکلیک باشلاتماسی محتمل بیر تکنولوژی پلتفورمو یاراتدیلار" وورغوسو ائدیلدی.
کووید-۱۹ آشیسینی حاضرلایان آلمان بیوتکنولوژی بیوانتک شیرکتی قوروجو اورتاقلاری شاهین و تۆرهجی ایله شیرکتین ایکینجی باشقانی اولان کاتالین کاریکو، ۱۲۰ مین یورو دگریندهکی اؤدولو ۱۴ مارس ۲۰۲۲ده فرانکفورتدا گئچیریلهجک مراسیمله آلاجاقلار.
ایلگیلیلی خبرلر
"دلتا واریانتینی ایزوله ائتدیک"
پروفسور دکتر مصطفی چالیش، اونیوئرسیتهده حاضرلانان تورکوواک واکسنینین کووید-۱۹ دلتا واریانتینا تأثیری حاقیندا دانیشدی
انسان اورگانی، انسانسیز هاوا آراجی ایله داشیندی
تورونتو شهریندهکی وسترن خستهخاناسیندا بیر خستهدن آلینان آغجییر ۶ دقیقهلیک اوچوشدان سونرا تورونتو جنرال هاسپیتالا چاتدی
دؤرد قیزیل گؤدهک اولدوزدا حیات سیگنالی
دونیادان ۱۶۵ ایشیق ایلی اوزاقلیغیندا اولان ۱۹ قیرمیزی گؤدهک اولدوز کشف ائدیلدی


text:
عباس لسانی آجلیق اعتصابینا باشلادی
لسانی، قارداشیم و فیکیرداشیم دئیه تانیملادیغی دیگر توتوقلو تورک آکتیویست علیرضا فرشییه دستک آماجی ایله اعتصابا باشلایاجاغینی بیلدیردی
اردبیل حبسخاناسیندا توتولان آذربایجانلی آکتیویست عباس لسانینین، یئنی تحصیل ایلینین باشلاماسی ایله بیرلیکده اوچ گونلوک آجلیق اعتصابینا باشلادیغی بیلدیریلدی.
لسانی، قارداشیم و فیکیرداشیم دئیه تانیملادیغی دیگر توتوقلو تورک آکتیویست علیرضا فرشینین، "آنا دیلده ائییتیم، آذربایجانا قارشی سیستماتیک آییریمچیلیغا سون وئریلمهسی" کیمی حاقلی ایستهکلرینه دستک وئرمک هدفی ایله یئنی تحصیل ایلینین باشلاماسی ایله بیرلیکده اوچ گونلوک آجلیق اعتصابینا باشلایاجاغینی بیلدیرمیشدیر.
تورک آکتیویست علیرضا فرشی، دونن تورکجه و فارسجا بیر آچیق مکتوب یاییملایب، دیابت خستهسی اولماسینا باخمایاراق یئنی ائییتیم-اؤیرتیم ایلینین باشلاماسی ایله بیرلیکده، آنادیلده ائییتیم امکانینین سونولماماسی و مؤوجود آییریمچیلیقلارا اعتراض اولاراق اوچ گونلوک آجلیق اعتصابینا باشلایاجاغینی بیلدیرمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
بیر آذربایجان عسگری شهید اولدو
ارمنی سلاحلی قروپلارین ائتدیگی کسکین نیشانچی آتیشی نتیجهسینده بیر عسگرین حیاتینی ایتیردیگی بیلدیریلدی
بایراموو: آذربایجان، ارمنیستانلا ایلیشکیلری نورماللاشدیرماغا حاضیردیر
جیحون بایراموو، آذربایجانین ۳۰ ایللیک ایشغالا سون قویاراق تورپاق بوتؤولویونو تامین ائتدیگینی بیلدیردی
ارمنیستان، قاراباغدا تاریخی آنیدلارین یوزده دوخسان بئشینی یوخ ائتدی
آذربایجانین مدنیت باخانی: قاراباغ یاخین گلهجکده آذربایجانین ان گؤزل بؤلگهلریندن بیرینه چئوریلهجک


text:
اورلئان موحاصیرهسی
اورلئان موحاصیرهسی (اینگیلیسجه: Siege of Orléans) فرانسه و اینگیلیس شاهلیغی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.یوز ایل ساواشینین بیر قیسمیدیر. اورلئان و فرانسه یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو فرانسه غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Charpentier & Cuissard 1896, p. 410.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Pollard 2005, p. 14.
قارداش پروژهلرده اورلئان موحاصیرهسی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
فرات
فَرات یا دا فورات (عربجه: الفُرات، تورکیه تورکجهسی: Fırat) غربی آسیادا ان بؤیوک چای دیر. باشلانغیجینی تورکیه اراضیسینده، موراد چایی و قاراسو چاییندان گؤتورور و عراقین بصره شهری یاخینلیغیندا دیجله ایله قوووشاراق، شط العرب چایینی عمله گتیریر. تورکیه، سوریه و عراق اراضیسیندن کئچیر . اوزونلوغو موراد چایینین منصبیندن 3065 کیلومتر، موراد و قاراسو چایلارینین قوووشماسیندان 2780 کیلومتر دیر.
قایناقلاردَییشدیر
تورکجه (لاتین الیفباسی) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fərat»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (025 آقوست 2016 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بیلگیسایار
بیلگیسایار، یا کامپیوتر اؤزوموز وئردیگیمیز بیلگیلری یا وئریلری ساخلایا بیلن و دییشهبیلن و ایستدیگیمیزده اونلاری قایتارا بیلن وسیلهیه دئییلیر. ایلک الکتریک بیلگیسایارین آدی اِنیاک اینگیلیسجه: ENIAC دیر. بیلگیسایاری تشکیل وئرن دونانیم و یازیلیمدیر.
تاریخچه[دَییشدیر]
هر ماشین کی بیلگی اۆسته ایشلماینگیلیسجه: Process الیه، بیلگیسایار سانیلیر. گچمیشده حتی چرتکهده بیر بیلگیسایار سانیلیردی و ایندیکی زاماندا حساب ماشینی ده بیلگیسایار سانیلیر.
بلز پاسکال ایلک کِز اۆچون بیر ماشین دۆزلتدی کی توپلاما اینگیلیسجه: sum عملین یئریده بیلیردی.
ساموئل مورلند انگلستانلی بیر ریاضیات بیلگینی دیر کی بیر بیلگیسایار الده ائتدی کی ۳ اصلی عملیاتی (توپلاما، چیخما، چارپما) اویقولایا بیلیردی.
۱۸-جی میلادی یوز لۆگۆن ده، بۇ ساحهده چوْخ چالیشمالار واریدی کی چوْخو سونا چاتمادی. ۱۸۷۵ میلادی ایلده استیفن بالدوین ایلک ماشینی کی ۴ اصلی عملیاتی الده الیه اوز آدینا یازدیردی.
دونانیم[دَییشدیر]
دونانیم ( اینگیلیسجه: Hardware ) بیلگیسایارین توخونا بیلن و گؤزله گؤرۆکن هر پارچاسیدیر. ۱۹۴۱-ینجی ایلده ایلک بیلگی سایار دۆزلندن سونرا ایندیه قَدَر چوْخ دییشیلیب و یوکسلیب.
وون نیومن اینگیلیسجه: von Neumann بیر بیلگی سایاری ۴ یره بؤلوٌر:
- حساب و منطق بؤلوُموُ (ALU یا Arithmetic and Logic Unit)
- کنترل بؤلوُموُ
- ساخلاما ( اینگیلیسجه: Memory )
- گیریش-چیخیش اینگیلیسجه: Input-Output جیهازلاری
بؤلوُم لر ایچ تللر ایله (bus) بیربیرینه باغلی دیلار. ایندیکی زاماندا گلیشن بیلگیسایارلاردا حساب منطق و کنترل بؤلۆمۆ ایشلمجینین ایچینده یئرلشیر.
یازیلیم[دَییشدیر]
یازیلیم ( اینگیلیسجه: Software ) بیلگیسایارین توخونا بیلمهین و گؤزله گؤرۆکمهینیدیر. یازیلیملا بیلگیسایارین نئجه ایشلدیگی و چالیشماسی یازیلیر. یازیلیمسیز بیلگیسایار ایستهدیگیمیز کیمی ایشلهیه بیلمز. هر بیلگیسایار چالیشماق اۆچون بیر ایشلتیم سیستمینه احتیاجی واردیر. ایشلتیم سیستمی بیلگیسایارین تۆم دونانیملارین بیربیرینه ایلگیلندیرن و ایشلتن ایناسانا بیلگیسایارلا ایشلهمهاین ایمکانین وئرن یازیلیمدیر.
بیلگیسایارلار نئجه ایشلیر[دَییشدیر]
هر بیلگیسایار دا ایشلمجی یا مرکزی ایشلمجی(CPU)، ساخلاما (Memory) و گیریش-چیخیش (Input-Output) جیحازلاری اولمالیدیر.
ایشلمجی:بیلگیسایارین بینی و اَن اؤنملی پارچاسی دیر. ایشلمجی یازیلیمدا کی دستورلاری (اینگلیسجه:instructions) ایشه گچیریر. ایشلمجی، بللکده کی یازیلیمی اوخویوب و لازیم اولان ایشلری یئریدیر. هر ایشلم ۵ اِورمده (فاز) یئریدیلیر. ۱. یئنی: یئنی بیر ایشلم چالیشماقدا ۲. چالیشماقدا: دستورلار یئریتمکده ۳. گۆزلمکده (بَکلَمَک): بیر باشقا اولایین بیتمهسین گؤزلمکده ۴. حاضیردا: بیر ایشلمین ایشلمجیه وئریلمک گؤزلمکده ۵. سونلاندیریلمیش: ایشلم سونلاندریلمیش.
ساخلاما (Memory):ساخلاما بیلگیسایارین وئریلری ساخلادیغی یئردیر. ساخلامادا ساییلاری ساخلاماق اۆچون نئچه بؤلؤک واریدیر کی هر بیرینین اؤزل آدرسی وار بۇ بؤلؤکلرین آدی بایتدیر. بیلگیسایار ساییلاری ساخلاماق اۆچون ایکیلی سایی سیستمین قوللانیر. بللک یا اصلی بللک هارد دیسکدن فرقلیدیر، بللک وئریلری قیسا زامان اۆچون ساخلاییر و الکتریک کسیلمهسیایله اۆچوندهکیلر سیلینیر اما هارد دیسک دائیم ساخلایان بیر پارچادیر، یا اصلی هارد دیسکدن داها سۆرعتلی چالیشیر.
گیریش-چیخیش (Input-Output): اینسانا بیلگیسایارلا ایشلمک ایمکانی وئرن جیهازلارا دئییلیر، بیلگیسایارین ائشیکدن وئری وئرن جیهازلارا دا گیریش-چیخش دمک اولار اؤرنک اۆچون چئشیتلی سنسورلار.


text:
لعنت اولسون ساواشا و اونو تؤرهدنلره!/ سحر خیاوی
(شهیدلر «ساسان امیرخانی» ، «علی بیرامی» و باشقا گنج شهیدلریمیزه سونولور)
بنگ…بنگ…بنگ…بنگ…
قونشو باققالدان تزه اویونجاق توفنگلریمیزی آلمیشیق. بو توفنگلر داها سو فیشقیردان اوشاق اویونجاغی دئییل. عسکرلر گؤتورن توفنگلره بنزهییر. اود پوسکورور، شاققیلداییر.
کوچهمیزده سیمان پاکتلرینین ایچینی کوهنه پالتارلا دولدوروب سنگر قورمیشیق. بیر طرف دوشمان اردوسو، بیر طرف بیز.
بنگ…بنگ…بنگ…بنگ….
آلاو یاغدیریریق بیربیریمیزه.
– هونرین وار چیخ سنگردن ساسان. باشینی تورب کیمی ووروب سالارام.
– صبر ائله الان من بوغازینی نیشان توتارام.
بنگ…بنگ…بنگ…بنگ…
من فیلیملر سایاغی مثلن هله دلیک-دلیک اولونجا مقاومت گؤستریب اؤز دؤرهمه فیرلانیرام. آنالاریمیز پنجرهدن باخیب اورهکدن گولوشورلر. من یئره ییخیلیرام. باشی کسیلمیش قوش کیمی چابالاییب اؤلورم. آنام گوله-گوله: «قورتاردینیزسا گلین ناهارینیزی یئیین ایگیت عسکرلریمیز. ناهار چاغی آتش بس. سونرا ساواشی داوام ائدرسینیز».
من هله تورپاق اوستونده اوزانمیشام.
ساسان: «بونا باخ. گؤر نئجه ده شهید قیلیغینا گیریب مثلن».
بؤیرومه بیر بالاجا تپیک ووروب: «بیلیرم یالانچی اؤلوبسن علی. اویون بیتدی اوغلان، دور گئدک ناهارا».
من ایسه گوله-گوله دورورام…
گؤز باخدیقجا سونسوز بوجاقسیز چؤللوکدور. داغ-درهدیر. بوردا دوغروچو سیلاحلار فیشیلداییرلار. گؤز قیرپیمی اونلار اؤلوم قولاغینین دیبیندن کئچیر. بدنینی اوشودور.
باتی مرزینده یئنه پژاک لا آتیشمامیز وار.
آااااخ….لاپدان بوغازیمدا بیر یاندیریجی آغری حیس ائدیرم. الیمی بوغازیما آتارکن فانتاللایان ایستی قان اووجومو دولدورور. ییخیلیرام. یئر باشیما فیرلانیر… کوچهمیزدیر. آنام پنجرهدن گو….یوخ…به نه دن اوزونو دویوب آغلاییر؟!! او بیلیر آخی منیم اونون آغلاماسینا داوامیم یوخدو!!
ساسان گوله-گوله: «علی قالخ آیاغا، بیلیرم یالانچی اؤلوبسن» دئییر.
من قالخا بیلمیرم. سویوق تر باسیر اؤزومو. باشی کسیک قوش کیمی چابالاییرام. بلکه دوغروچو اؤلوم بئلهیمیش؟!! آمما من گنجم هله.آاااخ….آاااخ آنا….کال آرزولاریم…
بیر آن نئچه مئتیرلیکده، گؤزوم ساسانا ساتاشیر. اورهییندن گوللهلهنیب. – «قالخ آیاغا….بیلیرم یالاندان اؤلوبسن» دئمک ایستهییرم. اینجاریم یوخدو. الیمی اونا ساری اوزادیرام چاتمیر...
آنا اوغول جنازهسینی هؤنکورتو ایله قارشیلاییر. اوشاقلیق اویونلاری گؤزلرینده جانلانیر. گؤردوگونه اینانا بیلمیر. آرزولاری یالان اولوب. -«قالخ آیاغا علی، بیلیرم یالانچی اؤلوبسن، یورغون بالام، چای چؤرهک ائوده حاضیردیر» دئمک ایستهییر. سؤزلری بوغازیندا قورویور. سانکی بو دفعه اویون دئییل. علی پرچم اوستونه چکیلمیش تابوتدا اللر اوستونده دالغالانیر. عسکرلیک پالتاریندا شکیلی تابوتون اوستوندن آناسینا گولور.
صاباح مین کوچهنین آدینی دا «علی» قویسالار آنانین نیسگیلی ساغالمایاجاق. او قبر ائوینهجه ناکام بالاسینا یاناجاق. لعنت اولسون ساواشا و اونو تؤرهدنلره!
سیاستچیلر
ساواشا گئتمزلر
آزدیرلار
و…اوزون عومورلو
آمما…
عسکرلر…
عسکرلر…
غملی قیسا حیکایهدیرلر…


text:
گــئـجه یاغماغا باشلایان یاغیش سحره یاخین قفیلدن کسدی. او، یاغیشی بهانه ائدیب ایشه گئتمک ایستمیردی، آما ایندی بو مومکون اولمایاجاقدی.
– سن نئجه آدامسان؟! بو گئجه دئمهدینمی، صاباح بوتون گونو بیر یئرده اولاجاغیق؟! گئتمه ایشه. – اورکک-اورکک اونا باخان آروادی گؤزلریله، آز قالا، یالواردی.
او بیلمهدی، سؤزونه صاحب چیخماماقدا اونو گوناهلاندیران آروادینا نه جاواب وئرسین.
“آلینمیر کی، آلینمیر. هئچ نه بارهده دوشونمهمک، هئچ نهیین دردینه قالماماق، قایغیدان، ناراحاتلیقدان کنار، بیرجه گون ده اولسون، یاشاماق – آلینمیر”.
بو دوشونجهلرله ایندی او اؤز ایش اوتاغینا گیرمک اوچون دهلیزی ساغا دؤنهجک، ألینی جیبینه سالیب اوتاغین آچارینی چیخاراجاقدی.
قاپینی آچیب ایچری گیردی. اوتاقداکی دییشیکلیک او دقیقه دقتینی چکدی. اوتاغین کوچهیه آچیلان یئگانه پنجرهسیندن اوّللر اونون هئچ واخت گؤرمدیگی بیر خالچا آسیلمیشدی و بو خالچا پنجرهنین اوزونو تامامن توتموشدو. بئله کی، پنجره هئچ گؤرونموردو. خالچانین جانلی ناخیشلاری، رسملری وار ایدی. خالچادا تصویر ائدیلن یئر بیر بازار کوچهسی ایدی، بو بازار کوچهسینده ساغدا، سولدا بالاجا دوکانلاردا جانلی گؤرونن آداملار جدی-جهدله آلیش-وئریشلرینی ائدیردیلر.
گؤزلرینی خالچاداکی رسمدن آییرا بیلمیردی. کیم گتیریب بو خالچانی آسیب بورا؟ بو هارانین کوچهسیدی؟ بورادا ایندی هانسی زمانه، هانسی ایامدیر؟ بو سواللارین بیر جاوابی یوخ ایدی.
خالچادا تصویر ائدیلن بازارا شوبهه و حسرتله باخیب کئچدی خالچا ایله اوزبهوز قوپقورو یئردن دیزلرینی قوجاقلاییب اوتوردو. اوتاغا هاردانسا سویوق دولوردو. اوشوین کیمی اولدو.
ایلک اوّل ننهسی یادینا دوشدو. ننهسینی خاطیرلایاندان سونرا اوزونو گؤرمهدیگی باباسی و باباسی ایله باغلی او غریبه احوالات. بو دوکانلارین بیرینده اونون باباسی آلوئر ائده بیلردی. بو دوکانلارین بیری پاپاقچی دوکانی اولا بیلردی. باباسینین گونلرین بیر گونو معمالی شکیلده یوخ اولماسی ننهسینین اوشاق واختی اونا دانیشدیغی سئحیرلی بیر ناغیل کیمی یادیندان چیخمامیشدی.
خالچاداکی بو بازارین جانیندا نه سرّ واردیسا، ائله بیل، اونا گیزلین ایشارهلر گؤندریردی. اونو، بیر نوع، آهنروبه کیمی اؤز ایچینه چکیردی. حئییفلر اولسون کی، اونون یاشادیغی شهرده آرتیق بئله بازارلار یوخدور. نه واختسا اولموشدو، ایندی یوخدور. بو شهر ده بیر زامانلار باشقا شهر ایدی، یاواش-یاواش ائله دهییشدی کی، هئچ کیم دویوق دوشمهدی. ننهسی او ایتیب گئتمیش شهردن، باباسیندان ائله ماراقلی احوالاتلار دانیشاردی کی. باباسینین پاپاق دوکانی واردی. اؤزو تیکیب ائله دوکانداجا اؤزو ساتاردی. آشقاباد ائلیندن قاراگول دریسی گلردی مخصوصی حاجی رحیمین آدینا. اورادا قوزونون دریسینی آناسینین قارنینداجا اوزوب بوغازیندان چیخاریرلار. اصل قاراگول بو ایدی. باشقا درییه حاجی رحیم یاخین دوشمزدی. نهاینکی شهرین سای-سئچمه آداملاری، دؤرد اطرافدان امکانلی آداملار پاپاغی آنجاق حاجی رحیمه سیفاریش وئرردیلر.
…او آرتیق بؤیوگوب مکتبه گئتمهیه باشلامیشدی. گونلرین بیر گونو قوجا ننهسی دوشوندو کی، داها زامانی قالماییب، واخت یئتیشیبدی و او، ایللرله اوریینده ساخلادیغی سرّی، نهایت کی، آچیب نوهسینه دئمهلیدی. آنلارمی، آنلامازمی – اونو آللاه بیلر. یادیندا ساخلاسا بسایدی، ایندی آنلاماسا دا، سونرا آنلار. باشقا چاره یوخ ایدی.
و گونلرین بیر گونو آرتیق بللی بیر قرارا گلندن سونرا دونیادا هامیدان چوخ سئودیگی مئهریبان، عزیز، اوزو-گؤزو بوزوشموش ننهسی آینابندده اوتوروب تیترک بارماقلارییلا توتون چوبوغونا اوت باسیب دولدوردو و کیبریتی چکدی. بیر آن دوروخوب قالدی، گؤزونو اوددان آییرا بیلمهدی. اودون ایشیغینا باخدیقجا باخدی. نهایت، چوبوغونداکی اوتو یاندیریب توستوسونو آرزو-کاملا جیرلرینه چکدی.
– دینله منی، قوزو بالا. دئدیکلریمی اونوتمایاسان. – ننهسی اونون کئچل باشینی دیزینین اوستونه سیخیب تومارلاماغا باشلادی. او باشا دوشدو کی، آرواد اوزون بیر حیکایه دانیشماغا حاضیرلاشیر. لذتدن گؤزلری سوزولوب گئتدی.
… باباسی حاجی رحیمین داییسی خاشال قوربانی سئل آپاران ایل ایدی. اوزون-اوزون لئیسان یاغیشلار یاغیردی. حاجی رحیم او گئجه عینی قایدایلا یاغماغا باشلایان یاغیشا یئنه تعجب ائلهدی. تعجبونه سبب او ایدی کی، باخاندا بیلینمیردی، پنجره آرخاسیندان گؤردوگو بو یاغیش سوتونلاری گؤیدن یئره ائنیر، یوخسا یئردن گؤیه قالخیر.
– یئنه باشلادی یاغماغا. صاباحاجان بو لئیسان کسمز. صاباح بوتون گون ده یاغسایدی… – حاجی رحیم ألینی ألینه سورتدو، گؤزلرینی قییاراق پنجرهدن کوچهیه بیر داها دقت ائتدی.
آروادی سایاد یورغان-دؤشهیی اوزلهییردی، تنبل-تنبل سوروشدو:
– یاغسا، نئیلهسیدین کی؟!
– هئچ بیر شئی. بازارا چیخمازدیم. ایستردینسه، سنله بیر یئرده ماغارایا گئدردیک. نه دئرسن؟
– سنینکی ائله گزمک اولسون، هاراسا گئتمک اولسون. – سایاد نازلا جاواب وئردی. –حوسیگیله ده خبر وئرکمی؟ – حوسی قاپیبیر قونشولاری ایدی.
– ایسترسن، دئیریک، ایستمزسن، دئمریک. – حاجی رحیم بو حوسی صحبتینی اوزاتمادی. بللی اولدو کی، ماغارایا سایادلا تک گئتمک ایستهییر.
سحریسی گون یاغیش عیناً او شکیلده یاغماغینا داوام ائلهدی. حاجی رحیم کی، آروادینا سؤز وئرمیشدی، بازارا چیخماسین و اونو ماغارایا آپارسین، سؤزونون اوستونده دوردو. حاضرلیقلارینی گؤروب اللرینده خورجون ائودن چیخدیلار. حیطدکی فایتونا قاشقا آتی قوشوب دوزلدیلر یولا. یاغیش هله ده یاغماغیندایدی.
ماغارا دئدیکلری شهرین کنارینداکی آلاجا داغین دؤشونده بیر مشهور گؤروش یئری ایدی. واختآشیری [بللی بیر آرالاردا] ایمکانلی آداملار، سئوگیلیلر، دوست-یولداشلار ییغیشیب بورا استراحت آدییلا گلیر، خصوصاً، یایین ایستی گونلرینده ایچی سرینلیکله دولو ماغارانین درینلیکلرینه دوغرو گئتدیکجه گئدیر، اورالاردا بیر بالاجا گؤله بنزر یئر واردی، اطرافیندا یئر تاپیب سوفره آچیر، سسلی-کویلو مجلس قورور، قارانلیقدا شاملاری یاندیریر، کئفه باخیردیلار. ماغارانین دیوارلاری بو یئرده خئیلی هامار ایدی، بو هامار دیوارلارا شام ایشیغیندان اوزون-اوزون کؤلگهلر دوشوب اویناییردی.
اساس مسئله ماغارانین گون عرضینده بیرینجی کیمین طرفیندن توتولماسی ایدی. بورانین یازیلمامیش قانونو وار ایدی. او دا بو ایدی کی، ماغارا بیرینجی گلن جوتلویون اختیاریندا اولاردی. بیرینجی گلن جوتلوک قالیب اداسییلا ماغارانین آغزینا بیر بارداق سو قویاردی. یعنی، سونرا گلن گؤتوروب بو سودان ایچدیکجه ایچه بیلر، آما ماغارایا گیره بیلمز. گئری دؤنمهلیدی. ماغارانین بو گونلوک صاحبی آرتیق وار. بو بیر بارداق سویون قانونو هله بیر دفعه ده پوزولمامیشدی. بارداغی آشیریب اوستوندن کئچن اولمامیشدی.
فایتون داغ أتهیینه چاتار-چاتماز گنج سایادین سینهسی باشلادی گوپ-گوپ وورماغا. اوریینه قارا-قورا فیکیرلر گیردی کی، بو گون نسه باش وئرهجکدیر، چوخ ناحاق ائلهییب اونلار بو گون بورا گلدیلر. حاجی رحیم ایسه فایتونچونون یئرینده خئیلی دقتلی اوتورموش و فکری-ذکری، ائله بیل، آنجاق قاشقا آتین یویهنینده ایدی. سایاد داها دؤزمهدی، آرخا اوتوراجاقدان ایرهلی اییلیب اللریله هاجی رحیمی قوجاقلادی، بیر ایستهدی قیشقیرسین، گل قاییداق ائویمیزه، ایستهمیرم, بو گون ماغارایا گیرمهیک. نه ایللاه ائلهدی، قیشقیرا بیلمهدی، آغزیندان زورلا چیخان تیترک سسینی ده، او سسه بورونموش سؤزلری ده یاغان یاغیش آلیب ایسلادا-ایسلادا اوزاقلارا آپاردی.
سو بارداغینی ماغارانین آغزینا قویدولار. سایاد اؤزو ایله گتیردیگی شاللارین بیرینی، آل قیرمیزی اولانینی حاجی رحیمین چیینینه سالدی، او بیری یاشیل شالی ایسه اؤز چیینینه آتدی. اونلار هم اؤزلری بیر-بیرینه قیسیلدیلار و هم ده ماغارانین ایچریسینه دوغرو آددیملاری بیر-بیرینه دولاشا-دولاشا یول گئتمهیه باشلادیلار.
… ننهسی صحبتین بو یئرینه چاتاندا نفسینی دردی. سؤنموش چوبوغونو تزهدن یاندیردی. یئنه کیبریتین اودونا سولانمیش گؤزلرینی قیرپمادان باخدی، باخدی، سونرا یانیقلی بیر آه چکدی.
…سایاد ماغارادان تک-تنها، تیر-تیر تیترهیهرک چیخدی. اؤزونده-سؤزونده دئییلدی. حاجی رحیمه نه اولدو، نه اولمادی، او ماغارادا نه باش وئردی، نه باش وئرمهدی، بو کیشی هارا یوخ اولدو – سایاد سونرالار اونو سورغو-سوالا توتانلارا حتی دوز-عمللی بیر جاواب تاپیب وئره بیلمهدی. شوبهلنمهینلر “الله بیلن مصلحتدی” سؤیلهدیلر، شوبههلننلر فکر ایچینده “لعنت شیطانا” دئییب بارماقلارینی دیشلهدیلر. غرض، او بویدا کیشی بیر پارچا اپپک اولوب چکیلدی غیبه، یوخ اولدو گئتدی.
– بیز ساغا دؤندوک، – ننهسی ایلک دفعه ایدی، بونلاری دانیشیردی دئیین، سؤزونه آراملا داوام ائلهدی. – بالاجا، گؤزدن اوزاق بیر جیغیر [دنباله] واردی، اساس یولدان چیخیب بو جیغیرا دوشدوک. حاجی بو جیغیری، من ائله بیلیرم، تانیییردی. ایناملا ألیمدن توتوب منی بیر بالاجا مئیدانچایا گتیریب چیخارتدی. مئیدانچانین بو طرفینده بیز دورموشدوق، او بیری طرفینده بازار وار ایدی. آداملار های-کویله آلیش-وئریش ائدیردیلر. حاجی بو منظرهدن دوروخموشدو. بیر کلمه سؤز دئمهدن، روحلار کیمی ملول-ملول سون دفعه منه باخدی و ألیمی بوراخیب سندیرلهیه-سندیرلهیه بازارداکی آداملارا طرف گئتدی. چیینیندکی قیرمیزی شالینی کی، گؤروردوم، هئچ دوشونمهدیم کی، من اونو ایتیره بیلرم. آما او غفلتاً بازارداکی آداملارا قاریشیب یوخ اولدو. آداملار، ائله بیل، اونو اوددولار. من قیرمیزی شالی بیر داها گؤرمهدیم. قیشقیرماق ایستهدیم، سسیم چیخمادی. دالینجا قاچماق ایستهدیم، آیاقلاریم توتولدو. بازار دا، آداملار دا باشلادیلار یاواش-یاواش گؤزومون قاباغیندا اریگیب یوخ اولماغا. قورخومدان یئریمده دونوب قالمیشدیم. بیر اونو بیلدیم کی، هولناک گئری دؤندوم، گئتدیگیم یوللا گلیب چیخدیم ماغارانین آغزینا. سو بارداغینین یانیندا یئره چؤکوب بو سودان ایچدیکجه ایچدیم، سونرا هوشومو ایتیردیم. گؤزومو آچاندا آرتیق ائوده ایدیم. ماغارایا بیزدن سونرا گلنلر منی آلیب ائویمیزه گتیرمیشدیلر. ائوده گؤزومو آچار-آچماز “حاجی، حاجی” چاغیرا-چاغیرا اورا-بورا چوخ باخدیم، دوشوندوم کی، یقین، منیمله ظارافات ائدیر. حاجی هئچ یئرده یوخ ایدی. بیر داها من اونو گؤرمهدیم.
بو حادثهدن چوخ-چوخ ایللر سونرا تبریزدن بیر نفر قوناق گلمیشدی، باشیندا قاراگول دریسیندن پاپاق واردی. سایاد آرواد باخان کیمی دئدی:
– اونون ایشیدی، او تیکیب. – دئدی و راحتجا کؤکسونو اؤتوردو.
… و، قطعیتله آیاغا قالخدی و خالچانی پنجرهنین اوستوندن دارتیب یئره سالدی. پنجرهدن او طرفه آچیلان منظره عیناً خالچاداکی رسمین آرتیق جانلی تکراری ایدی، باشقا شئی دئییلدی. بازار کوچهسینین سسی-کویو اوتاغی دولدورماغا باشلادی. بوتون بونلاری او سانکی گؤزلهییردی. راحات-راحات کؤکسونو اؤتوردو. قطعیاً تعجب و ترددود ائتمهدن آیاغینی آتیب بیرینجی مرتبهدکی ایش اوتاغینین آچیق پنجرهسیندن او طرفه کئچدی و بیرباشا بازارین ایچینه دوشدو.
آیاغی یئره دهین کیمی جانینا ایستی قان یاییلماغا باشلادی. وجودویلا حس ائلهدی کی، بورا قدر دوغما یئر دونیانین هئچ هانسی گوشهسینده اولا بیلمز. بیردن دوروخدو و یادینا سالدی کی، واختی آزدی. بازار اونو آهنروبه کیمی چکیب ایچینه سالمادان ائوه تلسمهلیدی. چونکی آروادی سایاد سیاهی وئریب، بازاردان آلاجاغی أتی، دویونو، مئر-مئیوهنی ائوه چاتدیرماق لازیمدی، آخشاما قوناغی وار.


text:
صنعا
صنعا عربجه: صنعاء ، یمن اؤلکهسینین باشکندی و صنعا اوستانینین مرکزیدیر. بو شهر ۱۹۹۰نجی میلادی ایلینه قدر، شومالی یمنین باشکندیدیر و ایکی یمنین بیرلشمهسیندن سونرا موتحید یمنین باشکندلیگینه سئچیلدی.
صنعا یمنین ان کؤکلو شهرلریندن بیریدیر کی سبا سولالهسینین زامانیندان واریمیش. بو شهره ان قدیمی ایشارهلر بیرینجی میلادی قرنینه عایید اولان کتیبهلرده گؤرولوبدور. صنعا آلتینجی میلادی قرنین باشلانیشیندا حِمیَر شاهلیغینین باشکند ایمیش.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sana'a»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اویان نیوز: ۶ گون داوام ائدهجک سفرده باشباخان اردوغانا، بیر چوخ باخان و بوروکرات یانیندا ۳۰۰و آشان ایش آدامی دا یولداشلیق ائدیر
باشباخان رجب طیب اردوغانین قابون، نیجر و سنگالی ایچرن تاریخی آفریقا سفری باشلادی.
۶ گون داوام ائدهجک سفرده باشباخان اردوغانا، بیر چوخ باخان و بوروکرات یانیندا ۳۰۰و آشان ایش آدامی دا یولداشلیق ائدیر.
باشباخان رجب طیب اردوغان، ایلین ایلک قاپساملی زیارتینی قارا قیطه آفریقایا ائدیر.
سفرین ایلک یئری گابون …
باشباخان اردوغان و حیات یولداشی امینه اردوغانی، گابون باشباخانی رایموند ائنگونگ سیما قارشیلادی.
باشباخان اردوغان گابونا ائنر ائنمز، آیاغینین توزویلا تورکیه-گابون ایش فوروموندا ایشتیراک ائدیب.
بورادا ایش آداملارینا سسلنن باشباخان، ایکی اؤلکه آراسینداکی تیجارت حجمینین گلیشدیریلهجگی موژدهسینی وئردی.
باشباخان موضوعیلا علاقهدار اولاراق؛ “۲۰۱۵-جی ایل اوچون آفریقا ایله تیجارت حجمی هدفیمیز بیلیرسینیز ۵۰ میلیارد دولاردیر. و بو هدفی توتماقدا قرارلیییق. اما بو طبیعی دایاناراق اولماز؛ چالیشاراق اولار. چالیشاجاغیق، قووالایاجاغیز، قاچدیراجاغی و بو قاچماق نتیجهسینده ده من نتیجهنی آلاجاغیمیزا اینانیرام. “شکلینده دانیشدی.
چیخیشیندا تورکیهنین آفریقا هدفینی ده ایضاح ائدن باشباخان، گابون اوچون ده آیریجا یاتیریم ایستهدی.
باشباخان اردوغان: “بوندان سووای، آفریقاداکی اقتصادی فعالیتلری دستکلمک عذره، اکسیمبانک کرئدیتلرینین ایستیفاده ائدیلمهسی ده اقتصادی و تیجارت علاقهلریمیزین گلیشمهسینده کؤمکچی اولاجاق. یوکسک سویهلی زیارتلر، یئنی سفیرلیکلر، ایش آداملاری و ایشاداملاریمیزین میدانا گتیردیکلری اؤز هیاتلری، سرگیلر، تکنیکی یاردیملار، بورسلارلا علاقهلریمیزین بیر قارتوپو کیمی خصوصیله شاگیرد موناسیبتلرینده بؤیوموش اولماسی آرامیزداکی قایناشما داها ایرهلی نقطهلره داشییاجاق. بو فعالیتلرین هر ایکی طرف اوچون ده فایدالی اولماسی ان بؤیوک دیلگیمیزدیر. ” دئدی.
باشباخان اردوغان، سفری چرچیوهسینده گابون پرزیدئنتی علی بونگو اوندیمبا و گابون باشباخانی رایموند ائنگونگ سیما ایله بیر آرایا گلهجک.
باشباخان اردوغانین گابون پارلامنتینه ده خیطاب ائتمهسی گؤزلنیلیر.
ت.ر.ت. تورکی


text:
۳۱ دسامبر
۳۱ دسامبر:
- ۱۶۰۰ - بریتانیا شرقی-هیند کومپانیسی یارادیلدی.
- ۱۶۰۹ - ایستانبولدا٬ سولطانمحمد جامیعینین تملی آتیلدی. معماری صدفکار محمد آغا اوْلان مسجید ۸ ایلده تاماملاندی.
- ۱۹۴۶ - بؤیوک بریتانیا و فرانسه قوْشونلاری لیواندان چیخدیلار.
- ۱۹۶۳ - رودزیا و نیوزلند فدراسیونو بۇراخیلدی.
- ۱۹۶۸ - سسدن سۆرعتلی تی-۱۴۴ اۇچاغینین ایلک اۇچوشو کئچیریلدی.
- ۱۹۷۷ - تۆرکیهده ایلک دفعه استیضاحلا دؤولت دۆشورولدو.
- ۱۹۹۴ - بیرینجی چئچئن ساواشی باشلاندی.
- ۱۹۸۹ - بو ایلین سون گونلرینده ناخجیواندا آراز چایی نین ایکی تاییندا سینیرلارین (گئچمیشده شوروی و ایران مرزی) داغیلماسی زامانی قویولدو. قوزئی و گونئی آذربایجان آراسینداکی سرحد دیرَکلری داغیدیلدی. بو واخت ایستانبولدا تورک دیللی خالقلارین توپلانتیسی کئچیریلدی. توپلانتیدا دونیا آذربایجانلیلارین دایانیشماسینا (همرَیلیک، اینسیجام) قرار وئریلدی. بو موناسیبتله هر ایلین 31 دسامبری بایرام اولاراق، دونیا آذربایجانلیلار همرَیلیک گونو آدلانیر.
- ۱۹۹۹ - بوریس یئلتسین ایستعفا وئردی. یئرینه ولادیمیر پوتین روسیه فدراسیونو جومهور باشقانی صلاحیّتلرینین ایجراچیسی تعیین ائدیلدی.


text:
روز
روز یوخسا ایتبورنو (اینگیلیسجه: Rose، فارسجا: رز ، لاتین تورکجه: İtburnu ، عربجه: ورد (نبات) ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Gül ، فرانسهجه: Rosen ، آلمانجا: Rosen ) بیر نؤع بیتکی دیر.150 نوعودا قیزیل گوللر دسته سینه عاید بیر نوع گولدو.قیزیل گوللرین ایری یاپراقلی نوعودیر.چوخلوجا دیگر دسته لری وارو چوخلو بؤیاقدا و شکیلده گؤروشور.
رز یا ایت بورنو[دَییشدیر]
دونیادا بوتون قوزئی یاریم کوره ده بیتر و گونئی یاریم کورده دوغال چیخماز.1979دا گولچولر روز گولون اوچ نوعودا بؤلوب .دوغال روز و اسکی باغ روزو و یئنی باغ روزو نوعودا بؤلونوب.
دونیادا 20,000 تیپ روز گولو آدلانیب و بئجریلیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rose»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده روز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۲۱ آقوست
۲۱ آقوست آمریکادا ۵۰-جی اوستان، مونا لیزانین اوغورلانماسی
۱۷۷۰ — جیمز کوک شرقی اوستورالیانی بؤیوک بریتانیا تورپاغی اعلان ائتدی و بورانی یئنی جنوبی ولز آدلاندیردی.
۱۹۱۱ — مونا لیزا رسم اثری لوور موزهسی ایشچیسی طرفیندن اوغورلاندی.
۱۹۵۹ — هاوایی آدالاری آمریکانین ۵۰-جی اوستانی کیمی قبول ائدیلدی.
۱۹۶۸ — ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتینین قوشونلاری پراق باهارینی یاتیرماق اۆچون چکوسلوواکییه داخیل اولدو.
۱۹۸۶ — کامروندا آتشفیشانی منشألی نیوس گؤلوندن پوسکورن کربوندیوکسید گازی۲۰ کیلومتر اطرافدا ۱۸۰۰ نفرین اؤلومونه سبب اولدو.
۱۹۹۱ — لاتویا موستقیللیگینین برپاسینی اعلان ائتدی.
۱۹۹۷ — آذربایجان جومهوریتی صربیستان و مونتنگرو ایله دیپلوماتیک علاقهلر قوردو.