text:
دیل دوشونمک ایله بیرلیکده دوشونجه نی و بئیینده اولوشان شکیل و تصویرلری معینلشدیرر
دیللرینده بللی دئییم و ایفاده لر ایشلنمه گن خالقلار درک ائتمک پوزوقلوندان اذیت چکرلر. اونلار آنلام و معناسی نی بیلمه دیکلری قاورام و ایصلاحلاری درک ائتمز و باشا دوشمزلر. Lera Boroditsky نین آراشدیرماسینا گؤره هر بیر انسانین نئجه گئرچک و واقعیتلری درک ائتمه سینی اونون آنا دیلی معینلشدیرر[1].
Peter Gordon -آ گؤره آمازون بؤلگه سینده کی "پیراها" قبیله لرینه باغلی اولان انسانلارین دیللرینده بیر، ایکیدن آرتیق سای ایشلنمه دیگی اوچون اونلار اوچدن آرتیق سایلاری دقیقلشدیره بیلمزلر[2]. آمازونداکی قبیله لره باغلی اولان، توپلومدان آیری دوشموش قبیله عضولری اوچون سای اولاراق "بیر" دئدیگیمیز، بیر دئییل، "تقریبن بیر" یوخسا "آز" ساییلار. دیلده کی بو دقیقسیزلیک پیراها قبیله عضولری نین دوشونمک و درک ائتمک قابیلیتلرینی اؤز اتکی و تأثیری آلتینا آلار.
1930 اونجو ایللردن باشلایاراق دیل و طبیعت انسانلارین دوشونجه سی نین ایچریک و محتواسینی معینلشدیرر دئیه دیلچیلر آراسیندا بیر تئوری دولاشماقدادیر. بو تئوری یه اساسن دیلده ایفاده اولونمایانی، انسان بیر وارلیق اولاراق بئینینده کی دوشونمه سیستیمینه سیغدیرا بیلمز. بئلنچی بیر تئوری دوزدورسه، هر هانکی بیر کولتور و مدنیتده کی بعضی دوشونمه سایاغی (طرزی)، آنلاملار و معنالار باشقا مدنیتده بونلارا داییر کلمه اولمادیغی اوچون او مدنیت عضولری آدی چکیلن دوشونمه سایاغینی، ائله جه ده اونون آنلام و مفهومونو گرک آنلایابیلمه سینلر.
آمریکالی آراشدیرماجی Peter Gordon-ون آمازونداکی پیراها قبیله سی اوزره آراشدیرماسیندان گلدیگی قناعته اساسن کلمه سیز هر هانسی بیر دوشونجه و تصور یوخ. Peter Gordon بو نظریه نی گونئی آمریکانین Regenwald بؤلگه سینده بیر داها سیناقدان کئچیرمگه چالیشمیش. "Science" (بیلیم ) مجله سی نین یایینلادیغی بیلگییه گؤره نیویورکون کولومبیا اونیوئرسیته سی نین امکداشی و داورانیش تانیما عالیملریندن بیری یئرلی انسانلارین اؤنونه مختلیف سایدا اولان بالیق شکیللرینی قویاراق اونلاردان بو شکیللری بیربیرلریندن آییرد ائتمکلرینی ایسته میش. بالیقلارین سایی ایکی یوخسا اوچ اولدوقدا قبیله عضولری نین عاقلی یئتکینلری، هوشلو و فراساتلی انسانلاری مختلیف شکیللرده کی بالیقلاری آییرد ائده بیلمیشلر.
بالیقلارین سایی سککیز ایله اون اولدوقدا اونلار بو سایلارا آد و کلمه تانیمادیقلاری اوچون شکیللری آییرد ائتمکدن و تشخیص وئرمکدن عاجیز قالمیشلار. شکیلده بالیقلارین سایی اونو کئچدیکده اونلار داها هانکی شکیلده کی بالیق ایله هانکی شکیلده کی بالیق، هامان بالیقدیر دئیه بیلمه میشلر. بالیقلارین سایی آزا دوشورولدوکده، بالیقلار مختلیف حاللاردا گؤرونمه لرینه باخمایاراق اونلار بالیقلاری بیربیری ایله قارشیلادیرمیش و بیربیریندن آییرد ائده بیلمیشلر.
Peter Gordon -ه گؤره پیراها توپلوموندا سایین (عدد) آز چوخلوغو اؤنم داشیماز. اونلار هر شئیدن بیر دانا اولدوقدا، اونا آز، بیردن آرتیق اولدوقدا اونو چوخ دئیه قلمه آلارلار. چوخ سای دئدیکده ایکیدن آرتیق منظور ائتدیکلرینه باخمایاراق پیراها توپلومو و خالقی یوخاری سایلار اوچون هر هانکی کلمه آدی وئرمه میش. Peter Gordon -ه گؤره انسانلارین ایکی مختلیف شئیی بیربیریندن آییرد ائتمه لری، اونلارا آد وئره بیلمه لری و اونلاری درک ائتمه لریندن آسیلیدیر. انسان هر هانکی شئیی درک ائتمه دیکده اونا کلمه اولاراق آد دا وئره بیلمز.
آمریکا دیلچیلری (Edward Sapir (18841939 و Benjamin Lee Whorf (18971941) قوزئی آمریکاداکی قیزیل دریلیلرین دیل و مدنیتلری اوزره ائتدیکلری آراشدیرمالاریندان گلدیکلری قناعتلرینه اساسن انسانلار آیری دیللرده دانیشدیقدا اونلارین دوشونجه لری ده توپلومدان توپلوما بیربیرلریندن دگیشیک و فرقلی اولار. Edward Sapir ین بو وارساییمی و هپوتئزی 1970 اینجی ایللرده دیل و دوشونمه انسانلیغا عاییددیر دئیه گؤز آردی ائدیلمه سینه باخمایاراق سونونجو ایللر دیل دوشونمه نی بیچیملشدیرر و شکیللندیرر دئیه بیر داها آغیرلیق قازانماغا باشلامیش.
کلمه لرین اتکی و تأثیرلری
یئر اوزرینده کی خالقلارین دیللری بیربیرلری ایله فرقلی اولدوغو اوچون اونلار مختلیف بیچیملرده و شکیللرده دانیشارلار. دونیا دیللری نین سایینی نظره آلارساق، 7000 دیل دونیا انسانلاریندان اؤزلرینی ایفاده ائتمکلری اوچون اونلاری دوشونمگه و اؤزلرینی ایفاده ائتمگه زورلایار. بئله لیکله انسانلارین اؤزلرینی ایفاده ائتمکلری اوچون مختلیف بئیینلرده، مختلیف دوشونمه سیستیملری و دوشونمه سایاغی ایشه دوشر. دئیُک، بیر تورک، بیر فارس، بیر اینگلیس و بیر روس، هر بیریسی اؤزونون دوکتور اولماسینی بیلدیرمک ایستر.
اوسته کی دؤرت دیلی گرامئر باخیمیندان اینجه له دیکده دیل اولاراق بئیی نین دوشونمک بؤلومونده جومله قورولوشو و بیچیمی باخیمیندان آشاغیداکی توخوشلارا تانیق و شاهید اولاریق:
تورکچه ده کؤمکچی "ایمک" فعلی نین اکی (پسوند)، فارسچا کؤمکچی "هستن، بودن" و انگلیسچه کؤمکچی be فعلین یانی سیرا بلیرسیز آد بیلدیرن a حرفی ایله منظور ایفاده اولونارکن روس دیلینده هر هانکی بیر فعل و حرفه احتیاج دویولمایاراق شخص هانکی ایش ایله اوغراشدیغی نی، او ایشین آدینی چکیلمه سی ایله آچیقلیغا قاویشدیرار. شخص دوکتور ایسه، "ya vraç من دکتر" دئیه اؤزونو هر هانکی بیر فعله گرک دویمادان ایفاده ائدر. اوسته کی ایفاده لر اوزره دوراقلادیقدا تورکچه، فارسچا و انگلیسچه ده ایندیکی زامان منظور اولونماسینا باخمایاراق روسچادا زامانین دا ایفاده اولماسینا گرک (احتیاج) دویولماز. بو ایفاده لری یالنیز بیر کیچیک جمله قورولوشو دئیه قبول ائدر و مرکب جمله قورولوشلارینی نظره آلارساق، دیللرین نئجه بیربیرلریندن فرقلی اولدوقلارینی و بئیینلرده نئجه بیربیرلریندن فرقلی دوشونمه سورجی گئرچکلیشدیگینی داها دا راحات آنلامیش اولاریق. باشقا بیر مسئله بیر چوخ دیللرده قوهوملوق آچیسیندان ایستر قان باغلیغی، نسبی، ایسترسه ده ندنلی، سببی باخیمدان فامیللیک آدلارینی تورک، آلمان و فرانسیز دیللرینده قارشیلاشدیراراق قوهوملوق آچیسیندان دیلین دوشونجه ده اؤنم و اهمیتینی گؤسترمک پیس اولماز دئیه دوشونورم.
تورک دیللی انسان آدی چکیلن فامیللیکلره بیربیرلریندن آیری و بللی آدلار وئررکن آلمانلار و فرانسیزلار بو مسئله نین اوزرینده داها آرتیق یوغونلاشماق ایستمزلر. دئمک، بیر تورک انسانی Neffe (neveu) کلمه سینی ائشیدرکن قارداش اوغلو یوخسا باجی اوغلو، Vetter (cousin) کلمه سینی ائشیدرکن خالا اوغلو، بیبی اوغلو، عمی اوغلو یوخسا دایی اوغلو، ائله جه ده Onkel (oncle) کلمه سینی ائشیدرکن دایی یوخسا عمی، ها بئله Tante (tante) کلمه سینی ائشیدرکن بیبی یوخسا خالانین منظور اولوب اولمادیغی نین قئیدینه قالارکن، آلمان و فرانسه دیللیلر اوچون بو مسئله آرتیق اؤنم و اهمیت داشیماز. لازیم گلرسه، آتا طرفی، یوخسا آنا طرفی دئیه مسئله یه آچیقلیق گتیررلر. گؤروندوگو کیمی دیل دوشونجه-دن آیریلماز بیر بوتونلوک اولاراق دوشونجه یه ائشلیک (همراهلیق) ائدر. ائله اوندان یانا دا آلمان دوشونورو (متفکر) ویتقئنشیتاین دئمیش:
" سؤزجوکسوز (کلمه سیز) دوشونه رم دئیه بیلسه ایدیک، دوشونجه نی سؤزجوکلرده ایفاده ائتمه لی اولاردیق. آنجاق، یالنیز سوروشولدوقدا: ایفاده ائتمه دن اؤنجه دوشونجن وار ایدی؟ - هانکی جاوابی وئرمک اولار؟ نئجه دوغرو سؤزجوگو (کلمه نی) تاپاریق؟ سؤزجوکلر ایچیندن نئجه سئچه ریک دوغرو سؤزجوگو؟ هر زامان حؤکم ائتمه لی و ایضاحات وئرمه لی دئییل، چوخ ساده تاپاریق: - بعضاٌ بو دوغرو دئییل، بو دوغرو دئیه بیله ریک: - نیه؟ چوخ ساده "بودور". هامیسی بو قدر"[3].
بیلیم و صنعت بؤلوملری منظور اولدوقدا آلمان و فرانسیز دیللری شرق دیللریندن؛ او جومله دن تورک، فارس و عرب دیللریندن قات قات زنگین ساییلارلار. دئمک، بو دا دیلین دوشونجه و بیلیمی ائشلیک و همراهلیق ائتمه سی نین گؤرستگه سی ساییلار.
بیر چوخ دیللرین ترسینه اولاراق [4]Pormpuraaw-دا [5]Kuuk Thaayorre دیلینده دانیشان توپلوم ساغ و سول دئیه بیر ذهنیته صاحیب دئییل، اونلار اوچون یالنیز آنایؤنلر (جهات اصلی) قوزئی، گونئی، گونچیخان، گونباتان و باشقا یؤنلر بلیرله ییجی ساییلار. بیر یئمک اؤرتوگونون اوزرینده قویولموش قاشیق، پیچاق، بارداق، چؤرگین هارادا اولدوغونو ایفاده ائتمک اوچون یئرینه گؤره اؤرنک اولاراق دئییله بیلر: - قاشیق بوشقابین گونچیخانیندادیر. پیچاق بوشقابین گونباتانیندادیر. بارداق بوشقابین گونئیینده-دیر. اؤرتوک چئورسینده اوتورانلاردان سؤز گئدرسه، اؤرنک اولاراق دئییلر: "آیدین یاشارین گونئیینده-دیر". انسان بو دیلده اؤزونو آنلاشیلار بیچیمده ایفاده ائده بیلمه سی اوچون، گرک گؤی یؤن و جهتلرینی اؤز ذهنیتده سورکلی (مدام) گزدیره. یالنیز بئله لیکله دانیشیق باشقا بیریسی طرفیندن آنلاشیلابیلر.
مکان و زامانی آییرد ائتمک
هولاندین Nimwegen شهرینده کی ماکس پلانک قورومونون و San Diego-داکی کالیفورنیا بیلیک یوردونون (اونیوئرسیته سی) پوسیکودیل بیلیم بؤلوملری نین گلدیگی قناعته اساسن دیلی اصلی یؤن و جهتلر (قوزئی، گونئی، گونچیخان و گونباتان) ایله ایشلدن توپلومون انسانلاری، هر هانکی تانیمادیقلاری بؤلگه و تیکینتیلرده بیله هارادا اولدوقلارینی باشقالاریندان داها دا راحات آییرد ائده بیلرلر. بو دیللرین دورومو انسانلاری زورلایاراق اونلارا مکان و زامانی آییرد ائتمک باخیمیندان اونلاری داها دا آرتیق یئتنکلی و باشاریقلی ائدر. دیلچیلرین گلدیگی قناعته اساسن مکان اوزرینده فرقلی بیچیمده دوشوننلر زامان باخیمیندان دا فرقلی ذهنتیه یییه اولابیلرلر.
Lera Boroditsky و Alice Gaby[6] دیلچیلیک اوزره ده بیلگییه یییه اولاراق Kuuk Thaayorre دیلینده دانیشان یئرلی انسانلارین اؤنونه شکیللر قویاراق اونلارین شکیللردن درک ائتدیکلرینی و نئجه دوشوندوکلرینی باشا دوشمگه چالیشمیشلار، سونوچ بئله اولموش:
اوشاق ایله بؤیوک انسانین شکیللرینی قارشیلاشدیردیقدا دئمیشلر: انسان یاشلانیر.
تیمساح بالاسی ایله بؤیوک تیمساحی قارشیلادیردیقدا دئمیشلر: تیمساح بؤیویور.
کال موز ایله یئتیشمیش موزو قارشیلاشدسردیقدا دئمیشلر: موز یئییلیر.
آدی چکیلن بیلیم آداملاری سونرا شکیللری قاریشدیراراق اونلاری زامان باخیمیندان Kuuk Thaayorre دیللی انسانلارا تاریخینه گؤره سیرالاتماق ایسته میشلر. بو سیناق (امتحان) ایکی دؤنه (دفعه) آلینمیش. هر بیر سیناق حیاتا کئچرکن سیناق اولونان باشقا بیر یؤنه (جهت) باخیرمیش. بیلیم آداملاری نین گلدیگی قناعته اساسن انگلیس و آلمان دیللی بیر انسانین شکیللری زامان آچیسیندان سولدان ساغا و عرب دیللی انسان ساغدان سولا دوزمه سینی، یازمایؤنو (جهت نوشتن) اؤز اتکی و تأثیری آلتینا آلیندیغی اوچون زامان دا او دوغرولتودا بیچیمله نر. Kuuk Thaayorre دیللی انسان شکیللری ساغدان سولا یوخسا سولدان ساغا دئییل، سورکلی گونچیخاندان گونباتانا دوغرو سیرالامیش. سیناق اولونان شخص اوزو گونئییه دوغرو اوتوردوقدا شکیللری سولدان ساغا دوزموش. سیناق اولونان شخص اوزو قوزیییه دوغرو اوتوردوقدا شکیللری ساغدان سولا دوزموش. سیناق اولونان شخص اوزو گونچیخانا دوغرو اوتوردوقدا شکیللری اؤز بدنی دوغرولتوسوندا دوزموش.
اوسته کی قارشیلاشدیرمادان بیلیم آداملاری نین گلدیگی قناعته اساسن مدنیتلر اساسیندا چاغ و زامان مختلف بیچیمده گؤرسدیلر:
اؤرنک اولاراق بیر چوخ مدنیتلرده گلجک اؤنده و کئچجک گئریده نظره آلینار. 2010-اونجو ایل Lynden Miles آبئردین بیلیک یوردونون (ایسکاتلنده) اوزمانی نین تانیقلیق ائتدیگینه گؤره اینگلیس دیللیلر گلجگه دوشونرکن اؤزلری بیلمه دن گؤوده و بدنلرینی اؤنه قایدیرار و کئچجگه دوشونرکن گؤوده و بدنلرینی گئرییه قایدیرارلار. Anden-ده کی Aymara دیلینده کئچجک اؤنده و گلجک گئریده نظره آلینار. Raphael Núñez، ساندیاگودا کالیفورنیا بیلیک یوردو اوزمانی و Eve Sweeter بئرئکلیده کالیفورنیا بیلیک یوردو اوزمانلاری نین 2006 اینجی ایل ائتدیکلری تثبیتلرینه اساسن Aymara دیللیلر انگلیس دیللیلرین ترسینه و اؤز دیل منطیق لرینه اساسن گلجگه دوشونرکن گؤوده و بدنلرینی گئرییه و کئچجگه دوشونرکن گؤوده لرینی اؤنه قایدیرارلار.
آنیمساماق (خاطیرلاماق) یؤنو
دیل انسانلارین نئجه بیر اولای و حادیثه نی ایضاح ائتمه لرینه، نئجه آنیمسادیقلارینا (خاطیرلادیقلارینا)، کیمین نه ائتدیگینه داییر وئردیکلری بیلگه یه ده اؤز اتکی و تأثیرینی قویار. سورج و پروسئس قیسا اولدوقدا بیز اونو یئنیدن قورماق و یوروملاغا چالیشدیغیمیز اوچون اونو سرگیلمک ده چوخ چتین بیر ایش اولار. بو دئدیگیمیزی راحات باشا دوشمه میز اوچون 2006 اینجی ایل باش وئرمیش بیر اولایی ائشیدک:
"سفارت جمهوری اسلامی ایران در باکو، در واکنش به اعتراض جمهوری آذربایجان به آنچه "نقض حریم هوایی خود به وسیله بالگردهایی که رئیس جمهوری ایران را همراهی می کردند"، خواند، تاکیدکرد: ورود این بالگردها از روی عمد نبوده است. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری فرانسه،الچین قلیف رئیس سرویس گارد مرزی جمهوری آذربایجان گفت : باکو ، مقامهای ایرانی را در جریان نقض حریم هوایی آذربایجان توسط بالگردهای این کشور قرارداد و یک هشدار رسمی برای آنان ارسال کرد(خبر گزاری مهر، تهران:۱۲:۵۱ , ۱۳۸۵/۱۲/۰۸)" .[7]
اوسته گؤروندوگو کیمی بیر اولایین هر هانکی ندن یانا باش وئرمه سینه باخمایاراق اونون اوزرینده ایکی بیر بیرلرینه ترس دوشونجه ایرلی سورولموش. آذربایجان طرفی نین ایددعاسی اولایین باش وئرمه سینه و آذربایجان توپراق بوتونلوگونون توخونولماسینا اساسلانارکن تهران طرفی اوچاقدان آلمیش چلیشگه لی (بیر بیرینه ضد) بیلگیلر اساسیندا مسئله نی یوزماغا و اؤنمسیزلشدیرمگه چالیشار. بیر آز زامان کئچمه دن تهران طرفی فرانسه خبرچیلیگینه مسئله نی توجیه ائدرکن دئمیش:
"... در آن زمان، رئیس جمهوری ایران به شهر آستارا واقع در شمال غربی ایران سفر کرده بود و ورود این بالگرد تعمدی نبوده است"[8].
اوسته گؤروندوگو کیمی مسئله نین ماهیتینی سیلمک اوچون جمله ده باکیداکی تهران ائلچیلیگی ناغیل ائدیجی بیچیمده چیخیش ائده ر و جمله سونا چاتمادان "تجاوز" یئرینه "گیریش (ورود)" ایفاده سینی ایشلتمکله بیر تانیق (شاهید) دونونا بورونر. بئلنچی ایفاده لر سیاستچیلر طرفیندن دورمادان ایفاده اولونار.
مسئله نین دوزگون آنلاشیلماسی اوچون کئچمیشده کی بیر اولایی کئچمیش زاماندا ایشلتمک لازیم. اوسته کی ایفاده نی کئچمیش زاماندا ایفاده ائدرسک، اوخویاریق: "در آن زمان، رئیس جمهوری ایران به شهر آستارا واقع در شمال غربی ایران سفر کرد و ورود این بالگرد تعمدی نبود".
اوسته گؤروندوگو کیمی آستارا شهرینه گئتمک مسئله سی قاباردیلمیش اولار. بئله لیکله ده باش وئرمیش اولایین توجیه ائدیلمه سی ده یئترسیز ساییلار.
قایناقلار و اتک یازیلار
Lera Boroditsky; Wie die Sprache das Denken formt: http://www.spektrum.de/alias/linguistik/wie-die-sprache-das-denken-formt/1145804
[1] Lera Boroditsky Standford bilikyurdunun (Kaliforniyada) Professoru, Frontiers in Cultural Psychology dərgisinin başbazarı.
[2] Pirahã Berzilin Amazon bölgəsində danışılan dilin və bir qəbilənin adıdır. Pirahã dili Mura dil qurupuna bağlıdır. Bu dil qurupundan yalnız Pirahã dili günümüzə dək öz hayatını sürdürə bilmış.
[3] Ludwig Wittgenstein: Philosophische Bemerkungen, Wien 1995, S. 335
[4] Pormpuraaw Australya qıtasının Quzey-Günçıxanında yer alar.
[5] Kuuk Thaayorre, Paman dil qurupuna ayıddır. Kuuk Thaayorre dili Australiyanın Qreenlad əyalətinin Cape York yarım adasının Porpuraa yaşayış bölgəsində Thaayorre toplumu arasında danışılar.
[6] Alice Gaby Berkeleydə, Kaliforniya bilikyurdunun əməkdaşı.
[7] خبرگزاری مهر، سفارت ایران در باکو ورود بالگردهای ایرانی به حریم هوایی آذربایجان را تعمدی ندانست:
http://www.ghatreh.com/news/nn537370/%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D9%85%D8%AF%DB%8C
[8] خبرگزاری مهر، مجید فیض الهی سخنگوی سفارت ایران در جمهوری آذربایجان در گفتگو با خبرگزاری فرانسه، باخ اورادا.
ایشیق سؤنمز، 16.05.2012


c: text/html

text:
آکواریوم Akvarium
یازار: حسین واحدی yazar: Hüseyn Vahidi
1
کؤهنه قابیغی اولان کیتابی اوخویارکن، ائهمالجا باشینی ساغا چئویریب، اویناغان بالیقلارینا باخیردی. چوخ چکمهدی کیتابی بوکوب، اؤنونده اولان ماسانین اوستونه قویوب، دیزلرینی قوجاقلاییب آکواریومون ایچینه زیللهنرکن اؤز-اؤزو ایله دئدی:
- هن، قویروق بولایین، کئف ده، یاشاماق دا، دونیا دا سیزینکی دی. نه یئمک فیکری نه ده غم-غصه. هر نه قاباغینیزدا حاضیردی.
سونرا گولومسهیه-گولومسهیه آرتیردی:
-هیمممم، نه خوش اولاردی من ده هئچ اولماسا بیرگونلوک بالیق اولام.... نه گؤزل اولار...
سونرا فیلمه باخارکن یوخویا گئدن آداملارا تای، هئچ بیلینمهدی نه زامان یوخویا گئدیبدیر. او، یوخودا گؤردو، بالیق اولوب دوشوب اؤز ائویندهکی آکواریومون ایچینه. گؤردویونو اینانماییردی. آز قالیردی گؤیلره قاناد آچیب زیروهلرده اوچان قوشلار کیمی اودا قاناد چیخاریب اوچسون. اؤزونو آکواریومداکی داشلارین بیرینه چالیب بالیق اولدوغونو ایناندی.]]>
محبوس آتا Məhbus ata
یازار: آیدین
جانییئو yazar: Aydın Canıyev
کؤچورن: حسین واحدی köçürən: Hüseyn Vahidi
"وورونوک” شهرکناری بولوارلا پارالئل [موازی] یول ایله ایرهلیلهییردی. ایرهلیلهییردی دئمک ده اولماز، "آددیم-آددیم” قاباغا گئدیردی. پارک آبادلاشدیریلیردی، یولدا تمیر ایشلری آپاریلیردی. یایین جیرهاجیریندا محبوسلار بالاجا بیر گؤزلوکدن اطرافا باخماق اوچون بیر-بیرینی عوضلهییردیلر. اؤزل دوستاق اییی سککیز آچارلا باغلی بو مینیتورمنی باشینا آلمیشدی.
هله اوچ یوز کیلومئتر یول گئدسیدیلر. گؤزلوکدن چکن آزادلیق جاذبهسی و خوشبختلیک گؤرونتولری محبوسلاری ویجدانییلا اوز-اوزه قویموشدو: کیمی ائتدیگینین جنایت اولدوغونون فرقیندیدی، کیمی دوغرو آددیم آتدیغی امینلیگینده... اما هله، هره اؤز حسابینی اؤز ایچینده چکیردی.]]>
کاروان هایلا-کویله یولا دوشمهیه آرتیق حاضر ایدی. هره اؤز یئرینده حرکت امرینی گؤزلهییردی. بیرجه کاروانباشینین چادیری تزهجه آغاران دان ایشیغیندا یاواش-یاواش قارالماغیندایدی. خواجه ابراهیم آغا داها عمللیجه یوکلنمیش دوهلره، قاطیرلارا، کاروان بویو اؤز یئرینی توتموش صبیرلی آتلیلارا، چادیرین یانینداکی بؤیوک اوجاغین کولونو ائشهلهییب سؤندورن و اونو گؤزلهین اوچ نفر نؤکره اؤتری نظر سالدی، چادیرین آغزیندا "اؤهؤ، اؤهؤ"لهییب بوغازینی آریتلادی. ائهمالجا باشینی أییب ایچری گئچدی...
Karvan hay,la-küy,lə yola düşməyə hazır idi. Hərə öz yerində hərəkət əmrini gözləyirdi. Bircə karvanbaşının çadırı ağaran dan işığında yavaş-yavaş qaralmağındaydı. Xacə İbrahim ağa bir daha əməllicə yüklənmiş dəvələrə, qatırlara, karvan boyu öz yerini tutmuş səbirli atlılara, çadırın yanındakı böyük ocağın külünü eşələyib söndürən və onu gözləyən üç nəfər nökərə nəzər saldı, çadırın ağzında ,,öhö, öhö,,ləyib boğazını arıtladı, ehmalca başını əyib içəri keçdi...]]>
اونودولموش داهی، آفرا بئن
حاضیرلایان: گونئل ائیوازلی
کؤچورن: حسین واحدی
"محبت سیرلیلیک پالتارینی اوزهریندن آتدیقدان سونرا اوولکی ذوقوندان محروم اولموش اولور"
آفرا بئن
حیات سئوینجی
یازار: جون قولسورسی
حاضیرلایان: حسین واحدی
بو، بئرکلی-ایسکوئرین یاخینلیغیندا اولوب. من تر ایچینده، نئجه دئیرلر “داشینان املاک”لا [منقول اموال] دوپدولو حالدا ایستی قوناق اوتاغیندان چیخدیم. گیریش قاپیسی باغلاندی، باتی [غرب] کولهیی اوزومه چیرپیلدی و من آز قالا بالاجا قیزی تاپدالایاجاقدیم.
بلکی، بئش یاشی اولاردی. أینینده دیزلرینی اؤرتن قیرمیزی أتک واردی، اوتوراجاقدا اوتورموشدو. او، ألینندهکی اوستونده ایکی-اوچ قومرال [قهوهای] یارپاق اولان قورو بوداغی سککینین قیراغینا وورا-وورا ریتمله ماهنی اوخویوردو. توند قومرال چالارلی [رنگلی] بوروق [فرفری] ساچلاری یومرو [گیرده] صیفتینه دوشموشدو؛ یانیندا بؤرک قالیقلاری واردی، گؤزلریندن ایسه چیلغین قارا بهبهکلر بویلانیردی.
او ائله واله ائدیجی ایدی و همین بو “داشینان املاک”آ او قدر اوخشامیردی، آدام اوندان آرالانا بیلمیردی.
و من کوچهده یاناکی، یئنجهک [خرچنگ] کیمی حرکت ائدیردیم.
او، بیلیردی، من یاناکی گئدیرم؛ او بیلیردی، نؤوبتچی “بوببی” تینین هاراسیندا دایانیب، او اطرافداکی هر شئیی بیلیردی. اوزاقلاشدیغیمی گؤرنده منیمله اویناماغا باشلادی. بیسکویت ایستهین ایت کیمی باشینی چیینینه طرف أییب اوزونه تؤکولن ساچلارینین آراسیندان منه باخدی. او گولومسهدی، تینی دؤنه-دؤنه من ده گولومسهدیم. آیاققابی سسی ائشیدیلدی، او دا تیندن گؤروندو. اوتوراجاقدا اوتوراندا دا یاراشیقلی گؤرونن قیز آیاق اوستده داها چهکیجی گؤرونوردو. اصلینده بؤیوک قیز اوچون اولان بؤرکوندن آنجاق خاطیرهلر قالمیشدی. باشینا قویدوغو بو باش گئییمی پئیسرینه دوشموشدو. قیرمیزی أتهیی دئشیک-دئشیک ایدی، گونده قارالمیش یالین آیاقلارینا قادین آیاققابیلاری گئیینمیشدی. بوداغی یئللهده-یئللهده دالیمجا گلیردی. منیمله برابرلشنده آشاغیدان اوزومه باخیب یئنه دالا قالیردی.
یولدان کئچنلر اونا دقتله باخیردیلار، او ایسه فکر وئرمیردی.
اوکسفورد خییاوانیندا دایانیب دانیشدیق. صحبت بیرجه سؤزدن کئچیردی:
- شکرلمه [آبنبات/قندی] ایستهییرسن؟
من گئتدیم، او بوداغی ویترینین شوشهسینه وورا-وورا و ایری قارا گؤزلریله دالیمجا باخا-باخا قالدی.
نؤوبتی دفعه دالا باخاندا او، باشقا اوشاقلارلا اویناییردی، اونون قیرمیزی أتهیی ایسه آداملا دولو کوچهده فیرلانیردی.
آچیقلاما:
1. چئویرن: حمید پیرییئو
]]>
yazar: Hüseyn Vahidi
Sarı saçlı günəş, göyə dırmaşmış dağların arxasında, xoruzun banlamasını gözələyirdi. Axşamdan, buğda tarlasında olan yalnız günəbaxan isə qara dənələrini günəşin batan yerinə tutub, günəşi görmək ümidilə yuxlamışdı.
Bir azdan, xoruz, səsini başına atdı. Kənd evlərinin çıraqları bir-bir işıqlandı. Günəş gözələdiyi anı görüncə doğmağa başladı. Günəbaxan, sevincək yuxudan oyandı. Sevədiyi günəşi bırdaha görə biləcəyinə çıçəyı çartladı.
Çox keçəmədi günəş göy üzündə, hər yanı baxışı altına aldı. Günəbaxan, günəş bunun üçün gəlibdir deyə, üzün ondan çevirəmirdi. O, uçub günəşin yanına getmək arzusundaydı.
Yavaş-yavaş axşam gəlib çatırdı. Günəş yerə sərdiyi saçlarını darayıb, hörməyə başlamışdı. Günəbaxan isə günəşin getəməsindən üzülürdü. O, bilirdi birazdan günəş batıdakı uca dağın arxasına gedib yox ulacaqdır.
Çox çəkəmədi günəş dalına baxmadan, batının lap o uzaqlarında itərək qaranlığı yadıgar qüyədü.]]>
ایسوپیا
یازار: گونئل ائیوازلی Günel Eyvazlı
کؤچورن: حسین واحدی
یانما! آتش سویوقدور. اوندان قورخدوغوندان سنی یاندیرار. کیبریت چؤپونون اوجوندا گزیشن آلووا دقتله باخ، ایستهسن بارماغینی یاندیرماز. بلکه درینه یونگولجه توخونا بیلر. او سنی سئوسه، قویماز کول اولاسان. نئجه کی، مینیللیکلر اؤنجه أللری باغلی آتشه آتیلان ایبراهیمی آلوو سالامات ساخلادی. آذرین اوغلو یانا بیلمزدی. اونون داخیلینده قیغیلجیم وار ایدی. اود اونو سئویردی. اگر داخیلینده قیغیلجیم وارسا بیرگه آتشلنهجکسن. بوزا بنزهسن قارلا، ایستییه بنزهسن گونشله دوست اولاجاقسان. باخ، ایچینده نه گزدیریرسن؟
یول سنی هارا ایستهسن آپارا بیلر. سن هارا گئتمک ایستهدیگینی بیلیرسنمی؟]]>
بیر ساعاتین حیکایهسی
یازار: کئیت شوپین*
کؤچورن: حسین واحدی
خانیم ماللاردین اورک آغریسیندان اذیت چکدیگینی اوزون زامان ایدی بیلیردیک. بونا گؤره ده، ألیمیزدن گلنی ائدیردیک، حیات یولداشینین اؤلوم خبرینی اونا اولدوغو قدر داها یومشاق شکیلده چاتدیراق.
اونون باجیسی ژوسئفین قیریق جملهلرله اولانلاری ناغیل ائتدی؛ بوتون مسئله آیدین اولدو. اونون حیات یولداشینین دوستو ریچارد دا بورادا، اونون یانیندا ایدی. او، برئنتلی ماللاردین دا آدینین “اؤلنلرین” سیاهیسیندا قئید اولوندوغو دمیریول قضاسی ایله باغلی خبر لیستی اولاندا اورادا ایدی. آنجاق بو خبری تصدیق ائتمک اوچون ایکینجی تئلئقرامی گؤزلهدی و سسسیزجه بو آجییا دؤزهرک، بونو هامیدان قاباق خبر وئرمک اوچون تَلَسدی.]]>
دئن
مؤرفی
(دول قادینین اعتراضی)
یازار: مارک توین
حاضیرلایان: حسین واحدی
“بو ایللر ایچینده، منیم دقتیمی چکن أن نیسگیللی احوالاتلاردان بیری ده ساواش دؤورونده بورادا- کارنینق شهرینده باش وئرمیشدی”- بونو دئین بانکین ایشچیسی سؤزه باشلادی.]]>
مضحکه
یازار: اوزئییر حاجیبَیلی
کؤچورن: حسین واحدی
کندلینین بیری بوغداسینی، باراماسینی آپاریب بازاردا دهیر-دهیمزینه ساتیب بیر دنه آت، بیر دنه ائششک و أینینه ده بیر دست پالتار آلیب، ائوینه طرف گئدیردی....
بیر نفر بَی بونو گئندن گؤردو و تعجب ائلهدی کی، کندلینین هم آتی وار، هم ده ائششهیی. دالدان کندلییه یاخینلاشیب باشینا ائله بیر قاپاز سالدی کی، کندلی آنجاق بیر ساعاتدان سونرا آییلا بیلدی و آییلاندان سونرا دا باخیب گؤردو کی، ائششک یوخدور.
یاساوول* کندلینین آتینا باخیب شکایتینه قولاق آسدی، آما شکایت "حاققی" آز اولدوغونا گؤره، کندلییه بیر نئچه دنه قامچی چکدی و دئدی:
- باغلا آتینی بورادا، گئت اطرافی گز، بلکه ائششهیین تاپیلا.]]>
Urmiyə təbiətində olan yeməli və dərman bitkilər
اورمیه طبیعتینده اولان یئمهلی و درمان بیتکیلر
* حاضیرلایان Hazırlayan: حسین واحدی Hüseyn Vahidi
یاز فصلینده آذربایجان دیارینین بیر چوخ یئرلرینده او جملهدن اورمیهده یئمهلی و درمان اوچون عرقین چکمهلی بیتکیلر واردیر. اونلارین سایی حدسیز حسابسیزدی. او ترهلر ایله بیتکیلردن أن چوخ تانینمیشلاریندان بیر نئچهسینی آشاغیدا اوخویا بیلرسینیز.
Yaz (bahar) mövsümündə
Azərbaycanın bir çox yerlərində o cümlədən Urmiyə,də yeməli və dərman üçün
arağın çəkməli bitkilər vardır. Onların sayı hədsiz hesabsızdı. O tərələrin ən çox tanınmışlarından bir neçəsini aşağıda oxuya bilərsiniz.
یئنی امکداش
یازار: حسین واحدی
]]>
اورمیهنین لاستیک فابریکاسینین آمبار بؤلومونده چالیشان 43 یاشلی جاوادین داخلی تئلفونو زنگ چالماغا باشلادی. جاواد بیلگیسایاردان ال چکیب دستهیی گؤتوروب اینجه سسله دئدی:
«آلو، سالام بویورون»
خط دالیندا عصبلی سسله دئییلدی:
«علیک! تئز تئلفونو وئر جاوادا ایشیم وار»
«آغا جاواد بورادا دئییل»
«هارا گئتدی»
«گئدیب حاماما، یووونا اولا شاماما»
«سن کیمسن؟»
«من رجبم، آمبارین یئنی ایشچیسی... آلو...»
ماغارا
یازار: کمال عبدالله
کؤچورن: حسین واحدی
گــئـجه یاغماغا باشلایان یاغیش سحره یاخین قفیلدن کسدی. او، یاغیشی بهانه ائدیب ایشه گئتمک ایستمیردی، آما ایندی بو مومکون اولمایاجاقدی.
– سن نئجه آدامسان؟! بو گئجه دئمهدینمی، صاباح بوتون گونو بیر یئرده اولاجاغیق؟! گئتمه ایشه. – اورکک-اورکک اونا باخان آروادی گؤزلریله، آز قالا، یالواردی.
او بیلمهدی، سؤزونه صاحب چیخماماقدا اونو گوناهلاندیران آروادینا نه جاواب وئرسین.
"آلینمیر کی، آلینمیر. هئچ نه بارهده دوشونمهمک، هئچ نهیین دردینه قالماماق، قایغیدان، ناراحاتلیقدان کنار، بیرجه گون ده اولسون، یاشاماق – آلینمیر".
بو دوشونجهلرله ایندی او اؤز ایش اوتاغینا گیرمک اوچون دهلیزی ساغا دؤنهجک، ألینی جیبینه سالیب اوتاغین آچارینی چیخاراجاقدی.
قاپینی آچیب ایچری گیردی. اوتاقداکی دییشیکلیک او دقیقه دقتینی چکدی. اوتاغین کوچهیه آچیلان یئگانه پنجرهسیندن اوّللر اونون هئچ واخت گؤرمدیگی بیر خالچا آسیلمیشدی و بو خالچا پنجرهنین اوزونو تامامن توتموشدو. بئله کی، پنجره هئچ گؤرونموردو. خالچانین جانلی ناخیشلاری، رسملری وار ایدی. خالچادا تصویر ائدیلن یئر بیر بازار کوچهسی ایدی، بو بازار کوچهسینده ساغدا، سولدا بالاجا دوکانلاردا جانلی گؤرونن آداملار جدی-جهدله آلیش-وئریشلرینی ائدیردیلر.
گؤزلرینی خالچاداکی رسمدن آییرا بیلمیردی. کیم گتیریب بو خالچانی آسیب بورا؟ بو هارانین کوچهسیدی؟ بورادا ایندی هانسی زمانه، هانسی ایامدیر؟ بو سواللارین بیر جاوابی یوخ ایدی.]]>
رعنا خانیم زارع ایله بیر چایلیق صؤحبت
رعنا زارع: حیاتین ایلك و سون آنلامی سئوگیدیر
دانیشیق آپاران: حسین واحدی
]]>
1367بایرام درگیسی- –جی گونش ایلینین آبان [قیروو] آییندا، قارلی بیرگونده، قوجامان تبریزده دونیایا گؤز آچدی. عائلهنین 5جی اوشاغی اولوب, سسسیز بیر اوشاقلیق عالمینده بویا-باشا چاتماغا آددیم آتدی. اؤزو دئییر:
" اوشاق اولا بیلمهدیم چوخ. اؤزومدن بیر تصویر یادیمدا قالسا اوشاقلیقدان، اودا كیپریك چالمادان باخماق، سوسماق اولدو".
شعری، یاشاییشی عشق ایله برابر بیلهن شاعر، گؤزل بیر دوشونجهلر ایله شعرلرینی دیلیمیزه اتحاف ائدیر. بیر چایلیق صؤحبتیمیز اولوب عزیز شاعرهمیز رعنا خانیم زارع ایله بویورون اوخویون.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
خدآفرین درگیسی اولاراق 10- ایلدیر یاییملانماقداییق. بودرگی اونجه لیکله آذربایجان تورک کولتورونه ، اونون تانیتلماسی و آراشدیریلماسی هم ده بومدنیتین اولاناقلارینین آلقیلانماسینا و اونون یایقینلاشما و درینلشمه سینه قوللوق ائدیر. آیریجا بودرگی آنادیلی و آنادیللی تورکجه یازار و اوخورلارین گوونج و اینام قایناغی دیر. 30 میلیون دان چوخ ترک لرین ایران دا بارماقلا سایلاسی قدر مطبوعات ارگانی اولدوقدا اونلارین بیرچوخو فارسی هفته لیک لرین آرا صحیفه لرینده و بیرده وارلیق درگیسی واردیرکی ، اودا اوچ آید دا بیر نشراولونور. بونو نظره آلاراق بیز 10 ایل دیرکی هرآیی قوجاق دولوسالاملار و داغارجیق دولو فولکلور ، علم ، بیلیم ، ادبیات ، سوسیال پرابئلم لر ، ادبی یارادیجیلیقلار دیل بیلیمی ، دیل اویرتیمی ایله دیرلی اوخوجولارین قاپیسینی دویوروک. .
خدآفرین آدی حقینده : خدآفرین آذربایجانین آن گوزل بولگه لریندن بیرینین آدی دیر. بوبولگه قاراداغین آن گوزل مدنیت مرکزلریندن دیر. اهالی تورک دور. بوردا خالق اوزانلاری سایقین دیر. تاریخی آبیده لرله دولودور. ایکی آذربایجانی بیرلشدیرن کورپو بورادا یئرله شیر، آرازچایی اوزه ینده قورولان بوکورپولر قدیم ایپک یولونون ان اونملی اثرلریندندیر. خدآفرین بیرچوخ تاریخی قلعه لره ائوصاحبلیی ائدیر و اونون آن بویوک دایاغی بابک قالاسی دیر.
خداآفرین تاریخی زنگینلیک له یاناشی طبیعی و دوغال گوزللیه ده مالیک دیر. هوندور داغلاری ، سیخ مئشه لری ، سرین دره لری ، بول سولو چشمه لری ، همیشه آخار چایلاری گوزاوخشایاندیر. بونا گوره ده او اولوسلارآراسی قوروق ساییلیر. توپراغی وئریملی ، اینسانلاری قوناقجیل و مهرباندیر. بوردا علم و ادیبیات هرزامان دیرلی حساب ائدیلمیشدیر. ادبییاتیمیزین بویوک لریندن بیری ابوالقاسم نباتی بورالی دیر. مین لر ایل محتشم تاریخه صاحب اولان خدآفرین اونلارلا ده تاریخی شخصیته ائو اولموشدور.
خدآفرین قارشیسندا قان آغلایان قاراباغی هرگون حوزون و دردله آناراق عمله ده خاچ یوروشلرینین ارمنی لر طرفیندن آرازین اوتایندا یانیق توپراق سیاستینین یورتمه سینین شاهیدی دیر. قارشی دا یانان مسلمان ائولری قاچقین دوشن مینلرله مسلمان تورک بیزه خاچ پرست لرین وئردیی گوزداغی دیر. خدآفرین آجی آیریلیغین قدیم تانیقی دیر. یئراوزریندن بولونسه ده وطن چایی اوزریندن آتالاریمیزین یاپدیغی کورپولر اوزریندن بیرله شیر و قوجاقلاشیر. بیزده فیزیکی کورپونو معنوی کورپویه چئویره -رک قلم لریمیزله تفکورموزله عقلی کورپونویاراتماغا جهد ائتدیک.
خدآفرین درگیسی ئین یارانماسی :
17 – ایل اونجه یعنی 1996 -جی ایلده بیرایده اولاراق منیم طرفیمدن اورتایا آتیلدی اویرنجی اولدوغوم اوایللرده بوایشی حیاتا کئچیرمک اوچون اسلامی ارشاد اداره سینه باش ووردوم. اوراد فورملاری دولدو- راراق ایذین آلماغی بکله دیم. بوگون – صاباح دوزیئددی ایل چکدی و من آرزوما قووشدوم. اولکه میزده تورک دیللی نشرلرین اولماماسی بوایشین نه قدرچتین اولدوغونو گوزاونونه گتیریردی. بونونلا یاناشی تورک سئوگیسی وارکن تورکجه سئودالیلاری اولدوقدا کئچمیش رژیمین یاراتدیغی آنتی تورک اتمسفری حالا دوشونجه لرده قالماقدا ایدی. باخمایاراق بودیلی دانیشانلارین سایی اون میلیونلارلادیر. آنجاق آنادیللی مکتب و اوخوللارین اولماماسی بودیلین آلت یاپیلی اولوشومونا جدی ضربه لر وورموشدو. بوتون بونلاری گوز اونونه آلاراق، یوردوموزا ، آنامیزا ، آناوطنیمیزه اونون شیرین دیلینه زنگین مدنیتینه وورغونلوغوموز و سرگیله مه یه باشلادیق.
7- ایل بکله یشدن سونرا ایندی سوزدن – عمله کئچدیک 2004- جوایلین پاییزینین ایلک آییندان خدآفرین درگیس نشر اولونماغا باشلادی. ایلک آنادیللی آیلیق درگی اولاراق تهراندا باسیلدیق و بوتون آذربایجانا اوجومله دن تهرانا یاییلدیق. بیرینجی ساییمیز اون مین تیراژلا باشلادی. اوخوجولاردان و خالقیمیزدان چوخ اولوملو تپکیلر آلدیق. باخمایاراق رقابت دونیاسیندا بیزی سئومه ینلرده آزدئیلدی. کیمیسی بیزه خور باخدی ، کیمیسی بیزی سئوه رک اوره ک لرینه باسدی. بعضی لرده درگینی قورخا – قورخا اوخوماغا باشلادی.
درگینین دیلی وآماجی : درگیمیزی ایکی دیللی اولدوغوندان ( تورکجه – فارسی ) بیز بوایکی دیلده یازماغا باشلادیق ، مطبوعات تجروبه میزین البته آنا دیلده اولمادیغیندان چوخ زحمت لره قاتلاشدیق. آنجاق هرآی ، هرایل گئری قالدیقدا هم اوخوجولاریمیز چوخالدی ، هم ده گئنیش جوغرافی آلاندا تانینمانما باشلادیق. بونونلا یاناشی اولکه ده اولان تورکه فوبینی ده یاواش – یاواش آرادان قالدیرماغا باشلادیق. ایلک ایللرده بعضی فرد و یازارلار طرفیندن دیشلانساقدا دوولت طرفیندن اوگئی آلقیلانساقدا یورولمادان بیخمادان دیک دوراراق ، گرچک یولدا اولدوغوموزا ایناناراق بوتون مادی و معنوی چتین لیک لره سینه گره رک یولا داوام ائتدیک. دیلمیز تورکجه، آنلایشمیز تورکجه، سئودامیز تورکجه اولدوغوندان بوشمعین باشینا مینلرله پروانه توپلاشدی. درگی مسلکی بیرعملدن سئودا و عشق مجراسینا یونلدی. گنج یازارلارین، آنادیللی سئودالیلارین یوواسینا چئویریلدیک. اونلارین قلملرینین سیناق میدانینا چئویریلدیک. تورکجه نی دانیشیب یازانما یانلارا اورنک اولدوق، اولکه ده خدآفرین مکتبی اولاراق دیلمیزین اوزللینی، گوزللینی ساغلاماغا باشلادیق. دیرلی اوستاد وحوجالاریمیزدن اویود و نصیحت لر آلدیق. کئچمیش دن گلجه یه بیرچیراق توتدوق. قورقود ددنین دیلی ایله یازدیق، فضولینی، نسیمی نی، شهریاری ، یونس امره نی، علی شیرنوایی نی، نباتی نی، ادیب احمد یوکناکینی، یوسف بالاساغونلونو ، ماحمود کاشغرلی نی ، و اونلارلا بیلیم، کولتور و ادبیات اینسانیمیزی آراشدیردیق ، اویرندیک و اویرتدیک. دیلمیز تورکجه میز دیر، تورکجه میز وارلیغیمیز شعارینا دون گیئندیردیک. سیزده یوردوموزو ، دیلمیزی و ائلیمیزی سئومه یه دعوت ائدیریک.
خدآفرین درگیسی نین یولو : مدنیت واویغارلیغیمیزی تانیتماق، دونیا ادبیاتیندان اوز ادبیاتیمیزا ترجومه یولو ایله قازاندیرماق، فولکلور و شیفاهی خالق ادبییاتی و زنگینلیک لریمیزی آراشدیرماق، دوزگون و دوغرو دیلده یازیب اوخوماق. ادبی فورما اولوشدورماق و بوادبییاتی اولکه ده پایلاشاراق یایقینلاشدیر ماق. اولکه ده کولتورلر آراسی قایناشمادا بیزده اوز وارلیغیمیزی اورتایا قویاراق ازیلمک دن، اونودولماقدان قوروماق و اونواینکیشاف ائتدیرمک. علمی، ادبی – اجتماعی یونوملو مقاله لری آذربایجان سورونلاری چرچیوسینده نشرائدیرمک و اونلارین حللینه تشبوث ائتمک. مکتبی اولمایان اوخوجولاریمیزا آنادیل اوخول وظیفه سینی یئرینه یئتیرمک.یازیچی وشاعیرلریمیزین اثرلرینین چاپ اولونماسینا قاتقیدا بولونماق.اولکه ده قارداشلیق دیرلرینی ترویج ائتمک.بیرلیمیزی بوتولویوموزو ساغلاماق وبرابر حقوقلو وطنداشلیق حاقینا سوزده یوخ عملده ییلنمک.یوردوموزا اولکه میزه دیلیمیزه ودینیمیزه خمت ائتمک.
بیزیم له علاقه ، ارتباط واولاشیم یوللاری:
آدرس : تهران خ انقلاب اسلامی ، خیابان وصال شیرازی پ 7 طبقه 3 واحد 5
تلفن : 09192281916
ایمیل : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
جی میل : این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
دیقت: قایناغی گوسترمه شرطی ایله، خدآفرین درگسنیدن قایناق کیمی استفاده ائتمک اولار.
دیل – ادبییات، تاریخ ، ادبییات تاریخی – اجتماعی مسئله لر ، تورکولوژی ، فولکلور – شعر گوندرمه ینیزی رجا ائدیریک. عرب الفباسی ایله تورکجه یا زیلان مقاله لر ترجیح ائدیلیر.
سیزنیله
دکتر حسین شرقی درچک سوی تورک
باش یازار و تاسیس چی


text:
آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی
الهام علی یف جنابلارینا
محترم جناب پرزیدنت
اروپا اولمپیا کمیته سینین ٤١- جی باش آسامبلیاسینین مستقل آذربایجان رسپوبلیکاسینین پایتاختی باکی شهرینده ١ اروپا اویونلارینین کچیریلمه سی باره ده قرارینین قبولوندان ٢ ایل ٦ آی ئوتور. کمیته سچیمینیائدرکن رگیونون لیدر دولتی سایلان آذربایجانین صورتلی انکشافینی، ثابت دولت اولماسینی، دنیا بیلیینده کی موقعینی، چوخسایلی بین الخلق یاریشلاری یوکسک سویه ده کئچیرمه تجربه سینی، ادمانچیلاریمیزین دقت چکن اوغورلارینی و دیگر مثبت جهتلری اساس گوتوروب.…


text:
کمی تنهایی
جرعه ای لب رنگ پریده
گره در لبانم
ذره ذره تا آخرین نفس
آه ، چقدر تلخ است
بی تو بودن و طعم سیگار
(علی سلیمی )
گون هانسی طرفدن چیخیب ؟
یوخولاریما یولون دوشوب!
منیم چون اورگین داریخیب ؟!
یوخسا منیم اورگیم داریخیب!
بلکه ده یوخولار خط خطه دوشوب
شانسیدان سنی یئل بورا گتیریب!
گئجه گوندوزلریمی سایدیم هر آی
اوز گویلومه دئدیم گلرسن بو آی
کوچه لره سو سپدیم ،گول باغلادیم
سن گلنده دئدیم توز اولماسین یوللاری
ساماواری آلیشدیردیم سنه خاطیر
اوتدوم قاپیدا سن گلن یوللارا ساری...
سن گلمه دین گوزلریم باخا باخا قالدی
هئش بیلمه دین سن سیز گونوم قارالدی
بیر آن دا کوچه نی توز آلدی ، گوللر سارالدی
قاپیمیزین دا گوزو یولونا حسرتیله باخدی
یرینی بیر دونیا غم الدی سینیخ کونلومده
ساماوارین دا اودی یانا یانا اوریینده قالدی
( علی سلیمی)


text:
گلیر باهار حیدر عبادی(باریش) سیلکهلنیر قوجا داغلار یاشیللانیر بیزیم باغلار قیچی اوسته دونموش قارلار داملا داملا یولا دوشوب داغ باشیندان سوزوب سوزوب آخیر گئدیر اویلاقلاردان او یایلاقدان بو یایلاقدان خبر گلیر یاخینلاردا ن، اوزاقلاردان یاشیل دونون گئییر چینار نه وار نه وار گلیر باهار !Read More »
باهار نغمهلری / رقیه علیقلیان
باهار نغمهلری رقیه علیقلیان (۱) باهار گلیب تاپ تازا آفرین اولسون یازا گئیین بایرام پالتارین گلین چیخاق پئشوازا (۲) منیـــم آدیـــم باهـــــاردی اوچ آیلیق عــؤمروم واردی آپـــاررام داغیـــن قاریــن گئتـــیررم بـاغیــن باریـــن یئـــر اوزونـــو بـــزهرم داغــی داشــی گــــزهرم قــــاری، بــوزی یئیـــهرم یــاشــیل دونــو گئـیهرم بـاغــا چیـچک ســـپهرم اتـــک-اتــک سپــه رم لالــه یه آل دون وئریـب یــانــاغـــیندان اؤپـــه رم آغاجــلارا آغ ...Read More »
گؤرونمز / سید رضا حسینی
گؤرونمز سید رضا حسینی او گون ایلقار درسه حاضیرلیقسیز گلمیشدی. چوخ قورخوردو کی، موعللیم اوندان ائو تاپشیریغی سوروشار. مکتبه یاخینلاشاندا هیجاندان آیاغینی گوجله سورویوردو. اؤز-اؤزونه دوشوندو:«نه اولایدی،گؤرونمز اولایدیم،موعللیم مندن درس سوروشمایایدی». درس باشلاندی. موعللیم بیر-بیر اوشاقلارین آدینی چکیب گلمهینلری قئید ائدیردی. اؤز آدینی ائشیدنده ایلکین یاواشجا «بوردایام،-دئیه دیللندی» اوشاقلار اطرافا بویلاندیلار. موعللیم ده بیر آز سوسوب صینیفه گؤز گزدیردی. «من ...Read More »
قویون سوروسو و قوچ/ بهنام ملکپور
قویون سوروسو و قوچ بهنام ملکپور بیر سورو قویون چوبانین الینین آلتیندا اوتلاییب-گزیردیلر، آمما اونلار هئچده اوتلادیقلاری اوتلاردان یارارلاناممیردیلار. چون اونلار نه قدرده اؤزلرین یئدیردیب بسلدسهلرده ؛ سونوجدا چوبانا سود، ات، یون و هابئله دریلرین وئرمک زوروندا ایدیلر. بو دوروما باخمایاراق اؤزلریده بونون فرقینده دئییلدیلر، آخی اونلار قویون کیمی یاشاماغا قرارلی ایدیلر. اونلار بئله سانیردیلار اگر چوبان اولماسا آجلاریندان اؤلمهلیدیلر یادا ...Read More »
سئحیرلی آغاج / محمد احمدیزاده
سئحیرلی آغاج محمد احمدیزاده بیری وارمیش، بیری یوخموش. اوجا داغین اتهییندهکی آغاجین باشیندا بیر قوش یووا قورموشدو. گونلرین بیر گونونده، ناغیلیمیزین قوشو یوواسیندا، اوچ یومورتا قویار و بالالاری یومورتالاریندان چیخانادک اونلارین اوزهرینده یاتار. سونوندا او گون گلیب چاتار و قوشون بالالاری یومورتالارینی سیندیریب، ائشیک دونیاسینا آددیم قویارلار. نئچه گون گئچندن سونرا یومورتادان یئنی چیخان بالالار، اؤز آنالارینین سسینه ایلگی گؤسترمهمکلری ...Read More »
باللی و خاللی / سید رضا حسینی
باللی و خاللی سید رضا حسینی باللی آدیندا آری ایله خاللی آدیندا میلچک دوستوق ائدیردیلر. اونلار هر گون چمنلیکده گؤروشور، هره اؤز ایشی ایله مشغول اولوردو. باللی چیچکلردن شیره چکیر، خاللی ایسه هارا گلدی قونور، نه گلدی یئییردی. بیر یای آخشامی خاللی اؤز دوستونو میلچکلر اؤلکهسینه دعوت ائتدی. بورادا آغیز دئیهنی قولاق ائشیتمیردی! میلچکلر یئمک گؤرن کیمی بیر-بیرینه ایمکان وئرمهدن ...Read More »
امزيك … / كامران داداش اوغلو
امزيك … كامران داداش اوغلو بيري وارميش، بيري يوخوموش. نجات آديندا بير اوغلان وارميش. هله بو زيرك اوغلان دونيايا گلمهميش، آناسي بازاردان كئچيرميش. گؤروركي بير ياراشيقلي قادين، گؤزهل – پارلاق قيرميزي رنگلي خارجي امزيک ساتير، خوشونا گلير، بيريني آلير. گؤرور كي ساققاللي بير كيشي قيشقيرير: – امزيك، خارجي امزيک! پارلاق ساري امزيك اونوندا خوشونا گلير، بيريني آلير. بو واخت نجات ...Read More »
بالاجا سئلین / ملیحه عزیزپور
بالاجا سئلین ملیحه عزیزپور بالاجا سئلین داراییب تئلین گئییب آغ دونون اولوبدور گلین اللری چیچک تئللری لچک گولوشلرینه قونوب کپنک آی گؤزل بالا گؤزلری آلا شیرین دیلینه قورباندیر خالاRead More »
منیم اولدوزوم / ائلدار موغانلی
منیم اولدوزوم ائلدار موغانلی بورویوبدو گؤی اوزون قورخولو بیر زیل قارا، گئجه چیخاندا چؤله باخیرام اولدوزلارا. آنام دئییر: “-گول بالام هامینین وار اولدوزو؛ هله چوخ اولدوز وار کی، گؤرمور اینسانین گؤزو.” گئجه گؤیو بزهییر گؤزل اولدوز، گؤیچک آی؛ بیلمیرم اولدوزلاردان هانکی دوشوب منه پای. آنام یئنه دانیشیر: “-هامینین اولدوزی وار، سنینده نازلی بالام گؤیده اولدوزون اولار. بالاجا اولدوزلارین- یییهسی اوشاقلاردی؛ ...Read More »
توك يارپاقلي آغاجلار / حبیب فرشباف
توك يارپاقلي آغاجلار حبیب فرشباف تؤكولدو بيرجه – بيرجه آغاجلارين يارپاغي؛ الوان رنگه بوياندي باغ – باغاتين تورپاغي. گونشين قارشيسيندا چيل – چيلپاق دايانديلار؛ كؤلگهلرين گؤرنده لوتلوکدن اوتانديلار. سئرچهلر پيريل – پيريل بوداقلارا ائنديلر؛ توك يارپاقلي بوداقلار ايسينيب سئوينديلر.Read More »


text:
۸چییردکلی Galaxy Alpha
سامسونگ شیرکتی، بازارین ایلک ۸چییردکلی(هسته) ایشلمجیلی(پردازنده) موبایلینی تانیتدیردی. بو ۸چییردک لی ایشلمجی صاحیب اولان موبایلین آدی گلکسی آلفا دی.۸چییردکلی گلکسی آلفا موبایلی آیفون۵Sین اوخشار مودلی دیر.گلکسی آلفا ۶٫۷اینچلیک قالینلیگه و ۱۱۵گیرم چیکییه(وزن) صاحیبدیر.گلکسی الفانین، دؤرد چییردگی،۱٫۸گیگاهرتزلیک و اوبیری دؤرد چییردک ایسه،.۱٫۳گیگاهرتزلیک دیرلر.گلکسی آلفا،۱۲و ۲٫۱مگابیکسللیک کامئرایا قورلودور.شاید گلکسی آلفانین اکسیک نوکتهسی،۱۸۶۰mAhلیک باتریسیدیر،نییهکی باتریسی،گلکسی اس۵دن ۱۰۰۰mAh آزدیر.دئمهلی دیر گلکسی آلفانین قیمتی هله بللی(مشخص) اولماییبدیر، اما عرضه تاریخی سانکی سپتامبر آییی بیلدیریلینب.
قایناق:engadget


text:
دوغو آذربایجان، اؤلکهنین دؤردونجو یاشلی اوستانی
اؤلکهنین آمار و نفوس ساییمینین مودورو ؛ گیلان، ایصفهان، دوغو(شرقی) آذربایجان،گونئی(جنوبی) خوراسان ، تئهران، سیمنان، زنجان، مرکزی، همدان و مازندران اوستانلارینی، اؤلکهنین ان چوخ یاشلی(سالمند) نفوسونا صاحیب اولدوقلارینی دئدی.”علی اکبر محزون” جومعه گونو اکلهدی(افزود):اؤلکهنین یاشلی نفوسونون یوزدهسی، اورتالاما(متوسط) ۵٫۷ فاییزدی.آرتیرمالیدیر؛گیلان اوستانی۸٫۱ فاییز،مرکزی۷٫۴،گؤنئی خوراسان۷٫۳ و دوغو آذربایجان ایسه ۷٫۱فاییز یاشلی نفوسلا اؤلکهنین ان چوخ یاشلی نفوسونا صاحیب اولان اوستانلاردیلار.دئمهلیدیر تهران اوستانی ایسه،۶٫۱ فاییز یاشلی نفوسونا صاحیبدیر.
قایناق:ایرنا


text:
دوغو آذربایجان، یاغینتیدا اؤلکهنین ایکینجی سیراسیندا یئر آلدی
دوغو آذربایجان، یاغینتیدا اؤلکهنین ایکینجی سیراسیندا یئر آلدی!دوغو آذربایجان ایالتی؛مازندران وگیلاندان سونرا اؤلکهنین ان چوخ یاغینتیلی بؤلگهسی اولدو.دوغو آذربایجان بو ایل ۳۷میلی مئتر یاغینتی (بارش) اؤزونه گؤروب. ایصفهان، البرز، ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، گونئی خوراسان وقوزئی، خوزستان، سیمنان، فارس، قوم، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، هرمزگان و یزد بؤلگهلری مهرین ۲۳ونه قدر هئچ یاغینتی اؤزلرینه گؤرمهییبلر.دئمهلیدیر، تهران ایالتینه بوایلده تکجه ۳ میلی مئتر یاغیش یاغیلینیبدیر.دوغو آذربایجان ۳۷ اردبیل ۳۶ ،باتی آذربایجان ۲۶ میلیمئتر یاغینتییا صاحیب اولوبلار.آرتیرمالیدیر ؛گیلان ۱۹۰ میلیمتر یاغینتییا صاحیب اولاراق اؤلکهنین بیرینجی سیراسینینی الده ائدیبدیر.


text:
آزدان آز، چوخدان چوخ(۲)
رامین جهانگیرزاده
۶- هاوام حاققیندا
… بو گئجه منیم هاوام چوخ دا پیس دئییل، باشیمدا بیر آز چن وار، گؤزلریمه دومان چؤکسهده بیر تهر قاباغیمی گؤرورم. اورهییمه هله بیر شئی دامماییب، بلکه بیر نئچه ساعاتدان سونرا بولودلو اولدوم. چترینیز همشه یانینیزدا اولسون.
لوطفن میس قازانی یانینیزدا اولسون بلکه بو گئجه دولو یاغدی مندن، باشینیزا توتارسینیز.
دئیهسن گونئی طرفیندن شیددتلی و سویوق یئل اسیر، زنجیرلرینیزی اونوتمایین، مومکوندور شاختا و بورانلی اولام منی اوخویاندا بیر آز ماز یولدان چیخاسیز. اگر ایستهییرسینیزسه سیزی یئل آپارماسین جئبینیزه بیر نئچه داش آتماغی اونوتمایین.
۷- قاسیمسئل
… بیری ایرانسئلی سئویر، بیری چوبانسئلی(مین اوچ یوز قدیمده کند اهالیسی ایشلهدرمیش) من ده قاسیمسئلی. قاسیمسئل دئینده عاغلینیزا ایرانسئلین ساری سیم کارتی دوشمهسین. بیزیم قاسیمسئلین هئچ بیر سیمه و کارتا احتیاجی یوخ. قاسیمسئلله بیر یئری توتماق ایسته ییرسنسه، قاقاقاقاقاقاقا دئمهلیسن، سونرا دونیانین بوتون قاسیملارینین فئرکانسی بئینینه دوشهجک. سن هئچ بیلمهیهجکسن هانسی قاسیملا ایلگی قوراسان.
من قاسیملارین هامیسیندان چوخ قوش قاسیمی سئویرم، ایکینجیسینی دئسهیدیلر سئچ، ازیک قاسیمی سئچردیم. هر حالدا دونیادا هره بیر قاسیمی سئویر، بیری مال قاسیمی، بیری قارغا قاسیمی، بیری چیلخا قاسیمی، او بیری ده پانکی قاسیمی.
ماشاللاه اؤلکهمیزده او کی چوخدو قاسیمدیر. آنجاق هر آدام قوش قاسیم اولا بیلمز. قاسیملارین دا اؤزلرینه گؤره یئری وار.
ان چوخ آجیغیم گلدیییم قاسیم، اوستاد قاسیمدیر.
۸- فارسی شکردیر
… دوغوردان ایندی باشا دوشدوم کی فارسی شکردیر، یوخسا تورکلرده بو قدر دیابت توتان اولمازدی. آداما زورلا بیر شئیی یئدیردنده، آدام اوغلونا ائله بیر شئی اولار. من دئییرم هئچ اولماسا گونده بیر ایستکان آجی تورک قهوهسی ایچین، قورخمایین آجی اولسا دا، هئچ اولماسا بیر آز – ماز بو توتدوغونوز دیابتین قاباغینی آلار. ایش – ایشدن کئچسه قیچلاریمیزی دا کسدیرمه لیییک. قیچیمیز کسیلندن سونرا، بیر اوتاقدا اوتوراراکن، عذاب چکیب، اؤلوموموزو گؤزله مه لیییک.
آدام اوغلو بونو آنلامالی دیر کی شکردن واز کئچمه لی دیر، یوخسا بو دیابت اونو یئر اوزوندن محو ائده بیلر و اوندان هئچ بیر ایز ده قالماز.
۹- یولچو یولدا گرک
ان آغیر دورومداییق، دورولماغیمیزا چالیشساق دا بعضی لری اؤزلرینی لیللندیریب، اؤزلریندن بالیق توتماق ایستهییرلر. بیز لیللنمک نیتینده دئییلیک، بالیقلارلا دا ایشیمیز یوخ! پارادوکسیکال بیر دورومدا یاشاساق دا دورولماغیمیزا چالیشیریق. چیرکینلیکلریمیزی آیدینجا گؤرمک، چیرکینلییمیزی اوزه چیخاردیب، درینلیکلره باخماق ایستهییریک. اوستو اؤرتولو بازاردا آلیش وئریشده اولانلار اینجیمهسین. بوراسی دونیادیر داشی قومو اولسا دا، نه قاشیمیز قالاجاق نه ده باشیمیز. نه بوردا هئچ کیم وار نه ده بغداددا. بوردا هامی وار. هیم ـ جیم ائدیب هاییمیزا هارای ایستهمیریک. باشیمیزی یئره سوخاندا، یئرین آلتیندا کؤکوموزون نه اولدوغونو آنلاییریق. گؤیلره اوچماق. پلمهلریزی تاوامیزا سالیب یاغموروزو دا اله کئچیرتمک ایسته میریک. ایستر ایستهمز بو یولو کئچیب، کئچی اوتارانلارین اورهیینه گلسه ده آرخادا قویمالییق. یولچو یولدا گرک!
۱۰- ننهم و سیاست
ننهمین فئمئنیستی دوشونجهلری، اونو سیاست عالمینه سالدی. ننهم چوخ فیکیرلشدی. گؤردو کی مطبخده یئرالما سوغان سویماقلا هئچ بیر ایش گؤره بیلمهیهجک. زنجان بیچاغینی آتیب، سیاست توفنگینی گؤتوروب دوشدو سیاست مئیدانینا. آتی اولماسا دا، گاوازکی ماتورا مینیب دوشدو مئیدانا. باشلادی مئیدان اوخوماغا.
ننهم سیاست مئیدانیندا هونر گؤستردی، بوتون ننهلر مئیدانچانین اورتاسینا گلیب، ننهمی دستکلهدیلر.
هئچ کیم ننهمه قارشی چیخا بیلمزدی، کیشیلر کیشیلنسهلر ده، ننهمین الینده توفنگی گؤروب، هامیسی سیچان دئشیینی ساتین آلدیلار. سیچان دئشییینده، باشلادیلار سیاست پلانی تؤکمهیه. سیچان دئشییندن چیخان سیاست، سیچان قاراسی اولوب، دوشدولر مملکتین جانینا. مملکتین جانی نوخوشلوقدان دورا بیلمیردی. «دور دور» بئیی چاغیردیلار، دئدیلر مملکتی دورغوز. «دور دور» بئی دئدی بو منیم ایشیم دئییل. سیز گرک دانقیل بئیدن کؤمک آلاسیز. گئتدیلر دانقیل بئیین یانینا، او دا دئدی بو ایش قامبول بئیین ایشیدیر. خیلاصه قامبول بئی ده دئدی بو جانقول و رانقول بئیین ایشی دیر….
خیلاصه کیشی لردن بیرینده هئی اولمادی، هئیوا ننه ننه می خبردار ائتدی. ننه مملکتین وضعینی گؤروب تئز یارپیزلا کهلیک اوتو دمله دی وئردی مملکت ایچدی سونرا مملکتین حالی جورلاندی. واللاه دوز دئییرم یالان دئیه نی سیچان یئسین.


text:
مهندس«مجید حسینی»نین اؤلومو موناسیبتیله صابر ادبی انجومنینین بیاننامهسی
ازلدن بئلهدیر چونکی کائینات
جاهان دائمیدیر، عؤمور امانات
الدن اله کئچیر وفاسیز حیات
بیز گلدی- گئدهریک سن یاشا دونیا!
کئچن بیر ایلده ادبیات و مدنیت سمامیزدان پارلاق اولدوزلار ابدیلیک اولاراق سؤندولر. بو شرفلی اینسانلار میللی مدنیتیمیزین ترقیسی و چیچکلنمهسی اوغروندا صرف ائتدیگی عؤمورلری اعتباریله، خالقیمیزین طرفیندن سئویلن، آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت وورغونلاری طرفیندن آلقیشلانان و خالقین یادداشیندان سیلینمهین شخصیتلریمیزایدیلر.
کئچن بیر ایلده اوغورلاریمیزلا برابر، انجومنیمیزین آجی و کدرلی گونلرینهده شاهید اولدوق. بو آجیلار انجومنیمیزین- صابر ادبی انجومنینین- سیماسیندا سیلینمز اینجیدیجی جیزگیلره چئوریلدیلر.
سیرامیزی ترک ائتدیگینین بیر ایلینی یئنیجه آرخادا قویدوغوموز یازیچی و ترجومهچیسی، هامیمیزین سئویملیمیز اولان انجومنیمیزین دیرلی آغ ساققال عضوو «اوستاد مجید امین مؤید»ی خرداد آییندا ایتیردیک. بو ایتگیایله برابر او مهربان و معصوم باخیشلارین دالغاسی بیر داها دالغالانمادی و دوداغینداکی دائیما چیچکلهنن نجیب تبسسوم عطرینه بیر یوللوق حسرت قالدیق.
هله اوستاد مجید امین مؤیدین اؤلوم آجیسی جانیمیزدان چیخمادان، آبان آییندا خالقیمیزین گنج اورهکلی موباریز شاعری و انجومنیمیزین قوجامان بایراقداری «اوستاد هاشیم ترلان»ی الدن وئردیک. قوجامان صنعتکاریمیزین یارادیجیلیق حیاتینین بوتونو، دموکراتیک و ملی طلبات، خلقلر دوستلوغو، اجتماعی عدالت، آزادلیق، صلح، امن- آمانلیق و برابرلیک کیمی موضوعلاردان سوواریلیب، یوغرولوب و پوئتیک دیلده اؤز بدیعی عکسینی تاپمیشدیر. نه یازیق کی بیر داها انجومنیمیزده اوستاد ترلانین- هاشیم عمینین- آتشین چیخیشلارینا شاهید اولمایاجاغیق. هلهده وار اوستادین صنعت پرئنسیبلری، بشری ایدهآللاری، آرزو و ایستکلری انجومنیمیزین فضاسیندا دالغالانیر و دالغالاناجاق.
هاشیم عمینین اونودلماز خاطیرهلریایله یاشادیغیمیز آنلاریمیزا، گؤزلنیلمهدن ابدیته قوووشان انجومنیمیزین صدری «اوستاد مظفر درفشی»نین ماتمیده قاریشدی. بهمن آییندا انجومنیمیزین یورولماز و سئویلن رهبرینی ایتیردیک. اونون ایتگیسیله ادبیاتیمیزین بیر بوداغیدا قیریلدی. اوستاد مظفر درفشینین کئچیرتدیگی عؤمور یوللاری، شرف و افتخار ایزلریله بزنمیشدیر. بو شرف ایزلرینده وطنین طالعینی، ملی منلیگیمیزین نه اولدوغونو، اجتماعی ایدهآللاری و اینسانلیق اوغروندا موباریزهنی اؤیرندیک و اؤیرهنهجهییک.
سانکی آجیلاریمیز توکنمزایدی. هئچ بیریمیز گؤزلهمهدن لاپ بو یاخینلاردا آجی بیر خبرین چاتماسییلا داهادا سارسیلدیق؛ آجیدیق؛ اورهکلریمیز بیر داها دوست ایتگیسینه، قلمداش یوخلوغونا اضطرابلی دؤیوندو. انجومنیمیزین ایلک گوندن یول یولداشی، قایغیکئشی، اداره هئیتیمیزین صمیمی و صداقتلی امکداشی، انجومنیمیزین اوغورلاریلا اؤیونن و اوغورسوزلوغوایله کدرلهنن سئویملی مهندس «مجید حسینی»نی واختسیز و آجیناجاقلی بیر شکیلده الدن وئردیک. اونونلا صابر انجومنی سارسیلماز دایاقلاریندان بیرینی ایتیردی. شبههسیز مهندس حسینینی سون گونلرهدک اونون صمیمیتله باغلاندیغی صابر ادبی انجومنینین طالعی دوشوندوروردی. نییه کی، مهندس حسینی صابر ادبی انجومنینین طالعینده اؤز ناکام آرزولارینی و اینام طالعینی یاشاییردی و انجومنین فضاسیندا همیشه آرزوسوندا اولدوغو بیرلیک مارشینین دالغالانماسینی آختاریردی.
بو گون خاطیرهسینی عزیزلهدیگیمیز قلمداشیمیز مهندس حسینیله برابر کئچن بیر ایلده سیرالاریمیزی ترک ائدن اوستادلاریمیزین شرفلی خاطیرهلرینیده عزیزلهییریک. بیز اینانیریق کی صابر ادبی انجومنینین هئچ بیر عضوینین یادداشیندا بو سئویملی قلمداشلاریمیزین قویدوغو افتخار ایزلری پوزولمایاجاق و خالقیمیز همیشه بو صداقتلی اوغوللاریندان یاخشیلیقلا یاد ائدهجکدیر. عشق اولسون شرفلی خاطیرهلرینه.
صابر ادبی انجومنی
۶/۵/۱۳۹۴


text:
آجی خبر!
چوخ تاسفله، «صابر ادبی انجومنی»نین اداره هئیتی عضوی(بازرسی) سئویملی انسان و دیرلی ادبیات خادیمی مهندس «مجید حسینی» وفات ائتمیشدیر.
مرحومون عائیلهسینین دئدیگینه گؤره مهندس مجید حسینی جومه گونوندن ایتگین دوشموش و ایکی گوندن سونرا(یکشنبه گونو) جنازهسی تهرانین جنوب حصهسینده (شهرری ده) تاپیلمیشدیر.
«ایشیق»– آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی امکداشلاری بو آجیناجاقلی ایتگینی مرحوم مجید حسینینین حؤرمتلی عائیله عضولرینه، ادبی جمعیتیمیزه و صابر ادبی انجومنینین اداره هئیتی و عضولرینه – باشینیز ساغ اولسون! دئییر و سئویملی دوستوموز «مجید حسینی»نین شرفلی خاطیرهسینی عزیزلهییر.
«ایشیق»– آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
هفتم تیر ۱۳۹۴


text:
سه شنبه ۶ مرداد ۱۳۹۴
کوردوستان بیلیم یوردوسو گلهن درسلیک تئرمینده کوردجه دیلی ریشتهسینده اؤیرنجی قبول ائدهجکدیر.
بختیار سجادی، کوردوستان بیلیم یوردونون کورد دیلی و ادبیاتینین یوللا سالان شوراسین رئیسی ، بو قونومدا ۴۰ اؤیرنجینین...
شنبه ۳ مرداد ۱۳۹۴
«مک دونالد» فست فود کمپانیسی ، ایران – آمئریکا آنلاشماسیندان سونرا اؤز سایتیندا ، ایرانین شهرلرینده تمثیلچی قبول ائتمه سی اوچون فورم پایلاشدی.
” مک دونالد “رستورانلارینین ایراندا یولا سالماسین خبرینی رسمی اولاراق...
چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۴
بیلیم آداملاری آی کورهسینده دَپرم اولوب اولمادیغینی تحقیق ائلهییب و بو تحقیقلر سونوجوندا آیدا اورتایا چیخان دپرملری بیلیمسل اولاراق(آپولو پروژهسی یاردیمی ایله) قانیتلامیشلار. بئله کی آی-ا گئدن اوزای آداملاری(فضانورد)...
سه شنبه ۳۰ تیر ۱۳۹۴
بیرینجیلر شهری آدلانان تبریز، نئچه ایلدیر ایراندا بیرینجی اولوسلارآراسی(جهانی) تیجارت مرکزینی قورماغا آددیم آتیب. دونیادا یوزدن آرتیق اؤلکه ده، ۳۳۰ گلوبال تجارت مرکزی واردیر. بو تجارت مرکزلری، دونیا تانینمیش شیرکت لرینین...
چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۴
راژاهموندری شهرینده گوندوغوموندا گوداواری چایینا گیرمهیه چالیشان هیندی حاجی نامیزدلری ایزدیهاما یول آچدی.
چایا گیرنلرله چیخانلار آراسیندا یاشانان قاریشیقلیق فاجیعه ایله سونلاندی.
ایزدیهامدا، ۴۰ نفر ده یارالاندی.
۱۲...
سه شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۴
لیمون [لیمو] سویونون أن چوخ بیلینن فایدالاریندان بیری آریقلاما تأثیریدیر. أن یاخشی نتیجه اوچون هر سحر ۱ ایستکان ایلیق [ولرم] سویا لیمون سویو و بیر آز بال قاریشدیریب بونو ایچین. لیمونلو سو بدنینیزین چوخ یاغ توتماسینین...
دوشنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۴
نئچه گون اؤنجه اینترنتده یایینلانمیش بیر ویدئودا بیر نفرسامسونگ گلکسی باتریلارین قابیغینی سویوردو و ایچینده کی کیت و سیمی قؤپاریردی .کیتی باترینین دالیسیندان قوپاردان شخص، بو کیتلرین جاسوسلوق نسنه و آراجی اولدغونو...
یکشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۴
بریتیش کولومبیا ایالتینده ۱ آوریلدن بو یانا ۹۵۹ مئشه یانغینی چیخدی، ۲۰۰ نقطهده سؤندورمه ایشلری داوام ائدیر.
یانغین سؤندورمه ایشلرینه ۲ مین ۳۰۰ اینسان قاتیلیر.
بو آنا قدر ۱۱۰ میلیون دولار مبلغینده خرجلمه ائدیلدی.
یانغینلاردا...
یکشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۴
مصرین باشکندی قاهیرهدهکی ایتالیا کونسوللوغو یاخینلیغیندا یئر آلان ایتالیا مدنیت مرکزینده بؤیوک بیر پاتلاما میدانا گلدی.
بومبا یوکلو اتومبیلله تشکیل ائدیلن سالدیریدا ایلک بیلگیلره گؤره ۱ نفر اؤلدو، ۷ نفر ده یارالاندی.
پاتلامانین...
سه شنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۴
رای وئرنلرین یوزده ۶۰ی کرئدیتؤرلرین نقد پول حرکتینینی یئنیدن تامین ائتمک مقصدی ایله اورتایا قویدوغو کمر سیخما شرطلرینه خیر دئدی.
قیده ۹ میلیون ۸۵۵ مین سئچیجیلر یوزده ۶۵ی رای وئردی رفراندومدا اوروپا بیرلیگی و اولوسلار...


text:
محبوس آتا Məhbus ata - Aydın Canıyev
محبوس آتا Məhbus ata
یازار: آیدین
جانییئو yazar: Aydın Canıyev
کؤچورن: حسین واحدی köçürən: Hüseyn Vahidi
"وورونوک” شهرکناری بولوارلا پارالئل [موازی] یول ایله ایرهلیلهییردی. ایرهلیلهییردی دئمک ده اولماز، "آددیم-آددیم” قاباغا گئدیردی. پارک آبادلاشدیریلیردی، یولدا تمیر ایشلری آپاریلیردی. یایین جیرهاجیریندا محبوسلار بالاجا بیر گؤزلوکدن اطرافا باخماق اوچون بیر-بیرینی عوضلهییردیلر. اؤزل دوستاق اییی سککیز آچارلا باغلی بو مینیتورمنی باشینا آلمیشدی.
هله اوچ یوز کیلومئتر یول گئدسیدیلر. گؤزلوکدن چکن آزادلیق جاذبهسی و خوشبختلیک گؤرونتولری محبوسلاری ویجدانییلا اوز-اوزه قویموشدو: کیمی ائتدیگینین جنایت اولدوغونون فرقیندیدی، کیمی دوغرو آددیم آتدیغی امینلیگینده... اما هله، هره اؤز حسابینی اؤز ایچینده چکیردی.
حیکایهنین آردی ...
سحربازلار درهسی رومانیندان قیسا بیر کهسیت Sehirbazlar dərəsi - Kamal Abdulla
کاروان هایلا-کویله یولا دوشمهیه آرتیق حاضر ایدی. هره اؤز یئرینده حرکت امرینی گؤزلهییردی. بیرجه کاروانباشینین چادیری تزهجه آغاران دان ایشیغیندا یاواش-یاواش قارالماغیندایدی. خواجه ابراهیم آغا داها عمللیجه یوکلنمیش دوهلره، قاطیرلارا، کاروان بویو اؤز یئرینی توتموش صبیرلی آتلیلارا، چادیرین یانینداکی بؤیوک اوجاغین کولونو ائشهلهییب سؤندورن و اونو گؤزلهین اوچ نفر نؤکره اؤتری نظر سالدی، چادیرین آغزیندا "اؤهؤ، اؤهؤ"لهییب بوغازینی آریتلادی. ائهمالجا باشینی أییب ایچری گئچدی...
Karvan hay,la-küy,lə yola düşməyə hazır idi. Hərə öz yerində hərəkət əmrini gözləyirdi. Bircə karvanbaşının çadırı ağaran dan işığında yavaş-yavaş qaralmağındaydı. Xacə İbrahim ağa bir daha əməllicə yüklənmiş dəvələrə, qatırlara, karvan boyu öz yerini tutmuş səbirli atlılara, çadırın yanındakı böyük ocağın külünü eşələyib söndürən və onu gözləyən üç nəfər nökərə nəzər saldı, çadırın ağzında ,,öhö, öhö,,ləyib boğazını arıtladı, ehmalca başını əyib içəri keçdi...
اونودولموش داهی، آفرا بئن Unudulmuş dahi - Afra Ben
اونودولموش داهی، آفرا بئن
حاضیرلایان: گونئل ائیوازلی
کؤچورن: حسین واحدی
"محبت سیرلیلیک پالتارینی اوزهریندن آتدیقدان سونرا اوولکی ذوقوندان محروم اولموش اولور"
آفرا بئن
یازینین آردی ...
حیات سئوینجی Həyat sevinci
حیات سئوینجی
یازار: جون قولسورسی
حاضیرلایان: حسین واحدی
بو، بئرکلی-ایسکوئرین یاخینلیغیندا اولوب. من تر ایچینده، نئجه دئیرلر “داشینان املاک”لا [منقول اموال] دوپدولو حالدا ایستی قوناق اوتاغیندان چیخدیم. گیریش قاپیسی باغلاندی، باتی [غرب] کولهیی اوزومه چیرپیلدی و من آز قالا بالاجا قیزی تاپدالایاجاقدیم.
بلکی، بئش یاشی اولاردی. أینینده دیزلرینی اؤرتن قیرمیزی أتک واردی، اوتوراجاقدا اوتورموشدو. او، ألینندهکی اوستونده ایکی-اوچ قومرال [قهوهای] یارپاق اولان قورو بوداغی سککینین قیراغینا وورا-وورا ریتمله ماهنی اوخویوردو. توند قومرال چالارلی [رنگلی] بوروق [فرفری] ساچلاری یومرو [گیرده] صیفتینه دوشموشدو؛ یانیندا بؤرک قالیقلاری واردی، گؤزلریندن ایسه چیلغین قارا بهبهکلر بویلانیردی.
او ائله واله ائدیجی ایدی و همین بو “داشینان املاک”آ او قدر اوخشامیردی، آدام اوندان آرالانا بیلمیردی.
و من کوچهده یاناکی، یئنجهک [خرچنگ] کیمی حرکت ائدیردیم.
او، بیلیردی، من یاناکی گئدیرم؛ او بیلیردی، نؤوبتچی “بوببی” تینین هاراسیندا دایانیب، او اطرافداکی هر شئیی بیلیردی. اوزاقلاشدیغیمی گؤرنده منیمله اویناماغا باشلادی. بیسکویت ایستهین ایت کیمی باشینی چیینینه طرف أییب اوزونه تؤکولن ساچلارینین آراسیندان منه باخدی. او گولومسهدی، تینی دؤنه-دؤنه من ده گولومسهدیم. آیاققابی سسی ائشیدیلدی، او دا تیندن گؤروندو. اوتوراجاقدا اوتوراندا دا یاراشیقلی گؤرونن قیز آیاق اوستده داها چهکیجی گؤرونوردو. اصلینده بؤیوک قیز اوچون اولان بؤرکوندن آنجاق خاطیرهلر قالمیشدی. باشینا قویدوغو بو باش گئییمی پئیسرینه دوشموشدو. قیرمیزی أتهیی دئشیک-دئشیک ایدی، گونده قارالمیش یالین آیاقلارینا قادین آیاققابیلاری گئیینمیشدی. بوداغی یئللهده-یئللهده دالیمجا گلیردی. منیمله برابرلشنده آشاغیدان اوزومه باخیب یئنه دالا قالیردی.
یولدان کئچنلر اونا دقتله باخیردیلار، او ایسه فکر وئرمیردی.
اوکسفورد خییاوانیندا دایانیب دانیشدیق. صحبت بیرجه سؤزدن کئچیردی:
- شکرلمه [آبنبات/قندی] ایستهییرسن؟
من گئتدیم، او بوداغی ویترینین شوشهسینه وورا-وورا و ایری قارا گؤزلریله دالیمجا باخا-باخا قالدی.
نؤوبتی دفعه دالا باخاندا او، باشقا اوشاقلارلا اویناییردی، اونون قیرمیزی أتهیی ایسه آداملا دولو کوچهده فیرلانیردی.
آچیقلاما:
1. چئویرن: حمید پیرییئو
2. جون قولسورسی، اینیگیسجه؛ John Galsworthy، فارسجا؛ جان گالزورثی. جون قولسورسی [1867-1933]، اینگیلیس یازیچی و دراماتورق [نمایشنامه یازاری]، مشهور "فورسایتلار حاقیندا ساقا" سیلسیلهسینین مؤلفی، ادبیات اوزره نوبئل اؤدولونون قازانانی (1932).
hekayəni latin əlifbasında oxu ....
Günəş ilə Günəbaxan - hekayəcik
yazar: Hüseyn Vahidi
Sarı saçlı günəş, göyə dırmaşmış dağların arxasında, xoruzun banlamasını gözələyirdi. Axşamdan, buğda tarlasında olan yalnız günəbaxan isə qara dənələrini günəşin batan yerinə tutub, günəşi görmək ümidilə yuxlamışdı.
Bir azdan, xoruz, səsini başına atdı. Kənd evlərinin çıraqları bir-bir işıqlandı. Günəş gözələdiyi anı görüncə doğmağa başladı. Günəbaxan, sevincək yuxudan oyandı. Sevədiyi günəşi bırdaha görə biləcəyinə çıçəyı çartladı.
Çox keçəmədi günəş göy üzündə, hər yanı baxışı altına aldı. Günəbaxan, günəş bunun üçün gəlibdir deyə, üzün ondan çevirəmirdi. O, uçub günəşin yanına getmək arzusundaydı.
Yavaş-yavaş axşam gəlib çatırdı. Günəş yerə sərdiyi saçlarını darayıb, hörməyə başlamışdı. Günəbaxan isə günəşin getəməsindən üzülürdü. O, bilirdi birazdan günəş batıdakı uca dağın arxasına gedib yox olacaqdır.
Çox çəkəmədi günəş dalına baxmadan, batının lap o uzaqlarında itərək qaranlığı yadigar qoydu.
حیکایهجییی عرب الفباسیندا اوخوماق اوچون تیکلایین ...
ایسوپیا İsopiya
ایسوپیا
یازار: گونئل ائیوازلی Günel Eyvazlı
کؤچورن: حسین واحدی
یانما! آتش سویوقدور. اوندان قورخدوغوندان سنی یاندیرار. کیبریت چؤپونون اوجوندا گزیشن آلووا دقتله باخ، ایستهسن بارماغینی یاندیرماز. بلکه درینه یونگولجه توخونا بیلر. او سنی سئوسه، قویماز کول اولاسان. نئجه کی، مینیللیکلر اؤنجه أللری باغلی آتشه آتیلان ایبراهیمی آلوو سالامات ساخلادی. آذرین اوغلو یانا بیلمزدی. اونون داخیلینده قیغیلجیم وار ایدی. اود اونو سئویردی. اگر داخیلینده قیغیلجیم وارسا بیرگه آتشلنهجکسن. بوزا بنزهسن قارلا، ایستییه بنزهسن گونشله دوست اولاجاقسان. باخ، ایچینده نه گزدیریرسن؟
یول سنی هارا ایستهسن آپارا بیلر. سن هارا گئتمک ایستهدیگینی بیلیرسنمی؟
حیکایهنین آردی ...
بیر ساعاتین حیکایهسی Bir saatın hekayəsi
بیر ساعاتین حیکایهسی
یازار: کئیت شوپین*
کؤچورن: حسین واحدی
خانیم ماللاردین اورک آغریسیندان اذیت چکدیگینی اوزون زامان ایدی بیلیردیک. بونا گؤره ده، ألیمیزدن گلنی ائدیردیک، حیات یولداشینین اؤلوم خبرینی اونا اولدوغو قدر داها یومشاق شکیلده چاتدیراق.
اونون باجیسی ژوسئفین قیریق جملهلرله اولانلاری ناغیل ائتدی؛ بوتون مسئله آیدین اولدو. اونون حیات یولداشینین دوستو ریچارد دا بورادا، اونون یانیندا ایدی. او، برئنتلی ماللاردین دا آدینین “اؤلنلرین” سیاهیسیندا قئید اولوندوغو دمیریول قضاسی ایله باغلی خبر لیستی اولاندا اورادا ایدی. آنجاق بو خبری تصدیق ائتمک اوچون ایکینجی تئلئقرامی گؤزلهدی و سسسیزجه بو آجییا دؤزهرک، بونو هامیدان قاباق خبر وئرمک اوچون تَلَسدی.
حیکایهنین آردی ...


text:
اۆچ دوْست – گۆللو، آنار، جۆمشود ائيواندا دینمزجه اوْتورموشدولار. نیيه دینمزجه اوْتورموشدولار؟ چۆنکی شکیل چکیردیلر. ائو، حيط، منظره شکلی. اولجهدن شرطلشمیشدیلر ده… باخاق گؤرک کیمین چکدیگی رسم داها قشنگ اوْلاجاق؟! گۆللو ایله آنار کارانداشلارینی گؤتوروب ایشه باشلادیلار. جۆمشود ایسه اوْنلاردان آرالی اوْتوروب چکمهيه باشلادی. اۇشاقلار شکیللرینی چکیب قۇرتاراندان سوْنرا اوْنو دیوارا ياپیشدیردیلار. جۆمشود اوْ بیریلرینین چکدیکلری رسملری لاغا قوْيدو:
- هئچ بئله ده شکیل اوْلار؟ گۆللو اینجیدی:
- نیيه اوْلمور؟ جۆمشود هر ایکی رسمده ائولرین دامینی گؤستردی:
- باخین، بۇنلار سهودی.
ائولرین دامیندا مۆطلق قێرمیزی کرپیجلی باجا اوْلمالیدیر. آنار دئدی:
- دۆز دئيیرسن، باجا اوْلسايدی شکیللریمیز داها گؤزل گؤرونردی. منیم قێرمیزی قلمیم يوْخدور، وئر، سنین قلهمینله رنگلهيیم. جۆمشود بیر سؤز دئمهيیب باشینی قاشیدی. آنار اوْ ساعت گؤردو کی، اوْ، کارانداشی وئرمک ایستمیر. گۆللو ایسه هله بۇنو حیسس ائلهمهدی. جۆمشودون چکدیگی شکله دقتله باخدی. اوْ دوْغرودان دا باجانی قێرمیزی رنگله رنگلهمیشدی دئيه، ائو قشنگ گؤرونوردو. دئدی:
- قلهمینی منه ده وئر، من ده باجانی قێرمیزی رنگلهيیم. جۆمشود قێرمیزی قلهمه باخا-باخا دئدی:
- بیرجه قێرمیزی قلمیم وار، اوْنو دا وئریم سیزه، بس اوْنون اۇجو سێنسا نئيلهرم؟ اۇشاقلار تعجبله بیر-بیرلرینه باخدیلار.
- وئرمیرسن وئرمه، بیز قێرمیزی قلمسیز ده کئچینریک، – دئدیلر. آنار قارا کارانداشی گؤتوردو. اوْغلان شکلی چکمهيه باشلادی. باشینی، بدنینی، قوْللارینی چکیب دئدی:
- گل اۇشاق شکلی چکک… گۆللو قلمی گؤتوروب دوْستو چکن شکلی داوام ائلهدی:
- اوْنو قشنگ بزهيک… آنار اوْغلانین يالین آياغینا چکمه چکیب دئدی:
- چکمهسینی گئيیندیرک.
گۆللو آدامین يانیندا آخار چاي چکدی:
- چايا چیممهيه گؤندهرک! اۇشاقلار چکدیکلری رسمه باخب ائله اۆرکدن گۆلدولر کی… جۆمشود ایسه ساکیتجه بیر طرفده دايانمیشدی. کینايه ایله اوْنلارا باخیب فیکیرلشیردی: “بۇردا گۆلمهلی نه وار کی؟”.
آنار گۆلمهيینی ساخلايیب دئدی:
- گۆللو، گلسنه بیز ده گئدک چايا، چیممهيه! يامان ایستیدیر.
گۆللو سئویندی:
- البته، گئدک!
اوْنلار ال-اله تۇتوب چايا طرف قاچدیلار. جۆمشود ایسه ائيواندا تکجه اوْتوردو. چکدیگی ائوه باخدی. قێرمیزی قلهمینه باخدی. باخماياراق کی، جۆمشودون رنگلی قلملری، قێرمیزی کرپیجدن ائوی واردی، آمما اوْ چوْخ داریخدی.


text:
بؤلگو : اؤیکوجوک، چئوری
چئویرمن: اؤزوم
سؤزلوکچه:
سورهگن : همیشه، دایما
شیلتاقچیلیق: بهانهگیری
آردالانماق: ادامه یافتن
تایداش: همسر
دوغروتماق: ثابت کردن
سسچکن: ضبط صوت
اؤگونمک: به خود بالیدن
لایلای
قوجا بیر ار آروات بیرلیکده یاشییردیلار.
کیشی سورهگن آروادینین خورللاماسیندان گیلئیلی ایدی. آمما قاری بویون گلمیردی. دئییردی به ارینین گیلئیلیکلری اونون شیلتاقچیلیغندان دی.
بو دئییشمهلر ائلهسی آردالانیردی، آنجاق بیر گون...
قوجا کیشی ، تایداشی یوخودا خوروللارکن اونون دینجلیشینی قاتماسینی دوغروتماغا، سس چکنی حاضیرلییپ، بیر گئجه خانیمینین بوتون دنگیلتیلی سس کویونو چکیملهدی.
قوجا صوب یوخودان آییخدی، آروادینین گئجهکی خورلتوسونو دوغروتماغا گئچرلی بیر بلگهسی وارکن، اؤگونهرک، آروادینین سوراغینا گئتدیپ، اونو سسلهدی، یازیخ قاری سونسوز بیر یوخودا قالمیشدی.
او گئجهدن، قوجآروادین چکیملهنن خورولتوسو، یالقیزلیق گئجهلرینین اووندوران لایلایی ایدی.


text:
یئمهلی فهله
مشه قولو سحر چاغی ساعات 6:45 دقیقهده اوغلو سولئیمانی یوخودان اویادیب دئدی:
ـ بالا بسدی آخی به! گون چیخدی سن اویانمادین! اده مهیه دئمهمیشدیم تئزدن دور گئت فهلهمئیدانیندان بیرینی گتیر بو حیهطین دووارین اوجالداق!
ـ دده! ... دده!
ـ نهدی؟ اؤلوسن دوراسان؟.... جان چکیسن؟ ... بسدی دور گؤروم...
ـ دئییرم ددهسن هئچ ساعاتا باخمیسان؟ ... آخی ایندیده فهله گلر مئیدانا؟
ـ اولان [اوغلان] دور جهنم اول گؤروم... سنه باخما خاخ [خالق] صوب شاواخدان گئدیر ایش دالیجا... آغایا باخ! دئییر بلکه هامی بونا تای بئیاردی! گون اورتایاجان یاتیر!
سولئیمان ایشینی سئچیب تلهسیک آیاغا قالخیب ال-اوزونو یومادان گئیینیب ائودن چیخدی. مشه قولو ایسه حیهطدهکی کرپیجلری دووار ایشلهمهیه حاضیرلاماغا گئتدی. بیر ساعات کئچمهمیش سولئیمان یانیجا بیر 45-50 یاشلی کیشینی گتیررک ایچهری گیردی. . .
سون دؤنه هاچان بیرینه "سنی سئویرم "دئییبسیز ؟ سیزدهمی بیر اینسانین قارشیسینا کئچیب گؤزونه باخیب ،الینی توتوب " سنی سئویرم" دئمهیی چتین بیر ایش بیلیرسیز؟ یاشادیغیمیز دویغولاری پایلاشماق داها دوزو پایلاشا بیلمک بؤیوک بیر شانسدیر.بلکه ده تقویمین آتالار گونو آنالار گونو و اونا بنزر اؤزل گونلری، اؤزوموزده بو باجارینی گوجلهندیرمهیه گؤزل بیر فورصتدیر.امینم آرامیزدا چوخلاری آتاسینی درین دویغولارلا سئویر آنجاق ایندیه دک بیر دؤنه ده قوجاقلاییب اؤپمهییب . .گرچکدن حئییف دییلمی ؟!
.سئوگی اینسانین ان تمیز و ان قوتسال دویغوسودور. آتا آنا سئوگیسی ،اولاد ،باجی- قارداش ،یولداش اؤیرهتمن، سئوگیلی سئوگیسی هر بیری قوجامان بیر باغین آیری- آیری رنگلرده، اییلرده دادلی ،شیرین میوهلریدیرلر. . . . .
یازار: محمدعلی ارجمندی
گئتمه بالاسی، آل بو آلمالاری دا آپار، عاشیق آلماسی!
خان ننه ـ م سوواخ بالاخانادان بوبلانارکن همه شه یه تای الینده یئر ـ یئمیشدن پای توتوب.
جانیم منیم خان ننه
یاخین گل بالاسی، آچ اَلییین. بو بیر ـ بو ایکی .....
گؤرر، بَسدی خان ننه
قوی جیب لریین، دینمه !
آپار ساخلاگینان، توی گونو دام اوسته چیخیب، نیشانلی یین باشینا آتارسان!!!
یازیق خان ننه م بو سون چاغلاری نوخوشلاییب، گاهدان دا بیر آزدیریردی. اونا گؤره ده اؤزومون خبری اولمادان دئمک نیشانلیم دا وار ایدی!
هله، نییه دئییرلر عاشیق آلماسی، خان ننه؟
عاشیق آلماسی اوتانجاق بارا گلر، اونا گؤره ده رنگی آلا ـ بولا اولار. یاری ساری ـ یاری قیرمیزی.
دؤنوب گلدیگیمده، خان ننه م بیر داها بویلانیب دئییر: گئت بویونا قوربان، بالاسی بیرینجی آلمانی دیشله ییب، دوز ووراجاقسان نیشانلی یین آلنیندان، او بیری آلمالاری دا بوتون آتاجاقسان!!!
بير گؤل واريدي!
بيري واريدي بيري يوخودي، آللاه ياردميش بير گؤل واريدي.بو گؤلون سووي اؤزي كيمي دوزلويدي، چوخ دردلره درمانيدي، اوزاقدان ياخيندان آدملار گليب و اؤزلريني اونون دوزلاريندا قويلارديلار تا دردلري درمان اولسون. بو موضوع سبب اولموشدور بو گؤلون اطرافيندا ياشايش يارانسين. گونلر گئچدي، ايللر گئچدي، نئچه سده لر گلدي گئدي، بو گؤلون آدي ديللره دوشدو، آدي شاني دونيايا ياييلدي.
گؤلون اطرافيندان ياشييانلار چؤخ موتلو ياشاييشدايديلار،قم، قصه اولاردان اوزاق، اؤز زحمتلري ائله گؤن سوووردولار، باغلاري باغچالار ياشيل، زميلري بركتليدير.
گونلرين بيرينده بير عاغيللي تاپيلدي! بو عاغللي آدمامين مين فراستدي نوه و نئتيجه سي واريدي اولار ائله اوتوردو دوردي ددي نئجور اولار گلك بو گؤله گلن سولارين قاباقيندا داينديرما قوراق و او سولارلا بويؤك باغ و باغات قوراق، بورداكي آداملارين لياقتي بودير گرك بولارادان آرتيق باغلاري باغاتلاري اولسون، بو گؤلون سوويدا كي دوزلي دور و درده ديمز!
هامي نوه و نئتيجه سي دديلره ساغ اول چوخ گؤزل اولار، بو گؤزل فيكردي بو دوزلي گؤلدن بيزه نه چيخار؟ . . .
اوستاد علی نشانی 1305-نجی گونش ایلینده آذربایجان جومهوریتینین قازاق شهرینده دونیایا گؤز آچیبدیر. سونرالار 1312-ینجی ایلده اورمیه شهرینه گلیب بورادا یاشاما داوام ائدیب دیر. بو دَیرلی شاعیر ایندی اورمیه ده یاشاییر و اورمو بازاریندا پارچا ساتماق ایله مشغول دور...
دَیرلی اوستاد علی نشانی بی، 1332-ینجی گونش ایلینده بیر قالارگی شعر دئییب دیر. سونرالار بو شعر خالق ماهنی سی ایله دیللر ازبری اولوبدور. اوستا اؤزو بو شعره گؤره بئله دئییب دیر:
باغبان قیزی منیم مایل اولدوغوم بیر قیزایدی. اونون آتاسی گول باغبانی اولدوغونا گؤره من شعریمده اونا «باغبان قیزی» آدی قویدوم جاوانلیق و ان گوجلو و ایمانچی زامانلاریم ایدی. بزازلیق ایشینه مشغول ایدیم. نهایت همین قیز منه قسمت اولمادی. بو شعریم بسته كار آهنگ ساز» موسیقی معلمی اسماعیل شاكری وسیله سی ایله ماهنیا تبدیل اولدو. اورمیه رادیوسوندا و خلق آراسیندا مجلسلرده بیر زامان اوخونوب دوام ائتدی.تهران رادیوسوندان آذربایجان اوخویانی مرحوم مصطفی پایان وسیله سی ایله اوخوندو و بیر خالق ماهنیسی كیمی دیللره دوشدو. . .
دورنانیوز – سرویس تورکی : اورگیم توتولوب. بیرمدت دیرفیکریمی بیرموضوع اؤزونه مشغول ائدیب. فیکیرلشدیکجه، دردیم آرتیر.
کیلاسلاردا، اؤیرتمنلر( اوستادلار ) دن سورغو سوروشابیلمیرم، نهیه ؟ بیرعیللتی اؤزومه اعتمادیمین اولماماغی اولسادا، اؤنملی عیللتی یاخشی
فارسجا دانیشا بیلمهمزلیگیم دیر.
-دیلداش لاریما باخاندا، گؤرورم اونلاردا چوخ سورغو سوروشا بیلمیرلر
ائله عیللتینی ده، فارسجانی اؤز دیللیری کیمی یاخشی دانیشمامالاری بیلیرم.
یالنیز سورغو سوروشماق دئییل. باشقا اؤیرنجیلرله آز دانیشیرلار، آما اؤز دیلداشلاری ایله سئودیکلری قدر دانشیرلار. بیریئره، بیلییورد دا بیرقسمته ایشلری دوشنده، هلههله راضی اولمورلار اورایا گئدلر، نیهکی فارسجا دانیشماق آغیرگلیر،اؤزللیکله، بیرسؤزقاباغا گلسه، اؤزحاقلارین آلماقدا چتینلیلکه اؤزله شیرلر، فارسجا دانیشماغی داوام وئرمک، داها چتینگلیر.
کیلاسلاردا، سورغو سوروشابیلمهینده، اؤیرنمهینسؤزلری، باشا دوشمورلرباشقالارلا دانیشا بیلمهینده، علاقهلری اونلارلا چوخالمیر.{ . . . . . }
27 نویابر[نوامبر] 1895-جی ایل تاریخده، آلفرئد نوبئل پاریسده ایسوئچ-نوروئچ کلوبوندا اوچونجو و سونونجو وصیتینی ایمضالادی. اونون اؤلوموندن سونرا آچیلیب اوخونان بو وصیت هم سوئد ده، هم ده بوتون دونیادا موباحیثهلره سبب اولدو. بئله کی، او، ثروتینین چوخ حیصهسینی اؤدول[جایزه] تاسیس ائدیلمهسی اوچون وصیت ائتمیشدیر. اونون عائلهسی نوبئل اؤدولونون یارادیلماسینا قارشی چیخدیلار و وصیتنامهده آدلارینی چکدیگی اؤدول تاسیسچیلری اونون بو طلبینی یئرینه یئتیرمکدن ایمتینا ائتدیلر. بو حادثه 1901-جی ایلده وئریلن ایلک نوبئل اودولوندن بئش ایل اؤنجه اولموشدور......


text:
شعر دئييلهبيلن هر اثرين أوچ اؤزلليگي اولماليدير: بيچيم، اؤلچو، اوياق. بو درسده «اؤلچو» حاققيندا بيلگي وئرهجهييك.
شعر اؤلچوسو هر ديلده، او ديلين قورولوشوندان دوغار. توركجهميزين اكلمهلي ديل اولودوغو ايچون، اسكي شعر اؤلچوسوده «هجا اؤلچوسو» اولموشدور. بورادا هجا اؤلچوسو حاققيندا دانيشاجاغيق.
هجا اؤلچوسو ان اسكي شعر اؤلچوسودور. اونون اساسي مصراعلارين بارماق ساييسي ايله مساوي اولمالاريدير. كئچميشده توركجه هجا اؤلچوسونه «وزن بنان» (= بارماق اؤلچوسو) دئيرميشلر. هجا اؤلچولرينده، آتالاريميز ايكيلي اؤلچودن اون آلتيلي اؤلچويه كيمي شعر يازميشلار:
ب) آددان فعل دوزلدن اكلر
آ- اَ (a-ə)
• آدلار و آدسويلو سؤزجوكلره ياپيشار و فعل دوزلدر. بو اك چوخ ايشلك دگيلدير:
بوش = بوشاماق
ياش = ياشاماق
قان = قاناماق
آر ar-ər
• رنگ آدلارينا و آدسويلو سؤجوكلره ياپيشار و دؤنوشلو معنالي فعللر دوزلدر:
آغ = آغارماق
بوز = بوزارماق
قيز(يل) = قيزارماق
قارا = قارارماق (قارا+آر+ماق)
• آد كؤكلرينه ياپيشار و كؤكلره گؤرهليك آنلامي وئرن فعل دوزلدر:
كؤز = كؤزهرمك
باش = باشارماق
سو = سووارماق
آل – اَل al-əl
• آدلارا ياپيشار و دؤنوشو (= رجعي) و ائديلگن (= متعدي) معنالي فعللر دوزلدر: . . . .


text:
نه ایشیم وار؟
ملت نئجه تاراج اولور ـ اولسون، نه ایشیم وار؟!
دوشمنلره محتاج اولور - اولسون، نه ایشیم وار؟!
قوی من توخ اولوم - اؤزگهلر ایله نه دی کاریم!
دونیا و جهان آج اولور - اولسون، نه ایشیم وار؟!
( آردینی اوخو )
قایناق: آجیان یارا
بوگون بؤیوک مبارز شاعریمیز میرزا علی اکبر صابر (هوپ هوپ)ون وفاتینین ایل دؤنومودور. بو مناسبتله اوستاد دکتر حسین محمدزاده صدیق ین نشره حاضیرلادیغی هوپ هوپ نامه کتابینین اؤن سؤزوندن بیر پارچا بورادا نقل ائدیریک. انشا الله کتاب گله جکده نشر اولاجاقدیر.
میرزا علی اکبر طاهرزاده صابر 1278 هـ . ایلینده (1862 م.) شماخی شهرینده دنیایا گلمیشدیر. اونون عائلهسی دیندار و مذهبی اولدوقلاری اۆچۆن، صابر متدیّن و تقوالی بؤیۆمۆشدۆر.
آتاسینین آدی زینالعابدین ابن میرزا طاهر ایدی. میرزا طاهر چوخ تقوالی، متدین و مذهبی رفتاری اولان معروف بیر شخص ایمیش. یازیلانلارا گؤره آتاسی زین العابدین بقاللیق ائدرمیش. آتاسی و آناسی سلطنت خانیم دا سون درجه دیندار ایدیلر.
آتا- آناسی، صابره اوشاق ایکن، اوروج توتدورور، نماز قیلدیریر،
( آردنی اوخو )
وکیل:- حقسیزه حقلی دییوب بیر چوق گناهه باتمیشام.
حکیم:- دردی تشخیص ایتمیوب ، قوم – اقربا آغلاتمیشام.
تاجر:- من حلال ایله حرامی بیر – بیرینه قاتمیشام.
روضه خوان :- امتین پولین آلوب، من گؤزلرین ایسلاتمیشام.
درویش :- نرده بولسهم سوق آچوب مین–مین یالان سؤز ساتمیشام.
صوفی :- روز و شب حق، حق دییوپ، من هرکسی اویناتمیشام.
ملا : - گونده بیر فتوا ویروپ، مخلوقی چوق آلداتمیشام.
علم :- قطع امید ایتمیشم، یکسر بو قومی آتمیشام.
جهل :- اورتاده کیف ایلیوب، من هم مرامه چاتمیشام.
شاعر:- بلبله ، عشقه، گله دائر یالان فیرلانمیشام.
عوام :- آنلامام هرگز، جهالت بسترنده یاتمیشام.
غزته چی:- من جریدهم دولماق ایچون مطلبی اوزاتمیشام.
( قایناق : زبان و ادبیات ترکان خراسان )


text:
مصاحبه اختصاصی تراختور یوردی با رامین توراتان
تورآتان: سلام.
آیسان تورک قیزی: کئفین؟
تورآتان: یاخشیــااااام... سنین کئفین؟
آیسان تورک قیزی: آی وار اول. تورآتان؟
تورآتان: جانیم؟
آیسان تورک قیزی: هاواخ دوغولموسان؟
تورآتان: ۱۸/۰۲/۱۳۶۹
آیسان تورک قیزی: ۲۱ یاشیندا اؤز نسلینین سئومه لی رپـــری؟
تورآتان: ایهیم، ۲۱ یاشیم وار
آیسان تورک قیزی: ایهیم، آدین ندی؟ کامیـــــــــل
تورآتان: رامیـــن ویقارلـــی، سلماس دا آنادان اولموشام.
آیسان تورک قیزی: یاشاسین سلــــمــــاس! اصلین سلماس لیدی؟ ایم یوخ هارا؟
تورآتان: آتام مرند لیدی، آما اؤزوم سلماس دا آنادان اولموشام.
آیسان تورک قیزی: آللاه آتانی ساخلاسین، نئچه اوشاق سیز؟
تورآتان: اونی دئمه سم اولار؟
آیسان تورک قیزی: هن اولار آما آخیر دفه ن اولسون!!!ایندی هاردا یاشییر سان؟
تورآتان: ایندی باکی دا قالارام.
آیسان تورک قیزی: بوراجان نئچه ماهنی اوخوموسان؟
تورآتان: سایمامیشام آما ۲۰ یه یاخین اولار.
آیسان تورک قیزی: نئچه کنسرت وئرمیسن و هارالاردا؟
تورآتان: ۴ کنسرتیم اولوب. ایکیسی باکیدا، بیری آنکارادا و بیری ایستانبول دا.
آیسان تورک قیزی: سوروشا بیلرم نئچه قازانمیسان؟
تورآتان: یوخ، اونودا دئمک ایسته میرم چون پارا قازانمامیشام.
آیسان تورک قیزی: آما میللتیمیز چوخ قازانیبلار؛ فخر قازانیبلار. دییل می؟
تورآتان: ائله دیر.
آیسان تورک قیزی: هانکی ماهنیوی چوخ سئورسن؟
تورآتان: یئنی بیر ماهنیم چیخاجاق، رپ متال سبکینده او یاخشی اولاجاق.
آیسان تورک قیزی: گؤزوموز پی سی نین مانیتوروندا!
تورآتان: اوکی، تئزلیکده گلجک؛ گؤزله یین.
آیسان تورک قیزی: نیه تورآتان؟
تورآتان: نمنه نیه؟
آیسان تورک قیزی: نیه سنه تورآتان دییرلر؟
تورآتان: چونکو تور آتیب دوشمن لری تورا سالارام.
آیسان تورک قیزی: تورآتانین تورو هئچواخت قیریلماز بیلیردین؟
تورآتان: آها بیلیردیم؛ ائله اونا گؤره ده تورآتانلار منیم آدیمی اوغورلویوبلار!
آیسان تورک قیزی: آی اوغرولار! اولسون سن باغیشلادا! رامین آزربایجانین هانکی شهرین سئورسن؟
تورآتان: تبریز، دونیانین ان موقددس شهری.
آیسان تورک قیزی: یاشاسین تبریز! رامین ندن قاراباغیمیزین دردین ماهنیا چکمیرسن؟
تورآتان: یاشام دوروموم بونا ایذن وئرمیر.
آیسان تورک قیزی: اولدو، رامین فوتبال تیملریندن، یئمک لردن و رنگ لردن ان سئودیینی دئنه.
تورآتان: فوتبال تیمی تراختور؛ یئمک دولما؛ رنگ یاشیل.
آیسان تورک قیزی: وطن حاققیندا بیر دوعا.
تورآتان: تانریدان دوزلو وطنیمین نیجات تاپماسینی ایستیرم.
آیسان تورک قیزی: آمیــــن. وطنداشلار حاققیندا بیر دوعا.
تورآتان: بیلمیرم نه دئییم بونا.
آیسان تورک قیزی: بیر گولومسه هر ندن ایی دیر. دییل می؟
تورآتان: ائله دیر.
آیسان تورک قیزی: بیر سؤز کی من سوروشمادیم آما دئمک ایستیرسن.
تورآتان: هدفین بو موسیقی دن ندیر؟
آیسان تورک قیزی: ندیر؟
تورآتان: آزربایجان گنجلرینین بو قونو دا بوشلوقلارین دولدورماق.
آیسان تورک قیزی: چوخ ساغ اول رامین.
تورآتان: سن ساغ اول.
آیسان تورک قیزی: سئویندیم. چوخ یاشا. اوغورلار.
تورآتان: سیزه ده.


text:
بو نئجه ظولمدور منه ائیلرسن،
آدام مگر بیر اینصافا گلمزمی؟
بیر گون گؤررسن کی، واللاه، اؤلموشم
بو قدر درد چکن آخیر اؤلمزمی؟
خوبلارین بعضیسی نئجه زاد اولور،
یارین قمگین قویار، اؤزو شاد اولور.
بیر سئوگی کی، سئوگیسیندن یاد اولور،
مگر اونون یاخشیلیغین بیلمزمی؟
خوبلاردا عادتدیر، نزاکت ساتار،
گئنه خیالینی خیالا قاتار،
گؤزل اولان مگر باشین دیک توتار
عاشقینه دوغرو هئچ اییلمزمی؟
عشق اولونا یاندی جانیم سربسر،
اللها باخ، ائی ظالیمو سیتمکار،
عاشقینه قانلار آغلادان دیلبر
رحمه گلیب گؤز یاشینی سیلمزمی؟
بیر پری اولایدی بو دمدن اؤترو،
اؤزون اؤلدوریدی آدمدن اؤترو،
قدر بیلن یاخشی همدمدن اؤترو
واقیف، جان اوزولور، بس اوزولمزمی؟
دههنین دردیمه درمان دئدیلر جانانین،
بیلدیلر دردیمی، یوخدور دئدیلر درمانین.
اولسا محبوبلرین عشقی جهنّم سببی،
هورو قیلمانی قالیر کندیسینه ریزوانین.
کئچدی مئیخانهدن ائل، مستی-مئیی-عشقین اولوب،
نه ملکسن کی، خراب ائتدین ائوین شیطانین؟
وورمازام صیحّت اوچون مرهم اوخون یارهسینه،
ایستهرم چیخمایا ذؤوقی-المی-پئیکانین.
نه بیلیر اوخومایان موصحفی-حوسنون شرحین،
یئره گؤیدن نه اوچون ائندیگینی قورآنین.
یئردن، ائی دیل، گؤیه قاوموشدو سیریشکین ملهکی،
اوندا هم قویمایاجاقدیر اولاری افغانین.
ائی فضولی، اولوبام غرقهی-گیردابی-جونون،
گؤر نه قهرین چکیرم دؤنه-دؤنه دؤورانین.
قارانلیق گئجهلر
آمان الله، ینه شیطان گلیب ایمان آپارا،
قورویون، قویمویون ایمانوزو شیطان آپارا.
منیم اینسانلیغیمین گؤر نه هاسان یاوادیر،
کی گونوز قولی-بییابان گلیر اینسان آپارا.
چؤرک آلمیش الینه، آج نئجه تاقت گتیسین؟
ائله بیل یاز گئجهسی قیز گلیب اوغلان آپارا.
قانلی دیرناقلاریلان اینگیلیس ال قاتدی بیزه،
باخیسان راس دا آرازدان کئچیر ایران آپارا.
قم آشیب-داشدی داها، خلقیله شوخلوق ائلهمز،
سئل گرک ائل داغیدا، ائو ییخا، ائیوان آپارا.
خرمنی ساققیزا وئردیک، نه یامان چرچیدی بو؟
هئی گلیر کنده، بیزه درد وئره، درمان آپارا.
بو قارانلیق گئجهلرده قاپیمیز پیس دؤیولور،
نه بیلیم، بلکه عجلدیر، دایانیب جان آپارا.
آناما سؤیلهیین: اوغلو ییخیلیب سنگرده،
"تئللرین باس یاراما، قویما منی قان آپارا”.
آرادان بیر ده بیزی بؤلسهلر اربابلاریمیز،
قورخورام قویمییالار تبریزی تهران آپارا.
قارا طوفان کی، دخی خلقه شولوخلوق ائلهمز،
سئل گرک ائل داغیدا، ائو ییخا، ائیوان آپارا.
سلیقهلی اوغرو ویلایتده چوخالمیش اولسا،
شهریاردان دا گرک بیر دولو دیوان آپارا.
لیسان بلاسی
اوچ کلمه حیکمت کلمهلریندن
هر کس دانیشسا، البته، اؤز-اؤزونو خار، ذلیل و ناچیز ائدر. او سببه
کی، اینسانین هئچ بیر عضووندن او قدر ضرر اینسانا یئتیشمز، نه
قدر کی، دیلیندن یئتیشیر. عیسی علئیه السّام حضرتلرینه عرض ائلهدیلر:
– یا روحالله، دلالت بویور بیزی بیر عمله کی، او عمل بیزی جنّته
داخیل ائلهسین.
بویوردو:
– هئچ دانیشمایین.
عرض ائلهدیلر:
– یا روحالله، هئچ دانیشماماق اولماز.
بویوردو:
– عجب اولار.
حضرت سولئیمان علئیه السّام بویوردو:
– اگر دانیشماق گوموش اولسا، دانیشماماق قیزیلدیر.
دانیشماماق دانیشماقدان یاخشیدیر. هئچ بیر موسلمان گرک دانیشماسین:
خاه جاهیل و آخماق اولا، خاه کامیل و صاحبی-مریفت. اینسان
نه قدر کی، ساکیت و صامیتدیر، – او قدر گؤزلدیر. ائله کی، باشلادی دانیشماغا،
– دخی گؤزللیک ایتیب گئدیر. اودور کی، موسلهددین شیرازی دئییب:
زبان در دهان، ائی خیرَدمند، چیست؟
کیلیدی-دری-گنجی-صاحبهونر.
چو در بسته باشد بداند کسی
کی، جواهیر فوروشست یا پیلور.
بو مطلبلری تصدیق ائدندن سونا، موللا نصرالدین اؤز طرفیندن
بونو دا لازیم بیلیر دئسین:
ائی دیل، دخی دینمه و سوکوت ائت، سنی تاری،
لال اول و دانیشما!
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
مال اول دانیشما!
گر قئیریلری جمعدهیینه وورسالا، دینمه!
گر باشین اییب پئیسرینه دورسالا، دینمه!
یا ظولم ائده، یا بوینونا کندیر سالا، دینمه!
یا روزونو جبر ایله الیندن آلا، دینمه!
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
لال اول و دانیشما!
گر قوصّهلهنیب ائیلهیهسن نادوو-زاری،
مال اول و دانیشما!
هر بیر-ایکی گون دور آیاغا، باغلا دوکانی،
گئت بیر یاووق حمّامه، اوزان، باغلا هنانی،
یوم گؤزلرینی، دینمه و هم گؤزله اذانی،
گر ائیلهمیش اولسان گئجه بیر تؤور خطانی،
گئت گیر سویا تا اخز ائدهسن راحتی-جانی.
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
لال اول دانیشما!
ائی دیل، دخی دینمه و سوکوت اول، سن[بیر ] تاری،
مال اول و دانیشما!
گر جومله طوایف سنه افسوس ائده ائتسین،
آخیرده حؤکومت اؤزونو روس ائده ائتسین،
هم موللالارین روس الینی بوس ائده ائتسین،
ایسلامی جاهاندا دخی مأیوس ائده ائتسین،
یا ائتمهیه یا آر و ناموس ائده ائتسین.
شوکر ائت، یئگیلن بوزباشینی، ائیله ناهاری،
لال اول و دانیشما!
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
لال اول و دانیشما!
“موللا نصرالدین”، 7 آپرئل 1906، 1
کوراوغلوینان دلی حسن
گونلرین بیر گونو کوراوغلو قیرات مینیب چنلیبئلین اتهییندهکی
یولا چیخمیشدی. بیر ده باخدی بودو، بیر دسته یاراقلی-یاساقلی آتلی
گلیر. آمما آتلیلارین قاباغیندا بیر اوغلان گلیر کی، دونیالارا دیَر.
اوزوندن، گؤزوندن ایگیدلیک یاغیر. اوغلان کوراوغلونو گؤرجک، دستهسینه
های ووردو. آتلیلار او ساعت کوراوغلونو آرایا آلدیلار. کوراوغلو دایاندی.
گؤزلهدی کی، گؤرسون ایشین آخیری نه اولاجاق. اوغلان آتی جؤولانا گتیردی، سوزدوروب
دوز کوراوغلونون قاباغیندا دایاندی. سونرا بیر کوراوغلویا باخدی،
بیر آتینا باخدی، سوروشدو:
رادیوْ
گیزلی-گیزلی هاوانین رایلاریندان آشاراق،
دۆشونجه وادیسیندن قاچیب اۇزاقلاشاراق،
قوْهوم-قارداش بیلمهییب هر کسه یاخلاشاراق
هر یئردن خبر وئریر
آللوْ، آللوْ سسلری.
عجب جیلوه گؤستریر
آللوْ، آللوْ سسلری.
قێوریم قامچیلار وۇروب داغلارا، دنیزلره،
بیر خبرله یاخلاشیب اۇزاقلاردان بیزلره،
یوْلچولاری توْپلاییر بیر یێغناغا، بیر یئره
هر گۆن صؤحبت ائیلهین
آللوْ، آللوْ سسلری.
هر شئیی تئز بللهین
آللوْ، آللوْ سسلری.
ائللر آیری، ائللرده یاشایانلار دا آیری،
خبرسیزکن چوْخ ایشدن اؤلکلرین مۆخبیری،
بیرلشیب سایهنیزده هپ کؤنول ایقلیملری،
چیچکلهنیر، آللانیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
نشهلهنیر، حاللانیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
نه یئللر اۇغولتوسو، نه وۇلکانلار نرهسی،
نه خیالی دیولرین کؤپوکلو یایقاراسی،
قێشقیریب باغیرسانیز کسیلمهدن آراسی
قیامت ائیلرسینیز
آللوْ، آللوْ سسلری.
سیز باشقا بیر نرسینیز
آللوْ، آللوْ سسلری.
سسینیزه تای اوْلماز سیزین کئچدی-کئچدیده،
هر یئرده آش اوْردا باش، اوْلموشسونوز گئت-گئده،
بیر توْرپاغین، بیر ائوین بۆتون سرگوذشتی ده
ایچینیزده ساقلیدیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
دوْغرودان ماراقلیدیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
بئیتلر، اوچلوکلر و دؤردلوکلر
اووچو بیلمز، خیالینین اؤز سسیدیر،
اؤز قلبینین، اؤز عشقینین نشهسیدیر؟!
بو سس بضا بیر قوش اولور،
بیر بوداغا قونموش اولور،
اؤتور یونجالی باغدا!
بضا باخارسان بیر مارال،
اندامینین هر یئری خال، -
گزر دومانلی داغدا!..
ایلک باهارین ایلک نفهسی،
جوشان عشقین بیر هوسی؛
نه اولورسا، اولسون آدی،
سسدیر روحومون قانادی!
آنجاق منیم دویدوغوم سس،
بو سسلره هئچ بنزهمز.
آلی کیشی
آلی کیشی نئچه ایللر حسن خانا ایلخی اوْتاریب عؤمرونو، گۆنونو اوْنون
قاپیسیندا چۆرودوب، ساققالینی آغارتمیشدی.
اوْ، هر گۆن سحر دان یئری آغاراندا ایلخینی هایلار، بۆتون گۆنو اوْتارار،
گئجهدن بیر پاس کئچندن سوْنرا خالخالا گتیرردی. تای داغلاردا، داشلاردا
کؤوشنلرده آلی کیشینین آیاغی دیَمهمیش بیر یئر یوْخ ایدی.
یئنه ده بیر گۆن آلی کیشی ایلخینی سۆروب دریا قێراغینا آپارمیشدی.
آتلار دریانین قێراغینداکی اوْتلاقدا اوْتلاییردیلار. آلی کیشی اؤزو ده بیر
طرفده داشا سؤیکهنیب اوْتورموشدو. قوْجا ایلخیچی بیر ده باخدی کی، بۇدو
دریادان ایکی آت چێخدی. آلی کیشی دریا آتی اوْلماغینی ائشیتمیشدی، آمما هئچ
گؤرمهمیشدی. آتلار یاواش-یاواش گلیب ایلخییا قاریشدیلار. ایکی مادیانا
یاخینلاشاندان سوْنرا یئنه قاییدیب دریایا گیردیلر. آلی کیشی نه قدر
ایلخیچیلیق ائلهمیشدی، بئله شئی گؤرمهمیشدی. تئز قالخیب مادیانلاری
مانشیرلادی. آمما بۇ بارهده هئچ کسه بیر سؤز دئمهدی.
داش داش اوسته قالمازدی
دئییرلر کی، موللانین آنادان اولدوغو کند چوخ گؤزل ایمیش. چوخ گؤزل
هاواسی، جوربهجور سولاری، قشنگ باغلاری، باغچالاری وار ایمیش.
ایستی یای گونلرینین بیرینده موللا ائشیدیر کی، شهرین حاکمی واخت کئچیرمک
اوچون هامان کنده گزمهیه گئدیب. قالیر کندین قئیدینه کی،
گؤرهسن حاکمین بو واخت کئچیرمیی کنده نَیه باشا گلهجک؟
بیر هفته کئچیر. موللا ائشیدیر کی، حاکم قاییدیب گلیب. دوروب حاکمین
یانینا گئدیر. باخیر کی، حاکمین کئیفی چوخ سازدی.
سلام-کلامدان سونرا موللا حاکمدن سوروشور:
- یاخشی، حاکم آغا نئجه کئچدی؟ راضی قالدینمی؟
حاکم دئییر:
- بیلیرسن نئجه یاخشی کئچدی... هئچ بیلمهدیم کی، بیر هفته نئجه گلدی،
نئجه کئچدی؟ بیر ده باخدیم کی، قورتاریب. باخ، بیرینجی گون کندده بؤیوک
بیر یانغین اولدو، کندین تامام یاریسی یاندی. جاماعت ائله قیشقیریب
قاچیردی کی، آدامین گولمکدن قارنی جیریلیردی. حتی بیر نئچه آدام دا
یاندی.ایکینجی گون بیر قودورموش ایت اون-اون بئش نفرهجن آدام قاپدی.
اؤزون فیکیرلش گؤر نه قیامت اولار دا... لذّت وئردی. صاباحیسی بیر سئل
گلدی، بیر سئل گلدی، داها نه دئییم... تزه بیچیلمیش بوغدالار سویون
ایچینده اوزوردو، اونلارین دالینجا آداملار اؤزلری ده اوزوردولر. چوخلو
آدام دا آپاردی. دؤردونجو گون بیر کندلی دلی اولدو، بئش-آلتی آدام اؤلدوردو.
بئشینجی گون بیر دام اوچدو، بوتون کولفت قالدی آلتیندا. اؤلن، قولو
سینان، باشی ازیلن. آلتینجی گون بیر آرواد اؤزونو بوغوب اؤلدوردو... آخیر کی،
دئمینن باشا گلن دئییل. باشقا جور کئیف چکدیک. من عومرومده بئله
کئیف گؤرمهمیشدیم.
موللا حاکمین سؤزلرینه قولاق آسیب دئییر:
- یاخشی کی، بیر هفتهیه گلیبسن. بیر آز دا قالسایدین کندده داش
داش اوستده قالمازدی.
قالیندی
آیری دوشدوم وطنیمدن، ائلیمدن،
باشی چنلی، قارلی داغلار، قال ایندی!
ایچن اؤلمز درده درمان سویوندان،
آخار سولار، تر بولاقلار، قال ایندی!
بئیوفاسان، من گؤرمهدیم وفانی،
چوخ چکمیشم سنین جؤورو جفانی،
مندن سونرا رقیب سورر صفانی،
فرش دؤشهلی آغ اوتاقلار، قال ایندی!
ایلقارسیزسان، وفان یوخدو دونیادا،
دوستونون سیرّینی وئریرسن یادا،
شامامانی دردیریرسن خوریادا،
سبزه بوستان، ساری تاغلار، قال ایندی!
قوربانییم، یقین اولدو سؤزلریم،
عشق الیندن کاباب ایستر گؤزلریم،
قان تؤکورسن قوربت ائلده، گؤزلریم،
آغلا، جانان دئییب آغلا، قال ایندی!
“دده قورقود”ون 1300 ایللیگی
موناسیبتیله یازیلمیش شعر
خوش گلمیسن، ددهم قورقود،
بیزه مین اوچ یوزیلیندن،
گلدین، گؤردونمو بیر اثر
گؤردویون اوغوز ائلیندن؟
اوغوز ائلی یاغمالانیب
اوغوزلارین یاتیر هله،
اوغوز آدی دامغالانیب
ناحاق قانلار باتیر هله.
قورولماییبدی چادیرلار
ایگید اوخو دوشن یئرده.
ایندی قاچقین حیاتی وار
ایگیدلر اؤتوشن یئرده.
بو دفعه قادین آتدیغی
یایلیق دوشمهدی یئرینه.
قیصاص، قئیرت بویاتیدی
یامان ایشلهدی درین..
یایلیق آتیلدی آرایا
پاپاقلار باشدان سوروشدو.
یئرینه دوشمهین یایلیق
پاپاقسیز باشلارا دوشدو.
یاشاساق دا نیشانگاهدا
قئیرت بوزو سینان دئییل.
اوز توتما قوپوزا، دده
بو هنا او هنا دئییل.
باشچی باشدا اولمایاندا
خالق یولونو آذان اولار.
میللتی داردا اولانین
باشچیسی خان قازان اولار!
دیلیم گلمیر دئمهیه ده
دردیمیزی سن بؤلهسن،
دؤنوب یاریم ائلدن، دده،
بوتؤو ائلینه گلهسن!
******
بو دونیادا توتدوغوم یئر
ائنیم، اوزونوم قدر.
فقط دونیایا سیغمارام
درددن داغیلسام اگر!
اولیم اولمامیش...
بیر دولو بولودام گؤیون اوزونده،
دردی اورک-اورک ییغیرام ائله.
یاغمیرام چمنه، داغا، مئشهیه،
یاغاندا ایچیمه یاغیرام ائله.
هله ده توشام من شرعین داشینا،
بؤهتانین، یالانین، شرعین داشینا.
قایتاریب چیرپارام هاچان باشینا
ایللردی ییغیرام، ییغیرام ائله.
نئجه قورتاراجاق سونو بو عصرین،
آخدی، توکنمهدی قانی بو عصرین.
سؤکولور، داغیلیر، تالانیر قصریم،
من دوروب باخیرام، باخیرام ائله.
صبر ائیلهییب صبری قییمتدن سالدیم،
دؤزه-دؤزه یاری-یاریمچیق قالدیم،
“الله” دئیه-دئیه اللهدان اولدوم
یئنه ده اللهی چاغیررام ائله.
آهلانان، آغلایان آنا منیمدی،
داغلانیب سینهسی یانان منیمدی،
قورورو تاپدانیب سینان منیمدی
اؤزگه یئرده کؤمک آختاررام ائله.
کؤرپم قونداغیندا گوللهلهنیبدی،
قانی بئشیگینده سیلهلهنیبدی.
قئیرتیم، ووقاریم سیللهلهنیبدی،
غضبدن شیمشکتک چاخیرام ائله.
هایقیریرام، هاییم اؤزومه یئتمیر،
نالم اینیلتیدن او یانا گئتمیر،
اؤز ائلیمده الیم اؤزومه چاتمیر،
گؤزده قان-یاش اولوب آخیرام ائله.
اؤزگهدن گوج اومور جسارت، قئیرت،
حقیقت قیفیلدا، قاندالدا جورت،
اورگیمده دهشت، گؤزومده حئیرت
باخیب یانا-یانا یاخیللام ائله.
تورپاق وطن دئییل، شهیدی یوخسا،
روحو باغیشلاماز شهیدین یوخسا،
تورک اوغلو، ترپن دی، هایقیر دی، یوخسا
اولیم اولمامیش آخیرام ائله.


text:
نه قدرتدیر اؤلن سن سیز
نه بو دونیاده شهرت دیر اؤلن سن سیز
علی (ع) ای عارف و ایستکلی عالمده زولال اینسان
سوسوز میداندا میلّتدیر اؤلن سن سیز
عدالتـدیر اؤلـن سن سیز
گلیب بیر آن دولان یئرده
نه گؤر سایسیز یئتیم وار، باش یولان یئرده
قالیب دوزلوکدن آد یالنیـز ، قیـامتـدنـدیــــر ایـز یالنیـز
داهـا یـوخ حـقّـی ظالیـمـدن آلان یئــــرده
یالان یئرده،یالان یئرده
دوز اینسانه دایاز دونیا
بوتـون ارواحه زنـدان حوققا بـاز دونیـا
بلی، بو یئرده آنجاق هر نه دن آرتیق گؤز آلدیقجا
یغیب شهوت اوچون بوللو جاهاز دونیا
دوغور فتنه عجاز دونیا
عجازداندا عجاز دونیا
دوشونـدو نـه عبادت نـه نـاماز دونیـا
اولوب گؤر نه حسینه (ع) کربلا تک یئـرده آز دونیـا
دوزه قیش، اَیری یه یازداندا یاز دونیا
اَوَلدن درده باز دونیا
برچسبها: اولوب گؤر نه حسینه
, ع
, کربلا تک یئـرده آز دونیـا


text:
قهوه خاندا چای ایچه ایچه دیدیم: رامین؛ بیلی سن نه دیلگیم وار؟
رامین دیدی: دانیش قارداش سنون یانان اورگوه یانان جانیم قربان.
دیدیم: دونن علی اکبر دهخدانین زندیگانلیقن اوخیدم. اوتوز ایل ائوده اوتوروب کتاب اوخویب کتاب یازیب فقط ایکی گون ایشن تعطیل ایله یب؛ بیرگون ننه سی اولوم گونی بیر گونده برک خسته یمش.
رامین دیدی:دهخدا سنه نه مربوطدی کیشی؟
دیدم: نو اولیدی منده دهخدا تکین قالان عمرومی اوتوریدم ائومده یازیب پوزیا مشغول اولیدم.
رامین دیدی: اده ایستیرسن آرواد سنی سیچقان تکین نوت سپه اوتیا.
رضا دیدی: به بو کیشی نین آرواد اوشاقی نین خرجین کیم ویریمش؟
سعداله دیدی: آقا رضا، دهخدا قاجار شاهزاده لرینندی؛ اوزوده بیر دوره مجلسین نماینده سی اولموشدی؛ پئل جهتنن فکر المیم کوروغ چکیدی.
حسن قرقی قلیان آپارا آپارا دیدی: اده دهخدا هئچ ائولمشدی کی آرواد اوشاق فکری ایلیه؟ او عمرنون آخرجاغ سوبای قالدی.
هاممز حسرتنن دهخدانن زندگانلیقنا فکرلشدوک.


text:
آثار زبان تركي در زبان سرخ پوستان آمريكا
قدیمیترین اثار زبان ترکی در زبان سرخ پوستان امریکا و احتمالا قدیمیترین نواحی ترک زبان
حسینه یئرلر آغلار گؤیلر آغلار
حسینه یئرلر آغلار گؤیلر آغلار
بتول و مصطفی پیغمبر آغلار
حسینون نوحه سین دلریش یازاندا
موسلمان سهلدیر کی کافر آغلار
کور اولموش گؤزلرین قان دوتدو شیمرین
کی گؤرسون اؤز الینده خنجر آغلار
حسینون کؤینه گی زهرا الینده
چکر قیها قیامت، محشر آغلار
آتاندا حرمله ، اوخ کربلاده
گؤره یدین دوشمن آغلار ، لشگر آغلار
قوجاغیندا ، گؤره یدین ام لیلا
آلیب نعش علی اکبر آغلار
رباب ، نیسگیل دؤشونده سود گؤره نده
علی اصغری یاد ائیله ر آغلار
باشیندا کاکل اکبر هواسی
یئل آغلار ، سنبل آغلار ، عنبر آغلار
یازاندا آل طاها نوحه سین من
قلم گؤردوم سیزیلدار ، دفتر آغلار
علی ، شق القمر ، محراب تیلیت قان
قولاق وئر ، مسجید اوخشار منبر آغلار
علی ده ن شهریار ، سن بیر اشاره
قوجاقلار قبری ، مالک اشتر آغلار


text:
دوکتور
صمد سرداری نیا اردیبهشت 1947-ده تبریزین امیرهقیز محلهسینده دوغولدو.
تبریز بیلییوردو (اونیورسیتهسی) تاریخ بؤلومونو 1971-ده بیتیردی. همین
ایلده ایران میلّی رادیوسوندا ایشه باشلادی. او، بو ایللر اثناسیندا تهران
بیلییوردو حقوق بؤلومو اؤیرنجیسی اولوپ 1978-ده بو بؤلومو بیتیرهرک
ایکینجی لیسانس دیپلوماسینی الده ائتدی.
سردارینیا
آذربایجان تاریخی ایله ایلگیلی آپاردیغی گئنیش آراشدیرما و
تدقیقاتلاریندان دولایی 2003 ایلینده آذربایجان جمهوریتی باکی دؤلت
بیلییوردو طرفیندن فخری دوکتورا درجهسینی آلماغا لایق گؤرولدو. . . . .
[ادامه مطلب ...]


text:
آذربایجانلیلار یئنی جمهورباشقانلارینی سئچمک اوچون ۹ اکتبردا صاندیغا گئدهجک.
جمهورباشقانی نامیزدلری ده بللی اولماغا باشلادی. مرکزی سئچیم کمیسیونو گرچکلشدیردیگی سون توپلانتیدا، قدرت حسنقولویئو، حافظ حاجییئو، آراز علیزاده و فرج قولویئوین نامیزدلیک باشوورولارینی قبول ائتدی. بئلهجه کومیسیون بو آنا قدر یئددی نفرین نامیزدلیگینی رسمی اولاراق قبول ائتمیش اولدو.
بو آدلارین ایچینده آذربایجانین ایندیکی پرزیدنتی ایلهام علییئو ده وار.
آذربایجاندا پرزیدنتلییه نامیزد اولابیلمک اوچون ٤۰ مین سئچیجینین ایمضاسینی داشییان بیر دیلکچهنین کومیسیونا چاتدیریلماسی لازیمدیر. بو لیمیتی گئچهبیلمهین بیر چوخ شخصین نامیزدلیگی سئچیم کومیسیونو طرفیندن قبول ائدیلمهدی.
آذربایجان مخالیفتینین اولوشدوردوغو و میللی شورا آدینی داشییان کوالیسیونون اورتاق نامیزدی جمیل حسنلی ایله بیرلیکده دؤرد نفرین نامیزدلیک باشوورولارییلا ایلگیلی قرار اؤنوموزدکی گونلرده وئریلهجک.


text:
ننه م دنیاسین دیشب؛ مسجده دایانمشام قوناقلارین یولا سالیام. موبایل واقسیز خروز تک بانلا دیر. بیمارستانین سوپروایزردیر. دیم: بویوروز.
دیر: بیر بدحال مریض وار گیده جک تهرانا. گل اونون یانیدا گت.
دیم: ننه م دنیاسین دیشیب مسجدیم.
قیدیب دیر: هر گون بیر ماهنا گتیریسن گیدمیسن اعزاما.
دیندیرمسون دیه جک فوق لیسانسیم وار. الله گورسدمسین نه بیر تسلیت دیر نه الله رحمت ایله سین.
*
اورزانس شلوغ دیر هامی قان تر ایچینده ایشدیر. بیر بئکار دوستوم وار زنگ آتیب. دیم: بویورز.
دیر: هارداسان گل گیدک گزمه گه.
دیم: بیمارستان دیام باشیم دا چوخ شلوغ دیر.
دیر: اده منی سریمه. فیته چخ گیدگ سرعینه.
دیم: باشیم چوخ شلوغ دیر مریض میز چوخ چوخدیر.
بیر آز دایانیب دیر: نینک منی کی نحویل آلمیسان؛ من سیز خوش اول چل دیر.
الله رحمت ایله سین قدیم کی لره دیب لر: اولولر ایله بیلی لر دیری لر حلوا ییه. اودا ایله بیله بیز بیمارستاندا او شلوغ لوغدا خوش کیچیردیوک.
*
تزه خدمه دور ویریب لر اورژانسا بیرمینجی گئجه سی دیر. تزه شامی یه مشدوک گوزدون ایتیب. نه قدر گزدوک تاپمادوق. پیج ایله دوک جواب ویرمه دیر. نمازخانیا باخدوق یوخیدی، تاسیسات دا یوخیدی؛ او اینه اولمشدی بیر چوال سامان ایچینده ایتمشدیر.
صابح صبح یخشی ایله آت آشغالی تحویل ویردوک .
نچه گونن سورا اونی گوردوم اوتورمشدی پذیرش ده . سوروشدوم: بو او گئجه هاردیدون؟
دیدیر: باشیم آغریدی بیر قرص آتم ماشیندا اوزاندیم.
دیدیم: به سن بیل میدون گرگ بخش تمیزدیب تحویل ویرسن؟
دیر: منه بیری بیر سوز دیمدی کی. منده صبح دوردم چخدم گیدیم.
هر نه قدر فکر ایله دیم بو نه جور خدمه دیر باشا توشمدیم. سورا بیل دیم او رییسن باجسی اوغلدی. چون چارت یوخیمش استخداما اونی خدمه آدینان گتیریب بیمارستانا ایلاندا وریب پذیرشه.
*
سماوری دمله میشدیم بارداغی الینده تاپیلدیر. بارداغن چای نان دولدوردی، چای هلم دم آلمامشدی. دیدی: قوی بیر سوتولون ایچیم ایکی مینجی سی قارنمدا دم آلار.
اورژانس چوخ شلوغیدی هی دوریدم بیرینه اینه وریدم بیرینه سرم قوشیدم او بیریسینن نوار قلب چکیدم بئکار اولان دادا مریض درین آدن کامپیوتره کئچیدیم.
هی چایی ایچیدی خاطرات نان منه دانشیدیر. هردم ده دیدی: اده منه قولاق آسی سان سبد گوتونن گیلاس توکول می.
او قدر باشیم شلوغیدی هئچ تحویل آلمادیم او نه دیر. چای کی قوتاردی دیدی: قوی گیدیم اوتاق ما. بو گون لر چوب اوزادان چوخدیر.(گیده گیده دیدی)اوزوموزوک صحبت لریم نن چوخ فایدالاندون.
الیم آتیم چاینیکه بیر استیکان چای ایچم گوردوم چاینیک چوخداندی قوریب.دیدیم: الله رحمت ایله سین دده بابالاریمیزا دیب لر: گینه قاباق کی کفن اوغروسی. دونن کی سماری قرروتدی بو هم سماری قوروتدی هم بیر بئکار قولاق ایستدی دانیشا.
برچسبها: ترکی ناغیل لار
+
نوشته شده توسط لطف اله شیرین زبان در شنبه بیست و سوم شهریور 1392 و ساعت
11:17 |


text:
Çillə gecəsi — Yer kürəsinin şimal yarımkürəsində, ilin 365 gününün ən uzun gecəsidir. Bu gecə, şəmsi ilinin, dey ayın başlanqıc gecəsi, azər ayının sonuncu gecəsi və 3 ay novruz bayramına qalmış bir gecədir.
Milad tarixi ilə dekabrın 21-dən 22-ə keçən gecədir. Bu gecə əsasən Cənubi Azərbaycan, Şimali Azərbaycan, Türkiyədə qeyd edilir.
Urmiya, Təbriz, Ərdəbil, Zəncan, Xoy, Şəbistər, Marağa, Naxçıvan, Şəki, Gəncə və digər şəhərlər və çoxlu sayda Azərbaycan kəndləri bu gecəni qeyd edirlər.
Bu gecədə qar yağması çoxlu sevincə səbəb olur. Həmin gecə ailə üzvləri, qohum, dost, tanış səmimiyyətlə bir yerə yiğışır və ilin ən uzun gecəsini meyvə və çoxlu şirniyyat yeməklə qeyd edirlər.
Bu gecənin ən əhəmiyyətli atributlarından biri qarpızdır. Əhali qarpız yeyir ki, soyuğa yox desin. Belə ki, hər ailə həmin gecə mütləq bir qarpız almalıdır. Əgər yeni evlənənlər varsa onlara da valideynləri tərəfindən qarpız hədiyyə verilir.
Cəviz (qoz) halvası, həvic (kök) halvası, paxlava (baqləva), toxum (semiçka)(tum) və meyvələr və digər şirniyyatlar da bu gecədə süfrədə olmalıdır.
چیلله گئجهسی — یئر کورهسینین قوزئی یاریمکورهسینده، ایلین 365 گونونون ان اوزون گئجهسیدیر. بو گئجه، شمسی ایلینین، دئی آیین باشلانقیج گئجهسی، آذر آیینین سونونجو گئجهسی و 3 آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجهدیر.
میلاد تاریخی ایله دئکابرین 21-دن 22-ا کئچن گئجهدیر. بو گئجه اساسن گونئی آزربایجاندا، قوزئی آزربایجان، تورکییهده و ایراندا قئید ائدیلیر.
بو گئجهده قار یاغماسی چوخلو سئوینجه سبب اولور. همین گئجه عائله عضولری، قوهوم، دوست، تانیش صمیمییتله بیر یئره ییغیشیر و ایلین ان اوزون گئجهسینی مئیوه و چوخلو شیرنیات یئمکله قئید ائدیرلر.
بو گئجهنین ان اهمیتلی آتریبوتلاریندان بیری قارپیزدیر. اهالی قارپیز یئییر کی، سویوغا یوخ دئسین. بئله کی، هر عاییله همین گئجه موتلق بیر قارپیز آلمالیدیر. اگر یئنی ائولننلر وارسا اونلارا دا والیدئینلری طرفیندن قارپیز هدیه وئریلیر.
بو گئجه آزربایجانین ان دوغما، قدیمی و یئگانه گئجه بایرامیدیر. جویز (قوز) هالواسی، هویج (کؤک) هالواسی، پاخلاوا (باقلوا)، توخوم (سئمیچکا)(توم) و مئیوهلر و دیگر شیرنیاتلار دا بو گئجهده سوفرهده اولمالیدیر.
آزربایجان كندلرینده و شهرلرینده بو گئجهاوچون چئشیدلی عادت – عنعنهلر موجوددور. كورسو دوورونو ییغیلیماق، فامیلین بویوگلرینین ائولری گئتمك، گئجهلر "تاپماجالار" و "بایاتیلا" سویلهمك بو گئجهنین عادت-عنعنهلریندندیرلر. هر حالدا "چیلله قارپیزی" یئمك بو گئجهنین تمل عادتیدیر.چیلله گئجهسینین عادت عنعنهلری
چیلله قارپیزی
قیش فصلینین ان اوزون سورن بؤیوک چیللهسی اؤز قار توفانینا، سویوق و دوندوروجو شاختاسینا گؤره ائل آراسیندا قاراقیش دا آدلانیر. بؤیوک چیللهنین باشلاندیغی گونو، یعنی 22 دئکابری بزن چیلله بایرامی دا آدلاندیرمیشلار. همین گونون گئجهسی ایلین ان اوزون گئجهسی اولدوغوندان بونا چیلله گئجهسی ده دئییلمیشدیر. چیلله گئجهسینین آخشامی آداملار قیشدان قورخمادیقلارینی نوماییش ائتدیرمک اوچون تونقاللار یاندیریر، اودون اوستوندن هوپپانیر، تونقالین اطرافیندا رقص ائدیر، اهیلنجهلی اویونلار، تاماشالار گؤستریرلر. بؤیوک چیللهنین شرفینه هر ائوده آچیلمیش سوفرهیه جانا ایستیلیک گتیرن دادلی-لذتلی یئمکلر قویولور. بؤیوک چیلله سوفرهسینین ان ساییلیب-سئچیلن، یایدان محض بو گون اوچون ساخلانیلان چیلله قارپیزیدیر. خالق بو قارپیزین شانینه سؤز ده قوشوب:
قارپیز ائله، قارپیزی،
قالیب ایله قارپیزی.
بؤیوک چیلله آدییلا
دوشوب دیله قارپیزی.
عزیزیم، چیلله قارپیز،
دوشوبدو دیله قارپیز.
ییغیلیب خورجونلارا،
گئدیر یازگیله قارپیز.
چیلله قارپیزینی عادتن ائوین بؤیوگو کسیر. او اولجه قارپیزین زوغو اولان طرفینی دایروی کسیب قابیغی دؤرد حیسهیه بؤلور. اؤزو و دیگر عاییله عضولری اورکلرینده نیت توتورلار. او همین قابیقلاری یئره آتیر. قابیقلارین نئجه دوشمهسینی هر کس اوریینده توتدوغو نیتی ایله یوزور. قارپیزی کسن اونو دیلیملهییر. عائلهنین هر بیر عضوو بو قارپیزدان یئییر. قونشولارا دا پای گؤندریلیر. چیلله قارپیزینین توملاری ییغیلیب ساخلانیلیر. ایناما گؤره، چیلله قارپیزینین توملاری آتیلارسا، اوندا قارشیداکی ایلده محصول بوللوغو اولماز. بؤیوک چیللهنین ان مشهور آیینی، سؤزسوز کی، سمنی گؤیرتمک و اوندان حالوا بیشیرمکدیر. بو، بیر واخت دوغرودان-دوغرویا سمنی بایرامی آدلانان بایرامین چوخسایلی مراسیم آیینلریندن بیریدیر. باهاری چاغیرماق، بونونلا دا طبیعتی یاشیل گؤرمک، اؤز اکدیگی تاخیلین گؤیرمهسی آرزوسونون صونعی رمزینی یاراتماق تشببوسوندن ایرهلی گلن سمنی گؤیرتمهیین تاریخی اجدادلاریمیزین ایلکین امک، تصرروفات حیاتی ایله باغلیدیر. یاشاییشینی، دولاناجاغینی تصرروفات ایلینین – باهارین، یازین باشلانماسیندا گؤرن اولو اجدادلاریمیز تاخیلی صونعی شکیلده، یعنی ائو شرایطینده گؤیرتمکله تئز گلمهسینی، بونونلا تورپاغین اویانماسینی، محصولون جوجریب بؤیومهسی آرزوسونو ایفاده ائتمیشلر. سؤزسوز کی، بورادا تقلیدی سئحر آکتی آپاریجیلیق تشکیل ائدیر. بو تقلیدی سئحرین باشا دوشولن معناسی بئلهدیر: "محصولوم، سنی ائوده گؤیرتدیگیم کیمی، اکین ساحمده، تورپاغیمدا دا بئلهجه گؤیر، بؤیو"
خونچا
خونچانی بهی (داماد)ین عاییلهسی پای اولاراق گلینین ائوینه آپاریر. خونچانین ایچینده قارپیزدان علاوه حریر و باهالی پارچالار، میوهلر، آجیل و شیرینیلر گورمك آپاریلیر. عادت اولاراق خونچانین قارپیزی گوزل صورتده بزهنمهلیدیر.
چیلله گئجهسی اوچون بایاتی
چیله چیخار بایراما بیر آی قالار
پینتی آرواد قوورمانی قـــورتارار
گئدر باخار گودول ده یارماسینا
باخ فلكین گردش و غوغاسینا
داش ماكيدا چيلله گئجه سي بو نغمه ني اوخويارلار:
آي چيلله ، چيلله قارداش
آتين قامچيلا قارداش.
بير گلدين دانيشماديق،
قلبيم آچيلا قارداش قوشا چايدا مياندابدا چيلله آخشامي گون باتاركن اود يانديريب، اوٍستوندن آتيلارلار . سوْنرادا
اوْدو قاريشديريب ، داغيديب، بئله اوْخويالار :
چيلله قوْودو ،چيلله قوْودو
سحر مينجيق ، سحر مينجيق. 40
سحر مينجيق دئديكده ساباهيسي گون مينجيق – مينجيق ياغيش ياغماسيني آرزيلارلار .
بيرده باخ


text:
غوربت ائلده قوشوم اوچدو الیمدن
نازلی یاری یاد آپاردی نه فایدا!
دئییردیم بس من یالانام او دوزدو
اورییمدن داد آپاردی نه فایدا!
ایلقارینا اینانیردیم وار ایدیم
دوستودوم دوستونا" آی حئییف حئییف"
غریبه باغچایدیم غریب بار ایدیم
"ائیلندی امییم ضای حئییف حئییف"
ایندی سوآللاریم اوموددور منه
گاه یاشاییب گاهدان اوسانیرام من
ایللر تجروبه سی قانیددیر منه
بئیله گله جکدن اوتانیرام من
هانی فیکریمده کی سئوگیلیم منیم؟
هانی بس او سوآل؟ هانی او سورقو؟
ایکی بؤلدوم عشقی ائی گولوم منیم
یاریسی سئوینج دیر یاریسی قایقی
بیر گون اولار منده خیاط اولارام
یامارام هر دردی، داغی ، دره نی
بوشقولو، بیچاقلی خراط اولارام
یونتارام آغاجدان حقی گؤرنی
ائی وطن، ائی آفت، ائی نیسگیل ائی شر
غوربتده سویورلار جان داماریمی
ائی گومان، ائی ذلت ائی قاره خبر
اود وورورام یانسین هر نه واریمی
برچسبها: ایلقار, حئییف, قانید, خیاط, خراط


text:
اگر اینسان حکیم اولسا ، اسیر روزگار اولماز
بو بئش گون عمره خاطیر ، نفس شومه دستیار اولماز
سلیمانلار گئدیبلر دست خالی قبره دونیادان
نقدیر اولسا اینسانین جلالی ، پایدار اولماز
شکوه و فر جاویدان ، فقط مخصوص سبحان دیر
اجل حکمی گلنده ، هئچ کسه راه فرار اولماز
بو سؤزلر منتسب دیر مکتب شاه ولایتدن
بویوردو ثروت و مکنت دلیل افتخار اولماز
بشرده اولسا حریت ، اؤزون دونیایه سیندیرماز
شرافتمند اولان اینسان ، قالار آج روشوه خوار اولماز
اگر اینسان بیر آز فیکر ائیله سئیدی متن قرآنه
بیلردی هئچ حقیقت پیشه اینسان ظلم کار اولماز
بلای فقر و نکبت دن قاچیرلار قیزلار ائولردن
مساوات اولسا، عدل اولسا ، بو قدری انتحار اولماز
بو بیر امر مسلم دیر ، درآمدلر حلال اولسا
بو قدری کوچه و بازارده بی بند و بار اولماز
گلین آی باشرافتلر ، چکیب تخت دن سالاخ فقری
برابر اولسا اینسانلار ، شرافت داغدار اولماز
گئدیرسن مکه یه هر ایل ، دئییرسن عاشقم حجه ؟
ولی مین حجه گئتسن ، هئچ بیرینده اعتبار اولماز
تبرا ائیله شیطاندان ، سورا گئت حجه ای حاجی
وگرنه مکه ده شیطانه ، شیطان سنگسار اولماز
اگر مین ایل اوروج توتسان ، همان قرآنه آند اولسون
اگر آج یاتسا بیر اینسان ، رضا پروردگار اولماز
غفاری اردبیلی


text:
سون باهاریدی
سارالیب پاییزلایان یا رپاقلار بیربیرینن اؤپوشه اؤپوشه وداعلاشیردیلار
گاهداندا یولدان گئچن انسانلارین ایاغلاری آلتیندا قالیب
خش خش سس وئریَدیلر حزین حزین سیزلداییب ودئییردیلر :
آی انسانلار نه تئز اونوددونوز کی بیز سیزله ره یازین گلمه سین تحفه گتیرمیشدک
سیزلر اؤچون هاوانی تمیزله ییب وسیزین نفس چکمه نیزی راحتلامیشدیق.
ایندی ندن بیزی ایاقلاییب بیزله ره سایغی گوسترمی سینیز!
دوغوردان ندن بعظی انسانلار یاخجیلیقلاری چوخ تئز اونودوب یادلاریندان چیخاردابیلیرلر!
ندن بیلمیرلر نجور بویا باشا چاتیبلار! کی حتی اؤز آتا آنالارین یاشلانان زامان ائولریندن آپاریب قوجالار ائوینه بوراخیب
اوتانمادان سؤیله ییرلر :اونلار اوچون اورا اویقوندور!
گلین اوزامان کی احساس ائدیریک یاشلی لارا قوجالارائولری اویقوندی بیر نئچه گون ساکیمیزی باغلایاق
کیمسه یه خبر وئرمه دن وهیچ بیر ایز اؤزوموزدن بوراخمادان
حتی موبایلیمیزی گؤتورمه دن قوجالار ائوینه گئداخ .اگر اوچ گونی داریخمادان قالابیلدیک کی اصلا ایمکانسیز دیر
یاشلیلاریمیزی دا اورایا بوراخیب و اولادلاریمیزا اؤرنک اولاق......!!!!!!!.
+
نوشته شده توسط اعظم رضاچائی در دوشنبه پانزدهم مهر 1392 و ساعت
18:45 |