text:
. 1387 بهمنین اوْنسکگیزی جۆمعه گۆنو. منیم آدیم یوسوف. تبریزین گۆنئیینده، ائله ده وارلی ساییلمایان مارالان محلّهسینده دؤرد مرتبهلی بیر بینانین گیریش مرتبهسینده اوْتورورام. مجتمعین اوْرتاق حَیَطی اوجوز چیچکلرله، سیٛسغا آغاجلارلا بزنیب. هر آدین بیر ناغیلی اوْلدوغونا گؤره یوسوف آدینین دا، تبریزین ده البته بیر ناغیلی وار. من اوْ مشهور یعقوب پیغمبرین اوْغلو یوسوف دگیلم، تبریز ده کنعان دیاری دگیل. اؤزومدن هئی سوْروشموشام؛ یوسوفون آتاسی یعقوبا گؤره هر زامان دانیشیبلار آما نهدن آناسیندان هئچ سؤز دئییلمهییب؟ اوْنلار هردن منیم اوْتاغیما ییٛغیشیرلار؛ یا دا یاپیشیق ائوین بیر اوْتاغینا... های-کۆی. اوْنلاردان نیفرت ائلهییرم. هله کریم دئییلن اوْ گنج آدام وار ها... آنام بیردن بیره اؤلدو. هئچ واختی دگیلدی. مزارا قوْیولماسینا باخا بیلمهدیم. الیمده اوْلسایدی اوْنو سوْنسوزادک ائویمده ساخلاردیم. حوریه گئدهجگم دئیه توتدوردو. اینانا بیلمیرم؛ نئجه اوْلا بیلر اینسان، یعنی بۆتون اینسانلار، بو قدر گۆلونج، یازیق یارادیقلار اوْلا بیلهلر؟ من دئیهجگم، سیز قولاق آساجاقسیز. بو آرادا بئینیز قاریشابیلر. عاغلینیز باشقا شئیلره چاشابیلر. اوْلسون چاشسین! اصلینده مطلقجهسینه قولاق آسماق اؤلولره مخصوصدور.
بتر سوْیوق دَییب. نئچه گۆن ایدی یاتاقدان قالخا بیلمیردیم. بوْغازیم، گؤزلریمین ایچی
یانیردی. ائله بیل جانیمی پیٛچاقلا
یاریردیلار. حتّی ایندی ده تاوی قاچیب کؤهنهلمیش پتو اۆستومدن دۆشنده، ائله بیل بۆتون
بدنیمه ایگنه باتیریرلار. نئچه گۆن اؤنجه حوریه گلدی. دئدی پنجرهنی آچ، اوْتاقلار
چوْخ هاواسیزدیر. تر قوْخویور، دور بیر دوش توت، ساققالینی قیٛرخ، دئدی. پینجه نفت
تؤکوب یاندیردی. بنؤوشه، زیرفون یارپاغی
دملهدی. ایچ، یاخجی اوْلار، دئدی. سوْنرا دا اوْتاغین توْزونو آلدی. دلقکلیکله قوْنشولاردان
نه خبر سوْروشدوقدا بئینیمه قان داشلاندی. سنه نه اوْنلاردان دئیه بیلمهدیم. گؤیلوم
آنامی ایستهییردی. ایندی ده ایستهییر. دئییرم بوردا اوْلسا، قوْینونا گیرسم،
یوخلاسام. حوریه داها آنامدان سؤز آچمیر. قاباقجالار آنامین اوْلماماغیندان
فیلاندان دانیشاردی. بورادا قال دئدیم. اوْلماز دئدی. سنی اصلاً بوراخمایاجاغام،
دئدیم. گۆلدو. عئینی بو دوواردا تاخجایا قوْیدوغوم عکسی سالدیراندا گۆلدوگو کیمی. کئچن
ایل مورداد آیی ایدی. یادیمدا. عکّاس دوروشومو آیارلایاندا الیمی چنهمین آلتینا نه
سایاق قوْیدومسا حوریه گۆلموشدو. قاپینین یانیندا دورموشدو. من ده اوْنا باخیردیم.
گۆلمهییم دئیه، اؤزومو زوْرلا ساخلامیشدیم. دلقکلیکله اوْنو بوراخمایاجاغیما
اینانمادی. گۆلدو. تاخجاداکی باطریلی
رادیویا ال آتیب آچدی. باخ گؤررسن دئدیگیمده، سسیم ائشیدیلمهسین دئیه رادیونون
سسینی لاپ اوجالداراق قاهقاها چکیب گۆلدو.
بو سحر یاتاقدان چتینلیکله قالخدیم. پینج سؤنموشدو. آشپازخانایا
کئچدیم. چیگینلریمه آتدیغیم پتونون ایکی اوجونو اللریمله برک-برک توتوردوم. پینجین
نفت قابیسینی یوْخلادیم؛ بوْش ایدی. آللاه طرفی پوتدوقدا بیر آز وار ایدی. اوْجاغی
یاندیردیم. چایدانی سو ایله دوْلدوردوم. بیر اوْووج زیرفون ایله بنؤوشه یارپاغی دملیگه آتدیم.
اللریمی دالاندا اوْلان چاناقدا، بوز کیمی کسگین سودا یودوم. سویو اۆزومه چیٛرپدیم.
نئچه گۆن ساققالینین قیٛرخیلماسی بللی اوْلمایان آینادا دوران آدامی تانییا بیلمهدیم.
بارماغیمین اوجو ایله توتدوغوم دیش خمیرینی دیشلریمه چکدیم. ایچیم تیترهدی. دیش
خمیرینی چاناغین ایچینه تۆپوردوم. حوله ایله اۆزومو قورولایاراق، دیقّتله
آیناداکینا باخدیم. ایندییهدک گؤرمهدیگیم بیر پتونون ایچیندن منه باخان،
تانیمادیغیم اوْ گؤزلرین دیبینده بیریسی تانیش گلدی بو دفعه. مطمئن دئییلدیم.
آشپازخانایا دؤندوم. دملیگی قالدیردیغیمدا قاینار سویون بوغو اۆزومه چارپدی. خوْش
ایدی. قارلی قیٛش سحرلرده ایستی قابلاما، ایستی چای، بوغلانمیش جاملاردان خوْشلانارام.
چؤرک قابینا باخدیم. قورو چؤرک پارچالارینی گؤرونجه کئفیم قاچدی. قارا لیوانلا
دملیگی گؤتوروب میزیمه دؤندوم. لیوانی ایستی دملی بنؤوشه ایله دوْلدوردوم. دۆنندن
میز اۆستونده قالان یاریمچیق لومونو سیٛخدیم. بیر نئچه داملا آنجاق دامجیدی. تزه
دم، ایستی، زیرفونلا بنؤوشه جانیمی قیٛزدیردی. نئچه گۆن اؤنجه باشلادیغیم یازینین
آردینی یازماق ایستهدیم. اصلینده منیم نه یازدیغیم، نه یازاجاغیم کیمین وئجینهدیر؟
بونو بیلیرم. دملهمهلینی داداراق، اوْتاغیمین پردهسینی چکیب حَیَطه باخدیم.
ایری دانالی قار یاغیردی. آغاجلار قار آلتیندایدی. سانکی اوْرتالیغا اؤلومون کئچمهسینین
سسسیزلیگی یوْخ، اؤلومون اؤزو کؤچموشدو. قار دانالاری اؤلومو آنلادان کلمهلر
کیمی، بیر وحی کیمی باخچایا یئنیردی.
اۆست قوْنشوم کریم، یا دا نجّار اسماعیل یئنه
دامدان قار کۆرویوردو. کۆرونن قار بات-بات حیطه دۆشوردو. قارغالار، باخچانین قارشی
دووارینا یاخین آغاجلارین بوداقلارینا سیٛغینمیشدی. لۆت آغاجلار قورقوشوم رنگلی هاوادا
آسیلی دورموشدو. بیر پیشیک قارغالاری سایمادان حوْووض قیٛراغیندان کئچدی. باشینی
اؤنونه اَیمیشدی. پیشیک ده نجّار اسماعیل کیمی فیکیره دالمیشدی سانکی. اؤلوم بیر
عدالتسیزلیکدی، دئیه دۆشوندوم. یاشاماق دا ائلهیدی! بونو یادداشت اوْلاراق یازماق
ایستهدیم. میزیمین آرخاسینا کئچدیم.
دفترین آراسینا قوْیدوغوم خودکاری گؤتورب، قاپاغینی آچیرام.
سوْیوقدان دوْنوب، یازمیر. هوْهلاییب، نئچه سئری کاغیذا چکیب یاخشی یازاندان سوْنرا
یازماغا باشلادیم:
اوْنا یا دا اوْنون یازدیقلارینا
دا باخمیرام... آما بو جومله لر بیلمیرم نییه ایسه عاغلیمدان چیخماییر. بیز، یعنی من یوسوف ایله سن، آزاد اوْلماق اۆچون دۆنیانین
بیر یانیندا اوْیونبازلیق ائدیریک! بلی دوْستوم؛ اگر اوْ اوْیونبازی آینادا تاپا بیلمهسنسه،
دئمک اوْلار، یاشامینی محو ائده بیلمهیهجک قدر عاجیزسن. گؤرمک ایستهمهدیگینی
آینادا گؤره بیلمزسن یاشامینین هئچ بیر گۆلمهجهلی یئری قالمایاجاق! اوْغرولوغوندان
اوتانان بیریسی، اوْغرولایاجاغی ائوین آچارینی جیبلرینده شیٛنقیلداتماز. یاشام دا
اؤلوم قدر عدالتسیزدیر. دئیک کی بال آریسینا بنزهدیریک اؤزوموزو. چالماغا ایگنهمیز
ده وار. چالماق همن اؤلهجگیمیزی ده بیلیریک. اوْ جوردورسا نهیی هئی تکرارلاییریق؟
چالماغی تکرارلاماق اۆچون ایلان اوْلماق گرکدیر. بونا ایلان جسارتی گرکدیر. خیٛنجیمیز،
عاجیزلیگیمیز، حیرصلریمیز بیر ده هن، هن ائله آجیمالاریمیز... باشقالارینین
آجیماسی، یانیب آجینماسی! یا دا بیر گۆلومسهمهنین ییٛخیب یئرله بیر ائتدیگی دیک
دوروشلاریمیز.
گۆنشین داها بیزیم ایچیمیزدهکی داغلارین دالیندان دوْغولمایاجاغینین،
هئچ بیر سحرین بیزیم ایچیمیزدن باشلایا بیلمهیهجگینین، هاچان فرقینده اوْلاجاغیق؟
کؤهنه مزارلاری ساخلایان ایچیمیزدهکی تپهلری، باشی قارلی زیروهلرله قاریشدیردیق.
اؤلولر شهریمیز خارابالیقلار آراسیندایدی، دئییلمی؟ بو آلچاق دووارلارا سیٛغینمیش
قیٛسیر خیاللار! یئر اۆزونون هاراسیندان دانیشیرسان؟ نهییندن؟ بیز بیر چیلّه گئجهسینده
آی توتولماسینا گیریفتار اوْلدوق. زامان کئچمهدی. آی آیدینلانمادی. بیز سئوگینی
ده بیر گؤیرچین کیمی خیال ائتدیک. ائله بیلدیک کی گلیب حیطیمیزین هئرهسینده اوْتورار.
بیزی گؤروب، باخچامیزا ائنر دۆشوندوک. یاشامین نهییندن، هاراسیندان دانیشیریق؟
نملی، ایستی بیر مورداد آیینین آخشامیندان سؤز ائدک مثلاً؟
دئیک، قیٛرخبئشلیک بیر گرام صفحهسی اوْخوماقدا... گۆنشین دامدان چکیلن
زامانیدیر. قهوه رنگینده دؤرد کؤهنه کرپیج دووار آراسیندا سیٛخیلمیش حیط، قاپاغی
باغلی بیر قازان کیمی قایناییر. باخچادا آغاجلارین نفسی توتولوب، حرکتسیز دوروب باخیرلار.
سن اوشاقسان. بلکه اوْن یاشینداسان. باخچانی سولاییرسان. باخچانی سوواردیغیندا، ان
چوْخ دا بنؤوشه رنگلی بیر ده آغ اطلسی گۆللرینین قوْخوسونو سئویرسن. بو قوْخو
بورنونا دَیینجه گۆلورسن. ایچین گۆلور. موزاییک دؤشهنکلی حیطین سککیلرینه سو دَیینجه،
آز-ماز بیر یئل اسینتیسی باشلاییر. آغاجلار گیزلینجه ترپَنیر. دووار قیٛراغینداکی تختین
اۆستونده، گۆنشدن قوْرونماق اۆچون ترسه چئوریلیب قاتلانان فرشی آچیرسان. کیتابی گؤتوروب، کۆرگینی هله ایستیلیگینی
ساخلامیش کرپیج دووارا دایاییرسان. گئجه اوْلونجا، کرپیجلرین آراسیندان عقربلرین
چیٛخدیغینی بیلهرک قوْرخماییرسان. کیتابا جومورسان، جوما بیلمیرسن؛ چۆن قاپینین
زنگی سنی یوخارییا چاغیریر. کیتابی تختین اۆستونه بوراخیرسان. ایندی هاوا
قارالماغا دوْغرو گئتمکدهدیر.
کیچیک حوْوضا آسلانان لامپانی یاندیریرسان. ساری ایٛشیق،
حووضا تؤکولن یارپاقلارا جالانیر. سو تیترهییر. حیطدن کئچیب، ایکی پیلّه چیٛخیب
قاپینی آچیرسان. بؤیوک قارداشین الینده چانتا کیمی بیر شئیله قارشیندا دورور. کۆچه
قاپیسینی باغلایینجا، نه اوْلدوغونو سوْروشورسان. قارداشین دا هیجانلیدیر.
«بیر دَیقه! سوْرغویا باغلاماسان بیلینر.» دئییر! قوْهون ایچی
ساریسینا چالان قوطونون برک قاپاغینی گؤتورور: «بویورون!» دئییر. سیمینی ساماوارا یاخین
اوْلان پریزه تاخیر. قیٛراغا آتدیغی دؤرد بوجاقلی پاکاتی آچاراق، «بونا صفحه
دئیرلر» دئییر. اوّلیندیر کیچیک قارا «صفحه»نی گؤرورسن. اوْ احتیاطلا چیٛخاردیب
تکرار دئییر: «بونا دا گرامافون دئیرلر!» صفحهنی گیراما قوْیور. گرامافونون قهوه
رنگلی، پارلاق، کیچیک قوْلونو قالدیریب صفحهنین اۆستونه بوراخیر. اؤنجه قیٛسا بیر
خیٛشیلتی، سوْنرا بیر عود سسی حیطه داغیلیر. خلیجین ساحیل هاوالاری اوجالیب، حیطه
داغیلیر. موْر اطلسی گۆللره، سو اۆستونه سریلن ساری ایٛشیغا جالانیر. دووارلاردان یوخاری
قالخیر. عودون سسی داما دیٛرماشیر. قوْنشو قیٛزی حوریه، دامدان حیطه باخیر. بئش-آلتی
یاشلاریندا. گۆلور. باجیسی گلیر. سن گؤزلرینی دامدان چکه بیلمیرسن. قارداشین گۆلهرک
داما باخیر.
من کندووانین کؤهوللرینه؛ داشلارا، دووارلارا، توْرپاغا و
یارپاقلاری اؤلوم توْزونا بۆرونموش آغاجلارا باخارکن، چیٛغیریب سوْروشمالی ایمیشم:
«نهدن بوراداییق» آما من سوْروشماغی دا اونودموشام، چیٛغیرماغی دا.
سن آیناداکی اوْیونبازی تاپاجاقسان. اؤز یاشامینی محو ائتمهنین
جسارتینی ده تاپاجاقسان دوْستوم. ییٛخیب داغیتماغی بیلمییرسن اگر، ییٛخیلمامیشی دا
بیلمزسن، ییٛخیلیب قالخمیش اوْلانی دا. بو ساده گئرچگی باشا دۆشمهمیشدن هئچ بیر
شئیی آنلایا بیلمزسن. یوْخلوق یوْخ اوْلسایدی، وارلیق وار اوْلا بیلمزدی. باشا دۆشدون،
دگیل می؟ دۆنیانین هاراسیندا اوْلورسان اوْل فرق ائلهمز.
فارس شاهی عادیل انوشیروانین نه ائلهدیگینی بلکه
یادینا سالیرسان. اوْ دا عدالتین یئرینده اوْتورماسی اۆچون ساراییندا بیر ناقوس
آسلامیشدی. خالقیندان کیمین شیکایتی وارسا اوْ ناقوسا توْخونوب شاهی خبرلندیرسین
دئیه. آما هر حالدا ناقوس چالینمازمیش. آنجاق بیر گۆن یاواشجا بیر ناقوس سسی
ائشیدیلدی. شاه کیمه ظۆلم اوْلموش دئیه ساراییندان باخدی. بوْینونا زنجیر سالینمیش
بیر ائششک گؤردو. شاه الینی بئلینه ووراراق آددیملاییب فیکیرلشدی؛ زرتوشت معبدینین
مؤبیدلری، شاهین صدراعظمی بۆزورگمهر، بیر ده باش سرداری یانیندا و آرخاسیندا.
بؤیوک عادیل شاه اوْنلارا سوْروشوب: «آخماق بیر ائششک ده آنلاییب بیزیم عادیل اوْلدوغوموزو،
آما نهدن بو اینسانلار آنلاماییبلار؟» باش سردار دئمیش کی: « اؤلکهده ظۆلم اوْلمادیغی
اۆچون کیمسه ناقوسو سسلندیرمهییر شاهنشاهیم. ؟» بؤیوک عدالتینی ائششگین قولاقلاریندان خالقینا
تؤحفه گتیرن بؤیوک فارس شاهی اوْ گۆن، گۆنش باتمادان فرمان وئرمیش؛ خالق آراسیندا
برابرلیک و ده آزادلیغی یایغینلادان یئتمیش مزدکی دینسیزین دیری-دیری دریلری سوْیولوب،
ایچینه سامان باسدیرسینلار.
عبّاسی خلیفه امر ائتمیش عدالتین یئرینده اوْتورماسی اۆچون،
عبدالله ابن مُقفّعنین اللری ایله قوْللاری کسیلیب، آلوولو تندیره آتیلسین.
چنهسینین آلتینا قدر یئره قویلانیب، داشلاناراق اؤلدورولن
قادینین اۆزو کیمین اۆزونه بنزر بیلیرسنمی؟ حلبین کۆچهلرینده دریسی سوْیولان
آدامین اۆزونه! دریسی سوْیولارکن اوْ اؤز
قانی ایله دستاماز آلمیشدی، دئییلمی؟ حلبدهکی آدام بئشیۆز ایللیک سؤزو
سسلندیرمیشدی.
بیر آدام بغداددا بیر سؤز سؤیلهمیشدی، بئشیۆز ایل
سوْنرا باشقا بیر آدام حلبده اوْ سسه سس وئردی. بغداد ایله حلبده دیلیم-دیلیم دوْغرانیب،
دریسی سوْیولان بو ایکی آدام نه دئییب دایاندیلار؟ هئچ! حاق اوْ دئییل، حاق منم
دئدیلر. ایکیسی ده حاق یئرینده اوْتورسون دئیه آرادان آپاریلدیلار!
مملوک حؤکمداری حلبده امر ائتدی: «بو آدام ائله میٛرداردیر
کی قانی دَیَن یئر یوماقلا دا پاکلانماز، اوْرانی کسیب آتماق گرکدیر!» فرمانی
یئرینه گتیرن جلّادین الی قانا بولانینجا اؤز بارماغینی کسمهدی آما نسیمینین دریسینی
سوْیدو، دئییلمی؟ بئلهدیر، دۆشون کی حلب شهرینده دریسی سوْیولان نسیمینی تاماشا
ائلرکن سنه ده بو سوآلی سوْروشدولار مثلاً. سن ائشیتدیگینده
منی دۆشوندورن آدامین پارچالانیب، دارا آسیلماسیندان بئشیۆز ایل کئچهجک، منسه پیغمبریمی
اؤز اللریمله چارمیخا چکدیم.
نسیمیدن بئشیۆز ایل اؤنجه حلّاج منصور بغدادا ال-آیاغی
ایپه چکیلهرک، شالّاقلار اۆز-گؤزونه یئننده رابعهنی ائشیتدینمی؟ ربیعه،
آه، عاشیق رابعه!
رابعه اوْنو گؤردوکده نه دئدی؟ اؤنجه آغلادی، دئییلمی؟ سوْنرا
دا «وورون بو رعنا حلّاجی داها بتردن وورون! وورون کی داها بیر ده بیزیم عرشین
سیٛرلارینی آچیق ائتمهیه!»
سوْنرا نه اوْلدو؟ هئچ! ابو عُمر فیتواسینی وئردی. بغدادلی
جُنید کی حلّاجین اوستادی هم ده دوْستو ایدی، نه دئمیشدی، هن؟ «سوس، دینمه»
دئمیشدی «حلّاج سوس، دانیشما!» حلّاج بیر ایل اؤزونه چکیلیب سوسموشدو. سوْنرا؟ به
کیم چیٛغیراجاغیدی «انا الحق»؟ چیٛخدی اینزیوادان. یانمادان آیدینلیق اوْلمور
بیلیرسنمی؟ حلّاج، عشقه توتولوب یانماغا باشلایاندا جُنید نه دئدی؟ «بیر دارین
باشینی قیٛزیل گؤرمکدهیم» دئدی، ائله دئییلمی؟ حلّاج سنه قیٛسا بیر جواب وئردی،
دئییلمی؟
«آغاجین باشی قیٛزیل قانا بوْیاناندا سن ده ظاهیره بۆرونموش
اوْلاجاقسان!» دئییب آیریلدی اوْرادان. بیر نئچه ایل سوْنرا هر ایکیسینین دئیدیگی
اوْلدو. خلیفه بونا دا دایانا بیلمهدی. جُنیدین ال یازیسی، فیتواسی گرکدیر حلّاجین
قتلی اۆچون، دئدی. خلیفهنین ایستگی جُنیده چاتدیریلاندا، جُنید تصوّف خیرقهسینده
ایدی. یازمارام دئدی جُنید. خلیفه یاز! دئیه امرینی تکرارلایاندا جنید بو سیٛرا
مدرسه ایللریندهیدی. بئله یازدی فیتوانی «نحن نحکم بالظاهر!»، بیز حؤکمو ظاهیره
وئریریک، دئیه.
جنیدین دئدیگی اوْلدو حلّاج اوجو قیٛزیل بیر داردان
آسلاندی. آما اوْنون دا دئدیگی اوْلدو. حلّاج اوْنا «دار قانا بوْیانینجا سن ده
ظاهیره بۆرونهجکسن جُنید!» دئمیشدی. دئمهمیشدیمی؟ ائلهده کیم سوچلودور؟
اؤنجه قوْللارینی کسدیلر. داردان ساللانان بدنین آیاغی آلتیندا
سحره قدر ناماز قیٛلان بسطاملی بایزید ایدیمی؟ سحره یاخین نمنه فیٛسیلداندی
بایزیدین قولاغینا؟ «بایزید» دئییلدی، «بایزید! اوْنا سیٛرلاریمیزدان بیر سیٛر
وئردیک، اوْ دایانا بیلمهدی ایفشا ائتدی سیٛرّیمیزی.» یا شیبلی؟ من ایفشا
ائتمهدیم، اوْ ائتدی دئمیشدی سانکی. صاباحی حلّاجین آیاقلارینا داش باغلاییب، سۆرودولر
بغدادین کۆچهلرینده.
آه بغداد کۆچهلری. آه تاریخین ان قدیم شاهیدی. ایندی ده
آغلاییرسان، دئییلمی؟ آغلا بغداد. نه ده چوْخ آغلایاجاقسان! من ده آغلایاجاغام
سنین مظلوم بوراخیلماغینا! حلّاجین قانینا سوسایانلار یاندیریب یاخاجاقلار سنی.
قادینلارینی، اوشاقلارینی سۆرویهجکلر کۆچهلرینده. حلّاج دا سنین کۆچهلرینده سۆروکلندی؛
هر کس حدّینی بیله! اؤزویله تانرینین آراسیندا بیر یوْل یاراتمایا قالخمایا. تانرییا
گئدن یوْل ان اوتانماز قوّاتلارین هم ده آجیماسیز حؤکمدارلارین الی ایله اوْلمالیدیر.
بئله اوْلمالی کی ایستهننلر اوْلسون! چۆنکو حلّاجین گئتدیگی یوْلون سوْنوندا نه «اوْ»
قالاجاقدی نه «من» عشقین یوْلو ایدیمی بو؟
آخشام آذانی اوْلدوغوندا، جاماعات حلّاجین چئورهسینه ییٛغیشدی.
پارام-پارچا بیر گؤودهنین نه سیٛرّی قالا بیلردی؟ سانکی کربلا چؤلو گۆن باتیمی.
قالابالیق یئرینی توتموشدو. تاریخ بوْیو همیشه توتدوغو یئرینی. حلّاجین باشینی
بدنیندن قوْپاردیغیندا، اوْ قالابالیق نه دئمیشدی بیلمیرم. آما حلّاج قالابالیغا
باخدیغیندا سوْن دفعه اوْلاراق گۆلومسهییب «حاق منم» دئییب جان وئردی.
«تبریز سنی آغلاییر بغداد!»
بیر سیگار داها یاندیریرام. هاوا قارالیب. داها قار
یاغماییر. ائو داها سوْیوموش. آما بو یازینی قورتاریب سوْنا چاتدیرمالییام.
«منیم اؤزل پیغمبریم "ائله دئییلمی یوسوف؟" سوْروشماسایدی،
فیکریم بو قدر قاریشمازدی. سانکی اوزون اینجه بارماقلارینی ساچلارینین آراسیندا
دوْلاندیراندا بونو سوْروشماسایدی من ده "هه" دئییب اۆستون وورماسایدیم،
نه دئدیگیمی اونوداجاغیدیم. بیر گئجه سسسیزجه قاپیدان سۆزولوب ایچری گلدی.
سانکی پرده آرخاسیندا باشقالاری دا دوروب بیزه قولاق وئرمیشدیلر. اوْتاغیمین حریمینی
سیٛندیرماسینلار دئیه ایچری گیرمیردیلر. گل اوْتور، دئدیم. یوْخ، دئدی. اوزون شئنئلی
سانکی بیر نور شلالهسی ایدی. اۆزو، سئودالی بیر قادینین اۆزونو یانسیدیردی.
گؤزونده اوْلان پارلاقلیق گؤزومو آلیردی. سنه سئوگینی اؤیرهدن اوْ قادینا نه اوْلدو،
دئیه سوْروشدو. سسیمی ائشیده بیلمهییردیم. گۆلومسهدی. خبرسیز گلدیگی کیمی
قاپیدان سسسیز چیٛخیب گئدنده بیلیردیم، بیر شئیلر سوْنسوزا قدر دَییشیلیبدیر.
نئچه گئجه گلمهدی. تا کی دوْلونآی، تک-تۆک آلما آغاجینین
دوْنوب قالمیش قورو یارپاقلاریندان حوْوضون اۆستونو توتموش بوز قابیغینا سَپَلندیگینده
اوْتاغا گیردی. یئره داغیلان بیر اوْووج ساری میٛنجیق کیمی فیکریمی داغیتدی. میٛنجیقلارین
هر بیری سانکی کیچیلمیش ساپساری بیر گۆناوْرتاسی گۆنش ایدی. قاپی آرالیغیندا
دوردو. یئنه باشقا بیر دۆنیادان، اوّلجه منیم ائویمه گلیب، سوْنرا یوْخسوللارین
گؤز یاشلارینا، ایستهزا دوْلو گۆلوشلرینه هم ده باغلانان لچکلرینه قاییدان بیر پیغمبر کیمی ایدی. اوْ، دۆنیانین
ایلک، و ده سوْن قادین پیغمبری ایدی. دئدیکلریندن هئچ بیر شئی باشا دۆشمهدیم.
قاپینی باغلاییب گئتدیگینده یوْخلوغو وارلیغیندان داها آرتیق اینجیتدی جانیمی. نییه
هئی گئدیردی؟ نهدن منله قالماییردی؟ قالمالییدی. پردهنین آرخاسینداکیلار سس چیٛخارماییب
سوسموشلاردیمی؟ بیلمیرم. دۆنن گئجه یئنه گلدی. داها، سوْن دفعهدیر، دئدی. هامان
آندا اوْتاغیمین هر بیر یانیندایدی. هر بوجاغیندا اوْ دوروردو. چوْخالمیشدی. "یوسوف
بو بئله اوْلماییدیمی؟" سوْروشونجا من ده "یوْخ هئچ بیر شئی یئرینده
دئییل" دئیینجه اوْ "ائلهدیرمی؟" دئییب سؤزو قیٛسا کسدی.»
میزدن قالخیرام. پنجره آرخاسیندان ائشیگه باخیرام. یئکه بیر
آی گؤیده دوْنوب. آی ایٛشیغی بوزا دؤنموش قارلارین اۆستونده پارلاییر. تبریز یئنه
آیازدیر. ایچیمی ایٛسیندیرماق اۆچون بیر آز کوْنیاک ایچمک ایستهییرم. یاتاغیمین
یانینداکی میزین اۆستونده اوْلان کوْنیاک شۆشهسینی یوْخلاییرام. بوْش شۆشه، حوریه
گئدندن بری میزین اۆستونه قوْیدوغوم سیلاحین یانیندان دیٛغیرلانیب یئره دۆشور. گؤتورمگه
اۆشونورم. بو کوْنیاکی 1988 ایلینده، خورداد آییندا اؤلکهیه دؤننده تۆرکیه سیٛنیریندان
کئچرکن آلیب، گیزلیجه ایچری کئچیرتمیشدیم.
بو نئچه ایلده ایچیم قوْجالدی. روحوم فضا زامانییلا قوْجالدی،
بدنیم ایسه بئلهجه بورایا میٛخلانیب قالدی.
بو، حیطه آچیلان قاپینین سسیدیر. قوْنشولاردان بیری اوْلمالیدیر.
آچاری قاپیدا چئویریر. هامیمیز اؤزوموزو حبس ائتمیشیک. کؤنوللو اوْلاراق ائویمیزده
حبس اوْلانلاریق. اؤزوموز اؤزوموزون کئشیکچیسیییک. ایندی حیط قاپیسینی آچان، آستانایا کئچن، اؤز دوستاغینا آددیم آتماق اۆچون
تلهسن بیریسی اوْلمالیدیر.
بؤیوک آتامدان تکجه میراث ساخلادیغیم شاماتلی دووار ساعاتی
دوْققوز سیٛرا چالیر. ایچیمی تیترهدیر. بو بیر ایشارتدیر. چوْخالان پیغمبریمین
گلهجگینه داییر بیر ایشارت. دوْققوز سیٛرا چالیر. ساعاتین سسی هاردانسا بینانین بۆتون
مرتبهلرینده ائشیدیلیر. کیمسه اعتیراض ائتمز. حتّی بیر دفعهسینده، اۆست مرتبهده
اوْتوران نجّار اسماعیل، «یوسوف بیگ بو ساعاتین چوْخ خوْش سسی وار، کوْریدورا آلاق
کئشکه» دئمیشدی. من ده گۆلوب «باهایا باشا گلر سنه اسماعیل بیگ» دئمیشدیم. اسماعیل
دا اۆستونو وورمادان قیٛزینین الیندن یاپیشیب، کوْریدوردان کئچهرک حیطه چیٛخمیشدی.
اوْ گۆن ساعاتی کوْریدورا آسمیشدیم.
ایندی بو دوْققوز قوْنق، قادین
پیغمبریمین گلیشی اۆچون بیر ایشارت دئییلسه بس نهدیر؟ چیٛخیب باخمالییام. کوْریدوردا
بیر کس وارمی؟ نهلر اوْلور؟ ایچیمده دورمادان قاینار بیر قازان جالانیر. حیط قاپیسینین
آچیلدیغی آستانایا باخیرام. کیمسه یوْخ. پیلّهلرین بوْشلوغونا باخا بیلمیرم.
ایچری قاییدیرام. بیلیرم کسینلیکله اوْنلاردیرلار. ائویمین اوْتاقلارینین آچیلدیغی
کوْریدورا چیٛخمادان سیلاحیمی گؤتورمهلییم. ائویمین کوْریدورو چوْخ قارانلیقدیر.
اوْتاقلارین قاپیسی گؤز کیمیدیر. وحشی بیر حیوان جیٛرماغی کیمی. هر آن منی
یاخالاماق اۆچون اوزاناجاق سانکی. بو اوْتاغین قاپیسی نهدن آرالی دورور؟ باخچانین
آغاجلارینین کؤلگهسی تکجه بو دووارا وورار. آرالی دوران قاپی، یوخلویان یاشلی
بیر آدامین آرالی دوران آغزینی خاطیرلادیر. یوْخ، یوخلایان دئییل. بو اؤلموش
بیریسینین آغزیدیر. بوجاقدا اوْلان قاپینین اۆستوندهکی جامدان سیٛزان ساری ایٛشیق
اوْلماسا، کوْریدوردا گؤز گؤزو گؤرمز. قاپیلارین درزیندن سیٛزان بو قوْخو دا نهیین
نهسی؟ آینا دا قارالیب. بورادان کئچه بیلمک اۆچون کوْرلارین باشاریلیغی گرکدیر.
دیبدهکی بو اوْتاق نملهنیب، روزنامه قوْخویور. کۆفلنمیشلیک، پیشیک سۆدوگو قوْخویور.
حوریه بورادا اوْلسایدی تمیزلردی بو اوْتاغی. ال یوْردامییلا دوواری تاپدیقدان سوْنرا
قولاغیمی دووارا دایاییرام. اۆرکودوجودور! آمان آللاهیم! ائشیتدیگیم بو سسلر!
سوسمالییام! سسیمین اوْ سسلره قاریشماسینی ایستهمیرم. آهان گلدیلر! هامیسی
بورادادیرلار.


c: text/html

text:
یار اوچون نازینی چکمگ گرک اغیارلارین
گول اوچون بولبوله مین جؤرو یئتر خارلارین
منی آلودهٔ مئی گوزلری آهولار ائدیب
قُورتاران وارمی الیندن بو خطاکارلارین؟
یار ایدی، ساقی ایدی، جامِ مئی الده من ایدیم
سان فلک توپلامیش اوز ثابت وسیّارلارین
مست لیک قصدی ایله زهد و ورع دن قاچیرام
کی، گؤزوم گؤرمه یه کارین بو ریا کارلارین
بیزی اوستادیمیز آذر(١)، دئمه، تنقید ائتمیش
دگمهمیش پیرِ موغان قلبینه مئی خوارلارین
بیز گناکارلاریق، مرحمتِ حاق دا کی وار
کئجه جک جؤرمونو، البته گناهکارلارین
بیزی بیر جام ایله مئی نشئه سی ییخمیشسا، نه غم
ائوی آباد اولا آذر کیمی غمخوارلارین
ا گر اوستادیمیز آذر کیمی بیر همدم اولا
همدمی اولماز ایدیم بیر پارا عیارلارین
هانی یوسیف(٢)، هانی ثابت(٣)، هانی ثاقب(۴) کیمی دوست
کی آیاغین اؤپوم اول یار، وفادارلارین
دردِ مئی قالسادا، غم چکمه آیاق آلتیندا
چیخاجاق باشینا ان رتبه لی سردارلارین
واحدم، مست گؤره رکن، منه چوخ عیب ائتمه
طعنه سیندن ایچیرم بعضی دل آزارلارین
۴،٣،٢،١٠٢ینجی عصرین اوللرینده باکی شاعیرلری.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
أردوُغان تلفن آرقالی میرضیایف بیلن دوشوشدی
دوشوشیقدا اؤزبگیستان بیلن تۆرکیأنینگ قاتناشیقلارینی اؤسدۆرمهک اۆچین أدیلجک أدیملر بیلن بؤلگه آرا مسئله لر حاقیندا گنگهشیلدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان اؤزبگیستان ینگ جمهورباشلیغی شوکت میرضیایف بیلن تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی.
دوشوشیقدا اؤزبگیستان بیلن تۆرکیأنینگ قاتناشیقلارینی اؤسدۆرمهک اۆچین أدیلجک أدیملر بیلن بؤلگه آرا مسئله لر حاقیندا گنگهشیلدی.
أردوُغان بو دوشوشیقدا اؤزبگیستان ینگ قاراشسیزلیغی نینگ 30-نجی ییلینی قوتلادی.
تۆرکیأنینگ اؤزبگیستان ینگ قاراشسیزلیغینی تانیان و داشکنت ده ایلچیحانا آچان بیرینجی اۆلکه بوُلاندیغینا بویسانیاندیغینی آیدان أردوُغان، شو ییل ایکی یوردونگ آراسینداقی همیشه لیک دوُستلوق و حیذماتداشلیق ایلالاشیغی نینگ 25-نجی ییلی بوُلاندیغینی دا سؤزلرینه قوُشدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، اؤزبگیستان ینگ یوُلباشچیسی بیلن قوران دوُستلوق و حالقلار آراسینداقی دوُغانلیق باغلارینا اساسلانیان استراتژیک اوُرتاقلیغینگ چالت یاغدایدا چونگلاشاندیغی سبأپلی بگنجینی ده دیله گتیردی.
دِگیشلی حابارلار
آذربایجان زنگیلان دا عاقیللی اوُبا دؤرهدیأر
ارمنیستان ینگ اشغالیندان آزات ادیلن زنگیلان دا قورلوشیق ایشلرینه دوُوام ادیلیأر
آذربایجان ینگ تۆرکیه دأکی تأزه ایلچیسی اینام حاطینی قوُوشوردی
ممدوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی تاراپیندان قابول ادیلدی و اینام حاطینی قوُوشوردی
قاراباغ دا آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
آغشام بوُلان اوُد آچیلشیقدا افغان حمزه یف آدینداقی آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی


text:
سعیدلی (اورمو)
سعیدلی کندی اورمو بولگهسینین، مرکزی بؤلومو و گونئی نازلی قصبهسینده یئرلیشیب.[۱]
جوغرافیایی موقئعیت[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 245 نفر اهالی سی و 72 عائیله سی وار.[۲]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
بۇ کندین ایقتیصادینان دئمیش اوْلساق ، یئری وار بۇ کندین چالیشقان اکینچیلریندن دئییَک، بۇ کندده چوْخلو گۆنهباخان و بوْغدا ، هابئله کهلم ، بۇ کندین ایقیتصادین گؤزه وۇرور ، و چوْخلو داملاردا اینک ساخلیرلار.
گزملی و گورمهلی یئرلر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
باتی آذربایجان اوستانینین پورتالی


text:
بیرلشمیش ایالتلرین سیاسی بؤلوملری
بیرلشمیش ایالتلرینین سیاسی بؤلوملری (بیرده اینضیباطی بؤلمهلر آدلاندیریلیر) بیرلشمیش ایالتللر تشکیل ائدن مۆختلیف تانینمیش ایداره ائتمه قۇروملاریدیر. بیرلشمیش ایالتللرین بیرینجی سَوییهلی سیاسی (اینضیباطی) بؤلمهسی دؤولتدیر. بیر-بیری ایله بیرلیکدهکی ۵۰ دؤولت وار. هر بیر دؤولت بللی بیر جوغرافی اراضیده دؤولت حاکمیتینا مالیکدیر . بیرلشمیش ایالتلارین عالی محکمهسینین چوخسایلی قرارلارینا اساساً، ۵۰ ایالت و بیرلشمیش آمریکا بیرلشمیش ایالتلری هر بیری موستقل دؤولتدیر.
اؤلکهنین فدرال سیستمی سببیله ایالت و میلّی حؤکومت آراسینداکی رابیطه پیچیدهدیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری قانون وئریجیلیینه گؤره، ایالتلر موستقل دیلر، هر بیر ایالتین گۆجو فدرال ادارهسی وار، ، فدرال رهبرلیین محدود بیر موستقللییه مالیکدیر و ایالتلرین، فدرال رهبرلیین صلاحیتلی اوْلدوغو ساحهلرده فدرال قانونلار ایالت قانونلارینی لغو ائده بیلر، اما فدرال رهبرلیین گۆجلری آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آنا یاساسی طرفیندن محدود موستقللییه تابعدیر. [۱]
ایالتلر و اولارین آلت بؤلوملری[دَییشدیر]
ایالتلر[دَییشدیر]
بیرلشمیش ایالتلرین اساسی قورومو ایالتدیر. دورد ایالت - کنتاکی، ماساچوست، پنسیلوانیا و ویرجینیا - اوزلرینی «موشترکالمنافع» (اینگیلیسجه: commonwealths) آدلاندیریللار. بورادا «موشترکالمنافع» خالقین عمومی ثیروتین و یا ریفاهینی ایفاد ائدیر.[۲] ایستیفادهنین هئچ بیر حقوقی تاثیری یوخدور.[۳]
۱۷۷۷-جی ایلده، ۱۳ کولونی، بویوک بریتانیا شاهلیغی موستقیللیینی اعلان ائتمسیندن بیر ایل قاباق (جولای ۱۷۷۶)، کونفدارسیون مادهلری آلتیندا چوخ محدود بیر مرکزی حکومتی اولان دوولتلر کونفئدراسیاسی قورماقا رضایت وئریلدی. او زامان کی بیرلشمیش ایالتلرین موجود اساسی قانونونون مادهلری عوض اولماقدایدی، تازا بیر میلی ایداره ائتماق سیستیمی ۱۷۸۹-جو ایلده قوهیه میندی. بو اساسی قانون قوهلرین بیر-بیریندن آیری قالماسینین دوکتورین تضمین ائدیر و اوزونده بیرلشدیریر و بو ایشیله فدرال حکومت اوچ قولا بولونور و هابله ایالت حکومتلرینین ایرتیباطین فدرال حوکومتینن توصیف ائدیر و فدرالیسمین نجور آنلاشماسینی گوستریر.
آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۵۰ ایالتی آشاغیداکی کیمیدیر. (بو لیسته هم پوست کودونون قیسالتماسی، هم ده هر ایالتین قدیم قیسالتماسی داخیلدیر):
- آلاباما (AL; Ala.)
- آلاسکا (AK; Alaska)
- آریزونا (AZ; Ariz.)
- آرکانزاس (AR; Ark.)
- کالیفرنیا (CA; Calif.)
- کولورادو (CO; Colo.)
- کانتیکت (CT; Conn.)
- دلاویر (DE; Del.)
- فلوریدا (FL; Fla.)
- جورجیا (GA; Ga.)
- هاوائی (HI; Hawaii)
- آیداهو (ID; Idaho)
- ایلینوی (IL; Ill.)
- ایندیانا (IN; Ind.)
- آیووا (IA; Iowa)
- کانزاس (KS; Kans.)
- کنتاکی (KY; Ky.)
- لوئیزیانا (LA; La.)
- مئین (ME; Maine)
- مریلند (MD; Md.)
- ماساچوست (MA; Mass.)
- میشیقان (MI; Mich.)
- مینسوتا ایالتی (MN; Minn.)
- میسیسیپی ایالتی (MS; Miss.)
- میزوری ایالتی (MO; Mo.)
- مونتانا ایالتی (MT; Mont.)
- نبراسکا ایالتی (NE; Neb. or Nebr.)
- نوادا ایالتی (NV; Nev.)
- نیوهمپشایر ایالتی (NH; N.H.)
- نیوجرسی ایالتی (NJ; N.J.)
- نیومکزیکو ایالتی (NM; N.Mex.)
- نیویورک (ایالت) (NY; N.Y.)
- شومالی کارولینا ایالتی (NC; N.C.)
- شومالی داکوتا ایالتی (ND; N.Dak.)
- اوهایو ایالتی (OH; Ohio)
- اوکلاهوما ایالتی (OK; Okla.)
- اورقن ایالتی (OR; Ore. or Oreg.)
- پنسیلوانیا (PA; Pa. or Penn.)
- رود آیلند ایالتی (RI; R.I.)
- جنوبی کارولینا ایالتی (SC; S.C.)
- جنوب داکوتا ایالتی (SD; S.Dak.)
- تنسی ایالتی (TN; Tenn.)
- تکزاس ایالتی (TX; Tex. or Texas)
- یوتا ایالتی (UT; Utah)
- ورمونت ایالتی (VT; Vt.)
- ویرجینیا ایالتی (VA; Va.)
- واشینقتون ایالتی (WA; Wash.)
- غرب ویرجینیا ایالتی (WV; W.Va)
- ویسکانسین ایالتی (WI; Wis. or Wisc.)
- وایومینق ایالتی (WY; Wyo.)
بؤلگهلر[دَییشدیر]
ایالتلرین هامیسی (ایکی ایالتدن سونرا) داها کیچیک اینظیباطی منطقهلره بؤلونور کی اولار دا بؤلگه (اینگیلیسجه: County و فارسجا: شهرستان ) آدلانیلار. آلاسکادا بؤلگه عوصینه برو (اینگیلیسجه: Borough) ایستیفاده اولونار. (ایالتین او منطقهلری کی هئچ بیر برو ایچینده داخیل دییر، تانینمامیش برو آدلانیر و بو منطقهلر سیاهیه آلینما ساحهلرینه بؤلونور. و لویزیانا دا بؤلگه عوضینه پریش (اینگیلیسجه: Parish) ایستیفاده اولونور. بؤلگهلر موختلیف درجهده سیاسی و حوقوقی اهمیته صاحیبدیلر. بعضی ایالتلرده، لاپ چوخ نیو اینقلندده، محکمه منطقهسی عونوانیله ایستیفاده اولونور. دیگر ایالتلرده، ایالتلرین مسکن، تحصیل، نقلیه و ایستراحت ساحهسینده گئنیش صلاحیت و اختیارلاری واردیر. بؤلگهلر بیر نئچه شهر، شهرک کند و یا آبادانلیق (بالاجا کند) و یا بیر شهرین بیر حیصهسینه شامیل اولا بیلر.
شهرکلر و بلدیهلر[دَییشدیر]
بیرلشمیش ایالتلرده تخمینن۳۰٬۰۰۰ بیرلشمیش شهر وار کی موختلیف درجهده موختارلیقا صاحیبدیلر.
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بیرلشمیش ایالتلرین سیاسی بؤلوملری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Texas v. White, 74 U.S. 700 (1868) at Cornell University Law School Supreme Court collection
- ↑ The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition, 2000.
- ↑ See "Commonwealth", The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2001–07.


text:
User talk:Susan turk
- Help & FAQ
- Manual (to create a wiki)
- Community portal
- Editing help
- Language support
- Sandbox
Welcome to Wikimedia Incubator!
At the right there are some important links, and here are some tips and info:
- If you haven't created a user page yet, please create one with for example Babel templates on it.
- You can select your interface language in your preferences.
- If you make articles, templates or categories, don't forget to add a prefix!
- If your knowledge of English is good, you can help with translating pages to other languages you know, so more people can understand it!
- If you want to translate the interface, please go to Translatewiki.net and follow the instructions.
-- Welcoming Bot 09:33, 21 April 2014 (UTC) Template:Wp/azb/ساغدان
خوش گلیب سیزEdit
سلام عزیز قارداش گونئی آزربایجان ویکی پدیاسینا خوش گلیب انشاالله بیرلیکده چالیشیب بو ویکی نین تست مرحله سیندن رسمیت مرحله سینه یئتیرک سیزین اوچون بوتون خوشلوق و گوزل گونلر آرزولورام انشاالله کی بیزی تک قویمویوب و یاردیم ائده سیز --Amir a57(دانیشیق) 09:15, 7 April 2014 (UTC)
azb ویکی سینه دستک وئرملی سیزEdit
سلام عزیز قارداش نئجه سیز گونئی آزربایجان ویکی پدیانین رسمی اولماغینا گوره متادا بیزه دستک وئرین بوردا [1]ویکیمیز اوچون دستک وئرملی سیز--Amir a57(دانیشیق) 10:38, 21 April 2014 (UTC)
چالیشما یاردیمیEdit
Template:Wp/azb/ساغدان عزیز قارداش بو صفحه یه [2]باخین بونلار سیزی یاردیم ائدر ویکی ده راحت و حرفه ای چالیشارسیز --Amir a57(دانیشیق) 10:48, 21 April 2014 (UTC)
بؤلمهEdit
سلام.سیزین چالیشمانیزدان چوخ ممنونوخ. یاراتدینیز مقالهلرده بیر شئی آز دیر و اودا بؤلمه(رده)دیر من مقاله نیزه ایضافه ائتدیم باخا بیلر سینیز.مقاله نین بؤلمه سی واجیب بیر مورد دیر چونکی او مقاله لیسته گیرسین و دیگر مقاله لردن اوزاق اولماسین.آزب مقالهلرین بؤلمه سی بئله دیر(wp/azb). بورایا باخین من بیر بؤلمه ایضافه ائتمیشم.--E THP (talk) 16:30, 21 April 2014 (UTC)
A barnstar for you!Edit
Edit
متادا سیزین باخیشینیزEdit
سلام و یورولمایاسیز سیزه حرومتلی سوسان تورک سیزدن خواهیش ائدیرم بو لینکه گئدیب و ویکیمیزین آچیلماسینا دستک وئرین چوخ گؤزل اولار کی رائ وئردینیزده قیسا بیر باخیش یازاسیز چونکی کومیتهیه تکجه رای اونملی دئیل بلکی یازیلان باخیش، نظره آلینیر.حومتله --E THP (talk) 17:16, 23 April 2014 (UTC)
- سلاملار یولداش. متادا رای وئرمک؛متادا کاربری آدینیزلا گیریش ائدین. سونرا سسوئرمه صحیفه سینه گئدین.بو بخشی من سیزه آماده ائتدیم یعنی دییشدیرمه ائلدیم سیز بو صحیفه نی آچین و دیگر شخصلر کیمی نظر رینیزی آشاغادا یازین و ایمضا ائدینE THP (talk) 04:52, 24 April 2014 (UTC)
- سلام حورمتلي يولداش گؤرونور كي سيز متادا فيكرينيزي وئريبسيز آمما سيز فيكرينيزي او بخشين دانيشيق قيسميندا وئريبسيز و اصلي صحيفهده وئرمك گركير. چوخ ياخشي اولار كي فيكرينيزي بو صحيفهده يازاسيز. ديقت ائله سيز بيزيم اوردا 25 منفي سس و33 مثبت سسيميز وار سيزده مثبت سسينيزي همان سسلر آراسيندا ياز ساز ياخشي دير.منجه نظرينيزده يازساز كي بو ديلده چوخلو دانيشان وار ايراندا و بو خالق ويكيلري اولماق لازيم دير گؤزل اولار. حورمتله--E THP (talk) 08:14, 24 April 2014 (UTC)
- عزيز يولداش بو 1 عددين اوستونده كليك ائت سونرا بير صحيفه آچيلار اورادا گرك نظر وئرسين.E THP (talk) 10:22, 24 April 2014 (UTC)
- سلاملار یولداش. متادا رای وئرمک؛متادا کاربری آدینیزلا گیریش ائدین. سونرا سسوئرمه صحیفه سینه گئدین.بو بخشی من سیزه آماده ائتدیم یعنی دییشدیرمه ائلدیم سیز بو صحیفه نی آچین و دیگر شخصلر کیمی نظر رینیزی آشاغادا یازین و ایمضا ائدینE THP (talk) 04:52, 24 April 2014 (UTC)
- سالام بی External links یانیندا بو آدلا Edit یازی سی وار اونون اوستونده کیلیک ائتسز ویرایش صفحه سی آچیلاجاق اوردا سیز ده دوستلار تا رای وئریب بیر متن یازین صفحه نی سئیو ائدین ایر سیزین اوچون ویرایش وئرمسه بونو گوستریر کی سیزین هله ویرایشینیز آز دیر گرک بیر مودت حسابینیز لا چالیشاسیز تا تا سیزه ایجازه ویرایش وئریله--Amir a57(دانیشیق) 18:29, 24 April 2014 (UTC)
کاربر موشخصاتیEdit
سوسان بی قارداش بو شابلون کی بحث صفحه نیزه قویورام اوز ایستفادچی صفحه نیزده ایشله دین ایر دییشدیرمه نی وورساز بو شابلونی گورجکسیز
ایر آیری دیل لری ده بیلیرسینیز بوردان تاپیب اوز صفحه نیزی تکمیل ائدین [4] تلسمه ین ویکی نین تمام ابزارلاری الینیزه یاتاجاق و راحاتلیق لا ویکی ده چالیشماغی اورگشجک سینیز یتکجه ابزارلاری ایمتحان ائدین --Amir a57(دانیشیق) 07:20, 25 April 2014 (UTC)
AzVikidəki ərəb əlifbalı məqalələrin silinməsi barədəEdit
Salam. AzVikinin Kənd meydanında ərəb əlifbalı məqalələrin silinməsi barədə müzakirə gedir. Azərbaycan dilinin canlı daşıyıcısı olan hər bir təcrübəli vikiçinin bu müzakirələrdə iştirakını vacib hesab edirəm. Mümkünsə, müzakirələrdə iştirak edib fikrinizi bildirərdiniz. Hesab edirəm ki, bu müzakirələrin nəticəsi AzbVikinin də sürətli inkişafına səbəb ola bilər. Hörmətlə, --►Cekli829 12:35, 26 April 2014 (UTC)
بحث لرده یازلاریمیزی ایمضا ائتمکEdit
سلام عزیز قارداش ویکی ده بحث لر یا او یئرلرده اوز نظریین یازیرسان گرک ایمضا ائدن ابزار لاریندا بو شکیلی
اوستدن تاپ و متنیین آخیریندا بیر سرئی اونون اوستونده کیلیک ائتسن سالاجاقمثل بوردا رای وئرنده ایمضا ائده بیلمیب سن آدیین یازیب سان گرک ایمضا ووران بیزه تای [5]--Amir a57(دانیشیق) 11:29, 27 April 2014 (UTC)
تورکجه ویکیه خوش گلیبسیزEdit
سلام عزیز دیلداشیم چوخ سئوینیرم کی تورکجه ویکیمیز اوچون چالیشیرسینیز. تورکجه ویکیمیزی قاباغا آپارماق اوچون لازمدیر کی ویکیپئدیانین قانونلاری و دییشدیرمک یوللاری ایله تانیشلیغینیز اولا و اونلارین اساسیندا دییشدیرمک ائدهسیز. دییشدیرمکده و یا مقاله یاراتماقدا بیر یاخشی یول کی چوخ کومکلیک ائده بیلر، سئچیلمیش مقالهلرین دییشدیرمک یئرین آچماق دیر کی گؤستریر بیر عیبارتی نهجور یازساق نهجور گؤرسنهجک. ویکیپئدیادا بیر اؤنملی اصل وار کی یازگیلار گرک قایناقلی اولا. بیریتانیکا یاخشی قایناقلارین بیریدیر کی اونون یازگیلارین مقالهلرده ایشلتمک اولار. هر مسأله قاباغینیزا گلسه مندن و آیری یولداشلاریمیزدان سوروشا بیلرسینیز چوخ سئوینریک کی بیرلیک ایله تورکجه ویکیپئدیانی قاباغا آپاراق. Ilğım (talk) 21:57, 1 May 2014 (UTC)
آزبویکی ایستیفادهچیلر قروپوEdit
سلاملار. سیزی تورکجه ویکیپئدیاسینا چالیشانلار قروپونا قوشولماغا دعوت ائدیرم. بو قروپدا ویکیمیز اوچون چالیشمالار، موشکوللر، چاغیریشلار، فیکیرشلمهلر و هر نه باشقا ایلگیلی ایشلر اوچون، دانیشیقلار آپاراجاییق. قروپا قوشولماق اوچون، azb-wiki-users+subscribe@googlegroups.com آدرسینه بیر بوش ایمیل گؤندرین. تشکورلر، موسا(دانیشیق) 23:19, 1 May 2014 (UTC)
سیزه بیر پیشبالا!Edit
تۆرکجه ویکیپِدیاسیندا دَیَرسیز چالیشماقلارینیز اۆچون.
ایمضانی هاردا وورماق اولارEdit
سلام عزیز قارداش یورولمایین ویکی نین ان چالیشقانی سیز سیز اللرینیز وار اولسون عزیز قارداش یازدیغینیز مقاله لره ایمضا وورمایین ایمضا تکجه دانیشیق صفحه لرده اولار باخساز ویکی نین آیری مقاله لرینده مقاله صفحه لرینده ایمضا یوخدور تکجه دانیشیق صفحه لرده اولان بحث لرده هرکس اوز یازی نین سونوندا ایمضا ووروب چوخ ساغ اولون سیزدن تشکور ائدیریک کی اوز خالقینیز اوچون دَیر وئریرسینیز..یاشا--Amir a57(دانیشیق) 09:50, 17 May 2014 (UTC)
سلامEdit
نئجه سن عزیز قارداش ؟ یاخشی سان ایکی گوندور یوخسان اولمویا سنده تصمیم توتوبسان بیزی تک قویاسان؟انشالله کی بیزی تک قویمویان آنجاق من بیر آی چان ویکی ده آز اولاجایام چوخ چالیشا بیلمیه جیم گرک گئدم امتحان لاریمی اوخویام آی 12 سیندن باشلارنیر تکجه گونده بیر باش ووراجایام فرصت ده اولسا سنده مقاله لرده یاردیم ائده جیم انشاالله کی سن بیزیم ویکی نین یاخشی ایستفادچی لریندن اولان سن بورایا چان اوز خالقیین فرهنگ ، کولتور و تاریخینه عایید یاخشی چالیشیب سان الله سی میلتین اوچون چوخ گورمه سین ساغ اولاسان--Amir a57(دانیشیق) 20:05, 31 May 2014 (UTC)
- سلام عزیز قارداش نئجه سیز ؟؟ ایستیردیم ویکی نین ابزار لارینا گوره سیزله بیر دانیشام دیرلی چالیشمالارینیز وار بونون اوچون بیز سوینیریک بیر سئی ایش لر وار کی ایر اونلاری ائتسز داها مقاله لرینیز گوجلو اولار سعی ائدین ویکی نین تمام ابزار لارینا ایشلیب اونلارا تسلوطونوز اولا بو نئچه مودت ده یاراتدیغینیز مقاله لرینیز گوزل لشیب [6] دیر و بونلارین هامیسی باغلی دیر سیزین تجربه نیزه هئچ تلسمک اوچون ایش یوخدور آنجاق الینیز ابزارلا و یاخشی دییشدیرمک اوچون تئز یاتا منیم بو ایشله دیغیم صفحه نین سنقر گئچمیشه باخساز فرق لینک لردن بعضی بیر ایزار لارین ایشیندن تانیش اولا بیلرسیز[7] منبع آرتریرماق شکیل یئرلشدیرمک هابئله شابلون لاردان ایستفاده ائتمک مثل بو شابلونی من سیزین یاراتدیغینیز مقاله یه آرتیرمیشام [8] سیز هم شابلونی دا ایستفاده ائده بیلرسیز تکجه بیر آز تمرین ایستیر --Amir a57(دانیشیق) 07:24, 7 July 2014 (UTC)
یک کیک پای برای شما!Edit
قایناق مسألهسیEdit
سلام سوسان بی. یاراتدیغیز فاس مقالهسینین قایناغی (منبعی) یوخدور. بو مقالهده یازدیقلاریز توهین ساییلا بیلر و ویکیپئدیا قانونلاریجا گرک سیلینه. قایناقسیز یازیلار سیلینه بیلر؛ بو یازیلاریزا قایناق آرتیرساز یاخشی اولار. بئله مقالهلر تورکجه ویکیمیزی اعتباردان سالار. ویکینین قانونوجا مقالهلر گرک طرفسیز یازیلا. حؤرمتله Ilğım (talk) 17:50, 12 August 2014 (UTC)
- سوسان بَی بو مقالهیه گؤره تورکجه ویکیمیزدن شیکایت اولونا بیلر. یازدیقلاریزا اعتبارلی قایناغیز اولسا منه دئیین بیرلیکده مقالهنی بو وضعیتدن چیخارداق. Ilğım (talk) 18:00, 12 August 2014 (UTC)
- سوسان جان عزیز قارداش من همیشه سیزین کیمین چالیشقان دوستلاین ویکی ده اولماغینا ایفتخار ائلیرم بیزیم اوزوموز ده چوخ ظولم گورموشوک آمما بیز گرک توهین ائتمییک ایر ادبیاتیمیز دا شفاهی تاریخیمیز ده قوملارا گوره بیر شئی دئییلیب اونلاری حتما گرک قایناقلا ویکی ده گوسترک اوندان سونرا فاس مقاله سینده فاس لارین نژاد لارینا جمعیت لرینا مطلب یازین آمما ایندیکی وضعیت اودا فقط اونلار توهین اولوب بو یاخشی دئییل علاوه بو کی ویکی بیر دانیشنامه دیر زیر سوال گئدیر صاباح بورانین مودیرلری کی نه تورک دیلر و نه فاس گلیب بیزی موجازات ائدرلر دئیرلر ویکی ده قومی ایختلاف سالیب سیز گرک هر سوز اوچون محکم قایاناق ووراق --Amir a57(دانیشیق) 19:11, 12 August 2014 (UTC)
قایناق گؤسترمک یولو و یازی قایدالاریEdit
سوسان بی یازی قایدالارینین دیقّت ایله اوخویوب رعایت ائتمهسی چوخ اهمیتلی دیر. بونلاری اوخویاندان سونرا تورکجهنی عرب خط ایله دوز یازیب اوخوماق اولار.
قایناق گؤسترمک یولو:
مثلاً بو کیتابدا «بئله اوخو بئله یاز، علیمحمد بیانی، انتشارات اختر، 1391»، 41-جی صحیفهسینده بئله یازیلیبدیر:
ایندی بیز بونو بیر مقالهده ایشلتمک ایستهییریک. مقالهنین «دَییشدیر» قیسمتینی آچیب اوردا بئله یازاجاییق:
بو یازی صحیفهنی قئید ائدندن سونرا بئله گؤرسنهجک:
آی قارداش منه کؤمک ائله دا! منیم یاخشی باشیم چیخمیر بوردان آما ایکی مقاله ایران دیللری بؤلومونده یازمیشام. باخین گؤرون نه ایشکالی وار. مینتدارام
آی سوسان قارداش من کوردجه و بلوچ دیلی مقاله لرینی ایران دیللری بؤلومونده یازمیشام آما کاتئقوری دئییلن شئیدن باشیم چیخمیر قاتیشدیریرام. اللر آغریماسین بیر باخ دا!Rostamxani (talk) 19:35, 25 February 2015 (UTC)
- ↑ «بئله اوخو بئله یاز»، علیمحمد بیانی، انتشارات اختر، 1391، ص 41


text:
اویان نیوز-ا اؤزل: گونئی آذربایجانلی سیاسی آکتیویست ابراهیم رشیدی(ساوالان) تبریز حبسخاناسیندان تبریز اطلاعاتینا آپاریلمیشدیر.
اویان نیوزون آلدیغی بیلگیلره گؤره، هفتهنین ایکینجی گونو، ۸ آپرئل ۲۰۱۴ تاریخینده گونئی آذربایجانلی محبوس، ابراهیم رشیدی تبریزین مرکزی حبسخاناسیندان تبریز اطلاعات ایدارهسینه کؤچورولموش و ائله او گونون آخشام اوستوسونده ساغلیق دورومو آغیر اولدوغو اوچون یئنیدن تبریز مرکزی حبسخاناسینا قایتاریلمیشدیر.
گلن خبره گؤره، بو اینسان حاقلاری آکتیویستینین دورومو او قدر آغیردیر کی، اطلاعات ایدارهسینین مسئوللاری، میللی فعالی ساخلاماغینین مسئولیتینی قبول ائتمهدیکلری اوچون تبریزین مرکزی حبسخاناسینا قایتارمیشلار.
سون گونلرده ابراهیم رشیدینین قارداشی آمئریکانین سسینه وئردیگی موصاحیبهده قارداشینین فیزیکی دورومونون اولدوقجا آغیر اولدوغونو سؤیلهمیشدیر. اونون سؤیلهدیگینه گؤره: حبسخانانین هاواسی سویوقدور و حبسخانا مسئوللاری اونا تکجه بیر پتو وئرمیشلر.بو دا اونون بؤیرکلرینین اینفئکسییاسینا(عفونت) سبب اولموشدور.
ابراهیم رشیدینین قارداشی جلال رشیدی هم ده دئمیشدیر: اونلار ساغالتماق یئرینه سادهجه آغری کسیجی درمانلار وئریرلر.
کئچن گون ابراهیم رشیدینین عاییلهسی، ایبراهیملا گؤروشمک اوچون تبریز حبسخاناسینا گئتسه ده،حبسخانا مسئوللاری گؤروشمک اوچون ایذن وئرمهمیشلر.
۸ مارت ۲۰۱۴ تاریخینده ابراهیم رشیدی اوچون ۱۰۰ میلیون تومنلیک مولکی گیروو قویولدوقدان سونرا، اهر حبسخاناسیندان تبریز حبسخاناسینا کؤچورولدو.
بو میللی فعال، بیر ایللیک محکوملوق دؤنهمینی تاماملاماق اوچون تبریز مرکزی حبسخاناسینا کؤچورولموشدور.
ابراهیم ساوالان، ۲۰ فئورال، دونیا آنا دیلی گونو عرفهسینده یوزه یاخین میللی فعاللا بیرلیکده اهر شهرینده بو گونو بیر ائوده قوتلادیقلاری زامان حبس ائدیلمیشدیر.
ابراهیم رشیدی، ۲۶ مای ۲۰۱۲ تاریخینده، اینقیلاب محکمهسینین بیرینجی شؤعبهسی طرفیندن ۴ اؤیرنجی(طلبه) آکتیویستی ایله بیرگه موحاکیمه ائدیلیب، حؤکومته قارشی تبلیغاتی اتهامی ایله بیر ایل حبسه محکوم ائدیلدی.
بو حؤکم، آپئلیاسییا(تجدید نظر) محکمهسینین دؤردونجو شؤعبهسینین رئیسی، ایمانی آدلی حاکیم طرفیندن تصدیق ائدیلدی.
ابراهیم رشیدی اؤتن ایللرده دفعه لرله مولکی گئییملیلر طرفیندن حبس ائدیلیب و اینقیلاب محکمهسی طرفیندن محکوم ائدیلمیشدیر.
داها اؤنجه ابراهیم رشیدی، ۲۰۰۸-ین قیشیندا اورمییه حبسخاناسیندا بئش آیلیق حبسینی کئچیرمیشدی.
بین الخالق عفو تشکیلاتی،۱ آپرئل و ۱ مای ۲۰۰۶ تاریخلرینده بیانات وئرمکله ابراهیم رشیدینین(ساوالان) حبسی و اونا قارشی اولان تضییقلری قینامیشدیر.
سرحدسیز رئپورتئرلر تشکیلاتی دا ۲۲ اییون ۲۰۱۰ تاریخینده وئردیگی بیاناتلا بو ژورنالیستین حبسیندن خبر وئرمیشدیر.


text:
مولود چاووش اوغلو قوزیی قیبریس و اندونزیا-لی همکاری ایله گؤروشوب
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو قیبریس تورک خالقینین اگمن برابرلیگی و برابر اولوسلار ایستاتوسونون ان قیسا زاماندا تصدیق ائدیلمهسینین واجیبلیگینی ایفاده ائدیب.
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو قیبریس تورک خالقینین اگمن برابرلیگی و برابر اولوسلار ایستاتوسونون ان قیسا زاماندا تصدیق ائدیلمهسینین واجیبلیگینی ایفاده ائدیب.
سپتامبرین 21-ده باشلایاجاق بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین (بمت) 76-جی باش آسامبلیاسی توپلانتیلارینا قاتیلماق اوچون امریکانین نیویورک شهرینده اولان چاووش اوغلو دیپلوماتیک گؤروشلرینی داوام ائتدیریر.
چاووش اوغلو قیبریس تورک جمهوریتینین خاریجی ایشلر ناظیری تاحسین ارطغرول اوغلو ایله گؤروشوب.
گؤروشدن سونرا چاووش اوغلو اؤز توییتر حسابیندا پایلاشیم ائدیب:
"بمت باش آسامبلیاسی توپلانتیلاریندان اول عزیز قارداشیم، قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی خاریجی ایشلر ناظیری تاحسین ارطغرول اوغلو ایله مصلحتلشدیک. قیبریسلی تورکلرین اگمن برابرلیگی و برابر اولوسلار آراسی ایستاتوسو ان قیسا زاماندا قئیدیاتا آلینمالیدیر. چیگین-چیگینه موباریزهمیز داوام ائدیر".
چاووش اوغلو اندونزیالی همکاری رتنو مرسودی ایله ده گؤروشوب.
گؤروشله علاقهدار اولاراق چاووش اوغلو "گلهجک آی اؤلکهمیزده ائو صاحیبلیگی ائدجییمیز اندونزیا خاریجی ایشلر ناظیری رتنو مرسودی ایله بمت باش آسامبلیاسی چرچیوهسینده ثمرهلی گؤروش کئچیردیک. ایکی طرفلی علاقهلریمیزی بوتون ساحهلرده داها دا گوجلندیرجییک. بمت، ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی، د-8 و میکتا-دا اندونزیا ایله سیخ امکداشلیق ائدیریک" دئییب.
ایلگیلیلی خبرلر
بیر تورک عسگری شهید اولدو
"تروریستلر طرفیندن دؤشهنیلهن ال یاپیمی پاتلاییجینین پاتلاماسی نتیجهسینده ۱ قهرمان سلاحداشیمیز شهید اولدو"
تورکیه: درین قایغییلا قارشیلاییریق
"سودانداکی بوتون طرفلرین آنایاسال بیلدیری چرچیوهسیندهکی تعهدلارا باغلی قالینماسی و گئچیش پروسهسینین پوزولماماسی یولونداکی گؤزلنتیمیزی وورغولاییریق"
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان اسکی شهیرده قادینلارلا بیر آرایا گلیب
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان اسکی شهیره سفری زامانی گیریشیمجیلر، اکینچی لر، اؤنجیلر، ایدمانچیلار، صعنتچی لرو ایشچی قادینلارلا بیر آرایا گلیب.


text:
فریدون ابراهیمی قوندارما حربی محکمهده:
گلهجک زحمتکئشلریندیر!
تبریز حبسخاناسیندا آلتی آی ایشکنجه ائدیلدیکدن سونرا فریدون ابراهیمی تهرانین قصر قاجار زیندانینا آپاریلدی. محبوسلاری ایشکنجه ائتمکده قصر قاجار حبسخاناسی رئیسینین بؤیوک مهارتی وار ایدی. بو زینداندا بیر محبوس تسلیم، تووبه و اعتراف ائتمهدن، اورادان آلنیآچیق، ساغلام خلاص اولا بیلمزدی.
لاکین نه قارانلیق کامئرالار، نه ده آیلارلا گئجه-گوندوز داوام ائدن وحشیجهسینه ایشکنجهلرین هئچ بیری فریدونون ارادهسینی سارسیدا بیلمهدی. او، محکم اراده ایله اؤز ایدئیاللاریندان و بیر ایل داوام ائدن آذربایجان میللی حکومتیندن مدافعه ائتدی.
محکمهنین بیر اجلاسیندا اوندان سوروشولدو:
نیه و نه اوجون اؤلوم حکمو چیخاریردین؟
فیریدون قطعیتله جاواب وئردی؟
اولا من تبریز اهالیسینین جانانینا سوسایان قولدورلار و اوغرولار اوچون اؤلوم حکمو چیخاریردیم. میللی حکومتین قانونلاری اساسیندا اونلاری محکوم ائدیردیم.
هانسی قانون؟ هانسی حکومت؟ ایراندا یالنیز بیر حکومت واردیر.
فریدونون جاوابی ایسه آیدین و قطعی ایدی:
آذربایجان حکومتی! بیزیم میللی حکومتین قانونو! او حکومت، یاشاییر و یاشایاجاقدار!
***
سحر تئزدن ژورنالیستلر محکمه سالونونا داخیل اولاراق اونلارا آیریلمیش یئرلرده یئرلشدیلر. اونلارین اکثریتی هیجان ایچینده ایدیلر. چونکی فیریدون تکجه بیر گنج سیاستچی دئییل، هم ده بیر اینقیلابچی، آلتی-یئددی آی اول قان ایچینده بؤغولموش میللی حرکاتدان یارانان حکومتین باش پروکرورو اولموشدور. منصیفلر هئیتی اؤز یئرلرینده یئرلشدیلر.
تاماشاچیلا فیرقه دؤورونده قولدورلارین، اوغرولارین دوشمنی اولموش و خالقین حاقینی اونلاردان آلان فریدون ابراهیمینی گؤروب، دینلمک اوچون نفسلرینی سینهلرینده حبس ائتمیشدیلر. بو پروکرور هم تودهچی و هم ده فیرقهچی ایدی. بو اونون اوچون حربی محکمه هئیتی طرفیندن بؤیوک و باغیشلانماز جزا ساییلیردی. هم بو ایکی جزا و هم ده میر خاصین "قتله" فیتواسی نتیجهسینده خانلارین سلاحلی قولدورلارینین الی ایله بیر چوخ آذربایجان اهالیسی قتل عام اولدو. آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین پروکرورو فریدون ابراهیمی بو قتل عامدان یاخا قورتاران نادر شخصلردن بیری اولاراق بو محکمهده محاکیمه اولونوردو. او پروکرور بیر چوخ سلاحداشلاری کیمی اؤز طالعینی خالقینین طالعیندن آییرماق ایستهمیردی.
هامی گؤزلهیهرکن محکمه صدری منصیفلر هئیتینین یانیندا دایانمیش ضابطه اشاره ائتدی. ضابط تلهسیک یولا دوشوب سالونداکی قابینی آچاراق باییرا چیخدی. گئرییه دؤندوکده اونونلا یاناشی باشقا ایکی حربیجی فریدونو الی قانداللی و زیندان گئییمینده سالونا گتیردی.
ژورنالیستلرین فوتوآپاراتلاری ایشه دوشدو. باخیشلار اوجا بویلو، ایتیباخیشلی و ای قانداللی فریدونا طرف زیللنهمیشدی. اونو متهیملر کورسوسونه طرف آپاریردیلار. فریدون تبسم و غرورلا ژورنالیسترین قارشیسیندان کئچرکن سانکی او، پروکرور و منصیفلر هئیتی ایسه متهیم ایدیلر!
پالکوونیک زنگنه فریدونو قورخولو گؤزلرله مشاهیده ائدجهیینی دوشونورک وحشیجهسینه گؤزونو اونا دیکمیشدی. لاکین اونون تصوورونون عکسینه اولاراق فریدون محکم اراده ایله سالونو آددیملاییردی. بو وضعیتی گؤرن زنگنه تبریز محکمهسینده فریدونون قارشیسیندا اؤزونون نه قدر ضعیف ارادهلی و عاجیز اولدوغونا بیر داها امین اولدو. زنگنه امید ائدیردی کی، فریدونا اؤلوم حکمو چیخاریلان آن دوداقلارینداکی تبسم محو اولوب، سیماسینی غم-کدر بوریهجک و اونون سیماسیندا ضعیفلیک و تسلیمچیلیگی گؤرهجک. زنگنه بیر چوخ ارادهلی شخصلر بارهده اؤلوم حکمو چیخاریلارکن اونلاردا قورخو و عاجیزلیک حسینین شاهیدی اولموشدو. نئجهکی فریدونون چیخارتدیغی اؤلوم حکم اونون اؤزونده بئله تأثیری بوراخمیشدی. زنگنه ده فریدون کیمی حکم چیخاریلمادان اؤنجه اونون مضمونوندان آگاه ایدی. بو اوزدن ده امید ائدیردی کی، چیخاریلان اؤلوم حکمو فریدوندا دا قورخو و عاجیزلیک حسینی بوراخاجاقدیر... اما فریدونون نیفرت دولو آلوولو باخیشی سانکی زنگنهنی یاندیریب-یاخیردی.
نهایت، ساکیتلیک حکم سوررکن محکمه باشلاندی. اوردو مستنطیقی اونا تاپشیریلان آغیر اتهاملاری اوخودو:
سن آذربایجان دئمکرات فرقهسینین پروکرورو اولاراق اؤلوم حکمو چیخاریب و آدام اؤلدوروبسن. بو بارهده اؤزونو مدافعه ائده بیلرسن؟
فریدون سویوققانلیقلا باشینی ترپهدهرک اتهاملاری قبول ائتمیش کیمی دئدی:
من آنجاق خالق دوشمنلری اوچون بئله حکمو چیخارمیشام. بلی آذربایجنین مختلیف عائلهلرینین شیکایتلری اساسیندا اونلارنین آساییشینی پوزان قولدورلار، جانیلر و سویغونچولار اوچون بئله حکم اوخوموشام. او جملهدن بو جینایتکار دستهلرینین باشچیسی اولان قارنی ییرتیق کازیمی محاکیمه ائدیب دار آغاچیندان آسدیرمیشام. محبوسلارین پروبلئملرینی آراشدیریب، 21 آذر حرکاتیندان اؤنجه حبسه دوشنلرین اکثریتی خانلارین و بؤیوک ملکهدارلارین شیکایتلری اساسیندا حبس اولدوقلاری اوچون بوراخدیم. سونرا سؤزونه داوام ائتدی:
آذربایجانین ایگید خالقینین ایستهیی ایله بو جینایتکارلاری محاکیمه ائتمیشم. خالقین راحت و آساییشده یاشاماسی اوچون بو پارازیتلری محو ائتمکله اونون ایستهیینی یئرینه یئتیرمیشم.
حربی حاکم بو سؤزلر قارشیسیندا ترک سلاح اولموش شخص کیمی منصیفلر هئیتینه باخدی. منصیفلر هئیتینین صدری اوزونو فریدونا توتاراق سوروشدوو:
گؤردوگون عمللردن پشیمان دئییلسن؟
فریدون باشینی دیک توتاراق منصیفلر هئیتینین گؤزونون ایچینه باخایب دئدی:
نه اینکی پشیمان دئییلم، بلکه ائتدییم عمللریمه ده فخر ائدیرم.
سانکی بیر آنلیغا سالوندا نفسلر کسیلیب و یئنیدن جانلاندی. سانکی بیر آنلیقا هامی یوخو گؤرموش کیمی اولدولار. ائشیتدیکلرینه اینانا بیلمیردیلر. گومان ائدیردیلر کی، بئله جاوابی ائشیتمهییبلر. مگر الی قانداللی بیر شخص حاکم و منصیفلر هئیتینین گؤزنه دیک باخاراق بئله جسارتله نیطق سؤیلهیه بیلر؟ اما اونلار فریدونون جاوابینی ائشیتمیشدیلر. فریدون منصیفلر هئیتینین قارشیسیندا غررورلا و محکم اراده ایله دایانیب اونلارین رئاکسیاسینی گؤزلهییردی.
حاکم اوزونو فریدونا توتاراق سوروشدو:
یئنه ده بیر سؤز دئمک ایستهییرسن؟
فریدون اوزونو زنگنهدن دؤندریب منصیفلر هئیتینه خیطابن دئدی:
گلهجک، آلین ترلی ایله ایشلهییب یاشایان اینسانلار اوچوندور. گلهجک الیقابارلی اینسانلار اوچوندور. بیلمرلیسینیز کی، همین قابارلی اللر بوتون حبسخانالاری داغیدیب، جللاداری و ظلمکارلاری محکمه ماساسی آرخاسیندا اوتورداجاق. گون گلهجک اسارتده یاشایان ایران خالقلاری، زحمتکئشلری باشقالارینین حسابینا یاشایان وحشی مستملکهجیلری کی، اونلارین اسارتینده یاشایان خالقلاری اؤز انسانی، میللی حقوقلاریندان محروم ائدیب، اونلارین حیات و میللی-مدنی حاقلارینی تاپدالایارایاراق، تکجه طبیعی ثروتلری دئییل، هم ده الیقابارلی اینسانلارین زحمتله الده ائتدیکلری گلیرلری حراجا قویوب، اؤز ثروت کیسهلرینین دولدورورلار، تؤرتدیکلری جینایت و غارتلره اعتراف ائتمهیه و جاواب وئرمهیه مجبور ائدهجکلر.
منصیفلر هئیتی محکمه ایشتیراکچیلارین قارشیسیندا اؤلومون بیر نئچه آددیملیغیندا اولان اوندان بئله جسارتلی و تهدید دولو چیخیشی گؤزلمیردیلر. اما اونلار تاماشاچیلارین حضوروندا گؤروردولر کی، متهیم چیخارتدیغی اعدام حکموندن پشیمانلیق حسی یوخ، بلکه فخارت حسینی دویوردولار. بو اوزدن تاپشیریق اساسیندا اؤنجهدن حکمون بللی اولماسینا باخمایاراق یئنه ده ظاهری حفظ ائتمک اوچون باشلارینی بیر-بیرلرینه یاخینلاشدیریب مصلحتلشدیلر. قیصا پیچیلداشمالاردان سونرا باشلارینی قالدیریب و منصیفلر هئیتینین صدری اوجا سسله بئله اعلان ائتدی:
متهیم آذربایجان دئموکرات فیرقهسی دؤورونده پروکرور اولاراق چیخارتدیغی اؤلوم حکمونه اعتراف ائتدیگی اوچون منصیفلر هئیتی سس بیرلیگی ایله اونو اعدام جزاسینا محکوم ائدیر.
فریدون درحال محکمهنین حکمونو رد ائدهرک قورخمادان اوجا سسله دئدی:
منیم طالعیمی 10 نفر خالقین جانینا سوسامیش دوشمن حل ائدیر. من بو حکمو قبول ائتمیرم. منی خالق محکمهسینه گؤندرین، قویون خالق محاکیمه ائتسین. نه اولور-اولسون خالقین چیخاردیغی حکمو جانلا-باشلا قبول ائتمهیه حاضیرام.
عینی حالدا فریدونون دوداقلارینداکی تبسم بوتون محکمه ایشتیراکچیلارینی تعججبلهندیردمکله یاناشی، زنگنهنی دلیلندیردی. فریدون ایکی محافیظهچینین آراسیندا سالونو ترک ائدرکن تبسمله تاماشاچیلااری سئیر ائتدیی زامان بیردن گؤزو سالونون خصوصی یئرینده اوتورموش زنگنهیه دوشدو. فریدون اونو عاجیز و جارهسیز وضعیتده گؤردوکده اوجادان گولدو. اونون بو گولوشو زنگنه اوچون گؤزلهنیلمز اولدو.
پالکوونیک زنگنه اوزو و گؤزلری قیزارمیش حالدا فریدونو یئنیدن تهدید ائدیب دئدی:
گولوشونو دار آغاجیندا گؤرهجهیم!
***
فریدونون اؤلومو تکجه تهراندا و تبریزده دئییل، بلکه سرحدین او تاییندا دا گئنیش رئاکسیایا سبب اولموشدو. بو حاقدا ایران خالق پارتیاسینین(توده) قزئتلرینده چوخلو یازیلار یازیلیردی. بو یازیلاردا فریدونون جسارتله مدافعهسی، خالق و فرقه حرکانینین نایلیتلری آلقیشلانیردی.
ایران اوردوسو تکجه جسارتلی و قورخماز بیر گنجله قارشی-قارشییا دئییل، بلکه خالقین دردلرینی چاره ائتمک اوچون آختاریشدا اولان بیر ایتی ذهنلی انسانلا اوز-اوزه ایدی. او ذهنلی گنج یورولمادان بوتون بو دردلرین گؤستریجیسی و ناشیری ایدی. بو ایتی ذهن صاحبی تاریخین بیر مرحلهسینده سویغونچولار طرفیندن غارت اولموش خالقین پروکرورو وظیفهسینده چالیشیمیشدی. خانلار، فئوداللار، سارای آداملاری و کاپیتالیست اؤلکهلری او شخصه نیفرت ائدیر و کؤلگهسینی گوللهلمک ایستهییردیلر. اما عکسینه اولاراق آذربایجانین زحمتکئش خالقینین اکثریتی اونون وارلیغینا فخر ائدیر و غرورلا اونون حاقلی اولدوغونو گؤروب مدافعهسینی ایزلهییردی....


text:
آذربایجان دئموکرات فیرقهسی نین پروگرامی
1324
عصریمیزده ووجوده گلن جهانشمول بؤیوک سیاسی و اجتماعی حادثهلر گؤستردی کی، خالقلاری اسارت آلتینا آلیب اونلارین زحمتیندن سوء-استفاده ائتمهدن کئچینه بیلمهین کؤهنلمیش و چوروموش اجتماعی وضعیتین محو اولماسی دؤورو گلیب چاتمیشدیر.
بوگون دونیانین خالقلاری آچیقدان-آچیغاظلوم و فیشار زنجیرلرینی ابدی اولاراق قیریب بشریتین بؤیوک قوربانلار باهاسینا قازاندیغی آزادلیغی هر قیمته اولورسا-اولسون ایسته ییرلر، اونا گؤره هر یئرده دئموکراتلیق طرفداری ایله ارتیجا آراسیندا و او حاکمیتی ساخلاماغا جان آتان بیر اوووج ظالملارلا، آزادلیق ایستهین خالقلار آراسیندا قیزغین مبارزه گوندن-گونه شدتلنیر. بوگون اجتماعی اقتصادی و فرهنگ جهتدن ابتدای حالدا یاشایان طایفهلار و قبیلهلر بئله هر جور فیشار و تضییقینعلئیهینه چیخیب اؤز حیاتلارینی مستقیلو آزاد طرزده قورماق ایسته ییرلر.
متفیقلرین و دئموکراتیک قوهلرین بین الملل ارتجا مرکزی اولان فاشیست آلمان جهانگیرلیگی اوزه ریندهغلبه چالماسی نه اینکی آوروپانین ایرهلیده گئدن خالقلاری وحشت و اضطرابدان خلاص ائتدی، بلکه بوتون دونیانی، و او جملهدن شرقینصنایع جهتدن دالدا قالمیش ضعیف اؤلکهلریندهیاشایان خالقلارینین آزاد اولماق و دئموکراتیک دؤولت یاراتماق اامیدینی گوجلندیردی. آذربایجان اؤز گله جه گینه بؤیوک امیدله باخان آزاد و دئموکراتیک حیاتیاراتماق اوچون هر جور فداکارلیغا حاضر اولان اولکهلردن بیریسیدیر.
یوز ایللرله خالقیمیزی اسارت آلتیندا ساخلاماق سیاستینی تعقیب ائدن داخیلی و خاریجی جینایتکارلار میلیونلارجا آذربایجانلیلارین قان تریلهوجودا گتیردیکلری ثروتینی چکیب، آپارماقلا کیفایتلنمهییب، اونون بؤیوک تاریخینی قدیم مدنیتینی، آهنگدار دیلینی، بیر سؤزله میللی وارلیغینی اینکار ائدیر. اونو اسارت حالیندا ساخلاماغا چالیشیرلار. لاکین خالقیمیز هئچ بیر زامان دوشمنلرینه باش ایمه میشدیر. او آغیر مبارزهلرده اؤز تورپاغینین شرفینی ساخلاماغا موفق اولوب، اؤز تاریخینی، دیلینی و مدنیتینی حفظ ائتمیشدیر.
ستارخان و شئیخ محمد خیابانی کیمی بؤیوک سیمالار آذربایجان خالقینین آزادلیغی اوغروندا آپاردیقلاری مبارزهده بؤیوک فداکارلیقلار گؤسترمیش و دونیانی حیرته سالمیشدی. استبداد و ارتجاععلئیهینه مبارزهده آذربایجان خالقین بوتون اؤز هموطنلرینه کؤمکلر ائتمیشدیر، ایندی ده ایراندا حقیقی آزادلیق، استقلال و دئموکراسی اصول-ادارهیاراتماق آذربایجان خالقینینعالی هدفیدیر. او ایراندا اقلیت تشکیل ائدن بوتون خالقلارین ازجمله کوردلر و ائرمنیلر و غیریلرینین آپاردیقلاری آزادلیق حرکاتینین پیشوالاریندان ساییلیر. ایرانلیلارین هامیسینی بیرلشدیرن و دوست ائدن ده بو آرزو و آمالدیر، چونکی رضا خان استیدادین ظلمو بو خالقلارین هامیسینی آیاقدان سالمیشدیر. بو ماجرا بیر ده تکرار اولورسا، یئنه هامی ایران خالقینی استثناءسیز بیر صورتده فلاکته سؤوق ائدهجکدیر.
رضا خان استبدادی هیتلرین فاشیست افکار و آمالینی وطنیمیزه کئچیرهرک ظلم و اسارتی گوجلندیردی. ایران داخیلیندهیاشایان آذربایجانلی، کورد، آسوری و باشقالاری دوغما آنا دیلیندهیازیب اوخوماق، یئرلی اداره و محکمهلردن آنا دیلینده استفاده ائتمک امکانینی و قاداغان ائتدی. نتیجهده خالقلار آراسیندا بؤیوک نفاقوجودا گتیردی. بو استبداد هیکلینینییخیلماسیندان 4 ایل کئچدیگینه باخمایاراق مورتجععنصرلر گئت-گئده حیاسیزلاشاراق خالقا هجوما کئچیب، اونون دئموکراتیک حرکاتینی بوغماقدادیرلار.
ارتجاع مملکتیمیزینصنایع جهتدن ترقی ائدیب، گوجلو و قدرتلی اولماسینی ایسته-میر، اونو نوح ایامیندان قالما وضعیتده ساخلاماغا جهد ائدیر. خصوصا خالقیمیزین ترقی چارخینا گئری دؤنمک ایستهین بو مرتجعانه سیاستعلئیهینه جدن قیام ائتمهلیدیر. بوتون ایران خالقلارینینعمومی آرزولاریندان باشقا آذربایجانین بیر چوخ یئرلی خصوصیتلری ده واردیر کی، خالقیمیزی بؤیوک سیاسی اقتصادی و مدنی خصوصیتلره مالیکدیر. بیز وار قوتیمیزله اثبات ائتمه¬لیگیک کی، وطنیمیزینطالعینی و مقدراتینی گوج و ارادهمیزله تعیین ائتمه¬لیگیک. دونیا وضعیتینینیاراتدیغی فرصتدن استفاده ائدیب، حیاتیمیزی ایسه دئدیگیمیز کیمی،یعنی حقیقی دئموکراسی اوصولو داخیلینده آزاد یاشاماق اساسی عذره قورمالیییق و بو فورستدن ایستیفاده ائتمک اوچون طبقه و صینیف آیریلیغی نظرده توتماییب، هر بیر آزادیخواه آذربایجانلینین چالیشماسی لازمدیر. بوتون آذربایجاندایاشایان جاماعات، میللیت و دیل آیریلیغینی نظره آلماییب ال-اله وئریب، سعی و تلاش گؤسترمهلیدیر. دئموکراتیک و آزادلیق ایدئالییولوندا بوتون وطنداشلار واحد بیر طبقه کیمی بیرلشمهلی و هر جور مبارزهیه حاضر اولمالیدیر.
آذربایجان ایرانین آیرییئرلری کیمی معاصر و مدنی مملکتلردن یوز ایللرله دالی قالمیشدیر. عصریمیز ماشین، ائلئکتریک، علم عصری و بؤیوکصنایع و ماشینلارلا تهجیز اولونموش صنعت و فلاحت عصریدیر. بیز افتخارلا دولو تاریخیمیزه لاییق اولماق اجدادیمیزین عظمت و شهرتینییئنیدن جانلاندیرماق فیکرینده¬ییک. وطنیمیزی مترقیصنایع و حقیقی بیر دئموکراتیک اؤلکهیه چئویرمه-لیگیک. یوخسا گوجلرین اسارتی آلتیندان قورتارا بیلمهییب، چوخ تئز بیر زاماندا محو اولا بیلریک. سیاسی-اقتصادی و مدنی حیاتینی زامانین تقاضاسینا گؤره قورا بیلمهین و چوروموش کؤهنه اجتماعی وضعیتین منگنهسینده اسیر قالان بیر میللت اؤز استقلال و آزادلیغینی ساخلاماغا موفق اولوب، امپئریالیست دؤولتلرین اسارتیندن خلاص اولا بیلمز. بو اجتماعیو طبیعتین پوزولماز قانونلارینداندیر. اونا گؤره آذربایجان دئموکرات فیرقهسی آذربایجان صنایع و تجارت و علمی فلاحت جهتدن ترقیسینی حقیقی خالق حاکمیتی و میللی دئموکراتلیق اوصولونون غلبهسینیضروری شرطلردن ساییر. فیرقهمیز ائله بیر زاماندا ایشه باشلاییر کی، بوتون دونیادا دئموکراتلیق جبهه غلبه چالدیغی کیمی ضعیف و گوجسوز میللتلر آتلانتیک منشوری اساسی اوزه¬رینده اؤز حیاتلارینی ایسته¬دیکلری کیمی قورماق حقوقونو الده ائتمهیه موفق اولموشلار. میللی دئموکراتیک بیر تشکیلات اولان آذربایجان دئموکرات فیرقهسی ایرانین و بلاخص آذربایجانین خصوصیتلرینه گؤره اؤزونون ان یاخین وظیفهلرینی آشاغیداکی شکیلده تعیین ائدیر.
عمومی و سیاسی مسئلهلر
۱. آذربایجان دئموکرات فیرقهسی ایرانین تمامیت و استقلالینی مدافعه ائتمکله برابر، آذربایجانین میللی و یئرلی خصوصیتلرینی نظره آلاراق، اونون اقتصادی، سیاسی و میللی مدنی ترقیسینیسرعتلندیرمک مقصدیله بلاتأخیر ایالت و شهر انجومنلرینین انتخابینا باشلانماسینی طلب ائدیر. ۲
. آذربایجان ایران داخیلینده مدنی-اقتصادی-تجارت دیل و فرهنگ جهتن میللی مختاریت و اؤز حیاتینی ایستدیگی کیمی قورماق اوچون گئنیش حقوقلار تحصیل ائتمک فیرقه¬میزین ان اساس وظیفهلریندندیر. ۳
. فیرقهمیز فرد آزادلیغینین تأمین ائدیلمهسی و هموطنلیک حقوقونون مقدس اساسلاریندان ساییر و اونون یولوندا مبارزه ائدیر
. مملکتی فلاکته سؤوق ائتمیش اونون اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تنزلولونه سبب اولوب خالقیظلمت و جهالتده ساخلایان مستبدلر حاکمیتی جدی صورتده محو ائدیلمهلیدیر.
۵. خالقا سؤز آزادلیغی، وجدان آزادلیغی، مطبوعات آزادلیغی و تشکیلات آزادلیغی وئریلمهلیدیر. مستبدلر و فاشیزم افکارینی تبلیغ ائدن مرتجعلر بو بؤیوک نعمتلردن محروم ائدیلمهلیدیر. ۶
. خالقین عمومی رای وئرمهسی یولو ایله مملکتین دردلرینی قانان و اونون یارالارینی ساغالتماق ایستهین و بونا قادیر اولان حقیقی خالق دئموکراتیک دؤولتی یارادیلمالیدیر.
۷. استثناسیز اولماق، اوزره ایگیرمی یاشینا چاتمیش بوتون کیشی و آروادلار انتخاب ائتمهیه ۲۷-دن ۸۰ یاشینا چاتانلارا ینتیخاب اولماق، ایختیاری وئریلمهلیدیر. انتخابدا تهدید و تنبیه کیمی خائنانه حرکتلرین قطعی صورتده قاباغی آلینمالیدیر. خالق مستقل، متناسب مخفی بیر صورتده اؤز قانونی رایینی بیلدیرمک امکانینا مالیک اولمالیدیر. آنجاق بو یول ایله حقیقی خالق نمایندهسی اولان میللت خادیملرینی انتخاب ائتمک ممکن اولا بیلر.
انتخابات بوتون مملکتده تأخیرسیز اولاراق معین و قیسا مدتده انجام تاپمالیدیر. . بوتون متفیق و دئموکراتیک میللتلر و خصوصا یاخین قونشوموز اولان شورا جمهوریتلری اتفاقی ایله اولان صمیمی و دوستلوغوموزو ساخلاماق خاریجی سیاستیمیزین اساسینی تشکیل ائتمهلیدیر. .
دؤولت تشکیلاتی استبداد و دیکتاتورلوق طرفدارلاریندان و فاشیست فیکیرلی آداملاردان تمیزلنمهلیدیر. دؤولت قوللوقچولاری، مثلا ژاندارم و پولیس مأمورلارینین قانونسوز و تجاوزکارانه حرکتلرینه هئچ وجهی¬له یول وئریلمه-مهلیدیر. اختلاس و روشوتخورلوق تامامیله آرادان قالدیریلمالیدیر.
اقتصادی و تجارت مسئلهلری حاقیندا
آذربایجان دئموکرات فیرقهسی مملکتی ترقی یولونا چیخارتماق و خالقین آزادلیغینی خاریجی و داخیلی ارتجاعین تعروضوندان قوروماق اوچون وطنیمیزین اقیتصادیاتینین اساسلی صورتده ده¬ییشیلمهسینی و آشاغیداکی اقتصادی تدبیرلرله حیاتا کئچیریلمهسینی لازیم و واجیب بیلیر
. ۱۰. دؤورونو کئچیریب چوروموش اقتصادی اصول عالی و معاصر اقتصادی اجتماعی شرط ایله عوض اولونمالیدیر. خالقیمیز اؤز میللی و آغیر صنایعی وجوده گتیریب، اونو معاصر بیر حالا سالمالیدیر. ائله تدبیر گؤرمهلیدیر کی، چوخ تئز بیر زامادا اؤلکهمیز صنایع محصولونا اولان احتیاجینی اؤز کارخانالاری واسطهسیله تأمین ائتمک ممکن اولسون. مملکت دوچار اولدوغو فقر و فلاکتدن قورتاریب، مترقی و ثروتمند مملکتلر ردیفینه (سیراسینا) کئچه بیلسین.
۱۱. استبداد دؤورونده آپاریلان خائنانه سیاست نتیجهسینده آذربایجانین ثروتلری چکیلیب آپاریلمیش و اورادا نه بیر گؤرکملی کارخانا، نه بیر فابریک، نه ده آیری بیر مهم صنعت اوجاغی وجوده گلمیشدی. بونو نظره آلاراق آذربایجان دئموکرات فیرقهسی آذربایجاندا میللی صنایع یارادیلماسینی، فابریک، مکتب و مریضخانا (خستهخانا) وجوده گتیریب و یوللار چکیلمهسی اوچون وسیلهلر وجوده گلمهسینی جیددن طلب ائدیر، ایالت و ویلایت انجومنهلری واسطه¬سیله نایل اولاجاغینا اینانیر. آذربایجانین گلیرینین بؤیوک قیسمی بو یوخاریداکی تدبیرلرله آذربایجانین آبادلیغینا صرف ائدیلمهلیدیر.
۱۲. تجارتی هر جور واسطهلرله گئنیشلندیرمک و خالقین مادی حیاتینی یاخشیلاشدیرماق اوچون ایشسیزلیک علئیهینه قطعی تدبیرلر گؤرولمهلیدیر. اقتصادی حیاتین و تجارت ایشلرینی ائله آپارماق لازیمدیر کی، عموما تجار، خصوصا خیردا و اورتا آلوئرچی و اصناف اقتصادی چتین¬لی¬یه راست گلمهسین. بوتون مملکتده اقتصادی دیریلیک (اینکیشاف) جانلانسین، بوتون خالقین مادی حیات شرایطی یاخشیلاشسین. ۱۳.
پولون قیمتدن دوشمهسینین قاباغینی آلماق اوچون تدبیرلر گؤرولمهلیدیر
. ۱۴. زحمتکئش و یوخسوللارین اشتراکیله (فابریکلر) شرکتلر و خیردا کارخانالار یاراتماق و مؤوجود دستگاهلار و ال کارخانالارینا کؤمک ائدیب اونلارین ایفلاسدان قورتولمالارینا همت صرف ائتمهلیدیر.
15. صنایعین ترقیسی و تکامولونو سرعتلندیرمک، کارگرلرین وضعیتینی یاخشیلاشدیرماق مقصدیله آشاغیداکی مادهلری قانون شکلینه سالماق لازیمدیر:
آ) بوتون اؤلکهده ۸ ساعتلیق ایش گونو تعیین ائدیلمهلی و اصنافی (صینیفلری) ایشه متناسب علاوه مزد وئریلمهلیدیر.
ب) فعله، قوللوقچو و متخصصلر اوچون اجتماعی بیمه قانونو یارادیب، حیاتا کئچیرمهلیدیر.
ج) ۱۴ یاشینا قدر اوشاقلارین ایشلهدیلمهسی قاداغان ائدیلمهلیدیر. ۱۴ یاشیندان ۱۸ یاشینا قدر اولان اوشاقلار اوچون ایش مدتی ۷ ساعتدان آرتیق اولمامالیدیر.
د) یئتیم و احتیاجی اولان ایشدن چیخاریلیب، کوچهلرده قالماماسی اوچون دؤولت حسابینا خصوصی یئتیمخانالار آچماق و مکتبلرده یوخسول اوشاقلارا تحصیلی داوام ائتدیرمک اوچون اونلارا پولسوز پالتار و یئمک وئریلمهلیدیر
. ائ) ۱۴ یاشیندان ۱۸یاشینا قدر اولان اوشاقلار خصوصی صنعت مکتبلری آچیلمالیدیر. بورادا اوشاقلار گونده ۴ ساعت ایشلمکله، صنعت اؤیرنمهلی و ۴ ساعت دا اوخومالیدیر.
ف) تئزلیکله خصوصی زحمت قانونو وضع ائدیلمهلیدیر
. گ) بوتون کارگرلر و مستخدملرین (کادر) حقوقلاری محفوظ اولماق شرطیله هفتهده بیر دفعه استراحت گونو، آزادلیق گونلری، میللی و دینی بایراملاردا استراحت و مرخسلیک (معزونیت) وئریلمهلی
. ه) حامیله آروادالار وضعی-حمله (دوغوشا) ۱ هفته قالمیش وضعی-حملدن ۱ هفته سونرایا قدر مرخسلیک وئریلمهلیدیر. بوتون حقوقلاری محفوظ اولماق شرطیله. ۱۶
. خالقین منافعینی نظره آلماق شرطیله وئرگی اصولونا یئنیدن باخمالی و هر وطنداشین اقتصادی وضعیتینه و گلیرینه گؤره وئرگی تعیین ائدیلمهسی، غیری مستقیم وئرگیلر باجاردیقجا آزالمالیدیر. ۱۷
. گؤستریلن اقتصادی تدبیرلری حیاتا کئچیرمک اوچون سرمایه ایله آذربایجان میللی بانکی تشکیل ائدیلمهلیدیر.
فلاهت حاقیندا
آذربایجان دئموکرات فیرقهسی آذربایجانین کندلیسینین آج، یوخسول حالا دوشمهسینین گناهینی ایندی¬یه قدر کندلرده اولان فئودال (دربئیلیک) اصولوندا گؤرور و بونا گؤره فیرقه حساب ائدیر کی،
۱۸. تئز بیر زاماندا کندلی ایله ارباب مناسبتینی معین ائتمکدن اؤترو خصوصی قانون وضع ائدیلمهلیدیر. دؤولت یئرلرینی کندلیلرله پولسوز اولماق شرطیله پایلاماق لازیمدیر. همچنین استبداد دؤورونون طرفداری اولان و آذربایجانی قویوب، قاچمیش ایری ملکهدارلارین املاکی مصادره اولونوب، کنلیلرین اختیارینا وئریلمهلیدیر.
۱۹. کندلیلر فلاهتی جانلاندیرماق، اکینجیلیگی آرتیرماق مقصدیله اوزون مدتلی و تزه تنزیل ایله بورج وئرمک اوچون بانک سیستئمی و شرطینی ده¬ییشدیریب، اونو احتیاجی تأمین ائتمهیه قادیر بیر حالا سالماق لازیمدیر. ۲۰
. بعضی اربابلار طرفیندن تحمیل ائدیلن ایش بی¬رحمانه وئرگیلر گؤتورولمهلیدیر ائله شرایط یاراتمالیدیر کی، کندلی اؤز محصولو ایله عائلهسینی اداره ائدیب، انسانا لاییق اولان حیاتی قورا بیلسین. ۲۱
. فلاهت ایشینی نظاما سالماق، زحمتکئش کندلینین وضعیتینی یاخشیلاشدیرماق اوچون کندلرده کندلی جمعیتی یاراتمالیدیر. بو جمعیتلری کندلیلرین اؤزلری اداره ائتمهلیدیر.
۲۲. کندخدالار کندلیلرین آراسیندان سئچیلمهلیدیر. ۲۳
. فلاهتی معاصر علم و صنعتین بؤیوک موفقیتلری اساسیندا قورماق اوچون دؤولت کندلیلره تراکتور و سایر فلاهت ماشینلاری ایله کؤمک ائتمهلیدیر.
۲۴. ژاندارم و دؤولت قوللوقچولارینین اؤز مقاملاریندان سوء-استفاده ائدیب، کندلیلرین وار-یوخلارینی اللریندن آلمالارینا یول وئریلمه¬مهلیدیر.
۲۵. آذربایجان کندلیسینی قوراقلیق و سوزولوق قورخوسوندان قورتارماق اوچون دؤولت حسابینا چئشمهلر وجوده گتیریب، آرتئزین قویولاری قازدیرماق و اونلارا چایلار و گؤللرین سویوندان لازیمینجا استفاده ائتمک امکانی وئریلمهلی، بو یوللارلا فلاهت محصولونو آرتیرمالی و کندلینین وضعیتینی یاخشیلاشدیرمالیدیر
. معاریف حاقیندا
آذربایجان دئموکرات فیرقهسی ساوادسیزلیق و جهالتله مبارزه ائتمک اوچون خالق معاریفی حاقیندا آشاغیداکی وظیفهلری ایرهلی سورور: ۲۶
. مجلیسی-شورایی-میللی طرفیندن تصویب ائدیلن تعلیمات مجانی (پولسوز) و اجبارینین (مجبوری) سریع بیر صورتده اجراسینی طلب ائدیریک.
۲۷. آنا دیلی، میللی مدنیتین ترقیسی اوچون قدرتلی بیر واسطهدیر. اونا گؤره ده بالالاریمیز بیلاتأخیر ایستر دؤولتی و ایسترسه خصوصی مدرهسهلرده اؤز آنا دیلیمیزده تدریس ائتمهلیدیر. بونون اوچون بیلاتأخیر درس کیتابلاری و سایر تدریس لوازیماتی حاضرلاماق لازیمدیر. آذربایجاندا یاشایان باشقا میللتلر کوردلر و آسوریلرین ده اؤز آنا دیلینده مدرهسه آچماق حاق و اختیار ایله فیرقهمیز کامیلا موافقدیر. ۲۸
. یاشلیلاری ساوادلاندیرماق و اونلارا معین و خصوصی بیلیک وئرمک اوچون بوتون شهر و کندلرده آیریجا مکتبلر و صنعت ائولری آچیلمیشدیر. بو مکتبلرده مادی سهولت و تحصیل شرایطی یاراتماق و اونلاری معلم جهتدن تأمین ائتمک اوچون خصوصی تدبیرلر گؤرمک لازیمدیر. ۲۹
. ابتدای مکتبدن توتموش آلی مکتبه قدر بوتون درس کیتابلاری و (تدریس) برنامهلرینه (پروقراملارینا) یئنیدن باخمالی، استبداد، و ظلم تبلیغ ائدن سؤزلر نه وارسا اونلاردان چیخاریلیب، آتیلماسی و تزه نسلی دئموکراسی و آزادیخواه روحدا تربییه ائتمک اوچون تزه درس کیتابلاری و برنامهلر یارادیلمالیدیر.
۳۰. شهرلرده و کندلرده معاریف و علم تشکیلاتلارینین سایی آرتیریلمالی، کیتابخانالار، قراتخانالار تشکیل ائدیلمهلی. اهالی اوچون منتظم صورتده و پولسوز کونفرانسلار وئریلمهلی، علم و فرهنگ واسطهسیله خالقیمیزین اجتماعی نقصانلارینی آرادان آپارماقدان اؤترو مبارزهیه جلب ائتمهلیدیر. یئنی نسلیمیزی مهو ائلهین تیریاکخانالار، اخلاقسیزلیق ائولری و قمارخانالار آرادان گؤتورولمهلیدیر.بوتون بو ایشلردن مقصد خالقین گؤزونو آچماق، اخلاق و معنویتی یوکسلتمهیه، اونو وطنین استقلالی و آزادلیغینی ساخلاماق و قوروماق اوچون جدی مبارزهلره حاضرلاماقدان عبارتدیر.
خالق صحیه سی
خالقین ساغلاملیغی، اونون حیات مبارزهسی اوچون مهم شرطلردندیر. بونا گؤره ده عمومون صحیه قئیدینه قالماغی آذربایجان دئموکرات فیرقهسی بؤیوک مسئلهلردن بیلیر. او خصوصدا آشاغیداکی تدبیرلرین حیاتا کئچیریلمهسینی طلب ائدیر. ۳۱
. مؤوجود ناخوشلوقلاری ساغالتماق کافی دئییل. امرازین قاباغینی آلماق اوچون جدی تدبیرلر گؤرمک لازیمدیر.
۳۲. کوچهلرده، بازارلاردا، ائولرده ناتمیزلیگه، چیرکابا، پینتیلیگه یول وئریلمه-مک اوچون تدبیرلر گؤرولمهلیدیر
. 33. قیزدیرما-تیترتمه (مالئریا) علئیهینه جدی مبارزه آپارمالیدیر. بو کیمی مرضلری تؤرهدن سببلر آرادان قالدیریلمالیدیر. باتاقلیقلار قورودولمالی، باغلار و آغاجلارین سایی آرتیریلمالی.
۳۴. کئچللیک، تراخوما و سایر مسری ناخوشلوقلاری آرادان قالدیرماق اوچون دؤولت جدی تدبیرلر گؤرمهلی و بو ایشه مادی و معنوی کؤمکلیک یئتیرمهلیدیر.
۳۵. اهالیه گوندهلیک حیاتیندا لازیم اولان معلوماتی وئرمک اوچون کونفرانسلار تشکیل ائتمهلی، رادیو واسطهسیله خالقی باشا سالمالی و بو مقصدله کیتابچالار نشر اولونمالیدیر.
۳۶. گلهجک نسلین تربیهسی اوچون شهرلرده و کندلرده کؤرپهلر و یاشلی اوشاقلارا مخصوص جمعیتلر و دؤولت حسابینا تربیه ائولری آچیلمالیدیر
. ادبیات، اینجه¬صنعت، مطبوعات
۳۷. خالقین معنوی، روحی قیداسی اولان ادبیات و صنایع ظریفهنین ترقیسی اوچون هر بیر شرایطی یاراتماق لازیمدیر. بو مقصدله تبریزده آذربایجان یازیچیلاری و هنرورلر جمعیتی تشکیل اولونمالیدیر. بو جمعیتلرین آذربایجانین باشقا شهرلرینده و کندلرینده شعبهلری اولمالیدیر.
۳۸. یازیچی و هنر صاحبلرینین زحمت و نظاما سالان یارادیجیلیق حقوقونو تأمین ائتمک اوچون دؤولت بودجهسیندن کافی مقداردا کؤمک تخصیص ائدیلمهلی، هنرورلرین وجودا گتیردیگی اثرلرده پاداش وئریلمهلیدیر. ۳۹
. نقاشلیق، مجسمه¬سازلیق و موسیقی ساحهسینده آذربایجان خالق یارادیجیلارینین ابدی صنعتلرینی ساخلاماق مقصدیله دؤولت طرفیندن موسسیسهلر و کارگاهلار وجوده گتیرمهلی و اوستادلارین علینین آلتیندا استدادلی جاوانلار صنعت اؤیرنمهلیدیر. ۴۰
.آذربایجان دیلینده کیتاب نشرینه مانع اولان آداملار وطن خائنی و خالق دوشمنی کیمی مسئولیته آلینمالیدیر. ۴۱
. معلملرین، دؤولت ایدارهلرینده ایشلهین خیردا مأمورلارین معاشینی تأمین ائتمهلیدیر.
۴۲. تئاترین بؤیوک اجتماعی تربیه اوجاغی اولدوغونو نظره آلاراق، تبریز و باشقا آذربایجان شهرلرینده اولان تئاترلارین مخاریجی (خرجلری) دؤولت طرفیندن تأمین ائدیلمهلیدیر.
میللی مسئله
۴۳
. ایران مملکتینین داخیلینده یاشایان هر بیر میللتین داخیلی مختاریت و اؤز مقددراتی تعیین ائتمک حقوقو ایالت و ویلایت انجومنلری واسطهسی ایله تأمین ائدیلمهلیدیر.
۴۴. آذربایجانلیلار کیمی خصوصیته مالیک اولان ایران خالقلاری اجتماعی تشکیلاتلار و دؤولت ادارهلرینده میللی دیللر مانعه¬سیز اولاراق ایشلدیلمهلیدیر. محاکمه ایشلری
۴۵. رضا شاه دؤورونده هقابازلیق و زورلا کئچیریلمیش بوتون ارتجاعی قانونلار لغو ائدیلیب، اونون عوضینده آزادلیق و دئموکراتلیغا اویغون قانونلار وضع ائدیلمهلی، قاضیلرین استقلالی قطعی صورتده تأمین اولونمالیدیر. شهربانی و ژاندارم مأمورلارینین اجتماعی ایشلره قاریشمالارینا جدی سون قویولمالیدیر
. ۴۶. محکمهلر هر جور تضییقدن آزاد اولمالی و آنجاق عدالت و حاقا آرخالانمالی، سیاسی و مطبوعات محکمهسی هئیت (منسیفه) حضورو ایله اجرا ائدیمهلیدیر. محکمهلرده ایشلر چوخ سریع بیر صورتده انجام وئریلیب، متهیملری بیلاتکلیف ساخلاماق جرم محسوب اولونمالیدیر. محکمه و مدعی العمومون رسمی امری اولمادان هئج بیر کسین ائوینه گیریب، تفتیش ائتمک اولماز. شهربانی و ژاندارم معزنون اولدوغو اشخاس انضباط تریقیله ۲۴ ساعتدان آرتیق توقیفده ساخلایا بیلمز. گناهسیز حبس و توقیفلر جرم حساب اولونوب، اونا مرتکیب اولانلار جزالانمالیدیر.
۴۷. کئچن جنایتکارلاری محکمهیه جلب ائدیب و اونلارین ۲۴ ایللیک حسابارینا یئتیشیب، جرملری اثبات ائدیلرسه، فورا جزالانمالیدیر. ارتش (اوردو) حاقیندا ۴۸
. ارتشین اصلاحی و اونون دئموکراتیک اؤلکهیه لاییق بیر ارتش کیمی اداره اولونان مناسب بیر وضعه سالینماسی، همچنین نظام وظیفه قانونو خالق نفینه ده-ییشیلمهسی لازیمدیر. ۴۹
. آذربایجانین تاریخی یادیگارلارینی حفظ ائتمک اوچون میللی بیر موزئی وجودا گتیرمک لازیمدیر.


text:
هۇلو
عادی هۇلو (لات. پرسیجا) — گولچیچکلیلر فسیلهسینین (گروه) گاوالی جینسینه عایید نؤع.
دوغما یئری مرکزی و شیمالی چیندیر. عادی هۇلو آغاجینین هوند. ۸ م-دک اولور. یارپاقلاری نؤوبهلی دوزولور، چیچکلری ایکیجینسیتلی، مئیوهسی چییردکدیر. کوتلهسی ۲۰-۶۰۰ ق اولور. عادی هۇلو داغلیق رایونلاردا بئجریلیر. مئیوهسینده ۸۰-۹۰% سو، ۶-۱۴% شکر، ۰،۵-۱،۲% پکتین مادهسی، ۰،۰۸-۱،۰۲% اورقانیک تورشو (اساساً، آلما تورشوسو)، ۹،۴-۲۰ مق % سی ویتامینی، ۰،۶-۱ مق % کاروتین وار. آذربایجاندا بیر نئچه سورتو یئتیشدیریلیر.
افسانهسی[دَییشدیر]
هیندوستان افسانهلرینه اساساً، هۇلو "سئحیرلی مئیوه" اولماقلا اوزونؤمورلولوک سیموولودور. "اؤلمزلیک هۇلوسی" آیشا ایلاههسینین باغچاسیندا اوچ مین ایلده بیر دفعه چیچکلییر و اؤلمزلیک ائلیکسیرینین ترکیبینه داخیلدیر. همچینین افسانهده گؤستریلیر کی، یالنیز اونا اینانلارین اورا دوشه بیلدیی آیشا کلیساسینده هیاتوئریجی هۇلو شیرهسیندن چای آخیردی.
"هۇلو" تصویری ایله هدیه اوزون عؤمور آرزولاماغی بیلدیریر. ایکی هۇلو بیرلیکده ار و آروادا لاپ قوجا یاشلارینا قدر یاشاماغی آرزولاماق معناسینی وئریردی. شافتالینین بوداغی – بوتون عائلهلر اۆچون اوزونؤمورلولوک معناسینی وئریر.
هۇلو شیرهسی[دَییشدیر]
هۇلو شیرهسینی اۆرک ریتمینین پوزولماسی، قانازلیغی، آزالمیش تورشولوق درجهسی ایله قارین نوخوشلوقلری زامانی قبول اولونور. هۇلو شیرهسی شلاکلارین اورقانیزمدن کنارلاشدیریلماسینا کؤمک ائدیر. درینی قیدالاندیریر و اونون هوجئیرهلرینین یئنیلشمهسینه کؤمک ائدیر. اویادیجی خصوصیته مالیکدیر.
تۆره لری[دَییشدیر]
هولو و یا عادی هۇلو (لات. پرسیجا وولگاریس میلل.)
همچینین باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- مئیوهلرین سیرری Archived 2011-08-13 at the Wayback Machine.


text:
اوروش قاچقینلری حقیده حکایهلر؛ طالبانحیات نی مردم اوچون دۉزخگه ایلنتیرگن
مینگلب عایلهلر اویلرینی تشلب، خوفسیز حدودلرده باشپناه تاپیشگه مجبور بۉلدیلر، چونکه طالبان نینگ خوفسیزلیگی و شدّتلی جنگلری کۉپلب تومنلر نینگ قولهشی و بوگروه افغانستان کتته شهرلریده اېتیب کېلیش خوفینی آشیرگن.
آز مقداردهگی بهدولت عایلهلر قۉشنی دولتلرگه کۉچیب کېتیشکن، باشقه بیرقطارلری آدم سوداگرلری توزاغی گه توشیب وعده قیلینگن جنتگه (اروپا دولتلری) اېتیب باریشگه سعی قیلیب، اوز تقدیرلرینی ناانیق کېلهجک گه تاپشیرگنلر.
قالهوېرسه، اۉز حیاتینی سهقلب قالیش اوچون مالیوي امکانیت یۉقلیگی سببلی، اۉزلرینی و عایله اعضالرینی قۉشنی ولایتلر مرکزیگه آلیب کېتگن کۉپ کۉچمنچیلر بار. بو عایلهلر حاضر باشپناه یۉقلیگی، آذوق -طعام کمچیلیگی، ایشسیزلیک، ایشانچسیزلیک و طالبان نینگ ییریک شهرلر حدودلرینی قمل قیلیشی کوچهیگنی سببلی آغیر احوالده یشهماقده.
زرمینه قندوز ولایتیده مینگلب اوروش قاچقینلریدن بیری، اۉز حدودلرینی ایشانچسیزلیک و طالبلر باسیب آلگنیدن کېین بدخشان ولایتی مرکزی فیضآبادده باشپناه تاپیشگه مجبور بۉلگن. کۉچیریلگن عیال نینگ ایتیشیچه، طالبلر اولر نینگ برچه نرسهلرینی مصادره قیلیب، تینچ اهالی اویلرینی سنگرگه ایلنتیرگن. خانم زرمینه دیدی “طالبان آتمنی اۉلدیردی، بیزنینگ همه نرسهمیزنی آلدی، اویلریمیزنی تالان -تاراج قیلدی و بیزنی کۉچیشگه مجبور قیلدی”.
کۉچیریلگن عیال نینگ سۉزلریگه کۉره، حاضر او و بدخشان مرکزی فیضآبادگه ناتینچلیک و جنگلرنی کوچهیتیریش اوچون کېلگن باشقه یوزلب عایلهلر بیلن چادرلر آستیده یشهماقده و طالبان نینگ شهرنی قمل قیلیشی کوچهیگنی اوچون تقدیرلری نمه بولیشینی بیلیشمهیدی.
طالبان جنگچیلری کېچه (شنبه ۱۶ اسد) بدخشان ولایتی مرکزیده بیر نېچه استقامتدن هجوم اویوشتیردی. باغلرده، دېنگیز قرغاعیده یاکه بلند تېپهلیکلرده چادر قورگن آوارهلر و کۉچیریلگن آدملر هاوان و یېنگیل و آغیر قوراللر قورقیشی دن تاش و غارلر کیچه ني اوتکزدیلر.
آوارهلردن بیری زرمینه خانم نینگ ایتیشیچه، طالبلر بدخشان مرکزیگه هجوم قیلگنیده توننی اۉتکزیش اونینگ اوچون مینگ ییلچه آغیرلیک قیلگن. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، فیضآباد آسمانیده خوفسیزلیک کوچلری و طالبان اۉرتهسیدهگی آتیشمهده امان قالیش امیدینی یۉقاتگن.
زرمینه خانیم نینگ سۉزلریگه کۉره، زۉرآورلیک اوج آلگنی سری طالبان اونینگ برچه امید و اینتیلیشلرینی یۉق قیلیب، اونینگ حیاتینی اېر یوزیدهگی دۉزخگه ایلنتیرگن. زرمینه خانیم قۉشیب قۉیدی: “بیزده حیات قالمهدی، بیز نینگ برچه نرسهلریمیز تالان -تاراج قیلیندی، اوییمیز ویران قیلیندی، آتم اۉلدیریلدی و مېن اۉزیم تۉرت فرزندیم بیلن کۉچیب کېتدیم و مېن راکتلر و هاوان اوقی فرزندلریم جانیني آلیش دن قۉرقهمن.
زرمینه باشقه ۴۰۰ عایله بیلن اوییدن کۉچیریلدی و اېندی کون و تونلرینی فیضآباد شهری زراعت باغیده اۉتکزهدی. اونینگ ایتیشیچه، او دولت و نادولت یاردم تشکیلاتلریدن بیرینچی یاردم آلگن و چېکلنگن وقت دوامیده اۉزینی باقیشی ممکن.
اېندی او ساووق موسم و عایلهسی نینگ باشقه اعضالری نینگ حیاتینی یۉقاتیش خوفیدن خواطرده. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اگر جنگلر دوام اېتسه و ماجرا طرفلری سیاسي کېلیشووگه اېریشه آلمهسهلر، چادر آستیده ساووق قیش اۉتکزیش کوپ هم قییت بولهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، بدخشان نینگ ساووق محیطیده یشش حاضرگی وضعیت بیلن ممکن اېمس.
زرمینه خانم نینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، او قندوز ولایتیده یخشی وقت اۉتکزگن، اېری دوکاندار، بالهلری مکتبده اۉقیشگن و تینچ حیات کېچیریشگن. لېکن حاضر زۉرآورلیک و کۉچیشلر نینگ کوچهییشی بیلن اونینگ برچه اینتیلیشلری و آرزولری چیپس گه چیقدی.
زرمینه نینگ ایتیشیچه، او اۉغیللری و قیزلری مکتبنی توگهتگندن سۉنگ عالي اوقویورت اۉقیشگه کیرگنلریده شفاکار و مهندس بۉلیشلرینی و جمعیتگه خدمت قیلیب، عایلهلری بیلن فخرلنیشلرینی خواهلهگن.
کۉزلری یاشگه تۉلگن اوروشدن قاچگن عیال، اېرتنگی کون نینگ یخشی بۉلیشیدن امیدلری یۉقلیگینی و هر لحظهده اۉز عایله اعضالریدن اَیریلگنیدن قیغوسیدن خواطرده اېکنینی ایتهدی.
زرمینه، طالبان و حکومت قۉشینلری ارا توقنشوولرنی مینگلب آوارهلریدن بیری دیر. او اۉز حیاتی نینگ اېنگ کتّه آرزوسی – اوروش توگهشی و اۉز اوییگه قَیتیشی اېکنلیگینی ایتیب، زۉرغه گپیرهدی.
بیر آیدن آرتیق دوام اېتگن جنگلرده، اوروشلر باشلنگن ولایتلردن مینگلب عایلهلر مرکزي و نسبتاً تینچ حدودلردن باشپناه تاپدیلر.
آوارهلر نینگ ایتیشیچه، طالبان نینگ مرکزي حدودلرگه هجوملری کوچهییب، اولر نینگ خواطرلری آشگن و اولر قهېرگه قاچیشنی بیلمهیدیلر. قاچقینلر نینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مملکتنی ترک اېتیش اوچون اولر نینگ مالیوي امکانیتلری یۉق و اولر طالبلر نینگ قمچیسی آستیده اۉلیشینی قبول قیلیشگه و اۉز بختسیزلیک و عاجزلیک چۉقّیسیده بو حالتنی قبول قیلیشگه مجبور.


text:
تورک ملی فوتبال تیمینده کونتس دؤنمی باشلاییر
کونتس، آلمانیا ملی تیمینده لوودان سونرا ان چوخ سئویلهن مشقچیلردن بیری کیمی آنیلیر
تورک ملی تیمینده آلمانیالی مشقچی اشتفان کونتس دؤنمی باشلاییر.
۵۸ یاشلی مربی بو گون گئچیریلهجک امضا مراسیمی اوچون ایستانبولا گلدی.
اویونچولوق دؤنمینده ۱۹۸۵-۱۹۸۶ و ۱۹۹۳-۱۹۹۴ مؤوسوملرینده بوندس لیگانین گل کرالی اولان کونتس، ۱۹۹.جی ایلده کریستوف داومون یؤنتیمی آلتیندا بیر مؤوسوم بئشیکتاشدا اوینادی.
آلمانیا ایله یورو ۹۶دا شامپیون اولان کونتس، باش مشقچی اولاراق آلمانیادا نویکیرشن، کارلسروهه، مانهایم و اهلن تیملرینی چالیشدیردی.
ایکی ایل بوخومدا ایدمان مودورو، سککیز ایل کایزرسلاوترنده کلوب باشقانی ایدی.
آلمانیا او۲۱ ایله کلوبدا اولدوزلاشدی.
۲۰۱۶.جی ایلده اشتفان کونتس، آلمانیا او۲۱ ملی تیمینین باشینا گئچدی.
اویناتدیغی فوتبال ایله بگهنیلن آلمان مشقچی، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱ آوروپا شامپیوناسیندا اؤلکهسینی غلبهیه آپاریرکن، ۲۰۱۹.جو ایلده ایسپانیایا فینالدا مغلوب اولدو.
تیمینی ۴-۳-۳ تاکتیکی ایله اوینادان کونتس، او۲۱ تیمیندهکی قازاندیغی اوغوردان سونرا آلمانیا ملی تیمینده لوودان سونرا ان چوخ سئویلهن مشقچیلردن بیری کیمی آنیلمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
بئشیکتاش، اسپورتینگه مغلوب اولدو
ساحهدن ۴-۱ مغلوب آیریلان بئشیکتاش، قروپدا ۳ اویون سونوندا پوئنسیز اولاراق سون سیرادا یئر آلدی
ترابزون اسپور، فنرباخچانی مغلوب ائتدی
ترابزون اسپور طرفدارلاری قارشیسیندا رقیبی "فنرباخچا"نی ۳-۱ حسابی ایله مغلوب ائدرک ذیروهنین یئنی صاحبی اولدو
رونالدودان بیر هت-تریک داها
دونیا شامپیوناسی الهمهلرینده ۳۶ گل ووران رونالدونون توپلام "هت-تریکلر" ساییسی ۵۸ اولدو


text:
گادتب: آزربایجان تورک میلتی تاریخده هئچ واخت ایشغال، سؤمورگه و اسارتده یاشاماغا بویون اَگمهییبدیر.آزربایجان تورک میلتی تاریخده هر زامان آزاد و باغیمسیز یاشاییبدیر؛ آزادلیغینی ایتیردیگی زامان ایسه موطلق آزادلیغینا قوووشماق اوچون آمانسیز موباریزه آپاریبدیر.
آزربایجان تورک میلتی نین ایشغال و سؤمورگهیه قارشی موجادیله وئرمهسینین بلکه ده ان بؤیوک سیمگه و سیماسی بابکدیر. بؤیوک سرکرده بابک آزربایجانین ییخیلمازلیق، یئنیلمزلیک و وطن اوچون اؤلومونه موباریزهنین ان بؤیوک آبیدهسیدیر. اولو بابک ییرمی اوچ ایل آردیجیل قهرمانلیق و سارسیلماز ایراده ایله وطنیمیز آزربایجانین باغیمسیزلیغی اوغروندا ایشغالچیلارا قارشی دؤیوشوب، میلتیمیزین یاد تاپداغی آلتینا دوشمهمهسی اوچون ساواشیب و هر شئیدن قییمتلی اولان جانینی دا بو یولدا قوربان وئرمیشدیر.
محض اونا گؤره ده بو گون بئله اولو بابک گونئی آزربایجاندا میللی اؤزگورلوک موجادیلهسینین بیر رمزی و تیمثالی حالینا گلمیشدیر. اونون بو داورانیشی اؤزوندن سونراکی قوشاقلار اوچون خوصوصییله بیزیم بوگونکو گنج نسلیمیز اوچون بیر اؤرنک و یول گؤستریجیدیر. میلتیمیز ایشغال و سؤمورگهیه قارشی موباریزهسینده بابک آدینی و سیماسینی اؤزونه سیمگه و بایراق ائتمیشدیر. ایللر اؤنجه بابک قالاسینا توپلانیب میللی قورولتای قوران یوز مینلرله آزربایجان تورکو بابک آدییلا فاشیزم، شوونیزم، عیرقچیلیک،ایستیبداد،سؤمورگه و ایشغاالا قارشی عوصیان سسینی قالدیرمیشدیر.
بابک قالاسی قورولتایلاری گونئی آزربایجاندا میللی موجادیلهنین بیر دؤنوم نؤقطهسی اولموشدور. بابک قالاسی قورولتایلاری ایله میللی موجادیلهمیز کوتله وی لشمیش و توپلومون ان درین لایهلرینه ائنمیشدیر. عیرقچی و گئریچی ایران دؤولتی میلتیمیزین عوصیان سسیندن قورخویا دوشوب بابک قالاسی قورولتایلارینی عسگری گوجله باسدیرسا دا آرتیق اوخ یایدان چیخمیش و میلتیمیزین تاریخینه آلتین بیر صحیفه داها یازمیشدیر. بابک قالاسی قورولتایلاری بیر میللی ظفر کیمی آزربایجان تورک میلتی نین تاریخینده ثبت اولموشدور.
بابک قالاسی قورولتایلاری یاساقلانسا دا، بو قورولتایلارلا کوتله وی لشن آزربایجان میللی حرکتی شهر مرکزلریمیزه داشینمیش
داها گوجلو و داها یایغین بیر موجادیله یه چئوریلمیشدیر.
شوبههسیز کی اولو بابک و بابک قالاسی قورولتایلارینین روحو گونئی آزربایجاندا یاشاییر و بوگونکو موباریزه ایرادهمیزی بسلهییر. بو موجادیله روحونون گونئی آزربایجانین قورتولوشو و اؤزگورلوگونون تام آنلامی ایله الده ائدیلمهسینه قدر چاغلایان بیر وولکان کیمی قایناییب داشاجاغینا کیمسه نین شوبهه سی اولمامالیدیر.
بو وسیله ایله
اولو بابکین دوغوم گونو و بابک قالاسی قورولتایلارینین ایل دؤنومونو آزربایجان
تورک میلتینه تبریک دئییب تام قورتولوش و اؤزگورلوگوموزو الده ائدنه قدر موباریزهمیزی
داوام ائدهجگیمیزه آندیمیزی یئنیلهییریک.
گونئی آزربایجان استقلالچیلار بیرلیگی آزربایجان سیاسی قورولوشلاری نین
امکداشلیق پلاتفورمو
– گآدتب – آزوح
– گآیپ – دیرنیش
– میلی یول – گآدپ
-ومآج
29/06/2019


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/نوْوامبر ۸
- ۱۷۹۳ - پاریسده لوور موزهسی آچیلمیشدیر.
- ۱۸۹۵ - آلمانلی فیزیک عالیمی ویلهِلم رنتگن X اشعهسینی کشف ائتمیشدیر.
- ۱۹۱۷ - لنین سوْوِت روسیه حؤکومتینین صدری اوْلموشدور.
- ۱۹۲۸ - جومهورباشقانی مصطفی کمال میلّت مکتبلرینین گئنل باشباخانی و باشاؤیرتمنلیگینی قبول ائتدی.
- ۱۹۳۳ - افغانیستاندا نادرشاه قتله یئتیریلدیکده سوْنرا حاکیمیّته اوْنون اوْغلو ظاهرشاه گلمیشدیر. «میلّت آتاسی» حساب ائدیلن ظاهرشاهین حؤکومت دؤنمی افغانیستاندا ثبات و اینکیشافلا تانیلیر.
- ۱۹۵۶ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی سوْوت قوْشونونون ماجاریستاندان چیخاریلماسینی ایستهمیشدیر.
- ۱۹۶۰ - جان کندی آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین جۆمهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۸۸ - جورج بوش آمریکا باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۲ - آذربایجان جۆمهوریتی و میصر عرب جۆمهوریتی «مدنیّت ساحهسینده امکداشلیق حاقّیندا سازیش» ایمضالامیشدیر.
۱۹۹۳ - آذربایجان جۆمهوریتی آرژانتین ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.
- ۲۰۰۸ - یونسکودا میر جلال پاشایئفین ۱۰۰ ایللیگینه حصر ائدیلمیش تدبیر کئچیریلمیشدیر.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/نوْوامبر ۷
۷ نوْوامبر:
- ۱۶۰۵— تبریز ياخینلیغینداکی صۇفیان دؤيوشونده شاه عباس-ین قوْشونو عوْثمانلی قوْشونونو مغلوب ائتمیشدیر.
- ۱۹۱۷— رۇسیهده اوْکتوبر حربی چئوریلیشی باش وئردی و لنین-ین رهبرلیگی ایله بوْلشویکلر حاکمیتی اله آلدیلار.
- ۱۹۲۰— تۆرک قوْشونلاری گۆمرونو تۇتدو.
- ۱۹۴۴— فرانکلین رۇزولت دؤردونجو دفعه آبش رئیس جومهورو سئچیلدی.
- ۱۹۴۹— نفت داشلاریندا ایلک نفت چێخاریلدی.
- ۲۰۰۰— اۇروپا شۇراسی ناظیرلر کوْمیتهسینین ۱۰۷-جی جلسهسینده (۷-۹ نوْوامبر) "آذربایجانین اۇروپا شۇراسینا عضو اوْلماغا دعوت ائدیلمهسی" آدلی ۱۴ سايلی قطعنامه قبول ائدیلمیشدیر.


text:
گۆزگۆ / مۆباریز جعفرلی (حیکایه)
قفیل سَکسَکه ایچینده اۏیانماق ایستهدی، گؤزۆ قارانلېغا آلېشمادېغېندان اۏتاقداکې أشیالارې آیېرد إلهیه بیلمهدی، تامام آیېلمامېشدې، فَهمَن چالېشېردې کی، آیاغا دورسون، چۆنکی واهیمهلنمیشدی، آنجاق یادېنا سالا بیلمیردی گؤردۆڲۆ یوخونو. نه اۏ یانلېق ایدی، نه بو یانلېق. اؤلۆمۆن قارداشې اۏنو قوجاغېندان بوراخمېردې، اۏ ایسه وار گۆجۆ ایله مۆقاویمَت گؤرسَتمهڲینده ایدی، لاکین گئت-گئده قۆوّهسی تۆکهنیردی، نهایت، بَدَنی سوستالدې، گؤزلری تزهدن یومولدو. یئنه باش ووردو اۆزۆ اۏ طرفه. برییه دؤنمک اۆچۆن کنار کؤمهڲه إحتیاج واردې. یا ساعاتېن زنگی چالېنمالې’یدې، یا تئلئفۏنون سَسی عالَمی باشېنا گؤتۆرمهلییدی، یا دا آللاه إلهمهمیش زلزله-فیلان اۏلمالې’یدې. آما زامان ساکیت آخماغېندا ایدی. قیسمت بئله’یمیش، اۏ، یارېمچېق یوخوسونو باشا وورمالې، تاماملامالې، اوپ-اوزون، سۏنو گؤرۆنمهڲن یۏلو آخېراجان گئتمهلی’یمیش. ایلک اؤنجه ماشېندا، بۏزومتول آسفالت’لا، سۏنرا پای-پییادا اۏتسوز-قانقالسېز قوپ-قورو چؤللۆک’له… اۏ، هارا یۏل آلمېشدې، نییه گئدیردی، إو باشېندا اۏنو نه گؤزلهییردی؟ یوخو اؤزۆ ده آچېلاجاق صاباحلار کیمی سیرّی-خودادې. یوخو، واقئعه اؤرگشدیڲیمیز یاشام طرزیندن هم غلیظدی، هم ده درین…
هر سَحَر اۏیانېب عئینی قادېنې یانېندا گؤرمَک چۏخ یۏروجودو. اۆستهگل عئینی ایش-گۆج، أنیستیتونون آودیتۏرییالارېندا اۏخودوغو مۆحاضیرهلر. عئینی اؤرگتمَن یۏلداشلارې، ایللر اؤتدۆکجه تزهلنمهڲن، کؤهنه کیتابلاردان أزبرلهدیڲی تکرارلاما… چئویر تاتې، وور تاتې…” نهلر آرزېلادېم، نهلر قازاندېم…” إله گۆناهېن، سَهوین، مۆعَمّانېن أن بؤیۆڲۆ بوردا گیزلَنیب؛ دۆنیایا قازانج دالېنجا گلمک ایستهڲینده… إلهبیل، دۏغرودان-دۏغرویا نه ایسه قازانماق اۏلارمېش. گؤرهسن کیم قۏیوب بو آنلامسېز آلېش-وئریشین أساسېنې؟ قوملوقدا عیمارت، جاه-جلال قورماق عئشقینه بیرینجی کیم دۆشۆب؟ دۆنیا مالې ایله أبَدیيَّت قازانماق خۆلیاسې کیمین عاغلېنا گلیب؟ فیرعۏندان دا اۏ یانا گئدیب چېخېر… آدم-حوّا دؤورۆنه… هابیل’له قابیلین اؤلۆم-دیریم ساواشېنا… قارقانېن اؤلدۆرۆلمۆش ایلک آدم اؤولادېنې تۏرپاغا باسدېرماغېن یۏلونو گؤرسَتمهسینه. شئیطان اؤز ایشینی نه تئز گؤرمۆشدۆ، خودایا! بو داوادا، بو اۏیوندا تانرې اؤزۆنهبنزر یاراتدېغېنا طرفکئشلیک إلهسه’یدی، میزان-ترهزی پۏزولاردې. آما قۏوولموشلارې اؤزباشېنا بوراخماق دا اۏلمازدې. بئلهجه، پئیغمبَرلره إحتیاج یاراندې. یئره مۆقَدَّس کیتابلار گؤندریلدی. عصرلر اؤتۆشدۆ، گلیب چاتدېق سۏن سېرایا، تَنَزّۆل دؤورۆنه، چئوره قاپانماغا یاخېنلاشېر، یئنیدن داش دؤورۆنه قایېتماق اۆچۆن میلیۏن ایللر کئچمهلی’یدی. اۏیونون، بؤیۆک مرجین آخېراخېرې’یدې، عاغېل اؤلچۆسۆ ایله درک إلهمک مۆشکۆل اۏلان اۏیونون سۏنو. غالیب-مغلوب مسألهسی بیزلیک دَڲیلدی، شرط کسیلنده ده بیزیم رأییمیزی سۏروشان اۏلمامېشدې. زنجیرواری اۏلاراق بیز ده عؤهدهمیزه دۆشهنی باشا ووروب إستافئتی اؤزۆمۆزدن سۏنراکېلارا اؤتۆرمهلی’یدیک. ألبتّه، باجاردېغېمېز قَدَر. بۏیوموزدان یوخارې توللانا بیلمَزدیک کی! بختیمیزه یازېلانې یئرینه یئتیریب دۆنیا آدلې گۆزگۆدن آنیجه بۏیلاناراق یۏلوموزا داوام إلهدیک.یوخو ایله آیېقلېغېن آراسېندا وار-گل إلهییب آخېردا طالئعی ایله بارېشان أنیستیتو اؤرگتمَنی، باشېنې گیزلین سایسېز- حئسابسېز اۏرتاباب عئلم آداملارېندان بیری هله ده گۆزگۆیه باخېردې. همین گۆزگۆده تکجه اؤزۆنۆ گؤرمۆردۆ، بۆتۆن نسیل-نجابتینین صورتی آردېجېللېق’لا گؤزۆنۆن قاباغېندا جانلانېردې. غریبه بوراسې’یدې کې، اؤزۆندن سۏنرا هئچ کیمی گؤرمۆردۆ گۆزگۆده. اۏ، سۏنونجو ایدی. بس اۏغلو؟ مَنطیق’له سۏنرا اۏغلونون عکسی گؤرۆنمهلی’یدی. قفیل عاغلېنا گلَن فیکیردن یوخودامې، آیېقلېقدامې تۆکلری بیز-بیز اۏلدو، بیر آنلېغا نَفَسی کسیلدی، آز قالا جانېنې تاپشېراجاقدې.”ایلاهی، ایپ قېرېلېب، اۏ، منیم اۏغلوم دَڲیل. منیم اؤولادېم یۏخدو…” دئمهلی، خیانت… عصرلر بۏیو تکرار-تکرار باش وئرَن، بیر-بیرینی عَوَضلهیَن قادېن خیانتی. تاریخ حقیقتن تکرار اۏلونورموش. گؤرهسن آروادې اۏنا کیمین’له خیانت إلهییرمیش؟ دۆزدۆ، اۏ اؤزۆ ده آز آشېن دوزو دَڲیلدی، اینتهاسې، ایش اؤولاد، اوشاق مسألهسینه گئدیب چېخمېردې. هئچ واخت ایمکان وئرمزدې بونا. إله بیر شئی اۏلسایدې اؤزۆندن سۏنرا گۆزگۆده آیرې سیما گؤرَردی. اؤز داوامچېسېنې، اؤز اۏخشارېنې… آما بؤیۆدۆب یئکه کیشی إلهدیڲی اۏنا قطعیَّن بنزهمیردی. بو دا بئله! قادېنلارا اینانماق سفئحلیکدی. آروادېن پیسی پیسدی، یاخشېسېنېن ذاتېنا لعنت! ایللر بۏیو چالېش-ووروش، قازان، آخېردا دا قال قورو یورددا. دئمه، اؤزگه تؤرهمهسینی بؤیۆدۆرسنمیش، نسلینین سۏنونجوسوسانمېش. والسّلام، سَندَن سۏنرا نؤقطه قۏیولور. گؤرهسن، بَرکه دورسایدې آروادې نه دئیهجَکدی؟ یَقین بۏینونا آلمایاجاقدې. نئجه ثوبوت إلهیه بیلَردی؟ یوخودا فیلان مسأله منه عیان اۏلوب… بلکه آروادې قېزېل-قېرمېزې اۏنون اۆزۆنه دایاناجاقدې کی، یاخشې إلهمیشم، لاپ بئله ألیمین ایچیندن گلیب، سن یۆزۆ ایله یاخېنلېق إلهمیسن، من ده بیری ایله باشبیر اۏلموشام؟! بیری ایله؟.. کیم سایېب سییاهیلامېشدې زیناکارلارې؟ بیر، یا یۆز فرقی یۏخدو، آروادې اۏنو بارماغېنا دۏلامېشدې. کیشی ایله قادېنې عئینیلَشدیریب بیر ترهزییـه قۏیماق دۆزگۆن دَڲیل آخې… کیشی آرېدې، گۆلدن-گۆله قۏنوب شیره چکمهسی قباحَت دَڲیل. قادېن’سا اؤز “آرېسېنې” گؤزلهمهلیدی، “آرېسېنا” صادیق قالمالېدې. آدام یوخودا یا تاماشاچېدې، یا آکتۏر. هر زامان گؤزگؤرۆنمَز رئژیسسۏرون أمرلرینی یئرینه یئتیریر. یاشامدا بئله صبرلی دَڲیلدی. اۏنو آلداتمېشدېلار، اۏ ایسه ساکیتجه اۏلوب کئچنلری گؤتۆر-قۏی إلهییردی. اۏغلونون، داها دۏغروسو، بؤیۆتدۆڲۆ اۏغلانېن تَوَلّۆدۆنۆ نظره آلېب بو خیانتین تخمینی واختېنې بیلمک مۆمکۆندۆ. لاکین نهاۏلسون؟ سۏنرا؟ گؤرهسن، آروادې هانسې یوسیفجامالا بند اۏلموشدو؟ آروادېنا اینانمېشدې هر زامان، اۏنو آیدان آرې، سودان دورو سانمېشدې. آما شۆبههیه نهدن گؤز قاباغېندایدې. سادهجه بیر آز دیققتلی اۏلماق لازېم ایدی. بؤیۆتدۆڲۆ اۏغلان اۏنا ذرّهجه بنزهمیردی. سارېشېندې، گؤزلری ده گؤم-گؤی. ایندییهجن فیکیر وئرمهدیڲی بو دئتاللار اوزاقدان آداما “گل-گل” دئییردی. بس اۏنون، عئلملر نامزدینین بۏش باشې هاردایدې؟ اؤرگنچیلردن رۆشوَت یېغماغا قارېشمېشدې؟ هردنبیر باشېنې قالدېرېب یان-یؤورهیه باخسایدې آنلایاردې مسألهنی. بونا شکّ-شۆبهه یۏخدو. اۏغورلوق’لا آیاغېسۆرۆشکنلیڲین قېرخ گۆن عؤمرۆ وار. ایندیسه قاطار گئدیب… گؤرهسن اۏ، بؤیۆتدۆڲۆ اۏغلانېن آتاسېنې تانېیېردېمې؟ چۏخ گۆمان کی… اۏ آدام آیدان-زاددان گلمهمیشدی. أن آزې بؤیۆتدۆڲۆ اۏغلانېن آتاسې اۏنو گؤرمۆشدۆ. ایندی دردینی کیمه دئیهسن، چېخېش یۏلونو هاردا آختاراسان؟ بؤیۆتدۆڲۆ اۏغلان نیشانلې ایدی. بئش-اۏن گۆنه تۏیو اۏلاجاقدې. بلکه اۏغلانېن آتاسې تۏیا گلیب بیر بوجاقدا اۏتوراجاقدې، یاواش-یاواش ایچگی ووروب کئفلنهجَکدی، قۏل گؤتۆرۆب اۏینایاجاقدې و اۆرهڲینده اۏنا، “تۏی یییهسینه” گۆلهجَکدی؟ بلکه لاپ دملَشیب اۏنون یاخاسېندان یاپېشاراق قَهقَهه چکهجکدی، دَلی، وحشی قَهقَهه ایله دئییلن کلمهلر تۏیداکېلارې دۏندېراجاقدې: “بو تۏی سَنین اۏغلونون دَڲیل، منیم اۏغلوموندو…” عاغلېنا گلنلردن إله رؤیاداجا أتی اۆرپَشدی. اۏیاق اۏلسایدې، بلکه ده اۆرهڲی دایاناردې. یوخودا اؤلمک اۏنا گؤره خۏشدو کی، اۏنسوز دا آز قالا اؤلۆمۆن ایچیندهسن، داها ایرهلی-گئری وار-گل إلهمهڲه لۆزوم یۏخدو، تکجه عزرائیل گلمیر، یاتان دا سؤوق-دۏغال اۏنا دۏغرو آددېم آتېر. آلدادېلان’لا آلدادان بیر یاتاقدا یاتمېشدې، آلدادېلان اۏیاناندا خیانتکارې یاتاغېندا، یانېندا گؤرهجکدی. قۏنشو اۏتاقداسا مایاسې خیانتدن یۏغرولانېن خۏرولتوسو عالَمی گؤتۆرمۆشدۆ. اۏ، إله اوشاقلېقدان ” باشېندان یئکه” خۏرولدایېردې. بیر آرا اۏنو حکیمه ده آپارمېشدې. إله بیلیردی اوشاغېن بورون-بۏغازېندا آرتېق أت وار، اۏنا گؤره راحات نفس آلمېر. حکیمسه دئمیشدی کی، هر شئی، داها دۏغروسو، اوشاغېن بورون-بۏغازې قایداسېندادې، خۏرولداماغېنا گلینجه، بونون زیانې یۏخدو. اۏلا بیلسین ایرثیدی… “اۏلا بیلسین ایرثیدی…” اۏ واخت بو کلمهلری وئجینه آلمامېشدې، حکیمین: “بونون زیانې یۏخدو،”- دئمهسیندن إله سئوینجک اۏلموشدو کی، داها درینه گئتمهمیشدی. ایندیسه إله یوخوداجا باشې ساعات کیمی ایشلهییردی؛ آخې اۏ دا، آروادې دا قوزو کیمی ساکیت یاتېردې. دئمهلی، اوشاق أصل آتاسېنا اۏخشامېشدې. بئله’یدیسه، اۏنو إله خۏرولداماغېندان تانېماق اۏلاردې. ألبتّه، بو دریادا بالېق سئوداسې’یدې. سودا بۏغولان سامان چؤپۆندن یاپېشار، آلدادېلان دا نهدنسه یاپېشېب قامَتینی دۆزَلتمک، دیکلمک ایستهییردی، آما باشا دۆشۆردۆ کی، بو داوا چۏخدان اودوزولوب، ایندی هارا أل آتسایدې، هانسې یۏلا اۆز توتسایدې هئچ نه دَڲیشمهیهجکدی، اۏلان اۏلموشدو، تۏربا دۏلموشدو. کاش اؤلهنهجن آلدادېلدېغېنې آنلامایایدې. گؤزۆیومولو یاشاماق جان راحاتلېغې’یمېش. حقیقتی بیلمهڲی نهیی دَڲیشدی کی؟.. اۆرَک آغرېسې و تلاش’لا بو فانی دۆنیادا تامام-کامال تک-یالقېز قالدېغېنې حیسّ إلهدی. سۏنرا؟ کیمین’له، نئجه مۆباریزه آپاراسان؟ نئچه ایللیک نذیر-نیازدان، داوا-درماندان سۏنرا آروادې اوشاغا قالمېشدې. آی-های! بو آللاه پایې یۏخ، تانرېنېن ایستئهزاسې ایمیش. نییه؟ نهدنی؟ یارادان گیزلینلری مقامې یئتیشمهمیش آچمېر. یاخېنداکې ایشارهلری باشا دۆشمهڲه هر کسین کرامتی چاتمېر. یالنېز دایازداکېلارې آنلایا-آنلایا، اۏخویا-اۏخویا درینه گئتمک مۆمکۆندۆ. یۏخ’سا باتارسان! نئجه کی، اۏ، باتېردې، اۏ، بۏغولوردو. آلدادېلانېن اؤز اؤولادې اۏلمایاجاقدې. بونا نه یاشې، نه ده گۆج-قۆوّهسی ایمکان وئریردی. اۏنون اؤلۆمۆ و سۏن! آما کیم بئله آمیرانه حؤکم وئره بیلَر؟ هر شئیی یئرلی-یاتاقلې گؤتۆر-قۏی إلهمک لازېمدې. بلکه أساس مسأله حقیقتی تاپماق یۏخ، داها درینده گیزلَتمکدی؟ ایندی ده اؤزۆنۆ آلداتمالې’یدې؟ اؤزۆنۆ هئچ نهدن خبرسیز گؤرسَتمهلی’یدی؟ إله حقیقت وار کی، یالاندان زیانلېدې. اۏ، آدېنا ” حؤرمَت” دئییلن چۏخ حاقّ آلمېشدې، دئیهسن، ایندی ده حاقّ وئرمه مقامې یئتیشیردی. هئچ کس بۆتۆن عؤمرۆ بۏیو یالنېز و یالنېز غلبه قازانمېر. قازانج’لا ایتکی أکیزدی. یۏخ’سا ترهزی أڲیلر. اۏ، کئچمیشینی ایتیرمیشدی، گلهجهڲی دومان ایچینده’یدی. آنجاق بوندان سۏنرا هانسې گلهجکدن صؤحبَت گئده بیلَردی؟ گلهجَک اؤزۆ ده کئچیب گئتمیشدی. یوخودا زامان اؤلچۆسۆ بیر-بیرینه قارېشېر. یوخو گؤرَن یاتدېغېنې آنلایېب ایستهدیڲی مقامدا اۏیانا بیلسه’یدی، اینسان رؤیانې ایداره إلهمک گۆجۆنه مالیک اۏلاردې. بو دا اینسانلارېن قانادلانماسې آنلامېنا گَلردی. یوخو بیر قېراغا، آداملار آغلې باشېندا اۏلان دملرده اۏیانېشلارېنې دۆز-عمللی ایداره إلهیه بیلمیرلر. نهیی ایسه تاپماق اۆچۆن آرایېب-آختارماقدان دا أفضَل بیرجه شئیی اونوتماماق لازېمدې؛ گؤڲلرین ایرادهسی اۏلمازدان هئچ نه تاپمایاجاقسان. تاپېنتې کیمی گؤرۆنن باشالدادېجې ایلغېمدې. نئجه کی، اۏ، بؤیۆتدۆڲۆنۆن آتاسېنې تاپا بیلمهیهجکدی. نه یوخودا، نه ده سۏنرا… إله اؤزۆنۆ بیلمهمزلیڲه ووروب آخېراجان آتا رۏلونو اۏیناماق أن باشآغرېسېز، داوا-شاواسېز، ساکیت چېخېش یۏلویدو. یا دا هئچ اۏیانمایېب هر شئیی فلهڲین ایختییارېنا بوراخماق… اۏنسوز دا ایکیآیاقلېلارېن جیدّ-جهد’له گیزلَتمهڲه چالېشدېغې سیرلر گؤڲلرده آچېلاجاق. أن یاخشې چېخېش یۏلو یوخودان اۆزۆ اۏ طرفه آدداماقدې. سۏنراسېنا آللاه کریمدی…


text:
چاغاتای تورکجهسی
چاغاتای تورکجهسی، چاغاتایجا یوخسا چاغاتای دیلی قوزئی-دوغو تۆرکجهسینین ایکینجی دؤنمینین آدیدیر. ۱۵-جی یۆزایلین باشلاریندا باشلار. ۲۰-جی یۆزایلین باشلارینا کیمی داوام ائدر. ایسلام دؤنمی تۆرک یازی دیلینین اینکیشافینداکی اۆچونجو مرحلهنی شامیل اوْلور. بیرینجی قاراخانلی، ایکینجی خوارزم تۆرکجهسی و اۆچونجو جاغاتای تۆرکجهسیدیر.
فرانسا’دا ا. مارس قواترئمره (É. Marc Quatremère) و آبئل پاوئت دئ کوورتئیلله (Abel Pavet de Courteille) کیمی بیلیم آداملاری، تورکولوژیچالیشمالاریندا، عثمانلی محصوللاری یانیندا، چاغاتای تورکجهسی ایله یازیلمیش اثرلری ده آغیرلیق وئرمیشلردیر. بالخاصه قواترئمره، چاغاتای تورکجهسی متنلرینی اؤرنک وئرمک مقصدیله سئچدیگی امیر علیشیر نوایی’نین محاکمة اللغتین و تاریخ ملوک عجم آدلی اثرلرینی یاییملایان و دوغو تورکجهسی آدینی وئردیگی بو اثرلرین دیلینی موختلیف آچیلاردان اینجهلهیهرک آوروپا’داکی شرقشناسلارین دیققتینی بو دیل اوزرینه چکن ایلک آوروپالی تورکولوقدور.
تاریخدَییشدیر
چاغاتایجا یالنیزجا اورتا آسیا تورک دؤولتلرینده یازی و دیپلوماسی دیلی اولاراق قوللانیلماقلا قالمامیش، آوروپا روسیاسیندا اوغوزلار-قاییلار دیشینداکی موسلومان تورکلر آراسیندا دا ۱۹. یوزایله دک قوللانیلمیشدیر.
خوارزم تورکجهسینین دوامی اولاراق تیمورلولار دئورینده اولوشموشدور.
الفباسیدَییشدیر
چاغاتایجا یازیلمیش اثرلرین همن همن بوتونو عرب قایناقلی الفبا ایله اولموشدور. بونونلا بیرلیکده اسکی اویغور الفباسیلا یازیلمیش بعضی چاغاتایجا متیلره ده گؤرونموشدور.
فونتیک و فورمولوژیک فرقلیلیکلریدَییشدیر
جاغاتای تۆرکجهسینده٬ اوْرتا آسیا یازی دیلینین اؤنجهکی دؤنملریندهکی بعضی فرقلیلشدیکلری دیقّت چکر:
اؤرنک:
- ایکی هجادا «ائ/ ای» دییشمهسی: کئچ ← کیچ (گئچ)٬ مئن ← مین (من)
- «ائ/ اؤ» دییشمهسی: ائرۆک ← اؤرۆک٬ تئشۆت ← تؤشۆت (دئشیک)
- سسسیز ایکیزلشمهسی: ییتی ← ییتتی (یئددی)
قایناقلاردَییشدیر
آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Çağatayca»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Chagatai". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.


text:
جامیعه
جامیعه یوخسا بیرگه یاشائیش اینسان لارین یوخسا حیوانلارین بیرلیگی اوْلوب، اؤزونده جمعیتین سیاسی، ایقتیصادی، سوسیال و مدنی حیاتینی بیرلشدیرن غئیری-دؤولت ترکیبدور . جامیعه سؤزون گئنیش مناسیندا مادی حیاتین، جانلی طبیعتین بیر حیصّه سی اوْلان، تاریخاً اینکیشاف ائدن، اینسانلارین فعالیّتی فوْرماسیدیر. سؤزون دار معناسیندا ایسه - اینسان تاریخینین بللی بیر مرحلهسی (کاپیتالیزم، فئودالیزم) و یا بتون سوسیال اوْرقانیزمدیر (فرانسه جامیعهسی، آوروپاجامیعهسی و ...). جمعیت بللی قایدا اۆزره قۇرولموش یاپیسال(ساختار)ا مالیک اوْلان بوتؤو بیر سیستمدیر.


text:
لینوکس
لینۇکس ( اینگیلیسجهده : Linux) بیر اؤزگۆر و آچیق-قایناغ کوْدلۇ یازیلیم موْدئلینین اۆزرینده یازیلمیش یۇنیکسه-اوْخشار یؤنتنسیستئمیدیر.بؤیۆک بؤلۆمۆ پازیکس ایستانداردیلا اۇیۇملۇدۇر. لینۇکس اؤزۆ بیر یؤنتنسیستئمینین چکیردگی و قنئوْ پروْژهسینین پروْقرملریله بیرلیکدهایشلتیم سیستمی ساییلیر بۇنا گؤره اؤزگۆر یاسدال سازمانی قئنوْ|لینۇکس سؤزجۆکۆن بۇ یؤنتنسیستئمینین آدینا ایشلدیر عادی حال دا اله لینوکس قولانیر.
لینوکس دییشیک یاسدال (هارد ور) لاری ساپورت الیر بونان بله : ساعات (Linux watch)، جیب تلفون لار ، تبلتلر، روترلر، اوْینکوْنسۇللارؽ، میز اوستو بیلگی سایارلار(دسکتاپ)، بویوک بیلگی سایارلار و سوپر کامپیوتر لر.
لینوکس چکیردگینین قورولان ایشلتیم سیستم لرینه لینوکس داغیٛتیٛمی دییلر . کی بولارا شامل اولور: یازیٛلیٛم گلیشتیرمه (software develope) وب سرور . آپاچی کیمی دسکتاپ لار . گنوم ، کا دی ای و اکس اف سی ای و اوپن آفیس کیمی توپلام لار.
ایلک اولاراق لینوکس، یالنیز اینتلین 80x386 ایشلمجیسین قوللانیردی. آما بو حالدا دییشیک ایشلمجیلرله و دیه بیلریک هر یرده لینوکس ایشلنه بیلر. موبایل لاردان بویوک سوپر کامپیوتر لره قدر.
لینوکسون لوگو سو بیر پنگوین دیر . بو باره ده لینوس تروالدز یالنیز گولوش اۆچون(just for fun) کتابیندا دییر علاقم بو حیوانا چوخویدی اونا بو ادی سئچدیم البته لینوکسون داغیٛتیٛملاری دا بو یولا دوام ائدیرلر. اؤرنک اۆچون اندرویدون آدلاری شیرینی و تنقلات دان گوتورولور میثال اۆچون ساندویچ دوندورما (Ice cream sandwich) یا اوبونتو کی هر یئنی بیٛراخیمدا خطر ده اولان حیوانلارین آدیندان تانیماق اولار.
لینوکسون داغیتیم لاری[دَییشدیر]
لینوکسون چکیردگی اؤزوْ داغیتیلان ایشلتیم سیستم لرین بیر پارچاسی اولا بیلر. لینوکس بوتون داغیٛتیٛم لاردا چکیردک ساییٛلار . چوخ تانینان داغیتیٛملاردان:
- آرچ لینوکس KISS قایدالارینان قورولوب rolling یاییم سیستمیندن داغینار.
- اسلکور ایلک داغیلان لینوکس لاردان ساییٛلیٛر کی ایاغ اوسته قالابیلیب و بوندان زوزه(سوزی) کیمی ایشلتیم سیستم لری آیریلب.
- سنت اواس رد هتیده اولان سورس دان آیریلیب رد هت ایله ۱۰۰٪ اویوملودور.
- دبیان تجاری اولمایان داغیٛتیٛم دیٛر کی کؤنوْللو کس لار بونو اداره ائدیر و آزاد یازیٛلیٛملار قورولومونا چوخ متعهد دیلر.
- فدورا بیر داغیٛتیٛم دیر کی رد هت طرفیندن دستکلنیر .
- ناپیکس ایلک جانلی سی دی ایله قورولان ایشلتیم سیستمی ساییٛلیٛر و فدورا دان آیریلیب.
- کوبونتو اوبونتونون کا دی ای ورلیشی ساییٛلیٛر.
- لینوکس مینت اوبونتو یا باغلی بیر سویملی ایشلتیم سیستمی دیر.
- مندریوا رد هت دن ایریلمیش داغیٛتیٛمیدیٛر.
- اوپن سوزی ان یاخشی کا دی ای داغیٛتیٛمیٛدیٛر.


text:
جوزف اندو
جوزف اندو (اینگیلیسجه: Joseph N'Do) (دوْغوم:۲۸ آوریل ۱۹۷۶ (۴۵ یاش) Yaoundé) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جوزف اندو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ایسترایسبورق کولوبونون اویونچولاری
- شامروک روورز کولوبونون اویونچولاری
- بوهمیان کولوبونون اویونچولاری
- ایسلایقو راورز کولوبونون اویونچولاری


text:
خوزه رودریقز مارتینز
خوزه رودریقز مارتینز (اینگیلیسجه: José Rodríguez Martínez) (دوْغوم:۱۶ دسامبر ۱۹۹۴ (۲۶ یاش) وییاخویوسا) بیر فوتبالیست. فورتونا سیتارد فوتبال کولوبو و ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده خوزه رودریقز مارتینز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- وییاخویوسا دوغوملولار
- رئال مادرید کاستیا کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
- دپورتیوو لاکرونیا کولوبونون اویونچولاری
- مالاقا کولوبونون اویونچولاری
- قالاتاسرای کولوبونون اویونچولاری
- ماینس ۰۵ کولوبونون اویونچولاری
- مکابی تلاویو کولوبونون اویونچولاری
- فورتونا سیتارد کولوبونون اویونچولاری


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/آقوست ۲۶
۲۶ آقوست ایلک ترانزیستورلو رادیو؛ لیبريادا موستقیللیک گونو؛ مهریبان علییوانین ۵۰ ایللیک ایلدؤنومو.
۸۳۷ — خورمیلرین سیغیناجاغی اولان بذ قالاسی سوقوط ائتمیشدیر.
۱۰۷۱ — سلجوق حؤکمداری آلپ ارسلانین باشچیلیق ائتدیگی اوردو، بیزانس اوردوسونو مغلوب ائدهرک، مالازگیرد دؤيوشونده غلبه قازانمیشدیر.
۱۷۸۹ — فرانسه پارلمانی «اینسان و وطنداش حاقلاری بَياننامهسی»نی قبول ائتمیشدیر.
۱۸۴۷ — لیبريا موستقیللیگی اعلان ائتمیشدیر.
۱۹۲۰ — آمریکادا خانیملارا سئچکیلرده ایشتیراک ائتمک حوقوقو وئرن آنایاسا دوزهلیشی قووهيه مینمیشدیر.
۱۹۳۶ — بؤيوک بریتانیا سوئز کانالینی اؤز نظارتینده ساخلاماقلا میصره موستقیللیک وئرمیشدیر.
۱۹۵۷ — ایلک ترانزیستورلو رادیو ساتیشا چیخاریلمیشدیر.
۱۹۷۸ — بیرینجی ایوانن پاول روم اؤلکهسینین پاپاسی سئچیلمیشدیر.


text:
تورکیه اسرائیل نی قتتیق قاره له دی
اوشبو توغریده تورکیه جمهوریتی تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیانات بیریلدی
تورکیه, اسرائیلده بیر محکمه نینگ یهودی لر نینگ مسجد الاقصی ده "سیس سیز" بیر شکلده عبادت قیلیش حقی گه ایگه ایکن لیگی بوییچه قراری نی قتتیق قاره له دی.
تورکیه جمهوریتی تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن محکمه نینگ اوشبو رسوا قراری حقیده بیانات بیریلدی.
اوشبو قرار نینگ قاره لنگن لیگی بیلدیریلگن بیاناتده, " اسرائیلده بیر محکمه نینگ یهودی لر نینگ مسجد الاقصی ده "سیس سیز" بیر شکلده عبادت قیلیش حقی گه ایگه ایکن لیگی بوییچه قراری نی قتتیق قاره له یمیز. اوشبو قرار مسجد الاقصی نینگ موقفی گه ضرر بیرماقچی بولگن افراطی تمان لر نینگ کوچی نی ینه ده آرتیره دیگن, ینگی بیر جنجال و خواطر گه سبب بوله دیگن بیر حرکت دن عبارت" دییه قید ایتیلدی.
تشقی ایش لر وزیرلیگی نینگ اوشبو بیاناتیده خلق ارا جامعه خوددی شوو قرارگه مخالفت قیلیش گه چقیریلدی.
بیاناتده, "خلق ارا جامعه نی اوشبو ناتوغری, ناقانونی و خطرلی قرار و مسجدالاقصی بیلن علاقه لی برچه تحریک لر گه قرشی قتتیق بیر شکلده مخالفت قیلیش گه چقیره میز" دییه قید ایتیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه تامانیدن اوزبیکستان گه یوز مینگلب واکسین یاردم ایتیب بیریلدی
ایردوغان بیر قطار چیت ایللیک مهمان بیلن اوچره شدی
تاجکستان مجلس باشلیغی و اندونزیا تشقی ایشلر وزیری نی قبول قیلیب اوچره شدی


text:
براتعلی فتحاللهی
براتعلی فتحاللهی ـ چاغداش تورک شاعیر.
حیاتی[دَییشدیر]
1328 گونش ایلینده ساوه شهرینین نوبران بخشینین کردر آدلی کندینده دونیایا گؤز آچدی و ایلک و اورتا تحصیلاتی اؤز یوردوندا و لیسانس دؤورهسینی ده تبریز ده بیتیردی. او ایندی کرج شهرینده یاشاییر و وزارت درمان و بهداشت امکلیسیدیر. 1384 گونش ایلینده «کؤرپو» آدلی شعر کاسئتی تهرانین "نواي دلشده" استریوسوندان یاییملاندی. فتحاللهینین شعرلری یاشماق سیرا کیتابلاری وریندن یاییملاناجاقدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- سید حیدر بیات، سیبی میان دو آینه، يادنامه حکيم تيليم خان - ص215، تالیف اسدالله امیری
- آلما یولو Archived 2010-07-31 at the Wayback Machine.


text:
تورکیه اوستانلاری
تورکیه ۸۱ اوستانا یوْخسا ایله (İl) بؤلونور. ایللر تورکیهنین ان بؤیوک ایداری بؤلومودور. بو ۸۱ ایل، نئچه ایلچهیه (İlçe) بؤلونور.[۱] هر ایل ایچ ایشلر ناظیرینین تکلیف ائتدیگی و ناظیرلر مجلیسینین تصدیقیندن سوْنرا تورکیه جومهور باشقانی طرفیندن تعیین اوْلونان والیلر طرفیندن ایداره اوْلونور.
اوستانلاردَییشدیر
آشاغیدا، تورکیهنین ۸۱ ایلینین لیستی، اوْنلارین پلاکاسی کوْدونا گؤره سیرالانیر. زونگولداک دان سونرا (۶۷) سیفاریش الیفبا اساسیندا دئییل، ایللرین یارانما سیراسینا گؤره بو ایللر داها یاخینلاردا یارادیلیب دیر و بوندان سوْنرا اوْنلارین پلاکا نومرهلری تعیین ائدیلیب.
والیلردَییشدیر
- سوْن یوْخلاما: ۴ سپتامبر ۲۰۲۱ [۳]
اسکی اوستانلاردَییشدیر
- چاتالجا، ایستانبول اوستانینا قوْشولدو
- گلی بولو، چاناققالا اوستانینا قوْشولدو
- ایچیل (سیلیفکه)، مئرسین اوستانینا قوْشولدو
- قوزان، آدانا اوستانینا قوْشولدو
- شبینقاراحیصار، گیرهسون اوستانینا قوْشولدو
- مادئن، الازیغ اوستانینا قوْشولدو
- گنج، بینگؤل اوستانینا قوْشولدو
- دوغوبایزید، آغری اوستانینا قوْشولدو
- سیورک، شانلیاورفا اوستانینا قوْشولدو
آیریجا باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ İller İdaresi Genel Müdürlüğü. İller İdaresi Genel Müdürlüğü.
- ↑ İllerin aldığı, verdiği göç, net göç ve net göç hızı, 1980-2018 (اینگیلیسجه، تۆرکجه). Turkish Statistical Institute. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2018-03-16. یوْخلانیلیب2018-05-20.


text:
فروده قرودوس
فروده قرودوس (اینگیلیسجه: Frode Grodås) (دوْغوم:۲۴ اکتبر ۱۹۶۴ (۵۷ یاش) Volda) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. نوروژ میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
snlوارد نشدهاست
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ "Frode Grodås". N3Sport.no. Retrieved 29 April 2013
قارداش پروژهلرده فروده قرودوس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- چلسی کولوبونون اویونچولاری
- فوتبال قولرلری
- لیلستروم کولوبونون اویونچولاری
- شالکه ۰۴ کولوبونون اویونچولاری
- تاتنهام هاتسپور کولوبونون اویونچولاری
- سویا کولوبونون اویونچولاری