text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ فوریه/مناسبتلر
- رویدادلار
- ۱۳۵۷ - سئید روحالله خمینینین ایرانا قاییدماسی
- ۱۳۵۷ - فجر اونلوغو
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ فوریه/اولوملر
۲ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۲/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ فوریه/اولوملر
۴ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۴/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
- ۱۳۵۷ - ایران گئچیجی حؤکومتینین قورولوشو
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ فوریه/اولوملر
۵ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ رجب/رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ فوریه/اولوملر
۶ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۶/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ فوریه/اولوملر
۷ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۷/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ فوریه/اولوملر
۸ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۸/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ رجب/رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ فوریه/اولوملر
۹ فوریه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۹/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ رجب/رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ رجب/رویدادلار
- ۱۹۹۰ (میلادی) - قالیله فضا پیماسی مشتری سیارهسینه گئدنده، ناهید سیارهسینین کناریننان گئشدی.
- ۱۹۹۷ (میلادی) - دیپ بلو، شطرنجاوینین بیلگیسایار، قری کاسپارفی بیرینجی شطرنج اویونوندا اوددو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ بهمن/دوغوملار
- ۱۸۹۸ (میلادی) - دوغوم گونو: برتولت برشت، آلمانلی نمایشنامهیازان، فیلم یؤنتمنی تئاترچی و شاعیر.
- ۱۸۹۰ (میلادی) - دوغوم گونو: بوریس پاسترناک (عکسدهکی) روسیهلی یازیچی، شاعیر و دکتر ژیواگو اثرینین یارالدانی.
- ۱۹۰۲ (میلادی) - دوغوم گونو: والتر هاوسر براتین، آمریکالی فیزیکدان؛ ۱۹۵۶-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ بهمن/اولوملر
- ۱۷۵۵ (میلادی) - اولوم گونو: شارل دو مونتسکیو، آیدینلانما چاغینداکی فرانسهلی سیاستچی.
- ۱۸۳۷ (میلادی) - اولوم گونو: الکساندر پوشکین روسیهلی شاعیر.
- ۱۹۲۳ (میلادی) - اولوم گونو: ویلهلم رونتقن، آلمانلی فیزیکچی؛ کاشف ایکس ایشیغین کشف ائدن، ۱۹۰۱-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/رویدادلار
- ۱۳۵۷ - ایران ایسلام اینقیلابی قازانماسی
- ۶۶۰ (میلاددان قاباق) - ژاپون نون سونتی کشف گونو کیا امپراطورونون توسوط ایله.
- ۲۰۱۱ (میلادی) - حسنی مبارک، میصر رئیسجومهورو، خالق اینقیلابینین سببینه گوره استعفا ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/دوغوملار
- ۱۸۴۷ (میلادی) - دوغوم گونو: توماس ادیسون (عکسدهکی)، آمریکالی ایختیراعچی.
- ۱۹۲۶ (میلادی) - دوغوم گونو: لسلی نیلسن، آمریکالی-کانادالی اویونچو و کومدین .
- ۱۹۶۴ (میلادی) - دوغوم گونو: سارا پیلین، آمریکانین جومهوریت حیزبینین سیاستچیسی.
- ۱۹۹۲ (میلادی) - دوغوم گونو: تیلور لاتنر، آمریکالی اویونچو، دوبلور و مودل.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/اولوملر
- ۱۶۵۰ (میلادی) - اولوم گونو: رنه دکارت، فرانسهلی ریاضی و فیلسوفچیسی.
- ۱۹۶۸ (میلادی) - اولوم گونو: پیتیریم سوروکین، آمریکالی-روسلی جامعهشناس .
- ۱۹۷۸ (میلادی) - اولوم گونو: هاری مارتینسون، سوئدلی یازیچی و شاعیر؛ ۱۹۷۴-جی ایلده ادبیاتدا نوبل جایزهسین قازانان.
- ۲۰۱۲ (میلادی) - اولوم گونو: ویتنی هیوستون، آمریکالی پاپ موسیقینین اوخوجوسو، اویونچو، فیلم یاپیمجیسی و مودل.
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/رویدادلار
- ۱۸۱۸ (میلادی) - شیلی رسمیتیله ایسپانیا دان موستقیل اولدو.
- ۱۹۱۲ (میلادی) - پویی اینقیلابینین سببیله، چینین سون ایمپراطورونون سلطنتی باشا چاتدی.
- ۱۹۱۹ (میلادی) - گونئی قافقاز منطقهسیندهکی آراز تۆرک جومهوریتی، بریتانیانین توسوطیله آرادان قوتورولدو.
- ۱۹۹۹ (میلادی) - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین کونقرهسی، بیل کلینتونو استیضاح ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/دوغوملار
- ۱۸۰۹ (میلادی) - دوغوم گونو: آبراهام لینکلون، آمریکالیلار سیاستچی جومهوریت حیزبیندن.
- ۱۸۰۹ (میلادی) - دوغوم گونو: چارلز داروین، (عکسدهکی) اینگیلیسلی بیلیمجی و زیستشناس ، تکامل نظریهسینین قوروجوسو.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - دوغوم گونو: جولیان شوینگر، آمریکالی فیزیکدان ؛ ۱۹۶۵-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
- ۱۹۸۰ (میلادی) - دوغوم گونو: کریستینا ریچی، آمریکالی اویونچو.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/اولوملر
- ۱۵۵۴ (میلادی) - اولوم گونو: جین قری، اینگیلیس و ایرلند ملکهسی.
- ۱۸۰۴ (میلادی) - اولوم گونو: ایمانوئل کانت، آلمانلی فیلسوف.
- ۱۹۴۹ (میلادی) - اولوم گونو: حسنالبنا، میصرلی سیاستچی؛ اخوان المسلمینین قوروجوسو.
- ۱۹۸۴ (میلادی) - اولوم گونو: خولیو کورتاسار، آرژانتینلی رومان و حیکایه یازیچیسی.
- رویدادلار
- ۱۶۶۰ (میلادی) - اوْنبیرینجی کارل بئش یاشیندا، سوئد پادیشاهلیقینا سئچیلدی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - ایکینجی دونیا ساواشی: موتفیقلر آلمانین درسدن شهرین بومباردیمان ائتدیلر.
- دوْغوم گونلری
- ۱۹۰۳ (میلادی) - دوغوم گونو: ژرژ سیمنون (عکسدهکی)، بلژیکلی یازیچی.
- ۱۹۱۰ (میلادی) - دوغوم گونو: ویلیام شاکلی، بریتانیالی-آمریکالی فیزیکدان و مخترع؛ ۱۹۵۶-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
- ۱۹۵۰ (میلادی) - دوغوم گونو: پیتر قابریل، اینگیلیسلی بستهچی، اوخوجو و موسیقیچی.
- ۱۹۷۴ (میلادی) - دوغوم گونو: رابی ویلیامز، اینگیلیسلی اوخوجو.
- اؤلوم گونلری
- ۱۷۸۷ (میلادی) - اولوم گونو: راجر جوزف بوسکویچ، فیزیک، اولدوز، ریاضی، فلسفه، دیپلمات، شاعیر، الهیات بیلیمجیسی.
- ۱۸۸۳ (میلادی) - اولوم گونو: ریشارد واگنر، آلمانلی بستهچی.
- رویدادلار
- ۱۸۷۶ (میلادی) - الکساندر قراهام بل (عکسدهکی) توسوطیله تلفون ایختراعسی ثبت اولوندو.
- ۱۹۶۶ (میلادی) - اوسترالیا دولاری موعرئفی اولوندو.
- ۲۰۰۳ (میلادی) - دالی، بیرینجی اوخشادیلمیش قویون اولدو.
- ۲۰۰۵ (میلادی) - بیروت شهرینده بیر بومب پاتادی و رفیق حریری لوبنانین بیرینجی وزیری اولدو.
- دوْغوم گونلری
- اؤلوم گونلری
- ۱۹۴۳ (میلادی) - اولوم گونو: داوید هیلبرت، آلمانلی.
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ رجب/رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ رجب/دوغوملار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ رجب/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ فوریه/اولوملر
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ رجب/رویدادلار
- ۱۵۶۸ (میلادی) - هشتاد ایللیک ساواشا گوره کی هولند و ایسپانیا آراسیندا قورولموشدور، روم کیلیساسی و ایسپانیا پادیشاهی، ایکینجی فیلیپ، اوچ میلیونلوق هولند خالقین اولومه محکوم ائتدی.
- ۱۹۵۹ (میلادی) - باتیستا کوبانین دیکتاتور رئیس جومهورو ایشدن چیخدی و فیدل کاسترو (عکسدهکی) کوبانین باشچیسی اولدو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ بهمن/دوغوملار
- ۱۸۲۲ (میلادی) - دوغوم گونو: فرانسیس قالتون، اینگیلیسلی ایختراچی، جوغرافیاچی، متورولوژی و کاشف.
- ۱۸۳۴ (میلادی) - دوغوم گونو: ارنست هکل، آلمانلی جانلی بیلیم، طبیعت تاریخی، فیلسوف و طبیب.
- ۱۹۴۱ (میلادی) - دوغوم گونو: کیم جونق-ایل، قوزئی کوره قاباقکی رهبری.
- ۱۹۵۹ (میلادی) - دوغوم گونو: جان مکانرو، آمریکالی تنیس اویونچوسو؛ ۷ قهرمانلیق صاحیبی قرند ایسلم ده.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ بهمن/اولوملر
- ۱۹۰۷ (میلادی) - اولوم گونو: جوسوئه کاردوچی، ایتالیالی شاعیر و سیاستچی؛ ادبیاتدا نوبل جایزهسین قازانان.
- ۱۹۷۰ (میلادی) - اولوم گونو: فرانسیس پیتون راوس، آمریکالی ویروس بیلیمچیسی ؛ فیزیولوژی و طبده نوبل جایزهسین قازانان.
- ۱۹۹۰ (میلادی) - اولوم گونو: کایت هرینگ، آمریکالی هونرمند و سیاسی اکتیویستی.
- ۲۰۱۶ (میلادی) - اولوم گونو: پطرس غالی، میصرلی سیاستچی و دیپلمات و بیرلشمیش میلتلر قورومونون آلتینجی کاتیبی.
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ رجب/رویدادلار
- ۱۸۷۱ (میلادی) - پاریس موحاصیرهسی و فرانسهنین شیکستی پروس ساواشیندان سونرا، پروس ارتشی پاریسده رژه گئتدیلر.
- ۲۰۰۸ (میلادی) - کوزووو ایستیقلالین اعلان ائتدی.
- ۲۰۱۱ (میلادی) - لیبینین ۱۷ فوریه اینقیلابینین ایل دونومو و معمر قذافینین حوکومتینین داغیلماسی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ رجب/دوغوملار
- ۱۶۵۳ (میلادی) - دوغوم گونو: آرکانجلو کورلی (عکسدهکی) ایتالیالی، بستهچی و ویولن چالان
- ۱۹۶۳ (میلادی) - دوغوم گونو: مایکل جردن آمریکالی، بسکتبال اویونچوسو؛ شارلوت بابکتس تیمینین صاحیبی
- ۱۹۷۵ (میلادی) - دوغوم گونو: هریسو جنوبی کورهلی، اویونچو، اوخوجو و مودل
- ۱۹۸۱ (میلادی) - دوغوم گونو: پاریس هیلتون، آمریکالی اویونچو، اوخوجو و مودل
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ رجب/اولوملر
- ۴۴۰ (میلادی) - اولوم گونو: مسروب ماشتوتس، ارمنی الیفباسینین یارادانی
- ۱۶۰۰ (میلادی) - اولوم گونو: جوردانو برونو، ایتالیالی کشیش و فیلسوف
- ۱۹۰۹ (میلادی) - اولوم گونو: جرونیمو، قیرمیز دریلی آمریکالیلارین باشچیسی.
- ۱۹۷۰ (میلادی) - اولوم گونو: شموئل یوسف آقنون، ايسراییللی یازیچی؛ ادبیاتدا نوبل جایزهسین قازانان
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ رجب/رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ رجب/دوغوملار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ رجب/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ رجب/رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ اسفند/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ اسفند/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ اسفند/رویدادلار
- ۱۸۴۸ (میلادی) - «کومونیست حزبینین مانیفستی» نشر ائدیلدی.
- ۱۹۱۶ (میلادی) - بیرینجی دۆنیا ساواشینین ان قانلی عملیاتلاریندان اوْلان وردن دؤیوشو باشلاندی. تاریخچیلر بۇ حادیثهنی «وردن جهنمی» آدلاندیریرلار.
- ۱۹۷۳ (میلادی) - لائوسدا ساواش باشا چاتدی.
- ۱۹۹۸ (میلادی) - آذربایجان جومهوریتی ایله ایران ایسلامی جومهوریتی آراسیندا حۆقۇقی یاردیم حاقّیندا سازیش ایمضالاندی.
- ۲۰۰۸ (میلادی) - تۆرکیه قۇزئی عیراقدا گۆنش عملیاتینی باشلادی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ اسفند/اولوملر
- ۱۶۱۳ (میلادی) - بیرینجی میخائیل روس تزاری اوْلدو.
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ اسفند/رویدادلار
- ۱۶۳۲ (میلادی) - قالیلهنین «ایکی کائینات سیستمی اۆزرینه دانیشمالار» اثری یاییملاندی.
- ۱۷۳۲ (میلادی) - جورج واشینقتون - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۱-جی جومهورباشقانی آنادان اوْلدو (اؤلوم ۱۷۹۹).
- ۱۸۱۹ (میلادی) - ایسپانیا فلوریدا ایالتینی آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینه ۵ میلیون دوْلارا ساتدی.
- ۱۸۵۵ (میلادی) - پنسیلوانیا دؤولت بیلیمیوردو قۇرولدو.
- ۱۹۷۴ (میلادی) - پاکیستان اؤزونون کئچمیش ایالتی اوْلان بنقلادشین باغیمسیزلیغینی تانیدی.
- ۱۹۹۸ (میلادی) - آذربایجان جومهوریتی جومهورباشقانی «اینسان و وطنداش حۆقۇقلاری و آزادلیقلارینین تأمین ائدیلمهسی ساحهسینده تدبیرلر حاقّیندا» فرمان ایمضالادی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ اسفند/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/رویدادلار
- ۱۷۹۶ (میلادی) - ناپلئون بوناپارت ایتالیا اوْردوسونون باشچیسی تعیین ائدیلدی.
- ۱۸۹۳ (میلادی) - رودولف دیزل٬ دیزل موْتورونو ثبت ائتدی.
- ۱۹۰۳ (میلادی) - کوبا قۇآنتاناموداکی بازانی آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینه عؤمورلوک ایجاره وئردی.
- ۱۹۰۵ (میلادی) - شیکاقودا (آمریکا) حۆقۇقشۆناس پوْل پِرسی هاریس ایلک روتاری کلوبونون اساسینی قوْیدو.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - قیزیل اوْردو یاراندی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - تۆرکیه-آمریکا ایکیلی کؤمک آندلاشماسی ایمضالاندی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - تۆرکیه٬ نازی آلمان و ژاپون ایمپراتورلوغونا ساواش اعلان ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/دوغوملار
- ۱۴۸۳ - دوغوم گونو: بابور، بابورلولر ایمپیراتورلوغونون قوروسوجو.
- ۱۶۸۵ - دوغوم گونو: قئورق فردریک هندل، آلمانلی-اینگیلیسلی اوخوجو.
- ۱۸۸۳ - دوغوم گونو: کارل یاسپرس، آلمانلی فیلسوف.
- ۱۹۹۴ - دوغوم گونو: داکوتا فانینق، آمریکالی اویونچو.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/اولوملر
- ۱۸۲۱ - اولوم گونو: جان کیتس، اینگیلیسلی رومانتیزم شاعیر.
- ۱۸۴۸ - اولوم گونو: جان کوئینسی آدامز، آمریکالی سیاستچی؛ آمریکا اؤلکهسینین ۶-جی جومهورباشقانی.
- ۱۸۵۵ - اولوم گونو: یوهان فردریک قاوس (عکسدهکی)، آلمانلی ریاضیاتچی.
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ رجب/رویدادلار
- ۳۰۳ (میلادی) - روم ایمپراتورو دیوکلتیان مسئحیلیگی قاداغان ائدن فرمان وئردی.
- ۱۵۲۵ (میلادی) - پاویا دؤیوشونده ایسپانیا ایمپراتورلوق اوْردوسو فرانسه قوْشونلارینی مغلوب ائتدی.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - استونی، روسیهدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۹۴۲ (میلادی) - آمریکا سسی رادیوسو ایلک دفعه یایینا چیخدی.
- ۱۹۵۵ (میلادی) - عیراق و تۆرکیه آراسیندا «باغداد پاکتی» ایمضالانیب، سوْنرادان بۇنا ایران، پاکیستان و بریتانیا دا قوْشولدو.
- ۱۹۹۱ (میلادی) - عیراقا هۆجۇمون بیر پارچاسی اوْلان «صحرادا قیلینج» عملیاتی باشا چاتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ رجب/دوغوملار
- ۱۹۴۴ - دوغوم گونو: دیوید واینلند، آمریکالی فیزیک بیلیم آدامی.
- ۱۹۵۵ - دوغوم گونو: استیو جابز، آمریکالی مخترع و ایش یارادان و اپل شیرکتینین قوروسوجو.
- ۱۹۶۷ - دوغوم گونو: برایان اشمیت، آمریکالی فیزیک بیلیم آدامی.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ رجب/اولوملر
- ۱۸۱۰ - اولوم گونو: هنری کاوندیش، اینگیلیسلی؛ فیزیک بیلیم آدامی.
- ۱۸۵۶ - اولوم گونو: نیکلای لوباچفسکی (عکسدهکی)، روس ریاضیاتچی.
- ۱۹۹۳ - اولوم گونو: بابی مور، اینگیلیسلی فوتبال اویونچوسو.
- ۲۰۰۱ - اولوم گونو: کلود شانون، آمریکالی ریاضیاتچی.
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ رجب/رویدادلار
- ۱۶۴۳ (میلادی) - عوْثمانلی سۇلطانی ایکینجی احمد آنادان اوْلدو.
- ۱۸۳۶ (میلادی) - ساموئل کوْلت٬ کوْلت سیلاحینی ثبت ائتدی.
- ۱۸۹۵ (میلادی) - مشهور فیزیکچیلر پیئر و ماری کوری ائولندی.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - تۆرکیه٬ آراکلی٬ سۆرمنه و ایسپیری روسیه ایشغالیندان قۇرتاردی.
- ۱۹۲۱ (میلادی) - تۆرکیه٬ چیلدیری روسیه ایشغالیندان قۇرتاردی.
- ۱۹۲۱ (میلادی) - گۆرجوستان باشکندی تیفلیس٬ بولشویک روسیه طرفیندن ایشغال ائدیلدی.
- ۱۹۲۵ (میلادی) - تۆرکیه خیانت-وطنیه قانونوندا دییشیکلیک ائدیلدی؛ دین سیاسته آلت ائدیلمهیهجک و بۇ جورم وطن خیانتی ساییلاجاق.
- ۱۹۹۵ (میلادی) - یوقوسلاوی اۆزره اۇلوسلارآراسی حربی تریبونال صرب باشچیلاری رادوام کاراجیچ و راتکو ملادیچی سوْیقیریم تؤرتمکده تقصیرلندیردی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ رجب/دوغوملار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ اسفند/رویدادلار
- ۱۸۱۵ (میلادی) - ناپلئون بوْناپارت اِلبا آداسیندان سۆرگوندن قاچدی.
- ۱۸۷۰ (میلادی) - نیویورک متروسو ایشه دۆشدو.
- ۱۹۰۵ (میلادی) - قافقاز جانیشینلیگی قۇرولدو.
- ۱۹۱۰ (میلادی) - ایستانبولدا ایلک سوْلچو قزئت «ایشتیراک» یاییملانمایا باشلادی.
- ۱۹۲۶ (میلادی) - باکیدا بیرینجی تۆرکولوژی قۇرولتای ایشه باشلادی.
- ۱۹۷۶ (میلادی) - تۆرکیه ایله آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا «دیفاع ایشبیرلیگی آنلاشماسی» ایمضالاندی.
- ۱۹۹۱ (میلادی) - صدام حسین باغداد رادیوسوندان عیراق اوْردوسونون کووئیتدن چکیلدیگینی بیلدیردی.
- ۱۹۹۲ (میلادی) - ائرمنیلر شوروی اوْردوسونون ۳۳۶-جی آلایی ایله بیرگه خوْجالیدا قیرغین تؤرتدی.
- ۲۰۰۱ (میلادی) - طالیبان افغانیستانین بامیان ولایتیندهکی بۇدا هئیکللرینی داغیتدی. بۇ حادیثه بؤیوک دیپلوماتیک بؤحران یاراتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ اسفند/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ اسفند/رویدادلار
- ۴۲۵ (میلادی) - بیزانسدا عالی تحصیلین تشکیلی بارهسینده فرمان وئریلدی.
- ۱۶۱۷ (میلادی) - روس-سوئد ساواشی روسلارین ظفری ایله باشا چاتدی.
- ۱۶۲۶ (میلادی) - کاردینال ریشِلیئ فرانسهده دوئللری قاداغان ائدن قرار وئردی.
- ۱۸۰۰ (میلادی) - ایتالیالی فیزیکچی الکساندرو ووْلتا الکتریک باتریسینی یاراتدی.
- ۱۸۴۴ (میلادی) - دومینیکن جومهوریتی باغیمسیزلیق الده ائتدی.
- ۱۸۶۳ (میلادی) - تۆرکیهده بیلینن ایلک رسیم سرگیسی ایستانبول آتمئیدانیندا آچیلدی. سرگینین آچیلماسینا سۇلطان عبدالعزیز دستک وئردی.
- ۱۸۹۹ (میلادی) - برمهده ایلک دمیریوْلو – رانقون-ماندالای آچیلدی.
- ۱۹۰۰ (میلادی) - «باواریا» مۆنهن فوتبال کلوبو قۇرولدو.
- ۱۹۰۵ (میلادی) - روس یازیچیسی ماکسیم قوْرکی ریقایا سۆرگون ائدیلدی.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - تۆرکیه چایکارانی روسیه الیندن قۇرتاردی.
- ۱۹۲۱ (میلادی) - تۆرکیه ساوشاتی روسیهدن گئری آلدی.
- ۱۹۴۸ (میلادی) - چکاوسلوواکیده کومونیست حزبی حاکیمیّته گلدی.
- ۱۹۵۲ (میلادی) - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین نیویورکداکی یئنی بیناسیندا ایلک ایجلاسی کئچیریلدی.
- ۱۹۸۸ (میلادی) - ائرمنیلر سومقاییت شهرینده ایغتیشاش تؤرتدیلر.
- ۱۹۸۸ (میلادی) - ایران و عیراق آراسیندا «شهرلرین ساواشی» یئنیدن باشلاندی.
- ۱۹۹۱ (میلادی) - کۆوئیت شهری عیراق قوْشونلاریندان آزاد اوْلوندو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ اسفند/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ اسفند/رویدادلار
- ۱۸۵۶ (میلادی) - عوْثمانلیدا ایصلاحات فرمانی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - تۆرکیه اوْفو روسیه الیندن قۇرتاردی.
- ۱۹۲۲ (میلادی) - میصر٬ بیرلشمیش شاهلیقدان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۹۳۵ (میلادی) - والاس کاروترس٬ نایلوْنو کشف ائتدی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - تۆرکیه٬ بیرلشمیش میلّتلر بیاننامهسینی ایمضالادی.
- ۱۹۴۷ (میلادی) - تایواندا خلق آیاقلانماسی بؤیوک تلفات وئریلهرک باسدیریلدی.
- ۱۹۴۹ (میلادی) - ایستانبولدا اؤزل قزئتچیلیک مدرسهسی آچیلدی.
- ۱۹۹۴ (میلادی) - قۇزئی آتلانتیک آندلاشماسی تاریخینین ایلک هۆجۇمونو صربلره قارشی گئرچکلشدیردی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ اسفند/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ فوریه/اولوملر
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ فوریه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ اسفند/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ فوریه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ اسفند/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ فوریه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ اسفند/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ فوریه/اولوملر


c: text/html

text:
«تورک اوغلو» ابدیلیک سوسدو. شرفلی خاطیرهسینه عشق اولسون!(بیانیهلر، خبرلر و شکیللر)
چوخ تاسسوفله بو گون -تیر آیینین بئشینجی گونو- عؤمرونو آزادلیق و اجتماعی عدالت عشقیله باشا ووران، یارادیجیلیغینی صلح، امین آمانلیق، انسان آزادلیغی و زحمتکشلرین ایدهآللاری کیمی بشری موضوعلارلا بزهین آذربایجانین قوجامان شاعری «تورک اوغلو»، حیاتینی ایتیرمیشدیر.
«تورک اوغلو» تخلصیایله ادبی اجتماعیاتیمیزدا تانینان «برجعلی قریشی» اللینجی ایللرده ادبیاتیمیزا اوز گتیرمیش، ایلک شعرلری ائله بو ایللرده دوقتور «سلاماله جاوید»ین تشبثیایله یاری گیزلی فعالیت ائدهن «دوستلار گؤروشو» درنهیینده یاییلمیشدیر.
«تورک اوغلو»نون یارادیجیلیغینین پارلاق دؤورو آلتمیش و یئتمیشینجی ایللر اولموشدور و ایندییه قدهر «تپهیین داغی»، «آنا گؤزوم قان آغلاییر» و «چؤرک دردی» عنوانلاری آلتیندا اوچ شعر مجموعهسی ایشیق اوزو گؤرموشدور. باخمایاراق کی اونون یارادیجیلغینین بؤیوک بیر قیسمی هلهده یاییلمامیش قالیبدیر.
اؤز صداقتی و صمیمیلیگی ایله ادبی جمعیتیمیزده بؤیوک حؤرمت قازانان اوستاد «تورک اوغلو»، ۱۳۱۷-نجی ایل «چاراویماق» ماحالینین «شورقره» کندینده یوخسول بیر عائیلهده دونیایا گؤز آچمیش و معیشت آغیرلیغیندان یالنیز ابتدایی تحصیل آلا بیلمیشدیر. یئنی یئتمه یاشیندان تهرانا کؤچموش و بوتون گنجلیگینی و اورتا یاشلیغینی «آیناساز» ایشچیسی کیمی ایشلهمیشدیر.
اوستاد «تورک اوغلو»نون ایتگیسی ادبیاتیمیزدا اوز وئرهن آغیر ایتگیدیر. بیز «ایشیق»- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی امکداشلاری بو آغیر ایتگینی آذربایجان خالقینا، ادبی جمعیتیمیزه، اوستادین حؤرمتلی عائیلهسینه و دوست- تانیشلارینا باشینیز ساغ اولسون دئییریک و مبارز شاعریمیز «تورک اوغلو»نون شرفلی خاطیرهسینی عزیزلهییریک.
«ایشیق»- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۵/تیر/۱۳۹۵
***
«تورک اوغلو»نون تورپاغا تاپشیرما مراسیمی:
تهران- بهشت زهرا- بیرینجی بؤلوم (قبریستانین قدیم حصهسی)
یکشنبه – ۶ تیر- ساعات ۱۱٫۳۰
آجی خبر!
آذربایجانین تانینمیش شاعری، زحمتکش انسان، چتین گونلرده ائوی آذربایجان شاعرلری و صنعت آداملارینین سیغناجاق یئری اولان، دهیرلی دوستوموز، برجعلی قریشی (تورک اوغلو) دونیایا گؤز یومدو. بو ایتگی ساریدان، شاعرین حؤرمتلی عائلهسینه، آذربایجان خالقینا و ادبیاتیمیزی سئونلره باشینیز ساغ اولسون دئییریک.
آذری مجلهسی
***
مین بئله چتینلیک اولسا یولومدا
دایانسا اهریمن ساغدا- سولومدا
کئچهجم داغلاردان، تیکانلی چؤلدن
اورکده اومید وار، قوه قولومدا
“تورکاوغلو”
آذربایجان ادبیات و مدنیتینین قوجامان قایغیکئشی، اینجه دویغولار شاعری، اوستاد تورکاوغلو (برجعلی قریشی) بو گون تهراندا، اؤز شخصی ائوینده حیاتینی دهییشیدی.
باجاریقلی شاعر و خالقیمیزین اجتماعی-مدنی خادیمی رحمتلیک “تورک اوغلو”ندان بیر نئچه مجموعه شعر و پوئمالار بو گونه کیمی نشر اولوب و بیزه بیر دهیرلی یادیگار کیمی ارث قالمیشدیر.
تانری او اوجامان و قوجامان شاعره باغیش و حؤرمتلی عایلهسینه دؤزوم عنایت بویورسون.
یاشماق کیتاب ائوی
***
ائلیمیزین آراسیندا و ادبیات دونیاسیندا «تورک اوغلو» آدی ایله تانینان، «برجعلی قریشی» حیاتینی دهییشدی. او، تورک دیللی ائللریمیزین قایغی چکن شاعری، ایللر بویو آغیر زحمت ایله یاشاییشلا داورانان و ائلینین، خصوصیله زحمت چکن اینسانلارین حیاتینی اؤز شعرلرینده عکس ائتدیرن چالیشقان بیر شاعر ایدی.
تورک اوغلو، انقلابین ایلک گونلرینده، ۱۳۵۷- نجی ایلین بهمن آییندان شعرلرینی یایماقلا، اؤزونو خلقیمیزه تانیندیردی. سونرا، گونو- گوندن سایلاری آرتماقدا اولان مطبوعاتدا چیخیش ائتدی و سونرالار «تپهیین داغی» منظومهسینی چاپا وئردی و چتینلیکلری آرخادا قویاراق، اوفوقلری یارا- یارا، باشقا اثرلرینی ده ایشیق اوزونه چیخارتدیردی.
تورکاوغلونون ائوی، ایللر بویو آذربایجانلی یازیچی- شاعرلرین اومید ائوی اولموش و بیر چوخلاری، اونون دوز-چؤرهیی ایله شعرلرینی دوزلاندیرمیشلار.
او دفعهلرله «صابر ادبی انجومنی»نده چیخیش ائتمیش و اؤز شعرلری ایله حاضیر اولانلارین آلقیشینی قازانمیشدیر. اونون صابر ادبی انجومنیده سون چیخیشی، هله آرتیق خستهلییه دوچار اولمامیشدان قاباق، ایکی ایل اؤنجه تهراندا فردوس مدنیت ائوینده اولموشدور.
صابر ادبی انجومنی، تورک اوغلونون ایتگیسینی، بوتون تورک دیللی ائللریمیزه، خصوصیله آذربایجان ائلینه تسلیت دئیهرک، بوتون شاعر- یازیچی و صنعتکارلاریمیزدان، هم ده عموم خلقدن ایستهییر اونون یادی ایله قورولان ییغینجاقلاردا اشتراک ائتسینلر. صابر انجومنی، قاباقدا اولان ییغینجاقلارینین بیرینده، تورک اوغلونون شعر و حیاتی حاققیندا تدبیرلری اولاجاقدیر.
تورک اوغلونون اؤلومونو، عائیلهسینه، شاعرلره، یازیچیلارا و آذربایجان خلقینه باش ساغلیغی وئریریک.
صابر ادبی انجومنی
***
«تورک اوغلو»نون تورپاغا تاپشیرما مراسیمیندن شکیللر:
اوستاد تورکاوغلونون جنازهسی یکشنبه گونو ساعات ۱۲ده تهرانین بهشت زهرا قبریستانینین بیرینجی بؤلومونده یاخین دوستلاری و عائیله عضولرینین اشتراکیلا تورپاغا تاپشیریلدی. سئویملی شاعریمیزین مزاری باشیندا شاعرین اؤز سسیله شعرلری سسلندی. سونرا آذربایجان ادبی مدنی درنکلر طرفیندن نماینده کیمی مراسیمده اشتراک ائدهن: حسن ایلدیریم (آذری مجلهسی)، بابک تورک(صابر ادبی انجومنی)، عدالت دومان(خدافرین درنهیی)، آیدین تبریزلی(آراز درنهیی) و شاعرین دوستلاریندان جناب اورنگی اونودولماز شاعریمیز حاقیندا اؤز اورهک سؤزلرینی سؤیلهدیلر و نمایندهلیک ائتدیکلری درنکلرین باش ساغلیغینی شاعرین عائلهسینه و مراسیم اشتراکچیلارینا چاتدیردیلار. بو مراسیمدن بیر نئچه شکیلی اوخوجولاریمیزا تقدیم ائدیریک. شکیللری چکن جناب حسین ریاضیدیر.
«تورک اوغلو»نون خاطیره مراسیمی:
تهران- بلوار آیتا… کاشانی- بعد از تقاطع جنتآباد- مسجد نظام مافی
سهشنبه- ۸ تیر- ساعت ۱۷ الی ۱۸/۳۰

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
موغلادا 16 بوُسغون دنگیزدن چیقاریلدی
لاستیک قاییقلاری بیلن دنگیزده قالان بوُسغونلارینگ کؤمِگینه تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری یتیشدی
موغلانینگ دالامان شهرینده 16 بوُسغون دنگیزدن چیقاریلدی.
لاستیک قاییقلاری بیلن دنگیزده قالان بوُسغونلارینگ کؤمِگینه تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری یتیشدی.
تۆرک گۆیچلری، بوُسغونلاری اؤز قاییقلارینا آلیپ سوودان چیقاردی.
گؤجک اسکله سینه گتیریلن بوُسغونلار گؤچ ادیلشیک اداراسینا تابشیریلدی.
دِگیشلی حابارلار
فخرالدین آلتون تأزه تکنولوژیلارینگ دؤرهدِن دۆنیأقاراییشی حاقدا بیانات بردی
آراقاتناشیق اداراسی نینگ باشلیغی تۆرکیأنینگ دۆنیأدأکی أهمیتینه اۆنس چکدی
تۆرکیه ترورچیلاری تأثیرسیز یاغدایا گتیرمأگه دوُوام ادیأر
میت تاراپیندان ایزارلانان ترورچی سوریه دأکی حرکت بیلن تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
أردوُغان حالقارا مدیانینگ ایکییۆزلۆلیگینی تانقیت اتدی
تۆرک یوُلباشچی آراقاتناشیق اداراسی تاراپیندان ایستامبول دا گچیریلن 2-نجی حالقارا استراتژیک آراقاتناشیق ماصلاحاتینا ویدئو آرقالی بیانات بردی


text:
«اروانی» عائیلهسینه باش ساغلیغی
چوخ تاسفله تبریزین تانینمیش مدنیت خادیمی و “شمس” کتاب ساتیش ائوینین مدیری مجید اروانی (شمس) اوزون خستهلیکدن سونرا کئچن گئجه ۸۱ یاشیندا تبریز شهرینده وفات ائتمیشدیر.
بیز، «ایشیق»- آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی- امکداشلاری آدیندان اؤلکهمیزین مدنی شخصیتی «مجیدآقا شمس»ین شرفلی خاطیرهسینه عشق اولسون دئیهرک، بو ایتگینی اجتماعی- مدنی جمعیتیمیزه، اروانی عائیلهسینه و خصوصیله بیوکآقا اروانی و عزیز دوستوموز سیامک اروانییه “باشینیز ساغ اولسون!” دئییریک.
«ایشیق»- آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
۱۵ اسفند ۱۳۹۳


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژوئن ۵
- رویدادلار
- ۶۳۶ – ایرانین گوندیشاپور شهری عربلرین حمله سینن سقوط الدی.
- ۱۸۳۲ – فرانسهنین جومهوریت ایستینلری، لویی فلیپ فرانسنین آدلیم کرالینین علیهینه قیام ادیلر.
- ۱۹۶۷ – ايسرائيل، میصر اؤلکه سینه حمله الدی و آلتی گونلیق ساواش باشلانیلده. بو ساواشین بیرینجی گونونده ايسرائيلین حربی هاوا قووه لری میصر و اوردونون حربی هاوا قووه لرینی آرادان آپاردی.
- ۱۹۶۸ – رابرت کندی (شکیلده) آمریکانین جومهور باشقانلیقینا دموکرات پارتیدان نامزد اولان، ترور اولدی.
- دوْغوم گونلری
- ۱۷۲۳ - دوغوم گونی: آدام اسمیت ایسکاتلندلی فیلوسوف و اقتصادچی
- ۱۸۸۳ - دوغوم گونی: جان مینارد کینز اینگیلیسلی اقتصادچی
- ۱۸۹۸ - دوغوم گونی: فدریکو گارسیا لورکا ایسپانیالی شاعیر، یازیچی، رسّام، پیانو موسیقیچیسی و بستکار
- ۱۹۰۰ - دوغوم گونی: دنیس گابور مجاریستانلی ایختراعچی و برق موهندیسی، ۱۹۷۱ ایلینده نوبل فیزیک اؤدولو گازانان
- ۱۹۷۱ - دوغوم گونی: مارک والبرگ آمریکالی اویونچی و فیلم رجیسوری
- اؤلوم گونلری
- ۱۳۱۶ - اولوم: اونونجو لویی فرانسهنین کرالی۱۳۱۴ میلادی ایلدن تا اولوم ایلینه.
- ۱۸۲۶ - اولوم: کارل ماریا فون وبر آلمانلی بستکار
- ۱۹۰۰ - اولوم: استفن کرین آمریکالی شاعیر و یازیچی
- ۱۹۱۰ - اولوم: او. هنری آمریکالی یازیچی
- ۲۰۰۴ - اولوم: رونالد ریگان آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین قیرخجی جومهور باشقانی
- ۲۰۱۲ - اولوم: ری بردبری آمریکالی شاعیر و یازیچی
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژوئن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژوئن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ذیالقعده/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژوئن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ذیالقعده/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
کئچهدن ائوجیک
علی اشرف درویشیان – چئویرن: حسن ایلدیریم
شاختا-سازاق یوخوسونو قاچیردی. آیاقلاری دیزلرینهجن آغریییردی، ددهسینین دیزلرینین آراسیندا بوزوشوب، قالمیشدی. کورهیینی ددهسینین بوش و چوخور قارینینا سؤیکهمیشدی. آجیندان اورهیی اویولوردو. جانیندا هئی قالمامیشدی. اینجارسیزجا گؤزلرینی آچدی. اویانلاردا، ددهسینین یاپینجیسینین ائشییینده چوغون سوسموشدورسا، آمما هلهده شاختا-سازاق یامانجا کسیردی. ایکی گون ایدی کی اونلار کئچه ائوجییه سیغینیب بیر-بیرلرینه یاپیشیب، قالمیشدیلار. دده اوغلانجیغازین ترپهنیب، تیترهمهسیندن دبریشدی و بوغوق بیر سسله دئدی: «سیرو! ائشیک یامان ساووقدور.» اوغلانجیغاز یاری آچیق گوؤزلریایله یاپینجینین یاخاسیندان قارشیداکی یاماجا باخدی یاماج آغ-آپپاق آغارمیش، بلکهده بیر آز آچیق ماوییه چالان ایدی. اوزاقلاری سیخ دومان بوروموشدو.
«باپیر، آجام!»
دده الینی یاپینجیدان ائشییه اوزالدیب، بیر سیخما قار گؤتوروب، اللری ایله قاری سیخدی و «سیرو»نون آغزینا ساری توتدو: «یئ»- دئدی. اوغلانجیغاز قار کومبهسینی دیشلهین کیمیایتی قانادلی «جت» باغیردی، یئر تیترهدی. بیردن-بیره بوغوق و یوموشاق بیر سسله نهسه بیر شئی یاپینجییا چیرپیلدی و یاپینجینین اوست دئشیییندن قورخموش بیر قوش اؤزونو اوغلانجیغازین قاباغینا آتدی. ددهسی اوغلانجیغازین چیینیندن بویلانیب، قوشجیغازی سوردو:
«آخ، چوکر شیله نهدن قورخوبسان هه؟ طییارهدن قورخدون، یوخسا لئیدنمی، هه؟» دده، قوشو «سیرو»نون الیندن آلدی و ایکی بارماغیلا قوشون چینهدانینی یوخلادی:
«آجدی، باخ قارنی بوشدور.»
«سیرو» دارتینیب، الینی جیبینه سالدی:
« آخ، بیر شئییم یوخدور کی، یئیه بیلهسن؟»
الینی جیبیندن چیخارتدی، نارین بیر شئیلر بارماغینا یاپیشمیشدی بارماغینی قوشون دیمدییینه ساری توتدو:
«آل چوک رشیله! یئه!»
قوش دیندی: «قییامت! قییامت!»
اوشاغین گؤزلری قوشا تیکیلی قالدی. قوش سئرچهدن بیر آز ایری اولاردی. گؤده قویروغو، اوزون قانادلاری آزجا گوجلو آیاقلاری وارایدی. اونون یومرو و توتغون بنؤوشه رنگلی باشی وارایدی. بدنینی آغ-آغ خاللار بوروموشدو. دده گؤزلرینده دهشت یووا سالمیش قوشو تومارلادی. اونو آغیر-یونگول ائلهدی:
«اتی حلال قوشدور.» – دئدی
اوغلانجیغاز قوشو ددهسینین الیندن قاپدی:
«آجدیر! باپیر، آجدیر!»
و قوشا «عزیزیم» دئدی. ایکی بارماغیلا یاپینجینین قیراغیندان بیر چیمدیک قار گوؤتوروب، قوشون دیمدییینه ساری اوزاتدی. قوش تئز باشینی سیلکهلهدی و اریمیش قار اوغلانجیغازین اوزونه سیچرادی. دده آخینا-آخینا یورغونلوقلا دئدی: – «اتی حلالدیر بو قوشون، سیرو حلالدیر!»
اوغلانجیغاز دئدی: «هه!»
«بو گون اوچ گوندور کی بیر شئی یئمهمیشیک.»
اوغلانجیغاز قوشون مور رنگلی باشینی تومارلادی: «عزیزیم!» و اؤز باشینی ددهسینین خیسین-خیسین نفس آلان سینهسینه دایادی: «باپیر، دوغرودور کی، آتام، آنام و زیور قوناقلیغا گئدیبلر؟»
«دوغرودور، دئدیم کی. گئدیبلر قوناقلیغا.»
«هارا؟»
«او دونیایا دای!»
«اولماز بیزده گئدهک اونلارین یانینا!»
دده بوغوق بیر حالدا اوؤسکوردو:
«واختیندا! هر کسین واختی چاتدی گئدهجک.»
«بس بیزیم واختیمیزهاچان چاتاجاق؟»
«تئز یا گئج چاتاجاق، داریخما.»
اوغلانجیغاز یاواشجا پیچیلدادی: «قوناقلیق»
ددهسی بیر آز ساکیتلشدی، یئنه سوروشدو:
«دوغرودور باپیر؟»
دده باشینی بولادی و فقط «آها!» دئدی.
اوغلانجیغاز یاپینجینین دئشیییندن، گؤزلرینی سیخ دومانلی یاماجا زیللهدی.
کندلرینده، تپهنین اتهیینده ددهسی ایله بیرلیکده، ال آغاجی اللرینده، یازدا تزه چوغارمیش بیتگیلری دریردیلر کی بیردن «جت» لر گلدیلر. دهشتلی باغیرتیلاریلا هر یئری تیترهتدیلر، کندی اودا چکدیلر، اوزونو آوارا قوشلار بورودو.
بیر عیدده آدام قورخولو حالدا اودلاردان چیخدیلار. تپهلره قاچدیلار، اونون آتاسیندان، آناسیندان، کیچیک باجیسیندان خبر-اتر اولمادی.
«جت»لر یئنه قاییتدیلار یئنی بیر پارتلاییش کندی تیترهتدی، قاچدیلار. گئجهنی سحره کیمیقاچدیلار، آلا-تورانلیقدا قارا سانجیلیب، قالدیلار.
ددهسی یاپینجیسینی اونون و اؤزونون اوستونه چکدی. او حالدا اوتوردولار و اونلاری یوخو آپاردی. بیر آز سونرا شاختا-سازاق اونلاری اویاتدی. هر یئری دومان بوروموشدو، طییارهلرین باغیرتیسیندان، اوزاقلاردا کی پارتلاییشلارین، سفیل بیر قوشون اینیلتیسیندن سووایی بیر سس ائشیدیلمیردی.
دوؤردونجو گونو یئنهده دده چوک رشیلهنین چینهدانینی ایکی بارماغیلا یوخلادی و اینجارسیزجا دئدی:
«اتی حلالدیر بو قوشون، اوؤلوم آیاغیندادیر، باخ!»
قوش اوؤلومجول بیر حالدا اینلهدی: «قییامت! قییامت!»
اوغلانجیغاز دئدی:
«باپیر گوؤزلرینه باخ! یامانجا قورخورها، باخ آیاقلاری اسیر.» دده دئدی: «سیرو باپیرووون اللرینه بیر باخ، باخ گوؤر نئجه اسیر!» اوغلانجیغاز چاتلاق-چاتلاق و قورو دوداقلارینی ددهسینین اللری اوسته قویدو، اونون دریسی قیریشمیش، ایری دامارلاری قارالمیش، اللرینی اوؤپدو: «اینجییهجک باپیر؟»
«یوخ، زیورجن اینجیمهیهجک.»
اوغلانجیغاز قههرلندی قههرینی اوددو و قو شو ددهسینین اووجونا قویدو:
«آل، باپیر آمما اینجیتمه، اینجیتمه باپیر.»
دده دوداق آلتی نهسه پیچیلدادی، قو شو سینهسینه سیخدی و بیر الیله ال آغاجینی یاپینجییا دایاق ائلهییب یاواشجا یاپینجینین یاخاسیندان ائشییه چیخدی.
یاپینجی کیچیک بیر اوتاق کیمیقارا سانجیلیب قالمیشدی:
-«سن ائشییه چیخما، ائله بورداجا قال سیرو.»
اوغلانجیغاز بیر سوؤز دئمهدی. قویدو کی ددهسی اوزاقلاشسین. او یاپینجینین دئشیییندن باخیب، گوؤردو کی ددهسی تیترک آددیملارلا قارین اوستونده اوزاقلاشیر. اونون پیچیلتیلاری بوغلانا-بوغلانا یان-یؤورهسینه یاییلیردی. دده دایاندی، گئری دؤنمهدن، اؤسکوردو. سونرا قارین اوستونده اوتوردو. هر یانی سوکوت و سویوق بوروموشدو. بیردن ددهنین دیرسکلری دالدان آهنگدار بیر حرکتله ساغا-سولا دارتیندی. بیر بنؤوشه رنگلی لهلک اوچوبهاوادا آسیلی قالدی. «سیرو» لهلهیین یوموشاقلیغینی اللرینین دالیندا دویدو.
«سیرو» یاپینجینین یاخاسیندان سویروشوب ائشییه چیخدی. گلیب ددهسیندن آزجا آرالی دایاندی! ایکی جه دامجی قانی دوشموش قوشون مخمل باشینی گوؤتوروب تئز جیبینه قویدو و اورهیینده پیچیلدادی:
«اینجیدین عزیزیم هه! اینجیدین؟» یاواش-یاواش یاپینجییا ساری یوؤنهلدی. یاپینجینین ایچینده اوتوران کیمییئنهده دئشیکدن ددهسینه باخدی. ددهسی یئریندهجه اوتوروب قوشون لهلکلرینی یولوردو.
دده آستاجا آیاغا قالخدی. آیاغی بودرهدی، ییخیلدی، ییخیلیب، دورا-دورا ددهنینهاوایا سووورموش لهلکلرین ایچیندن سوووشوب اؤزونو یاپینجییا چاتدیردی. «سیرو» ال-آیاغین ییغیشدیریب، ددهسینه یئر ائلهدی. دده اوتوردو و یئنهده سیرونو اوؤز دیزلری آراسینا آلدی. دیشسیز آغزیندا بیر شئی خیرچیلدایا-خیرچیلدایا دئدی: «سیرو سنهده ساخلامیشام.»
اوغلانجیغاز هوؤنکور-هوؤنکور آغلادی: «یوخ باپیر، یوخ، من فقط قار یئیهجهیم!»
او الینی اوزالدیب یاپینجینین قیراغینداکی قاری چنگلهدی.
دده یاپینجیدان سویروشوب باییرا چیخدی:
-«سیرو، من گئدیرم بلکه بیر شئی تاپدیم، سن بورداجا قال، منی گؤزله!» اوغلانجیغاز تک قالدی قوشون باشینی جیبیندن چیخاریب اوؤپدو و دئدی: «گؤزهلیم، عزیزیم!» باشی قاباغینا قویدو، گؤزلرینی، قوشون دهشتدن آچیلا قالمیش قیرمیزی گؤزلرینه زیللهیهرک سوروشدو:
«چوخ اینجیدین هه؟ قورخدون هه؟»
قوش قورخو دولو گؤزلریله باخدی. اوغلانجیغازهارداسا، اوزاقلاردا اونون سسینی ائشیتدی:
«قییامت! قییامت!»


text:
«جالاق دیل» گرگینلییی، دیلیمیزه سوخولموش اؤزگه گراماتیک قایدالاردا اؤزونو داها قاباریق گؤستهریر. بو قایدالارین چوخو دیله باسقین ائدهرک اونو پوزماقدا بؤیوک رول اویناییرلار. شوبههیه قاپیلمادان بونلارین ائگهمنلییینه سون قویمالیییق. آمما أریییب دیلیمیزه قاریشمیش، یا دا منیمسهنیلمیش اؤزگه قایدالار دا واردیر. آزساییلی بو قایدالاردان چکینمک بیزی گرهکسیز چتینلیکلره سالیر.
قایدالارین (یا دا قایدالاشمیش یانلیشلیقلارین) بیری “کی” باغلاییجیسینا عایددیر.
“بیج” کی، “دینج” کی[1]
دیلیمیزده منیمسهنیلمیش مسئلهلردن بیری ده “کی” باغلاییجیسیدیر. “کی” سادهجه بیر باغلاییجی اولسا دا اؤزو ایله گئنیش اؤزگه گراماتیک چالار گتیریر. هارا گلدی “کی”دن یارالانماق، جوملهلرین فورماسینی دییشیب آجیناجاقلی بیچیمه سالیر. دئمک فارسجادان گلمه “کي” سؤزونون ديليميزده ايشلنمهسي چوْخواخت یئرسیزدیر. بئله اولماسایدی آشاغيداکي عئيبهجر جوملهلرله قارشيلاشمازدیق:
ـ اوْ آداملار کي، داريخيريرلار، ائل گؤلونه گئديرلر.
ـ اوْ کيتابلاري کي، ساتين آلميشديلار کيتابخانايا باغيشلاديلار.
ـ آداملار کي، بورا گلديلر.
بئله حاللاردا فعلين موصول و يا توصيف فوْرماسينين يارديمي ايله “کي” سؤزوندن چکينمهليييک. باشقا سؤزله، اوْنون وظيفهسیني فعلين موصول فوْرماسينين اوزهرينه دوشورمکله ألیندن یاخا قورتاماق اولار:
ـ داريخانلار [داريخان آداملار] ائل گؤلونه گئديرلر.
ـ ساتين آلديقلاري کيتابلاري، کيتابخانايا باغيشلاديلار.
ـ بورا گلن آداملار.
هردن فعلين يئرينه مصدر قوُللانماقلا “کي” سؤزونو سیلمک اولار. اؤرنهيين، «ايستهييرم کي، گلهسينيز» جوملهسينين يئرينه، «گلمهيينيزي ايستهييرم» يازماق داها دوزگوندور. ائلجه ده کیتابلاریمین بیرینده گئتمیش بیر جوملهنین سؤز دوزومونو دَییشدیرسک داها یاخشی آلینار. جومله بودور:
ـ «بو آخيمين ياخشي جهتي او دور كي، فارسجا اوخوموش سويدلاشلاريميزا آسانليقلا اوخوماق ایمكاني يارادير».
جومله یانلیش اولماسا دا بئله یازیرساق مقصده داها اویغون اولار: «بو آخيمين ياخشي جهتي فارسجا اوخوموش سويدلاشلاريميزا آسانليقلا اوخوماق ایمكاني ياراتماقدير». سوروشا بیلرسینیز بس نییه هردن سؤز دوزومونو بئلهجه دییشمک ایمکانی اولان یئرده بونو ائتمهمیشم؟
یوخاریدا سؤیلهدیکلریمه باخمایاراق، بیج “کی” باغلاییجیسینین خئیرینه دئییلمهمیش بیر سؤز قالیر. اوندان چکينمک ديليميزين گرامکاتيک قورولوشونا اويغون اوْلسا دا، بو سؤزون ايشلنمهسي بعضن قاچيلمازدير. کي بعضن سؤزون قاوراييشيني آسانلاشديرير. حسنبَي ضردابي دئییر: «لازيمدير کي، هر کس ائله دانيشسن.، ائله يازسين کي، اوْنو موٍمکون مرتبه عاوام دا باشا دوٍشسون.» بونا گؤره، من اؤزوم ده بو اثرده آراـ سیرا آنلاییشلاری قولایجاسینا اوخوجویا چاتدیرماقدا “کی”دن یارارلانیرام. هابئله، جوملهنی آنلاشیقلی بؤلمهلره خیردالاماقدا “کی” یاردیچیمیز اولا بیلر. اؤرنک اوچون “ساغلام دیل” باشلیقلی کیتابدا بئله بیر سوالـ جاواب وار:
ـ دیلله تانیش اولمادان، سسلری میکروفونا اوفورمک جسارتی هاردان گلیر؟ بو یانلیش گوماندان گلیر کی، آنادیلی آذربایجان تورکجهسی اولان کیمسه، بو دیلده آپاریجیلیق قابلییتینه مالیک اولمالیدیر. (بوردا “کی”دن چکینمکله، اوخوجولاری جوملهنین قاوراییشیندا چیتینلیییه سالا بیلردیم.)
اوستهلیک فارسجادان فرقلی اولاراق “کی” بیزده آیریآیری آنلاملاردا دا گئدیر. بونلارین بیری اونون صیفت وظیفهسینی داشیماسیدیر. “کي” ایسملرين و خبرلرين يئرليک حالينا قوْشولوب نسنهلر [أشيا] و اوْلايلارين [حاديثهلرين] يئريني بيلديرن صيفت يارادير: سندهکي، بيزدهکي، وطندهکي. و يا ایسملرين آدليق حالينا قوْشولوب، زامان بيلديرن صيفت يارادير: دوننکي، بيلديرکي، سحرکي، آخشامکي.
آذربایجان أدبییاتیندا آلتمیشینجیلار آدلاندیرلانلارین “کی”یه وورغونلوقلاری بو باغلاییجینین داها گئنیش قوللانماسینا ندن اولدو. بو یاناشما طرزی، نئجه دئیهرلر بیر نؤوع “کی” آلیشقانلیغی یاراداراق دیلیمیزین یازیلی سوییهده پوزولماسینا گتیریب چیخاردی. بونون اوچون ده سونراکی نسیللر بو منفور باغلاییجینی دیلیمیزی یولوخدورموش ویروس آندلاندیریر، میلچهیه اوخشادیرلار. «میلچک بیر شئی اولماسا دا دوشوب سویا کؤنول بولاندیریب.»
بوتون بونلارا باخمایاراق، بیر داها تکرار ائدیرم، “کى”دن نه جالاق دیلدهکی قدهر نئجهگلدی یارارلانمالیییق، نه ده جین دمیردن قورخان کیمی هورکمهلیییک.
________________________________
“نئجه یازاق” کیتابیمدا “کی” بارهده داها گئنیش آنالیز یئر آلمیشدیر.
[1] “بیج کی” دئييمينی سايين نيگار خياويدن آلميشام.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۲۳
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/رویدادلار
- ۱۷۹۶ (میلادی) - ناپلئون بوناپارت ایتالیا اوْردوسونون باشچیسی تعیین ائدیلدی.
- ۱۸۹۳ (میلادی) - رودولف دیزل٬ دیزل موْتورونو ثبت ائتدی.
- ۱۹۰۳ (میلادی) - کوبا قۇآنتاناموداکی بازانی آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینه عؤمورلوک ایجاره وئردی.
- ۱۹۰۵ (میلادی) - شیکاقودا (آمریکا) حۆقۇقشۆناس پوْل پِرسی هاریس ایلک روتاری کلوبونون اساسینی قوْیدو.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - قیزیل اوْردو یاراندی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - تۆرکیه-آمریکا ایکیلی کؤمک آندلاشماسی ایمضالاندی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - تۆرکیه٬ نازی آلمان و ژاپون ایمپراتورلوغونا ساواش اعلان ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/دوغوملار
- ۱۴۸۳ - دوغوم گونو: بابور، بابورلولر ایمپیراتورلوغونون قوروسوجو.
- ۱۶۸۵ - دوغوم گونو: قئورق فردریک هندل، آلمانلی-اینگیلیسلی اوخوجو.
- ۱۸۸۳ - دوغوم گونو: کارل یاسپرس، آلمانلی فیلسوف.
- ۱۹۹۴ - دوغوم گونو: داکوتا فانینق، آمریکالی اویونچو.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/اولوملر
- ۱۸۲۱ - اولوم گونو: جان کیتس، اینگیلیسلی رومانتیزم شاعیر.
- ۱۸۴۸ - اولوم گونو: جان کوئینسی آدامز، آمریکالی سیاستچی؛ آمریکا اؤلکهسینین ۶-جی جومهورباشقانی.
- ۱۸۵۵ - اولوم گونو: یوهان فردریک قاوس (عکسدهکی)، آلمانلی ریاضیاتچی.
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ فوریه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ فوریه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ اسفند/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ فوریه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ رجب/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
رنگلی کارانداشلار / شريف آغايار
قادين إولیليکدن يۏرولموشدو، کيشی عاييلهسيندن يئنی’جه آيريلميشدی…
قادينين إولیليکدن يۏرولدوغو کيشینين، عاييلهسيندن آيريلديغی واخت، تصادۆفن سۏسيال شبکهده تانيش اۏلدولار.
قادين، بو ايل مکتبه گئدن اۏغلوندان، کيشی، ایسکريپکا(ویۏلۏن) چالان قيزيندان دانيشدی، بير-بيرينه اوشاقلارين شکیللرينی آتديلار.
داريخديلار بير-بيريندن اؤترۆ، آيدان-اولدوزدان، داغدان-درهدن، أن چۏخ دا اوشاقلاريندان دانيشماغا احتيياج دويدولار.
گۆنلرين بيرينده، گؤرۆشمک قرارينا گلديلر.
بودور، آخشامين آلا-تۏرانيندا، ساکيت پارکلارين بيرينده ياناشی اۏتوروبلار. گؤز-گؤزه گلمکدن اوتانيرلار. دانيشماغا سؤز تاپميرلار. کيشی نهايت بۏغازينی آريتلايير:
– اۏغلون نئجه دير؟
قادينين اۆزۆنده خۏشبخت گۆلۆمسهمک دۏلاشير، گؤزلری، گئجه چیراقلاری، یاشام عشقی ايله، عکس إتديرير:
– اۏنا چۏخلو کارانداشلار آلميشام…
ألينی ايرهلی اوزاديب، بارماقلارينی هاوادا اۏينادير:
– ناخيشلی… اوزون… رنگبهرنگ…
اودقونوب دۏ’روخور، گؤزلری خفيف’جه ياشایير، سسی تيترهيير:
– حئييف، بو گۆن بيرينی مکتبده ايتيريب.
آرايا يئنه سسسیزلیک دۆشۆر. بۆتۆن بيلديکلری سؤزلری، اونودورلار. اوزون سسسيزليڲين آردين’جا کيشی اؤزۆندن آسيلی اۏلمازدان سۏروشور:
– هانسی رنگی ايتيريب؟..
شريف آغايار
کؤچۆرۆب اویغونلاشدیران: آیهان میانالی
کارانداش: قلم
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
باشین ساغ اولسون آذربایجان!(بیانیه)
ملی و مبارز شاعریمیز “هاشیم ترلان” ابدیته قوووشدو
آبان آیینین ۲۵ینجی گونونون یاری گئجهسینده آذربایجان خالقینین شاعر اوغلو، آزادلیق، اجتماعی عدالت و بشری ایدهآللار مودافعهچیسی، دیلیمیزین، ادبیاتیمیزین و مدنیتیمیزین اینکیشافیندا یورولمازجاسینا ۷۰ ایلدن آرتیق چالیشان و تاثیر ائدیجی ایز بوراخان ۲۱ آذر نهضتینین اشتراکچیسی علی چشمآلوسی(اوستاد هاشیم ترلان) ابدیته قوووشدو.
هاشیم ترلان تکجه ادبیاتیمیزین و مدنیتیمیزین چیچکلنمهسینده یوخ، اجتماعی بیر شخصیت سیماسیندادا بیر چوخ گنج و اورتا نسیلین شخصیتینین فورمالاشماسیندا قویدوغو تعیین ائدیجی تاثیری باخیمیندان، خالقیمیزین یادداشیندا ابدیلشن شخصیتلریمیزدندیر. اونو تام معنادا دونهنین و بو گونون ملی و مبارز شاعری آدلاندیرساق، یانیلمامیشیق. چونکو اوستاد هاشیم ترلانین یارادیجیلیق حیاتینین بوتونو دموکراتیک و ملی طلبات، خالقلار دوستلوغو، اجتماعی عدالت، آزادلیق، صلح، امن- آمانلیق و برابرلیک کیمی موضوعلاردان سوواریلیب، یوغرولوب و پوئتیک دیلده اؤز بدیعی عکسینی تاپمیشدیر.
۱۳۰۲ینجی ایل باکی شهرینده، آلانبراغوش ماحالینین زنگیلآوا کندیندن بیر تیکه چؤرهک آردینجا آرازین او تایینا کؤچن بیر عائیلهده دوغولان هاشیم ترلان بو گون آرامیزدان کؤچوبدور؛ آنجاق اونون معاصر ادبیاتیمیزین روحونا هوپان و تاثیری زامان- زامان خالقین معنویاتیندا یاشایان یارادیجیلیق یولو هلهده داوام تاپاجاقدیر و یئنهده ادبیات و مدنیتیمیزین یول گؤستریجیسی اولماسیلا برابر، اجتماعی مبارزه یوللاریمیزا ایشیق ساچاجاقدیر.
حیات طرزی و یارادیجیلیق یوللارینا فخر ائدهجهییمیز اوستاد هاشیم ترلانین آغیر ایتگیسی بوتون ادبیات و مدنیتیمیزده اوز وئرن سارسیدیجی بیر ایتگیدیر. بیز “ایشیق” (آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت درگیسی) امکداشلاری آدیندان بو آغیر ایتگینی خالقیمیزا، آذربایجان میللتینه، ادبی- مدنی جمعیتیمیزه و اوستادین حؤرمتلی عائیلهسینه – باشینیز ساغ اولسون! دئییریک؛ اوستادین شرفلی و عزیز خاطیرهسینی عزیزلهییریک و همیشه اولدوغو کیمی اونون معنوی ارثیندن قیدالانماغی اؤز ادبی- مدنی عؤمروموزه و یارادیجیلق یوللاریمیزا یاراشیق ساییریق.
قوی اؤلوم سئوینمهسین عؤمرونو وئرمیر بادا-
ائل قدرینی جانیندان داها عزیز بیلنلر
شیرین بیر خاطیره تک قالاجاقدیر دونیادا
سئوهرک یاشایانلار، سئویلهرک اؤلنلر
“ایشیق”- اذربایجان ادبیات و اینجهصنعت درگیسی
۲۶ آبان ۱۳۹۳


text:
اندونزیا-دا زلزله نتیجهسینده اؤلنلرین سایی آرتیب
باتی جاوا والیسی ریدوان کامیل زلزلهده حیاتینی ایتیرنلرین سایینین 268-ا یوکسلدیگینی آچیقلاییب.
اندونزیانین باتی جاوا ایالتینده دونن باش وئرن 5،6 شدتینده زلزلهده اؤلنلرین سایی 268-ا یوکسلیب.
باتی جاوا والیسی ریدوان کامیل زلزلهده حیاتینی ایتیرنلرین سایینین 268-ا یوکسلدیگینی آچیقلاییب.
1083 آدامین یارالاندیغی زلزلهده 13 مین آدام دیدرگین دوشوب، 151 نفر ایتکیندیر، 2 مین 200 ائو داغیلیب.
بیلدیریلیب کی، آختاریش-قورتارما ایشلری داوام ائدرکن، ایتکی و یارالیلارین سایی آرتا بیلر.
خاطیرلاداق کی، اندونزیادا 2018-جی ایلده سولاوسی آداسیندا باش وئرن 7،5 شدتینده زلزله و سونراکی سونامی نتیجهسینده 2000-دن چوخ اینسان اؤلوب، 4000-دن چوخ اینسان یارالانیب.
ایلگیلیلی خبرلر
استوره: تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار
نروژ باشباخانی، "تهلوکه اولدوغو زامان تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار" دئدی
بروکسلده "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" آدلی پانل تشکیل ائدیلدی
متخصصلر، جمهورباشقانی رجب طیب اردوغانین "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" کیتابیندا دقته چاتدیردیغی دوشونجهلر اطرافیندا فیکیر آلیش وئریشی ائتدیلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
یو لولار اولوسو، قالیبیهتلی اللهین آدی ایله! Hökmranlıq mənbəyi əlində olan Rəbb Ulu və Müqəddəsdir! O istədiyini Özünün "Ol" Fərmanı ilə yaradır və o olur. بوندان اِووِل هوکم ایکستیاری اونون ایدی و بوندان سونرا دا اونون اولاجاق. اؤز امرینین قؤدرتی ایل کیمی ایستس، ای قالیب ادیر. اودور هقیقتد، قودرتلی، قوووتلی. زوهور و ژیلقت و اونلارین آراسیندا اولانلارین سَلِتَنَتلِریندِ بُتون جِلال و اَزَمِت اونا مِکسسوسدور. هقیقتن، ای قادردیر، ئن جلاللیدیر، اِزَلدِن او، دفدیلمز گؤک منبئی اولموش و اَبَدَیّی تَدَدک دَکَقَلِرِه. ای دوغرودان قودرت و قووووت ربیدیر. گویون و یرین بوتون سهلتناتلری و اونلارین آراسیندا اولان هر شه ی اللهندیر و اونون قودرتی هر شهیدن وستوندور. یئرین و گؤیون بوتون خزینه لری و اونلارین آراسیندا اولان هر شه شه اونوندور و هر شه اونون موحافیسی آلتیندادیر. اودور یارادان گؤیلهری و یری و اونلارین آراسینداکی هر شهی و او، هه قیقتن، هیر شهی شاهدیر. گؤیون و یئرین ساکینلری و اونلارین آراسیندا اولانلار وچون حق-حساب گونونون صاحبی اودور و هقیقتن حق-حساب چکمکده الله سیلدیر. Göydə və Yerdə Və onların arasında olanlar üçün ölçünü O müəyyən edir. حقیقتن یا علی حفض ادندیر. گویون و یرین و اونلارین آراسیندا اولان هر شهین آچارلارینی O oz ovcunda tutur. Hökmünün gücü ilə, Öz istəyilə O, bəxşişlər əta edir. اونون فِزلی، هِقیقِتِن، همینی بورویور و اودور هر شهی بیلِن.
سویل: الله منهر! بوتون شهیلرین سِلتَنتینی اوچوندا توتان اودور. گؤید و یرد و اونلارین آراسیندا اولانلارین قوشونلارینین گؤچو ایل اُ، ایستدییی کِسی هیفز ائدیر. Allahın gözü، həqiqətən، hər şeyin üzərindədir.
Nəhayətsiz ucasan Sən، Ya Rəbb! قارشیمیزدا و ارکسامیزدا، خوبیمیزین وستوند، ساغیمیزدا و سولوموزدا، ایاغیمیزین آلتیندا و موهافیسیز قالمیش هر یریمیزد اولانلاردان بیزی هیفز اییل. Həqiqətən، hər şeyin mütləq qoruyucusu Sənsən.
-باب
** بو خواستن اسلی حضرت بابین اوز ایلی ایل
beş guşəli ulduz şəklində yazılmışdır
هیفز دوالاری
Hifz Duaları
سِن ای کِسِن کی، ای الله، قُدرتینین گؤچو ایل من هَیات ورمیسِن
Sonsuz əzəmətinin gücü ilə Sənin bəyənmədiyin bütün şeylərdən hifz
اوز بیندالرینی و کینیزلیرینی، ایلاهی، شهکک-شوبه اکسلاریندان هیفز ایله
Məhəbbət ipindən tutaraq evdən çıxdım və özümü Sənin hifz və
ای منیم ربیم، سئنین خبیردار اولدوغون بوتون بئلالاردان مِنی هیفز.
Mənə ziyan vurmaq istəyən və dərd-bəla istəyənlərin şərindən qoru
Göydə və yerdə və onların arasında olanların qoşunlarının gücü ilə hifz e
Nəfs و ehtirasımın hiyləsindən məni qoru, hər cür xəstəlik, sınaq, çətinlik.


text:
اویان نیوز: ایران پرزیدنتی محمود احمدینژاد اؤلکهنین ایداره اتمه فورماسینی دییشمک ایستییر.
«قافقازینفو»نون معلوماتینا گؤره، احمدینژاد دین و دؤولت ایشلرینی بیر-بیریندن آییرماق نیتیندهدیر. «The Times» نشری ایران پرزیدنتینین ساغ قولو اولان اسفندیار رحیم مشایی نین نامیزدلیینین قبول ائدیلمیجیی تقدیرده احمدینژادین خامنه ای نین نظارتینده اولان ایسلام اینقیلاب شوراسینین سئچیملرینه مانع اولاجاغینی یازیب.
احمدینژادلا مشایی خامنه ای قارشی باشلاتدیقلاری موباریزهده دینی لیدرلرین سیاستدهکی تأثیر گوجلرینی آزالتماق، بونون اوچون ده کونستیتوسییادا دییشیکلیکلر ائتمیی پلانلاشدیریرلار. توپلانتیدا مشایی دین و دؤولتین آیریلماسینی دستکلهییب.
قئید ائدک کی، خامنه ای ایله احمدینژاد آراسینداکی چکیشمه بیر مدتدیر کی، داوام ائدیر. بئله کی، مجلیسده اؤلکه پرزیدنتی الینده پارلامئنت صدری لاریجانی نین قارداشینین روشوت آلدیغینی گؤسترهن فاکتلارین اولدوغونو بیلدیرمیش، لاریجانی ایسه احمدینژادین مافییا عضولری کیمی داورانماقدا اتهام ائدرک اونو مجلیسدن قووموشدو. مجلیس صدری لاریجانی نین ایسه اؤلکهنین آلی دینی لیدری ایله یاخینلیغینینی اولماسی احمدینژادین خامنه ای یه قارشی نؤوبتی ضربهسی کیمی قیمتلندیریلیر.
قفقاز اینفو


text:
کوتان (اؤلچو بیریمی)
کوتان — قدیم ساحه اؤلچو بیریمی.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
کوتان آذربایجاندا شوم آلتیندن باشقا تورپاق اؤلچوسو بیریمی معناسیندا دا ایشلهدیلیر. بئله کی، قوبالی شئیخ علی خانین 1806-جی ایله عایید فرمانیندا بیر کوتان یئرین (تورپاغین) آدی چکیلیر. گنجه قزاسی دؤولت کندلیلرینین ایقتیصادی معیشتینین تدقیقاتچیسی ن.آبئلووا گؤره، بورادا تورپاق اؤلچوسو کیمی کوتانین بیر گونده شوملادیغی ساحه باشا دوشولوردو کی، خالق آراسیندا گونلوک آدلاندیریلان بو ساحه0،5 دئسیاتینه برابر ایدی. باشقا سؤزله، بیرگونلوک ساحه ائله بیر کوتان دئمک ایدی.
کوتانا اؤلچو بیریمی کیمی دیگر تورک خالقلاریندا دا راست گلینیر. اورتا عصرلرده تورکیهده "کوتان" ایصطیلاحی ایکی معنادا ایشلهدیلیردی. بیرینجی معنادا - قوشقو حئیوانی قوشولموش آلت، ایکینجی معنادا ایسه همین آلتله بیر گونده شوملانمیش تورپاق ساحهسی.
آذربایجان خالقینین چکی و دیگر اؤلچو بیریملرینین اؤیرهنیلمهسی گؤستریر کی، اونلار قدیم تاریخه مالیک اولوب، هم ده خالقین کؤچری، مالدار، گلمه اولدوغو حاقدا ایدیعالاری تکذیب ائدیر. چونکی اونلارین بؤیوک اکثریتی اکینچیلیک محصوللارینین اؤلچوسونو گؤستریر.
قایناق[دَییشدیر]
آذربایجان ائتنوقرافیاسی، باکی-2007، "شرق-غرب" نشریاتی. اوچ جیلدده. 3. جیلد. ص. 464. ایسبن 978-9952-34-152-2


text:
آنجلو دی لیویو
آنجلو دی لیویو (اینگیلیسجه: Angelo Di Livio) (دوْغوم:۲۶ ژوئیهٔ ۱۹۶۶ (۵۶ یاش) Rome, Italy) بیر فوتبالیست. ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آنجلو دی لیویو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ایتالیا فوتبولچیلاری
- ا.اس. رم کولوبونون اویونچولاری
- پروجا کولوبونون اویونچولاری
- پادوا کولوبونون اویونچولاری
- یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
- فیورنتینا کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۱۹۹۶ اویونچولاری
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۰ اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
آندرانیک تیموریان
آندرانیک تیموریان (اینگیلیسجه: Andranik Teymourian) (دوْغوم:۶ مارس ۱۹۸۳ (۳۹ یاش) تهران) بیر فوتبالیست. ایران میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Hugman, Barry J., ed. (2009). The PFA Footballers' Who's Who 2009–10. Mainstream Publishing. p. 405. ISBN 978-1-84596-474-0.
قارداش پروژهلرده آندرانیک تیموریان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- تهرانلیلار
- یاشایان اینسانلار
- ایران فوتبولچیلاری
- ایران میلّی فوتبال اویونچولاری
- ایستیقلال فوتبال کولوبونون اویونچولاری
- ابومسلم خوراسان کولوبونون اویونچولاری
- بولتون واندررز کولوبونون اویونچولاری
- فولام کولوبونون اویونچولاری
- بارنزلی کولوبونون اویونچولاری
- خلیج فارس لیگینین اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۷ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۱ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار
- کشاورز کولوبونون اویونچولاری
- آرارات تهران کولوبونون اویونچولاری
- الخریطیات کولوبونون اویونچولاری
- ماشینسازی کولوبونون اویونچولاری


text:
مکسیکوده 7 ریشترلیک ییرقیمیرلش حادثه سی یوز بیردی
زلزله آرتیدن سونامی بوییچه هشدار بیریلدی
مکسیکو نینگ گوریرو ایالتیده 7 ریشترلیک ییرقیمیرلش حادثه سی یوز بیردی. زلزله آرتیدن سونامی بوییچه هشدار بیریلدی. آلینگن دستلبکی معلومات لر گه کوره اوشبو حادثه عتاقبتیده بیر کیشی حیاتی نی یوقاتگن.
مکسیکو ملی سیسمولوژی اداره سی, زلزله نینگ اولکه نینگ جنوبی ده گی گوریرو ایالتی گه باغلیق آکاپولکو شهری نینگ جنوبشرقیده یوز بیرگن لیگی نی معلوم قیلدی.
امریکا قوشمه ایالت لری سونامی هشدار سیستمی تامانیدن اوشبو زلزله آرتیدن سونامی بوییچه هشدار بیریلدی.
باشقه بیر تامانیدن امریکا قوشمه ایالتلری جیولوژیک تدقیقات لر مرکزی اوشبو زلزله نینگ 7,4 ریشتر ایکن لیگی نی بیلدیردی. کیین ایسه 7 ریشتر ایکن لیگی نی معلوم قیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
امریکا قوشمه ایالتلریده برق شبکه سی گه قوراللی هجوم اویوشتیریلدی
تورکیه سوریه نینگ شمالیده ترورچی لر گه قرشی عملیات اویوشتیردی
اوشبو عملیات تورکیه استخبارات اداره سی تامانیدن اویوشتیریلدی


text:
اوزبیکستانده تورک دولت لری رهبرلری ییغیلیشی بولیب اوتدی
سمرقند بیلدیروی نینگ محتواسی جوده کینگ
تورک دولت لری رهبرلری ییغیلیشی
اوزبیکستان نینگ سمرقند شهریده "تورک مدنیتی اوچون ینگی دور: اورتاق رواجله نیش و رفاه تمان" عنوانی بیلن تورک دولت لری رهبر لر ییغیلیشی بولیب اوتدی. اوتگن ییل باشلیغی بولگن تورکیه میزبانلیگیده گی استانبول ییغیلیشیده تورک کینگشی بولگن آتی نی تورک دولت لری تشکیلاتی اوله راق اوزگرتیرگن و 2040 هدفی حجتی نی قبول قیلگن تشکیلات نینگ سمرقند ده گی ییغیلیشیده قنده ی بیر هدف نی مطرح قیله دیگن لیگی و تورک دنیا سیده گی همکارلیک و بیرله شیش بوییچه قنده ی قدم لرنینگ تشله نه دیگن لیگی توغریسیده باش قاتیریلماقده ایدی. 103 ماده لیک سمرقند بیلدیروی نینگ محتواسی جوده کینگ.
اوشبو ییغیلیش بیلن علاقه لی اینگ مهم ینگیلیک لر دن بیری البته که شمالی قبرس تورک جمهوریتی نینگ ناظر اعضا عنوانی ایگه بولیشی دن عبارت. بیلدیرو نینگ 7- ماده سیده قبرس تورک لری تورک دنیا سی نینگ بیر بولگی اوله راق قبول قیلینرایکن, شمالی قبرس تورک جمهوریتی گه ناظر اعضا عنوانی نینگ بیریلیشی شمالی قبرس تورک جمهوریتی گه قره تیلگن تجرید نینگ بیکار قیلینیشی جهتی دن مهم و تورکیه دن تشقری تورک دولت لری تشکیلاتی اعضا لری جهتی دن هم جسورانه بیر ینگی لیک دن عبارت.
عینی دمده آذربایجان جمهوررئیسی الهام علی اف نینگ معروضه سیده اوتگن و تقریباً همه تامانیدن تائید ایتیلگن "تورک دنیا سی جغرافی چیگره لری نینگ بوندن هم کینگیش ایکن لیگی" سوزی آرتیدن, "تورک دولت لری تشکیلاتی اعضاسی اولکه لر نینگ تشقریسیده یشیاتگن تورک لر نینگ حق, خوفسیزلیک و ملی کیم لیک لری نینگ قورینیشی, اوز کیملیک لری نی قولدن بیریب قویمس لیگی" کبی موضوع لر نینگ تورک دولت لری تشکیلاتی دایره سیده قوللب – قوتله نیشی چقیریغی بیر جهت دن تورک دولت لری تشکیلاتی دایره سیده آذربایجان تامانیدن ایران گه بیریلگن انیق بیر پیام خصوصیتی گه ایگه.
سونگّی پیتلرده کیلیشموچیلیک لرنینگ یوز بیرگن قیرغزستان- تاجیکستان چیگره معما سی بیلن علاقه لی خلق ارا حقوق دایره سیده قیرغزستان نینگ قوللب- قوتله نیشی بوییچه پیام لرنینگ بیریلگن بیلدیروده, عینی دمده قاچاق مهاجرت و تروریزم گه قرشی کوره ش و افغانستانده برقرارلیک نینگ تامین ایتیلیشی کبی موضوع لر گه اورین اجره تیلدی.
بوندن تشقری تورک دولت لری تشکیلاتی نینگ رواجله نیشی و همکارلیک نینگ چقورله شیشیده اهمیت بیریلیشی کیره ک بولگن فکتور لردن بیری هم اوشبو تشکیلات اعضاسی اولکه لرنینگ مذکور تشکیلات تشقریسیده گی جغرافیه لر بیلن قورگن ارتباط لری دن عبارت. اوشبو خصوصده کوپلب ارتباط لرنینگ موجود بولیشی گه قره مسدن, بیرته گینه تورکیه بیلن آذربایجان اورته سیده گی مناسبت لرنی کوریب چیقیش نینگ اوزی ییترلی بوله دی. سونگّی پیتلرده بیرته گینه تورکیه بیلن آذربایجان اورته سیده گی مناسبت لر بوییچه یوز بیریاتگن مثبت ینگیلیک لر نینگ اوزی نینگ هم, تورک دولت لری تشکیلاتی دایره سیده گی همکارلیک جهتی دن ایجابی رول اوینه شی ممکن.
عینی دمده اعضا دولت لر نینگ رهبر لری نینگ ارتباط لری و تشبث لری هم مهم. حتی رهبر لرنینگ آلیب باریاتگن سیاست لری بیلن تورک دولت لری تشکیلاتی دایره سیده گی همکارلیک میزانی نینگ آرتیریلیشی بوییچه اینگ مهم فکتور بولیشی ممکن. تورک دولت لری تشکیلاتی رهبرلیگی و اعضا دولت لر نینگ تخنیک هیئت لری, رهبر لرنینگ هدف لری و کورستمه لری بیلن دوسیه لری گه ایگه لیک قیلیب عملی بولیشی اوچون جدی روشده سعی و حرکت قیله دی.
اوشبو دایره ده تورکیه نینگ قیلگن فعالیت لری و جمهوررئیس اردوغان رهبرلیگی نینگ تورک دولت لری تشکیلاتی نینگ سونگّی پیتلرده اهمیتی نینگ آرتیریلیشی بوییچه رول اوینه گن لیگی نی ایسدن چیقارمس لیک کیره ک. عینی دمده آذربایجانده علی اف, قزاقستانده (نظربایف و باشقه لری) توکایف, قیرغزستانده جباروف و اوزبیکستانده ایسه میرضیایف نینگ تورک دولت لری تشکیلاتی نینگ رواجله نیشیده مهم رول گه ایگه ایکن لیگی بیلینماقده. ناظر اعضا دولت دن عبارت هنگری نینگ باش وزیری اوربان هم اوشبو پروسه ده اویغون بیر سیاست آلیب بارماقده.
علاقه لی ینگی لیکلر
بیرقطار اروپا اولکه سی ایران نینگ اتوم پروگرامینی کینگه یتیریش قرارینی قاره له دی
موضوع بوییچه انگلستان، فرانسه و آلمان تامانیدن مشترک بیانات بیریلدی
ایران تشقی ایشلر وزیرلیگی انگلستان نینگ بویوک ایلچیسینی چقیریب آگاهلنتیردی
ایران نینگ لندن بویوک ایلچیلیگی بناسیگه قره ته قول اوریلگن هجوم اوچون چقیریلگن


text:
یوفانینگ میللتلر لیگی: یاریم فینالدا یاریشجاق توُپارلار بِللی بوُلدی
یاریم فینالدا یاریشجاق توُپارلار کرواسی، ایتالیا، اسپانیا و هلند
یوفانینگ میللتلر لیگی نینگ 2022-2023-نجی ییل فوتبال توُپارآرا یاریشلاری تاماملاندی.
A لیگیندأکی 4 گروهینگ بیرینجیسی یاریم فینالدا اوُینار.
فینال یاریشلاری 2023-نجی ییلینگ 14-18-نجی ژوئن آییندا گچیرلر.
یاریم فینالدا یاریشجاق توُپارلار کرواسی، ایتالیا، اسپانیا و هلند.
C لیگینده یاریشان تۆرکیه ده 13 بال بیلن بیرینجی بوُلدی و اؤنگۆمیزدأکی ییلدا B لیگینده یاریشار.
یونان، قازاغیستان و گۆرجیستان دا B لیگینه آدینی یازدیردی.
دِگیشلی حابارلار
قطر ۲۰۲۲: پرتغال سوُنگراقی اِتابا آدینی یازدیردی
ایکی اوُیوندان 6 بال آلیپ بیلن پرتغال 16 توُپارینگ آراسیندا آدینی یازدیردی
شو ییل 1120 تاریحی اثر تۆرکیأ قایتاریلدی
2022-نجی ییلینگ باشیندان بأری 1120 تاریحی اثر تۆرکیأ قایتاریلدی


text: آزربایجانیمیزین دردینی هر کس بیر جوره یوروملاییر. بیریله ری ایشغال ل اولونموش بیر” وطن“، بیریله ری ایشغال اولونمامیش بیر” ایالت” کیمی ؛ بیریله ریده اونو دردسیز، ساده جه بیر” استان” کیمی گؤرورله ر. ائله بوناگؤره ده آزربایجانیمیزی دردله رینده ن قورتاران یوروملاردا فرقلیدیر. آزربایجانی” استان” کیمی گؤره نله ر، فاشیستی ایران رژیمی ایله” تعامل“،سؤزده ایصلاحاتچی پارتییالارلا ایش بیرلییی آپارماق،ایسته ییرله ر. آزربایجانیمیزی ایالت کیمی گؤره نله ر،آزربایجانین چاره سینی خود” مختاررلیق” (اؤزگوچولوک)،بیرده” فدرالیزمده” گؤرورله ر. آما آزربایجانی ایشغال اولونموش بیر وطن گؤره نله ر آزربایجانین قورتولوشونو یالنیز” ایستیقلالدا” گؤرورله ر. من جه قورتولوشوموز ایستیقلالدادیر . سیزجه قورتولوشوموز نه ده دیر؟


text:
سیدنی لومت
سیدنی لومت (اینگیلیسجه: Sidney Lumet) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجیسی و اوْیونچو. ۲۵ ژوئن ۱۹۲۴ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶ ایل عؤمر ائلهییب و ۹ آوریل ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1939–2007 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sidney Lumet»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سیدنی لومت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گۇنادلارئن (تستیس وەیا اۇورلرین) ایلک اۇلاراق تشککۆل أتتیگی بؤلگە 10-نجو سئرت اۇمورغاسئنئن ساغئ وە سۇلودور. بو بؤلگەنین سئرت (ظهور) بؤلگەسی اۇلدوغونا دیققات أدیلملیدیر.
تستیسلر، 8-نجی هافتادان ایعتیبارن گؤچە باشلایاراق سئرت بؤلگەسیندن قارئن آلت بؤلگەسینە دۇغرو حارەکتە گچرلر. اۇنلارئن بو گؤچۆ 12-10 هافتا قادار دوام أدر (گبەلیگین 21-20-نجی هافتاسئنا قادار). آنجاق بو گؤچ أثناسئندا قاطەتتیکلری مسافەنین یۆزدە دۇقسانئنئ ایلک 8-7 هافتادا (گبەلیگین 15-14-نجی هافتاسئنا قادار) آلمئش اۇلورلار.
تستیسلر، گؤچلرینی دوام أتتیرەرک 21-نجی هافتا جیوارئندا قارنئن آلت بؤلگەسینە (قاسئق کانالئنئن ایچ یانئنا) یرلشیرلر. یدینجی آیا قادار بورادا چاقئلئ قالان تستیسلر 28-نجی هافتادا تکرار گؤچە باشلار وە قاسئق کانالئنئ گچرلر. کانالئ ایچردن دئشارئیا دۇغرو گچەرک وۆجود دئشئنا چئقارلار وە تۇربالارا یرلشیرلر. بؤیلەجە سئرت بؤلگەسیندن 8-نجی هافتادا باشلادئقلارئ گؤچلرینی دۇغوما قادار تاماملامئش وە نیهایی ایقامت یرلرینە (تۇربالارا) یرلشمیش اۇلورلار. أرگنلیک چاغئنا گلینجە اۆرتتیکلری حۆجرەلر (سپەرملر) ایلە دە نسلین (ذۆرریەتین) دوامئنئ ساغلامئش اۇلورلار.
تستیسلر ایچین گچرلی اۇلان بو سۆرجین بیر بنزەری قادئن یومورتالئق اۇرگانئ اۇورلر ایچین دە گچرلیدیر. آنجاق اۇورلر وۆجود دئشئنا چئقمازلار. سئرت بؤلگەسیندن باشلادئقلارئ گؤچلرینی قارنئن آلت بؤلۆمۆنە (راحیمین ساغ وە سۇلونا) یرلشەرک بیتیرمیش اۇلورلار.
اۇ حالدە، تۆم بو بیلگیلر ائشئغئندا شونو سؤیلەیەبیلیریز:
آعراف سورەسینین 172-نجی آیتیندەکی “ذۆرریەتین سئرتلاردان آلئنماسئ” ایفادەسی “یومورتالئقلارئن سئرت بؤلگەسیندن گؤچۆنۆ” آنلاتئیۇر اۇلمالئدئر. یومورتالئقلارئن بو گؤچۆ 15-نجی هافتالئق جنیندە (بۆیۆک اۇراندا) تاماملاندئغئنا گؤرە “ألست بربکم قالوا بلی” میثاقئ “آنا راحمیندە” وە “15-نجی هافتالئق ایکن” گرچکلشییۇر دەمکتیر.
پکی، آنا راحمیندە ایکن راببیمیزلە یاپتئغئمئز وە بیزیم دە شاهید اۇلدوغوموز بو میثاقئن ماهیەتی نەدیر؟
آنا راحمیندە ایکن وە اۆستەلیک یومورتالئقلارئن سئرتتان آلئندئغئ زامانلاردا (15-نجی هافتالئق جنیندە) گرچکلشن بیر دیگر حادیثە داحا واردئر کی، اۇ دا راببیمیزین بدنیمیزە اۆفلەدیگی روحتور.
ایلگیلی آیت شؤیلەدیر:
ثُمَّ سَوَّاهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ ﴿۹﴾ (سورة السجدة)
سۇنرا اۇنو تاماملایئپ شکیللندیرمیش، اۇنا کندی روحوندان اۆفلەمیشتیر؛ وە سیزین ایچین قولاقلار، گؤزلر، قالبلر یاراتمئشتئر. نە قادار آز شۆکرەدییۇرسونوز! (سجدە سورەسی؛ 9)
راببیمیزدن اۆفلنن بو روح، آنا راحمیندەکی جنینە وە 15-نجی هافتادا اۆفلنیر. دیققات أدیلیرسە، روحون اۆفلنمە زامانئ ایلە ذۆرریەتیمیزین سئرتئمئزدان آلئندئغئ دؤنم عاینئ زامان دیلیمینە دنک دۆشر (آنا راحمیندە وە 15-نجی هافتادا).
اۇ حالدە راببیمیزلە یاپتئغئمئز بو میثاقئن آنا راحمیندە ایکن راببیمیزین بدنیمیزە (فئطراتئمئزا) یرلشتیردیگی “تەوحید بیلینجی” اۇلدوغو سؤیلنەبیلیر. دەمک کی راببیمیز، روحوندان اۆفلەدیگی بو پارچا ایلە فئطراتئمئزا بیر پرۇگرام (راببیمیزی بیلمە /تانئما بیلینجی) یرلشتیرمیش اۇلمالئدئر. بدنیمیزە اۆفلنن بو روح، فئطراتئمئزا یرلشتیریلن بیر بیلگیسایار پرۇگرامئ گیبیدیر. بو پرۇگرام اۇتۇماتیک اۇلاراق “بنیم بیر راببیم وار وە بن راببیمی بولمالئیئم” قۇموتو ایلە آچئلئر. بونا فئطراتئمئزا یرلشتیریلن “گنەتیک کۇدلاما” دا دیەبیلیریز.
طئبقئ بیر ببگین صاحیب اۇلدوغو ایچگۆدۆ وە رفلکسلر گیبی. هیچبیر ببک کندیسینە یۆکلنن آننەسینی أممە رفلکسیندن /فئطراتئندان حابردار دگیلدیر. هیچبیر اینسان بو فئطراتئن کندیسینە ناسئل یرلشتیریلدیگینی حاطئرلاماز وە بیلمز. آما دۇغان هر ببک اۇتۇماتیک اۇلاراق آننەسینی أممە رفلکسی گؤستریر. بو اۇنون فئطراتئنا یرلشتیریلن بیر پرۇگرامدئر.
بونا بنزەر شکیلدە، هر اینسان، کندیسینە یرلشتیریلن فئطرات (کۇدلاما) سایەسیندە فئطراتن راببینی بیلیر. اینسان اۇغلونا یۆکلنن بو پرۇگرام “بنیم بیر راببیم وار وە بن اۇنا گیدن یۇلو بولمالئیئم” قۇموتو ایلە آچئلئر. اینسانئن فئطراتئ بونو گرکتیریر. ایشتە بو نەدنلەدیر کی، هر فئطرات /قالب آنجاق آللاهئ بولونجا تاطمین اۇلور. قالبین باشقا تۆرلۆ تاطمین اۇلماسئ مۆمکۆن دگیلدیر.
بو دورومدا شؤیلە بیر سۇرو سۇرولابیلیر؛ راببیمیزین بدنیمیزە یرلشتیردیگی بو پرۇگرام (فئطرات) نە زامان دەورەیە گیرر؟ دۇغوم ایلە بیرلیکتە می؟ یۇقسا أرگنلیک دؤنمینە اولاشئنجا مئ؟
آیتتە ایشارت أدیلن زامان “ذۆرریەتین سئرتتان آلئندئغئ” زاماندئر. بو ایسە أرگنلیک دؤنمیندە دگیل (ایضاح أدیلدیگی اۆزرە) آنا راحمیندە ایکن گرچکلشیر. لاکین بو دورومدا شونو سؤیلەمک مۆمکۆندۆر؛ راببیمیزلە بو میثاقئ آنا راحمیندە ایکن یاپارئز. آما بو میثاق، آما أرگنلیگە اولاشئنجا یۆرۆرلیگە گیرر. تاعبیری جائیزسە پرۇگرام (گنەتیک کۇدلاما) آنا راحمیندە ایکن یۆکلنیر، آما أرگنلیگە اولاشئنجا آچئلئر.
بو نەدنلە، کندیسینە هیچبیر ایلاهی کیتاب وە رسول اولاشمایان أرگن بیر اینسانئن بیلە راببینی بیلمە وە بولما قۇنوسوندا (فئطراتن) سۇروملو اۇلدوغو قابول أدیلمیشتیر. چۆنکۆ راببیمیز حپیمیزی (کندی نفیسلریمیزی) بو میثاقئن یاپئلدئغئنا دائیر شاهید توتموشتور. هرکس گنەتیک کۇدلاما نیتەلیگیندەکی بو میثاقا فئطراتن (زۇرونلو اۇلاراق) شاهیدتیر. بو نەدنلە قئیامت گۆنۆ هیچ کیمسە بو دورومو (فئطراتئنا یرلشتیریلن تەوحیدی) اینکار أدەمز. فئطراتئمئز بونا شاهیدتیر.
آعراف سورەسینین 172-نجی آیتیندە دیققات أدیلمەسی گرکن دیگر بیر حوصوص دا میثاقئن (آدمدن دگیل) آدم اۇغوللارئندان آلئنمئش اۇلماسئدئر. دەمک کی بو میثاق آدم ایلە دگیل آدم اۇغوللارئ ایلە یاپئلمئشتئر. چۆنکۆ آدم، آنا راحمیندە گلیشمەمیشتیر. آدمین ذۆرریەتی آنا راحمیندە ایکن سئرتئندان آلئنمامئشتئر. آما هر آدم اۇغلو آنا راحمیندە گلیشمیشتیر. دۇلایئسئیلا آیتتە آدمدن باحثەدیلمەمیش اۇلماسئ (آدم اۇغلوندان باحثەدیلمەسی) بو میثاقئن آنا راحمیندە ایکن یاپئلدئغئنئ گؤسترن عیلاوە بیر دلیلدیر.
اؤزتلە، آدم اۇغوللارئنئن ذۆرریەتی سئرتئندان آنا راحمیندە ایکن (15-نجی هافتالئق جنین حالیندە) آلئنئر. “ألست بربکم = بن سیزین راببینیز دگیل میییم؟” سۇروسونا (فئطراتن) وردیگیمیز “قالوا بلی = دەدیلر؛ أوت، ألبتتە کی سن بیزیم راببیمیزسین.” جوابئ، راببیمیزین روحوندان اۆفلەیەرک فئطراتئمئزا یرلشتیردیگی راببیمیزی بیلمە وە تانئما بیلینجیدیر. هر اینسان فئطراتن (گنەتیک اۇلاراق) بو میثاقا شاهیدتیر (اللە أعلم).
ایمان وە کۆفۆر یان یانا
اؤنجەکی بؤلۆمدە ایضاح أدیلن آعراف سورەسینین 172-نجی آیتینە گؤرە هر اینسان دۇغوشتان مۆمیندیر. آما باعضئ اینسانلار، فئطراتئنداکی بو حاقیقاتی (گرچگی) اؤرتەرک کافیر اۇلابیلیر.
مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَلَكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۰۶﴾ (سورة النحل)
کیم قالبن ایمان أتتیکتن سۇنرا آللاهئ اینکار أدرسە، زۇرلانان حاریج؛ ایشتە آللاهئن غاضابئ بونلارادئر؛ اۇنلار ایچین بۆیۆک بیر عاذاب واردئر. (ناحل سورەسی؛ 106)
آیرئجا، ایمان ایلە کۆفۆر آراسئندا چۇق اینجە بیر چیزگی بولونور. “بن ایمان أتتیم” دیەن هیچبیر مۆمین اؤلنە قادار مۆمین قالما گارانتیسی یۇقتور. عاکسینە ایمان أدن هرکس تکرار کافیر اۇلابیلیر. حاتتا بو قۇنودا سۆرکلی بیر گل-گیت یاشانابیلیر.
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا ﴿۱۳۷﴾ (سورة النساء)
ایمان أتتیکتن سۇنرا اینکار أدنلر، سۇنرا یینە ایمان أدیپ تکرار اینکار أدنلر، سۇنرا دا اینکارئنئ آرتتئرانلار آللاە نە باغئشلایاجاق نە دە اۇنلارئ دۇغرو یۇلا ایلتەجکتیر. (نیسا سورەسی؛ 137)
لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ إِنْ نَعْفُ عَنْ طَائِفَةٍ مِنْكُمْ نُعَذِّبْ طَائِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ ﴿۶۶﴾ (سورة التوبة)
(بۇشونا) عؤذۆر دیلەمەیین؛ چۆنکۆ سیز ایمان أتتیکتن سۇنرا کافیر اۇلدونوز. باعضئلارئنئزئ عاففەتسک بیلە سوچلارئندا ائصرار أدن باعضئلارئنئزئ عاذابا اوغراتاجاغئز. (تەوبە سورەسی؛ 66)
ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا فَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُونَ ﴿۳﴾ (سورة المنافقون)
بونون سببی، اۇنلارئن ایمان أتتیکتن سۇنرا کافیر اۇلمالارئدئر. قالبلری مۆهۆرلندیگی ایچین آرتئق اۇنلار آنلامازلار. (مۆنافیقون سورەسی؛ 3)
اینسانلار، اؤزللیکلە قورئان آیتلرینە قارشئ تاقئندئقلارئ طاوئر نەدنییلە اینکارا دۆشەبیلیرلر.
حَتَّى إِذَا جَاءُوا قَالَ أَكَذَّبْتُمْ بِآيَاتِي وَلَمْ تُحِيطُوا بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ﴿۸۴﴾ (سورة النمل)
نیهایت، (حساب یرینە) گلدیکلری زامان آللاە بویورور: “سیز، نە اۇلدوغونو تام قاورامادان (عیلمییلە قوشانمادان) آیتلریمی یالان سایدئنئز اؤیلە می؟ اؤیلە دگیلسە یاپتئغئنئز نەیدی؟” (نمل سورەسی؛ 84)
آیرئجا، آللاە تعالا ایندیردیگی کیتابئ ایلە حۆکۆم ورمەینلری کافیر ایعلان أتمیشتیر.
… وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ﴿۴۴﴾ (سورة المائدة)
… کیم آللاهئن ایندیردیگییلە حۆکمەتمزسە، ایشتە اۇنلار کافیردیر. (مائیدە سورەسی؛ 44)
اۇ حالدە هرکس (اؤزللیکلە دین آداملارئ) آللاهئن کیتابئ ایلە حۆکۆم ورملیدیر. حۆکمۆن قایناغئ قورئاندان باشقا بیر کیتاب اۇلاماز. آیرئجا “بن قورئانا ایمان أتتیم” دیەن هیچ کیمسە کندیسینە اۇقونان آیتلرە قارشئ قایئدسئز قالمامالئ وە تۆم آیتلرە قایئدسئز، شارطسئز تسلیم اۇلمالئدئر. هیچبیر آیت قارشئسئندا “آما، لاکین، فاقاط” دەمەملیدیر.
عاکسی حالدە کیتابئن بیر قئسمئنا اینانمئش، بیر قئسمئنا اینانمامئش (کافیر) اۇلور.
… أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿۸۵﴾ (سورة البقرة)
… یۇقسا سیز کیتابئن بیر قئسمئنا اینانئپ بیر قئسمئنئ اینکار مئ أدییۇرسونوز؟ ایچینیزدن بؤیلە یاپانلارئن دۆنیا حایاتئنداکی جزاسئ پریشان /رذیل اۇلماقتان باشقا بیر شەی دگیلدیر. اۇنلارئن قئیامت گۆنۆندەکی جزاسئ ایسە عاذابئن أن شیددتلیسی اۇلاجاقتئر. آللاە، یاپتئقلارئنئزدان غافیل دگیلدیر. (باقارا سورەسی؛ 85)


text:
اینقیلاب خیابانینین قیزلاری
ویدا موحد یا اینقیلاب خیابانینین قیزی، ۲۷ دسامبر ۲۰۱۷ ده تهرانین اینقیلاب خیابانیندا ایجباری حیجاب قانونونا اعتیراض ائتمک قصدیله جمعیت آراسیندا مۇخابیراتی قۇتونون اۆستونده آغ رنگلی باش اۆرتوسونو بیر آغاج اۇجونا تاخاراق و باریشیق بایراغی کیمی هاوادا تکان وئرن ایرانلی بیر خانیمدیر. ریسانهلره گؤره ویدا موحد همان گۆن توتولدو و ژانویهنین ۲۸ اینده بۇراخیلدی. بۇ حادیثه تکجه بیر گۆن ۱۳۹۶ ایلین اعتیراضلاریندان قاباق باشوئرمیشدیر.[۱]
تؤرهنهجک (زمینه)[دَییشدیر]
قایناق[دَییشدیر]
- ^ «یک وکیل دادگستری: دختر معترض به حجاب اجباری در خیابان انقلاب بازداشت شدهاست»، صدای آمریکا(فارسجا) .


text:
اوغوز-تورکمن تورکجهسینین آنادولو ساحهسینده ایلک اؤرنکلرینی وئرن شاعیرلردن ساییلان احمد فقیه حاققینداکی بیلگیلر گئنللیکله مولوی و بکتاشی قایناقلارینا دایانماقدادیر. بونلار آراسیندا باشدا احمد افلاکی نین “مناقب العارفین”ی، محیی الدین ین “خضرنامه”سی، سید هارون “ولی مناقبی” و “مناقب خواجه فقیه” – “احمد سولطان ایله حاجی بکتاش ولی” و “حاجیم سولطان”ین “ولایت نامه” لری گلمکدهدیر (سرت کایا ۱۹۸۹: ۶۵). احمد فقیهی بیلیم دونیاسینا تانیتان کؤپرولویه (۱۹۲۶: ۲۸۹-۲۹۵) گؤره XIII. یوزایلین ایلک یاریسیندا یاشایان شاعر، خالق آراسیندا شهرتی بؤیوک اولان، حکمدار و امیرلرین سارایلاریندا راحاتجا حرکت ائده بیلن بیریدیر. آنجاق فقیه ین یاشادیغی یوز ایلله ایلگیلی بو گؤروشه قاتیلمایان تزجان (۱۹۹۴: ۸۸)؛ “چرخ نامه” آدلی منظومه سینده وئردیگی بیلگیلرین اونون ۱۳۵۰لی ایللرده یاشلیلیق دؤنمینده بولوندوغونو اشارت ائتدیگینی، بونون دا XIII جی یوز ایلین دئییل، XIV جی یوز ایل آنادولو تورک ادبیاتینین ایلک شاعرلریندن اولدوغونو گؤستردیگینی ایلهری سورموشدور.
آراشدیرمالارا و چئشیدلی گؤروشلره گؤره تورک ادبیاتیندا احمد فقیه آدیندا بیرنئچه شخص موجوددور. آنادولو سلجوقلولاری دؤنمینده XIII جی یوز ایلده ایکی آیری احمد فقیه ین یاشادیغینا ایلک دفعه اشاره ائدن گؤلپینارلی (۱۹۵۳: ۸۸)دیر. گؤلپینارلی نین و داها سونراکی آراشدیرماچیلارین وئردیگی بیلگیلری ده آختاران عثمان ف. سرت کایا، فرقلی زامانلاردا یاشادیغی حالدا بیر-بیریله قاریشدیریلان بئش احمد فقیه ین وارلیغیندان سؤز ائتمکدهدیر. سرتکایایا (۱۹۹۶: ۶۵-۶۷) گؤره، بونلاردان ایلکی آذربایجانلی اولوب تبریزین آسبوست کندیندندیر. آنادولودا اخی تشکیلاتینین قوروجوسو قبول ائدیلن کیرشهیرلی اخی ائورن ین شیخی و قایین آتاسی شیخ اوحدالدین حامد بن ابوالفخر کرمانی نین مریدیدیر. شیخ کرمانینین قونیانین زیارتی سیراسیندا (۶۰۲/۱۲۰۶) آنادولویا گلدیگی دوشونولمکدهدیر. مولانا و باباسی بهاءالدین ولدین قونیایا یئرلشمهسیندن یئدی سکیز ایل قدر اؤنجه ۶۱۷/۱۲۲۱ده وفات ائتمیشدیر. مزاری قونیادادیر. آنجاق حافظ حسین کربلایی نین (اؤ. ۹۶۲/۱۵۵۴)، “روضه الجنان و جنه الجنان” آدلی اثرینده فقیه احمد آسبوستی آدلی بیر کیشیدن بحث ائدیب قبرینی تبریز یاخینلارینداکی آسبوست کندینده گؤسترمهسی، قونیادا مدفون اولاندان باشقا بیر احمد فقیهین یاشادیغینی ویا تبریزده بولونان قبرین مقام اولابیلهجهیینی دوشوندورمکدهدیر.
ایکینجی احمد فقیه ایسه، خوراساندان ۶۲۶/۱۲۲۸ده قونیایا گلمیشدیر. مولانا جلال الدین رومی نین باباسی بهاءالدین ولدین مُریدلریندندیر. قطب البودلا لقبی ایله ده آنیلماقدادیر. افلاکی (۱۹۸۶: ۴۵۲-۴۵۳)، مناقب العارفین ده اؤزونه یئر وئرمیش و اونون بیر گون الهدایه اوخودوغو اثنادا، بهاالدین ولدین علمیندهکی بؤیوکلوک قارشیسیندا اؤزوندن کئچهرک کیتابلارینی اودا آتیب داغلارا چیخدیغی و آنجاق بهاءالدین ولدین وفاتیندان سونرا شهره دؤندویو شکلیندهکی منقبهیی نقل ائتمیشدیر. آیریجا مولانایا بؤیوک حؤرمت گؤستردیگینه، مولانانین دا اونا عینی شکیلده مقابله ائتدیگینه ده توخونان افلاکی یه گؤره احمد فقیه ۶۲۸/۱۲۲۱ ده وفات ائتمیشدیر. آنجاق حقی قونیالی (۱۹۶۴: ۳۹۵-۳۹۶)، احمد فقیه ین بهاءالدین ولدین اؤلوموندن سونرا داغدان قونیایا گلمه سی و جنازه نمازینی دا مولانانین قیلدیرماسینا استنادن بو تاریخین یانلیشلیغینا اشاره ائتمیش و فقیه ین وفات تاریخینی ۶۵۰/۱۲۵۲ اولاراق گؤسترمیشدیر. سرت کایا (۱۹۹۶: ۱۳۶)؛ فقیه ین مدرسه اَییتیمی گؤردوغونو، فقه ده کی اوستون بیلگیسیندن و مولانانین باباسی بهاءالدین ولددن فقه درسی آلمیش اولماسیندان دولایی اؤزونه “فقیه” دئییلدیگینی ده آرتیرمیشدیر.
اوچونجو احمد فقیه ین مزار داشی قونیا/ آغ شهیردهدیر، اما اؤلوم تاریخی بیلینمه مکدهدیر. دؤردونجو احمد فقیه، قونیا/قارامانلیدیر. سهی تذکره سی نین بئشینجی طبقه سیندا اؤزوندن خواجه فقیه قارامانی آدییلا سؤز ائدیلمکده دیر. دوغوم و اؤلوم تاریخی وئریلمهدمیشتیر. سهی بئی؛ اونون تورکجه، فارسجا و عربجه سؤزلری و بنزرسیز غزللری اولدوغونو سؤیله میشدیر (کوت ۱۹۷۸: ۱۹۵). تذکره نین ساده لشدیریلن نشرینده ایسه شاعرین آدی خوهجه قارا فقیه دیر (ایسن ۱۹۸۰: ۱۲۶). بئشینجی احمد فقیه ایسه، شرعیات امیرلرینه باغلی یاشایان و دوزنلی حیاتی اولان بیر کیشیدیر. کتاب “اوصاف مساجد شریفه” و “چرخنامه” نین موللیفینین بو احمد فقیه اولدوغو دوشونولمکدهدیر (سرت کایا ۱۹۹۶: ۶۵-۶۷). آراشدیرماچیلارین “احمد فقیه” آدییلا قلمه آلینان کتابخانالاردا قیدلی متینلرین عینی آدی داشییان شاعیرلردن هانگیسینا عاید اولدوغو قونوسوندا فیکیر بیرلیگینه وارامامیشلار.
احمد فقیه ین اثرلری بونلااردیر:
۱) چرخنامه: ائغیردیرلی حاجی کمال ین جامع النظایرین آدلی نظیره مجموعه سینده “احمد فقیه در بی-وفای روزگار” باشلیغییلا یئر آلان قصیده نظم شکلیله و عروظون هزج بحرینین “مفاعیلون مفاعیلون فعولون” قالیبییلا یازیلان منظومه ۸۳ بیت دیر. کؤپرولو (۱۹۲۶: ۲۸۹-۲۹۵)، جاممع النظایرین سونونداکی جدوله گؤرئ متنین ۱۰۰ بیت اوزونلوغوندا گؤستریلدیغینی، دولاییسییلا ۱۷ بیتلیک قسمین غیب اولدوغونا دگینمیشدیر. دیداکتیک بیر دیلله یازیلان اثرده، دونیانین فانیلیغیندان و کئچیجی ذوقلارینا قاپیلماماق گرکلیگیندن، فلکین آجیماسیزلیغیندان و آخیرت یوردو ایچین حاضیرلانمانین لزوموندان باخیشلی صبیر، عبادت و تواضع کیمی قونولاردا اؤیوتلر وئریلمیشدیر (مازی اوغلو ۱۹۷۴: ۱۱-۱۲). اسکی آنادولو تورکجه سینین ائن اسکی اؤرنکلریندن بیری قبول ائدیلن منظومه ده نظم تکنیکی باخیمیندان کیمی قصورلار موجوددور. قصیده نین XIII جی یوز ایلین ایلک یاریسیندا یازیلمیش اولدوغو بیلیم دونیاسیندا حاکیم ایسه د تئزجان (۱۹۹۴: ۸۶-۸۷)، متینده یئر آلان بیرچوخ انسانین وبادان اؤلدوغو شکلینده کی بیلگیه دقت چکمیشدیر. شاعرین، ۱۳۴۶-۱۳۵۳ ایللری آراسیندا یاییلان “قارا وبا” سالقینیندان سؤز ائتدیگینی، دولاییسییلا دا اثرین ان ائرکن ۱۳۵۰لرده و یا داها سونرا یازیلمیش اولماسی گرکدیگینی بلیرتمیشدیر. چاره-نامه، مجدوت منصور اوغلو طرفیندن یاییملانمیشدیر (۱۹۵۶).
۲) کتاب اوصاف مساجد شریفه: تک نوسخه سی بریتیش موزیوم دا اولان بو مثنوییی، حصیبه مازی اوغلو ۱۹۶۳ ایلینده بیر بیلدیریله تانیتمیش (۱۹۶۴)، سونرا دا نشر ائتمیشدیر (۱۹۷۴). عروضون “مفاعیلون مفاعیلون فعولون” قالیبییلا یازیلمیش ۳۳۹ بیت اوزونلوغونداکی منظومه ده هیجا وزنیله یازیلمیش دؤردلوکلر ده موجوددور. سیاحتنامه ماهیتینده اثرین دیلی غایت آچیق و ساده دیر. عربجه و فارسجا کلیمه لرین یانیندا ایچردیگی زنگین تورکجه کلیمه خزینه سی باخیمیندان اؤنملی بیر متیندیر. شاعر، گئرچکچی بیر آنلاتیملا دونیانین کئچیجیلیغی، ایگیلرله آرخاداش اولونماسی و صبرین الدن بیراخیلماماسی کیمی قونولاردا اؤیوتلر ده وئردیگی مثنوینی، حج زیارتی اثناسیندا گؤردویو شام، قُدس، مکه، مدینه کیمی قوتسال مکانلارین آنلاتماق آماجییلا قلمه آلمیشدیر. پیغمبرین مدینه یه هیجرتینی، ابوبکر و عمرین قبیرلرینی زیارت، قیبله یی طواف ائدیشینی، حجرلاسود و حرمین اؤزللیکلرینی آنلادان احمد فقیه؛ قُبیس داغی، حرا ماغاراسی، قدس، مسجید اقصی و مقام ابراهیم حاققیندا دا بیلگیلر وئرمیش و شام شهرینهن اؤوگویلئ سؤز ائتمیشدیر ( مازی اوغلو ۱۹۷۴: ۱۲-۱۳؛ یاووز ۲۰۱۱: ۱۱۸-۱۱۹).
۳) فقیه احمدین شعرلری: فقیه تخلصلی ۶۹ بیتلیک بئش منظومه، استانبول اونیوئرسیته سی ادبیات فاکولته سی تورک دیلی و ادبیاتی بؤلومو سمینار کیتابلیغی ۴۴۵۳ده قیدلی ۸۷ ورقلی بیر یازمانین ۸۳ب-۸۷ب ورقلری آراسیندادیر. بو شعرلرین دؤردو، کتاب اوصاف مساجد شریفه نین ۳۴۰-۳۹۰٫ بیتلری آراسینداکی دؤرد منظومه نین ۱۱ بیت فاضلاسییلا ایکینجی نسخه سیدیر. ۷ بیتلیک بئشینجی منظومه ایسه کتاب اوصاف مساجد شریفه ده یئر آلماماقدادیر (سرت کایا ۱۹۹۶: ۱۳۶). تئزجان (۱۹۹۴: ۸۷)؛ کتاب اوصاف مساجد شریفه یازاری احمد فقیه، چرخ نامه یازاری احمد فقیه و یوسف او زولیخا یازاری سولو فقیه ین عینی کیشی اولابیله جه یینی بلیرتمیشدیر. آیریجا، دیل و اوسلوب باخیمیندان بنزرلیکلر گؤسته رن، جمجمه سولطان، احوال فاطیما، داستان گئییک و کسیک باش کیمی بیر دیزی منظوم حیکایه لری ده XIV جی یوز ایلین اورتالاریندا یاشادیغینی تخمین ائتدیگی احمد فقیه ین یازمیش اولابیله جه یینی اؤنه سورموشدور. احمد فقیه، تصوفی حرکتلرین آنادولودا هیزلی بیر شکیلده یاییلدیغی دؤنمده یاشامیشدیر. بو ندنله صنعتینی، ادبی قایغیدان اوزاق بیر شکیلده یازدیغی دینی-دیداکتیک شعرلرله خالقا بیلگی وئرمک مقصدیله قوللانمیشدیر. سرت کایا (۱۹۹۶: ۱۳۶)یا گؤره او، تصوفی قونولاردا یازان فارس ادبیاتینا واقیف بیر شاعردیر.
قایناقلار:
گؤلپینارلی، عبدلباقی (۱۹۵۳). مولانادان سونرا مولویلیک. استانبول: پان یای.


text:
قالیباف ایران ینگ مجلیسی نینگ تأزه باشلیغی
تهران ینگ اوُزالقی شهر حأکیملریندن محمدباقر قالیباف مجلیسینگ باشلیغی بوُلدی
ایران دا تأزه مجلیس آچیلدی.
محمد باقر قالیباف سس بریلشیک بیلن مجلیسینگ باشلیغی دییپ سایلاندی.
قالیباف 230 وکیلدن سس آلیپ باشلیق بوُلدی.
امیرحسین قاضی زاده هاشمی بیلن علی نیکزاد ثمرین ده 208 و 196 سس بیلن مجلیسینگ باشلیغی نینگ اوُرونباسارلاری حؤکمۆنده سایلاندی.
محمدباقر قالیباف موندان اوُزال تهران ینگ شهر حأکیمی حؤکمۆنده ده ایشلأپدی.
دِگیشلی حابارلار
اوُوغانیستان داقی دینی مرکزده بوُلان پارتلامادا 10 آدام اؤلدی
اوُوغانیستان ینگ سمنگان ولایاتینداقی بیر دینی مدرسه ده بوُلان پارتلامادا 10 آدام اؤلدی


text:
بزرگداشت یاد سهراب طاهر، شاعر شهیر آذربایجان+ ویدیو+ تصاویر
آذوح: آزربایجانین بویوک شاعیری سهراب طاهیرین آغیرلاما توره نی تبریزده کئچیریلدی.
بو گون گولن آیین اوتوزو، آزربایجانین باشاباشیندان او جمله دن تبریز، اورمو، قوشچو، قوشاچای، قره ضیاالدین، جلفا، گرگر، اردبیل، موغان، انزلی، زنگان، سرعین، نیر، قاراداغ، اوجان(بستان آباد) و میانادان اوزمان شاعیرلریمیز، ادبیاتچیلاریمیز، موسیقی چیلریمیز و آزربایجانین میللی فعاللارینین قاتیلماسیلا آزربایجانین بویوک شاعیری سهراب طاهیرین آغیرلاما توره نی کئچیریلدی.
آرتیرمالییق کی بو توره ن ایلک اولاراق ادبیات ساحه سین ده، غیرادبیات چی میللی فعاللارین اونه ریسی و یونتیمی ایله قورولموشدور.
توپلانتی نین بیر حیسه سینی گورمک اوچون بو لینکلره تیخلایین:
https://www.facebook.com/198769843510278/videos/965219510198637/
آذوح


text:
٢٠ تیر سید جعفر پیشه ورى-نین وفات گونودور-دوکتور زهتابی نین پیشهوری اؤلومو حاقدا سؤیلهشیسی
- توضیحات
- منتشر شده در شنبه, 21 تیر 1393 19:33
دوقتور زهتابی: پیشهوری نین اؤلومو طبیعی دئییل
سیدجعفر پیشهوری تکجه آذرباجان دئیل بلکه ایران و قفقاز-ین معاصر تاریخینده چوخ اؤنملی ایزی اولان بیر سیاست آدامی دیر. یاشامی نین بؤیوک قیسمینی دوشونجهسی اوغروندا ساواش آپاران بیر اینسان دیر. اونون یاشام حیکایهسی گیزلی نوکتهلر ایله دولو دور. اؤلومو ده یاشامی کیمی گیزلی و اسرارانگیز دیر. تیر آیی نین ۲۰-سینده بیر قضادان سونرا وفات ائدن پیشهوری تاریخه بیر مجهول صفحه داها بیراخدی. اونون اؤلومونون روایتینی آذربایجان معاصیر تاریخین اؤنملی شاهیدلریندن بیری اولان دوقتور محمدتقی زهتابی ایله اولان سؤیلهشیدن اؤیرنمک ماراقلی اولابیلر. سیدجعفر پیشهوری نین وفات گونو مناسبتی ایله حاضیرلانان بو یازی سسدن یئندیریلدیگی اوچون سؤیلهشی نین اورژیناللیغی قورونماغا چالیشیلیب دیر.
*استاد! بو سوویتلر ایتیفاقی داغیلدی. بورادا گئدن بوتون جنایتلر، خیانتلر، خیدمتلر، ایستر استالین ایستر اوندان قاباق یا اوندان سورا بونلارین بیر بؤیوک حیسه سی ایندی آچیقلانیب و کیتاب شکلینده گون به گون چیخیر. آنجاق پیشهوری نین تالعی بللی اولمادی بورادا سیز بیر اشاره ائله دیز کی باقروف-ا بئله بیر سؤز دئییلیر. منجه بو اؤزو یئترلی ایدی کی باقروف طرفیندن بو اؤزونون اؤز قتلینه فرمان وئرمک کیمی من دگرلهندیریرم. بو حاقدا نه دوشونورسوز؟ بونون اؤلدورمهسی اولابیلر کی طبیعی شکیلده اولسون یا اوجور کی آقای جهانشاهی دئییر.
به هیچ وجه طبیعی دئییل. اونو کیم دئییب؟! اولن پیشهوری نین بیر شوفری وار ایدی، یاخین دوستوم ایدی. مهدی ایدی یادیما گلن آدی. پیشهوری نین آذر باجیسی وار ایدی اونون اری ایدی، و اونلارین دیلیندن ائشیتمیشم بو مسئلهلری کی سیزه دئییرم. سونرا مرحوم شاهین ده منه دئمیشدی. بونو قیسا شکیلده سیزه بئله دئیه بیلرم. شاهین دئییر کی اونلار بورادان، ۱۳۲۵-جی ایل آذر-ین ۲۱-ده بورادان تبریز-ه گئدیرلر نخجوان-ا. نخجوان-دان بونلارین بیر بؤیوک عددهسینی آپاریرلار باکی-ا. پیشهوری، جهانشاهلی و بونلاری کی بؤیوکلر ایدی بونلاری آپاریرلار باکی-ا و قالان بو فدایی دستهلری کی وار ایدی اونلاری مختلف یئرلره گؤندریرلر. شاهین دئییرکی بیز باکی-ا گلندن سونرا کی بیر یئرده یاشییردیق ائله سحر چاغی اولوردو، صبحانهنی یئیهندن سونرا مرحوم پیشهوری گئیینیب باشینا بؤرکونو قویوب یوخ اولوردو، گئدیردی. تقریبن ۲۷-۲۸ گون کئچندن سونرا هر گون بئله ائلهدی گئتدی-گلدی. آخیردا ۲۷-۲۸ گون سونرا داها گئتمهدی. بیر گون گئتمهدی، ۲ گون گئتمهدی و …. آخیردا بوندان خبر آلدیق کی آقای پیشهوری، نئجه اولدو سن گئتمیرسن؟ گئدیردین ۲۰ نئچه گون آمما اوندان سونرا گئتمهدین! دئییر ائله بیل بو مرحوم بو سوالی گؤزلویوردو. دئدیکی منیم گئتمگیمیمن علتی وار ایدی. دئییر من بو را گلنده بیر چوخ کمونیست دوستلاریم وار ایدی او واقتدان. من بو فیکیرده ایدیم کیاونلارین هامیسی ایش باشیندا دیرلار؛ گلهجهیم اونلاردان کمک آلاجاغام، دوباره قاییداجاغام اورا. گلدیم بورا بو بیر آی مدتده هئی گئتدیم اونلارین ائولرینه؛ هامیسینی تانییردیم. باخدیم گؤردوم کی کمونیستلر بونلارین هامیسینی اؤلدوروبلر. بیر نفری دیری قالمیر. دئییر بونلاردان فقط من دیری قالمیشام کی منی ده قصر قاجار نجات وئرمیشدی. بونو اؤزو دئییب ها. زیندانی ایدی دا اورادا. ایندی سؤزومده معترضه کیمی ایستییرم دئیم کی او کمونیستلر نئیلییبلر. سلطان اوا آدلی بؤیوک کمونیست خانیملارین بیریسی وار ایدی. توتوبلار، باقروف زامانی. چوخلارین توتوبلار. بو سلطاناوا-نی دا توتوبلار. سولطان اوا حزبین بؤیوک رهبرلریندن بیریسی ایدی باکی-دا. سازمان امنیت-ین باشیندا دوروب دئییر “یئمیلینوف” ائرمنی. بونلارا پروندهنی دوزهلدیردی یئمیلییانوف. گؤندهریردی باقروف-ا. باقروف قول چکیردی. وقتیکی محکمه بونلارا اؤلوم جزاسی وئرمهینده بو پروندهنی گؤندریردیلر مسکو-ا. خصوصی بیر کمیته وار ایدی. اورا. خصوصی کمیته ایمضالییردی کی “آبیز وئریدیت” یعنی خطرسیزلهشدیرمک، یعنی اؤلدورمک. بو گلیردی. گلمک همین یئمیلیانوف-ون الینده ایدی. بو بؤیوک کمونیستلرین هامیسینی اؤز الی ایله اؤلدوروب. سلطاناوا-نی گؤر نئجه اؤلدوروب. سلطاناوا نین بو فرمانی گلندن سونرا اونون دؤشلرین کسیب. سونرا دا آسیب. ایندی سیز باخین بو شکیلده پیشهوری دئییر کی منیم اساس تانیدیقلاریم، او آداملاری کی اونلارین اومودیله گلمیشدیم بورا اونلارین هامیسینی اؤلدوروبلر. بوندان سونرا دئییر پیشهوری گئتمهدی. ائله مسئله بئله قالدی. گئچدی بئله نئچه آی. ائله هئی اورا گئدیردی-گلیردی. باقروف-ون یانینا گئدیردی دانیشیردی. بو سؤزلری کی سیزه بایاق دئدیم بو باقروف-ا دئدی و باقروف بونا دئدی بونلارین هامیسی بو جریانلاردا اولوب. آخیرلاردا دا تقریبن ۶ آی کئچیردی بو مدللده کئچمکدن بیر گونلری مهدی، بونون اولکی شوفئری مهدی کی منیم دوستوم ایدی خانیمی دا تبریزلی ایدی. گئدیب گلردیم ائولرینه. قیچینی دا بورادان کسمیشدیلر. قانقاریا ایدی نه ایدی اوندان توتموشدو. بالاخره گئتمیشدیم ائولرینه اؤزو منده دئدی. دئدی کی او واقلاری، ساغلام ایدی او واقت. دئییر کی همشه پیشهوری نین ماشینینی، اؤز ماشینی ایدی کی تبریز-دن گتیرمیشدی، من سوروردوم. بیر گون آخشام چاغی پیشهوری گیل منه دئدیلر بیز گنجه-یه گئدهجهییک، ماشینا باخین. دئییر گئتدیم ماشینا قشنگ باخدیم. اورادان گنجه-یه تقریبن ۷-۸ ساعات ماشینلا یولدور. دئییر گئتدیم باخدیم، ائلهدیم. سحر تئزدن گلدیم کی ماشینی خوردا سالیم. باخدیم گؤردومکی بیر ائرمنی شوفر وار ایدی، او ماشینی آچیب ایشلهدیر. بو ائرمنی کیم ایدی؟ بو ائرمنی روسلارین قدیم بؤیوک جاسوسو ایدی. روس اردوسو ایران-ا گلندن سونرا بونو مخفی گؤندرمیشدیلر و اورادا بیرسیرا بؤیوک فئوداللاردان، تورپاق صاحابلاریندان حتی آذربایجان-ین ضیالیلاری نین بعضیلرینی اؤلدورموشدو. مخفی. سونرا ۱۳۲۳ یا ۲۴-جی ایلده کی بیرآز اونون اوستو آچیلمیشدی اونو اورادان گتیرمیشدیلر و معلوم دئییلدی هارادا ساخلامیشدیلار. ائرمنی ایدی. سونرا دئییر ائشیتدیم کی بو یئروان-ین یاخینیندا بیر کندده گئتمیشدی یئییب ایچمکله، عیش و عشرت ایله مشغولوموش. او گون بونو بو دئولت، باقیروف گیل اورادان گتیریبلر قویوبلار مهدی نین یئرینه پیشهوری نین شوفری. دئییر کی من بونو گؤرمک همان گئتدیم آقای پیشهوری-ه دئدیم “آقای پیشهوری من گلدیم دونن آخشام ماشینی بئله دوزلتدیم. ایندی گلدیم گؤردوم فیلان ائرمنی گلیب بئله ائلییر”. بونو تانییرمیش. شوفئر ایمیش. دئمک همین دئییر سن گئت ایستیراحت ائله بو وار. من گئتدیم. بونلار گئتدیلر. بو اوتوروب، شوفر ایدی. پیشهوری اوتوروب بونون یانیندا. غلام یحیی دا اوتوروب بونون دالیندا. فیکر ائلییرم صمد اوف ایدی، باکی نین سازمان امنیت-ی نین نمایندهسی کی تبریز-ه ده گلمیشدی. بو دا اوتوروب شوفئرین دالیندا. ۴ نفر. معین بیر یئره یئتیشیرلر. گنجه-یه یاخین یئرلرده. دوز یئرده ماشینی ائله وورور کی پیشهوری نین ساغ طرفیندن چیگین قیسمتیندن اینجییر. اولابیلر سوموگوندن ده سینیر فیلان. ماشین دایانیر. تصادف اولوب. پیشهوری تئز دوشور یئره. باخیر گؤرور گنجه-دن ماشین گلیر. الین قالدیریر بو ماشینا دئییر کی منی تئز یئتیر باکی-ا. بو واقت غلام یحیی و او سازمان امنیت-ین نمایندهسی کی وار ایدی باخیرلار شوفئرین اوزونه و گؤز قیجیردیرلار. ایندی تانییب یا نهجور یاخینلاشیرلار بیر سؤز دئییرلر بالاخره شوفر قورخور، ماشینینی سورور چیخیر گئدیر. بونلار ماشین تاپیرلاربونلاری قویورلار گئدیرلر گنجه-یه. ائله بونو گنجه-ده دوز آپاریرلار گنجه-یه. پیشهوری نین باجیسی نین اری مهندس آذر دی. او قاطار مهندسی ایدی. قاطار ایله گلیب گئدنده قاطاری رهبرلیک ائلردی. بو آدام اوگون سحر چاغی قاطار ایله گلیب واغزالا، ایستگاها. اورادا قاطاردان دوشوب گلیب قهوهخانادا چای ایچیر. باخیر گؤرور بیر شوفر اوتوروب اورادا صحبت ائلییر. قولاق آسیر بو شوفرین صحبتینه و شوفر دئییر کی بئله گنجه-دن چیخمیشدیم، بئله گلیردیم. بیر دنه بئله ماشین فیلان کسلر، ۳-۴ نفر آدام وار ایدی بئله-بئله وار ایدی، بئله وار ایدی. هئچ توققوشمالی بیر یوخ ایدی، آمما تصادف ائلهمیشدی. بیر نفر ده وار ایدی الین بئله قالدیردی و …. هامیسینی دئییر. اؤزو منه دئییردی آذر-ین. بونلارین هامیسینی آذر منه دئییب. دئییر من بونلاری ائشیتدیم گؤردوم کی بو همان پیشهوری نین ماشینی دی. دئییر من ائوه مینمه دیم و دوباره قاطارا میندیم گئتدیم گنجه-یه. آخشام چاغی ایمیش یا نئجه بالاخره صاباح سحر یئتیشیر گنجه-یه. دئییر گنجه-یه یئتیشدیم. هئچ کس منی تانمیر. دئییر بالاخره خبر آلا-آلا کی دونن بورادا بیر ماشین تصادف ائلهمیشدی اونون مریضینی هارا آپاریبلار، نئجه اولوب؟ بالاخره مریض خانایا گئتدیم. مریض خانادا دا سحر تئزدن دیر. هئچ کیم گلمییب دیر. گیردیم اورا. پرستار وار ایدی. پرستارا دئدیم کی او آدام کی شئی اولوبدو مریض دیر او مریضین تانیشلاریندانام ، قوهوملاریندانام. ایستییرم گؤروم. دئییر منی سالدی دالیجا دئییر گل. من اولده باخدیم گؤردوم سردخانایا آپاریر. گئتدیم سردخانایا فیلان گؤردوم بیر آغ پارچا چکیبلر. پارچانی چکدی گؤردوم پیشهوری دیر. بدنینی باشاباش یاریبلار. تشریح ائلییبلر. بونو بو شکلده یعنی در حقیقت اؤلدوروبلر. بو یئتیشمک همین ایستییبلر بی هوشی ایگنهسی وورالار،مانع اولوب ائشیتدیگیمه گؤره. ولی بونا زور ایله ایگنهسین ووروبلار. بی هوش ائلییبلر سونرا باشلییبلار یاریبلار اؤلدوروبلر. مسئله بئله دیر. و سونرا بونو اورادان گتیردیلر باکی-دا سوراخانا وار. بونلار سوراخانادا قالیردیلار. بیر بؤیوک باغ وار ایدی. او باغدا قالیردیلار. ائولرینده. خانیمی ایله فیلان. گتیریرلر همن باغدا قبیر قازیرلار قبرینی اورادا قویلویورلار. من او واقتلاری اورادا دئییلدیم. ایران-دا ایدیم. من تقریبن ۲-۳ ایل سونرا گئتدیم سیبری-دن سونرا گلدیم باکی-ا. باکی-ا گلندن سونرا هر بونون وفات گونونده گئدردیم. ائله همن بو شاعیر ایله کی وفات ائله دی. و پیشهوری نین خانیمی ایله و اوغلو، داریوش ایله. باکی-دان گئدردیک بونون قبری نین اوستونه. اؤزوم. هر ایل. تقریبن بونون ۵-۱۰ ایل اوستوندن کئچندن سونرا من ده اورادا دانشگاهدا اوستاد ایدیم. بیر زامان ائشیتدیک کی بونون قبرینی بیزوونو-دان کؤچوروب گتیریرلر فخری قبرستانینا. مسئله معلوم اولور ائشیدیب گؤروروک کی میرزا ایبراهیم اف، غلام یحیی ایله دانیشیب او مطرح ائلییب مرکزی کمیتهده کی پیشهوری بئله بؤیوک آدام دیر و بونو گرک آپاراق فخری قبرستانینا. ولی مسئله بوندان داها درین ایمیش. مسئله بو ایمیش کی بو آدامین دوزدور کی تصادف اولموشدو ولی ائله بیر تصادف دئییل کی بو اؤلسون. بونو تشریح ائلییبلر ایندی اورادا ۱۰ ایل دیر قویوبلار نئیسه پروندهسنده یازمیشلار بو سوموگو سینمیشدی اوراسی بئله اولموشدو بئله-بئله سؤزلر یازیبلار داا. باخیرلار گؤرورلر کی بو پرونده کی یازیبلار هله چیخمییب اوسته. بو پرونده نی کی یازیبلار بونون سوموکلرینی قالسا سوموکلرینی گؤرن دئیهر هانی بونلار؟ میرزا ایبراهیم اف، او دا اولاردان بیریسی ایدی بونون دستوری ایله، بونون پیشنهادی ایله مرکزی کمیته نین امری ایله البته باقروف-دان چوخ سونرا گؤتورورلر دئییرلر کی بونون قبرینی اورادان گؤتورک گتیرک بورا . بیرگون ائشیتدیک کی او باغ کی اورادا وار ایدی او باغین باغبانی گلیب شهره اویان بویان فیرقه نین مرکزی کمیته سین آختاریر. آختاریب تاپیب خاقانی خیابانیندا ایدی. او واقتلاردا غلام یحیی دانشیان فیرقه نین دبیر اولی ایدی. گئدیر اونون یانینا. ساده باغبان دیر داا. دئییر آغا آخی بو پیشهوری نین قبرینی گلیبلر حیاط طرفینین بیر بئله سینی یاریبلار قبرینی اللرینی اوزالدیبلار بیر ایکی دنه سوموکلردن گؤتوروب آپاریبلار سوموکلری نین چوخو قالیر اورادا. بو دوزگون دئییل. بونو دئیین کی سوموکلرین هامیسینی گؤتورسونلر. غلام یحیی بونا دئییر کی بونو بورادا دئدین. بیر ده دیلینه گتیرسن اؤزونو اؤلو بیل. دور گئت. سنه مربوط دئییل. هئچ کسه دئمه بو سؤزو. صاباحی گتیریرلر بولدوزرله قبری یئر ایله بیر ائلییرلر. دئمک مسئله ندن عیبارت دیر. مسئله بودور کی اونلار جینایت ائلییبلر اونو اؤلدوروبلر بونون بدنینده بیر شئیلر یوخ ایمیش برای اینکه بونون گلهجکده اوستو آچیلماسین و یازدیقلاری پرونده ایله دوز گلسین و اوستو آچیلماسین پرونده نین بو شکیلده بونون قبرینی محو ائلییبلر. بو پیشهوری نین اؤلدورمهسی نین جریانی ایدی.
*اوستاد یعنی ایندی اونون قبری قالیر اورادا؟
او سوموکلردن ۵-۱۰ دنه سوموگون گتیریبلر قویوبلار اورایا. اؤزلری ائلییبلر. بیزیم خبریمیز یوخ ایدی. ۵-۳ سوموگو اولابیلر. قیچیندان فیلاندان بیر تعداد سوموکلری وار دیر آمما اصلی او یئرلری کی لازیم ایدی پرونده ده لازیم ایدی یوخدور اونلار.
بیزیم یول


text:
اورتودوکس
اورتودوکسیونان دیلی: اورْتودوکْسوس (orthodoxos) -دوز عقیده صاحیبی-هترودوکس اونون قارشیسیدی هترودوکس -غلط عقیده صاحیبی-نصرانیلیکدن بیر مسلکدی.بیرینجی میلادی یوز ایلده بیر یونانلی کشیش اونو باشلادی.
یوناندا دوغو اورتودوکس کلیساسی یوخسا یونان کلیساسینه باغلی اولان کلیسالره دئیلیر.عیسی بو باخیشدا ایکی ذات و وجود صاحیبیدی بیری گؤیده و بیری یئرده اینسان کیمی.عیسی دوغوم و اؤلومده و قیامت گونی اینسان کیمی وجود اولور.
یهودی(جویویت) اوتودوکس[دَییشدیر]
جویوتلر ایچره اورتودوکس چوخ سونت ائیله محکم عقیده صاحیبیلری اولور.مذهبی ایشلرده محکم و سونتلره باغلی دین عقیده صاحیبلری اورتودوکس آدلانیر.موْدرن جویتچولوق ایشلرین بوراخیب و سونت و گئچمیش ایللره باغلی اولان دین ایشلرین توتوب.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
لورا لینی (اینگیلیسجه: Laura Linney) آمریکالی اوْیونچو ۵ فئوریه ۱۹۶۴ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۹۰–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Laura Linney»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده لورا لینی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
دۆڲمهجیک / اوشاق ناغېللارې
بیر قادېنېن اؤولادې یۏخ ایدی.
بیر دفعه سئحرباز قارې اۏنا بیر آرپا دَنهسی وئردی و اۏنو دیبچکده أکمهڲی تاپشېردې.
قادېن آرپا دَنهسینی أکدی. قفیلدن دیبچکده لالهیه بنزَر گؤزَل چیچک گؤیَردی.
گۆلۆن ایچینده کیچیک بیر قېز اۏتورموشدو. قېزېن بۏیو بیر دۆڲمه بۏیدا ایدی.
بونا گؤره ده اۏنو دۆڲمهجیک آدلاندېردېلار.
اۏنون اۆچۆن قۏز قابېغېندان یاتاق، بنؤوشهلردن دؤشک، بؤیۆک یاشېل
یارپاقدان ایسه یۏرقان دۆزَلتمیشدیلر.
بیر گئجه دۆڲمهجیڲین یاتدېغې اۏتاغېن پنجرهسینین سېنېق گؤزۆندن ایچهرییه
یئکه بیر قورباغا هۏپپاندې.
اۏ، قېزې گؤردۆ و اۏندان خۏشو گلدی. “باخ، منیم اۏغلوما بئله گلین
لازېم دېر”، — دئیه قورباغا فیکیرلَشدی.
اۏ، دۆڲمهجیڲی یاتدېغې قۏز قابېغې ایله بیرلیکده قاپاراق اؤز یانېنا باتاقلېغا آپاردې.
یازېق قېز نه قَدَر آغلادې، اۏنو إوه گؤندَرمک اۆچۆن نه قَدَر یالواردېسا، قورباغا اۏنو إشیتمک بئله ایستهمهدی.
اۏ، قورباغانېن کیفیر اۏغلونا أره گئتمک ایستهمیردی.
کیچیک بالېقلار دۆڲمهجیڲین نئجه آغلادېغېنې إشیتدیکده اۏنا یازېقلارې گلدی.
اۏنلار دۆڲمهجیڲین أڲلَشدیڲی زانباغېن یارپاغېنېن ساپلاغېنې چئڲنهدیلر.
ساپلاق سۆرعت’له باتاقلېقداکې سویون آخېنې ایله اۆزمهڲه باشلادې. قورباغا اۏنا چاتا بیلمهدی.
قفیلدن یاخېنلېقدان اوچان بیر مایبؤجهڲی اۏنو گؤتۆرۆب آپاردې. لاکین تئزلیک’له بیر چۏبانیاستېغېنېن اۆزهرینه قۏیاراق گئتدی. قېش یاخېنلاشاندا نه إدهجهڲینی بیلمهڲن دۆڲمهجیک تۏرپاغېن آلتېندا اؤزۆنه ایستی یووا قورموش مئهریبان قۏجا بیر چؤل سیچانېنې گؤردۆ.
اۏ، قېشې یووادا قۏجا سیچانا ناغېل دانېشماق’لا کئچیرتدی.
بونا گؤره ایسه هر گۆن اۏنا بیر آرپا دَنهسی وئریلیردی.
بیر قۆن قۏجا سیجان دۆڲمهجییی قۏنشوسو کؤستهبهیـه أره وئرمک ایستهییر و کؤستهبهیی إوینه قۏناق چاغېرېر.
دۆڲمهجیک کؤستهبهڲین ألیندن جانېنې قوتارماق اۆچۆن بیلمیر نئینهسین، آما دۆڲمهجیڲی سیچانېن قۏنشوسو کؤستهبهڲین ألیندن یارالې قارانقوش قورتاردې.
قېز اۏنو سۏیوقدان قۏروموش، دن و سو وئرمیشدی. عَوَضینده قارانقوش اۏنو
ایستی اؤلکهلردن بیرینه گتیریب چېخارتدې.
بو اؤلکهدهکی چیچکلرین شازداسی اۏنا إولنمک تکلیف إتدی. دۆڲمهجیک
آرتېق چۏخ خۏشبخت ایدی.


text:
- ایکینجی بؤلوم – اسکی قایناقلار پایگاه خبری توران : تورک دیللی میللتلرین، ائله جه ده ایران تورکلرینین فولکلورو چوخ قدیم تاریخه مالیکدیر. اسکی زامانلاردا بیر پارا خالق ادبیاتیمیزین نومونه لری یازییا آلینمیشدیر. او جومله دن تمامیله خالق ادبیاتی سیراسیندا یئر آلان دده قورقود کیتابی. هابئله شیخ محمود کاشغری ده دیوان الغات الترک کیتابیندا اؤرنک […]
- ایکینجی بؤلوم – اسکی قایناقلار
پایگاه خبری توران : تورک دیللی میللتلرین، ائله جه ده ایران تورکلرینین فولکلورو چوخ قدیم تاریخه مالیکدیر.
اسکی زامانلاردا بیر پارا خالق ادبیاتیمیزین نومونه لری یازییا آلینمیشدیر. او جومله دن تمامیله خالق ادبیاتی سیراسیندا یئر آلان دده قورقود کیتابی.
هابئله شیخ محمود کاشغری ده دیوان الغات الترک کیتابیندا اؤرنک اولاراق بیر چوخ بایاتی، آتا- سؤزو، مثل و … قیده آلمیشدیر. موختلیف اوْغوزنامه لر، اویغور و اورخون الیفباسی ایله یازیلان قایناقلاردا ( کیتابلار و داش یازیلاریندا) چوخلو اسکی تورک فولکلورو قورونوب، ساخلانیلمیشدیر. بونلارین بیر پاراسی هله بوگون ده دیلیمیزده موعیَن دییشیکلیکلره اوغرایاراق، یاشاماقدادیر.
۱۷ – جی عصیردن ایکی ده یرلی قایناق الده وار. بیرینجیسی آغا جمال خونسارینین ( وفاتی، ۱۱۲۵ هجری قمری) صفویه دؤورونده اصفهاندا یازدیغی عقایدالنساء یا کولثوم ننه کیتابیدیر. بو کیتابدا قادینلارین موْهوم و خورافی عقیده لری حاقیندا معلومات وئریلمیشدیر. بو کیتاب او زامانکی اصفهان شهرینین تورک و تاتلاردان عیبارت ائتنیک ترکیبینه منسوب اولان اینانجلار توپلوسودور.
ایکینجی فولکلور توپلوسو تبریزلی تاجیر الیاس موشیق طرفیندن یازیلمیشدیر. ۱۷۲۱ میلادیده تبریزدن هشترخانا گئدن بو تاجیر، روس مامورلاری طرفیندن توتولموش، وار – یوخو الیندن آلینمیش، سورغو – سوآلدان سونرا سوچسوز اولدوغونو ااثبات ائدینجه، اموالی اؤزونه قایتاریلمیشدیر. آنجاق اونون توپلادیغی نغمه لر کیتابی مسکوْوایا گؤندریلمیشدیر. بو ۳۲۶ صحیفه لیک کیتابدا کوراوغلو، مجنون، عاشیق قریب و شاه اسماعیل آدی ایله باغلی قوشمالار، محمدحسینین عاشیق طرزینده سؤیله دییی شعرلری، تجنیسلری و بایاتیلاری( عینی حالدا بیر پارا باشقا کلاسیک شاعرلریمیزین او جومله دن نسیمی، فیضولی و ختائینین اثرلری) داخیلدیر.
باشقا ده یرلی قایناغیمیز، ۱۸۰۴ – جو ایلده یازیلان عندلیب قره جه داغینین کیتابیدیر. بو کیتابدا یئددی آذربایجان ناغیلی ( فاطما ایله خسرو، ابراهیم، سلیمان، خاص پولاد، قلندر، یوسف و عبداله ناغیللاری) یازیلمیشدیر. کیتابدا کوراوغلو و اصلی کرم داستانیندان دا قوشمالار وئریلمیشدیر.
روس موستشریقلرینین چالیشمالاری
ایران – روس ساواشلاریندان سونرا روسلارین آیاغی آرازین قوزئی ساحیللرینه چاتمیشدیر. او زامانلار روس موستشریقلری آذربایجان شیفاهی خالق ادبیاتینا چوخلو ماراق گؤسترمیش، اونو یازییا کؤچوروب، نشر ائدیب، اؤیرنمیشلر. ائله کی تزارلارین حؤکومتی دؤورونده آذربایجان فولکلورونون بوتون نووعلرینه عایید نومونه لر روس قزئتلرینده چاپ اولموشدور.
آ.د. یئرینسوف ۱۸۹۰ – جی ایلده ۱۱۴ موللانصرالدین لطیفه لرینی چاپ ائتمیشدیر. ایلک آذربایجان ناغیلی دا ۱۸۲۵ – جی ایلده روس دیلینده چاپ اولموش، سونرالار اسمومیک، زاخاروف، کاشاروف بیر چوخ آذربایجان ناغیلینی توپلامیش و عوموما ده چاپ ائتمیشلر.
محمد شاه قاجار دؤورونده الکساندر خوْدوزکو آدلی بیر شرق شوناس نئچه ایل تبریزده و رشتده روس دؤولتینین کوْنسولو اولموشدور. و بو فاصله ده بیر چوخ آذربایجان و گیلک فولکلور نومونه لرینی توپلامیشدیر. اونون ۱۸۴۲ – جی ایلده نشر ائتدییی کیتابدا کوراوغلو دستانینین اوْن اوچ قوْلو، بیر موفصَل مقدمه ایله چاپ اولموشدور. خوْدوزوکونون روسجایا چئویردییی کیتابین اصیل تورکجه، فارسجا متنی بوگون پاریس موزه سینده ساخلانیلیر. بو نوسخه قاراداغلی عاشیق صادق دیلیندن آلینمیش و محمود خان دنبلی و میرزا عبدالوهاب کاتب آدلی شخصلرین الیله تبریزده قلمه آلینمیشدیر.
ایراندا تورک فولکلورشوناسلیغی
کئچن عصرین سون ایللرینده موللا حسن ادیب اهری ( طوطی ) ، موللا مصطفی و محمد باقر خلخالی اؤز اثرلرینده بیر چوخ خالق ادبیاتینین نومونه لرینی گتیرمیشلر. موللا مصطفی علی اوغلونون یازدیغی تورکجه – فارسجا نیصابدا ۴۰۰ آذربایجان آتالار سؤزو قئیده آلینمیشدیر. محمد باقر خلخالینین ده ثعلبیَه یا تولکو کیتابیندا چوخلو آتالار سؤزو و لطیفه لر نظمه چکیلمیشدیر. دئدیییمیز کیمی کوراوغلو داستانینین دا ایلک دفعه تبریزده یازییا آلینمیشدیر.
دبلره گلینجه ایلک دفعه ۱۳۰۳ – ده تبریزده چاپ اولان میر مهدی اعتمادین ( گلینلر بزه یی ) کیتابیندان آد آپارماق لازیمدیر، دفعه لرله ایراندا چاپ اولان بو کیتاب عروض وزنینده منظوم بیر اثردیر. اوندا آذربایجانلیلارین ائولنمه دبلریندن صحبت گئدیر.
۱۳۰۰ شمسی- ده اینگیلیسلرین حیمایه سی آلتیندا رضاخان کودتا ائدیب، تدریجا ایشلری اله کئچیردیکدن سونرا ۱۳۰۴ – جی ایلدن ایراندا رسمی حالدا شوْونیستی بیر حؤکومت قوردو، بو حؤکومتین اصل آماجلاریندان بیری ایران تورکلرینی اؤز دیلی و فولکلوروندان اوزاقلاشدیرماقایدی.
پهلوی رژیمینین سونونا قدر ۱۳۵۷ – جی ایله سورن بو سیاست نتیجه سینده تورک دیلینده هئچ بیر اثرین یایینلانماسینا امکان وئریلمه دی. فولکلوروموزون توپلانماسی و آراشدیرماسی اوچون هئچ بیر امکان آچیلمادی، عکسینه تورکجه کیتابلار، دولت کیتابخانالاریندان، ائولردن ییغیلدی، دولت مامورلاری طرفیندن باشاردیقجا آرادان آپاریلدی.
بونونلا بئله قیسا بیر دؤورلرده آذربایجاندا آز، چوخ تورک فولکلورو حاقیندا اثرلر مئیدانا چیخا بیلدی. ایراندا ایلکین تورک خالق ادبیاتی نومونه لرینی آذربایجان آراشدیرماچیلاری طرفیندن توپلانیب، یاییلمیشدیر. حجمجه بو حاقدا یازیلان کیتابلار و مقاله لرین ۹۵%دن چوخونو آذربایجان یازیچیلاری و آراشدیرماچیلاری یازمیشلار.
قشقایی یازیچیلاری سون اون ایلده فعال شکلده بو حاقدا ایشه باشلامیشلار. همین ایللرده عذارینین آذربایجان خالق ماهنیلاری، میر مهدی اعتمادین گلینلر بزهیی کیتابینین ایکینجی یایینی چوخلو آرتیرمالار ایله بیر داها یایینلاندی.
حبیب ساهر، محمدعلی قوسی ( سونرالاردا دوکتور فرزانه آدیله تانینمیش فولکلورشوناس )، حسین امید ، صابر زمان و باشقالاری او دؤورده فولکلور ساحه سینده چالیشانلاردان ایدیلار.
۱۳۳۱ – جی ایلده دوکتور علی اصغر مجتهدی توپلادیغی ۲۵۰۰ آتالار سؤزو و مثللری فارسجایا چئویریسی و ایضاحاتی ایله نشر ائتدی. همین ایلده علی تبریزلی ( اصلی کرم ) دستانینی، سونرا دا کاظم سردرودی ایله بیرلیکده عاشیق قریب و شاه صنم دستانینی یایینلادی.
۱۳۴۳ – جی ایلده محمد علی فرزانه نین بایاتیلار کیتابی دولغون بیر اؤنسؤز ایله نشر اولدو. بو کیتاب سونرالار بیر نئچه دفعه یئنیدن باسیلیب، یایینلاندی. همین کیتابدا بایاتیلاردان باشقا لایلالار، آغیلار و سایاچی سؤزلری ده داخیلدیر.
۱۳۴۱ – جی ایلدن ۱۳۴۷ – جی ایله قدر تبریزده صمد گیل ( صمد بهرنگی، بهروز دهقانی، علیرضا نابدل و …) بیر چوخ فولکلور نومونه لری توپلادیلار. صمد بهرنگینین پاره – پاره کیتابینین سونونا بایاتیلار دا ائکلنمیشدیر ( ضمیمه اولموشدور). صمد گیل ۱۳۴۵ – جی ایلده قوشماجالار و تاپماجالار مجموعه سینی یایینلاییب، هامان ایللرده بیر چوخ آذربایجان ناغیللارینین فارسجایا چئویرمه سینی ( داستانهای آذربایجان ) آدی ایله بیر مجموعهده نشر ائتدیلر.
دوکتور سلام ا… جاوید ۱۳۴۴ – جی ایلده ( آذری فولکلور صحیفه لری) کیتابینین بیرینجی جیلدینی، ۱۳۵۸ – جی ایلده ایسه اونون ایکینجی جیلدینی ( آذربایجان فولکلوروندان نومونه لر ) آدی ایله نشر ائتدی.
۱۳۵۴ – نجی ایلده سید ابوالقاسم انجوی شیرازینین دوزنله دییی ( ترتیب ائتدییی ) آذربایجان و همداندا قیش ایلنجه لری، دبلری و اینانجلاری کیتابی تهراندا چاپدان چیخدی.
۱۳۵۵ – نجی ایلده دوکتور حسین محمدزاده صدیق، عاشیق یارادیجیلیغی حاققیندا یازدیغی عاشیقلار کیتابینین فارسجا چاپینا ایجازه آلدی.
بونودا قئید ائتمک لازیمدیر کی، ۱۳۴۲ – نجی ایلدن ۱۳۵۷ – نجی ایله قدر آرا – سیرا چیخان کیتابلار چوخ چتینلیکله، بعضا ده مخفی حالدا چاپدان چیخیب و محدود داییره ده یاییلمیشدی.
آردی وار…
تهیه و تنظیم : الهام عبادی ( دبیر سرویس تورکی )


text:
مکنزی چایی
مکنزی چایی (اینگیلیسجه: Mackenzie River، فارسجا: رود مکنزی، ایتالیاجا: Mackenzie (fleuve)، عربجه: نهر ماكينزي، تورکیه تورکجهسی: Mackenzie Nehri، روسجا: MakkeHзи (peka)) کانادا اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۱۷۳۸ کیلومتر دیر. بۇ گۆن مکنزی چاییندان ثانییهده ۹۹۱۰ متر مکعب سۇ آخیر. و قوزئی بۇز اوْقیانوسونا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مکنزی چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mackenzie River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).