text:
بازی محلی چیلینگ آغاج
بازی محلی چیلینگ آغاج
امروزه با پیشرفت علوم و تکنولوژی دیگر خبری از بازی های پر تحرک قدیمی نیست و این بازی ها جای خود را به وسایلی چون موبایل و تبلت داده اند در این مطلب استاد جواد فضلی یکی از محبوب ترین این بازی ها را به زبان آذری شیوا توضیح داده اند
اوشاق اویونلاریندان بیری. چیلینگ آغاج بو اویونا لازیم اولانلار: آغاج: بیر متیره یاخین آغاج (دسته)، چیلینگ: ایگیرمی سانتا یاخین آغاج، چولا: چیلینگی اوستونه قویارلار، آغاج آلتینا گیرسین.
بو اویوندا اوشاقلار ایکی قوروها بؤلونوب، پوشک آتاندان سونرا بیر قوروپ چولا باشیندا دایانار، بیر قوروه دا بیر معین فاصیلهده اوزاقلاشیب چیلینگی توتماغا حاضیرلاشارلار. چولا باشیندا اولان قوروهون عوضولری، آغاجی چیلینگین آلتینا یئرلشدیریب اونو گؤیه آتیب،
رقیب قوروهونا ساری ضربه ووراجاق، چیلینگی اونلار توتسالار بو عوضو یاناجاق، توتماسالار آلتی یول آتاندان سونرا، آیری عوضولری بو ایشی دؤنه_دؤنه ائدجکلر، چیلینگی رقیب قوروهو توتارسا، یئرلری دَییشیلیر، آنجاق باشاریلی اولمادیلار، چولا باشینداکی لارین باشچی سی، چیلینگی گؤیه آتیب گینه رقیب قوروپونا ساری ضربه ووراجاق (ضربهلرین ساییسی وار،
چیلینگی گؤیه آتیب اونا ضربه ووراجاق، هر نئچه دنه ضربه وورسا بو قدر ده قوروها طرف چیلینگی آتاجاق)، هابئله اونلار توتمایینجاق چولادان اوزاقلاشاجاقلار، ضربهلرین ساییسی قورتاردی، رقیب قوروپو چیلینگی اللرینه آلیب، " زوو" دئیهرک چولایا ساری قاچاجاقلار، نفسلری چاتماسا چولایا جان ، اویونو اوتوزاجاقلار، آنجاق چولایا چاتدیرسالار، اویونو قازانیب قوروهلارین یئری دَییشیر. دئمه لی، بو اویونون قوراللاری هر بؤلگه ده فرقلی دیر. تبریزین اؤزونده بو اویونون آدینا پیلله دسته دییَرلر.
جواد فضلی


c: text/html

text:
تورکجه خبر:
نسیمی شعر، اینجه صنعت و معنویات فستیوالی باکی دا کئچیریلجکدیر
ایلک دفعه اولاراق باکی شهرینده عمادالدین نسیمی نین آدینا حصر اولونان شعر، اینجه صنعت و معنویات فستیوالی کئچیریلجکدیر. بو فستیوال مهر آیی نین 5-دن 8 دک تانینمیش نسیمی بیلگینلرینین اشتراکی ایله قورولاجاقدیر.
ایلک دفعه اولاراق باکی شهرینده عمادالدین نسیمی نین آدینا حصر اولونان شعر، اینجه صنعت و معنویات فستیوالی کئچیریلجکدیر. بو فستیوال مهر آیی نین ۵-دن ۸ دک تانینمیش نسیمی بیلگینلرینین اشتراکی ایله قورولاجاقدیر.
دوغونون داهی شاعیری و دوشونورلریندن بیری عمادالدین نسیمی نین یارادیجیلیغینا حصر اولونان شعر و اینجه صنعتین یاشاماسی مقصدی داشیان فستیوال قوزئی آزربایجان مدنیت باخانلیغی دستگی ایله گرچکلشه جکدیر.
آلتی یوزایل اؤنجه یاشامیش بؤیوک شاعیر نسیمی نین شعرلری یالنیز محتشم سؤز اوستالیغی نمونه لری دگیل، اونلار آنلام گوجو و کسرلی صمیمیلیگی ایله هر کسی وجودون سیرری قارشیسیندا فیکره دالیر.
فستیوال شاعرین فلسفی باخیشلارینی عکس ائتدیرن «سیمادان – آسمانا» و اونون اؤز کلامیندان گؤتورولن «ذره منم گونش منم ..» شعاری ایله کئچیریلجک دیر. تورکیه، گونئی آزربایجان، روسیه، آلمانیا، فرانسه، ویتنام، لبنان و ایران کیمی اؤلکهلردن نسیمی بیلگینلری و اونا ماراقلانانلار بو فستیوالا قاتیلاجاقلار.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کریم متمور
کریم متمور (اینگیلیسجه: Karim Matmour) (دوْغوم:۲۵ ژوئن ۱۹۸۵ (۳۷ یاش) استراسبورگ) بیر فوتبالیست. الجزاییر میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کریم متمور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- استراسبورگ دوغوملولار
- ایسترایسبورق کولوبونون اویونچولاری
- فرایبورق کولوبونون اویونچولاری
- بروسیا مونشنقلادباخ کولوبونون اویونچولاری
- اینتراخت فرانکفورت کولوبونون اویونچولاری
- کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری
- هادرزفیلد تاون کولوبونون اویونچولاری
- مونیخ ۱۸۶۰ کولوبونون اویونچولاری
- ادلاید یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
تورکیه ده بیر قطار قاچقین قوتقریب آلیندی
اوشبو قاچقینلرنی یونان کوچلری هیده ب یوبارگن
تورکیه نینگ آیدین ولایتی قوش آداسی تومنی دینگیز ساحه سیده یونان کوچلری تامانیدن تورکیه دینگیز ساحه سیگه هیده ب یوباریلگن 29 ته قاچقین تورکیه قیرغاق خوفسیزلیگی کوچلری تامانیدن قوتقریب آلیندی.
قیرغاق خوفسیزلیگی کوچلری نینگ یونان کوچلری تامانیدن تورکیه دینگیز ساحه سیگه هیده ب یوباریلگن 29 ته قاچقین نینگ قوتقریب آلگن لیگی بیلدیریلدی.
طبی یاردم، ییمک و ایچیله دیگن نرسه لر بیریلگن قاچقینلرنینگ رسمی ایشلری نینگ آرتیدن کوچ اداره سیگه تسلیم بیریلگن لیکلری قید ایتیلدی.


text:
عوفرا حازا
عوفرا حازا (اینگیلیسجه: Ofra Haza و عیبریجه: עפרה חזה) ایسراییللی موسیقیچی و اویونچو ایدی. چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. عوفرا حازا ۱۹ نوْوامبر ۱۹۵۷ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۳ فوریه ۲۰۰۰ میلادی تاریخینده Ramat Gan شهرینده وفات ائدیب.
عوفرا ۱۹۸۳-جو ایلده یوروویژن ماهنی یاریشماسیندا ایسراییلی تمثیل ائدهرک ایکینجی یئری قازاندی.[۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ^ "About Ofra Haza". eurovision.tv. Archived from the original on 2015-07-10. Retrieved 30 December 2013.
قارداش پروژهلرده عوفرا حازا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اۏرتاق گلهجهڲی دۆشۆنمهلیییک / سوسن نوادهرضی
“برلین دوواری یېخېلدېقدان سۏنرا، هر یئرده یئنی دووارلار باش قالدېردې؛ اینسانلارې و اۏنلارېن کۆلتۆرلرینی بیری-بیریندن آیېرد إدن دووارلار. بلکه ده اینسانلېغېن حایاتدا قالماسې، بو گئریلیمین حل اۏلونماسینـا باغلیدېر.”
«اسلاوُی ژیژئک»
کۆلتۆر اؤز-اؤزۆنه یارانا بیلمز، اینسانسېز دا یاشامېنـا داوام إده بیلمز. تاریخین أن پارلاق مدنیت و کۆلتۆرلرینین دیرچهلیش یا خود إنمهسی، بو ادعایا قۏل چکمکدهدیر. کۆلتۆرۆ اینسانی-کۆتلهوی گلهنکلر(دَبلر)، گؤرهنکلر، عادتلر، ایناملار و دۆشۆنۆشلرین بیر آرایا گلمهسی کیمی فرض إتسک، بو گئرچهڲه چاتارېق کی، تۏپلومون گلیشمهسی و إتکیلنمهسی ایله بیرلیکده، کۆلتۆر ده دَڲیشیلیر. بو دَڲیشیلمه ایسه، یئنی دۆشۆنۆشلر’له یئنی دبلرین دۏغماسینـا، سۏنوجدا دا اینسانېن اؤیرهنیمینه سبب اۏلور. بو پرۏسه، تۏپلومون هم فیکری، هم ده اقتصادی گلیشمهسی ایله یاناشی داوام إدیر.
کۆلتۆر باسقېندان اوزاقدېر؛ یعنی بیر کۆلتۆرۆن حایاتېنې سۆردۆرمک اۆچۆن باشقا کۆلتۆرلرین قالدېرېلماسېنـا تلاشلانماغا گرَک یۏخدور. آما کۆلتۆر بۏشلوق’لا ساواشدادېر. بیر کۆتلهنین ایناملارېنېن تمَلی سارسېلېر’سا، یا خود فیکر بۏشلوقلاری اۏلور’سا، اۏ کۆتلهنین عضولری باشقا کۆلتۆرلر یاتاغېندا سؤیکهنهجک بیر یئر آختارار اؤزۆنه.
گۆنۆمۆزده بیر قۏشاق (نسل) یا بیر اولوسون اؤز کۆلتۆرۆ اونون فیکری-اقتصادی احتیاجلارېنې دۏیورماز’سا، اۏ قۏشاق، باشقا اولوسلارېن کۆلتۆر و دَبلری آراسېندان، یارارې و مصلحتینه اویغون اۏلان حیصهلرینی سئچیب، اؤز کۆلتۆرۆ ایله بویایېب، اؤز دَبلرینه اویغونلاشدېراجاق و ایللر کئچدیکـدن سۏنرا اؤز فۏلکلۏر و میللی کۆلتۆرۆ کیمی قبوللاناجاقدېر.
کئچمیشینه، تاریخینه، بۆتۆن معنوی وارلېقلارېنـا بیلینجلی داورانېب سایغې دویان میللتلر، کۆلتۆرۆنۆ گلیشدیریب، سَویهلندیریب، دۆنیانېن ایلگیسینی، ماراغینی و سایغېسېنې قازانا بیلر. بیزلر کئچمیشی، باشېمېزا گلن هر نهلری ایله اونوتدوغوموز کیمی، سانکی تۏپلوموموزون یاشادېغې بۆتۆن یاخشې و پیس گۆنلری ده هئچ یوخایمیشلر کیمی، گلهجهڲیمیز اۆچۆن ده هئچ بیر ذهنیت، هئچ بیر تصوّروموز یوخدور دئیهسن.
تۏپلو گلهجک (آیندهی جمعی) بیزلره سانکی مۏهوملاردان دانیشماق کیمی گلیر. بیز هئچ بیر چابانېن باشلانېش نؤقطهسی دَڲیلیک یا دا اولا بیلمهریک کیمی گلیر بیزلره. گلهجک قوشاقلاریمیزین اۏرتاق گلهجهڲینی (آیندهی مشترک) قاوراماق گرَکـدیر. بو اوزون پرۏسه ایسه، کۆلتۆرۆمۆز و فۏلکلۏروموزو قورجالاییب، یئنیدن گۆندهمه گتیریب، اینجهلهییب، قۏروماغیمیزدان کئچه بیلر منجه.
سوسن نوادهرضی


text:
۱۹۶۹ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۹-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش دوْققوزونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۷ آوریل - اینترنتین سمبولیک دوْغوم گۆنو.
- ۴ ژانویه - ایسپانیا و مراکش آراسیندا چوْخایللیک دانیشیقلاردان سوْنرا ایفنی اوستانی مراکشه قایتاریلدی.
- ۲۸ نوْوامبر - ایتالیا بوْشانما قانونیلشدیریلمیشدیر.
- ۲۸ مارس - عمر فاروق ائفندی٬ سوْن عثمانلی خلیفهسینین اوْغلو و بیر دؤنم فنرباخچا باشقانی اؤلدو.
- ۲۶ نوْوامبر - سعودی عربیستانی ایله يمن آراسیندا سیلاحلی مۆناقیشه باشلامیشدیر.
- ۲۴ نوْوامبر - آمریکا و شوروی اتومی سیلاحینی یایماماق حاقّیندا آنلاشما ایمضالاییب.
- ۲ مارس - کوْنکورد اۇچاغی فرانسهده ایلک تست اۇچوشونو گؤردو.
- ۱۸ دسامبر - بؤیوک بریتانیادا اؤلوم حؤکمو لغو ائدیلمیشدیر.
- ۱۶ ژانویه - مترولاینیر ترنی خیدمته گیردی.
- ۱۴ نوْوامبر - لیبیده بۆتون خاریجی بانکلار میلّیلشدیریلمیشدیر.
- ۱۲ نوْوامبر - موْسکویا سفر ائدن جؤودت سۇنای٬ شوروینی زیارت ائدن ایلک تۆرکیه جۆمهور باشقانی کیمی تاریخه دۆشموشدور.
- ۱۲ آوریل - سوْنرادان آتاتۆرک کۆلتور مرکزی آدینی آلاجاق ایستانبول کۆلتور سارایی آچیلدی.
- ۱۱ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ساغلیق باخانی لوتر تری٬ جیغالانین ساغلیغا ضررلی اوْلا بیلهجگینه داییر ایلک راپورتو یایینلادی.


text:
شعرین، گئرچکلیکلیکله اولان علاقهسی، پروبلئماتیکدیر: گئرچکلییی، هر هانسی بیر دییشدیرمهیه اوغراتمادان دیله گتیردیینده، شعر اولماز؛ گئرچکلییی، دییشدیرمهیه اوغراداراق دیله گتیردیینده ایسه گئرچکلیک، گئرچکلیک اولماقدان چیخار.
بو پروبلئماتیک علاقهنین حللی، شعر دیلینی، گوندهلیک دانیشیق دیلیندن آییرماق؛ شعر دیلینی ‘سیموولیک دیل’؛ گئرچکلییین دیلینیده ‘گوندهلیک دانیشیق دیلی’ اولاراق تعیین ائتمکدیر. بئلهجه گئرچکلیک، دونیایا عاید بیر گئرچکلیکدن، شعره عاید بیر گئرچکلییه چئوریلر: دونیایا یا دا طبیعته باغلی گئرچکلیکله، صنعته، باشقا سؤزلهده شعره عاید گئرچکلیک آیری-سئچکیلییی اورتایا چیخار.
گوندهلیک دیلین ایشاره ائتدییی گئرچکلیک، ائمپیریک (تجروبی، غئیر علمی) اولاراق تصدیقلنه بیلر یا دا یانلیشلانا بیلر ملاحظه لرله دیله گلیر. مثلن، من ایندی ‘چؤلده سیییقسیییق قار یاغیر’ دئسم، بو درحال پنجرهدن چؤله باخیلاراق سهولَنه بیلر. حال بو کی مثلن، پول ائلوارین:
‘دونیا ماوی بیر پورتاغالدیر’ مصراعسی، سهولمه یا دا تصدیقلمه حرکتیندن قیراقدادیر؛ بو گونه قدر هئچ کیم، دونیانین ماوی بیر پورتاغال اولمادیغینی ثبوت ائتمک، باشقا سؤزلهده ائلوارین بو مصراعسینی یانلیشلاماق گرگینی دویمامیشدیر.
داها اَیلنجهلی بیر نمونه وئریم: آتیلا ایلهانین:
“نه واخت ماچکا”دان گئچسم / لیماندا همیشه گمیلر اولاردی” مصراعلارینی، ‘آتیلا ایلهانا ائله گؤرونموش؛ گؤره سن دوغرومو بو؟’ دئیه، هر سحر ماچکادان کئچهرک لیمانا باخماغی سیناییب تصدیقلمهیه یادا یانلیشلاماغا چالیشان بیرینه شاهید اولسانیز، کیم بیلر نه دوشونردینیز؟
شعرین، بو معنادا گئرچکلییی دیله گتیریشده دوزگونلوک یا دا سهون بیر علاقهسی اولمادیغی اورتادادیر. آمما بوندان، شعرین یالان دانیشدیغی نتیجهسی چیخاریلا بیلرمی؟
فضولینین او مشهور:
” گر دئرسه فضولی کی گؤزللرده وفا وار
آلدانما کی شاعیر سؤزو البتده یالاندیر”
بئیتی، عومومیتله شاعیرلرین یالانچیلیغینا شاهید گؤستریلر. حال بو کی منشایی، قدیم یونان فلسفهسینه قدر گئدن بیر پارادوکسدور بو: فلسفه تاریخینده ‘ائپیمئنیدئس پارادوکسو’ دئیه تانینان پارادوکس: ائپیمئنیدئس، ‘بوتون گیریتلیلر یالانچیدیر’ دئمیشدیر. ائپیمئنیدئس، گیریتلیدیر: ائله ایسه بیر گیریتلی گیریتلیلر یالانچیدیر’ دئیرکن دوغرونو سؤیله ییرسه یالانچیدیر؛ یا دا یالانچیدیرسا دوغرونو اولاراق ‘بوتون سؤیله ییر ائپیمئنیدئس. فضولیده، بیر شاعیر اولاراق ‘بوتون شاعیرلر یالانچیدیر’، دئیرکن، ائپیمئنیدئسین پارادوکسونو دیله گتیرمیش اولور: شاعیرلر دوغرونو سؤیله یرکن یالانچی، یالان دانیشارکن دوغروچودورلار!
فضولینین بو پارادوکسونو نیچهده تکرارلاییر: ‘انجاق شعورلو و ایستنجلی اولاراق یالان سؤیلهیه بیلنلر- کی، بونلار یالنیز شاعیرلردیر’ دئیر نیچه، ‘آنجاق اونلار دوغرونو سؤیلهیه بیلر.’
فئرناندو پئسسوانین دا بونلارا یاخین احتیوا ائتمه لری اولان بیر دؤردلویو وار؛- بئله:
“شاعیر، فیریلداغین بیریدیر / ائله اوستالیقلا ائدر کی بونو / گئرچکدن آجی / آغریلی چکرکنده/ آجی / آغریلی چکیرمیش کیمیدیر”
آراگون دا لئ مئنتیر ورای’ده بوسبوتون بونو ایضاح ائتمک ایستر. بوندان یاردیم آلیرام: ‘رومان (دیله سنیز، بونا ‘شعر’ده دئیه بیلرسینیز)، یالان دانیشمانین ان اوجا فورماسیدیر: یالان، بورادا دوزگونلویه چاتماغا کؤمک ائدر.’
عربجهده شاعیرلر اوچون دئییلن بیر سؤز واردیر: آحسنتُ اَکذبُ (شاعیرلرین ان یاخشیسی، ان یاخشی یالان دانیشانیدیر). ماراقلی اولان بودور: آلمانجادا دا Dichten فعلی، دیققت یئتیریلسن، هم ‘شعر یازماق’ همده ‘اویدورماق’ معناسینی وئرر.
شاعیرین یالانچیلیغی، گئرچه یی کؤچورمک یا دا چاتدیرماقدان اؤتری دئییل، گئرچه یی یا دا حیاتی، یئنیدن یاراتماق اولماسیندان اؤتریدیر!
شعرین گئرچکلیک ایله اولان علاقهسینه گلینجه، او باشقا بیر مسئلهدیر.
قایناق: زامان قزئتی، ۳۰ مای ۲۰۰۷، چرشنبه
آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: همت شهبازی


text:
بیر یئنی یئتمهنین اؤز آنا دیلینده انشا یازماسی
فرهاد جعفری
بو گون غریبه بیر احوالات یاشادیغیم اوچون و هابئله هیجانلی اولدوغوما گوره بو ساعات بیلمیرم سؤزو هاردان باشلاییب یازیم. بوگون بیر حادثه منی ۱۴ ایل بوندان اؤنجهیه و او دؤورون خاطرهلرینه آپاردی … بو داغینیق یازی دا بو غریبه حادثهدن، ذهنیمین بیر گوشهسینده ایتگین دوشوب، ایتیب باتان خاطرهلر و هابئله بیر پارا باشقا موضوعلاردان سؤز آچماق ایسته ییرم … داها دوغروسو آنا دیلیمز حاققیندا اورک سؤزلریمی پایلاشما قرارینا گلمیشم …
بو گون ۱۲ یاشلی باجی اوغلوم مکتبده انشاسینی آنا دیلینده یازمیش و معلم اونا بو ایشده آلقیشلاما اوچون، ۲۰ بال وئرمیشدی … بو یوخاری دا خاطیرلاتدیغیم غریب حادثه ایدی … شاید بو یازینین اوخوجولارینا غریبه اولماسین … آنجاق بونو تام صمیمتله دئییرم بو حادثه منی اوز یئنی یئتمهلیک دؤورمه قایتاردی و بیر داها منی ایکی ایللیک یوخودان آییندیردی …
تخمیناً ایکی ایله یاخیندیر کی آذربایجان تورکجهسینده هئچ نه یازمیرام … بو سؤز بیرآز یئکه چیخماسین دئیه ایکی ایلدی بیر پارا علتلره گوره آنا دیلیمزده جیزما – قارالاریمی داوام ائتدیره بیلمیرم … بیر نئچه بؤلوم آذربایجان موغاملاری آدلی سیرا مقالهلری یاریمچیق قویوب، ایشی بویون صاباحا تاپشیریرام … بو مدتده وصف اولونمایان شکیلده بیلیم یورد درسلرینین ایچینده اَل _ اَیاق چالما مجبوریتینده قالمیشام … هردن بیر ساوادلی معلیم تاپیلیب اؤیرنجینی چتینلیکلره سالارکن، اؤیرنجی ساوادین قوخوسونو و دادینی -آز اولموش اولسادا – آلا بیلیر. آنجاق بورادا صؤحبت ایکی – اوچ نفر مرتجع، فارسچی معلیمدن صؤحبت گئدیر … اجل مؤهلت وئرسه بیر گون بو یاخینلاردا بو معلیملرین، بیلیم یورددا اؤز آنا دیللرینی، اوز وطنلرینی سئون اویرنجیلر حاققیندا ائتدیگی جفالاری کاغاذ اوستونه گتیرهجهگم … یازاجاغام آذربایجان تاریخی جوغرافیاسی و دیلی حاققیندا ۳ ایلدن چوخ مودتده یازدیغیم یوکسک لیسانس رسالهسینی نئجه تیکه پارچا ائدیب ۲۰۰ صحیفهنین ۱۰۰ صحیفه سینی سیلدیردیلر … ۲ بال آز وئریب و بیر ایل منی دوکتورایا داخیل اولماغا مانع تؤرتدیلر … ضیا بونیادوون “آذربایجان آتا بیگلر دؤولتی”نین تبریزده علی حسینزادهنین فارسجا ترجومهسی ایله اختر نشر ائوی طرفیندن یاییلدیغی علمی اثره بیر قایناق کیمی باخیب و اونا ارجاع وئردیگیم اوچون، نظامینی بیر تورک شاعیری کیمی قلمه آلدیغم اوچون و هابئله بو سؤزو بیرمقاله ده یازدیغیم اوچون “اسلام مدنیتی اوچ بؤیوک و اؤنملی دیلده یئتیشیب: عربجه، فارسجا و تورکجه” و ان اؤنملیسی دده قورقود کتابی اوزرینده یازدیغیم مقاله و اونون یازیلماسینا اصرار ائتدیگیم اوچون، اوچ عیرقچی معلم منی آز بال وئرهرک، بیلیم یورددان ائشیگه آتماغا جهد ائتدیکلرینی یازاجاغام … یازاجاغام نئجه داشلاری اوخا دَیدی … یازاجاغام کی بوگون بیلیم یوردلاریمیزدا نئجه فاشیزم و راسیزم هله ده یاشاماقدادیر …
ایلک دفعه آنا دیلیمزله ماراقلاندیغیم اوشاقلیق ایللرینه قاییدیر .. ۴-۵ یاشیم اولاردی، قارداشیم، شهریار حضرتلرینین یئنی نشر اولوندوغو تورکجه دیوانینی ائویمیزه گتیرمیشدی و حیدربابانی اوخویوردو … من ده هوسلهنیب اونلاری ازبرلهییردیم … آنجاق هر دفعه کتابا موراجیعت ائدیردیم، اونو اوخویا بیلمیردیم … بئله دوشونوردوم کی مکتبه گئتسم حیدربابانی اوخویا بیلهجهگم … آنجاق مکتبه گئتدیم، الفبانی اویرندیم، آنجاق یئنه حیدر بابانی اوخویا بیلمهدیم … ایللر کئچدی و من شهریارین دیوانینی مقدس بیر کیتاب کیمی حسرت ایله قوینومدا گزدیردیم … اورتا مکتبده تحصیل ائدن ایللرین بیر گونونده ائویمیزده کؤهنه کیتابلار آراسیندا “پاسلی قیلینج” آدلی تورکجه ناغیل کیتابینا راست گلدیم … اونو چتینلیکله اوخودوم و سونرا “بایراملیق” آدلی بیر بالاجا کتابچا ایله راستلاشدیم … بو کتابچا عرب و لاتین الفباسی ایله الفبامیزی و دیلمیزین نئجه یازیب اوخوماسینی اؤیردیردی … او حادثهدن نئچه ایل اؤنجه داها دوغروسو ۷یا ۸ – ینجی صینیفده اوخویارکن معلملرین بیری اونو مکتبه گتیرمیشدی و ماللانصرالدین و قازان ناغیلینی اوخودوغونو دا خاطیرلاییرام … آنجاق معلم شولوقلوق ائتدیگیمه گوره، او قدر دؤیموشدو کی هئچ ایندی ده او معلیم ایله باریشا بیلمیرم … اونا گؤره او زامان او کیتابین یانیندان اعتناسیز کئچدیم … آنجاق اورتا مکتبده تحصیل ائدرکن او کتابچانی اوخویوب دیلیمیزی اؤیرنمهگه باشلادیم … الیمه گلن کتابی بو حاقدا اوخویوردوم … آنا دیلیمز حاققیندا اونلار گرامر و لغت کیتابی اوخودوم : معاصر ادبی آذری دیلی /سس _ صرف / : پروفسور زهتابی – مبانی دستور زبان آذربایجانی : اوستاد فرزانه – ترکی هنر است : اسماعیل هادی و … آذری دیلینین گرامری : رحمتلیک تیمور پیرهاشمی … دیلیمزی اوخودوم، اوخودوقدا سئودیم، سئودیکجه اوندا درینلشدیم، درینلشدیکجه یئنیدن سئودیم … بو سئویب سئویشمهلر داوام ائتدی، اوندا گوردوم کی اؤزومده یازما قابلیتینی دوُیورام … ایلک یازیلاریم آذربایجان موسیقیسی حاققیندا و اورمودا «یاشاییش»، «آغری، «نوید آذربایجان» درگیلرینده نشر اولوندو … بو ایشی سونرالار آردیجیل اولاراق «ایشیق» و «قلم انجمنی» سیتهلرینده داوام ائتدیردیم… آنجاق ایکی ایل مدتینده خاطیرلاتدیغیم سببلره گوره بو ایش دایاندی …
ایندی ایسه باجی اوغلومون بو غریبه ایشی سانکی منی درین و آغیر بیر یوخودان آییندیردی … منی داها دا آنا دیلیمزده یازماغا هوسلندیردی … بو ایللرده آنا دیلیمزی اؤیرنمهگه جان آتمالاریمی منه خاطیرلاتدی … و ها بئله دیلیمزین دوشمنلری قارشیسیندا مدنی و علمی موباریزهنین گرکلیگینی و بو بویوک و آغیر مسئولیتی هر بیریمیزین بوینوموزدا اولماسینی و نهایتده گئجهنی گوندوزه قاتیب بو یولدا چالیشیب جهد ائتمهمیزی منده جانلاندیردی …
سون سوز: نهایت ده عشق اولسون بئله باجی اوغلولارا کی بئله، اوز داییلارینا درس وئریرلر .. و ان اؤنملیسی عشق اولسون بئله معلملره کی گلهجگین قارانلیق یوللارینا ایشیق ساچیب و هر بیریمیزین اورهگینده اومود چیراغی یاندیریرلار… بو یاخین زامانلاردا آذربایجان مکتبلرینده آنا دیلینین رسمی شکیلدده اؤیردیلمهسی اومودو ایله …


text:
اژه دنگیزینده اۆچ بوُسغون آرادان چیقدی
تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری 3 بوُسغونی دا سوودان چیقاریپ حالاص اتدی
ایزمیرینگ چشمه شهریندن یونان ینگ ساقیز آداسینا گیدیپ باریان بوُسغونلارینگ لاستیک قاییغی سووا چۆمدی.
واقادا 3 بوُسغون آرادانچیقدی.
تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری 3 بوُسغونی دا سوودان چیقاریپ حالاص اتدی.
دنگیزیاقا گۆیچلری بارلاغ ایشلرینه دوُوام ادیأر.
دِگیشلی حابارلار
آنتالیا اسکله سیندن 30 مۆنگ توریست گلدی
آنتالیانینگ اسکله سینده شو ییل لوکس گأمیلر بیلن 30 مۆنگدن کؤپ توریست گلدی
أردوُغان: تۆرکیه بیلن آذربایجان اِت بیلن سۆنک یالی بیرهک بیرهگهدیر
أردوُغان بیلن علی یف تۆرکیه بیلن آذربایجان ینگ اوُرتاق تۆرگِنلهشیگینه قاتناشان عسگرلره بیانات بردی


text:
تاج
تاج، شاهلیق حاکیمیّتینین رمزی. اساساً قیمتلی مئتاللاردان: قیزیل و گوموشدن، داش-قاشلاردان، (تاش، آلماز، یاغوت، فیروزه، ساپفیر و باشقا جواهیرلردن) دوزلیبدیر. تاج معمولاً پاپاق، چلنگ، چالما، باش اؤرتویو فورماسیندا حاضیرلانیر. مئیدانا چیخما تاریخی اسکی میصیر، سومر، قدیم روم دؤولتلری تاریخینه یئتیشیر.
قالریدَییشدیر
کیانی تاجی قاجار شاهلاری نین اؤزللیک تاجی، یاخلاشیق ۱۸۰۰ قطعه آل یاقوت، ۱۸۰۰ قطعه موروارید، ۳۰۰ قطعه زومورود و باشقا جواهیرلره شامیل اولوردو.
باواریا نین سلطنتلی جواهیرلری. پادشاهین تاجی الماس (تاش)، زومورود، آل یاقوت، گؤی یاقوت و موروارید، و ملکه نین تاجی الماسلار و بؤیوک مورواریدلرینن دوزلیبدیر.
پهلوی تاجی ۳۳۸۰ قطعه الماس، ۵ قطعه زومورود، ۲ قطعه گؤی یاقوت و ۳۶۸ حبه مروارید دن تشکیل اولموشدور.
موقدّس روم ایمپیراتورونون تاجی اون بئش اینجی میلادی یوزایلینده ۲۲ عیار قیزیل دن دوزلیبدیر و ۱۴۴ قطعه گؤی یاقوت، زمرد و آمیتیس و یاخلاشیق اله بو تعداد مرواریده شامیل اولوردو.
اون ایکینجی گیورگی نین تاجی گورجوستانین سون شاهی قیزیل دن دوزلمیشدیر و ۱۴۵ قطعه الماس، ۵۸ قطعه آل یاقوت، ۲۴ قطعه زمرد و ۱۶ قطعه آمیتیسته شامیل اولاردی.
ملکه آلکساندرا بریتانیانین سلطنت تاجین کی کوه نور الماسی اونون مرکزینده یئر آلیب، باشینا قویوبدور.


text:
بروکپورت، ایلینوی
بروکپورت، ایلینوی (اینگیلیسجه: Brookport, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۷۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۹۸۴ نفر و اهالی سیخلیغی ۵۴۸٫۳۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بروکپورت، ایلینوی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Brookport, Illinois»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
مره-مره(اویون)
مره-مره - آذربایجاندا اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا گئنیش یاییلمیش ان قدیم اویونلاردان بیری.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
اویوندا بیر نئچه نفر ایشتیراک ائدیر. اونلار ایکی یئره بؤلونور. اویونو کئچیرمک اۆچون آداملارین سایی قدر بیر-بیریندن بیر قاریش آرالی، بالاجا چالالار قازیلیر. چؤپ توتولور، کیم تاپسا چالالاردان بیرینی مرهنین هر ایکی اوزونده مسافهده 5-6 آددیملیقدا جیزیق چکیلیر (و یا بیر طرفده). اویونچولار یا بیر طرفده و یا هر ایکی طرفده دوزولوب اویناییرلار. هالایچی بیرینجی توپو (یوماغی) چالالارین اوزری ایله دیغیرلادیر. توپ هانسی اویونچونون مرهسینه دوشسه، او جلد توپو گؤتورور، آتماقلا داغیلیشیب قاچان اویونچولاردان بیرینه وورمالیدیر. کیمی وورسا، او کئشیکچی دایانیر. اگر وورماسا، یئنه اؤزو دورور. کئشیکچی حاکیم رولونو اویناییر، اویونو ایداره ائدیر. اویونچو توپو اؤز مرهسینه سالانادک کئشیکچی یئرینده دورور.


text:
دوغو تورکوستان
دوغو تورکیستان باشکندی اورومچودور. ایندی بو اؤلکه چین قوهلری طرفیندن ايشغال آلتیندادیر. بو اؤلکه ایندی رسمی اولاراق چینین بیر اوستانی ساییلیر. تاریخده ختن عطرلری دونیادا معروفدور. بو اؤلکهده نفت استخراج ائدیلیر . بو اوستاندا رسمی دیل اویغور تورکجهسی دیر و چین پوللاری اوستونده عرب الیفباسی ایله یازیلان اویغورجا یازیلار دا واردیر.
اونملی شهرلر[دَییشدیر]
تورک دونیاسینین بیرنئچه اؤنملی شهرلری دوغو تورکوستاندا یئرلشیر. اونلاردان بیر نئچهسی بونلاردیر: کاشقار، ختن، آق سو، یارکند، تورفان، کوچا، اورومچی .
تاریخ[دَییشدیر]
بو اؤلکهنین تاریخی گؤی تورکلره دایانیر.
دیل و خالق[دَییشدیر]
اؤلکهنین اهالیسینی تۆرک سویوندان اولان اویغورلار تشکیل ائدیر. اویغورلار تۆرک دیلینده دانیشیر و اونو عرب الیفباسی ایله یازیرلار. اونلار موسلمان دیرلار.
آیریجا باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ "East Turkistan at a Glance". East Turkistan Government in Exile. 4 March 2021. Retrieved 17 March 2021.
- ^ "National Data". Archived from the original on 15 April 2020. Retrieved 10 April 2020.
- ^ "East Turkistan". World Uyghur Congress. Retrieved 17 March 2021.


text:
۱۸ ژانویه
۱۸ ژانویه — قریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۱۸-جی گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی ۳۴۷ گۆن واردیر (آرتیق ایللرده ۳۴۸).
حادیثهلردَییشدیر
- ۱۵۳۵ - ایسپانیالی فاتیح فرانسیسکو پیزارو پرونون باشکندی لیمانی کشف ائتدی.
- ۱۷۷۸ - اینگیلیسلی کاشیف جئیمز کوک٬ هاوایییه چاتدی.
- ۱۸۸۶ - عوْثمانلیدا قادینلار شۆکوفهزار درگیسینده «ساچی اۇزون عاقلی قیسا» دئییمینه قارشی اعتیراضا باشلادیلار.
- ۱۸۹۶ - ایکس اشعهسی جیهازی ایلک دفعه نیویورکدا خالقا تانیدیلدی.
- ۱۹۰۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی تئودور روزولتین بیرلشمیش شاهلیق شاهی ۷-جی ادواردا گؤندردیگی رادیو مساژی٬ آمریکادان رادیو ایله گؤندریلن ایلک اوقیانوسدان اۇزاغا مساژی اوْلموشدور.
- ۱۹۱۱ - ایلک دفعه بیر اۇچاق٬ بیر گمینین اۆستونه ائندی.
- ۱۹۱۲ - کاپیتان روبرت فالکون ایسکات گۆنئی قۆطبه چاتدی. بۇنو باجاران ایلک اینسان اوْلماغی خیال ائدیردی آنجاق آموندسن اوْندان یاخلاشیق بیر آی اؤنجه بۇنو باجارمیش ایدی.
- ۱۹۲۴ - ایستانبولدا میلّی تۆرک تیجارت بیرلیگی کونقرهسی توْپلاندی.
- ۱۹۱۹ - بیرینجی دۆنیا ساواشیندان سوْنرا پاریس باریش کونفرانسی گئچیریلدی.
- ۱۹۲۷ - لوْزان آندلاشماسینی آمریکا سناسی رد ائتدی.
- ۱۹۲۹ - لئو تروچکی شوروی بیرلیگیندن ائشیگه چیخاریلدی.
- ۱۹۴۳ - شوروی لنینقراد مۆحاصیرهسینین قیریلدیغینی آچیقلادی.
- ۱۹۴۷ - ایستانبولدا مۆعلّیملر بیرلیگی قۇرولدو.
- ۱۹۷۷ - ذاتالریهیه یوْل آچان لژیونر ناخوشلوغونون عامیلی تاپیلدی.
- ۱۹۹۶ - مایکل جکسون ایله لیزا ماری پرسلینین ایکی ایل سۆرن ائولیلیکلری بوْشانما ایله سوْنا چاتدی.
مۆناسیبتلردَییشدیر
- مارتین لوتر کینق گۆنو٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده تعطیل گۆن


text:
هانری ماتیس
هانری ماتیس (Henri Émile Benoît Matisse) (دو. 31 دسامبر 1869 – اؤ. 3 نوامبر 1954) 20.جی یوز ایلین أن اهمیتلی نقاشلارینداندیر. رنگلری بؤیوک بیر اوستالیقلا ایشلتمکده ،پیکاسو و کاندینسکی ایله بیرلیکده،مودئرن هونرین ان بؤیوک صنعتچیلریندن بیری ساییلا بیلینیر.
ماتیس 1869 ایلینین سون گونونده شومال فرانسه"ده دونیایا گلدی. 1887 -1888"ده پاریسده حقوق ائییتیمی آلان ماتیس ،ائرتسی ایل سنت کوئینده بیر وکیلین یانیندا آسیستانلیق ائتمه یه باشلادی. عئینی زاماندا،سحر تئز ساعاتلاردا کوئینتین اوخولو (École Quentin)"ده رساملیق کورسلارینا دوام ائتدی. آنجاق 1890 ایلیندهگئچیردیگی آپاندیس عملیاتینین آردیندان بؤیوک اؤلچوده یاتاقدا گئچن بیر دؤنم یاشادی و بو آرادا ترسیم ایستکلری گئدرک بیر توتقو(شور و اشتیاق) حالینا دؤنوشدو
بئلجه،1891 ایلینده حقوق آلانینداکی (حقوق حوزه سی) موقعیتینه سون وئررک تمامن ترسیمه یؤنلدی و پاریسه گیدرک ژولیان آکادئمیسینده ویلیام بورگئرونون کیلاسینا یازیلدی. عئینی زاماندا قیستابیر سوره سونرا،École des Arts Décoratifs’ه یازیلدی ،1895 ایلینده سیناوی قازاناراق رسماً مورئونون اؤیرنجیسی اولدو.
ماتیس بو دؤنمده ،اؤزو کیمی رسام اولان قونشوسو ائمیل وئری ایله بیرلیکده فرانسانین بروتانیا بؤلگه سینی زیارت ائتدی. داها اؤنجه پول قوگین کیمی قاباقجیل صنعتچیلره أسین(الهام) قایناغی اولان بروتانیا دان دؤنوشونده ماتیس ، صاف پریزماتیک(منشوری) رنگلره ایلگی حیس ائتمه یه باشلادی. 1897 ایلینده، لوکزامبورگ موزه سینده
1900-1904 ایللری آراسینداکی دؤورده، پول سئزانین ماتیس اوستونده کسین بیر ائتکیسی واردیر. ماتیس ،بو سیرادا سرگیلره ده قاتیلماقدایدی،1903ده Salon d’Automne (گۆز سالونو)نا رسیم وئردیکدن سونرا 1904 ایلینده وولاردین ایلک کیشیسل سرگیسینی گرچکلشدیردی.
ماتیس 1905 ایلی یایی"نی درئین و ولامیک"له بیرلیکده آقدنیز آداسیندا بیر بالیقچی کند اولان کولییوردا (Collioure) گئچیتدی. آقدنیز،حیاتی بویونجا ماتیس اۆچون صنعتینه گوج وئرن بیر چکیم مرکزی اولدو. درئین و ولامیک و مارکو ایله بیرلیکده ،1905 پاریس- گۆز-سالونو سرگیسینه قاتیلدی. بو صنعتجی-گروهونون گؤستریلن چالیشمالاری،شیدتلی بیر خلق تپکیسینین (واکنش) ایجادینا ندن اولدو و نقاد اولان لوئیس واکسلئس بیر یازیسیندا اونلاری قورخوسوز رنگ سئچیملری ندنیله، وحشیلر (Fauves) آدلاندیردی. بو تانیمی قبول ائدرک اؤزلرینی فوویست ( Fovist) دییه ن صنعتجیلر ،رسیملرینده رنگی تمل عنصر اولاراق قوللانیرلار و صاف رنگین ایفاده گوجوندن یارارلانمایی آماجلاییردی. ائلئشتیریلرین هدفینده ماتیس و اؤزللیکله ده اونون "بؤرکلو قادین" آدلی رسیمی یئر آلدی.بو رسیم دؤنمی آوانقارد صنعتینه ایلگی گؤرسدن اشتاینلار طرفیندن ساتین آلیندی.
ماتیسین لاب صبیرلی مودئلی اولان قادینی ،اونون بیر آیری باش یاپیتیندا (شاه اثرینه) دخیلیدی.1905 ایلینده تاماملانان خانیم ماتیس:یاشیل چیزگی صاف ساده رنگلی دوزلملرله صنعتجینین اسلوب تمایلون اورتایا قویموشدور.بو رسیمدن قیسا بیر سوره سونرا "یاشاماق سئوینجی" آدلی بؤیوک بویوتلو یاغلی بویا چالیشمایی گرچکلشدیردی.بو رسیمده بلیرگین(بارز،صریح واضح) منحنیلرله سینیرلانمیش نسنه و فیقورلار،صاف رنگلرله تانیملانمیشدیر(to define ).
- Nude art
- هانری ماتیس
- ۱۸۶۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۵۴-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- 19th-century French painters
- 19th-century French sculptors
- ۲۰. یوز ایلده فرانسهلی نقاشلار
- 20th-century French sculptors
- Alumni of the Académie Julian
- Fauvism
- French atheists
- French male painters
- French male sculptors
- French printmakers
- Matisse family
- Modern painters
- Orientalist painters
- لو کاتو-کامبرزی دوغوملولار
- Post-impressionist painters
- School of Paris


text:
قراهام آرنولد
قراهام آرنولد (اینگیلیسجه: Graham Arnold) (دوْغوم:۳ اوت ۱۹۶۳ (۵۹ یاش) سیدنی) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. اوسترالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
@@@== قایناقلار ==
- ^ J.League Data Site(ژاپون دیلینده)
قارداش پروژهلرده قراهام آرنولد گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- ژاپون دیلینده خاریجی لینکلری اولان مقالهلر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- رویال شارلوا کولوبونون اویونچولاری
- رودا جیسی کرکراد کولوبونون اویونچولاری
- سانفریس هیروشیما کولوبونون اویونچولاری
- سیدنی یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ مشقچیلر


text:
سیز اینکوباتور یومورتالارینی و قوشلاری ائ-پوچت واسطهسی ایله سیفاریش ائده بیلرسینیز: email
سیز یالنیز قیمتی گؤستریلمیش جینسلری آلا بیلرسیز. اگر قیمت گؤستریلمهییبسه، دئمک، حال-حاضردا بو جینسین ساتیشی حال-حاضردا مومکون دئییل. ائ-پوچت سیاهیسیندا قئیدیاتدان کئچین، و بیز مونتزم اولاراق ساتیشدا اولان جینسلر حاقیندا سیزی معلوماتلاندیراق.
ایل عرضینده سیز بوتون جینسلرین ایلکین سیفاریشینی (قئیدینی) ائده بیلرسیز. لازیم اولان جینس ساتیش اوچون مؤوجود اولارسا، بیز سیزینله القه یاراداجاغیق.
سیزین سیفاریشینیزی مومکون اولان کیمی تسدیق ائدجییک.
سیزه لازیم اولان جینس ساتیش اوچون مؤوجود اولان کیمی، بیز سیزینله علاقه یاراداجاییق.
اگر سیفاریشه و یا ایلکین سیفاریشه (قئید) قارشی ماراغینیز ایتیبسه، زحمت اولماسا، اونو ائ-پوچت واسطهسی ایله لغو ائدین
اینکوباتور یومورتالاری تزه شکیلده مینیموم 5 گون عرضینده چاتدیریلیر. هر یومورتانین یومورتلانما تاریخی یازیلیب. داها کؤهنه یومورتالار یالنیز سیزینله راضیلاشدیریلاراق چاتدیریلیر.
سیفاریش تسدیق اولونان زامان چاتدیریلمانین تخمینی واختی حاقیندا سیزی ملوماتلاندیراجاغیق. بیز اینکوباتور یومورتالارینین چاتدیریلماسینی رازیلاشدیریلمیش واخدا حیاتا کئچیرمهیه چالیشاجاغیق، لاکین سیز بو واختین یالنیز تخمینی اولدوغونو آنلامالیسینیز، چونکی بیز بونو موختلیف سببلره گؤره تعمین ائده بیلمریک (حتی تویوق بیلمیر هر گون دقیق نئچه ادد یومورتا یومورتالایاجاق)
اینکوباتور یومورتالارینی و دیری قوشلاری سیز بو شهرلرده تهویل آلا بیلرسیز.
بیزیم ائ-پوچت سیاهیسینا قوشولون و یئنیلیکلری ائ-پوچت واسطهسی ایله الده ائدین.
آشاغیدا گؤستریلن اؤلکهلره اینکوباتور یومورتالاری گؤندریله بیلر. اگر سیز دیگر اؤلکهده یاشاییرسینیزسا، بیز سیزه یومورتالاری وئتئرینار سببلردن گؤندره بیلمیجییک. بونا باخمایاراق، سیز یومورتالاری چئخیا و یا سلوواکیادان تهویل آلیب، اؤز اؤلکهنیزه ایدخال ائده بیلرسیز.
اینکوباتور یومورتالاری دقتله پاکئتلشدیریلیب، بو سببدن، اونلار سیزه پوچت واسطهسی ایله داشینما زامانی زدلنمهیهجکلر.
یومورتالار چئخ و یا سلوواک پوچتو واسطهسی ایله گؤندریلهجک. کوریئر ایله باغلاما ایلکین سیفاریش اوچون مؤوجوددور.
Copyright © قوشچولوق جینسلرینین ائنسیکلوپئدیاسی, 2011–2022. بوتون حقوقلار قورونور
سایتین خریتهسی – بوتون قوشچولوق جینسلرین سیاهیسی
سون یئنیلنمه 20. نویابر 2022


text:
گؤرسل-ائشیتسل
گؤرسل-ائشیتسل یا گؤرسل-ائشیتسل مِدیالار (اینگیلیسجه: Audiovisual، عربجه: سمعی بصری) فیلملر، تلویزیون وئریلیشلری، تشکیلاتی کونفرانسلار، مسجید و کیلسه خیدمتلری و جانلی تئاتر تاماشالاری کیمی هم سس هم ده تصویر مۆلّیفهلرینه مالیک اولان الکترونیک مِدیالارا وئریلن آددیر. گؤرسل-ائشیتسل خیدمتلرینی ایجاد ائدنلر دائما وب آخینی، ویدئو کونفرانس و جانلی یایین خیدمتلرینی تکلیف ائدیرلر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Audiovisual»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (03 سپتامبر 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
گؤی اۆزو دامار-دامار،
گؤیدن یئره نور دامار.
ها باخدیم گؤی اۆزونه،
نورو گؤره بیلمهدیم.
«گؤزلریمین ایشیغی بلکه آزالمیش»، - دئدیم،
خالق حیکمتی هئچ زامان یانلیش اولامماز دئیه
بیر داها باخدیم گؤیه.
گؤردوم، وؽزیلتیلارلا اوچان بیر آناش آری
قوندو گۆل لچگینه.
دۆشوندوم: «بو آرینین مرامی نه، قصدی نه؟»
قؽزیل گۆل دیله گلدی
(یا منه ائله گلدی):
«گؤیدن ائنن او نورو گؤره بیلمکچون سنه
اۆچونجو گؤز گرکدیر،
گؤیدن ائنن نور سئلی یئرده چیچک-چیچکدیر،
گؤزللیکلر اؤنونده بو آن حئیرتدهیم من.
چؽخماق دا مۆمکون دئییل، گؤردویوم گؤزللیگین
سیرلی جاذیبهسیندن.
گؤزللیگه حئیرتیم باشقا گؤز وئردی منه،
گؤرمهدیگیم نورو دا او گؤز گؤستردی منه،
آنلادیم، اۆچونجو گؤز منیم کؤنول گؤزومدور.
او گؤز ایله باخاندا گئجه ده گۆندوزومدور،
او گؤز ایله باخاندا من یالنیز اۆزو دئییل،
هم ده اؤزو گؤرورم.
بیره باخیب او بیرین آرخاسیندا گیزلنن
اونو، یۆزو گؤرورم.
او گؤز ایله باخاندا داشدا دا، تورپاقدا دا،
اوتدا دا، یارپاقدا دا،
دۆزنده ده، داغدا دا،
قارادا دا، آغدا دا
من اؤزهیی گؤرورم.
بو گۆنه باخماق ایله گلهجگی گؤرورم.
او گؤز ایله باخاندا، بیر گیزلی سیرّ گؤرورم.
هله میصراعلانمامیش نغمه، شئعر گؤرورم.
بیر نغمهدیر، شئعردیر بو دۆنیا باشدان-باشا
کؤنول گؤزویله باخسان.
کؤنول گؤزون یوخدوسا، بو حیکمتدن اوزاقسان.


text:
«اسماعیل خرمی»دن ایکی کیتاب نشر ائدیلمیشدیر
آذربایجان ادبی حمعیتینده اؤز اثرلری ایله گئنیش اوخوجو رغبتینی قازانان شاعر «اسماعیل خرمی»نین ایکی کیتابی نشر ائدیلمیشدیر.
شاعر اسماعیل خرمی شعردن باشقا گؤزل قیسا حئکایهلر موللیفی کیمیده ادبی جمعیتیمیزده تانینیر. شاعرین بیرینجی حئکایهلر مجموعهسی «ایاق اوسته اؤلولر» عنوانی آلتدا ۱۰۰۰ نوسخهده «ساوالان ایگیدلری» نشریاتی طرفیندن یاییلمیشدیر. بو کیتابلا برابر شاعرین شعر توپلوسو دا «سسیمده مزارلیق قاناییر» باشلیقی آلتیندا همن انتشارات طرفیندن ۱۰۰۰ نوسخهده یاییلیبدیر.
تانینمیش شاعریمیزین یئنی یاییلمیش اثرلرینی تبریز، پارسآباد، خیاو(مشگینشهر)، اردبیل، تهران و ارومیه شهرلرینده آذربایجان دیلینده نشر ائدیلمیش کیتابلاری ساتان ماغازالاردان الده ائتمک مومکوندور.


text:
بوگون اوقیتووچیلر کونی ایتیب نشانلنماقده
خاص برنامه
ینه بوگون اوقیتووچیلر کونینی نشانله ماقده میز. همجمعیت نی تربیه لش اوچون اوستیگه کتته مسؤلیت آلگن اوقیتووچیلرنی تبریکه یمیز. یوتوقلی بیر کیلجک نی بنا قیلیش اوقیتووچیلرنینگ خذمت، سیوگی بیلن ییتیشتیره دیگن یاشلر بیلن ممکن بوله دی. فقط اوقیتووچیلرنینگ ایریملرنینگ باله لریگه سیوگی و شفقت بیلن یانداشووی ممکن بوله دی. اولرنی بو مقدس وظیفه لریده اولرنینگ یانده ایکن لیگیمیزنی، کیلجک نی بنا قیلیش اوچون اولرگه ضرورتیمیز بارلیگینی ینه بیر مرته تاکییدله یمیز. اولرنینگ پارلاق قوللریدن یوزلب مینگلب مرته اوپه میز...


text:
روبرت کوخ
روبرت کوخ— مشهور آلمان عالیمی، نوبل اؤدولی لاورئاتی
حیاتی[دَییشدیر]
۱۸۴۳-جو ایلده آلمانین کلاوستال-سلرفلد شهرینده دۆنیایا گلمیشدیر. اوشاق چاغلاریندان تبیتشوناسلیغا بؤیوک ماراق گؤسترن روبرت کلاوستال شهر گیمنازییاسیندا اورتا تحصیلینی بیتیردیکدن سوْنرا گتینگن بیلیم یوردوسی داخیل اوْلموشدور. او دؤورده همین بیلیم یوردو دا ایاکوو هنله، گورگ میسنر، کارل قاسه کیمی مشهور عالیملر درس دئییرمیش. اوّلجه فیزیک و بوتانیکا (گیاه شناسلیق)، سوْنرا ایسه طیب ساحهلرینه ماراق گؤسترهن کوخ میکروبلار و اونلارین اینسان اورقانیزمینه تأثیری اوزره علمی-تجروبی آراشدیرمالار آپارمیشدیر. مشهور فرانسه عالیمی لوی پاسترین آراشتیرمالاری ایسه اونون بۇ ساحهیه علمی ماراغینی داها دا آرتیرمیشدیر.
فعالیتی[دَییشدیر]
روبرت کوخ ۱۸۶۶-جی ایلده تحصیلینی باشا ووروب، خستخانالاردا چالیشمیشدیر. همین واختلار او، دئمک اولار کی، علمی آراشدیرمالارلا مشغول اولمامیشدیر. لاکین ۱۸۷۰-جی ایلده باشلامیش فرانسه -پروسسیا محاربهسینده صحرا هوسپیتالیندا حکیم کیمی فعالیت گؤستررکن اینفکسیونال خستهلیکلرین موالیجهسی اوزره چوْخ تجروبه توپلامیشدیر. خصوصیله ده، خولرا خستهلیگی ایله موباریزهده بیر سیرا موهوم علمی یئنیلیکلر قازانمیشدیر. اوردودان ترخیص اولوندوقدان سوْنرا وولشتین شهر خستخاناسیندا حکیم کیمی فعالیت گؤستررکن سیبیر خوراسینین موالیجهسی ایله باغلی چوْخ علمی-تجروبی اکسپریمنتلر آپارمیشدیر. او بۇ خستلیین ایریبوینوزلو مال-قارا آراسیندا یاییلدیغینی آشکارلامیش، نتیجهده آغجیرین کسکین فورمادا ایلتیهاب کئچیردیی قناعتینه گلمیشدیر. عالیم میکروسکوپون کمکیله بۇ خستلیین باجیلوس آنتهراجیس آدلی باکتریا اولدوغونو معین لشدیرهرک، سیبیر خوراسینین یاییلما آرئالینین بۇ باکتریانین حیات مرحلهسیندن آصیلی اولدوغو فیکرینی ایرلی سورموشدور. اونون بۇ ساحه ایله باغلی یازدیغی علمی مقالهلرین اهمیتی همین واختلار چوْخ اوْلموشدور. ۱۸۸۰-جی ایلده آلمان صحیّه نازیرلیینده مسئول وظیفهیه تعیین ائدیلهن روبرت کوخ داها سوْنرا "پاتوگن اورقانیزملرین اؤیرنیلمه متودلاری" آدلی علمی ایش نشر ائتدیرمیشدیر. بۇ اثرده باکتریالارین یئتیشدیریلمهسی اۆچون بیر سیرا یئنی علمی اۆصوللار تقدیم اولونموشدور. ۱۸۸۲-جی ایلده ایسه او، ورم خستلیینی تؤرهدن باکتریانی (ورم چؤپونو) آشکار ائتمیشدیر. اؤز دؤورونون ان دهشتلیو خستلیینه قارشی یئنیلیک اوْلان بۇ علمی کشف اونون شؤهرتینی داها دا آرتیرمیشدیر. محض بۇ سببدن آلمان حکومتی اونو خولرا خستلیینین سببلرینی اؤیرهنمک اۆچون هیندوستان و مصره اعزامیته یوللامیشدیر؛ کوخ بۇ خستهلیگی تؤرهدن باکتریانی تاپمیشدیر. روبرت کوخ ۱۸۸۵-جی ایلده برلین اونیورسیتتینین پروْفسورو و گیگینا اینستیتوتونون ایسه مسئولو تعیین ائدیلمیشدیر. ایشینین چوخلوغونا باخمایاراق او، ورمین موالیجهسیله باغلی آراشتیرمالارینی داوام ائتدیرمیش، بئلهلیکله توبرکولین آدلی یئنی ماده آشکارلامیشدیر. بۇ ماده ورم میکروبلاریندان آلینیردی و ورم خستلیینین موالیجهسینده ایستیفاده زامانی موثبت نتیجهلره گتیریب چیخاریردی. روبرت کوخ ۱۹۰۵-جی ایلده "ورم خستلیینین اؤیرنیلمهسی و موالیجهسینده الده ائتدیی نایلیتلره گؤره" طیب ساحهسی اوزره نوبل اؤدولینا لایق گؤرولموشدو. عالیم پروسسیانین شؤهرت اوردئنی ایله تلتیف ائدیلمیش، هیدلبرق و بولونیا اونیورسیتتلرینین فخری پروْفسورو و بیر سیرا علمی جمعیتلرین عضوو اوْلموشدور. روبرت کوخ ۱۹۱۰-جو ایلده بادن-بادن شهرینده اورک خستلییندن وفات ائتمیشدیر.


text:
ایران اقتصاديندا قادینلارین پایی ۵ فایزدیر
هران تیجارت اوتاغینین بیر عضوو، ایران اقتصاديندا قادینلارین پایینین یالنیز 5 فایز اولدوغونو و بو باخیمدان دؤولت ایستاتیستیکاسینین قادینلارین اقتصادا ایشتیراکینا اساسلانمادیغینی سؤیلهدی.
ایلنا خبر آژانسینا وئردیگی موصاحیبهده “نسیم توکل” بعضی ایدارهائتمه گؤرولری و یؤنتیم قورلوللاریندا رسمی اولمایان ایشتیراکینا و یا تیجارت کارتلارینین وارلیغینا ایشاره ائدهرک دئدی: “ایشلهین بعضی قادینلار آد اولاراق دؤولت و یا اؤزل بیر شرکتین عضوودور.”
۱۳۹۸-جی ایلین اسفند آییندا یاییملانان سون حؤکومت ایستاتیستیکاسینا گؤره، بیلیم ناظرینین موشاویری و علمی سیاست آراشدیرمالاری مرکزینین رئیسی وحید احمدی، ایران اقتصادیندا قادینلار اوچون یوزده ۱۶ ایشتیراک نیسبتینی آچیقلادی.
دونیا اقتصادی فورومونون سون راپوروندا ایرانین قادینلارین امک بازارینداکی ایشتیراکی دونیادا ۱۴۸-جی سیرادا یئر آلدی.
دونیا اقتصادی فورومونا گؤره، ایرانلی قادینلار دا ایدارهائتمه گؤرولرینه گؤره ۱۱۵-جی، اوزمانلاشمیش ایش یئرلری باخیمیندان ۱۲۰-جی سیرادا یئر آلان ایرانی ان یوکسک جینسییت فرقینه صاحب اؤلکلردن بیری حالینا گتیردی.


text:
پاییزدیر، سازاق وار، یارپاقلار اسیر،
بوردا بیر قادین وار یازا تلَسیر،
سونباهار قادینی… پاییز قادینی،
گوندوز فیلوسوفو، گئجه شاعیری.
ییغیبدیر گئجهنی سورمهدانینا،
دوداقلار بویاسی، نار چیچهییدیر.
یازیر-یارادیرسا، سئویر، سئویلیر،
شعرله یاشاییر، اؤلور، دیریلیر.
شاقهاشاق گولهین، تئز-تئز کؤورَلن،
دؤشونده اویانان مینلر تومورجوق.
پاییز-پاییز سولوب یاز-یاز گؤیرَن،
ائله او سونباهار قادینی منم.
ساچلاریم دیدرگین،
هؤرهلیم گرک.
قوروم ساعاتیمی گؤروش چاغینا.
دیکدابان باشماقلا، شوشه اورکلی،
لزگی رقص ائدهجم بوز قفسینده.
اسیرسمسه زاغ-زاغ، دلی قانلییام،
بیر آزجا عاشیقم، هم غورورلویام.
«آفرودیت» هاوالی جوشورام قات-قات،
سئوگیمی ساچیرام، آلسین کائینات!
ساحیله گؤز تیکیر بیر آدا منده،
اؤزلم دنیزینده دردی دریندیر.
منده بیر شهرجیک «آمازون» قیزی،
گئرچک «اوتوپیا» آختاریر ایندی.
سازاقلی پاییزدیر،
یارپاقلار اسیر.
بوردا بیر قادین وار،
یازا تلَسیر…
تلگرامدا ادبی ساناللاردا گزیشیب اوخوردوم بیردن سایین دوکتور فریبا ابراهیمینین بو شعیریایله راستلاشدیم. چوخدانایدی بو یاخشی شاعیرین بیر شعرینیده اوخومامیشدم. شعیری اوخویاندا اؤزومه سؤز وئردیم قیسادا اولسا بیر اوخونوش یازیم بو شعیر ایچین. اوول دیرناق آراسیندا شعیرین آدی حاقیندا آرتیق ایضاح لازیمدیر دئییم،
«آفرودیتا» اسکی یونان تانریچالاریندان حسابا گلیر. هابئله بو ایلاهه، چوخلو اینسانلار آراسیندا مشهور بیر آرخئتیپدیر«کهن الگو». بونا گؤره قادینلارین چوخلاری آفرودیتا اولماسینی داها سئویب و ایستهییرلر .
یونان میفولوژییاسیندا ایکی آفرودیتادان سؤز آچیلیر، بیرینجیسی آفرودیتا اورانییا و ایکینجیسیایسه، آفرودیتا پاندئموس آدلانیر.
آفرودیتا اورانییا، ایلاهی و موقدس و تانریلار آراسیندا بیر سئوگی نمونهسیدیر. آمما بوردا بو شعیرین آدینا گؤره دئمهلییم سایین آفاق ابراهیمی بو شعیرده آفرودیتا ایلاههسینین بویلاری و خصوصییاتلاریندا اؤزونو گؤسترمک مقامینی داشییر بونا راغمنده شعیرین آدینی «آفرودیت هاوالی» قئید ائتمیشدیر. و آمما…
فریبا ایبراهیمی«آفاق» اوزون ایللر شعر یازان بیر شاعیردیر و بلکه ۲۰ ایل بیراز اویان، بویان «صاباحا یول» آدلی شعیر توپلوسونو نشر ائتدیرمیشدیر. من بونون سوسیال مسئولییتلریندن کئچیرم و بونونلادا هئچ بیر علاقهم یوخدور.
و آمما… من اوزون ایللردیر بو شاعیری اوخویورام و بو شاعیرین اؤز نؤوبهسینده، سانباللی و مقبول اثرلری وارایدی. آمما بیلمیرم، بؤیوک اوستاد محمّد حسین شهریارین خیدمتینی درک ائدن و اوندان شعیر اوسلوبلارینی اؤیرهنن بیر شاعیر، اوزون ایللر شعیردن و ادبییاتدان نییه و هانسی سببلره گوره اوزاق قالمیشدیرررررر.
منجه؛ ادبییاتدان اوزاق قالماق بیر حرفهای شاعیرین پسیخیکاسینا«روحونا» اؤلومجول ضربهلر وورور. و بونون یئرینی دولدورماق چوخ چتین بیر ایشدیرررر.
بورادان آفاق افندینی موعاصیر آزربایجان تورک ادبییاتینا چاغیریب، دعوت ائدیرم. و …
آمما بو سئویملی شاعیرین شعیرلرینه گؤره: بو شعیره اگر پوئتیک فورمات باخیمیندان نظر سالساق، همن آذربایجان تورک ادبییاتی «قوشما» اوسلوبوندا (۶+۵ هیجالی) یازیلمیشدیر. آمما شعیرینه بیر نؤوع سربست حال، هاواسی وئرمیش و بعضنده ردیف و قافیهلردنده استفاده اتئمیشدیر. آنجاق بورادا دئمک ایستهییرم کی، شاعیر فورما و دیگر ادبی تئخنیکا باخیمیندان یئنی و تأثیرلی بیر ایش گؤرمهییبدیر. طبیعیکی، بیز باشقا شاعیرلردهده مختلیف نؤوعلاردا بئله شعیر کومپوزیسیالارینی دفهلرله گؤرموشوک. و کاش، عزیز شاعیر آز، آجیقدا اولسا پوئتیک قورولوشدا فرقیلی بیر حرکت یاراتسادا، فورمادادا دیقته لاییق بیر یارادیجیلیق گؤستره بیلایدی. آمما باشقا گؤزللیکلر باخیمیندان بو بؤیوک شاعیر شعیرین داخیلی موسیقیسینی، یام، یاشیل اوبرازلارلا بیرلیکده همآهنگ حرکته سالیر. بو جیسارتده شعیری گونوموزون ان اوغورلو شعیرلریندن بیرینه چئویریر:
«آفرودیت» هاوالی جوشورام قات-قات،
سئوگیمی ساچیرام، آلسین کائینات!
ساحیله گؤز تیکیر بیر آدا منده،
اؤزلم دنیزینده دردی دریندیر.
منده بیر شهرجیک «آمازون» قیزی،
گئرچک «اوتوپیا» آختاریر ایندی. »
دوکتور ابراهیمی پوئتیک اوبرازلاری حقیقتن تانییان بیر شاعیردیر و بیر چوخ شعیرلرینده اوغور قازانمیشدیر. لاکین تصویرین بو جور تانینماسی اونون باشقا منصوبییهتیندن طبیعته و حیات دویغولارینا باغلی اولماغینی آرتیق یئتریب، چاتدیریررررر . دوکتور ابراهیمی شعیرینین باشقا بیر خصوصییاتی و باجاریغی اوزاق گؤرونتولری ایضاح ائدیب، آچیقلاماق و اونلاری سؤز و موسیقیایله رنگلندیرمهیه یاخینلاشدیرماقیدیر.
بلی بو سایین شاعیر، شعیرین آهنگینی و داخیلی ضیدییتلرینی یاراتماقدا جسارتله چالیشدیغینی گؤستریر. بعضن گؤز قاپاغینی توز، تورپاغا آچیب، و بعضنده سوروشکن بوشلوغا آددیملار آتمیش و حدودسوز نوستالژیدن داها آیدین و آچیق دونیایا آتیلیر.
خانیم فریبا ابراهیمی؛ باهارا حسرت قالمیش، بوتون فصیللری پاییز سانان، قوربتده ساچلارینی هؤرهن، ساعتینی رومانتیک گؤروشلره و بعضن اعتراضلارا اویغونلاشدیران بیر شاعیردیر .و..
سئوگیلی آفاق خانیم موختلیف ادبی کومپوزیسییالارلا تجهیز اولونموش باخیشلاریایله سؤز ساحهسینده یئنی فورمالار تقدیم ائتمک ایستهییر:
«ساچلاریم دیدرگین،
هؤرهلیم گرک.
قوروم ساعاتیمی گؤروش چاغینا
دیکدابان باشماقلا، شوشه اورکلی،
لزگی رقص ائدهجم بوز قفسینده
اسیرسمسه زاغ،زاغ، دلی قانلییام،
بیر آزجا عاشیقم، هم غورورلویام…»
آفاق خانیم بو شعیرینده تکرار سؤزلردن قاچماق ایستهییر، و روحونون و شعورونون دیَیشمهسینه سبب اولور. چونکو دیل اویونلاری مختلیف بیرلشمهلر یاراتماق اوچون، شاعیری ساختا یارادیجیلیقدان یان سالیر، و اوزاقلاشدیریر.
صاباحا یول شعیرلر توپلوسونون شاعیری سایین فریبا خانیم ابراهیمینین اگر بو شعیری و دیگر شعیرلری حاقیندا عمومی فیکیر بیلدیرسهک، گؤرریک بو شاعیرین شعیرلری نئوکلاسیزم جریانیندان قایناقلانیر و بو حرکت و جریانین ترکیب حیصصهلرینه بونون اثرلرینده راحتلیقلا راست گلمک اولار. هابئله شاعیرین هم عنعنهوی، همده معاصیر خصوصییاتلارا مئیلی، و آرتیق چاغداش ادبییاتا دقته چاتدیرمیشدیر.
شاعیر اوبرازلار یارادارکن اطراف عالمه داها گئنیش باخیشا مالیک اولمالیدیر. و اونلارین ویزوال و یا عقلی اولماسینی، قفیل بیر حرکتله شعیر اوخوجوسونون ذهنینی مشغول ائدن و اؤزونه ساری چکن، باجاریقدان آسیلیدیر. یعنی دئدیییمه گؤره، عزیز شاعیر چوخ اعلا باخیمدا اطراف عالمه دریندن دیققت یئتیرمیش و شعیره عینی پنجرهدن باخمامیشدیر.
نمونه ایچین:
«سونباهار قادینی… پاییز قادینی،
گوندوز فیلوسوفو، گئجه شاعیری.
ییغیبدیر گئجهنی سورمهدانینا،
دوداقلار بویاسی، نار چیچهییدیر.
یازیر-یارادیرسا، سئویر، سئویلیر،
شعرله یاشاییر، اؤلور، دیریلیر.
شاقهاشاق گولهین، تئز-تئز کؤورَلن،
دؤشونده اویانان مینلر تومورجوق.
پاییز-پاییز سولوب یاز-یاز گؤیرَن،
ائله او سونباهار قادینی منم…»
… سوندا بیر ادبییات دوستو کیمی سایین شاعیر خانیم دوکتور آفاق ابراهیمی ایچین، اورکدن دئمک ایستیرم:
ای قاداسی، سیز شاعیر اولاندا، شعیرلر توپلوسونو یازیب منتشر ائتدیرنده آزربایجان ادبییاتیندا دئمک اولارکی قادین شاعیرلری چوخ آزایدی. نئچه ایلدیرکی شعیردن و ادبییاتدان، داها اوزاقداسینیز، اونا گؤرهده بو قیسا شعیر اوخونوشونو بهانه ائدهرک سیزی آزربایجانین چاغداش تورک ادبییاتینا دعوت ائدیب و پئشهکارجاسینا اوخویوب، گؤزل اثرلر یاراتماغینیزی خواهیش ائدیرم. بو اومید و آرزویلا…
۱۴۰۱/۸/۸


text:
ایشلدن دانیشیغی:Yusifoğlu
خوشگلدینیز
سالام٬ Yusifoğlu. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
Maxeeder (دانیشیق) ۴ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۹:۵۳ (UTC)یورولمیا سیز ، من ده یالان دئمیرم باباعلی قوبوسونون چؤخو تورک و شیعه دیلر ، آمما بوردا یازوب بوتون اهالیسی کورد و سوننو دولار ، فقط ایستدیم اونو دوزلدم. یاشاسون بوتون آذربایجان.
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.[۱] The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.[۲] The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
You can find more information about this project. This survey is hosted by a third-party service and governed by this privacy statement. Please visit our frequently asked questions page to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org.
Thank you! --EGalvez (WMF) (talk) ۱۳ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۲۰:۴۷ (UTC)
صحیفهیه گئدین (en:Special:Mypage/common.js) اینگیلیسه wiki و سوْنرا Edit دویمهسینی ورون آشاغیداکی متن یاپیشدیریب.و save page وورون
window.articleTranslatorConf = { 'homeWiki': 'azb' };
importScript("User:Ebraminio/ArticleTranslator.js");
Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on 28 February, 2017 (23:59 UTC). The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. Take the survey now.
If you already took the survey - thank you! We won't bother you again.
About this survey: You can find more information about this project here or you can read the frequently asked questions. This survey is hosted by a third-party service and governed by this privacy statement. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to User:EGalvez (WMF). About the Wikimedia Foundation: The Wikimedia Foundation supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --EGalvez (WMF) (talk) ۲۱ فوریه ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۲۵ (UTC)
ایشلدن حاقلاری
سلاملار عزیز ایشلدن.سزین ایشلدن حاقلارینیزی هئچ-دن اوْتوماتیک دوْلانان، دوْلان و قایتاریجی-ه دَییشدیردی .(آپیلرله موقابیله اۆچون).بیرده عزیز دوستوم سیزین سؤزلرینیزی ایدارهچی سسوئرمهده ایزلدیم سیزدن ایستیرم صبیرلی اوْلون و ایشلدنلره حمله ائتمهین.درین حؤرمتله.--E THP (دانیشیق) ۱۰ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۴۸ (UTC)
سلام وار اول قارداشیم E THP ! گؤزوم اوسته. Yusifoğlu (دانیشیق) ۱۰ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۵ (UTC)
سالام قارداش. خسته اولما
سلام بئی اوستان بیر فارسجه سوزدور بعضی زمان لازیم دور عربی یا ایری دیلدن ایستفاده ادک. کئنه ده ممنون. ایرادلاری چتین توتمایون Shahabas10 (دانیشیق) ۲۳ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۵۷ (UTC)
سوسان
سلام یوسیف اوْغلو بی، بؤیوک قارداش اؤزون وضعیتی گؤرورسن، تکجه ۳-۴ چالیشقان ایشلدن قالیب، بۆتون ایدارهچیلر ویکینی اؤز حالینا بوراخیب و سوسانین خارابکارلیقلا توهینلری شدت تاپیبدیر. اؤزونوز بویوردوغونوز کیمی بیز ناموسوموزو چؤلدن تاپمامیشیق و یا گرک بونون قاباغین آلیب یوْخسا داها چالیشمایاق. یئنهده دئییرم یا اؤزونوز ایدارهچیلیک اۆچون کاندید اوْلون یا دا منه گۆونیب، منیم ایدارهچیلیگیمله موافیقت ائدین. سیزلره سؤز وئریرم ایکی هفته ده بو شرفسیزین ایاغینی ویکیدن کسیب، بۆتون قایداسیز مقالهلرین حل ائدم. یاشا آلپ ار تونقا✉ ۲۶ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۳۳ (UTC)
Alp_Er_Tunqa قارداشیم بوردا موعجوزوی بیر ایش گؤرمک اولماز کی! اگر سیزده بئله بیر موعجوزه واردیرسا اوندا اونو ایدارهچیلره نیه دئمیرسینیز کی بو شرفسیزی آتسینلار ائشیگه؟ منجه تکجه یولو بوتون آی پی لرین مقاله یاراتماق ایجازهسینین اؤنو کسیلمهلی دیر. ایندیکی ایدارهچیلرین چالیشقان اولماماسی بارهده سیزینله راضییام. بورا هئچ کسین شخصی مولکو دئییل کی. اگر چالیشا بیلمیرلرسه ان آزیندان ایکی باشقا ایدارهچی آرتیرسینلار. Yusifoğlu (دانیشیق) ۲۶ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۳۵ (UTC)
حؤرمتلی بی، آیپیلرین مقاله یاراتما قاباغینی آلماغی اۆچون دانیشدیق آنجاق قبول ائتمهدیرلر. بۇ ایشه معجزه لازیم دئییل بونو قاچیرتماغا بیر نئچه چالیشقان و حوصلهلی ایدارهچی لازیم دیرکی اونون آیپیلرینی باغلاییب، یاراتدیغی مقالهلری سیلسین و من بونو ایدارهچیلره دئدیم آنجاق هئچ بیرینده ائشیدن قولاق و حوصله یوخدور. یئنی ایدارهچینی ده اونلار یوخ ایندیکی چالیشقان ایشلدنلر ایجماعلا سئچمهلیدیرلر آنجاق نه اؤزونوز قاباغا توشورسونوز نه ده قاباغا توشنلرین الیندن توتورسونوز.--آلپ ار تونقا✉ ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۱۵ (UTC)
@Rostamxani: بی، سیزین ویکیمیز اۆز-اۆزه اوْلان بو تهدیده گؤره باخیشینیز نهدیر؟آلپ ار تونقا✉ ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۳۲ (UTC)
@Alp Er Tunqa: بی، من نامیزد اولموشام. بویورون سس وئرین ویکیپدیا:ایدارهچی ایستاتوسونا عریضهلر/نامیزدین آدیRostamxani . حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۳۰ (UTC)
سلام. لوطفاً بو ویکیپدیا:ایدارهچی ایستاتوسونا عریضهلر/نامیزدین آدیRostamxani سس وئرمهده ده ایشتیراک ائدین. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۳۸ (UTC)
هدفه آلینان ایشلدنلر
بو ایشلدنلرین سوسان تورک اولماسی احتیمالی وار. اونلارین هدفه آلینماسی و چالیشمالارینین ایزلهنیلمهسی گرکیر:
بلوکلانما
سلاملار. بۇ طرز دَییشیکلرین سببی ندیر. سیزین بۇ یولاندیرمالار یانلیش دیر و نیزاکت قایدارین پوْزوبدیر. سیزی اۆچ گونلوک بولوک ائدیرم هللیک اۆمید ائدیرم یئنیدن گلدیگینیزده بۇ سیستم چالیشمالارینیزا داوام ائتمهیه سیز.درین حؤرمتلهE THP (دانیشیق) ۶ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۰۶ (UTC)
تشکورلر
سلام یوسیف اوغلو بی. سیزین بو چالیشقانجاسینا بوردا ایشله دیگینیزدن چوخ تشکور ائدیرم و تانریدان سیزین بو یولدا داواملی اولدوغونوزو دیله ییرم. یاشاسین ائلیمیزین سیز تک ایگید اوغوللاری. ساغ قالین. Matreeks (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۲۱:۲۲ (UTC)
جانیمسان.Yusifoğlu (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۲۲:۰۵ (UTC)
نبی کندی میاندواب
سلام. لطفاً از درج مطالب جعلی و ساختگی بپرهیزد. در نقشه عثمانی نبی کندی درج شده است نه بئی کندی!! نبی کندی روستای در میاندواب و در مجاورت تخت سلیمان است.
http://uupload.ir/files/ahcw_snap5.png http://uupload.ir/files/ens0_snap6.png Masoud bukani (دانیشیق) ۱۰ آقوست ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۱۶ (UTC)
- ^ This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.
- ^ Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. Click here for contest rules.


text:
آتوم انرژیسی
آتوم انرژیسی (اینگیلیسجه: Atomic energy) - بو انرژی آتوملارلا داشینیر. بو ترم ۱۹۰۳ ده ارنست رادرفورد یاراتمیش راترفورد ایلک اتوم انرژیسینین مومکین اولان دانیشماغا باشلامیش. اتوم انرژی بونلاردان دیر : اتوم چکیردکی زورونلوق انرژیسی اتوم چکیردکین نوکلئوس آیریلماق ایستین انرژی چکیردکی پتانسیل انرژیسی نوکوئوس ایچینده اولان ذره لرین پتانسیل انرژیسی نوکلییر دونوشوکلوگی بیر پروسه دیر کی چکیردکی ذره لرین تقابول ادیر لر کی تزه گلنلرین یوخسا موبتدی لرین تولیدینین سونوجی دیر. رادیواکتیو داغیلماسی بیر فرقلی توپلوم پروسسلر کی ناپایدار یوخسا دایانامییان نوکلیید اتوم لار اتوم ایچینده کی اولان ذره لری یاییر. اتوم لار آرسیندا اولان یوخسا شیمیایی باغلامالار کی اتوم لاری بیر بیرینین یانیندا قاریشیقلی ساخلییر قایناق خطاسی برچسب تمامکنندهٔ
برای برچسب
پیدا نشد.
اینگیلیسجه ویکیپدیا   .


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
سنقاپور دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Singapore) ژاپون ایمپیراتورلوغو و قوْنشو اؤلکهسی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش. بۇ وۇروشون سوْنو ژاپون غلبهسیله بیتمیشدیر
-
Japanese air raid on singapore - February 8 1942.jpg
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Singapore»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده سنقاپور دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «Note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
تۆرکیهنین صادرات رقملری آچیقلاندی
صادرات، آگوست آییندا گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱۳،۱ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۳۷ میلیون دلارا چاتدی
تۆرکیهنین صادراتی آگوست آییندا گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱۳،۱ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۳۷ میلیون دلارا، وارداتی ایسه یوزده ۴۰،۴ آرتیشلا ۳۲ میلیارد ۵۳۱ میلیون دلارا چاتدی.
تۆرکیه استاتیستیک قورومو و تیجارت باخانلیغینین ایش بیرلیگی ایله اولوشدورولان آگوست آیی اوچون گئچیجی خاریجی تیجارت بیلگیلری آچیقلاندی.
بونا گؤره، عمومی تیجارت سیستمی چرچیوهسینده صادرات گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱۳،۱ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۳۷ میلیون دلارا، واردات ایسه یوزده ۴۰،۴ آرتاراق ۳۲ میلیارد ۵۳۱ میلیون دلارا چاتدی.
آگوست آییندا بیرینجی یئری ۱ میلیارد ۶۶۴ میلیون دلارلیق صادراتلا آلمانیا توتدو.
بو اؤلکهنی ۱ میلیارد ۴۸۳ میلیون دلارلا آمریکا، ۱ میلیارد ۲۵۸ میلیون دلارلا عراق، ۱ میلیارد ۱۰۴ میلیون دلارلا اینگیلتره، ۹۴۹ میلیون دلارلا روسیا ایزلهدی.
آگوست آییندا ایلک ۵ اؤلکهیه ائدیلن صادرات، توپلام صادراتین یوزده ۳۰،۳لوک بؤلومونو تشکیل ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهنین صادراتی آرتدی
اؤلکهنین صادراتی نوامبر آییندا بیر اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱،۹ آرتاراق ۲۱،۹ میلیارد دلاارا چاتدی
تورکیه اقتصادی بؤیومهیه داوام ائدیر
داخلی ناخالص اۆرهتیم ۲۰۲۲.جی ایلین اوچونجو دؤرددهبیرینده اؤنجهکی ایلین عینی دؤرددهبیرینه گؤره یۆزده ۳،۹ آرتدی


text:
آلتای داغلاری
آلتای داغلاری (مغولجا: AлTaйH Hypyy، روسجا: AлTaйckиe ropы، چینجه: 阿尔泰山脉) بیر سیلسله داغ دیر. بو طبیعت آورتا آسیادا، دؤرد اؤلکه آرسیندا روسیه، چین، موغولیستان و قازاغیستاندا یئرلشمیشدیر. ایرتیش و اوبی چایلاری بو داغلاردان قایناقلانیر.
آلتای داغلاری شمالغربدن جنوبشرقه دوغرو اوزانان اوچ حیصهدن تشکیل اولونور. بونلار روس، موغول و گوبی آلتایی اولاراق آدلاندیریلیر. توپلام اوزونلوغو ۲٬۱۲۰ کیلومتردیر.
بعضاً آلتای آدینی، کی ایلک دفعه اولاراق قالموق زامانیندا اورتایا چیخمیشدیر، آلتان (قئزیل )موغول کلمهسینه مربوط ائتمیشلر، آمّا یئنه ده بو سؤز ثابیت اولماییبدیر.[۱]
قایناق
- ^ Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Altai". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.


text:
قافقاز
قافقاز — جوغرافی بؤلگه .
اتیمولوژی(دیلین کؤکلرینی آراشدیرما بیلیم)[دَییشدیر]
روم تاریخچیسی قای قولی سوْلین اؤزونون "دۆنیا معجزهلری حاقدا" اثرینده یازیر کی، ساکالار قافقاز داغلارینی "کرووکاس" آدلاندیریر، و بۇ، سکیفجه "قاردان آغاران" دئمکدیر.
عۆمومی معلومات[دَییشدیر]
قافقازین شرق سرحددینین خزر دنیزی، غربینین ایسه قارا دنیز اوْلدوغو قبول ائدیلیر آنجاق شیمالی و گونئی سرحدلری حاقیندا کونسنسوس یوْخدور. شیمالدا فیزیکی-جوغرافی سرحد کوما-مانیچ چؤککلییی، حاضیرکی اینضیباطی بؤلگویه گؤره ایسه کراسنودار و ایستاوروپول ویلایتلرینین و داغیستانین شیمال سرحدلری حساب ائدیلیر. بعضاً قافقازا شرطی اوْلاراق کالمیکیا دا داخیل ائدیلیر.
شیمالی قافقازین بؤیوک حیصّه سینین تاریخی-ائتنوقرافیک اوْلاراق روس چؤللرینه و آشاغی وولقابویونا داها یاخین اوْلدوغو نظره آلیندیقدا ایسه قافقازین شیمال سرحددینی کوبان چایی بویونجا، کوما، مالکئ و تئرئکا تپریندن کئچیرمک اوْلار. بئلهلیکله کراسنودار ویلایتینین جنوبو، آدیگئی، قاراچای-چرکز، کاباردین-بالکار،و داغیستانین بؤیوک بیر بؤلومو بۇ بؤلگهیه داخیل اوْلور.
جنوب سرحدلرینی سیاسی اوْلاراق آذربایجان جومهوریتی، ائرمنیستان و گورجیستان ایله ایران و تورکیهنین سرحدلری تشکیل ائدیر.
جوغرافیاسی[دَییشدیر]
قافقازین چاغداش اراضیسی ۴۴۰.۴ مین km² تشکیل ائدیر. اهالیسی ۳۰ میلیون. نفردیر.
قافقازین فیزیکی-جوغرافی مؤقیعتی[دَییشدیر]
فیزیکی-جوغرافی بؤلگویه گؤره آسیایا عایید ائدیلیر، لاکین بۇرادا یئرلشن اؤلکهلر آوروپانی سئچیم ائتمیش لر و اوْنون قۇروملارینا داخیل ائدیلمیشدیر. قافقاز مۆلاییم و سوبتروپیک ائنلیکلرین تماس زوناسیندا یئرلشیر.
ژئوسیاسی اهمیتی[دَییشدیر]
تا قدیمدن قافقاز بیزانس ایمپیراتورلوغو، ساسانیلر، عرب خیلافتی، آلتین اوردو، روسیه ایمپیراتورلوغو و اوروپا کیمی قوهلرین سیاسی و مدنی توققوشماسینا شاهیدلیک ائتمیشدیر، آنجاق هئچ بیری بۇ اراضییه تماماً حؤکم ائتمهیه نایل اوْلمامیشدیر. بؤلگه زنگین یئرآلتی خام ماده احتیاطینا صاحیبدیر و تاریخی اوْلاراق تیجارت یوْللارینین کسیشمه نقطهسی اوْلموشدور. تاریخی ایپک یولو بورادان کئچمیشدیر.
بۇرادا دا بؤیوک کۆتلهلرین حرکتینه الوئریشلی کئچید یوْخدور. بئلهجه غرب و اوْرتا قافقازلار دیک، سوْن درجه کله-کؤتور و کئچید وئرمین خۆصیّتلری سببیله روسیهیا قارشی مقاومت گؤسترن قافقازلیلارین سوْن سیغیناجاقلارینی تشکیل ائتمیشدیر. شرق قافقازلار ایسه، داریال کئچیدیندن آبشئرون یاریماداسینا قدر اۇزانار.
داریال کئچیدی[دَییشدیر]
قافقازین ایکی اهمیتلی و هر واخت آچیق اوْلان کئچیدی واردیر. بۇنلاردان بیری داریال کئچیدیدیر. کئچیدین دنیز سوییهسیندن یۆکسکلییی ۲۳۷۹ متردیر. ولادیکافکاسی تفلیسه باغلایان و روسلارین "گورجو عسگری یوْلو" دئییلن یوْل دا بۇ کئچیددن کئچیر. یوْل عئینی کئچیدده آخماقدا اوْلان تئرئک چایینین آنا قوْلونو ایزلییر. اوْرتا و جنوب سئقمئنتلری اۆزرینده اوْسئتلئر (اوْسئتینلئر) یاشاییرلار. بۇ کئچید قافقازی سیاسی، عسگری و حتی اجتماعی ایستیقامتلردن ایکی آنا پارچایا آییریر. گورجوستانین باغلانماسیندان سوْنرا بۇ کئچیدین اهمیتی داها دا بؤیوموشدور. کئچید قافقازی اله کئچرمک ایستین روسیه اۆچون هم گورجوستانلا علاقهنی داواملی آچیق ساخلاماق و هم ده غرب قافقازداکی چرکز-آبخازلار ایله شرق قافقازداکی چئچئنلر و داغیستانلیلار آراسینداکی ایشداشلیغی کسمک باخیمیندان حیاتی بیر اهمیت داشیماقدا ایدی.
دمیرقاپی کئچیدی[دَییشدیر]
داریالدان باشقا ایکینجی اهمیتلی کئچید دربندیر. بو کئچید خزر دنیزی ساحلی بویونجا اۇزانیر و گئنیشلییی ۱.۵ ایله ۳۰ km آراسیندا دییشیر.
اتنیک و دینی قۇرولوش[دَییشدیر]
بۇرادا یاشایان خالقلار دیللرینه گؤره ۳ قروپا بؤلونور:
- تورک خالقلاری: آذربایجان تورکلری، قاراچایلیلار، بالکارلار، کومیکلار، نوغایلار، قوموقلار.
- هیند-آوروپا خالقلاری: ائرمنیلر، تاتلار، داغ یهودیلری، اوستینلر و روسلار.
- قافقاز دیللی خالقلار: آبخازلار، آدیگئیلر، چرکزلر، کاباردینلر، چئچئنلر، اینقوشلار، لزگیلر، آوارلار، دارگینلر، لاکلار، گورجولر و باشقلاری.
ایسلام (شیعه و سوننیلیک) و مسیحیت دینلری اساس دینلردیر. موسویلیک دینینین نمایندهلری ده مؤوجوددور. تاریخی اوْلاراق قافقاز مزدیسنا دینینین مرکزلریندن ساییلیر.
ایقتصادیاتی[دَییشدیر]
طبیعی شرایطی، زنگین طبیعی احتیاطلارا مالیک اوْلان قافقاز بؤلگه و چیفتلیک (مزرعه) صنایع-آقرار کاراکتری داشیییر. اۆستون یئری صنایع توتسا دا قافقاز بولگه نیندا کند چیفتلیک (مزرعه) دا گۆجلو اینکیشاف ائتمیشدیر. بؤلگه اراضیسینده اۆستون یئری تولید صنایع ساحهلری تۇتور. نفت-قاز ، فیلیز ، هیدروئنئرژی، رئکرئاسییا احتیاطلارینین ایستیفادهسی اساسیندا قافقازدا نفت-قاز صنایعسی گۆجلو اینکیشاف ائتمیشدیر. اوْنون ایری مرکزی آذربایجانین باکی صنایع رایونوندا بۇرادا ایلده ۵۰ میلیون. تونا قدر نفت ، ۲۶ میلیون م³ قاز (۲۰۱۰-جو ایلده) حاصیل اوْلونموشدور. شیمالی قافقازدا نفت-قاز تولیدی اساساً چئچئنیستان، داغیستان، کراسنودار و ایستاوروپولدا اینکیشاف ائتدیریلیر. اوّللر نفت و قازی روسیه نین دیگر رایونلارینا گؤندریردیلر، حاضیردا همین یئرلرده ایستیفاده ائدیلیر. باکی، کراسنودار، مایکوپدا نفت ائمالی فابریکالاری یئرلشیر.
الکتریک انرژیسی اساساً یئرلی یاناجاق و سئس-لر حسابینا اینکیشاف ائتدیریرلیر. آذربایجاندا و ائرمنیستاندا ایستیلیک الکتریک مرکزلاری اۆستونلوک تشکیل ائدیر. علاوه اوْلاراق ائرمنیستاندا متسامور آئس فعالیّت گؤستریر. بؤلگه اۆچون تهلوکه یارادیر. آذربایجاندا درئس-لر مینگچئویر، شیروان، باکیدا فعالیّت گؤستریرلر. ایئم-لر گنجه، سومقاییت شهرلریندهدیر. سوْن ایللر اؤلکهنین مۆختلیف رایونلاریندا مودول الکتریک مرکزلار تیکیلمیشدیر (آستارا، قوبا و س.). ان ایری سئس-لر کاسکاد شکلینده کور چایی اۆزرینده سالینمیشدیر. مینگچئویر، شمکیر، یئنی کند، ترتر چاییندا سرسنگ سس، آراز چایینین نخچیوان ایران سرهددینده بیرگه سئس سالینمیشدیر. سوْن ایللرده آذربایجاندا آلتئرناتیو انرژی قایناقلریندن ایستیفاده آرتیر. گورجوستاندا ایستیلیک مرکزلاری ایله یاناشی هم ده چوْخ سایدا سئس فعالیّت گؤستریر. اوْنون اینقوری، ریونی، کور چای اۆزرینده سئسلر واردیر. شیمالی قافقازدا الکتریک انرژیسینین اساس حیصّه سینی ایئس-لر وئریر. ترک، سولاک و ب.چایلار اۆزرینده سس-لر تیکیلیبدیر.


text:
کاژیمیژ کوراتوفسکی
کاژیمیژ کوراتوفسکی (اینگیلیسجه: Kazimierz Kuratowski) لهیستانلی بیلیم اینسانی. ۲ فوریه ۱۸۹۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴ ایل عومر ائلهییب و ۱۸ ژوئن ۱۹۸۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری ورشو بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kazimierz Kuratowski»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کاژیمیژ کوراتوفسکی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۲۱ سپتامبر
۲۱ سپتامبر: ۱۱-جی اینوکنتی پاپ تختینه چیخمیشدیر؛ مالت موستقیلییینی اعلان ائتمیشدیر.
۱۶۷۶ — ۱۱-جی اینوکنتی پاپ تختینه چیخمیشدیر.
۱۷۹۲ — فرانسهده بیرینجی فرانسه جومهوریتی اعلان ائدیلمیشدیر.
۱۹۲۲ — آمریکا رئیسجومهورو وارن جی. هاردینق فیلیسطینده یهودی دؤولتی یارادیلماسی ایدیعاسینی دستکلهمیشدیر.
۱۹۳۳ — لیپسیقده ریخستاقی یاندیرماقدا ایتهام اولونان کومونیستلر اوزرینده محکمه روندی باشلامیشدیر.
۱۹۴۴ — سانمارینو آنتیهیتلر ائتیلافینا قوشولموشدور.
۱۹۶۴ — مالت موستقیلییینی اعلان ائتمیشدیر.
۱۹۹۹ — تایواندا باش وئرن زلزلهده ۲۰۰۰ نفر حیاتینی ایتیرمیشدیر.


text:
دینی میلتچیلیک
دینی میلتچیلیک — میلتچیلیگین موعین بیر دینی اینانج و یا دوقما ایله اولان علاقهسیدیر.[۱]
ماهیتی[دَییشدیر]
بو علاقه ایکی یئره آییریلا بیلر:
- دین سیاستی
- دینین سیاست اوزرینده کی تاثیری
پایلاشیلان بیر دین میلتین وطنداشلاری آراسیندا اورتاق بیر علاقه اولان بیرلیک دویغوسونا علاوه دَیر یوکلهییر. دینین دیگر بیر سیاسی طرفی، بعضی حاللاردا پایلاشیلان اتنیک منسوبیت، دیل و یا کولتور کیمی میلی کیملیگی دستکله مهسیدیر.[۲]
مسیحیت و میلتچیلیک[دَییشدیر]
مسیحی میلتچیلر مسیحیت قانونلارینی کئچهرک، داخیلی سیاسیته داها چوخ دیقت آییریرلار. بیریتانیادا مسیحی میلتچیلیگی موحافیظهکار اولماغا داها مئییللیدیرلر. 20. عصرین ایلک یاریسینداکی موحاریبهلر دؤورونده خوصوصی اولاراق موختلیف اوروپا اؤلکهلرینده سیاسی گؤروشلرین ساغ جیناحیندا دینی میلتچیلیک و یا دین میلتچیلیگینین (کلئرو-میلتچیلیک و یا کرئتیزم-میلتچیلیگی) موعین رادیکاللاشمیش فورمالاری اورتایا چیخیردی. لهستاندا میلتچیلیک هر زامان کاتولیک کیلیساسینا باغلی اولموشدور. لهستان میلّی دیریلیش کیمی قروپلار، Vielka Polska Katolicka (بؤیوک کاتولیک لهستان) کیمی شوعارلاردان ایستیفاده ائدیرلر، ائشجینسلی ائولیلیکلرینین و کورتاژین قانونیلشدیریلمهسینه شیدّتله قارشی چیخیرلار. رادیو ماریژا ایله علاقهلی موحافیظهکار دینی قروپلار، اساسا و آنتی-سِمیت مؤوقعلرینه گؤره گوناهلاندیریلیرلار. شرقی اورتودوکس و میلی اورتودوکس کیلیسالارینا اورتاق اولاراق باغلیلیق ایله کاراکتریزه اولونان دینی میلتچیلیک، بیر چوخ شرقی اوروپا اؤلکهسینده و روسیه فدراسیونوندا وار. روس میلی بیرلیگی کیمی بیر چوخ نئو-فاشیست و نئو-نازیست قروپ روس اورتودوکس کیلیساسینین حوقوقلارینین آرتیریلماسینی طلب ائتمکده دیر.[۳]
ایسلام و میلتچیلیک[دَییشدیر]
پاکیستان میلتچیلیگی، ایکی میلت نظریهسینده فورمالاشدیریلان موسلمان میراثی ایله، ایسلام دینی و پان-ایسلامچیلیقلا یاخیندان علاقهلیدیر. عئینی زاماندا، بورادا میلّی اؤزونودرکی فورمالاشدیرماغا کؤمکچی اولان ان بؤیوک فاکتور دین عامیلیدیر. باشقا اهالیسی موسلمان اولان اؤلکهلرین اکثریتینده ایسه میلتچیلیکله ایسلام چوخ دا یاخین دئییللر.[۴]
یهودیلیک و میلتچیلیک[دَییشدیر]
دینی صهیونیزم، صهیونیزم و دیندار یهودیلیگی بیرلشدیرن ایدئولوژیدیر. ایسرائیل دؤولتینین قورولماسیندان اول دینی صهیونیستلر ایسرائیل تورپاقلاریندا یهودی دؤولت قورما جهدلرینی دستکلهین یهودیلر ایدی. دینی صهیونیست حرکات ایسرائیل میلتچیلیگی ایله بوتونلشدی و ایدئولوژیسی اوچ سوتون اوزهرینده فورمالاشان نئوصهیونیزم حالینا گلدی:[۵]
- ایسرائیل تورپاغی
- ایسرائیل خالقی
- ایسرائیل تؤوراتی
هیندویزم و میلتچیلیک[دَییشدیر]
هیند اهالیسی نین یوکسک سویه ده دیل باخیمیندان، دینی و اتنیک موختلیفلیگی نظره آلیندیغیندا، هیندیستانداکی میلتچیلیک اساسا میلتچیلیک اولاراق دَیرلندیریله بیلمز. هیند وطنداشلاری مولکی، کولتورل و یا 3. دونیا میلتچیلیگینی تشکیل ائدیرلر. بعضی شرحچیلر، هیندلرین چوخونون هیندو اولماسینا رغما مودرن هیندیستاندا موعاصیر بیر هیندو میلتچیلیگینی یالنیز ایکی پارتیانین تمثیل ائتدیگی بیلدیرریلر.[۶]
- ''Hindu ya Bhareti Janata پارتیاسیı''
- ''Rashtriya Svayamsevak Sangh پارتیاسیı''
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ Panayotis Tournikiotis, Prefacio a La historiografía de la arquitectura moderna, Reverte, 2001, ISBN 8482113437, s. 17.
- ^ Jose Ortega y Gasset (1928): the "Philosophy of History" of Hegel and historiología . In Complete Works (Volume IV). Madrid: Taurus, 2005. ISBN 84-306-0592-4
- ^ Dionysius, On Thucydides, 5.
- ^ Warren, John (1998). The past and its presenters: an introduction to issues in historiography, Hodder & Stoughton, ISBN 0-340-67934-4, pp. 67–68.
- ^ Khalidi, Tarif. Arabic historical thought in the classical period. Cambridge Univ Pr, 1996.
- ^ E. Sreedharan (2004). A Textbook of Historiography: 500 BC to AD 2000. Orient Blackswan. s. 115.


text: “يئني دؤنم” The New Age ایصطیلاح ايييرمينجي یوزایللییین ايکينجي ياريسيندا غرب اؤلکهلرينده يارانميش مدني آخيما اشاره ائدير. 1968 اوْلايلاري آردينجا غرب آيدينلاري سانکي بؤيوک يئنيلگييه اوغراديلار. فرانسا باشدا اوْلماقلا غرب اؤلکهلري 1968ـجي ايل گئنيش اؤيرنجي حرکاتينين Evenments شاهیدي اوْلموشدو. بو اوْلايلار، بوتون غربده 60ـجي ايللرين اوْرتالاريندان باشلانميش گنجلر و اؤيرنجيلر عوصيانينين پارتلایيش نؤقطهسي ايدي. مؤوجود ایجتیماعي گلهنکلره و گوج قورولوشلارينا قارشي يؤنلميش بو اوْلايلار، غرب اويغارليغيندا درين ايز بوراخدي. بئله کي، اوْلايلاردان سوْنرا شرقين ميستيک دوشونجهلري غربده باش آليب گئتدي. هیند عرفاني، تائويزم و ذئن دبه ميندي. بو مکتبلر، کاپيتاليزمين ظفري اوُجباتيندان روح سارسينتيسي کئچيرن آيدينلارا اويوشدورجو [مخدّر] درمان ايدي. بئله بیر یاناشما طرزی “یئنی دؤنم” آدلانیر.


text:
`نورالدین نباتی` نتیجهلر
حابارلار [14]
- نورالدین نباتی: تۆرکیه گلوبال ایمیت دارتغینلیغینا چؤزگۆت تاپدی
- نورالدین نباتی تۆرکیأنینگ ایقدیصادی مدلینینگ نأمه بوُلاندیغینی آیتدی
- مالیه وزیری تۆرکیأنینگ اۆچ آیلیق ایقدیصادی اؤسۆشی باراسیندا ماغلومات بردی
- مالیه وزیری: لندن دأکی دوشوشیقلاریمیز اؤرأن قوُوی گچدی
- تۆرکیه ده 11 آیدا میلیاردلارچا دلار مایا قوُیولدی
- تۆرکیه پأکیستانا سۇوتلی ساواش گأمیسینی یاسار
- جانیکلی متیس بیلن دوشوشدی
- جانیکلی: عفرینده حرکت گچیرلر
- میللی قۇرانماق وزیری رومانیادا
- جانیکلی قطرده
- جانیکلی آذربایجان دا
- آمریکانینگ قۇرانماق وزیری تۆرکیهده
- داعش تلعفرده ۲۰۰ تۆرکمن اؤلدۆردی
- نورالدین جانیکلی آمریکانی برک تانقیت اتدی


text:
بوتون عمومی ژورناللار
ویکیپدیا اوچون بوتون مؤوجود ژورناللارین بیر یئرده گؤستریشی. ژورنال نوعو، ایشلدن آدی یوخسا دییشدیریلمیش صفحه لری سئچمکله داها محدودلاشدیرا بیلرسینیز.
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۲۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار رش قالوت-ی/و قوْرودو [یارات=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) (حدیندن آرتیق واندالیزم)
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۲۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، رش قالوت صفحهسینی سیلدی (کؤهنه مظمون: ' '''رش قالوت''' آرامی دری: رش گالوت ( عبرانیجهאש גלות، آرامی:ריש גלותא،)-راس جالوت یوخسا رئیس جالوت.عبرانی لرین قالوتدا باشچ...')
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۲۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار خاخام منشیلر حوکومتی-ی/و قوْرودو [یارات=یالنیز ایدارهچیلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) (حدیندن آرتیق واندالیزم)
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۲۳ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، كاني بي صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، كانی بی-ه آپاردی
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۲۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، كاني زرد صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، كانی زرد-ه آپاردی
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۲۰ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، لامپونگ بندری صفحهسینی لامپونق بندری-ه آپاردی
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۱۸ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، سلیمانین آناسی مقبرهسی صفحهسینده ۱ نوسخهنین گؤرونوشلرینی دَییشدیردی: ایچیندهکیلر گیزلیدیر و دَییشیکلیک قیساسی گیزلیدیر (کوبودلوق، نیزاکت سیزلیک)
- ۱۹ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۱۷ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، خاخام منشیلر حوکومتی صفحهسینی سیلدی (کؤهنه مظمون: ' '''خاخام منشیلر''' آرامی درباری (فارسی) دیلده: هخامنشی - ایراندا جویوتلر و قالوت آوارالارینین حوکومتی باشدا عبری کورو...')
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۸ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، ارمنیستان صفحهسینی ائرمنیستان-ه آپاردی
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۸ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، ائرمنیستان صفحهسینی سیلدی («ارمنیستان» آد دَییشمه یه یئر آچماق اوچون سیلینمیشدیر)
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۶ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، ارمنی لر صفحهسینی سیلدی (مؤوجود اوْلان صفحه: ائرمنیلر صفحهسییله بیرلشدی.)
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۳ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، آخن آتون صفحهسینی سیلدی (2.186.217.18 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۳ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، رش قالوت صفحهسینی سیلدی (2.186.217.18 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، سیمپسون لار صفحهسینی سیمپسونلار-ه آپاردی
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، جوغرافییا صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، جوغرافیا-ه آپاردی
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، فارس سلمان صفحهسینی سیلدی (5.235.50.212 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، کیسانی لر صفحهسینی سیلدی (5.235.50.212 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۱۵ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، فویو قرقیز تورکجهسی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، فویو قیرغیز تورکجهسی-ه آپاردی
- ۱۲ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۱۴ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، آشپزلیق صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، آشپازلیق-ه آپاردی
- ۸ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۸ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، قرهقالپاق تورکجهسی صفحهسینی قاراقالپاق تورکجهسی-ه آپاردی
- ۸ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۵ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:چوبانلار دؤولتی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، دانیشیق:چوبانلیلار-ه آپاردی
- ۸ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۵ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، چوبانلار دؤولتی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، چوبانلیلار-ه آپاردی
- ۸ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۳ Ilğım دانیشیق چالیشمالار هخامنشلر-ی/و قوْرودو [دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (۸ فوریه ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۴۳-ده قۇرتولور) [آدینی دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (۸ فوریه ۲۰۱۷، ساعت ۱۴:۴۳-ده قۇرتولور) (حدیندن آرتیق واندالیزم) (گئچمیش)
- ۸ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار ساسانیلر-ی/و قوْرودو [دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) [آدینی دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) (حدیندن آرتیق واندالیزم) (گئچمیش)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۶ Ilğım دانیشیق چالیشمالار 2.186.167.68 دانیشیق-نی باغلادی. قۇرتارماق تاریخی: 3 گونلر ( تکجه تایید اوْلونمامیش ایشلدنلر، حساب یاراتماق اولماز) (نیزاکتی پوْزماق.)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۵ Ilğım دانیشیق چالیشمالار ایشلدن دانیشیغی:Sawalan-ی/و قوْرودو [دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (۴ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۵-ده قۇرتولور) [آدینی دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (۴ دسامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۵-ده قۇرتولور) (آیپیلر طرفیندن نزاکتسیزلیک) (گئچمیش)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۹:۰۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، چوبانلار سیلسله سی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، چوبانلار دؤولتی-ه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:پورفسور محمود آخوندی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، دانیشیق:محمود آخوندی-ه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، پورفسور محمود آخوندی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، یوْللاندیرما اوْلان محمود آخوندی اۆستونه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، محمود آخوندی صفحهسینی سیلدی («پورفسور محمود آخوندی» آد دَییشمه یه یئر آچماق اوچون سیلینمیشدیر)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۸ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، قیرقی صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، قیرغی-ه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، نصرانی صفحهسینی سیلدی (5.235.92.67 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، السلمان الفارسی صفحهسینی سیلدی (5.235.92.67 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، کیسانی صفحهسینی سیلدی (5.235.92.67 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، خورم دین صفحهسینی سیلدی (5.235.92.67 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۱ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، عبرانیلر ایراندا صفحهسینی سیلدی (5.235.92.67 طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۰ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، کیسانییه صفحهسینی سیلدی (23awerap طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۰ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، فارس سلمان صفحهسینی سیلدی (23awerap طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۰ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، خرم دین(حرامی) صفحهسینی سیلدی (23awerap طرفیندن یارادیلمیش صفحهلرین دستهجمعی سیلمهسی)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۰ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، ایشلدن دانیشیغی:Sawalan صفحهسینده ۱ نوسخهنین گؤرونوشلرینی دَییشدیردی: ایچیندهکیلر گیزلیدیر و دَییشیکلیک قیساسی گیزلیدیر (کوبودلوق، نیزاکت سیزلیک)
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۴۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، رضا پهلوی (پالانی) صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، رضا پهلوی-ه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۴۵ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:پهلوی لار صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، دانیشیق:پهلویلر-ه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۴۵ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، پهلوی لار صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، پهلویلر-ه آپاردی
- ۴ نوْوامبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۴۴ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، آق بابا صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، آغبابا-ه آپاردی
- ۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۰۷ Ilğım دانیشیق چالیشمالار Shahabas10 دانیشیق چالیشمالار-نی باغلادی. قۇرتارماق تاریخی: 3 گونلر (حساب یاراتماق اولماز) (خبردارلیغا رغماً یانلیش حرکتلری تکرارلاماق)
- ۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۵۹ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، ویکیپدیا:دوغرولانمیش ایستیفادهچیلر صفحهسینی سیلدی (صفحه ایچیندهکیلر بۇ ایدی: «Shahabas10 (ایشلدن دانیشی...» و تکجه چالیشان «Shahabas10 (دانیشیق)» ایدی.)
- ۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۵۷ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، موغول ایمپیراتورلوغو (امپراطوری مغول) صفحهسینی، یوْللاندیرما قوْیماماقلا، یوْللاندیرما اوْلان موغول ایمپیراتورلوغو اۆستونه آپاردی
- ۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۵۷ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، موغول ایمپیراتورلوغو صفحهسینی سیلدی («موغول ایمپیراتورلوغو (امپراطوری مغول)» آد دَییشمه یه یئر آچماق اوچون سیلینمیشدیر)
- ۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۵۲ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، استاد سیفی اردبیلی صفحهسینی سیلدی
- ۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۵۲ Ilğım دانیشیق چالیشمالار، شابلون:جعبه اطلاعات شاعر و نویسنده صفحهسینی سیلدی


text:
۱۹۵۱ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۱-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللی بیرینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۹ ژانویه - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین نيويورکداکی منزیل قرارگاهی رسمی مراسیمله آچیلیب.
- ۶ اوْکتوبر - ایستالین شوروینین آتوم سیلاحینا مالیک اولدوغونو بیان ائتمیشدیر.
- ۲۴ دسامبر - لیبی ایتالیادان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۲۲ سپتامبر - سوئدده ایجتماعی یئرلرده اؤپوشمهیه قاداغانلیغی قویولموشدور.
- ۱۹ اوْکتوبر - بؤیوک بریتانییا اوردوسو سوئز کانالینی اله کئچیردی.
- ۱۶ اوْکتوبر - آی.ایستالین آدینا جومهوری ایستادیومو ایستیفادهیه وئریلدی.
- ۱۴ مارس - کوره ساواشی: بیرلشمیش میلّتلر قوْشونلاری سئولو گئری آلدی.
- ۱۰ نوْوامبر - فرانسه، بؤيوک بریتانیا، آبش و تۆرکیه "ياخین شرقده تهلوکهسیزلیک پروْقرامی"نی قبول ائدیب.


text:
آرالیق یازیلیم
آرالیق یازیلیم یا اورتا یازیلیم یوخسا آرالیق پروقرام تأمیناتی (اینگیلیسجه: Middleware) ایشلدیم سیستمینده مؤوجود اولان یازیلیملاردان فرقلی اولاراق، تطبیقی یازیلیملارا خیدمتلر گؤسترن بیلگیسایار یازیلیم نؤوعودور. آرالیق یازیلیمی «یازیلیم یاپیشقانی» کیمی تصوّۆر ائتمک اولار. آرالیق یازیلیملار یازیلیم گلیشدیریجیلرینه رابیطه و گیریش-چیخیشی حیاتا کئچیرمگی راحاتلاندیریرلار، بئلهکی گلیشدیریجیلر اؤز خوصوصی مقصدلرینه دیقّت یئتیره بیلرلر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Middleware»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (03 سپتامبر 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ای مِنیم رَبِبِم، مِنِ و سِنِ اینانانلارا، آنا کیتابدا موئِیِن اولوندوغو کیمی، سِنین نَزِریندِ بیزیم وچون خئییرلی اولانلاری قیسمِت ایلشه بُن، چُنُزُنُکِی.
سئنین گؤزل نمئتلرین دایم سئنی سؤنلئر نازیل اولوب، سئنین سماوی بیخشیشلرینین ایکازکار نیشانهلری سئنین بیرلییینی تانیانلارا بولوقلا. بیز وردیین قصه قیسمهتیمیزی سِنِه مانِت ادیریک و سِنِ یاالواریق کی، بیز سینین المینین هاته اتدیی بودون خئییرلی نسیب ادسِن.
ای مِنیم رَبِبیم، سِنین خَبِردار اولدوغون بودون بیلالاردان منی هیفز ایله، چونکی قوووِت و قُدرت انکاق سِندِدِیر، زفَنین دِر یَلِنِهُرِز. الله نی ایراده اتمیشدی، اولوب، نئی یراده اتمئیب، اولمایاجاق.
Qüvvət و qüdrət yalnız Allaha məxsusdur، Uca و Ulu Allaha.
-باب
هیفز دوالاری
Hifz Duaları
سِن ای کِسِن کی، ای الله، قُدرتینین گؤچو ایل من هَیات ورمیسِن
Sonsuz əzəmətinin gücü ilə Sənin bəyənmədiyin bütün şeylərdən hifz
اوز بیندالرینی و کینیزلیرینی، ایلاهی، شهکک-شوبه اکسلاریندان هیفز ایله
Məhəbbət ipindən tutaraq evdən çıxdım və özümü Sənin hifz və
ای منیم ربیم، سئنین خبیردار اولدوغون بوتون بئلالاردان مِنی هیفز.
Mənə ziyan vurmaq istəyən və dərd-bəla istəyənlərin şərindən qoru
Göydə və yerdə və onların arasında olanların qoşunlarının gücü ilə hifz e
Nəfs و ehtirasımın hiyləsindən məni qoru, hər cür xəstəlik, sınaq, çətinlik.


text:
آبل آقیلار
آبل آقیلار (اینگیلیسجه: Abel Aguilar) (دوْغوم:۶ ژانویهٔ ۱۹۸۵ (۳۷ یاش) بوقوتا) بیر فوتبالیست. کولومبیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ "2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Colombia" (PDF). FIFA. 10 June 2018. p. 5. Archived from the original (PDF) on 2019-12-06. Retrieved 11 June 2018.
قارداش پروژهلرده آبل آقیلار گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- دیپورتیوو کالی کولوبونون اویونچولاری
- اودینزه کولوبونون اویونچولاری
- ایسکولی کولوبونون اویونچولاری
- خرز کولوبونون اویونچولاری
- هرکولس کولوبونون اویونچولاری
- رئال ساراقوسا کولوبونون اویونچولاری
- دپورتیوو لاکرونیا کولوبونون اویونچولاری
- تولوز کولوبونون اویونچولاری
- بلننسس کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۵ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار


text:
تورکیه-نین فیندیق صادراتی
فیندیق صادراتیندا آرتیم قئیده آلینیب.
تورکیه 2022-2023-جو ایل فیندیق صادراتی مؤوسومونون ایلک 2 آییندا 56 مین 662 تون فیندیق صادر ائدهرک 314 میلیون 938 مین 169 دولار گلیر الده ائدیب.
قارا دنیز فیندیق و محصوللاری صادراتچیلار بیرلیگینین آچیقلادیغی راپوردا بو بارهده معلومات وئریلیب.
بیلدیریلیب کی، 2022-2023-جو ایل صادرات مؤوسومونون ایلک 2 آیینده (1 سپتامبر - 31 اوکتبر) 2022-جی ایل تاریخلری آراسیندا 56 مین 662 تون فیندیق صادر ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه اقتصادی بؤیومهیه داوام ائدیر
داخلی ناخالص اۆرهتیم ۲۰۲۲.جی ایلین اوچونجو دؤرددهبیرینده اؤنجهکی ایلین عینی دؤرددهبیرینه گؤره یۆزده ۳،۹ آرتدی
تورکیهنین اکتبر آیی صادراتیندا آرتیش
عمومی تیجارت سیستمی چرچیوهسینده صادرات گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۳ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۲۸ میلیون دلارا چاتدی


text:
آشیری سولچولوق
آشیری سولچولوق (رادیکال سول یا دا اینگیلیس دیلینده کی آدی ایله far-left) — کومونیست و سوسیالیست سیاسی پارتیالارین سولوندا یئرلشن و پارلمان دموکراسینی ردّ ائدن بوتون اینقیلابچی حرکاتلار. بونلار کؤکلو استروکتور ایصلاحاتلارین طرفداریدیرلار. ایجتیماعی آزادلیقلارا گؤره سوسیالیزم؛ ایستحصال و دَییشدیرمه واسیطهلری نین کوللکتیولشمهسینین طرفداری اولان مارکسیست-لنینیست-مائویست کومونیزم، آشیری سولچولوغا بیر نومونهدیر. عومومیتله پارلمان سیستمینی ردّ ائدیر و بیرباشا فعالیتی مودافیعه ائدیرلر.
بونونلا بئله، کارل مارکس کومونیست سیستمینه کئچیدین یالنیز پرولتار اینقیلابی ایله مومکون اولاجاغینی، سونراکی دؤورلرده ایستحصال واسیطهلرینه و کوتلوی اینفورماسیا واسیطهلرینه دؤولت صاحیبلیگی ایله بیر اِگالیتار (برابرلیک) جمعیتین قورولاجاغینی و دؤولتین بیر مودت سونرا یوخ اولاجاغینی بیلدیریردی. دیگر طرفدن، آنارشیستلر دؤولتین ان قیسا مودتده محو ائدیلمهسینین و اینسانلارین اؤز همرأیلیک سیستملرینده یاشاماسینین طرفداریدیرلار.
آشیری سول قاناد سیاستینده دین و میلّیت آرخا پلاندادیر. هر جور میلتچیلیگی ردّ ائدیر. چونکی بوتون اینسانلارین بیر دام آلتیندا همرأیلیک ایچینده یاشادیغینی مودافیعه ائدیر. تام اِگالیتاردیر. صینفی قارشیدورمالاری آرادان قالدیرماق، داها دوغروسو، صینیفسیز بیر جمعیت یاراتماق اوچون ایقتیصادی طلبلرین برابر شکیلده پایلانماسینی مودافیعه ائدیر. بو جهتدن سوسیال دموکراسیدن فرقلهنیر. چونکی سوسیال دموکراسی سوسیال عدالتین و برابرلیگین مولاییم و ایش شراییطینه اویغون پایلانماسینی مودافیعه ائدیر. همچنین سوسیال دموکراسی فردی مولکیت آنلاییشی دا مؤوجوددور. کارل مارکسین دینه دایر فیکیرلری آیدیندیر. کارل مارکس بونو بئله ایضاح ائتمیشدیر: " دین قلبسیز دونیانین اورگیدیر. بوتون اینسانلاری دونیانین عذاب و اذیتلریندن اوزاقلاشدیریر، راحاتلاشدیریر. اینسانلاری اینقیلابا آپاران یولدان چکیندیریر. دین دئمک اولار کی، تیریکدیر".
آنارشیزم، آوتونومیزم، کومونالیزم، کومونیزم، مارکسیزم، لنینیزم، استالینیزم، تروتسکیزم، مائویزم، سول کومونیزم آشیری سول قاناد سیاستینین المنتلریدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- Büyük Larousse 20.cilt sayfa 10653
- Siyaset (Andrew Heywood)
- Das Kapital(Karl Marx)
- Siyaset,(Andrew Heywood)


text:
تورکیه اولوسلار آراسی آتوم انرژی آژانسینین ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب
تورکیه 2022-2024-جو ایللر اوچون اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب.
تورکیه 2022-2024-جو ایللر اوچون اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب.
تورکیه خاریجی ایشلر ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا بیلدیریلیب کی، UAEA-نین اتریش-ین پایتاختی ویانادا کئچیریلن 66-جی عمومی کنفرانسیندا کئچیریلن سئچکیلر نتیجهسینده تورکیه-نین 2022-2024 دؤورو اوچون آژانسین ایداره هئیتینه سئچیلدیگی بیلدیریلیب.
آچیقلامادا "اؤلکهمیزین UAEA -نین ایداره هئیتینه عضو اولماسی آژانسین ایشینه و حاضیرکی وضعیتده داها دا اهمیت کسب ائدن مقصدلرینه تحفه وئرمک اوچون گوجلو ایرادهمیزی نوماییش ائتدیریر" دئییلیب.
تورکیه بو وظیفهنی باتی آوروپا قروپوندان دانیمارکا ایله اؤز اوزرینه گؤتورهجک.
تورکیه سونونجو دفعه 2015-2017-جی ایللرده UAEA -نین ایداره هئیتینده وظیفه گؤتوروب.
ایلگیلیلی خبرلر
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
"پنجه-کیلید عملیاتی بؤلگهسینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضولری ایله چیخان چاتیشما نتیجهسینده یارالانان قهرمان سلاحداشیمیز، ندیم قورخماز ائدیلن بوتون موداخیلهلره باخمایاراق شهید اولدو"
ترت وورلد فوروم ۲۰۲۲
ترت وورلد فوروم، دونیانین هر یئریندن لیدئرلر، متخصصلر، آکادمیسینلر و مشهور شحصیتلری بیر آرایا گتیررک، قلوبال پروبلئملری موذاکیره ائتمه و حل یولو اؤنریلری سونماغی هدفلهییر


text:
جیلیولا چینکوئتی
جیلیولا چینکوئتی (اینگیلیسجه: Gigliola Cinquetti) شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. جیلیولا چینکوئتی ۲۰ دسامبر ۱۹۴۷ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جیلیولا چینکوئتی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- موسیقی قارالامالاری
- BIBSYS شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- ICCU شناسهسیله مقالهلر
- NLK شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- RERO شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- موسیقیچیلر


text:
ایتالیالیلارینگ سانی آزالیار
ایتالیانینگ رایات سانی نینگ 50 ییلدا 11.5 میلیون آدام آزالجاقدیغی چاق ادیلیأر
ایتالیانینگ رایات سانی نینگ 50 ییلدا 11.5 میلیون آدام آزالجاقدیغی چاق ادیلیأر.
ایتالیانینگ میللی حاسابات انستیتوسی بو یوردونگ یاشاییجیلاری نینگ سانی نینگ 2021-نجی ییلینگ 1-نجی یانواریندا 59.2 میلیون آدام بوُلاندیغینی بیلدیردی.
بو انستیتو ایتالیانینگ رایات سانی نینگ 2030-نجی ییلدا 57.9 میلیون، 2050-نجی ییلدا 54.2 میلیون و 2070-نجی ییلدا 47.7 میلیون آداما چنلی یتجکدیگینی چاق اتدی.
2041-نجی ییلدا ایتالیاداقی هر دؤرت ماشغالادان دینگه 1 ماشغالانینگ چاغاسی نینگ بوُلجاقدیغی چاق ادیلیأر.
دِگیشلی حابارلار
اوُوغانیستان داقی دینی مرکزده بوُلان پارتلامادا 10 آدام اؤلدی
اوُوغانیستان ینگ سمنگان ولایاتینداقی بیر دینی مدرسه ده بوُلان پارتلامادا 10 آدام اؤلدی


text:
تانینمیش صنعتکار “خانعلی صیامی” دونیادان گؤز یومدو
چوخ تاسوفله یاییلان خبرلره اساسن، آذربایجانین تانینمیش فوتوگرافری اوستاد خانعلی صیامی ۶۱ یاشیندا دونیادان گؤز یومموشدور.
خانعلی صیامی ۱۳۳۱ینجی ایلین اسفند آییندا کلیبرده دونیایا گؤز آجمیش، ایرانین تانینمیش فوتوگرافرلریندن اولموش و آذربایجانین طبیعی و تاریخی گؤزللیکلرینین شکیللرینی چکن ایلک صنعتکارلارداندیر. صیامی آذربایجان حال- هاواسیندا چکیلمیش ایکی سینما فیلمینینده (سارای و سکوت کوهستان فیلملری) چکیلیشینده یاخیندان اشتراک ائتمیش و بو ایکی فیلمین شکیل چکمه ایشلرینی عهدهسینه گؤتورموشدور.
خانعلی صیامینین جنازهسی شنبه گونو آبان آیینین ۴ینده تبریزین عکاسلار انجومنی دفتریندن مشایعت اولوب و بو شهرین صنعتکارلار مزارلیغیندا تورپاغا تاپشیریلاجاقدیر.
آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی (ایشیق) امکداشلاری آدیندان بو ایتگینی صیامی عائلهسینه، صنعتکارین دوستلارینا، صنعتکارلار و فوتوگرافرلر جمعیتینین بوتون عضولرینه باش ساغلیغی دئییر، صنعتکارین خاطرهسینی عزیزلهییریک.
ایشیق
(آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی)
۲ مهر ماه ۱۳۹۲


text:
نوا چایی
نوا چایی (اینگیلیسجه: Neva River، فارسجا: رود نوا، آلمانجا: Newa، ایتالیاجا: Neva، عربجه: نهر نيفا، تورکیه تورکجهسی: Neva Nehri، روسجا: HeBa) روسیه اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۷۴ کیلومتر دیر. بۇ گۆن نوا چاییندان ثانییهده ۲۵۰۰ متر مکعب سۇ آخیر.
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده نوا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Neva River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آگوست آییندا تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری 21 میلیارد 337 میلیون دلار بوُلدی
آلمانیا تۆرکیه دن 1 میلیارد 664 میلیون دلار اؤنۆم ساتین آلدی
تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری آگوست آییندا 13.1 گؤتریم یوُقارلادی و 21 میلیارد 337 میلیون دلارا یتدی.
تۆرکیأنینگ داشاری یورتلاردان آلان اؤنۆملری ده 40.4 گؤتریم یوُقارلادی و 32 میلیارد 531 میلیون دلارا یتدی.
آگوست آییندا تۆرکیه اینگ کؤپ آلمانیا اؤنۆم ساتدی.
آلمانیا تۆرکیه دن 1 میلیارد 664 میلیون دلار اؤنۆم ساتین آلدی.
تۆرکیأنینگ آمریکا بیرلشن ایالتلرینه داشاساتوو موقداری دا 1 میلیارد 483 میلیون دلارا یتدی.
عیراق 1 میلیارد 258 میلیون دلار بیلن تۆرکیه دن اینگ کؤپ اؤنۆم ساتین آلان اۆچۆنجی اۆلکه بوُلدی.
بریتانیا ادیلن داشاساتوو موقداری 1 میلیارد 104 میلیون دلار.
تۆرکیه 949 میلیون دلار دا روسیا اؤنۆم ساتدی.
دِگیشلی حابارلار
اوکراینا آفریقا یورتلارینا غاللا کؤمِگینی بریأر
اوکراینانینگ آدیس آبابا شهریندأکی ایلچیحاناسی، بیرینجی گأمی نینگ جیبوتی یوردونا یتندیگینی حابار بردی
روسیانینگ نبیت و طبیغی گازدان قوُشماچا گیردجیسی آزالدی
تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری یوُقارلادی
تۆرکیه نوُیابردا اینگ کؤپ آلمانیا، آمریکا و عیراغا اؤنۆم ساتدی


text:
اییلیگی سۇنسوز، ایکرامئ بۇل آللاهئن آدئیلا.
- ألیف-لام-میم!
- بونلار، بۆتۆن حۆکۆم وە بیلگیلری دۇغرو اۇلان کیتابئن آیتلریدیر؛
- گۆزل داورانانلار ایچین بیر رهبر وە بیر ایکرامدئر.
- اۇنلار نامازئ دۆزگۆن وە سۆرکلی قئلان، زکاتئ ورن وە آحیرتە کسین اۇلاراق یانانان کیمسەلردیر.
- ایشتە راببیندن (صاحیبیندن) گلن رهبرە اویانلار اۇنلاردئر. اومدوقلارئنا قاووشاجاق اۇلانلار دا اۇنلاردئر.
- کیمی اینسانلار دا (قارشئ طارافئ) بیلگیسیزجە آللاهئن یۇلوندان ساپتئرماق وە اۇ اۇلو اؤنمسیز حالە گتیرمک ایچین آلداتئجئ سؤزلر ساتئن آلئرلار. ایشتە اۇنلار ایچین آلچالتئجئ بیر عاذاب واردئر.
- اۇنا آیتلریمیز باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقوندوغو زامان سانکی اۇنلار هیچ دینلەمەمیش، سانکی قولاقلارئندا تئقاچ وارمئش گیبی کیبیرلنەرک یۆزۆنۆ دؤنر. اۇنو آجئقلئ بیر عاذابلا مۆژدەلە!
- اینانئپ گۆونن وە ایی ایشلر یاپانلار ایچین نیعمتلرلە دۇلو جننتلر واردئر.
- اۇرادا اؤلۆمسۆز اۇلاراق قالاجاقلاردئر. بو، آللاهئن واعادیدیر، موطلاقا گرچکلشەجکتیر. دائیما اۆستۆن وە قارارلارئ دۇغرو اۇلان اۇدور.
- آللاە گؤکلری، گؤزلە گؤرەبیلەجگینیز دیرکلر اۇلمادان یاراتمئش، یر قابوغو سیزی سارسار دییە ثابیت داغلار یرلشتیرمیش وە یریۆزۆنە هر تۆرلۆ جانلئیئ یایمئشتئر. گؤکتن سو ایندیریپ یردە هر گۆزل چیفتتن نیجە بیتکیلر بیتیردیک.
- بو، آللاهئن یاراتماسئدئر. حایدی گؤسترین بانا، آللاە ایلە آرانئزا قۇیدوقلارئنئز نەیی یاراتمئش؟ آصلئندا یانلئشا دالانلار آچئق بیر ساپقئنلئق ایچیندەدیرلر.
- لۇقمانا حیکمت (دۇغرو قارار آلما) یتەنگی وردیک؛ “آللاها شۆکرەت (اۇنا قارشئ گؤرەولرینی یرینە گتیر)!” دەدیک. کیم شۆکرەدرسە سادەجە کندیسی ایچین شۆکرەدر. کیم دە نانکؤرلۆک أدرسە بیلسین کی آللاهئن هیچبیر شەیە ایحتیاجئ یۇقتور، یاپتئغئنئ دا مۆکممل یاپار.
- بیر گۆن لۇقمان، اۇغلونا اؤگۆت ورەرک شؤیلە دەمیشتی: “یاوروجوغوم، آللاها اۇرتاق قۇشما! چۆنکی اۇنا اۇرتاق قۇشماق، گرچکتن بۆیۆک بیر ظولۆمدۆر (یانلئشتئر).
- بیز اینسانا، آننە وە باباسئنا قارشئ گؤرەولر یۆکلەدیک؛ آننەسی اۇنو (قارنئندا) بینبیر گۆچلۆکلە تاشئر. اۇنون سۆتتن کسیلمەسی دە ایکی یئلئ بولور. سن، هم بانا هم دە آننەنە وە بابانا قارشئ گؤرەولرینی یرینە گتیر! دؤنۆپ وارئلاجاق یر بنیم حوضورومدور.
- أگر آننەن وە بابان، حاققئندا بیلگی صاحیبی اۇلمادئغئن بیر شەیی بانا اۇرتاق سایمان ایچین سنینلە مۆجادلە أدەجک اۇلورلارسا، ساقئن اۇنلارا بۇیون أگمە! آما دۆنیا ایشلریندە اۇنلارا گۆزلجە أشلیک أت! سن بانا یؤنلن کیشینین یۇلونا اوی! دؤنۆشۆنۆز بانادئر. نەلر یاپتئغئنئزئ سیزە بیلدیرەجگیم.


text:
داغلاردا
مقصود تقی زاده هریس(نیسگیل)
ایسته رم یازدا دومان تک سورونم داغلاردا
دولا یارپیزلارین عطرییله سینم داغلاردا
دؤرد دووارلار منی داشلار تک آغیرلاشدیردی
ایستهرم بیر دلی توفانه دؤنم داغلاردا
دنیزی، اورمانی یئللر قانادیندا سوووشام
آغ بولودلار کیمی سسسیزجه ائنم داغلاردا
بیر حزین ناله اولارکن ایلیشم ساز تئلینه
ساز دیلی ایله دانیشام چؤلده، دینم داغلاردا
بو تمددون گتیرن ساختا گؤزللیکله یادام
نئیله ییم کی منی دوغموشدو ننم داغلاردا
سیلدیریملی دره لر خلوتینین باغریندا-
یازدا جینگیلده سه بیر سس، او منم داغلاردا
بو سویوق قانلی آداملار منی بوز تک اوشودور
قیش دا اولسا گئدیرم بیر ایسینم داغلاردا
عؤمرومون سون گئجهسی زیروهده کاش بیر اود اولام
سونرا اوچ داشلی اوجاقلاردا سؤنم داغلاردا…


text:
جاپانده 6,1 ریشترلیک ییر قیمیرلش حادثه سی یوز بیردی
مسئول لر سونامی خطری نینگ موجود ایمس لیگی نی بیلدیردی
جاپان پایتختی توکیوده 6,1 ریشترلیک ییرقیمیرلش حادثه سی یوز بیردی.
اوشبو زلزله نینگ توکیو شهریده گی بیر خبر ستدیوسیده قنده ی حس ایتیلگن لیگی توغریسیده بیر ویدیو تصویر ترقه تیلدی.
مسئول لر, اوشبو زلزله آرتیدن سونامی خطری نینگ موجود ایمس لیگی و حاضرگه چه هیچ قنده ی بیر جانی و مالی خساره نینگ بیلدیریلمه گن لیگی نی معلوم قیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
جهان ساغلیق نی سقلش تشکیلاتی سوریه گه کولرا واکسینی یوباردی
اوشبو توغریده جهان ساغلیق نی سقلش تشکیلاتی تامانیدن بیانات بیریلدی


text:
ادبی تنقید بارهده “کیان خیاو”لا موصاحیبه
سلیم بابوللا اوغلو
ایضاح: بو موصاحیبه باکیدا نشر اولان “کیتابچی” درگیسیندن آلینمیشدیر.
س: جاغداش دؤورده ادبی تنقید نئجه اولمالیدیر و تنقیدچینین اوبرازی نئجهدیر؟
ج: بیر تنقیدچینین هانکی یولو توتوب گئتمهسینی، هانکی لحنی- لهجهسی اولماسینی، اونون یازدیغی متنده اورتایا قویدوغو دوشونجه و آنلاییشلاری بیزه آشیلاییر. بیلدیییمیز کیمی بوتون یازانلارین سئونلری ده وار، سئومهینلری ده. اونلاری اؤینلر ده وار، اؤیمهینلر ده. ادبیات ایشینده بونلار دوغال و نورمال حالدیر. بو آرادا اصیل تنقیدچی اؤز ایستهدییینی، اؤز آنلاییشلارینی ایرهلی سوروب یازاندیر. تنقیدچی اؤز دوشونجهلرینی پایلاشدیغیندا حاقلی دا اولا بیلر، یانیلمیش دا. اؤنملی اولان، اونون اؤز دئدیکلرینه- یازدیقلارینا دریندن اینانماغی و ایناندیغی ائستئتیک دیرلره آرخالاناراق واردیغی سونوجلاری اوخوجولارا تقدیم ائتمکدیر. آنجاق تنقیدچیلر بونو بیلمهلیدیرلر کی ادبیاتدا هر شئی نیسبی بیر آنلاییش، و قطعیتله بوتون باخیشلار دییشیک و فرقلیدیر. تنقیدچینین تنقید ائتدییی متنله علاقهسی یالنیز ادبیات جینسیندن اولمالیدیر. باشقا سؤزله تنقید ائتدییی نهسه ایله، کیمسه ایله نه یاخین دوستلوغو، نه ده دوشمانلیغی اولمالیدیر. منجه هانکیسا یازاری یئرسیز اؤیمک یوخسا اونا قارشی آلچالتماق و آشاغیلاماق تاکتیکینی ایرهلی سورن تنقیدچی داواملی اولاراق اوغور قازانا بیلمهیهجک. سؤزسوز من بونا دا اینانیرام کی تنقیدچیلر بیر آز دا شابلونلاری آتلامالیدیرلار. دوغرودور؛ شابلونلاری آتلاماق هانکیسا بیر ریسکه قاتلاشماق دئمکدیر ده. آنجاق بو ریسک اولونمایانا دک ایستهنیلن ادبیات ایرهلییه دوغرو سوروب، بؤیویوب گلیشمهیهجک. بو سببدن اوزره تکرارلانمیش فضالاردان اؤزونو قورتاریب، اؤزونو یئنی فضالارا سالا بیلمهیهجک…
س: عنعنهوی یازار-تنقیدچی قارشیدورماسی نه واخت بیتهجک ؟
ج: گؤرونور بو بیتن بیر مسئلهیه بنزهمیر. چونکو یازیچیلارلا تنقیدچیلرین پئرسپئکتیولرینین دییشیک اولماسی طبیعیدیر. بو پروبلئم دونن- بو گون پروبلئمی ده دئییل. اسکی ایللردن بیزلردن باشقا اؤلکهلرین ده ادبیاتیندا بو قارشی دورمالارا راست گلمک اولار. “ویلیام فاکنئر– wiliam فولکنئر” دن سوروشورلار: “تنقیدچینین رولونو نئجه گؤرورسونوز؟” دئییر: “تنقیدچینین سؤزلرینه قولاق آسماغا صنعتچینین واختی یوخدور. تنقیدچینین یازدیغی صنعتچییه یول گؤستریجی دئییل. صنعتچی تنقیدچیدن همیشه بیر آز اوستوندور. چونکو صنعتچی بیر شئی یازیر کی تنقیدچینی سیلکهلهییب یئریندن اوینادیر، حال بو کی تنقیدچی بیر شئی یازیر کی هامینی سیلکهلهییر صنعتچیدن باشقا.”
بیزلرین اوغراشدیغیمیز ادبی ژانرلارین چوخ فایزی شئعیر اولدوغوندان، من بیر شاعیر و بیر شئعیر تنقیدچیسینین نئجه قارشی دورمالارینین اوستونده بعضی واختلار دوشوندوکلریم اولور. دقت ائتسک، بیر شئعیرین اوغورلو اولوب- اولماماسیندا چئشید ائلئمئنتلرین روللاری اولور. دویغو، دوشونجه، سربست دئییم فورماسی، تصویر، دیل، سؤزه اولان مسئولیت، کلمهلرین یئرلی یئرینده نئجه اوتورماسی و اونلارا یوکلهنن معنا چالارلاری، فورملا مؤحتوانین بیر- بیرینی نئجه بوتونلشدیرمک گئدیشاتی، شئعیر دیلینده اولان گوجلو نیظام مسئلهسی، شئعیرده نهیی دئمک یوخ، اونو نئجه دئمک قونوسو و باشقا ائلئمئنتلر. ایندی بو شئعیری تنقیده چکمک ایستهین بیر تنقیدچینین اساس ایشی بوتون بو ائلئمئنتلره غرض و کیندن اوزاق عدالتله توخونوب اونلارلا باغلی بوتون دوشوندوکلرینی یازماقدیر. بو آرادا بو قونولارین بیر- ایکیسی تنقیدچینین طرفیندن قلمدن دوشرسه و ایستهنیلن شئعیرده اولان ائستئتیک دهیرلر اونودولارسا، سؤز قونوسو اولان همن قارشی دورمالارا سبب اولاجاق. یاخشیسی بودور بوتون یازیچیلار و تنقیدچیلر یالنیز اؤز روایت ائتدیکلری متنلردهکی گؤزللییه، گئرچکلییه و اینسانی روحا دقت ائتسینلر و یالنیز اؤز موطلق گؤردوکلری شخصی اینانجلار و فاکتلارا سؤیکهنیب بیر- بیرلرینه قارشی دورماغی پلانلاشدیرماسینلار. چونکو هر زامان شخصی اینانجلارلا فاکتلارین، کشف اولونماسی گرکلی اولان گئرچکلیکله چوخ آز علاقهسی و اوزگونلوکله هر زامان هانکیسا بیر قارشی دورمایا سبب تؤرهدیب.
سؤزسوز بعضن بو قارشی دورمالار چوخ دا بوش- بوشونا اولمور. هر اینانیشین بیر قارشی دورماسی، هر قارشی دورمانین دا بیر اینانیشی وار نه ایسه. بعضن قارشی دورمالار هانکیسا بیر عدالتسیزلیکدن تؤرنمیش اولور. یقین کی تنقیدچیلر اؤز تنقیدلرینده بوتون کین- غرضدن اوزاق، عدالتله داورانسالار، بو قارشی دورمالار دا اؤز- اؤزلویونده بیتمیش اولاجاق.
س: ایران ادبی تنقیدینین رئال منظرهسی حاقیندا بیر نئچه سؤز…
ج: دوغروسو “ایران” دئدییینیزده، بیلمیرم آماجینیز فارس ادبیاتینین تنقید منظرهسیدیر، یوخسا ایراندا گئدن آذربایجان ادبیات تنقیدینین عومومی آخار- باخاری. بو گون فارس تنقدینده چوخ بؤیوک ایمضالارا شاهیدیک. بو ایمضالاردان رضا براهنی، شاهرخ تندرو صالح، علیبابا چاهی، علیرضا عباسی و باشقالارینی آد چکمک اولار. منجه فارس تنقیدینده رضا براهنینین “طلا در مس= میسده قیزیل” کیتابینداکی باخیش آچیلاری قیرخ ایلدیر کی بوتون فارس تنقیدچیلرینین بول- سول ایستیفاده ائتدییی آچیلاردیر. دئمک اولار بوتون فارس تنقیدچیلر رضا براهنیدن نهسه اؤیرهنیب یئنی- یئنی تجروبهلره ده یول آچا بیلیبلر. براهنی “کیمیا و تورپاق” کیتابیندا دا تنقیدین چئشید یؤنلرینی سوردورمکله یاناشی دونیا تنقیدینین ده باشاریقلاریندان فایدالانیب. سؤزسوز براهنینین تنقیدی باخیشلارینین ایچینده نئقاتیو دوشونجهلره ده توش گلمک اولور. بونلارا آنجاق موقاییسه و منطیقی یاناشما یولو ایله آیدینلیق گتیرمک اولار. بو دا سؤزسوز داها یئنی تنقیدچیلر بوینونا دوشور. آنجاق ایراندا اولان آذربایجان ادبیات تنقیدینه گلدیکده، سؤزون گئرچهیی بودور کی فارسلار قدر آکتیو دئییل. نهدنسه هر زامان بیز پروفئسسیونال ادبی تنقید یؤنوندن بؤیوک بیر یوخسوللوق و یوخسونلوغو یاشامیش اولموشوق. سانکی بو قونودا پروبلئملر هئچ چؤزولمک ایستهمیر. آرا- سیرا بعضی اورتالیغا چیخان فردی دوشونجهلرین اؤز اؤنمی وار سؤزسوز. گؤز اؤنونده اولان دییشیکلر ده طبیعیدیر. ایراندا گئدن آذربایجان ادبیاتیندا اولان آز، هم ده چوخ آز ساییلی تنقیدله اوغراشانلار نهدنسه اؤز فردی آنلاییشلارینی الدن وئریب باشقالارینین قابیغینا گیرمهلی اولورلار سانیرام. اوزگونلوکله بو سون اوچ- دؤرد ایلده آیباشی مانیفئسته وئرن اؤزونو تنقیدچی بیلنلر اورتایا چیخدی کی، تئوریده اؤزلرینین نئچه سسلی بیر ادبیات یانلیسی اولدوقلارینی دئسهلر ده، عملده اؤز سؤزلریندن سونرا باشقا سؤزلری ائشیتمک ایستهمهدیلر و یالنیز بیر سوره میکروب کیمی ادبیاتیمیزا یاییلیب آشیریجا تکسسلیلییی ادبی جمعیتیمیزه یوروتدولر. بئله داورانیشلارسا بعضن اؤز آخاریندا اولان ادبیاتی کؤکوندن قورودا بیلر. سؤزسوز کی قورودا بیلمز، آنجاق او ادبیاتا، اوستهلیک ادبی جامئعهسینه ده یئترینجه فایداسیز و منفی ائتگیلر بوراخا بیلر. منجه چاغداش ادبی تنقیدچیلییین فرقلی مئتودلاری وار. بو مئتودلار تنقید ایشینده نه قدر تئوریکدیرسه، بیر او قدر ده پراتیکلییین قاباغینی آلیر. بئلهلیکله بو ساحهده اولان پروبلئملر اوزه چیخیر. منجه بو پروبلئملرین ان بؤیویو، ان بورا کیمی حل اولونمامیشی، دیالوق پروبلئمیدیر. نهدنسه هلهلیک آذربایجان تنقیدینده دؤزولهسی اولان یاخشی مئتودلو بیر دیالوق یوخدور. دوزونو دئسم، بیزده ایکی- اوچ تنقیدچی اولسا دا، دئمک اؤزلرینی تنقیدچی کیمی ساییب مدافعه ائتسهلر ده، راحتجا ایستهنیلن بیر قونونون اوستونده ساواشیب یئرلی- یئرسیز بیر- بیرلرینی آشاغیلاتماغا قالخیرلار. بو ایسه منجه یالنیز و یالنیز تنقیدده اولان دیالوق مدنیتینه وارماماق دئمکدیر. اوزگونلوکله بیزیم بو آز ساییلی تنقیدچیلریمیزده اولوب- اولمایان ائنئرژیلرین چوخو محض بو یولدا سارسیلیر. بئلهلیکله بیر- بیرلرینین هانکیسا بیر شئعیر، بیر روایت، بیر متندن اولان یوزوملارینی بینمهدیکده، بیر- بیرلرینی یامان- یوووزلا آشاغیلادیرلار. اولا بیلسین بعضیلرینین منیم بو سؤزلریمدن خوشو گئتمهسین. اینانین کی بو سؤزلری دئدیییمده اؤزوم هامیدان چوخ اینجیییرم. اما یاخشی اولاردی تنقید ساحهسینده دیالوق ائدنلر اؤنجه اؤز اورکلریندن کین- غرض کؤپویونو آریتلاسینلار. منجه بیزده اولان تنقیدچیلر بوتون متنلرین چئشید یوزوملو اولماسینی و پولورالیزمین قاباریق سیمگهلری اولمالارینی بیر یوللوق اؤیرنمهلی، بیلمهلی و دوشونمهلیدیرلر. بئله اولارسا، داها هئچ بیر دیالوق، تکسسلیلییه یول وئرمز. اوستهلیک بیر متندن اولان نئچه اوخونوش و گؤروشله، ادبیاتیمیزدا نئچه یوزوملولوق، نئچه سسلیلیک یارانار و ادبیاتیمیزین داها یئنیلشمهسی، داها ایرهلییه دوغرو گئتمهسی تامین اولار. من اؤز آدیمدان بیر گون تنقیدیمیزین داها علمی، داها پروفئسیونال اولماسینین آرزوسوندایام…


text:
اویان نیوز: اتحاد و ترقی جمعییتی نین تک قادین اویه سی
آووستیریالی بیر آنا و تورک بیر آتانین قیزی اولان سئلما ریضا، عوثمانلی دؤنمینده اینتئلئلکتوال بیر عاییله نین قیزی ایدی. ۱۸۷۷ ایلینده ایلک عوثمانلی پارلامئنتینده گؤره و آلمیش اولان باباسی علی ریضا بَی، دیپلومات اولاراق گؤره و یاپتیغی آووستیریادا تانیشدیغی و داها سونرا موسلومان اولان نایله خانیم ایله ائولندی. یئددی اوشاغی اولان جوتون، ان کیچیک قیزلاری اولان سئلما ریضا، اؤزل اؤیرتمنلرین دئنتیمینده درسلر آلدی و ۱۹٫یوزایلین سونلارینا دوغرو عاییله سیندن گیزلی اولاراق ایستانبولدان قاچدی و پاریسده اولان ژؤن تورک لئیدرلریندن بؤیوک قارداشی، احمد ریضانین یانینا گئتدی.
ائییتیمینی سوربون اونیوئرسیته سینده سوردوردو. سئلما ریضا پاریسده یاشادیغی ۱۰ ایل بویونجا عوثمانلی اتحاد و ترقی جمعییتینه اویه اولدو. بو جمعییتین تک قادین اویسی اولان سئلما ریضا، فرانسیزجا اولاراق پاریسده یایینلانان مشورت قزئته سینده و تورکجه اولاراق یایینلانان شورای امّت قزئته سینده چالیشدی. ۱۹۰۸ ایلینده مشروطییتین اعلانی نین آردیندان ایستانبولا دؤنن سئلما ریضا، دؤنوشوندن سونرا قزئته چی لیک ائتمه دی آنجاق، قیزیل آی-ین قورولماسی اوچون چالیشمالارا قاتیلدی. عوثمانلی هلال احمر جمعییتی اولاراق بیلینن بو قورولوشون یؤنتیمینده کی فیکیرلر ایله همفیکیر اولمایینجا ۵ ایل بویونجا گئنل سئکرئتئرلیغینی ائتدیگی بو قورولوشدان آیریلدی. ۱۹۳۱ ایلینده ۵۹ یاشیندا اؤلن سئلما ریضاین قلمه آلدیغی ایکی رومانی وار. سئلما ریضا خانیم’ین ۱۸۹۲ده قلمه آلدیغی ” اُخوت-قارداشلیق ” -داکی فلاکتین ندنی، اسکی بیر جارییه اولان قاینانانین ائوده کی ایقتیدار توتغوسو و دیگر جارییه لرین یئنی گلینی قیسقانمالاری دیر.
قادینین کیملیک موجادیله سی نین رومانداکی ایلک تمثیلچیلری سایابیله جگیمیز فاطما عالییه و سئلما ریضا خانیملارین رومانلاریندا ائییتیملی بیر عوثمانلی قادینی نین خیال ائتدیگی عاییله مودئلینی تاپماق مومکوندور.
قایناق: کیم کیمدیر
کؤچورن : آیدا بیات
خاتون بلوگ


text:
۱۹ دسامبردا چیندن اوزایا آتیلماسی پلانلاشدیریلان میللی اویدوموز، منفی هاوا شرطلری سببیله اوزای سفرینه ۱۸ دسامبردا باشلایاجاق
گؤکتورک-۲ اویدوسونون اوزای سفری بیر گون اؤنه آلیندی.
۱۹ دسامبردا چیندن اوزایا آتیلماسی پلانلاشدیریلان میللی اویدوموز، منفی هاوا شرطلری سببیله اوزای سفرینه ۱۸ دسامبردا باشلایاجاق.
اویدونون آتما لحظهسی جانلی یایینلا آنکارادان دا تعقیب ائدیلهجک و اورتا دوغو تکنیک اونیوئرسیتهسی یئرلشکهسیندهکی توبیتاک اوزایدا مراسیم دوزنلهیهجک.
مراسیمه باشباخان رجب طیب اردوغان دا قاتیلاجاق.
گؤکتورک ۲دن الده ائدیلهجک گؤرونتولر، عسگری کشفیات توپلاما، اکینچیلیک محصول آنالیزلری، محصول تخمینلری، چونکی مباریزه، چئوره چیرکلیلیگی، طبیعی فلاکتلرین سبب اولدوغو ضررلرین قیمتلندیریلمهسی کیمی مقصدلرله ایستیفاده ائدیله بیلهجک.