text:
جوشی- قوْشار: اردبیللی منعم
بۇ نوحهنی ائله قوْشارێن اؤز دئییشینده گتیررهم و آردێندا اوْلارێن ادبی دئییشین ده گؤستهررهم کی بیلینسین نوحه شئعرلریمیزده چوْخلۇ قوْشارلارێن اؤز دئییشلرینده یارانێب و ادبی دئییش ده اوْلمایێبدێر. من بۇ ویبلاقدا ایمکان قدهری اوْلارێن ادبی دئییش ده یازمێشام آنجاق اوْرداکی بۇ ایش شئعرین وزنینده چتینلیک و یئتهرسیزلیک یارادێر، چکینمیشهم
اخیامیــدهن آیــرێلـدێ، زهـرانـون1 اوْ دیلبــهنـدی
بیر خێرداجا قێز قاشدێ2 دالدان بابا سسلهندی
ائـی قلبیمـون3 آرامـێ، گـؤر دیـده تــرهم بـابا
بیکهس بالوْوام4 گؤزدهن قان یاش الـهرهم بابا
گئتمـه سـۇ آدێـن واللاه، بیرده دیمهرهم5 بابا*
هئی سسلهدی جان بابا، قوْللارێن آچێب قاشدێ6
گلـدی اوْ کفـهن گئیمیـش سولطانـه یاخۇنلاشدێ7
راکیـب بـوْیانـۇب8 قـانـه، مرکــهبـده آچـۇب شههپـهر9
سۆرعهتله گیـدور10 باشـدا، وار شـوْق-ی-علـی اکبـر
بیر سس ایشیدوب11 سالدێ، کشتی-ی-خودا لنگهر
دؤنـدی12 دالا بیـر بـاخـدێ، یاشیـلـه13 دوْلـۇب گـؤزلـهر
گل آغلامـا جـان بـالا، منـدهن سـوْرا14 آغـلارسـان
باشسێز بدهنیم گؤرسوْن15 مئیداندا قۇجاقلارسان
گلـدۇن16 نییـه بس گلـدون اوْلمـا بـالا عطشـانسان
سۇ یوْخ بابا دردیم وار، چێخمێش عطـهشیم یاددان
آیاندێ؟17 بس دردون18 دئ باغرێمـێ ائتـدون19 قان
عــرض ائیلــهمـهرهم بابـا تــا دۆشمییـهسـن آتــدان
شاهێـن اتـهگیـن دۇتـدێ20 عـرض ائتدی یانایانـه21
گؤر یاشلێ قوْیۇب گئتمه، رحم ائت من-ی-نالانه
دۆشـدی22 آلـۇب23 آغـۇشـه اؤپـدی24 قــۇری25 لبـلـهردهن
بــۇ اؤپــدی اوْ القـانــی26، پـــاک ائیـلــــهدی پـئیـکــهردهن
بیر سؤز دئدی یاش تؤکدی27 کیپریک سانێ28 گؤزلـهردهن
یـاندێــم باباجـان یــانـدێـــم، ائـــی وای بـــۇ بــلالـــهردهن
گئتسوْن29 منـی دۆشمهنلهر یالقۇز گؤرهجئک بابا
وای قـمچـــیلر آلتێنــدا شئمــر اؤلـدۆرهجئـک بابا
دردین دیـوب30 آغـلاردێ اوْل قـانـلـۇ31 کفـهن پـوشـه
شاهۇن32 غمی دریا تک موج ائتدی گلـوب33 جوشـه
توْپراق ایده اگلهشـدی مـؤحکـهم باسـۇب34 آغـوشـه
ناگه یۇمولۇب گؤزلهر، دینجـهلدی گیـدوب35 هوشـه36
بیردهن دۇرۇب عرض ائتدی، دردون آلارام بابا
مانیع دگـولهم37 والـلاه، گئـت آغـلامـارام بابا
الـدهن منـی قـوْیمـۇردۇن ائـی دردی اوْلان دریـا
ایندی دئیـوسن38 دۇر گئت نه اوْلـدێ سبب بابا
عرض ائیلـهدی اینجیتدیـم عفـو ائیلـه منـی بابا
الان یــۇخــۇدا گـــؤردۆم گلمیشـدی آنـام زهــرا
امر ائیلهدی اینجیتمه مئهمانیمی قوْی گلسون39
آغلاتمـا یـوْل اۆستـۆنده جانانێمـێ قوْی گلسـون
آچێقلاما
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- زهرانێن
2- قاچدێ
3- قلبیمین
4- بالانام-بالاوام
5- دئمهرهم، دیمهرهم- بۇ آنجاق ایکی جورده دئییلیر.
6- قاچدێ
7- یاخێنلاشدێ
8- بوْیانێب
9- شهپر
10- گئدیر
11- ائشیدیب
12- دؤندۆ
13- یاش ایله، یاشێلا، آنجاق شئر وزنینه گؤره گرهک یاشیله اوْخۇنا.
14- سوْرا: سوْنرا، بعد، پس، دئمهک سوْنرا سؤزۆنۆن قێسالتماسێ اوْلا بیلهر.
15- گؤرسوْن: سهن اکی بعض دئییشلردهن اۆزهللیکله چاراوْیماق دئییشینده "سوْن" دئییلیر و بیلیریک بۇ سس اۇیغۇنلۇغونا قارشێ دێر. و ائله اوْنا گؤره من نوحه متنلرین یازاندا بۇلارێ ادبی یازێلێش و دئییشده یازێرام
16- گلدین
17- منجه عیاندی دۆزدیر
18- دردین
19- ائتدین
20- تۇتدۇ، دۇتدۇ
21- یانایانا/ نالانا، آنجاق بۇردادا شئعر وزنی بۇلارێ یانایانه/نالانه دئمهگه ایجاب ائدیر.
22- دۆشدۆ
23- آلێب
24- اؤپدۆ
25- قۇرۇ
26- القان: آلقان، قێپ قێرمێزی قان، لالا قان، بۆتۆن قان
27- تؤکدۆ
28- به سان مژگان؟ اوْلۇ کی بۇ آنلامێ اوْلا
29- گئتسهن، باخ 15
30- دئییب
31- قانلێ
32- شاهێن
33- گلیب
34- باسێب
35- گئدیب
36- هوشا گئدمک: میرگیلهنمه، یۇخۇیا گئتمهک، گؤزلرین یۇخۇدان دۆشمهیی، بیر آزجا یاتماق، یۇخلاماق
37- دگیلهم
38- دئییهن
39- گلسون: گلسین
* آنجاق بۇردا بیر مصرع (بۆلگۆ) آز گؤرۆنۆر، نئجه کی قالان بندلر هامێسێ دؤرد و ایکی دیر. آنجاق بۇ بند اۆچ و ایکی دیر. من بۇنۇن دۆز اوْلۇب اوْلماماغێن بیلمیرهم، نییه کی بۇ چئشید بیلگیدهن باشێم چئێخمێر. آنجاق منعم دن یازدێغێم ایکی نوحه ده آیرێ نوحهلر ایلهن بیر فرقی ده گؤرۆنۆ اوْدا بۇدۇر کی بندلرین سوْنۇندا پایمهنبهر تۇتماق اۆچۆن شاهبئیتین قافیه و یاخود ردیفی بیردهلهنمیر (تیکرار اوْلمۇر) اؤرنک اۆچۆن بۇ نوحه ده گرهک "ـهنـدی" پارچاسێ بندلرین سوْن بئیت و یا خود سون میصراعین آخێرینده گلمهسی پایمهنبهر تۇتماق اۆچۆن لازیم دیر
دئمهلی بۇ چئشید نوحهلرده نوحه اوْخۇیان اؤزۆ بندین سوْنۇنا چاتاندا دئییم دۇرۇمۇ ایلا و یا ال ترپهتمهسی ایله پایمهنبهر تۇتانلارا بندین بیتمهسین آندێرار.


c: text/html

text:
جیران یئردن آیاغینی قوش کیمی اوزوب،
یای کیمی دارتینیب اوخ کیمی سوزوب،
یئنه ئوز سورونی نظاملا دوزوب،
باش آلیب گئدیرسن هایانا، جیران؟
ازلدن میلینی سالیب چوللره،
بختینی تاپشیردین بیزیم ائللره،
او قارا گوزلرین دوشدی دیللره،
دیشلرین اوخشاییر مرجانا، جیران!
بیر مثل قالمیشدیر آتا – بابادان،
اوچاردا توراجدیر، قاچاردا جیران.
بیر من دگیلم کی، حسنونه حیران،
شهرتین یاییلیب هر یانا، جیران!
سکوتا غرق اولموش اورگیمله
من کئچیرم یئنه ده موغان چولوندن،
یانیندا بالاسی، یاغیش گولوندن
اگیلیب سو ایچیر بیر آنا جیران،
ائله کی، سون بهار مین بساط قورور،
کوللاری – کوسلاری ییغیب اوچورور،
سخناشیب بیر یئره، باش – باشا دورور
دوشنده چوغونا، بورانا جیران.
اون آددیم کناردا یاتماییر تکه،
گزینیر، اویلاغا باش چکه چکه؟
گلن قارالتیدیر، یوخسا تهلکه؟
بیر ئوزونه باخیر، بیر اونا جیران.
اوچی، اینصاف ائله، کئچمه بو دوزدن!
او چوللر قیزینی آییرما بیزدن!
قویما آغری کئچه اورگیمیزدن
- قییما ئوز قانینا بویانا جیران!
نه گوزل یاراشیر موغانا جیران!
منبع: وبسایت مغان ارس

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قاچما مندن
سن منیم اولورسان رویالاریمدا
نئجه گیزلی گیزلی ، اوچوب گئدیرسن
شئیطانلار چیخاردیب ، سنی یولوندان
منی گؤرن کیمی ، قاچیب گئدیرسن
قاچما مندن آی سئوگیلیم
سئوگی بو دونیانیندیر
قاچما مندن آی سئوگیلیم
بیر قیز بیر اوغلانین دیر
بو عئشوه بو نازلا ، گل بو ادایلا
غونچه آرزولاری وئرمه یئل له ره
من سنی سئویرم ، سن ده سئو منی
بیزده دستان اولوب دوشک دیل له ره
قاچما مندن آی سئوگیلیم
سئوگی بو دونیانین دیر
قاچما مندن آی سئوگیلیم
بیر قیز بیر اوغلانین دیر
دئسه ن کی اؤلورم ، اوله ره م سن سیز
اونسوزدا سئوگیلیم یولا گلمه سن
آنلیما یازیب یارادان سنی
بختیمدن اوزاغا قاچا بیلمه سن
قاچما مندن آی سئوگیلیم
سئوگی بو دونیانین دیر
قاچما مندن آی سئوگیلیم
بیر قیز بیر اوغلانین دیر
وئره رم جانیم سنین یولوندا
گؤزلیم داها نه ائیله ییم سؤیله
قورخارام کؤنلونه توی دویون دوشه
نولار اینصافا گل مرحمت ائیله
قاچما مندن آی سئوگیلیم ،
سئوگی بو دونیانین دیر
قاچما مندن آی سئوگیلیم
بیر قیز بیر اوغلانین دیر
Filed under: آذربایجان ادبیاتی Azərbaycan ədəbiyati Etiketlənmiş: | قاچما مندن,ماهنی قیز اوغلان,سئوگی,سئوگیلیم


text:
«آنا وارلیق» درگیسینین بیرینجی نومرهسی یاییلدی
یئنی نشره باشلایان «آنا وارلیق» درگیسی اوچ آیلیق تورکجه – فارسجا دیل، ادبیات، فرهنگ و هونر آراشدیرمالاری درگیسی عنوانیندا ۳۵۲ صحیفهده یاییلمیشدیر. «آنا وارلیق» درگیسی «آیدین سردارنیا»نین مسئولیتی آلتیندا یاییلیر و اونون یازیچیلار هئیتی عزیز محسنی، حسن مجیدزاده ساوالان، اسماعیل هادی، ابراهیم رف رف، جمال آیریملو، پرویز زارع شاهمرسی، مرتضی مجدفر، ائیواز طاها، اصغر زارع کهنمویی، سعید موغانلی و آیدین سردارنیادیر.
«آنا وارلیق» درگیسینین بیرینجی نومرهسی دوقتور جواد هئیتین حیات و یارادیجیلیغینا حصر ائدیلیبدیر و اونو ۱۵۰۰۰ تومن قیمتینده کیتاب ماغازالاریندان الده ائتمک مومکوندور.


text:
پروفایل کاربر
دربارهء من:
پروفایل غلامرضانورمحمدنصرآبادی
آرشیو وبلاگ
صفحات
مطالب اخیر
موضوعات وبلاگ
نویسندگان
لینکستان
خرده ریزها
+ وداع آخر امام حسین با حضرت زینب (س) اثر : مرحوم منزوی اردبیلی
نام نوحه: وداع آخر امام حسین با حضرت زینب (س) اثر : مرحوم منزوی اردبیلی
ای خاندان-ی-عیصمته، زهرای ثانی زینبیم
آخر وداعیمدیر چاغێر، آل-ی-عبانی زینبیم
سلطانه دونیا تنگ اوْلار، انصار-وْ-یاوهردهن سوْرا
جان-وْ-جهانی نئیلیرهم، شئبه-ی-پیمبردهن سوْرا
من ایچمهرهم دونیا سۇیۇن، شهزاده اکبردهن سوْرا
لب تئشنه جان وئررهم تاپام آب-ی-بقانی زینبیم
دۆزدۆر چوْخ آغلار دهریده، بیکس باجێ قارداشێنا
امّا باجێ سن چوْخ اؤزون غرق ائیلهمه گؤز یاشێنا
الله ریضاسی سن فقط، ال چک رقیّهم باشێنا
ساخلا اؤزون نازیله اوْل نازلێ بالانێ زینبیم
چوْخ آغلایێب آغلاتما سن بۇ دیدهی-ی-خونباریمی
آخر وداعیمدهن اؤزون آگاه ائله قێزلارێمێ
یێغ باشێما باشسێز قالان اطفال-ی-گۆل روخساریمی
ائعلان ائله بۆلبۆللره فصل-ی-خزانی زینبیم
تئز-تئز یانێقلێ آهیلهن گؤینهتمه قلبیم یارهسین
قێزلارێ سسله ایندیدهن ائیله سوْیۇلماق چارهسین
بیربیر سوْیۇندۇر جامهسین، رأفتله آل گوشوارهسین
گئیدیر دوباره اگنینه کؤهنه قبانی زینبیم
باجێ یئتیر پئیغامیمی اؤز عترهتیمه جابهجا
اوْلسۇن اسیر اوْلماغلێغا، آماده آل-ی-مصطفیٰ
من کؤهنه کؤینهک گئیمیشهم سیزده گئیین کؤهنه قبا
قوْیماز بۇ لئشگهر، چادُر-ی-زرّین نیقابی زینبیم
بیرده آماندێر زینبیم باش یوْلما مقتلده منه
شامه گئدهنده باش آچێق لازیمدی اؤز زۆلفۆن سنه
تؤک زۆلفیوی روخساریوه قوْیما جمالون گؤرسهنه
چون مه یۆزۆن ائیلهر خجل شمس-ی-هُدانی زینبیم
سنسن پرستاری باجێ باشسێز قالان اولادیمێن
سنلهندی هر دردسری بۇ عترت-ی-ناشادیمین
شامێن یوْلۇندا جان سنین جان سیّد-ی-سجّادیمین
قوْیما اوْنا ایذا ائده، شئمر-وْ-سنانی زینبیم
دوشمن وۇراندا قێزلارێ قوْللارۇوۇ ائیله سپر
قوْیما اوْلارێ اینجیده، بۇ کوفیان-ی-بد سیَر
شئمرین الینده قمچیسی، گؤرسه رقیّهم غش ائدهر
بیر آه چکسه آغلادار، اهل-ی-سمانی زینبیم
حضرت زینب قارداشێنا جاواب وئریر:
سرعتله اوْلما عازم-ی-مئیدان حسینیم صبر ائله
جانیم گئدهن یوْللارۇوا، قۇربان حسینیم صبر ائله
قارداش بیلیرسن هئجریوه یوْخ قلب-ی-زینبده دؤزۆم
هئجران غمینده تاب ائدیم آیا نه نوعی من دؤزۆم
سن بیل آنام زهرا دایان گئتمه حسینیم وار سؤزۆم
ائتمه بۇ نوعی قلبیمی آلقان حسینیم صبر ائله
لطف ائیله یوْل اۆسته بیرآز وقتۇن یۇباندێر گئت حسین
هر نه سؤزۆن وار زینب-ی-مظلومه آندێر گئت حسین
گل بۇ بلالی زینبی باشه دوْلاندێر گئت حسین
قوْیما دالۇنجا گؤزلری گیریان حسینیم صبر ائله
سؤز یوْخ شماتت منصبی بیر رشتهی-ی-ارزندهدیر
مین نیسگیل امّا گئیدیگۇن بۇ کؤهنه پیراهندهدیر
سلطانه کؤهنه پیرهن، آیا نئجه زیبندهدیر
ائتدی بۇ نیسگیل قلبیمی سوزان حسینیم صبر ائله
یوْلما دئییرسن زۆلفیوی، سس چکمه گلمه شیوهنه
بس نئیلئیوم من بینوا، سن باری بیر فکر ائت منه
چون یئددی قارداشدان بۇ گۆن، گؤز تیکمیشهم من بیر سنه
سنسن اۇمیدی زینبین، الآن حسینیم صبر ائله
ای چشم-ی-حوره توتییا، خاک-ی-قدوم-ی-اطیبون
زهرایه خاطیر صبر ائله بیر لحظه ساخلا مرکبون
خنجر بوْغازۇن اؤپمهمیش قوْی گلسین اؤپسین زینبون
زهرا سؤزۆنده قالماسێن نُقصان حسینیم صبر ائله
تاپشێرمێسان اطفالیوه مهر-وْ-نوازش گؤرسهدیم
سسلیر هامێ بیردهن منی بیلمهم کیمه من سس وئریم
هانسێن آلێم آغۇشیمه، هانسێ بالانێ دیندیریم
بۇ ماجرایه قالمێشام حئیران حسینیم صبر ائله
وئر اذن اؤزۆم سردار اوْلۇم، بۇ جمع-ی-سرگردانه من
نظم-وْ-نظامیلهن چکیم، آلاللهی مئیدانه من
زۆلفۆم الیمده یالواریم، بۇ لئشگهر-ی-عُدوانه من
تا بلکه سندهن ال چکه عُدوان حسینیم صبر ائله
نویسنده : غلامرضانورمحمدنصرآبادی ; ساعت ٤:۱٩ ب.ظ ; ۱۳٩٤/٢/۱٤
تگ ها:
Template by PersianWeblog | Powered by Persian blog


text:
Posted on 2010/08/10 by vəhid şükürzadə وحید شکرزاده
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
اینجه لیک لر شاعیری تبریزلی قوسی
نولا تبریزی گر قوسی بهشته اختیار ائتسه
کیم اونون خاک پاکی سرمه ی چشم صفاهاندیر
آذربایجان ادبیاتی تاریخینده فضولی مکتبی آدلانان مکتبین ان تانینمیش نماینده لریندن تبریزلی قوسی ؛ هجری 11 ینجی و میلادی 18 ینجی عصرین اولو شاعیری نین اوزونه بویوک بیر یئری اولموشدور . بو بویوک سوز اوستادینین شعرلری الدن – اله گزیب هله ده بیر چوخ کیتابخانالاردا الیازما شعر دیوانلاری ماراقلا قورونماقدادیر .
Bunu bəyən:
Bəyən Yüklənir...
Oxşar
Filed under: تورک شخصیتلری Türk şəxsiyətlər Etiketlənmiş: | اینجه لیک لر شاعیری,تبریزلی قوسی


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
طبیبین یاراسی
یئنه آغلاتدی منی خان چوبانین آغلاماسی
سارانیین سئللره بئل باغلاماسی
یازیلار سئیرینه چیخدیم
بیلدیم یوخودو دونیادا دیر بیر پاپاسی
یئر اوزون قان بورویوب دونیا دولوبدور یالانا
هاراسیندان یاپیشیم خوشدوجهانین هاراسی؟
اودا باخمیر سا منه ایستییرم
دوشسون آغلار گوزومه اول قاراگوزلر قاداسی
واردیر هر بیر یارانین مرهمی تاپسان طبیبین
نئجه درمان اولاجاق اولسا طبیبین یاراسی.
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | یارا,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شعر ترکی اذربایجانی,طبیب,طبیبین یاراسی


text:
آتا- بابالاریمیز دئمیش لر: اؤرتولو بازار دوستلوغو پوزار.
اونا گؤره ده آچیق- آیدین بیر باشا مطلبه کئچیرم.
قافلان نشریه سینین 145-نجی ساییسیندا حسین پوربهرامی نین آدینا یاییلان کارتونون آرخاسیندا نه لر باش وئرمیش؟!
همن ساییدا، شهریمیزین حؤرمتلی کارتونیسیتی محفوظی جنابلارینین کاریکاتورو ده ییشدیریلیب و محفوظی نین اؤزونه قارشی اولاراق چاپ اولموشدور!
منجه بونون سببی، اصلی کارتونون ناپاک قلم اهل لرینه توخونماسینا گؤره ایدی! بئله کی عزیز و حؤرمتلی دوستوموز قادر حسن زاده جنابلاری بو کاریکاتورو اؤزلرینه آلمیش لار و محفوظی نین بو حرکتینه تپکی اولاراق تام بیله رکدن همن کاریکاتورون ناشیانه تحریف اولونموشونو اونون اؤزونه قارشی چاپا گؤندرمیش لر!
بوردا 3 مسئله اورتایا چیخیر!
1- سایین حسن زاده ندن او کارتونو اؤزلرینه آلمیش لار؟! یوخسا قلمینه می شوبهه لری وار؟!
2- ندن بیله رکدن نشریه سینده بیر تحریف اولونموش کارتونون چاپ اولماسینا ایذین وئرمیش لر؟!
3- ندن ده ییشیلمیش کارتوندا شخص محفوظی یه توخونموش لار و اونون قلمینین آرخاسیندا باشقاسینین [منیم ظنیمجه فرمندین] دوردوغونو بیلدیرمیش لر؟!
یادیما گلیر کی نماینده سئچکی لری زامانی قافلان نشریه سینین حؤرمتلی باش سورونلوسو قادر حسن زاده، تحریریه هئیتینین نئچه سینین حضوروندا بئله بیر سؤز دئدی:
"مجموعه میزده دوستلارین فیکری فرقلی کاندیدالارا یاخین اولماسینا باخمایاراق ایسته میرم بو فیکیر آیریلیغی بیزیم مجموعه میزده و ایشیمیزده اختلاف یاراتسین..."
یوخاریداکی سؤزه دایاناراق سایین حسن زاده جنابلاریندان خواهیشیمیز بودور کی سیزین دوشوندویونوز کیمی اولماغیمیز شرطی ایله دئییل بعضی زمینه لرده فیکیر آیریلیغیمیزی قبول ائده رک بیزه نشریه سینده یول وئرسین لر!


text:
علی یارلا دوشان
اوشاقلار اوچون گؤزل بیر تورکو ناغیل
بیری واریدی، بیری یوخیدی، بیر کندلی (کتدی) واریدی. بو کندلینین بیرجه پارچا بوستان یئری واریدی. کندلی بو یئرده قووون اکمیشدی. واخت گلدی، وعده چاتدی، قووونلار یئتیشدی. بوستان چوخ یاخشی محصول گتیرمیشدی.
قووونلار شکر کیمی شیرین ایدی. قووونلارین ایچینده بیر ساری قووون واریدی کی، عطری یئتمیش آغاجلیقدان آدامین هوشونو آپاریردی. کندلی بو قووونو درمیردی. ساخلاییردی کی، خانا آپارسین. بلکه اوندان بیر خلت آلا. آمما قضا ایشی ترسینه چئویردی.
بیر گون خان اووا چیخمیشدی. یولو کندلینین بوستانینین یانینا دوشدو. خان بوستانا گئدیب ساری قووونو گؤردو. قووونا چوخلو باخدی. قووون اونون لاپ حئیران ائله میشدی. ایسته دی ساری قووونو درسین. گؤردو قووونون دریلمه سینه هله بیر ایکی گون قالیر. خان کندلینی یانینا چاغیریب دئدی:
- اوچ گون کئچر، دؤردونجو گون بو قووونو منه گتیررسن.
کندلی باش اییب دئدی:
- خان ساغ اولسون، ائله من بو قووونو سنه گتیرجکدیم. باش اوسته ، گتیررم.
خان آتینی مینیب گئتدی. کندلی ده ائوینه گلدی، اوغلو علی یاری چاغیریب دئدی:
- اوغول، اوچ گون گرک گئجه لری سن بوستاندا قالاسان، گونوزلریده من قالام.
اوغول دئدی:
نه اولوب کی؟
– نام کتاب: علی یارلا دوشان
– فرمت فایل : پی دی اف PDF
– تعداد صفحات : 17
– حجم : 1.50 MB
– پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:


text:
ناز ائیله میسن – شهریار
چوخلار اینجیکدی کی، سن اونلارا نازایله میسن
من ده اینجیک کی، منیم نازیمی آز ایله میسن
ائتمیسن نازی بو ویرانه کونولده سلطان
ائوین آباداولا ، درویشه نیاز ایله میسن
هر باخیشدا چالیبان کیپریگی مضراب کیمی
بیر قولاق وئر، بوسینیق قلبی نه ساز ایله میسن؟
باشدان آچ یایلیغی ، افشان ائله سوسن – سنبل
سن بیزیم بایراممیزسان قیشی یاز ایله میسن
سن گون اول، قوی غم میز داغدا قار اولسون، اریسین
منیم آنجاق ایشیمی سوز و گداز ایله میسن
من بو معناده غزل یازمالی حالیم یوخودی
سن جوجوق تک قوجانی فرفره باز، ایله میسن
کاکلی باشدا بوروب باغلامیسان تاج کیمی
او قیزیل ساچدان اونا ، گوللی قوتاز ایله میسن
سینه بیر دشت مغان دیر ، قوزی یان – یانه یاتیب
منیم آغلار گوزومی ، اوردا آراز ایله میسن
بو گوزللیک کی جهاندا سنه وئرمیش تانری
هر قدر ناز ائله سن ایله، کی آز ایله میسن
منی بو سوز یله آتدین، آرالاندین بیلیرم
آرانی بیر پارا نامردیله ساز ایله میسن
دستماز ایله دیگین چشمه، مسیحا قانی دیر
بیلمیرم هانسی کلیساده نماز ایله میسن؟
من   اوخوسام، پنجه   اوسته گزه ر
گوزلیم،   اولالی ، ترک   ایله میسن
تازا شاعر، بو ده نیز هرنه باخیرسان دیبی یوخ
چوخ اوزاتسان بو غازی، اورده گی قاز ایله میسن
بسکه زلف و خط و خالین قوپالاغین گوتدون
زلفعلی نین باشینی آزقالا داز ایله میسن
گل ! منیم ایسته دیگیم کعبه ییخیلماز، اوجالار
باشدادا کژ گئده سن ، دیبده تراز ایله میسن
خط و خالیندن آلیب مشقیمی قرآن یازارام
بو حقیقت له منی، اهل مجاز ایله میسن
منی، دان اولدوزی، سن یاخشی تانیرسان که سحر
افقی خلوت ائدیب راز و نیاز ایله میسن
ین داغیلیب، داغدا داشا دالدالانیب
ئوزون انصاف ایله، محمودی ایاز ایله میسن.
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | محمد حسین بهجت تبریزی,ناز ایله میسن,ناز ائیله میسن,اوستاد شهریار,تورکی شعر,سئوگی شعری,شهریار,شهریارین تورکی شعری,شهریاردان تورکی شعر


text:
یا حسین
امداده گل یا حسین تورکلری اولدوروللر تورپاقی کفره وریب شیعنی اولدورولر
گل گیلن قاراباغا آلقاندی یا محمد مسجدلرین سوکولدو تالاندی یا محمد
کفن سیز شهیدلرین عریاندی یا محمد فارس ارمنی ، اسلاما دوشماندی یا محمد
شیعه نین دیلی بوردا قاداغاندی یا حسین تورکجه عزا توتماقیم یاساقلاندی یا حسین
آذربایجان شیعه سینی دویدورولر یا حسین تورکم دیئن شیعه نی اولدورولر یا حسین
تورک شیعه سین یا حسین دین آدیلا قیریللار دیلین قاداغانلیب زیندانا دولدوروللار
یا عاباس یا عاباس فارسدان بیزی ائت خیلاص
یا حسین من تورکم یا زهرا من تورکم یا عاباس من تورکم
یا حسین، یاحسین اصغرین اوخلانیبدیر اصغرین یاشیدلاری زینداندا ساخلانیبدیر
فارس شوونیزمی بوگون بیزه حکومت ائدیر اوز دیلیمی باغلایب ، فارسینی بدعت ائدیر
یزیدین اولادلاری دیلیمیزی کسدیلر قامچی وروب بیزلره فارسینی اورگئتدیلر
یا حسین ، یا حسین تورکی قیریللار بوگون یا سالیبلار زیندانا یاکی ائدیللر سورگون
حسین اسیر اولمادی بیزده اسیر اولماریق
دیلیم یاساقدیر یا حسین
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | یا حسین,تورکی شعر


text:
محببت اولان
یئرده . باهاردیر گلین باخین nbsp داشدا تو اغدا نازلی . نیگاردیر گلین باخین nbsp باغ باغچالار بولبوللو . ماراللی .جئیرانلی دیر nbsp اووچودا للیگه. شیکاردیر گلین باخین nbsp دوداغلاردان مئی سوزور . هر بیر یئر میخانادیر nbsp ساقیله مئی پیالا . خوماردیر گلین باخین nbsp عشقیله چیخیر چیخان . یولا بودور سببی nbsp یولونون اوسته داغلار . غوباردیر گلین باخین nbsp بو دیاردا اودوزان . اوداننان چوخ سئوینیر nbsp دوزدن چوخ اوینامالی . قوماردیر گلین باخین nbsp اوزلر
... گلین باخین
منبع :
درخواست حذف این مطلب


text:
ای گل گلشن طاها ولدی یا ولدی
هاردا وار بو گل زیبا ولدی یا ولدی
ای گل گلشن طاها ولدی یا ولدی
هاردا وار بو گل زیبا ولدی یا ولدی
هانسی گُلده گورونوبدور بو طراوت، بیله رنگ
بیله پامال ایلیوب هانسی گُلی خار خدنگ؟
هانسی باغی سولانون من تک اولوب شهدی شرنگ؟
داغیدوب گلشنین اعدا، ولدی یا ولدی
ایله بیر خار چکوب قلبیمه بو قوم ضلال
گوره دنیا بویی بیر لاله بیله داغ، محال
باخ سنق قلبیمه گَل نطقه دانیش گوگلیمی آل
ای منه سرّ سُویدا، ولدی یا ولدی
قطره قطره دوزولوب قان یوزیوه ژاله کیمی
مه یوزون چولقالیوب زلف سَرون هاله کیمی
داغیلوب گُل بدنون برگ گل لاله کیمی
بَزَنوب دامن صحرا، ولدی یا ولدی
نجه قانون کیمی گوز یاشیم اوغول قان اولماز؟
بو نه عالمدی بیله صحن گلستان اولماز
صحن گُلزارده هیچ گُل بیله خندان اولماز
قاریشوب توپراقا اعضا، ولدی یا ولدی
ای قویان تک منی نازیله قوری یِرده یاتان
آند اولا جانیوه جان اوسته دی بو یالقوز آتان
چوخ جوان وار رهِ جاناندا بو گون قانه باتان
لیک یوخدور سنه همتا، ولدی یا ولدی
حالیمی یوخدی بُلن، بیر بُلوری غیبی بُلن
واردی بیر عدّه یانان حالیمه، بیر عدّه گُلن
اَلوم آختارماز اوغول یوخسا جوان اوغلی اُلن؟
کاش اُلم قالمیام اصلاً، ولدی یا ولدی
گوزیمون نوری عجب سالدون ایشیقدان گوزیمی
قویموشام بیله که قانلو یوزیوه من یوزیمی
گَلسون ای کاش اجل قویسون آغیزدا سوزیمی
سنیله باهم اُلم تا، ولدی یا ولدی
یارالار گلشن جسمونده قزل گُلدور اوغول
بیرده گُل گلشنِ عمریم گُلینی گُلدور اوغول
صون نفسده آتاوا درد دلون بُلدور اوغول
وار سوزون ایلمه اخفا، ولدی یا ولدی
اوزین اُلدورسه آنان وار یِری ای ماه تمام
سنی اُلدوردولر اولدی گوزینه گوندوز شام
دور اَلون ویر اَلیمه منله ایداخ عزم خیام
بیرده گورسون سنی لیلا، ولدی یا ولدی
بو جهاندا منیم امّید حیاتیم سنیدون
والیِ عهدیمیدون، ملک ثباتیم سنیدون
لنگر عمریمیدون، فُلک نجاتیم سنیدون
گوزوم اولماز نجه دریا، ولدی یا ولدی
بو گوزل گوزلره قربان اگر آچسان گوزیوی
حالیمی گورسن اوغول گوزدن آتارسان اوزیوی
قوی دیزیم اوسته، قوری یِرلره قویما یوزیوی
ایتموسن ایستی گون ایذاء، ولدی یا ولدی
بیزه سعدیِّ زمان خادم صادقدور اوغول
دست جودیمده گوزی لطفیمه شائقدور اوغول
اوزی بی ریب و ریا خدمتی لایقدور اوغول
ایلرم عزّته دارا، ولدی یا ولدی


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
آنا یوردوم ، آنا وطن
چوللريدير شأن، هر يئرين گلشن
سن نه گوزلسن، اي آنا وطن
**
باغدير، اكيندير، هر بير بوجاغين
قيزيل تكيندير ساري تورپاغين
**
بويوتدون بيزي، وئردون قول- قاناد
يوخدور غم ايزي، شأندير بو حيات
**
قلبيم، جانيمسان، اي آنا يوردوم
ايستي قوينوندا شأن يووا قوردوم
**
چوللريندير شأن هر يئرين گلشن
سن نه گوزلسن اي آنا وطن
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | وطنیم,وطنیم آذربایجان,یاشا آذربایجان,یاشاسین آذربایجان,یاشاسین آذربایجانیم,گوزل وطن,آنا یوردوم,آنا یوردوم آذربایجان,آذربایجان,آذربایجان ماهنی سؤزو,آذربایجان آذربایجان,آذربایجانیم,اودلار یوردو آذربایجان,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شعر آذربایجان,شعر آذربایجانا


text:
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگوده یئرین ایندی بوش قالیب ،
بلكه سندن بو گوزگونون جانیندا ،
دوداق قالیب ، كیرپیك قالیب ، قاش قالیب ،
رامیز روشن
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگویه بیر واخت قوشا باخاردیق
بو گوزگوده یئرین ایندی بوش قالیب ،
بلكه سندن بو گوزگونون جانیندا ،
دوداق قالیب ، كیرپیك قالیب ، قاش قالیب ،
گؤز یاشلارین جانیندادی بلكه ده ،
داملا ،داملا ارییجك بو گوزگو ،
بیر گون سنین آیاغینلا دونیا دا ،
آیاغ آچیب یئرییجك بو گوزگو ،
بلكه ، سنی آختاراجاق ، گزَجك ،
میلیون ، میلیون آداملارین ایچینده ،
گؤرن كیمی تانییاجاق اوزونو ،
ان قارانلیق آخشاملارین ایچینده ،
قاچاجاقسان بو گوزگونون الیندن ،
دؤنَجكسن او دؤنگَیه ،بو تینه ،
آداملاری ، ماشینلاری ، ائولری ،
آتاجاقسان بو گوزگونون چنگینه ،
یئنه ، یئنه دویمایاجاق بو گوزگو ،
بیر شهری اودوب ، اودوب گلَجك ،
سنی گؤزدن قویمایاجاق بو گوزگو ،
یئری – گؤیو توتوب ، توتوب گلَجك ،
سن قاچدیقجا یئللَنجك ساچلارین ،
بو گوزگویه پای دوشَجك ساچیندان ،
ایپك دونون یئللَندیكجه گوزگویه ،
پای دوشَجَك اتَیینین اوجوندان،
قاچیب – قاچب اؤزونون یوراجاقسان ،
قفیل بیر دن گؤرَجكسن او داشی ،
بو گوزگونو داش آتیب قیراجاقسان ،
بو گوزگو دن داغیلاجاق گؤز یاشین ،
هر تیكه سی قایق تكی اوزََجك ،
دؤرد طرفی گؤز یاشینلا دولونجا ،
بو گوزگونون بلكه هر تیكه سیندن ،
دوداقلارین چیغیراجاق دالینجا ،
... بو دا بئله بیر ناغیل دی یالاندی ،
سن كی یوخسان ، گئتدیین او گئدندی ،
بو گؤزگو ده یئرینده دی ، یئرینده ،
بو گوزگو ده یئنه ساغ دی ، بوتؤودو ،
سینان گوزگو آخی بیر ده جالانماز ،
بلكه تانری اؤزو گؤروب بو ایشی ؟!
بو گوزگونون هر تیكه سی ، بلكه ده ،
داملا – داملا گؤز یاشینلا بیتیشیب ،
بلكه سندن بو گوزگونون جانیندا ،
دوداق قالیب ، كیرپیك قالیب ، قاش قالیب ،
گؤز یاشلارین جانیندادی هله ده ،
گؤز یاشلارین قورومایب ، یاش قالیب ،
بو گوزگودن گلیب كئچیر خانیملار ،
اؤزلرینه باخیب – باخیب كئچیرلر ،
دوداغیندان دوداقلاری رنگ آلیب ،
كیپریییندن كیپریك تاخیب كئچیرلر ،
گؤز یاشینلا دولور ، دولور گؤزلری ،
باخیر یئره ، باخیر گؤیه ، آغلایر ،
بو نه درددی –هئچ بیلمیرلر اؤزلری ،
هئچ بیری سی بیلمیر نییه آغلایر ،
گؤی اوزو داش ساخلاماز
دوروب گؤی اوزونه داش آتان اوغلان
گؤی اوزو داش ساخلاماز.
اوغول بئله باش ساخلاماز، آتام بالاسی،
کیم قیرخیب باشینی،
سالیب بو کؤکه؟
شلوارین، پئنجه یین اؤزوندن یئکه،
باخیرسان، گؤی اوزو گؤزوندن یئکه، -
دوروب گؤی اوزونه داش آتان اوغلان.
هله کی، باشینا-گؤزونه قییماز،
آتدیغین داشلاری ساخلاری گؤی اوزو.
آتدیغین داشلاری توتوب ائلینده،
سنی ایللر بویو یوخلار گؤی اوزو.
قیرخیق باشین توكلَنینجه،
او دومدورو گوزلرین
بولانینجا، چیرکلنینجه،
آتدیغین داشلاری ساخلار گؤی اوزو.
یئدیییندن یئیرسن،
گئیدیییندن گئیرسن،
بؤیویرسن، بؤیویرسن، آتام بالاسی،
گؤزلرین بؤیویر سن بؤیودوکجه،
گؤزونده یاش بؤیویر.
اللرین بؤیویر سن بؤیودوکجه،
گؤی اوزونده ،
آلدیغین داش بؤیویر.
باخت گولسه اوزونه بو یئر اوزونده،
اؤلومون لنگییب گئجیکه بیلسه.
او داشدان اؤزونه بو یئر اوزونده
حاصار چکه بیلسن،
ائو تیکه بیلسن،
بیر گؤی قورشاغیتک عؤمرون اوزانسا،
باختینا هر جوره رنگدن دوشجک.
بیر گون بو دونیادا قبرین قازیلسا،
بئلکه ده، باشداشین گؤیدن دوشجک.
... دوروب گؤی اوزونه داش آتان اوغلان،
گؤی اوزو داش ساخلاماز...
نه حیرصله اوخویور بو قوش
نه حیرصله اوخویور بو قوش،
ماهنی دئییل، قارغیشدی بو.
ائله بیل هورور آداما،
یاری ایت، یاری قوشدو بو.
یوخدو قوشلار آراسیندا
دیلینی بیلن بو قوشون.
ایتلر سس وئریر سسینه
بایاقدان هورن بو قوشون.
نه چوخدو حیرصی-هیککه سی،
جانینداکی قورد کینیدی.
یازیق هورمه سین، نئیله سین،
بلکه گونو ایت گونودو.
...قوش اولوب هور، ایت اولوب اوچ،
کیمدی گؤرن بو اؤلکه ده؟!
ایتی قاب دیبی یالایان،
قوشو هورن بو اؤلکه ده…
سولارا باخدیم اییلدیم
اییلدیم سولارا باخدیم ،
آختاردیم جاوان اوزومو ،
سولار آخدی ، سولار آخدی ،
آپاردی جاوان اوزومو ،
قاچدیم داش – قایا بیلمدیم ،
قاچدیم هاخلایا بیلمدیم ،
توتوب ساخلایا بیلمدیم ،
سولاردا آخان اوزومو،
... اوز – گؤزوم قیریشدی ، آنام ،
بو نه توردو ، دوشدوم آنام ،
اؤلنَجن قورتارمارام ،
داها بو توردان اوزومو ،
آیریلیق
یئنه بو شهرده اوز – اوزه كلدیك ،
نئیلیك ، آیرجا شهریمیز یوخ ،
بلكه ده ، بیز خوشبخت اولا بیلر دیك ،
بلكه ده خوشبختیك ،
خبریمیز یوخ ،
آرادان نه قدر ایل كئچیب گؤرن __
تانییا بیلمدیم ، منی باغیشلا،
من ائله بیلیردیم ، سنسیز اؤلرم ،
من سنسیز اؤلمدیم ، منی باغیشلا !
« اؤلمدیم » دئیرم ، نه بیلیم آخی ،
یلكه ده من سنسیز اؤلموشم ائله ،
قبیر سیز- كفن سیز
اؤلموشم ائله ،
بلكه ده بیز اوندا آیریلماسایدیق ،
نه من ایندیكییدیم ،
نه سن ایندیكی ،__
آیریلدیق ، شئیطانی گولدوردوك اوندا :
بو ایلین ،
بو آیین ،
بو گونونده كی ،
ائله بو كوچه نین بو تینین ده كی ،
منی ده ، سنی ده اؤلدوردوك اوندا ،
... ساغیمیز – سولوموز آداملا دولو ،
قول – قولا كیشیلر قادینلار كئچیر ،
اؤزوندن خبر سیز عؤمرونده مین یول ،
اؤزونو اؤلدورن آداملار كئچیر ،
كئچیر اؤز قانینا باتان آداملار ،
بیرده كی ، قان هانی ؟
قان آخی یوخدور...
هامی گوناهكاردی دونیادا ،
آمما
دونیادا هئچ كسین گوناهی یوخدو:
بیزسیز یازیلمیشدیر بو طالع ، بو باخت ،
ساپانددان آتیلان بیر جوت داشیق بیز ،
بلكه بو دونیادا اون – اون بئش ایل یوخ ،
مین ایل بوندان قاباق آیریلمیشیق بیز ،
حالال یولوموزو دیشیب ، نسه
چاشمیشیق بیر اؤزگه یولدان گئتمیشیك ،
بلكه مین ایل قاباق سهو دوشوب نسه ،
مین ایللیك بیر سهوه قوربان گئتمیشیك ،
دیشیب یئرینی بلكه قیش ، باهار ،
قاریشیب دونیانین شهری كندی ،
بلكه اؤز بطنینده اؤگئی آنالار ،
اؤگئی بالالاری گزدیریر ایندی ،
عؤمروم باشدان – باشا یالاندی ،
طا لئیم باشقایمیش دوغرودان ائله ،
او یولدان اؤتن قیز آنامدی بلكه ،
بلكه ده اوغلومدو بو اوغلان بلكه ،
بو یالان عؤمرومده گؤرن سن نه سن ؟
بلكه هئچ سئوگیلیم دئییلسن منیم ،
آنامسان ، باجیمسان ، نَِِنمسَن ، نسن ؟
بیرجه آلله بیلیر نَییمسن منیم ،
بیزی كیم آددادار بو آیریلیقدان ،
چاتماز دادیمیزا نه یول نه كؤرپو ،


text:
دنیا نه یالان تاپماجادیر؟
ایل کئچدی، باهار اولدو، خبر یوخ گولوموزدن،
گول آچمادی، قووزانمادی سس بولبولوموزدن.
بایرام گونوموز، یاسلى گؤروشلرله کئچر کن،
شادلیق نه اوماق بیز آییمیزدان ایلیمیزدن
تقویم آلابیلمم اله، گؤردوم منه تقویم،
«گؤزداغ» دىکى (تقویمى) ده گئتدى الیمیزدن.
بیز باغچامیزى بئلیه بیللیک؟ داهاهیهات!
نایمید اجلین بئلداری وورموش بئلیمیزدن
(تقویمى) اولاردان دی کى، یاددان چیخابیلمز،
یاددان نئجه چیخسین، آدى دوشمور دیلیمیزدن
ائل ایچره، باشى بیریئره گاهدان اوییغاردى،
اوگئتدی، ییغینجاق دا ییغیشدی ائلیمیزدن
یولداش سپه لندى، ائله بیل سام یئلى اسدى،
سرسام دى قالان بیزلره، بوسام یئلیمیزدن
دنیا نه یامان تاپماجا دیرباش چخاران یوخ،
بیزباش تاپاق آنجاق، بوقوبول- منقلمیزدن.
(تقویمى) کیمى دوز کیشى؟ هیهات تاپیلماز،
بیر شمع دى کى، کؤچدو بیزیم محفیلیمیزدن
اوچ نازلى بالا، همسر ایله قالدیلا- باشسیز،
یانساق دا اود ال چکمیه جکدیر کولوموزدن.
بیر (کافیه) اوندان باجارى یادگار اولسون
باش یولمادا، بیرتئلدی قالان کاکیلمیزدن
ائل بیرده دئسین: «سئل سارانى قاپدى قاچیرتدى»،
آغلاشدى بولودلاردا بوداشقین سئلیمیزدن
بیر مزرعه دیر (شهریار) ین عومرو، نه حاصل،
سئل، قویمورو بیرچؤپ ده قالا حاصیلیمیزدن


text:
کدر یئلی
دورنانیوز – قیسا حیکایه : کوٍچهنین باشیندا یئرلشن بیر تئلئفون کؤشکوٍنون [کیوسک] قاباغیندا جاماعات صف باغلاییب. هاوا سوْیوقدور. یاغیش یاغیر. دؤزوٍمسوٍز آداملار گؤزلرینی کؤشکوٍن ایچینه زیللهییبلر. دستهیی ألینه آلمیش کیشی، تئلئفونلا دانیشیر. توْختاقدیر، کیمسهنی وئجینه آلمیر. گوٍلور، اوغونوب کئچیر. بیر گیله سیگارئت چیخاریر، آلیشدیریب یئنه ده دانیشیغا قیزیشیر. ائشیکدهکی آداملار تلهسیرلر، سینیرلری گرگیندیر. دئیینیرلر. صبری توٍکنمیش بیریسی سیرادان چیخاراق کوٍچهدن کئچیب، گئجهنین قارانلیغیندا ایتیر. بیرـ ایکی تلهسگَن آدام دا سیرادان چیخماغی دوٍشونور، سوْنرا نهایسه فیکیرلریندن داشینیرلار. سیرانین باشیندا دورموش کیشی کؤشکوٍن قاپیسینی دؤیوٍر. کؤشکدهکی آدام قاشـ قاباغینی ساللایاراق تلسمهمهلرینی آنلادیر. هامینین اعتیراض سسی اوجالیر. آمما کؤشکدهکی کیشی تئزـ تئز دانیشیر. گوٍلهـ گوٍله دستهیی قوْیور. تئلئفون دفترینی گؤتوٍروب، کؤشکدن چیخیر. سئوینجیندن دریسینه سیغمیر. جاماعات آجیقلی باخیشلارلا اوْنو سوٍزور، آستاجا سؤیوٍرلر. اوْ ایسه سایماز آددیملارلا قارانلیقدا ایتیر.
ایکینجی نفر تئلئفون کؤشکوٍنه گیریر. یامان آجیقلانیب. دستهیی قالدیرارکن گؤزوٍ ایندیجه قارانلیقدا ایتمیش آدامین کؤلگهسینی آختاریر. تئلئفون دفترینی چیخاریب، واراقلاییر. بیر سکّه سالیر، نؤمرهلری ییغیر. دانیشماغا باشلادیقدا سیرـ صیفتی آچیلیر. کراواتینین دوٍیونونو بوْشالدیر. دانیشیر، دانیشیر، یئنه ده دانیشیر. أییلیر، دوٍزه لیر. اوْ بیری آدام شوٍشهنی دؤیوٍر. کؤشکوٍن ایچیندهکی کیشی اوْنو سایمیر. دیشارداکی کیشی یئنه ده شوٍشهنی دؤیوٍر. ایچهریدهکی کیشی اوٍزونو تورشودوب، دؤزوٍملو اوْلمالارینا ایشاره ائدیر. یئنه ده دانیشیر، اوٍرهکدن گوٍلور. دستهیی قوْیور. کاغیذـ کوغوذونو ییغیشدیریر، کراواتینین دوٍیونونو برکیدیب، کؤشکدن چیخیر. هامی نیفرتله اوْنا باخیر. او دا کیمسهنی سایمادان یوْل آلیر، قارانلیقدا ایتیر.
سونراکی آدام کؤشکه گیرهرـ گیرمز آجیقلا قاپینی باغلاییر. چاشقیندیر، آجیغیندان یئره توٍپورور. دستهیی قالدیریر، بیر سکّه سالیر. دانیشیر، تپیکلرینی یئره دؤیه ـ دؤیه دانیشیر. نهایت توْختاییب، گوٍلومسهییر. گؤزلهمکده اوْلان دؤزوٍم سوٍز آدام لار أللرینی أللرینه، هردن ده دیزلرینه دؤیوٍرلر. بیر نئچه سی سیرادان چیخیب، قارانلیقدا گؤزدن ایتیرلر. ایچهریدهکی کیشی کؤشکدن چیخیر. گهییریر، سوْنرا ماشینینا اوْتوروب، تله سیک اوزاقلاشیر.
بیر آرواد، قوْلتوغوندا چهلییی، کؤشکه گیریر. بیر آز دوروب نفسینی دریر. دستهیی قالدیریر. سکّه سالیب، باشلاییر دانیشماغا. نهسه سوْروشور، تعجبلهنیر. چوْخ اینجیک گؤرونور. ائشیتمیر، باشا دوٍشمور. دانیشیر، یئنه ده دانیشیر. سیرایا دوٍزولموش آدام لار بئزیکیبلر. اوْنلاردان آجیقلی بیریسی یومروقلا شوٍشهنی دؤیوٍر. قوْجا آرواد محل قوْیمور. دانیشاـ دانیشا اوغونوب، کئچیر. قوْلتوق چوبوقلارینی بیر یانا آتیر. کیمسه ایچهری کئچمهسین دئیه، آیاغینی قاپییا سؤیکهییر. ائشیکدهکیلر جانا گلمیشلر.
کؤشکه گیرهن سوْنراکی آدام اوْن یاشیندا بیر اوشاقدیر. دستهیی قالدیریر. دانیشیر، دانیشیر. هامی تلهسیر. [اوشاق کؤشکدن چیخیر] سوْنرا تلهسگنلر بیرـ بیر ایچهری گیریر، دیرچهلیر، باییرداکی آداملارا اعتنا ائتمهدن دانیشیر، دانیشیرلار. دئییرسن کؤشک گوٍج مرکزیدیر.
سوْنونجو آدام، قوْجا بیر کیشیدیر. قیویرـ زیویرلا دوْلو توْربا ألینده ایچهری گیریر. یوْرغون، چاشقین. شوٍشهدن چؤله باخیر، کیمسه یوْخدور. یئره سریلیر. اوزانیر کی، یاتسین، یومروقلا قاپینی دؤیوٍرلر. یئلدیر قاپینی دؤیوٍر.
قوجا کیشی کؤشکدن ائشییه چیخیر. تاختا اوْتوراجاغین اوٍستونه اوزانیر. یئل کؤشکه گیریب، دستهیی قالدیریر. یاغیش یومروقلا شوٍشهنی دؤیوٍر.
یازار : غلامحسین ساعدی


text:
م. هکماوارلی
بیریسی ده ده سینین گوزون چیخارتدی کی اونا «کوراوغلی» دئسینلر آمما دئدیلر «کورکیشینین اوغلو»
لقب وئرمک ساتیر(طنز)ادبیاتیندامستقیل بیرژانر ساییلیر.نئجه کی ساتیرهر یئرده وار، لقب اونونلابیرلیکده تامام ایجتماعیاتدا واردیر.انگلیس وعرب دیللرینده لقب حاقدا اطرافلی تحقیقات اولونوب ، ساتیریک ژورناللاردا ، کتابلاردا تیاتور پیئس لرینده لقب گئنیش بیریئرتوتور. تاسفله تبریزده لقب عوموم آراسیندااسکی عادت اولسادا،بوحاقدا ایندیه قدر جیددی تحقیقات الونماییب.
تبریزده چوخ آداملارین ایکی آدی واردیر بیریسی سیجیلی ده یازیلمیش آد اوبیریسی لقب آدی کی اوزگه لر اونا وئریبلر مثل اوچون قارنی ییرتیخ کاظیم ، نعره جاواد. لقب لر تبریزده عومومون کولتورونه قاتیلیب . بو یازی چالیشیر ایمکان قدری 1357 نجی ایلین انقلابیندان قاباق تبریزده اولان لقب وئرمک قایدالارینین کُوکونه بیرگوز دولاندیرسین .
الیمیزده هیچ بیرسند یوخدورلقب وئرمگین فایدالارین یا زیانلارین گوسترسین آمما چون تامام میللت لرآراسیندا لقب وئرمک واردیر او بابتدن دئمک اولار شیفاهی کولتورون بیر حیصصه سی دیر. مووضویا اطرافلی باخاندا گورونورکی لقب وئرمک هرطبقه نین وایجتماعی بولوگون دیلینده بیری بیریندن فرقلیدیربعضی سی رومانتیک ، بعضی سی تراژیک وچوخوسی کومیک اولور آمما تبریز ده لقب ایله اینسانلارین شخصی مساله لرینه یاناشماق واونلارین عئیبلرین آچماق، شیرین لقب لرین اوستون اورتور. تبریزده قوشولان لقب لری بئله تعریف ائتمک اولار :
اگر آد بیرآدامین شکیلی ساییلسا، لقب اوآدامین کاریکاتورودور. کاریکاتور اغراق حالدا شیشیردیلمیش شکیل دیر.
البته لقب وئره نین قصدی مهم حئساب اولور. لقب شوخلوق اوچون، تحقیر اوچون ،انتقام اوچون، جیجیکلیکدن و یا حتی پاخیللیق و اوندان علاوه اینانج اوزوندن دئییلیر. لقب هر یئرده اولسادا ، عرب ادبیاتیندا حد دن آرتیخ گورونور.عرب دیلینده بعضی آدلارچوخ لقبه اوخشاییرلار مثلن قارقایا دئییرلر « غراب البین» یعنی آیریلیق خبرچی سی . اسپانیا دیلینده دوکتورا کیچیک پیچاق دسته سی لقب وئریرلر.آوروپادا یازیچی لارکیتابلاریندا یاراتدیقلاری پرسوناژلارا یاراشیقلی لقب لرده یارادیرلار.
لقب وئرمک کوهنه بیرعادتدیر اونو ساخلاماق یوخ بلکه اونو مدنی یوللارلا دئییشمک لازیمدیر.اینسان سئور کولتوراولکه ده اینکشاف تاپارسا بئله گوبوت سوننت لر آرادان گئدر.غرب اُولکه لرینده ادبی، رومانتیک وتنقیدی لقب لرچوخ واردیرآمما سوننتی ایجتماعیات آراسیندا عیب آختاریب وتحقیر ائتمه گه لقب یارانیر. تبریزده لقب وئرمک حاقدا آکادمیک تحقیقات لازیمدیر. اوزوموزو آینا قاباقینا قویوب دیققتله باخمالییق.
لقب لرنئچه پیلله ده دئیلیر:
1-بیرعائله یا بیر بویوک فامئل ایچینده دئیلن لقب لر
2- بیرمحلله یا بیر صنف ایچینده دئیلن لقب لر
3- بیر شهر یا بیرکووشن ده دئیلن لقب لر
معروف دور تبریزلی لر شوخلوق اهلی ، متل دئین وده لی بازدیلار . ده لی بازلیق اوچون ده لی آدام گرکدیر.آداملارا آد قویورلار،لقب وئریرلر ، اونلاری آجیقلاندیریب جینی له دیب ده لی ائیله ییرلر سونرااونلارلا ده لی بازلیقا باشلاییرلار. بئله گورونور کی بوپسیکولوژیا کوهنه حربی کولتورعلامتی دیر. همه شه و هر یئرده دویوشچولرین روحیه سین یاخشی ساخلاماقا،اُولومو،اسارتی یاددان چیخارتماغا ، دویوشچولرین شادلیقا و گولمه گه احتیاجلاری وار . سرکرده لربونو نظره آلاراق عسکرلره شادلیق ایمکانلاری یارادیرلار ، اوخویوب اویناماق تکلیف ائدیرلر، دلخک گتیریرلر دویوشچولره گولمه لی حکایتلر و لطیفه لر تعریف ائیله سین و قوشونا روحیه وئرسین. بو سیاست داوام تاپاندا یئرینه دوشور،یاواش یاواش کولتوره قاریشیر و اُوز اُوزونه تزه له نیر وآرتیر .
تبریزده بیری بیری ایله باش باشا قویماقین اساسدااوچ کُوکووار :
بیرینجی سی حربی کولتوردور تبریز تاریخ بویو محاریبه میدانی وکولتور قایناقی اولوب محلله لرین بیری بیری ایله داعواسی بو کولتورون یارانماسینا کومک ائیله ییب.
ایکینجی سی تبریزین متروپل اولماسی دیر.تبریزهمه شه بویوک بیر تورک شهراولوب آیری میللت لر فارس لار، کوردلر، ائرمنی لر و باشقا لاری پول قازانماقا تبریزه گلیبلر و جماعات مجبوراولاراق اورادا یان به یان یاشاییب لار. بو میللت لرین آیریلیق لاری کولتور ساحه سینده داوام تاپیب . بیر بیرلرینین عئیبلرین آختاریب تحقیر و توهین ائدیبلر وزامان کئچدیکجه لقب وئرمه وآلجاتماعادته دونوبدور.
اوچونجوسو تبریزده بازارو بازاردیلی عصیرلر بویو یارانیب یئرینه دوشوب. بازاراهلی رقابت ده ، اوز ماللارین یاخشی اوزگه مالین پیس گوسترمکده اوستاددیلار. تبریزین بازاری دونیاداان بویوک اوستواُورتولوبازاردیر.بورادا اُوستو اُورتولوسوز دانیشماق ده ب اولوب.معروف دوربازاری لارموشتریه چای دیه نده باشلارین حجره دن چیخاریب تیمچه باشیندا اولان قهوه چیه دئییرلر «آقا مهدی چای گتیر».قهوه چی باشادوشوردئییلمه دی نئچه دانا چای گتیر ، بویوک چای گتیر یا کیچیک چای نهایتده آنلاییرکی تاجر دئییر«آقا مئه دیر» قهوه چینین آدی مهدی دئییل اوندان بیلیر موشتری یاغلی مشتری دئییل چای گتیرمیر. بازاری لارقهوه چینین آدین مهدی چاغیراندا قهوه چی دوشونور مشتری « مئه دیر» یعنی آلمامیش گئچیب گئده جک.
لقب وئرمک عادتی آشاغا طبقه لرین آراسیندا هامی دان چوخ یائیلیب دیر، عوام آداملارهامونو لقبی ایله چاغیریرلار و لقب لرین چوخودااینسانلارین عضوی عیبلرین،یوخسوللوقون کوسترمه گه ویاجنسی عضولری ایله یا شخصی خوصوصیتلری ایله باغلی اولور . بعضی لقب لرین یامان و سویوش ایله هئچ بیر فرقی یوخدور. بونلاری نظره آلاراق دئمک اولار لقب وئرمک مدنی لشمه میش کولتوردن باش توتور.تامام اُولکه لرده آشاغا طبقه لرین جماعاتی سوزو پیشیریب چیخارتماز،هرجورفیکیرله شیلراوجوردانیشیرلار یعنی هئچ بیر تعاروف، سوز گیزلتمک باجارمازلار . عکسینه اولان یوخاری طبقه لر حیله کار اولورلار و سوزلری تعاروف ایله قاریشدیریلار خولاصه اعتقادلاری وار کی آللاه آداما دیل وئریب عقیده سین گیزلتمه گه. بئله دئیه ک: آشاغا طبقه لرده اونا بونا لقب وئرمک اونلارین ساده فیکیرلی اولمالاریندان گلیر.
بعضی آداملار منفی لقب وئرمک لری ساده جه جوک ولطیفه حسابلاییر وخوصوصو یا عومومو یئرلرده دئییب گولورلر بیرحالدا کی تمدونلو اُولکه لرده بئله سوزلر وبیریسینه جینسی یا شخصی عیبلری اساسدا لقب وئرمک قاداغاندیر و او آدامی محکمه یه چکمک اولار.
ایکینجی دونیا ساواشیندان سونرا آوروپا شهرلرینده سربازخانا کولتورو و جیلف شوخلوق لار و تحقیر اوچون لقب یاراتماق چوخ واریمیش آمما اُولکه لرین کولتورو موُدرن اولدوقونا و آوانگارد هنرمندلرین چالیشماقی ایله و هرشئی دن آرتیق دولت لرین کولتورل فعالیت لری باعث اولوب لومپنی تییاتور پیئس لری و اینسالارا توخونان لقب لر آرا دان گئتسین تاسف له ایراندا خصوصن آذربایجاندا بئله فعالیت لر اولماییب و دولت لر میللتین اویانماقینی اُوزولری اوچون تهلوکه ساییب و یئری گلدیکجه لاتلیق و جاهیللیق کولتورونه مئیدان وئریبلر.
تبریزده لقبلرین یوزده دوخسانی اینسانلاری تحقیر ائتمک و کیچیک لتمک اوچون قوشولور اونا گورادا چوخ آز لقبی بیرآدامین اوز به اوزونده دئییرلر ، عومومیتده لقب آداملارین دالیسیجا دئییلیر یوخسا او آدام عصبلنیر داعوادوشوراوبیریسی آداملاردان کوسونور. لقب دئمک بیر اینسانا او لقب اساسدا قیمت وئرمکدیر.اولقب کی اینسانی حورمتلندیریر اوداها لقب یوخ بلکه فخری عونوان ساییلیر. اگر لقب تنقید سیلاحی ساییلسا دئمک اولار بو سیلاحی هر بیرآیری سیلاح تکین همی یاخشی ، همی ده پیس ایشلتمک اولار.
میللی فرهنگ ده و شیفاهی ادبیاتدا پیس ایله یاخشی نی آییرماق گرکدیرآمما پیسی قیراغا آتماغ اولماز اودا لازیم اولور دئییلسین و میللی مدنییته هر طرفلی باخیلسین. میثال اوچون فرانسادا یامان سوزلویو« دیکسیونرد نسولت» وار. بئله سوزلوک لرهر زاماندا اینسانلارین بیری بیری ایله مناسبتلرین گوستریر. مدنییتین هانکی مرحله ده اولدوقون نیشان وئریر .اجتماعی پسیکولوژیانی یاخشی آنالیز ائتمگ اوچون ضیالی لاروعالیملر بوسوزلری بیلمه لی دیلر.خصوصن کی تشبیهات بیرادبی صنعت ساییلیر و لقب لرده چوخ دیققتلی تشبیهات واردیر.
تبریزده لقب وئرمک هانکی زاماندان ونه اوچون تاپیلیبدیر؟
لقب لرین عومومو اولماقلارینا قطعی تاریخ دئمک اولماز آمما هامی میللت لرین آراسیندا،خوصوصن دالی قالمیش اولکه لرده ، اینکشاف تاپمامیش ایجتماعیاتدا، شیفاهی کولتورلرده ، اویئرلرده کی عموم اوچون فامئل آدی رسمی اولونماییب اینسانلاری تانیماق اوچون هر آداما بیر لقب وئریلیر . لقب گرک هر آداما یاراشسین ( کاریکاتوراوآداما اوخشاسین)یا بیر موناسیبتله دئیلسین اونا گورا دئییرلر « لقب گویدن گلر»( الاسماءینزل من السماء) بو بیرعومومو قایدادیر و دونیانین هر یئرینده بئله اولور آمماجنوب آذربایجاندا خصوصن تبریزشهرینده هزل وهجو، تاریخی دلیل لرله عومومو اولونوب .
ساتیر تنقید مقصدیله دئیلنده « هجو» ساییلیر شوخلوق مقصدیله دئییلنده هزل ساییلیر . تبریزده بیریسین اله سریماق، بیریسینه شوشه کی سالماق، لوغازاقویماق، پولچوک بندائیله مک بیرکولتوره چئوریلیب . بوایش اوچون مخصوص مکانلار شوهرت قازانیبلاراونلاردان بیریسی تبریزبازاریندا« دوببه لرقهوه خاناسی» وبیرسی ده کافه مایاک ایدی. چوخلی باشاریجیقلی آداملار گولمه لی سوزلری وگولمه لی آدلاری یاراتماقداهنر صاحابی اولوبلاراونلارا« دوببه » دئییرلر. تبریزمشهور آداملاریندان نقاشی معلمی رحمت لیک کریم حاجی زاده اوزو دوببه باشی ایدی یولداشیمیزمهندیس رحیم نخبه یه رحیم دوببه دئیردی .معلوم اولان دوببه سوزو نئچه جورمعنا اولونوب بیرمعناسی دا فرانسا دیلینده اولان« دوپه» (دوپینگ) سوزوندن آلینیب وتورک له شیب ومایاسین آرتیرماق ، اغراق وافراط ائتمک معنادادیر و بورادا دوببه اوآداما دئیلیرکی شوخلوق ائتمکده وگولمه لی سوزلری دئمکده اغراق ائتسین . بوکولتورو تانیماق لازیمدیر. بئله آدقویمالار ولقب یاراتماق کوچه بازار دیلینده و فولکلور تکین یارانیر، بئله لیک له ایکینجی آدا چئوریلیر.
سندلر اوزوندن تبریزده ایندیکی فورمادا تنقیدی لقب وئرمک مشروطه دوره سیندن عومومیت تاپیب البته اوندان قاباقدا واریمیش آمما اینیدیکی سایاقدا یوخ .مشروطه دورانی تبریزده تاریخی اویانیش دورانی دیر. اوزامان نشر اولان ژورناللار ، لک لک ، میغ میغ، موللا نصرالدین و... تنقدیدی لقب لری یازی ایله شعرایله وکاریکاتورایله میللت آراسیندا یاییرلاروایسته ییرلر میللتده « تنقیدی فیکیر» یارانسین بو بیر بویوک خیدمت حئساب اولور تاسفله تنقدی فیکیرین قاباغی آلینیرو زامان کئچدیکجه ارتجاع حاکمیت آلتیندا یالنیش لقب لرغلبه تاپیر وایندیکی فورما یا دوشور.یوخسا موللا نصرالدین ژورنالینین اُوز یازیچیلارینین لقب یا مستعارآدلاری چوخ ماراخلیدیر: لاغ لاغی، سوپورگه ساققال ، هر دبیل و ... میللی شاعیریمیزعلی اکبر صابیرین لقبی هوپ هوپ دیر اوآشاغیداکی شعرینده بیرکیشی نین کاریکاتورون چکیر:
دودکش کیمی بیرپاپاخ باشیندا
آغ توکلری بللی دیر قاشیندا
گرچی قوجادیر بابام یاشیندا
اما سوراغاندی قویما گلدی
کرداری یاماندی قویما گلدی
تاریخ بویو میللت لر یاخشی آداملارا یاخشی لقب و پیس آداملارا پیس لقب لر وئریبلرمثل اوچون
یاخشی لقب :شاه عباس کبیر،ریچارد شیردیل، سولطان سولئیمان قانونی ...
پیس لقب : شاپور ذوالاکتاف، توپال پاشا، ایوان مخوف...
گاهدان لقب وئرمک اینانج اوزوندن اولور . ابن بطوطه نین سفرنامه سینده یازدیقینا،تورک شاهلاریندان بیرینین گوزل قیزینا کوچوک( ایت بالاسی) لقب وئرمیشدیلرکی اونا گوز وورماسینلار.گورونوربیرینین چوخ قیزی اولاندا آللاهدان ایسته ییر داها اونا قیز وئرمه سین ، قیزین آدین قویور قیزبس، تاماما، کافیه .اوغلان لارین آدین قویورلار ماشاللاه اینانیرلار آللاه اونو ساخلایار.بئله آدلار لقب یئرینه دئییلیر. بورادا اوشاقلارین ایکینجی آدلاری دا اولور.
ائفوریسم یعنی لقب گلیب آدین یئرینده اوتورماسی تورک لر آراسینداچوخدوریعنی اکراه واینانج اساسیندا بیرآدی دئمه مک واونون یئرینه بیرآیری آد گتیرمک، لقب یاراتمانین بیرآیری فورماسیدیر مثلن تورکمن لرقورد آدین دیله گتیرمزلراونون یئرینه بوری دئییرلر( ائل اوغروسوز، داغ بوروسوزبولماز).بوری سوزی قوردون لقبی ایدی آمما ایندی آد یئرین توتوب.
آذربایجاندامخصوصن تبریزده عقرب وایلانا « آدی باتمیش»دئییرلر . بونلاربیرنوع اینانج دان باش توتور .تورکلرین اسکی اینانجی شامانیزم اولوب . شامانیزم اعتقادیندا بیرینین آدین چکنده اویله بیل اونی چاغیریرسان . ایلان وعقرب آدین گتیرمزلر اوندان اوترو کی اونلارائشیدرلر گلیب آدامی چالارلار .
صفوی لرحوکومتینده آذربایجانلی لارایمپراطورلوق قورورلارومعروف عایله لر اوزلری اوچون محتشم آدلار وشوهرت لر یارادیرلاراوندان علاوه عثمانلی ایمپراطورلوقوندا حورمت اوچون میللت خادیملرینین لقبی واریدی . صفوی لر ده وزیر لره و بویوک مقام صاحابلارینا شوهرت آدی قویورلاروایشچیلرینه ده لقب وئریرلرمثلن قیزلارآغاسی، قوُللارآغاسی وبئله جه لقب لر... بواساس دا قاجار دورونده یازیلان رستم التواریخ کیتابی ، صفوی لروزندیه دوورونده یارانمیش قوندارما لقب لرله دولودور . دئمک اولاریالانچی لقب لرحاقدا اولان سندلر صفوی لردوروندن باشلانیر،کیتابی یازان اوزونه « رستم الحکما» لقب وئریب.
صفوی لردن اول آق قویونلو و قارا قویولو حوکومتلرینده و یا اونلاردان مستقل اولان محلی حوکومت لرده شاهلارین وحاکم لرین لقب لری واریدی آمما اصلن وابدن تحقیرائتمه گه دئییلمیردی نمونه اوچون اوزون حسن ، بورکی یاریق ، آت سیز ، قارایوسف، آخی جیق و...
کوراوغلونون اصل آدی « روشن» دیر وکوراوغلو اونون لقبی دیر . کوراوغلوحماسه سینده هرآدامین بیر لقبی وار – دمیرچی اوغلو ده لی احمد ، کوسا ، کئچل حمزه و...
ناغیللاریمیزدااولان قهرمان لارین لقبی وار ، یانیق کرم ، قاچاق نبی و...
قاجارحوکومتینده عرب سوزلریندن آلینمیش آدلار خلافت دوروندن تقلید اولارکن چوخلو یاییلیرو رسمی اولونور سونراقاجار شاهلاری و شاهزاده لری اونلارا خیدمت ائدنلره موناسیب لقب لر وئریرلر وهابئله ثروتلی آداملار قاجار شاهلارینا پول ومولک وئرمکله اوزلرینه لقب آلیرلار- ناظم الاطباء ، مصدق السلطنه ، مشیرالدوله، کمال الملک، ظل السلطان...
قاجار شاهلاری موللا لارا دینی لقب لروئریرلر مثلن ثقه الاسلام، حجت الاسلام، آیت اوللاه و آیت اوللاه العظماء عنوانلاری فتحعلی شاه دورونده موللا احمد نراقی دان سونرا عمومی لشیر.
گاهدان دا ثروتی اولمایان آداملار قاجار شاهلارینین بیر سوزون گوتوروب اوزلرینه لقب وشهرت یارادیردیلار میثال اوچون تهراندا دولت تکیه سینده ناصرالدین شاه بیرنوحه اوخویانین سسیندن خوشلانیر، دئیر « بارک آللاه» او گوندن سونرااو نوحه اوخویانین شهرتی اولور « حاجی بارک آللاه».
قاجار دوورونده تبریز شهرینده قارا میللت شاهلارین وشاهزاده لرین اه داسین چیخاردیب هر آداما بیر گولمه لی آد قویورلار و بو یولدان نالایق آداملاری کی ناحاق یئره پول وئریب طنطنه لی آدلار آلیبلار تنقید وتحقیر ائدیرلر . مثلن سوسمار الدوله( بو آدلا بیر کیتاب یازیلیب)، مفسدالممالیک. فضول الدوله، ذلیل السلطان و...
علی اکبر دهخدا « چرند پرند» مقاله لرینده چوخلو بئله گولونج لقب لر یارادیر ویازیر نومونه اوچون :معشوق السلطنه ،محبوب الدوله ،عزیز الایاله،خوشگل خلوت ،قشنگ حضور ،ملوس الملک . ماللا لارا لقب وئریر: چماق الشریعه ،حاجب الشریعه ، کالسکه الاسلام ،میزوصندلی مذهب.
شاهزاده نادر میرزا فتحعلی شاهین نوه سی « تاریخ وجغرافیای دارالسلطنه تبریز » کیتابیندا لقب لری اولان آداملاردان دانیشیر. کریم شیره ای و ملیجک حاقدا یازیلان تاریخ کیتابلاریندا بو قوندارما لقب لردن صوحبت اولونور.کریم شیره ای ناصرالدین شاهین سرایینین دلخکی گولمه لی لقب یارادماقلا شهرت تاپیب. یئری گلنده بئله مسخره اوچون دئییلن آدلار حوکومتله موخالفت گوسترمک معنادا دیر وفرهنگی تنقید حئساب اولور.
کریم شیره ای و ملا هراتی
مشروطه ایللرینده یاواش یاواش آوروپا دا اولدوغو قایدادا فامئلی آدلار ده ب اولونور وایگیرمی ایل مشروطه دن گئچنده رضا شاه حوکومته یئتیشندن سونرا مشهورآداملارین لقب لری خان خانلیق نیشانی ولازیم اولمایان آرتیق عنوان ساییلیرورسمی لقب وئرمه گه سون قویولور او عنوانلارین یئرینه دکتر ، مهندیس ، پروفسور، سرهنگ ، سرتیپ ، استاندار و بو سایاق دا عنوانلار چوخالیر(مصدق السلطنه اولور دکترمصدق) سونرا هامی اوچون سیجیلی وئریلیر .
سیجیللی نین متنی فارس دیلینده یازیلیر و سیجیلی ده فامئل آدی یازماق ایجباری اولونور. بیر سیرا عائله لراوزلرینه یاخشی فامئل آدی سئچیرلرآمما قارا میللت بیلمیردی فامئل آدی نه دردینه ده یه جک بئله لیک له بیر چوخ عائله لره سیجیلی یازان اوزو ایستدیگی شوهرتی یازیر خصوصا آذربایجاندا دولت مامورلارینا امراولونور سیجیلی ده شوهرت اوچون مطلق فارس معنالی کلمه لردن یازیلسین اواساسدا دمیرچی نین لقبین یازیرلار «آهنگری» تفنگچی نین شوهرتین یازیرلار « رزمی» بئله لیک له آسیمیلاسیون سیاسیتی رسمی اولور آمما عوموم میللت سیجیلی ده فارس آدلارا باخمایاراق، اوزلری قویموش لقب لرله آداملاری تانییرلار . دولت راپورت لاریندا یازیلیرکی آذربایجانلی لار فارس معنالی سوزلری باشا دوشومورلر و چوخ آدام عائیله سینه سیجیلی آلماق ایسته مه ییر. بعضی لری دئییرلر دولت غیرایسلامی آدقویور بیزی دین دن چیخاردسین.چوخ عائیله لر سیجیلی آلمیردیلار قورخوردولار اوغلانلاری ایژباری آپارسینلاربئله جه ده اولدوهرآدامین سیجیللی سی واریدی اون سگگیز یاشا چاتاندا سرباز توتدولار.
سیجیللی وئریلمه دن اول معروف اولموش عربی و ترکی آدلار یئرینده قالیر مثلن سلطان القرائی ، ایپکچی و... آمما یوزده دوخسان عائیله لره فارسی آد یازیلیر . گاهدان دا چوخ تحقیر ائدن آد یازیرلار . هکماوار محلله سینده بیرعائیله نین فامئلی آدی « سرگردان حکم آبادی» یازیلمیشدی چون کی ائوین کیشی سین چاغیریرلار سیجیللی آلسین ثبت ماموری سوروشور سنین شوهرتی وی نه یازیم ؟ او کیشی جاواب وئریر « واللاه سرگردان قالمیشام فارس دیلین بیلمیرم» ماموراونون سوزون ائشیدنده سیجیللی ده شوهرتین یازیر : سرگردان حکم آبادی.
تبریزده فامئل آدینا « شوهرت دئیرلر. سوروشورلار آدین نه دیر؟ شوهرتین نه دیر؟ لقب هرآدامین شوهرتی ساییلیر و اونونلا تانینیربولقب لر بعضی سی بیر محلله نین ایچینده دئییلیر - هکماوار محلله
ساری قلی خان
سینده ، آجان روبابه ، علی قیزقین ، ماللا سئید و... هکماوارلی لار بو آداملاری تانییرلار آمما هکماواردان قیراخدا بو لقبلرین معناسی یوخدور. یعنی لقب لرین چوخو محللی شیفاهی فرهنگده یاشاییر و نسیلدن نسیله دئییشیلیر.
بیر سیرا لقب لر بیر شهرده تانینیر و دئییلیر - تبریز شهرینده قلی خان سالار متجدد بیر ضیالی و خرافات لا موخالف اولان « ساری قلی خان »آدلانیر ، خیاوان محلله سینین موشاطاسی« حلمه سازاندا» و داش ماغازالارین دالی سیندااولان زورخانانین صاحابی حاج میرزا
بادامی «میرزابادام »آدی ایله تانینیر.ساری قلی خان حاضیر جاواب اولماقدا و جینسی لطیفه لردئمکده ، حلمه سازاندا ، توی توتماقدا و میرزابادام شاه پرست لیکده ،آدلاری دیللره دوشوب.حاجی ابولقاسیم جاوان پیشه وری حوکومتی ایله موخالفت گوسترمکده تانینیب .حاجی ابولقاسیم جاوان ، میللی حوکومت داغیلاندان سونرا تبریزده شهرانجومنینه داخلیل اولور. بیرگون سوپورگه چیلری بیر یئره ییغیر اونلارا دانیشسین ، دئییر : « من هله ایکی گوندو سیاسته داخیل اولموشام ، آمما ایندی بیلیرم یازیق چرچیل نه چکیر»
قیزلارا و آروادلارا فامیل ایچینده آد قویورلار و ناموسی مساله لر باعث اولور او آد فامیلدن و همسایالاردان قیراغا چیخماسین چوخوسوداقادین لاردا اولان خیصلت لرو ظاهیردکی نیشانلاری اونلارین لقبی اولورمثلن پینتی کوبان،گزه ین فاطی، سوزبازنرگیز،چوپورسکینستان ،چئری هوللیه خاللی توران و... عایشه ، خدججه، کلانتر ، قوردلوکالاک، شلخته و بئلنچی لقب لرهرمحلله ده پیس تانینمیش ، های سالان و حیاسیز آروادلارا دئییلیر. آذربایجاندا عومومیتده تحقیر ائدن آدلار وجینسی لطیفه لرین چوخوسی کیشی لرحاقدا دئییلیر وغئیرت وناموس مساله لری باعث اولورآروادلار حاقدا آز سوزچیخارتسینلار. بو موضوع آروادلارین ائوده قالیب وکوچه یه چیخماماسین گوستریر . هر یئرده آروادلاردان آز دانیشیلیر ، اودا آروادلارین حوقوقونون اولماماغین نیشان وئریر. تورکلرین تاریخینده آروادلار همه شه کیشی لرله برابر ساییلیب لارو بودا تورک لرین اسگی اینانجیندان یعنی شامانیزم دن وائل اوبا کولتوروندن گلیرمیش آمما هر یئرده تورکلر شهرلرده یاشاماغا باشلاییبلار یاواش یاواش آروادلارین حاقی آزالیب . کئچمیشده تبریز شهرینده کیشی لر اُوزلرین غئیرتلی تانیتدیرماغ اوچون آروادلاری آزادلیقدان محروم ائدیبلر.
بعضی آداملارین جیسمی نقصلری یا نشانه لری لقب اولور- آخساق احمد ( آخساغا بیرآددیم بیرآغاج یولدور)، کارابولقاسیم ( کاردان کار او آدامدیرکی ایسته میر بیرسوزوائشیتسین؟»،کچل حمزه ( چئچله دئییرلر زولفعلی)، بوغلی ایبراهیم،( بوغ توکوندن گیروقویاندیر)،پوتابویوک آقا(یئمکدن آزقالیرپارتلاسین)،جوری خلیل(جورولوگونه باخماجوهرینه باخ) ، جین جاواد( جینه بورک تیکیر) و ...
او آداملارین کی بیرمیوه دن یا بیریئمه لی دن آجیقلاری گلیر واو یئمه لی نی یا میوه نی ئوزلرینه توکان ائدیبلر ، اونلارین لقبی اولور – بیبر رسول ، علی بادیمجان ، عسکر ساریمساق ، شوربا قلی ، ایشگنه کریم، تورش آلچا و ...
بعضی لرین حیوانلا را اوخشایان اخلاقلاری یا رفتارلاری لقب اولور – ائشک ممد ( تنبل لیکدن ائشگه دایی دئییر)، ایت خلیل ( ایت اوزوندن برک اوزو وار)، تولکی قاسیم ( تولکو سوواخلی باغا گیرمز)، قیرقی ایبراهیم( سن گله نه جک قیرقی شیوانی آشار)، قیتمیر غولام ( قیتمیرلیقداجویودلرین الین باغلار)،پخیل حسن ( پخیل یاراماز اولار- الحسود لایسود)، گُوپچی ولی(ائیله یالان دانیش یورماق اولسون)، ...
بیر سیرا لقب لردین ومیللییت حاقدا دئییلیرمیثال اوچون ارمنی آوانس ، کورد عثمان، گوران رشید، جویود موسا و...
بعضی لقب لر بیر محلله دن یا بیر کنددن اولمانی تمثیل ائدیر نومونه اوچون ماحمودچهرگانلی ، استاد غلامحسین بیگجه خانلی( تار اوستادی)، تیمسارعباس قره باغلی ، حاج محمد نخجوانلی و ... بوآدلارسیجیلی ده یازیلان آدلارلا برابردیلر میللت اونلارین آدین ائشیدنده همی اونلاری تانییرهمی ده بیلیر هارالی دیلار.
صنعت کارلار و کاسیب کارلارو هنرمندلر اوز ایشلری ایله آدلانیب تانینیرلار – علی بویاخچی ، حجت کله پز ، عاباس نجار، حسن دمیرچی،جاواد باققال .صمد آیناچی ... حاج ماحمود قاوالچی (قاوال اوستادی)، عاشیق قشم، علی نقاش، عیسی تارزن...
قهوه چی ، باشماقچی ، کومورچی ، دستمالچی ، توتونچی ، فرشچی ، دیره کچی ... کیمی لقب لر کئچمیشده تاجیرلرین و صنعت کارلارین لقبی اولوب سونرادان فامئل آدینا چئوریلیب لر . تبریزده بونلار داها لقب ساییلمیر. لقب او آدلارا دئییلیر کی آدامین عیبین گوسترسین .سوننتی ایقتاصادیات آرادان گئتدیکجه بئله لقب لر آرادان گئدیر.
بعضی لقب لر تکجه بیر صنعت وحئرفه صاحابلارینین آراسیندا معنا وئریر . خالچاچی لار ، باشماقچی لار ، شوفرلر وآیری صنف لرین ایچینده بعضی لقب لر او صنف دن قیراخدا معنا وئرمز و ایشلنمز چونکو او حرفه نین اصطلاحلاری لقب اولور و او اصطلاحلاری هامی بیلمزلر. هکماوار محله سینده اینقلابدان قاباخ « بئش چه رک حوسئن» واریدی . فرش توخویانلار هراون بئش مین ایلمگه بیر« قابال» دئییرلر . فرش کرخانالاریندا هرفرش توخویان گونده اون بئش مین ایلمک سالماغا یعنی قاتمالارا اون بئش مین دوگون وورماغا مجبور اولوردو. بونا قابال سالماق دئییردیلر.اوشاقلار یاریم قابال سالیردیلار .هرقابال دورد چه رک ساییلیردی .حوسئن بئش چه رک گونده بیر قابال وبیرچه رک ایلمک سالیردی اونون الی سورعتلی ویئگین اولدوغونا ،«حوسئن بئش چه رک » آدلانمیشدی.
آذربایجانین کندلرینده ده لقب وار آمما تبریزده اولان معنادا دئییل. کندیلی لرعومومیتده آداملاری حیوانلارا اوخشادیب و حیوان آدین بیر آدامین آدینا یاپیشدیریرلار مثلن بیزووممد ، کئچی کریم ، ایت خلیل و... بو لقب لر تبریزده ده دئییلیر آمما تحقیرائتمک معنادا اولور بیرحالدا کی کندلرده ساده بیر آد کیمین ایشلنیر. کندلرده ، کند کولتورونه اویقون لقب لر وار مثلن ناخیرچی قیزی ( ناخیرچی قیزی یئریک له ینده آرپا چورگینه یئریک لر) ، گوزوقانسیزاحمد ( آرپا چورگی داش پئنیر ، گوتورداش ایله از احمد، آی آلا گوزآلا گوز احمد)
شمر ، حرمله ، یزید ، عمر و... بو لقب لراو آداملارا قویولور کی عاشورا و تاسوعا گونلرینده کربلا واقعه سینین شبئحین چیخارداندا اونلار ایمام حوسئنین دوشمانلارینین رولون اویناییرلار – شیمیر ریضا ، عومر قلی ، یئزید عسکر ، حرمله جاببار، خولی خلیل و...
کربلا واقعه سینده حرریاحی چوخ مشهوردو اویزید ابن معاویه نین قوشونوندان آیریلیر وایمام حوسئنین طرفینه گلیر. شیعه فرهنگینده دوشماندان آیریلان آداملار «حر» آدلانیرلار .تبریزده حورر لقبی وار و حورر رولون اوینایانلارا بو لقب وئریلیر.
بیر دفعه عاشورا گونوشبئح چیخارداندا ، بیر آتلی گیریر میدانا اوجا سس ایله نعره چکیر دئییر « من حوررم» اورادا اوشاقلاری ایله شبئحه تاماشایا گلن بیرقادین دئییر « آی قارداش گئت آیری یئرده هور( ایت سسی چیخارد» بورادا منیم اوشاقلاریم قورخارلار»
بیر محلله ده، قومارباز، قوش باز ، جمال باز و... بئله جه لقب لر هرکسین آدینا یاپیشیر او آدامی اعتباردان سالیرو لایی بالی تانیتدیریر.
تورک میللتلر آراسینداشوخلوق و میرت اهلی اولماقین درین کوکلری واردیر. ماللا نصرالدین آزو بویوک بیرسیمبول دور. مین ایل بوندان قاباق سلطان ماحمود غزنوی نین ساراییندا بیردلخک واریدی عرب تاریخچی لری اونون آدین طلحک یازیبلار وعبید زاکانی اونا گولمه لی سوزلر نیسبت وئریب فارس لار« دلقک» سوزون اونون آدیندان گوتوروبلر. سلطان ماحمودغضب له ننده طلحک گولمه لی سوزلرله اونو گولدورب غضبین سویوداردی.
لقب وئرمک اصل ده شوخلوق اوچون تورک لرآراسیندا هر یئرده واردیر بو لقب لر وآدلار هرنسیل ده دئییشیلیر وته زه آدلارتاپیلیر آمما قایدا یئرینده قالیر . هرآدام اُولنده اونون آدی دا باتیر و تکجه او آدلار قالیرلار کی بیر خیصلت اساسیندا یارانیبلار مثلن ساری قلی خان جینسی لطیفه دئمک له تانینیب و عسکرانلی یالانچیلیقلا( عسکران شمال آذربایجاندا یئرآدی دیر) ، اونلار اولوب گئدیبلر آمما ایندی هر کیم ایستر بیرجینسی لطیفه دئسین اونو ساری قلی خانا نیسبت وئریرویالانچیلیق حاقدا گولمه لی سوزلرعسکرانلی یا نیسبت وئریلیر بئله لیک له بوآداملاراوزیئرلرینده بیر کیچیک ماللا نصرالدین اولورلارومیللت اونلارین دیلیندن اوزسوزلرین دئیرلرمثال اوچون یوخون ایللرده عسکرانلی عوضینه، نعره جاواد تبریزده یالانچیلیق سیمبولو اولوب اونون دیلیندن دئیلیر:
بیرگون قمه نی چکیب یولومون اوستونده قاباغا گه له نی شاققالاییردیم یاری یولدا گویدن سس گلدی جاواد نه ایش گورورسن ؟ بئله اولماز « آخی من خلقه سن قتله؟».
نعره جاواد حقیقی بیر شخص دئییل بلکه نئچه نفر جاواد آدلی آداملار بیری ده لی ، بیرسی سفئه ، بیر آیری سی شوفر اداسی چیخاردان بیر یئره ییغیلیب « نعره جاواد» آدلانیب یعنی ماللا نصرلدین کیمین بیرمجازی شخص اولونوب.
هرعاشیقین دورانی وار.معروف لقب صاحابلاری بیرنسیلده هامی اوچون تانیش اولور نسیل دئییشیلنده آیریسی اونون یئرین توتور . تبریزده میللی حوکومتدن سونرا عسکرانلی معروف اولور . 1340 نجی ایللرده ساری قلی خان دیللره دوشورواینقلابدان سونرا نعره جاواد گونده لیگه گلیر. گاهدان دا بیرگروپ میدانداراولورلار 1340 نجی ایللرده ساری قلی خان ، سیدعرب و سید اخمدیان تبریزین مرکزینده مایاک کافه سین اوزلرینه پاتوق ائتمیشدیلروتامام لقب لروقارا یاخمالارو جیلف جوک لاراونلارین دیلیندن دئییلیردی.
اوتانجاق آداملار لقب دن چوخ اینجیکلی اولورلارگورونوب کی بیرآداما لقب قوشولاندان سونرا اُوز دوغما شهریندن چیخیر گئدیرغوربت اُولکه لرده یاشاییربواومودلا کی اولقب یاددان چیخاندان سونراقاییتسین گلسین . معروفدور قوناخلیقدا نا قافیل بوراخدیقی سس اوتانجاق بیرکیشی یه لقب اولور. کیشی اوتاندیقیندان تهرانا قاچیر اون ایلدن سونرا قاییدیر تبریزه گلیر . اُوز کوچه لرینین باشیندا بیراوشاق گورورسوروشور کیمین اوغلوسان نئچه یاشین وار؟ اوغلان دئیر قیروو قنبرعلی نین اوغلویام اون یاشیم وار کلب حسن عمی او ... ایل دونیایا گلمیشم . کیشی گورور لقب تاریخ اولونوب گلدیگیندن پئشمان اولوراورادان قاییدیر بیرداها غوربته گئدیر.
آنالار اوشاقلارین تربیت ائدنده دئییرلر اخلاقیوی دوزائیله ، گوزه تله اوستووه آد قویماسینلار.آد دیللره دوشدو داها ییغیشدیرماق اولماز . بیر سوزو نرگیز بیلدی تربیز بیلدی.
دولتلی عائیله لرایچینده لقب عیب ساییلیروایجازه وئریلمیراوشاقلار بیرآدامی لقبی ایله چاغیرسین لار.
یازینین سونوندا تبریزده کی لقب لردن بیرنئچه نومونه گتیریرم :
1 – جیسمی نقص لره وئریلن لقب لر
کورپه ماحمود-اوش دوداخ حسن-کارغولامیرضا-کور نادیر-چئچل اصلان – یانیق عابباس- دلی جاواد- اه یری اویریکیشی- کوفته کلب حسئن- ایکی باشلی زینال- میریخ باقیر- زال ریضا- قارنی ییرتیخ کاظیم – یوموری عسکر –چوپورایبراهیم .چئری یوسوف – بورون مشد علی – چاپیخ غولام- قولی یوخ کریم - خیر خیر محسن.کوله ماحمود .
چولاخ ناصر- آخساق قلی – انگی ایری ایمان – قوزحاجی علی اکبر-آلتی بارماق میرایبراهیم- جیجنکین اوغلی- دازعلی اصغر...
2 – تحقیراوچون دئییلن لقب لر
فیشگا جاواد- جین عسکر – مال یوسوف – قیریخ حیدر – قیفیل حسئن – کونز حسن – مال ممی – میمون احد – اینک احمد – قرمزی حسئن – سرچه جلیل – جین بویوک آقا – نشتاب حسئن – عریان اکبر – دولچا باقیر – پونزا ماحمود – قیف صمد – مایاداوود .فیریلداقچی میرعلی – قجله ماحمود – اوکوزعلی – دیلنچی غافار- پتی حیدر – کال ممدتقی – علی به داوام – پوخلی باقیر- قارقا صمد –دیلقیراسد – دینقا رحیم – پالان حسئن – یئتیم علی – ننه کریم...
3 – بیر سیرالقب لر وار کی آشکارا یامان یووزساییلیر . قلمین حورمتی اجازه وئرمزاونلاری یازماقا .
سون
2012 نجی ایلین پاییزی


text:
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو
تورکیه جمهوریتی ایله عراق مرکزی رهبرلیگی آراسیندا تخمینن بیر ایلدن بو یانا (موصول یاخینلیغیندا عراقین طلبی ایله ائدیلن تورکیهنین بعشیقه پایگاهی سببی ایله باشلایان) گرگین موناسیبتلر وار ایدی
تورکیه جمهوریتی اوزونجا بیر مدتدیر داعش، پ.ک.ک و فتو باشدا اولماقلا اونلارلا ترور تشکیلاتینا قارشی جدی بیر موباریزه وئریر. بوتون مانعلره باخمایاراق فیرات قالخانی عملیاتی دا باشاری ایله داوام ائدیر
2017 ایله بیرلیکده سوریهده یئنی بیر دؤور باشلاییر. بو سببله سوریه کریزینه طرف اولان هر آکتور موقعیتینی نظردن کئچیریر، ایستراتژیلرینی تازالیر
آوریل 2016دا اعتباراً حلب مخالیف کونترولو آلتینداکی بؤلگهسینده یاشاماق اؤلومله قول-قولا اولماقدان فرقسیز ایدی
لبناندا بیرلیک ایستیقامتیندکی آختاریشلاری ایفلاسا اوغرادان دیگر اهمیتلی فاکتور ده لبنان سیاسی قروپلاری حل ماساسینا اوتورتماغا چالیشان لبنان خاریجی آکتورلارین لبنان سیاستینین بیر-بیرلریله اوزلاشمیر اولماسی
غربین سوریه ایفلاسی او قدر دقته چارپان و دقیق کی، آرتیق پارلامنتلرینده بئله آچیقجا دیله گتیریلیر. آلمان فدرال مجلیسییندکی سوریهیه دایر ایجلاس بونون بیر گؤستریجیسی
1962-جی ایلده موستقیللیگینی قازانان الجزایر، 1990-جی ایله قدر بیر تک پارتی جمهوریت رژیمی اولاراق وارلیغینی داوام ائتدیردی
ترامپا گؤره، آمریکانین اولوسلار آراسی توپلوملا یاخشی باغلانتیلار گلیشمه ائتدیرمهسی تک باشینا آرزو ائدیلیر بیر وضعیت دئییل
مراکشلی بالیقچی محسین فیکری ایله تونیسلی سیار ساتیجی محمد بوازیزی اؤرنک حادیثهلری اهمیتلی بنزرلیکلر واردیر. هر ایکیسی ده هر ایکی اؤلکهنین تجرید اولونموش کاسیب بؤلگهلریندن گلمکدهلر
2011-جی ایلده میصرده کوتلهلر موبارک رژیمینه قارشی کوچهیه تؤکولدوگونده اوچ سورغو ائتمیشدی: "چؤرک، حریت و سوسیال عدالت"
تورکیهنین موصول عملیاتیندا معادلهنین کناردا قالماماق اوچون چیخیشلار ائتمهسی بعضی محفللر طرفیندن قصدلی اولاراق سهو تفسیر اولوندو
مراکشده 7 اوکتوبردا عمومی سئچیملر گئچیریلدی. اقتدارداکی کوالیسیونون بؤیوک اورتاغی عدالت و قالخینما پارتیسی رایلرینی آرتیراراق سئچیمین بیرینجی پارتیسی اولدو و میللت وکیلی ساییسینی آرتیراراق 125 کورسویه چاتدی
سوریهده داوام ائدن فیرات قالخانی عملیاتینین یانیندا داعشین موصولدا چیخاریلماسینی تامین ائدهجک عملیاتین یاخیندا باشلایاجاق اولماسی باخیمیندان بو تذکره اهمیتلی ایدی
ایسرائیل، سوریه و عراقلا قونشو اولان اوردون، اورتا دوغونون اوچ اهمیتلی پروبلمینی بیرباشا حیس ائدیر. اهالیسینین یاریدان چوخو فیلیسطینلیلردن عبارت اولان اؤلکه، فیلیسطین پروبلمینین دا بیرباشا مخاطبی وضعیتینده
اوباما، ایسرائیلین فیلیسطین تورپاقلارینی عبدی ایشغال ائتمهیه و بورالاردا یئرلشمهیه داوام ائده بیلمیهجگیندن سؤز ائتدی
عرب باهارینین آیاقدا قالان تک دموکراتیک چئوریلمهسینین یاشاندیغی تونیس اولدوقجا جدی اقتصادی و امنیت چتینلیکلریله قارشی-قارشییا


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
آلبوم بیاض گئجه لر رحیم شهریاری دان چوخ گوزل بیر آلبوم دی
بو آلبومون اوخوماخلارینین آدلاری بونلاردی
Album Bəyaz gecələr Rəhim Şəhriyari danlod
mahnıların adı bu Albumda
سن آللاه sən Allah
Nar gülü نار گولی
باهار ندیر Bahar nədir
کوچه لره سو سپمیشم Küçələrə su səpmişəm mp3
چاغیریرام گل Çağırıram gəl
نازلانا نازلانا Nazlana Nazlana
گجه لر Gecələr
آختارما منی Axtarma məni
آنا Ana mp3
بیاض گئجه لر Bəyaz Gecələr
بیاض گئجه لر آلبومون بوتونه سینی بیر یئرده دانلود ائدین
Albumun bütünün Faylını burdan indirin
دانلود بیاض گئجه لر download Beyaz Geceler mp3
PASSWORD : http://www.duzluoglan.wordpress.com
بو آهنگ لری تک تک دانلود ائتماق اوچون آشاغیدا اولان لینکلری اندیرین
mahnıları tək tək yükləyin aşağıdan
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri Etiketlənmiş: | ana mp3,Axtarma məni,çağırıram gəl,bayaz gejalar mp3,Beyaz geceler mp3,gecələr mp3,küçelere su sepmişem mp3,küçələrə su səpmişəm mp3,rahim shahriari,Rahim shahriyari,rəhim şəhriari,Rəhim şəhriyarı,موزیک گئجه لر,چوچه لره سو سپبیشم,نازلانا نازلانا آهنگی,کوچلره سو سببیشم,کوچه لره سو سپمیشم mp3,کوچه لری سو سپبیشم,گئجلر,گجلر,آلبوم بیاض گئجه لر رحیم شهریاری,آنا,آنا mp3,آنا ماهنیسی,آهنگ ترکی مادر,آختارما منی,آذری ماهنیلار,بیاز گئجه لر رحیم شهریاری mp3,بیاض گجه لر,ترانه های آذربایجان,دانلود موزیک آذری,دانلود موسیقی آذری اصیل,دانلود آلبوم بیاض گئجه لر رحیم شهریاری,دانلود آلبوم رحیم شهریاری,دانلود آهنگ کوچه لره سو سپمیشم,دانلود آهنگ آذری شاد و غم,دانلود آهنگ ترکی آنا,دانلود آهنگهای آذربایجانی,داونلود رحیم شهریاری,رحیم شهریاری


text:
انور اردبیلی
حاج قدیر جلیل زادگان فرزند حاج یوسف متولد سال 1310 یکی از شاعران خوش قریحه عاشورایی است که در دوره تحصیل از شاگردان ممتاز بوده با داشتن استعداد درخشان ، به تشویق پدر خویش به شغل آزاد روی آورد ولی از مطالعه در زمینه مسائل مذهبی ، اخلاقی و متون کلاسیک ادبیات فارسی و آذری غفلت نورزید . از 15 سالگی به شعر و شاعری دل بست و در میان شیوه های مختلف سخنوری ، مرثیه سرایی و سوگچامه پردازی را برگزید و در این مسیر از مکتب شعری پیشکسوتان بزرگ بویژه حاج یحیوی بهره ها برد و این امر در افزایش ملاحت بیان و بلاغت کلام و فصاحت پیامهای شاعرانه اش تاثیر گذاشت
انور اردبیلی در زمان حیات خود 10 جلد کتاب حاوی اشعار فارسی و ترکی آذری
به اسامی زیر به چاپ رساند :
جلوه عاشورا ـ انقلاب کربلا ـ مردان جاوید یا چهارده معصوم ـ یادگار انور ـ پیام عزا ـ قیام زینب ـ حماسه شهدا ـ افق شهادت ـ فریاد خون ـ سیمای عاشورا
ضمناً مجلدات 11 و 12 آثار نامبرده به نامهای صدای عاشورا و آخرین یادگار توسط بازماندگان آن فقید سعید چاپ و منتشر شده است . استاد انور اردبیلی در روز ششم اردیبهشت سال 1371 دچار سکته مغزی گردید و سرانجام در اول خرداد همان سال دار فانی را وداع گفت .
یادش گرامی و روحش شاد
منبع
******
گلین اشکیله یازاق، یۆزده رموز-ی-مئحنی
باشلێیاق قاسیمێن آدیله بۇ گۆن سر سخنی
مجلیسه دعوهت ائدهک شخصاً ایمام-ی-حسنی
ساخلاسێن مد-ی-نظرده هر اۆرهک داغلێیانێ
واردی گؤرسۆن نقهدهر؛ قاسیمینین آغلێیانێ
گرم ائدیب قاسیمین عئشقی بیزی باشدان آیاقا
الیمیز یئتمیر افسوس اوْ حنالی اوْتاقا
حجلهگاهینده ایراده ائلییهک آغلاماقا
بۇ یئری خئیمهی-ی-شاه-ی-شُهدا فرض ائدهریک
قاره کؤینهکله موبارهکدی توْیۇن عرض ائدهریک
توْی لیباسون، کفهنه توْی گۆنۆ تبدیل ائتدون
مرگی پیشواز ائلهییب، جنگه زرهسیز گئتدون
ائی وفا مجلیسینین شمع-ی-فروزان شییهمی
یوسفه نیسگیل اوْلان طرّهسینین پیچ-وْ-خمی
اکبرین راه-ی-شهادهتده اوْلان همقدهمی
نامزد عئشقینی بئلمهرره یادیندان چێخادان
مجلیس-ی-وصلهتینی آتلار آیاقێندا تاپان
صبریده قوْیدۇ، زولیخانی عروسون حئیران
نیده سن گزدون، اوْ صحرانی گزیب سرگهردان
نیسگیلیزله دولۇدۇ سینهی-ی-صندوق جاهان
پشت-ی-پا وصله وۇرۇب، صبریله یۇمدۇز گؤزۆزۆ
دیللهره سالدێ زمانه نئجه گؤر توْی سؤزۆزۆ
قوْشار: انور اردبیلی
******
اهل-ی-اخبار مقاتیلده یازێب بۇ خبری
مرغ-ی-روحین ائشیدهن وقته سینیر بال-وْ-پری
یاندێران سؤزدۆ سالێر رقّته قلب-ی-بشری
شام ویرانه اوْلان گۆنده ورود اُسراء
یۆز وئریب قاسیم-ی-شهزادهیه بیر آیرێ بلا
خط-ی-سیر-ی-اُسراء دوْلمۇشۇدۇ میللتیله
هرزه عورتلریله، مردُم-ی-کم همّتیله
جشنه مشغولیدی شهر اهلی نه کیفیتیله
گه باخۇردێلا یوْلۇن ساغینه، گاهی سوْلۇنا
گؤزلری منتظریدی اُسرانین یوْلۇنا
ناگهان شهره ورود ائیلهدی بیر تیپ سوار
اُمراء اوّل-ی-صفده گؤرۆنۆب مست-وْ-خومار
ائتدی تشویق اوْ سرکردهلری فرقهی-ی-نار
مرحبا صوتی بلند اوْلدۇ گؤگه هر یاندان
مرکب اۆسته سئوینیب فخر ائلهدی شئمر-وْ-سنان
ازرقین زوجهسی بیر غرفه ده ائتمیشدی مقام
اُمرانین صفینه باخدێ اوْ ناپاک حرام
گؤرمهدی همسر-ی-خونخوارینی تئز ائتدی قیام
اوْلدۇ آگاه اوْ ملعونه طریقت خطره
غرفهنین پلّهلرین سرعتیله ائندی یئره
اؤزۆنۆ شئمر-ی-دغایه یئتیریب آلدێ خبر
هانێ ازرق؟ هانی اوْغلانلارێم ائی منبع-ی-شر
گؤرمۆرهم هئچ بیرینی ائیلیرهم اطرافه نظر
اؤزلرین شامه اوْلار، فکر ائلئییردیم یئتیرهر
سن کیمی هر بیریسی نئیزهده بیر باش گتیرهر
دئدی غفلتده سن عورت خبرون یوْخدۇ مگهر
دؤرد جاوان اوْغلۇوۇلان ارزقی ائی خاک سییهر(سیر)
بیر اوْن اۆچ سیننیده اوْغلان ولی مردانه سییهر
رمهی-ی-روبههه حمله ائله بیل شیر ائلهدی
بیربهبیر ییخدی یئره طُعمه-ی-شمشیر ائلهدی
دئدی عورت اؤزۆ بس نوْلدۇ اوْنۇن سؤیله منه
نئیلهدوز سیز منیم اوْغلانلارێمی اؤلدۆرهنی
دئدی آهۇ کیمی یێخدێق اوْنۇ دشت-وْ-دمنه
نیگهران اوْلما اوْقدری، اوْنا دگمیشدی یارا
عموسی ائیلییهبیلمیردی خییامه آپارا
دئدی گؤستهر یارالێ باشێنێ ائی هرزه روان
قاسیمین باشێن اوْنا شئمر-ی-لعین وئردی نیشان
اؤلدۆرۆبدۆر دئدی اوْغلانلارۇوۇ، باخ بۇ جاوان
یارهلی باشه اوْ ملعونه نظر ائتدی بیر آز
اینتیقام آلماسام الان دئدی قلبیم سوْیماز
قایێدێب منزیلینه قێزلارێنا قێلدێ خیطاب
بیخبرسیز بیزی بۇ جنگ ائلهییب خانه خراب
اینتیقامه اوْلۇن آماده دگیل موقع-ی-خواب
یۆزه گؤرمۆرسۆز آنوْز اشکینی حسرهتله الور(الیر)
آتا قارداشلارۇزۇ اؤلدۆرهنین باشێ گلور(گلیر)
دوْلدۇرۇن دامهنوزو سنگ-ی-عداوهتله هامۇز
پیشوازینه گئدین قصد اهانتله هامۇز
نئیزهنی دوْرهلئیین فیکر-ی-خییانتله هامۇز
سنگ باران ائلهیین باشێنێ مقصوده چاتێن
هر داشێکێ آتۇسۇز سعی ائلهیین محکم آتۇن
یاندێرێن ظلمون اوْدیلا اُسرانین جیگهرین
سێندێرێن غصّهلی بولبوللرینین بال-وْ-پرین
غرق-ی-اندوه ائلهیین خانه بئدوش عمّهلرین
یارهلهنمیش باشێنێن نئیزهده آرتسێن یاراسێ
ملهسین ناقه-ی-نوق اۆستۆنده پریشان آناسێ
یئتیریم بۇ سؤزۆ یاربّ نئجه پرده ایله باشا
بیلمیرهم ائتدیله حمله نئچه یاندان اوْ باشا
گؤزۆنۆ یۇمدۇ «سریه» باخا بیلمیری داشا
کیم دؤزهر ایستهدیگین گؤز قاباغێندا وۇرالار
بالا باشێن آنانێن اؤز قاباغێندا وۇرالار
اُسرا بیربیره دگدی، ائله سخت اوْلدۇ محن
سسلهنیب زینب-ی-کبرا باجۇن اؤلسۆن حسن
نه اوْلار، قاسیمیوی گؤرمهگه شامه گلهسن
یوْخدۇ ایمداده گلهن فیکریمیزه سن قالاسان
اوْغلۇوۇ بۇ داش آتانلارێن الیندهن آلاسان
داش آتان شخصلرین درک ائلهییبدیر عمهلین
بوْینۇنۇ چیگنینه حسرهتله قوْیۇب تازه گلین
قاره بختیم دئدی من بیربیرینه وۇردۇ الین
دوشمهنین ایندی فلهک گؤر نئجه قوّتلی قوْلۇن
هر طرهفدهن یۆزۆمه باغلادێلار، چاره یوْلۇن
رئشتهی-ی-عئشقی، عم اوْغلۇ! ائله فیکر ائتمه قێرام
باشۇوۇ داشلێیالار ساکیت-وْ-آرام اوْتۇرام
توْپراغا دَیمیر الیم، باشیمه توْپراق سوْوۇرام
یانێرام اوْدلانێرام، باشۇوا ائتدیگجه نظر
پر شیکهسته قۇشا تشبیههم الیمدهن نه گلهر؟
دؤزمیشهم شامه کیمی هر محنه دینمهمیشهم
زجر چوْخ قمچی وۇرۇب یوْلدا منه دینمهمیشهم
غرفهلردهن باشێما کۆل تؤکهنه دینمهمیشهم
چوْخدۇ دردیم نه روا آیرێ سیتهم باشلێیالار
من باخێرام نئزهنین اۆستۆنده سنی داشلێیالار
یوسئفیم غملی زولیخایه نیشان وئر اؤزۆوی
گؤزۆمه تیرهدی دونیا نه یۇمۇبسان گؤزۆوی
شامێن اهلی ائشیدیب اوْلما سنین توْی سؤزۆوی
اوْدۇر ایستیلله تسلّی اوْلا غم یوْلداشۇوا
داش آتێرلار سنه یا نُقل سپیرلر باشۇوا
کۆل ائدیب حیجلهمیزی آتهشیله اهل-ی-قیتال
نه دانێشدێم سنیله، اوْلدۇ نه گوفتاره مجال
نه گلینلر کیمی سالدێم باشێما قێرمێزێ شال
توْی گۆنۆ تئللریمی شانهی-ی-محنت دارادێ
دئمیرهم چوْخ سؤزۆ الآندا قۇلاغێم یارادێ
قوْشار: انور اردبیلی
******
علی سواره گئدیبسهن، ولی پیاده گلیبسـهن
اوْیان گؤرۆم ندی دردون، نییه عباده گلیبسهن
عبانی ردّ ائله یۆزدهن اوْ شمع-ی-حُسنی آلێشدێر
یامان گۆنۆمدۆ بیلیرسن، بۇ بینوانی دانێشدێر
یاروْندا واردێ اذیّت و یاکی چوْخ یوْرۇلۇبسان
یقین بۇ قدّ-ی-رسایه دگیبدیر اوْخ یوْرۇلۇبسان
آیاق طرفده اوْتۇردۇم تصوّر ائتمه یادام من
بۇ قانلێ چکمهلریوی گرهک اؤزۆم چێخادام من
سینهمین اۆسته قوْیام من بۇ قانه باتمێش آیاغۇن
دانێشدێرام سنی بلکه اؤپهم اوْ قانلێ دوْداغۇن
اۇتانێرام علی اکبر! آتام عبانی یۆزۆندهن
بۇ قاره معجریملهن سالام اوْ قانێ گؤزۆندهن
گرهک آیاق طرفونده اوْلا بۇ قلب-ی-شیکسته
بیبیلرون باخێر آخَر نئجه گلیم باشۇن اۆسته
کنیزدور بۇ مکاندان آنوْن نه عُذریله دۇرسۇن
کنیزلر گرهک اوْغلۇم آیاق طرفده اوْتۇرسۇن
تعجبم بۇ غمون قلبیمه شراره تؤکۆبدۆر
آتوْن بۇ قدّ-ی-رسانی نییه عبایه بۆکۆدۆر؟
بۇ نقشهنی بیلیرهم من، گلیبدی درده چکیبدیر
یارالێ سینوْون اۆسته عبانی پرده چکیبدیر
منی نظرده دۇتۇبدۇر و یا سکینهی-ی-زاری
بۇ فکریلهن کی مبادا گؤزۆم گؤره یارالارێ
باخێب عباسینه بیلدیم ولی نه قدری یاروْن وار
مگر سنین بدنونده سلامت عضو هاروْن وار
بۇ نوعیلهن کی آخان قان، ائدهر بۇ توْپراغێ گۆلنار
بئیله مشخّص اوْلۇر کی منیم ائویمی یێخێبلار
بلا تموج ائدیب گؤر گلیب هایانا چاتێبدێر
یقین سنی گتیرهنده، آتوْندا قانه باتێدێر
یارالانێبسان ائشیتدیم غم-وْ-ملالیله گلدیم
اؤزۆمده بیلمیرهم من، بۇرا نه حالیله گلدیم
قانادێ باغلێ اوْلان، قۇش کیمی بۇ یئرده سێخێلدێم
یوْل اۆسته بیر نئچه دفعه بۇرا گلینجه یێخێلدێم
قارا ساچێم کیمی دونیا اوْلۇبدۇ تیره گؤزۆمده
بیبیلرون منی گتدی یوْخۇدۇ طاقت اؤزۆمده
تعجب ائیلیرهم ای نژاد-ی-هاشمه فاخر
گلیب بۇرا نئجه چاتدێم نییه من اؤلمهدیم آخر
یانێر اۆرهک علی دۇر گؤر بۇ دربهدر نییه آغلار
جاوان اوْغۇللار آنانێ مگر بۇ نحویله یوْخلار
یۇخۇدۇ من گؤرۆرهم یا کی آشکاریدیر اکبر
عبا ایچینده کی سنسن بۇ حالیلهن گتدیلهر
سنی نه حالیله سالدێم یوْلا مینایه گئدهنده
عبا ایچنده گلیبسهن ولی خیامه گلهنده
قێزارمێسان گـۆلـه یاقـوتا اوْخشۇسـان نئجـه گـؤرسن
باخان دییهر توْی ائدیبسهن لیباس-ی-توْی گئیینیبسهن
قۇتارمێیان غم-وْ-دردیم سؤزۆم بۇقلبیده واردێ
جنازهوه یئتیشینجهک اینان کی زۆلفۆم آغاردێ
قاباغۇوا منی عفو ائت گلهنده گلمهدیم اکبر
حرمسراده اوْتۇردۇم اۆزۆمۆ بیلمهدیم اکبر
فدا اوْ گؤزلره لیلا، اوْیان اوْیان نه یاتێبسان
من-ی-فلک زدهنی اوْلما خاطروندهن آتێبسان
گؤزۆم عُذاریمه قانیاش تؤکه مجاز ائیلئیورسن
سسیم قۇلاقیوه یئتمیر و یاکی ناز ائیلئیورسن
اِراده هر یانا ائتسوْن گلیب دالۇنجا سۆرۆننهم
توْیۇن گؤرهنمهدیم امما لیباس-ی-قاره بۆرۆننهم
یوْخۇمدۇ چاره بۇ یئرده پناه صبره آپاررام
کئچیبدی نیسگیلون حدّهن،اۆرهگده قبره آپاررام
یازاندا مُحنتون «انور» گلهر تموجه دردی
بیلیر علی باشۇن اۆسته آنوْن نه نوعی ملهردی
قوْشار: انور اردبیلی
******
ای حسینین دوْغرانان قۇربانێ، اکبر آچ گؤزۆن
سالمـا گـؤزدهن بینـوا لیـلانـی، اکبـر آچ گؤزۆن
عؤمرۆم اوْلسا هر قدهر من آغلارام صبح-وْ-مساء
لیلینی بیر درده سالدۇن ای شبیه-ی-مصطفیٰ
درد-ی-جسمانی دگیل تاپسێن طبابَتلهن شفا
بیر طبیب ایستهر اوْلا روحانی، اکبر آچ گؤزۆن
ای نــژاد-ی-هــاشمیـده نــورس-وْ-رعنــا قــَدیـم
ائیله فکر ائتمه کی گلدۇن، خئیمییه من بیلمهدیم
گلمهگۆن بیلدیم ولی عذریم وارێدێ گلمهدیم
عفو ائله بۇ خانیمان ویرانی، اکبر آچ گؤزۆن
پاییـن-ی-پایـونـده اگلــهشـدیم مـن ای نورستـه گـۆل
چون حیا مانعدی باشۇن اۆسته گئچسهم خوْش دگیل
لاعلاجم سؤیلـه لیـلا باشینه تؤکسۆن نـه کـۆل
گؤرمهرهم اوْل صورت-ی-تابانی، اکبر آچ گؤزۆن
آتش-ی-قلبیمه وۇرمۇش داغ-ی-هئجرانون اتک
یاندێ قلبیم بۇ یانار اوْددان منی بیر یانه چک
توْی ائدیبسهن، خلعتیم بس هانێ، اکبر آچ گؤزۆن
حقّی واردۇر لیلینین گؤزدهن تؤکه خون-ی-جیگر
من سنی مئیدانه بۇ نوعی یوْلا سالدێم مگر
باشۇن اۆسته آچماسئیدی باشێنێ عمّهوْن اگر
زۆلفیمله پاک ائدهردیم قانێ اکبر آچ گؤزۆن
بیـر کنیــزهم بــاوفـــا اکبـــر قبـــول ائتسـوْن منــی
سن بیلیرسن کی نه قدری ایستئییر قلبیم سنی
قلبیمین بـاشینـه ضـم ائتـدیم بـۇ قانلێ چکمهنی
تاکـی شـدّت ائتمــهسیـن جریانـی اکبر آچ گؤزۆن
قانلێ گؤزیاشێم سارالمێش روییمی وئرمیش سئله
قلبیمی سێندێرما ائتمه نااۇمود اوْغلۇم بئله
خواهیشیم واردۇر عبانی گۆل یۆزۆندهن ردّ ائله
بیر منه گؤستهر رُخ-ی-زیبانی اکبر آچ گؤزۆن
ای جمال-ی-عالـم آراسـێ اوْلان شمــع-ی-ارم
یارهوه قان پرده چکمیش قوْیمئیۇر حدّین بیلـهم
بیـر عبــادور رؤیتـا" قێـرمێـز وجـودون گؤرمهرهم
گیزلهدیبدیـر دوْغـرانان اعضـانـی اکبر آچ گؤزۆن
برگ تک قلبیم اسیر، هئجرونده اوْلمۇش قان اوْغۇل
گۆل یۆزۆن گؤستهر آنوْندان ائیلهمه پئنهان اوْغۇل
گلسه شهزاده سفردهن ذبح اوْلار قۇربان اوْغۇل
ائیله قۇربان جانیوه بۇ جانی، اکبر آچ گؤزۆن
ثبت ائدهر «انور» سنین درد-وْ-ملالون دفتره
توشه تا اخذ ائیلهسین دار-ی-فنادهن محشره
زایر اوْلسۇن ایستهر بیرده مزار-ی-انوره
اوْردادۇر چون دردینین درمانی، اکبر آچ گؤزۆن
قوْشار: انور اردبیلی
******


text:
قافقاز قارتالی
قافقاز قارتالی
شامیل 1797-جی ایلین 9 اییونوندا داغیستانین گیمری آوُلوُندا دنگی محمدین عاییلهسینده آنادان اولموشدو. اونون اولو باباسی واختیله بوتون قافقازدا تانینان قوللوق امیر خان ایدی. آناسی باخوُ مَسَد ایسه آوار بَیی پیر بوداغین قیزی ایدی. اوشاغین آدی علی ایدی. آما آریق و سیسقا اولدوغونا، دایم خستهلندیگینه گؤره قدیم عادته اویغون اولاراق اوشاغین آدینی دَییشیب داییسینین آدینی - شامیل قویدولار کی، اونون کیمی ساغلام و ایگید اولسون. او، بؤیودوکجه ساغلام و گوجلو بیر گنجه چئوریلدی. یاخشی تحصیل آلدی. او، تحصیلینی مدرسهده آلمیش، عرب و فارس دیللرینی اؤیرنمیشدی. شئیخ شامیلین اؤلکهسینین آزادلیغی اوغروندا آپاردیغی موباریزه دونیا آزادلیق موحاریبه لرینین ان مؤحتشملریندندیر. کیچیک بیر قبیله رئیسینین بیر اوووج موجاهیدله 125 میلیونلوق دؤولتی 25 ایل چاشباش سالماسینا باشقا بیر نومونه تاپماق مومکون دئییلدیر. آنجاق موستبید 1. نیکولایا شامیلی اسیر گؤتورمک قیسمت اولمادی. 1859-جو ایلده اسیر دوشن شامیلی روس چارلاریندان نیسبتن عالیجناب اولان 2. آلئکساندر سوفرهسینین باشیندا اوتورتموش و: - «سیزی سوفرمین قوناغی ائتمکله بؤیوک بیر شرف دویورام» - دئمیشدی. شامیل ده جاوابیندا: - «من ده سیزی سوفرمین باشیندا قوناق ائتسه اییدیم بؤیوک شرف دویاردیم.» -دئمیشدی. و چار «بؤیوک آدام»، «بؤیوک آدام» - دئیه-دئیه حتّی حئیرانلیغینی گیزلتمهمیشدی. روسلارا اسیر دوشموش شامیلی پئتئربورقا گتیرمیشدیلر. اوغلو غازی محمد، بیر نئچه موریدی ده اونونلا برابر گتیریلمیشدیر. شامیلین یاشادیغی «زنامئنسکی» مئیدانی بوتون گونو آداملا دولو اولوردو. مئهمانخانانین قاباغیندان، اونون دهلیزلریندن، پیللکنلریندن آدام الیندن کئچمک مومکون دئییلدی. اسیر شامیلین یانینا پریستاو تعیین اولونموش پولکوونیک رونووسکی بوتون گونو جاماعاتی ساکیت ائتمکدن الدن دوشوردو. هامی شامیلی گؤرمهیه، اونون گئییمین، داورانیشینا، حرکتینه تاماشا ائتمهیه جان آتیردی. اونون یانینا ایسه آنجاق یوکسک روتبهلی، آدلی-سانلی آداملار یول تاپا بیلیردی. اونلارا موقاویمت گؤسترمکده رونووسکی عاجیز ایدی. دئییلنلره گؤره، شئیخ شامیلین اؤز زنگین کیتابخاناسی وار ایمیش. همین کیتابلاری اون قاتیرا یوکلهیهرک ایییرمی بئش ایل یورددان-یوردا داشیییب. کیتابسیز دولانا بیلمزمیش. سونرالار قونیب داغیندا تسلیم اولان زامان شامیل خواهیش ائدیب کی، قیلینجینی و کیتابلارینی الیندن آلماسینلار. کالوقادا یاشایاندا همیشه کیتاب ایستیرمیش. اؤزو ده بئله دئییب: «قیلینج تقصیری اوزوندن چوخ دؤیوشلر اودوزولوب، لاکین کیتاب تقصیریندن بیری ده اولماییب.» اوغلو جامال الدین روسییادان قاییداندا شامیل اونو مجبور ائدیب داغلی لیباسی گئیینسین، آما کیتابلارینا توخونماییب. «کافیر کیتابلاری»نی چایا آتدیرماق ایستهینلره ایمام بئله جاواب وئریر: «بو کیتابلار دوغما تورپاقلاریمیزدا بیزه گولله آتماییب. اونلار آوُللاریمیزی یاندیرماییب، آداملاریمیزی اؤلدورمهییب. کیم کیتابا ساتاشسا، کیتاب دا اونو بیآبیر ائدر». حتّی میرزه کاظیمبَیله گؤروشوب آیریلارکن شئیخ شامیل دئمیشدیر: «کالوقاداکی تنهالیغیمی بوغماق اوچون خواهیش ائدیرم، منه اؤز کیتابخانانیزدان بیر نئچه کیتاب وئرهسینیز.» سحر کاظیمبَی اؤز کیتابخاناسیندان سئچدیگی اون بئش کیتابی شامیله گؤندرهجکدی: «همین گونون آخشامی ایسه کاظیم بی، ش. شامیل و اونو موشاییعت ائدنلر پئتئربورقون مارینسکی تئاترینا دعوت اولونموشدولار. سالونداکیلار اونلاری بؤیوک حرارتله قارشیلادیلار. اولجه «کاتئرینا» بالئتینی گؤستردیلر. ایلک دفعه صحنه تاماشاسی گؤرن شامیل و اونون موریدلری آرتیستلرین هر بیر حرکتینه چوخ بؤیوک دیقتله باخیردیلار. بالئت حاقیندا هئچ بیر تصوورو اولمایان شامیل ایسه لاپ والئه اولموشدور. آرابیر کاظیمبَی اثرین مضمونونو اونا آچیر، حادیثهلری نقل ائدیردی.» سونرا «پری» بالئتیندن بیر صحنهنی گؤستردیلر. مؤوضوسو شرق حیاتیندان آلینمیش بو بالئتده حرمخانا تصویر اولونوردو. تاماشانین اورتاسیندا صحنهیه سولطان چیخدی و اؤز آروادلاری ایله رقصه باشلادی. شامیل چوخ برکدن و غئیری-عادی گولدو. - نهیه گولدونوز، جناب شامیل؟ - دئیه کاظیمبَی تعجوبله سوروشدو. - سیز یاخشی بیلیرسینیز کی، بوتون بونلار یالاندیر، اویدورمادیر. سولطانلار رقص ائتمزلر. او هانسی سولطاندیر کی، اؤز آروادلاری ایله رقص ائدیر؟- دئییب یئنه ده برکدن گولدو. رونووسکی کاظیمبیله شامیلین گؤروشوندن آلدیغی تاثورات آلتیندا گوندهلیگینده یازمیشدی: «ایکی میثلی گؤرونمهمیش آدامدان گؤر نئجه مجلیس یارانمیشدی: دؤیوشچو و عالیم. بونلارین حیات و مقصدلری نئجه ده بیر-بیریندن سئچیلیر. هرهسینین اؤز شؤهرتی وار! بونونلا برابر، اونلارین بو یاخینلیغیندا نئجه ده بؤیوک بیر آهنگ وار. یقین کی بئله بیر گؤروشون مومکون اولاجاغی هئچ بیرینین عاغلینا دا گلمزدی، یقین کی بوتون دونیادا هئچ کیمین ده عاغلینا گلمزدی.» کاظیمبَیین شامیلله گؤروشلردن آلدیغی تاثورات دا چوخ گوجلو ایدی. خئیلی واخت بوندان قاباق یازماغا باشلادیغی «موریدیزم و شامیل» کیتابی اوچون بو گؤروشلر خئیلی معلومات وئرمیشدی. کاظیمبَی اوچون بو واختا کیمی سیرر اولاراق قالمیش چوخ مسلهنین اوستونو آچمیشدی. کاظیمبی بو کیتابی 1859-جو ایلده چاپ ائتمیشدی.
شئیخ شامیل کالوقادا بیر مودت اسیر کیمی یاشامیش و بورادا میلّی آزادلیق قهرمانلارینا قارشی بؤیوک حؤرمت گؤرموشدور. نه قدر حؤرمت گؤرسه ده، بو «حوررییّت قارتالی» دوستاقلیغا دؤزه بیلمهمیشدی. اون ایللیک اسارتدن سونرا سولطان عبدالعزیزین کؤمگی ایله اوغلو غازی محمدی گیروو قویاراق حجّه گئتمک اوچون روس چاریندان ایجازه آلمیشدی. شئیخ شامیل مدینهیه گئدرکن ایستانبولدان کئچمیش و ایستانبول اهلی بو بؤیوک اینسانی بؤیوک محبتله قارشیلامیشدی. همچنین دؤولت آداملاری دا اونا لاییق اولدوغو حؤرمتی ائتمیشدیلر. الیسه نیجات اؤزونون «دونیا سرکردهلری» اثرینده شامیلین کعبهیه-موبارهکیه زیارتی حاقیندا بئله یازیر: «1871-جی ایلده موقدس مکّه شهرینده دونیانین بوتون قیتهلریندن گلن سایسیز-حسابسیز زووارلار آراسیندا 74 یاشلی بیر زووار دا وار. اونون آغ ساققالی، نورانی و مردانه گؤرکمی یانی ایله گئدنلری ایلک باخیشدان اؤزونه جلب ائدیر، باخیشلاردا و اورکلرده حؤرمت و پرستیش حیسلری اویادیر. قلبیندهکی رغبت حیسلرینی گیزلهده بیلمهین بئله زووارلاردان بیری آخیردا دؤزمهییب سحردن اونونلا یاناشی شخصین عباسینین اتگیندن یاپیشیر: - ائی حؤرمتلی شخص، - دئییر، - بو موقدس مکانین خاطیرینه، دئ گؤروم، کیمسن؟ زووار آغیر-آغیر اونا طرف دؤنور. بو صؤحبتی ائشیدن اطرافینداکیلار دا اونا طرف دایانیر. زووار اوندان خئیلی جاوان اولان آدامین ماراق، حؤرمت و پرستیشله دولو چؤهرهسینه باخیب دئییر: - من شئیخ شامیلم. - نئجه؟ - دئیه زووار قولاقلارینا اینانمیر. - قیرخ ایل قارت جاناوارلا پنجه-پنجهیه گلن داغیستان و چئچئنیستانین ایمامی اولان شئیخ شامیلم. - سنه فدا اولوم، یا ایمام، ایذن وئر الینی اؤپوم... سس، سؤز بیر آندا اطرافا یاییلیر و اون مینلرله، یوز مینلرله اینسان اونا دوغرو گلیب اوزونو گؤرمهیه، الینی، عباسینین اتگینی اؤپمهیه جان آتیرلار. بونو گؤرن کعبهنین باش شئیخی آداملاردان هوندوره قالخیب عربجه، تورکجه و فارسجا چاغیریر: - ائی موسلمانلار، ائی آللاهین مؤمین بندهلری، بیر-بیرینیزی باسیب ازمهیین. یئرینیزده دایانین. شئیخ شامیل حضرتلرینین اوزونو گؤرمک، سسینی ائشیتمک اوچون اونون آللاه-تعالانین کعبهیی-موبارهکینه چیخماسینا ایذن وئریلیر. قوی چیخسین و سیز ده دویونجا باخین کی، قاییداندان سونرا لشکر-لشکر کافیرلری قیرخ ایل جهنمه واصیل ائدن افسانوی بیر موسلمانی گؤزلرینیزله گؤردویونوزه آند ایچه بیلهسینیز. یوز مینلرله زوواردان تقدیر ائدیجی اوغولتو کئچدی. هامی آرالاندی و او واختا قدر یئرینده دونوب قالدی کی، اون دوققوز عصرین ان قودرتلی اینسانی آستا-آستا کعبهیه دوغرو آددیملادی. بو مین اوچ یوز ایل عرضینده موسلمان بندهسینه گؤستریلن ان بؤیوک ایلتیفات ایدی. شئیخ شامیل مکّهدن سونرا مدینهیه گئتمیش، پئیغمبرین قبرینی زیارت ائتمیش، 1871-جی ایلده اورادا دا وفات ائتمیشدی.
اولفت جاواد
قایناق: yazar.in
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
بادمجانی رنگلی مزدا
رقیه کبیری
هیچقیرا- هیچقیرا پیللهلردن ائنیب، اورتا قاپیدان پارکینگه دوغرو گئدیر. ماشینا یئتیشمهمیش سیویچین دویمهسینی باسیر. تیققیلتی سسی گلمیر. بیر داها بارماغین دویمهسینه باسیر.
ایچینی چکیر. پالتوسونون جیبینی آختاریر. اپریمیش کیرلی کاغذ دسمالی جیبیندن چیخاریر. دسمال الینده پرن-پرن اولور. یئره تؤکولن دسمال قیرینتیلارینی آیاغییلا ماشینین آلتینا اؤتورور. پالتوسونون یئنگیسی ایله بورنونو سیلیر. قارا ماهوتی پالتوسونون اوستونده آغ بیر ایز بوراخیر. قولونا باخیب کیرلنمیش یئنگینی بؤیرونه سورتور. بورنونو چکه-چکه ماشینین قاپیسینی آچیب فرمان آرخاسیندا اوتورور. اؤز-اؤزویله دانیشیر.
«اؤلهسن رویا، اؤلهسن! بو نه زندگانلیقدی آخی! ائله دوز دئییبلرهاا، چوخ محبّتدن مرض حاصل اولار. بیلیرم. آرپاسی آرتیق دوشوب. یازیق عمهم. اری ایله ساواشاندا، یونجاسی آرتیق دوشوب دئیردی، هامیمیز گولردیک. ایندی بیلیرم نه چکیب؛ یازیق عمه خانیم! آرپایلا یونجانین بیر او قدر ده فرقی یوخدور کی! …ائله عمهمین ارییله، احمدین ده اینک ایله آت قدر فرقی وار. ایکیسی ده بیر بئزین قیراغیدیرلار.
آمما من اؤزوم ده آرپا چؤرهیینی، هم ده یونجانی چوخ سئویرم. قارنیم سانجیلانمایاناجان دسترخاندان قیراغا چکیلمرم. احمد یونجانین اوزونه ده باخماز. آخی نئجه دئییم یونجاسی آرتیق دوشوب. دئیه بیلمیرم کی! دئمهمیشم ائله بئله اولوبداا. هله یازدا یونجانی دوزلویوب یئینده منه گولر. هئچ اینک ده سنین کیمی شیرین-شیرین یونجا یئیه بیلمز – دئیر.
احمدین آرپاسی آرتیق دوشمهسهیدی ده، آت کیمی کیشنهییردی. دلی اولموشدو ائلهبیل. من نه دئدیم کی!
فقط دئدیم هامینین اوزونه گولورسن کی، مینیرلرداا سنی!
پیس دئدیم؟! مینمهسهلر، گونده او مامیلی-ماتان خانیم منیم ماشینیمدا نه پوخ یئییر؟ ماشینا وام گؤتورن من؛ آلان من؛ سن ده گونده خانیمی قاپیلاریندا ائندیر. من ده هر گون مجبور اولورام کمالینین ماشینییلا ائوه گلیم. هله نه یاخشی دئمهدیمها کمالی منی ماشینییلا ائوه چاتدیریر. یوخسا فیش-فیشا کیمی فیشیلداردی. اونون آجیغی توتسا دا توتسون. لاپ یاخشی ائلیییرم، گلیرم. کمالی قونشوموزدودااااا. یول اوسته منی ده گؤتوروب، یئتیریر قاپیمیزا؛ نه اولسون کی!»
باشینی صندله سؤیکهییر. گؤزلرینی یومور.
قوی بیر آز اؤزومو تاپیم، جهنّم اولوب گئدهرم. گؤروم صاباحدان هانسی ماشینلا خانیمی قاپیلاریندا ائندیرهجک؟
بیر داها او ائوه دؤنمهیهجهیم. قوی نه قدر تک باشینا های-کوی سالیر سالسین. هوشو چاتمیر کی! دوشونمور بو ساعاتدا قیشقیر-باغیر سالمازلار؛ قونشولار یاتیب. اؤزو ده بئله قوزو کیمی قونشولار، بیریسینین ده جینقیری چیخماز.
سحر فریبا خانیم سوروشسا نه های-کوی سالمیشدیز، نه دئییم؟! هئی اوزومو دیرناقلادیم. هئی دیزیمه چالدیم، پیس ایشدی، یواش دئدیم. مگر قولاق آسدی! قوی تک قالسین، باشی داشا دیسین.
باشینی فرمانا سؤیکهییر. آلنی اوشویور. گؤز یاشلاری دیزلرینه دامیر. بورونونو ائله چکیر کی، بیر آن نفسی قاپانیر. چرقدینین اوجویلا گؤزونو سیلیر.
«عمهم دئیردیهاا کیشینین وفاسی اولماز. هئچ بیر دئمهدی گئجهنین بو ساعاتیندا هارا گئدیرسن؟ “گئتمه!” دئسهیدی، ائودن چیخمازدیم. بو سویوقدا بوردا نه غلط ائلیرم آخی. ها آددیملاریمی آستا آتدیم، ها باشماق یئرینده قوردالاندیم، بلکه او بیری دفعهکی کیمی “گئتمه!” دئسین؛ نامرد اوغلو آغزینی بئله آچمادی.»
بورونونون سویو آخیر. باشینی فرماندان قالدیریب، سینهدهکی دسمال قوطوسونو گؤتورور. قوطو، بوم-بوش. حیرصیندن قوطونو آرخایا آتاندا دالی شوشهنین قاباغینداکی ایته دییب، صندلین اوستونه دوشور. ایت قولچاغین باشی، گورا تیترهین باش کیمی ترپهنیر.
چرقدینین اوجویلا بورنونو سیلیر. بورنونون سویو چرقدین اوجوندا آغ لکه بوراخیر. چرقدین لکهلی اوجونو پالتوسونون آلتینا ییغیر. سیویچی سالیب ماشینی ایشلتمهیه چالیشیر. ماشینین موتورو تیر-تیر تیریلداییب، سونرا سسی کسیلیر. فرمانین آلتینداکی میلچک بویدا ایشیق وار؛ ایشیغا باخیر. یاشیل ایشیق یانیر.
«هله اون ایلدیر تصدیقیم وار دئییر. هوشو چاتمیر کی، ماشین گاز ایله ایشلهینده موتورو سؤندورمزلر. بو دا اونایللیک شوفر!»
یاشیل ایشیغی سؤندورور. قیرمیزی ایشیق یانیر. یئنیدن ماشینین موتورونو ایشلتمهیه چالیشیر. موتور کهلیک کیمی قیققیلداییر. او ایسه استهزایلا گولومسهییر.
«بیلیرمدااااا،… ایندی پنجره قاباغیندا دوروب گودور. دئییر بس عاجزم، گئده بیلمرم. بس بو تصدیقی نهدن اؤترو آلمیشام؟ کیفیمده ساخلاییب، چوروتمیهجهیم کی! تصدیق؟… هله قوی یوخلاییم گؤروم کیفیمده؟»
موتورو سؤندورور. کیفینی یوخلاییر، قوردالاییر. ایچیندهکیلری بیربهبیر صندلین اوزرینه تؤکور. سونوندا کیفی ترسینه چئویریب قوجاغینا سیلکهلهییر. بیر-ایکی سکّه، جولو بارماق بویدا گؤز مدادی، قاپاقسیز بیر ماتیک آیاغینین آلتینا دوشور. یئنه اؤز-اؤزویله دانیشیر.
«گیجسن، قوشبئیین خانم، گیج! بس دئمهدین تصدیقسیز سیویچ نه درده دَیر؟ هوشون باشیندان چیخمیشدی؟ ائله شیشدین، ائله سیویچه ال آتیب،گئدیرم دئدین، ایندی بویور گئت! گؤرهک نئجه گئدهجکسن؟ اولماسا بیر آز گودوم یاتسین. آستاجا قاپینی آچیب ائوه گیریب، تصدیقیمی گؤتوررم. او یاتاندا، مین ایلین اؤلوسودور ائلهبیل. داش کیمی دوشور یاتیر. ائوه قاییتدیغیمی بیلمز. آمما بیلمیرم کی، تصدیقیمی هارایا قویموشام. گرهک بیربهبیر کمدلاری آختاریم».
صندلین اوستوندهکی قیویر-زیویرلاری کیفینه قایتاریر. آیاغی آلتینداکی سکّهلری گؤتوروب، باشینا دولاندیریر. سونرا دندهنین یانینداکی تصدّق قوطوسونا سالیر. سکّهلر، ماشینین سسسیزلییینده جینگیلدهییر.گؤز مدادینی دیزینه سورتوب قاپاقسیز ماتیکی بورور. لوله، بوش-بوشونا بورولور. لولهنین ایچینی پوفلهییب، بیر ده ترسینه بورور. ایکیسینی ده کیفین کیچیک زیپلی یئرینه قویور. ماشینین آیناسینی اؤز اوتوروشو و بویونا اویغون دهتلهییر. قاشلارین یوخاری قالدیریر. گؤزگوده گؤزلرینه باخیر. الینی قاشلارینا، گؤز قییقلارینا چکیر.
«گؤزلریمین آلتی شیشیب. سحر ایشه گئدنده آغلادیغیمی هامی بیلهجک. هئچ کیمین اوزونه باخمییاجاغام. سوروشسالار نه دئییم؟ آچیب آغارتمالی دئییل کی. دئسم ده اینانمازلار. آنام دا اینانماز. هئی تعریفلهسین، دئسین احمد نجیب اوغلاندی. ائلچیلیک گونو تلفوندا، عمه خانیما بیر ساعات اونون نجیبلیییندن دانیشدی. او قدر دئدی کی، آخیردا یورولوب دئدیم: او قدر «نجیب- نجیب» دئییرسن کی، من اونو گؤررکن باغلار باغیندا بوینوندا تورباسی اولان آتلار یادیما دوشور. آنام حیرصلندی. دیلینی دیشله – دئدی. بویون-صاباح او سنین ارین اولاجاق آخی! هر شئیه ظارافاتلا یاناشما – دئدی.
بیر دفعه من ده او آتلارا میندیم. اؤلدوم اریدیم. آبیر-حیادان دوشدوم. آت ایکی آددیم آتمامیشدان دایانیب هامینین قاباغیندا شیر-هاشیر ایشهدی. قوملارین اوستوندن ائله پیس قوخو قالخدی کی، اورهییم بولاندی. هله اورهکبولانما بیر یانا، منه باخان جماعتین یانیندا یئره گیرسهیدیم آت اوستونده اوتورماقدان مین قات یاخشی اولاردی. ائلهبیل او آداملارین گؤزونون اؤنونده اتهییمی قاوزامیشدیم. آت شاهه قالخیب منی یئره چالسایدی، بو قدر قانیم قارالمازدی.
احمد دوغرودان دوغروسو بو گئجه آز قالمیشدی منی گؤتوروب یئره چیرپسین. هله نه یاخشی اوتانقاجدی. اؤزگهلرین یانیندا حؤرمت ساخلار. حیرصیندن دیرناقلارینی چئینر. بارماقلاریندا دیرناق قالماییب کی! دیرناقلارینین آلتینداکی قیپ-قیرمیزی ات ائشییه پیرتلاییب. ایندی بیلرم نییه دلی اولدو… گؤرهسن نه ائلیییر؟ یاتیب؟ یوخسا گئنه ده تلویزیونا باخا-باخا دیرناقلارینی چئینهییر؟»
آینانی بیر آزجا آشاغی ائندیریر، بیر ده اؤزونه باخیر.
«رویا خانیم! آخی سنین عیبینی هئی باشینا قاخینج، اوزونه توخونج ائلهسهلر، خوشونا گئدر؟ ایندی ائوه دؤنمهیه هئچ اوزون اولاجاق؟ نه ائیلهدی کی! قولوندان توتوب کاناپهیه ساری چکدی داااا… نییه ائله دئدین آخی؟ سنه دئسهلر کی، دیرناقلاریندان چیمچهشیرم، منه الینی اوزالتما، خوشونا گلر؟ اگر ائوه دؤنسم دیرناقلارینا هئچ فکر وئرمهیهجهیم».
آینایا باخیر. آرخا شوشهنین اتهییندهکی ایت، باشینی تیترهده-تیترهدیر، سانکی اونو حاقلاییر.
ماشیندان یئره دوشور. پارکینگین قاپیسینی آچیب ائشییه گؤز گزدیریر. ایشیق دیرهیینین لامپاسینین بالونو یئکه بیر دوزداندیر سانکی. دوزو یئره سپهلهییر. یئر هله آغارماییب.
«قار آغیر یاغسا، گئده بیلمرم. قوی یوخاری قالخیم؛ قاپییا قولاق یاتیردیم؛ بلکه یاتیب!»
قاپینی ایشگیللهییب، آستا-آستا یوخاری قالخیر. ایکینجی قاتدا بوتون ائولرین ایشیقلاری سؤنوکدور. اوچونجو قاتدا اورتانجیل قونشونون ایشیغی، قاپینین باشینداکی شوشهدن پیللهلره دوشور. دؤردونجو قاتا چاتدیقدا گؤیرچین کیمی بارماقلارینین اوجوندا یئریییر. قولاغینی قاپییا دایاییر. تلویزیون سسی گلیر.
«هله یاتماییب. ائله آللاهیندان ایمیش من ائودن چیخیم. آغزیمی آچاندا دئییر، دینمه! اعصابیم خرابدی، دانیشما! بانک حسابلاریمی قاتمیشام. حساباتیم یئرسیز چیخیر، نه قدر سالیب-چیخیرام یئنه ده آز گتیریرم! هه، هامینین یانیندا آز گتیریر، بیر ائله منه آرتیق گلمهیی باجاریر. آنام هاردادی گلیب گؤرسون، همین نجیب اوغلان نئجه ده تکباشینا موسیقی ییغیناجاغی قوروب، چالدیریر!… باخ گؤر نئجه ده سس گلیر!
دلی شیطان دئییر قاپینی آچ، ایچری گیر؛ گئت گؤر نهیی ایزلهییر بئله؟ یقین پورنو فیلمیدیهااا. آشپزخانادان یامان بویلانیردی، رکلامینا باخاندا گؤردوم. دئینه قیچین سینسین رویا!… ائودن نییه چیخیردین کی! سن خاراباندا اوتورسان، او دا اؤز بیلدییینی ائلهمزداا».
پوسقودا دایانان پیشیک کیمی، بیر ده قاپییا قولاق یاتیردیر. ایچریدن گلن سسی یاخشی ائشیتمیر. آشاغیدان، پیللهلردن سس اوجالیر. دئیهسن یوخاری قالخان وار.
«سس ائلهمه! پیس ایشدی. ساخلا ائوه، قونشولار یاتیب.»
«دییهسن بو سس فریبا خانیمین سسیدیر. ایندی نه ائلهییم؟ منی بوردا گؤرسه، نه دئیر؟»
بیر قاپییا باخیر، بیر ده اییلیب نردهدن یوخاری قالخانلارا باخیر. نه ائیلهسین، بیلمیر. باشماقلارین چیخاریب الینه آلیر. پیللهلرین اوجونو توتوب، اوغرون-اوغرون دام یولونا قاچیر. آشاغیدان گلن سس گئت-گئده اوجالیر، یاخینلاشیر. اونون ایسه آیاقلاری اوشویور.
«کؤپه… قیزی! بیر-ایکی عاغیللی-باشلی آدام گؤرنده، اؤزوندن چیخیر. سنه کیم دئدی دور اوینا؟ ائله بیرجه کیشیلرین قاباغیندا قیرجانماغین قالمیشدی؟ ها دئییرم دینمیییم، اولمور کی، اولمور.»
«سن آلـلاه دینمه. قونشولار یاتیب. قوی ائوه یئتیشک، نه قدر دانلایاجاقسان دانلا دا…»
«گئنه ائوه یئتیشیریک، خانیم تویوق کیمی میسیر. دیل تؤکور، یالوار-یاخار ائلهییر، باااخ! آخشامدان اؤزگهلرین یانیندا شئر اولموشدون آخی؟!»
«دینمه. سن آلـلاه دینمه. قونشولار ائشیدر.»
دام یولوندا دیوار دیبینه سیخیشیب. ائشیتدیکلرینه اینانا بیلمیر. فریبانی، آپارتمانین ان خوشبخت خانیمی ساناردی. فریبا همیشه یاراشیقلی، گولر اوزلویدو. بیر دئییب مین گولردی.
پیللهلردهکی سس کسیلدی. باشماقلاری الینده پیللهلری ائندی. یئنه قولاغین قاپییا دایادی. تلویزیون سسی کسیلمیشدی. کور-پئشمان پیللهلری آشاغی ائندی. اوچونجو قاتدا باشماقلارینی گئیدی. آیاقلاری سویوقدان دونموشدو. پارکینگه چاتدی، قاپینی آچیب دیوارا دایادی.
«ائله تصدیقسیز گئدهجهیم. گئجهنین بو ساعاتیندا پلیس- ملیس هاردایدی؟»
قار، پارکینگین آچیق قاپیسیندان ایچری سپهلهنیر. ماشیندا اوتوروب موتورو ایشلهدیر.
«آخ ائئئی! ایشلهدی دئیهسن. گل ایندی بو دوه اؤلوسونو قاپیدان ائشییه چیخارت. بیر آز دقّتلی اولسام، بیر-ایکی فرمانا چیخاردارام. نهدیر کی؟ گؤرموشم، احمد ماشینی پارکینگدن نئجه چیخاردیر. دالی دندهیه آتیب، اوچ فرمان ساغا، ایکی فرمان سولا، سونرا دوم-دوز ائشییه چیخارام. قوی آینادان باخیم. اااااه! کئشگه او ایتی یئریندن گؤتورردیم. آرخایا باخاندا، باشینین تیترهمهسی فکریمی جایدیریر. آهان! بو بیر فرمان، بو ایکی…»
تاققیلتی سسی گلدی. آیاغینی ترمزا باسدی. ال ترمزونو قالدیردی.
«آاااا… نه اولدو؟ بو سس نه ایدی؟ اولمایا فریبا خانیمگیلین ماشینینا توققوشدوردوم؟ یوخهااا! اآللاه ائلهمهسین.»
قاپینی آچیب یئره ائندی. ماشینین آرخا گیلگیری، فریبا خانمگیلین بادمجانی مزدا-۳ لرینه دایانمیشدی.
«اؤلهسن رویا! اؤلهسن! ایندی نه دئیهجکسن؟ گونده یوز دفعه بو ماشینا داروگر فیسیلدادیرلار. سیله-سیله، پوفلهیه-پوفلهیه ساخلاییرلار. اوووف! گؤر نئجه ده جیزیق سالیب. ایندی نه ائلیییم؟»
اوشویور. جانی گیزیلدهییر. گیزیلتی کورهکلریندن آیاقلارینا قدر یاییلیر. پارکینگین قاپیسیندان قار شوتویور. سویو سوزولموش کیمی گئدیب پارکینگین قاپیسینی باغلاییر. قار اوستونده، آیاقلارینین ایزی قالیر. ماشینا یاخینلاشدیقجا، یاش باشماقلارینین ایزی یئر اوزرینده گئت-گئده کیچیلیر. ماشینین ایچینده اوتورور.
«گؤر سورمهمیشدین! هاچان هوش-باشینی بیر یئره ییغاجاقسان قیز آخی! هله منه تصدیقسیز ماشین سورور. آدام کیمی پارکینگدن چیخارتماغی اؤیرهن، سونرا احمده بوی دئ!… دوغرودان احمده نه دئیهجهیم؟ احمد جهنّم، فریبا خانیمگیله نه دئییم؟ اولماسا گئدیم احمدی چاغیریم. یووو. اونا یالوارمایاجام. دئسم، آجیق آچدین – دئیر. گئجهنین بو ساعاتیندا قیشقیر-باغیرا حوصلهم یوخدو. قوی ائله ماشینی یئرینه قایتاریم، سحر فریبا خانیمین ارینه دئیرم».
آیاغینی گازا باسیر. موتورون سسی پارکینگه دولور. ایندی ایسه فرمانی، عکس طرفه – سولا قایتاریر. داااااانق! آیاغینی ترمزا باسیر. ایکیاللی باشینا چالیر. ماشیندا اوتورارکن، قاپینی باغلاماغی اونودوب، ماشینین قاپیسی مزدانین شوفر قاپیسینا دایانیب. اؤزونو یامانلاییر.
«عغیلسیزین بیری عغیلسیز! بو نه ایشدی؟ گلدین قاشین آلاسان، گؤزونو چیخارتدین؟»
فرمانی بیر آزجا ساغا قایتاریر. ماشینین قاپیسی، مزدانین ازیلیب-جیزیلمیش قاپیسندان آرالانیر. بادمجانی رنگین اوستونده، آغ پرایدین ایزی قالیب. ماشینین موتورن سؤندوروب اوتورور.
«آخی بوآداما دئین یوخ کی، یئر قورتولموشدو بو آت النگهسینی گتیریب بیزیم ماشینین بؤیرونه سوخموسان؟ ایندی باشیما نه داش سالیم؟»
اوشویور. گؤزونون یاشی قورویوب، آغلایا دا بیلمیر. دالی صاندیقدان پتو گؤتوروب، ماشینین ایچینه قاییدیر. پالتوسونون جیبیندن موبایلینی چیخاریب بیر مئساژ یازیب احمدین نومرهسینه گؤندهریر.
«من تصادف ائلهمیشم!»
باشینی صندله سؤیکهییر، پتونو بورنونا قدر چکیر. ایستی نفسی بورنونون اوجونو قیزدیریر.
«قوش بئیین خانیم، رویا خانیم! بو دفعه دوغرودان دا اوتاناجاقسان. بو دفعه جماعت، آتین ایشهمهیینه دئییل، یول پلیسلریایله بیرلیکده سنه گولهجکلرهاا. دئدیقودولار باشلایاجاق. قونشولارین دیلیندن دوشمیهجکسن».
گؤزلرینی یومور. پلیس ماشینینین قیرمیزی ایشیغی گؤزلرینده یانیر، سؤنور. یانیر، سؤنور.


text:
بیر داملا گؤز یاشین ،خلت ائیلیین
Tuesday, February 9, 2010
اورمو گؤلونه
بیر داملا گؤز یاشین ،خلت ائیلیین
سیز الله سو-سوزدو ، اورمو گؤلونه
او قدر سو-سوزدو ، قلبی یانیری
بیر اویوج سو تؤکون ، اورمو گؤلونه
بو گؤلون آغریسی ، دونیا بویونجا
یئر-گؤی اونودوبدو اونو دویونجا
قانیمیز قوروسون ! گؤل قورویونجا
گلین بیز سو تؤکک ، اورمو گؤلونه
آغلایاق هدیه ائدک گؤز یاشلارینی
بلکه جان وئرک بیز ، اورمو گؤلونه
اوریین یانماییر ! آغلییا بیلمیرسن !
قان وئرک داماردان ، اورمو گؤلونه
بو گؤلون قازلاری هایانا گئتدی ؟
یام یاشیل یازلاری هایانا گئتدی ؟
کئیفینین سازلاری هایانا گئتدی ؟
سو وئرک سازلانسین اورمو گؤلونه
بیگانه باخاجاق ، اؤگئی بو گؤله
یانماسا دوغما اؤزو ، اورمو گؤلونه
هارداسان سن ائی ، گؤلون صاحبی ؟
بیگانه خور باخار اورمو گؤلونه
گلین آغلارکن ، بیز هدیه ائدک
بو قانلی گؤز یاشین ، اورمو گؤلونه
تحقیر بسدی ، گلین گلین آماندی
خار اولماق ایستمه ، اورمو گؤلونه
بیلمدیم هانسی اللر ! چایلاری کسدی
گوناه بس نه یمیش ، اورمو گؤلونه
بولاقلار گورودو ، نه بره بسدی ؟
میناس داغی آغلار ، اورمو گؤلونه
بو شاه رئژیمینین ، شاه پیلانیدی
باغلاسین یوللاری ، اورمو گؤلونه
بیر جاللاد رئژیمین ، کوبرا ایلانیدی
زهرین جالاسین ، اورمو گؤلونه
یئزید ایماملاری ، سو-سوز اؤلدوردو
باخین سو-سوز اؤلور ، اورمو گؤلونه
اگر موسلمانسیز ؟ روا گؤرمیین
بیر ایچیم سو وئرین ، اورمو گؤلونه
قایناق: اویرنجی سایتی
Posted by Umud Urmulu at 8:15 AM
Açar Sözler: آذربایجان, آزربایجان, ادبیات, اورمو گولو, اورمیه, دریاچه ارومیه, شعر
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
آی لولو
آی لولو ، قیزیل اوزوک فیروزه
آی لولو ، گئدین دیین خوروزه
آی لولو ، بو گئجه بانلاماسین
آی لولو ، یار گله جکدیر بیزه
آی لولو ، یار دویمه لری مرجان
آی لولو ، بو داغدا مارالیم وار
آی لولو ، اووچویام یاراغیم وار
آی لولو ، نه گئجه یوخوم گلیر
آی لولو ، نه گوندوز قراریم وار
آی لولو ، یار دویمه لری مرجان
آی لولو ، یونومو داغا وئررم
آی لولو ، داغا قاداغا وئررم
آی لولو ، اگر وصالا یئتسم
آی لولو ، جانیم صاداغا وئررم
آی لولو ، یار دویمه لری مرجان
Filed under: آذربایجان ادبیاتی Azərbaycan ədəbiyati Etiketlənmiş: | ماهنی سوزلری,ماهنی سوزو


text:
آمان آللاه یئنه شیطان گلیب ایمان آپارا
قورویون قویمایون ایمانوزی شیطان آپارا
منیم انسانلیغیمین گور نه حصاری یاوادیر
کی گونوز غول بیابان گلور انسان آپارا
خرمنی ساققیزا وئردیک نه یامان چرچی دی بو؟
هی گلیر کنده بیزه درد وریر درمان آپارا
چورگ آلمیش الینه آج نئجه طاقت گتیسین؟
ائله بیر یاز گئجه سی قیز گلیب اوغلان آپارا
قانلی دیرناخلاریلان(انگلیس)ال قاتدی بیزه
باخیسان (روس)دا آرازدان کئچیر ایران آپارا
آرادان بیرده بولسه لر بیزی اربابلاریمیز
قورخورام قیمیالار تبریزی تهران آپارا
قارا طوفانکی داخی خلقله شوخلوق ائله مز
سئل گرک ائل داغیدا ائو ییخا ایوان آپارا
بو قارانقلیق گئجه لرده قاپوموز پیس دوگولور
نه بیلیم بلکه اجل دیر دایانیب جان آپارا
آناملا سویله یین اوغلون ییخیلیب سنگرده
تئللرین باس یاراما قویما منی قان آپارا
سلقه لی اوغرو تاپیلمیشسا بو باشسیز یئرده
شهریارداندا گرک بیر دولی دیوان آپارا


text:
خوجالی فاجعه سی، داشناكلارین وحشی لیگی
خوجالی فاجعه سی، داشناكلارین وحشی لیگی
حسن راشدی
1992- جی ایل فئورال آیینین 26 سی ( 1370 هجری شمسی ، اسفند آیینین 7 سی ) آذربایجانین جنّّته اوخشار گوشهلریندن بیری اولان قاراباغ بؤلگهسینین مركزی خان كندی یاخینلیغیندا خوجالی آدلی شهرجیكده گئجه یاریسینا یاخین كؤرپهلر آنالار قوجاغیندا یوخلامیشدیلار.
یاشلی ننه – بابالار نوهلرینه بابك – كوراوغلونون ایگیدلیگیندن داستانلار سؤیلهییب قاراباغ شاعری مُلا پناه واقفدن شعر اوخودوقدان سونرا اؤزلریده شیرین یوخویا گئتمیشدیلر.
آتا – آنالار ایسه گون چالیشمالارینی آرخادا قویوب گلهجك اومیدی ایله گئجهنی سحر ائتمكده ایدیلر. لاكین ائرمنی داشناكلاری بو جنّته اوخشار بؤلگهنین هر یول ایله اولورسا اولسون اَله كئچیرمهسینی ذهنلریندن بیرآن بئله اونوتمامیش گئجه قارانلیغینی گودوردولر
!
اونلار ” بؤیوك ائرمنستان” خولیاسیندا یاشاییر هر یول ایله اولورسا اولسون اراضیلرینی گئنیشلندیرمك ایستهییردیلر. گؤز چیخارماق، باش ، بورون ، قولاق كسمك، قوجا- قاریلاری اؤلدورمك ، حامیله قادینلارین قارینلارینی سؤكمك،كؤرپهلرین بئیینلرینی توفنگله داغیتماق اونلارا مقّدس ایش ساییلیردی!
اونلار سود اَمَر كؤرپه اوشاقلاردان توتموش اللری چلیكلی قوجا – قاریلاری قتل عام ائتمكده و اَن آلچاق ایشلره ال آتماقدا بیر اَن بئله شُبههلنمهییردیلر.
او گئجه ده ائرمنی داشناكلاری دیرناقدان باشا سیلاحلا یاراقلانمیش دسته لرله، هئچ بیر سیلاحی اولمایان خوجالینین یئرلی اهالیسینین سوی قیریمینا بئل باغلامیشدیلار.
خوجالی اهالیسی ائرمنیلرین بئله بیر چیركین هدفینی دویدوقدا بو وحشیلیگین قاباغینی آلماق اوچون سیلاح اله كئچیرمهیه و شهردن مدافعه ائتمهیه جان آتیردیلار، لاكین اونلارین الینده هئچ بیر سیلاح یوخ ایدی . اولان سیلاحلاردا روس عسگرلری الینده ، روس عسگرلری ایسه ائرمنی آرخاسیندا و كؤمگینده ایدی!
خوجالی ایگیتلری هئچ بیر چاره تاپمادان بعضی ائولرده آتا – بابادان قالان كؤهنه قمه – قیلینج و قوش توفنگلری ایله شهردن مدافعه ائتمهیه باشلادیلار.
غیرتلی ایگیتلرین قمه – قیلینج و قوش تفنگلری ایله شهری قورویوب ائرمنیلرین توپ – تانك و مسلسللری قاباغیندا دایانیب شهامتله شهید اولمالاری، قادین – اوشاق و قوجالارین بیر عدّهسینه شهردن دیشاری چیخیب قارلی داغلارا پناه آپارمالارینا فرصت یاراتدی..
.
1992-ci il mart ayının ilk günlərində Xocalıda rusiyalı jurnalist Viktoriya İvleyeva tərəfindən çəkilən fotoşəkil - torpaqdakı meyitlər fonunda şəhərdə talançılıqla məşğul olan erməninin maşını
خوجالینین غیرتلی و ایگید جاوانلاری شهید اولدوقدان سونرا، ائرمنیلر بو شهرده سوی – قیریما باشلا دیلار!
اونلار قادین – اوشاق، قوجا – جاوان و حتّا خسته خانا مریضلرینه رحم ائتمهدن هامینی گولـلهدن كئچیردیكدن سونرا مدافعهسیز اهالینین بورون – قولاغینی كسمهیه ، بویلو و حامله قادینلارین قارینلارینی سؤكمهیه باشلاییب حتّا حیوانلار آراسیندا اولمایان چیركین عمللره اَل بئله آتدیلار!
ائرمنیلرله بیرلیكده خوجالی فاجعه سینی یاراتماقدا اشتراكی اولان و سونرالار آذربایجانلی عسگرلرینه اسیر دوشموش بیر روس عسگرینین دهشتلی اعترافی و بو اعترافدان چكیلن ویدئو فیلمینین دونیایا یاییلماسی ائرمنی وحشیلیكلرینی داها آرتیق دونیایا تانیتمیشدیر!
بو دهشتلی اعترافدا روس عسگری، ائرمنیلرین خوجالی شهرینده تورَتدیكلری جنایتدن دانیشاراق وجدان عذابینا دوچار اولدوغونو بیلدیرمیشدیر.
.
او، یولداشی و سیلاحداشی اولان ائرمنینین خوجالیدا، سود اَمَر بیر كؤرپهنین بئینینی گولـله ایله داغیتماسیندان وجدان عذابی چكدیگی اوچون بو جنایتین اوستونو آچماغا اؤزونو راضی ائتمیشدی. روس عسگری ویدئویی اعترافدا دئمیشدیر :
” من بیر چوخ مزدور روس عسگرلری كیمی ائرمنی سیلاحلی دستهسینده خدمت ائدهرك خوجالی حملهسینده اشتراك ائتدیم؛ او گئجه خوجالی شهرینه حمله باشلاندی، خوجالی ساكینلرینین اللرینده بیر تعداد قدیمدن قالما قمه و یا قوش توفنگیندن باشقا آتشین سیلاح یوخ ایدی.
بو سیلاحلارلا مقاومت گؤستَرنلرده ائرمنیلرین آغیر آتش لری نتیجهسینده آرادان گؤتورولدو و ائرمنی طرفیندن خوجالی سوی قیریمی باشلاندی!
ائرمنیلر مدافعهسیز كؤرپه اوشاقلاردان توتموش قوجا- قاریلارادك هر كسی گولـلهدن كئچیریر و وجداندان اوزاق ایشلره ال آتیردیلار؛ لاكین بونلارین اَن دهشتلیسی و منی وجدان عذابینا دوچار ائدَن باشقا بیر ماجرا اولدو.
او گون خوجالیدا ائرمنی سیلاحداشیملا، صاحبسیز قالمیش بیر ائوه گیریب باهالی اشیا لاردان اؤزوموزه غنیمت گؤتوردویوموز حالدا باشقا اوتاقدان كؤرپه بیر اوشاق سسی قولاغیمیزا دگدی. اللریمیز توفنگ ماشاسیندا یاواش- یاواش و احتیاطلا سس گلَن اوتاغا ساری گئتدیك، اوتاغا گیرَركن سارسیدیجی بیر صحنه گؤزوموز اؤنونده جانلاندی :
جاوان بیر آنا جسدی یانیندا سود امَرَ كؤرپه بیر اوشاق امزیك آغزیندا باشینی آناسینین سینهسینه دایامیشدی!
“ كؤرپه اوشاق بیزی گؤردوكده سانكی آتاسینی گؤروبدور آغلامسیناراق قوللارینی قالدیریب قاباقدا اؤزونو كؤرپهیه یاخینلاشدیران ائرمنی سیلاحداشیمین قوجاغینا گلمك ایستهدی!
لاكین سِلاحلی ائرمنی یولداشیم كؤرپهنی قوجاغینا آلماق یئرینه توفنگین آغزینی كؤرپهنین امزیكلی آغزینا سؤیكهییب ماشانی چكدی و . . .كؤرپهنین بئینی سوورولاراق دیوارا یاپیشدی...!!
وحشی ارمنی لر حامیله قادینلارین قارنینی سؤكوب كؤرپه لرینی چیخاریبلار
بو صحنهنی گؤردوكده باشیم گیجَلدی، سارسیلدیم، دونیا گوزومون قاباغیندا فیرلانماغا باشلادی؛ آیاق اوستونده دایانا بیلمهییب یئره اوتوردوم. اؤزومو اله آلدیقدان سونرا یاواش – یاواش ائودن دیشاری چیخدیم.
سیلاحداشیم منی بو حالدا گؤردوكده سوروشدو :
بو ایشه ناراحات اولدونمو؟
دئدیم : آخی او كؤرپه، اونسوزدا بورادا یالقیز قالیب آجلیقدان و سویوقدان اؤلهجك ایدی، نه اوچون بو ایشی گؤردون؟
وجدانی بیر دقیقهده اولسون بئله اینجیمهین ائرمنی سیلاحداشیم دئدی :
“بیز، خوجالی دا و قاراباغدا آذربایجانلی بیر كؤرپهنین نئچه گونلوك یاشاماسینی دا بئله تحمل ائده بیلمهریك ...!! “
▀


text:
آجی خبر: «موغان اوغلو» ابدیلیک سوسدو…
چوخ تاسفله موغانین سئویملی شاعری و اوچ جیلدلیک «آی ساوالان» منظومهسیله آذربایجان مقیاسیندا ادبی شهرت قازانان بختیار علیمرادی(موغان اوغلو) بوگون(۲۴ آذر) ۵۵ یاشیندا ابدیلیک اولاراق آرامیزدان کوچدو.
موغان اوغلو «شاعر اورهییم» و «عؤمرومون آغاجیندان بیر یارپاق» عنوانلی اثرلریله داهادا آرتیق اوخوجو رغبتینی قازانمیش صنعتکارلاریمیزدان اولموشدور.
سئویملی شاعریمیزین بارلی بهرلی یارادیجیلیق حیاتی اونون وطنپرور، ائلینه، یوردونا باغلی و اؤز اثرلرینه آذربایجان صنعت بولاغینین شیرینلیگینی هوپدوران بیر صنعتکار اولدوغونو همیشه اوخوجولارینین یادداشیندا دیری ساخلایاجاقدیر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی امکداشلاری بو آغیر ایتگینی سئویملی شاعریمیزین محترم عائلهسینه، قوهوم- اقرباسینا و آذربایجان ادبی جمعیتینه باش ساغلیغی وئریر و شاعر دوستوموزون خاطیرهسینی درین حزن و کدرله عزیزلهییر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
۲۴ آذر ۱۳۹۵