text:
-قریبه بیر ایشدیر بو! بو حکایه بورا کیمی یازیلدیغیندا ائله بیل بیزه هله بیر شئی دئییلمهییب. نهدنسه دئییلهجک بیر سؤزون هامیسینی بیر یازی، بیر حکایه، بیر پووئست، بیر روماندان بئله آنلاماق اولمور. بونو یازان اؤزو ده بیلمهلییدی کی سؤزلرین چوخو اورکدن کئچیب آغیزا گلیر، آنجاق نهدنسه یازیلماغا گلنده بیر تور یازیلمیر. سانیلیر کی یازیچی بعضن یازماییب، یوخسا دا یازماق ایستهمهییب. دئیهسن لاپ یاخشی ایش گؤروب. کافکا، مارکئز و باشقا بونلارا تای یازیچیلار بوتون قونولاردا یازیبدیلارسا، داها او نه یازمالییدی کی؟! او بیلمیرمی هر حکایه، هر پووئست، یوخسا هر تور باشقا یازیدا سون جملهنین سون نقطهسینی قویاندا، “بو یازی دا داها کؤهنلدی” دئمهلیدیر؟ یوخ، هله اوخویاق گؤرک نه اولور؟ نه اولور اولسون یازیچیلار هر زامان بیر تزه مؤوضوع آختاریرلار یازماغا. یازماق یالقیز اینسانلارین تکجه چیخیش یولودور. نه دئدیک؟ یالقیزمی؟ دئمهلی بیزیم ده بو حکایه یوخسا پووئستدهکی متینله بیر ایلگیمیز وارمی؟ گل گؤر بیز اوخوجولار دا یالقیزیقمی؟ یوخ آنجاق بیز یازمیریق کی، اوخویوروق. یاخشیسی بودور گؤرک بو پووئست نه دئمک ایستهییر؟! یازماقدان کی چؤرک چیخمیر، یاخشیسی بودور اوخویاق. آنجاق بونون یازیچیسی بو پووئستی یازدیغیندا چؤرک آردینجا دئییل کی، ائلهمی؟! او دا باشقا یازارلار کیمی سادهجه یازیب دااا، نه اولار؟! بیز اوخوماغیمیزدا اولاق! یازیلار اوخویانلارا بیر شئی آرتیرماسا دا، اوندان بیر شئی اسکیلتمیر ده. بیر یازینین اهمیتی ده ائله بوراسیندادیر. اونون دا بو یازدیقلاری ائله آیری یازارلارین یازدیقلاری کیمی، فؤوقالعاده اولماسا دا، اوتانج وئریجی ده دئییلدی. یوخسا ائله دئییلمی؟! بونو، بونون یازیچیسی ان آزیندان دؤوره بریندهکی اوخوجولارین اونونلا نئجه علاقهلنمکلریندن سئزه بیلهجک یقین. بیز یاخشیدیر اوخوماغیمیزدا اولاق! یقین اونون دا آیری یازیچیلار کیمی باشیندان بارماقلارینا کئچمهین حکایهلری وار. حکایهلرین بئلهلری ائله دیله گلمهمک اوچون یارانیرلار. دئییلمی؟! گئرچکده یالقیز اینسانلارین ایچینده دیله گلمهمک اوچون دیرهنیب دوران حکایهلر چوخ اولار. آنجاق مهیر بونو یازان اؤزو ده یالقیزمی؟ بو کی سادهجه بیر یالقیز کاراکتئرین ماجرالارینی بیزه روایت ائدیر. دئییلمی؟! نه بیلک، بلکه ائله بورداکی متین همان بورداکی یازیچیدیر. یانی بئله بیر شئی اولا بیلرمی؟! یاخشیسی بودور بیز بو بارهده دوشونمهیک و ماجرالارین دالینی باشلاییب اوخویاق! یازیچیلار بئله دئییللر یقین. اونلار تزه بیر مؤوضوع اولمایینجا یقین اؤزلریندن حکایه توخویوب یئددی درهنین سویونو بیر- بیرینه قاریشدیریب اوخوجولارا دیرسیز یالانلاری سیریماقدان چکینرلر. آنجاق مهیر حکایهلرین ده ان گؤزهلی لاپ او یالان اولانلاری دئییلدیر؟! هر حالدا یالانلارین دا گرک بیر جوره گؤزللییی اولسون دااا! گرک بیر سیرا گؤزللیکلری اؤزونده توپلاسین داااا، یوخسا یوخ؟! گرک بیر جوره… هله بوشلایاق بو سؤزلری! دالینی اوخویاق گؤرک بو روایت نه دئییر، سونرا روایتین نئجه اولدوغونو دانیشاریق. یاخشی، گلین اوخویاق! بو آن بونون یازیچیسی تزه بیر مؤوضوعون اولدوغونو ایرهلی سورمهسینی ادعا ائلهمیر کی یازیق! اما ائله بیل نهییسه یئنه ده بیزه آنلاتماق ایستهییر. یاخشی، دؤنک حکایهنین، یوخسا پووئستین آردینا!…
** ***
ایللر اؤنجه متین آیلیغینی آلماق اوچون معلم ایشلهدییی اوجقار بیر کندین بانکینا گئدیب پولونو آلیب چیخاندا بیردن چوخ برک بیر یئل گلیب الینده سایدیغی بیر ییغین پولو آلیب هاوایا سووورور. آلتمیش مین تومنه یاخین مینلیک- ایکی مینلیک پولو دارما- داغین پاییز یارپاقلاری کیمی کندین گؤیونده اوچوشور. پوللارین هامیسی هاوادا اوچوشاندان سونرا آلتمیش- یئتمیش مئتیرلیکده یئیین- یئیین یئرده سورونمهیه باشلاییر. متین اونلاری توتماق ایستهسه ده، باشارا بیلمیر…
** ***
-یانی نه؟ یانی بونون حکایهسی بو ایدی؟ بو کی حکایه ساییلماز! هله اوخویاق گؤرک اوریینین سؤزو ندیر؟!…
** ***
بو اولای نئچه گون ایچینی سارسیدیب اونو آجیناجاقلی بیر دوروما سالدی. عاییلهسی چوخ اوزاقدایدی. کیمسهدن بورج آلماغا دا اوزو گلن بیر آدام دئییل. اونا گؤره ده ائله اوندا دا یالقیز بیر اینسان اولدوغونو دوشوندو. نئجه یالقیز اولدوغونو اونوتسون دئیه، بیر داها بانکا قاییدیب، بیر آز بوش- بوشونا دوروب کیمسهیه نهسه دئمهدن ائشییه چیخدی. یالقیزلیغییلا بیرگه ایندی موتسوزلوغونو دا گؤتوروب گئتمهیه کندده بیر قفه بئله یوخ ایدی. متین بو موتسوزلوغوندان نئچه گون قورتولا بیلمهدی. نئچه گون یوخسول بیر دورومدا گئجهسی گوندوز، گوندوزوسه بوش- بوشونا گئجه اولدو. یئنه قاتار قفهسی اوردا اولسایدی، اوستهلیک یاشار دوستو دا یانیندا اولسایدی، بو آجیناجاقلی دورومو آز دا اولسا اونا دؤزولهسی ائدردی. کسین اؤز شهری اولسایدی، آخشام چاغیلاری قاتار قفهسیندن گلن لامپا ایشیقلاریندان بیر آز اومودلانا بیلردی. او اوجقار کندده قاتار قفهسینی آنیب دوشوندویونده کیرایه توتدوغو ائوین آلتمیشلیق لامپاسینین چلیمسیز ایشیغی گؤزلرینی آجیدیب یاشارتدی. بیر آن ایشیق دئییلن سؤزجوک بئله گؤزلرینه تیکان باتیب ایچینی قاناتدی…
** ***
-بو ماجرانی ائله اوندا او کندده یازاجاقدی دااا! اما یوخ، هله اوخویاق گؤرک نه اولور؟! ائله بیل بو سایاق دوشونجهلردن دولایی یازیلانلاری هئچ بو یازیچی یازمیر! بلکه دوغرودان یازیچی بوردا اؤزونو روایت ائدیر! یانی دوغرودان بو متین ائله یازیچینین اؤزومو؟! هر حالدا اوخوماغیمیزین ضرری یوخدور کی! واخت دا ایتیرمیریک. نه اولسا، بیز اوخویانلاریق. یانی نه اولسا دا سؤز اوخوماق ان اهمیتلی ایشلریمیزدن اولا بیلر! اونسوز دا سانیلیر کی بونلاری یازان، یازیچینین اؤزو دئییل. اصلینده سانکی یازیلان یازیچینین اؤزودور بو سطرلرین الییله! آخی نییه بورادا مئهری خانیمدان دئمهسین کی؟! بو قدر متیندن نییه یازیر؟ هه، ائله بیل بوراسی بیر آز دوشوندوروجودور. یوخسا اونسوز دا اؤزونو بئله روایت ائدن یازیچیلار نارسیسیزمه قاپیلان بیریسی دئییللر. دئییلمی؟! بلکه ده – نه بیلک؟ – یازیچی بوردا اؤز یالقیزلیغییلا دانقازلیق ائدیر! هر حالدا بو یازیلان یازیلار بیز اوخوجولارین اوخوماغی اوچون یازیلیبلار دااا. یوخسا اینسان اؤز باشینا گلنلری اؤزونه آنلادا بیلمز کی، بیلرمی؟! بیر یازار فقط اؤزونه گؤره یازا بیلمز کی، یازارمی؟! بونون یازاری دا ائله بیل متینین باشینا گلنلری، یا – نه بیلک؟ – اؤزونون باشینا گلنلری ائله بیل هئچ سیراسییلا بوردا روایت ائده بیلمیر. ائله بیل هئچ متینین یوخسا اؤزونون باشیندان کئچن حادثهلرین حکایه یا پووئست اوچون اهمیتلی- اهمیتسیزلرینی بیر- بیریندن آییرا دا بیلمیر. آنجاق بیر یازار اؤزو بونلاری بیلیرسه اؤز باشینا اویون آچماز کی! آچارمی؟! آنجاق دوغرودان دا متین همن بو یازارین اؤزودورسه یقین کی چوخ یالقیزدیر. و یالقیز یازار گئرچکدن ده یازماسا اؤله بیلر. یوخسا بیلمیریکمی مهیر، یازماق یالقیز اینسان اوچون تک بیر چیخیش یولودور؟! نه اولور اولسون، بو دا بیر حکایهدیر یازیلیب دااا. گؤرونور کی باشاردیقجا اولوب- اولمایان حادثهلری هله یازاجاق. یازارلیقدا یالان- گئرچک فرقلی دئییل کی، فرقلیمی؟! تکی یازیلان گؤزل اولسون، بو یئتر، یوخسا یئتمزمی؟! هله کی اوخوماغیمیز پیس اولماییب. اوخویاق گؤرک داها نهلر کئچهجک متینین باشیندان! گؤزل اولماسا دا بئله، یازی یازماق، یازی اوخوماق بیر چوخ آیری گؤزل ساییلان ایشلردن قات- قات یاخشی بیر ایشدیر. بونا کی شککیمیز یوخدور. واردیرمی؟! اولا بیلسین بیر گون بو حکایه یوخسا پووئست ده بیر کیتاب، بیر قزئت، بیر درگیده چاپ اولاندان سونرا یازیچیسی اؤز- اؤزونه اوتاناجاق. یقین بونون یازاری اؤزو ده بیر اوخوجو مقامیندا ایمگه- سیمگهلی یازیلاری، ائموسیونال دویغولارا قاپیلمیش متنلری، و نهایت روایت اولماغا دیمز حکایهلری سئویب بهیهنه بیلمیر. یقین او اؤزو ده گوندهلیکده اولان وضعیتله باریشان بیر آدام، یا دا گوندم گؤللرینده اؤزونو آتیب بوغماغا جان آتان بیریسی دئییل. اصلینده یازیچی اولماسایدی، گئدیب هر ییرتیجیلیق یولویلا پول- پارا قازانیب گزیب دولانماغیندا اولاردی دااا؛ دئییلمی؟! هر حالدا یازیچی بیر بارماق باغی دا اولسا اوخوجودان اوسته دورموش آدامدیر دااا، یوخسا یوخ؟! بوردا آیری بیر شئی اولماسا دا بیر یالقیزلیق روایتی وار یا یوخ؟! و بیز اؤزوموز اصلینده نهییک کی؟! مهیر هامیمیز اؤز خلوتیمیزده یالقیز آداملار دئییلیکمی؟! حتی آیری سؤیلهیه بیلهجهیی بیر سؤزو اولماسا دا، روایتدیر دااا، اوخویوروق. یاخشی، سونونا کیمی اوخویاق گؤرک داها نه باش وئریر، ضرری یوخدور کی؛ واردیرمی؟!…
** ***
پول- پارانین اونا دهیری یوخ ایدی. اونا گؤره ده هاوایا سوورولان آیلیغیندان بیرجه ایکی مین تومنلییی ده اؤزونه قایتارسین دئیین چوخ چالیشمادی. دئمک او بیر ییغین پولو بیر ده الینه آلیب اللمهیی قالدی گلن آیا. متین پوللاری اللمکدن نهدنسه خوشلانیردی. بو بلکه ده پولون کاغیذ جینسیندن اولماسیندان آسیلییدی. اونون گؤزونده کاغیذ بیر نسنه دئییل ده، دیپ- دیری جانلی بیر وارلیق ایدی. او کاغیذلاری نهدنسه باشقا نسنهلر کیمی گؤرموردو. بونا گؤره ده پوللاری الینه آلدیغیندا اونلاری اللمکدن داد آلیردی. بعضن پوللاری هئچ یئره قویماق ایستهمیردی. دئییردی کاغیذدیلار دااا، کاغیذدان هئچ ضرر گلمز. باخیشیندا سانکی کاغیذلارین یاراری باشقا نسنهلرین یاراریندان فرقلییدی. دئییردی آیری شئیلر اینساندان نهسه ایستهمیر، آنجاق کاغیذلار اینسانلاردان ائله بیل بیر شئیلر ایستهییرلر. دئییردی بوتون کاغیذلارین دیلی وار ائله بیل. دئییردی کاغیذلار آدامنان دانیشیر، آداملاری ائشیدیر. سؤزسوز اونون آماجی بو سؤزدن پول- پارا دئییلدی. اونون لاپ اوشاقلیق چاغلاریندان کاغیذ- کیتابلا سیخ باغلیلیغی وار ایدی. آنجاق پول- پارایا چوخ دهیر وئرمزدی. دئیردی پوللارین کاغیذلاری بئله آداملارلا دانیشمایان، آداملاری ائشیتمهین بیر شئیدیر آیری شئیلر کیمی. او گون ده برک اسن کولک پوللارینی الیندن آلیب کند بویو هاوایا سوووراندان سونرا تکی بو بیرجه سؤز اورهییندن کئچدی:
-نه اولاردی تکی بو پوللار کاغیذ جینسیندن اولماسایدی؟! نه اولاردی پوللارین هامیسی دمیردن اولسایدی؟!
همن او گونون آخشام چاغی هاوا چوخ سویودو. متین اوچ کاپشنینین بیرینی ده گئیمهمیشدی. اوستهلیک کؤینهیینین ده یاخاسی بیر دویمه آرتیق آچیق ایدی. کنددین تکجه بیر اوزون خیابانی وار ایدی. اورانی دؤرد- بئش سئری آماجسیز- آماجسیز وئیسللهنندن سونرا بیر داها اؤزو بیلمهدن بانکین قاباغینا گئتدی. بانک هر زامانکی آخشام اوستو کیمی آغیر- آغیر قیفیللارلا باغلییدی. بانکین قاباغیندان توتدوغو کیرایه ائوه گئدینجه سویوق کولک سانکی باغرینی سؤکوب یاندیردی. کؤینهیینین یاخاسینی بئله باغلامادی:
-کؤینهیین یاخاسی هئچ باغلانارمی؟ بدنیمیزه همیشه تزه- تزه هاوالار دولمالیدیر، دئدی اؤز- اؤزونه.
ائوده قفیلدن بیر اوشوتمه توتدو. اوستونه بیر یورقان بیر پتی چکیب یاتدی. اوچ ساعاتدان سونرا قالخدی. الینی آتیب تئلویزیونون قیراغینداکی دفتر- قلمه، گؤتوروب اوچ- دؤرد واراق قارالادی. یئنه ده بدهنینه بیر اوشوتمه گلدی اولمایان کیمی. بیر یاندان دا قیزیشما بوتون بدنینین چرچیوهسینی سارمیشدی. ایچینده سانکی اوجاق یاندیرمیشدیلار. دوروب آشپازخاناداکی ائو یییهسینین آرتیق ایکی آیاغیندان آخساق کابینئتیندن بیر پروفئن، بیر ایستامینوفون کودئیین… بو دؤنه ایکی آیاغیندان آخساق کابینئت او بیری ایکی آیاغی اوستونده دورا بیلمهییب اوستونه گلدی. بیر آن ساندی اجل اوستونه قوندو. اورانی ائله اؤز حالینداجا بوراخیب اوتاغا گیرجک بو دؤنه ایکی یورقان بیر پتینی اوست- اوسته باشینا چکیب اؤزو ده بیلمهدی نئجه یاتا بیلدی. ائله بو گونلر ده متین ائله گؤرونور کی او اوشوتمه هله ده جانیندادیر…
** ***
-دییهسن اجل بیزیم ده اوستوموزه قوناجاق. دییهسن بو یازیچی بیزی حئکایهسییله دنگهسر ائدهجک. اما گئنه دؤزمهلیییک. بیز اوخوجویوق آخی. یقین یازیچینین اؤزونه ده بئله حکایهلرین یازیلیب- یازیلماماغی چوخ دا اهمیتلی دییل. اما نه اولور اولسون، گؤزل روایتدیر. آزیندان بیزی بیر نئچه ساعات، نئچه دقیقه خیال قیریقلیغینا اوغرادا بیلیر. یازیچینین دا ائله ایشی بودور دااا؛ دئییلمی؟! یاخشیسی بودور بورا کیمی اوخودوغوموز کیمی گئنه اوخویاق و بو قدر اونون آرخاسییجا “بو یازیچی نه ایستهییر جانیمیزدان” دئمهیک! یقین کی بو روایتله بو یازیچینین اللیدن چوخ یازیسی وار. گرک گئدیب ائودهکی کیتابلیغیمیزا بیر باخاق! حکایه نه اولور اولسون، دئیهسن بیز بوندان واز کئچه بیلمهیهجهییک. هر حالدا بیز اوخوجویوق. ایستر- ایستهمز اوخویاجاغیق. بونو اولدوغو کیمی بلکه هئچ اینجهلهیه بیلمهدیک. آخی یازیچیلارین یازدیقلاری دئییرلر کی اونلارین چکدیکلرینین اون مینده بیری دئییل. و اونلارین چکدیکلری ده کی هئچ ده هئچ اینجهلنمز. یقین بونون اؤز کیتابلیغینداکی کیتابلارین دا ایچینده هارداسا هاچانسا یازیب آتدیغی موختلیف نوتلار و یا ایشلهیهجهیی مؤوضوعدا توپلادیغی ماتئریاللار وار. بیز نه بیلک؟ بلکه او نوتلاری بیر- بیر کیتابلارینین ایچینه گؤموب، ایللر بویو هئچ اوزلرینه ده باخماییب. یقین حؤوصلهیله، سلقه- سهمانلا یازدیغی الیازمالاری دا وار. یقین جوانلیق چاغلاری لاپ بئله حاللی- دوللو دا یازیرمیش. بیز بونلاری هاردان بیلک؟ احتیمال بو یازیچیلارین جوانلیقدا یازدیغی اثرلرین ایچینده بیز اوخوجولارین بیر چیمدیک بئله قوپاردا بیلمهیهجهییمیز منطیق اتی ده یوخدور. اما بیزیم اوخوماقدان آیری چارهمیز نهدیر؟! هر حالدا هر یازیچینین حتی باشدان آیاغا ائحساسی یازدیقلارینین هئچ اولماسا آلت قاتیندا غریبه- غریبه دوشونجهلره ده یئتیشه بیلمک اولار. اولمازمی؟! هله قضاوت ائلهمهیه تئزدیر. اوخویاق گؤرک داها نه وار؟!…
** ***
بو اوشوتمه اونون جانیندا لاپ گنجلییینین اوغلان چاغیندان وار. اؤزو یاشارا بئله دئییر. ایندی بو چای قیراغیندا متینین او آز گؤرونن دانیشماغینین دئیهسن لاپ شیدیرقی چاغیدیر:
-او قیزی نئجه ده دلیجهسینه سئویردیم. او قیش گونونون آخشام چاغینی هئچ اونوتمارام. او گون ائویمیزدن یاریم ساعاتا گئتدیک اونلارین ائولرینه. پادیقان اؤنوندن بئله کئچنده ده قول- بویون ایدیق. اوچ الی توفکلی سرباز غضبلی- غضبلی بیزه باخیردیلار. سونرا بارماقلاریمیزی بیر- بیرینه دونلهییب گئتدیک. بیر دؤنه منیم، ایکی دؤنه ده اونون آیاغی زویودو. بیر- بیریمیزدن یاپیشمیش اولماسایدیق، کسین ییخیلدیغیمیز یئردن دورا بیلمهیهجکدیک. بیز پادیقانین یانینا یئتیشنده آرتیق قاش قارالمیشدی. اونلارین ائولرینه تئز یئتیشک دئیین مزارلی کوچهسیندن کئچمهلی اولدوق. شهرین باش مئیدانیندا گؤزلرینین یاشینی توتا بیلمهدی. ائله من ده. منی ائویمیزه آپارما دئدی. منی قایتار اؤز ائویزه. قوی اوردا سنین اوتاغیندا قالیم! منی اؤز یانیندا ساخلا، قوی یانیندا اؤلوم قالیم! آغلادی، چوخ آغلادی. نئچه دؤنه گؤزلرینین ایچینه زیللهدیم گؤزلریمی. قیشین او اوغلان چاغیندا دوپ- دورو بیر بولاق گؤزهسی دیبینده قاپ- قارا بیر داش کیمی پارلاییردی گؤزلری. گؤزلرینین گیلهسی او قارا قارانداشدان دا (یاشارین کوتونون دؤش جیبیندن اوجو گؤرونن قارانداشا ایشارهیله باخدی) قارایدی. من ده داها اؤزومو ساخلایا بیلمهدیم. ایچیم دولدو. آغلادیم… ایچیمی بیر بوشالدیرام ایکی دولور نهدنسه، یاشار! اینسان بعضن آغلادیقجا آغلاییر. بعضی زامانلار آغلاییشین دالی کسیلمیر. او سویوق گون اونو حیط قاپیلاریندا قویوب ائوه دؤندویومده بوتون یول بویو گؤزلریمدن یاش الهنیردی. هانکیسا بیر تانیشا توش گلمهییم دئیین یولومو شهرین قیراقلاریندان سالدیم. ائوه یئتیشدیکده اؤزوم بیلمهدن یاتاق اوتاغینداکی آینانین قاباغیندایدیم. اوتاغیمداکی صندلینی گتیریب آینانین اؤنونه قویموشدوم. آینا ماساسینین اوستونه دیرسکلهنیب بیر توو یاشلی گؤزلریمه باخدیم. باخدیقجا اورکلهنیردیم. باشیمی قوللاریمین اوستونه قویوب اوّل تیخچینا- تیخچینا، سونرا هؤرکوتمهیله آغلادیم. مارینا ائوده دئییلدی. قونشوموز نسترن خانیم گیله گئتمیشدی. اولسایدی دا قاباغیمی آلا بیلمهیهجکدی.
متین آرتیق چایین اوستوندهکی یاغیشینا دولموش بولود کیمی اولور. سونوندا دا یاغمایا بیلمیر. سانکی نئچه ایللیک اورهیینده قالانانلارین هامیسی بیر آندا ایکی دامجی اولوب گؤزلریندن دوشور. بونو یاشار، متین الینین دالینی سسسیزجه گؤزلرینین اوستونه آپاراندا آنلاییر. یاشار واختیندا دوروب الینی چینینه قویوب، “دئییرم قاتارین واختیدیر، گئدک؟” دئیه سوروشور. و متین “هه، گئدک، گئدک!” دئییب آیاغا دوراراق یئنیجه چایین گؤیوندن چیلهمهیه باشلایان یاغیشین آلتیندا بیر سیقارئت آلیشدیریب قاتارا دوغرو یولا دوشورلر…
** ***
-گؤرورسوز؟ یازیچی بوردا متینین آغلاماغینین شدتلی اولماسینی روایت ائلهیه بیلمیر. گوجو چاتمیر دئیهسن. ائله بیل متینین یوخ دا اؤزونون باشینا گلنلرین هامیسینی روایت ائلهیه بیلمیر. اما بیز گرک دؤزک. بیز هامیمیز بوردا محض بیر اوخوجویوق. قورتاراندان سونرا اما بو بارهده دانیشا بیلهریک. ائله بیل بوردا یازیچی یالاندان بیر شئیلری روایتلرینه آرتیریر. نه بیلک؟ بلکه ده هئچ یالان دئمیر. یالان دئسه ده مهیر حکایهلرین هامیسی دوزدن اولور؟! یالان اولماسا، یانی بو گؤزل یالانلار اولماسا هئچ بو قدر حکایهلر یازیلا بیلرلرمی؟! یازیلمازلار کی! بلکه ده ائله یازیچیلارین اؤزلرینی اؤزلریندن و بوتؤولوکله حیاتلاریندان ائدنلر ده ائله بئله حادثهلری اولدوغو کیمی روایت ائلهیه بیلمهدیکلریندندیر. دئییلمی؟! هر حالدا گئنه اوخوماغیمیز یاخشیدیر. دالینی توتاق!…
** ***
سانیلیر کی متین بو باشینا گلهنی، قاباقجا بیر دؤنه ده یاشارا دئییبدیر. بونو، “باغیشلا یاشار، اؤزومدن چیخدیم. آخی من بونو سنه دئمیشدیم دااا!” سؤزوندن آنلاماق اولور. متین او گون چوخ آغلایاندان سونرا بیر آن اؤزونو اله آلیب گؤزیاشلارینی ایکی اووجونون ایچییله سیلیب صندهلینین اوستوندن قالخیر. او گون آینا اونون اوچون هر زامانکی آینا دئییلمیش سانکی. آینانی ماسانین اوستوندن گؤتوروب یئرده دووارا دایاییر. سونرا گئدیب ال- اوزونو یویوب گلیر. گلنده اؤزو بیلمهدن الینده داراق وار ایمیش. آینانی قالدیریب یئنه ماسانین اوستونه قویور. آینانین او گون نه بیچیم بیر گؤرونتو اولدوغو سانکی هله ده متینه گؤره آنلاشیلمازدیر. هله ده آینانین اونا آنلامی نهدیر بیلمیر. چای ایچییله قاتار قفهسینه دوغرو گئدهرک یاشارا دئدیکلریندن بللیدیر کی متین آینانین هانکی بویادا اولدوسونو بئله هئچ زامان اؤزونه بلیرده بیلمهییب:
-هامی دئییر آغدیر، آنجاق آغدیرمی؟
متین آیناداکی آغلیغی آغ بویاسینا باغلایا بیلمیر. آنجاق اونون ماسا اوستونده یاخشی گؤرونمهسینه هئچ سؤزو یوخدور:
-آینا آدامی تااا درینلرینه کیمی آپاریر.
متین او درینلره گئتمهیی سئویر. مین بیر فیکیر، مین بیر خیاللا آینانین درینلیکلرینده اؤزونو سئیر ائتمهیی خوشلاییر نهدنسه. او گون ده گئدیر تااا دیبینه کیمی. آینانین سونسوزلوغوندا اؤزونو اؤزگور بوراخیر. او دورومدا آینایا باخماقدان ساوای هئچ بیر شئیی دوشونمور. باخیر، باخیر، باخیر، آنجاق نهسه دویمور. نهسه آنلامیر:
-آینا منه نه وئریردی، یوخسا من اونا نهیی آشیلاماق ایستهییردیم بیلمیردیم. آینادا هله جوانکن قاش- گؤزونون آغارماسینی گؤرمهسن اولمازمی؟ جوانکن ساچ- ساققالیما دوشن دنلری گؤرمهیین نه لوطفو وار ایدی کی؟!
متین آینایا باخدیغی چاغلار، سانکی یالنیز بیر تک شئی دورور قارشیسیندا: شاشقینلیق.اونا گؤره شاشقینلیق هر زامان آینادا ان قاباریق بیر دورومدور. آنجاق متین بونو چوخ دا اؤنملی سایمیر. چون، دوشونور کی بورادا نهسه یوخدور. داغین دا ساچی آغاریر. داشین دا، سویون دا بئله. هر زامان آینادا گؤزلرینی اوخشایان تک بیر نهسه وارسا دا، او دا موطلق گؤزلرینین اؤزودور. اؤزللیکله بیر آز دا گؤزلرینین آلتی ساللانمیش اولسا. گؤزلری چوخلو واختلار اود کیمی یانیر. اوجو قیزمیش بیر پیچاق گؤرور گؤزلرینه باخاندا. گؤزلرینه باخماقدان دویمور آینادا. هرهسینده قیپ- قیرمیزی قیزارمیش بیر کؤزون چیتیرتیسی دولور بئینینه. نهییندن ده راضی گؤرونمهسه، ایکی آلا گؤزلرینه اؤزو ده عاشیقدیر. کیمی زامانلار قان چاناغینا دا بنزهدیر اونو. هله آلتی ساللاناندا گؤزلریم کیمی دونیادا گؤز یوخدور دئییب دوشونور. بعضن سانیر آینا گؤزلرینده اود کؤهولونه دؤنور. سانکی کؤهولون گؤزه گلمز دیبیندن میف دونیاسینا عایید بیر قورخونج دئو آغزیندان آلوو پوسگورور دیشارییا. آینا قاباغیندا دوروب باخدیقجا سانیر کی اونون باخیشلاریندان آینایلا اونون آز اولان آراسی دا قیپ- قیزیل بیر رنگه چالیر. ائرته اولور اولسون، گئجه گؤزو اولور اولسون، دونیا بوتون گون باتیشینا ساری اوغراییر. گؤزلرینی چیخاندا قیافهسینده هئچ بیر ساغلام یئر گؤرمور. بو، بئله اولماسا دا اؤزو بئله دوشونور. منظر باجیسی دئمیشکن قارا زیغلا یویولموش بیر چوبان دورور قارشیسیندا. بورنونون سومویونده اوشاقلیق چاغیندان قالما بیر باتیق، سول یاناغیندا اوشاقلیقدا پیللهکاندان اوزو قویلو یئره ییخیلاراق چکمهسینین تینکهسینین سالدیغی ایز، و بیغلارینین ایکی یاندان قاتار قفهسینده سلحشور آغا دئمیشکن بیسیکلئت فرمانینا اوخشار ساللاق اوجلاری. بیغینی قاتار قفهسینده بیر تور نیچهنین بیغینا بنزهدن ان یاخین دوستو یاشار بو بیسیکلئت فرمانییلا هئچ راضیلاشمیر. اویسا بونلار متینین اؤزو اوچون هئچ اؤنملی بیر نهسه ساییلمیر. بیر بیغدان هانکیسا بیر آنلامی چیخارماغین یئری یوخدور دئییر. نهیسه، آینادا اؤزونه باخینجا آینادا اولان جانلییا جانسیز بیر یارادیق دئیه بیلمیر. نه اولور اولسون، قارا زیغلا یویولموش چوبانلار دا جانلی بیر یارادیقدیرلار. اوستهلیک متین گیلین گنجلیک چاغیندا تئاتر اوینارکن اوز- گؤزونو کؤمورله قارالدان عجم قولو آدلی کومیک بیر تئاتر اویونچولاری وار ایدی. اویونچولارین هامیسی عجم قولونو یالنیز او تیپده سئوهردیلر. آنجاق عجم قولو تئاتر سالونونون آیناسیندا اؤزونه باخاندا تئاتر یؤنتمنلریندن بیر آز کوسگون دوشردی. متین آنجاق ذاتاً قارا اولدوغونو هئچ آلدیرمیر. قاتار یولداشلاری دا بو قونودا نهسه دئدیکلری زامان، متین تئز- تئز گولومسهییب، آنا- آتالارین سؤزونو اونلار اوچون ایشلهدیر. قاتار اهالیسی ده سانکی ائله آغین آدی، قارانینسا دادی اولدوغونا اینانیرلار. سونرا باشلانیر هر یئردن بیر آنا- آتا سؤزو چیخیر: “آغ آیرانی ایته تؤکرلر، قارا کیشمیشی جیبه!” یوخسا دا، “قارا بالایا سؤز دئمک اولماز!” و باشقا- باشقا سؤزلر. حیات بویو متینین اؤز آنا- آتاسینین دا اونا “قارا بالا” دئمکلری اونون اوچون بو دوروملاردا اولوملو بیر ائنئرژی اولور. بونا گؤره ده آینایا باخاندا قارا اولدوغونا داهاجا دا چوخ سئوینمیش اولور. بونلا بئله، آینایا چوخ باخانین دا دهلی اولا بیلهجهیی احتیمالدان اوزاق دئییل دئیه دوشونور. او بیلیر کی پئسیکولوژی باخیمیندان آینایا چوخ باخان اینساندا نارسیسیزم سایریلیغی دا اولا بیلر. و بیلیر کی آینایا چوخ باخماق اینسانی بیر تور اؤزبهینمیشلییه ساری یؤنلده بیلر. آنجاق متین اؤزونو موطلق بو سایریلیقلاردان اوزاقدا بیریسی گؤرور. اونو یاخیندان گؤروب تانییانلار، اونونلا یاخیندان یاشایانلار گئرچکدن ده اونو اؤزونو بهینمهین بیر اینسان گؤرورلر. بونلا بئله کیمی زامانلار آینالارا داهاجا دا چوخ باخمالی اولور. چون، سون واختلار هر زامان آینایا باخاندا، سانکی اؤلودن ده بتر بیر یارادیقلا اوزلهشیر. دوشونور کی هانکیسا بؤیوک بیر یالقیزلیغا دوشموش دؤل نه اولسا دا آجیسیز- آغریسیز بیر اؤلودن دورومو یاخشی دئییل. گؤرهسن اونون باخدیغی آینالار اونون اوستونده نه دوشونور؟ او کی اؤزونو قاراقانچیل اولموش بیر ات پارچاسی گؤرور آینادا. کسین اونون یاشادیغی بو شهری بؤلتهلهییب ساتاجاق بیر قصّب تاپیلسایدی اونو بو شهرین گؤودهسیندن کسیب قوپاریب زیبیل قابینا آتاردی. تکی آینالارا یاخیندان باخینجا دئییلن کیمی گؤزلری و گؤزلرینین آلتی چوخ گؤزل گؤرونور. اوجو قیزمیش پیچاقلاری اونودا بیلسه اونلاری بیر جوت ایری شار کیمی پارلایان بیر ایگیدین ایکی اینسان گؤزلرینه ده بنزهده بیلیر. چونکو بو گؤزلرین تایی سانکی دوغرودان دا بو شهرده یوخدور دئیب سانیر. اولسا دا ایچیندهکی قیزیل دورولوق، ایچیندهکی دویغولار، دوشونجهلر، گؤروشلر و باخیشلاری اوندا چتین تاپیلار. دئمک بئله ده سانیب دوشونور کیمی آنلار. “ایری، باخار، سئوگیلی، و ایچینده بیر قوش اورهیینین چیرپینتیسی کیمی گؤزل گؤزلریم” اؤز- اؤزونه دئییر. ائله بیل اؤز گؤزلرینه گئرچکدن ده عاشیق کیمیدیر. اؤز گؤزلرینه باخاندا، آینادا سانیر بیر سیرا بیریجیک قوشلار اوچورلار. گنجلیک بویو ان ایچدن سئودییی بیریجیک قیزی آنیبان گؤزلری یاشلا دولور. اؤزونو آینا ماساسینین اوستونه یوکلهییر. آینایا دوپ- دولو بیر یاغیش یاغیر. اوزو آینادا گؤرونمور. سانکی گؤزو یوخ، بورنو یوخ، آغزی یوخ، دوداقلاری یوخدور. بو دوروموندا سانکی اینسانا بنزهین هئچ بیر یارادیق اولمور اونلا آینا آراسیندا. یاواش- یاواش آینادا یاغیش کسیر. سیریییب سونرا کسیر. بیردن بیره نیچهنین بیغی آسلانیر آسلاقدان. آغزی بیر قوش یوواسی اولور. او بیریجیک قیز دا بیر گون بیر قوش یوواسی گؤسترمیشدی اونا. نئچه ایل اوستوندن کئچسه ده هله ده او یووانین اوستونده و قیراقلارینداکی هئیوا توکونون یوموشاقلیغی ال- اوزوندن گئتمهییب سانیر. او گون متین ال- اوزونو هئیوا توکونه سورتونجه سانکی هئیوانین توکویله بیرلیکده هاوایا سوورولوردو. بیر یووا قالیردی، بیر ده شوشه بیر هئیوانین شومار پارلاقلیغی. هله ده دویور کی او توکلر هاوادا دئییل، بورنونون دلیکلرینده و دیلینین اوجوندا ایلیشیب قالیب. سانکی نئچه ایلدیر نه یئییب هئیوا دادیب، نه قوخلاییب هئیوا قوخلاییب. قاتار قفهسینده ایندی ده ده سؤز آینادان، هئیوادان و حیاتدان گئدیر. متین بو دؤنه کؤهنه بیر قالایا باخان پنجرهنین قاباغیندا کؤهنه بیر کتیلین اوستونده اوتوروب قیچلارینی باشیندا اوتوردوغو ماسانین آلتیندان قفهنین تن اورتاسینا ساری اوزالدیب دینجینی آلان آداملار کیمی آرخایینجا یاواش- یاواش اوزونو سول بؤیرونده ایلهشن یاشارا توتوب دانیشیر:
-حیات دئدییین، یاشار، اینسان اوزونه قوندوران ساپ- ساری سیجاق، یوموشاق توکلرییله زینه بولاقدان سوزولوب گلن بیر سویون اوزونده اوزن بیر هئیوادیر. اونا گؤره ده حیاتی دؤزمک اولور. دئمک ایستهییرم کی گؤزل بیر هئیوانین سئوداسییلا بیر حیاتی بوتون آجی- آغریلارییلا یاشاماق اولار. یاشاماق چوخ دا بیزیم ساندیغیمیز دئییل. او هئچ ده اینسانلارلا اؤزگه دئییل.
-یاخشی، به سن نییه بو قدر عصبلریوی اووورسان؟
-عصبلریمی اووورام؟ نه بیلیم؟ منیم سادهجه بعضن بیر آز اینجیکلیکلریم اولور. اؤزوملوک دئییل بو دا.
-آخیر کی من بیلمهدیم سن یاشاماغی چوخ ایستیسن، یا یوخ، اونا نیفرت ائلییسن!
متین یئنه باشینی آشاغی سالیب گولومسهییر:
-منیم چوخ ایستهمهییمین یوخسا نیفرتیمین نه اهمیتی وار، یاشار؟! نه اولور اولسون، یاشاماغین آدی یاشاماقدیر دااا. بیز ده یاشامیریق نئیلیریک؟!
-من جدی دئییرم متین! بیز یانی یاشاییریق بو یاشاماغی؟
-یاشاییریق کی، نه دئییم؟! یاشاییر کیمی اولوروق.
-من فلسفه اوخومامیشام متین! سؤزلریوین بعضیسیندن باش آچمیرام.
-منیم سؤزوم فلسفی دییل کی یاشار! منجه بیز بو یاشاماغی اولدوغو کیمی یاشامامیشیق، یاشامیش کیمی اولموشوق سادهجه.
-گؤرهسن بئله یاشاماق، بو قدر چکیلن یالقیزلیغا دهیر؟
-اوندان دا منه دئییرسن فلسفه… باخ، یاشار، بو منیم ده گونباشی اؤزومه سوردوغوم سورودور. جوابینی تاپاندا منه ده دئیرسن!
ایکیسی ده گولوشورلر…
***
متین بو گونلر ائله بیل قاباقدان دا داها چوخ یاشارلا سینیشه بیلیر. البته اونسوز دا متینین حیاتی بویو اورهیینده سونسوز ایچدن سئویملی- سئوگیلی اینسانلار یاشاییب. اونلارین سایی آز اولسا دا اؤزلری متین اوچون چوخ بؤیوک اولوب. قوشقوسوز یاشار دا بونلارین بیریدیر. بو اینسانلار متینین دوشدویو یالقیزلیق باتلاغیندا متین اوچون حیاتی دؤزولهسی ائدیب. متین بو سون واختلار قاباقکیلاردان داها چوخ اؤزونه چکیلیر، اؤزونه دالیر. سانکی اؤزونده بیر یئرلره واریب گئدیر. اورالارین هارا اولدوغونو یالنیز اؤزو بیله بیلر. هئچ بلکه اؤزو ده بیلمیر. بونو آنلاماق چتیندیر. هر حالدا متینین اورهیینین اینسانلاری اونون بوتون حیاتیدیر. اونلار حیاتین ان گؤزل، ان سئوینج وئرن، ان دوشوندورن، و متینی روحونون ان گرگین چاغلاریندا داغیلیب تیکه- تیکه تؤکولمهسیندن قورتاران اینسانلاریدیر. بو آرادا یاشارین اونا بامباشقا یئری وار. یاشارلا گونباشی گزیب- اوتوروب- دانیشدیغیندا اونا حیاتدان، اؤلومدن، یوخسا باشقا نهسهلردن سؤز آچیب نهسهلری اونا آشیلاسا دا، سانیر کی بو یاشاردیر کی حیاتی اونا تعریفلهییر. بئله اولور کی بیر کره ده چای قیراغیندا سؤز گلیشی یاشارا دئییر:
-اینسانلار وار کی اؤز- اؤزلوکلرینده حیاتین تعریفیدیرلر.
هله اوندان قاباق بیر کره ده دئمیشدی کی:
-حیاتیندا بعضیلرینین حضورونون نئجه لازیم اولماغینی دوشونوب آنلاماغا، یالقیزلیغین ان گرگین، ان قورخونج آنینا یئتیشمهلیدیر اینسان.
یاشار گولوب دئمیشدی کی:
-بابام فلسفی دانیشما، اؤزوم اؤلوم باش آچمیرام. منه سنین اؤزون لازیمسان. من بیلمیرم نییه سنین اؤزووه عاشیقم. منه اؤزوندن دانیش، هم ده گوله- گوله دانیش متین، نه اولار؟!
و متینین سانکی چوخدان یادیرقادیغی گولمک یادینا دوشموش کیمی اؤنجه بیر اورکدن گولوب، سونرا دا بیر آز جدی، بیر آز شوخلوقلا دئمیشدی:
-من حیاتیم بویو چوخ اوتوزموشام، یاشار! چوخ سی…ه کئچیب، چوخ گؤ…ه گئتمیشم. حیاتدا یانلیشلیقلاریم چوخدان بیر آز دا چوخ اولوب. عؤمروم بویو هئچ بیر کسله، دوشمنیم کی یوخدور – البته بونو دا دئمک اولماز-، اولسادا بئله، هئچ دوشمنیمله ده اللهشیب ووروشمامیشام. هر کیم بیلمهسه ده سن بیلیرسن کی من هامیدان چوخ اؤز جانیما قییمیشام. هامیدان چوخ اؤزومله ال- یاخا اولوب دؤیوشموشم. بو سون اوچ ایلده ده دؤنهلرجه داغیلیب تیکه- تیکه اولماغین لاپ آستاناسینا یئتیشمیشم. آنجاق هر زامان دا منیم حیاتیمدا دونیالاری دونیامدان بؤیوک، باخیشلاری باخیشیمدان گئنیش، اورکلری اورهییمدن کؤورک، و اللری اللریمدن آچیق اینسانلار اولوب.
-بو اینسانلار سنی چوخ سئویرلر متین. اینان منه. من سندن چوخ قاتار قفهسینده اولورام. گؤرورم کی هره بیر جور سنی اورکدن سئویر. بو قدر بو جماعتدن یان دولانما، اوزاق گزمه، نه اولار؟
-بیلیرم یاشار، بیلیرم. من هر زامان بو چئورمدهکی اینسانلارلا دیری قالیب یاشامیشام. اونلار اوچون الیمدن بیر شئی گلمهییب، آنجاق گلن تک بیر شئی اولسا دا، او دا اونلاری اورکدن سئودیییم اولوب. اینان، من بو اینسانلاری اؤز یانیمدا بعضی جهتدن قارداشلاریمدان آییرسام، نامردم. بیلیرسن کی، بعضیلرینین حضورونون ضرورتی، سنین اورهیینده، یالنیز حیاتینین گرگین چاغلاریندا معنا تاپیر. بیلیرسن دااا هانکی چاغلاری دئییرم؟ او سوقوطا اوغراماقدا اولدوغون چاغلاری دئییرم. او بیر یوللوق ییخیلماق آستاناسینا یئتیشدییین چاغلاری. باخ، او دویونجا یار- یولداشلاردان، کس- ناکسدن، مرد- نامرددن یئدییین چاغلاری دئییرم. باشا دوشورسن نه دئییرم؟
-بو آرالار مئهری خانیم نئجه؟ هئچ سنی یوخلاییبدی او؟
-اونلا باغلی دانیشماق ایستهمیرم یاشار!او منیم اوچون آیری بیر اینساندیر. بوتون اینسانلار اینسانی. باخ، او چاغلاری دئدیم هااا، همن او چاغلار، او سوقوطا اوغرادیغین چاغلار بیردن بیریسی تاپیلیر سنی سئویر، اؤزو ده دهلیجه سئویر. او چاغلار، او زامانلار، ییخیلدیغین، دوشدویون یئریندن قالخاسان دئیین، بیریسی هئچ اؤزو بیلمهدن بوتون سئویملیلییینی، بوتون سئوگیلیلییینی اللرینه توپلاییب گتیریب قویور اللرینین اوستونه. سئوه- سئوه قولتوغوندان یاپیشیر. او وارکن داها هئچ کیمسه گرهیین اولمور. باخ، او “او” وارکن دئییرم هااا، مئهری خانیم منه اودور. او اولاندا منه هئچ کیم لازیم اولمور. حتتا سن یاشار، حتی سن. بیر ده بیر سؤز دئییم یاشار! باخ، بو دا فلسفی دئییل هااا! هامی اورهییندهکی اینسانلارجا یاشاییر. و منیم حال- حاضردا اورهییمده بیر تک اینسان وار، او دا کی مئهری خانیمدیر.
بئلهلیکله متینله یاشار قاباقکیلاردان داها دا چوخ بیر- بیرییله یاخینلاشیرلار. اولا بیلسین آرالاریندا اولان، بو کیمی دوستجا- قارداشجا یاخینلیقلار متین اوچون بؤیوک بیر سبب اولور کی اؤزونو بونجا اینجیتمکدن قورتارسین. بئله اولور کی متین اؤزونو هر زامان یالقیزلیغیندان قورتارماغا چالیشیر. آنجاق ائله بیل اولمور کی اولمور. بو سون واختلار دوروموندان دا بللیدیر کی اولانا دا بنزهمیر. یوخسا گونباشی یاتاق اوتاقلاریندا ماسا اوستوندهکی آینادا مین اویون چیخارماز اؤز- اؤزونه. قاش- گؤزونون فیقورونو هئی آینادا دهییشیر. آغزی- بورنونو اییب دیلینی چیخاریر. گولور آنجاق گولوشو ایچیندن اولمور. اللرییله چنهسینی دال- قاباق ائدیب انگینین سوموکلرینی آغرییینجایا دک اوووشدورور. بو آندا “بؤیوک مئتود” فیلمی یادینا دوشور. او فیلمده کئییرا نایتلی نئجه چنهسینی آلت- اوست ائدیب اؤنه- آرخایا چکیب گوستاو یونگلا دانیشدیغینی گؤزو قاباغینا گتیریر. بیردن یادینا گلیر کی او فیلمدن مئهری خانیمین دا چوخ خوشو گلمیشدی. آینانی بوراخیب گلیر اوتاغیندا بیر توو اوزو قویلو دوشور. سونرا آرخاسی اوسته اوزانیب، سول الینی باشینین آلتینا، ساغ الینی ده قارنینین اوستونه قویوب اوزاق- اوزاق فیکیرلره دالاراق اؤز- اؤزویله حزین- حزین یاواشجادان دیلینین آلتیندا دانیشیر:
-آخ، مئهری خانیم، آخ، سنه نه اولدو؟ کیم مندن سنه نه دئدی؟ قولاقلارینی نییه قویدون اونلارین ایختیاریندا؟ سنه نه گلدی بیردن بیره؟ سنین بوش بیر شئیه آجیغین توتدو. توتمامالییدی مئهری خانیم، توتمامالییدی. بو البته عیللتسیز اولا بیلمزدی. سن اؤزووو اؤزگور و گوجلو ساندین. آنجاق دؤور- و بریندهکی اینسانلارا قولای- قولای اؤزووو تسلیم ائتدین. من سنی هئچ بونجا موطیع بیر شخصیت بیلمیردیم. مئهری خانیم، مئهری خانیم، مئهری خانیم، سنی چوخ سئویردیم دئیین، چوخ ایشلریوی اوزووه چالمیردیم. چوخ شئیلری سنه دئمهدیم. اؤلونجه دئمهیهجهیم ده. سنی قیرمادیم، قیرمارام دا. آنجاق هئچ اؤزون بیلیرسن کی نئجه سطحی اخلاقلارین وار؟ گاه اؤزووو اؤزگور سانیب قاداغالار چرچیوهسیندن چیخماغی اؤزووه اوستونلوک ساییرسان، گاه دا اؤزووو قاداغالار چرچیوهسینه سالیب، اؤزون بیلمهدن اؤزگورلویووو دانیرسان. هر زامان بیر مؤهومات ایچیندهسن، بیلیردینمی؟ اؤزووو لازیم اولمایان ادب- ارکان قایدالاریندا سیخیب بوغورسان. نه بتر ده یالانچییمیشسان، بونو هئچ اینانمازدیم. یئرسیز آد- سان آختاریرسان. گاه طبیعی ایستکلریوه گؤره موباریزه آپارماق نامینه هر کسه اؤزوندن بیر قاپی آچیب ایذین وئریرسن، گاه دا همن طبیعی ایستکلریوی اؤز ایچینده دفن ائتمک ادعاسینداسان. گؤرهسن بونلاری هئچ اؤزون باشا دوشوبسن؟ من دئمهدیم مئهری خانیم، قورخدوم سنی الدن وئریم، نه بیلهیدیم اونسوز دا آیریلارینین سؤزویله سنی الدن وئرهجکمیشم؟ اما کاش بونلاری اؤزون باشا دوشهسن! بیلیرسن؟ سنده بو گاه- گاهلار چوخدو. مثلن گاه ان گیزلی سیرلریوی آیریلارینا آچیب دئییرسن، گاه دا آچیق- ساچیق فیکیرلریوی حتی اؤزوندن ده گیزلهدیرسن. من بونلاری سنین کیمی گؤزهلیم بیر اینساندان گؤزلهمزدیم هئچ. بونلاری اؤلهنه کیمی اؤز دیلیمله سنه دئمهیهجهیم. بیر ذرره ده مندن اینجیک دوشمهیهسن دئیین، اما کاش بیری تاپیلا سنه دئیه بو سؤزلری، یا دا اؤزون بیر تهر باشا دوشهسن. آه، مئهری خانیم، آه! هئچ بیلیرسن کی سنده چوخ پیس و قاباریق مغرورلوق ادعاسی وار؟ حئییف سن بونو بیلمیرسن کی حتی سنین مغرورلوق ادعان دا بوتؤو ایجتیماعیتده تامین اولونمامیش مغرورلوغوندان ایرهلی گلیر. سنده عجیب و هئچ منیم خوشوم گلمهین بیر پیس اخلاق دا وار. هئچ بیلیرسن او نهدیر؟ او بودور کی سن هر زامان دوشونورسن کی اؤز عاییلهوین راحاتلیغی و معیشتینی همیشه سن تامین ائلهییبسن. اونا گؤره ده بیر جوره اؤز عاییلهوه بئله حؤکمرانلیق ائتمک حیسسین وار. سن همیشه دئییردین کی جینسی چالیشمالارین هئچ واخت آلینمیر. اما اینان کی هامییا اؤزوندن قاپی آچیب اونون- بونون اؤنونده تسلیم اولماغیوا ایذین وئردییین ده موطلق بو جینسی چالیشمالاریوین اوغورسوز اولدوغوندان سو ایچیر. سن قاباقجا سئویب ائولندییین، سونرا دا سئومهدییین بیر ائرکهیی تحقیر ائتمهیه چالیشاراق اونون مثلن اؤزون دئدییینله معناسیز حیات سورمهیینی، یا مثلن اونلا خوشبخت اولا بیلمهدیییوی هامییا دئییرسن، اما اینان کی سن بو ایشینله اؤز اؤزووون میسکینلیییوی، اؤز اؤزووون یازیقلیغیوی اورتایا قویورسان. چوخ چالیشدیم بونلاری دئییم سنه، اما دییه بیلمهدیم. بیلیرم دئسهیدیم اینجییهجکدین. اونون- بونون یالان- پالانییلا آدامدان اینجیین گؤر اؤز حقیقی چئهرهسینی همن آدامدان ائشیتسه نئجه اینجییر؟ حئییف کی سن دوغوردان دا یازیق بیر آدام ایدین. بونلا بئله سئو دئدین سئودیم. بیر سؤز دئمهدن سئودیم. قولاق آس دئدین قولاق آسدیم. باخ دئدین باخدیم. گل دئدین گلدیم. قال دئدین قالدیم. بونلارین هامیسین بیر سؤز دئمهدن یاپدیم. چونکو منی سئودییینه اینانمیشدیم. و سونوندا دا گئت دئدین، یئنه ده بیر سؤز دئمهدن گئتدیم. گئتمزدیم ده. لاپ بئله قووالاسایدین دا گئتمزدیم. آنجاق خیانتلرین گئت- گئده اوزه چیخدی. آخ، منی نییه آلداتدین مئهری خانیم؟! منی نییه اوچ ایل بویونجا آلداتدین؟ و ایندی نییه آغلادیرسان مئهری خانیم؟! منی نییه آغلادیرسان؟ آغلادیرسان! آغلادیرسان! آغلادیرسان. بو ایشلریوین سنین اوچون نه لذتی وار ایدی بیلمیرم، اما همن بو رفتارلارین سنی تئز- تئز اؤلومجول بیر حالا سالدی. هله من هئچ، سن اؤزووه ده هئچ وفا قیلمادین. سن اؤزووو ده اینجیتدین. کوناهکارسان مئهری خانیم! گوناهکارسان. نییه منی آغلادیرسان؟ سن گوناهکارسان، گوناهکار، بیلیرسن؟!
متین بورادا اؤزویله بیرگه گؤز یاشلارینی دا ساخلایا بیلمیر. یئنه بدنینی چؤندهریب آغزی اوسته اوزونو دیدن خالچا اوستونه اوزانیب هؤنکور- هؤنکور آغلاییر. و آغلاماق حالیندا بو دؤنه بیر آز اوجادان و تیخچینا- تیخچینا دئییر:
-گوناهکارسان مئهری خانیم. سن دونیانین ان بؤیوک گوناهکاریسان. بیز گؤر نه قدر نشئهلی اوزاق سفرلره چیخدیق! گؤر نه قدر بیر- بیریمیزله یادداشیمیزی دولدوردوق! آخی بیردن بیره سنه نه اولدو کی بوتؤو خوش خاطیرهلریمیزی ائله بیل یادداشیندان دا سیلدین. مننن گؤر نه قدر یوللار گئتدین! به نییه مننن قاییتمادین؟ نییه منی یاری یولدا قویدون؟ منی بیردن بیره عیللتسیز ترک ائلهیهجکدینسه اوندا نییه اوّلده منی سئودین؟ نییه منی اؤزووه عادت وئردین ده سونرا بیردن بیره… نییه؟ نییه؟ نییه؟… گوناهکارسان. بیوفاسان. نامردسن… آخ، گؤرهسن او بیرلیکده گئتدیییمیز یوللار، شهرلر، قفهلر، باغچالار، کوچهلر، خیابانلار… یانی هامیسی بوشا چیخدی؟ بوشا چیخدی؟ بوشا؟… سن هارالارداسان ایندی؟ هارالاردا؟ نییه او قدر آرامیزداکی جانلی حیسلری اؤلدوردون؟ نییه او بؤیوک رؤیالاریمیزی قیردین؟ نییه؟ نییه؟… من بی آز پولسوز ایدیم دااا، نه اولسون کی؟ بو وئران قالمیش شهردن تئز- تئز گله بیلمیردیم دااا یانیوا، نئیلهییم آخی؟ یوخسوللارا یوخسوللوغو باغیشلاماق اولار آخی دئییردین؟ ماشینیم یوخ ایدی دا یوخ ایدی دااا. سنه نه لازیم ایدی آخی؟ اوّلیندن بیلیردین دااا من نهچییم، به منی نییه سئویردین؟ به اؤزووی نییه سئودیردین منه؟ به بیز آخی… آخی من نئیلهیهیدیم کی یوکسک طبقهلی آدام دئییلدیم؟ نئیلیم کی من… باخ گؤر نئلهییبسن آخی؟… دئ گؤروم ایندی سن هارالارداسان؟ نییه یوخسان؟ یانی بیر یوللوق منی اونوتدون گئتدیم ایشیمه؟ ایندی کیمنن گولوشمهییندهسن دئ، کیمنن آغلاشماغینداسان؟ هانکی او ان جیلیز خسته بؤجک سنی مندن آلدی؟ باخ گؤر کیمه ایذین وئردین؟ باخ گؤر کیمه تسلیم اولدون؟ کیم سنه مندن نه دئدی؟… گوناهکارسان. اما اولسون، اولسون جانین، اولسون منیم ایکی گؤزوم. من سنی گئنه سئویرم، اؤلونجه ده سئوهجهیم.
سونرا متین اؤزونه بیر تهر توختاقلیق وئریب دوروب دووارا سؤیکهنیب دوز ناظیم حیکمتله نیچهنین شکیلی آلتیندا اوتورور. ایندی گؤزلری آغلاماقدان بیر آز شیشیب و هله اؤزو سئودییی کیمی ده گؤزلرینین آلتی بیر آز ساللانیب. خالچانین اوستو بیر چیچک یارپاغی بویدا ایسلانیب. گؤزلرینی ایکی الینین ایچییله اوووب اوووشدوروب سیلیر، آنجاق هله دئیهسن یئنه ده اورهیی تام بوشالماییب. بیر آز دا اوتوردوغو یئردن دوز فوروغون شکیلی اوسته زوم ائدیب بو دؤنه آغیر- آغیر و سانکی مئهری خانیملا اوز- اوزه اوتورموش کیمی اؤز- اؤزونه آستاجا دانیشیر:
-اینان کی کوناهکارسان سن. بیلیرم کی آرتیق آد- سان قازانماق دا سنین حیات عقیدهوه دؤنوب. اما منیم عزیزیم، اینسانین ان بؤیوک اوستونلویو اینسان کیمی، هه، سادهجه اینسان کیمی یاشاماقدیر. ایندی اؤزون دئ بئله یاشایا بیلیرسنمی؟ گؤرورسن دااا، منی بیر گون صمیمی بیر ائحتیراصلا دهلیجهسینه سئویب اؤزووه ساری چکدین، سونرا دا بیردن بیره مین بهانهیله یان چکیلیب آیریلدین. اینان مئهری خانیم، اینان منیم عزیز خانیم، پادیشاهیم، اینان کی کوناهکارسان. بیر سؤز ده دئییم اینجیمه! سن حتی گوناهین دا باش توتاجاغیندان قورخمایان بیر قادین ایدین. اما اعتراف ائله کی بی آز دا قورخدون سونرالار. یا دا اؤز- اؤزووو قورخماغا ووردون. یا دا کی بو قورخو- فیلان دا سنین مین بیرینجی بهانهن اولدو. هر حالدا من سنی گئنه ده سئویرم. اونوتما!
بونو دئییب آیاغا قالخیر. آیاغینین آلتییلا خالچانین اوستونده بیر چیچک یارپاغی بویدا یئری سورتور. جورابیندان آیاغینا آز دا اولسا نم کئچیر. و سونرا اؤزو بیلمهدن یئنه ده یاتاق اوتاغیندا آینانین قاباغیندا اؤزونون قارشیسیندا دورور. ایندی اللرینی ماسانین ایکی قیراغینا قویوب آزاجیق شیشیک گؤزلرییله زیللهنیب آینایا، و آیناداکی بئینییله دوشونوب، آیناداکی آغزییلا دا اؤز- اؤزویله دانیشیر:
-دئیهسن دهلی اولموشام، هه؟ گؤرورسن دااا، ائله بیل من ده یاواش- یاواش روحی خستهلیک توتورام! گؤرهسن منه ده فروید یوخسا یونگ کیمی بیر پئسیکانالیزور لازیمدی؟ ایندی من اونلاری نئجه آیری مملکتین قبریستانلاریندان خورتدادیب گتیریم بورا؟
متین بوردا گؤزلرینی آینادان چکیب آشاغی سالاراق بیر توو باشینی اویان- بویانا سیلکهلهیهرک، سانکی، منه باخ ائئئ منه، دئییب همن دوداقلارینداکی گولومسهمهیله یئنه آینایا دؤنور. سانکی اونلار باشقا سورو آیناداکی بئینینی دولاشیب چیخیر…
** ***
-گؤرهسن بیز بوردا پووئست اوخویوروق یا پئسیکانالیز تئوریسی؟ گؤرهسن بورداکی متین، یا بونون یازیچیسی پئسیکانالیز تئوریسینی اوخویوب یا یوخ؟ گؤرهسن بو پووئستده پئسیکولوقلوغا اینانیلار یا…؟ هله کی بونلارین بارهسینده قضاوت ائلهمک تئزدیر. عومومیتله خاص تیپلرین باخشیشندا پئسیکولوقلار فقط خسته قارا کوتلهنین جیبلرینی بوشالتماق اوچون یارانیبلار. گؤرهسن بو پووئستدن سونرا بو مسئلهیه ده توخونماق اولار؟ هله اوخویاق گؤرک هئچ بو یازینین اوستونده دانیشماغا دهیر یا یوخ؟ دهیسه یقین دانیشاجاغیق بارهسینده، دهیمهسه ده بیر شئی ایتیرمیریک کی! هئچ بیر متنی اوخوماقدا ضرر یوخدو کی خئیر ده وار. بیز هر حالدا بونو اوخویوب قورتارمالیییق. بیز بونو یا باشلامامالییدیق، یا دا باشلامیشیقسا قورتارماغیمیز یاخشیدیر. هم ده کی قورتارماغینا دا آز قالیر دئیهسن. یاخشی، دالینی توتاق!…
** ***
دیشلرینی بیر- بیرینه سورتهرک قورخونج بیر جانلی شکیلینه دؤندردی اؤزونو. قاشلارینی دویونلهییب گؤزلرینی قییدی. باشقا- باشقا دئیلیب- اؤیولمز اویونلاردان دا چیخدی. سونرا بیردن بئینیندن بیر فیکیر بیر آن ایلدیریم کیمی چاخیب کئچدی. بیر آن یوموروقلارینی دا بئله دویونلهییب آچدی. سانکی ایستهییردی آینانین دوز آلنینین چاتینا بیر یوموروق دویونلهسین. ساندی کی آینا هئچ زامان اونا اؤز ایستهدییینی گؤسترمیر. هانکیسا آختاردیغینی آینادا تاپا بیلمیر. او آینادا، او اینسان حیاتینا گیرن ان اسکی نسنهده نه گؤروردو بیلینمیردی. بیردن آینانین قاباغیندان باشینی بیر قولاج قدر دالییا چکدی. اللرینی ایکی شالوار جیبینه قویوب اوزونو آینایا توتدو:
-سن داها کیمسن؟ نهسن؟ نهیین نهسیسن؟ و من سنه نییه هر گون باخیرام؟ اؤزوم کی بونو بیلمیرم، سن نئجه؟ آخی سنده منیم ایشیمین آدی نهدیر؟ سنده منی اؤزومدن باشقا گؤرن کیمدیر. سن نییه – باخ – بوراداسان؟ من کی شاه دئییلم، ملئیکه دئییلم. من کی نارسیسیست، یوخسا دا دهلی- دوشوک بیر اینسان دئییلم. و سن کی هر زامان بو دریلری بیر قوروشا دهیمزلرین قوللوغوندا اولوبسان. یوخسا منیم دوشوندویوم کیمی ده دئییل؟… سؤزسوز بو دا اولا بیلر. اولا بیلسین من ائله سنله ده باغلی یانلیش دوشونورم. حیاتدا آز یانلیشلیغیم اولماییب کی، باخ، بو دا بیری. هه، باغیشلا آینا، منی باغیشلا. سنی ده بیر آن مئهری خانیم کیمی ساندیم. من کی اونو هئچ قیرمادیم، سنی ده قیرمارام، قیرمارام، قادان آلیم! باخ، من هر زامان سنین قاباغینا گلنده، مینلر دؤنه سنده گؤردویومو بیر داها گؤرهجهییمی بیلیر ده یئنه سورکلی اولاراق بو ایشی گؤرورم. آنجاق دئدیم کی سن ده مئهری خانیم کیمیسن. سیزله چوخلو اوغراشانلارین یقین ساغلام روحو اولماز. سنده، و ائله اوندا دا هانکیسا بیر یئنیلیک، هانکیسا بیر دهییشیکلیک باش وئرمهلیدیر.
بونلاری دئیندن سونرا یئنیدن اوچ- دؤرد دؤنه ده آینایا یاخینلاشیب اوزاقلاشدی. بؤیودو، کیچیلدی، یئنه ده بؤیودو، یئنه ده کیچیلدی. سونوندا دا اؤزونو کیچیمسهیهرک آینادان آیریلماق ایستهدی. آیریلدی. ساغ الینی بنؤوشه چالار کؤینهیینین یاخاسیندان سول دؤشونون اوستونه آپاریب بیر آز اوووشدوراراق آینادان آیریلدی. سانکی یاخاسینی آینانین الیندن قورتاردی. ائوی دؤرد چئوره اؤز باشینا دولاندی. اوتوردو، دوردو، یئنه اوتوردو، یئنه دوردو. یئنه دالغین، پریشان، و قرارسیز ایدی. هارا گئتمهلی، کیمه، نهیه سیغینمالییدی بیلمیردی. سونوندا اوتاغینا گیریب پنجرهنی آچدی. آچاندا پنجرهنین ال یئریسی الینده گلدی. چوخدان ایدی پیچی بوشالمیشدی. دقیقهلرله بو پیچی برکیتمهیه چالیشمیشدی دا اولمامیشدی کی اولمامیشدی. بیریسینی گتیریب دوزلتدیرهجکدی. اونو دا کیرت اونوتموشدو. ال یئرینی بیر داها یئرینه قویوب پیچینی باغلادی. بیر داها پنجرهنی آچدیقدا ال یئری یئنه ده الینده گلدی. ال یئرینی اوتاقدا هرهسی بیر یئره داغیلمیش کیتاب- کاغیذلارین ایچینده بیر یئره آتیب قالدی. یوخوسوزلوقدان گؤزلرینین قاپاقلاری ائنیب- قالخیردی. اؤزو بیلمهدن سیقارئت پاکاتینی آختاردی. هارایا قویموشدو بیلمیردی. سونوندا کیتابلیغینین اوستوندن تاپدی اونو. فندهیی ده یانیندایدی. بیر سیقارئت یاندیریب گلدی یئنه پنجرهنین قیراغینا. سول الینین آیاسینی قویدو پنجرهنین قیراغینداکی دووارا. سیقارئت اورتا بارماغییلا باشالا بارماغینین آراسیندا توستولهییردی. کوچهنین اوستوندن گلن قوجا کیشینی گؤردوکده اورهیی سیخیلدی.
قوجا کیشی باشینداکی بؤرکو، الیندهکی چلییییله کوچهنی اوزو آشاغی گلیردی. اوست شالواری یوخ ایدی. ائله چیت بوز رنگلی تومانییلا گلیردی. تومانینین بیر قیچی جورابدایدی، او بیری قیچینین آیاغیسا اؤزویله سوروتلهدییی نایلون باشماغین آلتینا ایلیشیردی. قوجا اوچ- دؤرد آددیم آتیب دایانیردی. بیر اؤزونه دالیردی، یئنه اوچ- دؤرد آددیم یولا دوشوردو. یئریشیندن بیلدی کی حاجی آدیشیریندیر. حاجی آدیشیرینین یئتمیشله سکسان آراسی یاشی اولاردی. دونیالیق واری وار ایدی، آنجاق نه بیر اوغول، نه بیر قیز. اوچ ایلدن آرتیق ایدی آغیر خستهلییه دوشموش، بیر حیات یولداشینین، بیر ده اوزاق قوهوملارینین اومودونا قالمیشدی. چوخلو قارداشی اوغلانلاری اونو او شهر- بو شهر دوکتورلارا، خسته خانالارا سورویوردولر. حاجی آدیشیرین چوخدان کنددن گلیب شهره. ائوینین بیر قاتینی یئرلیلرینین بیرینه وئریب. کیرایه آز آلیر. اونون ائوینده اوتوران گنج بیر اوغلاندیر. یئنیجه ائولنمیش، و ایندی حاجی آدیشیرینین آلدیغی تاکسییلا ایشلهییب آرواد- اوشاغینی دولاندیریر. اوستهلیک حاجی آدیشیرینین ده داوا- درمان ایشلرینه یئتیشیر. حاجی آدیشیرین یئنه اوچ- دؤرد آددیم آتیب، دایانیب گؤیه باخیردی. دوداقلارینین آلتیندا سانکی تانریسینا نهسه پیچیلداییردی. حاجی آدیشیرین هر زامان اؤز وضعیتیندن راضی بیریسیدیر. گلیب- گلیب دوز حیط قاپیسینین قاباغیندا دایاندی. کوچهده اسن یئل حاجی آدیشیرینین تومانینی ایکی قیچینین آراسینا یاپیشدیریردی. چلییی سول الینه وئریب ساغ الییله تومانی ایکی قیچینین آراسیندا ایلیشن یئردن چکیب چیخاردی. الی- آیاغی اسه- اسه یئنه ده اوزو آشاغی یولا دوشدو. کوچهنین آغزینا ساری گئتدی. بو دؤنه متین اونو آرخاسیندان گؤروردو. یئنه ده یئل ووروب تومانینی ایکی یانینین آراسینا سوخوردو. دایانیب یئنه ده چلییی سول الینه ایتهلهییب تومانینی ایکی یانینین آراسیندان چیخاردی. حاجی آدیشیرینین اوچ- دؤرد ایل اؤنجهیه کیمی مئتیر- اؤلچویه راست گلمهین کورهیینی قاتلایا بیلن اولمازمیش. یئریینده قوجا آسلان کیمی یئرییرمیش. ایندیسه متینین گؤزو اؤنونده گئدن سانکی او دئییلدی. اینچهلیب- اینچهلیب اوشاق بویدا اولموشدو حاجی آدیشیرین. آرتیق کوچهنین آغزینا یئتیشدی. ائوینه گئتمک ایستهسهیدی، ساغا دؤنمهلییدی. اورادان ائوینه سکسان- دوخسان مئتیر یئریمهسی گرهکیردی. بو یئریشییله کسین بئش- آلتی دقیقه سورهجکدی. متینسه پنجرهنین قیراغیندا آرتیق دایانا بیلمهیهجهیینی دوشوندو. حاجی آدیشیرین ائوینه یئتیشهنه کیمی آزیندان یئددی- سککیز دؤنه دایانیب، یئنیدن یولا دوشهجکدی. آرتیق کوچهنین آغزیندان ساغا دؤندو. متینسه سانکی بیر آن اوندا اؤز گلهجهیینی گؤردو. ائله اورادا، او کوچهده، او ائوده، او اوتاقدا ایندیسیندن بیر آز دا داها دالغین، داها دوشگون، داها پریشان اولاجاغینی بیر آن گؤز اؤنونه گتیردی. بئله بیر قوجالیغین اونا نه قازانجی اولاجاغینی بیله بیلمهدی. اؤز- اؤزونه ائله پنجره قیراغینداجا گولدو:
-ههححح! جوانلیغیم نه پوخ ایدی کی قوجالیغیم دا نه پوخ اولا!
دوشوندو کی، ایندی حاجی آدیشیرین هارداسا دوروب- دایانیب تؤشگوین نفسینی دهریر. اولا بیلسین ایندی یئل اونون بؤرکونو ده باشیندان گؤتوروب اؤزویله آپاریر. متین بونو نئجه دوشونوردو، نئجه و هاردان گؤروردو؟ یوخسا او ایندیدن اؤز گلهجهیینه وارمیشدیمی؟ هاچانسا اونون دا بؤرکونو باشیندان قاپیب هاراسا آپاراجاقدی یئل؟ آنجاق او کی بؤرک قویموردو باشینا. بورا کیمی کی هله بؤرک قویمامیشدی. گلهجهیینی آنجاق بیلمیردی. بیر آن اؤزونده دوشوندو. کیم نه بیلسین کی گلهجک نه اولاجاق! آغزیندا دئییرسن گلهجک. دئمک هله گلمهییب، سونرا گلهجک. گلهجک، گلهجک آرتیق. گلهجهیین گلهجهیی کسیندیر دئمک. ائله حاجی آدیشیرینین ده ایندی تومانینین بیر قیچی دابانینین آلتیندا قالدیغی کسیندیر. اینسان عؤمرو دئییلن بودور آرتیق. یئل کیمی بیر گؤز قیرپیمیندا گلیب کئچیر. اینسانین نه باشیندا بؤرک، نه ده یانیندا تومان قویور قالسین. بوتون گئییمینی اینیندن سیییریب- سیییریب لوت- چیلپاق هاراسیزلیغا توللاییر. سئزیلمهین، بیلینمهین، تانینمایان بیر یئره. سویوق، قارانلیق بیر یئرده بوتون ایچالاتینی یئم ائدیر قورت- قوشلارا. بیر ده گؤرورسن حاجی آدیشیرینین بیر ییغین اپریمیش اتی ده چورودو گئتدی ایشینه. بونا ایسه کیمسهنین هئچ بیر سؤزو یوخ. نه آنلاییش، نه قاوراییش بورادا کار کسمیر. وار اولان بوتون کیمسهنین، وار اولان بوتون نسنهنین سونو “یوخ” دور. ایلکینیندن یوخموش کیمی بیر “وار”، بیر وارلیق. متین اوچون بو سورونا شاشیرماق بئله گرکلی دئییلدی. او اولدوقجا اؤنجهدن بو سورونلاری دوشونموشدو. اونا گؤره ده هئچ شاشمادان بیر ده حاجی آدیشیرینی دوشوندو. ایندی او کسین ائوینه یئتیشمیش، قول- قیچینی اوزالدیب یاتمیشدی. سؤزسوز اولا بیلسین بؤرکسوز و تومانسیز یاتیب، لاپ بئله گنجلیک چاغلارینی یوخو گؤروردو. متین بیر ده اؤزونه دؤندو. بارماقلارینین آراسینداکی سیقارئتی اؤزو بویدا کوله دؤنموش، بوینو بوکوک بیر اینسانا بنزهییردی. پنجرهنی باغلادی. پنجرهنین ال یئرینیسه بیر ییغین اوتاق اوزونه داغیلمیش کیتاب- کاغیذلارین ایچیندن تاپیب بیر تهر یئرینده ایلیشدیریب اوتوزدوردو. قول ساعاتینی یوخلادی. هاوادا یئل اولدوغونا گؤره قاپینین دالیندان آسلانمیش ساری کاپشنینی گؤتوردو. سیقارئت پاکاتینی قولتوق جیبینه، فندهییسه یان جیبلرینین بیرینه قویدو. قاتار قفهسینین واختییدی!…
آبان آیی ۱۳۹۴


c: text/html

text:
بیزیم بالدیز کوبرا بیر آی بوندان قاباق توی ائلهییب گئتدی تهرانا. بو گون خبر وئردیلر کی گؤروش اوچون بیزه گلهجکدیر. انتظار چوخ چکمهدی، قاپی دؤیولدو. آرواد دئدی: کوبرا گلدی، قاچین قاپینی آچین!
قاچدیم قاپینی آچدیم، گؤردوم کورهکن تکدی!
– آبالا! هانی بس کوبرا؟
عسگرآقا دئدی:
– کوبیده کوچهده، همسادهلرنن دانیشیر، الان گلر.
هله عسگرآقانی یئر به یئر ائلهمهمیشدیم، گؤردوم کوبرا قیشقیریر. تئز قاچدیم قاپییا، گؤردوم کوبرا آستانادا دوروب؛ بیزیمده بیر گؤزهل خوروزوموز وار، اودا دوروب حیطین او باشیندا باخیر قاپییا.
دئدیم: هه نه اولوب؟ نییه قیشقیریرسان؟ بوردا نییه دورموسان؟
– سلام عمواوغلی، او خوروز منی قاپوری.
دئدیم: کوبراجان قاپموری، باخوری. اونون کی سندن اییرمی متر فاصلهسی وار.
من بیر دریندن باخدیم کوبرانین قیافهسینه، گؤردوم بیر دودی عینک ووروب، چادرانیدا قویوب یئره، دیزینهجهده چیرمالانیب؛ اؤزون بیر وضعه سالیب کی، خوروزدا تعجب ائیلهییر.
اؤز- اؤزومه دئدیم: ائله خوروزون حاققی وار سنی قاپسین.
– بویورون، بویورون!
هله گلدیلر ایچرییه؛ خوش- بش اون- بئشدن سونرا، بویوردولار:
– عمو اوغلی، تهرانین خوروزلاری چوخ با ادبدیلر. اصلاً آدامی قاپمازلار، سیزین خوروزوز وحشیدی، من اوندان بتر قورخورام، گتیرین اونی کساخ.
دئدیم:- کوبرا سن اؤزون بیزیم خوروزو تانییرسان، چوخ ادبلیدیر! ناهاراجان بانلاماز کی بیردن، باجین یوخودان دورار، ناراحات اولار. تازا محله اهلیده دئییر بؤیوکآغانین خوروزوندان معرفتلی خوروز بو محلهده یوخدو. گوناهدی، آللاها خوش گلمز بوجور باشی آشاغا خوروزو کسه سن.
قوناقلار راحاتلاشدیلار بیلدیر کی من خوروز کسن دئییلم. آرواد ایشی بئله گؤرمک همن، فوری سؤزو عوض ائیلهدی:
– عسگرآقا خوش گلیبسیز، نئچه گون بورداسیز؟
عسگر دئدی: واللاه، مرخصیم یوخدو، گرهک دوشنبه گونونهجن گئداخ.
ائیله کی آروادین اورهیی گلدی یئرینه، بیر ایکی دفعه دئدی:
– آ… بو تئزلیقدا نه خبردی؟ هئچ اولماسا بیر ایکی گون قالین.
من سوروشدوم:
– عسگر آقا نه ایش گؤرورسوز؟ هاردا ایشلهییرسیز کی، بوجوره تلسیرسیز؟
کوبرا فوری جاواب وئردی:
– اصغرآقا بالای شهرده، میدان شوشدا، کوپون خرید و فروش ائیلهییرلر. قورخوللار تئز گئتمهسهلر یئرین توتارلار، اورداندا اخراج ایلرلر. اونا گؤرهده گرهک تئز گئداخ.
هله کوبرانین سؤزو قورتارمامیشدی کی بیزیم اوشاقلارین بیری سوروشدو:
– بابا، بس نییه کوبرا خالا تهرانا گئدندن کارتونلار کیمی دانیشیر؟
من هله جاواب وئرمهمیشدیم، آرواد بتردن بیر گؤزلرین آغارتدی. اوشاق فوری ال- ایاغین ییغیشدیردی. بیر اوندا گؤردوم قونشوموز سوره خالا ییرقالانا- ییرقالانا، دانیشا- دانیشا حیطین او باشیندان گلیر.
– آی بالا گؤزلرین آیدین اولسون. کوچه ده آروادلاردان ائشیتدیم کوبرا خانیم گلیب، دئدیم بیر گئدیم گؤروم. من کوبرانین خاطیرین چوخ ایستهرم. تون به تونین قیزلاری بئکاردیلار؛ ییغیشیرلار کوچویه، هره بیر سؤز دئییرلر. بیری دئییر: کوبرا تهرانا گئدنن قیرجانا- قیرجانا دانیشیر، بیری دئییر: کوبرا تهرانا گئدنن قودوخلانا- قودوخلانا یئرییر! دئدیم: سیزی آللاه بوسؤزلری ییغیشدیرین، من چوخ سئوینیرم کی گئدیب تهرانا، قویون گئتسین، بئیه آدام اولدو.
هله سوره خالانین اؤپوش- گؤروشو قورتارمامیشدی کی گؤردوم اییلیب بیزیم آروادین قولاغینا دئییر: آی قیز، اوشاغی وار؟
بیزیم آرواد باشین بیر یوخارییا آتدی.
– آللاه جان ساغلیغی وئرسین، خداحافظ.
سوره خالا بونو دئییب،کوچهیه سوزدو.
او گون کوچهده هامی کوبرادان دانیشیردی. ناهاردان سونرا دربند باشیندا آروادلارین آراسیندا بتر اختلاف دوشموشدو. بیر عده مطمئنایدیلر کوبرانین اوشاغی وار، بیزیم آرواد یالان دئییب، نظرلمهسینلر. بیر عده ایکی ایاقلارین گئیمیشدیلر بیر باشماغا کی، دوکتور کوبرایا جاواب ائلهییب. بیر عده دئییرلر، کوبرانین اری کوپون آل- وئر ائلهییر. بر عدهده دئییردیلر اؤزلری ائشیدیبلر کی اونون اری شوشه میدانیندا ایشلهییر. بیر نفرده آند ایچیردیکی، کوبرانین اری دللکدی. بیزیم آرواددا فقط بالای شهردن دانیشیردی. کوبرانین ننهسیده بتر ناراحتایدی، قورخوردو بئله گئتسه کوبرانین دیلی یادیندان چیخا. اونا گؤرهده کوبرانی یولا سالاندا تئز- تئز دئییردی:
– بالا موغایات اول، اؤزوندن چیخما، اوزووی ایتیرمه! دیلسیز آدام ننهسیز آداما تایدی.
ماشین یوللاندی، عسگرآقا ایله کوبرا بای- بای ائیلهییردیلر. من ده صاباحکی گونلره فیکیرلشیردیم.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۱۳
- رویدادلار
- ۱۶۶۰ (میلادی) - اوْنبیرینجی کارل بئش یاشیندا، سوئد پادیشاهلیقینا سئچیلدی.
- ۱۹۴۵ (میلادی) - ایکینجی دونیا ساواشی: موتفیقلر آلمانین درسدن شهرین بومباردیمان ائتدیلر.
- دوْغوم گونلری
- ۱۹۰۳ (میلادی) - دوغوم گونو: ژرژ سیمنون (عکسدهکی)، بلژیکلی یازیچی.
- ۱۹۱۰ (میلادی) - دوغوم گونو: ویلیام شاکلی، بریتانیالی-آمریکالی فیزیکدان و مخترع؛ ۱۹۵۶-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
- ۱۹۵۰ (میلادی) - دوغوم گونو: پیتر قابریل، اینگیلیسلی بستهچی، اوخوجو و موسیقیچی.
- ۱۹۷۴ (میلادی) - دوغوم گونو: رابی ویلیامز، اینگیلیسلی اوخوجو.
- اؤلوم گونلری
- ۱۷۸۷ (میلادی) - اولوم گونو: راجر جوزف بوسکویچ، فیزیک، اولدوز، ریاضی، فلسفه، دیپلمات، شاعیر، الهیات بیلیمجیسی.
- ۱۸۸۳ (میلادی) - اولوم گونو: ریشارد واگنر، آلمانلی بستهچی.
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ بهمن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ فوریه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ بهمن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ فوریه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ رجب/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ بهمن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ فوریه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ رجب/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
یول پولیسی رئیسی: موتورسیکلت سورن قادینلارا کسینلیکله قارشیلیق وئریلهجک
یول پولیسی رئیسی کمال هادیانفر، قادینلارین موتورسیکلت سورمه ایجازهسینه مالیک اولمادیقلاری اوچون موتورسیکلت سورمهلرینین قانون پوزونتوسو اولدوغونو و سورنلره کسینلیکله قارشیلیق وئریلهجهیینی دئدی.
۲۷ مهر ۱۴۰۰-جو ایل چارشنبه گونو هادیانفر ایران مئدیاسینا وئردیگی آچیقلامادا بونون موتورسیکلت تصدیقنامهسینده یالنیز ارککلرین آدلارینین چکیلمهسینین و بو سببدن قادینلارا موتورسیکلت ایجازهسینین وئریلمهمهسینین سبب اولدوغونو سؤیلهدی.
او آیریجا دئدی: “بو مسئله اوچون قانوندا ديیشیکلیک ائدیلمهلیدیر و یول پولیسی بونونلا باغلی تدبیر گؤره بیلمز“.
سون ایللرده ایرانین هر یئریندن موتورسیکلتچی قادینلارین ساخلانیلدیغی بارهده خبرلر یاییلیب.
۱۳۹۶–جی ایلده ایکی قادین دزفول شهرینده و بو ایلین مرداد آییندا مشهدده موتورسیکلت ایله چالیشان بیر قادین حبس ائدیلدی.
حبس خبرلری یاییلدیقجا، یول پولیسی مامورلاری موتورسیکلت تصدیقنامهسی اولان هر کسین موتورسیکلت سوره بیلهجهیینی و قادینلارین تصدیقنامه آلا بیلمهدیکلری اوچون موتورسیکلت سوره بیلمهیهجکلرینی سؤیلهیهرک قاداغانین مسوولیتینی داشیمادیقلارینی بیلدیردی.
بونونلا بیرلیکده، ۱۳۹۵-جی ایلده ایسلام جمهورییتینین لیدری اولان علی خامنهاینین اوفیسی “فارس” خبر آژانسینین قادین موتورسیکلت سورنلر ایله باغلی سورغوسونا جاواب اولاراق دئمیشدی: “قادینلارین توپلومدا و نامحرملرین یانیندا موتورسیکلت سورمهسی، ارککلرین دقتینی چکیر و توپلومدا فیتنه-فسادا یول آچیر و قادینلارین عیفتینه ضدیر و سورمهمهلری لازیمدیر. آنجاق نامحرملردن اوزاق یئرلرده هئچ بیر پروبلئم یوخدور. “
iranwire


text:
کابل، 22 عقرب، باختر
کان و نفت وزیرلیگی سرپرستی، شیخالحدیث شهابالدین دلاور افغانستان سودا-صنعت اویی سرپرستی، محمد یونس بیلن اوزتکزگن اوچره شوو ده، کان لر اوستیده سرمایه یاتقیزیش باره سیده بحث قیلدیلر.
باختر آژنسی نینگ خبری گه کوره؛ کان-نفت وزیرلیکی نینگ خبرنامه سیده کیلگن که اوشبو اوچره شووده سرمایه یاتقیزیش اوتاقی سرپرستی، کانلر ساحه سیده سرمایه یاتقیزه دیگن سوداگرلر آلدیده تورگن تکلیف و معمالر حقیده گپیرگن.
کان-نفت وزیرلیگی، برچه مملکت سرمایه گذارلرینی قوللب-قوتلهیدی و اولرنی آلدیده بولگن معمالرنی برطرف ایتیش مقصدیده ایکنلیگینی ایتدی، کان-نفت وزیرلیک سرپرستی.
او نینگ کوپه یتیریشیچه؛ مملکت ده گی سونگی سیاسی اوزگریش لر بیلن خورسندچیلیککه سزوار که ملی خوفسیزلیک تامینلندی و سرمایه یاتقیزه دیگن لر اوچون یخشی امانیت یره تیلدی، بیز برچه سرمایه یاتقیزه دیگنلرنی مملکت نینگ کان عرصه سیده سرمایه کیریتیشگه اونده یمیز و تاکلیف قیله میز.


text:
قطور کورپوسو
قطور کورپوسو ایران و تورکیه دمیر یوللارینی خوی شهرینین ۲۵ کیلومتر اوزاخلیغیندا، بیر بیرینه باغلایان بیر کورپودور. کورپونون مهندیسینین بیر آلمان قادین اولدوغو سویله نیلیر. بو کورپونون دوزلمه سی ۱۳۴۹-جی گونش ایلینده (۱۹۷۰-جی ایل) سونا چاتیبدیر . بو کورپونون تۆرۆ «آلتدان کمان» دیر. و اورتادوغو نون ان بویوک کورپو کمانلاریندان بیری ساییلیر. ایران و عراق ساواشیندا بو کورپونون دیرکلریندن بیر نئچه سی عراق طرفیندن آتیلان راکتلر ایله داغیلمیش دیر. کورپونون اوزونه راکت دیمه دیغی اۆچون، دیرکلری یئنی لییب و کورپونو آیاقدا ساخلاماغی باشاریبلار. گونوموزده ده کورپویه دیققت له باخدیغیمیزدا یئنی دیرکلر بللی اولونور.
خوصوصیتلری[دَییشدیر]
۱۳۴۷-نجی ایلده، بیر ایران(رانکین) و بیر اتریشلی(پور) شیرکت طرفیندن دیرک لر و بتن آیاقلاری دوزلیبدیر، کورپونون اوست قسیمتی ده، دمیر شاسی سی، آمریکالی لار طرفیندن جورلنیبدیر. کورپونون اوزونلوغو ۴۴۸ متر اولارکن، دمیر شاسی سینین اوزونلوغو ۲۲۳ متر دیر. اوجالیغی ۱۱۸،۲۸ متر دیر و ۱۰ دنه بتن دان آیاقی واردیر.
گئچمیش ده قیرمیز رنگ ده اولان کورپو، ایران و عراق ساواشیندا گوزدن ایتمک آماجی ایله تورپاق رنگینه بویانمیش دیر.


text:
سوْن واختلاراجان غريبه بير سؤز آغیزلاردا گزیردی: «توٍركجهميز دونیانين ان قايدالي ديليدير». بو ادّعانين دوْغرو اولوب اوْلماماسيندان آسيلي اوْلماياراق، ديلين تام قايدالي اوْلماسیني بیلیم اونایلامیر. بو، هئچ بؤیوک اوٍستونلوک ده دئییل. بيلگي آليش ـ وئريشی گئنیش اوْلمايان چاغلاردا تام قایدالی دیل گئرچك گؤرونسه ده، ايندي بویوک خال دئييل، چاتيشماز یؤندور! ديلين اينكيشاف مرحلهسينده، اؤزلليكله باشقا ديللرله گئنيش آليشوئريشه گيريشميش دؤنمده، ’تام قايدالي‘ آدلانان دوروم پوزولماليدير. شخصن منيم اوٍچون تام قايدالي بير ديل قورخونج، شوم فئنومئندير. تام نظارت آلتينا آلينميش، بوٍتون آلانلاری ديققتله پلانلاشديريلميش بير فئنومئن. جوْرج اوْروئل′ين 1984 باشلیقلی اثرینده جانلانديرديغي و يا آلدوكس هاكسلينين يئني قشنگ دونيا آدلانديرديغي دوروم.
هئچ بير ديل ایستئثناسيز اولا بيلمز. ایستئثنا اوْلمايان يئرده هم دیل اؤله بیلر، هم ده سیاست. کارل ائشمیت دئميشكن «ایستئثنا قايدادان داها ماراقليدير. قايدا هئچ نهيي آچيقلامير، ایستئثنا ايسه هر شئيي آچيقلايير. ایستئثنا يالنيز قايداني وورغولامير [تأييد ائتمير]، بلكه قايدا اؤزو ده اوندان قيدالانير».
ائشیمت′ين نظرينجه گئنل قایدانی گئرچكجه آراشديرماق ايستهين كيمسه، يالنيز بير گئرچك ایستئثنا آختاريشيندا اوْلماليدير.» تام اوٍستاوسته دوشمهسه ده، بو سؤز كارل پوْپئر′ين «ابطال اولونما قابلييتي» آديندا نظريهسيني خاطيرلادير. پوْپئره گؤره، علمي بير فرضيهني ثبوت ائتمك اوٍچون، تأييد ائديجي اوْلغولارین [فاكتلارین] عوضينه، ابطال ائديجي اولغولار آختارماليييق. بونون آنلامي قوْلایدير. توتاليم «بوتون قارغالار قارادير». بو فرضيهني حاقلاماق اوٍچون مينلرجه قارا قارغانين عوضينه بيرجه آغ قارغا آختارماليييق، تاپيلماسا فرضيه قوّهيه مينهجك.
ایستئثنانين بو غئيرعادي گوٍجونه باخماياراق، نييه بيزده بو قدهر ايیرنج گؤروٍنور، قايدا ايسه قودسال. بيزده ایستئثنا نييه هر شئیي قارانليغا سوٍروكلهيير، آچيق اولغولارین اوستونه قالين پرده چكير؟
منجه سورغونون جاوابي بيزدهكي ایستئثنانين ماهييتينه قاييدير. ایستئثنا بيزده قايدادير. بيزده بونلارين يئري دَييشيليب، ایستئثنا قايدالارين يئريني آليب. ديليميزدهـ البته گونئي لهجهسيندهـ ایستئثنالارين چوْخلوغو قايداسيز قايدالارا چئوريليب، خائوس. بونونلا دا ایستئثنالار قوروجو و آچيقلاييجي ماهيّتلريني ألدن وئريبلر. اؤرنهيين، بير چوخ ديللرده شعرين اينقيلابي ماهيّتي ديلين گراماتيك سينيرلاريني آشماقدا دوغرولورسا، بيزده بو ماهيّت ديلين گراماتيك قورولوشونا باغليليق و وفاليليقلا اؤزونو گؤسترير. چوٍنكي بوردا گئرچكليك خائوسدورسا، ایستئثنا گئرچكلييين ايچيندهكي چاتدير. بونا گؤره من گراماتيك قوراللاري پوزماغي سرسريليك گؤرورم، اينديكي دورومون أسارتي كيمي باشا دوٍشورم. خائوسا قاپيلماق. بیز عقلانيت يوخوشونو آشديقدان سونرا أدبیاتین اوسدیشی [فراعقلانی] اویونلارینا قورشانا بیلهریک. بيز ایستئثناني قايدايا چئويرديكدن سونرا خائوسون آوانگارد مرحلهسينه چاتا بيلهريك. آوانگارد ايندي بيزده گراماتيكاني، يعني ایستئثناني، برپا ائتمك، قايدايا چئويرمكدير.


text:
علی حسین زاده داشقین یا قیساجا علی داشقین ،1340جی ایلی بایرام آیی نین 20جی گونونده، اوجان بؤلگه سینه باغلی الخلج کندینده دونیایا گؤز آچیبدیر. آذربایجانین تانینمیش یازار، شاعیر، چئویرن، و دوزلتن دیر. داشقین سؤزلوگو اونون یایدیغی اهمیتلی کیتابلارینداندیر.
یازدیغی و یایدیغی کیتابلار
آنا نیسگیلی ، شعر توپلومو، تهران، اردیبهشت یایین ائوی
قار چیچگی ، شعر توپلومو، تبریز، مؤلف اؤزو یاییب
کؤلگله، شعر توپلومو، تبریز، سرچشمه یایین ائوی
قوشمالار، شعر توپلومو، تبریز، سرچشمه یایین ائوی
سحر آغاجی ، شعر و یازیلار، تبریز، مؤلف اؤزو یاییب
آلیشیق ، شعر و یازیلار، تبریز، مؤلف اؤزو یاییب
گونئیده گونوم، شعر توپلومو، باکی، آوراسیا یایین ائوی
گؤز گوللری، شعر توپلومو، باکی، آوراسیا یایین ائوی
تورکجه فارسجا سؤزلوک ، تبریز، یاران یاییم ائوی
فارسجا تورکجه سؤزلوک ، تبریز، تلاش یاییم ائوی
انگلیسجه تورکجه فارسجا سؤزلوک ، تبریز، آشینا یاییم ائوی
دیل و دیلچیلیک، دیل و دیل تانیماق ، تبریز، اختر یاییم ائوی
یازیشما، مکاتبه، تبریز، اختر یاییم ائوی
کند گلینی، نثر، تبریز، اختر یاییم ائوی
دیلین ایچ اوزو، دیل ماهیتی، تبریز، اختر یاییم ائوی
الکترونیک اؤیرتیمی (آموزش الکترونیک)، فارسجا، تبریز، ایرانویچ یاییم ائوی
ادبی سبکلر، اؤیرتیم (کتاب درسی)، تبریز، سرچشمه یایین ائوی
آتام ایله منیم ناغیللاریم، تبریز، آیدین یایین ائوی
دده قورقود و یئنی توپلوم (دده قورقود و جامعه نوین)، فارسجا آراشدیرما، تبریز، مؤلف اؤزو یاییب
نظامی نین دونیالیق شؤهرتی (شهرت نظامی جهانی)، فارسجا، تبریز، مؤلف اؤزو یاییب
آذربایجان خالق ماهنیلاری، تبریز، آیدین یایین ائوی
بئشبک نغمه سی، اوشاقلارا ترجمه اولونموش شعر، تبریز، مؤلف اؤزو یاییب


text:
اویان نیوز: ساوونما باخانلیقدان ائدیلن آچیقلامادا هر زامانکی کونتروللارین ائدیلدیگی سیرادا بیر اوچاغین موتوروندا پروبلم تثبیت ائدیلدی
آمریکا بیرلشیک دولتلرینده بوتون اف-۳۵ ساواش اوچاقلارینین هاوالانماسی قاداغان ائدیلدی.
ساوونما باخانلیقدان ائدیلن آچیقلامادا هر زامانکی کونتروللارین ائدیلدیگی سیرادا بیر اوچاغین موتوروندا پروبلم تثبیت ائدیلدی.
آچیقلامادا موتورداکی چاتلاغین سببینین آراشدیریلدیغی، بو مدتده تدبیر مقصدیله اف-۳۵لرین هاوالانماسینین تاخیره آلیندیغی ایفاده ائدیلدی.
هله گلیشدیرمه مرحلهسینده اولان اوچاقلاردان ۵۱ عددی آمریکا اوردوسوندا ایستیفاده ائدیلیردی.
نورمال ساواش اوچاقلارینین ایکی قاتی سرعته چاتا بیلن اف-۳۵لر ساعاتدا ۱۹۳۰ کیلومتر سرعت ائدیر.
۵-جی نسیل خصوصیتلری ایله رادارا توتولمایان اوچاقلارین، گیزلی اوچوش خوصوصیتیله عملیاتلاردا تأثیرلی نتیجهلر آلا بیلیر.
عمومی ۳ نوع چیخاریلان اف-۳۵ ساواش اوچاغی آمریکا اوردوسونون ان باهالی پروژهلریندن بیری ایدی.
پنتاقون، اف-۱۶ کیمی اسکیلن ساواش اوچاقلارینی یئنی نسیل اف-۳۵لر ایله یئر دگیشدیرمهیی پلانلاشدیریردی.
جمعن ۲ مین ۴۰۰ عدد آلماغی پلانلاشدیران آمریکا ساونما باخانلیغی، پروژه اوچون ۴۰۰ میلیارد دولار آییرمیشدی.
۱۹۹۰-جی ایلده حاضیرلانان اف-۳۵ ساواش اوچاغی، آمریکا و اینگیلترهنین باشی چکدیگی کونسورسیوم طرفیندن گلیشدیریلیر.
پزوژهده تورکیه ایله بیرلیکده جمعی ۹ اؤلکه یئر آلیر.
تورکیه ۲ عدد سیفاریش وئرهرک پروژهیه داخیل اولموش؛ و اوچاقلارین ۲۰۱۵-جی ایلده تسلیم آلینماسینی قرارلاشدیرمیشدی.
اسکی ساونما باخانی وجدی گؤنول، تورکیهنین اف-۳۵لردن ۱۱۶ عدد آلماغی پلانلادیغینی سؤیلهمیشدی.
بو اوچاقلارین، ایستیفاده ائدیلن اف-۴ و اف-۱۶ ساواش اوچاقلارینین یئرینی آلماسی پلانلاشدیریلیر.
ت رت


text:
۳ تروریست اؤلدورولدو
ائتکیسیز حالا گتیریلهن ۳ پکاکالی تروریستین، تورکیهده حرکت پلانلاماسی ائدن سؤزده اؤزل گوج یاپیلانماسی ایچینده فعالیت گؤستردیگی تعیین اولوندو
عراقین غارا بؤلگهسینده ائتکیسیز حالا گتیریلهن بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا منسوبو ۳ تروریستین، تورکیهده حرکت پلانلاماسی ائدن سؤزده اؤزل گوج یاپیلانماسی ایچینده فعالیت گؤستردیگی تعیین اولوندو.
ملی ساوونما باخانلیغی، دونن غارادا معین ائدیلهن ۳ پکاکالی تروریستین هاوا گوجلرینین تشکیل ائتدیگی باشاریلی عملیاتلا ائتکیسیز حالا گتیریلدیگینی بیلدیرمیشدی.
باخانلیقدان عملیاتلا باغلی یئنی بیر آچیقلاما گلدی.
ملی استخبارات تشکیلاتینین (میت) ایشبیرلیگی ایله ائتکیسیز حالا گتیریلهن ۳ پکاکالی تروریستین، تورکیهده حرکت پلانلاماسی ائدن سؤزده اؤزل گوج یاپیلانماسی ایچینده فعالیت گؤستردیگی تعیین اولوندو.
ایلگیلیلی خبرلر
ماجاریستان-ارمنیستان ایلیشکیلری یئنیدن قورولدو
ارمنیستان، آذربایجان بایراغینا سایغیسیزلیق ائدن ارمنی سوبایی اؤلدورن سفرووون آذربایجانا قایتاریلماسینا گؤره ماجاریستانلا دیپلوماتیک ایلیشکیلری کسمیشدی
آیبکده میدانا گلن پاتلامادا ان آز ۱۹ نفر اؤلدو
افغانیستانا یاردیم هیئتی اکیبلرینین آراشدیرمالاری نتیجهسینده پاتلامادا ان آز ۱۹ نفرین حیاتینی ایتیردیگی، ۲۳ نفرین یارالاندیغی آچیقلاندی
فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
نیکلا رش، فرانسا خاریجی ایشلر باخانی کاترین کولونانین آچیقلامالارینا گؤره ایران خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی


text:
اویان نیوز: فرانسیز مئدیا قورولوشلارییلا ائدیلن اؤن راضیلاشما گره گی گووگل، یارادیلاجاق فوندا تالیف حاقی اولاراق ایلک آشامادا ۶۰ میلیون آورو اؤدهیهجک
آمریکانین دونیا طرفیندن مشهور آختاریش موتورو گوگل، فرانسادا حکومتین آغیر باسقیلارینین آردیندان فرانسیز مئدیاسینا تالیف حاقی اؤدمهگی قبول ائتدی.
الیزه ساراییندا ائدیلن آچیقلامادا، جمهور باشقانی فرانسوا اوللاند و مدنیت باخانی آورئلی فیلیپتده ایله گووگل ایداره هیاتی باشچیسی اریک شمیدتین ائتدیگی گؤروشمهلرین آردیندان، سؤز موضوعسو راضیلاشمانین تامین ائدیلدیگی بیلدیریلدی.
فرانسادا حکومت، ایلک دفعه بیر بین الخالق آختاریش موتورونون تالیف حاقی اؤدهمهگی قبول ائتمهسی اعتباریله سؤز موضوعسو راضیلیغی تاریخی بیر راضیلاشما اولاراق حساب ائتدی.
گووگل، فرانسیز مئدیاسییلا ائتدیگی اؤن راضیلاشمانین نئجه ایشلیهجگی و مئدیا تشکیلاتلارینین بوندان نئجه فایدالاناجاغی موضوعسونون اؤنوموزدکی گونلرده قطعیلیک قازانماسی گؤزلنیلیر.
فرانسیز حکومتی، اؤلکه مئدیاسیندا یئر الان خبرلری تالیف حاقی اؤدمهدن آختاریش موتورونا قویان گووگل حاقیندا محکمهیه جینایت اعلانی ائتمه تهدیدی ائتمیشدی.
قایناق ت ر ت


text:
سؤزسوز، هر بیر دؤولتـمیللت دیلین پلانلی بیچیمده گلیشدیریلمهسینه دایر بللی تدبیرلر گؤرور. بونون آشیری اؤرنکلرینه نازیزم آلمانیاسیندان دئگول فرانساسیناجان، گاندی هیندیستانیندان سوکارنو ایندونئزیاسیناجان بؤیوک بیر أراضیده توش گلیریک. أن اوغورلو اؤرنکلر ایسه گؤز قاباغیندادیر. آتاتورک زامانیندان ایستانبول تورکجهسینده، رضا شاه زامانیندان ایسه فارس دیلینده آپاریلماقدا اولان ایصلاحاتلار هئچواخت دایاندیریلمامیشدیر. ایییرمینجی یوز ایللییین بوتون زامان کسیملرینده …
Read More “قیسا سئچمهلر: دیل موهندیسلیی بارهده | ایواز طاها”
فلسفه، 19ـجو عصر بشر اويغارليغيندا بيرينجيليک قونومونو ايتيرمهيه باشلادي، شعر ايسه ايييرمينجي عصرده. بونلارين هر ايکيسي، قيسمن ده اولسا اؤز يئرلريني بديعي نثره، داها چوخ رومانا، باغيشلاديلار. گادامئرين فيکرينجه، بو اولاي شوپنهايئرين آلچالديجي [تحقيرآميز] نيطقلري سونوجوندا باش وئرمهدي. فلسفه طالعينين آناجيزگيسي اونا قارشي چيخان بؤيوک يازيچيلارين ألي ايله يازيلدي. کيئرکئگارد، نيچه، و داها چوخ آدليم …
Read More “شعر و فلسفهنین یئنیلگیسی [مغلوبیتی] | ایواز طاها”
آنلام یاراتما سیستئمی باخیمیندان باکی هله ده موسکوانین ایالتیدیر. اونون حاشییهسینده نفس آلیر، اونون کیمی دوشونور، بو دوشونجهلر ایسه روسوفیل مدنیتین ایملر توپلوسوندا تظاهر ائدیر. شهوتله شراب بونون أن آیدین ایفادهسیدیر. روسوفیل دوشونجه اوربیتی چرچیوهسینده “اولوسال منلیک” ادعالاری جفنگیاتدان باشقا بیر شئی دئییلدیر. آلت بیلینجی سووئت کئچیمشی اؤزلمیندن دولوب داشان توپلومون او کئچمیشدن سییریلماسینا دایر …
Read More “قیسا سئچمهلر: باکی موسکوانین ایالتیدیر”
بادیو حقیقتی رئاللیقدان فرقلندیریر. رئاللیق ایندیکی دورومدور، حقیقت ایسه ایدهآل وضعیته عایددیر. او، بیلگینی یالنیز مؤوجود دوروملا ایلگیلندیریر: بللی اینتیظام اوزره اینکیشاف ائدن یاشام، گلهنکلر، یارانمیش اینجهصنعت أثری، رسمی قونوم قازانمیش دوشونوش طرزی، اوتوروشموش دیل. بونلار رئاللیقلاردیر، بیلگی بونلارا عایددیر. حقیقت آنجاق باش وئرهجک اولایدان باش قالدیریر: یئنی دوٍشوٍنجهدن، گؤزلردن آنسیزین جوشان سئوگیدن، ایندیجه دوغاجاق …
Read More “قیسا سئچمهلر: حقیقت و رئاللیق [واقعیت]”
آذربایجان جومهوریتینده یالانچی ضرورته چئوریلمیش ایندیکی دورومون آناجیزگیلری سؤیلمسل بیچیمده اؤتن یوز ایللییین ۳۰-جو ایللرینده چکیلدی. سونوجدا اؤز دوشونجه جوغرافیاسیندان قوپموش قوندارما “آذربایجان دیلی” یاراندی. م. قاسیمووون دریدن قابیدان چیخاراق جالاق [چند رگه] بیر دیلله سؤیلهدیکلری سؤزومون آیدین ثبوتودور: «آذربایجان دیلی ایندیهدک روس دیلی واسیطهسی ایله سایسیز حسابسیز عملیـتئکنیکی، اجتماعیـسیاسی و باشقا تئرمینلرله تکمیللشدیریلمیشدیر. آذربایجان …
Read More “قیسا سئچمهلر: آذربایجان تورکجهسینه قارشی چئوریلیش 1937 ده باش وئردی”
آنتونیو نئگری و مایکل هارتین نظرینجه، [چاغداش] ایمپئراتورلوق دؤنمینده قودرتین هئچ بیر مرکزی یوخدور. چاغداش ایمپئراتورلوقدان مقصد گلهنکسل ائورنسل دؤولت دئییل، گلوباللاشمانین رمزی ساییلان ائورنسل گوجدور. بو گوجون اینتئرنئت کیمی بللی مرکزی یوخدور. ایقتیدار تئریتوریاسی ایسه واشینگتوندان سیدنییه و یوهانسبورگدان موسکوایا قدهر بیر اراضییه شامیلدیر. حؤکمدارلار ایسه اوباما و یا پوتین دئییل، تویوتا، أپل، ژیللئت، …
Read More “قیسا سئچمهلر: ایمپئراتورلوق دیلی”
بیر چوخ اینسانلاردا “قایناق اؤزلمی” وار. بو نهدیر؟ ایستر دینی، ایسترسه ده لاییک خاراکتئرلی “اوریژینال قایناق origin، منشأ source، کؤک root و یا باشلانغیج beginning” حسرتی بوردان گلیر: گومان ائدیلیر کی، حقیقتین قایناغی یالنیز کئچمیشدهدیر. گومان ائدیلیر کی، فئنومئنلرین آرخاسیندا سرّلر گیزلهنیب. سون مقامدا او سرّی، او قایناغی اؤیرنمهدن فئنومئنلری تانیماق اولماز. لاکین فئنومئنلرین آرخاسیندا …
Read More “قیسا سئچمهلر: قایناق اؤزلمی [حسرت منشأ]”
یونان دوشونجهسینده کوتلهنین چئشیدلی آدلاری واردیر: “اوخلوس” بیچیمسیز قارماقاریشیق کوتلهیه دئییلیر. “دئموس” ایسه بعضی فرقلیلیکلرینه باخمایاراق دئموکراتیکجه ایداره اولونان بو گونکو وطنداش توپلومو [جامعهی مدنی] ایفاده ائدیر. ژاک رانسیئره گؤره، دانیشان حئیوانین باشلیجا اؤزللییی دیلی آنلاماقدا دئییل، بونو اوشاقلاردا باجاریر، دیلین اورهتیمیندهدیر. دیلین نیظاملانماسی ایله دئموس و وطنداش یارانیر، بوندان اؤنجه بیچیمسیز کوتله واریدی. رانسیئر …
Read More “قیسا سئچمهلر: کوتله، وطنداش و دیل”
اسکی ایداره دؤورونده غئیر رۇس میللتلرین هر ایشینه فنا گؤزله باقیلوب، اوْنلارین أن معصوم حرکتلری بیله سۇء بیر تفسیره اوْغراردی. مکتب آچسالار، آنا [دیلی] اساسیندا درس وئرسهلر، میللیي دیلده کیتاب و گازتا نشر ائتسهلر، میللي، دینی و مدنی حۆقوقلارینین تانیلماسینی دیلهسهلر هامان اوْنلارین «سپاراتیست» [تجزیهطلب] اوْلدوقلارینا حۆکم ائدیلهرک مکتبلری قاپادیلیيور. بو سؤزلر منیم دئییل، 1917-ده …
Read More “من دئمیرم، صبری آیوازوو دئییر”
منده سيغاريكن جاهان، من بو جاهانا سيغمازام گؤوهر لامكان منم، كؤون و مكانا سيغمازام. عرشيله فرش و كاف و نون، منده بولوندو جومله چون كس سؤزونو اوزاتما كي، شرح بيانا سيغمازام. كؤون و مكاندور آيتيم، ذاتيدوٍرور بدايتيم سن بو نيشانلا بيل مني، من بو نيشانا سيغمازام. كيسمه گومان و ظنّ ايله، اولمادي حققيله بيليش حققي …
Read More “نسیمینین “سیغمازام” شعری و بیر نؤکته | ایواز طاها”


text:
امره بلوز اوغلو
امره بلوز اوغلو (اینگیلیسجه: Emre Belözoğlu) (دوْغوم:۷ سپتامبر ۱۹۸۰ (۴۲ یاش) ایستانبول) بیر فوتبالیست. مدیپول باشاکشهیر فوتبال کولوبو و تورکیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیلهرک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده امره بلوز اوغلو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «nb» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۰-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- قالاتاسرای کولوبونون اویونچولاری
- اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
- نیوکاسل یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- اتلتیکو مادرید کولوبونون اویونچولاری
- مدیپول باشاکشهیر کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری


text:
چینده تلفات سانی آرتیب بارماقده
اولگنلر سانی 33 گه ییتدی
چین نینگ اورته منطقه سیده جایلشگن هینان ایالتیده قتّیق یامغیر سبب بولیب یوز بیرگن سیل حادثه سیده اولگنلر سانی 33 نفرگه ییتدی.
خبر آزانسی شینهواده اورین آلگن خبرگه کوره 8 کیشی لادرک بولگن هینان گه 376 مینگدن آرتیق کیشی خوفسیز منطقه لرگه انتقال بیریلگن.
215 مینگ 200 هکتار زراعت ساحه سیگه زیان ییتگن لیگی سیل و سوو تاشقینلری نینگ اقتصادی ضرری نینگ 188،6 میلیون دالر ایکن لیگی قید ایتیلدی.
قیدیروو قوتقروو گروهلری حلی گچه 33 کیشی نینگ جسدی نینگ تاپیب آلگن سیل یوز بیرگن ایالتلرده یوز مینگدن آرتیق کیشی نینگ ایسه خوفسیز منطقه لرگه انتقال بیرگن.
هینان ایالتی هواشناسلیک باشقرووی یاغینگرچیلیک نینگ انیانگ، هیبی، شینشیئانگ بیلن بیر قطارده بعضی بیر شهرلرده دوام ایتیشینی کوتگن لیکلرینی بیلدیردی.
محلی اداره چیلر مذکور منطقه لرده 39 مینگ 583 قوتقروو پرسونلینی وظیفه لنتیردی و هوئیشیئانده بوگونگچه 37 مینگ 953 کیشی تخلیه قیلینگن لیگینی معلوم قیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
نایجریاده قوراللی جنگریلر تامانیدن اسیر ایتیب آلینگن اونلب کیشی قوتقریب آلیندی
ناتو باش کاتبی ستولتنبرگ روسیه دولت باشلیغی پوتین نی عیبله دی
ستولتنبرگ آلمان باش وزیری شولز بیلن مشترک مطبوعاتی کنفرانس اویوشتیردی
بروکسلده تورکیه نینگ تشبثی بیلن بیر ییغیلیش بولیب اوتدی
اوشبو ییغیلیشده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ کمچیلیک لری توغریسیده سوز یوریتیلدی


text:
ایان راش
ایان راش (اینگیلیسجه: Ian Rush) (دوْغوم:۲۰ اکتبر ۱۹۶۱ (۶۱ یاش) St Asaph) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ولز میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. اوروپا لیقلرینده اَن چوْخ قوْل وۇران فۇتبالیست اوْلوب و اوروپا قیزیل باشماق جایزهسینی قازانیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Alpuin, Luis Fernando Passo (20 February 2009). "Wales – Record International Players". Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Retrieved 5 August 2012.
قارداش پروژهلرده ایان راش گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- Trove شناسهسیله مقالهلر
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
- لیدز یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- لیورپول کولوبونون اویونچولاری
- نیوکاسل یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- فلینتشر دوغوملولار
- شفیلد یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- رکسهام کولوبونون اویونچولاری


text:
۶۵ ساغلیق چالیشانی قرنطینهیه آلیندی
ساغلیق چالیشانلارینین ۲۱ گون بویونجا ائوده قرنطینهیه آلیندیغی و وضعیتین کنترل آلتیندا اولدوغو بیلدیریلدی
اوگاندادا داوام ائدن ابولا سالقینی سببی ایله ۶۵ ساغلیق چالیشانی قرنطینهیه آلیندی.
ساغلیق باخانلیغینین سؤزچوسو امانوئل آینبیونا، ابولا ویروسونا گؤره ۶۵ ساغلیق چالیشانینین ۲۱ گون بویونجا ائوده قرنطینهیه آلیندیغینی و وضعیتین کنترل آلتیندا اولدوغونو بیلدیردی.
اوگاندادا ۱۹ سپتامبردا باشلایان ابولا سالقینیندا ایندیه دک ۷ ساغلیق چالیشانی حیاتینی ایتیردی.
اؤلکهده ایلک اولاراق ۱۹ سپتامبردا ۲۴ یاشلی بیر شخصده، نادیر گؤرولن و سودان واریانتی اولان ابولا ویروسو معین ائدیلمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
لیبیده تۆرک خستهخاناسی آچیلدی
۱۳ پلیکلینیک و ۴ عملیات اوتاغی اولان ۱۲۰ یاتاقلی خستهخانادا تام دونانیملی آمبولانس سرویسی ده فعالیت گؤستریر.
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی
دۆزجهده ۵،۹ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئردی
زلزله اطراف شهرلرده، اؤزللیکله ایستانبول و باشکند آنکارادا حس ائدیلدی


text:
`سوسیال شبکه` نتیجهلر
خبرلر [66]
- بایدن، سوسیال مئدیادا گوندم اولدو
- ناظیرلر کابینهسینده دییشیکلیک
- ترامپ سوسیال مئدیایا قاییدیر
- بؤیوک بریتانیا-دا کروناویروس خستهلرینین ۲۲ فایزی طب موسسه لرینده بو ویروسا یولوخوب
- وفا سوسیال دستک قروپو دونیا-یا سسلندی
- تورک هاوا یوللاری 5 شهر خاریج، بوتون اوچوشلاری دایاندیردی
- اردوغان: ایسرائیلین تربیهسیزلیغی بعضی عرب دولتلری طرفیندن تشویق ائدیلیر
- جمهور باشقانی اردوغان:" 2020-ده تورم تک رقملی اولاجاق"
- لبنان-دا داوام ائدن اعتراض آکسیالاری
- موزه و تاریخی یئرلر عینی صحیفهده بیرلشدی
- هفتهنین آنالیزی :34
- چالیشما، سوسیال خیدمتلر و عائله ناظیری ایندونزیا-دا
- شبکه آدلی بلگهسل فیلمین ایستانبول قالاسی کئچیریلیب
- ایتالیان دیوید ساسولی آوروپا پارلامئنتینین یئنی صدری سئچیلیب
- تورکییهیه اؤوگو گلدی
- ی.پ.گ/پ.کا.کا سیویل لرین اکینلرینی یاندیریر
- بلژیکده ایسلاموفوبیک سوسیال مئدیا مساژلاری اوچون جزا
- "فیسبوک" 2،2 میلیارد ساختا حسابی سیلدی
- سریلانکا سوسیال مدیا قوروملارینا قاداغا قویدو
- سوئد-ده عیرقچیلار "بوتون مسلمانلاری اؤلدورون" مئساژینی یایدیلار


text:
تورک تیلیده بایبورت سوت بوره گی دیب ناملنگن شیرین لیک حقیده قیسقه معلومات
اوشبو شیرین لیک بایبورت ده اینیقسه بیره م لر, طوی لر و دعوت لرده مهمان لر گه تارتیق قیلینماقده
سوت بوره گی دیب ناملنگن بیر شیرین لیک حقیده قیسقه معلومات
سوت بوره گی, تورکیه نینگ قاره دینگیز و شرقی انادولو منطقه لری نینگ اورته سیده جایلشگن بایبورت شهری گه خاص, یوفقه بیلن تیارله نه دیگن و اوستی گه سوت شربتی تشله نه دیگن بیر شیرین لیک دن عبارت. بایبورت شهردارلیگی نینگ طلبی گه بناً میلادی 2021- ییلده تورکیه نینگ ثبت قیلینگن جغرافی محصولاتی لیستی گه کیریتیلدی. سوت بوره گی نینگ تیارله نیشیده سوت, سریغ یاغ, یومورتقه و اون دن تیارلنگن خمیر دن فایده له نیلماقده. پتنوس گه جایلشتیریلگن یوفقه لرنینگ آره سی گه قاوریلگن فندق سیپیله دی. کیین اوستی گه سریغ یاغ تشله نیب, مثلث شکلیده کیسیلیشی آرتیدن بیر مینگ 800 سانتی گراد ده 20 الی 25 دقیقه پیشیریله دی. داش دن چیقاریلیشی آرتیدن ایسه سوت بوره گی نینگ اضافی یاغ لری سوزیله دی. خوددی شوو وقت نینگ اوزی ده سوت بیلن شکر قوشیلیب شربت گه ایلنتیریله دی و ساوگندن کیین سوت بوره گی نینگ اوستی گه تشله نه دی. بایبورت سوت بوره گی نه قتتیق و نه هم یومشاق دیر. یوزی پارلاق, ایچی ایسه سرغیش آق رنگده دور. اوشبو شیرین لیک بایبورت ده اینیقسه بیره م لر, طوی لر و دعوت لرده مهمان لر گه تارتیق قیلینماقده.


text:
محمدحسین مبین
سیّد محمدحسین مُبَیِّن تخلص آدی ایله شیمشک و یا دوْکتور محمدحسین مبین (دوْغوم: ۱۳۰۶-جی ایل آذر آیی نین ۱۳-و، تبریز - اؤلوم: ۱۳۹۴-جو ایل مهر آیی نین ۶-سی تبریز) شاعیر، یازیچی و طبیب، ایران جوْذامیلرین آتاسی.[۱][۲]
حیاتی[دَییشدیر]
۱۹۲۷- جی ایلده تبریزین چرنداب محله سینده آنادان اوْلان محمدحسین مبین ایلک تحصیلی تبریزین معرفت اوْخولو، اوْرتا مکتبی کرمان شهرینین اوْ زامانی پهلوی مدرسه سینده اوْخویوب سوْنرا تبریز شهرینه قاییداراق دیپلم مدرکین فردوسی مدرسه سیندن آلدی. ۱۳۲۸-جی ایلده تبریزین طیب تبریز طیب بیلیم یوردوندا تحصیله باشلاییب ۱۳۳۴-جی ایل ۲۸ یاشیندا اوْلاراق تبریز طیب بیلیم یوردونو بیتیریب ۱۳۴۱-جی ایلدن (۱۹۶۲-جی میلادی ایل) اۇلوسلار آراسی ساغلیق تشکیلاتینین مالیهسی ایله ایسپانیا، پورتغال، نیجریه و مالی ؤلتلرینده طیب تحصیلینی تکمیللشدیردی. وطنه دؤندوکدن سوْنرا تبریز یاخینلیغینداکی باباباغی منطقهسینین چؤللو-بیابانیندا ۱۹۳۳-جو ایلده یارادیلمیش جوْذام خستهخاناسیندا دوْکتور اوْلان خانیمی ایله بیرلیکده باشچیلیق ائتدی. محمدحسین مبین ۸۸ یاشیندا مهر آیینین آلتیسی دوشنبه گونو تبریز شهرینده حیاتا گؤز یومموش بیر گۆن سوْنرا دوغدوغو شهرده تورپاغا تاپشیریلیب.[۳][۴][۵][۶]
اثرلری[دَییشدیر]
- عاشیقلار (مقدمهای بر کتاب آذربایجان عاشیقلاری) (۱۳۶۳)
- به یاد شهریار (سوگواره و سوگنامهها) (۱۳۶۸)
- قانلی چیچکلر (۱۳۶۹)
- قاپیمیز آچیلیرگونشه ساری (مقدمهای بر کتاب شعر ذوالفقار کمالی) (۱۳۶۹)
- سخنان عارفانه و نصایح حکیمانه نظامی گنجوی (۱۳۷۰)
- شیطان در شعر شهریار (گامی در راستای شهریار شناسی) (۱۳۷۰)
- آچیل چتریم آچیل (اوشاقلار ادبیاتی "۱") (۱۳۷۴)
- گل باهاریم گل (اوشاقلارادبیاتی "۲") (۱۳۷۸)
- قوش یوواسی (اوشاقلار ادبیاتی "۳") (۱۳۷۸)
- تبریز گنجه نهفته در بسته تاریخ (۱۳۷۸)
- جذاملی سارای (۱۳۸۰)
شعرلر و قطعه لر[دَییشدیر]
- «حماسه خونین انقلاب اسلامی»
- «آی بالام باغدا ناوار»
- «رسامین قلمینده طبیعت جانلانیر».[۷]
تخلصی[دَییشدیر]
محمدحسین مبین شعرلرینده شیمشک آدین تخلصو اۆچون سئچمیشدی.[۱]
آغیرلاما[دَییشدیر]
۱۳۹۱-جی ایلین بهمن آیی نین ۸-ده، اۇلوسلار آراسی جوْذامی گۆنونده، تبریز شهرینده محمدحسین مبین اۆچون آغیرلاما مراسیمی کئچیریلدی.[۸]
قازاندیغی عونوانلار[دَییشدیر]
محمدحسین مبین ایراندا جوْذامی مریضلرین آتاسی آدین قازانان شخصدیر.[۲]
فیلم[دَییشدیر]
ایرانین جوْذامی نین آتاسی اولان محمدحسین مبین نین ۴۰ دقیقه لیک مستند فیلمی فرهاد عیوضی نین یؤنتیمی ایله ۱۳۸۹-جی ایلده حاضیرلانمیشدی.[۹]
ایللر اساسیندا اؤنملی اوْلایلار[دَییشدیر]
۱۳۰۶- آذر آیینین ۱۳-نده تبریزین چرنداب شهرینده دۆنیایا گؤز آچدی
۱۳۲۰-عاییله ایله بیرلیکده کیرمان شهرینه کؤچمک دبیریستانی بو شهریده ایدامه وئردی
۱۳۲۶- آلتی ایل کیرماندا یاشایاندان سوْنرا تبریز شهرینه قاییتدی
۱۳۲۸- تبریز بیلیم یوردونون طیب فاکولته سینده تحصیل آلماغا باشلادی
۱۳۳۴- طیب دوْکتوراسین تبریز بیلیم یوردوندان آلدی
۱۳۳۷- عسگرلیک وظیفه سینه گئتدی
۱۳۳۹- بهداری وزارتخاناسینه ایستیخدام اوْلدو - نشاط وثوقی ایله ائولندی و بو یاشاییشین نتیجه سینده ایکی اوْغلان و بیر قیز عمله گلدی
۱۳۴۱- تحصیلی بورسیه آلاراق اوروپا و آفریقا اؤلکه لرینده جوْذام باره سینده تحصیل آلدی
۱۳۴۲- باباباغی جوْذامیلر خسته خاناسی نین باشچیلیغین قبول ائتدی
۱۳۵۳- دری و سئویشمه (آمیزشی) ریشته لرینده تبریز بیلیم یوردوندا تخصص آلاراق اوْ بیلیم یورددا هیئت عملی اوْلدو، ایرانین جوْذامیلرینه یاردیم اۇچون انجومنین ایفتیخاری عضوو
۱۳۵-تبریز بیلیم یوردونون طیب فاکولته سینین طیب درگیسی نین یازارلار هیئتینین عضوو
۱۳۶۳- «عاشیقلار» (مقدمهای بر کتاب آذربایجان عاشیقلاری) کیتابی نین یاییلماسی
۱۳۶۷- آبان آییندا، بازنشسته اوْلدو
۱۳۶۸- «به یاد شهریار» (سوگوارهها و سوگنامهها) کیتابی نین یاییلماسی
۱۳۶۹- «قاپیمیز آچیلیر گونشه ساری» (مقدمهای برکتاب شعر ذوالفقار کمالی) و «غنچههای خونین» (قانلی چیچکلر) کیتابلارینین یاییلماسی
۱۳۷۰- «سخنان عارفانه و نصایح حکیمانه» نظامی گنجوی و «شیطان در شعر شهریار» کیتابلارینین یاییلماسی
۱۳۷۴- «آچیل چتریم، آچیل» (اوشاقلار ادبیاتی۱) کیتابینین یاییلماسی
۱۳۷۸- «گل باهاریم گل» و «قوش یوواسی» (اوشاقلار ادبیاتی ۲ و ۳) و «تبریز گنجینه نهفته در بستر تاریخ» کیتابلارینین یاییلماسی
۱۳۷۸-ایرانین ۱۰ باش طیبچی سئچیلرک تجلیل اوْلوندو
۱۳۸۰- شهریور آییندا، کانون نویسندگان و هنرمندان سردرود طرفیندن «جذاملی سارا» شعر توْپلوسو کیتابی یاییلماسی ایله عئینی واختدا آغیرلاما مراسیمی کئچیریلدی
۱۳۸۲- تیر آییندا، تبریز شهرداری سینین اۆچونجو منطقه سی توسط ایله آغیرلاما مراسیمی کئچیریلیدی. همین واختدا دکتر مبین آدینا مجتمع فرهنگی-هنری آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی
۱۳۹۴- مهر آیینین ۶-سی دۆنیاسین دَییشدی[۱۰]
شعرلریندن[دَییشدیر]
قایالار دؤشونده بوزلایان قارام
بولاغام ٬داغلاردان جوشوب آشارام
قوشولوب چایلارا دنیز اولارام
دالغالار یارادیب داغدان آشارام
داشلارین بزه یی اینجه بیر گولم
یارپاغیم قایادیر چیچه ییم بولود
حسرتده قورولان خسته بولبولم
اوره ییم یارادیر درمانیم اومود
"شیمشک"یم شاخارام قارا گئجه ده
دله رم باغرینی قارا گئجه نین
یولچویام گزه رم ایتگین یوللاری
توتارام الینی یولدان کئچه نین
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی (۰۶/ ۰۷/ ۱۳۹۴). جذامیلرین آتاسی- دوْکتور محمدحسین مبین(شیمشک)- وفات ائتدی (تۆرکجه). ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱.
- ^ ۲٫۰ ۲٫۱ دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز (دوشنبه 6 مهر 1394 ساعت). خبر درگذشت دكتر محمد حسين مبين، پدر جذام ايران (فارسجا). دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱.
- ^ دوْکتور علي اكبر ترابي (حاللاج اوغلو) (۲۷ فروردين ۱۳۹۴). دوْکتور سيد محمدحسين مبيّن (شيمشك)اۆچون (تۆرکجه). وب سایت رسمی رضا همراز. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱.
- ^ ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی (۰۶/ ۰۷/ ۱۳۹۴). جذامیلرین آتاسی- دوْکتور محمدحسین مبین(شیمشک)- وفات ائتدی (تۆرکجه). ایشیق- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
- ^ ت.رت تورکی (29.09.2015). دوکتور محمدحسین مبین توپراغا وئریلدی (تۆرکجه). ت.ر.ت تورکی. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
- ^ مقصود سامع. نگاهی به زندگی و آثار استاد دکتر محمد حسين مبين (فارسجا). تبریز اینفو سایتی. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
- ^
{{cite magazine}}: Empty citation (help)
- ^ دکتر محمد حسین فرهنگی (دوشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۱). بزرگداشت دکتر مبین (فارسجا). دکتر محمد حسین فرهنگی نین شخصی سایتی. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
- ^ خبرگزاری فارس (۱۳۸۹/۱۰/۱۹). مستند زندگي «محمدحسين مبين» پدر جذام ايران ساخته شد (فارسجا). خبرگزاری فارس. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
- ^ خبرگزاری فارس (۹۴/۰۷/۰۶). پدر جذامیان ایران درگذشت (فارسجا). خبرگزاری فارس. یوخلانیلیب ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵.


text:
تورکمنلرینگ مدنی سرداری دکتر احمد قاراداغلینی یاتلاپ
دکتر آحمات غاراداغلئ (22.11.1977- 1901)
مرحوم دکترغاراداغلئ نئنگ بو حایئرلئ ایشیندن، آچان یولوندان پیدالانئپ تـۆرکیه ده و اروپانئنگ دۆرلی دؤولتلرینده اوقاپ یتیشن و ایشلأپ یؤرن تـۆرکمن آیدئنگلارئ اونگا “ایران تـۆرکمنلری نینگ مدنی سردارئ“ دیین آد بریپ، اونئ همیشه قاولوقدا یادلاپ، میننتدارلئغئنئ بیلدیریأرلر.
آحمات غاراداغلئ ۱۹۰۱– نجی یئلدا حأضیرکی تـورکمنیستانئنگ چأکلرینده یرلشیأن اسنغوقلی اوباسئندا اورتا یاغدائ بیر ماشغالادا دۆنیأ اینیأر. دأدهسی نینگ آدئ ألکه، اجه سی بولسا باغتئگۆل، اول بو أر–عیالئنگ ایکینجی اوغلئ. آحمات ۵–۶ یاشلارئنداقا، ألکه حاجئ ایرانا گچیپ کومیشدپه ده یرلشیأر. آحمات اؤزۆندن اولئ آقاسئ آرازقئلئچ بیلن بیله، هم مکدپده اوقایار هم–ده ایشلأپ، اؤیلرینه یاردام ادیأر.
ألکه حاجئ دیندار آدم بولانئ اۆچین اوغوللارئنئ ملا بریأر، اولارئنگ ایکیسی– ده دین ساپاقلارئنئ آلئپ عاراپ دیلینی– ده اؤورنیأرلر. آحمات ۲۴ یاشئنداقا دایئسئ سؤیۆنجالئ نئنگ غئزئ آنناباغتا اؤیلنیأر. اولارئنگ ۱۹۲۶– نجی یئلدا بیر اوغلئ بولیار. اونونگ آدئنا حاجئ محمد داقیارلار.
آحمات ۱۹۲۷– نجی یئلئنگ مای آیئندا کۆمیشدپه دن تـۆرکییأ اوقووا یولا دۆشیأر (نازدوردئ یوموت بیلن بیله). اول ایلکی طرابوزانئنگ موغاللئمچئلئق مکتبینه یوللانسا– دا، اؤز طالابئ بیلن (شول یئل) قونیاداقئ موغالللمچئلئق مکتبینه گچیأر. ۱۹۳۲–نجی یئلدا بو مکتبی قوتاراندان سونگرا اول آنکارانئنگ غازی لیسسینه (دبیرستان) ایبریلیأر (عبدالرحیم یوموت بیلن بیله). ۱۹۳۵– نجی یئلدا بو لیسأنی قوتاران آحمات، شول یئل استانبول اونیورسیته سی نینگ مدیسین فاکولتسینه گیریأر و ۱۹۴۱– نجی یئلدا بو فاکولتنی قوتارئپ، آلمانیانئنگ تـۆبینگن شأهری نینگ کسلحاناسئندا حیرورگ– جرراح بولوپ ایشلأپ باشلایار.
۱۹۴۶– نجی یئلدا تـۆرکییأ و ۱۹۴۷– نجی یئلدا– دا ایرانا غایدئپ گلن آحمات شول یئل شیراز شأهرینه ایشه یوللانیار. سونگرا اول، ۱۹۴۹– نجی یئلدا کازرون و ۱۹۵۰– نجی یئلئنگ اورتالارئندا نیشابور، ۱۹۵۳– نجی یئلدا گنبدقابوس، ۱۹۷۴– نجی یئلئنگ اورتالارئندا– دا رشت ده ایشلِیأر. رشت شأهرینده ایشلأپ یؤرکأ، گؤرۆم– گؤرۆشه گنبده گلنده غاراداغلئ توسساغ ادیلیپ، ۴ آیلاپ گۆرگن شأهری نینگ زندانئندا اوتوریار، سونگرا– دا یزد و مشهد شأهرلرینه سۆرگۆنه یوللانیار. اول ۱۹۷۶– نجی یئلدا پنسیا چئقارئلیار. دکتر آحمات غاراداغلئ ۱۹۷۷– نجی یئلئنگ ۲۲– نجی نوامبرینده، ۷۶ یاشئنداقا، گۆرگن شأهرینده آرادان چئقیار و گنبدقابوسدا جایلانیار. آحمات دأده میزینگ یاتان یری یاغتئ بولسون.
آ. غاراداغلئ نئنگ ایران حأکیمییتلری نینگ غاهار–غاضابئنا دوچار بولماغئ یؤنه یردن دألدی. اوزالئ بیلن تهران حأکیمیتلری یورتدا آزچئلئقدا یاشایان حالقلارئنگ شول ساندان تـۆرکمنلرینگ دؤوره باپ اوقوولاردا اوقیپ–یتیشمکلرینی ایسلمه یأردی، ایکینجیدن دکترآحمات غاراداغلئ تـۆرکیه ده و آلماندا اوقیپ–ایشلأپ یؤرن واقتلارئندا– دا، ایرانا غایدئپ باراندا–دا، ملی–جمغییتچیلیک ایشلر بیلن مشغول بولیار. اول تـۆرکییأنینگ ماغاریف وزیرلیگی نینگ، آصلئ گلیپ چئقئشلارئ تـۆرکی حالقلاردان بولان داشارئ یورتلئ اوقووچئلارا بریأن بورسلارئندان پیدالانئپ، ۱۹۶۴– نجی یئلدا ۱۵ سانئ تـۆرکمن غئزئ تـۆرکمنصأحرادان، تـۆرکییأنینگ استانبول شأهرینه اوقووا یوللایار. (بو، ایران تـۆرکمنلریندن تـۆرکییا اوقووا غایدان ۲– نجی اولئ کرونی بولدئ). اونونگ بو ملی ایشی، تهرانئنگ غاهارئنئ گتیریپدی.
تـۆرکمن غئزلارئ نئنگ همه سی، استانبول شأهری نینگ دۆرلی مکتپلرینده اوقادئلار، بیرنأچه سی بولایماسا، آغلاباسئ اؤز اوقوولارئنئ تماملاپ یا ایرانا غایدئپ، اول یرده، یا– دا تـۆرکیه و اروپانئنگ دۆرلی دؤولتلرینده ایشلأپ– حئذمات ادیپ یؤرلر. دکترغاراداغلئ نئنگ باشلادان بو حایئرلئ ایشی سونگراقئ یئللاردا– دا دوام ادیلدی.
مرحوم دکترغاراداغلئ نئنگ بو حایئرلئ ایشیندن، آچان یولوندان پیدالانئپ تـۆرکیه ده و اروپانئنگ دۆرلی دؤولتلرینده اوقاپ یتیشن و ایشلأپ یؤرن تـۆرکمن آیدئنگلارئ اونگا “ایران تـۆرکمنلری نینگ مدنی سردارئ“ دیین آد بریپ، اونئ همیشه قاولوقدا یادلاپ، میننتدارلئغئنئ بیلدیریأرلر.
اروپاداقئ تـۆرکۆستانلئ بوسغونلارئنگ مدنی جمغییتی نینگ آغضاسئ بولان
دکتر غاراداغلئ اولار بیلن بیر یئغناقدا (اوتورانلارئنگ حاطارئندا ساغدان ۳–نجی آدم)
(تـۆرکۆستان ملی مجادله کتابئندان)
دکتر قاراداغلی تریت جاملی سالئر تورکمنلری نینگ آراسیندا
“مرحوم غاراداغلئ نئنگ بو حایئرلئ ایشینه، تـۆرکییأنینگ شول واقتلاردا تهرانداقئ ایلچیسی بولوپ ایشلأن و سونگرا، واتیکاندا، ارمنی ترروریستلری طاراپئندان اورلئپ اؤلدۆریلن مرحوم طاحا جارم ئنگ، اوندان سونگراقئ باش ایلچی، ادرمن آدم نجدت کنت،ینگ، شهیله – ده ایلچئ حانانئنگ مستشار– سکرتارلارئ ایلحانی مۆرن،ینگ، ابراهیم دجله لی نینگ، آتتاشه لردن علی حایدار دیری اؤزی،نینگ، محمت تورحان دنیز،ینگ، ابراحیم گؤک تـۆرک،ینگ و بئیله کیلرینگ گؤرکزن یارداملارنئنگ اولئ بولانلدئغئنئ آغزاپ، همه سینه میننتدارلئق بیلدیرمک بورجومئزدئر، دکتر آحمات غاراداغلئ نئنگ ایراندا آلئپ باران شهیله موقاددس ایشینه تـۆرکییه دن نازدوردئ یوموت بیلن عبدالرحیم یومودئنگ– دا دگرلی یارداملارئ نئنگ بولاندئغئنئ بو یرده آغزاپ گچمگیمیز گرک.“ (دکتر.م.قئلئچ)
آ.گلی
مرکز مطالعات تورکمن
سوئد 22 نوامبر 2022
*******


text:
مودئرن دونیادا ایگیتلرین باشینا نه گلیر / محمد رحمانیفر
دئییرلر کوراوغلو ایلک دؤنه اودلو سیلاحلا قارشیلاشدیغی زامان «داها ایگیتلیک چاغی سونا چاتدی!» دئمیشدیر. آنجاق ایگیتلری آتدان یئره یئندیرن یالنیز اودلو سیلاحلار دڲیل، بلکه مودئرن دوشونجهلر اولدو. دبلی توپلوملار (جوامع سنتی) ایگیتلر توپلومو ایدی. او توپلوملاردا ایگیتلر حؤکم سوروردو. اؤزللیکله ساواش دوشرگهلرینده ساواشین سونوجو ایگیتلره باغلییدی. بوتون تورک، فارس، یونان، چین هابئله باشقا میللتلرین حماسی اثرلرینه باخاندا ایگیتلردن باشقا هئچ نه گؤرموروک! البته بو حماسهلرده قوشونلاردان دا سؤز گئدیر. آنجاق بللی دئییل بو اوجسوز-بوجاقسیز قوشونلارین ایشلهیی نهدیر؟ بو قوشونلار ساواشین نئجه سونوجلانماسیندا ائتگیسیزدیرلر. ساواشین سونوجوندا اونلارین ایزی گؤرونمور. ساواشین سونوجو یالنیز ایگیتلردن آسیلیدیر. بیر ایگیدین اوغور قازانماسی بیر قوشونون، داها دوغرسو بیر میللتین اوستونلوک قازانماسی دئمکدیر.
باشقا یؤندن ده، ساواشی اوتوزموش ایگیت یالنیز بیر فرد اولاراق اؤز وارلیغینی ایتیرمیر. بلکه اونون قوشونو هابئله اونون میللتی ده بوتون وار-یوخونو ایتیریر. دئمک بو توپلوملاردا بیر میللتین آلین یازیسی بیر کیمسهنین الیندهدیر؛ بیر ایگیدین بیلکلرینه باغلیدیر. دونیانین کلاسیک ادبیاتی بئله اؤرنکلرله دولودور. یونان ادبیاتیندا آشیلله هکتور، فارس ادبیاتیندا روستم، تورک دونیاسیندا ددهقورقود بویلارینین ایگیتلری، کوراوغلو …
ددهقورقود بویلارینین بیرینده، دستانین ایگیدی قاراجیق چوبانی آغاجا باغلاییر. اونا یاردیم ائتمهسین، دئیه! دئمک باشقالاریندان یاردیم آلماق بیر ایگیت اوچون ان بؤیوک باش آشاغیلیق ساییلا بیلردی. فارسلارین «شاهنامه»سینده گاهدان حتتا ایگیتلرین آتلاری دا بیر-بیرلریله دؤیوشورلر. بو داها آرتیق گولونج تؤرهدیر. آخی آتلار دؤیوشن بیر دوشرگهده ایگیتلردن باشقا هئچ دؤیوشچو گؤرونمور. سانکی باشقا ساواشچیلار یالنیز ساواش صحنهسینی دولدورماق اوچون بلکه ده شعر صفحهلرینی دولدورماق اوچون اورا ییغیشیبلار.
بو توپلوملار بیر سسلی توپلوملاردیر. بو توپلوملاردا یالنیز بیر کیمسه دوشونر، یالنیز بیر کیمسه چالیشار، یالنیز بیر کیمسه ساواشار. آنجاق توپلومون آلین یازیسی دا ائله او بیر کیمسهنین الیندهدیر. باشقالاری حتتا اؤز آلین یازیلاری اوغروندا دا چالیشا بیلمزلر. اونلارین اؤز آلین یازیلارینی یازماغا دا بئله حاقلاری یوخدور. اونلار هر نهیه باش اَیمهلیدیرلر. باشلارینا گلهنی ده آلین یازیسی یاخود تقدیر آدلاندیرمالیدیرلار. آنجاق بو آلین یازینین آرخاسیجا قاچماق، اونو باشقا جوره یازماق، اونو دَییشدیرمک کوتلهنین الینده دئییل!
مودئرن دونیا ایگیتلر دونیاسی دئییل. مودئردن دونیادا توپلومون بیرر-بیرر اویهلری (فرد فرد اعضای یک جامعه) توپلومون آلین یازیسینی یازیرلار. بونون اوغروندا چالیشیرلار. مودئرن دونیادا دَییشیکلیکلری هابئله دئوریملری ایگیتلر یوخ، اینسانلار اؤزلری یاراتمالیدیرلار.
شهریارلا بیرلیکده اؤزگهلشمکدن اؤزلشمهیه دوغرو، محمد رحمانیفر، ایکینجی باسقی، ص 152-154


text:
شنتوپ، آذربایجانا گئتدی
آذربایجانین باشکندی باکیدا یارین گرچکلشهجک ییغینجاقدا "باکی بیاننامهسی" ایمضا مراسیمی ائدیلهجک
تورکیه بؤیوک ملت مجلسی باشقانی مصطفی شنتوپ، آذربایجان-پاکستان-تورکیه اوچلو مجلس باشقانلاری بیرینجی ییغینجاغینا قاتیلماق اوزره پاکیستان ملی مجلسی باشقانی اسد قیصر ایله آذربایجانا گئتدی.
آذربایجانین باشکندی باکیدا یارین گرچکلشهجک ییغینجاقدا "باکی بیاننامهسی" ایمضا مراسیمی ائدیلهجک.
ییغینجاق اؤنجهسینده تورکیه بؤیوک ملت مجلسی باشقانی شنتوپ و باشقا مجلس باشقانلاری آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئو طرفیندن قبول ائدیلهجک.
باکیدا آیریجا حیدر علییئوین مزاری ایله شهیدلر خیابانینا چلنگ قویما مراسیمینده ایشتیراک ائدجک اولان شنتوپ، باکی تورک شهیدلیگینی زیارت ائدجک.
شنتوپ، ۲۸ جولای چرشنبه گونو ده آذربایجان خاریجی ایشلر باخانی جیحون بایراموو ایله گؤروشهجک.
تورک ایش اینسانلاری و سیویل توپلوم قورولوشو نمایندهلرینی قبول ائدجک اولان شنتوپ، جمعه آخشامی گونو شوشا و فضولی شهرلرینی گزدیکدن سونرا یوردا دؤنهجک.
ایلگیلیلی خبرلر
فرانسانین باکی ایشگۆدری باخانلیغا چاغریلدی
خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغیریلان فرانسانین موقتی ایشلر وکیلی لو لان، فرانسا اولوسال مجلیسینین آذربایجانا قارشی قبول ائتدیگی یانلیش و بؤهتان اؤزللیگیندهکی قرارا اعتراض ائدیلدیگی بیلدیردی
شاعیر مفتون امینی وفات ائتدی
سایینقالانین هولاسو کندینده آنادان اولان شاعر مفتون، ۹۶ یاشیندا اۆرک دورماسی سونوجو وفات ائتدی
آذربایجاندان فرانسایا تپکی
"فرانسا اولوسال مجلیسینده آذربایجانا قارشی قبول ائتدیلن یالان و بؤهتان اولان قرار، بیر مدت اؤنجه سنادا قبول ائدیلن قرار کیمی، فرانسانین آذربایجانا قارشی یئنی بیر تخریباتیدیر"


text:
بیر یاندا اوروجلوق…
حمید احمدزاده «تیلیمخانلی»
بیر یاندا اوروجلوق آیی دورموشدو قاباقدا
بیر یاندا دا یوخدور یئمهییم تاختا- طاباقدا
سولموش قوروموش گول اوزوموز آجلیق الیندن
بیر دامجی دا قان رنگی گؤرونمور بو یاناقدا
بیر نئی کیمی بوی چکمیش اوشاق خوش گونه خاطیر
بیر ذره ده شئه، شیره تاپیلماز بو بوداقدا
بالتا یارا بیلمز او آغاجلاری عزیزیم-
ساپلانماسا گر دسته آغاجلارلا ناجاقدا
یاخدیم جانیمی عؤمر بویو عشقیمه خاطیر
من کول کیمی گؤزدن گئدیرم ایندی قیراقدا
صوبح اولدو گئجه چاتدی سونا، نرده آزادلیق؟
اولدوزدا باتیب گئتدی، سحر سوندو چیراغ دا
من لحظهلری سایمادا اؤزگورلویه خاطیر
اؤزگورلوک اؤزو دوستاق اولوب باغلی اوتاقدا
گزمه گؤزهلیم ائلدن اوزاق، اینصافین اولسون
حسرتدهدی آزادلیغا دوستاقدا قوجاقدا
تورکون آدی هر یئرده منیم افتخاریمدیر
اؤلسمده آدی سسلنهجک غملی دوداقدا
اؤز عهدینه هرلحظه «تیلیمخانلی» گوونمیش
هر وقت چاغیرسان گلهجک واختا به واختا
۱۳۹۶/۳/۶


text:
چین-ده سئل فلاکتی: 25 نفر هلاک اولوب
چین-ین هنان ایالتینین مرکزی اولان ژنگجو شهرینده گوجلو یاغیشلار سئل فلاکتینه گتیریب چیخاریب.
چین-ین هنان ایالتینین مرکزی اولان ژنگجو شهرینده گوجلو یاغیشلار سئل فلاکتینه گتیریب چیخاریب.
چین-ین دؤولت خبر آژانسی "شینهوا"دا یئر آلان خبره گؤره، گوجلو یاغیشلار سببیندن شهر متروسونون بئشینجی خطینین اوستوندهکی دایاناجاقدا چوخ میقداردا سو توپلاشیب. سو سونرادان تونله دولوب و یوللاری توتوب. مترو رهبرلیگی درحال نقلیاتین حرکتینی دایاندیریب و خطه الکتریک انرژیسینین وئریلیشی کسیلیب. مترو امکداشلاری سرنیشینلرین تخلیه سینی تشکیل ائدیب و تخمینن 500 نفر تونلدن چیخاریلیب. اونلاردان 12 نفره کؤمکلیک گؤسترمک مومکون اولماییب، اونلار اؤلوبلر. بئش نفر ایسه خسارت آلیب و خستهخانایا یئرلشدیریلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
استوره: تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار
نروژ باشباخانی، "تهلوکه اولدوغو زامان تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار" دئدی
بروکسلده "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" آدلی پانل تشکیل ائدیلدی
متخصصلر، جمهورباشقانی رجب طیب اردوغانین "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" کیتابیندا دقته چاتدیردیغی دوشونجهلر اطرافیندا فیکیر آلیش وئریشی ائتدیلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"


text:
بیر قروپ تجاووزجونون سردشتده قادینلارا تجاووزو خبریندن سونرا بو شهرده اعتراض میتینقی کئچیریلدی
ایران وایر- ۳ مهر ۱۴۰۰-جو ایل شنبه گونو آخشام، بیر چوخ مدنی فعال و سردشتلی وطنداش بو شهرده بیر نئچه قادینا تجاووز ائدن بیر قروپ تجاووزویه قارشی اعتراض میتینقی کئچیردیلر.
هنگاو وب سایتینین یازدیغینا گؤره، وطنداشلار قروپون شهرده بیر چوخ قادینا تجاووز ائتمهسینیه اعتراض اوچون سردشتین فلکه سرچشمه مئیدانینا توپلاشاراق قوربانلارا و عائلهلرینه باشساغلیغی و دستکلرینی ایفاده ائدیبلر.
بو اعتراض میتینقی ساوجینین تهدیدلرینه باخمایاراق باش وئریب، لاکین سردشت ساوجیسی ولی خداکرمی دئییب: “ایستر سانال اورتامدا، ایسترسه ده قانونسوز توپلانتیلار واسطهسیله شهرین اجتماعی مکانینی و گوونلیگینی پوزماق ایستهینلری دوشمن نفعینه اویناماماقدا دقتلی اولمالاری اوچون خبردار ائدیرم.”
کردپا سایتی، پولیسین اعتراضچیلارا قوشولماق ایستهین بیر قروپ آدامی تهدید ائتدیگینی ده خبر وئردی.
کئچن هفته سردشتدهکی بیر سیرا مدنی فعاللار قادین حوقوقلاری ساحهسینده فعال اولان بیر نئچه اینستاگرام صفحهسی ایله بیرلیکده شهرده قادین و قیزلارین بیر دستهنین تجاووزونا معروض قالدیغینی بیلدیردی.
بیر نئچه تجاووزکارین آدلارینی و شکیللرینی ده آچیقلادیلار و بعضی قادینلار “بیر نئچه ایل اؤنجه باجیسینی دا اؤلدورن” دسته عضوو طرفیندن تجاووز ائدیلدیکلرینی تصدیق ائتدیلر.
بو خبرلر درج ائدیلدیکدن سونرا اینسان حوقوقلاری تشکیلاتی مهر آیینین ایلک جوما آخشامی گونو سحر ساعتلاریندا بیر نئچه نفرین قادین حوقوقلاری ساوونوجوس ناسکه افخمینین آتاسی ائوینه ال پارتلاییجیسی ایله هوجوم ائدهرک بؤیوک میقداردا ائوه زیان ووردوقلارینی بیلدیردی.
ناسکه افخمی، سوییس ده یاشایان قادین حوقوقلاری و گؤی قورشاغی جمعيتی ساحهسینده چالیشان ۳۹ یاشیندا بیر فعالدیر.


text:
تۆرکیه اژه دنگیزینده ناوتکس ایغلان اتدی
ناوتکس 2-نجی مارت دا تاماملانار
تۆرکیه اژه دنگیزینده هیدروگرافیک بارلاغلار سبأپلی ت. ج. ث چشمه گأمیسی اۆچین دویدوریش بردی.
بو ناوتکس (دنگیزچیلره دویدوریش) ت. ج. ث چشمه گأمیسی نینگ 18-نجی فورال- 2-نجی مارت آرالیغیندا آلیپ بارجاق ایشلری اۆچین بریلدی.
اژه دنگیزیندأکی هیدروگرافیک بارلاغ، یرآستی و یر اۆستۆندأکی سوولار حاقیندا گچیرلر.
ناوتکس 2-نجی مارت دا تاماملانار.
دِگیشلی حابارلار
أردوُغان: تۆرکیه ایقدیصادی تایدان شو ییل رکورد قوُیار
أردوُغان: تۆرکیأنینگ ایقدیصادی اؤسۆشینی دوروزماق مۆمکین دألدیر
دمیرقازیق سوریه ده ایکی ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ترورچیلارینگ فیرات قالقانی حرکت بؤلگه سینده تأثیرسیز یاغدایا گتیرلندیگی حابار بریلدی
ت. ر. ت ورلد فوُروم ایستامبول دا گچیرلر
ت. ر. ت ورلد فوُروم 2022-نجی ییلدا 9- 10-نجی دکابردا ایستامبول دا گچیرلر


text:
اس ام اس ترکی رفاقتی عید نوروز ۹۲
اس ام اس تیکه دار و رفاقتی به زبان ترکی
پیامک جدید تیکه دار رترکی وِیژه ی سال 92
گوروم شمع جمالین نازنین پروانه سیز قالسن
یخلسن بزم عشقین مجلسین پیمانه سیز قالسن
اگر من سیز هر آن قصد شراب ادین
شرابین قانه دونسن مجلسین پیمانه سیز قالسن
…::: بقیه اس ام اس های تیکه دار ترکی فروردین 92 در ادامه مطلب :::…
یاغش یاغر داشلارا.کربیک دییر قاشلارا.دیین اوچان قوشلارا.
ابارسن بیزدن سلام وفالی یولداشلارا.
گوزده ن آخان یاشا دئونسم بیر قانادسیز قوشا
دئونسم انتظاردان داشادئونسم سنی یادان چیخاتمارام
::
استکانون داق اولسون – ایچ داماغون چاق اولسون –
دونیا مالین یئینرهم -دوستلار جانی ساق اولسون
::
اورییمله باجارمرام او گوزلره ویریلمشام
لیل سو کیمی آخیب گلیب چاتیب سنده دورولمشام
درد اورییمده آشیب داشیب غمده منن قوجاخ ب
آتما منی زامان چاشیب بو دنیادان یورولمیشام؟
::
ائدرم هر گئجه حسرتله خیالین گوزلیم
آیا باخدیخجا دوشر یاده جمالین گوزلیم دنیا بش گوندی گولوم سالما نظردن بیزی سن
یوخلا هردم ده منی اولسا مجالین گوزلیم
::
هر کسه دوست الدیم دوشمن جان الدی منه دوشمن اوز بختیمیدی ایندی بیان اولدی منه (شهریار)
::
من وفالی دوستلارون مبتلاس اولموشام آشنا بیگاننین انگشت نماسی اولمشام.
ادعاسیز عاشقم.آچ سینمی باخقلبیمه.دوستبازام بامرام دوسلار فداسی اولمیشام.
::
دردیمی دریایه ددیم دریای عمان آغلادی.
قبردن باش قوزادی بیچاره لقمان آغلادی.
دردیمی هانسی طبیبه سویلدیم قان آغلادی.
بیر منه بیر نسغمه چکدی مطبین باغلادی.
::
سوگیه بیر تئاتر ددیلر هرکسه بیر رول وردیلر ان چتینین منه
وردیلر سو سونرا اونوت ددیلر من رولومو اوینییامادیم
::
کومور یانار کوز آغلار.دیل آلشار سوز آغلار.دوست دوستان آیرلاندا.اورک یانار گوز آغلار.
::
یارم اگه یاراولسامنه سوزومدن پکراولماز
دوستغلاگذشت اولماساوالله ثمراولماز
افتادلیگ اورگن گوزلیم حرمتین آرتسون
باش اگمس حاصیلی آغاج باروراولماز
::
گئت آشاغیا
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
ایندی ایستیسن نردیبانی گؤتوروم بو آشاغیدا قالاسان
::
دانی که من به عالم یالقیز سنی سورمی
ور در برم نیایی اندر غمت اولرمی
مولانا
::
گوروم شمع جمالین نازنین پروانه سیز قالسن
یخلسن بزم عشقین مجلسین پیمانه سیز قالسن
اگر من سیز هر آن قصد شراب ادین
شرابین قانه دونسن مجلسین پیمانه سیز قالسن
::
بیر گویرچین کیمی دنسیز لمیشم
بولبولم یایدا چمن سیز لمیشم
اوز دیاریمده وطن سیز لمیشم
هچ بیلیرسن نجه سن سیز لمیشم؟؟؟
::
نگارا سن سن اولسیدون منه غم همدم اولمازدی
کتاب عشقه باخسیدون منه لطفون کم اولمازدی
اطبالر مریض اوسته گرککی مهربان اولسون
مریض عشقوم جانا منه چوخ بدی رفتارون
گلرسن بیر گون آی گول سن ، گوررسن یوخ اثر مندن
دیلر دای گئیت چیخ گت ، اولوبدور او وفادارون
::
شمع اگر یانماسا پروانه دولانماز باشینا / نینسین پروانه عاشیقدی شمعین گوز یاشینا
::
نفس کیمین ایچیمدسن ” دعا کیمین دیلیمدسن ” سن هر زمان قلبیمدسن
::
محبت بیر بلا شی دور
گیریفتار اولمیان بیلمز
زیمیستان گورمین بولبول
بهارین قدرینی بیلمز
::
ایسترم گوزلروون یاشینی تصویره چکم نیلییم سن سیز عزیزیم گنه دونیاده تکم سن منیم
نازلی گولومسن گوزلیم دردین الیم اوزون انصاف ایله سنسیز نجه دونیاده قالیم


text:
اورهک سیرری / ایبیش
بیر گیزلی درد اورهییمده کؤک سالیب،
نئجه دئییم؟ کیم ائشیدهر، کیم قانار!
دؤزمهلییم آغریسینا بو دردین،
قالسین گیزلی، یا یاندیرار، یا یانار.
اورهییمده قالمالیدیر، قوی قالسین،
جانیما کؤک سالمالیدیر، قوی سالسین،
بو جانیمی آلمالیدیر، قوی آلسین،
آچمام اونو، دوشمان گولر، دوست یانار!
بو یئرلرین هر گون رنگی قاریشیر،
چوبان قوردا قوزو وئریر، باریشیر،
قورو قالیب، یاش اودلانیر، آلیشیر،
توستولهنر، آلوولانار، ها یانار.
ایللر اؤتور، پاییزی چوخ، یازی آز،
ایتگینلرین عذابی چوخ، نازی آز،
فلک یاتما! منه باشقا یازی یاز!
تلس بیر آز، قلبیم سوسار، دایانار!


text:
نیوهمپشر بیلیمیوردو
نیوهمپشر بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of New Hampshire, فارسجا: دانشگاه نیوهمپشر)آمریکانین دورام، نیوهمپشایر, کنکورد، نیوهمپشایر, و منچستر، نیوهمپشایر شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۱۳٬۵۰۵ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. نیوهمپشر بیلیمیوردو ۱۸۶۶ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- CongreveAcrossTHall.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نیوهمپشر بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اسپارتا گل یاغی حقیده قیسقه معلومات
اسپارتا گل یاغی دن آرایش لوازمی و شیرین لیک لرده فایده له نیله دی
اسپارتا گل یاغی حقیده قیسقه معلومات
گل, تورکیه نینگ آقدینگیز حوزه سیده اورین آلگن اسپارتا شهری نینگ سمبولی دن عبارت. تاریخی اوله راق کوپلب ساحه لر ده استفاده ایتیلگن گل, عینی دمده گل یاغی نینگ هم خام ماده سی نی تشکیل ایتماقده. تورکیه ده 25 گل توری نینگ موجود ایکن لیگی گه قره مسدن, اسپارتا گلی تجارتده اینگ کوپ استفاده ایتیلیاتگن گل توری دن عبارت. گل یاغی, اسپارتا تجارت اتاق لری نینگ طلبی گه بناً میلادی 2019- ییلده تورکیه نینگ ثبت قیلینگن جغرافی محصولاتی لیستی گه کیریتیلدی. گل لر گللش دوری نینگ سونگّی بولگن جولای آییده توپله نیشی آرتیدن, "ایمبیک" دیب اتَلگن قازان لر گه سوو قوشیلیب قینه تیله دی. اوشبو میتودده ایمبیک ایچی گه اورته چه 45 لیتر سوو گه 15 کیلوگرام گل قوییلیب ایکّی ساعت قینه تیله دی. اوشبو ایش 3 مراتبه تکرارله نیشی آرتیدن سوو و یاغ نینگ اجره لیشی اوچون مخلوط سونگّی مرته تقطیر ایتیله دی و تقریباً 15 لیترلیک گل یاغی قولگه کیریتیله دی. اسپارتا گل یاغی دن آرایش لوازمی و شیرین لیک لرده فایده له نیله دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اسپارتا گل یاغی حقیده قیسقه معلومات
اسپارتا گل یاغی دن آرایش لوازمی و شیرین لیک لرده فایده له نیله دی
ایردوغان: تورک دولتلری سرمایه جمغرمه سینی تیزراق عملگه آشیریش کیره ک
ایردوغان تورک دولتلری سرمایه جمغرمه سینی عملگه آشیریش نینگ فایده لی بوله جگینی ایتدی