text:
اویان نیوز: هئچ بیر توپلومون دورقون، حرکتسیز اولدوغو سویله نمز. هر توپلومدا سورکلی اولاراق بیر دینامیزم، بیر دئییشیم گؤرولور. توپلومسال داورانیش اؤرنکلری، توپلومسال قوروملار، توپلومسال سیستئملر و توپلومسال قوراللار سورکلی اولاراق دئییشمه سورجی ایچه ریسینده دیرلر آنجاق بو دئییشمه هر آلان دا و هر زامان آچیق و کسین اولمادیغی کیمی سورعت باخیمیندان دا هر دؤورده برابر دئییلدیر. بونونلا بیرلیکده دئییشمه، همیشه لیک بیر یؤنو ایفاده ائتمه ین بیر قاورامدیر و نئچه یؤنلو اولوب و موختلیف یؤنلر توتابیلر.
هئچ بیر توپلومون دورقون، حرکتسیز اولدوغو سویله نمز. هر توپلومدا سورکلی اولاراق بیر دینامیزم، بیر دئییشیم گؤرولور. توپلومسال داورانیش اؤرنکلری، توپلومسال قوروملار، توپلومسال سیستئملر و توپلومسال قوراللار سورکلی اولاراق دئییشمه سورجی ایچه ریسینده دیرلر آنجاق بو دئییشمه هر آلان دا و هر زامان آچیق و کسین اولمادیغی کیمی سورعت باخیمیندان دا هر دؤورده برابر دئییلدیر. بونونلا بیرلیکده دئییشمه، همیشه لیک بیر یؤنو ایفاده ائتمه ین بیر قاورامدیر و نئچه یؤنلو اولوب و موختلیف یؤنلر توتابیلر.
یعنی توپلومسال دئییشمه، ایره لیله مه قدر گئریله مه بیچیمینده ده گئرچکلشه بیلر. بو هر ایکی دئییلیم ده اصلینده توپلومسال دئییشمه دیر. توپلومسال دئییشیم قاورامی ایسه موختلیف سوسیولوقلارجا فرقلی بیچیملرده تانیملانمیشدیر. یالنیز اورتاق بیر تعریف وئرمک گرکیرسه “توپلومسال قوراللارین و اونو اولوشدوران توپلومسال ایلیشگیلر قورولوشونون و بو ایلیشگیلری بلیرله ین توپلومسال قوروملارین دئییشمه سیدیر” دییه بیلیریک. توپلومسال دئییشمه یی کولتوردکی دئییشمه لردن آییرماق چتیندیر. بو اوزدن، توم توپلومسال دئییشمه لری سوسیو-کولتوره ل دئییشمه لر اولاراق بلیرله مک گرکدیر.
توپلومسال دئییشیملر اوزون سوره لی زامان ایچینده ایتتیفاق دوشورلر و بعضن اولورکی بو دئییشیملر بیر سیرا عامیللرین ائتکیسینده یولوندان چاشیر، دایانیر و یا دایاندیریلیر چونکو هئچ بیر یؤنو دائمی ایفاده ائتمز بیز آذربایجانی و اؤزللیکله گونئیی نظرده الساق گؤروروک کی بوردا توپلوم آراسیندا دئییشیم اولسادا بعضی زامانلار اوزوئرن دئییشیملر بوردا یاشایان میللتین اوغورو اساسیندا اولماییب و تاسسوفله چوخ اوزون زامان آپاراندان سونرا بو میللتی اؤلومه سوروتله ییب اؤرنک اوچون صفوی دؤورونده باشلادیلان دئییشیم کی یوخاری دان آشاغی اولدو، توپلومون ائتکیسی یارادیجی کیمی دئییلدیر و آذربایجان میلتین ساواشلارا، قاچقینلیغا، آجلیغا و…… دوغرو آپاردی و ایندیده بیز او دئییشیمین ائتکیسیندن چیخا بیلمیریک آما صفویلردن سونرالار و قاجار دؤولتینین دؤورونده آذربایجاندا بیر یئنی دئییشیم باشلاییر کی بو دئییشیم آشاغی دان یوخاری ایدی و بئله دئمک اولار کی او دؤورده باشلانان دئییشیمده دؤولتین یارادیجیلیق ائتکیسی چوخ آزییدی و توپلوم اؤز ائتکیسینی تاجیرلر، ژورنالیستلر، سیاح لار، ضییالی لار، عالیم لر و بئله نچی آداملارین گتیردیی معلوماتلارین اساسیندا کی دونیانین موختلیف یئرلریندن گلیردیلر آلیردی و بو دئییشیم ایره لی له ین ائوریم سل سوره جین داوام ائتدیریردی کی ایلک باشلانیش زامانیندا اؤزون دینی قوراللار یؤنونده یوخ، بلکه توپلومسال، سیاسی و ایقتیصادی ماراقلار اساسیندا گؤسته ریب و عابباس میرزا کیمین، طاهیره قره العین و چوخلو ضییالیلار عرصه یه گلدیلر و بو تور اینسانلارین فیکیرلرینین نتیجه سینده دئموکراسی ایسته یی و آردیجا مشروطه اینقیلابی و آز زامان سونرا شئیخ محمد خیابانینین قیامی باش وئریر کی بونلارین هامیسیندا ایستکلر بیر شئی دیر، دئموکراسی و آزادچیلیق. بو ایستکلر آذربایجاندا گئدن دئییشیمین اووللری ایدی و بو دئموکراسی و آزادچیلیغ ایسته یی گئتدیکجه و ائوریمسل سوره جینده میللی یؤن ده تاپیردی و بیز گؤروروک کی کومونیست و توده حیزبینین یارانماغیندان سونرا آذربایجان توپلومو بونلارا چوخ ماراق گؤسترمه ییر آما ستتارخاندان اولان سؤزلر هله ده آذربایجاندا داوام ائدیر، چونکی ستتارخان ایرانین بوتونلویونه چالیش سایدی دا بیر آذربایجانلی ایدی و موباریزه سین آذربایجاندا باشلامیشدی، بو میللی یؤنله شمه اؤزون ۱۲ شهریورده باشلانان حرکتده بوتون گوجله گؤزه چکیب و عئینییت تاپیر و دئموکرات فیرقه سی چوخ آز زامان ایچینده یوز مینه یاخین اویه توپلاییب و میللی حؤکومت قورولور.
میللی حؤکومتین قورولوشوندان بیر آز زامان سونرا آذربایجاندا گلیشمه لر اوز وئریر، یوللار چکیلیر، خسته خانالار تیکیلیر، یونیوئرسیته لر و اوخوللار قورولور، میللی اوردو تشکیل تاپیر، فابریکالار یولا دوشور و چوخ ده یه رلی ایشلر کی بللی دیر. بو ایشلرین باش توتماسینین هامی سی آذربایجاندا گئدن دئییشیمین نتیجه سی ایدی، آما تاسسوفله بیر سیرا عامیللر باعیث اولدولار کی آذربایجاندا گئدن دئییشیملر ایران مرکزی حاکمییتینین و یا باشقا دؤولت لرین اوغروندا اولماماغی اوچون، آذربایجان باسقی، ایشغال و میللی حؤکومتین داغیلماسینا محکوم اولدو و بو بؤیوک جینایته معروض قالدی، آذربایجانین دوشمانلاری بوتون گوجلر ایله آذربایجانی سرکوب ائتدیلر و آذربایجاندا گئدن اوغورلو دئییشیمیی دایاندیردیلار، نئجه کی او تاریخده آذربایجان ۴ میلیون توپلوما مالیک ایدی و بو ۴ میلیونون ۵۰۰ میندن چوخ ضییالی و بیلیجی اینسانلاری یا اؤلدورولدو و یا قاچقین دوشدو و یا دؤولت طرفیندن ایرانین تورک اولمایان و چوخ فلاکت لی یئرلرینه سورگون دوشوب، تبعیدلره معروض قالدیلار.
آذربایجانین میللی یؤن تاپمیش دئییشیمیی دایاندیریلدی، آذربایجان ایشغال اولوب و آذربایجان، بئیین دئیه صاحیب اولان اینسانلاردان بوشالدی و چوخ آز سایدا قالانلاردا سوسماغا مجبور قالدیلار. ۱۳۲۵ ده اولان جینایت تکجه اینسانلارین اؤلومو دئییلدی و او تاریخدن سونرا آذربایجانین جمعییتی یئنه چوخالدی آما داها بیر زاد آرادا یوخ اویدو و او شئی مییلی غرور ایدی کی بیزیم میللی غروروموزو ۱۳۲۵ ده سیندیرمیشدیرلار و یئنی عرصه یه گلن نسل بیر سیرا هوویت سیز، میللی کیملییندن بوش و یا قافاسیز اینسالاراییدیلار کی هئچ بیرینده میللی روحدان خبر یوخ اویدو و یالنیزجا لیبیرالیزمین و یا سوسیالیزمین نه اولدوغوندان دانیشیردیلار و اللرینده کی کیتاب مارکسین کاپیتالیندان باشقا بیر شئی دئییلدی. بللی دیر کی بو تور اینسانلارین یاراتدیغی دئوریم، ایدئولوژیک اینقیلابدان باشقا بیر شئی اولمازدی ۱۳۲۵ دن سونرا دوشمانلارا بیر بؤیوک فورصت یاراندی کی اؤز ایرتیجاعی سیاستلرین تام گوجویله یوروتسونلر و آسیمیلاسیون و ائلیناسیون سیاستین داها گوجلندیرسینلر، نییه کی بونون قارشی سیندا دایانان یوخدو و آذربایجان بیر آغیر یوخو ایچینده دیر و دوشمان آذربایجان تورپاغیندا خوشونا گلن کیمی آت چاپدیریر و بو آت چاپدیرمالار هله ده داوام ائدیر ایندی ایسه بوگونکو آذربایجاندا اوغراشدیغیمیز چتینلیک لر بوگونه عایید دئییللر بلکه ۱۳۲۵ ده یارانان جینایتین نتیجه سی دیرلر، چونکو آذربایجاندا گئدن دئییشیم زورایلا دایاندیریلاندان سونرا، آذربایجاندا باشقا دئییشیمین باشلانماسینا فورصت وئریلمه دی، میللی یؤنده رئفورمچیلیغ یارانمادی و هر شئی کی میللی قوخوسو وئرسه یدی ایلکدن سرکوبا محکوم ایدی. ایندی ایسه یئنه ده آذربایجاندا دئییشیم گئدیر و میللی یؤن ده اؤزونه توتوبدور و آذربایجان میللی حرکتی اونون گؤسترجه سی دیر، آما ایندیکی زامان ۱۳۲۵ ده کی زامان دئییل و هر شئی دئییشیلیب، دؤولت لرین گوجلری چوخالیب، دونیا سیاستی چوخ پیچیده اولوب و اولماقدادیر و میللت لرین ابزارلاری چوخالیب آما یئنه ده دؤولت لرین ابزارلاری میللت لردن چوخدور و یئنه ده کیمسه آغیللی داورانماسا باسقی و سرکوبا محکومدور. بو آرادا آذربایجانین دورومودا باشقا میللت لردن قیراغدا دئییل و آذربایجان، وار اولان ابزارلارین دوزگون قوللانماسا و یئنی یوللار و ابزارلار تاپماسا و یا یاراتماسا یئنه ده ازیله جکدیر
. آذربایجاندا گئدن دئییشیم میللی یؤنلودور و اوزون زامان ایچینده سونوجلاناجاق آما بیز دیققت ائتمه لییک کی بو توپلومسال دئییشیم چاشیب و یا دایانماغا معروض قالماسین. آذربایجان میللی حرکتی اؤز ایچینده پلورالیزمه دوغرو گئتمه لیدیر، بوتون ایدئولوژی لره یول آچیب آما میللی یؤن وئرمه لیدیر. آذربایجان میللی حرکتی اؤز سینیرلارین گئنیشلندیریب ایچ و دیش سیاستینه صاحیب اولمالیدیر، ایکی اوچ اوستاندا سیخیلیب قالمامالیدیر، تاریخی تورپاغلاریمیزی تانیتدیریب و اونلاردادا چالیشماق گرکدیر، میللی روح آذربایجانین هر گوشه سینده گؤرونمه لیدیر، بئله اولمازسا بیز گونو گوندن ضعیفله ییب و یئنه ده محو اولوب گئده جه ییک. اؤزوموز، کیملییمیزی، هاردا یاشادییغیمزی، قونشولاریمیزی، بوتون وارلیغلاریمیزی یاخجی تانیمالییق چونکو آذربایجان بیر داها سینیرسا و ازیلیرسه داها آیاغا قالخا بیلمز.
احمد جدی
http://www.gunaskam.com


c: text/html

text:
قیرمیز بنقل از گون خان: آذربایجانین ائل ادبیاتی نین ان گئنیش یاییلمیش قوللاریندان بیری ده بایاتی دیر.بایاتی لار خالق حیاتی نین بوتون ساحه لرینی اؤزونده عکس ائتدیرن، درین مضمونلو، اویناق،ییغجام و کیچیک حجملی قافیه لنمیش سؤزلردیرلر.
انسان ان کؤرپه چاغییندان و قولاغینا دَیَن آنا لایلاسی کیمی بایاتیلارلا انس تاپیب، ایستر ایستمز اونون قانینا و ایلیگینه هوپان بئله اعجازکار نغمه لرله ابدی بیر دینجلیک حیس ائدیر. یاشین گنج چاغلارینا آیاق قویارکن اؤز ایچری محبت و عشق فلسفه سینی بو سؤز پارچالاریلا بیان ائده بیلیر. اگر وطنیندن ایری دوشورسه و یا حیاتین هر نه آغری و آجی لاریلا قارشیلاشدیرسا یئنه ده بایاتی لارلا اینجیمیش روحونا توختاقلیق وئریر. اؤرکدن قویوب اورگه هوپان بایاتی لار نه قدر تاریخین اونوتقالیق دؤنگه لرینده قول بوداقلارینی ایتیرسه لرده او قدر معلوم و نامعلوم یارادیجیلارین مصراعدا دونیا بویدا فیکیر و آنلام داشییان بایاتی لار، عموم خالق کوتله سینین، خصوصا تدقیقاتچی لارین دقت مرکزینده اولموشدورلار. یاخشی اولار کی بوردا بایاتی لارین یارانما تاریخینه بیر قیسا باخیش سالاق.
بیر چوخ عالیم لره گؤره بایاتی نین اولو اجدادی، شرق ادبیاتیندا، گئنیش یاییلمیش ساده جه تورک ادبیاتینا مخصوص اولان ((مانی)) سؤز پارچالاری دیرلار. مانی نین یاییلدیغی چئوره بیر سیرا تورک خالقلارینین تاریخ بویو مسکن سالیب یاشادیقلاری یئرلری احاطه ائدیر.
البته باشقا تورک خالقلاریندا بو نوع شعرلر ایری آدلارلادا تانینیبدیر. مثلا اوغوز تورکلرینده ((بایاتی))، ((دؤردله مه))، ((هاخیشتا))، قیبچاق تورکلرینده، ((ییر))، ((بئیت)) ،(( ائنگ))، اوزبک و اویغور تورکلرینده، ((کوشک))، ((قوشوق))، ((آشوله)) قازاخ و قیرقیز تورکلرینده، (( قاییم اؤلنگ))، (( آیتیسپا)) کریم تورکلرینده ،((چینیق)) قازان تورکلرینده، ((جیره)) قاقاووز تورکلرینده، ((شین))، عراق تورکلرینده، (( تورکو))، (( خویرات)) آدلاریندا تانینمیشدیر.
ل. سامی آکال بایاتی و مانی حاققیندا دَیرلی بیلگی لر وئره رک مانی نوعونون قدیم لیگی حاقیندا یازیر: ((مانی لرین هم آنادولو آذری و قاقاووز کیمی اوغوز کؤکلو باتی لهجه سینده، هم ده جیغاتای کیمی خاقانی یولو ایله اویغور تورکجه سینه باغلی بیر دوغو لهجه سینده کی وارلیغی اؤنم داشیماقدیر. دئمک کی مانی نوعو، تورک دیلینین لهجه لر آیریلماسیندان اؤنجه ده واریدی. تورکجه نین دوغو-باتی لهجه لرینده بؤلونمه سی، اویغور امپراطورلوغونو، (دوققوز اوغوز- اون اویغور) داغیلیش ایللرینه باغلاندیغینا گؤره، مانی نوعوده، ان گئج، 9-جو یوز ایل اورتالاریندا دوغموش اولا بیلردی. داغیلان تورک توپلوقلاری، آسیا قایناقلی لیق شکلی آلیب بیرلیکده گؤتوردولر و مانی نوعونون ایچینده کی بیچیم سونرادان گئرچکلشدی… مانی نوعو ((شین)) آدی وئریلن مستزاد بیچیمی ایله گونوموزه قدر یاشاتمیش اولان قاقاووزلارین آراسیندا سؤیله نمکده دیر. باشلانغیجی ایله ان گئج 9-جو یوز ایله باغلانا بیله جگیندن هئچ بیر شبهه میز اولمایان مانی نوعو آسیادان آیریلمادان قاباق کی بیر نمونه سی ایله ((دیوان لغات التورک)) ده واردیر… مانی نوعو دؤردلیکدن دوغمادیر. مانی نین ان اؤنملی تحولی قافیه سیراسینین (( آآآب)) شکلیندن ((آآب آ)) شکلینه دؤنمه سیدیر.
ماراقلی دیر کی هله 11 -جی یوز ایللیگین ایکیجی یاریسیندا ترتیب اولونموش ((دیوان لغات التورک)) ده بیر سیرا ائل ادبیاتی اینجیریله یاناشی مانی شکلینده نمونه وئریلمیشدیر:
باسمیل سوسین قومیتینی ،
بارچا کیلیپ یومیتتی،
آرسلان تابا امیتتی،
قوقرقوب باشی تزگینور
معنی: ( باسمیل گروهو قوشونونو توپلادی،
هامیسی بیر پئره ییغدیلار،
ییرتجی اسلانا ساری گلدیلر،
قورخوب باشلاری گیجه لدی)
آلپ ارتونقا اؤلدی مو؟
ایسیز آژون قالدیمی؟
اؤزلک اؤچین آلدیمی؟
ائمدی یورتک ییرتیلور.
معنی: ( آلپ اَر تونقا (افراسیاب) اؤلدومو؟
آلچاق دونیا قالدیمی؟
زمانه اؤجون (انتقامین) آلدیمی؟
ایندی اورک ییرتیلیر.)
آراشدیرمالار گؤستریر کی بو دؤردلوکلر (مانی لر) بایاتی بیچیمینده یئددی هئجالی اولسالاردا اونلار قافیه دوزومویله بایاتی لاردان فرقله نیر. یعنی قید اولدوغو تکین مانی لرده قافیه دوزومو (آآآب) و بایاتی لاردا (آآب آ) کیمی دیر. گؤروندوگو کیمی بیر اوزون دؤروده مانی لر خالق آراسیندا گئنیش یاییلاراق ((دیوان لغات التورک))ون مؤلفی نین دقتینی اؤزونه جلب ائله میش و یئری گلدیکجه بو نمونه لردن اؤز کیتابیندا فایدالانمیشدیر.
بایاتی سؤزون کؤکؤ و معناسی حاقدا آراشدیرجی لارین طرفیندن مختلف فیکیرلر سؤیله نمیشدیر کی اولارین بیرینه اشاره ائدیرم
بایاتی سؤزو ((بایات)) طایفاسینین آدیلا باغلی دیر. کاشغرلی محمود اوغوز سؤزونون معنا و کؤکوندن سؤز آچاراق ((بایات)) طایفاسینی ایگیرمی ایکی طایفایا مالک اولان اوغوز ائلینین دوققوزونجو طایفاسی کیمی قلمه وئریر.
بایات طایفاسی /اذرباایجان تورپاقلاریندا یاشایاراق صنعته و موسیقی یه بؤیوک ماراق گؤسترن بیر طایفا اولوبدور. بو طایفادان ((دده قورقورد کیتابی))نین مؤلفی اولان ((دده قورقود))، بویوک شاعیریمیز ((فضولی)) ، ((جام جم آئین)) اثرینین مؤلفی ((محمودبن حسن نباتی))، ((عاشیق بایات عباس))، ((موللا پناه واقیف))، عراقلی مشهور((عبدالوهاب بایاتی)) تورکیه نین آدلیم شاعیری ((یحی کمال بایاتلی)) و ((صمد وورغون)) کیمی بؤیوک شاعیر و ائل صنعتکارلاری باش قالدیمشدیلار.
سلمان ممتار، امین عابد، آکادئمیک ح. آراسلی، پورفسئور م.ح تهماسب، م.سید اوو و… کیمی گؤرکملی عالیم لر مختلف مقاله لرده قید ائدیبلرکی (( وارساغی)) شعر فورماسی یارادیجیسی ((وارساق)) طایفاسی همچنین ((گرایلی)) شعر فورماسینین یارادیجیسی ((گرای)) طایفاسی اولدوغو تکین ((بایاتی)) فورماسیندا یارادیجیسی ((بایات)) طایفاسی اولوبدور.
بایاتی لار تاریخ بویو مختلف فردلرین تفکرونون محصولو اولوبلار. اونلار خالق طرفیندن یارادیلیب زامانین تفکر سوز گجیندن کئچه رک یئتکین له شیب، عقیده و صنعتکارلیق باخیمیندان ضعیف اولانلار یادداشلاردان سیلینه رک اونودولوب، اصیل صنعت نمونه لری ایسه ابدی لیک شهرت قازانیبلار. البته بایاتی ارثی نین زنگین لشمه سینده آدلی-سانلی صنعتکارلاردا مهم خدمت گؤسترمیش
بوردا نئچه سئچیلمیش بایاتی لاردان( مختلف موضولاردان) یازماق ایسترم
اؤیود-نصیحت. حکمت
نه نامرده بئل باغلا
نه آها دوش نه وایا.
2) اوجادیر بیزیم قالا
درد گئتمز، یوز ایل قالا
بد اصیل اصیل اولماز
بویونجا قیزیل قالا
3) داغلاردا گؤردوم لالا
الده توتدوم پیالا
کیم گؤربدو دونیادا،
ظولم ائوی آباد قالا
4) گونلری بیر-بیر سانا
یاد وئردی بیر سیرر سانا
بیر علم، بیرده صنعت
خزینه دیر انسانا
5) توت آغاجین داراما
الدن چیخار باراما
حلال زحمتله گلر
حارام گئدر حاراما
6) خالقین پیسین دانیشما
پیس دئمه یه چالیشما
اؤز پیسینه عاریف اول
اؤزگه نکینه آلیشما
7) قوهوم هارا، یاد هارا
بئل باغلاما اغیارا
حیاسیز قونشون اولسا
تئز کوچ جانین قوررتارا.
8) من عاشیق بیلن اولسا
قدرینی بیلن اولسا
بیرلیگی توپ داغیتماز
اونا سس وئرن اولسا
9) ائلینی یاخشی آتا
پولون وئر یاخشی آتا
اوغول بد اصیل اولسا
درد چکر یاخشی آتا
10) قیزیشیب چؤلده آرا
ائل چیخیبدیر بی عارا
تنبل آجیندان اؤلسه
ائلدن اونا نه چارا
11) من عاشیق ناچار باشا،
درد گلسه قاچار باشا.
نامرده وئرمه سیررین
مین اویون آچار باشا.
12) من عاشیق قلبی نارا.
آی دوغار قلبی نارا.
دیل ایله دوست اولانین
ایش ایلن قلبین آرا
13) عزیزیم آمان گونده،
سؤزون دیء آمان گونده
دوست کیمدی، دوشمن کیمدی
تانیرسان یامان گونده
14) آخار سو گئدر قالماز،
اورکده کدر قالماز.
وفالی یا جان قوربان،
بی وفا گئدر، قالماز.
15) اولدوز گؤیده ساییلماز،
چیی یومورتا سویولماز.
ایکی کؤنول بیر اولسا،
بیر-بیریندن آیریلماز.
16) داغ باشیندا ایز اولماز،
ایز اولسادا دوز اولماز.
دوه آدامسیز اوتلار،
سورو چوبانسیز اولماز.
17) بو داغدا آری اولماز،
داغلارین باری اولماز.
ایکی دیللی عاشیقین،
سئویملی یاری اولماز.
18) تنبلدن کؤمک اولماز،
کیمسیه گرک اولماز.
ایشنده چالیشگیلن،
زحمت سیز یئمک اولماز.
19) یای گونونده قار اولماز،
سؤیود قالخار، بار اولماز.
ایکی دیللی گؤزلده،
عهد و اعتبار اولماز.
20) زحمت سیز بیر ایش اولماز،
دومانسیز یاغیش اولماز.
گؤیده بیر بولود اولسا،
اوندان قارلی قیش اولماز.
21) صیاد داغدا تور قورماز،
قوروب بوینونو بورماز.
سینیق قابا پینج قویسان،
یئنه گئدر سو، دورماز
22) سئل گلر دوزه باخماز،
قونور گؤز گؤزه باخماز.
یاری اورکدن سئون
هر دئین سؤزه باخماز.
23) عزیزییم یوز ایل گز،
یوز ایل دولان، یوز ایل گز.
بیر وفالی یار اوچون،
هئچ گزمه سن، یوز ایل گز.
24) ائل آرخاندیر، گوون گز،
داغدا بیتر گوونگز.
نه دؤولته بئل باغلا،
نه فلگه گوون، گز.
25) چوبانی قویون اَیمز،
ائیله یر تویون، ایمز.
ایگید اوغول دوشمنه،
یالواریب بویون ایمز
26) پایام وار ،دمیردندی،
مایام وار، خمیردندی.
گلن گونه یاخشی باخ،
کئچن گون عؤموردندی
27) عزیزیم بزن، یئری،
گئی ساللان،بزن یئری،
درد- غوصه اولا بیلمز،
آزادلیق گزن یئری
28) قارا آتین ککیلی،
تئل- تئل اولوب تؤکولو.
هر یئتنه یار دئسن،
یار باجادان تؤکولو.
29) گول آچیبدی مئشه سی،
سیندی کؤنلوم شوشه سی .
بی وفا یار اولانین
آغلاماقدی پئشه سی.
30) اگر سئوسه ائل سنی،
ییخا بیلمز یئل سنی.
نامرده بویون اَیمه،
قوی آپارسین سئل سنی.
31) من عاشیق آرا ایشی،
زولف ایشی، آرا ایشی،
یارینان اؤزون دانیش،
ائو ییخار آرا ایشی.
32) یار بیلر یار قدرینی،
تار چالان،تار قدرینی.
جفا چکمه ین بولبول
بیلمز باهار قدرینی.
33) چایدا قووار داش داشی،
چاخماق داشی، قاش داشی،
قارداش باجیدان کئچمز،
باجی آتماز قارداشی.
34) خاللارین اؤز قاراسی،
یاخشیدیر اؤز قاراسی.
سو یویار هر لکه تی،
یویولماز اوز قاراسی.
35) قرنفیل آبی گرک،
یار یارین بابی گرک.
یاد ائلده یار سئوه نین ،
دریاجا تابی گرک.
36) عزیزیم ایل یاراسی،
آغیردیر ایل یاراسی.
خنجر کسسه، ساغالار،
ساغالماز دیل یاراسی.
37) باغچالاردا گول گرک،
گول گرک، بولبول گرک
صدق ایله دوست اولان کس
اورکدن ده بیر گرک.
38) من عاشیق ار شاباشی،
بیر گوشاد، عرشه باشی،
نامرددن کیشی اولماز،
یئتیشسه عرشه باشی
39) عزیزییم یاخشی بیل،
یاخشی اؤیرن،یاخشی بیل.
اؤزونه یاخشیلیغی
اؤزگه یه ده یاخشی بیل.
40) عزیزییم قاش داشی،
گؤوهر داشی، قاش داشی.
جاهیل ایله بال یئمه،
عالیم ایله داش داشی.
41) عزیزییم تمیز اول،
صاف اور ک غرض سیز اول.
ادبین،علمین اولسون،
هر یئردده عزیز اول.
42) عزیزیم ایچمه دوستوم،
هر سودان ایچمه دوستوم/
اویما اغیار سؤزونه،
دوستوندان، کئچمه دوستوم.
43) مرذ آنادان ، مرد اوغول
نامرده بَی، مرده قول.
قورخاق تهمت آرتیرار،
باش اوجالدار مرد اوغول.
44) بیر گول آلدیم اوخاندان،
آلیب آسدیم یاخامدان.
بیر لال آخان سودان قاچ،
بیرده یئره باخاندان.
45) عزیزیم او تاغیندان،
قاشلارین او طاغیندان.
مردین طؤیله سی یاخشیدیر،
نامردین اوتاغیندان.
46) من عاشیقم یئنه گول،
ال چال، اوینا، یئنه گول.
دونیاجا غمین اولسا،
دوشمن گؤرسن یئنه گول.
47) اینجی بوردان، دور بوردان،
مین آتینی سور بوردان.
مجلیسده یئرین تانی،
دئمه سینلر، دور بوردان.
48) دییرمانین پریندن،
سویو چیخار دریندن.
ائلین سؤزو بیر اولسا،
داغ اوینادار یئریندن.
49) ائل گلسین، ائله دَیسین،
مئه اسسین، تئله دیسین.
تک الدن نه سس چیخار؟
ال گرک اله دَیسین.
50) من عاشیق گؤز یئری وار،
اوزونده گؤز یئری وار
مجلیسده مقام گؤزله
هر سؤزون اؤز یئری وار.
51) داغ باشی سسلی قالار،
اوجاغی هیسلی قالار.
یئمک ایله دوست اولان
ایللرله کوسلو قالار.
52) داغ باشینی قار آلار،
دومان آلار، قار آلار،
انسان آزاد اولماسا،
عؤمرو، گونو قارالار
53) عزیزیم داشا چالار،
عؤمرومو داشا چالار،
یئمه نامرد چؤره گین،
قاییدار باشا چالار.
54) توستوله نر باجالار،
اوجاق اوسته ساج اولار.
زحمت سئون گون گورر
تنبل هر واخت آج اولار.
55) داغ دؤشونده های اولار،
درد الیندن وای اولار.
ائل بیر یئره ییغیلسا،
گوجو جوشغون چای اولار.
56) عزیزییم سین دورار،
اووچو گزر،سین دورار.
ائل یغییلسا، بیر اولسا،
ضربی کرن سیندیرار.
57) الینده وار بول آچار،
قاپی باغلار، یول آچار.
ایگید آغزینی آچماز،
برک آیاقدا قول آچار.
58) توفنگ آتما، سس چیخار،
اوو داشدان گز، چیخار.
یامان گونه صبر ائدن،
یاخشی گونه تئز چیخار.
59) یار نازین یارا چکر،
خاللارین قارا چکر،
ائلین گوجو بیر اولسا،
دوشمنین دارا چکر.
60) گون خوش کئچسه، درد اؤلر،
غوصه گئدر، درد اؤلر.
حاق یولوندا جان قویان
آد قازانار، مرد اؤلر.
61) مینسن، آت یاخشی شئی دیر،
تمیز ذات یاخشی شئی دیر.
دوشمن ضعیف ده اولسا،
احتیاط یاخشی شئی دیر.
62) اون بیر اوندان یاخشیدیر
چوخا دوندان یاخشیدیر
یاغی یا بویون اَیسن
ارلمک اوندان یاخشیدیر.
63) عزیزییم یاخشی دور،
یاخشی اوتور، یاخشی دور.
اؤز آیرانین تورش اولسا
یاد آشیندان یاخشیدیر.
64) عزیزییم یوز قاندیر،
اللی قاندیر، یوز قاندیر،
کعبه ییخماق بیر ائوسه،
کونول ییخماق یوز قاندیر.
65) توفنگینی یاخشی آت،
یاخشی دولدور،یاخشی آت
مردین باشین اوجالدار
نجیب آرواد،یاخشی آت.
66) سورو تاننیر قوردونو،
ایگید سئور یوردونو .
بیر خایین، بیر قورخاق
باتیرار بیر اوردونو.
67) بو سازی آلان گلمز،
اوخویوب-چالان گلمز.
ایگیدی اؤلدوررلر،
دیلینه یالان گلمز.
68) لعل ایچیندن اوز لعلی،
صراف کیمی دوز لعلی.
نامرد گلیب مرد اولماز،
یوز سیزیلدا، یوز لَلی
69) سالما بو درده منی،
یار گؤرسون بیرده منی.
نامرده محتاج ائتمه،
کس قوربان مرده منی.
70) دونو تیک، اوز ایلمه نی،
شانه تک دوز ایلمه نی.
وفالی دوست یاد اولماز،
گؤرمه یه یوز ایل منی.
71) عزیزییم آسلاندی،
قیلینج قیندان آسلاندی،
تولکودن آسلان اولماز،
آسلان ائله آسلاندی.
72) بو داغین قاشی سنسن،
دیبینین داشی سنسن.
دونیاجا دوستوم اولسا،
هامی نین باشی سنسن.
73) دورنالار قاطار گئدر،
بولوددا باتار گئدر.
وفالییا جان قوربان،
بی وفا آتار گئدر.
74) ایلدیریم چاخار گئدر،
سو گلیب آخار گئدر.
دوستلار پیس گونده گلر،
بی وفا باخار گئدر
وطن محبتی- غربت
75) بو قالا داشلی قالا،
چینقیللی، داشلی قالا.
قورخورام غریب اؤلم،
یار گؤزو یاشلی قالا.
76) یول وئرمه یادا تبریز،
ائل گئدر بادا،تبریز
سنین حسرتینده یم،
جان سنه فدا، تبریز.
77) عزیزیم سنی،تبریز،
ائل سئور سنی، تبریز
آل قوینونا عزیزله،
آنا تک منی،تبریز
78) پاییز قیشدان ازلدی،
یارپاق تؤکن خزلدی.
وطن ویران دا اولسا،
او، جنتدن گؤزلدی.
79) عزیزیم دیلن، گز،
باغدا گوله دیلن، گز .
غربتده خان اولونجا،
وطنینده دیلن،گز
80) گمی گلدی، یان گلدی،
ایچینده بیر جان گلدی.
وطن حسرتی چکدیم،
گؤزلریمه قان گلدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یئنی تحصیل ایلی موناسیبتی ایله "ایواز طاها"نین موراجیعتی
1
اوشاقلاریمیز اوخوللارا گئتدیلر، باجیلاریمیز، قارداشلاریمیز ایسه بیلیمیوردلارینا. هئچ بیرینین قولتوغوندا آنادیلینده بیرجه کیتاب یوخ.
2
بو یاخینلاردا مدنیت ناظیرلییی ایکی کیتابیمین نشرینه ایجازه وئرمکدن چکیندی. ندنلرین بیری بو ایدی: سن دئمه کیتابلاریمین یازی قایداسیندا فارسجا و عربجهنین سؤزلرینه سایمازلیقلا یاناشیلیب. دؤولت مأمورونون آرگومئنتی داها غریبه ایدی: "فرهنگستان فارسی بئله بویوروب". سؤز یوخ کی، شرقی تیمورون دیل آکادئمیاسی بورکینافاسونون دیلی بارهده فیکیر سؤیلهسهیدی، تهرانین دئیینگن تئلئویزیاسی دونیا سیستئمینین عدالتسیزلییی بارهده گئجه گوندوز دنگ ائدهجکدی بیزی. آمما فارس دیلی آکادئمیاسی بوتون دیللری فارسجانین بیر لهجهسی سایدیغیندان، منیم دیلیمده بیر سطیر اوخویوب یازمایان آدام گؤستریش وئریر کی من دئین کیمی یاز.
فرهنگستانین وظیفهلرینین یالنیز بئشینجی مادهسینده، اؤزلری دئمیشکن "محلی مدنیتلرین حفظی"ـنه ایشاره اولونور. بو ایشاره باشقا میللتلره کورون ایشیق ساچیرسا، جوملهنین داوامی اومیدلری پوچا چیخاریر. بللی اولور کی، آکادئمیکلر رسمی دیلی داها دا گوجلندیرمک اوچون اولکهنین قیراقـ بوجاغیندا گؤزدن قاچیمیش "فارسجا فولکلور، آدلار و ایصطیلاحلار"ی توپلاماغا وورنوخورلار. گؤزلهنیلمز دئییل، بو فرهنگیستانین سوی آغاجینین کؤکو 1935ـجی ایله گئدیب چیخیر. همین ایلده ممالک محروسهده یایغین اولان آذربایجان تورکجهسی ایله یاناشی باشقا دیللری فارسجانین خیرینه محو ائتمک اوچون بیرینجی فرهنگستان یاراندی. اینگیلیسلر بویورموشدولار، بیر زامان توپلارینی ویئنا داروازاسینا سؤیکهمیش تورکلردن زهلهلری گئدیر.
فرهنگستان چئورهلری گومان ائدیردیلر چاغداش نسل توراپاغا قاریشدیقدا دیلدن یالنیز خاطیره قالاجاق، سونراکی نسل مکتب گوجونه کوتلهیه سیرانمیش یئنی دیله آلیشاجاق[1].
3
نهایت "بیزی بونا آلیشدیراجاقلار" دئیه، 89 ایلدیر بئله اولور. 89 ایلدیر زورلا وئریلمیش کیتابلاری قولتوغوموزدا ساخلاییریق، آنا دیلیمیزی ایسه اورهییمزده. من اورحان پاموکا یازاندا کی، بیزیم بیریمیز ائویمیزی ایتیرمیشیک (قاراباغدا)، او بیریمیز ایسه دیلمیزی (تبریزده)، مقصدیم دیلین اوغورلانمیش "یازی"سیندان گئدیردی، بیریا مظلومیتینین باهاسینا کؤنلوموزده قورویوب ساخلادیغیمیز دانیشیق دیلیندن دئییل[۲] هر ایل دیلیمیزی ائوده قویوب مکتبه گئتدیک، آمما دیلسیزلییه آلیشمادیق. شاهلار سانیردیلار زامان آخاریندا رضا خانین یوخولاری چین اولاجاق[3]، اولمادی. شاه دئییردی اوردودونون مطبخ ایشچیلری ده متجاسرلره (پیشهوری بئله آدلاندیریلمیشدی) قولاق بورماسی وئرمهیی باجاریرلار. آمما بئله اولمادی، پیشهوری دوغما کور نیفریتیمزده یاندیسا، شهریارین ساده دیلینده دیلیمیز پؤهرهلندی.
سبب آیدیندیر: باسقی، زوراکیلیق[4] و تاپداییش[5] کیمی عامیللر "مئیلی" اورهتیر. تاپداییش همیشه اوستبیلینجی[6] یووشدورورسا[7]، آلت بیلینجین[8] گؤزلهنیلمز داورانان گوجلرینی اویادیر. دیل یاشام عرصهسینه فوران ائدیر. دیل آستارادان استرآبادا قدهر آیاقلانیب یئریمهیه باشلاییر، بوغونتو ایللرینده "سازیمین سؤزو" کیمی دیل آبیدهسی یارانیر.
اوشاقلاریمیز اوخوللارا گئتدیلر، باجیلاریمیز، قارداشلاریمیز ایسه بیلیمیوردلارینا. هئچ بیرینین قولتوغوندا آنادیلینده بیرجه کیتاب یوخ. تکی دوغما کیملیک وئرگیسی بئیینلریندن، سئویملی آنادیل سئوگیسی ایسه اورهکلریندن یوخا چیخماسین. قارداشلاریم، باجیلاریم مکتب یاددیرسا، دیلی یادیرغامایین، دیلیمیزی ائوینیزده یئترینجه اؤیرهنین!
ایواز طاها
1389 ـ جو ایلین مهر آیی
[1] آلیشماق (بوردا): عادت ائتمک [2] بوجومله اورحان پاموکا گؤندردیییم مکتوبدا گئتمیشدیر. مکتوب سلیم بابوللا واسیطهسی ایله پاموکا چاتدیریلمیشدی. [3] یوخونون چین اولماسی: یوخونو تعبیر اولماسی، دوغرولماسی؛ یوخونون تحقق تاپماسی [4] زوراکیلیق: خشونت [5] تاپداییش: رئپرئسییا، سرکوب [6] اسوت بیلینج: خودآگاه [7] یووشدورماق: رام ائتمک، اهلیلشدیرمک [8] آلتبیلینج: ناخودآگاه


text:
اویان نیوزا اؤزل: ۳۱ دئکابر ۱۹۸۹ تاریخینده(۱۰ دی ۱۳۶۸) قوزئی و گونئی آذربایجانلیلار، ایران و سووئت طرفیندن آذربایجان تورپاقلاریندا قورولموش سرحدلری داغیتدیلار.
آذربایجانین گونئی و قوزئیینی آییران بو سرحدلری داغیتماق گونئی و قوزئیلیلرین گؤروشمهلرینه و اوزون ایللرین حسرتینه سون وئرمهیه سبب اولدو.
ابولفضل ائلچی بی حؤکومتی ۱۹۹۲-جی ایلده بو گونو، دونیا آذربایجانلیلارینین دایانیشما(همبستگی) گونو ائعلان ائتدیکدن سونرا بو گون، گونئیلی و قوزئیلی آذربایجانلیلار طرفیندن آنیلماقدا، تدبیرلر، کونفرانسلار، کونسئرتلر کئچیریلمکدهدیر.
قوزئی آذربایجاندا رسمی اولاراق کئچیریلن بو بایرام، “دونیا آذربایجانلیلارینین همرایلیک گونو” آدییلا کئچیریلسه ده گونئیلی فعاللار بو سیموولیک گونو داها چوخ “دونیا آذربایجانلیلارینین دایانیشما گونو” آدی ایله آنماغا اوستونلوک وئریرلر.


text:
سنله یاشاییرام، سنینله وارام
حیات پیكریمه، گوز آنا دیلیم
سنسن اسكی گونوم، گله جه ییمده
یابانجی سوزلره، دوز آنا دیلیم
حیات اینجه لیین، گول بوداغیندا
شیرین نغمه لری، یار دوداغیندا
شعیر چیچكلرین، موغام باغیندا
سویله سن سئویملی سوز آنا دیلیم
یالتاقلیق قوخوسو، سنه چاتماسین
قارشی چیخ یاساغا، حاققین باتماسین
ائله آرخالان كی، سنی آتماسین
صنعت دریاسیندا، اوز آنا دیلیم
سمادان گئنیش سن، دنیزدن درین
گاهدان آتش كیمی، گاهدان دا سرین
یوكسه لیر سنینله ایگیدین، ارین
بیر گون قور ائده جك كوز، آنادیلیم
كور اولسون خور باخان گوزلری سنه
دوشمه سین وارلیغین دومانا- چنه
سئوگیلیم بیرلیكده دئیه ك وطنه
یاشاسین ائل اوبام، اوز آنا دیلیم
سویله دردیمیزی، تاپ درمانیندا
گووه نك قوی سنه، ائللر یانیندا
قورقود دده میزین دئنن شانیندا
آشیقلار سازیندا، سوز آنادیلیم
عصیرلردن باشدا بیزه ساری باخ
دوستلاری سئویندیر، دوشمنلری یاخ
((آفاقا)) یاییلیب زنگین لییین باخ
اینجی لر مصراعدا، دوز آنا دیلیم
[ دوشنبه 14 فروردین 1391 ] [ 11:02 ق.ظ ] [ ipək ]
[ نظرات() ]


text:
دیللر-آراسی تعامل سورهجلرینی بلیرلهین بعضی عامللر
بو مقالهده دیللر-آراسی تعامل سوٚرهجلرینده بعضی دیل-ایچی و دیل-دیٛشیٛ عامللرین دیللرین موقعیتی، یاپیسی، ایشلهوسهللیگی، تداومو، قابسامی (گسترهسی) و سایغینلیغی اوٚزریندهکی بلیرلهییجی عامللری، قدرت رابطهلری باغلامیندا دگرلندیریلیب دارتیشیلماقدادیر. دیللر-آراسی تامل سوٚرهجلری؛ ماکرو سطحده کولتورلر، اورتا سطحده تشکیلاتلی قدرت مرکزلری و میکرو سطحده ایسه کولتورهل دگرلر ایله اجتماعی موقعیتلرین داشیٛییٛجیٛ-ائیلهییجیلری اولان شخصلر-آراسی تعامل سورهجلرینین پارچاسی اولاراق دوٚشوٚنوٚلهبیلر. دولاییسیلا دیللر-آراسی تعامل سوٚرهجلرینی قابسایان (احاطه ائدن) قدرت رابطهلری شبکهسی، فرقلی دیللری تمثیل ائدن قدرت مرکزلری آراسینداکی قایناق (خوصوصاً ده اینسان قایناقلاری) پایلاشیمی اوٚزرینه سوٚردورولن ساواش مئیدانلارینین بیر پارچاسینی اولوشدورور. آیریجا دیل پلانلاماسی اولقوسونون (پدیدهسینین) دگیشیک بویوتلاری؛ دیل پلانلاماسینین آماجلاری، دیل پلانلاماسیندا قرار وئریجیلری (تصمیم توتانلاری) سوق وئرن دیل ایدولوژیلری، سیاسی حاکمیتین دیل سیاستلری، دیل پلانلاماسینین ترکیب عنصرلاری آراسینداکی ائشگوٚدوٚملوٚلوٚک (هماهنگی) درجهسی و بنزری کیمی عامللر؛ هدف آلینمیش دیللرین موقعیتی، یاپیسی، ایشلهوسهللیگی، تداومو، قابسامی (گسترهسی) و سایغینلیغی اوٚزرینده یاراتدیغی کمّی و کیفی تاثیرلر ده مقالهده ایشلنمکدهدیر.
قدرت رابطهلری، دیللر-آراسی تامل، دیل پلانلاماسی


text:
»آقاخانیم» ننه؛ صمد بهرنگیدن علیرضا نابدله قدر
سودابه تقیزاده زنوز
هانسیسا کیتابی اوخویورسان، هانسیسا مقالهنی ترجمه ائدیرسن، تئوریلر وئریب میلت و یاشادیغین اؤلکه حاقدا یازیلار یازیب اؤزونو ساوادلی و آیدین فیکیر بیریسی کیمی تقدیم ائدیرسن. اما سؤز ۹۴ یاشلی ننهیه گلینجه بئینینده اولان بوتون فیکیرلر، قوردوغون خیاللار، یاشاتماق ایستدیغین ایدهآللار پوزولوب، هر شئیی بیر کنارا بوراخیب الینی الینه آلدیغین زامان اوخودوغون کیتابلاری، یازدیغین مقالهلری، ایناندیغین ایدئولوژیلری بیر کنارا بوراخیب، ایکی قولاق دا باشقاسیندان بورج آلیب اؤزونو ده بوتون ووجودونو دا ننهیه حصر ائدیرسن…


text:
ـ سلام لئـیلا ننه!.
ـ سلام بالا!.
ـ لئـیلا ننه یاخشی سانمی؟. ـ یاخشی؟ هه بالام یاخشییام… سن نـئجهسن؟ آمما بیلیرسن من سنی تانـیمادیم ها؟!…
– لئـیلا ننه من رحیمم… رحیم!.
لئـیلا ننه دیل ـ دوداغی آراسیندا زمزمه ائـتدی: رحیم… رحیم…؟! عؤمرونون ایلک بهاریندا، او زامانکی نه گلین ایدی نه قـیز؛ لئـیلانـین اری اؤلدو. لئـیلا ننه قالدی بیرده یـئـتیم یـئسیرلری. او یـئری اکدی، یـئـتیملری بؤیوتدو. یـئـتیملر، قوشلارین بالالاری کیمی بیر- بیر قاناد آچـیب، اوچوب گـئـتدیلر. لاکین بیر قاراقاش ـ قاراگؤز بالا (آخـیرینجی یـئـتیم) آنانـین یانـیندا قالدی تا ائـوین چـیراغی اولسون، داخمانـین کیشیسی اولسون. او دئدی:
آنا قورخما ایشلهرم سنین زحمتلرینی اؤدهرم، بیزده بیر گونه چـیخاریق. آنا قـئـیرتلی بالانی گؤروب گووندی، اورهیینـین سولموش چیچکلری طراوتلندی. بالا ایشلهدی، درس اوخودو، یاخشیدا اوخودو، لاپ یاخشی اوخویان بالا، مدرسهده فرانسه دیلینی اؤز یانـیندا ائله اؤیرهنمیشدی کی، اونا اوشاقلار بعضن زارافات اوچون عبدالله یـئرینه «فرانسه» دئـییردیلر. لاکین بو خوش گونلر چوخ سورمهدی. بیرگون ساواک مأمورلاری مدرسهده اونو یاخالادیلار، آخی او شاهین ضیددینه چـیخـیش ائـتمیشدی. ایکی ایل ساواکـین «کمیته-ی ضد خرابکاری» سئلوللاریندا قالدی. بو مودّت آنا آغلار قالـیب، گؤزونو یوللارا تیکدی. بیرگون خبر گلدی عبدالله-نی «ائوین» زندانـینا آپاریبلار، آنا بالانـین، گؤروشونه گـئـتدی:
ـ بالا عبدالله؟.
اوغول گولدو:
ـ آنا یاخشیسان؟
آناـ بالا دویونجا آغلاشدیلار.
سککیز ایلدن سونرا بالا آنانـین یانـینا قایـیـتدی، آنانـین داخماسین ایشیقلاندیردی. لاکین بو چیراق سحرهدک یانمادی… عبدالله یـئنهده یاخالاندی و بیر سحر عبدالله-نی گوللهلهدیلر، لئـیلا ننه بو اؤلومو بیلمهدی.
منه باخـیب دئدی:
ـ دئدین رحیم؟ هانسی رحیم؟ عبداللهنـین یـولداشی رحیم؟ منیم بالام هاردادیر؟ جواب وئر بالا، منیم بالام هاردادیر؟
بو سؤزه جاواب نه اولاردی، سوسدوم… ایچیمده یاندیم!!!


text:
کرئمل سؤزچوسو دمیتری پسکوو روسییایا مخصوص قیریجیلارین ایشید-ا قارشی حیاتا کئچیردیی عملیاتلار زامانی یانلیشلیقلا بیر بینانی هدف آلماسی نتیجهسینده ۳ تورک عسگرینین شهید اولدوغونو، ۱۱-نین ایسه یارالاندیغینی تصدیقلهییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سؤزچو بونونلا باغلی پوتینین همکاری اردوغانا باش ساغلیغی وئردیینی ده بیلدیریب.
قید ائدک کی، سؤزوگئدن اینسیدنت بو گون سحر ساعتلاریندا الباب یاخینلیغیندا قیده آلینیب. آز اؤنجه اردوغانلا پوتین آراسیندا باش توتان تلفون دانیشیغیندا روسییا لیدری اینسیدنتله باغلی عذرخواهلیغینی چاتدیریب، همچینین تورکییه لیدرینه باش ساغلیغی وئریب.


text:
«تورستات» آگئنتلیگی روسییا توریستلری اوچون ۲۰۱۶-جی ایلده ان پوپولیار خاریجی اؤلکهلرین آدلارینی آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ۲۰۱۶-جی ایلده آذربایجان روسییالی توریستلر آراسیندا پوپولیارلیغینا گؤره ایلک اونلوغا دوشوب. بئله کی، اؤتن ایل روسییادان اؤلکهمیزه ۷۴۰ مین توریست گلیب. آذربایجانا گلن خاریجیلر آراسیندا روسییالی توریستلر بیرینجی یئری توتور.
«تورستات»این آراشدیرماسینا گؤره، تونیس، مراکش، کیپر، کوبا و ویتنام ۲۰۱۶-جی ایلده روسییادان گئدیش توریزمینین ان یوکسک آرتیم تمپینی گؤستریب. موسکوا، سانکت-پطربورگ و سوچی توریستلرین ان چوخ اوز توتدوقلاری شهرلر حساب ائدیلیب.


text:
گوام اؤلکهلرینین باش ناظیرلرینین ایجلاسی کئچیریلهجک.
آخار. آذ روسییا مطبوعاتینا ایستینادا خبر وئریر کی، ایجلاس مارتین ۲۷-ده کیوده باش توتاجاق.
قید ائدک کی، گوام ۱۹۹۷-جی ایلده یارادیلیب. تشکیلاتا اوللر ۵ اؤلکه - آذربایجان، اؤزبکیستان، گورجوستان، اوکراینا و مولدووا داخیل اولوب. ۲۰۰۵-جی ایلده اؤزبکیستان تشکیلاتدان آیریلیب.
گوام-آ ام د ب-نین آلترناتیوی کیمی باخیلیب. تشکیلاتین اساس مقصدلریندن بیری ده عضو اؤلکهلره روسییا تأثیرینین ضعفلدیلمهسیدیر. اؤزبکیستانین گوام-دان چیخماسیندان سونرا اونا ماراق آزالیب. بئله کی، ۲۰۰۸-جی ایلدهن بو یانا تشکیلاتین دؤولت باشچیلاری سوییهسینده گؤروشو کئچیریلمیر.


text:
تاریخ انتشار خبر :یکشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۶ - ۰۷:۵۵
| کد خبر : 64631
وورها وور دونیا! شعر طنز حمید آرش آزاد فلکین رسمی بودورکی، داغی، داغ اوسته وورار قاینادار یارمانی یاغسیز، یاغی، یاغ اوسته وورار چوخ دئییبلر: دوه اوسته بووه سانجار کاسیبی چون دوم یوخ، من بدبختی اولاغ اوسته وورار ایلده بیر پونزا ات آلساق چورگه سورتمک اوچون اونودا اوغرو پیشیک تئزجه اوجاق اوسته وورار پوللولار داش […]
برچسب ها : آرش آزاد, شعر طنز
وورها وور دونیا!
شعر طنز حمید آرش آزاد
فلکین رسمی بودورکی، داغی، داغ اوسته وورار
قاینادار یارمانی یاغسیز، یاغی، یاغ اوسته وورار
چوخ دئییبلر: دوه اوسته بووه سانجار کاسیبی
چون دوم یوخ، من بدبختی اولاغ اوسته وورار
ایلده بیر پونزا ات آلساق چورگه سورتمک اوچون
اونودا اوغرو پیشیک تئزجه اوجاق اوسته وورار
پوللولار داش کلم اکسه، دولانیب قارپیز اولار
بیز اکن قارپیزی، شاختا گئدی طاق اوسته وورار
وارلی ناحق دئسه، مین یئردن اوپرلر دوداغین
یوز نفر بیزدانیشان حقی دوداق اوسته وورار
برق وار ارباب ائویی گون کیمی ائیلر رووشن
برق ده وار نوکری، نور سه نی داغ اوسته وورار
ایلده دورد دفعه گره ک آرتا کرایه، یوخسا
خانه صاحب بیزی بیر شئهلی اوتاق اوسته وورار
رحمسیز آروادین اولده یاتیب بسکی الی
بی مروت شاپالاغی شاپالاق اوسته وورار
شعرده قافیه گاه “قاف” گلیب، گاه دا “غین”
فلان اوستاد بئله بیر شعری واراق اوسته وورار
مین بهانه ایله وورور “آرش” بدبختی هامی
اوسایاق کی اوزمو، سئرچه میلاق اوسته وورار.


text:
یازار: آلفونس دوده (Alfons DODE)
انگیلیزجه دن چئویرن: پری میرعلی یئوا (Pəri Mirəliyeva)
کؤچورن: قدرت ابوالحسنی سهلان (بو حیکایه نی جاوید راماضانوف دا روسجادان چئویریب. اونداندا ایستیفاده اولونوب. کؤچورن)
(1871-جی ایلده آلمانییا ایله موحاریبه ده فرانسا مغلوب اولموش، اؤلکه نین شرقینده یئرله شن ایکی ایالتی-ائلزاس و لوتارینگییا آلمانییانین ترکیبینده قالمیشدی. حیکایه ده تصویر اولونان حادیثه لر همین دؤورده جریان ائدیر. ترجومه چی)
همین سحر مکتبه گئج گئتدیم. ایچیمده بؤیوک بیر قورخو حیسسی واردی، چونکی آقای هامئل بیزه فعلی صیفت مؤوضوعوسو حاققیندا سئواللار وئره جه یینی دئمیشدی، منسه بو حاقدا بیر کلمه بئله بیلمیردیم. بیر موددت دوشوندوم کی، درسدن قاچیم و بیر تهر گونو باشا ووروم.
هاوا ائله ایستی، ائله پارلاق ایدی کی! قوشلار مئشه نین کناریندا جیغغیلداشیردیلار. تاختا-شالبان زاوودونون آرخا طرفینده کی آچیق ساحه ده ایسه پروسسییالی عسگرلر قازما ایشلری آپاریردیلار.
طبیعی کی، بوتون بونلار فعلی صیفت قایدالاریندان داها جلب ائدیجی ایدی، آمما من اؤزومده بو فیکیرلره قارشی موقاویمت گؤسترمک گوجو تاپیب، تله سیک مکتبه یوللاندیم. بلدییه بیناسینین یانیندان کئچنده اعلان لؤوحه سینین قارشیسیندا بؤیوک بیر ایزدیحام گؤردوم. سون ایکی ایلده بوتون بد خبرلر بورادا قئید اولونوردو- اودوزولموش دؤیوشلر، لاییحه لر، کوماندیرین امرلری و س...
و من دایانمادان اؤز-اؤزومه دوشوندوم: "ایندی نه اولا بیلر؟" سونرا تلسدیییم اوچون باجاردیقجا سورعتله گئتمه یه باشلادیم. بو زامان شاگیردی ایله اورادا اولان دمیرچی واختئر اعلانی اوخویاراق آرخامجا سسلندی: "اوغول، چوخ تلسمه، اونسوز دا مکتبه واختیندا چاتاجاقسان."
اونون منله ظارافات ائتدییینی دوشوندوم و تنگه نفس حالدا قاچیب آقای هامئلین باغینا چاتدیم. عادتن مکتب باشلایاندا بورادا کوچه دن ائشیدیله بیلن بؤیوک بیر سس-کوی اولوردو- پارتالارین آچیلیب-باغلانماسی، اوجا سسله خورلا تکرارلانان درسلر، داها یاخشی باشا دوشمک اوچون اللریمیزله قولاقلاریمیزی توتماغیمیز و موعللیمین خط کشله ستولو تاققیلداتماسی ...
پنجره دن من صینیف یولداشلاریمی گؤردوم. اونلار آرتیق اؤز یئرلرینده ایلشمیشدی، آقای هامئل ایسه قولتوغوندا قورخونج دمیر خط کشی او یان-بو یانا گئدیردی. من قاپینی آچمالی و هر کسدن ]شئیدن[اوول ایچری گیرمه لی ایدیم. همین آن نئجه قیزاردیغیمی و قورخدوغومو تصووور ائله یین. آمما هئچ نه باش وئرمه دی: آقای هامئل منی گؤردو و مئهریبانلیقلا دئدی:
- بالاجا فرانز، تئز یئرینه گئچ! بیز درسه سنسیز باشلامیشیق.
من سکامیانین اوزریندن توللانیب اؤز پارتامدا ایلشدیم. بیر آز اؤزومه گلندن سونرا موعللیمین اینینده ناخیشلارلا بزه دیلمیش یاشیل پالتو، دیک یاخالی کؤینک، بالاجا قارا ایپک پاپاق گؤردوم. او، بونلاری تفتیش و موکافات گونلریندن باشقا هئچ واخت گئیینمیردی. بوندان باشقا بوتون مکتب قریبه و طنطنه لی گؤرونوردو. همیشه بوش اولان آرخا سکامیالاردا کند ساکینلرینین – اوچکونج شلیاپالی قوجا هایوسئر، کئچمیش مایور، کئچیش پوست ماستور و باشقالارینین بیزیم کیمی ساکیت طرزده ایلشمه یینی گؤروب خئیلی تعججوبلندیم. ندنسه هامی قمگین گؤرونوردو...
هایوسئر کؤهنه کیتابینی گؤتوروب ورقلدی، اونو آچیق وضعیتده دیزی اوسته قویدو. من بو باش وئرنلرین نه اولدوغونو آنلاماغا چالیشدیغیم واخت آقای هامئل ستولونو دوزلتدی و همیشه ایستیفاده ائتدییی همین یوغون و یئنی عینی زاماندا اینجه سس تونو ایله منه [بیزه] دئدی:
- اوشاقلار، بو، منیم سیزه سونونجو درسیمدیر. بئرلیندن امر گلیب کی، ائلزاس و لوتورینگییا مکتبلرینده یالنیز آلمان دیلی تدریس اولونسون... صاباحدان یئنی موعللیم گلیر. بو سیزین سونونجو فرانسیز دیلی درسیزدیر. من سیزین چوخ دیققتلی اولماغینیزی ایسته ییرم.
بو سؤزلر منیم اوچون نئجه ده گؤزلنیلمز ایدی! اوه، اجلافلار! بو، اونلارین شهر بلدییه سینین قارشیسینا ووردوقلاری اعلان ایدی. منیم سونونجو فرانسیز دیلی درسیم! من یازماغی نه اوچون اؤیرندیم؟! بونو بیر ده هئچ واخت اؤیره نه بیلمه یه جم! قوش یومورتالاری آختاردیغیم، سوروشکنلرده کئچیردیییم بوش واختلارا ایندی نئجه ده حیفلندیم.
آغیر اولدوغو بو کیتابلاری داشیماق منه بیر موددت اوول سیخیتی کیمی گؤرونوردو. آمما من ایندی اونلاری آتا بیلمیرم. آقای هامئل ده همچینین.
مسئله اوراسیندادیر کی، او، چیخیب اوزاقلارا گئدیر و من اونو داها هئچ واخت گؤرمه یه جم، اونون خط کشینی ده، اؤزونون نئجه کاپریزلی بیر آدام اولدوغونو دا اونوتماغا مجبور اولاجاغام. زاواللی آدام! اونون ایندی گؤزل بازار گونو گئییمینده اولماسی دا، محض بو سونونجو درسین شرفینه ایدی و من کندین یاشلیلارینین صینیفده نییه اوتوردوقلارینی ایندی باشا دوشورم. اونلار دا بونا اوزولورلر. موعللیمین 40 ایللیک شرفلی خیدمتینه تشککور علامتی اولاراق بورا ییغیشمیشدیلار.
ائله بونلاری فیکیرلشیردیم کی، آدیمین چاغیریلدیغینی ائشیتدیم. درسی دانیشماق نؤوبتی منه چاتمیشدی. مؤوضوعونو اوجادان، آیدین، سهوسیز جاواب وئره بیلمه سم نه ائده جه یم؟
من ائله ایلک سؤزدن چاشدیم، اوره ییم هیجاندان تئز-تئز دؤیونمه یه باشلادی، باشیمی قالدیرماغا جسارت ائتمه ییب سوسدوم. آقای هامئل دئدی:
- بالاجا، فرانز، من سنی دانلامایاجاغام. سن اؤزونو کیفایت قدر گوناهکار حیسس ائتمه لیسن. هر گون بیز اؤز-اؤزوموزه دئییریک: "منیم چوخلو واختیم وار، من بونو صاباح اؤیره نه جه یم." نه لر باش وئردییینی ایندی اؤزونوز گؤرورسونوز. بو، ائلزاسین بؤیوک بدبختلیییدیر. اوخوماغی صاباحا قدر تاخیره سالماق...ایندی او بیری اوشاقلارین سندن سوروشماغا حاققی وار کی، نئجه اولور، سن فرانسیز اولا-اولا، اؤز دوغما دیلینیزده یازیب اوخوماغی هله ده باجارمیرسان. آنجاق، فرانز، گوناهکار تک سن دئییلسن. بیز هامیمیز گوناهکاریق، هامیمیز اؤزوموزو قینامالیییق. سیزین والدینلرینیز درسلرینیزله باغلی کیفایت قدر ناراحات دئییللر. اونلار بیر آز داها آرتیق پول قازانماقدان اؤترو سیزین فابریک و دییرمانلاردا ایشله مه یینیزی داها اوستون توتورلار. بس من؟ من ده گوناهکارام. مگر درس اوخوماق عوضینه سیزی گوللریمی سولاماق اوچون یوللامامیشام می؟ اؤزوم بالیق توتماغا گئتمک ایسته ینده سیزه تعطیل وئرمه میشم می؟
سونرا آقای هامئل بیر صؤحبتدن دیگرینه کئچه رک فرانسیز دیلیندن دانیشماغی داوام ائتدی، اونون دونیانین ان گؤزل دیلی اولدوغونو وورغولاییب، هم ده ان آیدین، ان منطیقلی دیل اولدوغونو علاوه ائتدی. و عینی زاماندا بیزیم اونو قورومالی اولدوغوموزو و اونوتماماغیمیزی قئید ائدرک دئدی کی، اینسانلار دوستاق اولدوقلاری زامان دیللریندن سورعتلی ایستیفاده ائدرک حبس خانانین آچارینی تاپا بیلرلر. [روسجادان ترجومه ده بئله دی: بیر خالق قول اولماغا محکوم اولا بیلر، آنجاق اؤز دیلینی قورویورسا، زیندانین آچارلارینی اؤز اللرینده ساخلایار. ]سونرا او قراماتیکا کیتابینی آچدی و بیزیم درسیمیزی اوخودو.
من حیسس ائتدیم کی، محض بو گون درسی داها یاخشی آنلاییرام. و تعججوبلندیم. اونون دئدیکلری ائله آسان گلیردی کی... من دوشوندوم کی، یا من هئچ واخت درسه بئله دیققتله قولاق آسمامیشام، یا دا موعللیم هر شئیی بئله صبرله هئچ واخت ایضاح ائتمه ییب. ائله گؤرونوردو کی، سانکی او گئتمه میشدن اؤنجه بیلدییی هر شئیی بیزه آنلاتماغا چالیشیر.
قراماتیکادان سونرا بیزیم یازی درسیمیز اولدو. همین گون آقای هامئل بیزه، اوستونده گؤزل ال یازیسی ایله فرانسا، ائلزاس سؤزلری ایشلنمیش یئنی تابلولاری گتیرمیشدی. اونلار بیزیم پارتالارین اوستوندن آسیلمیش و صینیف اوتاغینین هر یئرینده اوزن[دالغالانان] کیچیک بایراقلارا بنزه ییردی.
کاش سیز هر کسین نئجه هوسله درس یازدیغینی و اوتاقدا نئجه ساکیتلیک حؤکم سوردویونو گؤره بیلردینیز. یالنیز قلملرین ورق اوزرینده کی حرکینین سسی ائشیدیلیردی. بو آرادا پنجره دن ایچری بیر نئچه بؤجک ده اوچوب گلدی، لاکین نه اینکی بؤیوکلر، حتتا اوشاقلار بئله اونلارا دیققت وئرمه دی.
هر دفعه باشیمی قالدیریب موعللیمه باخاندا، اونون ستولدا حرکتسیز اوتوروب اطرافا دیققتله باخدیغینین شاهیدی اولوردوم. قریبه دیر! او، بو 40 ایلده همیشه عینی یئرده اولوب، پنجره خاریجینده اونون باغی، قارشیسیندا ایسه ایندی اولدوغو کیمی صینیف اوتاغی.
تکجه پارتالار و سکامیالار یونولوب رنده لنمیشدی، باغداکی قوز آغاجلاری داهادا بؤیوموشدو، اونون اؤزونون اکدییی سارماشیق ایسه پنجره دن داما دوغرو اوزانمیشدی. زاوللی اینسان! بوتون بونلاری قویوب گئتمک، یوخاری اوتاقدا باجیسینین اشیالاری توپلاماق اوچون وار-گل ائتمه سینی ائشیتمک اونون قلبینی نئجه ده اینجیده جک.
اونلار نؤوبتی گون شهری ترک ائتمه لیدیرلر. آنجاق او ایشینه چوخ مسئولییتله یاناشیردی. یازی درسیندن در حال سونرا تاریخ، اوندان سونرا ایسه آز یاشلیلار اوچون خوصوصی درس واردی. اوتاغین آرخاسیندا ایسه قوجا هایوسئر عینه یینی تاخمیش، کیتابینی هر ایکی الی ایله توتاراق اونلارلا بیرلیکده دئییلنلری هوججوله ییردی. سیز اونون دا آغلادیغینی گؤره بیلردیز. اونون سسی هیجاندان تیتره ییردی. بونو ائشیتمک ائله مزه لی ایدی کی، بیز هامیمیز گولمک، هم ده آغلاماق ایسته ییردیک.
آه، من بو سونونجو درسی نئجه ده یاخشی خاطیرلاییرام! بیر آزدان کیلسه ساعات 12-نی ووردو. عینی زاماندا قازما ایشلریندن دونن پروسسییالیلارین شئپورلارینین سسی ده پنجره نین آلتیندان ائشیدیلدی. آقای هامئل سولغون بیر شکیلده ستولوندان قالخدی. من اونو هئچ واخت بئله اوجا بوی گؤرمه میشدیم.
- منیم دوستلاریم. -او دئدی. –من...من...
قهر اونو بوغدو، او، داوام ائده بیلمه دی. سونرا لؤوحه یه طرف دؤنوب، تبشیری گؤتوردو و بوتون گوجونو توپلاییب ایری حرفلرله یازدی:
-یاشاسین فرانسا!...
سونرا او دایاندی، باشینی دیوارا سؤیکه دی، هئچ بیر سؤز دئمه دن بیزه الی ایله ایشارت ائله دی:
-درس باشا چاتدی. – گئده بلرسینیز.


text:
همدان´نین قاوند بخشینده اولان تورکجه سینداشیلاری
سنگ مزارهاي تركي بخش قهاوند (قاوند) همدان- آزربايجان
همدان´ین دوغوسوندا «قاوند» [قهاوند] آدیندا یئرله شه ن بیر تورک ائللی بخش وار. اورانین ییرمی ـ اوتوز پارچا کندینده چوخلو سین داشیلار تورک دیلینده یازیلمیش. بو داش یازیلارینین تورکجه متنینی مرحوم آقای سیدعلی مجذوبی آدیندا بیر شاعیر شئعر قاليبینده یازمیش. رحمتلی سید علی مجذوبی بو ایل یازدا دونیاسینی ده ییشدی.
بیز بیلدیر همدان بیلییوردوندا قورولان «آزربایجان´ین اوچ فیلسوفو» کونگره سینه ايشتيراکیمیزدان دؤنه رکن بو کؤیلردن کئچدیکده، آقای سیدمجتبی موسوی جنابلارینین واسيطه سیله مرحوم سید علی مجذوبی ایله گؤروشدوک. و «بؤیوک آباد» کندده اولان چوخلو تورکجه یازیلمیش سینداشیلاری گؤردوک.
او داشلارین بیریسینین شکیلینی کي ائله «بؤیوک آباد» کندیندن سالمیشیق سیزه گؤنده ریره م. بو شکلینی سالدیغیمیز داش یازیسینین تورکجه متنی بئلهدیر:
مستعلیشاه اوغلویام، نصرت آديم، منزيل لَحَد
شٶهرتیم رهبر، اٶزوم مدداح، بر عٶمر-ی اَبَد
آشينالار، قبریم اوسته لوطف ائدين گه گه گلين
شاد ائدين سیز روحومو، با قل هُو الله اَحَد
اینشاللا بیر داها فورصت یارانارسا آرتیق شکیللر سالیب سیزه گؤنده ره ره م. آنجاق اؤزونوز یوخسا یولداشلارینیزدان کیمسه بؤیوک آباد و اطرافیندا یئرله شه ن کندلری مزارلیقلاریندا بو تورکجه یازییا آلینمیش سینداشلارینی گؤره بیله ر.
سایقیلارلا
قوم ـ فتح الله ذوقی


text:
سیلاولرخوفسیزلیگی تامینله نیشیگه ایشانچ بیلدیریلدی
ایچکی ایشلروزیرلیگی 1393- ییلده بولیب اوته دیگن سیلاولر خوف سیزلیگی نینگ تامین لش برنامه سینی سیلاولر مستقل کمیسیونیگه اعلام قیلگن،بو برنامه اساسیده امنیتی کوچلر، سیلاولر امنیتی نی تامین لش اوچون بیرگه لیککه فعالیت آلیب باریشی کوتیله دی.
افغانستانده فعالیت آلیب باره یاتگن خلق ارا کوچلرهم افغانستان طلبی اساسیده ضرورت بولگن چاغی سیلاولر امنیتی نینگ تامین لش اوچون افغان امنیتی کوچلریدن حمایه قیلیشینی سوزبیرگن.
کیله جک جمهورلیک وولایتی سیلاولری نینگ بولیب اوتیشی اوچون قریب سککیز آی قالماقده، اما افغانستان نینگ ایریم منطقه لریده خوف سیزلیک وضعیتی یمانله شیب باره یاتگنی، قطار خواطرلرنی توغدیرگن.
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی کورینیشیچه بوکبی خواطرنی برطرف ایتیش اوچون سیلاولر امنیتی وسیلاولر دن آلدینکی دستورلر امنیتی تامین لش اوچون مخصوص بیرریجه ایشلب چیققن. مذکور امنیتی ریجه مستقل سیلاولر کمیسیونیگه جونه تیلگن.
ناتو سوزچیسی بیلن قوشمه مطبوعات انجمنی اوتکزگن افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی سوزچیسی صدیق صدیقی بو برنامه ده سیلاولر امنیتی نی تامینلش اوچون خلق و سیلاولر کمیسیونیگه ایشانچ بیلدیریلگنینی تیلگه آلدی.
"خرسندلیک بیلن بوگون بیز کیله جک ییل سیلاولر امنیتی پلانینی سیلاولر مستقل کمیسیونیگه یوباردیک، 6845 مرکز امنیتی تامینلش اوچون امنیتی پلان سوره لیب بیزنینگ همکارلیگی میز طلب قیلینگن ایدی. افغانستان امنیتی کوچلری، مملکت بویلب سیلاولر امنیتی تامین ایتیشگه قادر".
شونینگ دیک صدیقی جنابلری، افغان امنیتی کوچلری یاردمی بیلن سیلاولراوچون کیره کلی ماده لررای بیرووچیلرنی روی خط گه آلیش 425 مرکزیگه یوباریلگنینی تاکیدله دی.همده یقین زمانده باشقه اون آلتی مرکز گه هم کیره کلی ماده لر یوباریلیشینی ایتدی.
عینی حالده ایچکی ایشلر وزیرلیگی آلدینگی سیلاولردن یخشی تجربه قولگه کیریتیلگنینی اورغولب، افغان پلیسی قوشیمچه یوزدن آرتیق تومنده فعالیت قیلیب کیله یاتگن 22 مینگ محلی پلیس رای بیرووچیلر و رای بیریش مرکزلریگه ضرر ییتکزیشگه یول قویمسلیک لرینی تاکیدله دی.
شونینگ دیک ناتو نینگ ملکی سوزچیسی الیکساندار تایلور ضرورت بولگن حالده آیساف کوچلری هم سیلاولرامنیتی نی تامین لش اوچون افغان کوچلریدن حمایه بیلدیریشینی معلوم قیلدی.
"ناتو جمهورلیک و ولایتی کینگاش سیلالری اوچون رای بیرووچیلرنی روی خطگه آلیش جریانیدن حمایت بیلدیره دی. آیساف کوچلری افغانستان حکومتی نینگ طلبی اساسیده ضرورت بولگن پیتی سیلاولر امنیتی تامین لش اوچون یاردم بیره دی دیدی".
خوب شونده ی ایشانچ بیلدیریلرایکن، نورستان، غزنی، هلمند و زابل ولایت لری نینگ ایریم تومنلریده افغانستان حکومتی نینگ تولیق نظارتی بولمه گن.
سیلاولر مستقل کمیسیون رئیسی هم ایککی کون آلدین بو وضعیت دن خواطر بیلدیرگن ایدی.
بیراق افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی یقین زمانده مذکور تومنلرده حربی عملیات لر یولگه قوییلیب، سیلاولر بولیب اوتیشی اوچون زمینه یره تیلیشیگه ایشانچ بیلدیره دی.


text:
اویان نیوز: تبریزین باریش قوروپو، تورک ویزیون شارکی یاریشماسیندا یاری فینالا یوکسلدی.
امیر سپهر و باریش قوروپو ، قازان شهرینده حیدربابانین سسین یوکسلتدی.”باریش” قوروپو ،ایران ایسلام جمهوریتین رسمی تمثیلچیسی اولاراق، بوگون تبریز ساعاتی ایله ۲۰ده ،قازانین “تات نفت آرنا” سالونوندا صحنهیه چیخدی.مسعود امیر سپهرین قوروهو ،حیدربابا شعرینی راک بیچیمینده دونیایا عرضه ائتدی. دئمهلیدیر، اویلامانین سونوجو باریش گورهورن یاری فینالا گئتمهسینی بللی ائتدی. یاری فینال جومعه گونو جانلی اولاراق “تی ام بی” کانالیندا یایینلاناجاقدیر. آتیرمالیدیر؛ ایران بو ایل ایلک کز اولاراق تورک ویزیوین یاریشماسینا قاتیلیبدیر.
قایناق: بیلیم سسی


text:
بیز، میلچک و مئدیا
میلچک. اونو هامیمیز اوشاقلیق گونلریمیزدن تانیریق. آذربایجاندا اونا گؤره مختلف مثللر و ناغیللار وار. بیریسی او آتا قیزینی نصیحت ائتمه ناغیلیدیر. نصیحتین سونوندا قیز دئییر: آتا سن منه اؤیود وئرهلی او میلچک اوچ یول آتین فیلان یئرینه قونوب اوچوب. بو مثلی میرکریمی گؤزلجهسینه "زیر نور ماه" فیلمیندهتصویره چکیبدیر. آری او طلبهنین حواسینی مچیدده نصیحت دینلرکن یاییندیران صحنه.
میلچک. اونو هامیمیز اوشاقلیق گونلریمیزدن تانیریق. حیاتیمیزدا میلچکلی خاطیرهلر چوخ اولمالیدیر کسین. چوخ اولمالی؟ بیزیم خاطیرهمیزمی وار؟
زنگانلیلار دئمیشکن ایندی یئتیشیریک گاوازنگینین دیب قولاغینا، یانی مطلبین کؤکونه!
تلسمهیین دئییرم. بو گون بیر میلچک اینجیتمهیه باشلادی. نئچه یول اوست – باشیما قوناندان سونرا زیللاها گتیردی. آرزی ائلهدیم احمدی نژاددان، اوبامادان بیریسی بورادا اولوب بو میلچهیین آخیرینا اوتوراردی! حتمن ایکیسینین ده میلچکله ایلگیلی تصویرلرینی و میلچک قوومالارینی گؤروبسوز. ایندی دئیهجکسیز: منظور؟
باخین احمدی نژادلا اوبامانین اون ایل عؤمرلری وار بیزیم حافظهمیزده. اوندان اؤنجه بونلاری تانیمیردیق. اما میلچهیی هر کس گؤزونو آچان گوندن تانیر. بس نییه میلچکله قارشیلاشان دا بو قدر خاطیره، یاشام هامیسی اونودولوب او ایکیسی گؤز اؤنونه گلیر؟ منظوروم دقیقن بودور: بیز نه قدر اؤزموزو، کئچمیشیمیزی یاشیریق اؤز ایچیمیزده؟ مئدیالار بیزه نه قدر اجازه وئریر؟ بئینیمیزین یوزده نئچهسی اؤز عائیلهمیزه، چئورهمیزه، خاطیرهلریمیزه عاییددیر و نئچه فایزی مئدیالارین الینه کئچیبدیر؟
ایندی سیز دئیین؟ بیزیم خاطیرهمیز وارمی؟
-
- 15/05/23


text:
ایسرائیلده، بنیامین نتانیاهویا قارشی کوتلوی اعتراضلار داوام ائدیر
تل آویودکی روتشیلد بولواریندا توپلانان گؤستریچیلر، نتانیاهو علیهینه شعارلار آتاراق هابیما میدانینا قدر یئریدی
ایسرائیلده، روشوت و یاسا دیشی ایشلردن سوروشدورما پولیسه یئددی دفعه ایفاده وئرن باش ناظیر بنیامین نتانیاهویا قارشی کوتلوی اعتراضلار داوام ائدیر.
اؤلکهده دونن ده مینلرله اینسان، حاقیندا یاسا دیشی ایشلردن آراشدیرما آچیلان نتانیاهو اعتراض ائتدی.
تل آویودکی روتشیلد بولواریندا توپلانان گؤستریچیلر، نتانیاهو علیهینه شعارلار آتاراق هابیما میدانینا قدر یئریدی.
نتانیاهونو " یاسا دیشی ایشلردن دعواسیندان قورتارماق" اوچون حاضیرلاندیغی تنقیدلرینه یول آچان، پولیسین یوکسک سویهلی دولت رهبرلری ایله باغلی سوروشدورمالاردا ساوجیلارا دعوا آچما توصیه ائتمه سلاحیتینی الیندن آلان قانون لاییحهسینه قارشی غضبلرینی دیله گتیرن ایزدیهام، نتانیاهونون حبسه آتیلماسی ایستیقامتینده طلبلرینی دیله گتیردی.
نتانیاهو حاقیندا داوام ائدن سوروشدورما، "ایش آداملاریندان پول آلدیغی، بیر مئدیا مودیری اؤز خئیرینه نشر ائتمهسی اوچون بازارلیق ائتدیگی و آلمانیادان آلینان سوالتی گمیلرده آدینین کورروپسیایا قاریشدیغی" ادعالارینی احتیوا ائدیر.
نتانیاهونون حیات یولداشی سارا نتانیاهونون دا یاسا دیشی ایشلردن آراشدیرماسی چرچیوهسینده ایفادهسی آلینمیشدی.
ادعالاری رد ائدن بنیامین نتانیاهو، اؤلکهدکی بعضی مئدیا قوروملارینی "لیدرلیگینی ائتدیگی لیکود پارتیسی حکومتینی ضعیفلتمهیه چالیشماقلا" گوناهلاندیریر.
اؤلکهده "اوتانج یوروشو" آدی کئچن هفته اوچ یوروش کئچیریلیب.
نتانیاهونون، یاسا دیشی ایشلردن ائتدیگینین دقیقلشمهسی حالیندا وظیفهسیندن ایستعفا ائتمک مجبوریتینده قالاجاغی بیلدیریلیر.


text:
یاخینلاشانماسین .
سلام عزیزیم پلیس بیر اولو تاپیب کی میمونا بنزییر … من ائشیدنن نیارانام اگر سالیم سن منه بیر
اس ام اس وور
بو اس ام اسی ایکی نفره یوللا … بیری دلییه بیری ده گیجه … سونرا اوتو باخ گور سن هانچیسیدین
کی من بو اس ام اسی سنه یوللامیشام
قیزلار هرنه قدر ده کی بیربیر لرین دن فرقیلی اولسالار بیر موریدده شبیه دیلر و اودا بو کی هاممیسی
فیکر ائدللر هاممینان فرق لری وار .
چیرکین اولماسا گوزلین معنی سی اولماز !!!
قانماز اولماسا عقیللینین قدرین بیلن اولماز !!!
گورورسن دونیانین نه قدر سنه نیازی وار
Filed under: تورکی اس ام اس و موبایل Türkcə sms və mobil zəngi | Tagged: sms تورکی,آذری sms لر,آذری اسمس,تورکی اس ام اس لر,تورکجه اس ام اس |


text:
قندهار حاکملیگی بنا سیگه اویشترلگن هجومده 22 کیشی عصیانچی هلاک بولگن
بی بی سی نینگ قندهار ده گی مخبری مامون درانی نینگ خبر بیریشیچه، بوگون ساعت 11 یریم اطرافیده بیر گروه خودکش هجومچی قندهار حاکمیتی و قوماندانلیگی بنالرینی نشانگه آلگن.
افغانستان ایچکی ایشلروزیرلیگی معاونی محمد ایوب سالنگی اوزی نینگ تویتیر صحیفه سیده مذکور حادثه ده پارتلاوچی ماده لردن توله بولگن ایکی موتر پارتله تیلگن و ایکیته سی کشف ایتلیب قولگه توشیریلگنی باره سیده یازیب قویگن.
سالنگی گه کوره، پولیس وهجومچیلر اورته سیده دوام ایته یاتکن توقنه شووده هجومچیلردن22نفر نابود بولگن .
رسمی لرگه کوره حادثه 2 نفر پلیس و تورت نفر عادی اهالیدن هلاک بولگن.
اونینگ ایتیشیچه، مذکور هجومده تورت نفر پولیس یره لنگن.
قندهارده بی بی سی مخبری نینگ بیرگن معلوماتیگه کوره، توقنه شوو هنوزهم دوام ایتدیریلیب، پارتلش و اوق اوزیش سیسلری ایشیتیلماقده.
هجومچیلر باشله نیشدن قندهار پولیس قرارگاهی گه هجوم قیلیشگن. اوندن کیین ولایت حاکمیتی بناسیگه.
قندهار افغانستان نینگ ناتینچ ولایتلریدن بیری. اما هنوزگچه حادثه باره سیده انیق معلومات قولده ایمس.
طالبان بو حادثه مسوولیتی نی اوز ذمه سیگه آلگن.
اوتگن کون هم کابل شمالی ده گی پروان ولایتیده یوز بیرگن هجومده 16 کیشی جمله دن ایکی پولیس و اون نفر تینچ اهالی و تورت خارجی عسکر هلاک بولدی.


text:
دونن آخشام ساعتلاریندا چالدیرانین دووشان تپه سرحد پوستوندان قاییدان ۵ عسگر و ۳ سرحد پولیسی چالدیران شهری یاخینلیغیندا زولول-زنکره یول آیریجیندا پژاک (پکک-نین ایران قانادی) ترورچولارینین پوسقوسونا دوشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یول کناریندا گیزلنن ترورچولار اؤنجه سرحدچیلری داشییان ماشینا آتش آچیب. آوتومبیلی ایداره ائدن پلیس یئریندهجه هلاک اولوب و ماشین آشیب. ترورچولار ماشینا یاخینلاشاراق یارالی پلیس و عسگرلری گوللیهرک هامیسینی شهید ائدیب.
حادثهدن درحال سونرا بؤلگهیه علاوه قوهلر جلب اولونوب. ترورجولارین آختاریشی داوام ائتیریلیر.
شهید اولان پولیسلر:
حمید حاجیزاده (پولیس)
محبوب نوری (پولیس)
مهدی حسینزاده (پولیس)
گولابی (عسگر)
کلته (عسگر)
قوربانی (عسگر)
قادیری (عسگر)
حسینزاده (عسگر)
پکک طرفدارلارینین خبر کاناللاری توققوشما نتیجهسینده ۴ ترورچونون محو ائدیلدیینی وورغولاییب.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
بو شعر اوستاد عبدالرحمن طیارا عائیتدیر کی دده کاتب اولاراک تانیلیر.دده کاتیب اورمیه و سلماس آراسیندا اولان قولونجو کندیندندیر کی کوره سونلیدیر.بو کوره سونلی شاعیرینه عائید کیتابلار واردیر آشاغی دا بو شاعیردن بیر شعر اوخویاق
دده کاتیب ین اورمو گؤلو منظومه سیندن
اورمو گؤلو اول آللاه آد اولسون
کؤنلوموزده دائیم آللاه یاد اولسون
آذربایجان میللتیمیز شاد اولسون
خوش دوشونک ،خوش چالیشاق ،خوش بیلک
بیر ـ بیر ایله خوش دانیشاق خوش گولک
اورمو گؤلو باهارلارین ، یازلارین
گؤللرینده،اوردک ،سونا ، قازلارین
تورکو آشیقلارین تورکو سازلارین
چالیب اوخوسونلار داغیلسین غم لر
آرامیزدان گئتسین کدر سیتم لر
اورمو گؤلو من باغلی یام ائللره
آذربایجانا هم تورکو دیل لره
نیسان یاغمورونا آخان سئل لره
یاغمور وورسون پاسلاریمیز سیلینسین
چیرکین لیک،گؤزل لیک او وقت بیلینسین
اورمو گؤلو تورک اوغلویوق تورکوک بیز
یوردوموزون قوروقچوسو تورکوک بیز
باشماق اولمامیشیق هر واخت بؤرکوک بیز
تاریخ بویو اوجالمیشیق اوجا ییق
دوشمن لر سانماسین دوشگون قوجاییق
اورمو گؤلو ” دده کاتب ” هله وار
زامان چرخی باشین قاتیب هله وار
اویانماییر بختی یاتیب هله وار
بیر گون اولا یاتمیش بختی اویانا
غیرت آتی مینیب چاپار میدانا
şair. dədə katıb quluncu
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: منظومه اورمو گولو,آذری شعری,آذربایجان شعرلری,اورمو,اورمو گولو,اورمو گؤلو,اورمیه,ارومیه,تورکی شعر,تورکی شعرلر,ده ده کاتیب,دده کاتیب,دده کاتیب قولونجو,دریاچه ارومیه,عبدالرحمن طیار,عبدالرحمان طیار |


text:
"امریکا لیک لرنینگ دایمی حربی قرارگاه قوریشیگه قرشی میز"
بوگون جمهوررییسی کرزی بیلن اوچره شگن یاشلر، بیرقطع نامه صادیر ایتیب امریکا لیکلرنینگ افغانستانده دایمی حربی قرارگاه قوریشیگه قرشی ایکن لیکلرینی بیلدیردیلر.
بیراق یاشلر تامانیدن صادیر ایتیلگن قطع نامه ده امریکالیک لرتامانیدن افغانستان ده وقتینچه لیک حربی قرارگاه قوریلیشی گه راضیلیک کورسه تیلگن.
عینی حالده طالبلرعصیانچیلری بیلن مذاکره آلیب باریش اوچون ایجاد ایتیلگن تینچلیک کینگاشی گه اوزگریش کیریتیلیب، صلح پروسه سی نینگ عملی تامانلریگه کوپراق اعتبار قره تیلیشی هم قطع نامه ده کیتریلگن.
یاشلرجرگه سیده اشتراک ایتگن یاشلر، صلح اوچون شوپیتگه قدر الیب باریلگن برنامه لرنی قتیغ قاره لب ، بوکبی حرکت لر فقط گینه اوروشنی وقتینچه لیک توخته تیش اوچون بولگنینی ایتدیلر.
شونینگ دیک اداری فسادگه قولی بولگن شخصلربیلن قانونگه ماس جدی یانداشیلیب اولرنی محاکمه بولیشی قطع نامه ده جدی تاکیدلنگن.
همده اوتیز بندن عبارت بولگن قطع نامه ده دولتی بیلم درگاه لر سانینی کوپیتریش و یاشلر اوچون ایش زمینه لری یره تیلیشی هم حکومت دن طلب قیلینگن.
افغانستان جمهوررییسی یاشلر جرگه سیده اشتراک ایتگن یوزلب یاشلر بیلن اوچره شیب، اوشبو جرگه نینگ حقیقی ومستقل بیرجرگه بولگنینی ایتدی"بوجرگه ساخته بیرجرگه ایمس ایدی،یاشلر تامانیدن اویشتریلگن حقیقی بیرجرگه ایدی. هربیرجرگه ده تورلی آدملر اشتراک ایتسه اوشبو جرگه نی حقیقی جرگه دیب ایتیشمیز کیره ک."
اما جرگه ده اشتراک قیلیب کرزی بیلن اوچره شیشدن باش تارتگن ایریم یاشلر بوگون مطبوعات انجمنی یولگه قوییب جرگه نی حقیقی لیگینی سوال آستی قوییدی، مخالفت بیلدیرگن یاشلردن بیری ظریف هوشنگ:"بوجرگه ده یاشلرنی تعین ایتیش میکانیزم عدالتلی ایمس ایدی، ییگرمه کمیته باشلیغی الدیندن دارالانشا تامانیدن تعین لگندی اوچینچنی مسله هم همه ملیت لردن تینگ یاشلر اشتراک ایتمه گندی بیزشو اچون قرشی لیک بیلدیریک."
شونگه قوشیمچه قیلیب کرزی جنابلری پاکستان نینگ افغانستان مسله لریگه اره له شیب کیله یاتگنینی تیلگه آلیب بوباره ده پاکستان دن گیله قیلیشی میزگه اورین یوق دیه فکر یوریتدی:پاکستان نینگ کوچی ایتیشسه آره له شه دی ایران هم شونداق، امریکا نی بوگون کوچی بار مداخله قیله دی مین هم ایترلی کوچگه ایگه بولسم واشنگتن ده حکومت توزه ته من."
باشقه تماندن کرزی جنابلری 2014 میلادی ییلدن کیین افغانستانده وضعیت منفی تامان اوزگره دی دیگن گپ سوزلر غرب دولت لری نینگ روانی بیر اوروشی دیه توصیف له دی.
اونگه کوره غرب دولت لراوزون مدت افغانستانده قالیشلری اوچون شوندی تبلیغاتلرگه قول اورماقده، لیکن کرزی جنابلری یاشلر تمانیدن ایلگری سوریلگن قطع نامه باره سیده جدی صحبت قیلمه دی.


text:
جنوب-غرب ماگیسترال آوتوموبیل یولونون ترکیب حیصهسینه عایید اولان حاجی قبول-بهرام تپه-مینجیوان آوتومبیل یولونون ۶۴ کیلومترلیک حیصهسی یئنیدن قورولوب.
آذربایجان آوتومبیل یوللاری دؤولت آگنتلییندن آخار. آذ-ا وئریلن معلوماتا گؤره، آپاریلان ایشلر یکونلاشدیریلیب.
بئله کی، بیلقان و فضولی رایونلاریندان کئچهن یولدا تیکینتی قوراشدیرما ایشلری ایکی حیصهدن عبارت اولماقلا حیاتا کئچیریلیب. ۱-جی حیصه ۱۱۳-۱۳۸ کم آراسی مسافهنی، ۲-جی حیصه ایسه ۱۳۸-۱۷۷ کیلومتر مسافهنی احاطه ائدیر.
عمومیلیکده یولون ۵۰۰ مین م۲-دن چوخ حیصهسینه ۲ قات اولماقلا ۱۲ سم قالینلیغیندا آسفالت-بتون اؤرتویو دؤشنیب.
یولون اوزرینده یئرلشن ۹ ادد ۲ آشیریملی، اوزونلوقلاری ۲۴-۳۶ مئتر اولان آوتومبیل کؤرپولرینین تعمیری ده یئکونلاشدیرلیب.
ماگیسترال یولون ۶۴ کیلومترلیک حیصهسینین یئنیدن قورولماسی ایله آرتیق باکی شهریندن ایستر بیلقان و فضولی رایونلارینین یول بویو یئرلشن یاشاییش منطقهلرینه، ایسترسه ده ایشغالدان آزاد اولونموش جبراییل رایونونون جوجوق مرجانلی کندینه راحت، مانعهسیز و تهلوکهسیز شکیلده گئدیش-گلیش تامین اولونوب، یوک و سرنیشین داشیماسی آسانلاشیب.


text:
متن کامل کتاب قورباغه را قورت بده!
نوع مطلب :متن كامل كتاب قورباغه را قورت بده! ،
نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم استان اردبیل شهرستان پارس آباد
متن كامل كتاب «قورباغه را قورت بده!»
پیشگفتار مترجمین و نویسنده – حكایت نویسنده
2) برای هر روز از قبل برنامه ریزی كنید
3) قانون 20/80 را در همه امور به كار بگیرید
4) پیامد كارها را در نظر داشته باشید.
5) روش الف ب پ ت ث را مدام به كار بگیرید
7) به قانون تشخیص ضرورت عمل كنید
8) پیش از شروع، مقدمات كار را كاملاً فراهم كنید
10) استعدادهای منحصر به فرد خود را تقویت كنید
11) محدودیت های اصلی خود را مشخص كنید
ادامه دارد ... .
اهمیت حجاب به زبان تصویر
نوع مطلب :اهمیت حجاب به زبان تصویر ،
نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم استان اردبیل شهرستان پارس آباد
چگونه هوش اکتسابی کودکان را افزایش دهیم؟
نوع مطلب :چگونه هوش اکتسابی کودکان را افزایش دهیم؟ ،
نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم استان اردبیل شهرستان پارس آباد
برگرفته شده از: http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100847221193
آنچه که آموزگار کلاس اول درمورد صداها وحروف زبان فارسی باید بداند .
نوع مطلب :آنچه که آموزگار کلاس اول درمورد صداها وحروف زبان فارسی باید بداند . ،
نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم استان اردبیل شهرستان پارس آباد
دانلود پاورپوینت ( دانستنی های معلم کلاس اول )
آنچه که آموزگار کلاس اول درمورد صداها وحروف زبان فارسی باید بداند .
به عنوان آموزگار کلاس اول دانستی های شما در مورد صداهای زبان فارسی و آواشناسی زبان فارسی تاچه اندازه است ؟
لطفاًپاورپوینت زیر رابا دقت مطالعه کنید :
فایل کامل تر همراه با تجربیات: دانستنی های معلم کلاس اول
فایل قبلی: دانلود
فولكوریك حیكایه لر
نوع مطلب :فولكوریك حیكایه لر ،
نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم استان اردبیل شهرستان پارس آباد
فولكوریك حیكایه لر
قره قویونون سودو و ...
بیر آدام علاج سیز بیر مرضه دوشموش و دوكتور دئمیشدیر: ساغالان دئییل، اؤله جك. بو كیشی بیر گون چؤلده بیر سورونون یانیندان كئچنده ، كؤنولو ایسته ییر بیر آز سود ایچسین. چوبانین قابی یوخ ایدی. اورالاردان بیر قورو كله تاپیر گتیریر، چوبان بیر قره قویونون سودون كلله یه ساغیر دولدورور. كیشی چوبانا دئییر: سو قالسین، من بیر آز هوشلانیم دوروب ایچرم. كیشی باشین قویوب یاتیر . اویاندان بیر ایلان گلسین، سوددن ایچسین و زهه رین سودون ایچینه تؤكسون.
كیشی آییلیر سودو ایچیر. گون كئچیر، كیشی ساغالیر. گئدیر دوكتورون یانینا دئییر: دئمیشدین من ساغالمارام. هئچ یئره منی یئره سوخوردون. گؤر نئجه آنادان دوغما ساغالمیشام.
دوكتور سوروشور، كیشی نئجه گئدیب چؤلده قورو كلله ده سود ایچدیگینین ماجراسینی دئییر. دوكتور دئییر: من هاردان باكیره قیزین كلله سین، قره قویونون سودون، آفی (افعلی) ایلانین زهه رین تاپاردیم سنی ساغالداردیم.
فیته ده گئتدی
قدیملر بیر آدام مكّه دن گلنده یا ائحسان وئرنده یا توی دویون اولاندا، شام- ناهار بیشیرمگه آشپاز گتیرردیلر. ایندی چوخلاری اؤزونو راحاتلاییب، قوناقلارا كارت گؤندرمكله اونلاری چاغیریب تالاردا شام – ناهار وئریرلر. البته ائوه آشپاز آپاران دا اولور.
آشپازلار هارایا گئدردیلرسه، یانلارینجا مالاغان، كفگیر، ال الرینی تمیزله مك اوچون بیر فیته آپارار و ایشله ینده بو فیته نی چیگین لرینه آتاردیلار.
ایش قورتاراندان سونرا، ایش یییه سی آشپازا پیلو و پایی وئرردی. آشپاز اتلری آلتدان، پیلوو اوستدن مالاغانا دولدورار، قازماق دا قویار، فیته یه باغلاییب ائوینه آپاراردی.
بیر گون بیر آشپاز ایشین قورتاریر، پیلو و پایینی مالاغانا دولدورور، كفگیر له بیرلیكده فیته یه بوكور، بیر آغاجین بوداغیندان آسلاییر.
بیر آناسی نین اوغلو آشپازین گؤزون اوغورلاییر، باغلامانی آغاجدان گؤتوروب اكیلیر. آشپاز دؤنور گؤرور پیلوو یوخدور. باغلامانی نییه آغاجا قویدوم دئیه، كور پئشمان ائوه قاییدیر.
آرواد آشپازی الی بوش گؤردوكده سوروشور: كیش بو گون پیلو و گیترمه دین، فیته – مالاغان هانی؟ آشپاز دئییر: فیته ده گئتدی پیلو وون پو...نا.
كیشی
یای ایدی . بیر كیشی گئجه یاریسی هامی یاتاندان سونرا، قمه نی گؤتورور دوشمنی نینی اؤلدورمك اوچون ائوی نین دیواریندان آشیر. اوتاقین قاپی – پئنجره سی آچیق ایدی. كیشی گؤرور دوشمنی نین آروادی نین اوستو آچیلیب، جانی لوت دو. چادرانی گؤتورور اوستونه آتیر.
كیشی فیكیر لشیر اگر بونو اؤلدورسه، آرواد اویاناجاق، و گؤزو آرواداین لوت جانینا دوشه جك. قاییدیرو دئییر سونرا اؤلدوره رم. قیچی نم – نه یه ایلیشیر سس قؤوزانیر.
دوشمن یوخدان آییلیر، الی قمه لی بیر كشینی گؤردوكده، توفنگینی گؤتورور گلن- گئدنی قاریشدیریر، لوله سینی كیشی یه ساری اوزادیب باغیریر: دایان! كیشی دورور. یاخینا گلیب سوروشور: سن منیم ائویمه نییه گیریبسن؟
كیشی دئییر: گلمیشدیم سنی اؤلدورم . دوشمن سوروشور: به نییه اؤلدورمه دین؟ كیشی دئییر: گؤردوم سنی اؤلدورسم، آروادین اویاناجاق، گؤزوم اونون لوت جانینا دوشه جك. اؤلدورمه دیم، دئدیم سونرا اؤلدوره رم.
دوشمن دئییر: سن كیشی آدامسان. توفنگی یئره آتیر، گلیر كیشی نین قاباغیندا دورور و دئییر: ایندی اؤلدور. كیشی دئییر: ایندی كی بو كیشی لیگی سندن گؤردوم،داها سنی اؤلدور مكدن داشیندیم. او گوندن ایكیسی ده محبت لی یولداش اولورلار.
پولو من ده!
بیر آدام بیرینه مال ساتیردی. مال الان دئدی : پولونو سونرا وئره جگم. ساتیجی دئدی: یوخ، من نقد ساتیرام. پولونو ایندی ایسته ییرم. اونلارین یانینداكی بیر اوچونجو آدام، ساتیجی یا دئدی: وئر، پولو من ده! بونون سؤزونه ساتیجی مالی نیسیه وئردی.
اون گون، ایگیرمی گون دی دی بیر آی كئچدی، مال آلان گتیریب ساتیجی نین پولون وئرمه دی. ساتیجی ضامین اولان آدامین یانینا گئدیب دئدی: دئییر دین پولو من ده! گتیریب منیم پولومو وئرمیر، دی وئر دا! ضامین دئدی: قاچیب می؟ اؤلوب مو؟ قاچارسا،اؤلرسه، پولو من ده!
داغین دالی
قوجالاریمیز دئیرلر: قدیملر بیر ائل، داغین دالیندا بیر آدام راست گلر، دیلینی قانمازلار. بو آدامی اؤز ایچلرینه گتیرر ائولندیررله. بیر اوشاغی اولار. طبعا اوشاق بویودو كجه هم آناسی، هم آتاسی نین دیلین اؤیره نیردی. اوشاق یئكلدی، اونونلا او كشینی دانیشدیردیلار!
گرك منیمله بارشاسینیز
دئیرلر: (هالای پؤزان) كوراوغلونون دلی لریندن ایمیش. اوچ گون یئیر، اوچ گون یاتار، اوچ گون گزرمیش. بیر گون چنلی بئله خبر گلیر دلیلرین نئچه سینی توتویلار. كوراغلو دلیلری ایله آت بئلینه دولور، هالای پوزانی یاتدیغینا گؤره اویاتمیرلار.
كور اوغلو دلیلر ایله گئدیر توتولموش دلیلری آزاد ائدیرلر. بویاندان هالان پوزان اویانیر گؤرور دلیلر یوخدورلار. سوروشور، ماجرانی دئییرلر. هالای پوزان آتینی مینیر گلیر او شهره چاتیر. ائله شهرین قاپیسیندان گیرندن، هر كیمه یئتیشیر بیر چوماق ووروب یئره سریر.
شهرین بؤیوكلری گلیب دئییرلر: بابا كور اوغلو ایله باریشدیق، دلیلری ده بوراخدیق. هالای پوزان دئییر : كور اوغلو كیمدیر گرگ منیمله باریشا سینیز. هارا یئتیشه جك، كور اوغلو یا خبر وئریرلر، اؤزو گلیر هالای پوزانی یوشودوب آپاریر.
حیله
بیر آدام دوه ایله یولدان كئچیردی. گؤردو بیر گنج خانیم اوتوروب داری گؤزتله ییر. بللی ایدی بوخلوت یئرده كیشی نین خییالیندان نه لر كئچه جك ایدی
حیله ائدیب دئدی: خانیم، حویك (حئیف) منه، حویك سنه، حویك دوه یه، حویك داری یا. خانیم دئدی: نئجه میه؟ كیشی دئدی: من سنه ال ووراجاغام، سن چیغیراجاقسان، كنددن تؤكولوب گله جك لر، منی اؤلدوره جكلر، دوه نی آپاراجاقلار، دارینی آیاقلایاجاقلار، سنین ده آبیرین گئده جك.
خانیم چوخ ساده ایدی، كیشی نین حیله سینه آلدانیب اؤزونه دئدی: دوز دئییر دا! جواب وئردی یاخشی دا،چیغیرمارام!
قیسمت اولسا گلریمن دن
قدیم زامان بیر تاجیر یمن دن پارچا گتیریب ساتاردی. یمن ده آلدیغی پارچالاری توپ- توپ باردانا دولدورماغا مشغول اولدوقدا، یمن ده كی تاجیر طرفی ، بیر بادامی سیندیریر و ایچینی تاجیرین آغیزینا قویماق ایسته ییر. بادامین ایچی تاجیرین دوداغیندان زویور و باردانین ایچینه دوشور.
پارچالاری بارداندان چیخارتماق زحمتی، بادام ایچینی تاپماغا دیمزدیر. تاجیر گتیریر اؤز شهرینده پارچالاری بارداندان چیخارداندا، تاجیرین اوغلو بادام ایچینی گؤرور و گؤتوروب آغیزینا قویور. تاجیر دئییر : قیسمت اولسا گلریمن دن، قیسمت اولمازسا، دوشر دهن دن.
دایین كیم دیر؟
بیر سویقونچو، یولدا بیرینی سویماق ایسته ییردی. او آدام سوروشدو: سنین دده ن كیم دیر؟ سویقونچو دئدی: منیم دده م خلیل دیر. او آدام دئدی: دده نی تانیییرام، سن آدام سویانمازسان. سویقونچو توفنگین گلن – گئده نین قاریشدیریب، دیزین یئره سویكه دی و دئدی: هر نه یین وار چیخارت قوی یئره. وورورام ها! او آدام سوروشدو: دایین كیم دیر؟ جواب وئردی: عظیم. او یانا آدام دئدی: دایی نی تانیییرام، سن آدام وورا بیلرسن، اویاندا كئچرسن. بونو دئیرك هر نه یین چیخار دیر قویور یئره.
بویوك توی و اینقیلاب
اینقیلاب زامانی (پیركندی) نده، چوخ یاشلی بیر قوجا كیشی وارایدی. خوی دا ایدی. هر دن اوغلو كنده گلنده، شهرین دوروموندان سوروشاردی، بوقوجا شاه رئژیمی نین دئویریلمه سینه اینانمازدی.
بیر گون یئنه اوغلو كنده گلمیشدیر. دئدی: ماكی قاپیسیندا، حاجی پاشا گیل بؤیوك تو چالیر و گووك گئدیرلر. قوجا كیشی دئدی: بئله اولارسا، اونلارینكی قوتولوب. اونلارین هئچ زادی قالماییب دیر. شاد و گوجلو اولماغا تظاهور ائدیرلر. اوگونون صاباحیسی اینقیلاب غالیب گلدی و شاه رئژیمی دئویریلدی.
بالیغی نییه كسمزلر؟
شدّاد جماعته دئدی: سیزین الله ینیزی ووراجاغام. اوجا بیر میناره تیكدیردی،بو میناره ائله اوجا ایدی كی بویونا اوشاق دوشن بیر آرواد، میناره نین باشینه چیخیب یئره قاییتدیقدا دوغاردی!
شدّاد چیخدی بو میناره نین باشیندان گؤیه اوخ آتدی. آللاه شدّادین قلبین سیندیر ماسین دئیه، باغیلغی توتودو اوخون قاباغینا، اوخ بالیغا دیدی و قانی شدّادین الینه توكولدو. دئدی بودور باخ، آلله ینیزی ووردوم، بو دا قانی!
بالیق آلله ا شیكایت ائیله دی : نییه منی كافرین اوخونون قاباغینا توتدون؟ گؤیدون سس گلدی: بیچاغین آجی سین سندن گؤتوردوم. بوندان بئله بیچاق سنه حرامدیر. اودوركی بالیغی كسمزلر بلكه آتالار توپراغین اوستونده جان وئریب اؤلر.
شدّداین جنّتی
شدّاد جنّت قاییتدیردی قالدی قاپیسی. جنّته لاییق قاپی تاپیلمادی. جبراییل تانری نین امری ایله جنّتین قاپیسین نین بیر تایین گتیردی یئر اوزونه. بیر قوجا كیشی صورتینده، آپاردی بازاردا ساتماغا. شدّادا خبر یئتیشجك اؤزو گلدی. گؤردو بلی لاپ جنّته لاییق بیر قاپی تاییدیر. سوروشدو: بو قاپی تایینی نئچه یه ساتیرسان؟ قوجا دئدی: قاییردیغین جنّتین یاریسینا. شدّاد راضیلاشیر، كاغذ یازیر و هر ایكیسی كاغیذی ایمضالاییرلار.
شدّادین جنتی هله كامیل لشمه میشدیر. قاپی نین بیر تایی قالمیشدیر. شدّاد برك ویرنیخیردی قاپی نین او بیریسی تایینی دا تاپسین. نئچه گون سونرا جبراییل آلله ین امری ایله همان قوجا صورتینده جنّت قاپیسی نین اوبیریسی تایینی دا گتیردی.
شدّادسوروشدو: نئچه دئییر سن؟ قوجا دئدی: قاییردیغین جنّتین او بیریسی یاریسینا. شدّاد كاخ قالدی، نئیله سین! ائله گؤزل ایدی كی قاپیدان كئچنمیردی. جنّتین هامیسین نئجه ساتسین! وزیر و وكیل لری ییغدی بیر یئره،اونلارا گییشدی.
دئدیلر: نئیله یر آل قوجا كیشی دیر ووراریق اؤلر. شدّاد جنّتی نین قالان یاریسینی دا قاپی نین اوبیریسی تایینا ساتدی. كاغیذ یازدیریب ایمضالاشدیلار. جنّتین هامیسی اولدو قوجا كیشی نینكی.
جنّت قاییریلیب قورتولموشدور. شدّاد آتی مینیر، گلیر جنّته گیرسین. عزرائیل گؤزونه گؤروشوب دئدی: واختین قورتولوب جانینی آلاجاغام. شدّاد دئدی : زحمت چكیب جنّت قاییتدیرمیشام، بیر ساعات ایذین وئر بو جنّتی گؤروم.
عزرائیل دئدی : اولماز واختین قورتولوب. شدّاد آیاقلارین آتین قارینینا گوپسه ییب آتا بیر قامچی ووردو كی چاپیدیب جنّته گیرسین. عزرائیل آمان وئرمه دن در حال جانین آلدی.
شدّاد مملكتین گؤزل قیز،گلین و آروادلارینی حوری و ملاكه دئیه جنّته ییغمیشدیر. بونلار، شام دا قالمالی اولدولار. شام اهلی اونلارین سویونداندیلار. او دوركی هامی لیقجا گؤزل اولارلار.
ائو اولمادین باری ائشیك اول
بیر آدامین ائوی دامیردی. چیخدی ائشیگه گؤردو یاغیش كسیب و گونش چیخیب دیر. الین دامینا توتوب دئدی: ائو اولمادین باری ائشیك اول!
فیرووون (فرعون)
فیروون بیر آروادا ظولم ائله میشدیر. آروادین اورگی آجیشیب دئدی: آلله یاتیبسان، آییل، آییقسان ائشیت! گؤرورسن سنین بنده ن منه نئجه ظولم ائیله ییر.
بیر گون آرواد دنیز قیراغیندا پالتار یویوردو. گؤردو اوزاقدان سویون اوزونده بیر شئی گلیر. یاخینلاشیدیقدا گؤردو بیر كلله دیر، و ساققالیندا نم – نه قده ر میرواری و جواهیرات واردیر. كلله نی توتور،آیاغی نین آلتینا قویور و جواهیراتی بیر- بیر ساققال دان قوپارتماغا باشلاییر.
غئیب دن سس گلدی: بیلیرمیسن آیاغی نین آلتیندا كی كیمین كلله سیدیر؟ بو همان سنه ظولم ائدن فیرووون كلله سیدیر. ظولملری چوخالمیشدیر، اونو دنیزده بوغوب بو حالا سالمیشیق. گؤر آلله یه آییقدیر یا یوخ!
آقا فرماندارین راحات یوخوسو
ایكینجی پهلوی زامانی، خوی ون فرماندارلیغی و بلدیِه ایداره سی بیر بینادا یئرلشردیلر. بو بینا آشاغی ماكی خیابانیندا (ش ، صمدزاده) ایدی. فرماندارین ائوی ، بو بینانی دال حیطینده اولاردی.
گئجه لر اوچ نفر بلدیّه ماموری آییق قالار، قورباغالار قورولدایاندا، حووضا داش آتاردیلار قورباغلار سسین كسردی. بئله لیكه آقا فرماندار راحات یاتاردی.
پامبیق
بیر آدام پامبیق اكردی. محصول یاخشی اولاندا دئیردی: آللاه چوخ شوكور، پامبیغین بو دونیا یادا خئیری وار، او دونیا یادا . آمما هر عیلّت اوزره بیر ایل پامبیق محصول وئرمزسه ایدی، آجیشییب پامبیقا دئیردی: زهه ر اولاسان، یاخشی اولارسا ایدین، نییه اؤلونون گؤ ... و نه تیخیر دیلار.
نوخدا سیز
شئیطان یول ایله گئدیردی. دالدان بیر كیشی گلیب چاتیر سوروشور: هارایا گئدیرسن؟ شیطان جواب وئریر: گئدیرم بو قاباقداكی كنده. كیشی دئییر: من ده او بیریسی كنده گئده جگم. یولداش اولور گلیرلر. كیشی شئیطانین الینده نئچه گؤزل ایپ گؤرور و سوروشور: او ایپلری نئیله ییرسن؟ شئیطان جواب وئریر: قاباقداكی كند ده نئچه آدامین باشینا نوخدا nokhda ووراجاغام. كیشی دئییر: بیرین ده منیم باشیما ووردا! شئیطان دئییر: سن منیمله گلیرسن، سنه نوخدانین گركی یوخدور.
ماشا جیزیق چكنده
بیر قفه چی نین، قفه دن ائشیكده دوكانچی موشتریسی وارایدی. ساوادی اولمادیغینا، قفه نین سوواخلی دیوارنیدا بو موشتریسی اوچون بیر یئر آییرمیش، اونا آپاردایغی چایلارین سایینجا مانقال ماشاسی ایله دیوار دا جیزیق چكردی.
حئسابلاشاندا او جیزیقلارین سایینجا چای پولو آلاردی. دوكانچی موشتری گؤردو مثلا ایچدیگی چایلارین سایی یئتمیشه چاتماز، قفه چی اوندان یوز دنه چایین پولون آلیر. قفه چیه اعتراض ائدنده، قفه چی ده اؤزونه آرخایین ایدی كی ایشینده ایری لیك یوخدور. آند- ماند ایچردی یوخ ائله بو سایی دا سنه چای وئرمیشم.
موشتری، قفه چی ماشا ایله جیزیق چكنده گؤرموشدو، دئدی: سن ماشانین بیر قولو ایله جیزیق چكنده، بیلمیرسن، آنجاق ماشانین اوبیریسی قولو دا بیر جیزیق سالیر. یعنی هر بیر دنه چایا ایكی دنه جیزیق چكیرسن. بو دؤنه جیزیقلاری میخ ایله چك، گؤر حئساب دوز چیخر یا یوخ؟!
قوجا كیشی نین اوغولو قیز مدرسه سینده
بیر قوجا كیشی تانییاردیم. باققال ایدی. بو كیشی نین اوغولو معلیم اولور، قیز مدرسه سینه وئریرلر. كیشی بیر زوپا گؤتورور، گئدیر دؤیه – دؤیه اوغولون مدرسه دن چیخاردیر، منیم اوغولوم قیزلارا درس وئره؟!
باش پولو
اورمیه طرفینده اربابلار بیر دب قویموشدولار، جماعتدن (باش پولی) آلاردیلار. بو وئرگی اوشاقلاری توتمازدی، یالنیز بولوغ یاشینا چاتانلار وئرملی ایدیلر.
بیر آدام بو ظولومدان جانا گلیر، (بی باش كی اؤزونو ساخلایانمایاجاق نه یر گركدیر) دئیه بیچاغی چكیب اؤز بوغازین كسیر.
او منطقه نین اربابی، بو عملی آردینجا باش پولو دبینی ییغیشدیرار.
ساغ اول، امنیه اول
ساوا شهری ری نین تورك كندلری نین بیرینده، ایكی اوغرو بیر امنیه ایله قارشیلاشدیقدا، اوغرولار امینه نی توتور و دوه نین بئلینه باغلاییرلار. امنیهه چیغیر- باغیر سالیر. یولدان كئچن لر سوروشورلار: بو آدام كیم دیر؟ نییه چیغیر – باغیر سالیب دیر؟ اوغرولار دئییرلار: بو بیزیم غارداشیمیز دیر. دلی اولوب اودور كی دوه نین بئلینه باغلامیشیق. امنیه سسلیه نیر: یالان دئییرلر، من امنیه یم. منی توتوب باغلاییبلار. اوغرولار دئییرلر: اولسون ، ساغ اول، امنیه اول.
آزدیر
ساوا شهرینین كندلرینین بیرینده، بیر آرواد ارین ائودن ائشیگه اؤتورور. ار چیخیر دامین باجاسیندان ایچری باخیر. آرواد شام سوفره سین سالمیش و اوشاقلارا غذا چكیردی. بیر قابادا غذا چكیب قیراغا قویدو. كیشی باجادان سسلندی: دوزدی من كوسموشم، آمما او غذانی هر كیمه چكدینیز، آزدیر.
حضرت موسی
بیر گون حضرت موسی ، موناجاتیندا تانری یا دئدی: بیر گون تانری لیغینی منه وئر. تانری بویوردی: باشارانمازسان. حضرت موسی دئدی: تانریم نه اولار، بیر گوندی دا! تانری بیر گون تانری لیغینی حضرت موسی یا وئردی.
ایندی حضرت موسی یئرین – گؤیون تانریسی دیر. هر نه یی گؤرور هر نه یی ائشیدیر، هر نه یی دویور، گؤردو بیر دنچی دییرماندا بوغداسین اویودور. دنی نین شاهادین (دییرمانچی حققی) ، بیر قوجا آروادین دنیندن چیخدی. حضرت موسی دنچی یه بارماغین سیلكه لدی. دنچی یوكون چاتیر، ائششه یی قاباغینا قاتیر، كندینه ساری یول لانیر. یولدا بیر دره دن كئچنده ، حضرت موسی یاغیشا امر ائیله دی یاغدی، بیر سئل آتلاندی كی گل گوره سن، سئل، كندلینی و ائششه گینی گؤتوروب داغ- داشا چیرپدی و یولون اوستونده كی اون – اون بئش كندی یویوب آپاردی. تانری بویوردو : ما موسی گؤردون باشارانمازسان!
خوش بختلیك
بیر گون قارغا یوواسینا گلیر، گؤرور بالاسی باشین قویوب چیگینی نه،غوصّه لی اوتوروب. سورشدو: بالا نییه كئفین یوخدور؟ قارغانین بالاسی دئدی: هاردان كئفیم اولسون، من خوشبخت دئییلم. قارغا دئدی: بالا من دونیانی دنین اتین گتیریریم سن یئییرسن ، نییه گرك خوشبخت اولمایاسان؟! بالاسی دئدی: منه سود وئرمیرسن!
آروادین سویوق اری
بیر آرواد بیر شئیخین یانینا گئدیر و دئییر: آقا شئیخ منه بیر دوعا یاز، اریم منه باخمیر. منیمله سویوق داورانیر.
آقا شئیخ آروادین سیر- صوفتینه، اوستو- باشینا باخیر، گؤرور اوزو توكلو، و ایین-باشی پینتی دیر. آروادا آجیقلانیب دئییر: گئت اؤز تمیز لیگینه باخ، بو پینتی لیكله یازیق كول – باش ارین سنه نئجه باخسین.
چیچك و قیزیلجا
چیچك ایله قیزیلجا دانیشیردیلار. چیچك دئدی: من گئدیرم گؤزون آپارام. قیزیلجا دئدی: من گئدیرم اؤزون آپارام.
ایشسیزلر
ایكینجی پهلوی زمانی هویدا باش ناظیر (نخست وزیر) اولاندا، مشكین شهرین گنجلری گؤتوروب بیله سینه مكتوب یازیر دئییرلر: شهریمیزده دیپلومه لر ایشسیز دیلر، سحردن آخشاما خییابانلاری اؤلچورلر.
هویدا بونلارین جوابیندا نه دئیرسه ایدی یاخشی ایدی؟ هویدا گنجلرین جوابیندا یازدی: سن فخر ائیله یین مملكتیمیزده ایشسیزلرین معلومات سوییه سی دیپلوم حدّینه چاتمیشدیر.
خوی ون اؤزوندن دئییم: موعیّّن گونلر، خان كاروانساراسی قاباغیندا رئژه مراسیمی اولاردی. سیر ورزیشكارلارا یئتیشر، ورزیش كلوبو عوضولری (اعضای باشگاه ورزشی) اولاراق، بیر بایراقین آردینجا قالابالیق حالتده، شاهین شكیلی نین قاباغیندان كئچنده،هر یئردن سس قووزاناردی: ایشسیز دیپلوم لار.
تولكو آغلاییر
بیر تولكونون گؤزو آغریییردی. حكیمه گئتدی. حكیم دئدی: گرك تمیز بیر اوجاق باشی نین توپراغیندان گؤزلرینه سالاسان. تولكو باشلادی آغلاماغا. حكیم سوروشدو: نییه آغلاییرسان؟ تولكو دئدی: آخی اوجاق باشی قالماییب من سـ... مامیش.
چاناغی اؤز باشیندا سیندی
خرمنی دؤیوب بوغدانی سوووراندن سونرا، موباشیر گلر، بوغدانی چاناق – چاناق اؤلچدورر، ایكی چاناق اكینچی یه بیر چاناق دا اربابین پایین آییراردی.
چاناق دئدیگین تاختادان قاییریلمیش اوستوانه شكیلینده بیر قاب ایدی. مثلا دیبی بوتون و قیراقلاری اوجا خلبیر كیمی.
چاناغین آغیر طرفی دایره سی نین قوطرو (قطر) بویونجا، بزازلارین دمیر آرشینلاری كیمی دمیر لئنت اولار و ایكی طرفه یاپیشاردی. بوغدانی اؤلچنده چاناغا دولدورار، ائلی و اوزون بیر تاختایلا چاناغین آغیزین سیییراردیلار كی بوغدانین آرتیغی یئره تؤكولسون. چاناغین آغیزین سیییراندا، الده كی تاختا، دمیرین اوستونده حركت ائدردی ...
موباشیر، بیر اكینچی نین بوغداسینی اؤزو اؤلچوردو، كندلی نین پایین اؤلچنده چاناغین آغیزین سیییریر، اربابین پایین آییراندا ایسه،سیییرمادان قالاما اؤلچوردو.
اكینچی موباشیره ائعتیراض ائدیر. موباشیر هیرسله نیر، چاناغین دمیریندن یاپیشیب گؤیه قالدیریر و دئییر: چاناغی ووراجاغام كلله نه ها! موباشیرین خیانتی بیر یانا،بو داورانیشی دا كندلی نین برك آجیغینا گلیر و یاپیشیر. چاناغی موباشیرین باشینا چالیر. كندلی گوجلو ایدی. موباشیر چاناغی قووزادیغی حالدا، الی قاتلانیر، چاناق دیییر موباشیرین باشی یاریلیر و چاناق دا سینیر.
تایپ شده از: سررسید آذربایجان (گنجینه تاش)، تالیف حسن ضیایی جباری
توسط: علی اكبر ادهم ماراللو - نوروز 88


text:
تخارولایتیده ینه هم قیز طلبه لر زهرلندی
تخار ولایتی نینگ فرخار تومنیده گی ناهیدشهید ناملی قیزلر مکتبیده اونلب قیز طلبه زهرلنگنی خبرقیلینگن شونینگدیک زمان اوتیشی بیلن زهرلنگن لر سانی کوپه یب باره یاتگن
تخارولایت رسمیلرگه کوره زهرلنگن قیزلر سانی قرق کیشی بولیب اولر ایسه دوالش اوچون فرخار تومنیده گی کسلخانه گه انتقال بیریلگن. زهرله نیش حادثه سی یوزبیریشی گه اساسی عامل نیمه بولگنی حاضرگه انیق لنمه گن. محلی رسمیلر بو حادثه یوزه سیدن تیکشرو ایشلر باشله تیگنینی معلوم قیلگن. بوندن بیرکون آلدین تخارمرکزیده جایلشگن قیزلرمکتبلریدن بیریده زهره لنیش حادثه سی یوزبیریب یوزدن آرتیق قیز طلبه زهرلنگنی ایتیلگندی. شونینگ دیک سونگی بیر آی جریانیده تخارولایتیده گی بیرقنچه قیز مکتبلریده آلتی مرته زهرله نیش حادثه سی یوزبیرگنی کوزه تیلدی. بوحادثه دن تورته سی فقط تخار ولایتی نینگ مرکزی تالقان شهریده یوزبیرگن. قیزلرمکتبلریده کیتمه کیت زهره له نیش حادثه لری یوزبیریب کیلرایکن، حاضرگه قدر هم بوکبی حادثه لرنی یوزبیریش گه اساسی عامل نیمه بولگنی انیقلنمه گن. محلی رسمیلر، شوندی حادثه لرگه عیبدار تورت کیشی نینگ توتیلگنیدن خبربیرگن بیراق، اولرنی کیملیگی حقیده هیچ قندی معلومات بیرمه گن. زهرلنگن قیزلر عایله لری شوندی حادثه لر آلدی آلینمه سه، اوز فرزندلرینی مکتب باریشگه ایزین بیرمه یشین ایتگندیلر. هرچند بوکبی عمللر کوپراق طالبان عصیانچیلریگه نسبت بیریله دی اما طالبان گروهی تخارده گی بی بی هاجره ناملی قیزلر مکتبیده زهرله نیش حادثه سی یوزبیریشی ارتیدن بیربیانات ترقه تیب، حادثه نی قتیغ قاره ب چیقدی. عینی حالده طالبان گروهی اوزبیاناتیده، مکتب لرگه اوت قوییش و مکتب اوقووچیلرنی زهرلنتریش حادثه لریگه قولی بولگن شخصلرنی انیق لب اولرگه جدی جزا بیریشی بیلن آگاه لنتیرگندی.


text:
مزارشریف میوه جات بازاریده وطنی محصولاتلر نرخی آشیب باره یاتگنی ایتیله دی
یاز موسمی کیریب کیلیشی بیلن، مزارشریف بازارلریده میوه وباشقه محصولاتلر نرخی آشگنی دن اهالی شکایت قیلماقده لر.
بازارده ایچکی و تشقی محصولاتلر مقداری کوپ کوزگه کورینگنی گه قره مه ی، کوندن کونگه اولرنینگ نرخی آشیب باره یاتگنی ایتیله دی. ساتووچیلرنینگ ایتیشیچه، تشقریدن کیلتیریلگن محصولاتلرگه نسبتآ، ایچکی محصولات گه مشتری کوپ.
میوه ساته دیگن دوکاندارلر، بو ییل بهار فصلی ده نا قوله ی یاغگن یامغیر و ژاله اکثرمیوه درختلرگه ضرر ییتگنی، ایچکی محصولاتلرنینگ بازارده کمه ییب قالیشی و اولرنینگ نرخی آشیشیگه سبب بولگنینی ایتماقده لر.
مزارشریف نینگ میوه جات بازاریگه کیریب نظرسالگن حالده، بهری بیر زراعت محصولاتلرنی کوپ اوچره تگن بوله سیز، لیکن مقداریگه قره گنده اولرنینگ نرخی یوقاری.
اوشبو محصلاتلرنی ساته یاتگنلر خریدار کوپلیگی و درآمدلری یخشی لیگی نی گپیره دی، اما اکثر خریدارلر میوه و شونگه اوخشش زراعت محصولاتلرنی ساتیب آلیشگه قوریبیمیز ییتمه دی دیب شکایت قیلماقده لر. اولر کوره، یاز فصلی کیریب کیله یاتگنی گه قره مه ی، وطنی محصولاتلر قیمتلشیب بارماقده.
مین وطنی محصولاتلرنرخی بوگونگی کونده بازارده قیمتلشگنلیگی سببی نی ساتووچیلردن بیریدن سوره دیم:" بهار موسمی ده ناقوله ی یاغققن یامغیر وژاله زراعت محصولاتلری اینیقسه میوه لی درختلرگه کته خساره ییتکزدی، بوگون شو سببدن بازارده بهری بیر وطنی میوه جوده آز و نرخی هم قیمت. ایریم آدملرنینگ ساتیب آلیشگه قوربی ییتمه یدی".
ایندی خریدارلرنینگ فکرینی اورگه نیش لازم، اولرنینگ وطنی محصولاتلر نی ساتیب آلیشگه قوربی ییتمه دی می یوق؟"ساتیب آلیشگه قوربیم ییتمه ی دی؛ لیکن وطنی محصولاتلرهم کوندن کونگه قیمتلشیب بارماقده دییدی:" پولدار و بای آدم اوچون یخشی ساتیب آلیشگه قوربی ییته دی، اما غریب و کمبغل آدملر آلالمه یدی، کوریب توریبسیز بیر کیلو چکه 120 افغانی، بیر کیلو وطنی پامه دیر 60 افغانی وبیر کیلو بامیه هم 130 افغانی گه ساتیله دی، بونگه کمبغل آدملرنینگ کوچی ییتمه یدی. دولت بازار وضعیتی نی نظارت کیره ک، نظارت قیلمه یپتی حاضر".
ایریم شخصلرگه کوره، ایچکی محصولاتلرنینگ صفتی وتازه لیگی تشقریدن کیلتیریله دیگن محصولاتلرگه نسبتآ یخشی بولگنی و خریدارلری کوپه یگنی، اونینگ بهاسی آشیشیگه سبب بولگن. خریدارلردن بیری نیمه خرید قیلیشی و وطنی محصولاتلر صفتی باره سیده گپیره دی:"مینگه وطنی محصولاتلر یاقه دی، خارجی محصولاتلرنی یاقتیرمه ی من. هه، بو ییل بازارده وطنی محصولات اینیقسه میوه اونچه هم کوپ ایمس. بولسه هم نرخی قیمت".
اولرنینگ ایتیشیچه، تشقریدن کیلتیریله دیگن محصولاتلر بیر تماندن کته خرجت طلب قیله دی، وباشقه تماندن ایسه، اولرنی اکثریت آدملرنینگ ساتیب آلیش گه قوربی ییتمه یدی.
محصولات ساتووچی تشبثکارلر، هوا ایسیب باریشی بیلن اولرنینگ محصولاتلری بوزیلیب کیتیشی باره سیده هم تشویش بیلدیرماقده لر. اولر اوز محصولاتلری سقله نیشی اوچون موزخانه لریوقلیگی، و دولت نینگ بوخصوصده هیچ قنده ی اعتبار قره تمه یاتگنی دن شکایت قیلماقده لر. اولردن بیری بوحقده بونده ی دییدی:"بیز دولت دن محصولاتیمیز بوزیلیب کیتمسلیگی اوچون موزخانه قوریب بیریشی نی سوره ی میز. بیرآیدن سونگ وطنی پیاز، کچالو وباشقه هول میوه لر ییتیشه دی، اولر سقلنگن حالده، بازارده شو محصولاتلرنینگ نرخی هم یوقاری کیتمه ی دی و خارجی محصولاتلرگه هم احتیاج سیزیلمه یدی".
کیینگی ییللرده مملکت شمالی حدودیده نا مساعد یاغینگرچیلیکلر ایریم ایکینزار ومیوه باغلریگه خساره ییتکزدی. دهقانلرگه کوره، اولر بوخصوصده عملگه آشیرگن برچه محنتلریدن ییترلی درجه ده محصولات قولگه کیریته آلمه گنلر. بوندن تشقری میوه لی درختلرنی تورلی خیل طبیعی آفتلرهم تهدید ایتگنیدن هر دایم دهقان و باغدارلر شکایت ایتیب کیلگنلر.


text:
ایران کئچمیش ویتسه-پرزیدنتی، حاضردا پرزیدنت سئچکیلرینده نامیزد اولان مصطفی هاشمی طبا ادعاسندان گئری چکیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، هاشمی طبا نامیزدلیکدن ایمتینا ائدیب و طرفدارلارینی حسن روحانییه سس وئرمهیه چاغیریب.
«من ایستییرم کی، بوتون عزیز هموطنلریم اؤز سسلرینی جناب حسن روحانییه وئرسینلر. بو، ایرانین قورونوب ساخلانیلماسی و تهلوکهسیزلیگی اوچون لازیمدیر» – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، ایراندا پرزیدنتلییه ۶ نامیزد قیده آلینمیشدی. تبلیغات زامانی تهران مری (شهرداری) محمد باقیر قالیباف رئیسینین، ایسهحاق جهانگیری و مصطفی هاشمی طبا ایسه حسن روحانینین خیرینه نامیزدلیکدن ایمتینا ائدیب.
حاضردا اساس رقابت ۳ نامیزد مباریزه آپاریر – حاضیرکی پرزیدنت، اصلاحاتچیلارین دستکلدیی حسن روحانی، محافظکارلارین دستکلدیی ایبراهیم رییسی و مستقیل مصطفی میرسلیم.
اساس رقابت حسن روحانی و ایبراهیم رییسی آراسیندا گئدیر.
سئچکیلر مایین ۱۹-دا کئچیریلهجک.


text:
علی سليمانی
گونین یورغون چاغی، یورولموش بیر کاروانین یولچیسیام.
دویغولاریملا چیرپینیرام- هله بیلمیرم، بو کاروان هارا
گیدیر، هارا. قولاغیما گلیر بیر سس. بوسس سه گاه نغمه
سیدیر یا چهارگاه، الهی نه دن اورگیمه دولوبدور آه – چوخ
تانیش گلیر منه بو سس، ایله بیل خانین (1) سسدیر، خانین.
ایرواندا خال قالمادیر او خال نه خالدیر قوشا دوزدیرمیسن-
ده گوریم نه خالدیر بیله دوزدیرمیسن. داها منده جان
قالمادی او خال نه خالدیر قوشا دوزدیرمیسن ده گوروم نه
خالدی بیله دوزدیرمیسن. (2) خان تبریزده بویا باشا چاتیر-
قارا باغدا اوجالیر- تبریزده اویانیر – باکیده دایانیر.
هه خانین سسدیر خانین- ناتوانین
(3)روحی اوندا یوکسلیر-آغابیمین (4) نغمه سی اونلا دیله
نیر. بو سس خانین سسدی. دویورام دویغولاریملا، دومانلار
آراسیندا تاپا بیلمیرم اوخویانی، هر طرفدن عکس صدادیرکی
گلیر
قولاغیما، چاشیب قالمیشام، هیچ کیمی تاپا بیلمیرکی اوندان
صورام بو کیمدیر. ایله بیل کی منه الهام اولور بو خانین
سسدیر. چاشیب قالمیشام باکی ايله تبریز آراسیندا. ولیعهده
باش ایمیه ن یوخسا شوشادا هارای قوپاران، خاندی. مودرک بیر
قوجا چیخیر قارشیما. صوریرام بو سس هانسی خانین سسیدیر؟
قوجا تبسم له منه باخیب دیر ایلین او باشی بو باشی اولماز،
نه فرقی وار، هانسی بیری اولور، اولسون، بو آذربایجان
اولادینین هارایدی. اوتانیب باشیمی سالیرام آشاغی. حاق
سوزه نه دیم آخی.
دیرمکی نه اولاردی بو کاروانین
یولو تبریزه اولایدی. داریخمیشام تبریزین، بوروخ - بوروخ
کوچلرینه، ایله بیلکی آغابیم خانیمن، حسرت قالدیغی کیمی
قاراباغدا خاری بولبوله(5). فیکریمده جانلانیر قاراباغ
شکسته سی(6)، اخویورام اوز، اوزومه
عزیزیم قاراباغ، شکی شیروان
قاراباغ جنت دونسه تهران، ینه یادان چیخماز قاراباغ (7)
حیف اولسونکی آغابیم خانیمده
بیلمیرکی تبریزیمده، تارلارین تئللری تئل - تئل، قاراباغ
شکسته سی بوغازلاردا شکاست اولوب، اخوماغا، هوس یوخ، هوسده
اولاندا، نفس یوخ.
آغیزلار تیکلیب گوزللر آغلایر،
هرباشی پاپاقلی بوغولونی گوروب فاچیرام اوستنه، سانیرامکی
ستارخاندی بو، تبریزین اسگی کوچلرینی قاریش قاریش گزیرم ،
بیری دیر نه زاماندی اولوب بیری دیرکی قالیر، دمیر قاپی
دربندن اردوبادا قدر، اورداندا اردبیله، خویا قدر گزمیشم ،
سس سوراخ وئرن یوخدو، یوخ. بو اولیبسه، بونون مزاری وطنین
هانسی گوشه سینده دیر، قالیرسا نیه ملتی بوقدر، سولغوندی
دویغولاریملا چیرپینیرام،
عینالینین باشیندا، ایز قویورام تورپاغیندا داشیندا،
دورورام او یالقیزمجیدین قارشیسیندا- بلکه اخویام، تانریا
ایکی رکعت حاجت نمازی، دیمکی اولو تانریا، ندیر بو قارا
دومان تبریزیمین باشیندا.
سرسم سرسم قالمیشام، شام کیمی
اریب یانمیشام، بیلمیرکی هاردا قالمیشام، بلکه عاشیقلی
کاروانین (8) اراباسیندیام من، بارنجدان گیدم سر دریه- یاز
چاغی باخام یام یاشیل باداملارین،آغ اورپینه. اوندا
سانارام تبریزیمده یازدی همیشه.
باخیرام نه داغ دینیر نه داش،
گوزلردن توکولور یاش، بوغازلاردا کندیر، بو قارا
گونلرفالان دئیل، گندندیر، بو دنیادا بیر حقیقت وار،
حقیقتده، صداقت وار، اینانین بونا اینانین.
بیر قارا گینملی قادین چخیر
قارشیما، گوریرم حسرتله باخیر گوز یاشیما، منه چوخ تانیش
گلیر تانیش، منه اورگیم دیر بونلا دانیش، هانسی عصرین،
آدامیدیر بیلمیرم اما منه حرمتله یاناشیر. آناکیمی چکیر
الین باشیما، مینلرله اوشاق اونین اویودنو دینلیلر، اونی
اوشاقلار سسلیر مرضیه (9) آنا، منده قوشولوب سسلیرم، سسیمه
سس وریر، جان آی اوغول جان. دردیمی سویلیرم اونا، اورپگی
آلتیندان بیر کلاشینکوف چیخاردیب وریر منه، تبسم له سویلیر
آی اوغول داها امید قالیب بونا.
ایضاحلار
1-2-خان
اصلینده گونئی آذربایجانین گورکملی صنعتکاری ابوالحسن
اقبال آذرین لقبیدیر. اونون چوخ گوزل و واله ایدیجی سسی
اولوب و شخصیت باخیمینداندا تواضعکار و دنیا مالینا باغلی
اولمیان بیر انسان ایمیش، تبریزین اهلی اونا چوخ حرمت
ائدرمیشلار. مشهوردیرکی بیرگون ولیعهد تبریزده ابوالحسن
خانی دعوت ایدرکی گلیب اونون مجلیسینده اوخوسون، بو دعوتی
خان قبول ائدیب گلر. خانین شیرین اخودوغو یرده کی بوتون
اهل مجلس حیرتله گلمیشدی ولیعهد 100 تومن غرورلا قولوقچیا
اوزادارکی خانا وئرسینلر ولیعهدین بو حرکتی خانی چوخ
ناراحت ائدر پولی آلیب قویار قاباقینا. چایچی کی خانا چای
گتیرنده خان ولیعهدین اوزوکیمی بارماغنین آراسیندا
یوزتومنی چایچیا اوزادار و وئرر اونا دیلرکی او زامانلار
یوز تومنه تبریزده نیچه ائو آلماق اولارمیش. خاندان صونرا
بو لقبی شوشانین مشهور اولان خواننده سی شوشنیسکیه کی
ابولحسن خانین اسلوبیندا اخودوغو ایچون ورلیب و خان آدیلا
شهرت قازانیب. خالق ماهنسی ایرواندا خال قالمادی اونین شاه
اثرلریندندیر.
3- خورشید بانو ناتوان
آذربایجانین دلبر گوشه سی اولان قاراباغ مکتبنین گوزل و
دویغولی شاعره لریندندیروآذربایجانین قدرتلی شاعره لریندن
سایلیر.و ادبیات تاریخینده خان قیزی آدیلا مشهوردیر و
قاراباغدا خیریه چیلیکله مشغول اولوب.
4-آغابیم خانیم قاراباغین
حاکیمی ابراهیم خلیل خانین قیزی کی آتاسی اونو باشقا بیر
کسی سئوه سئوه سیاسی مصلحتلر اساسیندا فتحعلی شاهین
ساراینا گوندریر. سارایدا شاهین آن سئودیگی قادینلاردان
اولسادا اما سارای محیطی اونو قانع ایتمیر حیاتنین صونونا
قدر قاراباغ حسرتیله یاشیر و بو شعر آغابیم خانیما
منسوبدیر
عزیزیم قاراباغ، شکی شیروان
قاراباغ جنت دونسه تهران، ینه یادان چیخماز قاراباغ آغابیم
خانیمی وفاتیندان صونرا قم شهرینده امام رضانین باجیسی
حضرت معصومعه نین حریمینده دفن اولوب.
5- خاری بلبل بیر گول آدیدیر
تکجه قاراباغا عاید اولان بیتگدیربو بیتگی قاراباغدا ن
صونرا هیچ یاندا بیتمیر.
6- قاراباغ شکسته سی آذربایجان
موسیقی مکتبینده موقام دستگاهلاریندان سایلیرکی قارباغدا
وجوده گلیب و تاریخ بویو تکمیل له شیبدیر و بو دستگاهی
اخویانلارین ان گوجلی لریده ایله بو دیاردا بویا باشا
چاتیبلار هر ایکی خانلار هم تبریزین خانی و هم شوشانین
خانی چوخ گوزل بو موقامی اخویارمیشلار ینی اخویانلارداندا
رحمتلیک قدیر رستموف و باشقالاری و تبریزین گنج اخویانی
ناصر عطا پوردا گوزل ایفا ایدیر امید ایدریکی نبریزین خانی
نین یولونو گیده جک.
7-ردیف 4 لازیمی ایضاحات
وریلدی.
8- عاشیقلی کاروان آذربایجانین
معاصر گورکملی شاعری مفتون امینی نین اثرینه اشاره دیر.
بارنجدان سردری ده تبریزین کتدلریندندیرکی اریکله
باداملاری چوخ دادلی و مشهوردو اما ایندی تبریزین محله لری
سایلیلار
9- مرضیه احمدی اسکولی
آذربایجانین مبارز قادین شاعری کی شاه رژیمی علیهنه سلاحلی
مبارزه ده شهید اولوبدور اونا اشاره دیر.


text:
معرفی اعضاء (3)
علی اظهری سلماسی متخلّص به چیلقین.
نمونۀ اشعار:
ائشیدمه دی
بو آجی چکدیگیم کونلری تمام
یاد بیلیب ائشیتدی یار ائشیدمه دی
اوزولدوم باشیما گله ن قه دره
جارچیلار چکدیلر جار ائشیدمه دی
چکدیگیم دردلری ، غمی غصه نی
قیشقیردیم داغ داشا ، کار ائشیدمه دی
اوست اوسته شه له دیم ، آجیلاریمی
چوخ چکدیم آهیلن زار ، ائشیدمه دی
غصه لی نغمه می ماهنی یازدیلار
موقامدا اوخودی تار ، ائشیدمه دی
دفتریمده سولدی لاله یاسمن
سوسن سونبول بولدی ، خار ائشیدمه دی
چرخی سئنمیش فلک سالاندا منیم
بوینوما درد ایپین ، دار ائشیدمه دی
های چکیردیم کی من چیلقینام بابا
یاراماز دویارکن ، یار ائشیدمه دی
-
- ۹۵/۰۸/۱۸


text:
مشروطیت و تراژدی قدرت همت شهبازی (به مناسبت ۱۴ مرداد، سالگرد انقلاب مشروطیت و بایادی از حماسه « ستارخان » ) در انقلابات تاریخ معاصر استیلای روح فردگرایانه تداوم روح جمعگرایانه را دچار تزلزل کرده است. تراژدی قدرت و غریزهی سلطه جویی و پیشی جستن بر همنوعان دیگر همواره در ذات اذهان استبدادی و مطلقگرای فردی وجود داشته و کوشیده ...Read More »
زبان ترکی آذربایجانی در دربار صفوی/ ع. دمیرچیزاده – ترجمه: همت شهبازی
زبان ترکی آذربایجانی در دربار صفوی ع. دمیرچیزاده ترجمه: همت شهبازی از اواسط قرن ۱۵٫م کشمکشهای مستمر دولتهای آذربایجان از قبیل آققویونلوها، قرهقویونلوها، شیروانشاهان و غیره تاثیر منفی بر تکامل و رشد فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آذربایجان گذاشت. این وضعیت به نارضایتی توده مردم دامن میزد؛ حتی در شهرها به نارضایتی تجار و هنرمندان نیز میافزود، عدم وجود یک حکومت ...Read More »
ﺳﻮررﺋﺎﻟﯿﺴﻢ ﺣﺒﯿﺐ ﺳﺎﻫﺮ / همت شهبازی
ﺳﻮررﺋﺎﻟﯿﺴﻢ ﺣﺒﯿﺐ ﺳﺎﻫﺮ همت شهبازی ﮔﺎه ﺳﺎﻫﺮ در ﺑﯿﺎن ﺗﺨﯿﻼت ﺧﻮد آﻧﻘﺪر وﺳﻮاس ﻧﺸﺎن میدﻫﺪ ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﻮﭼﮏترین ﻣﺴﺌﻠﻪ واﻗﻌﯽ را ﻧﯿﺰ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﺗﺨﯿﻞ و ﺗﺼﻮﯾﺮ میﮐﻨﺪ. از اﯾﻦ ﻧﻈﺮ اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎی او ﮔﺎه ﺣﺎﻟﺘﯽ از ﺳﻮررﺋﺎﻟﯿﺴﻢ ﺑﻪ ﺧﻮد میﮔﯿﺮد. ﭘﻨﺎه ﺑﺮدن ﺗﺨﯿﻞ و ﺗﺤﻠﯿﻞ واﻗﻌﯿﺖ ﻫﺎ در روﯾﺎی ﺷﺎﻋﺮ ﭼﯿﺰی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ را در اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺼﻤﻢ ...Read More »
یوخسول و ایشچی / رولان بارت – فارسجادان چئویرن : همت شهبازی
یوخسول و ایشچی رولان بارت فارسجادان چئویرن : همت شهبازی چارلی چاپلینین سونونجو فیلم تئکنیکی اوندان عیبارت اولموشدور کی کئچمیش روسیه رسمیلریندن آلدیغی اؤدولون یاریسینی بیر ایشچی خئیریه جمعیتینه باغیشلادی. دوغروسو، بو ایش یوخسول و ایشچیلر آراسیندا بیر نوع طبیعی مساواتچیلیغین یارانماسی آنلامیندادیر. چونکی چارلی ایشچیلری همیشه یوخسول بیلیردی: اونون فیلملرینین انسانی گوجو ده ائله بوندان آسیلی ایدی. البتده کی ...Read More »
شعر و گئرچکلیک / حیلمی یاووز
شعر و گئرچکلیک حیلمییاووز شعرین، گئرچکلیکلیکله اولان علاقهسی، پروبلئماتیکدیر: گئرچکلییی، هرهانسی بیر دییشدیرمهیه اوغراتمادان دیله گتیردیینده، شعر اولماز؛ گئرچکلییی، دییشدیرمهیه اوغراداراق دیله گتیردیینده ایسه گئرچکلیک، گئرچکلیک اولماقدان چیخار. بو پروبلئماتیک علاقهنین حللی، شعر دیلینی، گوندهلیک دانیشیق دیلیندن آییرماق؛ شعر دیلینی ‘سیموولیک دیل’؛ گئرچکلییین دیلینیده ‘گوندهلیک دانیشیق دیلی’ اولاراق تعیین ائتمکدیر. بئلهجه گئرچکلیک، دونیایا عاید بیر گئرچکلیکدن، شعره عاید بیر گئرچکلییه ...Read More »
ویراستاری شعرهای ترکی مرحوم «حسین منزوی» / همت شهبازی
ویراستاری شعرهای ترکی مرحوم «حسین منزوی» همت شهبازی ویراستاری حرفهای است که بسیاری از ناشران حرفهای وجود آن را در کار حرفهایشان ضروری میدانند. در کشورهای خارجی ناشران بدون جلب نظر ویراستارانشان اقدام به چاپ کتاب نمیکنند. این ویراستاران معمولا آدمهای معمولی نیستند. آدمهاییاند که در کار نویسندگی به درجه حرفهای رسیدهاند. در کشور ما برخی از ناشران کتابهای فارسی، ...Read More »
«نادر»لشن شعر (کیانخیاوین «شعر باشتاجیمی یوخسا قوندارا؟» باشلیقلی یازیسی حاقدا) / همت شهبازی
«نادر»لشن شعر (کیانخیاوین «شعر باشتاجیمییوخسا قوندارا؟» باشلیقلی یازیسی حاقدا) همت شهبازی «ایشیق» سایتیندا http://ishiq.net/?p=18162 سئویملی دوستوم کیان خیاوین «شعر باشتاجیمییوخسا قوندارا؟» باشلیقلی یازیسینی اوخویاندان سونرا نهسه بیر سیرا مقاملاری ایله راضیلاشا بیلمهدیم. بو کیچیک یازیدا یالنیز راضلاشمادیغیم مقاملارا توخونوجاغام. آرا وئرمهدن اساس مطلبه کئچیرم: ۱٫ یازیدا بئله بیر ایفاده وار: «نادیرین شعری قاباقلار چوخلو محمدحسین شهریارین، ایندیلر ده چوخلو رامیز ...Read More »
ایفاده اوبرازلیغی «نادر الهی» شعرینده / همت شهبازی
ایفاده اوبرازلیغی «نادر الهی» شعرینده همت شهبازی ادبی توپلوموموز اوزون زامان حسرتینی چکن، چاغداش شعریمیزین نومایندهلریندن اولان و شعرلری هله چاپ اولمادان بیر سیرا ائتکیلر بوراخان اوستاد شاعیریمیز نادر الهینین شعر توپلوسو نهایت کی «بو قفس ده اوچدو بلکه» باشلیغیندا چاپ اولدو. بو کیتابدا دیققتیمیچکن شاعیرین ایفاده اوسلوبو ایدی. اونون شعر اوسلوبونو (مضمونو استثنا ائدهرک) ایکی جهتده آراشدیرماق اولار: الف) ...Read More »
دیلیمیز، شعریمیز / همت شهبازی
دیلیمیز، شعریمیز همت شهبازی آنا دیلیمیزده یازیلان شعرلر ایستر ایستهمز بو دیلین اؤزللیکلرینی منیمسهیهرک یاشادیر. کئچمیشده ادبیاتیمیز، چوخ فاخر و دوغما اولمایان بیر دیلین اؤزللیکلرینی داشییردی. بو دیلین دیریلیینی، یوموشاق یاشامینی یالنیز بیز شیفاهی دیلیمیزده گؤروردوک. یازیقلار اولسون کی شیفاهی دیلله ادبی دیلیمیزین پارالئل و قوشا ایلگیسینی اؤزللیکله کلاسیک ادبیاتیمیزدا چوخ آز مقاملاردا شاهید اولوروق. بو گون دانیشیق دیلیمیزده کی ...Read More »
ماوی گؤزلو دئو:ناظیم حکمت / جمال ثریا – چئویرن: همت شهبازی
ماوی گؤزلو دئو:]ناظیم حکمت جمال ثریا – چئویرن: همت شهبازی ناظیم حکمتین چیخیشینی اؤزوندن اؤنجهکی بیر تورک شاعیرینه باغلاماق اولدوقجا چتیندیر. حال بوکی چاغداشی «نجیب فاضیل»-ه بیر یئرده «یونوس امره»نی، بیر یئرده ده «سلیمان نظیف»یکؤک اولاراق قبول ائتمک مومکوندور. حتا نجیب فاضیلی «نفعی»یه بئله گؤتوره بیلهریک. بیر آز زورلایاراق ناظیم حکمت اوچون سؤیلهسک «پیر سلطان آبدال»ی سؤیلهیهجهییک بودا چوخ ضعیف، ...Read More »


text:
داغلیق قاراباغدا قارشیدورما و گرگینلیین آرتماسی نه بؤلگه خالقلارینین، نه ده بیزیم خیریمیزهدیر.
بونو ایران خاریجی ایشلر ناظیرلیینین سؤزچوسو بهرام قاسمی کئچیردیی مطبوعات کنفرانسیندا آپا-نین ۲ یاشلی زهرانین ارمنیلرین آتشی نتیجهسینده قتله یئتیریلمهسی ایله باغلی سوالینا جاوابیندا دئییب.
ب. قاسمی خاطیرلادیب کی، ایران بو بؤلگهیه ان یاخین اؤلکهدیر: «۹۰-جی ایللرده سوویت اتفاقی داغیلدیقدان سونرا، قاراباغدا گرگینلیین باشلاندیغی ایلک گونلرده، ایران واسطهچی کیمی چیخیش ائتدی و بیر نئچه آی بؤلگهده ثابیتلیین یارانماسینا چالیشدی. بو گون گرگینلیین آرتماسی و قارشیدورمالارین باش وئرمهسی نه آذربایجانین، نه ده ارمنیستانین خیرینهدیر. تأسفلر اولسون کی، اجنبی عنصورلر معین واختلار بؤلگهده گرگینلیگی آرتیرماغا چالیشیر و ایختیلافلاری درینلشدیرمهیه یاردیم ائدیرلر. سون باش وئرهن حادثهلره گؤره تأسفلنیریک و اومید ائدیریک کی، بؤلگهده گرگینلیین آزالماسینا و ثابیتلیین تعمین ائدیلمهسینه شاهید اولاجاغیق. بیز ده بونون اوچون چالیشاجاغیق».
ب. قاسمی اومید ائتدیینی بیلدیریب کی، مینسک قروپو اؤز عهدلیینی داها جدی شکیلده یئرینه یئتیرهجک: «تأسفلر اولسون کی، سون قارشیدورمالار زامانی ایکی یاشلی اوشاق و دیگر دینج ساکین اؤلدورولدو. بو، چوخ آغریلیدیر. ایرانین آذربایجانداکی سفیرلیگی بو حادثه ایله باغلی اؤلکهمیزین مؤوقعینی اعلان ائدیب. بیزیم مؤوقعیمیز آیدیندیر. بیز گرگینلیگی آرتیراجاق هر هانسی آددیما قارشیییق. اومید ائدیریک کی، توصیهلریمیزه عمل اولوناجاق. اگر گرگینلیین آزالماسی اوچون نسه ائده بیلریکسه، بیز البته کی، بونو ائتمهیه حاضیریق».