text:
حکیم هیدهجینین شعرلری عمومیتله فلسفی ماهیت داشیییر. بـوتون دیوانیندا فلسفی ماهیت داشیمایان بیر بئیت بئله تاپیلماز. اصلینده تأکید ائتمهلیییک کی او، شعرده ده اؤزونو بیر فلسفه مدرّسی و معلمّی کیمی گؤرور و سانکی طلبهلرینه درس دئمک اوچون الینه قلم آلمیشدیر.
بیز اونون دیوانینی واراقلارکن، متنینده شایع اولان بعضی مضمونلاری قیسسا آچیقلامادان سونرا، میثاللار آشاغیدا سیرالاییریق.
1- وارلیق(= وجود)
وجود اصلدیر. بوتون وارلیقلارین قایناغیدیر، محض خئیردیر. شخصی و ذاتی وحدت ایله واحیددیر و بوتون شرطلردن اوزاق و بوتون قئیدلردن مطلقدیر. بو وجود، «حق» آدلانیر، صرف، خالیص و واجیبدیر. یعنی یالنیز بیر وارلیق واردیر کی او بیر «شاهید رعنا»دیر، «حق»دیر:
ـ لاوُجودَ وَ لا مُوجُودَ إلا الحَقْ.
ـ وَ لَیْسَ وُجُودٌ إلا الوُجُودَ الحَقْ.
ـ وَ الوُجوُدُ الحَقّ ُعَیْنُ الأشْیَاء.
هیدهجی دئییر کی حققین صیفتلری اونون ذاتیندان ناشیدیر، یعنی ظاهیردهدیر، باطینده دهگیلدیر.
بوتون شئیلرین و تجسم تاپان هر نهیین ذات، ماهیت و صورتلری ازل الازالدا، حق علمینده و بیلیگینده ثابت ایمیشلر و حق اونلاری بیلیردی. بونلارا «اعیان ثابته» دئییلر. بو بیلگی ایسه حققین ذاتیندادیر و حققین تجلّیسی ایله بو شئیلر و عینلر ظهور ائدهرلر. اگر حق تعالی متجلّی اولماسایدی، بو اعیان ثابتهده ظهور ائتمزدیلر و بئلهلیکله بوتون وارلیغین یارانماسی و ظهورو، اونون تجلّیسی سببی ایلهدیر. و اگر «حق» وارلیقدان غئیبت ائدهرسه، دونیا معناسینی الدن وئرهر. هیدهجی همین دونیا گؤروشونو تبلیغ ائدیر.
2- وارلیق بیرلیگی (= وحدت وجود)
وارلیق بیرلیگینه اینانانلار دئییرلر: لامَوْجُودَ سَوِیَ الحَقْ. یعنی: حقدن سونرا باشقا وارلیق یوخدور. و بیرده دئییرلر: لَیْسَ فِی الدّارِ غَیْرُهُ دَیّار. بو، او دئمکدیر کی بوتون گؤیلر، یئرلر، جانلی، جانسیز، بیتگی و گؤردوگوموز و حس ائتدیگیمیز هر شئی حقدن ناشیدیر و اؤزلرینین مستقل وجودلاری یوخدور. باشقا سؤزله دئسک، بیرلیک یا وحدت، حق تعالی ذاتینین استقلالی آنلامیندادیر. بئله کی اونون وارلیغینین استقلالی، سبب اولور کی باشقا هئچ بیر وارلیق مستقل اولا بیلمهسین و بوتون وارلیقلار «ظلّی» و «تبعی» اولسونلار. یعنی بوتون وارلیقلار اونون آیه و نمایندهسی کیمیدیرلر و هامی، اونون ظهوراتی و تجلّیاتیدیر.
باشقا طرفدن بوتون وارلیقلار «ظهورات» اولاراق، اصللریندن یعنی حق تعالا ذاتیندان آیری دگیلدیرلر. چون کی اگر آیری اولسایدیلار، اوندا آللاهین مولودلاری حسابا گلردیلر، حال بو کی آللاه لَمْ یَلِدْ1 دیر.
آللاه بویورور: وَ هُوَ مَعَکُمْ اَیْنَمَا کَنْتُمْ،2 یعنی: هارادا اولسانیز، او، سیزینلهدیر. بو، او دئمکدیر کی آللاه بوتون وارلیقلارا گونش کیمی و بوتون وارلیقلار اونا شعاع کیمی و یا کؤلگه کیمیدیرلر.
وارلیق بیرلیگی بیزیم تورکجه یازان عارف شاعیرلریمیزین هامیسینین ایلهام قایناغی اولموشدور، بلکه دئمک گرهکدیر کی عرفانی ادبیاتیمیزین هامیسی بو اینانجدان قایناقلانمیشدیر.
وارلیق بیرلیگینین ایزلرینی بیز، اسلامدان قاباق تورکلرین شامانچیلیق اینانجلاریندا آراییب آختارمالیییق. بو اینانجا گؤره دونیادا اولان هر شئی «گؤی تانری»دان ناشیدیر و اونادا قاییدیر. اینسان وجودوندا اولان «تینtin» (= روح)، گؤی تانری طرفیندن گلمیش و دونیادا مین بیر سفر ائتدیکدن سونرا اونا ساری دؤنهجکدیر. هر بیر سفرده بیر دونا(=جسده) گیرن تین قاباقکی دونداکی اعمالینین حسابینی اؤدهییر، سعادت و یا شقاوته دوچار اولور و سونوندا تانرییا ساری یؤنهلیر.
بو اینانج، اسلامدان سونرا، یئنهده یاشادی، عارفلر و باطینی فیرقهلر یاراندی. ایندی اؤلکهمیزده یاشایان «اهل حق» پیرولرینین اساس عقیدهسی ده وارلیق بیرلیگینه باغلانیر. اونلارین آراسیندا اناالحق دئینلر، بونو قصد ائدیرلر کی تامامیله آللاه فرمانیندا اولماق و باشدان ـ آیاغا آللاه عشقی ایله دولماق و اوندان محض اطاعت ائتمک، هوا و هوسی اؤزوندن اوزاقلاشدیرماقلا، اینسان هر ایشی آللاه امری ایله گؤرهر، یعنی اؤزوندن ارادهسی اولماز و بوتون ایشلری آللاه گؤرهر، اونا گؤره آللاه مندهدیر دئمک اولار. بو مقاما چاتماق ایسه هر کسه نصیب اولماز. چوخ تقوالی و تام پاک اینسانلار بئله کمال مرتبهسینه چاتا بیلرلر.
عارف و حکیم شاعیرلر، عمومیتله عرفانی مسألهلری رمزی ایصطیلاحلار ایله دیله گتیرمیشلر. بودا اونا گؤرهدیر کی اونلارین اینانجینا گؤره بو معنالار، لفظه و سؤزه سیغمازلار و اونلار اوچون لفظ یوخدور. شرابدان قصد آللاه طرفیندن وئریلن معرفت و علمدیر، معشوق آللاهدیر. بو حکیملرین، عارفلرین دیلیدیر.
3- صورت و هیولا
فلسفهده، بیر شئیین فعلیت و شئیئیّتینی تأمین ائدهن طول، عرض و ارتفاعی اولان جوهره، صورت دئییلیر. صورت وارلیغین ان یوکسک مرتبهلرینده قرار تاپیر و هیولا اوچون علت ساییلیر.
هرنمه صورتله تاماما یئتهر،
صورت اولان یئرده هیولا ایتهر.
(31/6-8)
صورت هیولایا وارلیق باغیشلایاندیر:
دولاندیریر هر یان، همیشه سرگردان،
دالیجا بو صورت منِ هیولانی!
(4/12-1)
هیولا وارلیغین آشاغی مرتبهلریندهدیر و صورتین معلولو حساب اولونور. صورت ایسه هیولانین علّتیدیر:
کیمسه تانیماز من تک، بو گؤوهر ناپاکی،
اول صورت نحسی تک باطیلدیر هیولاسی!
(16/9-1)
هیولا فلسفهده بئله تعریف اولور:« چئشیدلی صورتلر قبول ائدهن یارادیلیشین ایلک مادهسیدیر. صورت قبول ائتمهسه، اونا «بالقوّه هیولا» و صورت قبول ائتدیکدن سونرا، اونا «بالفعل هیولا» دئییلیر:3
سنین اعانتین اولسا، تاپار حقیقته یول،
عینایتین اولا، صورت تاپار هیولاسی.
(19/3-3)
4- تجلی
هیدهجینین گؤروشونجه، بوتون وارلیق بیرلیگینه اینانانلار کیمی، هئچ بیر وارلیغی حق تعالی وارلیغیندان مستقل سایماق اولماز. بلکه هر بیر وارلیق ظلّی و تبعی اولاراق یاشاییر و شخصین کؤلگهسی کیمی، ذاتین آردینجادیر. و ظاهیر اولان، ظاهیر ائدهندن باشقاسی دگیلدیر و متجلّی، متجلاّدن آیری اولانماز. و باشقا طرفدن قرآندا دئییلیر: کُلُّ یَوْمِ هُو فی شأن.4 هیدهجی بو آیهیه استناد ائدیلهرک تجلّینی ذاتدان داها آشاغی مرتبه حساب ائدیر:
تا اوزون دوشدو کؤلگهسی جامه،
اول سبب خلق دوشدولر شکّه.
(97/1-7)
اولدو بو بیر جیلوهده کلّ جهان،
ذرّه صیفت گون ایشیغیندان عیان.
(4/1-8)
حققین اوزونون تجلّیسینی چئشیدلی صورتلره گؤرمگه اشاره ائدهن هیدهجی، بوتون صورتلری گوزگویه تشبیه ائدیب، بوتون تعیّنلری اوندان بیلیر و کثرت ایچینده وحدت آختاریر. دئییر:
گوزگو اگر آستا، اگر اوستهدیر،
یوز اولا یا مین، بیر اوزو گؤستریر.
(8/1-8)
و یا دئییر:
موج، سودان باشقا دهگیل اؤزگه زاد.
(3/2-8)
و یا:
واحید اگر اولمییا، اولماز عدد.
(2/4-8)
و یا:
من کیمم، ای دوست! هانی اؤزگهسی؟
بوردا مثل شخصدیر، اؤز کؤلگهسی!
(65/5-8)
5- تسلیم و ریضا
عرفاندا تسلیم و ریضا بیر باخیشا گؤره 5- نجی و 6- نیجی مقام و فقر و فنادان قاباق ساییلیر. بو مقامدا سالیک اوچون، عشق و طلب، ها بئله حضور و غیبت کیمی، تسلیم و ریضادا بیر جوره بیری ـ بیرینه باغلیدیر و سانکی ایکی قاناد کیمیدیرلر. هیدهجی بو ایکی قانادا فلسفی باخیر:
نه قدهر ای دوست! قوللوق اولسا بویور،
قاباقدا حاضر خیدمت، مطیع فرمانام!
(5/7-1)
دؤیهرن دؤی! سؤیهرن سؤی! کسهرن باشیمی کس!
دؤزهرم، چاره یوخومدور، گئدهرم فرمانه.
(24/14-1)
هیدهجی! هیچ دانیشما! ائله اؤز پاییوه شوکر،
دؤز اگر باشیوا گؤیدن کجک و پایه گلیر.
(4/8-2)
منم ، کی دوست یولوندا جفادان اینجیمیرم،
نه چونکی مذهب عاشیقده، اینجیمکدی گوناه.
(4/19-2)
قضای حققه ریضا اول، بو گون ازل گونده،
خدای هر نه مقدّر ائدیب اولور جاری.
(3/26-2)
اول ریضا قسمته، وار حکمتی آللاهین ایشی،
اول دؤندهردی قیشا یایی، ائدهر یای قیشی.
(1/30-2)
هر نئجه هر نه مقدّر ائدیب اولسون اولاجاق،
وئر ریضا حؤکم قضایا، آچ اوزوندن قیریشی.
(2/30-2)


c: text/html

text:
آزادلیق قوشی وارلیق
هر چند قوتولماق هله یوخ دارلیغمیزدان
اما بیر آزادلیق دوغولوب وار لیغمیزدان
(وارلیق)نه بیزیم تکجه آزادلیق قوشوموز دیر
بیر مژده ده وئرمیش بیزه همکار لیغمیزدان
به به نه شیرین دیللی،بو جنت قوشی،طوطی
قندین آلیب الهام له دیندار لیغمیزدان
دیل آچامدا کارلیق داگئدر،کورلوغلوموزدا
چون لا للیغمیز دوغموش ایدی کار لیغمیزدان
دشمن بیزی ال بیر گؤره،تسلیم اولی ناچار
تسلیم اولوروق دشمنهناچار لیغمیزدان
هر انقلابین وور- ییخی صون بنالیق ایسته ر
دستور گرگ آلماق داها معمار لیغمیزدان
هشیار اولاسوز،دشمنی مغلوب ائده جکسیز
دشمنلریمیز قورخوری هشیار لیغمیزدان
بیرلیک یارادون،سؤز بیر اولاربیز کیشی لرده
یوخلوقلاریمیز بیتدیره جک وار لیغمیزدان
۱۳۵۸

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایلغیم
ایلغیم (لاتین الیفبادا. ılğım ،اینگیلیسجه: Mirage ؛ فارسجا: سراب) آتموسفئرده ایشیق ساچلاری نین(ایشینلاری) نین سینماسیندان یارانان، و چؤللرده قولایلیقلا گؤرونه بیلَن اوپتیک یانیلمادیر. اوزاقداکی بر جیسمه باخاراق سانکی سو اوزونده گؤزه چارپیر؛ گؤرونَن گؤرونتو جیسم آلیندا 180 درجه ترسینه اولور. ایلغیم، یالقین، پوساریک آدلاری ایله ده تانینار.
ایلغیم بیر اوپتیک دوغا (طبیعی) اولایی دیر. قیساجا، اوزاق نَسنَه لرین گؤرونتوسونون ، ایشیق ساچلاری نین بوکولمه سی ایله ، اصلینده اولمادیقلاری بیر یئرده گؤرونمَسیدیر. هالوسیناسیون(توهم) ترسینه، ایلغیم بیر دوغا اولایی دیر. کامئرا ایله ده چکمک اولار. گؤزلَمچی نین قونوموندا یارانان هر هانکی بیر اوپتیک وسیله، بو ایشیق اولایینی تاماشا ائدَبیلر.


text:
دوقتور «عبدالله(یانار) بهمنی»یه باش ساغلیغی (آذربایجان ادبی- مدنی درتکلری)
«ایشق سایتی»
باشین ساغ اولسون عزیز دوست!
عزیز و سئویملی دوست دوقتور «یانار بهمنی»!
اورهک آغریسی ایله عزیز قارداشینیز، سئویملی دوستوموز «کاوه»نین هئچ گؤزلنیلمهدن سیرامیزی ابدیلیک ترک ائتمه خبرینی ائشیتدیک. نه ده آغیر و آجیایدی بو ایتگی خبری! اونا اینانا بیلمهسکده آنجاق گلیملی – گئدیملی دونیانین بو اوزونو ده گؤرمک مجبوریتیندهییک. خلق شاعری صمد وورغون دئمیشکن:
ازلدن بئلهدیر چونکی کائنات
جهان دائمیدیر، عؤمور آمانات.
الدن اله کئچیر وفاسیز حیات
بیز گلدی- گئدریک، سن یاشا دونیا!
سیزین بو آغیر دورومونوزدا کنارینیزدا اولماق و سیزینله یاناشی بو آغیر ایتگییه تابلاشماق بوینوموزا دوشن وظیفهدیر. بیزیده اؤز غمینیزده اورتاق بیلین. «ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی- امکداشلاری آدیندان سیزه، بهمنی عائیلهلرینه خصوصیلهده سیزین و عزیز «کاوه»نین بوتون یولداشلارینی اؤز ائولادی کیمیهمیشه باغرینا باسان سئویملی «آنا»یا باشینیز ساغ اولسون دئییریک و عزیز دوستوموز «کاوه»نین خاطیرهسینی عزیزلهییریک. سیز ساغ اولاسینیز!
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
۲۱ آذر ۱۳۹۶
***
«ادبیات سئونلر»گروهو
باش ساغلیغی!
آلدیغیمیز خبر اساسیندا عزیز دوستوموز، سئویملی شاعیر دوقتور عبدالله(یانار) بهمنی عزیز قارداشینی الدن وئریبدیر. «ادبیات سئونلر» گروهو بو آجی آیریلیغی بهمنی عائیلهسینه و سئونلرینه تسلیت دئیب، باش ساغلیغی وئریر .
«ادبیات سئونلر»گروهو (مجازی ادبی انجمن)
۲۱ آذر ۱۳۹۶
***
«ساهر ادبی- مدنی درنهیی»
بیز گلدی- گئدریک، سن یاشا دونیا!
چوخ تاسفله بو گون آذر آیینین ۲۱ی عزیز شاعر دوستوموز و درنهییمیزین سئویملی عضوی دوقتور «یانار بهمنی» اؤز ایستکلی قارداشی «کاوه»نی الدن وئرمیشدیر. بیز ساهر ادبی- مدنی درنهیینین عضولری تام اورهک آغریسی ایله بو آجی خبری قارشیلاییر و سئویملی دوستوموزلا برابر آجی چکیریک. بو آغیر ایتگیله علاقهدار سئویملی شاعریمیز دوقتور «یانار بهمنی»یه، عزیز آناسینا، «بهمنی» عائیلهلرینه و دوست تانیشلارینا باش ساغلیغی وئریب «کاوه»نین عزیز خاطیرهسینه عشق اولسون دئییریک!
ساهر ادبی- مدنی درنهیی
۲۱ آذر ۱۳۹۶
***
«دالغا موسیقی گروهو»
عزیز قارداشیم دوقتور عبدالله بهمنی(یانار) جنابلاری!
بوگون اوزاقدان «ایشیق» سایتینی ایزلهدیییمده، بیر آجی و چوخ اوزونتولو خبرین شاهیدی اولدوم کی عزیز قارداشینیز «کاوه» بو دونیادان گؤز یومموش و ابدیته قوووشموش، چوخ اوزولدوم. بو آجی اولایی سیزه و حؤرمتلی عائلهنیزه باش ساغلیغی و گئچمیش اولسون! دئییرم.
حؤرمتله چنگیز مهدیپور
۲۲ آذر ۱۳۹۶


text:
آذربایجانلیلار پهلوی رژیمینین بئلین سیندیردیلار !
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : تاریخ+0 به یه ن
آذربایجانلیلار پهلوی رژیمینین بئلین سیندیردیلار !
اسلامی انقلابین ظفر چالماسینین ایل دؤنومو مناسبتینه، 1357-جی ایلینده انقلابین ظفری زمانیندا انقلابین اصلی شعارلارینین خاطرلایاق.
انقلاب زمانینین شعارلارینی تحقیق ائلهینده بو شعارلارین ظلم آلتیندا زارا گلمیش جماعتین و اونلارین رژیمدن اولان نفرتلریندن یارانماسی اورتایا چیخیر. بو شعارلار جماعتین اینانجلاری و اعتقادلارینی عکس ائتدیریدی.
انقلابین جاودانه و همیشهلیک شعارلاریندان بونلاری یادا سالماق اولار:
بیر قانا مین قان آلاجاخ کارگر – شاه سنی تختدن سالاجاخ کارگر
مین اوچ یوز اللی یئددی – شاه چمَداندا گئتدی
مین اوچ یوز اللی یئددی – رهبریمیز قئییتدی
مین اوچ یوز اللی یئددی – سلطنت الدن گئتدی
گر حکم ائلهیه بو گون مراجع - بو شاه جنایتکارا راجع - جمعاً اله بیز اسلحه آللوخ - قولدور رضانون اوغلونو تختدن یئره ساللوخ - کارتر جانینا ولوله ساللوخ
ای ملت آزاده ایران- گر رهبریمیزدن اولسا فرمان - اولسوقدا گولـلهیه نشانه- پیکار ائلهروخ مسلّحانه
ای شاه خائن سن قاشدون گئتدون - ایرانیمیزی ویرانه ائتدون - اؤلدوردون سن جاوانلاری الله اکبر
سؤزون آخری بو کی، گئچمیشدن قالان شعارلاری یاد ائلهمک چوخلو خاطرهلری انسانین یادینا سالیر. ائله خاطرهلر کی گلهجک نسلین اؤیرنمهسینه گؤره یاددان چیخمامالی و تاریخ بویو یاشامالیدیلار.
12 بهمن، ناطق نورینین خاطرهلرینده
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : تاریخ+0 به یه ن
12 بهمن، ناطق نورینین خاطرهلرینده
علی اکبر ناطق نوری امام خمینینین (ره) وطنه قاییتماسی گونوندن اوخومالی خاطرهسی وار. آشاغیدا اونون خلاصهسینی یازماغا چالیشمیشیق:
من ... سحر (1357 بهمن آیینین 12) اؤز آبی پیکانیملا مین تختلی مریضخانانین قاباغینا گلدیم . . .مریضخانایا چیخان خیابانین کوچهلرینده بیرینده ماشینی پارک ائلهدیم. هامییا تای حاضرلانان اتوبوسلارلا طیاره میدانینا گئتدیم . . . طیاره میدانین باندیندان سالونا قدر امامی بیر بنز ایله گتیردیلر . . .آتیلیب تریبونو آلدیم و جماعتی امامین دانیشا بیلمهسی اوچون بلند گو ایله هدایت ائلهدیم. . . امام بلیزرین قاباغیندا اوتوردو، احمد آغا دالیسیندا و رفیق دوستدا شوفر کیمی اونلارین یانیندا . . .منده تئلسیز اولان توانیر جیپینه مینیب امامین ماشینینا طرف یوللاندیم . . .یول اوستو جمعیته دریا کی دالغالانیردی . . .
برنامه، امامین دانشگاها گلیب اورانین قاباغیندا دانیشماسی و سونرا یولونا دوام ائلهمهسی ایدی. دانشگاها یاخینلاشاندا، دانیشماغین و سابق برنامهلرین امکانسیز اولدوغونو بیلدیلر. بونا گؤره برنامه قاریشدی . . . حقیقتاً دئسم بعضی جوانلارین طیاره میدنیندان بهشت زهرایا قدر اللری ماشینین دستگیرهسینده قیشقیریردیلار، دوز اولاردی . . .
امام، ماشینین ایچینده جماعته ال ترپَدیب محبتینی گؤستریردی بو ایشله ده جماعت داها آرتیق تحریک اولوردو. رفیق دوست دئییر، امام، او آندا ماشیندان یئنمک ایستیردی آما من ماشینین مرکزی قیفیلینی وورموشدوم. امام نه قدر چالیشیردی قاپینی آچا بیلمیردی . . . جماعتین فشاری نتیجهسینده ماشین خراب اولموشدو استارت یئمیردی، قیزمیشدی . . . اصلاً عجیب سناریو ایدی. بیردن بیره بیر هلیکوپترین گلیب بیزیم یاخینلیغیمیزدا اوتورماسینی گؤردوک . . .ماشینین هلیکوپترله فاصلهسی تقریباً 100 متر اولاردی. امام اولان ماشین، ایتهلهمکله شاید بیر ساعت یاریم هلیکوپتره چاتماسی چکدی . . . یاخشی گولَشَن اولان محمد [رضا] طالقانی، اوردایدی. اوردان قورتولماغا چوخ کؤمک اولدو. جالب بوراسی ایدی کی من بیلزرین اوستونده ایدیم و هلیکوپترینده پروانهسی فیرلانیردی. اصلاً دقت ائلهمیردیم کی بیردن بیره پروانه باشیمی قوپاردار. هر حالدا بیر جورلوکله امامین ماشینی خلبان طرفیندن هلیکوپترین یانینا یئتیشدی. رفیق دوست قاپینی آچاندا یئدیگی ضربه نتیجهسینده حالدان گئتدی. اونو آپاردیلار . . .امامدا شاگرد طرفینده اوتورموشدو و یئننمزدی. اونون اوچون هلیکوپترین ایچینه آتیلیب امامین الیندن یاپیشیب، امامی فرمان دالیسیندان هلیکوپترین ایچینه چکدیم. دئدیم آغا باغیشلایین آیری چاره یوخدور. احمد آغا دا هلیکوپترین ایچینه آتیلدی . . . خلباندا هوایی نیرودان سرگرد سیدین ایدی . . .خلاصه زحمت ایله هلیکوپتر اوچدو . .
نهایتده هلیکوپتر آچیق محوطهده یئندی . . . امام جایگاهدا یئر آلدی . . .حضرت امام اؤز تاریخی چیخیشینی باشلادی. منده عبا عمامهسیز جماعتی ساکتلشدیرمگه چالیشیردیم. احمد آغا امامین یانیندا عبا عمامهسیز اولدوغومون پیس اولدوغونو دئدی. دئدیم: «کیشی بو بلوه شوردا هاردان عبا عمامه تاپیم؟ . . .
امامین دانیشیغی قورتولاندا . . . بیز هلیکوپتره چاتمامیش هلیکوپتر قالخدی. نه قاباغا یول واریدی نه دالییا . . .معروف قولا گؤره، جنگ مغلوبه اولموشدو. گوجو چوخ اولان او بیرینی توللوردو . . . امامین عمامهسی باشیندان دوشدو . . .بو حسّاس آنلاردا جماعتی ایتهلهمکدن بیلکلریم ایشدن دوشدو و امامین، آیاق آلتیندا دنیادان گئتمهسینه یقین ائلهییب مأیوسلوقلا قیشقیردیم: بوشلایین، امامی اؤلدوردوز. امامین نئجه تازادان جایگاها قاییتماسی ایندییه قدر منه قارانلیقدیر . . .اؤزومو جایگاها یئتیردیم. گؤردوم امام اوتوروب و یورقونلوقدان عباسین باشینا چکیب و باشینی حالسیز آشاغی سالیب. شاید امام 20 دقیقه بو حالدا قالدی. نه ائدهجگیمیزه معطل قالمیشدیق. اوردا ری شهرینین نفت شرکتینه مربوط بیر آمبولانس واریدی. آمبولانسین جایگاه قاباغینا گتیریلمهسینی ایستهدیم . . . احمد آغا امامین الیندن یاپیشیب آمبولانسا میندیلر. یئنه امامین عباسی ایلیشدی. عبانی چکیب دئدیم: آغا عبا ایستهمیر. امامین عباسینی قولتوغوما ووروب شوفرین یانیندا اوتوروب دئدیم: «گئد». دئدی هارا؟ دئدیم بهشت زهرادان ائشیگه. ماشینین کؤمگینی ووردو و قبر داشلارینین آلچاق اوجاسیندا یولا دوشدو. ماشین آژیر چکیردی و بلند گو ایله دئییردیم: قیراغا چکیلین، عالملرین بیرینین حالی قاریشیب اونو مریض خانایا چاتدیرمالیییق. امامین آمبولانسدا اولدوغونو بیلسه ایدلر ماشینی تیکه تیکه ائلردیلر.
بهشت زهرادان چیخاندا، ماشینین بدنهسی نردهلره داشلارا دَیمکدن ازیلمیشدی. بیر آز تهرانا طرف گئتدیکدن سونرا هلی کوپتر اوستدن آمبولانسی گؤرموشدو و تماماً پالچیق اولان بیر فرعییه یئندی . . . زحمت ایله امامی هلیکوپتره میندیردیک. گئده- گئده هارا گئتمگیمیزه معطل قالمیشدیق. احمد آغا جمارانا گئتمگیمیزی ایستهدی. جمارانین، داغا یاخین و آغاجلیق اولدوغو اوچون هلیکوپتر اوتورا بیلمزدی. خلبان قاییدیب ذوق ایله دئدی: آغا نیروی هوایییا گئدک؟ دئدیم: «بیزین آری یوواسینا آپارماق ایستیرسن؟» . . . بیردن بیره سحر ماشینیمی مریض خانانین یاخینلیغیندا پارک ائلهدیگیم، ذهنیمه گلدی. هله گؤیدن یئره یئنک، یئرده هارا گئدهجگیمیز بارهده تصمیم توتاریق. خلبانا دئدیم: «سرگرد، مین تختلی بیمارستانا گئده بیلرسن؟» دئدی: «هر هاردا دئسن یئنهرم» . . . هلیکوپتر مریضخانا حیاطیندا یئندی . . . دکتر صدیقی آدیندا بیر طبیب دئدی: آغا منیم پژو ماشینیم وار، گتیریم؟» دئدیم گتیر. او ماشینی هلیکوپترین یانینا گتیردی. هلیکوپترین قاپیسین آچاندا پرستارلار و دکترلر امامی گؤرمک همان قیشقیرماغا باشلادیلار و اونلارین هجومو ایله بیزیم ایشیمیز قاریشدی. بیر خانیم امامین الینی چکیب آغلیردی. زحمت ایله خانیمی آییردیق. امام، احمد آغا و محمد [رضا] طالقانی ماشینا میندیلر. ماشین یولا دوشدو. من اؤزومو ماشینین سقفینه آتدیم. ماشین یئیین گئدیردی. دئدیم آغا بو جور یئیین گئتمهیین. احمد آغا یئرده قالدیغیمی ظن ائلیردی. دئدی: «ائ سنسن؟» دئدیم: «نه فکر ائلیرسن من کی بوشلامارام». شوفر ماشینی ساخلادی منده میندیم.
بیر مدت سونرا، سحر ماشینی ساخلادیغیم کوچهیه چاتدیق. دکتردن عذر ایستهییب تشکر ائلهدیک. امامی پیکان ماشینیما میندیردیم. داها اؤزوم شوفر ایدیم و احمد آغا دا یانیمدا اوتورموشدو. اوچ نفره تهران خیابانلاریندا یولا دوشدوق. خیابانلار بوم بوش ایدی. هامی بهشت زهرادا امامی آختاریردی؛ آما امام، پیکان ایچینده تهرانین خلوت خیابانلاریندایدی. احمد آغا جمارانا گئتمگیمیزی ایستهدی. امام بویوردو یوخ. عرض ائلهدیم آغا گئدک بیزیم ائومیزه. بویوردو یوخ. سوروشدوق پس هارا گئدک. امام بویوردو جناب کشاورزین ائوینه. من قاباقلار بو عایلهیه بیر منبر گئتمیشدیم و اونلارین امامین قوهوملاریندان اولدوقلاری معروف ایدی. ائولرینین آدرسی یوخوموز ایدی . . .
نهایتده سوروشا سوروشا، اندیشه خیابانیندا جناب کشاورزین ائوی قاباغینا چاتدیق . . .قاپینی دؤیدوک. قاپینی قوجا بیر آرواد آچدی. قوجا آرواد آز قالیردی سکته ائلهسین، یوخودا و یا آییقلیقدا اولدوغونا اینانمیردی. قضیهنین نه اولدوغونو بیلمیردی. ائوه گیردیک. امام آشپزخانایا گئدیب بوتون قوهوملارین حالینی سوروشدو. امامین گؤزلرینین آلتی یورقونلوقدان گؤوَرمیشدی.
بیز، گون اورتا و ایکینجی نمازی اماملا جماعتله قیلدیق. قوجا آرواد ساده بیر یئمک گتیردی . . . جالب ایدی بوتون علما و استقبال کمیتهسی امامی ایتیرمیشدیلر و امامین هلیکوپتر ایله هارا آپاریلدیغینا نگران ایدیلر. آغانی رژیم آپارماسیندان قورخوردولار. بو نهضت آزادیلیلار [بختار] دولتی طریقی ایله سوراقلاشمیشدیلار. ساواک مین تختلی مریضخانا و نقرهای بیر پژویا مینمهسیندن خبرلی اولدوقلاری و سونرا ایزلرینی ایتیردیکلرینی دئمیشدی. ساواکین دا بیزیم ایزیمیزی ایتیرمهسی عجیب ایدی. بونا گؤره احمد آغا استقبال کمیتهسینه زنگ ووردو . . .یادیمدان چیخماز، امامین رحلتیندن سونرا مرحوم حاج احمد آغا منه دئدی: جناب ناطق، سیز امامین گلدیگینده ده اونلارلا بیرلیکده ایدیز و ازدحام ایچینده باشیزدان عمامه دوشدو، امامین رحلتی و دفنینده ده حاضر ایدیز و بوردا دا عمامهز باشیزدان دوشدو.
منبع: حجت الاسلام والمسلمین ناطق نورینین خاطرهلری، ج 1، مرتضی میردارین چالیشماسی ایله. ایکینجی چاپ، تهران اسلامی انقلاب سندلر مرکزی، 1384، ص 153- 161
قاجار دؤرونده آمار
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : تاریخ+0 به یه ن
قاجار دؤرونده آمار
اؤلکهمیزده بیرینجی آماری 1275 هجری قمری ایلینده مرحوم ناصرالدین شاه زمانی و میرزا آقاخان نورینین صدر اعظملیق دؤرهسینده اولدو. او آماردا، تهران شهرینین ائولری و بنالاری ساییلمیشدی.
دئیهسن همان ایل، وزارت طرفیندن جمعیتین سایی و اقتصادی دورومو بارهده آمار توتماق و جمعیت ساییسی، مسکن و جماعیتن گلیر میزانینین بللی اولماسی اوچون، ایالتلرین حاکملرینه ده دستورالعمل وئریلمیشدی، آما فنی مشکللره گؤره بو دستور اجرا اولونمادی. نهایتده میرزه عبدالغفار نجمالدولهنین واسطهسی ایله، تهرانین جمعیتینی تازا مئتودلارلا، تهران شهرینی بئش یئره بؤلمکله، 55 گون عرضینده ساییلدی و «دارالخلافهنین نفوس تشخیصی» آدیندا رسالهده یاییلدی. بو آمار توتمادا، تهران شهری بئش محلهیه بؤلوندو: ارگ، عودلاجان، چالمیدان، سنگلج و بازار. شهرین ائشیگیندهکی محلهلره ده بیر طبقهده یئر وئریلمیشدی. بو آمارا اساساً تهران جمعیتی 1286 هجری قمری ایلینده 155736 نفردن آرتیق ایدی. بو سایینین 147256 نفر غیر نظامی و 8480 نفر نظامی ایدیلر. بو آمارا اساساً، شهر جمعیتینین یوزده 27-سی اون بئش یاشدان کئچیک ایدی.
تهران جمعیتینین ایکینجی ساییلماسی، 1301 هجری قمری ایلینده اولدو. بو ساییلمادا دا تهران شهری همان بئش یئره بؤلونموشدو. مرحوم مظفرالدین شاهین دؤردونجو سلطنت ایلینده یعنی 1317-ده ده تهران بنالارینین آماری توتولدو. بو آمار درویش حسن اخضر علیشاهین واسطهسی ایله حیاتا کئچیریلدی.
1336 هجری قمری ایلینده، دوغوم، اؤلوم، ائولنمه و بوشانمالارین ثبتی اوچون، ثبت احوال ادارهسی تأسیس اولدو.
اؤلكهمیزه مظفرالدین شاهین واسطهسی ایله ماشینین گلمهسی
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : تاریخ+0 به یه ن
اؤلكهمیزه مظفرالدین شاهین واسطهسی ایله ماشینین گلمهسی
ایران محروسه مملكتلرینه داخل اولان ایلك ماشینلار، مظفرالدین شاهین امری ایله 1280-جی ایلینده بلژیكین بروكسلیندن آلیندی. بو ماشینلار داش كؤمورله ایشلیردیلر. سونرالار فرانسهدن ده ایكی رنو ماشینی آلیندی آما اونلارین عاقبتی قاباقكی ماشینلارا تای خوش اولمادی. اونلار روسیه و خزر یولو ایله اؤلكهمیزه داخل اولدو آما اونلارین بیری انزلی-تهران یولوندا خراب اولوب فقط بیری ساغ سالم تهرانا یئتیشدی.
مظفرالدین شاهدان سونرا محمد علی شاه دا اؤلكهمیزه ماشین گتیردی. بیر گون او فایتونلا بیر یئره گئدهجگیدی كی بیر توطئهدن خبردار اولور و فایتون عوضینه ماشینلا گئدیر. یولدا یعنی مسعودیه عمارتین قاباغیندا اونون فایتونونا ال بومبی آتیرلار آما شاهین اوندا اولمادیغی اوچون اونا بیر اتفاق دوشمور.
ایراندا قمری تاریخینین گونش تاریخینه تبدیل اولونماسی
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : تاریخ+0 به یه ن
ایراندا قمری تاریخینین گونش تاریخینه تبدیل اولونماسی1298 هجری شمسی ایلینین اسفند آیینین ایكیسینده اؤلكهمیزین بیرینجی هجری شمسی تاریخی تنظیم اولوندو و اوندان سونرا گونش تاریخی قمری تاریخینین یئرینی توتدو. اونونلا بئله بو دَییشمهنین اجرا اولونماسی بئش ایل زمان آپاردی.
تقویمین قمری ایلیندن گونش ایلینه دَییشمگی ایله عینی زماندا آیلارین آدلاریدا دَییشدی. قدیم دؤرلردن او گونهجن اؤلكهمیزین تقویمینده ایلین اون ایكی آیی؛ «حمل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سنبله، میزان، عقرب، جدی» آدلانسا دا او گوندن سونرا بو آدلار؛ فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور، مهر، آبان، آذر، دی، بهمن، اسفند آدلاری ایله عوض اولوندو.
بو طرحی او گونون ملی مجلیسینه ارائه ائدن، طهران وكیلی میرزا عبدالحسین خان وحیدالملك ایدی.
وحید الملك اؤز طرحینده یازیب:
دولت ادارهلری محاسبهلری بورجلار اساسیندا (اویغور تاریخی اساسیندا) اولدوغو و دولتین بوتون رسمی ایشلهینلریده معاملهلرینی و حقوقلارینیدا همان نسق ایله جاری ائلهدیكلری و غیر رسمی ادارهلر و عموم جماعتین قمری آیلاردان استفاده ائتمكلرینه گؤره، چوخلو اختلافلار یارانیر و دولت ایشلهینلرینین ضررینه قورتولور. بو اختلافین آرادان گئتمهسینه گؤره آشاغیداكی طرحی، قانونی طرح یولو ایله مقدس مجلسه تكلیف ائدیرم:
1. ایللیك معاملهلرده هر ایلین باشلانیشی حمل بورجوندان حسابلاناجاق.
2. بوتون آیلیق معاملهلر بورجلار اساسیندا حسابلاناجاق.
توضیح: معاملهلردن منظور اجاره، استجاره، اجرت، فحلهلرین مزدی، ایشلهینلر، تجاری خدمتلر، صرافیلر و سایر كیمی اونلاردا مبلغ قید اولان قراردادلاردیر.
3. بیرینجی و ایكینجی مادّهلر 1328-جی ایلین حمل آیینین اوّلیندن بوتون «ایران محروسه مملكتلری»نده اجرا اولوناجاق».
مجلس بو طرحه بئله جواب وئردی:
ملی شورا مجلسی/1328-جی ایلین صفر آیینین 12-سی. مبتكرات ادارهسیندن مجلس ریاستی ادارهسینه،مبتكرات كمسیونونون آقای وحیدالملكون طرحینه گؤره راپورتو، مبتكرات كمیتهسینین 1328-جی ایلینین بئشیندهكی صورت جلسهسینه موافق اولاراق.
جناب وحیدالملكون، بوتون عمومی مشترك مبادلهلر و معاملهلرین تاریخ ثبتی و قمری تاریخیندن شمسی و بورجی تاریخینه دَییشمهسینه گؤره طرحی مذاكره اولوندو. او طرح اساساً دقّته لایق طرح اولسا دا عموم جماعتین آراسیندا جریان تاپماسی اوچون، عجالتاً بیر سئری اشكاللارلا اوزلشهجك. بونا گؤره كمسیون درین ملاحظهلره اساساً بو طرحین اجراسی اوچون اظهار عقیدهسینی مسكوت قویور و اونون عمومی اجراسینی آیری بیر زمانا موكول ائلیر. آما بوتون دولتی دایرهلرده اجرا اولونماسینی لازم بیلیر. –لسان الحكما».


text:
هیند اوروپا دیللری
هیند اوروپا دیل عایله سی نئچه یؤز دیل و لهجه یه بؤلونور اوروپا، آمریکا و هیند یاریم آداسی اورتا آسیا ،ایران و استرالیا دا چوْخلو دانیشانلاری وار کی سایلاری ۳میلیاردی آشیریر؛ و دونیانین ان بؤیوک دیل عائیله سی تانینیر کی بۇ دیللر ان آدلیلاری دیر: اینگیلیسجه، آلمانجا، ایتالیاجا ،روسجا، فارسجا و فرانسه دیلی ایله ایسپانیا دیلی.
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«زبانهای هندواروپایی»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۰۶ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ان چوخ قاچقین ساخلایان اؤلکه تورکیه
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی مهاجیرلر یوکسک کومیسارلیغینین معلوماتلارینا گؤره، کئچن ایل اؤز اؤلکهسی ایچینده ساواش سببیله ائوینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالانلارین ساییسی 40 میلیون 300 مینه یئتیشدی
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینا گؤره، ان چوخ قاچقین ساخلایان اؤلکه تورکیه ...
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی مهاجیرلر یوکسک کومیسارلیغی، دونیادا ساواش و شیدت حادثهلری سببیله ائوینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالانلارین ساییسینین ایندییه قدرکی ان یوکسک سویهیه چاتدیغینی آچیقلادی.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی مهاجیرلر یوکسک کومیسارلیغینین معلوماتلارینا گؤره، کئچن ایل اؤز اؤلکهسی ایچینده ساواش سببیله ائوینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالانلارین ساییسی 40 میلیون 300 مینه یئتیشدی.
اؤلکهسی خاریجینه قاچانلارین ساییسی دا کئچن ایلین سونوندا 22 میلیون 500 مینه رکورد بیر سئویه ایله قیدلره کئچدی.
باشقا بیر اؤلکهیه رسمی ایلتیجا مراجعتینده اولانلارین ساییسی ده 2 میلیون 800 مین اولاراق وئریلیر.
بونا گؤره هر دقیقه 20 نفر قاچقین موقعیتینه دوشور.
کئچن ایل دونیادا قاچقین موقعیتینه دوشنلرین ساییسی، 2015-جی ایله نیسبتن 300 مین آرتدی.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی مهاجیرلر یوکسک کومیسسارلیغی، کئچن ایل تورکیهده تخمینن 2 میلیون 900 مین قاچقینین باریندیغینی و تورکیهنین دونیادا ان چوخ قاچقین قبول ائدن اؤلکه اولدوغونو وورغولادی.
تورکیهنی 1 میلیون 400 مین قاچقینلار ائو صاحبلیگی ائدن پاکیستان و تخمینن بیر میلیون قاچقینین قوناق لبنان ایزلییر.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی مهاجیرلر یوکسک کومیسارلیغینه گؤره، اؤلکهسی خاریجینه ان چوخ قاچقین 5 میلیون 500 مین نفر ایله سوریهدن، 2 میلیون 500 مین نفر ایله افغانیستاندان و 1 میلیون 400 مین نفر ایله سوداندان اولدو.
بو عددین یاریسینی اوشاق میدانا گتیررکن، قاچقینلار ان چوخ اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلره سیغیندی.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی مهاجیرلر یوکسک کومیساری فیلیپو گرندی، قلوبال بیر پروبلم اولان قاچقین بحرانینین قبول ائدیله بیلمهیهجک اؤلچولره چاتدیغینی سؤیلهدی.
گرندی، دونیایا مولتجیلرله همرایلیک چاغیریشی ائدهرک، موناقیشهلرین و ساواشلارین قارشیسینین آلینماسی اوچون داها ثمرهلی آددیملارین آتیلماسی لازیم اولدوغونو ایفاده ائتدی.


text:
پاکستان، افغانستان حدودیده تیکانلی سیم اوریب باشله دی
اوشبو تیکانلی سیم اوریش جریانی نینگ ایککی باسقیچ ده عملگه آشیریلرلیگی قید ایتیلدی
پاکستان اردوسی نینگ سوزلاوچی لیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده، افغانستان حدودیده گی تروریستیک هجوم لرگه مانع بولیش اوچون "یوکسک درجه لی خطر" بولگن جایلرگه تیکانلی سیم اوریب باشلنگن لیگی بیلدیریلدی.
اوشبو تیکانلی سیم اوریش جریانی نینگ ایککی باسقیچ ده عملگه آشیریلرلیگی قید ایتیلدی و ایلک مرحله نینگ باجور، مهمند و خیبر قبیله لری منطقه لرینی اوز ایچیگه آلگن یوکسک خطر منطقه لریدن عبارت ایکن لیگی، ایککینچی باسقیچ نینگ بلوچستان ایالتی حدودیدن عبارت ایکن لیگی معلوم قیلیندی.
بو جریان نینگ ایککی اولکه نینگ فایده سیگه ایکن لیگی افاده ایتیلدی.
ایککی اولکه آره سیده دیورند خطی اوله راق اتلگن و میلادی 19 – عصرده انگلستان تامانیدن تعیین قیلینگن 2 مینگ 400 کیلومترلیک چیگره موجود دیر. پشتون منطقه سینی ایککی بولیم گه اییرگن دیورن خطینی افغانستان قبول قیلمه ی تورگن.
اسلام آباد و کابل اداره لری بیر- بیرینی تروریزم گه قره ته پرواسیز ایکن لیگی بیلن عیبله ماقده.
پاکستان، اولکه ده سونگی پیت لرده آرتیب بارگن تروریستیک حادثه لرنینگ افغانستانده جایلشگن ترور گروهلری باعث یوز بیرگن لیگینی سبب کورساتیب، فبروری آیدن بیری ایککی حدود ایشیگینی یاپیب قویگن ایدی.
بیراق پاکستان باش وزیری نواز شریف، 20 مارچ کونی حدود ایشیک لری نینگ تکرار آچیلیش فرمانینی بیرگن ایدی.


text:
ایران سوریه دأکی "داعش مرکزلرینی" اوراندیغینی بیلدیردی
ایران دیرالزوری راکت بیلن اوردی
ایران ینگ آغدارلیشیق گۆیچلری (سپاه پاسداران) سوریأنینگ داعش شأهِرینده داعش ینگ مرکزلرینی اوراندیغینی مألیم اتدی.
سپاه، تهران داقی داعش ینگ ترورچیلیق هۆجۆمینه قارشیلیق گؤرکِزیپ، دیرالزور دا داعش ترور قوراماسینی اوراندیغینی بیلدیردی.
ایران راکتلی هۆجۆمینده کؤپ سانلی ترورچی نینگ اؤلِندیگینی بیلدیردی.
تهران دا ایران مجلیسی و آیت الله خمینی نینگ قبورینا یاراغلی هۆۆمده ۱۷ آدام اؤلۆپدی.
شۇل ترورچیلیقلی حرکتینگ جۇغاپکأرچیلیگینی داعش قابول ادیپدی.


text:
آزربایجانین موحتشم شاعیری : علی آقا واحید
عشق اولان یئرده بوتون عاقل و دانا دلیدیر
سالدی یوسف کیمی اؤز سئوگیلیسین زندانه
قویدی رسوالیقی عالمده ؛ زلیخا دلیدیر
عشق زنجیرینین افتاده سی بیر من دگیلم
هوسی سیلسله عشقیله دونیا دلیدیر
سریلیر چینینه ؛ گاه قوینونا ؛ گاه قامتینه
اژدهالر کیمی ؛ اؤ زولف چلیپا دلیدیر
بیر وفاسیز گؤل اوچون ناله سی دونیانی توتور
عاشقین قلبی کیمی ؛ بولبول شیدا دلیدیر
بیرجه شیرین ایله فرهاده مذمت یوخدور
وادی عشقیده وامیق دلیدیر ؛ عذرا دلیدیر
ال گؤتورمز بو قارا گؤزلولرین زولفوندن
هر یئتن ظن ائلیر واحیدی گویا دلیدیر
آزربایجانین موحتشم شاعیری : علی آقا واحید


text:
Wq/azb/سئوگی
سئوگی, بیر وارلیغی توتقو و باغلیلیق سطحینده سئومه. اینسانین دویغولارینی اداره ائتممک دورومو ایله اولاغان سئوگیدن آییرت ائدیلهبیلر.
آ[edit]
- اینسان ایکی زادی ساخلایامماز: کئفلی اولدوغونو و عاشیق اولدوغونو. آنتیفانیس
- سئوگی، بیر-بیرینه باخماق دئییل، بیرلیکده بیر یانا باخماقدیر. آنتوان دئ سینت ایگزوبیری
اَ[edit]
- بیر دفعه سئون، داها سئومز. الیکساندیر پوشکین
ائ[edit]
اوْ[edit]
- قادینلار باشا دوشولمک اوچون یوخ، سئویلمک اوچون یارادیلیبلار. اوسکار وایلد
- سئون بیر قادین اوچون سئودیگی کیشینین اوزو، اونا دنیزین دنیزچییه گؤروندوگو کیمی گؤرونور. اونوره دئ بالزاک
اؤ[edit]
اۇ[edit]
اۆ[edit]
ایٛ[edit]
ای[edit]
ب[edit]
- گرچک سئوگی آیریلیقدا اونوتولماز. بلژیک آتا سؤزلری
پ[edit]
ت[edit]
ث[edit]
ج[edit]
چ[edit]
ح[edit]
خ[edit]
د[edit]
ذ[edit]
ر[edit]
ز[edit]
- سئوگی، حیا ایله اوتانماق دویغولاردان قورتارماغین ان یاخشی یولودور. زیقموند فرید
ژ[edit]
- هانسی کیشی سئوگییه گؤره عاغیللی دانیشسا، دئمک او سئومیر. ژورژ ساند
- یوخولاردا و سئوگیده امکانسیز اولان بیر زاد یوخدور. ژانوس آرانی
س[edit]
ش[edit]
ص[edit]
ض[edit]
ط[edit]
ظ[edit]
ع[edit]
- بیلیرسن سوچلاری یازان ملک سولدادیر. اورکین سولدا اولماسیدا بونا گؤرهدیر. چونکو سئوگی اوز وئرن ان بؤیوک سوچدور. عزیز نسین
غ[edit]
- تصوف سئوگی یولو، گؤنول یولودور. تانری اینسانا عاشیق اولور، سونرا قول تانرییا عاشیق اولور. غالب حسن قوشچواوغلو
ف[edit]
- اصل سئوگینی تاپماق چوخ چتیندیر، اما اصل دوستلوغا چاتماق اوندان دا چتیندیر. فرانسوا دئ لاروشفوکو
- سئوگی، اینسانین شئیلری اولمادیغی کیمی گؤردوگو چاغدیر. فریدریش نیچه
- انتقام ایله سئوگیده قادین، کیشیدن داها گوجلودور. فریدریش نیچه
ق[edit]
- سئوگینی تانیدیغیندا، تانرینیدا تانیرسان. قیزیلدریلی آتا سؤزلری
- اینسان سئوگیدن وازگئچسه قوجالار.[2] قابریل قارسیا مارکز
ک[edit]
گ[edit]
ل[edit]
- گؤزل اولان سئوگی دئییلدیر، سئوگیلی اولان گؤزلدیر. لئو تولستوی
م[edit]
- سئوگینین اولینده سئونلر گلجکدن دانیشیرلار، سونوندا ایسه گئچمیش حاققیندا. موروا آندره
- سئوگی اینسانلیغین، خشونت حیوانلیغین قانونودور. ماهاتما قاندی
مولانا جلالالدین رومی[edit]
- سئوگی دعوایه بنزَر، جفا چکمکده تانیق ( شاهد) ا . تانیغین اولماسا دعوانی قازانمازسان.
- سئوگی هئچ بیر آفتدن اؤگوت (نصیحت) آلماز.
- سئوگی ائله بیر بؤیوک دنیزدیر کی، نه باشلانغیجی نه ده سونو واردیر.
- گرچک سئوگیده نه وفا واردیر نه جفا.
- یوز آدامین ایچینده عاشیق، گؤیده اولدوزلار آراسیندا پاریلدایان آی کیمی بللی اولور.
ن[edit]
و[edit]
- بیر - بیرینیزی هر زمان اورکدن سئوین. دونیادا دئمک اولار کی، سئوگیدن باشقا بیر شئی یوخدور. ویکتور هوقو
- بیر باشقاسینی سئوملیییک یا دا اؤلملیییک. ویستان هیوگ آودن
- یوخسوللوق، سئوگینین بؤیوک دوشمنیدیر. میگیل دئ سیروانتیس
- سئوگی بیر دلیلیکدیر. ویلیام شیکسپیر
ه[edit]
ی[edit]
یونس امره[edit]
- سئوگی عاشیقی آسلان ائدر، آسلانی زنجیر ائدر، برک داشی موم ائدر.
- عاشیق اولمایان آدام میوهسیز آغاجا بنزَر.
- سئوگینین قایناغی سونسوز گؤرونور. یالچین کوچوک
قایناقلار[edit]
- ↑ Kadın, Aşk, Aile, Peyami Safa
- ↑ milliyet.com.tr


text:
مدافعه وزیرلیگی: ایکینچی دورگی سیلاونینگ امنیتی تامین لنه دی
افغانستان مدافعه وزیرلیگی رسمی لری امنیتی کوچلری ایکینچی دورگی جمهور رئیس لیک سیلاو نینگ خوف سیزلیگی نی تامین لشگه قادرایکنلریدن خبربیرگن. مدافعه وزیری بسم الله محمدی ایچکی ایشلروزیرلیگی و ملی خوف سیزلیک اداره سی امنیتی وضعیت نی کوریب چیقه یاتگن لرینی معلوم قیلدی.
شونینگ دیک بو اداره لرکیلگوسی ایکی هفته ده بونینگ نتیجه سینی سیلاو کمیسیونی بیلن اورته گه قویه دی.
عین حالده سیلاونی کوزه ته دیگن ملی تشکیلات لرگه کوره ایکینچی دور سیلاوی امنیتی معما سبب اهالی نینگ اشتراک ایتیش میزانی اوتگن سیلاوگه نسبتن آزراق بوله دی.
افغانستان سیلاولرکمیسیونی تمانیدن سیلاونینگ ایکینچی دوری ده امنیت نی تامین لش باره سیده بیلدیریلگن تشویشلر آرتیدن بوگون افغانستان مدافعه وزیرلیگی بوجریان نی امنیتی نی تامین لشگه قادرایکن لیگیدن خبر بیردی.
افغانستان مدافعه وزیری بسم الله محمدی سیلاو نینگ ایکینچی دوری امنیتی نی تامین لش خصوصیده بوگون یولگه قوییلگن ییغینده اوتگن دوردیک بوسیلاوهم امنیتی نی تامین له نیشی ممکن لیگی نی تاکیدله دی."مین افغانستان خلقی وافغانستان دولتی گه، افغان امنیتی کوچلری سیلاوده توله تیارگرلیک لری بولگنی باره سیده ایشانچ بیره من، سیلاو اهالی ودولت نینگ کته یوتوغی حسابلنه دی، سیلاو مملکتی میزده مهم بیر شرایطده اوتکزیله دی خوف سیزلیگی نی تامین له یمیز" دییدی افغانستان مدافعه وزیری بسم الله محمدی
محمدی جنابلری سیلاوایکینچی دورگه کیتیش احتمالی تخمین ایتیلگنی سبب آلدین دن امنیت نی تامین لش اوچون ریجه توزگن لرینی معلوم قیلدی.
مدافعه وزیری نینگ ایتیشیچه امنیتی اداره لرایکی هفته گه قدر اوز تیکشیروولریدن چیقرگن خلاصه نی سیلاو کمیسیونی بیلن شریک قیله دی.
بوندن آلدین افغانسنتان سیلاو کمیسیونی ناتینچلیکرنی بو جریان اوچون کته توسیق دیب وبو کمیسیون سوزچیسی بوگون 15ولایت نینگ تورلی منطقه لری نی امنیتی تامین لشگه احتیاج بارلیگی نی تیل گه آلدی.
حالبوکی سیلاونی کوزه ته دیگن 5ملی تشکیلات کیلگوسی سیلاوده اوتگن سیلاوگه قره گنده ایریم قیین چیلیک لر بوجمله دن ناتینچلیک لر سبب اهالی آزسانده اشتراک ایته دی.
بوخصوصده تیفا یا افغانستان شفاف سیلاو تشکیلاتی نینگ مسوولی نعیم ایوب زاده "معلوم بولیشیچه، حاضرگی وضعیتگه قره گنده، سیلاوایکی کیشی آره سیده بولیب اوته دی، امنیتی معما تشویشلنرلی بیر مساله ینه بیری هم ایش موسومی همه ایش بیلن بولیب قاله دی شونینگ اوچون آلدینگی سیلاوگه نسبتن بوگل اهالی آزراق اشتراک ایته دی" دییدی ایوب زاده جنابلری
بو گروه افغان امنیتی کوچلری خوف سیزلیک نی تامین لشلری یانیده آواز بیروچی لر، کوزه تووچی لر، خبرنگارلر وکمیسیون خادم لری بیلن یخشی معامله قیلیش لری باره سیده امید قیلماقده لر.
شونینگ دیک بو تشکیلات اوتگن سیلاوده قلابلیک لرگه قوللری بارلیک که عیب لنگن کمیسیون نینگ 3000دن آرتیق خادمی اورنیده تعهدلی ومناسب کیشی لرنی مدنی جماعه چیلیک وسیلاونی کوزه ته دیگن تشکیلات لر نینگ مصلحتی بیلن ایشگه آلینیشی نی طلب قیلگن.
سیلاونی کوزته دیگن بو تشکیلات لرکیلگوسی سیلاوگه اهالی ایشانچی آشیب اعتبارلی بولیش اوچون کمیسیوندن سیلاو نتیجه لری بو جریان موضوع لری اوز مدتی ده بجریلیب و اعلان ایتیلیشی نی سوره گن.


text:
حیدر بیاتین" یالانچیلار" شعرینین قیسا اوخونوشو - جعفر بزرگ امین
آزربایجانیمیزین اوغورلو شعرلریندن چئویریلر - اوخونوشلار
آزربایجانین دیرلی چاغداش شاعیری حیدر بیات جنابلاری نین " یالانچیلار" شعرینین قیسا اوخونوشو و فارسجایا چئویریسی
اوشاقلیقدا
آی اللریمی آلداتدی گؤلمهجهده
جاوانلیقدا
سن اورهییمی آلداتدین
حیطده
ایندی باخیرام
یول آیاقلاریمی آلدادیب
کوچه ده
ایلک ترجومه سی و سونرا اوخونوشو :
در کودکی
ماه در برکه فریبم داد
در جوانی
تو دلم را فریفتی
اکنون می نگرم
راه پاهایم را فریب داده است
در کوچه
بو شعرین ذهنی فضاسینی ساغلاین اوچ تصویر ایچ- ایچه کئچه رک اونون بوتونلویونه بیر ساختاری تصویر ساغلامیشدیر. بو اوزدن بو شعره بیز تصویر- محور بیر شعر دئیه بیله ریک. اوچ یاناشی استعاری فضاسی بیر انسانین یاشامی نین اوچ موختلف بؤلومونو حرفی بیان لا دئییل، نشانه لریله جانلاندیرا بیلمیشدیر. بیر انسانین (البته کی ایلک اولاراق شاعیرین اؤز حدیث نفسینی،) خطی بیر روایت له یوخ، بلکه زامانسیز- مکانسیز رقصان حلقوی اوچ تصویرلریله عمودی بیر دورومدا دئمه دن گؤسترمکده دیر. شاعیر بیر معمار کیمی واژه لری سون درجه دقت، وسواس و هابئله اقتصادی اولاراق( اقتصاد کلام) سئچیب و ایماژیستی شعره گره کن گؤرکملی بیر ذهن فضاسی و پرسپئکتیو ساغلامیشدیر منجه.شعرین یازیلماسیندا هئچ بیر یاپمالیق و عمد گؤرونمه دن شاعیرین ناخود آگاهیندان جوشوب گلیب کاغیذ اوستونه جالانمیشدیر داها دوغروسو.دیل تورکجه میز باخیمندان( البته من باشاردیغیم قدر)ساغلام دیر، آخیجی دیر. تاخیر معنایی و تاویل پذیری بو شعرده تورکجه میزین نورملارینی پوزماقدا یوخ، واژه لرین یان- یانا قونشولوغوندان و اوندا ایشله نن ابهاملی تصویرلردن سونوجلاناندیر. شعرین متنی خود- ارجاعی دیر( من تاسوفله بو ادبی- زیبایی شناختی واژه لره معادل بیلمه دن فارسیلارینی ایشله دیرم). یعنی متنین دونیشاسی ائشیک دونیانین کوپیسی دئئیل، اؤزونه خاص بیر ذهنی دونیادیر.سوررئال بیر دونیا.(شعر هرتور اولورسا سونوندا سوررئال اولمالیدیر). شعرین مرکزی موتیوی راوی نین حیاتی نین موختلف بؤلوملرینین منشورونون موختلف وجه لریدیر. بو منشور اوچ بعدی اولاراق عمودی تصویرلرله اوخوجونون گؤزونون اؤنونده فیرلانیر و گؤزونو اوخشاییر.نوستالژیک شاعرانه بیر روایت دیر بو قیسا و ایجازلی شعر.تصویرلرساده بیر گؤلمه جه دن باشلایاراق سونوندا آنلامین موختلف و درین تاویل اولونان قاتلارینا ایشله میشدیر داها دوغروسو. یوللارین آلداتماسی متنین ائشیینده بیر چوخ آلدانیشلاری تداعی ائده بیلیر. بو شعر همده گؤزل رومانتیک بیر شعریدیر.بیرینجی شخص اولان راوی نین و داها دوغروسو منیم، سنین، اونون و باشقا "دیگر"لرین فردی رومانتیک آلدانیشلارینین نمونه سیدیر.
-
- 13/10/21


text:
بورا آذربایجان اودلار یوردودور
سانما یوخلاییبدیر سس سیز سمیر سیز
دئمه چؤکوب شهره اؤلوم قورخوسو
گئجه نی دالغا سیز یاشایان دنیز
سحره گؤرورو توفان یوخوسو
باخیشلار پایلاشیر مین بیر گیزلینی
دوداقلار سوسسادا کؤنوللر دویور
یوز ایللر بوکمه ییب ارکین بئلینی
هله ده وارلیقین ، ائلین قورویور
بوز گؤلون مورگولو گؤروب آلدانما
ساوالان کؤکسونده جوشان وولکاندیر
گؤردوگون قارا گون بو ائل بو تورپاق
ایگیدلر بئشیگی آذربایجان دیر
بو یئرده آرخانی گؤره ن گؤزلر وار
هامارلار اوچوروم دؤنوملر دوزدور
بو یئرده یایئنی چکن سازلارین
سنگری ماهنی لار اوخلاری سؤزدور
آتیلان قورشوندور هر بیر بایاتی
ستارخان توفنگی بو گون قلم دیر
بیلگی یاراقینا ساریلان اوزان
کؤکسونده قوپوزو قورقود ده ده م دیر
بو یئرده بئشیکده ن باشلانیر دؤیوش
گئچیلمز یوللاری آشیر لایلالار
قارانلیق گئجه لر قودوراندا قیش
اومود باغچاسیندا گول له نیر باهار
آزادلیق هایقیران بابک قالاسی
چاغلا ایاقلاشان سینماز اوردودور
سوسماز نسیمی سسی سویا رلارسا دا
بورا آذربایجان اودلار یوردودور
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: وطنیم آزربایجان,یاشاسین آذربایجان,یاشاسین آذربایجانیم,آذربایجان ادلار بوردو,آذربایجان حاقیندا شعر,آذربایجانا گوره شعر,اودلار یوردو,اودلار یوردو آذربایجان,تورکی شعر |


text:
فرانساداکی پرزیدنت سئچکیسینده میللی جبهه پارتییاسیندان مارین لپنین، آلمانییاداکی پارلامنت سئچکیسینده آلمانییا اوچون آلترناتیو پارتییاسینین قلبه قازانماسی آوروپانی داغیداجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ایسپانییا مطبوعاتینا موصاحیبهسینده باش ناظر ماریانوراخوی سؤیلهییب.
«من بونون حاقیندا دوشونمک بئله ایسته میرم. اگر بئله اولسا، او زامان فلاکت اولاجاق، آوروپا داغیلاجاق. لیبرال، سوسیال دموکرات پارتییالار آوروپانی فورمالاشدیریبلر. بو قیطعه هله ده ان یاخشی رگیوندور. اولتراساغچیلار بئله بیر تصورات یارادیرلار کی، آوروپا بوتون بدبختلیکلرین سببیدیر. من بونو دئینلره مصلحت گؤرورهم کی، دونیانی گزیب، اورالاردا وضعیتین نئجه اولدوغونو گؤرسونلر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
دونیادا اولماق اما بو دونیادان اولماماق
دونیادا، نه اونون مادی وارلیغینی اینکار ائدهرک نه ده اونا تسلیم اولاراق اما دونیانین حاقینی وئرهجک بیر شکیلده یاشاماق
دونیادا اولماق اما بو دونیادان اولماماق
قارشی-قارشییا اولدوغوموز اینتللکتوئل و اخلاقی میدان اوخوما بودور: دونیادا اولماق اما دونیادان اولماماق. دونیادا، نه اونون مادی وارلیغینی اینکار ائدهرک نه ده اونا تسلیم اولاراق اما دونیانین حاقینی وئرهجک بیر شکیلده یاشاماق. بو دونیاداکی سون مقصدیمیزی هئچ بیر زامان گؤزدن ایتیرمهدن حیاتین دادینی چیخارماغی باجارماقدیر
غربلی دینی و شرقشوناس محفللرده ایسلاما قارشی یؤنلدیلن تنقیدلردن بیری ده ایسلامین، خریستیانلیقلا موقاییسهده، بیر دین اولاراق چوخجا دونیوی اولدوغو ادعاسیدیر. خریستیان پولئمیکچیلر محمد پیغمبری، عیسی مسیحین عکسینه، دونیوی اجتماعی و سیاسی علاقهلرله آشیری درجهده ماراقلانمیش اولاراق گؤررلر. داهاسی ایسلامین بیر دین دئییل اما بیر ایدئولوژی اولدوغو سوچلاماسینی ائدرلر. بو ادعالار یالان سهو آنلاییشلارا و ساختا عارشیلاشدیرمالارا اساسلانیر. ایسلام، دونیانین وارلیغینی اینکار ائتمز آنجاق دونیایا قارشی چوخ دا محبّت بسلمهین، چوخ دا باغلانمایان بیر توتوم توتور. توتولماسی لازیم اولان حساس تارازلیق ایسه دونیانین خیدمتینه گیرمهدن، بو دونیادا معنالی بیر شکیلده حیات سورهبیلمکدیر.
شئیلره لاییق اولدوقلاری قدریله درین جیدیلیک و قیمت وئرهرک، آنجاق سون تحلیلده تانرینین یارادیلیش پلانینداکی کیچیک و اهمیتسیز یئرلرینی و بیزیم ده اونون ایچیندکی یئریمیزی بیلهرک داورانماق زکا، مودریکلیک و هنر طلب ائدیر. دونیا بیر اؤرتوک و بیر ایلنجه یئریدیر؛ هئچ بیر اینسان اوندا اؤزونو ایتیرممهلیدیر. اینسان ذکاسی و غورورو بو دونیانین موقتی زامانساللیغینین اوزریندهدیر. آنجاق تانرینین بیر صنعت اثری اولاراق دونیا، بیر طرفدن ده اونون احتیشامینی، دیزاینینی و مرحمتینی گؤزلر اؤنونه سرر. دونیا، اؤز فیزیکی / مادی خصوصیتلرینین جمعیندن چوخ داها گئنیش و داها معنالی بیر شئیی گؤسترن بیر ایشاره اولاراق خیدمت ائدیر. دونیا آغرینین، اذیتین و شدتین قایناغی اولا بیلر آنجاق بیر طرفدن ده مودریکلیگین، آشان، دوستلوغون، شفقت و مرحمتین ده قایناغیدیر. بو دا بیزی هر دایم اؤزوموزه سورمامیز لازیم اولان بو کریتیک سوالا گتیریر: حیاتیمیزی، دونیایا تسلیم اولمادان، نئجه جیدی و معنالی بیر شکیلده یاشایابیلیریک؟
بو یالنیز قاورامسال بیر سوال دئییل. اطرافیمیزداکی دونیایلا نئجه قارلیلیقلی تأثیره گئچهجگیمیزی ده شکیل وئریر. دونیانی آباد یا دا یوخ ائتمه یوللارینی معین ائدیر. بو بوتون مدنیتلرین اوریینده یاتان سوالدیر - ائله بیر سوال کی معاصیر دونیا نئجه جوابلایاجاغینی بیلممکدهدیر.
کلاسیک موسلمان دوشونورلر و علم اینسانلاری دونیانین فیزیکی حقیقتینی جیدیلیکله اله آلمیشلار آنجاق هئچ بیر زامان اونو اؤز ایچینده و اؤزوندن میدانا گلن، اؤزونو رئاللاشدیران بیر آنلاما صاحب اولاراق درک ائتممیشلر. کایناتین فیزیکی آکتولارینین اطرافلی بیر آنالیزینی تامین ائدن اینکیشاف ائتمیش و خیلی علمی بیر طبیعت معلوماتی چیخارمیشلار. آنجاق یئنه ده اوزرینده ایصرارلا دایاناراق چالیشدیقلاری بو "دونیا"، اؤز اؤزونو ایضاح ائدن و اؤزونده اؤز یارانما سببینی گؤسترن بیر حقیقت دئییلدی. فیزیکی دونیانی، قورانین "حیات آل دونیا" / "بو دونیانین حیاتی" یا دا "دونیوی حیات" دئیه تعیین داها گئنیش بیر مزموندا آراشدیرمیشلار. بو حساس تعیین ائتمه "دونیا حیاتی" اولاراق داها دوزگون بیر شکیلده ایفاده ائدیله بیلر.
"دونیا حیاتی" ایله قصد ائدیلن اوزرلرینه دگرلر یوکلنمیش یاخشی و پیس پرینسیپلرینین، مادی وارلیقلارین حیات تاپدیغی فیزیک و ریاضیات پرینسیپلرینه گؤره داها چوخ اهمیت قازاندیغی بیر وارلیق ساحهسی، بیر علاقهلر باغلامیدیر. دونیا یالنیز اؤز باشینا بیر "اوبژه" یا دا اینسانلارین قالماق اوچون گلدیگی بیر "ایشتیراک" دئییل. هر شئیدن اوّل اخلاقی بیر ساحهده، اینسانلیق وضعیتینی شکیللندیرن بیر اینانجلار و توتوملار باغلامیدیر. دونیایا قارشی موقعیتیمیز، بو ساحهنین و اوغرونا یاشادیغیمیز مقصدلر باغلامینین بیر-بیرلریله اولان اویغونلاشماسی، قارشیلیقلی آنلام قازانماسییلا میدانا گلر.
دولایسییلا "دونیوی حیاتا"، دونیانین مادی وارلیغینی رد ائتمهیهرک، اخلاقی و منعوی بیر میدان اوخوما اولاراق باخمالیییق. کیشیدن بو دونیایا حاقینی دوغرو دوزگون و خوشبخت بیر شکیلده، سئوینج ایچینده وئرمهسی طلب، آنجاق بیر طرفدن ده محمد پیغمبرین بو سؤزلرینین ده هر زامان خاطیرینده اولماسی ایستنیلیر: بو دونیادا بیر خاریجی (گاریب) اولون و اصلا اونا باغلانمایینیز. یولوندا یوروگونوز و گؤزللیکلرینین دادینی چیخارین، اما سون سونون بورادا اولمادیغینی بیلین.
بیر طرفدن دونیایا باغلانماماغی دیگر طرفدن ده دونیایا حاقینی وئرمکدن مورککب بو ایکی-یؤنلو توتوم اصلینده ایسلامین هر وضعیتده ایزلدیگی اورتا یولو تعقیب ائتمک و بوتون آشیری اوجلاردان قاچینماق توصیهسیدیر بیر اوزانتیسیدیر. ایسلام ایشده بو زمین اوزرینه اینسانلیق تاریخینین ان قالیجی مدنیتلریندن بیرینی اینشا ائتمیشدیر. موسلمان علم اینسانلاری، عالیملر، صنعتچیلر، ایدارچیلر، کندلیلر و دیگرلری دونیانی، کایناتین نیزامی و گؤزللیگیله اویغونلاشما ایچینده ایشلمیین یوللارینی آختارمیشلار. الده ائتدیکلری بؤیوک مادی و علمی اوغورلار اونلاری هئچ بیر شکیلده ماتریالیزم و دونیایا تاپینماغا یؤنلندیرممیشدیر. آنجاق دونیانین رئاللیغینا کشیش واری بیر شکیلده ده رد ئتممیشلردیر. دونیایا موقتی (فانی) و نیسبی بیر یئر اولاراق باخمیش اما اونو داها گؤزل و عدالتلی ائتمک اوچون ده امک وئرمیشلر. قورانا گؤره بوتون کاینات بیزه بیر "امانت" اولاراق وئریلمیشدیر و بو امانته لاییق گؤرولن آدام ده اعتبارلی، "امین"، اولماق مجبوریتیندهدیر. آنجاق بو شکیلده دونیا بوتون اینسانلار اوچون اعتبارلی و امین بیر یئر حالینا گلهجکدیر. قارشی-قارشییا اولدوغوموز اینتللکتوال و اخلاقی میدان اوخوما بودور: دونیادا اولماق اما دونیادان اولماماق. دونیادا، نه اونون مادی وارلیغینی اینکار ائدهرک نه ده اونا تسلیم اولاراق اما دونیانین حاقینی وئرهجک بیر شکیلده یاشاماق. بو دونیاداکی سون مقصدیمیزی هئچ بیر زامان گؤزدن ایتیرمهدن حیاتین دادینی چیخارماغی باجارماقدیر. بو سببله ایسلامین دونیوی بیر دین اولدوغو اتهاملاری کوللیئن سهودیر. ایسلام، دونیاداکی وارولوشوموزون سون مقصدینی اونوتمادان داها گئنیش بیر کونتکستینده داخیلینده دونیایا حاقینی وئریر. ایسلام دونیانی رد ائدن بیر دین دئییل. سیرر بودور: "هر شئیی عایید اولدوغو یئره قویماق" اولان عدالتی تام مناسییلا قاورایا بیلمک و تطبیق ائتمک. دونیایا و اؤزوموزه قارشی عدالتلی اولدوغوموز زامان هر شئی یئرلی یئرینده لاییقینجه وار اولور. بو سببدن، بیز دونیادا، داها آشاغیلاریندا ایشتیراک ائدن خصوصیتلرینین عهدهسیندن گلمک و هر شئیدن اوّل دونیانین یارادیلما و بیزه امانته ائدیلمه مقصدینه خیدمت ائدهجک بیر اخلاقی و معنوی موکممللیک حالینا چاتماق اوچون یاشامالیییق. حقیقته، اردمه، سئوگییه و خوشبختلیگه حقیقتن و قالیجی اولاراق چاتماق، یالنیز دونیایا باغلانمادیغیمیز و نیه بورادا اولدوغوموزو بیلدیگیمیز زامان مومکوندور.


text:
سئوگیلی جان
بیلسن گوزلیم سن نه قدر سئوگیلی جانسان
ظلم ائیله مه قوی سویله مه سینلر جان آلانسان
سوسدورما او گول چهره نی آلدانما رقیبه
اوز قدرینی بیل کی نه قدر ایندی جاوانسان
اغیاره اینانما گوزلیم قورخورام اوندان
چوخ ساده سن هر سؤز کی دیللر اینانانسان
گول دن ده ، چیچک دن ده ، گونش دن ده گوزل سن
سن باغ ملاحت یئتیرن سرو روانسان
گؤردوم یئنه مین نازیله بیگانیه باخدین
چوخ شبهه یه سالدین منی بیلدیم نیگرانسان
گؤر بیر نه گوزل لیکده یئتیرمیش سنی طالع
حسرت چکر عالم سنه مشهور جهانسان
واحید بو قدر سنده کی وار عشق و محبت
دونیا قوجالیب گئتسه چتین سن قوجالانسان
علی آقا واحد
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: تورکی شعر,تورکجه شعر,سئوگی شعری,سئوگیلی,سئوگیلی جان,سئوگیلیم,علی آقا واحد,علی آغا واحید |


text:
چابالیر اوره ک سینه مده
آینایا باخاندا گؤردوم ، ساققالیما دن دوشوبدی
من کی چوخ قوجالمامیشام ، بیلمیرم ندن دوشوبدی
هنر اولسا روح جواندیر ، هله – هله دوشگون اولماز
اونداکی گؤردون دوشوبسه ن ، بو نفیر بدن دوشوبدی
اورایا کی سن گئدیرسن ، قویولار آچیبدی آغزین
شیطانین توری یاماندیر ، هر گلیب گئدن دوشوبدی
نه قدیر باشین سلامت ، ال – آیاقدا باشسیز اولماز
آیاغا دمیر دوشه نده ، باشووا چدن دوشوبدی
قویودان که خلقه قازدین ، چیخا بیلمه سن سلامتپ
آدام اینجیدن بلایه ، آدام اینجیدن دوشوبدی
چابالیر اورک سینه مده ، باشی کسیلمیش تویوق تک
پیلله نی چیخاندا گؤردوم ، سینه نفه دن دوشوبدی
سئرچه دن سیچاندان آرتیق ، توری بیز قوراندا دوشمز
آمما شئر تورون قوراندا ، فیل یا کرگدن دوشوبدی
« شهریار » عدندن آیری ، مرواری یئتیم قالاندا
یمن جنوبی دن ده ، باخاسان عدن دوشوبدی
..........….
بلالی باش
یار گونومی گؤی اسگییه توتدو کی دور منی بوشا
جوتچو گؤروبسه ن اؤکوزه اؤکوز قویوب بیزوو قوشا ؟
سن اللینی کئچیب یاشین ، من بیر اوتوز یاشیندا قیز
سؤیله گؤروم اوتوز یاشین نه نیسبتی اللی یاشا ؟
سن یئره قویدون باشیوی من باشیما نه داش سالیم ؟
بلکه من آرتیق یاشادیم نئیله مه لی ؟ دئدیم یاشا
بیرده بلالی باش نچون یانینا سوپورگه باغلاسین؟
بؤرکو باشا قویان گرک بؤرکونه ده بیر یاراشا
بیرده کبین کسیلمه میش سن منه بیر سؤز دئمه دین
یوخسا جهازیمدا گرک گلئیدی بیر حوققا ماشا
...
دئدیم : قضا گلیب تاپیب ، بیر ایشیدی اولوب کئچیب
قوربانام اول آلا گؤزه ، حئیرانان اول قلم قاشا
منکی اؤزومده بیر گوناه گؤرمه ییرم ، چاره ندیر ؟
پیس بشرین قایداسی دیر ، یاخشی نی گؤرسه دولاشا
دوستا مروت ائتمه لی دوشمه نیله کئچینمه لی
قایدا بودیر ، حئیف دئگیل بشر یولون آشیب چاشا ؟
من ده سنین دای اوغلونام سن ده منیم بی بیم قیزی
گؤنول باخیرسا گونه شه ، گؤزده گرک بیر قاماشا
ایندی بیزیم مارال کیمی ، اوچ بالامیز واردی ، گرک
آتا – آنا ساواشسادا ، بونلارا خاطیر باریشا
هر کیشی یه عیالی دا ، اؤز جانی تک هؤروکلنیب
هدیه ده اولماز ائله سین عیالی قارداش قارداشا
بو دونیا بیر یول کیمی دیر ، بیز آخرت مسافیری
کجاوه ده هاماش گرک اؤز هاماشینان یاناشا
آخیرتی اولانلارین ، دونیاسی غم سیز اولمویوب
سئل دی گله ر آخار کئچر ، آمما گرک آشیب – داشا
مثل دی : « یئر کی برک اولور ، اؤکوز اؤکوزدن اینجییور »
هی دارتیلیر ایپین قیرا ، یولداشیلا بیر ساواشا
بیزیم ده روزیگاریمیز یامان دی ، بیزده عیب یوخ
بلکه وظیفه دیر بشر قونشولاریلان قونوشا
حق حیات یوخ داها بیزلره ، چوخ بؤیوک باشی
زندانیمیزدا حققیمیز ، بیر باجا تاپساق ، تاماشا
...
آمما اونون شماتتی آللاها خوش گلمیوبن
گئتدی منیم حیاتیمی ووردی داشا چیخدی باشا


text:
۳ سپتامبر
۳ سپتامبر: ایلک کونسرو کارخاناسی، ایتالیانین تسلیم اولماسی
۱۲۶۰ — عین جالوت ساواشی: سیفالدین قوْتاز و بایبارس باشچیلیغینداکی مملوک اوْردوسو٬ موغول اوْردوسونو آغیر مغلوبیته سالمیشدیر.
۱۵۸۸ — گنجه قالاسی تیکدیریلیب.
۱۷۸۳ — بریتانیا آمریکانین موستقیللیگینی تانیمیشدیر.
۱۸۵۹ — شیخ شامیل داغیستاندان سنتپترزبورقا گتیریلمیشدیر.
۱۹۱۲ — لندنده دونیانین ایلک کونسرو کارخاناسی ایستیفادهیه وئریلمیشدیر.
۱۹۴۳ — ایکینجی دونیا موحاربهسی: ایتالیا تسلیم اوْلموشدور.
۱۹۵۲ — تورک بایراغی آغری داغینین قولهسینه سانجیلمیشدیر.


text:
یادپلانئتلیلر اینسانلارلا یاخین ۱۰-۲۰ ایل عرضینده علاقه یاراداجاق.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده کوسموسا دایمی اولاراق رادیو سیگناللارینین گؤندریلمهسینی حیاتا کئچیرهن «یئردن اولمایان ایسماریشلارین موبادیلهسی» تشکیلاتینین رهبری داگلاس واکوچ دانیشیب.
واکوچون سؤزلرینه گؤره، الده اولونان نایلیتلر بو فیکری سسلندیرمهیه ایمکان وئریر. ۵۰ ایل بوندان اول تطبیق ائدیلن و یالنیز بیر نؤع سیگنال قبول ائده بیلن ایلک آختاریش پروسسورلاریندان فرقلی اولاراق، مؤوجود قورغولار میلیاردلارلا موختلیف تئزلیکلرین یوخلانماسینا ایمکان یارادیر.


text:
یونیسیف اداره سی، افغانستان معارف وزیرلیگی گه 70 میلیون دالر یاردم وعده قیلگن
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ یونیسیف یا باله لر بوییچه صندوغی، کیله سی ایکی دوامیده افغانستان ده تعلیم و تربیه وضعیتی یخشی لنیشی اوچون کمیده 70 میلیون دالر خره جت صرفله یدی.
اوشبو مبلغ بیلن، اونلب ینگی مکتب و سواد اورگه تیش مرکزلر، قوریلیشی ممکن.
مذکور مبلغ نی مالیوی لشتیریش ایشی یونیسیف تمانیدن باشقریله دی، اما لایحه لر، افغانستان نینگ معارف وزیرلیگی نینگ تکلیفلری اساسیده یولگه قویلیشی ممکن.
یونیسیف اداره سی تمانیدن افغانستانده تعلیم وتربیه وضعیتی یخشی لنیشی اوچون کورستیله دیگن 70 ملیون گه یقین یاردم، ینه بیر بار اوشبو مملکت معارف رسمیلری نینگ امیدی نی کوچیتیردی.
اوشبو یاردم نینگ یونیسیف اداره سی تمانیدن مالیوی لشتیریلیشیگه قره مه ی، اونینگ عملده تطبیق ایتیش ایشلری، افغانستان معارف وزیرلیگی آرقه لی بجریلیشی ممکن.
افغانستان معارف وزیری فاروق وردک، اوشبو مبلغ بیلن، مملکت معارف وزیرلیگی نینگ اینگ ضروری لایحه لری بوتکول روشده نظرده توتیله دییدی:برچه لایحه لر معارف وزیرلیگی نینگ ضرورتلری اساسیده عملگه آشیریله دی. یونیسیف هیچ بیر لایحه نی اوز باشیمچه یولگه قویمه یدی.
وردک جنابلری نینگ ایتیشیچه، مذکور مبلغ دن بیر قسمی بامیان، غور و دایکندی ولایتلرده 75 باب مکتب نی قوریش ده صرفله نیب، بلخ، سرپل، سمنگان و جوزجان ولایتلریده قوریلیش ایشی چله قالگن 11 مکتب بوتونلی قوریله دی.
ایتیلیشیچه، مملکت نینگ هر بیر 1500 مکتبی اوچون بیر تعلیم مرکزی ایجاد ایتیله دی. سواد اورگه تیش و اوقیتووچی تربیه لش مرکزلری قوریلیشی ممکن.
بوندن بیرنیچه وقت مقدم یو ان او دی سی یا بی می تی تشکیللشتیریلگن جنایت و مخدر ماده لر گه قرشی کوره ش اداره سی اوزی نینگ بیر گزارشیده، افغانستان عالی اوقوو همده معارف وزیرلیکلریده یوقاری درجه ده فساد موجود لیگی دن گپیرگن ایدی.
اما کیینچه لیک، اوشبو گزارش مملکت نینگ ایکله وزیرلیگی تمانیدن رد ایتیلدی، لیکن معارف وزیری فاروق وردک، بوگونگی چیقیشیده معارف وزیرلیگی ده گی فساد گه قرشی کوره شیش اوچون قطار لایحه لر تیارلنگنی نی ایتدی:" بیز نینگ تعین ایتووچی اداره لریمیز، شرطنامه لریمیز و مالیوی ارگانلریمیزده فسادنینگ موجودلیگی سیزیله دی. بوگون کیین خداملرنینگ آیلیکلری مالیوی اداره لریمیز تمانیدن ایمس، بلکه هر بیر خادم اوچون بانکی حساب آچیلیشی کیره ک."
افغانستان معارف وزیرلیگی، مذکور مبلغ دن 31 میلیونی 1391 ییلده، و قالگنی ایسه 1393 ییلده صرفلنیشی ممکنلیگی باره سیده تاکیدله دی.
یونسیف سونگی بیر نیچه ایچیده مملکت نینگ تورلی حدودلریده اونلب مکتب قوریب، باشقه بولیملرده هم تعلیم درجه سی یوکسلیشی اوچون سعی و حرکت آلیب بارگن.


text:
ایران ایسلام رئسپوبلیکاسیندا نؤوبتی ۴ ایل اوچون پرئزیدئنت سئچکیلری کئچیریلیر. سئچکینین ایکی اساس فاووریتی وار - هازیرکی پرئزیدئنت، اصلاحاتچیلارین دستکلدیی حسن روحانی و قاتی موهافیزکار، اینقیلابچی، سرت ختت ترفداری سئییید ایبراهیم ریسی.
بو سؤزلری ایراندا بو گون کئچیریلهن پرئزیدئنت سئچکیلرینی آخار. آز-آ شرح ائدن پولیتولوق محمد اسدوللازاده دئییب. او بیلدیریب کی، چوخسایلی نامیزدلر ایچینده ۶ نفرین قئیدیاتا آلینماسینا باخمایاراق، حاضردا ۴ شخسین آدی سئچکی بوللئتئنیندهدیر:
«تئهران مئری محمد باقیر قالیباف ایبراهیم ریسینین، ایسهاق جاهانگیری ایسه حسن روحانینین خئیرینه نامیزدلیکدن ایمتینا ائتدی. حاضردا حسن روحانی، مصطفی هاشئمی تابا، ایبراهیم ریسی و مصطفی میرسلیم سئچکی یاریشیندادیر. مصطفی هاشئمی ایکی گون اؤنجه سئچیمینی ائتدی، حسن روحانییه سس وئرجیینی بیلدیردی و ترفدارلارینی هازیرکی پرئزیدئنته سس وئرمهیه چاغیردی. بئلهلیکله، حاضردا او، فورمال اولاراق سئچکییه قاتیلیب. موستقیل نامیزد مصطفی میرسلیمین سئچیلمه شانسی ایسه چوخ آشاغیدیر».
پولیتولوق وورغولاییب کی، ایراندا هازیرکی سئچکی بؤلگهده جدی حادثهلرین یاشاندیغی واختا تصادف ائدیر.
«روحانی و ریسی آراسیندا گئدن سیاسی موباریزه اساساً اصلاحاتچیلارلا موهافیزکارلارین موباریزهسی کیمی خاراکتئریزه اولونور. بو سئچکیلر ایرانین دا ایشتیراک ائتدیی یاخین شرقده داوام ائدن قئیری-معین سیاست و محاربه شرایطینده کئچیر. ایرانین خاریجی و داخیلی سیاستینده موهوم رول اوینایا بیلهجک بو سئچکیلرده اؤلکه اهالیسینین بؤیوک اکثریتینین اصلاحاتچی قانادا سس وئرمهسی گؤزلنیلیر. دوزدور، آبش-این سون واختلار ایرانا قارشی «سرت ختت» کورسونو گؤتورمهسی موهافیزکارلارین رئیتینقینی یوکسلدیب، تئهرانا سانکسییالار چاغیریشی سئپاه و دیگر پرئزیدئنته تابع اولمایان قروپلارین تأثیر ایمکانلارینی گوجلندیریب و بو قروپلار دا موهافیزکار ریسینی دستکلییر. آنجاق ایران نه قدر تئوکراتیک و قاپالی رئژیم اولسا دا، سئچکیلرده خالقین سسی موهوم اهمیت داشیییر. ایران خالقی ایسه قربله سیاسی-اقتصادی علاقهلرین ترفداریدیر و ریسی طرفیندن باشلادیلاجا بیلهجک یئنی سیاسی قارشیدورمانین علیهینهدیر».
م.اسدوللازادنین فیکرینجه، بو سئچکیلرده آذربایجانلیلار دا اصلاحاتچیلارین نامیزدینه سس وئرهجک:
«روحانی اؤتن دفعه سئچکی اؤنجهسی آذربایجان تورکلرینه وئردیی ودلری یئرینه یئتیرمهدی، تبریز اونیوئرسیتئتینده آذربایجان دیلینده کافئدرانین آچیلماسی، میللی کیملیین قاباردیلماسی و ایران پارلامئنتینده تورک فراکسییاسینین یارادیلماسی ایله بو ۴ ایلده کیچیجیک حادثهلرله یاددا قالدی. اما موهافیزکارلارین قلبهسی رئاللاشارسا، آذربایجان تورکلرینین سیاسی-مدهنی اینکیشافینین قارشیسی تامامیله آلیناجاق. اونا گؤره ده بو گون آذربایجان تورکلرینین حسن روحانییه سس وئرجیی گؤزلنیلیر».


text:
ترامپ ایرانلا باغلی قرارینی وئردی
"آلیشیلمیش سؤزلری تکرار ائتمک یئرینه آمریکا اوزرینه دوشهنلری ایران کیمی یئرینه یئتیرمهلیدیر"
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین ایرانین ۲۰۱۵ده بیرلشمیش میلتلر گوونلیک شوراسینین بئش دائمی عضوو و آلمانیا ایله ایمضالادیغی نوکلئر آنلاشمانین مدتینین اوزانماسی ایله باغلی قراری ماراقلا گؤزلنیلیردی.
آغ ائو، ترامپین ایرانلا ایمضالانمیش نوکلئر آنلاشمانی داوام ائتدیرمک قراری آلدیغینی سؤیلهیهرک، ترامپین تحریملرین آسقیدا اولما وضعیتینی اوزاتدیغینی و آنلاشماده دییشیکلیکلر ایستهیهجگیینی آچیقلادی.
آغ ائودهن وئریلن آچیقلامادا دؤردونجو و سون دفعه اوزادیلان آنلاشمادا لازیم دییشیکلیکلرین ائدیلمهسینین طلب اولوندوغو قید ائدیلدی.
ایران خاریجی ایشلر باخانی محمد جواد ظریف، آمریکانین قرارینی "آلیشیلمیش سؤزلری تکرار ائتمک یئرینه آمریکا اوزرینه دوشهنلری ایران کیمی یئرینه یئتیرمهلیدیر" شکلینده دگرلندیردی.


text:
افغانستان ملی خوف سیزلیک کینگاشی،حکومت جوکاتیدن تشقری خارجی لر تمانیدن ایجاد ایتیلگن قوراللی نیچه گروه نینگ بیکار ایتیشسی نی مملکت امنیتی نهاد لریدن طلب قیلگن.
ملی کینگاش اعضالری تمانیدن آلینگن قرار گه کوره، بیر گروه هیئت، خارجی کوچلر بیلن بحثله شیب مذکور قوراللی گروه لر افغانستان خوف سیزلیک کوچلری چوکاتیده کیرتیلیشینی طلب قیله دی.
شونده ی بیر حالده افغانستانده استقامت قیله یاتگن خارجی کوچلر، حکومت نینگ مذکور لایحه سی انیق ایمس ایکن لیگی نی ایتگن.
حاضر محلی پولیس دن تشقری، امریکا لیک لر نظارتی آستیده فعالیت قیله یاتگن کمپاین دیگن بیر گروه هم فعالیت قیلماقده.
سونگی پیت لرده مملکت نینگ ایریم بولگه لریده اینیقسه میدان وردگ ولایتیده یولگه قوییلگن حربی عملیات آرتیدن، افغانستان دولتی، خارجی لر تمانیدن ایجاد ایتیلگن قوراللی گروه لر فعالیتی نی کیچیکتیرماقچی بولگن.
افغانستان ملی خوف سیزلیک کینگاشی نینگ مقصدی قه یسی کوچلر ایکنلیگی هم هنوز گه قدر بیللی بولمه گن اما حاضر افغانستان نینگ یوزلب مینگ خوف سیزلیک کوچلری یانیده مملکت نینگ جنوب و جنوب شرقی حدودیده کمپاین اسمی بیلن فعالیت قیله یاتگن بیر گروه بار.
مذکور گروه امریکا لیک لر افغانستانگه کیلیشی بیلن ایجاد ایتیلیب، مذکور کوچلر قرار گاه لری نینگ امنیتی نی تامینلش، پاکستاندن عصیانچیلر افغانستانگه کیریشی نینگ آلدینی آلیشی و مملکت قشلاق لریده حربی عملیات یولگه قوییلیشی مقصدی بیلن ایجاد ایتیلگنی ایتیله دی.
خوست ولایتی کینگاشی اعضالریدن داوود شاه مکین زوی نینگ معلوم قیلیشیچه، مذکور ولایت ده قریب ایککی مینگ قوراللی کمپاین کوچلری اسمی بیلن امریکالیک لر حمایتی بیلن فعالیت قیله دی.
" خوست گه اورنه تیلگن تینچلیک، خود شو کمپاین کوچلر طریقیدن کیلگن. چیگره ده یخشی فعالیت قیلگن، همده دشمن، یا طالبان ویا القاعده مذکور ولایت گه کیرمس لیک اوچون ساحه لرنی باغلب قویگن. بو مسئله اوچون انچه یخشی دیر لیکن بیر قنچه اشتباه لری هم بار. یعنی کیچه تمانیدن امریکالیک کوچلر بیلن بیرگه لیکده عملیات یولگه قوییب، بیر قنچه حادثه لر یوز بیره دی. خوش ولایتی کینگاشی ولایت مقامی بیلن بیرگه بو مسئله اوچون کوز قره تیش اوچون امریکالیک لر گه مکتوب جونه تگن."
بیر قنچه کوزه توچیلرگه کوره، خوف سیزلیک مسوولیت لری نینگ خارجی لردن افغان کوچلری گه بیریش جریانیده افغانستان دولتی، خودمختار کوچلر نینگ فعالیت قیلیشیدن خواطرلنگن. اما بوندن آلدین افغان رسمیلری، دولت نهاد لری بیلن فعالیت قیله یاتگن تشکیلات لر حقیده اوز قرشی لیگی نی بیلدیریب کیلگن.


text:
افغانستانده سونگی پیتلرده ایشسیزلر سانی کیسکین آرتگن. کوزه توچی لر گه کوره، بونگه خوف سیزلیک وضعیتی نینگ یمان لشگنی، تجارت و صناعت فعالیتی آزیگنی و اینیقسه جمهور رئیس لیک سیلاو نتیجه لری اعلان ایتیلمه گنی تاثیر کورستگن. رسمی لر ایسه ایش سیزلر صفی نینگ کینگیشینی خارجی موسئسه لر فعالیتی نینگ آزیگنی بیلن ایضاح لشماقده.
ایندی وضعیت شوندی ایکن افغانستانده ایش تاپیش قنچه لیک آسان؟
سیز ایش سیز قالی شدن تشویش ده می سیز؟
سیزچه افغانستان ده کی ایش سیزلیککه سبب نمه ؟
افغانستانده کی ایش سیزلیک معما سینی قندی قیلیب حل قیلیش ممکن؟
بو هفته گی سوز سیزگه رکنی شو موضوع گه بغیشلنگن


text:
یشیرین حجتلرنینگ آشکار ایتیلیشیدن امریکا لیک رسمیلرغضبده
امریکا دولتیده کی یوقاری مرتبه لی رسمیلر افغانستاند ه کی اوروش حقیده کی 90 مینگ دن ارتیق سره لنگن حربی حجتلر نینگ آشکار ایتلیشی گه نسبتا غضبلرینی اظهار ایتکن.
امریکا مدافعه وزیری روبرت گیتس ، اوشبو عملنی خوفسیز لیک قاعده لرینی بوزوش دیب بهالب بو نی امریکا لیک حربیلر ، اتفاقداشلری و افغانستانلیک معلومات ایتکیزوچیلر نینگ حیاتینی خوف استیگه قوییشی بیلن آگاه لنتیرگن.
امریکا لیک قوشمه قوراللی قوشونلر نینگ باش قوماندانی دینگیز باشچی مایک مولن ، ویکی لیکس وبصحیفه سی نینگ اساسچی سی جولیان اسانچ نینگ، قولی اله قچان قانگه بولنگن بولیشی ممکن لیگینی ائیتگن.
افغانستان اوروشی حقیده کی قوشمه ایالتلر نینگ 90 مینگ یشیرین حجتلرین نیگ اشکار ایتیلیشی اسلام اباد و لندن نزدیده واشنگتن اوچون شرمنده لیک سنه لیشی ممکن. اما اوشبو حجت لر نینگ اشکار ایتلیشی انسان لر حیاتینی هم خوف استیگه قوییشی ممکن می؟
امریکا مدافعه وزیر لیگی بو حجتلر نی ویکی لیکس وبصحیفه سی یده چاپ ایتکن لر نی ، افغانستانده کی ایریم اسنان لر نینگ نشانگه توتیشیلیشیگه مسئول بولگنلیگی ممکن دیب تاکید له گن.
امریکا مدافعه وزیری روبرت گیتس اوشبو حربی حجتلر نی فاش ایتکن منبعنی تاپیش اوچون ،، امریکا فدرال قیدیرو بیروسی ( اف بی ای) دن یاردم تیله گن. جناب گیتس ، تیکشیرولر نینگ هر قنده ی شرایطده دوام ایتیشینی ایئتیب ، ویکی لیکس وب صحیفه سی اساسچیسیگه قرشی جنایی ایش قوزاغلیش احتمالی نی هم ساقط قیلمه گن.
لیکن ویکی لیکس وبصحیفه سی نینگ اساسچیسی جولیان اسانج ایسه ، امریکا نینگ ان بی سی نیوز تلویزیون کانالی بیلن صحبتیده یینه بیر بار اشکار ایتکن حجتلری ، افغانستانده کی قوشونلرو یا همکارلری ننیگ حیاتینی خوف استیگه قویمسلیکیگه ایشانیشینی اظهار ایتکن.
"نشانگه الینیشی ممکن بولگن 15مینگ حجتنی اوشلب تورگن میز . لیکن اگر ده بوآره ده خوف استیده بولیشی ممکن بولگن ناملر بولسه ، اونده بو امریکا حربی لر ننیگ ناتوغری سره لش گه یول قویگن و اولر نینگ خطا سی دیر." دیب ایئتیکن جولیان اسانج
لیکن بو بیرینچی مرته ایمس امریکا دولتی ، مخفی حجتلری نینگ آشکار ایتیلیشیگه گواه بولماقده .
نیویارک تایمز روزنامه سی نینگ مخبری جودیث میلر ، سی آی اه نینگ مخفی جاسوسی والیری پالم حقیده کی معلومات نی چاپ ایتکنیده ، اوز منبع سینی فاش ایتمه گن لیگی اوچون اوچ آی قماق جزاسینی اوتکزگن ایدی.
تنقیدچیلرگه کوره ، 2003 نچی ییلیده ، جورج بو ش اداره سی خانم میلر نی نظارت قیلیشگه اینتیلگن و خانم میلر ایسه ، ژورنالیسم اساسلرینی سقلب قالیش اوچون ، قماقگه باریشنی افضل کورگن لیگینی ایئتماقده .
ویکی لیکس وب صحیفه سی و دنیا ده کی تانیقلی اوچ روزنامه ده چاپ بولگن مخفی حربی معلوماتلر با شقه دولت هبرلری ننیگ هم عکس و صدا لریگه سبب بولدی. شو جمله دن ، افغانستان جمهور رئیسی حامد کرزی هم اوشبو حجت لر نینگ چاپ ایتلیشی دن خواطر بیلدیریب ، اوشبو حجت لرده ذکر ایتلگن ، افغانستان لیک معلومات ایتکیزوچیلر نینگ حیاتلرینی ، خوف آاستیگه قوییشی احتمالی نی بیلدیرگن ایدی.
ایریم معلوماتلر گه کوره ، طالبان حرکتی ننیگ سوزچی سی ذبیح الله مجاهد ، اوشبو معلوماتلر نی یخشی کوریب چیقیب ، او ییرده امریکا لیک لر گه یاردم بیرگن لر نینگ جاساس بولیشی انیقلنگن تقدیرده اولر گه جزا بیریلیشینی معلوم قیلگن.
افغانستان دولتی ایسه ، اشبو حجت لرده پاکستان استخبارات خذمتی نینگ طالبان بیلن همکارلیکلری حقیده کی معلومات لرگه اشاره ایتیب ، فرصت دن فایده له نیب ، طالبلر نینگ پاکستان ده کی پناه گاه لری نینگ نشان گه الینیشینی طلب ایتیب چیققگن.


text:
هلمنده گی اعتراضلی ییغین یکون تاپگن
افغانستان جمهوررییسی محمد اشرف غنی هلمند ولایتیده اعتراضلی یغین اویوشتیرگن اهالیگه طلب لری انابتگه آلینیش وعده سینی بیرگن، بو وعده سونگ هلمند یشاوچیلری نینگ اعتراضلی یغینی هم نهایه تاپگن.
هلمند یشاوچیلری بوندن الدین سنگین تومنیده یوزبیرگن قانلی حادثه عامللری جزاله نیشی وبرچه تومنلرده تینچلیک براقرارله نیشینی طلب قیلیشگن ایدی. سنگین تومنیده توی مراسمی گه راکت اوقی کیلیب توشیشی نتیجه سیده کمیده ییگیرمه کیشی اولیب اونلب کیشی هم یره لندی. توی مراسمی اغیر قورال بیلن افغان اردو کوچلری تامانیدن بیلمسدن نشانگه آلینگنی تصدیق لنگن ایدی.
اعتراض چیلرنینگ ایتیشلریچه، جمهورریسی غنی توی مراسمینی راکت بیلن نشانگه آلگنلر قانونگه تاپشیریلیشی نی سوزبیرگن همده او، سنگین تومن امنیتی نی تامین لش اوچون هم جدی چاره کوریلیشینی تاکیدله گن.
سنگین تومن قوم باشلیغ لریدن بیری علیشاخان بوحقده شوندی دیدی:"هیات کیلگن ایدی بوکبی حالت قیته تکرار ایتیلمیدی دیب وعده بیردی، بیز هیات سوزلرینی قبول قیلدیک ، بیزهم دولت اعتبار بیرسین دیب اعتراض قیلگن ایدیک، هرکون قتل و ناقرارلیک عسکرلر جزالنتیریلسین، توپ آتیش مهارتینی بیلمسه لر نیگه توپ آته دیلر.اولر دشمن اورنیده مردمنی اولدیرمه سینلر ، جمهورریس برچه تومنلرده امنیت آلبیب کیله میز دیگن وعده سینی بیردی."
هلمند ولایتی نینگ محلی رسمیلری هم اعتراضچیلری طلب لرینی بجا بیلیب بو ولایت نینگ برچه تومنلری امنیتی تامین لش اوچون مرکزی حکومت جدی اعتبار قره تیشی کیرک لیگینی اورغولیدی. هلمند حاکمی محمد نعیم بلوچ بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده ویدیو کنفرانس دن سونگ اعتراض یکون تاپگنینی ایته دی:"شهیدلر ویره لنگن لر یقینلرنینگ طلب لریگه اعتبار بیریلیشی وعده بیریلدی. بولمسه اعتراض یکون تاپسم ایدی، بو طلب لر ولایت نینگ اداری جلسه سیده اورته گه قوییلدی. اولر بیزنینگ طلبی میزشوکی عیبدار شخصلر قانون بویچه محاکمه ایتیلسین دیدیلر بوخصوصده تدقیقات ایشلری دوام ایتماقده، جمهورریس تامانیدن هم قضیه ایزلنه دی. "
قریب اون اوچ ییلدن بیری هلمند ولایتی اوروش مرکزیگه ایلنگن ولایت لردن بیری حسابلنه دی. بیردهه ده ایچیده بو ولایت یشاوچیلری اغیر جانی ومالی تلفات کوریب کیلگن. اما توی مراسمی راکت بیلن نشانگه الینیشی ارتیدن هملند لیک نیچه کونلیک اعتراضلی یغین اویوشتیردیب بوکبی حالت لر الدی آلینیشی حکومت دن طلب قیلدیلر.


text:
مومن یوخوسو
هئچ بیلیرسیز یوخو مومنده عبادت ساییلیر؟
اویاتان واختادا محرابدا ناماز سانکی قیلیر؟
چون اویاق اولدو او بیچاره دوشور مین گومانا
آپاریر اختلاسا ال،او زامان کی آییلیر
صیغه نین وار ثاوابی سویله ییب آختارمادادی
احتیاج دان نئچه اینسان باشینا بورک قویولور
گوز یومولمور گورور او هرکسی بوهتان دانیشیر
بیر گوناهسیز آبیری بارماغا حاقسیز اویولور
وئریر البت یالانی باشلاری بیربیر گودازا
گورور اشکنجه ناحاقدان دریسی لاب سویولور
آخی شیطان نئجه آلدادسین ائوینده یاتانی؟
چون یاتانلاردا یاتیر هوشدا، عاغیل دا، باییلیر
یاتسا راحت دی بو اولکه همی مومن اوزوده
چونکی هر گوردوگو ایش جومله جهانه یاییلیر
یات قازان جنتی سن منده چالیم لای لایی نی
بو عبادت ده اینان بیرجه گوناهین یویولور
عربلی
گؤنده ر
بؤلوم : وطن


text:
بابکین باشچیلیغی آلتیندا آذربایجاندا آزادلیق مؤحاریبه سی
بابکین باشچیلیغی ایله خالق آزادلیق حرکاتینین یئنی مرحله سینین باشلانماسی.
خورّمیلر ایجماسینا باشچی اولدوقدان سونرا بابک بو واختا قده ر باش وئرمیش اؤسیانلاری تحلیل ائتدی. اونلار اوغورسوزلوغونون سبب لرینی آراشدیردی. بابک بئله بیر دؤزگؤن قناعته قالدی کی اؤلکه نی عرب اسارتیندن یالنیز خالقی آیاغا قالدیریب سیلاحلان دیرماقلا خیلاس ائتمک مؤمکؤن دؤر. او، اؤز آداملارینی آذربایجانین هر طرفینه گؤندردی . اونلاری عربلره قارشی مؤحاریبه یه چاغیردی. اؤلکه نین هر یئریندن مین لرله قئیرتلی ، وطن پرور ایگید لر سیلاحلاناراق بابکین بایراغی آلتیندا توپلاندی. دئییلیر کی بابکین عسگرلرینین سایی او قدر آرتمیشدی کی، پییادا حسابا آلینمادان ، تکجه آتلیلار ییرمی مین نفر ایدی. بابک اردو دا جیددی حربی اینتیظام یاراتدی . دؤیؤشلرده خؤرّمیلره خالقین ان جنگاور و جسور اوغوللاریندان مؤعاوییه، آبدوللا(هر ایکیسی بابکین قارداشلاری ایدی) ، تارخان، آدین(آیدین)، رؤستم ، ایسما ال-کؤردؤ و ب. باشچیلیق ائدیرلردی . اونلارین هر بیرینین ائله آدی عربلری لرزه یه سالیردی. بو حرکت ده موخالیف ائتنوسلار ،خوصوص ایله تورک ائتنوس لاری یاخیندان ایشتیراک ائدیرلردی . آزادلیق اردوسونون اساس حرکت وئریجی قؤوولرینی کندلیلر تشکیل ائدیردی . اورادا شهر یوخسوللاری ، صنعت کارلار ، ایری و اورتا فئوداللار و اهالینین مؤختلیف طبقه لریندن اولان آداملار دا آز دئییلدی . مؤحاریبه نین گئنیش وؤسعت آلدیغی دؤورده منسب ساحیبلری ده اونلارا قوشولموشدو . لاکین سونرالار اونلارین اکثرییتی دؤنؤک چیخدی بابک دن اؤز دؤنده ریب ، اونا خیانت ائتدیلر. آزادلیق حرکاتی بیر چوخ اراضی لری ده بؤرؤسه ده خؤرّمیلرین مرکزی آذربایجان ایدی. مؤحاریبه بورادا باشلانمیش دی. ایران تاریخچی سی سعید نفیسی اعتیراف ائدیر کی، > . خؤرّمیلر خیلافت اردولاری اؤزه رینده پارلاق قلبه لر چالاراق آذربایجانی اونلاردان تمیز له ییردی. بئله شرایط ده قونشو اؤلکه لرین خالقلاری دا اونلارا قوشولدولار . تکجه آذربایجانین جنوبون دا و دئیله م ده بابکین طرفدارلارینین سایی اؤچ یؤز مین نفره چاتیردی. اونا گؤره ده عرب اردولاری بو قؤوولرین ضربه لرینه تاب گتیره بیلمیردی، دالبادال مغلوب اولوردولار.
خؤرّمیلرین اوغورلاری
خؤرّمیلر موتشککیل دؤیؤش لره باشلامازدان اوّل آذربایجانین شهر و کندلرینده مینلرله یاد ائللی قصب کارلاری قوودولار . آزادلیق مؤحاریبه سینسن بیرینجی اؤچ ایلینده خلیفه خؤرّمیلره قارشی ، دئمک اولارکی ، نیظامی اردو گؤندرمدی . آذربایجان داکی عرب حربی حیسسه لرینین قؤووسیندن ایستیفاده ائدیردی. مؤحاریبه گنیش وؤصعت آلاراق خیلافت اؤچؤن قورخولو قؤووه یه چئوریلدی . اوسیان چیلار دؤشمنین خیلی جانلی قؤووسینی مهو ائتدی.
بابکی لرین اساس مرکزی بذ شهر قالاسی ایدی
سککیز یؤز اون دوققوز- جو ایلده خلیفه خؤرّمیلره قارشی ایلک نیظامی اردو گؤندردی . اوسیان چیلار همین اردونو ازدیلر . بو قلبه دن سونرا اون ایله یاخین مؤددتده خؤرّمیلر خیلافتین بیر نئچه نیظامی اردوسونو دار- ماداغین ائتدیلر . بیر نئچه گؤرکملی سرکرده سی اؤلدؤرؤلدو و یا اسیر گؤتؤرؤلدؤ. سیونیک ، شکی ، بئیله قان ، ارساکی ویلایت لرده خؤرّمیلر داها عضم له ووروشوردولار . بابکیلرین ییرمینجی ایللرین اوّللرینده دؤشمنی مغلوب ائدرک ، سیونیکی ، ارسکی، عصر IX
برده نی ، بئیله قانی ، قاراباغی ، آررانین بیر سیرا ایالت و شهرلرینی آزاد ائتدیلر . تاریخیمیزین بو دؤورؤنون آراشدیریجیسی آکادمیک ز. بؤنیادو وون قناعتینه گؤره ارمنی کنیازلاری ایچه ریسینده بابکین موتتفیقی یوخ ایدی . اونون اساس طرفدارلاری آلبان کنیازلاری ایدی.
عصرین ییرمینجی ایللرینه دوغرو آزادلیق موحاریبه سی چوخ گنیش له نه رک IX
خیلافتی سارسیتدی . خلیفه اؤزونون ان اعتیبارلی سرکرده لریندن بیرینین باشچیلیغی ایله بابکه قارشی گؤجلو اردو گؤندردی . او ، ایکی ایللیک جیددی حاضرلیقدان سونرا سککیز یوز ییرمی دوققوز- جو ایلده هشتادسر داغیندا خورّمیلره حل ائدیجی ساواشا باشلادی . عرب لرین بؤیوک اومید بسله دی یی بو دؤیوش دن مقصد بذ قالاسینی اله کئچیرمک ایدی . لاکین بابکین سریشته سی و سرکرده لیک مهارتی نتیجه سینده دوشمنین نییتی باش توتمادی . دؤیوشده ایشتیراک ائدن یوز اللی مینلیک عرب اردوسوندان اوتوز مین نفری مهو ائدیلدی. خلیفه نین سئویملی سرکرده سی محممد ال طوسی اؤلدؤرولدو. سونراکی ایل خورّمیلر داها بیر پارلاق قلبه چالدیلار. همدان شهرینی توتدولار . بو، نیظامی عرب اردولاری اوزرینده سایجا بئشینجی قلبه ایدی. دوشمن اوچون بؤیوک استراتژی اهممیتی اولان همدانین توتولماسی عربلرین وضییتینی داها دا آغیرلاشدیردی .
عصرین اوتوز- جو ایللرین اوول لری آزادلیق موحاریبه سینین اوغورلو دؤوروایدی IX
. > . عرب منبع لری بو دؤوروده خورّمیلرین قلبه لرینین سببلرینی اساس سیز بهانه لره ایضاح ائدیردیلر. اونلاردان فرقلی اولاراق سعید نفیسی بابکیلرین قلبه لرینی اونلارین خیلافته قارشی میللی – آزادلیق موحاریبه سی آپارماسیندا و خالقین بیرلیک اینده گؤروردو. خیلافت اردولارینین اوغورسوزلوغونون بیر سببی ده سوریه و مصر ده عینی واخت دا اوسیان لارین باشلانماسی ایدی . همچنین ، عربلر بیزانسلا موحاریبه نی دوام ائتدیریرلردی . قؤوه- لری پارچالانمیشدی . عربلر چوخ چالیشسالاردا خورّمیلرین ضربه لرینی دفع ائده بیلمیردی . اراضییه و داغ یوللارینا یاخشی بلد اولان بابکین آداملاری پوسقو دسته لری تشکیل ائدیرلردی . دوشمنه گؤندریلن سیلاحی ، پولو و ارذاغی اله کئچیریردیلر قافیل حوجوملارا عرب دؤیوشچولری آراسیندا واحیمه و چاشقینلیق یارادیردیلار. آذربایجان اراضی سیندا عربلرین یالنیز بیر نئچه قالادا حربی دسته لری قالمیشدی . موحاریبه ایرانیندا بیر سیرا ویلایت لرینی و شهرلرینی بوروموشدو . خلیفه مامون اؤلرکن واریسینه بابکیلره قارشی آمانسیز اولماغی وسییت ائتدی :  > .
آزادلیق موحاریبه سینین ضعیفله مه سی.
یئنی خلیفه مؤعتصم سله فینین وسییتی نه عمل ائدرک ،خورّمیلره قارشی گوجلو اردو گؤندردی . سککیز یوز اوتوز اوچون- جو ایلین سونوندا همدان شهری یاخینلیغیندا شیددتلی دؤیوش باشلاندی. بو دؤیوش ده خورّمیلر ایلک دفعه آغیر مغلوبییته اوغرادیلار ، بؤیوک ایتکیلر وردیلر. منبعلرده خورّمیلرین ایتکیسی آلتمیش مین نفردن یوز مین نفره قدر گؤسته ریلیر . عرب لرینده ایتکیسی آز دییلدی . همدان دؤیوشون دکی قلبه خیلافتین باشچیلارینا و عرب سرکرده لرینه بو واختا قدرکی صحو لرینی آنلاتدی. خلیفه بیزانسلا موحاریبه نی دایاندیردی . دؤولتین فعالییتینی ، بؤتؤن اردونو ، ماددی و حربی سورساتی بابکیلره قارشی موحاریبه یه یؤنلتدی . اردونون تجحیزینه تجروبلی و سریشته لی سرکرده لره مؤحکم لندیریلمه سینه خوصوصی دیققت یئتیریلدی. یوللار ساحمانا سالیندی . تحلوکه سیزلی یی تامین ائتمک مقصدیله یوللاردا کئشیکچی منطقه لری یارادیلدی. اردویا گؤندریلن ارذاغین،سیلاحین و پولون منزیل باشینا چاتدیریلماسی اوچون تدبیرلر گؤرولدو. اردو دا اینتیظام مؤحکم لندیریلدی .
سککیز یوز اوتوز بئشینجی ایلده افشین آدلی مشهور سرکرده خورّمیلره قارشی ووروشان عرب اردوسونا باش کوماندان تعیین ائدیلدی . او، تورک منشالی تجروبه لی سرکرده ایدی. افشین دؤیوشه باشلامازدان اوّل بیر سیرا واجیب تاکتیکی و تشکیلاتی ایشلر گؤردو . انون گلیشی عرب اردوسوندا سیراوی دریوشچودن ضابیته لره قدر حامینین اووقاتینی دییشدی ، اؤز گوجلرینه اینامی آرتیردی. عرب سرکرده سی اؤز قرارگاهینی خوّرمیلرین ایستحکامینا یاخین اولان برزنده کؤچوردو اردبیل دن برزنده قدر اولان قالالار و یوللار برپا ائدیلیب مؤحکم لندیریلدی. عرب سرکرده لرینین مهوم تدبیرلریندن بیری ده عکس- کشفییاتی گؤجلندیرمه سی اولدو. کشفییات معلوماتی توپلاماق خورّمیلر آراسیندا تفریقه سالماق ، ان یاخشی سرکرده لرینی آرادان گؤتورمک گؤنده لیک ایشه چئوریلدی . دوشمن اؤز مقصدینه ناییل اولا بیلیردی. ایسما ال- کوردو ، تارخان و باشقالارینین آرادان گؤتورولمه سی بابکه آغیر ضربه اولدو. خورّمیلرده تدبیرلی فعالییت گؤستردیلر. اونلار دؤیوش گئدن یئرلره و یوللارا بلد ایدیلر . تئز- تئز دوشمنه قارشی حوجوما کئچیردیلر . دوشمنه گتیریلن ارذاغی ، سیلاحی و پولو اله کئچیریر ، آداملارینی اؤلدورور دولر.
آزادلیق موحاریبه سینین ایللرله اوزانماسی و گنیش اراضیلری احاته ائتمه سی اونا رهبرلیگی چتین لشدیریردی . ایتکیلرده آز دئیلدی ، آداملار اوزون سؤرن موحاریبه لردن یورولموشدو. بئله ضعیف جهت دوشمه نین دیققتینی جلب ائدیردی. موحاریبه اوزاندیقجا ،دؤیوشلرده عربلرین اوغورلاری آرتدیقجا خورّمیلرین سیراسی سئیره لیردی . دوشمنه ایسه ، عکسینه ، مونتضم اولاراق یئنی قوووه لر گلیردی. افشینین تدبیرلریندن قورخویا دوشن یئرلی ایری فئوداللار ، او جومله دن بابکین سابیق طرفدارلاری و موتتفیقلری اولان سهل ابن سومبات ، ابن بایس ، ابو موسی و… تدریجا اوندان اوزاقلاشدیلار .
خورّمیلر حرکتینین یاتیرلماسی . بذ قالاسینین سوقوتو.
افشین خورّمیلره قارشی ووروشان عرب اردولارینین سرکرده سی اولماقلا یاناشی ، هم ده ایرانین مرکزی ویلایتلرینین و آذربایجانین حکیمی ایدی. خلیفه اونا موستسنا صلاحیت وئرمیشدی . اونون حربی ایشده زنگین تجروبه سی واردی. صبرلی و تدبیرلی ایدی . حربی – سیاسی وضعییتی و دوشمنین ایمکانینی دوزگون قیمت لندیرمه یی باجاریردی. بابکین دؤیوش پلانی ، قالالاری جانلی قوووه سی و جیببه خاناسی حاققیندا معلومات توپلایان جاسوسلاری واردی. کشفییات عملییاتینا اهممییت وئریر و اونو گئنیش لندیریردی. حتتا بابکین جاسوسلارینی اؤز طرفینه چکیردی . اؤزونه لازیم اولان قدر معلومات توپلادیقدان سونرا حل ائدیجی دؤیوشه حاضیرلاشیردی . اونون ایکی ایله یاخین خورّمیلره ساواشا گیرمه مه سینین سببلریندن بیری بو ایدی . موحاریبه اوزاندیقجا قووولر نیسبتینده کی فرق عربلرین خیرینه دییشیردی . دوشمن اردوسو یئنی قوووه لر حسابینا گؤجلن دی یی حالدا خورّمیلرین سیراسی سئیره لیردی.
بونونلا بئله ، خورّمیلرین هله ده خیلافت اردولارینا راحاتلیق وئرمیردیلر . تجروبه لی سرکرده اولان بابک ، عاغیللی ، تاکتیک حربی مانورلاری ایله دوشمنین پلانینی پوزور و اونلاری چیخیلماز وضعییته سالیردی. خورّمیلر سککیز یوز اوتوز آلتی- جی ایلده هشتادسر داغی یاخینلیغین داکی عربلر اوزرینده پارلاق قلبه چالدیلار . دوشمنین خیلی جانلی قوووسینی مهو ائتدیلر. عرب سرکرده سی بوغا دؤیوش میدانین دان قاچماقلا لابود اؤلوم دن خیلاص اولدو خورّمیلر چوخلو سیلاح ، ارذاق و پول اله کئچیردیلر .
سکیز یوز اتوز یئددی- جی ایلده خلیفه افشینین کؤمکینه ایکی بؤیوک اردو و اتوز میلیون درهم پول گؤندردی. حاضیرلیق ایشلری باشا چاتدیقدان سونرا ، همین ایلین یاییندا افشینین قوشونو بذ قالاسینا یاخینلاشدی ، قالانی موحاصیرییه آلدی . افشین ناحاق یئره قان تؤکؤلمه سینی ایسته میردی . اونا گؤره ده دؤیوشه باشلامازدان اوّل بابکه صولح تکلیف ائتدی .اونو ایناندیرماغا چالیشدیردی کی ، باغیشلانماسی حاققیندا خلیفه دن فرمان آلاجاقدیر. افشینین فیکرینجه ، بئله صولحه نایل اولونسا هر ایکی طرف اوچون صرفه لی اولاجاقدیر . خلیفه بابک کیمی نوفوزلو ،جسور، یئنیلمز سرکرده نی اؤز طرفینه چکر و اونون قوووسیندن بیزانسا قارشی موحاریبه ده ایستیفاده ائدردی. لاکین عرب سرکرده سینسن جهدلرینه باخمایاراق بابک عقیده سیندن دؤنمه دی . او، وطنینین ایستیقلالییتینی ، خالقینین آزادلیغینی اؤزونون شخصی خوشبختلی یینه قوربان وئرمه دی. خلیفه نین تکلیف ائتدی یی بؤیوک وظیفه نی ، ایمتیازلاری و هدیه لری خالقینا خیانت کیمی قیمت لندیردی. بابکین بؤیوکلویوده بوندا ایدی . بئله اولدوقدان حل ائدیجی دؤیوشون باش وئره جیینه شوبهه قالمادی. ایللرله دوام ائدن و قوووه لری توکه دن موحاریبه نین سونو یئتیشدی. سون دؤیوش داها یاخشی سیلاحلانمیش و تجهیز اولموش دؤشمن اوچون ال وئریشلی بیر واختدا – سککیز یوز اوتوز یئددین- جی ایل آوقوست آیینین ییرمی آلتی – دا باشلاندی . بابکین موتتفیقی بیزانس ایمپاراتورونون یوز مین لیک اردوسون آرخادان عربلره ضربه ائندیرمک جهدی بذ قالاسی مودافیع چیلرینین طالعینه تاثیر گؤستره بیلمه دی . عربلر قالانی هر طرفدن آتشه توتدولتر . دوشمنین اوخ آتانلاری ، بالتاچیلاری و یانغین آلایینین عسگرلری داها فعال ایدیلر . قالا دیوارلارینی داغیتماق اوچون مانجاناق لاردان و نفتله ایسلادیلمیش اوخلاردان دا باجاریلیقلا ایستیفاده ائدیردیلر . افشین اؤزو بابکین سارایینا باخان داغین اؤستؤنده قوردوغو چادیردا ساواشین گئدیشینی ایزله ییردی. بذ قالاسینین مودافیعه- سینه بابکین اعتیبارلی و جسور سرکرده سی آدین(آیدین) باشچیلیق ائدیردی . بوتون گؤنو دوام ائدن دؤیوشده دوشمن عسگرلریندن دفعه لرله آز اولمالارینا باخمایاراق خورّمیلر افسانوی رشادت گؤستردیلر. اونلارین قیری- عادی متانتیو ایگیدلی یی عربلری حیرته گتیریردی . وطنین جنگاور اوغوللاری موقدّس تورپاغیمیز اوغروندا شهید اولماغی شرف ساییردیلار . بذ دؤیوشو اورتا عصرلرین چوخ سایلی موحاریبه لری تاریخیندن ان چوخ اینسان قیرغینینا سبب اولان ساواشلارداندیر . یارالانان لاردان و ایتگین دوشنلردن علاوه ، عربلردن یوزمین نفر ، خورّمیلردن سکسن مین نفر هلاک اولدو . عربلر بذ قالاسینا چتینلیکله داخیل اولدولار . افشینین گؤسته ریشی ایله اونو اوچ گؤن یاندیردیلار . داشی داش اؤستؤنده قویمادیلار . عربلر قالانین مودافیع چیلریندن سککیز مینه یاخین اسیر گؤتوردؤلر . اونلارین ایچه ریسینده بابکین عائیله عؤضولری و یاخین گوهوملاری دا واردی.
بابکین اله کئچیریلمه سی و اعدامی
بذ قالاسینین سوقوتوندان و عائیله عؤضولرینی ایتیردیکدن سونرا بابک آرازدان کئچیب آررانا گلدی . اونون مقصدی بیزانس ایمپراتورونون یانینا گئتمک دی ، یئنی قوووه توپلاییب موحاریبه نی دوام ائتدیرمک ایدی. بذ دؤیوشوندن سونرا افشینین بوتون جهدلرینه باخمایاراق بابک تسلیم اولمادی . افشین بابکین باغیشلانماسی حاققیندا خلیفه-دن راضیلیق مکتوبو آلدی . بابک یئنه ده فیکریندن دؤنمه دی . بئله اولدوقدان خلیفه فیکرینی دییشدی . اونو توتوب تحویل وئرن آداما ایکی میلیون درهم موکافات وئره- جیینی بیان ائتدی . او بازارچایین سول ساحیلینده شکی قالاسیندا کئچمیش موتتفیقی سهل ابن سومبات لا قارشیلاشدی . او ، بو بؤلگه ده بابکین یاخیندان تانیدیغی خریستییان فئودال لاردان ایدی . دوست لوغو پولا و شؤهرته ساتان سومبات بابکی آلدادیب اؤز مولکونه آپاردی . اونون تحلوکه سیز لی یینه تامینات وئردی . سونرا دا خیانت یولو ایله اونو عربلره تحویل وئردی . بابکی افشینین برزند ده کی دوشرگه سینه آپاردیلار . عرب سرکرده سی بابکین اسیر آلینماسی خبرینی خیلافت سارایینا چاتدیردی . همین ایل افشین ، بابکی برزنددن سامره یه آپاردی . یولا دوشمزدن اوّل بابک افشینین ایجازه سی ایله سونون جو دفعه بذ قالاسا ایله ویدالاشدی . بو اونون وطن تورپاغی ایله سون گؤروشو اولدو . اوچورولموش و باشدان- باشا یاندیریلمیش شهرین خارابالاری ایله گؤروش اونون قلبینی گؤینتدی .
اونلار سککیز یوز اوتوز سککیز- جی ایل یانوار آیین دؤرد- ده سامره یه یئتیشدیلر . خلیفه مؤعتصیمین امری ایله بابک همین ایل مارت آیینین اون دؤردون- ده اعدام ائدیلدی . اعدام زامانی اونون گؤستردی یی فیزیکی دؤزوم تکجه بو حادیسه نی گؤرنلر دئیل ، ائشیدنلری ده حیرته گتیردی. خلیفه نین گؤستریشی ایله جللاد اوّل جه اونون دیرسکدن قوللارینی ، قیچلارینی ، سونرا ایسه باشینی کسدی. ایشگنجه زامانی جللاد کؤتویونه یاخین مسافه ده دایانان آداملاردا اونون اینیلتیسینی ائشیتمه میشدیلر . حادیثه نی گؤرموش عرب مؤللیفی یازیردی:  > خلیفه نین امری ایله اعدام دوام ائتدیریلدی . جللاد بابکین اللرینی و آیاقلارینی کسدیکدن سونرا باشینی ووردو . اوسیانچیلاری قورخوتماق اوچون اونون کسیلمیش باشینی خراسانا گؤندردی . بدنینی ایسه حؤندور بیر آغاجدان آسدی . بو قایدا ایله بابکین قارداشی عابدوللانی دا باغداد شهرینده اعدام ائتدیلر.
ایشکنجه نین دحشتینه باخمایاراق بابک عضمله دؤزرک، مردلیکله عبدییته قوووشدو . بو اؤلمزلیک سونرا کی نسیللراوچون قهرمانلیق مکتبی اولدو . اونون آدی خالقین ایستیقلالییت اوغروندا موباریزه رمزینه چئویرلدی.
آزادلیق موحاریبه سینین تاریخی اهمییتی
اورتا عصرلرده باش وئرن دیگر کندلی موحاریبه لری کیمی، خورّمیلر حرکاتی دا مغلوبییته اوغرادی . لاکین خورّمیلر حرکاتی همین موحاریبه لردن کؤکلو شکیلده فرقلندیردی . بو هر شئی دن اوّل ایستیقلالییت اوغروندا آزادلیق موحاریبه سی ایدی. بابکین باشچیلیغی ایله ییرمی ایلدن آرتیق دوام ائدن آزادلیق موحاریبه سینین مغلوبییتینین سببلری چوخ ایدی .بو آزادلیق موحاریبه سی آفریکا ،آوروپا و آسیا گئنیش اراضیلری اسارت آلتینا آلمیش خیلافته قارشی آپاریلیردی . ایسلامی اؤزونه ایدولوژی بایراق ائتمیش ، بؤیوک حربی ایمکانا مالیک خیلافت کیمی گؤجلو دؤولتین اسارتیندن خیلاس اولماق اوغروندا گئدن موحاریبه ایدی . قووولر نیسبتیندکی فرقه باخمایاراق ، خیلافت آذربایجان خالقینین موباریزه عضمینی قیرا بیلمیردی . آزادلیق موجادیله سینده ایمتیازلی طبقه لرین دؤنوک لؤیو، ان باشلیجاسی خریستیان دینینه منصوب ایری اعیانلارین خیانتی ، عربلره کؤمک ائتمه سی موحاریبه نین مغلوبییتینه گتیریب چیخاردی. خیلافت طرفیندن تورک منشالی سرکرده لرین و دؤیوشچولرین خورّمیلره قارشی موحاریبه یه جلب ائدیلمه سی ده اساس عامیللردن دیر. خیلافت دایره لرینده اعتراف ائدیلیردی کی، تورکلر عربلره نیسبتاً داها جسور و دؤیوشکن دیرلر . اونا گؤره ده اردونون تشکیلینده تورک گنجلرینه خصوصی اهمییت وئریلیردی .
ایللرله دوام ائدن موحاریبه ده خورّمیلر عربلره سای سیز- حسابسیز مادّی و معنوی ضرر یئتیرمیشدی. منبع لرده عربلرین یاریم میلیونا قدرعسگر و ضابیط ایتیردییی قید ائدیلیر .
عصر اوچون بو، بؤیوک رقم دیر . بوندان علاوه ، دؤیوشلرده عربلرین اونلارلا IX مشهور سرکرده سی اؤلدؤرولدو و یا اسیر گؤتورولدؤ. بو دلیللر اؤزو آزادلیق موحاریبه سینین میقیاسینین بؤیوکلویونؤ سوبوت ائدیر. اوغورسوزلوقلا نتیجه لنمه سینه باخمایاراق خورّمیلر حرکاتی خیلافتی موبالیغه سیز اولاراق لرزه یه سالدی و کؤکوندن سارسیتدی . بو حرکات خیلافتین اسارتی آلتیندا اولان دیگر خالقلارین آزادلیق موباریزه- سینه تکان وئردی . بابک و اونون طرفدارلارینا وئریلن ایشگنجه لر خالقی قورخوتمادی . عکسینه ، اوندا آزادلیق میلینی گؤجلندیردی . موجاهیدلرین یئنی نسلینی یئتیردی . ایستیقلالییت قازانیلاجاغینا هوسی و اینامی آرتیردی . آذربایجاندا خیلافت اسارتینه قارشی اوسیانین یئنی دالغاسی باشلاندی .
عصرین اوتوز- جو ایللرین سونو- قیرخ-جی ایللرین اوّل لرینده وارساندا، برده دهIX
، مرندده ، کؤر- آراز وادیسینده گوجلو چیخیشلار باش وئردی . عرب اسارتینه قارشی اوسیانلارا خالقین ایگید و وطن پرور اوغوللاری باشچیلیق ائدیردی . بئله باشچیلاردان بیری ابوموسی ایدی . او کور-آراز وادیسینده کی اوسیانا رهبرلیک ائدیردی . اوسیانچیلار قاراباغدا ، داغلار اؤزه رینده اوجالان مؤحتشم کتیچ قالاسیندا سیغینیب موقاویمتی دوام ائتدیردیلر . قالانی عربلرین ایکی یوز مینلیک اردوسو موحاسیره یه آلدی. دوشمن بیر ایل مودّتینده قالانین مودافیع چیلرینه قارشی ییرمی سککیز دفعه حوجوما کئچدی . لاکین مقصدلرینه نایل اولا بیلمه دی. مکرلی سرکرده بوغا یئنه ده حیله ایشلتدی. ابوموسی باشدا اولماقلا اوسیانین رهبرلرینی دانیشیق آپارماق بهانه سی ایله اوز قرار گاهینا دعوت ائتدی . اونلارین تحلوکه سیز لیینه تامینات وئردی . سونرادا پوزاراق هامیسی نی گیرو گؤتوروب خیلافتین پایتاختینا گؤندردی. اوسیان چتینلیک له یاتیریلدی . اورتا عصر عرب تاریخچیلری آزادلیق موحاریبه سینه ایشتیراک چیلارینا و اونلارین رهبری بابکه نیفرت بسله ییردیلر . لاکین بونا باخمایاراق، حرکاتین تاثیرینی و عزمتینی اؤزلریده تصدیق ائدیردیلر. بعضی لری بابکی کارفاگنین مشهور سرکرده سی حانیّبال لا موقاییسه ائدیردی. مؤلیف لردن بیری قید ائدیردی کی بابک اؤز زمانه سینین قهرمانی و خیلافتی دحشته گتیرن بیر ایگید ایدی. باشقا مؤلیف یازیر کی ، بابکین اؤزرینده چالینان قلبه ایسلام دؤولتینین ان بؤیوک قلبه- سی ایدی. اونون اسیر آلیندیغی گؤن موسلمانلارین بایرام گؤنو ایدی.
خیلافت اساس لی شکیلده سارسیلدی و اوّل کی مؤقئینی بیر داها برپا ائده بیلمه دی .
عصرین ایکینجی یاریسیندا اعتیبارا خیلافتدن آسیلی اولان اؤلکه لرده ، او جومله- IX
دن آذربایجاندا بیر سیرا موستقیل دؤولتلر میدانا گلدی . بوندان علاوه خیلافته تابع اولان ایری اؤلکه لرده میللی- آزادلیق حرکاتلاری باشلاندی.
ایرج حسنی
یازان: iraj_bash_turk
Filed under: ناغیل و حیکایه,آذربایجان ادبیاتی Azərbaycan ədəbiyati | Tagged: ناغیل,ناغیل و حیکایه,بای بک,بابک + ناغیل,بابک خرمدین,تورکی داستان,داستان بابک خرمدین به ترکی |


text:
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین (بمت) نظارتی آلتیندا «کلمبییانین اینقیلابی سلاحلی قوه لری»نه (فارج) مخصوص ۸ میندن چوخ سلاحین تحویل وئریلمهسی ایله اؤلکهده ۵۲ ایللیک محاربه سونا چاتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده کلمبییا پرزیدنتی خوان مانوئل سانتوس محاربهنین بیتمهسی مناسیبتیله تشکیل ائدیلن مراسیمده آچیقلاما وئریب.
«بو گون محاربهنین سون نفسینی یاشادیق»، - پرزیدنت بیلدیریب.
قید ائدک کی، ۴۸ میلیوندان چوخ اهالیسی اولان کلمبییادا یاریم عصردن چوخدور داوام ائدن وطنداش محاربهسینده ۲۶۰ مینه یاخین آدام اؤلوب، ۶ میلیوندان چوخ آدام اؤلکهنی ترک ائدیب.


text:
أردۇغان: ویزا دارتغینلیغینی آمریکانینگ ایلچیسی باشلاتدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، آمریکانینگ ترور قورامالارینا یاراغ برمهگینی برک یازغاردی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان ولایات حأکیملرینی قابول اتدی.
آنکاراداقی جمهورباشلیق کؤشگۆنده ۸۱ ولایاتینگ حأکیمینه بیانات برن أردۇغان گۆن ترتیبی نینگ ایلری توتولیان اوغورلارینا اۆنس چکدی.
رجب طیب أردۇغان آمریکا بیلن بۇلان ویزا دارتغینلیغینا آمریکانینگ باش ایلچیسی جان باس ینگ سبأپ بۇلاندیغینی آیتدی.
أردۇغان واشنگتن دۇلانشیغی نینگ تۆرکیه یالی استراتژیک بیر اورتاغینی اؤزۆنی تانامایان بیر باش ایلچی اۆچین پیدا اتمهجِکدیگینه اۆنس چکدی و
"اولی آمریکانی، آنکاراداقی ایلچیسی دۇلاندیریان بۇلسا قینانچ بریجی بۇلار" دیدی.
أردۇغان،
"تۆرکیه ویزا طالاپلارینی دوروزما باراسینداقی قاراری بیلن آمریکانینگ تۆرک واطانداشلارینا قارشی ادیلن حاقسیز و دنگ آغرامسیز أدیه دنگ آغراملی یاغدایدا جۇغاپ برندیر. قینچیلیغی اولالدان و بو یاغدایا گتیرن هیچ حیللی یاغدایدا بیز بۇلمادیق، دألدیرس. ایسله گیمیز اینگ چالت یاغدایدا قارشیداشلاریمیزینگ جبیسلیک بیلن شۇل قاراردان ایزا قایتماقلاری، دۇستلوغیمیزا و ایشدشلیگیمیزه پأسگل برجک ایشلری اتمهزلیکلریدیر" دیدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، آمریکانینگ، ترور قورامالارینا یاراغلار برمه سینی ده برک تانقیت اتدی و
"موندان بیلأک پلیسلاریمیز زیگ زاوئر یاراغینی اولانماجاقدیر" دییپ بِلله دی.


text:
افغانستان لیک لر شیکاگو یغنیدن نیمه لرنی کوتماقده؟
افغانستان استراتیژیک تدقیقات مرکزی و ایریم مدنی جمعیت قوریلمه لر بیریغین آرقه لی اوز فکرلرینی شیکاگو یغینی اوچون بیان ایتدی .
یولگه قوییلگن شیکا گویغنیده افغان امنیتی کوچلری اوچون مالی یاردم لر وعده بیریلیشی کوتیله دی، افغانستان استراتیژیک تدقیقات مرکزی وباشقه بیرقنچه مدنی قوریلمه لر بوگون عینی طلب بیلن چیقدیلر.اولرگه کوره شیکاگو یغنیده افغان امنیتی کوچلری نینگ جهازلنتریش اوچون جدی بحث بولیشی اوته مهم.
عینی حالده بوگون کابلده یغین اوتکزگن مدنی جمعیت قوریلمه اعضالری بیریله دیگن یاردم لرنی برابر صرف ایتیلیشی هم اینابت گه آلینیشی کیره ک لیگینی تاکیدله دیلر.
مدنی جمعیت قوریلمه لری نینگ هماهنگ لشتروچی مسوولی میرویس رحیمزی. شیکاگو یغنیدن بولگن اساسی ایستک لرینی شوندی آچیق له دی:"ملی اردو، پلیس و خوفسیزلیک کوچلری میزنی یخشی جهازلنتریلیشینی ایستیمیز، یخشی مشق و تیارگرلیک لردن اوتسین امنیتی کوچلری میز قومی ، منطقوی ، معمالردن اوزاق ساقله نیب ملی مسله لرنی نظرده توتسین لر بوخصوصده بیریله دیگن یاردم لرهم اوزجایگه صرف لنسین."
شیکاگو یغنیده افغان امنیتی کوچلری اوچون یاردملر وعده بیریلیشی ایتیلرایکن عادی افغانستان لیک لرایسه اوشبو یغین نینگ انچه مهم اتب،افغان امنیتی کوچلری نینگ جهازلنتریش و اولرنی مالیه وی کفالت لش اوچون.امریکا وباشقه چیت ایللیک اولکه لر ایشانچلی وعده لرنی بیریشی کیره ک لیگینی اورغولیدیلر.
شونینگ دیک مدنی جمعیت قوریلمه لر ، اداری فساد گه قرشی جدی کوره شیش همده فسادگه قولی بولگن شخص لرنی محاکمه قیلییش اوچون افغانستان حکومتی دن جدی ایشانچ آلشینی شیکاگو یغینیده اشتراک ایتگن وکیللردن سوره دی.
هرچند اوتگن اون ییلدن بیری، دنیاجماعت چیلیگی بیره یاتگن یاردملری مقابلیده افغان دولتی نینگ فساد گه قرشی جدی کوره شیشگه اوندب کیلگن. لیکن شوندی بولسه هم اداری فساد کون ساین آرتیب بارماقده.
کابل لیک غلام سخی، شیکاگو یغینده یاردم لر وعده بیریلگن چاغی فسادگه قرشی جدی کوره شیش اوچون هم اساسی یول -یوروق لر کوریب چیقیلیشی کیره ک لیگینی ایته دی، اونگه کوره:" اون ییلدن بیری افغانستان ده کوپ یاردم بولگن، هربولیم لرده، لیکن بو یاردملر اونچه لیک ثمره لی بولمه گن، شیکاگو یغنیده اداری فسادگه قرشی جدی کوره شیش وعده سی بیریلمه سه حاضرگی وضعیت نینگ یخشی له نیشی ناممکن." دیدی او.
خوب شوندی فکر لر بیلدیریلرایکن افغانستان حکومتی، اداری فسادگه قرشی جدی کوره شیش وعده سی بیلن شیکاگو یغین گه بارگنینی ایتگن .
لیکن ایریم لرگه کوره افغانستان حکومتی ایککینچی بن کنفرانسیده اداری فساد گه قرشی کور ه شیش اوچون جدی وعده لرنی بیرگن ایدی. بیراق وعده لرینی عملی قیلیشی اوچون اونچه لیک اعتبار قره تمه گن.


text:
آذوح: روز 26 آذر به مناسبت فرارسیدن سالگرد "روز نسل کشی معنوی" در آذربایجان جنوبی سمیناری در گوتنبورگ سوئد برگزار گردید.
در این سمینار که توسط انجمن "بابک" مدیریت شد جمعی از فعالین آذربایجان جنوبی و مهمانانی از آذربایجان شمالی به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
آمئا فولکلور اینستیتونون خاریجی علاقهلر بؤلمهسینین مودیری علی شامیل، اژدر تقی زاده، حسین یحیایی، امیر مردانی، ائلدار قاراداغلی و عارف رحیم اوغلو از جمله ی سخنرانان این سمینار بودند.
برای مشاهده ی صحبتهای سخنگوی آذوح از لینکهای زیر استفاده نمایید:
https://www.facebook.com/AZOHqrupu/videos/1135673283153258/
گفتنی است ویدیوی کامل مراسم نیز از لینک زیر در دسترس می باشد:
https://www.youtube.com/watch?v=no70aF0TdOU&list=PLVPSPW5gFo4oJ2bCI4F9PxY-dT4uCtZ0Z&index=1
متن خبر ترکی:
یؤتئبورقدا بویقیریم گونونون 70 ایللیگی آنیلدی.
آذوح: باتی یؤتالاند آذربایجان ائوی بیرلیگینین قراری و “بابک” آذربایجان کورسلار درنکینین تشکیلاتچیلیغی ایله ایسوئچین یؤتئبورق شهرینده “آذربایجان تورکلرینین بویقیریم گونو – 26 آزر/17 دئکابر” مؤوضوسوندا کونفرانس کئچیریلدی. کونفرانس علامتدار بیر چاغا – بمت-نین دونیا اینسان حاقلاری بیاننامهسینی قبول ائتدیگی 10 دئکابر گونونه سالینمیشدی. چونکی 1946-جی ایل 12 دئکابر – 21 آذر گونو شاه قوشونلاری اینسان حاقلارینی پوزاراق تکجه آذربایجان میللی حکومتینی اورتادان قالدیریب مینلرله اینسانی اؤلدورمهدی، هم ده بئش گون سونرا – 17 دئکابردا آنا دیلیمیزده اولان کیتابلاری، ال یازمالاری، قزئت-درگیلری یاندیردی و بونا انگل اولماق ایستهین اؤیرتمنلری، شاگیردلری بئله گوللهلهدی.
یؤتئبورقداکی آنگئرئد بلو ایستئللئت (ماوی ائو) سالونوندا کئچیریلن توپلانتینی “بابک” آذربایجان کورسلار درنکی آدیندان آذر خانیم حئیدرقیزی آچدی. آذربایجان میللی حکومتی دؤوروندکی میللی مارش سسلندیریلدیکدن سونرا کیتابلارین یاندیریلماسینی جانلاندیران قیسا بیر فیلم گؤستریلدی و داها سونرا سؤز چیخیشچیلارا وئریلدی.
توپلانتیدا آمئا فولکلور اینستیتونون خاریجی علاقهلر بؤلمهسینین مودیری علی شامیل، اردبیللی تانینمیش میللی موباریز اژدر تاغیزاده، اوسکولو ایقتیصادچی عالیم حسین یحیایی، آذوح-اون آوروپا تمسیلچیسی سولدوزلو امیر مردانی، “بابک” آذربایجان کورسلار درنکینین صدری ائلدار قاراداغلی، یؤتئبورقداکی “آذربایجان دئموکراتیا اوجاغی”نین صدری عاریف رحیم اوغلو چیخیش ائتدی، ایراندا آذربایجان تورکلرینین اینسان و توپلوم حاقلارینین اولوسلاراراسی حقوق سندلرینه ضد اولاراق یوز ایلدن بری کوبودلوقلا پوزولماقدا اولدوغونو فاکتلارلا گؤستردی، بو مسئلهنین دونیا اجتماعی ریینه دویورولماسی صرورتینی وورغولادیلار.
سوندا کونفرانس ایشتیراکچیلارینین قراری ایله قتعنامه قبول ائدیلدی. قتعنامهیه گؤره، 26 آزر/17 دئکابر آذربایجان تورکلرینین بویقیریم گونو اولاراق هر ایل قئید ائدیلمهلی، بویقیریمی تؤرهدن فارس شووینیزمی ایفشا اولونمالی، دونیادا بویقیریم گونونه سیاسی-حقوقی قیمت وئریلمهلی، 26 آزر/17 دئکابر گونونون دونیا عوذره بویقیریم گونو کیمی قبول ائدیلمهسی اوچون یونئسکو-یا – بمت-یه مراجعت اولونمالیدیر.
آذوح


text:
اویان نیوز: داها چوخ طرفدارلارینین جوشقولو تشویقلری ایله تانینان تبریزین تراکتور تاخیمینا بیر یاساق داها گلدی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، ایران فوتبال فدراسیونو، تراکتور طرفدارلارینین بوندسلیگا مدلی اولاراق آدلاندیردیقلاری تشویق بیچیمینی یاساقلادی.
آلمانیا و تورکیهده یاییقین اولان بو آلقیشلاما بیچیمینده گل آتان اویونچونون آدی استادیوم سونوجوسو طرفیندن سسلندیریلیر و طرفدارلار دا بیر آغیزدان اونون سویآدینی تکرارلاییر.
ایران فوتبال فدراسیونو بیلینمهین بیر ندنله تراکتور اویونلاریندا بو آلقیبشلاما شکلینی یاساقلادی.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
اۇنۇتۇلمۇش فولکلور یارادیجیلاری
تۆرک و آذربایجان فولکلوری دۆنیانین ان زنگین آغیزادبیات لاریندان بیری سی سایلیر؛هرکسه آیدین دیرهئچ خالقین بۇگئنیش لیک ده فولکلور آلانی یوخدور؛تورک و آذربایجان فولکلورونی بیر کؤکلی و سای سیز بوداقلارا بؤلونموش آغاجا بنزتمک اولار کی اونون یارادیلیشی و گئنیشله مه سی تورک خالقنین یارادلیش دونملرینه قایدیر.فولکلور هربیر خالقین ایلکین بینوره لریندن اولاراق بیر خالقیلان بویاباشا چاتیب گوندن-گونه گئنیشلنیب اوز زنگین لیگینه هربیر دونم ده آرتیرمیش اولوب خالیقین باشیندان گئچن اولایلار؛اوغرادیقلاری حادیثه لر آپاردیقلاری مبارزه لر ؛شن لیک لر؛غصه لرو دردلر؛آرزو و دیلک لرعادت و عنعنه لر ینی و یاشایش بیچیملرینی ؛دیللرینده و آغیزلاریندا یارادیلمیش یازماقلا توکنمین سوزلرده ایفاده اولان گوسترگه لری اولوب.
لای لای لار؛نازلامالار؛آغی لار؛بایاتی لار؛آلقیش و قارقیش لار؛آتاسوزلری؛دئیملر؛داستان لار؛تاپماجالار؛وسایسیز باشقا فولکلور ژانرلاری و قولارینین چئشیدلیلیک لرینه باخیلدیگی زمان بیر اوجسوز-بوجاقسیز دنیزله قارشی –قارشیا قالنیر ؛بوآرادا ماراقلی بیرسوال ذهنیده اولوشور اودا بوی کی بو بها بیچیلمز و قیمت قویولمیان سؤز و آغیزادبیاتی کیملرطرفیندن یارادلیب؟هانسی قیوراق ذهنیلر بو گوزلیکده سؤزلری و «ایپه ساپا گلمین اینجی لری»بیرآرایا گتیرمیش لر؟
دوغروسوبودورکی فولکلور و خالق بیلیم لری نسیللردن نیسللره ؛سینه لردن سینه لره بیزلره گلیب چاتدیقیندان اونلاری کیملر و هانسی کیشیلر طرفیندن یارادلیشلاری چوخ آزارق بیزلره بللی اولور؛بونا گوره ده فولکلور یارادیجیلارنی تانیماق؛ایمکانسیز گورونور.
تورک و آذربایجان فولکلورنون ژانریلارینا باخیلدیقیندا گورنور کی اونلارین بویوک بیر قیسمتی ؛تخمین اولاراق80% قادینلار و آغ بیرچکلی آنالار و خانیم لارطرفیندن یارادلمیش دیر کی بودا تورک و آذربایجان قادینلارنی نه قدر باشارجیلیقلی و یارادجیلیقا صاحیب اولدوقونی گورسه دیر.ایشاره ائله دگمیز کیمی ؛فولکلور بیر خالقین یاشایشیندان و اونون نجوره سی آخشیندان اورتایا چیخیر.باشقا مدنیتلرتای یاشایش یوکونون یاریسندان چوخ حیصه سینی قادینلارین اوسلندیق لری اوچون بوتون یاشایش دوورانلاریندا ائتگیلری اولور؛بودا اونلارین فولکلور یاراتماسیندا بویوک رول واردیر.
عومور بویو چتینلیکلرله اوغراشمادا اولان و بیر چوخ باسقی و سیخینتیلارلا گئچینن قادینلار؛بیر آزدا اولموش اولسادا چالشمیشلار کی سؤز یارادیجیلیقیلان بیر تسلی اولوشدوروب ؛ایچلرینده کی دویغولارنی ایشیگه توکمکله سیخینتیلاردان قورتولسونلار.
کیچیک یاشلاردا یاشیشا آددیم آتیب اوزلری گورمدیگی و چاتابیلمدیکلری آرزولارنی؛لای لای لاردا ؛نازلامالاردا ؛اوخشامالاردا کورپه بالالارینا آرزولایرلار؛آنالار محبتیلن قاریشمیش اولان سؤزلر تایسیزو ان دویغولی سؤزیارادیجیلقین اورتایا چیخاردیر.
آنالارین اوسلندیگی وظیفه لر اوشاقلارین بویا- باشا چاتدیقلاری زمانا قدر سورمکده دیر؛اوشاقلارین تربیت لرینی ؛اونلاری یاشایشین هربیر آلانیلن تانیش ائلمه لری گئنه ده بویوک بیر فولکلور ساحه سینین یارادیلیشینا ندن اولور.اوشاقلارین ائیتیملرینده ؛تاپماجالار ؛مثللر؛آتابایاسؤزلری؛داستانلاری ؛ناغیلار؛یاهالتماجالار؛دیل اورگنجلری ؛اویونلارو سایلره فولکلور دالاریندان فایدالاناق چالشیرلار کی هم اوشاقلارا یاشایشین دوزو دوغرولوقلارینی اورگدمیش اولسونلار همده اوشاقلارین ذهنیلرین آچسینلار.گئنه ده گوروندگی کیمی بوتون بودالارین یارادیجیلاریدا قادینلار سایلیرلار.
گۆنده لیک یاشایشدا ائو وائشیک ایشلرینده ده قادینلارین بؤیۆک رولاری اولدۇقۇندان ؛فولکلور ساحه سینده امک نغمه لری و ایش گؤره ن حالده اوخۇماقالارنین بیرچۇخۇدا گئنه قادینلارین طرفیندن یارادلیر.
یئمک و یئیجکلر ،گئیم و گیسیلر؛بزه ک و سۆسلمه لر ؛توی و انون حاظیرلیقلاری ؛ دوغۇم و اۇشاق بؤیۆتمک دؤورانلاری؛شنلک لر و بایرام حاظیرلیقلاری و عنعنه لری؛عزاو یاس و ماتم تؤره لری؛آرالیق حکیملیقی؛وبیرچوخ ساییا گلمین فولکلور دالاری قادینلارین یاراتدیقلاری اؤزل فولکلوربیچیملریدیر کی تکجه قادینلارا عاییت اولابیلیر.
فولکلورساحه سنین ان گۆجلی قولاریندان سایلان آشیق ادبیاتیندا دا گئنه قادینلاردان چوخلی ایزگؤرمک اولار؛تۆرک قادینلاری بوساحه ده ده چوخلی اۆن قازاناراق آدلارینی بؤیۆک آشیق یارادیجیلاری آراسینا قاتمیشلار ؛آشیق پری ؛آشیق بستی؛آشیق گۆل بگیم خانیم ؛ویوزلرجه آدلیم قادین آشیق تکجه بۇنلاردان بیرنئچه سی سایلیر کی ارکک آشیقلاریندان نتکجه دالیجی قالان دئیللر بلکه اونلاردان بئلله قاباقجیل و اۆنلی سایلماقدادیرلار.
تاریخین قارانلیق دؤنگلرینده آدلاری ایتیب – باتان بۇبؤیۆک فولکلور یارادیجیلارنین ان ماراقلی قیسملاری اونلارین “قارابیلمزلیقلاری”(ساوادسیز)واوخویوب- یازلاری اولمالاری دیر کی گۆنمۆمۆزده کی ساوادلی وبیلیملرینه قۆونن قادینلارمیزین قارشلاشدیریلاندا بیر گۆجلۆیارادیجلیق وباشاریلان اۆز-به-اۆزاولۇرۇک .
سون سؤزبۇکی بیزلره دۆشن بۇاولابیلیرکی؛چالیشاق زنگین فولکلورمۇزی بیرآتا-بابایادیگاری کیمی تانییب اونلاری قورۇیاراق گلجک نسیللره چاتدیراق؛ نیه کی بوفولکلور و ادبیات بیزلرین ان اونملی وارلیقی سایلیر وآتابابالارمیزین و آغ بیرچک آنالارمیزین بیزلره بوراخدیغی میراثی قورۇماق هربیرمیزین بورجو سایلیر.
Filed under: آذربایجان مقاله لری Azərbaycan məqalələri | Tagged: فولکلور,آذربایجان |


text:
ريزعلى خواجوى كه بدليل عارضه شديد ريوى در بيمارستان امام رضا (ع) بسترى بود،دقايقى پيش دار فانى را وداع گفت.
سرویس اجتماعی : أزبرعلی حاجوی دونیادان کؤچدو «دهقان فداکار»
انا لله و انا الیه راجعون
ریزعلی آدلانان دهقانفداکار کی دوغرو آدی أزبرعلی حاجویدیر، اوخولون ایلکین کیلاسلاریندا اونون نئجه جانیندان کئچیب سرت سویوقدا میللتی اؤلومدن قورتارماسینین درس اوخوموشوق دونیادان کؤچدو، یئری جننت قالانلارینین باشی ساغ
ریزعلی خواجوی ائلیمیزین ایثار سیمگه سی بیر آز اؤنجه دونیاسینی دئیشدی
آلله بو قهرمان کیشینی رحمت ائله سین


text:
دئکابرین 20-ده دونییا بانکی نین دیرئکتورلار شوراسی ترانس آنادولو بوُرو کَمَری تاناپ لاییحه سینین ایجراسینا کرئدیتین آیریلماسی مسئله سینه باخماق اوچون توپلاناجاق.
رئپورتون الده ائتدیگی معلوماتا گؤره, آیریلاجاق وسائیطین 400 میلیون آمئریکا دللاری حجمینده اولاجاغی گؤزله نیلیر. معلوماتدا دئییلیر کی, بوُرجو آذربایجان حؤکومتی نین ضمانتی ایله "جنوب قافقاز بوُرو کَمَری" قاپالی سهمدار جمعیتی آلاجاق.
خاطیرلاداق کی, جنوب قاز کَمَری لاییحه سینین بیر حیسسه سی اولان تاناپ دا سوکار 58%, بی پی 12%, بوُتاش ایسه 30% پایا مالیکدیر.


text:
دنیا قهرمانی سپورتچی نی اوریب اولدیردیلر
دنیا قهرمانی سپورتچی اندری دراچیف اوریب اولدیریلدی
دنیا و اوروپا قهرمانی وجود سپورتچی سی اندری دراچیف, روسیه ده بیر کوچه ده بعضی کیشی لر بیلن اوروشدی.
ترقه تیلگن تصویر لر ده اوشبو اوروشده دراچیف نینگ کوچه نینگ اورته سیده بیر کیشی تامانیدن قتتیق بیر شکلده اوریلگن لیگی کورینماقده.
حرکت سیز بیر شکلده ییر گه ییقیلیب قالگن دراچیف گه هیچ کیمسه نینگ یاردم ایتمه گن لیگی ایسه دقت گه سزاوار بیر موضوع دن عبارت بولدی.
دراچیف نینگ علاقه مند لری ایسه اونینگ اولدیریلگن کوچه گه گل قویشیب شمع یاقدی لر.


text:
اوزون زاماندیر بونلاری دوشونوردوم آما ایندی زامان اولدو دیله گتیرم. بیلیرسینیز آلمان فلسفهسی، اؤزهللیکله ۱۸ و ۱۹ یوزایللرینده، ایکی جریانا بؤلونور. بیری کانتدان قایناق آلان جریان، او بیری ایسه رومانتیزمدن؛ فیشته و نیچه کیمی رومانتیک فیلوزوفلاردان. من، آلمان فیلوزوفو کانتین یئرینی آزربایجان اوشاقلارینین آراسیندا و اونلارین دییالوقلاریندا چوخ بوش گؤردوم. آزربایجان [میللی] حرکتی فلسفی آچیدان فقیر اولمامالیدیر. هر میللی آکتیویست، سییاسی حرکت دیشیندا بیرآزجیق دا سییاسی فلسفه اوخوماسی گرکیر. کانت [فلسفهسی] بیزیم دوروموموزداکی بیرچوخ مساله ایله علاقهلیدیر و اونون قاموسال عاقیل تئوریسی سییاسی فلسفهنین اونودولماز بیر بؤلومو. منیم حیسسیاتیم بودور: آزربایجان حرکتی اوشاقلاری، نیچه، یا دا آلمان رومانتیکلرینه یا نه بیلیم باشقالارینا اؤنهم وئردیکلری قدر، کانتا اؤنهم وئررسه، آزربایجان حرکتی او قدر باشاریلی اولار. کانت، سییاسی فلسفهده، اؤزهللیکله دئموکراسی قونوسوندا، دونیادا دئموکراسیچیلره بیر موهوم اؤرنهک. منیم سئودیییم ایکی اؤنهملی چاغداش فیلوزوف، راولز و هابرماس، ایکیسی ده کانتچیدیر.
آلت یازی- یکی از دوستان بسیارعزیز این یادداشت مرا در قالب کامنت ادیت کردند. من نوشته نسخه ادیت شده را جایگزین متن قبلی کردم. چوخ تشکرلر یولداش.


text:
لینکی اولمایان و یا لینک ائدیلهبیلمهین سند یوخ دئمکدیر!فوریه 23, 2007 در 8:53 ب.ظ. | نوشته شده در وئبلاگ و وئبلاگچیلیق | بیان دیدگاه
بیر زامانلار منیم ایش یئریم ایزو استانداردلارینا قوشولوردو. اورادا بیزلره بئله بیر اصول اؤگردیردیلر:
- یازیلمایان شئیین وارلیغی یوخدور(چیزی که نوشته نشده وجود ندارد)
- امضالانمایان یازینین دگری یوخدور(نوشته امضا نشده ارزش ندارد)
و اونوتدوغوم چوخلو اؤنملی و دگرلی سؤزلر… آما منی اوزن مسآله بودور کی اینترنتین 2 وئرسیونون دا گلیشدیگی دؤنمده بیز تورکلر اینترنت اؤنجهسی و بعضا یازی اؤنجهسی چاغلاردا یاشاییریق.
اؤرنک اولاراق بو گونکو دونیادا هر یازی، فاکت، سند، سس، ویدئو، شکیل و… هر تورلو ماتریالا اینترنت عالمینده لینک وئرمک اولور. آما بیز تورکلر هله ده میل الکترونیک پوست قوتولاری و خبر گروپلاریندا یازماغی ترک ائتمهمیشیک. هر حالدا دوستلاردان یازدیقلاری یازینین مستند اولماسی اوچون او یازینی اؤز وبلاگلاریندا گتیرمهلری و ان آزی او یازینی گوگل سندلرینده پایلاشمالارینی رجا ائدیرم.
اؤرنک اولاراق بو یازینی(سراسرآذربایجان قلعه بابک شده است) اؤز ایمیلیمدن گوگل سندلرینه گئچمیشم. سیز ده بو ایشی گرره بیلرسینیز.
نوشتن دیدگاه »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI
پاسخی بگذارید
وبنوشت روی وردپرس.کام.
Entries و دیدگاهها feeds.


text:
6- زاهید
زاهید سؤزونو، هیدهجی منفی بیر کوت بئیین، گئج باشا دوشن و ظاهیرساز بیر تیپ آنلامیندا ایشلهدیر. زاهید چالیشیر ریاضت ایله مقصده چاتسین ولاکین اونون گؤروشلری دار و یوللاری محدود و فئیضی اولمایان مسیردیر، اودور کی ملامته شایان اولوبدور. زاهید ده اورهک یوخدور.
دیییر زاهید ائتمز منیمچون تفاوت،
قیاقوی غاز ایله آواز بولبول.
بو حیوانا آدم دیییرلر، منه دیو،
بو نادانا عاقیل دیییرلر، منه خول!
(8/11-2)
زاهید دانیشاندا، دانلامازدیم،
سولدان اگر آنلاسایدی ساغی.
(77/1-6)
دیییرلر زاهید سالوسا خلق ساده و صاف،
منیم کیمی رند و زیرک و قلاش.
(18/4-1)
ائوین دلینمهیه زاهید منی اوچاغ دانلا،
گؤرهن بو سادهلری باده وئرمییهن ایمان.
(27/8-1)
بو خوش عملین زاهید، اولسون اؤزووه عایید،
دی هر نه دییین، سنله کیمسه یوخو دعواسی.
(13/8-1)
زاهید پشمینهپوش، عابد کشکینه خوار،
اولدولار عارف، ولی من نییه آیا دلی؟
زاهید بیچاره چوخ، ائتمه مذمت منه!
یوخسا ائدیبدیر سنی فکرت بیجا دلی.
(11/10-1)
و یا:
زاهید بیچاره! بسدیر بیر بئله قیلدین نماز،
سبحه و سجادهنی ییغ، بوریادان ال گؤتور.
(7/6-2)
آلیب کمند صیفت تسبیحی اله زاهید،
باخار گؤرهکی هاچاغ دامنه شکار گلهلر.
(12/7-3)
و یا:
دانیشما زاهید اگر سؤز ائشیتمهدیم، سنه نه؟
من اؤز خداما گونه ائتدیم، ائتمهدیم، سنه نه؟
(1/22-2)
7- سیر ساخلاما
عرفان طریقتلرینده سیر ساخلاما و اسراری حیفظ ائتمه، چوخ اهمیتلیدیر. گویا حقیقت اسرارینا ال تاپان عارف، اونو بیان ائتمهملیدیر. مولانا دئمیشکن:
هر که را اسرار حق آموختند،
مهر کردند و دهانش دوختند.
هیدهجی 31- نجی غزلده 6- نجی بئتیدن 11- نجی بئیته کیمی، سیر ساخلاماغا تأکید ائدیر و سونوندا دئییر:
کیم یوموم آغزیمی اول سؤودوگومو اوخشاماییم،
آیری وقته قالا، یار باقی و صحبت باقی!
و بیر یئرده «پیر موغان» هیدهجینین سیر آچما خواهیشی قارشیسیندا:
دیدی: گر ایستهرن بیلن، گئت گؤر،
پردهدن یوخسا دیشرا چیخماز راز! (13/1-7)
8- مجازی عشق
مجازی عشقی تصوف اهلی رد ائدیرلر و یالنیز سماوی عشقه اینانیرلار. ولاکین هیدهجینین فلسفی دوشونجهسینده، بوتون صورتلر حقیقتین میثالیدیرلار، و مادام کی حق تجلیسی اونلاردا ظهور ائدیبلر، اونلار ایله عشق بازلیق ائتمک اولار:
گؤیچکلری من چوخ ایستهرم چون،
صورتدیر حقیقتین میثالی! (4/1-6)
و بونا گؤره ده اونلارین یانیندا مجازی عشق، حقیقی عشقه چئوریلر و ایکیسی بیر اولور:
شوکر خدا اولدوم عجب سرفراز،
اولدو حقیقت منه عشق مجاز! (46/6-8)
9- صوفی
هیدهجی، صراحتله اؤزونو صوفیلردن آیری ساییر و اونلارین یارادیلیش و کائنات حاققیندا اولان اینانجلارینی باطیل حساب ائدیر:
مذهب صوفیلره نسبت منی وئرمه،
گؤزوم سئومهدی بو سورمهنی! (11/5-8)
و اونلاری دلیل و بورهانلاری اولمایان دوشونجه صاحیبلری آدلاندیر. هیدهجی آشاغیداکی بئیتده:
صوفی بویوردو سئیر و سفردیر غمه علاج،
گئیدیم چاریق آیاغیما، آلدیم اله آغاج. (1/3-2)
صوفیلری اویونلارینی ردّ ائتمهگه چالیشیر و بلکه استهزاء ائدیر.
10- حئیرت
هیدهجی هر زامان حئیرت ایچیندهدیر، اوزونو حئیران و سرگردان بیلیر:
یولون نیشانینی آلدیم سوراغ هر کیمدن،
دانیشدی، گؤردوم اؤزومدن بتهر اونو گومراه! (3/18-2)
هانی او کس چیخارا جانیمی بو حئیرتدن،
اؤزون خدا منه ده رحم قیل، مسلمانم! (14/7-1)
11- هیدهجی و ناصرالدین شاه
حکیم هیدهجی هر جوره ظولم قارشیسیندا دایانان و ظالیم ایله تمکین ائتمهین بیر اینساندیر. او، اؤز زامانیندا ناصرالدین شاهی ظولمکارلیغین تمثیلی کیمی گؤروردو:
شرع ضعیف اولدو، قوی کوفر و کین،
آز قالیب الدن گئده آئین و دین.
آچ الین ای حضرت حققه ولی!
قویما اولا شرعه اوزون کوفر الی.
سینهمه بو طایفهدن کینهدیر،
کینهلری کؤینگیمه ایگینهدیر.
آل اله داد آلماغا کین تیشهسین،
قاز یئر اوزوندن بولارین ریشهسین.
و یا:
الله بو شهین بختی دؤنوب تخمی دولانسین،
مشکیل بونون عهدینده دوداغی گولن اولسون.
اتک یازیلار
- اسفار، ج2، ص194.
- تؤرهمهییب. (توحید/3)
- سیز هارادا اولسانیز، او سیزینلهدیر. (حدید/4)
- او هر آن بیر شأندهدیر.(الرحمن/29)


text:
شعر38
سحر یئللری منی آپاراجاقسا آپاراجاقسا آپاراجاقسا اؤزویله یوخلوق یوردونون هاراسیزلیغینا، گلمیرم دئمرم سادهجه سورارام هاردان گلیرسیز سیز؟
من یوخلوغا او دئمهسه بویون اهیمهرم
دوغرودور او اول دئمهدی من یاراناندا
او اول دئمهدی حتی من بیرینجی شعریمی یازاندا
اما من
بیرینجی دؤنه وار اولدوغوما گووهننده او اول دئمیشدی و سونرا بیلمهمیشدی اونا گؤره اولموشام
او بیلمهمیشدی اؤزوندن گؤز اول دئینده هؤردویوم دار ایپینی یئره قویموشام
اؤزونه یاخشی باخ دئینده...
او بیلمهمیشدی قیرخ قیزلارا گؤز یومموشام اوشاقلیق باغیندا
دئمیرم تانری کیمی یارادیب اونوتدو یاراتیقلارینی
اما بوتون یارادیجیلارین اورتاق فصیللری وار
شاعیرلر شعری یازیب دفتری باغلار
سئوگیلیلر سئو دئییب باشینی دؤندریب اوفوقلارا باخار
و سن یابانجی دیلدن آلینمیش بیر سؤزجوک کیمی یئنی یازیلمیش شعرین ایچینده یالنیز قالارسان
بوکولموش دفتر آراسیندا
-
- 16/11/25