text:
موصطفی کامال آتاتورک
مصطفی کمال آتاتورک ((آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Mustafa Kemal Atatürk))، د. ۱۸۸۱ - اؤ. ۱۰ نوْوامبر ۱۹۳۸)، تورک میلّی قورتولوش موباریزهسینین حربی و سیاسی لیدئری، تۆرکیه جۆمهورتینین و کامالیزمین قوروجوسو و تورکیهنین ایلک جۆمهور باشقانی.
ایچیندهکیلر
حیاتی[دَییشدیر]
۱۸۸۱–۱۹۱۲[دَییشدیر]
مصطفی کمال آتاتورک، 1881 (مصطفی کمال آتاتورک) -جی ایلده سلانیکده (ایندیکی یونانیستانین سالونیکا شهری) دوغولموشدور. آتاسی علی رزا افندی، آناسی ایسه زوبئیده خانیم ایدی. پولیس زابیتلیگی، کاتیبلیک و تاختا-شالبان تیجارتی ایله مشغول اولموش علی رضا افندی، 1871-ایلده زوبئیده خانیملا ائولنمیشدیر. آتاتورکون بئش باجی و قارداشلاریندان تکجه ماکبوله (آتابیر) 1956-جی ایله قدر یاشامیشدیر.
مصطفی اول حافظ مئهمت افندینین محله مکتبینده تحصیله باشلامیش، سوْنرا آتاسینین ایستکی ایله شمسی افندی مکتبینه کئچمیشدیر. بۇ مودتده آتاسینی ایتیرمیشدیر (1888). بیر مدت راپا فئرماسیندا داییسینین یانیندا قالدیقدان سوْنرا سلانیکه قاییدیب مکتبی تاماملامیشدیر. 1893-جو ایلده حربی مکتبه داخیل اولموش، بۇ مکتبده ایکن ریاضیات معلیمی مصطفی بی آدینا «کمال» ی علاوه ائتمیشدیر. 1896-1899-جی ایللرده ماناستیر حربی مکتبینی بیتیرهرک ایستانبول حرب مکتبینده تحصیله باشلامیشدیر. 1902-جی ایلده لئیتئنانت روتبهسی ایله مزون اولموش، حربی آکادئمییادا تحصیلینه داوام ائتمیشدیر. 1905-جی ایل، ۱۱ یانوار-دا کاپیتان روتبهسی ایله آکادئمییانی بیتیرمیشدیر. 1905-1907-جی ایللر آراسیندا شامدا ۵-جی اوردو امرینده خیدمت ائتمیش، 1907-جی ایلده آدیوتانت روتبهسی آلمیشدیر. سوْنرا ماناستیرا ۳-جو اوردویا تیین اولونموشدور. 1909-جو ایل، ۱۹ آوریلده ایستانبولا گیرن حرکات اوردوسوندا قرارگاه رئیسی اولاراق خیدمت ائتمیشدیر. 1910-جو ایلده فرانسهیا گؤندریلمیش، پیکاردی مانئورالاریندا ایشتیراک ائتمیشدیر. 1911-جی ایلده ایستانبولدا باش قرارگاه مرکزی امرینده خیدمته باشلامیشدیر.
۱۹۱۱–۱۹۱۹[دَییشدیر]
۱۹۱۱–۱۲ تورک-ایتالیان محاربهسینده مصطفی کمال بیر گروپ یولداشییلا بیرلیکته توبروک و درنه بؤلگهسینده خیدمت ائتمیش، 1911-جی ایل، ۲۲ دسامبردا ایتالییانلارا قارشی توبروک دؤیوشونده قالیب گلمیشدیر. 1912-جی ایل، ۶ مارتدا درنه کومئندانتی تعیین اولونموشدور.
1912-جی ایلین اوْکتوبریندا بالکان محاربهسی باشلایان واخت مصطفی کمال گلیبولو و بولاییرداکی اوردو حیسهلری ایله محاربهده ایشتیراک ائتمیشدیر. دیمئتوکا و ادیرنهنین گئری آلینماسیندا بؤیوک خیدمتلری اوْلموشدور. 1913-جو ایلده سوفییا حربی آتشهلیگینه تیین اولونموش، بۇ وظیفهده ایکن 1914-جو ایلده پودپولکوونیک روتبهسینه یوکسلمیشدیر. حربی آتشه وظیفهسی 1915-جی ایلین یانواریندا سونا چاتمیشدیر. بۇ مودت عرضینده I دونیا محاربهسی باشلامیش، عثمانلی ایمپئراتورلوغو موحاریبهیه گیرمک مجبوریییتینده قالمیشدی. مصطفی کمال ۱۹-جو تومنی قورماق اوچون تکیرداغا گؤندریلدمیشدیر.
1914-جو ایلده باشلایان I دونیا محاربهسینده، مصطفی کمال چاناققالادا آنتانتا دؤولتلرینه قارشی ووروشلاردا بؤیوک شجاعت گؤسترمیشدیر. چاناققالا دؤیوشوندن سوْنرا 1916-جی ایلده ادیرنه و دییاربکرده وظیفه آلمیش، ۱ آوریل 1916-جی ایلده ژئنئرال-مایور روتبسینه یوکسلمیشدیر. موش و بیتلیسین روسلاردان گئری آلینماسینی تعمین ائتمیشدیر. ۱۵ آوقوست 1918-جی ایلده حلبده ۷-جی اوردو کوماندیری تعیین ائدیلمیش، بۇ جبههده اینگیلیسلره قارشی اوغورلو مودافیعه تشکیل ائتمیشدیر. موندروس موقاویلهسینین ایمضالانماسیندان بیر گون سوْنرا، ۳۱ اوْکتوبر 1918-جی ایلده ایلدیریم اوردولاری قروپونا کوماندیر تعیین ائدیلمیش، بۇ اوردونون لغو ائدیلمهسیندن سوْنرا ایسه ۱۳ نویابر 1918-جی ایلده ایستانبولا گلهرک مدافعه ناظیرلیگینده وظیفهیه باشلامیشدیر.
۱۹۱۹–۱۹۲۳[دَییشدیر]
آنتانتا دؤولتلرینین عثمانلی اراضیلرینی ایشغالا باشلامالاریندان سوْنرا مصطفی کمال ۱۹ مای 1919-جو ایلده سامسونا گئتمیشدیر. ۲۳ اییول-۷ آوقوست ۱۹۱۹ تاریخلری آراسیندا ارزوروم، ۴–۱۱ سپتامبر ۱۹۱۹ تاریخلئری آراسیندا دا سیواس کونگرئسینی چاغیراراق اؤلکهنین ایشغالدان تمیزلنمهسی اوچون ایزلنمهلی یولو معین ائتمیشدیر. دسامبر ۱۹۱۹-جو ایلده آنکارادا هیجانلا قارشیلانمیش، ۲۳ آوریل 1920-جی ایلده تورکییه بؤیوک میلّت مجلیسینین آچیلماسییلا تورکییه جومهوریتنینن قورولماسی یولوندا اهمیتلی آددیم آتیلمیشدیر. مجلیس و حؤکومت باشقانلیغینا سئچیلهرک تورکییه بؤیوک میلّت مجلیسینین قورتولوش موباریزهسینین اوغورلا نتیجهلنمهسی اوچون لازیمی قانونلاری قبول ائدیب تطبیقینه باشلاماسینی تعمین ائتمیشدیر.
مصطفی کمالین رهبرلیک ائتدیگی تورک قورتولوش موباریزهسینین اساس مرحلهلری:
- ساریقامیش (۲۰ سپتامبر ۱۹۲۰)، قارس (۳۰ اوْکتوبر ۱۹۲۰) و گومرونون (۷ نویابر ۱۹۲۰) آزاد ائدیلمهسی.
- چوکورووا، قازیانتئپ، کاهرامانماراش و شانلیورفا مودافیهلری (۱۹۱۹–۱۹۲۱).
- I اینؤنو زفری (۶–۱۰ ژانویه 1921).
- II اینؤنو زفری (۲۳ مارت-۱ آوریل ۱۹۲۱).
- کوتاهیا-اسکیشهیر دؤیوشلری.
- ساکاریا زفری (۲۳ آوقوست-۱۳ سپتامبر ۱۹۲۱)
- بؤیوک هوجوم، باشکوموتانلیق دؤیوشو و بؤیوک زفر (۲۶ آوقوست - ۹ سپتامبر 1922)
ساکاریا ظفریندن سوْنرا ۱۹ سپتامبر ۱۹۲۱-جی ایلده تورکییه بؤیوک میلّت مجلیسی مصطفی کامالا مارشال روتبهسی و قازی تیتولو وئرمیشدیر. قورتولوش موباریزهسی ۲۴ اییول 1923-جو ایلده ایمضالانان لوزان موقاویلهسی ایله سونا چاتدی. بئلهلیکله سئور موقاویلهسی ایله پارچالانان، تورکلره ۵–۶ ویلایت بؤیوکلوگونده اراضی وئریلن تورکییه تورپاقلاری اوزرینده، میلّی بیرلیگه اساسلانان یئنی تورک دؤولتینین قورولماسی اوچون هئچ بیر انگل قالمامیشدیر.
۱ نویابر ۱۹۲۲-جی خیلافت و مونارخییا بیربیریندن آیریلمیش، مونارخییا لغو ائدیلمیشدیر. بئلهلیکله عثمانلی ایمپاراتورلوغو ایله علاقهلر کسیلمیشدیر. ۲۹ اوْکتوبر ۱۹۲۳-جو ایلده جومهوریت ائلان ائدیلمیش، آتاتورک یکدللیکله ایلک پرزیدنت سئچیلمیشدیر. ۳۰ اوْکتوبر ۱۹۲۳-جو ایلده ایسمت اینؤنو طرفیندن رئسپوبلیکانین ایلک حؤکومتی قورولموشدور. تورکییه جومهوریتی، "حاکیمیییت قئیدسیز شرطسیز میلّتیندیر" و "یورددا سوله، دونیادا سوله" ایدئولوژیک اساسلاری اوزرینده قورولموشدور.
۱۹۲۳–۱۹۳۸[دَییشدیر]
1927، 1931، 1935-جی ایللرده تبمم طرفیندن یئنیدن پرزیدنت سئچیلمیشدیر.
۱۵–۲۰ اوْکتوبر ۱۹۲۷-جی ایلده قورتولوش موباریزهسیندن و رئسپوبلیکانین قورولوشوندان بحث ائدن بؤیوک نیتقی، ۲۹ اوْکتوبر 1933-جی ایلده ده ۱۰-جو ایل نیتقینی سؤیلمیشدیر.
۲۹ یانوار ۱۹۲۳-جو ایلده لاتیفه خانیملا ائولنمیش، بۇ ائولیلیک ۵ آوقوست 1925-جی ایلهدک داوام ائتمیشدیر. اوشاقلاری چوْخ سئون آتاتورک آفت (اینان)، سابیها (گؤکچئن)، فیکرییه، اولکو، نئبیله، روقیه، زهرا آدلی قیزلاری و مصطفی آدلی چوبان اوغلانی منوی اؤولادلیغا گؤتورموش، عبدالرحیم و احسان آدلی ایکی اوشاغی ایسه حمایهسینه آلمیشدیر.
فامیلییا قانونونا گؤره، ۲۴ نویابر 1934-جو ایلده تبمم طرفیندن مصطفی کامالا «آتاتورک» فامیلییاسی وئریلمیشدیر.
فرانسیز و آلمان دیللرینی بیلیردی.
۱۰ نویابر 1938 ساعت ۹:۰۵-ده توتولدوغو سیرروز خستهلیگیندن ایستانبولدا دولماباخچا ساراییندا وفات ائتمیشدیر. جنازهسی ۲۱ نویابر 1938-جی ایلده موقتی اولاراق آنکارا ائتنوقرافییا موزئیینده دفن ائدیلمیش، مووزولئیی تیکیلدیکدن سوْنرا ۱۰ نویابر 1953-جی ایلده اورایا کؤچورولموشدور.
اینقیلاب و اصلاحاتلار[دَییشدیر]
آتاتورک، تورکیهنی «مۆعاصیر مدنیت سویهسینه چیخارتماق» مقصدی ایله بیر چوْخ انقلاب و اصلاحاتلار حیاتا کئچیرمیشدیر. بونلار بئش آنا باشلیق آلتیندا توپلانا بیلر:
سیاسی ساحهده[دَییشدیر]
- مونارخیانین لغوی (۱ نووامبر ۱۹۲۲)
- تورکیهنین جومهوریت اعلان ائدیلمهسی (۲۹ اوکتوبر ۱۹۲۳)
- خیلافتین لغوی (۳ مارس ۱۹۲۴)
ایجتیماعی ساحهده[دَییشدیر]
- قادینلارا و کیشیلره برابر حاقلار وئریلمهسی (۱۹۲۶–۱۹۳۴)
- پاپاق و پالتار اینقیلابی (۲۵ نووامبر ۱۹۲۵)
- تکه، زاویه و توربهلرین باغلانماسی (۳۰ نووامبر ۱۹۲۵)
- فامیلیا قانونو (۲۱ ژوئن ۱۹۳۴)
- لقب و تیتوللارین لغوی (۲۶ نووامبر ۱۹۳۴)
- بین الخالق ساعت، تقویم و اوزونلوق اؤلچولرینین قبولو (۱۹۲۵–۱۹۳۱)
حقوق ساحهسینده[دَییشدیر]
- عوثمانلی مجلهسینین لغوی (۱۹۲۴–۱۹۳۷)
تحصیل و مدنیت ساحهسینده[دَییشدیر]
- تدریسین بیرلشدیریلمهسی (۳ مارس ۱۹۲۴)
- یئنی تورک الیفباسینین قبولو (۱ نووامبر ۱۹۲۸)
- تورک دیل و تاریخ قوروملارینین تشکیلی (۱۹۳۱–۱۹۳۲)
- اونیوئرسیتت تحصیلینین نظاملانماسی (۳۱ مئی ۱۹۳۳)
- اینجهصنعتده یئنیلیکلر
ایقتیصادی ساحهده[دَییشدیر]
- کندلیلردن آلینان اوندا بیر وئرگیسینین لغوی (۱۹۲۵)
- فئرمئر فعالیتینین تشویقی
- نومونوی فئرمئر تصروفاتلارینین قورولماسی
- صنایع تشویق قانونونون قبول ائدیلهرک صنایع اوبیئکتلرینین قورولماسی
- ۱-جی و ۲-جی توسعه پلانلارینین (۱۹۳۳–۱۹۳۸) تطبیق ائدیلمهسی، اؤلکهده یئنی یوللارین سالینماسی
اثرلری[دَییشدیر]
- تابییه مسئلهسینین حلی و امیرلرین سورئدی تاهریرینه دایر نئساییه
- تاکیمین مۆحاریبه تعلیمی (آلمان دیلیندن ترجومه-۱۹۰۸)
- جومالی اوردوگâهی - سوواری: بؤلوک، آلای، لیوا تالیم و مانئورالاری (۱۹۰۹)
- تابییئ و تاتبیکات سئیاهادی (۱۹۱۱)
- بؤلوغون موحاریبه تعلیمی (آلمان دیلیندن ترجومه-۱۹۱۲)
- ظابط و کوماندان ایله حسب حال (۱۹۱۸)
- نیتق (۱۹۲۷)
- وطنداش اوچون مدنی بیلگیلر (۱۹۳۰)
- هندسه (۱۹۳۷)


c: text/html

text:
بیر ساعت هاوادا قاناد ساخلایین، نظام ایله گئدن قوشا دورنالار!
قاسم بی ذاکیر ٠٣- قوشمالار
ذاکیر، نه یاماندیر حالی دنیانین
حقدی، گؤزل چوخدو جاهان ایچینده، گؤزلده بیر نئچه نشانه گرک.
بیر کیمسه نین یوخدو مندن خبری
دوست یولوندا جفا چکدیم، جان اوزدوم، یئتیشمه دیم بیر مکانه، آی مدد.
ذاکیرم، ائیله دین عقلیمی زاییل
آ لبلری باده، آغزی پیاله! بیر سؤز دئسم اولما بیدماق، سانا.
ذاکیر، اعتباری یوخدو دنیانین
یار دئمیشدی: گلن بایراما گللم، عؤمور باشا یئتدی ایل آراسیندا.
قاسم بی ذاکیر
١٣-جو عصرین بیرینجی یاریسی آذربایجان شعرینده خصوصی یئر توتان قاسم بی ذاکیر ملی رئالیزمین ایلک گؤرکملی نماینده لریندن بیریدیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تبریز آذربایجان تئاتری
ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (۱۱)
تبریزده دولت تئاترینین فعالیته باشلاماسی بوتون خالق طرفیندن بؤیوک رغبتله قارشیلانیب. بونا گورا دا میللی دیلده چیخان قزئتلر بو بایرام طنطنهسینه اؤزونون مناسبتینی بیلدیریب. “وطن یولوندا” قزئتینده چاپ اولونموش رئسئنزیا موللیفینین قناعتینه گورا “آنامین کیتابی” تاماشاسی “جاوان آذربایجان دولت تئاتری ایچون هم ایمتحان، هم بیر امید و ضامیندیر. “تئاتر حیاتینین بؤیوک سعی و دقتی نتیجهسینده رئالیستجهسینه و هم ده اؤزونه مخصوص بیر شکیلده تاماشاچیلارا چاتدیریلان بو پیئس ده بیر طرفدن بدیعی رهبر، او بیری طرفدن ایسه آکتیورلارین جیدّی و دوشونولموش اویونلاری اؤزونو در حال نظره چارپدیریر. جسارتله دئمک اولار کی، تبریز آرتیستلرینین چوخونون توتولموش اولدوغو اویونبازلیق، شارژ، بایاغیلیق، صنعی حرکتلر اساسلی صورتده آرادان قالدیریلمیش و رئالیزم عنصورلری محکم آدیملارلا تئاتر صحنهسینه داخیل اولماقدادیر. بیز بونون بوتون آرتیستلرین اویونوندا گؤروروک. روستم بی رولونو ایفا ائدهن محمدعلی ولیزاده، میرزه محمدعلی رولونو اوینایان اسماعیل مزدوری، صمد واحید رولوندا صمد صباحی، آنا رولوندا قمر خانیم نیکپور جانلی اینسانی صورتلر یاراتماق ایچون بوتون قووهلرینی صرف ائتمیشلر. تاماشاچی پیئسین آخیرینا دک اونلاری بؤیوک ماراق و هوسله ایزلهییر.
چوبان صورتینی آرتیست علعسگر رضوان چوخ ایناندیریجی و گؤزهل یاراتمیشدیر. میرزه بخشعلی رولونو آرتیست احمدزاده لازیمییوکسکلییه قالدیرا بیلمیشدیر. گول باهار رولونو ایفا ائدهن لیلا خانیم محسنپور، حسین شاهد رولوندا چیخیش ائدهن حسن صرافّی رول اوزهرینده بیر آز ایشلهدیکدن سونرا سؤزسوز کی، داها یاخشی موفّق اولاجاقلار.
“آنامین کیتابی” پیئسی آذربایجان دولت تئاترینین قدرتینی شوبههسیز کی بوتون دولغونولوغیله گؤستره بیلدی(۴۸)
تبریز تئاترینین اوینادیغی ایکینجی تاماشا “ناموس” درامیاولوب. تاماشایا صحنه قورولوشونو صمد صباحی و اسماغیل افندیف وئریبلر. تنقیدین فیکریجه “ناموس” تاماشاسی تبریزده بیر نئچه ایل بوندان اوّل وئریلمهیه باشلامیشدیر. آنجاق ایندی وئریلن تاماشا ایله “ناموس ” پیئسینین بیرینجی تاماشالاری آراسیندا فرق چوخدیر. بیرینجی تاماشالار، یاخشی تاماشا وئرمک ایچون کافی قدهر مادّی ایمکانی اولمایان و لازیمیمعنوی یاردیم گؤرمهین صاحیبسیز هوسکار درنکلری طرفیندن وئریلدیی حالدا، بو دفعه کی “ناموس ” میللی حکومتین تاسیس ائتدیی آذربایجان دولت تئاتری طرفیندن لاییق بیر شکیلده وئریلمیشدیر….
تاماشا ایچون جاوان رسّام ولی خاکدان طرفیندن چکیلمیش دکورلار، تئاترین پالتار شعبهسی طرفیندن حاضیرلانمیش تزه گؤزهل کوستیوملار، تئاتردا یارادیلمیش اورکئسترین تاماشا زامانی چالدیغی آهنگدار موسیقی پارچالاری تاماشانین بؤیوک موفقّیتینه سبب اولموشدور(۴۹).
“ناموس” تاماشاسینین رئژیسورلاری اثری دراماتیک فاجعه ژانریندا حاضیرلامیشدیلار. آکتیور اویون- اوسلوبو دا محض همین ژانرین ائستئتیک پرینسیپلری اوزهرینده قورولموشدو. تاماشانین قورولوشچو رژیسورلاریندان بیری صمد صباحی سیران رولونو اویناییب. دیگر اساس صورتلرده کلئکتیوین عضولریندن محمدعلی ولیزاده (رستم). لیلاخانیم محسن پور (سوسن) اسماعیل افندیاوو (سیران) قمر خانیم نیکپور (قمر خانیم ) صفوره سنبورانی (صنم) سارا حیدرزاده (شپانیک) آناخانیم آبو (سوسنبر) عالیه جعفردایی (مریم) جواد شفیعزاده و مهدیزاده (برخوردار) محمدعلی رشدی و ایرج احمدزاده (آیراپت) بؤیوک محمدی (مارتیروس) حضی نیکپور(تامادا) ایفا ائدیبلر. آکتیورلارین اویونلارینداکی رئاللیق و صمیمیطبیعیلیک تاماشادان تاماشایا آرتیب.
مطبوعاتدا چیخان رئسئنزیالاردا لیلا خانیم محسنپور ایفاسینین طراوتی و صمیمیتی دراماتیزمیو کؤورهک لیریزمیخصوصی قید اولونوب. لیلا خانیم محسن پور بوتون پیئس بویو سوسنین آجی طالعینی تاماشاچیلارا چاتدیرماغا چالیشمیش. گوناهسیز اولدوغو حالدا ایفترایا دوشن و آخیردا دا بو ایفترانین قوربانی اولان، عینی زاماندا سئون و سئوگیسینه حسرت قالان بیر قیزین صورتینی یاراتماغا موفقّ اولموشدور.(۵۰)
تبریزلیلرین ان چوخ اوینادیقلاری “آرشین مال آلان” اوپرئتتاسی دولت درام تئاترینین رئپئرتوواریندا یئر توتان اوچونجو اثرایدی. تاماشاچیلار اوزئییر بهیین ایرثینه همیشه حدسیز ماراقلا یاناشیبلار. بونو تبریز آکتیورلارینین بیر گروپونون ۱۹۴۵ینجی ایلین سئنتیابر آییندا، داهی بستهکارین آنادان اولماسینین ۶۰ایللییی موناسبتیله گؤندردیکلزی مکتوبدان دا آچیق – آیدین گؤرمک اولار . بؤیوک صمیمیت و احتراملا یازیلمیش مکتوبدا حرارتلی جوملهلرله دئییلیر:
«حورمتلی بستهکاریمیز، بیز فخر ایله قئید ائدیریک کی سیزین اثرلرینیز یالنیز سووئت آذربایجاندا دئییل، بورادا، ایران آذربایجانیندا دا گئنیش یاییلمیشدیر.” بورادادا شهرلرین گورولتولو خیابانلاریندان توتموش. اوزاق کندلریندن دار کوچهلرینه قدهر هر یئرده سیزین بستهلهدیینیزهاوالار ائشیدیلیر. ایبتدایی و یاردیمسیز حالدا اولان صحنهلریمیزده سیزین اثرلرینیز اوینانیلیر. بیرینجی اوپئرانیز “لیلی و مجنون” باکیدا اوینانیلاندان سونرا ۱۹۰۹ینجی ایلده تبریزده اوینانیلمیشدیر. او زاماندان اعتبارن سیزین یازدیغینیز اوپئرالار و اوپئرتتالار تبریز هوسکارلارینی همیشه روحلاندیرمیشدیر. هر بیر آکتیور دستهسی تاماشا وئرمک ایسترکن هر زامان سیزین اوپئرا و اوپئرتتاّ تئاترلارینیزی باشقالارینا ترجیح ائتمیشدیر. بیز سئوینهرک بیر رقمیده سیزین نظرینیزه چاتدیرماق ایستهییریک. دورد ایل مودتینده (۱۹۴۱-۱۹۴۵ینجی ایللر نظرده توتولور) وئریلن ۲۷۵ تاماشانین یالنیز ۹۸ای “آرشین مال الان ” اولموشدور. بو موسیقیلی کومئدیانین وئرلیشی خالق ایچون بیر بایرام، بیر سئوینجلی گون اولور. بو مودتّده تبریز صحنهسینده و جنوبی آذربایجانین باشقا صحنهلرینده سیزین “لیلی و مجنون “، “اصلی و کرم” “شاه عباس و خورشید بانو” اوپئرالارینیز، “آرشین مال الان “، “مشهدی عیباد ” موسیقلی کومئدیالارینیز دفعهلرله تاماشایا قویولموشدور. ایران آذربایجانینین آرتیستلرینین چوخو بو اثرلرینیزده کی روللاری ایفا ائده- ائده یئتیشمیش و اؤزلرینه شؤهرت قازانمیشلار(۵۱).
اوزئییر بی حاجی بییوو ۲۹ نویابر ۱۹۴۵ینجی ایلده تبریز صنعتکارلارینا جاواب مکتوب یازیب.
«……تبریز تئاترینین موفقیّتلری منی اولدوقجا سئویندیریر. معلوم دور کی خالقین مدنی سوییّهسینی آرتیرماق ایشینده تئاترین و عمومیّتله اینجه صنعتین اهمیّتی چوخ بؤیوکدور. آذربایجان خالقی عصرلر بویو اینجه صنعتین دوستو مهارتله یاردیمجیسی اولموشدور و اولماقدادیر. سیز خالقیمیزین بو ساحهده الده ائتدیی تاریخی موفقیّتلری داوام ائتّدیرمهنیزله فخر ائده بیلرسینیز و من امینم کی اؤز یورولماز فعالیتّینیزله دوغما اینجهصنعتیمیزی داها یوکسک ذیروهلره قالدیراجاقسینیز. (۵۲).
گوروندویو کیمیآرشین مال آلان تاماشاچیلار آراسیندا چوخ سئویلن اثر اولوب. اوپئراتتانین تبریز دولت درام تئاترینداکی یئنی قورولوشو بدیعی – ائستئتیک مزیّتلری، پارتیتورانین زنگین موسیقیسینین تام شکیلده ایفاسی و آکتیور اویونو باخیمیندان اوّلکی صحنه تفسیرلریندن مثبت شکیلده فرقلهنیب. ناثر دراماتورق ایلیاس افندیوین اسکی الیفبا ایله یازدیغی و آرشیوده قورونان رئسینزیاسی تاماشانین اوغورونو دویوب درک ائتمک باخیمیندان دا یئرلیدیر.
“آرشین مال آلان تبریز تئاتریندا” مقالهسینین مؤللیفی یازیر کی تبریز تئاتری بو اثرله “اوچونجو بیر ایمتحان وئرمیش و موسیقیلی اثرلر اویناماقدا دا اؤز لیاقتینی گؤسترمیشدیر”.
کئچمیشده موسیقیلی اثرلر بیر شرق اوچلویو طرفیندن ایداره اولوندوغو حالدا،هاوالار آرتیستلر و چالانلار طرفیندن نوتاسیز ایفا ائدیلدییی حالدا بو دفعه تاماشا اورکئستر طرفیندن موشاییعت ائدیلمیش، ایستر آرتیستلر، ایسترسه ده چالانلارهاوالاری نوتا اوزره حاضیرلامیشلار. بو تاماشانین موسیقی کیفیتینی تامین ائتدییی کیمیتئاتریدا گئت گئده داها موکمّل بیر شکیل آلان دکور، رئکویزیت، بوتافور، البسه، ایشیق سئخلری تاماشانین قورولوش موکمّلیینی باشا چاتدیرمیشلار.
تاماشا عینی زاماندا آرتیستلرین جیدّی یارادیجیلیق یولونا دوشدوکلرینی گؤسترمیشدیر. تبریز تئاتری آرتیق کؤهنلمیش پریمیتیو اصوللاردان واز کئچهرک اوینادیغی اثرلری آیلارلا حاضیرلاییر. آرتیستلرله تئاتر تاریخی آکتیور یارادیجیلیغی، دانیشیق تئکنیکاسی قاباقجیل صحنه اوستالارینین یارادیجیلیقلاری حاققیندا کئچیلن مشغلهلر اوز ثمرهسینی وئرمکدهدیر. آرتیستلرینهامیسی اؤز رولّارینی گؤزهل اوینامیشلار.(۵۳).
آرشین مال آلانین تزه قورولوشوندا روللاری علعسگر رضوان (عسگر)، لیلا محسن پور (گول چوهره)، محمد علی ولیزاده (سولطان بی)، سارا میانپور (جهان خالا)، قاسیم شعرباف (سولیمان)، آناخانیم سیفاللهی (آسیه)، بؤیوک محمدی (ولی)، سارا حیدرزاده چهدان (تئللی)، ایفا ائدیبلر. اونلارین طراوتلی صمیمیایفالاریندا شن اویناق اورهیه یاتیملی تاماشا آلینیب.
۱۹۴۴-۱۹۴۵ینجی ایللرده تبریز تئاترینین و ۱۹۴۶ینجی ایلده تبریز آذربایجان دولت درام تئاترینین رئپئرتووارلاریندا میرزه فتحعلی آخوندزادهنین (حاجی قارا)، (موسیو ژوردان) و (درویش مستعلی شاه)، نجف بی وزیراوفون (ائو تربیهسینین بیر شکلی)، (اغا کریمخان اردبیلی)، (حاجی قنبر)، جلیل محمد قلیزادهنین (آنامین کیتابی)، سلیمان ثانی آخونداوون (عشق و انتقام)، جعفر جاببارلینین (سئویل)، (اود گلینی)، “۱۹۰۵ینجی ایلده”یئرلی دراماتورقلارین “ارباب و اکینجی “، “اذربایجان آناسی”، “چتیربازلار” ، “آذربایجان نومایشی” اثرلری اوزئییر بی حاجی بیوف “لیلی و مجنون”، “اصلی و کرم “، ذولفقار بی حاجی بیوفون “عاشیق غریب” اوپئرالاری، اوزئییر بیین “آرشین مال آلان”، “مشدی عیباد” اوپئرئتلری میخاییل لرمانتوفون”ایکی قارداش”شمسالدین ثامینین “دمیرچی کاوه” دراملاری براندون توماسین “طلبهلرین کلکی” مسخرهسی ممد سعید اردوبادی و سعید روستموفون”بئش ماناتلیق گلین” موسیقیلی کومئدیاسی واردی.
دولت تئاترینین تروپّاسیندا داها ثمرهلی چالیشمیش اساس صنعتکارلار آشاغیداکیلار اولوبلار.
آکتیورلار: محمدعلی ولیزاده، محمدعلی رشدی، عباسعلی اسدی. حضی اعشاری، یداله نباتی، سلمان سلیمانپور، قاسم شعرباف، جواد شفیع زاده، بؤیوک محمدی، علعسگر رضوان، اسماعیل مزدوری، اسماعیل دلبرپور، حبیب قلیزاده، پرویز پرویزی، مجید ضرابی، ولی خاکدان(رسّام و آکتیور)، تمجیدی، محمد خسروشاهی، محمد مهدیزاده، محمد محمدی، محمد سیمایی، بهمن حیدرزاده، صمد دبّاغ زاده، صمد باقرزاده، صمد سهرابی، دیبایان، خسرو شاهد، رضا قلیزاده شریفلی، دوکتور اورنکی، حضی حسین زاده، م. رسولی،
آکتریسالار: لیلا محسن پور، عالیه جعفردایی، نجیبه جعفری، فاطمه زرگری، سارا حیدرزاده (چهدان)، سارا میان پور، سارا بدخم، سارا علی اکبرزاده، سارا بفهم، صفورا سنبورانی، آنا خانیم سیفالهی، انا خانیم ابو، قمر حسین زاده (نیکپور)، والده کهنه شهری، محبوبه جمشیدی، لیزا شاهگلدی، عزیزه، عالیه راونده، بؤیوک خانیم نیکخو.
تئاتر آکتیورلاری معاشی مارکا حسابیله آلیردیلار. آکتریسالارین معاشلاری حتّی تجروبهلی آکتیورلارین امک حاقلاریندان دا چوخ ایدی. بونو او مقصدیله ائتمیشدیلر کی آکتریسالارین صحنهیه گلیشلرینه ماراق اولسون.. حتی تئاترین مودیریتّی خانیملارلا نزاکتلی داورانیش باره ده تئاتر داخیلی امر وئرمیشدی. تاماشادان سونرا آکتریسالار موطلق کولئکتیوین نوبتچی نومایندهلرینین موشایعتیله ائولرینه اوتورولوردیلر. آکتریسالارین ارلرینه، والدینلرینه و بؤیوک قارداشلارینا مشقلرده اوتورماغا اجازه وئریلیردی. بوتؤولوکده تبریز دولت تئاتریندا ائتیکا مسئلهلری معین نظاما دوشوردو.
تئاترین رهبرلییی نه قدهر چالیشسادا صنعت اوجاغینین یئرلشدییی “شیرخورشید”بیناسینی بیر دفعهلیک کیرایه گؤتوره بیلمهدی. بو معین معنادا تئاترین ثمرهلی یارادیجیلیق آختاریشلارینا انگل تؤرهدیردی. ان عمدهسی ایسه بو ایدی کی دولتین تئاتر تاماشاسی حاضیرلانماسینا آییردیغی پولون بؤیوک بیر قیسمیبینانین کیرایهسینه وئریلیردی..
۱۹۴۰-۱۹۴۶ ینجی ایللرده تهران شهرینده آذربایجانلی تئاتر فداییلری “فرهنگ سینما”، “هنر” ،”شیرخورشید” تئاتر بینالاریندا تاماشالار اویناییبلار. رئپئرتوواردا میرزه فتحعلی آخوندزادهنین “لنکران خانینین وزیری”، “خرس قولدورباسان”، اوزئییر بی حاجی بیوون بوتون اوپئرتّا و اوپئرالاری، عبدالرحیم بی حاقوئردیووون، نجف بی وزیراووون کیچیک حجملی مضحکهلری اساس یئر توتوب. بو دؤرده جنوبی آذربایجانین ماراغا، اردبیل(رئژیسور فیضی چوبکزن)، خوی، زنجان، میاندواب، اورمو، اسکو، شبستر، قرهضیاالدین، مشکین شهرلرینده ده تئاتر تاماشالاری اوینانیلیب.
تبریز تئاتری ایرانین آذربایجانلیلار یاشایان بؤلگهلرینه منتظم سفرلر ائدیب.
تبریز شهرینده دولت تئاتریله یاناشی، گنجلرین درام درنهیی، سووئت مکتبینین شاگردلریده تاماشالار حاضیرلاییبلار. ۱۹۴۶ینجی ایلده ماکودا “حاجی قارا”، مرندده “آرشین مال آلان” تاماشالاریله یئنی تئاتر کولئکتیولری فعالیته باشلاییبلار. ماکودا نسیمه نوروزی آدلی قیزین صحنهیه چیخماسی حادثهیه چئوریلیب و تئزلیکله اونون بورادا و دیگر شهرلرده آردیجیللاری اولوب.
تبریزدن سونرا ۱۹۴۶ینجی ایلده اورمودادا دولت تئاتری آچیلیب. سرابدا، اهرده، آستارادا، قرهضیاءالدینده، علمداردا، میانادا، هریسده، بینابدا، خویدا، شبسترده، زنجاندا، مراغادا، درام درنکلری فعالیته باشلاییب. همین کولئکتیولرده تبدیل ائدیلمیش (خور-خور) “سویودومعلی آغا”، “وودئویللری یئرلی موللیفلرین کیچبک حجملی”، “جوربه جور ائلچیلر “، “اوچ آروادلی کیشی”، “اینتقام”، “ظولمون اینتهاسی”، “حقیقت آشکار اولدو”، “کندچی” ، “آذربایجان ” ، “آذربایجان آناسی”، “کدو تاجری ” پیئسلری تاماشایا حاضیرلانیب. زنجان، ماراغا و اردبیل شهرلرینده دولت تئاترلاری آچیلماسی نظرده توتولموشدو.
همین دؤورده اوزئییر بی حاجی بیووون “مشهدی عیباد” موسیقیلی کومئدیاسی اوسکو ده، شبسترده، زنجاندا “آرشین مال آلان” اوپئراتاسی اردبیلده، مشکینده، قرهضیاءالدینده دفعهلرله اوینانیلیب. یئرلی تئاتر هوسکارلارینین قورولوشلاریندا و ایفالاریندا ماراغادا “اود گلینی (جفر جبارلی )”، اردبیل ده رئژیسور آکتیورلار فیضینین و حسنین رهبرلییی ایله “شیخ صنعان “(حسین جاوید) ، “ار و آرواد”، “مشدی عیباد” ، “آرشین مال آلان” (اوزئییر بی حاجی بیوو) تبدیل اولونموش “آخشام صبری خئیر اولار”، “لیلی و مجنون” (اوزئییر بی حاجی بیوو)، هروآباددا”ناموس” (الکساندر شیروان زاده)، سراب دا (شاه عباس و خورشید بانو (اوزئییر بی حاجی بیوف)، “زوران طبیب” (جان باتیست مولیر) تاماشالارینا مینلرله تاماشاچی باخیب.
اردبیل تئاترینین انکیشافیندا هوسکار آکتیور حسنین خصوصی خیدمتلری اولوب. آرتیست حسنین صنعتی شوفرلیکایدی. اؤزونون شخصی یوک ماشینی واریدی، تبریزه، تهرانا یوک داشییاردی. آنجاق اردبیلده ده، تبریزده ده اونو صنعتینه گؤره “شوفر حسن” دئییل، فطری استعدادینا گؤره “آرتیست حسن” چاغیریردیلار. آفیشادا “آرتیست حسن”ین اشتراکیله سؤزلری یازیلدیمی، او تاماشایا بلیط تاپماق چتین اولوردو.
رئژیسور فیضینین باشچیلیقی ایله ۱۹۴۰ینجی ایلین باهاریندا تشکیل اولونموش درام درنهیی ۱۹۴۵ینجی ایلین باهارینا قدهر فعالیت گوستردی. دوغرودور، اونون بعضی عضولری دهییشدی، حتی فیضی ۱۹۴۴نجو ایلده تهرانا گئتدی. او گوندن سونرا درنهیی آرتیست حسن رهبرلیک ائتدی (۵۴)
فیضی باکی دا تئاتر مکتبینده اوخویوب، حسین جاویدین طلبهسی اولوب. تئاتر دسته سینده آکتیور و رئژیسور کیمیچیخیش ائدیب.
علمدار قصبهسینده شیخ محمد خیابانی آدینا، جلفادا ستارخان آدینا(۲۵۰یئرلیک) تئاتر بینالاری تیکیلیب. ماراغا، آستارا، زنجان و میانا شهرلرینده ۸۰۰نفر تاماشاچی توتان تئاتر بینالارینین اینشاسی باشا چاتیب. آذربایجان حکومتی اردبیل و اورمو شهرلرینده دولت تئاتر بینالاری تیکیلمهسینی قرارلاشدیرمیشدی.
آذربایجان دموکراتیک گنجلر تشکیلاتی تبریز شعبهسینین درام درنهیینده نجف بی وزیروون «آغا کریم خان اردبیلی» کومئدیاسی، «تبریز سووئت مکتبینین آکتورال دستهسینده » مهدی حسین و الیاس افندیف یین «اینتظار»، آذربایجان دموکراتیک فیرقهسی تبریز شعبه سینین بیرینجی آکتیور دسته سینده محمد سعید اردوبادینین «دومانلی تبریز» درام اثرلری حاضیرلاناراق تاماشاچیلارا گوستریلیب.
۱۹۴۶ ینجی ایلین دکابریندا ایران ایرتجاع رئژیمینین گوجلنمهسیله علاقهدار مرکزی تبریز اولان آذربایجان میللی حکومتی سقوط ائدیب. بوندان سونرا تبریز آذربایجان دولت درام تئاتری باغلانیب. ماراغا تئاتری ۱۹۴۸ینجی ایله قدهر معین بایراملاردا تاماشالار اویناییب.
۱۹۴۸-۱۹۴۹ینجی ایللرده تهرانین «زیبا» تئاتریندا آذربایجان دیلینده ده تاماشالار گؤستریلیب. بو صحنه اثرلرینین حاضیرلانماسیندا صمد صباحی، محمد علی ولیزاده، بهمن، سارا خانیم، حضی اعشاری، قمر نیکپور کیمیصحنه فداکارلاری چالیشیبلار.
اورمودا ۱۹۷۰ینجی ایلده «آریا»تئاتری یارادیلیب و قیسّا مودّتدن سونرا باغلانیب.
۱۹۵۰ینجی ایللرین سونرالاریندا و ۱۹۶۰ینجی ایللرین بیرینجی یاریسیندا تهراندا آذربایجانلیلارین «ماد فیلم» «آذرفیلم » کینو استودیولاری فعالیت گؤستریب. اورادا چالیشان آذربایجانلیلار معّین بایراملاردا تئاتر تاماشالاری دا گؤستریبلر.
اؤتن عصرین ۸۰ینجی ایللریندن ایرانین تهران و تبریز شهرلرینده آذربایجان دیلینده تئاتر تاماشالاری گؤستریلمهسینده معیّن جهدلر اوغورلو آلینیب.
ایراندا شاه رئژیمیدئوریلندن سونرا ۱۹۸۰ینجی ایلین نوروز بایرامیندا آذربایجانلی گنجلر تبریزده آمئریکا بیرلشمیش ایشتاتلارینین ایشغالچیلیق سیاستینی ایفشا ائدهن بیر تاماشا حاضیرلاییبلار. مجید بهداشین یازدیغی پیئس «آمئریکا سون نفسین چکیر » آدلانیب. اثر ساتیریک – یوموریستیک ژانردا، سارکازملی دیالوقلار اساسیندا یازیلیب. تاماشا تبریزده کی «تربیت» کیتابخاناسینین سالونوندا گؤستریلیب. اساس روللاری کلاسیک آذربایجان شاعری محمد هادینین قارداشی نوهسی یوسفهادی و محمد اکبرزاده ایفا ائدیبلر.
یومورلو ساتیریک مسخره ژانریندا حاضیرلانمیش، اجتماعی- سیاسی دهیرلی، اؤلکهنین سوسیال دورومونون چتینلیکلرینی بدیعی رئالّیقلا جانلاندیرماسیله یاددا قالان «امئریکا سون نفسین چکیر» تاماشاسی بیر هفته هر آخشام اوینانیلیب، حتی تاماشاچیلارین خواهشیله هفتهنین دؤرد گونو گوندوزلرده گؤستریلیب.


text:
کیمسهدن سوروشدوم گلهجهسیز یوخسا یوخ، دئدیلر یوخ! حاقلاری دا وار! منده بایرام تعطیللری باشلاناندا حتمن گرک آنایورددا اولام. آنجاق بو دؤنه تیراختورو بایرام بهانهسینه تک قویماق اصلن انصاف دئییلدی. تیراختور اوچون، تئهرانین یانداشسیز تیمی یانی صنعت نفتینی اوتماق، آسیایا گئدهبیلمک ایچین چوخ بیر یاخشی فورصت ایدی.
تیراختورون بئله تیملر ایله اویونلارینی سالیرلار تئهرانین لاپ گون چیخان طرفینه! البته تختی ایستادیومو بیز ایچین پیس اولماییب من دئییردیم اورادا گئنه اوتاجاییق. ساغ اولسونلار یانداشلار؛ ایستادیومون الدن اوزاق اولماغینا باخمایاراق چوخ سایی دا گلمیشدیلر:
بوتون ویدئولار و گؤرونتولر: لینک
من ایچهری گئچنده نئچه دقیقه سربازلار منیم تیراختور بایراغیمین "خ" حرفینه ایلیشدیلر. دئییردیلر دئییبلر تراکتور تراختور یازیلسا بایراقلاری توتون آلین! منده های توضیح وئریرم تیراختورون باشقانی(مدیر عاملی) دئییب ایرادی یوخدور! بیریسینه اؤز خیدمت کارتیمی گؤستردیم دئدیم منده سیز کیمی عسگر ایدیم! دئدی عئیب یوخ. آلتی دقیقه اویوندا گئچمیشدی اویونا باخا-باخا اؤزومه بیر یئر آختاریردیم کی پیمئنتا قول ووردو. سئوینجدن آتیلیب دوشنده سربازلارین بیریسی منی ایتهلمک ایله کئفیمی پوزدو! بیر یئرده شیشیب اوتوراندان، بئش آلتی دقیقهدن سونرا بیر قول دا یئدیک! آنجاق آلقیشلامالارین چوخالماسی ایله بیر پئنالتی اله گلدی. آنجاق نصرتی اونو کورلادی. منجه تکجه نصرتی موقصصیر دئییلدی. من بیلمیرم باشقا اویونچولار اونلارین برازیللی مودافیعی کیمی احتمال وئرمهییرلر قاپیچی توپو توتابیلسین. پئنالتینین نئجه کورلاندیغینا آشاغیدا باخین:
پئنالتیدان سونرا اویونچولارین روحیهسی آشاغی گلمهمک ایچین دئیهبیللم کسینتیسیز آلقیشلاماق باشلاندی
؛ آنجاق یازیقلار اولسون اوتا بیلمهدیک. قاییداندا بیر یئرده ماراقلی بیر صحنه گؤردوم. تئهران دوارلاریندا تکجه پئرسپولیس-استقلال آدلاری گؤرنمهییر! تراختور دا وار. بو هم یاخشی دیر هم پیس! یاخشیلیغی بونا گؤرهدیر کی تیراختور اؤزونو بؤیوک بیر تیم کیمی هر یئرده اورتایا قویور و هر یئرده یانداشی واردیر؛ آنجاق پیسلیگی بوردادیر کی آدام قورخور تیراختور یانداشلاریدا ایستادیوما گئتمک یئرینه، آدینی چکدیگیمیز تیملرین یانداشلاری کیمی تکجه تبلیغ ائدهلر:
بوتون ویدئولار و گؤرونتولر: لینک
---
بو یازی مین اوچ یوز سـکـسن دوققوزونجو ایلین سون پوستو ایدی. دوخسانینجی ایلی ده قوتلو اولسون دئییرم. اومودوم وار تیراختورون آسیایا گئتمهیی بو ایلین یازیندا گرچکلشسین.
گلن ایلده آللاه عؤمور وئرسه و فیلتئرلری سیندیرماق حووصلهمدن قالسا، قوللوغونوزدا اولاجاغام.


text:
ویکیپدیا، آچیق بیلیکلیکدن
۲۰ مارس:
- ۱۶۰۲ - هولند شرقی هیندوستان شیرکتی قۇرولدو.
- ۱۷۹۲ - فرانسه میلّی مجلیسی٬ گیوتینله اعدامی تصویب ائتدی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون٬ البه آداسیندان قاچیشینین آردیندان٬ ۱۴۰٫۰۰۰ نفرلیک دۆزنلی اوْردو و ۲۰۰٫۰۰۰ نفرلیک کؤنوللو گۆجلر ایله پاریس شهرینه گیردی.
- ۱۸۸۳ - ژان ارنست ماتزلینگر٬ تک سفرده بۆتون بیر باشماغی دۆزلده بیلن ایلک ماشینی ثبت ائتدی.
- ۱۹۱۸ - تۆرک قادینی درسخاناسی آچیلدی. درسخانادا یابانچی دیل٬ تۆرکجه و مۆزیک درسلری ایله کونفراسلار وئریلدی.
- ۱۹۳۳ - نازیلرین ایلک توْپلاما کمپی مونیخ یاخینلاریندا آچیلدی.
- ۱۹۵۶ - تونیس فرانسهدن باغیمسیزلیغینی قازاندی.
- ۲۰۰۳ - عیراق ساواشی: آمریکا بیرلشمیش ایالتلری عیراقی ایستیلا ائتمهیه باشلادی. باغداد بوْمبالاندی.
- ۲۰۱۵ - بۆتون گۆنش تۇتولماسی گئرچکلشدی.


text:
قاچاخ نبی
نبي تخمينينا 1233 هجري شمسي ايلده قوبادلي ماحالينين آشاغا موللو كندينده آنادان اولموشدور. اونون آتاسي علي كيشي چوخ يوخسول بير آداميميش. بو آدام بگلرين قولچوماقلارين يئرلرينده ايشله ييب بئش باش كولفتيني چتينليگنن دولانديرارميش. علي كيشي اوقدر بورجلوايدي كي ايل باشينا سلمين ده وئره بيلميردي. علي كيشي گئجه ده ياتميرد، بگلره هامپالارا اودون ياريردي، شئي داشييردي، آزجا مزد آليپ تاخيلا وئريردي. اونون كولفتي هميشه آرپا چؤرگي يئردي.
علي كيشي ناعلاج قاليب بالاجا اوشاقلارينيدا نؤکر وئرمیشدی. وارلیلار علی کیشی نین اوشاقلارین آج ساخلاییردیلار. علی کیشی اورتانجیل اوغلو نبی نی اؤز کندلرینده کربلایی جعفر آدلی بیر آداما نؤکر وئرمیشدی. نبی یه قارین دولوسو چؤرک وئرمیردی. اوا بیر چاییت وئرمیشدی کی او چاییتی دا بورونوب گئجه لر قویون ایچینده یاتیردی. او نبی نن یولا گئتمیردی، اونو چوخ دؤیوردو اینجیدیردی. نبی ده دوشنده کربلایی جعفردن آدلامیردی، جاناوار یئدی، اوغورلاندی آدینان، اونون یاخشی قویونلارینی تلف ائدیردی. نبی اود کیمی اوشاق ایدی: کربلایی جعفر بیر دیینده او ایکی دئییردی بعضا آجیق ائلئییب باشقا یئره قاچیردی. آتاسی علی اونو هده له ییب ایشینه قایتاریردی. نبی ده کند ده وارلیلارین اوشاقلاری نان گزمیردی. اوینویاندا اؤز طرفینه یوخسول، چیلپاق اوشاقلاری گؤتوروردو.
کند ده اولان قول چوماقنان بگلر نبی دن شکایت ائتدیلر، اونلار علی کیشی یه دئدیلر کی اوغلونا بؤیوک اؤگود وئرمسن دجللیگینین قاباغین آلماسان سنی کند دن سورگون ائده جئگیک. علی کیشی باخدی کی نبی نین دجللیگی نی ترکیده بیلمیه جگ، او فیکیرلشدی کی نبی نی ائولندیرسین، بلکه عاغیللانا.
موللو کندینده خانعلی آدلی بیر اورتاباب کندلی وارایدی. خانعلی نین هجر آدلی بیر قیزی وارایدی کی، اوشاقلیقیندان نبی نن بیر یئرده بؤیوموشدو….
توضیحات:
- نام کتاب : قاچاق نبی
- زبان: ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : 44
- حجم : 7 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:
دانلود از لینک کمکی دوم دانلود از لینک کمکی دوم


text:
او واخت ان دبده اولان کینو فئستیوالی داشکند فئستیوالی ایدی.
بو سؤزۀری خالق آرتیستی راسیم بالایئو مرحوم تورک آکتیورو تاریک آکان حاقدا دئییب. او همکارینین اؤلومونه چوخ کدرلندیگینی بیلدیریب.
"بلوکادادا اولدوغوموز اوچون بیزی هئچ یئره بوراخمیردیلار، آمما داشکندده کئچیریله ن فئستیوالا 80 اؤلکه دن نماینده گلیردی: آسیا، آفریکا و باشقا قیطعه لردن... من اوردا ایلک دفعه تورکلرله گؤروشموشدوم. تاریک آکانلا دا اورادا تانیش اولموشدوم. چوخ گؤزل آکتیور، صمیمی اینسان ایدی. اؤلوم خبرینی بؤیوک اوزونتو ایله قارشیلادیم".
قید ائدک کی تانینمیش تورک اکتیورو تاریک آکان سئنتیابرین 16-دا 66 یاشیندا خرچنگ خسته لیییندن وفات ائدیب.


text:
ائرمنی سلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده سوتکا عرضیده آتشکس رئژیمینی عمومیلیکده ۴۶ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آز-آ وئریلن معلوماتا گؤره، ائرمنیستانین نویئمبئریان رایونونون بارئکاماوان، ووسکئوان، ایجئوان رایونونون بئرکابئر، پاراواکار کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قایماقلی، قوشچو آیریم، جعفرلی کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، بئرد رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون کوخان بی و مونجوقلو کندلرینده یئرلشن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ایشغال آلتیندا اولان ترتر رایونونون چیلبورت، آغدام رایونونون جواهیرلی، شوراآباد، یوسیفجانلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو، فضولی رایونونون قاراخان بیلی، قورقان، آشاغی سئییداحمدلی، هورادیز کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گورانبوی، ترتر، خوجاوند، فضولی و جبراییل رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.


text:
تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۱۷: تۆرکیهدأکی سایلاو و یاقین گۆن دۇغار
جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستا
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:
عیراق و سوریه دأکی واقالار تۆرکیأنینگ ایه له یأن توتومینی گۆیچلهندیرن هم ده اۇنونگ یۆکۆنی آغیرلاشدیریار. شیله مؤهۆم تاپغیرا تۆرکیأنینگ سایلاولار بیلن گیرمه گی حۇوپلی بۇلوپ بیلر. سایلاولارینگ ۲۴-نجی ژوئن ده گچیریلمه گی باراداقی قارارینگ قابول ادیلمهگینده ایچرکی مسئله لر یالی سرحت یاقاسیندا و بؤلگه ده باشدان گچیریلیأن واقالارینگ هم تأثیرلری بار. بؤلگه ده کارتالار (نقشه لر) یانگاداندان چیزیلیارقا تۆرکیه سایلاو کمپینلری بیلن گۆیمهنمهزدی.
تۆرکیأنینگ قۇیبرجک اینگ بیر یؤنهکِی سیاسی، حاربی، ایقدیصادی یالنگیشلیغی آمریکا و دموگرافیک اؤزگِرلیشیک ایسله یأن گۆیچلره تاریحی پورصات دؤرهدِر. مؤهلِتیندن ایرکی سایلاوینگ گچیریلمه گی باراداقی قارار حۇوپا قارشی ادیلن گؤچۆمدیر.
عیراق داقی و سوریه دأکی سیاسی دنگ آغراملیقلار دورنوقلیلیق یۇلا قۇیولان حالاتیندا تۆرکیه اساسا ندا گۆن اۇرتا سرحدی بۇیونچا گۆیچلی داشاری سیاسات آلیپ بارمالی بۇلار. جغرافی یرله شیش سبأپلی تۆرکیأنینگ گۆن باتار یورتلاری یالی آلتی آیلاپ حؤکۆمتسیز قالماغا طاقادی یۇق. سیاسی دورنوقسیزلیغینگ جریمه سی آغیر بۇلان یاقین گۆن دۇغار بؤلگه سینده پروواکاتیو و نتیجه لی داشاری سیاسات آلیپ بارماق حؤکمأنیدیر. تأزه اولغاما گچیلجک ۲۴-نجی ایون داقی سایلاولارینگ تۆرکیأنینگ بؤلگه دأکی سیاساتینی حاص هم گۆیچلِندیرمهگینه قاراشیلیار.
۲ آیلیق قیسغا مؤهلِت هم تۆرکیأنینگ سایلاو کمپینلری بیلن گچیرجکدیگی گؤز اؤنگۆنده توتولاندا بؤلگه دأکی سرحدینگ اؤزگرمهگینه سبأپ بۇلوپ بیلر. اِمما عیراق و اساسا ندا سوریأنینگ گلجگی نینگ بیرنأچه ییلینگ دۇوامیندا شِکیللِنجهکدیگی گؤز اؤنگۆنده توتولیاندیغی اۆچین تۆرکیه سایلاولاری حاص اؤنگه سۆیشۆرمهک بیلن، بؤلگه ده تأزه کارتالارینگ چیزیلیپ، باسسیر- یوسسورلیق ادیلمهگی نینگ اؤنگۆنی آلیپ بیلر.
سوریه ده آمریکانینگ پ. ک. ک نینگ سوریه دأکی شاحامچاسی بۇلان ی. پ. گ ترور قوراماسینا بریأن اوزاق مؤهلِتلی قۇلداولاری، روسیانینگ و ایران ینگ اسدینگ یاغدایینی گۆیچلهندیرمهک اوغرونداقی تاغاللالاری و ایسرائیل ینگ بؤلگه ده بۇلان چمهلهشمهسی تۆرکیأنی اؤز بأحبیتلرینی قۇراماق اۆچین گؤنۆکدیریپ بیلر. آستانا تاپغیری بیلن روسیا، ایران و تۆرکیه سوریه دأکی چاقنیشیقلاری بس اتمهک هم ده سیاسی چؤزگۆده شرط دؤرهتمأگه سینانشیان بۇلسا، آمریکا ی. پ. گ آرقالی باشغا ماقصاتلارینگ کۆل- کۆلۆنده. ۲۰۱۷-نجی ییلینگ آحیریندا آیلیقلاری گؤنۆدن گؤنی آمریکا تاراپیندان تؤلهنیأن ۶۵ مۆنگ ی. پ. گ ترورچیسینا تعلیم برمهگی ماقصات ادن پنتاگون، سوریأنینگ تۇپراق بیتولیگینه و تۆرکیأنینگ میللی حۇوپسوزلیغینا وهیم سالیار.
سوریه ده داعش دن و ی. پ. گ دن باشغا ترور قورامالاری نینگ اساسان دارغادیلماغی حالقارا گۆیچلری اورشدان سۇنگقی اولغامینگ قورولماغی اۆچین ایشه گیریشمأگه گؤنۆکدیردی. بیرنأچه ییل دۇوام اتمهگینه قاراشیلیان تاپغیرینگ نتیجه سینده سوریأنینگ و بؤلگأنینگ ایقبالی کِسگیتلهنِر.
سوریأنینگ و اساسی سرحِتدِشی تۆرکیأنینگ بو تاپغیرا گؤنۆدن دگیشلی بۇلماغی أهمیتلیدیر. سایلاوینگ اؤنگه سۆیشۆریلمهگی بیلن تۆرکیه شۇل تاپغیردا سایلاو کمپینلرینه گۆیمهنمهز و حاص گۆیچلی داشاری سیاسات آلیپ بارار.
عیراق دا بۇلسا پ. ک. ک نینگ گۆیجی دۇوام ادیأر و تۆرکیأ گؤنۆدن حۇوپ سالیار. تۆرکیه حأضیرکی واغتدا پ. ک. ک قارشی عیراغینگ چأکلرینه حاربی حرکتلر قورایار. اِمما عیراق داقی سایلاولار سبأپلی حاربی حرکتلرینگ گِریمی چأکلی.
عیراق داقی سایلاولاردان سۇنگ تۆرکیه عیراغینگ مرکزی حؤکۆمتی بیلن بیرلیکده پ. ک. ک نینگ عیراق داقی گۆیچلرینی اۇرتادان آییرماغی ماقصات ادینیأر.
بیر تاراپدان قندیل داغلاری، بیله کی تاراپدان ثوار داغی پ. ک. ک تاراپیندان حاربی مرکز حؤکمۆنده اولانیلیار. تۆرکیه سایلاولاری اؤنگه سۆیشۆرمهک بیلن عیراق دا پ. ک. ک قارشی قورالماغی أحتیمال بۇلان حاربی حرکتی اۆچین توتومینی و یاغدایینی گۆیچلهندیریأر.
عمومان آلیناندا بۇلسا، پارلمان سیستمیندأکی دموکراسیدان جمهورباشلیق دۇلانشیغی اولغامینا گچیش تاپغیری تۆرکیأنینگ بوروکراسیسینی و حؤکۆمتی اجیزلهندیریأردی. گچیش دؤورۆنینگ قیسغا واغتدا تاماملانماغی نتیجه سینده تۆرکیه حاص گۆیچلی و یۇقاری دپگینده دورنوقلی سیاسات آلیپ بارار. اساسان دا داشاری سیاساتدا اولغام گچیشینی تاماملاندان سۇنگ تۆرکیه راحاتلاجاقدیر.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.


text:
آمریکانین کالیفورنییا شتاتیندا دونیانین ان بؤیوک طیارهسی ایستئحصال ائدیلیب.
ترند-این معلوماتینا گؤره، راکت-داشیییجی بوراخماق قابیلیتینه مالیک طیارنین چکیسی ۲۳۰ توندور. طیارهنین قانادلارینین اوزونلوغو ۱۱۷ متر تشکیل ائدیر. هوندورلویو ۱۵ متر اولان طیاره ۲۸ تکرله تجهیز ائدیلیب. طیاره ۲۵۰ تن یوک قالدیرماق گوجونه مالیکدیر.
«ایستراتولاونس» طیارسی «پگاسوس ایکس ال» راکت-داشیییجیلارینین بوراخیلماسی اوچون پلاتفورما اولاراق نظرده توتولوب.
معلوماتا گؤره، کالیفورنییانین مهاوه صحراسیندا طیارنین یئر اوستو سیناقلاری کئچیریلهجک. ایلک اوچوش ایسه ۲۰۱۹-جو ایلده پلانلاشدیریلیب.


text:
ایراده علیلی(علیئوا) زولفعلی قیزی ۹ کیتاب، بیر مونوگرافییا، ۴۰ - دان چوخ علمی مقاله مؤلفیدیر. ۱۹۷۸ - جی ایلدهن کیچیک شعیرلر، ائسه لر یازماغا باشلایان ایراده علیلینین ایلک شعیر و ائسه لریندن عبارت کیتابی ۱۹۹۸ - جی ایلده «آذربایجان گنجلری»نده چاپ اولونوب.
آخار.آذ ایراده علیلی نین شعرینی تقدیم ائدیر:
ائله بیل...
ائله بیل یئلکنسیز قاییغام ایندی،
آزمیشام یولومو اَسن کولکدن.
یئنه آرزولاریم آلیشدی،
دیندی سینمده آلیشیب یانان اورکدن.
سنه دئمه دییم چوخ سؤزلریم وار،
اورکده کؤز کیمی سیزلاییر سسسیز.
گؤزلریمده بیتن بو لال سئودالار،
کدردن بیچیلیر،قویمادان بیر ایز.
ائه،نئجه یوخو کیمی اؤتوشدو ایللر،
عؤمرو زامان-زامان ایتیردیم،ایتدی.
هئچ دویا بیلمه دیم باخیشلاریندان،
عؤمرومو حسرتله بیتیردیم،گئتدی.
آیریلیق نه دیر کی،هیجران نه دیر کی،
گول اوسته شئه کیمی دوزولهن آنلار.
سنه دئمه دیم کی،دئیممه دیم کی،
سنینله هر درده دؤزمهیه نه وار.


text:
تورکیهنین کولتور خزانهسی (48)
آماسیا شهری هیتیتلر دؤورونده ایلک قورولدوغو گوندن بری مینلرله ایلدیر عینی آدی داشییان نادیر یاشاییش مرکزلریندن بیری. 3000 ایللیک کئچمیشه صاحب شهر یئشیل ایرماک چایی ساحلینده یئر آلیر
تورکیهنین کولتور خزانهسی (48)
تورکیهنین کولتور خزانهلرینی بو هفته سیزلره ایچ قارا دنیز بؤلگهسینده یئر آلان شاهزادهلر شهری اولاراق دا بیلینن آماسیانی تانیداجاغیق.
آماسیا شهری هیتیتلر دؤورونده ایلک قورولدوغو گوندن بری مینلرله ایلدیر عینی آدی داشییان نادیر یاشاییش مرکزلریندن بیری. 3000 ایللیک کئچمیشه صاحب شهر یئشیل ایرماک چایی ساحلینده یئر آلیر. چایین قیوریملاری قالانی سالدیریلارا قارشی قورویار. آماسیا قالاسینین چایا باخان یاماجلاریندا قایالیقلارا اویولموش آنیتسال قایا کرال مزارلاری وار. بو قایا مزارلاری آنتیک دؤور یونان-فارس-ارمنی معماریسی خصوصیتلرینین قاریشیغیدیر. میلاددان اؤنجه 69دا دوغان و جوغرافیا علمینین قوروجوسو اولاراق قبول ائدیلن استرابون، آماسیالیدیر. اونا گؤره افسانوی قادین قبیلهسی آمازونلارین کرالیچهسی آماسیس ده آماسیالیدیر. یوکسک بورچلارییلا دقت چکن قالا چایین ده قوروما ساغلاماسییلا بیر چوخ ایشغال تلاشینی اوغورلا سوووشدوردو. تئیمورون آنادولو سفرینده آلا بیلمدیگی نادیر شهرلردندیر. بو خوصوصیتیله عثمانلی ایمپراتورلوغونون تکرار جوجردیگی یئر اولما خصوصیتینه مالیکدیر. ییلدیریم بئیازیتین 1402-جی ایلده آنکارا ساواشیندا امیر تئیمورا مغلوب اولماسی عثمانلی دولتی چتینلیکلی بیر مدت یاشاییر. 4 شاهزاده آیری یئرلرده رهبرلیکلرینی اعلان ائدر. آماسیادا اولان و بو شاهزادهلرین ان کیچیگی اولان چلبی محمت بو قارماشالاردان باشاریلی چیخاراق عثمانلی ایمپراتورلوغونون تکرار بیرلیگینی تامین ائدر. چلبی محمتدن سونرا نوهسی اولان فاتیح سلطان محمت ده آماسیا والیلیگی ائدهرک دولت رهبرلیگینه حاضیرلانیر. یاووز سلطان سلیم ده آماسیا والیلیگی ائدن شهزادلردندیر. عثمانلینین اهمیتلی صدرالعظم یعنی باش ناظیرلریندن کؤرپولو محمت پاشا و مرزیفونلو قارا مصطفی پاشا دا مشهور آماسیالیلاردیر. مرزیفونلو قارا مصطفی پاشا 1683دکی 2. وینه محاصیرهسیندن رئاللاشدیران آدامدیر. عثمانلی ایمپراتورلوغو بویونجا بیر چوخ اهمیتلی اثر قازاندیریلان شهرده ان اهمیتلی تاریخی اثرلردن بعضیلری اولان بئیازیت مسجیدی و سابونچو اوغلو طب تاریخی موزهسی ان دقت چکن یئرلردندیر. یئشیل ایرماک ساحلینده 1800-جو ایللره تیکیلن بؤیوک بیر تاریخی قوناق ایندیکی واختدا تعمیر ائدیلهرک شاهزادهلر موزهسی اولاراق زیارته آچیلمیشدیر. بورادا وظیفه ائدن شاهزادهلرین و پادشاهلارین بال موموندان هیکللری او دؤورو عکس ائتدیرن پالتارلار ایچینده زیارتچیلرین ماراغینا باشاریلی بیر شکیلده تقدیم اولونور.
--------
آماسیا آلمازی دا مارکا دگری اولان اکینچیلیک بیر محصول اولاراق تورکیهنین ان بینیلن ائلمالاریندان بیریدیر. کیچیک قیرمیزی آلمانین اونو اؤلکه مرزلرینی چوخدان آشمیش وضعیتدهدیر. یئشیل ایرماک بویونجا یئر آلان دره لرده یئتیشن بو گؤزل، لذتلی آلما سئویلهرک مصرف ائدیلر. آماسیانین خالق آراسیندا ان مشهور افسانهلریندن بیری فرهاد ایله شیرین حکایهسیدیر. فرهاد مشهور بیر نقاش رسامدیر. یئنی بیر کؤشک ائتدیرن سلطان، فرهادا سارایین بزنمهسینه ائتمه وظیفهسی وئریر. بوتون هنرلرینی گؤسترهرک ایشه باشلایان فرهاد، گونون بیرینده کؤشکو زیارته گلن سلطانین قیزی شیرینین گؤرور اونا عاشیق اولور. سلطان قیزینی اونا وئرمک ایستمز. خیر ده دئیه بیلمز، چونکی قیزین دا اوندا قلبی واردیر. سلطان، فرهاددان آلما داغینی دئشهرک آماسیایا ایچمه سویو گتیرمهسینی ایستییر. خالق شیرین سویا بؤیوک بیر احتیاج دویماقدادیر. شیرینین عشقیله یانیب، آلوولانان فرهاد بو وظیفهنی قبول ائدر و ایشه باشلاییر. عاشق اهتیراسییلا اوزون ایللر داوام ائدن تلاشلاری نتیجه وئریر داغی دئشن فرهاد شهره سویو گتیریر، خالقین سوسوزلوغو اوزون ایللره چاتاجاق شکیلده آرادان قالدیریلار. سئوگیلیسی شیرینه قوووشار. آنادولودا، قافقازدا و ایراندا بنزری حکایهلرین ایضاح فرهاد و شیرینین خاطیرهسینه آماسیادا عاشیقلار موزهسی تیکیلهرک توریستلرین زیارتینه آچیلمیشدیر.
------
آنادولونون ان اوزون سولاریندان اولان یئشیل ایرماغین ساحلینده تاریخی ائولری، موزهلریله و قالاسیله دقت چکن آماسیا شهرینی سیاحیق دیلییله.


text:
«راششین تودئی» و «ایسپوتنیک» اینفورماسییا رئسورسلاری فعالیتلرینه گؤره جاواب وئرملیدیرلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده بیاناتی بؤیوک بریتانییانین مدافعه ناظری مایکل فئللون یاییب.
«بیز ناتو و قربله بیرگه روسییانین سووئت طرزینده دزینفورماسییالارین یاردیمی ایله یاراتدیغی یالان رئاللیقلا مباریزهیه ایستیقامتلنهن آکتیو فعالیتیمیزی آرتیرمالیییق. «راششین تودئی» و «ایسپوتنیک» رئاللیغی قئیری-اوبیئکتیو عکس ائتدیریرلر. دوغرو اؤز چکمهلرینی گئیینهنه قدر یالان دونیانین یاریسینی توتا بیلر. بیز بو اینفورماسییا رسورسلارینی مسئولیته چاغیرمالیییق»، – دئیه، او بیلدیریب.


text:
تورکیه نینگ سوریه عملیاتی دوام ایتماقده
تورکیه قوراللی کوچ لری قوماندانلیگی اوشبو خصوصده معلومات بیردی
تورکیه قوراللی کوچلری قوماندان لیگی تورکیه نینگ سوریه ده باشلتگن "زیتون ناوده سی" عملیاتی دایره سیده, آلدیندن انیقلنگن ترور تشکیلاتی پی کا کا/کا جی کا/پی وای دی-وای پی جی ترور تشکیلاتی نینگ 108 مرکزی و دیپوسی نینگ یوق ایتیلگن لیگی نی بیلدیردی.
عملیات گه اشتراک ایتگن 72 اوروش اوچاغی نینگ هیچ قنده ی بیر قیین چیلیککه دوچ کیلمسدن اوز مرکز لری گه قیتیب کیلیب قونگن لیگی معلوم قیلیندی.
عینی دمده بیریلگن بیاناتده, اوشبو عملیات جریانیده ترورچی لرنینگ اوریلیاتگن لیگی معلوم قیلینرایکن, عادی اهالی نینگ ضرر کورمس لیگی اوچون جدی تدبیر لر نینگ آلینگن لیگی بیلدیریلدی.


text:
اوغوزتیوی: سؤزون اصیل معناسیندا سورییادا ایران فارس ملاّ رژیم یو ایسرایل محاربهسی آرتیق باشلاییب. ایران آدلانان اؤلکهنين فارس تئررور رئژيمي قودس بریگاداسی بو گئجه سورییا اراضیسیندن ایسرایلین جولان تپهلریندهکی مؤقعلرینه راکئت ضربهلری ائندیریب. هوجوما سپاهین مشهور تروریستی قاسم سولیمانی رهبرلیک ائدیب.
ایسرایل ایسه پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت سورییادا ایرانین ۳۵ حربی پادگان ,انبار مهمات و تجهیزات نظامی جواب ضربهسی ائندیریب.بو بارهده اینفورماسییانی ایسرایلین مدافعه ناظرلیگی یاییب.
ناظرلیک آویازربهلره معروض قالان اوبیکتلرین ال قدس بریگاداسینا عایید ایرانین دمشقین شیمالیندا یئرلشن حربی دوشرگهسی، موشاهیده منطقهسی، همچینین دیگر مؤقعلری اولدوغونو بیلدیرب. هوجوم نتیجهسینده همچینین ایسرایله هوجوم اوچون ایستیفاده ائدیلن آوتومبیل ده محو ائدیلیب.
سورییا اراضیسینده کئچیریلن عملیاتلاردا ایسرایله مخصوص ۲۸ عدد اف-۱۵ و اف-۱۶ قیریجیلاری ایشتیراک ائدیب. عملیات زامانی ایرانین سورییاداکی بوتون بازالارینین محو ائدیلدیی آچیقلانیب.
ایسرایل مدافعه ناظیرلیینین رسمی نمایندهسی جوناتان کونریکوس دئییب:ایرانین تابعلیگی آلتیندان اولان قوهلر سورییا اراضیسیندن ایسرایلین جولان تپهلریندهکی مؤقعلرینه راکت ضربهلری ائندیریبلر.
اونون سؤزلرینه گؤره، هوجومو قودس بریگاداسی تشکیل ائدیب.معلوماتدا وورغولانیر کی، جولان اراضیسینی «گراد» و «فجر-۵» راکتلری ایله آتشه توتان ماشینلار دا محو ائدیلیب.
رسمی تل-اویو هوجومدان اؤنجه روسییانی خبردار ائتدیکلرینی بیلدیریب. سورییا رسمیلری ایسه اؤلکه اراضیسینه آتیلان راکتلرین بؤیوک حیهسینین محو ائدیلدیینی آچیقلاییبلار.
ایسرایلین گئجه هوجوموندان سونرا ایرانا سورییاداکی حربی وارلیغینی برپا ائتمک اوچون اوزون مدت لازیمدیر.بونو ایسرایل اوردوسونون رسمیسی، پولکوونیک یوناتان کونریکوس دئییب.
«بو، ایرانین موهوم حربی وارلیغینا ائندیریلن ایری میقیاسلی ضربه ایدی. بو، ایسرایلین سون ایللرده حیاتا کئچیردیی ان بؤیوک هاوا عملیاتی ایدی»، – پولکوونیک بیلدیریب.
کونریکوس بیلدیریب کی، قارشی طرفین ایتکیلری ایله باغلی دقیق معلومات یوخدور، اما ایسرایل حربچیلری جانلی قوهلره دئییل، ایرانین حربی تکنیکا و بازالارینا ضربه ائندیریبلر.
آغ ائوین مطبوعات کاتیبی سارا ساندرس دئییب: ایسرایلین سورییا اراضیسینه آویاضربهلری تئل-اویوین اؤزونومودافیعه حاقیدیر.
اونون سؤزلرینه گؤره، واشینگتن ایسرایلین اؤز اراضیسینین مدافعهسینه یؤنهلهن بوتون آددیملارینی دستکلییر:«سون باش وئرنلر گؤستریر کی، ایران رژیمینه گووهنمک اولماز. پرزیدنت دونالد ترامپین ایرانلا راضیلاشمادان چیخماق قراری دوغرو ایدی


text:
سویوق اورهییمدن بئینیمه یوکسهلیر سید رضا حسینی مرند قار یاغیردی. ماشین سسسیزجه خیاباندا ایرهلیلهییردی. سوروجو آتا اؤنده اوتوران اوغلویلا، دالی اوتوراجاقدا کی گلینینه گؤز گزدیریردی. اوغلانین سوسقون باخیشلاری اؤنوندن باشقاسینی سئزمیردی. دوشونجهلره اویوموشدو: – “منی بو قیزدان نیه آییردیلار؟ بو قیز حایات یولداشیم دئمیشدیلر. آمما آتام داها دئییل…داهااااا حایات یولداشین دئییل دئیه باغیردی! منمیحایات یولداشی سئچدیم؟ من ائولنمهیی بئله دوشونمهدیم. ...Read More »
یوخوسوزلوق(حئکایهجیک) / ویرخیلیو پینی ییرا – چئویرن: سیدرضا حسینی مرند
یوخوسوزلوق(حئکایهجیک) ویرخیلیو پینی ییرا – چئویرن: سیدرضا حسینی مرند کیشی یاتاغا تئز گیریرسهده، یوخوسو توتمادی. دیغیرلانیب، ملهفهلری قیراغا آتدی. بیر سیقار آلیشدیردی. بیر آز کیتاب اوخودو. بیر داها چیراغی سؤندوردو. آمما یاتا بیلمهییر. سحر ساعات ۳ده قونشونون قاپیسینی دؤیور. دردلهشیب، یاتا بیلمهمهیینی سؤیلهییر. یاردیم ایستهییر. قونشو یورقون دوشسون دئیه، کوچهلرده آدیملاماسینی، سونرا بیر دَملهمهلی ایچیب، چیراقلاری سؤندورمهسینی اؤنهریر. بو ایشلری ...Read More »
منه اینتیحاردان بیر حئکایه یازین /سید رضا حسینی مرند
منه اینتیحاردان بیر حئکایه یازین سید رضا حسینی مرند یوخودا گؤردوم اؤزومو آسیرام. اَل-آیاق چالاراق سون نفسلریمده بیتیردی. بیردن کندیر قیریلاراق یئره سریلدیم. یوخو گؤردویومو بیلدییمدن آسیلی، یئنه دار کندیرینی قوشدوم. اَل-آیاق چالدیم، نفسیم سونا اَردی، یئنه کندیر قیریلدی… سحر چاغی زیرنا موبایلیمین سسی ایله یوخودان قالخدیم. سانکی باشیما داش سالدیلار. هر گون سحر یئمهییمیرادیونودینلهیرکن یئیهرم. آپاریجی خبرلرین باشلیقلارینی سؤیلهییردی: ...Read More »
سمندر / پل الوار- چئویرن: رضا سیدحسینی
سمندر پل الوار- چئویرن: رضا سیدحسینی سمندر ايلک اولان و ايلک اولمايان جوٍت آدم ايله حوادير. من يول اوٍستوٍنده ان سونونجويام؛ ان سون ياز، ان سون قار، اؤلمک اوٍچوٍن سون دؤيوٍش. و بيز هرزاماندان آشاغي و هر زاماندان يوخارييـيق. بيزي يانديران اود دا هر بير شئي! آلما، چؤرک، اوٍزوٍم آغاجينين بوداغي. آمما سودان گوٍجلوٍ کوٍللر ده وار پالچيق و سحر ...Read More »


text:
دالغیجلیق
دالغیجلیق - خصوصی آوادانلیقلارلا اوزون مدت سو آلتیندا قالما .
عمومی معلومات[دَییشدیر]
اینسانلار قدیمدن سو آلتیندا اوزون مدتلر قالماغا چالیشمیشلار. ائ.ا.۵۰۰ ایللرینه عایید شکیللرده حئیوان دریلریندن هازیرلانمیش تولوقداکی هاوانی تنففوس ائدرک سو آلتیندا اولان قدیم یونان دالغیجلار تصویر ائدیلمیشدیر. خصوصیله، باتان گمیلردهکی یوکلرین چیخاردیلماسی احتیاجی اینسانلاری داها درینه ائنمک و اورادا داها اوزون مدت قالا بیلمک اوچون یئنی ایجادلار ائتمهیه مجبور ائتمیشدیر. بو زامان سو آلتیندا قالانلار خصوصی زنگلردن ایستیفاده ائتمهیه باشلامیشلار.
ژول ورننین " ۲۰ ۰۰۰ لیئ سو آلتیندا " کیتابیندا سو آلته آپاراتلاردان بحث ائدیلیر. آنجاق دالغیجلیقدا ان بؤیوک اینقیلاب ۱۹۴۳-ده فرانسیز ایختیراچی کاپیتان کوستونون (ژاک- کوستو) اینکیشاف ائتدیردیی رئقولیاتور سایهسینده اولموشدور. کوستونون "سو جیری" آدینی وئردیی آپارات یوکسک تضییقلی بیر بالون و تک پیللهلی رئقولیاتوردان عبارت ایدی. او اینسانین سو سطحیندهکی هاوایا هئچ بیر احتیاجی اولمادان سو درینلیینه ائنیب اوزون مدتلر اورادا قالا بیلمهسینه ایمکان وئرمیشدیر.


text:
فاتیح سولطان محمد
ایکینجی محمد ((آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Fatih Sultan Mehmed))٬ (۱۴۳۲ - ۱۴۸۱)٬ عثمانلی ایمپیراتوْرلوغونون یئددینجی شاهی. ایلک اوْلاراق ۱۴۴۴-۴۶ ایللری آراسیندا قیسا بیر دؤنم٬ داها سوْنرا ۱۴۵۱-دن ۱۴۸۱ ایلینده اؤلومونهجه ۳۲ ایل بوْیونجا شاهلیق ائتدی.
ایکینجی محمد٬ ۲۱ یاشیندا ایستانبولو فتح ائدهرک ۱۰۰۰ ایللیک بیزانس ایمپیراتورلوغونا سوْن وئردی و بۇ اوْلای بیر چوْخ تاریخچی طرفیندن اوْرتا چاغین سوْنو یئنی چاغین باشلانغیچی اوْلاراق تانیلدی. فتحدن سوْنرا فاتیحین آتاسی آنلامینا گلن «ابوالفتح»٬ داها سوْنراکی دؤنملرده ایسه «چاغ آچان حؤکومدار» و «قئیصر-روم» عۆنوانلاری ایله آدلاندیریلدی.
فاتیح٬ ایسلام پئیغمبری محمدین بیر حدیثینه ناییل اوْلدوغو اۆچون گۆنوموزده تۆرکیه و ایسلام دۆنیاسینین گئنیش بیر کسیمینده «قهرمان» اوْلاراق قبول ائدیلمکدهدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«II. Mehmed»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
«قولام دایی»نین ماجرالاری (۲) / نریمان ناظیم
(۲): قولام دایینین قوناق گتیرمهسی
من تهراندا درس اوخویان زامان قولام دایی گاهدان منه باش چکردی. هر دفعه ده ” اولان پول – مول لازیم اولسا منه دئهاا “جوملهسینی دئیردی. دوزدور کی قولام دایینین الی جیبینه گئتمزدی، آمما گئنه یاغماسادا گورولداییردی. سوبایلیغیمدا دا هردن بیر گلردی. بو دؤره ده باشقا بیر جوملهنی تکرارلاردی: ” عمللی باشلی آیلیق آلیرسان یا یوخ؟ منه باخ، پولووو داغیتمایاسانهاا، ییغ ! سنه لاپ بیر مامملی – ماتانین تاپیب آلاجام.”
گون او گون اولدو کی من ائولندیم. بیر اوتاقلی ائودن جانیمیقورتاریب آروادین عائلهسی یاشادیغی محلهده ایکی اوتاقلی، بالاجا مطبخلی بیر ائو توتدوم. البته ایکی اوتاغی آییران بویوک قاپی آچیلاندا اوتاقلار بیرلشیب بؤیوک بیر طنهبی اولوردو. بیز آشاغادا، ائو صاحابی یوخاری قاتدا یاشاییردی. آروادآغانین عائلهسی ماشالله وارلی کارلی ایدی. انصافا قیزلارینادا حسابی جئهیز قوشموشدولار. ائو دؤشهنن گوندن آرواد پروانه کیمیائوین باشینا دولانیردی. سیلیر، تمیزلهییر. سوپورگنی قویور، دسمالی گؤتورور. هووخورها هووخور، توزدی کی آلیر. وسایله باخاندا، پاریم – پاریم پاریلداییر. دئمیرم آرواد واسواسییدی، قورخورام اورهگینه دهیه، آمما دئمک اولار حددن آرتیق تمیز ایدی. من اؤزوم لاپ بیرینجی هفتهدن تکلیفیمیباشا دوشدوم، ادارهدن یئتیشجک آستانادا جورابلاریمیچیخاردیب شیر باشینا کئچردیم؛ الیمی، آیاغیمی، جورابلاریمییوووب سونرا ایچری گیرردیم. مخصوصا موبللارا مطلق یاخین دوشمزدیم. او زامان موبل فقط پوللو فرنگیماآبلارین ائوینده اولاردی. دوزدور کی بیزیم قایناتا دا نیسگیل ائلهییب دؤردجه دنه موبل قیزینین جئهیزینه قوشموشدو، آنجاق بیز اونلاری تکجه گؤزه دوتمک اوچون اوتاغا قویموشدوق، یوخسا اؤزوموز کی هئچ، حتتا قوناقلارین دا اونلاردا اوتورماسینی سیندیره بیلمزدیک؛ خصوصا آرواد آغا، بیرجه دنه میلچگین بئله موبللارا قونماسینا دؤزه بیلمزدی،هاندا قالا آداما!
بیر نئچه ایل اولاردی کی قولام دایی تبریز خطینده ایشلهییردی. تهرانا چوخ آز گلیردی. بئش– آلتی آی تویدان سونرا، گئجه یاتماغا حاضیرلاندیغیمیز زامان قاپینین زنگی چالیندی.من آروادا، آرواد منه باخدی. گئجهنین بو واختی کیم اولابیلردی!؟ قاینانانین اهنزلیگیندن نئیران اولان آرواد رنگین آتیب “وآی…آنام”- دئیه حیطه قاچدی. من اؤزومو یئتیریب قاپینی آچدیم؛ قولام دایی ایدی، بیر یون پاپاقلی کیشی ایله برابر. بویور بویور، ایچری گلدیلر. آرواد آرا قاپینی باغلاییب دال اوتاغا کئچدی. قوناقلار پالتارلارین چیخاردیب موبللارین بیرینین اوستونه آتیب، هرهسی بیر موبلدا ایلشدیلر. من گئدیب چای سوزوب گتیرهجهیم ماجالدا جورابلارین قوخوسو اوتاغی بورودو. من یاواشجا سوزولوب پنجرهنین بیر تایین یاریا قدهر آچدیم. قولام دایی دئدی: “سن پینجی یاندیرما یئرینه پئنجرهنی آچیرسان!؟” من اؤزومو سیندیرمادیم: “باش اوسته پینجیدا یاندیررام ” دئدیم؛ سونرا آرایا سؤز قاتماق نییت ایله دئدیم: “قولام دایی شام یئمیسیز؟” قولام دایی: “دوزو سیزی گؤرمک اوچون اوردان بورا شاللاقلامیشام؛ دئدیم هر نه جور اولسا گرک اؤزومو یئتیرم. اونا گؤره ده دای شاما دایانمادیق” دئیه، سسینی مختصر ایچینه چکیب سوروشدو: “بیر شئی – میر شئی وار؟ “سوروشدوم” نهیه مئیلیز وار؟ ” دئدی: “بابام نه اولور اولسون داا، ات وارسا ایکی اوش شیش کاباب چکسن کیفایتدیر.” من مننی – مننا دوشدوم “ات…، ات ” قویمادی فشارا دوشم: “یاخشی، یاخشی، بئش اون دنه یومورتا قایقاناغ ائله گؤتور گتیر!” من اوتاغدان چیخاندا قولام دایینین سوزونون قالانین ائشیتدیم: “… یوووت کی وار ؟”
شامیحاضیرلادیق. سوفرهنی یئره سردیم. آرواد آغا آشپازخانادان قورتولوب اوتاغا گلدی. خوشگلدین دئییب سوفرهیه ایشاره ائدهرک، “بویورون”- دئدی. قوناقلار سوفره باشینا کئچنده آروادین گؤزلری بیردن بویودو. هله او ایندی موبللارین باشینا گلن فاجیعهنی باشا دوشوردو. بیر نئچه لحظه ماتیر – ماتیر باخدی، سونرا الین آغیزینا آلیب اوتاغدان چیخدی. دوغرودان دا موبللار دای موبل اولان دئییلدیلر. اونلارین آچیق چؤهرایی رنگینی بیر داها اؤزونه قایتارماق اورکده قالان آرزیلاردان ایدی.
او گئجه نه من یاتدیم، نه آرواد. قوناقلاریمیز سحر آچیلانا قدهر تریلی سوردولر. یوخو یوللاری ائله بیل یامان انیش یوققوشلی ایمیش. حئیران قالمیشدیم، “گؤرهسن آلله اوستده کی قونشولاریمیز یاتا بیلدیلر؟ ”
صاباح سحر قوناقلاری یولا سالاندا قاپینین آغیزیندا دئدیم: “آی دایی سن هئچ بو یولداشیوین آدین دا منه دئمهدین آخی! “قولام دایی شیرین – شیرین گولدو” هئش دوزونه باخسان من اؤزوم ده بیلمیرم بونون آدی نه دی. هم سرویس ایدیک، یوکو کی بوشاتدیق سوروشدوم یئرین وار ؟ دئدی یوخ، میسافیرخانیا گئدهجهیم؛ دئدیم بابا نه میسافیرخاناسی، لهلهشین باجی اوغلوسونون بوردا منزیلی وار، گئدهجاغ اورا.” سونرا الینی شارراپیلتیلا کیشینین آرخاسینا چالیب آرتیردی: “بو دا کیشی کیمییوخ دئمهدی. دوغرودان دا دئ گؤرک ایندی سنین آدین نه دی؟”


text:
ایشلدن دانیشیغی:Arslanteginghazi
ایچیندهکیلر
سلام[دَییشدیر]
سلام ارسلان بی، اؤز ویکیپدیانیزا خوش گلدینیز.--Koroğlu (دانیشیق) ۲۳ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۲۱ (UTC)
-
- سلام کور اوغلی بی. چتین ایشیمیز باشلاییر!--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲۳ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۴۴ (UTC)
دۆز بۇیورورسونوز، بوندان سوْنرا یئنی گلیب ویکیده چالیشماغی باشارمایان ایشلدنلری تربیت ائتمهلیییک، اجازهنیز ایله ویکینین مدیریتی اۆچون درخواست وئرهجگم.--Koroğlu (دانیشیق) ۲۳ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۵۴ (UTC)
-
- سیز و امیر بیلر ویکیده عؤمور قویموسوز. من سیز اوچ نفره ارخایینام، مدیریّتیزدن حمایت ائدیرم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲۳ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۰۵ (UTC)
خوش گوردوک[دَییشدیر]
سلاملار. خوش گوردوک ارسلان بَی. یئنی ویکیمیزده یئنی چالیشمالارینیزا اوغورلار دیله ییرم. --Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۵ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۰۴:۱۹ (UTC)
-
- خوش گوردوک. ساغ اولون امیر بی.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲۵ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۱۰ (UTC)
سلام[دَییشدیر]
سلام ارسلان بی ویکی نین سیاست لری اوچون بوردا دانیشیق گئدجک بحث ده شیرکت ائدین سیاست لر چوخ ساغ اولون--Amir a57 (دانیشیق) ۳۰ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۰۳ (UTC)
سلام[دَییشدیر]
یورولمیین ارسلان بی منی راهنمالیخلاریز دان بی نصیب قویمایین
اولدوزلار سیزین اوچون دور[دَییشدیر]
تاریخ اولدوزو[دَییشدیر]
salam[دَییشدیر]
arslan bay latin alifbasin deyram sizda bilirsiz latin alifbasi etrosklarin alifbasinan tutulub va etrosklarin turk oldoghun quzey azarbaycanli porofosorlarimiz sabit eleyiblar va har halda indi chokhli turk olkalari latin alifbasinan yazirlar bizda latininan yazsakh yaxji olar bi dalilda latin alifbasinda bizim dilimizda olan sasli harflar var vali arab alifbasinda yox saqolon Aydin turk (دانیشیق) ۲۴ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۱۰ (UTC)
-
- من سیز دئیهن مسئلهدن خبریم یوخدور و تایید ائدنمرم، بو ویکینین یارادیلما فلسفهسی عرب الیفباسیندا اولماغی دیر. منجه بونون دلیلی بودور کی لاتین الیفباسی ایله تانیش اولمایانلار یا لاتین الیفباسین سیاسی دلیللر اوچون رد ائدنلر آسیمیله اولمامالیدیرلار.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲۴ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۰۲ (UTC)
sizinda sozonuz doghrodor chokh guney azarbaycanli qardashlarimiz latin khatdina tanish dayirlar. bu sayfa latin khatina goradir [۱] Aydin turk (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۲۴ (UTC)
etrosklar quzey azarbaycan wikipediasinda [۲]
Aydin turk (دانیشیق) ۲۷ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۲۷ (UTC)
[دَییشدیر]
سیزین اوچون آنایتدی صحیفه نی تایماز بای یئنی ائتدی بو صحیفه نی بیرده اوخو دوشمانچیلیق اولسا آدام تاری نی خاری اوخویار--Gol adam (دانیشیق) ۲۶ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۲۹ (UTC)
نئچه مسأله[دَییشدیر]
گۆن آیدین بی. یاراتدیغینیز دَیَرلی مقالهلر اۆچون سیزدن تشکّور ائدیرم. یازیلارینیزدا نئچه کیچیک مسأله وار کی بۇنلارا دیقّت ائتمکله یازیلارینیز داها یاخشی اوْلا بیلر:
- دوْداقلانان-دوْداقلانمایان سسلیلر اویغونلوغو: سلجوقلی ---> سلجوقلو؛ قورولدی ---> قورولدو.
- تمجیدی عیبارتلری یازمامازلیق: شهید اوْلدو ---> اؤلدورولدو.
- «ق» سسینین ایکی سسلی آراسینا دۆشدوگونده «غ»ـا چئوریلیشی: بویوروق+ۇ ---> بویوروغو.
- تاماملیق (مفعول) علامتی (ـی٬ ـنی): سئوگیسین آرتیریب ---> سئوگیسینی آرتیریب.
- آلینما کلمهلرده سسلیلرین یازیلیشی: سلطانلیق ---> سولطانلیق.
حؤرمتله. --Ilğım (دانیشیق) ۳۰ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۵ (UTC)
-
- دۆز بویورورسوز. چالیشارام رعایت ائدم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۳۰ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۰۰ (UTC)
ایداره چی اولماق[دَییشدیر]
سلاملار. بوردا گئدن بحثلر اساسیندا من ایسته ییرم سیزین اوچون سس وئرمه صفحه سی آچام. ایجازه وئرسه نیز باشلاییم. حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۱۲ (UTC)
من بئله فیکر ائدیرم کی سن فاسلارین جاسوسی بو ویکی اولموسان فاس دیزقیدانلارین بیری سن سن منه چوخلی تهمت ویردین تانری سنی باغیشلاماسین فاس جاسوسی--5.235.126.182 ۸ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۱۰ (UTC)
-
- من سیزدن یالنیز یاراتدیغیز مقالهلر اۆچون قایناق ایستهدیم. سیز بو گونهجه قایناق وئرمکدن قاچیرسیز، نهدن؟! بیلمیرم! بئله دوشونمهیین کی آلداتیچی قایناقلارلا سیزین یازدیقلاریزا گؤز یومولاجاق!--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۸ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۲۰:۲۵ (UTC)
اینگلسی دیلی بیلنلر تاریخده بیلیر نقدر سیزین یازلمیش تاریخیز یالاندی فاسلارین سوزلریت بیزه قایناق ائتماقیز یالان و بیر مسخره جوک دی من فاسلارین تاریخین یویانی کیتابلاردا گوردوم امما فاسلار یازان آدلارین بیری بو کیتابلاردا یوخدی بو قوشما تاریخه دایاق دورماق تکجه بیر فاس جاسوس الیندن گلیر --5.235.85.33 ۹ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۲۶ (UTC)
-
- سلام علیکم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۹ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۱۴ (UTC)
- حؤرمتلی ارسلان بَی. اؤر دَیَرلی واختینیزی دَیَرسیز ایشلره تلف ائتمهمک اوچون سیزی آلقیشلاییرام. درین حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۹ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۴۹ (UTC)
- سلام علیکم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۹ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۱۴ (UTC)
شعر شابلونو[دَییشدیر]
سلاملار بَی. شعر یازاندا آشاغیداکی اوچ شابلوندان فایدالانا بیلرسینیز:
1-سیتات شابلونو:
{{سیتات|اۇمیدین بوْلسون ساغۇنی، اۇمیدین گؤزگۆسو باردۇر قارانغۇ گئجه سوْنگیدن، قۇیاشنینگ چیقغۇسی باردۇر}}
بئله اولور:
2-شعر-بیت شابلونو:
{{شعر}} {{ب|اۇمیدین بوْلسون ساغۇنی، اۇمیدین گؤزگۆسو باردۇر|قارانغۇ گئجه سوْنگیدن، قۇیاشنینگ چیقغۇسی باردۇر}} {{شعر سوْنو}}
بئله اولور:
3-شعر-میصراع شابلونو:
{{شعر}} {{م|اۇمیدین بوْلسون ساغۇنی، اۇمیدین گؤزگۆسو باردۇر}} {{م|قارانغۇ گئجه سوْنگیدن، قۇیاشنینگ چیقغۇسی باردۇر}} {{شعر سوْنو}}
بئله اولور:
درین حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۲۱ (UTC)
-
- یاشاسین امیر بی!--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۳۰ (UTC)
salam[دَییشدیر]
?İki makale var siz de kontrol etseniz. Tekrarlanan maddeler mi بؤیوک سلجوق دؤولتی ve بویوک سلجوق ایمپئرییاسی Potkal (دانیشیق) ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۰۶ (UTC)
-
- Potkal بی، من بؤیوک سلجوق دؤولتی مقالهسین باشلارکن ویکیمیزین آختاریش سیستمی دۆز ایشلمیردی اونا گؤره بویوک سلجوق ایمپئرییاسی مقالهسینین وارلیغیندان خبریم اولمادان تکرارلانان مقاله یاراتمیشام. بو ایکی مقالهنی و بو مقالهنی بیر بیرینه قاتیب بیر کامیل مقاله ائتمک گرک دیر. Ərəb əlifbasın başa tüşməsüz diyin latin əlifbasında yazım --Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC)
Arap elifbası okuyabilirim Lakin yazamıyorum.Keşke mümkün olsa, yazmayı da bilsem ve daha çok kömek edebilsem Potkal (دانیشیق) ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۰ (UTC)Kısa vakit içinde cevap verdiğiniz için çok teşekkür
سس وئرمه ده ایشتراک ائدین[دَییشدیر]
سلام عزیز قارداش یئنی مودیریت سس وئرمه ده [۳] ایشتیراک ائدین و اوز باخیشینیزی یازین چوخ ساغ اولون اللرینیز آغریماسین --Amir a57 (دانیشیق) ۲۴ اوکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۱۰ (UTC)
Kurów[دَییشدیر]
Could you please write a stub http://azb.wikipedia.org/wiki/كوروف – just a few sentences based on https://az.wikipedia.org/wiki/Kurov or http://en.wikipedia.org/wiki/Kur%C3%B3w ? Only 5-10 sentences enough. Please.
PS. Article about Kurów is already in 346 languages and dialects. If you do that, please put interwiki link into English version. If your village/town/city isn't yet on PL wiki, I can do article about it. (I'm first author of intrwiki requests) Pietras1988 TALK ۲۷ اوکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۵۳ (UTC)
سلام[دَییشدیر]
سلام من بردا نجه کمک الیه بیلّم؟ من استیرم مقاله یازام. قانونّاری نه دی؟Faanee (دانیشیق) ۱۸ نووامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۱۷ (UTC)
-
- سلام، هر سؤزدن اوّل سیزین (Faanee) اؤز ویکیزه قوشولماغیزی تبریک دئییرم. ویکیده فعالیت ائلهمک اۆچون ایکی اوچ شی رعایت ائتمهلی سیز. اوّل بوکی یازی قوراللاری اساسیندا یازاسوز (چوخ راحت دیر، بیر سئری یئیین اوخوسوز تمام دیر.) ایکینجیسی تۆرکجه کیبوردو دانلود و نصب ائلییهسیز. تۆرکجه گرامری آرتیق رعایت ائلیییب، آیری مقالهلری اولگو عنوانیندا ایشلدهسیز. من بولار ذهنیمده ایدی. گینه نمنه سوالیز اولسا خیدمتیزده وارام.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۸ نووامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۰ (UTC)
تشکر الیرم سیزدن. اخورام حتما بو قانونّاری. Faanee (دانیشیق) ۱۸ نووامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۰۰ (UTC)
تورک دیلینه یاسال ضربه وورماق داها آغیر و داها پیس دیر[دَییشدیر]
گؤردوم یازیبسیز: " گینه آلپرتونقا ایشین قانونی گؤرور( قانونی ضربه وورور!)". سیزه دئمه لی یم سؤزده قورال کؤلگه سینده وندالیزم و تورک دیلینه ضربه وورماق ، داها ائتکیلی و داها قالارغی دیر. بو دا قالسین کی بوردا دوزگون قورال دا گؤرونمور!
پایتخت کیمی فارس سؤزجوکلری رکلام ائدن، تورک آدلانان ویکینین قارشیسینی آلماق لازیم دیر.
بیر یولدان گئچن آی پی
-
- من دئمیشم ویکینین قانونلاری باش کسمک اۆچون بیر پامبیق دیر. سیز تۆرکیه تۆرکجهسینین ویکیسینه باخسوز بونو گؤرهبیلرسیز فاویکیده بو مسئله هامیدان چوخ آیدین دیر. آذبویکی ده ائله اونلارا تای. مسئله بو دور کی گرک ویکیمیزده ۲۰ چالیشان ایشلدن اولسا ۱۸-ی تۆرکجهنی دۆز و اؤز یازسین. بیز دگیشمهنین قارشیسین آلابیلمهریک، تورکجه سؤزجوکلری دگیشیب فارسجا یازسالار بیزده گرک دگیشیب تورکجه یازاق.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۲۶ (UTC)
- سایین Arslanteginghazi، تورک ویکی یه ضربه وورانین بوردان گئتمه سی چوخ یاخشی بیر اولای دیر. او دوزگون چالیشانلاری بوردان قاچیردیب و یئنی چالیشانلارین بورا آرتیریلماسینی قارشیلاییر، لوطفن اونون بورا قاییتماغینا چالیشمایین. سایغیلار --سورگون آزربایجانلی (دانیشیق) ۱۷ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۲۱ (UTC)
ایمئیل[دَییشدیر]
سالام بی. ایمکانی اوْلسا منه بیر ایمئیل گؤندرینیز. تشکّورلر --Ilğım (دانیشیق) ۱۱ آقوست ۲۰۱۶، ساعت ۱۱:۵۳ (UTC)
-
- من بۇ لینک یوْلویلا سیزه بیر ایمیل گؤندردیم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۱ آقوست ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC)
- چوْخ ساغ اوْلون بی من ده سیزه بیر ایمئیل گؤندرمیشم. --Ilğım (دانیشیق) ۱۲ آقوست ۲۰۱۶، ساعت ۰۷:۰۰ (UTC)
باشقا ویکیلردن گلنلر[دَییشدیر]
ارسلان بی سیز بیلیرسیز بو تزه گلنلر بیزیم ویکیمیزه نیه گلیرلر؟ Rostamxani (دانیشیق) ۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۱۲ (UTC)
-
- هانسی ویکییه بیرینجی یول باخاندا، او ویکییه باخان ایشلدیچینین ایشلدیچی آدی او ویکیده فعال اولور. ویکیمیزه گلنلرین بیر قیسمی بولار دیرلار. (البته سیزین منظوروز بولار اولسالار).--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۲ (UTC)
- هانسی ویکییه بیرینجی یول باخاندا، او ویکییه باخان ایشلدیچینین ایشلدیچی آدی او ویکیده فعال اولور. ویکیمیزه گلنلرین بیر قیسمی بولار دیرلار. (البته سیزین منظوروز بولار اولسالار).--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۲ (UTC)
اوغلان کورددولر بونلار. نوشیروان، ژیار. Rostamxani (دانیشیق) ۶ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۰۸ (UTC)
- سلام ارسلان بهی، منه بیر ایمیل یازابیلرسینیزمی؟ qarqushu@gmail.com ساغ اولاسیز! Qarqushu (دانیشیق) ۱۶ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۱۶ (UTC)
- سلاملار. --Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۶ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۲۱:۲۹ (UTC)
صحیفهیه گئدین (en:Special:Mypage/common.js) اینگیلیسه wiki و سوْنرا Edit دویمهسینی ورون آشاغیداکی متن یاپیشدیریب.و save page وورون
window.articleTranslatorConf = { 'homeWiki': 'azb' };
importScript("User:Ebraminio/ArticleTranslator.js");
-
- ائدیلدی، ایشی نه دیر؟--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۸ فوریه ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۲۹ (UTC)


text:
مدنیت خادیمی شاعیر «محمد سبحانی» آغیر دینی و فلسفی درسلری ایله یاناشی بیرده آنا دیلینده مختلف شعر فورمالاریندا اؤز طبعینی سیناغا چکمک اۆچۆن ادبیاتلادا مشغول اولور اونون گنجلیگینه باخمایاراق کلامینداکی شعریّت، دیل آخیجیلیغی و مضمون دولغونلوغو آیدین گلهجگینی بشارت وئرن بیر انکار ائدیلمز گئرچک کیمی منیم گؤزۆمۆن اؤنۆندهدیر. بو استعدادلی جوان شاعیر اۆچۆن دینینده پایدار اولماغی اسلام معارفی و قرآن مفهوملارینی شعر دیلیله تبلیغ ائتمهگینی آرزیلاییرام. اوخوجولاری امین ائدیرم کی بو گنجین شعرلرین دینلهمکله و اوخوماقلا، منیم گلهجک اۆچۆن بو تاپینتیمی آلقیشلایاجاقلار.
منبع: سبحانی، محمد. هشتهسره سلام، تهران، 1372.


text:
سورییانین الباب شهریندن قاچماغا چالیشان آزی ۳۰ دینج ساکین ایشید تئررورچولارینین مینالادیغی اراضیدن کئچرکن هلاک اولوب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده تورکییه باش قرارگاهی معلومات یاییب.
بؤلگهدهکی قارشیدورمالاردا آزاد سورییا اوردوسونون (آسو) ایکی حربچیسی ده یارالانیب. تئررورچولارا مخصوص الده دوزلتمه اصوللا حازیرلانمیش ۷۴ پارتلاییجی و بیر زئنیت کومپلئکس محو ائدیلیب.
بو آرادا «فرات قالخانی» عملیاتلاریندا یارالانان و قازی آنتئپده معالیجه آلان داها بیر عسگر وفات ائدیب. بونونلا دا عملیاتلار باشلانان گوندن بری هلاک اولان تورک عسگرلرینین سایی ۳۸ نفره چاتیب.


text:
مسلمان اشوله چی رقابتدن چیقیب کیتیش گه مجبور بولیب قالدی
فلسطیندن حمایه قیلگن لیگی و حجابلی بولگن لیگی اوچون مطبوعات و اجتماعی ترماق آرقه لی اونگه قرشی قاره لاوچی کمپاین آلیب باریلگن
فرانسه ده قوشیق بیلشوویگه قتنشگن و ژوری هیئتی نینگ تقدیرینی قازانگن منال ابتسام، فلسطیندن حمایه قیلگن لیگی و حجابلی بولگن لیگی اوچون مطبوعات و اجتماعی ترماق آرقه لی اونگه قرشی آلیب باریلگن قاره لاوچی کمپاین و تبلیغ باعث رقابتدن چیقیب کیتیش گه مجبور بولدی.
منال ابتسام، فرانسه نینگ TF1 تلویزیون کانالی تامانیدن آلیب باریلگن "The Voice" آتیده گی بیلشووگه اشتراک ایتیب، تنیقلی اشوله چی Leonard Cohen نینگ "Hallelujah" آتیده گی اشوله نی انگلیسچه و عربچه اوقیگن. 22 یاشده گی خودی شو یاش قیز، اجتماعی ترماق آرقه لی آلیب باریلگن قاره لاوچی کمپاین نینگ آرتیدن رقابتدن چیقیب کیتیش گه مجبور قالگن.
اوشبو قرارینی اوز فیسبوک آدرسی آرقه لی بیان ایتیب، سونگی پیتلرده آلیب باریلگن حادثه لردن متاثر بولگنینی بیلدیردی.
ابتسام، اونی حمایه قیلگن هر بیر کیشی گه منتدارچیلیک بیلدیریب، بو توغریده کوره ش آلیب باریشی بیلن علاقه لی پیام بیردی.
پروگرام تیارلاوچی ITV Studios France آتیده گی شرکت ایسه "منال ابتسام نینگ تصمیمی گه حرمت قیله میز" دیب ایتدی.
منال ابتسام، شنبه کونی نشر بولگن مسابقه نینگ آرتیدن حجابلی بولگنی و بیر مدت آلدین "کولگیل فلسطین" آتیده گی اشوله نی اوقیگنی اوچون مطبوعات و اجتماعی ترماق آرقه لی کمپاین و عرقچی هجوملرگه دوچ قالگن ایدی.


text:
بیر یئنی یئتمهنین اؤز آنا دیلینده انشا یازماسی فرهاد جعفری بو گون غریبه بیر احوالات یاشادیغیم اوچون وهابئله هیجانلی اولدوغوما گوره بو ساعات بیلمیرم سؤزوهاردان باشلاییب یازیم. بوگون بیر حادثه منی ۱۴ ایل بوندان اؤنجهیه و او دؤورون خاطرهلرینه آپاردی … بو داغینیق یازی دا بو غریبه حادثهدن، ذهنیمین بیر گوشهسینده ایتگین دوشوب، ایتیب باتان خاطرهلر وهابئله بیر پارا باشقا ...Read More »
جغرافیای تاریخی ولایت قراباغ (آران) / فرهاد جعفری
جغرافیای تاریخی ولایت قراباغ (آران) / فرهاد جعفری (از برآمدن حکومتایلخانان تا پایان حکومت صفویان) چکیده: مقاله حاضر که پیشتر در همایش بینالمللی قرهباغ در دانشگاه تبریز ارائه گردیده بود و اکنون دوباره در سایتهایاینترنتی باز نشر میگردد، با هدف بررسی جغرافیای تاریخی ولایت قراباغ از آغاز حکومت مغولان تا پایان حکومت صفوی به رشته تحریر در آمده و در ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(یئددینجی بؤلوم- بایاتی قاجار موغامی) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(یئددینجی بؤلوم- بایاتی قاجار موغامی) فرهاد جعفری بایاتی قاجار (Bayati Qacar):راست عاییلهسینین نؤوبتی عوضوو بایاتی قاجاردیر. بایاتی قاجار ایکی حیصهدن عیبارتدیر: بایاتی و قاجار. بایاتی؛ آذربایجان فولکلور ادبیاتینین بیر نمونهسینه دئییلیر. بو سؤزون آنلامیبوگونه قدر قطعیتله بللی اولماییب، آنجاق بیر چوخلاری بو سؤزو بایات سؤزوندن آلینمیش بیر سؤز کیمیقئید ائدیرلر. آذربایجانین بؤیوک فولکلور شناسی اوستاد م.ع. فرزانهنین فیکرینجه بایاتی ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(آلتینجی بؤلوم- اورتا ماهور موغامی) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(آلتینجی بؤلوم- اورتا ماهور موغامی) فرهاد جعفری اورتا ماهور (Orta Mahur) : راست عاییلهسینین باشقا عوضوو اورتا ماهور موغامیدیر. بو موغام ماهورون باشقا واریانتی و داها دوغروسو ماهور هیندینین زیل واریانتیدیر. اورتا ماهور دا ماهور هیندی کیمیموستقیل لادا مالیک دگیل و راست عاییلهسینه منسوبدور. بو موغامین شؤعبهلری و گوشهلری – بیر ایکی شؤعبه و گوشه نی استثنا ائدرک – ...Read More »
آخیر چرشنبه دوعاسی / شبسترلی میرزه علی آغا معجز – حاضیرلایان: ف.جعفری
آخیر چرشنبه دوعاسی شبسترلی میرزه علی آغا معجز – حاضیرلایان: ف.جعفری بیر اشاره: بو قیسا یازیدا قلم صاحیبی اؤزونو ادبیاتچی، معجز شوناس و بوتؤولوکده تدقیقاتچی حیس ائتمهدن، تکجه بو داهی شخصیت حاققیندا اؤز فیکیرلرینی و اورک سؤزلرینی – قیساجا اولموش اولسادا – اورتایا آتما مقامیندا الینه قلم آلمیشدیر. بو سببدن آسیلی اولاراق بو یازیدان هئچ ده آکادمیک و علمیقایناقلاران اساسلانان ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(بئشینجی بؤلوم- ماهور هیندی موغامی) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(بئشینجی بؤلوم- ماهور هیندی موغامی) فرهاد جعفری آذربایجان موغامینین بینؤورهسینی تشکیل ائدن یئتدی اساس لاد (پرده) بونلاردان عیبارت اولموش :راست، شور، سئگاه، بایاتی شیراز، چاهارگاه، شوشتر و هومایون. بوتون درآمدلر، برداشتلار، مایه لر، شعبه لر و گوشه لر، رنگلر، تصنیفلر، آواز لار و حتی موغامین ایاقلاری، اوستده سادالادیغیمیز ۷ اساس موسیقی لادینین بیرینه اساسلانمالی دیر. بوتؤولوکده موسیقی لادلاری موغام (دستگاه) ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(دؤردونجو بؤلوم- راست موغامی ۲) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(دؤردونجو بؤلوم- راست موغامی۲) فرهاد جعفری دیلکش (Dilkeş):دیلکش شور موغامینا منسوبدور. بو شعبهیه راست موغامیندا ۱۹ –ینجی عصیرین موغام جدوللرینده و هم ده م ۱۹۲۵ – ینجی ایلده اوزئییر حاجی بیگلینین رهبرلیگی آلتیندا کئچیریلن موسیقیچیلر توپلانتیسیندا قرارا آلینان موغاملار پروقرامیندا راست گلمیریک. سونرالار احمد باکیخانووون تدریس پروقرامیندا دا بو شعبه راست ترکیبینده گتیریلمهمیشدیر. ۲۰ –ینجی عصیرده دیلکش راست موغامیندا ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(اوچونجو بؤلوم- راست موغامی 1) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(اوچونجو بؤلوم- راست موغامی) فرهاد جعفری راست(Rast) موغامی: آذربایجان موسیقیسینده اساس موغام لارین سایی یئددی دیر : راست، چاهارگاه، شور، بایاتی شیراز، زابول – سئگاه، شوشتر، هومایون. بونلارین بیرینجیسی، ان قدیمکیسی وها بئله بوتون موغاملارین کؤکو ساییلان، راست موغامیدیر. بو موغام بوندان اؤنجه ایشاره اولوندوغو کیمیقدیم شرقین 12 کلاسیک موغاملاریندان بیریسی و داها دوغروسو ان اؤنملیسی اولموشدور. بونون ان قدیم ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(ایکینجی بؤلوم- موغامین قورولوشو) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(ایکینجی بؤلوم- موغامین قورولوشو) فرهاد جعفری آذربایجان موغاملاری موختلیف ایری و کیچیک حیصهلره بؤلونور. بونلارین بیر سیراسی اینسترومئنتال شکیلده ایفا اولونور، بعضیسی ده ووکال – اینسترومئنتال شکیلده: درآمد، برداشت، مایه، شعبه، گوشه، تصنیف، رنگ، آواز و…. بو حیصهلر وزن باخیمیندان اوچ دستهیه بؤلونورلر: وزنلی(بحرلی)حیصهلر: رنگ، دیرینگی، درآمد و تصنیف. سربست وزنلی (بحرلی) حیصهلر: شعبهلر، گوشهلر، مایه، برداشت. قاریشیق وزنلی ...Read More »
آذربایجان موغاملاری(بیرینجی بؤلوم) / فرهاد جعفری
آذربایجان موغاملاری(بیرینجی بؤلوم) فرهاد جعفری گیریش: موسیقی؛ یونان کؤکلو بیر سؤزجوک اولموش و اصلینده یونانجا «Mousika» سؤزوندن آلینمیشدیر. بو سؤزجوک یونانلیلارین دوققوز ماهنی و موسیقی الههسیندن بیری اولان Mas/Misse نین آدینا باغلیدیر. موسیقی سؤزو ایسلام مدنیتینده ایلک دفعه اولاراق بو آنلامدا یوخ، یالنیز ریاضیات و فلسفه علملرینین بیر بؤلومو کیمیایشلنمیشدیر. موسیقییه عربجه الحان یا صناعهالالحان دا دئییلیردی. بؤتوولوکده موسیقی؛ دویغولاری(احساسات) ...Read More »


text:
روسییانین خاریجی ایشلر ناظری سرگی لاوروو آوروپا تهمکسیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتینین بوندان سونرا دا داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین نیظاما سالینماسی ایله باغلی دانیشیقلار پروسسینه کؤمک ائدجیینه امید بسلییر.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بونو روسییانین خاریجی ایشلر ناظری سرگی لاوروو آوسترییانین «پروفیل» ژورنالینا موصاحیبهسینده بیلدیریب.
س. لاوروو دئییب کی، آوروپا تهمکسیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتی بوندان سونرا دا دنستریانیدا، هابئله داغلیق قاراباغدا وضعیتین نیظاما سالینماسینا دایر دانیشیقلار پروسسینده فعال ایشتیراک ائدجیینه اومید ائدیر: «بو، اؤتن ایل داغلیق قاراباغغدا وضعیتین گرگینلشمسی فونوندا خصوصیله واجیبدیر. بیز جنوبی قافقازلا باغلی جنوره موذاکیرهلرینین کونستروکتیو شکیلده داوام ائدجیینه ده اومید بسلییریک».
س. لاوروو وورغولاییب کی، روسییا اؤز طرفیندن قارشییا قویولان وظیفهلرین اوغورلو حلینه کؤمک ائدجک.


text:
خلق ارا اکتور لر بیلن منطقه مقیاسیده گی معمالرنینگ قنده ی قیلیب ییچیلیشی ممکن ایمس؟
ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سی نینگ باشلیغی پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ تورک تیلیده یازگن مقاله سیده اوزبیک تیلیده گی ترجمه سی
خلق ارا اکتور لر بیلن منطقه مقیاسیده گی معمالرنینگ قنده ی قیلیب ییچیلیشی ممکن ایمس؟
اوتگن هفته ده خلق ارا اکتور لر بیلن منطقه مقیاسیده گی معمالرنینگ ییچیلیشی نینگ ممکن ایمس لیگی توغری سیده قیسقه چه بحث ایتگن ایدیک. بوگون اوشبو موضوع نی بهالنتیره میز عزیز دوست لر.
یقین اوتمیشده, خلق ارا اکتور لر یاکه اوشبو اکتولر ایتکچی لیگیده قوریلگن خلق ارا ائتلاف لر تامانیدن مداخله قیلینگن اولکه لرنینگ هیچ قیسی سیده برقرار لیک نینگ اورنه تیلمه گن لیگی کورینماقده. عکسینچه اوشبو اولکه لرده اوزلوکسیز بیر برقرارسیزلیک نینگ حاکم بولگن لیگی نی ایسله تیب اوتیشی میز ممکن. باشقه چه قیلیب ایتگنده, اوشبو اولکه لرنینگ اکثریتیده ینه ده کوپراق قان توکیلیب, انسان لر کوچ ایتیب کیترایکن, اقتصادی بحران لر باشلب کیتدی. شونده ی قیلیب خودی منه شوو اولکه لر ینه ده کوپراق یشش نینگ ممکن بولمه گن بیر جغرافیه گه ایله نیب قالدی.
یقین اوتمیشده خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سی بیلن بحران لرنینگ باشلب کیتگن جغرافیه لر گه قیسقه بیر نظر سالینیشی نتیجه سیده اوشبو حقیقت یققال کورینیب قاله دی.
سویت لر اتفاقی قولب کیتدی. بیراق, سابق سویت اتفاقی تامانیدن اشغال ایتیلیشی آرتیدن افغانستانده باشله گن بحران حاضرگی کونده هم دوام ایتماقده.
هه, صدام بیر دیکتاتور دن عبارت ایدی. صدام نینگ باسیم قیلیاتگن رژیمی رهبریتی آستیده کوپلب کیشی کتته قیین چیلیکلرگه دوچ کیلیب قالدی. بیراق, خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سی آرتیدن عراق نی باشقره باشله گن کیشی لرنینگ سیاست لری گه قره گنده, ایندی عراق لیق لرنینگ نیچه فایزی نینگ صدام رژیمی ایمس بلکه حاضرگی کونده گی رژیم گه طرفدار ایکن لیگی خصوصیده بیر سئوال توغیله دی.
خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سی بیلن بولینیب قالگن و یغمالنگن بیر لیبیا نینگ کیله جگی باره سیده لیبیالیک لرنینگ نیچه فایزی نینگ امیدی بار؟
سوریه چی؟ اولکه ده یشیاتگن کیشی لرنینگ تقریباً همه سی نینگ کوچ قیلیش گه مجبور بولگن, یوز مینگلب کیشی نینگ جان بیرگن, مدنیت مرکزی بولیب کیلگن دمشق و حلب سنگری شهرلر نینگ ایندی تانیلمیدیگن بیر وضعیتگه کیلیب قالگن سوریه ده, خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سی بیلن کیم نینگ قنده ی بیر کیله جک دن امید ایتیشی ممکن؟
افغانستانده اونلب ییل دوام ایتگن اوروشلر جریانیده کتته قیین چیلیک لر گه دوچ کیلیب قالگن پاکستان نینگ ایندی امریکا قوشمه ایالت لری تامانیدن تهدید ایتیلیاتگن لیگی کورینماقده. شونده ی قیلیب اوشبو اولکه هم آلدینگی ییل لر بیلن سالشتیریلگنده ینه ده کتته راق بیر بحران گه دوچ کیلیب قالگن وضعیتده.
تهدید, جعل کارلیک و بجا کیلتیریلمه گن وعده لر نتیجه سیده دنیا نینگ اینگ مهم رهبر لری دن بیری بولگن علی عزت بیگویچ تامانیدن امضالنگن وایتون کیلیشووی نینگ بوزنیالیک مسلمان لرگه نیمه فایده سی بولدی؟ بوزنیالیک مسلمان لرنی قیرغین قیلگن صربستان لیک قاتل لر خلق ارا اوروش جرم لری محکمه سی تامانیدن محکوم ایتیلرایکن, بوزنیا- هرزگوینا, صرب لر, کروواسیالیک لر و بوزنیا لیک لر اورته سیده بولینیب قدم تشله نیشی ممکن بولمه گن بیر اولکه گه ایله نیب قالدی.
حاضرچه بنگلدیش گه بارگن لیک لری و اوزاق ایکن لیک لری اوچون غرب گه ییتیب باره آلمیاتگن لیک لری سببلی, میانمار تامانیدن اوی لری یاندیریلگن, اولدیریلگن و کوچ ایتیش گه مجبور قیلینگن اراکان مسلمان لری نینگ ایسه بین المللی جامعه یاکه خلق ارا اکتور لر نینگ دقتی نی اوزی گه تارتمَیتگن لیگی کورینماقده. ایسلری گه کیلگن پیتده ایسه, اولر بیلن علاقه لی عادلانه بیر ییچیم یولی قیدیره دیگن لیگی یاکه قیدیرمیدیگن لیگی انیق ایمس.
سونگگی عصرده خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سی بیلن فلسطین نینگ قنده ی بیر وضعیتگه کیلیب قالگن لیگی کورینیب تورگن بیر حقیقت نی تشکیل ایتماقده. یعنی فلسطین, اسرائیل تامانیدن اشغال ایتیلیشی آرتیدن کونساین توپراق لری و ایرکین لیک لری کمییب باریتگن یریم آچیق بیر قماقخانه گه ایله نیب قالگن وضعیتده.
اوشبو موضوع بیلن علاقه لی ینه هم کوپراق مثال بیریشی میز ممکن البته که.
یوقاریده بحث ایتیلگن بحران لرنینگ همه سی نینگ مسلمان لرنینگ یشیاتگن جغرافیه لرده بحث موضوعی ایکن لیگی کورینماقده. اوشبو موضوع نینگ آیدینله تیلیشی و بهالنتیریلیشی کیره ک.
خلق ارا اکتورلر نینگ مداخله سی بیلن معما لر نیمه اوچون قالووچی بیر وضعیتگه کیلماقده؟
اوشبو وضعیت نینگ اینگ مهم سببی, خلق ارا اکتور لرنینگ ذهنیتی دن عبارت. یعنی اوشبو اکتور لر, عدالت, حق و ارزش لر ایمس, بلکه اوز منفعت لری نی خلق ارا سیاست اوله راق بهالنتیرماقده. اوروپا بیرلیگی نینگ تورکیه بوییچه راپورتری کاتی پیری جاری هفته ده بیرگن بیاناتلریده, 40 مینگ کیشی نینگ قاتلی بولگن ترور تشکیلاتی پی کا کا نینگ اوروپا بیرلیگی جهتی دن هیچ قنده ی بیر تهدید تشکیل ایتمیاتگن لیگی نی معلوم قیلدی. اوشبو بیانات نینگ اوزی خودی منه شوو فکری میز نینگ اثباتی دن عبارت. اوزی گه ضرر بیرمس لیگی تقدیرده, تروریزم بیلن علاقه لی هیچ قنده ی بیر قیغو گه ایگه بولمسلیک نینگ اوزی, انسانلیق جهتی دن قیغولی بیر وضعیتدن عبارت البته که. بیز نینگ مدنیتی میزده بونده ی بیر مفکوره نینگ قبول قیلینیشی ممکن ایمس. یعنی بیز هیچ بیر معما گه قرشی امپریالیست مفکوره گه ایگه ایمس میز. باشقه چه قیلیب ایتگنده منفعتی میز اوچون هر نرسه نی قیلیشی میز ممکن ایمس. بیز نینگ مدنیتی میزده اوروش نینگ هم حقوقی بار. حقوق نی اوروش اوچون بیر وسیله گه ایلنتیرگن ایمس, بلکه حقوق دایره سیده اوروشگن بیر ملت میز. اوز منفعتی دایره سیده سیاست آلیب باریاتگن خلق ارا اکتورلر, منطقه مقیاسیده گی بحران لر بوییچه هم خودی منه شونده ی بیر سیاست ایگه سی.
خودی منه شوو خلق ارا اکتور لر نینگ منطقه میزده گی برچه بحران لرنینگ منبعی دن عبارت ایکن لیگی کورینماقده. خلق ارا اکتورلر نینگ, بیر بیر لری گه ضرر بیریش اوچون, تیز تیز منطقه مقیاسیده گی بحران لر نی حمایت قیلیب, اوز منفعت لری دایره سیده منطقه بحران لریدن استفاده ایتیش لری ممکن.
خلق ارا اکتور لر نینگ موجود معمالر و بحران لر نی چقورلشتیریش اوچون بیر سیاست آلیب باریشی احتمالی موجود. امریکا قوشمه ایالت لری نینگ سوریه مسئله سی بوییچه آلیب باریاتگن سیاست لری خودی منه شوو حقیقت نینگ اثباتیدن عبارت.
کوپ مقدار ده سلاح ساتیاتگن لیک لری سببلی, منطقه مقیاسیده گی بحران لر نینگ خلق ارا اکتور لر جهتی دن یخشی بیر تجاری امکانیت دن عبارت بولیشی ممکن.
باشقه بیر تاماندن ایسه, خلق ارا اکتور لرنینگ, منطقه مقیاسیده گی بحران لردن تقریباً هیچ بیر شکلده تاثیرلنمه گن لیگی کورینماقده. شونده ی قیلیب اوشبو بحران لر دن اینگ کوپ تاثیرلنگن تامان لر منطقه اولکه لریدن عبارت.
خلق ارا اکتور لر منطقه دن بولمه گن لیگی اوچون, منطقه خلق لری اورته سی گه نفاق تشلش اولر گه هیچ قنده ی بیر تاثیر قالدیرمَیدی.
یوقاریده بحث ایتیلگن سبب لر بیلن, منطقه مقیاسیده گی بحران لرنینگ ییچیلیشی اوچون خلق ارا ایمس, بلکه منطقوی ائتلاف لر باره سیده باش قاتیریش کیره ک.
معما لرنینگ همه سی گه خلق ارا اکتور لرنینگ سبب بولگن لیگی نی بیلدیریش هم ممکن ایمس البته که. کوپینچه بحران لرنینگ منبعی و خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سببلری منطقه اولکه لری نینگ سیاستلریدن عبارت. عینی دمده منطقه اولکه لری نینگ ینگلیشلیق لری هم باشقه بیر مقاله بیلن یاریتیلیشی کیره ک بولگن بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده. مین, منطقه مقیاسیده گی بحران لرنینگ ییچیلیشی اوچون تعقیب ایتیلیشی کیره ک بولگن بیر یول یاکه ناتوغری یوللر نینگ نتیجه سی باره سیده بحث ایتماقده من. منطقه مقیاسیده بیر ییچیم یولی نینگ تاپیلمسلیگی تقدیرده, منطقه اولکه لری خلق ارا اکتور لرنینگ رقابت لریدن ضرر کوره دی.
قوشنی اولکه لرنینگ توسعه طلب لیک, مذهبچیلیک و اِرقچیلیک سیاست لری توغریسیده حقلی بیر شکلده تنقید لری میزنینگ بولیشی ممکن. منطقه اولکه لری نینگ اوشبو سیاست لری سببلی منطقوی بیر ییچیم یولی تاپیش بوییچه سعی و حرکت ایتیش نینگ قیین بولیشی احتمالی موجود. بیراق, یوقاریده بحث ایتیلگن لیگی دیک, منطقه مقیاسیده گی معما لر گه منطقوی ییچیم یولی نینگ تاپیلمس لیگی تقدیرده, خلق ارا اکتور لر اوشبو بحران نی ینه ده چقورلشتیرماقده. قالووچی بیر وضعیتگه کیلیب قالگن بحران لر خلق ارا اکتور لرنینگ مداخله سی اوچون زمینه یره تیب بیرماقده. اوشبو وضعیت نینگ اوزی ایسه, بیر مینگ ییلدن بیری بیر یقه دن باش چیقاریب کیلیاتگن بیر جغرافیه انسان لری نینگ بیر بیر لری گه قرشی اوروشیش لری گه سبب بولماقده. شوباعث, برچه قیین چیلیک لر گه قره مسدن, منطقه مقیاسیده گی معما لرنینگ, منطقه اولکه لری تامانیدن ییچیلیشی اوچون بوتون امکانیت لر دن استفاده ایتیلیشی کیره ک.
ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سی نینگ باشلیغی پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ اوشبو خصوصده گی فکر و ملاحظه لری نی حضورینگیز گه تقدیم ایتدیک عزیز دوست لر.


text:
ایران آمریکایا هئچ واخت تسلیم اولمایاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آلمانییا کانسلری آنگلا مرکئل پارلامنتده چیخیشی زامانی دئییب.
«ترامپ حملهسینی یانلیش حسابلادی، سازیشین طبیعتینه اویغون اولمایان بیر مؤقع نوماییش ائتدیردی. پروبلم بیر آنلاشمانی لغو ائتدیکدن سونرا داها یاخشیسینی ائدیب-ائتمهمهنیزدهدیر. ایدهآل اولمایان حرکتلره باخمایاراق، ایران آنلاشمانین شرطلرینه صادق قالیر»، - مرکئل بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، آمریکا ایرانین نووه پروگرامی ایله باغلی ایمضالانان سازیشی تکطرفلی قایدادا ترک ائتدیینی آچیقلامیشدی.


text:
بیرینجى دفعه آذربایجانتورکجهسینده
تریز(TRIZ) نهدیر؟
یارادیجی موشکول آچما نظریهسی
حاضیرلایان: حسین واحدی
تریز، روسجا، "یارادیجی موشکول آچما نظریهسی" معناسینی وئرن،"Teoriya Resheniya Izobretatelskikh Zadatch" سؤزلرینین باش حرفلریندن مئیدانا گلیب.
تریز یاناشماسی[روش]، اینگیلیسجه "Theory of the Solution of Inventive Problems" و یا تورکجه "یارادیجی چتینلیک آچما نظریهسی" اولاراق تعیین اولونور.
آیریجا ادبیاتدا اینگیلیسجه "Theory of Inventive Problems Solving " سؤزلرینین باش حرفلریندن عبارت اولان TIPS"" قیسالتماسی دا ایستیفاده ائدیلیر.
تریز تاریخچهسی
بو اصول، 1946-جی ایلده سووئتلر بیرلیگی پاتئنت[حق ثبت اختراع] ادارهسینده چالیشماقدا اولان "گئنریچ ساولوویج آلتشوللئر" [Saulovich Genrich Altshuller] و ایشیولداشلاری طرفیندن، دونیا اوزرینده وار اولان تخمینن 2.000.000 پاتئنتین [حق ثبت اختراع] آراشدیریلماسی و اورتاق خصوصیتلرینه گؤره سیرالاما[طبقهبندی] ایله اینکیشاف[توسعه] ائتدیریلمیشدیر.
تریز؛ تصادفی فیکیر توپلانماسی اوزرینه قورولموش بئیین فیرتیناسی[طوفان مغزی] کیمی تئکنیکالارین عکسینه؛ قدیمی سیستئملرین یاخشیلاشدیریلماسی یادا یئنی سیستئملرین حاضرلانماسی اوچون آلقوریتمیک[الگوریتمی] یاناشمالاری ایستیفاده ائدیر. بونا گؤره تخمینلرین چوخو، الدهکی معلوماتلارین قیمتلندیریلمهسینه اساسلانیر.
تریز نظریهسی
یارادیجیلیق سویهسی
پاتئنتلری[حق ثبت اختراع] آراشدیران، آلتشوللئرین تاپینتیلاری باشلیجا بو شکیلدهدیر:
• حقیقتاً یارادیجی[خلاق] پاتئنت، پاتئنت صاحبی ضدیتلری اورتادان قالدیران و یا آیری بیر فرصتی فدا ائتمهیه سبب اولمایان بیر حل تکلیفی اینکیشاف[توسعه] ائتدیرمیشدیر.
• اختراع حاققی قید ائدن، صاحبلرینین قارشیلاشدیغی چتینلیکلرین 90%-ی مختلیف تئکنیکی ساحهلرده، یالنیز 40 تمل[اساس] یارادیجی پرینسیپ[اصل]دن بیری ایستیفاده ائدیلیر.
• تحقیق اولونان 2.000.000 'ون اوستوندهدکی پاتئنتده، یالنیز 40.000 ی چتینلیکلره رادیکال[کؤکلو] و یارادیجی بیر حل گتیرمیشدیر؛ دیگرلری یالنیز محصول و یا سیستئم پارامئترلرینه ائدیلن کیچیک یاخشیلاشدیرماغا عبارتدیر.
تئکنیکی سیستئم اینکیشاف مرحلهسی
تئکنولوژی سیستئم تکامولو، سیستئم قوصورسوزلوق[بی نقصی] سویهسینه اینکیشافی و س[سایره]. بو مرحلهده محصولون حیات سئیری اوزرینده دایانیلیر. بونلار:
دوغوش: بیر محصولا احتیاج اولماسی ایله باشلار.
بؤیومه[رشد]: سرعتله اینکیشاف ائدن رقابته اویغونلاشما[هماهنگی] تأمین ائدیلمهیه چالیشیرلار. ساتیشلاردا سرعتلی بیر آرتیم، بازار پاییندا سرعتلی بیر بؤیومه قئید اولونور.
اؤدمه[پرداخت]: بازار بؤیومه سرعتینین ائنیشه کئچدیگی بو دؤورده اهمیتلی اولان مالا باغلی خدمتلردیر.
ائنیش[افت سرمایه]: یئنیلیک احتیاجینین اولدوغو بیر مرحلهدیر. محصول یوخدور، اولارکن آرتیق یئنی بیر محصولون دوغوش مرحلهسی باشلاییر.
اوستونلوک
بیر مهندسلیک سیستئمی اوستونلوک[برتری] سویهسینین آرتیریلماسی ایله اینکیشاف ائتدیریلیر. سیستئم قوصورسوزلوغو بیر سیستئمی مئیدانا گتیرن حیصهلرین فایدالی تأثیرلرینین (F)، ضررلی تأثیرلرینه (Z) نسبتی ایله حسابلانیر.
اوستونلوک سویهسی
فایدالی تأثیر سیستئم ایشینه قیمتلی قاتقیلار[سهملر] تأمین ائدن تأثیرلرین جمعینی، ضررلی تأثیرلر ایسه، سیستئم خرجی، آلان[فضا]، انرژی استهلاکی، ضررلی توللانتیلاری[زبالههای خطرناک] کیمی تأثیرلری داخیلدیر.
بو مئیلین[گرایشین] لیمیتی[محدود ائتمهسی] آلیندیغیندا، ایدهآل سون نتیجه (IFR) قضیهسی الده ائدیلیر. قضیهنین سونسوزا چاتدیغی یئرده، اورتادا اولمایان بیر ماشینین، بوتون تابعلرینی یئرینه یئتیرمهسی وضعیتینه چاتدیریر.
میثال: اتومبیل وچئوره چیرکلیلیگی[آلودگی محیطزیست]. ماشین فایدالی بیر شئیدیر، اطراف چیرکلیلیگی ایسه ضررلی. اتومبیلدن استفاده ائتمک آرتیریلارکن اطراف موحیطه اولان ضرری ده آزالدیلمالیدیر.
میثال: ساغلاملیق[بهداشت] بؤلوموندهکی اوستونلوک[برتری] ایسه[نیز] دونیا اوزرینده هئچ بیر خستهخانانین قالماماسیدیر، چونکی کیمسه خسته اولمایاجاغیندان خستهخانایا احتیاج ده اولمایاجاق.
تریز آراجلاری
تریز آراجلاری[ابزارهای تریز] 40 تمل[اساس] یارادیجی[خلاق] اوصولدان تشکیل تاپیر.
اصل 1. کسمک، بؤلمک، پارچالاماق
* اشیانین بیر- بیریندن مستقل پارچالارا آیریلماسی:
* آنا دام بیلگیسایارلاری[کامپیوترهای سقف اصلی] شخصی بیلگیسایارلارلا دییشدیریلمهسی
* تریلر یوک ماشینی و قوشقو[یدک] ایله دییشدیریلمهسی
* اشیانی آسانجا آیریلان حالا گتیریلمهسی:
* مودولیار مبللار [مبلمان مدولار][مبلمان تغییرپذیر]
* سو تأسیساتیندا آیریلابیلر اویناق یئرلری ایستیفاده ائدیلمهسی
* پارچا[قطعه] و یا بؤلوم سایینین آرتیریلماسی
* بوتون پرده یئرینه ژالوزی[کرکرهلی پرده] ایستیفاده ائدیلمهسی
اصل 2. چیخارما[استخراج]، آییرما[جداسازی]
* اشیاداکی موشکول چیخاران پارچانین آیریلماسی یا دا فقط یاخشی پارچانین اشیادا ساخلانیلماسی
* سیخیشتیریلمیش هاوا[هوای فشرده] ایستیفاده ائدیلن بیر بینادا کومپرئسسور بینا خاریجینه چیخاریلماسی
* ایستیلیک یایان ایشیق قایناقلاری یئرینه، یالنیز ایشیق وئرن ایشیق بورولاری یا دا، لیف اوپتیکلرین[فیبر نوری لرین] ایستیفاده ائدیلمهسی
* ایت بسلهمک یئرینه اوغرو آلارمی[آژیر دزدگیر] اولاراق هورن ایت سسینین ایستیفاده ائدیلمهسی
اصل 3. لوکال کیفیت[کیفیت محلی] [یئرلی نئجهلیک]
* منتظم اشیا دییشه بیلر حالا گتیریلمهسی یا دا منتظم بیر خاریجی تأثیرین دییشه بیلر حالا گتیریلمهسی
* سیجاقلیق[دما]، باسینج[فشار] یا دا سیخلیق[تراکم] ثابتلری یئرینه دییشه بیلر اؤلچوتون[معیارین] (اییلمه) ایستیفاده ائدیلمهسی
* اشیانین هر پارچاسینین ایستیفاده شکیللرینه گؤره آیری-آیری حاضیرلانماسی
* یئمک چانتالاریندا ایستی-سویوق یئمکلر و ایچکی مخزنلرینین آیری-آیری حاضیرلانماسی
* اشیانین هر پارچاسینی فرقلی و فایدالی مقصدلر اوچون حاضیرلاماق
* سیلگیلی قلم [قلم پاککن دار]
* میسمار[میخ] سؤکوجولو[چیخاردان] چکیج[چکش]
* چوخ ایشلهولی تورناویدالار [پیچگوشتیهای چندمنظوره]
اصل 4. آسیممئتریا [عدم تقارن]
* اشیانین شکلینین سیممئتریک[متقارن] حالدان آسیممئتریک[نامتقارن] وضعیته گتیریلمهسی
* آسیممئتریک قاریشدیرما قابلاری (و یا سیممئتریک قابلارداکی آسیممئتریک کسمه پروانهلری)
* قایچینین توتما یئرینین سیممئتریک حالدان آسیممئتریک حالا گتیریلمهسی
* اشیانین آسیمئتریلیک[نامتقارن] درجهسینین آرتیریلماسی
* رنگلرین بیرلشدیریلمهسی اوچون آستیگمات اوپتیکلئرین ایستیفاده ائدیلمهسی
اصل 5. عمومیلیک[شمول]، بیرلشدیرمه[ترکیب]
• پارالئل[موازی] ایشلرین ائدیلمهسی اوچون عینی و یا اوخشار اشیانین و یا اشیا پارچالارینین عمومیلیک ائتمهسی یا دا بیرلشدیریلمهسی
او شبکه ایچینده بیرلشدیریلمیش[متصل] شخصی بیلگیسایارلار
او پارالئل ایشلهمجی[پردازنده] بیر بیلگیسایار ایچینده مینلرله میکروایشلهمجی[ریزپردازنده]
• بیتیشیک[مجاور] یا دا پارالئل[موازی] شکیلده عملیاتلاری تنظیملمه، عملیاتلاری بیر آرایا گتیرمه
او طبی اؤلچو[اندازهگیری] جیهازلاریندا[دستگاههای] قان تئستیله عینی آندا فرقلی بیر چوخ اؤلچو ائدیلمهسی
او ایستور[کور] و پانژورلاردا[پردهلرده] سلاتسى[کرکرهنی] بیر-بیرلرینه باغلانماسی
اصل 6. عمومیلیک[عمومیت]
• اشیانین یا دا اشیانین بیر پارچاسینین دیگر پارچالارین فونکسیالارینی[تابع] ائدهرک اونلارا اولان احتیاجی آرادان قالدیرماسی
او دیش پاستاسی ائهتیوا دیش فیرچاسینین ایستیفاده ائدیلمهسی
او اتومبیللردهکی اوشاق کرئسلوسونون اوشاق اتومبیلی اولاراق دا ایستیفاده ائدیلمهسی
او تیم لیدئرینین هم زامان توتوب، هم ده قئید[یادداشت] توتماسی
اصل 7. بیر-بیرینین ایچینه گیرهبیلمه (ایچ ایچه کئچه)
• اشیالارین بیر-بیرینین ایچینه قویولماسی
او روس اویونجاق اویونجاقلاری (ماتروشکا نوعلری)
او اؤلچوم قاب و قاشیقلاری
او دیز اوستو بیلگیسایار فارهسینین ایچینه USB علاقهسینین یئرلئشتیرهبیلمهسی
او بیرینین ایچینه کئچن تاوا سئتلری
• اشیانین بیر پارچاسینین دیگر بیر پارچانین اویوغونون[حفره] ایچینه گیره بیلمهسی
او رادیو آنتئنلری
او تقدیمات چوبوغو[ بیر جوره لئیزرلی قلم]
او یاخینلاشدیرما لینزالاری[مرجیکلری] [لنزهای زوم کننده]
او امنیت کمرلریندهکی گئری[دالی] چکمک مئکانیزملری
او اوچاق[هواپیما] گؤودهسینه[بدنهسینه] گیره بیلن ائنیش[فرود] تیملری
اصل8. آغیرلیغینی آزالتما، چکی بالانسی[حفظ تعادل وزن]
• اشیانین قالدیریلا بیلمهسی اوچون آغیرلیغی چتینلیک[مشکل] یاراتمایاجاق باشقا پارچالارلا بیرلشدیریلمهسی
او کؤتوک[چوب] ییغینلارینین سو اوزرینده راحت حرکت ائده بیلمهسی اوچون کؤپوک توزلاری علاوه ائتمهسی
او تبلیغات پانولارینین[بیلبوردلارینین] ثابت دایانماسی اوچون هئلیوم بالونلارینین ایستیفاده ائدیلمهسی
• اشیانین اطراف ایله علاقهسینین آرتیریلماسی اوچون آغیرلیغی چتینلیک یاراتمایاجاق باشقا پارچالارلا بیرلشدیریلمهسی
او اوچاق[هواپیما] قانادلارینین اوستوندهکی هاوانین سیخلیغینی آرتیراراق و قاناد آلتینداکی هاوانین سیخلیغینی[شدتی] آزالداراق قالخیشی آسانلاشدیریلماسی (عینی زاماندا 4. مادهدکی آسیممئتریا[عدم تقارن] اوچون ده بیر نومونه(
او اوچاق قانادلارینین هاوالانماسی اوچون فیرتینا[طوفان] باندلارینین ایستیفاده ائدیلمهسی
او گمی قورویا چیخاریلارکن یئره سورتمهسینی اؤنلمک[جلوگیری کردن] اوچون گمی کیزاکلارینین[سورتمه دن] ایستیفاده ائدیلمهسی
اصل 9. باشلانغیجدا[شروع] حرکتسیزلیک (ائیلهمسیزلیک) [انفعال]
• ضررلی یا دا فایدالی تأثیرلری اولا بیلهجک تدبیرلر یئرینه ضرره گتیریب چیخارمایاجاق حرکتسیزلیک حالینین سئچیلمهسی
او یوکسک PH درجهلرینین ضررینی اؤنلهیهجک تامپون[بافر] محلوللارینین حاضرلانماسی
• ایرهلیده مئیدانا گله بیلهجک ایستنمهین[ناخواسته] باسینجی[فشاری] آزالتماق اوچون عملیاتدان اول باسینجی بوینونا گؤتوره (آزالداجاق) اشیانین ایستیفاده ائدیلمهسی
او سئمئنت[سیمان] تؤکولمهدن اول آرماتور[میلگرد] دمیرلرینین یئرلشدیریلمهسی
اصل 10. باشلانغیجدا حرکتله
• اشیانین ایرهلیده لازیم اولاجاق عملیاتین اولدن ائدیلمهسی
او یاپیشقانلی[چسبدار] دیوار کاغیذی
او عملیاتدان اول ایستیفاده ائدیلهجک بوتون واسطه وسایط ایستئریلیزه ائدیلمهسی
• اشیالارین لازیم اولان زاماندا ایستیفادهیه آلینماسی اوچون اولماسی لازیم اولان اویغون[مناسب] یئرلرین اولدن تعیین اولونماسی
او تام زامانیندا اورهتیم[تولید] ائدن فابریکالارداکی[کارخانه] کانبان سیستئملری
او ائلاستیک[انعتافپذیر] اورهتیم حجرهلری[سلول]
یازینین آردینی لطفا آشاغی صحیفه لرده اوخویون:
تریز ایکی ...
تریز اوچ ...


text:
میللی مچلیسین دئپوتاتی، تانینمیش یازیچی عاقیل عباس مطبوعاتا دانیشماغینا ائمبارقو قویولدوغونو دئییب. میلت وکیلیعائلهسی طرفیندن دانیشماسینا قاداغا قویولدوغونو بیلدیرهرک، دئییب کی، هر مصاحیبهسیندن سونرا «ایت ییهسینی تانیمیر.
مودئرن. آز مسئله ایله باغلی عاقیل عباسین حیات یولداشی، تانینمیش ژورنالیست، یازیچی-پوبلیسیست، ایراده تونجایلا علاقه ساخلاییب.
ایراده خانیم بیلدیریب کی، عاقیل عباسین دانیشماسی ایله باغلی عائلهسی طرفیندن قویولان قاداغا زارافاتدیر.
«عاقیل معلمین دئدیکلری چوخ واخت دوزگون آنلاشیلمیر. قیجیقلا قارشیلانیر. عاقیل معلم یازیچیدیر. اوزون ایللردیر کی، میللی مجلیسده تمثیل اولونور. عاقیل معلم ائودکی آداملارین سؤزو ایله اوتوروب-دورارمی؟! طبیعی کی، زارافاتدیر».
خاطیرلاداق کی، پعباس اونا قویولان قاداغا بارده اؤلکه.آز-آ آچیقلاماسیندا معلومات وئرمیشدی.


text:
روسیادا تۆرک فستیوالی باشلادی
فستیوال ۳ گۆن دۇوام ادر.
روسیانینگ پایتاغتی مسکوداقی کراسنایا پارکیندا تۆرکیه فستیوالی باشلادی.
فستیوال ۳ گۆن دۇوام ادر.
تۆرکیأنینگ مدتین و سیاحاتچیلیق وزیرلیگی، تۆرکیأنینگ روسیاداقی ایلچیحاناسی و مسکو شأهِر حأکیملیگی نینگ قۇلداولاری بیلن باشلان فستیوالا قاتناشانلار تۆرک مدنیتینی، تاریحینی و دیلینی یاقیندان گؤرۆپ بیلیأر.
فستیوالدا تۇپ قاپی کؤشگی، یاپیق بازار و ۱۵-نجی ایول آغدارلیشیغا سینانشیق باراسیندا ماکتلر قورالدی.
فستیوالدا مسکونینگ یاشاییجیلاری ۱۵-نجی ایول شهیتلر کؤپرۆسیندن گچیپ کنسرتلره قاتناشیپ بیلر و تۆرکیأنینگ سیاحاتچیلیق پتانسیلینی یاقیندان گؤرۆپ بیلر.
بو فستیوالدا ایستامبول، آنتالیا، موغلا، ایزمیر، آیدین، نوشهیر، آدانا، غازی آنتپ و مرسین تانادیلار.


text:
سلامت اهلینی خونخواره چشمین ناگهان گؤرگج
سلامت اهلینی خونخواره چشمین ناگهان گؤرگج،
ایرور خؤشبخت اونون تک کیم، حرامی کاریوان گؤرگج.
خورامان قدّینی گؤرگج من-دیوانه جان وئردیم،
اوش آنداق کیم، وئرور جان تیلبه ایت آب-روان گؤرگج.
ساچون فیکریدورور کؤنلومده، یوخ تسکینی آنونچون
نئجه اویسون بیر آو قوینوندا تولغانمیش ییلان گؤرگج.
بزتمیش زرورق بیرله یۆزو ترک آزدوردو کؤنلومنی
کی، طیفلین مئیی چوخراقدور ورق-زرفیشان گؤرگج.
نیشان-خاک-پایینی اؤپرمن خاندا کیم، گؤرسم،
آنون تک کیم، اؤپرلر خلق سولطاندان نیشان گؤرگج.
ساری دون ایچره تا گؤرسهنی لالهم تحیّوردن
کی، چؽخماز اۆنی بۆلبولنین گۆلوستانی خزان گؤرگج.
سر-کویینده آنماز کیشوری فیردوس-گۆلزاری،
مۆحقّر باغی اونوتدو بهیشت-جاویدان گؤرگج.


text:
Aşiq ƏLƏSGƏR - آشیق علعسگر
عاشیق علعسگر (اربجه: علی اصغر) بویوک ائل نغمه کاری عاشیق العسگرین شعرلری ئوز ساغلیقیندا قلمه آلینمادیغی کیمی، اونون حیاتی حاقیندا یازان اولمامیشدیر. اوستادین عمر یولو باره ده فکر سویله مک، تصور یاراتماق اوچون ایستر ایسته مز یئنه ده قوجالاریمیزین یادداشیندا یاشاین ناغیل افسانه تک شیرین خاطره لر یون چئویرمگه مجبوروق. عاشیق العسگر گویچه ماحالینین آق کیلسه کندینده تخمینا 1821 اینجی ایل مارتین 22 سینده آنادان اولموشدور . یئری دوشنده ئوز دئیرمیش : ( نوروزدا دونیایا گلمیشم ئوزوده آدیمی بایرام نوروز یادا علی قویماق ایستتییبلر) آتاسی آق کیلسه کندین ساییلان ، حرمتلی آداملاریندان ایمیش....
.
.
.
ادامه مطلب....


text:
قارتالین تشککورو سید رضا حسینی بیر قارتال تلهیه دوشموشدو. قاناد چالیر، چیرپینیر، تلهدن جانینی قورتارماغا چالیشیردی. یاشلی بیر کیشی اونون بو حالینی گؤرهرک اورهیی یاندی.«یقین اونون دا بالالاری وار»-دئیه دوشوندو و قارتالی تلهدن خیلاص ائتدی. قارتال قاناد چالیب اوچدو. بیر نئچه گون کئچدی. یاشلی بیر کیشی کهنه ائوین کؤلگهسینده اوتوروب دینجینی آلیردی. گؤیده اوچان قارتال اوزاقدان خیلاصکارینی تانیدی. اوچا-اوچا کیشینین ...Read More »
ائو تاپشیریقلاری / محمد احمدیزاده
ائو تاپشیریقلاری محمد احمدیزاده بیری واریدی، بیری یوخودو. تانریدان سونرا هئچ کیم یوخودو. البت ده اوشاقلار! بو چوخ چوخ اوزون زامان اؤنجهیدی. زامان کئچدیکجه هر شئی اولدو، حئیوانلار اولدولار، آداملار، ائولر، کندلر، شهرلر، مدرسهلر، کیتاب و قلملر و هم ده ائو تاپشیریقلاری. سوروشورسوز بس بونلار نئجه اولدولار؟هاردان گلدیلر؟ منجه ده سیزین ماراقلاندیغیز بو طرز شئیلر چوخ گؤزل سورولاردیلار. آمما اوشاقلار ...Read More »
تاق- تاق باشماق / مهری زارع
تاق- تاق باشماق مهری زارع گونش قیزی تاق- تاق باشماق ایستهدی سئوه- سئوه گئییب قاشماق ایستهدی یوخسول ایدی آتا، آلا بیلمیردی آتانین حسرتی دیله گلمیردی هئی بو گونه، هئی صاباحا سالاردی وعدهلری بیر بیر اوسته قالاردی گونش قیزی وعدهدن شاد اولاردی آنجاق آنا ماجرانی بیلردی پرده چکیب دردینی گیزلدردی گؤز یاشینی دالدالانیب سیلردی گؤزو ساتاشدیقدا تاق- تاق باشماغا گونش قیزی ...Read More »
گلیر باهار / حیدر عبادی(باریش)
گلیر باهار حیدر عبادی(باریش) سیلکهلنیر قوجا داغلار یاشیللانیر بیزیم باغلار قیچی اوسته دونموش قارلار داملا داملا یولا دوشوب داغ باشیندان سوزوب سوزوب آخیر گئدیر اویلاقلاردان او یایلاقدان بو یایلاقدان خبر گلیر یاخینلاردا ن، اوزاقلاردان یاشیل دونون گئییر چینار نه وار نه وار گلیر باهار !Read More »
باهار نغمهلری / رقیه علیقلیان
باهار نغمهلری رقیه علیقلیان (۱) باهار گلیب تاپ تازا آفرین اولسون یازا گئیین بایرام پالتارین گلین چیخاق پئشوازا (۲) منیـــم آدیـــم باهـــــاردی اوچ آیلیق عــؤمروم واردی آپـــاررام داغیـــن قاریــن گئتـــیررم بـاغیــن باریـــن یئـــر اوزونـــو بـــزهرم داغــی داشــی گــــزهرم قــــاری، بــوزی یئیـــهرم یــاشــیل دونــو گئـیهرم بـاغــا چیـچک ســـپهرم اتـــک-اتــک سپــه رم لالــه یه آل دون وئریـب یــانــاغـــیندان اؤپـــه رم آغاجــلارا آغ ...Read More »
گؤرونمز / سید رضا حسینی
گؤرونمز سید رضا حسینی او گون ایلقار درسه حاضیرلیقسیز گلمیشدی. چوخ قورخوردو کی، موعللیم اوندان ائو تاپشیریغی سوروشار. مکتبه یاخینلاشاندا هیجاندان آیاغینی گوجله سورویوردو. اؤز-اؤزونه دوشوندو:«نه اولایدی،گؤرونمز اولایدیم،موعللیم مندن درس سوروشمایایدی». درس باشلاندی. موعللیم بیر-بیر اوشاقلارین آدینی چکیب گلمهینلری قئید ائدیردی. اؤز آدینی ائشیدنده ایلکین یاواشجا «بوردایام،-دئیه دیللندی» اوشاقلار اطرافا بویلاندیلار. موعللیم ده بیر آز سوسوب صینیفه گؤز گزدیردی. «من ...Read More »
قویون سوروسو و قوچ/ ب . م
قویون سوروسو و قوچ ب . م بیر سورو قویون چوبانین الینین آلتیندا اوتلاییب-گزیردیلر، آمما اونلار هئچده اوتلادیقلاری اوتلاردان یارارلاناممیردیلار. چون اونلار نه قدرده اؤزلرین یئدیردیب بسلدسهلرده ؛ سونوجدا چوبانا سود، ات، یون وهابئله دریلرین وئرمک زوروندا ایدیلر. بو دوروما باخمایاراق اؤزلریده بونون فرقینده دئییلدیلر، آخی اونلار قویون کیمییاشاماغا قرارلی ایدیلر. اونلار بئله سانیردیلار اگر چوبان اولماسا آجلاریندان اؤلمهلیدیلر یادا ییرتیجی ...Read More »
سئحیرلی آغاج / محمد احمدیزاده
سئحیرلی آغاج محمد احمدیزاده بیری وارمیش، بیری یوخموش. اوجا داغین اتهییندهکی آغاجین باشیندا بیر قوش یووا قورموشدو. گونلرین بیر گونونده، ناغیلیمیزین قوشو یوواسیندا، اوچ یومورتا قویار و بالالاری یومورتالاریندان چیخانادک اونلارین اوزهرینده یاتار. سونوندا او گون گلیب چاتار و قوشون بالالاری یومورتالارینی سیندیریب، ائشیک دونیاسینا آددیم قویارلار. نئچه گون گئچندن سونرا یومورتادان یئنی چیخان بالالار، اؤز آنالارینین سسینه ایلگی گؤسترمهمکلری ...Read More »
باللی و خاللی / سید رضا حسینی
باللی و خاللی سید رضا حسینی باللی آدیندا آری ایله خاللی آدیندا میلچک دوستوق ائدیردیلر. اونلار هر گون چمنلیکده گؤروشور، هره اؤز ایشی ایله مشغول اولوردو. باللی چیچکلردن شیره چکیر، خاللی ایسههارا گلدی قونور، نه گلدی یئییردی. بیر یای آخشامیخاللی اؤز دوستونو میلچکلر اؤلکهسینه دعوت ائتدی. بورادا آغیز دئیهنی قولاق ائشیتمیردی! میلچکلر یئمک گؤرن کیمیبیر-بیرینه ایمکان وئرمهدن ایرهلی جوموردولار. ائله ...Read More »
امزيك … / كامران داداش اوغلو
امزيك … كامران داداش اوغلو بيري وارميش، بيري يوخوموش. نجات آديندا بير اوغلان وارميش. هله بو زيرك اوغلان دونيايا گلمهميش، آناسي بازاردان كئچيرميش. گؤروركي بير ياراشيقلي قادين، گؤزهل – پارلاق قيرميزي رنگلي خارجي امزيک ساتير، خوشونا گلير، بيريني آلير. گؤرور كي ساققاللي بير كيشي قيشقيرير: – امزيك، خارجي امزيک! پارلاق ساري امزيك اونوندا خوشونا گلير، بيريني آلير. بو واخت نجات ...Read More »


text:
رسمی کابولون ایجازه سی اولمادان روسییانین افقانیستاندا آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری و ناتو ایله امک داشلیق ائتمه سی دوغرو اولماز.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بو سرزلری "میللی ستراتئژی پروبلئملر" نشرینین دیرئکتورو اژدر کورتوُو دئییب.
"افقانیستان حؤکومتی یاردیم ایسته یرسه، کرئملین بونو نظردن کئچیره بیلر"،- کورتوُو دئییب.
کورتوُو کرئملینین تکجه افقانیستاندا یوخ، کئچمیش سوُوئت ایتتیفاقی اؤلکه لرینده ده تئررورلا موباریزه آپارماغی نی ایستیسنا ائتمه ییب: "بو عوصیانچی بیرلیکلر کئچمیش سووئت ایتتیفاقی اؤلکه لرینین یئرلشدی یی اورتا آسیایا سیلاحلی هوجوم تشکیل ائدرسه، موسکوا موطلق بونا جاواب وئره جک".
قئید ائدک کی، سون زامانلار رادیکال گروپلاشمالارین افقانیستاندا آکتیولشمه سی روسییانین دا بو اؤلکه یه حربی موداخیله سینی گوندمه گتیریب.


text:
وبالجمله فالاجازه تصرف من المرتهن فی الرهن حال وجود حقّه
بالجومله، ایجازه، گیروو گؤتورنین رهینهده حاقّی اولدوغو زامان _یعنی عقد زامانی_ حاقّینی ساقیط ائدن بیر شئیله تصرّوف ائتمكدیر. فضولی عقدده مالیكین اجازهسی كیمی. آما گیروو حاقّینی ساقیط ائتمك و باغیشلاماقلا و یا اؤدهمكله (بریءالذمه ائتمكله) ساقیط اولماق، ایجازه ساییلماز. چونكی اوندا عقدین گئرچكلشن آنینا ایمضا یوخدور. بو، «فضولی و غاصیبین اؤزلری اوچون ساتماسینا و سونرا مالیك اولمالارینا» اَن اوخشار شئیدیر. (فضولی و غاصیب اؤزگهنین مالینی اؤزلرینه ساتالار یعنی هم فضولاً ساتان اولالار و هم آلان اولالار.) بایاق بوندا ایشكال اولدوغو بیان اولوندو. («بیری بیر شئی ساتیر سونرا مالیك اولور و ایجازه اولمور» مسألهسینده.)
اوندان علاوه، «عقدلرینیزه وفا ائدین»عمومونا، بئیعین لازیم اولمادیغینی ایستیصحاب ائتمك حاكیم اولور (بیر دلیلین آیریسینا حكومت ائتمهسی بو معنایادیر كی اونو تحتالشوعاع قرار وئریر.) بونا گؤره كی بو عقد ساقیط اولمادان اوّل غیری لازیم ایدی. نتیجهده خاص حؤكم ایستیصحاب اولونار و بئلنچی وضعیّتلر عموما ال آتماق یئری دئییل. چونكی عمومون لفظینده («عقدلرینیزه وفا ائدین»ده) زامان عمومو یوخدور كی دییه بیلینسین: «عقدین خاریج اولماسی ساقیط اولماقدان اوّل، یقینلیدیر و سقوطدان سونرا قالان عموما داخیل اولسون». آشاغیدا قئید ائدهجگیمیز بعضی روایتلرین ظاهیری بیزیم بو سؤزوموزو تأیید بلكه اونا دلالت ائدیر: بعضی روایتلردن بئله آلینیر كی قولون آغاسیندان ایجازهسیز ائولنمهسی اونون صیرفاً آزاد اولماسی ایله و ایجازه گئرچكلشمگینجه صحیح اولماز. آغانین جریاندان خبری اولوب ساكیت اولورسا یئنه ایجازه ساییلار.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
ایشید-این تورکییه بؤیوک میللت مجلیسینه هوجوم حاضرلیغی گؤردویو و بونونلا باغلی بیر نفرین مجلیس بیناسینین پارکیندا کشفیات ایشلری آپاردیغی معلوم اولوب.
آخار. آز خبر وئریر کی، ایستانبول باش پروکورورلوغو ایشید حاقیندا یئنی بیر اتهام نامه حاضرلاییب.
ایستانبوللداکی عملیاتدا حبس اولونان ۲۸ شبههلیدن بیری اولان و بو اتهام آکتی چرچیوهسینده بارهسینده جینایت ایشی آچیلان سلیم س.-نین مجلیس پارکینداکی فوتولاری اورتایا چیخیب.
پلیس شبههلی سلیم س.-نین اؤتن ایلین ۱۲ اوکتیابریندا آنکارایا گئتدیینی و تانینماماق اوچون ده ساققالینی قیرخدیغینی اوزه چیخاریب.
پروکورورلوق پارلامنته هوجوم بارهده امری سورییاداکی ابو داردا التورکو و کد آدی "حمزه" اولان ایشید امرلرینین وئردیینی معیینلشدیریب.


text:
ارمنی سلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده ایری چاپلی پولئمیوتلاردان دا ایستیفاده ائتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی عمومیلیکده ۲۱ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلیینین مطبوعات خیدمتیندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، ارمنیستان رئسپوبلیکاسی ایجئوان رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده و بئرکابئر کندینده یئرلشن مؤقعلردن قازاخ رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده و قیزیل هاجیلی کندینده، بئرد رایونونون چیناری، موسئسقئخ کندلرینده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون کوخان ابی، آغدام و علیبیلی کندلرینده یئرلشن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ترتر رایونونون ایشغال آلتیندا اولان چیلبورت، آغدام رایونونون شیخلار، فضولی رایونونون آشاغی سیداحمدلی، هورادیز، جبراییل رایونونون مهدیلی کندلری یاخینلیغیندا، همچینین فضولی رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.


text:
فورالین ۲-ده اؤلکه اراضیسینده گؤزلهنیلهن هاوا پروقنوزو آچیقلانیب.
ائکولوگییا و طبیعی سروتلر نازیرلیینین میللی هیدرومئتئورولوگییا دئپارتامئنتیندن آخار.آذ-ا وئریلن معلوماتا گؤره، صاباح باکیدا و آبشرون یاریماداسیندا دییشکهن بولودلو اولاجاغی، آرابیر توتولاجاغی، اساساً یاغمورسوز کئچجیی گؤزلنیلیر. لاکین سحر یاریمادانین بعضی یئرلرینده ضعیف قار یاغاجاغی احتیمالی وار.
ملاییم شیمال-قرب کولیی گوندوز جنوب-قرب کولیی ایله اوز اولوناجاق. هاوانین تمپراتورو گئجه ۲-۶° شاختا، گوندوز ۱-۴° ایستی، باکیدا گئجه ۴-۶° شاختا، گوندوز ۱-۳° ایستی اولاجاغی گؤزلنیلیر.
آتموسفئر تضییقی نورمادان یوکسک ۷۶۹ مم جیوه سوتونو تشکیل ائدجه رطوبت ۸۵-۹۵ % تشکیل ائدجک.
یوللار بوز باغلایاجاق.
آذربایجانین رایونلاریندا گؤزلهنیلن هاوا شرایطینه گلینجه، بعضی یئرلرده قار یاغاجاغی، گوندوز اکثر رایونلاردا اساساً یاغمورسوز کئچجیی گؤزلنیلیر.
آیری-آیری یئرلرده دومان اولاجاق. قرب کولیی اسجک. هاوانین تمپراتورو گئجه ۴-۹° شاختا، گوندوز ۲° شاختادان ۳°-دک ایستی، داغلاردا گئجه ۱۵-۲۰° شاختا، گوندوز ۱-۶° شاختا اولاجاغی گؤزلنیلیر. یوللار بوز باغلایاجاق.