text:
بنام خدا
شورایه گورا
گوره سن نیلییه جک لر بیزیچون جامعه ده ٬
بئله های هوی دی ٬بتر" غوغادی شورایه گورا
آج پیشیک لر نئچه گون قارنینا دونبک چالاجاق
پایلاییر لار کوچه ده حالوادی شورایه گورا
زولفعلی قول وئریب شورا چیخا کندیمیزه
اینگین ساتدی الین قاوزادی شورایه گورا
آدی عین الله دا اولسا ائلیه ر دوختور علی!
باسما مدرک (باکی) دان جورلادی شورایه گورا
شورانین فرقینی بیلمیر بو یازیق شوربا ایلن
ایندی علم اهلی اولوب ٬باننادی شورایه گورا
فتعلی سیفعلی تاپدیق قولعلی دورما یئری
پاس باسان کوهنه ساواد یولدادی شورایه گورا
قاچاقاش توشدی هامی گئتدی آدین ثبت ائلدی
کشتی گیر وزنه ووران قالمادی شورایه گورا
درناغین نان داری چخمازدی او کس لر تانیرام
نچه میلییون تومنی شوللادی شورایه گورا
بیری ساقال منه توتدی بیری ده چکدی بوغاز
رای دن اوتری دیلی نی سالا دی شورایه گورا
چول بورونموش اولاغین ساتدی بّتر چیخدی گونه
هم یّهر آلدی آتین ناللادی شورایه گورا
بیریده کندیده ساتدی تک دامازدیق اینئگین
شرکت ائتسین بالاسی آغلادی شورایه گورا
دونئنه جک تانیمازدی منی واللاه بو گئده
اما ایندی بویوما اوخشادی شورایه گورا
بئچه کسمزدی بو کی من تانیاردیم اما
دونن آخشام اوکوزی قانلادی شورایه گورا
زیغ مئمی تاخدا قولام شور قولعلی خیر خیر علی
هر بیری زولفعلی نی دانلادی شورایه گورا
ایکی اللی باشینا سالدی قاپاز چئخمادی چون
آجیغین نان ٬ پاپاغین ٬توللادی شورایه گورا
پولونو خشله دی شارژ آلدی او هی تلگیراما
چیخمادی اعتراضین یوللادی شورایه گورا
منه نه وئرمه دیلر رای ٬چیخاسان زولفعلی خان
کلله مه باشماقینی" زوللادی شورایه گورا
آی جماعت ییغشون شورانی تحریم ائده گون
بش نفر شهریمزی پ.....لادی شورایه گورا
خارابا شهریدی آنجاخ نه دئییم شهریمدن
کی آدام بایقوش اولوب بانلادی شورایه گورا
نئچه ایلدیرکی جناب هئچ منه وئرمزدی سالام
گلیب الان نئجه گور یانلادی شورایه گورا
میللتی تاس تکی میداندا آتیللار اویونا
هم ششی هم بشی بازنده دی شورایه گور
شوهرتیم پیس دی دئییشدیم؛ اّشیدون راضی اولون
ایسته ییرسیز دئییشیم؛ من آدی شورایه گورا
سن نه دئیسن خبرون یوخدو، خبردن دییه سن
بعضی لر وردی طلاق، آروادی شورایه گورا
ایستیرسدن دانیشاندا ،کیریخب دی قولعلی
رای یئرینده دئدی وئردون، زادی شورایه گورا
سف قولی دم قولی یورغان سیرییان کاتدا شولو
هاممی اوز دایچاسینی، چولادی شورایه گورا
بیری داعش تکی ،ساققال اوزادیب ساللادی شال
بیریده ساققالینی، دازلادی شورایه گورا
بیری تبریز بیری تهراننان اولوب ائل دلی سی
هر گءجه تلگیرامی ایزلدی شورایه گورا
چوخلاری تازه بیلیب بیله سواردی وطنی
خام خیال نقشه یه ناب اوینادی شورایه گورا
شورا تحمیلی اوغرولوقدو بویوک اوغرولارا
حکمت عشق اهلینی چوخ دانلادی شورایه گورا
طنز محمد علی حکمتی
اول اسفند ماه ۹۵
95//12//1


c: text/html

text:
ایشید تئررور تشکیلاتینین "گئنئرال"لاریندان بیری ۴۰۰ تئررورچو ایله بیرلیکده قاچقین آدی ایله آوروپا بیرلیینه داخیل اولوب.
میللی .آذ بیلدیریر کی، همین "گئنئرال" ماکئدونییا وطنداشی، اصلهن کوسووولو آلبان لاودریم موهاجئریدیر. ایشید-این ان نفوذلو کوماندیرلریندن اولان شخص تئررورچولار آراسیندا ابو عبدالله ال-کوسووو کیمی تانینیر.
تئررورچولارین هدفلری آراسیندا کوسوووداکی بیر سیرا دؤولت قوروملاری، هابئله سئرب پراووسلاو کیلسهلری وار.
۲۷ یاشلی ل.موهاجئری ۲۰۱۲-جی ایللرین سونلاریندا سورییایا یوللاناراق ایشید-ا قوشولوب. بیر نئچه ویدئودا او، آلبانلاری ایشید-ا قاتیلماغا چاغیریب.
ل .موهاجئرینین فوتولاریندان بیرینده او، اسیرین باشینی کسیر. بیر ویدئودا ایسه او، اسیرین باشینی قومباراتاندان نیشان آلاراق آتش آچیر.
ایتالییانین خصوصی خیدمت اورگانلارینین وئردیکلری معلوماتلارا گؤره، تئررورچولار کوتلوی شکیلده بالکانلارا و آوروپا بیرلیگی اؤلکهلرینه کئچیرلر. اونلارین سادهجه، بعضیلری پولیسین دقتینی جلب ائدیر. اکثریتی ایسه سرحدلری راحتلیقلا کئچیر.
ل.موهاجئرینین اؤزو ۲۰۱۳-جو ایلده سورییادان کوسووویا گئتمیش، ایزینه دوشهنه قدر آوروپانی ترک ائتمیشدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آذربایجانلیلار اورمو گؤلو کؤرپوسو اوزرینده گؤلون قوروماسینا اعتراض اولاراق اینسان زنجیری آکسییاسینا باشلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یوزلرله فعالین توپلاندیغی دینج ییغینجاق ایران تهلوکسیزلیک قوهلرینین هجومونا معروض قالیب. معلوماتا گؤره، اعتراضچیلارا مخصوص بیر نئچه آوتومبیل تهلوکسیزلیک قولری طرفیندن زبط اولونوب، فعاللاردان بیر نئچهسی یاخالاناراق نامعلوم ایستیقامته آپاریلیب.
توتولان فعاللارین کیملیگی بارهده معلومات یوخدور، اونلاردان یالنیز محمد حسینزادنین آدی معینلشدیریلیب.
بوتون تضییقلره باخمایاراق، آکسییا باش توتوب و توپلاشانلار پلاکاتلارینی آچیب اؤز اعتراضلارینی بیلدیریبلر. ایشتیراکچیلار آذربایجان مارشینی اوخویاراق آکسییانی باشا چاتدیریبلار.


text:
کوراوغلو دستانی
کوْراوْغلو داستانی (تورکجه:Koroğlu dastanı), (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Köroğlu destanı), (تورکمنجه:Görogly dessany), اؤزبکجه: Ko‘ro‘g‘li dostoni) آلتای، تۆرکیه، تۆرکمنیستان و آذربایجان تۆرکلرینین افسانهلرینده و خالق احوالاتلاریندا ایشتیراک ائدن قهرمانی داستاندیر.
ایچیندهکیلر
حاقّیندا[دَییشدیر]
کوْراوْغلو، بۆتون تۆرک دۆنیاسینین اوْرتاق موْتیولریندن بیریدیر. آناسی ایشیقدان حامیله قالار و دیری-دیری باسدیریلاراق اؤلدورولر. آناسی چمبیل خاتوندور. آنادوْلودا کوْراوْغلو داستانی، قهرمانی روْشن آلینین و آتاسی قوْجا یۇسیفین، بوْلو بَی ایله اوْلان مۆباریزهلرینی اله آلار. قهرمانی اوْن آلتی عصرده یاشامیش خالق اوْزانی کوْراوْغلودور. اصل آدی روشندیر. دیگر افسانهیه گؤره حسن خان آلی کیشینین گؤزلرینی چێخاردیر و بۇ حادثهدن سوْنرا روْشن خالق آراسیندا کوْراوْغلو آدلاندیریلیر.
داستانین نۆسخهلری[دَییشدیر]
گۆنئی آذربایجان نۆسخهسی[دَییشدیر]
تانینمیش فرانسه شرقشوناسی، شاعر و دیلمانجی الکساندر خوْدزکو گۆنئی آذربایجاندان اۇروپایا آپاردیغی "کوْراوْغلو" داستانینین الیازماسینی حاجی میرزه ایسکندرین تشبّوسو ایله اینگیلیس دیلینه چئویریب لندنده درج ائتدیرمکله (۱۸۴۲) حماسه تاریخینده سیلینمز بیر ایز قوْیموشدور. داستانین سؤیلهییجیسی آشیق صادیق آدی ایله اۆن قازانمیش صادیق بَی اوْلموشدور. داستانی میرزه عبدالوهاب قلمه آلمیش، میرزه ایسکندرین نؤکر و قۇللوقچولاری - میرزه مهدی گیلانی، حضرتقولو بَی و یعقوب بَی ایسه بۇ ایشه شاهیدلیک ائتمیشلر. قلمه آلینما تاریخی: چرشنبه گۆنو، ربیعالاول آیینین ۱۵-ی، هیجری-قمری ۱۲۵۰-جی ایل. الیازمانین مۆلیفیندن سوْراق وئرن سوْن قئید ایسه بئلهدیر:
"بۇ نۆسخهنی اولدن آخیرا قدر محمود خان دۆنبولی دیرجوی توْپلامیشدیر. متن دۆزگوندور، لاکین تۆرکی رسمالخطتینده بیر نئچه سهو گئدیبدیر. اۇلو میرزه ایسکندر بۇنو قئید ائتسهده، اوْنلاری دۆزلتمهیه فۆرصت اوْلمادی.
بۇ نثر بیر ایل سوْنرا اوْ.ووْلفون ترجومهسینده آلمان اوْخوجولارینا دا چاتدیریلمیشدیر. یئنه همین ایلده ژوْرژ ساند "کوْراوْغلونون سرگذشت و ماجراجوییلری"نی آ. خوْدزکوْنون نثریندن ترجومه ائدهرک "مۆستقیل ایجمال" ژۇرنالیندا، ۱۸۵۳-جۆ ایلده ایسه اوْغلو موْریس ساندین عکسلری اایله آیریجا کیتاب شکلینده چاپ ائتدیریلمهسی ائپوْسون (حماسهنین) اۇروپادا داها گئنیش وست آلماسینا تکان وئرمیشدیر. لندن نثرینین س. س. پئننینین ترجومهسی ایله رۇس دیلیندهکی چاپی (تیفلیس، ۱۸۵۶) ایسه ائپوْسا داها بؤیوک اوْخوجو ماراغینی قازانمیشدیر.[۱]
تیفلیس نۆسخهسی[دَییشدیر]
۱۹۶۷.جی ایلده گۆرجو ل. گ. چلایدزه تیفلیسدهکی اليازمالار اینستیتوتوندا "کوْراوْغلو" داستانینین اۇنیکال (منحصر به فرد) نۆسخهسینی تاپیر. تیفلیس نۆسخهسی داستان نۆسخهلری ایچینده ان قدیمیدیر: نۆسخهده سۇ ایشارهلری وار - بۇ دا اليازمانین ۱۸۵۶-جێ ایلده يازیلیدیغینا ایشاره ائدیر. متنین قۇرولوشو، ایستیلی و دیلین اؤزللیکلری ایسه تکستین ۸۰-۱۰۰ ایل اول يازیلدیغینی و ۱۸۵۶-جی ایلده گۆنوموزه گلیب چاتمايان اليازمادان کؤچورولدويونو ثبوت ائدیر.
تبریز نۆسخهسیندن فرقلی اوْلاراق، بۇرادا کوْراوْغلو بوْلو بَيه قارشی دئيیل، صفوی شاهی بیر شاه عباسا قارشی ساواشیر. عثمانلی جانیشینی بوْلو بَيه گلینجه، اوْ، کوْراوْغلونون دوْستو کیمی تصویر اوْلونور. ان اساسی ایسه بۇ نۆسخهده کوْراوْغلونون اصلن تۆرک جلالی طایفهسیندان اوْلدوغو بیلدیریلیر[۲].
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Koroğlu dastanı (Paris nüsxəsi). Bakı: "Şərq-Qərb", 2005.
- ↑ Фapид AЛEKПEPЛИ, д. и. H. ЛereHды o Keporлy. "Зepkaлo", 07.12.2012.


text:
آوروپا اتفاقینین ایدئیاسی اولسا دا، جنوب گاز دهلیزی لاییحهسینی حیاتا کئچیرهن محض آذربایجان و تورکییه اولوب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بونو بو گون "آذری-چیراق-گونشلی" (آچگ) یاتاقلار بلوکونون ایشلهنمهسی اوزره حاصیلاتین پای بؤلگوسو سازیشینین (پسا) ۲۰۵۰-جی ایله قدر اوزادیلماسینی نظرده توتان سازیشین ایمضالانماسی ایله علاقدار کئچیریلن مراسیمده تورکییهنین انرژی و طبیعی ثروتلر ناظری بارات آلبایراق بیلدیریب.
ب. آلبایراق دئییب کی، گلن ایل تاناپ-این فعالیته باشلاماسی تاریخی حادثه اولاجاق:
«۲۰۱۹-جو ایلده تاناپ تاپ-لا بیرلشهجک و آوروپا اوچون ۴-جو ایستراتئکی گاز منبعینه چئوریلهجک. آذربایجان و تورکییهنین بیرلیگی آوروپا اوچون اؤنملی نمونهدیر. گلن ایل تاناپ ایله ۱۶ میلیارد کوبمتر گاز ایخراج اولونماغا باشلایاجاق».
تورکییهلی ناظر بیلدیریب کی، "تورک پتروللاری" (تپ) شیرکتی خاریجده ایلک سرمایهنی محض آذربایجانا قویوب:
«تپ "شاهدهنیز" لاییحهسینده ۱۹ فایزله لاییحهنین ایکینجی ان بؤیوک سرمایداریدیر. تپ بو گون سازیشه ایمضا آتاراق، "آذری-چیراق-گونشلی" یاتاقلار بلوکونون ایشلهنمهسی اوزره حاصیلاتین پای بؤلگوسو سازیشینده ایشتیراکینی ۲۰۴۹-آ قدر اوزاداجاق. بیز انرژینین صولح و ثابتلییه خیدمت ائتمهسینی آرزولاییریق. بو چرچیوهده تورکییه-آذربایجان امکداشلیغی گلهجک اوچون اؤنملی بیر نمونهدیر. تورکییه آذربایجانین اؤنملی اورتاغی اولماغا داوام ائدجک، تپ آذربایجانداکی سرمایهلرینی آرتیراجاق. بو گون امضالاناجاق تاریخی سازیشین آذربایجان و طرفداشلیغی اوچون فایدالی اولماسینی آرزو ائدیرهم».


text:
آمریکا ژاپنا ۱۳۳.۳ میلیون دلار یاراغ ساتار
یاراغ شرطناماسی تکنیکی و لجستیک قۇلداوی هم اؤز ایچینه آلار
آمریکانینگ حؤکۆمتی ژاپم دؤولتینه ۱۳۳.۳ میلیون دلارلیق یاراغ ساتجاقدیغی بارادا کنگره مجلیسینه ماغلومات بردی.
آمریکانینگ دؤولت یازمانلیغیندان بیر یۇلباشچی کنگره یاراغ ساتووینی تاصصیقلان حالاتیندا آمریکان حالقی اۆچین اولی مۆمکینچیلیگینگ دؤرهدیلکجکدیگینی و ساتووینگ آمریکانینگ صناغاتی تایدان هم مؤهۆمدیگینی نیغتادی.
ژاپن بۇلسا بؤلگه ده دمیرقازیق کره حۇوپونا قارشی اؤزۆنی قۇرامالیدیغینی آیدان یۇلباشچی، یاراغ ساتووی نینگ بؤلگه تایدان دا مؤهۆمدیگینه اۆنس چکدی.
آدی آغزالیان ۱۳۳.۳ میلیون دلارلیق یاراغ شرطناماسی تکنیکی و لجستیک قۇلداوی هم اؤز ایچینه آلار.


text:
«ملانصرالدین» مجلهسینین دوغولماسی و انکشافیایله آذربایجان ادبیاتـیندا، ائلهجهده یاخـین شرقده طنز یوکسک زیروهیه قالخاراق، اؤزونون ان پارلاق دؤورونه قدم قویدو. او زامان «ملانصرالدین» مجلهسینین اطرافیندا توپلانان قلم صاحبلری، رساملار اؤز دؤورلرینین ان مشهور سیمالاریایدی، هرهسینین اؤز اوسلوبو و یازی شیوهسی وارایدی. آنجاق مجلهنین او اوستاد صنعتکارلاریندا یارادیجیلـیق انکشافیندا، خالق ایچریسینده تانـینمالاریندا رولو اولموشدور. «ملانصرالدین» مجلهسینین اطرافیندا تانـینمیش یازیچی و شاعیرلردن باشقا، مینلرله مخبر توپلانمیشدی. اونلار، دونیانـین دؤرد بوجاغـیندان «ملانصرالدین» تحریریهسینه مکتوبلار گؤندریردی. بو مکتوبلار یئنی- یئنی خبرلر، تزه- تزه موضوعلار و… دولو ایدی. بو مکتوبلاری گؤندرنلر: معلملر، حکیملر، طلبهلر، عالیملر، فهلهلر، کندلیلر، شهر ساکینلری… محتلف طبقهلره و صینیفلره منسوب اولان شخصلرایدیلر.
میرزه جلیل- ین باشچیلـیق ائتدیی بو جریاندان «ملانصرالدین» چیلیک آدی ایله بؤیوک بیر اجتماعی_ ادبی مکتب یاراندی. بو مکتب تکجه آذربایجاندا دئییل بلکه، ایران، تورکیه، اورتا آسیا خالقلارینـین ادبیاتـیندا اؤزونون لیاقتلی داوامچیلارینی یئتیردی! بو مکتبین معاصر تمثیلچیلری اونو لاییقینجه هلهده یاشاتماقدادیر! آکادمیک ممدعارف دئییر کی: «ملانصرالدین» مجلهسینین بئینی میرزه جلیل، اونون قلبیایسه صابردیر. بؤیوک عالیم چوخ دوز دئییر.
جلیل محمد قلیزاده بؤیوک بیر آلچاق کؤنؤللوکله یازیر: «ملانصرالدین تک بیر مؤلفین اثری دئییل، او بیر نئچه منیم عزیز یولداشلاریمین قلملرینین اثرلرینین مجموعهسیدیر. منده اونلارین آنجاق آغساققال یولداشییام».
«ملانصرالدین» ادبی مکتبینه منسوب یازیچیلار، بدیعی یارادیجیلـیق سبکلری اؤز، موضوع سئچمه، تصویر ائتمه، تیپ یاراتما اوصوللاری ایله باشقالاریندان فرقلنیردیلر. «ملانصرالدین»چیلر اساس موضوعلارینـی معاصر حیات حادثهلری تشکیل ائدیردی. بو صنعتکارلار عادی احوالاتلار ایچیندن، حادثهلری سئچنده، جامعهده هئچ بیر خارقالعاده کیفیتلری ایله آیریلمایان آداملارین ایچری سیندن سئچیردیلر. اونلارین بؤیوک باجاریق و قابلیتلری بو ایدی کی، بو «کچیک» انسانلارین دونیا گؤروشونو، حیاتا مناسبتینی، سئوینج و نیفرتلرینی، حیاتداکی موقعیتلرینی آچا- آچا، جامعهنین داخیلی ضدیتلرینی، اجتماعی برابرسیزلیگی، ظولمو و … افشا ائدیردیلر!
قایناق: توت آغاجی / ایلدیریم
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
«بارسلونا»نین هجومچوسو نیمار پسژ-یه کئچجیی حالدا پاریس کلوبونون صاحبی اولان «قطر ایسپورتس اینوئستمنتس» شیرکتی ایله مقاویله باغلایاجاق.
قول. آذ-این معلوماتینا گؤره، مقاویلهیه اساساً، نیمار ۲۰۲۲-جی ایلده قطرده کئچیریلجک دونیا چمپیوناتینین سفیری اولاجاق. او، مقاویلهنین باغلاندیغی مدتدن دونیا چمپیوناتینین یکونلاشاجاغی گونه قدر اولان ۵ ایل عرضینده عموماً ۳۰۰ میلیون آورو (ایلینه ۶۰ میلیون آورو) قازاناجاق.
ادعا اولونور کی، نیمار بو گون چینه، اورادان ایسه قطره یولا دوشهجک. قزئت ادعا ائدیب کی، برازیلییالی فوتبولچو بوندان سونرا کاتالونییا کلوبونون دوشرگهسینه قاییتمایاجاق.


text:
والظاهر أن ذلك فی غیر الأوصاف التی یدور علیها السلامة من العیب
ظاهر اولان او، عیبدن ساغلام ائدن صفتلردن، باشقا بیر صفتلردهدیر. (بئلنچی صفتلرده منده لازم اولماسینی دئییرم.) یوخسا عالملر حكملرینی («امتحانلا خراب اولماسا امتحان لازمدیر» حكملرینی) امتحانلا خراب اولمایان شئیلره مخصوص ائتمكلری، بونا شاهد اولا: امتحانلا خراب اولمایان صفتلردن، ساغلاملیق معیاری اولان صفتلر نظرده توتولور. اونون عكسینده _یعنی امتحانلا خراب اولان شئیده_ اولدوغو كیمی. مثلاً یومورتا و قارپیزدا امتحان اولورسا صحیحلیك وصفینی الدن وئرمیش اولور غالباً.
«القاضی»نین خیاری یالنیز مشتری اوچون قایل اولماسی، بو سؤزو تصدیق ائدیر. (عیب خیارینین غالباً مشترییه عاید اولدوغونو بیلیریك. بونا اساساً جناب قاضینین خیاری مشترییه مخصوص ائتمهسی، عیبله ایلگیلی اولماسی نشانهسیدیر.)
هر حالدا، بو بئش نفرین عقیدهسی، وصفله منضبط اولمایان شئیلرده امتحانین لازملیگی اولورسا، بیزیمله و اصحابلا اختلافلاری یوخدور. آما عقیدهلری جناب حلّی ایله _عیبدن ساغلام ائدن صفتلرین نظرده توتولماسی ایله_ موافق اولورلارسا، [بیزیمله مخالف اولورلار آما] گؤردویون كیمی فتوالاری ضعیفدیر.
آما عقیدهلری وصف و امتحان عَوَضینه ساغلاملیق اصالتی اساسینا كفایت ائتمهمك اولورسا، هرچند امتحان عَوَضینه وصفین قیدینین كفایت ائتدیگینه اینانیرلارسا، بو بئش نفر و باشقالارینین حالیندان بیلدیگینه اساساً، اونلار، شخصیّه عینلرده عیبدن ساغلاملیغا قاییدان صفتلرین (ساغلاملیغا دلالت ائدن صفتلرین) قید ائتمهسینی لازم بیلمیرلر.
ساغلاملیق اصالتینه دلیلین اولمادیغینا گؤره _عقلاء طرفیندن دلیل یوخدور چونكی: عاقللرین بناسی ساغلاملیق اصالتینه اوردادیر كی صحیحلیك محرز اولوب و مفسد احتمالی وئریرلر (اوّلدن صحیحلیگینده شك ائلهدیكلرینده یوخ.) اوستهلیك، صفتلری صدالاماق عَوَضینه ساغلاملیق اصالتینه بنا قویانلارین سؤزو اعمّدیر [: یا صحیحلیگینی احراز ائدیبسن و مفسدده شك ائدیرسن و یا اوّلدن صحیحلیگینده شك ائدیرسن.] شرع طرفیندنده دلیل یوخدور چونكی: غرر رفعی اوچون، بنانی ساغلاملیق اصالتینه قویماغا بیر دلیل یوخدور._ [ساغلاملیق اصالتینی] منع ائدندن سونرا اولا بیلر دئییلسین: مالین ركنیّت جهتیندن نظرده توتولان خاص بیر عیبدن ساغلام اولماسی _مثلاً دوشابین شیرینلیگی، گولابین قوخوسو، سیركهنین تورشلوغو و باشقالارینا تای كی اونلارین آردان گئتمهسیله مالیّتین چوخو آرادان گئدر_ [بئله اولورسا] غرری دفع ائتمكده، بو صفتلرین یوخلوغوندان تؤرهنن بو عیبدن، ساغلاملیغی احراز ائتمك اوچون، ساغلاملیق اصالتینین معتبر اولمادیغینین فرضی ایله آشاغیداكی یوللارین بیریله دفع ائتمك واجبدیر:
1. امتحان یولو ایله.
2. صفتلری صدالاماقلا.
3. عرفی بیر نشانه و أماره ایله اونون وارلیغینا اینانماقلا. ائله اماره كی امتحاندان و صفتلری صدالاماقدان كفایت ائده.
آما صحیحلیك صفتی بونلار كیمی ركنیّه صفت اولماسا، احرازی لازم دئییل.
والظاهر أن ذلك فی غیر الأوصاف التی یدور علیها السلامة من العیب، إلا أن تخصیصهم الحكم بما لا یفسده الاختبار كالشاهد على أن المراد بالأوصاف التی لا یفسد اختبارها ما هو مناط السلامة، كما أن مقابله وهو ما یفسد الشئ باختباره- كالبیض والبطیخ - كذلك غالبا.
ویؤیده حكم القاضی بخیار المشتری.
وكیف كان، فإن كان مذهبهم تعیین الاختبار فیما لا ینضبط بالأوصاف، فلا خلاف معهم منا ولا من الأصحاب.
وإن كان مذهبهم موافقا للحلی بناء على إرادة الأوصاف التی بها قوام السلامة من العیب، فقد عرفت أنه ضعیف فی الغایة.
وإن كان مذهبهم عدم كفایة البناء على أصالة السلامة عنالاختبار والوصف وإن كان ذكر الوصف كافیا عن الاختبار، فقد عرفت: أن الظاهر من حالهم وحال غیرهم عدم التزام ذكر الأوصاف الراجعة إلى السلامة من العیوب فی بیع الأعیان الشخصیة.
ویمكن أن یقال - بعد منع جریان أصالة السلامة فی الأعیان، لعدم الدلیل علیها، لا من بناء العقلاء إلا فیما إذا كان الشك فی طرو المفسد، مع أن الكلام فی كفایة أصالة السلامة عن ذكر الأوصاف أعم، ولا من الشرع، لعدم الدلیل علیه -: إن السلامة من العیب الخاص متى ما كانت مقصودة على جهة الركنیة للمال - كالحلاوة فی الدبس، والرائحة فی الجلاب، والحموضة فی الخل، وغیر ذلك مما یذهب بذهابه معظم المالیة - فلا بد فی دفع الغرر من إحراز السلامة من هذا العیب الناشئ من عدم هذه الصفات، وحیث فرض عدم اعتبار أصالة السلامة، فلا بد من الاختبار أو الوصف أو الاعتقاد بوجودها لأمارة عرفیة مغنیة عن الاختبار والوصف.
ومتى ما كانت مقصودة لا على هذا الوجه لم یجب إحرازها.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
شیمالی کورئیا اؤزونون سویوق محاربه دؤورونده حاضرلانان حربی تکنیکاسی ایله آمریکایا قالیب گله بیلمهیهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «فایننشیل تایمز» قزئتی یاییب. قزئت آمریکا ایله باشلاناجاق محاربه زامانی پیونگ یانگ واجب رسورسلارینین قیسا مدتده بیتجیینی قید ائدیب:
«حاضردا کورئیا اوردوسو دونیانین ان بؤیوک قولریندن بیریدیر. اونون ۱ میلیون حربچیسی وار. شیمالی کورئیا دایما یاناجاق چاتیشمازلیغی و یا کهنلمیش تکنیکا ایله باغلی اذیت چکیر. محاربهیه باشلادیقدان ۳۰ گون سونرا اونلارین پاترونلاری و یا یاناجاقلاری بیتهجک. حاضیرکی تکنیکا ایله بونلار ۲ هفته سونرا دا رئاللاشا بیلر».


text:
دور حسین کرب و بلادن گئدیرم
چکورم ال شهدادن گئیدیرم
یانمیشام جور و جفادن گئیدرم
سنه من آغلامادیم – یاراوی باغلامادیم
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
اورگیم وحشت و غمدن دولودی
یولوم آزار و اذیت یوبودی
دور دعا ائت سفریم قورخولودی
دوره می دشمن آلوب-ایشیم الله قالوب
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
باجون ئولسون سینه می داغلادیلار
یوم گوزون قولاریمی باغلادیلار
قمچی گورجک بالالار آغلادیلار
علی اکبر باجیسی – داددی قمچی آجیسی
دور اذان وئر یارالی-یول نشان وئر یارالی
دور یولا سال باجووی یاتما حسین
بو قدر زینبی آغلاتما حسین
منی بیگانه لره قاتما حسین
سوزلی یم قصله لی یم – غملی یم غصه لی یم
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
قره گونلی باجووام گوگلومی آل
کسیلن اللریوی بوینوما سال
خداحافظ گئدیرم ابله حلال
بیرده مشگلدی گلم – قورخورام بولدا ئولم
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
بیزی بیر تاپشوراسان ساربانا
بلکه انصاف ائلیه بیر اوتانا
قمچی سیندن بالالار گلدی جانا
رحم ائده قیزلاریوا – بو اوغولسیزلاریوا
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
قوملار اوستونده قالوب گل بدنون
هانی زهرا توخیان پیرهنون
خس و خاشاک اولاجاقدور کفنون
یارالار قان وئروری – دور باجون
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
یول اوزاق راحله یوخ مطلب آغیر
هر طرفدن باشیما قمچی یاغیر
کومکیم یوخدی ابوالفضلی چاغیر
علمین آلسین اله – ناقصاتیم دوزه له
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی
ای ((کریمی)) یوزه ائت اشکی سبیل
سال اوزون درگه مولایه دخیل
اولماسان هر ایکی دنیاده ذلیل
سسیوی قات سسینه – زینبین نوحه سینه
دور اذان وئر یارالی – یول نشان وئر یارالی


text:
NSU دعواسی و اروپاده گی عرقچیلیک – اسلام دشمن لیگی
تحلیل و تیکشیروو 30
NSU دعواسی و اروپاده گی عرقچیلیک – اسلام دشمن لیگی
NSU ترور تشکیلاتی دعواسی 5 ییل لیک بیر محکمه جریانی نینگ آرتیدن توگه گن حالده NSU دعواسی اوستیده گی شبهه لر و معمالر دوام ایتماقده. NSU ترور تشکیلاتیدن پند آله جگینی ادعا ایتگن آلمان حکومتی و جمعیتیده کون سایین عرق چیلیک و اسلام دشمنلیگی ییره ییب بارماقده.
آلمانده 8 ته سی تورک 10 کیشینی اولدیریش، بانک اوریش (اوغیرلش) و بمب بیلن هجوملر اویوشتیریش بیلن عیبلنگن ناسیونل سوسیالیست ییر آستی (NSU) ترور تشکیلاتی دعواسی توگه ماقده. مونیخ یوکسک ایالت محکمه سیده 5 ییلدن بیری آلیب باریلگن دعواده 5 کیشی مجرم باته زچپه قاله ویرسه بو تشکیلاتگه همکارلیک قیلگن 4 مجرم محکمه قیلیندی. باته زچپه عبدی حبس گه محکوم ایتیلدی. ایریم تورت مجرم تورلی مدتلی قماقانه گه محکوم ایتیلدیلر.
(سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی) یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتهمیز.
قاره لاوچیلیک و آلمان نینگ امنیتی ارگانلری، NSU ترور تشکیلاتینی 3 کیشیدن عبارت ایکن لیگینی بیلدیرماقده. باته زچپه قاله ویرسه ایریم NSU اعضالریدن ایککی کیشی 4 نوامبر 2011 ییلی بیر بانکنی اوغیرله گندن کیین یشینگن جایده اولیب قالگن لیگی و انتحار ایتگن لیکلری ایتیلگن لیگی انچه شبهه لرگه سبب بولگن ایدی. عین دمده NSU دعواسی نینگ 5 کیشی مجرمی زچپه NSU اعضالری نینگ اوزلری استفاده قیلگن اوینی اوتگه بیرگندن کیین کیلیب پولیس گه تسلیم بولیشلری و NSU ترور تشکیلاتی نینگ اساسی قانوندن محافظه دن محافظه قیلیش تشکیلاتی بیلن مناسبتی بولیشی دعوانینگ بیر قطار یشیره نچی تامانلری نینگ قالگن لیگی بیلن علاقه لی شبهه لرنی کوپراق قیلدی. اینیقسه آلمان ایچکی استخبارات اداره سی بولمیش اساسی قانوندن محافظه قیلووچی تشکیلات نینگ NSU بیلن تیگیشلی 130 دوسیه نی خنثی قیلگن لیگی NSU نینگ ارقه سیده گی برچه حقیقتلرنینگ یوزه چیقمس لیگینی تامین قیلگن دیر. بناً مدخل مدافعه وکیللری NSU ترور تشکیلاتی نینگ 3 کیشیدن عبارت ایکن لیگی گه ایشانمه یدیلر.
NSU دعواسی نهایی بولگن حالده امنیتی اداره لر اینیقسه اساسی قانوندن محافظه قیلووچی تشکیلاتی نینگ NSU توغریسیده درحقیقت نیمه معلوماتلردن خبر بولگن لیگی توغریسیده گی حساس سوالگه جواب تاپالمه گن.
NSU ترور تشکیلاتی تامانیدن قول اوریلگن جرملرنینگ آرقه سیگه آلمان خوفسیزلیک اداره لری اولاً مظلوم نینگ عایله سیدن شبهه قیلیب عرقچی بیر جنایت بولیشینی رد ایتگن ایدی. آلمان میدیاسی ایسه NSU ترور تشکیلاتی اورته گه چیقمسدن آلدین قول اوریلگن جنایتلرنی "دونر جنایتلری" دیب ایتگن ایدی. آلمان خوفسیزلیک کوچلری نینگ برچه استخباراتی معلوماتلرگه قره مه گنلیگی و جرملرنینگ آرقه سیگه عرقچی بیر ترور تشکیلاتینی بولیشینی رد ایتگن لیگی باعث NSU ترور تشکیلاتی اوزاق ییللر جنایتلرگه دوام ایتگن دیر و توپلم 10 انسان حیاتینی قولدن بیرگن دیر. NSU ترور تشکیلاتی نینگ دعواسی توگه گن لیگی بیلن آلمانده گی عرق چیلیک و اسلام دشمن لیگینی نمایان قیلگن افراطی راستگرا حزب AfD ایسه خلق آره سیده گی تیکشیرووگه کوره، آلمان سیاستیده اینگ کوپ حمایه بولگن 2 حزب قطاریده دیر. AfD نینگ ایککینچی بویوک حزب بولگن لیگی بیلن عرقچیلیک و اسلام دشمن لیگی نینگ آلمان سیاستیده و آلمان جمعیتیده جایلشگن لیگینی ایتیش ممکن. اوزاق مدتدت بیری جمعیتده جایلشگن خارجی و اسللام دشمن لیگی ایندی AfD بیلن کوریلماقده.
فقط AfD نینگ یوکسه لیشی ایمس، عیندمده حکومت اورتاغی بولمیش عیسوی سوسیالیستلرنینگ هم AfD کبی بیر یانداشوو ایچیده بولیب خارجی دشمن لیگی نینگ ییره ییشی گه سبب بولگن لیگی آلمان نینگ تعغییراتینی کورستماقده دیر. 2 – دنیا حربیدن بوگونگچه آلمان جمعیتی نینگ ایلک بار عرقچیلیک و معلوم بیر دین گه قرشی دشمن لیگی بوقدر کوپه یگن دیر.
آلمان جمعیتی نینگ اوزگرگن لیگینی کورستگن ایریم بیر نرسه ایسه، آلمان ملی جماعه سی دیر. 2014 – ییلی جهان قهرمانی بولگن آلمان ملی جماعه سی اوزاق ییللر کوپ مدنیت لیک بیر حیات نینگ موفقیتی اوله راق کورستیلماقده ایدی. مسعود اوزیل، ایلک آی گوندوغان، سامی خدیرا، لوکاس پودولسکی کبی مهاجر اوتمیشی بولگن کیشی لر آلمان ملی جماعه سی اوچون فعالیت قیلماقده. لیکن آلمان ملی تعقیبی گه هم عرق چیلیک صراحت قیلدی. ایلک بحران AfD نینگ باشلیغی الکسندر گولمندنینگ ملت بواتینگنی قوشنی اوله راق خواهله میدی دییشی بیلن باشله گن ایدی. ایککینچی بویوک بحران ایسه مسعود اوزیل و ایلک آی گوندوغان جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن انگلستانده تصویرگه توشگن لیگیده یوز بیرگن ایدی. بناً آلمان ملی جماعه سی نینگ روسیه ده گی جهان کپدن گروپلدن حذب بولیب چیقیشی نینگ مسؤلی اوله راق مسعود اوزیل بیلن جمهور باشلیغی نینگ تصویری دیب اعلان قیلینگن ایدی.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.


text:
سیسیل
سیسیل- آرالیق دنیزینده ان بؤیوک آدا. ایتالیا موختار ویلایتلریندن بیری. ساحهسی ۲۵٬۴۶۰ km². آپئننین یاریماداسیندان گونئیدا یئرلشیر و میسینا بوغازی واسطهسی ایله اوندان آیریلیر. ساحللری، اسسهن، دیک و آز گیرینتیلی چیخینتیلیدیر. داغلیق و تپهلی رلیف اوستوندور. قوزئی ساحلی بویو آپننین یاریماداسینداکی داغلارین داوامی اوْلان سیلسیلهلر و آیری-آیری ماسسیولر (پلوریتان داغلاری، نبرودی، لئ-مادونیئ) اوزانیر. مرکزی حیصّهسینی آلچاق داغلیق ساحهلر و تپهلیکلر توتور؛ گونئی-شرقده کارستلی ایبلئن پلاتوسو یئرلشیر. قوزئی و باتی ساحللرینده آککومولیاتیو دوزهنلیکلر وار. آدانین ان یوکسک نقطهسی اتنا وولکانیدیر (۳۳۴۰ م). تئز-تئز زلزهلهلر اولور. فایدالی قازینتیلاری: کوکورد، نفت، طبیعی قاز و س. ایقلیمی آرالیق دنیزی تیپلی سوبتروپیکدیر. اتنانین زیروهسی ایلین ۹ آیی قارلا اؤرتولو اولور. ایللیک یاغینتی دوزهنلیکلرده ۴۰۰–۶۰۰ مم، داغلاردا ۱۲۰۰–۱۴۰۰ مم. چایلارین چوخو یایدا قورویور. تورپاقلاری اساساً، داغ-قهویی و قیرمیزیدیر. ماکویس، قاریقا و آرالیق دنیزی تیپلی چؤل بیتکیلری گئنیش یاییلمیشدیر. آدانی سیسیل بوغازی بون یاریماداسیندان، میسینا بوغازی ایسه آپنین یاریماداسیندان آییریر.
ایچیندهکیلر
تاریخی[دَییشدیر]
ایتالیانین شهرلری[دَییشدیر]
قالری[دَییشدیر]
The hilly countryside around کالتانیستا، in central Sicily
کلیسای جامع مونرئاله


text:
آزتکلر
آزتکلر، بوگونکو اورتا مکزیک بؤلگه سینده ۱۴. و ۱۶. یوز ایللر آراسیندا یاشامیش بیر اورتا آمریکا خالقیدیر. وارلی بیر میتولوژی و کولتورل میراثا صاحیب آزتکلرین مرکزی، گونوموزده مکزیکو'نون اولدوغو Texcoco گؤلو'نون اورتاسیندا یئر آلان Tenochtitlan شهری دی. آزتکلر، بویوک بیر تمدون قورموشلاردی. Hernan Cortes 'ین مکزیک'ی توپراغا قاتما سیراسیندا یاپیلان و Tenochtitlan محاصره سی اولاراق بیلینن ساواش سونوندا آزتکلر یانیلمیش و گوجلرینی ایتیرمیشلردیر. آیریجا دونیانین اان بویوک پیرامیدی مکزیک'ده Cholula de Rivadabia 'دا واردیر. آزتکلره عایید پیرامید ۱۸۲.۱۰۷ مئترمربع آلان اوزه رینه قورولموشدور و اوجالیغی۵۴ مئتردیر.
ایچیندهکیلر
آزتک تمدونو[دَییشدیر]
۱۳ میلیونلوق بیر نفوسدان اولوشان چوخ بویوک و زنگین بیر ایمپراتورلوق اولان آزتئکلر گلیشمیش کشاورزی یؤنتئم لرینه، اوزلرینه مخصوص بیر دینه، تقویمه، آلفابئته صاحیبدیلر. آزتئکلری کشف ائدنلر ایسپانیوللار اولدو. هئرنان کورتئس و اونون اؤزه ل اوردوسو آزتئک پایتختی اولان تئنوچتیتلان´آ گئدرکن Popocateptel وولکانیک داغینین یانیندان کئچدیلر و ایلک کز بیر وولکان گؤرموش اولدولار. آداملاری و کورتئس باشکنده چاتدیقلاریندا آزتئک ایمپراتورو مونتئزوما اونلاری قارشیلاماق ایچین گوزله ییردی. آزتئک ایمپراتورو گؤز قاماشدیریجی البسه لر گئیمیشدی. او، کورتئس و آداملارینین باشکنده گیرمه سینه اجازه وئردی. کورتئسین ساده جه ۶۰۰ سربازی واردی و آزتئک ایمپراتورو اونلاری راحاتجا یوخ ائتدیره بیلیردی. آنجاق آزتئک تقویمینه گؤره بو ایل چوخ اؤزه ل بیر ایلدی. اینانجلارینا گؤره بو ایلده Quetzalcoatl آدلی بیر تانری آزتئکلری یوخ ائده جک دی. بو تانرینین افسانه ده کی تعریف لری کورتئس-ه چوخ بنزه ییردی. بو اوزدن آزتئک ایمپراتورو، کورتئس'ین تانری اولدوغونا قرار وئردی. کورتئس باشکند ده بیرنئچه گون گئچیردیک دن سونرا گوونده اولمادیغینی سئزدی. حایات دا قالمالارینی ساغلایان تک شئیین ایمپراتورون وارلیغی اولدوغونو دوشوندو. بو ندنله آزتئکلری دانئتیم آلتینا آلابیلمک ایچین ایمپراتورو توتساق آلمایا قرار وئردیلر. کورتئس بیرنئچه آی داها شهرده قالدیقدان سونرا آیریلدی. او گئتدیک دن سونرا باشقا ایسپانیوللار آزتئک لره سالدیردیلار. کورتئس یئنی اوردوسویلا گئری گلدیگینده Cuitlahuac ایمپراتور اولموشدو. آنجاق بونو بیلمه ین کورتئس، آزتئکلری کونترول آلتینا آلماق ایچین مونتئزوما'یی اسیر توتدو و خالقی ائتکیله مک ایچین اونو شاهلیق سارایینین دامینا چیخاردی. آنجاق خالق اونلارا داش آتاراق تپکیسینی گؤستردی. آتیلان داشلاردان بیری مونتئزوما'نین اؤلومونه ندن اولدو. ۱۵۲۱'ده آزتئکلر تسلیم اولانا قدر ۴ آی ساواش اولدو .
Tenochtitlan شهری[دَییشدیر]
آزتئک ایمپراتورلوغو'نون پایتختی اولان شهر ۱۳۰۰ ایللرینده Texcoco گؤلو'نون اوزه رینده کی بیر دیزی آدایا آزتئک تانریلاریندان بیری اولان Huitzilopochtli 'نین تاپیناغی ( عبادتگاه ) اطرافینا قورولدو. شهرده بینالار Coatepantli آدیندا ۲،۵-۳ مئتره یوکسکلییینده کی دووارلارلا چئوریلیدی. بینالارا گیریشی ساغلایان ۴ قاپی بولونوردو. شهرین اورتاسیندا بویوک تاپیناق واردی. بو تاپیناق ایچینده ایکی عدد تاپیناق واریدی . بونلاردان بیری ساواش تانریسی Huitzilopochtli 'یه دیگری ده یاغمور تانریسی Tlaloc'آ عایدیدی . باشکند ۱۵۰۰'لره گلیندیگینده ۳۰۰.۰۰۰ کیشیلیک نوفوسا صاحیب اولدو.
آزتک یازیسی[دَییشدیر]
آزتئک یازیسی دا مایا یازیسی کیمی، ایدئوگراملارین و سسلری بلیردن فونئتیک سمبوللارین بیر قاریشیمیندان اولوشموشدور. یعنی بازی رسیم کاراکتئرلری نسنه لری و دوشونجه لری ایفاده ائدرکن، بعضی لری ده سسلری ایفاده ائدیردی . اؤرنه یین بیر مکزیک شهری اولان جواتلان ("ایلانلارین یئری") شهرینین آدی جواتل هئجه سینی دیله گتیرن ایلان رسمینین یعنی سیرا دیش ("تلان") ایشارتینین بلیردیلمه سیله یازیلیردی. عینی شکیلده Coatepec ("ایلانلی تپه نین یئری") آدی یینه ایلان هئجهسینی دیله گتیرن ایلان رسمینین یعنی سیرا تپه ("tepec") ایشارتینین بلیردیلم سیله یازیلیردی . الده کی موجود آزتئک ال یازمالارینین ساییسی ۵۰۰ جیواریندادیر.


text:
حضرت علی ع نوحهسی 1
کئشوهر-ی-ایمانیده نصب ائیلهدی بئیدهق یئره
حقّ دیلیلهن ائتدی امراللّهی جاری حق یئره
بیلمئیوب2 حقّین اوْنۇن، اؤلدۆردیلهر ناحقّ یئره
اوْلدێ قانیلهن مترجَم معنی-ی-امّالکتاب
چون یێخێلدێ باعئث-ی-ایجاد حرف کاف نون
دین-ی-حقّین اوْلدۇ بیر مؤحکم ستونی سرنیگون
دۆشدۆ دیلدهن قلب-ی-عالهم، اوْلدۇ عالهم بیسکون
شش جهتده ظاهیر اوْلدێ بۇ جهتدن اینقیلاب
اوْلدۇ ضربت آشنا فرق-ی-شه-ی-مردانیلهن
دوْلدێ "عیناللاهه" ناظیر گؤزلهری آلقانیلهن
وئردی جان جانانه، امما نه لب-ی-عطشانیلهن
شیعهلر ائی کاش اوْلئیدی3 کوفهی-ی-ویران خراب
بیلمیرهم آیا نه وار بۇ یئرده ائی اهل-ی-ولا
قوْیدێ4 هر کیمسه قدهم اوْلدێ5 بلایه موبتهلا
عاقیبهت قانه بوْیاندێ بۇردا شاه-ی-کربلا
کسدی باشێن وئرمهدی دۆشمهن اوْنا بیر جرعه آب
چوْخ مصیبتلر اوْلۇب شیعه نمایان کوفه ده
چوْخ بدهنلر آخهر اوْلمۇش قانه غلطان کوفه ده
وئرمئیوب6 امما حۆسئن تک بیر نفر جان کوفه ده
بیر بدهن دؤرت7 مین جراحهت کیم گؤرۆب وئرسین جاواب
شیعهلر اهل-ی-جفا حاشا جفادهن دوْیدۇلار
کسدیلهر باشێن سوْیۇب جیسمین یئر اۆزره قوْیدۇلار
خئیمهگاهین ائتدیلر غارهت عیالین سوْیدۇلار
اهل-ی-بیت عیصمهت اوْلدۇ، بستهی-ی-قئید طناب
کیم گؤرۆب بیر بئله ظۆلمی بیر مسلمانه روا
با اوْلۇب لب تئشنه اؤلمهک هانسێ قۇربانه روا
گؤردی8 امما اهل-ی-کین شاه-ی-شهیدانه روا
هم عیالی، هم اؤزۆ اوْلسۇن سۇسۇزدان دلکباب
لئشگهر-ی-جرم-وْ-معاصی بئیدهق آچمێش رنگ-رنگ
پهلوان-ی-نفس ائدیب دیر عرصهنی صرّافه تنگ
چوْخ سعادهت دیر، ویرا9 اگهر دامهن-ی-مولایه چنگ
چون امیرالمؤمنین دیر شافع-ی-یومُالحساب
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- اوْلدۇ
2- بیلمئییب، بیلمهییب
3- اوْلایدێ
4- قوْیدۇ
5- اوْلدۇ
6- وئرمهییب، وئرمئییب
7- گؤردۆ
9- وۇرا
بویورموشدیز کی مداح لارین آدین نوحه ارین یانیندا یازیم "راهنمای وبلاگا" دقت ائله سز اوردا یازمیشام کی نوحه لر مداحلار آدیلان دسته بندی اولوبلار و مداحلار قسمتین دن ائلیه بوللر مداحلارین مداحی لارینا ال آپارالار ممنون محبتیزدن


text:
روسییا اولیقارخلاری آمئریکا مالییه ناظرلیگی و دؤولت دپارتامنتینین نمایندهلری ایله گیزلی دانیشیقلارا باشلاییبلار.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «بلومبرگ» آگئنتلیگی یاییب. آگئنتلیک اولیقارخلارین بو آددیمی آمئریکانین روسییایا قارشی یئنی سانکسییالاریندان چکینهرک آتدیغینی بیلدیریبلر. واشینگتونلا دانیشیقلارا باشلایان شخصلرین خصوصیله روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینین یاخین اطرافیندان اولدوغو و اونلارین واشینگتونا بیر سیرا تکلیفلر وئردیکلری وورغولانیب.
قئید ائدک کی، بوندان اؤنجه آمئریکانین «ایستراتفور» شیرکتی ده آنالوژی اینفورماسییا ایله چیخیش ائتمیشدی.


text:
حماس ایسرایلین محوی پلانیندان ایمتینا ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلومات حماس-این یئنی اعلان ائدیلهن دوکتریناسیندا یئر آلیب. یئنی سندده حماس اولکی کیمی ایسرایلین مؤوجودلوق حاقینی تانیمیر، اما عینی زاماندا، یهودی دؤولتینه قارشی سلاحلی مباریزدن ده ایمتینا ائدیر.
دوکترینادا همچینین قزه زولاغی، شرقی قدسدن عبارت ۱۹۶۷-جی ایل سرحدلری چرچیوهسینده واحد فیلیسطین دؤولتینین یارادیلماسی ایستنیلیر.
حماس نمایندهلری یئنی سندده مسلمان قارداشلاری تشکیلاتی ایله علاقهلرینی دایاندیردیقلارینی بیلدیریبلر. بونون قارشیلیغیندا اونلار فارس کؤرفزینین عرب اؤلکهلری و مصرله مناسیبتلرینی یاخشیلاشدیرماغی هدفلهییبلر. حماس بونونلا هم ده آوروپا دؤولتلرینین اؤزونه قارشی مؤوقعیینی دییشمیی پلانلاشدیریر.
قید ائدک کی، حماس ۱۹۸۷-جی ایلده یارادیلیب. تشکیلات ۱۹۸۸-جی ایلده اساس هدفینین ایسرایلین محو ائدیلمهسی اولدوغونو بیلدیریب. ۲۰۰۷-جی ایلدهن تشکیلات قزه زولاغینی ایداره ائدیر. حماس-این سون زامانلار سیاسی قانادی تورکییه، حربی قانادینین مهم حیصهسی ایسه ایرانین نظارتیندهدیر.


text:
اللی ایل سونرا اورمو گؤلو یئنیدن دیریلهجک!
دوکتور جئری
اوستاد دفتری اورمو گؤلونون سون هاوا شکیللرینی گؤزدن گئچیردیکدن سونرا میزین اوستونه بوراخدی:
- نیگرانچیلیق یئری یوخدور!
آیدین موعللیم اؤفکهلندی:
- نئجه نیگرانچیلیق یئری یوخدور... قورومامیش ال ایچی قدر یئر قالیب اودا بو گون، صاباح قورویاجاق اوندا سن دئییرسن...
- نیگرانچیلیق یئری یوخدور! - دئیه اوستاد دفتری یئنه سؤزلرینی تکرارلادی.
چاش-باش اولموشدوق:
- اوستاد! اولمایا خبریمیز اولمایان خبردن خبرینیز واردیر؟.. گؤی ییرتیلیب یاغیش می یاغاجاق یوخسا دؤولت، خلیج همیشگی فارسین سویونو اورمو گؤلونه بوشالداجاق؟!!
اوستاد درین بیر سولوق آلدیقدان سونرا دئدی:
- یوخ.. یوخ.. هئچ بیری.. بو گئدیشله اورمو گؤلون چؤللشمهسی قاچینیلمازدیر آنجاق نیگرانچیلیق یئری یوخدور.. اللی ایل سونرا اورمو گؤلو یئنه دیریلهجک..
- اللی ایل سونرا اورمو گؤلو یئنه دیریلهجک می؟!!-دئیه هامیمیز بیردن سسلندیک.
اوستاد دفتری باشی ایله سؤزوموزو دوغرولادی:
- اللی ایل سونرا، گلن نسل اورمو چؤلونه باخاراق بیزی آنیمساییب یئره توپوردوکده گؤل یئنیدن دیریلهجک..
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
اؤلمکده شانس گتیرمک
دوکتور جئری
شانس، یاشامیمیزدا ائتکین رول اویناماقدادیر . اوْلومدان اؤلومهدک، آلین یازیمیزی شانس یازیر دئسک یانیلمامیشیق. شانس اؤلومدن سونرا بئله بیزدن ال چکمیر. شانس گتیرسک اؤلومدن سونرا مزارلیغین یاخشی یئرینده قبریمیز قازیلاجاق، آدیمیز کوچه- خیابانا تاخیلاجاق، شهرین اورتاسیندا هئیکلیمیز، آبیدهمیز تیکلهجک. شانس گتیرمهسک؛ ستارخان کیمی سردار اولساق غریب دوشهجهییک، قاچاق نبی قدر قوچاق اولساق ایتکین. شانس گتیرمهسک؛ جیلولوقدا سلماسدا، سولدوزدا، اورمودا ائرمنیلر الینده اؤلدورولن یوز مینلر آذربایجانلی کیمی، اوزهریمیزده ائولر-خیابانلار تیکلیمیش توپلو قبیرلرده سونسوزادک اویویاجاغیق، یاد-بات اولاجاغیق. آدیمیزا بیر آبیده بئله تیکیلمهیهجک نییهکی تیکیلیرسه، قاراباغی ایشغال ائتمیش ائرمنیلر، خوجالی فاجیعهسینی تؤرتمیش داشناقلار بیزدن کوسهجکلر، بیزدن ایشیق- گاز آلمایاجاقلار، اوشاقلاری گئجهلری قارانلیقدا، قیشلاری سویوقدا قالاجاقلار. شانس گتیرمهسک، کوردلوکده اؤلدورلن اون مینلر آذربایجانلی کیمی اؤرت-باسدیر اولاجاغیق، یادداشلاردن سیلهنهجهییک نییهکی، بئله اولمازسا باتی آذربایجانی، قوزئی کوردستان سانان یئنی سیمیتقولار بیزدن اینجییهجکلر، تورپاغیمیزی خریطهلریندن سیلهجکلر. شانس گتیرمهسک، فیرقهلیکده فارس قوشونو الینده اؤلدورولن مینلر آذربایجانلی کیمی یئرین ترکینه گیریب خاین آدلاندیریلاجاغیق. آدیمیزین اؤزهرینه لکه یاخیلاجاق نییهکی عکس تقدیرده اؤلکهده اولوسال دایانیشما زدهلنمیش اولاجاقدیر.
قارداشلاریم!..
سویداشلاریم!..
یوردداشلاریم!...
گلین تانری قاتیندا آلین یئره سورتوب یالواریب یاخاراق:
تانریم!
بیزی اؤلدورتمک ایستهییرسن، بیزی ائرمنیلرین، کورلردین، فارسلارین الینده اؤلدورمه! بیز اونوتولماق ایستهمیریک...
تانریم!
بیزی اؤلدورتمک ایستهییرسن اؤز الیمیزله، تورک الی ایله اؤلدور. نییه کی یالنیز چالدیران ساواشیندا اؤلن تورکلرین یادینی عزیزلهمک اوچون، کیتابلار یازیلیر، فیلملر چکیلر، توپلانتیلار گئچیریلیر، هئیکللر تیکیلیر، آبیدهلر یوکسهلیر!
بیز اونوتولماق ایستهمیریک تانریم! بیزی اؤز الیمیزله اؤلدور...
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
هئچ نیفرینین یئری دیر؟!
دوکتور جئری
شئیخیمیز آغ مندیلینی اوزونه باساراق هؤنکور- هؤنکور آغلادی. بورونون چکیشی نئچه کره بلندگودا یانقیلاندی:
- نیفرین اولسون سنه ائی آل سعود..
جاماعات سس سسه وئرهرک قیشقیردی:
- نیفرین!
شئیخیمیز ایچینی چکدی:
- نیفرین اولسون سنه ائی آل سعود.. نئجه قییدین او بؤیوکلوکلده عالیمی، شئیخلرین شئیخینی اؤلدورهسن؟!...
جاماعات یئنه قیشقیردی:
- نیفرین!
- ائی قان تؤکن آل سعود، شئیخین گوناهی اولموش اولسایدی دا، نییه آجیماسیزجاسینا بوینونو ووردون؟... ائلهیه بیلمزدین ائوینده دوستاق ائدهسن؟! ائلهیه بیلمزدین برقینی، سویونو، گازینی، تئلفونونو کسهسن، ائوینین قاباغینادا بیر گؤزتچی قویاسان باییرا چیخماسین، اؤز اجلی ایله اؤلسون؟!....
- نیفرین!
قهر شئخیمیزین بوغازینی توتدو:
- ائی آللاهدان خبرسیز آل سعود!.. ایندیکی شئیخی اؤلدوروبسن... نییه جنازهسینی تحویل وئرمیرسن؟...
مینبرین قاباغیندا اوتورموش قلئیچی مورتوض دوشونجهیه دالدی:
- کئشکه شئیخین جنازهسینی بیزه تحویل وئرهلر!... اوندا بیزیمده ایمامزادامیز اولار.... اوندا مجبور اولماریق محرملیکده یوخاری ترسآوانین ایمامزاداسینا گئدهک..آلچاق یوخاریلار ایله اوز- اوزه، گؤز- گؤزه گلک... دیلسیز، آغیزسیز پوللاری اونلارین جیبنه تؤکک... آخخخ.. بیزیمده ایمامزادامیز اولسایدی نه اولاردی؟!... آللاه لعنت ائلهسین آل سعودا؛ گؤرهسن شئیخین جنازهسینین هاردا قویلاییب؟!..
آل سعودون آدی قلئیچی مورتوضون خیالینا گیرینجه بیردن آیاغا قالخیب اوجا سسله قیشقیردی:
- نیفرین!
جاماعات بیر بیرینین اوزونه باخدی. کیمیلرینین دوداغی قاچدی. قلئیچی مورتوض شیرین خیاللارا دالاندان یاریم ساعات اولاردی شئیخیمیز سئچکیلره گؤره دانیشیردی. شئیخیمیز أیری- أیری قلئیچی مورتوضا باخیب دئیندی:
- هئچ نیفرینین یئری دیر؟!
Heç nifrinin yeridir?!
Dr.Jery
Şeyximiz ağ məndilini üzünə basaraq hönkür- hönkür ağladı. burunun çəkişi neçə kərə büləndquda yanqılandı:
- Nifrin olsun sənə ey Ale-səud..
Camaat səs səsə verərək qışqırdı:
- Nifrin!
Şeyximiz içini çəkdi:
- Nifrin olsun sənə ey Ale-səud… necə qıydın o böyüklükdə alimi, şeyxlərin şeyxini öldürəsən?!...
Camaat yenə qışqırdı:
- Nifrin!
- Ey qantökən Ale-səud, şeyxin günahı olmuş olsaydı da, niyə acımasızcasına boynunu vurdun?... eləyə bilməzdin evində dustaq edəsən?! eləyə bilməzdin bərqini, suyunu, qazını, telfonunu kəsəsən, evinin qabağınada bir gözətçi qoyasan bayıra çıxmasın, öz əcəli ilə ölsün?!....
- Nifrin!
Qəhr şeximizin buğazını tutdu:
- Ey Allahdan xəbərsiz Ale-səud!.. indiki şeyxi öldürübsən... niyə cənazəsini təhvil vermirsən?...
Minbərin qabağında oturmuş Qəleyçi murtuz düşüncəyə daldı:
- Keşkə şeyxin cənazəsini bizə təhvil verələr!... onda bizimdə imamzadamız olar.... onda məcbur olmarıq məhərrəmlikdə yuxarı Tərsavanın imamzadasına gedək..alçaq yuxarılar ilə üz- üzə, göz- gözə gələk... dilsiz, ağızsız pulları onların cibinə tökək... axxx.. bizimdə imamzadamız olsaydı nə olardı?!... Allah lənət eləsin Ale-səuda; görəsən şeyxin cənazəsinin harda quylayıb?!..
Ale-səudun adı Qəleyçi murtuzun xəyalına girincə birdən ayağa qalxıb uca səslə qışqırdı:
- Nifrin!
Camaat bir birinin üzünə baxdı. Kimilərinin dodağı qaçdı. Qəleyçi murtuz şirin xəyallara dalandan yarım saat olardı şeximiz seçkilərə görə danışırdı. Şeyximiz əyri- əyri Qəleyçi murtuza baxıb deyindi:
- Heç nifrinin yeridir?!
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
لوطفن گولومسهیین!
دوکتور جئری
اولوسوم!
دیلین دیلیم- دیلیم دوغرانیرسا اوزولمه!
موسیقین تئل-تئل قیریلیرسا اوسانما!
کیتابین یارپاق- یارپاق جیریلیرسا داریلما!
تئاترین پرده- پرده قاپانیرسا هویوخما!
فیلمین فریم- فریم کسیلیرسه داریخما!
تاریخین دؤنم- دؤنم ساپدیریلیرسا چاشیرما!
گؤلون دالغا- دالغا قورویورسا شپهلنمه!
تورپاغین معدن- معدن چاپلیرسا دیکسینمه!
یوردون اویماق- اویماق قاراباغلاشیرسا قایغیلانما!
چؤرگین اکمک- اکمک کرپیجلشیرسه آجیقلانما!
آبیدهن ارک- ارک سؤکولورسه، ییخیلما!
اوغولون سورگون-سورگون کؤچورسه سارسیلما!
قورخما!
قورخما باخ!
بوجاغی گؤسترن بارماغا باخ!
:لوطفن گولومسهیین!
سیز گیزلی کامئرا (دوربین) قارشیسینداسینیز!
Lütfən gülümsəyin!
Dr.Jery
Ulusum!
Dilin dilim-dilim doğranırsa üzülmə!
Musiqin tel-tel qırılırsa usanma!
Kitabın yarpaq-yarpaq cırılırsa darılma!
Teatrın pərdə-pərdə qapanırsa huyuxma!
Filmin frim-frim kəsilirsə darıxma!
Tarixin dönəm-dönəm sapdırılırsa çaşırma!
Gölün dalğa-dalğa quruyursa şəpələnmə!
Torpağın mədən-mədən çapılırsa diksinmə!
Yurdun oymaq-oymaq Qarabağlaşırsa qayğılanma!
Çörəyin əkmək-əkmək kərpicləşirsə acıqlanma!
Abidən ərk-ərk sökülürsə yıxılma!
Oğlun sürgün-sürgün köçürsə sarsılma!
Qorxma!
Qorxma bax!
Bucağı göstərən barmağa bax!
: Lütfən gülümsəyin!
Siz gizli kamera qarşısındasınız!
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
آنادیلیمیزین مودافیعهچیسی، دده جواد هئیت عریضهمیزی تانرینین حوضورونا آپاردی..
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
بیر میللتی نئجه سوْیقێرێم ائتمك اوْلار؟
دوكتور جئری
پادشاه، "پرنس" كیتابێنێ ماسانێن اۆستۆنه بۇراخاراق اۆزۆنۆ ماكیاوئللییه تۇتدۇ:
- اؤلكهده اوْلان اؤزگه میللتلری نئجه سوْیقێرێم ائتمك اوْلار؟
نیكوْلوْ گۆلۆمسۆندۆ:
- بیر میللتی سوْیقێرێم ائتمك اۆچون مین بیر یوْل وار!
پادشاهێن گؤزلری ایشێلدادێ:
- مین بیر یوْل؟!...
- ائلهدیر قۇربان!
- سایسانا؟...
- بیرینجیسی؛ آنا دیللرینی اللریندن آلاسان!
پادشاه یئرینده دیكلندی:
- اوْ بیری یوْللار؟...
- آنا دیللرینی آلسان اوْ بیری یوْللارا گرهك قالمایاجاقدیر پادشاهێم!
آردێندا یازێنی لاتین الیفباسێندا اوْخویا بیلرسینیز
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
قونشویا ایسته!
آذربایجانلیلار
آلتمیش نئچه ایل دیر
باغیر.. باغیر ..باغیرراق
باغیمسیزلیق ایستهییرلر
اؤزگورلوك ایستهییرلر
اولوسال...
اؤلكه
دؤولت
مجلیس
دیل
بایراق
اوردو
پارا
دامغا...
ایستهییرلر
فلسطینلیلره
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
چؤرك، آزادلیق و ائرمنی مظالیمی
دوكتور جئری
آذربایجانین اورمو ، سلماس شهرلرینده چؤركدن سؤز دوشنده ، " اوشاغا بوتون چؤرك وئرمزلر" دئیه بیر مثل چكیلَر. اینانجا دؤنوشموش بو مثلین نئجه تؤرَندیگینی آغ ساققاللارین بیریندن سوروشدوم. درین بیر آخ چكیب دئدی:
- جیلولوقدا، ائرمنی قولدورلاری كندلرین بیرینه باسقین ائدیرلر. خالق قورخودان، داها اؤنجه كندین مسجیدینه سیغینمیشدی . كندی بوش سانان ائرمنی لر، ائولری تالاماغا قالخیشیرلار. بو آرادا مسجیدده بیر اوشاق چؤركدن اؤترو آغلاماغا باشلاییر. هارادان یاریم پارچا چؤرك تاپیب اوشاغا وئریرلر آنجاق اوشاق بوتون چؤرك ایسته یرك داها بركدن آغلاییر. سس باییرا چیخیر. ائرمنی لر مسجیده آخیشیب كندلیلری قورشون یاغمورونا توتورلار. بو اولایدان جان قورتاران بیر یارالی، سونرالار بو احوالاتی باشقالارینا دانیشیب مثلین تمل داشینی قویور.
قوجانین سؤزلرینی دینله یه لی دوشونوردوم؛ گؤره سن اوشاقلیقدان یاریم چؤرگه اؤیرشدیگیمیزدن دیر، اوروپالیلار كیمی اقتصادی بونالیملاردا (بحرانلاردا) چومچه نی قابلامایا چالاراق اعتراض و دیلله نیشلریمیزی بیلدیرمیریك یوخسا بیر آیری ندنی وار؟ سونرا فیكریم تاریخ بویو آدی چؤرك ایله قوشا چكیلن آزادلیق قاورامینا گئتدی. دئییرلر،"آزادلیق چؤرك دئییل چؤركدن واجیب دیر"؛بو سؤز دوزدور.آزادلیق چؤرك اولسایدی یاریمینا قانع اولماقلا باشیمیزی دولاندیرا بیلردیك آنجاق آزادلیق چؤرك دئییل و اونون اوچدن بیر، دؤرددن بیر طلبینده بئله جان قورخوسو وار!...
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر
چیلله
زلزله دادی ایله
دوكتور جئری
بؤیوك بیلگین ابونصر فارابی-دن ساز
چالماسینی ایسته ییرلر، ابونصر سازی آلیب چالا-چالا باشلاییر اویناماغا. ندنینی سوروشاندا،
دئییر:
- بئله لیكله، ساز چالماقلا
یاناشی اویناماق باجاردیغیمی دا ایسته دیم بیلدیرم.
دئییرلر سؤز سؤزی گتیرر آرشین
بئزی.شاختالی چووغونلو چیلله نین گلمه سی ایله، دؤولتین قاراداغ زلزله گؤرموش
اهالیسینه ایكی آیدا ائو تیكه جگی نین لنگیمه سی سؤز دوشدوگونده اوسته كی حیكایه
یادداشیمدا جانلاندی. آنلاشیلان دؤولتده ایسته ییر، زلزله اوچونتولاریندا اینسانلاری
قورتارماقدا باشاریلی اولدوغونو گؤسترمكله یاناشی بو فلاكت گؤرموشلری قار آلتیندان
چیخارماقدا دا باجاریقلی اولدوغونو دونیایا پئش چكسین!...
تانری میللتیمیزی، دؤولتین باشقا باجاریقلاریندان
قوروسون. آمین
گؤنده ر بؤلوم لر: آجی گولوشلر


text:
یاپای آغجییرلر باشاری ایله جالاقلاندی
جالاقلانان آغجییر توخولاریندا ساغلیقلی قان دامارلارینین گلیشدیگینین معین ائدیلدیگینی بیلدیردی
آمریکاداکی تگزاس اونیورسیتهسیندن بیلیم اینسانلاری، گلیشدیردیکلری آغجییرلری اوغورلو بیر شکیلده دونوزلارا نقل ائتمهیی باجاردیلار.
آمریکادا یاییملانان بیلیم درگیسی ساینس نیوزون خبرینه گؤره، دونوزلار، عملیاتدان سونرا بیر نئچه هفته داها حیاتدا قالدی.
آراشدیرماچیلار، اورگانلارین دونوزلاردا کؤک آتماسی نتیجهسینده، جالاقلانان آغجییر توخولاریندا ساغلیقلی قان دامارلارینین گلیشدیگینین معین ائدیلدیگینی بیلدیردی.
چالیشما سیراسیندا، شکر و یویوجو(دترجنت) اولوشان بیر قاریشیم قوللانان بیلیم اینسانلاری، حیوانلاردان آلینان بیر حجره کولتورونو بؤیوتمهیه باشلادی.
آغجییرلر ۳۰ گون بویونجا قیدا محلوللاری ایله دولو بیر بیورآکتور تانکیندا بؤیودو.
حاضر حالا گلن اورگانلار، دؤرد دونوزدان آلینان سول آغجییرلرین یئرینه جالاقلاندی.
بیلیم اینسانلاری، گلهجکده، بو یولو داها دا گلیشدیریب ساغلیقلی اورگان الده ائده بیلهجکلرینی اومود ائتدیکلرینی بیلدیردی.
اینسانلارا صونعی آغجییر نقل ائدیلمهسی دوروموندا، اورگانین چرچیوهسینی اولوشدورابیلمک اوچون ۳دی باسقی تطبیق ائدیلهجیی ده بیلدیریلدی.


text:
نؤوبتی بئش ایل عرضینده اؤلکلراراسی و اؤلکه داخیلی کونفلیکتلرین میدانا گلمه ریسکی سویوق محاربه دؤوروندن بو یانا گؤرونمه میش سوییهده آرتیب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری میللی کشفیات شوراسینین «گلوبال تئندئنسییالار: اینکیشافین پارادوکسو» حئساباتیندا یئر آلیب. حئساباتا اساساً، تئرروریزم تهدیدی آرتاجاق، غرب اؤلکهلرینین اوزاقگؤرنلیینی ایتیرمهسی سایهسینده روسییا و چین دونیاداکی آمئریکا تأثیرینه میدان اوخوماغا هوسلنهجکلر:
«ایکینجی دونیا محاربهسیندن سونرا یارادیلان دونیا نیظامی آنتیگلوبالیزم و میللتچیلیک سایهسینده داغیلیر. بو تئندئنسییالار گؤرونمه میش سرعتله بیر نقطهده بیرلشیب ایداره ائتمهنی چتینلشدیرهجک، حاکمیتین طبیعتینی و گلوبال لاندشافتی دییشدیرهجک. تئرروریزم تهدیدی ائله ده بؤیوک اولمایان گروپلاردان و یئنی تئخنولوگییالار، ایدئیالارا صاحب اینسانلاردان گلهجک».
شورا همچینین خبردارلیق ائدیب کی، اؤلکهلرین دیرلریندهکی موختلیفلیکلر و ماراقلار رئگیونال گوجلرین تأثیر زونالارینین بؤلوشدورولمهسینه سبب اولاجاق.


text:
افغانستان شفافیت ناملی تشکیلات ملی بودجه خلق نینگ بیرینچی ضروریات لریگه ماس تیارله نیشی کیره ک لیگینی تاکیدلب، بودجه نینگ مرکزی لشتریلگنینی قتیغ قاره لب چیقدی.
1392. قویاش ییل بودجه سی پارلمان تمانیدن رد ایتیلیشی آرتیدن بودجه ده برابرلیک نظرده توتیلمه گن دیگن فکر لر کوپلب ینگره دی. شوباعث افغانستان شفافیت ناملی تشکیلات ایریم ملی کینگاش اعضالری مالیه وزیرلیک رسمیلری همده مدنی جمعیت قوریلمه اعضالری اشتراکی بیلن بوگون بیریغین یولگه قویگن ایدی.
یغینده بودجه ده گی کمچلیک لر مباحثه ایتیلدی. افغانستان شفافیت تشکیلاتی عینی یغینده بودجه ده مردم نینگ بیرینچی ضروریات لریگه اعتبار قره تیلمه گنینی الغه سوردی.
عینی حالده تشکیلات مسوولریدن بیری قیسی پروزه تصدیق له نیب وقیسی پروزه لر رد بولگنی خصوصیده خلق نینگ معلوماتی بولیشی ضرور لیگینی تاکیدله دی:"افغانستان حکومتیدن اساسی ایسته گی میز شو کی بودجه مردم نینگ طلبی اساسیده تیارلنسین ، یعنی ولایت و تومنتلرده مردم نیمه نی کوته دی ، تاسف بیلن بودجه مرکزی لشتریله دی. بونینگ منفی تاثیراتینی هم کوردیک ایرم وزیرلیک لر ییللیک فایز بودجه نی هم مصرف قیله آلمه گن اگر منطقه لرضرورتی اساسیده بولگنده ایدی بوندی قینچپلیک یوز بیرمس ایدی.".
بوکونگی یغینده سوز یوریتگن افغانستان ملی کینگاش اعضالریدن شینکی کروخیل بودجه نینگ کوپ قسمی امنیت بولیمده اجره تیلگنینی قتیغ قاره لب چیقدی:"کورینگ بودجه نی کوپ قسمی امنیت بولیمده صرفلنه دی، عادی بودجه نینگ آلتمیش فایزی امنیت و ایککی فایز ساغلیق توغریسیده اجره تیله دی،؛ بو تقاس لب بولمیدیگن بیرحالت، اما ساغلیق بولیمی اوته مهم آنه لرنینگ اولیم درجه سیگه قره گنده افغانستان دنیا بویلب ایککینچی مملکت دیر."
اما افغانستان مالیه وزیرلیگی ایسه بودجه نی ملی منفعت لری اساسیده تیارلنگنینی اورغولب، یول وبرق کبی پروزه لر بولگنده هربیرولایتده تینگ بودجه اجره تیش ناممکن لیگینی ایتماقده.


text:
ایستانبولدا تئررور حادثهسی نتیجهسینده دونیاسینی دییشن اصلا آذربایجانلی اولان روسییا وطنداشی نورانه حسنووانین جنازهسی یانوارین ۲-ده گئجه ساعتلاریندا باکییا گؤندریلیب.
بو بارهده رئپورت-آ روسییانین ایستانبولداکی باش کونسوللوغوندان معلومات وئریلیب.
بیلدیریلیب کی، حسنووانین جنازهسی آذربایجانا ایستانبول والیلیینین آییردیغی خصوصی طیاره واسطهسیله یولا سالینیب:
"اونون عائلهسی ده جنازه ایله برابر باکییا گئدیب".
عدلیه ناظرلیگی محکمه-طیببی ائکسپئرتیزا و پاتولوژی آنوتومییا بیرلیینین ایستانبول شهر شعبهسیندن وئریلهن معلوماتا گؤره، حسنووانین جنازهسی داییسی طرفیندن گؤتورولوب.
قید ائدک کی، یئنی ایل گئجهسی نامعلوم شخص ایستانبولون اورتاکؤی رایونوندا یئرلشن «رئینا» گئجه کلوبونا هوجوم ائدیب. نتیجهده ۱۶ نفر اجنبی اولماقلا، عمومیلیکده ۳۹ اینسان اؤلوب.


text:
در مراسم رونمایی «دانشنامهی آبادیهای میانه» که روز سهشنبه 25 اردیبهشت 97 در شهر میانه برگزار شد و جمعی از پژوهشگران و اهالی فرهنگ و ادب حضور داشتند، استاد دکتر ح. م. صدیق به عنوان مهمان ویژه به این مراسم دعوت شده بودند.
استاد در نقد و معرفی این اثر، مقالهای نگاشتند که آن را در زیر میخوانیم:
تحسینه لایق علمی ایش
من بوگون سیزین حضورونوزدا ایکی جهته گؤره چوخ خوشحالام.
بیرینجی بونا گؤره کی بیر گنج تدقیقاتچینین علمی امگینین محصولو حاققیندا دانیشیرام. آقای محمدصادق نائبی اؤز تحصیلاتینی فنی ساحهلرده باشا چاتدیرمیشدیر. اؤز تخصصی ساحهسینده اوغورلار قازانان، موفق بیر متخصص کیمی، ایشلتمکدهدیر. ولاکین او، صاحب اولدوغو تؤکنمز استعداد و همتی سایهسینده ادبیات و دیلچیلیک یؤنلرینده ده مطالعه و تدقیقاتادا مئیل گؤسترمیش و بوگونه کیمی 20 علمی اثر منتشر ائده بیلمیشدیر.
ادبیات اوزهرینه اونون ایندیه کیمی بیر تخصصی سؤزلوک کتابی و ایکی دیل بیلگیسی ـنه عائد اثری و منظوم فارسجا- تورکجه نصاب منظومهسی نشر اولموشدور. هابئله شیخ صفی الدین اردبیلییه عائد ائدیلن قارامجموعه آدلی مشهور عرفانی- ادبی تاریخی یادگاریمیز حاققیندا ان اصرارلی و دقتلی تدقیقات آپاران عالم ساییلیر. او حتی رضوی مقدس آستانی کتابخاناسیندا قارامجموعهدن ساخلانیلان بیر الیازما کشفینین افتخارینی قازانمیش، بو الیازمانی اوخوموش، تصحیح ائتمیش، لغتلر شرحی و اؤن سؤز ایله مستقل شکیلده یایینلامیشدیر. همین علمی اثر سونرالار من شخصا قارا مجموعه بؤیوک کتابینا تحسین ایله داخل ائتمیشم و اؤزو ایسه سونرالار رسالات شیخ صفی عنوانلی علمی اثرینه ضمیمه ائتمیشدیر.
بونلارین یانی سیرا، او، آنا یوردو میانا ایله علاقهدار دا بیر نئچه دگرلی کتابدا یازیب نشر ائده بیلمیشدیر. چنلی تئل آدلی میانا شاعرلرینین شعیرلری، میانا مشاهیری، میانا جغرافیاسی و میانا فولکلورونو بو سیرا کتابلاردان سایماق اولار. هابئله اونون ثعلبیه مثنویسینی چوخ دقت و علمی اساسلارا اویغون تصحیح ائتمهسی منی مفتون ائتمیشدیر. بئله کی من شخصا اؤزوم 1345 ـنجی ایلدن بری بو منظومه حاققیندا آپاردیغیم مطالعهلر نتیجهسینی نشر ائدنده اوخوجولارا اثرین اونون طرفیندن مکمل علمی یایینینی بشارت وئرمیشدیم.
ثعلبیه مثنویسینین تنقیدی متنینی نشره حاضیرلاماق اوچون، الده اولان بوتون الیازمالار و داش باسمالارینی قارشیلاشدیرمیش، نسخه فرقلرینی تنظیم ائتمیش، اویغون بیر املاء قاعدهلری ایله متنی نشره حاضیرلامیشدیر.
هابئله اونون ان مهم علمی اثرلریندن بیریسی، تورک دونیاسینین شاه اثری اولان قوتادغوبیلیغ مثنویسینین، اوخویوب، معاصر آذربایجان تورکجهسینه چئویرمهسی ایشیدیر.
بو گون ایسه بو گنج عالمین ان یئنی علمی اثری اولان دانشنامهی آبادیهای میانه[1] کتابینین تقدیماتی و مطالعهیه آچیلیشی تؤرهنینه قاتیلماقدایام. بو ایسه منیم سئوینجیمه ایکینجی دلیل حساب اولونور.
تقدیماتا آچیلان کتاب، فارسجا یازیلمیش دانشنامهی آبادیهای میانه آدلی علمی اعتبارا شایان بیر کتابدیر. دانشنامه سؤزجوگو، عربجه دائرة المعارف و انگلیزجه انسیکلوپدیا encyclopedia اصطلاحی قارشیسیندا یارانمیشدیر. اونون تعریفینده «علمین بیر ساحهسینده سؤزلوک شکلینده سیستمه سالینمیش بیلگیلر توپلوسو» دئمک اولار. کئچمیشده بئله کتابلارا قاموس دا دئییلیرمیش. بئله کتابلار لغتنامه dictionary ایله فرقلی اولور. فارس دیلینده بؤیوک لغتنامهلره فرهنگنامه ده دئییلیر.
تورکجهمیزده اونا سؤزلوک دئییریک. اگر بیر سؤزلوک هرطرفلی آچیقلامالار ایله یازیلیرسا، اونا encyclopedik sözlük آدی وئریلیر. فارس دیلینده بونا قارشی معادل تاپا بیلمهمیشلر. بئله بیر کتاب اولسا اونا مثال اوچون دانشنامهسی لغات فارسی دئمک اولار. تورکیه ده açıklamalı sözlük دئییلیر. بیزده ایضاحلی لغت و یا ایضاحلی سؤزلوک اصطلاحلاری ایشلهنیر.
هر حالدا، دانشنامه دئینده، بئله آنلاشیلیرکی اثرین موضوعو ایله علاقهدار هر طرفلی اطلاعات و بیلگیلری، کتابدا اوخوماق اولاجاقدیر.
دانشنامهی آبادیهای میانه، بئله بیر قایناق اثردیر. میانا دوغو آذربایجان استانینین ان گئنیش شهریدیر. گئنیشلیگی 5600 کیلومتر مربع اولان بو شهرین 400 کندی واردیر. کتابدا بو کندلرین هر بیری اوچون ان آزی 50 انسیکلوپدیک بیلگی وئریلمیشدیر.
مؤلفین 1380 ـنجی ایلدن ایندیه کیمی بو کتابی سهمانا سالیب ایندیکی حالا یئتیرمه اوچون، چکدیگی زحمتلره، من شخصاً شاهد اولموشام، لازم اولان یئرلرده ده اونا علمی مشورتلر وئرمیشم.
مؤلف سیرالادیغی بیلگیلر یانیندا، کند آدلارینین تحریف و یا ترجمه اولماسی حادثهسینی، بیر دؤزولمز اجتماعی درد کیمی دیله گتیریر. بونا، قارشی چیخیر و تحریف اولونموش آدلار یانیندا هر کندین اصیل آدی و بلکه جوره- جوره تلفظلرینی سیرالاییر و فهرست ائدیر.
جغرافی آدلاری، بیر اؤلکه و بیر ملّتین تاریخی، کئچمیشی و وارلیغیندان قایناقلانیب گلن، بابالار یادگاریدیر. هامیسی معنالی و عمومیتله آنلاملی آدلاردیرلار. پهلویلر دؤنمینده هر یئرده یئر آدلارینی دگیشیر، تحریف و یا ترجمه ائدیردیلر. اورمو، سالماس، انزلی، قمشه کیمی آدلاری دگیشیب یئرلرینه رضائیه، شاپور و بندر پهلوی و شهرضا کیمی قوندارما آدلار تاخدیلار.
طاغوت رژیمی حتی آدلاری وهن تؤرهدن بیر املالار ایله یازیر و تبلیغ ائدیردی. نئجه کی آخماقیه آدینی اخمقیه، ساری قیه آدینی ایسه سارقیه کیمی قلمه آلیردی!
انقلابدان سونرا بو آدلارین چوخو سرعتله اصلینه قایتاریلدی و شاه رژیمینین نشانهلری، تاریخی آدلار اوستوندن سیلیندی.
مؤلف گؤستریر کی جغرافی آدلاریندا سرّلر یاتمیشدیر. اونلارین بیر چوخلاری اساطیری دؤنملره قاییدیر و مسألهنی میانا miyana سؤزونون کؤک بیلیم ایضاحیندا اورتایا قویور. بو سؤزجوگو چوخ دوغرو اولاراق مای و آنا سؤزجوکلرینین بیرلشمهسی حساب ائدیر و تاریخینی مین ایللر بوندان اؤنجهیه، یئددی مین ایل قاباغا چکیب آپاریر.
مؤلف آجی- آجی دیله گتیریرکی میانادا ان آزی 500 یئرلی کند، داغ، دره و چای آدلاری تحریف اولونموشدور. بو تحریفلری اوچ یئره بؤلور:
- بیرینجیسی یئرسیز ترجمه یولو. نئجه کی: دؤرد اؤیلر کندینی چهار خانوار یازیرلار.
- ایکینجیسی بنزهتمه یولو. نئجه کی: کوسالار آدینی کوهسالار یازیرلار.
- اوچونجوسو تام تحریف یولو. نئجه کی: گول یوردو آدینی سلمان قشلاق یازیرلار.
مؤلف چوخ یئرلی اولاراق دئییر: نئجه کی خلیج فارس آدینین تحریف اولونماماسینا دقت و عموم ملّی غیرت گؤستریریک، کندلریمیزین ده گؤزل تاریخی آدلارینی ساخلامالیییق، اونلارین تحریف اولونماسینین قاباغین آلمالیییق.
سؤز یوخ کی یئر آدلارینین تحریفی، دوام ائده بیلمهین و کئچیجی اولان بیر چیرکین حرکتدیر. اسلامی نظاما یاراشمایان و یاپیشمایان بیر یاماقدیر. اهالی هئچ زامان تحریفلره بویون اگمز و ان شاء الله تئزلیکله بوتون جغرافی آدلاری، هر جوره تحریفدن قورتولاجاق و و رسمی دفترلرده و تابلولاردا اهالینین تلفظ ائتدیکلری اصیل تاریخی آدلار ایشلنهجکدیر.
مؤلف کتابینا بیر نئچه ترک ائدیلمیش و خارابایا دؤنموش کندلریمیز حاققیندادا لازم اولان بیلگیلری وئرمیشدی.
مؤلفین وئردیگی بیلگیلر 1395 و بعضاً 1396 ـنجی ایله قدهر گونجل اولموش بیلگیلردیر. جمعیتین سایی، کندده گاز، سو، برق و باشقا امکانلار، شهیدلر مزارلاری، مسجدلر و مدرسهلرین سایی و بونا بنزر بیلگیلر دقتله توپلانمیشدیر.
بوندان اؤنجه آقای دکتر فیروز سیمینفر طرفیندن نگاهی نوین به اسامی کهن در شهرستان میانه آدلی کتاب نشر اولموشدور. لاکن مؤلف بو کتابدا علمی دلیللره اساسلاناراق یالنیز یئر آدلارینین کؤک بیلیملری (= ریشهشناسی) حاققیندا دگرلی نتیجهلر چیخارمیشدیر. یعنی کتاب بیر علمی سؤزلوک ماهیتی داشیییر. لاکن بحث موضوعو اولان کتابدا هر کند حاققیندا اوتوزدان چوخ بیلگی وئریلمیشدیر.
مؤلف اؤز زحمتلرینین ثمرهسی اولان اثرینی داهادا علمیلشدیرمه اوچون کتابین سونونا لازم اولان فهرستلریده آرتیرمیشدیر. ان چوخ جمعیتی اولان کندلر، هادی طرحلری داهادا گئنیش اولان کندلر، شهره گؤره ان اوزاق کندلر، اوجا تپهلر اوستونده سالینمیش کندلر، داغلار، تپهلر، درهلر و چایلار و میانا کندلرینین عمومی فهرست و ایندکسی همین آرتیرمالاردان ساییلماقدادیر.
بورادا تأکید ائتمهلییم کی میانا و اطرافینداکی اولان کندلر، اؤلکهمیزین ان اسکی مسکون اولونموش یئرلریندندیر. کندلرین آدلاری بیر چوخ شاعرلرین دیوانلاریندا موجوددور. مثال اوچون عباس میرزانین ملک الشعراسی عاجز گرمهرودی بیر چوخ قصیدهلرینده بو کندلردن آد آپاریر. مثلا دئییر:
نه بلالار اولدو دوشدو جانیما بو دهرده،
سِیل آپارسین «قیرخبولاغ» ـی قارا گئیسین «هیندیلان».
من دئمیرم «هیندیلان» پولون «سیه دولان»دان آل،
من دئمیرم «چشمهکش»دن «قیرخبولاغ»ی قیل روان.
اوچ یوز آلتمیش پاره کندین هر بیرینه اوچ شاهی،
یازگیلن قوی کئیفه باخسین «قیرخ بولاق» و «هیندیلان».
دؤرت مین آلتین یئرده قالسا یازدیغین پولدان اگر،
یاریسین وئرسین «کاسالان» یاریسینی «کندوان».
من بو قیمتلی علمی اثرین نشر اولونماسینی، بوتون میانالی باجی – قارداشلاریم، اوغوللار و قیزلاریملا بیرلیکده محترم و غیرتلی مسئوللارا تبریک عرض ائدیرم. کاشکی بو کیمی دقیق و علمی انسیکلوپدیک بیلگیلر احاطه ائدن مجموعهلر باشقا شهرستانلار و استانلاریمیز اوچون ده یازیلسین.
معنوی اوغلوم، اونا واختیله فخری دکترا عنوانی اهدا ائتدیگیم، محمدصادق نائبی اوچون گلهجک ایشلرینده اوغورلار دیلهییرم.
دکتر ح. م. صدیق
19/2/1397 تهران
[1] نائبی، محمدصادق. دانشنامهی آبادیهای میانه، تبریز، اختر، 1397.


text:
تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (32)
۴۷.جی ایلدؤنومونده تورکیه-چین ایلیشکیلری
گئچدییمیز گونلرده تورکیه جمهوریتی ایله چین خالق جمهوریتی آراسیندا دیپلوماتیک ایلیشکیلرین ۴۷.جی ایلدؤنومو. بیز ده بو هفته پروگرامیمیزدا ۴۷.جی ایلدؤنومونده تورکیه-چین ایلیشکیلرینی تحلیل ائدجییک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سونوروق.
...
تورکیه ایله چین آراسیندا دیپلوماتیک ایلیشکیلر ۱۹۷۱.جی ایلده قورولدو. ایکی اؤلکه آراسیندا امکداشلیق هر ایکی اؤلکهنین ده یورددیشینا آچیلماغا باشلادیغی، اقتصادی و سیاسی اولاراق یوکسلدیگی ۱۹۸۰لردن اعتباراً حرکتلیلیک قازاندی.
۲۰۱۰.جو ایلده تورکیه و چین آراسیندا استراتژیک امکداشلیق آندلاشماسی ایمضالاندی. ۲۰۱۰.جو ایلده "استراتژیک امکداشلیق" سویهسینه یوکسلدیلن ایلیشکیلر، سون دؤورده قارشیلیقلی یوکسک سویهلی سفرلرین ده کمکی ایله سرعتله اینکیشاف ائدیر. آنجاق ایلیشکیلرین استراتژیک بیر پلانلاما ایچینده سیر ائتدیگینی سؤیلهمیریک. تورکیه ایله چین آراسینداکی آرتان اقتصادی ایلیشکیلرین تورکیه اقتصادینا مثبت تأثیرلری وار. آنجاق تورکیهنین چینه قارشی خاریجی تیجارت کسری ایلدن ایله آرتیر. تورکیه، ۲۰۱۶دا چیندن ۲۵،۴ میلیارد دلارلیق وارد، چینه ۲،۴ میلیارد دلارلیق مال صادر ائتدی. بو وضعیت داواملی دئییل. تورکیه-چین اقتصادی ایلیشکیلرینین گوجلندیریلمهسی و داواملی اولماسی اوچون چیندن تورکیهیه آپاریلاجاق بیرباشا یاتیریملارین آرتماسی لازیمدیر. بو باخیمدان، ۲۰۱۷.جی ایلده تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان و اونو مشایعت ائدن نماینده هیاتینین رسمی گؤروشلری زامانی تورک و چینلی شیرکتلر اورتاق تکنولوژی گلیشدیرمهیه یؤنهلیک آندلاشمالار ایمضالادی.
سون ایللرده ایکی اؤلکه آراسیندا سیخ بیر ترافیک یاشانیر. چینلی و تورک دؤولت آداملاری تئز تئز گؤروشورلر. تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان می ۲۰۱۷ده چینده دوزنلنن "بیر نسیل بیر یول" توپلانتیسیندا ایشتیراک ائتدی. تورکیه خاریجی ایشلر باخانی مؤولود چاووش اوغلو ایسه ۲۰۱۷.جی ایلین آگوست آیی باشلاریندا آسهآن توپلانتیسی اوتوروموندان قاباق چینه گئتدی. یئنه گئچدییمیز گونلرده تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، "ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی ذیروه دؤنم باشقانی" صیفتیله اؤزل دعوتلی اولدوغو ۱۰.جو بریکس ذیروهسینده ایشتیراک ائتدی. اردوغان، گونئی آفریقادا گئچیریلهن ذیروه زامانی چین دؤولت باشقانی شی جینپینگ ایله اؤزل بیر گؤروشمه ده گرچکلشدیردی.
بو گون تورکیه خاریجی سیاستده آلتئرناتیولرینی چوخالتماق ایستییر. بو نقطهده تورک لیدئرلر چین ایله ایلیشکیلرینی اینکیشاف ائتدیرمهیی چوخ اؤنملی گؤرور. چینلی لیدئرلر ده تورکیهنی اورتادوغودا بیر گوج مرکزی و "بیر نسیل بیر یول" پروژهسی باغلامیندا کیلید مؤقعیته صاحب بیر اؤلکه کیمی گؤرور. تورک یئتکیلیلری تورکیهنین "اورتا دهلیز" گیریشیمینین چینین "بیر قوشاق بیر یول" پروژهسی ایله مکمل درجهده اویوملو اولدوغونو بیلدیریر. چونکو هر ایکی اؤلکه ده قدیم ایپک یولونو جانلاندیرماغی آماجلاییر. تورکیه چینین آوروپا بازارلارینا گیرمه یولوندا یئرلشیر. تورکیهنین چین ایله آوروپا بازارلارینی بیر بیرینه باغلایان کورهسل تداروک زنجیرلرینین بیر دویون نقطهسی/مرکزی حالینا گلمهسی، اونا بؤیوک فایدالار وئرهجکدیر.
چین، تورکیه اوچون آلمانیادان سونرا دونیادا ایکینجی، اوزاقدوغودا ایسه ان بؤیوک تیجاری اورتاق ودوروموندا. چین، ۲۰۱۶.جی ایلده تورکیهنین صادرات ائتدیگی اؤلکهلر سیرالاماسیندا ۱۹.جو سیرادا، تورکیهنین واردات ائتدیگی اؤلکهلر سیرالاماسیندا ایسه ۱.جی سیرادا یئر آلیر. طبیعی کی، بورادا ایکی اؤلکه آراسیندا بیر واردات/صادرات دنگهسی ده گؤزه چارپیر. یاخین گلهجکده بو وضعیتین دوزلدیلمهسی ایلیشکیلری داها یوکسک سویهلره داشییابیلر.
اؤنوموزدهکی پروسهده چینین اؤزونه داها چوخ گووهنن و ادعالی بیر خاریجی سیاست آپارماسی سورپریز اولماز. چونکو شی جینپینگ ۲۰۱۷.جی ایلده، ۱۸ اکتبردا اوزون نیطقنده، چینین "بؤیوک گوج" کیملیگینه دفعهلرله ایستیناد ائتدی. بوندان باشقا، چینین آشاغیلانما گونلرینین آرخادا قالدیغینی و چینین مدنیت صاحبی کورهسل بیر گوج اولاراق یئنیدن دیرچلیش واختینین گلدیگینی وورغولادی. چین، چ.ک.پنین (چین کمونیست پارتیسی) ۱۹.جو کنگرهسینده آلینان قرارلارلا بؤیوک بیر "ایرلی سیچراییشا" حاضیرلاشیر. یئنی دؤورده ریفاه حالی یوکسهلن، دونیایا داها چوخ آچیلان، گوجلو و زنگین اؤلکهلرله یاریشان، حتی بیر چوخونون اؤنونه گئچن، بؤلگهسل-کورهسل رولو و ائتکینلیغی آرتان بیر چین گؤرهبیلریک.
تورکیه ده باتیلی متفیقلری آمریکا و آوروپا بیرلیگی ایله مختلیف پروبلئملر یاشارکن شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی عضولری ایله ایلیشکیلرینی اینکیشاف ائتدیریر. بو باخیمدان چینین قلوبال سیاست و اقتصاددا چکیسینی آرتیرماق سیاستی آپارماسی، تورکیه-چین امکداشلیق پروژهلرینین آرتماسینا یول آچابیلر.
باتیلی متفیقلری ایلیشکیلرینده مختلیف سیخینتیلار یاشادیغی چین ایله اقتصادی، سیاسی و حربی ایلیشکیلری گوجلهندیرمک، تورکیه اوچون جاذب بیر آلتئرناتیو. تورکیهنین چین ایله ایلیشکیلرینی گوجلهندیرمک چابالاری اورتایا چیخماقدا اولان چوخ قطبلو چاغا بیر اویوم ساغلاماق آماجی داشیییر و بو حالی ایله تورکیهنین قلوبال سیاستده آلتئرناتیولرینی آرتیرما آرزوسونو عکس ائتدیریر. چین ایله تورکیه آراسیندا حساس بیر مسئله ده چینده یاشایان اویغور تورکلری. چین بؤیوک بیر دؤولت اولمانین گریی اولاراق و تورکیه ایله اینکیشاف ائدن ایکیلی ایلیشکیلر ایشیغیندا اویغور تورکلرینین اوزریندهکی باسقینی آرتیق آزالتمالی. چین بونو ائدرسه ایکیلی ایلیشکیلر داها سرعتله ایرلیلهیهبیلر و اویغور تورکلری ایکی اؤلکه آراسیداکی ایلیشکیلرده آچار رول اوینایابیلر.
...
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سوندوق.


text:
پوتاسیوم هیدروژن اوکسالات
پوتاسیوم هیدروژن اوکسالات (اینگیلیسجه: Potassium hydrogenoxalate، (روسجا:ГидpookcaлaT kaлия)) بیر شیمیایی ماده. آغ رنگلی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار.پوتاسیوم هیدروژن اوکسالات هیدروژن بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potassium hydrogenoxalate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پوتاسیوم هیدروژن اوکسالات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روس ساواش گمیسی، چاناققالا بوغازیندان کئچدی
سحر ساعتلرینده مرمره دنیزی ایستیقامتیندن بوغازا گیرن 148 بورت نؤمرهلی "اورسک" آدلی ساواش گمیسی اژه دنیزینه دوغرو ایرهلیلهدی
روس دنیز گوجلرینه عایید ساواش گمیسی، چاناققالا بوغازیندان کئچدی.
سحر ساعتلرینده مرمره دنیزی ایستیقامتیندن بوغازا گیرن 148 بورت نؤمرهلی "اورسک" آدلی ساواش گمیسی اژه دنیزینه دوغرو ایرهلیلهدی.
تورکیه ساحیل امنیت منسوبلاری، بوغازدان کئچیدی زامانی گمییه قایقلارلا همراهلیک ائدیب.
گمینین اوزرینده نیظامی واسطهلر و بعضی سیلاح تجهیزاتینین یئرلشدیگی موشاهیده ائتدی.


text:
گوندم آنالیز: 28
تورکیه مودافعه صنایع سینده بویوک ایرلیلییش
تورکیه اؤتن ایللر مودافعه صنایعسی ساحهسینده بؤیوک ایرلیلییش الده ائدیب. بیر چوخ سلاح- مهمات سیستمینی یئرلی ایمکانلارلا اوره تمگی باجاران تورکیهنین مدافعه صنایعسی بیر طرفدن سلاحلی قوهلرینین خاریجه اولان آسیلیلیغینی آزالدیر، دیگر طرفدن اؤلکه ایقتیصادیاتی و خاریجی سیاستینه مهم تحفه وئریر.
تورکیه مودافعه صنایع سینده آک پارتینین 2002-جی ایلده حکومته گلمهسیله بیر جانلانما یاراندی و ایللر عرضینده اینکیشاف ائتدیریلن سلاح سیستملری تورکیه و سلاحلی قوهلرینی داها گوجلو موضعه گتیردی.
تورکیهنین مودافعه صنایع سینده آتدیغی آددیملار سایهسینده بیر چوخ قورو، دنیز، هاواجیلیک و اوزای واسیطهلری، سلاح سیستم لری، رادار و الکترونیک حرب، لجستیک و تعلیم ساحه لرینده بؤیوک ایرلیلییشلر قت ائدیلدی. کیرپی، BMC EFE ، قایا، پارس، اژدر، اژدر یالچین، کبرا و اورال کیمی اوغورلو زیرئهلی ماشینلار اوره تن تورکیه مودافعه صنایعسی واسیطهلری هم تورکیه سلاحلی قوهلرینه تسلیم، هم ده خاریجه صادر ائدیر. خصوصیله، ترورلا موباریزه چرچیوهسینده اوغورلارینی اثبات ائتدیکدن سونرا تورکیه زیرئهلی ماشینلاری خاریجده ماراقلا قارشیلانماغا باشلادی. تورکیه حربی محصوللارینین ناتو ایستانداردلارینا اویغون اوره تیمی، مایا دیرینین آشاغی اولماسی و خاریجه ساتیشلارین سیاسی طلبلره باغلانماماسی تورکیه محصوللارینین اولوسلار آراسی بازارلاردا رغبتله قارشیلانماسینا سبب اولوب.
تورکیه قورو واسطهلرینده الده ائتدیگی اوغورون بنزرینی دنیز و هاوا واسطهلرینده دا الده ائده بیلیب. مسئلن، تورکیه مودافعه صنایع سینین یئرلی ایمکانلارلا اینکیشاف ائتدیردیگی MİLGEM دنیز واسطهلری و آتاک هلی کوپترلری تورکیه مودافعه صنایعسی تاریخینده ان بؤیوک ساتیشینی رئاللاشدیردی. پاکیستانین تورکیهدن 1،5 میلیارد دولار قارشیلیغیندا 30 آتاک هلی کوپتری آلماسی هم تورکیه ایقتیصادیاتی، هم ده تورکیه-پاکیستان موناسیبتلرینه بؤیوک تحفه وئرمیش اولدو. پاکیستان آتاک هلی کوپتر موقاویلهسیندن سونرا تورکیهدن 4 MİLGEM گمیسی ده آلماق اوچون راضیلاشما ایمضالادی. بو، تورکیه تاریخینده کی ان بؤیوک تک طرفلی مودافعه صنایعسی صادراتی دیر.
تورکیهنین هاوا واسطهلرینده الده ائتدیگی اوغورون دیگر گؤستریجیسی ایسه سلاحلی و سلاحسیز "بایراکتار" پیلوتسوز اوچان آپاراتدیر. قطرده کئچیریلن DİMDEX 2018 سرگیسی چرچیوهسینده اؤلکهیه 6 "بایراکتار TB2" پیلوتسوز اوچان آپاراتینین صادراتی اوچون راضیلیق الده اولونوب. سرگیده، عینی زاماندا، BMC ، آمازون، کیرپی، اژدر یالچین، آکید تعلیم گمیسی، آرس آدلی موختلیف تیپلرده اوزن پلاتفورمالار و یونجا اونوک MRTP-24/U صادر اولوناراق بوتؤولوکده 700 میلیون دولارلیق بیر راضیلاشما تامین ائدیلیب.
تورکیه هاوا واسطهلرینین اوغورونو گؤسترن دیگر فاکت ایسه اوکراینا و تورکیه آراسیندا اوکراینایا "بایراکتار" پیلوتسوز اوچان آپاراتینین ساتیلماسی و اورتاق سلاح کارخاناسی قورولماسی اوچون راضیلیق-نیت پروتوکولونون ایمضالانماسیدیر.
مودافعه صنایعسینین اوغورونو گؤسترمک اوچون فرات قالخانی و زیتون دالی کیمی اولدوقجا اهمیتلی ایکی حربی حرکاتی دا قئید ائتمهلییک. تورکیه سلاحلی قوهلرینین داعش و پ.کا.کا/ی.پ.گ ایله موباریزه آپاردیغی بو حرکاتلاردا تورکیه مودافعه صنایعسینین اوره تیمی اولان محصوللار ایستیفاده ائدیلدی.
تورکیه عسگرینین، سوریه-نین آغیر شرطلرینه باخمایاراق، ایکی حرکاتدا دا بؤیوک اوغور الده ائتمهسینین سببلریندن بیری مودافعه صنایعسینده کی اینکیشافلا باغلیدیر.
فرات قالخانی و زیتون دالی حرکاتلارینین بوتون سلاح احتیاجی تورکیه مودافعه صنایعسی محصوللاری ایله تامین اولوندو. بونونلا دا تورکیه خاریجدن سلاح آسیلیلیغینین آزالدیغینی گؤستردی. هر ایکی حرکاتدا اساس 6 آیری مودافعه صنایعسی محصولو وار ایدی: میللی پیادا توفنگی، "فیرتینا" مرمیلر، "بایراکتار" سلاحلی پیلوتسوز اوچان آپاراتلار، آتاک هلی کوپتر، اژدر یالچین و کیرپی زیرئهلی ماشینلاری.
تورکیه عسگرینین میللی اوره تیمی اولان پیادا توفنگیندن ایستیفادهسی، سوریه ایچریسیندکی هدفلرین سلاحلی پیلوتسوز اوچان آپاراتلارلا تثبیت ائدیلیب وورولماسی، "فیرتینا" مرمیلری ایله تورکیه سرحدیندن سوریه-ده کی هدفلری بؤیوک موفقیتله محو ائتمهسی، آتاک هلی کوپترلرینین عفرین کیمی داغلیق اراضیده تروریستلره قارشی ایستیفادهسی، اژدر یالچین و کیرپی زیرئهلی ماشینلارینین تورکیه عسگرینی ترور هوجوملارینا قارشی قورویا بیلمهسی – بوتون بونلار اصلینده تورکیه مودافعه صنایعسینین ان بؤیوک سیناغی ایدی. تورکیه تولید ائلدیگی سلاح سیستملریله رئال محاربهده اوغور قازاندی، اولوسلار آراسی آرئنادا مودافعه گوجونو گؤستردی.
تورکیهنین گوندمینه دایر تحلیل پروقرامینین نوبتی بؤلومونده سیاست، ایقتیصادیات و جمعیت آراشدیرمالاری فوندونون امکداشی جان آجونون " تورکیه مودافعه صنایع سینده بویوک ایرلیلییش " باشلیقلی آنالیتیک یازیسینی تقدیم ائتدیک.


text:
گورجوستانین اکس-پرزیدنتی میخایل ساالاشویلینین قارداشی داوید کیئوده ساخلانیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده میخایل سااکاشویلی اؤز فیسبوک حسابیندا یازیب.
«بو گون سحر ساعت ۸-ده قارداشیم ائودهن چیخارکن آواکووون دین امکداشلاری طرفیندن ساخلانیلاراق ناملوم ایستیقامتده آپاریلیب»، - سااکاشویلی بیلدیریب.
داوید سااکاشویلینین تئزلیکله دپورتاسییا ائدیلجیی گؤزلنیلیر.
****
گورجوستانین اکس-پرزیدنتی میخایل سااکاشویلینین قارداشی داوید سااکاشویلی آزادلیغا بوراخیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده یئرلی «۱۱۲ اوکراینا» تلکانالی اینفورماسییا یاییب.
«سااکاشویلی آرتیق میقراسییا خیدمتینین بیناسینی آرتیق ترک ائدیب. وکیللرین سؤزلرینه گؤره، داوید سااکاشویلی آرتیق ائوینه یوللانیب»، - تلکانالین مخبیری دئییب.
قید ائدک کی، بیر قدر اول داوید سااکاشویلینین حبس اولوندوقدان سونرا اؤلکهدن دپورتاسییا ائدیلجیی خبری یاییلمیشدی.


text:
اردوغان: اسرائیل باش وزیری فلسطینلیک لرنی اولدیرماقده
جمهوررئیسی اردوغان اسرائیل باش وزیریگه تویتر آرقه لی جواب قیتردی
تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان, اونینگ حقیده تویتر آرقه لی اساسسیز ایریم نرسه لر یازگن اسرائیل باش وزیری بنیامین ناتانیاهو گه, "فلسطین لیکلرنی اولدیرماقده" شکلیده گی سوزلر بیلن جواب بیردی.
اردوغان, تویتر آرقه لی بیرگن بیانات لریده, ناتانیاهو نینگ, مدافعه سیز بیر خلق نینگ توپراق لری نی اشغال ایتگن بیر دولت نینگ باش وزیریدن عبارت ایکن لیگی نی بیلدیردی.
جمهوررئیسی اردوغان ناتانیاهو حقیده "اولدیریش نی جوده یخشی بیله دی" دییه قید ایتدی.
اردوغان اوشبو پیامیده, "ناتانیاهو, بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی قرار لری نی اخلال قیلیب مدافعه سیز بیر خلق نینگ توپراق لری نی 60 ییلدن آرتیق بیر مدت دن بیری اشغال ایتیب کیلیاتگن ایرقچی بیر دولت نینگ باش وزیری دن عبارت. ناتانیاهو فلسطین لیک لرنی اولدیرماقده و تورکیه حقیده یمان گپ لر ایتیب اوشبو وضعیت نی یاشیریب قویشی ممکن ایمس. انسانلیک حقیده درس ایستَیسن می؟ 10 امر نی اوقی" شکلیده دوام ایتتیردی.


text:
آچین آقیشقالاری
هاوالار تك اوره گیم دولقون دور
قورویان داغلارا یاغماخ دیله ییر
آچین آقیشقالاری
هاوالار تك اوره گیم دولقون دور
قورویان داغلارا یاغماخ دیله ییر
سئل اولوب ظالیم ائوین ییخماغا آخماخ دیله ییر
ایلدیریم تك گئجه باغرین یارا شاخماخ دیله ییر
گونَ باخماخ دیله ییر
آچین آقیشقالاری
منه یوخ، قفس غمده قناریلره رحم ایله یین
بیر گولون سولماسینا سولمامیشام
قلبیمین دولماسینا دولمامیشام
قورخورام توستو چالا گول خانانی
آچین آقیشقالاری
آچین آقیشقالاری
آچین آقیشقالاری
بیر گُروم اولكماغا بیرلشن ائللر نئجه اولوب
كوچه لره یوموروخ توستورو بایراق اولان اللر نئجه اولوب
بیزیم ائللر نئجه اولوب
آچین آقیشقالاری
آچین آقیشقالاری
بو نه ینردی كی ایشیقلیق یولی یوخدور
بیری بیر شیر دیر دوشوب دار قفسه ایچره چالیشانمیر
آنا ایستكلی بالانان باریشانمیر
آچین آقیشقالاری
بیرینی بیر بغض توتوب دانیشانمیر
بیری بیر شیر دیر دوشوب دار قفسه ایچره چالیشانمیر
آنا ایستكلی بالانان باریشانمیر
آچین آقیشقالاری
ایكی تورپاق باریشانمیر
آچین آقیشقالاری
بابا آچین آقیشقالاری
بو نه ائل دور كی ایشیقلیق یولی یوخدور
بیرینی بیر بغض توتوب دانیشانمیر
بیری بیر شیر دیر دوشوب دار قفسه ایچره چالیشانمیر
آنا ایستكلی بالانان باریشانمیر
آچین آقیشقالاری
ایكی تورپاق قاریشانمیر
قول بویونونان ساریشانمیر
آچین آقیشقالاری
آچین آقیشقالاری
ائله بیل كی قولاغا وای سسی گلدی
قاراباغدارن اوغولا وای سسی گلدی
آچین آقیشقالاری
آچین آقیشقالاری
بیر گئجه آسدیلار آسلانلاری دان قیشقیردی ،
قورقوشوملار سینه سینده گول آچان قیشقیردی ،
زالی لار سوردولا دؤرت دؤره دن اندیشه لرین ،
قدد و قامت یئره دوشدوکجه آذان قیشقیردی ،
قیزلارین ناله سی قووزاندی بولودلار دؤشونه ،
هاوالار شاققیدی گؤردوم ساوالان قیشقیردی ،
قارالیقلاردا قارانلیق تؤره دن بایقوشلار ،
چاپدیلار آیه لر اوستونده ، قرآن قیشقیردی ،
بیری نین قیش تایاسین دامدا گامیشلار (جامیشلار ) سؤکدو ،
بیر آریق توخلو آجیندان باجادان قیشقیردی ،
گئجه بیر واقت بئله سونجولدو تیکانلار دؤشونه ،
وای دئیر کن دوداغین یومدو تیکان قیشقیردی ،
هر گئجه هر یئنی بیر بابکه نئشتر دگدی ،
آت گؤلوندن قارا قاشقا اوجادان قیشقیردی ،
داغلارین شیهه سی آز قالدی یئری شاققالاسین ،
قولاغیم باتدی دئدیم یئر گؤی الان قیشقیردی ،
سازی سیندیردیلا آل ماهنی لارین قوینوندا ،
هر سازین توزلو تئلیندن مین اوزان قیشقیردی ،
دری سین سویدولا گؤز باخدی ،دیلی آخ دئمه دی ،
سویولان گولدو او بیر لحظه سویان قیشقیردی ،
ایسته دیم شعری عروض ایله یازام بیر کلمه ،
قیشقیریق سالدی یاپیشدی هیجادان قیشقیردی ،


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین اوغلونون روسییا ایله علاقهلری آراشدیریلماغا باشلاییب.
آخار. آذ ایستینادا خبر وئریر کی، روسییانین آمریکا سئچکیلرینه مداخیلهسینه دایر ایستینتاقی ائدن پروکورور روبرت موللر یئنی بیر تحقیقات هئیتی یارادیب.
تحقیقات هئیتینین اساس مقصدی ترامپین اوغلونون گؤروشدویو روس وکیل ناتالییا وسلنیتسکانین ۲۰۱۶-جی ایلده تشکیل ائتدیی توپلانتی ایله باغلی داها چوخ معلومات و سند توپلاماقدیر.
قید ائدک کی، بیر مدت اول روسییانین آمریکادا پرزیدنت سئچکیلرینه مداخیلهسی ایله باغلی ادعالار اورتایا چیخیب. بوندان سونرا مئدیادا دونالد ترامپین اوغلو جونیور ترامپین روسییالی وکیلله گؤروشدویونه دایر خبرلر یاییلیب.


text:
شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی ایله باغلی ب و ج پلانلاری دوشونولور.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه پرئزیدئنتی رجب تایییب اردوغان ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا دئییب.
«گؤستریلهن بوتون سیلره باخمایاراق، کیپرله باغلی ایکینجی گؤروشوموز نتیجهسیز قالدی. تورکییه طرفینین کونستروکتیو، صمیمی و مولاییم مؤوقئیی لاییق اولدوغو موناسیبتی گؤرمهدی. بو وضعیت بمت-نین سوله میسسییاسینین پروبلئمه حل یولو تاپا بیلمهمهسینی گؤستریر. آرتیق ایسرار ائتمیین معناسی یوخدور. لاکین تورکییه فرقلی آسپئکتلردن حل یولو تاپماغا چالیشاجاق»، - دؤولت باشچیسی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، دونهن کیپرین یونان طرفی دانیشیقلاردان آنیدن و بیلینمهیهن سببدن ایمتینا ائتدی.


text:
آذربایجان یازیچیلار بیرلیگینین یایدیغی خبره اساسن، مارت آیینین ایکیسینده بیرلیگین ناتوان کلوبوندا آذربایجان یازیچیلار بیرلیگی و دیاسپورلا ایش بیرلیگی اوزره دؤلت کومیتهسینین بیرگه لایحهسی اولان «صمد بهرنگی» آدینا ادبی موسابیقهنین غالیبلری معینلشدیریلیب. همن سایتین یایدیغی خبرده بو موسابیقهنین بیرینجی غالیبی ایران آذربایجانیندان موسابیقهیه قاتیلان شاعر «سعید موغانلی» اعلان ائدیلیبدیر. سعید موغانلی بو موسابیقهیه اؤزونون سئچیلمیش اثری اولان “قوجاغین امنیت، گؤزون تروریست” عنوانلی شعر مجموعهسیله اشتراک ائتمیشدیر.
بیر چوخ آذربایجان یازیچی و شاعیرلرینین اشتراکیله تشکیل ائدیلن موکافاتلاندیرما مراسیمی گونو، ایلک اؤنجه آذربایجان یازیچیلار بیرلیگینین صدری آنار رضایئوین گؤستریشی ایله، موسابیقهیه رهبرلیک ائدن بیرلیگین گونئی آذربایجان بؤلومونون صدری «سایمان آروز» جنابلاری موکافاتین گئدیشاتی بارهده چیخیش ائدیب؛ سونرا تانینمیش آذربایجان شاعری “سهراب طاهر” موسابیقهنین بیرینجی غالیبی موکافاتینی ایران آذربایجانیندان اشتراک ائدن شاعر «سعید موغانلی»یا تقدیم ائتمیشدیر. مراسیمده، سهراب طاهر دن باشقا، سایمان آروز، رشاد مجید، ایلقار فهمی، گونل آنارقیزی، سلیم باب الله، مصطفی هاشیم پولاد و سونوندا موکافات قازانانلار دا چیخیش ائتمیشدیلر.
آذربایجان، ایران، تورکیه، روسیه و گورجوستان اؤلکهلریندن بو موسابیقهده اشتراک ائدن شاعر، یازیچی، ناشر، تدقیقاتچی و … ایچرهسیندن، آشاغیداکیلار موکافاتلاندیریلمیشدیر:
یاییلان خبره اساسن، موسابیقه، هر ایل بیر اؤلکهده، ۱۰ نفرین تجلیلی ایله اؤز ایشینه داوام ائتمهلیدیر. بو موسابیقهلرده ایکی نفر شعر / ایکی نفر حئکایه / ایکی نفر کیتاب / دؤرد نفر تحقیق، آراشدیرما، تنقید و ادبی فعالیتده (کیتاب نشری و درگی) ساحهسینده امک صرف ائدنلردن تقدیر اولوناجاقدیر. بو ایلکی موسابیقهیه گلن اثرلره سهراب طاهر (باشقان)، فیکرت قوجا – نریمان حسن زاده – چنگیز عبدالله – غ. پاشایئوا – ایلقار فهمی و … داورلیک ائتمیشدیر.
«ایشیق» سایتی امکداشلاری آدیندان قلمداشیمیز حؤرمتلی شاعر، ژورنالیست و چالیشقان ناشر جناب سعید موغانلییا قازاندیغی بو اوغورو تبریک دئییر، اونا داهادا یارادیجیلیق اوغورلاری آرزولاییریق.عرب


text:
آنتی دمکراتیک یولو سئچمیش اولان بیر انسانین قدرت نردووانیندا چیخدیغی هر پیلله ده اؤزونو بیر آشاغیداکینا گؤره داها خطرده و داها قدرت تشنه سی حس ائتدگی کیمی، رقیبلریندن قورخوسونون دا داهادا ارتیغیندان، اونلارا قارشی دهادا قددارلاشماقدان باشقا چاره سی یوخدور. سئچگی ایله، یوخسا میللتین ایستگی ایله ایش باشینا گلمیش اولان، آنجاق قدرته چاتدیقدان سونرا آددیم ـ آددیم دمکراتیک پرینسپلری، دموکراتیک قانونلاری سیلمه گه، حذف ائتمگه باشلایان دیکتاتورلار تاریخده آز گؤرولمه میشدیر. پارلماندا دمکراتیک قانونلاری حذف ائتدیرَبیلجک قدر قدرت تاپان دیکتاتور، البته کی اوندان سونرا دا پارلمانین اؤزونو، دئملی میللت وکیللرینی "تمیزلملی" اولور. آنجاق بو تمیزلمه ایشی ایله قدرت نردووانینین بیر یوخاریداکی پیلله سینه چاتماغی ایله بیرلیکده، قورخوسو و مخاطره ده اولدوغو، بیر داهاکی سئچگی دن سونرا "تمیزلدیکلری" طرفیندن "تمیزلنمک" قورخوسو، بیر قات داها آرتار. بوندان سونراکی چاره ایسه، یالنیز پارلمانی یوخ، بوتون دولت آپاراتینی "تمیزلمک" اجباری اورتایا چیخار. بو ایکینجی "تمیزلمک" آکسیونو ایسه آرتیق بیر داهاکی سئچپیلری گؤزلمدن "تمیزلنمگ" قورخوسونو آرتدیردیغی اوچون، "تمیزلمک" آکسیونو اوردویا و قضایی دستگاها دا یاییلمالی دیر. خارجی اؤلکه لر ایله ارتباطدا دا "تمیزلیک" ایشلری قاباغا آپاریلماق زامانی گلمیشدیر. بو قدر "تمیزلیک" ایشی ایله مشغول اولماق اجباری حس ائدن انسانا عوام دیلینده واسی واسی دئیرلر. روح بیلیمی دیلینده ایسه "پارانویا" خسته سی دئییلر. بو روحی خسته لیک تئزـ گئج دیکتاتورلارین هامیسینین یاخاسینی توتار. دیکتاتورلار اؤز کؤلگه لریندن ده قورخارلار.
Jul 29, 2016
اصیل "کودتا" تازا باشلاماقدادیر!
درویش اوغلو
اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرماق اوچون ایکی آیاغینی بیر باشماغا سوخان بیگ، هانسی انگیزه دن حرکت ائتمکده دیر؟ اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرسا، کیملری اعدام ائتدیرجک؟ اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرابیلمه مه سی اؤزونون اعدام حؤکمونون صادر اولماسی آنلامیندا دگیل می؟ کئچن ایکی گونده یالنیز دؤلت آپاراتیندان، قضائی اورگاندان و اوردودان توتولان آلتی مین نفرین آخماقدان، پاخمادان فیلاندان اولدوغونو مو ظن ائدیر بو آدام؟ بو آداملارین بو توپلومدا سؤزو کئچدیگی هئچ بیر طرفداری اولمادیغینی می ظن ائدیر بو آدام؟ بو آداملار اعدام اولونمازسالار، اؤز حقلرینده اعدام حؤکمو چیخارتماق اوچون ایکی آیاغینی بیر باشماغا سوخان آدامی یاشادیرلار می؟ یوخسا دوغرودان دا ایندیه قدر بو دؤلت، بو "عدلیه باکانلیغی" بو اوردو، بو اداری دستگاه، یالنیز آخماقلار، پخمه لر و کیمسه سیزلر طرفیندن اداره اولونورموش. بو "خائین" لری دوستاقلاردا ییغان، ایشدن چیخاردان و اعدام اولونمالاری اوچون اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرماق یولوندا ایکی آیاغینی بیر باشماغا سوخان بیگ، بونلارین دولت دستگاهینداکی رولونو هانسی "قهرمان" لارا وئرجک؟بوندان سونرا بو دؤلت کیملر طرفیندن اداره ائدیلجک؟ اون آلتی مین اونیورسیته و مدرسه معلمینی بیر گون ایچینده ایشدن چیخاردان، بونلاردان بیر چوخونو دوستاقلاردا ییغان بیگ، مطلق کی بونلارین یئرینه اوخویوب یازماق باشارمایانلاری قویمالی دیر. بو اؤلکه نین اؤیگرنیم دوزئینی تکرار بوگونکو سئویه یه گتیره بلمک اوچون اون – اون بئش ایل زامان و آغیر ایش گرکلی دگیل می؟ بو قدر انسانی ایکی گون ایچینده دوستاقا سالماق اوچون نه قدر اضافه دوستاق کاپاسیته سی حاضیرلانمیش اؤنجه دن؟ یوخسا بونلاری یاشییش بینالاریندا، بلکه توریستلردن بوش قالان هوتللرده زندانی ائدیرلر؟ دؤلت آپاراتینا، قضائی اورگانا و اوردویا منسوب اولمایان، دئملی قارایاخا، قارا میللت دن نه مین نفر توتولدو؟
آنتی دمکراتیک یولو سئچمیش اولان بیر انسانین قدرت نردووانیندا چیخدیغی هر پیلله ده اؤزونو بیر آشاغیداکینا گؤره داها خطرده و داها قدرت تشنه سی حس ائتدگی کیمی، رقیبلریندن قورخوسونون دا داهادا ارتیغیندان، اونلارا قارشی دهادا قددارلاشماقدان باشقا چاره سی یوخدور. سئچگی ایله، یوخسا میللتین ایستگی ایله ایش باشینا گلمیش اولان، آنجاق قدرته چاتدیقدان سونرا آددیم ـ آددیم دمکراتیک پرینسپلری، دموکراتیک قانونلاری سیلمه گه، حذف ائتمگه باشلایان دیکتاتورلار تاریخده آز گؤرولمه میشدیر. پارلماندا دمکراتیک قانونلاری حذف ائتدیرَبیلجک قدر قدرت تاپان دیکتاتور، البته کی اوندان سونرا دا پارلمانین اؤزونو، دئملی میللت وکیللرینی "تمیزلملی" اولور. آنجاق بو تمیزلمه ایشی ایله قدرت نردووانینین بیر یوخاریداکی پیلله سینه چاتماغی ایله بیرلیکده، قورخوسو و مخاطره ده اولدوغو، بیر داهاکی سئچگی دن سونرا "تمیزلدیکلری" طرفیندن "تمیزلنمک" قورخوسو، بیر قات داها آرتار. بوندان سونراکی چاره ایسه، یالنیز پارلمانی یوخ، بوتون دولت آپاراتینی "تمیزلمک" اجباری اورتایا چیخار. بو ایکینجی "تمیزلمک" آکسیونو ایسه آرتیق بیر داهاکی سئچپیلری گؤزلمدن "تمیزلنمگ" قورخوسونو آرتدیردیغی اوچون، "تمیزلمک" آکسیونو اوردویا و قضایی دستگاها دا یاییلمالی دیر. خارجی اؤلکه لر ایله ارتباطدا دا "تمیزلیک" ایشلری قاباغا آپاریلماق زامانی گلمیشدیر. بو قدر "تمیزلیک" ایشی ایله مشغول اولماق اجباری حس ائدن انسانا عوام دیلینده واسی واسی دئیرلر. روح بیلیمی دیلینده ایسه "پارانویا" خسته سی دئییلر. بو روحی خسته لیک تئزـ گئج دیکتاتورلارین هامیسینین یاخاسینی توتار. دیکتاتورلار اؤز کؤلگه لریندن ده قورخارلار.
یا اردوغان بیگ، یاخود دا بوتون تورکیه سون گونلرینی یاشاماقدادیر.


text:
ترجومهیه دقت ائدهنده گؤروروک عینی معنا فارسجادان تورکجهیه چئوریلمیش و هئچ اسگیکلیک گؤزه گلمیر. وزن و آهنگ ده عینیدیر.
اصلینده اولان کلمهلر و سؤزلردن آنجاق ایکی یا اوچ داناسې «سرّ ازلی» و «پرده» قالمیشدیر و قالانی تورکجه سؤزلر ایشلنمیشدیر.
باشقا بیر روباعیسی:
چرخین نه ایمیش قازانجی من گلمیش کن،
هم آرتماز اونون گؤزهللیگی اؤلسمده.
هم ده قولاغین ائشیتمهدی بیر کسدن،
چرخین نه ایمیش قصدی بو گلدن ـ گئتدن؟
خیامین فیکیر دونیاسی، روباعیلرینده، ترنم اولونور و بیر سورو شکلینده انسانلاری اویاتمادا رول اویناییر:
اول قصر کی مئی ایچیردی بهرام اوردا،
جیران بالا قویدو، تولکولر ائتدی یووا،
بهرام بوتون عؤمرونو گؤر اوولارکن،
گؤردون نئجه اوولارې گور اما؟
و باشقا بیر روباعیسی:
کوزه یاپیلان محلده کئچن گئجه من،
گؤردوم ایکی مین کؤزهیی دینمز و دینن،
دیرلردی منه زبان حال ایله:«ـ هانی؟
کوزه قاییران، کوزه آلان، کوزه وئرهن؟»
آنجاق خیامین روباعیلرینده ائله گؤزهل بو کوزه مسئلهسی و کوزه قاییرانا اشارهلر اولوبدور کی چوخلو آداملار و شاعیرلر بو سایاق شعرلر قوشوب و خیاما باغلامیشلار و بیز بو گون بو روباعیلرین خیاما نسبت وئریب ـ وئرمهسینده حیران قالیریق، او جملهدن:
بوکوزه کی من تک عاشق زاریمیش،
زولف سیه یارا گرفتاریمیش.
بیر قولپ گؤرورسن، سن اونون بوینوندا،
بیر قولدور او کیم حمایل یار ایمیش.
خیامین فیکیر دونیاسی بودور:
هر چؤلده کی بیر لاله گؤیرمیش ـ بیتیمش،
اول لالهیی بیر شهین قانی سرخ ائتمیش.
باغلاردا بیتن بنفشهنین هر بیریسی،
بیر ماهوشین یوزونده بیر خال ایمیش.
***
هر اوت کی لب جویده باش گؤسترمیش،
گویا دوداغیندا بیر پرینین بیتمیش،
تحقیریله ائتمهیین او نوعی پامال،
بیر لاله رخون خاکی اونو سبز ائتمیش.
خیام زمانهدن شکایتلهنیر ده. اؤزونو تانری یئرینه قویوب، باشقا نوع دونیانی یاراتماغا فیکیرلهشیر:
الله کیمی اولسایدی الیمده امکان،
بو چرخی بوتون من گؤتورهیدیم آرادان.
بیر اؤیله فلک ایشه سالاردیم یئنیدن،
کازاده اولان کامه چاتاردی آسان.
قیزیل قلم آذر- م. کریمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
عثمانلیجە حوادث اقونومی خبرلری
Osmanlıca Havadis Ekonomi Haberleri
جمهور باشقانی ارطوغان ، ” ۱٦ ییلدە تركیەنڭ اقونومیسنی بویوتوركن وطنداشمزڭ آلیم گوجنی آرتیردق . یوزدە ٧۰ سویەلرندەكی قرونیك أنفلاسیونی یوزدە ۱۰ سویەلرینە دوشوردك . وقت داها دە بویومە وق... تمامینی اوقو
أولكەدە جمهور باشقانی أمەنوأل ماقروڭڭ پولیتیقەلرینە قارشی غرو و پروتستو گوستریسی دوزنلەین سكتورلرە پولیسلر دە اكلندی . باش كند پاریسڭ ۱۳ . بولگە أمنیت مدیرلگی بناسنڭ أوڭندە طوپلانان ی... تمامینی اوقو
آقاریاقیت فیآتلرندە اورتەیە چیقان ضم احتیاجی ، أو ت و دوزنلەمەسیلە ۲نجی كز پومپە فیآتلرینە یانسیتیلمدن قارشیلاندی . أنرژی پترول غاز اكمال ایستاسیونلری ایش ویرن سندیقەسیڭدن ( أ پ گ ای... تمامینی اوقو
طولار / ت ل ، تركیە جمهوریت مركز بانقەسینڭ ( ت ج م ب ) فائز آرتیریم قرارینڭ آردندن دوشوشە گچرك ٤ ، ٥٥٥۰یی گوردی . مركز بانقەسی گ ل پ فائزنی آرتیردی گونە یوكسلیشلە باشلایان و ٤ ، ٩۲٨۲... تمامینی اوقو
عدالت باقانی گل ، عدلیەلر ، جزا أولری و باقانلق مركز تشكیلاتندە استخدام ایدیلمك اوزرە ۱٤ بیڭ ٦۱۱ پرسونل آلیناجغنی بیلدیردی . عدالت باقانی عبد الحمید گل ، عدلیەلر ، جزا أولری و باقانلق... تمامینی اوقو
استانبول بیوك شهر بلدیەسی شركتلرندن خلق أكمكڭ أورتدیگی ۳۰۰ غراملق رمضان پیدەسی ۱ لیرادن صاتیلاجق . بلدیەدن یاپیلان آچیقلامەدە ، استانبول خلق أكمك فابریقەلرندە بو ییل رمضان آیی ایچون گ... تمامینی اوقو
موتورینڭ لیترە فیآتنە ۱٧ غروش ضم یاپیلدی . موتورینڭ لیترە فیآتنە بو گیجە یاریسندن گچرلی اولمق اوزرە ۱٧ غروش ضم یاپیلدی . آآ مخابرنڭ ادیندیگی بیلگی یە گورە ، آنقرەدە اورتەلامە ٥ ، ۳۳ لیرادن ص... تمامینی اوقو
استانبولدە گچدیگمز ییل آچیلان آوراسیە تونلی اجرتلرینە ضم گلدی . بوڭا گورە اوطوموبیللر ایچون یڭی اجرت ۲۱ لیرا اولدی . یڭی اجرتلر بوڭا گورە اوطوموبیللر ایچون ۱٦ ، ٦۰ لیرا اولان اجرت ۲۱... تمامینی اوقو
باشباقان ییلدیریم ، ۱٩۱٥ چاناق قلعە كوپریسینڭ تمل آتمە تورننە قاتیلدی. باشقە بر پروغرامده بولونان جمهور باشقانی ارطوغان ایسە تورنە جانلی یایینلە باغلاندی. آسیە و آوروپە ، بو كز چاناق قلعە او... تمامینی اوقو
كوچك و اورتە أولچكلی ایشلتمەلری گلیشدیرمە و دستكلمە ادارەسی ( كوسگب) باشقانی رجب بیچر ، صفر فائزلی ایشلتمە قرەدیسی فائز دستكنی آلمەیە حق قزانان قوبیلرڭ بانقەلردە ایشلملرینڭ زورلاشدیریلدغی ،... تمامینی اوقو


text:
مکمستر بیلیمیوردو
مکمستر بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: McMaster University)، (فارسجا:دانشگاه مکمستر)، (عربجه:جامعة ماكماستر) کانادانین همیلتون، اونتاریو شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- RCMPostcard.jpg
- Macfireball.png
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«
قارداش پروژهلرده مکمستر بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- McMaster in the 1920s. History of McMaster. McMaster University (2008). یوْخلانیلیب13 November 2010.
- (1887) Statutes of the Province of Ontario. Queen's Printer, 370.


text:
اوغوز تی وی:اهر یولوندا پژو ایله ال۹۰ آراسیندا باش وئرن تصادفدا ۳ نفر اؤلوب ۲ نفر یارالانیب.
اوغوز تی وی نین شرقی آزربایجانین اورژانس ایدارهسیندن آلدیغی بیلگییه گؤره بو گون بهمن آیینین ۲۰-سینده ساعات ۱۳:۱۰ ده خوجه –اهر یولونون ۱۰ کیلومئترلیگینده بیر مینیک پژو ایله ال۹۰ مارکالی ماشینلارین تصادفلاری اثرینده ۳ نفر اؤلوب ۲ نفر یارالانیب.
آرتیرمالییق اهر جادهسی آذربایجانلی مسوللارین کفایتسیزلیغی نتیجهسینده ایللردیرکی مینلر بؤیوکلو –کیچیکلی٬ یوخسولووارلی اینسانلارین اؤلوم مرکزینه چئوریلیب٬ مجبورییت اوزوندن بو یولدان ایستفاده ائدن اینسانلار حتما کی اؤلوملرین گؤزلرینین قاباغینا آلیرلار٬ امما آذربایجانین دؤولتی مسوللاری و مجلیس نمایندهلری یالنیز وعدهلر وئریب ٬ هئچ بیر ایش گؤرمورلر.
قارداغ سونگون معدنلرینه گؤره آذربایجانین ان زنگین و ایرانین میللی خزانهسینه بؤیوک مقداردا گلیر تؤکن بیر بؤلگه دیر٬ امما ایقتصادی باخیمدان ایرانین ان دالی قالمیش بؤلگهلریندن بیری دیر.


text:
بلخ ولایتیده گی آواره لر آغیر شرایط ده کون کیچیرماقده لر
شمالی بلخ ولایتیگه سونگی بیر ایکی ییل ایچیده طبیعی آفت و اوروشلر عاقبتیده 20 مینگ دن آرتیق عایله قاچیب کیلیشگن. اولر اکثرآ جوزجان، سرپل وفاریاب ولایتلر اهالیسی بولگن.
بلخ مهاجرلر اداره سی اولردن بیرتعدادیگه آذیق آوقت و باشقه ضرورتلرنی یاردم قیلگنینی ایتگن، اما بو یاردملر ییترلی بولمه گن.
مزارشریف شهری نینگ غربی قسمیده کیراگه آلینگن خامه اوییلرده استقامت قیله یاتگن اوچ یوزعایله دن آرتیق قاچقینلر، آغیر شرایط ده کون کیچیرماقده لر. اولر عین زمانده آذیق آوقت، کییم کیچک و باشقه ماده لر گه محتاج. اولر هنوزگچه ییترلی درجه ده یاردم قولگه کیریتمه گنلیکلرینی ایتیشگن.
شاپری سرپل ولایتی دن تورت فرزند و ایکی ییتیم نبیره سی بیلن قاچیب کیلگن. او کیلکین و دروازه سی ویرانه ایلنگن بیرگینه تام ده حیات کیچیره دی. بیر یریم مینگ افغانی کیرایه بیره دی.
او بوندن 9 آی آلدین بو ییرگه قاچیب کیلگن. سرپلده گی اوروشلرده تورموش اورتاغی نی قولدن بیرگن، ایکی نبیره سی ییتیم قالگن. قیته دن سرپل گه کیتیش اوچون جوده هم خوفلی.
فقط شاپری ایمس، بلکه بو ییرده گی بوتون عایله لرنینگ احوالی آغیر. بیر حویلیده 7 ـ 8 عایله هم کون کیچیره دی. اولر ایچیملیک سوو و برق قوه سی بیلن هم تامین ایمسلر. باله لری ایسه، مکتب مدرسه دن اوزاق.
بوآواره لر فقط اوروش دن ایمس، اکثریتی سیلاب، قورغاقچیلیک و باشقه طبیعی حادثه لرعاقبتیده بلخ ولایتیگه قاچیب کیلیشیگه مجبور بولیشگن.
نصیرالدین قریب 7 فرزندنینگ آته سی. اویگه کیره تاپسم، باله لریم کییم کیچک و نان تاپمه ی من، ـ دییدی او.
بو قاچقینلر اوچون همه دن یامانی ساووق کونلر. ایندی قیش هم کیریب کیلدی. بیلن یاردم گه محتاج ایکنلیکلرینی ایترکن، بلخ ولایتی مهاجرلر اداره سی رییسی عبدالصبور قادری، اولراوچون قیش موسیمی ده بیرقطار ایچکی و تشقی یاردم بیرووچی اداره لرنینگ کومگینی جلب ایته یاتگنلیکلری نی ایته دی"اوتگن آیده مهاجرلر وزیرلیگی تمانیدن بیرتعداد قاچقینلرگه یاردم کورستیلدی. کیله سی آیلرده هم وزیرلیک، یو ان سی آر و باشقه بیرقطار یاردم بیرووچی اداره لرنینگ یاردملرینی جلب ایتماقده میز. بوندن تشقری آلمانلیک ابرو انترنشنل اداره سی هم قیش ده یاردم بیریشینی وعده قیلگن".
قادریگه کوره، هرکونی مملکتده روی بیره یاتگن تینچ سیزلیکلرسبب، قاچقینلر سانی هم آشیب بارماقده و اولر بو اواره لرگه هرتمانلمه یاردم کورستیش امکانیتیگه ایگه ایمسلر.
بلخ مهاجرلر اداره سی شونینگ دیک، 2001 ییلدن بویان ایران وپاکستان مملکتلریدن 20 مینگ عایله بلخ ولایتی قیتیشگن و دولت همده خارجی تشکیلاتلر اولرنی اوی جای بیلن تامینلش اوچون شهرچه لر ایجاد ایتیب، اوی جای ترقه تیلگن دییدی.
اما بو ایچکی قاچقینلرنینگ تقدیری آخرـ عاقبت نیمه بولیشی معلوم ایمس. دولت هم اولر اوچون مخصوص جای اجره تمه گن و آواره لر ایسه، قیته دن اوروش محللریگه قیتمسلیگی نی تاکیدله ماقده لر.


text:
٦ ایشچی نینگ جسدی مملکت جنوبیده تاپیلدی
افغانستان جنوبیده گی رسمی لر 6جسد تاپیلگنیدن خبر بیریب بوشخص لر سونگی وقت لرده قوریلیش ایشلری بیلن بند بولگن لری ایتیلگن.
باشقه تاماندن افغانستان پولیسی کابلده بیرکون آلدین یوزبیرگن انتحاری هجوم ده تلفات لررقمی 13کیشی گه ییتگن.
بو جسدلرزابل ولایتی نینگ شهرصفای یقنیده تاپیلیب قوللری آرقه لریده باغله نیب وبویین لری ایب بیلن اوره لگن ایکن.
قندهار رسمی لری گه کوره جسدی تاپیلگن بوآلتی ایشچی،ارغستان ده گی قوریلیش لایحه سیده ایشلب کیلگن.
بولرنینگ قوللری آرقه لریده وبویین لری ایپ بیلن باغلنگن بیر پیت ده زابل شهری یقنیدن تاپیلگن.
رسمی لرگه کوره بوکیشی لر، بوندن اوچ کون آلدین دولت مخالف لری تاماندن پولیس صفیده خذمت قیلیش عیبلاوی بیلن نا معلوم محلگه آلیب کیتیلگن ایدی.
حاضرگچه بولرنینگ هلاک ایتگن لر، کیم ایکن لیگی معلوم ایمس، بیراق رسمی لر قوراللی لرنی بو مساله گه عیب له ماقده لر.
شونینگ دیک قندهار ولایتی ده یوزبیرگن ماین پارتله شی عاقبتیده ملی اردو نینگ بیر عسکری هلاک واوچ عسکری هم یره لنگن.
عین حالده بو ولایت رسمی لری ا نتحارهجوم نینگ عملگه آشیریشنی مقصد قیلگن پاکستانلیک 12 یاشده بولگن بیر باله نی باشقه بیر کیشی بیلن توتقونگه آلگن لریدن خبر بیرگن لر.
عین حالده افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ معلوم قیلیشیچه اوتگن کونی کابلده یوزبیرگن خود کش هجوم، تلفاتی 13کیشی گه ییتگن.
لویه جرگه یولگه قوییله دیگن محل یقنیده یوزبیرگن بو حادثه ده هلاک ایتیلگن لردن اوچته سی پولیس کوچلری وقالگنی هم عادی اهالی بولگن.
یوزبیرگن قانلی بو هجومده 29کیشی هم یره لنگن.
طالب لر ایسه بو هجوم مسوولیتی نی اوز بویین لریگه آلگن لر.
شونینگ دیک آیساف بوگون افغانستان جنوبیده یول یانیده اورنه تیلگن ماین پارتله شی عاقبتیده حربی لریدن بیری هلاک ایتیلگنی دن خبر بیرگن.
بو حربی، قه ییردن لیگی وقه ییرده بو حادثه یوزبیرگنی باره سیده هیچ نرسه ایتیلمه گن.
عین حالده کابل نینگ پغمان اولوسوالیگیده اوزاق دن باشقه ریله دیگن ماین پارتله شی عاقبتیده 2 پولیس ضابطی هلاک ایتیلگن.
پغمان پولیس قوماندانی امرالله خان بی بی سیگه امنیتی کوچلر تاماندن بیرینچی کوپریک تگیده قوییلگن بیر ماین کشف ایتیلگنی نی ایتیب وماین نی بیکارایتیش اوچون ماین تازه لش تیمی باره یاتگن بیر پیتده باشقه بیر ماین پارتلب کیتگنی معلوم قیلگن .
ایتیلیشیچه بوپارتلشده امنیتی کوچلردن بیرقطار کیشی لرهم یره لنگن، بیراق مسووللربوخصوصده کوپراق تفصیلات بیریشدن باش تارتدیلر.
حاضرگه قدر بو حادثه مسوولیتی نی هیچ کیم اوز بوینیگه آلمه گن.


text:
تورکییه وطنداشلاری اوچون معین کاتگورییالاردا ویزا پروسسینین ساده لشدیریلمهسینی آپارماغا حاضیریق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری روسییا خاریجی ایشلر ناظرینین موعاوینی آلئکسئی مئشکوو دئییب.
«ویزا مسئلهسی گوندهمه گلدی. خیدمتی پاسپورت صاحبلری و روسییا ایله چالیشان ایش آداملاری اوچون ویزا پروسئدورونو سادلشدیرمهیه حاضر اولدوغوموزو بیر داها بیلدیریریک»، - روسییا رسمیسی بیلدیریب.
مئشکوو یوک ماشینلارینین سوروجولری و تورک هاوا یوللارینین هئیتلری اوچون ده ویزا قایدالارینین سادلشدیریلمهسینین اؤنمینی قئید ائدیب.


text:
میانا شهرینین میلت وکیلی یعقوب شیویاری آذربایجان ویلایتینده اولان پیس اقتصادی وضعیت و ایشسیزلیک پروبلمیندن دانیشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، میلت وکیلی بو چیخیشی ایران پارلامنتینده ائدیب.
«میانا ایجرا حاکمیتی خصوصی ایستاتوسا (فرمانداری) مالیک اولماسینا رغما، بو بؤلگهده ایشسیزلیک پروبلمی اولدوقجا جدی حده چاتیب. بو، اهالینین ناراضیلیغینا سبب اولور. حالبوکی، میانانین بؤیوک اقتصادی پوتنسیالی - یئرآلتی معدهنلر، محصولدار تورپاق، سو قایناقلاری، بؤیوک و کیچیک سو بندلری و سایره وار. اما بورا ایش آداملاری و اینوستورلار جلب ائدیلمهییب. بو مسئله اؤز حلینی تاپمالیدیر»، - دئیه او بیلدیریب.
او، همچینین چیخیشی زامانی «گئرمی چای» و «شهریار» سو بندلرینده اوزون مدتدیر آپاریلان تیکینتی ایشلرینین یئکونلاشماماسینا دا اعتراض ائدیب.


text:
آتاملا آنامین او دیالوگو هئچ یادیمدان چیخمیر.
آخار.آذ خبر وئریر کی, بو سؤزلری میللت وکیلی قنیره پاشایئوا "گئرییه باخاندا" وئرلیشینده دانیشارکن دئییب. او, والیدئینلری نین فداکارلیغینی اونودا بیلمه دییینی بیلدیریب:
"ایکینجی صینیف ده اوخویاندا موسیقی مکتبینه گئدردیم. منه پیانو آلماق لازیمیدی. اوتورموشدوم ائوده, قونشو اوتاقدان آتاملا آنامین هئچ واخت یادیمدان چیخمایان دیالوگونو ائشیتدیم. آنام آتاما دئییردی: "اگر او پیانونو آلساق, ائوده پولوموز قالمایاجاق. قیش گلیر, ایستی پالتارلار آلماق لازیمدیر, خئییر وار, شرّ وار, پول لازیمدیر". آتام ایسه آناما دئدی: "عیبی یوخ, قوی بو ایل تَزه پالتار آلمایاق, آز یئیه ک, ایچه ک, آمما قیزا او پیانونو موطلق آلاق". آتام بیزیم تحصیلیمیزه همیشه چوخ اؤنم وئریب".


text:
فولولور توپلاما قیلاووزو
فولکولور ساحه'سینده چالیشمایا چوخ یئر اولدوغونا باخمایاراق یاخین بو نئچه ایلی، گؤزل و قالارغی آددیملار آتیلیب دئمک اولار. اسکی'لرده بیریسی ائل آشیغی اولماق ایستردیرسه اؤنجه فولکولوریک ناغیللار، ماهنیلار، دب'لر،عادت عنعنه'لر، بیرجه سؤزله ائل ایچینده سینه دن سینه'یه داشینان فولکولوریک ماتئریاللاری اؤیرنملی ایدی.
گونئی'ده من تانیدیغیم و آزما-چوخ گؤردوکلری ایشلریله تانیش اولدوغوم، اوچ اوستادین آدینی باشدا سایماق اولار. دوکتور محمدزاده صدیق، مهندس علیرضا صرافی و دوکتور حسین محمد خانی(گونئیلی) جنابلاری.
بلکی دئمک اولار بیزیم یازینسال اویغارلیغیمیزا تمل یاردیمی ائدن فولکولوریک بیلم'لری منیمسک دیر. شفاهی ادبیاتدان یازیلی ادبییاتا کئچمه'نین ان اویغون یولو، بیر یاردیمچی آراج اولاراق، فولکولورا آرخالانماقدیر منجه. هم ده اوزمانلار، دیلین فولکولور خزینه'سیندن یاردیم آلمانی، دیلین گلیشمه'سینه، ان دوزگون و قالارغی یول ساییرلار. بئله بیر فیکیر ده وار، دیلی دیلچی لر دئییل، کوتله فولکولوریک ماتیریاللار آرخالاناراق اونا قول بوداق وئررلر. (بوحاقدا عزیز فولکولورچولاریمیز نظر وئرسه'لر داها یاخشی و دئمک دوزگون اولار.)
منجه بیزیم فولکولوروموزا دوزگون قایناق لاپ باشدا دیلمانج ، ائل بیلیمی و وارلیق درگی'لرینین آرشیولری حئساب اولالار.
آنجاق منده اولان دوزگون قایناقلارین بیریسی ایسه "فولکولور توپلاما قیلاووزو" آدلی کیتاب، جناب دکتر حسین محمد خانی ایله عسگر علیائی جنابلارینین ایش'بیرلییینین سونوجو اولان اثردیر دئمک. بو کیتاب 1384 ده تئهراندا گونئی مدنییت اوجاغی وریندن یاییملانمیشدیر. بو کیتابین ایچی، فولکولور ساحه'سینده دوزگون بیلگی'لردن دولو اولدوغونا باخمایاراق چوخ گؤزل و دوزگون و آخیجی دیل ایله ده یازیلیب. دوکتور گونئیلی'نین بو اثرینین دیلی باشقا اثرلرینه تای اعلا دیر دئییه بیلرم. هم ده کیتاب تام بیلیمسل مئتودلارلار فولکولورچولوغا یاناشیب. بیرجه سؤزله کیتاب تام مئتودولوزیک بیر کیتابدیر. فولکولور ییغماق اوچون بوتون یوللاری بیلیمسل اولارا اؤیرهدیب.
عزیز دوستوم سعید بی'یین سوروسو ندن اولدو بو بیر نئچه خط یازینی یازیب سیز ایله پایلاشام. اومارام یارارلی بیر تانیتیم اولموش اولا.
سایقیلاریملا حامید مورسلی.
-
- ۹۴/۰۷/۱۱


text:
۵ مارس
۵ مارس:
- ۱۸۲۱ - جئیمز مونرو، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دؤولت باشقانلیغی مقامینا ایکینجی دفعه گتیریلدی.
- ۱۸۳۶ - ساموئل کوْلت ایلک ۳۴. کالیبره آلتیپاتلار تاپانچانین سئری ایستحصالینا باشلادی.
- ۱۹۱۲ - ایتالیا اوْردوسو هاوا بالوْنلارینی عسگری هدفلرله ایشلدن ایلک اوْردو اوْلدو. ایتالیا اوْردوسو بۇ بالونلاری تۆرک دیفاعی خطلرینین گئریسینه ایکتیشاف هدفی ایله گؤندردیلر.
- ۱۹۱۷ - وودرو ویلسون٬ ایکینجی دفعه آمریکا جومهور باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۱۸ - بولشویکلر٬ روسیهنین باشکندینی پتروقراددان موسکویا داشیدیلار.
- ۱۹۲۴ - ایستانبولدا موعاریف مۆدورلوگو٬ تهدیف-تدریسات قانونو گرگینه مدرسهلره ال قوْیدو.
- ۱۹۲۴ - خلیفه عبدالمجید عائیلهسی ایله بیرلیکده تۆرکیهدن چیخدی.
- ۱۹۳۳ - بؤیوک بوحران٬ آمریکا جومهور باشقانی فرانکلین روزولت بۆتون بانکلاری باغلاییب مالی عملیاتلاری دۇردوردو.
- ۱۹۷۴ - یوم کیپور ساواشی: ایسرائیل عسگرلری سوئز کانالینین غرب یاخاسیندان چکیلدیلر.
- ۱۹۹۱ - عیراق٬ خلیج ساواشی اثرلرینی سربست بۇراخدی.
- ۱۹۹۴ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی٬ بوسنییه تۆرک عسگری گؤندریلمهسینی قبول ائتدی.
- ۲۰۰۱ - مکّهده حجده چیخان ایزدیحامدا ۳۵ نفر اؤلدو.


text:
دکتر حسین محمدزاده صدیق
رضا صراف تبریزی (1271ـ 1325 هـ.)، سرایندهی غزلهای آبدار و ناب و نوحههای روان و سوزناک، در گیر و دار و کشاکش مشروطه، در عهد مظفرالدین شاه قاجار در تبریز زندگی میکرد و در سن 54 سالگی، در سال صدور فرمان مشروطیت وفات کرد.
او در میان شاعران آذربایجانی در عصر خود، به عذوبت طبع، روانی سخن و سادگی بیان معروف بود و و همروزگارانش به وی به دیدهی احترام مینگریستند. گرچه صراف غزلگویی و نوحهسرایی پیشه داشت، به سرودن اشعار سیاسی و اجتماعی نیز دست میزد و در امور خیریه و عامالمنفعه نیز پیشگام و پیشتاز بود.
1 ـ دوغوم و اؤلوم ایلی
الده اولان قایناقلاردا دئییلیر کی صراف 17 ربیعالاول 1325 هـ. (10/2/1286 ش.) گونونده وفات ائتمیشدیر. او، عُمرونون سونلاریندا آسم خستهلیگینه دوچار اولموشدور. اونون اؤلوم تاریخی ایله علاقهدار، بیر نئچه ماده تاریخ ده یازیلمیشدیر. 54 ایل یاشایان صرافین دوغوم تاریخی 1271 هـ. اولمالیدیر.
2 ـ دوغوم یئری
رضا صراف تبریزده دوغولموشدور. اونون بو شهرین هانسی محلهسینده دوغولماسی دا، بیر سیرا تدقیق موضوعو اولموشدور. تربیت، اونون «ورجی» محلهسینده و صفوت «مقصودیه» محلهسینده دوغولماسینی اؤنه سورورلر.
بعضی تدقیقاتچیلار، صرافین آشاغیداکی شعرلرینه استناد ائدهرک، اونون «ویجویه» ده دوغولماسینی ادعا ائدیرلر.[1] اونلارین دیلیجه دئسک، صراف اؤز دوغوم یئرینه، بیر غزلینده بئله اشاره ائدیر:
دئدیم صرافه:«ـ کیمدیر سئودیگین محبوبه؟» عرض ائتدی:
«ـ آدی هم اسم احمد، مسکن و مأواسی «ویجو»دور.»
(13/2)
و باشقا بیر یئرده دئییر:
آتاردی یوسفی الدن دوتاردی دامنیوی،
اگر دوشهیدی زولیخا گذاری ویجویه.
(83/2)
بو اشارهلردن، بئله چیخیر کی صراف تبریزین ویجویه (=ورجی) محلهسینده یاشایان بیر شخصه باغلی ایمیش. صراف دیوانینی مکرر چاپ ائدن تبریز فردوسی کتابخانهسی مدیری آقای سیروس قمری اونون «راستا کوچه» محلهسینده بیر تاجر عائلهده آنادان اولماسینی سؤیلر.[2]
3 ـ اوشاقلیغی و گنجلیگی
رضا صراف آتاسینی 12 یاشیندا ایکن الدن وئرمیشدیر. اونون توصیهسی ایله تبریزده تحصیلینه داوام ائدن صراف، زمانهنین علملرینه صاحب چیخمیشدیر، دینی و ادبی بیلیگه مسلط اولموشدور.
4 ـ صرافین شؤهرتی و شغلی
«صراف» سؤزجوگو عربجه صیغهی مبالغهدیر و تورکجهمیزده آشاغیداکی معنالاردا ایشلهنیر:
1. اصل سکّهنی قلب سکّهدن آییرا بیلن و تشخیص وئرن آدام.[3]
2. خالصی ناخالصدن آییرا بیلن و ایشلره آگاه اولان آدام.[4] میثال: فلان کس چوخ صراف آدامدیر.
3. پول ایله مشغول اولان آدام.
تبریزلی رضا صراف اؤزونه بو کلمهنی تخلص سئچمهسینین علّتینه بیر نئچه یئرده اشاره ائتمیشدیر. او جوملهدن دئییر:
دئدیم جانانه:«ـ منظورون عیار قلبی بیلمکدیر،
گلیب صرّاف ـه شاگرد اول آیاق چکمه دوکانیمدان».
(53/2)
بئله نظره گلیر رضا صراف، آتاسی اؤلدوکدن سونرا، اوندان قالان تجارتخانادا صرافلیق ایشینه داوام ائتمیشدیر:
وار امیدیم سالا صرّاف اله بیر سرمایه،
سکّهی عشقی ز بس نقد دل [و] جانه ویرار.
(5/2)
5 ـ آتاسی
صرافین آتاسینین آدی محمد ایدی. حاج محمد «راستا» کوچه محلهسینده، حصار دربندینده ساکن ایدی. اونون «حاج سید حسین» تیمچهسینده تجارت خاناسی وار ایدی. اوغلو رضا 12 یاشیندا ایدی کی دونیادان کؤچموشدور.
6 ـ صرافین قیزی
صرافین «رباب» آدلی قیزی وارمیش. او، بئش یاشیندا و 1305 هـ. ایلینده اؤلموش و اونو چوخ متأثر ائتمیشدیر. آشاغیداکی مطلعلی مرثیهنی، او قیزی اوچون یازمیشدیر:
قویدون منی رباب عجب خورد و خوابدان،
سالدین کنارا محفلِ چنگ و ربابدان.
(1/6)
شعرین سونوندا دئییر:
تاریخ ایستهدیم سنه صرافدان، دئدی:
«قدر رضا» مشخص اولور بو حسابدان.
7 ـ اوشاقلاری
رضا صرافین، محمد و علی اصغر آدلی ایکی اوشاغی اولموشدور. کیچیک اوغلو «علی اصغر صرافی» ده، شعر یازارمیش.
8 ـ قارداشلاری
رضا صرافین محمد، جعفر، عبدالعلی و عبدالعظیم آدلی قارداشلاری وار ایدی. او، آتاسی اؤلدوکدن سونرا، عائلهنین خرجینه کفیل اولور و آتاسینین تجارت ایشینه داوام ائدهرک، علم و ادب تحصیلینه ده داوام ائدیر. اؤز قارداشلاری، او جوملهدن جعفری ده علم تحصیلینی تکمیل ائتمه اوچون نجف شهرینه گؤندهریر. میرزا جعفر سونرالار ایرانین محقق عالیملریندن بیریسی اولور و 18 ایل تحصیلدن سونرا، هجری 1323 ـ نجو ایلده تبریزه قاییدیر.
9 ـ غزللرینین اوخونماسی
صرافین بیر چوخ غزللری موسیقیچیلر طرفیندن بستهلهنیب و اوخونموشدور. میثال اوچون:
خدنگ نازیله کؤنلوم قوشون شکار ائلهدین،
کؤنولده گیزلین اولان سیرری آشکار ائلهدین.
(66/2)
[1] همراز، رضا. سؤز مُلکونون صرافلاریندان. ارمغان آذربایجان، ش 60 ، ص 46.
[2] صراف سخن، ص هفت.
[3] فضولی دئییر:
خوش اول کی قیلیب رهبر صدقین اخلاص،
خلوتگه قُربا اولا اخلاص ایله خاص.
صرافِ وفا بوتهی تأدیبه سالیب،
هر غشَدن ائده مس وجودونو خلاص. (فضولی/..3)
[4] نسیمی:
صراف بدر قُدرتم، یاقوت کان وحدتم،
شیمدی بو گون نسیمییم خاک ایله یکسان اولموشام. (نسیمی/ 328)


text:
جینایت عمللری بشریت اوچون قبول ائدیلهجک حال اولماسا دا، بو عالمین لیدرلری، اونلو ایسیملری همیشه اینسانلارین دقت مرکزینده اولوب، بعضا اونلارا کوتلوی سئوگی ده مشاهیده ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو جور لیدرلرین جدی دقت مرکزینده اولماسینی بیز آذربایجاندا اولدوغو کیمی، قارداش تورکییهده ده مشاهیده ائدیریک.
بو گون تقدیم ائدجییمیز ویدئودا تورکییهده مشهور اولان ۱۰ مافییا باشچیسیندان صحبت آچیلیر.
اونلارین آدلارینی تقدیم ائدیریک:
قوربان یازاوغلو
حسن هئیبتلی
عرفی چتین قایا
فیرات دلیباش
کورشاد ییلماز
علاالدین چاکیجی
حسین بایباشین
احمد تکین بایکال
سادات شاهین
سادات پکر
لیدرلر حاقدا دتاللار ویدئودا:


text:
باکی شهر مدنیت و توریزم باش ایدارهسینین تشکیلاتچیلیغی ایله زیره ائکو پارکدا شاعر، پوبلیسیست نوصرت کسمنلینین آنادان اولماسینین ۷۰ ایللیی ایله علاقه دار آنیم تدبیری کئچیریلیب.
باکی شهر مدنیت و توریزم باش ایدارهسیندن آخار . آذ-آ بیلدیریلیب کی، تدبیرده شاعرین قلم دوستلاری، عائیله عضولری و دیگر قوناقلار ایشتیراک ائدیبلر.
شاعرله باغلی خاطرهلرینی بؤلوشهن قلم دوستلاری و یاخینلاری اونون یارادیجیلیق خصوصیتلریندن، اینسانی کئیفیتلریندن دانیشیبلار. بیلدیریلیب کی، نوصرت کسمنلی شخصیتی ایله پوئزییاسی بیر-بیرینی تاماملایان سؤز آداملاریندان اولوب. محبت، گنجلیک، سئوگی شاعری نوصرت کسمنلی عوموم بشری، میللی دیرلره اؤنم وئردیی اوچون زامانین فؤوقونده دایانان قلم صاحیبلریندن بیری ایدی. اونون ۱۵۰-دن چوخ شعرینه موسیقی بسته لنیب. «بوش کندلرین هارایی»، «مؤوضوع اوزره ایمپروویزاسییا»، «انبیزلرین کئشیینده»، «سووئت آذربایجانینا سیاهت» و... سَنَدلی فیلملرین، «آفرودیتانین قوللاری»، «قاراباغ احوالاتی» بدیعی فیلملرین سسئناری مؤلفیدیر. «دونیایا پنجره» سَنَدلی تئلئویزییا وئریلیشینین سسئناری مؤلفی و آپاریجیسی اولوب.
تدبیرده موغهننیلرین ایفاسیندا نوصرت کسمنلینین شعرلرینه بستلنمیش ماهنیلار دینلنیلیب.


text:
مدافعه تعییناتلی معمولاتلارین یارادیلماسی ساحهسینده ناظیرلیین علمی موسیسهلرینین پوتنسیالیندان ایستیفاده ائتمکله بیر سیرا علمی-تدقیقات و تجروبی-کونستروکتور ایشلری اوغورلا حیاتا کئچیریلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آذربایجانین مدافعه صنایعسی ناظری یاور جامالوو "آذربایجان" قزئتینده درج اولونان مقالهسینده قئید ائدیب.
"ناظیرلیین علمی-تدقیقات اینستیتوتوندا ۲۰۱۷-جی ایلده ۳۱ مؤوضوع، او جملهدن مدافعه تعییناتلی معمولاتلارین یارادیلماسی ایشلری اوزره ۱۵ مؤوضوع اوزره علمی-تدقیقات و تجروبی-کونستروکتور ایشلری داوام ائتدیریلیر. اساس مؤوضوعلار سیراسیندا ۵۷ م م-لیک (س-۵ تیپلی) و ۸۰ م م-لیک (س-۸ تیپلی) ایداره اولونمایان آویاسییا راکتلرینین، ۲۵، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۵۰ کیلو گرم لیق قلپهلی-فوقاسلی آویابومبالارین، زیرهلی تئکنیکالار اوچون توستو قومبارااتان قورغوسو و اونون قومباراسی و س. واردیر"، - دئیه ناظر قئید ائدیب.
اونون سؤزلرینه گؤره، میللی آئروکوسمیک آگنتلیگی طرفیندن ایسه (ماکا) ۲۰۱۷-جی ایلده موختلیف ساحهلری احاطه ائدن ۳۴ مؤوضوع اوزره، او جملهدن ۱۷ مدافعه تعییناتلی معمولاتین یارادیلماسی ایشلری آپاریلیر:
"ایلک نؤوبهده، اساس دقت موختلیف نؤع دؤیوش تاپشیریقلارینین یئرینه یئتیریلمهسی مقصدیله یارادیلان «توفان» میللی زیرهلی نقلیات واسطهسینین، ۱۲،۷ مم-لیک پولئمیوتلا تجهیز اولونموش مسافهدن ایداره اولونان دؤیوش مودولونون، ۴۰ م م-لیک قپ-۲۵ تیپلی لولالتی قومبارااتانین و س. معمولاتلارین حاضرلانماسینا یؤنلدیلیب. مدافعه صنایعسی ناظیرلیینین رئسپوبلیکانین علم اوجاقلاریندان میللی آویاسییا آکادمییاسی، باکی دؤولت اونیورسیتتی و دیگرلری ایله بیرگه امکداشلیغینا اساساً بیر سیرا تدقیقات ایشلری آپاریلیر".


text:
طالبان ۱۳۱کوپریکنی قندهار – کابل شاه یولیده ویران قیلگن
افغانستان نینگ عامه منفعت لری وزیرلیگی ملازم لری نینگ معلوم قیلیشیچه اوتگن بیرنیچه ییل جریانیده طالبان کابل – قندهار شاه یولیده ۱۱۷ کیچیک کوپریک و ۱۴ کته کوپریک نی ویران قیلگنلر.
عامه منفعتلر وزیرلیگی معاونی احمد شاه وحید نینگ بی بی سی گه ایتیشیچه کابل – قندهار یولی مملکت ولایت لری همده قوشنی مملکتلر بیلن اقتصادی علاقه لرنی قوریش اوچون مهم شاه یوللردن بیری حساب لنه دی .
اونگه کوره طالبان پارتلاوچی ماده لر بیلن کوپریک لرنی ویران ایتگن.
اونینگ ایتیشیچه بو وضعیت ییرک قیینچیلیک لرنی هم ایجاد ایتگن .
وحید جناب لری افغانستان عامه منفعتلر وزیرلیگی بو کوپریک لرنی قیته قوریشگه حرکت قیلگن بیراق طالبان نینگ تهدیدگه دوچ کیلشگن.
اونینگ معلوم قیلیشیچه ایرم کوپریک لرنینگ قیته قوریشیگه مسئول بولگن شرکت نینگ ایککی خادمی طالبان تمانیدن اوغیرلنگن و موتر لریگه اوت قوییلگن.
طالبان قیته قوریلگن کوپریک لرنی هم ویران ایتگن .
وحید جنابلری گه کوره افغانستان ده کی کوپریکلر و شونگه اوخشش پارتلش لر و اینقسه تانکر لرنینگ هجومگه آلینیشی عاقبتیده ویران بولگن شاه یوللرنی قیته قوریش اوچون ۱۸۰ میلیون دالرگه احتیاج بار.