text:
دویغو
دۇیغو — اینسانین عضوو نیازینین تأمین اوْلونوب- اوْلونماماسی ایله علاقه دار. دۇیغو جانلی وارلیغین، اوْرقانیزمین دۇرومینی و خاریجی ائتکی(تاثیر)لرینین بیولوژی اهمیتینی مُعیینلشدیرمک نیازی ایله باغلیدیر.
دۇیغولار اینسان تجروبهسینین حیسی حساب اوْلونور. اوْنلار اطراف عالمله، جمعیتله قارشیلیقلی موناسیبتلری زنگینلشدیریر و خاطرهلره دینامیکلیک وئریر.
دۇیغو آنلاییشیدَییشدیر
رۇح بیلیمجیلارین فرقلی شرحلرینی عۆمومیلشدیرهرک بئله بیر نتیجهیه گلمک اوْلار کی، چوْخ حاللاردا دۇیغولار اینسانین ایندیکی آندا نیهسه و یا کیمهسه موناسیبتیله علاقه دار کئچیردیی یاشانتیلار کیمی آنلاشیلیر.
دۇیغو ایفادهلردَییشدیر
- محبّت، سئوینج، خوشبختلیک
- تعجب
- ایظیراب، قوْرخو
- قتیت، غضب
- ایکراه
دۇیغو داها ساده حیس اوْلوب، اساساً اورقانیک نیازلارین، مثلاً، یئمهیه، تمیز هاوایا، سویا و .. اوْلان احتیاجلارین اؤدنیلمهسی ایله علاقه دار. بۇ جهتدن دۇیغو حئیوانلاردا دا واردیر.


c: text/html

text:
توغای ملیک(اویون)
توغای ملیک — آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر واختلاردا، اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
آذربایجانین بیر چوخ بؤلگهلرینده موختلیف واختلاردا اوشاق و گنجلر آراسیندا تئز-تئز اوینانیلان "توغای ملیک" اویونو دا چوخ ماراقلیدیر.
"توغای ملیک" ماهنیسینی واختیله توی گئجهسی، گلین گردگینین قاباغیندا دا اوخویارمیشلار:
چای آشاغی ایشیم وار، توغای ملیک! زرگرده گوموشوم وار، سالام علیکوم!
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
قایدایا گؤره، بو اویوندا دا ایشتیراکچیلار ایکی دستهیه بؤلونر، 5-10 (بعضاً 20-30 نفر) نفردن عیبارت اولان دستهلر سیرا ایله قارشی-قارشییا دوراردی. بیرینجی دسته قاوال و ال چالا-چالا رقص ائدر، اوخویا-اوخویا او بیری دستهیه یاخینلاشاردی. اویوندا بؤیوک بیر جانلانما، شوخ احوالی-روحیه یاراناردی:
قارا آتین نالییام، توغای ملیک!
اوستو ایپک خالییام، سالام علیکوم!
دیم، دولاشما، اوغلان، توغای ملیک!
من اؤزگهنین مالییام، سالام علیکوم!
بیرینجی دسته شعری اوخویوب گئری قاییداردی. ایکینجی دسته "اؤز" شعرینی اوخویا-اوخویا بیرینجی دستهیه طرف یاخینلاشار و جاواب اولاراق اوخویاردی:
قارا آت، میننم سنی، توغای ملیک!
یورغایلا سوررم سنی، سالام علیکوم!
منی یارا یئتیرسن، توغای ملیک!
مخمر چوللارام سنی، سالام علیکوم!
اویون بئلجه داوام ائدردی. عنعنهیه گؤره، جاواب سؤزو تاپمایان دستهنین بیر عوضوو او بیری دستهیه، ینی غالیب دستهیه کئچردی. عوضوونو ایتیرمیش مغلوب دسته "آی زری" آدلی ماهنی ایفا ائدردی:
آی زری، زری، زری،
وای زری، زری، زری،
قیزیل گوللر ایچینده
ایتیردیم نازلی یاری.
اویونون سونوندا ایشتیراکچیلارینی ایتیرمیش دسته اویونو اودوزموش ساییلیردی. اونون سون ایشتیراکچیسی غالیب دستهدن خواهیش ائدردی:
سیزه دیلهیه گلمیشم،
بیزه دیلهیه گلمیشم.
قیزیل سونبوللر گتیریب،
قیزا دیلهیه گلمیشم.
غالیب دسته بیر نفری گئری قایتاراردی. بو ایکی ایشتیراکچی یوخاریداکی بندی تکرار ائدردی. ایتیریلمیش ایشتیراکچیلارین هامیسی گئری قایتاریلانادک اویون داوام ائتدیریلردی. عوضولرین سایی برابرلشندن سونرا اویون یئنیدن باشلاناردی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کؤنول قوشوم
حسن ایلدیریم
گؤی اوزونده سئیره ک اولدوز، واخت گئجیشیب، قاش قارالیب
کؤنول قوشوم مزارلاین باش داشینا، قونوب قالیب
آغ بیرچکلی آنام کیمی ظولوم- ظولوم آغلار، او دا
آنام ،ساچین یولان کیمی، سینه سینی داغلار، او دا:
یاد گلدی باخدی گئتدی
خنجرین تاخدی گئتدی
اولدوزون گؤیدن آخدی
قلبیمی یاخدی گئتدی
داغ دالیندا، گونش یاتجاق آل شفقین یاتاغیندا
سن ده یاتدین ایگید بالام قان بزهکلی اوتاغیندا
قارا یئللر پر پر ائتدی قیزیل گولو بوداغیندا
دومانلی داغیم آغلار
بولبول سوز باغیم آغلار
گؤزومده یاش قوروسا
سینمده داغیم آغلار
گؤزونو آچ، بالام منیم ،گؤزومده قان یاشیما باخ
آغزیم دادی سنله گئتدی، زهرلنمیش آشیما باخ
درد اودوندا یانیراورهک کول النمیش باشیما باخ
اوزاقلار اولماز یوووق
تورپاغین اوزو سویوق
غمیندن عزیز بالام
اورهییم اویوق اویوق
گؤی اوزونده، قات قات بولوت، شر قاریشیب ،گون قارالیب
کؤنول قوشوم مین مزارین باش داشینا قونوب قالیب


text:
عبدالحمید ابن تورک
عبد الحمید ابن واسع ابن تورك- 9. عصرده یاشامیش تورک اصیللی موسلمان ریاضیاتچی. کئچمیشی حاقّیندا چوخ آز بیلگی الدهدیر. اونونلا ایلگیلی ایکی قئید وار، بیری ابن ندیم و دیگری ابن قفطی[۱] طرفیندن، فقط بیلگیلر عئینی دئییلدیر. آنجاق ابن قفطی اونون آدینی عبدالحمید ابن واسع ابن تورک جیلی اولاراق یازیر. جیلی، گیلان آنلامینا گلیر.[۲] د. پینگرییه گؤره، او خوتال (آمو دریا)نین قوزئیینده و بدخشانین باتیسیندادیر) ویا گیلان دوغوملودور. ابو برزه فاضل ابن محمد ابن عبدالحمید ابن تورک (اؤ. باغداد، 27 صفر 298) (4 نووامبر 910)[۳]-ون اونون نوهسی اولدوغو گؤرونور.اونونجو عصرده ابن ندیم ، عبدالحمید[۴] ایله ایلگیلی اونون آدینین ابوالفضل عبد الحمید ابن واسع ابن تورک الخوتالی (ویا الجیلی)، سویآدینینین ابو محمد اولدوغونو سؤیلهییب ایکی اثرینی سادالاییر:
- کتاب الجامع فی الحساب (" کومپلکس حساب کیتابی ") آلتی کیتاب حالیندا دیر؛ او ایتیبدیر، بلکی ده، آشاغیداکی دؤردونجو کیتابین بیر پارچاسیدیر.
- کتاب المعلات (" ایشلملر کیتابی") ایتیبدیر. بو باشلیقلی و "کتاب المساحه" ("اؤلچمه کیتابی") ایله بیر کیتاب داها ابن ندیم طرفیندن ابو برزهیه عاید ائدیلمیشدیر.
ابن قفطی[۵] ایسه، الفهرست، کیمی بیرینجی کیتابین آدینی چکیر آنجاق ایکینجی کیتاب یئرینه، او آشاغیداکی کیتابلاری سادالاییر:
- "نوادر الحساب و قواصّ الاعداد" ( " حسابلاما و ساییلارین اؤزللیکلری چئشیدلری کیتابی " )، ایتیبدیر.
- کتاب الجبر والمقابله ( " قاریشیق موعادیلهلرده منطیقی ضرورتلر") [۶]
آیدین ساییلییا گؤره؛ خلیفه مأمون زامانیندا ماورالنهرده دوغولان 9. عصرین ایلک یاریسیندا یاشایان ابن تورک (عبدالحمید ابن واسع ابن تورک ابو فاضل) ( ؟ - 847) جیل شهریندن اولدوغواوچون ال-جیلی ویا ریاضیاتچی آنلامینا گلن الحاسب ده آدلانیردی. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی تورک اوغلو اولان بو بیلیم آدامی ساییلار تئوریسی و جبر قونولاریندا چالیشمیشدیر. اثرلری "کتاب الجامع فی الحساب" (آلتی کیتاب حالیندا دیر)، "کتاب المعلات" ، "کتاب المساحه" (اؤلچمه ایشلری)دیر.[۷]
اونون ائرکن دوققوزونجو عصرده باغداددا یاشادیغی و چالیشدیغی و ریاضیات اثرلری یاییملادیغی کسیندیر[۸].
او جبر اوزرینه بیر چالیشما یازمیش، قاریشیق موعادیلهلرده منطیقی ضرورتلر " اولاراق آدلاندیریلان ایکینجی درجه دن موعادیلهلرین چؤزومو اوزرینه سادهجه بیر بؤلومو الیمیزه چاتمیشدیر.
عبدالحمید ابن تورکون، "کتاب الجبر و المقابله " باشلیقلی ال یازماسی، خوارزمینین "الجبر"ینه چوخ بنزهییر، عئینی زاماندا حتّی بلکه اوندان داها ائرکن ده یاییملانمیش اولا بیلر.
اتک یازیلار دَییشدیر
- ^ nbah al-ruwat 'ala anbah al-nuhat, yaklaşık bin Müslüman bilginlerin öz geçmişini içerir.
- ^ Ibn Turk 7 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesindearşivlendi. (Arapça) Dāʾirat al-Maʿārif-i Buzurg-i Islāmī, Cilt 3, no. 1001, Tahran. Çeviri Encyclopædia islamica içinde (İngilizce)
- ^ Ebn al-Qefṭī, Tārīḵ al-ḥokamāʾ, yayımcı J. Lippert, Leipzig, 1903, s. 406
- ^ Abu’l-Faraj Moḥammad b. al-Nadīm, Kitāb al-Fihrist, s. 281.
- ^ Ebn al-Qefṭī, Taʾrīḵ al-ḥokamāʾ, yayımcı J. Lippert, Leipzig, 1903, s. 230.
- ^ D. Pingree, ʿAbd-al-Ḥamīd b. Vāse 1 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Encyclopedia Iranica.
- ^ Aydın Sayılı, Abdülhamit İbni Türk'ün Katışık Denklemlerde Mantıki Zaruretler Adlı Yazısı ve Zamanın cebri. TTK Ankara 1962.
- ^ Ahmed Djebbar, L'algèbre arabe, genèse d'un art, Vuibert/Adapt, 2005, s. 214. ISBN 2-7117-5381-6


text:
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(۹)- پوبلیسیست اوسلوب
فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین ایشلهکده اولان پراکتیک اوسلوبلاریندان بیریده پوبلیسیست اوسلوبدور. بو اوسلوب باشقا اوسلوبلارلا موقایسهده داها آز یاشلی ساییلیر. پوبلیسیست اوسلوب ایلک دفعه شیمالی آذربایجاندا و ۱۹-نجو یوزایلییین سونوندا یارانیلدی. پوبلیسیست اوسلوب آذربایجان مدنیتی و تاریخی اوچون ان بؤیوک آدیملاردان بیری ساییلیر. دوغروسو دئمک اولار کی، بو اوسلوبون مئیدانا گلمهسی ایله میللی ادبی دیل اورتایا قویولدو. پوبلیسیست اوسلوبون ایلگین واسیطهسی آذربایجان دیلینده چیخان قزئت و ژورنالار ایدی. سونرالار بو اوسلوب رادیو، تلویزیون واسیطهسیله داها گئنیش بیر آرئالدا، بو دیلی دانیشانلار ایله علاقه یارادا بیلدی. پوبلیسیست اوسلوب آذربایجان ادبی دیلینی آذربایجان جغرافیاسیندان کنارا آپاردی. اییرمینجی عصرین اوللریندن نشره باشلایان “ملانصرالدین” ژورنالی و اکینچی قزئتی اوروپادان میصره و هندوستاندان عرب اؤلکهلرینه قدر گئدیب چیخدیلار و آذربایجان ادبی دیلینی بئله بیر گئنیش مئیداندا فعالیت گؤسترمهیینه ایمکان یاراتدی. باشقا یؤندن بو اوسلوب کؤتله ایله علاقهده اولاراق، دئمک اولار کی، یازیلی ادبی دیلی آذربایجان خالقینین ائوینه آپاردی و دیلیمیزین درینلشمهسینده و ثابیتلشمهسینده عوصسیز بیر رول اوینادی.
ایر ۱۹-نجو عصره قدر ادبی دیلیمیزده اساس آپاریجی اوسلوب بدیعی اوسلوب ساییلیردی، پوبلیسیست اوسلوبون یارانماسی ایله ، آرتیق بو ایش، اونون اساس فونکسیاسی اولدو. دیگر طرفدن علمی و دینی اوسلوب اؤز محدود ایمکانلاری و اوخوجو کمیتینه گؤره بدیعی اوسلوبون گؤلکهسینده ایدی و حتی هردن بیر علمی و دینی اثرلر شعر فورماسیندا یازیلیردی. آنجاق پوبلیسیست اوسلوب ائله گوجه مالیک ایدی کی، بدیعی اوسلوبو اؤز تأثیری آلتینا آلدی و بیر خیلی تئرمینلر بو اوسلوبون واسیطه سیله بدیعی، علمی و دینی اوسلوبا آخینماغا باشلادی. بونون اساس سببی اوندان عیبارت ایدی کی، آذربایجانین ضیالیلاری کیملر کی، بو اوسلوبو یاراتمیشدیلار میثال اوچون علی بیگ زردابی، سلطان مجید غنی زاده، نریمان نریمانوف، جلیل محمد قلی زاده و باشقالاری پئشهکار اولاراق موختلیف اختصاصلاردا تحصیل ائتمیشدیلر . اونلارین پوبلیسیست فعالیتی کؤتلهنی آییتماق و علم و تحصیله تشویق ائتمکدن عیبارت ایدی و بو یولدا موختلیف تیپلی یازیلاردان یارارلانیردیلار. بونا گؤره ، او دؤرون مطبوعاتیندا بدیعی اثرلر ، علمی اثرلر و دینی اثرلر ایله سیاسی یازیلار چییین-چییینه درگیلرده نشر اولونوردو. دئمک پوبلیسیست اوسلوب اؤزوندن اول یارانان و مؤوجود اولان باشقا اوسلوبلاردان ییغجام شکیلده ایستیفاده ائتمک قابلییتینه نایل اولا بیلدی. بو دا بیر یاندان او چاغین آپاریجی اوسلوبو اولان بدیعی اوسلوبا حؤکم سورمهسینه گتیریب چیخارتدی.
پوبلیسیست اوسلوبون باشقا تأثیرلی یونو ده او ایدی کی، او خالق دیلیندن چوخ دوزگون و یئرینده یارارلانماق یولونو تاپا بیلدی. اییرمینجی عصرین ضیالیلاری اؤز مقصدلرینده؛ کوتلهنی آیدینلاشدیرماق و دونیادا گئده ن علمی، سوسیال، فلسفی و انقلابی دوشونجهلر ایله تانیش ائتمک اوچون گرگ ائله بیر دیلدن یارارلاناردیلار کی، ماکسیموم اینفورماسیا و بیلیگینی چاتدیرا بیلسینلر و بونون اوچون گرگ ائله سؤزلردن و ایفاده لردن ایستیفاده ائدهردیلر کی ، خالق اونو داها ساده باشا دوشسون. دئمک پوبلیسیست اوسلوب آذربایجان ادبی دیلی و کوتله آراسیندا مؤحکم بیر کؤرپو یاراتدی. ائله بونا گؤره ، بیر پارا ساده گؤرونن سؤزلر خالق دیلیندن مطبوعاتا آخدی و اورادا تئرمین دونونو گئیهرک بیر علمی و یا سیاسی تئرمین کیمی باشقا اوسلوبلارین فوندونا داخیل اولدو . بو گون فهله، تعطیل (اعتصاب)، نمایش (تظاهرات)، صینف (طبقه)، صینفی موباریزه (مبارزه طبقاتی)، فرقه، سرمایهدار و سایر کیمی سؤزلری سیاسی تئرمین کیمی انلاساق دا، واقتیله اونلار یالنیز ساده مضمونلو سؤزلرایدیلر.
پوبلیسیست اوسلوب سونرالار موختلیف واسیطهلردن ایستیفاده ائتدی و بیر نئچه قروپو اؤز داخیلینده یاراتدی. دئمک بو اوسلوبون داخیلینده بدیعی اوسلوب، علمی اوسلوب، دینی اوسلوب، تجاری اوسلوب و رسمی اوسلوبون بیر تظاهر فورماسی اورتایا گلدی. بو فرعی اوسلوبلارین مؤوجود اولان علمی،دینی،رسمی اوسلوبلارلا فرقی اوندان عیبارت ایدی کی، بورادا (مطبوعات دیلینده) داها سربستلیک گؤزه چارپیر. خالق دیلینین تأثیری نتیجهسینده بورادا جوملهلرده سؤزلرین سیرالانماسی قئید اولونان اوسلوبلارا گؤره داها دئموکراتیک فعالیت ائدیر. علمی تئرمینلر و سایر تئرمینلر ساده بیر صورتده ایشله نیلیر.
گؤنئی آذربایجاندا پوبلیسیست اوسلوب ۲۰-نجی عصرین اوللریندن باشلاندی. بو دا مادی- تکنیکی ایمکانلارین محدودیتینه گؤره ایدی. دوغروسو شیمالدا یارانان پوبلیسیست اوسلوب ایلک گونلریندن گونئی آذربایجاندا یاییلدی و آذربایجان خالقینین ائوینه آددیم باسدی. آنجاق بیر واسیطه کیمی او اؤز شیمالی قارداشیندان بیر آز گئج بو وسیلهیه ال تاپدی. قاجار دؤرونون فلاکتلی شرایطی و دئسپوتیزمی بو ایشی لنگیتدی. گونئی آذربایجاندا پوبلیسیست اوسلوب مضمون اعتباریله اؤزونه مخصوص بیر یولدا آددیملادی. بورادا آذربایجان خالقی اؤز سیاسی – ایجتیماعی ایستکلری ایله برابر مدنی و فرهنگی ایستکلرینی ده اورتایا قویدو. آذربایجان دیلینده نشر ائتمک آذربایجان خالقینین ایچیندن چیخان بیر هارای ایدی کی، سیاسی- ایقتیصادی و ایجتیماعی ایستکلریندن داها اوستون ساییلیردی. آذربایجان ضیالیلاری اؤز سیاسی ایستکلرینی فارس دیلینده یازیب، بو دیلده نشر اولان درگیلرده بیلدیریردیلر. آنجاق آذربایجانجا یازماق بیر ایستک کیمی یوخ بیر منلیک و کیملیک صداسی ایدی.
شکیل اعتیباریله شیمالدا یارانان پوبلیسیست اوسلوب ایله گونئیده فعالیته باشلایان پوبلیسیست اوسلوبون آراسیندا هئج بیر فرق یوخ ایدی. آخی شیمالدا یارانان اوسلوب دا ، میللی باخیمدان ، اؤزو هر هانسی بیر تجروبیه سؤیکنمیردی. او یارادا-یارادا تجروبه ائدیردی و آنا دیلینی بیر سوزگجدن گئچیررک اؤز دایرهسینده فعاللاشدیریردی. توفیق حاجییئف همین دؤورون دیلینی تدقیق ائدرکن یازیر کی ، پوبلیسیست اوسلوب ایلک چاغلاریندا اؤنجه عرب، فارس منشألی سؤزلرده فایدالانسا دا، سونراکی دؤورلرده روس سؤزلرین چکیسی آرتیر و فقرای کاسبه، عفوعمومی،نقطه نظر،مجلسه عدلیه، وزیر داخیلیه ،جاه فلاکت، قوم مبارک، اوضاع حاضر، حقوق بشریت، دور جدیده، امورات سلطنت کیمی سؤزلر ایشلکدن قووولدولار .
گونئی آذربایجاندا پوبلیسیست اوسلوبون فعالیتی اوچ تاریخی دؤورو احاطه ائدیر: بیرنجی دؤور- یارانیشدان ملی حؤکومت دؤورونه قدر؛ ایکینجی- ملی حؤکومت دؤورو و اؤچونجو چاغداش دؤور (ایسلامی انقلابدان سونراکی دؤور).
- بیرینجی دؤرده شیمالدا و جنوبدا اولان پوبلیسیست اوسلوبلارین آراسیندا دئمک اولار کی، هئچ بیر اساسلی فرق یوخدور و بعضا اورتاق فعالیتلر همین مسألهنی داها مؤحکملندیریر. خاطیرلاتماق یاخشیدیر کی، ملانصرالدین ژورنالی بیر ایل تبریزده نشر اولوندو و همین دؤورده یئرلی ضیالیلار ایله بیرگه فعالیت ائتدی.
- ایکینجی دؤورده ده ملی حؤکومتین دیل سیاستی خالقین اورهگیندن اولدوغو اوچون پوبلیسیست اوسلوبدا هئچ بیر آیریلیق علامتلری گؤزه چارپماییر. بو دؤورده پوبلیسیست اوسلوب کمیت و کیفیت جهتدن چوخ اینکیشاف ائدیر و ادبی دیلین یازیلی قولونو آذربایجان خالیقینین ائولرینه، مکتبلرینه، ایشلرینه، تارلالارینا ، تئاتر سالونلارینا، میتینکلره؛ بیر سؤزله آذربایجان تورپاغینین بؤتون گوشهلرینه آپاریر. گونئی آذربایجانلیلارین مدنی حیاتی و تاریخینده بو دؤورده بؤیوک بیر نایلییت الده ائدیلیر. تبریز رادیوسو و سیناما مئیدانچالاری فعالیته باشلاییر. بونلار پوبلیسیست اوسلوبون یئنی فعالیت واسیطهلری ایدی. ملی حؤکومت دؤورونده آذربایحان ادبی دیلینین علمی اوسلوبو، دینی اوسلوبو، بدیعی اوسلوبو، پوبلیسیست اوسلوبو و ان باشدا رسمی اوسلوبو فعالیت ائدیر و گونو-گوندن گوجلنیر.
- گونئی آذربایجاندا پوبلیسیست اوسلوبون اوچونجو دؤورو ایسلام انقلابیندان سونرا باشلانیر. همین دؤورون ایلک چاغلاریندا آذربایجان ضیالیلاری قزئت و ژورناللارین نشرینه باشلاییرلار. بو بیر طرفدن تاریخی بیر طلبین نتیجهسیایدی، باشقا طرفدن بو مسأله ایسلامی دؤلتین انا یاساسیندا اؤز عکسینی تاپمیشدیر. پوبلیسیست اوسلوب اوچونجو دؤورونده سیاسی مضمونلا مئیدانا چیخدی و بو گونه قدر دئمک اولار کی، بو آپاریجی بیر مئل کیمی پوبلیسیست اوسلوبون مضمونوندا دورور. بورادا یئرلی درگیلر ، عموم ایران ژورنالاری و گونده لیک قزئت و هفته لیکلر ، طبله درگیلری و سایر گئنیش بیر صورتده همین اوسلوبدان فایدالانیرلار. مطبوعاتدا بدیعی، سیاسی، دینی، مدنی، ایقتیصادی، ایجتماعی، علمی مضموندا یازیلار درج اولونور. بونلار بیر قوشون کیمی آذربایجان ادبی دیلینین گوجلنمهسینده و یئنی-یئنی مئیدانلاری فتح ائتمهیه یاردیم ائدیر. آنجاق بوتون بونلارا باخمییاراق پوبلیسیست اوسلوب گونئیده آپاردیغی فعالیتینده شیمالداکی قارداشیندان آزجا دا اولسا فرقلی جهتلری بروزه وئریر. طبیعیدیر کی، بو فرقلر بیر یاندان تجروبه سیزلیکدن ، بیریاندان دا کئچمیش عنعنهنین دوامی کیمی گؤسترمک اولار.
دیل هر بیر خالقین وارلیغیدیر. أگر بیر آتا-انادان دوغلان اوشاقلاری موختلیف یئرلره یولا سالساق بیر آزدان سونرا اونلارین دیللرینده یئرلی دیللرین تأثیری گؤزه چارپار، آنجاق ایر همین اؤولادلار اؤز آتا-انالارینا و دیللرینه محبتلری اولسا او تأثیرلر گؤزه گلمز و قیسا بیر زاماندا اورتادان محو اولار. شیمالی و جنوبی آذربایجاندا یاشایان قارداشلار اوزون ایللر آیریلیغدا یاشاییبلار. بیز گرگ شعورلو اولاراق اورتادا اولان خیریم-خیردا فرقلری آردان قالدیراق و بئله لیکله کئچمیشلریمیزه حؤرمت گؤسترک.
گونئیده پوبلیسیست اوسلوبون گؤزه چارپان نورمادان کنار حاللاری آشاغیداکی شکلیلده ایضاح ائتمک اولار:
۱-یازی نورماسیزلیغی: آذربایجان ادبی دیلی بو گون شیمالدا لاتین الیفباسیندان و جنوبدا عرب الیفباسیندان فایدالانیر. شیمالدا سریل الیفباسیندا لاتین الیفباسینا کئچمک اوچون اون ایللیک بیر زامان نظره توتوب و اونو رئالاشدیردیلار. گونئی آذربایجاندا ایلک چاغلاردان عرب الیفباسی فعالیت ائدیر. آنجاق ائله پرابلم بونونلا قورتارماییر. بورادا واحید بیر سیستئم یوخدور و اوچ تیپلی یازی گؤزه چارپیر:
- بیرینجی قروپ مشروطه و میللی حؤکومت چاغلاریندا فعالیتده اولان یازی سیستئمیندن فایدالانیرلار. بو سیستئم ایسلامی انقلابین ایلک ایللرینده اساس و آپاریجی قرافیک مئیل ساییلیردی. سونرالار ضیالیلاریمیز بو سیستئمدن ایمتیناع ائتدیلر.
- ایکینجی قروپ کئچمیشدن گلن سایاغدا بیر پارا ایصلاحاتلار آپاریدلار و یازی ایله تلفوظ آراسیندا اولان فاصلهنی آزالتدیلار. آنجاق بو قروپون ایچینده ایکی اساس خط گؤرونور . او دا بوندان عیبارتدیر کی، بعضیلری آلینما سؤزلری فارس دیلینده اولدوغو کیمی یازیرلار. ایکینجی دسته آلینما سؤزلری نئجه دئییرلر ائله ده یازیرلار.
- اوچونجو قروپ تام الیفبانی فونئتیک ائدیب و یازی ایله تلفوظ آراسیندا هئج بیر اوچورومون اولماسینی قبول ائتمه ییرلر.
۲-لکسیک نورماسیزلیغی: گونئیده پوبلیسیست اوسلوبدا لکسیک نورماسیزلیق اساسن آلینما سؤزلره عایددیر. دوزدور بورادا بعضن یئرلی و لهجه سؤزلری ده ( هانسی کی، ادبی دیلده ایشلک دئییل) گؤزه چارپیر، آنجاق بو همین اوسلوبون کوتلوی کاراکتریندن ایرهلی گلیر. آلینما سؤزلرین شیمال تظاهورو روس منشألی و جنوب تظاهورو فارس منشألی سؤزلردیر. بو سؤزلر هر هانسی بیر خاریجی دیله عاید اولسادا فارس و روس دیلی سوزکئچلری واسیطهسیله دیلیمیزه گیریرلر. ضیالیلاریمیز بونا بیر یول تاپمالیدیرلار. بیز گرگ ” یا او ، یا بو ” تفکوروندن اوزاقلاشاق. دوغرودور، بو گون دونیا سوییهسینده رسمی تانینان آذربایجان ادبی دیلی شیمالدا فعالیتده اولان دیلدیر. آنجاق ایر شیمالدا قرافیگ اوچون اون ایل وقت چکدی کی، سریلدن لایتنه کئچسینلر اوندا بو آلینما یوکلریندن خلاص اولماق اوچون داها اوزون بیر واقت لازیمدیر. گرگ ایش او یئره گلمسین کی، دئیه ک “او اولماسین بو اولسون”. ماراقلی بوراسیدیر کی، بو یازینین موألیفی اؤز یازیسینی تحریرییه گؤندرنده ، نشریده اولان محررلر رسمی – علمی تئرمینلری چیخاردیب یئرینه فارس دیلینده فعال اولان سؤزلری قویورلار کی، بیردن بیزیم حؤرمتلی اوخوجولاریمیز باشا دوشمزلر، اوندا یاخشی آلینماز. ایر دونیادا اؤز یئریمیزه رئال باخساق بو گون آذربایجان ادبی دیلی اینترنت واسیطهسیله ائله او سیلینن تئرمینلرین یولو ایله چوخ سرعتله گنجلرین و هامینین شعورونا داخیل اولور.
۳-قراماتیک نورماسیزلیغی: شیمالدا پوبلیسیست اوسلوب تام قوسیله ادبی دیلین قایدالاریندان تبعییت ائدیر و اونون بیر حیصه پارچاسی کیمی فعالیت ائدیر. گونئیده قراماتیک بر عمومی حال اولماسا دا شخصی سلیقهیه تابع اولوبدور. دئمک مطبوعاتا چاتان یازیلار ( اونلارین مضموندان آسیلی اولمییاراق) همین مطبوعاتدا چالیشان ضیالیلارین شخصی سلیقه سوزکئجیندن کئچیر و سونرا خالقا چاتدیریلیر. بو سوزکئجین نه قدر اؤزونو ادبی دیل نورمالارینا تابع سایماغی آدامیندان آسیلیدیر. تأسوف حالدیر کی، شخصی بیلیک و سلیقه دیلین گئدیشینه تأثیر ائتمک اردمینی اؤزونده گؤرور. دوزدور دیل اینسانا تابع اولمالی و اونون طرفیندن ایشلنیلیر، آنجاق شخصی سلیقه هئچ بیر دیله محدودیت گتیره بیلمز. عکسینه دوزگون چابا و یاخشی سئچگی دیلی زنگین ائده بیلر. نیظامی جعفروف جنوبی آذربایجان ادبی دیلینین پوبلیسیست اوسلوبوندان دانیشاندا یاخشی یازیر کی، « بو دیلی بئله خاراکتئریزه ائتمک اولار: دانیشیق دیلی سینتاکسیسی اوزه رینده ادبیلشدیرمه ایشی گئدیر ، لاکین ادبیلشدیرمه بیر قدر یاپما شکیلنده اولدوغوندان دانیشیق دیلی اونو قبول ائتمیر، بونونلا بئله فیکیر آیدین ایفاده اولونور. جنوبدا پوبلیسیست اوسلوبون بیر سیرا حاللاردا نورماتیو ایفاده طرزی ایله ده راستلاشیریق» . ألبته بو سؤز بو گون بئله ده غلیظ دئییل. پروفسور جعفروفون ایستینادی انقلابین ایلک چاغلاریندا نشر اولان مطبوعاتا دایانیر. یوخاریدا قئید ائتدیک کی، پوبلیسیست اوسلوب خالق دیلینه یاخینلاشمالیدیر کی، ماکسیموم شکیلده فیکرینی چاتدیرا بیلسین. آنجاق بورادا سؤز ، یئرلی سؤزلردن یوخ «دانیشیق دیلی اوزه رینده گئدن ادبیلشدیرمه دن» گئدیر.
۴-شیفاهی نورماسیزلیغی: پوبلیسیستین فایدالاندیغی واسیطه لردن بیری ده رادیو و تلویزیوندور. چوخ تأسوف کی، پوبلیسیست اوسلوبون نورمالاری بورادا چوخ کوبود شکیلده پوزولور. بورادا قاریم-قاریشیق بیر دیل یارانیر کی، دیلچیلیک تئرمینینده دئسک «پیجین» دیلدیر. رادیولاردا ، خصوصا یازیلاردان اوخونولان متنلر باشدان باشا آذربایجان ادبی دیلینه یاددیر. البته بو گونکو دیلی نئجه ایل بوندان اولکی دیل ایله موقایسه ائده نده آزجا دا اولسا اورادا یاخینلاشما گؤزه چارپیر. گرگ یئرلی رادیولاریمیزدا چالیشان باجی قارداشلاریمیزا چاتدیریلسین کی، اونلار اؤز دیللریندن تمیزلمه ایشلری آپارمالیدیرلار.


text:
فکر دایره سیده گی مدنی نهاد اعضالری ا.ا.ج.رییسلیگی نینگ ایشلری بوییچه عمومی اداره باشلیغی بیلن اوچرشدیلر
فکر دایره سیده گی مدنی نهاد اعضالری ا.ا.ج.رییسلیگی نینگ ایشلری بوییچه عمومی اداره باشلیغی داکتر فضل محمود فضلی بیلن، تینچیلیک مذاکره لری، خاتین- قیزلر بوییچه حقلری، یاشلر و اوتکن نیچه ییل جریان ده قولگه کیریتیلگن یوتوقلر همده جمهورلیک نظامی توغریسیده اوز ایستکلرینی شریک قیلیب اوتدیلر.
بیرینچی دن، مذکور مدنی نهاد نینگ اعضالری، ا.ا.ج.دولتی نینگ مملکت ده دایمی تینچلیک نی برقرار قیلیش اوچون قیلگن ایشلرینی خوش قرشیلب، تینچیلیک پروسه سیده یاشلر و خاتین –قیزلر اورینی کوپ بولیشنی طلب قیلدیلر..
مذکور نهاد نینگ اعضالری، تینچیلک هر بیر افغان نینگ ایستگی دیر، تینچیلیک افغان لرملکچیلکی ده بولیشی کیرک دیب، اوشبو نهاد بیر قطار ولایت لرده یاشلر، آق سقال و تانیقلی چهره لربیلن جمهمورلیک نظامی و ملی فایده لرنی قوللب – قوتلش اچون فعالیت لرنی باشلب کیلماقده دیب ایتدیلر.
ا.ا.ج.رییسلیگی نینگ ایشلری بوییچه عمومی اداره باشلیغی داکتر فضل محمود فضلی، مذکور نهاد نینگ بحث لریگه قولاغ سالگن دن کیین یاشلرنینگ ترقیاتی توغریسیده جلالتمآب جمهور رییس نینگ قره شلرینی بیان قیلیب اوتدی.
فضلی جنابلری، ا.ا.جمهورلیگی تینچیلک کیلیشی اوچون ایشانچی میز بار، اوشه تینچیلک اونگه بوتون افغانستان یشاووچیلرنی حق لری سقلنیب و دایمی شکلده برقرار بولسه دیب ایتدی.
امور اداره سی نینگ باشلیغی، تینچیلیک جریانیده یاشلر و خاتین قیزلرنینگ مصلحت لری حیاتی دیر و دولت رهبرلیگی ملی پروسه لرده یاشلرنی حضورینی کته بها بیره دیب ایتدی.


text:
داش داشیماقدان دا چتین گؤرهردیم شاعیرلییی. بیرجه شعر حاققیندا یازماغی شعردن چتین ساناردیم. آمما جواد مجابینین خیرداجا بیر یازیسینی اوخودوقدان سونرا یانیلدیغیمی آنلادیم. گؤبهلک کیمی گؤیهرن شاعیر قوشونونون سایی بونون دانیلماز بلگهسیدیر. بو سیز بو دا شاعیر اولماق اوچون او جنابین اون گؤستهریشی:
ـ تنقيدچيلري شاشیردان، عئيني حالدا اونلارين غرورونو سينديرمايان شئيلر يازين.
ـ البته اوخوجولاري دا حئيران قويماليسينيز. بونون اؤزو ايسه اولدوقجا چتيندير. استراتژي باخیمیندان اوزون بير شعرده اوخوجونون باشا دوشدويو ان آزي بير سطرين اولماسي گرهکلیدیر. قالانيني باشا دوشمهسه ده عاليجنابليق اوزوندن ذهنيني اله آلابيلمهدييي حسابينا قوياجاق. مدرن دونياميزدا گئدن «آنلاماق ياريشيندا» گئري قالماسين دئيه، نه اينكي «باشا دوشمهديم» دئمهيهجك، اوستهليك شعردهكي بوشبوغازليقلاري تعريفلهيهجك.
ـ باشيازارلا دوستلوق ائتمك، تنقيدچي ايله يولداشليقدان داها یارارليدير. بو ايش، زيانين قارشيسيني داها قولايليقلا آلار.
ـ دارتیشما دوغورماق، کسکینلیکله تؤوصيه اولونور. یازیلی موناقيشه ال به ياخا اولماقدان داها ياخشيدير. سؤز دؤیوشدورمه، اؤزو ده ادبي سؤیلنتیلر [شايعهلر] شبكهسينده، ال وئریشلی ساييلير. آنجاق اوقدهر اولماسين كي، هميشه دؤيولهسينيز. کوتله، دؤيولن شعره اؤز قوجاغینی اوزون سوره آچا بیلمز.
ـ ياييمائولری كتابينيزي چاپ ائتمهدييي تقديرده، اونو سانسور و تهلوكهسيزليك سورونلارینا باغلايین. بونو ائده بیلسهنیز بؤيوك اعتبار قازانا بيلرسينيز.
ـ بوتون حريفلري دانماغا چاليشين. بو ايشي ان بؤيوك رقيبلردن باشلايين.
ـ دونيا ادبياتي ايله تانيش اولماسانيز دا اؤزونوزو ساوادلي گؤسترين. بو ايش هئچ كيمي اؤلدورمهييب.
ـ ائله داورانين كي، ائلهبيل تاريخ، مدنيت و مدرنيزم سيزينله باشلاييب.
ـ املا و انشا یانلیشلیقلارینیزین اوستو آچيلديقدا بيآبيرچيليق درجهده سويوق قانليليق گؤسترين. «اينترنت دؤنمینده… [بونلاردان] دانيشماق بوش بوغازليقدير» كيمي سؤزلري تكرار ائتمكله قارشی طرفی چيخيلماز دوروما سالین. البته اؤنجه اونون اينترنتدن باشي چيخماديغيني اؤيرهنين.
ـ هر بير ايراد قارشيسيندا اؤزونوزه تام ايناملا آشاغيداكي سؤزلري دئيين: «من بئله گؤرموشم، من بونو بهيهنيرم، منه بئله الهام اولوب، شعر منه بئله يازديردي.»
ـ اؤزونه اينام، درين بيليكدن داها چوخ، درين آخماقلیقدان ايرهلي گلهبيلر. لاپ بيزيم بو يازيدا اون گؤستريش يئرينه اونبير گؤستريش اوخودوغونوزا باخماياراق اونايكينجي و اينديليكده سونونجو گؤستريش بئلهدير: کوتلهنین آرتيق، يئني شاعير كشف ائتمك حؤوصلهسي قالماییب.
بو گؤرهوی اؤزونوز اؤز اوزهرينيزه گؤتورهرك هر يئرده و هر يوللا اؤزونوزو تبليغ ائدين. تئز و قولايليقلا قبول اولماقدان قورخمايين. اونوتقان و یئلبئیین دینلهییجیلر چوخدور.


text:
Jun 28, 2016
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم - 2
درویش اوغلو
بو یازینی آنلایابیلمک اوچون یازینین اؤنجه کی بؤلومونو اوخوموش اولماغینیز گرکیر.فاناتیک مسلمان توپلومدا قادین و ارکک آراسینداکی ارتباط ان سیخی شکیلده دین قایدا قوراللارینا تابع توتولور و قایدا قانونا قارشی حرکت ائدن بیرئی ان شیدتلی شکیلده جزالاندیریلیر. جوان اوشاقلار آراسیندا یئددی سکگیز یاشلاردان باشلایاراق قیز – اوغلان آییریلیر، مدرسه ده، اویون ساحه لرینده، اجتماعی ییغینجاقلاردا و یاشامین بوتون ساحه لرینده اوغلان اوشاقلاری ایله قیز اوشاقلاری آراسیندا گئت – گئده قالینلاشان و سیخیلاشان بیر دووار هورولور. بونون ایله یاناشی اوشاقلارین بئنینه بو یاشلارا قدر دولدورولموش، قورخو و اضظراب ایله یوغرولموش حکملره بیریسی داها آرتیریلیر: محرم – نامحرم. دئملی جوان اوشاق قارشی جنسدن بیریسینی گؤرونجه، بو ایکی جنس آراسیندا طبیعی شکیلده وار اولان جاذبه گوجونو، بو قورخو و اضطراب ایله اؤنلَمک و نفی ائتمک زوروندا قالیر. دئملی جینسل انرژی سینی طبیعی شکیلده آخیمینا بیراخماق یئرینه، بئنینده کی قورخو و اضطراب یارادان حکم لرین داها دا سیخیلاشماسی و داها دا گوجلندیریلمه سی یولوندا ایشتمگه باشلار. جینسل دیویغو اصلینده چوخ اینجه و یوموشاق بیر دویغودور. جینسل دویغو، سئوگی، عاطفه، ایکی انسانین بیربیرینه قارشی محبتینی، قارشیلیقلی یاردیملاشما، قارشیلیقلی دردلشمه، اورتاق آرزولارین پایلاشیلماسی، اورتاق علاقه ساحه لرینده قارشیلیقلی ایش بیرلیگی، بیرلیکده اورتاق بیر یاشام قورماق تجسم و تصورلرینی و بونلارا بنزر بیرچوخ اینجه و ظریف دویغولاردان اولوشموشدور. فاناتیک مسلمان توپلومدا قیز و اوغلان اوشاقلارینین آراسیندا سو کئچیرتمز بیر دووار هورولدوگوندن اوشاقلار بو دویغولارینی گلیشدیرمک امکانیندان یوخسول قالاراق، جینسللیگی آنجاق جینسل آلتلر ایله ارتباطدا اولان دویغودان یوخسول بیر فعالیت اولاراق اؤیگرنیرلر. فاناتیک مسلمان توپلوم ایچینده، فاناتیک مسلمان بیر آئیله ده بؤیوتولموش جوان، جینسل دویغونون طبیعی حالینی تانیمیر.
جینسل دویغونون طبیعی حالی ایله فاناتیک مسلمان توپلومدا بؤیوموش انسانین تانیدیغی حالینین فرقینی آنلایابیلمک اوچون، بوگونکو بؤیوک شهرلرده سوپرمارکتدن آلینان بیر میوه نین دادینی، عطرینی، تراوتینی، او میوه نین عمَله گلدیگی جغرافی بؤلگه سینده طبیعی شکلینده یئتیشمیش حالینده آغاجدان دریلدیگی زامان دادی، عطری و تراوتی ایله قارشیلاشدیرماق مومکون دور. کئچن باهارین ایلک گونلرینده یولداشلاریمین بیرینین قیزی (آلمانین کؤلن شهرینده بؤیوموش، ایگیرمی یاشیندا بیر قیز) سوپرمارکتدن اَریک آلیب گتیرمیشدی، به به ایله یئییردی. منه ده تعارف ائلدی. اریگین بیرینی آلیب آغزیما قویدوم. نه دادی وئریر ایسه ده، بیر تک اریک دادی وئرمیردی. اورگیم بولاندی. "آی قیز بونون هاراسینا به به دئییرسن؟" دئیه سوروشدوم. قیز گئنه به به دئیه رک، "چوخ لذتلی دیر عمی" دئدی. آلماندا اریک آغاجی بیتمز. سوپرمارکته گلن اریک اسپانیانین گونئینده کال – کال آغاجدان دریلیب، نئچه گون بو سویوق آمباردا، نئچه گون آیری سویوق آمباردا قالدیقدان سونرا یاخچال ماشین ایله آلمانیانین کؤلن شهرینده سوپرمارکته یئتیشنجه یه قدر قارانلیق و سویوقدا یوموشانیب. توفارقاندا مرداد آییندا آغاجدا یئتیشمیش اریگی آغاجدان دریب یئییب، دادینی بیلن انسان اوچون، آلماندا سوپرمارکتدن آلینان اریک نه دادی وئریرایسه ده، یالنیز اریک دادی وئرمز. آنجاق کؤلن شهرینده بؤیوموش و اریگین طبیعی دادینی، عطرینی، تراوتینی تانیمامیش بیر انسان اونو اریک یئیرنه به به ایله یئیه بیلر. فاناتیک مسلمان توپلوم ایچینده، فاناتیک مسلمان آئیله ده بؤیوموش بیر گنجین جینسل دویغوسو طبیعی حالینده گلیشمه و یئتیشمه امکانی تاپمادیغیندان آلمانداکی سوپرمارکتدن آلینمیش اریگین دادینی وئرر.
فاناتیک مسلمان توپلومدا قیز اوشاغینین جینسی دویغولاری سکگیز – دوققوز یاشلارینا یئتیشینجه یه قدر او شدتده تاپدالانیب باسدیریلیرکی، قیز اوشاغی عؤمرونون سونوا قدر جینسل دویغو آدیندا بیر گؤرونگه نین (فنومنین) وارلیغینی بئله حس ائتمز. قیز و آرواد اوچون جینسللیک، کیشی یه عرضه ائدجگی اجباری بیر سرویس اولاراق تانیملانیر. قیز اوشاغی، یاشینا، اولغونوق سئویه سینه باخیلمادان، بیر حیوان یوخسا بیر برده کیمی اؤز ایستگینین ان کیچیک رولو اولمادان، آئیله و توپلوم قایدا – قانونلارینا گؤره بیر کیشی یه اره وئریلیر. بئله شرطلر آلتیندا یاشایان بیر انسان اؤز وارلیغینی، یاشاماق حقی و اجازه سی الیندن آلینیب، آیریلاری طرفیندن زور و اجبار ایله اوستونه یوکلنمیش بیر وارلیق اولاراق یاشاماغا باشلاییر. یاشامینی سوردورمکده اؤز یاشام دویغوسو یوخ، آیریلارینین اونا زور و اجبار ایله یوکلدیگی انگیزه لردن حرکت ائتمکده دیر. بونلاردان آرتیق بیر ده اؤزونو اؤرتمک و گیزلتمگه مجبور ائدیلرک، انسانلیق دونیاسینی اولوشدوران وارلیقلارین یاریسینی گؤرمکدن و اونلارلا دویغو و بیلگی آلیش وئریشی ائتمکدن محروم اولونور. ائو دؤرد دوواریندان ائشیکده آنجاق قاچاق بیر انسان کیمی گزمَگه، محکوم اولور. یاشادیغی کندین یوخسا شهرین کوچه لرینی، ساختمانلارینی، آغاجلارینی بئله دوغرو دوزگون گؤره بیلمک و آلغیلایابیلمکده چتینلکلر چکیر. بئله جه اسلام کؤلتورونون تانیملادیغی (تعریف ائتدیگی) ناقص، عاغیلسیز و عاجز بیر وارلیغا دؤنوشوب، یاشامی کیشی یه (ارینه) کولفتلیک و جنسی قوللوق ائتمک ایله خلاصه اولونور.نویرو اینفورماتیک باخیشیندان، بو شرطلر آلتیندا بؤیوموش و بو شکیلده یاشاماغا مجبور اولان بیر انسانین بئنینده یارانان فورمول ایسه آنجاق بئله اولابیلر.
وارلیق و کیشی یه قوللوق بیر اجباردیر.
آنجاق بئله بیر اجبارین کیمین طرفیندن اونا یوکلندیگینی ده آنلاماغا فرصت تاپابیلمه دیگی اوچون، بو اجبارین آئیله و توپلوم قایدا – قانونلاری طرفیندن بئینینه یئرلشدیریلمیش حؤکم لر یوخ، (خیالی) شخصیتلر طرفیندن یوکلندیگینی حس ائدرک یوخاریداکی فورمولو اؤزو اوچون بئله معقوللاشدیریر. (راتسیونالیزه ائدیر):
وارلیق تانری طرفیندن منیم اوستومه یوکله نمیش بیر اجباردیر. بو مشقتی، بو شکنجه نی چکمَلیم.
و بو فیکری فاناتیک بیر شکیلده ساوونور. اؤزوندن سونرا آیری قیز و آروادلاری دا بئله یاشاماغا ترغیب و تشویق ائدیر و حتی زورلاییر. فاناتیک اسلام دونیاسیندا اؤزونون و بوتون قیز و آروادلارین یارانیشدان (تانری طرفیندن) ناقیص عاغیلسیز یاراندیقلارینی و کیشینین قولو اولماغا مجبور اولدوقلارینی ساوونان و وعظ ائدن آروادلار آز گؤرونمه میشدیر.
فاناتیک اسلام توپلومو طرفیندن بئله بیر یاشام شراییطینده عاجز، عاغیلسیز و ناقص بیر وارلیغا دؤنوشدورولن جوان آرواد، یئنه اؤز ایستگی و اؤز دویغولارینین هئچ دخالتی اولمادان، کیشینین ایستگی و ائیلمی سونوجو اوشاقلار دوغورار و اوشاقلارینا اؤیگرده بیله جگی آنجاق اؤز یاشادیقلاری، اؤز تجربه لری، اؤز اینانجلاری و بو اینانجلار ایله باغلی قورخو و اضطرابلاری اولار. بئله جه بیر قیسیر دؤنگه (دور باطل) اؤز اؤزنو بوتونله یرک باشدان باشلار. ایکینجی نسل حکملرین و بللی (خیالی) شخصیتلرین زور و اجبارینی بداهه اولاراق حس ائدر.
اوغلان اوشاقلاریندا گلیشیم سوره سی بیر آز داها فرقلی دیر. اوغلان اوشاغی اوچون جینسل دویغونون ظاهر اولماغینین قاباغینی آلماق، آجلیق، سوسوزلوق کیمی بیر دویغونون قاباغینی آلماق قدر چتین دیر. اون آلتی اون یئددی یاشلارینا چاتمیش بیر جوان بو یاشدان سونرا بوتون گوج و انرژیسینی بئله بیر چتین ایشی باشارابیلمه سی یولوندا ایشلتمه گه باشلامالی دیر. جینسل دویغوسونون ظاهر اولدوغونو حس ائتدیگینده اؤنجه لیک ایله اؤزونه قورخو و اضطراب تلقین ائتمک ایله، "گوناه ایشدیر، حرام دیر، جهنمده یاندیریلاجاقسان، کور اولارسان، فلج اولارسان......" کیمی اؤز دئییشلر ایله بو دویغونو اؤنلَیه بیلمَین جوان، اؤزونو تحقیر ائتمه گه، اؤزونه یامان دئمه گه، اؤزونو قارقیماغا وحتی اؤزونه قارشی گوبوتلوق و خشونت اعمال ائتمه گه باشلار. عینی زاماندا آیری انسانلارین دا اؤزلرینه قارشی بو شکیلده رفتار ائتمکلرینی گؤزلر. آنجاق بو گؤزلنتی ده، جوانین اؤزونه قارشی اعمال ائتدیگی اجبار و خشونت ایله یوغرولموشدور. بو گؤزلنتی ساده بیر گؤزلنتی اولماقدان داها چوخ بیر امر و نهی، بیر اجبار و خشونت اعمالی شکلینی توتار. بو اجبار و خشونت اعمالینین کؤکو یئنه قورخو و اضطرابدا دیر. دئملی اؤزو بللی حؤکملره بویون قویماق مجبوریتینده اولان، بو حؤکملره بویون قویمادیغینی فیکیرلشدیگینده قورخو و اضطرابا توتولان بیر انسان، آیری انسانلارین دا بو حؤکملره قارشی گلدیکلرینده بیر بلانین نازل اولاجاغیندان، اؤزونون باشینا بیر بلا گلجگیندن قورخار. گؤروندوگو کیمی فاناتیک مسلمان توپلومدا بؤیوموش و بو توپلومون دگر اؤلچولرینی منیمسه میش بیر انسانین بئینینی احاطه ائدن حکملر لایه سی، اؤز ایچینده ایکی قاتدان اولوشموشدور. ایچری طرفه، دئملی انسانین اؤزونه قارشی اولان طرفی قورخو و اضطراب دان اولوشدوغونون یانیندا، ائشیگه طرف اولانی، دئملی آیری انسانلارا قارشی اولان طرفی اجبار و خشونت دن تشکیل اولور. بئله بیر انسان، بئنینه حاکم اولان حکم لر آراجیلغی ایله اؤز طبیعی دویغولارینی باسدیرماغا مجبور قالدیغینین یانیندا، آیری انسانلارین دویغولاری قارشیسیندا دا دویارسیزلاشیر و اونلارا دا بو حؤکم لری یوکلمک اجباری حس ائدر. بو دویغو و دوشونجه دوزلگه سی (ساختاری) اؤز ایچینده قیسیر بیر دؤنگه دیر (دور باطل) و زامانین ایلرلَمسی ایله گئت گئده سیخیلاشماغا، خشونت و دویارسیزلیق درجه سینین آرتماسینا و طبیعی دویغولاردان اوزاقلاشماسینا دوام ائدجکدیر.
بو شرطلر التیندا گلیشمیش بیر شخصیت ایگیرمی دؤد – ایگیرمی بئش یاشلارینا چاتدیغیندا، آرتیق کلمه یه دایاناراق انسان اؤلدورمه گه حاضیر بیر شخصیت اولموشدور. "کافر" سؤزو ایله اؤز قارداشینی، اؤز باجیسینی، اؤز اوشاغینی ایپه چکمه گه حاضیردیر. "ناموس" سؤزو ایله اؤز باجیسینی، اؤز قارداشینی قمه ایله دوغراماقدان چکینمز. رمضان گونو خیاواندا بیر انسانین قولاغینین دالیسیندا بیر سیگار گؤردوگونده، بو انسانی اؤلومونه دؤگمک، اونون اوچون عادی بیر ایشدیر. بئله نمونه لر ایران اسلام جمهوریتینده آز گؤرولمه میشدیر. گونوموزده اسلام دونیاسیندا ایللردن بری سوروب گئدن قیرقین یالنیر کیچیک بیر "سنی – شیعه " آییریمینا دایانماقدادیر. فاناتیک شخصیت اجتماعی بیر قدرته ال تاپدیغی زامان، آیری انسانلار اوستونده بللی بیر حاکمیت گوجونه صاحب اولدوغو زامان، اؤز حاکمیت گوجونو، وئردیگی حؤکملری، پیرولاریندان گؤزله دیکلرینی و بونون یانیندا اؤز ایستکلرینی بو مطلق حؤکملره و مطلق (خیالی) شخصیتلره دایاندیرماق ایله اؤزونو سوروملولوق (مسئولیت) آلتیندان قورتارار. کئیفینه گؤره حرکت ائتمک، کئیفینه گؤره امیر و حؤکوملر وئرمک و یوزلرجه انسانین جانینا - مالینا خیانت ائتمک اونون اوچون بیر میلچک اؤلدورمکدن داها آسان بیر ایش اولار.
فاناتیک شخصیتین گئت گئده سیخیلاشماسی و طبیعی بیر انسان حالیندن گئت گئده اوزاقلاشماسینین بیر ندنی ده، بو شخصیتین بئینینین، طبیعی بیر انسان بئینین ایشلدیگی دوزَنین تماماً ترسه سینه ایشلمگه باشلاماسی دیر. بئینین طبیعی ائلَمی (عملکردی) اورگانیزیمین ساغلیغینی و اورگانیزمین ایچینده یاشادیغی محیط ایله بیر تعادل ده یاشایابیلمه سینی قوروماق دیر. بو هدف اوچون بئین اورگانیزمین ایچینده یاشادیغی محیطی گؤزلملر (مشاهده ائدر) آراشدیرار و تجزیه تحلیل ائدر، اورگانیزیمین ایچینده یاشادیغی محیطه اویوم ساغلاماسی و عینی زاماندا محیطده اؤز احتیاجلاری و ایستکلرینه گؤره دگیشیکلیکلر یاراتماسیندا یوللار آختارار. بوتون جانلیلارین میلیونلار ایل یاشاییب، یاشام سوره سینده تکامل تاپدیقلاری بو مکانیزمین ایشلمَسی اوستونده قورولوب. فاناتیک شخصیتین بئینی ایسه یاشادیغی طبیعی محیطی آراشدیرماق، اینجلَمک و تجزیه تحلیل ائتمک یئرینه، گؤزلملَدیگی (مشاهده ائتدیگی) اولایلاری، بئنینده متحجر و دگیشمز حؤکملر ایله تعبیر و تفسیر ائدر. دئملی آی توتولماسینین، زلزله نین، سماوی جِرملرین ایشلَمه دوزنینین بیر گؤرونگه سی اولدوغونو آنلاماغا چالیشماق یئرینه، ذهنینده یئرلشمیش حؤکملر و (خیالی) شخصیت لرین قدرتی، غضبی و یا لوطفی اولاراق تعبیر ائدر. بیر خسته لیگین ندنلرینی آختارماق و چاره تاپماق یئرینه، بو خسته لیگی یئنه ذهنینده اولان حؤکملر و شخصیتلر ایله ارتباطدا تعبیر و تفسیر ائدر. بوگون ایران اسلام جمهوریتینده بو دونیا گؤروشو هر گون یوزلرجه رادیولاردان، تلویزیونلاردا، منبرلردن و موعظه لردن یاییلماقدادیر. سون زاماندا اصفهانین امام جمعه سی اولان سید یوسف طباطبائی حضرتلرینین درین بیلیمسل کشفی بونلاردان بیری دیر:" زاینده رودون قوروماسینین ندنی، آروادلارین بو چایین قیراغیندا حجابسیز شکیل چکدیرمکلری دیر."
بو دونیاگؤروشو، بئنینین طبیعی شکیلده ایشلمَه یؤنتمینین ترسه سینه ایشلَمَسینین سونوجو اولاراق، عینی زاماندا بئینین اؤیگرنمه و گئنیشلمه سینین قاباغیندا قالین بیر دووار چکر. طبیعی شکیلده ایشلَین و اورگانیزیم ایله طبیعی اورتام آراسیندا بیر اویغونلوق ساغلماق ایله اورگانیزمین یاشایابیلمه سی اوچون چیخیش یوللاری آخداران بئیین، گئت – گئده تجربه ییغار، تداعی قدرتی اوبژکتیولشر و سورونلارا اوبژکتیو و ایشلک (عملی) چیخیش یوللاری آخدارار و بئله جه اؤزو ده گئت گئده گوجلنر و بؤیویر. فاناتیک دوشونجه ده اسیر اولموش بئیینده ایسه، بو پروسه نین ترسه سینه بیر گلیشمه پروسه سی گئدر. گؤردوگو، آنلامادیغی هر اولایی بللی حؤکملر آراجیلیغی ایله تعبیر و تفسیر ائتمک ایله اوربژکتیو و طبیعی اورتامینی آنلاماقدا تجربه قازانماسی و تداعی گوجونون آرتماسی یئرینه، اورتامدا اولوب کئچن اولایلاری آنلاماق ایسته مدیگینده گئت گئده داها دا اسرارچی اولار. بو بویوتدا دا یئنه بیر قیسیر دؤنگه دن سؤز ائتمک گرکیر. فاناتیک دوشونجه سیستمی بئنین قیسیرلیغینا ندن اولدوغونون یانیندا عینی زاماندا بو قیسیرلیغی گئت – گئده آرتیران بیر سیستم دیر. کارن هورنای "چاغیمیزین نویروتیک شخصیتی" آدلی کیتابیندا بو قیسیر دؤنگه نی عمومی شکیلده نویروزلار باره سینده چوخ آیدین و آیرینتیلی شکیلده آنلادیر.
فاناتیک مسحیتین و کلیسا حاکمیتینین، رونسانس دؤنمیندن (اون بئشینجی عصرین اورتالاریندان) باشلایاراق، گئت – گئده آزالماسی، اوروپا توپلوملاریندا تازا دونیا گؤروشلرینین، تازا فیکیرلرین اورتایا چیخماسی و بیلیم، فلسفه، تکنیک و اجتماعی آزادلیق و اجتماعی رفاهین گلیشمه سی ایله عینی اؤلچوده ایلریلَییبدیر. دئملی فناتیزیمین حاکمیتی آزالدیغی اؤلچوده، بیلیم، تکنیک، فلسفه، اجتماعی آزادلیق و اجتماعی رفاه آرتیبدیر. عینی زامان سوره سی ایچریسینده اسلام دونیاسیندا او زامانکی مدنیتلرین یوخ اولماسینی و فاناتیک اسلام دونیا گؤروشونده بیر دگیشمه، ملاییملشمه نین گؤرونمه دیگینه یاناشی بو اؤلکه لرده اولان تکنیک، بیلیم و اجتماعی آزادلیقلارین و اجتماعی رفاهین آرتمادیغینی، ترسه سینه گئری گئتدیگینی گؤزلَملَمک (مشاهده ائتمک) مومکوند دور.
کئچنن ایگیرمی بئش – اوتوز ایل ایچینده اینفورماتیک خبرلشمه نین هانسی توپلوملاردان باشلادیغینی و هانسی توپلوملارین بو گلیشمه یه نه قدر قاتقیلاری اولدوغونو نظردن کئچیرتسک، بو موضوع داها آیدین آنلاشیلابیلر.
فاناتیک دوشونجه حصاریندا اسیر اولموش بئیین اطرافیندا اولوب کئچنلری آنلاماقدان عاجز اولدوغو اوچون یارادیجیلیقدان یوخسولدور. یاراتما گوجو یوخدور. اؤزونون و آیری انسانلارین داها راحات یاشایابیلمکلری اوچون چیخیش یوللاری آخدارماق و تازا امکانلار یاراتماق یئرینه بوتون گوجونو ییخیچیلیغا وئریب، اوزونون ایناندیقلارینا اینانمایانلارا دوشمانلیق، گوبوتلوق و ییخیچیلیق آپارماق ایله مشغولدور. یارادیجیلیقدان یوخسوللوق اجبار شخصیتی ایله فاناتیک شخصیتین اورتاق خصوصیتی دیر. بو هر ایکی شخصیت تیپی اؤزوندن داها راحات یاشایان، داها باشاریلی اولان، انسانلارا قیسقانچلیق (حسادت) و دوشمانلیق گلیشدیررلر. اؤز یاشامینی یاخچیلاشدیرماغا، اؤزونه راحاتلیق وئریجی چیخیش یوللاری آخدارماق یئرینه، آیریلارینین یاشامینی پؤزماغا، اونلارا زیان وورماغا چالیشارلار.
فاناتیک شخصیت بیر یاندان اجبار شخصیتینین اؤزللیکلرینه (خصوصیتلرینه) صاحب اولدوغونون یانیندا بیر یاندان دا اجبار شخصیتیندن فرقلی دیر. اجبار شخصیتی اؤزونه حاکیم اولان اجبارلارین آنلامسیز و دگرسیز اولدوغونون بیلینجینده دیر. بو اجبارلارین بیر عارضه اولدوغونو بیلیر و بو عارضه لره قارشی اؤنلَملر (پیشگیری) آلماغا چالیشیر. مثال اولاراق سایماق اجبارینا توتولموش بیر اجبار خسته سی، خیاواندا یئریرکن گؤردوگو ماشینلاری سایماق مجبوریتینین آنلامسیز و دگرسیز اولدوغونون بیلینجینده اولار. بلکه ده بو سایماق اجبارینا قارشی اؤنلملر (تدبیرلر) آلماغا، اؤزونو بو سایماق اجباریندان قورتارماغا چالیشار و آیری بیر اجباری اونونلا بیرلشدیرر. مثال اوچون سایماق اجبارینی حس ائتدیگی زامان، اؤزو – اؤزونه "گئده سایما، گئده سایما" دئیه اوگوت وئرمک ایله اؤزونو سایماق اجباریندان خلاص ائتمگه چالیشابیلر. بونون یانیندا اجبار شخصیتی ذهنینه حاکیم اولان اجبارلاری ایده آلیزه ائتمز. بو اجبارلاری مقدسلیکلره باغلاماز و اؤزونه حاکم اولان اجبارلاری آیری آداملارا دا یوکلَمگه چالیشماز. فاناتیک شخصیت ایسه اجبارلارینین بیر عارضه اولدوغونون بیلینجینده دگیل، بو اجبارلاری حؤکملر و مقدسلیکلر ایله معقوللاشدیرار (راتسیونالیزه ائدر) و عینی زاماندا آیری آداملارا دا اونون کیمی اولماقلارینی، اونون کیمی دوشونمکلرینی و تَرپنمکلرینی توسیه ائدر، اؤز عارضه لرینی اؤزگه لره یوکلمه گه چالیشار و حتی بو یولدا زور و گوبوتلوق گؤسترمکدن ده چکینمز. مثال اولاراق بللی بیر جومله نی، "لاهول و لا قوت الا بالله" تکرار ائتمک اجبارینی، گونون بللی ساعاتلاریندا، بللی حرکتلر ائدرک، بللی جومله لری تکرار ائتمک اجبارینی ایده آلیزه ائدیب، اؤزگه لری ده عینی ایشی گؤرمه گه زورلار.
دویغوسوزلوق، دویغوسال اولاراق گوبوتلوق و یونولمامیشلیق، دویغوسال انعطافسیزلیق دا بو ایکی شخصیتین اورتاق اؤزللیکلریندن دیر. یوخاریدا آنلاتیلان گلیشیم پروسه سی ایچینده، انسانین توپلومسال محیط ایله ارتباط، دویغو و بیلگی آلیش – وئریشینی ساغلایان آینا سلوللاری ایشله دیلمه دیگی اوچون، بو سلولار آراسیندا یئترلی اؤلچوده سیناپس یارانمادیغی اوچون، بو سلولار زامان ایله آرادان گئدر. فاناتیک شخصیت توپلومسال اورتامی ایله آنجاق ذهنینده کی حؤکملر آراجیلیغی ایله ارتباط قورار. اونون اوچون "دویغو" آدیندا بیر گؤرونگه (فنومن) یوخدور.
فاناتیک شخصیت ایله اجبار شخصیتینین اورتاق اؤزللیکلریندن بیریسی ده هرشئیی بیلدیکلرینین اینانجی دیر. قاریشقادان سؤز گئدرسه، قاریشقا متخصصی کیمی نظر بیلدیرر، آتم فیزیکدن سؤز گئدرسه، آتم فیزیک متخصصی کیمی نظر بیلدیرر، موسیقی دن سؤز گئدرسه، دونیانین ان بؤیوک موزیکچیسی کیمی نظر وئرر. سؤز سرطان خسته لیگی اوستونده گئدرسه، سرطان متخصصی کیمی نظر بیلدیرر. بو اینانج، بو ایکی شخصیت تیپینین هر شئیی ذهنلرینه یئرلشدیریلمیش ثابث و داشلاشمیش (متحجر) حکم لر و بیلگیلر آراجیغی ایله آچیقلایابیلمک اجبارینا دایانیر.
فاناتیک شخصیتین بیر یاندان اجبار شخصیتی ایله اورتاق اؤزللیکری اولدوغونون یانیندا، بیر یاندان دا بوردرلاین شخصیت (شخصیت بینابینی و یا شخصیت مرزی) ایله اورتاق اؤزللیکلری وار. بوردرلاین شخصیتین ان بلیرگین (بارز) اؤزللیگی دویغولارینین شدتلی لیگی و ثباتسیزلیغی دیر. دوستلوغو ایله دوشمانلیغی آراسیندا قیل پایی واردیر. دوستلوق اوچون بیریسینه بیر هدیه وئرمک ایستدیگینده، هدیه سینین آلینماماسی بو دوستلوغو آنی دن بیر دوشمانلیغا چئویره بیلر. قارشی جینسدن بیریسینه "عاشق" اولدوغوندا، ایسته دیگی جوابی آلابیلمه دیگینده، "عاشق" اولدوغو شخص ایله قانلی – پیچاق دوشمان اولار. بوردرلاین شخصیتین ثباتسیزلیغی دویغولارینا دایانیر. فاناتیک شخصیتین ثباتسیزلیغی ایسه ذهنینه یئرلشدیریلمیش حؤکملره و مقدسلیکلره دایانیر. کافر، دئملی فاناتیک مسلمانین ایناندیغنا اینانمایان بیر انسان، نه قدر خیرخواه، نه قدر یاخچی بیر انسان اولورسا اولسون، مینداردیر، اولدورولمه سی واجب دیر. شک بئله کفر دیر. قارداشی، باجیسی بئله اونون ایناندیقلارینا شک ائتسه "کافر" اولار و اؤلدورولمه سی واجب گلر. سون گونلرده داعش دن بیریسی اؤز قارداشینی "مرتد" اولدوغو اوچون اولدوردو.
فاناتیک شخصیتده اولان اؤزللیکلردن بیریسی، اؤز اجبارلارینی بللی بیر اؤز سایغی و اؤزونو بگَنمیشلیک (نارتسیزم) ایله یان – یانا گتیرمه سی دیر. اجبار شخصیتی، اجبارلارینی بیر غرور و اؤزونو بگنمیشلیک ایله آنلاتماز، حتی اجبارلارینین بیر پاراسیننین اؤزونون کنترولونوندان خارج اولماسینا اوتانابیلر ده. آنجاق فاناتیک شخصیتین هر اجباری، ایستر فیکیر، دوشونجه، یوخسا سؤیله یش اولسون، ایسترسه بیر ائیلم (عمل) اولسون، ایسترسه بیر اکراه و بیر ایشی گؤرمَمک اجباری اولسون، بونلارین هامیسینی افتخار و اؤزونوبگنمیشلیک ایله حس ائدر و بونلارا افتخار ائدر. دئملی بیر واجیبی یئرینه گتیردیگینده، بیر حراما قارشی اکراه ائتدیگینده، و گونلوک یاشامینین بؤیوک بؤلومونو اجبارلارینین ائیلمه کئچیرتمه سی ایله مشغول اولدوغو ایشلرده بیر رضایت خاطر و راحاتلیق حس ائدر. بیر انسانی "زنا" ائدیبدیر دئیه داشلایاراق اؤلدومک ایله یوخسول بیر انسانا خیردا پول وئرمک آراسیندا بؤیوک بیر فرق یوخدور. فاناتیک مسلمان، بیر انسانی داشلایاراق اؤلدوردوگونده بو ایشی تانری نین رضایتی اوچون گؤرمکده دیر. یوخسول بیر انسانا خیردا پول وئردیگی ده تانرینین رضایتی اوچون دور. بو ایکیسینین اؤز دویغولارینی آلقیلاماقدان عاجزدیر.
بو یازینین آردی وار.


text:
قوپوز
قوْپوُز، تورکلرین ان اسکی سازلاریندان بیری.[۱]
قوپوز آدی ایلکین،ابتدایی مرحله ده عمومیت له موسیقی آلتی مفهومونو افاده ائتمیشدیر
داغستاندا یاشایان " نوقای لار " آراسیندا بو تاریخی تصور بو گونه دک قالمیشدیر. نوقای لار خلق آلت لری نین هامیسینی " قوموس " آدلاندیریرلار. بوندان علاوه " قازاخ " لارین سیملی موسیقی آلتیندن باشقا بیر سیرا آغیزلار چالینان نفسلی آلت لری قوپوز آدیلا چاغیرماسی دا محض همین سبب دن دیر. بیزجه قوپوز " قوپ " و " اوز " سؤزلریندن یارانمیشدیر. " قوپ " اوجالیق،یوکسک آنلامینی وئریر. " اوز " قدیم تورکجه ده نغمه،موسیقی و آوازلی سس معناسیندادیر.
سیملی سازدَییشدیر
قوپوز سازی سیملی سازلاردان دی کی تار سازینا تاری سیملری چکیلیب وتیرلنیب اونون سیملری آشاغی طرفده باغلانیب واوست طرفده تیرلینب و کوکلوینده اونی باش طرفدن تیرلیب و کوک ائدللر قوپوزون سیملرین بیربالا تخته یا آلاتینان چالیب سس لندیل
آشیقلار سازیدَییشدیر
قوپوزی چوخلی آشیقلار ایشله دیر و بوسازین ابتدائی چالماقین چوخلی عاشیقلار توی مجلیسینده چالیب و اوخویاللار آشیقلارین چوخلی نغمه سی بو سازینان چالینار
تاریخدهدَییشدیر
اسکی ده بو ساز ان اسکی سازدی کی چالینیب و ایشه گلیب ایغوریستاندا تاپیلان مجسمه لر و باباائلی (سومرتورکلرین) مجسمه لرینده بو ساز گوروشور کی سازاندالار اللرینده بوسازا اوخشار بیر سازی چالیر بو ساز تورکلرین ان اسکی سازلاریندان دی باشدا بو سازین شکیلی وتارلاری فرق ائدیردی .قوپوز وتار وآیری سیملی سازلار اسکی قوپوزلاردان اله گلیب و ایندی موْدرن شکیلده گیتار وآیری سمیلی سازلار اولوبلار
قایناقلاردَییشدیر
- ^ آشنایی با ساز قوپوز (چگور) Archived 2014-09-09 at the Wayback Machine., ـآکادمی کیمیا


text:
اویان نیوز: کلینتون گؤرهو مدتی عرضینده پرفورمانسی ایله دقت چئکدی
آمریکا بیرلشمیش دؤولتلرینده هیلاری کلینتون دؤنمی سونا چاتدی.
اسکی خاریجی ایشلر باخانی کلینتون، ایش یولداشلاری ایله باخانلیقدا وداعلاشدی. قیسا بیر وداع دانیشماسی گرچکلشدیرن کلینتون، آنکاراداکی آمریکا ائلچیلیگی بیناسینین اؤنوندکی پارتلامایا دا توخوندو. دیش ایشلری باخانی احمد داووداوغلو ایله تلفندا گؤروشدوگونو ایفاده ائدن کلینتون، تورکیهنین آمریکایا وئردیگی تعهد و فداکارلیغین اؤزلری اوچون چوخ دگرلی اولدوغونو قید ائتدی. کلینتون گؤرهو مدتی عرضینده پرفورمانسی ایله دقت چئکدی.
۱۵۰.دن چوخ اؤلکهنی گزدی؛ دونیا لیدئرلری ایله ساییسیز گؤروشمه گرچکلشدیردی. وظیفهسی مدتینده، خستهلیک و پروبلئملر کلینتونو یالنیز بوراخمادی. گئچن آی گئچیردیگی راحاتسیزلیق سببیله بیر مدت خستهخانادا معالیجه گؤردو. آمریکا سیاستینی دریندن سارسان لیبیدهکی آمریکا کونسوللوغونا سالدیری دا یئنه کلینتون دؤورونده یاشاندی. هیلاری کلینتون، حیاتینی ایتیرن ۴ چالیشان اوچون سناتودا ایفاده وئرمک مجبوریتینده قالدی.
اؤته یاندان آمریکانین یئنی خاریجی ایشلر باخانی جون کری، آند ایچهرک وظیفهسینه باشلادی. ۶۹ یاشینداکی کری، ۲۸ ایلدیر سناتورلوق ائدیردی و عینی زاماندا آمریکا سناتوسونون خاریجی ایلیشکیلر کمیتهسینین باشقانلیغینی یئریدیردی.
قایناق : ت ر ت


text:
یئنی تحصیل ایلی موناسیبتی ایله “ایواز طاها”نین موراجیعتی
1
اوشاقلاریمیز اوخوللارا گئتدیلر، باجیلاریمیز، قارداشلاریمیز ایسه بیلیمیوردلارینا. هئچ بیرینین قولتوغوندا آنادیلینده بیرجه کیتاب یوخ.
2
بو یاخینلاردا مدنیت ناظیرلییی ایکی کیتابیمین نشرینه ایجازه وئرمکدن چکیندی. ندنلرین بیری بو ایدی: سن دئمه کیتابلاریمین یازی قایداسیندا فارسجا و عربجهنین سؤزلرینه سایمازلیقلا یاناشیلیب. دؤولت مأمورونون آرگومئنتی داها غریبه ایدی: “فرهنگستان فارسی بئله بویوروب”. سؤز یوخ کی، شرقی تیمورون دیل آکادئمیاسی بورکینافاسونون دیلی بارهده فیکیر سؤیلهسهیدی، تهرانین دئیینگن تئلئویزیاسی دونیا سیستئمینین عدالتسیزلییی بارهده گئجه گوندوز دنگ ائدهجکدی بیزی.
آمما فارس دیلی آکادئمیاسی بوتون دیللری فارسجانین بیر لهجهسی سایدیغیندان، منیم دیلیمده بیر سطیر اوخویوب یازمایان آدام گؤستریش وئریر کی من دئین کیمی یاز.
فرهنگستانین وظیفهلرینین یالنیز بئشینجی مادهسینده، اؤزلری دئمیشکن “یئرلی مدنیتلرین قورونوب ساخلانماسی”ـنا ایشاره اولونور. بو ایشاره باشقا میللتلره کورون ایشیق ساچیرسا، جوملهنین داوامی اومیدلری پوچا چیخاریر. بللی اولور کی، آکادئمیکلر رسمی دیلی داها دا گوجلندیرمک اوچون اولکهنین قیراقـ بوجاغیندا گؤزدن قاچیمیش “فارسجا فولکلور، آدلار و ایصطیلاحلار”ی توپلاماغا وورنوخورلار. گؤزلهنیلمز دئییل، بو فرهنگیستانین سوی آغاجینین کؤکو 1935ـجی ایله گئدیب چیخیر. همین ایلده ممالک محروسهده یایغین اولان آذربایجان تورکجهسی ایله یاناشی باشقا دیللری فارسجانین خیرینه محو ائتمک اوچون بیرینجی فرهنگستان یاراندی. اینگیلیسلر بویورموشدولار، بیر زامان توپلارینی ویئنا داروازاسینا سؤیکهمیش تورکلردن زهلهلری گئدیر.
فرهنگستان چئورهلری گومان ائدیردیلر چاغداش نسل توراپاغا قاریشدیقدا دیلدن یالنیز خاطیره قالاجاق، سونراکی نسل مکتب گوجونه کوتلهیه سیرینمیش یئنی دیله آلیشاجاق[1].
3
نهایت “بیزی بونا آلیشدیراجاقلار” دئیه، 89 ایلدیر بئله اولور. 89 ایلدیر زورلا وئریلمیش کیتابلاری قولتوغوموزدا ساخلاییریق، آنا دیلیمیزی ایسه اورهییمزده. من اورحان پاموکا یازاندا کی، بیزیم بیریمیز ائویمیزی ایتیرمیشیک (قاراباغدا)، او بیریمیز ایسه دیلمیزی (تبریزده)، سؤز دیلین اوغورلانمیش “یازی”سیندان گئدیردی، بیریا مظلومیتینین باهاسینا کؤنلوموزده قورویوب ساخلادیغیمیز دانیشیق دیلیندن دئییل[۲] هر ایل دیلیمیزی ائوده قویوب مکتبه گئتدیک، آمما دیلسیزلییه آلیشمادیق. شاهلار سانیردیلار زامان آخاریندا رضا خانین یوخولاری چین اولاجاق[3]، اولمادی. شاه دئییردی اوردودونون مطبخ ایشچیلری ده متجاسرلره (پیشهوری بئله آدلاندیریلمیشدی) قولاق بورماسی وئرمهیی باجاریرلار. آمما بئله اولمادی، پیشهوری دوغما کور نیفریتیمزده یاندیسا، شهریارین ساده دیلینده دیلیمیز پؤهرهلندی.
سبب آیدیندیر: باسقی، زوراکیلیق[4] و تاپداییش[5] کیمی عامیللر “مئیلی” اورهتیر. تاپداییش همیشه اوستبیلینجی[6] یووشدورورسا[7]، آلت بیلینجین[8] گؤزلهنیلمز داورانان گوجلرینی اویادیر. دیل یاشام عرصهسینه فوران ائدیر. دیل آستارادان استرآبادا قدهر آیاقلانیب یئریمهیه باشلاییر، بوغونتو ایللرینده “سازیمین سؤزو” کیمی دیل آبیدهسی یارانیر.
اوشاقلاریمیز اوخوللارا گئتدیلر، باجیلاریمیز، قارداشلاریمیز ایسه بیلیمیوردلارینا. هئچ بیرینین قولتوغوندا آنادیلینده بیرجه کیتاب یوخ. تکی دوغما کیملیک وئرگیسی بئیینلریندن، سئویملی آنادیل سئوگیسی ایسه اورهکلریندن اکسیک اولماسین. باجیلاریم، قارداشلاریم، مکتب یاددیرسا، دیلی یادیرغامایین، دیلیمیزی ائوینیزده یئترینجه اؤیرهنین!
ایواز طاها
1389 ـ جو ایلین مهر آیی
_________________________________
[1] آلیشماق (بوردا): عادت ائتمک [2] بوجومله اورحان پاموکا گؤندردیییم مکتوبدا گئتمیشدیر. مکتوب سلیم بابوللا واسیطهسی ایله پاموکا چاتدیریلمیشدی. [3] یوخونون چین اولماسی: یوخونون تعبیر اولماسی، دوغرولماسی؛ یوخونون تحقق تاپماسی [4] زوراکیلیق: خشونت [5] تاپداییش: رئپرئسییا، سرکوب [6] اوست بیلینج: خودآگاه [7] یوووشدورماق: رام ائتمک، اهلیلشدیرمک [8] آلتبیلینج: ناخودآگاه


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۲
۲ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۲/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/رویدادلار
- ۱۴۰۹ - لایپزیق بیلیم یۇردو قۇرولدو.
- ۱۸۰۴ - ناپلئون بوناپارت٬ پاریسده پاپین دا قاتیلدیغی بیر تؤرنده تاج تاخیب فرانسه ایمپیراتورو اوْلدو.
- ۱۸۴۸ - فرانسوا ژوزف٬ اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورو اوْلدو.
- ۱۸۵۲ - اۆچونجو ناپلئون فرانسه ایمپیراتورو اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۰۱ - کینق کامپ ژیلت٬ ژیلت ایختیراعینی یازدیردی.
- ۱۹۰۸ - چینده اۇشاق ایمپیراتور پۇ یی ۲ یاشیندایکن تاختا چیخدی.
- ۱۹۰۹ - فرانسهلی بارون چاتیرز٬ عوْثمانلیداکی ایلک اۇچاق گؤستریشینی کئچیردی.
- ۱۹۱۴ - اوتریش-ماجاریستان بلقرادی تۇتدو.
- ۱۹۱۸ - ائرمنیستان٬ عوْثمانلی دؤولتیندن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۹۱۸ - محمد طلعت پاشا٬ تراکیا-پاشاائلی مۆداقیعهی-حۆقۇق جمعیتینی ائدیرنهده قۇردو.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیه ایله ائرمنیستان آراسیندا آندلاشما ایمضالاندی. قارص ائرمنیستاندان گئری آلیندی.
- ۱۹۲۸ - جلال ساحیر ارزونون حاضیرلادیغی «ایملا لۆغاتی» یاییملاندی.
- ۱۹۴۰ - کاغیذ قیتلیغی سببی ایله قزئتلرین صفحه ساییسیندا قیسیتلاما گتیریلدی.
- ۱۹۴۲ - شیکاقولو بیلیم آداملاری ایلک کونتوروللو زنجیرلهمه آتوم عکسالعملینی حیاتا کئچیردیلر.
- ۱۹۷۱ - بیرلشمیش عرب امیرلیگی٬ بیرلشمیش شاهلیقدان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۹۸۸ - بینظیر بوتو٬ پاکیستان باش وزیری اوْلاراق آند ایچدی.
- ۱۹۹۳ - کولومبیالی مۆخدّیر تاجیری پابلو ایسکوبار٬ مدلینده امنیت گۆجلرینجه اؤلدورولدو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ آذر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
۱۳۹۰- نجی ایلین آذر آیی نین ۳- ونده، تهرانداکی خاقانی مدنیت ائوینده، بؤیوک آذربایجانلی یازیچی، شاعر، ادبیات شناس و ژوُرنالیست، مرحوم اوُستاد یحیی شیدا و بؤیوک قوْجامان شاعر مرحوم اوُستاد بارزین شرفینه، صابر ادبی انجمنینین طرفیندن بیر طنطنهلی ییغیینجاق قوُرولدو. بوُ ییغینجاقدا مختلف شاعر، یازیچی و ادیبلر چیخیش ائتدیلر. آشاغیداکی یازینی معاصر یازیچی و محقق دکتر مرتضی مجدفر ، همان مجلسده اوْخوموش و حاضیر اوْلانلارین آلقیشلارینی قازانمیشدیر . بوُ یازینی ایشیق سایتینا اؤزل اوْلاراق، حضورونوزا تقدیم ائدیریک.
شیدا؛ وورغون ژوُرنالیست
دکتر مرتضی مجدفر
آرتش خیاوانیندان ساعات قاباغینا یئتیشیرکن، سوْلا دؤندوم. دایانمادان خیاوانین اوْ طرفینه کئچدیم و ایللر بوْیو تبریز شهریمیزین مدنیت تمثیلچیسی اوْلان، تربیت خیاوانینا گیردیم. تربیت خیاوانینداکی چاپخانالار، هم ده شوشهگرخانا آغزینداکی سابقهلی کیتاب ائولری، بوُ خیاوانی کیتاب، کاغیذ و روزنامه – مجلّه قوْخوسو ایله دوْلدورور و اینسانین حال- هاواسینی، محمدعلیخان تربیت کیمی، دوشونجهلی عالیملرین یاشاییش گونلری ایله دگیشیر. دوز دورکی نئچه ایل دیر خیاوانداکی گلین پار – پالتاری ساتان ماغازالار، باهالی و تبریزه لاییق اوْلان باشماقچی دوکانلار، هم ده نئچه- نئچه سوُسلو- پوُسلو بوُتیکلرین سایی گونو – گوندن آرتیر و آرتماقدا دیر، آنجاق تربیت، منجه هلهده مدنیت خیاوانی دیر.
تربیتین آرالاریندا اوْلان بیر کوچهیه چاتدیم. بوُ کوچه و اوْنون همان اوللرینده قرار تاپان چاپخانا و ایکینجی قاتینداکی بالاجا دفتر، منه چوْخ تانیش دیر. نئچه ایلدیر تبریزدن آیریلمیشسامدا، بوُ دفتر منیم اومید ائولریمدن بیری دیر. قاباقلار، ۱۳۶۰- نجی ایللرده، دفتر، چاپخانادان آیریلارکن، بازار آغزینداکی پاساژلارین بیرینین یوخاری قاتینا گئتدی. آنجاق یئنه ده، اؤز یئرینه قاییتدی.
مهر آییندان اوْن گون کئچمگه باخمایاراق، تبریزین سازاقلاری باشلاییبدیر. سحر ائرتهدیر. بیر آز اوشودویومه گؤره، بینانین ایچریسینه گیررکن، ایستی جانیما سینیر و صوُراتلاریم قیزارماغا باشلاییر. بوُ دوُر، بیر نئچه پیللهنی آرخادا قوْیوب، یوُخاری قاتا چاتسام، یئنهده اوْنلا گؤروشهجگم. اوْ ۵۵ ایل دیر تربیت خیاوانیندا بیر ایشچی کیمی ایشلمکده، بیر عائیله کیشیسی کیمی اوْیان– بوُیانا گئتمکده، بیر عالیم و یازیچی کیمی یازیب- یاراتماقدا و بیر ژوُرنالیست کیمی چالیشماقدادیر. اوْ، نئچه ایل قاباق، روزگارین چتین گونلرینده، رسمی صورتده یازیب- یاراتماقدان منع اوْلدوغونا گؤره، ائله همین تربیت خیاوانیندا قصابلیق ایشی ایله ده مشغول اوْلموش، یارادیجیلیغینا داوام وئررکن، حلال چؤرهک آردینجا قاچمیشدیر.
مهر آیینین اوْنونجو گونو دور. بوُ گون آتامین اؤلوموندن اوْن بیر گون کئچیر. ۱۳۸۰ – نجی ایلین شهریور آیینین اوْتوزوندا، آتامی اَلدن وئردیک. تهراندا اوْنا بیر نئچه یاس مراسیمی قوُردوقدان سوْنرا، فامئل و یار – یولداشلاری بئله قرارلاشدیلار کی اوْنون دوْغولدوغو، بوْیا- باشا چاتدیغی و آدی دیللره دوشدویو شَهَر، تبریزه قاییدیب، بوُرادا دا بیر یاس مراسیمی کئچیرهک. بوُ گون بوُرایا گلمگیمدن منظور، آتامین اؤلوم خبرینی اوْنا وئریب، اوْنلا دانیشماقدیر.
قاپی یاریم آچیقدیر. عینکی گؤزونده دیر. همیشه کی کیمی یازماقدادیر. قاپینین آچیق یئریندن کامیل صورتده اوْنو گؤرمک مومکون دور. ایچری گیرمکدن چکینیر و اؤزومله دوشونمکدهیم. اوْن بیر گوندن سوْنرا، آتامین اؤلومونو هلهده منیمسهیه بیلمهمیشیک. اوْ، آتاملا دوْستایدی. هر ایکیسیده، میللی حکومت دؤورونده، شاعرلر مجلسینین گنج عضولریندن ایمیشلر. هر ایکیسی، ایللر بوْیو مبارزه آپارمیش و چتینلیکلر چکمیشدیرلر. هر ایکیسی، واختیله قصابلیق ائتمیش، بوُ ایشله برابر یازیب- یاراتمیشدیلار.
قاپینی دؤیوب، ایچری گیریب، اوُستادی سلاملاییرام. ایندییه قَدَر، دفعهلرله تبریزه گئدن واختلار، حتماً اوْنون یانینا گلیب، اؤزومون یازیلاریمدان، هم ده آتامین شعرلریندن، بیر قالاق میزینین اوستونه آغناتمیشام. یادیمدادیر ۱۳۶۴- نجو ایلدن اوچ دؤرد ایل سوْنرالارا قَدَر، محاربه ایللرینین قیزغین گونلرینده، اوُستاد، مندن و آتامدان، یوزه یاخین مطلب چاپ ائتدیردی.
منی گؤررکن، آیاغا دوُرور. اَلینی منه طرف اوُزالداراق، منی قوُجاقلاییر: «آللاه آتاوا رحمت ائلهسین. اوزوم قارا اوْلدو؛ اوْنون ناخوش اوْلدوغو گونلرده تهرانا گله بیلمهدیم …» باشقا سؤزلرینی ائشیتمیرم. ائلهبیل آتامین اؤلوموندن خبریوار. تشکر ائدیرم و تبریزه گلمگ سببی حاققیندا اوْنونلا دانیشیرام: « عائیله و آتامین یار-یوْلداشلاری ایله بئله قرارا گلدیک کی تبریزده ده بیر مراسیم قوُراق. بوُرایا گلدیم بوُ خبری سیزه چاتدیریم و خواهیش ائدیم آتامین اؤلوم خبرینی، همده ییغینجاغین گونونو، فروغ آزادی دا درج ائدهسینیز …»
سؤزومو کسیر و سوْرغو وئریر:« آتان هاچان مرحوم اوْلدو؟! » بئله ظن ائدیرم کی خبری یوْخدور و منی قارا پالتارلا گؤردویو، همده آتامین ناخوش اوْلدوعونو بیلدیگی اوچون، گؤروشوموز منه تسلیت وئرمکله باشلامیشدیر. سوْروشدوغو سوْرغونو، شهریور آیینین اوْتوزونو دئمکله جاواب وئریرم. اوُجا سسله، آغزینی آشاغی طبقهیه توُتاراق، دئییر. « رحیمآغا ! زحمت اوْلماسا ۳۱ شهریور نمرهسیندن، منیم اوچون بئش- آلتی دانا یوْللایین اوسته…»
روزنامهلر سرعتله چاتیر. اوْنلارین بیرینین صحیفهلرینی واراقلاییر و آذری صحیفهسینه چاتیر. صحیفهنین اوستونده، سوْل طرفده یازیلیب: “توْپلایان یحیی شیدا”. بوُ اوچ کلمه، اوتوز ایل، تقریباً هر گون بوُ روزنامهنین بوُ حیصهسینده درج اوْلوندو. ساده حسابلا دئسک: دوْققوزمین صحیفه تورکجه یازیلار، شعرلر، تدقیقی مقالهلر و شفاهی ادبیاتیمیزین نمونهلری.
صحیفهنین ساغ سوُتونونو منه گؤستریر: مبارز و یوْرولماز شاعر غلامرضا مجدفر، ابدیته قوْوشدو و هؤنکورتو ایله دئییر: “سیز جاوانلار دوْستلوقدان نه بیلیرسینیز؟ اوْ منیم دوْستوم ایدی. نئچه ایل بیرگه ایشلهدیک، بیرگه چالیشدیق…”
اوُستاد شیدا دانیشیر و من فیکیرلشمکدهیم. ایللر دیر تعلیم- تربیه ایشلریمله برابر، بیر ژوُرنالیست کیمی ده چالیشمیشام. آللاها شوکور اوْلسون، اعتبارلی غزتهلر، هم ده اؤز دیلیمیزده یاییلان بیر چوْخ نشریهلرله یاردیمچیلیق ائتمیشم. آز- چوْخ ژوُرنالیسم علمینین اصوللاری ایله ده تانیشلیغیم وار. خبر یازماقدا اوچ اصله اشاره ائدیرلر: سرعت، دقت و کیفیت. منیم آتام، شهریور آیینین اوْتوزوندا سحر واختی اؤلدو.
اوْنو قوُیلاییب، ائوه دؤنونجه، ساعات ایکینی کئچدی. روزنامهلرده، صاباحکی نمرهنین مطلبلری، خصوصیله غیرخبری مطلبلر، اوْ جملهدن آذری صحیفهسی، زامانا تابع اوْلمالیدیرلار. بئله اوْلماسا، روزنامه واختیندا بوُراخیلماز. اوُستاد شیدا، قدرتلی شاعر، یازیچی و کیتابچی اوْلدوقدان علاوه، صاحیب سبک بیر ژوُرنالیست کیمی اؤزونو ائلیمیزه تانیتدیرمیشدی. اوْ، ۱۳۸۰- نجی ایلین شهریور آیینین اوْتوزبیرینده چیخان آذری صحیفهسینده، ۵۰۰ کلمه دن آرتیق اوْلان بیر ادبی- تحلیلی مطلبله، آتامین اؤلوم خبرینی وئرمیش، اوْنون حیاتینی آراشدیرمیش و شعرلریندن نمونه گتیرمیشدیر. بیز بوُ خبرده، هم سرعتی، هم ده دقتله- کیفیتی آیدینجاسینا گؤروروک.
اوُستاد شیدا، ۱۳۸۰- دان سوْنرا، آرتیق اوْن ایلده یاشادی. بئلهلیکله اوْنون ادبی فعالیتلرینین قیراغیندا، ۶۵ ایل تأثیر بوُراخان ژوُرنالیستی چالیشمالاردان دا یاد ائتمهلییک. اوْ، بیزیم ائلیمیزین بؤیوک ژورنالیستیدیر و یئری واردیر کی اوْنون هیکلینی، تبریزین تربیت خیاوانیندا، ائلیمیزین و دیلیمیزین اوُغروندا یوْرولمادان چالیشان بیر تمثیلچی کیمی برپا ائدهک. بوُ ایشی تبریز بلدیهسی گؤرمهسهده، آذربایجان یازیچی و شاعرلری، اورهک دوْلوسو دوُیغو و سئوگی ایله، اؤز هزینهلری ایله گؤرهجکلر. روُحو شاد و آذری صحیفهسینده دوزولن حرفلرین ساییسی ایله برابر، آللاه تعالانین مغفرتی اوْنا نصیب اوْلسون.


text:
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۲۵ آوریل ۲۰۲۱
معالیجهسی تاماملانان ۵۱ مین ۲۳۶ نفرله ساغالانلارین ساییسی ایسه ۴ میلیون ۷۳ مین ۶۴۴ نفره یوکسلدی
تورکیهنین یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله موباریزهسینده سون ۲۴ ساعاتداکی جان ایتکیسی ۳۴۷ اولدو.
سالقینین باشیندان بو یانا حیاتینی ایتیرهنلرین ساییسی ۳۸ مین ۳۵۸ نفره چیخدی.
بیر گونده ۲۶۰ مین ۲۸۰ نفر تست ائدیلیرکن، ۳۸ مین ۵۵۳ نفرین تستی مثبت چیخدی، ۲ مین ۸۰۱ یئنی خسته معالیجه آلتینا آلیندی. .
معالیجهسی تاماملانان ۵۱ مین ۲۳۶ نفرله ساغالانلارین ساییسی ایسه ۴ میلیون ۷۳ مین ۶۴۴ نفره یوکسلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تروریست گۆلتن ماتور ایستانبولدا یاخالاندی
تروریست ماتور، میللی استخبارات تشکیلاتی و امنیتین اورتاق عملیاتی ایله ایستانبولدا یاخالاندی
اردوغان: شهیدلریمیزین قانی یئرده قالمایاجاق
"ایندی چوخ چتین قیش شرایطینده هم پنجه-کیلید ایله زاپدا، هم ده سوریهنین قوزئیینده اؤنملی بیر موباریزه آپاریلیر"
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"


text:
معاصر ادبیاتیمیزین دلی دولو قونچاسی
افراسیاب نوراللهی
(صدیار وظیفه(ائل اوغلو) جنابلارینین قونچا شعری اوزرینده – “قوشمالار” کیتابیندان)
آچما آغزینی آی قونچا
بیرده، قان اولار قان اولار
دئییرلرکی، سیر آچیلان
یئرده، قان اولار قان اولار
اؤرتویون ایپک سئوینجیم
امیدلریمله بیر بیچیم
یاشیللیغیندان وئر ایچیم
شعرده، قان اولار قان اولار
سن باهار دولو گؤی بوقچا
آچما آرزولار آچینجا
«ائل اوغلو» دوشر آی قونچا
درده، قان اولار قان اولار”
بیلدیینیز کیمی گلیشمیش اؤلکهلرده، شاعرلرین یادداشینی هر گون تزهلهین سببلر، فضالار و یئرلر بول اولور. اونا گؤرهده همشه یادداشلاری تزه، عینی حالدا یادداشت قابلیتلریده یوخاری اولور. اؤرنهیین، من اؤزوم بونون ایکران شاهیدی اولموشام؛ تورکییه دوولت کاناللارینین بیرینده یوسف خیال اوغلونون مثلا بیر هفتهلیک شعر پروقراملارینی آچیقلاییبلار؛ صاباح هانسی شهرده، هانسی یونیوئرسیتهده، هانسی اوشاق باغچاسیندا و داحا هارالاردا چیخیشلاری اولاجاق –دئیه. دئمک ایستهییرم، بونونلا مقایسهده بیزلره صیفیر دئمک اولار. اونا گؤرهده، کسینلیکله اعتراف ائده بیلریک کی؛ ائله اولور حتی اؤز شعرلریمیزده اؤزوموزه یابانجی گلیر، حله قالسین او باشقا بیریسینین شعرلرینی ازبردن بیله بیلمهییمیز یا بیلمهمهییمیز. . .
آما بونلارین هامیسیلا بئله، شخصا منیم اؤزومون یادداشیمدا شعرلر وارکی، اؤزومدن، اؤزگهدن، . . . هئچ واخت پوزولمور. حتی بیر میصراعسیدا اولموش اولسون، بئله یادداشیمدان سیلینمیر. سانکی قان یادداشیم، جان یادداشیم، جان یولداشیم کیمیدیرلر. و منی هر زامان دوشوندورن، ذوقوما، نئشهمه هر زامان سیغال گلن، جلا وئرن دوستلاریمدیرلار سانکی. و دوشونورم هامی شاعرلر بیر تورلو بئلهدیرلر.
صحبت آپاراجاغیمیز بو شعرده منیم اوچون او شعرلردن بیریسی اولوب هر زامان. یعنی او سیرادان بیریسی. داحا دوغروسو، سیرادان بیریسی دئییل، او سیرادان بیریسی. اونا گؤرهده اوندان دانیشماغیم نه قدر آسان اولسادا، بیر او قدرده چتیندیر. و منه سانکی بیر دوستومدان دانیشاجاغیم قدر سوروملو گلیر. آما دانیشاجاغام! چونکو یئرینی بوش گؤرورم. چونکو بو گون گونئییمیزده او قدر بئله اثرلر وارکی، هامیسینیندا یئری بوش گؤرونور تاسفله! یعنی بؤیوک، توتوملو و اولوملو اثرلر طلب ائدیرکی، اونلارین حاققیندا دؤنهلرله دانیشیلسین، یازیلسین و تنقید اولونسون. اوندادیرکی، بو خالقین قان یادداشینا، جان یادداشینا و بیر سؤزله دئسک؛ گئنئتیک یادداشینا هوپا بیلیر و سونراکی نسلین ذؤوقونو و شعورونو تربیه ائدیر. یوخسا، بئله اولمازسا، طبیعیدیرکی، گون گلهجک اؤزوموز اؤزوموزه یابانجی گلهجهییک. و نه یازیق کی، ایندی ائله بئله بیر دورومداییق.
گلهلیم شعره:شاعر “آچما آغزینی آی قونچا ” دئیینجه، چوخ آیدیندیرکی، قونچانی خطاب ائدیر. ایندی بورادا بئله بیر سورو ایرلی گلیر؛ طبیعتده کی قونچامی بو مخاطب یوخسا جمعیتدهمی هانسیسا بیریسی؟
یئری گلمیشکن، فارس اونلو یازاری محمود دولت آبادینین بیر سؤزونو خاطیرلاماق ایستهییرم؛ دئییر: “سئنسورا بیزدن بیر شئیلر آپارسادا، بیزه یعنی ادبیاتیمیزا چوخ شئیلرده گتیریبدیر. ” دوشوندوروجو بیر سؤزدور. و عینی حاکمیت ادارهچیلییینده اولدوغوموزا گؤره بو سؤز کسینلیکله بیزهده صدق ائدیر. دئملی، بیز ائلاوغلو جنابلارینین بو اثرینده همن او سئنسورا ایزلرینی آپاچیق گؤره بیلیریک. شعرین بوتؤوونو نظره آلینجا، گؤروروک کی، بو مخاطب طبیعتدهکی، قونچا دئییل، بلکه عکسینه، جمعیتده بیریسی یا بیر طیفیدیر. و جالب بوراسیدیرکی، شاعیربورادا “تشبیه” صنعتیندن دئییل، ” مئتافورا” دان ائله مهارتله و باشاریلی بیر شکیلده یارارلانیبدیرکی، هم دوشوندوروجو اولسون همده او سئنسورا فیلتئریندن کئچه بیلسین.
مخاطب جمعیتدن اولونجا، دیگر بیر سورغونوندا جاوابینی دوشونملی اولوروق؛ شاعر جمعیتده کیمی و یا هانسی طیفی نظرده توتوبدور -دئیه؟ و بورادادیرکی، او وجه شبهلر اوزونو گؤستریر و بلیرتیر. بیلدیینیز کیمی قونچا حله گول اولماییب، یعنی حله او ایینیندهکی کؤینهیی یئرتماییب. یعنی حله بیر یاش داحا بؤیومهییب. تجربهسیزدیر حله. یعنی جاواندیر حله. بئینی قاندیر. یعنی آغزیندان قان اییسی گلیر حله و . . . دوشونورم، آرتیق معلوم اولارکی، جمعتیمیزده هانسی قشره صدق ائدیر.
“آچما آغزینی آی قونچا، بیرده . . . ” “بیرده” دئیینجه نه دئمک ایستهییر؟! اولا شعردن بئله چیخیر کی، شاعر بو شعری قلمه آلدیغیندا، آز یاشلی بیریسی دئییل بلکه تجربهلی و آرتیق دلی دئییل، دولو یاشلاریندا بیریسیدیر. یعنی شاعر بو قونچا نسلیندن قاباقکی قونچا نسلینین طالعینین شاهیدی اولوبدور. و او اوزدنده بونلاریندا عینی طالعی یاشایاجاقلاریندان قورخور و “آغزینی” آچما دئییر و ایکینجی بیت ده گتیردییی “حسن تعلیل” له، چالیشیرکی، دئدیینه بیر داحا تاکید ائتمیش اولسون؛”دئییرلرکی سیر آچیلان/ یئرده قان اولار قان اولار. ”
آما قونچا آغزینی آچمالیدی، طبیعتدهده، جمعیتدهده. یعنی گول اولمالیدی. یعنی بیر یاش داحا بؤیومهلیدی. بیر کؤینک داحا یئرتمالیدی. آما شاعیر دئییر؛ آغزینی آچ، کؤینهیینی یئرت آما دئییر، سنده نه قدر قیرمیزیلیق وارسا، بیر او قدر یاشیللیقدا وار. نه قدر دلیقانلیلیق وارسا، بیر او قدر یئشرمک و طراوتلیلیک ده وار و دئییر، عینی حالدا بیزلرین امیدلریسینیزده. دئییر؛ آغزینی آچ، آما ائله آچکی، یئشره بیلسن. او دلی قانلیلیق اوزرینده دئییل، یاشیللیقا، یئشرمهیه دوغرو آچ؛ “یاشیللیغیندان وئر ایچیم/شعرده قان اولار قان اولار”
سوندا شاعر یئنهده امین دئییل. یعنی یاشیللیق اوزره آچاجاغیندان امین دئییل و او اوزدنده قونچانی دیله توتور و بیر داحادا یاشیللیق قابلیتلرینی اوزه چکیر. حیات عشقینی، یئشرمه ایمکانینی اوزه چکیر؛
“سن باهار دولو گؤی بوقچا” دئییر. آما یئنهده سؤزلرینین تاثیر ائده جهیینی گؤرمهیینجه باری بیر آز گئجیکسین دئییر. بیر گونده بیر گوندور، بیر آز داحا یوبانماغینی ایستهییر؛ “آچما آرزولار آچینجا” آما آرتیق او واخت و زامان مسالهسی شاعرین الینده دئییل. زامانی گلینجه، قونچا گول، گول ایسه سولمالیدی. زامانی گلینجه آرتیق هئچ نهیی دوردورماق اولماز. اونا گؤرهده الی الدن اوزولور، امیدی هریاندان کسیلیر و اورتادا اولان سئوگینین اتییندن توتور. یعنی شاعیرین، و شاعیر یاشلی بیر چوخ آتا آنالارین اونلارا، او قونچا نسلینه اولان سئوگیسینه توخونور بلکه آزاجیقدا اولموش اولسون اورهکلرینی یوموشالتدی –دئیه. و حزونلو و اوزونتولو بیر لحنله “ائل اوغلو دوشر آی قونچا /درده، قان اولار قان اولار” دئیینجه، سانکی “آی بالا اؤزونوزه یازیغیز گلمیر باری بیزه یازیغیز گلسین” دئییر.
۱۱/۷/۹۳


text:
اویان نیوز: کئچمیشده ریفاه ناظری و داخیلی ایشلر ناظری اولموش اورمییالی میلیاردر سیاستچی صادق محصولی نین سون گونلر ایران پارلامنتینه قارشی ائتدیی چیخیشلارینا بیر چوخ دئپوتاتدان سرت رئاکسییالار گلیب.
ایران وب صحیفهلرینده یازیلمیش معلوماتلارا ایستینادن، بعضی دئپوتاتلار محصولی نین ثروتینین هانسی یوللارلا الده ائدیلدیینین آراشدیریلماسی ضرورتینی یئنیدن گوندمه گتیرمکله اونا پروبلملر یاراتماق ایستییر.
آذربایجانلی سیاستچی ۲۰۰۵-جی ایلده یاخین دوستو اولان پرزیدنت احمدینژاد طرفیندن نفت ناظری تعیین ائدیلسه ده، ثروتی ایله باغلی شوبههلرله علاقدار ایران پارلامنتینده اعتیماد سسی آلا بیلممیشدی. آنجاق داها سونرا، او، ۲۰۰۸-۲۰۰۹-جو ایللرده داخیلی ایشلر ناظری و ۲۰۰۹-جو ایلدهن ۲۰۱۱-جی ایله قدر ریفاه ناظری اولاراق احمدینژاد حکومتینده تمثیل ائدیلمیشدیر.
ایران سئچکیلرینده اؤنملی رول اوینایان ایسلام اینقیلابی ثابتلیک جبههسینین نفوذلو عضولریندن بیری اولان صادق محصولی اؤتن هفته قورومون گلهجک پرزیدنت سئچکیلری ایله باغلی کونفرانسیندا ایران پارلامنتی ایسپیکری و پرزیدنت احمدینژاد آراسیندا باش ورن موناقیشهلره توخونموش، «مجلیس رهبرین (خامنه ای نین) اوریینی اینجیتدی»دئیهرک، پارلامئنتی تنقید ائتمیشدی.
آمریکانین اجتماعی مسئلهلره دایر فرونت لینئ سندلی تو پروقرامی ۲۰۰۹-جو ایلده یاییملادیغی وئریلیشده صادق محصولینین ثروتینین ۱۶۰ میلیون دوللار اولدوغونو بیلدیرمیشدی.
آمریکا سسی


text:
- آللاە أهلی کیتابتان دۆشمانا آرقا چئقانلارئ، قۇروناقلئ یرلریندن ایندیردی وە اۇنلارئن قالبلرینە قۇرقو سالدئ. بیر قئسمئنئ اؤلدۆرۆیۇر، (اۇنلار اۆزرینە حاکیمیەت قوردوغونوزدا دا) دیگر قئسمئنئ أسیر آلئیۇردونوز.
- اۇنلارئن یرینی یوردونو، ماللارئنئ وە هنۆز آیاق باسمادئغئنئز یرلری دە سیزە میراث بئراقتئ. آللاە هر شەیە بیر اؤلچۆ قۇیار.
- أی نبی! أشلرینە دە کی: “أگر دۆنیا حایاتئنئ وە اۇنون سۆسۆنۆ ایستییۇرسانئز، گلین سیزە مال-مۆلک ورەییم وە سیزی کندیمدن گۆزلجە آیئرایئم.
- آما أگر آللاهئ، ألچیسینی وە آحیرت یوردونو ایستییۇرسانئز، بیلین کی آللاە، سیزدن ایی داورانانلارا بۆیۆک بیر اؤدۆل حاضئرلامئشتئر.”
- نبینین حانئملارئ! سیزدن کیم ایثباتلانابیلیر بیر زینا یاپارسا، زینا جزاسئ اۇنون ایچین ایکییە قاتلانئر. بو آللاها قۇلایدئر.
- آما سیزدن کیم آللاها وە ألچیسینە ایچتنلیکلە بۇیون أگر وە ایی ایش یاپارسا، اۇنا دا اؤدۆلۆنۆ ایکی قات وریریز. اۇنون ایچین دگرلی بیر رئزئق دا حاضئرلارئز.
- نبینین حانئملارئ! سیز قادئنلاردا هرحانگی بیری گیبی دگیلسینیز. آللاها قارشئ یانلئش یاپماقتان ساقئنئیۇرسانئز تاتلئ بیر أدا ایلە قۇنوشمایئن! یۇقسا قالبیندە حاستالئق اۇلان بیری اومودا قاپئلئر. سیز ماعروفا اویغون سؤزلر سؤیلەیین!
- أولرینیزدە دە آغئرباشلئ اۇلون! اؤنجەکی جاهیلیە دؤنمیندە یاپئلدئغئ گیبی گۆزللیگینیزی اؤنە چئقارمایئن! نامازئ دۆزگۆن وە سۆرکلی قئلئن، زکاتئ دا ورین! آللاها وە ألچیسینە گؤنۆلدن بۇیون أگین! أی نبینین عائیلەسی! آللاە سیزدن سادەجە پیسلیگی اوزاقلاشتئرماق وە سیزی ترتمیز قئلماق ایستییۇر.
- أولرینیزدە باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقونان آللاهئن آیتلرینی وە حیکمتی عاقلئنئزدا توتون! آللاە لۆطوفکاردئر وە هر شەیین ایچ یۆزۆنۆ بیلیر.
- شۆبهەسیز کی آللاە، کندیسینە تام تسلیم اۇلان أرککلر ایلە کندیسینە تام تسلیم اۇلان قادئنلارا، اینانئپ گۆونن أرککلرلە اینانئپ گۆونن قادئنلارا، ایچتنلیکلە بۇیون أگن أرککلرلە ایچتنلیکلە بۇیون أگن قادئنلارا، اؤزۆ سؤزۆ بیر اۇلان أرککلرلە اؤزۆ سؤزۆ بیر اۇلان قادئنلارا، صابئرلئ (دوروشونو بۇزمایان) أرککلرلە صابئرلئ قادئنلارا، اۇنا (آللاها) درین سایغئ دویان أرککلرلە اۇنا (آللاها) درین سایغئ دویان قادئنلارا، زکات (صاداقا) ورن أرککلرلە زکات (صاداقا) ورن قادئنلارا، اۇروچ توتان أرککلرلە اۇروچ توتان قادئنلارا، أدب یرلرینی وە چەورەسینی قۇرویان أرککلرلە أدب یرلرینی وە چەورەسینی قۇرویان قادئنلارا، آللاهئن (اۇنون سؤزلرینی) چۇقچا حاطئرلایان أرککلرلە چۇقچا حاطئرلایان قادئنلارا ماغفیرت /باغئشلانما وە بۆیۆک بیر اؤدۆل حاضئرلامئشتئر.
- آللاە وە رسولۆ بیر ایشە قارار وردیگی زامان آرتئق مۆمین بیر أرکگین وە مۆمین بیر قادئنئن، اۇ قۇنودا ترجیح حاققئ یۇقتور. کیم آللاها وە رسولۆنە باش قالدئرئرسا، آچئق بیر شکیلدە ساپمئش اۇلور.
- (أی موحاممد!) حانی بیر گۆن آللاهئن نیعمت وردیگی وە سنین دە نیعمتلندیردیگین کیمسەیە: “أشینی نیکاحئندا توت، آللاها قارشئ یانلئش یاپماقتان ساقئن! دییۇردون. آصلئندا اینسانلاردان چکینەرک آللاهئن آچئغا چئقاراجاغئ شەیی ایچیندە گیزلییۇردون. اۇیسا دۇغرو اۇلان، آللاەتان چکینمەندیر. زەید بۇشانئپ أشییلە ایلیشیگینی کسینجە، سنی اۇنونلا بیز أولندیردیک کی مۆمینلرین أولادلئقلارئ، أشلرییلە بۇشانئپ ایلیشکیلرینی کسینجە اۇنلارلا أولنمەلری قۇنوسوندا کندیلرینە بیر سئقئنتئ اۇلماسئن. آللاهئن بویروغو یرینە گلمیشتیر.
- آللاهئن، نبیسی ایچین فارض قئلدئقلارئندا اۇنا سئقئنتئ ورەجک بیر شەی یۇقتور. بو، آللاهئن اؤنجەکیلرە دە اویغولادئغئ سۆننتیدیر /یاساسئدئر. آللاهئن ایشی اؤلچۆلۆ بیچیلیدیر.
- اۇنلار؛ آللاهئن مساژلارئنئ تبلیغ أدن، آللاەتان چکینن، باشقا کیمسەدن چکینمەین کیمسەلردیر. حساب گؤرۆجۆ اۇلاراق آللاە یتر.
- موحاممد أرککلرینیزدن هیچبیرینین باباسئ دگیلدیر، آما آللاهئن ألچیسی وە نبیلرین مۆهرۆدۆر (أن سۇنونجوسودور). آللاە هر شەیی حاققئیلا بیلیر.
- أی اینانئپ گۆوننلر! آللاهئ چۇقچا ذیکرەدین /(اۇنون سؤزلرینی) حپ عاقلئنئزدا توتون!
- قوشلوق ایلە اؤگلە واقتیندە وە ایکیندیدە اۇنا عیبادت أدین!
- آللاە وە ملکلری سیزە سۆرکلی دستک وریر. آللاە بونو، سیزی قارانلئقلاردان آیدئنلئغا چئقارماق ایچین یاپار. اۇ، اینانئپ گۆوننلرە دائیما ایکرامدا بولونور.
- اۇنا قاووشتوقلارئ گۆن اینانئپ گۆوننلرین اییلیک دیلکلری؛ “سلام!” سؤزۆ اۇلور. آللاە اۇنلار ایچین پک دگرلی بیر اؤدۆل حاضئرلامئشتئر.
- أی نبی! بیز سنی شاهید، مۆژدەجی وە اویارئجئ اۇلاراق گؤندردیک.
- وردیگی ایذینلە آللاها داعوت أدن بیر کیشی وە آیدئنلاتان بیر ائشئق قایناغئ اۇلاراق دا (گؤندردیک).
- سن مۆمینلرە شو مۆژدەیی گؤندر: آللاهئن اۇنلارا بۆیۆک بیر لۆطفو اۇلاجاقتئر.
- کافیرلرە وە مۆنافئقلارا بۇیون أگمە، اۆزۆجۆ سؤزلرینە دە آلدئرما! سن آللاها توەککۆل أت (گۆونیپ دایان)! وکیل /دایاناق اۇلاراق آللاە یتر.
- أی اینانئپ گۆوننلر! مۆمین قادئنلارئ نیکاحلار دا، اۇنلارئ کندیلرینە دۇقونمادان بۇشارسانئز؛ سیزین اۇنلار ایچین سایمانئز گرکن بیر عیددت یۇقتور. بو دورومدا اۇنلارئ (ماعروفا اویغون اۇلاراق) یارارلاندئرئن وە گۆزلجە کندینیزدن آیئرئن!
- أی نبی! مهیرلرینی وردیگین أشلرینی، آللاهئن سانا فەی اۇلاراق وردیگیندن یمینین مۆلکیەتیندە اۇلانئ؛ سنینلە برابر هیجرت أتمیش اۇلمالارئ شارطئیلا سنین عامجا وە حالا قئزلارئنئ، سنین دایئ وە تەیزە قئزلارئنئ وە بیر دە -نیکاحلاماق ایستەرسن- کندینی سانا هیبە أدن قادئنئ -دیگر مۆمینلرە دگیل- سادەجە سانا حاص اۇلماق اۆزرە حلال قئلدئق. مۆمینلرین أشلری وە یمینلری مۆلکیەتیندەکیلر ایلە ایلگیلی حانگی حۆکۆملری قۇیدوغوموزو ألبتتە بیلییۇروز. بۆتۆن بونلار سانا بیر سئقئنتئ اۇلماسئن دییەدیر. چۆنکی آللاە دائیما باغئشلایان وە ایکرامئ بۇل اۇلاندئر.


text:
- بانا قارشئ دیکلنمەیین! تسلیم اۇلاراق بانا گلین!”
- (کرالیچە) شؤیلە دەدی: “أی ایلری گلنلر! بو ایشیمدە بانا ساغلام بیر گؤرۆش بیلدیرین. سیزلرلە گؤرۆشمەدن هیچبیر ایشە قارار ورمم.”
- دەدیلر کی: “بیز قووتلیییز، ساواش گۆجۆمۆز دە یۆکسکتیر؛ آما سۇن قارار سنیندیر. نە أمرەدەجگینی دۆشۆن!”
- (کرالیچە) دەدی کی: “کراللار بیر اۆلکەیە گیردیلر می، اۇرانئن دۆزنینی بۇزارلار، حالقئن گۆچلۆ وە شرفلی اۇلانلارئنئ حۇر وە حاقیر دوروما دۆشۆرۆرلر. بونلار دا اؤیلە یاپاجاقلار.
- بن اۇنلارا بیر هدیە گؤندرەجگیم وە ألچیلرین نە ایلە دؤنەجکلرینە باقاجاغئم.”
- ألچی سۆلەیمانا گلینجە، سۆلەیمان دەدی کی: “بانا ماددی دستکتە می بولونویۇرسونوز؟ آللاهئن بانا وردیکلری، سیزە وردیکلریندن دگرلیدیر. اۆستەلیک سیز، وردیگینیز هدیە ایلە اؤوۆنۆرسۆنۆز.
- اۇنلارا گری دؤن! (تسلیم اۇلمازلارسا) کسینلیکلە قارشئ قۇیامایاجاقلارئ اۇردولارلا گلیریز وە اۇنلارئ کسینلیکلە حۇر، حاقیر وە کۆچۆک دۆشۆرۆلمۆش اۇلاراق اۇرادان چئقارئرئز.”
- سۆلەیمان دەدی کی: “أی ایلری گلنلر! اۇنلار تسلیم اۇلموش بیر شکیلدە بانا گلمەدن اؤنجە حانگینیز اۇ قادئنئن تاحتئنئ بانا گتیریر؟”
- جینلردن بیر عیفریت دەدی کی: ” سن ماقامئندان قالقانا قادار اۇنو سانا گتیریریم. بو قۇنودا کسینلیکلە گۆچلۆ، گۆونیلیر بیریییم.”
- کیتابتان بیلگیسی اۇلان کیشی ایسە دەدی کی: “سن گؤزۆنۆ آچئپ قاپایئنجایا قادار اۇنو سانا گتیریریم.” سۆلەیمان تاحتئ یانئ باشئندا گؤرۆنجە: بو، راببیمین (صاحیبیمین) لۆطفونداندئر.” دەدی. “بو، اۇنون بنی دنەمەسی ایچیندیر؛ اۇنا قارشئ گؤرەولریمی یرینە می گتیرەجگیم، یۇقسا نانکؤلۆک مۆ أدەجگیم! کیم گؤرەولرینی یرینە گتیریرسە (شۆکرەدرسە) سادەجە کندیسی ایچین یرینە گتیریر (شۆکرەدر). کیم دە نانکؤرلۆک أدرسە راببیمین کیمسەیە ایحتیاجئ یۇقتور، اۇ ایکرام صاحیبیدیر.”
- دەدی کی: “تاحتئنئ اۇنو یانئلتاجاقحالە گتیرین، باقالئم تانئیاجاق مئ، یۇقسا تانئمایاجاق مئ!”
- کرالیچە گلینجە؛ “سنین تاحتئن بؤیلە می؟” دییە سۇرولدو. “سانکی بو اۇ! سیزدەکی بو عیلیم داحا اؤنجە بیزە آنلاتئلمئشتئ. بیز دە تسلیم اۇلدوق.” دەدی.
- آللاە ایلە کندی آراسئنا قۇیاراق قوللوق أتتیگی شەی، (سۆلەیمانا تسلیم اۇلماسئنئ) أنگللـەمیشتی. چۆنکی اۇ، کافیرلر تۇپلولوغونداندئ.
- اۇنا: “سارایا گیر!” دەنیلدی. سارایا گیرینجە اۇرایئ دالغالئ بیر سو ساندئ وە (أتکلرینی تۇپلایاراق) آیاقلارئنئ آچتئ. سۆلەیمان: “بوراسئ بیللور دؤشەلی بیر سارایدئر.” دەدی. قادئن: “راببیم! بن کندیمە یانلئش یاپمئشئم. سۆلەیمانلا برابر بن دە بۆتۆن وارلئقلارئن راببینە تسلیم اۇلدوم.” دەدی.
- ثمودا دا (اۇنلارئن) قاردشی صالیحی؛ “آللاها قوللوق أدین!” دەسین دییە ألچی اۇلاراق گؤندردیک. همن بیربیرلرییلە چکیشن ایکی طاراف اۇلدولار.
- صالیح دەدی کی: “أی حالقئم! نیچین اییلیکتن اؤنجە کؤتۆلۆگۆن چارچابوق گلمەسینی ایستییۇرسونوز؟ آللاەتان باغئشلانما دیلەسنیز اۇلماز مئ؟ بلکی ایکرام گؤرۆرسۆنۆز.”
- حالقئ: “سن وە یانئنداکیلر یۆزۆندن اوغورسوزلوغا اوغرادئق.” دەدیلر. صالیح دەدی کی: “سیزی اوغورسوزا اوغراتان شەی، آللاە قاتئنداندئر. عاکسینە سیز ایمتیحان أدیلن بیر تۇپلولوقسونوز.”
- اۇ شهیردە دۇقوز گروپ /چتە واردئ؛ یریۆزۆندە دۆزنی بۇزویۇر، اییلشتیرمەیە دە چالئشمئیۇرلاردئ.
- آرالارئندا آللاها آند ایچیپ شؤیلە دەدیلر: “اۇنا وە عائیلەسینە موطلاقا گجە باسقئنئ یاپالئم، سۇنرا دا یاقئنلارئنا: ‘عائیلەسینین یۇق اۇلوشونو گؤرمەدیک. بیز ألبتتە گرچگی سؤیلۆیۇروز.’ دیەلیم.
- اۇنلار بیر اۇیون قوردولار. بیز دە بیر اۇیون قورموشتوق، آما بونو فارق أدەمییۇرلاردئ.
- باق باقالئم اۇیونلارئ ناسئل سۇنوچلاندئ. بیز، اۇنلارئ وە تۇپلوملارئنئن تامامئنئ یرلە بیر أتتیک.
- ایشتە یاپتئقلارئ یانلئشلار یۆزۆندن چؤکمۆش أولری! بوندا بیلنلر تۇپلولوغو ایچین بیر عیبرت واردئر.
- اینانئپ گۆونن وە یانلئشلاردان ساقئنانلارئ (اۇ فلاکتتن) قورتاردئق.
- لوطو دا (ألچی گؤندردیک). بیر گۆن اۇ، حالقئنا شؤیلە دەمیشتی: “سیز أشجینسل ایلیشکییی بیربیرینیزدن گؤزۆ اؤنۆندە می یاپئیۇرسونوز؟
- سیز قادئنلارئ آرد سئرایا آتئیۇر، شهوتلە أرککلرە می یاناشئیۇرسونوز؟ آصلئندا سیز جاهیلجە داورانان بیر حالقسئنئز.”
- حالقئنئن جوابئ سادەجە: “لوطون عائیلەسینی کنتینیزدن چئقارئن! چۆنکی اۇنلار تمیز قالمایا چالئشان اینسانلاردئر!” دەمەلری اۇلدو.
- اۇنو وە قارئسئ حاریج عائیلەسینی قورتاردئق. قارئسئنئن (بدنینین) قالئنتئسئ قالانلاردان اۇلماسئنئ قارارلاشتئردئق.
- اۆزرلرینە بیر یاغمور (پیشمیش بالچئقتان تاش وە کۆل) یاغدئردئق؛ اویارئلمئش کیشیلرین یاغمورو نە کؤتۆیدۆ!
- دە کی: “هر شەیی مۆکممل یاپماق آللاها اؤزگۆدۆر! آللاهئن سچتیگی قوللارا سلام اۇلسون! آللاە مئ اییدیر، اۇرتاق سایدئقلارئ مئ؟”
- گؤکلری وە یری یاراتان، سیزین ایچین گؤکتن سو ایندیرن وە اۇنونلا گۆزل بیتکیلی باحچەلری یتیشتیرن کیمدیر؟ سیز اۇنلارداکی بیتکیلرین گؤودەسینی بیلە بیتیرەمزسینیز. آللاە ایلە بیرلیکتە باشقا بیر ایلاە مئ وار؟ حایئر، اۇنلار یۇلدان چئقمئش بیر حالقتئر.


text:
`تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری` نتیجه لر
ینگی لیکلر [6760]
- تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
- تورکیه - ایتالیا ایچکی ایشلر وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 01.12.2022
- تورکیه تشقی ایشلر وزیری چاووش اوغلی ایتالیاگه سفر قیلیب باره دی
- بروکسلده تورکیه نینگ تشبثی بیلن بیر ییغیلیش بولیب اوتدی
- بیر تورک عسکری شهید بولدی
- تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 30.11.2022
- تورکیه تشقی ایش لر وزیری استونیالیک کسبداشی بیلن اوچره شدی
- تورکیه مدافعه وزیری فرانسه لیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
- تورکیه نینگ دینیزلی ولایتی بولدان تومنی گه خاص بیر محصول حقیده قیسقه معلومات
- تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 29.11.2022
- تورکیه نینگ مصر گه ایلچی تعین له شی ممکن
- جمهوررئیس اردوغان تورکیه نینگ عملیات لری توغریسیده بیانات بیردی
- بیر تورک عسکری شهید بولدی
- تورکیه توریزم ساحه سی بوییچه دنیا نینگ اینگ مهم اولکه لری دن بیری
- ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی کوپلب ترورچی یوق قیلیندی
- تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
- ایردوغان مالزیا باش وزیری بیلن تیلفون آرقه لی سوزلشوو اوتکزدی
- تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
- تورکیه ترور تشکیلاتلریگه آغیر ضربه اورماقده
- تورکیه نینگ فرات نینگ شرقیده اویوشتیره دیگن عملیاتی یقیندن کوزه تیلماقده
- تورکیه نینگ عراق نینگ شمالیده اویوشتیرگن هوایی عملیاتیدن بیر تصویر
- تورکیه عراق نینگ شمالیده کینگ کولملی عملیات باشلتدی
- تورکیه نینگ عراق نینگ شمالیده ترورچی لر گه قرشی قوریقلیکده گی عملیاتی باشله دی
- تورکیه: اوروپا, داعش گه منسوب ترورچی لری نی آلسین
- چین نینگ سینجان اویغور خودمختار منطقه سیده گی قویاش محرابی نینگ قالینتی لری
- تورکیه ده دنیا نینگ اینگ اوزون کوپریگی بوگون آچیله دی
- تورکیه کوماندو لری عراق نینگ شمالیده ترورچی لر گه قرشی عملیات اویوشتیردی
- یونان قیرغاق خوفسیزلیک کوچ لری نینگ مهاجر لرگه قرشی قیلگن یمان رویه سی توغریسیده بیر ویدیو تصویر
- اسرائیل نینگ مسجد اقصی گه قره ته مداخله لری دوام ایتماقده
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری سه شنبه
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری - پنج شنبه
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری جمعه
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری - بوگون جمعه
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری - پنج شنبه
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری سه شنبه
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری
- اوزبیکچه ینگی لیکلر دستوری بوگون دوشنبه
- تورک کوماندو لرعراق نینگ شمالیده گی حفتنین ده
- جمعه کونگی مطبوعات خلاصه لری
- مطبوعات خلاصه لری ۱۲.۰۴.۲۰۲۲
- تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 05.02.1401
- مطبوعات خلاصه لری ۱۴.۰۴.۲۰۲۲
- تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر ۰۸.۰۲.۱۴۰۱
- ایشیتتریش لری میز ۰۸.۰۲.۱۴۰۱
- ایشیتتریش لری میز ۱۴.۰۴.۲۰۲۲
- اوزبیک تیلیده گی ایشیتتریش لری میز 28.07.2022
- اوزبیک تیلیده ایشیتتیریش لری میز 22.10.2022
- ایشیتتریش لری میز ۱۳.۰۴.۲۰۲۲
- ایشتتیریش لری میز 05.02.1401
- دوشنبه کونگی ایشتتیریش لری میز
- اوزبیک تیلیده گی ایشیتتیریش لری میز 15.11.2022
- اوزبیک تیلیده ایشیتتیریش لری میز 12.08.2022
- اوزبیک تیلیده ایشیتتیریش لری میز 29.09.2022
- تورکیه - یونان اورته سیده گی بحران
- اوزبیک تیلیده گی ایشیتتیریش لری میز 27.09.2022
- تورکیه نینگ سیسی رادیوسی نینگ جمعه کونگی نشراتی
- تورکیه ده توریزم؛ سلیمیه جامع مسجدی
- اوزبیک تیلیده گی ایشیتتیریش لری میز 18.11.2022
- تورکیه ده درخت کوچتلری اوتکزیش پروسه سی باشله دی
- امریکا قوشمه ایالتلریده گی ناراضی چیلیک نمایش لری توغریسیده فوتو گالری
- تورکیه نینگ چیگره دن تشقری عملیاتی
- تورکیه نینگ یاردم لریگه تیگیشلی انفوگرافیک معلومات
- تورکیه چیگره لری ترورچی لردن تصفیه ایتیلدی
- تورکیه دیجیتال ینگیلیک لرنی جدی روشده کوزه تیب بارماقده
- تورکیه ده ایشلب چیقاریلگن موتر؛ توگ
- تورکیه جمهوریتی توقسان ییتتی یاش گه تولدی
- تورکیه گه کیلیاتگن سیاحلر سانی کونساین آرتیب بارماقده
- تورکیه نینگ افریقا تشبثی اوز ثمره سی نی بیرماقده
- تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان
- تورکیه ده تحصیل امکانیتی
- تورکیه بیلن امریکا عملیاتی اورته سیده گی فرق
- اوزبیکستان جمهوررئیسی شوکت میرضیایف تورکیه گه تشریف بویوردی
- تورکیه نینگ یقینیده گی ترورچیلر مرکزی: عفرین
- تورکیه سویدن بیلن مسابقه اوتکزه دی
- تورکیه نینگ عفرین عملیاتی بوییچه سونگگی وضعیت
- تورکیه حقیده اقتصادی بیر معلومات
- تورکیه ده غلبه بیره می قیزغین کوتیب آلیندی
- تورکیه افریقا بیلن همکارلیک بوییچه قرارلی


text:
نَفَسلرین…/ بولود مرادی (شعر) نفسلرین قوش للـهڲی… آغزېنداکې سؤزجۆکلر پېرېلدایېر اوچوشورلار بیر بیر گۆللـه دَڲیر، دۆشۆرلر قانایا… قانایا… بو قۏجا کافهنین هاوالې باشېنا یۏرقون فینجانلارېن ماوی دۏداغېنا آداملارېن گلیب-گئدن دارېخمالارې …Read More »
«کیم گؤردۆ_کیم گؤرمهدی» تئاترېندا نهلر یاشانېر
«کیم گؤردۆ_کیم گؤرمهدی» تئاترېندا نهلر یاشانېر اولو تانرېنېن آدې’یلا باخماق’لا گؤرمک، بو ایکی آنلامې دَرین دۆشۆندۆکـده یئردن گؤڲـه فرقلی اۏلدوقلارې بللی اۏلور. یارانېشېن ایلک آنلارېندان هر یارانمېشېن نهیه باخماغې اۏنون …Read More »
پئشمان تانرې / پوزغون توفارقانلې
مئزونلار آراسى بير يارېشما دېر مانكَن دۆشۆنرلرین فَشئن دۆشۆنجهلرى يايلام’دا يئنى قاوراملار بازارلانېر پوست مودئرنلهشير دَڲرلر قوراملار گونجَللهشير دورمادان داها قوتساللېق إنديريم ايله بئله آلېنمايېر چاغداشلېق ياتېرېنا گؤمۆلۆر آنتيك …Read More »
سنسیزلیڲین ایلک گۆنۆ / رعنا زارع
بو گۆن یوخودان اویانېب أل اۆزۆمۆ یووارکن آینایا باخدیم یوخ! بو من دڲیلم منیم ساچلارېم’دا دۆنهنه کیمی آغ یوخودو کی باخ! گؤزلریمین آلتېن’دا بیر قارا بولود اوزانېب! دۆنن گئجه …Read More »
إله اوتانېرام / شاهمار اکبرزاده
بیر گۆن قاباغېمی کسهجک اؤلۆم ذرره’جه گؤزۆمه گلمیر اؤلمهڲیم إله اوتانېرام، گلهسن، گۆلۆم سنین آیـاغېنا، دورا بیلمهڲیم نامرد دېر اؤلۆمدن اۆشهنیب قورخان بیر شربت ندېر کی، ایچه بیلمهڲم إلـه …Read More »
سئچیمسیز عدالت / محمد حسن نژاد “ایلقار”
سئچیمسیز؛ یوخ، واردان عابېر بویلوسو بیر عاردان دوغولموش بیری، قارېن اوغروسو یالان دوغروسو باخېشلار سورغوسو شیرین آجې یاشادېم گۆنهشی کؤلگه’ده یولو یولچو’دا ایتیب، سوسدوغون آنا شۆکۆرلر دیلهییرلر مندن! اووووف، اوف …Read More »
آخيردی دۆنيايا بير شاعير قانی / بهروز صدیق
يئتيم يارپاغینی تؤكۆردۆ آغاج آخيردی دۆنيايا بير شاعير قانی بير سئون آزالدی دۆنيادان دۆنن بۆرۆدۆ ماتمی آذربايجانی ساز دا لال اولدو دووار’دا آسیلی اۆرکلر كدرلی اۆرکلر پاسلی باغچام’دا …Read More »
يادېما دوشدو! / کریم گل اندام / باکې-1370
تانېشدېغېمېز گۆن من سن ایله تک، إی هامې’دان گؤیچک يادېما دوشدو! تئلینه ووردوغوم او نازیک چیچک، إی هامې’دان گؤیچک یادېما دوشدو! دایانېب، دوردوغوم یئر گۆن’ده-گۆن’ده هر گلیب اؤتنده، گؤزۆم-گؤزۆن’ده صداقت’له …Read More »
ساز’داکی نالهلر، ساز’دا کی غملر / علی رشتبر «قاییب»
ساز’داکی نالهلر، ساز’دا کی غملر بیر یئتیم اوبانین سیزیلتیسی دیر اوخشایان آنانین کؤورک آتانین بالانین دردین’ده، اینیلتیسی دیر سسی دیر آراز’دا سوسقون آخیشین اودو دور بویلانان حسرت باخیشین چاخناشان …Read More »
نهییمیشسن آخی سن / حکیمه باباکیشیزاده «نغمه»
زیللهنیب کپهنک کؤنلۆم اوچوشا اویوتماسا لالا باخیشلارینا هۏپاجاق بولود قانادیما دۏغروسو باییلیرام کئفیمدن نوش اۏلور گؤزلری پییالا بیر باخیش بیر دؤنۆش همی ده یؤنۆمه بیر آددیم تلهسیک اؤپۆش آتدان …Read More »


text:
پایگاه خبری توران : اوستونه اکلیل قویولموش کیچیک تابوتو آلتی نفر آپاریردی. ساکیت یای سحر ایدی، قبریستانلیغین چوخ حیصه سینه هله گون دوشموردو. تزه جه قازیلمیش مزارین تورپاغینی گونش یاواش – یاواش قیزدیریردی. تابوت مزارا ائندیریلدی، کیشیلر پاپاقلارینی چیخارتدیلار، باشلارینی آشاغی دیکدیلر. سونرا اونلار قالان ایشلری قبیر قازانلارین عؤهده سینه بوراخیب دردلشه – دردلشه گئری […]
پایگاه خبری توران : اوستونه اکلیل قویولموش کیچیک تابوتو آلتی نفر آپاریردی.
ساکیت یای سحر ایدی، قبریستانلیغین چوخ حیصه سینه هله گون دوشموردو. تزه جه قازیلمیش مزارین تورپاغینی گونش یاواش – یاواش قیزدیریردی.
تابوت مزارا ائندیریلدی، کیشیلر پاپاقلارینی چیخارتدیلار، باشلارینی آشاغی دیکدیلر. سونرا اونلار قالان ایشلری قبیر قازانلارین عؤهده سینه بوراخیب دردلشه – دردلشه گئری قاییتدیلار. مزار تورپاقلا دولدورولدو، آرایا ساکیتلیک چؤکدو. بو ساکیتلیک سانکی دؤرد یانی اوْوسونلانمیشدی. یالنیز خاچلارین، خاطیره لؤوحه لرینین، بیرده هئیکللرین کؤلگه لری یاشیل اؤرتویه بورونموش تورپاغین اوستو ایله اوزانیب گئدیردی.
مزار، قبریستانلیغین کاسیبلارا مخصوص حیصه سینده ایدی. بو مزارین دا اوستونده تورپاقدان کیچیک بیر تپه جیک یاراندی. سونرا قفیل کوله ک اسدی و یومشاق تورپاغی خیردا – خیردا یولا سپه له دی. داها سونرا یاغیش تؤکدو و قبیرین اطرافینی تامام یویوب آپاردی. نهایت، قیش گلدی، قار یاغدی مزارین اوستونه. قیشین دا عؤمرو اوزون چکمه دی. یئنه باهار گلدی. مزارلارین بعضیلرینین اوستونده نوْوروز گولو تورپاغی یاریب اوزه چیخدی، چیچکلر آچدی، قیزیل گوللر دویمه باغلادی. بو مزارین دا اوستونو اوْت باسدی. ظریف چیچکلرله یاناشی، آلاق اوتلاری دا باش قالدیردی. ایستی یای گونلرینده ایسه جیرجیرامالارین جیریلتیسی اطرافی باشینا گؤتوردو. سونرا یئنه بیر سحر قبیرین اوستونده کی اوتلار یوخا چیخدی، تکجه ظریف چیچکلر قالدی. بیر نئچه گون ده کئچدی مزارین باش طرفینده عادی بیر خاچ پئیدا اولدو. خاچین یولا باخمایان حیصه سینده کیچیک حرفلرله رنگسیز، یالنیز یاخین مسافه دن اوخونا بیلن بیر قیز آدی حک اولوندو…
گئجه ایدی. شهرده ائولرین پنجره لریندن ایشیق گلمیردی. آرتیق هامی یاتمیشدی. تکجه یوخاری محله ده کی بؤیوک ائوین اوتاقلاریندا بیر کیشی اویاق ایدی. او، شاملاری سؤندوروب یومشاق بیر اوستولدا اوتوردو، گؤزلرینی یوموب آشاغیدا سس – سمیر گلیب – گلمه دییینه خلوتجه قولاق آسدی. الینده آغ مامیردان اکلیل توتموشدو. بئله جه چوخ اوتوردو.
باییردا شهرین کناریندا باشقا عالم وار ایدی. گئجه، گئجه حشراتلاری اورا – بورا وورنوخوردو. او، دیوارلارداکی شکیللری بیر – بیریندن آییرا بیلمه دی. پنجره دن باییرا باخاندا قارشیداکی بینانین پارلاق آی ایشیغینا قارق اولدوغونو گؤردو. اونون فیکیری آرتیق قبریستانلیغا گئدن یولدا ایدی. « قبیرین یئری کؤلگه لیکدی »، – او اؤز – اؤزونه فیکیرلشدی، – « آی اونو ایشیقلاندیریر » . سونرا آیاغا قالخدی، ائحتیاطلا قاپینی آچیب اکلیل الینده پیلله کنلرله آشاغی دوشدو. ائوین دهلیزینده دایانیب بیر ده قولاق وئردی، قاپینی سسسیز – سمیرسیز اؤرتوب کؤچه یه چیخدی و ائولرین کؤلگه لریله شهرین کنارینا طرف ایره لیله دی. شهردن قبریستانلیغا قده ر اولان قیسا مسافه نی ایسه او، آی ایشیغیندا گئتمه لی اولدو. او نئجه فیکیرلشمیشدیسه، ائله ده اولدو؛ مزار قبریستانلیغین حاصارلارینین کؤلگه سینده ایدی. اکلیلی قارا خاچدان آسدی، سونرا باشینی اونون اوزه رینه ایدی قبریستانلیغین گؤزتچیسی باییردا دولانیردی، آمما اونو گؤرمه دی.
آیلی بیر گئجه ایدی، اوتلارین پیچیلتیسی بیر – بیرینه قاریشمیشدی. او ایسه بوتون بونلاری ائشیتمیر، دویموردو؛ او، بیر داها قاییتمایاجاق ساعاتلاری یاشاییردی، او ساعاتلاری بیر گؤزل قیزین کناریندایدی. سولغون بیر قیز چؤهره سی اونون صیفه تینه طرف اییلیردی؛ اوشاق گؤزلرینه اوخشایان بیر جوت ماوی گؤز اونون گؤزلرینه باخیردی. آمما او هله ده گنج و گوزل ایدی؛ او، هله ده جذب ائدیجی ایدی. او قیز همین بو آدامی سئویر، اونون ایچین هر شئی ائدیردی. گئجه لر باهارین ائرکن چاغیندا او کؤهنه لیب اوزولموش پالتاردا باغا، اوغلانین یانینا گلردی. اوغلان اونو باشقا جور گؤرمه یه عادت ائله میشدی. او، قیزی سئومیردی، یالنیز اونونلا ساده جه اولاراق گؤروشور و اونون اوره یینده کی اولکک ائحتیراسلی آتشی چیلغینلیقلا سؤندوروردو.
اونلارین گؤروش یئرینی کوچه دن آلچاق بیر چپر آییردیغیندان، یاخینلاردا آیاق سسلری آیدین ائشیدیلیردی. او، قیزین قولوندان چکیب بورادان اوزاقلاشماق ایسته دیسه ده، قیز اونو توتوب ساخلادی.
– گؤرورلر گؤرسونلر ده، نئیله یک – دئدی.
او، قیزین قوللاری آراسیندان چیخیب چپرین یانیندان آرالاندی.
قیز ایسه یئریندن ترپنمه دی، آداملار کئچیب گئده نه دک و آددیم سسلری کسیله نه دک بئله جه دایاندی. اوغلانین یئنیدن یاخینلاشماغینی گؤرمه دی، آمما بونو حیس ائدنده باشینی داها آشاغی چکدی و پیچیلتییلا دئدی:
– بیلیرم، اوتانیرسان.
او، جاواب وئرمه دی، نیمکتده ایلشدی سونرا قیزی آد چکیب یانیندا اوتوردو. قیز اعتیراض ائله مه دی، قورخوردو کی، بایاقکی حرکتلریله بیردن اونون خطرینه دیمیش اولا. سانکی او جاوان بیر قیز دئییل، اینجه، ظریف بدنلی بیر سو پریسی ایدی. او، قیزی جیرناتماق اوچون دئدی کی، او جادوگردیر.
سویوق کولک گلیردی؛ او، اؤز پالتوسونو قیزا وئردی. قیز ایسه باشینی قالدیریب خومار گؤزلریله خوشبخت حالدا اونو سوزدو:
– من اوشویوب – ائله میرم! – دئدی. قیزین ایختیاری سانکی اؤزونده دئییلدی و ایندن بئله اؤزونو اونونکو حئساب ائدیردی. او ایسه قیزی قورویوردو. اونا گؤره یوخ کی، قیزا یازیغی گلیردی و یاخود سئومه دن اونو اؤزونونکو آدلاندیرماغی گوناه حئساب ائدیردی، یوخ، اونا ائله گلیردی کی، قیزا تام صاحیب اولماق اونا میسر اولمایاجاق، کیم ایسه قیزی اونون الیندن آلاجاق. او بیلمیردی کی بو اؤلوم اولاجاق.
او آیاغا قالخیب گئتمک ایسته دی.
– سنه سویوق اولار، – دئدی.
آمما قیز اوندان ال چکه بولموردو. – هئچ نه اولماز عزیزیم، – دئدی.
او اوغلانین قاباغیندا دوروب، اؤزونو اونوتموش حالدا ماتدیم – ماتدیم اونا باخدی.
بو سویوق گئجه دن بیر هفته سونرا قیز یورغان – دؤشک دن قالخا بیلمه دی؛ ایکی آیدان سونرا ایسه حیاتلا ویدالاشدی. اوغلان اونو بیر داها گؤرمه دی؛ آمما قیزین اؤلوموندن سونرا اونون حیات عشقی ده اؤلدو؛ او، اوزون ایللردیر کی، قیزین جانلی صورتینی اوره یینده گزدیریر، سانکی او، اؤلن قیزی تزه دن سئومه یه باشلامیشدی.
( آلمان حیکایه سی ). تئودور ایشتوْرم
تهیه و تنظیم : الهام عبادی ( دبیر سرویس تورکی)


text:
تخار ولایتی چاه آب تومنیده بیرعیال یاواییلرچه کلتکلنگن
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در یکشنبه، 15 دلو 1396
۱۳۹۶ ییل نینگ ۱۲ دلو تاریخیده چاه آب تومنی رباط عمدین قیشلاغیده، بیر عیال که حالی گچه آتی آچیلمه گن عامه برابریده کلتکلندی. عیال ایری ایران مملکتی ده یشه یدی و بیر یاش ییگیت بیلن عاشق لرچه علاقه اورنتگن ایکن که منفور گلبدین نینگ اسلامی حزبی گه باغلیق بشیر قانت نینگ باش گروپ لریدن بیری قمندان فیض بویروقی بیلن دله محکمه سیده یاواییلرچه کلتکله نه دی.
فیسبوک ترماقیده نشر ایتیلگن ویدیو-ده، برقع لی عیال نی کوره میز که حتی نیچه قتلم تیکه نینگ آستیده قورقیشی نی احساس قیلیب بوله دی، ییرگه اوتیرماغگه زورغه وادار قیلینیب وسونگ آچیغ لنگن ایرکک لر قول لریده گی یغاچ لر بیلن عیال نینگ آرقه وباشقه ییرلریگه یمان سوزلر بیلن اوره باشله یدیلر. البته، بو عیال بیر باله هم دنیا گه کیلتیرگن دیب ایتیله دی که اوشبو گناه سیز انسان، تورموشینیگ بیرینچی ساعت لریده ییغینده بولگن هیولا صفت آدم لر ارقلی اولدیریله دی وسونگ بو عیال نینگ جانیگه توشه دیلر. بو مظلوم عیال نینگ حاضرگی وضعیتی باره سیده کوپراق جزییات بیریلمه گن، بیراق حاضر تورموش اورتاغی اوییده حیات کیچیرماقده دیب ایتیله دی.
ایسلش کیره ک که بو جنایت طالب وداعش حاکمیتی آسیده بولگن منطقه ده یوز بیرمه گن بلکم ملی دهشت دولتی نینگ حاکمیت آستیده گلبدین آتلی جانی نینگ قول آستیده گی کیشی لر تمانیدن یوز بیرگن که بوگون صلح سفیری اوله راق کته کورسه تیله دی و بو چولاق ومعیوب امیرک قان توککن وقان ییگن پیت لریدن عامه وی ذهن لرینی چلغیت ماغی اوچون، دری وفارسچه ایریم تیل لر دیب خلقی میز نی آلده ماقچی. چاه آب ده یشه یدیگن لر هرکون بشیر قانت و اونینگ باش گروپ لری ظلمی نینگ آستیده ایاق آستی بوله دیلر بیراق هیچ سوراقچی لری یوق.


text:
اولوسلاراراسی گونئی آذربایجان تورکلری کونسئیینده ن شوک آچیقلامالار!
آذوح: موصاحیبهمیز گونئی آذربایجان دان میللی فعال آیدین تقی اوغلو ایله اولموش.
ائشیتدیغیمیزه گؤره اوگتک ده ن(اولوسلاراراسی گونئی آذربایجان تورکلری کونسئیی)9 نفر ایستئفا وئرمیشلر، بو دوغرو مو؟
-بلی
بو کونسئیین نئجه یارانماسینی بیزه آچیقلارمیسیز؟
-بیلدیغینیز کیمی 2012 مای آییندا ،آنکارا شهرینده بیر فوروم یاراندی و بو فورومون قورولماسینین تشبوسکارلاریندان بیری جامال مهمتخان اوغلو اولموشدور . چوخ آز بیر زاماندا فوروم آدینا دعوتلر آلدیق و گونئی مسئلهسینه گؤره بونو اولوملو قارشیلادیق و دستک اولدوق.
آلینمیش قرارا سادیق قالاراق ،اؤز تشکیلاتیمیزی تمسیل ائتمک اوچون ،آذربایجان اوغوزلار قروپو اولاراق ،باشقا تشکیلات منسوبلاری ایله بیرلیکده ،آنکارایا گئتدیک.فوروم اؤنجهسی اولوملو و خوش موباهیسهلر اولوندو و آز زامان ایچینده فوروم قورولدو و 300 نفردن چوخ قاتیلیمجی ایله فوروم باشلادی. واخت آزلیغی ندنی ایله هر شئی چوخ صورتله موذاکیره اولدوقدان سونرا ،اؤنجهدن هازیرلانمیش دوزوکو موذاکیره ائتدیک و ارتهسی گون کونسئی یاراندی کی 50 نفردن ایبارتیدی.بو شخصلرین چوخونلوغو ،جامال.م بیین اؤنریسی ایله سیاسی تشکیلات منسوبلاری سئچیلدی و آردیجا چوخ چتینلیکله کونسئیین ایداره هئییتی سئچیلدی.
نیه گؤره چتینلیک چکدینیز؟
-چوخ ماراقلی بیر حادثه اوز وئردی ،سئچیلمیش اولان 11 نفرین تکجه 1سی گونئیلی ایدی و اوردا اولونان گونئی آذربایجان تشکیلات منسوبلاری بونا قارشی اعتراض ائتدیلر .دورومون وخامتینی گؤرن جامال بی اورتامی یوموشاتمایا چالیشدی و مردان سئییبیلی بیین گئری چکیلمهسینین اؤنریسی اؤزره بو هئییت 17 نفرین اولماسینا قرار آلیندی و 4 گونئیلی سویداشیمیز بو لیستهیه علاوه اولوندو.جامال بی گؤردو کی گونئیلی دوستلارین اوردا اولماماسی ،گرکن مشرویتین و دستیین اولماماسی دئمکدیر .
ایستیفایا ندن اولاناری آچیقلارمیسیز؟
-سئچیلمیش اولان 17 نفر ایداره هئییتین ایچینده منده واردیم و آنکارادان دؤندوکدن سونرا کونسئی آدینا فعالیتلره و رئکلاما باشلادیق . آز زاماندان سونرا جامال بی بیر سؤزچو کیمی ،اؤنریلرله یوخ ،بلکه اولومسوز هوکوملرله فیس بوکدا دا یازیلار پایلاشدی کی بو بیر چوخ ایده اویهلرینین اعتراضینا ندن اولدو. بو اعتراضلارا قولاق وئرمیین سؤزچو ،بیر سیرا گیزلی گؤروشلره قاتیلدی کی بونو زائور بایراملی بئیله یاپدیلار.
اؤنملی بیر مسئله یوخموش کیمی داورانان جامال بی نئچه گون سونرا بللی اولمایان ندنلردن دولایی ،زائور بئیله کونفیلیکتلی موباهیسهلری اولموش کی سونوندا زائور بئی بو گؤروشلرین ،کیمینله ،هاردا و نه زامان اولدوغونو ،کیمسئیله پایلاشماماق عذره آند ایچدیغینه رغمن ،جامال بئیه خیانت ائدیب و روسیا و ایکی باشقا سوپئرگوج اولکه لرین بؤیوک ائلچیلیغیندن گؤندریلن نمایندهلرله گؤروشدوکلرینی ،ایداره هئییتینه آچیقلادی.
بو گیزلی گؤروشلرده نلر موذاکیره اولدوغونا گؤره بیر فیکرینیز وار می؟
-البته کی یوخ ! بو گؤروشمهلر تامامی ایله گیزلی اولدوغونا گؤره کیمسه ایله بیر سؤز دانیشیلمادی و فرقلی سؤزلر اورتادا سرگیلندی . حیرت ایچینده قالان ایداره هئییتی بو گونه قدر او گؤروشلرده نلر موذاکیره اولدوغوندان هئچ بیر خبرلری یوخدور .
بو گؤروشلر گونئیله می یوخسا کونسئیلمی ایلگیلیدی؟
اینانین کی هئچ بیر فیکریم یوخدور و تکجه بونو دیه بیلرم کی گونئی آذربایجان اوستوندن اویون قورماق ایستیین و اؤز سیاسی ماراقلاری دوغرولتوسوندا ،ایرانا باسقی قولو یارادماق ایستیین چوخلو و معین قوهلر وار کی هر جور چیرکین اویونلارا گیره بیلرلر. بونا ماددی دستک ،ایستیخبارات و لوگیستیک دستکده شامیلل اولا بیلر .
بو بارهده ایرانا قارشی نه دوشونورسونوز؟
-دوغال اولاراق ،ایران نظرده آلینان دوشمن کیمی بو کونسئیه یاخینلاشا بیلر و تبی کی اودا بو قونویا گؤره راحتسیزلیق هیسس ائدیر و علیندن گلنی اسیرگمز .
جامال مهمتخان اوغلونون آچیقلامالاری نه اساسدا اولدو؟
-جامال بیی ایستیزاه و آچیقلاما وئرمک اوچون، دفعهلرجه پالتالک اورتامیندا قورولان توپلانتییا دعوت ائتدیک ،اما جامال بی بوندان چکیلیب و عکسینه قئیری معقول و قئیری تشکیلاتی داورانیشلارا ال آتدی .
سیزین ایستیفانیزین ندنی بونلار می؟
-اصلینه باخارسانیز بو ایشلرین اؤزو ،هر عقللی و تشکیلاتی چالیشماغی بیلن بیر کیمسئیی دریندن دوشوندورر ،آنجاق بونلارا دؤزهرک ایلری گئتمهیه قرار وئردیک کی نئچه واخت بوندان اؤنجه ،جامال بی اعتراض ائدن دوستلارین ،آدلارینی چکهرک ایستیفایا دعوت ائتدی و آردیجا یئنهده اولومسوز اؤنریلری ،هوکوم کیمی یازماغا باشلادی .ایدره هئییتینین تجیلی بیر توپلانتیسیندا ،جامال بیین گئچیجی اولاراق سؤزچولوکدن چیخاریلماسینا قرار آلیندی و اؤنجهدن آلدیغیمیز قرارا گؤره کی پالتالک توپلانتیسینا 3دفه آردیجیل قاتیلمییان اویهنین ،سس وئرمه حاقی علیندن آلیناجاق و بونون اساسیندا جامال بیین سس وئرمه حاقیدا علیندن آلینمیشدی.
بونلارا باخمایاراق سؤزچو اولمادیغی یئرده ،جامال بی بیر سؤزچو کیمی ،بوتون اؤز باشینالیقلارینا ،قئیری تشکیلاتی داورانیشلارینا ،کونسئی آدینا بیانات صادر ائتمهیه و ها بئله چیخیشلارینا دوام ائتدی.
سون اولاراق ،جامال بیین باشچیلیغی اولماق شرطیله قورولان گیزلی توپلانتیدا کی قئیری تشکیلاتی و قئیری مشرو ساییلیر ،یئنی بیر لیسته اورتایا قویموش و یئنی ایداره هئییتی یارادمیش ،دولاییسییلا بونو رسمیلشدیرمک اوچون تجیلی کونسئی توپلانتیسینی بو سون گونلرده اورتایا گتیرمیش .
جامال بیین بو سون ختاسی ،سبیرلری زورلویان سون ترپنیش اولدو ، ایداره هئییتی اونون اوزور ایستمهسینی ایستهدی و بو ایشلرینی دوام وئرممک اوچون اونو اویاردی ،جامال بی بونلارا قولاق آسمایاراق ، اؤز قئیری اخلاقی دوشونجهلرینی دوام ائتدیردی . هانگی سببلر ندن اولدو، دیه بیلمیرم ،آنجاق ائتدیگی قئیری تشکیلاتی ایشلر،اؤز باشینالیقلار و گیزلی گؤروشلر الده اولان دوزوکه قارشی ساییلیردی و سانیرام ، بو ایشلرین دیری و وئردیگی زرر ،ان آز خیانت قدر قینالیناجاق دورومدادیر .
ایستیفا وئرنلرین آدینی آچیقلییا بیلر میسیز؟
-اولوسلاراراسی گونئی آذربایجان تورکلری کونسئیی ایداره هئیئتین-دن ایستئفا ائدنلرین سیاهیسی
1. فیرودین جلیلوو
2. آمیر مردانی
3. آیدین تغی اوغلو
4. بابا تغیئو
5. جبار ستتار اوغلو
6-میکاییل کسکین
7-مردان سئییدبیلی
8-حاکم سادیقوو
9- هادی موسوی
-و تئکرار اولاراق گونئی آذربایجان اوچون اؤز اوزونتوموزو بیلدیریب و گئچمیش اولسون دیگیریک.
چوخ ساغ اولون آیدین تقی اوغلو بی ،سیزه و تمسیل ائلدیگینیز دیرلی تشکیلاتینیز ،آذربایجان اوغوزلار قروپونا ، تشککور ائدیریک .


text:
نیتروژن تریفلورید
نیتروژن تریفلورید (اینگیلیسجه: Nitrogen trifluoride، روسجا: ФTopид aзoTa(III)، عربجه: ثلاثي فلوريد النتروجين) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و قاز حالتینده تاپیلار.نیتروژن تریفلورید فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی −207.15 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nitrogen trifluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده نیتروژن تریفلورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
خبر تورک گزیتهسی: تورک حربیلری افغانستاندن قیتیب کیله دی سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
ملی مدافعه وزیرلیگی تورلی اوچره شوولر، موجود وضعیت و شرطلر بهالندیریلیب تورک قوراللی کوچلری عنصرلری نینگ افغانستاندن آلیب چیقیش جریانی گه باشلنگن لیگینی بیلدیردی.
وطن گزیتهسی: جمهور باشلیغی ایردوغاندن طالبان بیلن تیگیشلی بیانات سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیتلیس نینگ اهلات تومنیده بویوک ایلچیلر بیلن آقشم اوقاتی پروگرامیده "افغانستانده کینگ کولملی بیر باشقروو قوریلیشی کیره ک. طالبان ییتکچیلریدن کیلگن پیاملرگه شو وقت احتیاط قیلیب یخشی قره یمیز" دیدی.
ستار گزیتهسی: ایردوغان: دنیاده هر حساس موضوعده سوز صاحبی اولکه گه ایلندیک سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
ملازگیرت ظفری نینگ 950 ییل لیگیده بیتلیس نینگ اهلات تومنیده اویوشتیریلگن پروگرامده گپیرگن جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان "توناون اوز چیگره لری ایچیده قشاقلیک بیلن کوره شگن بیر اولکه دن بوگون منطقه سیده و دنیاده تورلی حساس موضوعلرده سوز صاحبی بیر اولکه وضعیتی گه کیلدیک" دیدی.
یینی شفق گزیتهسی: تورکواک واکسینی 3 فاز فعالیتلری دایره سیده اوز اختیاریگه کیلگنلرگه عملی قیلیش باشلندی سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
ایرجیس عالی بیلیم یورتی بیلن ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی تورکیه ساغلیق انستیتولری باشقرووی همکارلیگی بیلن ایشلب چیقریلگن ینگی تور کروناویروس (کوید-19) واکسینی تورکواک 3 فاز فعالیتلری دایره سیده اوز اختیاریگه کیلگنلرگه عملی قیلیش گه باشلندی.
صباح گزیتهسی: استانبول قونلغه سی 2050 گچه "صفر گاز ییره ش" نی تعهد ایتماقده سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
استانبول قونلغه سی خلق ارا قونلغه لر کینگشی تامانیدن باشله تیلگن و 238 قونلغه اورین آلگن 2050 ییلی گچه "انیق صفر سی او 2 گاز ییره ش" تعهدیگه قوشیلدی.


text:
آذربایجان شاعری و ژورنالیستی ائلدار موغانلینین۶۰ یاشی موناسیبتیله «ادبیات سئونلر» گروهو طرفیندن ترتیب ائدیلمیش تدبیر اساسیندا، «۶۰ یاشین شرفلی حیات یولو» عنوانلی خاطیره کیتابی یاییلمیشدیر. ۳۲۸ صحیفهلیک بو کیتاب، تانینمیش آذربایجان ادبیاتشناس و تنقیدچیسی جناب «همت شهبازی»نین رئداکتورلوغو و کریم قربانزاده، مرجان منافزاده و ویدا حشمتینین امکداشلیغی ایله نشره حاضیرلانمیش و «حکیم نظامی گنجهای» انتشاراتی طرفیندن یاییلمیشدیر.
کیتابا تدبیرده اشتراک ائدهن: حسن ریاضی(ایلدیریم)، ناصر داوران، همت شهبازی، مرتضی مجدفر، ارشد نظری، حاجی هریزلی، نریمان ناظیم، هادی قاراچای، رامیز تاینور، زهرا یاسمن، حبیب فرشباف، رحیم خیاوی، فریبا مرتضایی، کبری میرحسینی، عبدالله یالچین، حیدر آرازلی، روشن نوروزی و کریم قربانزادهنین یازیلاریندان علاوه، آلتمیشینجی ایللر ائلدار موغانلی حاقیندا یازیلمیش اوستاد یحیی شیدا، صابر نبی اوغلو امیروف و میانالی علیرضانین مفالهلری ده داخیلدیر. بونلاردان علاوه، کیتابدا ائلدار موغانلینین مختلف ایللرده یازیلمیش شعرلریندن و ادبی تنقیدی مقالهلریندن ده نمونهلر وئریلمیشدیر.
«۶۰ یاشین شرفلی حیات یولو» کیتابینی ۸۴۰۰۰ تومن قیمتینده کیتاب ماغازالاریندا و «حکیم نظامی گنجهای» انتشاراتی ایله علاقه ساخلاماقلا الده ائتمک اولار. علاقه نومرهلری و عنوانلار:
تلفن: ۰۹۱۴۸۶۰۶۹۶۶ – ۰۴۱۳۵۵۴۰۰۵۲
سایت: www.nezamibook.ir
ایمیل: nezami.pub@gmail.com
عنوان: تبریز، طالقانی خیاوانینین باشلانیشی، نورافزا بیناسی، بیرینجی قات


text:
اویان نیوز :
ایرانین اورانیم زنگینلشدیرمه پروگرامییلا ایلگیسی اولان ۵ شخص و ۷ شیرکته یاپدیریم گتیریلدی
آمریکا، نوکلئر پروگرامینا یؤنهلیک باسقیلاری آرتیرماق آماجی ایله ایرانا یئنی یاپدیریملار آچیقلادی.
آمریکا مالیه باخانلیغیندان وئردیلن آچیقلامادا، ایرانین اورانیم زنگینلشدیرمه پروگرامییلا ایلگیسی اولان ۵ شخص و ۷ شیرکته یاپدیریم گتیریلدی.
یاپدیریم گتیریلن شخصلر:
“فریدون عباس داوانی، سید جابر صفدری، مرتضی احمدعلی بهزاد، امیر حسین رحیمیار و محمد رضا رضوانیانزاده”.
یاپدیریم گتیریلن شیرکتلر ده بونلار:
“پویا کنترل، ایران پویا، آریا نیکان مارین ایندوستری، فارتک، ندا ایندوستریال گروپ، طرح و پالایش و تولید ابزار برشی ایران.
یاپدیریملاردا، بو شخص و شیرکتلرین آمریکا فیرمالاری و وطنداشلارییلا ایش گؤرمهسی قاداغان ائدیلیر و آمریکاداکی مال وارلیقلاری دا دوندورولور.
بونون یانیندا بو شخص و شیرکتلر اوچون پول ترانسفری ائدن خاریجی بانکلارین دا آمریکا بانکچیلیق سیستمینه گیریشلری قاداغان ائدیلیر.
باخانلیق مستشاری دیوید کوهن، “ایران، بیر چوخ بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی امنیت شوراسی تاساریسینا قارشی قویاراق نوکلئر پروقرامینی سوردورمهیه داوام ائتدیکجه، آمریکا، ایرانین یاسادیشی (اورانیم) زنگینلشدیرمه ائیلملرینه قاریشانلاری هدف آلمایا داوام ائدهجک. بو ائیلملرین قبول ائدیلمز اولدوغونو بوتون دونیایا آچیق شکیلده گؤستردی” دئدی.


text:
شاعر «تانیش افسر» ابدیلیک سوسدو!
آذربایجان ادبی- مدنی درنکلرینین باش ساغلیغی…
چوخ تاسفله، بوگونلرده آغیرلاما مراسیمینی گؤزلهدیگیمیزقاراداغ ماحالینین تانینمیش شاعری بیتالله افسری (تانیش افسر) ابدیلیک سوسدو. «صابر ادبی انجومنی» و «دده قوربانی اوجاغی»نین بو دیرلی عضووندن اوچ شعر مجموعهسی آذربایجان ادبی ارثینه آرتیریلمیشدیر. دیرلی شاعرین اؤلوم خبری بوتون دوستلارینی و ادبی جمعیتیمیزده اونو تانییان انسانلاری کدرلندیردی.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی امکداشلاریدا ادبی جمعیتیمیزله برابر بو آجی نیسگیلی مرحوم شاعریمیزین حؤرمتلی عائلهسینه و قلمداشلارینا باش ساغلیغی وئریر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
۳۰/۰۴/۱۳۹۶
بو موناسیبتله آذربایجان ادبی- مدنی درنکلرینین باش ساغلیغینی عزیز اوخوجولارا، «تانیش افسر»ین حؤرمتلی عائیلهسینه و آذربایجان ادبی حمعیتینه چاتدیریریق:
آذربایجان باشین ساغ اولسون!
قاراداغین، دویغولو شاعری و «صابیر انجومنی»نین دیرلی عوضوو، بیتالله افسری(تانیش افسری) آغیر خستهلیک اوجوندان، حیاتلا ویدالاشدی.
«تانیش»دان اوچ شعر کیتابی گون اوزو گؤرموشدو. یازیقلار اولسون کی، «دده قوربانی اوجاغی»نین، اونون سون کیتابینا تانیتیم تؤرهنی ده اورهییمیزده بیر نیسگیل کیمی قالدی. بئلهلیکله تانیش یولداشیمیزی اونودمایاجاغیق دئیه، آذربایجانا، قاراداغا و اؤزللیکله اونون سایین عائیلهسینه باش ساغلیغی وئریریک.
آذری مجلهسی امکداشلاری آدیندان شاعر دوستوموز بیتالله تانیشین دونیادان کؤچمهسینی مرحومون عائلهسینه، «دده قوربانی انجمنی»نین دیرلی عضولرینه، «صابر ادبی انجمنی»نه، آذربایجان دیلی و ادبیاتی اوغروندا چالیشانلارا باش ساغلیغی وئریریک. روحو شاد اولسون.
تانیش افسر (بیتالله افسری) قاراداغلی شاعر دوستوموز دونیاسینی باغیشلادی. تانریدان گؤزل شاعریمیزه باغیش، عائیلهسی و دوستلارینا دؤزوم آرزولاییریق. مزاری نورلا دولسون. قاراداغ باشین ساغ اولسون!
«ادبیات سئونلر گروهو»
ائشیدیگیمیز خبرلره گؤره قاراداغ ماحالینین ایستکلی شاعری، آدی قالارغی تانیش افسر(بیتالله افسری) آغیر خرچنگ خستهلیگیندن سونرا حیاتین دهییشدی. بو آجی آیریلیق ادبیات عائیلهسین اورهکدن سارسیتدی. «ادبیات سئونلر گروهو» بو ایتگینی شاعرین عائیلهسینه، قلمداشلارینا و بوتون سئونلرینه باش ساغلیغی وئریر.


text:
رکس اینقرام (اویونچو)
رکس اینقرام (اویونچو) (اینگیلیسجه: Rex Ingram (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۲۰ اوْکتوبر ۱۸۹۵ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۳ ایل عؤمر ائلهییب و ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1918–1969 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rex Ingram (actor)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده رکس اینقرام (اویونچو) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.