text:
ایدیل – اورال بؤلگهسی تاریخین ایلک چاغلاریندان اعتیبارن تورکلرین آنایورتلاریندان بیری اولموشدور. بورادا هون، اوگور، سابار، بارسیل، خزر، کومان – قیپچاق، تاتار تورکلری اوزون یوزایللر یاشامیشلار، دولتلر قورموشدولار. کوبراتین کوردوغو بؤیوک بولغاریستانین ۶۴۱ده داغیلماسی اوزه رینه بولغارلارین بیر بؤلوغو ایدیل – اورال بؤلگه سینه کؤچموش، بورادا خزرلره باغلی بیر دولت قورموشدولار. بو دولتین تاریخچه بیلینن ایلک حکمداری آلموس بن جعفر، عباسی دولتینه ائلچی گؤنده ره رک مسلمان دین آدامی، پارا و مانوی دستک ایسته میشدیر. بو ایسته یه یانیت وئرن عباسی خلیفه سی مقتدر، کاتیبی ابن فضلان اولان بیر ائلچیلیک قورولو اولوشدورموشدور. بولغار یالتاوارینین (یالتاوار بولغار حکمدارینین عنوانیدیر) ائلچیسی باشتو دا، بو قوروللا گئریه دؤنموشدور. ائلچیلیک کورولو ۱۲ ماییس ۹۲۲ده دولتین باشکندی اولان بولغار شهرینه اولاشمیشدیر. بولغار حکمداری ائلچیلیک قورولو حضوروندا مسلمان اولموش، جعفر آدینی آلمیشدیر. بئله جه ایدیل بولغارستانی اسلاملیغی رسمن قبول ائدن ایلک تورک دولتی اولموشدور.
بولغار دولتی موغاللارین بؤلگه یی استیلا تاریخی اولان ۱۲۳۶یا دکین سورموشدور. ۱۲۳۶دا بولغار کندی موغاللارجا ضبط ائدیلمیش، یئرله بیر ائدیلمیشدیر. داها اؤنجه گلن کومان – قیپچاقلار و موغاللارلا بیرلیکده گلن تورک – تاتارلار، اولکهده نفوس چوخونلوغونو اله گئچیرمیش، مسلمان بولغار تورکلرینین دیلی یئنی گلن تورکلرجه آسیمیله ائدیلمیشدیر. بولغار تورکجه سی لیر تورکجه سیدی. چوغونلوغو اله کئچیرن یئنی گلئنلرین دیلی ایسه شاز تورکجه سیدیر. بولغار تورکجه سی بیر سوره داها دوام ائتمیشسه ده سونرادان تماما اورتادان قالخمیشدیر. بو تورکجه یله یازیلمیش سون مزار کیتابه سی ۱۳۵۷-۵۸ تاریخینی داشیماقدادیر. [۱]بولغار تورکجه سی بوگون خیریستیان چوواش تورکلرینجه سوردورولمکدهدیر.
بولغار دولتینی ییکان آلتینوردو دولتی داها سونرا پارچالانمیش، ایدیل – اورال بؤلگه سینده قازان خانلیغی کورولموشتور. کازان خانلیغی سوره گن (کورونیک) ایچ چکیشمه لر سونوجوندا ۱۵۵۲ده قورخونج ایوان طرفیندن اورتادان قالدیریلمیشدیر. آینی عاقیبتده ۱۵۵۶’دا آستراخان خانلیغی دا اوغرامیشدیر. قازان خانلیغینین دوشوشویله ایلک کز بیر مسلمان تورک دولتی و اولکه سی، خیریستیان بیر گوجون الینه کئچمیشدیر. داها اؤنجه ۱۴۹۲ده گیرناتا عرب (اموی) دولتی، اسپانیوللارین الینه کئچمیشدی. گیرناتا خیریستیان اگه منلیگینه گیرن ایلک مسلمان توپراغییدی (اون ییللار بویونجا اسلام توپراقلارینین خیریستیانلارین الینه کئچیشینه تانرینین نه دن مساعده ائتدیگینی دوشونوپ دورموشدوق. دوشونجه میزه گؤره تانری بونا مساعده ائتمه مه لیدی).
۱۵۵۲’ده قازانین دوشمه سیله روس ظلمو ده باشلادی. خالق زورلا خیریستیانلاشمایا معروض قالدی. توم باسقیلارا قارشین بو خصوصدا آرتیق یول آلینامادی. خیریستیانلاشمایا و باسقیلارا ان بؤیوک دیرنچ اسلامدان گلیردی. ۱۸۶۲’دئ باهائددین وئیسی آدیندا بیر دین آدامی کؤکتنجی بیر اسلام طریقتی کوردو. طریقت، قازانلیلاری تاتار دئییل بولغار اولاراق آدلاندیرییور، روس دولتینی تانیمییور، وئرگی وئرمئیی، عسکره گئتمه یی، موللالارین آردیندا نماز قیلماغی رد ائدیردی. کؤیلو، کیچیک صنعتکار و اصنافلاردان (بؤیله یازیلمالی، چونکو ائسناف کلمه سینده تورکجه چوغول ائکی یوخدور) دستک گؤرموشلرسئ ده، گئنیش خالق دستگیندن محروم قالمیشدیلار.
تاتارلار ۱۹٫ یوز ایلین سون چیرئغیندن اعتبارن بؤیوک ایلرلههمئ قید ائتمیشلر، تجارت، صنایع و کولتور آلانیندا ایسلام دونیاسینین ان گلیشمیش توپلومو اولموشدولار. ۱۹۱۷دَکی روس بولشویک (کومونیست) دئوریمی تاتارلارین گلیشمه سینه سکته وورموش، تاتارلار چارلیق دؤنمیندن داها آرتیق باسقییا اوغرامیشدیلار.
۱۹۸۰’لرده قازاندا بولغار ائل جدید درنگی قورولموش، یؤنهتیجیلیغینی فرهاد نورالدینوو یاپمیشدیر. درنک ۱۹۹۰ نیسانیندا ۴۰ بین تیراژلی بولغار ایلی غزئته سینی چیخارمیشدیر. بو غزئته ده شان قیزی دستانی، باراج دستانی، جعفر تاریخی کیمی یاپیتلار یایینلانمیشدیر.[۲] بو یایینلار تارتیشمالاری دا برابرینده گتیرمیشدیر. کیمی بیلیم کیشیلری بونلارین اویدورما، ساختا اولدوغونو سؤیله میشلردیر. چارلیق دورونده باشلایان، سوویت دورونده دوام ائدن بولغارلیق – تاتارلیق، باشقا دئییشله کیملیک سورونسالی تارتیشمالاری، سوویت رژیمینین ۱۹۹۱ده ییخیلماسیندان سونرا داها دا آلولانمیشدیر.
شان قیزی دستانی، باراج دستانی و جعفر تاریخینین یایینلانماسییلا کیملیک تارتیشمالاریندا بولغار تئزینه اؤنملی بیر دستک و قاتغی ساخلاماق آماجی گودولموشدور.
باشتا بونو وورغولایالیم کی تاتار اصلیندا بیر تورک قومونون آدیدیر. آنجاق قومون بیر قسمی موغاللاشمیش، موغاللار آراسیندا دا تاتار آدلی بیر قبیله وار اولموشدور. موغاللارلا بیرلیکده تاتارلار دا فتحلره، استیلالارا قاتیلمیشلاردیر. تاتار آدی داها اسکی و بیلینیر اولدوغو ایچین موغاللار، تاتار اولاراق تانینمیشلاردیر. موغاللارین آرتیق تخریبکار اولمالاری تاتار آدینی دا کؤتویه چیخارمیشدیر. حتا ریضاالدین فخرالدین و داها لاپ چوخلاری کیمی ایسلام دونیاسینین گئریلیگینی موغاللارا باغلایانلار اولموشدور. بو چوخ آز دوغرو اولمالیدیر. چونکو موغاللارین تخریبینه اوغرامایان سوریه، فیلیسطین، عربیستان، میصیر، قوزئی آفریقا و گیرنادا دا گئریله میشدیر.
۱ شان قیزی دستانی، باراج دستانی و جعفر تاریخینین اورتایا چیخیشی
تارتیشمالارا یول آچان شان قیزی، باراج دستانی و جعفر تاریخی بیزه اوریژینال دیلده (بولغار وئیا تاتار تورکجهسینده) اولاشمامیشدیر. روسجا اولاشمیشدیر. بونلارین بولونوشو (اورتایا چیکیشی) بئله آچیقلانماکتادیر:
اثرلر (اوچ اثر گؤزؤنوندئ توتولویور) محمد کریم اوغلو ایبراهیم نیگماتوللین طرفیندن ۱۹۳۹دا روسجایا چئوریلمیش، چئویرمن اصیللارینی یوخ ائتمیشدیر. چونکو ۱۹۳۷ده باشلایان باسقی دؤنمینده عرب حرفلی لر تورلو یایین گئریجیلیک و قارشی دئوریمجیلیک اولاراق گؤرولویور، بولوندورانلار توتوقلانیر، سورگون ائدیلیر، اؤلدورولویوردو.۳
دستانین یایینلانماسییلا باشلایان تارتیشمالارا بیرچوخ بیلیم اری قاتیلمیش و بو اوچ یاپیتین اویدورما اولدوغونو سؤیله میشلردیر. یاپیتلارین اویدورما اولدوغونو سؤیلهینلرین باشیندا مارسل احمدجانوف گلیر.[۴] بیرچوخ اولگو بو وارگییی دستکلر: بیرینجیسی شان قیزی دستانی داخیل، باشقا ایکی یاپیت اولان باراج دستانی و جعفر تاریخینین هیچ بیرینین ال یازمالاری الده یوخدور. ایکینجیسی بو آنا دکین تاریخلرده بؤیله یاپیتلارین اولدوغونا ایلیشکین لر هانسی بیر قیده راسلانمامیشدیر. اوچونجوسو گئرچی عرب حرفلی اثرلر کومونیزمین قورولوشوندا گئریجیلیک اولاراق گؤرولویور، تعقیب ائدیلیپردی؛ آما بو دوروم الیازمالارینین یوخ ائدیلمه سینی آچیقلاماز. چونکو اثرلر گیزلی یئرلرده، اؤرنهیین توپراقدا ساخلانابیلیردی. سوویت دؤنمینده کتابخانالاردا مینلرجه عرب حرفلی اثرین کوروندوغونو خاطیرلاتماق یئریندهدیر. دؤردونجوسو اثرلری بؤیله ‘باشارییلا’ چئویرن نیگماتوللینین بولغار تورکجه سینین اؤنمی قونوسوندا بیلینچ صاحبی اولماسی و صرف بو یوزدن اؤزگون قایناقلاری یوخ ائتمه مه سی گره کیردی. چونکو بولغار تورکجه سی لر هانسی بیر متنه صاحیب اولماق، تورکجهنین تاریخینده چاغ دَییشیکلیگی یاپاجاق بیر شئیه صاحیب اولماق دئمکدیر. بئشینجیسی ۲۳ یاشیندا بیر گنجین (نیگماتوللین چئویریلری ۱۹۳۹دا، ۲۳ یاشیندایکن یاپمیشدیر) اوچ اویلوملو (حجیملی) یاپیتی بو قدر قیسا زاماندا چئویرمه سی سورولار و سورونلار دوغورویور. اؤزگون بولغارجا متن عرب حرفلی اولدوغو ایچین بو قدر قیسا زاماندا اوچ یاپیتی چئویرمک چوخ زوردور. زیرا عرب آلفابئسینده بیر کلمهنین بیر نوکته اکسیک و یا آرتیق یازیلماسی بیر دیزی سورونا و اوخوما زورلوغونا یول آچار.
اؤرنه یین ایدیل بولغار خانینین عنوانی بالتاواردیر. آنجاق کلمه بازی قایناقلاردا و بو آرادا دستاندا بالتاوار اولاراق اچر.[۵] بالتاوار یازیمی عرب آلفابئسینین بیر عزیزلیگیدیر. اونوان یازیلیرکن چیفت نوکته یئرینه تک نوکته قونولونجا یالتاوار = بالتاوار اولموشدور. یالتاوار مشهور تورک عنوانی ائلتبهرین بولغارجاسیدیر. دوغروسونون بئله اولدوغوندان قوشغو دویاماییز. دیلجی و تاریخچیلرین بالتاوار بیچیمینی قوللانمامالاری گره کیر. یالتاوارین بالتاوار اولاراق وئریلمه سی و پولتاوایلا ائشلشدیریلمه سی دوغرو دئییلدیر.


c: text/html

text:
اون
اوُن- تاخیللارین اوغوتولماسییله الده ائدیلهن اینجه توزا وئریله ن آددیر.باشدا چؤرک و خمیر ایشلری اولماق اوزره بیر چوخ غذانین اساس ترکیبیدیر. عومومییتله بوغدادان الده ائدیلهن توزا یالنیز اون دئییلیر. آرپا، اوت، چوودار، میصیر(مکه)، نوخود کیمی بیتکیلردن الده ائدیلهن اون ایسه، مشهور اولاراق او تاخیل آدییلا بیرلیکده میصیر (مکه) اونو، آرپا اونو فورماسیندا آدلاندیرلار.
فیزیکی گوستریجیلری[دَییشدیر]
ماکارون اونونون سیخلیغی 650...700 kq/m³. بوغدا اونونون سیخلیغی 550...600 kq/m³.
اون نوعلاری[دَییشدیر]
- بوغدا اونو
- چوودار اونو
- دویو اونو
- شابالیدی اونو
- نوخود اونو
- تانق اونو (تانق:بیر نوع مامیر)
- قارا بوغدا، سویا، یئرآلما،آراروت،کولکاس،پالید پالامودو و دنه سیز محصوللاریندا اونلاری الده ائدیله بیلمکده دیر.
اوندان ائدیلن محصوللار[دَییشدیر]
چوره ک،تورت، کراکئرلر،کئکلر، بوره کلر اوندان ائدیله ن بعضی محصوللاردیر.بونلارین خاریجینده،همچینین بعضی سوسلار و پودینق ایتحصالیندا دا اون ایستیفاده ائدیلیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دیابت
دیابت ملیتوس و یا شکر خستهلیگی، شکرلی دیابت – شکرین قاندا کرونیکی آرتیمیدیر. دیابتله علاقهلی آغیرلاشمالارین هامیسینین سببی گلوکوزانین قاندا یوکسک اولماسیدیر. پاسینت قاندا شکرین میقدارینی ایداره ائده بیلرسه، شکرلی دیابت خستهلیک یوخ، حیات طرزینه چئوریلهجکدیر کی، بونونلا دا آغیرلاشمالارین قارشیسینی آلماق اولار. بو حیات طرزی ایسه دیابتین طیپیندن وابسته اولور. حاضیردا دۆنیادا ۲۴۰ میلیوندان چوخ اینسان بو خستهلیکدن اذیت چکیر. هر ایل یئر اوزونده وفات ائدن اینسانلارین ۵ فایزی محض دیابت نتیجهسینده دۆنیاسینی دییشیر. فوری تدبیرلر گؤرولمهسه، بو رقه مین نؤوبتی ۱۰ ایلده ۵۰ فایزه قدر آرتاجاغی احتیمال اولونور. شکرلی دیابتین یوکسک آرتیمی عینی زاماندا اونون یاراتدیغی طیبی، سوسیال، ایقتیصادی، سایکولوژی و دیگر پروبلملری ده چوخ قاباردیر. محض بو باخیمدان بئینلخالق دیابت فئدئراسییاسی (بدف) و اومومدونیا سهییه تشکیلاتینین (اوست) توصیهسی ایله عومومدونیا دیابت گونو قئید اولونور. ۲۰۰۶-جی ایلده اومومدونیا صحیّه تشکیلاتی خصوصی بیاننامه قبول ائدیب و بو سندده شکرلی دیابتی "آغیر کرونیکی خستهلیک" کیمی سجیلندیریب.
پرهیز[دَییشدیر]
بو خستهلیگی اولانلار اۆچون ان یاخشی ییئجئک مادهلریندن بیری یئرالماسیدیر. اونلار یئرآلما ، کباب کیمی و یا بوخاردا بیشیریب یئیه بیلرلر. وزری (سو تره سی)، خیار ایشلتمک ده فایدالی واسطهلردیر. جویز، فیندیق و پوسته شکر خستهلری اۆچون خئییرلی حساب ائدیلیر.
خستهلرین شکره اولان احتیاجینی ته"مین ائتمک اۆچون، شکر عوضینه طبیعی بال ایشلتمک داها موناسیبدیر. بئله خستهلر سحرلر آجقارینا ۴۰ گون عرضینده گونده ۳۰ق آبقورا ایچسهلر، اونلارین شکری آشاغی دوشر. اونلارا چایی توت قوروسو ایله ایچمک، قاتیق، قوروت کیمی ییئجئک مادهلری ایشلتمک مصلحت گؤرولور. شکر خستهلری شابالید، چوغوندور، کؤک، شلغم، بانان، یئمیش، خورما ایشلتمکدن چکینملیدیرلر. سوسوزلوق. خستهلر تئز-تئز سوسوزلوقدان شیکایت ائدیرلر. خصوصیله سویوقدیمه حاللاریندا، بدن عضولرینین ایلتیهابلاشماسیندا داها چوخ سوسوزلوق یارانیر. بو زامان ان ساده و چوخ ایشلهنهن واسطهلردن بیری لیمون شربتیدیر. قوشوزومو شربتی ده بو باخیمدان فایدالیدیر. اونون شیرهسینه شکر قاتماقلا بیر قدر شیرینلشدیریب ایشلدیرلر. قیزدیرما اولدوقدا بو شربته داها چوخ احتیاج دویولور. خیار و کاهی، سودا بیشیریلمیش قاباق تومونون شیرهسینی سوسوزلوق حاللاریندا ایستیفاده ائدیرلر.
یئمیش و قارپیزدا چوخ سو اولدوغوندان، اونلار دا سوسوزلوق حاللاریندا اولدوقجا فایدالیدیر. قارا توت، آرمود، خوشمزه سولو هئیوا، سوسوزلوقو یاتیرماقدا سینانمیش مئیوهلردن حساب ائدیلیر. هئیوا شیرهسی داها یاخشیدیر. بو زامان ته"سیرلی واسطهلردن بیری ده پورتاغال و یا نارینگیدن حاضیرلانمیش چوخ شیرین اولمایان شربتدیر.
سوسوزلوغو آرادان قالدیرماقدا آیران سینانمیش بیر ایچکیدیر.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "شکر خستهلیگی". Archived from the original on 2009-08-27. Retrieved 2016-08-31.


text:
آنتالیادا ۲ مین ۳۰۰ ایللیک بالیق اسکلتلری تاپیلدی
تپهجیک بؤلگهسینده مطبخ و سوفره آتیقلاریندان قالان حیوان سوموکلری ایله دنیز قابیقلاری تاپیلدی
آنتالیانین کاش ائلچهسیندهکی پاتارا آنتیک شهرینده ۲ مین ۳۰۰ ایللیک بالیق اسکلتلری تاپیلدی.
آغ دنیز اونیوئرسیتهسی آرکئولوژی بؤلوموندن دکتر ارکان دوندارین باشقانلیق ائتدیگی قازینتیلاردا، تپهجیک بؤلگهسینده مطبخ و سوفره آتیقلاریندان قالان حیوان سوموکلری ایله دنیز قابیقلاری تاپیلدی.
چالیشمالار سیراسیندا تاپیلان بعضی بالیق نؤوعلرینه عاید اسکلتلر آراشدیریلماغا باشلاندی.
بالیق اسکلتلرینین ۲ مین ۳۰۰ ایل اؤنجهسینه عاید اولدوغو معین ائدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایکی آتاک هلیکوپتری داها فیلیپینه تحویل وئریلدی
فیلیپین حربی هاوا گوجلرینه ۶ هلیکوپتر تحویل وئرهجک اولان تورک هاواچیلیق صنایعی، اوچونجو و دؤردونجو هلیکوپترلری فیلیپینه گؤندردی
اوریون کپسولو ایله یئنیدن ارتباط قورولدو
ناسا، ۴۷ دقیقهلیک ارتباط کسیلمهسینین آرادان قالدیریلدیغینی و بونون سببینین آراشدیریلاجاغینی بیلدیردی
ناسا، گۆنشین یئنی فوتوگرافینی پایلاشدی
"گئچهن آیکی گۆلون اۆزدن سونرا گۆنشین روح حالی...عصبی گؤرونور"


text:
Strategy/Wikimedia Foundation/2016/Community consultation/Knowledge/azb
گَلَجَک ایللیک پلانیمیزدا ویکیمدیا قورومونون تمرکوز ائدجک گئنیش آلانلاریندان بیریسی "بیلیک"(knowledge) دیر. بیزیم دونیا ایله پایلاشدیغیمیز شئی، بیلگی و بیلیک دیر. یوکسَک کیفیت، قاپسامیمیزدا چئشیدلیلیک و هئرکیمسه نین بونلارا ال چاتماسی ایچین چالیشیریق.
سورغولارا جاواب وئرمگه حاضیر اولاندا، لوطفن صفحه آلتینداکی دویمه یه کلیک ائدین.
بیلیک و بیلگی یه گؤره بیر بؤحرانی سورغو
گؤنوللولریمیز کیفیتلی، قاپساملی(جامع) ایشلر یاراتماق ایچین فرقلی و چئشیدلی قایناق و بیلگیلری قوللانیرلار. تکجه، بیلگینین یارادیلما، پایلاشما و آلینما یوللارینا ایلیشکیلی اؤنَملی گونجَل یئنیلیکلَر وار. سون چاغلارداکی تکنیک گَلیشمَلَر ده ایچَریغین (موحتوانین) اوتوماتیک یاراتماسی و داغیتیمینی مومکون ائدیر.
- ویکیمدیا قورومونون اوخوجولارین دَییشَن گَرَکسینیملَرینه (قیسسا اسنیپت’لَر ، فورمت، دیل چئشیدلیلیگی و س.) اویغونلوغو و ایچَریک کیفیتینی ساده لشدیرمگه ان یاخشی یول سیزجه نه دیر؟
بیلیکلری دَستکلمه یی یاخشیلاتماق یولوندا، پوتانسیل استراتژیک یاناشمالار (یاخینلاشمالار)
- آشاغیدا ویکیمدیا وقفینین بیلیک و بیلگی قونوسوندا آلابیلَجَگی چئشیدلی یاناشمالار وار. لوطفن بو آلتی سئچَنَگی اوخویوب بیزه آلتیسی ایچیندن اَن چوخ آرخالادیغینیز اوچ دنه سینین "سایی سی"نی بیلدیرین.
بیرینجی یاناشما (یاخینلاشما)
- موبایل و همن باخیب چیخان ایشلدنلره فایدالی اولماق ایچین مولتیمدیا ایچَریک(موحتوا) و قیسسا-فورم ایچَریگی (موحتوانی) یاراتمایا یؤنَلیک تشویق و ایشلتمه یینی قولای آراجلار ساخلانماسی
ایکینجی یاناشما (یاخینلاشما)
- گلام (قالئریلر، کیتاب ائولر، آرشیولر و موزه لر) پروقرامی کیمی توپلولوق اؤندَرلیگیندَکی ایچَریک(موحتوا) اورتاقلیق پروقراملارینی مومکون قیلاراق ایچَریگی یئیینجه آرتیرماق.
اوچونجو یاناشما (یاخینلاشما)
- یازارلاریمیزین ایچَریک(موحتوا) یاراتما، ایزلَمک و ایچَریگی ایشلَمه باجاریقلارینی تکنولوژیک اولاراق گَلیشدیرمَک شکلینده ایچَریک کئیفیتینی چوخالتماق
دؤردونجو یاناشما (یاخینلاشما)
- گَنَل ایچَریگیمیزدَکی (عمومی موحتوامیزداکی) سیستماتیک جینسیت و آیری اؤن یارغیلارین پروژه لَر فضاسیندا اؤلچولمَسی و آزالدیلماسی
بئشینجی یاناشما (یاخینلاشما)
- چئویرمک آراجلاری و آدام پروسه لری ایله، آچار دیللرده احاطه و قاپسامی آرتیرماق.
آلتینجی یاناشما (یاخینلاشما)
- بیلگینی دَستَکلمَمیزده یاردیمچی اولماق اوزره قاباقجیل تانیمامیز گَرَکلی آیری بیر دوشونجه نیز می وار؟ بیزه دئیین!
اؤزون بیر یاناشما (یاخینلاشما) اؤنَر:
- بیزیم بیلگی دن حیمایت ائتمک آماجیمیزا اولویت وئرمگی یاخشیلاتماق ایچین، آیری ایده واریندیر؟


text:
آنتونیو نئگری و مایکل هارتین نظرینجه، [چاغداش] ایمپئراتورلوق دؤنمینده قودرتین هئچ بیر مرکزی یوخدور. چاغداش ایمپئراتورلوقدان مقصد گلهنکسل ائورنسل دؤولت دئییل، گلوباللاشمانین رمزی ساییلان ائورنسل گوجدور. بو گوجون اینتئرنئت کیمی بللی مرکزی یوخدور. ایقتیدار تئریتوریاسی ایسه واشینگتوندان سیدنییه و یوهانسبورگدان موسکوایا قدهر بیر اراضییه شامیلدیر. حؤکمدارلار ایسه اوباما و یا پوتین دئییل، تویوتا، أپل، ژیللئت، سی.ان.ان، ألجزیره و فئیسبوکدور.
آرتیق ائورنسل قودرتین بیچیمی دییشیلمیشدیر. ایندی اولوسال دؤولت، قودرتین اوستون بیچیمی دئییل، گوج آرتیق کیچیک شبکهلردن یارانما بؤیوک ترکیبلردیر. اؤتن 500 ایلده آوروپا ایمپئریالیزملرینین اولوسال حاکمیته سؤیکندییینین عکسینه اولاراق، چاغداش ایمپئریانین سینیرلی أراضیسی یوخدور. ایمپئراتورلوق بودور. اینتئرنئته بنزهییر. داها دوغروسو اینتئرنئت چاغداش ایمپئریانین بیلگی آراجیدیر.
ایمپئراتورلوغون دا اؤزللیکلریندن بیری اینکلوسیو [آچیق] اولماسیدیر: ایمپئریانین آچیققوجاق لیبئرال ماهیتی، سوی، اینانج، بویا، جینسیت و جینسی تمایولوندن آسیلی اولمایاراق هامینی اؤز ایچینه آلیر.[28] چاغداش ایمپئریانین دیلی اینگیلیسجهدیر. بو اؤزللیک تصادوفی سئچیم دئییل، هر ایکیسینده آچیقلیق واردیر. ایمپئریانین آچیققوجاقلیغی اینگیلیس دیلینین اؤزگه تئرمینلر و سؤزجوکلره آچیلیمیندا اؤزونو گؤستریر. لاتین دیلی ده بئله ایدی. کاتولیک ایمپئریاسینین دیلی لاتین اولدوغو اوچون یونان دیلینین بیر چوخ موتیولرینی منیمسهمیشدی. آمما رنسانسدان باشلایاراق گوندمه گلمیش دؤولتـمیللت ایدئیاسی، فرانسا دئوریمینده دؤولتچیلییین باشلیجا اؤیرتیسینه [دوکتوریناسینا] چئوریلدی.
بللی اولدوغو کیمی فرانسا دئوریمیندن باشلایاراق “بیر دیل، بیر دؤولت” سیاستی اؤزو ایله تملچی دیل سیاستی ده گتیردی. بو سیاست گئنللیکله اؤزدیل [خالص دیل] قاورامینا سؤیکهنیردی. اؤزچولوکدن قایناقلانمیش اؤزدیل تام باش توتماسا دا گئدهرک آشیری ماهیتینی ایتیرمیشجه قوهده قالدی. باشقا سؤزله، رومانتیکادان رئالیزمه، میتوسدان ایسه لوگوسا دوغرو هرلندی. بو ایسه گئنیش اؤلچولو دیل اینکیشافینا گتیریب چیخاردی. اؤرنهیین عوثمانلی تورکجهسینین کوللویوندن گؤزل ایستانبول تورکجهسی باش قالدیردی. نه یازیق کی، نورمال چرچیوهده آپاریلمیش تمیز دیل سیاستی، تورکییه کیمی اؤلکهلرده ایزلهنیرکن آذربایجان تورکجهسی ترس یؤنه یوللاندی.
قایناق: >>>


text:
"مصطفی کمال آتاتورک ۲۰۲۱" مانورو داوام ائدیر
تورکیه و آذربایجان سلاحلی گوجلرینین تشکیل ائتدیگی اورتاق مانور بو گون سونا چاتاجاق
تورکیه و آذربایجان سلاحلی گوجلرینین، آذربایجاندا تشکیل ائتدیگی اورتاق عسگری مانور داوام ائدیر.
آذربایجان ساوونما باخانلیغیندان وئریلن آچیقلامادا، تمل آماجی، ایکی اؤلکه اوردولارینین ساواش عملیاتلاری سیراسیندا ائتکیلهشیمینی، قوموتانلارین قرار وئرمه و یؤنتیم باجاریقلارینی گلیشدیرمک اولان مانوردا چئشیدلی وظیفهلر ایجرا ائدیلدی.
"مصطفی کمال آتاتورک ۲۰۲۱" آدی وئریلهن مانوردا، ۶۰۰ عسگر، تخمیناً ۴۰ تانک و زرهلی آراج، ۲۰ دولاییندا توپ، ۷ ساواش و پرسنل دیکاوچاری ایله ۵۰ آراج ایشتیراک ائدیر.
انسانسیز هاوا آراجلارینین دا ایستیفاده ائدیلدیگی مانور بو گون سونا چاتاجاق.
ایلگیلیلی خبرلر
چاووشاوغلو: باتی تراکیا تۆرکلرینی یالنیز بوراخمایاجاغیق
"یونانیستان لوزان آنلاشماسینی و سویداشلاریمیزین تمل اینسان حاقلارینی پوزماقدا اصرارلیدیر"
تورکیه ایله قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی بیرگه آختاریش-قورتارما تعلیمی کئچیریب
تورکیه ایچ ایشلر ناظیرلیگینین طبیعی فلاکت و فوق العاده حاللار آژانسی (آفاد) و قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی سیویل ساوونما تشکیلاتی بیرگه آختاریش-قورتارما تعلیمی کئچیریب.
"تۆرک دۆنیاسی یئنیدن بیرلشیر"
"قاراباغ ظفری، تۆرک دۆنیاسینا استراتژیک ایمکان و قابلیتلریمیزی بیرلشدیرسک نهلر باشارابیلهجگیمیزی گؤسترهن چوخ اؤنملی بیرغورور، اومود قایناغی اولدو"


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
یک لقیش سِنَه، ای رَبِبِم، مَنِیم اللهِم! یالوارام سئنه، مِنی و سِنین امرینه کومک ادئنلری باغیشلا. Həqiqətən، Sən hökmran Allahsan، Bağışlayan و Ən Səxavətlisən. ای منم اللهم! Bixəbər Qalmış Bəndələrini Öz Əmrinə daxil olmağa qabil eylə; چونکی اونلار سئنین حققیندا بیل کیمی، قیامت گؤنون دوغرولوغونا شهادت وئر و سئنین فئزلینین تئزاهورلری ایل موباهیس اتمهزله. اونلارا سئنین فئزلینین نیشانه لیرینی نازیل ایله و سئنین بینندهلرین آراسیندا ئن مومینلرین مون ئتدییندن اونلارا، هارادا یاشاسالار دا، بولیل پی. Sən، həqiqətən، Ali Hökmran، Ən Kəramətli و Ən Comərdsən.
ای منم اللهم! قوی سئنین یانیندن نماتلرین و خیر-بئرکتین، سئنین مئرهمتینین بیر نیشانسی و اینایتینین بیر الامکتی کیمی، ساکینلری سری سئنین یمرینی ائشل. Həqiqətən، باغışlamaqda Səndən ucası yoxdur. سئنین مرهمین بیر کیمسدن کسیلسه، سئنین گؤنونده یا سئنین دینین اردیسیللاری آراسیندا نه سائیلا بیلیر؟
Mənə، ای mənim Allahim به، təyin olunmuş Gündə Sənin əlamətlərinə ایمان gətirəcək kəslərə və ürəklərində mənim məhəbbətimi bəsləyənlərə xeyir-دعا نسخه - O məhəbbət کی، Sən onların ürəyinə salmısan. Həqiqətən، Sənsən adil Sultan və Ən Uca.
-باب
آیللر
آیللر


text:
"20یانوار و گونئی آذربایجان شهیدلری" نین آنما توره نی ایسوئچ(گوتنبورگ)ده کئچیریلدی+ شکیللر
آذوح: 20 یانوار موناسیبتیله بازار گونو ساعت 17دن 21 دک آذربایجان ائوینین چاغیریشی ایله اونلار آذربایجانلی 20 یانوار آنما تؤرهنینده ایشتراک ائتدیلر. توپلانتیدا قوزئی و گونئی آزربایجانین شهیدلری آنیلدی .
آزربایجانین تانینمیش عالیملریندن آریف بئی رحیم اوغلو 20 یانوار حاقدا جانلی شاهید و آکتیو بیر ایشتیراکچی کیمی او قوتسال و ایستیقلالیته یول آچان گونو دیرلندیردی.
گونئی آذربایجان اویرنجی حرکاتینین(آذوح) سؤزچوسو امیر بئی مردانی گونئی آزربایجانین سون ایللرده 34 شهیدینین دئییشیکلی یوللارلا ایران رئژیمی واسطهسیله شهادته چاتدیریلماسی حاقدا اؤنملی بیلگیلر وئردی، اؤزللیکله سون گونلرده ناصر خانزادهنین شوبههلی اؤلدورولمهسی حاقدا معلومات وئردی.
قورتولوش پارتیاسینین باشقانی ائلدار بئی قاراداغلی ایسه 20 یانواردا 1990دا آینی گونلرده تبریزده میللتیمیز ایچینده بؤیوک ناراحاتلیق و هرکاتلیغین یارانماسیندان دانیشدیلار.
پروقرامین سونوندا گونئی آذربایجان دئموکرات پارتییاسینین سؤزچوسو محمود بی بیلگین 20 یانواردان آلینان تجروبهلره دایاناراق گونئی آزبایجانین بو گونکو دورومونو دیرلندیرهرک، گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین موباریزه مئتودوندا سیویل و مدنی یوللاری اساس توتاراق میللتیمیز اؤزو اؤز گلجیینی بلیرلمه حاقینا صاحب اولماسی اوچون یئددی میللی سیاسی تاشکیلاتین رئفراندوملا باغلی اورتاق بیلدیشی یاییلماسیندان سؤز آچاراق، 20 یانوارین روحون یاشادماق اوچون دیشاریدا یاشایان آذربایجانلیلاری سیخ واهید بیر اورک اولاراق گونئیین باغیمسیزلیغینا گئدن یولدا داها آرتیق اؤنم وئرمه و موباریزه گوندهلیکلرینده اولماغا چاغیردی.
آذوح


text:
کوئنتن مارتینوس
کوئنتن مارتینوس (اینگیلیسجه: Quenten Martinus) (دوْغوم:۷ مارس ۱۹۹۱ (۳۱ یاش) Willemstad) بیر فوتبالیست. اوراوا رد دیاموندز فوتبال کولوبو و هولند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کوئنتن مارتینوس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ویلمستاد دوغوملولار
- هیرنفین کولوبونون اویونچولاری
- ایسپارتا روتردام کولوبونون اویونچولاری
- فرنتسواروش کولوبونون اویونچولاری
- یوکوهاما مارینوس کولوبونون اویونچولاری
- اوراوا رد دیاموندز کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۷ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری


text:
ایشلدن دانیشیغی:Aydın Sümərinli
خوشگلدینیزدَییشدیر
خوشگلدینیزدَییشدیر
سالام٬ Aydın Sümərinli. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
غئیرایستاندارد مقالهلردَییشدیر
آیدین بی تورکجه ویکیپدیایا قاتیلماغینیزی تبریک دئییب، بورادا چالیشمالارینیز اوچون سیزدن تشکور ائدیرم. چوخ تاسوفله یاراتدیغینیز مقالهلرین چوخونلوغو ویکیپدیا معیارلاریلا غئیر ایستاندارد و یازیلیش غلطلرینه گؤره یازی قوراللارینی پوزاندیر. بۇ مقالهلری ایستانداردلاشدیریب یازی قوراللاریلا ایصلاح ائتمک آیری ایشلدنلرین وقتینی آلیب، اونلارا زحمت یاراداجاقدیر. لوطفا کمیت یئرینه کیفیت اوستونده چالیشیب، چوخ ساییدا غئیرایستاندارد اۇزون مقاله یارتماق یئرینه هلهلیک مووجود مقالهلرین ایرادلارینی ایصلاح ائدیب یوخسا آز ساییدا ایستاندارد اوْلان قیسا مقالهلر یارادین. یاددان چیخارتمایین بۇ گئدیشین ایدامهسی واندالیزم و خارابکارلیق میصداقی ساییلا بیلر. حؤرمتله --Alp Er Tunqa ☎ ۱ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۱ (UTC)
آیدین بی، تورکجه ویکیپدیادا دیرلی چالیشمالارینیز اۆچون سیزدن تشکور ائدیرم. چوخ تاسوفله اۆستدهکی یازدیغیم تذکورون ریعایت اولونماماسی اۆچون سوْن ۲۴ ساعاتدا یاراتدیغینیز غئیرایستاندارد مقالهلری سیلمگه مجبور قالدیم. لوطفا یازدیغیم کیمی یئنی مقاله یاراتماقدان قاباق قاباقجا یاراتدیغینیز مقالهلرین اۆستونده چالیشیب اونلاری ایستانداردلاشدیرین. اۇنوتمایین بۇ ایشین تیکراری حسابینیزین مووقت باغلانماسینا ندن اولا بیلر. حؤرمتله --Alp Er Tunqa ☎ ۲ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۵۲ (UTC)
ویکیآراسیدَییشدیر
سلام بَی. یئنی یاراتدیغینیز مقالهلر اۆچون اللرینیز آغریماسین. لوطفاً ویکیآراسی صفحهسینی مطالعه ائلهیین و یئنی یاراتدیغینیز مقالهلره ویکیآراسی وئرین. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۱ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۱ (UTC)
کشگه پوزماسایدینیزدَییشدیر
آلپ بی سلام پوزماغونوزا گرک یوخ من بو مقاله لری دوزلده جخ دیم آما اول trkg بی دن تائید اولماسینی گودوردوم Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۰ (UTC)
- سلام بی. منجه بیردنه کئیفیتلی و ایستاندارد مقاله یاراتساز داها یاخشی و داها دَیَرلی دیر تا اون دنه غئیر ایستاندارد و کئیفیتسیز مقاله. کئیفیتلی و ایستاندارد مقاله یاراتماق اوچون مثلاً Alp Er Tunqa بیین یاراتدیغی مقالهلره باخیب اؤیرنه بیلرسینیز. بیرده سیزین یازدیغینیز مقالهلر یازیلیش غلطلریله دولودور! سیزه تؤوصیه ائدیرم ویکیپدیا:یازی قۇراللاری'نی حتماً مطالعه ائلهیین، و هابئله تجروبهلی ایشلدنلرین یازدیقلارینا دا دیقت ائلهیین و دوزگون ایملا دا مقاله یازماغی اؤیرهنین. و آخیر نوکته و یا پیشنهادیم سیزه، سیز حالحاضیرده موبایلینان چالیشیرسینیز، منجه دسکتابینان داها راحات چالیشماق اولار و ایستاندارد مقاله یاراتماق اوچون دسکتاپ داها اویغوندور. صفحهنین (بوتون ویکیپدیا صفحهلرینین) آشاغی قیسمتینده دسکتاپ دویمهسی وار، دسکتاپ دویمهسینی وورون و مقالهلری دسکتاپ نوسخهسینده باخین و دییشین، اگر نظرینیزه راحات گلیرسه بوندان سونرا دسکتاپ نوسخهدن فایدالانین. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۲ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹ (UTC)
یازی قوراللاریدَییشدیر
سلاملار حؤرمتلی آیدین بی. یاراتدیغینیز مقالهلر ایملا سهولری ایله دوْلودور و یازی قوراللارینی اصلا رعایت ائتمیرسینیز. سیزدن خواهیش اولونور مقاله یاراتمادان اؤنجه یازی قوراللاری صفحهسینی دقیق اوْخویاسینیز و ایملا سهولرینیزی آزالداسینیز. یاراتدیغینیز مقالهلر نه قدر ارزیشلی اولسا دا، ایملا یانلیشلیقلاری ایله دوْلو اوْلماغی اوْنلاری ارزیشدن سالیب و سیلینمهلرینه سبب اولا بیلر. هلهلیک یازی قوراللارینی یاخجی رعایت ائدین، سوْنرا اینشاللاه مقالهلرین ایستاندارد اوْلوب اوْلماماغینا دا گئچهریک. سایغیلارلا -- Bir Morty (دانیشیق) ۷ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۳ (UTC)
نئچه ایشلدن حسابیندان ایستیفاده ائتمهدَییشدیر
حؤرمتلی ایشلدن! نظره آلین کی، ویکیپدیادا بیردن چوخ حسابینیز اولا بیلر، آنجاق بو حسابلار آراسینداکی ایرتیباطی علنی ائتمهدیغینیز حالدا اونلاردان هئچ بیر شکیلده ایستیفاده ائتمهگینیزه ایجازه وئریلمیر. داها چوخ معلومات اۆچۆن ویکیپدیا:یدک حساب صفحهسینی اوخویون. قئید ائدک کی، بیردن چوخ حسابین ایجازهسیز ایستیفادهسی بۆتۆن بو حسابلارین بلوکلاماسینا سبب اولا بیلر. بو ایش آد یازیلمیش و تانینمامیش حسابلارین (آیپی) بیرلشمهسی ایله ایشتیراک ائتمهیه ده شامیل اولار.
نئچه حسابینیز وارسا، اونلارین ایرتیباطین مثلاً {{آلترناتیو حساب}} شابلونونون یاردیمی ایله علنی ائده بیلرسینیز. Trkgs (دانیشیق) ۹ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۰ (UTC)
مقالهلرین آدیدَییشدیر
سلام، آیدین بی مقالهلرین آدی لاتینجه یوْخ عرب الیفباسی ایله اولمالیدیر. --Alp Er Tunqa ☎ ۱۲ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۸ (UTC)
شیکایتدَییشدیر
سلام. سیزدن وپ:ایبت ده شیکایت ائتمیشم. بیر سؤزونوز وارسا اوردا یازا بیلرسینیز. Trkgs (دانیشیق) ۱۶ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC)
ویکیآراسی ۲دَییشدیر
سلام بَی. گئچمیشده سیزه ویکیآراسی بارهسینده یازمیشدیم، گینه ده یازیرام؛ لوطفاً ویکیآراسی صفحهسینی مطالعه ائلهیین و یئنی یاراتدیغینیز مقالهلره (1 و 2) ویکیآراسی وئرین. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۱۷ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۴ (UTC)
- سلام بی ویکی آراسی نه دیر؟ Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۱۳ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۶ (UTC)
تیکراری مقالهدَییشدیر
سلاملار. بی لوطفاً تیکراری مقاله یاراتمایین. مقاله یاراتمادان اؤنجه، اوَّل باخین گؤرون او مقاله ویکیمیزده وار یا یوخ. میثال اۆچون شارلمانی مقالهسی ویکیمیزده اولدوغو حالدا، سیز تیکراری اولاراق بؤیوک شارلومان مقالهسینی یاراتدیز. بؤیوک شارلومان صفحهسی نهایتاً بیر یوللاندیرما (تغییر مسیر) صفحهسی اولا بیلر. داها معلومات آلماق اۆچون ویکیپدیا:یوللاندیرما صفحهسینی مطالعه ائلهیین. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۱۹ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۰ (UTC)
- سلام بی باش اوسته حقلی سیز Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۱ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۷ (UTC)
یازی قوراللاری 2دَییشدیر
سلاملار حؤرمتلی آیدین بی. دیرلی چالیشمالارینیز اوچون چوخ ساغ اولون. لوطفا ویکیپدیا:یازی قوراللاری صفحهسینی اوْخویون و تورکجهنی دۆزگون یازماغی اؤیرنین. یاراتدیغینیز مقالهلر ایملا یانلیشلاری ایله دوْلودور. مقالهلرین باشلیقلارینی بئله یانلیش یازیرسینیز. سیزدن بیر ایستگیم وار: اوْلورسا ایکی گۆن یئنی مقاله یاراتماغین یئرینه، یازی قوراللارینی دقیق اوْخویون، سوْنرا نهقدر سئوسهنیز یئنی مقاله یارادین. بیرده باشقا یارانمیش مقالهلره باخین و چالیشین اوْنلارا تای ایستاندارد بیر فوْرمتده مقاله یاراداسینیز. لوطفا هاردا ایشکالینیز یا سوالینیز اولسا، مندن و یا باشقا ایشلدنلردن سوْروشون. ساغ اوْلون. -- Bir Morty (دانیشیق) ۲۳ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC)
- سلام بی ساغولون باش اوسته . Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۳ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۵۴ (UTC)
ساغ اولون بی. تشکورلر -- Bir Morty (دانیشیق) ۲۴ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۴۱ (UTC)
ویکیلشدیرمکدَییشدیر
سلاملار حؤرمتلی Aydın Sümərinli بی، اؤنجه چکدیگینیز زحمتلره گؤره سیزدن تشککور ائدیرم، بۇنو دئملیم کی سوْن واختلاردا یاراتدیغینیز صفحهلرین چوْخو ویکیپدیا ایستانداردلاری و یازی قۇراللارینا اۇیغون دئییل دیر و چوْخونو ویکیلشدیرمک لازیم دیر، بۇنا گؤره سیز یئنی صفحه یارادماقدان اؤنجه چالیشین یازی قۇراللارینی و ویکیپدیا ایستانداردلارینی اوْخویوب و اؤیرنین و یاراتدیغینیز صفحهلری ویکیلشدیرین و اوْنا چوْخ اؤنم وئرین. ساغ اوْلون. Yossardaz (دانیشیق) ۱۳ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۸ (UTC)
- ساغ اولون بی حقلی سیز باش اۆسته Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۱۳ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۰ (UTC)
تیکراری مقاله 2دَییشدیر
سلاملار. بَی تیکراری مقاله [۱] یاراتمایین لوطفاً. ویکیپدیا:یوللاندیرما صفحهسینی مطالعه ائلهیین. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۲۱ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۲ (UTC)
- سلام باش اوسته Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۱ جولای ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۴ (UTC)
یازی قوراللارینا اویغونلوق اؤنملیدیردَییشدیر
سلام یولداش. ایلک اؤنجه بوردا چکدیگینیز زحمتلره گؤره سیزدن تشکّور ائدیرم. زحمت اولماسا حدّی قدر یازی قوراللارینا اویغون یازین. یاراتدیغینیز مقالهلری سونرالار یازی قوراللاری اساسیندا ایصلاح ائتمک و چئویرمک چتین ایش اولاجاق.[۲] باشقا یولداشلار بونا گؤره سیزه چوخلو تذکّور وئریبلر آمّا تاسّوفله سیز حله ده بو قوراللار اساسیندا یازمیرسینیز. بو ایش قویویا داش آتماغا بنزهییر: بیر نفر قویویا داش آتیر آمّا سونرا نئچه نفر گرک چالیشالار داشی قویودان چیخارتسینلار. قوراللار چتین دئییللر، بیراز تمرکوز ائتسهنیز اؤیرَنرسینیز. تشکّور سیزدن Matreeks (دانیشیق) ۸ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۸ (UTC)
- سلام بی سؤزو قبول ائدیرم آما بعضا ایستدیگیم سؤزون موعادیلین تاپماق اولمور اؤرنک نیروگاه یوخسا انرژی سانترالی هانسی یازماق اولور و باشقا اؤرنک موشک فوزه راکت هانسی دئمک اولور. Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۸ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۱ (UTC)
- سلام بی باش اوسته حقلی سیز Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۰ جولای ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۴۸ (UTC)
بوردا ایلک اؤنجه سؤز اوندان گئتمیر هانسی کلمه یازیلسین. سؤز بودورکی کلمهلر نئجه یازیلمالیدیرلار. بونو یازی قوراللاری موعیّنلشدیریر. لوطفا قوراللاری اوخویون و تمرین ائدین. آذربایجان جومهوریّتینده ایشلدیلن دیل بیزه ان یاخیندیر. بیر کلمهنین بیزیم دیلده نه اولدوغونو بیلمیرسینیزسه آذویکیه باخین و روس و لاتین کلمهلرینین یئرینه بیزه اویغون اولان کلمهلر ایشلدین. تورکیه لهجهسینه مخصوص کلمهلر مثلا: هایکیری، سالدیری، فوزه، اوچاک، شارکیجی، اکمک، ... بیزیم دیله اویغون دئییللر. فارسجایا مخصوص کلمهلر ده ایشلنمهمهلیدیرلر. مثلا: دانشآموز، سنگنگاره، هواپیما، فرودگاه، ... یئرینه اؤیرنجی یا مۆحصّیل، داشقازما، اوچاق یا طیّاره، طیّاره مئیدانی، ... ایشلنه بیلر. بیلمهدیگینیز حاللاردا ایدارهچیلردن و باشقالاریندان سوروشا بیلرسینیز. آدینی چکدیگینیز کلمهیه آذربایجان جومهوریتینده دئییلیر: الکتریک ایستانسیاسی. ایستانسیا یا ایستاسیون (station یا ایستگاه) بیزیم دیلده ایشلنمیر. ایستانسیا یئرینه دوراق یا مرکز دئمک اولار. مثلا الکتریک مرکزی، برق مرکزی یا دا برق دوراغی ایشلتمک اولار. تورکیهده الکتریک سانترالی دئییلیر. بونو باشقا ایشلدنلردن ده سوروشا بیلرسینیز. بو کلمه بیر ایستیثنادیر، معمولا سئچیلهجک سؤزجوکلر داها راحات تعیین ائدیلیرلر. بوندان اؤنملی آمّا مقالهنین ایچینده ایشلتدیگینیز دیل طرزی و اونلارین نئجه یازیلماسیدیر. یازی قوراللاری رعایت اولمالیدیرلار. Matreeks (دانیشیق) ۸ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۱۳ (UTC)
یازی قوراللاری اساسیندا یازینیزدَییشدیر
سلاملار حؤرمتلی یولداش. یاراتدیغینیز مقالهلرده ایملا سهولری حدّدن آرتیق و چوخ گؤزه دییر. لۆطفا یازی قوراللارینی دیقّتله اوخویون و عمل ائدین. سیزین دانیشیق صفحهنیزه باخاندا بیلینیر کی چوخ ایشلدنلر بو ایشی سیزدن ایستهییبلر آنجاق سیز بو ایشی گؤرمهییرسینیز ویا سؤز وئریب عمل ائتمهییرسینیز. سیز یازیرسینیز باش اوسته، گؤز اوسته آمّا قاباقکی یانلیش ایشی داوام ائدیرسینیز! ندنینی سوروشا بیلرممی؟ نییه مۇقاویمت گؤستریرسینیز؟ بیلین کی یاراتدیغینیز مقالهلر بو ویکییه کؤمک ائتمیر آنجاق ضربه وورور. بو مقالهلری سونرالار ایصلاح ائتمک چوخ چتین ایش اولاجاق. Matreeks (دانیشیق) ۱۹ جولای ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۳۷ (UTC)
- سلام بی منیم ایملا سهولریمین چوخونون ندنی تۆرکجه ویکیپدیا و تۆرکجه کیبوردون دییشیک یازی قوراللاری دیر اؤرنک تۆرکجه ویکیپدیا دا اونورغا آما تۆرکجه کیبورد دا اونورقا. Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۴ جولای ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۱ (UTC)
یئنی مقالهنیز ایقتیصاد اؤزگورلوکدَییشدیر
سلام یولداش. ایلک اؤنجه تشکّورلر سیزدن گوجلو کمیّتلی چالیشمالارینیز اوچون. یئنی یاراتدیغینیز ایقتیصاد اؤزگورلوک مقالهسینین آدی یانلیشدیر. ایقتیصادی اؤزگورلوک اولمالیدیر (economic freedom، ekonomik özgürlük). Matreeks (دانیشیق) ۱۱ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC)
- سلام یولداش دۆز دور منده ایقتیصادی یازماق ایستردیم آما یانلیشلیق اولموش Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۱۲ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۰ (UTC)
سلام. آدینی ایصلاح ائتمک اوچون داشیما ژورنالیندان [۳] ایستیفاده ائده بیلرسینیز. حؤرمتله Matreeks (دانیشیق) ۱۲ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۰۹ (UTC)
مقالهلرین آدلاریدَییشدیر
سلام عزیز یولداش. یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین آدلاریندا قرامر یا یازیقوراللاری باخیمیندان یانلیشلیق وار. لوطفا آددییشدیرمه ژورنالینی قوللاناراق ایصلاح ائدین:
بیرلشمک اؤزگۆرلوغو --> بیرلشمک اؤزگورلوگو
دوشونجه اؤزگورلوغو --> دوشونجه اؤزگورلوگو
توپلاشماق اؤزگورلوغو --> توپلاشماق اؤزگورلوگو
ایقتیصاد فلسفه سی --> ایقتیصاد فلسفهسی
مقاله یاراداندا بیراز چوخ دیقّت ائتسز بئله یانلیشلیقلار آز اورتایا گلر. حؤرمتله. Matreeks (دانیشیق) ۱۲ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۲۷ (UTC)
- ساغ اولون Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۱۳ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۱۷ (UTC)
سلام. مقالهلری داشییاجاقسینیزمی؟ ایکی هفته بوندان اؤنجه «ساغ اولون» یازدینیز آنجاق مقالهلرین یانلیش آدلاری یئرینده. هئچ بیر ایش گؤرمهدینیز. لوطفا امکداشلیق ائدینیز و دوغرو آدا داشییینیز و گلجکده همن یانلیشلیقلاری ائتمهیینیز. سیزین یانلیش یاراتدیغینیز مقالهلری اؤزونوز ایصلاح ائتسهنیز داها یاخشی اولار. حؤرمتله. Matreeks (دانیشیق) ۲۶ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۱۷ (UTC)
یاریم فاصیله و ک --> ق مسئلهسیدَییشدیر
سلام. یاریم فاصیلهنی رعایت ائدینیز و تورکیه تورکجهسینده اولان ک حرفلرینی یئرینده ق حرفی ایله یازینیز.[۴] حؤرمتله Matreeks (دانیشیق) ۲۶ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC)
مقالهلری یانلیش آدلا یاراتمایینیز!دَییشدیر
سلام. تاسّوفله گؤرونور یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین آدیندا و مؤحتواسیندا چوخلو یانلیشلیقلار وار. تاسّوفله دانیشیق صفحهنیزده وئریلن تذکّورلره تام قولاق آسماییرسینیز و یانلیشلیقلاری تیکرار ائدیرسینیز.
- یازی قوراللارینی رعایت ائتمهییرسینیز
- تورکیه و آذربایجان تورکجهسینده اولان فرقلری نظره آلماییرسینیز
- یاریم فاصیلهنی رعایت ائتمهییرسینیز
- تورکجه اولمایان سؤزجوکلرده ائ حرفی ایشلدیرسینیز
- تورکجهنین قرامرینی رعایت ائتمهییرسینیز
...
ان بؤیوک موشکیل بودور یانلیشلیقلاری تذکّورلره باخمایاران تیکرار ائدیرسینیز و درس آلماییرسینیز. سیز چالیشقان ایشلدنسینیز، حئیفدیر دیقّتسیزلیک.
ان یئنی مقالهلرینیز:
تکتونیک صفحه لر --> تکتونیک صفحهلر
بیولوژیک بولونمه --> بیولوژیک بؤلونمه
یئر قابوغی --> یئر قابیغی
بؤیۆک اوقیانوس صفحه سی --> بؤیوک اوقیانوس صفحهسی
قوزئی آمریکا صفحه سی --> قوزئی آمریکا صفحهسی
اوراسیا صفحه سی --> اوراسیا صفحهسی
آفریقا صفحه سی --> آفریقا صفحهسی
حبس دن قاچماق --> حبسدن قاچماق
باشلانقیچ مئردیانی --> باشلانغیج مریدیانی
سرطان دؤننجه سی --> سرطان دؤننجهسی
اوغلاک دؤننجه سی --> اوغلاق دؤننجهسی
فیلیپین دنیزین صفحه سی --> فیلیپین دنیزینین صفحهسی یا فیلیپین دنیزی صفحهسی
و چوخ بونلارا اوخشار مقالهلرینیزده سهولر وار. لوطفا مقاله آدلارینی و مؤحتوالارینی ایصلاح ائدینیز.
حؤرمتله. Matreeks (دانیشیق) ۲۶ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۲ (UTC)
- سلام بی من بوجور یاخین یازابیلمیرم دؤننجهسی بئله اولور Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۴۷ (UTC)
سلام. یاریمفاصیله یا یاریمآرانی یازماق قولای دیر. فارسجادا «نیمفاصله» دئییلیر. اینترنتده تحقیق ائلهسنیز راحات تاپارسینیز.
- تورکجه کیبورددا وار.
- مایکروسافتین فارسجا (ایستاندارد) آدلی کیبوردوندا وار.
- صفحهنی دییشدیرنده آشاغیدا یارارلی علامتلر ایچینده یاریمآرانی قوللانا بیلرسینیز.
- Ctrl+Shift+۲ ترکیبی کیلیدلری ایشلدهبیلرسینیز
- آندرویید موبایللاردا قوقل کیبورددا نورمال فاصیلهنین یانیندا (ساغ طرفینده) اولان کیلید یاریمآرادیر.
- حتی سیز یاریمآرانی کسیب یاپیشدیرا بیلرسینیز (کوپی پئیست).
بو یاریمآرادان! منیم یوخاریدا یازدیغیم آیری نوکتهلریمه نئجه یاناشیرسینیز؟ Matreeks (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۹ (UTC)
یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین آدلاری یانلیشدیردَییشدیر
یئنه سلاملار. کئچن نئچه ساعاتدا یئنی یاراتدیغینیز مقالهلر یئنه ده ویکیپدیا:یازی قۇراللاری اساسیندا یانلیشدیر:
لوطفا داشیما ژورنالینی قوللاناراق ایصلاح ائدین و ویکیپدیا:یازی قۇراللارینی اوخویون. Matreeks (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۴ (UTC)
- سلام من تاسوف له دئیشمه نی باشارمیرام Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۷ (UTC)
- مقالهلرین اوست قیسمتینده داها آرتیق دویمهسی واردیر، او دویمهنین اوستونه وورون، سونرا داشی گوزینهسینی وورون، سونرا مقالهنین آدینی دییشدیرمک اوچون یئنی بیر صفحه آچیلیر، او صفحهده نظرینیزده اولان یئنی آدی یازیب و مقالهنین آدینی دییشدیره بیلرسینیز. Trkgs (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۵ (UTC)
- بَی، بو نوکتهلره ده توجه ائلهیین؛
- یازی قوراللاری اساسیندا لر/لار کیمی شکیلچیلر و اکلری بئله یازمالیییق:
۸/۱-شکیلچیلر عۆمیتله کؤکلره بیتیشیک یازیلیر: گلمیشم، گلدیلر، آداملار، گؤزلدیر.
تکجه ایکی یئرده یاریمآرا ایله یازیلمالیدیرلار:
۱- «ه» حرفیله سونلانان سؤزجوکلرده: جوملهلر، کلمهلر
۲- «ل» حرفیله سونلانان سؤزجوکلرده :
۸/۷- موْرفملرین قوْووشماغیندا عئینی حرف یا اوْخشار حرفلر تیکرار اوْلورسا و اوْ ایکی حرفین بیرینجیسی ساغدان موتّصیل یازیلمیشسا، کلمهنی همین یئرده پارچالاماق تؤوصیه اولور:
نسیللر، منیممیش، دیللنمک
آشاغیداکی میثاللاردا صامیتین ساغ طرفدن آیری یازیلدیغینا گؤره سوْل طرفدن مۆتصیل یازیلماسی تؤوصیه اوْلونور: اللر، داممیش، آشسیز، گؤللنمک . حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۲ (UTC)
سلاملار حؤرمتلی یولداش، آختاریش سایتلاریندا راحات تاپیلسین دئیه، باشلیقلاردا (مقالهلرین آدلاریندا) دیاکریتیک علامتلری (ۆ، وْ، ۇ، یٛ) ایشلتمکدن واز گئچمهلیییک. البته کی ؤ حرفی دیاکریتیک دئییل و لازیم اولان یئرلرده بونو ایشلتمک اولار. لوطفاً صفحهلرین باشلیقلارینی یازاندا بو موردی ده نظرده آلین. سایغیلارلا Trkgs (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۱ (UTC)


text:
`هیندیستان` نتیجهلر
خبرلر [135]
- ۹ نفری اؤلدورن قافلان اؤلدورولدو
- ارمنیستان، هیندیستانا آغیر سلاح سیفاریشی وئردی
- هتلده یانغین
- آمریکا: هیندیستانین روسیا ایله مانورا قاتیلماسیندان قایغیلیییق
- پاکیستان-هیندیستان سرحدینده گؤستری
- ایلدیریم وورماسی نتیجهسینده ۲۰ نفر اؤلدو
- ساختا ایچکی ان آز ۲۶ جان آلدی
- تورپاق سوروشمهسی قوربانلارینین ساییسی ۱۶ نفره یوکسلدی
- پاکیستاندا اعتراض گؤستریسی
- هیندیستان، نوکلئر ظرفیتلی موشک سینادی
- جانسونون هیندیستاندا چکدیردیگی شکیللر تپکی چکدی
- هیندیستاندا ۱۱ نفر یاناراق اؤلدو
- اتوبوس درهیه دۆشدو، ۱۱ نفر اؤلدو
- هیندیستان، سوپرسونیک موشک تست ائتدی
- دونیانین ان بویوک ایگلو کافهسی
- اورتا آسیادا چین و هیندیستانین فعالیتلری
- بیر اوچاقدا ۱۲۵ یولچونون تستی مثبت چیخدی
- هیندیستان باش قرارگاه باشقانینی داشییان هلیکوپتر دوشدو
- هیندیستان، بالیستیک موشک تست ائتدی
- بی، گلینین ریاضیات سوروسونا جاواب وئرهبیلمهدی، توی لغو اولدو


text:
قبهله رایونو
قبهله رایونو (اوّلکی آدی: قوتقاشن رایونو؛ ) — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. اینضیباطی مرکزی قبهله شهریدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
قبهله شهری آذربایجان جومهوریتیین قدیم شهرلریندندیر. بؤیوک پلینی یازیردی کی، آلبانیانین اساس شهری کابالاکادیر. قایناقلرده قبهله آدی ووستانی-مارتسپان (یعنی فارس جانیشینی – مرزبانین باشکندی) آدلاندیریلان کاواقاک کیمی ده چکیلیر.
طبیعتی[دَییشدیر]
رایونون توْرپاق-بیتکی اؤرتویو-قبهله رایونونون طبیعی ثروتلری سیستمینده اوْنون توپراق-بیتکی اؤرتویو اؤزون مخصوص یئر تۇتور. رایونون عۆمومی توپراق فوندو ۱۵۰ مین هکتار اوْلوب ایستیفاده اوْلونماسینا گؤره اوْلدوقجا رنگارنگدیر. حئیوانلار عالمی – رایونون مئشه و دۆزلری طبیعی لاندشافتدان وابسته اوْلاراق مۆختلیف حئیوان و قوش تۆره لری ایله زنگیندیر. بۇنلاردان نجیب مارال، داغ کئچیسی، داغ کلی، جویور، آیی، جاناوار، دله، تۆلکو، چؤل دونوزو، دووشان، عادی و اوْخلو کیرپی حئیوانلاری، قافقاز اۇلاری، سولطان تویوغو، بۇ یئرلرین ساکینیدیر.
طبیعت قوروق و یاساقلیقلاری[دَییشدیر]
رایونون جنوب سرحددینده ۱۹۵۸-جی ایلده ۲۲.۴۰۰ ها ساحهده آرید (قوراق) داغ مئشه و کوْل (آرجان، ساققیز، یابانی نار، مئشه اۆزومو و ...) لانتشافتینی محافظه ائتمک آماچ ایله توریانچای دؤولت طبیعت قوروغو یارادیلمیشدیر.
۱۹۶۱-جی ایلده قوروغون قبهله رایونونا داخیل اوْلان ۶.۹۹۴ ها ساحهسی قوروق اراضیسیندن آیریلاراق قبهله مشه چیفتلیک (مزرعه) ایدارهسینین نظارتینه وئریلمیشدیر. حاضیردا توریانچای دؤولت قوروغو رایونون گونئی – غرب سرحددینی تشگیل ائدیر.
آذربایجان رایونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Population of Qabala rayon
- ^ "Şəhərlərarası telefon kodları". Aztelekom MMC. Aztelekom İB. Retrieved 19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۵
۵ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/رویدادلار
- ۱۷۶۹ - اینگیلیسلی مۆهندیس جئيمز وات بۇخار ماشینینی ثبت ائدیبدیر.
- ۱۸۰۹ - تۆرکيه ایله اینگیلیس آراسیندا مۇحاریبه سۇلطانیه صولحو ایله باشا چاتیب.
- ۱۹۲۹ - يۇقوْسلاویده دیکتاتورلوق رژیمی برقرار اوْلوب.
- ۱۹۶۸ - آلکساندر دۇبچِکین چکسلواکی کومونیست حیزبی رهبرلیگینه گلمهسی ایله پراقا باهاری آدلی سیاسی پروسس باشلانمیشدیر.
- ۱۹۸۹ - آمریکا بیرلشمیس ایالتلری حربی طیارهلری لیبیيه مخصوص ایکی میگ طيارهسینی وۇروب.
- ۱۹۹۷ - روس قووهلری چئچئندن چیخیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
1343/خیابانی مدرسه سی نین ایکینجی کلاسی (عکس: بهروز دولت آبادی نین آرشیویندن)
معلم لیک خاطره لری
بیر من قالدیم، بیر ده تاریم ...
بهروز دولت آبادی (چای اوغلو)
١٣١٧- جی ایلین مهر آیی نین ٩-دا تبریزین : چای قیراغی» محله سینده آنادان اولدوم. چوخ سایلی بیر عائله ده، ١٣اوشاق، من دوققوزونجو اوشاق ایدیم. ایندی بو چوخ سایلی عائله دن بیر من قالمیشام، بیر ده کیچیک باجیم. او زامان عمومی یوخسوللوق وار ایدی. آز- چوخ ایل ده بیر یول تازا باشماق گئییردیک؛ اودا بایرام گونلری. البته بایرام آخشامی پیلوودا یئییردیک. او گون لر هئچ یادیمدان چیخماز دئییرلر آدام یاشا دولدوقجا، خاطره لری ده جوانلاشیر. منیم یادداشیم ائله اوشاقلیقدان یاخشی اولوبدور. ایندی ده کی ٨٠ یاشیم وار او گون لر بوتون جزئیاتی لا یادیمدادیر، لاپ او طیاره لر کی ایکینجی دونیا محاربه سینده باشیمیزین اوستوندن اوچوردولار ائله بیل گوزومون قاباغیندادی.
بیرینجی کلاسی ملی حوکومت دورونده اوخودوم. درس لری آنا دیلینده اوخویوردوق. مدرسه میزین آدی «منیژه مدرسه سی» ایدی. ایندی ده بیرینجی کلاس کارنامه م قالیر. تاپا بیلسم سیزه گورسه درم. سحرلر دوعامیز بو ایدی. بیزی یوخدان یارادان تانریمیز سن بیزه لوطفون له عنایت ائله... ایکینجی کلاسین باشلانیشیندا دا صابرین شعرین اوخویوردوق: پاییز اولوب اسدی سویوق کولکلر/ سولدو داغدا، چمن ده گول چیچک لر/ قوشلار اوچوب دسته- دسته گئدیرلر/ ایستی یئره کوچوب قیشلاق ائدیرلر. سونرا «همام» مدرسه سینه گئتدیم. دبیرستانی دا «منصور» دا اوخودوم. بو منصور مدرسه سینده مرحوم «غلامحسین ساعدی» ده اوخویوردو. من دوققوزو قورتاراندان سونرا داها یوخسوللوق دان تحصیلیمه ادامه وئره بیلمه دیم. گئتدییم پیمانی معلم اولدوم. دیپلمودا سونرالار دانشسرانین متفرقه امتحانیندان کئچیب، الده ائتدیم. ١٣٣٥- ١٣٣٤- ده «کاغذکنان» ماحالینین «قره بولاق» کندینده معلم اولدوم. ائله بو کنددن باشلاندی معلم لیگیم.
او زامان کندلرین وضعیتی هر جهت دن آجیناجاقلی ایدی. یوخسوللوق بیداد ائلیردی؛ بهداشت پیس وضعیتده ایدی و یوخاری باشی خزینه حامام لاری اولاردی. دئمک کی بو قره بولاق کندینده عملا هئچ زاد یوخدو. معلم لره ده آلتی آیدان بیر حقوق وئریردیلر. تبریز- تهرانین یولودا داش تورپاق ایدی. استثنایی بیر حال دا اتوبوس گلردی. جاده ده چوخلو نفت تانکری و یا یوک ماشین لاری اولاردی. کندده برق ده کی یوخ ایدی. قره بولاغ دا درس وئردیگیم مدرسه نین آدی «اخگر» ایدی. بیرینجی و ایکینجی کلاس مختلط ایدی و گئجه ده «اکابر» درس وئرردیم. دئمک هم معلم ایدیم. هم مدیر ایدیم، هم ناظم ایدیم، اوچ آی دا «بابا» ایدیم. درس وئردیگیم بیر چوخ زامان لار قوردلار مدرسه نین حیطینده میدان اوخویاردیلار و گوزلری پاریاردی. آنجاق بونلارا باخمایاراق بویوک هوسله درس وئریردیم و اوشاق لارلا دا آرام چوخ سازیدی.
بیر ده گوروردون «بازرس» گلیب. آت دان، قاطیردان تاپیب، نه جور اولوبسا اؤزون یئتیریب دی کنده. اولین بخشنامه کی قویاردی میزین اوستونه بو ایدی «هر کیم تورکو دانیشسا جریمه ائله» من دئیردیم: «آخی، بو اوشاق هله آنا دیلینی یئرلی یاتاقلی بیلمیر؛ بونون گلیب بئینینه نه دئییم من؟ هئچ بو مسئله نی گؤرمیرلر؟» مجبور اولوردوم درسی یاخشی آنلاتماق اوچون اوشاق لارا مطلب لری چئینییم و یئدیردیم. اوشاغین دا گوناهی یوخ ایدی. بیردن قولاقلارینا ائله بیر سؤزلر دییردی کی عمرونده ائشیتمه میشدی. نهایت بیر یول تاپدیم. اودا بو ایدی کی مفهوم لاری جمله نین ایچینده معنی ائلیردیم و اونلاری اؤز دیللرینده باشا سالیردیم.
قره بولاغدا اولارکن حقوقوم لا ١٢ تومنه بیر تار آلدیم؛ اما کیم اؤرگه ده جک؟ اؤزوم باشلادیم اؤرگشمه گه. آرزوم بو ایدی که بیلن یانیندا چالام و انتقاد ائله سین مندن. بو صنعت منیم بو گونکو گونه دک آیریلماز یولداشیم اولدو. ٨٠ یاشیندا دا تاری باغریما باشماغی هئچ واخت اونوتمورام. قره بولاغدا بیر ایل یاریم قالدیم. سونرا بویوک قارداشیم منی منتقل ائله دی آذرشهره. ١٣٣٥ جی ایل ده گلدیم آذرشهره و اوردان بیر باشا یوللادیلار ممقاقانا. گئتدیم ممقانا «دبستان عنصری ممقان» آلتی کلاسه ایدی. من ایکینجی کلاسا درس دئییردیم. صمد بهرنگی اوچونجو، کاظم سعادتی دؤردونجو و بهروز دهقانی بئشینجی کلاسا. او زامان بیر نمایشنامه یازدیم «قمارباز» آدیندا. کریدوردا میز دوزدولر؛ آذرشهردن دعوت ائله دیلر. بازیگرلر بهروز ایدی. صمد ایدی و....
ممقاندا اوشاق لار آلتینجی کلاسی قوتاراندان سونرا یا ژاندارم اولوردولار؛ یا آجان. آذرشهرده آدام لاری اولان دا بیر چوخ چتینلیک دن گئچندن سونرا دیپلم آلا بیلیردیلر. بو بیزی همیشه دوشوندوروردو. صمد «اولیای اطفال» ین مسئولو ایدی. بیر گون اونا دئدیم کی گلین یئرلی معلم لره مطرح ائییک بوردا بیر دبیرستان دوزلسین، اؤزوموزده کؤمک ائلییک. حاج شیخ ممقانی ایله ده دانیشاق؛ اودا جاماعاتلا مطرح ائله سین، بلکه اوشاق لار دوققوزا قدر بوردا اوخوسونلار. شیخ ین اوغلو منیم شاگردیم ایدی. گلدیک مطرح ائله دیک. دئدیک سیز ممقانلی سیز، بیز گئده نیک. بو مدرسه نین دوزلمه سی سیزین اوشاق لارین خئیرینه دی. بالاخره قبول ائله دیلر. بیر خیرخواه آدامین دایئری وار ایدی. یادیمدادی همن یئرده بیر جمعه گونو کاظم سعادتی اورانین کولونگین ویردی و باشلادیلار ایشه. اوشاق لار مدرسه نین بینوره داش لارینی ییغیب گتیریردیلر، بیز ده بینوره نی قازیردیق؛ باشلادیق ایشه. بیر مدت دن سونرا بیز منتقل اولدوق و سونرالار اهالی ایشی قورتاردی. اورانین آدین «دبیرستان سعدی» قویدولار.
بیزی ممقاندان داغیتدیلار. صمده یئرسیز اتهام لار ویردیلار و «قاضی جهان» - وئردیلر. اورادا دا قویمادیلار، تبعید ائله دیلر «شیرامین» - من آذرشهرده «دبستان بیژن» گئتدیم؛ بهروزی «دبیرستان رضا شاه» -ا وئردیلر. بیزی داغیتماقدا رئیس فرهنگ و دارو دسته سی هرایش گوروردولر. آدی «دانش دوست» ایدی و بیزده آدین قویموشدوق «پاپوش دوز». ٤٢ – جی ایل گلدیم «شاه حسین ولی» مدرسه سینه. اوردان دا منی وئردیلر «خیابانی» مدرسه سینه. بو مدرسه ده صمدین کتاب لارین شاگردلره وئردیم. او واخت صمدین ناغیل لاری کتاب شکلینده چیخمیشدی و هوس له اوخونوردو. سونرا ١٣٤٦- جی ایل ده یوللادیلار «شیخ عطار» مدرسه سینه. بو مدرسه لریمین دیشمه سی معلم لیگیمین آخیر ایللرینه دک دوام تاپدی. بیر مدرسه ده چوخ قویموردولار قالام.
بو ایل لرده معلم لر درس دئمک له یاناشی آذربایجان موسیقیسی له، شفاهی ادبیاتی لا چوخ ماراقلانیردیلار. تقریبن اکثر معلم لر کی کنده گئدیردیلر اورادا اولان مثل لری، ناغیل لاری و یاشلی آداملارین دانیشیق لارین و روایت لرین ائشیدیب کاغاذ اوستونه گتیریردیلر. آنجاق بو ایشی هامیدان منظم و آردیجیل صمد و بهروز گوروردو. البته کاظمین دا اونلارا چوخ کومگی کئچیردی. بو مثل لر و قوشمالاری کی ییغیلمیشدی ٤٥ – جی ایل ده کتاب شکلینده چاپ اولدو. شمس چاپ ائله میشدی. صمدین و بهروزون آذربایجان موسیقیسینه ده چوخ علاقه لری وار ایدی. بیز چوخ زامان باهم اولدوغوموزا گوره موغام لاری، دستگاه لاری من اونلارا دئییردیم و بو دستگاه لاری تاردا چالیردیم.
١٣٤٧- ده منی موسیقی ایفاسی اوچون دعوت ائله دیلر تبریز دانشگاهینا. گئتدیم و تاردا چوخ بدیع و ابتکاری اجرالاریم اولدو. او برنامه دن سونرا شیخ عطار مدرسه سی نین مدیری آقای انصافی منی چاغیردی و دئدی کی مدیرکل نئچه دفعه زنگ ووروب سنی ایستیر. گئتدیم. اول ده چوخ حورمتله قارشیلادیلار، آما سونرا تاپشیردیلار «میرزا آقاسی» آدینا بیر بازرسه. دئدی: «توتارزدی یا شهرروبهم زدی؟ عزیز خبرداره؟» عزیز بویوک قارداشیم ایدی. دئدیم: من تار زدم از دیوار مردم که بالا نرفتم.» منی قویدولار بیر پیکانا آپاردیلار ساواکا. تیمسار سلیمی رئیس ساواک ایدی. منی آپاردیلار بازجوئی یه. کوتک ووردولار، دئدیلر سنی دانشگاها کیم دعوت ائله ییب؟ دئدیم: «من تارزن دئییلم کی. من معلم.» یئنه ده کوتک ووردولار، سونرا تعهد آلدیلار کی بیر یئرده تار چالمایام. او قضیه دن سونرا منیم علیهیمه بویوک بیر فیرتینا یاراتدیلار. ساواک باشلادی هر بهانه ایله اذیت ائله مه یه. نتیجه سی بو اولدو کی من تبریزدن قاچدیم تهرانا. قارداشیمین واسطه سی له استاد شهریاردان وزیره بیر توصیه نامه آلدیق و بو توصیه ایله تهراندا یئنه ده معلم اولدوم.
تهراندا پاچناردا منی بیر مدرسه یه گوندردیلر «دبستان مرتضوی» آدینا. اوردان سونرا ٢٩- جو ایل ده «دبستان مفید» آدینا باشقا بیر مدرسه یه گوندردیلر. سونرا خیابان سنایی ده ارمنی بیر مدرسه یه گوندردیلر. خلاصه بیر مدرسه ده چوخ قویموردولار قالام. بو ایللرده معلم چیلیکله برابر «تریکو سانترال» دا، «کانون پرورش فکری کودکان» دا دا ایشلیردیم. تریکو سانترال دا «احمد برادران» و «گنجعلی صباحی» له بیر یئرده ایشله یردیم. کانون پرورش فکری ده بیر چوخ روشنفکر و شاه رژیمی نین علیهینه مبارزه ائله ین آداملارلا دوستلوغوم وار ایدی. نهایت ٢٩- جو ایلین آخیرینده شاه رژیمی نین علیهینه فعالیت لریمه خاطر توتولوب، زندانا دوشدوم. زنداندان چیخاندان سونرا اداره طرفیندن قشالار باشلاندی. من اولدوم توپ، حفاظت اولدو فوتبالیست. بو مدرسه دن او مدرسه یه. بو منطقه دن او منطقه یه. اینجیتمک اوچون بئش آلتی یئره منه ابلاغ وئردیلر. نامه یازیردیلار مدیرلره کی گوزله یین بو معلم شاگردلرله ارتباطدا اولماسین. آخیرده منه داها معلم لیک وئرمه دیلر و اداری کارمند کیمی ایشله ملی اولدوم. اون دوردونجو ناحیه نین آمار و بودجه قسمتینه کارمند وئردیلر!
اورادا او قدر منی انجیتدیلر کی بیر گون ساواشدیم دئدیم: نییه منیم آموزش حوکمومو اداری ائله ییب سیز؟ من هارا آمار بودجه هارا؟ بیر نئچه گوندن سونرا اوراداکی همکارلاریمین بیری منه خبر وئردی کی: واختیندان تئز بازنشسته لیک حوکمون گلیب! ائله بیل آنادان بیرده دوغولدوم... گئتدیم کارمندلرین بیرینین اتاقینا. دئدی: سنه بتر بیر ایش گورموشم. تبصره ٧٤ اساسیندا ٣٠ گون له بازشست اولاجاقسان.
نهایت ٢٠ ایل معلم لیک دن سونرا واختیندان تئز بازشست اولدوم. بیر من قالدیم، بیرده غمخواریم تاریم.
منبع: مجله ایشیق
بیرینجی کلاسی ملی حوکومت دورونده اوخودوم. درس لری آنا دیلینده اوخویوردوق. مدرسه میزین آدی «منیژه مدرسه سی» ایدی. ایندی ده بیرینجی کلاس کارنامه م قالیر
عکس بهروز دولت آبادی نین آرشیویندن


text:
تاسپار خاقان
تاسپار خاقان — بۇمین خاقانین اوْغلو٬ گؤیتۆرکلرین دؤردونجو خاقانی (۵۸۱-۵۷۲ میلادی).[۱]
خاقان اوْلماسی[دَییشدیر]
مۇغان خاقان اؤلدوگونده٬ یئرینه اوْغلو تالوْپیئنین کئچمهسی طبیعی گؤرونوردو. آنجاق تالوْپیئنین آناسی اصالتلی اوْلمادیغی اۆچون٬ آتاسی اوْنون خاقان اوْلماسینی ایستهمهییب یئرینه اؤز قارداشی تاپوْنون کئچمهسینی تاپشیرمیش ایدی. یئنی خاقانا تبریک دئمک اۆچون مۆختلیف ائللر و اؤلکهلردن هئیأتلر و هدیهلر گؤندریلدی.[۱]
کئرچ قالاسینین آلینماسی[دَییشدیر]
۵۷۶-جی میلادی ایلینده٬ ایستمی خان اؤلدوگو سیرادا٬ اوْنو ساسانی دؤولتینه قارشی ساواشا قاندیرماغا گؤره بیزانسین گؤندردیگی هئیأت داها یوْلدایدی. بۇ ائلچیلیک هئیأتی ایستمی خان یئرینه٬ غربی یابغولوغا کئچن اوْغلو تاردۇ طرفیندن قبۇل ائدیلدی. تاردۇ بیزانسین آوارلارا ائتدیگی کؤمگه گؤره شکایت و تهدیدلر ائتدی. بۇ تهدیدلرین بوْش اوْلمادیغینی٬ داها ائلچیلیک هئیأتی گؤیتۆرک اؤلکهسینده ایکن٬ گؤیتۆرک قوْشونلارینین بیزانسین قیریمداکی کئرچ آدلی قالاسینین ضبطی گؤستردی. بئلهجه ایستمی خانین اؤلدوگو ایل٬ گؤیتورک ایمپراتورلوغو٬ مانچۇردان قارادنیزهچن اۇزاناراق ان گئنیش سرحدلرینه چاتدی.[۱]


text:
مسکلیروو، نیومکزیکو
لوآ خطاسیماژول:Location_map-ین 388-جی/جو خطینده: The value "-" provided for longitude is not valid. مسکلیروو، نیومکزیکو (اینگیلیسجه: Mescalero) آمریکانین نیومکزیکو ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده مسکلیروو، نیومکزیکو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mescalero»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
S ən گورورسن، ای منیم اللهیم، سئنین سیویملیلرین سئنین مکسلوقلارین آراسیندا اسیلیرل و سئنین نقطهقین آراسیندا شئر آداملارلا نچا اولونموشلار. بیر تورپاق قالمایب کی، اورادا سئنین آشیقلرینین فریادی و سئچیلمیشلرینین آه نالسی اوکلماسین. سهنی و وریرهم سئنین Ən بویوک آدینا، قوووویت الینی اوزونون قؤدرت قوینوندان چیکسار و اونونلا سئنی سئونلئر یاردیم ایلئه.
سین گورورسن، ای منیم اللهم، اونلارین گؤزلی سئنه یونلیب، نئزئرلئری سئنین قؤدرتینین و مهریبان اینایتینین معشریکین دیکیلب. ایلاهی، اونلارین زیلتینی ایزته، فقیرلییینی زنگینلیه و زئیفلیینی سندهن گئلن گؤچ چویر.
Sən istədiyini etməyə Qadirsən. Səndən başqa Allah yoxdur، Hər Şeyi Bilən، Hər Şeydən Xəbərdarsan.
-بهاءالله
Səmavi Bəxşiş دوالاری
Səmavi Bəxşiş Duaları
Sənin Ən Böyük Adına, qüvvət əlini Özünün qüdrət qoynundan çıxar və
سِندِن خوبقا هر شیدن ایمتینا اتمیش کِسلره böyük qələbə bəxş eylə!
بیز زیفیک، بیزی گوکله اندیر کی، سِنین موقِددِسلیک راییهلرینی یایاق.


text:
۳ ژانویه
۳ ژانویه:
- ۱۴۹۱ - حۆقۇقشۆناس راونسکیه اثری «فِنیکس»ی چاپ ائتدیرمهیه حۆقۇق وئرن سند وئریلدی. بۇ یازارلیق حۆقۇقو حاقّیندا تاریخده ایلک سند ساییلیر.
- ۱۵۰۱ - علیشیر نوائی٬ اؤزبک شاعیر٬ فیلسوف و دؤولت خادیمی اؤلدو.
- ۱۸۰۴ - روسیه اوْردوسو گنجه شهرینی آلدی. جواد خان٬ شهرین سوْنونجو قاجار خانی٬ اؤلدورولدو.
- ۱۸۶۸ - ژاپونون ایمپیراتور شوراسینین ایجلاسیندا ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی حاقّیندا بیانیه قبول ائدیلدی. ساسوما و تیویسونون قوْشونلاری کیوتوداکی ایمپیراتور سارایینی تۇتوب میجی ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۲۴ - توتانخآمونون قبری تاپیلاندان سوْنرا قیزیل تابوتدا مومیاییلانمیش جسدی ده تاپیلدی.
- ۱۹۳۴ - شورویده طیّارهلرین رادیولوژیسی ایله یئرینین مۆعیّنلشدیریلمهسی اۆچون اۇغورلو سیناق کئچیریلدی.
- ۱۹۶۲ - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۱۹۹۳ - موسکودا روسیه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا ایستیراتژی سیلاحلارین آزادیلماسی بارهده آنلاشما ایمضالاندی.


text:
ایسته میرم یار آغلاسین چال تاری قوی تار آغلاسین، گول اویناسین خار آغلاسین بوغاز گولسون دارآغلاسین، قوی یئره غم پیاله سین سیل گوزونون شلاله سین، آل گونشین حواله سین شاخ قارا قوی قار آغلاسین، یار ندن آغلاسین گرك؟ بویون بوكولسون آی فلك، دویونجا قویمادین گولك سیخ ناری قوی نار آغلاسین، خزان یئلی اسن زامان شاختا آمان كسن زامان، یار یاریلان كوسن زامان كیمسه كیمیم وار آغلاسین، صبحه تیكیلدی گوزلریم داغلاری آشدی سوزلریم، گیزلین الوودی كوزلریم نی اولدو ... بیشتر بخوانید »
Gulay – Beni Verme Ellere
15 مهر 1395


text:
تۆرک قشونی لیبی نینگ قشونینا ساپاق برمأگه دوُوام ادیأر
تۆرکیأنینگ قشونی لیبی نینگ عِسگرلرینه ساپاق برمأگه دوُوام ادیأر
تۆرکیأنینگ قشونی لیبی نینگ عِسگرلرینه ساپاق برمأگه دوُوام ادیأر.
تۆرکیه بیلن لیبی حاربی قاتناشیقلار باراسیندا ایلالاشیق شرطناماسینا قوُل چکیپدی.
تۆرک قشونی شوُل شرطناما لاییقلیقدا لیبی نینگ قشونینا ساپاق برمأگه دوُوام ادیأر.
ساپاقلارینگ سوُنگقیسیندا "پارتلاییجی ماددالار و ال بیلن یاسالان پارتلاییجیلار" بارادا گچیریلدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه دۆنیأده اینگ گینگ گِریملی اوچار آغینا ایهدیر
تۆرکیه، یوُلاغچی هوُواچیلیق پوداغیندا دۆنیأنینگ اینگ کؤپ یرینه اوچار اوغرادیان یورت بوُلدی
آنتالیا اسکله سیندن 30 مۆنگ توریست گلدی
آنتالیانینگ اسکله سینده شو ییل لوکس گأمیلر بیلن 30 مۆنگدن کؤپ توریست گلدی
أردوُغان: تۆرکیه بیلن آذربایجان اِت بیلن سۆنک یالی بیرهک بیرهگهدیر
أردوُغان بیلن علی یف تۆرکیه بیلن آذربایجان ینگ اوُرتاق تۆرگِنلهشیگینه قاتناشان عسگرلره بیانات بردی


text:
مالییه
مالییه — ایقتیصاد علمینین بیر قوْلو ساییلیر و علمی فوندلارین ایداره ائدیلمهسی ایله مشغولدور. مالییه بیزنس مالییهسی، فردی مالییه و اجتماعی مالییهنی ایحاطه ائدیر. مالییهیه پول ییغیمینی و عادتاً، پولون بورج وئریلمهسی ده داخیلدیر. اساساً، زامان، پول و ریسک آنلاییشلاری و اوْنلارین بیر-بیری ایله علاقهسی ایله مشغولدور. عئینی زاماندا، پولون خرجلنمهسی و بودجهنین حاضیرلانماسی ایله ده مشغولدور. مالییه پروسسی، اساساً، فیزیکی و حۆقوقی شخصلرین بانکا امانت یئرلشدیرمهسی واسطهسیله ایشلییر. بانک پولو دیگر فیزیکی و حۆقوقی شخصلره ایستهلاک و یا اینوئستیسییا آماچله اعتیبار اوْلاراق وئریر و اوْنلاردان فایز طلب ائدیر. اعتیبارلر، سوْن واختلاردا آرتان هیزله، یئنیدن ساتیش اۆچون پاکئتلنیر، یعنی اینوئستور اعتیباری (بورجو) یا بانکدان، یا دا بیرباشا شیرکتدن آلیر. ایستیقراز ورقلری شیرکتلر طرفیندن اینوئستورلارا بیرباشا ساتیلان بورجدور، بۇ زامان اینوئستور فایز الده ائدیر و یا ایستیقراز ورقینی تکرار بازاردا ساتیر. بانک قیسمتو اعتیبار تامین ائتمکله فوندلاشمانین اساس واسطهچیسی روْلوندا چیخیش ائدیر. آنجاق، شخصی سرمایه، بیرگه فوند، (موتوال فوند)، قورونما فوندلاری (هئدگئ فوند) و دیگر قۇروملار مۆختلیف ایستیقراز ورقلرینه اینوئستیسییا ائتمکله اهمیت قازانمیشلار. اینوستیسیا کیمی قئید اوْلونان مالییه فعّاللری مالییه ریسکینه نظارت ائتمک آماچله مالییه ریسکینین مئنئجمئنتینه اؤزل دیقّت یئتیریلهرک ایداره ائدیلیر. مالییه آلتلری مۆختلیف نؤع قیمتلی کاغیذلارین بیرژالاردا آلینیب ساتیلماسینا ایمکان یارادیر. بۇ قیمتلی کاغیذلارا ایستیقراز ورقلری و سهملر ده داخیلدیر. مرکزی بانکلار ایسه سوْن چاره کرئدیتورو روْلونو اوْیناییر و پول کۆتلهسینه نظارت ائدیر. پول کۆتلهسی آرتدیقجا فایزلر آزالیر.


text:
صدرنشینی تراکتور: تراختور سایپایا میندی، جدولین بیرینجی سیراسیندا دوشدو!
تراختور، لیگین 26-جی هفتهسینده نهایت بیرینجی ردهیه قالخا بیلدی. تراختور بوگون تبریزده 50 مین تاماشاچینین تشویقی ایله، سایپا تیمینی 2 – 1 حسابی ایله اوتدو و اوزون مدتدن سورا ایران لیگینین صدرینه قالخدی. او بیری اویوندا تراختورون اصلی رقیبی اولان نفت تیمی اصفهان’دا 5 – 3 حسابی ایله ذوبآهن تیمینه اوتوزدو و ایکینجی ردهیه دوشدو.
لیگ برتر’ین قوتولماسینا 4 اویون قالمیش تراختور، 50 امتیازلا قهرمانلیغا لاب شانسلی تیمدیر. بو ایل تراختورون قهرمان اولا بیلمهسی احتمالی هر زاماندان داها چوخدور.


text:
وستمینستر بیلیمیوردو
وْستمینستر بیلیمیوْردوْ (اینگیلیسجه: University of Westminster, فارسجا: دانشگاه وْستمینستر، عربجه: جامعة وستمنستر)بریتانیانین لندن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موْسّسهسی. وْستمینستر بیلیمیوْردو °۱۸۳۸ -جی میلادی ایلده قۇروْلوْب. عۆموْمی وْ دؤوْلتی اؤیرهتیم قۇروْموْدیر وْ بوْدجهسینی دؤوْلت وْ بؤیوْک شیرکتلر وْ خالقدان آلدیغی اعانهلرله تأمین ائدیر.
مزوْنلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه وْیکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «University of Westminster»، مقالهسیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).


text:
اویان نیوز:
انور بؤروسوی
ائرمنیستان، گورجوستان، ایران، روسییا ایله یاناشی، باشدا آلمانیا اولماقلا بیر سیرا آوروپا دؤولتلری ده آذربایجان دؤولتینه قارشی یئنی تهدید تئکنولوژیسی ایله حرکت ائتمهیه باشلاییبلار. بو “آذربایجاندا میللی آزلیقلار” دوکتریناسیدیر. گویا آدی چکیلن دؤولتلرین بوتون پروبلئملری چؤزولوب و ایندی ده “آزسایلی آزلیقلارین حیمایهچیسی” وضعیتی ایله چیخیش ائدیرلر. بئله بیر استراتژینین اصلینده دیگر سببی آذربایجانی “فئدراللاشدیرماق” و بئلهلیکله ائرمنیستانین جوغرافییاسینی گئنیشلندیرمک کیمی اوزاق هدفلردیر.
بو دؤولتلرین استراتئژی مرکزلری ایدیعا ائدیرلر کی: “آذربایجان “ناخچیوان موختار رئسپوبلیکاسی” استاتوسونو قبول ائدیرسه، “آرتساخ” (داغلیق قاراباغ)، “لزگیستان” و “تالیشستان” موختار استاتوسلارینی دا تانیماغا مجبوردور”. بو یؤنده، تأسوفلر اولسون، آذربایجانلا استراتژی موتتفیق اولان گورجوستانین بیر سیرا عالیملری ده پروسئسه قاتیلیبلار. “قافقازشناسلیق” آدی آلتیندا همین پروسئسلر دوز ۲۳ ایلدیر داوام ائدیر.
“قافقاز ائوی” ائتنیک بؤلوجولوک ائوینه چئوریلیب
گورجوستانین باشکندی تیفلیسده آلمانیانین چئشیدلی فوندلارینین (بنیادلارینین) مالیییه دستگی ایله قورولان “قافقاز ائوی” مرکزی قافقاز خالقلارینین جوغرافییاسی، تاریخی، ائتنومهدنی دوزهنی، دیلچیلیگی و ادبیاتینی آراشدیرما ایله مشغول اولسا دا، سونوجدا بوتون بونلار ائله بیرباشا قافقاز خالقلاری آراسیندا درین اوچوروملارا سبب اولا بیلهجک پروسئسه چئوریلمکدهدیر. بو پروسئس دئمک اولار کی، ایندی قافقاز خالقلارینین تاریخ بویو بیرلیک و برابرلیک ایچیندهکی یاشام دوزهنینه قارشی وورولان سارسیدیجی ضربهلرله موشاهیده اولونور. آلمانیادان اولان ائتنوقراف (قومشناس) عالیم یوست هیپپئرت ” Caucasus Albaniya (قافقاز آلبانییاسی)” آدلی علمی آراشدیرمالاری ائله بونو ثوبوت ائدیر. گویا “قافقاز آلبانییاسی” تاریخی لزگی و لزگیدیللی خالقلارا مخصوصدور. بئلهلیکله ده “لزگیستان” ایدئیاسینین فورمالاشدیریلماسینا باشلانیلیب. اونونلا بیرگه پروژهده یئر آلان گورجو عالیمی زازا آلئکسیدزه آدلی بیر عالیم چالیشیر. ۳۵ ایلدیر قافقاز دیللری اوزرینده چالیشدیغینی بیلدیرن یوست هیپپئرت قئید ائدیر کی: “قافقاز آلبانییاسی تاریخی لزگیلره مخصوصدور”. بئلهلیکله آذربایجانین بالاکن، زاقاتالا، قاخ، شکی، ایسماییللی، اوغوز، قبل، شاماخی، خیزی، قوسار، خاچماز، شابران، سییزن، بردع، آغسو، گؤیچای، اوجار، کوردمیر، قوبا رایونلارینا قارشی اویدورما “لزگیستان” ایدئیاسی تطبیق اولونور.
“قافقاز ائوی” مرکزی بوتون بونلار آزمیش کیمی، قوزئی قافقازدا یاشایان قاراچای و بالکار تورکلرینین منشایینین تامامیله گورجو اولماسی ایدیعاسینی ایرهلی سورور. حالبوکی، تورک دونیاسی عاییلهسینی تمثیل ائدن بو قیپچاق تورکلرینی اینکار تاکتیکاسینین آرخاسیندا دوران اوزاق هدفلرده “تورکسوز قافقاز” مودئلینه آلمانیانین اوز توتماسی بیر سیرا ساپقینلیغا یول آچان ماراقلاری اؤزونده احتیوا ائدیر. بئله کی، آلمانیانین بئرلین، فرانکفورت، کؤلن، دوسسئلدورف، و دیگر اونیوئرسیتهلرینده فعالیت آذربایجانا قارشی یئنی تهدید سییاستی گؤسترن “چرکز آراشدیرما اینستیتوت”لاری ائله بیرباشا قافقازداکی هدفلره حسابلانمیش دوکترینا ساییلیر. “قافقاز ائوی” ده محض بو دوستورلا حرکت ائدیر. “چرکزدیللی خالقلار”، “لزگیدیللی خالقلار” ،”بؤیوک ایمئرئتییا” و “آواریستان” ایدئیاسینین درینلشمهسی اوچون “هئنریخ بؤل” ،”هاومان” ،”مارشال ” و دیگر فوندلار میلیونلارلا وسایت خرجلهمهیه باشلاییبلار.
بوتون بونلار آزمیش کیمی، ایندی ده “گونئی قافقاز” سییاستینده ائرمنیلره قاهمار چیخماغا چالیشیلیر. سون ایللرده آدی چکیلن مرکزین خطی ایله وولفانق شولتس، زازا آلئکسیزده و ژان پیئر مائنین (فرانسیز عالیمی) بیرلیکده حاضیرلادیقلاری “قدیم آلبان دیلی” لایحهسی بونون تصدیقیدیر. “قدیم قافقاز آلبانییاسینین دیلی” ۲ جیلدلیک کیتاب نشر ائدیبلر. او دا بللیدیر کی، پروژه اوزرینده ۲۰۰۳-جو ایلدن فعالیت گؤستریلیر. آچیق شکیلده قئید اولونور کی، “قافقاز آلبانییاسینین قدیم دیلی لزگی دیلیدیر”. تاباساران، آقول، تساخور، روتول، بودوخ، قیریز، لاک، خینالیق دیللرینی “لزگیدیللی خالقلار” مستویسینده ائتنوسوسیال دوزنه یؤنلتمک هدفی ایسه بو پروسئسین آناتومییاسیدیر.
تئهران _ ایروان جوتلوگو
ایروان دؤولت اونیوئرسیتهسینین “ایرانشناسی” کافئدراسینین نزدینده فعالیت گؤسترن “تالیش آراشدیرما مرکزی” دئمک اولار کی، ایرانین ۹ اونیوئرسیتهسی ایله آدی چکیلن مؤوضوعدا ۵۰-دن چوخ عالیمله بیرلیکده چالیشیر. ائرمنیستانداکی “آرئوئلک استراتژی آراشدیرمالار مرکزی” آچیق شکیلده قئید ائدیر کی: “آذربایجاندا میللی آزینلیقلارین قاراباغ موحاریبهسی ایله باغلی مومکون قدر پاسسیو مؤوقئعده اولمالارینی ایجتیماعی پروسئسه چئویرمک اوچون، اونلارین ائتنیک بؤلوجولوک سییاستینی آپاران میللی آزادلیق تشکیلاتلارلا بیرلیکده چالیشیلمالیدیر”. ایروانداکی “شوشا فووندو”نون رهبری باکور کاراپئتیان ایسه بیلدیریر کی: “آذربایجانین وطنداشلاری اولان و میللی آزلیقلاری تمثیل ائدن لزگی، آوار، تالیش، تات، تساخور، روتول، بودوخ و قیریز خالقلاری قاراباغ مسألهسینده اونلارین زورن ساواشا آپاریلماسی و ائرمنیلرین طرفینه کئچمهلری تبلیغاتی گوجلندیریلمهلیدیر”.
سون ایکی ایلده ایرانین گیلان ویلایتینین رشت شهرینده “گیلان اونیوئرسیتهسی” نین نزدینده “خزرترافی خالقلارین دیللری” آدلی علمی مرکز یارادیلیب. مرکزده اساسن ایران و آذربایجانین خزر اطرافی بؤلگهلرینده یاشایان “فارسدیللی” خالقلارین ائتنوقرافییاسی، دیلی، مدنیتی و سوسیال حیات طرزی آراشدیریلیر. بو لایحهده عئینی منشألی تالیش، گیلک، تات، مازنداران ائتنیک قورپلارینین یاشاییش مسکنلرینین خریطهلری ده حاضیرلانیب. مرکزین رهبرلری محرم رضایتی کیشاخول و جهاندوست سبزعلیپوردور. مرکز بو مسله ایله باغلی ایروانداکی “تالیش آراشدیرمالار مرکزی”نین “تالیش خالقینین میللی آزادلیق حرکاتینین گنجلشدیریلمهسی” پروقرامینی بو پروسئسه داخیل ائدیب. بونونلا یاناشی، ائرمنیستان و ایرانین بیرگه لایحهسی “قدیم آذری دیلینین یادیگاری-تالیش دیلی”نین ایجراسینا باشلانیلیب. “شرقی ایران دیللری” ،”غربی ایران دیللری” پروقرامی چرچیوهسینده “فارس-تاجیک دیالئکتلری” مودئلی اوزره حرکت ائدن کانسئپسیایا گؤره چاغداش فارس، دری، تاجیک، هزارگی، بختییاری دیالئکتلری، تات (آزربایجان، شیروان زوناسی) و (داغیستان تاتلاری) دیللری داخیلدیر. بوندان علاوه شیمال-غرب قروپو بئله بیر کونسئپتله قروپلاشیر: کورد قروپو: کورمانجی، سورانی، لک، کلهوری و س. دیللر. زازا ـ قوران قروپو: زازاکی (دیملی، کیرمانجی)، قورانی (هاورامی، باجئلانی)،
بلوچ دیلی: کاسپی دیللری، گیلکی و مازاندارانی دیللری، سئمنان دیالئکتلری، مرکزی ایران دیالئکتلری (راجی)، تاتی-تالیش و یاخود آذری قروپو. بورایا تالیش دیلی و آذری دیلینین قالیقلاری اولان تاتی دیالئکتلری (تاکئستانی، هرزندی، شاهرودی، خوئینی و س.)، او جوملهدن اؤلموش کیلیت دیلی عاییددیر. شرقی ایران دیللرینه پوشتون (پاتان)، اوسئتین، یاقنوبی، پامیر (بدخشان و چین تاجیکلرینین دیلی) داخیلدیر. حتّی بونجا ساختالاشدیرمالارلا یاناشی، گویا اونلارین سایلاری چوخ اولا بیلردی ایدیعاسی دا سرگیلهنیر. بیلدیریلیر کی، سلجوقلو، آتابیلر و موغول ایمپئرییالاری چاغیندا بو خالقلار مؤوقئعلرینی ایتیرهرک، گلمه “تورکدیللی طایفالار”ین سایهسینده قاراباغ، ناخچیوان، شیروان، موغان بئلهجه درین آسسیملیاسییا سییاستینه اوغرامیش و تورکلشمیشلر.
آذربایجانا قارشی یئنی تهدید سییاستی
هشتپر شهرینده درج اولونان آیلیق “تالیش” درگیسی ایسه آذربایجاندا ائتنیک بؤلوجولوک سییاستینین آپاریجی تریبوناسینا چئوریلیب. بو درگینین اؤتن مودتده ۹۰ سایی چاپ اولونوب. چوخ ماراق دوغوران حاللاردان بیری ده اودور کی، همین مقالهلر آذربایجانین ائرمنیلر طرفیندن ایشغال ائدیلمیش شوشا شهرینده فعالیت گؤسترن “تالیشستانین سسی” رادیوسوندا گئنیش شکیلده تبلیغ ائدیلیر.
گیلان ویلایتینین رشت شهرینده فعالیت گؤسترن “taleshi.irib.ir” اینتئرنئت رادیوسو ایسه داها دا ایرهلی گئدهرک، آچیق شکیلده قئید ائدیر کی: “آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا تالیش ائتنیک بؤلوجولوک سییاستینه دستک وئرن وطنداشلار “AİP”ه (آزربایجان ایسلام پارتییاسی) عوضو اولا بیلرلر. بئلهلیکله ده ایران و ائرمنیستان آذربایجان دؤولتینه قارشی واحید ایدئولوژی ساحهده بیرگه حرکت ائدیرلر. حتّی بو بیرگه ایش قایداسی تورکییه و اورتا آسیا کیمی تورک دؤولتلرینه قارشی چئوریلیب. میللی آزینلیقلاری اؤز هدفلرینه قوربان وئرمک تاکتیکاسی ایسه هر ایکی دؤولتین کؤهنه شگردیدیر.
روسیا اوزریندن اولان تهدیدلر
موسکوادا فعالیت گؤسترن “تالیشستان تی.وی” کانالی ائرمنیپرست روس سیاستچیلرینین آذربایجانین سون زامانلار قاراباغ مسألهسینده اؤز تاریخی اراضیسی کیمی بیرلشدیریلمهسی کیمی ضروری آددیملاری آتماسینا قارشی تبلیغاتلارا باشلاییب. همین تبلیغاتلاردا قئید اولونور کی، ائرمنی خالقی ایکینجی دؤولتینی قورماق ایستهییر و بو اونون طبیعی حاقیدیر. او دا بیلدیریلیر کی، ائرمنی خالقی آذربایجانین ایشغال آلتینداکی اراضیلرینی او زامان آزاد ائدهجک کی، قارشی طرف “آرتساخ”این (داغلیق قاراباغ) موستقیللیگینی تانیشمیش اولسون. بونون اوچون آدی چکیلن تی.وی. کانال عراقدا صونعی شکیلده قاباردیلان “موختاریت” مودئلینی تبلیغ ائدیر. ایراقدا مؤوجود اولان “عراق کوردوستانی” ،”شیعه عراقی” ،”سوننو عراقی” و “تورکمن ائلی” موختاریتی سییاستینین قاباردیلماسی دا بونا گؤرهدیر. ایندیکی مقامدا “داغلیق قاراباغ” ،”تالیشستان” و آذربایجانا قارشی یئنی تهدید سییاستی”لزگیستان” مودئلینین گوندمه گتیریلمهسی احتیماللاری ایله باغلی بیر سیرا مولاحیظهلره یئر وئریلیر. روسییادا فعالیت گؤسترن “anna-news.info” اینتئرنئت سایتی داها چوخ اینتئرنئت تی.وی کانالی استاتوسو ایله فعالیت گؤستریر. بو تی.وی. کانالدا خوصوصیله لزگی ائتنیک سئپاراتیزمی ایدئیالاری گئنیش شکیلده تبلیغ ائدیلیر. تیوی کانالادا سوسیولوگییا علملری نامزدی دمیتریی سوینین حاضیرلادیغی “یئنی دوکترینا” پروقرامیندا میللیتجه لزگی اولان شاهلار آغاخانوو و ابیل شایدایئو لزگی خالقینین ضیالیلارینین آدیندان چیخیش ائدهرک آذربایجانا قارشی اراضی ایدیعالاری ایرهلی سورورلر. بونونلا یاناشی، سورییا، ایراق و دیگر اورتا شرق اؤلکهلرینده ایشید(=داعش) و دیگر رادیکال ایسلامچی تئررورچو قوّهلرین سیراسیندا دؤیوشن و میللیتجه لزگی وطنداشلار اوچون شراییطین یارادیلماسینی قئید ائدیرلر. اونلارین تبلیغات شبکهسینده قئید اولونور کی، لزگی گنجلرینین صونعی شکیلده ایشسیزلیک شراییطی ایله اوز-اوزه قالماسی سببیندن اونلار رادیکال ایسلامچی باخیشلارا باغلی قروپلاشمالارین سایهسینده حیاتلارینی تأمین ائتمک مجبوریتینده قالیرلار. تیوی کانالدا آذربایجان اراضیسینده مؤوجود اولموش “قافقاز آلبانییاسی” تاریخینین “لزگیستان” کیمی تبلیغ ائدیلیر.
قئید ائدک کی، anna-news.info اینتئرنئت سایتی و اینتئرنئت تی.وی کانالی روسییانین اوکراینا، گورجوستان و آذربایجانداکی ائتنیک سئپاراتیزمی مودافیعه ائدن پروقراملاری دا یایینلاییر. روسییانین “kavkazgeoclub.ru” اینتئرنئت رئسورسو دا آذربایجانا قارشی تالیش سئپاراتیزمینی کؤروکلهین اینفورماسییا، آنالیتیکا و موصاحیبهلرین سایینی آرتیریب. بو سایتدا روستم ایسگندری آدلی بیریسی ان فعال یازار ساییلیر. او، تبلیغاتلاریندا قئید ائدیر کی، تالیش میللی آزالیق حرکاتی آذربایجاننین باشینین اوستونده داموکلس قیلینجی رولونو اوینامالیدیر. موسکوادان یایینلانان “تالیش میللی تئلئویزییا” کانالی بیزیم موباریزهمیزین ان گوجلو سیلاحیدیر. روسییا، اوکراینا، قازاخیستان، ائرمنیستان، ایران، هلند و دیگر اؤلکهلرده تالیش دیاسپورا تشکیلاتلارینین سیخ شکیلده فعالیتی اوچون یئنی پروژهلر حاضیرلامیشیق. ائرمنیستانین “قافقاز-خزر اطرافی منطقهسی اینستیتیتو”نون حاضیرلادیغی پروژهلری دستکلهییریک و هم ده بو پروسئسین اینکیشاف ائتمهسی اوچون بوتون گوجوموزله چالیشاجاغیق. بو ایستیقامتده “tolishpress.org” سایتی بیزیم اساس اینفورماسییا شبکهمیز حساب اولونور. بوتون بونلار آزمیش کیمی، ۱۸-۲۱ مای ۲۰۱۶-جی ایلده پولشانین وروتسلاو شهرینده “آوروپا میلتلر شوراسی”ندا (FUEN) بو تشکیلاتین ۶۱-جی کونقرئسینین توپلانتیسیندا “روسییا فئدئرال لزگی میللی مدنی موختاریتی مرکزی” تشکیلاتی دعوت ائدیلمیش و اونلارا ۱۲ مؤوضوعدا پروژهلر تکلیف اولونموشدور.
“آوروپا میللی آزلیقلار بیرلیگی”نین آنتی آذربایجان مؤوقئعیینده آلمانیانین خوصوصی رولو واردیر. “Minority SafePack” و آوروپا میلتلری گنجلری (YEN) تشکیلاتلارینین بوتون تشببوسلرینده یئر آلان میللی آزینلیقلارین مودافیعهاولونماسی سییاستی اصلینده یئنی تاثیر واسیطهسی ساییلیر. بونون قارشیسینین آلینماسینین تک یولو ایسه، آذربایجانین علمی ایجتیماعیتینین داها فعال اولماسینا باغلیدیر.
قایناق : حورریت قازئتهسی
دیققت: یازارلارین نظری اویان نیوز-ون نظرین تمثیل ائتمهمهکدهدیر


text:
بیر میللت نئجه کؤچمه یه مجبور قالار ؟! " - بئهنام نورمحممدی نادارلی
- توضیحات
- منتشر شده در چهارشنبه, 15 مرداد 1393 18:50
ایران آدلی جوغرافییادا یئرلشن بؤلگه لری (ایالت) اوستانلارا چئویرمک مسله سی 1300 اونجو ایلین بیرینجی دهه سینده اوز وئردی.
بو بؤلگه لرین آدی اؤزل فاکتورلارلا آدلانیردی ( منطقه نین بیر دیلده دانیشماغی ؛ اورتاق و اوزون سوره لی تاریخ ؛ کولتورو ؛ و حتتا جوغرافییاسی)
اؤرنک اوچون "آذربایجان ، کوردوستان ، بلوچستان ، عربیستان...."
ایندیسه اوستانلا بؤلگه سل قوروملارین فرقی نه اولا بیلر !!!؟
"ایالت دئدییمیز مرکزییتله سهیم اولور و مرکزییت مجبورن بیر شریک تکین داورانیر ، دؤولت هزینه سی ارتش – دربار- اشرافا شامیل اولور . بوتون سازیمانلار موستقیل اؤز برنامه لری ایله ایرلی گئدیر . و اؤنملی اولان ایقتیصاد مسله سینده بوتون درآمد او منطقه نین اؤزونه خشله نیر . آما اوستانی مئتوددا تام ترسینه مرکزییه تین تابئع سی اولوب و بوتون ایختییارلاری وظیفه یه چئویریر .
آرتیق بئله دئسک "داها لوزوم دئییل آذربایجان یا باشقالاری مرکزییتین الینه باخا "
بو آرادا بیر بؤلگه نین هانسی یؤنده مملکتده رول اویناماسینا باخاندا اؤرنک اوچون "آذربایجاندا قطب ایقتیصادی هابئله تیجارت مسله سی قاجارلار دؤورونده و تبریز باش کند (پایتخت) اولدوغوندان دولایی بوتون خاریجی تاجیرلر و سییاستچی لر دوغال اولاراق بیر سیرا مئعیارلار اساسیندا (کنسول گری ، یاخین قونشولوق موناسیبه تی ، یول ، ریفاهی خدماتی و ....) تبریزله هر تورلو آلیش وئریشه گیره ردی .
داها بیر اؤرنک " ساحیلی اولان بؤلگه لرده ساحیلی در آمد، مئشه لی اولان بؤلگه لرو حتتی بعضن مذهبی درآمد (خوراسان) "
دولایسیلا آذربایجان بونلارین هئچ بیریسندن اوزاق دئییل ، یانی هر تورلو چالیشماق ایمکانیندا اولان بیر بؤلگه ساییلا بیلر .
مرکز گرایی (میندار سییاست) باشلاناندان بری بونو آرادان آپاردی
بوتون تصمیملر گئنل (عمومی) توتولوردو و هامییا بیر گؤزده باخیلیردی آنجاق مرکزییتین قازانجیلا اولونوردو آرتیق دئسک "نئچه ایللیک تجروبه نی باشقا بؤلگه لردن سیلیب قوپاریب مرکزییته آپارماق."
ایندیسه موستعمیره اولان میللت (اوستاندا یاشایانلار) بیرینجی مرحله ده بونا دیرنمک گؤسترر آنجاق بو دیرنیش اؤتری (سطحی) زاماندا بیر سیرا ایختیلافلارلا آرادان گئدر و بو طرفدن مرکزیییتین یاراتدیغی جاذیبه گیره وه لری (فورصت) موستعمیره میللت تاریخی و ایرثی اولاراق تقلید ائدیب مرکزییته سئل تکین آخیشماغا مجبور قالیر .
بیزیم اؤز کنیدمیزده بیر میثال وار "خالقین اوشاغی گئتدی اؤزونه آدام اولدو بیزیمکی قالدی !!!!!!!!
یازیقلار اولسون .
سونوج : بیر میللت اؤز قوردوغو و ایناندیغی دورومو ایتیریرسه (ملت در حال اوفول) سونوجدا سئچیملر آراسیندا قالار سونرا باشقاسینا باغلی اولار و اؤز دیرلرینی بیر سیرا ایمتییازلار اساسیندا الدن وئرر هابئله بونو دیل مسئله- سینده ده آرتیق گؤره بیلریک .
"سون درسی فلاکت نه دئمکدیر ؟!! گلمه سه اگر کندینه میللت گئدجکدیر"
a


text:
ایران اسلام شورا مجلیسی تورپاق اصلاحاتی حاقیندا رولو
(۱۹۷۹-۱۹۸۲-جی ایللر)
سلطانعلی میرزه زاده
آچار سؤزلر: اصلاحاتین قانونلاشدیریلماسی، وئریلن ودلر، اونون اجراسی
ایراندا اسلام انقلابینین غلبه سیندن سونرا، اؤلکه نین داخلی اقتصادی حیاتیندا باش وئرن دییشیکلر، حیاتا کچیریلن تدبیرلر، اؤلکه نین اقتصادی حیاتینا دایر شورا مجلسینین قبول ائتدیی نورماتیو آکتلارین آرادیریلیب تحلیلی و تدقیقی گؤستریر کی، ایران اقتصادیاتی ۲۰- جی عصرین ۱- جی یاریسیندا اساساً، یاریم موستملکه اؤلکه لرینه خاص اولان جهتلرینی ساخلاماقدا داوام ائدیردی، ایران گئری قالمیش آقرار اؤلکه ایدی. اونون اقتصادیاتینین اساسینی – فئودال موناسیبتلرینین حؤکم سوردویو، پریمیتیو تخنیکایا و اصوللارا کند تصروفاتی تشکیل ائدیردی.
ایران اسلام شورا مجلیسینین اؤلکه نین داخلی حیاتینا دایر قانونوئریجیلیک فعالیتی قارشیسیندا انقلابین مقصد و وظیفه لریندن ایرلی گلن بیر سیرا موهوم مسئله لر او جمله دن: دولت حاکمیتینین اقتصادی اساسینی تشکیل ائدن اجتماعی – اقتصادی اصلاحاتلار، اؤلکه نی ترک ائدن ایری تورپاق صاحبلری – مولکدارلارین موسادیره ائدیلیب، دولتین الینه کئچمیش تورپاقلاری اوزریندکی اجتماعی مولکیتی و اونونلا یاناشی آیری- آیری شخصلرین الینده اولان تورپاق ساحه لرینه اساسلانان خصوصی مولکیتین حدی- حدودونون معین اولونماسی مجلیسین قارشیسیندا موهوم بیر مسئله کیمی دوروردو. مجلیسین تورپاق اصلاحاتی حاقیندا قانونون[۱] تحلینینه کچمزدن اول، اؤلکه ده اولان تورپاق ساحه لری و بو ساحه لر اساس اعتباری ایله کیملرین الینده اولماسی و عمومیتله، کند تصروفاتینین بعضی جهتلری حاقیندا موختسر ده اولسا قیسا معلومات وئرمیی ضروری حساب ائدیریک.
معلوم اولدوغو کیمی، ایران، اساساً، کند تصروفاتی اؤلکه سیدیر. انقلابین ایلک مرحله سینده اؤلکه ده یاشایان ۳۶ میلیوندان آرتیق اهالینین دؤردده اوچ حسه سینی کندلیلر تشکیل ائتمیشدیر. مشغولیتی بیلاواسیته تورپاقلا باغلی اولان زحمتکش کندلیلرین سایی ۱۸ میلیون نفره یاخین اولموشدور کی، (۱) بو دا تقریباً ۴ میلیونا یاخین عائله نی تشکیل ائتمیشدیر.
عمومیتله اهالینین تقریباً ۲۳ میلیونو، ۶۲ فائزی کند یرلرینده یاشامیشدیر. ایران دایره لر و معلفلرین سندلرینده اؤلکه ده عمومی تورپاق ساحه سی ۱۶۴ میلیون هئکتار گؤسترلیر. (۲)
عکسینه یارالی تورپاقلارین میقداری ۱۰ میلیون هئکتاردان آرتیق دئییلدیر کی، بونون دا ۶،۳ میلیون هئکتاری دمییه، ۳،۷ میلیون هئکتاری سوواریلان تورپاقلاردان عبارت اولموشدور. (۳)
اکین اوچون استفاده اولونان تورپاق ساحه سینین ۷۸،۶ فائزین دنلی بیتکیلر (اساساً، بوغدا، آرپا، داری، چلتیک) ۱۱،۴ فایزینی تخنیکی بیتکیلر (چوغوندور، پامبیغ، چای، توتون)، ۳ فایزی بوستان و تروز، ۲،۸ فایزی ایسه پاخلالی بیتکیلر تشکیل ائتمیشدیر. یرده قالان اکین ساحه سی ایسه مختلف مقصدلر اوچون استفاده اولونموشدور. (۴)
انقلاب عرفه سینده ایران مطبوعاتینین وئردیی معلوماتیندا اؤلکه ده ۶۶ مینه کند موجود ایمیش. (۵) بو کندلرین تقریباً ۳۳ مینی ایری فئودال و وارلی مولکدارلارین (۶)[۱] ۱۵ مینی خیردا مولکدارلارین، ۶ مینی وقف (دینی) ایداره لریننین ایختیاریندا، (۷) ۴ مینی ایسه شاهین کندلریندن و خاله سلریندن عبارت اولموشدور. (۸) بونون موقابیلینده تورپاغین حقیقی صاحبی اولان زحمتکئش کندلیلرین ۶۰ فایزیندن چوخو تام تورپاقسیز ۲۳ فایزینی ایسه چوخ جزعی میقداردا تورپاغی اولموشدور. ایران انقلابی ارفهسینده اؤلکه ده یاشایان کند اهالیسینین ۸۳ فازینی، تورپاقسیز کندلیلر تشکیل ائتمیشدیر. (۹)[۲] کند اهالیسینین جمعی ۶ فازیزینی تشکیل ائدن ایری فئودال و وارلی مولکدارلارین الینده یارالی اکین ساحه لرینین ۷۰-۷۵ فایزی جملنمیشدیر. (۱۰)
انقلاب ارفهسینه عائد اولان بو رقملر ایران کندلرینده حؤکم سوره ن ظلم و حاقسیزلیغی تسووور ائتمک امکانی وئریر.
باشقا سؤزله، دئسک بو، ایران کندینده حاقسیزلیق، تزاد و اویغونسوزلوق شرایطینین حؤکم سورمه سینی بیر داها تصدیق ائدیر. شاهین «آغ انقلاب» آدلاندیردیغی «تمددون» و «چیچکلنمه» اصلینده، کندلرده ظلم و حاقسیزلیغی ائله بیر حده چاتمیشدیر کی، یوز مینلرله کندلی اؤز دوغما کندلرینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالمیشدی. ایرانین کند تصروفاتی معاصر انکشاف سوییه سیندن خیلی گئری قالدیغیندان محسولدارلیق بو اؤلکه ده خیلی آشاغی اولموشدور. بونونلا علاقدار ایران مطبوعاتیندا آپاریلان موقاییسه ده گؤستریلیر کی، ایراندا سوواریلان تورپاقلارین هر هئکتاریندان اورتا حسابلا ۱۱۸۲- کق، (دیمه تورپاقلاریندان ایسه هر هئکتاریندان ۴۸۲ کق) بوغدا گؤتورولدویو حالدا دانیمارکادا هر هئکتاردان ۴۱۸۰ کق.، بئلچیکادا ۳۹۸۰ کق.، ایسوئچده ایسه ۳۳۷۰ کق. بوغدا محسولو حاصیل اولونور. (۱۱)
کند تصروفاتیندا محسولدارلیغین عمومی انکشافی جهتدن ایران تکجه اورتا سوییده انکشاف اتمیش کاپیتالیست اؤلکه لریندن دئییل، همچینین بیر سیرا یاخین و اورتا شرق اؤلکه لری ایچریسینده ۷- جی یئری توتموشدور (۱۲).
هالبوکی آسییانین زنگین و مونبیت اؤلکه لریندن بیری اولان ایران کند تصروفاتینین جوشغون ایکشافی اوچون سون درجه الوئریشلی طبیعی، جوغرافی شرایطه زحمتکئش انسان قوه سینه و تئخنیکی امکانلارینا مالیکدیر. بیر سؤزله، انقلابین ارفهسینده تورپاقسیز و آز تورپاقلی کندلیلرین مولکدار و فئوداللارین ظلم و ایستیسمارینا قارشی مبارزه سی گئت- گئده شدتلنیردی. انقلابین غلبه سیندن سونرا، کندلیلرین مبارزه یه داها آردیجیل و موتشککیل قوشولماسی و سیاسی شعورون آرتماسی بیر داها باریز شکیلده اؤزونو گؤستردی.
قید ائتمک لازیمدیر کی، ایران انقلابی بوتون اؤلکه اعجتمایتینین سیاسی و اقتصادی ضدیتلرین یئنی پارتلاییش نقطه سی کیمی، بیر چوخ موهوم مسئله لرین، او جمله دن تورپاق مسئله سینین ده دوزگون حلی اوچون شرایط یاراتدی. دئمه لییک کی، انقلاب غالب گلدیکدن سونرا، ایران اسلام رئسپوبلیکاسی حکومتی طرفیندن موهوم مسئلهلردن بیری اولان تورپاقسیز و آز تورپاقلی کندلیلرین خئیرینه عدالتلی و رادیکال تورپاق اصلاحاتینین حیاتا کچیریلمه سینه آز- چوخ مئیل گؤستریلمه سی ده ابس یئره اولمامیشدی. هم ده بو مسئله نین دقت مرکزینده دورماسی اؤلکه نین اقتصادی موستقللیک الده ائتمه سی اوچون اساس زمین ایدی. بئله کی، انقلابدان سونرا اؤلکه نین آقرار بؤلمه سینین طالعی موهوم بیر مسئله کیمی، قارشییا قویولوب حل ائدیلملی ایدی. چونکی، هر بیر انقلابین دمکراتیک ماهیتیندن بیری بوندان عبارتدیر کی، کند زحمتکئشلری اوچون حیاتی اهمیتی اولان تورپاق اصلاحاتی کچیریب، تورپاقلاری کندلیلر آراسیندا بؤلسون. یعنی، تورپاق بجره ن و اونون اصل صاحبی اولان کندلیلری آغیر و دؤزولمز وضعیتدن قورتارماق، اونلارین مادی ریفاه حالینی یاخشیلاشدیرماق تخیره سالینماز مسئله کیمی قارشیدا دورمالی ایدی. چونکی آقرار اصلاحات کچیریلمدن اؤلکه نی اقتصادی فلاکتدن خلاص ائتمک مومکون دئییلدیر. اونا گؤره ده، بیرینجی آددیم اقتصادی وظیفه نی دولت فعالیتینده اؤن پلانا چکمه دن عبارت اولمالیدیر. انقلابین ماهیتینه اویغون اولماق شرطیله درین سوسیال، اقتصادی دییشیکلیکلر آپاریلماسی ضروری ایدی. بو باخیمدان، اقتصادی دییشیکلیکلرین ان موهومو تورپاق اصلاحاتی کچیریلمه سی گونون تخیره سالینماز مسئله لریندن بیری حساب ائدیلیر.
انقلابین غلبه سیندن سونرا، آیتوللاه خومئینی باشدا اولماقلا آیتوللاه تالئقانی، آیتوللاه بئهشتی، آیتوللاه مئشکینی و روحانیلرین دیگر نماینده لری معاصر ایران کندینده حؤکم سوره ن هاقسیزلیغین، ظلم و زوراکیلیغین نه دینی و نه ده حقوقی قایدالاردا بیر آرایا سیغا بیلمه سینی اعتراف ائتمیش، کندلیلرین حاقلارینی اؤزلرینه قایتاریلماسینی و کندلرده حاق و عدالتین برپا ائدیلمه سینین ضروریلیینی دفعه لرله قید اتمیشلر. بو دا معلومدور کی، فئودال تورپاق موناسیبتلری عصرلر بویو ایران کندلیسینی اقتصادی و سیاسی تضییقه معروض قویموش، اونلاری ان عادی انسانی حقوقدان محروم ائتمیش، کند اقتصادیاتی و بونونلا دا ملی اقتصادیاتین انکشافی قارشیسیندا مانعه یه چوریلمیشدیر. خومئینی اؤز چیخیشلاریندا، موصاحبه و صحبتلرینده دؤنه- دؤنه تکرار ائتمیشدیر کی، «تورپاق اونو آلنینین تری ایله بجره نین، اونون زحمتینی چکنین الینده اولمالیدیر. کندلینین الینده کی قابارلار اونون تورپاغین اصل قانونی صاحبی اولماسینین حقوقی سندیدیر». (۱۳)
دوغرودور، بو حاقدا ایران اسلام رئسپوبلیکاسی طرفیندن ایلک آددیم آتیلمیشدیر. اسلام حکومتی بو مسئله حاقیندا تشببوس ائتمیش و اونو معین درجه ده حل ائتمیه جهد گؤسترمیشدیر. بئله کی، بازرقانینین باشچیلیق ائتدیی موقتی حکومتین سوقوطوندان سونرا، باشدا خومئینی اولماقلا اسلام انقلاب شوراسینین گؤستریشی ایله اؤلکه ده کچیریله جک آقرار اصلاحاتین لاییحه سینی حازیرلاتماق اوچون اوچ نفردن عبارت (آیتوللاه هوسئوینلی مونتزیری، آیتوللاه مئشکینی و آیتوللاه محمد بئهشتی) کومیسییا تشکیل ائدیلدی. (۱۴)
ادامه دارد


text:
روسیا حیتایا یانگاداندان طبیغی گاز ایبرمأگه دوُوام ادیأر
گازپروم شرکتی، یانگاداندان حیتایا طبیغی گاز ایبرمأگه دوُوام ادیأندیگینی بیلدیردی
روسیانینگ گازپروم شرکتی، حیتایا "سیبری نینگ گۆیجی" توربا حاطیندان طبیغی گاز ایبرمأگه باشلادی.
روس شرکتی موندان اوُزال تعمیر اۆچین طبیغی گاز ایبرمه گی دوروزیپدی.
گازپروم شرکتی، یانگاداندان حیتایا طبیغی گاز ایبرمأگه دوُوام ادیأندیگینی بیلدیردی.
دِگیشلی حابارلار
اوکراینا آفریقا یورتلارینا غاللا کؤمِگینی بریأر
اوکراینانینگ آدیس آبابا شهریندأکی ایلچیحاناسی، بیرینجی گأمی نینگ جیبوتی یوردونا یتندیگینی حابار بردی
روسیانینگ نبیت و طبیغی گازدان قوُشماچا گیردجیسی آزالدی
تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری یوُقارلادی
تۆرکیه نوُیابردا اینگ کؤپ آلمانیا، آمریکا و عیراغا اؤنۆم ساتدی


text:
هوشنگ جعفری
هوشنگ جعفری، چاغداش آذربایجانلی شاعیر و رسّام.
حیاتی
هوشنگ جعفری ۱۳۳۷–جی هیحری گۆنشلی ایلده زنگان اوستانینین ماهنیشان بؤلگهسینده یئرلشن اوریاد قصبهسینین قلعهجیق کندینده دونیایا گلیب. رسّاملیغی اۆستاد رحیم نوهسیندن اؤیرنیب. زنگان والیلینین باش معاونلریندن بیری اوْلۇب. آما "حاجیلار" و "بلا وۇرۇن بئله فرماندارا" شئعرلرینی یازدیقدان سوْنرا اۆچ ایل خالقین خیدمتیندن دؤولتین الیله اۇزاقلاشدیریلیب. اۆچ ایلدن سوْنرا ماکیناچی کیمی خیدمته چاغایریلیب.
اۆچ قیزی و بیر اوْغلۇ وار. اوْغلۇ قریمچی، قیزلاریندان بیری شاعیره، بیری رسّام، اۆچۆنجۆسۆ ایسه مینیاتۆرچۆدۆر.
زنگان
هوشنگ جعفری زنگانین آدینین یئنیدن آزربایجانا چئوریلمسینه داییر تئزیسلر ایفاده ائدیب و اوْ آدین یئنیدن زنگانا وئریلمسینی ایستییر. بۇنا گؤره جعفری دئییر کی زنگانین آدی قیزیل آذربایجان (قیزیلین آرتیریلماسی داها ایکی آزربایجاندان آیری تۇتۇلماسیدیر) اوْلمالیدیر نییه کی اورادان قیزیل اؤزن کیمی آخار چای کئچیر و دیرلی قیزیل، میس و آیری معدنلار بۇ اوْستاندا بۇلۇنور.
یارادیجیلیغی
گئجه تا صبحه کیمی من ملهدیم بیلمدینیز هئچ!،
اۆریین قانینی گؤزدن الهدیم بیلمدینیز هئچ!،
گۆن چیخان وقتتا ییغیشدیز بیر آغاج کؤلگسینه،
اۇیدۇز اولده اۆرکدن قارا بایقۇش سسینه،
اوْیانان اوْلمادی کیمسه اوْ آغاج شیههسینه،
نه یۇخۇ، لش-لشین اۆسته کلهدیم بیلمدینیز هئچ،
قوْللاریزدان یاپیشیب سیلکهلهدیم بیلمدینیز هئچ.
باخدیم دالیسیجا یار گئدنده،
بیر یوْلدا دئدیم باخار گئدنده،
باخدی قاپیدان کئچنده گۆلدۆ،
بیلمزدی اۆرک اۇمار گئدنده،
باغلاندی دیلیم اۆرکدن آما،
آز قالدی چکیم هاوار گئدنده!،
سندن سونرا عشقی نئینییرم من!،
آل عشقینیده آپار گئدنده.
خاریجیی کئچيدلر
Youtube دا باخین


text:
پوتاسیوم پرمنقنات
پوتاسیوم پرمنقنات (اینگیلیسجه: Potassium permanganate، روسجا: ПepMaHraHaT kaлия، عربجه: بيرمنغنات البوتاسيوم) بیر شیمیایی مادهدیر.
ایستفاده لر[دَییشدیر]
پوتاسیم پرمنگنات شیمیایی سنتز لرده چوخ ایستفاده ٱلان بیر ماده دییر گونوموزده بو ماده پلیمر صنعتینده HDDP پلیمرلرین دوزلمسینده نقشی وار بوجور کی ترفتالیک اسید آد وریلن مادهنین پارازایلندن دوزلمسینه سبب ٱلور کی بو اسید بو پلیمرین دوزلمسینده نقشی وار hddp بیر نوع پلی استردی و مینرال سو و نوشابه کیمین قاب لارین دوزلیمینده کوللانیلیر.
واکنش[دَییشدیر]
ارگانیک شیمی
KMnO4 رقیق محلوللاری آلکن لری دیول (گلیکول) تبدیل الییر. بو داورانیش ضمنن بیر کیفی سیناودی(ایمتحان) کی بو یولنان جوت(چیفت) و اووچلو باغلانتیلاری تانیماسینا سبب ٱلور ، چونکو واکنش محلول پرمنگنات بنفشی اول رنگ الییر سونرا قهوهای رسوب یارالدییر (MnO2). بو زمینه ده ، بعضی زمانلار تانیدان بایر آد وریلییر.برم سایلی دویما(اشباع)(اووچلو و جوت باغلانتی) ٱلچومون ده دا یاخچی عمل الییر. (پیوندهای دو یا سه گانه) چونکوKMnO4 ، بیر قوی اکسیدالین ماده سی ٱلدوغونان چوخ دییشیخ موادنان واکنش وره بییلر.
اسیدی دوروملاردا(وضعیتلرده) ، آلکنین جوت باغلانتیسی آچیلییر تا کی مناسب اسید کربوکسیلیک اله گله:
CH3 (CH2) 17CH = CH2 + 2 KMnO4 + 3 H2SO4 → CH3 (CH2) 17COOH + CO2 + 4 H2O + K2SO4 + 2 MnSO4
پرمنگنات پوتاسیم آلدئیدلری کربوکسیلیک اسیدلره تبدیل الییر. ، مثل ان هپتانالین ان هپتانوئیک اسیده تبدیلی.
5 C6H13CHO + 2 KMnO4 + 3 H2SO4 → 5 C6H13COOH + 3 H2O + K2SO4 + 2 MnSO4
حتی بیر آلکلیلیک (با یک هیدروژن بنزیلیک) معطر حلقهنین اوستون ده اکسید ٱلور، مثل تولوئن اسید بنزوئیکه.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potassium permanganate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پوتاسیوم پرمنقنات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بیر موًددت اؤنجه دوستلارین بیری توپلومسال شبکهلرده یازمیشدی:
«صمد بو گونون تاریخینده، دنیاسین دئیشیب!
صمد آذربایجانین عزیز و صداقتلی اوغلی، آذربایجانین اوره ینده یئر آلیب. صمدین یولی خالقین یولی صمدین یولی دواملی اولسون:
آنا دیلینده مدرسه – اولمالیدی هر کسه.»
بو متنه بئله بیر دوًزهلیش وئرمک اولار:
ــ بو گونون تاریخینده > بئله بیر گونده؛
ــ دنیاسین > دوًنیاسینی؛
ــ دئیشیب > دییشیب؛
ــ صمد آذربایجانین عزیز و صداقتلی اوغلی [اوغلو] > آذربایجانین عزیز و صداقتلی اوغلو صمد؛
ــ اوره ینده > اوًرهیینده؛
ــ یئر آلیب > یئری وار؛
ــ یولی > یولو؛
ــ خالقین یولی > خالقین یولودور؛
ــ اولمالیدی > اولمالیدیر.
صمد بئله بیر گوًنده دوًنیاسینی دییشیب.
آذربایجانین عزیز و صداقتلی اوغلو صمدین آذربایجانین اوًرهیینده یئری وار. صمدین یولو خالقین یولودور. اونون یولو دواملی اولسون:
آنا دیلینده مدرسه – اولمالیدیر هر کسه.
________________
[* مجبوری اولاراق تنویندن ( ً) Ü حرفینی قید ائتمک اوچون ایستیفاده ائتمیشم. اورتوگرافیدهکی علامتی بوردا آسانلیقلا یازماق اولمور]


text:
هئچ کیم خانیم!
رقیه کبیری
گئنه سس، داش کیمی باشینا دوشور. باشیندان چیینلرینه، قوللارینا، جانینا آغیرلیق ائدیر. گئت- گئده ازیلیر، کیچیلیر، اوتاغین بیر بوجاغینا سیغیشیب، یوماقلانیر. دیزلرینی قوجاقلاییب، باشینی دیزینه قویور. مِشلی، ساری ساچلاری شلاله تک دیزلریندن آیاقلارینا دوغرو آخینیر.
تنه بیدن گلن زیل، شارقی سسینه دایانا بیلمیر. دیشینی دوداغینا سیخیر. اوره یی دولو دَیمیش آلما کیمی زدهلنیر. زَده لرین آلتیندا قوردلار قیمیلداییر. ایچی قارالیر. سسی ائشیتمهسین دئیه، اللرینی قولاقلارینا سیخیر. قولاقلاری کولک کیمی کوفولداسا بئله، تنهبیدن گلن زیل سس هنیر- هنیر گؤیدن باشینا تؤکولور. قولاغینین پردهسینی اودلاندیریر. بئینینی قیزیشدیریر.
نشادور اوستونده اوتوران آدام کیمی بیر دن بیره یئریندن دیک داشلانیر. قالخیر: « گئدیب کنتروللاری باشینا چیرپاجاغام» اؤزویله دئییر. توویلا قاپیا ساری گئدیر. تنهبییه گیرهلی، آددیملارینی یاواشلادیر. کیشینین جورابلارینین تایلارینی موبیل اوستوندن گؤتوروب، ایچ- ایچه کئچیردیب، یوماقلاییر. کیشیایسه موخدهنین اؤنونده یاسدیغینا سؤیکهنیب، گؤزونو تئلویزیونا زیللهییب. الیندهکی سیقارانین توستو حالقالاری تاوانا ساری بورولور. بیر آن جوراب یوماغینی وار گوجویله توپ کیمی کیشینین باشینا چیرپماغی گلیر. دوردوغو یئردن تئلویزیونداکی شارقیچییا باخیر. پار- پار پاریلدایان پیلکلی، قیرمیزی دونون یاخاسیندان پیرتلایان آغ مرمرلری گؤردوکده، یوماغی اووجوندا سیخیر. بارماقلاری اینجیییر. اؤز بلوزونون کیپ یاخاسینا، بارماقلارینین اوجونا قدر یئتیشن چینلی قارا اتکلییینه باخیر. سسسیزجه جوراب یوماغینی موبیلیانین اوزهرینه تولازلاییر. شارقیچینین زیل سسی مته کیمی بئینینی قازیر.
میطباخا ساری گئدیر. الینده توز دسمالی گئری دؤنور. تلویزیونون یانیندا دایانیر. تئلویزیونون اوستوندهکی ساعاتی گؤتوروب توزون آلدیقدا کیشینین سسی گلیر:« گئنه کی صفحهنی قارالتدین! چکیل قیراغا! باخیرام آخی…!»
دؤنوب ترسه- ترسه کیشییه باخیر. کیشیایسه:« هه…؟ نه وار؟ دئییرسن به زئرزَمیده یوسوف اوتوروب، قولاقلارین قیسیب اوتوروب؟ کوپ دئییل هاااا…تئلویزیونا باخان آدام دی…گؤزو وار…»
قادین الینده دسمال، دینمز- سؤیلهمز سویو سوزولموش کیمی تنهبیدن اوتاغا دوغرو گئدیر. پنجرهنین اؤنونده دایانیر. حیهطه باخیر. آغاجدا قار- قار قاریلدایان قارقالارین سسی شارقیچینین زیل سسینه قاریشیر:
« قار…قار…قار…»
« بو دئویرده کیمسه شاه دئییل، پادیشاه دئییل…»۱
« قار…قار…قار…»
پنجرهنی آچیر. هاوانین شاختاسینی کؤکسونه چکیر. هئرهده قارین اوزهرینده سئرچهلرین جایناقلارینین ایزینه باخیر. سحر تؤکدویو چؤرک خیردالارینین بیر دانهسی بئله قالمیر. کَردیده ال دَییلمهمیش قارین اوزهرینده سئرچرلرله قارقالارین جایناق ایزلری کسیشیب، بیر- بیرینه قاریشیبلار. پیشیکین آیاق ایزلری قارین اوزرینده گیرده- گیرده دئشیک آچیب. تام شارقیچینین زیل سسیندن دولایی بئینینین کاساسیندا آچیلان دئشیک لر کیمی….
« بو دئویرده کیمسه شاه دئییل، پادیشاه دئییل…»
« قار…قار…قار…قار…قار…قار…»
یئددی قونشو اویانلیق ائشیدسین دئیه، باغیرماغی گلدی. سسسیز- سمیرسیز اؤفکهسینی الیندهکی توز دسمالینا تؤکودو. وار- گوجویله دسمالی پیشییین آیاق ایزلرینین اوزهرینه آتدی…
پنجرهنی قاپادیب، بیر شئی اولمامیش کیمی اوتاغا قاییتدی. کیشی پادیشاه کیمی یاسدیغینا دایانیب، سیقاراسینی کؤکسونه چکیردی. سیقارانین کؤزو شارقیچینین پالتارینین رنگینه دؤنموشدو. کنتروللار کیشینین دیرسهیینین آلتیندا تیکان کیمی گؤزونه باتدی. تووالته ساری یؤنلدی. تئلویزیونون اؤنوندن گئچدیکده، آددیملارینی لاپ یاواشلاتدی. تووالتده شیری آچیب، سو بوش- بوشونا آخدی، آینانین اؤنونده دوردو. الینی قارا قاش- گؤزونده، دولما دوداقلاریندا، مِشلی ساچلاریندا دولاندیراراق دوشوندو:« من کی چیرکین دئییلم!»
بوغولماق اوزرهیدی. سانکی تووالتده بیر چکیم نفس اوچون بئله، هاوا یوخ ایدو. بولوزونون یوخاری دویمهسینی آچدی. دریندن کؤکسونو چکدی. الینی بویون- بوغازینا گزدیردی. کؤکسوندن قارنینا ساری؛ الی اتکلییینین اوستوندن، کیتاب کیمی صام- صاف قارنینین اوزهرینده قالدی:« بلکه بیر قیزیم- اوغلوم اولسایدی…»
گؤزلری دولوخدو. شیری بوردو. سو کسیلدیکده، شارقیچینین زیل سسی تووالتده قولاقلارینی آزارلادی:
« آنلادیم
شیمدی دونیانین رنگی
سنسیز سولوق
سنسیز دونوق…» ۲
تنهبییه گئری دؤندو. تئلویزیونون اؤنوندن کئچدیکده، شارقیچینین سسی اورهیینی آغریتدی. کیشی ایسه بیر داها سسلندی:« داغدان گلیر بانو خانیم!….گؤرموسن باخیرام؟ آز تلویزیونون قاباغیندا ویرنیخ گؤراخ دی …»
قادین گؤز آلتی تئلویزیونا باخدی. شارقیچی پالتارلارین دئییشمیشدی. قارا دونونون یاخاسیندان گؤرونن ایکی مرجان ایینه کیمی گؤزلرینی دَلدی…
سامانا اود دوشن کیمی قیسقانجلیق جانینا دولدو. پالتار کومودونون اؤنونده دایاندی. ایکی جوت بیر تک، توی پالتارلارینا باخدی. نخودو رنگلی، زَرلی، مینجیقلی توی دونونو اَینینه گئیدی. اوز- گؤزونو بَزهدی. مشلی ساچلاری دونونون رنگیندهایدی. تنهبییه گئدیب، کیشینین اؤنونده دایاندی. کیشیایسه اونو گؤرجک، جین گؤرموش کیمی یئریندن داشلاندی. قالخیب اوتوردو:« بو نه اویون بازلیخ دی؟ بو نه دی گئیدین؟»
قادین اوزونه گولدو. کیشی ایسه یئریندن قالخدی:« منه مهمهلی خاتین اویونونو چیخارتما هااااا….قوی گئت اَیین- باشینا آدام کیمی پالتار گئی!»
شارقیچینین زیل سسی داش کیمی باشینا دوشدو:
«سن له بانا،
بن له سانا،
بیر گون داها قالمادی
یا گئدیرسین،
یا قالیرسین،
یا سوسارسین…» ۳
اوتاغا دوغرو قاچدی. پنجرهنی آچیب، هاوانین شاختاسینی کؤکسونه چکدی. قارقالارلا سس بیر اولدو:
قار…قار…قار…
۱-۲-۳ تورک بیر شارقیچینین شارقیلاریندان بیر پارچا
۲۳ دی – ۱۳۹۰


text:
ایروان خانلیغی
ایروان خانلیغی (باشقا تانینمیش آدلار: چوخور سعد) نادیر شاهین ۱۷۴۷-نجی میلادی ایلیندهکی اؤلوموندن سوْنرا قافقاز و آذربایجان توْپراقلاریندا قۇرولان موسلمان تورک دؤولت دیر.[۲][۳] بو خانلیق ۱۸۲۸-نجی میلادی ایلینده قاجارلار ایله روسیه ایمپیراطورلوغو آراسیندا ایمضالانان تۆرکمنچای مۇقاویلهسی اساسیندا روسلارا تاپشیریلدی. بو اوْلای بو گۆن ائرمنیستان آدلانان توْپراقلاردا چوْخلو موسلمانین اؤلدورولمهسینه بیر باشلانیش ساییلیر.
ایروان خانلیغینین تاریخی[دَییشدیر]
اوْن سککیزینجی میلادی یوز ایللرین آرالاریندا میرمهدی خان باشچیلیغی ایله اساسی قوْیولان ایروان خانلیغی، قافقاز و آذربایجان بؤلگهسینده نخجوان خانلیغی، ماکی خانلیغی، عثمانلی ایمپیراطورلوغو، کارتلی کاخئتیلر، بوْرچالی سولطانلیغی، قاراباغ خانلیغی و قازاق سولطانلیغی ایله همسرحد ایدی. بو خانلیغا ایروان باشکندلیک ائدیبدیر. قایناقلارا دایاناراق ایروان شهرینین اساسینی روانقۇلی خان قوْیوبدور. (تورک دیلینده سؤزجوگون باشلانیشیندا اوْلان ر حرفیندن اؤنجه بیر سسلی آرتیریلیر، میثال اۆچون روس، اوروس و ریشته، اریشته دئییلیر. بو قاعده ایله روان کلمهسینین ایروان کیمی سؤیلنمهسی احتماللی دیر.)
خانلیغین جمعیت قۇرولوشو[دَییشدیر]
۱۸۲۸-نجی میلادی ایلینده روسلار اوْردوسونون ایروان شهرینه یۆروشو و ایروان خانلیغینین دۆشمهسی زامانی، ژنرال پاسکئویچین وئردیی بیلگیلره دایاناراق خانلیقدا ۱۰ مین موسلمان تورک عاییله و ۳ مین ائرمنی عاییله یاشاییردی. باشقا بیلگیلر جمعیتین یۆزده سکسن موسلمان اوْلدوغونو آیدینلادیر.[۴] چۇخور سعد بؤلگهسینین روسلار الینه گئچمهسیندن سونرا چوخ قیسا زاماندا ائرمنیلشدیرمه سیاستی باشلاندی، ائرمنیلر گۆج ایله بؤلگهیه کؤچ ائتدیلر.
ایروان خانلیغینین میراثی[دَییشدیر]
ایروان شهری صفویه چاغیندان اؤنجه قافقازین کیچیک کندلریندن ایدی آمما شاه ایسماعیل صفوی بویوروغو ایله بو شهرین گلیشمهسی باشلاییر.
ایروان قالاسی[دَییشدیر]
آدلیم تورک سیاحی اولان اولیاء چلبی وئردیگی بیلگیلره گؤره (۹۱۵-نجی هیجری ایل و ۱۵۰۹-۱۵۱۰ -نجو میلادی ایل) شاه ایسماعیل صفوی اؤز وزیری روانقۇلو خانا قالا تیکدیریلمهسی اۆچون (ایندیکی ایروان شهرینین یئرینده زنگی چایینین ساغ ساحیلی بویونجا) امر بۇیوردو. روانقۇلو خان یئددی ایلده قالانی تیکدیریب، باشا چاتدیردی. قالانین اۆچ قاپیسی (تبریز قاپیسی، شیروان قاپیسی، کؤپرو قاپیسی) و دؤرت محلهسی (قلعه، شهر، تپهباش و دمیربولاق) وار ایدی. بو قالا ایروان خانلیغی چاغیندا گلیشمهسینی دوام ائتدی آمما ۱۸۶۴-نجو ایلدن باشلایاراق روسلار حاکمیتی آلتیندا قالا دووارلاری بۆتونلوکجه سؤکولدو.
ایروان مسجیدلری[دَییشدیر]
صفویهدن ایروان خانلیغینین سون چاغلارینادک ایروان شهرینده ۱۲ مسجیدین تیکیلمهسی ذیکر اولوبدور. بو مسجیدلرین آدلاری بو قراردادیر، جامع مسجیدی، قالا مسجیدی، شاه عباس مسجیدی، زال خان مسجیدی، نوروزعلی بی مسجیدی، سرتیب خان مسجیدی، حسینعلی خان مسجیدی، حاجی ایماموئردی بی مسجیدی، حاجی جعفر بی مسجیدی و ... . آد آپاریلمیش مسجیدلرین هامیسی ائرمنیلرین گۆجلنمهسیندن آز سونرا یاریمچیلیق یا بۆتون شکیلده داغیدیلیبلار.
ایروان خانلیغینین خانلاری[دَییشدیر]
ایروان خانلیغیندا خانلیق ائدنلرین آدلاری:
- میرمهدی خان زیادلی قاجار
- خلیل خان اؤزبک (۱۷۵۲-۱۷۵۵)
- حسنعلی خان زیادلی قاجار (۱۷۵۵-۱۷۵۹)
- حسینعلی خان زیادلی قاجار (۱۷۵۹-۱۷۸۳)
- غلامعلی خان زیادلی قاجار (۱۷۸۳-۱۷۸۴)
- محمد خان زیادلی قاجار (۱۷۸۴-۱۸۰۵)
- مهدی قۇلو خان دوهلی قاجار (۱۸۰۵-۱۸۰۶)
- احمد خان مقدم (۱۸۰۶-۱۸۰۷)
- حسین قۇلو خان قووانلی قاجار (۱۸۰۷-۱۸۲۷)
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ T.Akopyan
- ^ Abbasgulu Bakikhanov. Golestan-e Eram. Period V
- ^ Choueiri, Youssef M., A companion to the history of the Middle East, (Blackwell Ltd., 2005), 516.
- ^ Bournoutian, George A. (1982). Eastern Armenia in the Last Decades of Persian Rule, 1807 - 1828. Malibu: Undena Publications. pp. xxii + 165.


text:
Jun 28, 2016
اسير ائللرين شعرينه قيسا باخيش
"حاج آقا گلابى" و "خودان شرابى"
قهرمان قنبرى
حاج آقا گلابى سولدوزن اسكى موللالاريندان دير، اونون آتاسى دا سولدوزون كندلرينده مولاليخخ ائديب و ايندى اونون ٥٠ ياشى وار و آتاسينين يولون ايدامه وئرير. او خالقين ايچينده درين سايغى و احتراما صاحيب دير. اونا باخماياراق كى حكومت مولالارين اَلينه توشوب، اما او هئچ زامان قدرته ياخينلاشميب و هر زامان موللالار ياراتديغى ظولوم و عدالتسيزليغين قاباغيندا دوروب و يا اَن آزى هئچ بير ايش گورمه سه ده، حاكيم لرين ظولوم و ياراتديغى جنايتلره اَلين باتيرمييب و بودا خالقين ايچين ده اونا درين سايغى و محبتَه سبب اولوب دور.
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم - 2
درویش اوغلو
بو یازینی آنلایابیلمک اوچون یازینین اؤنجه کی بؤلومونو اوخوموش اولماغینیز گرکیر.فاناتیک مسلمان توپلومدا قادین و ارکک آراسینداکی ارتباط ان سیخی شکیلده دین قایدا قوراللارینا تابع توتولور و قایدا قانونا قارشی حرکت ائدن بیرئی ان شیدتلی شکیلده جزالاندیریلیر. جوان اوشاقلار آراسیندا یئددی سکگیز یاشلاردان باشلایاراق قیز – اوغلان آییریلیر، مدرسه ده، اویون ساحه لرینده، اجتماعی ییغینجاقلاردا و یاشامین بوتون ساحه لرینده اوغلان اوشاقلاری ایله قیز اوشاقلاری آراسیندا گئت – گئده قالینلاشان و سیخیلاشان بیر دووار هورولور.
Jun 9, 2016
یدالله (مفتون) امینینین آنادان اولماسینین 90 ایللیگی
سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنی
آذربایجان بؤیوک شاعیری یدالله (مفتون) امینینین آنادان اولماسینین 90 ایللیگینی (21 خرداد 1305) اورکدن تبریک دئیب شاعیره جان ساغلیغی و شادلیق آرزولاییریق.
سهندین اوستی قاردیر، آلتی قاندیر،
بو جوشقون درددن بیر گون یانار داغ.
90مین زادروز شاعر بزرگ آذربایجانی یدالله (مفتون) امینی را (21 خرداد 1305) صمیمانه تبریک میگوییم و برای ایشان تندرستی و شادی آرزو میکنیم.
فتح کوتاه حسودانه، شکستیست بلند
شیوا فرهمند راد
پيش از اين خواندهبودی و باور نداشتی
فتح کوتاه حسودانه، شکستیست بلند
حقيقت، يک رود بلند است
با شعر مفتون امينی، به بهانهی انتشار تازهترين دفتر او "شب ۱۰۰۲"
مرا با شعر و شاعری و شعرخوانی، جز آنچه در کتابهای دبستانی و دبيرستانی میخوانديم، کاری نبود، تا آنکه در سالهای دانشجوئی "سازمين سؤزو" اثر ب.ق. سهند و "کولاک" اثر مفتون امينی را کشف کردم. "کولاک" دومين مجموعهی شعر مفتون بود که در سال ۱۳۴۴ منتشر شدهبود. اين دو در خوابگاه دانشجويی کتابهای بالينی ما بودند. مفتون بهجای پيشگفتار "کولاک"، فضای زمانه را چنين سرودهبود:
Jun 7, 2016
احمد امید یزدانینین « آلمانجا- آزربایجانجا سؤزلوک» کتابینین جنوبی آذربایجانلیلارا فایداسی وارمی؟
محّمد علی حسینی
درین تأسّف و اورک آغریسی ایله اعتراف ائتمک لازمدیر کی، چوخ میلیونلو جنوبی آذربایجان اهالیسنین چوخ آز حصّهسی اؤز آنا دیلینده اوخوماغا قادردیر. بئله اولدوغو حالدا، طبیعی اولاراق بئله بیر سئوال میدانا چیخیر: احمد امید یزدانینین 2004- جو ایلده آلمانیانین کُلن شهرینده نشر ائتدیردیگی « آلمانجا- آزربایجانجا» سؤزلوک جنوبی آذربایجانلیلارین هانسی دردینه یارایا بیلر؟
Jun 6, 2016
رنگ به رنگ
روحانگیز پورناصح
یئنه دوداقلاری یئری سوپوروردو. داها دانیشدیرماق اولموردو اونو. قاشلاری آز قالیردی یاپیشا بیر بیرینه. گؤزلرینی قیییردی. رنگ به رنگ اولوردو. گاه سارالیردی، گاهدا قیزاریردی. اوزونه باخدیقدا گؤزلری تیکان اولوردو باتیردی آدامین گؤز باشینا.
بیلیردیم ائشیتمک ده اؤزونو ایتیرهجک، بلکه ده بو زامانلار اؤزونو تاپیردی. آخی چوخ بوجور اولوردو. خروس بئوعده بانلاییردی، اونون حالی دهییشیلیردی.
بیلیردیم ائشیتمک ده اؤزونو ایتیرهجک، بلکه ده بو زامانلار اؤزونو تاپیردی. آخی چوخ بوجور اولوردو. خروس بئوعده بانلاییردی، اونون حالی دهییشیلیردی.
آذربایجان "چاغداش شاعرلری" کیتابی یاییلدی
ایشیق سایتی
تورکمن شاعری «سمیر کهیهاوغلو»نون ادبی تنقید زمینینده مختلف قیدلرینی احتوا ائدهن «آذربایجان چاغداش شاعرلری» عنوانلی کیتابی تبریزین «یاشارقلم» نشریاتی طرفیندن یاییلدی.
«سمیر کهیهاوغلو» ایران آذربایجانی شعری ایله ماراقلانان عراق تورکمنلریندندیر و بیر چوخ آذربایجان شاعر و یازیچیلاری ایله یاخیندان ادبی علاقهلری واردیر.
«آذربایجان چاغداش شاعرلری» کیتابیندا ۲۶ نفر آذربایجان شاعرلرینین اثرلریندن سؤز گئدیر و اونلارین اثرلرینه دایر ادبی فیکیرلر ایرهلی سورولوبدور.
«سمیر کهیهاوغلو» ایران آذربایجانی شعری ایله ماراقلانان عراق تورکمنلریندندیر و بیر چوخ آذربایجان شاعر و یازیچیلاری ایله یاخیندان ادبی علاقهلری واردیر.
«آذربایجان چاغداش شاعرلری» کیتابیندا ۲۶ نفر آذربایجان شاعرلرینین اثرلریندن سؤز گئدیر و اونلارین اثرلرینه دایر ادبی فیکیرلر ایرهلی سورولوبدور.
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم
درویش اوغلو
فاناتیزم، چاغیمیزدا خسته اولاراق تانینان "اجبار شخصیت تیپی" نه یاخین، آیری بیر شخصیت تیپینین دوشونجه سیستمی دیر. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی "اجبار شخصیت تیپینین" فیکیر، دوشونجه و ترپنیشی دویغولاریندان یوخ، بللی اجبارلاردان قایناقلانیر. "فاناتیک شخصیت تیپی" ایسه "اجبار شخصیت تیپی"ندن داها دا آغیر و دویغودان یوخسول شرطلر آلتیندا گلیشدیگی اوچون، دویغولارینین بؤیوک بؤلومو یوخ ائدیلدیگی کیمی، آینا سلولارینین دا چوخونلوغو ائلمینی (عملکردینی) ایتیریب و یوخ اولدوغوندان، اؤز وارلیغینا قارشی هئچ بیر دویغوسو اولمادیغینین یانیندا آیری انسان و یا حیوانلار قارشیسیندا دا دویغوسوزدور.
اولین شماره «غروب» منتشر شد
ایشیق سایتیندان


text:
شکیلینه باخاندا، بئلی ایستر- ایستهمز اییلیردی، گوزگویه باخاندا، چییینلرینی دالییا چکیب، شستلی دوروردو. بونلارین بیری اونونلا اویناییردی. باشا دوشموردو. بلکه ده تزه اویونلاردانیدی، باشارمیردی.
بیری اوزاقدان باخیردی، بیری یاخیندان. اوزاقدان باخانین آدی ائله اوستوندهایدی. اوزاقدان باخان، بالاجا نسنهلری گؤره بیلردیمی؟ نه اوچون اوزاقدان باخانا قاشسیز، کیرپیکسیز، اوزـ گؤزو شیشمیش، قیریشیقلی بیریسیایدی، یاخیندان باخانا هله ده گنج. بلکه ده اوزاقلارا باخیب نئچه ایل سونراسین گؤستریردی. بلکه ده اؤزو دوربینایدی، یاخینی یاخشی سئچه بیلمیردی.
بلکه ده بونلارین بیری یا دا هر ایکیسی، بلکه ده اؤزو جیغاللیق ائیلهییردی. هر حالدا شکیلله، گوزگونون آراسیندا آسیلی قالمیشدی. بلکه ده دوربینده گؤز، گؤزو اوزاقدا گؤروردو، آمما گؤز، گؤزدن اوتانیردی گوزگوده؟
اؤزونو ایکی جور ـ بیر جور گؤروردو. بیلمیردی شکیلین چکدیرسین یا دا گوزگونون قاباغیندان دالی چکیلمهسین. بیری شکیل ایستهینده اؤزونو گوزگو قاباغیندا گوستره بیلردیمی؟ شکیل وئرمهلی اولسایدی دا، بیر گوزگو یانیندا آپاریب، بیر دؤنه ده گوزگوده اؤزونو گوسترمهلیایدی.
دوز اولسایدی «گؤزلین شکیلی یاخشی چیخماز.» اورهیی بیر آز ساکینلهشردی، بلکه ده بو جور دئییبلر، هئچ کیمین اورهیینه دیمهسینلر؟ اؤزـ اؤزونه دوشوندو. یادینا دوشدو اونا دوزلی دئینده ده اؤزونه دَیَردی. هر دن ده فیکیرلهشیر اصلن گؤزل نه جور اولار، دوزلی نه جور؟ کیم دئیه بیلر گؤزل کیمدی، دوزلی کیم؟ بعضی یئرلرده بورداکی اؤلچولرده بیریسی تاپیلماز، اونلارین ایچینده یانی گؤزلدن، دوزلودان یوخدی دیبیندن؟ اولا کی اونلارین دا اؤز اؤلچولری وار؟ بو اؤلچولری کیم قویوب؟ اصلن بو اؤلچولر دوزدی؟
بیر کارانداشلا کاغیذ گؤتوردو، نئچه جور آدام چکدی. آداملارین هر یئرلرینی (قاش، گؤز، کیرپیک، بورون، آغیز، باش، توک، ال، آیاق، گؤوده و ...) بیر دؤنه اوچ بوجاقلی، بیر دؤنه دؤرد بوجاقلی، بیر دؤنه گیرده، بیر دؤنه...، هر بویادا چکدی. هرهسی بیر جور اولسایدیدا هاممیسی اونا باخیردی، هاممیسی اونونلا دانیشیردی. هاممیسینی هر دورومدا چکدی، گولومسر، هیرسلی، شاشقین... بیلمیردی گؤزلدیلر یوخسا دوزلی؟ بیری اوچ بوجاقلی باخیردی، بیری دؤرد بوجاقلی، بیری گیرده... باخیشلاریندان اوتاناراق، اؤز عالمینده، خواهیش ائلیرم اوچ بوجاقلی، دؤرد بوجاقلی، گیرده ... گؤزلرینیزله باخیرسینیز دئیه گولومسهدی. سونرا بونلاری بیرـ بیرینه قاریشدیردی. اوچ بوجاقلینین گؤزلرینی چکدی دؤرد بوجاقلییا، گیردهنین آغیزینی چکدی اوچ بوجاقلییا... بیرینی آغلاتدی، بیرینی یوخلاتدی، هر نه اویونو وارایدی چیخارتدی، بونلارین هاممیسیندا، هاممیسی یئنه اونا باخیردیلار، اونونلا دانیشیردیلار.
بونلاری نه جور آییرا بیلردی. آییرا بیلسئیدی ده او دئودی بو ملک، یا عکسینه اولان زامانینا قاییتماق ایستهمیردی. مهیهر ایکیسی ده بیر یئرده اولا بیلمزدی؟ هم دئولیک، هم ملکلیک، هابئله هم دوزلولوق، هم گؤزللیک، هم قوجالیق، هم گنجلیک، هم... هم...؟ بلکه ده خطکشله آییرماق اولموردی بونلاری داها. ائله سیخ بیرـ بیرینه ایلیشمیشدیلر کی، آیریلسایدیلار دا اوندان بونا یاپیشاردی، بوندان اونا. هر دن بیر ده یئرلرینی دییشیردیلر، یئرلرینی دییشنده آرا بیر بیر بیرینین اوستونو توتوردولار، بیری گؤرسهنیردی. اوندا اونا دئو دئمهلیایدی یا ملک، دوزلی یا گؤزل، قوجا یا گنج؟