text:
"معتدل اسلام" کیم گه نیمه اوچون کیره ک؟
اوشبو مطلب پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ تورک تیلیده یازگن مقاله سی نینگ اوزبیک تیلیده گی ترجمه سیدن عبارت
ایریم پیتلرده بعضی مرکز لر, معلوم اولکه لرنینگ یاشیرینچ خبر آلیش تشکیلاتلری, حقیقتلر نی یاپیب قویش اوچون جعلی موضوع لر بیلن کون ترتیبی نی انیقلشتیریش گه حرکت ایتماقده. بیراق, وقتی کیلگنده قویاش نینگ قول بیلن یاشیریلیشی نینگ ممکن ایمس لیگی نی همه درک ایتگن بوله دی.
اوشبو موضوع بیلن علاقه لی اینگ یخشی مثاللردن بیری ایسه, "معتدل اسلام" توغریسیده گی بحث و مناظره لردن عبارت. سونگگی پیتلرده غربده یوز بیریاتگن ینگی لیک لر, غرب و بشریت جهتیدن ایریم ریسک لر گه ایگه ایکن, "معتدل اسلام" مسئله سی نینگ اوزلوکسیز کون ترتیبیده اورین آلیب کیلیاتگن لیگی کورینماقده. غرب, ایککینچی دنیا اوروشی آلدی دن, اوزی و بشریت اوچون یره تیاتگن تهدید گه اهمیت بیرمی, دواملی روشده یهودی لیک دن بحث ایتگن لیگی دیک, ایندی ایسه اینگ یمان وضعیت دن عبارت نیو- نازیزم و نیو- فاشیزم نی درک ایته آلمسدن, "معتدل اسلام" توغریسیده بحث ایتماقده. فرانسه لیک 300 کیشی, اساساً غرب نینگ بیر کسللیگی دن عبارت بولگن خشونت و یهودی دشمن لیگی نی تشویق ایتگن لیگی نی بهانه قیلیب قرآن کریم دن ایریم آیت مبارکه لرنینگ چیقاریلیشی نینگ طلب قیلینگن بیر بیلدیرو نی امضاله دی. بیراق, خوددی منه شوو ضیالی لرنینگ اوزی, اسرائیل نینگ, امریکا قوشمه ایالتلری ایلچیلیگی نینگ بیت المقدس گه تَشیلیشی گه قرشی ناراضی چیلیک بیلدیرگن فلسطین لیک عادی اهالی نی خلق ارا حقوق و بشریت وجدانی نی پایمال قیلیب قیرغین قیلگن لیگی گه قرشی هیچ قنده ی بیر عکس العمل کورستمه دی. اسرائیل نینگ اوشبو حمله لری نتیجه سیده اونلب فلسطین لیک ملکی شهید بولرایکن, مینگلب کیشی ایسه یره لندی. بوندن یمانراق خشونت, ایرقچیلیک, اسلام و بشریت دشمن لیگی نینگ بولیشی ممکن می؟ معتدل اسلام بوییچه اساسی مقصد نینگ, دین نینگ آتی دن فایده له نیب اوز جغرافیه سیده هیچ قنده ی بیر بشری, اخلاقی, وجدانی و اسلامی چیگره گه اهمیت بیرمسدن ترورچیلیک قیلیاتگن تشکیلات لر گه کوره ش دن عبارت بولیشی تقدیرده, عقلی بولگن هیچ کیمسه بونده ی کوره ش گه قرشی مخالفت قیلمَیدی البته که. بیراق, اوشبو ضرورت گه معتدل اسلام ایمس, تروریزم گه قرشی کوره ش اسمی نینگ بیریلیشی کیره ک. تروریزم قیسی آت بیلن بولیشی گه قره مسدن تروریزم دن عبارت. شوباعث توغری بیر اصطلاح دن فایده له نیش ضروری. سونگگی پیتلرده آرتیب باریتگن مسیحی لیک تروریزمی توغریسیده سوز یوریتیلرایکن, "معتدل مسیحی لیک" دن بحث ایتیلمَیاتگن لیگی کورینماقده. عینی دمده اسرائیل نینگ, بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی قرار لری و بشریت وجدانی گه ضد بیر شکلده اوزاق ییللردن بیری فلسطین لیک لر گه قرشی تطبیق ایتیب کیلیاتگن خشونت و تروریزم نینگ "معتدل یهودی لیک" ضرورتی دایره سیده بهالنتیریلمیاتگن لیگی کوزگه تشلنماقده.
عملده, "معتدل اسلام" بوییچه اساسی هدف نینگ تروریزم گه قرشی کوره ش دن عبارت ایمس لیگی کورینماقده. اساسی هدف نینگ تروریزم گه قرشی کوره ش دن عبارت بولیشی تقدیرده, دین, آیدیولوژی یاکه امپریالست فعالیت لر تامیری گه ایگه هر خیل تروریزم گه قرشی بیر یقه دن باش چیقاریش اونچه لیک قیین بیر ایشدن عبارت ایمس.
موجود وضعیتده, قیسی اولکه یاکه یاشیرینچ خبر آلیش تشکیلات لری نینگ ساحه ده قنده ی فعالیت لر آلیب باریاتگن لیگی یاکه کیم لر بیلن همکارلیک قیلیاتگن لیک لری گه قره گنده, امپریالست کوچ لرنینگ معصوم اولکه لرنینگ قولیده گی طبیعی منبع لر نی تارتیب آلیش اوچون قیلیاتگن فعالیت لری نی یاشیریش مقصدی بیلن "معتدل اسلام" اصطلاحی دن استفاده ایتیش گه حرکت ایتیاتگن لیگی کورینماقده. امپریالست کوچلر اوز منفعت لری اوچون اورته شرق منطقه سیده فعالیت آلیب باررایکن, اوشبو جغرافیه نینگ انسانلری و آیدیولوژی لری عیبدار قیلیب کورسه تیلماقده.
جغرافیه انسان لری نینگ نیمه اوچون اوز لری گه ظلم قیلینیشی گه اجازت بیرگن لیک لری نینگ هم تیکشیریلیشی کیره البته که. بیراق, خلق ارا کوچ لرنینگ اولر گه قرشی نیمه لر قیلیاتگن لیک لری نی هم تیکشیریب چیقیش کیره ک.
فتو, داعش, پی کا کا و پی وای دی سنگری ترور تشکیلاتلری و اولر نینگ قوللریده گی قوراللر گه قره گنده, خوددی منه شوو ترورچیلرنینگ غربی استخبارات تشکیلات لری بیلن ارتباطده ایکن لیک لری کورینماقده.
ایریم غربی اولکه لر, اوز خلقی تامانیدن هم تصدیقلنمیدیگن بیر شکلده, مسلمان اولکه لرده گی ظالم رهبریت لر بیلن همکارلیک قیلماقده. غربی اولکه لرنینگ اکثریتی نینگ, اسرائیل دن تشقری اورته شرقده باشقه بیر دموکراتیک ینگیلیک نی حمایت قیلمیاتگن لیگی کورینماقده. باشقه بیر تاماندن ایسه اولکه سیده کوپلب کیشی نی اولدیرگن مصر رهبریتی بیلن هیچ قنده ی بیر معما لری یوق. خوددی منه شوو غربی اولکه لرنینگ, خلق لری نینگ اعتراض لری گه قره مسدن اقتدار لری نی دوام ایتتیریاتگن مونارشی لر بیلن بولگن مناسبت لری هم جوده یخشی. اوشبو دایره ده, بیر اولکه ده "ایندی عیال لرنینگ موتر هیده ش حقی بار" دیب مقتاو لر بحث موضوعی بولرایکن, دموکراسی تاریخی کوپلب غربی اولکه لر دن آلدین باشله گن تورکیه نینگ تنقید ایتیلیاتگن لیگی کوزگه تشلنماقده.
ایلک سیلاو میلادی 1876 نچی ییلیده بولرایکن, تورکیه ده عیال لر سیله نیش حقی نی کوپلب غربی اولکه لردن آلدین یعنی میلادی 1934 نچی ییلیده قولگه کیریتگن.
ایریم غربی اولکه لرنینگ اورته شرق سیاست لری گه قره گنده, اورته شرقده, تاریخی و جغرافیه سی گه اهمیت بیرگن و اوزاق ییللردن بیری هیچ قنده ی بیر معما گه سبب بولمسدن تینچ یشب کیلگن خلق لر بیلن ایمس, بلکه خلقی بیلن ارتباطی یخشی بولمه گن ایریم تامان لر بیلن همکارلیک قیلیب کیلیاتگن لیگی کورینماقده. شوباعث, مصر و ایریم کورفز مونارشی لریده بولگن لیگی دیک, خلق لری نینگ اعتراض لری گه قره مسدن اقتداری دوام ایتیاتگن کیشی یاکه تیزیم لر مقته لرایکن, تورکیه و رجب طیب اردوغان سنگری خلقی بیلن بیر یقه دن باش چیقاریاتگن, دموکراتیک رژیم و کیشی لر ایسه تنقید قیلینیش گه حرکت ایتیلماقده.
غربی اولکه لرنینگ "معتدل اسلام" بوییچه اساسی هدفی نینگ, اوز خلقی گه ظلم قیلیاتگن لیگی گه قره مسدن اولر بیلن معتدل ارتباطی بولیش مفکوره سیدن عبارت بولیشی ممکن. اولکه سی و منطقه سیده غربی لرنینگ قیلیاتگن ایشلری گه هیچ قنده ی بیر عکس العمل کورستمه گن لر "معتدل" رهبریت لر, خوددی منه شوو حرکت لر گه قرشی مقاومت کورسه تیاتگن لرایسه, "دیکتاتور" اوله راق بهالنتیریلماقده غرب تامانیدن. قیسقه قیلیب ایتیله دیگن بولسه اگر, غرب ده گی ایریم مرکز لر جهتی دن معتدل, اولکه سی نینگ انسانلری/مسلمانلر گه قرشی ظالم و خائین لردن عبارت.
خلق ارا ایریم مرکز لرنینگ, اورته شرقده خلقی تامانیدن حمایت قیلینمیاتگن رهبریت لر و ینگی پیدا بولگن ترور تشکیلات لرینی حمایت قیلیب حاضرچه بعضی منفعت لر قولگه کیریتیشی ممکن. بیراق, اوزاق مدتلیک اویلنگنده, غرب ده گی ایرکین لیک طرفداری و اکثریتچی تامان لر اوچون, همده, اورته شرق خلق لری و بشریت اوچون فایده لی بولگن نرسه نینگ کوپچیلیک طرفیدن حمایت قیلینیاتگن ایرکین لیککه اهمیت بیریاتگن تامان لرنینگ حمایه له نیشی اینگ مهم موضوع نی تشکیل ایتماقده. خوددی منه شوو جهت دن آلیب قره گنده عثمانلی دولتی دوریده بالکان لر و اورته شرقده کسب ایتگن مثبت تجربه لری دایره سیده تورکیه جمهوریتی نینگ اوشبو خصوصده جوده یخشی ایشلر قیلیشی ممکن.


c: text/html

text:
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو(45)
عراق حکومتی اولوسلار آراسی حقوقا ضد اولاراق حیاتا کئچیریلن رفراندومون آردیندان قوزئی عراق بؤلگهسل ایدارهیه قارشی موداخیله ائتدی و قوزئی عراق بؤلگهسل ایداره تخمینن 2003 سرحدلرینه دوغرو چکیلمهیه باشلادی
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو(45)
قوزئی عراق بؤلگهسل یؤنتیمینده اولوسلار آراسی حقوقا ضد اولاراق حیاتا کئچیریلن رفراندومون اوزریندن بیر آیدان چوخ واخت کئچدی. بیز ده بو هفته رفراندوم و سونرا باش وئرنلرین فونوندا عراقدا یئنی دؤورو تحلیل ائدجگیک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماجینین علمی دوکتور جمیل دوغاچ ایپگین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک.
------
قوزئی عراق بؤلگهسل یؤنتیمی (کیبی) بوتون اعتراضلارا باخمایاراق رفراندومون کئچیریلمهسینین اوستوندن بیر آیدان چوخ واخت کئچدی. عراق حکومتی اولوسلار آراسی حقوقا ضد اولاراق حیاتا کئچیریلن رفراندومون آردیندان قوزئی عراق بؤلگهسل ایدارهیه قارشی موداخیله ائتدی و قوزئی عراق بؤلگهسل ایداره تخمینن 2003 سرحدلرینه دوغرو چکیلمهیه باشلادی. بیر آی اوّل موستقیللیک دانیشلیرکن ایندی ضعیفلمیش بو فدرال بؤلگهنین بغدادا آسیلی حالا گلدیگی دانیشیلیر.
رفراندوم عراقدا جیدی دییشیکلیکلرین اؤنونو آچدی. عراق اوردوسونون همن حرکته کئچمهسی، ایران، تورکیه و عراقین اورتاق حملهلری قورولان پلانی پوزدو. کرکوک و موباحیثهلی اراضیلر یئنیدن مرکزی حکومته باغلاندی. سرحد قاپیلاری و هاوا لیمانلارینین نظارتی ده بغدادا کئچیر. هابور سرحد قاپیسینا عراق اوردوسو یئرلشیب. سوریه-عراق سرحدی دا مرکزی حکومتین نظارتینه کئچدی. سوریه وطنداش ساواشسی، تورکیهنین ناتو عضولوگو، تهرانین ترور تشکیلاتی پ.ک.ک-نین ایران قولو پژاکا قارشی یومشاق موقعیتی سببیندن آرالاریندا بیر چوخ موناقیشهلر اولان تورکیه و ایران هئچ کسین گؤزلمدیگی بیر شکیلده سرعتله یاخینلاشدی. ایکی اؤلکه ده بغدادین یانیندا گوجلو بیر شکیلده یئر آلدی. بنزر بیر شکیلده داها بیر ایل اؤنجه بعشیقه پایگاهی بحرانی سببی ایله بیر-بیرلرینه قارشی آغیر اتهام ائدن عراقلی و تورک لیدرلر گوجلو بیر اتفاق قوردو.
گلینن نقطهده، عراق بؤلگهسل یؤنتیمی یالنیز موستقیل اولماغا دایر گؤزلنتیسینی دئییل، عینی زاماندا 2005دن اعتباراً آنایاسایا قارشی فاکتیکی وضعیت یاراداراق الده ائتدیگی اوستونلوکلری ده ایتیردی. ایلک اولاراق کرکوکدکی فاکتیکی حاکمیتینی، سونرا ایسه ایقتیصادی قایناقلار اوزرینده نظارتینی ایتیریب. سون اینکیشافلا برابر، عراق بؤلگهسل یؤنتیمی چوخ اؤنملی ایکی ایقتیصادی آواتاژینی ایتیردی و یئنیدن مرکزی حکومته آسیلی حالا گلدی. بو اوستونلوکلردن ان اهمیتلیسی (باشدا کرکوکدن گلنلر اولماق عذره) موباحیثهلی بؤلگهلردن گلن نفت گلیرلرینین کسیلمهسی. عراق حکومتی سرحد قاپیلارینین نظارتینی تامامیله الده ائتمک ایستییر. بو وضعیت 1990لارین اولیندن بری سرحد قاپیسیندان الده ائتدیگی گلیرلرله بؤیوک بیر ایقتیصادی گوج وئرن، سانکی یئرلی دره بیلیک حالینا گلن قوزئی عراقلی شخص، پارتی و لیدرلر اوچون ان آز نفت گلیرلرینین ایتکیسی قدر اهمیتلی.
تورکیه-ایران-عراق اتفاقی، هر شئیدن اوّل عراق بؤلگهسل یؤنتیمینی دستکلهین بؤلگه دیشی گوجلرین تلاشلارینی آسانلیقلا بوشا چیخاردی. خاریجی گوجلرین بؤلگهدکی گوجونون سرحدلرینی اورتایا قویدو. عراق آنایاساسینین اوجو آچیق اولاراق قویدوغو کرکوک و موباحیثهلی اراضیلر بارهسینده 140-جی مادهسینین قالدیریلماسی بو گونلرده عراق مرکزی حکومتینین گوندمینده. بلکه ده بغداد داها دا ایرهلی بیر آددیم آتاراق عراق بؤلگهسل یؤنتیمینی لغو ائدهجک.
نؤوبتی پروسهسده قوزئی عراقدا کوردوستان دموکرات پارتی و عراق بؤلگهسل یؤنتیمینین کئچمیش گوجلرینی قوروماق و اسکی سیستمه قاییدیش آختاریشی قوزئی عراقدا ایچ قاریشیقلیغی آرتیرا بیلر. حتی عراق بؤلگهسل یؤنتیمینین اؤز ایچینده بؤلونمهسینه ده بیر وضعیت اورتایا چیخارا بیلر. بو حالدا، اربیل-بغداد علاقهلریندن چوخ، اربیل-بغداد، سولیمانیه-بغداد موناسیبتلرینین دانیشیلا یئنی بیر عراق شکلی ایله قارشیلاشاریق.
نوامبر آیی اعتباریله عراق یئنی بیر اؤلچویه کئچمیش کیمی گؤرونور. کیم بیلیر بلکه ده 14 ایللیک ایشغال دؤورو عراق مرکزی حکومتینین کونسولیداسیون-و ایله سون تاپابیلر. داواملی اتنیک و مذهبی فرقلر موناسیبتیله سویونو اولاراق بیر آرادا توتولدوغو ایرهلی سورولن عراقین میللی کیملیگی عراق بؤلگهسل یؤنتیمی رفراندومو سونرا گوجلنمیش وضعیتده. حشدی شعبی بونیهسینده چیگین-چیگینه ووروشان هم شیعه، هم ده سوننی تورکمنلر، عراق اوردوسو ایچینده پئشمرگ-ه قارشی ساواشان کورد گؤکنلی قوموتانلار بونون اساس گؤستریجیسی. گلن ایل عراقدا سئچیملر وار. بو سئچیملر بؤیوک اؤلچوده بو حادثهلرین تأثیری آلتیندا فورمالاشاجاق. عراق باش ناظیری عبادت ساحهدکی اوغورونو سیاسته گزدیره عراق یئنی بیر اینتقراسیون پروسهسینه گیرهبیلیر. چونکی عراق بونو ایستییر، ایران بونو ایستییر و تورکیه بونو ایستییر.
سونراکی گون و آیلاردا تورکیه ایله عراق آراسیندا موناسیبتلرین گئتدیکجه درینلشهرک آچیق وبللی آددیملارا چئوریلمهسی احتیمالی وار. چونکی تورکیه، عراق مرکزی حکومتینین اگمنلیگینی برپا ائتدیگی پروسه تام دستک وئردی. ایکی اؤلکه آراسیندا خصوصیله ترورلا موباریزه مسئلهسینده امکداشلیغین گئنیشلندیریلمهسی گوندمده. تورکیهنین عراقداکی بعشیقه پایگاهی موضوعسوندا دا راضیلیق الده اولونموش کیمی گؤرونور. داعش ایله موباریزهده اهمیتلی بیر ایرلیلییش قید ائدن عراق مرکزی حکومتینین عینی ایستیقامتده پ.ک.ک-یا قارشی دا آددیملار آتماسی تورکیهنین ان بؤیوک گؤزلنتیسی. بو بارهده عراق طرفی ده ایستکلی گؤرونور. آنجاق ایکیطرفلی موناسیبتلرین ایستنیلن سویهیه گلمهسی اوچون عراق طرفینین ماراقلی اولماقدان دیگر آچیق نتیجهلر اورتایا قویماسی لازیمدیر.
-------
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلار آراسی ایلیشکیلر بؤلومو آراشدیرماجینین علمی دوکتور جمیل دوغاچ ایپگین مسئله ایله باغلی قیمتلندیرمهسینی تقدیم ائتدیک

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کؤهنه اورگنج
کؤهنه اورگنج (تورکمنجه: Köneürgenç و فارسجا: کهنهگرگانج) تورکمنیستانین شیمالشرقینده جیحونون جنوب ساحیلینده داشاؤغوز اوستانیندا یئرلشن اورتاچاغ خارابالارینین آدیدیر.
تاریخ[دَییشدیر]
اورگنج شهری هخامنیشی ایمپیراتوریسینا باغلی اولان خوارزم بؤلگهسینین مرکزی ایدی. داها سونرا خوارزمشاهلار دؤولتینین پایتختی اولموشدور. آنجاق بؤیوک موغول ایمپیراتوریسی طرفیندن داغیدیلمیش و یئنیدن ایجاد ائدیلمیشدیر.
اورگنج شهری ایسلام دونیاسینین شرقینده ان بؤیوک مدنی مرکزلردن بیری حساب ائدیلیردی. ۱۶۴۶-جی ایلده شهرین اینسانلاری یئنی شهر "اورگنج"ه (Taze Ürgenç) داشینینجا، اؤنجهکی شهر "کؤهنه اورگنج" (Köne Ürgenç) اولاراق آنیلماغا باشلادی.
اثرلر[دَییشدیر]
بو شهرده ۱۱-جی و ۱۶-جی عصرلردن قالما بیر سیرا قالینتی وار. قالینتیلارین ان اؤنملیلری، بیر مسجید، بیر کاروانسارا قاپیسی، قالالار، توربهلر و بیر مینارهدیر. قالینتیلار، معماری و صنعت عالمینده تأثیری ایران، افغانیستان و داها سونرا ۱۶-جی عصردهکی هیندوستانداکی بؤیوک موغول ایمپیراطوریسینا قدر اوزانان باشاریلارین بیر سندیدیر.
کؤهنه اورگنجده، کوبراویه و ذهبیه طریقتلرینین قوروجوسو نجمالدین کوبرانین توربهسی، تورکمنلرین دؤرت بویوک ولیسینین (پریار ولی، دانیار ولی، شیهاتار ولی و دؤون ولی) مزارلاری، خوارزمشاهلار ایل آصلان و سولطان تکیشین توربهسی ایله مسجیدی،خوارزمشاهلار سولالهسی حؤکمدارلارینین سارایی اولاراق ایشلهنیلن توربگ خانیم توربهسی یئر آلیر.
منبعلر[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا.


text:
فوتبال: بشیکتاش ۰- مالمو ۲
ایکی تۇپارینگ بأسله شیگینده مالمو، بشیکتاش فوتبال تۇپارینی ۲-۰ ینگدی
بشیکتاش یوفانینگ اوروپا لیگی نینگ I گروهینداقی ایکینجی یاریشیندا سوئدینگ مالمو تۇپاری بیلن یاریشدی.
ایکی تۇپارینگ بأسله شیگینده مالمو، بشیکتاش فوتبال تۇپارینی ۲-۰ ینگدی.
سارپسبورگ دا خنک تۇپارینی ۳-۱ حاسابی بیلن ینگدی.
بشیکتاش ینگ گروهیندا سارپسبورگ ۳ بال بیلن بیرینجی، خنک ۳ بال بیلن ایکینجی، بشیکتاش ۳ بال بیلن اۆچۆنجی و مالمو ۳ بال بیلن دؤردۆنجی یرده دوریار.
بیله کی گروهلاردا اینتراخت فرانکفورت ۴-۱ لازیو تۇپارینی ینگدی.
کراسنودار ۲-۱ حاسابی بیلن سویا فوتبال تۇپارینی ینگدی.
اسپارتاک مسکو بیلن ویارئال ینگ بأسله شیگی ۳-۳ قوتاردی.
باته بوریسف پائوک دان ۱-۴ حاسابی بیلن ینگیلدی.
استاندارد لیژ ۲-۱ آق حیصار فوتبال تۇپارینی ینگدی.
آپوولون بیلن مارسی ۲-۲ بۇلدی.
فنرباغچه ۲-۰ اسپارتاک تۇپارینی ینگدی.


text:
زلزلهده اؤلنلرین ساییسی آرتیر
"اؤلو و یارالی ساییسینین آرتماسیندان قایغی دویوروق"
عراقدا میدانا گلن 7،2 بؤیوکلوگونده دئپرمده، ایلک حسابلامالارا گؤره سلیمانیهده 7، ایراندا ایسه 207 نفر اؤلدو، مین 2504 نفر یارالاندی.
آمریکا ژئولوژی آراشدیرمالار قورومو، عراقین ایران سرحدینه یاخین حلپچه شهرینین 32 کیلومتر گونئی باتیسیندا 7،2 بؤیوکلوگونده بیر زلزله میدانا گلدیگینی بیلدیردی.
دهوک و اربیلین یانی سیرا، بغداددا دا قورخویا سبب اولان زلزله، بغداددا 20 ثانیه، باشقا شهرلرده ایسه داها اوزون حس ائدیلدی.
عراق-ایران سرحدینده یئرلی ساعاتلا 00.33ته 4.8 بؤیوکلوگونده بیر زلزله باش وئردی. خالق گئجهنی کوچهلرده گئچیرتدی.
سلیمانیه دربندخان قائم مقامی نصیح ملا حسن، وئردیگی آچیقلامادا، زلزلهده دربندخاندا 4 نفرین حیاتینی ایتیردیگینی ایفاده ائتدی.
کلار ائلچهسی ساغلیق ایدارهسی ایسه 2 نفرین حیاتینی ایتیردیگینی آچیقلادی.
عراق کورد بؤلگهسل یؤنهتیمی سلیمانیه ائلچه ساغلیق مودورو میرخان محمد، زلزلهده سلیمانیه دربندخان ائلچهسینده ایلک تعیین ائتمهلره گؤره 50 نفرین یارالاندیغینی قئید ائدیب.
تسنیم خبر آژانسینا آچیقلاما وئرن ایران مجلیسی نمایندهسی فرهاد تجری ایسه، گئجه ساعاتلاریندا میدانا گلن زلزلهنین آردیندان قصر شیرین، سرپل ذهاب و ثلاث باباجانیده 155 نفرین اؤلدوگونو، مین 500ون اوزرینده اینسانین یارالاندیغینی دئدی.
ایران دؤولت تلویزیونونا دانیشان کرمانشاه ایالتی والی یاردیمچیسی مجتبی نیککردار دا ییخینتی آلتیندا چوخ ساییدا اینسان اولدوغونو دیله گتیردی.
نیککردار،
"یارین گونون آغارماسی ایله هلیکوپترلرله کندلرده خسارت تعیینی ایشلری آپاریلاجاق. اؤلو و یارالی ساییسینین آرتماسیندان قایغی دویوروق" شکلینده دانیشدی.
تورکیهنین گونئی شهرلریندن دیارباکیر، باتمان، ماردین، شیرناک، حاکاری، وان و موشدا سارسینتی خس ائدن وطنداشلار ائولریندن دیشاری چیخدی.
بو آرادا، دیارباکیردان 30 نفرلیک آختارما قورتارما قروپو، زلزله بؤلگهسینه گؤندریلدی.
تورک قیزیلآیی دوغو آنادولو بؤلگه فلاکت یؤنهتیم مرکزینده وظیفهلی قروپلار ده زلزلهنین آردیندان حرکته گئچدی.
موشون حاصکؤی ائلچهسیندهکی آنبارلاردان تریلرلره یوکلنن مین چادیر، زلزله بؤلگهسینه چاتدیریلماق اوزره یولا چیخدی.
آدانادان دا بؤلگهیه 10 تریلر یاردیم گؤندریلدی.
زلزلهدن ضررچکنلرین بارینما احتیاجینین قارشیلانماسی مقصدیله آغ دنیزی بؤلگه فلاکت یؤنهتیم مرکزیندن 560 چادیر، 2 مین یاتاق، مین پتو و مین 100 قیزدیریجیلاری، بؤلگهیه چاتدیریلماق اوزره تریلرلره یوکلندی.
ساغلیق باخانلیغیندان وئریلن آچیقلامادا ایسه باش قرارگاهدان خابور سرحد قاپیسینا گلهبیلهجک خسته و یارالیلارین ترانسفری اوچون اسکورسکی تیپی هلیکوپتر طلب ائتدیگی بیلدیریلدی.


text:
مجموعه شعر «گۆزگۆ و حیدربالا منظومه سی» سرودهی خلیل عبداللهی (گونش اوغلو) در 112 صفحه به قطع رقعی توسط نشر تکدرخت منتشر شد. دکتر ح. م. صدیق چند کلمهای بر این مجموعه نوشتهاند که در زیر میخوانیم:
باریش گزن شاعر
شهریارېنحیدربابایا سلام منظومهسینین شعر نوعی، تۆرکجه شعر تاریخینده اؤزل و خاص بیر ادبی ژانر (= نوع) سایېلېر. بو شعر ژانرېندا ایکی یۆز ایل بوندان قاباقدان یازېلان، خاطرهلر، آنېلار و طبیعت وصفلری بیزه معلومدور. بو ژانردا یازېلان شعرلر عمومیتله، شاعرین هم طبیعت ایله باغلې دۆشۆنجهلر (=ناتورالیسم)ینی و همده کئچمیش خاطرهلر و آنایوردۏنا اۆز توتوب سؤیلهدیڲی اۆرهک سېخېنتېلارېنې، حسرتلی دیل ایله بیان ائدیلن سؤزلرینی (= نوستالژی) احتوا ائدیردی.
بو ژانردا نوستالژی موضوعوندا شعر یازانلار، کئچمیش حادثهلره باخېب، گؤز یاشې آخېداراق، اؤزلرینی تسکین وئرمڲه و هامېنې اؤز غملرینده اۏرتاق ائتمڲه چالېشېردېلار.
مثال اۆچۆن قاشقایی شاعری قلیخان زرگر شاملی هجری 1320 ـنجی ایلده ساوه ائللری ائلخانی اۏلان اسد نظام خانېن سئلده غرق اۏلماسې آنېسېنا همین شعر ژانرېندا بیر منظومه یازمېشدېر. اۏ، بو منظومهده اؤزۆنده تجلّی ائدن بیر احساسی دیله گتیریر، غملی بیر حال ایله منظومهسینین مثبت قهرمانېندان سؤز ائدیر، اۏنون الدن وئرمهسینه گؤره گؤز یاشې آخېدېر. آشاغېداکی بندلره دقت ائدهلیم:
قارا بولوت گؤی اۆزۆنۆ توتوبدور،
هئچ بیلمهدیم بختیم نهدن یاتېبدېر،
چرخ فلک قۏللارېمې چاتېبدېر،
آرالان، آرالان، آرالان بولوت،
باشېمېز اۆستۆنده قارالان بولوت.
سئل اۏینادې چادېرېما دایاندې،
هر یوخلایان یوخوسوندان اۏیاندې،
گلین خانېم دئدی:«وای! ائویم یاندې!»
یاخامدان ال گؤتۆر قارالې بولوت،
بوردان رد اۏلگیلن بلالې بولوت.
اسد نظام بو درهدن یۏللاندې،
قېزېل ساعات بیلهڲیندن ساللاندې،
نعشی گلدی وارمایادا چاللاندې،
امان وئر سئل دیرهکلریمی اڲمه،
اؤزۆمۆ آپاردېن، بالاما دڲمه.
خراب اۏلسون ویس آبادېن درهسی،
دؤرد یاندان سئل گلیر اۏلمور چاراسې،
اسد نظام ایدی ائللر ایهسی،
بوندان سۏرا دودمانېم داغېلېر،
ائل قۏیونو یاد اؤلکهده ساغېلېر.
گئدین دئیین عزیز قېزېم تورانا،
قلیانی دۏلدورا وئره جیرانا،
جوت- جوت عربی آت قالدې وئیلانا،
مندن سۏرا آتلارېمې مینن یۏخ،
بیر قۏچ ایڲید سردارېمې گئین یۏخ.[1]
شهریار ایسه حیدربابایا سلام منظومهسینده کئچمیش خاطرهلرینی، دیله گتیررک، بیر طرفدن ده اۏخوجونو، یئرلی عنعنهلر ایله تانېش ائتمڲه چالېشمېشدېر.
شهریاردان قاباق بو شعر ژانرېندا یازېلان منظومهلر، اۆزه چېخارېلدېقدان سۏنرا، شهریارېن حیدربابایا سلام منظومهسینین بو ژانرېن بیر مکتب، اسلوب و شیوهیه دؤنمهسینده اۏلان اهمیتلی نقشینی گؤسترهجکدیر. شهریارېن منظومهسینین 1332 ـنجو ایلده یایېلماسې تاریخیندن آلتمېش ایلدن چۏخ کئچیر. اۏ تاریخدن ایندیه کیمی 500 عنواندان چۏخ، همین شعر ژانرېندا منظومهلر یازېلمېش و یایېلمېشدېر. ایلک منظومهلر شهریارا جواب و اۏندان استقبال کیمی دڲرلنیردی. جبار باغچهبان، صحاف جنتی مقام، حبیب ساهر و بو کیمی قاباقجېل آدلېم شاعرلریمیز ایلک جواب یازانلاردان اۏلموشلار. حتی اۏنلار اؤز استقبالیهلرینده شهریارې تنقید ائتمڲهده یۏل وئرمیشلر. مثال اۆچۆن چاغداش مقاومت شعریمیزین سارسېلماز تمثیلچیسی لقبینی آلان حبیب ساهر، اۏنا جواب اۏلاراق دؤرد- بئش منظومه یازمېشدېر:
بو عصبیّتلی و حسّاس شاعر، شهریار ایله اۆز ـ اۆزه گلنده، البته بیر دوست و بیر معنوی یۆکسکلیک صاحیبی قارداش کیمی اۏنا چۏخ یومشاق اعتراضلار ائدیر، اۏنو سئویر، نصیحت ائدیر و دئییر:
شام چؤلۆندن بیرگۆن گۆنش چېخاندا،
گؤی فلسطین سرمست یاتان زاماندا.
سیچانلار تک یاواش سسسیزجه خبر،
آج جهودلر دروازادان گیردیلر.
یورد اۏدلاندې، ویران اۏلوب تالاندې،
یئرلرینده قارا تورپاق قالاندې.
آیاقلاندې بوستانلېقلار، باخچالار،
مزرعهلر اۏلدو بوتون تار مار.[2]
بئلهلیکله شهریارې انتباها چکیر. اۏ بو قصد اۆچۆن «منظوم مکتوب» شعرینی قوشموشدور. بو، بیر منظومه دیر. منظومه دؤرد حصّهدن عبارتدیر. هر حصّه ایلین بیر فصلینه اختصاص تاپمېشدېر و عمومتیله «حیدربابایا سلام» منظومهسینه جواب اولاراق یازېلمېشدېر، بورادا ، ساهر، شهریارا خطاب دئییرکی «منصور خانی وصف ائتمک عوضینده، خلقین آجېناجاقلې حالېنا یانماق لازمدېر.»
بئله یومشاق انتباهلار، اۏنون خاطرات عنوانلې منظومهسیندهده گلیر. همین منظومهده شهریارا خطاب یازېلمېشدېر و کؤوشن مجموعهسینه داخل ائدیلمیشدیر. ساهر یاراتدېغې منظوم مکتوب، اوشاقلېق خاطرهسی، حیدربابا شاعرینه و بیر چۏخ دڲرلی منظومهلرینده همین اؤلچۆ و همین بؤلگۆدن یارارالانمېشدېر.[3]
گؤرۆنۆر کی ساهر، شهریارېن فردی خاطره یازماسې قارشېسېندا، اۏندان جمعی خاطره گؤزلهییر و اۏنو اجتماعی مسألهلرده داهادا درین دۆشۆنجهیه دالمانې طلب ائدیر.
الینیزده اۏلان کتاب، گۆنش اۏغلو طرفیندن یازېلان نئچه قطعه شعردن علاوه، شهریارا جواب اۏلاراق جمعی خاطرهلر اساسېندا یازېلان حیدربالا منظومهسینیده احتوا ائتمکدهدیر. شاعر بو منظومهنی حیدر آدلی بالاسېنا خطاب ائدیر. منظومهنین کوچهلری اوشاقلېق و گنجلیک آنېلارې و خاطرهلری ایله دۏلودور. شاعر اوشاقلېق ایللرینده، کندینین اطرافېندا گزدیڲی یئرلرین آدلارېنې دؤنه- دؤنه منظومهیه داخل ائتمیشدیر. مثال اۆچۆن آشاغېداکی آدلارې بیر قالاق حسرت ایله یاد ائدیر.
قره گؤل، چای باشې، قمیشلی، نئهره گؤل، بارات گؤلۆ، سویوق چشمه، سمرقیه، چالالار، پیرداغې، شاه میرزا، چوبوقلو، لومان، یارېق داش، گیرده سره، قویولار، تۏرپاقلې، سردره، پیر سقا، حسن آلې بولاغې، قوشا قردش، کروان یۏلو و...
شاعر، یاشادېغې کند حیاتېندان جانلې تصویرلر وئریر. کند اهلینین آخشام اۆستۆ مسجد قاباغېندا بیر یئره یېغېلمالارېندان، نوروز گۆللرینی دستهلمکدن و باشقا اوشاقلېق دؤورانېندان قالان خاطرهلرینی یادا سالاراق، حسرت ایله، دؤنۆب کئچمیشه باخېر.
گۆنش اوغلونون نوستالژیک شعرینی، غربت غمی چولقامېشدېر. اۏ، بورادا بیر طرفدن کئچمیشدهکی آرې و زلال یاشایېشدان اوزاقلاشماغې اۆچۆن غصه ائدیر و باشقا طرفدن یئنی حیات دوروموندا اؤزۆنۆ یالقېز و تنها حس ائدیر و شکایته دیل آچېر. اصلینده هر نوستالژیک شعرده اۏلدوغو کیمی، گۆنش اۏغلونون دا بو منظومهسینده، کئچمیشلری حسرت ایله یادا سالما، همین منظومهنین یارانماسېنا سبب اۏلموشدور.
اۏ، بورادا حسرت ایله مثبت دبلر و عنعنهلردن سؤز ائدیر. مثال اۆچۆن دئییر:
بیزیم یئرده حرمت اۏلار قوناغا[4]
اۏ، کند حیاتېنې شهر یاشایېشې ایله قارشېلاشدېراندا و مقایسه ائدنده، دئییرکی شهرلرین هاواسې کربن ایسی وئریر، گؤیلرینده ماویلیک یۏخدور، قارقالاردا، سئرچهلرده بو شهردن بئزیکیبلر و:
بو شههرده هئچ کیم سنه تانېش دڲیل،
سلاملاماز
ایشته بورا اؤز آرامېز رباطلارېن،
تانېشلېغې نهیه دڲر؟[5]
شاعر، کند اهلینین، شهره کؤچۆب گئتمهلریندن آجېیېر، صفالې داغلارې بوراخېب، عاطفهلی صاف- ساده انسانلارې قېراقدا قۏیوب، شهرلرین بوروشوق و دۏلاشېق رابطهلر و علاقهلرینده اسیر اۏلانلاردان دانېشېر:
هارا گئدیب بو داغلارېن صفاسې؟
یۏخسا یۏخدور انسانلارېن وفاسی.[6]
*
ایندی هامې کؤچۆب گئدیب شَهَره،
گؤزۆم گؤرۆر، قلبیم دۏلور قَهَره.[7]
اۏ، اهالینین یوردون- یوواسېن بوراخېب، بؤیۆک شهرلرده آوارا- سرگردان قالېب، ایش دالېسېجا گزمهلریندن سؤز ائدیر. اۏنلارې هرگۆن گؤرۆر کی:
شهرلرده میدانلاردا دۆزۆلۆب،
ایش آختارېر گئده کرپیج داشېیا،
اۏنا- بونا باش ائندیره، یاشېیا.[8]
کئچمیشه باخاندا فخر ائدیرکی کندینده انسانلارېن صفاسی ساختا دڲیل ایدی، وفالارې تۆکنمز ایدی، هر کیم اوز زحمتی ایلن چؤرهڲین یئیردی، کیمسه باشقاسېنېن امڲین اۏغورلامازدې، انسانلار بیر- بیرینین آینالارې ایدیلر.
شاعر، عصریمیزده شهر انسانلارېنېن ماشین کیمی اۏلمالارېنې قېنایېر، ماشینیزم حیاتېندا هر زادېن قۏندارما اۏلماسېندان سؤز ائدیر، کیمسهنین باشقاسېنېن یارالارېنا یارامادان و انسانلارېن اؤزلری ایله بیگانه اۏلماسېندان دانېشېر.
شاعر بئله ظن ائدیرکی ایندی بیر داها جاهلیت دورانی گلیب چاتمېشدې، یالان، گئرچک ایله قارېشېب، اڲری دۆزه، دۆز اڲرییه سارېشېب:
ایندی بشر اؤز یۏلونو ایتیریب،
پیسی توتوب یاخشېلېغې اؤتۆرۆب،
هر کس ایندی اؤز شلهسین گؤتۆرۆب،
کیمسه یانمېر باشقاسېنېن حالېنا،
هر کس گئدیر اؤز توتدوغو یۏلونا.[9]
شاعر گۆنۆمۆزده باش وئرن اۏلایلاردان، استکبار دنیاسېنېن سیاسی اۏیونلارېندان، اۏرتا دۏغونو قارېشدېرمالارېندان، شیطانلارېن تکبیر دئیه باشی کسمهلریندن، اسلام آدېنا مسلمان اؤلکهلرینده مسلمانلارا قان قوسدورمالارېندان، انسانلارېن یالانچېیا اینانمالارېندان و ... سؤز ائدیر.
شاعر بۆتۆن بونلارې دئدیکدن سۏنرا، آرزو ائدیرکی هامې بیر- بیرین سئوه، بیر- بیری ایله بارېشا، ساواش و جنگ فتنهسی دنیادان یېغېشا، امن- امانلېق اۏلا، هامې اۏیانا، و نهایت اۏ گۆن گله کی هر کیم اؤز ائوینین آقاسې اۏلسون، شیطان قورغوسو داغېلسېن.
شاعر منظومهسینین سۏن حصهلرینده، اؤلکهمیزده یاخېن اۏن ایلده باش وئرن آجې حادثهلریده دیله گتیریر، اۏ، رشوه، اختلاس، اشرافیلیڲه میل ائتمه، انقلاب آمال و آرزولارېنې آرخادا بوراخېب دنیا زخارفینه مشغول اۏلماقدان سؤز ائتسهده، آجی- آجی دئییرکی:
دۆزدۆر اۏلوب دینسیز بیزیم یارېمېز،
چتینلیکده بۆتۆندۆ غمخوارېمېز،
سېنېق- سالخاق بیر اسلامدا وارېمېز،
لاپدا بئله اونوتمارېق ایلقاری،
ساخلامېشېق هم اغیاری- هم یاری.[10]
و اؤز اۏغلونا اؤیۆد و نصیحت وئرمڲه چالېشېر و اۏنا آتا کیمی تاپشېرېقلار وئریر:
حیدربالا، بو دنیادا مرد یاشا
بئش گۆن عؤمرۆ، آزاد یاشا وور باشا
دنیا مالی گلر- گئدر وئر بۏشا
انسانلېغا دڲر وئرسن یاخشېدې،
تک تانرېنې باشدا گؤرسن یاخشېدې.[11]
او، وئردیڲی بو اؤیۆلرده عشقی هر بیر زاددان اۆستۆن توتور و ادعا ائدیرکی:
سئویشمکله چاتار انسان مُرادا.
و بو سؤزلر ایله یاناشې، منظومهسینی کئچمیش شاعرلرین دئدیکلری کیمی رجز و فخریهلر ایله قورتارېر. خاقانی شیروانی، واختیله، مالا، دؤولته و مقام - منصبه فخر ائدن شاعرلره اۆلگو اۏلاراق عنصری بلخینی مثال گتیریر، دئییردی:
به تعریض گفتی که:«خاقانیا!
چه خوش داشت مدح روان عنصری!»
بلی، شاعری بود صاحب قبول،
ز ممدوح صاحب قِران عنصری،
شنیدم که از نقره زد دیگدان،
ز زر ساخت آلات خوان عنصری ...
و اۏنون بو فخرلری قارشېسېندا، اؤزۆنۆده بئله اؤیۆردۆ:
شاعر مفلق منم، خوان معانی مراست،
ریزه خور خوان من، عنصری و رودکی ...
گۆنش اۏغلودا، اولو باباسې خاقانی کیمی، عؤمۆر بۏیو کیمسهیه اڲمهمڲیندن، اؤز الینین امڲینی یئمهسیندن، باشقاسېنېن چؤرهڲینی الیندن آلماماسېندان، صداقت ایله عؤمۆر سۆرمهسیندن، کؤنوللری قېرماماسېندان، انسانلارېن بۏینونا مینممهسیندن و ... دانېشېر.
گۆنش اۏغلو مقدس آرمانلارا تأکید ائدن بیر دیندار شاعردیر. حیدربالا منظومهسینین باشدان سۏنونا کیمی بو احوال- روحیه حاکمدیر. اسلام دینینه انقلابی بیر روحیه ایله تسلیم اۏلوب، باش اڲیر. اما، دین احکامېنې اجرا ائتمک ادعاسېندا اۏلانلار ایله یاناشاندا، اۏنلاردان صداقت گؤزلهییر، گئرچک اعتقاد و ایمان ایزلهییر، تزویری، ریانی و یالانچېلېغې دینه زیان وئریجی و انسانلارا جان بلاسې سایېر. اۏنلاردان گئرچکلیڲه عشق طلب ائدیر. عشق سوزۆنۆ درین معنالاردا ایشلهدن شاعر، امام حسین علیهالسلامی عشقی تمثال ائدن یئتگین بیر وارلېق حساب ائدیر:
عشق بیر لفظدی، معناسی حسین (ع) دی،
عشقین یاراشان اسم مسمّاسی حسین (ع) دی.
داور بئله یازمېش ائله بیل حؤکمۆ ازلدن،
عشقین قۏیولان سرّ معمّاسی حسین (ع) دی.[12]
اۏ عشق عنوانلی شعرینده، عشقی، کائناتېن، یارادېلېشېن و یاشایېشېن اساس جوهرهسی حساب ائدیر. بو ایسه، ابن عربینین فلسفی دۆشۆنجهسینده ده واردېر. نئجه کی عشقی اؤزۆ اۆچۆن دین و ایمان سایېر و دئییر:«عشق کیمسهنی دۏیوروب سیراب ائتمز.»[13] فضولی دئییر:
عشقدیر هر نه وار عالمده
باشقا بیر قیل و قالدېر آنجاق.[14]
بۆتۆن عارفلرده عشقی یارادېلېشېن جوهرهسی بیلمیشلر و اۏنو ایکی باشلی حساب ائتمیشلر. یعنی: یُحِبُّهُم وَ یُحِبّونه.[15] و حق تعالینین اؤز جمالېنا عاشق اۏلماسېنې تجلّی اۆچۆن اساس عامل سایمېشلار.
شاعردهکی بو عشق، رمانتیک و یا شهوانی عشق ایله فرقلیدیر. تئز گلیب گئدن بیر عشق دڲیلدیر. اۏنا گوج باغېشلایان بیر عشقدیر، انسانلېغېن ان یۆکسک ذروهسیدیر. اۏ دئییر:
لایلا دئمز هئچ بیر آنا،
شمعه دولانماز پروانا.
مجنون دا دؤزمز هجرانا
جان یاندیران عشق اولماسا.[16]
گۆنش اۏغلو صلح آختاران بیر شاعردیر. حیدر بالا منظومهسینده گؤردۆگۆمۆز کیمی بارېشېق (= صلح) عنوانلی شعرینده ده، بارېش و امن امانلېغې بیر نعمت سایېر و لاکن آجې- آجې دئییرکی:
باخار اۏلدوق یۏلونا،
حسرت قالدېق اۆزۆنه،
گؤرنمهدیک بارېشېق![17]
شاعر، ساواشدان چکینیر، تنفر ائدیر، اۏ صلح و بارېش گزیر، چون کی ساواشدا اخلاق یۏخدور، اخلاقسېزلېق وار، قېتلېق وار، خستهلیک وار، آجلېق وار، یالقېزلېق وار. اۏ ساواشدا غلبه یۏخ، بلکه ساواشا غلبه آختارېر، اۏنا گؤره هر سؤزۆنده صلح گزیر، بارېش گزیر، گؤره بیلمهدیڲی بارېشېغې آختارېر.
گۆنش اۏغلو همده سئوگی شاعریدیر. اۏنون سئوگی شعرلری، بعضی سئوگی شعری یازماق ادعاسېندا اۏلان، شعری ساپېقلېغا چکن و گویا شعرین یالنېز سئوگی دنیاسېندا ایشلنمهسینی اؤنه سۆرن، اجتماعی مضمونلار و انسانلارېن درد- غملریندن اؤزلرینی اوزاق توتان و شعردن درین فلسفی- اجتماعی مضمونلار گۆدمهین، اۆزدن ایراق شاعر کیمیلردن داهادا اۆرهڲه یاتان، اۏیناق و جانلې تصویرلر گوسترن شعرلردیر:
گۆلۆشۆن یادېما یامان دۆشۆبدۆر،
نامهنی بۆکنده، گۆل گؤندر منه.
خمار باخېشېنا حسرت قالمېشام،
بیر عکیز گؤزۆندن سال گؤندر منه.[18]
سئوگی، چۏخ حساس و اینجه بیر زاددېر. الدن گئتمهسی ده هر ایکی طرف اۆچۆن دردلی اۏلور. لاکن سئوگی ادعاسېندا اۏلان و اینجه صنعتی غایهسیز و آرمانسېز ایستهینلر، سئوگینی هوس ایله سهو توتورلار، هوس تئز یانېب سؤنن و تئز گلیب گئدن بیر احساس اۏلدوغو حالدا، سئوگی دایانېقلی و بیر تعهدلۆ و عاطفهلی میل و چکیمدیر.
شاعریمیزین سئوگیسی بئله بیر سئوگیدیر. آنایا، وطنه، ائولادا، یوردا، یووایا، عائلهیه سئوگیسی و بو کیمی رئال احساسلاردان قایناقلانان سئومک یانېندا، بیرده اینجه بئللی گؤزللره اۏلان تۆکنمز سئوگی صاحبیدیر.
گۆنش اۏغلو، اینجه صنعتی غایهسیز و آرمانسېز قبول ائتمیر، موسیقینی انسانلارېن وارلېغې بیلیر. قۏپوز عنوانلې شعرینده آچېق آیدېن دۆشۆنجهسینی دیله گتیریب دئییرکی:«ددهلر و اۏزانلار، قۏپوز یۏلو ایله ظلمه عصیان ائتمیشلر، دده قورقود قۏپوز ایله شیطانی یاندېرمېش و انسانلېغې اؤیمۆشدۆر.» هابئله عاشېق قوربانی، کۏر اۏغلو، خسته قاسم، علسگر، واله و عاشیق حسین جوان ـی یادا سالېر و تأکید ائدیرکی اۏنلار قۏپوزو مقدس سایمېشلار و اۏنو ائل دردین دئمک و معرفت یایماق اۆچۆن اله آلمېشلار.
اینجه صنعت، بیلیک کیمی و اخلاق کیمی انسان طرفیندن ایجاد اۏلموشدور. هر اۆچۆده انسانېن معنوی دڲرلری حساب اۏلونور، اۏدورکی انسانېن موتلولوغو و دینجلیڲی خدمتینده اۏلمالېدېر. انسان هر نهیه اۏلور اۏلسون تعهدلۆ یاناشېر، اۏدورکی اینجه صنعتی هر ساحهده ایشلهدیرسه، ایشلتسین، تعهّدۆ اۆچۆن قوللاناجاقدېر. «اینجه صنعت یالنېز اؤزۆ اۆچۆن اۏلمالېدېر» دئینلرده ده بیر جۆره تعهد واردېر. درین دۆشۆنجهلی اینجه صنعت خادملرینین ایسه تعهدلری ده درین اۏلور. گۆنش اۏغلو بئله بیر شاعرلردندیر، اۏ اؤز هۆنری فعالیتینی تعهد ایله یۏغورور، الده ائدیلن خمیرهنی، یالنېز انسان سعادتی اۏغروندا ایشلهدیر. اینجه صنعتده گؤزللیکدن علاوه، خیرخواهلېقدا طلب ائدیر، اخلاقدا طلب ائدیر. اسکی یونان فیلسوفلارې گؤزللیک ایله خیرخواهلېغې بیری- بیرینین یانېندا گؤرۆردۆلر، بیری- بیرینه لازم و ملزوم سایېردېلار. بیزیم شاعریمیزده، قۏپوزو و عاشېقلېق صنعتینی، ائله بونا گؤره، مقدس و قوتلو سایېر و بونو دیله گتیرمکدن چکینمیر. اۏ، اینجه صنعتده غایه و آرمان گزیر.
گۆنش اۏغلونون شعر دیلینه گلدیکده، تأکید ائتمهلییم کی اۏ، البته معنا و محتوانې دیل قالبی و فورماسېنا فدا ائتمهدیڲی حالدا، دیلیمیزی چۏخ تمیز، آرې و دۏلغون ایشلتمکده اوستادلېق گؤستریر. سؤزجۆکلر اۏنون الینده موم کیمی، شعر آدلې آخارلې بیر بولاق سویو اؤزرینده اۏینایېرلار. آشاغېداکی سؤزجۆکلر و اۏنلارا بنزر کلمهلر شاعرین دیلینده تام یاتېمې ایله شعر خطلرینه سالېنمېشدېر:
ایلغېم، اۏغودماق، اؤزلهمک، گئری، شېلتاقلېق، بئزیکمک، یادېرقاماق و سایره.
شاعر، گاهدا چاغداش یاشایېشېمېزدا، تکنولوگیانېن انکشافی ایله دیلیمیزه گیرن، یابانجې سؤزلری ده ایشلتمکدن چکینمیر. پروفایل، گالری، سئلفی، کامئرا، کامئنت، سئیو ائتمک، آنفالو ائتمک و بو کیمی سؤزجۆک و ترکیبلردن یارارلاناراق، چاغداشلېغې تعریف ائتمکده، طنز ایله دیکتاتورلارا خطاب ائدرک اۏنلارېن «جاهلیت» دؤنملرینده یاشامالارېنې یادلارېنا سالېر، اۏنلارېن عمللرینه حیوانلارېن هۆرۆت – هۆرۆت باخماقلارېنې دیله گتیریر:
بیر ده حیران قالیر بئیله صحنهیه
دوروب هۆرۆت- هۆرۆت باخېر حیوانلار
آنجاق بو یۆز ایلی گؤسترمک اۆچۆن
گرکدیر یۆز ایلده سیزه دانېشام
بیر ده تئلفونومون شارژی قورتارېر
گرکدیر کاپاتام، منه مساعده![19]
شاعر اؤز طبعینی شعریمیزین چئشیدلی قالېبلارېندا سېنامېشدېر. اۏنون تام سربست شعرلریده واردېر. اؤلچۆ، بؤلگۆ و اویاغې اۏلمایان سربست شعرلر، دۆز یازې و بعضاً دۆزگهلری یادا سالان شعرلر. همین کتابدا گئدن: آنا، قوللارې قېچلارېندان اوزون، کانسئرت و سرگی بو کیمی شعرلردن سایېلېر.
کامئرا عنوانلې شعرینده، دین، مذهب، مسلک، عقیده، اینانج، آرمان و دۆشۆنجه میدانلارېندا ناحقجهسینه آت اۏینادان هر نهیی گۆلۆنج ائدن، استالین، هیتلر، موسولینی، صدام حسین و هر بیر دیکتاتورو هدهلهییر، یاشادېغېمېز یۆز ایلده باغداددا، حلبده، تونئسده، ریاضدا، خوجالېدا، کلبهجرده، خان یونسده و دنیانېن هر یئرینده همین آت اۏینادانلار طرفیندن بۏیلو قادېنلارېن قارېنلارېنېن سؤکۆلمهسیندن، دین آدېنا انسانلارېن باشلارېنېن کسیلمهسیندن، مستکبرلرین، ملتلری بیر- بیرینه ووروب آغ قصرده چیلتیک چالمالارېندان آجې- آجې دانېشان شاعر، اۏخوجودان سۏروشور:
نهیی سرگیلهییم یارېنلار اۆچۆن،
هانسې شکلی قۏیوم پروفایلېما؟[20]
من، بو شاعرین شعرلرینده، هر زاددان چۏخ بیانېندا صداقت، دۏغرو- دۆزگۆنلۆک و دیلینده صمیمیلیڲه مفتون اۏلموشام. بو کیچیک اؤن سؤزۆمده البته کی شاعرین دۆشۆنجه چالارلارې و دیلیندهکی تام آخېجېلېق و گؤزللیکلری لاییقینجه توصیف ائده بیلمرم. گۆنش اۏغلونون و گۆنش اۏغلو کیمی شاعرلریمیزین اثرلرینی هر طرفلی تحلیل ائتمهڲی بۏینومدا بیر اولوسال بورج سایېرام. این زمان بگذار تا وقت دگر.
بو شعر تۏپلوسو، گۆنش اۏغلونون نشر اۏلان ایکینجی کتابی سایېلېر. امید ائدیرم، گنجلریمیز اۆچۆن یارارلې اۏلسون و نشر اۏلمایان باشقا اثرلری ده بیر به بیر گۆن ایشېغېنا چېخسېن.
دکتر ح. م. صدیق
تبریز – 30/2/96
[1] قزلباش شاملو، بهرام. ایل قشقایی (زرگران ختایی)، شیراز، نوید شیراز، 1394، ص 80.
[2] ساهر، حبیب. لیریک شعرلر، تهران، 1341.
[3] محمدزاده صدیق، ائلدار. دکتر صدیق و شهریار، تهران، تکدرخت، 1388.
[4] بو کتاب، ص 22 .
[5] بو کتاب، ص 58.
[6] بو کتاب، ص 24.
[7] بو کتاب، ص 25.
[8] بو کتاب، ص 26.
[9] بو کتاب، ص. 29.
[10] بو کتاب، ص 37.
[11] بو کتاب، ص. 38.
[12] بو کتاب، ص 20.
[13] محی الدین ابن عربی، فتوحات مکیه، ج 2، ص 111.
[14] فضولی، محمد بن سلیمان، کلیات اشعار ترکی ملا محمد فضولی، مقدمه و تصحیح: دکتر ح. م. صدیق، تبریز، اختر، 1395، ص 688.
[15] سوره5، آیه 54: الله اۏنلارې، اۏنلاردا آللاهې سئویرلر.
[16] بو کتاب، ص. 64.
[17] بو کتاب، ص 50.
[18] بو کتاب، ص 54.
[19] بو کتاب، ص 48.
[20] بو کتاب، ص 47.


text:
سۇنگقی حابارلار
گپله شیکلر
تۆرکیه
أردۇغان عیراغینگ تأزه جمهورباشلیغینی قوتلادی
رجب طیب اردوغان تلفن آرقالی دوشوشیقدا فواد معصوم ینگ یرینه گلن عیراقلی ایشدشی برهم صالح –ی فوتلادی
دۆنیأ
روسیانینگ ساواش اوچاری یره قاچدی
روسیانینگ تاس حابار سریشده سی، اوچارینگ نأسبأپلی یره قاچاندیغی نینگ هنیز بیلینمهیأندیگینی بیلدیردی
نادیا مراد بیلن دنیس موکویگی نوبل پاراحاتچیلیق بایراغینا ایه بۇلدی
۲۵ یاشینداقی ازیدی عیراقلی زنانا نادیا مراد بیلن کنگولی لوقمان دنیس موکویگی نوبل پاراحاتچیلیق بایراغینی آلدی
اندونزیادا اؤلِنلرینگ سانی ۱۵۵۸ آداما یتدی
اندونزیادا ایزی گیدرلی یاغدایدا ییتگیلی یر تیتره مه سی بۇلیار
ایقدیصادیهت
تۆرکیأنینگ داشاری یورتلارا اتوموتیو پوداغیندا ساتووی یۇقارلادی
سنتیابر آییندا اتوموبیل پوداغیندا ۲.۳ میلیارد دلار اؤنۆم ساتیلدی
دوشنبه گۆنی ۹ مهر ۱۳۹۷ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۵.۹۱ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۵.۹۲ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار
تۆرکمن- تۆرک دۆنیأسی
تۆرک دیللی یورتلارینگ گۆنی یاتلاندی
تۆرک دیللی یورتلارینگ حیذماتداشلیق گنگه شی تۆرکیه، آذربایجان، قازاغیستان و قیرغیزیستان جمهوریتی آراسیندا ۲۰۰۹-نجی ییلینگ ۳-نجی اکتبریندا قۇل چکیشیلن ایلالاشیغا گؤرأ قورالدی
میرضیایف هیندیستان دا
میرضیایف هیندیستان ینگ باش وزیری نارندرا مودی بیلن دوشوشیغیندا ایکی یوردونگ قاتناشیقلاری بارادا گنگه شدی
کرکوگینگ قۇنالغاسی یۇلاغچی اوچوشلارینا آچیلدی
کرکوک داقی حالقارا قۇنالغا اوزاق واغتدان بأری آمریکان عسگرلری تاراپیندان اولانیلیاردی


text:
اصلی و کرم
آسلی(اصلی) و کرم آذربایجانین عاشیق داستانلاریندان بیریسی ساییلیر. بۇ داستان خوراسان، قاشقای، اراک، آذربایجان رئسپوبلیکاسی و تورکیه یه کیمی یاییلیبدیر. عاشیقلار اونون چئشیدلی واریانتلارینی سویله ییرلر. داستان بوردان باشلانیر کی زیاد خانین اوْغلو "کرم" ایله قارا ملکین قیزی "آسلی"(اصلی)ایلک گوروشده بیربیرلرینه عاشیق اولورلار. بیر گئجه قاراملیک کوچمک فرمانین وئریر ائله جه کی هئچ کس بیلمسین بونلار هایانا گدیبلر.قیز بیر یازی یازیب اوز دوزلتدیی کلک'ین آلتینا قویور و قاری بیر آرواد'دان ایستیر کی کرم گلدیکده اونون یئرین کرمه گورستسین. آسلی "آس" قوهوملاریندان اولان بیر قیزین آدی دیر و آسلار آذربایجانین ان کؤکلو و اسکی تورک قوهوملاریندان ساییلیرلار. تبریز=تبریزلی-- اورمو=اورمولو-- آس=آسلی ("اصلی" آدی یانلیش یازیلمیش بیر سؤزدور)
قایناقلار[دَییشدیر]
- دایرة المعارف بزرگ اسلامی جلد نهم - قصهٔ عاشقانه اصلی و کرم
- روزنامهٔ جام جم


text:
اود
اود، یۆکسک ایستیلیک و معمول اولاراق آلئو وئرن سۆرعتلی یانما اولاییدیر.
ایچیندهکیلر
اولوشومو[دَییشدیر]
اود ایجاد اولماسی اۆچون یانا بیلن بیر مادهنین یانما ایستیلیگینده اوکسیژن ایله تماس ائتمهسی گرکیر. یانان ماده(یاخیت) و اوکسیژنین سۆرکلی تماسی اودون یانماسینا دوام ائدیر. اود طبیعتین دورد موقددس ساییلان عونصورلریندن بیری دیر . کی تورک میلّت لرده اوزللیکله آذربایجان اؤلکه سینده اونا باشقا باخیلیب او قدر کی وار اولان حایات لاریندا اودلا ایلگیلی چوْخلو افسانه لر ناغیللار اینانچلار فولکولورلار یارانیب و حایات لاری اودا باغلی اولدوقلارینا گؤره موقدس ساییلیب آما اساس اولان اود قوتسال سانیلمؽشسادا بۇ اؤلکه ده هئچ بیر زامان اود، تانری سانؽلاراق تاپیلماییب.
اود(سومریلر تانریچاسی)[دَییشدیر]
سومریلر گونش تانریچاسین اود چاغیردیلار.سومر دونوشونده اود گونش ,ایشیق, یاشایش تانریچاسی اولوردو.
بو اینانچ قوتی لر لولوبای و مانا اؤلکه سینده گوروشور.اود یوخسا اوتو گونش تانریسی و آتش ،ایشیق ،گونش، ایستی سمبولو سانؽلؽردی.اوتور بۇ تانریچا آدیندان گلیب اوتور قوتی لر ایچره معبد و آتش خانا اولوردو.
اود و میترائیسم[دَییشدیر]
میترا هیتی لرین گونش تانریچاسی اود یا اوتور تانریچادیر.سومریلر و هیتی لر بیر کؤکده و میترا یا گونش تانریچاسین قوللوق ائدردیلر.میترا یونانیجا همان اوتور(آتشخانا) اولااراق بیلینیب.


text:
شخصین بیرئی سل روح
استروکتورو، آرخائیش و کلکتیو روح استروکتورونون اوستونده قورولموش بیر بیلگی
سیستمی دیر. بیلگی سایار سیستمینده پروگراملارین اوپئریتینگ بیلگی سیستمینین
اوستونده قورولدوغو ایله قیاسلاماق اولاغان دیر( ممکن دیر). بیرئی ین روح
استروکتورو، بیرئی سل یاشامیندا ییغدیغی بیلگیلردن اولوشموش دور.
دئملی بیر
انسانین روحو اونون آنا بطنینده نطفه سینین اولوشدوغو لحظه دن باشلایاراق ییغدیغی
بیلگی و تجربه لرین ییغینتی (تراکمی) و سیستملی هؤرگولنمیش (ارگانیزه اولونموش)
بیر بیلگی ایشله مه سیستمی دیر. روح بیلیمی ایله یاخیندان ماراقلانمامیش اوخویان
"نئجه یعنی؟ انسان آنا رحمینده نئجه تجربه ییغار؟" دئیه فیکیرلشه بیلر.
بو بارده دؤل (جنین) بیلیمی (امبریولوژی) و روح بیلیمینده،
دوغوم اؤنجه سی تجربه لر (پرئه ناتاله اکسپرینسز)
حقینده کی بیلگیلره رجوع ائدیلمه سی گرکلی دیر. دؤل اؤزو بیر وارلیق اولدوغونا
قارشین آنا ایله چوخ سیخی باغلیلیقدا یاشایابیلن بیر وارلیقدیر. بو باغلیلیق،
حیاتی اولدوغونون یانیندا، انتزاعی و چوخ چتین آنلاشیلیر بیر باغلیلیق دیر. یئر
کوره سی اوستونده یاشایان جانلیلارین گونش سیستمینه، یوخسا بوتون اولدوزلار سیستیمینه
باغلیلیغی کیمی چتین آنلاشیلان بیر باغلیلیق دیر. گونش سیستمینده کی بیر
دگیشیکلیگین یئر کوره سی اوستونده کی جانلیلارین (بیر انسانین) یاشامیندا قویدوغو
ائتگی نین (تاثیرین) بیر انسان طرفیندن چوخ چتین آنلاشیلابیله جگی نی آنلاماق
اوچون، بیر انسانین یاشام بویونون یئر کوره سینین یاشام بویو (تاریخی) ایله
قارشیلاشدیرمالییق. بونا بنزر بیر باغلیلیق ایچینده، دؤل، آنانین بویلولوق
دؤنمینده یئدیگینین، ایچدیگینین، راحتلیغینین، یوخسا راحالتسیزلیغینین، سئوینجلی،
یوخسا کدرلی اولدوغونون، بطنینده کی دؤله
قارشی دویغولارینین و قیسساجاسی بوتون فیزیکی و روحی حاللارینین ائتگیسی
آلتیندا دیر. آغیر روحی شوک کئچیردن بؤیلو آنا اوشاق سالار. دئملی بویلو
آنانین
آغیر بیر قورخوسو، آغیر بیر غمی،
کدری، آغیر بیر اورک سینماسی بطنینده کی جنینین اؤلومونه سبب اولار. بویلولوق
دؤنمینده فیزیکی و روحی اولاراق راحاتلیق ایچینده اولان، اوشاغینین دوغولماسینا و
اوندان سونرا بؤیومه سینه قارشی اومیدلی و سئوینجلی اولان بیر آنانین اوشاغینین
روحو داها ساغلیقلی اولار. بئله مسئله لر حتی عوام بیلینجینده و عوام دیلینده بئله
تانینمیش فنومن لر دیر. روح بیلیمجیلیکده اؤنم وئریلین فنومن انسانین آنا بطنینده
کی تجربه لرینین سونراکی یاشامینداکی بلیرله ییجی (تعیین ائدیجی) ائتگیسی و یاشام
بویو سوروب گئدن روح استروکترونون اساسینی اولوشدوردوغو دور. دئملی آنامیزدان
دوغولدوغوموز گون گلجگیمیزی، یاشام استراتژی میزی، بلیرلیه ین بیلگی سیستمینین
بؤیوک بیر بؤلومونون (آرخاییش - کولکتیو بیلگی سیستمینین و بیرئی سل بیلگی
سیستمیمیزین اساسی) گلیشمه پروسه سی تاماملانمیش دیر. زامان ایله بو بیلگی سیستمی
بیلینج آلتینا چکیله جک و بیرئیین بیلینج آلتینین اساس سیستمینی اولوشدوراجاقدیر.
بیلینج آلتینین بو بؤلومو پرئه ناتال بیلینج
آلتی اولاراق آدلاندیریلیر.
2- دوغومدان سونرا:
بیرئیین بیلینجینین
(یاشامینین سونراکی بؤلوملرینده بیلینج آلتینین) بیر بؤلومو ده دوغومدان سونرا
ییغیشیر و سیستملشیر. بیرئی (فرد) آناسیندان دوغولوب، گؤبک باغی قوپدوقدان سونرا،
آنایا باغلیلیغیندا نئجه لیکلی (کیفی) بیر
دگیشیکلیک اولور. اؤنجه کی وضعیته
گؤره داها باغیمسیز بیر وارلیغا دؤنوشور. بوندان سونراکی بیلگی ییغما سوره سینین(
پروسه سینین) ده، اؤنجه کی وضعیته گؤره نئجه لیکلی بیر فرقی وار. آنادان یئنی
دوغولموش بیر انسان * آجلیغینی، سوسوزلوغونو، یوخسا آیری بیر راحاتسیزلیغینی
چیغیرماق ایله بیلدیرر. اطرافینداکی انسانلارین ، اؤزللیک ایله آنانین، بو
بیلدیرشه قارشی بیر تپگی سی (عکس العملی) اولار. بو تپگی نه اولورسا اولسون
(اؤنمسه مزلیکدن توتاق، دویغوسوزجا امیشدیرک، اوخشایاراق - سئورک امیشدیرمک، و
.......) قارشیلیقلی بیر بیلدیریش دیر.
دئملی چیغیران کیچیک انسانین چاغیریشینا بیر جواب دیر. بو قارشیلیقلی
بیلدیریش، آنادان تازا دوغولموش انسانین دونیادان آلدیغی ایلک بیگیلر دیر.
دوغومدان سونراکی بیلگی ییغماغین، اؤنجه کی وضعیت ایله نئجه لیکلی فرقی ده بوردا
دیر. بوندان سونراکی بیلگی لر بیلدیریشمه (اینتراکشین) یولو ایله ییغیلان
بیلگیلردیرلر. بو بیلگیلر "رفلکس"، (شرطلی تپگی) مکانیزمی ایله انسان
روحوندا خزنه لنیرلر (ذخیره اولورلار) و زامان ایله بیلینج آلتینا چکیلیب، بیلینج
آلتینین ایشله مه مکانیزملرینی اولوشدورورلار.
بو آرادا
"رفلکس" قاورامینی بیر آز آیدینلاشدیرماق گرکیر. "رفلکس" سؤزو
اوخویانین ذهنینده ایوان پاولفو و اونون بیر ایته یئمک وئردیگی ایله ائش زامان بیر
زنگ چالدیغینی خاطرلادا بیلر. بو تداعی، یئرینده بیر تداعی اولدوغونون یانیندا
"رفلکس" فنومنی نی آچیقلاماقدا چوخ یئترسیزدیر. رفلکس فنومنی نین ایوان
پاولف ایله هئچ بیر ارتباطی یوخدور. ایوان پاولف دان یوز ایللر اؤنجه بئله،
هندوستانلیلار "رفلکس" مکانیزمی ایله ایلانی اویناداردیلار. عربلر دَوَنی،
تورکلر کئچینی بو مکانیزیم ایله اویاناتماغی باشاراردیلار. ایوان پاولف بو فنومنی
سیستماتیک و بیلیمسل اولاراق آراشدیریبدیر. پاولفون آراشدیرمالاری عموم ذهنینده
گئنه قیسسا زامانلی و کیچیک بیر ایش اولاراق بیلینیر. آنجاق ایوان پاولوفون اوتوز
- اوتوز بئش ایل بو آراشدیرمالارینی سوردوردوگونو خاطرلاتماق گرکیر. حرام ایلکده
اولوشان رفلکس لری آراشدیرماق اوچون ایتین بئنینی جراحلیق ائدیب چیخاردیب و
بئینسیز یاشایان ایتلر اوستونده آراشدیرمالار آپاریب. بوگونکو دونیادا بوتون
اوروپا، امریکا و آیری اؤلکه لرده قاباغا آپاریلان اؤیگرَنیم پسیکولوژی سی نین
یانیندا بئیین سیستمینی آراشدیرما متودلارینین بیر بؤلومو و رفتاردرمانی
(بیهئیویئریسم) ده ایوان پاولفون آراشدیرمالارینین سونوجلاری اوستونه قورولوبدور.
شرطلی رفلکس
جانلیلارین طبیعتینده اولان بیر فنومن دیر. جانلیلارین رفتار و حرکتلرینی، ایچینده
اولدوقلاری محیطه گؤره تنظیم ائده بیلمکلرینین بؤیوک بؤلومو شرطلی رفلکس لری
آراجایلغی ایله ممکن اولور. خالق دیلینده بیر مثل وار:"ائششک بیر یئرده
پالچیغا باتسا، بیر داها اوردان کئچمز"
بو یالنیز ائششک دگیل، هر جانلی بیر یئرده خطره توش گلسه، اورایا یاخینلاشماقدان
چکینر. انسان یاشامیندا، اؤزللیک ایله اجتماعی یاشامدا ایسه رفلکس فنومنی چوخ داها
بؤیوک بیر رول اویناییر.
شرطلی رفلکسی
تانیملاماغا (تعریف ائتمه گه) چالیشیرساق:
شرطلی رفلکس ائشیک دونیادان گلن
بیر آلقیلاما، یاخود ایچ دونیامیزدا حس ائتدیگیمیز بیر دویغو ایله ائشیک دونیادا
اولان بیر اوبژه ویا بیر اولایین آراسیندا قورولان باغ دیر. ائششک بیر یئرده
پالچیغا باتیب، پالچیغا باتماغین چتین و راحاتسیز ائدیجی بیر اولای اولدوغونو بیر
یول حس ائتدیکدن سونرا، ایکینجی یول پالچیغی گؤردوگونده، پالچیغین گؤرونوشو اوندا
حس ائتدیگی چتینلیگی و راحاتسیزلیغی تداعی ائدیر. دئملی ذهنینده بیر فورمول
یارانیب:
پالچیق = چتینلیک،
راحاتسیزلیق.
بیزیم (انسانلارین)
گونلوک یاشامدا اؤیرندیگیمیز هر شئی رفلکس قورماق آراجیلیغی ایله اولور.
دانیشدیغیمیز دیلین هر کلمه سی بیر رفلکس فورمولودور. شهرده ماشین
سوردوگوموزده رعایت ائتمَگیمیز گرَکن قایدا
- قانونلارین هر تک – تکینی رفلکس شکلینده اؤیگرنمیشیک، هاوادا قارا بولوت
گؤردوگوموزده، یانیمیزا چتیر گؤتورمگیمیز،
مدرسه حیطینده گزرکن، زنگین وورولماسی ایله کیلاسلارا دولماغیمیز و ... قیسساجا
دئسک بوتون رفتارلاریمیزی رفلکس فورموللاری شکلینده اؤیگرنیب، رفلکس اجراسی شکلینده عمله کئچیردیریک. آنجاق بیر چوخ زامان بئله بیر فنومنین وار
اولدوغونو بیلینجلی اولاراق تجربه ائتمیریک. دئملی بیرئی سل بیلینج آلتینین بؤیوک
بیر بؤلومو بیر بیرئیین (شخصین) اؤز یاشام پروسه سینده اؤیگرندیگی رفلکس لردن
اولوشوبدور. رفلکس بیلگی ایچرن (احتوا ائدن) بیر قاب دیر.
بیلگی سایار
سیستمینده ان کیچیک بیلگی بیریمینین (واحد) بیر بایت اولدغو کیمی روح بیلیمینده ده
بیلگینین ان کیچیک بیریمینی تک بیر رفلکس اولاراق تانیمالاماق (تعریف ائتمک) ممکن
دیر. ایستر بیلگی سایار سیستمینده، ایسترسه روح استروکروندا هئچ بیر زامان بیر
بیریم بیلگی تک باشینا ایشله مگه قادیر دگیلدیر. بیلگی سایار سیستیمده بیر بایت
بیلگی تک باشینا هئچ بیر ایشه یاراماز. آنجاق یوزلرجه، مینلرجه و میلیونلارجا بایت
بیلگی بیریمی هؤرگولنمیش (اورگانیزه ائدیلمیش) بیر شکیلده بیرلیکده ایشله دیکلری
زامان هدفمند بیر ایش گؤرمه گه قادیر اولارلار. روح استروکتوروندا دا ایزوله
اولونموش تک بیر رفلکس، تک باشینا هدفمند بیر ایش گؤمه گه قادیر دگیلدیر. رفلکسلر
بیر گروه شکلینده تشکیل تاپارلار و گروه شکلینده ایشلرلر. دیل و دیلین اؤیگرنمک
پروسه سینی آنلاتماغا چالیشاجاغیم بؤلومده رفلکسلرین ایشله ییشینی داها آیدینجا
توضیح وئرمه گه چالیشاجاغام.
آنادان
دوغولدوغوموزدان سونرا ییغماغا باشلادیغیمیز بیلگیلر بیلدیریش (اینتراکشین)
آراجیلیغی ایله القیلادیغیمیز و رفلکس قابلارینا دولدوردوغوموز بیلگیلردیر.
* بیلَرَک و ایسته یَرَک
"اوشاق" سؤزو یئرینه "انسان" سؤزونو ایشلدیرم.
"اوشاق" دان دانیشسام، اوخویان اؤزونو یوخ، اؤزوندن آیری بیر اوشاغی
تجسم ائده بیلر. آنجاق بو یازینی اوخویارکن، اوخویانین اؤزونون بو پروسه دن
کچدیگینی گؤزو اؤنونده جانلاندیرماسی (تجسم ائتمه سی) یازینی اوخوماقدان بیر
یارار( فایدا) گؤرمه سینین اؤن شرطی دیر.
یازینین آردی وار


text:
عیاللر نینگ اوزجانیگه سو قصد قیلیش حاللری آشگن
افغانستان ساغلیق وزیرلیگی عیاللرآره سیده اوزجانلریگه سو قصد قیلیش حاللری آشیب باره یاتگن لیگیدن تشویش بیلدیرگن.
بو وزیرلیک بو واقعه لر اوققه توتیش، یاندیریش ، آسیش واعضالرینی کیسیش کبی عمللردن عبارت بولیب ،بونگه باشقه مساله لریانیده کوپراق عایله وی زوره وانلیک لرسبب دیب تیلگه آلگن.
افغانستان حکومتی اوز جانیگه سو قصد قیلیش حاللری نینگ آلدینی آلیش اوچون بیر قطار برنامه لرنی یولگه قویگن ، بیراق کوپراق ایشلر عملگه آشیریشگه احتیاج بارلیگی ایتیله دی.
ساغلیق وزیرلیگی بیرقطار کسلخانه لردن آلگن معلوماتی اساسیده اوتگن بیر ییل ده ایکی مینگ دن آرتیق کیشی اوزجانیگه سوقصد قیلیش واقعه سی یوزبیرگنیدن خبربیرگن.
بورقمدن اکثریسی عیال قتلمی بولگن بو وزیرلیک تاماندن اوزجان لریگه سو قصد قیلگن واقعه لردن قنچه سی قوتقریلگن وقنچه سی هم اوز جانی نی قولدن بیرگنی ایتیلمه دی.
یقینده یاش شاعره زهرا ستوده اقتصادی معما سبب اوز جانی گه سو قصد قیلیب عالم اوتگن اونینگ یقین دوست لریدن فرهنگیزشونده ی حکایه قیله دی.
شونینگ دیک میمنه لیک شفاکارلردن داکتر سمیر عنایت اوز جانیگه سوقصدقیلیش حاللری اوتگن ییللرگه قره گنده آشگن لیگی نی معلوم قیله دی.
اجتماعی فعاللردن استاد عبدالقدوس قیلیچ ایرکک لرگه نسبتن عیاللرکوپراق اوز جان لریگه سو قصد قیلیش لریگه تورلی مساله لر سبب بولگنی نی ایته دی.
افغانستان ساغلیق وزیرلیگی ثریا دلیل گه کوره، بو وزیرلیک تمانیدن اوزجانیگه سو قصد قیلیش واقعه لرینی وقایه قیلیش اوچون بیر قطار برنامه لر یولگه قوییلگن.
"حاضرگی کونده0 27روحی واجتماعی مصلحت بیروچی کیشی لر تورلی برنامه لرآرقه لی تعلیم آلگن لر، بولردن یرمی عیال قتلمی بولگن، بوندن تشقری بیرقنچه برنامه لرآرقه لی داکترلر، نرس لروساغلیق ساحه سیده خادم لرگه جمعی شکلیده اورگه تیلگن ، مسلکی کیشی لرنی بو بولیم لرده تعلیم بیریش، مکتب لرده حیات مهارت لرینی اورگه تیش برنامه لری یولگه تشلنگن بو برنامه لرولایت لر، شهرلر وقیشلاق لرده تطبیق ایتیله دی".
شونینگ دیک افغانستان ساغلیق وزیری عملگه آشگن بو برنامه لر ساغلیق وزیرلیگی دن تشقری بیر قطار دولت ونادولت تشکیلات لریاردم لری بیلن عملگه آشیریلگن.
افغانستان ساغلیق وزیرلیگی اوز جانیگه سو قصد قیلیش حاللری نینگ آلدینی آلیش اوچون کوپراق ایش بولیشی کیره کلیگی نی تاکیدله یدی.
شونینگ دیک ساغلیق وزیرلیگی، عالی تحصیلات، اجتماعی ایشلر، انسان حق لرینی سقلش کمیسیونی ، دینی ایشلر وخاتین قیزلر اداره لری بیلن بیرگه لیکده عملگه آشیرگن فعالیت لری سبب بو واقعه لرنی بیرقسمی نینگ آلدینی آلیشگه موفق بولگن لرینی ایتدی.
افغانستان انسان حق لرینی سقلش مستقل کمیسیونی هم تیزلیکده بو مساله سبب لرینی اورگه نیش اوچون کینگ تیکشیرو ایشی نی یولگه قوییشیدن خبر بیردی.
دنیا ده هرییلی بیر میلیون کیشی اوز جانیگه سو قصد قیلیب هلاک ایتیله دی.
معلومات لرگه کوره انسان لردن 5فایزی اوز حیاتلری دوامیده کمیده بیر مرته اوزجان لریگه سو قصد قیله دیلر. دنیا بوییچه ساغلیق تشکیلاتی گزارشی گه کوره اوز جانیگه سو قصد قیلیش واقعه سی بوتون دنیا نفوسی نی حساب گه آلگنده 10دن 14فایزینی تشکیل بیره دی.
میلادی 2010ییلده افغانستان حکومتی تمانیدن اوز جانیگه سو قصد قیلیش حاللری کوپ بولگنی نی معلوم قیلینگن ایدی. 3ییل اوتیشی بیلن هم بو واقعه نینگ رقم لری انیق معلوم قیلینمه گن.


text:
بین اَلخالق فوتبول فئدئراسییاسی (فیفا) 2016-جی ایلین فوتبوتچوسو آدینا ایددیعا ائدن اوچ فینالچینین آدینی آچیقلاییب.
آخار.آذ خبر وئریر کی, فینال اوچلویونه مادریدین "رئال" کولوبونون و پورتوقالییا میللیسی نین هوجومچوسو کریشتییانو رونالدو, مادریدین "آتلئتیکو" کومانداسینین و فرانسا ییغماسینین هوجومچوسو آنتوئان قیریزمان, "بارسئلونا" نین و آرگئنتینا کومانداسی نین هوجومچوسو لییونئل مئسسی داخیلدیر. نامیزدلر آراسیندا فاووریت اؤتن مؤوسومده رئالین هیئتینده چئمپییونلار لیگاسینین قالیبی و پورتوقالا میللیسینین ترکیبینده آوروُپا چئمپییونو اولموش کریستییه نو رونالدو حئساب ائدیلیر. بو گون فیفا, همچینین 2016-جی ایلین ان یاخشی مشقچیسی آدینا نامیزدلریده اعلان ائدیب. اونلار "لئستئر" کومانداسینی اینگیلتره پرئمیئر لیگاسیندا سئنساسیالی چئمپییونلوغا گتیریب چیخارمیش ایتالییالی کلایو رانییئری, آوروُپا چئمپییونو اولموش پورتوقالییا ییغماسینین باش مشقچیسی فئرناندو سانتوش و رئالین باش مشقچیسی زینَددین زیداندیر. اَن یاخشیلارین آدلاری گلن ایل یانوارین 9-دا سوریخده کئچیریله جک ایللیک مراسیمینده آچیقلاناجاق.
ایلین اَن یاخشی فوتبولچوسو: رونالدو, مئسسی, یوخسا... بین اَلخالق فوتبول قئدئراسییاسی (فیفا) 2016-جی ایلین فوتبوتچوسو آدینا ایددیعا ائدن اوچ فینالچینین آدینی آچیقلاییب. آخار.آذ خبر وئریر کی, فینال اوچلویونه مادریدین "رئال" کولوبونون و پورتوقالییا میللیسی نین هوجومچوسو کریشتییانو رونالدو, مادریدین "آتلئتیکو" کومانداسینین و فرانسا ییغماسینین هوجومچوسو آنتوئان قیریزمان, "بارسئلونا" نین و آرگئنتینا کومانداسی نین هوجومچوسو لییونئل مئسسی داخیلدیر. نامیزدلر آراسیندا فاووریت اؤتن مؤوسومده رئالین هیئتینده چئمپییونلار لیگاسینین قالیبی و پورتوقالا میللیسینین ترکیبینده آوروُپا چئمپییونو اولموش کریستییه نو رونالدو حئساب ائدیلیر. بو گون فیفا, همچینین 2016-جی ایلین ان یاخشی مشقچیسی آدینا نامیزدلریده اعلان ائدیب. اونلار "لئستئر" کومانداسینی اینگیلتره پرئمیئر لیگاسیندا سئنساسیالی چئمپییونلوغا گتیریب چیخارمیش ایتالییالی کلایو رانییئری, آوروُپا چئمپییونو اولموش پورتوقالییا ییغماسینین باش مشقچیسی فئرناندو سانتوش و رئالین باش مشقچیسی زینَددین زیداندیر. اَن یاخشیلارین آدلاری گلن ایل یانوارین 9-دا سوریخده کئچیریله جک ایللیک مراسیمینده آچیقلاناجاق.


text:
آلمانییانین هامبورق شهریندهکی گ۲۰ ساممیتینده آبش پرئزیدئنتی دونالد ترامپ و روسییا پرئزیدئنتی ولادیمیر پوتین موسکوانین آبش-دا پرئزیدئنت سئچکیلرینه موداخیلهسی بارهده ۴۰ دقیقه فیکیر موبادیلهسی آپاریبلار.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده «نیو یورک تایمس» قزئتی معلومات یاییب.
خبرده پوتینین روسییانین آبش-دا سئچکیلره موداخیلهسی ادعالارینا دایر ترامپدان ثبوت طلب ائتدیی، ترامپین ایسه بونون قارشیلیغیندا سورییا مسئلهسینین موذاکیرهسینه کئچدیی قئید اولونوب.
قئید ائدک کی، ترامپلا پوتینین گؤروشو ۲ ساعتدان چوخ داوام ائتمیشدی.


text:
سیاست
خوستده دولت ایشلاوچیلری ایش زمانیده سیلاو نامزدلریگه کمپاین قیلهدیلر
سلاموطندارگه صحبت بیرگن خوست ولایتینینگ یشاوچیلری و مدنی فعاللریدن بیرقطارینینگ ایتیشیچه، مذکور ولایتنینگ دولتی باشلیغلری و مأمورلریدن بیرقطاری اداره گه کیلمهیدیلر و ایش زمانیده نمایندهلر کینگشی و تومنلر کینگشی سیلاولرینینگ نامزدلریگه کمپاین قیلهدیلر. اوشبو یشاوچیلرگه کوره، کمپاین قیلهدیگن کیشیلردن کوپینچهسی نمایندهلر کینگشی اعضالری تامانیدن ایش گه تعیین ایتیلگنلر.
خوست یشاوچیلریدن ایکی کیشی حبیبالله و سردار ولینینگ ایتیشیچه، اوشبو ولایت یشاوچیلریدن کوپینچهسینینگ اقتصادی وضعیتی یخشی ایمس دیر و اوزاق ییرلردن قیینچیلیکلری حل قیلیش اوچون مسؤول ادالرگه کیلهدیلر و اداره مسؤوللری یوقلیگی باعث، قیینچیلیککه دوچار بولهدیلر.
بیراق، سلاموطندارگه صحبت بیرگن خوست حاکمی سوزلاوچیسی طالب منگلنینگ ایتیشیچه، حاضرگچه بو موضوع دقیق معلومات اولرگه بیریلمهگن و بو یشاوچیلرنینگ ادعالری حقیقت بولگن صورتده، ایشدن باش تارتگن کیشیلر عدلی و قضایی ادارهلریگه تانیشتیریلهدی.
بیان ایتیلگن ادعالرنی تصدیقلگن خوست ولایتینینگ یشاوچیلری و مدنی فعاللرینینگ ایتیشیچه، دولت ایشلاوچیلری ایش زمانیدن آلدین، ناقانونی شکلده نامزدلر اوچون کمپاین قیلمسلری و باشقه نارسمی ایشلر بیلن شغللنمسلری کیرهک.


text:
من مئشه قیرانام. آدیمی بیلمه سه نیز ده اولار. ایچینده دونیایا گؤز آچدیغیم و یقین کی، ائله اوراداجا حیاتدان اوزاقلاشاجاغیم تاختا داخما مئشه نین لاپ کناریندا یئرلشیر.
سؤیله ییرلر کی، بو مئشه دونیانی احاطه ائدن و منیمکینه اوخشار تاختا کومالارین قارشیسینی کسن دنیزه قده ر اوزانیر. فقط من هئچ واخت او دنیزی گؤرمه میشم، اونون باره سینده ده آیدین تصووروم یوخدور. من هئچ مئشه نین عکس طرفینی ده گؤرمه میشم.
بیز اوشاق اولاندا بؤیوک قارداشیم منی آند ایچمه یه مجبور ائتدی کی، بو مئشه نی سون آغاجینا قده ر بیرلیکده قیراجاغیق. قارداشیم حیاتلا ویداعلاشدی، ایندی من بو ایشی باشا چاتدیرماقدان اؤترو بیر آدام آختاریرام و گومان کی، هله چوخ آختاراجاغام. غرب طرفده کیچیک بیر چای آخیر و من یالین ال له اونون سویوندا بالیق توتماغی باجاریرام. مئشه ده هم ده آجگؤز قوردلار فیرلانیر، لاکین جاناوارلار منی قورخودا بیلمزلر: بالتام، بیرجه دفعه ده اولسا، یییه سینی داردا قویماییب. یاشادیغیم ایللری سایمامیشام. بیلیرم کی، اونلار لاپ چوخدان اوست-اوسته قالانیر. گؤزلریمین نورو گئت-گئده آزالیر. یولو آزماماق اوچون ایندی داها آیاق باسمادیغیم کندده منی، نه یه گؤرسه، خسیس حساب ائدیرلر.
لاکین ایندی عادی بیر آغاج کسن نه یه سیمیجلیک ائده بیلر کی؟
چؤلده کی قاردان قورونماق اوچون، داشلاردان دایاق وورماقلا، داخمامین سینیق-سالخاق قاپیسینی مؤحکم سیخمیشام.
بو اولای، چوخدان باش وئریب، بیر آخشام آغیر آددیم سسلرینی، آردینجا دا قاپی نین دؤیولدویونو ائشیتدیم. قاپینی آرالادیم و تانیدیغیم آدام ایچری سوخولدو. ییرتیلمیش پلاشا بورونموش یاشلی و اوجابویلو بیر کیشی ایدی. یاناغینداکی ایری بیر چاپیق صیفتینی ایکی یئره بؤلموشدو.
گؤرونور، ایللر قددینی سیندیرا بیلمه میش، عکسینه، خاصیتینه حؤکمرانلیق علاوه ائتمیشدی، لاکین هر حالدا من حیس ائتدیم کی، او، عصاسیز یئرییه بیلمیر.
ایندی خاطیرلامادیغیم سؤزلرله سالاملاشدیق.
سونرا او، دئدی:
– منیم دوغما، ایستی اوجاغیم یوخدور و هارادا گلدی، ائله اوراداجا گئجه له ییرم. ائنینه و اوزونونا کئچمکله من ساکسلارین بوتون تورپاقلارینی الک-ولک ائتمیشم. – بو سؤزلر اونون یاشی حاققیندا چوخ شئیی آنلادیردی. – ایندی آداملارین اینگیلتره آدلاندیردیغی او تورپاقلارا منیم آتام همیشه ساکسونییا دئییردی.
بیز سوفره ده کی بالیق و چؤره یی یاری بایاری بؤلوشدوک. یئمک واختی هئچ بیریمیز دانیشمادیق. چؤلدن یاغماغا باشلایان یاغیشین سسی گلیردی. واختیله اؤلموش قارداشیمین مئییتینی اوزاتدیغیم تورپاق دؤشمه ده اونون اوچون دریدن یاتاق یئری دوزلتدیم.
سحر تئزدن بیز منیم کومامدان چیخاندا آرتیق دان یئری سؤکولموشدو. گؤی اوزو آچیلمیش و یئر تپ تزه قارلا اؤرتولموشدو.
قفیلدن یول یولداشیم عصاسینی الیندن سالدی و گؤزلمه دییم حالدا قفیلدن منه امر ائتدی کی، اونو یئردن قالدیریم.
– من سنه نه اوچون تابع اولمالییام کی؟ – اؤزومدن آسیلی اولمایاراق غیظلندیم.
– اونا گؤره کی، من حؤکمدارام، – اؤز نؤوبه سینده او دا بوینوما میننت قویدو.
اؤز-اؤزومه دوشوندوم کی، یقین دلی اولوب. عصانی یئردن قالدیریب اونا اوزاتدیم. او، سسینی قالدیرارارق دانیشماغا باشلادی.
– من سئکگئن لرین کرالییام، – تکرار ائتدی، – دفعه لرله آغیر ووروشلاردا دؤیوشچولریمه غلبه سئوینجی بخش ائتمیشم: فقط، لازیمی آندا اؤز حؤکمرانلیغیمی ایتیرمیشم. آدیم ایزئرن دیر. اصلا ایسه اودیندنم.
– من اودینه تابع دئییلم، – دیللندیم. – عیسا مسیحه احتیرام گؤستریرم.
او ایسه دانیشماغیندایدی، سانکی منی ائشیتمیردی.
– سورگون جیغیرلاریندا سورونسم ده اصل حؤکمدارام: چونکی منده دیسک وار. گؤستریممی اونو سنه؟
آز قالا سوموکلری چیخمیش ساغ الینی آچدی، اووجونون ایچینی گؤستردی. محض بو زامان خاطیرلادیم کی، گؤردویوم آندان اونون الی یومروقلانمیش وضعیتده بوکولموشدو.
سرت باخیشلارینی گؤزلریمه زیللیه رک منی باشدان-آیاغا سوزدو:
– سن توخونا بیلرسن.
من احتیاطلانا-احتیاطلانا، بارماقلاریمین اوجو ایله اونون اووجونون ایچینه توخوندوم. جانیمدان سویوق بیر اوشوتمه کئچدی و اونون اووجونون ایچینده کی پاریلتینی گؤردوم.
یاد آدامین الی همین دقیقه بوکولدو. او، حؤصله سیز حالدا ایضاحلارینا داوام ائتدی، سانکی اوشاغی آنلاتماغا چالیشیردی.
– بو، اودی نین دیسکیدیر، – بیلدیردی. – اونون یالنیز بیر طرفی وار. دونیادا بوندان باشقا ائله بیر شئی یوخدور کی، آنجاق بیر طرفی اولسون. نه قدر کی، بو دیسک منده دیر، اصل حؤکمدار دا اؤزومم.- او، قیزیلداندیر؟ – تئز ماراقلاندیم.- بیلمیرم. بو، اودی نین دیسکیدیر. اونون یالنیز بیر طرفی وار. ایچیمده دیسکی الده ائتمک آرزوسو دوغدو. اگر دیسک منده اولسایدی، اونو قیزیل کولچه لره دییشر و حؤکمدارا چئوریلرم. ایندییه قده ر ده نیفرت ائتدییم سفیله دئدیم:- داخمامدا سیککه لرله دولو صاندیق گیزلتمیشم. سیککه لر قیزیلداندیر و اونلار بالتانین آغزی کیمی پاریلداییرلار. اگر اودی نین دیسکینی منه باغیشلاسان، صاندیغین ایچینده کی لری سنه وئررم.- ایستمیرم. – دئیه او، عینادکارلیق ائتدی.- اوندا، – حیرصلندیم، – گلدیین یئره ده سوروش. او، آرخاسینی منه چئویردی. بیر ضربه بس ائدردی کی، اونو یئره سره سن: او، یئره ییخیلاندا اووجو آچیلدی و من هاوادا پاریلدایان هاله نی گؤردوم. بالتا ایله قالدیغیمیز یئری نیشانلاییب مئییتی بیر قدر یوخاریدا آخان چایا طرف دارتدیم و ائله اوراداجا اونو سویا آتدیم. …داخمایا آپاران یولدا ایتیردیگیم دیسکی چوخ، لاپ چوخ آختاردیم. لاکین من اونو تاپا بیلمه دیم. او حادیثه چوخ-چوخ بوندان اؤنجه باش وئریب، لاکین من ائله هئی آختارماغیمدایام…
یازان: بورخه لوئیس بورخئس
چئویره ن: آیدین خان
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
تورکییهنین قندیل عملیاتی یونانیستاندا دقت ایزلنیلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یونان مطبوعاتیندا قندیل عملیاتی ایله باغلی مانیپولیاسییا کاراکترلی معلوماتلار یاییلیب.
یونانلار قندیل عملیاتینی «عفریندن سونرا یئنی بیر ایشغال حملهسی» اولاراق قیمتلندیریب. تورکییهنین بو عملیاتی قونشو اؤلکه سرحدلری داخیلینده حیاتا کئچیردیی بیلدیریلیب و بونون ایشغال آنلامینا گلدیی فیکری جمعیته تلقین اولونوب.
مطبوعاتدا همچینین، پ کا کا ترورچولارینا قارشی کئچیریلن عملیات عراقداکی کوردلره قارشی تشکیل اولونموش عملیات کیمی تقدیم ائدیلیب.


text:
ایلمک سالانلارین سؤزلری
حمید احمدزاده(تیلیمخانلی)
آذربایجانین باشا باشیندا، اؤزللیکله محتشم تبریز شهرینده عائلهلرین دولانیشیغی فرش توخوماقدان چیخاردی. ایلمک سالانلار دا بو صنعتین مظلوم اعضالاری ساییلاردیلار کی زور ایله، فرش اربابلارینین ظولمو آلتیندا جان و دل ایله چالیشیردیلار. گاهدان اوشاقلارین آتالاری، یوخسوللوق اثرینده، اوشاقلارین فرش اربابلارینا، معین زمان قارشیلیغیندا ساتاردیلار. بو شعرلری، ائلیمیزین قهرمان اوغلو مناف فلکی تبریزلی و اونون معلیمیعباسعلی رضایینین ۵۰ ایل بوندان اؤنجه آدینه مهدآزادی درگیسینین یئدینجی نمرهسینده یازدیغی مقالهدن، خلاصه اولاراق، تورکو لشدیریب، خدمتیزه چاتدیردیم.
کرخانادا ایشلهرم
میخانادا خشلهرم
پالتارلاریم ییرتیلسا
دؤرهسین کیریشلهرم
ایلمک ساللام پول آللام
اربابین قیزین آللام
ارباب قیزین وئرمهسه
ایلمگی ترسه ساللام
ایلمک ایلمک قوش ایلمک
قاناتی گوموش ایلمک
من دالییا قالاندا
یئگین، یئگین دوش ایلمک
ایلمک سالانلارین آنالاری هر زمان اؤز اوشاقلارین بیر دیل ایله کرخانایا یوللاردیلار، ایلمک سالانلارین آنالاری بئله اوخویاردیلار:
علی بالا دور ایاغا
گون دوشدو یورقانیوا
اوستان گلیب دالینجا
شوی گتیریب بویونجا
آپاراجاق اؤزایله آنا
شوی ویراجاق دویونجا
او زامان مظلوم اوشاقلار آنالارینین جوابیندا بئله اوخویاردیلار:
ای وای آنا کرخا
باغریمیقان ائیلهدی
ایلمک سالان بارماغیم
گؤر نه قابار ائیلهدی
(تایلاری قان ائیلهدی)
آنا سؤیله ییر:
اولسون اوغول گئت یئنه
آخشاماجان سوت یئنه
(آخشامیوی گود یئنه)
آخشام ائوه گلنده
بیرشاهیوی وئر پیه
بارماغیوا سورت یئنه
ایلمک سالانلار، چوخ زامانلار، ایلمک سالماقدا بیر بیرلری ایله یاریشاردیلار. او زامان بئله اوخویاردیلار:
آغ ماللا، گوی ماللا
حسنین قولون باغلا
ایلمک سالانلار ایشدن یورولوب، جمعه گونونو و جمعه آخشامینی و هفته اوچون آرزیلاردیلار. چونکو هفته اوچو(دوشنبهلر) و جمعه آخشامیلار، فرش کرخانالاری، ناهارا قدر ایشلردیلر. جمعه گونلری بوتونلوقله تعطیل اولاردی.
شاببادان، شوببادان
جمعه باخیر قوببادان
فرش قورتولان زامان کی ۳ لای الی ۱۰ لای قالیرمیش، بیله اوخویارمیشلار:
فرشی سالدیق لهوره
الله نوبارک ائلهسین
اوستایا خبر ائلهین
شاگردانانی حاضیر ائلهسین
فرشی قورتاریب کسندن سونرا، فرشی سککیه سالیب بئله اوخویاردیلار:
فرشی سالدیق سککییه
اوستا گئدیر مککهیه
اوستا بیزه بیر شاهی وئر
بیزده چیخاق سککییه


text:
بایقوش
بایقوش بیر نوع حیواندیر. قوشلاردان دیر. فارسجا آدی جغد و بوف دور. کسکین گؤرمک و ائشیتمک قابیلتی واردیر. گونئی قوطبدان باشقا بوتون قارهلرده واردیر. بایقوش سیچانلاری یئدیگی اوچون اینسانلارا یارارلی حئیواندیر. آغاج دلیگینده و قارغالارین ترک ائدیلمیش یووالاریندا یاشاییر. بایقوشلار عموماً گئجه و یا دان آچیلاندا شیکارا گئدرار. ان کیچیک بایقوش قوزئی آمریکانین کۆله بایقوشودور. اونون اوزونلوغو بیر سئرچه قدر یانی ۱۵ سانتیمتردیر.
آدی[دَییشدیر]
بایقوشون فارسجا آدلاری بونلاردیر: بوف، بوم، شوگز(اورتا فارسجا)، بهمنمرغ، کوف، یوف، گول، چغد، چغو، کُنگُر، کوچ. کوج، پسک، پش، کوکن، کگران، کوال، نهام، نهار، بیقوچ، بیقوش، بایقوش، قوش، سار، کوره بو (تنکابندا)، شوبین (مازندراندا. گئجه گؤرن معناسیندا). بونلاردان بیقوچ، بیقوش، بایقوش، قوش تورکجه سؤزلردیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«جغد»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
«اوزن مزهننه»یه کئچید قاچیلماز رئاللیقدیر. باخمایاراق کی، لیبئرال «اوزن مزهننه» سیاستینه قدم قویماق معین فسادلار یاراداجاق، اما بونا باخمایاراق، بو پروسئسه باشلاماغا مجبوروق.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری شرق-ه آچیقلاماسیندا اقتصادچی ووقار بایراموو مرکزی بانکین صدری ائلمان روستمووون «اوزن مزهننه»یه تام کئچیده حاضرلیق گؤرولدویو ایله باغلی آچیقلاماسینی شرح ائدرکهن دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، لیبئرال اقتصادی اصلاحاتلار "اوزن مزهننه»نی طلب ائدیر:
«مرکزی بانک چالیشمالیدیر کی، «اوزن مزهننه»یه کئچید پروسئسینی داها آغریسیز باشا وورسون. یعنی دوللارلا کرئدیت آلان اینسانلارا علاوه پروبلئم یارانماسین، خصوصاً، وطنداشلارا گؤستریلهن بیزنئس خیدمتینه تأثیری آز اولسون. بیز تکلیف ائدیریک کی، «اوزن مزهننه» پروسئسی ایله یاناشی مرکزی بانک کومپئنساسییا مئخانیزملرینی ده حیاتا کئچیرسین».
بایراموو بیلدیریب کی، «اوزن مزهننه» سیاستینه کئچید یئنی تاسیس اولونموش "ایستراتئژی یول خریتهسی»نین موهوم ائلئمئنتلریندن بیریدیر:
«بو لاییحهده «اوزن مزهننه»یه کئچید معین ائدیلیب، متخصصلرله راضیلاشدیریلیب. داها یاخشی اولاردی کی، مرکزی بانک بو سیاسته ۲۰۱۴-جو ایلین سونو، ۲۰۱۵-جی ایلین اوللرینده باشلایاردی. چوخ تأسف کی، همین واخت «اوزن مزهننه» سیاستی تطبیق ائدیلمهدی و بیز دوللارلاشما پروسئسینین قارشیسینی آلا بیلمدیک».
خاتیرلاداق کی، مرکزی بانکین صدری ائلمان روستموو اؤتن گون مئدیایا آچیقلاماسیندا حاضردا تام "اوزن مزهننه»یه کئچیدله باغلی ایشلر آپاریلدیغینی و تئزلیکله اؤز پروقرامین ایجتیمایته اعلان ائدیلجیینی دئییب.


text:
بیریندن خوشون گلیر. توتدوغو دورومو، یاشادیغی یاشاییشی، دانیشدیغی سؤزو بهیهنیرسین. دئیهسن ایستهدیـییوی تاپیپسان. اورهیین یئرینده دورمور. تئز-تئز دانیشماغی دوشونورسن. زامان سورهسینده اوست-اوسته قالانان سؤزلر یاللی گئدیر آغیزیندا. قولاقلارین ایستهدیـیین سؤزلری ائشیتمهیه قولاقلانیرلار. تکجه سن دهییلسن قونوشماق آختاران. سئچدیـیین کیمسه، سندن چوخ وورغوندور. باشلانیشدا سؤزلر سیراسیز گلیب-گئدیرلر. سؤز-سؤزو گتیریر آرشین دا بئزی. اول گون چوخ خوش کئچیر. ایکینیزده گؤروشه تلهسیرسینیز، سؤزلری بیر باشدان باشلاییب سؤنوجلاندیرماق ایستیییرسینیز. باشلادیغینیز یئر بیر اولمور. اؤزووونکون ساخلاییرسان، اونونکون ائشیدیرسن. سنی ماراقلاندیران دیر. آنجاق اوندان اؤنملیلری وار دانیشماغا. چیلتیک چالا-چالا گئدیر. سن ایسه راضیلاشیرسان. اوچونجو گون دون دانیشدیغینی دانیشیر. گئنیشلندیریر. باشقا سؤزه یول وئرمیر. دوشوندویو او قدر ایمیش دئیهسن.
سؤزلر داها سونوجلانمیر. هر نه باشلانمادان دایانیر. بیرینی سن دایاندیریرسان، بیرینی او. گئت-گئده اوزاقلاشیرسیز. سؤزلرینیز بئله خوش گلمیر. ایکی طرف بیر-بیرینه بو دور کی وار دئییرلر. کیمسه اورتاچیلیق ایستهمیر. آخی سیز بیر زامانلار اورتاچیلیق ائلهیه بیلنلره دئییبسیز بو دور کی وار! باشقا بیریسینین دالیسیجا اولمالی اولورسان. بو دؤنه سؤز وئریرسن سن باشلایاسان. هر نئجه اولسا اینسان بیریله پایلاشماق ایستر.


text:
ارمنیستان حاضردا داغلیق قاراباغ مسئلهسینده کوبودجاسینا واخت اودماقلا مشغولدور.
بونو آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا پولیتولوگ توفیق عباسوو دئییب. پولیتولوگون سؤزلرینه گؤره، دانیشیقلار پروسئسی اینتنسیولشسه ده، ارمنیستان پرزیدنتینی دوشوندورن یئگانه مسئله حاکمیتده قالماقدیر:
«ایشغالچینین واختی توکنیر، ارمنیستان سئچکیلردن سونرا قاراباغ مسئلهسینین حلی ایله باغلی کونکرت مؤوقعینی اورتایا قویمالیدیر. ایروان یالنیز دانیشیقلاری سابوتاژ ائتمکله مشغولدور. بو، چوخ چکه بیلمز. آذربایجان هله کی سسسیز یالواریشینا گؤره ارمنیستانا توخونمور».


text:
ایکی شعر بیر شاعیر
پرادیب اوماشانکار
پرادیب اوماشانکار
پرادیب اوماشانکار Pradip Umashankar ، هیندوستانین معاصیر شاعری دی. او، 1934 ده کرالادا Kerala ، بیر نایار Nayar فامیلیاسیندا آنادان اولدو .نایارلار بیر قوم دیلار کی، بو یاخینلیغا دک اونلارین آراسیندا مادر سالاری (آنا بی لیک) قالیردی.
اوماشانکار بمبئی شهرینده تحصیل آلدی و اوردا یاشاشیر. آنجاق اونون اصلی ایشی یازیچیلیق و شاعرلیک دی. او ایندییه قدر مالایالام Malayalam دیلینده دؤردن آرتیق ناغیل توپلوسو و یئددی دن آرتیق شعر توپلوسو و «باشقا ماهنیلارلا» آدلی انگلیس دیلینده بیر شعر توپلو سو یاییب.
(مالایالام هیندی دیلینین قوللاریننان بیری دیر).
اونون تاج محل پئنجره سینن آدلی شعر کتابین محمود کیانوش فارسجایا و من بو ترجمه دن، بیر نئچه شعرین ترکجه یه قایتارمیشام.
اوماشانکارین لیریکاسی یامان گوجلو دور، اونون بو شعرلری سیزیلتیلی، حسرت ماهنیلاری دیر. آرزیلیرام گلجکده اونون شعرلری اؤز آنادیلینن و آزی انگلیسجه دن دیلمیزه چئوریلسین.
ناصر مرقاتی
قورتولوش
داغیناق باغیرتیلاردا یووا سالماز قورتولوش
اینجیکلی لره سؤیله بیر قول بوتاغ قورسونلار
گونشه قدر دیکلمیش
یئر اوزونه یاییلمیش
گئجه گتیرنده تکلیکله قورخو، منیم ائویمه
گونش تازا دوغوب سنین ائوینده
و کؤلگن داها سنین غنیمین دیییر.
بیر مهربان سفرداش دیر
بلکه ده قورتولوش، اؤز سورگونلویونده
نئچه آن
باغیرتیلاریوین کؤکسوز بوداغلارینا قونا؛
آما اونوتما کی هله ده گئجه، منیم ائوجییمده یاشامادا دیر
و گونش ایسه سنین ائوینده قالمییاجاق دیر.
اینکار
بیر جولا گؤرورم
بیر سهوین سونسوزلوغونا آچیلمیش
بیر یارایا بنزیر کی
دامارلارنین اؤلن دویونتوسونده
گیزلی بیر باغیرتی وار
باخیشیم تأییدله دیییر :
" هــن، آجلیق !"
و من یئنه بیر جولا گؤرورم کی
بیر گوله بنزیر
آچیلما هنگامه سینده
و اوره ییم اینکارلا دیییر :
"یوخ ، یوخ یارامازلیق دیر".


text:
کلمبیا فلسطین دؤولتینی رسمی یاغدایدا تانادی
فلسطین ینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی شو واغتا چنلی فلسطین یوردونی تانایان اۆلکهلرینگ سانی نینگ ۱۳۹ یورت بۇلاندیغینی بیلدیردی
فلسطین ینگ داشاری ایشلر وزیری نینگ اۇرونباساری تیسیر جرادات کلمبیا نینگ فلسطین-ی تاناندیغینی بیلدیردی.
جرادات کملبیانینگ اۇزالقی جمهورباشلیغی خوان مانوئل سانتوس ینگ وظیپه سی قوتارمادان اۇزال فلسطین ینگ داشاری ایشلر وزیری ریاض المالکیِ-ه حاط ایبریپ فلسطین دؤولتینی تاناندیقلارینی بیان ادندیگینی آیتدی.
تیسیر جرادات مالکی نینگ سانتوس بیلن دوشوشیغیندا کلمبیالی یۇلباشچی نینگ اؤزۆنینگ بو حاباری برندیگینی بیلدیردی.
کملبیانینگ بو قارارینا حۇشاللیق بیلدیرن جرادات، مونونگ فلسطین ینگ دیپلماتیک اۆستۆنلیگی نینگ نتیجه سینده بۇلاندیغینا اۆنس چکدی.
جرادات مالکی نینگ بو آیدا پاراگوئه ده ساپاردا بۇلجاقدیغینی و شۇل یوردونگ دا فلسطینی تاناماغینی اومیت ادیأندیکلرینی آیتدی.
فلسطین ینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی شو واغتا چنلی فلسطین یوردونی تانایان اۆلکهلرینگ سانی نینگ ۱۳۹ یورت بۇلاندیغینی بیلدیردی.


text:
ترکیه ده افغان لر اورته سیده اوروش بولدی
خودی منه شوو حادثه عاقبتیده کوپلب افغان یره لندی
ترکیه نینگ کوجه ایلی ولایتی گولجوک اولسواللیگیده, افغان لر اوز اورته سیده اوروشدی.
تامان لرنینگ پیچاق لر دن استفاده ایتگن اوشبو حادثه عاقبتیده 5 نفر افغان یره لندی.
خودی منه شوو اوروش اوشبو اولسواللیکده یشیتگن 5 کیشی لیک افغان عایله اعضا لری بیلن کیم ایکن لیک لری معلوم بولمه گن ینه ایککی نفر افغان آره سیده یوز بیردی.
کسلخانه ده تداوی ایتیلیتگن بیش نفر زخمی نینگ ساغلیق وضعیتی نینگ یخشی ایکن لیگی بیلدیریلدی.
پولیس, بیش کیشی نی یره له گن کیشی لرنی اوشلش گه حرکت ایتماقده.


text:
ژاک بنینی بوسوئه
ژاک بنینی بوسوئه (اینگیلیسجه: Jacques-Bénigne Bossuet) فرانسهلی یازیچی - .۲۷ سپتامبر ۱۶۲۷ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۶ ایل عومر ائلهایب و ۱۲ آوریل ۱۷۰۴ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Jacques-Bénigne Bossuet»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ژاک بنینی بوسوئه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لوگر ولایتی نینگ پلیس مرکزیگه گروهی هجوم اویوشتیریلدی
قوراللی عصیانچیلر لوگر ولایت مرکزی پل علم شهریده گی پلیس قوماندانلیگیگه گروهی هجوم اویوشتیرگن.معلوماتلرگه کوره، بیرینچی دن ایککی پارتلش یوزبیریب کیینچه لیک آتیشمه باشله نیب کیتگن.
لوگر ولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزلاوچیسی دین محمد درویش نینگ ایتیشیچه هجوم محلی وقت بیلن ساعت بیر اطرافیده باشلنگن.
اونگه کوره، ایککی پارتلش یوزبیرگنیدن سونگ، آتیشمه باشلگن.
حاضرگچه هم هجومچیلر نیچه کیشی بولگنی معلوم ایمس، بیراق امنیتی کوچلر محل گه ییتیب بارگن.
لوگر ولایتی نینگ پلیس قوماندانلیگی منبع لردن بیری هجومچیلر سانی بیش کیشی بولگنینی ایتیب بیری اوزینی پارتله تیب وباشقه تورت نفری اوروشیب کیله یاتگنینی تاکیدله گن.
مذکور گروهی هجوم باره سیده امنیتی کوچلر تمانیدن تولیق معلومات بیریلمه گن.
طالبان گروهی هجوم مسوولیتی نی اوز ذمه سیگه آلیب ودولت کوچلریگه آغیرتلفات ییتکزیلگنینی ادعا قیلیشگن.


text:
مَتّیٰ 24
24-نجی باب
دونیَهنینگ آخیرینینگ عالاماتلاری
مَرقُس 13:1-31؛ لوقا 21:5-33
1عیسی عیباداتخانادان چیقیپ باریارقا، شَگیرتلِری عیباداتخانانینگ بینالارینا قووانیپ، اُنی عیسی گُرکِزمِک اوچین، اُنونگ یانینا گِلدیلِر. 2اِمّا عیسی اُلارا: «بو زاتلارینگ هِمّهسینی گُریَنگیزمی؟ سیزه دُغروسینی آیدیارین: بو یِرده داش اوستونده داش قالماز، هِمّهسی وِیران بُلار» دییدی.
3بیرآز سُنگرا عیسی زِیتون داغیندا اُتیرقا، شَگیرتلِری اُنونگ یانینا گِلیپ: «بیزه آیت، بو زاتلار هاچان بُلار؟ سِنینگ گِلمِگینگی و دونیَهنینگ آخیرینی گُرکِزیَن عالامات نَهیلی بُلار؟» دیییپ سُرادیلار. 4عیسی اُلارا شِیله جُغاپ بِردی: «خاباردار بُلونگ، هیچ کیم سیزی آلدایماسین. 5اِنچِمهلِر: ”مِن مسیح“ دیییپ، مِنینگ آدیم بیلِن گِلیپ، کَن آداملاری آلدارلار. 6سیز اوروش توراندیغی و اوزاقداقی اوروشلار بارادا خابارلاری اِشیدِنینگیزده قُرقمانگ. بولار بُلمالیدیر، یُنه هِنیز دونیَهنینگ آخیری دَلدیر. 7چونکی میلِّت-میلِّته و پاتیشاهلیق-پاتیشاهلیغا قارشی چیقار. آیری-آیری یِرلِرده آچلیقلار بُلار و یِر تیترِمِلِر. 8بولارینگ هِمّهسی دُغورما دِرتلِرینگ باشلانیانجیسیدیر.
9«سُنگرا سیزی آزار بِرمِکلِره سِزِوار اِدِرلِر، اُلدورِرلِر، مِنینگ آدیم سِبَپلی هِمّه میلِّتلِر سیزدِن ییگرِنِرلِر. 10شُندا کَن آداملار مِندِن اِل چِکیپ، بیری-بیریلِرینه خایینلیق اِدِرلِر، بیری-بیریلِریندِن ییگرِنِرلِر. 11کَن یالان نِبیلِر دُرَپ، کَن آداملاری آزدیرارلار. 12یامان ایشلِرینگ آرتانلیغی سِبَپلی، کَن آداملارینگ سُیگوسی سُوار. 13اِمّا آخیرنا چِنلی جیدان نِجات تاپار. 14آسمانینگ پاتیشاهلیغی بو خوش خاباری هِمّه میلِّتلِره شاهاتلیق حُکمونده دونیَهنینگ هِمّه یِرینده واغیظ اِدیلِر، یِکه شُندان سُنگ دونیَهنینگ آخیری گِلِر.
15- «شُنونگ اوچین هِم دانیال پیغامبار سِبَبی آیدیلان وِیرانچیلیق گِتیریَن ییگرِنجی زادینگ مُقادِّس یِرده دیکیلِنینی گُرِنینگیزده — قُی، اُقیجی مونگا دوشونسین — 16یهودیهدَکیلِر داغلارا قاچسین. 17بامداقی آدام بیر زات آلماق اوچین آشاق دوشوپ، اُیه گیرمِسین. 18اِکینچیلیگیندَکیلِر دُنونی آلماق اوچین اُیونه دُلانماسین. 19اُل گونلِرده گُورِلی آیالّارینگ و چاغا اِمدیریَنلِرینگ وای گونونه! 20قاچا-قاچلیغینگیز قیشدا یا-دا سَبَّت گونی بُلماسین دیییپ دُغا اِدینگ. 21اُل گونلِرده شِیله بیر قاتی قینچیلیقلار بُلار، دونیَهنینگ باشلانان واقتیندان تا شو واقتا چِنلی مونونگ یالی زات هیچ هاچان بُلان دَلدیر و بُلمازام. 22اُل گونلِر قیسغالدیلمادیق بُلسادی، اُندا هیچ کیم نِجات تاپمازدی، اِمّا سایلانانلارینگ خاطیراسینا اُل گونلِر قیسغالدیلار.
23«شُندا بیری سیزه: ”اینه، مسیح بو یِرده“ یا-دا ”حُنّا، اُل یِرده“ دییسه، اینانمانگ. 24چونکی یالان مسیحلِر، یالان نِبیلِر دُرَپ، سایلانانلاری-دا مومکین بُلدیغیچا آزدیرجاق بُلوپ، بِییک عالاماتلار و مُعجِزهلِر گُرکِزِرلِر. 25اینه، مِن سیزه اُووندِن آیتدیم. 26شِیلهلیکده، سیزه: ”اینه، مسیح بیاباندا“ دییسِلِر، گیتمَنگ. ”اینه، اُل اُیونگ ایچینده“ دییسِلِر-ده، اینانمانگ. 27اینسان اُغلونینگ گِلشی گوندُغاردا چاقیپ، گونباتاردا هِم گُرونیَن ییلدیریم یالی بُلار. 28قاراغوشلارینگ اویشمِگی ماسلیغینگ باردیغینینگ بیر عالاماتیدیر.
29- «شُل گونلِرینگ قینچیلیغینگ ایز یانی گون قارالار، آی نورینی بِرمِز. ییلدیزلار آسماندان قاچار و آسمانینگ قودراتلاری تیترِشِر. 30سُنگرا آسماندان اینسان اُغلونینگ عالاماتی گُرنِر، شُندا یِر یوزوندَکی هِمّه خالقلار یاس توتوپ پِریات اِدِرلِر. اینسان اُغلونینگ بولوتلاردا اولی قودرات و بِییکلیک بیلِن گِلیَنینی گُرِرلِر. 31اُل اولی سورنای سِسی بیلِن اُز پِریشدهلِرینی یُلّار. پِریشدهلِر اُنونگ سایلانلارینی آسمانینگ بیر اوجوندان بِیلِکی اوجونا چِنلی، دونیَهنینگ دُرت بورجوندان ییغنارلار.
32«اینجیر باغیندان دِرس آلینگ: اُنونگ شاخالاری یومشاپ، یاپراق چیقاران واقتی تُمسونگ قُلایلاندیغینی بیلیَرسینگیز. 33شُنونگ یالی-دا، بو زاتلاری گُرِنینگیزده، اینسان اُغلونینگ قُلایلاندیغینی، قاپینینگ آغزیندادیغینی بیلینگ. 34سیزه دُغروسینی آیدیارین، بو زاتلارینگ هِمّهسی بُلیانچا، بو نِسل دونیَهدِن اُتمِز. 35آسمان هِم یِر اُتِر، یُنه مِنینگ سُزلِریم آصلا اُتمِز.»
بیلینمِیَن گون و ساغات
مَرقُس 13:32-37؛ لوقا 17:26-30، 34-35؛ 12:41-48
36«اِمّا اُل گونی هِم ساغادی هیچ کیم بیلیَن دَلدیر، نه آسمانداقی پِریشدهلِر، نه-ده اُغول بیلیَندیر، یِکه بیر آتا بیلیَندیر. 37- نوحونگ زامانیندا یاشاییش نَهیلی بُلان بُلسا، اینسان اُغلونینگ گِلشی-ده شِیله بُلار. 38نوح کِشتییَه مینِن گونونه چِنلی و سیل گِلمِدِن اُوال، آداملار ایییپ-ایچیپ، اُیلِنیپ، نیکاح اِدیَردیلِر. 39اولی سیل گِلیپ، هِمّهسینی سوپوریپ اَکیدیَنچَه، اُلار اُز باشلاریندان اینجِک زاتلاردان آصلا بیخاباردیلار. اینسان اُغلونینگ گِلشی هِم شِیله بُلار. 40شُندا اِکینچیلیگینده ایکی آدام بُلار، بیری آلنار، بیری قُییلار. 41دِگیرمِن باشیندا بوغدای اون اِدیَن ایکی آیال بُلار، بیری آلنار، بیری قُییلار.
42«شُنونگ اوچین اُیا بُلونگ، چونکی سیز خودایینگیزینگ هایسی گون گِلجِگینی بیلمِیَرسینگیز. 43اِمّا مونی بیلینگ: اُی اِیهسی اُغرینینگ هایسی ساغاتدا گِلجِگینی بیلسِدی، اُیا بُلاردی، اُیونی تالاتمازدی. 44مونونگ اوچین سیز هِم تاییار بُلونگ، سِبَبی اینسان اُغلی سیزینگ قاراشمایان ساغادینگیزدا گِلِر.
45«آقاسینینگ صادیق هِم عاقیلّی خیدماتکَری کیم؟ بِیلِکی خیدماتکَرلِرینه واقتلی-واقتیندا ناهار بِرمِک اوچین، اُلارینگ اوستوندِن قُیان آدامی دَلمی؟ 46آقاسی دُلانیپ گِلِنده، اُز ایشینینگ باشیندا گُرِن خیدماتکَری نَهیلی خوشواقت! 47سیزه دُغروسینی آیدیارین: آقاسی هِمّه مال-مولکونی شُنگا اینانار. 48اِمّا یامان نییِتلی خیدماتکَر اُز ایچیندِن: ”آقام گیچ گِلِر“ دیییپ، 49هِمکَرلِرینی اورماغا، سِرخُشلار بیلِن ایییپ-ایچمَگه باشلار، 50اِمّا اُل خیدماتکَرینگ آقاسی بُلسا اُنونگ قاراشمایان گونونده، گومَن اِتمِیَن ساغادیندا گِلِر. 51سُنگرا اُنی پارچا-پارچا اِدیپ و ایکییوزلی آداملارینگ گونی یالی جِزالاندیرار. اُل یِرده آغلاما و دیش قیجیرداما بُلار.»