text:
ویکیپدیا:یاخشی نیت فرضی
یاخشی نیت فرضی، هر جمعی پروژه و ویکیپدیانین کؤکلریندندیر. بیز چوخلو چالیشانلارین یاخشی نیتلی اولدوغونو فرض ائتدیگیمیز اۆچون هامیلارا دییشدیرمه اۆچون ایجازه وئریریک، یوخسا ویکیپدیا پروژهسی محدود قالیب، ایندیکی یئرینه چاتمایاجاغیدی.
بۇنا گؤره بیر ایشتیباه دییشدیرمه گؤرورسونوزسه، دییشدیرنین یاخشی نیتلی اولدوغونو فرض ائدیب، قایتارما یوخسا خارابکارلیق آدلاندیرما یئرینه اوْنو دۆزلتمک اۆچون چالیشین. یئنی گلیب، ویکیپدیادا چالیشماغی باشارمایانلار قاباغیندا دؤزوملو اۆلوب، دانیشیق صفحهلریندن فایدالانین.
آیری سؤزله ائدیلمیش دییشیکلیک اوْلا بیلسین کی٬ سهولر و مقالهیه زیان وۇرموشدور٬ آمّا بۇ دییشیکلیک خوْش نیّتله یعنی بیلمهدن ائدیلمیشسه بۇنو واندالیزم کیمی قبول ائتمک دۆزگون دئییل. اگر کیمینله ایسه فیکرینیز اۆست-اۆسته دۆشورسه٬ یاددان چیخارتمایین کی٬ بلکه ده همین شخص پروژهیه کؤمک ائتدیگینه اینانیر. چالیشین کی٬ بۇ زامان دانیشیق صفحهلرینده اوْرتاق نؤقطهیه گلسیز. بۇ ویکیپدیانین دۆزگون٬ قرارسیز بیر ایطلاعات چئوریلمهسی اۆچون چوْخ لازیمدیر. مخصوصا ده یئنی ایشلدنلر قاباغیندا مخصوص دؤزوملو اوْلماق٬ اوْنلارا دۆزگون یوْل گؤسترمک لازیمدیر. اوْلا بیلسین کی٬ یئنی ایشلدنلر ویکیپدیا قایدالارینی بیلمهییرلر و باشلانیشدا بۇ قایدانی پوْزورلار. اوْنلارا دؤزومله گئچینمک لازیمدیر.
یئنی قوْشولان ایشلدنین اؤز حرکتلرینده اؤزونو تامامی ایله حاقلی سایما حالی دا اوْلا بیلر و بۇ مسأله یارادیرسا اوْنون ویکیپدیا قایدالارینی بیلمهمهسیندن قاباغا گلیر. یئنی ایشلدنین بیلمهدیگی قایدالاری اؤزونه گؤره نیظاملاماسی چوْخ نوْرمال حالدیر. بعضاً ده بۇ جۆر ایشلدنلر اؤز قایدالارینی آیریلاردان یوخاری تۇتور و قایدالارینی آیریلاری طرفیندن حؤرمتله اۆز-اۆزه اوْلماسینی ایستر. بۇ منشوردان باخدیقدا بیر چوْخ حرکتلر ایشلدنین پیس نیّتلی اوْلدوغونو گؤسترمهییر.
اۇیغونسوزلوق وارسا و سیز اوْنون بیلهرکدن ائدیلدیگینی دۆشونورسهنیز حالدا بئله اوْ شخصی یالان دانیشماقدا گۆناهلاندیرمایین٬ بۇنون یئرینه خطانی دۆزلتمک داها دۆزگوندور. چوْخ گۆمان کی٬ اوْ شخص سیزین ائتدیگینیز دییشیکلیگی لازیمجاسینا دۆزگون باشا دۆشه بیلهجکدیر. مقالهنین مضمونونا یئنی آرتیریلان و اوْنون سهو اوْلدوغونو بیلدیگینیز یازیلاری سیلمک عوضینه دۆزلتمهنیز داها دۆزگون اوْلاجاقدیر. حتّی چوْخ خوْش مراملی ایشلدنلر بئله خطا ائده بیلرلر و بۇنو دۆزلتمک سیزین بوْیونوزا دۆشور.
خطانی قصداً ائدیب کیمی داورانمایین٬ دۆزلدین٬ آمّا لۆطفاً توهین ائتمهیین. ویکیپدیادا همفیکیر اوْلمادیغینیز اینسانلارین اوْلماسی نوْرمال بیر حال. آنجاق اوْنلار خطالی اوْلسالار بئله اوْنلارین پروژهیه زیان وئرمک ایستهدیکلری کیمی باشا دۆشولمهمهلیدیر. هابئله جمعی فعالیّت ائتمگی باشارمایان اینسانلار دا چوْخ اوْلاجاقدیر و یئنه ده بۇ اوْنلارین پروژهیه زیان وئرمک ایستهدیکلری کیمی باشا دۆشولمهمهلیدیر. سیزی «بوْغازا ییغسالار» بئله بۇ اوْنلارین پیس مراملی اوْلدوقلارینین علامتی دئییل. هابئله بیر مقامی دا یاددا ساخلاماق لازیمدیر کی٬ مرامین پیس اوْلدوغو آچیق شیکلده گؤردوگو حالدا بئله گؤرولموش بۆتون ایشلر (قاباقکی نۆسخهنین قۇرولماسی و یا ایشلدنین باغلانماسی) شخصین نیّتینی یوْخ اوْنون رفتارلارینی دییشدیریر.
ویکیپدیادا دییشدیرمه یوْلوندا دانیشیق یاراندیغی حالدا خوْش نیّتلی اوْلدوغونوزو تئز باشا دۆشهجگینیزه اۆمید ائدیریک.
پیس مراملی اوْلدوغونوزون علامتلری اساساً بۇنلاردیر:
- توهین: هانسیسا بیر ایشلدنه توهین و یا تحقیر ائتمهنیز سیزین پیس نیّتلی اوْلمانیز دئمکدیر. بۇ زامان دانیشیق داها چیرکینلشهجکدیر.
- طرفسیزلیک سیاستیندن یایینما. بیلیکلیک اۆچون ان یاخشیسی٬ باخیشلاری هئچ بیر طرفکئچلیک اوْلمادان٬ عدالتلی بیر فوْرمدا گؤسترمکدیر. طرفلی بیر دییشیکلیگین قایتاریلماسی طرفسیزلیگین قوْرونماسی کیمی باشا دۆشولمهلیدیر. بۇ زامان چالیشین کی٬ دیگر ایشلدنین بۇ مقالهنی نهدن طرفلی حساب ائتدیگینی باشا دۆشَسیز. حاقلیدیرسا چالیشین اوْنون فیکیرلرینی ده مقالهیه گیردیرین آمّا چالیشین طرفسیزلیگی قوْرویاسینیز. دانیشیق ائدن طرفلر بۇنو ائدرسه اوْ زامان طرفسیزلیک قوْرونموش اوْلار.
اگر سیز ایستهییرسهنیز کی٬ سیزین خوْش مراملی اوْلدوغونوزا اینانسینلار اوْنلا بۇنو فعالیّتینیزله گؤسترمهلیسینیز. آیریلارینا یۆک اوْلمایین. آیریلارینا «منیم خوْش مراملی اوْلدوغومو دۆشونون» دئمکله سیز اوْنلاری خوْش مراملی اوْلدوغونوزا چتین ایناندیراسینیز.


c: text/html

text:
۲۰۰۱ (میلادی)
میلادی ۲۰۰۱-جۆ ایل گریگوری تقویمی اساسیندا ایکی مین بیرینجی ایل.
ایچیندهکیلر
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
ژانویهدَییشدیر
فئوریهدَییشدیر
مارسدَییشدیر
آوریلدَییشدیر
مئیدَییشدیر
ژوئندَییشدیر
ژولایدَییشدیر
آقوستدَییشدیر
سپتامبردَییشدیر
اوْکتوبردَییشدیر
نوْوامبردَییشدیر
دسامبردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۸ اوْکتوبر - دومان نتیجهسینده میلان فورودگاهیندا ۲ طیاره توققوشموش، ۱۱۸ نفر هلاک اوْلموشدور.
- ۷ اوْکتوبر - آمریکا افغانیستاندا حربی عملیاتلارا باشلامیشدیر.
- ۶ مئی - سوریهیه گئتدیگی بیر گزی سیراسیندا بیر جامیع مسجیدی زیارت ائدن پاپ ایکینجی ژان پوْل٬ بیر جامیعه گیرن ایلک پاپ اوْلدو.
- ۵ مارس - مکّهده حجده چیخان ایزدیحامدا ۳۵ نفر اؤلدو.
- ۲۷ نوْوامبر - هابل تلسکوْپو واسطهسیله ایلک دفعه گۆنش سیستمیندن کناردا آتموْسفر آشکار ائدیلیب.
- ۲۶ فوریه - طالیبان افغانیستانین بامیان ولایتیندهکی بۇدا هئیکللرینی داغیتدی. بۇ حادیثه بؤیوک دیپلوماتیک بؤحران یاراتدی.
- ۲۵ اوْکتوبر - مایکروسافت Windows XP عملیات سیستیمی ساتیشا چیخاریلدی.
- ۲۳ مارس - ناتو٬ کوزوْووْ ساواشیندا اورانیوم مرمیسی ایشلتدیگینی اعتیراف ائتدی.
- ۲۰ ژانویه - جورج دبیلیو بوش٬ آمریکانین ۴۳-جو باشقانی سئچیلدی.
- ۱۳ نوْوامبر - قۇزئی ائتیلافی قوْشونلاری کابول و جلالآبادی طالیبان قۆووهلریندن تمیزلهمیشدیر.
- ۱۳ ژانویه - سالوادوْردا زلزله ۸۰۰-دن چوْخ اینسانین حیاتینا سوْن قوْیور.
- ۱۲ نوْوامبر - تۆرکیه٬ اؤلوم حؤکمونو قاداغان ائدن آنلاشمانی ایمضالامیشدیر.
- ۱۲ سپتامبر - یازیچی، ترجومهچی ماناف سولیمانوو وفات ائتمیشدیر.
- ۱۱ سپتامبر - آمریکادا ۱۱ سپتامبر ترور عملی: دونیا تیجارت مرکزینین اکیز قوللهلری و آمریکا مودافعه ناظیرلییینین بیناسی طیاره حملهلرینه معروض قالدی، ۲ مترو ایستگاهی یارارسیز حالا دوشدو.
- ۱۱ دسامبر - چین رسمی اوْلاراق عۆمۇمدۆنیا تیجارت تشکیلاتینا قاتیلدی.
- ۱۰ نوْوامبر - باکیدا دۆنيا آذربایجانلیلارینین بیر قۇرولتايی باشا چاتمیشدیر.
- ۱۰ ژانویه - ویکیپدیا٬ نوپدیانین بیر پارچاسی اوْلاراق حیاتا گئچدی. بئش گۆن سوْنرا آیری بیر سایت اوْلدو.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ژدیرتس ناد دووبراوو
ژدیرتس ناد دووبراوو (چکجا: Ždírec nad Doubravou) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۵۴۵ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۱۷۴ نفر ایمیش و ویسوچینا اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ždírec nad Doubravou»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ژدیرتس ناد دووبراوو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
حسامالدین چلبی
حسام الدین چلبی عاریف، مولانانین اؤیرنجیسی و خلیفهسی و مثنوینی کتابت ائدن طریقت عارفلریندن و فتیان اخیلردن دیر. اصالتا اورمولو[۱] دور.
622 اینجی قونیه ده دونیا یا گئلیب حسام الدین خاندانی اصلی ده اورمو شهرین کوچوب قونیه ده ساکین اولموشلار بۇ نا عایید مولانا مثنوی معنوی کیتابیندا اونو اورموی الاصل اوخویوب عایید اوْلان حسام الدین چلبی نین آتا و بابالاری اورمونون چلبی اوغولو تورک لرینن سایلیردیلار و بونا عایید ده مولانا حسام الدین چلبی اوچون (ابن اخی ترک)[۲][۳] لقبی گوندریب[۴] حسام الدین 662 ایجی ایل دن الی 672 اینجی ایله قدر مولوی نن اوتوروب و اونونان هم صحبت اولوبلار مولویه عایید اوْلان مثنوی معنوی کیتابیندا مولوی حسام الدین چلبی نین ایستئدیگی نه عایید یازدی سانکی حسام الدینین خانیمی اولنن سوْنرا و مولانانین 33 یاشلی اوْغلو علاالدین فوت اولانان سوْنرا 2 ایل قئر مثنوی نین یازماقی دالیا دوشوب و 662 ایجی ایل ده دوباره دن باشلاندی. حسام الدین چلبی نین آدی چوْخ لو جا مثنوی ده گئلیب اونا عایید مثنوی نی شاعرانه تعبیرله حسامی نامه ده اوخویوب لار . حسام الدین چلبی نین مولانا نین یانیدا بویوک و دئیرلی شان و مقامی واریدی اویئرچان دئیبلر: (بیر گون مولانا اوز اصحاب لاری برابر چلبی نین عیادتینه گئدیب یول اوستونده بیر ایته راس گئلیب بیری ایستئدی اونو اذیت ائدیب مولانا دئیب :سگ کوی چلبی را نشاید زدن)
آن سگی را که بود در کوی او من به شیران کی دهم یک موی او
حسام الدینین شان ، منزلتینه عایید مولانا دان سوال ائتدیلر بۇ 3 خلیفه دن هانسینی انتیخاب ائدسن ؟:دئیب شیخ صلاح الدین آی مرتبه سینده اولاراق گون مرتبه سینده شمس الدین اولار و پارلاق اوْلدوز بولارین ایچینده حسام الدین چلبی اولار او 683 اونجو ایل ده فوت ائدیب[۵] ترکییه ده قونیه شهرینده قویلاندی
قاسم الانوار تیمورلولار عصرینده یاشییان آذربایجانین بویوک و عارف و شاعیرلرینن حسام الدین چلبیه عایید بئله شعر (تورکی و فارسی) دئییب:
خبری دمید جان را که ز دولت چیست زمان
چه کنم چه چاره سازم چه دوا کنم چه درمان؟
چلبی بیزه نظر قیل که حل اولسا راز مشکل
چلبی بیزی اونوتما دل خسته را مرنجان
چو جمال خود نمودی دو جهان به هم برآمد
همه جا فغان و ناله همه جا خروش مستان
چلبی تو شاه میری چلبی تو دستگیری
چلبی تو دلپذیری چلبی بیزی اونوتما
چلبی شه جهانی که تو جان جان جانی
چلبی که این نه آنی چلبی بیزی [۴]
چلبی خاندانی[دَییشدیر]
حسام الدین چلبی مولانانین شاگردی دیر سانکی چوخلاری اونو اشتباه توتوب و فکر ائلیللر بۇ شخص مولانانین اوْغلوی دیر مولانا دان سوْنرا اونون اوْغلونا (بهاء ولده) حسام الدین طرفیندن چلبی و شیخیت لقبی آلیر . نئجور کی اونان سوْنرا تمام اوغلارینا و مولوی نین نسلینن گئلن لره چلبی مقامی وئریلدی و شناسنامه قانونی صادیر اولانان سوْنرا اولار اوزلرینه عایید چلبی ادی شیناسنامه آلدیلار[۶]
ایندیکی ترکییه ده اوْلان چلبی خاندانی بهاءولد مولوی نین اوْغلونون نسلیننه عایید یلر . چلبی تورک دیلینده بویوک ، آغا ، سرور معناسی وار وئریلن بۇ لقب بهاءولد ه مولانانین بویوک اوْغلونا بیراینجی دفعه ده حسام الدین چلبیه مولانانین باش سلسله نین طریقتینه وئریلمیش دیر اونان سوْنرا بۇ آد مولانانین بویوک اوْغلونا و اونان گئلن نسلینه عایید دیر .سوْنرا لار ایلک اول دفعه اونارین خانوادگی آدلارینا چئوریلمیش دیر بۇ طریقه نین مقری دئییلن قول لارا عایید سوریه ده اوْلان حلب شهریده میش بوسوریه ده اوْلان بۇ منطقه مولویه نین ظریقت چیلرینه عایید اولور چلبی خاندان لاری نئچه میلیتلی بیر خانواده دیلر و اونلارین عراق دا اوْلان عرب و شیعه چلبی لرینن نسبت لری اولاراق و اونلارین شجره نامه لرینده شجره لری بهاءولده مولانانین اوْغلونا چاتیر[۷]
همچينين باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ اورمیه در گذر زمان - حسن انزلی - انتشارات دستان - 1384 - صفحه 810
- ↑ « چ » 3 لغت نامه ی علی اکبر دهخدا ، مدخل
- ↑ اورمیه در گذر زمان - حسن انزلی - انتشارات دستان - 1384 - صفحه 810
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ISBN 978 - 600 - 5559 - 29 - 159 سال چاپ 1389 انتشارات تک درخت و اختر شابک : نام آوران اورمیه - صفحه 158
- ↑ تفسیر مثنوی مولوی. جلال الدین همایی. نشر هما. تهران ۱۳۶۶
- ↑ دانیشیق آپاران هم میهن روزنامه سی مولوی نین نواده سینن
- ↑ www.persianv.com !! عکس و گفتگو با نواده مولانا


text:
کیتابی بوردان ائندیریرن >>>
“کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر“ [تزهایی آسیبشناختی دربارهی سیاستهای هویتی].
بو، ایواز طاهانین قیسا بیر کیتابینین آدیدیر. کیتابین ایلکین قارالاماسی [چرکنویسی] یالنیز سانال اورتامدا نشر اولونور.
یازار بو کیتابدا بعضی سواللارا جاواب آختایریر: سیاست دوغرودانمی چیرکین بیر ساحهدیر؟ کیملیکچی سیاستین آماجی نهدیر؟ اؤزچو [ذاتگرا] طبقه آنلاییشی اؤنمینی ایتیردییی چاغدا توپلومسال دییشمین اؤزنهسی [فاعیلی] کیمدیر؟ طبقه یوخسا کیملیکچی کسیملر؟ کیملیکچی سیاستین بیزدهکی سورونلاری و مانعهلری نهدن عیبارتدیر؟ بیزیم کیمی توپلوملاردا عدالت و آزادلیق مسئلهسینی چؤزمک اوچون “رادیکال دئموکراتییا” أن یاخشی چؤزوم یولودورمو [راه حل]؟
یازار ایللر اؤنجه ایشاره ائدیردی کی، «سون واختلار ایکی اؤنملی مسئلهنی چؤزوملهمهیه [آنالیز ائتمهیه] گیریشمیشم. کیملیک [هویت] و عامیلیت. منی ماراقلاندیران مسئله بودور: بوتؤو کیملیک و دمیر عامیلیت همیشه دیکتاتورایا یول آچیب. فرانسا اینقیلابیندا دا بئله اولوب، سووئتلر بیرلیینده ده، ایراندا دا. پستمدرنیزمین اورتایا آتدیغی داغینیق کیملیین ایسه بیر توکو دبردهجک قدهر گوجو قالماییب. من بو ایکی اوچورومون آراسیندا قیل کؤرپوسو سالماق ایستهییرم. بو ایکی ضدیت آراسیندا ایجتیماعی چالیشقانلیغین هم یارارلی، هم ده اینسانی بیچیملرینی [فرملارینی] آختاریرارم. جاواب نه ساوادسیز باغیرغان سوبیئکتدهدیر، نه ده اگزیستانسیالیزمین ایضطیرابلی فاعیلینده. مارکسین دا سئویملی ایشچی طبقهسی بیلگی پاتلاییشی [انفجار اطلاعات] نتیجهسینده داغیلمیشدیر.»
یازار بو تئزلرده چئشیدلی مسئلهلره توخونور کی، بونلارین چوخونو اوچ بؤلوکده یئرلشدیرمک اولار:
ــ دیل؛
ــ اؤزچولوک و اونونلا باغداشلیق قوران بوتونچولوک [تمامتخواهی] کیمی قاوراملار؛
ــ شعر و اونون نثره اوستونلویو.
بونلارین کیملیکچی سیاستله هانسی ایلگیسی واردیر؟ بو عامیللرین هانسی پاتولوژیک یؤنلری واردیر؟
طاها بیر موددتدیر گونئی آذربایجاندا دوشونجه آفتلرینی آراشدیریر، بو کیتاب ایسه همین آراشدیرمالارین کیچیک بؤلومودور. “کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر” کیتابی اوتوز تئزین اون بئشینی ائحتوا ائدیر، قالان اون بئش تئز ده یاخین گلهجکده اونا آرتیریلاجاقدیر.
تئزلرین باشلیغی بوندان عیبارتدیر:
بیرینجی تئز: سیاستین آتا-آناسی وار؛
ایکینجی تئز: اؤزچولوک [ذاتگرایی]؛
اوچونجو تئز: بوتونلوک زوارکیلیق [خشونت] قایناغیدیر؛
دؤردونجو تئز: مین بویالی سولچولوق، میللتچیلیک، ایسلامچیلیق؛
بئشینجی تئز: اؤزگونلوک [اصالت] آبسورددور؛
آلتینجی تئز: دوزگون دیل سیاستی اوغروندا سسدن دیله دوغرو؛
یئددینجی تئز: کیملیکچی سیاست و دیل ساوادسیزلیغی؛
سککیزینجی تئز: دوشونجه یوخسوللوغو؛
دوققوزونجو تئز: دوققوزونجو تئز: میتوسدان لوگوسا (اینتئرنئت، ایستئثنا و شیفاهی مدنیت)
اونونجو تئز: اونونجو تئز: أخلاقی قارشیدورما، یوخسا سیاسی دوشمن
اون بیرینجی تئز: ائندیرگهمهچیلیک [تقلیلگرایی] و نسنهلره تکاؤلچولو باخیش؛
اون ایکینجی تئز: شعر بیزی هم دیلدیر، هم ده اؤلدورور؛
اون اوچونجو تئز: قهرمانلیق دؤنمیندن وطنداش [شهروند] آنلاییشینا دوغرو؛
اون دؤردونجو تئز: قورغو قورامی [نظریهی توطئه]؛ دورتو dürtü و دوشونجهلرین قاریشدیریلماسی؛
اون بئشینجی تئز: “کیملیکچی سیاست” رادیکال دئموکراتییا ایله اویغوندور.
کیتابی بوردان ائندیریرن >>>


text:
ریموند قاسلینق
ریموْند قاسلینق (اینگیلیسجه: Raymond Gosling) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۱۵ ژوْلای ۱۹۲۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۸ ایل عوْمر ائلهایب و °۱۸ مئی ۲۰۱۵ میلادی تاریخینده وْفات ائدیب. ریموْند قاسلینق لندن بیلیمیوْردوْ کالجیدا درس اوْوْخوْیوْب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کینقز لندن کالجیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه وْیکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Raymond Gosling»، مقالهسیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر). شابلون:قارداش پروْژهلر باغلانتی قوْتوْسوْ


text:
استانبولڭ فتحنڭ أڭ أوڭملی سمبوللرندن بری اولارق أوڭ پلانە چیقان آیاصوفیە ، صنعتسال و معماری گوزللكلریلە أڭ چوق زیارت ایدیلن موزەلر آراسندە یر آلییور . عثمانلی ایمپراطورلغینڭ ٧ . پادشا... تمامینی اوقو
آتلی – گوچبە ترك كولتورینە اویغون یاشانتیلرینی دوام ایتدیرن یوروكلر ، گییسیلریلە دە دقتی چكییور . یوروكلر ، طوغانڭ رنكلرینی قيافتلرینە و تاقیلرنەدە یانصیتییور . آنطالیە اولغونلاشمە أنس... تمامینی اوقو
دوقە مدیە طرفندن حاضرلانان بر یودوم صو بلگەسلی ، افریقانڭ بر كویندە یاشایان اوچ چوجغڭ حياتینی مرجك آلتونه آلییور . یاشامڭ تمل احتیاجی اولان صو ایچون ، بر كویڭ مجادلەسی توم گرچكلگیلە ایزلەییج... تمامینی اوقو
شهرڭ انشاءسندە تاریخی بیریكیمی یاقالامەنڭ أوڭمندن بحث ایدن پروف . در . سعدالدین اوكتن، ” بر بنایی ادب اوزرە یاپارسەڭز او بر انشاء اولور ، ادبسزلك اوزرە یاپارسەڭز او بر قتلِ عام اولور... تمامینی اوقو
ادرنە كولتور و توریزم مدیری احمد حاجی اوغلی ، سلیمیەنڭ هر زمان بر چكیم گوجی اولدیغنی سویلەدی . صوڭ زمانلردە زیارتجی صاییسنڭ پك چوق أتكنە باغلی اولارق آرتدیغنی بلیرتن حاجی اوغلی ، ” أوڭ... تمامینی اوقو
ماكەدونیانڭ گونی باطیسندە بولونان و عثمانلی دونمندە مركزی بر قونومه صاحب مناستر شهرندەكی حیدر قاضی جامعسی ، أسكی احتشامینە قاووشمق ایچون گون صایییور . ۱۰٤ ییلدر قپالی طورومده بولونان و یرل خ... تمامینی اوقو
رمضان آیڭڭ گلیشیله برلكدە ، عثمانلی پادشاهلرینڭ یاپدیردیغی و سلاطین جامعلری اولارق بیلینن تاریخی جامعلرڭ منارەلری آراسینه یازیلان ماخیالر ، صیجاق هوالرده اوستەلرینی داها چوق زورلییور . تركیە... تمامینی اوقو
نیلوفر بلدیەسی طرفندن ، ۲۳۰۰ ییللق گچمشە صاحب و كوچك ونەدیك اولارق نیتەلەندیریلن گولیازی محلەسیندە آركەاولوژیك قازی چالیشمەلری باشلاتیلدی . نیلوفر بلدیە باشقانی مصطفا بوز بگ ، یاپدیغی یازیلی... تمامینی اوقو
هوا صواشلرینڭ أڭ قانلیلرندن برینڭ یاشاندیغی ۱٩۱٤ – ۱٩۱٨ دونمندە عثمانلی پیلوتلرینڭ ویردیگی مجادلە ، قنادهده آچیلان بر سرگیده سرگیلنمەیە باشلاندی . قنادهنڭ باش كندی اوتاوادە قناده صواش... تمامینی اوقو
ت ر ت ده یایینلانان ” دیریلیش ارطوغرول ” دیزیسی ، رجب طیب ارطوغان اونیورسیتەسی ( ر.ت.ا. او) و علمی مسئلەلر و صوسیال آقتیویتەلر طوپلیلغی ( امساك ) طرفندن “ ملی شعوری أڭ ایی اویاند... تمامینی اوقو


text:
دبلر، عادت-عنعهلر اؤلکهلر، شهرلر ایله کندلر آراسیندا
فرقلی و چئشیدلیدیر. آذربایجان دیارینین گؤزل شهرلریندن بیری اولان اورمو
ایسه اؤزونه گؤره مخصوص دبلری واردیر. مختلف شهرلر ایله کندلرده توی
آدیندا بیر شنلیک تؤرهنی قورولور. آنجاق بو تویلارین گؤزللیگی اونلارین
مختلف قایدالار ایله دبلرده توتولماسیدیر. بو یازیدا چالیشمیشام سیز
عزیزلری اورمو شهرینده اولان توی دبلرینین بعضیسینی تانیتدیرام. اولا
بیلر بو دبلر آذربایجان بؤلگهسینین باشقا شهرلرینده اولان توی دبلرینه
اوخشاسین.
اؤلکهمیزین باشقا شهرلرینه تای اورمودادا قیز ایله اوغلان
ایسلامی قایدالاری قورویاراق بیر-بیرینی سئویب، موضوعنو آتا-آنالاری ایله
آرایا قویوب، ائلچی گئتمک قرارینا گلیرلر. بو آرادا کولتور ایله دوشونجه
یاخینلیغی چوخ اولورسا، بو ایلقارین باغلانماسی داها باشاریلی (موفق)
اولاجاقدیر.
قیز عاییلهسی طرفیندن ائلچی گئتمک ایجازهسی، اوغلان
عاییلهسینه وئریلندن سونرا، اوغلان آدامی(اوغلان قوهوملارینا دئییلیر)
ائل-طایفاسینین آغ ساققاللارینین بیر نئچهسی ایله بیرلیکده، قیز ائوینه
گئدیرلر. اوغلان عاییلهسی یانلاریجا شیرینلیق ایله گول ده آپارارلار. بو
مراسیم ده ایکی عاییله آنلاشاندان سونرا، قیز ایله اوغلان بیر آز صحبت
ائدیب، یاشام بویو بیرلیک ده یاشایاجاقلاری اوچون دانیشیرلار.
ائلچیلیک باشاریلی اولاندان سونرا، صاباحیسی یوخسا بیرگون
سونرا قان سیناوی (آزمایشی) وئرمک اوچون، ساغلاملیق (بهداشت) ایدارهسینین
شعبهلرینین بیرینه گئدیرلر. قیز ایله اوغلانین یانیجا ایکی-اوچ نفر یاخین
قوهوم لاردان اورادا حضور تاپیر. قان سیناوینین نتیجهسی مساعد اولاندان
سونرا، اورا گئدنلر، شیرینلیک یئمهیی اوچون بی اوغلانا قوناق اولورلار.
دسته بندی : آذربایجان دبلری
,
برچسب ها : توی سسی
, اورمو
, اورمیه
, عروسی در آذربایجان
, اورمو دبلری
,


text:
تقاسرود
تقاسرود (آیوپاک آدی: (2E)-2-[(5-Methoxy-1H-indol-3-yl)methylene]-N-pentylhydrazinecarboximidamide, اینگیلیسجه: Tegaserod, عربجه: تيجاسيرود، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۰۱٫۳۹ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۱۱ ± ۵ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده تقاسرود گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سانتا ماریا د لس کابایرس
سانتا ماریا د لس کابایرس (ایسپانجا: Santa María de los Caballeros) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۲ کیلومتر موربّع دیر. ۱۰۴۰ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۱۱۲ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa María de los Caballeros»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سانتا ماریا د لس کابایرس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ساری آشیق
ساری آشیق — بایاتی اوستادی.[1]
یاشاییشی
17. عصر آذربایجان آشیقلاریندان اولان ساری آشیغین دوغوم و اؤلوم تاریخی دقیق معلوم دئییل. ساری آشیق لاچین رایونونون گولهبیرد کندینین یاخینلیغیندا، هَکَری چایینین ساغ ساحیلینده 17-19 عصرلرده مؤوجود اولان و حاضیردا خارابالیقلاری قالان قاراداغلی کندینده آنادان اولموش، یاشامیش و قاراداغلی کندینین یاخینلیغیندا حاضیرکی گولهبیرد کندینین اراضیسینده دفن اولونموشدور.
آشیغین قبری زنگهزور ماحالینین، ایندیکی لاچین رایونونون گولهبیرد کندینده، هَکَری چایینین یاخینلیغیندادیر. قبرین باش داشینا اونون خیالی شکلی ده حک اولونموشدور.
ساری آشیق حاقدا ایلک معلوماتی حسنعلی خان قاراداغی وئرمیشدیر. اؤز همیئرلیسی، اصلی قاراداغدان اولوب زنگهزورون گولهبیرد کندینه کؤچموش ساری آشیق حاقّیندا وئردیگی معلوماتا، ساری آشیغین بایاتی و قوشمالارینا گؤره آذربایجان ادبیاتشوناسلیغی محض حسنعلی خان قاراداغییه بورجلودور. "ساری آشیق حاقّیندا ایلک معلوماتی 19. عصرده یاشامیش قاراداغی وئرمیشدیر".[2]
آرخئولوقلار 1927-جی ایلده قبری آچاراق اونون 17. عصرده یاشادیغینی ثوبوت ائتمیشلر.
ساری آشیغین حیاتییلا باغلی خالق آراسیندا "یاخشی و آشیق" داستانی تشکّول تاپمیشدیر.
ساری آشیق اساسن بایاتیلارییلا تانینیر. او، "بایاتی قوشماق قادین ایشیدیر" دئینلره مئیدان اوخویاراق یارادیجیلیغیندا بو ژانرا اوستونلوک وئرمیشدیر.
آشیق اساسن اخلاقی مسلهلره توخونان بو بایاتیلاریندا جیناسلاردان چوخ اوستالیقلا ایستیفاده ائتمیشدیر.
شئعیرلرینده آتالار سؤزلرینی و مثللری تئز-تئز ایشلهدن ساری آشیق چوخلو سایدا سئوگی شئعیرلرینین ده مؤلیفیدیر.
1993-جو ایلده ائرمنی وانداللاری ساری آشیغین قبرینی تامامیله داغیتمیشلار.
ائرمنی وانداللاری ساری آشیغین قبرینی تمامامیله داغیدیبلار
کیتابلاری
ساری آشیق. سئچمه بایاتیلار. ترتیب و اؤن سؤز: حسین کورد اوغلو. باکی: صاباح، 1993، 120 ص.
ساری آشیق. شئعیرلر. ترتیب و اؤن سؤز: اهلیمان آخوندوو. باکی: آذرنشر، 1966، 90 ص.
ساری آشیق. گول دفتری. باکی: "عادل اوغلو" ،2011، 242 ص. (توپلایانی و ترتیب ائدنی: ایلهام قهرمان).[3]
ادبیات
- پ.افندییئو. آذربایجان شیفاهی خالق ادبیاتی. باکی: 1981، ص. 191-193.
- آذربایجان ادبیاتی تاریخی. بیر جیلد. باکی: 1960، ص. 491-495.
- میرزاده مصطفی فخرالدین. آذری آشیقلاریندان ساری آشیق. آذربایجان یورت بیلگیسی،3 (28)، نیسان 1934،ص.176-178
- تئللی ساز اوستادلاری. باکی: 1964، ص. 7-10.
- واقف ولییئو. آذربایجان فولکلورو. باکی: 1985، ص. 142-146.
- آذربایجان آشیقلاری و ائل شاعیرلری. 1. جیلد. باکی: 1983، ص. 88-92.
- "لاچین یوردو" ژورنالی، نومره 1(1)، 2011، باکی، "عئلم و تحصیل" ،2011
- پیرسلطانلی، س. ساری آشیغین پوئزییاسی //خالق جبهه سی.- 2012.- 6 دئکابر.- ص. 14.
ایستینادلار:
- قاسملی، م. بایاتیلاریمیزین حئیرت هئیکلی: ساری آشیق //ادبیات قزئتی.- 2015.- 5 سئنتیابر.- ص.20-21..
- (1993) "ساری آشیق". باکی: "صاباح".
- اوغور. ساری آشیغین "گول دفتری": [آتاتورک مرکزینده ساری آشیغین عئینی آدلی کیتابینین (توپلایانی ایلهام قهرماندیر) تقدیماتی] //خالق جبهه سی.- 2012.- 31 یانوار.- ص. 14..
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
دیوید وینترز (طراح رقص) (اینگیلیسجه: David Winters (choreographer)) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, رقاص, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجیسی و اوْیونچو. ۵ آوریل ۱۹۳۹ ایلینده لندن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1954–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Winters (choreographer)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده دیوید وینترز (طراح رقص) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
های چایی
های چایی (اینگیلیسجه: Hai River، فارسجا: های، آلمانجا: Hai He، ایتالیاجا: Hai He، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Hai Nehri، روسجا: Xaйxэ) چین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۱۳۲۹ کیلومتر دیر. بۇ گۆن های چاییندان ثانییهده ۷۱۷ متر مکعب سۇ آخیر.
ایچیندهکیلر
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده های چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hai River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
سربیتسه (تپلیتسه)
سربیتسه (تپلیتسه) (چکجا: Srbice (Teplice District)) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲۰۳ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۷۳ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Srbice (Teplice District)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سربیتسه (تپلیتسه) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جان اف. کندی
جان اف کندی اینگیلیسجه: John Fitzgerald Kennedy (دوغوم:۱۹۱۷،اؤلوم:۱۹۶۳) آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکهسینین ۳۵اینجی جومهورباشقانی . ۱۹۶۱دن اؤلدورولمهسینه قدر ایش اؤستونده اولدو.
ایکینجی دونیا ویریشماسیندا آرام اوقیانوسوندا گمی باشکانی اولموشدو و اوز قوشونون اؤلومدن قوتارماقا گوره اونا بهادورلوق نیشانی وئردیلر.باشباخان سئچیلنده ۴۳ یاشی واریدی اونا گوره ان یاشی آز آمریکا باشباخانی اولاراق.اوندان قاباخ تئودور روزولت بو یاشی آز اولاردی.
اونون چاغیندا اوز وئرن ایشلر دونوزلار کؤرفزینه یورومک. کوبا موشکلری قورخوسو.برلین دوواری چکیلماق.و گویه گئتماق مسابقه سی باشلانیشی .ویتنام اؤلکه سینین قاریشماسی کی اوندان سورا ویرشماسی باشلاندی ومدنی حقوقی ایشلرین قارشی سی اولور.
۱۹۶۳ده نوامبر آینین ۲۲سی ۴۶ یاشیندا اؤلدورولدی.اونون اؤلدورلمه سی آمریکا تاریخینده آدلیم بیر ایشدی.او تکجه رومی کاتولیک دونوشونده اولان باشباخاندی. آخیر دموکرات آداخلی کی آمریکا قوزی ایالتریندن سئچیلدی. و بیرینجی باشباخان کی ایرکینجی یوزایلده دونیاه گوز آچیب.و آخیر کیمسه کی باشباخان سئچیلنده سنا یغینجاندا سناتوریدی.


text:
تیکاب بؤلگهسی
تیکان تپه بؤلگهسی (دولتی آدی: شهرستان تکاب)، باتی آذربایجان اوستانی نده یئرلشیب. تیکان تپه شهری بو بؤلگه نین مرکزی دیر.
ایچیندهکیلر
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی نوفوس سایی سی اساسیندا بو بؤلگه ده ۸۲٬۲۷۸ نفر اهالی یاشاییرمیش لار. [۱]
اینظیباطی بولمه لر[دَییشدیر]
ایرانین اینظیباطی بولوم لری اساسیندا، بو بؤلگه ۲ بولوم، ۶ قصبه و ۱ شهردن تشکیل تاپیب دیر. بونلارین آدلاری بئله دیر:
دین و دیل[دَییشدیر]
بو بؤلگه نین اهالی سی عومومیت ده تورک دورلر و آذربایجان تورکجهسی نده دانیشیرلار. [۲][۳]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
گوزل و گزملی یئرلر[دَییشدیر]
- تختی سولئیمان
بیلیم یوردلار[دَییشدیر]
تکاب بیلیم یوردو
بیرده باخ[دَییشدیر]
ایران تورك لری نین یاشاییش یئرلری
قایناقلار[دَییشدیر]
- اطلس گیتاشناسی استانهای ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (Gitashenasi Province Atlas of Iran)


text:
تراژدی انسانی ترکمانان سوریه به روایت یولپرس
عذرخواهی رئیس صداوسیما
پلاستیک قابلارین آلین یازیسی + فیلم
دریاچه ارومیه دیگر فقط یک توهم است
چمچه گلین
سو دامجیسی، اوزایدا نئجه اولور
ناسا،آمریکانین اولوسال(ملی) هاواچیلیق و اوزای دایرهسی؛ ۶Kکامئرایا قوللاناراق سو دامجیلاریندان تایسیز ویدئولار چکیبدیر. اوزایچیلار،اوزایدا معلق اولان سو دامجیسینا رنگ تزریق ائدیب.ایکینجی آشامادا بیر بالاجا جوشان حببینی دامجییه داخیل ائدیرلر.حببین، سو ایچینده چؤزولمهیی(حل اولماغی)co2 بیلهشیگین(ترکیب) اؤتورلمهیینه سبب اولور.سو دامجیسی یئرچکیمین(جاذبه زمین) اولاماماغی اثرینده بؤیومهیه باشلاییر.دامجینین ایچهری باسینجی آرتاراق،نئچه حباب دامجیدان آزاد اولونور.بو ...Read More »


text:
سوریهنین بعث حیزبی
سوریه نین بعث پارتیسی (عربجه:حزب البعث العربی الاشتراکی) عرب اؤلکهلرینده یایغین اوْلان سوسیالیست بیر پارتیدیر. ۱۹۴۷-جی ایلده میشل عفلق و صلاح الدین البیطار و زکی ارسوزی بو پارتینی سوریه ده قوردولار. بعث پارتیسی بوتون عرب اؤلکهلرین بیرلشمهسینه چالیشیر و بو اساسدا چوخلو عرب اؤلکهلرده ایش اۆستونه گلدی. ان آدلیم قوْلاری عراق و سوریه ده باش تاپدی. بعث حیزبی ۱۹۶۳ ایلینده سوریه ده غالیب اولدو و اؤلکهنی اله گتیردی هابئله ۱۹۶۶دا بو پارتی ایکی بؤلونوب و میلّی و میلّتلرآراسی قوللارا بؤلوندو. میلّی پارتیلر کودتا ائدیب و میلّتلرآراسی پارتیسین ییخدیلار و بو کودتادا عراق بعث حیزبی ایله قارشی اولدولار. عراق بعث حیزبی و سوریه بعث حیزبی بو ایلدن قارشی چیخدیلار و عداوتلر یاراندی.
بعثیزم[دَییشدیر]
عربجه ناسیونالیست و سوسیالیسم و امپریالیسمه قارشی بو حزبین سیاستی دیر. شوعاری بیرلشمک ,آزادلیق و سوسیالیسم دیر.


text:
میگرن
میگرن — باشین بیر (نادیر حاللاردا هر ایکی) حیصّهسینی ایحاطه ائدن گوجلو و ازابوئریجی ائپیزودیک و یا دایمی آغریلارلا مۆشایعت اولونان نئورولوژی خستهلیکدیر. بو حالدا باشدا هر هانسی تراوما، اینسولت، بئیین شیشی اولمور. میگرن زامانی باش آغریلاری آرتئریال تضییقین آرتماسی و یا کسکین آزالماسی، قلاوکوما توتمالاری و یا کله داخیلی تضییقین آرتماسی ایله الاقدار دئییل. میگرن آغیر فورمالی بیرینجیلی باش آغریسینین ان گئنیش یاییلمیش نؤع دور. یاییلما درجهسینه گؤره ۱۰% کیشیلرده، ۲۲% قادینلارداموشاهیده اولونور. "میگرن" سؤزو فرانسه منشألی اولوب، اؤز نؤوبهسینده یونان دیلینده "باشین یاریسی" معناسینی وئرهن ἡuιkpavίa (همیکرانیا) سؤزوندن گؤتورولموشدور.
ایچیندهکیلر
سینیفلاندیرماسی[دَییشدیر]
تۆره لری[دَییشدیر]
میگرن خستلیینین ۲ نؤوو واردیر:
- اورالی میگرن؛
- اوراسیز میگرن
میگرن خستلیینین ان گئنیش یاییلمیش نؤوو اوراسیز میگرن تیپیدیر. اوراسیز میگرن ۴ ساعتدان ۷۲ ساعتا قدر داوام ائده بیلر. اوراسیز میگرن زامانی آغری فیزیکی و ذهنی فعالیّت زامانی، ایشیغا و سسه حسّاسلیق زامانی داها دا آرتیر. اۆرک بولانما، قۇسما ایله مۆشایعت اولونور.
میگرن اوراسی[دَییشدیر]
میگرن اوراسی – میگرن باش آغریلارینین اوّلینده و یا اوندان اؤنجه باش وئرهن نیشانلارین کومپلکسیدیر. تیپیک اورا ویزوال و/و یا سئنسور هیسسیاتین موقتی پوزولماسیندان و/و یا دانیشیق دیسفازییاسی نیشانلاریندان عبارتدیر. نیشانلار موثبت (مثلاً: ایشیقلانما، لکهلر، ایری خط لر، اینه باتماسی) و منفی (گؤرمهنین ایتمهسی، دیلین توتولماسی) اولا بیلر. نیشانلار ۵ دقیقه عرضینده تام فورمالاشیر و ۶۰ دقیقه عرضینده کئچیر. اورانین موختلیف علامتلری آردیجیل اولاراق باش وئره بیلر.
آچیغا چیکمامیش سببلر[دَییشدیر]
معین عامللر میگرن توتماسینا قیجیق اولا بیلر (قئید ائتمک لازیمدیر کی، ساده بیر قیجیق میگرن توتماسینین باشلانماسینا سبب اولا بیلر، هالبوکی بیر نئچه عاملین کومبیناسییاسی توتمایا چوخ نادیر حاللاردا سبب اولور): ایستی، سویوق، موختلیف قوخولار، پارلاق ایشیق، سسکوی، فیزیکی گرگینلیک حرکت، کرونیک ایسترس، یوخو پوزغونلوغو، واختسیز/پیس ییئجئکلانما، توتونچکمه، cاینسی یئتکینلیک دؤورو، مئنسترواسییا و یا اووولیاسییا، مئنوپاوزا، هامیلهلیک، درمان عاملی (نیتروقلیسئرین، اورال کونتراسئپتیولر، هورمونال تئراپییا، اوپیات و باربیتوراتلار، نیفئدیپین و س.)، ییئجئک محصوللاری (سیتروس مئیوهلری، ترکیبینده کوفئین، نیتریتلر و آسپارتام اولان ییئجئک محصوللاری، یئتیشمیش پئندیر، شوکولاد، آلکوقول، مونوسودیوم قلوتاماتلی ییئجئک محصوللاری و س.).[۱]
کلینیک علامتلری[دَییشدیر]
میگرن تئز-تئز راست گلینهن اۆرک بولانماسی، قۇسما ایله مۆشاهیده اولونان، ایشیغین و سسین تأثیریندن گوجلنهن اوزونموددتلی باش آغریسیدیر. همچینین میگرن نئورولوژی خستهلیکدیر. میگرن آغریلاری ساعتلار و یا گونلرله داوام ائدیر. اوزون مدت داوام ائدن میگرن آغریلاری میگرن دۇروم آدلانیر. میگرن زامانی باش آغریلارینین سببی قان دامارلارینین اطرافینداکی اعصاب لیفلرینین کیمیوی پرئپاراتلارین تأثیری، قان دامارلارینین گئنیشلهنمهسی نتیجهسینده سیخیلماسیدیر. بو خستهلیک اساساً قادینلاردا گئنیش یاییلیب. میگرن باش آغریسی اۆرک بولانما، دیارئیا، ایشیغا، سسه حسّاسلیق، قان دؤورانینین ضعیفلهمهسینه سبب اولور. میگرندن اذیت چکهنلر باش آغریلارینین سببینی موختلیف فاکتورلا علاقهلهندیریرلر. میگرنین علامتلری باش آغریسیندان بیر مدت اوّل، فوری باش آغریسینا کئچهن واخت، باش آغریسی ایله عئینی زاماندا و باش آغریسیندان سونرا عمله گله بیلر. میگرنین اساس خۆصوصی نیشانلارینا عاییددیر:
- پولساسیائدیجی و نبضین وۇرماسی ائتمهیهن بیرطرفلی آغری؛
- ۴ ساعتدان ۷۲ ساعتا(۳ گونه) قدر داوام ائدن آغری؛
- اۆرک بولانما، قۇسما؛
- ایشیغا،قوخویا،سسه حسّاسلیق.
- امک قابیلیتینین ایتیریلمهسی
- عادی فیزیکی یوکدن آغرینین گوجلهنمهسی
اۆرک بولانما و ایشیغا قارشی آرتمیش حسّاسلیق ایله مۆشاهیده اولونان، امک قابیلیتینین محدودلاشدیریلماسینا گتیرهن تکرارلانان کسکین باش آغریلاری ایله نئورولوژی مۆعاینهلرین نتیجهلری نورمال اولان مریض لر میگرن خستهلیگی اولان خستهلر کیمی قبول اولونمالیدیرلار
مۆالیجه اۆصوللاری[دَییشدیر]
آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراشتیرماچیلاری آراشدیرمیشلار کی، کسکین باش آغریسینا سبب اولان میگرن هاوا دییشیکلیگی ایله سیخ علاقهلیدیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا تخمیناً ۱۸% قادینلار و ۶% کیشیلر میگرندن اذیت چکیر. خصوصیله گنج و اورتا یاشلی نسیللرده بو اؤزونو داها دا قاباریق شکیلده گؤستریر. قیسا مدتلی بیر آراشدیرما نتیجهسینده معلوم اولموشدور کی، هاوانین تئز-تئز دییشمهسی و عئینی زاماندا هاوا چیرکلهنمهسی باش آغریلارینا سبب اولور. اینسانلارین تئز-تئز قارشیلاشدیغی و شدتلی باش آغریلاری ایله مۆشاهیده اولونان میگرن خستهلیگی اوچون الکتریکلی و ماقنیتلی مۆالیجه اۆصولو اینکیشاف ائتدیریلیر. سوئددهکی «ایللوسترئراد وئتئنسکاپ» علمی ژورنالینین خبرینه گؤره بئیینه و ساچ کؤکلرینه الکتریک یایان مغناطیس جیهازلار و ماقنیتلر توتولاراق میگرن خستلیینی مۆالیجه ائتمک اۆصولوندان ایستیفاده اولونور. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا بو ایستیقامتده آراشتیرمالار سۆرعتله داوام ائدرکهن آوروپادا، خصوصیله سوئدده بو یوْل اوزرینده جدی دورولور. ماقنیتلی اۆصول سایهسینده باش آغریلاری آزالیب. ۲۰۰۶-جی ایلدهن بری بو ساحهده تئستلر آپاریلیر. تک و یا ایکیترفلی باش آغریلاری مۆشاهیده اولونان میگرن، خصوصیله ۲۵-۴۵ یاشلی اینسانلار آراسیندا قئیده آلینیر.
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
==ایستینادلار==
- ↑ باش آغریلارینین دیفئرئنسیال دیاقنوستیکاسی اوزره کلینیک پروتوکول باکی - ۲۰۱۲
- ↑ (Mar 2012) «Canadian Headache Society guideline for migraine prophylaxis». Can J Neurol Sci. 39 (2 Suppl 2): S1–59. PMID 22683887.


text:
سان دوناتو وال دی کومینو
سان دوناتو وال دی کومینو (ایتالیاجا: San Donato Val di Comino) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۰۶۱ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۷۰۰ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و لاتزیا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Donato Val di Comino»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سان دوناتو وال دی کومینو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بیر آنلاملی و عیبرتلی خاطیره :
قدیملر بیزیم کندلرده آنالاریمیز چوره ک یاپاندا گاهدان بیر کونده (خمیر توپو) تندیره یاپیشمازدی و دوشردی تندیرین دیبینه . یاری یانمیش یاری پیشمیش حالدا تندیردن چیخاردیب(کوت دییه ردیلر تندیره دوشموش خمیر توپونا) و وئرردیلر اوشاقلارین الینه .هم اوشاغین قارنی آج قالماسین .هم باشی مشغول اولسون و هم آللاهین نعمتی زایا گئتمه سین . بیر گون الیمده بیر یاری یانیق چوره ک یییردیم کی قونشونون اوغلو الیمدن قاپیب قاچدی ....و من اوتوروب آغلادیم .آنام منی چاغیریب تندیر باشینا و نئچه جوره تازا چوره ک گوستردی و دئدی کی هانسیندان خوشون گلیر اونو آل و آغلاما .آما منیم عاغلیم قالمیشدی او یانیق چوره کده کی الیمدن آلدیلار ...آخشاما قدر آغلادیم و آج قالدیم آخشام آتام ( بویوک عالیم و عارف رحمتلی دده کاتیب ) ائوه گلنده منیم حالیمی گوروب و دئدی : اوغول سن بوتون گونو بیر یانیق چوره یه آغلاماقلا زایا وئردین آج قالدین و تندیرده یاپیلان گوزل گوزل چوره ک لردن غافیل قالدین حال بو کی تازا و ایسسی چوره ک لردن لذت آپارا بیلردین
......
چوخلاریمیزین حیات حیکایه سی بو خاطیره یه بنزیر
(کاتب اوغلو)
نوع مطلب :
برچسب ها :
کاتب اوغلو،
لینک های مرتبط :


text:
تورکمن حالق دورهدیجیلیگیندن (فولکلوریندان) ساناواچلار (۱)
مارقوش: ساناواچلار – شاهیرانا حالق دورهدیجیلیگینینگ، اساسا هم چاغا دورموشی، چاغا اویونلاری بیلن باغلانیشیقلی آیدیلیان (سانالیان) بنتلر، قوشغیلاردیر.
ساناواچلارینگ اساسی حیزماتی چاغالاری تربیهلمکدن، اولارینگ یاتکشلیگینی وه سؤز بایلیغینی آرتیرماقدان عباراتدیر. بو قیسغا سنتیرلردأکی سؤزلر وه سسلرینگ اوزارا سازلاشیغی اولارینگ یاتدا قالماغینی ینگیللشدیریأر.
ساناواچ اشیتمک، اؤیکونمک وه قایتالاماق یولی بیلن چاغانگ حاقیداسینا اورناشیار، یاتکشلیگینی برکیدیأر، آنگینی اؤسدوریأر وه روحی دونیأسینی بایلاشدیریار.
کأبیر اویون ساناواچلاریندا دوشنوکسیز سؤزلر دوش گلسه-ده، اولار شاهیریانا آقغینلیغی قازانماق ماقصاد بیلن اولانیلیپدیر وه چاغا آنگینی اؤسدوریأن، دونیأ قاراییشینی گینگلدیأن اوادان ماضمونا آغرام سالنیپدیر.
کأبیر سایلانان اویون ساناواچلاری:
چیمچیق، چیمیلدیریق، سن قال، سن چیق…
—–
اؤوِک – اؤوِک، تووشان دؤوِک، بیلبیل سایرار، سسی یایرار،
دریا آقار، سووون چکر، چکدی کؤمور، چک آیاق.
—–
اؤهلمه-دؤهلمه بی دوشدی، میدانا کیشمیش دوشدی،
میدانینگ آغاچلاری، شانگ-شانگ إدر قوشلاری،
چِپر چِکدی – چکمِدی، قیزیل گوله دو… لاش…دی.
***
چاغالارا باش بارماغینگ آدینی اؤوردیأن ساناواچ:
باشام بارماق باش گِتیر،
سویهم بارماق سویت گِتیر،
اورتا بارماق اوت گِتیر،
اوغولحاجات اوق آتار،
کولبیکهجیک کول آتار.
***
چاغالارا سانلاری اؤورهتمک اوچین آیدیلیان ساناواچ:
بیرده-بای، ایکیده-لای، اوچده-تای، دؤرتده-قای، بأشده-مای،
آلتیدا-آی، یدیده-یای، سِکیزده-سای، دوقوزدا-دوی، اوندا-قوی.
تاییارلان: یاشار نیازی


text:
چؤلون آراسیندا بیر اوغلان اوشاغی بویان اویانا قاچیردی. بیر جاناوار وار ایدی باشیندا؛ اوغلانین ایکی باشی یئکهلیکده، قاراـ قونور چیرکین توکلو بیر حئیوان. دؤرهیه توپلانانلار داش آتیرلار حئیوانا. چیغیریر: “آی، اوشاغا دهیـَر! او منیم اوغــلوم ـــ دی. آمان دی…” قاچیر اوغلونا ساری. قویودان چیخانمیر…
ائله گومـگوپ دوشمهمیشدی دونیانین تکینه کی… هر قولو بیر اؤلو آغیرلیقدا؛ هر قیچین بیری چکیر. اؤلولر داراشیبلار بونون قبیرینه. تزه اؤلوسونه داراشیبلار، کؤهنه اؤلنلر… هره بیر یانا چکیر جمدهگین؛ بیرقیچـقولوندان بهشته، بیر قیچـقولوندان جهنّمه.
قبیر سویوغو دی… قبیر هاواسی… قبیر داراشلیغی… قبیر داشی آغیرلیق ائلیر اوستونده. دوشوب اؤز باشینا. اؤزو اؤزونون قبیرداشی اولوب. اوزو قویلو دوشوب، قالخانمیر. کورَگینده زوو چکیر، قیپـقیرمیزی قامچی یئرلری. کورَگینده یازیلیب یا قبیرداشیندا: “مراد غیرتی فرزند حسن…” گؤزون آچماغا اؤزون زورلاییر. یوخ، اؤلوم تاریخی یوخدو! اؤلمهییب هله! قبیرلری آختاریر. سورونور؛ دؤرد الـ آیاقلی چکیر اؤزون، اللرین سورتهرک صوراتلارا. ددهسینین صوراتین تانیر. الیله اونون گؤزلرین یومور، ددهسی دوروب اونو بو حالدا گؤرمهسین، باری.
قویونون دووارلارین قوجاقلیر. آغیرلیغین سالیر دووارلارا، دؤره دولانیر. یوخ! قویونون دووارلاری بونو قوجاقلییب، هئی دؤره دولاندیریر. قویونون قوجاغی هئی دارالیر. هئی کیچیلیر. اوزایلارین قارا چوخورونا دوشوب، بلکه… دارتیلر، پارچالانیر. بؤلونوب آتیلر. “کیچیک تیکهن قولاغین اولاجاق”، سؤزو قولاغین تیکهلیر.
گوپ دوشور یئره؛ اوجا بیر یئردن ده دوشور -یوخودا دیکسینن کیمی. یاتمیشدی یانی، دوشور یئره؟ دونیانین هرزادی تؤکولور باشینا. دونیا بوتون اوزوندهکیلرله فیرلانیر…
بیر تاققیلتی قولاغینا چاتیر؛ چاتیر دا، چاتمیر دا. سسلنمک ایستیر. سسی چیخمیر؛ چیخانمیر. بوغازی باغلانیب. دیشلری قیفیللانیب… گؤزلری آلاقولای بیر چیراغ ایشیغین حس ائدیر. ایشیق دا فیرلانیر. گئجه گوندوزلوک بیلینمیر. او دونیادا نه گئجه، نه گوندوز؟
باشی اوسته مهتابی بیر چیراغ دیر یانیر؛ بوزارمیش ایشیغیله. سکّیلرده اؤلولر. ددهسین یووُر. ددهسینین جانی آغ دیر. تقینی یوور. تقینین جانی یانیقدیر. عسگری یووُر. عسگرین کورَگینده داغ یئری، شالّاق ایزی. قیوریلیب قارنینا او شستلیلیکده ایگید. قرار یئرینه نه قدر قالمیشدان، بویـبوخونو گؤزه گلردی اونون. نریمانین آیاقلارینین آلتی شیریمـ شهره دیر. شهینی یووا بیلمیر. نئجه یوسون اونو؟ اوجادان چیغیریر. سسی میردهشیرخانا دووارلاریندا عکس اولور. “دونیانین سونو دیر، میردهشیر زاد دا یوخدو؟!” بونون اؤلوسو دیر یووُر اؤلولری؟ دیری دیری گتیریرلر بو آرایا اؤلولری. بیردن صوراتین، یاش کاشیلاردا گؤرور. اؤزونه بنزهمیر. اؤزونون ساققاللی اؤلوسونه بنزیر. او دونیادا اوزون قیرخا بیلمز کی… شهینین قارا گؤزلری، اوزاندیغی یئردن اونا زیللهنیب. آغ دیر، جانی. بوزارمیش آغ. گئدیر اونون گؤزلرین باغلایا. دیری گؤزلرینه باخماق اولمازدی، اونون. آدامی توتاردی. قالسین اؤلو گؤزلرینه؛ اؤرتولمهین اؤلو گؤزلرینه. گؤزلرین باغلایاندا دیکسینیر. گؤزلری آچیلیر تزهدن. قرار باشیندا باخیشین اَکردی آدامدان ، اؤزو بیلردی باخیشی نئجه چکیجیدیر. ایندی اَکمیر، هوروت هوروت بونون اوزونه باخیر. بلکه هئیبتیندن قورخور بونون؛ بئله ساققاللی گؤرسلـلیگیندن.
آییلان کیمیدیر. سیمیت دووارلار اوستونه گلیر؛ بیر ده همن ایی. همن ایـیین داها قاتیسی، داها غلیظی. “دده وای” سسینه آییلمیشدی. “گئده، گئنه ده؟… یئکه دَوه!” ایستی بیر ایسلاقلیق حیس ائلیر آلتیندا. “دده وای بو آغیرلیقدا یورقانی یوماق اولماز، قیشین شختهسینده.” اوتانجدان آغیر کورسو یورقانین باشینا چکیر. ننهسی سیلکهلیر دورسون… ننهسی اوّل آپاریر بونو یوور، مطباغین چالاسرینده. قورولور، تمیز شالوار گئیدیریر. سونرا تشتی گتیریر قویور یورقانین ایسلاق یئرینین آلتینا. بونا دئییر، سو تؤکسون. آغیر میس آفتافانی ایکیاللی گؤتورور. بو زیققینا زیققینا تؤکور، ننهسی دئیینه دئیینه یووُر… کورسونون تووُندا گئنه یوخو آپاریر بیلهسین. یون ایی قاریشیر سودوک ایینه، دولور بورنونا. قویون ایشهییب سانکی. یوخونون شیرینلیگی زور گلیر او ایستیده. ایی اونودور. یاتیر.
سویوق، اوشوتمه گؤزون آچدیریر. همن اوشاقلیغیندان قالان ایی بورنوندا، بو سفر او بومـبوز اوتاقدا، سیمیت دووارلار آراسیندا. باش سوروجو ایشهمیشدی اوزونه، حالدان گئدنده. آییلمیشدی سودوک ایلیقلیغینا، ائله کی آییلمیشدی. اؤزون بلهمیشدی ده، گؤرهسن؟ ساققالیندان یون اییی گلیر. داها قاتی سادیر اییی. ایی بورنوندا یوخو توتور. اؤلولر قاریشیر دیریلره گئنه، دولوشورلار بونون او بیر دامچا سلّولونا. هره بیر یاندان دانلاشدیریر بیلهسین… “چیخارین یوخ ایدی …” “دؤزه بیلمهیهجاق ایدین…؟”
همن سس گلیر؛ همن تاققیلتی. داها یاخین دیر سس. سلولون دمیر قاپیسینین سورمهسی چکیلیر. قاپی جیییر آچیلیر. مئژمئیی سیمیت اوسته چکیلتی ایله ایتهنیر ایچری. آلتینداکی قوملارین جیغیلتیسی اورک جیزیر. سسلنمک ایستیر. جانآتیر سوروشسون گؤرسون اونلاری دا توتوبلار. اینیلتیه ده گوجو اولمور. قاپی تاققیلتی ایلا باغلاناندا دیکسینیر. قرار یادینا دوشور. هئچ یئری ترپنمیر، قالسین کی دیک دورا بیلسین. داشلانماق حیسّی، جانین لوت برق سیمی کیمی توتور. تکجه گؤزقاپاقلارین بیر آنلیق قالدیرا بیلیر، آنجاق کی. گؤرور سیمیت قازاماتیندا دیر. دووارلار اوستونه گلیر، بیر ده اورا دولوشانلار. قالیر دانلاق آلتیندا گئنه ده. “باریتین بیر آتیملیق ایمیش، بدبخت؟” بوینون ترپَدیر. “آی خلقی سعادته چاتدیراجاق ایمیش؟”
کیریییب قالیب دونندن یا ناواختدان. اوزو قویلو نئجه دوشوب، دوشوب. “آی قدرته مئیدان اوخوردون!” همن چیراغ یانیر باشی اوسته. چیراغ کی واختی گؤرستمز. “نه تئز تومانیوی باتیردین؟” قولو قالیب آلتیندا قورویوب. بیرقولای ترپَدیر الین، شالوارین اووجلور. یاش دئییل. بیلینه بیلینمهیه، نم دی. “نه تئز پوخ یئدیمه دوشدون؟”
“آچیلین اوستومدن، گلمهیین اوستومه ـ نه ایستیرسیز جانیمدان؟ گلمهیین اوستومه.” دئییر اورهگینده. “خفهلنین ـ”
“بلبل کیمی دانیشاندا خفهلنئیدین با.” “سعیدی قینادین تئز دیله گلدی؟” “ائشیکده نفس ایستی یئردن چیخار، ایستی ـ ! ” بیردن ایستی باسیر بیلهسین.
“قرارین واختین ترسه دئدیم.”
“یئرین کی دوز دئدین! ” “گونون کی دوز دئدین! دا نه قالدی؟”
“بیه گلمهدیلر بوگون” بَــ بیلدیلر توتول ـــ” “بیلللر، حتماً بیلللر… کاش بیلمیش ـــ”… عسگرین باغیرما سسی فیکرین کسیر. چتینلیکله دؤنه بیلیر آرخاسی اوسته. کورهگی گؤینور، زوو چکیر. جانی چیخیر…
منیژ باشینین اوستونده. الین آلنینا چکیر یا گؤزلرینه. ننهسی اؤزون دؤیور. منیژین گؤزو اونون قانچیل آیاقلارینا دوشنده، هوشدان گئدیر…
“جلسه بیزده. ائولی آداما شک ائلهمزلر،” سؤزون منیژـه دئمیر؛ اورگینده دئییر. بو سؤزو یولداشلار هامیسی دئیردی. اوغلونون ونقّه ونقی گلیر. منیژ اوشاغی ساکیتلدنمیر. جلسه اوتاغینا دا دولور سس. چیخیر، “آبیریم گئتدی، بیر ایش گؤر، منیژ” دئییر.
“گؤر کیم آبیریدان دانیشیر!”
“آبیری ساخلادین اؤزووه؟”
“هووَ به هووَ دیینده آبریوا فیکیرلشئیدین.”
“سانجیدی، نئینیم؟” دئییر منیژ. اوشاغین ونقّه ونقی قالیب قولاغیندا. او ونقیلتی اؤزوندن چیخیر بو یول. آیاقلارین باغلاییبلار تختین آشاغاسینا. کابلین ویژیلتیسی اوّل هاوانی یاریر، سونرا آیاقلارینین دریسین… ویـــــژّا ویژ…
ددهسی شوو الینده، حیطده دالیسیجا قاچیر. بو دا حووضون باشینا دولانیر. چلهسر اوستوندن آتیلیر. شووُ هردن هاوایا چالیر. کوشولتوسو قولاغین اسدیریر. “گئده، دئمهدیم آدام اول؟” بیری یانینا دَییر، بیری کورَگینه. آغریدان اورهگی کئچیر. ننهسی پیلّهلردن اؤزونون حیطه آتیر. “کیشی، دا بسدی! آدام اولار.”
“والّله آدام اوللام.” ددهسینه دئییر.
“بتر آدام اولدون.” “آدام لوُوا وئرن!”
ددهسی یورقانـدؤشکده خیریلتییا دوشوب. یوخودا خیریلدیر، آییقلیقدا دا. “اؤلمک راحات دئییل، هاااا، جانی چیخدی جان وئرینجه؛ جانی دوداغیندان چیخینجا.”
“اونون اؤز جانی دوداغیندان چیخ ـــ سنین دوداغیـــ اؤزگهلر جانی.” “تقی اوجا بوی ی ی. بیغلیــ؛ شهین چادیرالی ـــ قارا قاشگـ…؛ عسگر بیغلی، عینکلی ی ی ی” “دیلین آچیلدی؟”
“دیلیوی پیشیک یییب؟ بایاقدان ویر ویر سسین کسیلــمیردی، کلاسی گؤتورموشدون باشیوااااااـــ ایکی کلمــــ درسیوی ده دئـــ. گؤر نئچه یولدی، چاغیریرام، باشارمیــ …” خانیم اوزون چئویرنده، اونو یامسیلیر. شاییردلار گولور. خانیم معلیم ده بخارینین آیاغین اوجالدیر، بونو چؤنمبتمه اوتورتدورور بخارینین دیبینده. دئییر، “ایندی آدام اولاسان!” پؤرتوب، قیزیشیردی. جانینا اود دوشوردو…
برقی اوجاق سربازی تختین سیملرین قیزدیریب… ویرنیخیر. ترپنمک اولمور. قوللاری دا تختین اوستونه کیرکیپ باغلی. چیغیریر، “یاندیم، یانــــ ”
“هــن؟ ایستی کئچیر کورَییوه؟” باش سوروجونون سسی گلیر. “دئدیم داااا، بولار دیل آدامی دئییللر… بیز بولاری آدام ائلهریق.”
یانیب تؤکولور. کورَگیندن قالخان اود، سوموکلرینه کیمی گؤینهدیر؛ ایلیکلرین قاینادیر.
“قرار یئری…” قرار یئری، قاینار سو تؤکور باشینا. “گلمییئیدیلر، آماندی. گلمییـــ” عسگرین باغیرتیسی قولاغیندا اوولدور. شهینین چیغیرتیسی دا. “میه خانیملاری دا بورا گتیررلر؟” یوخ اولا بیلمز. قولاقلاری دا خولیالانیر…
الی اختیارسیزجاسینا گئدیر آلتپالتارینین کئش یئرینه. “اوّل گون اونو چیخارتدون دا،” اؤز اؤزونه دئییر. “دووارین هانسی چاتداغینا قویدون؟ یاخجی کی تاپمادیلار باشدان آیاغامی آختاراندا.” اونون کاغاذین سویمادان، یاری بؤلوب، قویموشدو آلتپالتارینین کئش یئرینه، تیکمیشدی. سونرا دا چیخاردیب، کاغاذین چئینهییب اوتموشدو، اؤزون ده قویموشدو دووار چاتداغینا. “آمما هایانا؟” اؤزون سورویوب چکیر تخته ساری. بیر آددیم یول، بیر عالمه دؤنور. “سوروننده نئجه آغیرلاشیر آدام.” تختدن یاپیشیر اؤزونون آغیر لئشین قالخیزیر سالیر تخت اوسته. آیاغینین تولوغو پارتلاییر یئره سورتولدوکده. سویو، قانی تؤکولور اوتاغین تکینه. کورَگینین ده دریسی سویولوب بلکه، زوققلتوسو بئله کئچیر جانینین ایچینه.
” نئجه ازبر اولموشدو دیلینده نسیمی؟” “دریسین سویدولار هااااا!”
“زولفون گؤرهلی، گؤزون نیگاراااااااا، منصور اولارام کی داااااار ائدرسن.”
“سنین نوبهندی! گولـّه یا دار؟”
“دار دار ائلهدین کی ایندی یئرین بوجور دار اولدو!”…
منیژ آوازامیش باخیر بونا. ننهسی پؤرتوب. ددهسینین اؤلوسو باخیر اوزونه -بونو گؤزلهیرک. اوغلون گؤرمور. “یازیق اوشاق! آخی نییه ائولندین گئده؟” او دا او آواراگورلوقدا بیر آروادلا؟ ننهسی دئییردی او سفر توتولاندا نئجه ماتیکلنیب چیخاردی. ائوده تاپیلمازدی. “سیلّه ایله اوز قیزاردیر.” دئمیشدی بو دا، جاوابیندا.
قیرخیق اوزونده سیلّه نئجه یئر سالمیشدی، سالمیشدی. آینا یوخ ایدی گؤرسون. شاراخ سسی اوزونده ایدی، او گوندن بری. ایلک دانیشدیران وورموشدو، ایلک دانیشمادیغیندا. بارماق یئرلری هله ده گؤینور. الین وورور. قوزا قوزا ساققالی ائله بیل پامبیق دیر یاپیشیب یارا اوستونه.
“کاش اونو گؤرستمهسینلر ننهسینه، منیژـه، قوهوم قارداشینا.” قاروولچونون آیاق سسلری اوزاقدان دؤیور باشینا، گوپون کیمی. “گلیب آپاراجاقلار اظهارنامهوی امضالایاسان.” دونن هوشدان گئتدی قالدی بوگونه. ایکی کیشی کئچدی قوللارینین آلتینا، سورویه سورویه گتیریب آتدیلار بو قازاماتا بیلهسین. “قوی باری امضان اولماسین، یازیوین آیاغیندا.”
ساققالین بوراخیر، الین چکیر دووار چاتداقلارینا. عینگین ایلک گون آلمیشدیلار. چوخ ایستردی دووارین یازیلارین اوخوسون. بارماقلارین سورتردی قازیلارا، کورلار یازیلاری سورتن کیمی. “بوراخ بونلاری، هارا قویدون اونو؟” “تئز اول!”
“تئز اول، تاپ!”
بارماغین چکیر دووارین چاتداق یئرلرینه. قاتی دیر دووار. ایکی الین ده دولاندیریر دوواردا. تلسمک، خورا کیمی دوشوب جانینا، فیکرین جایدیریر.
“تئز اول، ایندی گلللر.”
بیردن تیغهنین دندن اوزو دَیـیر بارماقلارینا. بارماغین بیر ده چکیر. “هن، اؤزو دی! ”
سئوینیر. دیرناغی لا چکیر چیخاردیر.
سیمیت کیمی سویوق دیر، تیغه. “ایندی قیزیشار.” دئییر. بونو اوجادان دئییر. تیغهنی دوداغینا یاخینلادیب، “ایندی جانین قیزیشار.” دئییر. دندن الینه باشبارماغین چکیر. او الی ایتی دیر آنجاق؛ دونیانین هر کسَـریندن داها ایتی…


text:
«کیم گؤردۆ_کیم گؤرمهدی» تئاترېندا نهلر یاشانېر اولو تانرېنېن آدې’یلا باخماق’لا گؤرمک، بو ایکی آنلامې دَرین دۆشۆندۆکـده یئردن گؤڲـه فرقلی اۏلدوقلارې بللی اۏلور. یارانېشېن ایلک آنلارېندان هر یارانمېشېن نهیه باخماغې اۏنون …Read More »
هدیـه شفاقت-ین “قاپی” آدلی شعر تۏپلوسو چاپدان چیخدی!
هدیـه شفاقت-ین “قاپی” آدلی شعر تۏپلوسو چاپدان چیخدی! قادین شعرینین آوانقاردلیغینی ایزلهینلر بو بیتیگی ألدن قاچیرماسینلار. بۏل-بۏل یئنیلیکلر، گؤزل ایماژلار و آوانقارد شعرینین اؤزللیکلرینی، بو بیتیکده ایزلهییب، شعر دۆنیاسینین گؤزللیکلرینی …Read More »
مییانانین بؤیۆک شعر آنتۏلۏژیسی اۆچۆن چاغیریش!
مییانانین بؤیۆک شعر آنتۏلۏژیسی اۆچۆن چاغیریش! مییانا شَهَرینین وارلی-دؤولتلی أدبیاتینـا، یئنی و بؤیۆک بیر خبر! ایللر بۏیو یئری بۏش گؤرۆندۆگۆ کیتاب، آرتیق ایشیق اۆزۆ گؤرمک یۏلوندا آددیم آتماقدادیر. اۏ اۆزدن، …Read More »
“قال” و قالارقی خاطیرهلر
“قال” و قالارقی خاطیرهلر بو گۆن أدبیات دۆنیامیزدا اونودولمایان بیر گۆن یاشادی! هر شئی سانکی اؤنجهدن آیارلانیب، بیر یادداشلاردان سیلینمز آخشامدان خبر وئرمهلی’یدی. گۆنش، قۏجا تاریخده بسلنمیش مییانانین داغلارینین قوجاغیندا …Read More »
دومان بختیاریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!
قال (شعر تۏپلوسو) دومان بختیاریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!Read More »
دۏکتۏر ارشد نظریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!
چکمهلی هاوا (تۆرکجه شعر تۏپلوسو) دۏکتۏر ارشد نظریدن تۆرکجه شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!Read More »
سحر خیاویدن ایکی شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!
آغریلاریم اؤزگه دَڲیل و… قادین دانیشیر سحر خیاویدن ایکی شعر تۏپلوسو، تبریزین کیتاب سرگیسیده!Read More »
یئتیم إیواز، دونیاسینی دَگیشدی
یئتیم إیواز، دونیاسینی دَگیشدی یئتیم إیواز کیمی تانینان شاعیر «إیواز قورباناوو» دونـَن سَحَر ساعاتلاریندا 65 یاشیندا دونیاسینی دَگیشـدی. بؤیوک شاعیر، آغجییَر خستهلیگی ایله باشارا بیلمـَز دورومدا، دونـَن سَحَر چاغی، یالان …Read More »
علی اکبر آقایی(ائل اوغلو)، ابدییته قوووشدو
بیر قیسسا و آجی خبر: علی اکبر آقایی(ائل اوغلو)، ابدییته قوووشدو رحمت لیک “علی اکبر آقایی” ۱۳۲۵-نجی گونش ایلی مییانانین کاغذکنان ماحالینین قارابولاق کندینـده بیر دَگیرمانچی عاییلهده دونیایا گؤز …Read More »
آغیز لؤوحهلر11 / آذ / ناصر منظوری
کیتاب تانیتیمی آذ «آغیز لؤوحهلر» سیرا کیتابلارینین بو ساییسی (۱۱)ـده «آذ» سؤزجوگونون معناسی «دان» چاغیندا «خوش طالع، اوغور و دؤولت» مفهوموندا اولان سککیز ساچاقلی دان اولدوزو، آی و گونشین تاپیلماسی …Read More »


text:
ناصر منظورینین "آواوا" رومانی حاقّیندا
ناصر منظورینین "آواوا" رومانی حاقّیندا
سخاوت ساحیل
جنوبی آذربایجانلی یازیچی ناصر منظورینین "آواوا" (تئهران، 2005) رومانیندان اوّل، اونون 1994-جو ایلده یازدیغی "قاراچوخا" (تئهران، 1994) آدلی کیچیک حجملیی رومانینی اوخوموشدوم. اثرین اوسلوبونا و تحکییهسینه حئیران اولموشدوم. ایلک باخیشدان ساده گؤرونن ستروکتور رومانین اوخونوشونو آسانلاشدیرسا دا، اوخودوقجا درین قاتلارا ائنیب، مؤلیفین مورکّب قلم تئخنولوگییاسینین و پئشهکارلیغینین شاهیدی اولدوم. گؤزلهدیگیمه عکس اولاراق جنوبلو قارداشیمیز منی اؤز اوخوجوسونا چئویرمیشدی.
جنوبی آذربایجان ادبی موحیطینه هر زامان ماراغیم اولوب، بو داها چوخ پوئزییا ایله باغلی ایدی. طبیعی کی بونون سببلری وار: آزادلیق، آیریلیق و س. مؤوضولار داها چوخ شعرین هدفی اولوب.
جنوب پروْزاسی حاقّیندا موختلیف فیکیرلر وار (فارسجا یازان آذربایجانلی مؤلیفلرین اثرلرینی چیخماق شرطی ایله). بوردا بئله ایدیعا ائدیرلر کی، اوردا آذربایجانجا تحصیل اولمادیغی اوچون ادبی دیل فورمالاشماییب و س. لاکین ادبی دیل آنلاییشی شرطی مسله اولدوغوندان، بو حاقّدا یازماق ایستهمیرم، اساس مقصدیم منظورینین رومانیدیر.
خالق تفکّوروندن گلن عادت-عنعنه،خالقین شوعورآلتیسیندا یاشایان و اینسانلارین حیاتینی یؤنلدن اینانجلار، افسانهلر رومانین غایهسینی تشکیل ائدیر. رومانی ایستهنیلن یئردن باشلایاراق اوخوماق اولار. حیصه لره بؤلونن اثر اؤزلوگونده بیر تاملیقدیر. یعنی رومان هم بوتؤو بیر ستروکتورا و سوژئت، هم ده آیری-آیری کیچیک ستروکتور و سوژئتلره مالیکدیر.
رومان خالق دیلینده یازیلیب، اونو بعضی یئرلرینی حتّی شیفاهی خالق ادبیاتینین نومونهسی ده سایماق اولار، ائله اثرین گوجو ده بوندادیر.
"آواوا"نی اوخویاندا بیر داها ایناندیم کی، میفلر نه زامانسا حقیقت اولوب آداملار اوجون. بو فیکیر هارداسا و کیمهسه غئیری-جیدی سسلندی بلک، لاکین بونو منه ایناندیران متنلر وار، ائله بو رومان دا اینام حیسّیمی مؤحکملندیردی. چونکی اثرده میفی حقیقتدن، حقیقتی میفدن سئچمک اولمور. رومانی اوخویاندا ائله بیر عالمه دوشورسن کی، اوردا، دونیانین و زامانین فرقینده اولمورسان. متنین ان عادی سؤزو بئله سیررلی-سئحیرلیدیر، اطراف عالمی اونودوب، اثرین بیر حیصهسینه، اوبرازینا، شاهیدینه چئوریلیرسن.
موعاصیر دونیانین ادبی پروسئسینده قدیم متنلرله موختلیف جور باغلانتی قورورلار. یازیچیلار بعضن پوست مودئرن، متن ایچینده متن، پارالئل متن و یا بو کیمی دیگر فورمالارا اوستونلوک وئریرلر. داستانچیلیق طبیعی کی، کلاسیک اوسلوب ساییلیر و اولسا-اولسا، دونیانین هاراسینداسا فولکلور نومونهسی کیمی یارانا بیلیر. لاکین "پئشهکار ادبیات فولکلور کندیندن کئچمیر". داستان و خالق دیلی اوسلوبو حاقّیندا قناعتیم تقریبن بئله ایدی. آما ناصر منظورینین اثرلری سایهسینده قناعتیمی دَییشدیرمهیه مجبور اولدوم.
داستانچیلیق روحوندا اولان رومانلار بو گون ده یازیلیر، آما بورادا اساس مسلهنی یاددان چیخارماق اولماز. بو جور اثرلرین سوژئتی و اوسلوبو داستان تئخنولوگییاسی اساسیندادیر. سادهجه، حادیثه چاغیمیزدا باش وئریر و بعضی مودئرن ادبی اوصوللاردان ایستیفاده اولونور. ان اساسی ایسه ادبی دیله سؤیکهنیب داستان روحوندا یازیلان اثر طبیعی کی صونعی تاثیری باغیشلاییر.
منظورینین رومانی ایسه بوتون بونلاردان اوزاقدیر - اثر باشدان-باشا داستاندیر. مؤلیف خالق دیلینده، تحکییهسینده، اوسلوبوندا سون درجه اونیکال بیر اثر یارادیب. آرتیق بوردا ادبی دیل سدّی مانعه دئییل، خالقین جانلی دانیشیق دیلی بوتون قوراما دیللردن اوستوندور. حتّی من دئیردیم کی، بو جور اثرلر خالقین آسسیمیلیاسییاسینین قارشیسینی آلیر. آنتیک یونان شاعیری هومئر حاقّیندا دئییرلر کی، اونون اثرلری ("ایلیادا" و "اودیسئیا") یونان طایفالارینی بیرلشدیرهرک واحید یونان خالقینی یاراتمیشدیر.
"آواوا" حیسّ اولونمادان باشلاییر، حیسّ اولونمادان دا باشا چاتیر، یعنی اثر اوخوجو بئینینه هوجوما کئچمیر، ذره-ذره، داملا-داملا اوخوجونون جانینا هوپور. یوخاریدا دئدیگیم باشدان-باشا داستان روحو دا ائله بودور.
رومانا باغلی اولان و او قدر ده گئنیش یاییلمایان "سوْنای"افسانهسینین قیسا مضمونونو یازماق ایستهییرم. "سونای"آذربایجان فولکلوروندا یای فصلینین سون آیلی گئجهلرینه دئییلیر. میفیک دوشونجهیه گؤره، آیلا گونش سئوگیلی اولوب. لاکین اونلار بیر-بیرلرینه قوووشا بیلمیرلر. "سونای" پاییز فصلینه یاخین دؤورده اولور. بو زامان گئجه ایله گوندوز برابرلشیر. "سونای"-ین دؤرد گئجهلیگی دوغان واختدا گونش باتیر. سئوگیلیلر بیر-بیرلرینی گؤرمهسی قیسا زامان کسیگینده باش وئریر - او گئجه آیین سئوگیسی، نورو هر یانی بورویور. گویا اصلی و کرمین سئوداسی و قیسمتی ده "سونای"-ین محبّتیندن یارانیب. اونلار دا بیر-بیرلرینی قیسا زامان عرضینده گؤرور، یئنه ایتیریرلر. بیر-بیرلرینه قوووشاندا ایسه اود توتوب یانیرلار. "سونای" ایتنده گونش ده یئنیدن چیخیب، هر طرفه ایستیلیک وئریر.
"سونای"-ین ایشیقلی گئجهلرینده الین ایچینی آغیزا وورارارق آواوا سسلندیررلر - آواوا چالارلار. "سونای" گئجهلرینده آواوا چالماق، هم ده یئنییئتمهلری، گنجلری اویناماغا چاغیرماق دئمکدیر. آواز دا بورادان یارانیبدیر. و معلومونوز اولسون کی، رومانین آدی دا بوردان گؤتورولوب.
آواوا سسینه هامی توپلاشار. سونرا موختلیف اویونلار باشلانیر. بو گئجهلرین ان اؤنملی اویونلاری "ماللاهارای" و "بنؤوشه - بنده دوشه" اویونودور. بعضی کندلرده "سونای"دان سونرا ائلچی گئتمک، توی ائلهمک گئنیش یاییلمیشدی.
قاییداق رومانا. روماندا ایکی آیری-آیری زامان وار، آما بو زامانلارین سرحدی یوخدور، ایچ-ایچه، چییین-چییینهدیر. زامانلاری بیر-بیریندن آییرماق اولمور، بیری دیگرینی تاماملاییر، بیری دیگرینه "آیاق" وئریر، زاماندان زامان دوغور.
من رومانین سوژئتینی بورا کؤچورمک فیکرینده دئییلم، عزیز-شریف اوخوجولار کیتابی الده ائدیب اوخویا بیلر. ایستگیم رومانین اؤزللیگینی و منظورینین یازیچی کیمی پئشهکار اولدوغونو وورغولاماقدیر. نظره آلساق کی، مؤلیف اثرین قهرمانلاری کیمی موهندیسلیک فاکولتهسینین طلبهسی اولوب، اوندا "آواوا"دا مؤلیفله باغلی آوتوبیوقرافیک شئیلرین اولماسی آنلاشیلاندیر. آما رومانین مرکزینده مؤلیفین اؤزونون اولماسی احتیمالیندان اوزاغام.
رومان ساده، شیرین بیر خالق تحکییهسی ایله - مؤلیفین تحکییهسی ایله باشلاییر. حادیثه لر ایسلام اینقلابی عرفه سینده، موهندیسلیک فاکولتهسینین ایکی طلبهسی آراسیندا یارانان محبّتدن بحث ائدیر.
اثرده ایکی اساس اوبراز وار: اسرلیک تانریسی و یا یالقیزک آدلانان رومانین قهرمانی و بیر ده اونون قوووشا بیلمهدیگی سئوگیلیسی. اونو دا قئید ائدیم کی، روماندا اساس اوبرازلارین بیرلشمهسی و بیر اوبرازین بؤلونهرک آیری-آیری اوبرازلار حالینا گلمهسی ده وار. مؤلیف یئری گلنده، عئینی طالعیی پایلاشان اینسانلاری عومومیلشدیریب، یئری گلنده ایسه اونلاری فردی خوصوصییتلرینه گؤره آییرماغی لازیم بیلیب. ایکی موختلیف موحیطده بؤیوین، ایکی موختلیف سوسیال طبقهنین نومایندهلری اولان طلبهلر سئوگینین ابدی بایراغی آلتیندا بیرلشسه ده، دونیا گؤروشوندهکی موختلیفلیک اونلارین آیریلیق اودونا یانماسینا سبب اولور. اصلی و کرم داستانینی یادا سالاق. و بیر ده "سونای" افسانهسی. منجه، بونلارین بیر-بیریله باغلی اولماسینی یازماغا، آچماغا احتییاج یوخدور. خاطیرلادیم کی، اصل آدی ماحمود اولان کرم اصلینین عشقینه، اونو یوخودا گؤرمکله موبتلا اولورسا، یالقیزک یایین سونوندا - سونایدا عشق دردینه موبتلا اولور و سونایا چئوریلیر، سونای آدلانیر.
روماندا قاطار اوبرازی دا وار و اثرین سوژئتی ایله وحدت تشکیل ائدیر. تصادوفی دئییل کی، هر ایکی قهرمان اوزون ایللر سونرا قاطاردا گؤز-گؤزه گلیرلر. حتّی یالقیزک بو قاطارلا سورگونه گئتدیگینی ده دئییر. قاطار اصلینده ابدی یولچولوق، داستانین بیتمز تحکییهسی کیمی ده آنلاشیلا بیلر.
ناصر بَی دیل موتخصیصیدیر، دیلین "هارادان" گلیب "هارا" گئتدیگینی چوخ گؤزل بیلیر. بو بارهده فارسجا نظری مقالهلری وار. ائله بیر اوسلوبدا یازیر کی، اونو اوخوماماق موکون دئییل، ائله بیلیرسن کی، رومان سنین ایچینده وارییمیش، سادهجه مؤلیف رومانی یادا سالیر، دیریلدیر، جانلاندیریر. اثرین هر بیر جوملهسی، هر بیر سؤزو اینسانین بدن عوضوو کیمی، تامدیر، بیتکیندیر هم ده سنه دوغمادیر، تانیشدیر. هانسی سؤزو هانسینین یانیندا یازماق، هانسی جوملهنی هانسی جوملهدن سونرا یازماق یازیچی اوچون اساس شرطدیر، بونون اوچون ده سؤزون جیکینه-بیکینه بلد اولماق، اونون کؤکونو بیلمک لازیمدیر. خالقین تاریخینی، فولکلورونو، عادت-عنعنه سینی، تفکّورونو اؤیرنمک، اونون سویونا، یئددی آرخا دؤنهنینه بلد اولماق و بوتون بونلاری عومومیلشدیرمک هر یازارین ایشی دئییل. گئجهنی گوندوزه قاتیب اوخوماق، کندلری، شهرلری گزمک، آدلاری، توپونیملری آراشدیرماق لازیم اولور.
سؤزلرین و ایفادهلرین، مسلهلرین یارانما سببینی تاپماق، اینسانلارین همین او سؤزلری و ایفادهلری هانسی ضرورتدن یاراتدیغینی، بوتؤو یوخسا حیصه –حیصه یاراتدیغینی بیلمک قاریشقا زحمتی طلب ائلهین ایشدیر. سؤز اینسانلارین یادداشیندا نئجه قالیر، ایللرین کئچمهسی سؤزون یادداشداکی یئرینه نئجه تاثیر ائدیر، دَییشدیریر یوخسا تزهلهییرمی؟ دیل نهیه قادیردیر، دیل نهلری ساخلاییر، نهلری کنارا آتیر؟ باخ، بوتون بونلار منظورینی دوشوندورن اساس مسلهلردیر.
مؤلیفین ایچیندن گلن متن داها دا شهد-شیرهلیدیر- بال آریسی هر بیر چیچکدن شیره چکدیگی کیمی، منظوری ده گؤردوگو، شاهیدی اولدوغو و یادداشلاردان قایناقلانان حادیثهلری، اولایلاری، یاشانتیلاری یازیچی سوزگجیندن کئچیریب اورتایا جیدی اثر قویور. رومان داها چوخ شوعورآلتی اولاراق، بئیین آخینی ایله یازیلیب.
اثری اوخودوقجا اوجسوز-بوجاقسیز جنوبی آذربایجان تورپاقلاری، اورانین سویو، هاواسی، داشی، تورپاغی، اینسانلاری گؤزونون قاباغیندا جانلانیر، حالبوکی، روماندا ائله جیدی بیر تصویر جوملهلری یوخدور، سادهجه سیتواسییا اؤزو سنه هر شئیی نئجه لازیمدی، یئرلی-یئرینده باشا سالیر.
حساب ائدیرم کی، شیمالداکی آذربایجان دیلی نه قدر زنگین و هرطرفلی اولسا دا، جنوبی آذربایجاندا دیلین جانلی دانیشیغا داها یاخین، اونون شیرهسیله داها زنگین و هرطرفلی اولدوغونو گؤرمهمک اولماز. خوصوصن ده اراضینین گئنیش اولماسی دیلین موختلیف لهجه و شیوهلرینین یارانماسینا سبب اولور کی، بو دا دیلین داها دا زنگین اولماسی دئمکدیر. روماندا منه تانیش اولمایان چوخسایلی سؤزلره و ایفادهلره راست گلدیم. آما بو سؤزلر و ایفادهلر منه یاد دئییلدی، بیر ده تکرار یازیرام، بو سؤزلر و ایفادهلر منه قطعییین یاد دئییلدی. ائله بیلیردیم کی، بونلار منیم یادداشیمین دیبینده ایلیشیب قالیب و ائشیتدیکجه بیر-بیر یادیما دوشور. او سؤز و ایفادهلردن بیر نئچهسینی میثال کیمی یازماق ایستهییرم.
بیلیورد - اونیوئریستئت،
سهیملنمک - قورخولو حدده آتماق، خیرم-نفس،
موما - تزه اکیلمیش آغاج، تینگ،
اندیز - گئنیش، دوزن،
نئیلییهجاادیم – نئیلهیهجکدیم،
چیریلتی - چیراقدان گلن ضعیف ایشیق،
ابه – ایشارهلنمیش یئر،
کیرمان - ساری،
جیراسیل - جسارتلی،
نَهَن - چوخ بؤیوک، هوندور، نهنگ
قوْووُر – قهوهیی، قونور
قارانات - بدلیک، قارامات،
بجیتلهمک - شیدّتلندیرمک،
اون دؤردلشمه - گنجلشمه، جاوانلاشما (14 گئجهلیک آی)،
سالیق وئرمک - نیشان وئرمک،
هادیر - احتیاطلی،
موزی - حیله سیندن باش آچیلمایان،
بیککه - بیر آز، آزاچیق، بیر تیکه
خودیک - غوصّه
بیلدیگیمیز کیمی، رومان "سونای" افسانهسینه گؤره آی ایسمی ایله ده باغلیدیر. مؤلیفین اثرده ایستیفاده ائتدیگی سون درجه ماراقلی فولکلور نومونهلری وار...
حساب ائدیرم کی، ناصر منظورینین "آواوا" رومانی موعاصیر آذربایجان نثری اوچون تاپینتیدیر، یئنیلیکدیر. یوخاریدا یازدیغیم کیمی، رومانی ایستهنیلن یاناشما ایله اوخوماق اولار؛ هم دیل فاکتی کیمی، هم سوژئت کیمی، هم دئکونستروکسییا کیمی، هم سوسیال-پسیخولوژی رومان کیمی. یعنی اثر چوخقاتلیدیر و مؤلیف نییتینین بدیعی مورکّبلیگیندن ایرهلی گلیر. بونلار اوستاد یازیچینین جیدی بدیعی اوغورودور.
ادبیات قزئتی ؛ قایناق: Avanqard
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
آخوندووون یئنی الیفبا اوغروندا موباریزهسی
آخوندووون یئنی الیفبا اوغروندا موباریزهسی
میصیر محمدلی
موستملکهچیلیک اؤزونون بوتون پیس طرفلرینه باخمایاراق، اگر آز-چوخ موترقّی سیویلیزاسییایا عاییداتی وارسا، حاکیم اولدوغو جوغرافییادا اینفراستروکتور و مکتب، تئاتر، کیتابخانا کیمی مدنی اینستیتوتلارین اینکیشافیندا خوصوصی رول اوینایا بیلیر. بو باخیمدان 19-جو عصر چار موستملکهچیلیگی ده آذربایجاندا سوسیال-مدنی اینکیشاف اوچون موعین واجیب شرطلری یاراتدی.
ماراقلیدیر، گؤرهسن روس ایستیلاسی و چاریزمین تأمین ائتدیگی دونیوی تحصیل موحیطی اولماسایدی، حادیثهلرین سئیری نئجه دَییشردی؟ مثلا، روس تحصیللی بیر ضیالی و چار ظابیطی اولان ایسماییل بَی قوتقاشینلی شخصی وسایتی حسابینا شاماخی شهر مکتبینی آچماسایدی، میلّی مطبوعاتین بانیسی حسن بَی زردابی دونیوی تحصیل آلا بیلردیمی؟ یوخسا موللاخانا تحصیلینی داوام ائتدیریب، سیرادان بیر آدام کیمی یاشاییب عؤمرونو باشا ووراردی؟ و یا میرزه فتعلی آخوندوو آذربایجاندا سئکولار تحصیلین ایلک جیدی مودافیعهچیسی میرزه شفیع واضحله معلوم صؤحبتیندن سونرا حیاتینین ایستیقامتینی دَییشهجک قراری وئریر؛ عبدالرحیم بَی حاقوئردییئو م.ف.آخوندووون اؤلومونون اللینجی ایل دؤنومو موناسیبتی ایله قلمه آلدیغی "میرزه فتعلینین حیات و فعالیتی" آدلی مقالهسینده، "میرزه شفیع قیسا بیر مودتین ایچریسینده میرزه فتعلینین دونیاگؤروشونو تامامیله دَییشدیردی، روس دیلینی اؤیرهنیب دؤولت ایدارهلرینده قوللوغا گیرمگی اونا مصلحت گؤردو" – یازیردی. نتیجهده میرزه فتعلی روحانی اولماق فیکرینی باشیندان آتیر و شکییه قاییداراق ائله او اثنادا آچیلان ایبتیدایی روس مکتبینه داخیل اولور، روس دیلینی اؤیرنمهیه باشلاییر. او، داها سونرا تیفلیسده روس دیلینی تام اؤیرهنیر و موختلیف ساحهلره عایید روس و دونیا ادبیاتینا چیخیش الده ائدیر. فیرودون بَی کؤچرلی "آذربایجان ادبیاتی" اثرینین بیرینجی جیلدینده بو بارهده قئید ائدیر کی، "قوللوق ایشلریندن فاریق اولدوقدا آسوده واختلارینی میرزه روس کیتابلارینین موطالیعهسینه صرف قیلیب، بیر چوخ معلوماتلار کسب ائدیب. اونون آرتیق سئودیگی فلسفهیه دایر، سیاسی و ایقتیصادی عئلملرینه مخصوص کیتابلار ایمیش". عومومیتله ایسه، م.ف.آخوندوو کیمی همین دؤورون بیر چوخ فیکیر آدامینین آوروپا ایجتیماعی-سیاسی دوشونجهسی و فلسفهسیندن بحث ائدن اثرلرله تانیشلیغیندا، هومانیست ایدئیالاری منیمسهییب تبلیغ ائتمهسینده روس دیلی موهوم واسیطه اولوب.
آردینی اوخو/ Ardını oxu


text:
ولی فقیه ین شرقی آذربایجان داکی نماینده سی، تبریز بلدیه رئیسیندن آیت الله جعفر سبحانینین دوشونجه لرینی آراشدیران ملی ییغیناجاغا ائتدیی مساعدت و ایش بیرلیگی اوچون تقدیر ائتدی.
بو ملی ییغینجاغین ایشله ین لریندن تجلیل ائتمه مراسمی، ولی فقیه ین شرقی آذربایجان دا کی نماینده سینین ائوینده برپا اولونموشدور.
بو مراسم ده، تبریز امام جمعه سی، شرقی آذربایجان والی سی ایله برابر ایرج شهین باهر تبریز بلدیه رئیسیندن تقدیر ائتدی.
سید محمد علی آل هاشم بو مراسم اثناسیندا بیر تقدیر لوحه سی ایله مهندس ایرج شهین باهر، تبریز بلدیه رئیسی نین بو ملی ییغینجاغا ائتدیی مساعدت لر و ایش بیرلیک لریندن تقدیر ائتدی.


text:
کیچیکآد
کوچوکآد یا دا بالاجا آد و یا بالا آد اینسان آدی نین بیناسی نین بیر بؤلومو دور، بیر سؤزجوک دور کی اینسانا هویت وئریر و معمولاً کیشی و آرواد اوچون تفاووتی وار. آیری عیبارته کوچوک آد بیر آد دیر کی دوستلار، عائیله و یولداشلار و یاخینلار اینسانی سسلمهک و چاغیرماق اوچون اونو ایشلدیرلر. البته بیر اینسانین هوویتین دقیق موشخّص ائلمک اوچون کامیل آد دان ایستیفاده ائدیرلر کی موختلیف فرهنگلرده موتفاویت دوزلیشی وار و ایراندا آد و سویآد دان تشکیل ائدیلیر. بیر اینسانین آدین معمولاً نئچه گون دوغوم گونوندن سونرا سئچیرلر و تانیشنامه آلان زامان او شخصه، اونو ثبت ائلییرلر.[۱]


text:
بلاروس شوروی سوسیالیست جومهوریتی
بلاروس شوروی سوسیالیست جومهوریتی (اینگیلیسجه: Byelorussian Soviet Socialist Republic، فارسجا: جمهوری سوسیالیستی بلاروس شوروی، عربجه: جمهورية بيلاروس السوفيتية الاشتراكية، فرانسهجه: République socialiste soviétique de Biélorussie، آلمانجا: Weißrussische Sozialistische Sowjetrepublik، ایتالیاجا: Repubblica Socialista Sovietica Bielorussa، روسجا: Бeлopycckaя CoBeTckaя CoциaлиcTичeckaя Pecпyблиka) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. بلاروس شوروی سوسیالیست جومهوریتی 1920 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1991 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
مدرسه، وارلیق، کیملیک و اجتماعی سرمایه!
دکتر مرتضی مجدفر
وارلیق، کیملیک یا عربجهده دئییلن «هویت» سؤزجویو، بیر چوخ مادی و معنوی زادلاردان آسیلی اولا بیلر، آنجاق تعلیم و تربیه علملر ساحهسینده چالیشان عالیملر، مدنیت صاحیبی اولان میللتلرین ان بؤیوک کیملییینی مدرسهلرله باغلی گؤرورلر. مدرسه، هر بیر اینکیشاف تاپمیش یوردون، اجتماعی سرمایهسی دیر. آنجاق مدرسه دئدیکده، هر نئچه ایلدن بیر، آدینی یا خود یئرینی و حتیهانسی دورهیه عایید اولدوغونو(میثال اوچون ابتدایی یا متوسطه یا قیز- اوغلان اولدوغونو) دییشدیرن مدرسه، اؤزو ایله اعتبار داشییا بیلمهییب، زامان اوچوروملاریندا آردان گئتمهلیدیر.
یازینین آردینی وئرمهدن، بو قیسا یادداشتی اوخویانلارا بیر سورغو وئرمک ایستهییرم: اوشاقلیغینیزدان ایندئیه قدهر اورالاردا اوخودوغونوز مدرسهلرین آدلارینیسیرا ایله بیر کاغاذ اوستونده یازین. سونرا بیر بالا آختاریش باشلایین و دئیین ایندیلیکده او مدرسهلرین نئچهسی،سیز درس اوخودوغونوز کیمی، همان آدلا، همان بینا ایله و همان گؤرکمله، هله ده دورورلار.
من تبریزلییم و ائله متوسطهنین اورتالارینا قدهر بو شهرده درس اوخوموشام. منیم کیمیلیکلریمدن و کئچمیش وارلیقلاریمدان بیری ده، اورالاردا درس اوخودوغوم مدرسهلر دیر. ابتدایی دؤورهسینی، تبریزده «صبا» مدرسهسینده درس اوخودوم. او مدرسه، ۱۳۲۵۰ نجی ایلین اورتالاریندا، مدرسهلر مهر آییندا آجیلمادان، تبریزن سامان مئیذانیندا دوشن بیر اسکی قبیرستانلیغین آرادان آپاریلماسی ایله برابر، دؤرد باشقا مدرسه ایله بیرلیکده، دوزهلینمیشدی. من بو مدرسهده درس اوخوماغا باشلایان زامان، اونون دوزلیشیندن ۲۳ ایل کئچیردی. ایندی ایللر دیر بو مدرسه آرادان گئدیب، دوز منیم کئچمیشیم، کیملیییم و وارلیغیم کیمیو من تبریزه گئتدییم واختلار حسرتله، بو مدرسهنین یئرینده دوزهلینن بیر هویتسیز مدرسه ایله اوز- اوزه گلیرم و جالیب بو کی ائله کئچمیش ایییرمیایلده، بو یئنی مدرسهنین آدی، اوچ دؤنه دییشیلمیشدیر. اورتا مقطع یا همان راهنمایی مدرسهم ده ائله بو بلایا اوغراییب و آرادان گئدیبدیر. حتی قیز مدرسهسی اولدوغو اوچون، اونون دییشیلمیش بیناسینین ایچینه گیریب، بئله دویونجان، دولانا دا بیلمیرم. آنجاق، شوکورلر اولسون متوسطه مدرسهم بئله دئییل.
کئچن ایل اردیبهشت آییندا، تبریزین فردوسی مدسهسینین یوز ایللییی آغیرلاندی. بو مدرسه ۱۳۱۳- نجی ایله قدهر، «مدرسه متوسطۀ تبریز» آدی ایله آدلانیردی. اوندان قاباق ایسه، فردوسینین آدی «مدرسه متوسطۀ مبارکۀ محمدیه» ایمیش. بؤیوک اوستادیمیز حبیب ساهیرین یازیلاریندا، خصوصیله« قیز سسی، قیزیل سسی، قازان سسی» رومانیندا یا « خاطرهلر، باشا گلن چکیلیر» ال یازمالاریندا، آیدینجاسینا و دفعهلرله بو مدرسهنین آدی گلمیشدی. ۱۳۱۳- نجی ایلده، فردوسینین یوز ایللیینی رضاخانا توی- دویون توتان شاهچیلار طرفیندن، مدرسه فردوسی آدلانمیش و بو گونه قدهر دوام ائتمیشدی.
بیر مدرسهنین یوز ایللیک حیاتی، طبیعی دیر او مدرسهیه و اونا باغلی اولانلارا بیر کیملیک الده ائدهجکدیر. بو مدرسهنین یئری، ائله ایندیکی یئری و بینالارینین بیر چوخو همن بینالار اولموشدو. بو مدرسهده آذربایجانیمیزین بؤیوکلری، او جملهدن استاد شهریار، استاد حبیب ساهر، میرزا یحیی آریانپور، استاد سلطانالقرایی، دکتر جواد هئیت، دکتر حمید نطقی، دکتر حسن عشایری، پروفسور هشترودی، دکتر علیاکبر ترابی، دکتر علیاکبر شعارینژاد، دکتر محمد حسین مبینتبریزی(شیمشک)، دکتر رحیم رئیسنیا، کریم مشروطهچی(سونمز) و بیر چوخ دیگر تانینمیش آدلیم اینسانلار درس اوخوموشلار. بو مدرسه تبریزین و آذربایجانین کیملییی دیر.
بئله بئله مدرسهلر، دئدییمیز اجتماعی سرمایهنین ان گؤرکملی نمونهلریندن دیرلر. بو مدرسهلر، اؤزهلری کیملیک صاحیبی اولارکن، شهرین، اوستانین و اؤلکهنین باشقا مدرسهلرینه ده بیر اولگو کیمیاؤرنک اولا بیلرلر. ایران آموزشوپرورش وزارتخاناسینین طرفیندن تصویب اولونان «سند تحول بنیادین» مانیفستینده، اؤرنک مدرسهلرین، نهایتده محلی توسعهنین مرکزی اولماسینا تاکید اولونموشدور. تعلیموتربیه و اجتماعی علملر عالیملرینین دئدییینه گؤره، ایکی- اوچ ایللیک ایشه باشلایان بیر مدرسه، هله اؤزونه بیر کیملیک قازانمادیغی اوچون، یقین تاثیر بوراخان دا اولمایاجاقدیر. ایندی دونیانین ان تانینمیش مدرسهلری، لاپ آزی یوزاللی ایل سابقهیه مالیکدیرلر. البته بو مدرسهلر، اؤز کئچمیش و وارلیقلارینی قوروماق اوچون، یورولمادان ایشلهییب، کیملیکنیشانهلری اولانسیمبوللاری توپلاییب، مدرسهلرین موزهلرینده ساخلامالیدیرلار. حئییف اولسون کی فردوسی مدرسهسی، بوشهرین سعادت مدرسهسی کیمی، بیر موزهیه مالیک دئییل. بو مدرسهنین موزهسی، اینساندا افتخار و وارلیق دویغوسو یارادیر، آنجاق طبیعی دیر بو وارلیغین قوخوسو، آذربایجان قوخوسو و تبریز قوخوسو دئییل. تبریز، بیرینجیلر شهری دیر، فردوسی مدرسهسی ده اؤلکهمیزده یئنی سبکده یارانان بیرینجی مدرسهلردن دیر. ایندی بو مدرسه، ایرانین، شاید ده دونیانین یوز یاشلی مدرسهلر کلوپونا گیرمیش اولسا دا، هلهلیک بوتون کیملیکلرینی گؤسترن بیر واقعی مدرسهیه چئویریلمهمیشدی. اؤرنک اوچون، مدرسهنین ایندیکی مسئوللاری طرفیندن، بو مدرسهده درس دئین معلملرین، هم ده تحصیل آلان بوتون فارغ التحصیل اولانلارین اطلاعاتینی بیر یئره توپلاییب، اؤزهل کیتابچالاردا یا بیلبوردلاردا بو گونکو درس اوخویان اوشاقلارین گؤزهلرینینین اؤنونده قویماق، اونلاردا یئنه ده بیر یئنی شهریار، ساهیر، هشترودی، عشایری و … اولماقدا نه کیمیتاثیرلر بوراخاجاقدیر.
کیملییه مالیک اولان مدرسهلر، هر بیر ائلین و یورد- یووانین کیملیینی اوزه چیخاران اجتماعی ارگانلارین ان اهمیته مالیک اولان اؤرنکلری و اجتماعی سرمایهنین نمونهلری دیرلر. بئله- بئله مدرسهلری تانیتدیرماقدا چالیشالیم.
منبع: «ایشیق» درگیسی، نومره ۱ ، اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۷
آنلاین ساتیش و آبونمان:
www.ishiq.ir
info@ishiq.ir
۰۹۳۷۹۹۹۹۶۳۷


text:
وله سوینکا
آکینوانده وله باباتونده سوینکا (اینگیلیسی جا: Akinwande Oluwole "Wole" Soyinka)؛ ۱۳ ایول ۱۹۳۴، آبوکوتا، نیجریه) — نیجریه یازیچیسی، دراماتورق، شاعر، ادبیات اوزره نوبل اؤدولو (۱۹۸۶)
حیاتی[دَییشدیر]
نیجریه دراماتورقو، شاعر آکینوانده وله باباتوندئ سوینکا قارا قیتهنین نوبل اؤدولو آلان ایلک تمثیلچیسیدیر. سوینکا منشأ اعتباری ایله غربی آفریقانین یوروبا طایفه سینداندیر. بو طایفه نین میفولوگیایا، ریتوال رقصلره، تئاترلاشدیریلمیش صحنه لره باغلیلیغی، اوریژینال اساتیر و افسانهلری وله سوینکانین یازیچی-دراماتورق کیمی یئتیشمهسینه جدی تأثیر گؤسترمیشدی. اینگیلیس دیلینده تحصیل آلماسی، غرب مدنیتینی منیمسهمهسی و مسیحیتین(مسیحیت) تأثیری ده اؤز رولونو باشقا بیر ایستیقامتدن اوینامیش، ادبی سینتئز اوچون گئنیش ایمکانلار یاراتمیشدی. ایبادانداکی کوللئجی بیتیردیکدن سونرا سوینکا تحصیلینی اینگیلترهنین لیدس بیلیم یوردونده (۱۹۵۴) داوام ائتدیرمیشدی. بورادا اینگیلیس ادبیاتینی و درام نظریهسینی اؤیرنمیش، هابله یئنی نسیل بریتانیا یازیچیلاری ایله تانیش اولموشدو. ۱۹۵۷-جی ایلده گنج آفریقالی "باتاقلیق ساکینلری"، "شیر و میرواری" کیمی سونراکی یارادیجیلیغی اوچون موهوم اولان ایکی درام اثرینی باشا چاتدیرمیشدی. لوندونون "رویال کورت تیئتر"اینین هئیتی سونونجو اثرله تانیشلیقدان سونرا اونو تاماشایا قویماق قرارینا گلمیشدی. لیدسده ماگیستراتورا تحصیلی آلان و یوجین او`نیل یارادیجیلیغی حاقیندا دیسئرتاسیا یازان وله سوینکا بو خبری ائشیدنده علمی آراشدیرمالارینی بیر طرفه بوراخیب لوندونا کؤچموشدو. اونو "رویال کورت تیئتر"ده ایشه قبول ائتمیشدیلر. "باتاقلیق ساکینلری" ایسه تئاتردا اوغورلا اوینانمیشدی. سوینکا بو دؤورده راسیزم علیهینه یؤنهلهن "اویدورما" شعری یازمیشدی. ۱۹۵۹-جو ایلده نیجریه قاییدان دراماتورق "ماسکا-۱۹۶۰" هوسکار تئاترینین اساسینی قویموشدو. سوینکانین "مئشهلرین رقصی" شعری ۱۹۶۰-جی ایل اوکتوبرین ۱-ده اؤلکهنین میلّی موستقیللیک گونو شرفینه باشکند لاقوسدا گؤستریلمیش و بؤیوک ماراق دوغورموشدو. آردینجا همین شعرین و "ایرونیم قارداشین ماجرالاری" ساتیریک کومدیاسینین ایباداندا اوغور قازانماسی اونو وطنینده مشهورلاشدیرمیشدی. ۱۹۶۲-جی ایلدهن او، ایفه بیلیم یوردودا اینگیلیس دیلی و ادبیاتینی تدریس ائدیر، عئینی زاماندا رادیو و تئلئویزیا اوچون پیئسلر یازیردی. سوینکانین آوروپا مدنیتی ایله هر هانسی تماسا قارشی چیخان "نقروفیللرله" قارشیدورماسی دا بو دؤورده باشلامیشدی. دراماتورقون فیکرینجه، یالنیز قارا قیتهنین کئچمیشینی ترهنومله کیفایتلهنمک، یئنیلیه و سیویلیزاسیایا قارشی چیخماقلا نه ایسه الده ائتمک مۆمکون دئییلدیر. "شرحچیلر" (۱۹۶۵) رومانی وله سوینکانین ایلک نسر اثری ایدی. مؤلف آمریکا و آوروپادا تحصیللرینی باشا ووروب وطنه قاییدان نیجریهلی گنجلرین اوزلشدیکلری چتینلیکلری، یئرلی شرایطین اونلارا هازیرلادیغی سورپریزلری اؤز شخصی تجروبهسینه اساسلاناراق ایناندیریجی شکیلده تصویر ائتمیشدی. اثر یالنیز نیجریه اوچون دئییل، عئینی پروبلئملرله اوزلشهن دیگر آفریقا و آسیا اؤلکهلری اوچون ده سجیوی ایدی. نیجریه دا ۱۹۶۷-جی ایلده باشلانان وطنداش ساواشی ارفهسینده سوینکانین سیاسی فعاللیق گؤسترمهسی، میلّی قیرغینین قارشیسینی آلماق اوچون عصیانچی طایفه باشچیسی اودژوکوو ایله گیزلی شرایطده گؤروشمهسی و دانیشیقلار آپارماسی سوندا یازیچینین حبسی ایله نتیجهلهندی. بوندان اول او، بیر دفعه ده سئچکی ساختاکارلیغی علیه ینه چَتین چیخیشلارینا گؤره (۱۹۶۳) مهبهسه سالینمیشدی. لاکین آمریکان و اینگیلیس یازیچیلارینین اعتراض آکسیالاری نتیجهسینده ایکی آیدان سونرا آزادلیغا بوراخیلمیشدی. ایکینجی دفعه ایسه سوینکا ۲۷ آی محبسده، تکاداملیق کامرادا ساخلانمیشدی. عمومی افو نتیجهسینده آزادلیغا چیخدیقدان سونرا سوینکا ایبادان بیلیم یوردو یانینداکی دراماتیک مکتبه رهبرلیک ائدیردی. یازیچینین آفریقا دئسپوتیزمینی اله سالان "کونقو بیچینی" کومدیاسی ۱۹۶۹-جو ایلده تاماشایا قویولموشدو. بیر ایل سونرا همین کومدیا اساسیندا اونون اؤزونون باش رولدا اوینادیغی بدیعی فیلم چکیلمیشدی. سوینکانین "اینسان اؤلدو" آدلی هبسخانا خاطرهلری ۱۹۷۲-جی ایلده نیو-یورک و لوندوندا چاپ اولونموشدو. ۱۹۷۵-جی ایلده ایسه مؤلف آککرادا (قانا) چیخان نفوذلو اومومآفریقا ژورنالینین – "ترانسیتیون"اون باش رداکتورلوغو تکلیفینی قبول ائتمیشدی. نیجریه دا نؤوبتی دؤولت چئوریلیشی و پرزیدنت قووونانین دئوریلمهسیندن سونرا سوینکا وطنه دؤنموش، ایفئ بیلیم یوردون پروفسورو کیمی فعالیتینی داوام ائتدیرمیشدی. بیر-بیرینی اوز ائدن اقتدارلارلا موناسیبتینی تنزیملهیه بیلمهسه ده، او، نیجریه مدنیتینین، ایلک نؤوبهده میلّی تئاترین اینکیشافی اوچون حقیقتهن، بؤیوک ایشلر گؤرموشدو. سوینکا اؤلکهسینده باش وئرهن هئچ بیر موهوم پروسئسه لاقئید و سئیرچی قالمیردی. هله ۶۰-جی ایللرده او، نئفت بومونون نیجریه اوچون نئجه فلاکتله نتیجلنجیی حاقیندا خبردارلیق ائتمیشدی. سوینکانی دوشوندورهن باشقا بیر مسئله ایسه آفریقا اؤلکهلرینده اینسان حاقلارینین قورونماسی ایدی. تدریجهن آفریقالی مؤلف اؤلکهسینین حدودلاری خاریجینده ده تانینیردی. بو ایشده بریتانیا و آمریکا-این آپاریجی اونیوئرسیتئتلرینده اوخودوغو موهازیرهلر خصوصیله موهوم رول اوینامیشدی. ۱۹۷۹-جو ایلده سوینکانین "اؤلوم و چار ائلچیسی" شعری چیکاقو تئاتریندا تاماشایا قویولموشدو. ایکی ایل سونرا ایسه لوندوندا "آکا. اوشاقلیق ایللری" آدلی خاطرهلر کیتابی چاپ اولونموشدو. سوینکا هم ده "محبس شعرلری" (۱۹۶۹) پوئتیک مجموهسینین مؤلفیدیر. ماراقلیدیر کی، او، شعرلرینی دوغما یوروبا دیلینده، نسر و درام اثرلرینی ایسه استثناسیز اولاراق اینگیلیسجه قلهمه آلمیشدی. ۱۹۸۶-جی ایلده وله سوینکا "بؤیوک مدهنی پئرسپئکتیوه و پوئتیکلییه مالیک میلّی تئاترین یارادیلماسینا گؤره" نوبل اؤدولو آلدی. "غئیری-عادی درجهده بیلیکلی دراماتورق" آدلاندیران سوئیس آکادمیاسینین عضوو لاریه ییوللنستن اونون آفریقا منشألی و آفریقا روحلو شعلرینده انوی ریتوال رقصلر، ماسکالار، پانتومیملر، ریتم و موسیقی ایله یاناشی هم ده چاغداش تئاتر عنعنهلریندن باجاریقلا ایستیفاده ائتمهسینی یوکسک قیمتلندیرمیشدی. وله سوینکا ایسه اؤز نوبل موهازیرهسینی آپارتید رژیمینه قارشی باریشماز موباریزهسینه گؤره محبسده ساخلانان جنوبی آفریقا لیدری نلسون ماندلایا حصر ائتمیشدی. وله سوینکا سون ایللر داها چوخ آوروپا و آمریکادا یاشاییر. لاکین یازیچی یئنه ده وطنینین و بوتونلوکده آفریقا قیتهسینین پروبلئملرینه لاقئید قالمیر. اونون آفریقا دیکتاتورلارینی اله سالان "کرال بابو" شعری (۲۰۰۱) وله سوینکانین یارادیجیلیق عنعنهلرینه سادیقلیینین داها بیر تصدیقیدیر.


text:
تبریز شهرینین اسلامی شورا رئیسی، «تبریز2018» مسئله سینی بو شهرده توریسمین انکشاف تاپماسی اوچون بیر فرصت و باشلانقیج بیلدی.
شکور اکبرنژاد دئدی: تبریز 2018 بیزیم شهرده ایشسیزلیکی آرادان قالدیرماق اوچون دیرلی بیر فرصت دیر، نیه کی بوتون دونیادا توریسمین انکشافی ایله برابر چوخلو ایش فرصت لری یارانیر.
اکبرنژاد آرتیردی: ترکیه توریسمه لایقینجه توجه ائتمکله او اولکه ده ایشسیزلیک سویه سینی آزالداراق، توریسمین گوجلندیریلمه سی نتیجه سینده اقتصادیاتین باشقا قوللارینی دا گوجلندیردی.
تبریز شهرینین اسلامی شورا رئیسی دئدی: شرقی آذربایجانین بوتون شهر و ولایت مسئوللاری تبریز 2018 مسئله سینی ایش یاراتماق و توریسم صنعتینین گلیشمه سی اوچون بیر فرصته چئویرمک اوچون ال اله وئرمه لیدیرلر.
او تبریز شهرینین چئشیدلی احتیاجلارینا دئیینه رک آرتیردی: تبریزده چوخ ساحه لرده ایشله مه یه احتیاج اولسادا، مدنی ساحه لرده چالیشما هر زاماندان داها دا چوخدور. ایندی تبریز ده دونیانین باشقا دیللر و کولتور لری ایله تانیشماق قاچینیلماز دیر.
شکور اکبر نژاد دئدی: تبریز 2018 ده یاخشی ائو صاحیبی اولماق ایسته ییرسک، باشقا ملت لرین مدنیت، عنعنه، رسم و دب لری ایله تانیش اولمالییق. چون کی بیر سیرا داورانیش لار بیز عادی و طبیعی داورانیش لار اولا بیلر، آما عینی حالدا بو چئشید داورانیش لار باشقا ملت لر آراسیندا بی عیب و خوشا گلمز بیر داورانیش اولابیلر.


text:
دیوید هاید پیرس (اینگیلیسجه: David Hyde Pierce) آمریکالی کومدین و اوْیونچو. ۳ آوریل ۱۹۵۹ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. اؤز تحصیلینی ییل بیلیمیوردودا داوام ائتدیرمیشدی. 1982–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Oxman وارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Hyde Pierce»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده دیوید هاید پیرس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
قویروق دوغان (اولدوز)
قویروق دوغان اولدوزو (عربجه سهیل: ایشیقلی) شاه تخته صورت فلکیسینین ان پارلاق اولدوزودور. بو اولدوز، کروان قیران(گونئی اولدوزو یادا اینگیلیسیجه : سیروس) اولدوزوندان سونرا ان ایشیقلی اولدوزدور. گؤیده گونئی طرفین ایشیقلی و گؤزه گلیم اولدوزو اولاراق تانینمیشدیر. بو اساسدا قوزئیده تکجه یای فصلینده گؤروشور. آذربایجاندا گؤروشمهسی چتیندیر و یای فصلینده آلچاق گؤیده گؤروشور. آغ دؤو اولدوزدور و ۹ قات گونشدن آغیردیر. قوطرو ۷۰ قات گونشدن بؤیوک و ۳۱۳ ایشیق ایلی بیزدن آرالیدیر. پارلاقلیغی بیزیم گونشدن ۱۰٬۰۰۰ دفعه چوخدور.
قوزئی اؤلکه لر
قویروق دوغان گونئی اؤلکهلرده آدلیم و قوزئی اؤلکهلرده بیلینمز. آذربایجاندا تکجه یای فصلینده گؤروشوب، گؤی قویروغو آدلانیب و بو اساسدا گؤیده آخیر اولدوزدور. قدیم یونان و رومدا بو اولدوزو تانیمیرمیشلار. میصر و ناواهودا(ما یی بی زو آدی ایله) تانینمیشدیر.


text:
اویان نیوزاختصاصی: حقوقشیناس فاطمه ستاری کئچهن گون مهدی کوخییان و اوختای ولیزاده نین وکیللیینی عهدهسینه گؤتوروب.
موخبیرینین وئردیی بیللگیلره اساساً ۲۰۱۳ بازار ارتهسی فئورالین ۱۸ فاطمه ستاری حقوقشیناس مهدی کوخییان و اوختای ولیزاده آذربایجانین میللی – مدنی فعاللارینین وکیللیینی اتمیی اؤز اوزرینه گؤتوروب.
اوختای ولیزاده دینی قوتساللیقلاری حقارت ائتمک و مهدی کوخییان سیستئمه قارشی رکلام ائتمکده اتهام اولوبلار. بیلگیلره اساساً آذربایجانین ایکی فعالی توتوقلانما قراری ایله ماراغا زیندانیندا ساخلانیلیرلار. میللی مدهنی فعاللار محکمه قرارینا اعتراض ائتسلرده اونلارین بو اعتراضی رد ائدیلیب. مدنی فعالارین ایجراات سیراسینی گؤزلمک و قرارلارینی وئرمک اوچون ملیکان محکمهسی بیرینجی شعبهیه گؤندریلیب.هلهلیک بونلارین محکمه ایجلاسلارینین کئچیریلمه واختی بللی اولماییب، ملیکان دوریم(اینقیلاب) محکمهسی اولماماق ندنی ایله چوخ احتیماللا بو ایکی میللی فعالین دوسیالاری(پروندهلری)ماراغایا گؤندریله بیلر. دئملییک کی، بو ایکی میللی مدنی فعال ملیکان شهر ساکینی ماراغا میللتینین ایران خاریجی سیاستینه اعتراض ائتدیکدن سونرا ۲۰۱۲ دئکابر آیینین ۳۱ توتولوبلار.
بو خبرین یایین حاققی اویان نیوز سیته سینیندیر وآنجاق قایناق وئررک یایینلانابیلیر.


text:
۵ نوْوامبر
۵ نوْوامبر : *۱۹۱۳-جۆ ایل بؤیوک بریتانیا قبرسی ایشغال ائتدیکدن سوْنرا فرانسه ایله بیرلشهرک عثمانلی ایمپیراتورلوغو ایله مۇحاریبه اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۶۷۰— اینگیلیس-ایسپانیا مۇحاریبهسی مادرید سازیشینین ایمضالانماسی ایله باشا چاتمیشدیر.
- ۱۹۲۰— ایشغالدان سوْنرا آذربایجانین خاریجی تیجارتی شوروی رۇسیهسینین تیجارتی ایله بیرلشدیریلمیشدیر.
- ۱۹۳۰— لندنده ایلک تلویزیون تبلیغاتی نۆماییش ائتدیریلمیشدیر.
- ۱۹۵۰— اف.ام (FM) استریو دالغاسیندا ایلک یاییم حیاتا کئچیریلمیشدیر.
- ۱۹۵۶— شوروی قوْشونلارینین ایشغال ائتدیگی ماجاریستاندا یانوْش کادارین رهبرلیگی ایله یئنی حؤکومت قۇرولموشدور.
- ۱۹۷۹— آبش سفیرلیگینین تۇتولماسینین ائرتهسی گۆنو ایمام خمینی آبش-ێ ان بؤیوک شئیطان آدلاندیرمیشدیر.
- ۲۰۰۵— آذربایجاندا پارلمان سئچکیلری کئچیریلمیشدیر.
- ۲۰۰۶— عراق رئیس جومهورو صدام حسینه اؤلوم حؤکمو چێخاریلمیشدیر.
- ۲۰۰۷— عبدالله گۆل تۆرکیه رئیس جومهورو وظیفهسینده خاریجی اؤلکهیه ایلک رسمی سفرینی آذربایجانا ائتمیشدیر.


text:
عاریف کسکین-دن گونوموز ایله باغلی دورد اؤنملی یازی
نه زامانا قدر سکوت ائده جه ییک؟
بیزیمله نیه دوشمنلیک ائدیرلر؟
مرکزیتچی گوچلر نه قدر دموکراتلار؟
هر میللی فعالین بیرینجی وظیفهسی ندیر؟
یاشیل حرکاتییلا عینی صفده اولماغیمیز ایمکانسیزلاشدیغی اوچون یئنی صحیفهیه کئچملیگیک. دورودوغوموز یئرده آددیملاریمیزی سایماقدان وازکئچملیگیک ایندی. بیزیم اوچون ایرانداکی مسئلهلر یاشیل حرکاتینی آشیب. یئنی صحیفه آچیلماق اوزره. ایران رژیمینین اؤمرونون اوزونلوغو و قیسالیغی گوندمده. بیزیم اساسی مسئله و سوالیمیز “ ایران رژیمی نه زامان قدر دوام ائده بیلر” سورونسالی/پروبلماتیگی و بو ایستیقامتده” بیز نئیلمه لیگیک” مسئلهسی اولمالیدیر.
عاریف کسکین-دن گونوموز ایله باغلی اوچ اؤنملی یازی
نه زامانا قدر سکوت ائده جه ییک؟
گونئی آزربایجان میللی حرکاتینین یاشیل حرکاتی و ایران اژیمی آراسینداکی چاتیشمایا/توققوشمایا یؤنهلیک مؤوقعیی هم سئویندیریجی هم ده نیگران-ائدیجیدیر. سئویندیریجی یانی بودور کی، میللی حرکاتیمیز اؤز ایلکه/اوصول و دوغرو دوروشوندا ایصرار ائدیر. بوتون یالتاقلیق و حده-قورخولارا بویون ایمیر. اؤز بیلدیگی و ایناندیغی دوغرو یولدا گئدیر. نیگران-ائدیجی طرف بودور کی میللی حرکاتیمیز بو مسئلهیه تک آلترناتیفلی/سئچنکلی یاناشیر. میللی حرکاتیمیز بو مسئلهیه “یاشیل حرکاتینا قاتیلیب-قاتیلماما” ایکیلمی ایله باخیر. بو ایکیلمی آشاجاق و اؤز حرکات و مانورا قابیلیتینی آرتیرارجاق آلترناتیفلرین آختاریشیندا دئییل. بو چرچوهده نیگران-ائدیجی ایکینجی مسئله ده اودور کی، میللی حرکاتیمیز یاشیل حرکاتینی جدییه آلمیر. 2009-داکی حالت-ی روحییه ایله مسئلهیه باخیر. “2009-دا نتیجه آلابیلمدیگی اوچون بوگونده آلابیلمز” فیکیرلر سسلندیریلیر.
بو باخیش آچیسی ایندی خطالیدیر. چونکی ایندیکی مرحلهده هم ایران ایچیندکی شرطلر دئییشمیش هم رگیوندا/منطقهده و هم ده دونیادا شرطلر فرقل اولموشدور. یاشیل حرکاتی و ایران رژیمی آراسینداکی چکیشمه قیسا سورهلی و آسانلیقلا حل اولونجاق مسئله اولماقدان چیخمیش و رژیمین ایچ ترازلیغینی پوزموشدور. مسئله ائله جدیدیر کی ایندی هم ایرانین اؤز ایچینده هم ده دونیادا ایسلام جومهوریتینین دئوریلمسی/سرنیگونیسی مباحیثه ائدیلیر. حال-حاضیرداکی شرایطده گونئی آذربایجان میللی حرکاتی “یاشیل حرکاتینا قاتیلیب-قاتیلماما” ایکیلنمینی بیر طرفه آتمالیدیر. بو مباحیسهلر بیزی ایچیندن چیخیلماسی چتین اولان بیری مدار-ی بسته(قیسا دؤنگو) ایچینه سوخور. بو مباحیثهلر بیزیم اؤز میللی ایستراتژیمیزی گلیشدیرمهیه مانع اولار. منه گؤره بو مباحیثهلرین دؤورو بیتیب آرتیق. چونکی آرتیق بیزیم یاشیل حرکاتییلا عینی صفده اولماغیمیز ایمکانسیزلاشیب.
یاشیل حرکاتییلا عینی صفده اولماغیمیز ایمکانسیزلاشدیغی اوچون یئنی صحیفهیه کئچملیگیک. دورودوغوموز یئرده آددیملاریمیزی سایماقدان وازکئچملیگیک ایندی. بیزیم اوچون ایرانداکی مسئلهلر یاشیل حرکاتینی آشیب. یئنی صحیفه آچیلماق اوزره. ایران رژیمینین اؤمرونون اوزونلوغو و قیسالیغی گوندمده. بیزیم اساسی مسئله و سوالیمیز “ ایران رژیمی نه زامان قدر دوام ائده بیلر” سورونسالی/پروبلماتیگی و بو ایستیقامتده” بیز نئیلمه لیگیک” مسئلهسی اولمالیدیر.
ایندیکی شرایطده بیر-نئچه آددیم ایلرله مه لیگیک. اساسی ایستراتژیلریمیزی گلیشدیرمهیه باشالامیالیییق. حاضرلیقسیز یاخالانماق ایستمیریکسه و آزربایجانداکی حادثهلر بیزیم الیمیزدن و کونترولوموزدن چیخماسینی ایستمیریکسه یعنی دؤنم اوچون ایستراتژیلریمی گلیشدیرملیگیک.
بیز، 2009-دان بری اؤنه سوردوگوموز “اوچونجو جبهه” مدلینی مباحیثهیه آچمالیییق. اوچونجو جبههنین آچیلماسینا فیکری و عاطیفی/دویغوسال اولاراق اؤزوموزو حاضیرلامالیییق. اوچونجی جبهه مودهلینین دارتیشیلما زامانی گلیب. “نه زامانا قدر سوکوت ائلیه جه ییک”، “اوچونجو جبههنین آچیلما زامانی گلیب-چاتیب یا یوخ” و “ اوچونجو جبهه آچیلیرسا نلر اولابیلر” و بنزری سوللارین جوابلانماسی زامانی گلیب چاتیبدیر.
———————————————————————————————-
بیزیمله نیه دوشمنلیک ائدیرلر؟
گونئی آذربایجان میللی حرکاتی ایراندا فعالیت ائدن مرکزیتچی بوتون گروپلار، تشکیلاتلار، شخصیتلر و آخیملار طرفیندن قبول ائدیلمیر. میللی حرکاتیمیزی نه لیبراللار قبول ائدیر نه ده مارکسیستلر. نه ایسلامجیلار قبول ائدیر نه لائیکلر. نه جومهوریتچیلر قبول ائدیر نه شاهچیلار. نه حاکیمیت قبول ائدیر نه ده موخالیفت. اونلارا گؤره میللی حرکاتین اصالتی یوخدور. کؤکسوز، منحریف، شیشیردیلمیش و سوسیال بازاسی اولمایان مارژینال آخیمدیر. اوستهلیک تورکییه و قوزئی آذربایجانین ماشالاری ساییلیرلار. اونلارا گؤره ایران رژیمی اؤز موخالیفتینی پارچالماق اوچون میللی حرکاتی یاراتمیش و دستکلمکدهدیر.
بیزیمله نیه دوشمنلیک ائدیرلر؟
میللی حرکاتین منفی ایماژین طبیعی و نورمال دئییل. بو ایماژین یارانماسیندا چئشیدلی فاکتؤرلرین دخالتی وار. بو منفی ایماژین یارانماسیندا میللی حرکاتیمیزین اؤزونون ده اؤنملی رولو اولدوغونو سؤیلیه بیلریک. چونکی بیزیم مرکزیتچی گوچلره باخیشیمیز هر آزامان آغ-قارا منطیقی ایله اولوبدور. “اونلارا نه ائدرسک دئییشمزلر” دئمیشیک. اؤزوموزو اونلاردان ائله آییرمیشیق کی اونلارلا دانیشماغی و موزاکره ائتمه یی میللی ایلکهلرین پوزولماسی اولاراق گؤروروک اؤزوموز و اونلارین آراسینا بؤیوک دووار هؤرموشوک. ائله کی ایندی بیزه قارشی بلوک شکیلده قارشی جبههده دوروبلار.
بو مسئله ده بیزیم خطالاریمیز اولسا دا بو ایشین تعیین ائدیجی عاملی بیزلر دئییلیک. گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین قارشیلاشدیغی بو پروبلئم، اصلینده فارس میللیتچیلیگینین تورکلوگه قارشی آچتیغی ساواشین فرقلی شکیلده تظاهرودور. ایرانداکی سیاسی جریانلارین ایدولوژیک تمایوللرینین فرقلیلیینه باخمایاراق هامیسی فارس میللیتچیلیگینین انتلکتول شرایطینده یئتیشیرلر. فارس میللیتچیلیگینین تمل وارساییملارینی بدیهیات کیمین قبول ائدیب اونلاری سورغولاماق احتیاجی حیسس ائتمهدن اؤز ایدولوژیک دوروشلارینی شکیللندیریرلر. فارس میللیتچیلیگی بوتون فرقلی ایدولوژیلرین تمل ایسکلتینی تشکیل ائدیر. ایرانین پروبلئمی آچیق شکیلده “ من میللیتچییم” دین گروپلار دئییل. چونکی فارس میللیتچیلیگی ایندی اؤرتوک/پنهانی شکیلده اؤز وارلیغیمی سوردورور.
فارس میللیتچیلرینین بوتون چالیشمالارینین آچیق ویا گیزلی هدفی، آذربایجانی تورکلوکدن آیریشدیراراق اونو آذری تئوریسی چرچوهسینده ایرانلیلیق ایچینده اریتیلهجک شکیلده دؤنوشتورمک (ایستیحاله) و اهلیلشدیرمک اولموشدور. فارس میللیتچیلیگی یوز ایله یاخیندیر دؤولتین بوتون کولتورل، سیاسی، ایقتیصادی، ایداری، حربی و دیپلوماتیک ایمکانلارینی آذربایجانی دؤنوشدورمه ایستیقامتینده سفربر ائتمیشدیر. نئجه کی ایرانین بوتون انتئلکتول ایمکانلاری بو چرچئوه شکیللنمیشدیر.
گونئی آذربایجان میللی حرکاتی ایران تاریخینده ایلک اولاراق بوتون بو چالیشمالارا قارشی چیخاراق و اونلارین بدیهیات اولاراق گؤسترمهیه چالیشدیقلاری آرگومانلاری سورقولامایا باشلامیشدیر. آذربایجانلیلارین تورک میللتینین بیر پارچاسی اولدوغونو و آذربایجانین اؤزونه مخصوص دیلی، کولتورو و عنعنهسی اولدوغونو دیله گتیرمیشدیر. بو ایدعالار ایرانین انتلئکتول فضاسیندا خیانتله اتهاملاندیریلاجاق قدر یابانجی دوشونجهلردیر. اونلار “بو فیکیرلر هاردان چیخدی؟” دئییرلر. فارس و ایران مفهوملاری اونلارین ذهنینده ائله اینیلشیب کی او داشلامیش اؤن یارغیلاری/پیش داوریلری سیندیرماق ایستهین هر ادعا تهلیکهلیدیر، خیانتدیر و بیگانهلرین کومپلوسودور/توطئهسیدیر . حالبو کی، چاغداش ایران تاریخینی اوخویانلار بیلیر کی اصلینده فارس میللیتچیلیگی یابانجیلارین پروژهسیدیر. اینگیلتره ، آمریکا، یهودی سرمایهسی و عمومیتله قربین آکادمیک و سیاسی فعالیتینین محصولودور.
مرکزیتچی گوچلر نه قدر دموکراتلار؟
بیزه قارشی سرگیلنن منفی دوروشون آلتیندا اؤرتوک/پنهانی فارس میللیتچیلیگی یاتیر. مرکزیتچی گوچلرین بو تفککوردن اوزاقلاشماسی اونلارین دوشونجهلرینین دموکراتیکلشمهسی و لیبراللشمسیله مومکون اولاجاقدیر. اونلار دموکراسینی درونیلشتیرمیی باشارارلارسا بو پروبلمدن اوزاقلاشا بیلرلر. دموکراتیک رژیملرده دینی، مذهبی، اتنیک، جینسیت، سینفی و بنزری بوتون فرقلیلیکلر قانون طرفیندن تأمینات آلتینا آلینیر. بوگون کاناداد داخیل بیر چوخ باتیلی اؤلکهلرده رژیملر اؤزلرینی ائتنیک کیملیکلردن آریندیریلار/تمیزلییر. دؤولتلر دین، مذهب و جینسیت وب. مسئله لرده طرفسیز اولدوغو کیمین ائتنیسیته و کولتورل کیملیکلر مسئلهلرینده ده طرفسیز اولمالیدیر. “ایران فقط فارسلاریندیر” سؤزونو هچ بیر تاریخی سندله ایضاح ائتمک مومکون اولمادیغی کیمین بو دوشونجه نی هئچ بیر دموکراتیک ایلکه ایله ده آچیقلاماق مومکون دئییل. “سن تورک دئییلسن آذری سن” سؤزو هچ بیر دموکراتیک پرنسیپله اویوشماز. دئموکراتیک رژیملر آسیمیلاسیونجو رژیملر دئییللر، تام ترسینه آسیمیلاسیونو انگللهین رژیملردیرلر. اگر بوگون ایراندا 35 میلیونا یاخین اینسانلار اؤزلرینی تورک اولاراق آدلاندیریرلارسا اونلار تورکدورلر. اونلارا دؤولتلر “سن تورک دئییلسن آذری سن” دییه بیلمز. بو تور ایستکلر دموکراتیک پرنسیپلره مغاییر اولدوغو کیمین اینسان حاقلارینین دا چییننمهسی دئمکدیر. آذری تئوریسی ایثاباتلانماسی زور و ایمکانسیز اولان تاریخی اویدورما اولدوغونو بیلیریک. بو تاریخی اویدورمانین دوغرو اولدوغونو دا قبول ادئرسک بیزیم طلبلریمیز و ایستکلریمیز ده هئچ بیر تأثیر قویماز. توتالیم کی، بیز کئچمیشده احمد کسرینین ادعا ائتدیگیمیز شکیلده آذری اولموشوق. بو تاریخی ادعا بوگون هچ بیر معنا/آنلام ایفاده ائتمیر. چونکی اساس و میار اولان منیم بوگونومدور. من ایندی اؤزومو تورک اولاراق بیلیرم و تورکچه دانیشیرام. ایران آدلانان جوغرافیایا هم ایسلام دینی هم شیعهلیک چوخ سونرا گلیب. اوندا هم ایسلامی هم شیعهلیگی یاساقلاماق لازیمدیر. “ایسلامی بوراخیب اسکی دینیمیزه دؤنمهمیز لازیمدیر” دئمک گرکیر. چاغداش تاریخیمیزده بونلاری دئدینیز و آنتی ایسلام سیاستینیز تئوکراتیک/توتالیتر رژیمین اورتایا چیخماسییلا نتیجهلندی. آنجاق ایندی اینسانلارین دین و مذهبلریله ایشینیز یوخ. ان آزی بو مسئله ده راسیونل(عقلانی) و دموکراتیک باخیشا یئتیشدیگینیز مثبت دورومدور. بوگونکو چاغداش دموکراسیلردن تجروبه ائتدیگیمیز کیمین تاریخی هچ بیر ایدعایلا دموکرتایک حاقلاری باستیرماق اولماز. تاریخ فاکتؤرو اینسان حاقلارینی تعطیل ائتمز. مرکزیتچیلر هم تاریخیمیزی تحریف ائدیرلر و تحریف ائتدیکلری یالان تاریخ آنلاییشینا دایاناراق طبیعی حاقلاریمیزی الیمیزدن آلیرلار.
ایراندا 35 میلیونا یاخین تورک یاشاییر. بو اینسانلار اوچون پروژه و برنامهنیز ندیر؟. اونلارین دیلینی، تاریخینی و کولتورلرینی نه زامانا قدر اینکار ائدجکسینیز؟ . 35 میلیون اینسانین نیه اؤز دیللرینده مدرهسهسی یوخدور؟ نیه قزته، تو و رادیوسو یوخدور؟. بو سواللار و طلبلر هله مینیمال ایستکلریدیر. تورکلرین مینیمال ایستکلرینی قبول ائتمهین اؤزونو نجه دموکرات حساب ائدبیلر کی؟.
مرکزیتچی گوچلرین دموکراسینی یاریمچیلیق اؤیرندیکلرینه دایر باشقا بیر اؤرنک داها وئریم. دموکراتیک اؤلکهلرده دینی، مذهبی، جینسی،صینفی وب. اولغولار اطرافیندا هم سیاسی هم مدنی پلاندا تشکیلاتلانماق سربستدیر. اینسانلار اؤز دیل، تاریخ و مدنیتلرینی قوروماق اوچون تشکیلاتلانما حاقلاری واردیر. دؤولتین ان اؤنملی گؤروی بو تشکیلاتلارین امنیتینی تامین اتمکدیر. گونئی آذربایجان میللی حرکاتی، ایران ایچیندکی یاشایان آذربایجان تورکلرینین سیاسی آخیملارینین بیریسیدیر. بو حرکت بوگون ده وار اولدوغو کیمین ایران ایسلام جومهوریتی دئوریلسه ده یئنه ده وار اولاجاقدیر. بو حرکتین ایستک و طلبلرینی قبول ائتمهیه بیلرسینیز، آنجاق اونو یاساقلاماق، یوخ ائتمک و سیاسی خریطهدن سیلیب آتمایا حاقینیز یوخدور. اونو یوخ ائتمک اوچون بو قدر اخلاق دیشی یالان، ایفتیرا، شانتاژ و پسیخولوژی اوپراسیونلارا تشببوس ائتمک فاشیزان داوارنیشدان باشقا بیر شئی دئییل. بو تور گیریشیملرین دموکراسی و اینسان حاقلارییلا اویوشمایاجاغی آشیکاردیر. گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین سیاسی قدرینی فقط آذربایجانلیلار تعیین ائدبیلر. مرکزیتچیلر دموکراسینین فقط شیرین طرفی اولدوغونو دوشونورلر. آنجاق دموکراسینین چوخ آجی طرفلری ده وار. ایسته مه دیگینیز و به ین مه دیگینیز تشکیلاتلار حاکیمیته گلر و ایللرجه گئتمهیه ده بیلرلر. دموکراسی نتیجهسی بللی اولمایان آنجاق قورالی بللی اولان بیر اویوندور. اؤلچو و اساس میللتین ایرادهسی ایسه و او دا دموکراتیک سئچیملرله تظاهر ائدیرسه و بو قورالی هامیمیز قبول ائدیریک سه، اوندا دموکراتیک اولقونلوغا/بولوغا چاتمیشیق دئمکدیر. قرب دموکراسیسینین اساس چیخیش تلوراسن اولدوغو بیلینیر. باتیلیلار دین ساواشلارینی انگللمک یوللارینی آختاریرکن تلورانس، لیبرالیزیم، دموکراسی و اینسان حاقلاری مفهوملارینا گلیب چاتیبلار. باتی دموکراسینی دینی، کولتورل، ائتنیک و مذهبی فرقلیلیکلری تأمینات آلتینا آلماق اوچون کشف ائدیبدیر. بیز ده باتیدان اؤیرنملیگیک.
مرکزیتچی گوچلر اؤزلرینی دموکراسی حواریسی و بیزی ده انگل اولاراق گؤستریرلر. آنجاق بیلمهلیدیرلر کی اونلارا دموکراسینی بیز اؤیرتتیگیمیز اوچون دموکراسینین نه اولدوغونو اونلاردان دا یاخشی بیلیریک. بیز اونلارا “فارس میللیتچی سؤیلمی ایله دموکراسی اولماز” دئییریک. ایراندا ایستیبدادی یوخ ائتمک ایسته ییرکسه گلین اونو اورتایا چیخاران بوتون دوشونجه، ایدولوژی و قوروم/قورولوشلاری ییخاق. ایستیبدادی اورتن/تولید ائدن و اونو بسلهین عامللر اولدوغو سورهجه ایستیبداد یئنه گلهجک. فرقلی گئییم، رنگ، دیل و گفتمانلا/سؤیلمله گلهجک. مرکزیتچیلر یاپیسال/ساختاری دئییشیم ایستمیرلر. اونلار ایستیبدادی/دیکتاتورلوغو اورتایا چیخاران سوسیال، کولتورل، ایقتیصادی و سیاسی یاپیلارین/ساختارلارین دئییشمهسینی ایستمیرلر. بیزیم اساس دردیمیز و مسئلهمیز بودور.
“هر بیر میللی فعال بیر میسیونر” ایستراتژیسی
مرکزیتچیلر حاقسیز اولدوقلاری حالدا حاقلی گؤرسنیرلر. چونکی هر زامان اولدوغو کیمین بوگون ده دونیانین بؤیوک گوچلر اونلارین آرخاسیندادیر. اونلارین الینده چوخ چشیدلی تبلیغات و تأثیر قویما ایمکانلاری وار. اونلارین بیزیم علیه یمیزده یایدیقلاری ایفتیرالار زامان ایچینده بیزه ضرر وئرمهیه باشلایاجاق. بو ایفتیرالارین بیزه ضرری چوخ بؤیوک اولابیلر. دونیا ایچتیمایتی ایله علاقهلریمیزی زدلیبیلر. بین الخالق تشکیلاتلارلا موناسبتیمیزی منفی لشدیربیلر. دونیانین بؤیوک گوچلرینی بیزیم دوشمنیمیزه چئویربیلر. آذربایجان-تورک میللتیله اولان موناسبتیمیزه زیان وئره بیلر.
بیز ایفتیرالارینین قاباغینی ایندیدن آلابیلمزسک چوخ چتینلیکلرله اوزلشجه ییک. بو ایفتیرالارلا بیرلیکده ساواشمالیییق. هر کس اؤز ایمکان دایرهسینده معاریفلندیرمه ایشی ایله مشقول اولمالیدیر. حقیقتلری هم میللتیمیزه هم دونیایا آنلاتمالیییق. دونیایا حقیقتی آنلاتماق اوچون تلویزیونا چیخماق لازیم دئییل. ایش یئریندکی اینسانلارا، دوستلارمیزا، قوهوم–قرابالاریمیزا و کیمینله دانیشابیلیرکسه دانیشمالیییق. ایندی “میسیونر” اولما زاماندیر. آذربایجان-تورک میللتینین “میسیونرلری” اولاراق اؤز فیکیر و ایستکلریمیزی دونیایا چاتدیرمالیییق.
———————————————————————————————–
هر میللی فعالین بیرینجی وظیفهسی ندیر؟
گونئی آذربایجاندا گرچک سیاسی گوچ کیمدیر؟ گونئی آذربایجان میللی حرکاتی گونئی آذربایجان سیاسی حیاتینا حاکم سیاسی حرکت اولاراق ادعا ائدبیلریکمی؟. ایران ایچیندکی آذربایجان تورکلرینین سیاسی داورانیش/رفتارلاریندا اؤز میللی کیملیک و هوویتلری نه قدر تأثیر قویور؟. یاشیل حرکاتی و ایران رژیمی چاتیشماسی/توققوشماسیندا سسسیز قالان آذربایجانین بو سیاسی رفتارینی اونون میللی بیلینچ/شعورو اساسیندا آنالیز ائتمهیه نه قدر حاقیمیز واردیر؟ بو آنالیزلری هانسی اجتیماعی، سیاسی و ایقتیصادی فاکتلارا دایاندیریریق؟ ایران ایچیندکی آذربایجان تورکلری ایران سیاسی حیاتینداکی اصلی و اساسی تضادی/چلیشکینی نه اولاراق گؤرورلر؟ اونلارین گؤزونده میللی مسئله اساسی مسئله دیرمی؟ میللی مسئله اونلارین اساسی مسئلهسی اولدوغونو هاردان بیلیریک؟ آذربایجان تورکلرینین میللی شعورو “فارس میللیتچیلیگی اولمادان ایراندا دموکراسی اولماز” دیهجک قدر یوکسلیب می؟ نیه دایاناراق ادعا ائدیریک کی آذربایجانین بیرینجی مسئلهسی اونون میللی مسئلهسیدیر و ایقتیصادی، سوسیال و سیاسی مسئلهلری ایکینجی درجهلی اولاراق گؤرور؟ باشقا بیر سؤزله، گونئی آذربایجاندا یاشایان تورکلری نه قدر تانییریق؟ اوغروندا موباریزه ائله دیگیمیز آذربایجان تورکلری حاقیندا قاپساییجی تحلیل/آنالیزمیز وارمی؟.
یوخاریداکی سواللار سیزه شاشیردیجی گلبیلر. آنجاق او سواللارا جواب وئرمهین سیاسی حرکتین نتیجه آلماسی او قدر ده آسان دئییل. بیز نتیجه آلماق ایستییریکسه اؤز میللیتهمیزی یاخشی تانیمالیییق. میللی حرکاتیمیزین گوجونو، ایمکانلارینی و سینیرلیقلیلارینی (محدودیت) یاخشی بیلمه لیگیک. آذربایجانین شهر و کندلرینده نه قدر نفوذوموز اولدوغونو دوغرو اؤلچمه لیگیک. هانسی اجتیماعی/سوسیال صینیفلارین بیزیمله اولدوغونو دوغرو تشخیص ائتمه لیگیک. آذربایجانین اؤز میللی کیملیک و هوویتی یولوندا نه قدر فداکارلیک ائلمه قاپاسیته/ظرفیتی اولدوغونو اوبجکتیف اولاراق دیرلندیرمه لیگیک. آذربایجان-تورک میللتینین بیزدن نه گؤزلدیگینی و اونلارا نه وئرمهمیز گرکدیگینی دقتله آراشدیرمالیییق.
یوخاریدا بلیرتدیگیم مسئلهلری نه قدر دقته آلیریق؟. دوغروسونو سؤیلمک گرکیرسه دقته آلمیریق. “ بابام دئدی کؤر دئدی هر گلنه وور دئدی” منطیقیله موباریزه اولماز. میللتینی تانیمایان سیاسی حرکت- نه قدر نیتی یاخشی اولارسا دا اولسون- اؤز میللتینی فلاکته آپاریب چیخاردار. گلینن نوقطهده اؤز میللتیمیزی هر طرفلی تانیمایا احتیاجیمیز وار. بعضیلرمیز “ بیز تانییریق” دئیه بیلرلر، آنجاق، اونلارا دا دئمهلییم کی تاسوفله تانیمیریق. بیزیم هله ده گونئی آذربایجانین ایقتیصادی ایمکان و محدودیتلری حاقیندا سامباللی و ال ایله توتولور تحلیلیمیز یوخدور. بیزیم هله ده اؤز ایچیمیزدکی مذهبی آزلیقلاریمیز(اهل-ی حق و سنیلر) حاقیندا نه ایستاتیستیک(آماری)فعالیتیمیز وار نه ده اونلارلا نئجه رفتار ادجییمیز حاقیندا دموکراتیک برنامهمیز وار. تاسوفله بو لیستنی سونسوزا قدر اوزاتماق مومکوندور .
دئیه بیلرسینیز کی بو ایشلر متخصصلرین ساحهسی اولدوغو اوچون بونلار آراشدیرماجیلارین گؤرویدیر. اون دا من ده سوروشارام کی بس سیاستچیلر نه ایشه یارارلار؟ بیزیم سیاسی تشکیلاتلاریمیزین ایشی ندیر؟. منه گؤره گونئی آذربایجان میللی حرکاتینداکی تشکیلاتلار اؤز گؤرولرینی یئرینه گتیرمیرلر. بوتون بو مسئلهلری ایشیقلاندیرماق اوچون کولئکتیف(جمعی) چالیشمایا احتیاج واردیر. کولئکتیف فعالیتلر ده تشکیلاتلارین گؤرویدیر.
گونئی آذربایجان میللی حرکاتی نتیجه آلماق ایستییرسه اؤز میللتینی و او میللتین ایچیندکی نفوذ و محدودیتلرینی تانیمالیدیر. اوستهلیک هر زاماندا گؤزلری ده او اینسانلارین اوستونده اولمالیدیر. اونلارین درد، سئوینچ، اومود، آرزو و قورخولارینی یاخشی بیلمهلیدیر . بیز اؤز میللتیمیزی گؤزلمله ملیگیک، موشاهیده آلتیندا توتمالیییق. بیزیم گؤزلمیمیز پولیس و گوونلیکچی گؤزلمیندن فرقلی اولمالی و آنالیزجی گؤزویله باخمالیییق. بیزیم گؤزلمیمیزین نسنهسی (مفعول-ی شناساییسی) میللتیمیزین کولئکتیف تمایوللری، آرزولاری، قورخولاری و گلهجک اوچون دوشونجهلری اولمالیدیر. بیز اؤز میللتیمیزین فارس میللیتچیلیگیندن، ایرانچیلیقدان، مرکزیتچی گوچلردن و مرکزیتچی سیاسی آخیملاردان نه اندازه ده قوپوب-قوپمادیغینی بیلمه لیگیک و بو مسئله نی ده هر زامان گؤزلم آلتینا آلمالیییق.
بو ایشلر تشکیلاتلارین وظیفهسی اولدوغو حالدا اونلارین بو ایستیقامتده فعالیت ائتمه نیتلری یوخدور. گؤرولدوگو کیمین مسولیت فردلرین اوستونه دوشور. بو ایش اوچون میللی فعاللار اؤزلرینی یئتیشدیرمهلیدیرلر. سیاست، سوسیولوژی، ایقتیصاد، پسیخولوژی (روانشناسی) و بین الخالق علاقهلر حاقیندا چیخان کیتاب و مقالهلری اوخوماق گرکیر. زاماینیمیز آزدیر. “هر کس اؤزونون مسئولودور” ایلک/پرنسیپیله عمل ائدهرک آراشدیرما و اوخوما فعالیتیمیزی باشلامالیییق. کیتاب، مقاله و کیچیک یازی اولاسا ده بله اوخوماغین اؤزو ده بیر موباریزه اولدوغونا اینانمالیییق. آراشدیرماق اؤزو ده موبریزهنین اؤنملی پارچاسیدیر. بو ایستیقامتده هر کس اؤزونو یئتیشدیرمکله مسئول اولدوغونون بیلینجینده اولمالیدیر. بیز اؤز تئوریک بیلگیمیزی ایلرلتمه لیگیک و بونونلا برابر اؤز میللی ساحهمیز (گونئی آذربایجان) حاقیندا دا چوخ یؤنلو و اوبجئکتیف بیلگی و معلوماتلارا صاحب اولمالیییق. بیزیم میللی حرکاتیمیزدا ضیالی یوخدور دئییلر. ضیالی گؤیدن زنبیلله دوشومور کی. ضیالیلار گئجه-گوندوز اوخویاراق یئتیشیرلر. اینسانلارین چوخو اؤز حیاتلارییلا مشغول اولارکن اونلار اوخویورلار. او قدر اوخویور و دوشونورلر کی اونلارین دا “روحلاری ترله ییر”.
ایران رژیمی اوچوروما دوغرو گئدرکن گونئی آذربایجان دا یاواش یاواش عصیانا حاضیرلاشیر. بیز اؤزموزو حاضیرلاساق دا حاضیرلاماساق دا آذربایجان عصیان ائدهجک. آذربایجانین عصیانی بیزیم ایستک و ایرادهمیزدن موستقیل اولاراق گرچکلشهجک. آذربایجان بیزی گؤزلمهیهجک. گونئی آذربایجان عصیان ائتدیگی زامان اونو میللی حرکاتیمیز رهبرلیک ائتمهلی و ائدبیلمهلیدیر.
اونا گؤره گونئی آذربایجانی تانیمالیییق. اونو درینلمهسینه اؤیرنمه لیگیک. تمایوللرینی بیلمه لیگیک. اونا گؤره سؤزومو ینه ده تکرارلاییرام: هر بیر گونئی آذربایجان میللی فعالی اؤزونو سیاسی متخصص کیمین یئتیشدیرمهلی. بو “مومکون دئییل” دئمه یین. مومکوندور. ائتدیگیمیز هر تور تنبللیک و ضعییفلیک میللتیمیزین ضررینه اولدوغونون بیلینجینده اولمالیییق. تنبللیگی بوراخمالی و یولا قویولمالیییق. آتالاریمیز “گؤز قورخاقدیر آیاق ایسه ایگید ” دئییبلر.
یازیلار عاریف کسکین-ین فیس بوک صحیفه سیندن آلینمیش و اؤیرنجی سیته سی امکداشلاری طرفیندن کؤچورولموشدور.


text:
لودویق ماکسیمیلیان مونیخ بیلیمیوردو
لودویق ماکسیمیلیان مونیخ بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Munich, فارسجا: دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ، عربجه: جامعة لودفيغ ماكسيميليان في ميونخ)آلمانین مونیخ شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۴۷٬۰۰۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- LMU, Gang 1. OG.jpg
- Edificio principal, Jardín Botánico, Múnich, Alemania 2012-04-21, DD 04.jpg
- Chemistry faculty of the LMU 2003.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لودویق ماکسیمیلیان مونیخ بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کولون بَی
بايمئی خان کۇلون بَی — ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغینین سگگیزینجی خاقانی.
حاکمیتی[دَییشدیر]
قارداشی اوْزمیش تئقین خانین اؤلدورولمهسیندن سوْنرا تاختا چێخمیشدی. تان سۆلالهسینه تابع اوْلماقدان بوْيون قاچیرمیش و 2 ایلدن سوْنرا قۇتلوق بیلگه کۆل خاقان طرفیندن حبس اوْلوناراق اؤلدورولموشدور. ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغینین سوْنو گلمیشدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kulun bəy»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
شلدون ادلسون
شلدن قَری ادلسون (اینگیلیس دیلی: Sheldon Gary Adelson)آمریکالی جو یوت تاجیر و دۆنیادا پوللو کیمسه لردن دیر.چوخلوجا هوتل و شیرکتلری وار.لاس وقاس سندز شیرکتی نین مالیکی دیر و ماکائو سنقاپور چین و آمریکادا کازینو ایشله دیر.
جو یوت مسلکده دیر و ایسرائیل یاناشی آمریکادا ساییلیر.دونالد ترامپ و چوخلو باشچیلار اونون الی ایله ایش اوسته گئچیب. 2016-نجی آمریکانین جومهور باشکانی سئچیملرینده دونالد ترامپ سئچیمینه 20 میلیون دولار یاردیم اولدو.
1991ده مریم اکشورون بیر ایسرائیللی طبیب ایله ائولندی و دورد اوشاغی وار.
ایسرائیلده لیکود حیزبی نین یاناشیدیر.آمریکادا جومهوری حزبینین یاناشیدیر.2012نجی ایلده باراک اوباما قارشیسیندا 60 میلیون دولار جومهوری پارتیلاردا یاردیم گئچدی.باراک اوباما ایران ایله باریشماقدا شلدون ایله آتیشدی.
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ Sheldon Adelson (February 11, 2018).


text:
یونان لاوانداسی
یونان لاوانداسی (اینگیلیسجه: Lavandula stoechas، فارسجا: اسطوخودوس فرانسوی، لاتین تورکجه: Yunan lavandası، عربجه: ضرم مكور، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Karabaş otu، فرانسهجه: Schopf-Lavendel، آلمانجا: Schopf-Lavendel) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lavandula stoechas»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده یونان لاوانداسی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
هقزافلوراید اورانیوم
هقزافلوراید اورانیوم (اینگیلیسجه: Uranium hexafluoride، روسجا: ФTopид ypaHa(VI)، عربجه: سداسي فلوريد اليورانيوم) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.هقزافلوراید اورانیوم فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Uranium hexafluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هقزافلوراید اورانیوم گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
حداد عادیلین تبریز سفری
دوکتور جئری
آذربایجان میللتینین کولتورل سورونلارینی بیلدیرمک آماجی ایله، بایرام تعطیللرینده فارس دیلی قورومونون باشقانی اوستاد حداد عادیل تبریزه قوناق چاغیریلمیشدی. اوستادی ائتکیلهییب آنادیلی- تورکجهدن یازیب-اوخوما قاداغاسینی قالدیرماق اوچون قوجامان سهند داغینین کؤکسونده، بیر آغاجلیقدان اوخونا بیلهجک حرفلرله قورآن کریمدن بیر آیه یازدیریلمیشدی:
یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثی وَ جَعَلْناکُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلیمٌ خَبیرٌ
سونوندا، اوستاد حداد عادیل آذربایجانین گؤزل-گؤیچک گؤرونتولرینی سئیر ائده-ائده پرشیا ماشینی ایله تبریزین آلا قاپیسیدان ایچری گیردی. قاباقجادان قیرمیزی خالچا سالینیب خالق اللریندهکی بایراقلاری یئلهیهرک دؤزومسوزلوکله گؤزلهمکده ایدی. اوستاد ماشیندان ائندیکده ایکی بالاجا قیز رسمی و غئیری رسمی دیلینده خوش گلدین دئدیلر. سونرا زورنا-قاوال چالینیب اوستاد شهر باشچیلارینین قاباغیندان سان گئچدی. قارشیلاما تؤرهنی بیتجک اوستاد شهرین یئددی اولدوزلو پارس هوْتئلینه گؤتورولدو. هوْتئلده اوستادی ایلک قارشیلایانلار موخبیرلر اولدولار. ایلک سورغو "سسسیز تبریز" قزئتی وریندن سوروشولدو:
- اوستاد! تبریزه گلنده، داغین اوزهرینده یازیلمیش قورآن آیهسینه گؤره فیکرینیزی بیلدیره بیلرسینیزمی؟
حداد عادیل گؤزلوگونون اوستوندن موخبیرین گؤزلرینه دیک باخا-باخا دئدی:
- من داغ-ماغ گؤرمهدیم!!
بؤلوم: حیكایه و گولمهجهلر


text:
آببید (دزفول)
اب بید (فارسجا: اب بید), کندی خوزیستان اوستانینین دزفول بؤلگهسینین، سردشت بؤلومو و امامزاده سیدمحمود قصبهسی نده یئرلشیب دیر.[۱][۲]
جوْغرافیایی موْقع[دَییشدیر]
اب بید کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.[۳]
نوْفوس[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۳۵ نفر اهالیسی و ۵ عایلهسی وار. بۇنلاردان ۲۵ نفری کیشی و ۱۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۹ نفری ساوادلی و ۱۶ نفری ساوادسیزدیرلار.[۱]
دیل و دۆشونجه[دَییشدیر]
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالینین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمهسی.
- اطلس گیتاشناسی استانهای ایران (Gitashenasi Province Atlas of Iran)