text:
کئچن گونلرین بیرینده آلمانیانین کؤلن شهرینده قاطار ایله ایشه گئدرکن مندن ایکی ردیف قاباقدا اوتوران بیر جوان اوغلان ایله بیر جوان خانیم آلمانجا یوخ، آنجاق یاخچی بیلدیگیم بیر دیلده دانیشیردیلار. دانیشیردیلار دئمک اصلینده دوغرو دگیل، چیغیریشیردیلار، یوخسا ساواشیردیلار دئمک داها دوغرو اولور. سسلرینین اوجالیغی قاطاردا اوتوران هرکسی راحاتسیز ائدیر و دققتینی چکیردی. آنجاق اونلارین دانیشدیقلارینین آنلامینی بیلن بلکه تک من وار ایدیم. دانیشیلان موضوع خانیمین اوشاقلارینی تایایا وئرمک ایسده دیگی و جوانین دا، آیری ایشی اولمایان بیر آنانین اوشاغینی نئیه تایایا وئرمک ایسده دیگینی بیلمه دیگی ایدی.
Sep 19, 2014
گؤزلیم ساغلیغیمین قدرینی بیل
درویش اوغلو
حؤرمتلی دیلداشلار و قلمداشلار،
آشاغیدا اوخویاجاغینیز قوشقو(شعر) خاص بیر مناسبت ده ذهنیمه گلدی.اونلارین آراسیندا کئچن دگئیشمه او گوندن سونراکی ایکی ـ اوچ گونده ذهنیمی مشغول ائتمکده ایدی. بئنیمده دؤنن بو فیکیرلری کاغاذا گئتیرمک ایله ائشیگه آتماسا ایدیم، بلکه ده خسته اولاجاق ایدیم.
کئچن گونلرین بیرینده آلمانیانین کؤلن شهرینده قاطار ایله ایشه گئدرکن مندن ایکی ردیف قاباقدا اوتوران بیر جوان اوغلان ایله بیر جوان خانیم آلمانجا یوخ، آنجاق یاخچی بیلدیگیم بیر دیلده دانیشیردیلار. دانیشیردیلار دئمک اصلینده دوغرو دگیل، چیغیریشیردیلار، یوخسا ساواشیردیلار دئمک داها دوغرو اولور. سسلرینین اوجالیغی قاطاردا اوتوران هرکسی راحاتسیز ائدیر و دققتینی چکیردی. آنجاق اونلارین دانیشدیقلارینین آنلامینی بیلن بلکه تک من وار ایدیم. دانیشیلان موضوع خانیمین اوشاقلارینی تایایا وئرمک ایسده دیگی و جوانین دا، آیری ایشی اولمایان بیر آنانین اوشاغینی نئیه تایایا وئرمک ایسده دیگینی بیلمه دیگی ایدی.
کئچن گونلرین بیرینده آلمانیانین کؤلن شهرینده قاطار ایله ایشه گئدرکن مندن ایکی ردیف قاباقدا اوتوران بیر جوان اوغلان ایله بیر جوان خانیم آلمانجا یوخ، آنجاق یاخچی بیلدیگیم بیر دیلده دانیشیردیلار. دانیشیردیلار دئمک اصلینده دوغرو دگیل، چیغیریشیردیلار، یوخسا ساواشیردیلار دئمک داها دوغرو اولور. سسلرینین اوجالیغی قاطاردا اوتوران هرکسی راحاتسیز ائدیر و دققتینی چکیردی. آنجاق اونلارین دانیشدیقلارینین آنلامینی بیلن بلکه تک من وار ایدیم. دانیشیلان موضوع خانیمین اوشاقلارینی تایایا وئرمک ایسده دیگی و جوانین دا، آیری ایشی اولمایان بیر آنانین اوشاغینی نئیه تایایا وئرمک ایسده دیگینی بیلمه دیگی ایدی.
بو قوشقودا کئچن سؤووش و یامانلاردان بیر پاراسی دوغرودان دا قاطاردا اوتوران جوانین یانینداکی خانیمین اوزونه دئدیگی کلمه لرین تکراری دیر.
بئیله قوشقولار ائسگی و یئنی ادبیاتیمیزدا دا آز دگیلدیر. شبسترلی میرزه معجزین، علی اکبر صابرین، یوخسا چاغداش شاعریمیز مراغالی کریمی نین قوشقولاریندا بئیله کلمه لر چوخ کئچر.
بو قوشقونو اوخویانلارین چتینلیک چکمه مک لری اوچون قوشقودا کئچن آلمانجا دیلیندن آلینمیش بیر پارا کلمه لری اؤنجه لیکله ایضاح ائدیرم:
آرگه: آلمانیادا ایش اداره سینین ایشسیزلره مالی یاردیم ائدن بؤلومو
سوسیال آمت: ایشله مک قابلیتلری اولمایان یوخسوللارا یاردیم ائدن اجتماعی یاردیملار اداره سی
راین: آلمانیادا آخان بؤیوک بیر چای دیر
سامسون: سیغار کاغاذینا ساریلیب سیغار کیمی چکیلن بیر توتون مارکی دیر
میلیون: خانیملارین ایشلتدیگی باهالی بیر پوماد دیر
دیور: خانیملارین ایشلتدیگی باهالی بیر پارفوم دور
تاقس موتر: کلمه کلمه سینه ترجمه ائدیلیرسه "گوندوز آناسی" دئملی تایا دیر
لزبیش: آرواد همجنس باز
شوول: کیشی همجنس باز
اینتگراتسیون کورس: آلمانیادا خاریجی لر اوچون دؤلت طرفیندن قویولموش دیل و کولتور درسی دیر
گؤزلیم ساغلیغیمین قدرینی بیل
منی دیندیر، گؤزومون یاشینی سیل
من اؤلندن سونرا سن دول قالارسان
گؤزو یاش، باغری یانیق کن الی یوخسول قالارسان
دوشرسن آرگه یه، سوسیال آمتا
بیر میتیل، جیندا پالاز چول قالارسان
گؤز یاشین آخسا داشیرتسا قوجامان چای، راین ای
گئنه منسیز دولانان دؤر فلک دیر عینی
قبریم اوسده دؤشه سن آ...غینین قیللارینی
قالخماز اؤلموش قازانا خرچلیه سن پوللارینی
آغلاسان، وورسان اؤزون یئرلره، ییرتسان گؤ..نو
آلامازسان او سحر چکدیگین سامسون توتونو
"فاطما، نرگس ائو آلیب، بیزده آلاخ، ممد حسن!"
اوتوز ایلدیر چالیشیر اونلار، آی آرواد بیلیرسن؟
داها پست ایله دونن گلدیگین بو اؤلکه ده سن
پاسوون دامغاسی یاش کن ائوه یئریکله یه یسن؟
یئتمه میش آلدین ائوین مالی اموراتینن اله
قیّیم اولدون منه، ساندین کی صغیمرم می هله؟
بانکیمین نمره سینی باغلادیب آچدین تازاسین
گئجه خنجرله گلن اوغرونون آلّلام قاداسین
اوزالدارکن آیاغین باخ اؤزوون یورقانووا
"ائو آلاخ" سؤیلر ایکن یاخ قاراسیندا جانووا
نئچه طاووس قوشونون رنگی چیخیب ساچلارووا
کوی وبرزنده گؤرن حیران اولور قیچلارووا
اؤلچوسوندن چیخاریبسان ائتگین قیسسالیغین
آشکارا گؤرونور هر کسه آغزی بالیغین
علم و صنعت اوخویور آلمانا هرکس گلسه
آم تماشایا چیخارتماق می سنین اوستالیغین؟
یاخاوون چاکی آچیلمیش یئتیشیب دیر گؤبه گه
بنزه دیرسن اؤزوو سن نیه قانجیق کؤپه گه
بو شماییل ده چیخیرسان هله ائودن ائشیگه
کی دئسینلر بو دؤنوب میرّروا گلمیش پیشیگه
پومادین میلیون اولوبدور پارفومون ایسه دیور
س...کی قالخیر جوانین هرنه قدر اولسا غیور
بیلمیرم هانسی وزارتخانادا ناظرسن
که اوشاق وئرمه گه تاقس موتر ه حاضرسن
دوغدوغوندور بو اوشاق، باغریوا باس هر پوخسا
وئرمه تاقس موتره، ایبنه چیخار ها یوخسا
نه بیلیرسن او"آنا" هانسی جهنم قوشودور
اولابیلسین کی او لزبیش، یا شوول بایقوشو دور؟
کئچن اوچ ایلده کی اؤگرنمه میسن اوچ کلمه!
اؤگرن، اؤگرن، دئیه قیل چیخدی منیم بو دیلیمه
گئت سن اینتگراتسیون کورسونا آلمانجا اوچون!
ائشگه آرپا توکوبلر، او قاچیر یونجا اوچون
اوشاغین دان خبر آل بیلمه دیگین کلمه لری
سؤیله یازسین سنه دفترده گؤزل جمله لری
ائوه گلدیکده گؤرور شام و ناهاری یوخدور
بس کی اینترنت و اسکایپ دا دوستون چوخدور
هاردان اؤگرنسین آنا سئوگیسی بیچاره طیفیل؟
ووروسان ذهنینه هرگون نئجه یوزلرجه قیفیل
چیغیریرسان باشینا "دینمه، سسین سال ایچیوه"
فیس بوک دا چِئت ائدیرسن، نه دیر دونیا وئجوه
فیس بوک، اووویا، اسکایپا آلیشما بوقدر
بالامین دردینه بیگانه یاناشما بوقدر
منه بیگانه گؤزویله باخان اولسان سؤز یوخ
اوشاغی یاد اَله وئرمک اوچون چالیشما بو قدر


c: text/html

text:
+0 لایک
40گون بوندان اؤنجه، " آرزوبلاگ" وئبلاگ سئرویس وئریجی سایتی (arzublog.com) فیلتر اولوندو ! و...بوگون بو سایتین باشقانلاری چالیشیقلاری گوجو ایله ir دامنهسی ایله یوخاریداکی عنوانا قوشولماق اولار ؛ آنجاق آرزوبلاگدا وئبلاگلاری اولانلار یوخسا اورادا صفحه آچماغا ماراقلی اولانلار، ائیلیه بیلرلر بوگوندن بو سایتین یئنی دامنهسی ایله گئدیب و اورادا اؤز یازیلارین، مقالهلرین و گوندهلیکلرین پایلاشسینلار.
آرزوبلاگ ؛ بیرینجی و تکجه تورک دیلینده وئبلاگ سئرویس وئریجیسی سایت اولاراق، آنجاق دیلیمزه یاردیمچی اولماغا اورادا وئبلاگ تؤرهتمهیی اونوتمایاق :

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بیزنس قورانلارا و آوتومبیل الده ائتمک ایستهیهنلره بیر توصیه وئرمک ایستردیم کی، یوبانمادان الکتروموبیللری سئچین.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بئله بیر تکلیفله حقوق شوناس، یول-نقلیات اکسپرتی ارشاد حسینوو چیخیش ائدیب. حسئینوو بیلدیریب کی، آوتومبیل هوسکارلاریندان و بیزنسمنلردن کیم قاباغا دوشسه، اودموش اولاجاق:
«لاپ یاخین پئرسپکتیوده بوتون دونیادا اونلار پوپولیار اولاجاق. کیم قاباغا دوشسه، اوداجاق. نظره آلین کی، حاضردا اؤلکهمیزه آوتوم بیل ایدخالی ایله باغلی آکسیز وئرگیسی و گؤمروک روسومو محرریکین ایش حجمی ایله حسابلانیر. الکترومبیلده ایسه داخیلی یانما محرریکی اولمادیغیندان همین وئرگی و روسوملار یوخ درجهسیندهدیر. سادهجه اولاراق اونلارا تکنیکی قوللوق اینفراستروکتورو و انرژی تأمیناتینی قورماق، بو نقلیاتی پوپولیارلاشدیرماق لازیمدیر».
اکسپرت حساب ائدیر کی، هلهلیک بئله آوتومبیللر باها اولسا دا، اینکیشاف اوجوزلاشمایا دوغرو گئدهجک:
«بو لابوددور. شخصاً من هله ۹ ایل اؤنجه ایندی ایستیفاده ائتدییم آوتومبیلی آلاندا دوستلارا یاری زارافات دئمیشدیم کی، نؤوبتی آوتومبیلیم، قیسمت اولسا، ائلئکترومبیل اولاجاق. ایندی باخیرام کی، بو گئرچکلییه اوخشاماغا باشلاییب.
نظره آلین کی، اؤلکهمیزده آوتومبیللشمه سوییهسی جمعی ۱۵% جیواریندادیر. پوتنسیال اولاراق بو رقم ۶۰%-ا چاتا بیلر. یعنی اؤلکهمیزین آوتومبیللشمهسی هله قاباقدادیر».


text:
«ارمنی هئچ واخت بیزی اؤلومله قورخودا بیلمز. بیز بورادا یاشامیشیق، آخیرادک ده یاشایاجاغیق، اؤلسک ده بورادا اؤلجییک». آپا-نین قاراباغ بوروسونون خبرینه گؤره، بو سؤزلری ارمنیستان اوردوسونون اؤتن گئجه آتشه توتدوغو فضولی رایونونون آلخانلی کند ساکینلری بیلدیریبلر. کند ساکینلری اؤتن گئجهنی آیاقدا قارشیلاسالار دا، اوردویا گووندیکلرینی و دوشمنین بو کیمی تخریباتلاریندان ذرره قدر ده اولسا، چکینمدیکلرینی بیلدیریبلر.
کند ساکینلری ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین بو تخریباتی نتیجهسینده یاشلی قادین و اونون ۲ یاشلی نوهسینین اؤلدورولمهسینین، دیگر ملکی شخصین یارالانماسی و ملکی اوبیئکتلره زیان وورولماسینین وحشیلیک آکتی اولدوغونو وورغولاییبلار. «بو اینسانلیغا سیغان ایش دئییل، محاربه شرایطی اولسا بئله اوشاقلارا، قادینلارا آتش آچماق اینسانلیغا سیغان حرکت دئییل»، - دئیه کند ساکینی مطلب قولیئو بیلدیریب.
«ارمنی اوردوسونون بو تخریباتی همیشه تؤرتدیی وحشیلیکدیر. اونلار وحشیلیکلریندن هئچ واخت قالمیرلار. بو اینسانلیغا سیغمایان شئیدیر. کؤرپه اوشاغین، دینج اهالینین بئله قتله یئتیریلمهسی دونیانین هئچ بیر یئرینده قبول ائدیله بیلمز»، - دئیه دیگر کند ساکینی قوربان قولیئو وورغولاییب.
آپا-نین قاراباغ بوروسونون خبرینه گؤره، ارمنیستان اوردوسونون تخریباتی نتیجهسینده قلپه یاراسی آلمیش و «ن» سایلی حربی خسته خانایا چاتدیریلمیش ۵۲ یاشلی سلبیناز قولیئوانین حیاتینا تهلوکه داوام ائتمکدهدیر.
کندین مینااتانلاردان آتشه توتولماسی نتیجهسینده هلاک اولموش صاحبه قولیئوا و ۱۸ آیلیق نوهسی زهرا قولیئوانین مییتلری ایسه زوبوجوق-۵ قصبهسینه گتیریلیب. رایون ایجرا حاکمیتینین رسمیلری آلخانلی کندینین دینج ساکینلرینین و ملکی اوبیئکتلرینین ارمنیلر طرفیندن آتشه توتولماسی سببیندن یاس مراسیمینین کندده کئچیریلمهسینی تهلوکلی حساب ائدیب.
قید ائدک کی، ایولون ۴-ده ساعت ۲۰:۴۰ رادهلرینده ارمنیستان سلاحلی قوهلری طرفیندن فضولی رایونونون آلخانلی کندی ۸۲ و ۱۲۰ میللیمترلیک مینااتانلاردان و دستگاهلی قومبارااتانلاردان آتشه توتولوب.
ارمنیستان طرفینین بو تخریباتی نتیجهسینده کند ساکینلری - ۱۹۶۷-جی ایل تولدلو قولیئوا صاحبه ایدریس قیزی و ۲۰۱۵-جی ایل توللودلو قولیئوا زهرا ائلنور قیزی هلاک اولوبلار.
آتش نتیجهسینده قلپه یاراسی آلان ۱۹۶۵-جی ایل توللودلو قولیئوا سرویناز ایلتیفات قیزی خسته خانایا چاتدیریلاراق عملیاتا گؤتورولوب.
حادثه ایله باغلی بینلخالق قوروملار معلوماتلاندیریلیب.
سلاحلی قوهلریمیزین بو ایستیقامتده یئرلشن بؤلمهلری طرفیندن گؤرولن آدکوات جاواب تدبیرلری نتیجهسینده دوشمن سوسدورولوب.
مدافعه ناظرلیگی بیلدیریر کی، باش وئرمیش قانلی تخریباتا گؤره بوتون مسئولیت ارمنیستانین حربی-سیاسی رهبرلیینین اوزرینه دوشور.


text:
تورکییهده ۲۰۱۶-جی ایلدن حبسده اولان فئتؤ-چو کشیش ائندریو برانسون بو گون حاکم قارشیسینا چیخیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ایکی اؤلکه آراسیندا گرگینلییه سبب اولان کئشیشله باغلی آمئریکادان شوک آچیقلاما گلیب.
«رؤیتر»ا دانیشان آمئریکا رسمیسی کئشیش برانسونون حبسده ساخلاندیغی مدتده تورکییه-آمئریکا موناسیبتلرینین ریسک آلتیندا اولدوغونو بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، تورکییهده حربی چئوریلیش جهدینین قارشیسی آلیندیقدان سونرا فئتؤ ایله علاقهده اتهام اولوناراق حبس ائدیلن شخصلر آراسیندا آمئریکالی کشیش ائندریو برانسون دا وار. اونون بارهسینده ۲۰۱۶-جی ایلین اوکتیابریندان حبس قطعیمکان تدبیری سئچیلیب.


text:
آرتسا گرکدیر
آرتسا گرکدیر
قاچان یاقین بولسا آخرزمانا فساد ایش گون گوندن آرتسا گرکدیر خلقینگ ایلهگهنی فعلی یامانا خیراتدان اللرین تارتسا گرکدیر عالملار، درویشلر سوزلارلر ساغی رعیتلر بولار پادشا یاغی مسلمانلار بولوپ بیر بیرگه یاغی اوغلان اوشاقلارین ساتسا گرکدیر دورلی دورلی بلا عالمگه گلگهی مدرسهده علم اوقیماق قالغای عالملار خمر ایچیپ، زنالار قیلغای ضلالت بحرینه باتسا گرکدیر دجال دیین یامان کافر بولارمیش اصفهان شهریندن خروج قیلارمیش اوزاقدان یر یوزون تمام آلارمیش عیسی، مهدی هلاک اتسه گرکدیر نوحینگ اوغلی یافث اول هم اولاددیر مسلمانلار ایشی آهی فریاددیر یاجوج ماجوج دییگن طرفه زاتددیر قاف داغینی دشیپ گلسه گرکدیر یر اوورولر دییرلر ینه اوچ جایدان دابالارض چیقار نیچه ییل، آیدان شریعت گوترلر فقیردان، بایدان یوز بیلیک جهانی توتسا گرکدیر عالم تیترار ظالملارینگ ظلمیندان هیچ کیمسه سوراماز مظلوم حالیندان بیر اولوغ اوت چیقار یمن شهریندن خاص و عام بارچانی سورسا گرکدیر مونی اسرافیلا فرمان ایلهگهی اسرافیل هم شول دم صورینی اورغای بارچا جاندار اشدیپ، بیردن جان برگهی یالنگیز مولام اوزی قالسا گرکدیر قیرقگون یاغمیر یاغار، آی، گون بیلینمز هوانینگ یوزوندن دومان آیریلماز سوو چکیلر، جهان قوریر، نم بولماز قیرق ییل شیله بولوپ دورسا گرکدیر اسرافیل هم قالماز ینه جبرائیل میکائیل و فرقائیل و روائیل بارچاسینینگ جانین آلیپ عزرائیل ینه اوز جانینی آلسا گرکدیر قیرق ییلدان سونگ ینه خالق الاشیا اسرافیلنی ینه ایلهییپ احیا "اورغیل صورونگنی!" دییپ ایلهییر ندا اسرافیل صورونی اورسا گرکدیر قورت قوش بیلن بارچا آدم دیریلر تربتی مقرب ملایکا یورولر بیر فراغا طلا اگر قویولار محمده انعام بولسا گرکدیر تربتی مقرب ملایکلر گزرلر بیر براغی طرفه عجب بزارلر طلا اگر لعلی گوهر دوزرلر محمد قبرینه گلسه گرکدیر صدا چیقار فرشتانینگ بیریندن "تورغول، محمد!" دیییپ یاتان یریندن "لبیک!" دیییپ تورار یاتان یریندن "وای، امتیم!" دیییپ دورسا گرکدیر رسول جبرائیلدان اول دم سوراغای "امتیمینگ حالی نه بولدی؟" دییگهی یر اوزره باشینی سجداگه قویغای سونگرا حقدان اطعام بولسا گرکدیر "مقصدینگ امتینگ بولسا حبیبیم بردیم لایق بولسا قایسی بهشتیم بهشت ایچره باریپ بولونگلار مقیم" تانگری بیله احسان اتسه گرکدیر یوسف جمالیندا، تاجی زر باشیندا ییگیت، قارری هم اوتوز باش یاشیندا ذوقی تماشالار سوررلر آندا قایغی، غم غصهلار قاچسا گرکدیر ینه گورکزمهدینگ نازی نعمتلار کونگوله گچمهدیک عیش و عشرتلار باش یوز ییللیق بلندلیگی اول تختلار مومن قوللار آنگا مونسه گرکدیر اوشول قایغی غملی، حسرتلی گونده تانگری قاضی رسول شفقت قیلاندا مختومقلی عاصی، کمینه بنده شفاعتدان امید اتسه گرکدیر
مختومقلی فراغی


text:
گؤزلربمیز نییه قارالیر؟
دوکتور جئری
یایین سون گونو، اوستاد دفتری مطبه گلدی. اؤپوش-گؤروشدن سونرا قارشیمدا اوتوروب سؤزه باشلادی:
- دوکتور! کئفیم خوش دئییل، نئچه گوندور گؤزلریم قارالیر!
ال چیراغینی گؤزلرینه سالدیم:
- دئمک سنین ده گؤزلرین قارالماغا باشلاییب؟! اوچ دؤرد گون بوندان قاباق دوستلاردان بهبود ائلچیبگ،قودرت موعللیم، گرگرلی آراز ده گلمیشدیلر!
تدیرگین اولدو:
- اولمایا بو بیر سالقیندیر؟ دوا-درمانی وارمی؟!..
اوزونتو ایله باشیمی توولادیم:
- دوا-درمانی بیزیم الیمیزده دئییل!
اؤفکهلندی:
- اولمایا بونودا آمریکا تحریم ائلهییب؟!
یئریمدن قالخیب اوتاقدا وار-گل ائدهرک دئدیم:
- یوخ..یوخ.. بو قونودا آمریکانین گوناهی یوخدور!
بیرآز یوموشالدی:
- هله گؤزلریمیزین قارالماسینین عیللتی ندیر؟!
دریندن بیر سولوق آلدیم:
- عیللتی مدرسهدیر!
شاشیردی:
- مدرسه؟!!
آچیقلاماق ایستهدیگیمده بیردن گؤزلریم قارالدی، آز قالدی ییخیلام. قیشقیردیم:
- اوستاد منی توت، گؤزلریم قارالدی!
جلد قولتوغوما گیریب منی اوتوراجاغین اوستونده اوتورتدوردو. هاندان-گئجدن گؤزلریم اطرافی سئچدی:
- اوستاد! قیرخ ایلدیر گؤزلریمیزی تیکمیشیک مدرسهلرده آنادیلیمیز اوخوتدورولوسون، بونجا ایلده گؤز قارالمازمی؟!
....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
دگرلی سؤزلر!!
دوکتور جئری
جومعه آخشاملاری، شهریمیزده سعدی ادبی درنگینین ییغینجاقلاری اولور. بو هفته اوستاد دفتری دیل و ادبیات حاققیندا دانیشاجاقدی. بیرآز گئجیکمیشدیک. قوشوقچو کل اوغلان ماشینی اوستادین قاپیسیندا ساخلاییب بئش-آلتی یول سیقینال چالدی. هاندان-گئجدن اوستاد دفتری ایله اوغلو، میرزه دفتری ائشیگه چیخدیلار. اوستاد دفتری باشینی باغلامیشدی، بتر ده اوسکوروردو. باشی ایله بیزیله سالاملاشاندان سونرا دئدی:
- قلمداشلار!..تأسفله من بوگون خستهلنمیشم، درنگه گلهبیلمهیهجگم. منیم یئریمه اوغلوم میرزه دانیشاجاق..
میرزه دفتری ماشیندا اوتوراندا، اوستاد دفتری برک-برک تاپشیردی:
- اوغلوم میرزه!.. دیقتلی اول، دگرلی دانیشاسان، گؤرنلر- ائشیدنلر دانیشغیندان فیضیاب اولسونلار!
ماشین یولا دوشنده گؤزومون قیراغی ایله آرخا قولتوقدا اگلمیش میرزه دفترییه باخدیم. جوشقولو گؤرونوردو. بیرآز دا رنگی قاچمیشدی. گولومسهیهرک سوروشدوم:
- آغا میرزه! دانیشیغا بیر شئیلر حاضیرلامیسان؟!
جلد الینی جیبینه سوخوب بیر تیکه کاغیذ چیخارتدی:
- دانیشغیمین موهوم نوکتهلرینی یازمیشام. آنجاق بیر آز استرسیم وار، ایلک دفعهدیر جمع قاباغیندا دانیشیرام، قورخورام اؤزومو ایتیرَم دوکتور!..
میرزه دفترینین یانیندا اوتورموش کئفلی ایسکندر :
- قورخما اوغلوم! استرسین داواسی منده دیر!- دئیه جیبیندن بالاجا بیر شوشه چیخاردیب میرزهیه وئرهرک آرتیردی:
- استرس گلنده بو داوادان بیر-ایکی خورتو ایچرسن!!
*
درنک قیو-قیو قیویلداییردی. یئریمیزده اوتورونجا درنگین باشقانی اوستاد فرهیخته، کل اوغلانی چاغیردی. کل اوغلان، قوشوغونو گورولتولو آلقیشلار ایچینده اوخویاندان سونرا، سیرا اوستاد دفترینین اوغلونا یئتیشدی. میرزه دفتری میکروفونون آرخاسینا گئچینجه، شوشه ایله کاغیذی جیبیندن چیخاردیب ماسانین اوستونه قویدو. بیر-ایکی یول میکروفونون باشینا تاپداییب پوفلهدی:
- کم گوی و گزیده گوی چون دُررر...
میرزه دفتری ایکینجی دیزهنی اوخویا بیلمدی. سسی تیترهییب دوداقلاری اسمگه باشلادی. بوغازی توتولدو. ماسانین اوستوندن شوشهنی گؤتورب ایکی-اوچ خورتو ایچدی. داوا همن ائتکیسینی گؤستردی:
- کم گوی و گزیده گوی چون دُر
از اندکِ تو جهان شود پُر
میرزه دفتری داوانین مؤعجوزهسینی سئزینجه شوشهنی گؤتوروب اوچ-دؤرد خورتو داها ایچدی:
- استخوانگان ترکیزه دارینه، همایه کنارهای سپردیس بندازه. نورخان همسانه آکنده. رازمان زیمابه پوشن...
دانیشیقدان هامی چاش-باش اولدور. کیمی دوداغین بوزدو؛ کیمی ایسه باشینی توولادی. میرزه دفتری شوشهنی یئنه باشینا چکدی:
- دفترک درصدانه دمابان گلشنه. استوانک پروندان آب زن. رشتهمان دولا پاگن. چینیجا فنورز آموزانه...
ساغیمدا اوتوران کل اوغلانین قولاغینا پیچیلدادیم:
- بونا نه اولدو؛ نییه تارتان-پارتان دانیشیر ؟!!
سولومدا اوتوران کئفلی ایسکندر بیج-بیج گولدو.
میرزه دفتری آنلاشیلماز سؤزلری سایا-سایا بیردن درین بیر سولوق آلیب سوسدو. دیک-دیک دینلهییجیلرین اوزنه باخدی. گؤزلری قیپ-قیرمیزی اولموشدو. کیمسهدن سس چیخمیردی. میرزه دفتری سوسغونلوغو گؤرونجه بیردن سسینی آتدی باشینا:
- آنلامازلار نییه به آلقیشلامیرسیز؟! یاریم ساعاتدیر سیزه قیزیل خیردالاییرام، اوچ-دؤرد یوز میلیون تومنلیق سؤز دانیشمیشام نییه به هوروت-هوروت باخیرسیز؟ آلقیشلایین دااا..
اوستاد فرهیخته او باشدان قیشقیردی:
- بو ساچما-ساپانلار ندیر دانیشیرسان، اوتان.. کَس سسینی!!
بو هایدان میرزه دفتری بیرآز یوشودو؛ یوموشاق-یوموشاق آچیقلادی:
- فرهنگستان زبان فارسی ایلده 15 میلیارد تومن بودجه آلیب اوچ-دؤرد یوز دنه سؤزجوک دوزلدیر، هئچ بیلیرسیز بو سؤزلرین بیری دؤولته نئچهیه باخیر؟! 12 میلیون تومنه!! من بورادا یاریم ساعاتدیر بو دگرلی - باهالی سؤزلری ساییرام، سیز ایسه هوروت-هوروت باخیب هئچ آلقیشلامیرسیز دااا...
سؤزجوکلر:
آلقیش: تشویق
ائتکی : تأثیر
جوشقو: هیجان
خورتو :جرعه
درنک: انجمن
دیزه: مصراع
سئزمک: حس ائلهمک
سولوق: نفس
قوشوق: شعر
قوشوقچو: شاعیر
قولتوق: مُبل، صندلی
ماسا: میز
های: ندا
یوشوماق: آرام اولماق
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
دومبا گؤز
دوکتور جئری
اوستاد دفتری، کئفلی ایسکندر، قلئیچی مورتوض، کل اوغلان قبیریستانلیق طرفیندن گلیردیلر. اوست باشلاری توز-تورپاق ایچینده ایدی. ماراقلاندیق. یاخینلاشینجا سوروشدوم:
- خئیر اولا یولداشلار، هارادان بئله؟!
اوستاد دفتری الینین دالی ایله آلنینین ترینی سیله-سیله دئدی:
- دومبا گؤزو قویلاماقدان گلیریک!
یانیمدا دوران اوستاد فرهیخته ایکی الینی باشینا تاپدادی:
- ائی وای ائویمیز ییخیلدی! فرهنگستان زبان فارسینین رئیسی اؤلدومو؟!!
قوشوقچو کل اوغلان باشی ایله "هه!" دئدی.
شاشقین-شاشقین سوروشدوم:
- هله بو صیر-صوفت ندیر؟! باشدان آیاغا توزا، تورپاغا بورونموشسوز!!
یانیت وئرن اولمادی؛ اوستاد دفتری گؤیه باخدی. کئفلی ایسکندر گولدو. کل اوغلان باشینی قاشادی.
قلئیچی مورتوضا دؤندوم. اوزو جیرماقلانمیشدی! آرغین-یورغون فیسیلدادی:
- آدام کیمی باسدیرماغا قویموردو کی!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
تئهران نئجه توریستی شهر اولدو؟
دوکتور جئری
دایی اوغلو، عم اوغلو، خال اوغلو، بیبی اوغلولاریمین آردینجا باجاناغیم-مورتوضدا نئچه آیدیر ایشسیزلیک اوزوندن، عاییلهسی ایله بیرگه تئهرانا کؤچوب. کئچن هفته ائل گونو غوربت ائلده یوخلایاق دئیه تئهرانا گئتدیک. مورتوض شهرین اسکی محلهلرینین بیرینده ایکی قاتلی کیچیک بیر ائو توتموشدو. اوست قاتدا اگلهشیر آلت قاتیدا دوکان ائلهییب یئر-یئمیش ساتیردی. بیزی گؤرجک اورکدن سئویندیلر. ایکینجی قاتا قالخدیغیمیزدا مورتوض اوزونو آتاسینا توتدو:
- دده!.. سن دوکاندا اول؛ ایندی من گلیرم!
بالدیزیم چایلاری قاباغیمیزا دوزونجه مورتوضا دئدیم:
- بیز اوتورموش؛ سن تئز چایینی ایچ گئت دوکانا، کابلایی فارسی بیلمیر، موشتریلری یولا سالا بیلمز.
مورتوض قیس-قیس گولدو:
- بابا نه فارسی؟!..بورادا هامی تورکدور؛ قاپی-قونشو تورک، باققال تورک، قصاب تورک، شیرنیچی تورک، قهوهچی تورک، چؤرکچی تورک، تاکسیچی تورک.. حتی پولیس، بلدیه، مدرسه کیمی دؤولت یئرلرینین ایشچیلری ده تورکدورلر!
بو صؤحبتلرده ایدیک مورتوضون آتاسی آشاغیدان سسلندی:
- مورتوض..مورتوض...
باجاناغیم باشینی پنجرهدن ائشیگه چیخارتدی:
- نه اولوب دده؟!!
- گل گؤر بو توریست نه ایستهییر؟.. من دیلینی بیلمیرم...
مورتوض آشاغی ائندی. دالیجا منده تلهسیک آشاغی ائندیم. من ایندییهدک یاخیندان توریست گؤرمهمیشدیم.
توریست فارس ایدی!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
گروگان
دوکتور جئری
آغیر تیخاج ایدی. نه ایرهلییه گئتمک اولوردو، نهده گئری قاییتماغا یول وار ایدی. یوزلر ماشین یانا-یانا، دال-دالا حرکتسیز دایانمیشدی. سیقناللارین سسی گئت گئده اوجالماقدا ایدی..
"روز شعر و ادب زبان فارسی (روز شعر و ادب ایران-ی سابیق!)" گونو اوستاد شهریاری آغیرلاماق اوچون "بنیاد ادب و هنر آذربایجان (فرهنگستان زبان ترکی-ی سابیق!)"-ا قوناق چاغیریلمیشدیم. ایندیسه بیر ساعاتدان چوخ ایدی تیخاجدا اللریمی فرمانا تاپدایاراق گؤزلهییردیم. آرتیق گئج قالمیشدیم. تؤرن ایندی باشلامیش اولمالیایدی. کیسمه یولون نییه کسیلدیگینی بیلمیردی. بیردن گؤزوم قارشی طرفدن- ماشینلارین آراسیندان گلن بیر گنج اوغلانا ایلیشدی. ماشینین شوشهسینی ائندیریب اونو سسلهدیم. اوغلان یاخینلاشینجا قاباقدا نه اولدوغونو سوروشدوم. اوغلان تؤوشویه-تؤوشویه دئدی:
- تئروریستلر یولون باشیندا، "فرهنگستان زبان فارسی" باشقانینی گروگان توتوبلار. اونلار دئییرلر یوز میلیون وئرمهسهلر بنزین تؤکوب باشقانی یاندیراجاقلار!
جوشغولاندیم:
- اورتالاما هر ماشینا نه قدر یئتیشر؟!.. وئرهک ده یولو آچسینلار.. خالقین ایشی-گوجو وار!...
گنج اوغلان بارماقلاری ایله گؤسترهرک یانیتلادی:
- ایکی لیتر !!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
شئونیزمین الیندن نه چکیریک؟!
دوکتور جئری
ائل باغیندا دالغین-دالغین اوتورموشدوم. بیری الینی چیگنیمه قویدو. اوستاد دفتری ایدی، نئچه یول سسلهمیشدی،ائشیتمهمیشدیم.
- اشی.. نه اولوب گمیلرین می باتیب؟!- دئیه سوروشدو.
الینی سیخدیم. یانیمدا اگلشدی.
- مدرسهلرین آچیلیشینی دوشونوردوم. یئنه پاییز گلدی ده آنادیلیمیزین غریبلیگی یادیما دوشدو. یئنه پاییز گلدی ده آنادیلیمیزین ائوده قالاجاغی یادیما دوشدو! بیلیرسنمی اوستاد؟ من هر ایل بو موناسیبته گؤره بیرشئیلر یازیرام. بایاق دوشونوردوم گؤرهسن بو ایل نه یازیم؟
آجی-آجی گولدو:
- اللرینیز آغریماسین یازیرسینیز؛ تکی سوروشا بیلَرم بو کیمی یازیلار بیر-ایکی گون میللتی دویغولاندیرماقدان باشقا نه ایشه یاراییر؟..
درین بیر سولوق آلدیم:
- اوستاد!.. بو یازیلارین نه ایشه یارایاجاغینی بیلمیرم آنجاق بیز موللا نصرالدین نوهلری اولدوغوموزدان اؤزموزده یوکوملولوک دویوروق هر ایل بو قونودا بیر یازی یازاق!!
قاشلارینی چاتدی:
- آنلامادیم،بونون نه ایلگیسی وار موللا نصرالدینه؟!!
گولومسهیرک دئدیم:
- وار اوستاد وار!!.. سانکی ائشیتمهمیشسن بیزیم بؤیوک بابامیز موللا نصرالدین افندینین نجیب بیر ائششگی واریمیش! او، آیدا بیر کره ائششگی بازار آپاریب، ساتماق اوچون دللالا تاپشیرارمیش. گونلرین بیر گونو دللال موللانی بیر قیراغا چکیب دئییر:
- موللا! بو ائششک قاباقدان گلن موشترینی قاپیر، دالدان گلهنی ایسه تَپیر، بونو کیسمه آلمایاجاق!
موللا، دللالین سؤِلرینی دوغرولاییر:
- حاقلیسینیز.. ذاتآ منده بونو ساتماق اوچون گتیرمهمیشم، تکجه گتیرمیشم خالق بیلسین من بو ائششگین الیندن نه چکیرم!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
نییه "وزارت آموزش و پرورش" داها "لهجهدار"-لاری ایستهمیر؟
دوکتور جئری
"وزارت آموزش و پرورش" باخانینین شکر دیللی بیر قوشو وار ایدی. او، بیرگون قوشچو دوکانینا گئدیب ساتیجییا قوشو حاققیندا دانیشاراق دئدی:
- قوشلارین دا اینسانلار کیمی رسمی دیللری اولمالیدیر، بو اوزدن قوشومون شکر دیلینی اؤیرنیب باشقا قوشلارا اؤیرتمک اوچون سیزین بیر نئچه طوطی قوشونوزو استخدام ائلهمک ایستهییرم.. البته بو آرادا پول مسئلهسی یوخدور؛ سیز نه قدر ایستهسهنیز من خدمتینیزه تقدیم ائدهجگم...
ساتیجی سئوینجله باخانین اؤنرگهسینی قارشیلایاراق دئدی:
- سایغیلی باخان!.. ایندیلیکده تکجه بیر طوطی الیمده واردیر، فقط بو طوطی بیر آز لهجهلیدیر ده "س" حرفینی "ج" کیمی تلفوظ ائدیر. ایستهسهنیز بونو آپارین، من بیر هفته ایچینده بیر نئچه طوطی قوشو تاپیب خدمتینیزه گؤندهرهرم.
باخان اؤنمسهمهییب لهجهلی طوطینی آپاریب قوشون قفسیه سالدی. آخشام چاغی او ایشدن قاییدیب قفسین یانینا گئدهنده، قورخونج بیر صحنه ایله اوز-اوزه گلدی. قوش قانا بلهشیب اؤلمک اوزره ایدی! باخان ایکی الی ایله تپهسینه تاپدایاراق طوطینین اوستونه قیشقیردی:
- قوشون باشینا نه ایش گتیریبسن؟!
طوطی قورخا-قورخا قفسین بیر بوجاغینا قیسیلاراق دئدی:
- من گلندن قوش آرا وئرمهدن منه دئییردی: جیک، جیک، جیک... منده جیکدیم!!
سؤزلوک:
وزارت آموزش و پرورش: ائییتم و اؤیرهتیم باخانلیغی
وزیر: باخان
پیشنهاد : اؤنرگه, اؤنری
اهمیت وئرمهمک: اؤنمسهمهمک
تقدیم ائلهمک: سونماق
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
سیاسی طوطی قوشو
دوکتور جئری
بیر گون فارس دیلی قورومونون باشقانی قوشچو دوکانینا گئدیب بیر طوطی قوشو ساتین آلماق ایستهیر. دوکانچی قفس ایچینده بیر قوشو گؤستهرهرک دئیر:
- باشقانیم! الیمده تکجه بو طوطی قالیبدیر فقط دئمهلییم بو قوش بیرآز سیاسی دانیشیر، ایستهسهنیز بونو وئریرم؟
باشقان، "عئیبی یوخدور، ائله بیزده سیاسی آدام ساییلیریق!" دئیه طوطینی آلیب ائوینه آپارار. ائرتهسی گونو باشقان طوطینی قوشچویا قایتاریب دئیر:
- بونو نه قوشدور منه ساتیبسیز؟ بو قوش سیاسی دئییل ده پانتورکیستدیر! هر ائوه دؤندوگومده منه دئییر: خوش گلدین شئونیست!! من بو سؤزلره دؤزه بیلمهرم، تئز اول منیم پولومو گئری وئر...
دوکانچی پولو خرجلهدیگیندن طوطینی قایتارماق ایستهمز. بو اوزدن دئیر:
- باشقانیم! من بو قوشو تربیه ائلهرم! لطفا سیز صاباح گلین قوشو آپارین.
باشقان گئدندن سونرا، قوشچو بیر بالاجا باتوم گتیریب طوطی قوشونا گؤستهرهرک دئیر:
- باشقان ائوه گلنده نه دئیهجکسن؟
- خوش گلدین شئونیست!-دئیر طوطی.
دوکانچی اؤفکهلهنیب باتومی طوطینین یانینا سوخاراق یئنه سوروشار:
- باشقان ائوه گلنده نه دئیهجکسن؟
طوطی جیغیلدایا- جیغیلدایا یئنه:
- خوش گلدین شئونیست دئیهجگم- دئیر.
ایشکنجه اوچ-دؤرد کره تکرار اولونجا طوطی دایانا بیلمهییب:
- خوش گلدین باشقان دئیهجگم – دئیه جانینی قورتارار.
ائرتهسی گون باشقان گلینجه، دوکانچی قوشون تربیه اولدوغونو سؤیلر. باشقان بونو دئنهمک ایستهیهرک طوطیدن سوروشار:
- من ائوه گلنده نه دئیهجکسن؟
- خوش گلدین باشقان دئیهجگم- دئیر طوطی.
- یانیمدا ایرج افشار اولسا نه دئیهجکسن؟
- خوش گلدین باشقان!..خوش گلدین ایرج! دئیه جگم.
- یانیمدا ایرج افشار،بیرده احمد کسروی اولسا نه دئیهجکسن؟
- خوش گلدین باشقان!..خوش گلدین ایرج!..خوش گلدین احمد!.. دئیهجگم.
- یانیمدا ایرج افشار،احمد کسروی، محمدعلی فروغی، عنایت اله رضا و.. اولسا نه دئیهجکسن؟!
طوطی بیرآز سوسدوقدان سونرا دوکانچییا دؤنوب دئیر:
- گئت باتومی گتیر!.. بو آلچاق گئرچکدن شئونیست!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
موللا نصرالدین جومهور باشقانی سئچکیلرینده
دوکتور جئری
شئیخیمیز جومهور باشقانی سئچکیلرینه آدای اولاندا آذربایجان میللتینه سسلندی:
- من کرامت صاحبییم، منه رأی وئرسهنیز لال قالمیش دیلینیزی آچاجاغام!
موللا نصرالدین آیاغا قالخدی:
- سیز کرامت صاحیبیسینیزسه، شئونیستلرین دیلینی لال ائلهیین!
جومهور باشقانی سئچکیلرینده، موللا نصرالدین دفتر آچیب شئیخیمیزی چای-شیرنی ایله تبلیغ ائدیردی. شئیخیمیز سئچکیلری قازاندیقدا خالق موللانین یانینا گئدیب سوروشدولار:
- ایندیکی شئیخیمیز جومهور باشقانی اولوبدور بیزیم آنادیلیمیزه گؤره نه ایشلر گؤرهجکدیر؟
یانیتدا موللا اؤکوتمه ووروب آغلاماغا باشلادی سونرا بیر آزدان قاققاناق چکیب گولدو.
چاش-باش اولان خالق موللانین آغلاییب گولمهسینین ندنینی سوروشدولار:
- آغلادیغیم بوندان اؤترودور؛ سیز عواملار بیلمیرسیز شئیخیمیز آنادیلی مسئلهسینه گؤره نه ایشلر گؤرهجکدیر. گولدوگوم ده بوندان اؤترودور؛ من اؤزومده بیلمیرم !
موللا نصرالدین جومهور باشقانی سئچکیلرینین ایکینجی دؤورهسینده ده شئیخیمیزی تبلیغ ائتمیشدی. سونوجلار بللی اولونجا موخبیرلر موللانین باشینا ییغیشدیلار:
- موللا! سیز ایکی دؤورهدیر شئیخیمیزین یانداشی اولوب سئچکیلری قازانماسیندا بؤیوک روْل اویناییبسیز. سوروشا بیلریک؛ کئچن دؤوره جومهور باشقانی سیزین هانسی ایستکلرینیزی یئرینه یئتیریب بو دؤورهده ایسه سیزین ایستگینیز جومهور باشقانیندان نه اولاجاقدیر؟
موللا میللتین سئچکیلره قاتیلماسیندان درین مینتدارلیغینی بیلدیرهرک آچیقلادی:
- کئچن دؤوره بیز جومهور باشقانیندان "فرهنگستان زبان ترکی" ایستهمیشدیک، باشقانیمیز ساغ اولسون، بیزیم بو ایستگیمیزی " بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان" -نی آچماقلا یئرینه یئتیردی!!
موخبیرلرین بیری تلسدی:
- بو دؤوردهکی ایستگینیزدن دانیشین؟!
موللا گولومسهدی:
- بو دؤوره سایغیلی جومهور باشقانیمیزدان "بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان"- نین باغلاماسینی ایستهیهجهییک!
سئچکیلردن سونرا موللا نصرالدین یوخودا گؤرور:جومهور باشقانی ایستهییر "آنادیلینده مدرسه" حاققی وئره آنجاق او آیاق دیرهییب اوستهلیک اولاراق اورمو گؤلونون قورتارماسینی دا ایستهییر. بو چکیش-بکیشده بیردن موللا یوخودان اویانیب گؤرور هئچ خبر یوخدو. تئز گؤزلرینی یومور:
- عیبی یوخدور "آنادیلینده مدرسه" حاققینی وئرسهنیز ده گؤرهر»!!
جومهور باشقانی سئچکیلرینده موللا نصرالدین بارماغینی سیلکهلهیرک میللتی اویاریر:
- بیلیرسینیز شئیخیمیزه رأی وئرمهسهنیز نه اولاجاق؟!!
میللت قورخویا دوشوب شئیخیمیزه رأی وئردیکدن سونرا موللانین یانینا گلیرلر:
- موللا!.. شئیخیمیزه رأی وئرمهسهایدیک نه اولاجاق ایدی؟!!
موللا سویوق قانلیلیقلا دئییر:
- هئچ! شئیخیمیز چیخمایاجاق ایدی!!
موللانصرالدین جومهور باشقانی سئچکیلری اؤنجهسی میللته دانیشیردی:
- دونن شئیخیمیزین اؤزل نومایندهسی یانیما گلمیشدی. باشقانیمیز، آذربایجان میللتینه ایکی بؤیوک وعده وئریبدیر!
میللت ماراقلاندی:
- نه وعدهلری؟!
موللا اؤزونتو ایله میزیلدادی:
- واللاه بیرینجی وعده نومایندهنین یادیندان چیخمیشدی، ایکینجیسی ایسه منیم یادیمدان چیخدی!!
سئچکیلرین سونوجو بللی اولاندان سونرا موللا نصرالدین شئیخمیزین یانینا گئدیب دئدی:
- سایغیلی باشقانیمیز! گئجه یوخودا گؤردوم سیز بیزه "آنادیلینده مدرسه" حاققی وئریبسینیز!!
شئیخیمیز ساققالی تومارلایا- تومارلایا دئدی:
- موللا! من سیزه سؤز وئریرم بو دؤرد ایلده حیمایهنیزی مندن اسیرگهمهسهنیز بو حاققی سیزدن گئری آلمایام.
گئجه یاریسی موللا نصرالدین تلهسیک آروادینی یوخودان اویاتدی:
- آرواد تئز اول منیم گؤزلوگومو گتیر!
آرواد شاشیردی:
- موللا گئجهنین بو واختی گؤزلوگو نئیلهییرسن؟!
موللا گؤزلرینی آچمادان دئدی:
- یوخوودا گؤروردوم جومهور باشقانی بیزه "آنادیلینده مدرسه" حاققی وئریر آنجاق قارانلیقدا اوچ-دؤرد نفر اونو دؤورهلهییب قویمورلار. ایستهییرم گؤروم بو کؤپک اوغلانلاری کیملردیرلر...
شئیخیمیز جومهور باشقانی سئچکیلرینی قازاندیقدان سونرا، یانداشی موللا نصرالدینی اؤزل ایختیارلارلا اورمو گولونون قورتارماسینا گؤرهولندیریر. موللا نئچه یوز مین نفر دالیجا سالیب قوروموش اورمو گؤلونه آپاراراق کاظیم خان داشینین باشیندان سسلنیر:
- گؤلو بو دورومدان قورتارماق اوچون ایکی رکعت یاغیش نامازی قیلمالیییق. ریجا ائدیریم ایش-ایشدن گئچمهمیش تئز دستماز آلیب نامازا باشلایاق.
خالق دستماز آلیب سیرا-سیرا موللانین دالینا دوزولوب ناماز قیلماغا باشلایینجا گؤرورلر موللا بیر آیاغینی یوخاری قالدیریب.
نامازدان سونرا چاش-باش اولان خالق، موللادان بو ایشینین سببینی سوروشورلار:
- من هامیدان سونرا دستماز آلدیغیم اوچون گؤلون سویو چاتمادی سول آیاغیما مسح چکیم بونا گؤره نامازیمیز باطیل اولماسین دئیه آیاغیمی یوخاری قوْوزامیشدیم.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
پاییمیزی آلدیق!
دوکتور جئری
اوستاد دفتری آغری قزئتینی ماسانین اوستونه چیرپاراق قیشقیردی:
- دوز یازیب دا!!...
دینلهینلر چاش-باش بیربیرلرینین اوزونه باخدیلار.
- جومهور باشقانینین قؤوملر و مذهبلر ایشلری حاقدا آدادیغی باش یاردیمچیسی شئیخ یونسی، کئچن دؤرد ایلده آذربایجان میللتینین تاپدالانمیش حاقلارینین یئنیدن الده ائتمهسی اوچون نه ایشلر گؤرموش؟.. اوخوللاردا تورک دیلینین اوخوتدورماسینا گؤره هانسی آددیملاری آتمیش؟ تورک دیلی قورومونون آچیلیشی اوچون نه ائتمیش؟ تورک میللتینی تحقیر ائدن ماهیصفتلر، پیلتهلر کیمی دلخکلرین قارشیسینی آلماق اوچون هانسی اؤنلملری آلمیش؟ رادیو-تئلئویزیون پروگراملاریندا، درسلیک کیتابلاریندا، رسمی درگی-قزئتلرده تورک میللتینی کوچومسهین، تاریخ-کولتورونو ساپدیران، دوشونولموش سییاستین قارشیسینی آلماق اوچون هانسی گیریشیملرده بولونموش؟!.....
اوستاد دفتری ساییب- سایماقدا ایکن قلئیچی مورتوض قاپیلاری بیربیرینه تاپدایاراق تلهسیک ایچری گیردی:
- نه اوتورموسونوز گلین پایینیزی آلین!
- نه پایی؟!- اوتورانلار سئوینجک بیر آغیزدان سسلندیلر.
قلئیچی مورتوض تؤوشویه- تؤوشویه :
- عزرائیل بالا پایلاییر؛ تئز گلین بالا پایینیزی آلین؛ گؤرمورسونوزمو مملکتیمیزین جاماعاتی گئت-گئدده قوجالیب الدن دوشمکده دیر؟!!- دئدی.
اوتورانلارین آراسیندان موللا نصرالدین آیاغا قالخدی:
- آی مورتوض بگ! گئت عزرائیله دئگینن: سن بیزیم بالالاریمیزا دگمه، بیز سنین وئردیگین بالانی ایستهمیریک!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
حداد عادیلین تبریز سفری
دوکتور جئری
آذربایجان میللتینین کولتورل سورونلارینی بیلدیرمک آماجی ایله، بایرام تعطیللرینده فارس دیلی قورومونون باشقانی اوستاد حداد عادیل تبریزه قوناق چاغیریلمیشدی. اوستادی ائتکیلهییب آنادیلی- تورکجهدن یازیب-اوخوما قاداغاسینی قالدیرماق اوچون قوجامان سهند داغینین کؤکسونده، بیر آغاجلیقدان اوخونا بیلهجک حرفلرله قورآن کریمدن بیر آیه یازدیریلمیشدی:
یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثی وَ جَعَلْناکُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلیمٌ خَبیرٌ
سونوندا، اوستاد حداد عادیل آذربایجانین گؤزل-گؤیچک گؤرونتولرینی سئیر ائده-ائده پرشیا ماشینی ایله تبریزین آلا قاپیسیدان ایچری گیردی. قاباقجادان قیرمیزی خالچا سالینیب خالق اللریندهکی بایراقلاری یئلهیهرک دؤزومسوزلوکله گؤزلهمکده ایدی. اوستاد ماشیندان ائندیکده ایکی بالاجا قیز رسمی و غئیری رسمی دیلینده خوش گلدین دئدیلر. سونرا زورنا-قاوال چالینیب اوستاد شهر باشچیلارینین قاباغیندان سان گئچدی. قارشیلاما تؤرهنی بیتجک اوستاد شهرین یئددی اولدوزلو پارس هوْتئلینه گؤتورولدو. هوْتئلده اوستادی ایلک قارشیلایانلار موخبیرلر اولدولار. ایلک سورغو "سسسیز تبریز" قزئتی وریندن سوروشولدو:
- اوستاد! تبریزه گلنده، داغین اوزهرینده یازیلمیش قورآن آیهسینه گؤره فیکرینیزی بیلدیره بیلرسینیزمی؟
حداد عادیل گؤزلوگونون اوستوندن موخبیرین گؤزلرینه دیک باخا-باخا دئدی:
- من داغ-ماغ گؤرمهدیم!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
Restore factory set
دوکتور جئری
دونن اوستاد دفتری اوغلونو مطبه گتیرمیشدی. ایچری گیرجک ال-آیاغیما دوشدو:
- دوکتور هاراییما چات!.. اوغلوم الدن گئتدی!.. یازیق اولدوم!...
گؤزومون قیراغی ایله اوغلونا باخدیم. ییرمی- ییرمی ایکی یاشلاریندا ایدی. ساچلارینی خوروز پیپیگی کیمی گؤیه قالخیزیب بویاتمیش؛ ساغ قولاغینا سیرغا آسمیش؛ قاشلارینی ایسه آلمیشدی...
- اوستاد!.. اوغلونا نه اولوب کی! ماشاالله ساپا-ساغلام گؤرونور..
اوستاد دفتری وایسینا- وایسینا الینی الینه تاپدادی:
- دوکتور!.. اوچ آی بوندان قاباق اوغلومو ایش تاپماق اوچون تئهرانا گؤندردیم. ایندی قاییتدیغیندا دیلی دگیشیب، داورانیشی دگیشیب، قیلیغی دگیشیب.. هر زادی دگیشیب، باشقا بیر آدام اولوب.. ائی وای.. منده آبیر قالمادی.. ائی وای یازیق اولدوم.
اوغلانا اوتوراجاق بویور ائدیب آدینی سوروشدوم.
- ترکی نمی دانم فارسی صحبت کن- دئدی.
ال آتیب سیرغانی قولاغیندان چیخارتماق ایستهدیم.
- دست نزن بی فرهنگ! – دئیه اؤفکهلندی.
تپهسیندن توتوب باشینی آشاغی ائندیرهرک انسهسینه بئش- آلتی شاپالاق چالیب سونرا قولاغیندان یاپیشیب ساعات عقربهلری حرکتینین ترسینه 180 درجه بوردوم. اوغلان قولاغینی اؤوکهلهیه- اؤوکهلهیه سیزیلدادی:
- چکار می کنی گوشم را کندی؟
سویوق قانلیلیقلا دئدیم:
- هئچ زاد ائلهمیرم..سنی "تنظیمات کارخانه"- یه قایتاریرام.
اوستاد دفتری هوروت- هوروت بیزه باخیردی. بیردن اوغلان یاخاسینی الیمدن قورتاریب قاچماق ایستهدی. تئز قولوندان توتوب بورخماغا باشلادیم. اوغلان آخ- وای ائلهمگه باشلادی. قولونو داها برک بورخونجا بیردن وار گوجو ایله قیشقیردی:
- دده منی بو دلینین الیندن قورتار یوخسا قولومو سیندیراجاق.
اوغلان، باشاری ایله کارخانه تنظیماتینا قاییتمیشدی!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
هامیسی آمریکانین ایشی دیر
دوکتور جئری
اوستاد دفتری شهرین اورتاسیندا کورسونو یئره قویوب اوستونه چیخدی:
- ائی شرفسیز!.. ائی ویجدانسیز!..
یولدان گئچنلر آیاق ساخلادیلار. چوخ چکمهدی، بؤیوک بیر ییغینجاق قورولدو. گؤزلر اوستاد دفترینین آغزینا تیکیلدی:
- ائی شرفسیز!.. ائی ویجدانسیز! بیز سنه نئیلهمیشیک؟!..
جاماعات پیچیلداشماغا باشلادی. اوستاد دفتری بارماغینی گؤیده سیلکهلهیهرک سؤزلرینی سوردوردو:
- ائی شرفسیز! نییه بیزیم دیلیمیزی یاساقلاییبسان؟ نییه قویمورسان گول بالالاریمیز اؤز آنادیللرینده اوخوسونلار؟!.. سنین دیلینی کسسهلر خوشونا گلر؟..نییه دیلیمیزی کسریرسن؟ نییه دیلیمیزی دانیرسان؟...
جاماعاتین پیچیلداشمالاری اوجالدی:
- دوغرودور..دوغرودو...
اوستاد دفتری یئنه باغیردی:
- نییه میللتیمیزله دوشمنلیک ائدیرسن؟.. گونده-گونده قورغو اولار؟.. بو قورغولاریندان هاچان ال چکهجکسن ائی ویجدانسیز؟!..
بئللرینده تئلسیز اولان ایکی قارایاخا قالابالیغی یارا-یارا اؤزلرینی اوستاد دفتری یه چاتدیریب کورسودن آشاغی چکدیلر. بیری قاش-قاباقلا قیشقیردی:
- نه سسینی آتیبسان باشینا؟.. کیمه یامان- یوووز دئییرسن؟!
اوستاد دفتری ال-آیاغینی یغیشدیراراق گولومسوندو:
- برادر!.. دونالد ترامپی سؤیورم داااا....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
دیلیمیزی باجارمایاندا..
دوکتور جئری
بؤیوک بیر چتینلیگه دوشوموشم؛ ایندی بیر آیایا یاخیندیر آرواد آغا ائوی بوراخاراق آناسیگیله گئدیب اونا یئتیشسین. سیزدن نه گیزلین، آخی بو تزهلیکده بئشینجی بالدیزیم دونیایا گلیب!
قایناناما دئییرم:
- آخی رحمتلیگین قیزی! سنه نه یاراشیر بو یاشدا، قوجاغیندا کؤرپه گزدیرهسن؟!!
آجیقلانیر:
- سیز جاوانلارین جؤورونو بیز گرهک چکک دا!!.. مملکند باشچیلاری نه قدر دئییرلر؛ نسلیمیز قوجالماقدادیر، اوشاق دونیایا گتیرین.. سیز مگر ائشیدیرسیز؟!!..
سونرا یایلیغینین اوجو ایله گؤزونون یاشینی سیلهرک آرتیریر:
- رحمتلیک قایناتان دیری اولسایدی اینان من ایلده بیر اوشاق مملکنده تحویل وئریب قویمازدیم نسلیمیز قوجالسین!
[فیکرینیز جایماسین قاینانام شیخ آغانین صیغهسیدیر!]
هه دئییردیم: آرواد آغا آناسیگیله گئدندن بری بؤیوک بیر چتینلیگه دوشموشم. دوزونو ایستهسهنیز؛ یاخشی باجارمادیغمیدان ائوین آلیش-وئریش ایشی آرواد آغایلا دیر. ایندی او گئدندن من مجبورام اؤزوم بازارلیق ائلهیم. بئش آلتی گون بوندان قاباق شاختا-سازاقدان ائوین سو لولهلری پاتلامیشدی. لولهچی دوکانینا گئتدیم:
- باغیشلایین منه ایکی دنه "دیرسک" وئرین.
لولهچی قاشلارینی چاتدی:
- نمنه؟..نمنه؟!!..
هاوادا دیرسگین شکلینی چکدیم. لولهچینین قاشلاری آچیلدی:
- آهااا.. "زانو" ایستهییرسن!
*
بئنه، باققال دوکانینا گئتمیشدیم. بیر کیلو "مرجیمک" ایستهدیم. یوخدور دئینجه دوکانین قاباغینداکی "مرجیمک" چوالینی گؤستردیم. باققال دوداغینی بوزوشدوردو:
- "عدس" ایستهییردیز؟!!
*
ترهوز دوکانیندا دوروم بیرآز فرقلی ایدی. گؤیچودن بیر کیلو "یئرآلما-سوغان" ایستهیینجه، شاگیردینه سسلندی:
- اوغلان! آغایا بیر کیلو " سیب زمینی- پیاز" چک.
*
دونن داواخانا گئتمیشدیم. "دیش خمیری" ایستهدیم. ساتیجی- خانیم قیز گولومسهدی:
- ایرانی اولسون یا خاریجی؟
- ایران مالی اولسا یاخشیدیر!- دئدیم.
"دیش خمیری"-نی پاکئته قویوب بیلمه وئردی. نئچه گونون ایچینده ایلک کز ایدی ایستهدیگیمی شکیل چکمهدن، گؤسترمهدن، آچیقلامادان آلا بیلیردیم. بونا اولدوقجا سئویندیم.
آخشام دیشلریمی فیرچالایاندا، خمیر آغزیمدا کؤپوکلهنیب داشماغا باشلادی. دادی دا باشقا بیر تور ایدی. خمیرین قوتوسونا باخدیم؛ اوستونده یازیلمیشدی: "خمیر ریش"
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اوزوز آغ اولسون!
دوکتور جئری
"حداد عادل-دن سوروش" یازیسیندا اوخودوق:
اوستاد دفتری آنادیلی گونو گؤستریلرینده توتوقلانیب سوروشدورولدوقدان سونرا محکمهیه وئریلدی.
ایندیسه اولانلارین قالانی:
محکمهنین باشقانی اوستاد دفترینین قوولوغونو گؤزدن گئچیرندن سونرا اوندان سوروشدو:
- اومودوم وار آنلامیش اولساسیز هانسی سوچدان اؤترو بوراداسیز؟
اوستاد دفتری گولومسهدی:
- هه جناب قاضی بیلیرم... من آدام اؤلدورموشم؛ جاسوسلوق ائلهمیشم؛ اؤلکهنی پارچالاماق ایستهمیشم؛ دوشمنلرین یئل دگیرمانینی یئللهمیشم؛ قاچاق مال ساتمیشام... گؤرهر یوخسا یئنه ساییم؟!!
باشقان چاش-باش اولدو:
- سیز دلی اولوبسوز؟!.. بورادا یازیلیب سیزی آنادیلی گونو گؤستریلرینده توتوقلاییبلار؛ بو سؤزلر ندیر دئییرسیز؟!!..
اوستاد دفتری گولدو:
- ایسته ییرم منی داما باسدیغیزدا, خالقین یانیندا اوزوز آغ اولسون؛ دئمه سینلر آنادیلی گونو گؤستریلرینه گؤره منی جزالاندیرمیشسیز!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
۲۱ ژانویه
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۵۲۲ - رودوس آداسی عثمانلی دنیز قووّهلرینجه آلیندی.
- ۱۷۷۴ - عثمانلی سولطانی اۆچونجو مصطفی اؤلدو. بیرینجی عبدالحمید تاختا چیخدی.
- ۱۸۹۹ - اوپل ایلک اوتوموبیلینی دۆزلتدی.
- ۱۹۱۱ - ایلک مونت کارلو رالیسی باشلادی.
- ۱۹۱۹ - ایرلند باغیمسیزلیق ساواشی باشلادی.
- ۱۹۲۱ - ایتالیا کومونیست حیزبی قۇرولدو.
- ۱۹۴۱ - ایکینجی دونیا ساواشی: اوسترالیا و بیرلشمیش شاهلیق قوْشونلاری لیبییه هۆجۇم باشلاتدی.
- ۱۹۷۰ - جمبو-جت بویینق ۷۴۷ تیجاری سفرلرینه باشلادی.
- ۱۹۷۶ - کونکورد اۇچاغی تیجاری اۇچوشلارینا باشلادی.
- ۱۹۷۷ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی جیمی کارتر٬ ویئتنام ساواشی سیراسینداکی عسگر قاچاقلارینین هامیسینی عفو ائتدی.
- ۱۹۹۹ - آمریکادا ساحیل امنیت گۆجلرینین دایاندیردیغی بیر گمیده ۴٫۳۰۰ کیلو کوکایین اله گئچیریلدی.


text:
اگر چچنستان روسییادان آیریلسا، او زامان شیمالی قافقازدا توققوشمالار مشاهده ائدجییک.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا پولیتولوگ فیکرت صادیقوو دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، چچنستان روسییانین ترکیبیندن چیخماق اوچون حرب واریانتینا دا ال آتا بیلر:
«روسییا ایله ۳ محاربه آپاران چچنستان چوخ مرکب رسپوبلیکادیر. آزادلیغی سئون دؤولت اولاراق چچنستان ایللر بویو مستقیللیک اوغروندا مباریزه آپاریب. حاضردا بورادا پردارخاسی مناقیشهلرین گئتدیینین شاهدی اولوروق: مرکزدن قاچما ایستکلری کیفایت قدر گوجلودور. چچنستانین ایرادهسینی، شرطلرینی روسییا نظره آلمالیدیر. عکس حالدا بو مناقیشهلر یئنیدن آلوولانا بیلر».
پولیتولوگون سؤزلرینه گؤره، چچنستانین روسییا ترکیبیندن آیریلماق ایستیی ۹۰-جی ایللردن بو یانا مؤوجوددور:
«اولا بیلر کی، روسییانین ترکیبیندن چیخماق اوچون بورادا مختلیف اوصلوبلاردان ایستیفاده اولوناجاق، حتی بیز یئنی محاربهنی ده مشاهده ائده بیلریک. اگر چچنستان مستقیل اولسا، یاخینلیغیندا اولان اینقوشلار، چرکزلر، کاباردینلر و شیمالی قافقازدا یاشایان دیگر خالقلاردان دا بئله آددیملار گؤزلنیلیر. بو ایسه چوخ مرکب و قانلی نتیجهلره سبب اولا بیلر. اونا گؤره ده روسییا الیندن گلنی ائدجک کی، تابع اولان رسپوبلیکالار باش قالدیرماسین».
قید ائدک کی، سون زامانلار روسییادا مخالیفتین چچنستان لیدری رمضان کادیرووا قارشی تنقیدلری آرتیب. کادیروولا یاناشی، دیگر شیمالی قفقاز خالقلارینا قارشی دا مناسیبت کسکینلشیب. حتی بعضی اکسپرتلر روسییانین اؤز آزادلیغینی چچنستاندا ایتیردیینی بیلدیریرلر. بو تنقیدلرله یاناشی. شیمالی قافقازین اؤزونده معین مناقشه لر یئنیدن آلوولانماقدادیر. سوویت دؤورونده معین ائدیلن سرحدلر آرتیق بعضی خالقلار آراسیندا ناراضیلیغا سبب اولوب. بئله کی، بیر مدت اول چچنلرله آوارلار آراسیندا اراضی اوغروندا توققوشمالار یاشانمیشدی.


text:
پولت قادرد
{{شخص بیلگی قوتوسو |آد=پولت قادرد |شکیل=پولت قادرد |شکیل آدی=Paulette Goddard-publicity-2.JPG |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =رقاص، مانکن و اوْیونچو |میللیت=آمریکالی |تحصیل = |دوْغوم تاریخ =۳ ژوئن ۱۹۱۰ {{efn|There are discrepancies regarding her year of birth. According to biographer Julie Gilbert, she was born in 1910. |دوْغوم یئر =Whitestone Landing, Queens, New York, آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |اؤلوم تاریخ = ۲۳ آوریل ۱۹۹۰ میلادی (۷۹ یاش) |اؤلوم یئر =Ronco sopra Ascona, [[تیچینو |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وبسایت = }} پولت قادرد (اینگیلیسجه: Paulette Goddard) آمریکالی رقاص، مانکن و اوْیونچو ۷۹ ایل عومر ائلهییب و ۲۳ آوریل ۱۹۹۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۲۶–۱۹۷۲ ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Paulette Goddard»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پولت قادرد گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسییانین خاریجی ایشلر ناظری سئرگئی لاوروو آوقوستون ۱۳-۱۴-ده تورکییهیه سفر ائدجک.
رئپورت خبر وئریر کی، بو بارهده کئچیردیی بریفینگده روسییا خاریجی ایشلر نازیرلیینین سؤزچوسو مارییا زاخارووا بیلدیریب.
سفر چرچیوهسینده لاورووون صفیرلرین گؤروشونده چیخیش ائدجیی و تورکییهنین خاریجی ایشلر ناظری مؤولود چاووش اوغلو ایله دانیشیقلار آپاراجاغی پلانلاشدیریلیر.
"روسییا-تورکییه علاقهلرینین مرکزینده بین الخالق گوندهمین آکتوال مسئلهلری - سورییا، یاخین شرق، زاقفقازییا، مرکزی آسییا، اوکراینا و قارا دنیز رگیونونداکی وضعیت دایاناجاق"، - زاخارووا سؤیلهییب.


text:
نویابرین ۲۴-ده آوروپا اتفاقینین بروسسئلده کئچیریلهن شرق طرفداشلیغی ساممیتینده بیرگه بیاننامه قبول ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ارمنیستان نماینده هیتینین چوخسایلی جهدلرینه باخمایاراق، بیرگه بیاننامهده شرق ترفداشلیغینین بوتون دؤولتلرینین اراضی بوتؤولویو، موستقیللیگی و سوورنلیگی بیرمعنالی اولاراق بیر داها دستکلنیب. خصوصی وورغولانمالیدیر کی، بیرگه بیاننامهده آوروپا اتفاقینین خاریجی سیاست و تهلوکهسیزلیک قلوبال ایستراتئگییاسینا ایستیناد ائدیلیب. خاتیرلاداق کی، بو قلوبال ایستراتئگییادا آوروپا اتفاقینین عضو و قونشو دؤولتلرینین اراضی بوتؤولویو بئینلخالق سوییهده تانینمیش سرحدلر چرچیوهسینده قئید ائدیلیب.
بیرگه بیاننامهنین دیگر بندینده شرق طرفداشلیغی اؤلکهلرینین اراضیلرینده باش وئرهن بوتون موناقیشهلرین بئینلخالق حقوقون نورما و پرینسیپلری اساسیندا حل اولونماسی وورغولانیب.
ارمنیستان طرفینین بو بنده اونون ایشغالچی ماراقلارینا جاواب وئرهن ماددهلرین علاوه ائدیلمهسی جهدلری پوچا چیخیب. بیرگه بیاننامهده آذربایجان رسپوبلیکاسینین فعال ایشتیراکی ایله حیاتا کئچیریلهن نقلیات و ائنئرژی لاییحهلرینه خصوصی دستک قئید ائدیلیب، تشببوسکاری آذربایجان رئسپوبلیکاسینین پرئزیدئنتی ایلهام الیئو اولان «جنوب قاز دهلیزی» لاییحهسینین آوروپا اتفاقی اوچون ایستراتئژی اهمیت کسب ائتدیی وورغولانیب.
سندده آذربایجان رئسپوبلیکاسینین ایشتیراکی ایله آوروپا اتفاقینین شرق طرفداشلیغی اؤلکهلری ایله حیاتا کئچیریلهن ایکیترفلی و چوخترفلی لاییحهلره خصوصی دقت یئتیریلیب. گلهجک ایللر اوچون شرق طرفداشلیغی اؤلکهلری ایله حیاتا کئچیریلهجک بیرگه امکداشلیق ایستیقامتلری سیراسیندا آذربایجان رئسپوبلیکاسینین آوروپا اتفاقی ایله ویزاسیز گئدیش-گلیش سندلرینین ایشلهنمهسی خصوصی یئر آلیب.
همچینین سندده آذربایجانین ایشتیراک ائتدیی دیگر بئینلخالق امکداشلیق ساحهلری ده قئید ائدیلیب.
بیر سیرا متخصصلرین فیکرینجه، بروسسئل سامیتینده قبول ائدیلن بیرگه بیاننامه ماهیتینه گؤره بین الخالق حقوقا اساسلانان و ایستراتژی اهمیت داشییان سند کیمی قیمتلندیریلمهلیدیر.


text:
تورکییه اورتاق ماراقلاری اوستون توتان اینکیشاف ائتمیش بیر اؤلکهدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری می-۳۸، می-۲۸ و کاموو کا-۵۲ کیمی هلیکوپترلرین ایستحصالچیسی، "روسیان هلیکوپترز"این باش دیزاینری نیکولای پاولنکو تورکییه ایله روسییا آراسیندا هلیکوپتر مهندیسلیگی ساحهسیندهکی ایش بیرلیگی حاقیندا اونا وئریلن سواللاری جاوابلاندیرارکن دئییب:
"هللیک اؤنوموزده محصوللاریمیزین ساتیشینی آرتیرماق، یئنی هلیکوپتر مدللرینی بین الخالق بازارا تانیتماق، ساتیش سونراسی خیدمتلری تکمیللشدیرمک کیمی وظیفهلریمیز وار. ایستیفادچیلرین محصوللاریمیزدان راضی قالماسی، ایشیمیزله باغلی شوبهه ائتمهملری اوچون چالیشیریق. بونلاردان بیری ده تورکییهدیر. تورکییهده ایشیمیزی حیاتا کئچیردییمیز بیر مرکز وار. تورکییه ایله آکتیو شکی ده تماس قوروروق. بو اؤلکه ایش بیرلییمیزی آرتیرماغیمیز لازیم اولان اؤلکهلردندیر".


text:
روس قادینلارینین گؤزللیگی اینکار ائدیلمز بیر گئرچکلیکدیر. اونلارین گؤزللیک سیرلری بیر چوخلاری اوچون ماراقلیدیر. روس قادینلارینا گؤره گؤزللیک اؤزونو نئجه گؤسترمکدن آسیلیدیر. آنجاق اونلار اوچون خاریجی گؤرونوش هر زامان اؤنملی دئییل. اصل گؤزللیک طبیعیلیک و ساغلاملیقلا باغلیدیر.
کولت. آذ خاریجی مئدیایا ایستینادا روس قادینلارینین گؤزللیک سیرلرینی تقدیم ائدیر.
۱. یومشاق و سلیقه ایله دارانمیش ساچلار روس قادینلارینین ان واجیب گؤزللیک سیرلریندن بیریدیر. اونلار اوچون ساچ باخیمی سون درجه واجیب نوانسلارداندیر.
۲. هوندوردابان آیاققابیلار، آکسئسوارلار، چانتالار، گؤزل آیاقلار، تمیز گئییملر روس قادینلاری اوچون گؤرونتوده ان اؤنملی مقاملارداندیر.
۳. روس قادینلارینا گؤره، اینجه بیر قادین آلت پالتارینین گؤرونمهسینه ایمکان وئرمهمهلیدیر. حتی آلت پالتارینین اولماماسی، اونلارین اؤزونون و یا پالتاردان ایزینین گؤرونمهسیندن داها یاخشیدیر.
۴. یاخشی بیر گؤرونتو اوچون باهالی گؤرونن اوجوز گئییملر ده سئچه بیلرلر. آنجاق بورادا واجیب مقام دوزگون پارچا سئچیمیدیر. اوستهلیک، روس قادینلاری اوجوز آلدیقلاری هر بیر پالتاری درزیده اؤز بدنلرینه اویغون دوزلتدیررلر. بونونلا هم پالتار داها باهالی و سانکی، اونلار اوچون تیکیلمیش کیمی گؤرونور.
۵. دوزگون رنگ سئچیمی روس قادینلاری اوچون گئییملرینده ان چوخ دقت ائتدیکلری مقامدیر. طبیعی رنگلری سئچن روس قادینلارینا گؤره، ان کئیفیتلی گؤرونتو تصوراتی یارادان رنگلر - بئژ، قارا، بوز و آغدیر.


text:
بو شکیلچیلرله ائله فعلی باغلامالار دوزه لیر کی، اونلار باش وئرمیش ایکی ایشین آراسینداکی زامان فاصله سینی بیلدیریر. مثلا "وطنه قاییدالی اوزوم گولمه میشدیر" جمله سینده " قاییدالی" فعلی باغلاما وطنه قاییداندان بو گونه قدر کی فاصله نی بیلدیریر.
بو فعلی باغلامالار بعضا ساده گئنیش جمله ده فعلی باغلاما ترکیبی یارادیر و جمله نین مرکب زامان ظرفی اولور. مثلا " سیزین یئرینیزه قوناق گله لی حالیم دوزلمیشدیر." جمله سینده" سیزین یئرینیزه قوناق گله لی" سؤزلری بیرلیکده جمله نین مرکب زامان ظرفیدیر.
مادان٢
بو شکیلچیلر فعلین اینکار علامتی "ما- مه" ایله زامان بیلدیرن "دان- ده ن" شکیلچیلریندن دوزه لمیش و اساسا زامان و قسما حال- وضعیت بیلدیریر. بو فعلی باغلامالار جمله نین اساس فعلیندن اول بیر ایشین حتما باش وئرمه لی اولدوغونو بیلدیریر. مثاللار:
گلمه دن اول تلفن ائت. یاغمادان گورولداما. اوشاق یاغیش یاغماسینا اهمیت وئرمه دن مکتبه گئتدی.
دئمک بونلارین تصدیقی اولماز. بو فعلی باغلامالاردا جمله داخیلینده ظرف رولو اوینویور. مثلا: گؤزله نیلمه دن هاوا برک توتولدو و یاغیش یاغدی. بو فعلی باغلامالار ساده جمله ده فعلی باغلاما ترکیبی یارادیر و جمله نین مرکب زامان ظرفی اولور. مثلا: "هاوا آچیلمادان اول یولا حاضیرلاشدیم" جمله سینده "هاوا آچیلمادان اول" سؤزلری فعلی باغلاما ترکیبی و جمله نین مرکب زامان ظرفیدیر.


text:
روسییا قیرغیزیستان-قازاخیستان موناسیبتلرینین نورماللاشماسینا کؤمک ائتمهلیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا قیرغیزیستان پرزیدنتی آلمازبئک آتامبایئو سؤیلهییب.
«بیلیرسینیز کی، بیر مدت اول دوستوم، روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله گؤروشدوم. اونا آچیق شکیلده دئدیم کی، اگر آوراسییا اتفاقی سیزه لازیمدیرسا، بوندان سونرا باش وئرنلری ساکیتجه ایزلمملیسینیز»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، بیر مدت اول قیرغیزیستان-قازاخیستان موناسیبتلری پوزولوب. قیرغیزیستان لیدری قازاخیستان پرزیدنتی نورسلطان نازاربایئوی اؤلکهنین داخیلی ایشلرینه قاریشماقدا اتهام ائدیب. بوندان سونرا آستانا ایله اولان ۱۰۰ میلیونلوق یاردیم موقاویلهسی لغو ائدیلیب، اؤلکهلر آراسیندا سرحدلر باغلانیب.
آتامبایئو دؤولت چئوریلیشینه جهد اتهامی ایله اؤلکهدهکی اساس موخالیف لیدرلرینین حبسینه ایستارت وئریب.


text:
یمیشانین معالیجوی خصوصیتلری هم خالق، هم ده عنعنوی طبده چوخ گنیش ایستیفاده اولونور.
ساغلامولون. آذ-این معلوماتینا گؤره، یمیشانی "قوجا اوریین درمانی" آدلاندیریرلار. لاکین بو بیتکی تک یاشلیلار اوچون دئییل، جاوانلار اوچون ده چوخ فایدالیدیر.
ئمیشان اورک عضلهسینی محکملندیریر، تضییقی سالیر، دامارلاری گنیشلندیریر، دامارلاردا خولسترولون ییغیلماسینا مانع اولور.
بوندان علاوه یمیشان سینیر سیستمی اوچون ده اولدوقجا فایدالیدیر - ساکیتلشدیریر، عصبیلیگی و گرگینلیگی آزالدیر، ایسترس و نوروز زامانی یاخشی کؤمک ائدیر، متوحساسلیقلا باغلی اولان پوزولمالارین آزالماسینا کؤمک ائدیر.
اوریینیزی و سینیرلرینیزی محکهملهندیرمک ایستییرسینیزسه هر گون بئله فایدالی دملهمه حاضیرلایین:
۱ خورک. یمیشان میوهلرینی بیر قدر ازین، اوزرینه ۱ ایستکان ایستی سو تؤکون و تئرموسدا ۱ ساعت عرضینده دملیین. سونرا دملهمهنی یاخشی سوزون و گونده ۲ دفعه یاریم ایستکان اولماقلا ایچین. دملهمهنین دادینی یاخشیلاشدیرماق اوچون بال علاوه ائده بیلرسینیز.
دملهمهنی ۲-۳ هفته عرضینده ایچین، افکتینی گؤرجکسینیز.


text:
سودییه اربیستاندا گنج بیر قادینین مینی اتک و کؤینکله کوچهده گزدیی ویدئونو پایلاشماسی سوسیال مئدیادا بؤیوک ماراغا سبب اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، قادینین مینی اتک، گؤبیی آچیق کؤینکده و حجابسیز گزمهسی رادیکال قایدالارلا ایداره اولونان اؤلکهده سرت رئاکسییا ایله قارشیلانیب، بعضیلری ایسه ویدئویا یازدیقلاری شرحلرله جسارتیندن دولایی قیزا دستک وئریبلر. اؤلکهنین ان محافیزکار بؤلگهلریندن اولان نجیدده لنته آلینان گؤرونتولره گؤره سعودییه عربیستان پلیسی ایستینتاقا باشلاییب.
ویدئودا "کولود" آدلی قادینین شاکرا شهری یاخینلیقلارینداکی تاریخی اوشایکیر کندینده، بوش بیر کوچهده گزدیی گؤرولور. ایلک اولاراق سنپچات تطبیقیندن پایلاشیلان ویدئو، قیسا مدتده تویترده یاییلیب.
قید ائدک کی، کئچن ایل پایتخت ریاضدا مشهور بیر کافه نین قارشیسیندا بیر قادینین باشؤرتوسوز چکیلمیش فوتوسونو تویترده پایلاشماسی اونون حبسی ایله نتیجلنمیشدی.


text:
سیلاولرمستقل کمیسیونی گه قره تیلگن هجوم نهایه تاپدی
کابل پلیسی سیلاولر مستقل کمیسیونی نی هجومگه توتگن برچه هجومچی لر هلاک ایتیلگنی دن خبر بیریب اوروش یکون تاپگنی نی معلوم قیلگن. شونینگ دیک ایکی کیشی هم یره لنگن، تن جراحتی آلگن لرکیم لیگی انیق ایمس.
بوگون محلی وقت بیلن ساعت 12:30 اطرافیده نیچه هجومچی کابل نینگ پلچرخی منطقه سیده گی افغانستان سیلاولر مستقل کمیسیونی یقنیده جایلشگن بناگه کیریب اوییردن اوق اوزه باشله گن لر.
کمیسیون نینگ منبع لریدن بیری بیرینچی دن هجومچی اوز بدنیده گی پارتلاوچی ماده نی تورت قبتلی بنا برابریده پارتله تگن، بوبنا بو کمیسیون دن 300متر مسافه سی بولگن، وقالگن هجومچی لربو بناگه باسدیریب کیرگن لر،او ییردن توریب کمیسیون نی نشانگه آلگن لر.
سیلاو لرمستقل کمیسونی نینگ سوزچیسی نورمحمد نوربی بی سیگه بو کمیسیون تشقریدن هجومگه توتیلگنی نی تصدیقلب حاضرگه قدر خادم لریگه ضررییتمه گنی نی معلوم قیلدی.
نور جنابلری گه کوره کمیسیون نینگ مهم اوسکونه لری نینگ اکثریسی اوچ هفته آلدین ولایت لرگه ییتکزیلگن بوکمیسیون اوسکونه اسباب لری اورته کیتیشیدن خواطرده ایمس.
اوروش آره سیده قالگن سیلاولر مستقل کمیسیونی خادم لریدن وکیل نایبی بی بی سی بیلن بو کمیسیوندن وضعیت نی شونده ی تصویرلب بیردی.
بیز اوز دفتریمیزده اولتیرگن بیر پیتده، بیر پارتلش آوازی کیلدی، بو پارتلش قه ییرده صادر بولگن دیب تشقریگه چیقدیک، ایشله دیگن خادم لربیزلرتمان گه حرکت قیلیب کیله یپدیلر، انه شو وقت ده ینه بیر راکت آتیلیب هواده پارتله دی، تورتینچی راکتی می اوچینچی می دفتریمیز ایچکرسیده پارتله دی، برچه ایشلاوچیلربیلن تینچ محلگه پناه ایلتدیک، حاضر کوچلی پارتلش سیسی کیلمه یدی یینگیل قوراللر اوقی قولاققه کیله دی" دییدی کمیسیون خادم لریدن بیری
بوندن آلدین ایچکی ایشلر وزیرلیگی سوزچیسی صدیق صدیقی هجومچی لر سانی تورت کیشی بولیب امنیتی کوچلرتمانیدن قمل قیلیب آلینگنی نی ایتگن ایدی.
شونینگ دیک اوهجومچی لر آغیر قوراللر بیلن جهازلنگنی نی تصدیقلب اولر جایلشگن بنا ده هیچ کیم تورمه گن بوش بولگنی نی تیلگه آلگن ایدی.
طالب لربو حادثه مسوولیتی نی اوز بویینلریگه آلیب سیلاو نی بوزیش لری ممکن لیگی نی ایتگن لر.
افغانستان سیلاولر مستقل کمیسیونی کابل وجلال آباد شاه یولیده جایلشگن وبو جاده عصیانچی لرنینگ هجومی گه بار- بار گواه بولگن.
بوگون بوکمیسیون کیلگوسی هفته ده سیلاویولگه قوییلیشی باره سیده افغانستان خوف سیزلیک اداره لری بیلن امنیتی وضعیت نی محاکمه ایتیب کیین اعلان قیله یاتگن بیرپیتده بو هجوم عملگه آشماقده.
ولایت کینگش وجمهور رئیس لیک سیلاولری یولگه قوییلیشی گه 6کون قالگن وطالب لرایسه سونگی وقت لرده اوز هجوملرینی شدت لشتیرماقده لر.
بیر کون آلدین هم اولر کابلده جایلشگن نادولت تشکیلات لردن بیریگه هجوم قیلگن دیلرو بوندن تورت کون آلدین هم بو شهرده گی سیلاولر مستقل کمیسیونی گه تیگیشلی ساحوی دفتریگه هجوم قیلگن ایدیلر.


text:
میللت وکیلی قنیره پاشایئوا مراکشین تانینمیش تشکیلات رهبرلری ایله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، میللت وکیلی گؤروشده آذربایجاندا قادینلارین جمعیتده رولونون آرتیریلماسی ایستیقامتینده گؤرولن ایشلر، اؤلکهمیزین بیرینجی ویتسه-پرزیدنتی مهریبان علیئوا باشدا اولماقلا آذربایجان قادینلارینین جمعیتده رولو و آذربایجان حقیقتلری ایله باغلی معلوماتلار وئریب.
ق. پاشایئوا مراکش هئیتینه ارمنیستانین ایشغال ائتدیی آذربایجان تورپاقلاریندا تؤرتدیی واندالیزم آکتلاری ایله باغلی دا معلوماتلار وئریب:
«۱ میلیون آذربایجانلی، یوز مینلرله آذربایجانلی قادینین ارمنیستانین ایشغالی نتیجهسینده اؤز یورد-یووالاریندان قاچقین و مجبوری کؤچکون دوشوب، اونلارین فوندامنتال اینسان حاقلارینین بو گون ده ارمنیستان طرفیندن پوزولماقدا داوام ائدیر. دونیانین هاراسیندا یاشاماسیندان آسیلی اولمایاراق بوتون قادینلار، خصوصیله ده بینلخالق عالمده نفوذلو قادینلار ارمنیستانین تؤرتدیی بو کیمی واندالیزم آکتلارینا، کؤرپه اوشاقلاری قتله یئتیرمهسینه اؤز اعتراض سسینی اوجالتمالیدیر».
آذربایجانلا دوستلوغون اینکیشافینا اؤنم وئردیینی دئین نماینده هئیتی ایکی اؤلکه آراسیندا موناسیبتلرین گئتدیکجه اینکیشاف ائدجیینه ایناندیقلارینی وورغولاییبلار.


text:
ایسرایلین تورکییهدهکی دیپلماتیک نمایندهلیکلری، آنکاراداکی سفیرلیگی و ایستانبولداکی کنسوللوغو موقتی اولاراق باغلانیب.
رئپورت خبر وئریر کی، بونونلا باغلی اؤلکهنین خاریجی ایشلر ناظرلیگی اویغون قرار قبول ائدیب.
اینفورماسییایا اساساً، دیپلوماتلار یاشادیقلاری منزیلده ایشلییرلر.
معلوماتا گؤره، دیپلماتیک تمثیلچیلیکلرین باغلانماسینا ایکی سبب گؤستریلیر. سبب اولاراق ایولون ۲۳-ده ایوردانییانین عمان شهریندک ایسرایل سفیرلیینین محافظهچیسینه و تورکییهده کئچیریلن یوروشلر زامانی سیناگوگا هوجوملا الاقلندیریلیر. سفیرلییه هوجوم ائدن شخص زررسیزلشدیریلیب.
قدسدهکی «ال-الاقصی» مسجیدینه ایسرایل حکومتینین تطبیق ائتدیی محدودیته اعتراض اولاراق، تورکییهدهکی یوروش کئچیریلیب.


text:
فاریاب بیلیم یورتی عیال طلبه لریدن بیری اوغیرلنگنیدن سونگ یاقیب یوباریلگن
اوغیرلنگن عیال جسدی کویدیریلگن حالده پولیس آرقلی تاپیلگن، اوشبو عیال فاریاب بیلیم یورتی نینگ ایکینچیلیک بیلیم یورتیده بیر ییل دن بیری تحصیل آلیب کیلرایکن.
هلاک ایتیلگن عیال نینگ تورموش اورتاغینی معلوم قیلشیچه بو عیال اوتکن چهارشنبه کونی سیناو تاپشیریش مقصدیده اویدن کیتیب، بیراق اوشه کونی اوییگه قیتمه گن. عیال نینگ تورموش اورتاغی اولرنی هیچ بیرکیشی بیلن دوشمن دارلیک لری بولمه گن لیگینی ایتیب، دولت دن بوقضیه نی جدی شکلده تکیشیریش لرینی طلب قیله دی " بیزنی هیچ کیم بیلن دشمنلیگی میز یوق اید، بیلمه دیک کیم نی ایش هیچ کیمنی گمان قیله آلمی میز" دیدی هلاک ایتیلگن عیال ایری.
انه شوحالده فاریاب امنیه قومندانلیگی نینگ سوزلاوچیسی پولیس کوچلری کونیکیچه اوشبو عیال جسدینی میمنه شهری 7ینچی ناحیه سی نینگ قبرستانیدن تاپگن لیکلرینی معلوم قیله دی " توخته ناملی فاریاب بیلم یورتی نینگ ایکینچیلیک بیلیم اویی طلبه سی بولگن بیرعیال نینگ جسدی کویدیریلگن حالده میمنه شهری نینگ 7ناحیه سی نینگ قبرستانی دن تاپیلدی، عیال نینگ اولیمی هم کویدیریلگن لیگی اوچون بولگن، قضیه تحقیق آستیده ، اما بیرانته هم قضه عیبی بیلن اوشلنمه گن"
شونینگدیک هلاک ایتیلگن عیال یقین لریدن ینه بیری دولت کوچلریدن طلبه لر امنیتی نی تامین لش اوچون جدی چاره تدبیرکوریش لرینی ایسته ب، بوکبی حادثه لر قیته یوزبیریمسلیگینی طلب قیله دی: "او اون اوچ ییل تحصیل قیلگن ایدی، بیلمه دیم کیمنی ایشی، مینی هم تورت باله م شو ییرده تحصیل آله دی بوندی بولسه اولرنی حیات قندی بولر ایکن دولت عیب دارلرنی جزالش لازم ." هلاک ایتیلگن عیال نینگ یقین لریدن بیری شونینگدیک اوشبو عیال نینگ اوچ باله سی هم بارلیگی نی ایته دی. فاریاب ولایتی نینگ مرکزی میمنه شهریده واقع بولگن فاریاب بیلیم یورتی نینگ طلبه لر اره سیده بوبیرینچی قتله دیرکه بوکبی بیرحادثه یوزبیره دی ایرم طلبه لر اولر اوته خواطرده توشگن لیک لرینی ایتیب، اوشبو قضیه تیزلیکده تکیشیریلیشینی طلب قیله دیلر.


text:
سرمایه
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
سرمایه یوْخسا کاپیتال — ایقتیصاد بیلیمینده مال چیخارماق اۆچون ایشلنن قۇرغو٬ کارخانا کیمی فیزیکی آراجلاردیر. ایقتیصاد بیلیمیندهکی سرمایه آنلاییشی ایله مالیّه علمیندهکی سرمایه فرقلیدیر. مالیّهده سرمایه آنلاییشی٬ فیزیکی سرمایه اۆزَریندهکی مۆلکیّت حاقّینی ایفاده ائدر. پۇلا چئوریله بیلن بوْن٬ سهم کیمی دَیَرلر ده سرمایه اوْلاراق تانیلیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sermaye»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۳ فوریه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (29)
پکاکا/ی.پ.گ منبجده استراتژیک گؤردویو ساحهلر اوچون مجبوری کؤچ اویقولادی
تورکیه جمهوریتی ترورلا مبارزهسینده عفریندن سونرا ایستیقامتینی منبجه چئویردی. منبج ایله باغلی تورکیه ایله آمریکا آراسیندا راضیلیق الده اولوندو. بیز ده بو هفته پروگرامیمیزدا بو پروسهلرین ایشیغیندا منبج مسئلهسینی تحلیل ائدجییک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سونوروق.
...
منبج، حلبه باغلی، شهرین شرقینده قالان بیر ائلچه. فرات چایینا ۳۵ تورکیه سرحدینه ۴۰ کیلومتره مسافهده. دوغو حلبین ان موهوم یاشاییش مرکزی. هم اهالی، هم ده ساحه اولاراق بؤیوک بیر ائلچه. مالیک اولدوغو طبیعی قایناقلار، اورتیم و آنبارلاما تاسیسلری و رقهدن حلبه قدر اوزانان بؤلگهدهکی تیجارتین مرکزی اولماسی کیمی سببلرله اقتصادی اهمیتی ده یوکسک. بؤلگهنین الکتریک و سو احتیاجی دا منبجین منبعلری ایله تامین اولونور. منبجی کنترل ائدن، حلب و رقه آراسیندا قالان مکانداکی اقتصادی، طبیعی ثروتلری و تیجارتی کنترل ائده بیلیر.
منبج، سوریهده ۲۰۱۱.جی ایلده باشلایان خالق آیاقلانماسینا ان باشدان اعتباراً دستک وئردی. ائلچه، ۱۷ جولای ۲۰۱۲ده موخالیفلرین کنترلونا گئچدی. داعش ایسه ایلک اولاراق ۲۰۱۳ آوریل آییندا شهره گیرمهیه باشلادی. بو پروسهده منبجلی موخالیفلر ایله داعش آراسیندا کیچیک چاتیشمالار باشلادی. خالقین دا داعشه تپکیسینین آرتماسی ایله ۲۰۱۴.جو ایلین اولینده منبجلی قروپلار اؤز آرالاریندا داعشی منبجدن چیخارماق اوزره آنلاشدی. موخالیفلر، ژانویه ۲۰۱۴ده داعشی منبجدن چیخاردی. شهر ۱۵ گون موخالیفلرین الینده قالدی. سونرا داعش منبجه چوخ داها گوجلو بیر شکیلده هوجوم ائتدی و ۲۱ ژانویه ۲۰۱۴ده شهری اله گئچیردی. داها سونرا ایسه آمریکا دستکلی ی.پ.گ/س.د.گ گوجلری شهری داعشدن آلاراق شهره حاکم اولدو.
منبجین دئموگرافیک قورولوشونا تاریخی اولاراق باخدیغیمیردا هموژن اولمایان بیر کاراکتره صاحب اولدوغونو گؤروروک. آنجاق سون ۵۰ ایلده دییشهن جمعیت قورولوشو نتیجهسینده منبج، سنی عرب کیملیگی ایله اؤنه چیخان بیر شهر اولدو. ۲۰۱۷ سونو اعتباریله ائلچهنین عمومی اهالیسینین ۶۰۰.۰۰۰ه چاتدیغی تخمین ائدیلیر.
شهرده یاشایان و منبجلی اولوب دیگر بؤلگهلرده حیاتینی داوام ائتدیرهن قایناقلارین وئردیگی رقملره گؤره منبجده ائتنیک قروپلارین جمعیت یوزدهلری تخمیناً بو شکیلده: %۹۰ عرب، %۵ کورد، %۴ تورکمن، %۱ چرکز.
منبجدهکی تورکمن کندلری شهر مرکزینین قوزئیینده یئرلشمیش. شهرین شیمالیندا ۸ تورکمن کندی واردیر. شهر مرکزینده ده تورکمنلر %۴-۵ نیسبتینده یئر آلیر. منبجده تورکمنلر داها چوخ گئنیش عائله شکلینده یاشاییرلار. آنجاق عربلر طرفیندن توپلوجا تورکمن عشیرتی کیمی سجیهلهندیریلیرلر.
منبجده داعشین اولدوغو دؤورده خالقین یئگانه ایستهگی داعشدن خلاص اولماق. بو سببله پکاکا/ی.پ.گ شهره گیردیکده جدی مقاومتله قارشیلاشمادی. زامان ایچینده منبج خالقینین پکاکا یؤنهتیمینه قارشی باخیشیندا دییشیکلیک اورتایا چیخدی. پکاکانین باسقیسینی آرتیرماسی و پکاکایا یاخین اولان کورد اهالییه امتیاز وئرن بیر آنلاییشلا حرکت ائتمهسی خالقین باخیشینی دییشدیردی. پکاکایا شهردهکی باخیشا منفی تأثیر ائدن دیگر بیر عامل ایسه اساس خیدمتلرین وئریلمهسینده چتینلیکلرین آرتماسی.
پکاکا/ی.پ.گ منبجده استراتژیک گؤردویو ساحهلر اوچون مجبوری کؤچ اویقولادی. بو یؤنده پکاکانین منبجلیلرین ماللارینا ال قویماسی ایسه تئز تئز یاشانان بیر دوروم. اگر بیر نفر عرب، یا دا تورکمن ایسه بو ایستیقامتده سیخینتی یاشاماق احتیمالی یوکسک. فرات قالخانی بؤلگهسینده و یا تورکیهده سیاسی فعالیت گؤسترهن منبجلیلر وارسا، اونلارین و قوهوملارینین ماللارینا ال قویولور. مثلاً، اؤزو ده منبجین تانینمیش عائلهلریندن بیرینه منسوب اولان سوریه تورکمن مجلسینین باشقانی دکتر وجیه جومانین و عائلهسینین منبجدهکی بوتون مال وارلیغینا پکاکا/ی.پ.گ ال قویدو.
بوراسی بیر حقیقت کی پکاکا، منبجدن چکیلمهیی ایستهمیر. ترور هؤرگوتو بورادا دایمی اولاجاغینی دوشونهرک منبجین آدینی دا مابوک اولاراق دییشدیردی. آنجاق پکاکا، آمریکا قوروماسینین قالخدیغی بیر شرایطده منبجده قالماسینین ده مومکونسوز اولدوغونون فرقینده. چونکو تورکیه ده سون دؤورده منبج اوزریندهکی باسقیسینی آرتیردی. بو باسقیلار آمریکانی منبج مسئلهسینده ناتو متفیقی تورکیه ایله ترور هؤرگوتو پکاکا آراسیندا اورتا یول تاپماغا مجبور ائتدی. بو چابالار ژوئن ۲۰۱۸ اعتباریله نتیجه وئردی. آمریکا و تورکیه منبج مسئلهسینده ایزلهنهجک یول خریطهسی مسئلهسینده آنلاشدی. بونا گؤره پکاکا/ی.پ.گ بوتون عنصورلاری ایله شهردن چکیلهجک، آمریکا و تورکیه اوردولاری بؤلگهنی بیرگه کنترل ائدجک، منبج اوچون یئنی بیر سیویل شورا یارادیلاجاق و منبجلی وطنداشلارین ائولرینه دؤنوش ایمکانلاری تامین اولوناجاق. ایکی اؤلکه منبج مدلینین فرات چایینین دوغوسو اوچون ده تطبیق اولونماسی مسئلهسینده آنلاشدی.
تورکیه آمریکا ایله واریلان آنلاشما ایله ساحهده اورتایا چیخان وضعیت آراسیندا جدی بیر فرق اولدوغونون بیلینجینده. آنجاق آتیلان محدود آددیملاری هلهلیک گئچیش پروسهسینین بیر پارچاسی کیمی گؤرور. بو دوغرو بیر حمله چونکو محدود آددیملارین اؤزو بئله منبجده ملموس تاثیرلر یارادا بیلر.
اؤنوموزدهکی سورجده هر نه اولورسا اولسون تورکیهنین پکاکا ترورو ایله مبارزهیه سون وئرمهسینی گؤزلهمیرم. بو سببدن منبج و فراتین دوغوسو مسئلهسینده واریلان آنلاشمانین تطبیقی مرحلهسینده پروبلئم یاشانماسی وضعیتینده تورکیه و آمریکانین قارشی قارشییا گلمه احتیمالی وار. بو وضعیتده تورکیهنین اؤز گؤبیینی اؤزو کسجیی آیدین. دوغرو، تورکیه؛ منبج و فرات چایینین دوغوسونو پکاکادان تمیزلهمک اوچون داها چوخ انرژی، واخت و قایناق خرجلهمک دوروموندا قالا بیلر. آنجاق بو وضعیت تورکیهنین عزمینی محتملا، ائتکیلهمهیهجکدیر. چونکو بونون بیر باشقا نومونهسینی عفرینده/ زیتون بوداغی عملیاتیندا بوتون دونیایا گؤستردی.
...
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سوندوق.


text:
بیر کیشی نینگ مییه سی نینگ بولمه گن لیگی اَنیقلَندی
اوشبو وضعیت متخصص لر نی هم حیرتلنتیریب قویدی
آیرلند ده متخصص لر نی حیرت لنتیریب قویگن طبی بیر ینگی لیک یوز بیردی. باش آغریغی سببلی کسلخانه گه بارگن بیر کیشی نینگ مییه سی نینگ بولمه گن لیگی انیقلندی.
اوشبو کسل نینگ حاضرگی کونگه قدر اوز کسل لیگی نی حس ایتمه گن لیگی بیلدیریلدی.
باش آغریغی دن تشقری چپ تامانیده هم بیر آغریق سیزیاتگن و یوریه آلمی قالگن 84 یاشلی کسل طبی کوریکدن اوتکزیلدی.
داکتر لر اوشبو کسلده جوده هم نادر کورینه دیگن بیر نرسه نی کوریب قالدی.
شونده ی قیلیب داکترلر 84 یاشلی اوشبو کسل نینگ مییه سی نینگ چپ تامانی نینگ موجود ایمس لیگی نی انیقله دی.


text:
دونیایا بئل باغلاما ؛ زیرا کی دونیا فانی دیر
یازار : علیرضارضائی+0
دونیایا
بئل باغلاما ؛ زیرا کی دونیا فانی دیر
گول ،آجیتما گول یوزون ؛ چون آغلاماق نادانی دیر !
سالدی یئل بیر شی حیاطا ناگهان گؤردوم کی وای !
قونشومیز «مش مه لیقا»نین ییرتیلان تومّانی دیر !
اعتراض ائتدیم مگر یاشلی آدام شورگوز اولار ؟
سؤیله دی :«زر وورما سن چون باخماقیم عرفانی دیر »!
گئتمه ییب زیندانا بیر ساعتده میلیارد اوغروسو !
قؤزاسا بیر آفتافا یوخسول آدام زندانی دیر !
سؤیله دی افغانلی آرواد :«آی اوشاق چوخ گؤزله سن !
قونشولیقدا ایشله ین اؤل کارگر ایرانی دیر»!
کندیمیزده آنلاماز «حاجی رسول»ین ائششکی
وارلی اؤلموش آی کیشی یوزمین تومان پالانی دیر !
آلدادیر خلقی دوداقیم طنز شعره ؛گولماقا !
ساغ گؤزوم آغلور همیشه ؛ سول گؤزوم طوفانی دیر !


text:
(اوستون اینسان... آلمان دوشونری Nietzsche طرفیندن تئرمینلشدیریلن دئییم)
Nietzsche، بو دئییمی بئله تعریفلر: "مئیمونلا موقاییسهده اینسان نه ایسه، اینسانلا موقاییسهده اینسان اوستو ده اودور." بیر باشقا اثرینده ده بئله دئییر: "اینسانلیق ایچینده، اورتالاما اینساندان باشقا، داها یوکسک و داها گوجلو بیر اینسان نؤوعونون گئرچکلشمهسی لازیمدیر.
بو دوشونجه می من اینساناوستو سؤزجوگو ایله دیله گتیریرم". Nietzsche - یه گؤره تانری اؤلموشدور، اینسان آرتیق یالقیزدیر و اؤز دیرلرینی اؤزو یاراتماق مجبوریتیندهدیر. اینسان اوچون لازیم اولان اردم، خریستیانلیغین آجیما و اینسان سئوگیسی کیمی اینسانی ضعیف و یازیق اردملری دئییل، گوجلو اولما اردمیدیر.
کؤکلری Fichte - ده اولان بو فلسفه، اولومسوز (منفی) یؤنلرینین گلیشمهسی ایله وار اولوشچولوق (existentialism) و س. کیمی چاغداش دوشونجه آخینلارینی مئیدانا گتیردیکدن باشقا، سونوندا آلمان نازیسمینی دوغورموشدور. Nietzsche ، یئر اوزونون افندیسی اولاجاق یؤنتیجی (ایدارهچی) بیر ایرق (race) لازیم اولدوغونو و آلمانیایا یهودی آخینی نین دایاندیریلماسی دوشونجهسینده اولدوغونو سؤیله ییر. تؤره بیلیمی (ethic) {دب شوناسليق، عنعنه شوناسليق} آریستوکراتدیر، "یاخشی بیر عائلهدن دوغولمادیقجا هئچ بیر اخلاقلیلیق مومکون دئییل، اینسانین هر ایرلیله ییشی آریستوکراتیک توپلومدان گلیر." دئیر. اینسان اوستو ایسته یی، Nietzsche- نین دئییمی ایله عینی ایله، "میلیونلارلا آخماغی اورتادان قالدیراراق گله جه یین اینسانینی قالیبه تؤکمک"دیر و "بوتون بیر خالقین یوخسوللوغو بیر اینسان اوستونون آجی چکمهسیندن داها آز اؤنملیدیر".
Nietzsche ، خریستیانلیغا قارشی اولدوغو قدر، اونون دئییمی ایله، "میلیونلارلا آخماغی" اینسان ائتمک ایستهین توپلومچولوغو (سوسیاللیغی) دا قارشیدیر. اونا گؤره توپلومچولوق، "میلیونلارلا آخماغی" اینسان اوستولره قارشی چیخارماقدادیر. اویسا (حالبوکی) "میلیونلارلا آخماق" ائییتیمدن یوخسون (محروم) ائدیلمه لی، بیر چوخ گئرچکلری بیلمه مهلی و اینسان اوستولره کؤلهلیک ائتمهلیدیر.
بیرلیک: بو یازی تورکیه تورکجه سیندن آذربایجان تورکجه سینه اویغونلاشیدیریلمیشدیر.


text:
ایستانبول باش پروکورورلوغو مشهور «اوشاقلار ائشیتمهسین» سریالی حاقیندا فئتؤ ایستینتاقی چرچیوهسینده عملیاتا باشلاییب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، بونا سبب سریالین «کانال د»ده یاییملانان کئچمیش بؤلوملرینین بیرینده آرخا فوندا فئتؤ-یا عایید کیتابین گؤرونمهسیدیر.
باش پروکورورلوغون امکداشلاری سئریالین همین بؤلومونو آنالیز ائتمهیه باشلاییب.
قید ائدک کی، سؤزوگئدن کیتاب بیر مدت اول سوسیال شبکهلرده یاییلیب. بوندان سونرا سریالین سناری مؤلفی و پرودوسری بیرول گوون آچیقلاما وئریب. او، همین کیتابلا باغلی دکوراسییا و آکسسوارلاردان مسئولیتلی اولان صنعت رژیسورونون ایفادهسینین آلیندیغینی، کیتابی اوخومادیغینی و تمامیله آکسسوار مقصدی ایله ایستیفاده ائدیلدیینی بیلدیریب.


text:
اوغوز تی وی:ایراندا بو گونه قدر دوامائدن تاپان مرکزی حکومتین تملچیسی بؤیوک حکمدار شاه اسماعیل ختایینین رسمی اعلان ائتدیگی تورک دیلی و شیعه مذهبی ا و زاماندان بری آذربایجان تورپاقلاریندا بیری- بیریندن آیریلمایان ایکی بؤیوک گئرچک (واقعیت) اولوبلار آذربایجان ادبیاتیندا بیرینجی مرثیه یازان شاعر ایسه شاه اسماعیلین معاصری اولان مولانا محمد فضولی اولموشدور و اوندان بری بؤیوک و نهنگ نوحهچی شاعرلرایله اوزلهشیریک و دئیهبیلریک ادبیاتیمیزدا مرثیه و نوحه یازمایان شاعرلریمیز چوخ آز اولوبلار حتی صرفاً ساتیریک شعرلری ایله تانیلان و شرق دونیاسیندا ساتیریک شعرین تملچیسی اولان میرزه علیاکبر صابر کیمی بیر شاعرین ده اثرلرینده نوحه و مرثیه گؤرمک ممکندیر آنجاق بو آرادا بیر تعداد شاعرلریمیز ده اولوبلار کی اؤز یارادیجیلیقلارین تمامیله مرثیه شعرینه و عاشورا حادثهسینه حصر ائدیبلر. بو سیرا شاعرلردن دخیل مراغهای، قمری دربندی، دلریش و باشقالارین آدینی چکمک اولار، حاج رضا صراف و راجی تبریزی کیمی مشهور شاعرلرین دیوانلارینین یاریسینی نوحه و مرثیه شعرلری تشکیل ائدیر.
بیز نوحهلرده و مرثیهلرده خلقیمیزین طالعیایله باغلی نیسگیللر، غربت حسی، ظلم و ظلمه قارشی نفرت، ایلقاری پوزماق و بو کیمی مضمونلار گؤروروک بونلاردان علاوه عاشورا حماسهسی ایله باغلی شعرلرده بیر گئنیش سویهده مضمون گئنیشلیگی واردیر و اونلاردا لیریکا نمونهلری، عشق و عاشقلیک، قهرمانلیق، دؤیوشچولوک، حسرت، آنا محبتی، آتا عشقی دالغالانیر و امام حسین علیهالسلامین اؤز اینامی یولوندا فداکارلیغی تصویر اولونور و بو معصوم امام اؤز عزیزلرین، اؤز بالالارین، قارداشلارین، کؤمکلرین و بوتون دونیا ایلگیلرین اؤز اینامی یولوندا فدا ائدیر و مظلوم یاشایان کوتلهلرین حقین دیریلتمک ایستهییر. هر چند بو کوتلهلر و بو خلق او امامین آرخاسینی بوشالدیرلار و اونو میداندا یالقیز قویورلار. آنجاق امام حسین علیهالسلام اؤز وظیفهسینی اونوتمور و اؤزونون دوغرو بیلدیگی یولدا دایانیر و بو یولدا شهید اولور و بو شهید اولماغیایله تاریخ بویو انسانلارا دایانات درسی وئریر و مختلف یئرلرده مظلوم انسانلار امام حسین علیهالسلامی اؤزلرینه اؤرنک توتاراق چوخلو عصیانلارا ال ووروبلار.
بو مظلوملاردان بیری ده آذربایجاندا تورک دیلی و ادبیاتی اولموشدور ، بیلدیگیمیز کیمی بیر چوخ زامانلار خصوصیله پهلویلر دؤورونده دیلیمیزه و ادبیاتیمیزا اولمازین ضربهلر وورولدو. دیلیمیز یارالاندی و زمانه یزیدلری بو مظلوم دیلین باشین کسمک ایستهدیلر و آذربایجان خلقینین دیلین اوزمک نیّتینده بولوندولار 50 ایل پهلوی حاکمیتی زامانیندا کتابلاریمیز یاندیریلدی، مکتبلریمیز باغلاندی، دیلیمیز یاد دیلی آدلاندی، خلقیمیز اؤز کئچمیشیندن و اؤز تاریخیندن اوزولدو، آذربایجان داهیلری افترالاندیلار و آذربایجان شخصیتلرینین آدین چکمک گوناه ساییلدی بئله بیر وور – ییخ زاماندا بیزی اؤز کئچمیشیمیز و اؤز دیلیمیزه باغلایان یگانه تئل عاشورا شعری و نوحهلری و مرثیهلر اولدو. دئمهلی بیر سطر تورکجه متنی اوخویا بیلمهین آذربایجان جمعیّتی هر محرملیکده جور به جور تورکجه نوحهلری بولبول کیمی اوخودو و بو ایش هر ایل و هر ایلین آراسیندا دؤنه – دؤنه مذهبی هیئتلرده تکرار اولدو و بو وسیله ایله دیلیمیزین کتبی فورماسی و یازیلیب اوخونماسی نوحه کتابلاریندا قورونوب ساخلاندی آنجاق اوزون ایللر بویو مکتبسیز قالان خلقیمیز و شاعرلریمیز اؤز یئنی نوحهلرینده دیلیمیزین ادبی فورماسیندان اوزاقلاشدیلار و بو ایش او حدّه چاتدی کی پهلویلر دؤورونده یازیلان نوحهلر تمامیله گرامر پوزغونلوقلاری ایله بیرلیکده مختلف لهجهلرده اولدو و ایندیلیکده 34 ایل انقلابدان سوووشاندان سونرا و دیلیمیزین یئنی انکشاف و دیرچلیش مرحلهسینده هله ده نوحه کتابلاریمیز علمیلشمهییبلر و هلهده کی وار اونلاردا (قالورام، گئدورم) کیمی یانلیش فعللر گؤرسنیر و هله ده کی وار اونلارین جمله قورولوشلاری تمامیله فارس گرامرینین تأثیریندهدیر و بو اشاره اولوندوغو کیمی پهلویلر دؤورونون شوونیستی حاکمیتیندن آشیری بو وضعیته گلیب دوشوبدور یوخسا اوندان اؤنجه و مثال ایچون حاج رضا صرافین نوحهلری تمامیله ادبی دیل فورماسیندادیر. بونونلا دا دیلیمیزین قایدالارین نوحه کتابلاریندا یئریتمهلی و خلق دیلیندن آیریلمایاراق بو کتابلاریمیزین دا دیللرین علمیلشدیرمگه چالیشمالی ییق


text:
سلام
یازماغا بهانه ایسته ییر، بایرام دان گؤزل بهانه نه اولسون کی ؟
1395 ، ایل بایرامینی سیزه تبریک دئییرم.
یئنی ایلده آرزوبلاق اوچون اساسی ده ییشیک لیک لر وئریله جک دیر. یئنی مدرن و موبایل و تبلت لرله اویغون دوروشوق لار آرتیریلاجاقدیر. وئبلاق لارا باخیش یازما و سورغو لاردا شیرکت ائتمه داهادا راحاتلاناجاق دیر. موختلیف دیل لرده (تورکجه، اینگیلیزجه، فارسجا) وئبلاق یایماق ایمکانی، آرزوبلاقچیلار اوچون آرتیریلاجاقدیر و اندروید موبایل لاری اوچون وبلاق باشقانلیغی اپلیکیشنی حاضیرلاناجاقدیر.
ایستک لریزی بیزه یازین.
ساغ قالین


text:
خرچنگ خسته لیینین یارانما حاللاریندان ۴۰ فایزیندن چوخو ضررلی وردیشلرله و حیات طرزی ایله علاقداردیر.
ترند-این معلوماتینا گؤره، آمئریکا اونکولوگییا جمعیتینین بیر قروپ متخصصی بو قناعته گلیب.
آپاریلان تدقیقاتلار نتیجهسینده معلوم اولوب کی، سیگارت چکمک خرچنگ اوچون ان بؤیوک ریسکدیر. اونکولوژی حاللارین یارانماسینین ۱۹ فایزی و اؤلوم حاللارینین ۲۹ فایزی بو وردیشین پایینا دوشور.
خرچنگین یارانما ریسکینین ۷ فایزی، اؤلوم حاللارینین ۶ فایزی ایسه آرتیق چکیدندیر.
بونلاردان باشقا، ایسپیرتلی ایچکیلر، اولترابنؤوشیی شعالارین تأثیری و آشاغی فیزیکی فعاللیق دا بو خستلیین ریسکینی آرتیریر.


text:
اوپئک و اوپئک-ه داخیل اولمایان اؤلکهلرین نفت حاصیلاتینا نظارت اوزره کومیتهسی نفت حاصیلاتینین آزالدیلماسی اوزره تکنیکی نظارت کومیسییاسینین ترکیبینی تصدیق ائدیب.
آزادلیق. اورگ خبر وئریر کی، بونو یانوارین ۲۲-ده کووئیتین نفت ناظری آسسام الرمارزوک کئچیردیی مطبوعات کنفرانسیندا بیلدیریب.
کومیتهنین نؤوبتی ایجلاسی مارتین ایکینجی یاریسیندا کویتده کئچیریلهجک.
یانوارین ۲۲-ده اوپئک و اوپئک-ا داخیل اولمایان اؤلکهلرین نفت حاصیلاتینا نظارت اوزره کومیتهسینین توپلانتیسی کئچیریلیب.
توپلانتیدان سونرا کومیتهنین یایدیغی بیاناتدا بیلدیریلیر کی، اوپئک کاتیبلیگی عضو اؤلکهلرین حاصیلاتی بارهده معلوماتی نؤوبتی آیین ۱۷-دک تقدیم ائدجک. بوندان سونرا خصوصی کومیته بو هئساباتی موذاکیره ائدجک.


text:
افغانستانده خودکش هجومی اویوشتیریلدی
انچه کیشی اولیب یره لنگن
افغانستان نینگ غر تامانیده جایلشگن هرات ولایتیده اویوشتیریلگن خودکش هجومده 4 کیشی حیاتینی یوقه تدی.
هرات ولایتی سوزچیسی جیلانی فرهاد، انتحارچی نینگ اوز اوستیگه اورنتگن منفجره موادی نینگ هرات نینگ قول اردو منطقه سیده انسانلرنینگ اورته سیگه باریب انفجار بیرگن لیگینی بیلدیردی.
فرهاد خوددی شو حادثه ده 4 کیشی اولیب 12 کیشی نینگ یره لنگن لیگینی ایتدی.
هرات عامه شفاخانه سی سوزچیسی محمد رفیق شیرزوی ایسه یره لنگن کیشی لردن تورته سی نینگ وضعیتی نینگ وخیم ایکن لیگینی معلوم قیلدی.
اوشبو هجومنی حلی گچه هیچ بیر گروه اوز بوینیگه آلگن ایمس.


text:
آمریکا سورییاداکی بازاسینی ۱۲-یه چاتدیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله تورکییهنین «سؤزجو» قزئتی چیخیش ائدیب. قزئت بازالارلا برابر،آمریکانین حربی دوشرگهلرینین سایینی آرتیردیغینی دا بیلدیریب:
«سورییایا گتیریلهن سلاح، حربی تئکنیکا اولجه بو بازالاردا توپلانیلیر. آمریکانین دستکلدیی ی پ گ و اونلارلا حرکت ائدن پ کاکا-یا هر جور تعلیم کئچیریلیر. تعلیمین تماملانماسیندان سونرا ایستیفاده ائدجکلری سلاح-سورسات اونلارا وئریلیر. تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان، مدافعه ناظری نورالدین جانیکلی آمریکانین سورییایا گتیردیی ۱۲۰۰ سلاحین بیر حیصهسینی ی پ گ آدی ایله پ کاکا-یا وئردیینی سؤیلهییبلر. ماراقلی مقام اودور کی، تورکییه تورپاقلاریندا پکک-یا قارشی تشکیل ائدیلهن عملیاتلاردا دا ی پ گ-یه وئریلهن سلاحلار اله کئچیریلمیشدی».
یئنی بازالار آچیلیر
ادعایا گؤره، آمریکانین سورییاداکی بازالارینین اساس حیصهسی هاسکی بؤلگهسینده جملنیب:
«بوراداکی بازالارین سایی ۷-دیر. عمومیلیکده بازالار مالیکییه، قامیشلی، کوبانی، تئل-عبیاد، منبیچ، جزیره، تیشرین و تابکادا یئرلشیر. تابکاداکی هاوا لیمانیندا دا آمریکا و فرانسانین آیریجا بازالاری وار. محض آمریکانین قوردوغو بازالاردا ناتو اؤلکهلریندن گلن متخصصلر ی پ گ و پ کاکا-یا حربی تعلیم کئچیرلر.
کورد اوردوسو یارادیلیر
قزئته آچیقلاما وئرن تورکجه دانیشان اؤلکهلرین قزئتچیلر درنیینین رهبری گونگؤر یاووزاسلان آمریکانین سورییادا خصوصی کورد اوردوسو حاضیرلادیغینی بیلدیریب:
«آمریکا سون آیلاردا عراقین اربیل بؤلگهسینه حربی سورسات تداروکونو آرتیریب. بورایا گلن یوک آوتومبیللری، هاسکی باشدا اولماقلا، آمریکا نظارتیندهکی بازالارا گئدیر. آمریکا سورییادا نظارت ائتدیی بؤلگهلرده سورییا کوردوستانی قورماق ایستییر. واشینگتنون و بعضی غرب اؤلکهلرینین یاردیمی ایله بورادا کورد اوردوسو حاضرلانیر».


text:
یولپرس: هر نسنه نی اوندا اولان پارچالار بوتونلوک یئرلشگه سینه یئتیریر؛ بئله لیکله هر نسنه دن سؤز آچیلاندا اونون ایچه ریسینده اولانلاردا اؤزلرینی گؤسترمکده دیرلر.
ائییتجده ده چوخ شئیلر واردیر ؛ دیل ، آغیز ادبیاتی ایله یازیلیمسال ادبیات ، داورانیش ، تؤره لر ، ایناملار ، آبیده لر ، اؤتکلر ، گئییملر ، …. ائییتجین پارچالارینداندیرلار؛ بونلارین هر بیری اؤز یئرینده اینسانین یاشام یؤنده مینی اؤنمسه ییر ، یاشاما آرتیق آنلام باغیشلاییر.
قوشانتیمیزین قونوسونا باخاراق اؤنجه بیرآز هونردن سؤز آچمالیییق ؛ طبیعت ده روحو اوخشایان شئیلر چوخدورلار ؛ یاز دؤنه مینده باغ – باغچایا یول سالاندا آغاجلار ، بیتگیلر ، آل – الوان گول –چیچکلر ، کپنکلر ، یام یاشیللیقلار ، سولارین آخیمی ، قوشلارین چینلامالاری ، … روحو اوخشایارکن اینسانین ایچه ریسینده کی آجیلار ایله آجیقلارینی ، یانلیش دوشونجه لرایله یاوا خولیالارینی یوزه یوز پوزماسا دا اونلارین آشامالاریندان اکسیلده جکدیر ؛ بونلار طبیعت ده کی هونرلردندیرلر.
هونر اینساندا دا اؤزل بیر باجاریق دئمکدیر؛ باجاریلی اینساندان یارانان بیر ایش ایله اثر دیر.هامیدا ایچه ری یئته نکلر واردیر؛ آنجاق هر کیم اؤز دویغو – دوشونجه سینین آشاماسیندا هر بیر گؤزلم ایله اولایدان ائتگیله نر ؛ بئله لیکله هامی سؤیچو ، یازیچی ، موسیقیچی ، رسام ،… دئییل.بو اوزمانجلارین هر بیری اؤز ایچهریلرینده کی یئته نکلرینی تانییب اونلاری چئشیتلی – اویغون نسنه لر ایله چیچکلندیریر ،گوجلندیریر سونوندا اؤزلرینه عایید اولان آشامادا سؤیچو ، یازیچی ، موسیقیچی ، رسام،…اولورلار.
هونرهر ژانر دا اولورسادا ، بیر بؤیوک توپلومدا اؤزونده اؤنم داشیییر ؛ باجاری یییه سینین ایچه ری سینده کی دویغو – دوشونجه لرینی اؤزونه عایید اولان یؤندم ایله گؤسترمه ده دیر . دئمک ؛ هونر باجاریلینین دویغو- دوشونجه سینی دیشارییا یانسیدان اؤزل چیزه لگه دیر.
باجاریلینین دا باشقا اینسانلار کیمی هر نه ده ؛ دانیشیقلاریندا ، داورانیشلاریندا ، یانلیشا دوشمه سی اولار ؛ آنجاق اوزلوقسال بیر اثرین یاراتماسیندا اؤز اؤزللیکلرینه باخمایاراق یاراتماقدادیر. بو سون سؤیلمه بئله اؤرنک گتیرک ؛ هر ائونه ده اؤز یئمه گیمیزه حاضیرلادیغیمیز سوفرادا بیر – ایکی شئی اکسیک اولورسا چوخ اؤنمی یوخدور ؛ آنجاق قوناق چاغیرمیش اولساق ، اونا آرتیق سایقی گؤستریب ، یاخشی قوللوق ائتمک اوچون بلکه ده بیر – ایکی گون اؤندن حاضیرلیق آپاریریق. بو اؤرنگه دایاناراق ؛ توپلوم دا باجاریلینین همیشه لیک قوناغیدیر.
اوزمانج بیریسی بیر قونو آلانیندا اثر یاراتما سوره جینده اؤزللیکله منفی اؤزللیکلرینی گیزله ده رک ، هنده وریندن ائتگیلنه نه رک اؤز دویغو – دوشونجه سینی اورتایا چیخاریر ؛ قوناقلاردا بو حاضیرلانان سوفرادان اؤز آشامالاریندا پایلارینی گؤتورورلر.
سؤزومون بو قاتیندا قیساجا ، توپلومسال باغلانیملار ایله ادبیاتا گره کلنن (( دیل )) قونوسوندا دانیشمالییق ؛ (( ۱ اینسان اؤز یاشاییشینی یاخشی ایره لیلتمک اوچون ؛ ایستکلرینه یئتمک اوچون باشقالاری ایله یاخشی باغلانیملار قورمالیدیر . )) بو باغلانیملارایله توپلومسال بیر ائییتیجین ان اؤنملی آراجی دا دیلدیر.
اینسانلار دیل آراجی ایله بیر –بیرینه باغلانیر ، ائتگیله ییر ، ائتگیله نیر. (( ۲ دیل اینسانلار آراسینداکی آنلاشماغی ساغلایان ان گلیشمیش بیلدیریشمه آراجیدیر.دیل دوشونجه ائوی اولدوغو اوچون اینسان دیل ایله دوشونمکده – یاشاماقدادیر.)) دیلچیلر دیل ایله دانیشیغین کؤکونو اینسانین ذاتیندا بیلیر ، دیلی دوشونسل باجاریقلاریندان ساییرلار ؛ بئله لیکله دیل ذهنین واسطه سی ایله گلیشیر ایسه ذهنین ده آلانی دیل واسطه سی ایله گئنیشله نیر.بو آچیدان بیر اینسانین دوشونجه ایله دیلی آلینیرسا اونون توپلومدا یاشاماغی دا نورمال اولماز.
توپلومداکی باغلانیملارا گره کلنن بو اؤنملیلر ( دوشونجه – دیل ) اینسانین یاشامینا آنلام باغیشلاماقدادیرلار. دوشونجه ایله دیلین بیری – بیریندن تام آسیلیلیغی ایله گوجلو باغلانیملیقلاری اینسانین اؤزل ایله توپلومسال یاشام یؤنده مینی چرچیوه لندیریر؛ بو آچیدان دا هله اینسانداکی دینله مک ایله دانیشیق باجاریقلاری بیر یانا ، اینسانین بئیینی اینسانین سوسوق چاغیندا دا یاخین – اوزاق گله جکده گؤره سی ایشلرینی پیلانلاماغا ، آنیلارا دالماق ایله چئشیتلی فضالاردا گزمگه دیلدن یارارلانیر.
دیلین آردیجا اینسان ایله توپلوم قونوسو اورتایا گلمه سی اوچون دیل یالنیز اینسانلار آراسینداکی باغلانیم آراجی دئییل؛ بیر میلّتین منلیگی ایله وارلیغیدیر. (( ۳ دیل اینسانین معنوی ثیروتیدیر.کئچمیش زامانلاردا دیلدن یالنیز ارتباط واسطه سی کیمی ایستیفاده ائدیردیلردیسه بو گون دیل ایله فرهنگ ایله مدنیت بیر میلّتین هویت ایله وارلیق سندی کیمی اؤزلرینی گؤستریرلر. ))
بیلدیگیمیز کیمی دیل ایله دانیشیق ادبیاتدان چوخ قاباق یارانمیشدیرلار ایسه خط ایله یازینین کؤکو توپلوم ایله ائییتجده اولدوغونا گؤره ، خط ایله یازینین کئچمیشی اینسانین یارادیملاریندان اولدوغو اوچون چوخ ایره لی سورسه ده اون مین ایللیکدیر؛ آنجاق بیر دیله یئمک یئتیرن ، اونو بویا – باشا چاتدیران ، یاشامینی اوزون سوردورن ، قالارقی ائدن ، ائله او دیلین واسطه سی ایله یارانان ادبیات دیر؛ بئله لیکله سؤیچولر ایله یازیچیلار، دانیشمانلارایله موسیقیچی لر اؤز یاراتدیغی اثرلرایله بیر توپلومو اؤز دویغو- دوشونجه لرینه اورتاق ائدره ک ، او توپلومون دیلینین ده ان ده یرلی قوللوقچولاریدیرلار.
ادبیات هونرین ان اؤنملی آلانی دیر ؛ هئچ بیر اینسان دا ادبیاتدان یارارسیز دئییل.گؤزلر گؤردوکده ، قولاقلار ائشیتدیکده ، دیللر آغیزلاردا دولاندیقدا ، بئیین لر ساغلام اولدوقدا ، دویغولار آخاراق ؛ هله ماراقلی – دویغولو ادبیات سئور بیریسی بیر یانا ، ائله اوخو- یازی بیلمه ین بیریسی ده توپلومداکی باغلانیملار اوزره ادبیات ائتگیسی نین آلتیندادیر.
ادبیاتا دوشونسل قونولاردان اولدوغو اوچون ایندییه دک چئشیتلی تانیتلار وئریلمیشدیر.بیری اونا یالنیز هونر باجاسیندان باخیر ؛ بیری ده لذت باجاسیندان ؛ باشقاسی دا اونو شئعر ایله ناغیلین ائییتیم آراجی بیلیر. (( ۴ ژان پول سارتر ، بؤیوک فرانسیز یازیچی ایله فیلوسوفو سعادتی ادبیاتدا آختاریر .اونون فیکرینه گؤره ادبیات مبارزه دن عبارت دیر ؛ بو مبارزه ، شعور ایله بیلیک قازانماق ، حقیقتی آختارماق ؛ اینسان آزادلیغینی اله گتیرمک اوچوندور. ))
((۵ پروفسور دوکتور جواد هیئت ، ادبیاتی گؤزل ، سئچگین سؤزله دوشونجه ایله دویغونون ایفاده سی ؛ اینسانین کامیللیگه چاتماسینا دا وسیله بیلیر ؛ اونون فیکرینه گؤره ادبیات روحون غذاسی اولاراق ، روحون اینکیشافی ایله معنوی کامللشمه سینه سبب اولور . ))
ادبیاتین دوشونسللیک اؤزللیگینه باخاراق اونو تام ایله ییغیجام تانیتلاما چوخ چتین بلکه ده اولمازدیر؛ آنجاق ادبیاتدان اولان چئشیتلی تانیتلاری بیر یئره گتیرنده بئله بیر تانیتین اورتایا چیخماسی دا اولار : (( ۶ هر بودونون منثور ایله منظوم سؤزونونقابینا تؤکولن اوزلوقسال گؤستریشینه ؛ او بودونون دوشونجه ایله اینانجلارینی ، تؤره لرینی ، دویغو ایله ایستکلرینی یانسیدانا ؛ او بودونداکی خالقین یاشام یؤندم ایله ائییتیمسل گؤستریجیلرینه ؛ سونوندا او خالقی قورتاریشا ساری یؤنَلدن آراجینا ادبیات دئییلیر.))
بو تانیت آچیسیندان ادبیاتین اولوسوندان یاراندیغینا گؤره ، ادبیات زمان آخیشیندا چئشیتلی ساحه لرله اواولوسون گلیشمه یوللارینی گؤسترمکده دیر. دئمک ؛ ادبیات کئچمیشین گوزگوسو؛ ایندینین اؤزو ؛ گله جگه ده حاضیرلانمیش زنگین سوفرا اولاراق ائله او اولوسون قوللوغوندادیر.
ادبیات آماجلارینین آچیسیندان ، اوندان داد آلماق قونوسو دا آرایا قویمالیدیر. اینسانین یاشاییشی هر بیر شئیدن یارارلانماق ایله یاناشیدیر. دئمک اینسانین یارارلانماسیز یاشاماسی اولماز.کیمیلری یارارلانماق ایله داد آلماغین باغلیلیقلارینی دوشونور ؛ بیر ایشین یارارلی اولدوغونا گؤره او ایشین سونوجوندا اینسان ایله توپلوما لذت عایید اولماسینی دوشونورلر.
اینگیلیسلی فیلوسوف بئنتام ، لذتی کیشیسل قازانج بیلیر ؛ آنجاق توپلوم قازانجینی یالنیز تک –تک اینسانلارین بیر قابا تؤکولموش قازانجلاری ایله یارانماسی دوشونور.
((۷ داد آلماق باییندیریجی دا اولا بیلر ایسه ییخان دا اولا بیلر ؛ آنجاق باییندیریجی لذّتین ییخان لذّته اوستونلوک آنلامی اینسان اؤز یئرلشگه سینی تانییاراق ؛ اینسان ایله اینسانلیغی دوشونه رک آیدینلانیر. )) بئله لیکله ادبیات دان یارانان لذّت ، کیشیسل ایله توپلومسال اولاراق ؛ اینسانلیغی دوشونه رک ، قازانج ساییلیرایسه سؤیچولر ایله یازیچیلارین دا توپلوم قارشیسیندا اولان گؤرَولری اوزره آییق ایله اوستنجی اولماقلاری گره کلَنیر.
((۸ ادبیاتین آماجلاری توپلومدان یارانماسی اوچون توپلوم آماجلاریندان قیراق دئییل. ادبیات گونده لیک یاشاما روح باغیشلایان ؛ یاشام ایچلم لرینی چئکیجی گؤرکمده گؤسترن ؛ دوشونجه لری اینسان ایله ائورن ایچلیگینه درینلندیریر))
قوشانتیمیزین ییغجامی ایله سونوجو اولسون دئیه ؛ توپلوم ایله دیل ایله ادبیاتین باغلانیملیقلاری ، سونوجدا توپلوم قازانجینادیر.دیل ایله ادبیاتین دا بیری بیریندن آسیلیلیغی بیری بیرینین قالارقیلیق ایله گلیشمه سینه آراج اولاراق ، چئشیتلی ساحه لرده توپلومون گلیشمه سینی ساغلاییرلار.دیل ایله ادبیاتین قالارقیلیق ایله گلیشمه لری ده چئشیتلی عامیللره باغلیدیرلار ؛ او جومله دن دیل ایله ادبیات ساحه لرینده چالیشان اوزمانلار ایله اوزمانجلار ؛ یایینجی قوروللاری ، رادییو – تئلئویزیون ؛ چئشیتلی یایینلار ایله گؤنده لیک لر کیمی بیرگه یئتیریلریدیلر ؛ آنجاق بو ساحه ده ان اؤنملی ائتمن اؤیرتمندیر؛ بئله لیکله توپلوم، دیل ایله ادبیاتینین قالارقیلیق ایله گئنیشلنمه سی ایله گلیشمه سینین تمل عامیللری ائییتیم ایله اوخول اولاراق کسینلیکله دانیلمازدیر.
سایین قالا درگیسی – محمد سعید افضلی
قوشانتینین قایناقلاری :
- ۶- ۸ – تبسم شکوفه ها / منصور یارویسی/ چاپ ۱۳۸۱ / انتشارات تمدن اسلامی / ص (۵۸-۲۷-۴۴-۴۵)
- دیل و آنا دیلی / علیرضا خسروی /پیش شماره نشریه آچیق یول / آبان ۱۳۹۵/ ص ۸
- دیلیمیزین ساده قیرامئری / حسن راشدی / چاپ ۱۳۸۳/ انتشارات اندیشه نو / ص ۱۱
- ادبیات نه دیر ؟ / دکتر عزیز محسنی / فصلنامه فرهنگی ترکی – فارسی وارلیق/ شماره ۱۵۰- ص ۳۱
- ادبیات حاقیندا /پروفسور دکتر جواد هیئت/ فصلنامه فرهنگی ترکی – فارسی وارلیق/ شماره ۱۵۰ ص ۳و ۴
- آیا فایده گرایی همان لذت گرایی است ؟/ دکتر شهین اعوانی / فصلنامه تاملات فلسفی دانشگاه زنجان / سال دوم شماره ۶/ تابستان ۱۳۸۹/ ص ۲۹


text:
ایشید تئررور قروپلاشماسینین باشچیسی ابوبکر باغدادینین رئال واریسلریندن بیری ایاد ال-اوبایدی ایراقدا محو ائدیلیب. بو معلوماتی بازار ائرتهسی گونو «آل-آرابییا» تئلئکانالی یاییب.
آخار. آز خبر وئریر کی، باغدادینین یاخین کؤمکچیلریندن اولان ال-اوبایدی آبش-این باشچیلیق ائتدیی بئینلخالق کوالیسییانین موصولدان قربده ائندیردیی آویازربه نتیجهسینده اؤلدورولوب. عملیاتین دئتاللاری معلوم دئییل. آلیانس کوماندانلیغی معلوماتی شرح ائتمیر.
بیر قدر اول عرب کیو-لری معلومات وئرمیشدیلر کی، باغدادینین اؤلومو تسدیقلندیی حالدا، اونون یئرینه ایراقین سابیق پرئزیدئنتی سددام حسین اوردوسونون ایکی کئچمیش ظابطی – تئررور ایئرارخییاسیندا یوکسک پوستلار توتان ایاد ال-اوبایدی و آییاد ال-جومایلی ادعا ائده بیلرلر. ایولون ۱۱-ده «آس-سومارییا» تئلئکانالی نایناوا ویلایتیندهکی منبعیه ایستینادلا معلومات وئرمیشدی کی، ایشید یاراقلیلاری باشچیلاری ال-باغدادینین اؤلدورولدویونو اعلان ائدیبلر.
خاتیرلاداق کی، بیر مدت اول روسییا مدافعه ناظرلیگی ایشید لیدئرینین راککا شهرینین جنوبوندا مومکون محوی بارهده آچیقلاما یایمیشدی. ناظرلیکدن بیلدیرمیشدیلر کی، مایین ۲۸-ده روسییا آویاسییاسی سورییادا ایشید لیدئرلرینین توپلاشدیغی کوماندا منطقهسینه زربه ائندیریب. آویازربه نتیجهسینده ۳۰-دک یوکسک وظیفهلی سهرا کوماندیرینین اؤلدورولدویو، باغدادینین ده اونلارین آراسیندا اولدوغو ادعا ائدیلیردی.
ایشید باشچیسینین اؤلومو حاقیندا کیو-ده زامان-زامان معلوماتلار یاییلسا دا، هلهلیک بو خبرلرین هئچ بیری تصدیقینی تاپماییب.


text:
ویکیپدیا:آدلیملیق
بیلیملیکلیک دَیَر تاپشیریغی٬ هر هانسی بیر مؤوضوعون ویکیپدیادا مقالهسی آچیلاجاق قدر «بیلیملیکلیک» اوْلمادیغینی خیردالاییر. هر مؤوضوع٬ حاقّیندا بیر ویکیپدیا مقالهسینه صاحیب اوْلا بیلمک اۆچون مینیموم بیر تانینمیشلیق حدّینی اؤدهمهلیدیر. تانینمیشلیق٬ «تانینماغا و یا فرقینه وارماغا دَیر» و یا «دیقّت چکیجی» آنلاملارینا گلیر و «شؤهرت» و یا «اهمیت» ایله عئینی معنادا دئییل. تانینمیشلیغا داییر تاپشیرمالار مقاله مسألهلرینین اۇیغونلوغونا داییر اوْلسالار دا دوْغرودان مقالهلرین مؤحتوالارینی محدودلاشدیرمازلار.
گئنل اوْلاراق بیر مؤوضوع٬ مؤوضوعدان باغیمسیز٬ اعتیبارلی و ایستیناد ائدیله بیلر بیر شکیلده یازیلمیشسا بیلیملیکلیک دَیری وار ساییلیر. مضمونون درینلیگی و قایناقلارین کئیفیتی٬ مضمونون و احتیاج بیلینن قایناق ساییسینین بیلیملیکلیک دیری یارادیب یاراتمادیغی مۆعیّن ائدیلرکن نظرده آلینمالیدیر.
سوْلداکی تابلودا مؤوضوع ایله علاقهلی قبول گؤرموش و یا اۆزَرینده دۆشونولن٬ بیر مؤوضوعون بیلیملیکلیک اۇیغونلوغونو داها آچیق بیر بیچیمده مۆعیّن ائتمهنی هدف تۇتان بعضی تاپشیرمالار واردیر.


text:
یونان کراللیغی
یونان کراللیغی (اینگیلیسجه: Kingdom of Greece، (فارسجا:پادشاهی یونان)، (عربجه:مملكة اليونان)، (فرانسهجه:Royaume de Grèce)، (آلمانجا:Königreich Griechenland)، (ایتالیاجا:Regno di Grecia)، (روسجا:KopoлeBcTBo Гpeция)) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. و یونان دیلی رسمی دیلیدی. یونان کراللیغی 1832 میلادی ایلینده قۇرولدو.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Greek infantry 1912.jpg
- Turks prisoners.jpg
- National theatre athens greece.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
خالقلاریمیز مقدس دینیمیز اولان ایسلامی دیرچلتمک اوچون چوخ اذیتلره دوچار اولوبلار، بیز ده بو عنعنهلری یاشاتماق یولوندا چتین یول کئچمیشیک. سیرالاریمیزی پارچالاماق ایستهیهنلره، بؤلوجولوک سالماغا چالیشانلارا ایمکان یاراتماغا حاقیمیز یوخدور.
رئپورت-اون معلوماتینا گؤره، بونو قفقاز مسلمانلاری اداره سینین صدری، شیخ السلام الله شکور پاشازاده روسییا فدراسییاسینین پیاتیگورسک شهرینده کئچیریلن شیمالی قفقاز مسلمانلارینین علاقهلهندیرمه مرکزینین نؤوبتی حسابات-سئچکی کنفرانسیندا دئییب.
"اؤز حرکت و چاغیریشلاری ایله دینیمیزین، دؤولتچیلیین اساسلارینی ضعیفلتمهیه چالیشان، جمعیتده قارشیدورما یاراتاماق ایستهیهن تخریباتچی قوهلرین قارشیسینی آلماق و اونلارا لاییقلی جواب وئرمک بیز دین خادیملرینین و بوتون قفقاز مسلمانلارینین بورجودور. دینی اجماعلار دؤولت قوروملاری ایله بیرگه دینی دیرلریمیزی تحریف ائدن، ترورچولوغو، دینی رادیکاللیغی، اکسترمیزمی و تروریزمی تبلیغینه چالیشان قولره قارشی مباریزهده سعیلرینی بیرلشدیرملیدیرلر. اؤلکهلریمیزدهکی داخیلی ثابیت لییی پوزماغا چالیشان، خاریجی سیاست سایهسینده اوغورالاریمیزا پاخیللیقلا یاناشان، سوسیال اقتصادی اینکیشافی گؤرمزدن گلن قوهلره قارشی دا بیرگه مباریزه آپارمالیییق.
هامیمیز شاهیدیک کی، قرب گویا اینسان حاقلارینین پوزولماسینی بهانه گتیرهرک دؤولتلریمیزی مختلیف سانکسییالارلا هدلییر. اما مختلیف قرب اؤلکهلرینین اؤزونده دینی دیسکریمیناسییا ایله باغلی حادثهلر باش وئریر. اینسان حاقلاریندان دانیشانلار آوروپانین اؤز دوغما یوردلارینی ترک ائتمهیه مجبور اولان قاچقینلارا قارشی آنتی هومانیست داورانیشلارینی ندنسه گؤرمک ایستمیرلر. قربین بو حرکتی ایله اوزلشن اینسانلار دونیا انتباحینا بؤیوک تؤهفهلر وئرهن خالقلارین نمایندهلریدیر. همین خالقلارین دموکراتیک سئچیمینه حؤرمت قویمایان غرب عراقین، لیوییانین، سورییانین، افقانیستانین و دیگر مسلمان اؤلکهلرینین داخیلی ایشلرینه قاریشیر، همین اؤلکهلرین مقدداراتینی اؤز بیلدیی کیمی حل ائتمک ایستییر"، - او، علاوه ائدیب.
صدر قید ائدیب کی، ایسلامافوبییا یایان قوهلر دینلر و کونفسییالار آراسیندا مناقیشه سالماقلا دموگرافیک فلاکت یارادیر، بونونلا دا دونیادا صولحه، ایستابیللییه بؤیوک ضربه وورور، بوتون بشریتی تهلوکه قارشیسیندا قویورلار: "بوتون دونیانین گؤزلری قارشیسیندا فلاکت یاشانیر - سونو گؤرونمهیهن ترور حادثهلری نتیجهسینده دونیانین مختلیف یئرلرینده هم مسلمانلار، هم ده خریستیانلار هلاک اولور، مسجیدلر، کیلسهلر، معبدلر اوچوردولور. ایسلامین حقیقی معناسی قصداً تحریف ائدیلیر. روسییانین صولحون برپاسی، بین الخالق حقوقون برقرار اولماسی یولونداکی آنتیترور عملیاتلارینی دستکلییریک.
بیز قافقاز مسلمانلارینی ایکی دؤولتین- روسییا فدراسییاسینین و آذربایجان رسپوبلیکاسینین مودریک لیدرلرینین صولح دینی اولان ایسلامین دیرلرینی یوکسک سوییهده مدافعهسینه یؤنهلن مؤوقعی قانع ائدیر".


text:
تاتریمیز ...
یاواش یاواش گئدیر باشا ایشیمیز
آزدان چوخدان تاپیر بیزی باخانلار
پول وئرمی یه ن آمما ایشی گوره نله ر
آنجاق بودور بیزیم خالقین ایسته کی
پولسوز گئدیب بیر تاترا باخارلار
پول دی یه نده اصله ن بیزی گوره رله ر ؟
یوخسوزلوقون ائوی اولسون یوز خاراب
فه رهه نگده ده
کولتورده ده
هه مده پولسوزلوقدان گه له ن یوخسوزلوک
پولسوز دئدین گه لیر تاپیر موشته ری
پول دی یه نده هئی آزالیر موشته ری
گوره خ سونو هارا چاتیر ایشیمیز
یاخچی اولار گه له جه کده انشالاه
اومودسوزلوق اوزه ر بیزی اولماسا بیر اومود بیزیم اوره کده ...


text:
Jan 1, 2014
اوچ آلمان شاعرینده ن اوچ شعر
س. حاتملوی
بوگونکو دونیامیزدا آلمان ملتی هر شئیدن اول یوکسک تکنیک و بوتون اؤلکهلرده سئویله- سئویله استفاده اولونان کیفیتلی ماللاری ایله تانینمیشدیر. آلمانلیلاری یالنیز تکنیکلریله تانیماق، منجه بو ملته حاقسیزلیقدیر. آلمان ملتی بشریته داهی فیلسوفلار، یازیچیلار و شاعرلر بخش ائتمیشدیر.
من آلمان دیلینده یازیلمیش شعرلرین وورغونلاریندان بیری اولدوغوما گؤره، نئچه ایللردن بری یاواش- یاواش، سئودیییم شعرلردن آذربایجان تورکجهسینه ترجمه ائتمیشم. عؤمور قالسا، بو مجموعهنی بلکه بیرگون اوخوجولارا تقدیم ائدهجگم. بو مجموعهدن سپچیلمیش آشاغیدا گلن اوچ شعری تقدیم ائدیرم:
۱- یوهان ولفگانگ فون گؤته(Johann Wolfgang von Goethe)
هله ده آلمان دیللی شاعرلرین ان آدلیملاریندان بیری ساییلان ولفگانگ فون گؤته، میلادی ۱۷۴۹– جی ایلده بوگونکو فدرال آلمانین فرانکفورت شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. اونون یاراتدیغی اثرلر، دونیا ادبیاتینین ذیروهلریندن ساییلیر. چوخلارینین تصورینین عکسینه، گؤته یالنیز شاعر دئییلدی. او عین زاماندا رومان یازاری، اینجه صنعت خادیمی، تئاتر رهبری، طبیعی علملر آراشدیریجیسی و یوکسک دولت آدامی ایدی.
«گنج ورترین عذابلاری» آدلی رومانی ایله بوتون اروپادا شهرت قازانان گؤتهنین ان بؤیوک اثری، ایکی جیلد ده یازیلمیش «فاوست» درامیدیر. نظم فورماسیندا یازیلمیش بو بؤیوک درام، هله ده دونیا ادبیاتیندا یگانه اثرلردن بیری ساییلماقدادیر.
ولفگانگ فون گؤتهنین محصولدار حیاتی، میلادی ۱۸۳۲- جی ایلده بو گونکو فدرال آلمانین وایمار شهرینده سونا چاتمیشدیر.
گئجه یولچوسونون نغمهسی
سن! ای اوجا گؤیلرده کی
ای! بوتون آجی و کدرلرین اوتونو سؤندورن،
ای! ایکی قات عذابدا حیات سورنلره
ایکی قات راحاتلیق وئرهن!
حیاتین چاخناشمالاریندان یورقونام, یورقون.
نه اوچون
بوتون بو احتراصلار, بو دردلر؟
هارداسان ای شیرین دینجلیک؟
گل! گل منی ده بیر قوجاقلا!
۲- فریدریش هؤلدرلین(Friedrich Hölderlin)
فریدریش هؤلدرلین میلادی ۱۷۷۰- جی ایلده بو گونکو فدرال آلمانین لافن شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر و آلمان لیریک شعرینین نهنگ نمایندهلریندن بیری ساییلیر.
زامانیله بویوک فیلسوف فریدریش هگل ایله دوست اولان هؤلدرلین، اورهگی آزادلیق عشقی ایله چیرپیندیغی اوچون، فرانسا انقلابینین دوستلاریندان بیری ساییلمیشدیر.
هؤلدرلینین اثرلرینی ۴ یئره بؤلمک اولار:
هوپه ریون: 1797-1799 – جی ایللرده نظمه چکیلمیش بو لیریک رومان، شاعیرین ایچ حیس لرینی و حیاتا باخیشینی عکس ائتدیری.
امپه دوکلس ین ئؤلومو: یونان فیلسوفی امپه دوکلس ین یاشاییشی حاقیندا نظمه چکیلمیش درام اثرده ن عبارت دیر.
سوفوکلس ین درام اویونلاری: شاعیر میلاد دان ئؤنجه یاشایان یونان شاعیری سوفوکلس ین شعرلرینی آلمان دیلینه ترجمه ائتمیشدیر.
و نهایت 1826- جی ایلده نشر اولونان شعرلرینین توپلوسو.
حياتيم
ذيروه لره قالخماق ايسته ين روحومو
آشاغی يا چكدی
اوندان آسلانان سئودا.
كدر
اونو گوبودجاسينا بير كمان كيمی اییدی.
حياتی بئله وئرديم باشا:
گئديشيم بير دؤنوشگليشيم ايسه بير گئديش.
۳- ریشاردا هووخ(Ricarda Huch)
1864 جی ایلده بوگونکو فدرال آلمانین برانشوایک شهرینده دونیایا گؤز آچان و آلمان دیللی قادین شاعیرلرینین آراسیندا بؤیوک یئر آلان ریشاردا هووخ ۱۹۰۷- جی ایلده «یئنی شعرلر» مجموعهسی ایله شهرته چاتمیشدیر. ۶۰ دان آرتیق اثره صاحیب اولان ریشاردا هووخ، تکجه شاعیر دئییلدی. او عین زاماندا رومان یازاری، فیلسوف و تاریخچی ایدی.
فاشیستلرین حکم سوردویو چاغدا نازیلره قارشی اولدوغو اوچون تضییقه معروض قالان هووخ ین اثرلرینین بعضیسی بونلاردان عبارت دیر:
۱۸۹۱- شعر توپلوسو
۱۸۹۹- رومانتیزیمین چیچکلنمهسی
۱۸۹۲- «هوگه نوتین» – تاریخی نووللر مجموعهسی
۱۸۹۳- لودولف اورسلونین خاطیرهلری- رومان
۱۸۹۷- شیطانلیقلار- نوول مجموعهسی
۱۹۲۹ – شعرلر توپلوسو
۱۹۳۸- «باهار سویس ده»- آوتوبیوگرافی
۱۹۴۴- «پائیزین آتشی» – شعر توپلوسو
۱۹۴۶- یادداشتلاریم
محصولدار شاعیر، رومانچی و فیلسوف، ۱۹۴۷- جی ایلده فدرال آلمانین کرونبرگ شهرینده دونیایا گؤز یومموشدور.
بو قدهر گؤزهللییی هارادان گتیرمیسن
بو قدهر گؤزهللییی هارادان گتیرمیسن
ای گؤزهللییین مثالی! ای ملک!
سنین کمالینین قارشیسیندا،
بوتون حیات عیبهجر, قوجا
ای گنجلییین زیروهسی!
اؤلمهلیدیر, هر شئی سن یاشادیقجا
سنین بوتونلویونده هر شئی پارام- پارچا
دونیایه یوخ, سنین گوجونه سیغینمالی هر کس,
گؤیلرده سندن باشقاسی یوخ
اوردا بیرجه سن وارسان.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۰
۲۰ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۰/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/رویدادلار
- ۱۲۶۵ - ایلک اینگیلیس مجلیسی توْپلاندی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون ۱۴۰٫۰۰۰ نفرلیک بیر اوْردو و ۲۰۰٫۰۰۰ نفرلیک کؤنوللو بیرلیگی ایله پاریسه گیردی.
- ۱۸۴۱ - هونق کونق آداسی٬ تیریک ساواشلاری سیراسیندا بیرلشمیش شاهلیغا وئریلدی.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیهنین مرعش شهرینده فرانسه ایشغالینا قارشی مرعش دیفاعی باشلادی.
- ۱۹۲۱ - تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین قۇرولماسینین آردیندان٬ ۲۳ مادّهلیک ایلک آنایاسا قبول ائدیلدی.
- ۱۹۲۳ - عصمت پاشا لوزاندا یۇنانین یاخدیغی ۲۶ شهرین لیستینی وئردی.
- ۱۹۵۳ - جنرال آیزنهاور٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۶۱ - جان اف کندی٬ آمریکانین ۳۵-جی باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۸۱ - ایران٬ ۴۴۴ گۆن بوْیونجا گیروْو گؤتوردوگو ۵۲ آمریکالینی بۇراخدی.
- ۱۹۸۶ - ژاک شیراک٬ فرانسه باشوزیری اوْلدو.
- ۱۹۸۹ - جورج اچ.دبیلیو بوش٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۴۱-جی باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۹۰ - قارا ژانویه (Qara Yanvar، قارا ژانویه) چؤکمک دوروموندا اولان شوروینین قیزیل اوردوسو میخاییل قورباچوفون امری ایله، آزربایجان جومهوریتینین باشکندی باکیدا خالقا سالدیریب ۱۳۷ نفری اؤلدوردو، و بئلهلیکله قارا ژانویه فاجیعهسی یاراندی.
- ۱۹۹۲ - فلش تیوی یایینا باشلادی.
- ۲۰۰۱ - جورج دبیلیو بوش٬ آمریکانین ۴۳-جو باشقانی سئچیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
بو گون ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین آذربایجان اراضیسی اولان قاراباغدا یئرلشدیردیی حربی حیسهسینده باش وئرهن پارتلاییشلا باغلی رسمی آچیقلاما یاییلیب.
آخار. آذ ائرمنی مدیاسینا ایستینادلا خبر وئریر کی، بو گون ساعت ۱۲:۱۰-دا داغلیق قاراباغدا شیمال شرق ایستیقامتینده یئرلشهن حربی حیسهده تانک علیهینه بومبا پارتلاییب. نتیجهده قرانت مانقاساریان (۱۹۹۷) اؤلوب. عسگر گئوورک خیوسنونس و سئرگی آلومیان قلبه یارالاری آلیب.
دیگر ایتکیلرله باغلی هلهلیک معلومات وئریلمیر.
قئید ائدک کی، بوندان اؤنجه ائرمهنی مئدیاسی آذربایجانین ایشغال اولونموش آغدره رایونوندا یئرلشدیریلهن حربی حیسهنین سلاح آنبارینین پارتلادیغینی، نتیجهده ۱۲ نفرین اؤلدویونو، چوخسایلی یارالیلار اولدوغونو بیلدیرمیشدیلر.


text:
بو ایل، تأسف کی، قانلی ایل اولاجاق.
بو سؤزلری آذربایجانین تانینمیش ائکستراسئنسی نادیم علیخانوو ۲۰۱۷-جی ایلله باغلی پروقنوزلارینی آخار .آذ-آ بؤلوشرکهن دئییب. او بیلدیریب کی، بو ایل اینسان اؤلومو خوروز کسمک قدر ساده بیر شئیه چئوریلهجک:
«روسییانین سورییادا صولحه نائیل اولماق جهدلری اؤزونو دوغرولتمایاجاق. عکسینه، ۲۰۱۷-ده روسییانین اؤز داخیلینده بؤیوک بیر دینی رادیکالیزم جریانی ایستارت گؤتورهجک».
ائکستراسئنسین سؤزلرینه گؤره، ترامپین گلیب نلریسه دییشجه یینه اومید ائدنلر یانیلیر: «او، سادهجه، اؤز رولونو اوینایاجاق بیر قهرمان، بیر اوبراز اولاجاق».
۲۰۱۷-جی ایلده روسییا فئدئراسییاسی ایله آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری آراسینداکی موناسیبتلرین یاخشیلاشاجاغی بارهده گؤزله نتیلرین ده اؤزونو دوغرولتمایاجاغینی بیلدیرهن ن.علیخانوو بو ایکی سوپئرگوجون موناسیبتلرینین داها سرت موستویده داوام ائده جه یینی ده وورغولاییب.


text:
آوروپا بیرلیینین قرار وئرمه صلاحیتلرینین اولدوغو بوتون قوروملاریندا آمئریکالی میلیاردر جورج سوروسون تشکیلاتلاری چوخ بؤیوک تأثیره ساهیبدیرلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ماجاریستان باش ناظری ویکتور اوربان سؤیلهییب.
«سوروسون عسگرلری نه ائتمییمیزه، نه سؤیلمییمیزه، نه دوشونمییمیزه، حتی اؤزوموزو نئجه تقدیم ائتمییمیزه تأثیر ائتمک ایستییرلر. میقراسییا بحرانی سوروس پلانی اوچون سادهجه واسطهدیر. سوروس پلانی آوروپانین تهلوکسیزلیینی جدی شکیلده تهدید ائدیر. بونا گؤره ده آوروپادا ترور و جینایتلر آرتیر. محض اونون فوندلاری ایلده ۱ میلیون میقرانتی آوروپایا داشیییر»، – دئیه او بیلدیریب.