text:
وزیرین موریدلرینین اونا خلوتنیسینلیگی ترک ائتمیی دفعهلرله تکلتف ائتمهلری
هامی اونا سؤیلهدی، ائی فیتنهلی علامه،
بیراخ بو جفالاری، سؤیله بو نه هنغامه.
بیزی ایبتیدادان سن، نئجه قبول ائتمیسن،
سون قونوموزه قدر، مرحمت ائتمهلیسن.
زییفلیک، عاجیزلیگی، کاسیبلیقی بیلمیسن،
قدریمیزی بیلنسن، بیزه اؤیرت علمی سن.
دؤردایاقلیلار قدر، یوکه گوجوموز چاتماز،
ضعیف آداملاریق بیز، ایشه الیمیز یاتماز .
هر قوشون وار اؤز دنی، بیلیرلر اندازهنی؛
بوتون قوشلارین انچیر، اولا بیلرمی دنی؟
کؤرپه اوشاغا وئرسن، چؤرگی سود یئرینه،
او یازیق اوشاق اؤلر، دیریلمک عوضینه.
دیشلر چیخاندان سونرا، ایشلر دیَیشر بیردن،
اوشاق اؤزو- اؤزونه، چؤرک آختارار یئردن.
قانادی چیخمایان قوش، اوچا بیلمز هئچ زامان،
ییرتیجی پیشیکلرین، اووو اولاچاق هامان.
قاناد چیخاندان سونرا، اؤزو پرواز ائدچک،
زحمتسیز، اذیتسیز، فیشتیریقسیز اؤتهجک.
سن اؤز گؤزل نیطقینله، دیوی ده سوسدورارسان،
اؤز شیرین صؤحبتینله، بیزه شنلیک قورارسان.
قولاقلار دا مست اولار، چونکی دانیشان سنسن،
صحرالار دا گؤیرر، چونکی سؤز قوشان سنسن.
سنینله سانکی رببین، مکانیندا اوجالیق،
ائی آی بورچو بیل سندن، نورونو آلیر بالیق.
سنسیز تانریمیز بیزه، بیلینمز بیر وارلیقدیر،
سنینله ائی ماه یئرلر، همیشه بیر نورلوقدور .
سنین آی اوزون ایله، قئجه هئچ واخت قارالماز،
گوندوزلر نورون یوخسا، یئر اوزو ایشیق اولماز.
سنینله تورپاقلارا، فلکدن ال اوزاتدیق،
سنسیز سمادا اولساق، سانکی تورپاغا چاتدیق.
سرعتی عظمتلی، اولار چرخی- فلهیین،
معناصی بؤیوک اولار، حیاتین، گؤزللیگین.
گؤزلر سرعتلر یالنیز، جیسیملر اوچوندور بیل،
جیسیم معنا یانیندا، ایسیم کیمیدیر ائی دیل.
الله! الله! بیر نظر، سال بیزیم اوستوموزه،
نا اومود ائتمه بیزی، آلوو وئر توستوموزه .
وزیرین اؤز موریدلرینین و اونا اطاعت
ائدنلرینین خاهیشینی رد ائتمهسی
- دئدی بیلین، ائشیدین، منی مشهور ائدنلر،
دیل تؤکرک یالواریب، منی مجبور ائدنلر.
قولاغی پامبیقلایین، پیس دویغونو اونودون،
گؤرمک حیسسیاتینی، گؤزونوزدن یوخ ائدین.
باشدا اولان قولاغی، پامبیقلا سیز ائدین کار،
قولاقلار کار اولماسا، باطینینیز کور اولار.
قالین دویغو قولاقسیز،منه طرف ائنین سیز،
ائشیدین خیتابینی، رببینیزه دؤنون سیز.
ظاهری گزینتیمیز، بیزیم سؤز نیتیمیز،
سماوی گزینتیمیز بیزیم بصیرتیمیز.
قورودا اولدوغویچون قورونو آرزو ائتدی
موسانی ائشیدهرک، تانری سویو قوروتدو.
جیسمانی گزینتیمیز، بیزیم قورودا اولدو،
دنیزی قوروتماقچین، آیاق سویا قویولدو.
عومرون سنین کئچرسه، یئر اوستونده قورودا،
گاه داغدا، گاه چمنده، گاه چؤلده، اوردا- بوردا.
بس هاردا «آبی حئیوان» اؤزون اوچون تاپارسان،
بس دنیز دالغاسییلا، هاردا سن چارپیشارسان.
یئرین تلاتوملرین، درک ائتمهیه قادیریک،
صوفی رییازتلرین، سرخوشوق درک ائتمیریک.
آغلین باشدا، مستلیکدن اوزاق گئتمهلیسن سن،
بو مستلیک جاملارینا، نیفرت ائتمهلیسن سن.
کدرله ظاهر اولدو، صؤحبتلر، دانیشیقلار،
بیر آز اؤزونو سوسدور، سوسانلار آییق اولار.
وزیرین میللتی خلوتی ائولرده، هوجرهلرده اوتورتماسی و آرالارینا قالماقال سالماق اوچون حیلهسی
او مکیرلی حیلهگر، پیس خیسلت، بدخاه وزیر،
عیسی دینین دیَیشدی، ائتدی او خالقی رزیل.
باشقا بیر مکری واردی، یئنه ده او وزیرین،
ایگیرمی اؤیود وئردی، ائتدی اؤزونو شیرین.
موریدلرین گؤرن تک ،آغلادی گلدی دیله،
دئدی: قیرخ بئش گون تنها،قالاجام تانریم ایله.
چاماات دلی اولدو، سونی شؤوقوندن اونون،
آیریلیق فراقیندان، دردلی ذؤوقوندن اونون.
یالواریب- یاخاردیلار، هامیسی اوز ووردولار،
سن ال چک بو عذابدان، دئیهرک یالواردیلار.
اونلار بئله دئدیلر: سنسیز اولماز بیزده نور،
احوالی نئجه اولار، اگر اساسیزسا کور.
کرم ائیله بیزه سن، تانری اینجییر بیزدن.
بوندان سونرا آییرما، قلبینی قلبیمیزدن.
بیز سانکی اوشاقلاریق، سن بیزیم دایمیزسن،
باشیمیزین اوستوندن، عکسیلتمه شایهنی سن.
دئدی:- جانیم سیزینله، منیم حبیبلریم سیز،
لاکین بوردان چیخماغیم، مومکون دئییل بیلینیز.
او، امیرلر آغلاییب، شفاعته قلدیلر.
موریدلرسه یالواریب، اطاعته گلدیلر.
دئدیلر: بدبختلیکلر، توتوب ائی کریمبیزی،
قلبیمیمیز دینسیزلشر ،بوردا گؤرمهسک سیزی .
سن بهانه ائدیرسن، بیز سه دردلی، قملیییک،
اورگیمیز یانیغلی، همیشه ماتملیییک.
سنین شیرین سؤزونه، بیز چوخ عادت ائتمیشیک،
بیز حیکمت سودونوزدن، دویاناجان ایچمیشیک.
الله! الله! آییرما جفا دردین وورما سن،
بیزه لوطف ائت بو گونده، قصدیمیزه دورما سن.
بو قلبسیزلر، یئنه ده، سندن کؤمک ایستهییر،
سن اولماسان اولارلار، یولونو آذان کافیر.
قوما دوشن بالیق تک، حسرتله چیرپینیرلار،
سن آرخدان بندی گؤتور، گؤتورسن یاخشی اولار.
سنین کیمی دونیادا، یوخدور دادا چاتان کس،
الله! الله! یئنه ده، سن اول بیزه دادرس
مکر و حیله ایله وزیرین ووردوغو زیانین بَیانی
وزیر ده شاهی کیمی، چوخ نادان قافیل ایدی،
قاچیلماز کئچمیشییله، دؤیوشه قابیل ایدی.
هئچ بیر کس قاچا بیلمز، تانرینین قودرتیندن،
گؤزو آچیق اینسانلار، خبردار شؤهرتیندن.
اؤز قودرتییله تانری، نه ایستسه یوخ ائدر،
یوز نؤو بئله عالملر، آلت-اوست، اوست-آلت گئدر.
ایستسه اگر تانری، یوز عالمی یارادار،
سنه اؤز قودرتینی، شؤهرتینی تانیدار.
باخما جاهان سنینچین، بؤیوک مکان کیمیدیر،
او، قودرتین یانیندا، کیچیک مئیدان کیمیدیر.
بو جاهانین اؤزونده، بیل کی، حیات فانیدیر.
آخیرته چاتماقچین، بیر قاچیش مئیدانیدیر.
بو دونیا چوخ محدوددور، حدودسوزدور و داردیر،
بو دونیایلا، او دونیا، آراسیندا سدد واردیر.
فیرعونون یوز مینلرله، اوردوسو حاضر ایدی،
موسا عصایلا مغلوب ائتمهیه قادیر ایدی.
جالینوسون مینلرله، طیببی کشفلری واردی،
عیسینین بیر نفهسی، اوندان اوستون اولاردی،
یوز مینلرله دونیادا واردیر شعر دفتری
مقدس کلاملارین، یانیندا یوخ دیَری.
حیلهیله تانریسینا، قالیبم دئین لچر،
سنین جانین آلینماز، چؤپه دؤننه قدر.
چوخلو داغ اورکلینین، جانینی آلمیش فلک،
زیرک قوشلاری ایکی، آیاقدان آسمیش فلک.
حیلهنی چوخ آرتیرماق، زیرکلیک یولو دئییل.
شاهین بیجلیگی اونا، عذاب وئرن یولدور بیل.
ائی خزینه آختاران، اونا ماراقلا قالسان،
او خیاللا یاشاسان، آخماق، سویوق ساققالسان.
آخماق کیمدیر کی، سن ده، اونا ساققال اولاسان،
بس گیل نه دیر کی، سن ده، اوندا آلاق قالاسان.
قیزیل- گوموش نه دیر کی، اونا مفتون اولاسان،
گؤزل صورت نه دیر کی، اونا وورغون اولاسان .
بو سارایلار بو باغلار، سنین اؤز زیندانیندیر،
سنین بو مولکو- مالین، بلا ایچره جانیندیر.
تانری او شخصلرین کی، حالین ملالا سالدی،
اونلارین صورتینی، باشقا بیر حالا سالدی.
پیس عمللی بیر قادین، سارالیبان سولدوسا،
تانری اونو مسخئتدی، دؤندردی بیر کابوسا.
بیر عضوو، باشقا عضوه، دیَیشمک مسخ آدلانار،
تورپاغین گیل اولماسی، دئ بس نئجه آلینار،
روح سنی آپاریردی، اوجا چرخی- برینه
چامیر طرفه گئتدین، سوروشدون اسفهلینه
اؤزونو مسخ ائتدین سن، بو رزیل صفیللیکدن.
اؤزون بو حالا سالدین، عاغیلا قافیللیکدن.
بو مسخدن داها دا پیس، داها نه اولا بیلر.
او مسخین قارشیسیندا، بو داها دا پیس اولار.
سن اؤز حیکمتاتینی، آخورا طرف چاپدین،
سجدهده اولانلاری، سانکی گزدین گئج تاپدین،
آدم اوغلوسان آخی، ائی ویجدانسیز، ناخلف،
نه واختا دک پستلیگی، ساناجاقسان سن شرف.
نه واختاجان دئیرسن، بو عالمی توتارام؟!
بو دونیانین هامیسین، نسلیمه من ساتارام؟!
دونیا قارلا دولارسا، آغارارسا سربسر
تانری بیر نظرییله، اونو تامام اریدر.
بئله گوناهلیلاری، یوزمین اونا اوخشاری،
تانری بیر طوفانییلا، یوخ ائیلهیر اونلاری.
همین پیس خیاللاری، چئویرر او حیکمته،
زهرلی پیس سولاری، دؤندرر او شربته.
خارابالیق یئرلرده، خزینهلر گیزلهدر،
تیکانلاری ائدر گول، جیسیملری جان ائدر.
او، گومان ائدیلهنی، تئزلیکله ائدر یقین،
مئهر ایله سئویلهنی، ائده بیلر تامام کین.
آتشین ایچینده ده، ایبراهیمی وار ائدر.
روحون قورویوجوسو، قورخولاری خار ائدر.
راضیلیق سببیندن، اولموشام من سرگردان،
سوزیشسببیندن ده، اولموشام سنه حئیران.
ایختیلافلارین حقیقتده دئییل،
حرکت طرزینده اولماسینین بَیانی
وزیر، بو مینوال ایله اون ایکی مکتوب یازدی،
عیسینین دینینی او، دوشمن دینی تک یوزدو.
عیسی خاصیتیندن، اونون یوخ هئچ خبری،
کوپون معجزهسینین اونونچون یوخ دیَری.
همین صفالی کوپدن، چیخار یوز رنگلی لیباس،
آل گونش شفقی تک، ساده، دوز رنگلی لیباش.
ائله بیل رنگ یوخدور کی، آی کیمی پاریلداسین،
صاف سولاردا گؤرونن، بالیق تک ایشیلداسین.
باخما کی، مینلرله رنگ اؤزونو پاریلدادیر،
سانکی بالیق ائدیر جنگ، گاه سودا، قورودادیر
کیمدیر بالیق کیمیدیر، نه دیر دنیز کیمیدیر؟
بو او گؤزل تانرینین، اؤزونون قودرتیدیر.
یوز مینلرله بالیقلار، دنیزده یاشایارلار،
تزیم ائدیب او شخصه، عابده اوخشایارلار.
تانری یاغیش بخش ائیله، یاغ دنیزه، یاغ یئره،
یاغ کی، دنیزده دوررلر، سپیلسین دنیزلره .
سپیر شوالارینی، گونش اؤز کرمییله،
بولودلارا گؤسترسین جومردلیگینی بؤیله.
ائی گونش کرم ائیله، شوانی پارلاق ائیله،
او صاف شفقلرینله، هر یانی پارلاق ائیله.
تانری اؤز قودرتییله، سویا گیللری قاتدی،
دنی جوجرتمک اوچون، تورپاقلا یئر یاراتدی.
او تورپاق وفالیدیر، اوندا نَیی اکرسن،
ائتمز خیانت سنه، اکدیگینی بیچرسن.
بو امانت تانریدان، کؤمهیینی آلمیشدیر،
عدالتین گونشی، ظفرینی چالمیشدیر.
حاقین قودرتی اگر، گتیرمسه نؤوباهار،
باشینا کول تؤکنلر، اولمازلار هئچ آشیکار.
طبیعتی بخش ائدن، او سخاوت صاحبی،
هونرلری بخش ائدن، او صداقت صاحبی.
حاق لوطفو- کرمیندن، او ماددجانا گلیر.
محبتین قهریندن، او هر کیمدن گیزلهنیر.
او، قئیری عضوی مادده، فضیلتدندیر لطیف،
هر شئی اونون کرمی، لوطفییله اولموش ظریف.
قئیری عضوی ماددهیه، فضیلتدن پای وئرر،
اؤز گوجو قودرتییله، قافیللره های وئرر.
کوکرهمهیه جوشماغا، جانلا قلبده تاقت یوخ،
کیمه دئسک کلامی، اوندا هئچ صداقت یوخ.
کیمده قولاق ائشیتمز، گؤز اونو عوض ائدر،
داش هارادا اولمازسا، اوردا اولار عقیقلر
کیمیا اؤزو نه دیر کی، او، کیمیا یاراداندیر.
معجزه اؤزو نه دیر، او، دونیا یاراداندیر.
بئله سنا سؤیلهمک، سانکی ترکی سنادیر
او، وارلیغین ثبوتو، وارلیق اؤزو خطادیر.
او، وارلیق قارشیسیندا، ناچیز اولمالیسان سن،
او وارلیغین یولوندا، عاجیز قالمالیسان سن.
اگر کور اولماسایدین، یانیندا ارییردین،
گونش ایستیلیگینی، یاخشی درک ائلییردین.
اگر اولا بیلسیدی، تسللیدن تسکینلیک.
حیاتدا اولمازدی هئچ، سولغونلوقلا چیرکینلیک.
وزیرین اینجیلین حؤکوملرینی قاریشدیراراق،
هؤکمون ایچینده حؤکم، سؤزون ایچینده سؤز دئمهسی و حیلهلری
هر کسین اؤز آدینا، بیر فرمان حاضر ایدی.
هر بیر فرمانین اؤزو، بیر ایشه قادیر ایدی
هؤکوملرین هر بیری، بیر- بیریندن فرقلییدی،
بیری باشدان- آیاغا، باشقاسینین عکسییدی .
بیریسینده زاهیدلیک، ایشکنجیله چتینلیک،
ساییلیردی توبهنین سوتونو و متینلیک.
بیرینده دئییلیردی، زاهیدلیگین خئیری یوخ.
همین بو تریقتده، جومردلیک یوخ، عیبی چوخ.
بیرینده دئییلیردی، جومردلیک و زاهیدلیک،
معبودونوزا سیزین، گتیرهجک شریکلیک.
بیری صاحب ایختییار، بیری تام تسلیم ایدی.
بوتون بو اینسانلارین، اطرافی تیلسیم ایدی.
بیرینه دئییردی کی، واجیبدیر خیدمت ائتمک،
اگر بئله اولماسا، ایشین تؤهمتدیر دئمک.
بیرینه دئییردی کی، بو ایشده اینکار گرک،
بو ایشده خئییر یوخدور، گل عاجیزلیک گؤستهرک.
هر نقهدر عاجیزلیک، گؤسترسک بو ایشده بیز.
اوندا حاقین قودرتین، بیز یاخشی درک ائدریز.
بیرینه دئییردی کی، اؤزونو عاجیز بیلمه،
نعمته کوفر ائتمکدیر، بو ایشده عاجیز اولما.
گوجونو، قودرتینی، تانری قودرتینده گؤر،
سنده اولان قودرتی، اونون نعمتینده گؤر.
بیرینه دئییردی کی، سن قوشا معنادان کئچ،
قاریشیق فیکیر دئمه، سؤزون معنالیسین سئچ.
بیرینه دئییردی کی، سؤندورمه بو شامی سن،
هامییا ضرر دیَر، اگر شامی سؤندورسن.
سؤندورمک خیالیندان ایمتینا ائتسن اگر.
گئجه قارانلیغیندا، اؤزونه خئیری دیَر.
بیرینه دئییردی کی، سؤندور شامی قورخما سن،
اونون عوضینده سن، یوز مینین گؤرهجکسن.
اگر شامی سؤندورسن، شامین عومروقالاجاق،
چونکی لئیلی صبر ائتسه، مجنون کیمی اولاجاق.
کیم کی، ترکی دونیا تک، چکینسه پیس عملدن،
چیخاجاق قارشیسینا، دونیوی عمل هر دم.
بیرینه دئییردی کی، حاقین سنه نه وئردی،
اؤزون شیرین ائتمکچین، سؤزونه معنا وئردی.
اونو سئوهسن دئیه، هر شئیی ائتدی آسان،
حیاتین گیردابینا، اؤزونو آتمایاسان.
بیرینه دئییردی کی، قوی او تانرینین اؤزو،
قبول ائتسین آرزونو، رد ائتمهسین هئچ سؤزو.
موختهلیف- یئنی یوللار، هرهسی بیر جور اونلار،
یوللارین هر بیرینی، یالنیز بیر میللت آنلار،
حاقین یولونو تاپماق، سنه اولسا مویسسر.
یهودی بوتپرست ده، منجه او یولو سئچر،
بیرینه دئییردی کی، او یول، یول اولا بیلر،
او یولدا قلب حیاتا، جانلارا قیدا وئرر.
باخما سیرکه زؤوقونه، تبینه اویغون گلیر،
میقداری چوخ اولاندا، اؤلوم ده وئره بیلیر.
اونون چوخ توند اولماسی، پئشمانچیلیق گتیرر،
حتی آلقی- ساتقیسی، خسارتلر یئتیرر.
بیر آرزویا، ایستهیه، نایل اولا بیلمهسن،
احتیاجدا قالارسان، گئدرسن اؤلومه سن.
آرزو ایله ایمکانین، آراسیندا فرقلر وار،
نهایت بیر گون گلر، اوست- اوسته دوشر اونلار،
بیرینه دئییردی کی، علمی اوخو، عالیم اول،
شرافت نسبله یوخ، عالیملیکله اولور بول.
نهاییت گؤردولر کی، اوممتلرین هر بیری،
آزیب یولو اولدولار، هره بیر دین اسیری.
دینلرین تبلیغاتی، اولماسایدی چوخ دبده،
اولمازدی ایختیلافلار، یوخ اولمازدی ادب ده.
بیرینه دئییردی کی، سن اؤزون ده عالیمسن،
تکجه عالیم دئییلسن، عالیملر عالیمیسن.
کیشی اول ائل ایچینده، تنقیده مروز قالما،
گئت علمینی آرتیر سن، چوخ دا سرگردان اولما.
بیرینه دئییردی کی، یوزده بیر نئجه اولار،
بو کی، فیکیر ایستهمز، بیلمهین مجنون قالار.
بو فیکیرلرین هامی، بیر- بیریندن فرقلییدی،
بیری شکر اولسادا، دیگری زهرلییدی.
مظمونو ضدیتلی، فورما گئجیله- گون تک،
داش آراسیندا گؤوهر، تیکان یانیندا گول تک.
زهردن آییراراق، گؤتورمه سن شکری،
وحدت گولزارلیغیندان، آلاجاقسان خطری.
وحدت، وحدت ایچینده، بو بیچیمده مجنوی،
سمک بورجو قورتاردی، کئچ سئماکا معنوی.
شاهین گیزلینجه حیلهگر وزیره
سیفاریش خبر گؤندرمهسی
شاهلا وزیر گؤندریر، بیر- بیرینه سیفاریش،
شاه گیزلینجه وزیره، تاپشیریردی یئنی ایش.
نهایت مقصدینه، چاتماق ایستهییردی شاه،
وزیر الییله آرا، قاتماق ایستهییردی شاه.
اول وزیر یازمیشدی کی، شاهیم باختی خوشام،
واختیم گلیبدیر منیم، ایشیمی قورتارمیشام.
گؤزوم منیم یولدادیر، اورگیم اینتیظاردا،
قمدن اوزاق ائتمهنی، بس هارداسان سن هاردا.
دئدی:- ائی شاهیم منیم، ایندی ایشیم بئلهدیر،
ترسالار آراسیندا، عمللریم فیتنهدیر.
- شاه خبر گؤندردی کی، ترسالاردان داردان آس،
اون امیردن ایکیسین حبس ائله، دیواردان آس.
هانسی یوللا مومکونسه، حاکملری ایزله سن،
تاماهکار امیرلری، بنده ائت اؤزونه سن.
قورخودان امیرلرین، قوهوم اقرابالاری،
تابع اولدو وزیره، چون واردی قورخولاری.
او دئدیگی هر سؤزه، اعتیماد ائدیردیلر.
اونون هر بیر ایشینه، اینام گؤستریردیلر.
قارشیسیندا وزیرین، امیرلر هر واخت، زامان،
اؤلوم دئسیدی اگر، جان وئرهدیلر هامان.
او، حیلهگر یهودی، زورا سالمیشدی هامین.
فیتنیله تهریک ائتمیش، تورا سالمیشدی هامین.
درین دوشونجهلی ایسویلرین
وزیرین حیلهسینی باشا دوشمهسی
رزیللیکدن مایهلی، قولاق، بورونسوز وزیر،
حیلهسییله ائدیردی، خالقی تانریدان خجیل.
دینین «نصیحتچیسی»، او کافیر وزیر یئنه،
خالقی زهرلهمکچین، حیلهلر گزیر یئنه،
اونون دئدیکلریندن، زؤوق آلماق ایستهینلر،
اول زؤوق آلیردیسا، سونرا گؤروردو ضرر.
سؤیلهییردی قاریشیق، فیکیرلری بیرببیر،
سانکی شیرین گولابا، قاتیر زهرلی عطیر.
آییق اول اینانما سن، اونون شیرین سؤزونه،
چونکو سؤز آلتی معنا، میل چکدیرر گؤزونه.
چیرکین اولارسا اینسان، دئدیگی سیرلی اولار.
اگر دئسه اؤلودور، عکسینه دیری اولار،
عاقیللر سؤیلهمیشلر، اورک- اوره یه اوخشار،
چؤرگین پاراسی دا، یقین چؤرهیه اوخشار.
مؤولا الی سؤیلهمیش:- گؤرسن جاهیلدیر اینسان ،
اونو سن زیبیللیکده ، بیتن آلاق کیمی سان1.
همین آلاق اوستونده، اوتورارسا بیر اینسان،
ائله بیل نجیس اوسته، اوتورموشدور همین آن.
گرک نجیسی یویوب، اؤزونه قوسول وئرسین،
واجیب اولان ناماز، یئنیدن قیلا بیلسین.
- او، ظاهرده دئییردی:- دین یولوندا دوغرو اول،
سونرا حرکتییله، گؤستریردی ایری یول.
باخما ظاهرده گوموش آغ اولاراق پاریلدار،
اونا الینی سورتسن، آغ الینی قارالدار .
سن باخما آلوو اؤزو، ظاهرده قیپقیرمیزی،
بیر شئیی یاندیرارسا، کؤسؤیه دؤنر کؤزو.
شیمشک دئینده سنین، نور گلیر نظرینه،
لاکین خاصیتینده، یاندیرماق واردیر یئنه.
زؤوق صاحبی اولماسا، آگاه دئییلسه اینسان،
اونون سؤیلهدیکلری، پیسدیر بویوندوروقدان.
دوز آلتی ایل ایدی کی، شاهدان اوزاقدا ایدی،
ترسالار آراسیندا، او، وزیرلیک ائدیردی.
هامی اؤز طالعیینی، اونا تاپشیریردیلار.
اؤل دئسه اؤلوردولر، قال دئسه قالیردیلار.
یهودی وزیرین حسدینین بَیانی
او وزیر حسدیندن، ایرقچیلیک عملیندن،
قولاق، بورون، دوداغین، اؤزو وئردی الیندن.
او، اومود ائدیردی کی، حسد زهری ایله،
سانجار او اینسانلاری، عذاب وئرر او ائله.
کیم کی، حسد عادتین، اؤزونه سئچسه پئشه،
قالار بورون، قولاقسیز، سؤزو کئچسهده ایشه،
بورون اونا دئییلر، گولون اترینی بیلسین،
اییلهدیگی عطیرلر، اونون خوشونا گلسین.
هر کیم اتری دویمورسا، بورونسوزدور او دئمک.
عطیر او عطیردیر کی، دیندن آلیر او کؤمک.
بیری عطیر اییلهدی، شوکر ائتمک یاددان چیخدی،
نعمتی کوفره گلدی، بورونو حددن چیخدی.
شوکر ائیله سن همیشه، شاگیردلره بنده اول،
اونلار قارشیسیندا اؤل، دایمی، پاینده اول.
و اونلارا سیرر آچماسی حئکاییتی
یوز مینلرله ترسالار، گلدیلر اونا طرف،
جمع اولوب یاواش- یاواش، سئچدیلر اونو حدف،
باجاریقلا اونلارا، بَیان ائدیردی سؤزون،
اینجیل، زوننار، نامازدان، آچیردی سیررین اؤزون.
شیرین دانیشیردی او، وئریردی چوخ ایضاهلار،
مسیحی تعریفلهییر، سؤز آچیردی او کی وار.
او، ظاهرده ائله بیل، ائهکام وایزی ایدی.
لاکین باطینده ایسه، شیطان نایبی ایدی.
- بو اونا اوخشاییر کی، رسولدان سهابهلر،
ایلتیماس ائیلهدیلر، نفسلر، مکرلر، حیلهلر.
دئدیلر سن نئچین بس، مقصدی گیزلهدیرسن،
صداقتله مسجیدده، عبادتلر ائدیرسن.
- ظاهری مزیتی، اوندان حیسس ائتمیردیلر،
باطینی عیب کیمدهدیر، دالینجا گئدیردیلر.
توکبتوک ذره- ذره، بیلیردیلر نفسلری.
تانیییر، آییرد ائدیر، گول ایله کرفسلری.
نزیفیله حسندن، سؤیلهیک بیر حکایه،
نزیفه رسول سیررین، وئردی حسن بسرییه.
هر شئیه فیکیر وئرن، سهابهلر هاردا وار،
سیرلر آچیلان کیمی، بو ایشه مات قالدیلار.
- وزیره اورکلرین، تر سالار وئردی یئنه،
تکجه اورکلرین یوخ، تقلید ائتدیلر اونا.
محبت توخومونو، اکدیلر سینهلرده،
ساندیلار کی عیسینین، موطلق ناییبی یئرده.
او تک گؤزلو دججالین، لینلیگین بیلن سن!
چات فریادا ائی تانری، کؤمهیه گلن سنسن!
یوز مینلرله تلهلر، بیزلر اوچون تیکیلمیش!
بیزسه تاماهکار قوشوق، دنلر بیزچین تؤکولموش!
دمبهدن تلهلرده، قالیر آیاقلاریمیز!
تلهدن قاچماق اوچون، سیمورغ اولمالیییق بیز!
بیزی بو تلهلردن، تانریم آزاد ائدن سن،
بیزسه گئدیریک یئنه، باشقا دامه تزهدن.
سانکی آنباریمیزی، بوغدایلا دولدوروروق،
آنبار دولاندان سونرا، چوخ بیگانه اولوروق.
آخیرتی عاغیللا، آنمیریق بو آنلاردا،
یا سبب بوغدادادیر، یا گوناه سیچانلاردا.
نه قدر کی، سیچانلار، آنباردا یووا سالمیش.
بیزیم ثاواب آنباری، اولاجاق ویران قالمیش.
اول ائی جانیم منیم، سیچان شررینی دف ائت،
سونرا بوغدا آنبارا، توپلاماق دالینجا گئت.
بؤیوکلردن خبرلر، ائشیت یاخشیجا درک ائت،
قلبدن گلمیرسه ناماز، اونو قیلماغی ترک ائت.
یوخسا اوغرو سیچانلار، آنباردا توتموش قرار.
قیرخ ایل ییغدیغین بوغدا، آنباریندان یوخ اولار.
نئچین بس هر گون ثاواب، توپلانمیر داملا- داملا،
نئچین ییغیلمر- دولمور، مسجید صادق آداملا.
دمیره توخوناندا، سیچرار چوخلو اولدوزلار،
بو اودلو قلبیم منیم، درد الیندن هئی یانار،
لاکین ظلمت گئجهده، بیر اوغرو گیزلینجهدن،
اولدوزلارین اوستونه، بیلینمیر نئچین- ندن.
قویور بارماقلارینی، چکیر اولدوزو بیر- بیر،
فلهیین چیراقلارین، مقصدی سؤندورمکدیر.
اولسا اگر ائی تانریم، قایغین بیزیمله دایم،
قورخوموز یوخ «اوغرودان»، نئیلر بیزه او لیم
مینلرله تله بئله، قویولسا قدم- قدم،
اگر بیزیملنسنسه، بیز چکمریک هئچ بیر قم.
هر گؤجه تلهلردن، بیر اینسان روحونو سن،
قورتاریب اؤز لؤوهونده، محفوظا قئید ائدیرسن.
بو قفسدن هر گئجه، آزاد اولار قالانلار،
نه حاکم کؤمکچیدیر، نه ده محکوم اولانلار.
بو ائله زینداندیر کی، خبرسیزدیر یاتانلار،
بو ائله دؤولتدیر کی، خبرسیزدیر سولطانلار.
بورادا دوشونولمور، هاردا خئییر، یا زیان،
آد چکیلمیر شوبههسیز، بو فیلاندیر، او فیلان.
خلیفهنین لئیلی دن سورغوسو و لئیلینین اونا جاوابی
سوردو خلیفه بیر گون، سنسنمی هامان لئیلی؟
عاشقین اولدو مجنون، صحرایا سالدی مئیلی؟
سن باشقا گؤزللردن، فرقلی گؤزل دئییلسن.
لئیلی دئدی :- دانیشما، سن کی، مجنون دئییلسن.
مجنونون گؤزویله سن، باخسایدین اگر منه،
هر ایکی دونیامیز دا، بوش گؤرونردی سنه.
سن اؤزون- اؤزوندهسن، مجنون اؤزونده دئییل،
محبت یوللاریندا، آییق اولماق شرطدیر بیل .
کیم کی، آییق گؤرونور، او درین یوخودادیر.
اونون آییق اولماسی، اینسانلاری آلدادیر.
کیم کی، یاتمیش گؤرونور، اونلار ساییق کیمیدیر،
قفلتده مست اولان شخص، سانکی یاتمیش دمیدیر.
آییق گؤزله باخماساق، تانریمیزا بیز اگر.
بصیرت گؤزلریمیز، تانریمیزی درک ائدر.
زیان، خئیر، زاوالین، فیکری، ذکری، خیالی،
سان کی، دؤیور جانیمی، ازیر آرزو آمالی.
نه زؤوقو صفاسی وار، نه لوطفو، دعاسی وار،
نه ده اؤجا گؤیلره، صفر ادعاسی وار.
یاتمیش اونا دئیرلر، هر هانسی بیر خیالدان،
اومودلر گؤزلهیهرک، الین گؤتورمز الدن.
اونا یاتمیش دئمزلر، فیکیرلشیب دوشونور.
اونون دوشونجهلری، اونا قول- قاناد وئریر.
ائله اینسانلار واردیر، یوخودا دیوی گؤرور.
اونو هوری بیلهرک، شهوتینی اؤلدورور.
جون نسیل توخومونو شورانلیغا او تؤکدو.
آغلی باشینا گلدی، خیالی اوندان هورکدو.
موردار بدنلیلرین، آغلی دا ضعیف اولار.
اونلار خالقدان گیزلنر، موردار و هریف اولار.
قوش اؤجار گؤی اوزونده، یئره دوشر کؤلگهسی؛
کؤلگه سورونر یئرله، اوچان قوشون عوضی؛
ابلهلر او کؤلگهیه ، قوش اوولاماق تک باخار.
قاجار قوشون دالینجا، اللری بوشا جیخار.
نادان اولان اینسانلار، سانکی قوشلار نسلیدیر.
جون بیلینمز کؤلگهنین، اصلی نَیین اصلیدیر.
او کؤلگه اونوانینا، توشلاییب آتار اوخون،
اوخو آتیب قورتارار، تاپماز ووردوغو اووون.
کؤلگه اووو ائدرکن، قاجاراق اوخلار آتدی.
عومور اوخونون قابی، بوشالدی سونا جاتدی.
تانری کؤلگهسی نئجه، اونون دایهسی نئجه؟
دایهسی آزاد اولموش، خیال سایهسینئجه؟
تانریمیزین کؤلگهسی، اولار اونون پریسی؛
بو دونیانین اؤلوسو، آخیرتین دیریسی.
عاریف آدام حاقیندا تمسیل «تانری اؤلوم
آنیندا نفسلری باغیشلار» آیهسینین تفسیری
یاتاندا دا عاریفلر، اولارلار آییق کیمی؛
«اونلار یوخودا ایکن، سانارسان ساییق کیمی».
عاریف یاتدیغی یئرده بیلیر دونیانین حالین،
نئجه کی رببیمیز ده بیلیر دونیا احوالین.
گؤرمهسن ده اللرین یازارکن سؤزله رقم،
سانکی حیسس ائدهجکسن، حرکتدهدیر قلم.
تانری بو باجاریقدان، آزجا عاریفه وئرمیش،
او دا اؤز نؤبهسینده، خالقینی عاریف گؤرموش.
جیخدی صحرادا اونون، شیرین جانی گؤر نئجه،
روح آیریلدی بدندن، گوندوزو اولدو گئجه.
ترک ائدرکن الینده، قیزیلی سیپر واردی،
سانکی قارانلیقلارین، باشینا تیغ ووراردی.
هر بیر جانین ایستیی، بیر اولماق تنییلهدیر
هر بیر تنسه همیشه، روحونا حامیلهدیر.
اووجو سسییله یئنه، اوو چکیر تلهسینه،
اوو دا تلهیه دوشور، سس وئرن یوخ سسینه.
جونکی نور سحر تئزدن، شواسین سالماقدادیر،
دؤورون ساری کرکهسی، قانادین چالماقدادیر.
ایسرافیل تک ظلمتی، دئشدی، شفق ساچیلسین.
بئله گؤزل دونیادان، یئنه صؤحبت آچیلسین.
بدن ایجینده روحلار سئوینله دولسون یئنه،
هر بیر بدن روحویلا، قوووشموش اولسون یئنه.
سوردولار پئیغمبردن، بهیشتده یاتماق وارمی؟!
دئدی: یاتماق اؤلمکدیر، بهیشت اهلی یاتارمی؟!
یئنه بیر گون گلهجک، اؤلنلر دیریلهجک،
قالخاجاقلار آیاغا، دونیا حاقی بیلهجک.
اوندا بیر گون اووچونو، اوولاغیندان قووارلار،
اوتلاقدا اوتلایانی، یوکه مروز قویارلار.
کاش تانریم قورودایدین، بیر اصحابو- کهف کیمی،
یادا کی ، قورویایدین، بیر گمیده نوح کیمی.
کاش کی، بو طوفانلاردان، بیزی قورتارایدین سن،
کاش اوولانان قوشلاری، قورتارایدین تلهدن.
جوخلو اصحابو- کهفلر، بو قاریشیق جاهاندا،
سنین قارشیندا تانری، حاضر هر بیر زاماندا.
ماغارا سنه باغلی ، حبیبلر سنینلهدیر،
محبت غؤزلرینده، قولاقلاری سندهدیر.
یئنه ده اؤیرن بیر سن، ندن سیرری دئمیرلر؟!
حاقین تنتنهسینی، بس گؤرمک ایستمیرلر؟!
وزیرین ترسالار اوچون حیله قورماسی و
مکر ایله مقصدینه نایل اولماسی
دئدی:- ائی شاهیم منیم، کسدیر الیم، قولاغیم،
حؤکمونو وئر دئشیلسین، بورنوم ایله دوداغیم.
دار آغاجی کؤلگهسی، اولسون منیم پناهیم،
ائتسینلر ایلتیماسیم، باغیشلانسین گوناهیم.
جارچیلار یایسین خبر، سن اول اونلارا رهبر،
سئچسینلر یول آیریجین، بیلسین گلیب- گئدنلر.
سونرا اؤز وطنیمدن، اوزاقلارا قوو منی،
سپیم آرالارینا، ضعیفلیک، سوستلوک دنی.
اگر او میللت منی، دینه قبول ائتسهلر،
ایشلری اولاجاقدیر، پریشانلیق سربسر3.
آرالارینا ساللام، فیتنهلر، قالماقاللار،
سئهیرچیلر ده حتی فهدیمه مات قالارلار.
ترسالارین باشینا، ائله اویون آچارام،
ایندی دئمک چتیندیر، دئسم سیرری آچارام.
قلبلرینه گیرهرم، سیرره طرف گئدهرم،
فیتنهلر دوشونهرک، تله تشکیل ائدهرم.
اؤز سیرریم حیلهمله من، آچارام یارالاری،
چوخلو شاییهلرله، وورولار آرالاری.
اؤزلری اللرییله، تؤکرلر اؤز قانلارین،
سؤزو قیسا ائدک بیز، آلارلار اؤز جانلارین.
خلاصه اونلارا من، دئیهرم نثرانییم،
ائی سیرری بیلن شاهیم، بو ایشین حئیرانییام.
شاهیم خبردار اول سن، منیم بو ایمانیمدان،
تسسوفلنمه حالیما، حئیفسیلنمه جانیمدان.
ایستهدیم دینیمیزی، او شاهدان گیزلهدیم من،
او، هانسی دیندندیرسه، دئییم من او دیندنم.
شاه منیم بو سیرریمی، دویدو باشا دوشدو تئز،
طلب ائتدی یانینا، اتهامیم بیشدی تئز.
دئدی:- سن بیر ایینهسن چؤرگیمین ایچینده،
اورگیمدن قلبینه، یول وار نازیک بیچیمده.
من او یولدان گؤرورم، سنین وضعیتینی،
حالینی گؤرورم من، بیلیرم صؤحبتینی.
اولماسایدی کؤمهییم، عیسی پئیغمبریمیز،
شاه منی پارچالاردی، مهو اولاردی دینیمیز.
جانیم قوربان ائیلهرم، عیسی پئیغمبریمه،
یوز مین جانیم اولسادا، وئرهرم رهبریمه.
عیسیدان آرتیق دئییل، منیم بو مزلوم جانیم،
لاکین اونون دینینی، بیلیرم وار آد سانیم.
حئیفیم گلیر جانیما، بو دینی بیلیرم پاک،
ایستهمم جاهیللرین، الینده اولوم هلاک.
شوکر ائدیرم تانرییا، او عیسی پئیغمبره،
اونون “پاک” دینییله بیز، چیخمیشیق آغ گونلره.
یهودیدیر اصلیمیز، اونلاردان قالمیشیق بیز،
لاکین آسمیشیق زوننار، ایسوی اولموشوق بیز.
اطرافیمیز هامیسی، عیسینین دینیندهدیر،
ائشیدین بوتون سیررلر، اونون اینجیلیندهدیر.
ائله کی، قازانارام، اونلارین اعتبارین،
اللریندن اونلارین، آلارام ایختییارین.
وزیر بو حیلهلری، شاه اوچون سایان کیمی،
اورگیندن شوبههلر، یوخ اولدو دویان کیمی.
وزیر نه سؤیلهدییسه، شاه یئتیردی یئرینه،
حئیرت ائتدی بوتون خالق، شاهین بو ایشلرینه.
خالق ایچینده وزیری، روسوایی- جاهان ائتدی،
اونون بوتون ایشینی هامییا بَیان ائتدی.
قوودو اونو سارایدان، نثرانیلر اوستونه،
قوردوغو حیلهلری، قایتارسین صاحبینه.
ترسالار ائشیتدیلر، وزیرین وضعیتین،
غؤز یاشی آخیتدیلار، بیلمهدیلر نیتین.
دونیامیزین ایشلری اکثر بئلهدیر، اوغول،
بو ایشلرین هامیسی، سن بیل، حسددن دوغور.
پادشاهین وزیرینین حکایتی و ترسالار
آراسینا تفریقه سالماق اوچون حیلهسی
او شاهین بیر حیلهگر، رزیل وزیری واردی،
حتی اؤز حیلهسییله، سویا «دویون» ووراردی.
ترسالارا دئدی:- جان، قورتارماق ایستهسهنیز،
دینینیزی اؤزونوز، ملیکدن گیزلهدینیز،
ملیکه سؤیلهدی او، ائی سیرر آختاران شاهیم.
اونلاری آز قیر بئله، طوفان قوپاران شاهیم.
آز اؤلدور سن اونلاری، اؤلدورمهیین خئیری یوخ،
دینه گتیرر زیان، اؤلدورمکده گوناه چوخ.
سیرلر گیزلهنیب یئنه، یوز پردهلر ایچینده،
ظاهرده سنینلهدیر، باطین نهلر ایچینده.
شاه وزیره سؤیلهدی:- تدبیرین نه دیر سنین؟
بو مکیرلی حیلهیه، تعبیرین نه دیر سنین؟
دئدی:- گرک قالماسین، بو دونیادا نثرانی،
نه دینی آشیکاردا، نه ده گیزلی، پونهانی.
فاناتیکلیگی و باشقا دینلره قارشی کین و عداوت بسلهدیگی اوجباتیندان خریستیانلاری قیران، یهودی پادشاهینین داستانی: «اوستا و اونون چپگؤز شاگیردی» حکایتی
یهودی تورپاغیندا، بیر ظولومکار شاه واردی،
ایسوییله دوشمندی، نثرانینی قیراردی.
بو حاق یولون آزان شاه، سانکی چپگؤز اولموشدو.
ایکی تانری سئورین، او، قصدینه دورموشدو.
«بیر گون چپگؤز شاگیرده، اوستادی دئدی آرا،
تاخچامیزدا قویولموش، شوشهنی گتیر بورا.
چپگؤز اوتاغا گیردی، تاخچایا گؤز گزدیردی.
تاپدی تاخچانی چپگؤز، سوسهنی ایکی گؤردو.
چپگؤز اوستایا دئدی:- بوردا شوشه ایکیدیر.
سنه هانسینی وئریم لازیم هانسی بیریدیر؟
اوستا دئدی:- ائی اوغول، شوشه ایکی دئییل، باخ!
دقتینی جمعلشدیر، چپگؤزلویونو بوراخ.
دئدی:- ائی اوستام منیم، وورما منه چوخ تنه،
دئدی:- بیرینی سیندیر، بیرینی گتیر منه.
او، شوشهنی سیندیردی، شوشهلر یوخا چیخدی،
چپگؤز سهوینی بیلدی، خجیل، اوستایا باخدی.
شوشه بیر اولا- اولا، ایکیسینی گؤردو او،
شوشهنی سندیران تک، تئز باشینا ووردو او،
هریسلیک، شهوتلیلیک، اینسانی چپگؤز ائدر.
اونو یولدان آزدیرار، روحونو عوض ائدر.
غرضلیلیک اولاندا، باجاریق یوخا چیخار.
حجابینی ایتیرر، گؤرمز اوزاغا باخار.
قاضی اگر وئررسه، روشوتله ایری قرار،
ظالم آلماز جزاسین، مظلوم آغلار زار- زار.
شاه دا کیندن، حسددن، هریسلیکدن، شهوتدن،
یاخشی- پیسی گؤرمهدی، اؤزون سالدی حؤرمتدن.
یوز مین مؤمین بندهنین، تؤکدو قانین ناحاقدان.
موسانی آرخا سایدی، اوز دؤندردی او حاقدان.


c: text/html

text:
اوزبیک دها سی امیرعلی شیرنوایی مقبره سی نینگ قوریش ایشی باشلندیافغانستان حکومتی ، 15- نچی عصرده یشه گن اوزبیک داهی سی ، سیاستچی و شاعر امیر علی شیر نوایی نینگ قبرینی قیته قوریش ایشی بوگون رسما هراتده باشلندی . قرارینی اوزبیکستان حکومتی ،هرات شهریده گی امیر علی شیر نوایی مقبره سینی بوزیب ، ینگی زمانوی شکلده اوشبو مقبره نینگ ینگیدن قوریلیشیگه سوز بیرگن ایدی.
امیر علی شیر نوایی نینگ سابق مقبره سینی ویران ایتیلیشی تاریخچیلرنی غضبگه کیلتریب قوریلیش ایشلری توخته تیلیب قالگن ایدی. ایندی ایسه افغان حکومتی ایسکی شکلده مقبرنی قیته تیکله ماقچی.
هرات ده کی همکارمیز همایون حدید هراتده عینی مناسبت بیلن یولگه قوییلگن مراسمده قتنه شیب کورگنلرینی شرح بیرگن :
مین حاضر امیرعلیشیر نوایی مقبره سینینگ یانیده من. کورینیشیچه نیچه بیر ایشچیلر مقبره اطرافیده ینگی گنبذ قوریلیشی اوچون تهداب قازماقده. گوهر شاد بیگم باغیده جایلشگن امیرعلیشیر نوایی مقبره سی اطرافی تیکان زارگه ایلنه نیب قاگن. سککیزییل آلدین نوایی مقبره سی اوزبیکستانده گی بابر نامیده گی مدنی جمغرمه سی تمانیدن اوییلگنیدن بویان انه شنونده ی احوالده. اما بوکون نوایی سیورلر اوچون قوانرلی خبر بار. افغانستان مدنیت و خبر وزیرلیگی تشبثی بیلن بو مقبره گنبذی قورلماقچی. مین کیلگنیمدن بیر ساعت اوتر- اوتمس انچه گینه آدم لر مقبره تیوره گیگه توپلندیلر. نیچه ایشچی مقبره اطرافیگه سوو سیپیب شاشیلگنلریچه سوپورماقده لر. آلدین- کین محلی رسمیلر، مدنیت مشتاقلری، ژورنالیستلر و اکثریت اوزبیک همده ترکمن بولگن اهالی هم بو محلگه کیلماقده لر.
ایندی ایسه، احتفال ده قتنشگن مهمان لر ولایت حاکمی نی کوتماقده.
حاکم کیلیشی بیلن محفل هم باشلندی.
هرات حاکمی دکتر داود شاه صبا دستلب سوزگه چیقیب سککیز ییلدن کیین هرات خلقینینگ آرزوسی عملگه آشه یاتگنیدن غایت خورسند ایکنینی بیلدیردی.
هرات حاکمی بو ولایت ده گی برچه مدنی میراثلر وتاریخی بنالر اوته افگار حالتده ایکنیدن خواطرده بولگنینی هم یاشرمه یدی:
"افسوس بیلن هرات ده گی مدنی میراث و تاریخی آبده لر وضعیتی یخشی ایمس . مملکت ملی بای لیگی و سرمایه سی بولگن بو تاریخی آبده لر باعث توریسم صنعتی پتانسیلی اوته کوچلی. بیزآلگن حساباتگه کوره توریسم صنعتیدن هر ییلی هرات، بیر بلیون یا بیر مینگ ملیون دالر عایدات حاصل قیلیشی ممکن. اما بو توغریده اساسی ایشلش کیره ک. بیرینچیدن هرات عالی اوقوو یورتی نینگ مهندس لیک فاکولته سیده ارخیولوژی یا باستانشناسلیک بولیمی ایجاد ایتیلیشی ضرور دیر دیب ایتی هرات حاکمی ."
بو مقبره بوندن سککیز ییل الدین اوزبیکستان حکومتی بویروغیگه اساسن بابر خلق ارا مدنی فوندی تماندین قیته قورلیش مقصدیده اوییلدی. لیکن ایریم سبب لر باعث جمغرمه بو ایش نی باش گه ییتکزمه دی . بابر مدنی جمغرمه سی نینگ بو حرکتی برچه مدنیت مشتاق لری نینگ غضبی گه سبب بولدی. هرات حاکمی داکتر داودشاه صبا بو مقبره نی اویگن اوزبیکستان حکومتی و بابر جمغرمه سیگه قره تیب شونده ی فکر بیلدیردی :
"اویلشیمچه بیرینچیدن بیر تاریخی بنا گه نسبتن اویله می بونده ی مسولیتسیزلیک بیلن مناسبت کورستگن کشیلرگه بو موضوع بیر تاریخی و دایمی خجالت و شرمنده لیک قالدیردی. ایکینچیدن ایسه بابر فوندی بوتاریخی مسولیت و ملامتدن قوتیلیش اوچون، هرات ولایتیده قنده ی دیر بیر خیریه ایش نی بجرر دیگن امیدده من.
هیچ بولمه سه نوایی ایجادیگه قیزیقه دیگنلر کونگلینی خورسند قیلیش اوچون نوایی اثرلریدن بیرینی باسیمدن چیقریب، یاکی هرات ده گی تیموریلر دوریگه تیگیشلی بیر تاریخی آبده ومدنی میراث نی یونسکو خلق ارا تشکیلاتی معیار و اسلوبلریگه ماس قیته قوریشگه همت قیلسینلر دیدی داکتر صبا."
هرات ده گی مدنی میراث لر خوف آستیده
هرات ده گی مدنی میراث و تاریخی آبده لرگه نسبتن بوله یاتکن دقت سیزلیکلر الّه قچان کوپ گینه تشویشلرنی هم توغدیریب قوییگن
مدنی میراثلردن حمایه ایتووچی کمیسیون اعضاسی و افغانستان غربیده گی انسان حقلریدن حمایه ایتوچی مستقل کمیسیون ریسی سید عبدالقادر رحیمی بو وضعیت دن جدی تنقید آستیگه آلدی.
"بو کونگی محفل گوهر شاد بیگم مقبره سی یانیده اوتکزیلماقده. گوهر شاد بیگم برچه هرات لیکلر نینگ آنه سی بولگن. بو حرمت لی آنه میز بیزدن امیر علیشیر نویی مقبره سیدن اون متر اوزاق لیکده سلطان حسین بایقرا مقبره سی جایلشگنلیگینی بیلدیره دی. خوش، بوکون بیزلر بایقرا مقبره سی یانیگه قالدیقلریمیزنی بوشه تیشدن باشقه اونگه نیمه خذمت قیلدیک ؟ بایقرا بیر مدنیت نی ایجاد ایتکن و شرق رنانسی نی یرتکن شخصیت دیر . بو سوال لرگه نمه جواب میز بار.اگر بیز تیموری لر یارقنین دوره سی مدنیتی نی اونتکن بولسک بیز گوهر شاد بیگم نینگ ناخلف فرزندلری ایکن میز . "
امیرعلیشیر نوایی مقبره سی نینگ ینگی گنبذی ییتی یریم متر مربع مساحتده توقیزمتر بلند لیکده ایککی گنبذ بیلن افغانستان مدنیت و خبر وزیرلیگی نینگ 60 مینگ دالر بودجت دن قوریلماقده. بو مقبره گنبذی تیموریلر دوری نینگ معمارلیک اسلوبیگه ماس بیر افغان کمپنی وسیله سی بیلن بنا بوله دی. بو کمپنی بوندن آلدین تیموری لر دوریده قورلگن اختیارالدین قعله سی و خواجه عبدالله انصاری مقبره سی گنبذی نی قیته قورگن.
امیرعلیشیر نوایی مقبره سی گنبذی نینگ قوریلیشی برچه مدنیت پرور و نوایی مشتاقلری کونگلینی شاد ایتتی. بو کونگی مراسمده قتنشگن کوپ گینه اوزبیک و تورکمن مشتاق لردن بیری و اصل میمنه شهر یشاوچیسی بولگن حاجی عبدالله بو پروژه تیزراق توگه تیلیشی اوچون اون مینگ دالر یاردم بیردی.
تیموری لر دوری نینگ تنیقلی وهنر پرور وزیری امیر علیشر نوایی 906 نچی هجری ییل ده دنیا دن اوتتی و اوشه عصر ده اونینگ مقبره سی اوستیگه گوزه ل بنا قوریلدی. بو مقبره 1885نچی میلادی ییلده یعنی هرات مصلی سی ویران بولگنی پیتیده بوزیلدی . نوایی مقبره سی گنبذی ایکینچی مرته 1326 شمسی ییلده اوشه قدیمی اصلوب گه ماسله تیب قیته دن بنا بولدی. بو بنا 1382 نچی شمسی ییلی اوزبیکستان نینگ بابر خلق ارا مدنی جمغرمه سی تمانیدن ینگی مقبره قوریلیش مقصدیده ویران ایتیلدی. اما بابر فوندی قورماقچی بولگن ینگی بنانینگ ایشی ایسه تیموریلر معمارلیگیگه خلاف بولگنی اوچون یونسکو تمانیدن توخته تیلدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تورکییه نین بوتون دونیاداکی سَفیرلیکلرینه, کوُنسوللوقلارینا هوجوم ائده جه ییک.
آخار.آذ خبر وئریر کی, بو سؤزلر ایشید تئرور تشکیلاتی نین یئنی رَسمی نوماینده سی ابواَلحسن اَل موخاقئرین سس یازیسی ایله موراحعتینده یئر آلیب.
تئرورچونون ایفاده سینه گؤره, تئرور تشکیلاتی نین هدفینه بوتون تورک حربیچی لری, ایقتیصادی و طیببی موسیسه لری وار. او, همچینین دونیانین هر یئرینده کی کونسوللوق و سَفیرلیکلرین ده ایشیدین (داعش) هَدفی اولاجاغینی بیلدیریب. هله لیک موخاقئرین موراجعه تی نین دوغرو اولوب- اولمادیغی بیلینمیر.


text:
اینگیلترهنین «تایمز» قزئتی آمئریکا مرکزی کشفیات ایدارهسینین (سیا) مخفیلیکدن چیخاریلمیش نؤوبتی سندلریندن بیرینی یاییملاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، معلوماتدا ۴۳ ایل اؤنجه پلانتین ۳-جو دونیا محاربهسینین آستاناسیندان دؤندویو وورغولانیب.
بئله کی، ۱۹۷۴-جو ایلین ۳ نویابریندا ایسوئچ ساحللرینده آمئریکا و اس اس ار ای-یه مخصوص سوآلتی گمیلر توققوشور. او دؤنمین آمئریکا دؤولت کاتیبی هنری کسنجرین آلدیغی معلوماتدا آغیر قضانین باش وئردیی بیلدیریلیر:
«قضادان سونرا هر ایکی سوآلتی گمی سویون اوزونه چیخدی. سونرا اس اس ار ای-نین گمیسی یئنیدن درینلییه ائندی. قضانین فسادلاری ایله باغلی هله کی، معلومات یوخدور. سیزی معلوماتلاندیرماغا داوام ائدجییک».
سندده دئییلیر کی، همین واخت آمئریکایا مخصوص «پوسیدون» سوآلتی گمیسی ۱۶۰ نووه باشلیغی داشیییردی:
«قضا او قدر جدی ایدی کی، ۳-جو دونیا محاربهسی باشلایا بیلردی».


text:
چنگیز آیتماتوو
چنگیز تؤرهقولوویچ آیتماتوو ـ دونیا شؤهرتلی قرقیزستانلی تورک یازیچی.
ایچیندهکیلر
یاشام[دَییشدیر]
چنگیز تؤرهقولوویچ آیتماتوو 1928-ده قیرقیزیستان’ین قوزئی باتیسیندا یئرلشن تالاس اوستانینده دونیایا گؤز آچدی. اوشاقلیغی و گنجلییی، سیاسی سیستئمین یئنی یئنی یئرلشمهیه باشلادیغی و ایکینجی دونیا ساواشینین جریان ائتدییی چوخ سیخینتیلی ایللره راست گلدی. یئتیشکینلرین ساواشا قاتیلماسی ندنی ایله بوتون یاشیتلاری کیمی گنج چنگیز ده کندده و کالخوز تارلالاریندا بؤیوک سوروملولوقلار اوستلنمک زوروندا قالدی. 8.جی صینیفی بیتیردیکدن سونرا قازاقیستان’دا بایتارلیق تئکنیک اوخولونا گیریب، داها سونرا بیشکک تاریم انستیتوسوندا اوخومایا دوام ائتدی. آلدیغی ائییدیم و الده ائتدییی دئنهییملر سایهسینده بوتون اؤلکهنی اؤزللیکله قازاقیستانی دولانما فورصتینی بولدو. عئینی حالدا قازئتهچیلییه باشلادی. یاواش یاواش اؤزونو یئتیشدیررک بؤیوک آدیملارلا ادبییات دونیاسینا گیردی. 1957-ده سوویئت یازارلار بیرلیگینه قبول ائدیلدی. آردیندان 1963 ایلینده لئنین اؤدولونو، 1968، 1977 و 1983-ده ایسه سوویئت دؤولت اؤدولونو قازاندی. سوویئتلر بیرلیگی داغیلدیقدان سونرا قیرقیزیستان خالق یازیچیسی عونوانینی آلان آیتماتوو، بیر چوخ ائورهنسل ادبی درنک و قورولوشا اویه اولماقلا برابر، اوزون ایللر بؤیوک ائلچیلیک یاپمیش و اؤلکهسینی آوروپا بیرلیگی و یونئسکو کیمی قوروملاردا تمثیل ائدرک باشاریلی بیر سییاستچی اولدوغونو دا قانیتلامیشدیر. چنگیز آیتماتوو مای 2008-ده «گون اولار عصره بدل» رومانینین فیلم چکیملری اوچون بولوندوغو تاتاریستان’ین قازان شهرینده بؤیرک یئتمزلییی ندنی ایله راحاتسیزلانیب، تداوی اوچون آپاریلدیغی آلمانیانین نورنبئرگ شهرینده، یاخلاشیق بیر آی سونرا دونیایا گؤز یومدو.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
بوتون یاشامی بویونجا میللتینه یاخینلاشمایا چالیشان یازار، اثرلرینده فولکلور و خالق حیکایهلریندن ایلهام آلیب، افسانهلره و میتولوژییه چاغداش بیر یوروم قاتاراق، چنگیز آیتماتوو آدینی دونیا ادبییاتینا آلتین حرفلرله یازمیشدیر سونوجونا وارماق چوخ دا زور اولماسا گرک… لویی آراقون، آیتماتوو’ون ایلک کیتابلاریندان اولان «جمیله»نی «دونیانین ان گؤزل عشق حیکایهسی» اولاراق قبول ائدر. بونونلا بیرلیکده، داغلار دئوریلدییینده (2007)، دار آغاجی- دیشی قوردون دوشلری (1988)، گون اولار عصره بدل (1980)، فوجی-یاما (1973)، آغ گمی (1970)، داغلار و بوزقیرلاردان ناغیللار (1963) باشدا اولماق اوزره بیر چوخ کیتاب و ادبی شاه اثر، چنگیز آیتماتوو ایمضاسینی داشیماقدادیر.
اونون یازدیغی اؤیکولر و رمانلاری 130 دیلده و 40 میلیون نسخهدن آرتیق یاییلمیشدیر.
گون اولار عصره بدل[دَییشدیر]
روماندا، کومونیزمین دایانیلماز باسقیلاری آلتیندا یاشایان و گلهنکلرینی قورومایا چالیشان اینسانلارین حیکایهسی آنلادیلماقدادیر. رومانین باش قهرمانی یئدیگئی جانگلدین، ایکینجی دونیا ساواشیندان دؤندوکدن سونرا قازاق بوزقیرلاریندا کیچیک بیر ترن دوراغیندا چالیشماقدادیر. یئدیگئی’ین یاخین دوستو قازانآلپ اؤلدویونده، وصییتی اوزرینه اونون جنازهسینی ساری اؤزک بؤلگهسینده قوتسال ساییلان آنابئییت مزارلیغینا قویلاماق اوچون بیر یولجولوق باشلار. بو سیرادا جنازه کروانینین باشینی چکن یئدیگئی اؤز بیلینجینده، میللتینین کئچمیشینه بیر یولجولوق یاپار و او گون بیر عصره بدل اولار اونون اوچون. بو یولجولوغا قازانآلپ’ین اوغلو ثابیتجان دا ایستکسیز بیر بیچیمده قاتیلمیشدیر. او بیر آن اؤنجه جنازه تؤرهنینی بیتیرهرک شهره دؤنمهنی بکلهمکدهدیر. ثابیتجان بوزقیر’ا و قیرقیزیستان’ا قارشی حاکیم سیستئمین دهیرلرینی تمثیل ائدن و توپلومسال یابانجیلاشمانی (مانقورتلاشمانی) سیمگهلهین بیر کاراکتئردیر. آیتماتوو اثرلرینده بؤیله کاراکتئرلرین یاردیمی ایله سیاسی سیستئمی، اؤزونه خاص بیر دیلله الشدیرمیشدیر. آنابئییت مزارلیغینا سوویئت یؤنهدیمی طرفیندن بیر اوزای دوشرگهسی قورولدوغوندان قازانآلپ’ین جنازهسینین قویلانماسینا ایذین وئریلمز. جنازه کروانینین آنابئییت’ه گیرمهسینه انگل اولان قیرقیز گؤرهولی’نین قونوشما سیراسیندا یئدیگئی’ه «یولداش روسجا قونوش» سؤیلهمهسی رومانین ان چارپیجی صحنهلریندن دیر. یئدیگئی آرخاداشینین جنازهسینی باشقا بیر یئرده، قیرقیز گلهنکلرینه اویغون اولمایاراق قویلاماقدان چوخ راحاتسیز اولموشدور… آیتماتوو’ون «گون اولار عصره بدل» رومانینین دونیادا بیر چوخ دیله چئویریلمهسی سونوجو «مانقورت»، «مانقورتلاشما» و «مانقورتلاشدیرما» کیمی قاوراملار ادبییات چئورهلرینجه قبول گؤرهرک، یایقینلاشمیشدیر. اؤزللیکله «توپلومسال کیملیکسیزلشمه و کؤکسوزلشمه» اولاراق بیلینن «مانقورتیزم» باتیدا توپلومسال پسیکولوژیک ادبییاتدا یئرینه اوتورموش بیر تئریمدیر. مانقورت سؤزجویو، تورکجه و آلتای عاییلهسینه عاید بعضی دیللرده، عاغیل یوخسونلوغو آنلامینا گلن و بیلینجسیزلییی چاغریشدیران «بون/ بان/ مان» کؤکوندن تؤرهدیلمیشدیر. اسکی اورتا آسیا افسانهلرینه گؤره «مانقورت»، بیر اینسانین بللی ایشلملر سونوجو کیملیکسیز، بیلینجسیز و افندیسینین هر ایستهیینی قوصورسوز یئرینه گتیرن بیر یارادیغا دؤنوشدورولموش حالیدیر. چنگیز آیتماتوو، گون اولار عصره بدل رومانینین باسیلمایا ایذین وئریلمهدییی بؤلومونو، سونرالار «چنگیزخانا کوسن بولود» آدی ایله یاییملامیشدیر. بو کیتاب اوخونمادان گون اولار عصره بدل رومانینین بوسبوتون اوخونمادیغینین بیر گرچک اولدوغونو بلیرتمک گرکیر. او اوزدن گون اولار عصره بدل کیتابینی اوخوماق ایستهینلره «چنگیزخانا کوسن بولود» رومانینی دا اوخومالاری اؤنریلیر.


text:
قادینلار
موباریزه سیمگهسی (1)
آزادلیق
اوجوز مال دگیل آلیپ بیرینه پای وئرهسن. آزادلیق قان تر باهاسینا؛ جان باهاسینا
آلینار؛ وئریلمز؛ داها دوغروسو وئرمزلر آزادلیقی. آزادلیقی قارا قویولار ایچینده
گیزلهدیرلر آزادلیق یییهنلر. البت! واردیلار آزادلیقی ییییب دیری قالانلار.
هابئله آزادلیقی اوغرویانلاردان آزادلیقی آلسانسا اونلار اؤلرلر. بیلمیرم آزادلیقی
بئله تانیملاساق (2) او آزینلیقدا قالار یوخسا ائله آزینلیقدیر (3) آزادلیق.
بلكیده آزادلیقی اؤرهتمكده (4) اولور! اؤرهتیلمیش آزادلیق!
بونو
نئجه ائتمك اولار!؟ دئمك بونو بیز نئجه ائده بیلهریك!؟؛ دوغرودان بئلهنجی بیر
ایشی گؤرسهك بیز ایلك (5) اولوس (6) ساییلاریق كی " آزادلیق
اؤرهتیجیسی"
اولوروق دونیادا.
قادین
و اونون آزادلیق یولوندا اوینامی (7)
بیر
قادین ان آزی دؤرد كیشییه ائتگیسی (8) وار.
1- آتاسی
2- قارداشی
3- اری
4- ائولادی
بوندان
نه دئمك ایستییرم!؟
تاریخی
اولایلارین اونایلارینا (9) گؤره، هر زامان بر میللت یوخسا بیر توپلومون موباریزهسینده
قادین عونصورو گیریپدیر؛ بؤیوك موعجیزهلرین تانیغی (10) اولموشوق. او موباریزهنین
اونقات گوجونون آرتماسی بلیرلهنیپدیر (12). بونا چوخلو اورونلار و ندنلر سایا
بیلریك:
1- ائولی كیشیلرین (ار) هر زامان موباریزهیه قاتیلماماقلارینین بؤیوك ندنینی " آییلهم
منه ایحتیاجی وار"
سؤیلهییرلر. آنجاق بیر زامان كی قادین یوخسا آییلهسی موباریزهیه قول قویورلار
بو مانیع آرادان گؤتورولور و اولوملو (12) بیر انرژی كیشی ایسه قادینا سئزیلیر (13)
و آتلاشدیریچی (14) عامیل اولور قادین قاتیمچیلیقی (15).
2- پئسیخولوژی (16) باخیمیندان آتا اركلی (17)
توپلومدا هر زامان كیشی اؤزونو قادیندان اوستون بیلیر؛ اونو گوجسوز (ضعیفه)
آدلانیرماقلا قادینلارا گوونجی (18) اولا بیلمهییپدیر. بونا گؤره هر زامان بئلهنجی
كیشیلر بیر موباریز قادینلا اوزلهشیبدیرلر؛ دامارلاری شیشیب و چالیشیپدیرلار تعادل
یاراتسینلار. بو بیر رقابت یارادیر.
3- یوخاریدا دئدیگیم كیمی بیر موباریز قادین 4
كیشییه ائتگیسی وار و بو دؤرد كیشی موباریزهیه قاتیلماسا بئله، او قادیندان
موحافیظت ائتمك نیتینهده اولسا؛ قادینی حیمایت ائدیرلر.
4- قادین دوغاندیر. اوشاقلارینی دوغور و اؤز
فیكریایله بئجهریر. بو اوشاقلار گلهجهگین موباریزلری اولارلار. ائلهجه
قادینین دوغان اؤزونلویونه (19) دایاناراق، قادین یارادان بیلیم، فلسفه و ... كیشیلر
وریسیندنده (20) چوخ آلقیشلانیر و چوخ یانداش (21) تاپیر.
منجه آزربایجانیمزین گلهجهیینی قادینلارلا
پایلاشساق هئچده یارارسیز اولماز. بلكیده میللی حركتیمیزین اؤنجولو (22) بیر
قادیندیر!؟
****
(1) سیمگه Simgə = نماد
(2) تانیملاساق = تعریف ائتسك
(3) آزینلیق Azınlıq = اقلیت –
محدود
(4) اؤرهتمك Örətmək = تولید ائتمك
(5) ایلك = ابتدا – اوولینجی
(6) اولوس Ulus = مییللت – خلق
(7) اوینام Oynam = نقش – رل
(8) ائتگی = تاثیر مثبت
(9) اونایلاری Onayları = مصداقلاری (اونایلاماق
چیخاقیندان)
(10) تانیق = شاهید – گؤرموشوك
(11) بلیرلهنمك = آشكار اولماق
(12) اولوملو = مثبت
(13) سئزیلیر = تزریق اولونور
(14) آتلاشدیریجی = محرك – دبردیچی Dəbərdiçi
(15) قاتیمچیلیق = ایشتیراك
(16) یئسیخولوژی = روانی – روانشناسانه
(17) آتا اركیل = پدر سالارانه - آتامانلیق
(18) گوونج Güvənc = اعتماد –
آرخالانماق
(19) اؤزونلوگونه = مشخصه
(20) وریسیندن = طرفیندن – ساریسیندان
(21) یانداش = همراه – طرفدار
(22) اؤنجول Öncül = لیدر
گؤنده ر بؤلوم لر: توپلومسال (اجتماعی)


text:
ترامپلا هئچ کیم ایشلهمک ایسته میر، آغ ائو صاحبی کومانداسینین عضولرینی الجک کیمی دییشیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری پولیتولوق ائلخان شاهین اوغلو فئیسبوک حسابیندا یازیب:
«آمئریکانین اوزاق و یاخین سیاسی تاریخینی پیس بیلمیرم، سون ۱۰۰ ایلده بو اؤلکهنین دؤولت باشچیلارینین سیاسی کاریئرالارینا آز-چوخ بلهدم. بو بیلیکلریمدن چیخیش ائدرک پرزیدنت دونالد ترامپین سؤزون حقیقی معناسیندا فئنومئن اولدوغو قناعتینه گلیرم. آمئریکانین ایکینجی بئله پرزیدنتینی خاطیرلامیرام. اونسوز دا آغ ائوده پئشکار قیتلیغی وار ایدی، اولانلار دا یا شئفلریله یولا گئتمیرلر، یا دا اؤز آرالاریندا دیدیشیر، مطبوعات صحیفهلرینده بیر-بیریلرینه آتماجا آتیرلار».
ائ.شاهین اوغلو ترامپین پرزیدنتلیینین ۴ ایلینی چوخ چتینلیکله باشا چاتدیراجاغینی بیلدیریب:
«اگر باشا چاتدیراجاقسا… عضوو اولدوغو رئسپوبلیکاچی لار پارتییاسی دا اوندان اوز دؤندرمهیه یاخیندیر. ترامپی دونیانین هانسیسا نقطهسینده یالنیز هانسیسا اوغورلو حربی کامپانییا خلاص ائده بیلر. آنجاق آمئریکانین سون ایللر هانسی حربی کامپانییاسی اوغورلو اولوب کی؟ عیراقدا و لیوییادا دیکتاتورلاری دئویرسهلر ده، بو اؤلکهلر تئروریزمین و مذهب ساواشلارینین یووالارینا چئوریلدی. افقانیستانا داخیل اولدولار کی، طالبانی ضررسیزلشدیرسینلر، تشکیلات بو گونه قدر اؤلکهنین اکثر حیسهسینه نظارت ائدیر».


text:
بلجیم ده پولیس بیر مهاجر باله نی آتیب اولدیردی
کیچیک بیر باله نی آتیب اولدیرگن لیگی تثبیت ایتیلدی
بلجیم ده پولیس مهاجرلرنی تشووچی بیر موترنی تعقیب آلیشی نینگ آرتیدن، موترده جان بیرگن بیر باله نینگ جسدی تاپیلگن.
بونینگ آرتیدن تیکشیروو باشله تگن باش قاره لاوچی ایگناسیو لا سرینا، اویوشتیرگن مطبوعاتی کنفرانسیده، 17 – می کونی پولیس تامانیدن تعقیب آستیگه آلینگن موترنی توخته تیشی اوچون اوستیگه فیر قیلگن لیگی بناً خوددی شو باله نینگ پولیس قیلگن فیر عاقبتیده حیاتینی یوقه تگن لیگینی بیلدیردی.
سرینا، پولیس اداره چیسی نینگ محکمه گه چیقریلگن لیگینی و برچه دلیل لرنینگ تیکشیریلگن لیگینی معلوم قیلیب؛
"فیر قیلگن پولیس جوده اچینگن. بونقه بیر حادثه گه قول اورماقچی ایمس ایکن لیگینی معلوم قیلدی" دیب ایتدی.
اوتگن هفته بلجیم نینگ نامور شهریده بیر کامیون موترنی تعقیب آستیگه آلگن پولیس اعضالری، موترنی توخته تمه گن لیگی اوچون فیر قیلگن لیگی بیلدیریلگن ایدی.
خوددی شو موترنینگ نینگ ایریم بیر موتر بیلن توقنه شیشی نینگ آرتیدن توختب قالگن لیگی و ایچیدن 2-3 یاشده گی باله نینگ جنازه سی بیلن 30 کیشی مهاجرنینگ چیققن لیگی معلوم قیلینگن ایدی.
قاره لاوچیلیک باله نینگ پولیس نینگ اوق آتیشی عاقبتیده اولمه گن لیگینی ادعا ایتگن ایدی بیراق عدلی طب نتیجه سیده باله نینگ پولیس نینگ فیر قیلگن اوقی عاقبتیده اولگن لیگی تثبیت ایتیلگن ایدی.
بلجیم ده بیر قطار مدنی اویوشمه لر ناراضی چیلیک لرینی بیلدیردیلر


text:
بو آدرس دن ایلک بؤلومو ایله ایکینجی بؤلومو اوخویا بیلرسینیز:
http://huseynvahedi.mihanblog.com/extrapage/triz1
http://huseynvahedi.mihanblog.com/extrapage/triz2
اوچونجو بؤلوم (سون) ...
اصل 26. چیخارماق[کپی ائتمک]
• چتین اولان، باهالی، کؤورک[سینان] جیسیملرین اؤزلری یئرینه نوسخهلرینین ایستیفاده ائدیلمهسی.
او گئرچک بیر تعطیل یئرینه کامپیوترده مجازی بیر بنزتمه.
او سمینارا قاتیلماق یئرینه دانیشیلانلاری کاسئتدن دینلهمک.
• بیر جیسیم یا دا مدتی گؤرسل[بصری] نومونهسی ایله دییشدیرمک.
او مشاهدهلری، یئردن ائتمک یئرینه پئیک گؤرونوشلریله ائتمک.
او بیر جیسمین اؤلچولرینی شکیلیندن آلماق
او ائمبریون[جنین] ساغلاملیغینی بیرباشا تئستلرله اؤلچمک یئرینه سونوگرافی ایستیفاده ائدیلمهسی.
• گؤرسل نوسخهلرین آراشدیریلماسی وضعیتینده، اینفراقیرمیزی[مادون قرمز] و اولترابنؤوشیی[ماورا بنفش] نوسخهلرین ایستیفاده ائدیلمهسی.
او بیر تارلاداکی خستهلیکلرین اولماسی یا دا بیر تهلوکهسیزلیک سیستئمینین گؤستریلمهسی اوچون ایستیلیک حساس اینفراقیرمیزی شکیللریم ایستیفاده ائدیلمهسی.
اصل 27. اوجوز قیسا عؤمورلو اشیالار
• باهالی اولمایان بیر جیسمی، معین خصوصیتلرینی (میثال. خیدمت عؤمرو) اهاته ائدن بیر نئچه اوجوز کوپیسی ایله دییشدیرمک.
او اوتئللرده ایستیفاده اولان کارتن ایستکانلار، کؤرپه بئزلری، بیر چوخ طبی درمان.
اصل 28. مکانیکی یئرینه یدکدن ایستیفاده ائتمک
• مکانیکی سیستئملر یئرینه دویومسال[حسی] سیستئملرین ایستیفادهسی.
او فیزیکی قفسه یئرینه سس چیخاران قفسلرله حیوانلاری اوزاق توتماق (میثال. هاوا ساحهلریندن قوشلاری اوزاق توتماق اوچون ایستیفاده ائدیلن سیستئم)
او قاز[GAZ] سیزینتیلارینی ائدهجک الکترون و مکانیکی سیستئملر یئرینه قازا، پیس قوخولو بیر مادده قاریشدیرماق.
• جیسیملرله ائتکیلشمک[تعامل ائتمک] اوچون مغناطیسی، الکترونیکی و الکترومغناطیسی دالغالارین ایستیفاده ائدیلمهسی.
او ایکی توزون پارچاجیقلارینی[ذرات گرد و غبار] الکتروستاتیک ایستیفاده ائدهرک بیرینی مثبت دیگرینی منفی یوکله برپا ائدین. بوندان سونرا دا حسجیکلرین حرکتلرینی یا مغناطیسی دالغالارلا نظارت ائتمک، یا دا حسجیکلرین مغناطیسی یوکلرینین بیر-بیرلریله اویغونلاشماسینی بوراخماق
• ایستاتیک دالغالار یئرینه حرکتلی دالغالار ایستیفاده و ایچینده قورولوش اولمایان ساحهلردن قورولوش اولان ساحهلره کئچمک.
او کؤهنهدن OMNI رادیو دالغالاری ایله یاییلیردی. آرتیق چوخ اطرافلی ساچیش[تابش] طرحلری ایستیفاده آنتنلرین ایستیفاده ائدیلیر.
• مغناطیسی دالغالاری، مغناطیسی دالغالاردان تأثیرلنن حسجیکلراوزرینده ایستیفاده.
او دمیر مغناطیسی بیر مادهنی مغناطیسی ساحهلرله ایستیلهدهرک ایستیلیگینی جوریه[کوری] نقطهسینه قدر گتیرمک. بئلهجه وسایط، جوریه نقطهسیندن سونرا پارامغناطیس بیر وسایطه چئوریلر و مغناطیسی اولاراق ایسیتیلماز[حرارت وئریلمیش] حالا گلیر.
اصل 29. پنؤماتیک و هیدراولیک
• جیسیملری مایع و قاز حسجیکلرین قاتی حسجیکلر یئرینه ایستیفاده ائدیلمهسی (مثال. شیشیریلهبیلیر اولماسی، مایع ایله دولو اولماسی، هاوا یاستیقلاری، هیدروستاتیک)
او ژئل دولدورولموش راحات باشماق دؤشمهلری.
او بیر اتومبیل یاواشلاماسی اوچون ایستیفاده ائنئرژینی هیدرولیک بیر سیستئمله ساخلاماق و داها سونرا قالخماقدا ایستیفاده.
اصل 30. منعطف قابیقلار و نازیک زولاقلارین ایستیفاده ائدیلمهسی
• ائلاستیک[منعطف] قابیقلارین و نازیک زولاقلار اوچ بؤیوتلو یاپیلارین[ساختارهای سه بعدی] یئرینه ایستیفاده ائدیلمهسی.
او قیش آیلاریندا تئننیس ساحهلرینین اؤرتولمهسی اوچون شیشیریلهبیلیر بیر قورولوشون ایستیفاده ائدیلمهسی.
• خاریجی فاکتورلارا قارشی جیسیملری تجرید[ایزوله] ائدیلمهسی اوچون چئویک قابیقلارین و نازیک زولاقلار ایستیفاده ائدیلمهسی.
او سو آنبارلاریندا جوت قطبلو اینجه بیر فیلمین (بیر اوجو هیدروفیل دیگر اوجو هیدروفوبیک) ایستیفادهسی ایله بوخارلانمانین قارشیسینی آلیر.
اصل 31. کئچیریجی ماددهلر
• کئچیریجی[نفوذپذیر] جیسیملر ایستیفاده و یا جیسیملره کئچیریجی ایشچیلر علاوه ائدین.
او آغیرلیغینی آزالتماق اوچون بیر جیسیمه دلیکلر آچین.
• اگر بیر جیسیم کئچیریجی ایسه، بو کئچیریجىلرین بیر ایشه یاراماسیدیر تامین ائدیلمهسی.
او کئچیریجی بیر مئتال[فلز] فیتیلهنین ایستیفاده چوخ لئحیملره تطبیق یئریندن اوزاقلاشدیریلماسینی تامین ائتمک.
او پالادیومدان ائدیلمیش کئچیریجی بیر سونگر[اسفنج] ایچینده هیدروژئن قازینین ییغیلماسی (هیدروژئن اتومبیللرینده اولان هیدروژئن آنباری یئرینه بو شکیلده بیر سیستئمین ایستیفاده ائدیلمهسی داها تهلوکهسیز)
اصل 32. رنگ دییشدیرمه
• بیر جیسمین اؤز رنگینین یا دا اطرافینین رنگینین دییشدیریلمهسی
او قارانلیق اوتاقدا فوتوشکیل نئگاتیولهرینه ضرر وئرمهیهجک اعتبارلی ایشیقلارین ایستیفاده ائدیلمهسی
• بیر جیسمین و یا اطرافینین، ایشیق گئچیرگئنلیغینی آرتیرماق
اصل 33. هوموگئن[همگن] اولما
• جیسیملرین عینی ماتئریالدان[ماددهدن] ائدیلمیش باشقا جیسیملرله علاقه ایچینده اولماسینی تامین ائتمک (و یا عینی خصوصیتلره صاحب جیسیملرله.)
او کیمیاسال[شیمیایی] تپکینین[واکنشین] ان آز سویهده اولماسی اوچون قابین و ایچینده اولان جیسمین عینی ماددهدن ائدیلمهسی.
او آلمازلاری[الماسلاری] کسمک اوچون آلمازدان ائدیلمیش کسیجیلر ایستیفاده ائدیلمهسی
اصل 34. آتما و یئنیدن اله آلما
• بیر جیسمین، اشلهوینی[کارایی] تاماملامیش حیسهلرینین اوزاقلاشدیریلماسی (مایعده حل ائدهرک، بوخارلاشتیریلاراک، وسایره.)
او درمان کاپسوللارینین سودا حل ائدیلمهسی.
او مهکه[ذرت] نیشاستاسی ائحتیوا قابلارا سو سهپیلدیغینی حجمینده گؤرولن بؤیوک چاپلى[قطر] ائنیش.
او بوزدان ائدیلمیش قابلاری ایستیفاده ائدهرک بعضی یاپىلاری شکیللندیردیکدن سونرا، بوزون ارییهرک گئرییه ایستنن شکیلی بوراخماسی.
او اوزاى[فضا] شاتئللرىنین یاناجاق داشییان بیر نئچه حیسهدن مئیدانا گلمهسی. یاناجاغی بیتن بؤلمه اوزاى گمیسیندن آیریلیر و گمیسی داها چوخ آغیرلیق ائتمز.
• ایستئهلاک ائدیلن پارچالارین احتیاج مرحلهسینده مدتجه اؤنجه قاتیلماسینی ساغلاما[محافظه ائتمه].
او اؤز اؤزونو باجاران چمن بیچمه بیچاقلاری.
او ژنراتورون موتورونو ایشلتمک اوچون ایستیفاده انرژینی، موتورو چالیشیب تکرلر دؤنمهیه باشلادیقدان سونرا یئنیدن گئری قازانماسی
اصل 35. پارامئتر دییشیکلیگی
• بیر جیسمین فیزیکی وضعیتینی دییشدیرمک (برک[جامد]، مایع، قاز، وسایره...)
او شکر نورمال آخیجی اولان مرکزلرینی اول دوندوروب سونرا شوکولاتا باتیرماق.
او اوکسیژن و آزوت قازلارینی مایع حالدا داشییاراق داها آز حجم اؤرتمهلرینی تامین ائتمک.
او تحلیل ائدرکن ماددهلردن بیر دنهسینین فیزیکی وضعیتینی دییشدیرهرک دیگر ماددهلردن آییرماق.
او دؤکومو اؤزو بونا بیر نومونهدیر. قاتی بیر جیسیمی بؤیوک قوهلر ایستیفاده ائدهرک شکلینی دییشدیرمک یئرینه مایع حالدا ایستهنیلن شکله گتیریب ائله دونماسینی تامین ائتمک.
• جیسیملرین سیخلیقلارینی و اؤز کئیفیتینی دییشدیرمک
او برک صابون یئرینه داها آخیجی، داها گیگیئنیک و داها راحت اولان مایع صابونون ایستیفاده ائدیلمهسی.
او برک یاغ یئرینه Becelین چیخاردیغی مایع کئیفیته صاحب مارقارین.
او خام بالین داها مایع حالا گتیریلهرک داها راحت حالا گلمهسی
• جیسمین ائلاستیکلیگینی[منعطفلیگینی] دییشدیرمک
او ورق کنارلاری اولان بؤیوک بیر مخزنین ایچینه اشیا بوراخیلدیغیندا آنبار دیوارلارینین داها آز تیترشمهسینه سبب اولان دامپینگ یاستیقلاری ایستیفادهسی ایله اورتایا چیخان سس-کوگون قارشیسینی آلماق.
او کاوچوغو منعطفلیگینی و دایانیقلیلیغینی دییشدیرمک اوچون گوگوردله سرتلشدیریلمهسی.
او تجرید وسایطلری ایستیفاده ائدیلهرک بیر یئردکی فیزیکی دییشمهلرین باشقا بیر یئره گئتمهسینی مانع تؤرتمک (سس، ایستیلیک، وسایره...)
او عمومیتله بینالارین منعطفلیگینی آرتیراراق زلزلهیه قارشی اولان دایانیقلیلیغینی آرتیرماق.
• جیسمین ایستیلیگینی دییشدیرمک
او دمیر مغناطیسی بیر جیسیمین ایستیلیگینی کور نقطهسینین اوستونه چیخاراراق مغناطیس خصوصیتینی ایتیریب یالنیز مغناطیسی چکیلهبیلن بیر جیسیم حالینا گتیریلمهسی.
او یئمهیین ایستیلیگینی یوکسلدهرک بیشیرمک (کیمیاسال، داد، قورولوش خصوصیتلرینین دییشمهسی(
او طبی نومونهلری آشاغی سیجاقلیقلاردا توتاراق داها اوزون مدت ساخلانمالارینی تامین ائتمک.
او عملیات ائدیلرکن بؤلگهسل[منطقهای] اویغونلاشماغا سبب اولماسی اوچون سویودوجو اسپرینین ایستیفاده ائدیلمهسی
اصل 36. حال کئچیشلری
• حال دییشمهلرینده عبارت دییشیکلیکلرین ایستیفاده ائدیلمهسی (حجم دییشمهسی، ایستیلیک مبادلهسی)
او قدیم چاغلاردا[زامانلاردا]، داغلاردا اولان نهنگ داشلارین اوستونه گئجه واختی سو تؤکولهرک دونماسینین تامین ائدیلمهسی و سویون گئنیشلهین حجمی اوزوندن بو داشلاردان داها کیچیک پارچالارین قیریلماسینین تامین ائدیلمهسی.
او ایستیلیک ناسوسلاری هم بوخارلانما هم ده سیخلاشما اولدوغو باغلی تئرمودینامیک سیستئملری ایستیفاده ائدهرک فایدالی ایشلر ائدرلر.
اصل37. تئرمال گئنیشلنمه[انبساط حرارتی]
• ماددهلرین گئنیشلنمه ایمکانلارینین ایستیفادهسی.
او مؤحکم بیر اویناغی بیرلشدیرمک اوچون خاریجینی ایستیلهدهرک اوزانماسینی تامین ائتمک و داخلی طرفینی سویوداراق قیسالماسینی تامین ائتمک و نتیجهده تارازلیغی یاراتماق.
• گئنیشلنمه ایستیفاده ائدیلیرسه، گئنیشلنمه ضریبی فرقلی اولان ماددهلرین بیر یئرده ایستیفاده ائدیلمهسی.
او مئتال جوتلرینین ایستیفاده تئرموستات سیستئملری (ایستیلهشینجه بیر طرفه، سویویونجا دیگر طرفه بوکولن مئتال جوتلوکلری)
او یانغین آلارملاریندا ایستیفاده مئتال[فلز] جوتلری (ایستیلهنن مئتال جوتو، بوکولهرک الکتریک دؤورهسینی تاماملاییر و یانغین ایمکان وئرسهنیز چالماسینا سبب اولار)
اصل 38. قوتلی اوکسیدلندیریجىلر
• نورمال هاوانی، اوکسیژنله زنگینلشدیریلمیش هاوا ایله دییشدیرمک.
او دالغیجلارین[غواصلارین] تانکلاریندان زنگینلشدیریلمیش بیر هاوا قاریشیغی ایستیفاده ائدیلهرک داها اوزون مدت سو آلتیندا دورولابیلمهسینی تامین ائتمک.
• زنگینلشدیریلمیش هاوا یئرینه صاف اوکسیژندن ایستیفاده.
او قایناق[جوشکاری] ائدرکن اوکسی-آسئتیلئن قایناق ایستیفاده ائدیلهرک داها یوکسک درجهده قایناق ائده بیلمک.
او آناائروب باکتئریلرله دؤیوشرکن صاف اوکسیژنلی بئزلرینین ایستیفاده ائدیلمهسی و یارالارین داها تئز یاخشیلاشماسینین تامین ائدیلمهسی
• هاوانی و اوکسیژنی یونیکلهشتیرن رادیوسونا معروض بوراخماق و یونیکلهشتیریلمیش اوکسیژن ایستیفاده.
او هاوانی یونیزه ائدهرک ایچینده اولان چیرکلندیریجی ماددهلرین فیلتره تمیزلنمهسینی تامین ائتمک
• یونیزه ائدیلمیش اوکسیژن یئرینه اوزون[Ozon] ایستیفاده ائدمک
او ایستیفاده ائتمزدن اول قازی یونیزه ائدهرک کیمیاسال تپکیمهلری[واکنش لری] سرعتلندیرمک
اصل 39. اثرسیز آتموسفئر
• نورمال آتموسفئری اثرسیز آتموسفئر ایله دییشدیرمک.
او سیجاق مئتال لیفلرینین[الیاف فلزی داغ] پوزولماسینی مانع تؤرتمک اوچون آرقون آتموسفئرینین ایستیفاده ائدیلمهسی.
• بیر جیسیمه حرکتسیز علاوهلر ائتمک و یا نئیترال[خنثی] پارچالار علاوه ائدین.
او توز حالینداکی یویوجو حجمینی، تاثیرسیز وسایطلر علاوه آرتیرماق و بئلهجه عنعنوی[معمولی] اؤلچو تئکنیکلری ایله اؤلچولمهسینی تامین ائتمک
اصل 40. کومپوزیت ماددهلر
• تک نؤوع ماده یئرینه بیرلشمیش مادهلرین ایستیفادهسی.
او ائپوکسی رئزین / کاربون لیف قاریشیغی مادهدن داها دایانیقلی، داها منعطف و داها یونگول خصوصیتلره مالیکدیر. گولف سوپالاریندا و اوچاق[طیاره] پارچالاریندا ایستیفاده ائدیلر.
او جام الیافیندان ائدیلمیش سؤرف تاختالاری[تخته های موج سواری] داها آسان نظارت ائدیله بیلر، داها آسان شکیللندیریلهبیلیر و داها یونگولدور.
او، بیر چوخ یئرده دمیر یئرینه موختلیف پولاد آلاشیملارینین ایستیفاده ائدیلمهسی (پاسلانمایان پولاددان قازانلار)
***
آچیقلاما:
تریز نظریهسی ایندیکی یوز ایللیگین ان مهم نظریهسی ساییلیر. بو بیلیمسل یازیدا چوخلو اصطلاح لار علمی اولاراق خاص قونولارلا ایلگیسی وار و یازینی اوخویاندا بعضی کلمهلرین آنلامینی بیلمهسز لطفا اینترنت ده آختارین یادا او قونودا اوزمان اولان شخص دن سوروشون. بو علمی مقالهنی حاضیرلاماقدا مختلف سایت لاردان کؤمک آلینیب. تریز یازیسی بیرینجی دفعه دیر آذربایجانتورکجهسینده حاضیرلانیر، همده عرب الیفباسیندا.
تریز چالیشیر دئسین دونیادا بوتون پروبلئملرى (موشکوللرى) مسئله ائدیب حل یولونو تاپماق لازیم دیر.
قایناقلار:
www.inovasyondunyasi.com
www.mgtsolution.com
www.en.wikipedia.org/wiki/TRIZ
http://kar-novin.mihanblog.com/post/5
http://en.wikipedia.org/wiki/Tips
http://www.docstoc.com/docs/80367181/Genrich-Altshuller-Father-of-TRIZ
huseynvahedi.ir


text:
هندوستان باش وزیری افغانستان گه ایتیب کیلدی
هندوستان باش وزیری من موهان سینگ، افغانستان جمهورریسی حامدکرزی بیلن اوچره شیش اوچون کابل گه ایتیب کیلدی. من موهان سینگ نینگ اوشبوی سفری ایککی کون دوام تارتیشی کوتیله دی.
بو ایککی کون جریانیده افغانستان وهندوستان علاقه لری هندوستان نینگ افغانستانده کی یاردملری و خوف سیزلیک تهدیدلری. اوشبو ایککی تمانله مه اوچره شده مباحثه ایتله دی.
بو هندوستان باش وزیری نینگ افغانستانده کی ایککی ایککینچی سفری دیر.
هند مطبوعاتیده ترقه تیلگن خبرلرگه کوره هندوستان باش وزیری جاری ای اوللریده افغانستان گه سفر قیلیشینی ریجه لشترگن ایکن بیراق القاعده رهبری اسامه بن لادن نینگ هلاک ایتلیشی اونی سفرینی ارقه گه سوریلیشی سبب بولگن.
هندوستان دولتی افغانستانده یوللرنی قوریش برق ایشلب چیقاریش و قیته قوریش کبی برنامه لرگه کتته یاردم بیریب کیلگن.
اوتگن سککیز ییل جریانیده قریب بیرملیاردو ایککی یوزملیون دالر افغانستان نینگ قیته قوریشی اوچون یاردم بیرگن.
هندوستان دولتی افغانستان بیلن اوز علاقه لرینی کوچیتریش سعی قیلیب کیلماقده لیکن بو اولکه بیلن سیاسی مخالفت ده بولگن قوشنی پاکستان ایسه هندوستان نینگ افغانستانده کی نغوذیدن خواطر بیلدریب بیریله دیگن یاردملریگه شک شبهه بیلن قره ماقده.


text:
کیملیگیمیز و دیلیمیز، یالنیز و یالنیز «تورک» و «تورکجه» آدلانمالیژوئیه 6, 2007 در 12:59 ب.ظ. | نوشته شده در میللی شوعور, آنا دیلی, آزربایجان | ۱ دیدگاه
قوندارما آدلار
ایراندا و دونیادا، تورک دیلی و تورک میللتینین ساییسیز دوشمانلاری واردیر. دیل، تاریخ و کیملیک حاقدا باشقا میللتلرله چوخ دانیشارام. بونلارین بعضیسینین ظننیجه، تورک دیلی/میللتی اونلارین یئرلرینی دارالدیر! اونا گؤره ده، دیلیمیزی و کیملیگیمیزی دانماق و محو ائتمک اوچون، چئشیدلی حربهلر قوللانیرلار. اؤرنک اولاراق، قوندارما/اویدورما آدلارلا میللتیمیزی مانقورتلاشدیرماق، مورالینی پوزماق و یوخ ائتمک ایستهییرلر. اؤرنک: آذری، آذریجه، آذربایجانجا و…
اونوتمایین! دیلیمیز و میللتیمیزین آدی هر زامان «تورک» و «تورکجه» اولموشدور، اولاجاقدیر. اینانمیرسیز آنانیزدان سوروشون! آذری، آذریجه، آذربایجانجا و بنزری سؤزلری ایشلتمک، تاریخی خطادیر. بو ترکیبری ایشلتمهیین. گؤزل «تورک» و «تورکجه» سؤزلری وارکن، بو قوندارما سؤزلره گرک یوخ…
قوندارما «آذربایجانجا» سؤزو هاردا یاراندی؟ -قوزئی آذربایجاندا!
قوزئی آذربایجاندا میللتیمیزین رسمی آدی «تورک میللتی» یئرینه، «آذربایجان میللتی» و دیلیمیزین رسمی آدی «تورکجه/تورک دیلی» یئرینه، «آذربایجانجا/آذربایجان دیلی» اولاراق قبول ائدیلمیشدیر. بونو هر زامان قوزئی آذربایجان آیدینلارینا خاطیرلاتمالی و هئچ بیر زامان بو قوندارما ترکیبلری منیمسهمهمهلیییک. آذربایجان یئر آدی اولا بیلر، آمما میللت آدی، دیل آدی اولا بیلمز. دیلیمیزین آدی تورکجهدیر. ایرانجا، مراکئشجه، افغانیستانجا، پاکیستانجا نه قدر گولونجدورسه، آذربایجانجا دا بیر او قدر گولونجدور.
بو قونودا داها اطرافلی بیلگی اوچون باخین: شاعیرلریمیزده تورک، تورکی و تورکجه/شاعیرلریمیز بیزی و دیلیمیزی نئجه آدلاندیریرلار؟ – محمدرضا هیأت
۱ دیدگاه »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI
پاسخی بگذارید
وبنوشت روی وردپرس.کام.
Entries و دیدگاهها feeds.


text:
تورکیه پنجره سیندن اورتادوغو(43)
عراق حکومتی اولوسلار آراسی حقوقا ضد اولاراق حیاتا کئچیریلن رفراندومون آردیندان شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه قارشی مداخیله ائتدی و شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه تخمینن 2003 سرحدلرینه دوغرو چکیلمهیه باشلادی
تورکیه پنجره سیندن اورتادوغو(43)
عراق حکومتی رفراندومون آردیندان شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه قارشی خبردارلیقلارینا عملی مداخیلهیه چئویردی. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا بو مداخیله و بؤلگهیه عکس اولونمالارینی تحلیل ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچیسی دوکتور جمیل دوغاچ ایپکین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک.
کئچید:
عراق حکومتی اولوسلار آراسی حقوقا ضد اولاراق حیاتا کئچیریلن رفراندومون آردیندان شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه قارشی مداخیله ائتدی و شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه تخمینن 2003 سرحدلرینه دوغرو چکیلمهیه باشلادی.
بس بو نقطهیه نئجه گلدی؟ قیساجا خاطیرلایاق: داعشین اورتایا چیخیشییلا بغداد حاکمیتی ضعیفلهدی. شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه، داعشین اورتایا چیخیشینی فورصت بیلهرک آنایاسال سرحدلرینی آشدی. کرکوکده تام نظارت ائدن شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه منشألی قروپلار، دیگر موباحیثهلی بؤلگهلرده ده وارلیغینی و قودرتینی محکملندیردی. بارزانی، عراق مرکزی حکومتینین ضعیفلیگیندن و گوج بوشلوغوندان ایستیفاده ائتدی. شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه، سینجاردان خانقینه قدر اوزانان بیر خط اوزرینده بیر چوخ نقطهنی اولوسلار آراسی کوالیسیونون هاوا دستگی سایهسینده داعشدن اله کئچیردی. شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه، کونترول ائتدیگی یئرلری اؤز بؤلگهسینه قاتدیغینی و ترک ائتمیهجگینی اعلان ائدیب. رفراندوم، بو پروسهسین سون نقطهسی اولدو.
رفراندومون کئچیریلمهسینه قارشی چیخان گوجلره باخمایاراق، بارزانینین رفراندوم قرارینی حیاتا کئچیرمهسی، اؤز بازاسیندا بؤیوک بیر ظفر اولاراق گؤرولدو. خصوصیله، و اونو دستکلهین بعضی غرب اؤلکهلرینده بو اوغورون آرتیق موستقیللیگی ایله برابر گتیرجگی دوشونولرکن، قارشی آددیملار گلمهیه باشلادی. عراق حکومتی، شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینی رفراندوم نتیجهلرینی لغو ائتمهسی بارهده خبردارلیق ائدرکن اؤلکه داخیلیندکی حقوقی پروسسلری ایشه داوام ائتدی. بو مدت عرضینده، تورکیه و ایران آراسیندا یوکسک سویهلی گؤروشمهلر کئچیریلیب. بو دانیشیقلارین نتیجهسینده عراق حکومتینه تام دستک قراری چیخدی. بو چرچیوهده عراق حکومتی خبردارلیقلارینی عملی مداخیلهیه چئویردی. مداخیله قیسا مدتده نتیجه وئردی و شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینه هاراداسا 2003 سرحدلرینه دوغرو چکیلمهیه باشلادی.
موداخیلهدن بیر گون اوّل "قانونون سون دامجیسینا قدر" ساواش ائدجگینی مطبوعاتا آچیقلایان پئشمرگه-لر عملی موداخیله باشلایاندا کوچه آرالاریندا رسمی پالتارلارینی چیخاراراق قاچدیلار. عراق مرکزی حکومتینین بایراغی رسمی بینالارا چکیلدی. بارزانی پلاکارتلاری جیریلیب. شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگی سمبوللاری یئرلرده سوروکلندی. باش وئرن شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگی اوچون تام بیر مغلوبیتدی. بارزانینین باشکند اعلان ائتمگی خیال ائتدیگی کرکوک بیر نئچه ساعت عرضینده مرکزی حاکمیت طرفیندن کونترول آلتینا آلینیب. موستقیللیک خیالی ایسه بیر باشقا باهارا قالدی.
کرکوک، عراق حکومتی ایله (کوردستان یورد سئورلر بیرلیگی) آراسینداکی موقاویله ایله عراق اوردوسونون و حشدی شعبی کونترولونا کئچدی. سونرا موباحیثهلی بؤلگهلرین گئری قالانیندا دا سرعتلی بیر دییشیکلیک باش وئردی. عراقلی گوجلر کرکوکدن شرقه دوغرو، طوزخورماتو و دیالهدکی موباحیثهلی بؤلگهلرده نظارتی اله کئچیردی. غربده موصول شمال و غرب کندینی احاطه ائدن ساحهده ده عراق حکومتینه صادق گوجلر سرعتلی گئتدی.
20 اوکتوبردا عراق اوردوسو اربیل-کرکوک یولو اوزریندکی ان کریتیک یاشاییش اولان تورکمن محلی آلتین کؤپرو-نو؛ موصول باراژی یاخینلیغیندا یئرلشن زومار و اطرافینداکی نفت ساحهلرینی؛ رابیعه سرحد قاپیسی و شمالدا تورکیه سرحدینه دوغرو اولان یولو نظارتی آلتینا آلماغا باشلادی. بورادا عراق اوردوسونون اوچ هدفی وار ایدی: اهمیتلی نفت ساحهلرینی نظارت آلتینا آلماق؛ تورکیه عراق و سوریه-عراق سرحد نظارتینی تامین ائتمک؛ کوردستان دموکرات بیرلیگینین تأثیر ساحهسینی احاطه ائتمک.
شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگینین یاشادیغی بو بؤیوک فیتنه-فسادین سببکاری بارزانی. رفراندوما گئدرکن تورکیه و ایرانین خبردارلیقلارینا قولاق آسمادی. اؤز نیظامی و سیاسی گوجونو دوزگون آنالیز ائتمهدی. آرخاسینداکی غرب دستگینی اولدوغوندان چوخ گؤردو، بو دستهیه چوخ گووئندی. عاغلییلا دئییل دویغولارییلا حرکت ائتدی. و بو یانلیش حساب کرکوکدن قاییتدی.
بو پروسسده تورکیه و ایران، عراق حکومتینه قارشی بیر تنقید ائتمیر، عکسینه آچیق امکداشلیق مساژلاری گؤندریر. آنکارا و تهرانین بغدادا وئردیگی دستگین کسیلهجگینه دایر هئچ بیر ایشاره یوخدور. حتی یاخین زاماندا تورکیه ایله عراق آراسیندا نیظامی امکداشلیغین آرتماسی مومکوندور.
عراقدا باش وئرن پروسسین نتیجهلری اصلینده تورکیهنین تام دا ایستدیگی کیمی اولدو. رفراندوم زیبیله گئتدی، تورکمن شهری کرکوک شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگی رهبرلیگینین باسقیسیندان خیلاص ائدیلیب، مرکزی حکومتین کرکوکده حاکم اولماسی تورکمنلره نفس آلدی. حاضیردا عراق حکومتی آچیق بیر اوستونلوک قوردو آنجاق هر شئی بیتمیش دئییل. چاتیشمالار داوام ائدیر.
دیگر طرفدن تورکیه، عراق سرحدینده مستقیم مرکزی حکومت ایله علاقه قوراجاغینی آچیقلادی. یئنی بیر سرحد قاپیسینین قورولاجاغی و کئچمیش قاپینین بغدادا تسلیم ائدیلهجگی آیدین. اما تورکیه اوچون پروبلمین یگانه اؤلچوسو کرکوک و یا موباحیثهلی اراضیلر دئییل. تورکیه، کوردستان دموکرات پارتینین ضعیفلمهسی یارانان بوشلوغون ترور تشکیلاتی پ.ک.ک طرفیندن دولدورولاجاقدیر ناراحاتلیق دویور. پ.ک.ک-نین شمالی عراق بؤلگهسل رهبرلیگیندکی ایچ ایغتیشاشی اؤز تبلیغاتینا آلت ائتمهیه چالیشدیغی گؤرونور. آنجاق بو پروسس پ.ک.ک-نین سوریهدکی گوجلنمهسینه علاوه اولاراق عراقدا دا تأثیر ساحهسینی گئنیشلندیرمهسی ده نتیجهلنه بیلر. پ.ک.ک-نین گوجلنمهسی عراق اوچون غیری-ثابتلیک قایناغی اولور. بئلهلیکله، تورکیهنین بو پروسسی یاخیندان تعقیب ائتمهسی ضروریدیر. بو نقطهده تورکیهنین عراق ایله امکداشلیق ایچریسینده عراق اراضیسینده پ.ک.ک ترورونا قارشی موباریزهسینی آرتیرماسی سورپریز اولماز.
------
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچیسی دوکتور جمیل دوغاچ ایپکین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائتدیک.


text:
"عیاللرگه قرشی زوروانلیک لر کینگ ترقلگن "
یونیفیم یاکی بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ عیال لر دن حمایت ایتوچی جمغرمه سی افغانستانده عیال لر گه نسبتا زوروانلیک لر نینگ کینگ ترقلگنی یوزه سیدن خواطر بیلدیرگن.
بیراق اوشبو تشکیلات، افغانستان حکومتی اوشبو اولکه ده عیال لر گه نسبتا زوروانلیک نی کمیتیریش اوچون یولگه قویگن برنامه لر امید اویغاته دی دیب ایتگن.
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ عیال لر دن حمایت ایتوچی جمغرمه سی رییسی اینس البرد افغانستان گه تشریف بویورگن .
البردی خانم طالب لر بیلن مذاکره ایتیش سونگی توقیز ییلده افغانستان عیال لری حیاتیگه کیلگن اوزگریش لرنی اورته دن آلیب تشله مسلیگیگه امید بیلدیریشینی ایتگن.
البرد خانم افغانستان ده عیا ل لر گه نسبتا زوروانلیک نی کمیتیریش اوچون کورشده ایرکک لر نی هم قوشیش لازم لیگینی تاکید قیلگن.
یونیفیم یاکی بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ عیال لر دن حمایت ایتوچی جمغرمه سی رییسی اینس البردی خانم افغانستانگه قیلگن سفری چاغیده افغانستان حکومتی مقام لری همده عیال لر حقوقی دن حمایت ایتوچی بیرلشمه لر ، جمهور رییس حامد کرزی ، عیال لر وزیری همده بیر قطار ولایت حاکم لری بیلن افغانستان ده گی عیال لر وضیعتی خصوصیده بحث قیلگن.
البردی خانم گه کوره افغانستانده عیال لر گه نسبتا زوروانلیک کینگ شکلده بولسه ده بیراق حکومت تمانیدن عیال لر نینگ جمیعت گه کیریب کیلیشی ، عیال لر گه نسبتا زوروانلیک لرنی اورته دن آلیب تشلش توغریسیده قبول قیلینگن قانون نینگ گ یولگه قوییلیش حرکت لری ، اوشبو اولکه ده عیال لر گه نسبتا بولگن زوروانلیک لرنی کمییشیگه امید اویغاته دی .
البردی خانم طالب لر بیلن مذاکره قیلیش سونگی توقیز ییل جریانیده عیاللر قولگه کیریتگن یوتوقلرینی قولدن بیریشگه آلیب کیلمسلیگی گه امید بیلدیریشینی ایتدی.
البردی خانم گه کوره عیاللرگه نسبتا زوروانلیک لرنی کمیتریش اوچون کوره شیش ده ایرکک لرنی هم قوشیش کیره ک ، البردی خانم عدلیه همده عیاللر وزیرلیگی بو ساحه ده عیاللرگه یاردم بیره یاتگنیدن خورسند چیلیک بیلدیردی.
افغانستان جمهورریسی حامدکرزی عیاللرگه نسبتا زوروانلیک لرگه قرشی کوره شیش کونی مناسبتی بیلن یولگه قویلگن مراسمده قوم اولوغ لری همده دین عالم لریدن عیاللرگه نسبتا زوروانلیک لرگه قرشی کوره شده اشتراک ایتش لرینی سوره شی البردی خانم نینگ خورسندلیگیگه سبب بولگن.
شوندی بیرحالتده ایسه کوپ گینه ایش بیلرمان لرگه کوره سونگی توقیز ییل جریانیده افغان عیاللری حیاتیگه بیرقندی کتته اوزگریش کیلمه گن. فقط گینه ایریم شهرلرده بیرقنچه عیاللر برقه لرینی الیب تشلش یاکی اوقوو یورت لریگه باریشنی باشله گنلر.
براق وقتدن الدین تورمیش گه بیریش، زورلب تورمیش گه بیریش، المشتریش، کویدریش، فاحشه لیک مجبور قیلیش، اوقیش، ایشلش، صحی یاردم لردن محروم قیلیش ، اولرنی قوپال روشده اوریش کبی زوروانلیک لر حاضرگی کونده اینیقسه چیت ولایت لرده کوزگه تشله نه دی.


text:
اسلامی اینقیلاب غلبه چالدیقدا، حسین اولدوز او معدود ضیالی لاردان دیرکی تورکجه درگی چیخارماقلا اؤز بورجونو آنا دیلینه اؤده مه یه چالیشدی. حسین اولدوز «اولدوز» آدلی شاها قارشی مبارزه ائده ن و تورک دیلی نین احیا سینا چالیشان بیر گروپون باشیندا اولماقلا توتولوب و ۱۰ ایل زیندانا معروض قالمیشدی، ۷ ایلدن سونرا ۱۳۵۷ جی ایلده دوستاقدان آزاد اولور و ایلکین گونلردن تورک دیلینین گلیشمه سی اوغروندا فعالیته یول آختاریر. ۱۳۵۸ جی ایلین ایلک آییندا «کوراوغلو» آدیندا ۲۴ صحیفه لیک مجله یاییلیر. مقاله لرین چوخونو حسین اولدوز یازمیشدیر، بلکه ده یالنیز قلم دوستو م. کریمی اولموشدور. مجله آیلیق اولاراق، ایکینجی و اوچونجو ساییلاری دا بوراخیلیر، آنجاق یازیچیلاری نین سایی ۱۰ نفره چاتمیر، آمما ایستک لی لر طرفیندن آلقیشلانیر.
کوراوغلو اوچ سایی دان آرتیق داوام تاپمیر. چونکی بیر طرفدن یازیچیلاری نین باشلاری شولوغ اولاراق وقت تاپمیرلار و هامیدان مهم مالی چتین لیک لری اونون آیلیق یایماسینا ایمکان وئرمیر. آیلار دولانیر و داها کوراوغلودان خبر چیخمیر. آنجاق حسین اولدوز وار گوجونو بیر یئره ییغیب ۱۳۵۹ جی ایلین شهریور آییندا مجله نی «دده قورقود» ۲۰ سایی آز- چوخ منتظم صورتده چاپ اولور و اونلارجا یازیچی ایرانین باشا باشیندان: تبریز، تهران، اصفهان، اورومیه، خوراسان و باشقا باشقا شهرلردن آرخاداشلیق ائده رک مقاله و شعرلری چاپ اولور. آشاغیدا آدلاری چکیلن شاعیر و یازیچیلارین اثرلری بو درگیده چاپ اولوردو: حمید تئلیم خانی، ، ائل اوغلوم. نقابی، فریدون حاصارلی، ح. م. ساوالان، بهرام ائلچین، اصغر فردی، ح. ساهر، ه. ترلان، قافلانتی،ح.صدیق،ح. فرشباف،ح. بابک،ح. آلپامیش، ح. ایلدیریم، م. شیمشک، صمد ایلقار، ستار گول محمدی، صمد سرداری نیا، آشیق بشیر، علیرضا حمیدهخو، حمید پارلار و …
درگی نین اصل موضوعو آنا دیلیمیزدن مودافیعه، دیلیمیزین گؤزه للیک لرینی- گوجونو تانیتدیرماق، کلاسیک و معاصیر ادبیاتیمیزی یایماق، دیلیمیزین دوشمنلرینی تانیتدیرماق اولموش و آشاغیداکی موضوعلاردا درگیده طرح اولوردو:
۱) آمریکا اؤلکه میزین، خالقیمیزین و اینقیلابین اصلی دوشمنی اولاراق، مختلیف کاریکاتور لاریلا تنقید اولوب و گاهدان امام خمینی نین سؤزلری بو بارده ده قئید اولونوردو.
۲) درگی نین اوست قابیغی و گاهدان دال قابیغی نین شکیلی آذربایجان قهرمانلاری و بؤیوک شخصیت لری او جمله دن بابک، کوراوغلو، عمادالدین نسیمی، فضولی و دده قورقود داستانلاری نین قهرمانلاری اولوردو. ایلک ساییلاریندا بونلاریدی، گئت گئده ضد آمریکا کاریکاتورلار اونلارین یئرینی توتدو.
۳) جنگ موضوعو و صدامین کاریکاتورلاری، صدامین جنایت لری نین آچیقلاماسی و صدامی آمریکا اویونچاغی کیمی تانیتدیرما، درگی نین داواملی موضوعلاریندان اولوردو.
۴) ساتیرا، یومور و طنز دده قورقود درگی سی نین اصلی موضوعلاریندان ساییلیردی و اجتماعی مسألهلر، طنز یولو ایله تنقید اولوب و اونون یازیچیلاری مستعار آدلارینان او جمله دن: یورقان علی، دووشان جعفر، ج.جه باقر، جاواد نعره، توسباغا جاوادو باشقا آدلارینان تانینیردی. آشیق ادبیاتی نین اؤزه ل بیر یئری واریدی. حسین اولدوزون آتاسی آشیق علی نین داواملی اولاراق اؤز یئری واریدی، بلکی ده بونا گؤره او بیری آشیقلار اوچون یئر وئریلمیشدی. آشیق قشم، آشیق عبدالعلی، آشیق بشیر و باشقا آشیقلارین شعرلری و داستانلاری یازیلیردی.
۵) کلاسیک ادبیاتیمیزین اؤز یئری واریدی. ایلک ساییلاریندا عمادالدین نسیمی، فضل الله نعیمی نئچه ساییدا تانیتدیریلدی و سونرالار کلاسیک شاعیرلریمیزی یئری هئچ زامان بوش قالمادی.
۶) اویون و یاخود نمایشنامه نین اؤزونه مخصوص یئری واریدی. حسین اولدوزون اؤز باجاریق و علاقه سیندن آسیلی اولاراق بو هونرین یئری واریدی. فیلم تنقیدی ده نئچه ساییدا اؤزونه یئر آچدی.
م. کریمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
بو گون آذربایجاندا میللی مطبوعاتین یارانماسی گونودور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ۱۴۲ ایل اؤنجه - ۱۸۷۵-جی ایل ایولون ۲۲-ده دؤورونون معاریفچیلیک حرکاتینین گؤرکملی نمایندهلریندن اولان حسن بی زردابینین "اکینچی" قزئتینی نشره باشلاماسی ایله آذربایجان میللی مطبوعاتینین اساسی قویولوب.
"اکینچی" آذربایجان دیلینده اصل میللی دموکراتیک و خالق مطبوعاتینین ایلک تمل داشینی قویدو، جمعی ۵۶ نمرهسی چیخان قزت میلتین آیناسی اولدو، آذربایجان ژورنالیستیکاسینین بایراقدارینا چئوریلدی.
سونراکی ایللرده گؤرکملی ضیالیلار طرفیندن نشر ائدیلن "ضیا"، "کشکول"، "شرقی-روس"، "ارشاد"، "ملا نصرالدین" کیمی قزئت و ژورناللار "اکینچی"نین عنعنهلرینی داوام ائتدیردی. بو مطبوعات اورقانلارینین اساس هدفی جهالته، حاقسیزلیغا قارشی مباریزه، معاریفلندیرمه ایدی. زنگین و شرفلی یوللا آددیملایان آذربایجان مطبوعاتی بیر نئچه مرحلهدن کئچدی. آذربایجان خالق جمهوریتی دؤورونده آزاد مطبوعاتین، ائلجه ده حادثهلره یئنی باخیشین تملی قویولدو. نؤوبتی مرحله ایسه آذربایجان خالق جمهوریتینین بولشویکلر طرفیندن ایشغالیندان سونراکی دؤورو احاطه ائدیر. ۱۴۲ یاشلی مطبوعاتین ۷۰ ایلی بو کمونیست دیکاتوراسی دؤورو ایله باغلیدیر. همین دؤورده آذربایجان مطبوعاتی مؤوجود پروبلملری داها چوخ سطیرالتی معنادا یازیردی. چونکی مطبوعات سویتلر بیرلییینین یوروتدویو سیاستین، ایدئولوگییانین روپورو ایدی. همین دؤورده فرقلی دوشونمک، یازماق یاساقلانمیشدی.
۱۹۸۰-جی ایللرین ۲-جی یاریسیندان باشلایاراق آذربایجان مطبوعاتی یئنی اینکیشاف مرحلهسینه قدم قویدو. بو مرحله هم ده آذربایجان دؤلتچیلیگی، دموکراتیک دؤولت قوروجولوغو دؤورودور. بو یئنی اینکیشاف دؤورونون تملینی قویان اولو اؤندر حیدر علیئو هر زامان مطبوعاتین جمعیته تأثیر گوجونو یوکسک قیمتلندیریب، مطبوعات و سؤز آزادلیغی، کوتلوی اینفورماسییا واسطهلرینین مادی-تکنیکی بازاسینین محکملندیریلمهسی ایستیقامتینده آردیجیل تدبیرلر حیاتا کئچیریب. مستقیللیک دؤورونده آذربایجان مطبوعاتی ایله باغلی ایلک فرمانی دا حیدر علیئو ایمضالاییب.
عمومیلیکده، اولو اؤندر مطبوعاتین پروبلملرینین حلی ایله باغلی ۱۰-دان چوخ سرانجام و فرمان ایمضالاییب. ۱۹۹۹-جو ایلده "کوتلوی اینفورماسییا واسطهلری حاقیندا" بین الخالق طلبلره جاواب وئرن قانون قبول ائدیلیب. حیدر علیئوین ۱۹۹۸-جی ایل ۶ آوگوست تاریخلی سرانجامی ایله آذربایجاندا سنزورا لغو اولونوب.
اؤلکهده سؤز و مطبوعات آزادلیغینا، مطبوعاتلارا ان یوکسک سوییهده دقت و قایغی وار. پرزیدنت ایلهام علیئوین ۳۱ ایول ۲۰۰۸-جی ایل تاریخلی سرانجامی ایله "آذربایجان رسپوبلیکاسیندا کیو-لرین اینکیشافینا دؤولت دستیی کونسپسییاسینین" تصدیق ائدیلمهسی، بیر ایل سونرا، ۳ آپرئل ۲۰۰۹-جو ایل تاریخینده پرزیدنت یانیندا کوتلوی اینفورماسییا واسطهلرینین اینکیشافینا دؤولت دستیی فوندونون یارادیلماسی آزاد مئدیانی اینکیشاف ائتدیرمک، مطبوعاتین مادی-تئکنیکی بازاسینی محکهملندیرمک، ژورنالیستلرین سوسیال-اقتصادی وضعیتینین یاخشیلاشدیریلماسی مقصدیله آتیلان مهم آددیملار ایدی.


text:
بریتانیا تشقی سیاست بحثیده افغانستان اورنی
بریتانیا ده کی اوچ اساسی سیاسی حزب رهبرلری اورته سیده ایککینچی تلویزیون مناظره اساساً تشقی سیاست مسئله سیگه بغلشنگن.
بو ایسه بریتانیا کیله جک دولتی نینگ سیاستلری اوچون اوته مهم موضوعلر دن بیری سنه له دی . چونکه بریتانیا سیلاو لریده کیم غالب چیقسه ، افغانستانده دوام ایته یاتکن بیر اوروش میراثینی قبول قیلیشی درکار.
عینی دمده ، مدافعه و خوفسیز لیک بوییچه تانیقلی تحقیقات مرکزی روسی تمانیدن آلیب باریلگن بیر عمومی سوراوو نتیجه سی نینگ کورسه تیشیچه ، اکثریت بریتانیا لیک لر کیله جک دولتلرینینگ ، بریتاینا ننیگ دنیا سیاستیده آله یاتکن اورنینی قیته کوریب چیقیشی کیرکلیگینی تاکید له گن. اوشبو سوراوو ده ایککی مینگ دن آرتیق مدافعه و امنیتی متخصصلراشتراک ایتگن.
بریتانیا باش وزیری و ایشچی یا محنت حزبی نینگ رهبری گردون براون ، سونگی ییللرده تشقی سیاست ده قیلگن نظارتینی مدافعه قیلیشدن اوزگه چاره سی یوق.
عنعنه دار لر حزبی نینگ رهبری ایسه ، هر چند تشقی سیاستلریده محنت حزبیدن ییریک بیر فرقی یوق. لیکن یینه هم مدافعه مسئله لریگه کیلگن ده ، افغانستانده کی بریتاینا لیک حربی لر نینگ تجهیزات تنقیصلیگی بوییچه گردون براون سیاستلری نی تنقید آستیگه آله دی .
اولر ملی خوفسیزلیک هماهنگلشتیریش گروهنی توزیش بیلن ، تشقی سیاست تیزیمینی قیته کوریب چیقماقچیلر .
لیکن لیبرال دیموکراتلر ایسه ، بو خصوصده مخالفراق بیر قرشگه ایگه . یعنی بریتانیا نینگ امریکا بیلن یقین علاقه ده بولیشیگه قرشی بولمه گن حالده خلق ارا مسئله لرده اورپا نینگ یگانه و کوچلی آواز گه ایگه بولیش ایسته گیده ایکن لیکلرینی تاکید لشه دی .
"روسی" تحقیقات مرکزی تمانیدن الیب باریلگن سوراوو نتیجه لری هم ، 88 فائز قتنشو چیلر ننیگ ف بریتانیا ننیگ دنیا ده اوینه یاتکن رولینی کوچه یتیریش اوچون اوز موقعینی قیته کرویب چیقیش ایته گیده ایکن لیگنی کورستگن.
افغانستان مسئله سیده 57 % ،افغانستلانده کی حربی ماموریت ، بریتانیا اوچون خوفسیز لیک کیلتیریشیگه ایشانگن. لیکن قریب اوچدن بیر قسمی ایسه بو فکر گه قوشیلمه گن. کیلگوسی حکومت ننیگ خوفسیزلیک مسئله سیده کی اینگ اساسی وظیفه سی گه کیلگن ده ف قتنشو چیلردن ، 80% تروریزم گه قرشی کورش اینگ اساسی ایش بولیب قالیشینی معلوم قیلگن.
هر چند اوتکن بیر نیچه ییل دوامدیه افغانستانده کی بریتانیا لیک کوچلر تلفاتی کوپه ییشی ارتیده بریتانیا ننیگ افغانستانده کی ماموریتی خصوصیده کوپ گینه تنقید لر و سوال لر خلق ارا سیده اویغانگن و بو سیلاولرده هم اواز بیروچی لر بونگه اورغو قییلیشی نی ایتشه دی . لیکن یینه هم کوپ گینه تحلیلچی لر گه کور ه تشقی سیاستلر ، خلق ارا حادثه لر و باشقه سیاسی اویینچی لر گه باغلی دیر. حزب لر ننیگ آلدیندن توزگن ریجه لر اوته آز تاثیر گه ایگه . و باشقه تماند هم ، ملی سیلاو لر خلق ارا مسئله لر دن کوره ملی موضوع لر اطرافیده بولیب اوته دی .
ایندی کوپلر ، بریتانیا ننیگ ، دنیا ده کی قدرتی نینگ بوی کورسه تیشینی ایسته شه یاتکنده ، بو اورین گه قنده ی قیلیب ایگه بولیش مسئله سی ، هر اوچله سیاسی حزب آلدیده تورگن ییریک سوال دیر و کیلگوسی باش وزیر اوچون ییریک معما


text:
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو(36)
لبناندا تورک وارلیغینین کؤکلری 12-جی عصره عاییددیر. آنجاق تورکیه جمهوریتی ایلک دفعه 1989-جو ایلده لبنان تورکلرینی رسمن تانیدی
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو(36)
-------
لبنان یاخین شرقده چوخ سایدا تورکمن وارلیغی اولان اؤلکهلردن بیریدیر. لبنان تورکمنلرینی بو هفته پروقرامیمیزدا تحلیل ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماچی دوکتور جمیل دوغاچ ایپک موضوعسونون قیمتلندیریلمهسینی تقدیم ائدیریک ...
--------
لبناندا تورک وارلیغینین کؤکلری 12-جی عصره عاییددیر. آنجاق تورکیه جمهوریتی ایلک دفعه 1989-جو ایلده لبنان تورکلرینی رسمن تانیدی. 1989-جو ایلده وظیفه ائتدیگی دؤورده تورکچه دانیشان، لبناندا بیر عسگر اولان تورکمنیستانلی خالیت اسدین قومانی گؤرور. فرمانده هالیت اسدی تورک سفیرلیگینه قؤتورمهسی ایله ایلک علاقه قورولور. بیروت سفیری ایبراهیم دیجلهلی ایله گؤروشن اسد، کاواشرا کندیندن بیر تورکمن اولدوغونو سؤیلهدی. سفیر کاواشرا کنده سفر ائدیر و ایلک باغلانتی قورولور. 1989-جو ایلده لبناندا اولان ایچ ساواشی سببیله بؤیوک ائلچینین دؤنوش یولوندا قورومالیغینی تورکمنلر ائدر، ترابلوسا قدراسکورت ائدیر.
بو ایلک گؤروشمهدن سونرابیروتون یئنی سفیرینین آککار بؤلگهسینده ایکی تورکمن کندینی زیارت ائتمهسی بیر عنعنه حالینا گلیر.
اوزون ایللر لبنان تورکمنلری یالنیز آککاردا یاشایانلاردان عبارت ایدی.
2007-جی ایلده بعلبعک بؤلگهسینده کندین و تورکمنلرین رهبرلیگی ایله، ایلک باغلانتی 2011-جی ایلده دینیه بؤلگهسینده تورکمنلرله قورولدو.
بو گون لبنانداکی تورک وارلیغینی و عثمانلی میراثینی سککیز باشلیق آلتیندا آراشدیرا بیلریک: آککار تورکمنلری، بعلبعک تورکمنلری، دینیه تورکمنلری، گیریت تورکلری، لبناندا یاشایان تورکیه جمهوریتی وطنداشلاری، آنادولو گؤکنلی عائلهلر، سوریه تورکمنلری و چرکسلر.
آککار، لبنانین شمال ایالتینده یئرلشیر. آککار کاواشرا و آیدامون آدلی ایکی تورکمن کندینه مالیکدیر. کاواشرا، تورکجهنی قوروماسی و تورکیه ایله ایلک علاقهنی قورماسی سببی ایله اؤن پلاندا. اهالیسی 3000 جیواریندا و تامامیله تورکمنلردیر. 5 مین اهالیسی اولان آیدموندا تخمینن 3.500 تورکمن یاشاییر. 5000 اهالیسی اولان ماستا حسن شهرینده تخمینن 350 تورکمن وار؛ اهالیسی 1200 نفر اولان الدیبببیده50 تورکمن یاشاییر. 2500 اهالیسی اولان الداوسی کندینده بیر نئچه تورکمن عائلهسی و تخمینن 50 تورکمن یاشاییر. آککاردا یاشایان تورکمنلرین ساییسی 7000-دن چوخدور.
بعلبعک تورکمنلرینین تورکیه ایله گؤروشمهسی 2007-جی ایلده آککار تورکمنلری تورک مسئوللارینی بعلبعک تورکمن کندلرینه یؤنلتدی. بو بؤلگهده تورکمنلر بئش تورکمن کندینده و هرمل یاخینلیغیندا بیر کندده یئرلشیرلر. دوریسده 700، شیمیهده 1200، نانانیهده 900، هادیدیهده 600، ماساری آل کاا 500 آدام اولماق عذره بعلبعکده 4000-ه یاخین تورکمن یاشاییر.
دیننیهده یاشایان تورکمنلر آراسیندا علاقهلر 2011-جی ایلده بعلبعک تورکمنلریندن سونرا یارادیلمیشدیر. بیلدیگیمیز کیمی، نه تورکیه، نه دیگر تورکمنیستان بؤلگهلریندن بیری ده دوینیه تورکمنلری حاقیندا هئچ بیر معلومات یوخدو. دینیهده؛ هاووارادا 600 تورکمن و گورهایهده 100 جیواریندا تورکمن یاشاییر.
بو گون تخمینن 10 مین گیریتلی تورکون لبناندا یاشادیغی تخمین ائدیلیر. بیروتدا اقتصادی سببلردن کؤچ ائدن تخمینن 50 مین تورک وطنداشی وار. ترابلوس و آککار شهرین مشهور عائلهلری کیمی بیلینن؛ عثمانلی دؤوروندن قالان بؤیوک عائلهلر وار. ترابلوسدا یالنیز تورکمنلی سوی آدینی داشییان بیربیری ایله قوهوم اولان 200 عائله وار. تورکمنلی عائلهسینین عضولری طرفیندن تاسیس ائدیلن "لبنان تورکمنی جمعیتی" ده فعالیتلرینی داوام ائتدیریر. عثمانلی-روس ساواشی (1877-78) سونراسی اورتا شرقه یئرلشدیریلن چرکسلر ده تورکیه ایله علاقهلرینی داوام ائتدیریر.
سوریهدکی ایچ ساواش سببی ایله اؤنملی ساییدا سوریهلی توکمن لبنانا کؤچدو. حلب و لازقیهده یاشایان تورکمنلر ان یاخین اؤلکه اولان تورکیهیه کؤچدولر. حمص و تارتوسدا یاشایان تورکمنلر ده جوغرافی اولاراق ان یاخیندا اولان و قوهوملوق علاقهسی ایچینده اولدوقلاری آککار و بعلبعکدکی تورکمن بؤلگهلرینی ترجیح ائتدی. مینلرله تورکمن، آککار بؤلگهسینه کؤچدو، بعضی تورکمن قروپلاری ایسه بعلبلکه کؤچدو. معلومدور کی، شامدا یاشایان تورکمنلر بیروتا و ترابلوسا جیدی قبول ائدیله بیلهجک درجهده کؤچموشلر.
لبنانین تورکمنلرینه دؤنوم نقطهسی باخیمیندان رجب طیب اردوغانین 2010-جی ایلده لبنانا ائتدیگی زیارت کاواشرا یاخینلیغیندا بیر میتینگ اولدو. تورکیهنین تورکمنلر آرخاسیندا اولماسی گؤرونتوسو وئرمهسی و تورکمنلرین موقعیتلرینی، ایماژلارینی مثبت یؤنده تأثیر ائتمیشدیر. 2013 بیروتدا آچیلان یونوس امره تورک مدنیت مرکزی و 2014-جو ایلده آچیلان تیکا لبنان کووردیناتورلوغو ده تورکمنلره ایستیقامتلی ماراق و یاردیملارین آرتماسی باخیمیندان اهمیتلی رول اوینادی. تورکمنلر وضعیتینده یاخشیلاشمالار اولسا دا، لبناندا هئچ بیر سیاسی نماینده و گوجلو سیویل توپلوم قورولوشلاری یوخدور. یاخین گلهجکده بو ایستیقامتده ایشلر گؤرولمهلیدیر.
--------
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر شعبهسی آراشدیرماچی دوکتور جمیل دوغاچ ایپک موضوعسونون قیمتلندیریلمهسینی تقدیم ائتدیک...


text:
مدیپول باشاکشهیر برنلی قارشیلاماسی ت.ر.ت 1 - ده
مدیپول باشاکشهیر، یوفا آوروپا لیگی 3-جو مقدماتی مرحلهسینین ایلک موسابیقه سینده بو گون اینگلیس نوماینده سی برنلی ایله قارشیلاشاجاق.
مدیپول باشاکشهیر، یوفا آوروپا لیگی 3-جو مقدماتی مرحلهسینین ایلک موسابیقه سینده بو گون اینگلیس نوماینده سی برنلی ایله قارشیلاشاجاق.
3 -جو ایستانبول باشاکشهیر فاتح تریم استادیوموندا صربیستان فوتبول فدراسیونوندان Srdjan Jovanovic رهبرلیگینده تورکیه واختی ایله ساعات 21.00-ده ایستارت گؤتورهجک اولان موسابیقه ترت 1 کانالیندان جانلی یاییملاناجاق.
قئید ائده کی، امانوئل آدبایور و آدی یوفا سیاهیسینا داخیل ائدیلمهین آردا توران بو موسابیقه ده فورما گئیه بیلمهیهجک.


text:
۶ مئی
۶ مئی٬ گریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۱۲۶-جی (کبیسه ایللرده ۱۲۷-جی) گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی قالان ۲۳۹ گۆن واردیر.
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۱۵۳۶ - اینگیلیس شاهی سککیزینجی هنری٬ اؤلکهنین بۆتون کیلسهلرینده اینگیلیسجه اینجیللرین ایشلنمهسینی بۇیوردو.
- ۱۸۷۷ - سیوک قیزیلدریلیلرین رییسی «چیلغین آت»٬ آمریکا بیرلیکلرینه تسلیم اوْلدو.
- ۱۸۸۹ - ایفل بورجو زیارتچیلره آچیلدی.
- ۱۹۳۰ - تۆرکیهنین حکاری بؤلگهسینده ۷/۲ بؤیوکلوگونده یئر تیترهمهسی باش وئردی.
- ۱۹۸۳ - غرب آلماندا ایسترن درگیسینین تاپدیغی آدولف هیتلرین گۆنلوکلرینین قوْندارما اوْلدوقلاری اوْرتایا چیخدی.
- ۱۹۹۶ - اسکی سیآیائی باشقانی ویلیام کولبینین جسدی گۆنئی ماریلندده بیر چایدا تاپیلدی.
- ۲۰۰۱ - سوریهیه گئتدیگی بیر گزی سیراسیندا بیر جامیع مسجیدی زیارت ائدن پاپ ایکینجی ژان پوْل٬ بیر جامیعه گیرن ایلک پاپ اوْلدو.
- ۲۰۰۴ - دۆنیادا ان چوْخ ایزلنن ۴ تلویزیون سریاللاریندان بیری اوْلان «آرخاداشلار» بیتدی. سوْن بؤلومونو آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینده ۲ میلیون نفر ایزلهدی.


text:
تونج ایلینڭ اووەجق ایلچەسی قیرسالندە دوزنلەنن هوا حركاتیلە أتكیسز حالە گتیریلن تروریست غروبڭ ، میت بولگە مدیرلگی اكیبلرینڭ استخبارات دستگیلە تثبیت ایدیلدیگی أوگرنیلدی .
اووەجق قیرسالندە دون ٥ تروریستڭ أتكیسز حالە گتیریلدیگی اوپەراسیونڭ دتایلرین آآ مخابرلری اولاشدی .
ترور غروبلرینە قارشی دوزنلەنن اوپەراسیونلردە بولگە مدیرلگی اكیبلری ایلە أوڭملی استخبارات دستگی صاغلایان میت ، دون دە تونج ایلینڭ اووەجق قیرسالندە بر غروب بولوجی ترور أورگوتی پ ق ق منسوبینڭ ، قرەقول و اس بولگەلرینە اگلم حاضرلغندە اولدیغنی بلیرلەدی .
میتڭ تونج ایلی ایل ژاندارمە قوموتانلغی اكیبلریلە یاپدیغی بیلگی پایلاشیمینڭ آردندن بولگەدە گڭیش قاپساملی اوپەراسیون باشلاتیلدی .
تروریست غروبڭ أتكیسز حالە گتیریلمسی ایچون اووەجق و خوزات ایلچەلری آراسندەكی بولگەیە ژاندارمە أوزل حركات برلكلری سوق ایدیلدی .
برلكلر تروریستلرڭ محتمل گچیش بولگەلرینی طوتاركن ، اوپەراسیون ساحەسنە یوڭلندیریلن انسانسز هوا آراچلریلە ( ایحا ) كشف و گوزتلمە چالیشمەسی یاپیلدی .
ایحالر یرلرینی بلیرلەدی
ایحالرڭ یاپدیغی كشف و گوزتلمە چالیشمەلری صوڭرەسندە ، تروریست غروب اووەجق و خوزات ایلچەلری آراسندەكی یوغونجەم كویی قیرسالندە تثبیت ایدیلدی . بونڭ أوزرینە هوا قوتلری قوموتانلغندن دستك ایستندی . آردندن دیاربكردن هوالانان ف – ۱٦لر ، تروریست غروبڭ بولندیغی آلانی آتش آلتنە آلدی . هوا حركاتندە ٥ تروریست أتكیسز حالە گتیریلدی .
أوزل حركات برلكلرینڭ ، میت ایلە قوئوردینەلی اولارق بولگەدەكی اوپەراسیونلری سورویور .
آلینتی(aa)
https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/mit-tespit-etti-f16lar-vurdu/1151163


text:
پشتون کوت امنیه قومندانی طالبان گروهی نینگ پستیرمه سیدن امان قالدی
فاریاب ولایتی نینگ پشتونکوت تومن پلیس باشلیغی نجیب الله قومندان، کته قلعه قیشلاغیدن قیتگن بیرپیت میمنه شهری نینگ 10کیلومترلیگده موتری ماین بیلن دوچ کیلگن. اوشبو واقعه ده پشتونکوت امنیه قومندانی نینگ ایکی قوریقچیسی جراحت آلگن.
پشتونکوت حاکمی بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده ماین پارتله گندن سونگ منطقه ده طالبان گروهی بیلن قومندان عسکرلری اره سیده اوروش یوزبیرگنینی معلوم قیلدی. حاکم گه کوره ، اوروش عاقبتیده بیرطالب اولیب، وینه بیرته سی هم اوشلب آلینگن.
معلومات لرگه کوره، پشتونکوت امنیه قومندانی کته قلعه قیشلاغیده یوزه گه چیقن قومی جنجللرنی حل قیلیش اوچون بارگن ایکن.
فاریاب سونگی پیت لرده قطار ناتینچ لیک لر شاهدی بولیب کیلماقده اوتکن کون هم مذکور ولایت قیصار تومنیده طالبان گروهی یول امنیتینی تامین لاوچی پلیس پوسته لریدن بیرگه هجوم قیلیب 6پلیس نی هلاک قیلگن ایدی.
فاریاب ولایتی نینگ شیرین تگاب تومنیده طالبان گروهی بیراوی اوستیگه راکت آچگن لر. شیرن تگاب تومن حاکمی سیدلقمان گهریک راکت اوقلری فرهاد قیشلاغی قیته قوریش رییسی میرهاشم اویگه کیلیب توشگنینی ایتیب حادثه ده آلتی عیال یره لنگنینی معلوم قیلدی.
بوحادثه دن کیین حاکم نینگ ایتیشیچه اوینی راکت اوقلری بیلن نشانگه آلگن طالبان عصیانچیلری و پلیس کوچلری اره سیده توقنه شوولر باشله نیب کیتگن نتیجه ده بیر طالب هلاک بولیب وباشقه لری منطقه دن قاچیب کیتگنلر.فاریاب ولایتی بیرنیچه کون ایچیده ایریم ناتینچ لیک لرشاهدی بولیب کیلماقده


text:
میللت وکیلی قنیره پاشایئوا ائفیوپییا، کونقو و مالینین تانینمیش تشکیلات رهبرلری ایله گؤروشوب.
آخار. آز خبر وئریر کی، میللت وکیلی گؤروشده آذربایجانلا و داغلیق قاراباغ مسئلهسی ایله باغلی گئنیش معلومات وئریب.
دئپوتات بمت و آتت-این مینسک قروپو باشدا اولماقلا، بئینلخالق تشکیلاتلاری ائرمنیستانا تضییقلر گؤسترمدیکلرینه گؤره سرت قیناییب:
«دونیانین هاراسیندا یاشاماسیندان آسیلی اولمایاراق بوتون قادینلار، خصوصیله ده بئینلخالق عالمده نفوذلو قادینلار ائرمنیستانین تؤرتدیی واندالیزم آکتلارینا لاقئید قالمامالیدیر».
ائفیوپییا، کونقو و مالینین اجتماعی خادیم قادینلاری، تانینمیش تشکیلات و قهت رهبرلری ایسه اؤز نؤوبهسینده آذربایجانلا امکداشلیغین اینکیشافینا اؤنم وئردیکلرینی بیلدیریبلر.
گؤروشده سؤزوگئدن اؤلکهلرله قارشیلیقلی سفرلرین واجیبلیگی و امکداشلیغین اینکیشافی اوچون بؤیوک پرئسپئکتیولرین اولدوغو وورغولانیب.
ق. پاشایئوا گؤروشون سونوندا خاریجی نمایندهلره آذربایجان مدنیتی ایله باغلی هدییه و ماتئریاللار تقدیم ائدیب و اونلاری اؤلکهمیزه دعوت ائدیب.


text:
تیققیلتی سسی ائشیدیرسن. بوٍلورسن قوْنشونون قاپیسی ایشگیللندی. گؤزلریوی آچیرسان. بولورسن ساعات آلتی یاریمدیر. قونشونون کیشیسینین آیاق سسینه قولاق یاتیردیرسان. بیر، ایکی، اوٍچ، دؤرد… بولورسن آیاغینی بئشینجی پیللهیه قویاندا، سس داها قولاغیوا چاتمایاجاق. آرخان اوٍسته گَرنهشیرسن. قوْللارین ساچلاریوا توْخونور. اؤز وجودوندان خوشا گلیم بیر خیشیلتی سسی قالخیر. تنبل- تنبل ساغا دؤنورسن. ساچین بالینجا سوٍرتوشور. گئنه ده بیر خوشا گلیم موسیقی ایله خوشا گلیم حیس… بو حیس عشقین دهیرینی سنه خاطیرلادیر. اورهیین سیخیلیر. هر گوٍنکو کیمیاورهییوین سیخیلدیغینا قارشی گلیرسن. شیلتاق اوشاقلار کیمیجوٍت قیچلی یوْرقانی یاتاقدان یئره ایتهلهییرسن. یومشاق بیر تیپپیلتی سسی. بولورسن تک- تنها یاتماغیوا اعتراض سسیدیر بو تیپپیلتی سسی.
«هامیدان اوّل اؤزووو سئومهلیسن!»
ذهنیوین سسینی آیدین- آشکار ائشیدیرسن. ذهنینده اعتراض ایله توْختاخلیق قارشی- قارشییا دایانیر. یئریندن قالخیرسان. آیاغا دوراندا دیزلریندن شیققیلتی سسی گلیر. آرتروز سسی… خوشا گلیم دئییل، آمما ایندیکی وارلیغیوین بیر پارچاسیدیر؛ ناساز چالینان بیر نوْتدور بو شیققیلتی سسی. ناساز چالینان نوْتلار همیشه یوْروجو و داریخمالی اوْلور. گئنه هر گون تکرار ائلهدییین سؤزو اؤزووه تکرار ائلیرسن: «موزیسین اولسایدیم بدنیم ایله أشیالارین توْخونوشوندان بیر سمفونی یاراداردیم.»
دمپاییلاریوی گئییرسن. آیاقلارین ایله دمپاییلارین بیر- بیرینه سوٍرتوشور. آمما بو سوٍرتوشمهنین سسینی ائشیتمیرسن، یالنیز حیس ائدیرسن. یاتاغیوی موٍرتّب ائلهیینده یوْرقان یومشاق یئل سسی ایله یاتاغین اوٍستونه دوٍشور. بالینجیوی تاپدالاییرسان. أللرین ایله بالینجیوین توْخونوشوندان، دهریسی ایسلانمیش ناغارا سسی قالخیر.
هر گونکو کیمیتووالته گئدیرسن. سیٍار فرنگی تووالت اوٍسته اوتوروب، لذت ایله بدنیندن آخان شیریلتی سسینه قولاق یاتیردیرسان. آمونیاکلی اولماغینا دئییل، ذهنینده بیر چشمهنین گؤزهسیندن سو آخیر. تووالتده بو شیریلتی سسینی کشف ائدن گون او قدر هیجانلانمیشدین کی، بو سوسوزلوق زاماندا نئچه دقیقه سویو آچیق قویموشدون تا بوْش- بوْشونا تووالتین کاساسینا آخسین.
اوْووج- اوْووج سویو اوٍزووه چیرپیرسان. اینسان جانینی دیرچلدن موسیقی سسی… اوٍزووو حوله ایله سیلمک یئرینه بوراخیرسان دهریوین اوٍستوندهکی نم آستا- آستا قوروسون. قولاغین قادیر دئییل سو قطرهلرینین دهریوه نفوذ ائتمهسینین سسینی ائشیتسین. بونونلا بئله، ذهنینده سوسوز بیر زهمیسویو اؤز ایچینه چکیر.
آینا قاباغیندا دایانیرسان. او ایسه لال دیلی ایله سنین گؤزلرینله دانیشیر. گؤزلریوین آلتینداکی قیریشیقلارا کِرِم یاخیرسان. سونرا تیپ تیپ تیپ… باغلی بیر صاندیغی دؤیمک کیمییومشاق بیر سس قالخیر. کِرِم، قیریشیقلاری ایتیردیکجه، گؤزون باخا- باخا بو تیپ- تیپ، سنین ده، آینانین دا باشینا بؤرک قویور.
تاختا داراغی قیوریم ساچلاریندا گزدیریرسن. ساچ ایله داراق موسیقیسی… ساچ ایله أل توْخونوشوندان قالخان موسیقینی اؤزلهییر، ألیوی ساچیوا چکیرسن. گئنه یومشاق بیر خیشیلتی سسی قالخیر. اؤز ألین اؤزلهدییین لذتی ساچیوا وئرمیر. دوْداقلارین آینادا ترپهنیر. سسین اوتاغین سوٍکوتونو سیندیریب، قولاغیوا دوْلور:
«ای شانه بو گیسوی پریشانه دوْلاشما
جان ریشتهسی وار اوردا، چکیل یانه دوْلاشما»
داراق ایسه گئنه ساچیوا دوْلاشیر… پیرتلاشیقلار آچیلیر. سن تبسّوم ائلهییرسن.
تیق… تیق… اوجاق شؤعلهسی یانماقدا فندهیین تیققیلتی سسی کسیلیر. فندهیی اوجاغین کنارینداکی میز اوٍسته آتیرسان. تیق!… آمما بو تیق سسینین جینسی فندهیین تیق سسیندن فرقلیدیر. یخچالین موتور سسی دیققتیوی چکیر.
یخچالدان پنیر ایله اوٍزوم چیخاردیرسان. چایدان اوجاق اوٍسته اؤنجه آستاجا سیزلاییر، آز سونرا قور- قور قایناماغا باشلاییر. چای دملهییرسن. همیشه سئودیین شیریلتی سسی قالخیر. پنیر ایله اوٍزومو یویورسان. گئنه شیریلتی سسی، گئنه سو سسی…
هر گونکو کیمیمیز باشیندا أیلهشیب، سحر یئمهیینی یئینده دیش ایله چؤرهیین توْخونوش سسینه دیققت وئریرسن. چایوی ایچنده هؤرتولدهدیرسن. ایستیکان- بوْشقابی یویورسان. گئنه سو سسی ائوین ساکیتلییینی پوْزور.
میز باشیندا أیلهشیب، کیتابدا علامت قویدوغون صفحهنی آچیرسان. واراقلاماق سسی… اوشاقلیغیندا بارماغیوی یاشلاییب، دفتر- کیتابی واراقلادیغین یادیوا دوٍشور. ایندیسه واراقلاماقدا اوستالاشیبسان.
ساعاتا باخیرسان. بیر زامانلار ساعاتین سسی اوتاغیوین وارلیغیندان ساییلاردی. ایندیسه موبایلیوین ساعاتینین عادتکردهسی اولوبسان. هر ثانیه عددلر بیر- بیرینین آلتینا سوٍیروشوب، زامان کیچیک بیر مقیاسدا سسسیز- صداسیز دهییشیلمکدهدیر. ایستر- ایستهمز ساعات دا سنین کیمییوخاری قالخماغا محکومدور.
کامپیوترین آرخاسیندا أیلهشیب، بارماقلاریوی ذهنیوین قوُللوغونا بوراخیرسان. بارماقلارین اوْتوماتیک بیر ماشیندیر دئیهسن، کئیبوْردون دوٍیمهلری اوٍستونده ضرب توتوب. بو آندا وجودووون چالیشان بؤلوملری یالنیز گؤزلرین ایله بارماقلاریندیر.
پیچاق ایله کاهی، یئرکؤکو ایله رنده، قابلاما ایله قاپاق، بوْشقاب ایله قاشیق توْخونوشو، یئمک ایله دیش سسی دوٍنیانین أن دادلی موسیقیسیدیر، یالنیز سسسیزلیکده، تنهالیقدا اینسان اونلاری دوُیار. گئنه ده هر گونکو کیمییئمک واختی اؤز یانیندا دوٍشونورسن: «من موزیسین اولسایدیم یئمک و اینسان آدیندا بیر سمفونی یاراداردیم.»
آخشامچاغیدیر. گئنه ده سو سسی ائوین سسسیزلییینی سیندیریر. بیر اوٍشتوبین ناری یویوب، بوْشقابا قویورسان. نارلا ألیوین توْخونوشو سویون سسی آلتدا گیزلهنیر. ناری دادمامیش، آدی آغزیوی سولاندیریب. دیل ایله داماق سسی… پیچاق گتیریب، ناری کسمک ایستهینده غیرعادی بیر حادیثه ایله اوٍزبهاوٍز اولورسان. بیر پاپیشتیکن نارین پوٍسگوسوندن یوخاری قالخیر.
ائوین سسسیزلییینده حئیرتله پاپیشتیکنه باخیرسان. ناری یئمکدن واز کئچیرسن. ألیوی چنهوه دیرسکلهییب، پاپیشتیکنی ایزلهییرسن. قولاغین اونون یئریشینین سسینی دوُیمور. دیل- دوداغین ترپنمهسه ده ذهنیوین سسینی آیدین- آشکار ائشیدیرسن: «ائله بیل داغدان یوخاری قالخیر!»
ذهنیوین سسینه اوشاق کیمیپیققیلداییب، گوٍلورسن. أییلیب دیققتله پاپیشتیکنین أل- آیاغینا باخیرسان. خال- خال قانادلارینین آلتیندا نه داش وار، نه ده قوم. آمما اوشاقلیق چاغلاریوین سسینی چوخ اوزاقلاردان ائشیدیرسن… بیر پاپیشتیکن بارماغیوین اوجوندان یوخاری قالخیر. یئددی یاشلی بیر قیز هیجانلا گوٍلور.
ساعات اوْنایکییه دوْغرو یوخاری قالخماقدادیر. سن ایسه یاتاغیندا یوْرقانیوین آلتینا سوٍزولورسن. یوخوندا بیر قیز اوشتوبین نارینین پوسگوسوندن یوخاری قالخیر.
تیققیلتی سسی ائشیدیرسن. بولورسن قونشونون قاپیسی ایشگیللندی. گؤزلریوی آچیرسان. بولورسن ساعات آلتی یاریمدیر. قونشونون کیشیسینین آیاق سسینه قولاق یاتیردیرسان. بیر، ایکی، اوٍچ، دؤرد…
۹۶/۹/۵


text:
یوتا چایی
یوتا چایی (اینگیلیسجه: Göta älv، (فارسجا:یوتا (رود))، (عربجه:جوتا)، (روسجا:ГëTa-ЭлbB)) سوئد اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۹۳ کیلومتر دیر. بۇ گۆن یوتا چاییندان ثانییهده ۵۷۵ متر مکعب سۇ آخیر. و کاتگاتنا تؤکولور.
ایچیندهکیلر
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده یوتا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Göta älv»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
میخایل سااکاشویلیدن سونرا نؤوبه دیگر خاریجیلره ده گلجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری اؤز فیسبوک صحیفهسینده ایسرایلدن اولان پولیتولوگ آورام شمولئویچ پایلاشیب.
«منیم گورجو دوستلاریم عبث یئره اوکراینا پرزیدنتی پیوتر پوروشنکونون گورجوستانا سفرینه سئوینیردیلر. روسییا حاکمیتیندن قاچانلارا، خصوصیله، دونباسدا ووروشان اجنبیلره مصلحتیم اودور کی، تعجیلی اوکراینانی ترک ائتسینلر و اؤزلرینه یئنی سیغیناجاق تاپسینلار. یاخین زامانلاردا اوکراینادا خاریجیلرین کوتلوی شکیلده وطنداشلیقدان محروم ائدیلمهسی پروسسی باشلایاجاق. کیو اونلاردان سیغیناجاق ایستین روسلاری آرتیق ایندیدن مسکوایا تحویل وئرمهیه باشلاییب»، – شمولئویچ بیلدیریب.
قید ائدک کی، دونن اوکراینا حکومتی میخایل سااکاشویلینی اوکراینا وطنداشلیغیندان محروم ائدیب. بونا سبب کیمی اونون میقراسییا سندلرینده یانلیش معلوماتلارین یئرلشدیریلمهسی گؤستریلیب.


text:
باشباخانا پیچاقلی سوءقصد
نعیم ذکریا رحمان آدلی شبههلی، اؤتن هفته باشباخانین افیسینین یئرلشدیگی داونینگ ایستریتده بومبالی سالدیری حاضیرلیغیندا یاخالاندی
اینگیلتره باشباخانی ترزا میه بومبالی و پیچاقلی سوء قصد حاضرلیغی ایچینده اولدوغو ادعا ائدیلن بیر نفر یاخالاندی.
اینگیلیس دؤولت یایین قورولوشو بیبیسینین خبرینه گؤره، ۲۰ یاشلی نعیم ذکریا رحمان آدلی شبههلی، اؤتن هفته باشباخانین افیسینین یئرلشدیگی داونینگ ایستریتده بومبالی سالدیری حاضیرلیغیندا یاخالاندی.
رحمانین، داونینگ ایستریتی قورویان قاپیلارا بومبالی سالدیری تشکیل ائدجگی، سونرا باشباخان میی پیچاقلایاراق اؤلدورمهیی پلانلاشدیردیغی ادعا ائدیلیر.
ترورلا مباریزه اکیبلرینین ۲۸ نوامبردا گئچیردیگی عملیاتدا گؤزآلتینا آلینان رحمان و ۲۱ یاشلی دیگر شبههلی محمد عقیب عمرانین بو گون محکمهیه چیخاریلماسی گؤزلنیلیر.
اینگیلتره ایچ استخبارات تشکیلاتی امآی۵ باشقانی اندریو پارکر، مارس آییندان بو یانا اؤلکهده ۹ ترور ائیلمینین قارشیسینین آلیندیغینی، ترور تهدیدینین داها اؤنجه گؤرولمهمیش بیر اؤلچوده و سرعتله بؤیودویونو ادعا ائتمیشدی.
اینگیلترهده بو ایل ایلکی ۲۲ مارسدا اولماق اوزره اتومبیللی، پیچاقلی و بومبالی ۵ ترور ائیلمی باش وئررکن، توپلامدا ۳۶ نفر حیاتینی ایتیردی. سالدیریلاردان بیرینده ده تراویح نامازیندان چیخان مسجید جماعتی هدف آلیندی.


text:
غدیر بایرامی عمللری/ قارداشلیق عقدی
قارداشلیق عقدی، جامعهدهکی رابطهلری گوجلندیرمک اوچون، اسلامین بؤیوک ابتکارلارینین بیری و غدیر بایرامی گونونون مخصوص عمللریندندیر. اسلام پیغمبری (ص) ایکی خاص زماندا هجرتدن اوّل و هجرتدن سونرا مسلمانلارین انسجامینی ساخلاماق اوچون، مسلمانلار آراسیندا قارداشلیق علاقهسی یاراتدی و بوتون مسلمانلاری ایکی ایکی بیری بیری ایله قارداش ائلهدی. پیغمبرین (ص) معیاری مسلمانلارین هر بیرینین قارداشینی معیّن ائتمکده، اونلارین خصلتلرینین متناسب اولماسی و ایمان درجهلرینین یاخینلیغی ایدی.
غدیر سؤزو «گؤل» و «یاغیش سویو ییغیشان یئر» آنلامیندادیر. خُمّ غدیری مکه و مدینه شهرلری آراسیندا و «جُحفه» آدلی بیر یئردهدیر. اسلام پیغمبری (ص) حجة الوداع حجّینده ذی الحجهنین 18-ینده، الله-ین امری اینن اوزون بیر خطبهدن سونرا حضرت علی بن ابی طالبی (ع) اؤز وصیسی و خلیفهسی کیمی جماعته تانیتدیردی.
اسلام پیغمبری (ص) غدیر گونو بیر ساعتلیق خطبهدن سونرا «من هر کیمین آغاسییام، علیده اونون آغاسیدیر» سؤزونو اوچ دفعه تکرار بویوردو کی مسلمانلارین و تاریخین قولاغیندا قالسین. حضرت بو گونو بایرام آدلاندیریب مراسمینی یئرینه گتیردی. چادیریندا اَیلَشیب تبریک دئیَنلردن قارشیلادی.
امیرالمؤمنین(ع) و آیری مطهّر اماملار دا (ع) بو گونو عزیز ساییب اونون اوچون عمللر و فضیلتلر ساییبلار:
1. اوروج توتماق کی 60 ایل گناهین کفارهسی ساییلیر.
2. غسل ائتمک.
3. امیر المؤمنین (ع) زیارتینی اوخوماق.
4. ایکی رکعت نماز قیلماق.
5. بو گون ندبه دعاسینی اوخوماغا تأکید اولوب.
6. دین قارداشلارینی گؤرنده بو دعانی اوخوماق: الحمدالله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه امیرالمومنین و الائمه علیهم السلام.
هابئله بوگونده گؤزل و تمیز پالتارلار گئیینمک، انسانلاری سئویندیرمک، اونلاری باغیشلاماق، صله رحم، پای وئرمک، جماعتین مشکللرینی حل ائتمک، مؤمنلر و دوستلارلا گؤروشمک و پیغمبره (ص) صلوات گؤندرمگه تأکید اولوب.
قارداشلیق عقدینی اوخوماق
قارداشلیق عقدینین اوخونماسی غدیر بایرامی گونونده تأکید اولسا دا بو گونه مخصوص دئییل و ایلین بوتون گونلرینده اونو اوخوماق اولار. بو عقدی هر دیل و سؤزله جدّی اولماق شرطی ایله اوخوماق اولار. آما معمول رسمی بئلهدیر: انسان الینی دوستونون ساغ الینه وئره و دئیه:
واخیتک فی الله و صافیتک الله فی الله و عاهدت الله و ملائکته وکتبه و رسله و انبیائه و الائمة المعصومین علیهم السلام علی انی ان کنت من اهل الجنة و الشفاعة و اذن لی بان ادخل الجنة لا ادخلها الا و انت معی
سونرا دوست دئیه: قَبلت. سونرا او دئیه: اسقطت عنک جمیع حقوق الاخوة ما خلا الشفاعة و الدعاء و الزیارة.
بئلهلیکله اونلار ایکیسی معنوی قارداش اولاجاقلار.
عقد صیغهسینین متنینده گلدیگی کیمی بو قارداشلیغین اقتضاسی، فقط مقابل طرفی زیارت، دعا و شفاعتده شریک ائلهمکدیر.
قارداشلیق عقدی اخلاقی بیر تعهّددیر بونا گؤره ایکی طرفین توافقی ایله لغو اولا بیلر و اونون لغوینه مخصوص صیغه یوخدور.قارداشلیق عقدینده ارث، مَحرملیک و . . . کیمی فقهی احکام یوخدور. یعنی مثلاً ایکی نفر معنوی قارداش اولاندا بیری بیرلریندن ارث آپارمازلار و باجیلاری بیری بیرینه مَحرم اولماز و هابئله بو عقد آغا و خانیم آراسیندا اوخونماز.


text:
کلکته طب کولجینین حکیملری هیندیستانلی پاسینتین معدهسیندن ۵ سانتیمتر اوزونلوغوندا اولان ۶۳۹ عدد میثمار چیخاریبلار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی «دئیلی مئیل» قزئتی یازیب. قزئت کیشینین معده آغریسی شیکایتی ایله خسته خانایا آپاریلدیغینی و اندوسکوپییادان سونرا خستهنین معدهسینین میثمارلا دولو اولدوغونون معین ائدیلدیینی بیلدیریب.
ایکی ساعتلیق عملیات زامانی جراحلار خسته نین قارنیندا ۱۰ سانتیمترلیک یاریق آچاراق ماقنیتین کمکی ایله مئتاللاری چیخارماغی باجاریبلار. حکیملر میثمارلارین ایتی اولماسینا باخمایاراق، خستهنین داخیلی اورقانلارینا هئچ بیر جدی زیان دیمدیینی بیلدیریبلر.


text:
تورکییهنین بو دقیقه ارمنیستان-تورکییه مناسیبتلریندن داها جدی پروبلملری وار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «1in.am» سایتینا آچیقلاماسیندا ارمنی اکسپرت گوورگ ملیکیان سؤیلهییب.
«ارمنیستاندا تورکییه ایله باغلی چوخ پریمیتیو مؤقع وار. بیز فیکیرلشیریک کی، اگر تورکییه پارچالانسا، بیز اوداجاغیق. بو، پریمیتیو یاناشمادیر. یاخشی اولاردی کی، بیز تورکییهنین یوخ، ارمنیستانین گلجکده پارچالانماسی گئرچکلیگی بارهده فیکیرلشردیک. بو، ارمنی طرفینین سادلؤحلویودور. اوتوروب گؤزلییرلر کی، بؤیوک گوجلر تورکییهنی پارچالایا بیلهجکلر، اما بیلملیدیرلر کی، او گوجلر عینی اوغورلا ارمنیستانی بؤلهجکلر»، - دئیه او بیلدیریب.


text:
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ
فیلولوژیک دیلچیلیک، پوستمودئرن ادبیات
دیلچیلیگیمیز فیلولوژی (فیلولوقییا) عالمینده سئیر ائدرکن اوندوققوزونجو عصرین قورو اشرافیت هاواسیندا نفس آلیر آما ادبیاتچیلاریمیز پوست مودئرن یارادیجیلیق هاییندا دیرلار.
بونلارین ایکیسی بیرلیکده ییغیشا بیلسه ده آنجاق کی بیر یئره سیغیشا بیلمزلر! اونا گؤره ده، دیلـدوشونجوموزده تاپیلمیش کومپلئکسلیکلرین بو دا نظری (تئوریک) اولان بیر یؤنو دیر.
(هربیر تئورینین اؤز آرخی، اؤز آخاری [اونتولوژیک موباحیثهلر، فلسفه، سوسیولوژی . . .] وار دیر یوخسا ادبیاتچینین هئچبیر گوناهی یوخ دیر؛ او اؤز ایشینی گؤرمک ایستهییر . . .)
ایندی گؤره بیلهریک، اؤز آخاریندان یوخ آنجاق شاعیرین هیَجانیندان گلمیش بیر تئوری، فیلولوژیک باخیشلارین یورومـیوزوموندان کئچیب نه سایاق جامیعهیه چاتیب و آلیناجاقدیر.
ناصر منظوری


text:
آمئریکا سناتینین خاریجی ایشلر اوزره کومیتهسی رکس تیلرسونون آمئریکانین دؤولت کاتیبی وظیفهسینه نامیزدلیینی تصدیقلهییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، تیللرسونون نامیزدلیگی ۱ سس چوخلوغو ایله قبول ائدیلیب. بئله کی، سسوئرمه زامانی تیللئرسونون لئهینه ۱۱ رئسپوبلیکاچی، علیهینه ایسه ۱۰ دئموکرات سس وئریب.
بوندان سونرا تیللئرسونون دؤولت کاتیبی اولماسی اوچون اونون نامیزدلیگی سناتدا موذاکیرهیه چیخاریلاجاق. دؤولت کاتیبی اولماسی اوچون تیللئرسون سئناتدا ۱۰۰ سسدن ان آز ۵۱-نی توپلامالیدیر.
قید ائدک کی، رئسپوبلیکاچیلار پارتییاسی سناتدا ۵۲ سسه صاحبدیر.
تیلرسون روسییایا یاخینلیغی ایله سئچیلیر. آمئریکا مطبوعاتی اونون روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله گئنیش علاقهلری اولدوغونو ادعا ائدیر. تیلرسونون اؤزو ایسه سناتدا دینلمهلر زامانی دؤولت کاتیبی اولاجاغی تقدیرده روسییا آقرئسییاسینا قارشی مباریزه آپاراجاغینی بیان ائدیب.


text:
بو یازینین بیرینجی بولومونده قیسا شکیلده گونئی آذربایجان جغرافیاسی و اورادا یاشایان اینسانلار نئدن دونیا سیاستینده جیددیه آلئنمیر قونوسوندا ایشاره ائتدیم. بو بولومده ایسه نه ائتملییک قونوسونا قئسا شکیلده اله آلاجایام.
گونئی آذربایجان جغرافیایی اولاراق دنیانئن اَن مهم یئرلریندن بیرینده یئر آلیبدیر. بیر طرفی قافقازدیر و اوردان روسیه ایله قومشو اولور، دیگر طرفی ایسه خاورمیانه دیر(اورتا دوغو/یاخین شرق). بیر طرفدن خزر دنیزینه باغلانیر بیر طرفدن ایسه ترکیه اوزریندن اوروپایا باغلانیر. طبیعی اولاراق بو جغرافیا بولگه و دنیاداکی بویوک گوجلرین دیققتینی چکیر و چکجه کتیر. بو مسئله هم بیزیم اوچون فورصتدیر و هم تهدید.
خاورمیانه و قافقاز دین لر و میللت لرین قاینادیغی بولگله ردیر. گونئی آذربایجان ایسه بو قاینایان قازانین دوز اورتاسیندا یئر آلیبدیر. بس نیه بو قدر اونملی یئرده اولمامیزا راغمن تانینمیریق و یا تانینماق ایستمیریک؟ ایکینجی دونیا ساواسیندان سونرا دونیانین ایلک سویقیریمی بو توپراقلاردا اولدو و شورای امنیتین (گوونلیک قونسه یی) ایلک دوسیاسی آذربایجاندیر (۱۹۴۶).
آذربایجان میللی حرکتی گونوموزده بو مسئله یی دونیایا تمثیل ادیر٬ آنجاق بو یازینین بیرینجی بولومونده یازدیغیم کیمی گونئی آذربایجان بعضی سورونلارا گوره دونیا گوندمی و سیاستینده اوز یئرینی آلماییبدیر اما بو آلمایاجاق آنلامینا گلمز.
آذربایجان میللی حرکتی هر شی دن اونجه گونئی آذربایجان بولگه سینده اینسانلارین میللی مسئله قونوسوندا دویارلی اولمالاریندا داها چوخ حساس اولمالی و اونو ساغلامالیدیر. اقتیصاد٬ مئدیا و لوبیجیلیک خوصولاریندا آددیم آتمالی٬ کادرولار یئتیشدیرمه لیدیر.
آذربایجان میللی حرکتی٬ گونئی آذربایجان دا بوتون ساحه لرده (دولتی و غیر دولتی- عسگری و غیرعسگری یئرلرده) اوزونو حیس اددیرمه سی گرکیر. اونودمایاق ایستر ایران دوولتی و ایستر دونیاداکی گئرکلی یئرلر و دوولتلر بیزدن حرکت (سیگنال) گورمزلرسه بیزی جیددیه آلمایاجاقلار.
بابک قالاسی قورولتایی، ۱ خورداد ۱۳۸۵ اولایلاری، تراختور اویونلاریندا وریلن شعارلار و اورمو گولونون قوروتولماسینا قارشی اولان اعتیراض آکسییالاری آزدا اولسا بیزی بولگه و دونیایا تانیددیریبدیر اما بیز حلم یولون لاپ باشینداییق…
بیرلیکده جیددی چالیشمالاریمیز لازیمدیر.
سعید زنجانی
۰۶ آذر ۱۳۹۶
یازینین بیرینجی بولومو:
گونئی آذربایجان نئدن دونیا سیاستینده جیددیه آلئنمیر و نه ائتملییک؟ (بیرینجی بولوم)


text:
آمئریکا پرزیدنتی یانیندا میللی تهلوکسیزلیک شوراسی دونالد ترامپ اوچون شیمالی کورئیانین نووه پروگرامینا مقاومت سناریسی حاضرلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «ان بی سی نیوز» تلویزییاسی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادن یاییب. تلویزییا آغ ائوین هلهلیک چینین پخنیانی اؤز نووه پروگرامیندان ایمتینا ائتدیرجیینه اومید بسلدیینی بیلدیریب. لاکین بو، باش وئرمیجیی تقدیرده آمئریکا دیگر واریانتلاری دا نظردن کئچیرملی اولاجاق. بو واریانتلار سیراسیندا شیمالی کورئیا لیدری کیم چئن اینین و دیگر یوکسک وظیفهلی شخصلرین محو ائدیلمهسی ده وار. دیگر واریانت ایسه آمئریکانین یئنیدن جنوبی کورئیاداکی اوسان بازاسینا نووه بومبالارینی گئری قایتارماسیدیر. واشینگتن همچینین آمئریکا و جنوبی کورئیا خصوصی تعیناتلیلارینین شیمالی کورئیایا دیورسییا تؤرتمک اوچون کئچمهسی سناریسینی ده نظرینده ساخلاییر.