text:
تالانچیلرده مافیایی بیرلیشلری و ایتلافلری نیمه اوچون؟
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در جمعه، 03 سنبله 1396
ملی سیز و مرتجع حاکیملرده ایچیده کی قره مه قریشلیک بیر حدیگه یتگن اوچون سسیقلیک گی هر وجدانلیک افغانده بورنو نی بوزدی. اشرف غنی که امریکانی بیر مهره سی اوله راق اوچون قانخور کیشلرده و یمان عناصرلرده قولی نی قاتتی توتیپ ارگه ییتی، بوگون اوز بیرلیشچیلری بیلن اوریشیب اجتماع سیاسی فضاسینی کوپ تن کوپ قنیراق قیلگن. و دردی بیرده ارگده کیلر تاووقچی اوریش لریگه عام مردمی میز اصلی قربانلیلری که هر کون هلاک بولیب و هممه نیرسه لرنی اووتگه، قانگه و ویرانلیککه فنا بوله دی.
اینگ سونگلی حرکتده، یرشمس عنصرلر و اولکه میزدی بوگونگی حاضر مصیبتی نینگ اجینتلری، یتک و یوقاری دن گوزل آتلردی آستیگه «نجات افغانستان» و « بیرلیش مردمی» سیس چیقریب، ارگده مقابللگه قاتتی گپلرده تیللریگه آلیب کیلدیلر. عطا، محقق، دوستم و ضیا و باشقه مزدچیلر هفته لر تبلیغ قیلدی یوز مینگ کیشی بلغ ولایتی یوللرگه چیقرتمیز، لیکن اصلده ایشچیلردی پول مینم اجاره قیلیب، یوزدن کوب کیشی نینگ جمع قیللمدیلر و نتیجه سی شول که ملت بو اوباش معامله چی لردن بیزار و اولرده هیچ بیر حالده خلله میدی.
باشقه تماندن میرویس یاسینی، ظاهر قدیر، حضرت علی، امان الله خیری و باشقه یوقاری آدمخور جنگسالارلر و هیرویین ساتووچیلر اوتیز ییلدن کوپ ایلگری بو مردمده اوستیگه ظلم و تالان و اولترماقده اصلی سببی شولریده، بوگون ادب سیزلیک مینم «اتفاق مردمی» دن اییتیشیب قیین اکت قیله دیلر. گویا فکرلری « مردمده دسترخوانیده» دالر و چوکی ایسته می دی. بو جنایتکارلر اون آلتی ییل ایلگریدن بیری امریکا و یاردمچی لریگه اوزلرنی ساتگن لشکر بولیب غلاملیک قیلیب بوگون گی یمان حالده سببی بولگن، حالده چوکی و دالر اوچون ارگ مینم چنه اوره دیلر. فوری «مردمی» بولیب تلاش قیله دیلر که پشکتی تیریسینی اوزلرنی یمان یوزیگه تارته دیلر.
عطا، محقق، دوستم، ضیا مسعود و باشقه لر واویلا یولگه تشله گن، هممه سی، مزدور و مردم سیز و فاسد حکومتی مهره و پیچ لری دیر که افغانستانده نابود لیککه یتکیزگن. بولر خوفسیزلیک حالدی و پارتلش، اوزنی اولدریشی و قتللیک دی کیچیریب هایوهوی قیله دیلر. لیکن افغانستانده بیلمه سیز کیشی سی هم بیله دی که بولردی اصلی دردی چوکی و چور قیلماق دیر، تا نیت قیلیب قیینلیک و بدبختلیک تی آلیب تشلسه لر. اگر دالر تووگیچ چوکیلرده و ایترلی اختیارلر اولرگه بیرلسه تا اوزلرنینگ مافیالی فعالیت تیگه دوام بیریب، تیزیده مردمده مقابللگه تلوار چیرقیب و اعتراضلریدن هم خبر بولمسه. گرچکدن عمللگه کورمه دیکمه او زمان که « تبسم حرکتی» بوتون عدالتلیک طلب بیلن بلند بولدی، بیرینچی آدم محقق یدی که مقابللریگه توختاب و تلاش قیلدی که آرقه لریدن دیرک اورسه؟ بو یرتقیچی بوریلر اولکه میزگه اوریش و قان تمام بوماق دی ایسته میدیلر بوچون اولر اوز فایده لرنی بحرانلی و به یمان حالده تامین قیله دی.
ملی خاین لرده اصلی حربه سی قوم و مذهبده بعضیلرنی جلب قیلماق دی. بولر مللتی مقابللگه بدنام و یوزقره دیر، همیشه تلاش قیله دیلر تا ملیتی و سمتی و تللی حساسیت لرده قوزغاب، آگاه سیزلرده آرقه لریگه کیلدره دی. لیکن باشقه بو آلداقچیلر شوندی باجارشی یوق، ینه بیر قیته خللی دیلر که اوتگن ایسکی اورلگن قورللری مینم« اسلام خطرگه» دیب بو آتگه باج آله دیلر. عطا ینگی ایتیش لریگه فریاد قیلدی « او کیشیلر که ارگه اوتیریب دینی فکر لردی قریشگه بیل باغلب همت قیلگن.» مردم باشقه بولردی شیطانچیلک اوین لردن و سسیقلردن شوندی یمان کوره دیلر که اسلام کورستماقلری و قومی تیکه دارلیک لر نینگ بیر تعداد مردارخور روشنفکرلر دن تیش قاری، ساتیب آلگن لری یوق.
مرتجع و ملتگه قریشی جریانلر و کیشیلر قنچه اینگ گوزل شعارلر بیلن بیرله شیشلردی و ایتلافلری نی یولگه تشله سه لر، افغانستان اینگ چقور قان آغر و بدبختلیکگه سوق بیره دی. بو شکللده بیرلش بولماقلر ملی منافع نینگ اوچون ایمس بلکه قدرت و پل و ملتتی آخری بارو جوغی نینگ تالانماق اوچون. عطا و باشقه اوغریلر صریح و اوزمه اوز بقره دیلر که کوپ پوللر« ملی تدارکات کمیته سی» تماندن اشرف غنی نی تیمی نینگ قولیگه توشه دی و اولر بو تالان سفره دن بی بهره قالیب و عبدالله وکیل لری هم آرایشگه و خودنمالیککه پشینیب قالگن و قادر ایمس که بولرده منافع سینگ ارگ تماندن آلماقه چنه اورسه.
بولر فقط اوز شخصی و گروهی منافع سی اوچون قول مه قول بیریب کولگن عکسلر نینگ اجتماعی شبکه لرگه نشر قیله دیلر، ایلگریده قیته لر بیربیر نینگ مقابللگه ایتپ مردمده غمگه و قانگه اوترغیز گن. عطا بوگونگی نقابی مینم دوستم دی مدافع سی، فقط نیچه آیی ایلگری بیر مصاحبه گه اونی(دوستم) « بیر اوغری، تالانچی و فاسد» دیدی و حتا بیر زمانده ایت بیدی: « بلخ ولایت مردمی نینگ یللر دوستم اوز ظالملیک چکمه لر نینگ آستیگه آلگنیده... جنایتچی دوستم دن کوره طالب دها یخشی». قرمش ایکن بو سیاسی دلقکلر، بوگون بیر بیرنی قولر نینگ قیسه دیلر لیکن یاقینده گواه بولسک ایکن بیر سییک اوچون بیر بیری نی یورتماقه باشلب وکاغذی برلیک شیش لری چاچیله دی.
جاسوس پیشه و سفاک گلبدین ایکن امریکایی و اورپایی وکیل آته لری نینگ بیر اشوه بیلن دول و سورنی اوریب کیلین لردی قیلیب کابلگه جای به جای بولدی، شهورتلیک اوچون باشقه اسبابی یوق شو اوچون ایتنیک اختلافلرده تبلیگه سوخه دی. او(گلبدین) که لیوای «صلح» بیلن کابلگه قیلدی مکمل مصونیت و اتحادیه اورپا نینگ یوز میلیون دالر امکانات دن فایده آلدی، عملگه کی شو رقم ایتیل بدی زورورلک، ترور ینگه تنظیمی صف بندیلککه یرتووچی بولدی. هر قندیده باشقه گلبدین بیر سسیق لاشگه تبدیل بولگن لیکن غنی اونی پمپ قیلیب تلاش قیله دی که بو سسیقلنگن عنصردن رهبر سازلسه و سایه سیگه قدم اوریب باشقه حریف لرنی مقابلله قدرتنمایی قیلسه. لیکن مردمی میز غنی، اتمر ، ستانکزی و باشقه ارگ اوترگنلردی بو دلیلگه توف یومر قیله دیلر که امریکا بیلن افغانستان ده ساتیش دوسیه سینیگ امضالندن سونگ گلبدین بیلنن اویاتلی معامله نی قیلیب ایکینچی کته خیانتی بو ییرگه دی.
عطا و چوبخور اوباشلری نینگ بلند اوچماق بیر سببی بو که بیله دیلر، افغانستان بیر میدان شغالی که هممه منطقه و دنیا نینگ کوچلری استخباراتی بیلن اوز فایده لری اوچون ارزان بیگه مزدور لرده ساتیب آلماق اوچون تلاش قیله دیلر. سبب سیز ایمس ایدی که جیپسه شیش بیرینچی نقطه لری ترکیه گه قویللده و سونگ عطا علنی اعلان قیله دی که هر طرفدن پول تاپسه و حتی بو پول آلیشینی «قانونی» بولماق اوچون مسعود دی شاهد آپ کیلدی که اونی اعتراف قلیشیدن هر اولگه دن پول آلماق جایز دوشینه دی.
دوستم مسخره سیلاولیک کمپاینلر نینگ دوامیده بو شکلده غنی گه باشنی ساییدی: « وعده بیردیک اوز وعدم دن گیچ می من تا که جانم بار شو آدمدی کته لیگینی قبولم بار و اونی قولی مین و هیچ بیر امر دن و اطاعتی دن سرپیچلیک قیلمی من!»
دواملیک مسخره گه، ینه بیر بار بو نقطه اثبات بولندی که مزدورلر و مرتجعلر، بادارلریگه قیمت سیز دیر. زمانیده امریکانی باسقینچی حکومتی دوستم دی سیس بمب بیلن ادب قیلیب اونگه قوره طالبلردی سمت شمالدن تازه له دی و سونگ سیلاوگه ایسکی غنی مزدور نینگ کوچگه ایترماق اوچون اونی(دوستم) ایچکری رقیبلردی مقابللگه سیمرتر دی. لیکن حالده باداریکه فایده سی یوق اوچون حتی افغانستانگه کیلماقه جلونی آلیب و تحقیر قیلیب اوچاغی نی قیتریب یوباره دیلر. بلخ دی بدمعاشی غربی بادارلریگه عذر تیلیده که طرف سیز لیکلر نینگ حفظ قیلسین. او( عطا) کوپ یخشی بیله دی که ارباب تی قیذل خطی دن اوتسه نیمه عواقیبی بار. او (عطا) امریکانی نازدانه اولادلری نینگ سرنوشت لردن رضاشاه، پینوشه، سوهارتو، نوریگا، صدام حسین و غیره شک سیز بولمی، بیلده که اولردی حاجتلی کاغذ دی استفاده قیلماق دن سونگ تحقیرلیک شکلده اوزاق تشله دی. بلکه بیر کون افغان جاسوسلر نینگ تقاضای وقت بیلیب خیانت دوسیه لر نی آرشیف لردن چیقریب هممه کورماق اوچون قویسه.
اولکه میزگه امریکا نی مذهبی و مذهبی سیز غلاملری و مزدورلر عجایب لیکن بوش « ملی جبهه سی»، «شورای حراست و ثبات»، افغانستان نوین جبهه سی»، « جیپسله شیش، افغانستانده نجاتی اوچون»، « افغانستان مردمی محور» و ... بیرله شیش و جیپسله شیش لر رسوالی که اوردی سسیقلنگن کله پشیگه بیر پردی حسابله ندی. هر قندی شکلده و شمایلیگه کیرسه لر، بو اویاتلی جنایتکارلره و اولکه ساتوچیلرده یوزیگه تجربه بولگن، باشقه کوپی مردمی میزده سیاسی شعوری بلند کیتیب قیزل چلیچا یوزلریگه تارته دیلر. بود دینی و قومی و سیاسی تاجرلرده سسیقلنگن سیاسی عمری خلاص بولگن و فقط پول دی زوری بیلن و خارجی بادارلر نینگ حمایتی بیلن هنوزگچه ملتی یره ایلکه سیگه مینگن.
افغانستانده حالی شوندی بیر قانلی و چیگل که کزری هم جسور بولیب بو حاکیم گدودچیلیک دن استفاده قیلیب، ۱۵ یللیک اویاتلی هممه پشتاره سی بیلن نیچه دادفرسپنتا، داوود علی نجفی، رحمت الله نبیل، کریم براهوی و باشقه چوکره لر نی باش به باش قیلیب « افغانستان مردمی محور» ( مردم گه خاینلرده محوری اوقینلر) آت آستیگه اوزینی اپوزیسیون دیب سیس چیقرته دی. بو ملتگه قریشی عنصرلرده کوزه یولگه که امریکا و غربده فایده سیگه اوچون ینه بیر قیته جلات گلبدین و «ناراضچی ایناغه لری» بیلن ارکگه قوندیرلسه و ینه بیر قله دربدر ملتی اوستیگه مافیاچی حاکم لیک نی اعمال قیلسه. سپنا جاری بدبختلیک لرده باره سیگه تماغینی شیشیره ده لیکن بو اولکه گه بیر گرتی عدالت بولسیدی کیرگیده که اوزنی و اطرافیده کیلرده و کرزی اربابی نینگ علایده بوگون گی محشرده اساسی عامیللری نی سببی دوشینیب، قاتی مجازات گه محکوم بولرید لر.
باشقه باله لر میز هم دوشونگن که افغانستانده بقاسی بو ظالم اراذل و یمان اوزساتوچی لرده رد و ویران قیلماقده دیر که شرفسیز بولیب « افغانستانده تجاتیدن» گپره دیلر. امریکا و ناتو بیزورلیگی اوچون، شفقتسیز طالب و داعش گروه لردی کوچلی بولگن، یبانچیلرده و خاصتا پاکستان و ایران یمان حکومتلری نینگ شبحه سیز مداخله لری اوچون اولکه میزده جاری بولگن آریق قان نتیجه سی بو جاسوسچی باشقنلرده خیانت و تالاماق واولکه ساتووچی دیر.
بساقینچلرده و یبانچی پرست غلاملر نینگ قریشیگه بیرله شیب و بیر یورک بولیب قربانلی و قتیکیک دی قبول ایتیب، تورکلمسک او زمانگچه یرلگن افغانستان میز تینچیلیک، قوللب یشنیش، تانگلیک تی یوزی نی کورمیده.


c: text/html

text:
مازینهو
مازینهو (اینگیلیسجه: Mazinho) (دوْغوم:۸ آوریل ۱۹۶۶ (۵۵ یاش) Santa Rita, Paraíba) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مازینهو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- پالمیراس کولوبونون اویونچولاری
- سانتاکروز کولوبونون اویونچولاری
- ویتوریا کولوبونون اویونچولاری
- لچه کولوبونون اویونچولاری
- فیورنتینا کولوبونون اویونچولاری
- والنسیا کولوبونون اویونچولاری
- الچه کولوبونون اویونچولاری
- دپورتیوو الاوس کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۹۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
زنجیر اوْتو
زنجیر اوْتو (اینگیلیسجه: Taraxacum، فارسجا: قاصدک ، لاتین تورکجه: Zəncirotu ، عربجه: طرخشقون ، فرانسهجه: Löwenzahn (Taraxacum) ، آلمانجا: Löwenzahn (Taraxacum) ) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Taraxacum»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده زنجیر اوْتو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
Regrat. (Leóntodon Taráxacum [sic!].)  Illustration #431 in Martin Cilenšek Naše škodljive rastline, Celovec (1892)


text:
میانمار-داکی چئوریلیشه اولوسلار آراسی توپلومون رئاکسیاسی
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین (بمت) باش کاتیبی آنتونیو گوتوش میانمار-دا اوردونون حاکمیتی اله کئچیرمهسینی و سیویل حکومت رسمیلرینین حبس اولونماسینی سرت دیلله قیناییب.
میانمار-دا اوردونون حاکمیتی اله کئچیرمهسی و سیویل حکومت رسمیلرینین حبسی دونیادا رئاکسیالارا سبب اولدو.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین (بمت) باش کاتیبی آنتونیو گوتوش میانمار-دا اوردونون حاکمیتی اله کئچیرمهسینی و سیویل حکومت رسمیلرینین حبس اولونماسینی سرت دیلله قیناییب.
بمت باش کاتیبی سؤزچوسو استفان دوجاریک واسیطهسیله یایدیغی بیاناتدا میانمار-دا اوردونون بوتون قانون وئریجی، ایجرا ائدیجی و محکمه صلاحیتلرینی اله کئچیرمهسیندن درین ناراحاتلیغینی دیله گتیریب.
بو حادثهلرین میانمار-داکی دموکراتیک اصلاحاتلارا جدی ضربه ووردوغونو سؤیلهین گوترش پرزیدنت وین مینت و دؤولت شوراسینین صدری و خاریجی ایشلر ناظیری آنگ سان سوچینین حربیچیلر طرفیندن حبس اولونماسینی کسکین شکیلده قیناییب.
میانمار اوردوسونو 8 نوامبر 2020-جی ایل تاریخینده کئچیریلمیش سئچکیلرین نتیجهلرینه و دموکراتیک نورمالارا حؤرمتله یاناشماغا چاغیران گوترش فیکیر آیریلیقلارینین زوراکیلیقدان ایمتینا ائدهرک و اینسان حقوقلارینا و اساس آزادلیقلارینا حؤرمت چرچیوهسینده حل ائدیلمهلی اولدوغونو وورغولاییب.
امریکا-دا آغ ائوین سؤزچوسو جن ساکی "امریکا میانمار اوردوسونون دؤولت شوراسینین صدری و خاریجی ایشلر ناظیری آنگ سان سوچی و دیگر سیویل مامورلارین توتولماسی دا داخیل اولماقلا، اؤلکهدکی دموکراتیک کئچید پروسه سینی پوزماق اوچون آتدیغی آدیملاردان ناراحاتدیر" ایفادهلریندن ایستیفاده ائدیب.
ساکی امریکا پرزیدنتی جو بایدنین میانمارداکی چئوریلیشله علاقهدار میللی تهلوکهسیزلیک موشاویری جیک سولیواندان معلومات آلدیغینی بیلدیرن ساکی "بیز میانمارین دموکراتیک قوروملارینی دستکلمهیه داوام ائدیریک و بولگه سل طرفداشلاریمیزلا کووردیناسیون ایچری سینده اوردو و دیگر طرف لره دموکراتیک نورمالارا و قانونون عالی لیگینه رعایت ائتمهیه و بو گون حبس اولونانلاری سربست بوراخماغا چاغیریریق" دئییب.
امریکانین میانمار-داکی سئچکی نتیجهلرینی دییشدیرمک و یا اؤلکهنین دموکراتیک کئچید پروسهسینین قارشیسینی آلماق جهدلرینه قارشی اولدوغونو قئید ائدن ساکی "بو آدیملار گئری آتیلماسا امریکا مسئول لارا قارشی تدبیر گؤرهجک" خبردارلیغینی ائدیب.
آوسترالیانین خاریجی ایشلر ناظیری ماریس پاین پرزیدنت وین مینت و دؤولت شوراسینین صدری و خاریجی ایشلر ناظیری آنگ سان سوچینین حبسیندن ناراحات اولدوقلارینی سؤیلهییب.
پاین ناظیرلیگین رسمی صحیفهسیندکی یازیلی بیاناتیندا میانمار اوردوسونون اؤلکهنین حاکمیتینی بیر داها اله کئچیرمهیه چالیشدیغینی بیلدیریب و توتولانلارین درحال سربست بوراخیلماسینی ایستهییب.
ژاپونیا-دا ناظیرلر کابینهسینین باش کاتیبی کاتو کاتسونوبو میانماردا اؤلکه رهبرلرینین توتولماسینا رئاکسیا گؤستریب و اؤلکهده "دموکراسی" قاییدیلماغا چاغیریب.
بو آرادا، میانماردا اوردونون حاکمیتی اله کئچیرمهسی و سیویل حکومت رسمیلرینی حبس ائتمهسیندن سونرا حاکم پارتی خالقی چئوریلیشه قارشی چیخماغا و حربی دیکتاتورا ایجازه وئرمهمهیه چاغیریب.
آنگ سان سوچینین صدرلیک ائتدیگی میللی دموکراتیک بیرلیگین "فیسبوک" صحیفهسینده یاییملانان بیاناتدا اوردونون آنایاسایا و خالقین ایرادهسینه محل قویمایان حرکتینین قانونسوز اولدوغونو بیلدیریب.
ایلگیلیلی خبرلر
کوروناویروسلا باغلی سون ایستاتیستیک
ویروسدان 4 میلیون 889 مین 433 خسته اؤلوب، 217 مین 297 مین 764 نفر ساغالیب.
فیلیپین-ده قاسیرغا نتیجهسینده 13 نفر هلاک اولوب
فیلیپین-ین قوزیی ینده طغیان ائتمیش "کومپاسو" تروپیک قاسیرغاسی نتیجهسینده 13 نفر هلاک اولوب.


text:
تخار ولایتی چاه آب تومنیده بیرعیال یاواییلرچه کلتکلنگن
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در یکشنبه، 15 دلو 1396
۱۳۹۶ ییل نینگ ۱۲ دلو تاریخیده چاه آب تومنی رباط عمدین قیشلاغیده، بیر عیال که حالی گچه آتی آچیلمه گن عامه برابریده کلتکلندی. عیال ایری ایران مملکتی ده یشه یدی و بیر یاش ییگیت بیلن عاشق لرچه علاقه اورنتگن ایکن که منفور گلبدین نینگ اسلامی حزبی گه باغلیق بشیر قانت نینگ باش گروپ لریدن بیری قمندان فیض بویروقی بیلن دله محکمه سیده یاواییلرچه کلتکله نه دی.
فیسبوک ترماقیده نشر ایتیلگن ویدیو-ده، برقع لی عیال نی کوره میز که حتی نیچه قتلم تیکه نینگ آستیده قورقیشی نی احساس قیلیب بوله دی، ییرگه اوتیرماغگه زورغه وادار قیلینیب وسونگ آچیغ لنگن ایرکک لر قول لریده گی یغاچ لر بیلن عیال نینگ آرقه وباشقه ییرلریگه یمان سوزلر بیلن اوره باشله یدیلر. البته، بو عیال بیر باله هم دنیا گه کیلتیرگن دیب ایتیله دی که اوشبو گناه سیز انسان، تورموشینیگ بیرینچی ساعت لریده ییغینده بولگن هیولا صفت آدم لر ارقلی اولدیریله دی وسونگ بو عیال نینگ جانیگه توشه دیلر. بو مظلوم عیال نینگ حاضرگی وضعیتی باره سیده کوپراق جزییات بیریلمه گن، بیراق حاضر تورموش اورتاغی اوییده حیات کیچیرماقده دیب ایتیله دی.
ایسلش کیره ک که بو جنایت طالب وداعش حاکمیتی آسیده بولگن منطقه ده یوز بیرمه گن بلکم ملی دهشت دولتی نینگ حاکمیت آستیده گلبدین آتلی جانی نینگ قول آستیده گی کیشی لر تمانیدن یوز بیرگن که بوگون صلح سفیری اوله راق کته کورسه تیله دی و بو چولاق ومعیوب امیرک قان توککن وقان ییگن پیت لریدن عامه وی ذهن لرینی چلغیت ماغی اوچون، دری وفارسچه ایریم تیل لر دیب خلقی میز نی آلده ماقچی. چاه آب ده یشه یدیگن لر هرکون بشیر قانت و اونینگ باش گروپ لری ظلمی نینگ آستیده ایاق آستی بوله دیلر بیراق هیچ سوراقچی لری یوق.


text:
باتی سوندای
{{Infobox settlement | name = باتی سوندای | native_name =Nusa Tenggara Barat | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = باتی سوندای (اینگیلیسجه: West Nusa Tenggara) اندونزی دا یئرلشیب. و ۱۹۷۰۸٫۷۹ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۴۷۰۲۳۸۹ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Nusa Tenggara»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده باتی سوندای گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ساپینزا رم بیلیمیوردو
ساپینزا رم بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Rome La Sapienza, فارسجا: دانشگاه ساپینزا رم ، عربجه: جامعة روما سابينزا )ایتالیانین روم شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۵۷٬۵۶۹ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. ساپینزا رم بیلیمیوردو ۱۳۰۳ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده ساپینزا رم بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نایجریاده قوراللی هجوملر عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتینی یوقاتدی
اوشبو حادثه لر کادونا و کاتسینا ایالتلریده یوز بیردی
نایجریا نینگ کادونا و کاتسینا ایالتلریده اویوشتیریلگن قوراللی هجوم لر عاقبتیده 11 کیشی حیاتینی یوقاتدی.
کادونا ایالتی ایچکی خوفسیزلیک و ایچکی ایشلر مسئولی ساموئل اروان, بیرگن یازمه بیاناتیده, کیملیگی انیقلنمه گن قوراللی کیشی لرنینگ, ایالت نینگ گوسکا منطقه سیده هجوم اویوشتیرگن لیگی نی بیلدیردی.
اروان, هجوم عاقبتیده 4 کیشی نینگ حیاتینی یوقاتگن لیگی و کوپلب کیشی نینگ ایسه یره لنگن لیگی نی معلوم قیلدی.
قوراللی کیشی لرنینگ کاتسینا ایالتی گه باغلیق زاندام قیشلاغیده اویوشتیریلگن هجوم عاقبتیده ایسه 7 کیشی حیاتینی یوقاتدی.
اوشبو حادثه عاقبتیده اولگن کیشی لرنینگ بیر نفری نینگ پولیس ایکن لیگی بیلدیریلدی.


text:
۱۹۶۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ آقوست - ۲۰۱۶ ایلینده ادبیات نوبل اؤدولونو قازان موغنّی روبرت زیمرمن آدینی دَییشرک باب دیلن کیمی تانینماغا باشلادی.
- ۸ اوْکتوبر - الجزاییر بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو اوْلموشدور.
- ۶ آقوست - جامائیکا بویوک بریتانیادان موستقیللیک الده ائتدی.
- ۵ دسامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی ایتیفاقی آرام اوقیانوس حؤوزهسینین بیرگه ایستیفادهسینه قرار وئرمیشلر.
- ۵ جولای - الجزاییر٬ فرانسهدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۵ آقوست - نئلسون ماندئلا حبس ائدیلمیش و ۱۹۹۰-جی ایله کیمی آزاد ائدیلمهمیشدیر.
- ۵ اوْکتوبر - بیتلس قروپونون ایلک آلبومو اولان "لاو می دو" ساتیشا چیخاریلمیشدیر.
- ۳۱ آقوست - ترینیداد و توباقو موستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۳ ژانویه - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۲۹ نوْوامبر - فرانسه و بؤیوک بریتانیا سسدنسۆرعتلی مۆلکی طیّاره (کونکورد) ایستحصال ائتمک بارهده مۆقاویله ایمضالامیشلار.
- ۲۸ اوْکتوبر - کوبا بوحرانی: نیکیتا خروششوو کوبادا شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینی اعلان ائتدی.
- ۲۶ اوْکتوبر - آمریکانین تورکیهدهکی هستهای سیلاحینی چیخارماسی شرطیله خروششوو کوباداکی شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینه راضیلاشدی و کوبا بوحرانی سوْنا چاتدی.
- ۲۵ سپتامبر - الجزایر خالق دموکراتیک جومهوریتی اعلان ائدیلیر
- ۲۵ اوْکتوبر - کاریب بوحرانی: آمریکانین بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینداکی سفیری آدلای ایستیونسون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی ایجلاسیندا کوبادا یرلشمیش شوروی راکتلرینین فضادان چکیلمیش شکیللرینی نوماییش ائتدیردی.
- ۲۲ اوْکتوبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رئیسجومهورو جان اف کندی کوبادا شوروی آتوم باشلیقلاری اولدوغونو آچیقلامیشدیر و کاریب بوحرانینین قیزغین واختیندا کندی کوبایا قارشی ایقتیصادی تحریم قویماغی تکلیف ائتمیشدیر.
- ۱۸ مارس - الجزاییر باغیمسیزلیق ساواشی: فرانسه الجزاییرلی مۆقاویمتچیلرله آنلاشدی.
- ۱۳ سپتامبر - آلبانی ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتیندان چیخمیشدیر.


text:
82094
۱۵ شهریور ۱۳۹۹
تورکمن نیوز: نگین شهرینگ امام جمعه سی: دین مبارک اسلام بیزلری آراسساچیلیق و ساغلیق بیلن یاشاماغا تاوشیریار دیدی.
حاج ابوبکر آخوند خوجملی جمعه نمازدان سونگ، بیزینگ خبرچیمیز بیلن ویدیو صحبتدشلیگینده: تانگری تعالی مسلمان لاری آراسسالیق و اونونگ باشلیغیندا؛ آراسسا فکر، آراسسا سوزلشمک و آراسسا عملا تاوشیریان دیر دیدی.
نگین شهرینگ حوزه علمیه سینینگ مدیری: یوردیمیز کرونا ویروسا دوچار بولانی بأری ساغلیق قوراییش مرکزلریندن کوپ آراساچیلیق بارادا تاوشیرغیلار بریلیان دیر اما بیز مسلمان لارینگ اساسا چونگ دینیمیزینگ مهم تاوشیرغاسی آراساچیلیق دیر.
آخوند خوجملی: ایلدشلریمیز طهارت لی بولوپ، المیدام اللرین یوووپ، ماسک اوروپ، اویشملنگلرده بیری بیرینده داشراق دورسالار و اساسا آیدیلیان ساغلیق قوراییش پروتکل لاری گؤز اونگونه آلسالار کرونا ویروس دان قوراپ دا ساغلیقدا یاشاماقلارینا سبأب بولار دیدی.
خبرچی : یاشار نیازی
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
روحانی:" ایران آژانس ایله امکداشلیغا همیشه حاضیردیر"
ایران پرزیدنتی حسن روحانی تهران-ین اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) اؤز وظیفهسینی ایجرا ائتمهسی اوچون امکداشلیغا همیشه حاضیر اولدوقلارینی سؤیلهییب.
ایران پرزیدنتی حسن روحانی تهران-ین اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) اؤز وظیفهسینی ایجرا ائتمهسی اوچون امکداشلیغا همیشه حاضیر اولدوقلارینی سؤیلهییب.
ایران جمهور باشقانلیغیندان وئریلن معلوماتا گؤره، پایتاخت تهران-دا ایرلاندیا خاریجی ایشلر ناظیری سایمون کاوونینی قبول ائدن روحانی اونونلا آتوم موقاویلهسی و اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسی ایله امکداشلیق مؤوضوع لارینی موذاکیره ائدیب.
حسن روحانی دئییب: "ایران پارلامئنتینین قبول ائتدیگی قانونا اویغون اولاراقNPT چرچیوهسینده 2016-جی ایلدن بو یانا کؤنوللو اولاراق تطبیق ائتدیگیمیز علاوه پروتوکولدان آیریلدیق. بونونلا دا NPT علاوه پروتوکولونون تطبیقی دایاندی. آنجاق ایران باغلانیلان راضیلاشمایا اساساً اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین اؤز وظیفهسینی ایجرا ائتمهسی اوچون امکداشلیغا حاضیردیر.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شوراسی امریکانین سابیق رهبرلیگینه قارشی اویغون موباریزه آپارمالیدیر.
ایران بؤلگهدکی بحرانین حلی اوچون اولوسلار آراسی تشکیلاتلارلا امکداشلیق ائتمهیه حاضیردیر. پروبلئملرین حلی اوچون ان یاخشی یول قارشیلیقلی حؤرمته سؤیکنن موذاکیرهلر و بوتون تهدید و تضییقلردن اوزاق اولماقدیر.
آتوم موقاویلهسینین جانلاندیریلماسی امریکانین تحریم لری قالدیرماسی و طرفلرین قایدالارا تام رعایت ائتمهسیله باغلیدیر. آوروپا بیرلیگی اؤلکهلری آدیم آتمالیدیر، اما هئچ نه ائتمیر.
ایران آتوم موقاویلهسینه صادق قالدی و آغیر بدل اؤدهین تک اؤلکه اولدو، آنجاق وضعیت بو شکیلده داوام ائده بیلمز. راضیلاشمانین قورونماسی و جانلاندیریلماسی اوچون بوتون طرفلرین 2231 سایلی بمت تهلوکهسیزلیک شوراسی قرارینا اویغون گلمهسی ضروریدیر. امریکا تحریم لری قالدیردیغی، تهدید و تضییق سیاستینی کنارا قویدوغو زامان ایران واخت ایتیرمهدن آتوم موقاویلهسی شرطلرینی یئرینه یئتیرهجک".
ایرلاندیا خاریجی ایشلر ناظیری سایمون کاوونی ایسه ایران پرزیدنتی ایله صحبتینده آتوم موقاویلهسینی "باریش اوچون قیمتلی اولوسلار آراسی راضیلاشما" آدلاندیریب و: "ایرلاندیانین بمت تهلوکه سیزلیک شوراسی-نین موقتی عضوو اولسا دا، بو ایستیقامتده سعی گؤسترمهیه داوام ائدهجک. شرطلرین یونگول لشدیریلمهسی و طرفلرین تکرار موذاکیرهلره باشلاماسی اوچون هر جور رولو اویناماغا حاضیر اولدوقلارینی بیلدیریب.
ایلگیلیلی خبرلر
قندهاردا مسجیده بومبالی سالدیری
شیعهلره عاید امام بارگاه فاطمیه مسجیدینده، جمعه نامازی قیلینارکهن انتحار سالدیریسی گرچکلشدیریلدی
سوریهنین قوزئیینده ۱۶ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
فرات قالخانی بؤلگهسینده سون بئش گونده ۱۳، باریش بولاغی بؤلگهسینده ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی


text:
حدیقة السعدا
حدیقة السعداء ـ ملا محمد فضولینین کربلا اولایی قونوسوندا یازدیغی منثور ـ منظوم اثری.
بو اثرده فضولی ملا حسین کاشفینین روضة الشهداء کیتابیندان ائتگیلهنیبدیر.
حدیقة السعدا نثر ایله یازیلیب و هر موناسیبته گؤره فضولی اؤز شعرلیندن نثرلری آرا یئر وئریبدیر.
بو اثر عمومن پیغمبر اهل-بیتینه عاییددیر؛ و آذربایجانین فنی و مسجع نثرینین ان بؤیوک اؤرنکلریندن ساییلیر.
باشلانیشی[دَییشدیر]
حدیقة السعدا بۇ عبارتلرله باشلانیر:
«رب اشرح لی صدری و یسرلی امری و احلل عقدةً من لسانی یفقهوه قولی
یارب ده عشقینده بنی شیدا قل ٭ احکام عباداتین بنا اجرا قیل
نظارهٔ صنعنده گؤزوم بینا قیل ٭ اوصاف حبیبنده دیلیم گویا قیل
حضرت ملک متعال مقتدر و منعم و منتقم و متکبر عظم سلطانه و اعز شانه کتاب واجب التکریم …».
نظم حدیقة السعداء[دَییشدیر]
فضولینین حدیقة السعداسی، عثمانلی شاعری اوْلان کاتبزاده شهرتلی، بقائی دارندهوی ملاطی رومی (م. ۱۲۰۰هـ/۱۷۸۵م) طرفیندن نظمه چکیلمیش دیر. بۇ اثردن بیر نۆسخه قاهره بیلیم یوردوندا ساخلانیلیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- قره بلوط، معجم التاریخ التراث الاسلامی فی مکتبات العالم: ج۱، ص۷۴۱.


text:
ادلیب-ده 11 سیویل حیاتینی ایتیریب
ادلیب-ده روسیا و سوریه رژیم قوهلرینین هوجوملاری نتیجه سینده 11 سیویل حیاتینی ایتیریب.
روسیا و سوریه رژیم قوهلرینه مخصوص قیریجیلارین فوریه نین 2-ده ادلیب گرگینلیگی آزالتما بؤلگهسی سرحدلری داخیلیندکی یاشاییش منطقهلرینی هدف آلان هوجوملاریندا 11 سیویل وطنداش حیاتینی ایتیریب.
موخالیفته مخصوص طیاره رصدخاناسینین معلوماتینا گؤره، روسیایا مخصوص قیریجیلارین هوجوملاریندا 9، سوریه رژیمینه مخصوص طیارهلرین هوجوملاریندا ایسه 2 سیویل وطنداش اؤلوب.
قئید ائدک کی، سوریه-نین قوزیی-باتی سینداکی ادلیب شهری 2011-جی ایلدن بریدیر داوام ائدن وطنداش محاربهسینین باشلادیغی گوندن بریدیر موخالیفتین و رژیم علیهینه سلاحلی قروپلارین قالاسی خصوصیتیندهدیر.
ایلگیلیلی خبرلر
اسرائیل گوجلری، فیلیسطینلیلره سالدیریرکن گؤرونتولندی
شاهیدلر، اسرائیل گوجلرینین گؤزیاشاردیجی گاز آتدیغینی و حادثهنی گؤرونتولهین خبرچیلری گؤز آلتینا آلدیقلارینی بیلدیردی
عراقین قوزئیینده ایکی تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز عراقین قوزئییندهکی ترور یووالارینی یوخ ائتمهیه داوام ائدیر"
رئیسی، سنی بیر کوردو دینی آزلیقلار ایله ائتنیک قروپلاردان مسئول مشاویر تعیین ائتدی
ایران جمهورباشقانلیغینین وئردیگی آچیقلامایا گؤره، رئیسی، سنندجده آنادان اولان عبدالسلام کریمینی اؤزونه مشاویر تعیین ائتدی


text:
باغداد-دا راکت هوجومو اولوب
عراق-ین پایتاختی باغداد-ین اطرفینا اوچ راکت آتیلدیغی بیلدیریلیب.
عراق-ین پایتاختی باغداد-ین اطرفینا اوچ راکت آتیلدیغی بیلدیریلیب.
حکومته تابع اولان مطبوعات اورقانینین یایدیغی آچیقلامادا بو ایفادلره یئر وئریلیب: ‘‘باغداد-ین اطرافینا اوچ راکت آتیلیب. هوجوم زامانی هئچ کیمه ضرر دیمهیب’’.
آچیقلامادا هوجومون کیم طرفیندن تؤردیلدیگی ایله باغلی معلومات وئریلمهیب.
ایلگیلیلی خبرلر
اسرائیل گوجلری، فیلیسطینلیلره سالدیریرکن گؤرونتولندی
شاهیدلر، اسرائیل گوجلرینین گؤزیاشاردیجی گاز آتدیغینی و حادثهنی گؤرونتولهین خبرچیلری گؤز آلتینا آلدیقلارینی بیلدیردی
عراقین قوزئیینده ایکی تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز عراقین قوزئییندهکی ترور یووالارینی یوخ ائتمهیه داوام ائدیر"
رئیسی، سنی بیر کوردو دینی آزلیقلار ایله ائتنیک قروپلاردان مسئول مشاویر تعیین ائتدی
ایران جمهورباشقانلیغینین وئردیگی آچیقلامایا گؤره، رئیسی، سنندجده آنادان اولان عبدالسلام کریمینی اؤزونه مشاویر تعیین ائتدی


text:
عماد الدین زنگی
ابو مظفر عماد الدین بن قاسم الدوله آق سوْنقۇر بن ایل تۇرقان زنگی بؤیۆک سالجۇق دؤولتینین آتابگی، موصل، حلب، حما داها ریها شهرلرینین حاکیمی و زنگیلر دؤولتینین قۇروجوسودور.[۱]
یاشاییشینین ایلک چاغلاری[دَییشدیر]
عماد الدینین آتاسی آق سوْنقۇر الحاجیب، ایلک ملیک شاهین چاغیندا حلب حاکیمی ایدی و ١٠٩٤-جۆ میلادی ایلده خیانت آدی ایله اؤلدورولدو. اوْندان سوْنرا عماد الدین موصل حاکیمی کۆر بوْغا یانیندا بؤیودو.
صلیبلیلر ایله ساواشلاری[دَییشدیر]
عماد الدین مۆسلمانلارین توْپراقلارینی صلیبلیلردن قۇرتارماغ اۆچون ساواشماغا مشغول ایدی کیم بو ساواشلارین بیرینده ریها شهرینی صلیبلیلردن قۇرتاریب اله گئچیرتمیشدی.
اؤلۆم[دَییشدیر]
١١٤٦-جی میلادی ایلده یارنکش آدلی فرانک کؤکلی خادیم اونو ترور ائدیب اؤلدوردو. عماد الدینین اؤلدورولمهسیندن سوْنرا موصل حاکیملیغی اوغلو ایلکینجی سیف الدین غازی و حلب حاکیملیغی کیچیک اوغلو نور الدین محمود الینه کئچدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Gülay Öğün Bezer, İmamüddin Zengî, TDV Diyanet İslam Ansiklopedisi, Ankara 2013, c. 44, s. 258-261.
- Heidemann, S.. " Zangī." Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Brill Online , 2013.
- Amin Maalouf, The Crusades Through Arab Eyes, 1985
- Steven Runciman, A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem. Cambridge University Press, 1952.


text:
تورکیهدن اؤزبکیستانا واکسن و درمان یاردیمی
اؤزبکیستان ساغلیق باخانلیغینین یئتکیلیلرینه ۲۰۰ مین دوز سینوواک آشیسی و ۲۰ مین فاویپیراویر درمانی چاتدیریلدی
تورکیهنین اؤزبکیستانا یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله موباریزهسینده دستک اولاراق یاغیشلادیغی ۲۰۰ مین دوز سینوواک واکسنی و ۲۰ مین فاویپیراویر درمانی داشکنده چاتدی.
تورک هاوا یوللاری اوچاغی ایله ایستانبولدان داشکنده گؤندریلن آشیلارین تحویلینده اؤزبکیستان ساغلیق باخانینین بیرینجی یاردیمچیسی امرالله عنایتوو، اپیدمیولوژیک رفاه و خالق ساغلیغی قورومو باشقان یاردیمچیسی باتیر قوربانوو، تورکیهنین داشکنددهکی ائلچیسی اولگان بئکار و دیگر مقاملار وار ایدی.
اؤزبکیستان ساغلیق باخانلیغینین یئتکیلیلرینه ۲۰۰ مین دوز سینوواک آشیسی و ۲۰ مین فاویپیراویر درمانی چاتدیریلدی.
قوربانوو بورادا ائتدیگی دانیشمادا، تورکییهنین باغیشلادیغی ۲۰۰ مین دوز کووید-۱۹ آشیسی و ۲۰ مین درمانین سالقینلا موباریزهیه اؤنملی قاتقی وئرجگینی ایفاده ائدرک، بو یاردیم اوچون تورک خالقینا و حکومتینه تشکر ائتدی.
ائلچی بئکار دا بو یاردیمین ایکی خالق آراسیندا قارشیلیقلی دایانیشما گؤسترگهسی اولاراق گؤندریلدیگینی بیلدیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایکی تورک لیدئر، زنگهزور دهلیزینین تملینی قویدو
اردوغان، فضولی هاوالیمانینا ائنن ایلک دؤولت باشقانی اولدو
اردوغانین داشییان اوچاق، آذربایجانین ایشغالدان قورتاردیغی تورپاقلاردا تیکدیگی ایلک هاوالیمانی اولان فضولی اولوسلارآراسی هاوالیمانینا ائندی
اردوغان، آذربایجانا گئتدی
جمهورباشقانی اردوغان، آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوین دعوتی اوزرینه سحر ساعاتلاریندا، آنکارا اسنبوغا هاوالیمانیندان آذربایجانا حرکت ائتدی


text:
منی آنلاتما کی عشق ، عالمی – سئودا نه ایمیش؟
بیلیرم من سنی ، گئت ! هر سؤزون افسانه ایمیش
گئت ، گولوم ، گئت گؤزلیم! باشقا بیرعاشیق آرا ، بول!
دویدوم آرتیق سنین عشقینده کی معنا نه ایمیش!
بی وفاسان ، ملک اولسان بئله اویمام داها ، گئت!
کیم کی ، اویموش سنه ، کؤنلوم کیمی دیوانه ایمیش
یئتیشیر ، گئت ! منی قهر ائیلمه ، ترسا قیزی گئت!
آنلادیق شفقتلی – آیینی مسیحا نه ایمیش!
سنی بیر ساده دیل ، آزاده ملک سانمیش ایدیم
نئیله ییم ! … آه … کؤنول روحونا بیگانه ایمیش
سنی تقدیس ائدرک بیر داها سئومم اصلا
نه ایمیش سانکی بو عشق!؟ عاشیقی – شئیدا نه ایمیش!
عالمی – ذؤوقو صفادن منه بحث ائتمه ، ساقین!
بیلدیک آرتیق بو جهان ملکو نه ویرانه ایمیش!
ساقین= چکین ، اصلا
حسین جاوید(1882-1941 )


text:
تورکیه ملی تیرمه فوتبال جماعه سی لیتونیا گه قرشی غلبه قازاندی
تورکیه اوز رقیبی لیتونیانی 2-1 بیلن مغلوبیت گه اوچره تدی
تورکیه ملی تیرمه فوتبال جماعه سی 2022 فیفا دنیا کپ اروپا سره لش جی گروپ بیلله شوولری دایره سیده لیتونیاگه مهمان بولیب اوچره شدی.
اوچره شووده تورکیه اوز رقیبی گه قرشی 2-1 بیلن غلبه قازاندی.
تورکیه ملی تیرمه جماعه سی نینگ گوللرینی 75- دقیقه ده سردار دورسون و 90 +9 ده براق ییلمز اوردی.
لیتونیانینگ گولینی مریخ دیمیرآل اوز ایشیگی گه اوردی.
گروپده 19 نمره بیلن هالند بیرینچی، 17 نمره بیلن ناروی ایککینچی، 15 نمره بیلن تورکیه اوچونچی وضعیتده...
گروپده کیینگی بیلله شوولر نوامبر آییده بولیب اوترکن تورکیه بیلن جبل الطارق 13 نوامبر کونی اوچره شه دی.
بو موفقیت بیلن تورکیه ملی تیرمه جماعه سی نینگ مربیسی شتافن کونز جوده خرسند بولیب ییغلب قویبردی.


text:
نیویورک دا تۆرک اؤیی آچیلیار
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان نیویورک دا تۆرک اؤیی نینگ آچیلجاقدیغینی آیتدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان نیویورک دا تۆرک اؤیی نینگ آچیلجاقدیغینی آیتدی.
أردوُغان یکشنبه گۆنی آمریکادا بوُلجاقدیغینی و دوشنبه گۆنی نیویورک دا بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ اؤنگۆنده 36 مرتبه لی تۆرک اؤیی نینگ آچیلیش داباراسی نینگ گچیریلجکدیگینی بیلدیردی.
أردوُغان مرسین ده آتاتۆرک مدنیت مرکزینده بیانات بردی.
تۆرک یوُلباشچی، "بیزینگ حیذمات قاراییشیمیز پارتیزانلیق و کِسهکیلِشدیرمه ک دألدیر. بیز بو میللته آغا بوُلماق اۆچین دأل حیذمات برمأگه گلدیک" دیدی.
أردوُغان "بیز یوردومیزینگ ایغتیبارینی یوُقارلاتماغا و تۆرکیأنی دۆنیأنینگ گۆیچلی بیر یوردونا اؤوۆرمأگه گلدیک" دیدی.
أردوُغان 19-22-نجی سپتامبردا نیویورک دا گچیریلجک بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ یوُلباشچیلار ماصلاحاتینا قاتناشار.
أردوُغان ینگ بو رسمی ساپاردا بیرلشن میللتلر قوراماسیندا گؤچ ادیلشیک، اقلیم مسئله سی و ترورچیلیق یالی مسئله لر حاقیندا دۆنیأنینگ یوُلباشچیلارینا بیانات برمه گینه قاراشیلیار.
دِگیشلی حابارلار
أردوُغان شو گۆن آذربایجان دا ساپاردا بوُلار
أردوُغان علی یف بیلن، واطان اۆچین ادیلن ساواشدا آزات ادیلن فضولی شهریندأکی حالقارا قوُنالغانینگ آچیلیش داباراسینا قاتناشار
تۆرکیه ده کروناویروس بیلن گؤرهش بارادا حابار
آمریکا و بیله کی یورتلارینگ ایلچیحانالاری سؤزلریندن ایزا چکیلدی
آمریکا و بیله کی یورتلارینگ ایلچیحانالاری تۆرکیأنینگ ایچرکی ایشلرینه قاریشمالی دألدیگینی قابول اتدی


text:
۱۹۱۵ (میلادی)
میلادی ۱۹۱۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْن بئشینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۸ آقوست - آلمان قوه لری پراقی اله کئچیریر.
- ۳ مارس - ناسا قۇرولدو.
- ۲۶ مارس - بیرینجی دۆنیا ساواشی: بیرینجی غزه دؤیوشو.
- ۲۱ اوْکتوبر - ایلک اطلس اوقیانوسی تلفون رابیطهسی ویرجینیا و پاریس آراسیندا قورولدو.
- ۲۰ دسامبر - سوْن آنزاک و اینگیلیس بیرلیکلری ده چاناققالادان گئری چکیلمیشدیرلر.
- ۲۰ دسامبر - مصطفی کمال پاشانین باشچیلیق ائتدیگی عثمانلی اوْردوسو آریبۇرنو ظفرینی قازانمیشدیر.
- ۱۸ مارس - چاناققالا دنیز حرکتلری: بیرلشمیش دنیز قووّتلری چاناققالا بوْغازیندا آغیر خسارت گؤروب گئری چکیلدی.
- ۱۷ مارس - چاناققالا ساواشی: شاهلیق دنیز باشچیسی آدمیرال سکویل جاردن وظیفهسیندن آیریلدی.
- ۱۴ دسامبر - رشید بهبودوف آذربایجان موغنّیسی و آکتورو دوْغموشدور.
- ۱۳ ژانویه - ایتالیانین شهری آوززانوْدا باش وئرمیش زلزله نتیجهسینده ۲۹۸۰۰ اینسان حیاتینی ایتیردی.


text:
قویون
قویون (لاتینجه: Ovis ) — ممهلی حئیوان جینسی. قویونلارین ارککلری قوچ آدلانیر. آذربایجاندا حئیواندارلیقدا گئنیش ایستیفاده ائدیلیر. قدیم تاریخی قایناقلره گؤره آذربایجاندا قویونچولوق هر زامان گئنیش یاییلمیشدیر.
تۆره لری[دَییشدیر]
- آلتای قویونو(اوْویس آممون آممون لینناوس)
- آرخار (اوْویس آممون)
- او قویونو (اوْویس آریس)
- قار قویونو (اوْویس جانادنسیس)
- اوْویس داللی
- موفلون (اوْویس موسیمون)
- آسیا موفلونو (اوْویس اوْرینتالیس)
- اوْویس ویگنی
قویون دونیا مدنیتینده[دَییشدیر]
محصولدارلیق رمزی[دَییشدیر]
محصولدارلیق رمزی اوْلان قوچ (قویون) قدیم شرقده داها چوْخ پرستیش اوْلونان حئیوانلاردان بیری اوْلموشدور. مقدس حساب اوْلونان قویونلار بیر سیرا اللهلارین مبدلرینده ساخلانیلیردی. مثلاً، میصرده قویونو خنوم اللهینین، هراکلوپولدا هریشافا اللهینین تجسسومو حساب ادیردیلر. قویونا داها چوْخ پرستیش اوْلونان مندسده ایسه مقدس قویون بانبژد ("ژد حاکمینین جانی") آدلاندیریلیردی.
ارکهن تونج دؤورونون محصولدارلیق رمزینه چوریلهن قوچ (قویون) سوْنراکی دؤورلرده بۇ او حئیوانینا اوْلان اینانج و موناسیبت ینی فوْرما و مضمونو الده اتمیشدیر. بئله کی، مۆختلیف میفوپوتیک سیستملرده قوچ (قویون) اؤزونون بؤیوک ثابتلییه، دؤزوملویه و بیرلییه مالیک سیموولیک اهمیتینه گؤره سچیلیر. میفولوژی گؤروشلرده قوچ (قویون) داها چوْخ اؤزونده اۇتانجاقلیق، جسارتسیزلیک، مولاییملیک، یازیقلیق، پاسسیولیک، صبرلیلیک، سادهلیک، گوناهسیزلیق، اۆزویولالیق، ظریفلیک، قوربانلیق کیمی کیفیتلری تجسّوم اتدیریر. لاکین سرسریلیک، تشببوسسوزلوک، تقلیدچیلیک، ترسلیک، آخماقلیق و س. بۇ کیمی جهتلر ده قوچون (قویونون) خۆصوصی کیفیتلریندن حساب اوْلونور.
دونیا دینلرینده قویون[دَییشدیر]
دونیا دینلرینده چوبان-قویون-سورو آللقوریک سیمووللارینا تز-تز راست گلمک اوْلار: بیر طرفدن باشچی/چوبان اوْلان تانریلار و پیغمبرلر، دیگر طرفدن ایسه سورو کیمی باشا دۆشولهن اینسان کۆتلهسی. قویونلارین آراسیندا دوز یولدا اوْلان (یعنی چوبانا تابع اوْلان) اینسانلار و یوللارینی آزمیشلار واردیر. یوللارینی آزمیشلار تانرینین (و یا تانریلارین) یولو ایله گتمهیهن اینسانلاردیر و اوْنلار زولمتده اوْلان آداملار کیمی تصوّر ائدیلیر. بۇ جور تصوّرلر ان قدیم زامانلاردا یارانمیشدیر و مۆعاصیر دینلرده ده واردیر.
آرخئولوژی (باستان شیناسلیق) قازینتیلار زامانی قدیم بینالنهریندا تانریلارین تاپیناقلارینین (مبدلرینین) خارابالیقلاریندا قویون هیکللری تاپیلمیشدیر. اوْنلار دینی مراسیملرده ایستیفاده ائدیلیردی. مثلاً، نیو-یورکون متروپولیتان (سوْلدا) و لندنون بریتانیا (ساغدا) موزه ییلرینین اکسپوناتلاری اوْلان بۇ قویون باشلاری سومرین اۇروک شهرینین تاپیناقلارینین خارابالیقلاریندا تاپیلمیشدیر (ا.ا. ۳۳۰۰–۳۱۰۰-جو ایللر). بلکه ده بۇ قویونلار تانریلارالارا کسیلمیش قوربانلیق حئیوانلاری سیموولیزه ادیردی.
همین یردن تاپیلمیش و همین دؤوره عایید اوْلان واننانین اۆزرینده ده قویونلارین شکیللری واردیر (بریتانیا موزه ییینین اکسپوناتیدیر). اوْلا بیلسین کی، بۇ واننا ایناننا (ایشتار) تانریجاسینا عبادت زامانی ایشلنیلیردی. شکیلده قامیش اوینین یانینا یاخینلاشان قویونلار چکیلمیشدیر. اوْرادا داها ایکی قوزو واردیر. بۇ شکیلی یالنیز واننانی اۇجا یرده قویاندا یاخشی گؤرمک اوْلور. بونا گؤره ده اوْلا بیلسین کی، اوْ تاپیناقلاردا (مبدلرده) عبادت زامانی ایشلنیلیب. شکیلده قامیشلاردان قۇرولموش او - اۇروکدا ایناننا ایلاههسینین رمزی اوْلموشدور. اوْلا بیلسین کی، بۇ قویونلار ایناننا تانریجاسینا تابع اوْلان، و اوْنون گؤستردیی یوللا گئدن اینسانلاری تجسّوم ادیر. دمهلی بۇ جور اینانجلار هله ا.ا. ۴-جو مینیللیکده اوْلموشدور و سومرلردن باشقا خالقلارا کچمیشدیر.
ماراقلیدیر کی، بونا بنزر قویون هیکللرینه قدیم تورکلرین مدنی ارثینده ده راست گلمک اوْلار. اوْنلار دا قوربانلیق قویونلارینین شکیللرینی چکیر، هیکللرینی یاپیردیلار. بۇ عادت حتی تورکلرین ایسلامی قبول اتدییندن سوْنرا دا داوام اتمیشدیر. آذربایجان اراضیسینده یارانان اوْرتا عصر تورک دؤولتلری قارا-قویونلو و آغ-قویونلو آدلانیردیرلار. قویون شکیلی بۇ دؤولتلرین رسمی سمبولو اوْلموشدور. بلکه بۇ عادت ده قدیم تورکلرین سومرلرین نسلی اوْلدوغونون داها بیر دلیلیدیر. آذربایجاندا و تۆرکیهده بونلارا بنزر قدیم قویون هیکللری واردیر.
هله ۱۹-جو یوزیللیین اوْرتالاریندا اینگیلیس آراشدیرماچیسی راولینسون شومر دیلیندهکی بعضی سؤزلرین تورک سؤزلری ایله بنزرلیینی ادعا اتمیشدیر. بۇندان سوْنرا عالیملر آراسیندا بۇ مسئله اطرافیندا چوْخ چکیشمهلر اوْلموشدور. بونا قارشی اوْلانلار شومر دیلیندهکی باشقا سؤزلرین قافقاز، هیند، اندونزی دیللرینه داها یاخین اوْلماسینی ادعا ائتمیشدیرلر. حاضیردا بۇ موذاکیرهلر داوام اتمکدهدیر. آنجاق، شومرلرین تورک سویلاریندان اوْلماسینا بیر احتیمال کیمی قویون رسملری دا گؤستریله بیلر. بلکه ده کیشیلیین و گۆجون سمبولو اوْلان بۇ تصاویری شومرلرین سویوندان اوْلان تورکلر بۆتون یاخین شرقده یایمیشدیرلار.
بۇندان باشقا هله قدیم میصرده اینسانلار قویون باشلی هنوم تانریسینا تاپینمیشدیرلار. اوْنون مبهدی الفانتینا آداسیندا اوْلموش و ایندی اینگیلیسنین "آسهمولان"موزه ییینده اوْرادان آپاریلمیش بارلیفی یرلشدیریلمیشدیر. اوْ اینسانلاری و حئیوانلاری گیلدن یارادان دولوسچو تانری ایدی. تانری هنوم اینسان تالیینی ده چؤزوردو. عئینی زاماندا هنوم وریملیلیین (مونبیتلیین) تانریسی، نیل چایینین قورویوجوسو و سو وئریلمهسینین تأمیناتچیسی کیمی ده تانینمیشدیر. هم ده هنوم آمون و را کیمی تانریلارین تجسسومو کیمی قبول ائدیلیردی. قویون و منویات (روح) قدیم قیپتی دیلینده "با" سؤزو ایله ایفاده ائدیلیردی. بونا گؤره ده بۇ تانری قویون باشلی اوْلموشدور.
میصرده روح و قویونون عئینی سؤزله ایفاده ادیلمهسیندن ایرلی گلمیشدیر. «با» سؤزو یارادیجی، روهورهن قویون تانری اوْبرازیندا اوْلان هنوما عایید ادیلمیشدیر. سوْنرا بۇ آنلاییش بۆتون دونیادا یاییلمیش، حتی قدیم تورکلرین اینانجلارینا دا کچه بیلردی. باشقا میصر تانریلاری دا قویون گؤرکهمینده تصویر ائدیلیرلر. بونون نومونهسی تانری رانین تبسدئ قویون اوْبرازینی گؤسترمک اوْلار.
قدیم تورکلر میصرله هر زامان علاقهده اوْلموشدورلار. هله میلاددان اوّل ۳-جو مینیللیکده "هیکسوسلار" آدلانان بیر خالق میصری اله کچیرمیش، اوْرادا اؤز حاکمیّتلرینی قورموشدور. بیر چوْخ عالیملر اوْنلارین تورکلر اوْلدوقلارینی گومان ائدیرلر. داها سوْنرا، آرتیق ایسلاملاشمادان سوْنرا، مین ایله یاخین زامان اۆچون میصری ایهشیدیلر، تولونیلر، مملوک، عثمانلی کیمی تورک سویلو سولالری ایداره ائتمیشدیرلر. بئلهجه تورکلرین میفولوگییاسینا قویون تصاویری بۇ علاقهلرین نتیجهسینده کچه بیلردی. دیگر طرفدن، هر شیین عکسینه اوْلدوغونو دا تخمین ائتمک اوْلار. بلکه ده میصر میفولوگییاسینا قویون تصاویری تورکلر واسطهسی ایله کچمیشدیر (هیکسوسلارین واسطهسی ایله).
عئینی زاماندا، قئید اوْلونمالیدیر کی، طبیعتی تجسّوم ادن چوبان تانریسی اوْبرازی مۆختلیف مدنیتلرده یر آلمیشدیر. قدیم سومرلر، یونانلار، روملیلار قویونلارین اطرافیندا اوْلان چوبان تانریلارینین تصاویرینی یاراتمیشدیلار. ماراقلیدیر کی، مونوتیست (تک تانریلی) دینی عنعنهلرده ده بعضی مقدس آداملار و پیغمبرلر ده بللی زامان چوبانلیقلا ایله مشغول اوْلموشدورلار. اوْنلار بۇ کیفیتده قبول ائدیلیب، تصویر اوْلونوردولار. مثلاً خریستیانلیغدا عیسی بعضی حاللاردا قویونلاری اوْتاران چوبان کیمی تصوّر ائدیلیر. عهدی-جدیدده عیسی دییر: «من یاخشی چوبانام؛ یاخشی چوبان قویونلار اۇغروندا جانینی ورر» (یهیا اینجیلی ۱۰: ۱۱). روایتلره گؤره، عیسی حئیوانلار اۆچون یملیک کیمی نظرده توتولان یرده دوغولموشدور[۱] و اوْنو ایلک زیارت النلر چوبانلار اوْلموشدورلار (لوکاس اینجیلی ۲:۱۵٬۱۶). ۱۰۰پخ|تهومبنایل|ان یاخشی چوبان (عیسی) . کریستیان کشیشلری ده اؤزلرینی «پاستور» (چوبان) آدلاندیریرلار. یعنی بورادا اینسانلار یوللارینی آزمیش قویونلارا بنزدیلیر. پاستورلار ایسه، بۇ سورونو یؤنلدیب، اوْنو نجات یولونا چکیر. سورودن گرییه قالمیش و آزمیش قویون قورخو و دهشت ایچینده اوْلور، هارا گتدیینی، نه اتدیینی آنلامیر. تانری یولوندان آزمیش اینسانلار دا اوْنلارا بنزردیرلر. بۇ جور اینسانلار زولمته قرق اوْلورلار و اؤز چوبانینی تاپمامیش خلاص اوْلا بیلمیرلر.
بئلهلیکله، آزمیش قویون اوْبرازی دیندن چیخمیش و یا گوناهکار اینسانی نظرده توتور. اؤز چوبانینی و سوروسونو تاپمامیش اینسان، بۇ وضعیتده زولمت ایچینده قالماغا محکومدور. چوبان ایسه گجه-گوندوز سوروسونون ایچیندهدیر، اوْنا باخیر و قورویور.
عهدی-اتیقده آدمین اوْغلو هابیل (یارادیلیش ۴: ۲) و پیغمبر آموس چوبان اوْلموشدورلار.[۲] آموس بیتلهمین جیواریندا دوغولموش ایسرایلده پیغمبرلیک اتمیش، یهودیلری تک اوْلان تانرییا عبادت اتمهیه چاغیریردی. پیغمبرلر موسی (چیخیش ۳: ۱) و یاقوب (یارادیلیش، ۲۹) دا بیر مدت اؤز قاییناتالاری ایوفورون و لاوانین قویونلارینی اوْتارمیشدیرلار؛ پیغمبر یوسیف ده اؤز قارداشلاری ایله بیرلیکده قویون اوْتارمیشدیر (یارادیلیش ۳۷:۲). بونا گؤره یهودی عنعنهسینده میللتین چوبانی (یؤنلدنی) آنلاییشی واردیر. روایتلرین بیرینده تانری موسایا دییر: «ای موسی، منیم خالقیمین (ایسرایل خالقینین) چوبانی اوْل»موسی – اعتیبارلی چوباندیر (یهودی خالق ناغیلی).
قوراندا دا بعضی آیلرده پیغمبرلرله اینسانلارین موناسیبتلری چوبان-سورو موناسیبتلرینه بنزدیلیر، مثلاً: «کافیرلرین مثلی چیغیرتی و باغیرتیدان باشقا بیر شی آنلامایانلاری (حئیوانلاری) هایلایانین (چوبانین) مثلینه بنزییر. اوْنلار کار، لال و کوردورلار، حاقی آنلامازلار» (قوران، ۲:۱۷۱).[۳] بورادا ایمانسیز اینسانلار حئیوان سوروسونه بنزدیلیر. حئیوانلاری اوْتاران چوبان اوْنلاری دوز یولا یؤنلتمک ایستیینه باخمایاراق، هچ بیر نتیجه الده اده بیلمیر. آزمیش اینسانلار پیس عمللرینه داوام ائدیرلر. بۇندان باشقا محمد پیغمبر ده حیاتینین بللی دؤورونده قویون اوْتارمیشدی.[۴]
بئلهلیکله، قویون، سورو و اوْنلاری یؤنلدن چوبان ایده سی ان قدیم زامانلاردان مۆختلیف دینی اینانجلاردا یر آلمیشدیر. هله سومر-آکد عنعنهسینده قویونلارین تانریلارین رمزلری ایله تسویرلرینه راست گلمک اوْلار.
چوْخ گومان کی، اوْ دؤورلرده اوْنلار تانریلار طرفیندن یؤنلدیلهن اینسانلاری سیموولیزه اتمیشدیر. عئینی موتیولره هیند عنعنهسینده ده راست گلمک اوْلار. اوْرادا دا چوبان تانریلاری تصاویری واردیر. اوْنلاردان ان تاتنینمیشی کریشنادیر. اوْنو چوْخ واخت فلیتادا چالان چوبان اوْغلان کیمی تصویر ائدیرلر. اوْ همده چوبانلارلا دوستلوق ادیر.
بۆتون بۇ حاللار طبیعی قیمتلندیریلمهلهیدیر، چونکی حئیواندارلیق قدیم اینسانلارین معیشتینین و امیینین اساسینی تشکیل اتمیشدیر. اوْنلار طبیعت پروسسلرینین اؤنونده اؤز آجیزلیینی و وابستهلیغینی حیس ادیب، اوْنلاری ایلاهلشدیریردیلر. بونا گؤره ده بۇ مؤوضوع اطرافیندا مۆختلیف آللقوریک فیکیرلر و بنزتمهلر یارانا بیلردی. چوبان چوْخ واخت تانری اوْبرازیندا چیخیش ادیردی، اینسانلار ایسه قویونلارا، تانریلار طرفیندن ایداره اوْلونان سورویه بنزدیلیردیلر. چوبانا (تانرییا) تابع اوْلانلار مجازی معنادا دوز یولون یولچولاری، سورودن آزمیش قویونلار ایسه زولمتده اوْلان دینسیز آداملار کیمی باشا دوشولوردو.
گلهجکده بۇ مجاز (آللقورییا) مۆختلیف خالقلارین موحیطینده یاییلمیشدیر و حتی تک تانریلی (مونوتیست) دینلرین آردیجیللاری ترفیندن ده ایستیفاده ادیلمیشدیر.
مثلاً، خریستیانلیغدا عیسی، قدیم دینلرده اوْلدوغو کیمی، چوبان کیمی تصوّر ائدیلن تانریدیر. گؤرونور کو، قدیم دینلرین بۇ جور باخیشین فورمالاشماسینا بیرباشا تأثیری اوْلموشدور، چونکی مسیحیتین فورمالاشدیغی رومدا چوبان تانریسی تصاویری چوْخ یاییلمیشدیر.
یهودیلیک و ایسلامدا ایسه چوبان-سورو تصاویرینا باشقا جور باخیلیر. بورادا چوبانلار کیمی تانریلار دییل، پیقمبرلر آللقوریک تصویر اوْلونور. عهدی اتیق، عهدی جدید و قوراندا اینسانلارلا پیغمبرلرین موناسیبتلری چوبان-قویون-سورو موستویسینده آللقوریک نظردن کچیریلمیشدیر. بۇندان باشقا بعضی پیغمبرلر چوبان اوْلموش، بعضیلری ایسه عؤمرونون بللی دؤورونو قویون اوْتارمیشدی.
شکیللر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کچیدلر[دَییشدیر]
نوعلاری[دَییشدیر]
- آلتای قوْیونو
- آرخار
- ائو قوْیونو
- قار قوْیونو
- اوْویس داللی
- مۇفلوْن
- آسیا مۇفلوْنو
- اوْویس ویگنئی
قایناقلار[دَییشدیر]
آذربایجان جۆمهوریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Qoyun»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بیز حالی هم بیر یېرده یشهیمیز. همهسی بۉلیب یېتتی اوی. هر بیر اویده بیرته دېرَزهدن ییتتی دېرَزهسی بار. اۉرتهده تارگینه بیر کۉچه، بو کۉچهنینگ ایکـّی چیتیده ایکـّیته کتته دروازه بار. بو دروازهلر بیزنی ایکیته اَنقیللهگن کۉچهگه قۉشهدی. کۉرگـَنینگیزده بو تارگینه کۉچه کتته سَرَکنی اۉرته بېلیدین کېسیب تشلـَبدی دېیسیز. بو اویلرده بیز و عـَمَکی(اَبه)لریمنینگ عایلهلری بیرگهلیکده یشهیمیز.
حالی هم اېسیمده، اوییمیز تیک رۉپـَرهسیدهگی عـَمـَکیمنینگ اویی اېمس، بلکه اۉشهنینگ چپ یانیدهگی ینه بیر عـَمَکیمنینگ اوییده اوچ مِترلیکمی یا آز و کۉپ تېپهلیک بار اېدی، او بیلن بَلـَند بۉیلی تام اوستیگه چیقیلردی. بالهلیک پـَیتلریمیزده، عـَمَکیبـَچـّهلریم بیلن، قیز-اۉغیللر بیر بۉلیب اۉشه تېپهلیکده اۉیین-کولیش قیلردیک.
بو واقعهنی آنهم اَیتیب بېرگن اېدیلر.
مېن، اوچ یاشدهمی، تۉرت یاشدهمی- اَنیق بیلمهیمن، اېکـَنیمده، کیچیک بۉلسم هم شۉخ اېکـَنمنمی- تۉغریسینی اَیتسم، شۉخ باله اېکنلیگیمگه ایشانمهیمن، قـَندهی؟ -دېب سۉرهگـَنینگیزده، سـَهل کتتهراق بۉلیب اېسیمنی اَنگلهیآلهیاتگن پـَیتلریمده، اَکهلریم مېنی قۉلیمدن اوشلـَب بازار-اوچارگه آلیب بارسهلر-ده، اَکهلریمنینگ دۉستلری یاکه بیرار یقین قرینداشلریمیز بیلن اوچرهشگـَنیمیزده، مېن سلامدن باشقه لام-کام دېیهآلسمیدن. اویاتلیگینه باله اېدیم، جیم اۉتیریب آلردیم. هه اېسیم قورسین، ینه گپ باشقه یاققه کېتیب قالدی، مېنده شوندهی عادت بار اۉزی. اوچ-تۉرت یاشلیگیمدن سۉزلهیاتگن اېدیم. نیمه بۉلگنده هم، شو چاغدهلیگیمده عـَمـَکیبـَچـَهلریم بیلن بیرگهلیکده بایهگی(اۉشه) تېپهلیکدن چیقیب اۉشه بَلـَند تام اوستیگه باریب، او یېرده اۉیین-کولگی قیلیب یورگن اېمیشمیز. اۉینـَب، شۉخلیک قیلیب تورگـَنیمیزده، قۉققیسیدن مېن یۉق بۉلیب قالگن اېمیشمن. آرهمیزدهگی بیرار اېسینی بیلهدیگنراغی مونداق اینتیلیب قرهسه، بایهگی تام اوستیدن توشیب کېتیب، یېرده چـَلقـَیرهمان جانسیز یاتیب اېکنمن. اۉرتاقلریم، اېندی نیمه قیلمهمیز اۉلیب-نېتیب قالسه، دېب کۉزلری تۉرت بۉلیب آلگندیر بلکیم اۉشه پـَیت.
عـَمـَکیبـَچـّهلریمنینگ شاو-شووی بیلن کتته عَـمّهم مېنی بوندهی حالده کۉریب قالیب، درحال کۉتـَریب اوییمیزگه قرهب آلیب چاپیب، مېنی جانسیز حالده آنهمگه یېتیشتیرگن اېمیشلر. آنهم قازان قیلهیاتگن اېکنلر- آقشام قازانینی. اۉشنده، بوویم قیشلاقدن بیزنیکیگه کېلگنلریگه نېچهگینه کون بۉلگن اېکن. بوویم بېچاره جوده مهربان عیال اېدیلر. حالی هم اېسیمده، بوویم مېن توغیلگـَنیمدن سۉنگ مېنگه اَتـَب بیر جـَجـّیگینه اۉجـَکنی کتته اېنک بۉلگونیچه اَسرهب-اَوهیلهدیلر. اېسیمنی بیلگـَنیمدن کېین، قیشلاققه بارگـَنیمده اۉشه اېنککینهم بیلن اۉینهگنلریم، آی پیچاق اوچیگه اۉخشـَب کۉرینگـَنیدهی ایللهگینه یادیمده. کېینلری بیلسم، جوده یاشی کېتیب قالگـَنی بیر یاقده، اۉشه ییللری کمبـَغـَللیگیمیز بیر یاقده بۉلیب، بایاقیش (بېچاره) اېنککینهم کۉتهرام بۉلیب اۉلیب کېتگن اېکن. آنهم مېنی قۉللریگه آلیب، یوزیمگه نېچه بار سوو اورگن، نېچه بار آتیمنی توتیب بـَقیرگن بۉلسهلر هم مېن گویا عالمگه حالی کېلمهگندهی لیق جانسیز اېکنمن. شو بیلن وقت اوتهوېریب، کېچه بۉلیب قالیبدی. هه آنهسی، مُلا-خۉجه، داری-درمان دېگنلری بار، بالهنی آلیب باریب شولرگه بیر کۉرسهتینگ-چی، دېمهگن بۉلسه بیرار کیشی اۉشه پـَیت. گپنی شونده تۉختهتیب، «داکترگه علاجینگیز یېتمهگنده ویا هم اوزاقلیگی باعث کېچه آلیب بارهآلمهگنینگیزده، منه شو “مُلا شـَهری” خالهگه آلیب بارسنگیز بۉلمسمیدی؟ شونداققینه مېنی قۉلتیقلـَب اۉلتیردینگیزمی؟ -دېب سۉرهدیم آنهمدن». “مُلا شهری” خاله، محلهمیزدهگی اېنگ زۉر نـَفـَس مُلالردن بیری. اولر حالی هم تیریک. عمرلری بوندن هم اوزاق بۉلسین. شو عیال، مېن توغیلمسدن آلدین هم آدملرنی اۉقیب-قاقیب، اولرگه طومّار-تعویذ بېرَرکن. اۉزی جوده مهربان یخشی عیال. اۉشنده آنهم:
-اۉغلیم، آنهنگ مُلا-خۉجه دېگـَنینی کۉرگن بۉلمـَسه-یه، بلکه اېسیمگه هم کېلمهگندیر اۉشه پـَیت. آتهنگ تیریک بۉلگنلریده اېدی، اۉشه داکتریگه هم آلیب بارَردیلر بیر عـَمـَللـَب. اولر سېنی قنچهلر اینتیقیب کوتگن اېدیلر، آغیر کـَسَـللیکلری باعث، آخری سېن مېنینگ قارنیمده بۉلهتوریب دنیاگه کېلمسینگدن آلدین بو فاني دنیادن الوِداع قیلدیلر.
اېندی بیلسم، آنهم بېچاره راستدن هم اۉشه “مُلا شهری” خالهنی کۉرمهگن اېکنلر. بو گپ، همهمیزدن کتته اَکهمنینگ بیرینچی فرزندی توغیلگـَنیده ثابت بۉلدی.
اۉشه کېچهسی، مېنی گاه آنهم گاه بوویم قوچاقلریگه آلیب، تانگ آتدیریبلر. اېرته بیلن، اېندی همه شیرین اویقوگه یاتگنیده، مېنینگ تۉرتته مېندن کتته اَکهلریم و ایکیته آپهم هم کېچه ییغی-سیغی قیلیب هاریگنلریدن یاتیب قالگن. مېن آنهمنینگ قوچاقلریده اېکـَنیمده، آنهم بیلمهی تورگنلریده بېخواستدن سېسیمنی چیقـَریب ییغلـَب یوبارگن اېمیشمن. اۉشنده همهنینگ کۉزی آچیلیب، لـَبلریگه کولگی-شادلیک آتیلیبدی. شو پـَیت، بوویم:
-بو نېوَرهگینهم، آتهسینینگ آغیر اۉلیمی اَلـَمینی آزگینه اېنگیللهتیب دنیاگه کېلگـَنی بیلن، اونینگ اۉرنینی باسیب، یخشی ایشلر بَجـَریب، اوزاق عُمر کۉرهدی، -دېب، مېن حقیمده یخشی دُعالر هم قیلگن اېکنلر.
محبوبالله توران حکایهسی


text:
1- اوزون قیزلار اوزانار ، اوزونه کوینک قازانار
2- اوزون اوزون اوزانار ، هفته ده بیر بزه نر
3- اوزون اوزون اوزانار ، یاشیل کوینه ک قازانار
4- اوزون اوزون اوبالار ، آغ ساققاللی بابالار ، اوزونو گیره ر ایچری ، گیرده لری چابالار
5- اوزون اوزون عبالار ، آغ ساققال لار تاپالار ، توکو باشی ات دن دیر ، آیاق لاری چابالار
6- اوزون اوزون قمیش لر ، گئجه بیزه گلمیش لر ، آتیلیب اویناشدیلار ، خوردی خمیر دوشدولر
7- اوزون اوزون اوزانمیش ، اوزانمیش کن دایانمیش ، دایانمیشدا بئش قامیش ، بئش قامیش دان قان داممیش.
8- اوزون آغاجی اویموشلار ، ایچینده سس قویموشلار ، یانیلمیش یالان سویله میش ، قولاغینی بورموش لار
9- اوزون قلینجی ، بامبولو بورکو ، هابودور گلدی!
10- اوزون ایلیجییم ، قیسا قلینجییم ، باجا باجا بورکوم ، مرندی کورکوم.
جاوابلار
1- اوخلوق – چوره ک پیشیرنده ایشله نن ، اوزون ال تاختاسی
2- پالتار شریتی ، پالتار سرمه ایپی
3- قلمه آغاجی
4- اون دییر مانی – ال ایله ایشله نن دییرمان
5- خوروز – اونون پیپه یی و ساققالی
6- یاغیش
7- ال ، بارماق ، حنالی دیرناق لار
8- تار و اونون آشیق لاری
9- اینه و اوسکوک
10- ساپ، اینه ، اوسکوک ، تیکیش


text:
ایران ینگ داشاری ایشلر وزیری اوُرتاآسیادا
قیرغیزیستان و قازاغیستانا دا ساپار قوراجاق ظریف سوُنگ بوُلسا تۆرکمنیستانا بارار
ایران ینگ داشاری ایشلر وزیری تۆرکمنیستانا ساپار قورار.
داشکنت ده اؤزبگیستان ینگ داشاری ایشلر وزیری کامیلوف بیلن دوشوشان ظریف، یوردونگ یوُلباشچیسی میرضیایف تاراپیندان دا قابول ادیلدی.
قیرغیزیستانا دا ساپار قوران ظریف قازاغیستان دان سوُنگرا تۆرکمنیستانا ایش ساپارینی قورار.
آشغاباتدا تۆرکمن ایشدشی بیلن دوشوشجاق بوُلان جواد ظریفینگ تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی قوربانقولی بردیمحمدوف تاراپیندان دا قابول ادیلمهگینه قاراشیلیار.
تۆرکمنیستان بیلن ایران ینگ یوُلباشچیلاری هر پورصاتدا ایکی قوُنگشی یوردونگ قاتناشیقلارینینگ اؤسدۆریلمهگینی ایسلهیأندیگینی دیله گتیریأر.
دِگیشلی حابارلار
آذربایجان ینگ تۆرکیه دأکی تأزه ایلچیسی اینام حاطینی قوُوشوردی
ممدوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی تاراپیندان قابول ادیلدی و اینام حاطینی قوُوشوردی
قاراباغ دا آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
آغشام بوُلان اوُد آچیلشیقدا افغان حمزه یف آدینداقی آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
أردوُغان آذربایجان جمهوریتینه گۆنۆبیرلیک ساپار قورار
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ آذربایجان جمهوریتینه اتجک ساپاریندا دۆرلی چأره لرینگ گچیریلمهگینه قاراشیلیار


text:
کوتله
کۆتله یا جرم (اینگیلیسجه: Mass) فیزیکسل بیر کمیّت دیر - کۆتله، جیسمین ساکینلیگینی (حرکتسیزلیگینی) پوْزماغا چالیشان و اوْنو ایومهلهین هر هانسی بیر گۆجه قارشی گؤستردیگی موقاویمت اۆچون اؤلچو کمیّتی دیر.[۱] بیر جیسمین کۆتلهسی، اوْ جیسمین باشقا جیسملره اوْلدوغو جاذیبه گۆجونون بؤیوکلوگونو ده تعیین ائدیر.
فیزیکده، کۆتله و آغیرلیق فرقلی آنلاملاری وار: جاذیبه گۆجۆنون دییشیلمهسینه گؤره بیر جیسمین آی اۆستونده اوْلان آغیرلیغی، همان جیسمین یئر اۆزوندهکی آغیرلیغی ایله فرقلی اوْلابیلر، آنجاق اوْ جیسمین کۆتلهسی آیدا و یئرده برابر و دییشیلمز دیر.
کۆتله بیریملری[دَییشدیر]
کۆتلهنی اؤلچمک اۆچون ایشلَنن اسآی بیریمی کیلوْگیرم (kg) دیر. بۇ ایلک دفعه ۱۷۹۵-جی ایلده دوْنما نؤقطهسیندهکی بیر دسیمتر مۆکعب سۇ ایله بلیرلنمیشدیر. آنجاق بیر دسیمتر مۆکعب سۇیون حجمینی اؤزل بیر دما و باسقیدا اؤلچمگین چتین اوْلدوغونا گؤره، ۱۸۸۹-جو ایلده «میلتلر آراسی کیلوگیرم نومونهسی» (اینگیلیسجه: International Prototype of the Kilogram) (IPK) اۆزره کۆتله اۆچون یئنی بیر تعریف تانیملانمیشدیر.
اسآی سیستمینده باشقا کۆتله بیریملری:
- بیر توْن ۱۰۰۰ کیلوْگیرم ایله برابر دیر.
- انرژی بیریمی اوْلان الکتروْنووْلت (eV)، کۆتله-انرژی فوْرمولونو (2E=m.c) قوللاناراق سادهلیکله کۆتله بیریمینه چئوریلهبیلر. بونا دایاناراق، کۆتلهنین بیریمی eV/c2 اوْلابیلر.
- آتوْمیک کۆتله بیریمی (u)، کربوْن-۱۲ آتوْمو کۆتلهسینین 1⁄12سی ایله برابر دیر. تقریباً 1,66 x 10−27 کیلوگیرم دیر. آتوْملارین و مولکوللارین کۆتلهلرینی اؤلچمکده ایشلنیر.
- ایسلوق بیر اینگیلیس اؤلچو بیریمی دیر. تقریباً ۱۴،۶ کیلوگیرم دیر.
- پوْند هم کۆتله و هم گۆج بیریمی دیر و چوْخلو آمریکادا ایشلنیر. تقریباً ۰،۴۵ کیلوگیرم يا ۴،۵ نیوتوْن دور.
- پلانک کۆتلهسی، نوقطه بَنزَری ذرهلرین ماکزیموم کۆتلهسی دیر (تقریباً 2.18×10−8 kg).
- گۆنش کۆتلهسی آسترونومی ساحهسینده اولدوزلار، قالاکسیلر و باشقا بؤیوک جیسملرین کۆتلهسینی آنلاماق اۆچون ایشلنیر (≈1.99×1030 kg).
- چوْخ بؤیوک اولدوزلار یا قارادلیکلرین کۆتلهسی بعضاً اونلارین شوارتزشیلد شوعاعلاری ایله تعیین اوْلونور (1 cm ≈ 6.73×1024 kg).


text:
ایردوغان – پوتین نینگ جلسه سی بوییچه بیر تحلیل یازووی
تحلیل و تیکشیروو
ایردوغان – پوتین نینگ جلسه سی
روس – تورک مناسبتلری نینگ سوریه و لیبیا کبی جیوپولیتیک اهمیتلی انچه مسئله بیلن سینلگن بیر پیتده سوچیده جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن ویلادیمیر پوتین اوچره شوو اوتکزدی. اوچره شوو وقت جهتیدن اهمیتلی ایدی. رهبرلرنینگ برچه معمالرگه بناً مثبت بیر کون ترتریبی یراتیش گه موفق بولدیلر. اینیقسه جمهور باشلیغی ایردوغان نینگ امریکا قوشمه ایالتلری و بایدن گه قره ته قتّیق بیاناتلریدن کیین سوچی جلسه سی نینگ مهم نتیجه لری هم بولیشی ممکن.
تشقی سیاست بوییچه تیکشیرووچی جان اجون نینگ موضوع گه دایر فکر و ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه حواله قیلهمیز .
روس – تورک مناسبتلری جوده مهم مسئله لر آرقه لی تیست ایتیلماقده. لیبیاده روسیه هم قوللب – قوتله گن آکیلا صالح نینگ باشقروویده گی نماینده لر مجلسی حکومتدن ایشانچ رایی آلگن لیگینی بیلدیررایکن تورکیه نینگ قیریم گه قره ته یانداشووی و روسیه بیلن تورکیه نینگ پولند و اوکراین کبی اولکه لر بیلن ت ب2 سیهالرنی ساتیشی بیلن تیگیشلی خواطرلری ایککی اولکه اورته سیده بحران گه سبب بولدی. بیراق ایککی اولکه اورته سیده گی اینگ مهم مسئله سوریه بولیب دوام ایتماقده. اینیقسه سونگگی هفته لرده روسیه نینگ سیستیماتیک اوله راق ادلب نی بمبتردمان قیلیش گه باشله شی حتی تورکیه تعلیم بیریب تجهیزلنتیرگن ملی اردوگه باغلیق عنصرلرنی عفرینده آماج قرار بیریشی جدی بیر بحران یوز بیریشی گه سبب بولگندی. تورکیه بو ینگی حربی حرکت لیلیک نی ادلب گه احتمالی بیر حربی حرکات تیارگرلیگی اوله راق ساحه ده گی حربی کوچینی تحکیم ایتدی. کیین ملی مدافعه وزیری خلوصی آقر بعضی بیر بیاناتلر بیریب خواطرلرینی تیلگه آلدی. ینه روسیه نینگ سوچی کیلیشوویگه بناً پی کاکانینگ سوریه ترماغی نینگ تورکیه چیگره سیدن 32 کیلو متر کیینگه آلیب باریشی کیره ک ایکن بو تعهدینی بجا کیلتیرمه گن لیگی هم مهم بیر مسئله دیب کوریله دی.
بو روابط آستیده ایککی رهبرنینگ ینگی بیر جلسه اوتکزیب اوچره شیشی تورک – روس مناسبتی جهتیدن اهمیت گه سزاوار. شونده ی بولیب جمهور باشلیغی ایردوغان نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عمومی کینگشی جلسه لری باعث امریکا قوشمه ایالتلری سفریده قیلگن صحبتیده بایدن نی تنقید ایتیب پوتین و تورک – روس مناسبتی گه اولمیلی گپلری سوچیده گی ینگی جلسه نینگ اهمیتینی کوپه یتیرگن بولدی. جلسه ده ایککی رهبر سوریه، لیبیا، افغانستان کبی مهم باشلیقلرنی قاله ویرسه انرژی – جیوپولیتیک و اوزارا اقتصادی مناسبتلرنی هم تیلگه آلینگن گه اوخشه یدی. البته همجمعیت گه بیلدیریلمه گن مهم مسئله لرنینگ هم تیلگه آلینگن لیگی بهالندیریلیشی ممکن. بولرنینگ نتیجه لری بیلن تیگیشلی هم کیلگوسی باسقیچده ایککی اولکه نینگ عملیات شکلی مهم اشاره بیره دی. بیراق نتیجه ده ایردوغان و پوتین نینگ ادلب داخل هیچ بیر مسئله نینگ ایککی اولکه مناسبتلری گه سلبی تاثیر تشله مس لیگی و مثبت کون تریتیبینی قوریقلشلری کوریله دی.
تشقی سیاست بوییچه تیکشیرووچی جان اجون نینگ اوشبو موضوعگه دایر فکر و ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه حواله ایتدیک.


text:
۶ آقوست
۱۵۳۸ — قونزالو خیمئنئز دئ کئسادا طرفیندن بوقوتا شهرینین اساسی قویولدو.
۱۸۰۶ — ایمپئراتور ۲-جی فرانسین آلمان تخت-تاجیندان ایمتیناع ائتمهسی نتیجهسینده مقدس روما ایمپئریاسی بوراخیلدی.
۱۸۲۵ — بولیوی ایسپانیادان موستقیللیک الده ائتدی.
۱۸۹۶ — ماداقاسکار فرانسه کولونیاسی اعلان اولوندو.
۱۹۱۴ — بیرینجی دونیا مۆحاریبهسی: صئربیا آلمان، اوتریش ایسه روسیه مۆحاریبه اعلان ائدیر.
۱۹۴۵ — ایکینجی دونیا مۆحاریبهسی: ژاپونون هیروشیما شهری آتومی بومباران اولدی.
۱۹۶۲ — جامائیکا بویوک بریتانیادان موستقیللیک الده ائتدی.
۲۰۰۸ — موریتانیده دولت چئوریلیشی باش وئرمیشدیر.


text:
قوروه
قوروه، ایرانین کۆردوستان اوستانیندا بیر شهر. بوُ شهرین ایندیلیکده اکثر خالقی و شهر اصالتی تورک دور و آذربایجان تۆرکجهسیجه دانیشیرلار. نوُفوسونون نئچه فائیزینی ده کۆردلر تشکیل ائدیر.
قروه شهری، سنندج شیمالینین ۸۷ کیلومترلیغینده، همدان-سنندج یوْلو اۆسته یئرلشیب. قروه شهریستانی ۴۳۳۸/۷ مۆربّع کیلومتر ساحهسی وار و اوستانین ۱۵/۴٪ ساحهسینه شامیل اوْلور.[۳] قروه، اوستانین چیخی جنوبوندا یئرلشیب. شیمالدان بیجار، جنوبدان کیرمانشاه، چیخیدان همدان و باتیدان سنندج ایله قوْنشودور.[۴]
آد[دَییشدیر]
قروهنین آدلانماسینا گؤره چوْخلو سؤزلر وار. دوکتور کدکنی قروه کلمهسینی «سوُواق دووار» یوْخسا «حصیر ائو» معناسیندا تانیر. آسفالت و سیمان بوُ شهره گلمهمیشدن، قروهده چوْخلو داملار و دوُوارلارین سوُواقدان اوْلماسی ایله قروه کلمهسینین تۆرکجه اولماسینی نظرده آلاراق، بوُ نظر قروه خالقینا داها اینانمالی دیر.[۵]
تاریخ[دَییشدیر]
اسفندآباد بؤلومو قدیم زامان علیشکر قره قوْیونلو یوُرودو آدلاناردی.[۶] قروهنین تشکیل تاپماسیندا بوُ عامیللرین نقشی اوْلوب: شمیالینداکی قاینار بوُلاق، چوْخلو چایلار و اکینه موُناسیب توْپراق. قروه، عصیرلرجه چیچیک بیر کند ایمیش. سوْنرالار چێخی ایله باتینین ایرتیباط یوْلو اۆسته یئرلشمک، قروهنین بؤیوکلشمهسینه سبب اوْلور. گئچمیشلرده بوُ شهرین حؤکومت مرکزی، کۆردوستانین معروف والیسی اماناللهخان سالمیش، «قصلان» کندی ایمیش.[۳] ایمامزادا سیّدجمالالدّین (بابا گؤرگؤر)، فرهادآباد کؤرپوسو، «شیدای نازار» قبیری، قصلان حامامی و فرهادتاش[۵] اثرلری، قروهنین تاریخی اثرلریندن دیر.[۳] قروه گئچمیشلرده بوگۆنکو یئرینده اوْلمایاراق، «سرآب» بوُلاغینین یاخینلیغیندا ایمیش. ایندیلیکده سرآب بولاغی قروهنین گونئیینده یئرلشیب.[۵]
خالق[دَییشدیر]
دیل[دَییشدیر]
«تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان» کیتابین یازدیغی اساسیندا اسفندآباد بؤلومون کندلرین سکنه و رعیتلری غالباً تورک دیرلر و جعفری مذهب دیرلر.[۶] حاجعلی رزم آرا «فرهنگ جغرافیایی ایران» آدلا کیتابدا قروه شهرینه عایید بئله یازیز: قروه قصبهسی سنندج شهرستانین قروه بخشینین مرکزی دیر و ۹۷ کیلومتیر همداندان آرالی دیر و اوْنون وضعیتی بوُندان عبارت اوْلموش دوزلوق، سوْیوق هاوالی،۴ مین نفر جمعیتی اولاراق دیللری تۆرکجه (آذربایجان تۆرکجهسی) اوْلاراق فارسجا دا بیلیرلر.[۷] قروه شهرین اصلی دیلی تۆرکجه دیر. قروهنین لهجهسی خاص دیر و حتّی کندلرینین لهجهسیندن ده تفاووتو وار. سوْنرالار شهرین یئکلمهسیله، کۆردلر (کوُرمانجلار و کلهورلار) و آیری ائللر قروهیه کؤچدو.[۵] بوگۆنکو قروه خالقی تۆرکجه و کۆردجه دانیشیر.[۴]
مذهب[دَییشدیر]
قروه، «تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان» کیتابین یازدیغی اساسیندا مظفرالدین شاه دئورینده شیعه بیر کندیمیش ائله کی قاجار دئورینده اوْرایا تلگراف قوْیوب هابئله اوْنون اعتیبارلی و آبادانلیغیندان آد گلیبدیر.[۶] بؤلگهسینین ۹۹/۹۳٪ـو شیعه مۆسلمان (۵۰٪) و سۆنّو مۆسلمان (۵۰٪) دیر.[۳]
جمعیت[دَییشدیر]
قروهنین ٨٧٧٩٢ نفر جمعیتی وار.[۲] قروه شهریستانینین جمعیتی، ۱۳۷۵ده ۱۹۹۸۳۴ نفره یاخین ایمیش. تخمینله ۱۳۸۳ده، جمعیتی ۲۲۲۶۹۲ نفره یئتیشیب. ۱۳۸۳ده بوُ جمعیتین ۶۴/۷۹٪-وُ کندلرده یاشیرمیش.[۳]
طبیعی وضعیت[دَییشدیر]
جغرافیا[دَییشدیر]
جغرافیایی موقعیتی[دَییشدیر]
قروهنین هاواسی یایدا سرین اوْلوب همیشه یئللی اوْلور و قیشدا سوْیوق اوْلوب چوْخلو قار یاغیر.[۵] قروهنین معروف داغلاری بوُنلار دیر: قره یارکه، کولاوه، قلوز، بدر، حاج آقا، پنجعلی، پریشان. بوُ داغلار ایلین چوْخلو واقتلاری قارلی دیر. قورهچایی، تلخهرود، ازون، و طهماسبقلی قروهنین معروف چایلاری اوْلاراق، سوُلاری «قیزیل اوزن»ـه تؤکولور. بو شهرین ان اهمیتلی چایی، «رودشور» دیر.[۳]
فرهنگ[دَییشدیر]
دبلر و رسملر[دَییشدیر]
قوروه شهرین همدانا یاخین اوْلدوغو اساسدا و اداری باخیمیندان کۆردوستان اوستانین مجموعهسینده اوْلاراق تۆرک و کۆرد فرهنگی بیرلیکده منطقهده یارانیب و بوُ خالقلارین اوْلدوغو اساسدا بیر داواملی و ثابیت فرهنگ یارانیب.[۸] اوْروجلوق آییندا گۆنده ایفطاردان قاباق، ائوین بؤیوکلری اوُشاقلارا بیر حدیث و بیر حیکایت سؤیلهلیرلر. بوُ دب قوروهنین اسکی دبلریندن دیر.[۹] قوروه شهری هابئله سریش آباد شهری مَحرّم آیین اوّلینده تشت قوْیماق مراسیمله مَحرّملیق آیینین ایستیقبالینا گئدیب رسمی صورتده اؤز عزادارلیقلارینی باشلیرلار. تشت قوْیماق دبی هامیدان اؤنملی سریش آباد شهرینده ساخلانیر.[۱۰]
سینما[دَییشدیر]
قروه شهرینده سینما یوْخ دور.[۱۱]
کیتابخانا[دَییشدیر]
قوروه بؤلگهسینیندا عومومیکیتابخانالارین سایی ۵ دانا اوْلاراق ۲سی ده عومومی مۆشاریکتی کیتابخانا دیر. هابئله بوُ بؤلگهسینین عومومیکیتابخانا نهادینین زیربناسی ۱۳۲۱ مۆربّع متیر دیر.[۱۲] قوروه بؤلگهسینین کیتابخانالاریندا عۆضو اوْلان ایندیلیکده ۳۷۰۰ نفردن آشیریب دیر.[۱۳] قروه بؤلگهسینین عومومیکیتابخانالاریندا جمعاً ۵۸مین۵۹۱ دانا کیتاب وار هابئله بوُ شهر کۆردوستان اوستانیندا تکجه شهری دیر کی گئجه شیفتلی کیتابخاناسی وار.[۱۴]
سیاست[دَییشدیر]
شهرین یئکلمهسی[دَییشدیر]
قروه یئتمیش سکسان ایل بوُندان قاباق قصبه ایمیش. سوْنرالار آشاغیداکی دلیللره گؤره سۆرعت ایله یئکلیب و اؤزوندن بؤیوک کندلردن ده قاباقلاییب:
- همدان سنندجین شۆسه یوْلو اۆسته یئرلشمک
- تِلگرافخانا تیکیلمهسی کی اصلی عیلّتلردن دیر
- یاخشی یئرده یئرلشمک و اکینه موُناسیب یئرلر
- یایدا سرین اوْلماسی
- دهیرلی داشلارا صاحیب اوْلان داش معدنلری
- «انتصاریه» مدرسهسینین قوُرولماسی کی ان اؤنملی و اساسی عامیللردن دیر.
- فرهنگ نیمایندگیسینین قوُرولماسی
بئلهجه قروه ۱۳۳۹دا شهر اوْلدو.[۵] قروه شهرین جامع طرحی، ۲۴ بهمن ۱۳۵۰ جلسهسینده، ایرانین شهرسازی و معماریسینین عالی شوُراسیندا مطرح اوْلوب تأیید اوْلدو. بوُ طرح ۱۷ دی ۱۳۵۱ جلسهسینده همان شوُرادا تصویب اوْلدو. ۱۰ آبان ۱۳۵۷ جلسهسینده بوُ طرحده بیر سیرا دییشیکلر اوْلوندو. قروهنین جامع طرحی ۲۰ تیر ۱۳۶۷ده نهایی تصویبه چاتاراق، تأیید اۆچون کۆردوستانین شهرسازی شوُراسینا و مسکن و شهرسازی وزیرینه گؤندریلدی. بوُ طرح کۆردوستانین شهرسازی شوُراسیندا تصویب اوْلاراق یئنهدن ۸ بهمن ۱۳۶۹ جلسهسینده شهرسازینین عالی شوُراسیندا تصویب اوْلدو. ۲۵ مورداد ۱۳۷۸ جلسهسینده، شهرسازی و معمارینین عالی شوُراسیندا بوُ طرحین اساسی موغاریتلری آچیقلاندیریلدی. قروهنین جامع طرحی ۱۱ آذر ۱۳۸۵ده کۆردوستان اوستانینین برنامهریزی و توسعه شوُراسیندا تصویب اوْلاراق، ۳ مهر ۱۳۸۶دا ایرانین شهرسازی و معماریسینین عالی شوُراسیندا تنفیذ اوْلدو.
مکتبلر[دَییشدیر]
عومومی مکتبلر[دَییشدیر]
قروه شهری اوْبیری شهرلره تای عومومی مکتبلری اوْلاراق کودکستاندان پیشدانشگاهی سطحینه قدر قیز اوغلان اۆچون مکتبلری وار دیر.[۱۵]
عالی مکتبلر[دَییشدیر]
قروهنین پیامنور دانیشگاهی ۱۳۸۰دا، ان آز ایمکانات ایله قوُرولوب و همن ایلین مهر آییندا ادبیات و زبان فارسی ریشتهسینده ۵۶ اؤیرنجی ایله ایشین باشلادی. ایندیکیلده ۱۵ ریشته و ۱۲۰۰ اؤیرنجیسی وار. ۱۳۸۶دا دانیشگاهین ساختیمانلارینا گؤره یئر آلینیب و ۸۷دن ۲۲۰۰ متیرلیک ساحه ایله دانیشگاه ساختیمانینین تیکدیرمهسی دوامدا دیر. دانیشگاهین ریشتهلری بوُنلار دیر: ادبيات فارسی، علوم اجتماعی (پژوهشگری-برنامهريزی، تعاون-تعاون، رفاه) ، الهيات (فقه، حقوق-قرآن ،حديث)، مديريت (دولتی-بازرگانی)، حسابداری، حقوق، رياضی محض، آمار، روانشناسی، آموزش دينی و عربی، آموزش رياضی، علوم تربیتی (مدیریت و برنامه ریزی آموزشی)، جغرافیا، برنامهریزی شهری، آمار و کاربردها، ریاضیات و کاربردها، مهندسی نرمافزار.[۱۶]
قروهده «آزاد اسلامی» دانیشگاهی دا وار.[۱۷]
دینی و حوزوی مکتبلر[دَییشدیر]
قروهنین علمیه حؤزهسی «امام صادق علیه السلام» آدلانیر و باشچیسی «سيّديداله يوزباشی» دیر.[۱۸]
شهر معضل لری[دَییشدیر]
قوره و قوروه بوگه سینین اونملی موشکول لریندن ایشمک اۆچون سو آماده ائتمک کی شهر و قروه نین بعضی کندلرینده بئله بیر دوروم واریدی[۱۹] هابئله قروه نین همدان قروه یولو، بیمارستانی بعضی عمرانی طرح لرده بو شهرین اونملی موشکیل لریندن دیر [۲۰]
محله لر[دَییشدیر]
قروهنین مشهور محلهلری بوُنلار دیر: یوُخاری محله، آشاغی محله، داغ محله، كوچكهكان محلهسی، سنجه تپه، قاش تپه، رهمين آباد، شهرداری دالینداکی محلهسی، خانهسازمانی يا ثبتاحوال دالینداکی محله، «سرچشمه سيّدآقاعلی» محلهسی (سر چشمه و احمد آباد محلهسی).[۵]
یوْللار[۲۱][دَییشدیر]
ایدمان[دَییشدیر]
قوروه شهری ده اوستانین اوبیری شهرلرینه تای ایدمان بولومونده فعال اولاراق نئچه مین لر ایدمانچیسی وار فعلی حالدا قوروه شهرینده 4500 دوره گورولموش و سازمان وئریلمش ایدمانچی واردی کی ۳۶ ایدمان هئیت قالیبینده بو شهرینده فعالدیلار هابئله ایندیلیکده ۶ فوتبول تاخیمی بو بولگه ده مۆختلیف رده لرده اؤلکه نین لیگ لرینده توپ وورورلار. هابئله قوروه نین 1200 نفرلیق قوروه نین ایدمان سالونو بو شهرین اونملی ایدمان یئرلریندن دیر.[۲۲]
بهداشت و درمان[دَییشدیر]
قروه بؤلگهسینین بهداشتی مرکزلری ایندیه قدر ۱۵ خانوادهدوْکتورو و ۱۷ بهداشتائوی ایمیش و نئچه بیمارستان کی دئمک قوروهنین بیمارستانلاری کهنهلیب و بوُ شهرین شهید بهشتی بیماریستانین ۱۷۵ تختیندن تکجه ۱۳۴ تختی ایستفاده اۆچون یاخشی دیر. شهیدبهشتی بیماریستانینین اورژانسی، تجهیزاتدان ساری اسگیگی وار.[۲۳]
مدیا و درگیلر[دَییشدیر]
TV و رادیو کانالی[دَییشدیر]
رادیو[دَییشدیر]
TV[دَییشدیر]
کۆردوستانین اوستانی کانالینین ۹۵٪ برنامهلری کۆردجه دیر.[۲۴] بئلهجه کۆردوستان کانالیندا تۆرکجه دانیشیلمیر و قروهده یاشایان تۆرکلره برنامه یوْخدور.
درگیلر[دَییشدیر]
گؤرمهلی و تاریخی یئرلر[دَییشدیر]
قوروهنین گؤرمهلی یئرلریندن جلال الدین ایمامزاداسی، فرهاد آباد کؤرپوسو، شیدای نازار مقبرهسی، قصلان حامامی، و فرهاد تاش قیهلرین اثرلریندن آد آپارماق اوْلار هابئله شهرین اؤزونده نئچه گؤرمهلی یئر وار کی اوْنلارین ان اؤنملیسی بوُنلاردان عیبارت دیر: سراوو، خالصه، پارک رضوان، سنگ سیاه، مانگاودول و سیفهله کی هامیدان گؤرمهلی یئری قوروهنین سراووی اوْلاراق شهرین گونئینده یئرلشیب و بوُنا عایید شهر بوُ سراوون یانیندا تیکیلیب و سوُیو اکین و ایشمک اۆچون ایستفاده اوْلونور و خالقین تفریحی یئرلریندن دیر.[۲۵]
اکینچیلیک[دَییشدیر]
قوروه بؤلگهسینین اکینه الوئریشلی اوْلماغینا گؤره، خالقین گلیری اکینچیلیک و بیر آز دا مالداوار ساخلاماقدان الده ائدیلیر.[۳] ۱۳۸۳-۸۴ اکین ایلینده، شهریستاندا ۱۶۱۵۴۵ هیکتار اکین یئری وار ایمیش. بوُندان ۰/۶٪سی باغ باغچا ایمیش. بؤلگهسینین اصلی اکین محصوللاری بوُنلار دیر: بوُغدا، آرپا، نوْخود، کۆکوندور، یئرآلما، سوْغان، یوْنجا، خاشا.[۳]
صنعت و معدن[دَییشدیر]
«آونگان»، «دلبران» و «سه راهی میهم» قروه شهرینین صنعتی شهرکلری دیر. بؤلگهسینین صنعتی واحیدلری ۸۰ دانا دیر کی شهرده یئرلشیب.[۳] ۱۳۸۳ده، ۴۶ کارگاه بؤلگهسینین معدنلرینده ایستیخراج ائدیرمیش. اوستانین ۳۱٪ فعّال معدنی کارگاهلاری قروه بؤلگهسینیندا یئرلشیب.[۴]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ پورتال وزارت کشور. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-07-24. یوْخلانیلیب2015-11-19.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ مرکز آمار ایران. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-11-13. یوْخلانیلیب2015-11-19.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ ۳٫۸ ۳٫۹ درباره قروه, قروه بلدیّهسی
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ معرفی شهرستان Archived 2013-08-08 at the Wayback Machine., قروه فرمانداریسی
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ معرفی شهرستان قروه Archived 2015-11-20 at the Wayback Machine., گروه کوهنوردی قاجر قروه
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ تحفه ناصری در تاریخ جغرافیای کردستان - نویسنده:سنندجی- شکر الله بن عبد الله- جلد1-مۆحقیق:طبیبی، حشمت الله- ناشر:موسسه انتشارات امیر کبیر- تهران- 1375- صفحه:22
- ↑ فرهنگ جغرافیایی ایران - حاجعلی رزم آرا - 1331 - ستاد ارتش - صفحه 319
- ↑ مرجع شهرهای ایران. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2015-09-24. یوْخلانیلیب2015-11-19.
- ↑ رسوم ماه رمضان در کردستان, دانا سایتی
- ↑ شبکه اینترنتی نگاه
- ↑ احداث سینما در شهرستان قروه، نیازمند سرمایه گذاری بخش خصوصی Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine., تینیوز
- ↑ جوان آنلاین
- ↑ خبرگزاری فارس
- ↑ خبرگزاری فارس قروه تنها شهرستان دارای کتابخانه شبانه[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ مدیریت آموزش پرورش قروه. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2015-01-18. یوْخلانیلیب2015-11-19.
- ↑ چشمانداز Archived 2015-04-10 at the Wayback Machine., دانشگاه پیامنور استان کردستان واحد قروه
- ↑ دانشگاه آزاد اسلامی واحد قروه
- ↑ قروه Archived 2015-09-16 at the Wayback Machine.، مرکز خدمات حوزههای علمیه
- ↑ واضح
- ↑ خبرگزاری فارس. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-03-04. یوْخلانیلیب2015-11-19.
- ↑ بهراه
- ↑ خبرگزاری فارس برای جام بیستم[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ سایت تخصص بیمارستان سازی
- ↑ ۹۵ درصد برنامههای صدا و سیمای مرکز کردستان به زبان کردی پخش میشود[دائمی اولو باغلانتیلی], خبرگزاری فارس
- ↑ آوای نوآوران اندیشه سبز. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-01-24. یوْخلانیلیب2015-11-19.


text:
اویان نیوز: آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسینین نیظامی آدینا ادبیات اینستیتوتونون علمی ایشچیسی، خالیده خالیده گؤره حبس ائدیلهرک آغیر جزا آلمیش آذربایجانلی فعال، یازار و شاعیر ایلقار مؤذن زاده توتولوب.
ایران اینفورماسییا، تهلوکهسیزلیک و کشفیات ناظیرلیگینین (اطلاعات) مئشکین شهر (خییوو) شؤعبه سینین امکداشلاری آذربایجانلی فعالی فئورالین ۲۳-ده اؤز منزیلینده حبس ائدیبلر. ای. موذنزادنین محکمهنین بارهسینده چیخاردیغی حبس جزاسینی چکمهسی اوچون حبس ائدیلدیگی احتیمال اولونور. لاکین آذربایجانلی فعالین هارادا ساخلانیلدیغی و حبسینین کونکرئت سببی معلوم دئییل.
قئید ائدک کی، موذنزاده اؤتن ایل مایین ۸-ده خییوو شهرینده حبس ائدیلیب. اطلاعات امکداشلاری اونون یاشادیغی آتا ائوینه هوجوم ائدهرک آختاریش آپارماق ایستهییبلر. لاکین آذربایجانلی فعالین قارداشی احسان مؤذن زاده مأمورلارین قانونسوز شکیلده ائوه داخیل اولماسینا اعتیراض ائدیب. بو سببدن مأمورلار طرفیندن دؤیولن مؤذن زاده ده حبس اولونوب. داها سونرا اطلاعات امکداشلاری ائوده آختاریش آپاریب، آذربایجانلی یازارا مخصوص کومپوتئری، کیتابلاری و بیر سیرا شخصی اشیالاری اؤزلری ایله آپاریبلار. مایین ۹-دا ایسه ائلقار مؤذن زاده آزادلیغا بوراخیلیب. موذن زاده ۴۷ گون اطلاعاتین تبریزدهکی تجریدخاناسیندا ساخلانیلدیقدان سونرا تبریز شهرینین مرکزی حبس خاناسینا کؤچورولوب. آذربایجانلی فعال عومومیلیکده ۸۴ گونلوک حبس حیاتیندان سونرا ۱۵۰ میلیون تومن ضمانتله تبریز شهرینین مرکزی حبس خاناسیندان سربست بوراخیلیب.
تبریز اینقیلاب محکمهسینین اوچونجو شؤعبه سینده موحاکیمه اولونان ایلقار مؤذن زاده و بو ایش اوزره توتولموش دیگر آذربایجانلی فعاللارا ۲۰۱۳-جو ایل اییولون ۱۵-ده حؤکم اوخونوب. حؤکمه اساسن، ۲ آذربایجانلی فعال – ایلقار موذنزاده و محمد (اوختای) رشیدی عومومیلیکده ۳۱ آی آزادلیقدان محروم ائدیلیبلر. ایلقار موذنزادهیه بیر یئره توپلاشماقلا میللی تهلوکهسیزلییه خیلل وورماغا جهد گؤسترمک ایتتیهامینا گؤره ۲ ایل، حاکیمیت علئیه ینه تبلیغات آپارماق ایتتیهامینا گؤره ایسه ۹۱ گون حبس جزاسی وئریلیب. محمد رشیدی ایسه عئینی ایتتیهاملارا اساسن ۹۱ گون و ۱ آی حبس جزاسینا محکوم ائدیلیب.
دیگر آذربایجانلی فعاللار – آشیق عیسی قاراخانلو و امیر هادییان ایسه بوتون ایتیهاملار اوزره برائت آلیبلار. تبریز اینقیلاب محکمهسی آذربایجانلی فعاللاری خالیده خالیدله علاقه قوردوقلارینا، آذربایجان تورکجهسینده کیتاب یایدیقلارینا و اطلاعاتین تقدیماتینا گؤره بو شکیلده جزالاندیریب.
خاطیرلاداق کی، محمد رشیدی، خالیده خالید، سوروجوسو شامخال حسین اوو آشیق عیسی قاراخانلو، تبریز آزاد اونیوئرسیتئتینین طلبهسی هادییان و فرهادی سوی آدلی شخص اؤتن ایل آپرئلین ۳۰-دا گئجه ساعاتلاریندا اطلاعات امکداشلاری طرفیندن ساخلانیلیبلار. اونلار آذربایجانلی فعالین آتا ائوینده محمد رشیدینین آناسینین دوغوم گونو و ایراندا آنالار گونو موناسیبتیله توپلاشیبلار.
اطلاعات امکداشلاری ائوه باسقین ائدیب، آذربایجانلی فعالا مخصوص کیتابلاری، کومپوتئری و بیر سیرا شخصی اشیالاری موصادیره ائدیب، اونلارین اؤزلرینی ایسه نامعلوم ایستیقامته آپاریبلار.
مایین ۶-دا همین مراسیمین ایشتیراکچیلاریندان اولان ۳ آذربایجانلی فعال مولک گیرووو قویماقلا آزادلیغا بوراخیلیب. بونلار آشیق عیسی قاراخانلی، هادییان و فرهادی سوی آدلی شخصدیر.
آذربایجان وطنداشلاری خالیده خالید و حسین اوو ایسه اییونون ۶-دا حبسدن بوراخیلاراق وطنه دؤنوبلر.
محمد رشیدی ایسه ۵۶ گونلوک حبس حیاتیندان سونرا اییونون ۲۵-ده ۱۰۰ میلیون تومن گیروو قارشیلیغیندا تبریز شهرینین مرکزی حبس خاناسیندان محکمهیه دک مووققتی سربست بوراخیلیب. آذربایجانلی فعال اطلاعاتین تبریزدهکی تجریدخاناسینین تک آداملیق کامئراسیندا ۴۳ گون ساخلانیلدیقدان سونرا تبریز شهرینین مرکزی حبسخاناسینا کؤچورولموشدو.
رئال جعفرلی – آپا
- آنا صفحه
- سیاسی
- ایقتصادی
- اینسان حاقلاری
- اوچونجو صحیفه
- مقاله لر
- اینجه صنعت و مدنییت
- قادین
- ایدمان
- اؤزل یازیلار
- شهرلر
- دیگر موضولار
- تورک دونیاسی
- اورتادوغو


text:
ایلیا ایلیچ مچنیکوو
ایلیا ایلیچ مچنیکوو روسجا: Илbя Илbич MeчHиkoB؛ ۱۵ مای ۱۸۴۵، ایوانووکا - ۱۵ ایول ۱۹۱۶، پاریس) — ایمون سیستمی اوزریندهکی آراشدیرمالاری ایله تانینان و نوبل اؤدولینا لایق گؤرولهن یهودی اصیللی روس عالیم.
حیاتی[دَییشدیر]
ایلیا مچنیکوو ۱۵ مای ۱۸۴۵-جی ایلده ایوانووکادا آنادان اوْلموشدور. خارکوو اونیورسیتتینی ایکی ایل ایچریسینده بیتیرهرک آلماننین قیسسئن اونیورسیتتینده رودولف لوکارت (۱۸۲۲-۱۸۹۸) ایله بیر ایل ایشلمیشدیر. داها سوْنرا سو جانلیلاری اوزرینده آراشتیرمالارین مرکزی اولان ناپول شهرینه گئدهرک ائمبریون اینکیشافینی اؤیرهنمهیه باشلامیشدیر. آلمانیا قاییدیب مونیخ و قؤتتینگن اونیورسیتتلرینده حازیرلادیغی تئورئمینی ۱۸۶۷-جی ایلده سانکت-پتربورق دؤولت بیلیم یوردونه تقدیم ائدرک دوکتورا آلان مئچنیکوو آلکساندر کووالئوسکی ایله بیرلیکده کاری ارنست فون بیر موکافینی قازانمیشدیر. عئینی ایل اودئسسا اونیوئرسیتئتینده ایشلهمهیه باشلایان مئچنیکوو نؤوبتی ایل سانکت پتربورق سانکت-پتربورق دؤولت بیلیم یوردونه گؤندریلسه ده ۱۸۷۰-۱۸۸۲-جی ایللرده یئنه اودئسسا اونیوئرسیتئتینده ایشلمیشدیر. ۱۸۷۳-جو ایلده بیرینجی آروادینین اؤلوموندن و ۱۸۸۰-جی ایلده ایکینجی آروادینین آغیر خستهلهنمهسیندن سوْنرا ایکی دفعه اینتاهار جهدی ائدن مئچنیکوو ۱۸۸۲-۱۸۸۶-جی ایللرده مسینادا اؤزل آراشدیرما مرکزینده یاد مادهلری اوداراق محو ائدن هوجئیرهلر اوزرینده آراشدیرما آپارمیشدیر. ۱۸۸۶-جی ایلده اودئسسا بیولوژی اینستیتوتونون ایدارهچیسی اوْلموش، ۱۸۸۸-جی ایلده پاریسه کؤچهرک حیاتینین سوْنونا قدر آراشدیرمالارینی پاستئر اینستیتوتوندا آپارمیشدیر. ۱۹۰۶-جی ایلده لندن کرال جمعیتی طرفیندن کوپلی مدالینا لایق گؤرولدوکدن سوْنرا ایممون سیستمی اوزریندهکی ایشلرینه گؤره ۱۹۰۸-جی ایلده فیزیولوژی و طیب اوزره نوبل موکفاتینی ارلیخله بؤلوشموشدور. ۱۹۱۶-جی ایلین ۱۵ ایولوندا پاریسده وفات ائتمیشدیر.
آراشتیرمالاری[دَییشدیر]
فاقوسیتوز[دَییشدیر]
بیرهوجئیرهلی جانلیلارین تکامول کئچیرهرک چوخهوجئیرهلی جانلیلارا چئوریلمهسینی اثبات ائتمک و بونونلا چارلز داروینین تئورئمینی دستکلهمک ایستهیهن مئچنیکوو ایشه اونورغاسیزلارین هزم سیستمی ایله باشلامیشدیر. بۇ جور اورقانیزملرده ائمبریونون اینکیشافینی اؤیرهنمک اۆچون ۱۸۶۰-جی ایللرده باشلادیغی آراشدیرمالاریندا ۱۸۸۲-جی ایلده واجیب بیر شئیین فرقینه وارمیشدیر. او، سایدام دنیز اولدوزو قوردجوغوندا بعضی هوجئیرهلرین یاد جیسیمجیکلری ایحاطه ائدرک اوددوقلارینی موشهیده ائتمیشدیر. مئچنیکوو بۇ هوجئیرهلرین ائندودئرمدن دئییل، مئزودئرمدن یاراندیغینی و وظیفهلرینین یاد جیسیمجیکلری اورقانیزمدن اوزاقلاشدیرماق اولدوقلارینی تاپمیشدیر. اونلاری یونان دیلینده "اودان هوجئیره" معناسینی وئرهن فاقوسیتوز سؤزو ایله آدلاندیران مئچنیکوو قان-دامار سیستمینه صاحب اورقانیزملرده ائندودئرمده یارانان لئیکوسیتلرین وظیفهسینی یئرینه یئتیردیینی ایرلی سورموشدور. ایممون سیستمینین فاقوسیتوز هوجئیرهلری ایله باش وئریدیینی مۆدافیعه ائدن مئچنیکوو اوزون ایللر هورمون تئورمینی مۆدافیعه ائدنلرله موباهیسه ائتمیش، سوندا هر ایکی تئورئمین ده معین درجهده دوغرو اولدوغو معین اولونموشدور.
دیگر آراشدیرمالاری[دَییشدیر]
مئچنیکوو طبیعی مۆدافیعه مکانیزمملری، یولوخوجو خستهلیکلر، ائمبریولوژی اوزرینده ایشلر آپارمیشدیر. او، فرانسه عالیمی رو ایله بیرلیکده سیفیلیس خستلیینین مئیمونلاردا دا اولدوغونو اثبات ائتمیش و بۇ خستلیین موالیجهسینده معین تؤهفهلر وئرمیشدیر. سون ایللرینده اینسانینین یاشلانماسی اوزرینده آراشدیرمالار آپاراراق باکتریلارین، خصوصیله باغیرساق باکتریالارینین ایفراز ائتدیی زیانلی مادهلرین اینسان اؤمرونو قیسالتدیغینی و دوزگون قئیدالاندیقدا اینسان اؤمرونون ۱۲۰-۱۳۰ ایل اولا بیلجیینی دئمیشدیر.


text:
لار (زنجان)
لار (زنجان) کندی زنجان بؤلگهسینین، زنجان بؤلگهسینین مرکزی بؤلومو و بناب قصبهسی نده یئرلهشیبدیر. [۱] بو کند کئچمیشده تاریم بؤلگهسینه داخیلایمیش.[۲]
جوْغرافیایی موْقع[دَییشدیر]
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۲۷۴ نفر اهالیسی و ۵۷ عایلهسی وار. بۇنلاردان ۱۳۷ نفری کیشی و ۱۳۷ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۴۹ نفری ساوادلی و ۹۱ نفری ساوادسیزدیرلار.
گزمهلی و گؤرمهلی یئرلر[دَییشدیر]
- هشترخان شلالهسی[۳]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ مرکز آمار ایران (۱۳۸۵). جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد (فارسجا). مرکز آمار ایران. یوخلانیلیب ۱۳۹۴.
- ↑ لار کندینین هشترخان شلالهسی
- ↑ هشترخان شلالهسی حاققیندا بیلگی


text:
مته-مته(اویون)
مته-مته - آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر فصیللرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
بعضاً بو اویونو "مته قوْروُدوُ"ده آدلاندیریرلار.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
بیر نئچه اوشاق بیر یئره جمع اولوب ساناما اوصولو ایله "ایشچی" سئچیرلر.
ایشچی سئچیلدیکدن سونرا دوزنگاه بیر یئرده 15-20 سم درینلیکده، 12-18 سم دیامِتیرلیکده مته (چالا) قازیلیر. متهنین اطرافیندا متهدن 1 متر رادیوُسدا دایره جیزیلیر. چکیلمیش جیزیق اوزرینده اویونچولارین (ایشچیدن باشقا) سایینا اویغون بیر-بیریندن عئینی مسافهده آرالی، دیامتری 25 سم اولان دایرهلر جیزیلیر. متهدن ان آزی 3-4 متر آرالیدا ایسه ایشچی اۆچون دیامتری 25 سم-لیک دایره جیزیلیر. اویونچولارین (ایشچیدن باشقا) سایینا اویغون بیر اوجو اَیری دگنک و ایشچی اۆچون 5-7 سم اوزونلوغوندا چیلیک (تاختا و یا آغاج پارچاسی) دوزلدیلیر. بوندان سونرا اویون باشلاییر.
اویونچولار آغاجلارینی گؤتوروب مته اطرافیندا اؤز یئرلرینی (جیزیلمیش دایرهیه بیر آیاغینی قویماق) توتور. ایشچی ایسه متهدن 3-4 م آرالیدا جیزیلمیش دایرهده دایاناراق چیلیگی متهیه توللاییر. او، چالیشمالیدیر کی، چیلیک متهیه دوشسون. اویونچولار ایسه متهنی قورومالی، چیلیگی دگنکله متهدن اوزاقلاشدیرمالیدیرلار. اگر ایشچی چیلیگی متهیه سالارسا اویون بیتمیش ساییلیر و اویون یئنیدن باشلانیر.


text:
آذرین ایگیرمیبیرینده آت اوینادانین آللاه نسلین کسر - ابراهیم ساوالان
فارس اقتداری ملکوتی کیمی آداملاری واختیندا آذربایجان و تورکه قارشی قوللانیب مصرف تاریخلری کئچندن سونرا ایشلنمیش دسمال کیمی بیر بوجاغا آتیر
«رازهای سرزمین من» رومانینین بیر پارچاسیندا، آمریکالی ستوان بیلتمور، تبریزلی تیمسار شاداندان سوروشور کی نییه سنین اوشاغین اولمور؟ شادان دئییر: «آتدان دوشموشم. ایللر اؤنجه آذرین ایگیرمیبیرینده، ارتش جشنینده آت اوینادیردیم؛ آتیم منی قالخیزیب یئره چیرپدی. اوگوندن آوروپا دوکتورلرینه ده گئتمیشم اوشاغیم اولمور کی اولمور. خالق آراسیندا دئییرلرحاققیدی؛ آذرین ایگیرمیبیرینده آت اوینادانین آللاه نسلین کسر.»
رضا براهنینین بو جوملهلری، مرحوم ملکوتینی یادیما سالیر. اونون عؤمرونون آخیر اون ایلی چوخ پیس کئچدی. اوغلانلاری باش وورموردو؛ هردن قیزینین اوغلو (یانیلمیرامسا آدی هادی ایدی) گلیب ایشلرینی گؤروردو؛ امام جمعه اولدوغو گونلرده باشینا توپلانان آداملارین هئچ بیری اونا یاخینلاشمیردی. براهنی دئمیشکن بلکه او دا، ارک حاققیندا مرتکیب اولدوغو جنایتین جزاسینی اؤدهییردی. آخی ارک بیر میللتین ائوی و سیغیناجاق یئری ایدی و ائو ییخان آدامین، ائوی ییخالار البته.
فارس اقتداری ملکوتی کیمی آداملاری واختیندا آذربایجان و تورکه قارشی قوللانیب مصرف تاریخلری کئچندن سونرا ایشلنمیش دسمال کیمی بیر بوجاغا آتیر و تاسفله ملکوتیدن سونرا گلن جومه ایماملاری و باشقا تورک سیاست آداملاری دا، همن یولو گئدیب گئدیرلر. هله مسعود پزشکیان بو قدر ایلدن سونرا دئییر کی «بیز گرک واختیکن سونگوندن کرمانا داشینان میس و قیزیل حاقدا سوسمازدیق» و معصومه پاشایی ده زنوز معدنلرینین تالانینا فرمان وئریر و باشقا تورک سیاستچیلری ده باشاردیقجا آذربایجان جمهوریتینه داش آتیرلار و گونوگوندن قوروماقدا اولان اورمو گؤلونون و داشینماقدا اولان میس و قیزیل معدنلریمیزین کئشیگینده دورمورلار.
ایلگیلیلی خبرلر
بیر آذربایجان عسگری شهید اولدو
ارمنی سلاحلی قروپلارین ائتدیگی کسکین نیشانچی آتیشی نتیجهسینده بیر عسگرین حیاتینی ایتیردیگی بیلدیریلدی
بایراموو: آذربایجان، ارمنیستانلا ایلیشکیلری نورماللاشدیرماغا حاضیردیر
جیحون بایراموو، آذربایجانین ۳۰ ایللیک ایشغالا سون قویاراق تورپاق بوتؤولویونو تامین ائتدیگینی بیلدیردی
ارمنیستان، قاراباغدا تاریخی آنیدلارین یوزده دوخسان بئشینی یوخ ائتدی
آذربایجانین مدنیت باخانی: قاراباغ یاخین گلهجکده آذربایجانین ان گؤزل بؤلگهلریندن بیرینه چئوریلهجک


text:
لکسوس
لکسوس ، ژاپون اوتوموبیل نهنگی تویوتا طرفیندن چیخارلان لوکس اوتوموبیل مارکاسی دیر. لکسوس مارکا اوتوموبیل لر قوزئی آمریکا ، آوروپا ، آسیا ، اورتا شرق ، اقیانوسیه ، آفریقا و لاتین آمریکا دا ساتیلار. آمریکا دا لکسوس ان چوخ ساتیلان لوکس اوتوموبیل مارکاسی دیر و 2005 – جی ایلدن اعتیباراً ژاپون دا ساتیلماغا باشلامیشدیر.
1989 – جو ایلده ایلک چیخدیغیندان بری ، لکسوس دایانیقلی و مؤحکم اوتوموبیل لری و یوکسک کیفیتده تقدیم ائتدییی مشتری خیدمت لریندن بیر اعتیبار قازانمیشدیر. 2006 جی ایلده - JD Power and Associates - واسیطه لرین اعتیبارلی لیغی آراشدیرماسینا اساسلاناراق لکسوس مارکاسینی آمریکا دا ان دایانیقلی و مؤحکم اوتوموبیل ایستحصال ائدن مارکا سئچدی. لکسوس بۇ موکافاتی 12 ایل آردیجیل اولاراق قازانمیشدیر.[۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ ویکی پدیا


text:
روسیه شوروی فدراتیو سوسیالیست جومهوریتی
روسیه شوروی فدراتیو سوسیالیست جومهوریتی (اینگیلیسجه: Russian Soviet Federative Socialist Republic، فارسجا: جمهوری شوروی فدراتیو سوسیالیستی روسیه ، عربجه: الجمهورية الروسية السوفيتية الاتحادية الاشتراكية ، فرانسهجه: République socialiste fédérative soviétique de Russie ، آلمانجا: Russische Sozialistische Föderative Sowjetrepublik ، ایتالیاجا: Repubblica Socialista Federativa Sovietica Russa ، روسجا: Poccийckaя CoBeTckaя ФeдepaTиBHaя CoциaлиcTичeckaя Pecпyблиka) اورآسیادا بیر اسکی دؤولت. و روس دیلی رسمی دیلیدی. روسیه شوروی فدراتیو سوسیالیست جومهوریتی 1917 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1993 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
رادیوگجیل 25 این آلبوم بهادار میباشد
رادیوگجیل 25 این آلبوم بهادار میباشد2 سال پیش
عزیز و دیرلی رادیوگجیلچیلر! رادیوگجیل 25 یایینلاندی. بو ساییدا ائشیده جکسیز: بالا باجاناغین ایتمه سی و اونون یئرینه الناز خانمین سونوجو اولماسی... حاژ قافار آغانین یئنی پول قازانما توصیه لری... ملکه نین بویوک باجاناق و پیس اوشاقدان ایستکلری... بویوک باجاناغین باتمان عمی یه ضامین دورماسی... دوکتور تجربی ناخوشلارا شفا داغیدیر...
ساخت بمب اتمی
آوانامه
عصر فئودالیسم
آوانامه
تاریخ راک اند رول
آوانامه
ایده هایی ناب در هنر نقاشی
انتشارات شکیب
رادیوگجیل 25


text:
بوندسلیگا
بوندسلیگا (آلمانجا: Fußball-Bundesliga )، آلمان نین ان اوست فوتبال لیگی دیر کی ۱۹۶۳-جی ایلدن هر ایل اویناییلیر. بو لیگ ده ۱۸ تاخیم چیخیش ائدیلر. بوندسلیگا آلمانجا، میلی لیگ معنا سین وریر.
بوندسلیگا آوروپا داخیلینده ان کیفیتلی ۵ لیگ لردن بیری حیساب اولونور.
تاریخی[دَییشدیر]
آلمان دا فوتبال ۱۹۰۳-جی ایلدن شرقی آلمان لیگی آدی ایله باشلاندی. بو لیگین ان چوخ شامپیون اولان تاخیمی بایرن مونیخ دی کی ۲۳ دفعه شامپیون اولوب. ۱۹۶۳-جی ایلدن بوندسلیگا نین تزه شکیلینده چوخ شامپیون اولان تاخیم بایرن مونیخ دی کی (۲۸ دفعه) شامپیون اولوب دیر. دورتموند (۵ دفعه) و بوروسیا مونشنقلادباخ (۵ دفعه) شامپیونلیق نان، بایرن مونیخی تعقیب ائدیلر. بو تاخیملارین یانیندا آوروپا و میللی قازانان لارین بعضیسی عیبارت دیر وولفسبورق، شالکه ۰۴ دیلار.


text:
۱۸ آقوست
۱۸ آقوست: تگزاسدا توفان، هلیومون کشفی
۲۹۳ میلاددان اؤنجه — ونرا ایلاههسی شرفینه رومدا ان قدیم معبد اینشا اولونموشدور.
۱۲۰۱ — ریقا شهرینین اساسی قویولموشدور.
۱۸۶۸ — فرانسهلی اولدوزشوناس پیر ژانسن گونش طیفینده بیر یئنی عونصوری (هلیومو) کشف ائتمیشدیر.
۱۹۱۹ — آذربایجان دموکراتیک جومهوریتینین ایلک سرحد موحافیظهسی تأسیس ائدیلمیشدیر.
۱۹۵۸ — آمریکادا ولادیمیر نابوکووون «لولیتا» اثری نشر ائدیلمیشدیر.
۱۹۸۳ — تگزاسدا توفان نتیجهسینده ۲۲ نفر هلاک اوْلموش، دؤولته ۱ میلیارد دولار زیان ائتمیشدیر.
۲۰۰۸ — پاکیستان رئیسجومهورو پرویز موشرف ایستعفا وئردی.


text:
منیر الحدادی
منیر الحدادی (اینگیلیسجه: Munir El Haddadi) (دوْغوم:۱ سپتامبر ۱۹۹۵ (۲۶ یاش) سن لورنزو د ال اسکوریال) بیر فوتبالیست. بارسلونا فوتبال کولوبو و ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Munir El Haddadi. یوْخلانیلیب24 August 2014.
قارداش پروژهلرده منیر الحدادی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- سن لورنزو د ال اسکوریال دوغوملولار
- بارسلونا کولوبو اویونچولاری
- بارسلونا بی کولوبونون اویونچولاری
- والنسیا کولوبونون اویونچولاری
- دپورتیوو الاوس کولوبونون اویونچولاری
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
دونالد ترامپ جمال خاشیقجی بیلن تیگیشلی سواللرگه جواب بیردی
آق اویده ژورنالیستلرنینگ خاشیقجی بیلن تیگیشلی سوراللریگه جواب بیردی.
امریکا قوشمه ایالتلری باشلیغی دونالد ترامپ، تورکیه دن سعودی ژورنالیست جمال خاشیقجی نینگ لادرک بولیشی بیلن تیگیشلی ثبت بولگن سیس ویا تصویر بولسه طلب قیلگن لیکلرینی بیلدیردی.
دونالد ترامپ آق اویده ژورنالیستلرنینگ خاشیقجی بیلن تیگیشلی سوراللریگه جواب بیردی.
"تورکیه حکومتی ثبت بولگن سیس و تصویر موجود ایکن لیگینی ایتماقده." دیگن سوالگه، "بولسه اولرنی بیز طلب قیلدیک" دیب جواب بیردی.
" ثبت بولگن سیس و تصویر موجود بولسه حیران بولیب قاله سیز می؟ دیگن سوالگه
"یوق. موجود بولیشیدن امین ایمس من اما احتمالاً بار. تشقی ایشلر وزیری مایک پمپیئو امریکاگه قیتیب کیلگنده کینگ کولملی معلومات آله من. " دیب گپیردی.
ترامپ، مایک پمپیئونی حادثه نینگ اوستیدن تقریباً 2 هفته اوتیشیدن کیین سعودی عربستانگه جونتگن ایدی.
پمپیئو ریاضده آلیب بارگن یوقاری سویه لی اوچره شوولرنینگ آرتیدن پایتخت انقره گه کیلیب جمهور باشلیغی رجب طیب ایردو.غان و تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی بیلن اوچره شدی.
سعودی لیک ریفورمیستلر اوچون مهم بیر پلاتفورم بولگن الوطن روزنامه سیگه کتته حصه قوشگن و عین دمده واشنگتن پوست روزنامه سیگه یازوولر بیریب تورگن جمال خاشیقجی 2 اکتوبر سه شنبه کونی رسمی ایشلری اوچون سعودی عربستان نینگ استانبول باش قونسلخانه سیگه بارگندن کیین لادرک بولگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اروپا بیرلیگی بعضی بیر ترور تشکیلاتلریگه قره ته آلیب باریله یاتگن چیکلاولرنی اوزه یتیردی
القاعده و داعش ترور تشکیلاتلریگه قره ته چیکلاو آلیب باریلماقده
ایردوغان افریقا سفری دایره سیده آنگولانینگ پایتختی لوانداگه ییتیب باردی
کویتده م نفت نی قیته ایشلش کارخانه سیده یانغین یوز بیردی
کویت ملی نفت کارخانه سی باشقرووی تامانیدن حادثه بوییچه معلومات بیریلدی


text:
کوف
کوف : تورکجه فارسجا
سفیدک
روشن(رنگ)
کوْف : تورکجه تورکجه
[صفت]
قوُرویاراق ویا چوٌرویهرک ایچی بوْشا¬ لمیش اوْلان.
دَیرسیز، بوْش شئی ویا سؤز ویا آدام
کوُف : تورکجه تورکجه
[آد]
اوشاقلار آراسیندا داشلا اوینانان بیر اوْیون آدی(فا:تاب)
سالینجاق(فا:وسیله¬تاب-بازی){سس تق}
کوٌف : تورکجه تورکجه
[آد]
چؤرک و پنیر کیمی شئیلرین اوستونده دوٌزهلن چوخو یاشیل رنگلی گؤبهلک و مانتار، «بوُغدا کوفو= بوغدالارین باشیندا دوزهلن آغلیق و خستهلیک» (فا:سفیدک). powdery
(خا) پاس.{بوکلمه دیواندا «کوٌفرهمک، کفرهمک» شکلینده گلیب و ضعیفلهمک، یوموشاماق و پوزولوب آزالماق آنلامیندا ایشلهنیب: «اونون گوجو کوٌفره دی، اوْنون گوجو ضعیفله دی و آزالدی» بو آنلاما باخاراق کوٌف کلمه سیده یوموشایان و ضعیفله¬ین بیر ماده آنلامیندادیر، نئجه¬کی کوٌف چؤرهگی و پنیری یوموشاداراق ضعیفله دیب و پوزار}


text:
هندوئیسم
هندوئیسم — هیند یاریمآداسیندا یاشایان یئرلی اهالینین منسوب اوْلدوغو دیندیر. غربلیلر بۇ خالقین دینینی ایفاده ائتمک اۆچون اوْنلارین داها چوْخ هیند چایینین اطرافیندا یاشامالارینی نظره آلاراق اوْنلارا بۇ جور مۆراجیعت ائتمیشلر. اصلینده اوْنلار اؤز دینلرینی "ساناتانا دهارما" (ازلی – ابدی – دین) دئیه آدلاندیریرلار. احتیمال اوْلونور کی، بۇ دینین تاریخی میلادان اونجه ۲۰۰۰-جی ایله قدر گئدیب چاتیر. هندوئیسم میلّی دیندیر. دۆنیا اهالیسینین تخمیناً ۱۲ %-ی بۇ دینه منسوبدور. دینین قوروجوسو کیمی سری کریشنا گؤستریلیر.


text:
ایشسیزلیک رقملری آچیقلاندی
تورکیه استاتیستیک قورومو ایشسیزلیک رقملرینی آچیقلادی
تورکیهده ایشسیزلیک نیسبتی ۲۰۲۰ده اؤنجهکی ایله گؤره ۰،۵ پوئن آزالاراق یوزده ۱۳،۲اولدو.
تورکیه استاتیستیک قورومونون "ایش گوجو رقملری۲۰۲۰" بیلگیلرینه گؤره، اؤلکهده ایشسیزلرین ساییسی گئچهن ایل ۲۰۱۹.جو ایلله مقایسهده ۴۰۸ مین نفر آزالاراق ۴ میلیون ۶۱ مین نفر اولدو.
ایشسیزلیک نیسبتی، کووید-۱۹ سالقینین اولدوغو گئچن ایل بیر اؤنجهکی ایله گؤره ۰،۵ پوئن دوشهرک یوزده ۱۳،۲یه گئریلهدی.
۲۰۱۹.جو ایلده ایشسیزلیک نیسبتی یوزده ۱۳،۷، ایشسیز ساییسی ایسه ۴ میلیون ۴۶۹ مین اولموشدو.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهنین دونیا صادراتینداکی پایی یوزده بیری آشدی
"آرتیق تورک محصوللاری دونیانین دؤرد بیر یانینا صادر ائدیلیر. بو اوغور تورکیهنین"
تورکیه ایله آذربایجان آراسیندا طبیعی گاز تیجارت آنلاشماسی
"تورکیه، باشاریلی بیر انرژی دیپلوماسیسی ایجرا ائدرک دونیانین جدی بیر عرضه بحرانییلا قارشیلاشدیغی دؤورو سیخینتیسیز شکیلده سوووشدوراجاق"
تورکیهده خاریجیلره ائو ساتیشیندا رکورد
ایران وطنداشلاری، توپلام ۱۳۲۳ ائو آلیشی ایله، تورکیهدن ائو آلان خارجی اؤلکه وطنداشلاری آراسیندا بیرینجی یئری توتدو


text:
۲۸ آقوست
۲۸ آقوست: بلقرادین ایشغالی؛ بریتانیادا برده اولماغین لغوی.
۱۵۲۱ — بلقراد عثمانلی اوردوسو طرفیندن ایشغال اولونموشدور.
۱۸۳۳— بریتانیا پارلمانی بریتانيا امپراطورلوغونون اکثر اراضیلرینده بردهلیغی لغو ائدن قانونو قبول ائتمیشدیر.
۱۹۱۹— آذربایجان خالق جومهوریتی حؤکومتی خالق معاریفینین، اورتا مکتبلرین میلیلشدیریلمهسی حاقیندا قانون قبول ائتمیشدیر.
۱۹۶۳— مارتین لوترکینگ اؤزونون مشهور "I Have A Dream" (منیم بیر آرزوم وار) نوطقینی سؤيلهمیشدیر.
۱۹۸۸— آلمانین رامشتاين حربی پایگاهینداکی هاوا گؤستریسی زامانی طيارهلردن بیری تاماشاچیلارین اوزرینه دوشموشدور.
۱۹۹۱— اوکراين شوروینین ترکیبیندن چیخدیغینی اعلان ائتمیشدیر.
۲۰۰۷— تورکيه جومهوریتینین ۱۱-جی رئیسجمهورو عبدالله گول وظیفهسینین ایجراسینا باشلامیشدیر.


text:
۵ مارس
۵ مارس:
- ۱۸۲۱ - جئیمز مونرو، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دؤولت باشقانلیغی مقامینا ایکینجی دفعه گتیریلدی.
- ۱۸۳۶ - ساموئل کوْلت ایلک ۳۴. کالیبره آلتیپاتلار تاپانچانین سئری ایستحصالینا باشلادی.
- ۱۹۱۲ - ایتالیا اوْردوسو هاوا بالوْنلارینی عسگری هدفلرله ایشلدن ایلک اوْردو اوْلدو. ایتالیا اوْردوسو بۇ بالونلاری تۆرک دیفاعی خطلرینین گئریسینه ایکتیشاف هدفی ایله گؤندردیلر.
- ۱۹۱۷ - وودرو ویلسون٬ ایکینجی دفعه آمریکا جومهور باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۱۸ - بولشویکلر٬ روسیهنین باشکندینی پتروقراددان موسکویا داشیدیلار.
- ۱۹۲۴ - ایستانبولدا موعاریف مۆدورلوگو٬ تهدیف-تدریسات قانونو گرگینه مدرسهلره ال قوْیدو.
- ۱۹۲۴ - خلیفه عبدالمجید عائیلهسی ایله بیرلیکده تۆرکیهدن چیخدی.
- ۱۹۳۳ - بؤیوک بوحران٬ آمریکا جومهور باشقانی فرانکلین روزولت بۆتون بانکلاری باغلاییب مالی عملیاتلاری دۇردوردو.
- ۱۹۷۴ - یوم کیپور ساواشی: ایسرائیل عسگرلری سوئز کانالینین غرب یاخاسیندان چکیلدیلر.
- ۱۹۹۱ - عیراق٬ خلیج ساواشی اثرلرینی سربست بۇراخدی.
- ۱۹۹۴ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی٬ بوسنییه تۆرک عسگری گؤندریلمهسینی قبول ائتدی.
- ۲۰۰۱ - مکّهده حجده چیخان ایزدیحامدا ۳۵ نفر اؤلدو.


text:
آقوستوس
قایوس اوکتاویوس تورینوس (لاتین دیلی: Gaius Julius Caesar Augustus) روم ایمپراطورو. ژولیوس سزارین قارداشی نوهلریندن ایدی. سزار اؤلنده یونان اؤلکهسینده ایدی. مارکوس آنتونیوس روم حوکومتینی اله کئچیردی و اوکتاویوس روم شهرینه گلیب آنتونیوس ایله ساواشدی. مودن (Modene) شهرینده ایکی روم کونسولو پانسا و هیریوس جومهوری یانداشلاری و اوکتاویوس ال بیر اوْلوب و آنتونیوس ایله ساواشدیلار. بۇ ساواشدا جومهوری اوردوسو غالیب اوْلوب پانسا و هیریوس جومهوری باشچیلاری اؤلدولر و تکجه اوکتاویوس قالدی و اؤلکهنی اله گتیردی.
آقوستوس رومانی جومهوریتدن ایمپراتورلوغا دییشدی و اوزونن بیر میراث کنسالیده یوخسا تحکیم اتدی ان چوخ اتکیلیین و دانیشمالی یوخسا بحث اتملی اینسان تاریخین لیدرلرینن دیر.
آقوستوس سلطنتینده نیسبی بیر باریش حاکیم اولدو بو دوروما پاکس رومانو دییردیلر. ایکی یوز ایله دک روم ایمپراتورلوغی بویوک ساواش لاری دورت ایمپراتور بیر ایل ده دوره سینن و دیش ساواشلارینان سرا اوزونه ساواش گورمه دی.
قایناقلار[دَییشدیر]
http://en.m.wikipedia.org/Augustus صفحه سیندن چوریلمیش .
- روم ایمپیراتورلاری
- آقوستوس
- Characters in Book VI of the Aeneid
- Deified Roman emperors
- Founding monarchs
- Roman Republican consuls
- Imperial Roman consuls
- Julii
- Julio-Claudian dynasty
- Octavii
- People in the canonical gospels
- روم دوغوملولار
- Pontifices Maximi of the Roman Empire
- 63 BC births
- ۱۴-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- 1st-century BC Romans
- 1st-century BC clergy
- 1st-century clergy
- 1st-century BC Roman emperors
- 1st-century Roman emperors
- Burials at the Mausoleum of Augustus
- Ancient Roman adoptees
- Shipwreck survivors
- Senators of the Roman Republic
- Ancient Roman propraetors
- Ancient Roman military personnel


text:
ایستاندارد لیژ فوتبال کولوبو
ایستاندارد لیژ فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Standard Liège) بیر فوتبال کولوبودور. Belgian First Division A دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۷٬۶۷۰ نفرلیک موریس دوفراسن ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Stade Maurice Dufrasne standard.be (last view on 19/10/2017)
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Standard Liège»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایستاندارد لیژ فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آندری هوسین
آندری هوسین (اینگیلیسجه: Andriy Husin) (دوْغوم:۱۱ دسامبر ۱۹۷۲ تسلوکتسوف) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. اوکراین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ "Andriy Husyn - International Appearances". The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
قارداش پروژهلرده آندری هوسین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۲۰۱۴-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- تسلوکتسوف دوغوملولار
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- کارپاتی لووف کولوبونون اویونچولاری
- آرسنال کییف کولوبونون اویونچولاری
- کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری
- ساترن رامنسکویه کولوبونون اویونچولاری


text:
آزتک ایمپراتورلوغو (اینگیلیسجه: Aztec Empirecode: en is deprecated , فرانسهجه: Empire aztèquecode: fr is deprecated , ایتالیاجا: Impero aztecocode: it is deprecated , روسجا: AцTekckaя иMпepияcode: ru is deprecated ) قوزئی آمریکادا بیر اسکی دؤولت. آزتک ایمپراتورلوغو ۱۴۲۸ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۵۲۱ میلادی ایلینده داغیلدی.
بو ایمپیراتورلوق بیر ثیروتلی اولان بیر اؤلکه ایمیش کی آمِریکا قارهسی اسپانیالیلار توسوطیله کشف اولاندا، ایسپانیا طرفیندن مستعمره اولدولار.
اَن بویوک ساواشلار بومی اولان حاکیملردَن و اسپانیایی مهاجرلرین آراسیندا یاراندی آمّا چونکی اسپانیاییلر توپ و توفنگلری واریمیش بو ایمپیراتورلوغون عسگرلرین داغیتدیلار و آزتک اؤلکهسین یئنی ایسپانیا (new spain) اؤلکهسینه دییشدیردیلر و اورانی بیر موستعمره قاییردیلار.
بو ایمپیراتورلوق ایندیکی مکزیک اولان اؤلکهنین اراضیسینده یئر آلمیشایمیش.


text:
شراب
شراب یوخسا چاخیر و مئی الکوللو بیر ایچگی دیر. اوزوم شرابی کیشمیش یوخسا اوزومدن اله گلیر. اوزوم تورشاماقدا شراب اولور و الکول اوندا دوزلینیر. الکول بدنی کهلیدیب و عقلی آرادان آپارار. هر جور اوزومدن بیر جوره شراب اله گلیر.
هابئله توت، شاه توت، آلما، هولو، خورما و...نئچه نوع میوه دن ونئچه نوع دنه لردن هابئله آرپا و بوغدا و ...ایله شراب دوزلتمک اولور. دنلرین شرابی نیشاسته دندیر. بۇ جور شراب ویسکی و آرپاسویو و ماء الشعیر اۆچون ایشلهدیلیر.
ان اسکی چاغدا 4.500 ایل میلاددان قاباق ایللردن نقده شهرینده شراب قازانی و باردانی تاپیلیب. شیراز شرابی ان اسکی و یاخشی شراب ایدی و بیلینن شراب شیراز شهرینده تاپیلیب.
شراب نوعلاری
- اوچدن بیر شراب
- آق شراب
- قیرمیز شراب
- قیزیل شراب
- شیرین شراب
- قازلی شراب (شامپاین)
- جومهوری شراب
قایناق
[۱] فارسیجا ویکی پدیا-2017ژانویه


text:
کریستیان سایگه
کریستیان سایگه (آلمانجا: Christian Ziege ) آلمانلی فۇتبولچو و یاریم مۆدافیهچی. اوْ ۱۹۹۳ جی ایلدن بۇ یانا آلمان میلّی فوتبول تاخیمیسینین بیر اۆیه سی اوْلوب. اوْ ۷۲ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۲۰۰۴ جی ایلده اوْلوب. کریستیان سایگه ۹ میلّی گوْل وۇروب.
قایناقلار[دَییشدیر]
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Germany_international_footballers
اوْیونلاری[دَییشدیر]
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- آلمان فوتبولچیلاری
- ۱۹۷۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری
- بایرن مونیخ ۲ کولوبونون اویونچولاری
- بروسیا مونشنقلادباخ کولوبونون اویونچولاری
- لیورپول کولوبونون اویونچولاری
- میدلزبورو کولوبونون اویونچولاری
- تاتنهام هاتسپور کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۱۹۹۶ اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۰ اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۴ اویونچولاری