text:
یئنی قاپې آرتېق دؤرد یاشېندا!
دؤرد ایل چتینلی-شیرینلی بیر یاشام کئچیرتدیک. بیز نئچه ایگید ایدیک و باشلادېق!
أدبیاتدا یئنی سؤزلری دئمهڲه گلمیشدیک؛ یئنی قاپېلارې آچماغا!
یۏلداشلارېن یۏرولوب یئنی قاپې’دان آیرېلانلارې دا اۏلدو، بیزه یئنی قاتېلانلارېمېزېن سایېسې دا چۏخ اۏلدو.
سؤزۆن دۏغروسو، چتین بیر یۏلون گؤودهسینده، آددېم آتماغا باشلامېشدېق. یئنی دۆشۆنجهلرین گؤزهگؤرۆنمَزلیڲینده، اؤز ایمضامېزې آتماغا چتین یۏلون یۏلاقلارېنا راست گلیردیک، آما سارسېلمازدان ایناندېغېمېز یۏلدا، آددېملارېمېز گۆنۆ-گۆندن گۆجلو، دۆشۆنجهمیز ایسه گۆنجللَشمکده’یدی.
دانېلدېق، سانسۏر اۏلدوق، چۏخلو أدبیاتچې یۏلداشلارېمېزېن وَریندن گؤرۆلمهمَزلیک دردینه راستلاشدېق؛ آما یۏرولمایېب یئنیلیڲه جان آتاراق، سۏنوندا خالقېمېز ایچینده اؤز ایمضامېزې آتدېق. بو دؤرد ایلین چۏخ گۆنلرینی یالقېزجا چالېشېب، یوخو اۆزۆنه حسرت قالان گئجهلریم ده آز اۏلمادې.
یۆزیئتمیشدۏققوز بؤلۆمده (دامین، ساب دامین، یارپاقلار، بۏلۏملر) بئشمین کیتابلېق، بئشیۆزمین صفحهیه یاخېن یازقې پایلاشدېق.
پایلاشېملارېمېزېن هامېسې دۆزَنلَنیب، یئنی قاپېنېن یئنی اۏرتۏقرافیسی’یله یایېملاندې.
یۏرولدوم، یۏرولدوق آما آیاقدان دۆشمهدیک.
کیتاب نشرینه باشلادېق. بیر ایلین ایچینده، یۆز کیتابا یاخېن، چئشیدلی قۏنولاردا کیتاب حاضېرلایېب، چاپ ایذنینی آلماق اۆچۆن مۆجوویزه گؤندردیک. اۏندۏققوز کیتابېمېزا مۆجوویز وئریب، قالانېنې دایاندېردېلار. بو دایانماغېن نهدَنینی کیمسه بیزه آچېقلامادې. ایکییۆزه یاخېن حاضېرلادېغېمېز کیتابلارا کیمسه صاحاب دورمادې(بو سؤز هارای-هارای من تۆرکم دئینلره عایید دیر!). نشر ایشیندن ألیمیزی سۏیوتدولار، بیز ایسه یئنه نئت پایلاشېملارېنا قایېتدېق.
بو دؤرد ایلین ایچینده، بارماق سایېسې أدبیاتچېلاردان بیزی دستکلهدیلر؛باشقالارېنېن أللریندن گلدیکجه بیزی دانېب، توتدوغوموز یۏلون بایېرسانماغېنا بئل باغلادېلار. آما بیز اۏنلارې سئودیک، سئویریک، یئنه ده سئوهجهییک؛ نهدن کی یۏلوموزون سۏنو آنادېلیمیزین تاپدالانمېش حاقلارېنې گئری آلماق دېر.
بو یۏلدا چۏخ دَڲرلی یۏلداشلارېم اۏلدو و اۏنلارېن یاردېمېنې اونودا بیلمَم. ایلک باشدا سایېن إلمان موغانلې، سایېن قاسېم پناهی، سایېن إلتاش صالیحی ایله بیرگه آددېم آتدېق؛ داها دۏغروسو بیز دؤرد کیشی’یدیک! دؤرد ایناملې، دؤرد یئنیمسهمهیَن، دؤرد یۏرولماز یۏلداش!
سۏنرالار عزیز یۏلداشلارېم بیر سۆرۆ اؤزل نهدنلره گؤره یئنی قاپې’دان آیرېلدېلار و یۏلون آردېندا، سوئد دۏغوملو میانا کؤکَنلی سایېن سئودا عالمی خانېم بیزه قاتېلدې. سئودا خانېمېن أمکلری اونودولماز دېر. یۏلون آردېندا سایېن پېنا شاکر خانېم بیزیم’له یۏلبیرلیک إدیب چۏخ یارارلې أثرلر یئنی قاپېنېن اۏخوجولارېنا پای وئردیلر. سۏنرالار سایېن نفیس خانېم سینافر إلبیلیمی ساحهسینده بیزیم’له یۏلبیر اۏلوب، بؤیۆک أمکلری’یله یئنی قاپېنېن آچېشقالارېنې زنگینلَشدیردیلر. دَڲرلی قارداشېم سایېن محمد حسننژاد جنابلارې بیزه قوشولوب یارارلې ایشلری’یله بۏیاقلارېمېزا اؤزل بیر بۏیاق قاتدېلار. یۏلون آردېندان سایېن آیناز خانېم بزرگان بیزه قۏشولوب، گئجه-گۆندۆز چالېشمالارې’یلا، یئنی قاپېنېن وارلېغېنا داها زنگین بیر بۏیاق قاتدېلار. خانېم بزرگان اۏن مین صفحهلیک یازېلارېمېزدان دۆزنلهییب، سایتېمېزېن کۆچهلرینی آیدېنلاتدېلار. بو سۏن آنلاردا، دَڲرلی بیلگین یازارېمېز سایېن آراز أحمد اۏغلو یئنی قاپې’یلا ایشبیرلیک إدیب بو چتین یۏلدا، ألیمیزی توتدولار.
یۏلون ایلک باشدا اۏلانې بؤیۆک دیل دانیشمندیمیز سایېن ناصر منظوری جنابلارې’یدېلار؛ و یئنی قاپېنېن اؤزۆنه عایید اۏلان اوصلوبلارېنېن قاینارجاسې، بو بؤیۆک اوستادېن دۆشۆنجهلرینین ایزینگهسی دیر.
سؤزۆن لاپ دۏغروسو، من یازېرام “یئنی قاپې”، سیز اۏخویون سایېن “ناصر منظوری”!
بو چتین یۏلدا سایېن مۆهندیس علیرضا فرشی جنابلارېنېن بیزیم’له گؤزل و بؤیۆک یۏلبیرلیڲی اۏلاراق، یۏلوموزون بیر چۏخ قارانلېق نؤقطهلرینه، درین بیلگیلرینه سؤیکهنهرَک ایشېق ساچدېلار.
بو یۏلدا دَڲرلی یازارېمېز سایېن محمد رحمانیفر جنابلارې دا، یئترینجه ألیمزدن توتوب، یۏلوموزون قېسېرقالېغېندا، یئنی قاپېیا یاردېم إتدیلر.
عزیز یازارېمېز سایېن فرانک خانېم فرید ده بیزه قۏشولوب، دَڲرلی یازېلارې’یلا یئنی قاپېنېن یارپاقلارېنې قېزېل رنگینه بۏیادېلار.
بو اوزون یۏلون سۏنوجونو، دۏرد ایللیک أمهڲیمیزین یۏرقونلوغونو جانېمېزدان چېخاردان چۏخ اۏلایلار اۏلدو، اۏنلارېن أن اؤنملیسی اۏخوجولارېمېزېن وَریندن 40.453.000 دفعه ایزلَنیلمهمیز اۏلدو. بونا گؤره إلیمیزه-دیلیمیزه چالېشدېغېمېز اۆچۆن غرورلاناراق، بو یۏلون آردېندا، آنا دیلیمیزه قوللوق إتمهڲه جان آتېب، اۏنا فخر إدیریک.
بیر سېرا آدلار هر زامان زئیینیمیزده قالاجاق. اۏ آدلارېن بیر نئچهسینی آشاغېدا گتیریرَم:
سایېن بَڲلردن: أرشد نظری، دومان بختیاری، کریم گۆلأندام، حسن راشدی، رحمت یاشار، سخاوت عزتی، صیاد زیادپور، حمید أحمدزاده، آتابای تیکانتپهلی، واهاب حاجېزاده، إلیار پۏلاد، سعید موغانلې، مسعود هارای، بهمن آراز، ایسا دۏغانلې، بهروز صدیقی، صالح سجادی، مهرداد کسانی و…
سایېن خانېملاردان: رضوان حاجیقاسملو، سحر خیاوی، نیگار خیاوی، ذکیه ذولفقاری، سوسن نوادهرضی، زیبا تازهسرشت، حکیمه باباکیشیزاده، تانسو خیاوی و…
بؤیۆک تۆرک خالقېنا سؤیکهنهرَک، بئشینجی ایله آددېم آتېرېق. بو ایل، خالقېمېزا پای وئرمک اۆچۆن، یئنی ایشلریمیز اۏلاجاق. اۏلسون کی إلیمیزه-دیلیمیزه قوللوق إده بیلک.
بو بئشینجی ایلده، دونیایا بارېش، حاکیملره ایسه عدالت، دیللرین دوستاقلاردان قورتولوشلارې، آردېندان دا اؤزگۆرجهسینه یاشاماقلارېنې دیلهییریک.
آیهان میانالې / کرج
20.05.2020 اۏد گۆنۆ


c: text/html

text:
«یئددی گوگ و یری یارادان اللهین آدینان و یادینان»
حضرت آدم(علیه السلام)یوخاری آدی کی اللهین ایلک پیغمبریدیر,اون آلتی ساییدا حضرت آدم(علیه السلام)
آدینان سه گیز ساییدا بنی آدم(علیه السلام)و بیر ساییدا ذریه آدم(علیه السلام)اللهین آخرالزمان پیغمبرینین حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم
وحی قرآنیندا,بیر اولاراق ایگیرمی به ش ساییدا, دوقوز سوره ساییسیندا,ایگیرمی به ش آیه سینده آدلاندیریلیب.
حضرت آدم(علیه السلام)جنت دن آتیلدیقدان صونرا قیرک ایل یاپدیقی اسیرگه مک ایچین آقلادی و او حضرتین ایالی حوا نین فراقی او حضرتین غمین آرتیردی,
و حوا نی بولماق ایچین چوخ یر و عرض لردن که چدی,تا کی کربلا عرضینه چاتدیر.
حضرت آدم (علیه السلام)کربلا عرضینه چاتدیقی آندا جانین ناراحاتلیق آلدی و اوره قی آرغیا قه لدی تا کی حضرت امام حسین(علیه السلام)شهید اولان یره چاتدیر,
حضرت آدم(علیه السلام)که چن آندا آیاقی بیر قایایا ده ییب امام حسین (علیه السلام) قتل گاهینه توشدور و باشیندان قان آخدیر.
حضرت آدم(علیه السلام) ناراحات اولوب باشین گوگه قالدیردی و اللها بویله ده دیر اللهیم نجه من یه نی بیر گوناه ایدیم کی بو به لا باشیما گه لدیر.
او آندا عالمین بیرجه اللهیندان وحی گه لدیر کی ای آدم سن طه ره فیندن بیر گوناه باش ورمویوب,
آما سن یره توشدوقون یر او یر دیر کی سنین اولاد لارینان بیری ته ک گالیب غربت له شهید اولدو و یاردیم ایسترکه ن حه چ بیر نفر ده اونا سسله نمه دی.
او آندا حضرت آدم(علیه السلام) گوز لرینن یاش گه لدی و آقلادیر,صونرا بیرجه یر گوگون اللهینا بویله سویله دیر اللهیم منیم اولادیم حسین(علیه السلام)پیغمبریدیر.
الله طرفیندن وحی گه لدیر هاییر او حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم آخرالزمان پیغمبرینین بیر جه قیزینین بالاسی دیر.
و اللهین وحی مه لیکه سینین حضرت جبرئیل یاردیمیلا حضرت آدم(علیه السلام)دورد ساییدا امام حسین(علیه السلام)اولدورن له ری لعنت عه دی.
علاّمه مجلسی، بحارالانوار، ج10، ص 156.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دردلی صنعتکار ساربان سربلند یشب اۉتّی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: همرزم
- منتشر شده در جمعه، 21 حمل 1394
بـــــاز روز آمــد به پایان شام دلگـــــیر است و من
تا سـحـر ســودای آن زلـف چـو زنجـیر است و من
دیگـــران ســرمست در آغـــوش جــانـان خـفتهاند
آنکه بیدار است و هر شب مرغ شبگیر است و من
گـفـته بـودم زودتـر در راه عشـقـت جــان دهــــــم
بعد از این تا زنده باشم عــذر و تاخــیر است و من
از در شــــاهــــــــان عـــــالــم لــذتی حـاصـل نــشد
بـعـد از این در کــنـج عــزلت خدمت پیر است و من
ییللر آلدین ساربان سېسی بیلن اجرا بۉلگن ایران مشروطه خواه شاعرلریدن بیری ایرج میرزا نینگ شعر مصراع لری دیر. اوشبو بختسیز قیلووچی بیت ساربان نینگ کۉز آستیگه آلیب، عمری نینگ آخریگچه یۉل له یدی.
عبدالرحیم ۱۳۰۸ نچی ییلده حمل آیی نینگ ۷ نچیسیده آکه پیرو قندهاری (پیرمحمد) گوریچ ساتووچیلیک بیلن شغلنگن عایله ده توغیلدی. ساربان تخلصی بیلن شهرت قازانگن. او ایل سیور بیر صنعتکار بۉلیب، هردائیم صفا صمیمیت تاووشی دریچه لریدن چیقر ایدی. ساربان کابل نینگ اېسکی شهری علی رضاخان کوچه سیگه اینگ قشاق بیر عایله ده یشب اۉتگن دیر. ییتی یاشیده (قاری عبدالله متوسطه لیسه سیگه اۉقیشگه کیریب، اوندن کېین میخانیک لیسه سینی بیتیریب چیقدی عبدارحیم باله لیک پیتیده دنیالیک برچه قیغو لردن فارغ بۉلگن ایدی او کونلردن بیرکون آنه سی همده باشقه قرنداشلری بیلن خرابات کوچه سیدن اوتر ایدی. موسیقی تاووشی قولاغیگه چلینیب، باله لیک ترانه لرینی ضمضمه قیله باشله یدی.
او هرجایده کوچه ده بۉسین یاکی اویده یوره گیگه کېلگن یاقیملی قوشیقنی زمزمه قیلر اېدی. عبدالرحیم قوشیق ایتیش و صنعتگه قیزیقیشی نی بونده ی قصه قیله دی: «کونلردن بیر کون حمامده تاووشلی قوشیق ایتر اېدیم یانمه یان قۉشنیمیز بۉلگن نگهت جنابلری سېسیمگه اعتبار قرتگن اېکن شونده مینگه قره ب "روحی روزنه" قوشیق ایتیش اوچون ییبارسم بارسنمی دېب سۉراق بېردی؟ مین هم قبول قیلدیم.» اوندن سۉنگ افغانستان تیاتر پیش قراوال لریدن وزیر محمد نگهت یاردمی بیلن عبدالرحیم نینگ (پوهنی ننداره)«معارف سینماسی» سیگه هنر کۉرستیش و صنعتکارلیک اوچون یۉل تاپیب، هنرنمایلیککه استعدادی بارلیگی اوچون تېزلیکده صنعت حقیده شهرت تاپدی. ۱۳۳۱ نچی ییلده افغانستان تیاتر هنری و موسیقه سیگه رسمی بۉله دی. فرخ افندی افغان ترک تبار نظری آستیده موسیقه آساساتینی اۉرگنه دی.
عبدالرحیم محمودی بیرینچی قوشیغینی ابوالقاسیم لاهوتی «تابه کی ای مه لقا دربدرم می کنی=ازغمت ای دلربا خون جگرم می کنی» شعری بیلن باشله دی. اینگ آز پیده سانسیز علاقمند لرینی اۉزیگه قره تدی.
عبدالرحیم آماتور قوشیقچی لردن بۉلیب، عدالت ایستاووچی و ستمگه قرشی بۉلگن نامدار بویوک عایله «محمودی» گه تېگیشلی بۉلگن. او عایله دن اېرکین لیک ایستاووچی و اېل سېور لیکنی کسب اېتگن اېدی.(۱) او عدالت سیزلیک و فقرلیک نی مستقیم شکلده اجتماع ده کۉریب، زمانی و مناسب اۉرینی هم تشخیص قیلیب قیلیچ دېک سۉز لرینی یاشیره آلمه دی. گرچند ایته دی: شاه نینگ گپ لری قانون دېب و دموکراسی و آزادی بیان دن هیچ بیر خبر یۉق اېدی. عبدالرحیم ایکی پرده ارسیده معارف تیاتریده ملک الشعرا شعری آرقه لی قوییده گی مضمون بیلن بیر کۉرگزمه کۉرستدی:
مـن نگـويم كه مـرا از قفـس آزاد كنيد
قفسم برده به باغی و دلم شاد کنید
آشیان من بیچاره اگر سوخت چه باک
فکر ویرانکردن خانه صیاد کنید
اوشبو کۉرگزمه گه حضور تاپگن لرنی جوده هم قیزیق تیره دی.برچه کیشیلر ظلم ستمگه قرشی اۉرنیدن توریش شکلیده اوزون مدت کف اوره دی. بیراق اوشبو تیاترده دربار دن کېلگن شاه جاسوس لری تیاتر گه کېلیب لذت آلیش اۉرنیده باشنی سکوتگه قۉییب، اۉیاتده قالیب، اوشبو تیاترده بۉلگن گپنی شاه درباریده اېکیزه دی شونده ی قضیه بیلن محمودی لر تقدیری اوشه پیتده اېرکین لیک و «خلق دولتی» سېسینی چیقارتگن. و استبداد قماقخانه سیده اۉتکزگن. شاه رژیمی هم اوشبو فریادنی خطر حس قیلیب، اطلاعات و کلتور فرهنگی تمانیدن فرمان بېریلیب، عبدالرحیم محمودی قدغن نینگ هنری برنامهلری (تیاتر و موسیقی)لرینی افغانستان رادیو سیدن اخراج قیلسه لر.
عبدالرحیم محمودی اوشه فعالیتی نی باشله شی اوچون 5 ییل موسیقه و هنرنمالیک دن آرقه گه اوریلدی . اوشبو رحم سیز سیلی یشش محدودیت لری هرتماندن فواره قیلیب، محمودی روانیگه چوقور تاثر تشله دی. جامعه عبدالرحیم دن صنعتکارلیگی دن فایده لنیب، کېتمه-کېت ترانه ضمضمه قیلیشنی ایسته یرایدی بیراق شاه خودکامه «محمودی» نینگ معترض تاووشیدن قورقیب، عبدالرحیم آغزینی هم باغله دی. اوشبو تازه قوشیق لری آرقه لی جامعه نی اۉیغاتیب، آگاه لنتیرسه. شونگه کۉره حیات کېچیریش اوچون آته شغلی گوریچ ساتووچی لیک بیلن شغلندی. جامعه ذوقی و ایسته یدیگن قوشیق لرنی اختریش و ایزلش اۉرنیده و تورلی کتابلر دن شعرلر تیارلش کمپوز لرنی تهیه و ترتیب قیلیشی اۉرنیده دوکان دارلیک بیلن مصروف بۉلدی.
ایکی صنعتکار افغانستانده جوره سی بۉلمگن منطقه ده ملی شهرت قازانگن همده حاضرگچه اۉلکه موسیقه سیده ضمضمه بۉلیب، اصلا اېسکرمه گن، نینواز نینگ عوام پسند آهنگ لری و زحمت چیکن لری دن بیر دنیا منتدارچیلیک بیلدیریب، هیچ قچان انکار قیله آلمه یمیز.
عبدالرحیم جسمی و روحینی ۵ ییلیک جیم و سکوتلیک جوده هم قیسه دی. بیراق اشبو تنله گن یۉلیدن پشیمان بۉلمه ی و سېسیگه علاقه تاپگن کیشی لر هیچ قچان اېسلب، قرار سیز کوتیب تورگن. رشید جلیا، افغانستان صنعتکار لریدن بۉلیب، عبدالرحیم نینگ صنعتکارلیک استعدادی بیلن آشنا اېدی. اونینگ واسطه سی آرقه ینه ده مکروفون آرقه سیده توره دی. اوشبه پیتده قدرت جوگنی صدراعظم حیثیده داودخان قولیده بۉلیب، ستمگرلیک و دیکتاتورلیکه آت قازانگن اېدی و شرافتلی کیشیلرنی ایزلش و فکرلرنی سانسور قیلیشگه ابه لرینی اۉغیل لردن کۉره بیر آدیم ایلگریراق ایدی. شونگه کۉره محمودی نینگ آتی و رسمیدن قورقیب، خطر حس قیلیب، شو پیت نینگ استخبارات دیوانیده محمودی آتلر ممنوع قلمداد بۉلیب، ایزلش آستیگه آلدی. بیراق عبدالرحیم محمودی آتی اورنیگه«ساربان» دېب، قیته دن عاشقه ترانه لر آرقه لی یوره گ تازه قیله باشله دی.
تغین بیر مرته ساربان ابوالقاسم لاهوتی نهایت گوزل شعری (خورشید من کجایی / سرد است خانه من) (۲) فضل احمد نینواز آرقه لی کمپوز بۉلگن قوشیق زمزمه قیله باشله دی. اوشبو شعر مفهومیده اجتماعده ایتیلمه یدیگن یاشیریلگن بیراق قدرت باشلیغ لری درک قیله آلمه یدی و اونینگ هیچ بیرکیشی تفسر قیلیشی اوچون لب هم آچمه یدی. شو اوچون اوشه کوندن بویان عاشقانه هیدی و رنگی بیلن ایله نیب تورگن. ساربان اوشبو دلنشین شعری بیلن صنعتکارلیک اۉرنینی جامعه گه ثابت قیلدی.
دیدم ترا ز شادی، از آسمان گذشتم،
جانان من که گشتی، دیگر زجان گذشتم،
آخر خودت گواهی: من از جهان گذشتم.
بی تو کنون سرای درد است خانهء من،
خورشید من کجایی؟
سرد است خانهء من.
مونه ایندی ساربان جامعه ضمیریدن اۉرین آلیب، بیرین-کېتین ترانه لری گلّب، ساربان و باشقه یارلری نینواز باشقه صنعتکارلر و چله دیگن گروه لری بیلن ایستدن چیقاریلمس قوشیق لرینی تیارلب حواله ایته دی. «ای ساربان آهسته ران»، در دامن صحرا»، « مشک تازه می بارد»،« وطنم! کشور من جان منی»، «دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیرما»، «آهسته برو»، «تو آفتاب و من»، «شد ابر پاره پاره»، «باغ دی یم باغوانه»، «ابر سیه کشیده موی تو» و باشقه اۉنلرچه اېسدن چیقاریلمس قوشیق لرینی ینه استه-سېکین ساربان یاقیملی تاووشیده گی قوشیق لر دیوارلنگن جامعه نی آگاه لنتیره دی.
خـــدایا داد از ایــن دل داد از این دل
که من یکدم نگشتم شاد از این دل
چــو فـردا دادخـــواهان داد خــواهند
بگـــویم صــد هــزاران داد از ایـن دل
قیرق دهه سیدن سۉنگ یاریم اېرکینلیککه اېگه بۉلگن«تاجلی دموکراسی» اویقیده یاتگن جامعه نی بیر آزگینه اۉیغاتی. روشنفکرلر و افغانستان موسیقه سیگه اېرکین تنفس قیلیش لریگه فرصت تاپیلدی کۉپ صنعتکارلر یاشیریلگن بارلیق لرینی کیشیلر حضوریگه اجرا اېتدی. نینواز، زلاند، شاه ولی ولی(ترانه توزه تووچی)، سرمست، برشنا، ساربان، احمد ظاهر، ظاهر هویدا، ننگیالی، خیال، آرمان باشقه لردن اېسلش لازیم بولر افغانستان موسیقه سی نینگ ییریک و ایلغار صنعتکار لریدن بۉلیب، اۉلکه موسیقه سیگه توس بېرگن لر. اوشبو جمله دن نینواز نینگ شعر تنلشده، تصنیف قیلیش، کمپوز و موسیقی تیارلشده مخصوص استعدادی و چیور بۉلگن. نینواز کۉپینچه صنعتکارلرگه استاد حیثیده هنر پرورلیک قیلیب، جامعه گه پیشکش قیلگن. اوشبو مرحیله ده ساربان و احمد ظاهر گه اعتبار بېریب، ساربان نینگ گوزل سیسی و فقرلیگی بیراق غرورلی و اوشبو پیمانه ده احمد ظاهر نینگ توغمه استعدادی و اۉلمس سېسی و شخصیت لری جذب قیلدی .بو ایکی کیشیگه موسیقه نینگ اینگ چوقیسیگه کوتاریشگه یاردم بېردی.(۳)
ساربان انچه توسیق لر بیلن بیرگه هنرنمایلیک سفرلری هم بۉلگن جمله دن تاجیکستان و ایران گه سفر قیلگن. 150 دن آرتیق قوشیق «افغانستان رادیو تلوزیون» آرشیفیگه ثبت قیلگن برچه قوشیق لری، غزل و ترانه لری شهرت قازانگن شاعرلدن جمله دن: لاهوتی، حافظ، مولانا، خیام، سعدی، بهار، سایه، سیمین بهبهانی، بیدل، شهریار، ایرج میرزا، واصل کابلی، بابا طاهر همدانی، معیری، قاری زاده، قدسی وباشقه نامدار شاعرلر شعریدن تیارلنگن دیر. همده افغانستان محلی فولکلور قوشیق لرینی گیرا سیسی آرقه لی ترانه توزه تیب زمزمه قیلگن. «آهسته برو»، «بیا که بریم به مزار»، «نازی جان هم دم من دلبر من» و... بولر برچه سی ساربان سیسی بیلن اجرا بۉلگن قوشیق و ترانه لردن عبارت دیر. ساربان قوشیق لرینی احمد ضیا خالد جمعلب، بیر مجموعه توزه تیب، «قافله سالار هنر» ناملب تدوین قیلگن دیر. او نیچته گوزل ترانه (در دامن صحرا»، «شد ابر پاره پاره»، «بهار آمد بهار آمد» نی و... نینوازگه تېگیشلی دېب، بیراق اینگ یخشی قوشیق لر ساربان آرقه لی اجرا بۉلینگن دیر.
1357 نچی ییل ثور آیی نینگ فاجعه لی کونلری باشلنیب، یشش عادی حالتده بۉلمه ی کون سیین یمان وضعیتده بۉلدی. اېرکین لیک ایستاووچیلر و باشقه آزگینه قرشیلیک کۉرسته دیگن لرنی عذاب بېریش و قماققه آلیشی و اۉلدیرشی حتمی بۉلدی. جمله دن ساربان هم باشقه افغانستان ایرکینلیک ایستاووچی ایللریکبی داغ سیز قالمه دی. چونکه محمودی عایله لری وباشقه انچه اېرکین لیک ایستاووچی دموکراتیک نوین گه تېگیشلی جریان لرگه اوشبو بوزغینچ و تاریخ بدنام لری جنبشی قتیق دشمنی بۉلگن بولر آلدیندن بېللی بۉلیب، بیرینچی تیلبه صفت حرکت لریده اۉلکه ساتووچی خلق پرچم باشلیغ لرینی خاینلیک دسیسه لریگه قربان بۉلدی.
دوامدار فقرلیک، خادیست، ستمگرلر آرقه لی روحی و روانی فشارلر بیلن بیرگه محمودی لرنی اوشله شی و اۉلتیریلیشی ساربان نینگ هم توانینی طاقتسیز قیلیب ازانچیگه اېزیب مجنون بولیب اۉیگه اۉلتیردی. شونده هم اوشبو پوشال رژیمی ساربان نینگ آزار و اذیت بېریشدن قۉل تارتمه ی کیچه تماندن افغانستان ایلینی آرزو آرمان لریگه وفادار و متعهد بولگن محمودی لر کاروانینی دارگه آسر اېدی.(۴) و سارباندن کیشیلر ذهنینی غافل قیلیش اوچون تلویزیون پرده سیگه کۉرینیب، خورسنلیک قوشیغینی جلاد لر رژیمیگه توغری زمزمه قیلیشنی ایسته یدی. او شونچه هم چوقور نفرتی بۉلگنی اوچون لطیف محمودینی خلق پرچم آدم کشلری پولیگونگه تاپشیرگنده بونده ی بیان اېته دی:
این غم بیحیا مرا باز رها نمیکند
از من و نالههای من هیچ حیا نمیکند
رفته و میرود هنوز هر کی به هر کجا بود
تکیه به زندگی مکن عمر وفا نمیکند
گفت همی آه تو را گریه ز چیست، گفتمش
آنچه که اشک میکند آب بقا نمیکند
ساربان نینگ روح و روانی استبداد یره سیدن داغ بۉلیب، بوتونله ی قیغوله نیب همده رنگ-تورخی دن کینه یامغوری یاغیب تورگن اېدی. شایق جمال، مسحور جمال، فرهاد دریا، عبدالله مقری، اسد بدیع، مددی، امیرجان صبوری، نغمه، وجیهه و فرید رستگار وباشقه لری کبی خونخوار و ظالم لر رژیمیگه اوز حنجره سینی اولرگه بلند گوی توزه تیب بهاسیز قیلمه دی. او هیچقچان جلاد لر رژیمی دولت تلویزیونی نینگ کمره سینی توغرسیده آچیق پیشانه و کولگو دوداق بیلن تۉخته گن اېمس. اوشبو سبب لرگه کۉره اونینگ اجرالری قیغولی سیماسیگه اصلا تینگ کېلمه یدی. مستقیم شکلده ایته آلمه ی آغولی کولگو و اعتراضلی اجرا لری آرقه لی کوروچیلریگه بېلدیره دی. ایتیش لرگه کۉره : اونینگ اورتاق لرینی وسیله سی بیلن زوردن غریبلیک کلبه سیدن چیقاریب آلیب باره دی یره لی جانیگه نسبتاً یخشیراق کۉیلک کیدیریب، یریمجان گۉده سینی کۉرگزمه گه قۉیدی. دېمک اوشبو خونخوار رژیم هم «هنردوست» و «دموکراتیک» دېب اۉیله شی لازیم. جمله دن غوث زلمی رژیم نینگ اینگ مهم مهره لریدن بۉلیب، ساربان نی الدب مسخره دولتنی کۉرگزمه سیگه تلویزیون کمره سیگه کۉرسته دی.
ساربان ۱۳۶۸ نچی ییلده سکته مغزی کسلیگیگه اوچره ب یریم بدنی فلج بۉلیب، دنیا مصیبتیگه دایملیک بسترگه یاتیب قالدی.اونینگ یوره گیده گی یاشیرینچ سیرلرنی قیته ایتیشگه اېندی تیل هم توغری یاردم بېرمیدی.
قیرغینچی دهه ده عبداارحیم ساربان (چپ تماندن اوچینچی کیشی) افغان صنعتکارلری ارسیده
۱۳۷۱ نچی ییلده تنظیم رهبرلری حکومت نی قۉلگه آلیب، آز وقت اۉتمه ی کابل و اۉلکه میزنینگ تورلی شهرلریگه خانمانسوز اوروشلر باشله نیب، اوشبو شهرلرنی قان حمامی و ویران لیککه ایله نتیردی. ساربان عایله سی هم باشقه اۉلکه داشلرکبی قاچقین بۉلیب، پشاور نینگ غریب نشین محله سیگه اوتراق تاپدی. ساربان نینگ قاچقینچیلیک و کمبغلیک همده دواملی کسلیک قیینچیلیگیگه قالیب، کوپینچه غم و قیغو بیلن کون کېچردی. آخرده ۱۳۷۳ نیچی ییل و حمل آیی نینگ ۷ سیده ۵۹ یاشیده دنیادن کۉز یومیب، پشاورگه اکه بابه قبرستانیگه توپراققه تاپشیریلدی.
۱۳۸۵ چی ییلده پاکستان دولتی تیاره قونلغه سینی کېینگی تیریش اوچون اوشبو قبرستان نینگ بیزماقچی بۉلدی. ساربان عایله سی ساربان جسدی نی انتقال بېریشی اوچون ملی اصطلاح لریگه کۉره رادیو تلویزیون یاردم سۉزینی ترقتدی. حکومت هم تورلی خلق ارسیده ساربان نینگ محبوبتی بۉلگنیدن آگاه بۉلیب، ساربان عایله سیگه یاردم بېریشنی اۉزیگه فایده بیلیب، جسد نینگ انتقال بېریب، شهدای صالحین قبرستانیگه احمد ظاهر قبری یانیگه ساربان نینگ جسدی نی دفن قیلدی. اوشبو مناسبات اوچون بیر احتفال ده بیراق ساربان ارواح سینی آزر بېره دیگن و توهین قیله دیگن ساتیلگن روشن فکر لر توناگون گچه «شکوهلی ثور انقلابی» جلاد لری بیلن بیر سېسده هورا دیگن لر«خورشید من کجایی؟» دیگن آهنگی نجس حنجره لی فرهاد دریا اکتی بیلن اجرا بۉلینگنی برچه سیدن کۉره دردلی اېدی. چون فرهاد دریا توناگون گچه بوگونگی ایناغه لری بیلن هم پیک اېدی شونگه کوره ساربان ارواح سیدنی جوده هم آغریته دی.
هیچقچان ساربان اوز هنرینی دۉنگیزلر ایاغی آستیگه توکمه دی. او کیشی ملی و منطقه بۉییچه شهرت تاپیب، زورمنلر درگاه سیده ایاغ قۉیمه دی. کمبغل بیراق سربلند یاشه دی. او کیشی عصریمیز نینگ اینگ قشاق صنعتکارلردن بۉلیب، غرورلی و ساده یشام و کۉپ قیینچیلیک لرنی اۉتکزدی. او کیشی باشقه صنعتکارلر کبی جمله دن وحید قاسمی، فرهاد دریا، گلزمان، صدیق شباب، شفیق مرید و باشقه لردېک دست نشانده کابل دولتی و اۉلکه جلاد لرینی ثناگوی حیثیده اۉزگریلگن. ساربان اوز هنرینی باسقینچلر گه صفتلاووچی شکلده عرضه قیلمه دی.
اېسلتمهلر:
۱- ساربان داکتر عبدالرحمن محمودی نینگ آپه سینی اۉغلی بۉلیب، حزب خلق و نداء خلق کزیته سینی قورچیسی اېدی مشروطه خواه لرنینگ اینگ یخشی کیشی لریدن بۉلیب، کوپینچه یاشینی ظالم پاشاه قماقخانه سیگه اۉتکزدی و هیچقچان زر و زورگه باش اېکمه دی. او کیشی مظلوم لرگه خذمت قیلیش مقصدی بۉلیب تنله گن یۉلیدن قیتمه دی. کېله جک نسللرگه اېرکینلیک ایستاووچی و ظلمگه قرشی کۉرشیش نی اوزدن ارث قالدیردی. اونینگ آتی اولکه تاریخ صحیفه لریده آخرگچه جانلی صورتده حک بۉلیب قالدی.
۲- ابولقاسم لاهوتی ایرانلیک شاعر بۉلېب، عاشقانه و میهنلیک شعرلری افغانستان موسیقه سیگه گوزل قۉشیلگن. لاهوتی شعرلرنی ایران و تاجکستاندن کۉره افغانستانده اېشیتگوچیلری بار بۉلگن. ساربان ۱۱ قطعه شعر و احمد ظاهر ۱۵ قطعه شعرینی نینواز نینگ مستقیم یاردمی بیلن کمپوز قیلیب، قوشیق قیلیب افغان جامعه سیگه حواله ایتگن دیر.
۳- احمد ظاهر ساربان نینگ اینگ صمیمی اۉرتاق لریدن بۉلیب، او ساربان نینگ سېسینی سېویب یخشی کۉرر اېدی. و قوشیق لرینی اوشه گوزل لیگیگه کۉره ضمضمه قیلر اېدی. احمدظاهر ساربان نینگ اۉشه قشاقلیگیگه و بیر قناعتلی مردانه لیگینی درک قیلیب، بیران پیت دوست لیک طریقه سیده کون زندلیگینی اۉتکزیشی اوچون بار پولیدن یاردم بېرر اېدی. ایتیشلریگه کۉره ده افغانان هوتل لریدن بیریده ساربان «آهسته برو» قوشیغینی اجرا قیلماقده ایدی اۉشه محل احمد ظاهر دوست لر بیلن بیرگه اوشبو جاده دن گذر قیلماقده اېدی ساربان گوزل سېسی نی اېشیتیب درّو تۉختب« جان جان انچه تاتلی سېس، هزلشیب، ینه بیر مرته اویلنسم اېدی ساربان آهسته برو قوشیغینی تویمگه اجرا قیلسه اېدی» دېب آرزو قیلر ایدی احمد ظاهر.
۴- ساربان نینگ ایناغه سی دین محمد محمودی قورقمس مبارز لردن بۉلیب، اوز یوکسک هدف لری اوچون حیاتی نینگ آخریگچه خادیست جلادلر عذابیدن دفاع قیلیب روس قُل لریگه باش اېکمه دی. آخر ده ۱۳۵۸ نچی ییلده پلچرخی قماقخانه سیده ۸ کیشی یارلری بیلن دارگه آسیلدی.


text:
ایستیلیک
ایستی لیک فیزیکی کمیت اولوب، ماتریالین حالینی کاراکتریزه ائدیر. او کینتیک (kinetik) انرژی نین کؤمکی ایله ماکروسکوپیک (makroskopik) و ترمودینامیکانین کؤمکی ایله ماکروسکوپیک تعین ائدیله بیلیر.
ترمودینامیکادا ایستی لیک بیر سرحددن باشقاسینا انرژینی نقل ائتدیریر. عمومی لیکده ایستی لیک چوخ واخت ایستی لیک انرژی سی و یا تمپراتور (temperatur) ایله دییشیک سالینیر. ایستی لیک بیر سرحددن باشقاسینا کئچدیکده هئچ ده همیشه تمپراتور دییشیک لییی باش وئرمیر. ایستیلی یین ماده یه داخیل اولماسی چوخ واخت حال دییشیک لییی ایله مشایعت اولونور. ایستیلی یین وئریلمه سی تمپراتورون قالخماسینا تأثیر ائده و بونونلا حال دییشیلی یینی یارادا بیلر (مثلا، بوزون اریمه سی) و تضیقی نین دییشمه سینه تأثیر ائده بیلر. ایستی لیک و تمپراتور بیر-بیر ایله ائنتروپیا (entropiya) علاقه لندیریلیر.


text:
کیلتیریله دیگن یا خیراتی برق، نی سالنگ یولی بیلن و نی بامیان یولی بیلن‼
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در دوشنبه، 03 جوزا 1395
بگونگی کونده کوپ کیشلر شاوقینلرنی یولگه تشله گنلرکه توتاپ پروژه سی نینگ برقی پایه لری که ۵۰۰ کیلو ولت برقنی ترکمنستان اولکه سیدن کابل گه کیلتیره دی باید بامیان ولایتی بیلن کابلگه ایتکوریلسه، نی سالنگ یولی بیلن. اما برق نینگ تشقی قیناقلردن تامین لنیشی بامیان ولایتی دن اوتسه یا سالنگ یولی بیلن بیزنینگ یورتی میز و خلقیمیز قرشی سیده بولگن قوزغالانلر دیر. بونده ی بولیش افغانستان نینگ استعماری سیاستگه باغلیق بولیشی و بیر مصرف قیله یاتگن اولکه گه اوزگریب قالیشی دیرکه بیزلر اون بیش ییل دن بویان اوشبو فاجعه نینگ کیلتیر گن پیامدلریگه شاهد میز.
امپریالیستی و چور قیله دیگن جمغرمه لر جمله دن بانک جهانی، خلق ارا پول صندوغی، آسیا یوکسه تیش بانکی وباشقه لر، اوشبو پروژه لرنی غریب و فقیر ملتلرگه تحمیل قیلینیشی اولرنینگ غلام بولیشی گه زمینه یره ته دی. که بیرعدالت ایسته یاتگن ملت اولرنینگ قرشیسیده توخته شی کیره ک. بیزنینگ اولکه میز شو ظرفیت گه ایگه دیرکه قیله آله برق تولید قیلیب تشقی اولکه لرگه یوبار سه.
تشقی اولکه دن کیله یاتگن برق اوچون حددن تشقری مصرف قیلیش که اونینگ یاقه دینگ سویچی هم باشقه لر نینگ قولیده بولگنلیگی اوشبو ملت اوچون بیر کیچیریلمیدیگن خیانت دیر. تشقری دن کیله یاتگن برق بیزنینگ اولکه میزنی کوپراق تشقی اولکه لرگه باغلیق قیله دی که بونده ی برق نینگ دوامی آز بولیب هردایم کیسیلیب قالیشی ممکن بوله دی. شوروی نینگ قیلگن هجومیدن بیزلرنینگ تجربه میز بار که اولرنینگ بیزنینگ اولکه میزگه کیلیشی بیلن اولر چیگره لریدن بیزنی اولکه میز تمان برقی پایه لر کیلیب یورتیمیزگه یاختیلیک تشله دیلر اما بونده ی یاختیلیک نی دوامی آز بولیب اولر نینگ چیقیشی بیلن کیسیلیب مملکتیمیز اوی دیک قرانغو بیلن یولداش بولیب قالدی.
بیز قرانغولیککه چید ه یمیز اولکه میزگه بیر گینه کیچکینه بند توزیلیشینی تشقی اولکه لر تمانیدن کیله دیگن اوزون و دواملی برقیگه کوره سیلیمیز تا تشقریگه باغلیق بولمی و اولرنینگ ذلت لریدن قوتیلسک. هر اولکه که برق نینگ تولید قیلیش زمینه سی اوزیگه ایتیشمه سه هیچ قچان باشقه لرنینگ برقی پایه لری بیلن قیله آلمیدیلر یوکسلسهلر. هر خلقی که باشقه لرگه باشقه لرگه باغلیق بولیشدن چیقمه سه هر دایم تیلانغیچ کاسه سی قولیده بولیب خلق بوییچه هیچ قنده ی بیر بیرحیثیت گه ایگه بولمیدی.
اگر حقیقتده ملیچه و انسانچه اویلیسیز، برق قضیه سینی قومی قیلیش اورنیده امریکانینگ نوکر لرینی اوشبو خایینانه طوطءه سیگه رضایت سیزلیک کورسه تینگ. اوز استعمار ی اهدافیگه ایریشیش اوچون هیچ قندهی اساسی و بنیادی پروژه اوچون ایشله مه گن. آلدیندن توزیلگن برنامه سی اوچون کوندن کون اولکه میزنی اوزگه لر قولیده اسیر قیله دی. حامدکرزی و اونینگ تیمینی ملیت چیلیککه قرشی سنهلگن سیاست لری و حاضر ع و غ دیر که اولکه میز شوندهی بیر باغلیق و چوقور لجن گه توشگن که هیچ قچان و هیچ ییرده و هیچ تاریخده کوزگه کورینمیدی و ایسله تیلمیدی.
اساسی و حیاتی پروژه لرنی ایشله تیلمه گنلیگی سبب اولکه میز بوگون ایگینه دن آلیب بوغدای اونیگچه تشقریگه باغلیق. پاکستان و ایران اگر بیرکون ایشگینی یوزیمیزگه باغله سه بیر فاجعه گه اوچره شیب قاله میز. اساسی و زیربنایی پروژه لرنی یوقلیگی اولکه ده مخدره موادنی ایشلب چیقریلیشیگه بولگن. ایشسیزلیکلر، معتادلر و قاچقین یاشلر بیلن اوچره شیب قالگنمیز.
بلی، بیرینچیدن بامیان و کیین ایسه برچه فقیر و غریبلر یشه یاتگن ولایت لر برققه ایگه بولسینلر. و هرقسم تبعیض گه قایل بولماق باشقه ملت لر حقیده خیانت و حیاسیزلیک قیلیش دیر. بو برق اگر آزگینه هم بولسه اوز ایچکی منبع لریمیزدن تامین بولسه نه فقط باشقه لرنینگ خیر و سخاوه سیدن کیله یاتگن برق.
باید بو فاجعه نینگ اداغیگه ایتکورسک کیم بامیان نینگ فقیر و چاره سیز یشاوچیلری کچالونینگ حدسیز محنتلر بیلن و ایلک ایش اسبابی ییغه دیلر و مجبور بولیب سامانینگ نرخیگه ساته دیلر. اوشه کچالو پاکستان نینگ یخ اویلریده سقله نیب و باشقه فصلده قیته دن اوشبو بامیانیلر و باشقه خلقلرنینگ اوستیگه یوقاری پولگه ساته دیلر و اونینگ فایده سی پاکستان سودا گرلری نینگ کیسه سیگه کیره دی. اگر آز گینه ایچکویدیره دیگن دولت نینگ اولکه میزگه حاکمیتی بولسه اینانماق کیره ک که اوشبو اقتصادی حیاسیزلیکنی اداغیگه ایتکوره دی.
کیلینگلر کینگ ایشزارلرنی یولگه تشلب ملتیمیزنی ایش اوچون بولگن اساسی غایه لرینی اساسی و بنیادی پروژه لرگه ایشلش اوچون مطرح قیلسک. تا که کوچیمیز نی بیر فایده سیز نیرسه گه هدر بیرمیدیک. اوزون زمانلرگه نه فقط بامیان و سالنگ قرانغولیککه قاله دی بلکیم بوتون افغانستان اوشبو قرانغولیک و بختسیزلیککه اوچره ب قاله دی.


text:
`اعتراض` نتیجهلر
خبرلر [199]
- بلینکن: چیندهکی اعتراضلاری دستکلهییریک
- فرانسانین باکی ایشگۆدری باخانلیغا چاغریلدی
- ایرانداکی گؤستریلرده اؤلنلرین ساییسی ۴۴۸ نفره یوکسلدی
- حاجیزاده: ۳۰۰دن چوخ وطنداش حیاتینی ایتیردی
- ایراندا گؤستریلر داوام ائدیر
- ایراندا باشقا اؤلکه وطنداشی۴۰ نفر توتوقلاندی
- ایراندا ۲ گوونلیک گؤرهولیسی اؤلدورولدو
- ایذهده سلاحلی سالدیریدا اؤلنلرین ساییسی آرتدی
- آذربایجان فرانسایا اعتراض یازیسی وئردی
- ایراندا بیر اعتراضچییا داها اعدام جزاسی وئریلدی
- تۆرک قیزی حدیث نجفینین قیرخیندا کرج قاریشدی
- ایراندا گؤستریلر داوام ائدیر
- آمریکا: روسیا، اعتراضلارین باسدیریلماسی قونوسوندا تهرانا توصیه وئرهبیلر
- ایراندا اعتراضلار اونیوئرسیتهلرده داوام ائدیر
- تبریزده گؤستری تشکیل ائدیلدی
- ایراندا اعتراضلار اونیوئرسیتهلرده داوام ائدیر
- بیرلشمیش میللتلردن ایرنا چاغری
- ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
- ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان اعتراضلار 18-جی گونده ده داوام ائدیب
- ایران-دا داوام ائدن اعتراض لار داوام ائدیر
- آذربایجاندا بیر اوخول
- بوچاداکی قیرغینلارا باغلی اللرله اعتراض
- چیندهکی اعتراضلارین آماجی ندیر؟
- تبریزده گؤستری
- پاکیستاندا اعتراض گؤستریسی
- پاکیستاندا اعتراض گؤستریسی
- تبریزده اعتراض گؤستریسی
- فرانسادا کئچیریلن اعتراض آکسیالاری
- آلمانیادا اعتراضچیلارا سرت مداخله
- جمهورباشقانی نامیزدی سالدیرییا اوغرادی
- "دیارباکیردا گنج بوراخمادینیز"
- روسیادا سفربرلیگه اعتراض ائدنلر توتوقلانیر
- عبدالفتاح السیسی یه قارشی اعتراض لار اوچقون کیمی بویوگور
- ارمنیستان-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
- عراق-دا کئچیریلن اعتراض آکسیالاری
- ایراندا جمعه گونو باشلایان اعتراض گؤستریلری داوام ائدیر
- پاکیستان-دا کئچمیش باش ناظیر عمران خانین طرفدارلارینین اعتراض آکسیاسی
- آمریکا، روسیانین ایران هاوا لیمانینی ایستیفاده ائتمسینه اعتراض گؤستردی
- ایراندا آمریکایا اعتراض بؤیوک


text:
استانیسلاف اسمیرنف
استانیسلاف اسمیرنف (اینگیلیسجه: Stanislav Smirnov) روسیهلی بیلیم اینسانی. ۳ سپتامبر ۱۹۷۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. استانیسلاف اسمیرنف سن پترزبورق دولتی بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ژنو بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stanislav Smirnov»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده استانیسلاف اسمیرنف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
برای خرید هر وسیلهای شما نیاز خواهید داشت که ابتدا تمامی اطلاعات لازم در مورد پیرامون وسیله مورد نظر را جمعآوری کنید تا بتوانید با اطلاعات درست و کافی اقدام به خرید کرده و بهترین انتخاب را برای خود خریداری کنید. در مورد خرید سازهای مختلفهای مانند خرید باغلاما نیز شما باید همین گونه رفتار کرده و ابتدا تمامی اطلاعات لازم در مورد این نوع ساز را جمعآوری کرده و سپس اقدام به خرید کنید. در این مطلب ما قصد داریم شما را بیشتر با ساز معرو
یا حضرت بقیه لله ارواحنا فداه:
یادینده غم مهلتی تیکنمیشده آسوده اولدیگ بیردم؟
گشدیم بو دنیادن گلدیم یوخونه وجودیمه وردین دم.
نقدر دا گچسین دوباره سن منیمدن با هم بو یرده
اآلله منیم سهمیم بو عالمدن اولسه فقط او بیر دم
حضرت عباسی دءیم تمام دارایی ده اله او بیر دم
داها الله دن هچ ایستمز که تمام عشق هرنه آدم
دانلوداهنگ جنت ازفرهادگوچر
دانلود آهنگ ترکیه ای جنت
دانلود آهنگ جدید فرهاد گوچر گیت
دانلود آلبوم جدید فرهاد گوچر 2017
دانلود اهنگ فرهاد گوچر ساریل بانا
دانلود اهنگ فرهاد گوچر- دنیایا بیرداها گلسم سوگیلیم
دانلود اهنگ فرهاد گوچر- دنیایا بیر داها گلسم سوگیلیم
دانلود آهنگ فرهاد گوچر
شعر : رضا کاظمی #اردبیلی
#محاوره ای
#یولداش
بیر زامان دا گوز آچیب سان
اوردا اولماز سَنه یولداش
پولا خاطیر گوزل اوغلان
اولدورور قارداشی قارداش
دوستا بئل باغلاما دای سن
یوخدو دای قدیمکی یولداش
اولا فَردین سَنه خاطیر
کِچَه جان نان اولا قارداش
خوش گونون اولان دا اوغلان
دوره وَردَه چوخ دی یولداش
دار گون ده یاخشی بیلَرسن
هِش بیری اولمادو قارداش
روزیگار وِردی مَنه درس
مَن ده یازدیم سَنه قا
دانلود گلچین شاد آذری ویژه عروسی و ماشین و رقص پا آپدیت 98 – 2019
ایز آهنگ شاد جدید رز موزیک
برای آذری زبانان عزیز، دانلود گلچینی از آهنگ های شاد آذری مخصوص
تالارهای عروسی مجلسی رقص پا و برای سیستم صوتی ماشین آپدیت جدید با کیفیت
فوق العاده به صورت یکجا فایل زیپ(zip).
فایل زیپ در انتهای پست”
موسیقی آذربایجانی
موسیقی آذربایجانی به موسیقی سنتی مردمان آذربایجانی اطلاق میشود. هنرمندان آذربایجانی با خلاقیت خود، موسیقی منحصر به فردی را می
دئدی کی : منقلی قوش! سوفره نی ده باغدا دؤشه!سونرا اگلشدی چمنده کبابی چکدی شیشه!باغی وَه! چَن گؤتوروب توستولر اوندا ایتمیش!دؤزها دؤز! شیشلری دوُزلا کی کباب دادلی پیشهگیزله نیبدیر ساچیوین یاش مئشه سینده مین شئربو گؤزه ل تئلده او شئرلر باغیریر یا کی مئشه؟!یئل اسیر لاپ تازا کسمیش بو یاغیش؛ یاشدی چمننَفَس آل وئر! کبابی قوی چؤره یه چک او دیشه!آغاج اوسته دییه سن قوش سئویره م یاری!» اوخورآییق اول! ریشه نی بیرده ن گؤره سن قیردی تئشهاؤز ایشینده ن چکه
اویغور
بیر "بالا" ایله تانیش اولدوم. بیرآز چکدی بیربیریمیزی آنلایاق. الآیاق
دیلی ایله، تورکجه، اویغورجا، چینجه، اینگلیسجه . آنجاق یاریماقیرچ آنلاییردیق
بیربیریمیزی. دانیشیغیمیزن چوخو دا گولوشلر آراسیندا ایتیردی، آنلاشیلماز قالان
سؤز ساولاری اؤرتباس ائتمک اوچون. گؤزلرینده جانلی بیر قارالیق وار. اوینار
دورور، گؤزللیک ساچیردی.
بالا»
اویغور دیلینده، بیزلره رغمن، تمامن مثبت آنلامدا، اوشاقدان توت اورتا یاشلی آداما
دئییلیر. فخرله ا
نوستالژیده یاشاماق!
بیر: نییه نوستالژی کلمهسینی ایشلهدیرم؛ حال
بوکی بیزیم نیسگیل» دئیه بیر تئرمینیمیز وار!
آمما نیسگیل، یا چوخ ایشلهندیییندن یا آز ایشلهندیییندن،
قونوموندان جایاراق بیرجور قاورام داریسقاللیغینا اوغراییب. نیسگیل بیزده درد
ائتمه» (بیر اولایی خاطیرلاییب اونون آغریسینی چکمک) آنلامیندان ایشلهنیر چوخراق.
بیر طیف قائل اولساق منفیدن مثبته (گئنیش آلاندا،
خوش و شن دویغولاری مثبت و غم کدر دویغولاری منفی توتورساق
چئوریسینی سئچکین سئلوینین یاپدیغی جان یایینلاری 2005 تاریخلی 27جی باسقیسینین آرخا قاپاغیندا قارسیا مارکئزین آغزیندان بو سؤزلر یئر آلماقدادیر:
یوز ایللیک یالنیزلیقی یازماغا باشلادیغیمدا، اوشاقلیغیمدا منی ائتکیلهمیش اولان هر شئیی ادبیات آراجلیغییلا آختارابیلهجهییم بیر یول بولماق ایستهییردیم. چوخ قسوهتلی قوجامان بیر ائوده، تورپاق یئین بیر باجی، گلهجهیی سئزن بیر بؤیوکآنا و موتلولوقلا چیلغینلیق آراسیندا آیریم گؤزائت


text:
`غله` نتیجه لر
ینگی لیکلر [15]
- اردوغان اوکراین غله سی نینگ دنیا بازار لری گه ییتکزیب بیریلیشی توغریسیده گپیردی
- روسیه: اینگ قشّاق اولکه لر گه یاردم بیره میز
- غله آرتیلگن ینه تورت کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه اون اوچ کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه ییتتی کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه 9 کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه 12 کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه سکیز کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه آلتی کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه بیش کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه ییتتی کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه توقّیز کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله آرتیلگن ینه اون ایکّی کیمه اوکراین دن جونب کیتدی
- غله یوکلنگن ینه آلتی کیمه اوکراین دن جونه دی
- غله یوکلنگن ینه اوچ کیمه اوکراین دن جونه دی
- اوکراین غله سی دنیا بازار لری گه ییتکزیب بیریلماقده
- استانبول ده اوکراین غله سی نینگ انتقال ایتتیریلیشی اوچون مرکز آچیلدی


text:
رقیه خانېم کبیری’یله دانېشېق!
اۏندان سۏنرا گؤزلریم آچېلېب باشلادېم باشقا “اؤز یازان” أدبیاتچېلارېمېزېن أثرلرینی اۏخوماغا. أننهم آدلې أثر خانېم سوسن نواده رضیدن اۏخودوم. قایېدېب گنجعلی صباحیدن “اؤتن گۆنلریم” آدلې شاه أثری اۏخودوم. خانېم نیگار خیاویدن تۏپ و بَیَل عزالېلارې (ترجۆمه) و آوانقارد-اؤز حیکایه-شعرلرینی اۏخودوم. خانېم کبیریدن سفرنامه أثرلری اۏخودوم. بونلارې دئییب أصل قۏنویا چاتماغا یۏل آچدېم. بیزیم أدبیاتېن بیر بؤیۆک دردیندن یازماغې ایستهدیم. بیزلر دیریلری اؤلدۆرۆب، اؤلۆلری باشېمېزا آلان کۆتلهیه دؤنمۆشۆک. بیر اینسانېن دۆشۆنجهسی’یله اویقون دۆشمهدیڲیمیز دورومدا، اۏنو نه گؤره بیلیریک نه ده اۏخویا بیلیریک. (کئشکه درد إله بو گؤرمهمک ایله اۏخوماماق اۏلا. بیزلر اۏنلارې أزمک اۆچۆن هئچ ایشدن أل چکمهییب، بالتا وورماق اۆچۆن أن کیچیک یېخقانې دا أسیرگهمیریک!)
پروفئشنال أدبیاتدا آدلار دَڲیل، أثرلرین گۆجۆ دانېشماقدا دېر و بیز آوانقارد بیر أدبیاتېن باغرېندا اوجالماغا دۆشۆنۆرۆکسه، آدلارا و اؤزل دۆشۆنجهلره باخمایاراق، بارماقلاردان سۆزۆلمۆش سؤزجۆکلرین گۆجۆنه باخمالېیېق. بیزیم دیلیمیزده کؤکه باغلې سایسېز حئسابسېز سؤزجۆکلر-قورولوشلار اۏلدوغوندان دۏلایې، یانېلېب یۏلوموزدان آزماساق، دۆنیا أدبی اؤدۆلری قازانېب، أدبیاتېن أن اوجا زیروهلرینده دایانا بیلهریک. بو یۏلدا سادهجه اؤزگۆوَنجلیڲیمیزی قۏرویاراق، بیر-بیریمیزی اۏخویوب دَستَکلَمهلیییک.
أدبیات دۆنیامدا آغلایېب-گۆلدۆڲۆم گۆنلریم چۏخ اۏلوب. سئوینجیمدن أن سۏن آغلادېغېم آنېلاردان، خانېم رقیه کبیرینین “مهرگان” آدلې إعتیبارلې بیر قورومون أدبی مۆکافاتېنې قازانماق ایدی. ایران تاریخینده بیرینجی اۏلاراق بیر فارس محور معتبر أدبی بیر قوروم، کؤکۆ تۆرک دیلینده اۏلان بیر رۏمانې اؤدۆله لاییق گؤرمۆشدۆلر و بو اۏلای إلیمین-دیلیمین ایللر بۏیو إدبیاتېنېن گؤرۆنمهمهسینه سۏن قۏیان بیر باشلانقېج کیمی گؤزه گلیردی.
خانېم کبیرینی اوزاقدان-اوزاغا أثرلری’یله تانېیېب، آز-چۏخ دۆشۆنجهسی’یله تانېشام. قېسا بیر آچېقلامادا، خانېم کبیرینی، دایانېش، دیرهنیش و دایانمازدان-سارسېْلمازدان توتدوغو و ایناندېغې یۏلدا آددېم آتان بیر کیمسه گؤرهرَک، إدهنکلرینی، آردېجېللېغېنې و توتارجالېغېنې، أدبیاتېمېزېن بیر کیچیک پارچاسې اۏلاراق، أدبی کۆتلهمیزه اؤنهریرم.
آشاغېداکې دانېشېق، خانېم کبیرینین اؤز-أدبی یاشامېنا عایید بیر دانېشېق اۏلاراق اۏخویوب، بو بؤیۆک-باجارېقلې یازارېمېزې داها آرتېق تانېیاق!
آیهان میانالې 18/03/1398
1- رقیه کبیری کیم دیر؟
رقیه کبیری اینسان، بیر آتا آنانېن اوشاغې، آنا، اۏتوز ایل علوم پزشکی ایدارهسینده خیدمت إدن بیر قادېن و یازېچې دېر.
2- هانسې ایلده، هانسې عائلهده هانسې یئرده بیزیم دۆنیایا آیاق باسدېنېز؟
عائلهنین بئشینجی قېزې اۏلاراق 1341-نجی گۆنش ایلینده، دئی آیېنېن 11-نجی گۆنۆ خۏی شهرینده بو دۆنیایا آیاق باسمېشام.
3- یادېنېزا گلن ایلک اۏلایدان و اۏندان قالان خاطیرهلردن بیزه دانېشېن.
اۏ اوزاق گۆنلردن یادېمدا قالان بیرینجی یئر یاشادېغېم باغ کیمی عائلهوی حَیَط دیر. (آتامېن عمیسی و عمیقېزېلارې و بیزیم عائله) حَیَطین دؤرهادؤرۆنده هر عائلهنین اؤزۆنه عایید بیناسې وار ایدی. آنجاق بۆتۆن عائلهلر حامامې پایلاشاردېلار. اۏجاقدا کؤزَرمیش کؤمۆرلر، اۏجاق اۆسته قاینایان قازانلارېن بوخارې و حامامېن هؤوشنهلی فضاسې هله ده خاطېرېمدان چېخمایېب. بیر ده هئچ یادېمدان چېخمایان دایېم گیلین حَیَطی، سحر یئمهڲینده دایېم خانېمېسې أمرودو ایستکانلاردا بیزه وئردیڲی نابات چایې، حَیَطین اۏرتاسېندان گئچن چایدا آخار سویون سسی و مئیوه آغاجلارې، اؤزللیک’له آغزېمېزې آچېب آشاغېداکې بوداقلاردان یئدیڲیمیز گیلانارلارېن دادې هله ده داماغېمدا دېر.
4- آتانېز، آنانېز، باجې قارداشلارېنېز و اۏنلار’لا ایلگینیز؟
آنام کئچن ایل و آتام یئنییئتمه چاغلارېمدا وفات إدیب. قارداشېم یۏخ دېر. سکگیز قېز اوشاغې، کؤکلۆ بیر آغاجېن سکگیز بوداغې کیمی، ایندیسه یئددی باجې قالمېشېق و آغاجېن یئددی بوداغې کیمی بیر-بیریمیز’له ایلگی علاقهمیز وار.
آتامېن گؤزل خطی ایله یازدېغې غزل، نۏحه دفترلری و خاطیره یازېلارېنې قیمتلی بیر میراث کیمی ساخلایېرام. آتا-آنام هر ایکیسی ده اؤز زمانهلرینین اؤنجۆل اینسانلارې و قېز اوشاقلارېنېن درس اۏخوماقلارېندان یانایدېلار، آتام ایلک قېزېنې مدرسهیه آد یازدېران گۆن، آتاسې، قېز اوشاغېنې مدرسهیه یۏللاماق پئیغمبرین اۆزۆنه سیلله (سیلی) وورماق کیمی بیر ایش دیر دئیه، آتامې إویندن قۏوموشدو. آنام ایسه چۏخ نظم-نیظاملې بیر خانېم ایدی، آنام فیرقه حؤکومتینده بیر ایل تۆرکجه درس اۏخوموشدو. تۆرکجه، فارسجا و قورآن’ـې یاخشې اۏخویا بیلردی، حافیظ غزللری، نباتی و شهریارېن فارسجا-تۆرکجه شعرلری و بیر نئچه آیرې شاعیرین شعرلرینین بیر چۏخونو أزبر ایدی.
5- خۏی و سیزین ایچینیزدن کئچنلرینیز؟
گؤبهڲیم خۏیدا قویلانېب. شمس تبریزی تۆربهسی، قالا قاپېسې، اؤرتۆلۆ بازار، خان کروانساراسې، کبیری إوی، مطلبخان مسجیدی و بیر چۏخ تاریخی بینا خۏی شهرینین فرهنگی و معنوی برکتی، ایقتیصادې برکتی ایسه یۆن، گۆنهباخان، قېزېل گۆل، باغ-باغات و مئیوهلریندن آسېلې دېر. منیم شخصیتیمین بؤیۆک حیصّهسی خۏی مدنییتی ایله شیکل تاپېب. جیلۏلوق ساواشېندا بؤیۆک رۏلو اۏلان زری خانېم (علی آقا درویش آقاسېنېن یاشام یۏلداشې) خۏی شهرینین موقاویمت و قادېن سیمگهسی دیر. اۆستهلیک خۏیون قېزې، دوزو، بوزو باتې آذربایجاندا اؤزۆنه شؤهرت قازانېب. [قېزلارې اۆرهڲه یاتېم و باجارېقلې اۏلدوقلارېنا گؤره، دوز ایستیحصالاتې و بوزخانالارې اۆچۆن]
6- ایلک یازدېغېنېز و اۏنا عایید اۏلان خاطیرهنیز؟
ایلک یازدېقلارېم 1359-نجو ایلینده چۏخ آشاغې سَوییهده فقر-ثروت مضمونلو حیکایه کیمی فارسجا یازېلار ایدی. گۆنلرین بیرینده یۏلداشلارېمېن بیری اۏ یازېلارې مندن آلېب، اورمودا بیر یازېچې یۏلداشېمېزا گؤرسهدیب، اۏنون تۏصیهلرینی منه چاتدېرمېشدې.
7- کیم ایله و نئجه باشلادېنېز؟
کیتابلار ایله باشلادېم و باشلادېغېم یۏلدا أن بؤیۆک یۏلداشلارېم و اؤرگَتمنلریم اۏخودوغوم کیتابلار اۏلوب.
8- آنا دیلینده ایلک یازېنېز؟ اۏندان بیزه دانېشېن و یاشادېقلارېنېزې بیزه ده یاشادېن!
آنا دیلینده حیکایه فۏرماسېندا یازدېغېم رۏمانتیک بیر گئجه آدلې یازې ایدی. بو حیکایه تبریزین آیلېق درگیلرینین بیرینده و سۏنرالار حیکایه سایتلارېندا دا پایلاشېلېب دیقّت چکدی. بو حیکایه ایله آذربایجان أدبیاتېنېن نثر دۆنیاسېنا آیاق باسدېغېمې دۆشۆنۆرم.
9- یۏلدان بیزه دانېشېن. چتینلیکلریندن، یاخېن ایراقلېغېندان!
اؤلکهمیزه حاکیم اۏلان مدنییت و دَڲَرلره گؤره یازېچې بیر قادېن اۏلماق هئچ ده آسان ایش دَڲیل. بو اؤلکهنین یازېچې قادېنلارې (هر هانسې دیلده یازدېقلارې فرق إتمز) هر بیر حیکایه و یازې ایله یان-یؤورهلرینه تیکیلمیش دووارلارې کرپیچ-کرپیچ آرادان قالدېرېب، دووارلارېن آرخاسېندا اۆز وئرنلرین ریوایتچیسی دیرلر و بو زحمتلی یۏلون داوام إتدیرمهسینه اؤزگۆوَنلیک و اینانج لازېم دېر.
10- بو یۏلدا آرخانېزدا دورانلاردان و سیزه قارشې دورانلاردان بیزه دانېشېن!
بو یۏلا آیاق قۏیدوغومدان بری بعضی دۏست، تانېش، یازېچې، شاعیر و اینجه صنعت سایتلارې یازېلارېما صاحاب دوروب، منی یازماغا هَوَسلندیریبلر. آد آپارمازدان بوردا هامېسېندان تشککۆر إدیرم.
قارشې دورانلارا گلینجه، اؤزل بیر شخص اۏلاراق کیمسه قارشېمدا دایانمایېب آنجاق آذربایجان تۆرکجهسینده یازدېغېم اۆچۆن بعضی رسمی و غئیررسمی یئرلردن پانتۆرکلۆک إتیکئتی آلېب، سۏرغو سوالا چکیلدیڲیمه گؤره چۏخ اۆزۆلۆرم. جاوانلېقدا یاشادېغېم یاشام تجرۆبهلریمه دایاناراق هر هانسې بیر ایدئۏلۏژیک جریانا قاتېلماقدان یانا دَڲیلم، أدبیات ساحهسینده ایسه مۆستقیل بیر یازېچې اۏلاراق یۏلوما دوام إدیرم. منه گؤره أدبیات اینجهصنعت دیر، بو اینجهصنعتین أبزارې دیل، و منیم آنا دیلیم آذربایجان تۆرکجهسی دیر. عرب و یا کۆرد بیر عائلهده دۏغولسایدېم آنا دیلیم عرب و یا کۆرد دیلی اۏلا بیلردی. اۏ اۆزدن أدبیاتې هر هانسې بیر ایدئۏلۏژی چرچیوهسینه گیردیرمک’له راضېلاشمېرام. منجه اینسانېن یاراتدېغې نظم-نیظاملې دۆنیادا أن آزاد یئر اینجهصنعت ساحهسی دیر.
11- ایلک کیتابېنېز و اۏنون یاشانتېلارې؟
ایلک کیتابېم “اۆرهڲیم آغرېیېر” آدېندا حیکایه تۏپلوسویدو. تبریزده مۆجوویز آلماز دئیه اۏنو ایمئیل واسیطهسی ایله باکېنېن قانون نشرییاتېنا یۏللادېم و اۏ نشرییات بو أثری أن یئنی أدبیات کیتابلارې بؤلۆمۆنده چاپ إتدی. بیرینجی حیکایه کیتابېمېن چاپ اۏلماسې اؤز گۆوَنجیمی آرتېرېب، آذربایجان أدبیاتې ساحهسینده یۏلومو دوام إتمک اۆچۆن منه داها آرتېق گۆج وئردی.
12- أثرلریزدن بیزه دانېشېن. اۏنلارې بیزه تانېتدېرېن!
اۏندۏققوز عۆنوان چاپ اۏلموش أثردن ایکی عۆنوان شعر ترجۆمهسی، ایکی عۆنوان تألیفی شعر [شعر کیتابلارېمېن بیری حؤرمتلی شاعیر کیان خیاو ایله اۏرتاق یازېلېب] و اۏنبئش عۆنوانې نثر دیر. اۆچ عۆنوان سفرنامه [چین، اؤزبکیستان، یایلاق سفری]، بئش عۆنوان حیکایه تۏپلوسو، بیر عۆنوان اوزون حیکایه، بئش عۆنوان رۏمان و بیر عۆنوان اوشاق أدبیاتې آذربایجان تۆرکجهسینده ایشېق اۆزۆ گؤرۆب. أثرلریمین چۏخونون مضمونو اینسان ضیدییتلری و ایجتیماعی دغدغهلر دیر.
13- عائلهنیزده اۏلانلار’لا بو ایللرین اوزونوندا نئجه یاشادېنېز و آرانېزدا کئچن اؤزللردن بیر یازار یاشامېندا آچېقلایېن!
عائله ایچینده یازېچې اۏلدوغومدان لاپ چۏخ ذۏق آلان آنام ایدی. باجېلارېم و اوشاقلارې ایسه تۆرکجه اۏخوماقدا چتینلیک چکسهلر ده نشر اۏلونموش أثرلریمی بیر به بیر آلېب آستا-آستا اۏخویوب، اۏخویا بیلمهینلر ایسه إولرینین کیتابخانالارېنا بزک إدیبلر. اوشاقلارېم ایسه أدبیاتا ماراقلې اۏلماسالار دا یازېچېلېغېما حؤرمت’له یاناشېرلار.
14- أن سئودیڲینیز کیتاب، یازار؟
یازېچېلارې أثرلری’له تانېمېشام. قېرخ ایلدن آرتېق دېر اؤلکه و دۆنیا أدبیاتېندا نشر اۏلموش بیر چۏخ کیتاب اۏخوموشام و اۏخوماقدایام. ایندییه کیمی أن چۏخ سئودیڲیم أثر عقاید یک دلقک رۏمانې اۏلوب.
15- أدبی یاشامېنېزدا أن چۏخ إتکی بوراخان کیمسهلر؟
بعضی أدبیاتچېلارېمېزېن تشویقلری اۆستهلیک حؤرمتلی خانېملارېمېزدان بیری فارسجا یازدېغېم بیر حیکایه و ایکی مقالهمی آیلېق درگیلرینین بیرینده چاپ إدندن سۏنرا یازماغې داها آرتېق جیددی توتدوم. بونون’لا بئله ایش یئریمده، تۆکان بازاردا، تاکسیده قارشېلاشدېغېم اینسانلار و اۏخودوغوم کیتابلارېن دۆنیاسې داها آرتېق أدبی یارادېجېلېغېمدا تأثیر بوراخېب. آرتېرمالېیام کی حیکایه و رۏمانلارېمدا هر هانسې بیر یازېچېنېن أثرینی یانسېلامامېشام، کیتابلاردان، اؤزللیک’له دۆنیا أدبیاتېندان اؤرگَشدیکلریمی اؤزلَشدیریب، ذئهنیمین سۆزگَجیندن کئچیردیب، یاشادېغېم و تانېدېغېم تۏپلوم و کۆلتۆردن آسېلې اۏلاراق أثرلریمی یاراتمېشام.
16- یۏلونوزون گلهجکدهکی گؤرۆنتۆسۆ؟ دیلکلرینیزدن بیزه دانېشېن!
یاشا دۏلماق و بدنیمین ناسازلېغېنېن عاریضهلرینی نظرده آلماسام، فرقلی مضمونلار و فۏرملاردا رۏمان و حیکایه یازماغا ماراقلې اۏلدوغوم اۆچۆن تیکرارا دۆشمهیینجه یازماغا داوام إتمهڲی دۆشۆنۆرم، تیکرارا دۆشدۆڲۆم زامان یازماغې دایاندېراجاغام.
17- أدبیاتچېلارېمېز’لا آچېق دانېشېن!
جاوان أدبیاتچېلارېمېز دیققت إتسینلر چاپ اۏلموش أثرلرینین قویوسونا دۆشمهسینلر. پیلاکارد کیمی أثرلرینی اؤزلری ایله دۏلاندېرماسېنلار. زامان چاپ اۏلموش کیتابدا دۏنوب دایانمېر، یۏلون داوامېنې دۆشۆنۆب، داها آرتېق چالېشمالې دېرلار. أدبیاتېمېزېن گۆجلۆ-آوانقارد یازېچېلارا إحتیاجې وار.
18- یئنییئتمهلریمیزه اؤنریلرینیز!
یئنی یئتمهلریمیز سۏسیال شبکهلرین جَذبهسینه جوموب، کیتاب اۏخوماقدان قالماسېنلار، یازماغا ماراقلارې اۏلدوغو حالدا یازماقدان دا چکینمهسینلر.
19– مهرگان موکافاتېندان و اۏنون حاققېندا اۏلان اۏلایلاردان بیزه دانېشېن!
نئچه آی قاباق مهرگان أدب دبیرخاناسېندان زنگ ووروب، ایران جۏغرافیاسېندا آنا دیللرینین فارسجا ترجۆمهسی اۆچۆن اؤزل بیر بؤلۆم آرتېردېقلارېنې سؤیلهدیکلرینده، ناشیر رۏمانېمېن ترجۆمهسینی مهرگان اؤدۆلۆنه یۏللادېغېندان خبردار اۏلدوم. مهرگان أدب اؤدۆلۆ أدبی باخېمدان إعتیبارلې و مۆستقیل اۏلدوغو اۆچۆن بو ایشی خۏش قارشېلایېب، أثرلرینی فارس دیللی تۏپلوما تانېتدېرماق اۆچۆن منیم کیمی آنا دیللرینده یازان یازېچېلارا موناسیب بیر فۆرصت اۏلدوغونو و ترجۆمه حۏزهسینده داها آرتېق چالېشدېغېمېزې لازېم بیلیرم.
20- گۆنئی آذربایجاندا أن چۏخ کیمین قلمینی سئویب، درس آلدېنېز؟
ایران آذربایجانېندا چاپ اۏلموش أثرلردن تبریز کیتابساتانلارېندان ألده إتدیڲیم أثرلرین بیر چۏخونو آلېب اۏخوموشام. هر أثرین اؤزۆنه عایید اؤزللیڲی وار.
21- گۆنئیین گلهجک أدبیات دورومونو نئجه گؤرۆرسۆنۆز؟
سۏن ایللرده ایران-آذربایجان أدبیاتې گَلیشمَکده دیر. اومودوم وار أدبی دَڲَرلری داشېیان نثر أثرلریمیزین سایېسې گۆنۆ-گۆندن چۏخالسېن.
22- اوشاقلارېنېزدان و اۏنلارېن دیلمیزه-أدبیاتېمېزا اۏلان-اۏلمایان ماراقلارېندان دانېشېن!
اوشاقلارېمې دیل آچان گۆندن بری آنا دیلی ایله دانېشدېرسام دا شعر، رۏمان، حیکایه کیمی ژانرلار ماراقلارېنې چکمهییب، بۏیا باشا چاتدېقدان سۏنرا یاشام یۏللارېندا اؤزل علاقهلرینین دالېسېجا گئدن کیمی، کیتاب سئچمکده ده اؤزل علاقهلرینی اۆستۆن توتوبلار.
23- بۏشلوقلارېمېز!
آذربایجان تۆرکجهسی دیلینه عایید فرهنگیستان و تحقیق مرکزلری، مدرسه و دانیشگاهېن درسلیک کیتابلارې، عئلمی فلسفی کیتابلار، اوشاق أدبیاتې و عمومیت’له نثر أثرلری.
24- گۆجۆمۆز؟
شوعارلاردان همیشه قاچمېشام. نهدنسه گۆج بیرلیکده دیر سؤزۆ عاغلېما گلسه ده، دئمۏکراتیک بیرلیڲین گۆجۆنه اینانېرام، سئل کیمی کۏر بیرلیک یېخېب داغېتماقدان باشقا گۆجۆ یۏخ دېر.
25- قادېن و قادېن أدبیاتېمېزدان و اۏ أدبیاتدا إتکی بوراخانلاردان دانېشېن!
تأسّۆف’له بیزیم أدبیات تاریخیمیزده شعر یازان قادېنلارېمېزېن سایېسې گؤزه گلیم اۏلسا دا، نثر حۏزهسینده چالېشان قادېنلارېن سایېسې آز اۏلدوغو اۆچۆن بو باره ده بیر سؤز دئیه بیلمیرم.
26- یئنی قاپې و اۏخوجولارې!
آذربایجان مدنییت و أدبیاتېنا ماراقلې اۏلان اینسانلارېن اۆزۆنه آچېلمېش یئنی بیر قاپې دېر.
27- سۏن سؤز!
بو دانېشېق اۆچۆن سیزه تشککۆر إدیب، دۆنیا و اؤزللیک’له اۏرتا دۏغو جۏغرافیاسېنا أمنیّت ایله بارېش و هر کس اۆچۆن ساغلېق دیلهییرم.
بو آدلارا قېسساجا یانېتلاشاق!
1- خۏی
شمس تبریزی تۆربهسی، گۆنه باخان
2- آذربایجان
آنا وطن
3- دیلیمیز
آنا قارنېندا إشیتدیڲیمیز بیرینجی سس
4- آنا
بطنی دۆنیانېن أمنیتلی یئری
5- آتا
یاشامېمېن أن بؤیۆک بۏشلوغو، وارلېغېمېن یارېسې دا اۏنا باغلې دېر
6- أدبیات
یاشامېمېن بؤیۆک حیصّهسی
7- کیتاب
یئمک کیمی، سو کیمی، هاوا کیمی اۏنا إحتییاجېم وار
8- قلم
چؤرک و چېراق کیمی قلمه ده آند ایچهرم
9- دۏکتۏر زهتابی
سایقې دویدوغوم بیر مۆحقّیق
10- دۏکتۏر هئیت
وارلېق درگیسی
11- ناصیر منظوری
قارا چوخا
12- رۏمان
ذئهنین یاراتدېغې دۆنیا
13- سۏن دوراق
تۏرپاق آلتې
99.3.18


text:
آنتالیا ده افغانستان- ایران- تورکیه تشقی ایش لر وزیرلری ییغیلیشی باشله دی
اوشبو ییغیلیش دایره سیده اساساً افغانستانده تینچلیک پروسه سی باره سیده سوز یوریتیله دی
تورکیه نینگ آنتالیا شهریده مولود چاووش اوغلی, حنیف اتمر و جواد ظریف نینگ اشتراکی بیلن تورکیه- افغانستان- ایران تشقی ایش لر وزیرلری ییغیلیشی باشله دی.
اوشبو ییغیلیش دایره سیده اساساً سونگگی پیتلرده افغانستانده یوز بیریاتگن ینگیلیک لر و تینچلیک پروسه سی باره سیده سوز یوریتیله دی.
ایران و تورکیه تشقی ایش لر وزیر لری محمد جواد ظریف و مولود چاووش اوغلی توناون هم اوچره شگن ایدی.
کوپلب اولکه لرنینگ وزیر لری نینگ اشتراک قیلیاتگن انتالیا دیپلماسی ییغیلیشی 18- جون کونی تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب ایردوغان نینگ معروضه سی بیلن باشلرایکن, اوشبو ییغیلیش بوگون اداققه ییته دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
ایرانده اونلب کیشی نظارتگه آلیندی
بولر آلمان و هالندده گی رژیم گه مخالف عنصرلر بیلن ایزداش ایکن لیگی بیلن عیبلنماقده
بیرقطار اروپا اولکه سی ایران نینگ اتوم پروگرامینی کینگه یتیریش قرارینی قاره له دی
موضوع بوییچه انگلستان، فرانسه و آلمان تامانیدن مشترک بیانات بیریلدی


text:
اوکسید دمیر (III)
اوکسید دمیر (III) (اینگیلیسجه: Iron(III) oxide, روسجا: Okcид жeлeзa(III), عربجه: أكسيد الحديد الثلاثي) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی و برک جیسم حالتینده تاپیلار. اوکسید دمیر (III) دمیر بیلشیکلری و گروه یا قروپوندا یئرلشیر. اریمه نوْقطهسی 1539-1565 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Iron(III) oxide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اوکسید دمیر (III) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز:
راضیه افتخاری
کئچن آی یوز آلتینجی دوغوم ایل دؤنومو قوتلانان سیمون دوبووار دئییب ” اؤزومو آنلادماق ایسترسم ایلک بونو دئمهلییم :من قادینام”
سیمون دوبووار ییرمینجی عصرین فلسفه ،ادبیات، جامعه شوناسلیق ،اینسان حاقلاری ساحهلرینده باشدا گلن آدلاریندان بیریدیر. اونلارجا رمان ،موختلیف قونولاردا آنالیتیک کیتابلار ،مقالهلر فیرانسالی موتفککیرین یئتمیش سگگیز ایللیک یاشامینین نتیجهسیدیر. اونونلا بیر دؤوورده یاشایان چوخلو قادین کیتابلارینی کیشی آدییلا یاییملاییردیلار .آما او اثرلرینی قادینلیغینا دایاناراق یارادیب. اونون کیمی اینسانلارین تاثیرینده ،دونیانین چوخ یئرینده قادین باشقالارینین آدی یا کؤلگهسی دالیندا گیزلنمهیه قارشی دوروب.
بیزیم یاشادیغیمیز جوغرافیادا قادین گؤرونتوسو بئیینلرده ، گیزلهنمک،دالدالانماق،اؤرت
بوگونکی کولتوروموزه دانیلماز اثر بوراخان اسکی متنلرده ” قادینا هر یئردن چوخ اویغون اولان یئر ائودیر حتتا ائوین گیزلین بوجاغی ان اویغون یئردیر ” دئین و اونا بنزر یوزلرجه تاپشیریق وار .بو دوشونجه خلقیمیزین قانییلا سومویویله قاریشیب و حتی مدرن اینسانیمیزدا دا بیر شکیلده اؤزون گؤرسهدیر.
گیزلنمک یا داها دوغروسو گیزلهدیلمک قادینلارین گوندهلیک یاشامینین چوخ یئرینده گؤزه دییر. بیر زامانلار قوناقلیقلاردا کیشیلره ائوین یوخاری باشیندا سوفرا آچیلارکن، گیزلین مطبخلرده یئییب ایچن قادین ،اصلینده گونوموزده ده چوخ فرقلی بیر یاشام سورمور.
کئچمیشده کوچه بازارا چیخمایا مین بهانه گتیرمهسی گرکن ،پنجرهدن بئله گؤرونمهسی یاساق اولان گنچ قیز بوگون ده بنزر دوروملاری یاشیا بیلیر.اؤزو و آدینین گیزلین قالماسی گرهکدیینی ایلک دؤنه ایستکلیسیندن اؤیرهنیر .اوغلانلار اؤز آدلارینی آغاجلاردا اورک شکلینین بیر یانیندا یازارکن اوبیری یانیندا سئودیی قیزین آدینین تکجه باش حرفینی یازیرلار .بو سایاق توی کارتی دیزاینیندا دا کئچیر .بیین آدییلا یاناشی گلمهسی گؤزلهنن گلین آدینین یئری بوش قالیر.گلینین تکجه سوی آدی یازیلیر.سونرالار حیات یولداشینین آدینی دیلینه گتیرمهیه اوتانان کیشی اوندان “خانیمیم” دئیه ده آد آپارمیر، سؤزو کئچنده اونو “اوشاقلار” دئیه آدلاندیریر.هلهده بعضی محللهلرده قادینلاری اوغوللارینین آدییلا چاغیرانلار وار !
قادین اؤلندن سونرا بئله اؤرت باسیر اولمایا معروض قالیر . اؤلهنین شکیلی اعلامیهلرده گول سونبول دالیندا گیزلهنیر و بئلهلیکله قادین سون منزیلده ده سوننتین گوجونه باش اییر.بلکه بو سایدیقلاریم اؤنمسیز و ظاهری قونولار نظره گله بیلر آما اصلینده گؤزه باتان بو چیرکین صحنهلر کولتوروموزون درینلیکلریندهکی یانلیش ایناملاردان قایناقلانیر و حیاتیمیزین ان جیددی مسئلهلری بو ایناملارین کولگهسی آلتدا باش وئریر.
قادینین گیزلین قالماسی منطیقینی ساوونانلار بو دوشونجهنین آرخاسینداکی آشاغیلاییجی باخیشی گؤرمزدن گلرک، قادینی دیرلی اشیاءیا بنزهدیب اونو صاندیقلاردا موحافظه ائتمکدن دانیشیرلار. بلی ! آلماس سان سا،یاقوت سان سا ،اینجی سن سه اؤزونو قوروماق اوچون ،بئیینه ،دوشونجهیه گرهیین قالماز!! باسدیریلسان، گیزلهدیلسن داها راحات یاشارسان.
دوغرودان قادین نیه دالدالانمالیدیر؟ نیه اؤزونو دانمالیدیر؟
سیمون دوبووار “ایکینجی جینس ” کیتابیندا تاریخ بویونجا قادینین کیشییله قارشیلاشماسینی و کیشیه نورما ، قادینا آنتی نورما ،کیشیه طبیعی و قادینا آزغین جینس اولاراق باخیلدیغینی یازیر.
بو طبیعیلیغین اؤزللیکلرینی کیم بلیرلیر؟ کیشینی اونور صاحیبی ائدن هانکی اؤزللیک قادیندا یوخدور؟ قادینی اوتانمایا محکوم ائدن هانکی اؤزللیک کیشیده یوخدور؟ اینسانلیغین نورماسی ارکک جینسی اولدوقدان سونرا ،دیشی جینسی اونونلا قیاسلاناراق وارلیق تاپیر.و طبیعی دیر کی ایکی جینس بیربیرییله اویوشمادیغیندا
نورما اولمایان آشاغیلانیب دالدالانمایا معروض قالاجاقدیر.
قیز اوشاغی عمومیتده ۱۲ ،۱۳ یاشیندان قاباق اوتانج دویغوسو و گیزلنمک ایستهیینی تانیمیر.آنجاق یاشادیغی موحیط یاواش یاواش اونو بو دویغویا ساری سوروکلور. اینسانی تکجه حئیوانی خوصوصیتلرله اؤلچوب بیچن موحیط،اونو ایکینجی جینس اولاراق حئساب ائدیر.بیرینجی جینس اوشاقلاری ،گوجلولوک و اوستونلوک حیسلرینی اوولده عاییله موحیطیندن، سونرا دا اؤز هم جینسلرینین ایداره ائتدییی ایجتیمادان آلیرلار.اؤزلرینه بنزهمهین جینسی باشقاسی گؤزویله گؤرمهیی اؤیرهنیرو اونو اؤز جمعلریندن چیخاردیرلار.بو قیسیر دؤنگو دوام ائدیر و…
قادین موحیطین اونا یوکلهدیی اوتانچ و دالدالانماق دویغوسونون قارشیسینا چیخیب ،ایجتیمانین تصدیقینی قازاناراق اکتیو بیریسی اولماق ایسترسه کیشیی تههر داورانیشلارا سؤیکهنمک مجبورییهتینده دیر.اصلینده باجاریلی، گوجلو وباغیمسیز بیر اینسان کیمی یاشاماق ایستهین قادین قادینلیغینین بؤیوک بیر بؤلومونه گؤز یوممالیدیر.
نظره بئله گلیرکی سوننتدن آسیلی دوشونجهلرین، گؤزو باغلی عادتلرین حاکیم اولدوغو فضادا اینسان باشینی دیک توتوب اؤزلوغونو گیزلتمهدن وارلیغینی یاشیا بیلمهسینه هله اوزون یولوموز وار …


text:
نووروز بایرامی گلمهمیشدن؛ گئتمیشدی. دای او قَدَر ائو سیلیب سوپورمکدن– او قدَر ماراقلا یئدی لووون آلیب آخیر چرشنبهنی گؤزلهمکدن- شال ساللاماقدان- یومورتا دؤیوشدورمکدن- گؤروشه گئدیب گلمکدن- بایراملیق آلیب وئرمکدن، خبر یوخویدو.
بایرام گونلری پیسدن-یاخشیدان یئلکیمی گلیب سوووشموشدو. مدرسهلر آچیلیب کیلاسلار قورولموشدو. اوشاقلار گلیب بیربیر انشالارین اوخویوب یئرلرینده اوتوروردولار.
اینشانین قونوسو (نووروز بایرامینین خاطیرالاری) ایدی. هرکس گلیب،دوغرو- یالان، گئدیب یا گئتمهدیگی سفرلردن؛ دال بادال دوزدویو جملهلری اوخویوب بیر نومره آلیردی. سیرا کریمه چاتدی. کریم اوجا بویلو آریق و ساری یوزلو، قاشقاباخلی اوندؤرت یاشیندا بیر اوغلانایدی. نورمالدا کیمسه ایله دانیشمازدی. دوغروسو کیمسهلر اونونلا دانیشمازدیلار و ساناردیلار بیر اسکییویان و فرش توخویانین اوغلویلا دوستلوق ائتمک، اونلارا باش آشاغیلیق گتیرر. کریم ویقارلی آددیملارلا کیلاسین اؤنونه گئچیب دفترینی آچیب انشاسینی اوخوماقا باشلادی. کریمین سسی کیلاسی بورودو. اوشاقلار اونون سسینی سایمادان بیربیرلریله قونوشوب دئییب گولوردولر. آما گئتدیکجه کریمین اوخودوغو جملهلر چکیش سسی تکین قولاقلاریندان گئچیب قافالاریندا اوتوروردو. دانیشیقلار بیربیر کسیلیب قافالار کریمه ساری دؤنوب؛ گؤزلر کریمین آغزینا تیکیلیردی. معلّمکی کیلاسین پنجرهسیندن حیطه باخیردی؛ کریمه ساری دؤنوب کریمین آغزیندان چیخان کلمهلری قولاقلاریلا اوتوردو. کیلاسی آغیر سیکوت بوروموشدو.
کریمین سسی کیلاسدا جینگیلدیردی:
«…..گؤزل آنام… او گؤندن کی، منله باجیمی بوراخیب آتامین یانینا کؤچدون، بیز آغیر گونلر گئچیریریک. ایلک گونلر قوهوم قونشو گلیب گئدیردیلر، آما گون گئچدیکجه گلیب گئتمهلرده آزالیردی. دای بو گونلر کیمسه بیزدن یاد ائتمیر. دوزدو سن گئدیب راحاتلاشدین، آما بیزی کیمه تاپشیردین؟! یاخشی بیلیرم کی خسته حالینلا نه قَدَر چالیشاردین اونون- بونون پالتارلارین یویاسان و بوش ساعاتلاردا بیزیله برابر دزگاه باشیندا اوتوروب ایلمک دویونلهیهسن کی قاباللار تئزتئز بیتیب اربابدان پول آلیب دردلریمیزه وئرهسن.
یادیندادی آنا، بیر گون نازلی کیچیک باجیم تلهسیکدن بارماغینی کسدی؛ آما سن دونیانین زورلوغونون آجیسینی اوندان چیخارتدین و اونون بارماقینین قانینا باخماییب؛ اینجه بدنینی پیچرقاجین آلتینا سالدین!؟ باجیم آغلییا- آغلییا دئییردی :
-“آنا… سن دئییرسن تئزتئز دوتلهدا؛ منده تلهسیک دوتلهییردیم بیردن بارماغیم پیچاق آلتینا گئتدی….”
باجیم ایچین چالا-چالا، آجی آغلیردی؛ دؤزه بیلمهدین اونو باغریوا باسدین، سنده آغلادین؛ منده آغلادیم. نئجه گون پیچرقاجین یئرلری اونون بدنینده زول- زول شیشیب گؤیرمیشدی.
یادیندادی ایلمک سالا سالا ، ایلمکلرین دیلیله اوخویاردین :
” گینه صف باغلاییب باخیرسیز منه؟!
قانلارین رنگیدیر بویویوب منی
اینجه بارماقلارلا مظلوم بالالار
گئجهلر یاتماییب توخویوب منی
…..”
یادیندادی آنا…صبح گون چیخمادان دزگاه باشیندا اوتوراردیق، مدرسه ساعاتی چاتینجا اوسدوموزون تویلرین سوپورگهایله سوپوروپ تمیزلردین، بیزده گولردیک کی مهیه بیز یئریک یا فرشیک کی اوستوموزو سوپورورسن !؟
نه سنین حووصلهن اولاردی بیزیم باشقا نییازلاریمیزا چاتاسان ونه بیزیم بؤش واختیمیز اولاردی کی آرتیخراق درسلریمیزه چالیشاق. دوشوک نومره آلاندادا سئوینردیک کی اَن آزی سنین ساوادین یوخدورکی بیله سن. آما سن اؤزووو سیندیرمازدین، دفترلریمیزی آلیب باش آشاغی ترسه توتوب باخیب، مظلوم گولوب گینه بیزه گئری وئرردین. من چوخ زامانلار کیلاس مشقلرین یازا بیلمزدیم نییهکی وقتیم اولمازدی. آغا معلّم ساناردی بس من اوزلو و دانقاز اوشاغام. اودوکی آغا معلم ایستهمهمیش الیمی آچاردیم تا گوندهلیک شووومو وورسون، اما شادیدیم کی بونلاری سن بیلمیرسن.
سن اؤلن گوندن نئچه گون سونرا، ارباب بیزه گوونمهییب گلیب دزگاهی گئری آپاردی. قورخوردو بیز فرشی پوزوب ریهلی توخویاق. ایندی من مدرسهدن چیخان زامان بیر باشقا فرش کرخاناسینا قاچیب فرش توخویورام. آما باجیمی قویمادیم کرخانایا گئتسین، آخی بیلیرسن آنا! کرخانالاردا، کیفیر سؤزلر دانیشیلدیغی اوچون بیر قیز اوچون اویقون یئر دئییل.
گئجهلرگلیب هم اؤز درسلریمه، همده باجیمین درسلرینه چالیشیرام. سنه سؤز وئریرم سنین ایستهیین کیمین درس اوخویوب دَیَرلی اینسان اولاق.
جمعه گونلری سنین یانیوا گلیب سنله دانیشیریق. بیلیریککی سسیمیزی ائشیدیرسن. البت سنین پوزقون قبریوی گؤرنده اورهییم کدرلنیر. سنین قونشولارین قبیرلری ایکی اوچ قات، آینا کیمین قیرانیت داشلارداندی، آما سنین قبرین قارا سیمیتدندی..! سانیرام سن خسته اولان زامانلار بو گونلری دوشونوردونکی دئییردین:
کاشکی قبرین ایچی جنت اولا، اوستندن نه فایدا….؟
آنا….! بو گونلر بایرام گونلریدی و بو گونلر سنسیز بیزه چوخ زور گئچیری. چالیشدیم بایراما بیر کیچیک سوفره آچام. باجیما قیرمیزی بالیقدا آلدیم.
آنا…! بیز قوهوملارین گؤروشونه گئتدیک؛ آما دئیهسن بیز یوخوق، کیمسه بیزی گؤرمهیه گلمهدی!
بوگون مدرسهنین ایلک گونودو. اگر منله باجیم تازا پالتار گیمهمیشیک، آما پالتارلاریمیز تمیزدیلر. اگر یئمهییمیز یاغلی دئییل، آجدا دئییلیک. اگر اوشاقلار گئتدیکلری سفرلردن وآلدیقلاری هدیهلردن یازیبلار، منده سنین قبریندن یازاجاغام. سنه وئردیگیم سؤزلردن یازاجاغام. چالیشاجاییق یاخشی نومرهلر آلیب روحووو شاد ائدک. اگر آغا معلّم و صینیف یولداشلاریم منی سئومهسه لرده بئله، من اونلاری سئوه جاغام. روحون شاد اولسون آنا.»
کریم انشاسینی بیتیریب کیمسهنین اؤزونه باخمادان یئرینه ساری یولا دوشدو. نیه کی ایستهمیردی اوشاقلار اونون گؤزونده اولان یاش دامجیسینی گؤرسون. آما بیلمیردی اوشاقلاردا دینمز سویلهمز آغلاییردیلار و اوتانیرلار کی بوگونه قَدَر نییه بو بؤیوک اینسانا، یاخشی دَیَر وئرمهییب واونون دَیَرینی پالتارلاریلا اؤلچوبلر. آغا معلّمده گؤزلویونو گؤتوروب یاش دامجیلارینی اوزوندن سیلدی.
کیمسهدن بیر سس چیخمیردی. آغا معلّم بو کیچیک یاشلی، بؤیوک اینسانین آیاغینا قالخیب باش اَیدی. کیلاس بیردن بیره بومبا کیمین آچیلیب آلقیشلاما سسی گؤیه یوکسلدی.
- سس: کبری میرحسینی 00:00
نووروز بایرامی گلمهمیشدن؛ گئتمیشدی. دای او قَدَر ائو سیلیب سوپورمکدن– او قدَر ماراقلا یئدی لووون آلیب آخیر چرشنبهنی گؤزلهمکدن- شال ساللاماقدان- یومورتا دؤیوشدورمکدن- گؤروشه گئدیب گلمکدن- بایراملیق آلیب وئرمکدن، خبر یوخویدو.
یک پاسخ
-
سلاملار بو گؤزل ناغیلین قایناغی نه دیر؟ هانسی مجله یا کیتاب یا هانسی وبسایت؟ من بونو اول سری بیر تورکی وبسایتدان اوخوماشام عینی بوییدی.


text:
اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان،
"روسیا و اوکراینا آراسینداکی اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر" دئدی.
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی.
جمهورباشقانی اردوغان،
''(اسیر دییشیمی) بونلار بیزیم قوناقلاریمیزدیر. بونلارین ایچینده ساین پوتینین چوخ تاکید ائتدیگی بیری وار. بونو دا بیز روسیایا گؤندردیک'' دئدی.
تاخیل دهلیزی پروسهسینین داوام ائتدیگینی دئیهن جمهورباشقانی:
"تاخیل دهلیزیندن ۴ میلیون توندان چوخ گئدیشلر اولدو. بو هله ده داوام ائدیر. حاضردا بورادا اؤنملی آددیملاریمیزدان بیری روسیادان گلهجک تاخیللاردیر. حاضردا گلنلر اوکرایناداندیر. بونا دا بونا باشلاساق، اؤزللیکله یوخسول اؤلکهلره گۆبره گؤندرمهمیز اونلاری جدی معنادا راحتلاداجاقدیر" دئدی.
دۆنن، جمهورباشقانی اردوغانین، پوتین و اوکراینا دؤولت باشقانی ولاودیمیر زلنسکی ایله دیپلوماتیک گؤروشمهلری نتیجهسینده ۲۰۰ ساواش اسیرینین دییشدیریلدیگی آچیقلانمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
"پنجه-کیلید عملیاتی بؤلگهسینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضولری ایله چیخان چاتیشما نتیجهسینده یارالانان قهرمان سلاحداشیمیز، ندیم قورخماز ائدیلن بوتون موداخیلهلره باخمایاراق شهید اولدو"
ترت وورلد فوروم ۲۰۲۲
ترت وورلد فوروم، دونیانین هر یئریندن لیدئرلر، متخصصلر، آکادمیسینلر و مشهور شحصیتلری بیر آرایا گتیررک، قلوبال پروبلئملری موذاکیره ائتمه و حل یولو اؤنریلری سونماغی هدفلهییر


text:
٢١آذر نئهضتینیندن سونرا- ۱۹۴۵-۱۹۴۶- جی ایللرده
قوروجولوق ایلینده
عصرلردن بری اؤز ملی آزادلیغی اوغروندا مبارزه آپاران آذربایجان خلقی اؤز ایستک و آرزوسونا نائل اولموشدو. آذربایجان خلقی شاهلیق اصول – اداره سینه، داخلی و خارجی مورتعجیلره غالب گلیب، اؤلکه ده اؤز ملی حاکمیتین باشیندا آذربایجانین گؤرکملی اوغلو و آذربایجان دمکرات پارتییاسینین رهبری سید جعفر پیشه وری دورموشدو.
آذربایجان خلقینین ایستکلی اوغلو اؤلکه نی اقتصادی چتینلیکلردن، خلقی کئچمیشین کؤللییندن، ساوادسیزلیغیندان کئچمیشین عذاب- اذیتلریندن خلاص ائتمک اوچون اؤز اوزرینه بؤیوک ایشلر گؤتوردو.
آذربایجان خلقینین گؤرکملی اوغلو- پیشه وری یولداش، آذر نئهضتیندن سونراکی مراجعتلرینده خلقی بیرلییه پارتییانین اطرافیندا سیخ بیرلشمه یه چاغیریردی.
آذربایجان خلقینین انکشافی اوچون، خلقین ملی حقوقونو تعمین ائتمک اوچون پارتییا علیندن گلنی ائدیردی. پارتییانین شعارلاریندان بیرینده:
۱- فعله لره سکیز ساعتلیق ایش گونو، تورپاقسیز کندلیلره تورپاقلارین پایلانماسی.
۲- قادینلارا آزادلیق، قادین آزادلیغی، حقوق برابرلیگی، ساوادسیزلیغین بوتون اؤلکه ده لغو ائدیلمه سی شعارلاری اؤلکهنین هر طرفینه یاییلیردی.
بو شعارلارلا علاقدار خلقین ائتیمادینی قازانمیش پارتییانین سسینه سس وئرهن آذربایجانین قهرمان اوغوللاری اؤلکه نین هر طرفینده اؤز سسلرینی اوجالتماغا باشلادیلار.
بو قوروجولوق ایلینده آذربایجانین بوتون کندلرینده اولدوغو کیمی بیزیم ده یاخین، اوزاق کندلریمیزده بؤیوک ایشلر گؤرولمه یه باشلانمیشدی. ۲۱ آذر نئهضتی غلبه چالان واخت کندلریمیز ده اقتصادی انکشاف جهتدن ایرانین ان گئریده قالمیش کندلری ایله بیر سیرادا دورورموش آذربایجان ملی حکومتینین چاغریشینا قوشولان کندلریمیز کندلرین انکشافی اوچون جانلا- باشلا چالیشماغا باشلادیلار. بوتون اؤلکه ده اولدوغو کیمی بیزیم ده کندلرده تورپاقسیز، آز تورپاقلا کندلیلره تورپاقلار پایلاندی. سوسوز تورپاقلارا سولار چکیلیردی. کندلریمیزده یئنی یوللار چکیلیر، سو بندلری سالینیر، یئنی آرخلار چکیلیر و تاخیل یئرلری، چؤللر، اؤروشلر داش- کسکدن تمیزله نیردی. یئنی کهریزلر سالینیر. کؤهنه لری تمیزلنیب، تزه دن ایشه سالینیر. بعضی کئچیلمز چایلار آرخلار اوزرینده کؤرپولر سالییردی، کندلرده بؤیوک جانلانما وار ایدی. کندلیلرین اوزوندن – گؤزوندن بؤیوک انقلابی غلبه سئوینجی یاغیردی. گلن یاز اکینینه بؤیوک حاضرلیق ایشلری گؤرولوردو. کندلرده تشکیلاتی، تبلیغاتی، تشویقاتی ایشلر آپاریلیردی. بوتون اؤلکه ده اولدوغو کیمی، آذربایجان دمکرات پارتیسی شهرلرده، کندلرده، قصبه لرده، ویلیتلرده اؤز نفوذونو گؤسترمیشدی. پیله چایی محلی کئچمیشده اردبیله، نمینه تابع ائدیلدی. بو دؤورده پیله چایی کندلرینین حؤوزهلری حومه کومیته سیندن نمین ویلایت کومیتهسینه تابع ائدیلدی. کندلریمیزده پارتییا ایشلری لازیمی سوییه ده ایدی. بو دؤورده کندلیلریمیزین پارتییا سیرالارینا چوخلو آخینی وار ایدی. هر کندین فرقه چیلرین حؤوزهلری، ایلک پارتییا تشکیلاتلاری وار ایدی. یاخشی یادیمدادیر ۲۱ آذر نئهضتیندن بیر نئچه آی کئچممیشدی. پیله چایی حومه کومیتهسی یارانمیشدی. بو واخت آتام ۱۲ کندین نظرهلی، خوشاباد و هوشنه بیرلشمیش حؤوزهلرینین ایلک پارتییا تشکیلاتینین و عینی زاماندا پیله چایی حومه کومیتهسینین مسئول ایشچیسی وظیفهسینده چالیشیردی. حؤوزهلرین عضولری آرتدیقجا حومهنین ایشی چوخالیردی. بیر مدتدن سونرا پارتییا عضولرینین سایی داها دا چوخالمیشدی. اودور کی، یوخاری اورقانلار بونو نظره آلاراق، پیله چایی حومه کومیتهسینه یوخاریدان آدام گؤندرمه لی اولدولار. یوخاریدان گؤندریلن ایرشادی پیله چایی حومه کومیتهسینین صدری تعیین ائدیلدی. آذربایجان دمکرات پارتییاسینین مرکزی کومیتهسی خالقلا ایشله یرک، شهرلره، ویلایتلره اؤزونون اینانیلمیش آداملارینی تعیین ائدیردی. بو ارفهده نمین ویلایتی کومیتهسینین صدرلیینه تورنگی آقاکیشینی تعیین ائتمیشدیلر. آتام اوچون شهرلره کند آراسی مسافه داها دا یاخینشلاشمیشدی. باجیسی اوغلونون بو وظیفه ده اولماسی اونو داها دا حرکته گتیرمیشدی. گیزلی آدلا یوخ، آقامی داسی آچیق آدلا ایش آپاریردی. آتام اؤز تصروفاتینین ایشلرینی بیزه تاپشیریب، فرقه تشکیلاتلاریندا قیزغین ایش آپاریردی. او، کندلرینین روحونو اله آلماقدا ماهیر ایدی. هر جور مبارزه اوچون دیندارلارلا دا دیل تاپا بیلیرتدی. کندلی کوتله لری آراسیندا دا هر کندده حؤرمته مالیک ایدی. ایرشادی آتامین بو باجاریغینی گؤروب اوندان ال چکمزدی. خالقین ایچریسیندن چیخمیش بو باجاریقلی آداملار ال- اله وئریب کندلیلر آراسیندا چوخلو ایش آپاریردیلار. فرقه نین بوتون تاپشیریغینی یئرینه یئتیرمه یه چالیشیردیلار. کندلرده ده قادین آزادلیغینی قورویوردولار. ۲۱ آذر نئهضتیندن بیر قدر سونرا قادین آزادلیغی کندلرده، شهرلرده یاییلدی. آذربایجان قادینلار تشکیلاتینین یارانماسی قادینلارین بؤیوک سئوینجینه سبب اولدو. اوزون ایللردن بری اسارتده قالان، دینی عادتلرین قوربانی اولان، دؤرد دیوار آراسیندا قالان، مکتبه، علم و مدنیته بؤیوک احتیاجی اولان کند قادینلارینین قادینلار تشکیلاتینین یارانماسی ایله کندده، کندلریمیزده ده قادینلار تشکیلاتی یاراندی. پیله چایی حومه کومیتهسینین کمگی ایله کندلرده قادینلار تشکیلاتی یاراندی. بو واخت کندیمیزده قادینلار تشکیلاتینا ۲۵ قادین عضو اولموشدو. هوشنه کند قادینلار تشکیلاتینین صدری برزندی سورییا خانیم سئچیلدی. بیر چوخلاری دا اونون کؤمکچیلری اولدو: شاهصنم، شهربانو، روقییه و بیر چوخلاری بیری دیگریندن جسارتلی ایدیلر. ۲۰ ماددهدن عبارت مرامنامه و نیزامنامه لرینی دایم یئرینه یئتیرمه یه جان آتیردیلار. آذربایجاندا قادینلاری ایرلی چکمک اوچون ملی حکومت داها یاخشی ایشلر گؤروردو. قادینلارا کیشیلرله گیزلی سس وئرمه ده اشتراک ائتمک، سئچمه حقوقو، ساوادسیزلیغی لغو ائتمک، سکیز ساعتلیق ایش گونو و کیشیلرله حقوق برابرلیینه قدر وئریلمیدیر.
کریموو (داسی) صیاد آقامی اوغلو
۰۱.۰۵.۲۰۱۸-جی ایل


text:
تبریز عاشیقلار گروهونون یئنی کنسرتی کئچیریلهجکدیر…
ائل عاشیغی، عاشیق حسن اسکندرینین رهبرلیگیایله تبریز عاشیقلار گروهونون یئنی کنسرتی تبریز شهرینده کئچیریلهجکدیر. تبریز موسیقی انجومنی و گؤزل قوپوز شرکتینین امکداشلیغی ایله کئچیریلهجک بو کنسرتده عاشیق حسندن باشقا، آذربایجانین تانینمیش اوستاد عاشیقلاریندان عاشیق اشرف حسینپور، عاشیق عوض عبادپور و گؤرکملی آذربایجان عاشیقی عاشیق رسول قربانیده (فوناف عنوانیندا) چیخیش ائدهجکدیرلر. کنسرت اردیبهشت آیینین ۱۹ و ۲۰ ینجی گونلری آخشام ساعات ۸ دن ستارخان بولواریندا یئرلشن الغدیر مدنیت ساراییندا باشلاناجاقدیر. مدنیت سارایینین دقیق عنوان، کنسرتین باشلانیش ساعاتی و بلیطلرین ساتیش یئرلری بئلهدیر:
زمان: ۱۹ و ۲۰ اردیبهشت ساعت ۲۰
مکان: بلوار ستارخان، خیابان شهید قرهباغی، فرهنگسرای الغدیر
مکان فروش بلیط:
فیلمبرداری ساوالان – تلفن: ۰۹۱۴۴۰۷۲۲۸۶
استریو نوروزی – تلفن: ۰۹۱۴۸۰۵۸۶۶۲
ولی یگانه – تلفن: ۰۹۱۴۴۰۴۸۲۱۹
استریو هدایت – تلفن: ۰۹۱۴۳۰۰۵۱۷۲
آموزشگاه موسیقی اسکندری – تلفن: ۰۹۱۴۱۱۴۸۹۸۳
تلفن ثابت تبریز: ۵۴۱۶۹۷۵


text:
ایوان کیویدز
ایوان کیویدز (اینگیلیسجه: Iván Kaviedes) (دوْغوم:۲۴ اکتبر ۱۹۷۷ (۴۵ یاش) Santo Domingo) بیر فوتبالیست. اکوادور میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ایوان کیویدز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- پروجا کولوبونون اویونچولاری
- رئال وایادولید کولوبونون اویونچولاری
- پورتو کولوبونون اویونچولاری
- کریستال پالاس کولوبونون اویونچولاری
- آرژانتینوس جونیورز کولوبونون اویونچولاری


text:
باتی واشینقتون بیلیمیوردو
باتی واشینقتون بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Western Washington University, فارسجا: دانشگاه غربی واشینگتن)آمریکانین بلینقهام، واشینقتون شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۱۲٬۸۵۲ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Chemistry Building.jpg
- Parks Hall.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده باتی واشینقتون بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین آراشقین / آراخچین : أسکیدن قادینلار چارقاتلارینین آلتینـدان ساچلارینین قاریشیب-داغیناقلیغینین قارشیسینی آلماق اوچون بو بؤرکو باشا قویاردیلار .آراشقین ایکی بؤلومـدن اولوشان یاریم یووارلاق (یاریم …Read More »
گئییملر / بئل اوستو گئییملری / تومان
گئییملر / بئل اوستو گئییملری / تومان تومان: تومانلار اوست تومان، اورتا تومان و آلت تومانلاردان اولوشور . اوست تومان گئن، اوزون و چینـلی اولور. داها أسکی چاغلاردا گئینیلَن تومانلارین …Read More »
گئییملر / چیگین اوستو گئییملر / آرخالیق / کؤینک
گئییملر / چیگین اوستو گئییملر / آرخالیق / کؤینک آرخالیق: بوتون آذربایجانـدا أن گئنیش یاییلمیش چیگین اوستو گئییملردن دیر. گئنلـده آرخالیق چیگین اوستو، اوزون بئللی، ائنسیزدیر. آرخالیقین یاخا بیچیمی بیر …Read More »


text:
دەمک کی، آچئق وەیا گیزلی تۆم شیرکلردن قاچئنماق گرکیر. عاکسی حالدە شیرکە دۆشۆلەبیلیر. گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە هیچبیر مۆشریک: “بن شیرک قۇشویۇروم” دەمییۇر. حاتتا یاپتئغئنئن شیرک اۇلدوغونو دا قابول أتمییۇر. بلکی دە گرچکتن مۆشریک اۇلمادئغئنا اینانئیۇر. چۆنکۆ کیتابا گؤرە دگیل، ظاننا گؤرە حارەکت أدییۇر…
مۆشریکلرین بو دورومو آللاهئن “حارامدئر” دەدیگی بیر شەی ایچین “حارام دگیلدیر” دیەرک، آللاهئن حۆکمۆنۆ اینکار أدن کیمسەنین دورومونا بنزەر. چۆنکۆ اۇنلار، آللاهئن “شیرکتیر” دەدیگی بیر شەی ایچین؛ “حایئر، بو شیرک دگیلدیر” دەمیش اۇلویۇرلار. یۇقسا هیچ کیمسە؛ “بو یاپتئغئم شیرکتیر آما نفسیمە اویدوم وە شیرک قۇشتوم” دەمز. یاپتئغئنئن “شیرک اۇلمادئغئنئ” ایددیعا أدر. دۇلایئسئیلا شیرک، تۆم مۆمینلری تهدید أدن بۆیۆک بیر تهلیکەدیر. نبیدن (ع) گلن شو ریوایت دە بو دورومو (مۆمینلر ایچین شیرک تهلیکەسینی) شؤیلە حابر ورمکتەدیر:
نبی (ع): “شیرک، اۆممتیم آراسئندا گجە قارانلئغئندا سیاە بیر تاشئن اۆستۆندەکی قارئنجانئن آیاق سسیندن داحا گیزلیدیر.” (آحمد بین حانبل)
اینسانلارئن چۇغو کافیر /مۆشریک می؟
تۆم مۆمینلر (قابول أدیلسین وەیا أدیلمەسین) شیرک قۇنوسوندا بۆیۆک بیر تهلیکە آلتئندادئر. بو، قورئان ایلە ثابیت اۇلان بیر گرچکتیر. چۆنکۆ قورئان، اؤنجەکیلرین چۇغونون مۆشریک اۇلدوغونو بیلدیردیگی گیبی، یریۆزۆندەکی اینسانلارئن چۇغونون دا ایمان أتمەیەجگینی (آزئنلئغئن ایمان أدەجگینی) آما ایمان أدنلرین چۇغونون دا شیرک قۇشاراق ایمان أدەجگینی (یاعنی چۇغونون مۆشریک اۇلاجاغئنئ) بیلدیرمکتەدیر:
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ ﴿۴۲﴾ (سورة الروم)
دە کی: “یریۆزۆندە گزیپ دۇلاشئن دا داحا اؤنجەکیلرین عاقیبتی ناسئل اۇلدو گؤرۆن! اۇنلارئن چۇغو مۆشریک ایدی.” (روم سورەسی؛ 42)
وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ ﴿۱۰۳﴾ (سورة یوسف)
اینسانلارئن چۇغو، سن نە قادار چۇق ایستەسن (ائصرار أتسن) دە ایمان أتمز. (یوسوف سورەسی؛ 103)
وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ ﴿۱۰۶﴾ (سورة یوسف)
اۇنلارئن (ایمان أدنلرین) چۇغو دا، آللاها شیرک قۇشمادان ایمان أتمز. (یوسوف سورەسی؛ 106)
بو آیتلرە گؤرە یریۆزۆندەکی اینسانلارئن چۇغو ایمان أتمەدیگی /أتمەیەجگی گیبی، ایمان أدنلرین چۇغو دا ایمانئنا شیرک بولاشتئرمئشتئر. یاعنی مۆشریکتیر.
بو دورومو گۆنۆمۆزە اویارلارساق، یاقلاشئق یدی میلیارلئق دۆنیا نۆفوسونون یاقلاشئق 1.5 میلیارلئق قئسمئ؛ “بن مۆسلۆمانئم” دییۇر. یاعنی اینسانلارئن بۆیۆک چۇغونلوغو کۆفۆردە دیرنمیش (فورقان سورەسی؛ 50)، (ایسرا سورەسی؛ 89)؛ وە (بونلار بیز مۆسلۆمانلارا گؤرە) ذاتن ایمان أتمیش دگیلدیر. (یوسوف سورەسی؛ 103)، (شوعارا سورەسی؛ 8). لاکین؛ “بن مۆسلۆمانئم” دیەن اینسانلارئن بۆیۆک چۇغونلوغو دا (یوسوف سورەسی؛ 106) وە (روم سورەسی؛ 42) آیتلرە گؤرە مۆشریکتیر.
آللاە تعالا: “تۆم گۆناەلارئ دیلەرسە باغئشلایابیلەجگی آما شیرکی آصلا باغئشلامایاجاغئنئ” وە “مۆشریکلرە جننتین حارام قئلئندئغئنئ” بیلدیردیگیندن بو سۇنوچ (ایمان أدنلرین چۇغونون مۆشریک اۇلابیلەجگی سۇنوجو) ألبتتە کی چۇق اۆرکۆتۆجۆدۆر. لاکین بو سۇنوچ بیزیم چئقاردئغئمئز بیر یۇروم دگیل، ایلگیلی آیتلرلە ثابیت اۇلان بیر آللاهئن بویروغودور.
پکی اینسانلارئن چۇغو نەدن ایمان أتمز؟ بو سۇرونون جوابئنئ دا قورئان ورییۇر. اینسانلارئن چۇغو، قورئانا (گرچکتن) اینانمادئغئ ایچین ایمان أتمیش اۇلماز:
… إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۱۷﴾ (سورة هود)
… کسینلیکلە اۇ (قورئان) حاقتئر، راببیندندیر. لاکین اینسانلارئن چۇغو (اۇنا) ایمان أتمز. (هود سورەسی؛ 17)
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِي هَذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا ﴿۸۹﴾ (سورة الإسراء)
شو بیر گرچک کی، بیز بو قورئاندا اینسانلار ایچین چشیتلی میثاللر ورمیشیزدیر. آما (بونا راغمن) اینسانلارئن چۇغو اینکارلارئندا ائصرار أدرلر. (ایسرا سورەسی؛ 89)
وَلَقَدْ صَرَّفْنَاهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوا فَأَبَى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا ﴿۵۰﴾ (سورة الفرقان)
شو بیر گرچک کی، بیز اؤگۆت آلسئنلار دییە (اۇ قورئانئ) اینجەدن اینجەیە آچئقلادئق، آما (بونا راغمن) اینسانلارئن چۇغو اینکارلارئندا ائصرارجئدئر. (فورقان سورەسی؛ 50)
اۇ حالدە: “بن ایمان أتتیم” دیەن هرکسین ایمانئ صاحیح دگیلدیر. بونون ایچین شیرکە دۆشمەمەسی وە قورئانا قایئدسئز شارطسئز تسلیم اۇلماسئ گرکیر کی؛ دینینی تۆمۆیلە آللاها حالیص قئلابیلسین. آنجاق بو شکیلدە یالنئزجا آللاها قوللوق یاپئلابیلیر.
بو نەدنلە آللاها عائید هیچبیر فیعیل وە صئفات آصلا باشقا بیر وارلئغا عاطفەدیلمەملیدیر. بونون ایچین دە ایمانئن قورئانا باقئلاراق کۇنترۇل أدیلمەسی گرکیر. عاکسی حالدە شیرکە دۆشۆلۆر. بونون باشقا چارەسی یۇقتور. بیر مۆمین ألبتتە کی تۆم گۆناەلاردان ساقئنماق ایچین غایرت أتملیدیر. آما آصئل ساقئنئلماسئ گرکن أن بۆیۆک گۆناە (ظولۆم)، آللاهئن آصلا باغئشلامایاجاغئنئ بیلدیردیگی وە اۆستەلیک دە أن یایغئن ایشلنن گۆناەتئر (ظولۆمدۆر) شیرک.
ایشتە بو نەدنلەدیر کی، قورئان آیتلرینین اؤنملی بیر بؤلۆمۆ “شیرک وە تەوحید” قۇنوسوندادئر. چۆنکۆ شیرک تهلیکەسی هرکسی ایلگیلندیریر. مۆمینلرین اۇقویاجاغئ بیر کیتاب اۇلان قورئانئن قۇنو ایلە ایلگیلی بو قادار چۇق آیت ایچرمەسی بۇشونا دگیلدیر. باعضئ چەورەلرین ایددیعا أتتیگی گیبی أگر شیرک قۇنوسو بیز مۆمینلری ایلگیلندیرمییۇر اۇلسایدئ بو قادار چۇق آیت گؤندرن آللاە (حاشا) عابثلە ایشتیغال أتمیش اۇلوردو. آما آللاە آصلا عابثلە ایشتیغال أتمز. چۆنکۆ شیرک (بیز مۆمینلر دە داحیل) هرکسی تهدید أدن بۆیۆک بیر تهلیکەدیر.
بو نەدنلە قورئان، آللاهئن وار اۇلدوغونو بیلدیرن آیتلرلە دگیل (فئطراتن بونو اینکار أدن اینسان ذاتن یۇقتور /اۇلاماز)، آللاەتان باشقا هیچبیر ایلاهئن بولونمادئغئنئ (آللاها عائید واصئفلارئن باشقا هیچبیر وارلئقتا بولونمادئغئنئ) بیلدیرن آیتلرلە دۇلودور. هیچبیر نبی-رسول، آللاهئن وارلئغئنئ ایثبات أتمک ایچین مۆجادلە أتمەمیشتیر. تۆم رسوللر، آللاها شیرک قۇشولماماسئنئ (تەوحیدی) بیلدیرمک ایچین مۆجادلە أتمیشتیر. آما بو قۇنودا تۆم رسوللرە یاپئلان ایعتیراضئن دگیشمز گرکچەسی دە (بیر سۇنراکی بؤلۆمدە ایضاح أدیلەجگی اۆزرە) دائیما آتالارئن یاپتئقلارئ /أثرلری /ایزلری اۇلموشتور.
بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِمْ مُهْتَدُونَ ﴿۲۲﴾ وَكَذَلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ ﴿۲۳﴾ (سورة الزخرف)
حایئر! “بیز آتالارئمئزئ بللی بیر اۆممت (دین) اۆزریندە بولدوق وە بیز آنجاق اۇنلارئن أثرلرینی تاعقیب أدەرک دۇغرو یۇلو (هیدایتی) بولوروز” دەدیلر. سندن اؤنجە دە حانگی مملەکتە بیر اویارئجئ گؤندرمیشسک اۇرانئن ایلری گلنلری دە سادەجە: “بیز بابالارئمئزئ بیر دین اۆزریندە بولدوق وە بیز آنجاق اۇنلارئن أثرلرینە /ایزلرینە اویارئز” دەمیشتی. (زوحروف سورەسی؛ 23-22)
دەمک کی بیز مۆمینلر، بو دوروما دیققات أتملی وە کۆفرۆن سادەجە آللاهئ اینکار أتمک اۇلمادئغئنئ (آصلئندا بؤیلە بیر اینکارئن فئطراتن ذاتن مۆمکۆن اۇلمادئغئنئ)، هرحانگی بیر حاقیقاتین (آیتین) اۆزرینی اؤرتمەنین وە /وەیا اۇنلارئ گؤرمزدن گلمەنین دە اینکار اۇلدوغونو بیلملیییز. کذا شیرکین دە آللاە ایلە أش (دنک) توتولان بیر ایلاهئن وارلئغئنئ ایددیعا أتمک اۇلمادئغئنئ (بؤیلە شیرک قۇشانئن اۇلمادئغئنئ)، آصئل یایغئن شیرکین آللاها عائید فیعیل وە واصئفلارئن هرحانگی بیرینی قئسمن دە اۇلسا باشقا بیر وارلئغا عاطفەتمک اۇلدوغونو اونوتمامالئیئز. شیرک قۇنوسونون اؤنجەلیکلە مۆمینلری ایلگیلندیردیگینی بیلملی وە بو قۇنودا آشئرئ حاسساسیەت گؤسترملیییز. شیرکین آللاها ایمان أتمکلە مۆمکۆن اۇلدوغونو آما بو ایمانئن یانلئش بیر آللاە اینانجئ تاشئدئغئنئ (شیرک ایچردیگینی) بیلملیییز:
ذَلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَإِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ ﴿۱۲﴾ (سورة المؤمن)
سیزە وریلن بو جزانئن نەدنی شودور؛ سیز تک اۇلان آللاها داعوت أدیلدیگینیزدە اینکار أتتینیز. آما اۇنا اۇرتاق قۇشولونجا ایمان أتتینیز. آرتئق حۆکۆم اولو وە بۆیۆک اۇلان آللاها عائیدتیر. (مۆمین سورەسی؛ 12)
دەمک کی شیرک، اؤنجەلیکلە اینانانلارئ ایلگیلندیرن بیر دورومدور. “حارامئن شۆبهەلی اۇلانئندان بیلە قاچئنئیۇروز” دیەنلر (بو حاسساسیەتی گؤسترنلر)، آللاهئن باغئشلایابیلەجگینی بیلدیردیگی حاراملاردان اؤنجە؛ آصلا باغئشلامایاجاغئنئ بیلدیردیگی حارامدان (ظولۆمدن) یاعنی “شیرک” تهلیکەسیندن قاچئنمالئدئرلار.
آنجاق، گۆنۆمۆزدەکی مۆسلۆمانلارئن اؤنملی بیر بؤلۆمۆ (ماعالأسف) بو حاسساسیەتی گؤسترمەمکتەدیر. عاکسینە، قورئانئن؛ “شیرکتیر” دەدیگی بیرچۇق عامل، نە یازئق کی مۆسلۆمانلارئن پراتیگیندە عیبادت آماجئیلا أدا أدیلمکتەدیر. بو قۇنوداکی بیرچۇق آیت، “بیز بو آیتلرە اینانمئیۇروز” گرکچەسی ایلە دگیل، باشقا قئلئفا سۇقولان باهانەلرلە گؤرمزدن گلینمکتەدیر. ایلری سۆرۆلن گرکچەلر ایسە؛ باعضن دین آداملارئنئن سؤیلەدیکلری (اۇنلارئن راب أدینیلمەسی)، باعضن مذهب تاعاصصوبو، آما چۇغو کز دە “آتالارئمئزئن یۇلو (أثرلری)” اۇلویۇر. حالبوکی یاپئلاجاق تک شەی (باشقا بیر شەی دگیل) سادەجە وە سادەجە قورئانا تابیع اۇلماقتئر:
فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۴۳﴾ وَإِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَلِقَوْمِكَ وَسَوْفَ تُسْأَلُونَ ﴿۴۴﴾ (سورة الزخرف)
سن، سانا واحیەدیلن (قورئانا) سئمسئقئ سارئل! چۆنکۆ سن دۇغرو یۇل اۆزریندەسین وە موحاققاق کی اۇ (سانا واحیەدیلن قورئان) هم سنین ایچین هم دە قاومین ایچین بیر اؤگۆتتۆر؛ وە حپینیز ایلریدە اۇندان سۇروملو توتولاجاقسئنئز (سوئال اۇلوناجاقسئنئز). (زوحروف سورەسی؛ 44-43)
اتَّبِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ ﴿۳﴾ (سورة الأعراف)
(أی اینسانلار!) راببینیزدن سیزە ایندیریلنە (قورئانا) تابیع اۇلون. اۇندان باشقا ولیلرە /اۇتۇریتەیە تابیع اۇلمایئن. نە قادار آز (آزئنئز) اؤگۆت آلئیۇرسونوز. (آعراف سورەسی؛ 3)


text:
آلومینیوم فلورید
آلومینیوم فلورید (اینگیلیسجه: Aluminium fluoride, روسجا: TpифTopид aлюMиHия، عربجه: فلوريد الألومنيوم) بیر شیمیایی ماده. آغ رنگلی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر. آلومینیوم فلورید فلوئور بیلشیکلری و آلومینیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Aluminium fluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آلومینیوم فلورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ژنق ژی
ژنق ژی (اینگیلیسجه: Zheng Zhi) (دوْغوم:۲۰ اوت ۱۹۸۰ (۴۲ یاش) Shenyang) بیر فوتبالیست. قوانقژو اورقراند تائوبائو فوتبال کولوبو و چین میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ژنق ژی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۰-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- شاندونق لیونق کولوبونون اویونچولاری
- چارلتون اتلتیک کولوبونون اویونچولاری
- سلتیک کولوبونون اویونچولاری
- قوانقژو اورقراند تائوبائو کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۴ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۷ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار


text:
حامیله اولان قادین ، حیات یولداشی طرفیندن اودا چکیلرک اولدورولدو
هه نگاو اینسان حاقلاری سازمانی نین گزارشینه گوره؛ غربی آذربایجان ولایتینده ماکو شهرینده، بیر حامیله قادین حیات یولداشی طرفیندن یاندیریلاراق فجیع شکیلده اولدورولدو.
خبره گوره: قتله یئتیشن “فاطمه رسولی”، ۵ قیز اوشاقی آناسی ایمیش . گورگو تاتیغلاری و “قوریشکاک” کندینین اهالیسینین دئدیگینه گوره، فاطمه نین حیات یولداشی آلتینجی اوشاقینین قیز اولاجاغینی بیلدیکدن صونرا، قیز اوشاقینا حامیله اولان حیات یولداشینی وحشیجه اودا چکرک اولدوردو.
بو اول دفعه دییل کی اوشاقلارین جینسیتی اوزرینه قادینلار و یاخود دوغولان قیز اوشاقلاری دده لری و یا عائیله لری طرفیندن شدت و اولومه محکوم اولورلار .
ایندیه دک قاتیل اولان “رسول طیار”دان بیر خبر الده یوخدور و قتلی ایشلدیکدن صونرا قاچیبدیر . اینتیظامی قوه لر ایسه توتوخلانماسی اوچون داها حرکته کئچمه ییبلر .


text:
سون قرار
ائلیار پولاد
سحرین حزین مئهی اونلارین گؤزلریندهکی گئجهدن قالان یوخونو قاچیریردی. ایشه رغبتله باشلامیشدیلار. اوستالاری یوبانسادا اونلار اؤز ایشلرینین عؤهدهسیندن گلمهیی یئترینجه باجاریردیلار. گونش یاواش-یاواش بویلانیر و بوتون جانلی و جانسیزلارا ایشیق و حرارت باغیشلاییردی.
او، پلان خریطهسینی ایش میزینین اوستونه سرهرهک، دؤرد بوجاغینا آرماتور تیکهسی قویدو کی یئل آپارماسین. اؤلچولری پلاندان اوخویوب مترین اوجونو کؤمکچیسینه اوزاداراق اؤلچولری آرماتورون اوزرینده آغ گجله نشانلاییردی. او بیری کؤمکچیده آرماتور کسن قایچینی ایشه سالاراق نشان وورولان یئردن کسیردی. اؤلچولر کسیلیب قورتاردی. اوستالاری هله گلمهمیشدی.
اؤلچویله کسیلن آرماتورلاری پلاندا چکیلن طرحه اویغون اییب بیر کناردا سیرایلا دوزوردولر. گونش بویلاندیقجا ایستیدن بدنلرینه تر گلیردی. تردن بویون بوغازلاری مونجوق-مونجوق اولموشدو. او، کؤمکچیلره اوز توتاراق “بیرآز اللی ترپهنین. بو گون آرماتورلاری توخویوب، قالیبلریده باغلامالییق. نسه دونن آخشام اوستو اوستانین حالی هئچ یاخشی دئییلدی. بو گوندهکی یوبانیر. اوستا گلینجه ایشی قورتارمالییق.” دئییب، الیندهکیF آچاری ایشه سالدی.
اوزاقدان ماشین سسی گلدی. اونلارین ظنیجه اوستا گلیردی. ماشین یئتشن کیمی اونلار سهولرینی آنلادیلار. باش مهندیس ماشیندان دوشوب اونلارا یاخینلاشدی. حال- احوال توتاندان سونرا اونا اوز توتاراق “سنینله صؤحبتیم وار. بیرآز بورادان اوزاقلاشاق” دئدی. او یولداشلارینین اوزونه باخاراق گولر اوزله “باغیشلایین ، منیم بونلارلا هئچ گیزلی صؤحبتیم یوخدور. ایر سیزه امکان یوخدورسا من حاضیر” دئییب گؤزنو باش مهندیسه تیکدی. باش مهندیس اللرینی اووشدوراراق ” اوندا قوی بونلاردا بیلسین. دونن من اوستانی ایشدن آزاد ائتدیم. بو گوندن اعتبارن سن باش اوستا تعیین اولورسان. ناهار فاصیلهسینده اوتاغیما گل بو بارهده اطرافلی دانیشیب، قطعی قرار امضالایاق”.
اونون آلین و بویون بوغازینی تر باسمیشدی. بوینوندان آسلادیغی دسمالین اوجون الینه آلیب آلین و بویون بوغازینین ترینی سیلرهک ” یوخ جناب مهندیس من اوستاما آغ اولوب اونون یئرینی توتا بیلمرهم ” دئیه الیندهکی آچاری کسیلمیش آرماتورلارین ایچینه تولازلاییب، کؤمکچیلره ” ایش تعطیل اولور” دئییب محکم آددیملارلا اوزاقلاشدی.
باش مهندیس یئرینده دایاناراق اونون مؤحکم و ایرادهلی آددیملارلا اوزاقلاشماغین سئیر ائدهرهک دیل آلتی اوزو ائشیده بیلهجک حدده پیچیلدادی” گؤرونور او حاخلیدیر. بلکه من سهو ائتمیشم”.
الیندهکی جیب تلفونون یاندیریب، دویمهلری ایشه سالاراق ” اوستا، اولان اولوب- کئچن کئچیب. موطلق ایش باشیندا اولمالیسان. حورمتله: باش مهندیس” مساژینی اوستانین تلفون نمره سینه یوللادی…….
۱۱/۳/۹۴


text:
امریکا قوشمه ایالتلری افغانستانده هوا عملیاتی اویوشتیردی
اوشبو عملیات داعش گه قرشی اویوشتیریلگن
امریکا قوشمه ایالتلری, 26- آگست کونی کابل هوا قونلغه سی یقینیده اویوشتیریلگن ترورچیلیک هجومی نینگ مسئولیتی نی اوز بوینی گه آلگن داعش- خراسان نینگ باشقروچیسی گه قرشی افغانستانده هوا عملیاتی اویوشتیریلگن لیگی نی بیلدیردی.
امریکا قوشمه ایالت لری مرکز کوچ لری (CENTCOM) سوزچیسی بیل اوربان اوشبو توغریده یازمه بیانات بیردی.
اوربان, "امریکا قوشمه ایالتلری حربی کوچ لری, بیر داعش- خراسان باشقروچیسی گه قرشی عملیات اویوشتیردی" دییه قید ایتدی.
سوزچی, اوشبو عملیات نینگ افغانستان نینگ ننگرهار ولایتیده, پیلوتسیز اوچاق دن فایده له نیب اویوشتیریلگن لیگی نی بیلدیردی.
اوربان, "دسلبکی معلومات لر گه کوره هدف نی اولدیردیک. بو عادی اهالی نینگ جان بیریشی گه سبب بولمه گن" دییه قید ایتدی.
پنجشنبه کونی کابل هوا قونلغه سی یقینیده انتحاری هجوم اویوشتیریلگن ایدی.
اوشبو حادثه عاقبتیده 13 نفر امریکا لیک حربی بیلن 170 نفر افغانستان لیک عادی اهالی جان بیرگن ایدی.
هجوم نینگ مسئولیتی نی داعش- خراسان اوز ذمه سیگه آلرایکن, امریکا قوشمه ایالتلری دولت رهبری جو بایدن ایسه اوشبو هجوم گه قرشی جواب قیتریله دیگن لیگی نی معلوم قیلگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
امریکا قوشمه ایالتلریده برق شبکه سی گه قوراللی هجوم اویوشتیریلدی
تورکیه سوریه نینگ شمالیده ترورچی لر گه قرشی عملیات اویوشتیردی
اوشبو عملیات تورکیه استخبارات اداره سی تامانیدن اویوشتیریلدی


text:
الکتریک گیتار
الکتریک گیتارا ، سس قبول ائدیجلری ایشه سالماقلا ، دمیر تللری رقص لرینی الکتریک سیگنال لارا چئویره ن و گوجلندیریجی یه وئرمک له سس لر یارادان گیتارا نؤعودور. تللرین تیترمه سیندن یارانان بو سیگنال لار سونرا جیهازین کؤمکی ایله سس لره چئوریلیر.
الکتریک گیتارا ایلک دفعه اولاراق جاز (JAZZ) دا ایستیفاده اولونموش ، اوندان هم ده پاپ (خالق) موسیقی صنعت لرینده ، راک و رول (Rock and Roll) ، کانتری (Country) ، بلوز (Blues) ، امبینت ((Ambient) ویا ینی چاغ ) و حتی چاغداش کلاسیک موسیقیده ده گئنیش ایستیفاده اولونور.


text:
ییرمینجی عصرین سیرلاری
پوشکین و دوما عینی آدام ایمیش/ چئویرن: لئیلا علییئوا
حاضیرلایان: سوسن نوادهیرضی
داهی روس شاعیری آلئکساندر سئرگئیئویچ پوشکین أصلینـده دوئلده هلاک اولماییب. او، اؤزونو اؤلموش کیمی قَلَمـه وئریب، پاریسه یوللانیب و بورادا مشهور فرانسیز یازیچیسی آلئکساندر دومایا چئوریلیب.
آبسورد سسلَنیر، ائله دئییلمی؟ آنجاق قرار وئرمهیـه تلسمهیین، چونکی مقالـه مؤلفلری فرضییهنین دوغرولوغونو ثبوت ائتمک اوچون کیفایت قدر توتارلی سببلر گتیریب.
ایکی آلئکساندر
۱۸۳۷-جی ایل یانوارین ۲۷-سینده، سنپترزبورگدا کاوالئرقارد ژورژ دانتئس’له دوئل زامانی روس أدبیاتینین گونشی آلئکساندر سئرگئیئویچ پوشکین اؤلومجول یارالانیر. چوخ کئچمهدن فرانسا ادبیاتیندا دا یئنی، آلکئساندر آدلی اولدوز پارلاییر – آلئکساندر دوما. دیققتـه لاییق باشقا مقام ایسه آد بنزرلیگی ایله یاناشی آلئکساندرلارین ظاهری گؤرونوشجه بیر-بیرینه بنزهمهسیدیر.
پوشکین و دوما دئمک اولار کی، یاشیددیرلار: بیرینجی ۱۷۹۹-جو، ایکینجی ایسه ۱۸۰۲-جی ایلده. بو ایکی أدبیات داهیلرینین فوتوسونا باخدیقدا ظاهری بنزرلیک گؤزدن قاچمیر: قارابوغداییلیق، گؤزلرین رنگی، آلنین، قاشلارین، بورنون فورماسی، قارا و قیوریم ساچلار. گنج یاشلاریندا ایسه دوما عینی’له پوشکینه بنزهییر. تدقیقاتچیلارین فیکرینجه، بو بنزرلیک هر ایکی آلئکساندرین آفریکا کؤکلرینین اولماسی ایله باغلی دیر. پوشکینین آنا طرفیندن اولو باباسی آفریقادان گتیریلن ایبراهیم هاننیبال بیرینجی پیوترون تربییهچیسی اولوب. دومانین ایسه آتا ننهسی هایتی آدالاریندان گلن کؤله ایدی. نسیللر دَگیشدیکجـه آفریقا جیزگیلری قورونسا دا اونلارین بو قَدر اوخشار اولماسینا سبب یالنیز ایرقی اورتاقلیقلاری دئییل.
عشقباز قیامچیلار
روس و فرانسیز آلئکساندرلار یالنیز ظاهرن اوخشار دئییلدیلر. هله بالاجا یاشلاریندان پوشکین أدبیاتا ماراق گؤرسـهدیب، دقیق علملره نیفرت ائدیب، ریاضییات فننینـده ایسه عمومیت’له باجاریقسیز اولوب. موعللیملر هر زامان پوشکینین تربییه و داورانیشلاریندان ناراضی قالیب. گنج پوشکین چیلغین کاراکتئری ایله سئچیلیب، ایچگی، کارت اویونلاری و دوئله ماراق گؤرسـهدیب. شاعر ظریف جینسین نمایندهلرینـه قارشی لاقئید اولماییب.
پوشکینین سیاسی گؤروشلری ده دیققته لاییق دیر: او، دئکابریستلر’له دوستلوق ائدیب، ۱-نجی آلئکساندرین عونوانینا یازدیغی هجولره گؤره سیبرییـه گؤندریلمکدن سون آندا قورتولوب.
تانینمیش فرانسیز یازیچیسی آندره مورو ایسه اؤزونون “اوچ دوما” کیتابیندا دومــانی بئله تصویر ائدیر : دوما قارشیسیآلینماز انرژی و گوجه صاحب ایدی. محض بو گوجه گؤره ده او، هئچ کیمه و هئچ نهیه تابع اولماق ایستهمیردی. مکتب ایللری بیله اونون تربییه و دوشونجهسینده چوخ آز شئیی دَگیشـه بیلمیشدی. ایستهنیلن سیخیشدیریلما و یا تضییق دوما اوچون قبول ائدیلمز ایدی. قادینلار؟ او قادینلاری سئویردی، اؤزو ده هامیسینی بیردن.
مورو-نون سؤزلرینـه گؤره، دوما دا پوشکین تک جبر، هندسه، فیزیک کیمی دقیق علملره قارشی اعتیناسیز اولوب. پوشکین کیمی دوما دا سیاسی حادیثهلره سویوققانلی یاناشماییب و حتی ۱۸۳۰-نجی ایل اییول اینقیلابی زامانی یازیچی شخصاً کرال سارایینـا هوجومـدا ایشتیراک ائدیب.
باغلی تابوتداکی داهی
البته، بئله بیر سوال یارانیر: نیه پوشکین اؤز اؤلومونو صحنهلشدیریب، اؤزونو اؤلو کیمی گؤرسـهدیب. سن دئمه، سون ایللر آلئکساندر سئرگئیئویچ-ین ایشلری اولدوقجا برباد اولوب. بورج ایچینده اوزَن پوشکین أدبیات ساحهسینده ده سیخینتیلار یاشاییب. مثلاً ۱۸۳۳-نجی ایلده تاماملادیغی “تونج آتلی” پوئماسینین چاپی شخصاً ۱-نجی نیکولایین أمری ایله دایاندیریلیب.
۱۸۳۶-نجی ایلده مالییه دورومونو دوزَلتمَک ایستهین پوشکین “معاصر” آدلی أدبی مجموعه چاپ ائتدیرمک ایستهسه ده، ژورنال یالنیز قایغیلاری آرتیریب. آلئکساندر سئرگئیئویچ یاشام یولداشینین دانتئس’له گیزلی علاقهلری بارهده شایعهلردن اوسانیب، ۱۸۳۶-نجی ایلده ایسه آناسی نادئژدا اوسیپوونانین اؤلوم خبری ایله سارسیلیب. چاغداشلارینین سؤزلرینه گؤره، سون ایللر پوشکین اولدوقجا گرگین و دئپرئسسیو دورومـدا اولوب.
و بئلهجـه ۱۸۳۷-نجی ایلین یانواریندا دانتئس’له دوئلده پوشکین او دؤور اوچون اؤلومجول ساییلان یارا آلیر، گولـله بود سومویونون باشینا دَیـهرَک قارنینا گیریر. بیر سیرا متخصصلرین فیکرینجه ایسه، شاعرین اؤلوم سببی آلدیغی یارا دئییل، حکیملرین یالنیش یاناشماسی اولوب.
اؤلوم آیاغیندا پوشکین امپئراطورا مکتوب یازیب و اؤلمک اوچون چار سؤزونو گؤزلـهدیگینی دئییب. ۱-نجی نیکولای جاوابینـدا اونو باغیشلادیغینی، یاشام یولداشی و اؤولادلارینـدان موغایات اولاجاغینی و بوتون بورجلارینین اؤدنهجـهگینی یازیر. ایندی آلئکساندر سئرگئیئویچ راحات اؤله بیلردی.
پوشکینین دفن تؤرهنی ده مُعمّالار’لا دولودور. أدبیات تاریخچیسی آلئکساندر نیکیتئنکو-نون یازدیغینا گؤره، بیر چوخلاری شاعر’له ویداعلاشماق اوچون إعلان اولونان مکانا – ایسااکیئوسک کلیساسینا توپلاشسا دا، شاعیرین جنازهسی گئجه ساعاتلاریندا، گیزلینجه کونیوشئوسکی کلیساسینا گتیریلیب و بیلیورد رهبرلیگینه اؤزل اؤرنکلر وئریلیب، اؤیرنجیلرین درسده ایشتیراکینین تأمین ائدیلمهسی تاپشیریلیب. دوعالار اوخوندوقدان سونرا جنازه اوچ گون بویونجا کلیسانین آلتقاتیندا ساخلانیلیب و یالنیز فئورالین ۳-ده پسکووا آپاریلیب. پسکوو فرمانداریسینده ایسه ایستهنیلن تؤرَن و ایزدیهامین اولماماسی اوچون اؤزل تاپشیریق وئریلیب. اوزمانلارین فیکرینجه، یالنیز چار ۱-نجی نیکولای داهی شاعیرین اصل “اؤلوم” سببینی بیله بیلَردی.
مئتامورفوز
ناپولئون ژنراللاریندان اولان توما- آلئکساندر دوما اوغلو آلئکساندرین ۴ یاشی اولاندا وفات ائدیب. او گونـدن بری هئچ کیم اونون آز تانینان سویآدینی بیر ده ائشیتمهییب. ۱۸۲۲-نجی ایله قدر…١٨٢٢-نجی ایلده پاریسده تاپیلان ٢٠ یاشلی گنج اؤزونو افسانهوی ژنرالین اوغولو کیمی تقدیم ائدیب و آتاسینین کئچمیش سیلاحداشلارینین آختاریشینا چیخیب. پاریسده هئچکیم بو قارادریلی اوغلانین ژنرال دومانین اوغلو اولماسینا شوبهه ائتمهییب، چونکی هامی ژنرالین آفریقا کؤکلری بارهده یاخشی بیلیب. بلکه، بو گنج اوغلان ائله پوشکین اؤزو ایدی؟
دوزدور، ۱۸۲۲-نجی ایلده پوشکین ساغ- سالامات ایدی و سؤزو گئدن دوئله هله ۱۵ ایل قالیردی، آنجاق اولا بیلر کی، شاعر ایکیلی یاشام سوروب، روسییـهده پوشکین اولوب، فرانسادا ایسه دومایا چئوریلیب.
یئری گلمیشکن ۱۸۲۰-نجی ایللرده پوشکین اورتاملاردا دئمک اولار کی، گؤرونمهییب، دؤرد ایل ایچینده او، گونئیده یاشاییب. بو ایللرده او، آسانلیق’لا پاریسه گئده، اؤزونو دوما کیمی قلمه وئره و بیر سیرا أثرلر ده یازا بیلردی. پوشکین ۱۸۲۴-نجو ایلده ایکی ایلین ایچینده گؤندهریلدیگی میخایلووسک قصرینی ترک ائده بیلردی. یئری گلمیشکن، ائله ۱۸۲۴-نجو ایلده دومانین غیری-قانونی اوغلو دونیایا گلیب.
قئید ائدک کی، آلئکساندر دوما دا بیر دفعه “دیری-دیری” باسدیریلیب. ۱۸۳۲-نجی ایلده فرانسیز قزئتلریندن بیری قیامدا ایشتیراک ائدن یازیچینین گولـلهلنمهسی ایله باغلی خبر یاییب. بو حادیثهدن سونرا یازیچی بیر چاغلیق فرانسانی ترک ائدیب. اگر دومانین پوشکین اولماسی وئرسییاسینی قبول ائتسک، بئله قناعته گلمک اولار کی، پوشکین بو اصول’لا بیر مدّت بو اویونا آرا وئریب. آخی یالنیز بیر ایل اؤنجه شاعیر ناتالیا قونچارووا ایله عاییله قوروب. بلکه ده، سونرا فیکریندن داشینیب و اؤز فرانسیز اوبرازینی قورویوب ساخلاماق قرارینا گلیب.
پوشکین-ین اؤلومونه قدر دوما-نین یالنیز خیردا حجملی أثرلر یازماسی و یالنیز۱۸۳۰-نجو ایللرین سونوندان إعتیباراً بیر- بیرینین آردینجا ایریحجملی رومانلار یازماسی و دونیادا تانینماسی فاکتی دا دیققته لاییق دیر.
سطیرآراسی
اگر دیققت’له دوما قهرمانلارینی نظردن کئچیرسک، اونلاردا پوشکین روحونو دویماق او قدر ده چتین دئییل. گؤتورک ائله دارتانیان-ی. دلیقانلی و کوبود دارتانیان کیمی پوشکین ده کاسیب أصیل عاییلهسیندن ایدی، اؤزونه قارشی ایستهنیلن، أن خیردا حؤرمتسیزلیگـه گؤره مئیدانا آتیلاردی. تصادوفی دئییل کی، رسمی معلوماتلاردا پوشکین طرفیندن ائدیلن ۱۵ دوئل چاغیریشی وار.
بعضی اوزمانلارین فیکرینجه، میلئدی اوبرازی ناتالیا قونچارووانین پروتوتیپی دیر. میلئدی بیرینجی یاشام یولداشی آتوس’لا عاییله قورانـدا ۱۶ یاشیندا ایدی، قونچارووا دا پوشکین’له تانیش اولاندا اونون’لا یاشید ایدی. یازیچی بو یول’لا ایکینجی دفعه أره گئدن کئچمیش آروادیندان قیصاص آلا بیلردی. “اوچ موشکئتیور” ۱۸۴۴-نجو ایلده قلمه آلینیب و محض بو ایلده ناتالیا ژنرال- لئیتئنانت پیوتر لانسکی ایله عاییله قوروب.
ژورژ دانتئس-ین اؤلومونده ایتّیهام اولونان، “کونت مونت کریستو»نون باش قهرمانی ائدمون دانتئس ایسه موثبت قهرمان دیر، او دا اؤزونو اؤلموش کیمی قلمه وئریب و داها سونرا کونت مونت کریستو آدی ایله گئری قاییدیب. بلکه ده، یازیچی بونون’لا اؤز طالعینه ایشاره ائدیر؟
روس روحو
داها بیر ماراقلی فاکت: ۱۸۴۰-نجی ایلده عؤمرونده بیر دفعه اولسون روسییـهده اولمایان دوما “قیلینجاویناتما اؤیرتمنی” رومانیندا دئکابریستلر و ۱۸۲۵-جی ایل قیامی حاققیندا اولدوقجا درین و بسیط بیلگیلر وئریلیب. دوما بیر سیرا روس مؤلفلرینین و ائله پوشکین-ین أثرلرینی ده فرانسیز دیلینه ترجومه ائدیب.
عمومیت’له، فرانسیز یازیچی روسییـهنی چوخ سئویب و یالنیز ۱۸۵۸-جی ایلده،۲-نجی نیکولایین دؤورونده بورا باش چکه بیلیب. حتّی دوما نه واختسا روسییـهدن قاچان پوشکین اولسایدی دا او، آرتیق قوجالمیشدی و تانینماقدان قورخموردو. سان پئتئربورگ ساکینلری ایسه أن حؤرمتلی و تانینمیش روس أصیللرینین ائوینه قوناق اولان دوما-نین ۲۰ ایل اؤنجه وفات ائدن پوشکین اولدوغونو هئچ عاغیللارینا بیله گتیرمزدیلر…
چئویرن: سوسن نوادهیرضی


text:
کوکده یولدوز لر اورنیگه ستلایت لرنی کوره میز می؟
ستلایت تکنالوژی سی نینگ رواجله نیشی بیلن, ینگی بیر معما پیدا بولدی؛ ستلایت افلاسلیگی
کوکده یولدوز لر اورنیگه ستلایت لرنی کوره میز می؟
دنیا نفوسی آرتیب شهر لر کینگَیگن سری پیدا بولیاتگن معما لردن بیری یاروغلیک افلاس لیگی دن عبارت. یاروغلیک افلاسلیگی بیلن بیرگه کوکده گی پارلاق لیک هم آرتدی. نتیجه ده اینیقسه جوده کتته شهر لرده پارلاق یولدوز لر, یقین بیر نیچه سیاره و آی دن تشقری کوکده کوز بیلن کورینه آله دیگن بیر نرسه قالمه دی.
بونده ی بیر وضعیتده اینیقسه ستلایت تکنالوژی سی نینگ رواجله نیشی و دولت اداره لری دن تشقری خصوصی سکتور نینگ هم اوشبو ساحه گه کیریشی بیلن, ینگی بیر معما پیدا بولدی. بو ایسه ستلایت افلاسلیگی دن عبارت.
اسپوتنیک 1 دن حاضرگی کونگه چه
دنیا تیگره گی گه حاضرگی کونگه قدر یوباریلگن ستلایت سانی 11 مینگ و محور ده ایله نیاتگن ستلایت سانی ایسه 7 مینگ دن آشدی.
خوددی شوو ستلایت لرنینگ 4 مینگ ته سی فعال. باشقه لری ایسه بوزیلیب قالگن بیر نرسه صفتیده توشیریلیش نی کوتماقده یاکه آشقال اوله راق فضاده ترک ایتیلگن وضعیتده.
میلادی 1957- ییلده سابق سویت اتفاقی اسپوتنیک 1 ستلایتی نی فضا گه یوباردی. اوشبو ستلایت آرتیدن مینگلب ستلایت یوباریلدی. خوددی شوو ستلایت لر علمی تدقیقات, هواشناسلیک, مخابرات و حربی مقصد لر بیلن فضا گه یوباریلگن. حاضرگی کونده دنیا نینگ تیگره گیده امریکا قوشمه ایالتلری نینگ 2 مینگ 27, چین نینگ 224, انگلستان نینگ 129, روسیه نینگ 83 و جاپان نینگ ایسه 82 ستلایتی موجود.
استروئید لرنی کوزه تیش و صورتگه آلیش
ستلایت لرنینگ اینگ کوپ تاثیر قالدیرگن ایکّی ساحه استروئید نی کوزه تیش و کوک نی صورتگه آلیش دن عبارت. اینیقسه کوک نی کوزه تیش گه قیزیقیاتگن کیشی لر, ییر گه یقین ستلایت لردن قیینلماقده. اوشبو خصوصده تدبیر آلیش مقصدی بیلن ستلایت لرنینگ اوتیش وقتی نی کورسه تیاتگن کمپیوتر پروگرام لری, انترنت سایت لری و موبائل پروگرام لری موجود.
لیکن ستلایت سانی نینگ آرتیب باریاتگن لیگی سببلی اوشبو معما گه ییچیم یولی تاپیلمیپدی. ایلان ماسک نینگ "ستارلینک" پروژه سی دایره سیده دنیا نی قمره یدیگن انترنت خدمتی اوچون مینگلب ستلایت نینگ دنیا تیگره گی گه جایلشتیریلیشی ریجه لنماقده.
کوزه توو لر گه تاثیر قالدیرماقده
یقین مسافه ده گی ستلایت لر علمی تدقیقات لر گه تاثیر قالدیرماقده. تورکیه نینگ ارضروم ولایتیده قوریلیش ایش لری دوام ایتیاتگن 4 مترلیک کتته تلسکوپ کبی مهم تلسکوپ لر بیلن هم کوک دواملی روشده کوزه تیلماقده. اوشبو کوزه توو لر نینگ بیر بولیمی استروئید لر گه قره تیلگن وضعیتده. دنیا نینگ فرقلی جای لریده, اینیقسه تانگ آتمسدن آلدین دنیا گه یقین کیچیک استروئید لر تیکشیریلیب محور لری حسابلنماقده.
استروئید نینگ دنیا یقینیدن اوته دیگن لیگی یاکه اوتمه یدیگن لیگی اوشبو کوزه توو لر نتیجه سیده انیقله نه دی. بیراق دنیا گه یقین ستلایت لر خوددی شوو کوزه توو لر گه منفی تاثیر قالدیرماقده. امریکا قوشمه ایالتلری فضا و هواچیلیک اداره سی (ناسا) اوشبو مقصد بیلن سیاره مدافعه کوردیناسیون دفتری قورگن ایدی.
پیدا بولگن اوشبو ینگی معما لر گه خلق ارا مقیاسده بیر ییچیم یولی تاپیش بوییچه فعالیت لر دوام ایتماقده.
علاقه لی ینگی لیکلر
دیجیتال چاغده تکنالوژی تیلی
باله لری نینگ انترنت ده نیمه لر قیلیاتگن لیک لری نی کوزه ته آلیش اوچون آته- آنه لرنینگ تکنالوژی تیلی نی بیلیش لری توصیه ایتیلماقده
کورلیک نینگ تداوی سی اوچون فضا ده علمی تدقیقات آلیب باریلماقده
ییر نینگ تارتیشیش کوچی نینگ صفر بولگن فضا دن فایده له نیله دی


text:
دوغو کالیمانتان
{{Infobox settlement | name = دوغو کالیمانتان | native_name =Kalimantan Timur | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = دوغو کالیمانتان (اینگیلیسجه: East Kalimantan) اندونزی دا یئرلشیب. و ۱۲۹۰۶۶٫۶۴ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۵۰۸۰۱۲ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«East Kalimantan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده دوغو کالیمانتان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.