text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۹
۹ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۹/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ربیعالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/رویدادلار
- ۱۷۹۲ - تۆرکیه و روسیه آراسیندا ياسسی صۆلح سازیشی ایمضالانیب.
- ۱۹۰۵ - پتربورقدا “قانلی بازار گۆنو”. حؤکومت قۆووهلرینین دینج نۆمايیشچیلری آتشه تۇتماسی نتیجهسینده ۱۳۰ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰ نفر يارالانیب .
- ۱۹۳۹ - فرانسیوم رادیوْاکتیو اِلِمِنتی آلینیب.
- ۱۹۵۱ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین نيويورکداکی منزیل قرارگاهی رسمی مراسیمله آچیلیب.
- ۱۹۹۲ - صربیستان جومهوریسی مۆستقیللیگینی اعلان ائدیب.
- ۲۰۰۵ - محمود عباس فیلیسطین مۇختاریتینین باشچیسی سئچیلیب.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ربیعالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ربیعالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ربیعالثانی/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ربیعالثانی/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ربیعالثانی/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


c: text/html

text:
چین خاریجده تحصیل آلان اویغورلارین سورغویا جلب ائدیلمهسی کامپانییاسینا باشلاییب.
آخار. آذ «فایننشیل تایمز»آ ایستینادا خبر وئریر کی، آرتیق مصرده پکینین ایستیی ایله ۱۰۰-ه یاخین اویغور طلبه و آکتیویست حبس ائدیلیب. بونا سبب ایسه اونلارین پکینین طلبلرینی یئرینه یئتیرمکدن ایمتینا ائدرک، اؤلکهیه گئری دؤنمهمهلری اولوب. پکین بو کامپانییانی، خصوصیله، ایسلام اؤلکهلرینده تحصیل آلان اویغورلارا قارشی باشلادیب.
طلبهلر و آکتیویستلر اویغورلارا اؤلکهیه درحال دؤنمکله باغلی مراجعتین بو ایلین ماییندان گؤندریلدیینی بیلدیریبلر. اونلار خاریجدهکی طلبهلرین چوخلارینین والیدینلرینین گیروو گؤتورولدویونو، بونون سایهسینده طلبهلرین گئری دؤنمهیه مجبور ائدیلدیینی سؤیلییرلر.
قید ائدک کی، اویغورلار اوزون مدتدیر چینین تضییقلرینه معروض قالیرلار. محض بونون سایهسینده مسلمان اویغورلارین چوخو اؤز یوردلاریندان میقراسییا ائتمهیه مجبور اولوب. اویغورلارین اؤز دینی عبادتلرینی حیاتا کئچیرمهیه معین پروبلملر یارادان چین اونلارین تشکیلاتلارینین چوخوسونو ترور تشکیلاتلاری سیاهیسینا داخیل ائدیب.
پکین همچینین بو خالقی آسیمیلیاسییایا مروض قویماق اوچون اوزون مدتدیر اویغورلارین تاریخی تورپاقلارینا چینلیلرین کؤچونو حیاتا کئچیریر. بو کؤچ سایهسینده اویغورلار آرتیق اؤز تورپاقلاریندا اتنیک آزلیغا چئوریلیرلر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دؤنورم اوشاق کیمی دؤرهیه باخیب بیر قاچیرام من
قاچیبان شیللاق آتیب فیشقا چالیب اویناییرام من
بولبولون نغمهسینه قولاق وئیریب دویماییرام من.
شالواریم آسلانیب آما پاپاغیم شئهلنیب آما
نوروزون بوستانینین سویو داشیب سئللهنیب آما
یول گلیرم اوزاقلاردان!
یوموراقلاریمی سیخیب
زوربالایب جیبلریمه باسیرام،
پالتومون جیبلرینه.
گؤزلریمی زورلا آچیب
قاباقلیغا دیریرم، قاردا بوراندا یئلده.
قولاقلاریم نام اولوب، آما
پالتومون قولاقلاری حله سویوغو احساس ائتمیر.
شالواریم شاققیللداییر
پالتووم تاپیللداییر
ایاقلاریم تیترهییر
باشماغیم آغیرلاییر
یوموراغیمی پالتومون جیبلرینه باساراق
قاباغا گئدیرم من.
باخ! شالیم قیرمیزیدیر
بوینوما باغلامیشام.
آغزی - بورنوم اوستوندن بیر ساری ساریاراق
آرخادا دویونلهییب
بیر دویون باغلامیشام،
یول گلیرم اوزاقلاردان.
ایاقلاریم کیلیب
گؤزلریم سیزیلداییر
اما یورغونلوغو من ذره قدر بیلمیرم
یول گئدیب تیتریرم
بیر سنی دینلیرم
ای بوران ای قارا قوش
آرخاسیندان کولهگین.
ای گؤزل قیرمیزی دون
ساچلاری خرما گؤزلیم.
آختاریرام سنی من گؤزلری شهلا گؤزلیم
اوجا بوی قاشی کمان
گؤزلری دورنا گؤزلیم
سنی من آختاریرام قاردا بوراندا گؤزلیم.
یادا سال یازدا باهاردا بورالار گولشنیدی
هر طرف عطر گول یاسمن و سوسنیدی
غنچه لر آچمیش و بوستان دیزه جن پنجریدی
بولبولون نغمهسی باغدا شورو مست و فریدی
چهرهین بولاقدا گؤردوم ایلک دفعه خرمنیدی
گونشین نورو گؤزونده پارلادی شعله میدی؟
منی سن دامینه سالدین نه گؤزل گولشنیدی.
صبح سحر ایلک صاباح،
دان اولدوزو باتمایاراق
خوروز دوروب باننایاراق
یاغیش گئدیب گلمیهراق
چن و دومان کندی آلیب گئتمیهراق
ائشیگه چیخدیم دوناراق.
کوچه لر باریکیدی یولاق یولاق
سوواغین عطری گلیر مشامیمه اوینایاراق
دومانی سایمایاراق
قورشاغی باغلایاراق
توسدو بورغان ایلیر آغلایاراق
کوفله طوفانا سالیب خورولدایاراق
باجادان نعره چکیب کفیلدایاراق.
دیمه گلثوم خالانین کوندلهسی پیشمهمیش حالا
کوندهله ایچیندهکی حالواسی یئتیشمهمیش حالا
عطری آما کوچهنی بورویوبن مست ائدیب حالا
طؤولهده ماللار هامی سوت وئیریبا "مو" چکیر آما
ایاغیم سیزلاییر آما گؤزلریم آچماییر آما
کتده ایتلر هورور شیرلنیر آما
گبی یا چاتمادیم آما.
باغچانین ایچینده من تک گئدیرم سحر چاغی
چمنین شئهلری باشماغی یویوب پارلادیر آما
دوداغیم دوزلانیر آما اورگیم جوشلانیر آما.
دؤنورم اوشاق کیمی دؤرهیه باخیب بیر قاچیرام من
قاچیبان شیللاق آتیب فیشقا چالیب اویناییرام من
بولبولون نغمهسینه قولاق وئیریب دویماییرام من.
شالواریم آسلانیب آما پاپاغیم شئهلنیب آما
نوروزون بوستانینین سویو داشیب سئللهنیب آما
بلکه ده حیدرین اوغلو اونو سئللهندیریب آما
گون چیخیر داغ دؤشونه باخ نه گؤزل پارلاییر آما
گول پری قالخماییر آما کؤنلومو آلماییر آما
نه گؤزل شاققیلداییر کندین چایی باللانیر آما
من بهشت ایچیندهیم اویغو دو بو دوغرومو آما.
کتابی دستهلهییب کشله اونو باغلاییبان باغریما باسدیم
قاپینی شاققیلادادیب ائشیگه قاشدیم
قالانین اوستونه باخدیم
قالاغین اوستونه چیخدیم اورادان ایوانا باخدیم
باسمالیق اوسته قاچیب شیللاق آتیب مکتبه قاشدیم
رجبین بؤرکونو قاپدیم.
مشخطی قاتاییبان جؤهره باسدیم
کاغاذین اوسته چکیب آدینی یازدیم
اوتانیب اوکالاییب تندیره آتدیم.
آنام دئیدی آی قارالی / ساقالی توخماق قارالی
قامتی دورنا قارالی / ائومیزه مهمان قارالی
توخماغی سن گتیر منه / ات داشینی داها بئله
کوفته اتین دؤیوم بئله / کوفته سالیم کوندهلمه
کوفته سالیم من بالاما / زورباسی چومباق بالاما
یاناخلاری چون شاماما / ایاقلارین چیرمالاما
آنا جان گل یانیما قوربان اولوم من
ساچینا حیران اولوم من.
یونو ایش سال تیشیه ایپ توخو اوندان
موملایب کلفلهییب سؤز اوخو اوننان
گتیریم میللریوی منه توخو سپت داشی
باجیمادا بویون شالی
قارداشیما بادیشلاری.
کوچه ده اوشاقلار اوینار ال آغاش
خرمن اوسته آیری دسته اویناییرلار کوس آغانج
اما من سپت داشیلا داشی آتدیم "قادارا"
بلکه گئتسین او تایا.
قیزلار اوردا هامیسی قاققیلداییب شاققیلداییر
ساچلارین هئچ دارامیر.
"گول باجی" آغزا سالیب نئچهینی چینیری
مهری دومسوکلیری.
توپلانیب بیر یئره هامی
چونبهلیب بیر یئره هامی
مش داشی شاققیلدادیب اویناییبان اوخولار هامی
نه گؤزل گولورلر هامی.
گئدیرم کونبزه من جوما آخشامی توپلانار هامی
سؤز وئریب سؤز آلار هامی
من مویز جیبلریمه دولدوروبان شیللاق آتاندا
قیزلارا بیر گؤز آتاندا
ارسلان چونباغی قاپدی
منه بیر دیلین چیخارتدی.
قونشودا "کهلیک" خالا های و هوار سالدی گلیب قاپینی کسدی
او باغیردی قاپیدان "خاور باجی" سسینی کسدی
آنامین "میس قازانی" قارالدی بسدی
توستودن اوشاقلار هامی اؤسگوروب بوغولدی قاشدی
الیوین ایستیسینه کنگر آشی پیققیلداییب قاینادی داشدی
مارالین کفگیری دوشدو ترلانین دونو بولاشدی
"گولآغا" کنگر آشیندا اوینادی آتیلدی قاشدی.
قار اریر باهار گلیر سازاق اسیر
پالتووم شاققیلداییر سازاق کسیر
داغ دؤشونده گولآغا یئلده اسیر
کنگری عسگر کسیر
ائششهگین آرخاسینا قالدیریبان یولدا چکیر
"قادار"ین سویو دورویسا کفلنیر
قار اریر یئر بوغلانیر یئلده اسیر
نوروز اولمامیش حله نوروز گولو چؤلده اسیر
منیم آما دیزیمی سویوق کسیر.


text:
دموکراتلار پارتییاسیندان اولان کنگرسمن تولسی قاببارد بیر نئچه گون اؤنجه سورییا سفری چرچیوهسینده پرزیدنت بشار اسدله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده ۳۵ یاشلی خانیم کنگرسمن سی ان ان-ه آچیقلاماسیندا دئییب:
«اسد حاقیندا نه دوشونورسونوزسه، دوشونون، او رئاللیقدا سورییا پرزیدنتیدیر. مقبول آنلاشما ایمضالانماسی اوچون اونونلا گؤروشمک واجیب ایدی».
قید ائدک کی، قابباردین سفری ۶ ایللیک محاربهده ایلک آمئریکا-سورییا دانیشیغی اولاراق قیمتلندیریلیر. اوباما رهبرلیگی اوزون مدتدیر اسدین پرزیدنت پوستوندان اوزاقلاشدیریلاجاغینی ایسرارلا طلب ائدیردی.


text:
ویتنامدا دونیا تاریخینین ان گرگین پارتیزان دؤیوشلرینین گئتدیی و ان چوخ آمئریکا عسگرلرینین اؤلدورولدویو یئرالتی تونللر حاضردا توریستلرین بؤیوک آخینینا معروض قالیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «چو چی» آدلاندیریلان تونللر ۸ ایل داوام ائدن ویتنام محاربهسی زامانی ۱۰ مینه قدر عسگرین پارتیزان حرکاتیندا ایشتیراکینی تامین ائدیب.
تونللیر خیردا جوسسهلی ویتناملیلارین اؤلچولرینه اویغون شکیلده حاضیرلانیب. «چو چی»نین بیر دیگر اؤزللیگی ایسه آخار سو منبعلرینه قاچماق اوچون خصوصی یوللارین اولماسیدیر. تیکینتیسینه ۱۹۴۰-جی ایلده باشلانیلان و اوزونلوغو تخمیناً ۲۰۰ کیلومتره برابر اولان تونللر یالنیز ۲۵ ایل سونرا حاضر اولوب. تونللرین داخیلینده همچینین ۱.۵ متر هوندورلویونده، ۳ متر ائنینده و ۴ متر اوزونلوغوندا اوتاقلار یئر آلیب.
تونللری خاریجدن گؤره بیلمک دئمک اولار کی، ایمکانسیز اولوب. گیریشلری یارپاقلارلا اؤرتولوب، هاوالاندیرما بورولاری قاریشقا یووالارینین داخیلینده گیزلدیلیب و ایچری زهرلی گاز وئریلمهسی حالیندا تلفاتی مینیموما ائندیرمک اوچون لایلارا بؤلونوب.
تونللرین گیریشلرینی گیزلتمک اوچون چوخ سایدا گیزلین تلهلر قوراشدیریلیب. آمئریکا آویاسییاسینین شدتلی بومباردمانلارینا باخمایاراق پارتیزانلار موباریزهنی داوام ائتدیریب. آمئریکا پارتیزانلارا قارشی آلچاقبویلو حربچیلریندن عبارت «تونل سیچانی» آدلی کؤنوللو دسته یاراتسا دا، اونلارین دا اکثر حیسهسی محو ائدیلیب.


text:
اۇوغانیستان دا بیر آمریکان عسگری اؤلدی
آچین شأهِریندأکی چاقنیشیقدا ۴ آمریکان عسگر ده یارالاندی
اۇوغانیستان ینگ گۆن دۇغارینداقی ننگرهار ولایاتی نینگ آچین اترابیندا ترورچیلار بیلن ادیلن چاقنیشیقدا بیر آمریکان عسگری اؤلدی.
اۇوغانیستان داقی آمریکانینگ قشونیندان بریلن ماغلوماتا گؤرأ چاقنیشیقدا ۴ عسگر ده یارالاندی.
یارالی عسگرلرینگ ۲-سی بجرگی آلاندان سۇنگ کسلحانادان چیقدی.
آچین اترابی نینگ حأکیمی محمد اسماغیل شینواری آمریکان عسگرلری نینگ اۇوغان عسگرلری بیلن بیله لیکده داعش تۇپاری بیلن چاقنیشاندیغینی آیتدی.
شینواری، چاقنیشیقدا آمریکان عسگری نینگ اؤلِندیگینی تاصصیقلادی.
آچین اترابی داعش ینگ گۆن دۇغارداقی قالاسی دییپ بیلینیأر.
آمریکا، گچن آیلاردا دۆنیأنینگ اینگ اولی بمباسی بۇلان "بۆتین بمبالارینگ انه سی" آدینداقی موآب بمباسینی آچین اترابینا زینگیپدی.


text:
سوریه ده ایککی ایریم خودکش هجومی اویوشتیریلدی
کوپ سانده کیشی اولیب یره لنگن
سوریه نینگ جنوبیده حکومت کوچلری نینگ کنترولی آستیده گی سویدیه شهریده اویوشتیریلگن ایککی خودکش هجومده 38 کیشی حیاتینی یوقه تدی.
اوشبو هجوملرنی ترور تشکیلاتی داعش اوز بوینی گه آلدی.
مرکزی انگلستانده بولمیش سوریه انسان حقلری دفتری، خوددی شو هجوملرده کمیده 30 کیشی نینگ یره لنگن لیگینی بیلدیردی.
سوریه حکومتی اوتگن آیلرده مملکت نینگ جنوب تامانی نینگ بویوک قسمتینی تکرار قولگه کیریتگن ایدی.
خودکش هجوم نینگ آرتیدن ایککی کیشی هجومچینی اوزلرینی انفجار بیرمسدن آلدین اوروب اولدیرگن.
مذکور شهرنینگ شمال –شرق تامانیده جایلشگن اوچ قشلاققه هجوم اویوشتیریلگن لیگی قید ایتیلدی. بیراق بو جایده گی تلفات توغریسیده معلومات بیریلمه گن.


text:
لوقا 9
9-نجی باب
عیسی اُن ایکی شَگیردینی ایبِریَر
مَتّیٰ 10:5-15؛ مَرقُس 6:7-29
1عیسی اُن ایکی شَگیردینی یانینا چاغیریپ، اُلارا هِمّه جینلاری چیقارماغا، هِر هیلی مِریضچیلیکلِری شِفا بِرمَگه گویچ و ایختییار بِردی. 2سُنگرا اُلاری خودایینگ پاتیشاهلیغینی واغیظ اِتمَگه و مِریضلِری شِفا بِرمَگه ایبِردی. 3عیسی اُلارا: «یُل اوچین هیچ زات آلمانگ: یانینگیزدا نه تایاق، نه تُربا، نه چُرِک، نه پول، نه آرتیقماچ کُینِک — هیچ زات بُلماسین. 4هایسی اُیه گیرسِنگیز، تا اُل شَهردِن چیقیپ قایدیانچانگیز، شُل اُیده بُلونگ. 5اِگِر آداملار سیزی قابول اِتمِسِلِر، اُلارینگ شَهریندِن چیقیپ قایدانینگیزدا، اُلارا قارشی شاهاتلیق حُکمونده آیاغینگیزینگ تُزونی قاقینگ» دییدی. 6شِیدیپ، اُلار یُلا چیقدیلار، هِر بیر باران یِرینده خوش خاباری واغیظ اِدیپ، مِریضلِری شِفا بِریپ، اُبا-اُبا آیلاندیلار.
7شُل واقت هیرودیس پاتیشاه بُلان واقالارینگ بارینی اِشیدیپ، قاتی آلدیرادی. سِبَبی کَبیر آداملار: «یحیی دیرِلیپدیر!» دیییَردیلِر. 8کَبیرلِری: «اِلیاس گُرونوپدیر!»، باشغا بیریلِری هِم: «قادیمی پیغامبارلارینگ بیری دیرِلیپدیر!» دیییشیَردیلِر. 9هیرودیس بُلسا: «مِن یحیانینگ باشینی چاپدیردیم، اُندا بو آدام کیمکَه؟ اُل حاقدا اویتگِشیک خابارلار اِشیدیَن» دییدی. اُل عیسانی گُرمَگینی ایسلِیَردی.
عیسی بَش مونگ آدامی دُیوریار
مَتّیٰ 14:13-21؛ مَرقُس 6:30-44؛ یوحنا 6:1-14
10رِسولّار ایزینا گِلِندِنگ سُنگ، اُز اِدِن ایشلِرینی عیسی خابار بِردیلِر. اُل هِم اُلاری یانینا آلیپ، بِیتصِیدا دییِن شَهرینگ قُلایینداقی بیر بُش یِره گیتدی. 11اِمّا جِماغات مونی بیلیپ، اُنونگ ایزیندان باردیلار. اُل هِم اُلاری گولِر یوزه قارشیلاپ، خودایینگ پاتیشاهلیغی حاقدا گورّونگ بِردی و شِفا مَحتَج آداملاری شِفا بِردی.
12گون یاشیپ باریارقا، اُن ایکی شَگیرتلِر عیسانینگ یانینا گِلیپ: «بو جِماغاتی گُیبِر، تُوِرِکدَکی اُبالارا و اِکینچیلیکلِره گیدیپ، یاتماغا یِر و ایمیش تاپسینلار، سِبَبی بیز بیر بُش یِرده آخیری» دییدیلِر. 13اِمّا عیسی: «اُلارا اییمَگه زادی سیز بِرینگ» دییدی. اُلار هِم: «بیز مونچا جِماغات اوچین اییمیت ساتین آلماغا گیدِلیمی؟ بیزینگ بَش چُرِک بیلِن ایکی بالیقدان باشغا زادیمیز یُق آخیری» دییدیلِر. 14اُل یِرده بَش مونگه یاقین آدام باردی. اِمّا عیسی شَگیرتلِرینه: «اُلاری اِلّی-اِلّیدِن دِسّه-دِسّه اِدیپ اُتوردینگ» دیییپ تابشیردی. 15اُلار هِم شِیله اِدیپ، هِمّهلِری اُتورتدیلار. 16عیسی بُلسا بَش چُرِک بیلِن ایکی بالیغی آلیپ، گُزلِرینی آسمانا تیکیپ شوکور اِتدی. سُنگرا بولاری خالقا پایلار یالی بُلوشدیریپ شَگیرتلِرینه بِردی. 17هِمّهلِر ایییپ دُیدولار، آرتیپ قالان چُرِک بُلِکلِرینی ییغناپ، اُن ایکی سِبِدی دُلدوردیلار.
پِطرُس عیسانینگ مسیحدیگینی قابول اِدیَر
مَتّیٰ 16:13-28؛ مَرقُس 8:27—9:1
18بیر گون عیسی یِکِلیکده خودایا دُغا اِدیَردی، شَگیرتلِری هِم اُنونگ یانیندادی. عیسی اُلاردان: «خالق مانگا کیم دیییَر؟» دیییپ سُرادی. 19اُلار: «کَبیرلِری یحیی تَعمید بِریَنچی، کَبیرلِری اِلیاس، باشغا بیرلِری بُلسا قادیمی پیغامبارلارینگ بیری دیرِلیپدیر دیییَر» دیییپ جُغاپ بِردیلِر. 20عیسی اُلاردان: «سیز مانگا کیم دیییَرسینگیز؟» دیییپ سُرادی. پِطرُس: «سِن خودایینگ مسیحیسینگ» دیییپ جُغاپ بِردی. 21عیسی بُلسا مونی هیچ کیمه آیتمازلیغی اُلارا قاتی تابشیردی.
عیسی اُلوپ دیریلجِگینی اُووندِن آیدیار
مَتّیٰ 16:20-28؛ مَرقُس 8:30—9:1
22اُل سُزونی دُوام اِدیپ: «اینسان اُغلی کَن عاذاپلار گُرمِلی، یاشولیلار، یُلباشچی کاهینلار و دین عُلَمالار طارافیندان رِت اِدیلمِلی، اُلدوریلمِلی و اُلِندِن سُنگ اوچولِنجی گون دیرِلمِلیدیر» دییدی. 23عیسی اُلارینگ هِمّهسینه شِیله دییدی: «کیم مِنینگ ایزیما دوشمِک ایسلِیَن بُلسا، اُزونی اینکَر اِتسین-ده، هِر گون صلیبینی آلیپ، ایزیما دوشسون. 24هِر کیم جانینی نِجات بِرمِک ایسلِیَن، اُنی ییتیرِر، اِمّا کیم جانینی مِنینگ اوچین ییتیرسه، اُنی نِجات بِرِر. 25اینسان هِمّه دونیَهنی قازانسا-دا جانیندان ماحروم بُلسا، مونونگ اُنگا نَمه پِیداسی بار؟ 26کیم مِندِن و مِنینگ سُزلِریمدِن اوتانسا، اینسان اُغلی-دا اُزونینگ، آتاسینینگ و مُقادِّس پِریشدهلِرینگ بِییکلی بیلِن گِلِن ماحالی اُندان اوتانار. 27اِمّا سیزه دُغروسینی آیدیارین: بو یِرده دورانلارینگ کَبیری خودایینگ پاتیشاهلیغینی اُلمَنکَه گُرِرلِر.»
عیسانینگ گُرنوشی اویتگِیَر
مَتّیٰ 17:1-8؛ مَرقُس 9:2-8
28عیسی بو سُزلِری آیداندان سُنگ آرادان سِکیز گون گِچتی. اُل پِطرُسی، یوحنانی و یعقوبی یانینا آلیپ، خودایا دُغا اِتمِک اوچین داغا چیقدی. 29دُغا اِدیپ اُتیرقا، اُنونگ یوزی اویتگَپ، لِباسی یالپیلداپ دیم-آق بُلدی. 30اینه، ایکی آدام اُنونگ بیلِن گورّونگلِشیپ دوردی. بو موسی بیلِن اِلیاسدی. 31اُلار بِییکلیک ایچینده گُرونوپ، عیسانینگ دونیَهدِن آلینمالی واقتی بارادا گورّونگ اِدیَردیلِر. بو واقا اورشلیمده یِرینه یِتمِلیدی. 32پِطرُس بیلِن اُنونگ یانینداقیلاری اوقی باسیپدیر، اِمّا اُلار اوقودان آچیلیپ، عیسانینگ بِییکلیگینی هِم اُنونگ یانیندا دوران ایکی آدامی گُردولِر. 33موسی بیلِن اِلیاس عیسانینگ یانیندان آیریلیپ باریارقالار، پِطرُس نَمه دییَنینی اُزی-ده بیلمَن، اُنگا: «اُستاد! بیزه بو یِرده بُلماق قاوی، گِل، اوچ سایِبان دیکِلی: بیری — سانگا، بیری — موسی، بیری — اِلیاسا» دییدی.
34پِطرُس بولاری آیدیپ دورقا، بیر بولوت گِلیپ، اُلارینگ اوستونی اُرتدی. اُزلِرینی بولوت قاپلاپ آلاندا، اُلار قاتی قُرقدولار. 35بولوتدان: «بو مِنینگ اُغلومدیر، سایلاپ-سِچِنیمدیر! اُنگا قولاق آسینگ» دییِن سِس گِلدی. 36بو سِس کِسیلِن واقتی، عیسی یِکه قالدی. شَگیرتلِر بُلسا سِسّیز بُلوپ، گُرِن زاتلاری بارادا شُل گونلِرده هیچ کیمه گورّونگ بِرمِدیلِر.
عیسی آرخو-جین اِیِلَن اُغلانی شِفا بِریَر
مَتّیٰ 17:14-18؛ مَرقُس 9:14-27
37شُل گونونگ اِرتِسی داغدان آشاق دوشِن واقتی، بیر اولی جِماغات عیسانی قارشیلادی. 38جِماغاتینگ ایچیندِن بیر آدام قیغیریپ، شِیله دییدی: «اُستاد! یالباریان، مِنینگ اُغلوما ناظارینگی سال، اُل مِنینگ یِکِجه اُغلانیم. 39اینه، اُنی بیر آرخو-جین اِیهلِیَر، اُل بیردِن چیغیریپ باشلایار. اُل روح اُنونگ آغزیندان آق کُپوک گِلیَنچَه سیلتِرلِیَر، یِر بیلِن یِگسان اِدیپ، اُندان زُردان آیریلیار. 40شَگیرتلِرینگه اُنی چیقاریپ بِر دیییپ یالباردیم، اِمّا اُلار باشارمادیلار.» 41عیسی: «اِی، ایمانسیز هِم یُلدان چیقان نِسل! مِن هاچانا چِنلی سیزینگ بیلِن بیله بُلوپ، سیزه جیدایین؟ اُغلونگی بَریک گِتیر» دییدی. 42اُغلان عیسانینگ یانینا گِلیَرکَه، جین اُنی یِره اوروپ، کَن سیلتِرلِدی. اِمّا عیسی آرخو-جینی کَییپ، اُغلانی شِفا بِریپ، آتاسینا قُوشوردی. 43هِمّهلِر خودایینگ بِییکدیگینه حایران قالدیلار.
عیسی اُلوپ دیریلجِگینی یِنه آیدیار
مَتّیٰ 17:22-23؛ مَرقُس 9:30-32
هِمّهلِر عیسانینگ اِدِن ایشلِرینه گِنگ قالدی. عیسی اُز شَگیرتلِرینه: 44«بو سُزلِر قولاغینگیزدا قالسین: اینسان اُغلی آداملارینگ اِلینه تابشیریلار» دییدی. 45اِمّا اُلار بو سُزه دوشونمِدیلِر. بو سُزونگ مَعنیسی اُلار اوچین گوزگین بُلوپ قالدی، اُلار بو بارادا عیسادان سُراماغا-دا قُرقدولار.
اینگ اولی کیم؟
مَتّیٰ 18:1-5؛ مَرقُس 9:33-37
46شَگیرتلِرینگ آراسیندا اُلاردان کیمینگ اینگ بِییکدیگی بارادا جِدِل یوزه چیقدی. 47عیسی اُلارینگ یورِگیندَکی فیکری دوشونیپ، بیر چاغانی آلدی-دا، یانیندا قُیدی. 48سُنگرا اُلارا: «هِر کیم بو چاغانی مِنینگ آدیمدان قابول اِتسه، مِنی قابول اِتدیگیدیر. هِر کیم مِنی قابول اِتسه، مِنی ایبِرِنی قابول اِدیَندیر. آرانگیزدا کیم هِمّهدِن کیچی بُلسا، اینگ اولی شُلدور» دییدی.
49یوحنا عیسی یوزلِنیپ: «اُستاد! بیز سِنینگ آدینگ بیلِن جینلاری چیقاریان بیر آدامی گُردوک، اِمّا اُنی ساقلادیق، سِبَبی اُل بیزینگ بیلِن سِنینگ ایزینگا دوشِنُق» دییدی. 50عیسی اُنگا: «اُنی ساقلامانگ! کیم سیزه قارشی بُلماسا، اُل سیزینگ طارافینگیزدادیر» دییدی.
سامِرهلیلِر عیسی قارشی بُلیارلار
51آسمانا آلینمالی واقتی قُلایلاندا، عیسی اورشلیمه گیتمِگی یورِگینه دوووپ، یُلا دوشدی. 52اُل اُزوندِن اُنگ بیرنَچه یُلچینی یُلّادی. اُلار هِم اُنونگ گِلِرینه تاییارلیق گُرمِک اوچین، سامِرهلیلِرینگ بیر اُباسینا گیردیلِر. 53اِمّا سامِرهلیلِر عیسانی قابول اِتمِدیلِر، سِبَبی اُنونگ یُلی اورشلیمه طارافدی. 54عیسانینگ شَگیرتلِری یعقوب بیلِن یوحنا مونی گُروپ، اُندان: «اِی، آقام! اُلاری یُق اِتمِک اوچین [اِلیاسینگ اِدیشی یالی] آسماندان اُت یاغدیرماغیمیزی ایسلِیَرسینگمی؟» دیییپ سُرادیلار. 55اِمّا عیسی اُورولیپ، اُلارا کَیِدی [و آیتدی: «سیز هایسی روحا باغلیدیغینگیزی بیلمِیَرسینگیز.» 56چونکی اینسان اُغلی آداملاری هِلَک اِتمَگه دَل-ده، اِیسِم اُلاری نِجات بِرمَگه گِلِندیر.] سُنگرا اُلار باشغا اُبا گیتدیلِر.
عیسانینگ ایزینا دوشمِک
مَتّیٰ 8:19-22
57یُلدا باریارقالار، بیر آدام عیسی: «نیرَه گیتسِنگ، مِن هِم سِنینگ ایزینگا دوشجِک» دییدی. 58عیسی اُنگا: «تیلکیلِرینگ جایی، قوشلارینگ کِتِکلِری باردیر، اِمّا اینسان اُغلونینگ باشینی قُیماغا-دا یِری یُقدور» دییدی.
59باشغا بیرینه: «مِنینگ ایزیما دوش» دییدی. اِمّا اُل: «آقام، اِجازا بِر، اُوال گیدیپ، آتامی جایلاپ گِلِیین» دییدی. 60اِمّا عیسی اُنگا: «قُی، اُلولِرینی اُلولِرینگ اُزلِری جایلاسینلار، یُنه سِن گیت-ده، خودایینگ پاتیشاهلیغینی واغیظ اِت» دییدی.
61یِنه بیریسی: «آقام! سِنینگ ایزینگا دوشِیین، یُنه اِجازا بِر، اُوونچَک ماشغالام بیلِن خوشلاشایین» دییدی. 62عیسی اُنگا: «اِلینه آزالی آلانسُنگ، ایزینا سِرِدیَن آدام خودایینگ پاتیشاهلیغینا میناسیپ دَلدیر» دییدی.


text:
اولوسی جرگه اکثریت آواز بیلن 1392 قویاش ییلی بودجه سینی تصدیق له دی. ملی بودجه توزان سیزلیک و کابل بانک انقراضی و ریاست جمهورلیک سرای اوچون کوپ مبلغ اجره تیلگنی باعث ایککی مرته رد ایتلگن ایدی لیکن بوساحه لرده اونچه لیک اوزگریش کیلمه یشگه قره مسدن ملی بودجه اولوسی جرگه تمانیدن اوچینچی مرته ده تصدیق لندی. اما بودجه نینگ نهای لایحه سیده ایککی پروزه اوچون فقط بیریریم ملیون دالر اختصاص لشتریلگن و خلاص
اولوسی جرگه نینگ عمومی یغینی باشله نیشی بیلن مالیه وزیری حضرت عمرزاخیل وال مجلس گه کیلیب، خلق وکیللری نینگ بودجه لایحه سی باره سیده گی تکلیف و ملاحظه لری حقیده ایضاح بیردی. معلومات لرگه کوره بودجه لایحه سیگه کیلگن اوزگریش لر زابل ولایتی نینگ هوا قونالغاسی قوریلیشی وغزنیده بیر یول قوریش اوچون فقط بیریریم ملیون دالر اجره تیلگن.
زاخیل وال جنابلری بودجه احتیاجلیک لر اساسیده ایمس بلکه حکومت نینگ امکانیت لری اساسیده تیارلنگنی حقیده تاکیدله دی.
مالیه وزیری تمانیدن بیریلگن معلومات لر آرتیدن، بودجه لایحه سی آواز گه قوییلدی
بودجه لایحه سی بوندن الدین ایککی مرته مجلس تمانیدن رد ایتیلدی. جمهورریس لیککه اجره تیلگن بودجه میزانی یوقاریلیگی، همده کابل بانک بحرانینی حل ایتیش اوچون اجره تیلگن یتمیش میلیون دالر و بودجه تینگ سیزلیک روشده تقسیم لشتریلگنی اونینگ رد ایتیلیشیگه اساسی سبب دیب کورسه تیلگن ایدی.لیکن اعتراض بیلن چیققن ایریم ملت وکیللری بودجه نینگ اساسی کمچلیکلری هلی هم حل بولمه گنینی تنقید له ماقده. 1392. ییل بودجه سی 7 میلیارد دالردن عبارت بولیب شو جمله دن، 3.7 میلیارد دالری وراجلنتریش و 3.2 میلیارد دالری ایسه عادی بودجه بولگن. مالیه وزیرلیگی نینگ ایتیشچه اوشبو بودجه دن 46 فایزی خارجی یاردملر و 54 فایزی ایچکی منبع لر تمانیدن تامین لنگن. بودجه لایحه سی مجلیس اعضالری نینگ قیش تعطیلاتیدن الدین، تصدیق لندی. مجلیس نینگ اداری هیاتی گه کوره ایرته دن باشلب ملت وکیللری جاری ییل حوت ای نینگ 15. سیگه چه تعطیلات گه کیته دی. اوندن سونگ کابینه نینگ اون بیر وزیری نینگ استیضاح مسله سی باشله نیشی ممکن.


text:
تورکمن تورک، تاریخ ادبیاتینا بیر قیسسا باخیش
سؤیله ین: حمید آرش آزاد (ژورنالیست, یازیچی و طنز یازان)
عقلین کتابا آزماسا، عؤمرون هدر اولماز
هر کیم کی باشین علمه قوشوب، بخته ور اولماز
مین دوکتوران الده اولا، میلیون جا لیسانسین
بیر اسکناسین قویروغوجا معتبر اولماز
آتسان قیراغا فلسفه نی، تاریخی، علمی
عؤمرون بویو، کلّه ن ده قالیب دردسر اولماز
استخدام اولور پوللویا مین لر له سوادلی
علم اهلینه هئچ پوللو جهاندا نوکر اولماز
دلال لیغی اؤیرنمه دی هر کیم، ایشی یاش دی
سرو اولسا، صنوبرده، الینده ثمر اولماز
بؤرکون گؤتور انسان لارین، هم باشلارا بؤرک قوی
اوندا گلیرین آز، معاشین مختصر اولماز
دوزلوک نه دیر اوغلان؟ نه صداقت؟ نه عدالت؟
اونلار کی گلیب انسان اوچون سیم و زر اولماز
شعری ادبی آت چؤله فرهنگه قلم چک
چؤخ بؤش بئیین اولما! بئله زادلار هنر اولماز
دستمال اله آل، یاغ دا گؤتور، بیغ لاری یاغلا
اوندا تالاسان دونیانی دا، هئچ خطر اولماز
خوش داورانیشین اولسا، بَیَنسه مقام اهلی
آرتار مقامین، هم اوره گینده کدر اولماز
دوکتور ده مهندس ده اولارسان پولون اولسا
قورخما! باس ها باس دونیادی، هئچ کیم خبر اولماز
آنجاق بئله ایشلر توتاجاق، سانکی جهان دا
عالَم دئسین: «اوغلان! بئله سورتوک بشر اولماز»!
«آرش» ده دوروب تنقید ائدیرسه، اونو سایما
بیر آزجا گؤنون اولسا قالین، کارگر اولماز
تورکمن تورک، تاریخ ادبیاتینا بیر قیسسا باخیش
یازان دکتر خانگلدی اونق، تورونتو
تورکمن تورک تاریخ ادبیاتی اؤز اوزاخ تاریخی فراز و نشیبلرینده، دوورولی شخصیتلری و علمی ادبی موفاخیرلری دنیایه گتیرمیشدیر. بو موفاخیرلرینین بیری ده، اورتا عصیرلرینده حکمروانلیق ائدن و ادبی لقبی «حقیقی» اولان جهانشاه قره قویونلو دیر.
تورک دیل ادبیاتینین یوکسک اوزان زاماناسی 8-نجی میلادی عصیرده اسلام عقیده سی یایینلاناندان سونرا، قره خانلی حکمدارلارینین «ساتوق خان(بوغرا خان)» دؤورینده، اسلام دینینین رسمیت تاپماسی ایله، باشلانمیشدیر. بو دؤورینین پروسه سینده مسلمان اولدیگی تورکی قوملارا "تورک ایمان" کلمه سی (تورکمان یا ترکمان مصطلح اولدیگی ایلکینجی زامان بیهقی تاریخیدن باشلانمیشدیر.)، ایطلاق اولموشدیر.
او زامان که "امت" لیک دوشونجه سی "ملت" لیک دوشونجه سیندن یوکسک گلن ایاملاریدی، تورکمان عالیملری اؤز یازی مفاخراتلارینی عربجه، فارسجا و بعضاً تورکجه (اسکی تورکی دیلینین چوخ شاخالاری واردیر!) یازمیشدیلار. علی الحال بو دیللرین جواریندا تورک دیلی ده اؤز یوکسک اؤسن مراحلینی طی ایله میشدیر. بو ایامدا، X نجی عصرین ان گؤرکملی عالیمی اولان «محمود کاشغری» لغت شناسلیک مقوله سینده "دیوان الغات التورک" اثرینی یارادمایا موفق اولموشدور.
مغول چوزوشیندن اؤنینجه تورکمان دیل و ادبیاتی «کاشغری - حاقانی» گروپوندا اولموشدور. اما جهانشاه حقیقینین زاماناسیندا، تورکمان دیل و ادبیاتی بایاق گروپدان چوخ بیر فرقلی اولمادیق «تورکی چغتائی» گروپوندا رواجلانمیشدیر. بو ادبیاتدا یازان بیر نئچه فاخیرلردن: «دیوان حکمت» اثرینی یازان «خوجه احمد یسوی»، «عتبة الحقایق» مکتوبینی یازان «احمد یوکه نکلی»، و «برهان الدین ناصر رابغوزی»نین مشهور اثری «قصص الأنبیاء رابغوزی» (بو اثر برهان الدینین "رابغوزی" لغبینه معروف اولان اوغلو ناصرالدین رابغوزینین طرفیندن نثرده یازیلمیش بیر مکتوبدیر. بو اثرین مؤلفی خوارزم اوقروغوندا اولان "رباط اوغوز" قصبه سینده یاشامیشدیر. بو سببدن اونا "ربغوزی" یا رباط اوغوزی دییلمیش.) کمین مکتوبلار یایینلانمیشدیر.
یازیچی نین بیوگرافی سی:
دکتر «خانگلدی اونق» ایران تورکمنلریندن دیر. یازیچی، تدقیقاتچی، موسیقی چی و فرهنگ چالیشانی دیر. بو محترم دیلداشیمیز «جهانشاه حقیقی»، بؤیوک و اقتدارلی قره قویونلوشاهینین تورکی دیلینده اولان مجموعه شعرلرینی آراشدیریب و اونلارین اوستونده ایشله ییب. بو شعرلرین کیتابینی آیدین شافاقین اختیاریندا قویوب کی تدریجا نشر اولاجاقدیر.
بو سایی دا، عزیز تورکمن وطنداشیمیز، جهانشاهی و اونون ادبی حیاتی نی تانیتماقدا چالیشیبدیر.
ایندی ایکی غزل جهانشاه دان:
«حایرانی دیر»
ای روخون گلزار جنت، ساچلارین ریحانی دیر
وی دوداغین آب حیوان، جان اونون حیرانی دیر
صورتین لوحوندا حق چکمیش کمال قدرتین
احسنِ صورت، کمال قدرت رحمانی دیر
مؤمنین قلبینده اهل یاغی نین دیر روضه سی
عارف اسرار حق، شول روضه نین رضوانی دیر
ای که حوسنون دیر کمال قدرت رحمانیمیز
قدرت رحمانا حیران بولمایان*، شیطانی دیر
دلبرین یولوندا بول، گراهلی سن، قیل جان فدا
ترک جان ائتمک بو یولدا، عمر جاویدانی دیر
گل، کی یاندیردی منی حسرت دن عشقین آتشی
شربت وصلین بو دردی خسته نین، درمانی دیر
ای «حقیقی»، حق سانا بولدی* ز فضلش مستعان
شوکر ایامی وصالین، رحمت ربانی دیر
*تورکمن دیلینده، «بولماق»، «اولماق» معنی سی وئریر
«ایله دی خراب»
گل، گل که دوشدی سوزِ فراقیندا جانا تاب
خلوت سرای کؤنلومی هجر ایله دی خراب
یارب نه دردی میش که غم عشقین عاشقا
نه فکر دنیا قویدی، نه فکر دینی، خواب
به پرتو جمال تو ای نورچشم دل
مانند پاره بولمیشام ای عشق آفتاب
تا شانه قیلدی طره ی عنبرفشان ساچین
افلاکیانِ عاشق از آن توتدی مشک ناب
بولدی اسیر، دانه خالیندا جان قوشی
دام بلایا سالدی منی زلف پیچ و تاب
گل- گل که سندن آیری، «حقیقی» به سوز دل
چکدی فراق آتشین هجرینده بس عذاب


text:
بارزانینین استعفاسینی ایستهدیلر
"پئشمرگهنین هیبتی قیریلدی، بیر چوخ دوست اؤلکهنی ایتیردیک"
عراق کورد بؤلگهسل رهبرلیگینده، مخالیفتین باشینی چکن گوران (دییشیم) حرکتی، مسعود بارزانی و یاردیمچیسی کوسرت رسولون استعفاسینی ایستهدی.
گوران حرکتی سؤزچوسو شورش حاجی، سلیمانیه پارتی مرکزینده گئچیردیگی مطبوعات کنفرانسیندا،
"خالقیمیز، قانییلا الده ائتدیگی بیر چوخ قازانیمی ایتیردی. پئشمرگهنین هیبتی قیریلدی. بیر چوخ دوست اؤلکهنی ایتیردیک. بونلارین هامیسینین سببی گئچمیشده اوغورسوز اولان حاکم قروپدان قایناقلانیر" دئدی.
مسعود بارزانی و باردیمچیسی کوسرت رسولون مشروعیتینین قالمادیغینی بیلدیرن حاجی،
"وظیفهلریندن استعفا ائتمهلری لازیمدیر. عینی زاماندا مؤوجود حکومت کابینهسی ده لغو ائدیلمهلی. میلی قورتولوش حکومتی قورولمالی و باشقانلیق قانونو دا لغو ائدیلمهلی و یئنیندن الدن گئچیریلمهلیدیر" دئدی.


text:
آمریکا دونانماسینا مخصوص ایکی گمی قطره گؤندریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده قطرین رسمی اینفورماسییا آگنتلیگی معلومات یاییب. گمیلر قطر دونانماسی ایله بیرگه حربی تعلیملرده ایشتیراک ائدجک.
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین دوحه علیهینه «تروریزمه دستک وئریر» سؤزلرینه باخمایاراق، حربی گمیلر حمد لیمانینا (دوهحه نین جنوبوندا) اؤتن گون چاتیب.
آمریکا-قطر حربی تعلیمینین اولجهدن راضیلاشدیریلمیش تقویم اوزره کئچیریلمهسی دقتدن قاچماییب.
حاضردا قطر تروریزمی دستکلدیی ادعاسی ایله سعودییه عربیستانی باشدا اولماقلا، بیر سیرا اؤلکهلرین سیاسی و اقتصادی بلوکاداسی آلتیندادیر.


text:
ایران پرزیدنتی حسن روحانینین خصوصی نمایندهسی محمود واعظینین آنکارادا کئچیردیی گؤروشلرله باغلی معلومات وئریلیب.
آخار. آذ ایرنا-یا ایستینادن خبر وئریر کی، تهران لیرهنین گونو-گوندن دیرینی ایتیرمهسی ایله باغلی آنکارایا همرایلیک مئساژی وئریب.
واعظی تورکییهده کئچیردیی گؤروشلرده آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین تطبیق ائتدیی سانکسییالاری موذاکیره ائدیب. اردوغانلا گؤروشن واعظی روحانینین مئساژینی تورکییه لیدرینه چاتدیریب.
روحانینین اردوغانا "ترامپی ائتدیکلرینه پشمان ائدنه قدر دیرنجییک" مئساژی دا چاتدیریلیب. اردوغان دا اؤز نؤوبهسینده چاتدیریلان مئساژدان ممنون قالدیغینی، ایرانلا امکداشلیغی داوام ائتدیرجکلرینی سؤیلهییب.
اردوغان واعظییه یاخین واختدا روحانی ایله گؤروشمک ایستدیینی چاتدیریب.
تورکییه خاریجی ایشلر ناظری مؤولود چاووش اوغلو دا ایرانا آمریکانین سانکسییالارینی تطبیق ائتمهیهجکلرینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، اؤتن گون واعظینین اردوغانلا گؤروش اوچون آنکارادا اولدوغو بارهده معلومات ورمیشدیک.


text:
اوروجلوق ایلی!
دوکتور جئری
قونشوموز مشدی خوجا وئردی ال آراباسی اوستونده یئرآلما-سوغان ساتار. آخشام ائوه قاییداندا گؤردوم آراباسی آرخا دوشوب. یاردیم اوچون ال آتدیم. باشینی قووزاییب، "آللاه ددهنه رحمت ائلهسین، گلمهسهایدین چیخاردا بیلمهیهجکدیم!"دئیه تشکور ائلهدی. گؤزلری چوخورا باتیب رنگی قاچمیشدی. شوخلوقجا دئدیم:
- مشدی، ائلهبیل اوروجلوق آیی زور گلیر ها؟!!
گولومسوندو:
- یووخ.. بیز ایلین اون بیر آیی آجیق، اورجلوق آیی دا اوستهلیک !
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اوروجلوق گولمهجهلری
دوکتور جئری
1)
اوروجلوق آیینین ایلک گونونده ترسآوا کندینین اذانچیسی خستهلهنیر؛ بو اوزدن کندین آغساققاللاریندان بیر نئچهسی قلئیچی مورتوضون ائوینه گئدیب احوالاتی آنلاتدیقدان سونرا دئییرلر:
- ائشیتمیشیک سنین سسین یاخشیدیر، ایمکانیندا اولسا اذانچیمیز ساغالانادک گلیب مچیده اذان دئیهسن!
هر ایشه قولپ قویان قلئیچی مورتوض الینی گؤزونون اوستونه قویوب کندین اذانچیسی اولور.
آخشام باشی، کندلیلر ایفطار زامانینی گؤزلهییرکن قلئیچی مورتوض مینارهیه چیخیر:
- آللاهووو اکبر..
اذانی ائشیدن ترسآوالیلار " بیسمیللاه" دئییب اوروجلارینی آچیرلار. بیر آزدان یئنه قلئیچی مورتوضون سسی گلیر:
- آللاهووو اکبر.. بیر، ایکی، اوچ.. بیر ، ایکی، اوچ.. آزماییش ائدیرم...آللاهووووو اکبر....
2)
کئفلی ایسکندرین وار-یوخ بیرجه اینگی بتر خستهلهنینجه اللرینی گؤیه قالدیریب چوخلو یالوار-یاخاردان سونرا دئییر:
- آللاهیم، اینگیمی ساغالدیرسان سؤز وئریرم اوچ گون اوروج توتام.
ائرتهسی گون اینک ساغالیر، کئفلی ایسکندر ده اوچ گون اوروج توتور. بو اولایدان دؤرد-بئش گون سونرا اینک دوشوب اؤلور. کئفلی ایسکندر باشینی گؤیه قووزاییب اؤفکهلی- اؤفکهلی دئییر:
- آللاهیم! اوروجلوق یولدادیر، او اوچ گون اوروجو حئسابیندان چیخماسام کیشی دئییلم!!
3)
قودرت موعللیم "مبارزه با روزه خواری" ایدارهسینه زنگ آچیب دئییر:
- تئزگلین، بیز نفر گؤز قاباغیندا سیگار چکیر!
مأمور :
- سیز باشینی دوموک ائلهیین، الیمدهکی چایی ایچیب گلیم ددهسینی یاندیریم!
4)
اوروج بایرامینا بیر ایکی-گون قالمیش شیخ آغا دانیشیردی:
- نه یازیق اوروجلوق آیی بیتمکدهدیر، کئشکه ایلده ایکی آی اورجلوق آیی اولاردی!
قاپی آغزیندا اوتورموش کئفلی ایسکندر اؤزونو ساخلا بیلمهدی:
- بئله ایسه نییه اورجلوق بیتر-بیتمز بایرام توتورسوز؟! اینسان سئودیگیندن آیریلاندا یاس توتار نه بایرام؟!!
5)
خیرتدهیهجن بورجا باتمیشدیم. شئیخ آغانین یانینا گئدیب چاره ایستهدیم. آغا ساققالینی تومارلاییب:
- اورورجلوق آیی دوعالارین قبول اولدوغو آیدیر، آللاهدان نه حاجت دیلرسن یئرینه یئتریر..- دئینجه تئز اؤزومو مچیده یئتریب یالوار-یاخارا باشلادیم:
- ائی بؤیوک آللاهیم! ایلک دفعهدیر سنین ائوینه گلیرم، اؤزون بیلیرسن من بونلار کیمی گونده بئش واخت گلیب سنه باش آغریسی وئرنلردن دئییلم، بورجلاریمی اؤده، سؤز وئریرم بیرده گلیب موزاحیم اولمایام...
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
آذربایجان مطبخینین تعاملاردان بیری ده ماش چؤچهسیدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، قدیم تاریخه مالیک اولان ناخچیوان بؤلگهسینین مطبخیندن دادلی بیر کؤکه نؤوو اولان ماش چؤچهسی تندیره یاپیلیر.
ارزاقلار:
اون ۵۰۰ قر
۱ یومورتانین ساریسی
سود ۲۵۰ م ل
ایلیق سو ۵۰ م ل
۱۰ گرام قورو مایا
دوز
کره یاغی ارینمیش ۴۰ گرام
شکر توزو ۴۰ گرام
ایچلیک اوچون لازیم اولان ارزاقلار:
۴۰۰ قر ماش
۱ باش قورو سوغان
۲ قاشیق ارینمیش یاغ
دوز-ایستیوت
حاضرلانما قایداسی:
۵۰ م ل ایلیق سودا مایانی حلل ائدیریک، ۱۵ دقیقه قویوروق کنارا کی، مایا تام حل اولسون. سونرا اونو آلیب، اورتادا چوخور آچیریق. سودو، دوزو، یومورتانین ساریسینی، یاغ و شکری علاوه ائدیب خمیر یوغوروروق. خمیری بیر کناردا ایستی یئره قویوروق کی، آجیسین. سونرا ایچلیک هازیرلاییریق. ماشی قاینادیریق، ات چکن ماشیندان کئچیریب، دوز-ایستیوت ووروروق. سوغانداغی (یاغدا قوورولموش سوغان) ماش ین اوزرینه علاوه ائدرک قاریشدیریریق. بونونلا دا ایچلیک حاضر اولور.
سونرا آجیمیش خمیردن بالاجا کوندهلر آییریب ایچینه ایچلیک قویوروق. اوزرینه یومورتا ساریسی چکیب ۱۸۰ درجه اؤنجهدن ایسیدیلمیش سوبادا بیشیریریک. اوزری قیزاراندا کؤکه حاضر اولور.


text:
دوزدور، روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله کیبر تهلوکسیزلیک ساحهسینده یئنی قوروم یاراتماق بارهده صحبتلر آپاردیق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ تویتر حسابیندا یازیب.
«آنجاق بو او دئمک دئییل کی، من بونون رئاللاشماسینی دوشونورهم. سورییانین جنوب-غربینده آتشکسله باغلی راضیلاشما ایسه رئاللاشا بیلردی و رئاللاشدی!» - ترامپ بیلدیریب.
قید ائدک کی، ترامپ پوتینله کیبر تهلوکهسیزلیک ساحهسینده یئنی قوروم یاراتماقلا باغلی تویترده آچیقلاما یایمیشدی. لاکین ایزلییجیلری اونون بو فیکرینه قارشی چیخاراق، قرارا اعتراض ائتمیشدی. ترامپین محض بو اعتراضلارا گؤره گئری آددیم آتدیغی دئییلیر.


text:
اوخوما، جمیل
یازانی: عیسی ملیکزاده
کؤچورن: نسرین شیرمحمدزاده
یازانی: عیسی ملیکزاده1
کؤچورن: نسرین شیرمحمدزاده
- اوخوما، جمیل
چاهارگاهی2 قاراباغدا جمیل3 کیمی اوخویان هانی؟ اونون سسینده بیر جاذیبه، روحو اوخشایان خوش بیر آهنگ واردی. جمیلی دینلهین بیر ده دینلهمک ایستهییردی. قاراباغین فوسونکار گؤزلی هومایین4 قلبینی اودلاندیران، صبرینی الیندن آلان جمیلین سسی دئییلدیمی؟
جمیلگیلین ائیوانیندان صفر بهیین5باغچاسی آیدین- آچیق گؤرونوردو. او، همیشه بورادا دوروب آغاجلارین آراسیندا گزن هومایا خلوتی باخاردی. آنجاق هم صفر بهیین، هم ده اوغلو جومشود6بهیین قورخوسوندان قیزا بیر سؤز دئمزدی. هومای ایسه ائیواندان بویلانان جمیلی گؤرمورموش کیمی هئچ محل قویمازدی. بو دا جمیلین اومیدینی قیرار، قلبینی کدرله دولدوراردی.
آخشام چوخدان دوشموشدو. بعضی ائولرین ایشیغی سؤنموش، آداملار یوخویا گئتمیشدی. جمیل سوتونا سؤیکهنیب گؤزلرینی هومایین باغچایا طرف اولان پنجرهسیندن چکمیردی. او، خئیلی باخدی. پنجرهده هئچ کیم گؤرونموردو. بیردن اوتاقدا ایشیق سؤندو. جمیل قوصصهلهندی:
«ایندی هومای آرخایین یاتاجاق. داها خبری یوخدور کی، من یازیق یوخو نه اولدوغونو بیلمیرم»،- دئیه فیکیریندن کئچیردی.
سئودییی چاهارگاه موغامینی7دوداقآلتی زومزومه ائلهمهیه باشلادی. لاکین سسینی نه واخت اوجالتدیغیندان اؤرونون ده خبری اولمادی. او، گؤزونو قارانلیق اوتاقدان چکمهدن اوخویور، سانکی گور سسی ایله پنجره شوشهسینی دهلیب اورهک سؤزلرینی هومایا چاتدیرماق، موغامین آوازینی اونون قلبینه ایشلتمک ایستهییردی. جمیل چاهارگاهین «بالو کبوتر» حیصصهسینه کئچدی. بیر نئچه زنگوله ووردو. هومایین اوتاغیندا ایشیق یاندی. جمیل داها دا اورهکله اوخودو. «آفرین، بالو کبوتر» -دئیه فیکیرلهشدی. هومای پنجرهنی آچیب باشینی چؤله چیخارتدی. جمیل هیجانینی زورلا بوغاراق، غزلین سؤزلرینی «بالو کبوتر»ین خوش آهنگینه اویغونلاشدیریب اوخویوردو:
«پمبهیی داغی- جونون ایچره نیهاندیر بدنیم،
دیری اولدوقجا لیباسیم بودور، اؤلسم کفنیم».
قیز جمیلگیلین ائیوانیا طرف بویلانیر، آی ایشیغیندا اوخویان آدامی آختاریردی. «آفرین بالو کبوتر، سن بولبولو یوواسیندان چیخارتدین»- دئیه جمیل فیکیرلهشدی. او، چاهارگاهین
«حاصار» حیصصهسینی ده اوخویوب قورتاردی. قیز خئیلی واخت یئریندن ترپنمهدی. سوکوتا غرق اولموش باغچانی سئیره دالدی. جمیلین داها اوخومادیغینی گؤروب پنجرهنی اؤرتدو. اوتاقدا ایشیق سؤنهندن سونرا دا جمیل اوزون موددت حرکتسیز دوروب گؤزلرینی پنجرهدن چکمهدی. سونرا سئوینهجک گلیب یئرینه گیردی. «بالو کبوتر»ی دؤنه-دؤنه اورهیینده اوخودو. بو فوسونکار گئجهنین اونا باغیشلادیغی شیرین تأثثوراتین آغوشوندا اوزون موددتدن بری بیرینجی دفه آغیر یوخویا گئتدی.
سحریسی گون جمیل یئنه ائیواندا دایانیب فیکره گئتمیشدی. او، اوزونو دؤندهریب هومایگیلین باغچاسینا باخاندا گؤزلرینه اینانمادی. قیز الینده بیر دسته گول توتوب حاصارین یانیندا دایانمیشدی. باشینداکی آغ ایپک کلاغایی آرخایا طرف سوروشموش، شوه کیمی قارا ساچلاری اوزونه تؤکولموشدو. جمیل ایله گؤز-گؤزه گلنده هومای گؤلومسهدی. جمیلین اورهیی تیترهدی. قیزین اوزوندهکی مئهریبان ایفادهدن، دوداقلارینداکی تبسسومدان اؤزونو ایتیردی. اونا ائله گلدی کی، یوخو گؤرور. بوتون جسارتینی توپلاییب قیزا طرف آددیملادی. جمیل ائله دوشونوردو کی، هومای اونو گؤرهن کیمی قاچاجاق. لاکین جمیل حاصارا یاخینلاشدیقجا قیز اونو داها ماراقلی سوزور، قارا گؤزلری قایناییردی.
-دونهن نئجه ده یاخشی اوخویوردون، جمیل. یاخشی دا سؤزلر دئییردین. نئجهدیر، او؟ یادیمدا قالمادی. اؤلسم کفنیم نه اولسون؟
جمیل اورهکلهندی:
-سنین خوشونا گلدیمی؟
قیز گولهرک باشینی ترپتدی. جمیل غزلی قیزین یادینا سالدی:
-دیری اولدوقجا لیباسیم بودور، اؤلسم کفنیم. بو، «بالو کبوتر»دیر، هومای، چاهارگاهین ان یاخشی یئریدیر.
-جمیل، اونو تئز- تئز اوخو. یاخشیمی؟
-باش اوسته، هومای.
قیز دؤنوب ائوه قاچدی.
آناسینین اوغلونا یازیغی گلیردی. بو ایشین آخیریندان قورخوردو. «آللاه ائلهمهسین، -دئیه فیکیرلهشیردی،- صفر بهی گؤزو قانلینین بیریسیدیر. اوشاغین باشینا ایش گتیرهر. هله او اود آپارمیش جومشود بهی بیر شئی باشا دوشسه، وای گدهنین حالینا».
آنانین قورخوسو عبث دئییلدی. آخی جومشود بهیدن کیم قورخموردو؟ سنین باخیشین خوشوما گلمیر دئیه قوربانین8 گؤزونو ووروب چیخاران او دئییلدیمی؟ خیرمان اوستونده آغساچلی نییازی9 اؤلهنه قدر دؤیهن او دئییلدیمی؟ بس، بئشیاشلی سلیمی10 آتین آیاقلاری آلتیندا اَزیب شیکست ائدن کیم ایدی؟ البتته، جومشود بهی! آنا اوندان قورخمویا بیلمزدی. «هئچ بهی ده اؤز قیزینی پالانچی اوغلونا وئرهرمی؟» - دئییب جمیلدن خلوت گؤز یاشلاری تؤکهردی.
جمیلین سسی صفر بهیین ده قولاغینا چاتدی. بیر گون هومای یئنه پنجرهنین قاباغیندا اوتوروب «بالو کبوتر»ه قولاق آسیردی. بیردن پیللهکنلرده تیپپیلتی ائشیدیلدی. سونرا آیاق
سسلری کسیلدی. دئیهسن صفر بهی دایانیب جمیله قولاق آسیردی. بیر خئیلی کئچدیکدن سونرا پیللهکنلرله باشقا بیریسی ده یوخاری قالخدی. هومای قارداشی جومشود بهیی سسیندن تانیدی. قیز آتاسی ایله قارداشینین دانیشیغینی آیدینجا ائشیدیردی.
صفر بهی خیریلتیلی بیر سسله اوغلونا دئییردی:
-جومشود، بو پالانچی مممدین 11قودوغو هر گئجه نه باغیریر؟ بو ایت بالاسینین سسینی کسمک لازیمدیر.
آتاسینین سؤزلری هومایین اورهیینه ولوله سالدی. قیز سحره قدر یئرینین ایچینده او یان-بو یانا ائشهلهندی. یوخودا گاه حزین- حزین اوخویان جمیلی، گاه دا گؤزلرینین یئرینده بیر جوت مشعل یانان آتاسینی گؤروردو.
هومای آخشامین گلمهسینی صبیرسیزلیکله گؤزلهدی.
توران قاریشاندان سونرا او، حاصارین یانیندا دایانیب جمیله یالواریب-یاخاریردی:
-اوخوما، جمیل، یالواریرام، اوخوما.
جمیل هئچ نه باشا دوشمور، تعججوبله هومایا باخیردی. او، قیزین بو تلاشینین سببسیز اولمادیغینی آنلادی.
-هومای، بیر منی باشا سال گؤروم آخی، نه اوچون اوخوماییم؟ دئ گؤروم نه اولوب؟
-هئچ نه، جمیل هئچ نه. اوخوما، قورخورام، جومشوددن قورخورام.
***
کندده توی ایدی. جاوان اوغلانلار دؤوره ووروب اوتورموش، قیزلار ایسه ماغارین 12 جیریق- سؤکوک یئریندن خلوتجه ایچرییه باخیردیلار. ماغار آغزینا قدر دولو ایدی. چالانلار ایستیراحت نه اولدوغونو بیلمیردیلر.
بیردن کیم ایسه یئریندن قالخیب چیغیردی.
-آی اوشاقلار، جمیل اوخوسون!
-اوخوسون، اوخوسون!- دئیه هامی بیر آغیزدان سسلهندی.
جمیلی دارتا-دارتا چالغیچیلارین یانینا گتیردیلر. آداملار یئریندن چیغیریشدیلار:
-چاهارگاه اوخوسون، چاهارگاه!
چالغیچیلار «بالو کبوترین»ین ایلک خاللارینی ووردولار. جمیل دفی قولاغینا قویوب اوخویوردو:
«پمبهیی داغی-جونون ایچره نیهاندیر بدنیم،
دیری اولدوقجا لیباسیم بودور، اؤلسم کفنیم...»
جمیل «بالو کبوتر»ی بو گون خوصوصیله یاخشی اوخویوردو.
غفیلدن آچیلان گولـله جمیلین سسینی کسدی. اونون بوغازیندا قاینایان سؤزلر خیریلتییا چئوریلهنده جومشود بهی الیندهکی تاپانچانی جیبینه قویوب ماغاردان خلوتجه اوزاقلاشدی. جمیل قیراقلارینا صدف چکیلمیش دفی کؤکسونه سیخاراق آغریدان یوماق کیمی بوکولدو. یاواش-یاواش دیزلری اوسته دوشدو. سونرا اوزوقویلو یئره سریلدی. الینده توتدوغو دف قیرمیزی قان ایچینده ایدی. گولـله دوز اونون اورهییندن دهیمیشدی.
«بالو کبوتر» ابدی سوسدو. اونون خوش سسینی بیر داها ائشیدن اولمادی.
1959
[1] İsi Məlikzadə
2 Çahargah آذربایجان کلاسیک موغاملاریندان بیرینین آدی. :
3 Cəmil
4 Humay
5 Səfər bəy
6 Cümşüd
7 Muğam بیر نئچه حیصصهدن عیبارت اووکال-اینستومئنتال و یا اینسترومئنتال شرق موسیقیسی. :
[1]
8 Qurban
9 Niyaz
10 Səlim
11Məmməd
12 Mağar : توی، یاس و س. مجلیسلر اوچون قورولان بؤیوک چادیر


text:
مارقوش تورکمن صحرا: ترکمنستانینگ پرزیدنتی قربانقلی بردی محمدینگ یولباشچیلیغیندا ترکمنستانینگ چأگینده دورموشا گچیریلیأن «ساغلیق» دولت مقصد نامهسینینگ چأکلرینده ساغلیغی آنیقلایئش و مصلحت بریش مکرکزلرینگ «انه مهری» کؤپ اوغورلی خسته خانهلارینینگ ساغالدیش شفا خانهلارنینگ دوره باب بنالارینینگ قوریلماغی ایلاتینگ ساغلیغینی قوراپ ساقلاماقدا، برکیتمکده و ساغدین دورموش یورلگهلرینی آلیپ بارماقدا مهم اهمیته ایهدیر. ترکمنستانینگ سونگقی ییللاردا پیدا بولان دنیا درجه سیندأکی ساغلیق ادارهلاری نینگ قورولماغی همده سازلاشیقلی ایشلمگی آمالا آشیریلیار.
انهلرینگ و چاغهلارینگ بأهبیتلرینینگ،عیاللارینگ زحمتینینگ و ساغلیغینینگ قورالماغی،عیاللارا انهلیک بیلن باغلی شرطلرینگ دؤرهدیلمگی ترکمنستان دولتینینگ همیشهلیک اونیس مرکزینده دوریار. چاغالارینگ تالابا لایئق اؤسیشینه ، بیلیمینه ،تربیهسینه گؤنیکدیرلن بیلیمدیر لقمانچیلق اولغامینداقی گینگ مِچورلی اؤزگرتمهلر اوستونلیکلی دورموشا گچیریلیأر. مألیم بولشی یالی ترکمنستاندا یاش نسللرینگ بیلیمینه و اولارینگ بدن تایدان ساغدین تربیهلنمگینه گونیدن گؤنی دگیشلی بولان مقصدنامهلارینگ اوستینینگ «چاغالارینگ ایرکی اؤسیشی و مکتبه تاییارلاماق بویونچا ۲۰۱۱- ۲۰۱۵-نجی ییل لار اوچین ترکمنستانینگ ملّی مقصد نامهسی» بیلن یتیریلمگی بِللنمأگه مناسیپدیر.
بو رسمی نامه چاغانی همّه تاراپ لایئن و سازلاشیقلی اؤسدیرمأگه ملی و عموم آدامزاد روحی قیمّاتلیقلاری اساسیندا تربیهلنمأگه گؤنیکدیرلندیر.حاضرکی وقتدا گریمی گون سایئن گینگلیأن « آوازا » ملّی سیاحتچیلیق زولاغی ،خزرینگ داشقی قورشاو تایدان آراسسا کنار یاقاسیندا دؤرهدیلیأن خلق آرا دنگیزسیاحتچیلیق زُلاغی خلقینگ آیراتین هم یاش نسلینگ ساغلیغی حاقیندا آلادانینگ آیدینگ مثالی دیر. تورکمن رایاتلارینینگ ساغلیغینی قوراماغا بولان باش قانونی حقوقینی اوپچین اتمگی باراداقی «رایاتلارینگ ساغلیغینی قوراماق حاقیندا» ترکمنستانینگ قانونی ایلاتینگ ساغلیغینی قوراماغینگ بأهبیدی اوچین ایمیت اؤنیملرینینگ هیلینی و هووپسیزلیغینی اوپچین اتمک بابتدا دولت سیاساتینی دورموشا گچیریلمگینگ اساسی اوغورلارینی کسگیتلیأن «ایمیت اونیملرینینگ هیلی و هووپسیزلیغی حاقیندا» ترکمنستانینگ قانونی شخصیتی سازلاشیقلی کمالا گتیرمک مقصدی بیلن اونینگ ساغلیغینی برکیتمأگه عقل- پایخاص اوقوپلارینی اوسدیرمأگه گؤنیکدیرلندیر. بدن ، تربیه و اسپرت خاقیندا»ترکمنستانینگ قانونی بو اوغورداقی گینگ گریملی ایشلرینگ حقوق بنیادینی خاصدا پوختالاندیریار. ترکمنستانینگ پرزیدنتی قربانقلی بردی محمّدینگ خلقینگ صرف اتیأن ایمیتلرینینگ هیلی و هووپسیزلیغینی اوپچین اتمک همده اونینگ بیلن باغلانشیقلی مثلهلری دوزگونلشدیرمک بابتدا آلیپ باریان دولت سیاساتی اوستونلیکلی دورموشا گچیریلیأر.
ایران خطینا گچیرن آماندوردی نساری . ۱۳۹۴/۸/۴ هجری شمسی


text:
بلدوین، میسیسیپی
خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 389: The value "-88.38.22" provided for longitude is not valid. بلدوین، میسیسیپی (اینگیلیسجه: Baldwyn, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۰ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۲۹۷ نفر دیر. بۇ شهر ۱۲۳ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بلدوین، میسیسیپی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Baldwyn, Mississippi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اطهاری جنابلاری بو مصاحبه ده، حاکیم صینف ین ادعاسینا گؤره " ام
القرا" اسلام اولان بو اؤلکه ده یاشایان انسانلارین یاشاییشی حاقدا حیرت آور
سؤزلر دانیشیر.
اطهاری جنابلاری نین سؤزلرینین اساس و چرده یی بونلاردان عبارت
دیر:
- 80 میلیون ایران نفوسونون 54 میلیونو شهرلرده یاشاییرلار. بونلاردان یوزده
اللی سینه یاخین، یانی 25 میلیون نفری «چوخ یوخسول» حسابلانماقدادیلار.
- «چوخ یوخسول» دئییله ن بو
انسانلارین یاشادیقلاری ائولری، استاندارد نرم لارا گؤره ائو آدلاندیرماق اولماز.
- بونلارین اوشاقلارینین اوخودوقلاری مدرسه لر، اوچ شیفت ده چالیشیرلار.
- بو انسانلارا هئچ بانک بورج وئرمیر.
- اونلارین یاشادیقلاری محله لرده، اوزون زامانلار سو و الکتریک یوخدور و
شهرلرین بلدیه لری، بو محله لری رسمیته تانیمیرلار. «حلبی آباد» آدلانان بو محله
لرده، دونیایا گؤز آچان اوشاقلار، عمور بویو بو محله لرده یاشاماغا محکوم دیلار.
بو اوشاقلارین محکوم اولدوقلاری سفالت ده ن قورتولماق امکانی، اولدوقجا آزدیر.
- ایران الیت ینین سؤزده مدافعه
ائتدیکلری " وطنداش" حاقلاریندا، بو 25 میلیون انسانین یاشام حاقلاری
یوخ کیمی دیر.
*****
بو مصاحبه نی اوخومادان اول، تبریزین بلدیه رئیسی نین بیر دانیشیغینا راست
گلمیشدیم. او بو دانیشیقدا، تبریز شهرینده یوخسول لارین سایی سینی یاریم میلیون
نفر دئمیشدی. بو یاریم میلیون انسان، تبریزین احمد آباد، یوسف آباد، خلیل آباد،
حیدر آباد، شمس آباد، زوراباد، ایده لی،
سئلاب، قوشخانا، ماللازینال،آخماقیه، زمزم، امامیه و قازان داغی محله
لرینده یاشاماقدادیلار.
*****
بو مصاحبه نی اوخویارکن، ته نیکه ده ن، تاختادان دوزلمیش بو سوواخلی ائولرده
یاشایان اوشاقلارین طالعی عاغلیما گلیب و آدی هر زامان یاشار بویوک شاعیریمیز بختیار
وهاب زاده نین دئدییی کیمی "اوجالمادان،
آلچالان بو کؤرپه لری" دوشونوب «قفس شعری» نی یازدیم:
قفس
"سنت"
لرده
ن هؤرولموش
بیر
قفس ده،
و
"بویوک"، "کیچیک" آدلی
سینیرلار
ایچری سینده ...
یاشادیق.
او
"دونیادا" یانارسان
چاتی
سیله ایله آسیلدیق.
بویویوب،
بویا- باشا چاتدیق
آمما
"بویوک" اولمادیق.
تیکانلی
مفتیل لرده ن
چکیلمیش
"وارلی"، "یوخسول" سینیری،
او
تایا کئچمه یه اذن وئرمه دی.


text:
آذربایجانین والیوتا بازارینداکی وضعیته - ماناتین مزهننهسینه تأثیر ائدن باشلیجا فوندامنتال عامل تدییه بالانسینین دورومودور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آذربایجان مرکزی بانکینین سؤزچوسو نامیق علیئو تورکییه و روسییانین میللی والیوتالارینین دیردن دوشمهسی، بعضی یئرلی بانکلارین آمریکا دلارینین ساتیش مزهننهسینی آرتیرماسی فونوندا ماناتین مزهننهسینین گلهجک پرسپئکتیوی ایله باغلی رئپورت-ا آچیقلاماسیندا بیلدیریب.
«فایز دهلیزینین پارامترلرینه دایر آوقوستون ۱-ده آچیقلادیغیمیز معلوماتدا دا قئید اولونوب کی، اؤلکهنین تدییه بالانسینین گؤستریجیلرینین یاخشیلاشماسی جاری ایلده ده داوام ائتمکدهدیر. تیجارت بالانسینداکی ایریهجملی مثبت سالدو حسابینا جاری عملیاتلار بالانسی پروفیسیتلیدیر. اؤلکهنین غیری-نفت سکتورو اوزره ایخراج پوتنسیالینین آرتماسی و دونیا بازاریندا نفتین باهالاشماسی جاری ایلده ایخراجین سرعتله گئنیشلهنمهسینه شرایط یارادیب. تیجارت بالانسیندان علاوه خیدمتلر بالانسیندا دا مثبت پروسئسلر داوام ائدیر. توریزم خیدمتلری اوزره مثبت سالدو قورونور. بوندان باشقا، اؤلکهیه داخیل اولان پول باراتلارینین حجمینده آرتیم موشاهیده ائدیلیر. خاریجی والیوتا داخیل اولمالارینین آرتماسی شرایطینده اؤلکهنین هم ناغد، هم ده غیری-ناغد والیوتا بازاریندا وضعیت تارازلیدیر. بازاردا آپاریلمیش موشاهیدهلره گؤره، بانکلار خاریجی والیوتانین آلیش-ساتیش مزهننهلرینی رسمی مزهننهیه یاخین سوییهده معین ائدیرلر. آذربایجان ماناتینین آمریکا دوللارینا قارشی مزهننهسی مؤوجود الوئریشلی ماکرو-اقتصادی موحیطده ثابت وضعیتدهدیر»، - دئیه او، قید ائدیب.
«روسییا و تورکییهنین میللی والیوتالارینین اوجوزلاشماسینا گلدیکده ایسه، قئید ائتمک ایستییرم کی، آذربایجان مرکزی بانک طرفداش اؤلکهلرین والیوتا بازارلارینداکی وضعیتی دایما ایزلییر. عمومیلیکده طرفداش اؤلکهلر اوزره ماناتین چوخطرفلی مزهننهسینین دینامیکاسی دا گؤستریر کی، ایلین اؤتن دؤورونده آذربایجانین میللی والیوتاسینین غیری-نفت سئکتورو اوزره عمومی تیجارت چکیلی رئال افکتیو مزهننهسی و نومینال ائففئفکتیو مزهننهسی محکملنیب. بوتون بونلار گؤستریر کی، بعضی بانکلار دوللارین ساتیش مزهننهسینی جزعی آرتیریبسا، بو، یالنیز پسیخولوژی عاملله ایضاح اولونا بیلر»، - دئیه آذربایجان مرکزی بانک رسمیسی فیکرینی تاماملاییب.


text:
نیتروژن تریکولورید
نیتروژن تریکولورید (اینگیلیسجه: Nitrogen trichloride، (روسجا:Tpиxлopид aзoTa)، (عربجه:ثلاثي كلوريد النتروجين)) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی و مایع حالتینده تاپیلار.نیتروژن تریکولورید نیتروژن بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی −40 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nitrogen trichloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده نیتروژن تریکولورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سون گونلر ائدیلن هجوملاری گؤرمزدن گلمک اولماز. هجوملارین داوام ائدجیی و گئری آددیم آتیلمایاجاغی تقدیرده تضییقین جدی معنادا یوکسلجیی و مسئولیتین ایسرایلین اوزرینه دوشجیی بارهده خبردارلیق ائدیریک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده حماس و ایسلامی جهاد تشکیلاتینین ایسرایله خبردارلیغیندا دئییلیب. حرکات اقصی مسجیدینین قیرمیزی خط اولدوغونا دقت چکیب:
"مسجیدالاقصی قیرمیزی خطدیر و اورا توخونولماسینا سوسماق ممکون دئییل".
حرکات سوندا ایسرایله مسجید الاقصی یا ائدیلن هجوملارا سون وئرهرک اقصی نین سووئرنلیینین اولر اولدوغو کیمی قدس ایسلام وقف دایرهسینه وئریلمهسینه چاغیریب.


text:
فاجعهنین آدی: آرال گؤلو
ایلده ۱۰۰ میلیون تون دوزون ۴۰۰ کیلومتر مسافهیه یاییلماسینین بؤلگهده موختلیف خستهلیکلرین آرتماسینا و ...
تورکیه آرال گؤلو اوچون سفربر اولدو.
اورتا آسیا بؤلگهسل چئوره مرکزی ایجرا مودورو ایسکندر عبداللهیئو، دونیانین ان بؤیوک دؤردونجو گؤلو آرالین قورویاراق بؤیوک ائکولوژیک فلاکته یول آچدیغینی دئدی.
اؤزبکیستانین باشکندی داشکندده گئچیریلهن "آرال گؤلو فاجعهسینین آزالدیلماسینا دایر امکداشلیق چابالاری" کنفرانسیندا دانیشان عبداللهیئو، آرال گؤلونون قورویان بؤلومونده یئنی بیر آرال قوم چؤلو یاراندیغینی، بونون نتیجهسینده بؤلگهده یاشایان میلیونلارجا اینسانین حیاتینا منفی تأثیر ائدن چئوره فاجعهسینین اورتایا چیخدیغینی قید ائتدی.
عبداللهیئو، اورتا آسیا اؤلکهلرینین آرال گؤلو فلاکتیندن گرکلی درسی آلماسی لازیم اولدوغونا دقت چکهرک، گونوموزده بئله بیر فلاکتین تکرارلانمایاجاق ضمانتی اولمادیغینی دئدی.
اؤزبکیستان ائکولوژیک حرکتی باشقانی باری علیخانوو ایسه آرال گؤلو فلاکتینین نتیجهلرینین آرادان قالدیریلماسی و بؤلگهده سوسیال-اقتصادی وضعیتین یاخشیلاشدیریلماسی اوچون اورتا آسیا اؤلکهلرینین چابالارینین یانی سیرا، اولوسلارآراسی توپلومون دا دستگینه احتیاج دویدوقلارینی بیلدیردی.
علیخانوو، آرال گؤلو فلاکتی نتیجهسینده بؤلگهده ائکولوژیک تعادلون بؤیوک بیر دییشیکلییه اوغرادیغینی، ۱۱ بالیق، ۲۶ قوش و ۱۱ بیتکی نؤوعونون یوخ اولما تهلوکهسی ایله قارشی قارشییا قالدیغینی دیله گتیرهرک، بؤلگهده یایین قوراق و ایستی، قیشین دا سویوق دؤورلرینین آرتدیغینی وورغولادی.
آرال گؤلونون قورویان بؤلگهلریندن ایلده ۱۰۰ میلیون تون دوزون ۴۰۰ کیلومتر مسافهیه یاییلماسینین بؤلگهده موختلیف خستهلیکلرین آرتماسینا، بؤلگهدهکی ائکولوژیک و سوسیال-اقتصادی وضعیتین پیسلشمهسینه سبب اولدوغونو بیلدیرهن علیخانوو، اؤزبکیستانین آرال گؤلو حؤوزهسیندهکی ائکولوژیک وضعیتین یاخشیلاشدیریلماسی اوچون سون ایللر ۵،۵ میلیارد دلارلیق پروژهلری حیاتا گئچیردیگینی و سون ۱۰ ایلده آرال گؤلونون قورویان دیبینده. ۳۵۰ مین هکتار ساحهده آغاجلاندیرما ایشلری آپاردیغینی خاطیرلاتدی.
تورک ایشبیرلیگی و کووردیناسیون آژانسی (تیکا) داشکند پروگرام کووردیناتورو علی احسان چاغلار دا آرال گؤلو فاجعهسینین تکجه بؤلگهنین دئییل، بوتون بشریتین پروبلئمی اولدوغونو قید ائدرک، تیکانین آرال گؤلو حؤوزهسیندهکی سوسیال-اقتصادی و ائکولوژیک وضعیتین یاخشیلاشدیریلماسینا یؤنهلیک ۱۰۰ هکتار ساحهده آغاجلیق پروژهسینی داوام ائتدیردیگینی سؤیلهدی.
چاغلار، گونوموزده بو چرچیوهده آرال گؤلونون قورویان دیبینده ایلده ۳ مین هکتارا قدر ساحهده آغاجلاندیرما پروژهسینی حیاتا گئچیرمهیی پلانلاشدیردیقلارینی ایفاده ائتدی.


text:
بیورنستیرن بیورنسون
بیورنستیرن بیورنسون (اینگیلیسجه: Bjørnstjerne Bjørnson) شاعیر، رومانچی، اوْیون یازیچی و یازیچی - ۸ دسامبر ۱۸۳۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷ ایل عومر ائلهییب و ۲۶ آوریل ۱۹۱۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
ایچیندهکیلر
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bjørnstjerne Bjørnson»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بیورنستیرن بیورنسون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اجتماع
سادات قومی: سادات کلمهسی بولمسه کیملیک آلمیمیز
سادات، بیات، قرلوق و خلیلی قوم بویوکلری سادات کلمهسی برقی کیملیکلرده ذکربولمهگن تقدیرده کملیک آلمیمیز دیدیلر. اولر حکومت اولرنی هویتلرینی تانیشی ضرور دیدیلر.
سادات قوم بویوکلریدن سیداسحاق گیلانی اولکهدهگی بوتون قوملر هویتی ذکر بولیب کیملیک ترقهتیلیشی ضرور دیدی.
باشقه ایریم قتنشگلرهم قوملر آتی برقی کیملیکلرده ذکر بولمه گن تقدیرده، ملیلیک سوال آستی بولهدی بوندهی حالده کیملیک ترقه تیلمسلیگی لازم دیگنلر.
بوندن آلدین باشقه قوملر هم هویتلر کیملیکلرده سیغدیریلیشی طلب قیلگن ایدیلر. ملی کینگشده بو مساله قیزیق گپلردن بیریگه ایلنگن دیر.


text:
میخائیل ساکاشویلی
میخائیل ساکاشویلی یا دا میخئیل ساآکاشویلی (گورجوجه: მიხეილ ნიკოლოზის ძე სააკაშვილი Mixeil Nikolozis dze Saakaşvili) ـ گورجو سییاستچیسی و 2004-2013-جو ایللرده گورجوستان جمهوریتینین رئیسجمهورو. 2003-جو ایلین اوْکتوبریندا گورجوستاندا باش وئرمیش قیزیلگول اینقیلابینین اساس ایدئیا مؤلیفی اولموش و 15 ژانویه 2004-جو ایلده رئیسجمهورلوق سچکیلرینین نتیجهلرینه اساساً گورجوستان جمهوریتینین رئیسجمهورو سئچیلمیشدیر. 5 ژانویه 2008-جی ایلده نؤوبهدنکنار سئچکیلرده یئنیدن غلبه قازانمیشدیر.
2013-جو ایلده گورجوستان رئیسجمهورو وضعیفهسینی باشا چاتدیران سااکاشویلی بیر مودت آوروپا و آبش-دا حوقوق ساحهسینده چالیشدیقدان سونرا اوکراینایا یوللانمیشدیر. 2014-2015 اوکراینا سیاسی موحیطینده موهوم روللاردان بیرینی اوینایان میخئیل سااکاشویلی پئترو پوروشئنکو طرفیندن اودئسسا ویلایتینین قوبئرناتورو تعیین ائدیلمیشدیر.[۱][۲][۳]
ایچیندهکیلر
حیاتی[دَییشدیر]
میخئیل سااکاشویلی 1967-جی ایل دئکابرین 21-ده تیفلیسده دوغولوب. آتاسی نیکولوز سااکاشویلی حکیمدیر. آناسی گیولی آلازانیا تبیلیسی دؤولت اونیوئرسیتئتینین تاریخ کافئدراسیندا پروفئسسورو و گورجوستان علملر آکادئمییاسیندا شؤعبهمودیری وظیفهسینده چالیشیر.
سااکاشویلی کییئو دؤولت اونیوئرسیتئتینین بینالخلق حوقوق ایختیصاصینی بیتیرمیشدیر. 1986-جی ایلین سونلاریندان اعتیباراً ایکی ایل مودتینده سووئت اوردوسو ترکیبینده چئخوسلوواکییا و ماجاریستاندا حقیقی حربی خیدمتده اولموشدور.
1992-جی ایلدن ایل یاریم مودتینده اوسلودا یئرلشن نوروئچ اینسان حوقوقلاری اینستیتوتوندا، سونرا ایسه تیفلیسده گورجوستان اینسان حوقوقلاری کومیتهسینده چالیشمیش و آزلیق حوقوقو اوزره ایختیصاصلاشمیشدیر. 1993-جو ایلده ستراسبورقدا یئرلشن بینالخلق اینسان حوقوقلاری اینستیتوتونون دیپلومونا لاییق گؤرولموشدور.
1994-جو ایلده "Edmund S. Muskie Graduate Fellowship" پروقرامی اوزره امکلی اولاراق کولومبییا اونیوئرسیتئتینین حوقوق ائلملری فاکولتهسینده فوقلیسانسا داخیل اولموش، 1995-جی ایلده جورج واشینقتون بیلیمیوردوندا تئزینی مودافیعهائدهرک دوکتورا درجهسی قازانمیشدیر.
ساندرا رولوفس آدلی هوللاند اصیللی قادینلا عاییله حیاتی قورموشدور و ائدوارد و نیکیلوز آدلی ایکی اؤولادلاری واردیر. آنا دیلی ایله یاناشی اینگیلیس، روس، فرانسیز و اوکراینا دیللرینده سربست دانیشیر.
سیاسی فعالیتی[دَییشدیر]
سیاسی فعالیتینه 1995-جی ایلده باشلایان سااکاشویلی گورجوستان پارلمانینین نمایندهسی سئچیلیب. 2000-جی ایلده عدلیییه ناظیری وظیفهسینه تعیین ائدیلیب. سونرا تیفلیس مئری سئچیلیب. 2004-2013-جو ایللرده گورجوستان پرئزیدئنتی اولموشدور.[۴]
فیلموقرافییا[دَییشدیر]
- بؤیوک عؤمرون آنلاری (فیلم، 2006)-آرخیو کادرلار (تاممئتراژلی سندلی تلویزیون فیلمی)
- بؤیوک عؤمرون داوامی (فیلم، 2007)-آرخیو کادرلار (تاممئتراژلی بدیعی-سندلی تلویزیون فیلم-تاماشاسی)
- بپ آذربایجاندا (فیلم، 2007)-آرخیو کادرلار (قیسامئتراژلی سندلی فیلم)
- منه اینانین! (فیلم، 2007)-آرخیو کادرلار (تاممئتراژلی سندلی تلویزیون فیلمی)
- اوغور فورمولو (فیلم، 2007)-آرخیو کادرلار (قیسامئتراژلی سندلی تلویزیون فیلمی)
گالری[دَییشدیر]
قایناق[دَییشدیر]
- آذربایجان لاتین ویکیپدیاچیلاری طرفیندین یارادیلمیش Mixeil Saakaşvili مقالهسی.


text:
عیراقلی تۆرکمنلر سایلاوینگ نتیجهلرینی قابول اتمهیأر
عیراق تۆرکمن جپههسی: کرکوک داقی پارلمان سایلاویندا قالپلیق (تقلب) ادیلدی
عیراغینگ تۆرکمنلری، ۱۲-نجی مای دا گچیریلن عمومی سایلاودا ادیلن قالپلیقلارینگ آچ آچان بیان ادیلمهگینی ایسلهیأر.
پارلمان سایلاولاریندا قالپلیق (تقلب) ادیلندیگی آیدیلیپ کرکوک دا باشلادیلان سسلرینگ یانگاداندان ال بیلن سانالماغی نینگ دوروزیلماغینا قارشیلیق گؤرکِزِن عیراغینگ تۆرکمن جپهه سی، ادیلن قالپلیقلارینگ بِللی ادیلمهگینی ایسله دی.
عیراق تۆرکمن جپهه سی نینگ مطبوغات اداراسی تاراپیندان بریلن بیاناتدا،
"سسلرینگ ال بیلن سانالماغی نینگ بیردن دوروزیلماغی و سسلری سانایان و کنترل ادیأن کمیساریانینگ مجلیس آغضالاری نینگ بیردن کرکوک دان بغدادا قایتماغینا گنگ قالیاریس" دییلدی.
بیاناتدا کرکوک داقی سسلرینگ ۶۰ گؤتریمی نینگ یالاندان سس بۇلوپ بیلجکدیگی آیدیلیار.


text:
تورکیه پنجره سیندن اورتا دوغو (39)
بمت عمومی قورول چرچیوهسینده، بوتون بمت عضولری هر ایل سپتامبردا نیویورکدا بیر آرایا گلهرک ناراحاتچیلیق قایناغی اولان قلوبال مسئلهلری مذاکیره ائدیر
تورکیه پنجره سیندن اورتا دوغو (39)
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی سون ایللرده ائتدیکلری و ائتمدیکلری ایله اولوسلار آراسی ساحهده مختلیف تنقیدلره مخاطب اولور. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا بیرلشمیش میللتلرین موجود وضعیتینی و اصلاحات احتیاجینی تحلیل ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومونون آراشدیرماچیسی دوکتور جمیل دوغاچ ایپکین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک.
-------
بیرلشمیش میللتلر (بمت) شرطینی آراشدیراندا؛ بمت-نین اساس قورولوش فلسفهسینین ساواشینین قارشیسینی آلماق، باریشی مدافعه ائتمک، اولوسلار آراسی امنیتی تهدید ائدن هر جور سیاسی، پسکولوژی، سوسیال، ایقتیصادی و مدنی پروبلملره قارشی نیظاما قارشی فعالیت گؤسترمک اولدوغونو گؤروروک. بو اساس مقصد و پرینسیپلر دونیا میللتلرینین یاشادیغی ایکی آجی ساواشین آردیندان یئنی بیر آغرینین بیر داها اورتایا چیخماسینی انگللمک مقصدی ایله اورتایا چیخدی. بمت-نین آلتی اساس اورقانی وار. بونلار؛ عمومی قورول، امنیت شوراسی، ایقتیصادی و سوسیال شورا، وصایت شوراسی، اولوسلار آراسی عدالت دیوانی و باش کاتیبلیک.
بمت عمومی قورول چرچیوهسینده، بوتون بمت عضولری هر ایل سپتامبردا نیویورکدا بیر آرایا گلهرک ناراحاتچیلیق قایناغی اولان قلوبال مسئلهلری مذاکیره ائدیر. همچینین بمتنی قلوبال سیاستین موجود دینامیک داها اویغون حالا گتیرمک اوچون یئنیدن قورولماسینا دایر فیکیرلرینی بؤلوشور. بو ایللیک ایجلاسلار، عینی زاماندا لیدرلرین رسمی توپلانتیلارین اوتوروم آرالاریندا بیر-بیری ایله موختلیف گؤروشمهلر کئچیرمهلرینه ایمکان یارادیر. اؤلکهلر آراسیندا باش وئرن بیر چوخ غیری-رسمی ایکیطرفلی گؤروشمه و بمت-نین ان گوجلو عضولرینین لیدرلرینین عمومی قورولونوندان ائتدیگی چیخیشلار، دونیا توپلوموندان خصوصی بیر ماراق گؤرور.
بو گون بمت-نین دونیانین هر بیر گوشهسینه یاییلمیش موختلیف اورقانلاریندا وظیفهلی تخمینن 40 مین امکداشی وار. ایللیک تخمینن 40 میلیارد دولار بودجهیه مالیک. امری آلتیندا تخمینن 100 مین نفرلیک نیظامی گوج اولان بمت، ائلهجه ده چاتیشمالارین یاشاندیغی فرقلی مکانلاردا چوخسایلی باریشی محافظه میسیونو آپاریر. بمت-نین کونوئنسیونو چرچیوهسیندکی وظیفهلری آراسیندا باریشی قوروما میسیونلاری اولماماقلا بیرلیکده، بو قوروم 1950لرین ایکینجی یاریسیندان گونوموزه قدر بئله کی، بیر چوخ وظیفه گؤتوردو. ایکی گوج بلوکو آراسینداکی جوت قوطبلو گرگینلیگین آرادان قالخماسی و اولوسلار آراسی امنیتله باغلی آرتماقدا اولان دولت ایچ چتینلیکلر نظره آلدیقدا، سویوق ساواش دؤورو ایله موقاییسهده، سون ایگیرمی بئش ایلده بو نوع عملیاتلارین ساییسی سرعتله آرتیب.
بمت تشکیلاتی یاراناندان بو گونه موختلیف موباحیثهلره موضوع اولسا دا اولوسلار آراسی ساحهده امکداشلیق و بو امکداشلیغین یارانماسی اوچون چوخ اهمیتلی بیر رول اوینادی. بمت-نین قورولوشو ایله بیرلیکده اولوسلار آراسی تشکیلاتلار اولوسلار آراسی حیاتین اولمازسا اولماز آکتورلاری آراسینداکی یئرینی آلدی. بمت دؤنمی ایله بیرلیکده اولوسلار آراسی ساحهده امکداشلیق و تشکیلاتلانما ایشلری ائورنسلشدی. دیگر طرفدن بمت-نین 1945ده قورولماسینین آردیندان قلوبال سیاست، اولوسلار آراسی موناسیبتلرین قایدالارینی و قوروملارینی، تعقیب ائدهجک اون ایللر بویو ایکینجی دونیا ساواشینین غالیبلریننین فورمالاشدیریلماسینی تامین ائدهجک شکیلده قوروب. بونا گؤره ده بمت هئچ بیر زامان، موناقیشهلری سونا چاتدیراجاق بیر قوروم اولامادی، لازیمی اصلاحاتلار حیاتا کئچیریلمزسه اولمایاجاق دا.
بمت-نین اساس فونکسیاسی، قلوبال پروبلملر قلوبال حل یوللارین آسانلیقلا و آشاغی خرجلرله اولاجاغی بیر زمین یاراتماق. بونون اولماسی اوچون ده آرتیق گئجیکمهدن آتیلماسی لازیم اولان بعضی آددیملار وار. بمت امنیت شوراسینین بئش دایمی عضوو، بمت-نی، ماراقلارینی قورویا و دونیا میقیاسیندا نفوذ ساحهلرینی محافظه ائتمهیه داوام ائدهجکلری بیر پلاتفورما اولاراق گؤرمکدن ایمتیناع ائتمهلی. یوخسا، بمت-نین فونکسیونلاری و قلوبال باریشا و امنیته پوتانسیل تؤهفهلری ده محدود اولماغا داوام ائدهجک. بوتون چاتیشمازلیقلاری و قصورلارینا باخمایاراق بمت اولوسلار آراسی ساحهده ان بؤیوک مشروعیته مالیک اولوسلار آراسی قورومسال پلاتفورم کیمی گؤرونور. بمت-نین بو مشروعیتینین سونراکی اون ایللیکلرده ده داوام ائتمهسی اوچون، دییشن دونیانین شرطلرینین و بمت-نین اصلاحات احتیاجینین وتو حاقینا مالیک بئش بؤیوک اؤلکه طرفیندن ده باشا دوشولمهسی، حؤرمت گؤرمهسی لازیمدیر.
نوبتی پروسهسده آپاریلاجاق اصلاحاتلارلا بمت اورقانلارینین و آژانسلارینین، دونیانین غربلی اولمایان/ یوکسهلن گوجلرینه داها چوخ ساحه آچاجاق شکیلده یئنیدن قورولماسی لازیمدیر. بمت، گونوموز دونیاسیندا اورتایا چیخان یئنی گوج دینامیکلرینی ده موطلق اؤزونده عکس ائتدیرمهلیدیر. آلمانیا، هیندیستان، ژاپونیا، برزیل، تورکیه و دیگر یوکسهلن گوجلر، عمومی قورولو طرفیندن سئچیلمگی گؤزلهییب امنیت شوراسینا یالنیز ایکی ایللیک پریودلار حالیندا آنجاق موقتی اولاراق عضو اولابیلیر. آنجاق بو اؤلکهلرله عینی میقیاسدا اؤلکهلر اولان امنیت شوراسینین دایمی عضوو اولان بؤیوک بریتانیا و فرانسانین ایسه هله ده وتو حاقی وار. بو آچیق-آشکار عدالتسیز بیر وضعیتدیر. بو عدالتسیزلیگین آچیلان آرادان قالدیریلماسی آلمانیا، هیندیستان، ژاپونیا، برزیل، تورکیه کیمی اؤلکهلرین ده بمت امنیت شوراسیندا دایمی اولاراق تمثیل اولونمالیدیر. چونکی تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغانین دا هر فورصتده قید ائتدیگی کیمی: "دونیا بئشدن بؤیوکدور".
------
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومونون آراشدیرماچیسی دوکتور جمیل دوغاچ ایپکین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائتدیک.


text:
فرخنده قتلیده عیبلنگنلر اوستیدن باشقه ایکی کون ایچیده حکم صادر ایتیله دی
کابل باشلنغیچ محکمه سیده فرخنده نینگ قتلی دوسیه لری تیکشیریلگن اوچ کون ایچیده، اونینگ عایله اعضالری قتنشمه گن.محکمه قاضی سی بونگه اساسی عامل نیمه بولگنی معلوم ایمس لیگینی ایتدی.
بوگون محکمه جریانیده قاضی حمیدالله قاصر، پولیس ایکینچی حوزه مسووللری باره سیده، اولر اوز وقتیده حادثه دن خبردار بولیب، حادثه محلی گه ییتیب بارگن اما اوز صلاحیتلری و امکانیتلریدن فایده لنمه گنینی ایتدی.
قاضی، عیبلنگنلرنی اوچ گروه گه بولدی:" فرخنده نینگ قتلی ده باش عامل بولگنلر، اوز وظیفه سیده سستلیک مامورلر و شونینگ دیک، صلاحیتلریدن فایده لنمه گن مامورلر".
اما پولیس ایکینچی حوزه سی مسووللی و رییسی نینگ مدافع وکیللری قاره لاوچی نینگ ادعاسینی رد ایتگن. اولر عیبلنگنلرنی قوییب یوباریلیشی نی طلب قیلیشگن.
اوتگن اوچ کون ایچیده فرخنده نینگ عایله اعضالری دن هیچ بیری محکمه جریانیده قتنشمه گن. اما فرخنده نینگ عایله سی مدافع وکیلی اولر اوچ آلیش نیتیده ایمس بلکه عدالت تطبیق ایتیلیشیگه طرف ایکنینی ایتگن.
خانم مدلی شونینگ دیک، فرخنده جسدینی موتر بیلن باستیرگن هیداوچی نینگ قولگه آلینیشی کیره کلیگی نی تاکیدله گن.
افغانستان ملی خوفسیزلیک اداره سی کمیده ایکی هفته آلدین بو حادثه ده قولی بولگن بیر کیشی کاپیسا ولایتیده قولگه آلگنینی اعلان قیلگندی.
اوتگن اوچ دوامیده بو محکمه جریانی رسانه لر آرقه لی یقین دن کوزه تیلدی.


text:
ایرواندا باش وئرهن یول قزاسی نتیجهسینده ارمنیستان یول پولیسینین بیر ظابطی اؤلوب، بیری ایسه یارالانیب.
رئپورت خبر وئریر کی، حادثه یانوارین ۸-ده گئجه ساعتلاریندا پایتختین آبوویان کوچهسی ایله سایات-نووا پروسپکتینین کسیشمهسینده باش وئریب.
ب ام و-ایکس۶ ایله «تویوتا کارولا» مارکالی آوتومبیللرین توققوشماسی نتیجهسینده ارمنیستان یول پولیسینین ۱-جی ظابط تابورونون ظابطی، «تویوتا کاروللا»نین سوروجوسو ۲۹ یاشلی ایروان ساکینی آرق داوتیان اؤلوب. آوتومبیلدهکی دیگر سرنیشین، اونون همکاری ۳۴ یاشلی خاچیک قاسپاریان ایسه آغیر یارالانیب. معلوماتا گؤره، هر ایکی پولیس ظابطی خیدمتی وظیفهسینین ایجرا ائدیرمیش.
ب م و-ایکس۶-نین سوروجوسو حادثه یئریندن قاچیب.
قزا ایله باغلی جینایت ایشی باشلانیلیب، آراشدیرما آپاریلیر.


text:
تهلوکهسیزلیک ارمنیستان اوچون بیر نؤمرلی پریوریتت ساییلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ائرمنیستان پارلامنتینده چیخیشی زامانی سئرژ سرکیسیان دئییب.
«آیدیندیر کی، حاکمیته گلهجک سیاسی قوه ایدارئتمه واسطهسیله وطنداشلاردان سس آلدیغی پروقرامین ایجراسینی گئرچکلشدیرهجک. حاکمیت رسپوبلیکا و داشناکسوتیون پارتییالارینین پروقراملارینی رئاللاشدیراجاق.
بیزیم قاراباغ پروبلمینین صولح یولویلا حلی ایله باغلی مؤوقعیمیز دییشمهییب، ارمنی اوردوسونون گوجلندیریلمهسی و مودرنلشدیریلمهسی ایسه گوندهلیک ایشیمیزین پردمتیدیر»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، ارمنیستان پارلامنتی س.سرکیسیانین باش ناظرلییه نامیزدلیینی بو گون سس وئرمهیه چیخاراجاق. بونا اعتراض اولاراق بوتون ارمنیستان اراضیسینده کوتلوی آکسییالار کئچیریلیر.


text:
نیشابور
نیشابور، اسکی خوراسانین اسکی باشکندی، و ایندیکی رضوی خوراسانین بؤیوک شهرلریندن بیریدیر. بو شهرین نوفوسو، ۲۰۰۶-جی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا ۲۷۶،۰۸۹ نفر ایمیش. نیشابوردا بایات و گوکلنگ تورکلره یاشاییلان و سلجوقلی تورک امپراطورلوغونگ ایلکینجی باشکنده شو نیشابور ایمیش. نیشابور تورک لهجسه اینگ چوخ تورکمن دیلینه منگزیر. نیشابورینگ اردوغش کندینده ده آذربایجانلی تورکلر یاشاییلان. اوزبکلر ده شوروی دونمینده سمرقند و بخار گوچوپلن خراسانا اوزلنن شو نیشابوردا ارمز، تاراش، آسیایی و... فامیللره اصالتاً اوزبکدیلن. داغا چوخ ده آوشار تورکلره، جرایلی لر و قشقاییلر ده بولگده یاشاییلان. قشقاییلره نادرشاه گوچدورپ بلیگه. شو هامال ده نیشابورینگ یوزده قیرق بشی تقریباً تورکدیلن و مذهبلره اینگ چوخ اونایکی اماملیگ شیعهسهده همده یددی اماملیلرده درخت سنجد و داغی و یوقاری دیزباددا یاشاییلان.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ DARYOUSH KARGAR (۲۰۰۶). دانشنامه ایرانیکا (برخط) (انگلیسی). یوخلانیلیب ۲۲ مه ۲۰۱۱ میلادی.


text:
اگر بیزه قارشی هر هانسی هجوم اولارسا، آمریکا ایمپراتورلوغونون اوریینه ان گئنیش میقیاسلی پرونتیو اتم ضربهسی ائندیرجییک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری شیمالی کورئیا لیدری کیم چن این کورئیا محاربهسینین ۶۴-جو ایلدؤنومو ایله باغلی کئچیریلن مراسیمده بیلدیریب.
"اگر دوشمهنلر شیمالی کورئیانین ایستراتژی مؤوقعینی نظره آلمادان تهلوکلی آددیم آتارلارسا، بیز خبردارلیق ائتمهدن آمریکا ایمراتورلوغونون اوریینه ان گئنیش میقیاسلی پرونتیو اتم ضربهسی ائندیرجییک. دونیادا آمریکا آدلانان اراضیدن تک بیر ایز بئله بوراخمایاجاق و آنا وطنین تاریخی بیرلشمه ایشینی باشا چاتدیراجاغیق"، - کورئیا لیدری قید ائدیب.


text:
دونیادا سیگارت چکنلرین سایی بیر میلیاردا چاتیب.
آخار. آذ ترند-ا ایستینادن بیلدیریر کی، اورتا حسابلا هر ۴ کیشیدن بیری و ۲۰ قادیندان بیری نیکوتین آسیلیلیغیندان اذیت چکیر.
سیگارت آلودهچیلرینین بؤیوک بیر حیصهسی آسییا اؤلکهلرینده یاشاییر. چین، هیندیستان و ایندونزییادا ۴۰۰ میلیونا یاخین کیشی سیگارئت چکیر. آمئریکا، چین و هیندیستاندا ۱۳-۱۷ میلیون قادین سیگارت آلودهچیسیدیر.
آیری-آیری اؤلکهلری گؤتوردوکده، بورادا آسییا اؤلکهلری اؤن سیرالاردا گئدیر. ایندونزییا، لاوس و ارمنیستاندا کیشیلرین ۵۰ فایزه یاخینی، گرینلندییادا قادینلارین ۴۴ فایزی سیقارت چکیر.
توتون آلیشقانلیغیندان حیاتینی ایتیرهنلر سیراسیندا چین لیدرلیک ائدیر. چینده سیگارتدن هر ایل ۱،۸ میلیون نفر حیاتینی ایتیریر.
بونونلا بئله، سیگارت آلودچیلیینین آرتمادیغی، عکسینه آزالدیغی اؤلکهلر ده مؤوجوددور. هیندیستاندا ۲۰۰۵-جی ایلدهن باشلایاراق هر ایل سیگارت چکهنلرین سایی ۳ فایز آزالماقدا داوام ائدیب. برازیلییادا سون ۲۷ ایل عرضینده سیگارت آلودهچیلرینین سایی ۵۶-۵۷ فایز آزالیب.


text:
گامبییادا ۱ دکابردا باش توتان پرزیدنت سئچکیلرینین قالیبی آدام بارو صاباح اؤلکهسینه قاییداجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده پرزیدئنت تویتتئر صحیفهسینده یازیب.
«صاباح وطنیم گامبییا رئسپوبلیکاسینا قاییدیرام»، - بارو بیلدیریب.
قید ائدک کی، سئچکیلرده مغلوبیت اوغرایان یهیی جاممه ایله باغلی دونن قربی آفریکا دؤولتلری اقتصادی بیرلیگی (ائجوواس)، آفریکا بیرلیگی و بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی اورتاق بیانات یاییملاییب.
بیاناتدا جاممه نین و یاخینلارینین هدف گؤستریلمهمهسی، او جملهدن اونلارین حیاتی توخونولمازلیغینین قورونماسینین واجیبلیگی بیلدیریلیب.


text:
۱۸۴۸ (میلادی)
میلادی ۱۸۴۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز قیرخ سککیزینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۳۱ مارس - مارقارت و کئیت فوکس ایکی باجی٬ روحلار دۆنیاسییلا ایرتیباط قۇردوقلارینی ایدّیعا ائدهرک٬ ایلک حرفهای مدیوملار اوْلدو.
- ۲۳ مارس - ماجاریستان٬ اوتریشدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۲۲ آقوست - آمریکا نيومکزیکو تورپاقلارینی اؤز اراضیسینه قاتیر.
- ۲۱ فوریه - «کومونیست حزبینین مانیفستی» نشر ائدیلدی.
- ۲ دسامبر - فرانسوا ژوزف٬ اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورو اوْلدو.
- ۱۶ مارس - اؤیرتمن مدرسهلری قۇرولدو.
- ۱۵ مارس - ۱۸۴۸ ماجار دئوریمی پاتلاق وئردی.
- ۱۰ دسامبر - اۆچونجو ناپلئون فرانسهده تخته چیخیب.


text:
۲۳ یانواردا قازاخیستانین پایتاختی آستانادا روسییا-تورکییه-ایران آراسیندا کئچیریلهجک سورییا بحرانی ایله باغلی گؤروش اوچون سون حاضرلیقلار گؤرولور. روسییا، تورکییه و ایرانین سورییانین گلجیینین معین اولونماسیندا لیدئر رولونو اویناماسیندان سونرا آنکارا ایله موسکوا آراسیندا یئنی بیر اتفاق قورولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، "کومرسانت" قزئتینین معلوماتیندا آنکارا و موسکوانین ایلک دفعه بیرگه عملیات کئچیردیی بیلدیریلیب.
"کومرسانت" قزئتینین معلوماتیندا قید ائدیلیر: "موسکوا اوچون آنکارا ایله قورولان اتفاق جدی بیر اهمیت داشیییر و بعضی هدفلری رئاللاشدیرماقدا یاردیم ائدیر - قربین سورییا بحرانیندا رولونون قارشیسینی آلماق و آستانادا سورییا پرزیدنتی بشار اسدین مدتسیز اولاراق حاکمیتده قالماسی بارهده ضمانت الده ائتمهیه چالیشان ایرانین رولونو محدودلاشدیرماق.
اسدین آنکارانین واسطهچیلیک رولونو تانیمادیغی، تهرانین تورکییهنین سورییاداکی حربی وارلیغینی و اردوغانین ایران طرفداری اولان سلاحلی قروپلاری اؤلکهدن چیخارماق جهدلرینی قبول ائتمدیی بیر دؤورده روسییا ایله تورکییه آراسیندا سیاسی یاخینلاشما اونملی بیر اهمیت کسب ائدیر.
تورکییه و روسییا تاریخلری بویونجا ۱۲ دفعه بیر-بیری ایله محاربه آپاریبلار، آنجاق الباب عملیاتیندا روسییا هاوا-کوسمیک قوهلرینین تورک اوردوسونا دستک وئرمهسی تاریخده ایلک دفعه بئله بیر حال یاشانماسینا تحفه وئردی".


text:
تام اوزه ن مزهننه رئژیمینین اساس آتریبوتو اودور کی، مزهننه تام اولاراق بازار ایشتیراکچیلاری طرفیندن معین اولونور. جاری ایلین یانوارین ۱۲-دن آرتیق والیوتا حراجی یئنی فورماتدا کئچیریلدی. یعنی حراجین مئخانیزمی دییشدی و یئنی فورمات اوندان عبارتدیر کی، بورادا قیمتلری بانکلار معین ائدیر. پروسئس رقابت اوزره، یعنی دوللارین آلینماسی اوزره ان یوکسک قیمتدن آشاغی قیمته دوغرو تامین اولونور. بو اساسدا فورمالاشان اورتا چکیلی مزهننه ده آوتوماتیک اولاراق رسمی مزهننه کیمی جمعیته تقدیم اولونور.
بونو آپا-یا آچیقلاماسیندا آذربایجان مرکزی بانکینین (آوروپا میللتلر بیرلیی) ایداره هئیتی صدرینین موعاوینی آفتاندیل بابایئو بیلدیریب.
آ. بابایئو قئید ائدیب کی، بونونلا دا مزهننه تام لیبئرال اساسدا فورمالاشیر. "حراجلارین کئچیریلمهسی بازارین تارازلاشماسینا خیدمت ائدیر. ماناتین اورتا چکیلی مزهننهسی هم حراجداکی، هم ده ائله همین گون حراجدان کنار بانکلاراراسی آچیق بازاردا آپاریلان عملیاتلارین نتیجهسی اولاراق معین اولونور. همین مزهننه ده رسمی مزهننه کیمی اعلان اولونور. یعنی اگر حراج نتیجهسینده ماناتین اورتا چکیلی مزهننهسی ۱،۸۲۸۵ سوییهسینده معین اولونوبسا، گونون ایکینجی یاریسیندا ایسه رسمی مزهننه ۱،۸۳۱۱ سوییهسینده اعلان ائدیلیرسه، بو او دئمک دئییل کی، مزهننه اینضیباطی یوللا تعیین ائدیلیر. ماناتین اورتا چکیلی مزهننهسینه یالنیز حراجداکی قیمت دئییل، او جملهدن حراجدان کنار عملیاتلارین نتیجهلری تأثیر ائدیر. بو گون فورمالاشان مزهننهیه هر هانسی کوررئکسییا اولونمور. تام اوزه ن مزهننهیه کئچید بؤیوک سیچراییش اولمادان باشلادی. تام لیبئرال مزهننه رئژیمینه کئچهن روسییا و قازاخیستاندا دییشیم مووافیق اولاراق ۳% و ۲۷%-دن یوخاری حده باش وئردی. آذربایجاندا ایسه ایلین اولیندن ۳،۴%، یئنی فورماتدا حراجا کئچید گونو ایسه ۰،۷% دییشیم اولوب. یئنی شرایطه آداپتاسییا گؤزلدییمیزدن داها ساکیت و روان گئدیر. بوتؤولوکده بازارا و مزهننهنین دینامیکاسینا نیکبین باخیرام"، - دئیه او علاوه ائدیب.


text:
۲۰۰۷ (میلادی)
میلادی ۲۰۰۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا ایکی مین یئددینجی ایل.
ایچیندهکیلر
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
ژانویه[دَییشدیر]
فئوریه[دَییشدیر]
مارس[دَییشدیر]
آوریل[دَییشدیر]
مئی[دَییشدیر]
ژوئن[دَییشدیر]
ژولای[دَییشدیر]
آقوست[دَییشدیر]
سپتامبر[دَییشدیر]
اوْکتوبر[دَییشدیر]
نوْوامبر[دَییشدیر]
دسامبر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۵ نوْوامبر - عبدالله گۆل تۆرکیه رئیس جومهورو وظیفهسینده خاریجی اؤلکهیه ایلک رسمی سفرینی آذربایجانا ائتمیشدیر.
- ۳۰ نوْوامبر - تاجیکیستان مجلیسی آذربایجان وطنداشلاری اۆچون ویزا رژیمینی بیردفهلیک لغو ائتمیشدیر.
- ۳۰ ژولای - اینگمار برگمان؛ سوئدلی یؤنتمن و فیلمنامه یازان
- ۳۰ ژولای - میکلآنجلو آنتونیونی؛ ایتالیالی فیلنامه یازان و یؤنتمن
- ۲۸ نوْوامبر - رجب طیب اردوغان تۆرک سیلاحلی گۆجلرینه عیراقدا عملیّات آپارماغا ایجازه وئرمیشدیر.
- ۲۸ دسامبر - نپال دموْکراتیک فدرال جومهوریسینه چئوریلیب.
- ۲۵ اوْکتوبر - ایرباس آ۳۸۰ ایلک اوچوشونو حیاتا کئچیردی.
- ۲۴ مارس - تۆرکیه ۲۰۰۸ اوروپا فوتبال شامپیون الهمهلرینده یونان فوتبال تیمینی ۴-۱-ـه اۇتدو.
- ۲۱ نوْوامبر - آذربایجان، تۆرکيه و گۆرجوستان جومهورباشقانلارینین ایشتیراکی ایله باکی-تیفلیس-قارس دمیر يوْلونون گۆرجوستان حیصهسینین تملی قوْيولموشدور.
- ۱۸ اوْکتوبر - موهاجیرتدن قاییدان پاکیستانین کئچمیش باش ناظیری بینظیر بوتویا قارشی حیاتا کئچیریلن پارتلاییش ۱۴۰ نفرین هلاک اولماسی، ۴۰۰ نفرین یارالانماسی ایله نتیجهلندی. بوتو اؤزو حادیثهدن سلامت قورتاردی.
- ۱۷ اوْکتوبر - تورکیه مجلیسی حوکومته قوزئی عراقدا ضیدترور عملیاتلاری کئچیرمهیه ایجازه وئردی.
- ۱۵ آقوست - پرودا زلزله ۵۱۴ نفرین حیاتینا سون قويدو، ۱۰۹۰ نفر ایسه يارالاندی.
- ۱۱ اوْکتوبر - تیفلیسده جنوبی قافقاز ژورنالیستلرینین ۴-جو توپلانتیسی کئچیریلدی.
- ۱ ژانویه - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی بان کی مون ایشه باشلادی.
- ۱ ژانویه - رومانی اوروپا بیرلیگینه قاتیلدی.


text:
ایران-عراق سرحدینده ۱۵ دقیقه عرضینده ایکی زلزله باش وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آوروپا سیسمولوژی خیدمت مرکزی زلزلهنین یئرلی واختلا ۱۰:۰۰-دا قیده آلیندیغینی بیلدیریب. بیرینجی زلزلهنین ۵.۵، ایکینجینین ایسه ۵.۲ بال گوجونده اولدوغو دئییلیر. زلزلهنین مرکزینین ایرانین ماندالی قصبهسینین یاخینلیغیندا اولدوغو وورغولانیب.
زلزلهنین بغداد، اربیل، سلیمانییه، دیالا، بابیل و واسیت شهرلرینده حس ائدیلدیی، اینسانلارین ائولرینی ترک ائتدیکلری بیلدیریلیب.
تهران اونیورسیتئتینین سیسمولوگییا مرکزی ده ایرانین کیرمانشاه ویلایتینین سومار کندینده ۵.۶ بال گوجونده زلزله باش وئردیینی بیلدیریب.
تلفات و داغینتیلارلا باغلی معلومات وئریلمیر.
قید ائدک کی، دونن ده یئرلی واختلا ۱۹:۲۶-دا ایرانین کیرمانشاه ویلایتینده ۴،۷ بال گوجونده زلزله اولموشدو.


text:
زینب ای فاطمه نین مظهرتقواسی قیزیم
وصیت حضرت زهرا(س) به حضرت زینب(س)
زینب ای فاطمه نین مظهرتقواسی قیزیم
وی علینون مثل صبروشکیباسی قیزیم
آغلاما آغلاماقون آرتیراجاق رقّتیوی
گیده جاق خاطریوین قدرت یاراسی قیزیم
گل ایشیت آخرعمرومده وصیّتلریمی
آناوین واردی ثمربخش وصایاسی قیزیم
فتنه لریاغسادا صبرایله ایتیرمه ئوزووی
سنده قوی صورته صبرین دوشه معناسی قیزیم
مندن آیریلماقا صبرایت بوایوین چون سن ئوزون
اولاجاقسان من ئولندن صورا زهراسی قیزیم
سن بوگوندن اولاجاقسان آناسیزلارآناسی
واردی سندن آناوین بیربوتمنّاسی قیزیم
آنالیق ایله حسینیله حسن قارداشیوا
آنالازمدی اولا عاطفه دریاسی قیزیم
دولمیه خاطر آزاد علی غصّه ایله
اولسا ناراحت اولار روحیمون ایذاسی قیزیم
من که آزعمرومی صرف ایلموشم خدمتینه
حالتیمدور بوسوزون شاهدگویاسی قیزیم
بیعت اوستونده علی خاطرینه ئولدی بالام
هم بوکولدی آناوین قامت رعناسی قیزیم
بیرده بیرگون گوره سن لعل لبینده حسنون
قانه آغشته اولان سوده الماسی قیزیم
عمرونون گلشنینی زهرجفا سولدوراجاق
باتاجاق یاسه اونون یاسمن ویاسی قیزیم
بیرده واربیرسفرعشق سنی کامل ایدر
واردی چوخ کشمکش وشورش وغوغاسی قیزیم
کربلایه بوحسینیله دوشنده گذرون
حلّ اولار اونداسنه عشق معمّاسی قیزیم
ای گوزوم نوری وفا کانی همان گونده گرک
زینبون ظاهر اولا همّت والاسی قیزیم
**********
مرحوم حاج حیدر خوندل
ارمغان تائب1
ص 36 تا 40
[گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل][گل]


text:
سپنتا : سرتاج عزیز سوزلری آچیق اره له شیش نی کورسه ته دی
افغانستان ملی امنیت مصلحت چیسی رنگین دادفر پسنتا پاکستان باش وزیری نینگ امنیت بویچه مصلحت چیسی سرتاج عزیزسوزلرینی قتیق قاره لب افغانستان ایشلریگه اچیق اره له شیش دیه فکربیلدیردی.
پاکستان باش وزیری نینگ امنیت بویچه مصلحت چیسی سرتاج عزیز اوتگن کون واشنگتن ده ایراد ایتگن سوزلریده صلح جریانینی عملده جاری ایتیش اوچون یخشی فرصت لر موجودلیگینی تیلگه آلیب ینگی حکومت اورته گه کیلیشی بیلن صلح مذاکره لری قیته دن باشلنیشی ممکن لیگینی ایتگن ایدی.
عزیز جنابلریگه کوره، افغانستانده سیلاولر بولیب اوتگنیدن سونگ ینگی قدرت گه کیله دیگن حکومت بیلن طالبان مذاکره قیلیش اوچون کوپراق رغبت کورسه تیشی ممکن.
افغانستان ملی امنیت مصلحتچیسی سپنتا بوگون کابلده خبرنگار لربیلن اوچره شیب سرتاج عزیزنینگ بو سوزلرینی قتیق قارلب شوندی دیدی:" سرتاج عزیز سوزلریگه قره گنده پاکستان اوتمیشلردیک افغانستان مسا له لریگه اره له شیشنی ایستیدی، پاکستان صلح مذاکره لری باشله نیشی اوچون گروگه آلگن شخصلرگه ایزین بیرسین."
سپنتا جنابلری نینگ ایتیشیچه ایریملر مذاکره گه کیریشگه تیار ، اما پاکستان اولرگه ایزین بیرمیدی.
لیکن او، کیملرمذاکره لرگه راضیلیک بیلدیرگنی خصوصیده هیچ نرسه ایتمه دی .
شونینگ دیک افغانستان ملی امنیت مصلحت چیسی، صلح جریانی اوچون پاکستان نینگ جدی همکارلیک قیلیشی گه امید بیلدیردی.
عینی حالده سپنتا جنابلری امریکا بیلن امنیتی پیمان امضاله نیشی افغانستان ترقیاتی اوچون مهم بولگنینی تیلگه آلیب ، اما کیره کلی ضمانت لر بیریلمه گن تقدیرده افغانستان حکومتی بو پیماننی امضالمسلیگی ممکن لیگینی ایتدی.
او ایسه امنیتی پیمان باره سیده گی مذاکره لر توخته تیلمه گنینی ایتیب شوندی فکربیلدیردی:" امریکا قینچلیک لر نیمه بولگنینی اچیق لب بیرسین کیم لر توسیق بولماقده."همده او، مذاکره لر جدی دوام تارتیب کیله یاتگنینی اورغولب قینچلیک لر اچیق لنگن تقدیرده ، سیلاولر دن الدین امنیتی پیمان امضاله نیشی ممکن لیگینی ایتدی.


text:
بیوفادیرسا اگر یار، او بیلر - من بیلرم،
یا وفا اهلیدی دیلدار، او بیلر - من بیلرم.
نه دۆشوب خلقه آخی هر شئیه ریشخند ائلهییر،
غئیری دینداردی یا دیندار، او بیلر - من بیلرم.
منی جادولر ایلن سالما گؤزوندن او گۆلون،
چالما کانداریما میسمار، او بیلر - من بیلرم.
دئدیم اول یاره حیجابی سنه واجیب بیلیب حق،
دئدی کی، ائیلهمه ایصرار او بیلر - من بیلرم.
دستمازیم گؤزومون یاشی نامازیمدی موغام،
بوندا حقم یا گۆناهکار او بیلر-من بیلرم.
منی گاه تانری چکیب قالدیرار عرشین اۆزونه،
گاهی اوردان یئره چؽرپار، او بیلر - من بیلرم.
جان آلانیم ایکیدیر، گؤیده فلک، یئرده ملک،
دئسهلر هانسیدی غدّار، او بیلر - من بیلرم.
پۆنهانین عئیبلرین یاره گئدیب کیم سایدی،
کیمه نه، عئیبی اگر وار، او بیلر - من بیلرم


text:
ایوب عمی نین.................
ایوب عمی نین یارادیجی عالمینه بیر باخیش
سئوگی نامینه
اینسان اوز یاشاییندا ایلکن هر نه یی اولچویه سالیب سونرا اونوندان یارارلانا بیلیبدیر؛قالیبه سیغمایان اولچولرین اوسدو هئله ده آچیلماییب؛ ؛بوتویلوکده بشر تمدن یولون گله گله ایسده ییب چتین لیکلرین آرادان قالدیرسین؛امما گاهدان اوز گلدیگی یولون داش کسه یین گوتوروب اوزگه نین یولونا توکنده چاشقین یارادیبدیر؛بیزبشرتاریخی نین گئچمیش اولایلارین علمی اسلوب لا آراشدیراندا اوج اوجا دویونلنمیش یوز ایللیکلرین قاتیندا قانلی قادالی سولاخای دهشتلر گوزه دئییرسه ؛تئره زینین ساق تاییندا یوم یوموشاق اینجه صنعت شعیر و موسیقی دایانیر؛بلکه ده اینجه صنعت اولماسایدی بشر تاریخینده وایجتماعی یاشایش فرقیلی اولا بیلردی؛ایلکن بو اینجه صنعتین قاتیندا عشق وسئوگی ایشیقلانیر؛عیرفان دوشونجه لری نین سیراسیندا ساییلان بولوملر؛ ایستکدن باشلانسادا ایکینجی سیرادا سئوگی اوچونچو سیرادا سئوگیدن اوت آلیب یانماق آنلاری گوز اونونه گلیر؛یئر تانریسینان آل وئر ائدن یارادیجی اینسان سئوگیدن آلیشیب یانماغی گاهدان های هارایلی اولماغینا باخمایاراق ائله گوز اوخشایان اثرلر یارادیرکی گونشدن شوئکه آلان گوزگو کیمین حییاتین قارانلیقی ورینده(طرفین) ایشیقلاندیریر؛سئوگی دن اوت آلیب یانان اینسانین ایچینده اولان خاملیقی پیشدیگجه اوزو بیلمه دن حیرت عالمینه قاپانیر؛ اورادادیر کی سئوگی اورکدن ایلیگه و ایلیکدن سوموگه یول تاپیر ؛و بو اینسانین اوزلوگونده بیر ایشیق یارانیر؛و هنده ورینده اولان قارانلیقی ایشقلاندیریر ؛بیر بئله سوز سیرا دوزمه گینن سیز حورمتلی اوخوجولارا بیر شاعیردن سوز آچماق ایسده ییرم کی اوز وارلیقیندا سئوگی دن اوت آلیب یار یار دئییه دئییه درد اوسده قوردوغو قیزیل کرپیچلی سارایین ال الوان چیراغلاریلا گوی اولدوزلارینا قاش گوز آتیر ؛بو آلتون قلمین صاحابی آذاربایجانین اللرده قالان کلبجررایونون مممد صفی کندینده 1937 اینجی ایل توللودولو ایوب جاببار اوف ایمران اوغلو(ایوب عمی)دن سوز آچیرام؛بو شاعیر کند تصروفات ایداره سینده(اداره کشاورزی) ایشله مه یین باخمایاراق؛آذاربایجان یازیچیلاری بیرلیگی نین عضودور؛ایندی یه کیمین بئش کیتابین(آیریلیق گوروشوندن قاباق)(گوناهلی دونیا)(آی آرخادان باخان ائللر)ایوب صنم داستانی)(یامانجا توتولدوق قارغیشا داغلار) ماالفی دیر؛ایوب عمی گوی پیچیلتیلاری بیر رمز اولاراق اوز گئچمیش حاق نفسی لی شاعیرلر یونوس ائمر ه ویاخود عابباس توفارقانلی وخسته قاسیم دان پای آلسادا ایوب عمی نین آذاربایجان عاشیق ادبیاتی دئییلن هیجا شعیریاتیندا اوز لپیرلری(ایاق ردی) واردیر؛ ایوب عمی نین دوغولوب بویا باشا چاتدیقی بولگه اعجازکار طبیعته مالیک اولدوغونا گوره اورادا یارانان شاعیرلرین یازیب یارادیق لاری سیرالارطبعتین یام یاشیلیقی اولاراق ؛اوزوده ایپک ساپلارینان بیربئله خالچا شکیلی یاراتمیشدیر؛ بو بندی دینله یین لوطفا؛
سحر قارانلیقدا قارشیلاشاندا
چیچکلر دیکسینیب پیچیلداشاندا
قایادا کهکلیک لر قاق قیلاشاندا
گونش دَلی داغدان دوغان آندا گل
دلی داغین گونشی ایله حییاتدا گوز آچان ایوب عمی شعیر ایله آنادان اکیز دوغولماغینا گوره بیر چیلغین طبعین ایله گوزلیکدن واز گِئچه بیلمرم دِئییه هئله گنج یاشالاریندان بیرائییلی ایپاری قیزیل گولوگوررکن اونون قاباغیندا دیز چوکوب بئله سیرالار دوزموشدی؛
منیم قیزیل گولوم منیم آغ گولوم
نئجه پارداقلانیب لئچک لنمی سن
هَدَر ایللریمی گئری قاریتاریب
سن منیم عؤمرومده چیچک لنمی سن
قوجامان شاعیرین شعیرینی اگر شاه ساراییندا ن آسلانمیش تونج خیردالی چلچراغا اوخشاتساق هئچ یانیلمامیشق؛ ندن کی اگر او چیراغی گوتوروب الده سیلکه له سک بیردنه سیرقادا اوندان قوپوب یئره دوشمه یه جک؛بیر بیرینه توخونان بو سیرالار گلین بویون باغی کیمین ائله بیر بیرینه چالقاقلانیبدیر دیرکی اوندا آخساقلیق و سالخالیق گوره بیلمه ریک ؛بو بندی دینله یین لوطفا؛
یادیندامی پیچیلتیلی مئشه لر
اوتانجاق نرگیزلر تر بنؤشه لر
خان چیناردا آییریلاردیق بیر تَهَر
توراجلار اؤتنده آلا تورانلیق
ایوب عمی آلا تورانلیقدا ایتیردیگی کلبجره اوز توتاندا یانا یانا دوزدوگو سطیرلر؛ قاچقینلیقدا و دیدرگینلیگده یاشاماغی هر اینسانین گوز اونونه گئتریب سوموگونه بیر آغیر آغری اوتورور؛بو بندی دینله یین لوطفا؛
باخاق گؤرک (ایوب) قیسمت نه وئرمیش
قوربت دادین؛ یاشایانلار بیلرمیش
اؤلمه یه جم کلبَجری گؤرمه میش
یاشاییرام هئله جاندا دؤزوم وار
بیر سوزو آچیقلاماق ایسده ییرم ؛اودا بودورکی هر بیر کیمسه دونیانین هر بیر بیجاغیندا دوغولوب اوشاقلیق و گنج عومورون یاشاییبسا اورا اونون دونیا باشلانیش یئری سایلیر؛عومرونون آخیرینین هارا گئتمه یین بیلمه سه ده دوغولدوقو توپراق اونون باشلانیش دونیاسی دئمکدیر؛چونکه او توپراقدا تکجه دوغولماییب بلکه اوز بوی بوخونو قَدَر او طبعیتدن نفس آلیب و اوزدونیالیق دوشونجه فورماسین او طبیعتله دوگون دوگونه ویریب ؛ایندی گلین گورک اوز وارلیقین کلبجرده قویدوغو شاعیریمیز اوز ایتیب باتان گونلرینی نئجه خاطیرلاییر؛
قارا گلدی دوخسان اوچون باهاری
غم دریاسی چالخاندی بیر ایلدی
ناغیلاشیب اؤلو داغلار کلبَجر
یوللارینین باغلاندیغی بیر ایلدی
داها دوغروسو ایوب عمی نین سئوگی له باغلی یازیدیقی شعیرلر ؛داها گوجلو گئدیر چونکه بو شاعیر ذاتا سئوگی شاعیریدیر؛اولسون کی طالعی دوز گلمه ینده دوغولدوقو توپراغی الدن وئریب یولونون یوققوشا دیرمانان چاغلارینی قاچینلیق دا یاشامیشدی ؛سوزونون گوجونه آرخایین اولان شاعیر اوز ایسده دیگی صنم آدلی قیزا یازیدیقی شعیرلر سوزومون ثبوتونا اولاراق بیر بندین دینله یین لوطفا
دانیشدیردیم صوحبتیمی اویمادی
یاخینلاشدیم یاخینینا قویمادی
اللی ایلده صنم منی دویمادی
بیر قوشمام صنمی ائله تانیتدی
یوخاریدا یازدیقیم کیمین یئر تانری سی نان حاللاشان اینجه صنعت اوستادلاریمیزین یارادیقی سیرالار گاهدان اینسان خسته لیگینین درمانی اولاراق (شعیر موسیقی نی)اوخوجولار اونو بیرتوخدادیقیجی درمان کیمین اوخویوب قایقیلارینا(دردلرینه) مرحم قویورلار؛بو بندی دینله یین لوطفا؛
دیلیمده آللاهین دوعاسینداسان
عشقیمین قایساقلی یاراسینداسان
منیم اوره یمین آراسینداسان
بو قلبیمین مئهربانی سن اولدون
اوره یینده گیزلی ساخلادیقی محببتی شاعیرقلمه آلاندا داها دوغروسواوزونه قاییدیب یئردن گوی یه ایشیق سالان بیر گونش کیمین بوتون اولدوزلارا قوجاغیندا یئر وئریر؛نییا کی سیرری آچیلماز گویلرین قاتیندا سونسوزلوق دایانیر؛ بوتون وارلیق اونون قولتوغونا سینیغیب های هارایینان یولونا داوام ائله ییر؛گاهدان داریخیب بو گئنیش سونسوزلوغا سیغمایان شاعیر سئویدیگی یئر تانری سی لا دردین پایلاشیب اونا یالوار یاخار ائلییرکن؛دونیا سنن منه گرکدیر دئییه بئله موراجیعت ائله ییر
سیغاردی قلبیمه دونیا سن ایله
سن سیز دونیا منه داردی کی داردی
هاواسیندان گولوش یاغان گؤزلریم
حسرتیندن آغلاردی کی آغلاردی
بونا اینانیریق کی ایوب عمی نین توره سی یوخون گله جکده ایشغال اولونموش توپراغلاریمیزی آلیب اوز آتا بابا یوردو ساییلان کلبجره اوز توتاجاقلار؛ امما بیر نیسگیلی اونوتمایاق کی تاریخیمیزین گرگینلیک آنلاری اولاراق کلبجرویا خود قاراباغ حاقسیزلیقا معروض قالمیش بیر بولگه کیمین قوجامان شاعیریمیزین یازیلاریندا یوز ایللیکلراوتدوگجه اسیر یاشایاجاق؛بو بندی دینله یین لوطفا
ناغیل لاشان بیر کلبه جر واریمیش
باشدان باشا قیزیل خزنه ییغیلمیش
منیم کیمی یورد یوواسی داغیلمیش
پله سنگ اوبالار دورورمو گؤرن
سوزومون سونوندابو کیتابد ا 24 شعیری گئدن ناکام شاعیریمیز یاقوب توربه سی نین قاباغیندا باش اَئیَیرَک؛ اولوق شاعیریمیز اویوب عمی یه جان ساغلیغی دیله مه ینن بو کیتابی کیریل روس سیریقیندان عرب الفباسیلا تورک دیلینه کوچورن دَئییرلی هونرمندیمیز تاریملی اوستاد مسلم جانمندیدن تشککور ائله ییب بئله ایشلریمیز مین اولسون دِئییه گئچن گونلرده ایوب عمی یه ایتحاف یازدیغیم بیر قوشما ایلا گلن پایلاشانا قدرسیزینله حالالاشیرم ؛هئله لیک
حورمتله ائلچی بئ
انزلی لیمانی
10/3/1395
ایوب عمی
سن کلبجر ایتیردین من اوزلوگومو
دَلیر اوره ییمی سوز ایوب عمی
داشا یایی چکیرم سوزون اوخونو
قایتاریر بیلمه دُوز ایوب عمی
زیروه ییم زیروه سی قارسیز اولموشام
بیربئله واریملا وارسیز اولموشام
بوگونلر ائله بیر عارسیزاولموشام
وارلیقین قورومور گوز ایوب عمی
یاماجدا اوتوروب داغ آغلاییرام
بندیندن قوروموش باغ آغلاییرام
گاهدان دیزلریمی داراقلاییرام
قالدیرا بیلمیرم اوز ایوب عمی
هوردی توپراغیمدا هورمچک تورون
کیم بیزه توش گلدی گورسدی زورون
آنا قوجاغیندا شکیلین گورون
سینه سین اوخشاییر کوز ایوب عمی
داش دئییدی شوشه یه من جینگیله دیم
*صنم.ی اوخودوم سنی دینله دیم
*یاقوبی اوخشادیم هئی اینگیله دیم
توکولدی باشیمنان بوز ایوب عمی
(ائلچی بئ) ایسده رم اولم دردیمی
آغلایام دردیمی گولم دردیمی
بیر دَئییر سنین له بولم دردیمی
سایینی وئرمیسن یوز ایوب عمی
*صنم- ایوب عمی نین سئودیگی بیر قیزین آدی اولوب
*یاقوب- ایوب عمی نین دونیاسین دئییشمیش دوغما دوغار شاعیرقارداشی دیر
به درستی بارگیری نمی شوند. من مطمئن نیستم که چرا اما من فکر می کنم یک مسئله اتصال است.
من آن را در دو مرورگر مختلف و هر دو سعی کردم
نتایج مشابهی را نشان می دهد.
of know-how, so it's pleasant to read this website, and I used to go
to see this website every day.
آن را در مورد وبلاگ نویسی. با تشکر.
comparable topic, your website came up, it seems good. I have bookmarked it in my google bookmarks.
Hello there, simply was aware of your blog through Google, and found that it is really informative.
I am gonna watch out for brussels. I'll be grateful in case
you continue this in future. Numerous other folks shall
be benefited from your writing. Cheers!
and energy to put this information together. I once again find myself personally spending a lot of time both reading and posting comments.
But so what, it was still worthwhile!
starting my own blog and was curious what all is required to get
set up? I'm assuming having a blog like yours would cost a pretty penny?
I'm not very web smart so I'm not 100% sure.
Any tips or advice would be greatly appreciated.
Appreciate it
میخوای بازدیدت رو زیاد کنی؟
یه راه آسون و بدون هزینه واست دارم.
تبادل لینک کن
با وبلاگ من ( چون مخصوص تبادل لینک و افزایش بازدیده )


text:
اومید ائدیرم کی، ایوندا شانخای امکداشلیق تشکیلاتینین دؤولت باشچیلارینین آستانا سامیتینده ایرانین تشکیلاتا عضولوک مسئلهسی حل ائدیلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییا خاریجی ایشلر ناظری سرگی لاوروو سؤیلهییب.
«بو گون چوخلاری آرتیق تهلوکسیزلیک شوراسینین سانکسییالاری ایله باغلی مسئلهلری حل ائتمیش ایراندان دانیشیر. ایندی او، تام شکیلده شانخای امکداشلیق تشکیلاتینین کریتریارالارینا جاواب وئریر. اومید ائدیرهم کی، ایوندا شانخای امکداشلیق تشکیلاتینین دؤولت باشچیلارینین آستانا سامیتینده ایرانین تشکیلاتا عضولوک مسئلهسینه باخیلاجاق»، – دئیه بیلدیریب.


text:
گرچک ایله خیال آراسی شعرسیزلیک
یئنی یئتمهلیک چاغلاریمدا منی بیر تئوری یازیق ائلهدی. او زامانلار نسه دونیادا شعردن اؤنملی بیر شئی یوخ کیمیایدی حیاتیمدا. بیر دوست علامه طباطبائینین شاگیردلریندن، علامهنین دیلینجه بئله بیر سؤز نقل ائتدی: "شعر ایله فلسفه بیر بیرینه آیغیریدیر.کیمیسی فلسفه اوخوسا دای شعر یازا بیلمز."
من او زامان فلسفه ایله شعر آراسیندا، شعری ترجیح ائتدیم. اوزون سوره فلسفهنی اؤزومدن گیزلی اوخویاردیم. یانی کیتابلاری واراقلاردیم، اوخومورام کی، باخیرام دااا
یاواش یاواش گؤروشوم دهییشمهیه باشلادی، مشائیلرین اوزانتیسیندا گلن علامه طباطبائینین رئالیسمی هر زامان منه بیر "حشیش"ایدی. (حشیشین آچیقلاماسینی ی.س بؤلومونده اوخویا بیلرسیز.)
دونیا گرچکدیر، بیز گرچکلریک، گرچکلرله اوز اوزه دوروروق، یاشاییریق. ائله بورداجا گرچهیین اوزرینده دایاناندا، گرچک دونیانین نه قدر دؤزمهمهلی اولدوغو، گرچک داشینی آیاغیمین آلتیندا لاخلاداردی. یئنیدن خیالا قاپیلاردیم. ابن عربی ایله مالارمه، بودلر، رمبو آراسی پاندوللاشاردیم. یئنیدن یورولوب مشاء داشی اوزرینده دایانیب آشاغییا باخاردیم. گرچهیین نه قدر قورخولو اولدوغو یئنه چکیندیرردی. هئچ زامان بیلمهدیم اؤنجه گرچکدن خیالا قاچدیم یا خیالدان گرچهیه. آنجاق بو ایکی دونیانین آراسیندایدی شعر.
دونن آخشام بو دونیالارین آراسیندا گیره دوشموشدوم یئنه. بوتون کائنات محو اولوب بیر ال قالیردی اوزاقلاردا الیمی توتماغا. تاواندان ائنیردی او ال، پنجرهدن اوچوب گلیبردی بیلهکسیزجهسینه، (دلی دومرول ناغیلی اولدو مو؟) الیمی آتیردیم توتام یولداشلار گؤرمهدن، سن گولومسهییردین، گولومسهییردین، گولومسهییردین...
او دونیانی یاشادیم دا یئنه شعر گلمهدی.
ی س: حشیش عرب دیلینده کول کوس (kol kos)، خس و خاشاک دئمکدیر. بورادا او آنلامدا ایشلتمیشم: الغریق یتشبشث بکل الحشیش: دنیزده بوغولان اینسان هر کول کوسا ال آتار.
اویدوروجو ماتریال آنلامیندا گلن حشیش کلمهسی ده ائله بورادان آلینیبدیر. بیلدیییمیز کیمی دیلده همیشه بیر سیرا تابو کلمهلر واردیر. او کلمهلرین آدی هئچ زامان دئییلمز و یئرینه باشقا کلمهلر قوللانیلار. حشیشده اونلاردان بیریسیدیر. برتلس-ین حشیش قونوسوندا ماراقلی بیر آچیقلاماسی واردیر.
-
- 15/04/20


text:
پکک تئررور تشکیلاتینین نزدینده آوروپا بیرلیگی وطنداشلاریندان عبارت اولان «لئگیون» تابورو یارادیلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده تورکییه مطبوعاتی معلومات یاییب.
معلوماتا گؤره، «اینتئرناتیونال» آدی وئریلهن تئررورچولارین بیر چوخو تجاووز ماددهسی ایله محکوم اولونموش شخصلردیر. تابورون مرکزی کوبانی شهری حساب اولونور. حاضردا قروپلاشمانین ترکیبینه ۳۵۰۰-۵۰۰۰ تئررورچونون داخیل اولدوغو بیلدیریلیر. آوروپالی تئررورچولارین سورییایا اجتماعی فعال و اینسان حقوقلاری مدافعهسی آدی آلتیندا گلدیی قئید اولونور. سون ۲ آی عرضینده همین تئررورچولاردان ۳۷ نفرینین آنتی-تئررور عملیاتلاری چرچیوهسینده اؤلدورولدویو دئییلیر.


text:
حمید آرش آزاد: خیاباندا
بیر وقت، گزهنده بو گؤزهل یار خیاباندا
بیر سَروِ خُرامانایدی، سیّار خیاباندا
ایندی اگیلیب قامتی من تك، گؤزو گؤرمور
الده عصا، گزمكدهدیر آخسار خیاباندا
اوْندا دوْلاشاردیق كی، گؤرهك «تئریا» هایاندا؟
ایندی باخیریق، هاردا «مطب» وار خیاباندا؟!
چكدیك خیابانلاركی، جوانلار ائده جؤولان
جؤولان ائلهییر ایندی سیچانلار خیاباندا
باخ توستویه، توْز- توْرپاغا، هم سس- كویو دینله
مینلرله ماشین وار بو كیچیك – دار خیاباندا
لندن- نیویورك، اللی دنه «بورس» ساتانمیر
میلیونلا گزیر بوردا خریدار خیاباندا
«بورس» آل- وئرینی بوْشلا، «سهام» داندا گؤزون اؤرت
عرضه ائله میلیون قوطو سیگار خیاباندا
كئچدی اوْ زمانكی، لوْطولار بوردا گزهردی
جؤولان ائدیری ایندی گؤزهل یار خیاباندا
دلبر، یانینا خارجی- خیردا «تولا» سالمیش
نازلا دوْلانیر، الدهده اوْوسار، خیاباندا
ایتلرده اوْلوب قرتی، بالا قوْلچاغا بنزهر
گاهداندا چكیر توكلره سشوار خیاباندا
بیردن گؤروروك جدّی- درین بحثلر اوْلدو
چوْخ معنالی، حكمتلیدیر افكار خیاباندا
بیر عدّه سئویر یاز- یایی، مانتو یاشیل اوْلسون
بعضی سؤلهییر: «چك اوجا دیوار خیاباندا»!
یوزمین یولون اوْلسا، یانینا سال ایكی یوز «گارد»
چونكی، موْتور اوستده گزیر اشرار خیاباندا
آچمیش بساطین دستفروشلار، نئچه مین جور
وار فرش ساتان، فالچی، هم عطار خیاباندا
«آرش»! سؤزو كس، تئزجه اكیل، اوْرتادا دورما
گؤردون یاخانی توتدو طلبكار خیاباندا


text:
بۇی چکدی زۆلفی-عاریزی تا وئردی تاب آنا,
ریحان گؤگردی, تاب هؤروب آفتاب آنا.
کۇیینده مسکن ائتدی, کؤنول یاخما هیجر ایلن,
چۆن جنّت اهلیدیر, نه وئرورسن عذاب آنا.
سوْرغاج کؤنول لبین نوْلا دئرلرسه گۆل یۆزی,
بیمار شربت ایچسه قاتارلار گۆلاب آنا.
زۆلفینی سالما یۆزینه, قێلما گۆنوم قارا
کیم, وئرمز آی ایشیغ, دۆشر اوْلسا سهاب آنا.
گؤز خندگینه سۇ سالوبام تکی بۇلمایا
یوْل وصل گۆنلرینده شها, خئیل خاب آنا.
لعلیندن اؤزگه تشنهی-دیدارینا مۆدام,
گر آبی-خێزر اوْلورسا گؤرونور شراب آنا.
یئردن گؤگه یئتیره هیدایت سؤزو اگر,
اوْلورسا مۆلتفیت شهی-آلیجناب آنا.
حقین سیفاتینی گؤروبن سن نیگاردا,
اوْل وجهه ناظرم من اوْ نقشو نیگاردا.
یۆزین کیم, سلاسیل پۇرچینده گیزلودور,
بیر رۇمیدیر کی, قالمیش اوْلا زنگیباردا.
یاشیم آخاندا ایستهرم اوْل ماهی کیم, اوْلور
حاجت قبول اوْلوجاق اختر گۆداردا.
یۆزین گؤرنده سوْرماغیما آچمادی آغیز
بختیم گۆلی آچیلمادی دردی-ابهاردا.
سوْرما, هیدایت, اوْل صنمین خشمو غمزهسین,
امنو فراغت ایستهمه بۇ رۇزیگاردا.
ائی جانو کؤنول مئهرین ایله والئهو شئیدا,
اێسباتین ایچون کؤونو مکان اوْلدو هۆوئیدا.
حؤکمونله سنین ساکین اوْلوب تختهی-اغبر,
امرینله روان چیزگینهدیر گۆنبهدی-خزرا.
سنسن کی, اوْلوبدور کرمین آمی جاهاندا,
هر خاره وئرورسن گۆلو هر خارهیه خارا.
سندن نه دیلو دیده ایلن گیزلو دئییم راز,
هر دیدوو هر دیل ایله بیناسنو گۆیا.
یارب کی, نه ایش دۆشسه هیدایتینین الین دۇت,
سندن بۇدور اوْل دۆشمسه ائی دۇست تمننا.
دۆن گؤرسدوب بیلکلرین اوْل شۇخی-دیلروبا,
قێلدی شیکسته کؤنلومی دستینه مۆبتلا.
ائی میشک, اۇرما لاف, خطادان اوْ زۆلف ایله,
دۆشمز سانا بۇ سؤز, یئری گئت, ائی یۆزی قارا.
هیجران گۆنی مانا نوْلا عرض ائیلهسن جمعال,
چۆن هشر اوْلاندا بندهیه حق گؤرسدور لیقا.
سن یاردان گلور, نئجه اغیاردن قاچیم,
تدبیر یوْخدورور یئتجاخ تانریدان بلا.
سندن جفادان اؤزگه هیدایت نه اۇما کیم,
چۆن چین ایمیش بۇ نۆکته کی, عؤمور ائیلهمز وفا.
هێدایت
شاعرین اصل آدی افصحددین هیدایتوللاهدیر, “هیدایت” ایسه اوْنون شعرده
ایشلتدیگی تخللوسدور. XV عصرین سوْنلارینا قدر تبریزده یاشامیشدیر. آغقوْیونلولارین
بؤیوک حؤکمداری اۇزون حسنین (1423-1478) اؤلوموندن سوْنرا اوْنون
اوْغلو ابولفته سۇلطان خلیل باهادیر خانین ساراییندا بؤیوک امیر رۆتبهسینه
قدر یۆکسلمیش, آز سوْنرا اوْنون قارداشی سۇلطان یقوبون ساراییندا خیدمت
ائتمیشدیر.
هیدایتین ایستئدادلی بیر شاعر اوْلماسی حاقیندا ایلک معلوماتی خو عصر عالیمی,
شاعر و فیلوْسوْفو جلالددین دوانی “خلاقی جلالی” آدلی کیتابیندا وئرمیشدیر.
داها سوْنرا خویی عصر تۆرک عالیمی کاتیب چلبی “کشفوززونون” اثرینده هیدایتین
دیوانینی یاد ائتمیش, قافقازدا عبدولفییاز 1620-جی ایلده یازدیغی “زبدتولبئیتان”
تزکیرهسینده شاعرین دیوانیندان نۆمونهلر وئرمیشدیر. هلهلیک علم
عالمینده شاعرین دیوانینین دؤرد نۆسخهسی معلومدور. بۇنلار دۇبلینین “چئستئر
بئتتی”, اوْکسفوْردون “بوْدلیان” کیتابخانالاریندا, اێستانبولون “توْپقاپی سارایی”
مۇزئیینده و لوْندوْندا ف.س.ستیوئنسئنین شخصی کیتابخاناسیندا ساخلانیلان
نۆسخهلردیر.
هیدایت زمانهسینه گؤره ساده آذربایجان دیلینده شعرلر یازمیشدیر. شعرلرینده
خالق ایفاده طرزی, سؤزلر و اوْریژینال تشبئهلر ایشلتمک باجاریغی واردیر.


text:
دئکابرین ۲۵-ده تبریزین «تراختور» فوتبول کومانداسی داها بیر اؤنملی قلبهیه ایمضا آتیب.
آخار. آز-این معلوماتینا گؤره، ایران سوپئرلیقاسینین ۱۵-جی هفتهسینده «تراختور»لا پایتاخت «نفت» کومانداسی تهرانین «تختی» ایستادیونوندا قارشیلاشیبلار. اویونون ایکینجی حیصهسینده تبریز کومانداسی ۲ قول ووراراق، قلبه قازانیب.
«تراختور»آ قلبه قازاندیران قوللاری ۶۳-جو دقیقهده مهدی شریفی و ۷۲-جی دقیقهده محمد نوری ووروب.
بونونلا دا «تراختور»-«نفت» قارشیلاشماسی ۲:۰ حسابی ایله قوناق کوماندانین خئییرینه یئکونلاشیب.
بو قلبهدن سونرا «تراختور» ۳۰ خاللا تورنیر جدولینین ۲-جی پیللهسینده قرارلاشیب.