text:
آشاغیدا اوستادین، گنج شاعر سئورین تبریزده نشر اولان «ائله بئله» عنوانلی شعر مجموعهسینه یازدیغی اؤن سؤزو اوخویورسوز:
الینیزده اۏلان شعر مجموعهسی، سئور تخلص ائدن آقای کاظم شهابی آزاد (تولد 1360- تبریز)ین جوره- جوره یئنی اؤلچۆ و بؤلگۆلرده یازدېغې 60 قطعه شعرلرینی احتوا ائتمکدهدیر. شعرلرین عنوانلارې یۏخدور. هر قطعه شعر بیر تابلو و بیر طرح کیمی گۆجلۆ و جاذبهلی عینی و ذهنی تصویرلره مالکدیر. دیل چیلخا، آرې و تمیزدیر. مصراعلار ضرب مثللر کیمی اۏخوجونو اؤزۆ ایله هر قطعهنین نتیجهلرینه سوق ائدیر.
شعرلر عمومیتله هجایی اؤلچۆلرده و قوشا بیتلر فورماسېندا یازېلمېشدېر. شاعر قافیهلره چۏخ دقت یئتیریر، اویومسال قافیهلر گتیرمڲه چالېشېر، اۏخوجو ایسه بایاغېلېق حس ائتمیر.
مجموعهده سئوگی شعرلرینه چۏخ آز راست گلمک اۏلار. شعرلر درد شعری، شاعر ایسه درد شاعری، تفکر و دۆشۆنجه اوزانیدیر. او، کلیشه حالا گلن موضوعلاردان اوزاق دورور. مدرن و گونسل مسالهلردن دانېشېر.
خیرخواهلیق مضمونلاری، شعرلرین بوتون وارلېغېنې بوروموشدور. بو خیرخواهلیق، اۆرهڲی یوخالېق و اطرافا توجه و اعتنا ائتمک او قدر درین و گۆجلۆدورکی بعضاً اغراق و مبالغهیه یۏل آچېر. اۏ 8 سایېلی شعرینده، اوتوبانین ایتلرینین اۏنون دیزلرینی قوجاقلامالارې و اللرینی قوخلامالارې و نهایت امیدسیزجهسینه اۏندان آیرېلماقلارېنې گؤررکن، دئییر:
بوینو بوکوک اللریمله،
قارنېمې سؤکمک ایسترم.
پارچالانمېش اۆرهڲیمی،
اۏنلارا تؤکمک ایسترم.
7 ساییلی شعرده بدنه گیرن بیر مکیرب احوالاتینی یازېر. میکربون اۏنون بئینینین دامارلارېنې گزرکن، بدنی بیر دۆنیا ظن ائدرکن، اۏنو یاتماغا قۏیمور. شاعر حساب ائدیرکی سۏنوندا اۏ اؤزۆده:
دونیاسینی دوشونهرک،
بیر آن یاتا بیلمهیجک.
شاعر، انسانلارېن آجېناجاقلې یاشایېشلارېنې، جمعیت آراسېندا حکم سورن ایشسیزلیک، فلاکت و یۏخسوللوق کیمی حادثهلری ده تصویره چکمڲی، اؤزۆنه مخصوص بیر شیوه ایله گئرچکلشدیریر. اۏ، باشقا شاعرلر کیمی، شعار وئررک دانېشمېر، حادثهلردن مستقیم و عریان سؤز آچمېر. بلکه اؤزل بیر طرز و شیوه ایله دانېشېر. مثال اۆچۆن، 11 سایېلې شعرده بیر رسّام کیمی ملموس بیر تابلو رسم ائدیر. گویا شاعر قصابین ویترینیندهکی قارا جیگری شیشه چکمک تصوری ایله یاشادېقدا، آتاسېنېن ساغ الینی باشېندا حس ائدیر و اۏنون سول الینین یارالې اولماسېنې گؤررکن، آتانېن سسین ائشدیر. اۏ دئییر کی:
اوخو دوکتور اول
سول الیمی درمان ائله،
ائله کی من ایشه گئتدیم
نه ایسترسن، راحات سؤیله!
همین تصویر 18 سایېلې شعرده ده اۏخوجونو راحت بوراخمېر. بورادا بیر دیلنچینین خیاواندا دیلنمک واختی باشېنا گلن قضادان دانېشلییر.
شاعر تصویر ائتدیڲی حادثهلرده، اۆرک آجېسې ایله توصیف ائتدیڲی شعر قهرمانلارېنېن ملیّت و وطنلرینی تعیین ائتمیر. اۏ بشریت شاعری کیمی میدانا گلمیشدیر. بۆتۆن انسانلارېن قایغېسېن چکمک ایستهییر. اۏنون قهرمانلارې هر هارالې اۏلورلار اۏلسونلار، واحد حیات طرزی و واحد طالعه صاحبدیرلر.
شعرلر عمومیتله فلسفی ماهیت داشېییر، من، سئوری فلسفهلی شاعر آدلاندېرمادا هئچده یانېلمېرام. اۏنون فلسفی گؤرۆشۆ، اجتماعی یوک داشېییر، سؤز یۏخکی گلهجکده گؤرۆشۆ قات- قات درینلشهجک و اؤز ائلینه، ملّتینه و وطنینه داهادا یارارلې اۏلاجاقدېر.
36 سایېلې شعرینده چېلخا بیر فلسفی دیل ایله وارلېقدان دانېشېر. وارلېق (= وجود)، یوخلوق (= عدم)، اؤلۆم و یوروم (= تفسیر) بحثلرینی اورتایا آتېر، هر نهیی «بلکه» ایله قورتاران شاعر، اؤلۆمۆ، یئنی حیاتېن باشلانغېجې حساب ائدیر، مولوی دئمیشکن:
مرگ اگر مرد است آید پیش من،
تا کشم خوش در کنارش تنگ تنگ.
من از او جانی برم بیرنگ و بو،
او ز من دلقی ستاند رنگ رنگ.
اودا دئییر:
سانکی، صوفینین نئیی،
خاطیرلادیر بیر شئیی،
بلکه ده، کافور اییی،
حیات وئرن، قوخودور!
و بۆتۆن بو «بلکه» ایله باشلایان و یئنهده «بلکه» ایله قورتاران مشاجرهلری بئله قورتاریر:
بلکهده بو بلکهلر،
فلسفهنین یوخودور!
آزادلېق اۆچۆن دارېخان شاعر، انسانلارېن سعادتی یۏلوندا روحیهجه دعبل خزاعی کیمی، منصور حلاج و نسیمی سایاق، عشق یۏلوندا دار آغاجېن اؤپمک ایستهین بیر شاعردیر. 9 سایېلې شعرینده ظلم دۆنیاسینین مفتی و حاکمینه خطاب دئییر:
حکمۆ وئر، تئز اول،
هر بیر شئیدن قاباق باشېم دارېخېر!
40 سایېلې شعرده یئنهده بیر عینی تصویر واردېر. بورادا شاعر، اؤز قېزېنې درمان ائتمه، و اۏنو ام. اس. خستهلیڲیندن قورتارما اۆچۆن اؤز بؤیرهڲینی ساتان بیر آتادان دانېشېر. وئردیڲی تصویر، ایناندېرېجې و طرفسیزجهدیر. شاعر یالنېز نقل ائدیر، نقل ائدینجه، نتیجه آلماغې اۏخوجونون اختیارینا وئریر.
شعرینده، چاغداش مدرن حیاتېمېزدا و عادی دانېشېغېمېزدا ایشلنن بیر پارا اجنبی کلمهلری شعره سالماقدا اوستالېق گؤسترن شاعر، سِنسور، میکروفون، کانال، کامئرا، اکسیژن، نایلون، ام. اس، بانکا، درام، ارونیزم، سکانس، سناریو، دیالوگ، کات، لنز، مدیوم شات و بیر سورو باشقا کلمهلری لطیفجهسینه و یئرلی یئرینده اؤز شعرلرینده ایشلهدیر.
بونونلا برابر، شعر دیلینده او، چاخېرلانمېش باخېش (ص 50)، جان به سر گؤوده (ص 52)، هیملی کابوس (ص 52)، بورماج بوغا (ص 65) کیمی گؤزل ترکیبلر و تشبیهلردنده یارارلانیر.
بو شعر مجموعهسینی اۏخودوقدا، شاعرین آذربایجان ادبیات تاریخینی یاخشې اۏخوماسې، بیر چۏخ شاعرلریمیزین شعرلری ایله تانېش اۏلماسې، شفاهی ادبیات و عاشیق شعریندن الهام آلماسې و شعر دونیاسېنې یاخشې منیمسهسی گؤز اؤنۆنده دورور. بو گنج شاعر بیر یئرده دئییر:
دویونلر دوشور قاشېما،
یازېغېم گلیر یاشېما.
یاشېم قاریشیر باشېما،
اۆرکدن یازا بیلیرم.
آرزو ائدیریک گنج شاعریمیز داهادا آیدېن و پارلاق گلهجڲینه دوشونهرک، گۆن به گۆن یئنی یارادېجېلېق یوللارېنې فتح ائده- ائده قاباغا ساری یؤنلسین و اۆرک چېرپېنتېلارېنې راحاتجا دیله گتیرسین.
دکتر ح. م. صدیق
1395


c: text/html

text:
آذربایجانلی آنالارین شعر پرترهسی افراسیاب نوراللهی (نادر الهی جنابلارینین “آنان آغلاییر” شعری اوزره) دونیانین هرهاراسیندا اولور اولسون، آنانین ائولادا مناسبتی عینیدیر. آنجاق میللتلرین چئشیدلی مدنیتلرینه گوره، اوبرازلار فرقلیدیر. نادر الهینین چیزدیغی اوبراز، آذربایجانلی آنالارین اوبرازیدیر. پرتره، بیلیرسینیز کی، رساملیق و فوتوغرافچیلیق صنعتلرینده اولور و یالنیزجادا فردین اوز چیزگیلرینی یاراتماق دئییل، او چیزگیلرله او شخصین عمومیکاراکتئرینی افاده ائلهمکدیر. او پرترهدن نه ...Read More »
حکایت «آب» و «سو» / ناصر داوران
حکایت «آب» و «سو» ناصر داوران من یک ترکم. ترک آذربایجانی. از آنهایی که هیچ خلقی را دشمن نمیدارند. سخن گفتن به «زبان شیرین فارسی» را هم قدری میتوانم؛ اما مزهی «سو» در دهانم متفاوت از مزهی «آب» است و از گلویم راحتتر پایین میرود. وقتی میگویم «آب» توی دلم برای خودم ترجمه هم میکنم؛ اما «سو»ی من ترجمهای ندارد. ...Read More »
بو ائلدن دیرهک گئتدی! / کریم گولاندام
بو ائلدن دیرهک گئتدی! کریم گولاندام بو ائلدن دیرک گئتدی! یاردیمجیل بیلک گئتدی. پوسکورن وولکان سوسدو، اودلو بیر اورهک گئتدی! اللی ایلدن آرتیق چیرپینان اورهیینین یاغینی، گؤزلرینین نورونو چالیشقان قلمیایله دوغما یوردو، آنا دیلی و میللتینین قابیلیتی اوغروندا خرجلهین نغمهکار بولبول، محمود صادقپور(«شامی») ۱۳۹۵-نجی گونش ایلینین تیر آیینین اونوندا سوسدو. او بیر خیال کیمیحیاتا گؤز یوموب، ابدیته قووشدو. دیری ایکن ...Read More »
آسیبهای جدی بر بافت تاریخی و خانههای قدیمیشهر تبریز / مجید رضازاد عموزین الدینی
آسیبهای جدی بر بافت تاریخی و خانههای قدیمیشهر تبریز مجید رضازاد عموزین الدینی بافتهای تاریخی و خانههای قدیمیهر شهر را میتوان به منزله شناسنامه و هویت تاریخی آن شهرها قلمداد نمود. امروزه اهمیت چنین مکانهایی برای مسئولان شهری بیشتر آشکار شده و لذا در جهت حفظ و ترمیم چنین مکانهایی جهت جذب گردشگران داخلی و خارجی تلاشهای بسیاری انجام میگیرد. ...Read More »
«آه گوزلرینده دوغولماق» تابلوسونا بیر تحلیل / سمیر کهیه اوغلو(عراق)
«آه گوزلرینده دوغولماق» تابلوسونا بیر تحلیل سمیر کهیه اوغلو(عراق) کتابین مولفى شاعر کیان خیاوى منجه اؤزگور بیر قوش اولاراق دونیا ادبیاتین فضالاریندا قاناتلارینى سرمیشدى. بعضا گؤلکهلنمیش سؤزجوکلریله بیزه {آه گوزلرینده دوغولماق} تابلوسوندا روحسال شعرلر اساسى و علمى دویغولاریلا یابیجى آنیلارى دیله گتیرمیشدى. سادهجه اؤز فردى کندینى قینامیش اومودلارى مجهوله قوشتوران شعرلرىهانسى تاریخده یازیلمیش،هانسى اولایلارین ایزینده نظم اولموش،هانسى گونلرین قارامصار ساعتلرینده ...Read More »
هایکو / محمد احمدیزاده
هایکو محمد احمدیزاده هایکو اون آلتینجی یوز ایلده ژاپونیادا دوغولان بیر شعیر چئشیدیدیر.هایکو تکجه ژاپونیادا دئییل، بلکی دونیانین بیر چوخ یئرینده سئویلیر. بو شعیر طرزینده دوغانین میستیک دوشونجهلرینی، روحانی فلسفهلری، ذئن بودیست اوستادلارین اؤیرتدیکلرینی، سمبوللار، پارادوکس و ایمگهلرله هورولموش اولان دوشونجهلری تاپا بیلریک. هایکو شعیری اوچ دیزهدن(سطیر) و توپلام اون یئددی هئجهدن اولوشار. سطیرلرین هئجه ساییسی ” قو- شیچی- قو” ...Read More »
اَللری خانیم اَلی…/یاشین زنوزلو «ایپک(فرانک) فریدین ادبی یارادیجیلیغی حاقدا»
اَللری خانیم اَلی… یاشین زنوزلو «ایپک(فرانک) فریدین ادبی یارادیجیلیغی حاقدا» اوچونجو گؤزوندن وورولدو اَمیره قیز قادین پالتاری ایله دولوشوروق داها تبریزه، بیز! دئهسن سینه ییرتیم، گؤر دؤشلریمی؟ بونلارلا اَمیزدی قادین-کیشیلریمیز! فرانک فرید کیمدیر؟ فرانک فریدین شعرلرینی آنلاماق و اونلارلا دوزگون ایلیشگی قورماق ایچین ایلک اؤنجه بو سوالا جاواب وئرمک لازیمدیر. بو سوالا دوغرو دوزگون جواب وئرمک، شعرین بیر بؤیوک پارچاسین ...Read More »
سیمای زینب پاشا در مطبوعات سالهای بعد از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ / رضا همراز
سیمای زینب پاشا در مطبوعات سالهای بعد از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ رضا همراز زینب پاشا یکی از زنان شجاع و از چهرههای محبوب در تاریخ آذربایجان بود که تاکنون در باره آن زن جسور چندین مقاله به زبانهای ترکی و فارسی در مطبوعات محلی و کشوری نوشتهاند. اوّلین بارقههایی که در شناختاین زن تبریزی در مطبوعات سراغ داریم مربوط ...Read More »
روز جهانی زبان مادری و دغدغههای من / دکتر مرتضی مجدفر
روز جهانی زبان مادری و دغدغههای من دکتر مرتضی مجدفر توضیح: به مناسبت روز جهانی زبان مادری، دوم اسفند ماه ۱۳۹۴، از سوی دکتر مرتضی مجدفر، کارشناس مسایل آموزشی، روزنامهنگار و صاحبنظر در حوزهی ادبیات داستانی آذربایجان، یادداشتی به رشتۀ تحریر درآمده که با دو روز تأخیر در اختیار سایت ایشیق قرار گرفته است. ایشیق *** دوم اسفند ماه، مصادف ...Read More »
«سحر»ین «ماویلر»ی / علیرضا ذیحق
«سحر»ین «ماویلر»ی علیرضا ذیحق حمیده رئیسزاده (سحر)ین «ماویلر» آدلی شعر مجموعهسینین ۶۵- نجی ایلده یاییلما خبری، اولدوز کیمینه قَدَر سسسیز آخسادا او قَدَر آرتیق پارلادی و آذربایجان ادبیات سماسیندا یئنی بیر آیدینلیق و جانلانمایا چئوریلدی. فیکیرده و دویغودا تام بیر دَییشیکلیک، باجاریقلی تکنیک و فورم، گؤزل، جانلی و الوان تصویرلر، اونون صنعت و یارادیجیلغینین گؤزه چارپان ایلک خصوصیتلریندن اولاراق، بیز ...Read More »

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- » اردیبهشت 1397 (2)
- » فروردین 1397 (2)
- » اسفند 1396 (3)
- » بهمن 1396 (1)
- » دی 1396 (4)
- » آذر 1396 (2)
- » آبان 1396 (2)
- » مهر 1396 (1)
- » شهریور 1396 (1)
- » مرداد 1396 (2)
- » تیر 1396 (3)
- » خرداد 1396 (4)
- » اردیبهشت 1396 (3)
- » فروردین 1396 (5)
- » بهمن 1395 (4)
- » دی 1395 (2)
- » آبان 1395 (4)
- » مهر 1395 (3)
- » شهریور 1395 (5)
- » مرداد 1395 (4)
- » تیر 1395 (4)
- » خرداد 1395 (4)
- » اردیبهشت 1395 (6)
- » فروردین 1395 (4)
- » اسفند 1394 (6)
- » بهمن 1394 (9)
- » دی 1394 (12)
- » آذر 1394 (12)
- » آبان 1394 (16)
- » مهر 1394 (20)
- » شهریور 1394 (103)
- » مرداد 1394 (13)
داستان کوتاه " دیواری مشترک " از میترا داور به زبان ترکی / ترجمه : علیرضا ذیحق
میترا داور / ترجومه : علیرضا ذیحق
بیر اورتاق دووار
چوخ واختلار ایسته رم کی بو دووارلار، نازیک بیر پرده کیمی کنارا چکیله و گؤره م او دووارین دالیندا ، او قیرمیزی پرده لرو پبچیلتی لارین آردیندا نه لر کئچیر.
هر دن گیریش قاپی نین اؤ نونده ،اونو گؤ ره رم . قیزیل ساچلاری وقیرمیزی کاپشئنی له. بوتون محل اهلی اونو تانی ییر.حتتا آلت اوست خییا بان لارین بوتون جاوانلاری. هاراجان هله ایپی ایشلیر وکیملر ده تانیر بیله سین هله سؤزوم یوخ .
میترا داور / ترجومه : علیرضا ذیحق
بیر اورتاق دووار
چوخ واختلار ایسته رم کی بو دووارلار، نازیک بیر پرده کیمی کنارا چکیله و گؤره م او دووارین دالیندا ، او قیرمیزی پرده لرو پبچیلتی لارین آردیندا نه لر کئچیر.
هر دن گیریش قاپی نین اؤ نونده ،اونو گؤ ره رم . قیزیل ساچلاری وقیرمیزی کاپشئنی له. بوتون محل اهلی اونو تانی ییر.حتتا آلت اوست خییا بان لارین بوتون جاوانلاری. هاراجان هله ایپی ایشلیر وکیملر ده تانیر بیله سین هله سؤزوم یوخ .
گلیرم پئنجره یه ساری . جاوان بیر کیشی گؤرورم کی اورتاق دووارین اؤنوندن کئچه ره ک دؤردونجو قاتا باخیری .باشیمی ایچه ری چکیب دووارین دالینا کئچیره م. شاید اونلاردان بیریسی دیر کی آدرسی دقیق بیلمیر . بئله سینه ائله گؤزلری گزیری کی اورا لار دا بیر قیز گؤ ره . گیرده اوزلی ، قیسا ساچلی و اؤزوده ییرمی ییرمی اوچ یاشیندا .
اونو گؤردوک ده گؤزلرین اوزومه تیکیری .گاهدان دا ماهانا آختاریر کی اوندان بلکه بیر زاد سوروشام ... اوست اوسته حؤوصله سیز بیری دیر و قاش فاباقی یئری نن گئدیر .
بو هفته نین وسط لرینده ایدی کی آخشامین آلتی سیندا، اونو ساغلام لیق و گؤزه ل لیک سالونوندا گؤردوم .
بوینونا قیرمیزی بیر ایپک شال دولامیشدی . ایچه ری گیرنده بوتون قادین لارین پیچیلتی سی باشلاندی .
پریسا دئدی: " گلیب کی موشتری تاپسین ."
بیر آرواد کی باشینی ثابیت بیر چرخه یه دایامیشدی دئدی : " کیم دی کی موشتری آختاریر ؟ "
دئدیم : " ائله بیل یاتمیشدین آییلدین هه!"
باشینی اهمالجا منه ساری فیرلادیب و اَزیله اَزیله دئدی :" یانی سنین یوخون گلمیر هه ؟"
دئدیم : " یوخ . یاتماقا گؤیلوم یوخدور . سن ده بیر دوکترا گئت کی بلکه توختا یاسان و یو خون قاچا !"
اَلینی قولوما سورتوب دئدی : "اولما یا سن ده دوکتور دالیجا سان ؟"
اَلیمی اَلیندن چیخارتدیم . گئتدی " تارا " یا ساری . اوزاقدان گوردوم تارانی اَلی له ازدیره رک اونا بیر سؤزلر دئییر .
منجه تارا چو خدا موشتری دالیجا دئییل دی . جومموشدو اؤزعالمینه ودویونجا اؤزونه باخیردی . اؤیره تمن سالونونون وسطینده دوراراق بیردن بیره سسله ندی : " تئز اولون ... قاچین .. قاچ ... سنده قاچ ".
من له پریسا دا باشلادیق قاچما قا . قاچاراق آمما یئنه دانیشیر دیق .
پریسا یا دئدیم : " نظره گلیر کی سئوه رک بو ایش لری گؤرور . موشتری او قدر ده بیله سینه موهومّ دئییل . شاید ده نه بیلییم. بلکه ده بیله لرینه عاشیق دیر و موشتری لرین داغیتماق ایسته میر ."
- دوغرودان دا ساده سن ! پول دالیجادی ، پول .
- دئییرسن یانی پول دا آلیری ؟ آمما پول دان چوخ شاید اونلاردان خوشلانیری . من او اوشاقلاری قییافه سین گؤرموشه م.
- نه قییافه سیدی سن ده آخی ! یئر گؤیون قوردو دولار .
بیری اؤز موتورونان گله ر. گون باتا بات دا . بیربیر لرین گؤردوکده عصب له شر لر . تارا هئی ساققیز چئینه ر .... اوغلان لاپ سیسقانین بیری دی .اؤزوده خورما ساچلی .
اؤیره تمن منی له پریسا یا باخیب دئدی :"یئیین اولون... قاچین ... یولو کسمه یین ."بیر نئچه آن بیر بیریمیز دن آیری قاچارکن اؤیره تمن اؤزوده باشلاییر صؤحبته و بیز یئنه ده دوشوروق دانیشما قا .
پریسا دئدی : "اَریم دن برک نیگه رانام."
- دلی سن واللاه !
- نه دلی بازاری دی؟ بونلار کی گؤرورسن هرنه دئسه ن ائله ر لر .کیتا ب اوزی آچدیرماق ، دوعا یازدیرماق،تاسا باخدیرما ق ونه کی عاغلان گلیر.
- اؤز تای توش لارین آختاریرلار.ییرمی ییرمی اوچ یاشلاریندا بیرینی و یا دا بیر آز ،اویا ن بو یان .
- محله ده بوقیز لاردان حَذر واجیب دی .
- هر یئرده وار دیلار . تک بورا دئییل .سنین گؤردوگون بونلاردی ودئییرسن به ائله قورتولدی .
- یادیندا چیخدیق گئتدیک آلما نا ؟ ایکی قیچین تپدی بیر باشماقا کی گرک قئییده ک. بیلیرسن کی اوردا..قورخوردو کی منی اَلدن وئره .بوردا آمما گلیب قولدورلوق ائلیر .
- " اِی ایران " آدلی موزیکی قویاراق،سسینی چوخالتدیلار و هامی دوشدو تووا .
- قاچ ...قاچ گؤروم .. . بئش دَیقه چکمز...
قاپی نین اؤنونده آنا سی نین اوزونه دوروب چیغیریر :" لاپ دئیه جه یَم ، قوی بیلمه ین لر ده بیلسین لرکی آنام سان .هامیز ائله یه بیله ر سیز ...
- آرواد لار اَل آتیر لار اوزلرینه . باشلاییر لار پیچیلتی یا .سس لری قانماق اولمور .
- من دئییردیم به عائیله سیزین بیری دیر !آنا دده دن خبر یوخ دی .
- نئجه یوخ دور ؟ وار با با. کیشی نین لاپ دده سین یاندیریب لار . توک لری آغ آبباغیم اولسادا اَللی یاشی هئچ اولماز .
- دئییر لر آناسی اؤزون دن ده تئز خطّه دوشوب ...
- ایسراغا گون آناسی آغزین آچیب گؤزون یومدوو بیر قیشقیریق سالدی کی گل گؤره سن .دئییردی بدبخت سن ائله بو مین تومن دن اؤتور ...
- حتمَن آز ایمیش ها ؟
- ییرمی اوتوز نفرین ائله اؤزوم گؤرموشه م .اون سگگیز یاشدان باشلا گئت ییرمی یئددی ییرمی سگگیز یا شینا . چوخلاری دا اوجا بوی .
" تارا " اوتورموشدو تَرپنمه ز چرخین اوستونده و دال با دال رکاب ویریردی .اوزونه با خاندا نظره گلیردی کی با جاراقلی بیر رسآم ساعاتلارجا اوتوروب بیله سینه قاش گؤز یاخیب دی . گؤزو یئنه آینادا ایدی . من ده ائله باخیردیم آینا یا . بیر اؤزومه بیر اونا بیر ده دؤورمه باخیردیم .
آروادلاردان بیرقیسمی یئنه سالون دا قاچیر دیلار. گؤزل لیک و جوانلیقی میزی قوروماق اوچون ، هامی میز تلاشدا یدیق .
تارا دان سوروشدوم : "نَدَن دیر کی بیزیم فیکریمیز ائله گؤزل لیک یانیندا دیر ؟ چوخ آز کیشی آمما واردی کی اوزونه یاغ بویا یاخا !"
با خدی بیله مه . جواب وئرمه دی ورکاب ویردی . یوخوسو تؤکولن آرواد ایره لی گلدی . یئنه اَل آتدی بدنیمه و سوروشدو : " دوکتورلار لا اویناما قا، نه دئییر سن ؟ "
پریسا دورموشد و کمر جهازی نین اوستونده و بئلی ایله آیاق لارینی ساغا سولا بورجو داراق ، آینایا باخارکن گؤزو ائله تارا دا ایدی . تا را نین گؤزو ده گؤزل قومرال بیر قیزدا کی حلقه شکلینده اولان قیزیل سیر قا لاری گؤزه ویریردی . قارا ساچلارینی دالدان بوغوب بورموشدی . قاچارکن توک لری دالغا _ دالغا تر په نیر دی .
پریسا گلدی یانیما ودئدی : "گؤردونمی؟او قومرال قیزی دئییره م. نه قَدَر ده خوش سلقه دی !"
توپلانیب گلرکن پالتار لاریمیزی ده ییشیر دیک کی گؤردوم " تارا " او قره شین قیز ایله خوش بئش ائدیر . هر دانیشدیق دا ایسه ، سولانمیش دیلی ایله ، دوداقلارینی ایسلا دیردی .ائله همان آندا ایدی کی پریسا منی دومسوک لر کن قولاغیما دئدی :"گؤردون پئشه له ریدی !گئنه دئه گینه دیلخوشلوق ائلیر لر !دونیانین قوردو دولار".
اورتاق دووارا گؤز تیکیره م .بو دووار همیشه آرامیز دا دیر و منیم چوخ واخت لار دایاندیقیم یئر دیر .اؤزوده بیلمه دن کی کیم یا کیم لر او تای دا بو دووارا دایا نیرلار .
پئنجره نی آچیرام. گئجه، یاری اولوبدور. بوتون ائولر قارانلیقا و سوکوتا دالیب لار. اوزاقلار دا آمما بیر چیراغ ایشیلدیر... بیر پارا قوناقلیق لاردا، آرواد کیشی بیرگه اولمادان، خلوت ده کئچیری ...بعضی چیراغ لار یانیری آمما گؤرونموری .


text:
روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین آسییا ساکیت اوکیان اقتصادی امکداشلیق تشکیلاتینین ساممیتینده ایشتیراک ائتمک اوچون ویتنامین دانانق شهرینه گئدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی کرملین مطبوعات خیدمتی یاییب. پوتین ویتنامدا بیر سیرا ایکیطرفلی گؤروشلر کئچیرهجک. اونون آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپلا دا گؤروشو گؤزلنیلیر.
قید ائدک کی، بوندان اول روسییا طرفی ترامپ-پوتین گؤروشونون بو گون کئچیریلجیینی تصدیقلهسه ده، آمریکا دؤولت کاتیبی تیلرسون گؤروش حاقیندا قرارین هلهلیک قبول اولونمادیغینی بیلدیرمیشدی.


text:
پروفسور دمیر گدهبهیلی ایله دانیشیق
پروفسور دمیر گدهبهیلی ایله دانیشیق
دانیشیق آپاران: سعید عباسی
حاضیرلایان: حسین واحدی
آذربایجان جمهوریتینین آدلیم شاعیر ایله یازیچیسی، پروفسور دمیر گدهبهیلی(Dəmir Gədəbəyli)، اورمیهنین قوناقسئور خالقینین قوناغیدیرلار. بو، قانیایستی، صمیمی و آلچاق کؤنول شخصیته صاحب اولان شاعر، "اورمیا آنلاین"ین مصاحبه اوچون، چاغیریشینی قبول ائتدی. سیماسیندان مهربانلیق، دوشونجهلریندن ایسه، دونیا دولو شعرلر له یارانیش گؤزلللیکلری دالغالانیر.
اورمیا آنلاین دا، صمیمی بیر اورتام دا (محیط/فضا)، قیساجا شعر ایله ادبیاتدان دانیشماق اوچون، بو سئویملی قوناغین قوللوغونا چاتیریق. اوستادین ایش مشغولیتی چوخ اولسادا قانی ایستیلیک له بیزیم سؤز-صؤحبتیمیزه قولاق آسیب، اؤز آنا دیلیمیزله دانیشیر.
اوستاد ایلک اؤنجه، بیزدن ایستهییر، بو قیسا دانیشیق هم فارسجا، همده تورکجه، سایتدان یاییلسین. بیزده بو دهیرلی اوستاددان واخت مسئلهسی اولسادا "اورمیا آنلاین"ین دعوتینی قبول ائدیب، واختینی بیزه وئردیگی اوچون تشککور ائدیریک.
- اوستاد لطفاً اوولده اؤزونوزو تانیتدیرین، سونرا بویورون شعر دئمهیی نهزاماندان باشلاییبسینیز؟
من دمیر گدهبهیلی، 1939 دا آذربایجان دا آنادان اولوب، ادبیات ایله فلسفه معلمییم.
منیم شعرلریم اورتا مکتبی بیتیردیکدن سونرا قزئتلرده یاییلیردی. ایندییه کیمی 50 کتاب چاپا یئتیرمیشم. هر کیتابیمین شعرلری اوبیریلر ایله تام فرقلی دیر. بونلارلا بیرلیکده 570 شعریمدن ماهنی بستهلهنیب. بو ماهنیلاردان آذربایجانین تانینمیش مغنیلرینین بیر چوخو، "رشید بئهبودوو" کیمی صنعتکارا تای، اونلاردان فایدالانیبلار.
-
- باخیشینیز، توپلوم دا (جامعه ده)، شاعرلرین رولونا نهدیر؟
دئمهلییم، ماهنیلاریندا، اینسانلار کیمی عؤمورلری, قوجالیق لاری واردیر. شاعرین عؤموروده شعردهدیر. آللاه تعالینین طرفیندن گلن پیغمبرلردن سونرا، عالیملر له بیلگینلر, بو الهی حقیقتین قورویوب ساخلایانی اولوبلار. شاعرلرین ده وظیفهسی بو حقیقتی شعره چئورمک دیر. شاعر، همیشه حق سؤزونو دئییب, دوز اولان آللاه یولوندا آددیم آتمالیدیر.
- باخیشینیز، تورکجه ایله فارسجانین کئچیشمهسینه (تداخل اولماسینا) نهدیر؟
ایرانین، فردوسی، حافظ و سعدی و... کیمی گؤرکملی شاعرلری واردیر. آذربایجان خالقی دا بونلاری سئویرلر. بونلارین اثرلری تورکجهیه چئوریلیب و چئورمهدن سونرا بو اثرلرین نغمهسی شیرین قالیبدیر. چوخ گوجلو ترجمهلریمیز واردیر. مثال اوچون 1937-جی ایلده, میکاییل مشفق، خیامین رباعیلرین ترجمه ائدیبدیر.
اوستاد دانیشیغین آراسیندا, بعضی تاریخی حادثهلرله ایلگیلی اشاره ائدیر، آذری سؤزو هارادان دیللره کئچیب و آرتیریر بو سؤز قوندارمادیر و بئله بیر دیل یوخدور، بلکه دانیشدیغیمیز بو دیل تورکجهدیر.
-
- اوستاد، سیزجه روس ادبیاتی, آذربایجان ادبیاتینا تاثیر قویوبدورمو؟
هئچ بیر تاثیری اولماییب دیر. ترسینه بیزیم ادبیاتیمیزین اونلاردا چوخلو تاثیری اولوبدور. روسلارین، الکساندر سرگیویچ پوشکین و یا بوریس پاسترناک کیمی کلاسیک شاعرلری و بعضی آیری شاعرلری, بیزیم ادبیاتدان تاثیر آلیبلار. البته ایکی طرفلی علاقهلرده اولوبدور. مثال اوچون, مایاکوفسکینین شعرلری آذربایجانادا گلیبدیر. آنجاق, دئمهلییم, بونلارین هامیسینین کؤکو، شاعر اوچیدن اولوبدور و سونرالار, اسپانیا ایله فرانسه ادبیاتیندان روس ادبیاتینا گلیبدیر.
- سیزجه، سیاست ادبیاتی دهییشر، یوخسا ادبیات سیاستی؟
سیاستدن آیری اولان بیر ادبیات یوخوموزدور. بونونلا یاناشی، ائله بیر ادبیات یوخوموزدور ایندییه کیمی سیاست ده تاثیر قویماسین. سونوندا هر ایکیسی، خالقین قوللوغوندا اولان زامان قازاناجاقلار و اوندا ایکیسیده گؤزل گؤرونهجکلر. ادبیات, خالقین آجیسینی, کدرینی بللی ائدن واخت معنی تاپیب, سیاستده اثر قویاجاق. بئلهلیکه بیر آغیللی سیاستچی، خالقین ادبیاتینی اوخویوب حاکیم اولان زامان، اونلارین ایستکلرینی یئرینه یئتیره بیلر.
- ایندیکی شعرلری بهیهنیرسینیز یوخسا 1940-1950جی ایللرین شعرلرینی؟
شعر، شعر اولسا زامانین اونا آنلامی یوخدور. شعر، مد یادا پالتار دئییل، زامان اوندا تاثیر ائلهسین، بلکه اینسانین آخار حسلریدیر، اینسانلیق و معنوی حسلر. دئمک اولارمی، اوستاد شهریارین و یا شاه اسماعیل ختایینین شعرلرینین، سون ایشلتمه تاریخی وار؟ یوخ. آذربایجانین آدلی-سانلی اولان شاعری صمد وورغون اونودولا بیلرمی؟ کسینلیک (قطعیت) له بئله دئییل.
- آما, او دؤورهنین شعرلرینین اؤزل (خاص) حسلری، بوگونکو شعرلرده آز گؤرونور.
اجازه وئرین بئله دئییم، تورک ادبیاتی ائله بؤیوک بیر دنیزدیر، هم بالاجا بالیقلار، همده بؤیوک بالیقلار اوندا اوزورلر! تورکون ادبیات, صنعت (هنر/آرت) له صنعتچیلری (هنرمندلری/آرتیست لری) هر هارادا و هر مئتد دا اولسالاردا, هم زنگین همده تایسیزدیرلار.
- پروفسور, لطفاً بو نئچه کلمهیه بیر تعریف بویورون.
- رشید بئهبودوو.
تکجه ملی آرتیست (امکدار آرتیست) یوخ, بلکه دونیالیق بیریسی ایدی. بیزیم صنعت ده ایسه تایسیز صنعتکار ایدی. گونونده، زامانیندا دوزگون چالیشیب، روحا معنا وئرن صنعتکار ایدی.
- اوستاد شهریار.
اؤزومون ان چوخ سئودیگیم شاعرلردندیر. جاوانلیقدا چوخ سئویردیم اونو یاخیندا گؤروم. حیدربایا سلام-ی اوخویاندا بیلدیم, شهریار نهقدر تورک میللتینین، کئچمیشینه، ایندیسینه و گلهجهیینه خبردار ایدی (آگاه ایدی) و او اوزدن ده، اونلاری شعره گتیریبدیر. بیر سؤزله، تورک خالقی ایله فارس دیللی قارداشلاریمیزین گؤرکملی شاعریدیر.
- گنجهلی نظامی
چوخ بؤیوک بیر شاعردیر. شعرلری له خالقا معنوی روح و سیاستچیلره ده حکومتدارلیق اؤیرهدیر.
- آذربایجان
او قهدر بؤیوک و گؤزل بیر آددیر، ایستهمهینلرده اونا حؤرمت ساخلاییب جان دئییر.
- ایران
قدیم بیر یورد. فردوسی، سعدی و خیام بو آدلا منه جانلانیرلار.
- اورمیه
چوخ گؤزل بیر شهردیر, یاخشی دا خالقی وار. دئمهلییم بیزیم آذربایجاندا، اورمیه کیمی، جنته تای اولان طبیعته مالکدیر، میثال اوچون، هاچا داغ طبیعتی کیمی. شهرچایینا تای، چوخ گؤزل آخار چایلاریمیز وار.
- دمیر گدهبهیلی.
من اؤزومه گؤره هئچ نه دئیه بیلمهرم. اونو خالقیمیز دئیر.
- اوستاد دهیرلی واختینیزی بیزله پایلاشدیغینیز اوچون چوخ تشککور ائدیریک.
چوخ ساغ اولون. بو ایمکانی یاراتدیغینیزا گؤره سیزدن تشککور ائدیرم.


text:
باشباقان یاردیمجیسی نعمان قورتولمش ، ” ترورڭ پروپاغندە گوجینە قارشی مدیەنڭ اویانیق اولمسی لازم . چوق آچیق سویلییورم مدیە بو قونوده ان شاء الله بوندن صوڭرە مجبورا آیاغینی دنك آلمق طوروم... تمامینی اوقو
باشباقان یاردیمجیسی نور الدین جانكلی ، قاتیلدیغی پروغرامده گوندمە ایلیشكین صورولری یانیتلادی . اعدام جزاسینڭ یڭیدن گتیریلمەسنە ایلیشكین طارتیشمەلرە دگینن جانكلی ، بو قونونڭ طوپلومسال مطابقت... تمامینی اوقو
باشباقان یاردیمجیسی نعمان قورتولمشڭ أنیشتەسی ، علم یایما وقفینڭ أسكی باشقانلرندن عاصم طاشر ( ٩۳ ) صوڭ یولجیلغنە اوغورلاندی . طاشرڭ جنازەسی ایچون فاتح جامعسندە أوگلە وقتی تورن دوزنلندی . بورا... تمامینی اوقو
باشباقان یاردیمجیسی نعمان قورتولمش ، استانبول وزنەجیلردەكی ترور صالدیریسنه ایلیشكین ، ” افطار سفرەلرندە دعا ایتدیگمز گبی بددعا ایتمك دە حقمزدر . بو صالدیری یی یاپانلرە ، هر تورلی شكلده... تمامینی اوقو


text:
نظامینین اثرلری باشدان باشا تورک بیر شاعیرین یارادیجیلیغی ساییلیر. نظامی اثرلرینین هامیسیندا تورک اولدوغونا، تورکانه گئدیشلره اشاره لر ائدیر و اؤزونون تورک اولدوغونو دفعه لرله دیله گتیریر:
پدر بر پدر مرمرا تــــــــــرک بود
که هر یک به نیرو یکی گرگ بود
سلجوق شاهی اولان سلطان سنجره یازدیغی شعرده، عدالت، صداقت و گؤزه للیگی تورکلرین خصلتی بیلهرک یازیر:
دولت ترکان که بلندی گرفت
مملکت از داد پسنــدی گرفت
چونـــکه تو بیدادگری پروری
ترک نه ای، هندوی غارتگری
نظامی تورک اولدوغونا گووه نیر، اوغلونا دا ترکزاده اولدوغونو ایناندیریر:
اگر شد ترکم از خرگه نهانی
خدایا ترکزادهــام را تو دانی
نظامی سئوگیلیسینی قیپچاق تورکلریندن اولاراق اؤیور و دئییر:
پرندش درع وز درع آهنینتر
قباش از پیرهن تنگ آستینتر
سران را گوش بر مالش نهاده
مرا در همسری بالش نهاده . . .
نظامی اؤز تورکجه اثرلرینه ده دفعه لرله اشاره ائدیر و دئییر:
ترکیام را در این حبش نخورند
لاجرم دوغبای خــوش نخورند
بئله لیکله نظامینین دئدیگینه گؤره، شاعیرین خوش دوغباسی شاعیرین آنادیلینده دیر کی سارایلار بگنمیرلر و لاجرم اوندان محروم قالیرلار، چونکی آخستان بیگ کیمی پادشاهلار شاعیردن فارسجا و عربجه شعر ایستهییرلر و شاعیر آنادیلینده یازماغی ترجیح ائدیر. سعید نفیسی دیوان قصاید و غزلیات نظامی گنجوی کتابیندا، هم بو قونویا اشاره ائدیر و هم مصرده خدیویه کتابخاناسیندا نظامی نین تورکجه دیوانی نین الیازماسینا اشاره ائده رک اونو قبول ائدیر.
حکیم نظامی گنجوی ایران ادبیاتینـین ان گؤرکملی شاعـرلریندن بیری، فارس ادبیاتینـین اساسلاریندان اولاراق، آذربایجان تورک ادبیاتینـین دا بـانیلرینـدن سایـیلیر.
حکیم نظامی «خمسه» آدلی اثرلری ایله دونیادا شهرت قازانمیش و یوز ایللـر بویو شاعـیرلرین الهـام قاینـاغی اولاراق، چـوخلاری نظـامینـی یانسـیلاماغا چالیشمیشلار و هر زمان نظامی ادیبلرین و شاعـیرلرین دقَت مرکزینـده اولـوب، بو گون ده تازا تاپینتیلار اساسـیندا بوتـون دونیـا دقتـینـی اؤزونـه چکمیشـدیر. نظامینین تورکجه دیوانینـین الیازما نسخه سی اله گلدیکده بو گون بـو الیازمـا نسخه نین یایـیلماسی، دیوانین تدقیقی ـ تنقیدی متنین چاپ اولماسی آذربایجـان تورک ادبیاتیندا بیر دؤنوش نقطه سینه چئوریلیر.
۰۲ـ جی یوز ایلین اوّللریندن، نظامی نین تورکجه دیوانینـین وارلیغـی ادعـا اولونوردو. آمما الده بیر فاکت یوخ ایدی، الیمیزده اولان فاکتلار یـالنیز شاعــرین فارسجا اثرلرینده سپیلن بیتلر ایدی کی، اونـون تورکجـه یازیـب ـ یاراتماسـینا ایشارهلر اولونوردو. روس مستشرقلری، «برتلس» کیمی آذربایجان فولکلورونـون و کولتورونون، هابئله خلق دیلینین ائتگیلرینـی نظـامی اثرلرینـده گؤسـترمه یـه چالیشیردیلار. بو آرادا پروفسور حمید آراسلینین نظـامی دیوانینـدا آراشـدیردیغی آتالار سؤزلری و اونلارین تورک ـ آذربایجان کولتوروندن آلیـب فـارس ادبیاتینـا اتحاف ائتدییینی اورتایا چیخاریر و آیری ادیبلر اوچون فاکتلار الده ائـدیر. یئنـی آچـیلان بحـثلـرده بـو ملمع لـرین و دئییملـرین نظـامیدن اؤنجـه هـئچ فـارس شاعـرینین دیلینده اولمـادیغی و سـونراکی شاعــرلرین نظـامیدن آلـدیقلاری نظریه لر طرح اولونور. آراسلینین بو آراشدیرمالاری بوتون یازیچیلاردا نظامینین تورکجه دیوانی اولدوغو بیر گوجلو اینام یاراتـدی و اونـدان سـونراکی ادیـبلـر و آراشدیریجیلار بو آراشدیرمالاری داوام وئره رک، نظامینین تورکجه دیـوانینـین دالیجا گزمه یه باشلادیلار. بو آراشدیرمالار آراسـیندا نظـامینـین خمسـه سـینده یـازیلان کیچیـک حــکایه لـره یـول آچیلـدی. بـونلارین خلـق آراسـیندا اولان حـکایه لره اوخشارلیغی یئنی بیر مرحله یه دؤندو، سونرا دده قورقود بـویالاری ایلـه خمسه ده گلن حکایه لرین بنـزرلییی آراشـدیرما موضـوعلارینـا چئوریلـدی و بـو داستانلارین دده قورقود کـتابیندان آلیندیغی فـکرلر ایرَلی سورولدو و تدقیقلر بـو اینامی گوجلندیریر و دده قورقود کـتابی نظامینـین الهـام قایناقلارینـدان بیـری اولدوغو فـکر اورتایا چیخدی. بورادا ایکی ایره لیله مه بیرگه قاباغا سـورولدو: بیـری نظامیدن اؤنجه دده قورقود داستانلاری نین یازیلیش مسئله سی و نظامی چاغینـدا بو داستانلارین خلق ایچینده یایغین صورت تاپماسی؛ ایکینجی بو کی نظامی بیر تورک دیللی شاعـر اولاراق فارسلارین استفاده ائـده جه یینـی نظـره آلیبـان بـو داستانلاری اؤز خلقیندن آلیب فارسلارا اتحاف ائتمه سیدیر.
ایراندا کئچن جریان بوتون احتیاط ایله بو موضوعا توخونوردو. صمد بهرنگـی بو مسئله نی دقیق دوشونَرک قـیسا و داغینیق مقاله لرینده اونـا اشـارهلر ائتـدی، دکتــر صــدیق، بــرتلسین کتابینی فارسـجایا چئویردیکــده بئلــه موضــوعا توخونموشدور.
بیز نظامی نین تورکجه دیوانینین اولدوغونو، ایلک اؤنجه فارسجا دیوانینـدا دوشونوروک. نظامی بیر تورک دیللی عایلهده دنیایا گلیب بوی آتـیب، یاشاییب و شاعیـر اولموشدور. فارس ادیبلری ده بونو انکار ائـده بیلمـه ییـبلـر. نظـامی فخـر ائده رک اؤزونو تورک بیلیر و سسینی اوجالداراق دئییر:
پدر بـر پـدر مـر مـرا تـــرک بـود
که هریک به نیرو یکی گرگ بود
خمسه ده اؤزونون «اکدش» اولدوغونا اشاره ائدیر:
نظامی اکدشی خلـوت نشـین اسـت
که نیمی سرکه نیمش انگبـین است
نظامی نین اکدش اولدوغونا، آتاسینـین تـورک اولـدوغو یئتـر، نظـامینـین قادینی و حیات یولداشی دا تورکدور. آفاق یا آپباق. شاعـرین حیـات یولداشـی دربند حاکمی طرفیندن بیر کنیز کیمی اونا گؤندریلمیشدیر، آنجـاق نظـامی آفاقـا کنیز گؤزو ایله باخمامیش، بلکه اوره یین اونا تاپشیرمیش، نه یـازیق کـی تئـز ده الدن وئرمیشدیر. نظامی اؤز سئوگیلی سی نین اؤلمه سیله اوغلونو تانریا تاپشیریر و اونو ترکزاده آدلاندیریر بئله تانیتدیریر:
اگــر شــد تــرکم از خرگــه نهــانی
خـــدایا تـــرکزاده ام را تـــو دانـــی
نظامی نین فارسجا یازیلان خمسه سـینده «تـورک » سـؤزو و اونـدان یارانـان یوزلرجه ترکیبلر و دئییملر ایشلنمیش، تـرک، ترکـی، ترکانـه، ترکـان، ترکتـاز، ترکوش و… یوزلرجه ایشه آپاریلمیش و هامیسیندا شاعــرین هـدفی تـورکدن متانت، شجاعت، گؤزه للیک، یاخشیلیق، قورخمازلیق، اوره کلی لیـک و… اولموشـدور. شاعـر حتّا مدح ائتدییی شاهلاری تورک اولدوقلارینا گؤره اؤیور و پیسـلیکلـری اونلاردان اوزاق بیلیر:
دولت ترکان که بلندی گرفـت
مملکت از داد پسـندی گرفـت
چونکه تـو بیـدادگری پـروری
ترک نهای، هنـدوی غـارتگری
عدالت قورماغی تورکلرین خصوصیتی ساییر. بو نظامینین تورکلره آرتــیق سئوگیسینی گؤسترمکده دیر. نظامی حتّی پیغمبرین مدحینده بئله سؤیله ییر:
« زهی ترکی که میر هفت خیل است»
نظـامینـین بوتون قهرمانلاری تورکانه گئدیشلری ایلـه تعریفلـه نیـر، حتّی فرهـاد، اسـکندر، شیرین، لیلی، فارس، عرب، مقدونیه لی اولورسالار دا یاخشـی اولـدوقلاری زمـان شاعـر اونلاردان تورک عنوانی ایله آد آپاریر.
اما، تاسف یئریدیر کی بیر سیرا فارس ادیبلری آشاغیداکی نئچه بیتی الده توتوب، نظامینین تورک دیلینه قارشی اولدوغونو؟! ادعّا ائدیرلـــر:
ترکی صفتی وفای مـا نیسـت
ترکانه سخن سـزای ما نیسـت
اما گلین بیر دفعه بو بیتلری اؤزوموز اوخویاق. بو بیتلر، لیلی و مجنون اثرینین « سبب نظم کتاب» باشلیغی ایله قلمه آلمیشدیر. بورانی بیرگه اوخویالیم:
روزی به مبارکی و شادی،
بودم به نشاط کیـــــقبادی.
ابروی هلالی ام گشــــاده
دیــــــــوان نظامیم نهاده.
آییــــنه بخت پیش رویم
اقبـــال بشانه کرده مویم….
در خاطرم اینکه وقت کار است
کاقبال رفیق و بخت یار اســـت.
تا کی نفس تهی گــــزینم
وز شغل جهان تهی نشینم؟
دوران که نشاط فربهی کرد
پهلو ز تهی روان تهی کرد…
در حال رسید قاصد از راه
آورد مثال حضرت شـــاه.
بنوشته به خط خوب خویشم
ده پانزده سطر نغز بیـــــــشم.
کای محرم حلقه ی غــلامی
جادو سخن جهان نظامی.
از چاشنی دم سحــــرخیز
سحری دگر از سخن برانگیز.
خواهم که بیاد عشق مجنـون
رانی سخنی چو درّ مکنـــون.
چون لیلی بکر اگــــــر توانی
بکری دو سه در سخن نشانی.
تا خوانم و گویم این شکر بین
جنبانم سر که تاج ســر بین…
در زیـــــــور پارسی و تازی
این تازه عروس را طرازی….
ترکی صفتی وفای ما نیست
ترکانه سخن سزای ما نیست.
چون حلقه شـاه یافـت گوشـم
از دل بـه دمـاغ رفـت هوشـم…
آیدینجا گؤرونور کی حکیم نظامی بیر گون اوتورموش و بیر ده یه رلی اثر یازماغا همّت قورموشدور کی شاه قاصدی گلیب و نظامیدان لیلی و مجنون اثرینی فارسیجا یا عربجه یازماغینی دیلهییر. یئنه آیدینجاسینا گؤرونور کی اوستده گتیردیگیمیز بیت، نظامی دیلیندن یوخ، بلکه آخستان دیلینـدن دئییلمیشدیر. شاه شاعـردن ایسته میشدیر بو اثری فارسجا و عربجـه قوشسون و تورکجه اولماسین. نظامی بو اثـری تورکجـه یاراتماغـا جان آتـیرمیش آمما شاه بو ایشین قارشیسینی آلیر. اودور کی ناراحت اولور:
چون حلقه شاه یافت گوشـم
از دل به دماغ رفـت هوشــم
آنجاق بیز نه بونو اینانیریق و نه اونو. بو، افراط تفریطدن باشقا بیر سؤز دئییلدیر.
نظامی هفت پیکر « یئددی گؤزل » اثرینده ده تورکلری تعریف ائدرک « ترکانه اله قلم آلماق» دان اؤزونه اؤیونور. بو اثرده و « در ستایش سخن » عنوانی آلتــیندا بئله یازیر:
ترکی ام را در این حـبش نخرنـد
لاجرم دوغبـای خـوش نخورنـد
قایناق: قیزیل قلم آذر – کریمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!


text:
بیوکیمیا
بیوْکیمیا (بیوْلوژی و یا فیزیولوژی کیمیا) — بیوْلوژی کیمیا (بیوْکیمیا) – جانلی اوْرقانیزملردکی ماده لرین کیمیوی ترکیبینی و خاصه لرینی، اوْنلارین چئوریلملرینی و هم ده اوْرقانیزملرین حیات فعالیتینین اساسینی تشکیل ائدن کیمیوی پروْسئسلری و ماده لر مۆبادیله سینی اؤیرنن علمدیر. بیوْکیمیانی، عادتاً، – استاتیک، دینامیک و فۇنکسیونال بیوْکیمیایا بؤلورلر.
استاتیک، دینامیک و فۇنکسیونال بیوْکیمیا[دَییشدیر]
استاتیک بیوْکیمیانین قارشیسیندا قوْیولان مسئله – جانلی اوْرقانیزملردکی ماده لرین کیمیوی ترکیبینی و خاصه لرینی اؤیرنمکدیر. دینامیک بیوْکیمیانین قارشیسیندا دوران مسئله – حیات فعالیتی پروْسئسیندکی ماده لر مۆبادیله سینین و بۇنونلا علاقه دار اوْرقانیزمده یارانان محصوللارین کیمیوی ترکیبینین اؤیرنیلمسیدیر.
بیوْکیمیا، اوْرقانیزمین توخومالارینین ترکیب هیسلری اوْلان مۆختلیف اورگانیک ماده لرین سینتئزینی تأمین ائدن کیمیوی رئاکسیالاردان (اسیمیلیا-سیا) و هم ده پوْتئنسیال انرژیلری اوْرقانیزم طرفیندن ایستیفاده اوْلونان و اورگانیک ماده لرین پارچالانماسینا گتیریب چیخاران رئاکسیالاردان (دیسیمیلیاسیا) عیبارت اوْلان ماده لر مۆبادیله سی پروْسئسلرینی اؤیرنیر. آسیمیلیاسیا و دیسیمیلیاسیا پروْسئسلری بیر-بیریله قارشیلیقلی علاقه لیدیر. بۇ پروْسئسلر بیرلیکده اوْرقانیزم و اطراف مۆحیط آراسیندا ماده لر مۆبادیله سینی تشکیل ائدیر کی، بۇ دا حیات فعالیتینین ان کاراکتئریک خۆصوصیتیدیر.
فینکسیونال بیوْکیمیانین مقصدی، بۆتؤولۆکده اوْرقان و اوْرقانیزملرین فۇنکسیالارینین آشکار اوْلونماسینین اساسینی تشکیل ائدن ماده لرین چئوریلملرینین کیمیوی قانۇناۇیغۇنلۇقلارینی اؤیرنمکدیر. قئید ائتمک لازیمدیر کی، بۇ بؤلۆنملر شرتیدیر. استاتیک، دینامیک و فۇنکسیونال بیوْکیمیالار بیر-بیریله سیخ علاقه لیدیرلر. مۆشاهیده اوْبیئکتیندن آسیلی اوْلاراق اینسانلارین و حئیوانلارین بیوْکیمیالارینی، بیتکیلرین بیوْکیمیاسینی، میکرواوْرقانیزملرین بیوْکیمیاسینی بیر-بیریندن فرقلندیریرلر. بینلار بیر-بیری ایله سیخ باغلی اوْلسالار دا، هر بیرینین سپئسیفیک خۆصوصیتلری واردیر.
بیوْکیمیانین بؤلملری[دَییشدیر]
تدقیقاتلارین ایستیقامتینئ گؤره بیوْکیمیا بؤلملره آیریلیر:
- تئکنیکی بیوْکیمیا – بیوْلوژی منشلی خامال و ماتئریاللارین اعمالی ایله مشغول اوْلان صنایع ساحلرینین (چؤرک بیشیرم، پئندیر حاضیرلاما، شرابچیلیق) بیوْکیمیوی اساسلارینی ایشلیب حاضیرلایر؛
- طیبی بیوْکیمیا – اینسان اوْرقانیزمینده گئدن نوْرمال و پاتوْلوژی بیوْکیمیووی پروْسئسلری اؤیرنیر:
- تکامول بیوْکیمیاسی – مۆختلیف جانلی اوْرقانیزملرین ترکیبی، ماده و انرژی چئوریلملرینین یوْللارینی تکامول نؤقتئی-نظریندن مۆقایسلی سۇرتده اؤیرنیر؛
- کوانت بیوْکیمیاسی – جانلی اوْرقانیزملرین مۆختلیف ماده لرینین خاصه لرینی، فۇنکسیالارینی و چئوریلمه یوْللارینی، اوْنلارین کوانت-مئکانیکی حئسابلامالار یوْلو ایله آلینمیش ائلئکترون کاراکتئریستیکالاری ایله علاقه لی سۇرتده تدقیق ائدیر؛
- ائنزیمولوگیا – بیوْلوژی کاتالیزاتوْرلار اوْلان سیستملرین (فئرمئنتلرین) قۇرولوشو، خاصه لری و تأثیر مئکانیزمینی اؤیرنیر.
بۆتون دیگر علملره نیسبتاً اوْ، فیزیولوگیا ایله سیخ باغلیدیر. فۇنکسیونال بیوْکیمیا فیزیولوگیا ایله بیوْکیمیا علملرینی بیر-بیرینه یاخینلاشدیریر.
بیوْکیمیانین اساس مسئله ریندن بیری – بۇ و یا دیگر اوْرقانین فۇنکسیاسی ایله بیلاواسیطه باغلی اوْلان کیمیوی پروْسئسلرین خۆصوصیتلرینی آشکار ائتمکدیر.
بیوْکیمیوی پروْسئسلرین گئدیشینه اوْرقانیزمین فیزیولوژی فۇنکسیالارینین، بیرینجی نؤوبده سینیر سیستمینین وضیعتی حلئدیجی تأثیر گؤستریر. هر هانسی بیر فیزیولوژی پروْسئسین طبیعتینی دۆزگۆن معیین ائتمک اۆچون باش وئرن بیوْکیمیوی رئاکسیالاری بیلمک لازیمدیر. تعجۆبلو دئیلدیر کی، اوندوکوز عصرین ایکینجی یاریسینا قدر بیوْکیمیا مۆستقیل علم دئیل، فیزیولوگیانین بیر هیسی ایدی. تدریجاً بیوْلوژی بیلیکلرین آرتماسی ایله علاقه دار اوْلاراق، بیوْکیمیا فیزیولوگیانین آپاریجی بؤلملریندن بیرین، سوْنرالار ایسه مۆستقیل علم ساحسینه چئوریلدی.
جانلی اوْرقانیزملرین کیمیوی ترکیبلرینین اؤیرنیلمسی، توخومالاردان فردی ماده لرین آیریلماسی، اوْنلارین ترکیبلرینین و قۇرولوشلارینین معیین ائدیلمسی، بۇ ماده لرین سینتئز ائدیلمسینین مۆمکونلویو -بیوْکیمیا علمینی اورگانیک کیمیا علمی ایله یاخینلاشدیریر. بۇنونلا یاناشی، بیوْکیمیا اورگانیک بیرلشملرین جانلی اوْرقانیزمین ماده لر مۆبادیله سینین عۆمومی سیستمینده چئوریلملرینین اؤیرنیلمسینی، اوْنلارین حیات فعالیتیندکی رولونۇن معیین اوْلونماسینی اؤیرنیر.
بیوْکیمیانین فیزیکی کیمیا ایله علاقه لری ایلدن ایله آرتیر. حیاتی پروْسئسلرین گئدیشاتی اۆچون بیوْکیمیوی رئاکسیالارین سۆرتی، اوْنلارین تئمپئراتۇردان، مۆحیطین آکتیو رئاکسیاسیندان و اوْسماتیک حادیثه لردن آسیلیلیغی بؤیک اهمیت کسب ائدیر. بیتۆن بۇ مسئله لر عئینی زاماندا هم بیوْکیمیا، هم ده فیزیکی کیمیانین بیلیک ساحسینه آیددیر. سوْن زامانلار بیوْکیمیوی توْدقیقاتلار زامانی فیزیکی-کیمیوی و فیزیکی مئتودلاردان اوْلان کراتوماگرافیادان، ائلئکتروفوْرئزدن، رئنتگئن - استروکتۇر آنالیزیندن، اسپئکتروسکوْپیادان، ائلئکترون-پاراماقنیت رئزوْنانسیندان (EPR)، نۆوه -ماقنیت رئزوْنانسیندان (NMR). نیشانلانمیش آتوْملار مئتودوندان و … گئنیش ایستیفاده ائدیلیر. بئله لیکله، فیزیکی-کیمیوی بیوْلوگیا یئنی علمی ایستیقامت فوْرمالاشمیشدیر. ریاضیاتین دا بیوْکیمیا علمینین اینکیشافیندا خیدمتلری بؤیوکدور. بئله کی. سوْن زامانلار بیوْکیمیادا ریاضی موْدئللرین تطبیقی. معاصیر بیوْکیمیوی تدقیقاتلاردا EHM-دن ایستیفاده اوْلونماسی، ریاضیات علمینین بیوْکیمیایا گئنیش تطبیقینی تصدیق ائدن عامیللردیر.


text:
گلمیش ایدی
اوزو آیدان دا گؤزل نازلی نیگار گلمیش ایدی.
تر آخیب گول یاناغیندان، بولود اؤرتموشدو آیی،
اونو دوشمنمی قوووب، کؤنلو قوبار گلمیش ایدی؟
اونا من گؤز یئتیریب خلوتی باخدیم، باخدیم،
اووچونون اوولاغینا کؤرپه شیکار گلمیش ایدی.
اویویوب هر ایکیمیز راحت اولوب بیر یاتدیق،
بختیمین باغچاسینا گوللو باهار گلمیش ایدی.
دئدی: - گئتمک دمیدیر، سؤیله، نه ایسترسن یار؟
بیر اؤپوش ایستهدیم اوندان... یئری وار، گلمیش ایدی.
آغلاییب گئتدی او یار، گؤز یاشی یاندیردی منی،
اودلارا یاندی دیلیم، سانکی شرار گلمیش ایدی.
ائی نظامی! - دئدی - بیردن آییلیب، گؤردوم او یوخ،
دئمه رؤیادا بیزه چشمی-خومار گلمیش ایدی.


text:
اونونجو درس
"وورغو"
بیردن آرتیق هئجاسى اولان سؤزلرى تلفوظ ائلهینده هئجالارین هامیسى بیر جۆر دئییلمز، بلکه اونلارین بیرى او بیریلرینه گؤره برک دئییلیر.
سؤزده بیر هئجانین برک دئییلمهسینه وورغو دئییلیر.
آذربایجان تۆرکجهسینین سؤزلرینین چوخوندا وورغو سؤزۆن سون هئجاسینا دۆشر. آمما دیلیمیزده ائله سؤزلر ده واردیر کى، وورغولارى آخیردا اولماز. مثلا امر فعللرینده وورغو بیرینجى هئجایا دۆشر. بعضا وورغونون غلط دئییلمهسى سؤزۆن معناسینین دَییشمهسینه سبب اولار: "گلین قوناقلاری قارشیلایاراق، بویورون ایچهری گلین_ دئدى" جۆمله سینده بیرینجى گلین سؤزۆ آددیر، وورغوسو سونوندا اولمالیدیر، آنجاق ایکینجى گلین امر فعلیدیر، اونا گؤره ده، وورغوسو بیرینجى هئجادا اولمالیدیر.


text:
هر بیر توپلوما تای آزربایجان توپلومودا اؤزونه اؤزگو بیر دوشونجه سل _کولتورل مئیدانا صاحیبدیر و چالیشیر کی وار اولان قونولاری و سورونلاری بو آلاندا اله آلاراق حل ائتسین.
بونا آزربایجان معنوی دونیاسی یا تورك آزربایجان محورلی دوشونجه سیستئمی و... دئمک مومکوندور.
بو آلاندا اولان بوتون دوشونجه، داورانیش و فعالیت لر ایستر ایسته مز باشقا دوشونجه لر و فعالیت لر له قارشیلیقلی ایلگی ده دیر لر و بیر_بیرینه قارشیلیقلی تاثیر بوراخیرلار.
سورون ایسه او زامان یارانیر کی باشقا آلان و سیستئملرین تمثیل چی لری (داورانیش /دوشونجه /شخصیت اولاراق) وار اولان آزربایجان مئیدانینا کئچیب و بو مئیدانی یؤنه لتمک ایسته ییرلر.
بو ائتگن لر چون باشقا آتموسفر ده بسله نیب و باشقا تورپاقدا عمله گلیب لر و آزربایجانین وار دورومو و میلی حیات خطی ایله تانیش دئییل لر، اؤزلرینی هر نه یی بیلن بیر ماهیت ده فرض ائدیب و آزربایجان معنوی مئیدانینا مبعوث اولموش لار کیمی سانیب و بو مئیدانی اصلاح و یؤنه لتمک ایسته ییرلر.
بو ایسه اساس قارشی دورمالارا باعث اولور. چونکی آزربایجان دا دا بو گون دوشونجه /سیاست /کولتور ساحه لرینده فعال اولانلار اونلاردان چوخ اولماسادا، اونلاردان آز دونیادان خبرلری یوخدور و نه یین نه اولدوغونون فرقینده دیرلر.
آما بیر سیرا فعل و دوشونجه نی آزربایجانین میلی منافعی اوغروندا اولمادیغی اوچون پاس کئچیب و اونلارلا یئرسیز مشغول اولماییرلار.
بو ایسه ترانسفئر شخصلری یالنیشا سالیر کی میلی فعاللار و میلی اؤنجوللر سانکی بونلارین بیلدیکلرینی بیلمیرلر.
اصلینده بیلگی پایلاشیمی راحات اولان بوگونکی دونیادا بیر شئیی درک ائتمک او قدر ده چتین دئییل.
فرق بوندادیر کی آزربایجان معنوی دونیاسیندا تنفس ائدن لر، وار اولان فیکیر و ائیلم لره نیسبت داها چوخ تجربه لری واردیر.
اونلار هامیدان یاخشی بیلیرلر کی وار اولان سؤیلم لر آزربایجانی هارایا آپاریب، نه قازاندیریب یا نه لر ایتیره بیلر آما باشقا مئیدان لاردان گلن ترانسفئرلر ده بو تجربه لر یوخدور و اونلارین فیکیرلری ایله مخالفتی بیلگی سیزلیک دن و عیناد دان قایناقلاندیغینی سانیرلار و نتیجه ده میلی حرکتی "افراطی لییه"،" استراتئژی سیزلییه "و... محکوم ائدیرلر.
تام ترسینه میلی حرکت نه دئدییینی و نه ائتدییی نی هر کسدن داها یاخشی بیلیر. اساس سورون ایسه آزربایجانلی لاشمایان، بو ترانسفئر آزربایجان لی لاردادیر.


text:
سید ابوالقاسم نباتی 19 –جی عصرین آذربایجان ادبیاتی نین گؤرکم لی سیمالارینداندیر.
سیّد ابوالقاسم نباتی – قصیده
گوشۀ وحدت
گوشۀ وحدت نه عجب جا ایمیش، سرّ نیهان اوندا هویدا ایمیش.
بیر گولعذار اولموش
گئنه شوریده کؤنلوم عاشیق بیر گولعذار اولموش، ائدر مشق جونون، دیوانه لر تک داغدار اولموش.
علی دیر
منیم عالمده سلطانیم علی دیر، منیم میر جاهانبانیم علی دیر.
بیر گول حمرا گؤرونور
طرف گولشنده گئنه بیر گول حمرا گؤرونور، طورفه خوش- رنگ و تر و تازه و زیبا گؤرونور.
نرکس شهلا نچیدیر!
ای گؤزوم، گل گؤزه باخ، نرکس شهلا نچیدیر! زولفه باخ، سونبوله باخ، عنبر سارا نچیدیر!
بیر دورّ نهان دیر اوشتیبین
صفحۀ عالمده بیر دورّ نهان دیر اوشتیبین، وزنه گلمز، چکمک اولماز، چوخ گراندیر اوشتیبین.
عشاقی گؤزلر گؤزلریم
ایلشیب بیر خسرو آفاقی گؤزلر گؤزلریم. بت پرستم، قیبلۀ عشاقی گؤزلر گؤزلریم.
بیر سلطانی گؤزلر گؤزلریم
شهربند دیلده بیر سلطانی گؤزلر گؤزلریم، بیر شه زرین کمر خاقانی گؤزلر گؤزلریم.
بنیاد قیل
عاشیق دیوانه، بیر زومزومه بنیاد قیل، خاطریمی غصه دن بیر نفس آزاد قیل.


text:
اویان نیوز: آذربایجان ارمنیستان جبهه خطینده سون بیر هفتهدیر یاشانان گرگینلیک بو گون ان یوکسک نقطهیه چاتدی.
آذربایجان ساوونما باخانلیغی، ترتر بؤلگهسینده ارمنی عسگرلرین سیزما گیریشیمینین انگللندیگینی آچیقلادی. باخانلیق، گون ایچینده ارمنیلرین ۹۳ دفعه آتیشکسی پوزدوغونو دا بیلدیردی.
بو اورتامدا آذربایجان خاریجی ایشلر باخانی ائلمار محمدیاروو و ارمنیستان خاریجی ایشلر باخانی ادوارد نالبندیان پاریسده بیر آرایا گلهجک. ان اؤنملی گوندم مادهسینین ۱۹۹۴ده بیشکئکده ایمضالانان آتیشکس آنلاشماسینین بو ایل بیتهجک اولماسی گؤستریلیر.
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
Telenor Norway - Iphone 4 / 4S / 5 / 5C / 5S / 6 / 6S / SE
زمان لازم برای آنلاک: 1 تا 24 ساعت
وضعیت: آماده آنلاک
آنلاک آیفون Telenor Norway 4 / 4S / 5 / 5C / 5S - تلنور نروژ به صورت دائمی و آنلاک فکتوری
نام محصول : تلنور نروژ - Telenor Norway
دستگاه های قابل آنلاک : Iphone 4 Telenor Norway , Iphone 4S Telenor Norway , Iphone 5 Telenor Norway , Iphone 5C Telenor Norway , Iphone 5S Telenor Norway
توضیحات : این سرویس توسط شماره سریال گوشی انجام میشود ، به هیچ وجه نیاز به مراجعه حضوری نمیباشد ( البته مشتری برای اطمینان به صورت حضوری نیز میتواند مراجعه کند ) ، این روش تنها راه رسمی آنلاک فکتوری دائم Telenor Norway - تلنور نروژ میباشد .
کلمات کلیدی :آنلاک آیفون,آنلاک فکتوری آیفون,آنلاک وتلنور,آنلاک تلنور,آنلاک telenor,آنلاک telenor Norway ,آنلاک آیفون 4s telenor , آنلاک آیفون نروژ , Unlock Iphone telenor Norway , آنلاک telenor Clean , آنلاک آیفون شبکه تلنور نروژ , Iphone telenor , telenor, آنلاک فکتوری telenor , آنلاک telenor آیفون 4 , آنلاک telenor آیفون 4s , آنلاک Iphone 4 telenor Norway , آنلاک telenor Norway iphone4s , آنلاک telenor Norway iphone 5 , آنلاک فکتوری آیفون 5 نروژ , آنلاک نروژ آیفون , آنلاک همه اپراتور های نروژ , آنلاک سریع آیفون نروژ , آنلاک ارزان telenor Norway , آنلاک ارزان telenor نروژ,آنلاک ارزان تلنور نروژ, تلنور نروژ , telenor Norway ,آنلاک آیفون 5c telenor , آنلاک آیفون 5s telenor, آنلاک telenor آیفون 5c, آنلاک telenor آیفون 5s, آنلاک فکتوری آیفون 5c نروژ , آنلاک فکتوری آیفون 5s نروژ ,آنلاک telenor Norway iphone 5C ,آنلاک telenor Norway iphone 5S ,
نوشتن نظر


text:
زیتین شاحاسی حرکتی نینگ ایکینجی هپده سی
تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی: تۆرکیه عفرین ده ترورچیلیق بیلن ساواشینا دۇوام ادیأرکأ سوریأنینگ یاغدایی
- یازان: جان آجون
سوریهده اینگ مؤهۆم واقالار بۇلوپ گچیأر. تۆرکیأنینگ یاراغلی گۆیچلرینینگ عفرین دأکی ترورچیلیق هینلرینی یۇق اتمهک بارادا باشلادانی حرکت ایکینجی هِپده سینی تاماملادی. باشارجانگ یاغدایدا دۇوام ادن حرکته قۇشماچا، تۆرکیأنینگ یاراغلی گۆیچلری ادلب دأکی دارتغینلیغی آزالدیلان یرلری کنترل اتمهک اۆچین ده کنترل مرکزلرینی قوریار. بؤلگه ده بۇلان واقالار آمریکانینگ سوریه دأکی رُلینا دا تأثیرینی قۇییار.
زیتین شاحاسی حرکتی بیر دومینو تأثیرینی قۇیوپ پ. ک. ک/ ی. پ. گ نی بیله کی بؤلگه لرده ده اولی مؤچبِرده گۆیچسیز ادر. منبج، حسکه، رقه و دیرالزور دا ترور قوراماسی تاراپیندان باسیش ادیلن حالق دیرهنمأگه باشلادی. منبج دأکی حالق، ی. پ. گ ترور قوراماسینا قارشی بۇلماغا باشلادی. تۆرکیأنینگ آستانا اتابیندا روسیا و ایران بیلن سوریه ده چؤزگۆت بارلامالاری، آمریکانینگ یالنگیش یره مایا قۇیانی اۆچین شۇل یوردی یکه قۇیماغا دۇوام ادیأر. ایلایتا دا تۆرکیأنینگ یاراغلی گۆیچلری نینگ ادلب ده واغتلایین اتاپ بیلن باغلانشیقلی استراتژیک أهمیته ایه العیش دپه سینه گچمه گی، تۆرکیأنینگ سوریه دأکی گۆیچلی یاغدایینی ثبوت اتدی.
زیتین شاحاسی حرکتی تۆرک قشونی و سوریه لی محالیفلارینگ اؤنگه گیدیش اتمهگی بیلن دۇوام ادیأر. عفرین بؤلگه سی نینگ جغرافی تایدان قینچیلیقلارینا قارامازدان تۆرک قشونی و سوریه لی محالیفلار چالت یاغدایدا اؤنگه گیدیش ادیأر.
تؤوهرِگی گؤریأن دپه لر بیر بیر آلینیار و حاربی حرکت ایلکینجی اِتاپدا اینگ اولی تأثیرینی گؤرکِزیأر.
ی. پ. گ نینگ بؤلگه ده ینگیبمهدی بۇلاندیغی و دۇلولیغینا سیاسی تایدان قۇرالیاندیغی باراسینداقی قاراییش پوجا چیقدی. ی. پ. گ نینگ سوریه دأکی بو قاراییشی نینگ اساسی سبأبی و چشمه سی آمریکانینگ بو ترور قوراماسینا قۇلداو برمهگی. بیلینشی یالی ی. پ. گ نینگ کنترل آستینا آلان یرلری نینگ عمومان یاشاییجیلاری عاراپلار و تۆرکمنلر. ایلایتا دا بؤلگه ده داعش ینگ اولی مؤچبِرده آرادان آیریلماغیندان سۇنگ ی. پ. گ نینگ مشروعیتی یرلی حالق تاراپیندان سۇرالماغا باشلاندی. تۆرکیأنینگ عاراپ، تۆرکمن و کۆرتلردن عیبارات سوریه لی محالیفلار بیلن بیله لیکده حرکت اتمهگی بؤلگه اۆچین آلترناتیو بۇلدی.
ایلایتا دا منبج یالی یرلرده یرلی حالقینگ ی. پ. گ نینگ ظالیمجا بۇلان دیکتاتورلیغیندان بینجالیق بۇلوپ ی. پ. گ قارشی دیرهنیش تۇپارلاری قورماغا و ایشه گیرمأگه باشلاندیغی گؤرۆلیأر. زیتین شاحاسی حرکتینده بۇلان هر عسگری ینگیش شۇل بیر واغتدا ی. پ. گ نینگ ظلمینا قارشی بۇلان عاراپ، تۆرکمن و کۆرت حالقینا گۆیچ بریأر.
زیتین شاحاسی حرکتی دینگه ی. پ. گ نی دأل، شۇل بیر واغتدا سوریه دأکی بۆتین مایاسینی ی. پ. گ نینگ اۆستۆنه قۇیان آمریکانی دا یکه له شدیریأر. آمریکانینگ تۆرکیه و عفرین حرکتینه دگیشلی تاپاووتلی بیاناتی، آمریکانینگ اؤز ایچیندأکی آغزآلالیغی گؤرکِزیأر.
آمریکان قورامالارینگ بیری بیریندن تاپاووتلی سیاساتلاری ایزارلاماغی اینگ سۇنگ سیا نینگ ی. پ. گ نی ترور قوراماسی ساناوینا آلماغی بیلن گؤرۆلدی.
روسیا، ایران و تۆرکیأنینگ ضامونلیغیندا دۇوام ادیأن آستانا اتابی نینگ داشیندا قالان آمریکا، أهمیتسیزلیک و یالنگیزلیغا دۇغری گیدیأر. بیر ترور قوراماسی بیلن بیله کی بیر ترور قوراماسینی یۇق اتمأگه سینانشان آمریکانینگ سیاساتلاری بؤلگه ده بینجالیق بریأر. ی. پ. گ نینگ سوریأنینگ تۇپراق بیتِولیگینی حۇوپلی یاغدایا گتیرن توتومی و آمریکانینگ بؤلگه ده سرحدی قۇراما قشونینی قورماق باراسینداقی پلانی؛ روسیا، ایران و تۆرکیه تاراپیندان قارشیلیق گؤردی. آمریکا ی. پ. گ باراسیندا، شۇل تۇپارینگ داعش بیلن ساواش بیلن چأکلی بۇلاندیغینی آیدیپدی. شیله ده آمریکا شو واغت سوریه ده کؤپ سانلی عسگری مرکز قوراپ قالماق ایسله یأر.
سوریه ده بیله کی مؤهۆم واقا دا تۆرک یاراغلی گۆیچلری نینگ ادلب شأهِرینه واغتلایین اتاپدا قوران کنترل مرکزی. گۆن اۇرتا حلب ده استراتژیک شأهِرچه العیش ده قورالان تأزه کنترل مرکزی دارتغینلیغی آزالدیلان یرلرده ادیلن ایلکینجی مؤهۆم ایش.
تۆرکیهه سۇنگقی دؤوۆرلرده ایلایتادا آستانا اتابی بیلن بیله لیکده، سوریأنینگ ایچرسینده و حالقارا جمغیتچیلیکده استراتژیک قارار برن بیر یره ایه بۇلدی.
تۆرکیه گۆیچلی یاغدایی بیلن بیر تاراپدان سوریه دأکی انسانلیق درامینی چؤزمأگه سینانشیار، بیله کی تاراپدان سوریأنینگ قۇوی بیر گلجگه ایه بۇلماغی اۆچین ایش آلیپ باریار.
تۆرکیأنینگ سوریه ده قارار برن بیر یاغدایا گلمه گی، ایلایتا دا سوریأنینگ حالقینا بۇلان قۇلداویندان چشمه آلیار. بیر تاراپدان دا اؤز سرحتلری نینگ ایچینده ۳ میلیون سوریه رایاتینا یر ایه چیلیگینی ادیأر بیله کی تاراپدان سوریأنینگ سرحدی نینگ ایچیندأکی ۴ میلیون سوریه لی نینگ یاشاییشینا دۇوام اتدیرمهگی اۆچین کؤپ سانلی کؤمِک بریأر.


text:
قیلدی عشق ای خون دل! كویوندا چۏخ رسوا منی،
بیر گئییم گئیدیر تانېماسېنلار هئچ اۏردا منی
هم نشینیم بسدی كویوندا اۏلوبدور ایت رقیب،
آهیم اۏدو، یا اۏنو اؤلدورمه لیدیر یا منی.
منزلیم چئوریلدی گۆلخن اۏلدو گۆل یۆزدن ایراق،
عاقبت توپراغا سالدېردې یامان سودا منی.
قتلیمه وعده وئریب، ائتمیر وفا بیر اۏ پری،
بو تغافل اؤلدۆرۆر بو گۆن و یا فردا منی
یار هر اۏباش اۆچۆن بیر شمع محفل اۏلدو، وای!
غیرت اۏدو یاندېرېر واللهی، سرتاپا منی!
غم گئجه سی شمع ده بی كس لیڲیندن آغلایېر،
كیمسه سیزلیك دردی اؤلدۆردۆ امان تنها منی.
عشق ذۏقون، ای فضولی! ترك ائتدیم من داها،
نه بو دنیانی من ائتدیم شاد، نده دنیا منی.
فضولی


text:
جاناوار، آغاج و حاکیم: لاکان و دئریدا-دا اؤتهکی (دیگری)
دئریدا-نین سیاست فلسفهسینه قاتقیسی نهدیر؟ ١٩٦٠-لاردا بیر فئنومئنولوژی یورومچوسو اولاراق باشلایان فلسفی ایشی، موجودیت مئتافیزیکینین "یازی"نی یئنیدهن دؤشونن بیر یاپیسوٴکومو بیچیمینی آلمیشدیر. بو یاپیسوٴکومو سورهجیندن سیاست فلسفهسینه ایلیشکین (مربوط) نتیجهلر چیخار البته. میثال اوچون، De la grammatologie-ده گئچن روسو دارتیشماسیندا مودئرن توپلومسال سوٴزلشمه نظریهلرینین مشروع بیر حاکیمیت مفهومو قورماق اوچون باش ووردوقلاری "طبیعی/اجتماعی حیات" ضدیتینین نئجه مسئلهلشدیریلهبیلهجگی گؤستریلر. دئریدا، روسو-نون قوردوغو ضدیتین بیر علاوه منطقینه (la logique du suplément) دایاندیغینی اورتایا قویار. بو سورهجده سیاسی حاکیمیتی مشرولاشدیران شئیین اینسان طبیعتی اولدوغو فیکری عمومیتله شبههلی حالا گلر. فرقلی هدفلری اولان متینلرده قارشیلاشابیلهجهییمیز یوٴنلندیریجی (جهت وئریجی) یازیلار بیر یانا، دئریدا 1980-لرده سیاست فلسفهسی ساحهسینده اهمیتلی بیر مقاله یازمیشدیر. "استقلال بیانیهلری". آمئریکان استقلال بیانیهسی، بیر خالقین اؤزونو تمثیلچیلرینین تمثیلچیسی یولویلا بوتون اینسانلیق آدینا مستقل اعلان ائتمهسی، حادثهسیدیر. دئریدا بو یازیدا سیاسته عمومی چرچیوهسینی جیزان، حقوقون دایاندیغی اساسین، قوروجو بیر ائدیمین (اقدامین) عملکردیندن باشقا بیر شئی اولمادیغینی ایرهلی سورَر. بو عملکردین احتوا ائتدیگی و گیزلهدیگی مختلف تضادلارین اینجهلنمهسی "اساسین اساسسیز" (fond sans fons) اولدوغونو بیزه آیدینلادار.
ژ.ل. آوستین-ین قضیهلر یولویلا بیر ایش یاپان، بیر شئیی مئیدانا کتیرَن عملی اقداملارینی سیاست فلسفهسی ساحهسینده تاٴثیرلی بیر شکیلده یوروملایان دئریدا، بئلهلیکله مدنی جامعهنی، دؤولتی، حقوقو مشروعلاشدیران، اساسلاندیران سؤیلملری شبههلی قیلار. ایلک آتدیمدا دئریدا-نی اجتماعی سؤزلشمه نظریهلرینین بیر منتقدی اولاراق اله آلماق ممکندور. اجتماعی سؤزلشمهنی بالفعل مئیدانا گتیرَن اقداملار، بیر حق انتقالی (Hobbes)، بیر حقدن واز گئچیش (Locke)، اؤزونو بیر بوتونه وئرمه (Rousseau) کیمی، اصلینده تاریخی اولاراق هئچ بیر زامان گئرچکلشمهمیش (واقع اولمامیش) حادثهلری تعیین ائدرلر.


text:
خُرداد قیامینین ایل دؤنومو
خُرداد قیامینین ایل دؤنومو
حسن راشدی
آچیقلاما : بو مقاله ایلک دفعه خُرداد قیامی نین بیرینجی ایل دؤنومونده یازیلدی
28 / 2 /1386
1385 – جی ایلین اردیبهشت آیینین 22 – سینده «ایران» قزئتینده تورکلر علیهینه چَکیلَن توهینلی کاریکاتورا اعتراض اوْلاراق 8 گون سوْنرا و خُرداد آیینین بیرینجی گونو، تبریز شهرینده، گنج اؤیرنجیلردن توتدو دانشگاه اوستادی، معلّیم، ایشچی، تاجیر و عادی کسبهیه قَدَر یوز مینلرله اینسان ، تبریز خیابانلاریندا توپلوم و مدنی اعتراضا ال آتاراق «ایران» گوندهلیگینده، اوتانمادان و حیاسیزجاسینا میلیونلارلا تورک اینسانینا سرت حورمتسیزلیگی قیناییب اؤلکه مسئوللارینا و بوتون دونیایا اعتراضلارینی بیلدیردیلر.
تبریز اهالیسینین شدتلی اعتراضیندان سوْنرا ، اورومیهلیلر، اوْندان سوْنرا «سولدوز» (نقده)، قوشاچای، زنجان، خیاوْ، موُغان ، اردبیل و آذربایجانین باشقا شهرلری و حتّا تهراندا یاشایان تورکلر بو عمومی اعتراضا قوشولاراق آذربایجان میلّتینه توهین ائدَنلره و شوونیستی دوشونجهنی «ایران» قزئتی یولو ایله یایانلارا اؤز غضبلرینی گؤستردیلر.
آردینی اوخو - ادامه


text:
بو گون آذربایجاندا خالقین ان سئویملی بایراملاریندان بیری اولان نووروز بایرامی قئید ائدیلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، باهار آذربایجانا مارتین ۲۰-ده ساعت ۱۴:۲۹-دا داخیل اولاجاق و همین واخت گئجه-گوندوز برابرلیگی قئیده آلیناجاق.
بونا گؤره ده مارتین ۲۰-سی بایرام گونو حساب اولونور.
نووروزون قئید ائدیلمهسی ده یئنی ایلین، یازین ایلک گونونون قارشیلانماسی آنلامینا گلیر. نووروز بایرامی ۲۰۰۹-جو ایل سئنتیابرین ۳۰-دا یونئسکو طرفیندن قئیری-مادی مدهنی ارث سیاهیسینا داخیل ائدیلیب. نووروز بایرامینین منشیی قدیمدیر. بیر سیرا خالقلار یاز فصلینین گلمهسینی طبیعتین جانلانماسی ایله باغلاییب، بو مناسیبتله شنلیکلر کئچیریب، اونو یئنی ایلین باشلانغیجی کیمی بایرام ائدیبلر. بعضی قدیم اینانجلارا گؤره، کاینات ۴ عنصوردن - سو، اود، تورپاق و کولکدن یارانیب. محض بو سببدن ده هر ایل نووروز بایرامیندان اول ۴ چرشنبه قئید اولونور.
بو بایرامین اؤزونمخصوص عادت-عنعنهلری وار: قورشاق آتماق و یا شاللاق ساللاماق، قولاق فالینا چیخماق، تونقالین اوزریندن توللانماق، سمنی یئتیشدیرمک، سمنی خونچالاری بزمک، یومورتا دؤیوشدورمک، قوناق گئتمک، شام یاندیرماق، یاللی گئتمک، نووروز اویونلاری اویناماق (مثلاً، انزلی) و س.
نووروز بایرامینا دایر اینانجلار: "قاپییا آتیلان قورشاغی بوش قایتارمازلار، "گیزلین دینلنن ائودن خوش صحبت ائشیدیلرسه، بو، آرزونون یئرینه یئتجیینه ایشارهدیر"، "تونقالدان توللانارکن بو ایفاده دئییلیر: "آغریم سنده، اوغورون منده"، "نووروزدا قوهوملارین و قونشولارین ائوینه قوناق گئدرلر، اونلارا نووروز پایی آپارارلار"، "بایرام گونو عائلهنین سایی قدر شام یاندیرارلار" و س.


text:
بیری بارمئش، بیری یوُقموش. بیر آچ مؤجک بارمئش.
گۆنلرینگ بیرینده بو مؤجک آو گؤزلأپ یؤرکأ، بیر غـوزا دوش گلیأر.
مؤجک بو غـوزئنئ ایجک بوُلوپ:
-ای، غـوزوجئق، من یاش حایوانلارئ ایمرین دیییپ شرط ادیپدیم ولین، اۆچ گۆندن بأری الیمه آو دۆشِنوُق. ایندی سنی ایمِسم بوُلجاق دأل- دیییأر.
غـوزوجئق:
-عایبئ یوُق، مؤجک آقا، سنینگ یالئ بیر اولئ حایوان اؤلندن، غـوی، من اؤلـِیین. سانگا غـوزئنگ اتی سۆیجی بوُلیار دیییپ آیداندئرلار. اوُل اؤرأن دوُغـرودئر یؤنه منینگ اتیمی دوز بیلن بورچ غارئپ ایسنگ، حاس تاغاملئ بوُلار- دیییأر.
اوُندا مؤجک:
- شو آیدان سؤزلرینگی بیر واغتلار بیر گچی حم آیدئپدئ. من اوُنونگ سؤزۆنه غـولاق آسمادئم. ایندی من سنینگ آیدانئنگا ائناندئم، یؤنه سن شوُل آیدان دوز بیلن بورجونگئ تاپئپ بر- دیییأر.
غـوزوجئق:
-دوز بیلن بورجئ تاپئپ برردیم ولین، من شوندان اؤیه گیتسم، منی اؤیده آلئپ غالارلار. اینگ غاوسئ، من شو یرد دورایئن. دوز بیلن بورجئ سنگ اؤزۆنگ تاپئپ گل- دیییأر.
مؤجک:
-بوُلیار، من حأزیر تاپئپ گلرین- دیییپ، ائلغاپ گیدیأر. مؤجک گیدنسوُنگ، غـوزوجئق حم غاچئپ گیدنمیش.
بیر واغتدان سوُنگ، مؤجک گلیپ گؤرسه، غـوزئ یوُق دیییأر. مؤجک آلداناندئغئنئ بیلیپ:
گؤردۆنگ-أ بیر غـوزئ
اتین ایی-ده سۆنگکۆن غازئ
نأمأ گرک بورچ، دوزئ
شوُرسوراپ باریانگمئ، واح آرمان؟!-
دیییپ، باشئنئ آشاق سالئپ، سنگکیلدأپ گیدیبرنمیش. شوُل بارشئنا اؤنگۆندن بیر گچی چئقانمئش.
مؤجک گچأ باقئپ:
-من سنی ایمأگه گلدیم!- دیییأر. اوُندا گچی:
-عایبئ یوُق، مؤجک آقا. یؤنه سن اؤرأن آجئغانسئنگ، بیر منی اییـِنینگ بیلن دوُیمارسئنگ. شو دپأنینگ آنگئرسئندا ایکی سانئ اوُولاجئغئم اوُتلاپ یؤر، غـوی، اۆچۆمیزی حم ایی-ده، بیر دوُی- دیییأر.
مؤجک:
-حانئ اوُندا یؤر گیدِیلی- دیییأر.
گچی:
- گیدنمیز-أ یاغشئ، یؤنه ایکیمیز بیله گیتسک، اوُلار سنی گؤرۆپ غاچارلار. سن بو یرده دور، اؤزۆم اوُلارئ آلئپ گـِلیین- دیییأر. مؤجک حم مونگا ائنانیار.
گچی بوُلسا دپأنینگ اۆستۆندن آنگرئق آشئپ، اوُبا طاراپ غاچیار. مؤجک گچأ شوُنچا غاراشسا-دا، اوُندان حابار بوُلمایار. بیرنأچه واغتدان سوُنگ، مؤجک آلداناندئغئنئ بیلیپ، اؤز-اؤزۆن:
گؤردۆنگ-أ بیر گچی،
اتین ایی-د، غاچئ
نأمأ گرکدی اۆچی،
چاروادار بوُلیامئنگ، واح آرمان؟!
دیییپ، یـِنه گیدیبریأر. بارشئنا، اؤنگۆندن بیر غـویون چئقیار. مؤجک اوُنگا باقئپ:
-غـویون، من سنی اییمأگه گلدیم!- دیییأر.
غـویون:
-ایسنگ اؤرأن غاوئ، مؤجک آقا. من چؤلده حارام اؤلنیمدن، سنینگ یالئ گۆیچلی حایوانا حوروش بوُلانئما بگنیأرین، یؤنه منینگ اوُنگات بیر اوُینوم بار، من سانگا شوُل اوُینئ ادیپ برِئین، اوُنسوُنگ اییرسینگ- دیییأر.
مؤجک:
-اوُنونگ یالئ اوُینونگ بوُلسا، حانئ گؤریلی- دیییپ دائزئنا دۆشۆپ یاتیار.
غـویون تارپ-تارپ ادیپ، ایـِلأک-بـِیلأک بؤکجکلیأر، شوُل بارشئنا حم دپه دن آشئپ، اوُبا طاراپ غاچئبریأر. مؤجک کؤپ گؤزلِشیپ، اؤزۆنینگ آلداناندئغئنئ بیلیپ:
گؤردۆنگ-أ بیر غـویون،
اتیندن ایی-ده دوُیون،
نأمأ گرکدی اوُیون،
اوُیونچئ بوُلیارمئنگ، واح آرمان؟!
دیییپ، یـِنه سنگکیلدأپ گیدیبریأر. شوُل بارشئنا اؤنگۆندن بیر آت چئقار. مؤجک آتا باقئپ:
-من سنی اییمأگه گلدیم- دیییأر.
آت:
-اگر مؤجکلیگینگ چئن بوُلیان بوُلسا، منی اییمأگه حاقئنگ یوُقدور!- دیییأر. اوُندا مؤجک نأمه اۆچین؟ دیییپ سوُرایار.
آت:
-منده مؤجکلرینگ پادئشاسئندان سیزینگ حِممأنگیزه بویروق حاطئ بار. اوُل حاطدا مؤجکلر منی اییمک غاداغان ادییلیپ یازلئپدئر.
مؤجک:
-آت دوُغان من غاتئ آچدئرئن. حر زاتدا بوُلسا، شوُل حاطئ بیر گؤرئین- دیییأر.
آت:
-اوُل حاط منینگ آرتقئ آیاغمئنگ توُینوغئندا برکیدیلندیر- دیییپ، مؤجگ سوُل آیاغئنئ گؤرکزیأر. شوُل واغت مؤجک آتئنگ آرتقئ ایاغنا انگیلیأر ولین، آت حم یاغشئجا چـِمینه سالئپ، غـوشا توُینوغئ بیلن مؤجگینگ مانگلایئنا دپیأر. مؤجگینگ ایکی گؤزی پاتلاپ چئقیار. مؤجک شوُل یاتئشئنا شـِیله دیینمیش:
گؤردۆنگ-أ بیر آت،
اتین اییی-ده یانئندا یات
موُللامئدئنگ، مۆفتی میدینگ،
نأ جانئنگا گرک حاط؟
ائ-وای گؤزۆم، وای گؤزۆم!
ائلایتا-دا چپ گؤزۆم!
تاییارلان:
آرنــه گــلی


text:
مکتب بیلـن مـدرسه اورتـه سی اوزاغ بولیش لیگی قبول قیلرلی ایمس دیر
اوتکن هفته نی چهارشنبه کونی افغانستان اسلامی جمهوریت جمهوررئیسی دوکتورمحمداشرف غنی احمدزی اوقوتو چیلرکونی تجلیل بولیش اوچین دایربولگن محفل ده اشتراک قیلدی. اونده ملی دفاع وایچکی ایشلروزارت لری وملی امنیت عمومی ریاستی گه بویروغ بیردی معارف وزارت نینگ زوردن آلینگن همه نرسه لری غاصب لردن قیتریب آلسه لر.دیب ایتتی: معارف وزارت جایدادلرنی غصب قیلگن لرگه بواولکه ده جای یاق دیر. اوتکن ییل لرده اولکه معارفی تورلیک تمان لردن کوپ قتتیق زیان لرکوردی.اوتکن اون اوچ ییل دوامیده مکتب اولکه باله لریگه آچیلسه ، بوایش خلقیمیزنی معارف گه علاقه سی نینگ کوپ لیگی نی کورسته دی. امامعارف بولم لریده گی قین چیلیک لراوشندی توختب دی.معارف وزارت ییرلرنی کوپینچه سی ییرغاصب لری تمانیدن غصب قیلیندی.بیزده مونگه نمونه لریمیزباردورکه محکمه لرفیصله قیلگن لیگی بیلن هم غاصب لرمعارف وزارت ملکیت لرنی قیتب بیرمه دیلر. معارف وزارتی هم اوقوتوچی لرنی راضی قیلیش لیگ اوچین کوپ اوقوتوچی لرگه ییربیره میزدیگن کوپ یوقاری وعده لرنی بیردی.اماهیچ بیراوقوتوچی گه ییربیریلمه دی.تااونده اوزیگه باش پناه توزتسه، شول یوزدن هم جمهوررئیس والی لرگه ومحلی مسوول لرگه اوقوتوچی لرگه یشردی شهرک لربیریش لیگ لرنی آلتی آیده بجریلسین دیب بویروغ بیردی وهم هراوقوتوچی گه بیرنمره ییربیریلشی نی ایشانچ بیردی.
اوتکن ییل لرده اولکه معارفی تورلیک تمان لردن کوپ قتتیق زیان لرکوردی.اوتکن اون اوچ ییل دوامیده مکتب اولکه باله لریگه آچیلسه ، بوایش خلقیمیزنی معارف گه علاقه سی نینگ کوپ لیگی نی کورسته دی. امامعارف بولم لریده گی قین چیلیک لراوشندی توختب دی.معارف وزارت ییرلرنی کوپینچه سی ییرغاصب لری تمانیدن غصب قیلیندی.بیزده مونگه نمونه لریمیزباردورکه محکمه لرفیصله قیلگن لیگی بیلن هم غاصب لرمعارف وزارت ملکیت لرنی قیتب بیرمه دیلر.
معارف وزارتی هم اوقوتوچی لرنی راضی قیلیش لیگ اوچین کوپ اوقوتوچی لرگه ییربیره میزدیگن کوپ یوقاری وعده لرنی بیردی.اماهیچ بیراوقوتوچی گه ییربیریلمه دی.تااونده اوزیگه باش پناه توزتسه، شول یوزدن هم جمهوررئیس والی لرگه ومحلی مسوول لرگه اوقوتوچی لرگه یشردی شهرک لربیریش لیگ لرنی آلتی آیده بجریلسین دیب بویروغ بیردی وهم هراوقوتوچی گه بیرنمره ییربیریلشی نی ایشانچ بیردی.
بوبویروغ ده هم اوزیگه یره شه قین چیلیگی بار، اماجمهوررئیس نینگ ایشلرده قتتیغ توختش لیگی قیله آله دی اوقوتوچی لرگه امیدلنرلی بوله آلسه.
اولکه ده اوزگریش لیک لراونی معارفی دن باشلنیشی بیر آچیق گپ دیر.شول دلیل دن هم اولکه میزاوقوتوچی گه کوپراغ توجه قیلیب شوبولم ده کوپ مصرف لرنی قیله دی. جمهوررئیس هم شوموضوع گه توجه قیلیب ایتیب دورکه افغانستان معدن لری، بونده کی کوپ سوولروآسیاده یخشی اورینی باردیگن دیر.بوکون کم نرسه میزبشری سرمایه دیروبشری سرمایه وبشری سرمایه نی تولیده قیله دیگان مرکزاوقوتوچی لردیر.
اوایتتی: کیله جک بیش ییل لرده بیزنی مهم مقصدیمیزاولکه معارف کیفیتی نی اوزگرتیریش لیگ دیر.اونی شوندی عیار قیلسک که اون ایککی لمچی صنف دن فارغ بولگن لرنی هربیرته سی ایشگه ایگه بوله آلسه، بومقصدگه یتوشماق اوچین تعلیمی نصاب ده اوزگریش کیتریش کیره ک دیر. ولایت لرده کی خلق لراینیقسه هم معارف تماندن ایزده قالگن دیرلرامیدقیلرلی دیر.بودیرکه جمهوررئیس شوندی بویروغ لرنی بیریب دورییگرمه ته بیرینچی درجه مکتب لیلیه شکل ده کی لیسه لرگه اوزگرتیریلسه، اولرده آلتی لمچی صنف دن اون ایککی لمچی صنف اوقوچیلری اینیقسه هم اوقیش نعمتی دن محروم قالگن ولایت لرگه بیرتینگ فرصت بیریلسه.
اوشوندی معارف وزارت گه بویروغ بیریب ایتتی: بیزاوزیمیزنی همه ملی تیل لرمیزگه افتخارقیله میز، ومعارف وزارتی دن ایستیمیزآنه تیل لرنی تقویت قیلیش گه کوچلیک ایشلرنی قیلسه.
شوندی جمهوررئیس ایتتی: مدرسه بیلن مکتب اورته سیده گی فاصله قبول قیلرلی ایمس دیر.هربیراوقوچی ومحصل اسلام مقدس دین تاریخی وباشقه دین لرتاریخی نی بیلسه لر، واوزعقیده لریدن معلومات لربولسه ،
جمهوررئیس نینگ بواشاره سی اوشه کیره لیک لرگه دیرکه معارف ده عملی بولیش لیگی کیره ک دیر.اگرشواوزگریش لیک لرعملی بولسه اونده معارف میزبیرمتحرک معارف بولیشیگه قیسی بیرشک یوق دیر.وجامعه میزده یخشی اوزگریش لیک لرگه سبب لرنی اورته گه کیتره دی.


text:
چاغداش حیکایه چی لرین وصیت لری / حسین واحدی
چاغداش حیکایهچیلرین وصیتلری
حاضیرلایان: حسین واحدی
اشاره:
بو یازیدا، سؤز دئیهن یازیچیلارین، چوخو وروغولاییب لار "یازیچیلیق دونیاسیندا، حتمی بیر قایدا، اون مادهلیک بیر لؤوح، اؤزل بیر دوزوک [نظامنامه]، یئرین جاذبه قانونونا تای دییشیلمهین بیر قانون، یوخدور". دوغروسو، اونلاردان سوروشاندا "اصلینده، سیزین باشارینیزین سسببی نه ایدی؟"، وئرهجکلری بیرینجی تپگی [عکس العمل] راحاتسیزلیق ایله دیسکینتی [اضطراب] ایدی. هم ان باشاریلی [موفقترین] همده ان باشاریسیز [ناموفقترین] یازیچیلار، نیگران اولوب، آرخایینسیزلیق [نامطمئن] حسینی [دویغوسونو] تاپیبلار.
میثال اوچون، "کلایو بارکئر" یازیر: "باشاریلی [موفق] اولموشاما، اینانان گون، سانیرام [احتمال وئریرم] یازماقدان ال چکیب گئدم اینک یایام!".
باری لانگ یئر، اقرار ائدیر: "مینلرجه یانداشیم [طرفداریم] لا یازماغا یئنی باشلایانلار منی بوس-بوتون باشاریلی یازار سایاندا، اونلاردان آجیغیم گلیر. حس ائدیرم دونیانین ان گولمهلی آلدادیجیسییام [شیادییام].
البته بعضی یازیچیلار ایسه باشاریلی کلمهسینه دیللهنیرلر [اعتراض ائدیرلر]. اونلار، اؤز اینجهصنعت [هنر] سیرلارینی و اصوللارینی باشقالارینین گؤزوندن گیزلتمک مقصدی ایله یوخ، بلکه اونلارین چوخونون باخیشیندا، یازیچیلیغین بوتون و ساقینجا [جامع و مانع] شیفرهلری [رمز لری] یوخدور.
اول ده چوخلو یازیچیلار دئییردیرلر، بو سؤالا جاواب وئرمک اولماز، آنجاق سونوندا هامیسی اونا جاواب وئردیلر. اونلارین هر بیری یاخشی بیر نکتهلر و اؤیودلر [نصیحت لر] دیله گتیریبلر. آما هر کیمسهنین باشاری [موفقیت] شیفرهسی اؤزونه اؤزل دیر [خاص دیر] و اولا بیلسین، بو اؤیودلرین بیری سیزین ایشینیزه یارارلی [فایدالی] اولسون.
میلتون لوماسک(Milton Lomask):
یادینیزدا اولسون، یازیچیلیغین بللی بیر چهمی (شیوهسی) یوخدور. هر نهدیر سیزین چهمینیزدیر، تامام.
آلفرئد برئننئر(Alfred Brenner):
هر جوره اؤنیارقینی [پیش داوری نی] قیراغا قویوب، هر نهدن باش چیخاردین، هر نهیی تجروبه ائدین و البته یازین. یازیچیلیغین هر نهیی یازماقدا اؤزتلهنیز (خلاصه اولور).
روزماری دانییئل:(Rosemary Daniell)
هئچواخت اؤزونو، باشقالاری ایله توتوشدورما [مقایسه ائتمه]، دئمیرم، ایستهیهسن اونلاردان بیرزاد اؤیرنهسن. چالیش، داییمن اؤزونله رقابت ده اولاسان، اوندا همیشه ایشلهرین ان اوستون [اعلا/عالی] درجهده قوجلو و قوتلى اولار. (من اوستون سؤزونو اوتاغیمدا اولان بیلدیریش تابلوسونا یازمیشام).
فرانک بئلنئپلانگ(Frank Belknaplong):
یادینیزدا اولسون، یازیچیلیق دا، باشارییا [موفقیته] چاتماغا چوخلو یوللار وار. روحسال [پیسکولوژى] ندنلره گؤره یاخشی دئییل بیر یازیچی همیشه اؤز ایش چهمینی [شیوهسینی] آغیرلاییب [تمجید ائدیب] و باشقالارین ایش گئدیش [روش] لرینی پیسلهسین [تقبیح ائتسین].
ل.اسپرینگ دوکمپ(L. Sprangur de Camp):
یازیچینین [اؤزنهلی] ذاتی یئتهنهگه [استعداد-ا] و چوخلو بدن گوجونه احتیاجی وار (بونا گؤره، گهرهک، دوزهنلی [منظم] یئمهک برنامهسی اولوب، ایدمان ائتسین). گهرهکلیدیر، فنره تای اولسون، اوندا ییخیجی [ویرانگر] اومیدسیزلیک لرله، عاجیزلیکلردن سونرا، یئیین [سریع] دؤنوشوم [جهش] ایله ایلکین [اولیه] بالانس دورومونا قاییدا بیلهر.
جهکی کالینز(Jackie Collins):
چوخ یازماق گهرهکلیدیر. چوخلاری، یازماغین فقط سؤزونو دانیشیرلار. آنجاق باشارینین شیفرهسی یازماقدادیر، دانیشماق یوخ.
کارولین شوت(Carolyn Chute):
هر بیر کیتابین اوستونده، اون ایل، اودا، هرگون اونبیر ساعات و هفتهده یئددی گون چالیشاسینیزسا، باشاریلی اولمانیز مومکوندور. البته هر کیتاب یئنی بیر سیناودیر [امتحان دیر]. سیزین ایلک کیتابینیز، باشاریلی بیر کیتاب اولوبدورسا، هئچ بیر قارانتی یوخدور او بیری کیتابینیزدا حتمن باشاری الده ائتسین. اینجهصنعت اثر، ساده و آیدین دیلده، یعنی بو. بو آرادا، کهسه یول دا یوخدور.
قرئقوری مکدونالد(Gregory Mcdonald):
تجروبهلرینله، محبت، دوشونجه و جیسمینین قاریش-قاریشیندان فایدالان، اورهکلی اول.
فیلیس ویتنئی(Phyllis Whitney):
یازیچی اولماغا، فقط بیرجه برک بیر سبب وار، اودا چارهسیزلیک. بیزیم هامیمیز سئویریک یاشاییش دا، باشاریلی، وارلی و آدلیم اولاق، آنجاق بونلار هدف اولورسا، آزمیشیق. من ایلک دن، یعنی ایگیرمی-اوتوز یاشیم اولاندا، ایستهمهییردیم آدلی-سانلی اولام، موفقیت الده ائدهم. بلکه فقط ایستهییردیم یئتهرلیجه پول چیخاردیب، ائده بیلهم ائوده اوتوروب، پئشهکار یازارلارا تای، منده صوبحلری فقط حیکایه یازام. البته باشقا ساعتلاردا ایسه حیاتیمین خرجینی تامین ائدردیم (مثال اوچون، کتاب باخیلیشی [بررسی-سی] یازاردیم، چیخیش [سخنرانی] ائدردیم، مختلف آداملارین ال یازمالارینی اوخویاردیم، یازیچیلیق درسی وئرردیم، مقاله یازاردیم و...). دوغروسو، بوگونکو کیمی، واختیمین هامیسینی حیکیه یازماق لا کئچیرمهیه یئتیشمک اوچون، ایللر کئچدی.
کورت ووننئقوت(Kurt Vonnegut):
ادبیات قولوندا[رشته سینده] درس بیتیرمهدیگیم، منیم موفقیتیمین ندنی ایدی، من شیمی اوخودوم همده یازیچیلیق ائتدیم. یاخشی زادلاردا یازاردیم. ادبیات اوخوسایدیم سا، اوستاد قیسا حیکایهلهریمه باخیب، یئتهنهگیمه گؤره منی تعریف ائدیب، آغیرلاجاق ایدی، سونرا دا، منه اؤیرهدهجگ ایدی، هئمینقوئی له جویس کیمی یازارلارا تای، قیسا حیکایهنین ائلئمئنتلرینی [عنصرلارینی] نئجه ایشلهدم. دئمک اولار، چالیشاجاق ایدی من، او دؤورون بؤیوک یازیچیلاری ایله رقابت ائدم، سونرادا منیم یازیچیلیغیمین فاتحهسی اوخوناجاق ایدی.
یازار، بوخونسال ایشلر [ کار بدنی] ائتمهدیگی اوچون، یازیچیچیلیق بوخونو [بدنی] یورور. هئچ کیمسه ده کؤنول ایله سئومیر ساعاتلارجا، حرکت سیز اولاراق، بیر یئرده اوتورسون.
یازیچی یازماق اوچون باشقالاریندان اوزاق قالماغا زوردا قالدیغی اوچون، روحودا اوزور [کئفسیز ائدیر]. هر حالدا هئچ کیمسه سئومیر اوزون بیر چاغدا یالنیز قالسین.
جان جهکس(John Jakes):
یازیچی لارین موفق اولمالاریندا، بؤیوک و کنترلدان اوزاق بیر ندن وار، اودا شانس دیر.
جو قورئس(Joe Gores):
اوخو، یاز و یئنی دن یاز. بو اوچ ایشی چیمچهشهنه دک ائدین. سونرا یئنه بیرآز چوخ.
لاری ل. کینگ(Larry L. king):
هر دفعه، بیر گوندن چوخ، بیرزاددان راضی قالما.
ویلیام وارتون(William Wharton):
یاز، باشقالاری لذت آپارسین. یاز، باشقالارینین دوشونجهسینده پایین اولسون. یاز، باشقالارینین دویغولاریندا [حس لرینده] اورتاق [شریک] اولاسان.
کارلین کوئن(Karleen Koen):
اؤزونه، یازیچیلیق تئکنیکی ایله اوخوجولارینا، حؤرمت ساخلا.
مارتا راندال(Marta Randall):
همیشه، هر نهیه دقت ائت. جانلی، دوغرو و غیر-ی حیکایه شخص لرین، داورانیش لارینا، ایشلرینه و... دقت یئتیرمهسن، دوغرو، جانلی و حیکایهجیل شخص لر یارادا بیلمهسن. گؤر، جاماعت نئجه یول گئدیرلر، دانیشیرلار، اوخویورلار، بیرزاد یئییرلر، اویناییرلار، یاتیرلار، قاش-قاباق ساللاییرلار، دیل ایله سانجیرلار، شادلیق ائدیرلر، داوا ائدیرلر، آغلاییرلار. گؤر نه ایستهییرلر و اونا یئتیشمک اوچون نهلر ائدیرلر.
اؤز ایچینی ده اینجهله. یازارین مختلف فیکیرلری، محبت لری، هوس لری، کؤمک ائدیر، شخصیت لرینین فیکیرلرینی، محبت لرینی و هوس لرینی دوزگون آچیقلاسین.
راجئر زئلانزی(Roger Zelanzy):
چالیش هرگون بیرزاد یازاسان.
آندره دوبوس(Andre Dubus):
تسلیم اولما. اولار چوخ راحات همن ایلک اون ایلده یازیچیلیقدان ال چکهسن. بو ایللرده باشقالارینا مهم دئییل سیز یازیچیسینیز یوخسا یوخ. بیری ده آدامینی ایشینه اؤنم [اهمیت] وئرمهینده الی قلمه آپارماق راحات اولمور. یازماسان، چیخا بیلمهسن. یازسان سا، بعضن اؤدول [جایزه/پاداش] آلمایاجاقسان، آما اگیلمه [تسلیم اولما].
نانسی پارکئر( Nancy Parker):
اوْتورما، گلهجکده نه یازاجاغینی دوشون. یاز. لاپ ایندی.
باب قرین(Bob Greene):
یازماغی سحریئمهیینی یئمهدن اؤنجه باشلا.
جک بیکهام(Jack Bickham):
من بیلیردیم باشقالارینین تجروبهلری ایله یئتهنکلری مندن داها چوخدور. ایشیمده توتارلی [قرارلی/ثابت قدم] اولماسایدیم اودوزماغا محکوم ایدیم. بونا گؤره همیشه، باشدان آیاغا قولاق اولوب، برک چالیشاردیم.
فرانک دئفورد(Frank Deford):
هر زامان موفق بیر یازیچی اولدوغونو دوشوندون، بیل کی اولماییبسان.
آن مکافری(Anne Mccaffrey):
منه حیکایه دئ. چالیشما، بزنمیش کلمهلرو عیبارت لرله منده اثر قویاسان. بیرینجی درجهده منه حیکایه دئ.
جف گرین فیلد((Jeff Green Field:
اؤزونون اؤزل [خاص] سسینی تاپ. چالیشما هئمینقوئی، اوسکار ویلد، یادا، ورجینیا وولف، اولاسان.
***
آچیقلاما:
بو یازی اؤزت دیر و یازینین هامیسینی اوخوماق اوچون قایناغی اوخومالیسینیز.
قایناق:
فن داستان نویسی – بو بؤلومو توپلایان: بیل استریکلند – فارسجا چئویرمه: محسن سلیمانی


text:
مخفیلییی لغو ائدیلمیش آمئریکا مرکزی کشفیات ایدارهسینین (سی آی ای) سندلرینده ۱۹۶۸-جی ایلده هیندیستان یاریم آداسیندا اونو(اوچان بشقاب) پئیدا اولدوغو بیلدیریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، نامعلوم اشیالارهیندیستانین لاداخ ویلایتینده، نپالین شیمال-شرقینده و بوتانین قربینده قیده آلینیب.
بئله کی، ۱۹۶۸-جی ایلین مارتیندا گئجه ساعتلاریندا نپالین کاسکی ایالتینده پارلایان جیسیم گؤرونوب:
«چانق لا، فوکچه و کویول اراضیلرینده ۴ مارت ۱۹۶۸-جی ایلده ۲ پارتلاییش سسی ائشیدیلدی. داها سونرا ایسه آغ دومان یایان قیرمیزی ایشیقلار گؤروندو».


text:
من؛
بیرلیکده نه اولدوغونا باخاق. هر بیر من آشاغیکیلارلا گؤره بیلمهدیـییم بیر چوخ باشقالاریندان اولوشوب-یارانیر.
منلری یارادانلار:
آنا، آتا، قیز -اوغلان اولدوقلاری، دوغولان چاغی منلهره چاتان اؤزللیکلر{فونئتیپ اؤزللیکلری(دری رنگی، گؤزللیک چیرکینلیک، گؤز رنگی، ساچ رنگی، اوجا بویلو-آلچاق بویلو، جیلازلیق، یوغونلوق..)، ژئنئتیک اؤزللیکلر(ساغلاملیق، خستهلیک...)، دوغولان یئر، دوغولان عاییله دورومو{ساوادلی-ساوادسیز، وارلی-کاسیب، کندلی(باغ-باغاتلی، قورو، اکینچی، مال-داوارچی...)-شهرلی(کیچیک شهر، بؤیوک شهر، باشکند..)-ائلات(یاری ائلات، کؤچری، اوتوراق)، ایلگی قوران، ایلگیلنمهین، سسلی-سسسیز، چوخ سایلی، تک عاییلهلر...}، دینه باغلیلیق{ موسلمان( شیعه، سوننی، گؤرن...)، خیریستییان، یاهود، باشقا دینلر، دینسیز،}، هاوا دورومو(ایستی، سویوق، بورکو)، یئر دورومو(داغلیق، آرانلیق، دریالیق، چایلیق، بوزلوق...)، یئمک دوروملاری(یئییمجیل، اورتا یئیهن، آز یئیهن، آجلیق دورومدا اولانلار)، گئیینمک طرزلری، دبلر....
منلری اولوشدورانلار:
سوسیال دوروملاری، اوشاقلارین سایلاری ائولرده، کیشی-خانیم-ائشیت آغیزلی ائولر، یولداشلار، دهیهرلر، توپلومون دورومو، دونیادا اولان دوروملاری، قونشولارلا موناسیبتلری، قونشو اؤلکهلرله موناسیبتلری، اولدوغو یئرلرین بیر توپلوملو یا نئچه توپلوملو اولمالاری، توپلوملارین بیر-بیرلرینه گؤروشلری، کؤچری اولوب-اولمادیقلاری، بؤلگهیه باغلیلیقلاری، دونیایا باغلیلیقلاری، آلیشقانلیقلاری، اولاغان اوستو دوروملاری، دوولتلرین بیچیملری، نئچه دیللی اولدوقلاری، هانسی دیلده ائییتیم آلدیقلاری، هانسی مکتبه باغلی اولدوقلاری، کیملرله تانیش اولدوقلاری، موسیقی آنلاییشلاری، هونر باغلانتیلاری، ...
یوخاریداکیلارین هرهسینی ان آزی ایکی دوروملو نظرده توتساق، بیر منین تیکرارلانماسی تاریخ بویو اولماز دیر. تاریخ بویو بیر من، اؤزونو تیکرار ائلهیه بیلمهیهجک. هر بیر من اوچون باشقالاری بوتونلوکله باشقا بیر من اؤزللیـیینده سندیرلر. تیکرار اولونماز منلر، توپلومدا یاشاماقلاری اوچون، منلیکدن سونرا، بیزلرینی ده یاراتمالیدیر. هر بیر منین چئشیتلی بیزلری اولور. بو بیزلر ده، او منی یارادیر. بلکه بیری تاپیلا دونیادا موجرد اولاراق اؤزونو تک من تانیتدیرا، آنجاق اونون تانیتدیرماسی تکجه اؤزونه کئچرلیدیر.


text:
سسلن! میرجمال حسینی(اینجیک) ظولمو داها ایت ده قاندی سسلن! سسلن! سسیمیزده قاندی، سسلن! چکمیر اورهییم بو غم قاطارین، دوندوم قوجاغیندا شن باهارین، داردان نه دی فرقی اینتحارین؟ حاققین گؤز اؤنونده یاندی سسلن! سسلن! سسیمزده قاندی سسلن! سوسما! ایلیشیبدی داردا وارلیق، آرتیق دب اولوبدو فیتنهکارلیق، شیطان بیزه بسدی ائتدی تاریلیق، قورخو کیشیلیکده ماندی، سسلن! سسلن! سسیمیزده قاندی سسلن! قئیرت آزالیبدی، آردی ...Read More »
سون باخیش/ میرجمال حسینی «اینجیک»
سون باخیش میرجمال حسینی «اینجیک» (اوستاد سیدجلیل حسینینین شعریندن استقبال) «سون باخیش نه درین معمایمیش سون باخیش بلکه ده تمنایمیش »* سون باخیش یوللاردا یووا سالاجاق، سون باخیش اؤلومو قاباقلایاجاق. سون باخیش بیر حسرت، بیر گؤز یاشیدیر بو سونسوز گئجهنین اوزاق باشیدیر. سون باخیش ایتگیمییوخسا بیر حیات؟ سئودالیم سیلکهلن اؤزونو اویات! سون باخیش اومودون ییخیلان گونو، سؤزلرین بوغازدا بوغولان گونو، ...Read More »
آدسیز فضا / میرجمال حسینی«اینجیک»
آدسیز فضا میرجمال حسینی«اینجیک» بیر آدسیز فضادا مین آدسیز خیال منیــم قوجاقلایب دیلــکلریمــی. گؤزوم قارشیسیندا هئی قاناد چالیر گلهجک نغمهسی، سعادت سسی. ائشیدیرسن! دینله یاخچی قولاق آس اونـــــلار آزادلیقدان دانیـشــیر سنه. اونلاردان نه قدهر قاچسان دا یئنه اونــــلار دویغو تکی قاریشـــیر سنه. باخیرسان یاخچی باخ ساده غرورسوز اونـــــــــلار حقیقـــتا چوخ اوجادیـــلار. اونــــلارین ویجدانی آلتونو، پولـــو آنجاق تبــسسومـــله قــووالادیـــلار. اونــــلارین تاریـــخی ...Read More »
من اؤلسم، سن آزاد یاشا!/ میرجمال حسینی(اینجیک)
من اؤلسم، سن آزاد یاشا! میرجمال حسینی(اینجیک) بیر داشین آلتیندا سون سیگارئتین مینلرجه اومودلا آلیشدیریردی. آزادلیق دویغوسون، وطن سئوگیسین اورکده اومودلا باریشدیریردی. بؤلوردو تورپاغی تمیز ویجدانی رعیتین کندلینین درد اوداسیندا. گزیردی دویغوسو مظلوم ائلینین ظولمده جان وئرهن هر اوباسیندا. سیلیردی گؤزیاشین، هؤروردو ساچین آتاسی آسیلمیش او یئتیم قیزین. بیر آنلیق دیکسینیر کولک سسینه، بوغوندان قوپاریر آسیلمیش بوزون. چکیب آپاریردی اورهیین، ...Read More »
موغان گؤزللری / میرجمال حسینی(اینجیک)
موغان گؤزللری میرجمال حسینی(اینجیک) نازدی، چیچکدی، سئوگیدی، آیدی موغان گؤزللری. تانری وئریبدی وئرگیدی، پایدی موغان گؤزللری. دوم -دورودو باخیشلاری، موم ائلهییبدی داشلاری، کیپریگی اوخدی، قاشلاری- یایدی موغان گؤزللری. قوربان اولــوم وفاسینا، اوزده اولان حـیاسینا، خان چوبانین ساراسـینا- تایدی موغان گؤزللری. بیــر یاراشـیقدی ائللـره، ازبر اولوبدو دیللره، غم بوروین کؤنوللره- هایدی موغان گؤزللری. گوندن ایشیق یاناغیدیر، تورک ائلینین اوشاعیدیر، یوردو آراز ...Read More »
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (3)/ توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (3) توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی (5) قبیر سؤکن قیزین ناغیلی قدیم زامانلاردا بیر کیشی اوغلونا دئییر: – اوغلوم ماشالله بؤیوموسن؛ داها 14-15یاشین واردیر، دور آیاغا گئت حیوانلاریمیز قالیب اؤروشده، اونلارا بیر باش چک؛ چوبانیمیز بیر آز عاغیلدان ضعیفدیر، قویونو قوردا وئرر. آتا بو سؤزو دئیب قوناقلیغا گئدیر و قوناقلیغدان دؤننده گؤرور اوغلان ...Read More »
غزه / میرجمال حسینی (اینجیک)
غزه میرجمال حسینی (اینجیک) هاوادان قان قوخوسو یئردن ناله سسی گلیر و هر تینده تیترهییر اؤلومجول هیچقیرتیلار جلاد قلینجینا چئوریلمیش موسینین عصاسی فرعون هرمینه چؤنموش ب ام ت خوش مراملی انسانلارا چئوریلمیش کؤلگهسیندن شوبههلهنن ایتگینلر قاتیللره نیفرتیمیقیناییرلار ! مسلمانام – دئیه ظولمو اودمالییام سؤیلهییر – معاصیر گؤرونتو دویغوسوندا چوروینلر. و چیخان جانلار هله دههانسی گوناهیم وار دییه ! دیرهنیرلر اوفوقلارا ...Read More »
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (2)/ توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (2) توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی (3) نه سن اره گئتدین، نه من اؤلدوم! قدیم زامانلاردا بیر یوخسول یاشلی قادین واریمیش اری چوخدان اؤلموشدو و بیر جاوان قیزی ایله یاشایارمیشلار. قیزی دا داها یئکه قیزایمیش. بونلار یای فصیللری بیچین واختی اولاندا کندده وارلیلارین یئرلرینده بوغدا بیچیلیب قوتاراندان سونرا یئره دوشن سونبوللری توپلاییب قیش ...Read More »
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری(1)/ توپلایان و یازییا آلان: میر جمال حسینی
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری(1) توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی (1): کور ایله یوخسولون شریکلیگی گونلرین بیرینده بیر نفر یوخسول شخص جیبینده تنها 5 قیران پول آددیملاییرمیش، گؤروب بیر چرچی کیلوو بیر تومنه اوزوم ساتیر. دئییر: – چرچی قارداش! منیم 5 قیرانیم وار، پولوم قدهری منه اوزوم وئر. چرچی دئییر: – بیر کیلولوقدان آز نه داشیم وار، نه ...Read More »


text:
ترکیه تشقی ایشلر وزیری سونگی وضعیت بیلن علاقه لی بیانات بیردی
چاووش اوغلی، "YPG لی تروریستلر بولگن جایده بیز بولمه ی میز" دیب ایتدی.
تشقی ایشلر وزیری مولد چاووش اوغلی، امریکا باشقرووی نینگ، ترور تشکیلاتی پی کاکا نینگ سوريه ده گی بولیمی YPG گه بیرگن قوراللرنی ترکیه گه قرشی ایشله تمس لیک اوچون سوز بیریلگنینی ایضاحله دی.
جمهور رئیس رجب طیب ایردوغان نینگ 16 می کونی امریکا قوشمه ایالتلریده گی زیارتیگه تماس ایتگن چاووش اوغلی، ایردوغان نینگ، توشونچه لرینی قرشی تامانگه آچیقچه بیلدیرگنینی افاده ایتدی.
ترور تشکیلاتی داعش گه قرشی کوره ش موضوعسیده ترکیه نینگ هم اَیریم شرطلری بولگنینی فاده ایتگن چاووش اوغلی، "YPG لی تروریستلر بولگن جایده بیز بولمه ی میز" دیب ایتدی.
جمهور رئیس ایردوغان نینگ "ترکیه نی تهدید ایتگن تقدیرده YPG گه قرشی چاره- تدبیرلر آلینه دی" دیگن سوزلرینی ایسله تگن چاووش اوغلی، لیکن تشکیلات نینگ قوراللردن ترکیهگه قرشی فایده لنمس لیگی اوچون سوز بیریلگنینی افاده ایتدی.
چاووش اوغلی، امریکا قوشمه ایالتلری نینگ داعش گه قرشی کوره ش خاص نماینده سی بریتت مات کورک نینگ ترور تشکیلاتی پی کاکا/ YPGنی دستکله گنینی و بو کیشینی المشتیریلیشی کیره ک لیگی گه دقّت قره تدی.
ایردوغان واشینگتن اوچره شوولری چاغیده سوريه نینگ رقه شهریده گی عملیاتده تروریستلرنی سیزیب اوتیشینی بیلدیرگن مولد چاووش اوغلی، بو حدودلرنی عربلر نینگ باشقرووی گه تاپشیریلیشی اوچون اطمینان بیریلگن لیگینی بیلدیردی.
15 جولای دولتنی تونتریش تشبثیدن کیین فتح الله چی ترور تشکیلاتی فتو نینگ امریکاده یشه گن باشقروچیسی نینگ ترکیه گه بیریش طلبینی امریکا اداره سیگه تکرار بیلدیریلگنینی افاده ایتگن چاووش اوغلی؛ "تسلیم ایتیلیشنی کوته میز. امریکاده تحقیق باشله تیلیشینی سوره دیک. وقتینچه نظارتگه قوییش کبی اَیریم چاره - تدبیرلر آلینیشینی ایسته دیک ترامپ، بونی کوزدن کیچیریشینی بیلدیردی" دیب سوزله دی.
تشقی ایشلر وزیری سونگی دورلر آلمان بیلن هم رواجلنیب بارگن علاقه لرگه تماس قیلیب اوتدی.
آلمان تینگداشی سیگمیر گبریئل نینگ "ترکیه تهدید قیلماقده" دیگن سوزلریگه قتّيق ناراضی چیلیک کورستگن چاووش اوغلی؛ "آلمان، بیز ترکیه گه قرشی ایسته گنیمیز کبی هرایش قیله میز توشونچه سیدن واز کیچیشی کیرهک. ایکّی یوزله مه چی حرکتلرینگیزگه بوی ایگمه یمیز. ترکیه گه خواجعین کبی ایمس دوست کبی یانداشینگیز کیرهک" دیب ایتدی.
آلمان باشقرووی نینگ آدانا دهگی انجیرلیک حربي قونلغه سیدن عسکرلرینی چیقریش قراری بیلن علاقه لی بیر سوالگه "اوزلری بیله دیلر. کیلدیلر یاردم بیردیک. کیتیشنی ایسته سه لر ایشیکلر آچیق" شکیلده جواب بیردی.


text:
یازار : مجید زنگانلی (Məcid Zənganli)
+0 بهیهن - پسندیدن
[ ]
عرفان افشارلی
بیر زامان شوخلوق اوچون بلکه ده جدی دئیردیلر: «تراختور چیخاندان بَری، بؤیوک-کیچیکلیک ییغیشدی» بو مثلده چوخ گؤزل بیر کنایه وار. چون تراختورون کیچیک لاستیکلری بؤیوک لاستیکلریندن قاباق گئدردی، خالقیمیز اوندان الهام آلیب و بو گؤزل مثلی یاراتمیشدیلار. آمما شوخلوقدان گئچیب، آتابابالاریمیز احترامات و بؤیوک کیچیکلیگه گؤره، آیری گؤزل-گؤزل اصطلاحلار دا یاراتمیشدیلار.آشاغیداکی گلن اصطلاحلار آذربایجانیمیزین هر بیر یئرینده ایشلهنن کیمی، بیزیم بو قوجا زنگانیمیزدا دا چوخ فعال و ایشلک دیر. مثلا:
1-زنگانلیلار بیر نفرین یاخشیلیغینا جواب وئرنده دئیرلر: «آللاه چوخ گؤرمهسین»
2-زنگانلیلار بیر نفرین ایشیندن تعریف ائدنده دئیرلر: «اللرین آغریماسین»
3-زنگانلیلار بیر نفرین سؤزوندن یا آوازیندان تشکر ائدنده دئیرلر: «آغزین آغریماسین»
4-زنگانلیلار قوناغی، ترحیم مجلسیندن و یا ائولریندن یولا سالاندا دئیرلر: «آیاقلاریز آغریماسین»
5-زنگانلیلار بیر نفرین تعارفیندان تشکر ائدنده دئیرلر: «مرحمتیز آرتیق»
6-زنگانلیلار بیر نفره ساغلیق آرزیلایاندا دئیرلر: «ساغ اول، یاشا»
7-زنگانلیلار ائو صاحابینین سفراسی ییغیشاندا دئیرلر: «آللاه برکت وئرسین/ بیشیریب، دوشورهنین اللری آغریماسین»
8-زنگانلیلار امام حسین نذرینی آلاندا، دئیرلر: «آللاه زیارتین قسمت ائلهسین»
9-زنگانلیلار قوربان بایرامینی تبریک دئینده، دئیرلر: «حاجیلار ثوابیندا اولاسیز»
10-زنگانلیلار بی و گلینه خیر دوعا وئرنده دئیرلر: «آغ بخت اولاسیز/ قوشا قارییاسیز»
11-زنگانلیلار هر بیر بایرامی تبریک ائدنده، دئیرلر: «مین بئله بایرام گؤرهسیز»
12-زنگانلیلار ایل بایرامین تبریک ائدنده، دئیرلر: «گئچن گونلریز گئچدی، گلن گونلریز خیر اولسون »
13-زنگانلیلار جوان قیزا و اوغلانا خیر دوعا وئرنده دئیرلر: «آللاه سنه بیر حلال سوت اممیشین یئتیرسین»
14-زنگانلیلار بالاجا قیزا و اوغلانا خیر دوعا وئرنده دئیرلر: «بالا، سنین تویوندا اوینویوم»
15-زنگانلیلار اوغولسوز آتاآنالارا خیر دوعا وئرنده، دئیرلر: «آللاه اوغول وئرسین»
16-زنگانلیلار اوغوللو، آتاآنالارا خیر دوعا وئرنده، دئیرلر: «آللاه اوغلون ساخلاسین»
17-زنگانلیلار توکانچینی و تاجیری گؤرنده، دئیرلر: «بازار اولسون»
18-زنگانلیلار بیر عائلهیه و طایفایا خیر دوعا وئرنده دئیرلر: «آللاه بو طایفانین اوستوندن یامان یئل اسدیرمهسین»
19-زنگانلیلار بیر فرش توخویانی و یا بیر ایشچینی ایش اوسته گؤرنده دئیرلر: «ایشین ایرهلی»
20-زنگانلیلار سلام گتیرهنه دئیرلر: «سلام گتیرن ساغ اولسون»
21-زنگانلیلار پالتارا و ... «موبارک اولسون» دئیهنه دئیرلر: «موبارک آدلی بیر اوغلون اولسون»


text:
تورکییه ایله روسییا آراسیندا یوکسک سوییهلی امکداشلیق شوراسی وار. بیز روسییادان آلدیغیمیز نفت و طبیعی گازی کسه بیلمریک. روسییادان بیزه ۵ میلیون توریست گلیر. ناتو متفیقیمیز آمریکادان ایسه ائله اولور کی، هئچ پوللا دا سلاح آلا بیلمیریک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان دئییب.
«سناتدان راضیلیق وئریلمهدی دئیهرک، سلاح وئرمهیه بیلیرلر. روسییا بیزه چوخ الوئریشلی کردیت شرطلری تکلیف ائدیر. مدافعه صنایعسی احتیاجلارینی دا ان اویغون شرطلرله فرقلی یئرلردن قارشیلاماق تورکییهنین ان طبیعی حاقیدیر. آمریکادان بیزیم اساس گؤزلنتیمیز موناسیبتیمیزین متفیقلیک، ایستراتژی امکداشلیق روحونا هر باخیمدان اویغون اولماسیدیر»، - اردوغان بیلدیریب.


text:
مایکل فلپس
مایکل فلپس (اینگیلیسجه: Michael Phelps، د. ۳۰ ژوئن ۱۹۸۵) — آمریکالی افسانه اوزگوچوسو. لقبی اوچان بالیخ (Flying Fish) و بالتیمور گوللـهسی (Baltimore Bullet)دیر.
او، گئنللیکده ۲۲ میداللا اولیمپیک اویونلاری تاریخینده ان چوخ میدال قازانمیش اوزگوچودور. ۲۰۰۴ آتن اولیمپیک یاریشلاریندا ۱۹ یاشیندا اولاندا ایلک قیزیل میدالی و توپلام ۶ قیزیل و ایکی گوموش آلدی. ۲۰۰۸-جی ایلده چین باشکندی پکنده کئچیریلن اولیمپیک اویونلاریندا ۸ قیزیل میدال قازانمیشدیر. بو غلبهلرین بئشی آیری-آیری نؤعلرده ایدی. ۲۰۱۲-جی ایل یای اولیمپیک اویونلاریندا فلپس دؤرد قیزیل و ایکی گوموش میدال قازانیب. او، اولیمپیک، دونیا و پان-پاسیفیک اوزگوچولوک شامپیونلوقلاری کیمی اولوسلار آراسی یاریشلار داخیل اولماقلا ۵۷ قیزیل، ۱۱ گوموش، ۳ بورونج عومومیلیکده ۷۱ میدال قازانیب.
۲۰۱۲-جی ایلده ۲۷ یاشیندا لوندوندا اولیمپیا اویونلاریندان سونرا کاریئراسینی بیتیریب. ۲۰۱۶ریو اولیمپیک اویونلاریندا دا بو گونه کیمی ایکی قیزیل آلیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکی پدیا صفحه سی


text:
بعضی شخصلر وار کی، اونلارین دیندن هئچ بیر آنلاییشی یوخدور و دینی اؤزلری اوچون صرف گلیر منبعینه چئویریرلر، اینسانلاری آلداداراق، دینی مراسیملر ایجرا ائدیرلر. آللاهشوکور پاشازادنین ده خبردارلیغی محض بونونلا باغلیدیر کی، ایداره بو شخصلره گؤره مسئولیت داشیمیر.
بو سؤزلری قفقاز موسلمانلاری ایدارهسینین (قمی) صدری آللاهشوکور پاشازادنین آذربایجاندا ساختا ملا پروبلمینین اولماسی حاقدا خبردارلیغینی آخار. آذ-آ شرح ائدن ایلاهیاتچی حاجی شاهین دئییب. او بیلدیریب کی، آ. پاشازادنین سؤزلری هم ده جمعیته بیر مئساژدیر:
«آذربایجاندا فعالیت گؤسترن دین خادیملری قفقاز موسلمانلاری ایدارهسی طرفیندن قیدیاتدان کئچیریلیر. بونا گؤره ایداره یالنیز قیدیاتدان کئچن دین خادیملرینه گؤره مسئولیت داشیییر. دیرناق آراسی دین خادیملرینی مویینلشدیرمکدن اؤترو موطلق اونلارین کیملیگی طلب ائدیلمهلیدیر. اینسانلار اونلارین نه درجه دینی بیلگیلره صاحب اولدوغونو و آیینلری ایجرا ائتمک صلاحیتلرینین اولوب-اولمادیغینی معینلشدیرملیدیرلر. بو، چوخ حساس مسئلهدیر. مجلیسلریمیزده دینی آیینلرین ایجراسینی کیمه گلدی تاپشیرا بیلمریک. بعضی اینسانلار وار کی، قرآنی اوزدهن اوخویا، سؤزلری دوزگون تلفظ ائده بیلمیر. عادی کیریل، بعضا ده لاتین گرافیکاسی ایله یازیلمیش سورهلری اوخوماغی باجارمیر. اینسانلار دا او سورهلری بیلمدیی اوچون بو شخصلره اعتبار ائدیرلر».
مسئله ایله باغلی دانیشان دیگر ایلاهیاتچی الشاد میری بیلدیریب کی، ملالیق ائتمک ساختاکارلیقدیر:
«موللالیغین اؤزو ساختاکارلیقدیر. ایندی ساختاکار اولمایان ملا وارمی؟ بو، سونرادان اورتایا چیخان بیر پئشهدیر. ایلاهیاتی بیتیرن اینسانلار دین شناسدیر. ملا دئییلن بیر آنلاییش یوخدور».


text:
ایتالیادا پرتقال فستیوالیندا ۱۸۰ آدام یارالاندی
۳ گۆن دۇوام اتجک فستیوالینگ ایلکینجی گۆنۆنده اۇن مۆنگلرچه پرتقال کؤچه لره دؤکۆلدی
ایتالیادا گچیریلن پرتقال فستیوالیندا ۱۸۰ آدام ینگیل یاغدایدا یارالاندی.
تورینو شأهِری نینگ قۇلایینداقی ایورا شأهِریندذه یۆزلرچه آدام گچن عاصیرلارینگ کؤینِگی بیلن پرتقال بیلن دۇلدوریلان آت آرابالارینا مۆندی.
۳ گۆن دۇوام اتجک فستیوالینگ ایلکینجی گۆنۆنده اۇن مۆنگلرچه پرتقال کؤچه لره دؤکۆلدی.
پرتقال ساواشینا قاتناشماق ایسله مه یأنلر قیزیل شپکه داقدی.
فستیوالینگ ایلکینجی گۆنۆنده ۱۸۰ آدام یارالاندی.


text:
محمد فضولی
0 گؤروش
یازار: سمیرا
دیوان ادبیاتینین ان اهمیتلی شخصیتلریندن، غزل مولکونون سلطانی اولاراق
بیلینن محمد فضولی حاقیندا دانیشماق ایستییریک بو گونکی پروقرامیمیزدا .
گئرچک
آدی محمد بین سلیمان اولان بو بؤیوک شاعرین دوغوم تاریخی تام اولاراق
بیلینمهسه ده، 1480لی ایللرده، ایندیکی واختدا عراق سرحدلری ایچینده
اولان کربلادا دوغولدوغو تخمین ائدیلمکدهدیر. اوغوز تورکلرینین بایات
بویوندان اولان فضولی، ایلک تحصیلینی آتاسیندان و داها سونرا رحمت الله
آدلی بیر معلمدن آلمیشدیر. دؤورونون اساس علملرینی یاخشی بیر شکیلده
اؤیرنن، آنا دیلی اولان تورکجهنین بوتون اینجهلیکلرینی قاورایان، عرب و
فارجاسینی دا شعر دیوانی یازابیلهجک قدر گلیشدیرن فضولی، گنج یاشلاریندان
اعتباراً شعر یازماغا باشلامیشدیر. اؤزوندن اوّلکی بؤیوک شاعرلرین
اثرلرینی دفعهلرله اوخویوب، بعضن اونلاردان ایلهاملاناراق قلمه آلدیغی
شعرلر، قیسا بیر زاماندا سرحدلری آشاراق، شرق جمعیتلری آراسیندا
یاییلمیش، بیر چوخ شاعره ایلهام قایناغی اولموشدور.
------
فضولینین
حیاتی یوخسوللوق و سیخینتی ایچینده کئچمیش و بو وضعیت اونون شعرلرینه ده
عکس اولونموشدور. او، لیریک و یا عاشیقانه شعرین تورک ادبیاتینداکی ان
بؤیوک نمایندهسیدیر. لاکین بو قدر مشهور اولماسینا باخمایاراق، حیاتی
حاقینداکی معلوماتیمیز اولدوقجا محدوددور. بیلینن بودور کی، سارای
طرفیندن سئویلدیگی حالدا، اونلارین حمایهسینی قازانا بیلممیشدیر. بؤیوک
عالیم فواد کؤپرولو، بو وضعیتی اونون عثمانلیلاردان فرقلی اولاراق شیعه
مذهبینه منسوب اولدوغونا باغلاییر. لاکین نه وار کی، فضولی، صفویلر
طرفیندن ده کیفایت قدر دستکلنممیش، حؤرمت گؤرممیشدیر. بغدادین عثمانلی
دولتی طرفیندن اله کئچیریلمهسیندن سونرا دا گؤزلدیگی ماراغی گؤرمهین
فضولی، بو وضعیتی شعرلرینه عکس ائتدیرمکدن دا چکینممیشدیر. فضولینین
آنلاددیغینا گؤره، اؤزونه باغلانان بیر میقدار دولاناجاق وسایلی داهی
اؤدنممیش، بونون اوزرینه فضولی ده قانونی سلطان سلیمانا یازدیغی مکتوب ایله
ادبیاتیمیزین ان گؤزل مکتوب نومونهلریندن بیری اولان شیکایتنامه آدلی
اثری اورتایا چیخارمیشدیر. آراشدیرمالارا گؤره، فضولی آیریجا شاهزاده
بایازید ایله اوزون مدت مکتوپلاشمیش، بو مکتوبلاشما بیر دؤور کسیلیب سونرا
یئنیدن داوام ائتمیشدیر.
فضولی، متصوّف بیر شاعردیر. شعرلرینین اساس
موضوعسونو عشق و قوووشما حسرتی تشکل ائدیر. عشق موضوعسوندا یازدیغی غزللر،
اونون عمومی تورک ادبیاتینین ان بؤیوک غزل شاعری اولاراق تانینماسینا
سبب اولموشدور. تورک، فارس و عرب دیللرینده شعر دیوانلار اولان فضولی،
عینی زاماندا شرقین شکسپیری اولاراق دا شؤهرت قازانمیشدیر.
فضولی، بیر
عرب حکایهسی اولان و داها اوّل عرب و فارس دیللرینده یازیلمیش اولان
لیلی و مجنون حکایهسینی اصلیندن داها گؤزل و داها دویغولو بیر شکیلده
تورکجه قلمه آلمیشدیر. فضولینین لیلی و مجنونو تورک ادبیاتینداکی ان
اهمیتلی لیریک اثرلردن بیری اولاراق قبول ائدیلمکدهدیر. شاعر اثرین ایلک
بؤلوملرینده اورکده آچدیغی درین کدر حالینی، عاشیقلارین بیر-بیرلرینه
چاتما ایستگینی، عشق اوغرونا ائدیلن مباریزهنی و توتقونو دیله
گتیرمیشدیر.
فضولینین دیلی اورتاق اوغوز تورکجهسیدیر. لاکین
آذربایجان تورکجهسینه یاخینلیغی و بنزرلیگی سببیله، آذربایجان تورکجهسی
اولاراق تعیین اولونماقدادیر. بونا گؤره ده هم تورکیه ادبیاتی، هم ده
آذربایجان ادبیاتی تاریخینده فضولینین خصوصی بیر یئری واردیر.
----------
شاعر،
اوّللر بیر نئچه گؤزل معنالی تخللوصو سئچدیکدن سونرا، بو مخلصلرین
دیگر شاعرلر طرفیندن ده ایستیفاده ائدیلدیغی و یا ایستیفاده
ائدیلهبیلهجگی دوشونهرک، فضولی تخللوصونو آلمیشدیر. چوخ و گرکسیز
معناسینی وئرن فضولی سؤزجوگونون باشقالاری طرفیندن ایستیفاده
ائدیلمیهجگینی، فضولی دیوانیندا بئله آچیقلاییر : " شعره باشلارکن
گونلرله بیر تخللوصو آلماق یولوندا دوشوندوم. سئچدیگیم تخللوص بیر مدت
سونرا بیر اورتاق چیخدیغی اوچون یئنی بیر تخللوصو آلیردیم. نهایت مندن
اوّل گلن شاعرلرین عبارهلری دئییل مخلصلری قاپیشدیقلارینی آنلادیم.
قاریشیقلیغی اورتادان قالدیرماق اوچون فضولی تخللوصونو سئچدیم. "
فضولینین
تورکجه دیوانی، اونون شاعرلیک قابیلیتینی اورتایا قویان ان اهمیتلی
اثریدیر. بو اثرده اله آلینان سئوگی موضوعلو غزلّر تورک ادبیاتینین ان
گؤرکملی لیریک شعر نومونهلریندندیر. شاعری بو قدر باشاریلی و قالیجی
قیلان دا اونون بو شعرلریندکی لیریزمی اسکیکسیز بیر آنلاتیملا
سوسلهمسیدیر . دیوانین باشقا بیر خصوصیتی ده، اثرین باشیندا اولان اؤن
سؤز حیسهسیدیر. بو حیسهده شاعر ؛ گئرچک بیر شاعرین خصوصیتلرینی، شعرده
اوسلوبون نئجه ایشلنمهسی لازیم اولدوغونو، علم و شعر علاقهسینی، شاعر
طبیعتینین شعره عکس اولونمالارینی، کلاسیک شعرین دگر محاکیمهلرینی، شعر
صنعتینین ریتوریک و رومانتیک باغلامینی، شعرده خصوصیلیگی نئجه
یاخالاناجاغینی، دؤورون شعر آنلاییشینی و اؤزونه تخللوص ائتمهنین
حکایهسینی اوخوجوسو ایله پایلاشمیشدیر.
پنجشنبه 16 بهمن 1393


text:
نوصرت کسمنلی نین اؤزو و سؤزو
عمور وفا قیلسایدی، ۷۰ یاشینی بایرام ائدجکدیک. و یقین کی، یاش اونون یاخینلارینا دایم گولومسهیهن اوزوندکی ایشیغا کؤلگه سالا، صمیمییتینه هئچ بیر تأثیر گؤستره بیلمهیهجکدی. من اوندان یاریم ایل بؤیوکدوم و بو کیچیک "بؤیوکلوکدن" ایمتیاز کیمی گئنینه-بولونا ایستیفاده ائدیر، موباحیثهلی مسئله نین حلینده بو بیر نئچه آیلیق فرقدن یاپیشیردیم. آنجاق منجه، اوزون دوستلوغوموز عرضینده ائله بیر جدی فیکیر توققوشمامیز اولمامیشدی.
نوصرت کسمنلی اؤتن عصرین آلتمیشینجی ایللرینین سونوندا پوئزییامیزا گلن و قیسا مدتده ایجتیماعیتین دقتینی جلب ائدن، اوخوجولارین سئوگیسینی قازانان پارلاق بیر ادبی شخصیت ایدی. بویلو-بوخونلو، اؤتکم، گولر اوز، عمرون چتینلیکلرینه مردی-مردانه سینه گرن، اعتبارلی، سؤزو اوزه دئین، خیرداچیلیغی سئومهیهن، اوریی سئوگیله و خئیرخاهلیقلا دولو بیر گنج ایدی. باکییا بیزدن سونرا گلمیشدی و ائله ایلک گؤروشوموزدن گیریشسیز-مقدمهسیز بیر- بیریمیزه اورک قیزدیرمیشدیق. هانسی گوندن، هانسی اولایدان؟ - خاطیرلاماق چتیندیر؛ یقین او دا دقیق دئیه بیلمزدی؛ منه ائله گلیردی، بیز ائله اوشاقلیقدان تانیشیق. باکییا گتیرن اذیتلی، احتیاج دولو یوللاردا همیشه یاناشی اولموشوق. بونون چوخ ساده بیر سببی واردی: ایلک شعیرلریمیزین چوخو اوخشار یوللارین و تالعلرین، بنزر سئوگی و آیریلیقلارین، دوغما روحلارین ایفادسیدی. بیزدن اؤنجه شعیرلریمیز یاخینلاشمیشدی، اونلاری دینلهیهندن سونرا تقدیماتا، کئچمیشین و کیملیین حاقیندا علاوه بیلگییه احتیاج قالمیر. زامان کئچدیکجه مؤوضوعلاریمیز، ادبی ماراق دایرمیز گئنیشلهندی، آیریلدی، معین مقاملاردا بیر-بیریندن اوزاقلاشدی، هره اللهین محض اونون چینینه قویدوغو گؤروی داشیماغا باشلادی، آنجاق بو، عقیده یاخینلیغیمیزا تأثیر گؤسترمدی. ائله بو روح دوغمالیغی حیس اولونمادان چینگیز علی اوغلونو، نوصرت کسمنلینی و منی یاخینلاشدیرمیشدی، آرامیزدا اوزون ایللر داوام ائدن، ادبی موحیطیمیز اوچون نادیر بیر دوستلوق نومونهسی یارانمیشدی.
بیز کاراکتئرجه فرقلیدیک، آنجاق دوستلوغوموزون بیر سببی ده بو موختلیف کاراکتئرلرین بیر-بیرینی آنلاماسییدی. ایندی بو فرقلری یازا بیلمرم، داها دوغروسو، بو، منی ایلگیلندیرمیر، چونکی بو فرقلری بیزیم یازیلاریمیزدا گؤرمک چتین دئییل. ماراقلی اولان بو فرقلیلیین بیر آرادا، بیر-بیرینه مانع اولمادان، قیسقانمادان، بیری-بیرینین اوغورلارینا سئوینه-جئوینه یاشایا بیلمسیدی. هر بیریمیزین آیری موحیطی، آیری دوستلاریمیز دا واردی؛ مثلاً، من ادبی موحیطده فرمان کریمزاده، مممد ایسماییل، موسا یاقوب، مممد آسلان، هیدایت، توفیق حسین، رامیز رؤوشهن، سئیران سخاوت، تاهیر قوربانوو، عیسی ایسماییلزاده، خودو مممدوو، آلتای مممدوو، مممد آراز و صابیر اهمدلینی ده، بزیلریله یاش فرقلریمیزه باخمایاراق، یاخین دوستلاریم ساییردیم، بیر یئرده اوخوماقدان، بیر یاتاقخانادا یاشاماقدان، بیر منزیلده کیراکش اولماغیمیزدان، بیر یئرده ایشلهمکدن تانیدیغیم، سئودییم بیر چوخ دوغما اینسانلار واردی. لاکین بو، "اوچ قارداش"این الاهیدده بیر یول گئتمهسینه مانع اولموردو، عکسینه، بیزیم یاخینلیغیمیز سونرالار اوشاقلیق، گنجلیک دوستلاریمیزی دا تانیشدیرمیشدی.
نوصرت کسمنلی توپلومدا ایتیب-باتان آدام دئییلدی؛ اونو دوست دا گؤروردو، دوشمن ده، ائله ایلک گؤروشدن یادداشلارا هکک اولونوردو. شعیرلری ده بئلیدی، چونکی شعیرلری ده بویو برابریندیدی، ایلک اوخونوشدان اوخوجو قلبینده یئر قازانیردی. شعیرلری کیتابدان، ادبیاتدان یوخ، تالعییندن، چکدیی آجیلاردان، سئوگیسیندن و آیریلیقلاریندان گلیردی؛ بعضا ایچ دونیاسینین و یاشادیقلارینین چیلپاقلیقارینی گؤسترمکدن چکینمهیهن وعنعنوی گؤرونمهیهن قدر اینتیم، جسارتلی، مرد و صمیمیدیسه، بعضا ده هئچ بیر حاقسیزلیغا دؤزمیهن درجهده عصیانکار و باریشمازدی. دؤزوملویدو، آنجاق قفیلدن توفان قوپارماغی دا واردی. ادبی تالعی اونا اوشاقلیق تالعینی اونوتدورمادی، باکی سئوگیسی آگستافانین "آتا-آنا سئوگیسیزلیینین"، "آنلاری جورابا توخویان"، "یوماق آچیلدیقجا بوکولهن" ننهنین بوینونا دولانماق اوچون آچیلان قوللارینین یئرینی دولدورمادی، آنجاق بو دردلر شعیره کئچدیکجه ادبیلشدی و ابدیلشدی، پایلاندی، هامینین مالی اولدو، پایلاندیقجا نصرتین یوکو شعیر-شعیر یونگوللشدی، اوخوجو سئوگیسی کدرلی خاطرهلری شعیر-شعیر اوز ائتدی و نصرت اوتوز یاشینا ایستعدادینین و اوخوجو سئوگیسینین توخلوغو، آرخایینلیغی ایله، سارایلاردا یاشامیش، اذیت گؤرممیش بیر گنجین ووقارییلا، باشی اوجا گلدی. و بیر چوخ سیخینتیلارین اوستوندن آدلاماغا دوستلوغوموز دا یاردیم ائتدی، بیر-بیریمیزه معنوی دایاق اولماغی باجاردیق. تکجه سئویملی اوغلو آرازین باشینا گلن آجی اولایدان باشقا. حاقسیز هوجوملار و اوغلونون سونادک اینانمادیغی اتهاملا حبسی هئچ بیر احتیاجین قارشیسیندا اییلمهیهن قارداشیمیزی گؤزه گؤرونمهدن سیندیردی و عمرونو قیسالتدی.
آرازا کؤرپه ایکهن یازدیغی شعیردهکی آرزوسونا چاتا بیلمهدی:
وطن آلوو ائتسین اودونو سنین،
بؤیو بو تورپاقلا، بو یوردلا اؤیون،
من آراز قویدوم کی، آدینی سنین
ائویمده آرازی چاغیریم هر گون.
اما سانکی ۱۹۸۲-جی ایلدهن بو گونلری گؤروب شعرین باشقا بیر بندینده یازیر:
الیمیز یئتیشمیر گؤز گؤره-گؤره،
اوغولسان، بو درده دؤز، گؤره-گؤره،
بیز اومید توخومو سپمیشیک یئره،
در، اوغلوم،
دئمه کی، درهن تاپیلمیر...
نصرتین بیر چوخ شعیری قیریق، نیسکیللی عؤمورلره ایشیق سالان شاعر کشفیدیر، دوغولوب، تالعه عصیان کیمی، نغمه، بایاتی کیمی... نصرته قدر ده عائله اوغورسوزلوغونون، آتا-آنا آیریلیغینین آجیسینی یاشایان سایسیز اینسان و سؤز آدامی اولوب، آنجاق بو آیریلیغین اؤولادلارا یاشاتدیقلاری محض نصرتین قلمینده بو گون آرتیق تیتوللاشمیش و دیللر ازبری اولماقلا، تسللییه چئوریلمیشدیر:
آیری یاشاییرلار آتاملا آنام،
بیر تضاد دؤور ائدیر بو کایناتدا.
اونلارا هم دوغما،
هم ده کی، یادام،
گؤز آچیب ننهمی گؤردوم حیاتدا.
بئشییم باشیندا لایلا یاناندا
بایاتی هیجرانین دیلینده قالدی.
اورییم بیر آتا-آنا یانیندا
اللریم بیر ننه الینده قالدی.
نصرت بو آغریلاردان دوغولموشدو، بو میصراعلار اونون ترجومیی-حالی و اؤزونو تانیتماسییدی، بو میصراعلار هم ده اونا اوخوجو سئوگیسینین قاپیسینی آچیردی. شئیرین سونلوغو بو گون دوغرودان دا مثال، آتا سؤزو کیمی سسلنیر:
آتالار، آنالار یاد اولان زامان
یاخشی کی دونیادا ننهلر وارمیش.
بو ایکی میصراع دمیر یول رئلسلری کیمی نصرتی آغستافا واغزالیندان آلیب بیرباشا ادبی موحیطیمیزه گتیرمیشدی و بیزلرله دوغمالاشدیرمیشدی.
نصرتین اونلارلا بئله تالع شئیرینی خاطیرلاییرام و او شعیرلرین اوخوجو آودیتورییالارینی نئجه دالغالاندیردیغینی ایللر اوزونو مشاهده ائتمیش، سؤزون گوجونه سئوینمیشهم. "ایرواندا خال قالمادی"، "دونن تویون ایدی"، " دلی بیر آغلاماق کئچیر کؤنلومدن"، "یومول، بنؤوشهم، یومول"، "حاضر قبیرلر"، "اوغرو اولماق ایستییرم"، "بیری واردی، بیری یوخ"، "داها ناغیللارا اینانمیرام من" کیمی نئچه-نئچه شعری محض او گؤروشلردن سونرا دیلدن-دیله دوشور، هم نصرتی بؤیودور، هم ده پوئزییامیزین، ادبیاتین اؤلکهنین معنوی حیاتینا یوللارینی گئنیشلندیریر، بدیعی سؤزون نفوذونو آرتیریردی.
نصرت سئوگی شاعریدی. ۲۰-جی یوزیلین سونونا دوغرو صاف سئوگینین بایاغیلاشدیغی، آذربایجان روحونون قبول ائتمدیی بیر سیرا یابانچی یاشام شکیللرینین حیاتیمیزا سوخولدوغو، اصیل محبت حاقیندا یازماغین، سئوگی اعترافلارینین آرخایک گؤروندویو بیر چاغدا نصرت بعضا حتی اوشاق ساده لوحلویو تأثیری باغیشلایان، لاکین صمیمیتیله ایناندیران سئوگی شعیرلریله اورتایا چیخدی.
بو گون نصرتین سئوگی شعیرلری یوزلرله وورغون اورک آراسیندا کؤرپو سالیر، عشق مکتوبلارینی بزییر.
"گئتمک ایستییرسن"، «بیلسهم یالان دئییرسن"، "اللرین نه یامان سویوقدور، گولوم"، "ایستی یاغیشلار یاغیر"، "اعتراف"، "ایکیمیزین یئرینه"، "اللهیم، آییرما بیزی" و باشقا شعیرلری تکجه نوصرت کسمنلینین دئییل، اؤتن عصر سئوگی لیریکامیزین ان گؤزل اؤرنکلری سیراسیندادیر...
بیزیم ادبیاتا گلدییمیز ایللرده پوئزییامیزدا ایکی خط یاناشییدی: عنعنوی هئجا شعری و سربست شئیر. بونلارین آراسیندا قووغالارین قیزیشدیغی زامانلار دا اولوردو. مودئرن دوشونجهنین یوخ، مودئرن فورمانین دبده اولدوغو واختلاردی. بیزلر بو ایکی جبههنین آراسیندا اؤز یولوموزو بولماغا چالیشیر و بو آیری-سئچکیلیگی آرادان قالدیریب، عینی واختدا هم هئجایلا، هم سربست یازماغین مومکونلویونو گؤسترمهیه چالیشیردیق. بو باخیمدان نوصرت کسمنلی شعری ده ایکی قانادلیدیر و اونون ایستعدادی اوچون بو یوللارین هئچ بیرینده مانعه یوخدور. نصرت شعر تاریخیمیزده یوز دفعه ایشلنمیش ردیفلرله قوشما، گرایلی یازماقدان چکینمدیی کیمی، ان گؤزلنیلمز اوبرازلارلا، گؤزلنیلمز پوئتیک دیلله دانیشماغی دا باجاریردی. مثلاً، ۱۹۸۰-جی ایلده یاردیملیدا، سرحدده، ساوالانلا اوزبه اوز دایاندیغیمیز گون منه حصر ائتدیی بیر شئیرده دئییردی:
کولک آپاریر سؤزومو،
گؤز یاشیم اینجی دوزومو،
او تایدا بیر قیز گؤزونو
سیخیر، پریشان-پریشان.
قویور چمهنه ایزینی،
بولود آلیر دوست اوزونو،
او تایدان قملی گؤزونو
ییغیر، پریشان-پریشان.
بو، عنعنهیه باغلی و بسیط گؤرونمکدن، کؤهنه قافییهلرله دانیشماقدان قورخمایان شاعردیر. چونکی اؤنملی اولان بورداکی روحون یئنیلیی، کؤهنه گؤرونن سؤز دوزوملرینین یئنی دویغولاری چاغداش هاوایا کؤکلهیه بیلمهسی و جیزدیغی منظرهنین خالقین فاجعهسینی ایفاده ائده بیلمک گوجودور.
سربست شعرلرینده باشقا بیر نصرت گؤروروک. او، "یئتیشمیش و یئتیشممیش بومبالاری دریب، کؤرپه صافلیغییلا اویانان جهانا بیر سبد گؤی چای ناری گؤندرمک ایستییر" ، "زامانین بوداقلاریندا داهیلرین جسهدی ساعت کفکیری کیمی یئللنهنده، چیخیب عصرلرین اوستونه قیپقیرمیزی بیر حقیقت آغاپپاق یالانلارا "منهم هقق" دئییب دیللنهنده، حاقین دیلینی یوخ، ظلمون کندیرینی کسدیرمک" ایستییر، اونون گؤزونده آگاجلار کؤکلرینی تورپاقدا دفن ائدیب اوجالیر، بولودلار دسمال کیمی شئه دوشموش گونشی قورولاماق ایستییر. ۲۰ یانواردا "اؤلولر سیخیلمیش اوووجلاریندان آزادلیغی بوراخماق ایسته میرلر"، "قانلی کؤینیینه بورونهنلر شهیدلیک زیروهسینه گئدیر" ...
بو مثاللارین سایینی آرتیرماق دا اولار. چوخ یئر آلار دئیه، شعرلردن بوتؤو پارچالاری بورا کؤچورمدیم. لاکین ائله بو میصراعلار دا شاعر دوستومون پوئتیک دوشونجهسینین رنگارنگلیینی گؤسترمهیه بس ائدیر.
نصرتین بنزرسیز پوبلیسیستیکاسی واردی. تلویزییادا اونودولماز وئریلیشلر آپاریردی. سندلی فیلمیمیزین اینکیشافیندا خیدمتلری دانیلمازدیر. "باکی" قزتینده ایشلدیی ایللرده بالاجا خبر کؤشهلرینی سؤزونون گوجویله نئجه گئنیشلندیردیینی، خیردا اولایلاری اوبرازلی و شاعرانه دیلله نئجه اته-قانا دولدوردوغونو یاخشی خاتیرلاییرام.
اونون گؤزل اینسان و بؤیوک ایستعداد صاحبی اولماسی، ایری بدهنینده کؤورک اوشاق اوریی گزدیرمهسی بارده چوخ یازماق اولار...
بعضی شعرلری گؤزوموزون قاباغیندا، آنیدن دوغولوب. زارافات کیمی باخدیغیمیز و آردی کسیلمهیهجک ساندیغیمیزین اولایلارین هر بیری شیرین خاطریه دؤنوب.
...بیز اوچوموز ده شاه ماتی سئویردیک. حتی سونرالار من شاه مات فئدئراسییاسینین یارادیلماسیندا یاخیندان ایشتیراک ائتدیم، فئدئراسییانین ایلک پرئزیدئنتی سئچیلدیم و بونو اویون واختی اونلارا تئز-تئز خاتیرلادیردیم... نوسرت بوتون اویونلاری ائهتیراسلا اویناردی. اوچوموز ده بئلیدیک. آنجاق آخیرا کیمی عینی سوییهده اوینامیردی، حوصلهسی چاتمیردی. بیر دفعه ژورنالیستین تلهسینه دوشموش و هانسیمیزین یاخشی اوینادیغیمیز بارهده سوالا یقین ائله اودوزمالارین آجیغینا "منی یوخودان اویاتسانیز، یئنه اونلاری اودارام" دئمیشدی. همین گون اونون اوفیسینین قاباغیندان کئچیب یازارلار بیرلیینه گئدرکن بیردن بو موصاحیبه یادیما دوشدو و یولومو دییشیب اوفیسه گیردیم. پیللهلرله بیر اوغلان دوشوردو، منی گؤرهن کیمی گولدو و "او موصاحیبهنی یازان منم" دئدی. قولوندان توتوب گئری قایتاردیم. گل اوتور، گؤر قارداشیم یوخودان اویاناندا نئجه اویناییر.
نصرت ده هوسله داشلاری دوزدو و بیر نئچه گئدیشدن سونرا سهوه یول وئردی. کؤهنه خاسیتینجه الیمدن توتوب فیقورو گؤتورمییمه ایمکان وئرمیردی. بئله حاللاردا، اوشاق جیغاللیغییلا "عذر ایستییرم" دئییب وضعیتدن چیخیردی. گذشته احتیاجی اولمایان، قورورلو، اییلمز دوستوموزون، دوداقلاریندا تبسسم، بو صونعی عذر ایستهمهلریندن اؤترو اویونو اودوزماق دا اولاردی. بیزه لذت وئریر، زارافات موضوسونا چئوریلیردی. آنجاق همین گون من ده اینادا دوشموشدوم، عذر ایستهمک مئتودلاری ایشه یارامیردی. بیزیم موباحیثهلری ماراقلا ایزلهیهن ژورنالیسته "گئت، شاهماتدا کیمین اوددوغونو دوغرو یاز!" دئدیم. طبیعی کی، آرایا باشقا مؤوضولار دوشدو، ایکی دقیقهدن سونرا شاهمات اونودولدو...
نصرت دوست یولوندا اودا آتیلاردی. بیر دفعه ایکی ماشینلا اونون احمدلیدهکی ائوینه گئدیردیک. او قاباقدایدی. «نئفتچیلر» مئتروسونا جاتمامیش یاندان قفلتهن چیخان ماشین منی ووردو. نصرت بونو گوزگودن گؤروبموش. ماشینی ساخلادیم، یونگولجه ازیلمیشدی. ساکیتجه سوروب گئدجکدیم. بلکه منی ووران یانیمدان کئچیب گئتسه، فیکیر ده وئرمیجکدیم. آنجاق بیر ده باخدیم نصرت سوروجونو یاخالاییب، زورلا الیندن آلدیم. "بوش وئر!" "نه بوش وئر، - دئدی، - ماشینی وورماغی آزمیش، هله بیر آرادان چیخماق ایستییر". ماشینی دوزلتدیرمیی اونون بوینونا قویانا قدر ال چکمهدی...
آذربایجاندا و کنار یئرلرده باشیمیزا چوخ ماجرالار گلمیشدی،بعضا دالاشمالی اولموشدوق. حتی موسکوادان، کومسومولون مرکزی کومیتهسیندن باکییا مکتوب گلمیشدی کی، بیر ده بو ایکی نفری عموم ایتتیفاق تدبیرلرینه گؤندرمیین، لاکین بیزیمکیلر بو مکتوبا اهمیت وئرمهدیلر، ندن اؤترو موباحثه
هم سون درجه یاخین، هم ده الچاتماز خاطرهلردیر. هر بیری نصرتین کاراکتئرینه بیر طرفدن ایشیق سالیر، اونو داها یاخشی تانیدیر.
شوشایا، واقیف پوئزییا گونلرینه گئتمیشدیک. گئجهدن خیلی کئچمیش یاریم قارانلیق کوچه ایله رئستوراندان هتله دوغرو ائنیردیک. مرکزی کومیتهنین ایدئولوژی کاتیبی، بو گون خاریجده اؤلکهمیزین سفیری اولان، سون ایللرده تاریخیمیز حاقیندا یئنی آراشدیرمالارا و تاپینتیلارا سؤیکهنن، قدیم تاریخیمیزه یئنی باخیش سرگیلهیهن بیر نئچه قیمتلی کیتاب نشر ائتدیرمیش و او واخت دا ادبیاتیمیزی اورکدن سئوهن حؤرمتلی حسن حسنوو قولومدان توتوب منی دستهدن آرخایا ساخلادی و دئدی: "سنین "گنجه قاپیسی" کیتابینی چوخ بینمیشدیم، رایمی سنه ده دئمیشدیم، موکافاتا لاییق کیتابدیر، آنجاق، یقین بیلیرسن، دوستون نصرت کسمنلینین کیتابی دا تقدیم اولونوب کومسومول موکافاتینا. رقیبسینیز. نه دئییرسن؟ موکافاتی هانسینیزا وئرملیگیک؟" من ترددود ائلمهدن دئدیم: "نصرتین کیتابی دا موکافاتا لاییقدیر. بیریمیز آلساق، دیگریمیز کناردا قالساق، حاقسیزلیق اولار و هئچ بیریمیزه نوش اولماز!" آیاق ساخلادی و گولدو: "شوکور، ایلک دفعهدیر، یازیچیلاریمیزدان بیرینی دوستونو مدافعه ائدن گؤرورهم. یوخسا کیمی دیندیریرسن، دئییر اولجه من. یاخشی، سنین راینی نظره آلاریق!" دئدی و دستهیه قوشولدوق. او ایل ایکیمیز بیر یئرده آلدیق موکافاتی؛ سووئت-کومسومول ایدئولوگییاسینا قطعیا عایدیاتی اولمایان، میللی روحلو کیتابلاریمیزا گؤره...
۱۹۸۸-جی ایلین میتینقلری، میدان - هم ده ضیالیلارین سیناق مئیدانییدی، سؤزله ایشین نه قدر اویغونلوغونون سو اوزونه چیخان چاغلارییدی. او زامان نصرت چوخلاریندان فرقلی اولاراق، خالقین آراسیندایدی. آلوولو چیخیشلار ائدیردی، سونرا دا ۲۰ یانوارا، شوشایا، خوجالی فاجعهسینه، ایتن تورپاقلاریمیزا و شاهیدی اولدوغو خیانتلره یانغیلی شعرلر یازدی...
...بیر گون گوندوز منه زنگ ووروب گؤزلنیلمز بیر خبر وئردی: "آتا، بیلیرسنمی، نصرت عمی قضایا دوشوب..." نصرت اوستا سوروجو اولدوغوندان بو خبر منی تعجوبلندیردی: "اؤزو ازیلمهییب کی؟" دئیه سوروشدوم. "نه ازیلمه، دئییرلر اؤلوب". سسی تیترهدی. دانیشیغیمیزی کسدیم. هارا زنگ ووروم؟ بیر ده گؤردوم مئخانیکی شکیلده نصرتین اؤز نؤمرهسینی ییغمیشام. و جاوابی دا او اؤزو وئردی... اینسانلارین حیاتیندا نادیر حاللاردا اورتایا چیخان بیر دورومدور. "قارداش، شوکور، ساغ-سالاماتسان!" "هه، شهره باشقا خبر یاییلسا دا، سالاماتام - دئدی. - بیر معجوزیله خلاص اولموشام. قاتار ماشینیمی ۲۰ مئتر سوروکلهدی، اما اؤزومه بیر شئی اولمادی". "دوش ائوین یانینا، گلیرم"، - دئدیم. گؤروشدوک، هله هیجانی کئچممیشدی. "بولاق سویو اولسا، ایچردیم" - دئدی. گئتدیک او واخت عزیزبیوو کؤرپوسونون او اوزونده یئنی آچیلمیش "قبله" رئستورانینا. سهنگده سرین بولاق سویو گتیردیلر. یئنیدن اوز-اوزه اوتورماغیمیزین شرفینه سفره آچدیردیم. قدهی الینه گؤتوروب ساکیتجه "من ایندی اؤلموش اولمالییدیم. یاخین دوستوم کیمی اوستومده اساس سؤزو سن دئیجکدین. شوکور، ساغام، آنجاق اوردا نه دئیجک دینسه، اونو ایندی دئ، ائشیتمک ایستییرم". "باشین یئریندهدیر؟" - دئیه سوروشدوم. "یئریندهدیر". "تامام، ایندی کی، بو قضادان سالامات آدلامیسان، آرزونو یئرینه یئتیریم".
طبیعی کی، آغلیما گلن ویدا سؤزونو گؤروشوموزون سئوینجینه چئویریب سؤیلدیم، اوندان سونرا نه دئیه بیلجییمی زارافاتلا چئویردیم. هله هانسیمیزین تئز گئدجییمیز بللی دئییلدی. سونرا تبریزده معالیجهدن قاییداندا دا اوردا گؤروشموشدوک و حتی تبریزده ده ائو اوچون، اوشاقلاری اوچون، باکی اوچون داریخدیغینی دئمیشدی.
او سون گؤروشلرده شاعر قارداشیمین شرفینه نه دئدییم یادیمدا دئییل. یقین ائله بو مقالهده یازدیغلاریما بنزر نلریسه دئمیشدیم و ساغلیغیندا ائشیتمیشدی...
۷۰ یاشین قوتلو اولسون، اؤلمز دوست!