text:
Reza Baraheni
رضا براهنی
تورکچه : علیرضا سیف الدینی
نیچه
بیز بوگون کیمین قانادینا سیغیناراق اوچوروق؟ه
شلاله نین اوستونده کیمی گؤروروک؟ه
بوکیمدی بیزه ال ساللایان ..... کؤرپودَن؟ه
سو فوّاره سی سورتوشوموندن ..گونشدن وَ یارالاریمیزدان بوکولن کیمین گوی قورشاغی دیر؟ه
اُوو بالاسی ..... کیمین اوچوروموندان دوشوبدور؟ه
و او گویچه لیکده قیرمیزی آلمالار ..... توکولدولر بوداقدان! ..... نییه؟ه
گول یاتاغیندا بو یئر قوردلاری نه آختاریرلار؟ه
بوگون کیمین گونودور؟ه
بیز بوگون کیمین قانادینا سیغیناراق اوچوروق؟ه
بو یوللار بو یوللار
کیمه عاییدیلر بو یوللار اگر بوتون اولچولموش بیزیم اونوموزده سریلمیش لرسه؟ سویله یین!ه
بیزکیمین یوللاریلا یول گئدیریک؟ه
بلی ..... گاه ..... چاتمیشیق سانیریق
آمما قیزغین یوللارین تری سویورکن
اوزاقدا..... وَ بئیین ده ..... دولاندیریرلار صحنه نی گؤرونمز باخانلار گؤرسونلر دییه
چوخ تلسیک گلدیییمیزی آنلیریق
ائله بیل چاتدیغیمیزی بیلدیریمیش اولان یئردن سووشموش اولمالییق
بلی، هَمَشه بیز سون دوراجاغین او طرفینده ائنمیشیک
ه- زیروه لرین او طرفینده و اوچوروملارین درینلیک لرینده
چیچگین او طرفینده قادینین او طرفینده قادین ساچینین ایی سینین او طرفینده او گنجین او طرفینده
زیروه لری زیروه لری زیروه لری نئجه کئچدیک؟ه
زیروه لری کئچن کروانلارین کئچید زینقیرولارینی کروانلارین دوشمه سی سونراسی سانکی چالیردیلار
و دولاندیریردیلار صحنه نی گؤرونمز باخانلار گورسونلر دییه
ه- چوخ یاخشی ..... ایندی ... نیله مه لی ییک؟-ه
بیز اصرار ائدینجه «چوخ یاخشی» دئمه یین دئییرلر
قاییدین..... ایلک دوراجاقلار دؤرد یولونون ایلک دوراجاغینا
وَ
یولا دوشون کئفلنن مین لرجه قاوال یئرینین ابتداسیندان!ه
بلکی بو سفر، سون دفعه نیز اولاجاق-ه
ه- نئجه؟ ..... بیز زیروه لردن کئچدیک! ..... و زیلی سیز چالمیشدینیز!-ه
ه- خیر! ..... قاییدین! ..... بلکی سون چاتماغا ..... اوزوزدن خبرسیز یولدان خبرسیز چاتارسینیز!-ه
ه«چوخ یاخشی» دئمه ریک دئییریک ..... چونکی صحنه دییشیلدی
آمما دئیین..... بوگون کیمین گونودور؟..... کیمین آیینداییق؟..... و کیمین قاناداینا سیغیناراق اوچوروق؟ه
ای زیروه! یوخولاریمیزدا بیز سنی گوروروک ..... سنده بیزی یاکی یوخوموزوگورورسن می؟ه
سازلاراوسته نغمه چالاردیق نوت اویرنمه دن اونجه وَ قوناقلار ال چالاردیلار هلهله ایله
نوت اویرنمه دن اونجه..... آلقیشلانیردیق ..... اوّل نوتی اویرنمه دن اونجه
و قاچاردیق..... آیاقلار نوتونو اویرنمه دن اونجه
بیزیم یئنیلمه ییمیزین سرّی بیزیم بو طرزیمیزده دیر
دئدیلر: - آداملار باده ناب یئرینه سو ایچیب کئفلنیرلر.ه
آمما سیز؟..... آخی نه کاره سیز؟-ه
ه- بیزهئچ کاره ییق..... چوخ یاخشی..... آمما دانیشیریق-ه
«چوخ یاخشی» دئمه یین دئدیلر
دئمه ریک..... هر یئره هاراسان قاچاریق..... ویورقونلوق بیلمه ریک
ای زیروه! یوخولاریمیزدا بیزسنی گوروروک ...سنده بیزی یاکی یوخوموزو گورورسن می؟ه
و قادینجا ساچ عطری محو اولور
اوو بالاسی اوچورومدان آشاغیا دوشور
گونش لر نئجه سنین گؤزلرینی کور ائتدیلر..... اوو بالاسی؟ه
و سنین باخیشنین کهکشنی بوشدور..... اووبالاسی!ه
سونرا بئله دوشوندوک کی بیزیم بو قاچدیغیمیزین سونو گره ک بیزیم اوچدوغوموزون باشلانیشی اولسون
تورپاغین اوستوندن آیاغا قالخدیغیمیز زامان
آنلادیق کی بیزیم بو قاچدیغیمیز دوردوغوموز یئرده قاچدیغیمیز ایمیش
دئدیک: - چوخ یاخشی ..... دوردوغوموز یئرده قاچدیغیمیزدا اوزونه گؤره بیرایش دیر
دئدیلر: - سوس!..... دئدیک: - بیز سیزه هئچ بیرسوز دئمه دیک!ه
دئدیلر: - سیزین خیالیزدا عجیب شئی لر کئچیر مثلاً...-«چوخ یاخشی» دئمه دیک-ه
دئدیلر: - سوس!ه
بو آندا غریب بیر رقصی رقص ائتدیغیمیزی آنلادیق
نوتو اویرنمه دن اونجه سازلار اوسته چالدیغیمیز زامانلار کیمی
و قوناقلار ال چالیردیلار وَ اویناییردیلار
قیزغین چینقیل داشلارین اوستونده اویناییردیق ...اوچماق باشلامادان اونجه اویناییردیق
دَیَرلی و مشقیلی و توققوشان آتلار کیمی..... رقص ائدیردیک و قوناق لار گولوردولر
قان قیزغین چینقیل داشلارین اوستونه آخیردی
باش پاپاق سیز..... بوتون شالوارلار گئنیش..... الینده اتک...چیینینده بویوروقلار یوکو
و گونش ده درینلیکدن..... چؤلون تاوالارینی پاریلداتماقدا
چؤلون تاوالارینین اوستونده رقص ائدیردیک
گله جکده بیزیم اعلا و داها اعلا ایشلریمیز وار دییه فریاد ائدیردیک
باغلار، گوللر و چایلار و دنیزلرله دانیشماغا...واختیمیز یوخودو....عمور وآی و زامان حاققیندا دوشونمه یه ده
دونیانین خاطیره دریاسینین یئنی دن یاراتماسینی....سیز اوچون زامانی تلف ائتمک بیلیردیک
دئدیلر: - سیزین سوزلرینیز آیدین دئییل! ..... سیز بیزیم دیلیمیزی باشا دوشورسونوز می؟-ه
بیزسوزلریمیزی تکرارلادیق
هر ایکی یؤندن سؤزو دوز یورا بیلمه میشدیک
دئدیک: - بیزبیربیریمزله دانیشیقداییق –ه
دئدیلر: - قاریشقالاردا بیربیرلریله دانیشیقدادیلار یا دانیشیقدایدیلار-ه
دئدیک: - باغیشلایین، سیزین بو سؤزلرینیز آیدین دی-
دئدیلر: - سیزین سوزلرینیز..... سیزین بوسوزلرینیزین آیدینلیغی بیله..... آیدین ده ییل-ه
دئدیک: - چوخ یاخشی..... دانیشمیریق-ه
دئدیلر: - بودا بوسبوتون آیدین دئییل ..... «چوخ یاخشی»نی دا سویله مه یین-ه
بو چؤل تاوالاری بو چؤل تاوالاری بو رقص
سونرا یئل اَسدی، گؤی باغیردی: - سون هاردا؟-ه
بوآندا اوزون بیر قاناد گلدی..... آسلاندیم او قاناددان ..... قالخدیق یئردن
هئچ واخت سوروشمادیق:..... بو سفر بیز کیمین قانادینا سیغیناراق اوچوروق؟ه
گئتدیک
و جیزیقلی بیر دونیا آیاقلاریمیزین آلتیدان قیشقیریب آرخادا محو اولوردو
دونیا بیر سرعتله گئدیردی کی ائله بیل گئده جاق ابدی گئده جاق
اورا چاتدیغیمیزی ساندیغیمیز زامان چاتدیغیمیزی بیلدیرمیش اولان یئردن سووشدوغوموزو آنلادیق
آرخادا قالمیش اوجالیقدا شلاله لرین اوستونده کی زیروه لرده..... یئنه آغ بیرال ساللانیردی
و زیل چالیردیلار
کؤرپو باغلی دی و، ال ساللانیردی ..... و زیل چالیردیلار
اووبالاسی زیروه دن دره یه آتلانیردی ..... و زیل چالیردیلار
بیر گؤی قورشاغی آرخادا یاییلیردی ..... و زیل چالیردیلار
یانیق آیاقلاری قیزغین چینقیل داشلارین اوستونه باسدیق
دئدیک: - داها سیز دئمه یین..... بیز اؤزوموز دییه ریک هئچ واخت «چوخ یاخشی» دئمه ریک
و قاییداریق..... ایلک دوراجاقلار دؤرد یولونون ایلک دوراجاغینا
تاکی یئنه یولا دوشک کئفلنن مین لرجه قاوال یئرینین ابتداسیندان
ایندی ..... بیزده باده ناب یئرینه سو ایچیب کئفله نیریک
گول یاتاغیندا بو یئرقوردلاری نه آختاریرلار؟ه
بو چؤل تاوالاری بو چؤل تاوالاری بو رقص
باغیشلایین کی بو سؤز سؤیله مه لیدیر:ه
بیرگون گون باتانا قالمیش ایشیقلی گؤیدن گؤزل بیرآروادی آتدیلار یئره
ائله بیل زیروه دن دوشدویو آندان یوخو دایدی
گؤردوک ..... یئر گوی آراسیندا گؤزلرین آچدی ..... وَ یئنه یاتماغا چالیشدی
دوشمه یین آییقلیغی اونا ماجال وئرمه دی
دوشدو..... قوش قصرینین دامینا
اونو یوزلرجه قوش قانادلارینین اوستونه اوتورتدولار گؤتوردولر
و اوچورومدا قادینجا ساچ عطری یئلده اسیردی و َ قانادلا اسیردی
بو آندا مئیدانین اورتاسیندا داشلارین آلتیندا بیر اوغلان گؤیردی
یاش سیز و ساده و گؤزل..... آغ صوراتلی..... قاراگؤزلو
بیزی گؤرونجه دئدی: - بوردا نه ایش گؤرورسونوز؟ه
دئدیک: - چؤل تاوالارینین اوستونده کی رقص آیینی بیتدی
ایندی یالنیز یانیریق
گلدی ........ وَ دوردو و بیزی سیر ائتدی
دئدیک : - بیرشی سؤیله!ه
اوّلجه ........ هئچ بیر شئی سؤیله مه دی .... آنجاق گولومسه دی
بیز اومیدسیز قالینجا دئدی: - چوخ یاخشی-ه
بیزدئدیک: - آرتیق «چوخ یاخشی» دئمیریک ... امروئریب لر دئمه یین-ه
قاییتدی
آغلیردی
و گئتدی
یئر آلتیندا گیزلنیب دیر بیلیریک
ایندی یالنیز یانیریق
حاضرلانیریق ........ یانیریق
یاش سیز اوغلانین «چوخ یاخشی» دئمه یینین ... غریب بیر طرزی واریدی
باشقالاریندان فرقلی دی ........ بیزیمکی له ده
تازا بیر سورغو تاپیلمیشدی:ه
ه- نه واخت اؤز قانادلارینیزلا اوچاجاقسینیز؟-ه
بیلمیریک
بلکی بوسورغونون جاوابینی بیلن یئر آلتیندا گیزلنیب دیر
یانیریق
حاضرلانیریق
یانیریق
.
10/3/72
____________


c: text/html

text:
`قازاقیستان` نتیجهلر
خبرلر [116]
- شارل میشلین قازاقیستان و اؤزبکیستان سفری
- قازاقیستاندا بیر معدنده پاتلاما اولدو
- قازاقیستانین حربی دکترینی یئنیلندی
- تۆرکیه و قازاقیستان اوزای قونوسوندا امکداشلیق ائدجک
- اردوغان و توکایئودن اورتاق بیلدیری
- اردوغان قازاقیستانا گئتدی
- قازاقیستان: گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو ساواشا قاتیلمایاجاق
- قازاقیستانین باشکندینین آدی یئنه آستانا اولاجاق
- تۆرکیه و آذربایجانین گئرچکلشدیردیگی اوچلو توپلانتیلار
- قازاقیستان، تورکیه ایله استخبارات امکداشلیق پروتوکولونو اونایلادی
- قازاقیستاندا پاتلاما
- "آذربایجان-تۆرکیه-قازاقیستان آراسیندا تاریخی گؤروشمه اولدو"
- قازاقیستان جمهورباشقانی توکایئو، خامنهای ایله گؤروشدو
- قازاقیستان جمهورباشقانینین قیرقیزیستان جمهوریتینه سفری
- عنقا، قازاقیستاندا دا اۆرهتیلهجک
- اردوغان: هر شرایطده قازاقیستانلی قارداشلاریمیزین یانیندا اولاجاغیق
- قازاقیستان جمهورباشقانی توکایئو آنکارادا
- حولوصی آکار، قازاقیستانین ساوونما باخانی ایله گؤروشدو
- قازاقیستاندان اوکراینایا یاردیم گؤندریلدی
- اوکتای قازاقیستاندا

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
جیمز جوزف سیلوستر
جیمز جوزف سیلوستر (اینگیلیسجه: James Joseph Sylvester) بویوک بریتانیا و ایرلند بیرلشیک کراللیغیلی بیلیم اینسانی. ۳ سپتامبر ۱۸۱۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۲ ایل عومر ائلهییب و ۱۵ مارس ۱۸۹۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری جانز هاپکینز بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«James Joseph Sylvester»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جیمز جوزف سیلوستر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
امریکا قامشلی-دا داعشه قارشی عملیات حیاتا کئچیریب
سنتکام-ین بیاناتیندا دئییلیر:
امریکا مرکزی قوموتانلیغی (سنتکام) سوریه-ده حیاتا کئچیردیکلری عملیاتلا ترور تشکیلاتی داعشین سلاح و اینسان آلوئریندن مسئول قولدور باشچیلاریندان اولان رکان وحید الشمرینی اؤلدوردوکلرینی آچیقلاییب.
سنتکام-ین بیاناتیندا دئییلیر:
"دونن (6 اوکتبر 2022) گئجه امریکا مرکزی قوموتانلیغی قوهلری داعشین سوریه-نین قوزیی-دوغوسوندا قامشلی یاخینلیغینداکی هوجوملارینا سلاح و اینسان آلوئری ایله دستک وئرن داعشین قولدور باشچیلاریندان رکان وحید الشمرینی هدف آلان هلیکوپتر هوجومو حیاتا کئچیریب".
آچیقلامادا رکان وحید الشمرینین هوجومدا اؤلدورولدوگو، 1 داعش عضوونون یارالاندیغی، ایکیسینین ایسه ساخلانیلدیغی بیلدیریلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران؛ آلمانیانین تهران ائلچیسی خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی
ایران خاریجی ایشلر باخانلیغی ۱۴ نوامبردا دا آلمانیا باشباخانی اولاف شولتسون ایرانلا باغلی آچیقلامالارینا تپکی اولاراق موتسلی خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغیرمیشدی
پکاکالی ۱۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"سوریهنین قوزئیینی قانا بولاماقدان، یئرلی خالقین دینجلیک و گوونلیگینی پوزماقدان باشقا بیر وظیفهسی اولمایان پکاکا/یپگلی تروریستلره قارشی عملیاتلاریمیز داوام ائدیر"
ایراندا ایران اینترنشنال تلویزیونونا ایشلهدیگی ادعا ائدیلهن بیر نفر گؤزآلتینا آلیندی
تسنیم خبر آژانسینا گؤره، سپاه اطلاعات تشکیلاتی، ایران اینترنشنال تلویزیونو "باش سوروملولاریندان بیرینی" باتی آذربایجانین خوی شهرینده گؤزآلتینا آلدی


text:
ویرجینیا، ایلینوی
ویرجینیا، ایلینوی (اینگیلیسجه: Virginia, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۱۱ نفر و اهالی سیخلیغی ۴۹۱٫۲۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- [۱] Archived 2014-05-22 at the Wayback Machine.
قارداش پروژهلرده ویرجینیا، ایلینوی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Virginia, Illinois»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
شاپیفای
شاپیفای (اینگیلیسجه: Shopify) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت اينترنت ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. باش مرکزی اوتاوا شهرینده یئرلشیر. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۳٬۰۰۰ نفر اوْلوب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Dulaney, Chelsey (February 17, 2016). "Shopify Expects Revenue to Surge in 2016". Forbes. Retrieved March 7, 2016.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Shopify»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده شاپیفای گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جون کندی
جون کندی (اینگیلیسجه: John Candy) کانادالی اوْیونچو. ۳۱ اوْکتوبر ۱۹۵۰ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۳ ایل عؤمر ائلهییب و ۴ مارس ۱۹۹۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1969–1994 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
splitوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Candy»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جون کندی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو
قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Northern Illinois University, فارسجا: دانشگاه ایلینوی شمالی)آمریکانین دکالب، ایلینوی شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۱۸٬۰۰۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو ۱۸۹۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Hotel tower other side.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قوزئی ایلینوی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
چوخ تاسفله، آذربایجانلی یازیچی، آراشدیریجی و اجتماعی شخصیت «یونس اورنگ خدیوی» گؤزلنیلمهدن جوماآخشامی اسفند آیینین ۲۶نجی گئجهسی یاشادیغی تهران شهرینده وفات ائتمیشدیر. آیاغینین سینماسی سببیندن تهرانین «سینا» خستهخاناسیندا یئرلشدیریلن یونس اورنگ خدیوی، همن خستهخانادا آغ جییار آمبلیاسینا یولوخموش و حیاتینی ایتیرمیشدیر.
«یونس اورنگ خدیوی» ۱۳۳۴نجی ایل تبریز شهرینده دونیایا گؤز آچمیش، گنجلیک و خصوصیلهده اؤیرنجیلیک زامانیندا اجتماعی مدنی مبارزهیه قوشولموشدور. انقلابدان سونرا یارانان سیاسی دوروم آزادلیق و اجتماعی عدالت عشقیله یاشایان گنج یونسی آذربایجان دیلی و ادبیاتینین انکشافی اوغروندا چالیشان درنکلر و درگیلره جلب ائدیر. او بیر سیرا دیگر آذربایجانلی یولداشلاریلا برابر بو آنا دیللی درگیلرین حاضیرلانیب یاییلماسیندا جدی امکداشلیق ائدیر.
«یونس اورنگ خدیوی»نین آراشدیریجیلیق زمینینده گؤردویو ایشلر ایندییه کیمی اونون قلم محصولو اولان اوچ کیتاب شکلینده ایشیق اوزو گؤروبدور. «من مرگ را سرودی کردم»، «دوشنبه سربی» و «مردی با خودنویس قرمز» کیتابلاری یونس اورنگ خدیوینین یاییلمیش تدقیقی اثرلریدیر. «من مرگ را سرودی کردم» کیتابی آذربایجانین انقلابچی اوغلو «بهروز دهقانی»نین حیات و یارادیجیلیغیندان سؤز آچیر، «دوشنبه سربی» کیتابی قیرخینجی ایللر انقلابچی گنجلری اؤزونه جلب ائدهن یئنی رادیکال سیاسی حرکتین لیدرلریندن اولان «امیر پرویز پویان»ین اثرلری و حیاتی حاقیندادیر و «مردی با خودنویس قرمز» کیتابی ایسه ایندیکی دؤرون دورومونو اؤزونده عکس ائتدیرن خاطرهلی حئکایهلردیر. بو چاپ اولموش کیتابلاردان علاوه اونون انقلابچی شاعر «علیرضا نابدل اوختای» و رئالیست یازیچی «علی اشرف درویشیان» حاقیندا حاضیرلادیغی تدقیقی اثرلرینین یاییلماسینا امکان یارانماییبدیر. کیتابلاریندان علاوه یونس اورنگ خدیوینین بیر سیرا مقالهلریده اینترنت صحیفهلرینده و مختلف مطبوعات اورگانلاریندا، او جوملهدن «چیستا» درگیسینده نشر ائدیلمیشدیر.
یونس اورنگ خدیوینین جنازهسی جوما گونو اسفند آیینین ۲۷سی ساعات ۱۰دا تهرانین بهشت زهرا مزارلیغیندا تورپاغا تاپشیریلاجاقدیر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی- امکداشلاری آدیندان آذربایجانلی یازیچی، آراشدیریجی و اجتماعی شخصیت «یونس اورنگ خدیوی»نین آغیر ایتگیسینی اونون حؤرمتلی عائلهسینه، یولداشلارینا، ائلهجهده عزیز دوستوموز مسعود اورنگ خدیوی جنابلارینا باش ساغلیغی وئریر، و اونودولماز دوستوموزون شرفلی خاطیرهسینی عزیزلهییریک.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
۲۷/۱۲/۱۴۰۰


text:
ایکی دوز واکسن وورولانلارین ساییسی ۱۵ میلیونو گئچدی
آلیش وئریش مرکزلری، هاوالیمانلاری، قاتار و اتوبوس دوراقلاری کیمی توپلومون قالابالیق اولدوغو یئرلرده ده آشی خیدمتی وئریلیر
تورکیهده یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله مبارزهده ایکی دوز آشی وورولانلارین ساییسی ۱۵ میلیونو گئچدی.
"کووید-۱۹ آشیسی ملی اویقولاما استراتژیسی" چرچیوهسینده ان سون ۱۸ یاشینی دولدوران هر کس اوچون آشی باشلارکهن، آلیش وئریش مرکزلری، هاوالیمانلاری، قاتار و اتوبوس دوراقلاری کیمی توپلومون قالابالیق اولدوغو ساحهلرده ده یئرینده آشی خیدمتی وئریلیر.
وطنداشلار، سینوواک و بیوانتک آشیلاریندان ایستهدیگینی سئچهبیلیر.
ساغلیق باخانلیغینین "covid19asi.saglik.gov.tr" آدرسینده یئر آلان آنلیق بیلگیلرینه گؤره، ۲۹ ژوئن تورکیه ساعاتی ایله ۱۵.۰۷ اعتبارییلا بیرینجی دوز آشی وورولانلارین ساییسی ۳۳ میلیون ۹۲۷ مین ۳۹۴، ایکینجی دوز وورولانلارین ساییسی ایسه ۱۵ میلیون ۳ مین ۸۷۲ اولدو.
بئلهجه توپلام دوز ساییسی، ۴۸ میلیون ۹۳۱ مین ۲۶۶ اولدو
ایلگیلیلی خبرلر
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی
دۆزجهده ۵،۹ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئردی
زلزله اطراف شهرلرده، اؤزللیکله ایستانبول و باشکند آنکارادا حس ائدیلدی
آوروپادا یای مؤوسومونده ایستی هاوادان اؤلنلرین سایی آچیقلانیب
دونیا ساغلیق تشکیلاتینین (اوست) آوروپا مودیری هانس کلوگه آوروپادا ایستی هاوا دالغالاری ایله باغلی ایستاتیستیکلری پایلاشیب.


text:
هر کسین ایچینده بیر دیب اوتاق وار
افراسیاب نوراللهی
(سایین کیان خیاوین دیب اوتاق شعری اوزهرینده تحلیل)
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
آیری-آیری خاطیرلارام
اوردا کئچن هر ساعاتی، هر آنی.
بیر دیب اوتاق وارایچیمده
پنجرهسیندن باخارام ساوالان اتکلرینه؛
دؤرد بیر یانی کونجود، قارا توت، و اومود.
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
«ژان پول سارتر»ین «بؤیوک فاجیعه»سی قَدر ماجرالی.
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
بیر سینما فیلمی کیمی
هر پلانیندا کیتاب اوخویان من
و کامفا توخویان سن.
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
بوتون زامان، مکان، و اشیا دیشیندا.
وارلیقدان اؤنجه یارانمیش
دونیادان اسکی، سانکی.
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
گوندوزلری، گؤزل-گؤزل گولومسهمهلردن راحات
گئجهلری، آلوو-آلوو اؤپوشمهلردن ایشیق.
سانکی چو…خ اوزاقدا بیر فوتوغراف
دؤرد بوجاغیندا اوچان عشق
یئددی ایقلیمینده اوچان،
یئنه عشق.
بیر دیب اوتاق وارایچیمده
هردن ایچینده کوسوروک بیر-بیریمیزدن
سونرا تئزده باریشیریق
ایکیمیزدن بیریمیز بیر سلام دئیرکن.
بیر دیب اوتاق وارایچیمده
هر نه آراسام اوندا وار.
چونکو هئچ بیر شئی یوخ اوندا
بیر سن وارسان، بیرده من.
بیر دیب اوتاق وارایچیمده
بیلمم آنجاق، گؤزهلیم
بیلمم آنجاق نه بیچیمده!…
کیان خیاو – دی آیی ۱۳۸۵
بیر دونیا وار، بیر اینسان و بیرده بونلارین اورتامی! بیرده بو دونیادا اینسانلارین بیر اورتامی وار! بیر دونیاسی وار! بو اورتامین شاعیرلری وار، یازارلاری وار، دوشونورلری وار و … ! بو اورتامدا اولماق، بو اورتاما بیر قاتقی قاتماق و بیر شئیلر ائله مک -البت بو اینسانلارین موتلولوقلارینا دایر- هر کسین پایینا دوشمور! یعنی طالع پایینا دوشمور!. آما ائله او اورتامین اؤزوندن بیریلرینین ده پایینا دوشور؛ شاعیر اولور، یازار اولور، رسام اولور، فیلسوف اولور و … نه ایسه کی، بیزیم ایشیمیز شاعیرله و شعرله دی…. یعنی بو اورتامین، بو اینسانلارین دیلینین ان یوکسک سوییهسینی قوللانیب و بو انسانلارا بیر شئیلر اؤتورمک، بیر قاتقی قاتماق بو اورتاما و …
کیان خیاو جنابلاریدا ائله بیر اورتامین، ائله بیر شاعیرلریندندیر. بیر عؤموردور ائله بیر قاتقیدا بولونماقدا و عؤمورلرده بوندان بئله بو قاتقی سوره جی سورهجک و اوماریم او عؤمورلرین عؤمورو داحا اوزون اولار…
اصلینده بئله بیر اورتامدا بولونماق و بئله بیر قاتقی دا اولماق کیان خیاوین عؤمور پایلارینا دوشموش بیر یوکدور، بیر گؤرهودیر. ایندی بونون عهدهسیندن نه قدر گلیبسه، بونو ان یاخشی اؤزو بیلیر! البت بؤیوک قاتقیلاری اولوبدور! یئتیرمهلری اولوبدور! و اولاجاق دا!…
دولایسیلا او قاتقیلاردا عینی درجهلی اولمورلار! یعنی هر قاتقینیدا قاتقی کیمی قبول ائتمیرلر! داحا دوغروسو بو اورتامین یادداشی هر قاتقینی سئومیر! “ایچیمده بیر دیب اوتاق وار” قاتقیسی البته کی، باشاریلی و سئویلن بیر قاتقیدیر. “ایچیمده بیر دیب اوتاق وار”. هر کسین ایچینده بیر دیب اوتاق وار! آما بونو یالنیز کیان خیاو دئییر. دئیینجه ده، هر کسین او دیب اوتاغینی اویادیر، هر کسین او دیب اوتاغینین قاپیسینی چالیر، هر کسین دئمهدییی اولور، دیللره دوشور، سئویلیر و ساییلیر…. یعنی بؤیله بیر باشاری و بؤیله بیر قاتقی…
آما ندیر بو دیب اوتاق؟! شاعیر نه دئمک ایستهییر؟ نه کیمی بیر قاتقی قاتماق ایسته ییب بونو دئیرکن و آماجی ندیر؟!
بیلدیینیز کیمی اینسانلارین حیاتلاری “الزام” و “آزادلیق”لاردن عیبارتدیر. بعضی “الزام”لار وار. مثلا، سئومهدیین بیر ایشدن چؤرهک پولو چیخارماق، سنین سئومهدیکلرینی بیریلرینین یا بیر شئیلرین حئسابینا یاپماغین و … بیرده بعضی “آزادلیق”لار وار “الزام”لارین حدودوندا و سینیرلاری ایچریسینده…. آشماق اولوردا، اولموردا! یعنی بئله بیر “الزام”لی و “آزاد”لی بیر حیات یولوندا، “دیب اوتاق” منجه شاعیرین بوتون بو “الزام”لار ایچریسینده تاپدیغی ، سئودییی و یاشادیغی “آزادلیق”لاریدیر.
شاعیر اوخوجولارینا و بو اورتامدا اولان جمعیته بئله بیر فلسفهنی اؤتورمک ایستهییر اصلینده. یعنی شاعیرین تخییلونده و او سوبیئکتینده اولان دوشونجه و آنلاتاجاغی فلسفه بودور. گلیر البته کی، شاعیر اولدوغوندان دولایی پوئتیک دیل و پوئتیک اوبرازلار افادهسی قوللانیمینی سئچیر. و باشلاییر او دوشونجهنی آنلاتماغا… البته کی، بو بیر پروسهدیر و بو پروسهنی باشاریلا سونا چاتدیرماق بورادا شاعیرین سجییه وی گؤره و لریندن ساییلیر و گؤرونور کیان خیاو بونو باشاریلا الده ائتمیشدیر. گلیر اینسانلارین تانیش اولدوقلاری اوبیئکت لردن فایدالانیر و اؤز دونیاسینی آنلاتماغا چالیشیر.
دئییر؛
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
آیری-آیری خاطیرلارام
اوردا کئچن هر ساعاتی، هر آنی.
یعنی نئجه کی بایاق دئدییمیز کیمی بو اورتامین یادداشی هر قاتقینی سئومیر، شاعیرین ده یادداشیندا قالانلار ان سئودیکلری و ان ایچدن یاشادیقلاری اولور و ائله ده دئتایلاریلا خاطیرلارام دئییرکی، او نلاری ….
بیر دیب اوتاق وارایچیمده
پنجرهسیندن باخارام ساوالان اتکلرینه؛
دؤرد بیر یانی کونجود، قارا توت، و اومود –دئیینجه، شاعیر او بویدا ائوینین، ائشیینین (الزاملارینین) ایچریسینده یالنیز بیر اوتاغیلا(آزادلیقلاری) راضیلاشیر و اؤزونو بوتون سسدن، کویدن آزاد حیس ائتدییی و بولدوغو اوتاغی و سئودیی و اورادا اؤزونون و دونیاسینین اولدوغونو آنلاتیر…
بیر دیب اوتاق وار ایچیمده
بیر سینما فیلمی کیمی
هر پلانیندا کیتاب اوخویان من
و کامفا توخویان سن –دئیینجه ده، پوئتیک بیر اوبراز یاراتمیشدیر. البت پوئتیک اوبرازلار چوخدو بو شعرده. او یئرلرده کی دئییر؛ “پنجره سینده باخارام ساوالان اتکلرینه”، “گوندوزلری، گؤزل-گؤزل گولومسهمهلردن راحات
گئجهلری، آلوو-آلوو اؤپوشمهلردن ایشیق” و “سونرا تئزده باریشیریق ایکیمیزدن بیریمیز بیر سلام دئیرکن” بونلارین هامیسی باشاریلی پوئتیک اوبرازلاردیرلار. و هر اوچ اوبرازین اوچوده گؤرونور شاعیرین گونده لیک حیاتیندا چوخ تیکرارلانیب و ده حظ آلیجی و لذت ائدیجی بیر بیچیمده… و جالب بوراسی کی، بونلار دا اؤیله بیر شئیلر کی، هر کس حتی عادی آداملاریندا حیاتینین بئله بلیرلری و چالارلاری بول بولدور. و حتی بونلار اؤزلریده عیناً “دیب اوتاق” کیمی هر کسین حیاتیندا بیر شئیلری اویادیر و اؤنملی اولدوغونو وورغولاییر و بو شعرین سئویلدییی ده ائله او اوزدندیر.
آما شاعیرین آماجی ندیر بو قاتقیدان؟
شاعیر اوخوجولارینا، جمعیته و عمومیتله بشریته بیر شئیی وورغولاماق ایستهییر! حیاتین، یاشاییشین، عمومیتله “الزام”لارین بونجا سیخینتیلی و آدامی اؤزوندن آلیب آپاردیغی بیر دوروموندا اؤز اؤزه للیینی قوروماغین و اؤز بوتؤوونه دؤندویونون وورغوسونو. یعنی بیر اؤوزنه ده واخت آییر. بیر اؤزونو ده دوشون. بیر اؤز سئودیکلرنی ده یاشا، بعضی تیکرارلاردان دویماق اولمور دئییر. او تیکرارلار آدامین حیاتی، آدامین جان دوستو، آدامین روحونون، فیزیکینین سیغال الیدیر دئییر. او تیکرارلار اولماسا بلکه اینسانلار هئچ یاشایا بیلمز، یادا عصبی و گرگین بیر جمعیت کیمی اورتالیغا کؤتو شئیلر قازار. او تیکرارلار هر کسین حیاتیندا اؤز اؤزه للیک لریدیر. آما “گوندوزلری، گؤزل-گؤزل گولومسهمهلردن راحات/گئجهلری، آلوو-آلوو اؤپوشمهلردن ایشیق” تیکراری هامی اوچوندور. بیر پنجره دن بویلانیب سئودیین بیر اته یه، سئودیین بیر زیروه یه یا بیر منظره یه باخماق هامی اوچوندور. کئشگه کیتاب اوخوماق دا هامی اوچون اولایدی! کئشگه کاموا توخماق یئرینی تانگو، تلگرام، فیلانلار آلسادا ائله آلاکی، اورالادان اینسانلار و سئوگیلی لر اؤزلری اوچون و سئودیک لری اوچون بیر شئیلر آلماق اوچون اولا! و …
بیرده شاعیر بو شعرده گؤروندویو کیمی اصلا قافیه دالیسیندا دئییلدیر. شاعیر چوخ راحاتدیر. اولدوقجا صمیمیدیر. هم دیلله صمیمیدیر. هم یاشادیقلاری ایله صمیمیدیر. حتی قافیه نین اؤزو ایله ده صمیمیدیر و راحاتدیر. اوچ یئرده قافیه وار اونلاردا اؤزلری گلیب، شاعیرین هئچ دخلی اولمادان. بئله قافیه لره من آد قویسام، “یاشام قافیه” سی دئیردیم. بیریسی (کونجود،قارا توت و اومود) ایچ قافیه سیدیر. دیگر (سن و من) قافیهسی و او بیریسیده (ایچیمده و بیچیمده) قافیهسیدیر. بو سونکی قافیه، اؤیله حظ ائدیجیدیرکی، آدام اؤزو اؤزونه دئییر؛ الهی قافیهدن ده مگر بو قدر حظ آلماق اولار!… اصلینده یالنیز (ایچیمده و بیچیمده ) سسلنمهلرینی نظرده توتارساق عادی سسلهنیرلر، آما بو شعرده یوکلندیک لرینی و صمیمیت لرینی نظره آلینجا البته کی، چوخ حظ ائدیجی و اولاغان اوستو بیر شئی اولور! ان آزی منه اؤیله گلدی…
بیر دیب اوتاق وارایچیمده
بیلمم آنجاق، گؤزهلیم
بیلمم آنجاق نه بیچیمده!…
۱۲/۵/۹۴


text:
تورکمنیستان جمهوریتینینگ 98 یاش تُویی غوتلی بولسون!
هر یئلدا دأپ بولوپ گلیشی یالی ٢٧- نجی اکتیابردا تورکمنیستان اؤزی نینگ ملی گونینی بایرام ادیپ گلیأر. تورکمنیستان جمهوریتی نینگ دویبونی باریپ ١٩٢٤- نجی یئلدا توتان غایغیسیز آتابایف و ندیربای آیتاکوف ینگ ابدی یادلارینی و خاطیرالارینی حالقینگ آنگیندان سیلماق اوچین نیازوف اولارینگ هیکل لرینی یئقدیریپ، آدلارینی، داقیلان کؤچه لردن یوق اتدی. اما اول هیچ حاچان حالقینگ یوره گینه آرالاشیپ بیلمدی و مونی گلجکده سینانشجاقلارا باشارتماجاغینی ثبوت اتدی.
“واطان، اوغروندا غان بریلسه واطان دیر” دیین دۆشونجه بار. تورکمنیستان جمهوریتی نینگ ایلکینجی پره زیدنیتی، شول واقتقی آیدیلیشی یالی تورکمنیستانینگ مرکزی اجرائیه کمیته تینینگ باشلیغی ندیربای آیتاکوف و کامیسسارلار ساوتی نینگ باشلیغی غایغیسز آتابایف گیجه لرینی گوندیز ادیپ تورکمن دولتینی اساسلاندیردیلار و بو اغوردا- دا شیرین جانلارینی پیدا اتدیلر.
مقالانگ دولی گؤرنوشی- شو آشاقداقی لینکه کلیک ادینگ


text:
قرافتون، یئنی گونئی ولز
قرافتون اینگیلیسجه: Graftonاوسترالیانین یئنی گونئی ولز اوستانینین قوزئی چایلار بؤلگهسینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۷,۵۰۱ نفر جمعیتی واردیر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ قرافتونون بؤلگهسل آماری (اینگیلیسجه). Australian Bureau of Statistics (۲۵ اوکتوبر ۲۰۰۷). یوخلانیلیب 28 September 2009.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grafton,_New_South_Wales»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۰ مئی ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- قرافتون Archived 2015-03-09 at the Wayback Machine.
- قرافتونون تاریخی گؤرونتولری میلّی ساخلانجدا Archived 2015-07-20 at the Wayback Machine.
قارداش پروژهلرده قرافتون، یئنی گونئی ولز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تهراندا پلیس اونیوئرسیته اؤیرنجیلرینه موداخیله ائتدی
گؤستریچیلرین رژیم علیهینه شعارلار سسلهندیرمهسیندن سونرا اونیوئرسیتهنی قوشادان گوونلیک گوجلری قالابالیغا گؤزیاشاردیجی گازلا موداخیله ائتدی
ایرانین باشکندی تهراندا داوام ائدن اعتراضلاردا اونیوئرسیته اؤیرنجیلرینه پلیس موداخیله ائتدی.
ایران مئدیاسیا گؤره، تهرانین اونیوئرسیتهلریندن صنعتی شریفده دونن گئجه گؤستری تشکیل ائدن یوزلرله اؤیرنجی سون حادثهلرده ساخلانیلان یولداشلارینین بوراخیلماسینی ایستهدی.
گؤستریچیلرین رژیم علیهینه شعارلار سسلهندیرمهسیندن سونرا اونیوئرسیتهنی قوشادان گوونلیک گوجلری قالابالیغا گؤزیاشاردیجی گازلا موداخیله ائتدی.
اؤیرنجیلرین اعتراضینا دستک وئرمک ایستهیهن تهران اهالیسی ماشینلاری ایله اونیوئرسیتهیه گئدن آزادی جادهسینده کاروان تشکیل ائدرکن، اونیوئرسیته یئرلشکهسیندن چیخان اؤیرنجیلرین جاده و کوچهلرده گؤستریلرینی داوام ائتدیریدیکلری، پلیسین گؤزیاشاردیجی گاز ایله قالابالیغا موداخیله ائتدیگی بیلدیریلیر.
اونلارلا اؤیرنجینین ساخلاندیغی حادثهلرین یاتیشدیغی، اؤیرنجیلرین اونیوئرسیته شهرجیگیندن چیخاریلدیغی، و صنعتی شریف اونیوئرسیتهسینده درسلرین بیر مدتلیک تعطیل ائدیلدیگی ایفاده ائدیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
پکاکالی ایکی تروریست ضررسیزلشدیریلدی
تورک سلاحلی گوجلرینین سوریهنین قوزئییندهکی زئیتون بوداغی بؤلگهسینده یئرینی معین ائتدیگی ۲ پکاکا/یپگلی تروریستی ضررسیزلشدیردیگی بیلدیریلدی
مارکتده چیخان یانغیندا بیر نفر حیاتینی ایتیردی
یانغینسؤندورهنلرین فعالیتی نتیجهسینده کنترل آلتینا آلینان یانغیندا ۱ نفرین اؤلدوگو بیلدیریلدی
ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده 3 فیلیسطینلی هلاک اولوب
فیلیسطین-ین ایشغال آلتینداکی اوردون چایینین باتی ساحلیندهکی جنین شهرینده ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده 3 فیلیسطینلی هلاک اولوب.


text:
ارومیهده بیر قادین اوُزونو یاندیراراق حیاتینا سون وئردی
تورک قادینی- ارومیهده، یکشنبه گونو دی آیینین بئشینده، بیر قادین اوُزونو یاندیراراق جانیندان اولدو.
گلن خبرلره گوُره “زهرا صابری”، صومای برادوست توابعیندن اولان قونی کندینین اهالیسیندن ایمیش. گوُرگو تانیقلارینا گوُره؛ زهرا ، آئیله ایچی سیخینتلارادان اوُتورو اُزونو یاندیراراق اینتیحارائتمیشدیر.
ووقولاماق لازیم کی؛ بوندان نئچه آی قاباقدا اورمیهده؛ ژاله صحرا پیما و کبار صحت آدیندا، ایکی قادینین اوُلومونه شاهید اولدوق کی اونلاردا اوُزلرینی یاندیراراق حیاتلارینا سون وئرمیشدیلر .


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/مئی ۱
۱ مئی: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/مئی ۱/فایل
- رویدادلار
- ۱۷۰۷ - اینگیلیس٬ ولز و ایسکاتلند٬ بؤیوک بریتانیا اوْلاراق بیرلشدی.
- ۱۷۸۶ - ووْلفقانق آمادوس موْزارتین فیقارونون توْیو آدلی اوْپراسی ایلک دفعه صحنهلندی.
- ۱۸۴۰ - قارا پنی اوْلاراق دا بیلینن ایلک یاپیشدیریلا بیلن رسمی پوست پولو٬ بیرلشمیش شاهلیقدا ایشه دۆشدو.
- ۱۸۸۹ - ۱ مئی ایشچیلرین اوْرتاق بایرامی اوْلاراق قبول ائدیلدی.
- ۱۸۸۹ - آلمان عیلاج شیرکتی بایئر٬ آسپیرینی دۆزلتدی.
- ۱۹۲۵ - قیبریس٬ بیرلشمیش شاهلیق مۆستعمیرهسی اوْلدو.
- ۱۹۲۷ - آدولف هیتلرین ایدارهسیندهکی نازی حیزبی برلینده ایلک دفعه میتینق قۇردو.
- ۱۹۳۱ - نیویورکدا ایمپاییر ایستئیت بیناسی خیدمته گیردی.
- ۱۹۴۰ - یاز اولمپیکلری ایکینجی دۆنیا ساواشی اۆزوندن ایبطال ائدیلدی.
- ۱۹۵۶ - ژوْناس سالکین دۆزلتدیگی اۇشاق فلجی واکسنینین ایشلنمهسی باشلاندی.
- ۱۹۷۲ - قۇزئی ویئتنام بیرلیکلری قوانق تیری شهرینی اله کئچیردی.
- ۲۰۰۳ - آمریکا باشقانی جوْرج بوش عیراقداکی دؤیوشلرین سوْنا چاتدیغینی آچیقلادی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ اردیبهشت/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ مئی/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ اردیبهشت/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ مئی/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ اردیبهشت/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ مئی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ رمضان/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ اردیبهشت/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ مئی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ رمضان/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ اردیبهشت/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ مئی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ رمضان/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
قاتین آچیب، اوزونه باخمامیش باغلاییرام؛ میزین اوستونه چیرپیب آیاغا قالخیرام. اوتاغین اِن ـ بویون اؤلچورم. داها کتاب اوزو آچمایاجاغام، دوشونورم.
او گون، هئچ نه یادیما دوشمهدی. هامینین گؤزو مندهایدی. گؤزلریمی یوموب، یادیما سالماغا چالیشدیم، آدی دا یادیما دوشمهدی. یامان سارسیلدیم. گؤزلریمی آچاندا، سرم باشیمدا تخت اوستوندهیدیم. گئت ـ گئده هر شئی یادیما گلیردی. کیتابین هامیسینی ازبردن دئیه بیلیردیم داها. او گون کی آداملاری و صحنهلری تمامیله خاطیرلایا بیلیردیم.
نئچه ایل بوندان اول، چوخدان گؤرمهدیییم تانیشلار منیمله اولان چاغلاردان سؤز آچاندا، اوتاناردیم بیلسینلر اؤزلری یادیما گلمیر قالسین دئدیکلری صحنهلر. تئز سؤزو دییشردیم. اینانمازدیم بو تئزلیکده، اوخودوغوم کتابلارا دا داراشا. بلکه ده او زامان قاباغین آلماق اوچون بیر ایش گؤرسیدیم، داها بورایا چکمزدی کی گؤزلریم نئچه دؤنه اوخودوغوم کتابلارا برهله و آغزیم دؤنه ـ دؤنه ائشیتدیییم سؤزلره آچیق قالا. آغزیمی آچیپ ـ آچمامیش اولمایا بو سؤزو بوندان اول دئمیشم، دئیه هؤولهسک سؤزومو کسیرم.
هر یانی، دیوارلاری، سویودوجو ـ دوندوروجو اوستونو و … نوتالارلا دولدورموشام. تیکه تیکه کاغیذلار. گوندهلیک، هفتهلیک، آیلیق پروگراملار. چوخ فیکیرلشنده سرم آلتینا گئتملی اولورام، باشیم دلیک ـ دلیک اولوب.
دکترون دئدییینه گؤره، نئچه ساعات دان بیر ریسِت اولوردو قافام. لاپ آزی هفتهده ایکی دؤنه سرم باغلانیردی باشیما. فیلیمدهکی کیشینین قافاسی تک اوچ ثانیهدن بیر ریست اولسایدی، گونده گرک آزی اوچ دؤنه سرم باغلانایدی. همان کیشی سلام وئریب، کئف احوالی قورتارمادان، یئنیدن سلامعلیکه باشلاییردی.
پری سینیرلنیر: دئییرسن بس بو سؤزلری سنه دئمهمیشم؟ اؤز سورغولارین دا یادینا گلمیر؟ هلبت هئچ آدامین سؤزونه قولاغ آسمیرسان… دانیشارکن سسی ده اؤزوده اوزاقلاشدیلار مندن. گؤزومو آچدیقدا یئنهده تخت اوستوندهیدیم، بو دؤنه سرم قولومدا. باشیمدا سالامات یئر قالماییب، بو دؤنه ده ایستهییرلر…، عصبیتله الیمی آپاردیم سِرُمون شیلانکی چیخاردام، شیلانکا گؤزوم ساتاشدیقدا تلهسیک الیمی گئری چکدیم. دیققتله باخدیم؛ هر بویادا، هر بویدا سؤزجوکلر، فیرلانا ـ فیرلانا داماریما ساری گلیب، ایچری گیریردیلر. پری دئدیکلرینین هامیسی یادیما دوشوردو.
نئچه ساعات سونرا یئنه ده قافاما دوشن ویروس گئت ـ گئده آزالداجاق اونو، بیلمیرم نهدن جانیمی سیخان یادلاری دئییل، سئوینجلی یادلاریمی. سرم باغلاماقایله اولمایاجاق؛ قانیم قارالیب، سؤزجوکلر گونوـ گوندن قاتیلاشاجاق و ترپشمهیه ایمکان تاپمایاجاق، قولومدا دا هئچ سالامات دامار قالمایاجاق. بو کاغیذلار دا آدامی داریخدیریر. ویروس آختارانی آپدیت ائلهدیم اونو تاپیب آرادان قالدیرا. پرینین دئدیکلریندن قورخوردم، چوخ قورخوردوم.
پری دئییردی: ایندیهدک بو قدر آدام اؤلوب؛ سوروشاندا اؤلمکرینین سببین، ماشین ووردو، مریض اولدو، قوجالدی، پیچاقلاندی، زهرمار توتدو، دؤرد قاتدان دوشدو … اؤلدو، دئییرلر. هئچ گؤروبسن دئیهلر، اؤلوم تانریسی اولدوردو؟ ایندی ده تکنولوژینین ایرهلیلمهسیایله لاپ باجاریقلی اولوب، هلبت باجارمادیقلارین دا اینترنتدن، فیسبوکدان اؤیرنیر. جهد ائیله یالنیز سئومهدییین یادلاری اونود.
قونشوموز سون گونلرده لاپ پیسَلمیشدی. ایندی داها هامینین ذهنیندن باشلاییر، کؤکونه ساری گئدیر. هر دن نفس چکمک ده یادیمدان چیخیر. بیردن اورییمدن سانجی توتور آغزیمی آچیب دریندن نفس آلماغا چالیشیرام.
نسخهده یازیلمیش تزه ویروس قیرانی تئزلیکله تاپیب قافاما وئرمهلییم. یوخسا بعضی شئیلرین یاددان چیخماسینی آلزایمره یؤنلدیب، شبههلندیریر آدامی، بئلهلیکله ده ویروس جیلددن جیلده گیریر؛ داها تانیماخ اولمور اونو. یولداشلیقلا گیریب، دوشمنلیکله چیخسا نئیلهییم. بئلهلیکله اولماز، اینجیسمده تکجه یولوم، یوباتمادان، ویروس قیرانی، سرمون ایچینه تؤکدورمکدیر.
قاتین آچیب، اوزونه باخمامیش باغلاییرام؛ میزین اوستونه چیرپیب آیاغا قالخیرام. اوتاغین اِن ـ بویون اؤلچورم. داها کتاب اوزو آچمایاجاغام، دوشونورم.


text:
۲۴ آقوست
۲۴ آقوست: بردعهنین ایشغالی، بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتیندا ایلک قارادریلی نوماینده.
۹۴۴ — روسلار بردعه شهرینی اله کئچیرمیشلر.
۱۶۹۰ — هیندنین کلکته شهرینین اساسی قويولموشدور.
۱۸۱۵ — ایندیکی هولندین اساسی قانونو قبول ائدیلمیشدیر.
۱۹۱۲ — آلاسکا آمریکانین اراضیسینه قاتیلمیشدیر.
۱۹۱۴ — بیرینجی دونيا موحاریبهسی: آلمان اوردوسو بلژیکین نامور شهرینی اله کئچیرمیشدیر.
۱۹۳۱ — فرانسه و شوروی ایتیفاقی آراسیندا بیطرفلیک موقاویلهسی ایمضالانیر.
۱۹۵۰ — ائدیت سامپسون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتیندا ایلک آمریکالی قارادریلی نوماینده اولور.


text:
اویان نیوز: میللت وکیلی قنیره پاشایوا آنکارانین قاضی اونیورسیتئتینده خوجالی سویقیریمی ایله باغلی تشکیل ائدیلن کونفرانسدا چیخیش ائدیب.
«قافقازینفو» خبر وئریر کی، میللت وکیلی قنیره پاشایوا آذربایجان خالقینین سویقیریما معروض قالدیغینی دونیانین هر طرفینده یاشایان اینسانلارا داها گئنیش شکیلده دویورماق و بوتون دونیانین خوجالی سویقریمینی بیلمهسی اوچون هر یئرده کونفرانسلار و تدبیرلر تشکیل ائدیلدیینی بیلدیریب. ارمنیلرین ۲۱ ایل اول خوجالیدا دینج آذربایجانلیلارا قارشی سویقیریم تؤرتدیکلرینی و اینسانلیغا قارشی بیر جینایت اولان خوجالی سویقیریمینی اونوتمایاجاغیق و اونوتدورمایاجاغیق-دئیه قئید ائدیب.
” هر کس آذربایجانی بو مؤوضودا دستکلهمهلیدیر. ارمنیستان آذربایجانین ۲۰% تورپاغینی ایشغال آلتیندا ساخلاییر. بو گون ۱ میلیون آذربایجان تورکو ائوینه دؤنه بیلمیر. ارمنیستان بینلخالق تشکیلاتلارین قرارلارینا محل قویمور.»
قنیره پاشایوا بیلدیریب کی، هارادا دوغولماسیندان و هارادا یاشاماسیندان آسیلی اولمایاراق هر بیر تورک اینسانی خوجالی سویقیریمی، قاراباغ حقیقتلرینین، ارمنیستانین ایشغال ائتدیی آذربایجان تورپاقلاریندا تؤرتدیی واندالیزم آکتلارینین دونیایا چاتدیریلماسی، بو سویقیریمی تؤرهدنلرین اؤز لاییقلی جزاسینی آلماسی اوچون چالیشمالیدیر.
۲۰۱۵-جی ایلده قوندارما ائرمهنی سویقیریمینین ۱۰۰ ایللیی موناسیبتیله ارمهنی لوبیسینین داها بؤیوک سیلر گؤسترجیینی دئیهن میللت وکیلی قنیره پاشایوا ۲۰۱۵-جی ایلده تورکسوی-اون مدنیت پایتاختی اولاراق ارمنیستانین ایشغالی آلتیندا اولان و قدیم مدنیت بئشیکلریمیزدن اولان خوجالی و یا شوشا شهرینین اعلان اولونماسینی تکلیف ائدیب.
قافقاز اینفو


text:
تورکمن سیاسی و مدنی آکتیویستی احمد مرادی آرادان چئقدی!
بمناسبت درگذشت فعال سیاسی و فرهنگی احمد مرادی
سه شنبه گونی نوامبر آیی نئنگ ایکیسینده ایلدشیمیز احمد مرادی اوزاغا چکن آغئر کسل ضرارلی آلمانئنگ بیلی فلد شأهرینده اؤرأن ایر، من دیین واقتی آرامئزدان گیتدی.
احمد نررسه بار گویجونی هم اوقیبینی تورکمن حالقی نئنگ یاغتی گلجگی اوغروندا صارپ ادیپ گلدی، سیاسی قالامی دییسنگ ییتیدی، ادبی اوغرونداقی مقالالاری المئداما تأزه لیکلردن حابار بریأردی. دوغوردانام اونونگ جایی آرامئزدا گأدیلیپ قالدی.
بندرتورکمن ده و آشوراده-ده اؤنوپ-اؤسن احمد، اسپورت عألمینده هم دییسنگ آکتیودی. اورتا اوقوونی تماملان دؤورینده انقلاب اسلامی نینگ سیاسی تولقونلاری اونی هم اؤز ایچینه سووردی. اول تروباشدان یاشلاری انقلابی حرکته قوشماغا تاییارلادی، اولاردان قاوی سیاسی کادرلارئنگ یوزه چیقماغینی آرزولادی. سونگا باقا تورکمن حالقی نینگ مدنی و سیاسی اوجاغی نئنگ ایشلری بیلن دورلی آبادانچیلیق و صنفی ایشلره غاتناشدئ، ائلایتادا-دا بالیقچیلارئنگ حاق- حقوقینی قورایان- شورای صیادان- قوراماسینی یولا قویدی و بالیقچیلارینگ آلقیشینا مناسیپ بولدی.
مرکزی حکومت ینگ باسئشلاری گؤیجورگأنده احمد هم بئیله کی سیاسی آکتیویستلری یالی تورکمنستانا سئغینماغا مجبور بولدی و “ایل گویجی” نشریه سی نینگ نشری غایتادان یولا قویولاندا، شول باشدان اونونگ یازیجیلارئ نئنگ اساسی لاری نئنگ بیری حؤکمونده اورتا چیقدی، آلمانا ادیلن بوسغونلیق یئللارئندا-دا ایل گویجی نشریه سینی نینگ دورلی آد بیلن نشرینی دووام اتدیردی. سونگا باقا چپچی مرکز نشریه لرینده هم “تورکمنلر و ملی مسئله”، “تورکمنلر و تاریخی غوزغالانگلاری” تئمالاردان مقالالار یازدی.
مرحوم مرادی نئنگ اینگ سالداملی ایشلری نینگ بیری “تورکمن اتنونیم لار” کتابی نینگ تورکمنچه دن پارسچا ترجیمه سی بولدی.
بیز ایلدشیمیز احمد مرادی نئنگ یادینی و خاطئری المئداما دیری ساقلاماغا چالشاریس. مرحومینگ قالانلارینا صابیر دیله یأریس.
تورکمنی اؤورنیش مرکزی
2/11/2021


text:
ایسلام، آللاهئن یاراتتئغئ تۆم وارلئقلارئ یؤنتتیگی سیستمین آدئدئر. یاراتتئغئ هر شەی “اۇنا” تسلیم اۇلدوغو ایچین ایلک یاراتتئغئ نسنەدن سۇنسوزا قادار هر نه یاراتاجاقسا بو سیستمه تابیع اۇلمایا ایستەر ایستەمز مجبوردور.
آللاه مئ بیزه وردیگی سؤزده دورمویۇر، یۇقسا بیز می “اۇنا” ایحانت أتمەنین، “اۇنون” کیتابئنئ ترک أتمەنین بدلینی اؤدۆیۇروز؟
آللاه بیر زامانلار تەوراتئ ترک أتتیکلری ایچین ایسرائیل اۇغوللارئنئ جزالاندئردئغئ گیبی، شیمدی ده قورئانئ ترک أدن مۆسلۆمانلارئ جزالاندئرماقتادئر.
مۆسلۆمانلارئن یانلئشلئقلارئندان ایسلامئ سۇروملو توتماق، تنبل بیر اؤگرنجینین سئناودان باشارئسئز اۇلونجا، کیتابلارئ سوچلاماسئ قادار جاهیلجه بیر حارەکتتیر.
آللاهئن بیز اینسانلار گیبی ایمتیحانا تابیع توتمادئغئ گؤکلر وه یر، زۇرونلو اۇلاراق مۆسلۆماندئر. آیرئجا اۇنون ایلکه وه أساسلارئنئ کندی ایرادەمیز ایله بیلینچلی وه گؤنۆللۆ اۇلاراق قابول أدن بیزلره ده مۆسلۆمان دەنیلیر. بونون دئشئندا قالان بیلینچلی اۇلاراق آللاهئن ایسلام ایسمینی وردیگی بو سیستمی قابول أتمەین کسیمه /کیمسەیه ایسه کافیر دەنیلیر.
“ایسلام“ کیشی ایله آللاه آراسئنئ، کیشی ایله تۇپلوم آراسئنئ وه کیشی ایله دۇغا آراسئنئ تانظیم أدیپ شکیللندیرن “دگرلر سیستمیدیر“. بو حایات دۇلو نیظاما کندی ایستگی ایله تسلیم اۇلان، دۆنیادا دا آحیرتته ده حوضور وه موتلولوقلا دۇلار، قالبی یاتئشئر وه آرادئغئ گۆونه اولاشئر. ایسلامئن تاسارئسئ بیذذات یۆجه آللاه طارافئندان یاپئلدئغئندان، گؤستردیگی هدفلر وه گتیردیگی چؤزۆم اؤنریلری أشسیزدیر، تاقدیر أدیلمەمەسی ایمکانسئزدئر.
اینسانلئغئن أکۇنۇمیک وه توُپلومسال بوحرانلارئنا، کیشینین کندیسی ایله ایلگیلی سۇرونلارئنا وه اینسان ذیهنینین یاراتئلئش ایله ایلگیلی سۇرولارئنا أن گرچکچی وه ایدئال جوابلارئ ورەبیلەجک تک حایات نیظامئ ایسلامدئر.
بو یۆزدن مۆسلۆمان اۇلماق موتلولوق قایناغئدئر. اؤیلەیسه نه موتلو مۆسلۆمانئم دیەنه!
ایشته ایسلام وه ایسلامئن اؤنردیگی مۆسلۆمان تیپی بودور. پکی گۆنۆمۆزده مۆسلۆمان صئفاتئنئ تاشئیانلار گرچکته بو صئفاتئ نه قادار حاق أدییۇر وه مۆسلۆمانئم دیەنلر گرچکتن موتلولار مئ؟! بو سۇرویا “أوت” دەمەیی بیز ده چۇق ایستەردیک آما گرچکلر بونو أنگللییۇر. ایسلام عالمینه بیر گزینتی یاپئنجا قارشئلاشاجاغئمئز مانظارا شو اۇلاجاقتئر:
یریۆزۆنۆن أن فاضلا حوُرلانان، ماددی وه ماعنوی قایناقلارئ أن فاضلا سؤمۆرۆلن، ظولۆم آلتئندا أزیلیپ اینلەین وه بیر تۆرلۆ تک وۆجود اوُلامایان أن قالابالئق کیتلەسی، ایسلام دینینه مۆنتسیب اوُلانلار یاعنی بیز مۆسلۆمانلارئز.
دویغو-دۆشۆنجه دۆنیامئزلا اؤیلەسینە اۇینانمئش کی، کیمی دستکلەیەجگیمیزی وه کیمه طاوئر آلاجاغئمئزئ شاشئرمئش دورومدایئز. حورافەلر، اویدورما ریوایتلر، منقئبەلی ماثاللار، کرامت حیکایەلری وه داحا بیرچۇق عاقئل آلماز ایددیعا /اینانئش، بیزی هر یؤندن قوشاتمئش دورومدا. آرتئق هیچبیر وارلئق اۇرتایا قۇیامایان “قورو قالابالئق” حالینه گلمیشیز.
چۇق سایئدا اۇلمایئ کرامت ظاننەدییۇروز. بۇمبالار آلتئندا جان ورن قاردشلریمیزی سادەجه ایزلییۇروز.
أوت، چۇغوز آما آصلئندا یۇقوز.
سیاسی حسابلار اوغرونا قوللانئلان، آلداتئلان، قاندئرئلمئش، سالدئرغان دینجی چتەلر، آللاه رئضاسئ ایچین (!) بیربیرلرینی قاتلەدن مۆسلۆمانلار. أکۇنۇمیک بوحرانلارئن، سؤمۆرۆلرین، ایشغاللرین وه تالانلارئن قۇل گزدیگی، أشقئیالارئن حۆکۆمدار اۇلدوغو بیر تۇپلوم. پارچالارا آیرئلمئش طاریقاتلار، جماعاتلر وه دیگر حیزیبلر. چالئنئپ، یاغما أدیلن زنگینلیکلریمیز. کیملیگینی قایبەتمیش، چۆرۆمۆش وه آرتئق کندینه بیله حایرئ دۇقونمایان آجئناسئ قالابالئقلار یئغئنئ.
نه یازئق کی ایسلام عالمی دەنیلینجه قارشئلاشاجاغئمئز وه گیزلەیەمەیەجگیمیز گرچکلر ایشته بونلار.
ایسلام عالمینه داحا گرچکچی باقارساق گؤرەجگیز کی، یریۆزۆنده “مۆسلۆمان درامئ” یاشانماقتادئر.
حانی آللاه ایقتیدارئ مۆسلۆمانلارا ورەجکتی؟ (نور سورەسی؛ 55) حانی مۆسلۆمانلار ایله مۆجریملرین حایاتلارئ دا، اؤلۆملری ده بیر اۇلمایاجاقتئ؟ (جاثیه سورەسی؛ 21) حانی آللاه ایمان أدنلری مودافاعا أدردی؟ (حاج سورەسی؛ 38)
آللاه مئ سؤزۆندن وازگچتی، یۇقسا مۆسلۆمانلار مئ قورئانا اویماقتان وازگچتی؟ آللاه مئ بیزه وردیگی سؤزده دورمویۇر، یۇقسا بیز می اۇنا ایحانت أتمەنین، اۇنون کیتابئنئ ترک أتمەنین بدلینی اؤدۆیۇروز؟ بیز آللاها “نەدن بیزی ترک أتتین، حالیمیزی گؤرمۆیۇر موسون؟” دەدیکچه اۇ دا بیزه، “نەدن بانا ایطاعات أتمەیی ترک أتتینیز، کیتابئمئ گؤرمۆیۇر موسونوز؟” دەمەیەجک می؟
فهمی چچن


text:
تبریزده ایکی چیخیش و بیر وورکشاپی گئرچکلشدیرمک اوچون منه ایمکان یاراندی. وورکشاپ 21 دی تاریخینده خط سوم درنه یی نین دعوتی و سایین اولکر اوجقار، رسول اسمعلیلیان و مرتضی طوسینین زحمتی و ٱمه یی سایه سینده گئرچکلشدی. “دوشونجه آفتلری” باشلیغی آلتیندا کئچیریلمیش بو وورکشاپدا ایکی موضوع اینجه لندی:
1. “یارلیق و اؤزچولوک/ برچسب و ذاتگرایی”
2. “سیاست، سیاسال و پولیس”.
بیرینجی چیخیشیم جوما گونو 22 دی آب و مشاغل موزه سینده “سئوگی دئوریمی/انقلاب عشق” باشلیغی آلتیندا کئچریلدی. بو توپلانتینی موزه نین بانیسی سایین سرابی اقدمین زحمتینه بورجلویام.
“ناغیلدان عاغیلدا/ میتوسدا لوگوسا” باشلیقلی اوچونجو چیخیش همین گون ساعات 16-دان 20-ه قدر ائل بیلیمی درنه یینده باش توتدو. بو چیخیشی دا سایین علیرضا صرافی لوطفونه، سایین سوسن نواده رضی نین زحمتلرینه و سایین گونش امانی نین امکداشلیغینا بورجلویام.
هر اوچ مراسیم قاتیلیمچیلارین جدی و اؤنملی سورولاری، رٱی بیلدیرمه لری و تنقیدلری ایله موشایعت اولوندو.
بو تدبیرلرین باش توتماسیندا ٱمه یی اولان و چیخیشا قاتیلمیش بوتون دوستلارا ایچکین تشککورلریمی بیلدیریرم. بو آرادا اورمو، کومیجان، مییانا، ماراغا و مرنددن زحمته قاتلاشاراق تشریف گتیرمیش سایین دوستلاردان ایکی قات تشککور ائتمه لییم.
ایواز طاها


text:
اویان نیوز: گؤرکملی فولکلورشوناس اهلیمان آخوندووون «آذربایجان آشیقلاری» کیتابی تهراندا عرب قرافیکالی آذربایجان الیفباسیندا چاپ اولونوب.
«قافقازینفو» نون معلوماتینا گؤره، نفیس ترتیباتلا نشر اولونان ۵۳۵ صحیفهلیک کیتابدا خالقیمیزین ان قدیم یارادیجیلیق نومونهلریندن ساییلان آشیق صنعتیندن میراس قالان بدیعی-ائستئتیک نومونهلر توپلانیب.
«آزربای» تورکجه چاپ و یاییم شیرکتی طرفیندن یوکسک کئیفیتله نشر اولونان کیتابین اوریژینال اوسلوبدا دیزاین اولوناراق حاضرلانماسی اونون جلبئدیجیلیینی داها دا آرتیریب.
عزیزه مصطفی زاده آلمانییادا جاز فئستیوالیندا چیخیش ائدجک
مشهور آذربایجانلی پیونیست و بستکار عزیزه مصطفی زاده آلمانییادا نورتینگئر ژازز فئستیوال ۲۰۱۳ بئینلخالق جاز فئستیوالیندا چیخیش ائدجک. «قافقازینفو»نون معلوماتینا گؤره،
نورتینگئر ژازز فئستیوال ۲۰۱۳، فئورالین ۲۳-دن مارتین ۱۰-نا قدر آلمانییانین نورتئنقئر شهرینده دونیا شؤهرتلی جازمئنلرین ایشتیراکی ایله کئچیریلهجک و یوبیلئی فئستیوالی اولاجاق.
آلمان تنقیدچیلری پیونیستی «رویال آرخاسیندا شهریزاد» آدلاندیریرلار. بئینلخالق موسابیقه و فئستیواللارین لاوریاتی عزیزه موستافازادنین یارادیجیلیغی کلاسسیک، جاز و آذربایجان میللی موتیولرینی اؤزونده عکس ائتدیریر.
قافقازینفو


text:
بیرینجی گؤی تورک خاقانلیغی
بیرینجی گؤی تورک خاقانلیغی٬ آسیا هۇن خاقانلیغیندان سوْنرا٬ تۆرکلرین یاراتدیغی ان بۇیوک حؤکومت اوْلاراق تاریخ عرصهسینه چیخدیغی کیمی «تۆرک» آدینی دا رسمی اوْلاراق حؤکومت آدی حالینا گتیرمیش و «تۆرک» آدینین بۆتون دۆنیا طرفیندن تانینماسینا سبب اوْلموش بیر ایمپیراتورلوق.
آدی مۆختلیف منبعلرده، بیلگه خاقان و کۆل تیگین یازیلاریندا تۆروک، کؤک تۆروک و آزلیق طرفیندن قبول اوْلونموش یاناشمایا گؤره اؤکوک تۆروک، توْنیوکوک یازیلاریندا ایسه تۆرک شکلینده خاطیرلانماقدادیر. گؤی تورکلردن چین منبعلرینده توژوئ (چین 突厥) شکلینده بحث اوْلونور.
بۇمین خاقان دؤنمی (۵۴۰-۵۵۲)[دَییشدیر]
بۇمین خاقان آشینا سوْیونا منسوبدور. آشینا سوْیو٬ بۇمینین یؤنتیمینده تیجاری ایشلر آماجی ایله چین اؤلکهسینه دوْغرو ایرلیلهدیلر. بۇ دؤنمده بؤلگهده اؤنملی بیر گۆج صاحیبی اوْلان توْپا ایمپراتورلوغو گۆجسوزلهمیش و ایکی دۆشمان یئره بؤلونموش ایدی. باتی توْپا ایمپراتورلوغو٬ دۆشمانی دوْغو توْپا و ژوآن-ژوآن ایمپیراتورلوقلارینین باسقیلارینا قارشی آشینا قبیلهسی ایله یاخشی علاقه قۇرماغا چالیشیردی. بۇمین خان٬ ۵۴۶-جی ایلده اوْیماغینین محصوللارینی تقدیم ائتمک و تیجاری رابیطهلرینی گۆجلندیرمک آماجی ایله باتی توْپایا ائلچی گؤندردی. عئینی دؤنمده تؤلس آدی ایله اوْرتایا چیخان قاوْکۆلر ژوآن-ژوآنلارا حمله ائتمگه حاضیر ایدی. بۇمین خان٬ تابع اوْلدوغو ژوآن-ژوآن حۆکومتینه خیدمت ائتمک اۆچون سیاسی بیر مانوْور ائدهرک تؤلسلر ایله ساواشیر. کسین بیر ظفر قازاناراق تؤلسلری داغیداراق تؤلس توْپلولوقلارینی اؤزونه باغلار. بۇمین خان٬ بۇ یۆروشو ایله تؤلس توْپلولوقلارینی ایچینه قاتاراق گۆجلنیر ده٬ ژوآن-ژوآن ایمپراتورلوغونا ائتدیگی خیدمت ایله سیاسی بیر مانوْور ائتمیش اوْلور.
بۇمین خان٬ بۇ ظفردن سوْنرا جسارت آلاراق ژوآن-ژوآن باشبۇغونون قیزینی ایستر. آنجاق باشبوغ٬ بۇمینه ائلچی گؤندرهرک «سیز بیزیم دمیرچیلیک ائدن عادی کؤلهلریمیزسینیز٬ بۇنا نئجه جسارت ائدرسینیز» سؤزونو چاتدیرار. بۇمین خان٬ بۇ دۇروما عصبیلشهرک ائلچینی اؤلدورور و گۆجسوزلهین باتی توْپا ایمپراتوْرونون قیزینی ایستر. چتین دۇرومدا اوْلان باتی توْپا٬ بۇمین ایله قوْهوم اوْلماغی قبول ائدر و ۵۵۱-جی ایلده بۇمین خان ایله باتی توْپا پرنسسی ائولنیر. بئلهلیکله بۇمین خان ایله باتی توْپا ایمپراتولوغو ایتّیفاق قۇرموش اوْلور. ۵۵۲-جی ایلده ایسه باتی توْپا ایله بیرلشهرک ژوآن-ژوآن ایمپراتورلوغو ایله ساواشا گیریشیر. بۇ ساواشین سوْنوندا ژوآن-ژوآن حۆکومتی مغلوب اوْلار. گؤیتورکلر٬ بۇ تاریخده عملاً قۇرولموش و اعلان ائدیلمیش اوْلور. بۇمین قاخان٬ ۵۵۲-جی ایلده گؤیتورکلر دؤولتینی قۇردو٬ آنجاق عئینی ایلده اؤلدو. اوْندان سوْنرا دؤولتین شرق قوْلونا اوْغلو قارا ایسسیق خاقان، غرب قوْلونا ایسه ایستمی يابقو باشچیلیق ائتمیشدیر.ایستمی يابقو دئ-فاکتوْ حاکمیته مالیک اوْلسا دا اؤزونو خاقان اعلان ائتمهدی.
قارا ایسسیق خاقان (۵۵۲-۵۵۳)[دَییشدیر]
قارا ایسسیق خاقان٬ قیسا بیر سۆره حۆکومت ائتمیشدیر. قیسا سۆرهلی حۆکومت دؤنمینده ژوآن-ژوآن حۆکومتی ییخیلدیقدان سوْنرا موْغوْلیستان بؤلگهسینی گؤیتۆرکلره بۇراخاراق بیر قیسمی توْپا دؤولتینین استپلرینه٬ بیر بؤلومو ده اۇروپایا ساری گئدهرک بؤلگهدهکی حۆکومتلره سیغینیرلار. گؤیتۆرکلر و توْپا حۆکومتلری آراسیندا ائدیلن مۆذاکیره سوْنوجوندا٬ توْپا حۆکومتینه سیغینان ژوآن-ژوآنلار گؤیتۆرکلره تسلیم ائدیلیر و ۵۵۵-جی ایلده اؤلدورولورلر. ژوآن-ژوآنلارین ییخیلماسیندان سوْنرا٬ گؤیتۆرکلر اۆزونو موْغولیستان و تبّته چئویریر. آنجاق قارا ایسسیق خاقان آرتیق ایرهلهیهمهدن اؤلور و یئرینه قارداشی مۇغان خاقان گلیر.
مۇغان دؤنمی (۵۵۳-۵۷۲)[دَییشدیر]
مۇغان اۇزون بیر مۆدّت گؤیتۆرکلرین خاقانی اوْلدو. مۇغان خان دؤنمی گؤیتۆرکلرین یۆکسلمه دؤنمی تانیلیر. مۇغان ایدارهسیندهکی گؤیتورکلر٬ باتی توْپا ایله ایتّیفاق ائدهرک موْغوْللاری و تبّتلیلری مغلوب ائدهرک اؤز توْرپاقلارینی گئنیشلتیرلر. توْپا ایمپراتورلوغو٬ بۇ دؤنمده محو اوْلاراق تۆرک توْپلولوقلارینین ایچریسینه قاریشمیشدیر.
مۇغان ژوآن-ژوآن حۆکومتینین قالینتیلارینی بۆتونلۆکله مغلوب ائتدیکدن سوْنرا٬ دوْغودا تۇنقوزلاری٬ قۇزئیده ایسه قیرغیزلاری تابعیّت آلتینا آلدی. چینده باتی وئی حۆکومتینین یئرینه گئچن چوْۇلار ایله٬ دوْغو وئیین یئرینی آلان تسیلر اۆزرینده ده نۆفوذونو یئرلشدیردی. باتیدا ساسانی شاهی انوشیروان٬ ائفتالیتلردن قۇرتولماق اۆچون ایستمیخانین قیزی ایله ائولنهرک ائفتالیتلره قارشی گؤیتۆرکلر ایله ایتّیفاق قۇردو. ۵۶۳-۵۶۷-جی ایللری آراسیندا ائفتالیت دؤولتی مغلوب اوْلدو. ائفتالیت اراضیسی ساسانلی حۆکومتی ایله گؤیتۆرکلر آراسیندا بؤلونوب٬ جئیحون چایینین قۇزئیی گؤیتۆرکلرینکی اوْلدو. بئلهجه ماوراءالنّهر٬ فرغانانین بیر قیسمی٬ باتی تۆرکیستانین گۆنئیی٬ کاشغر و خوْتن گؤیتۆرکلر توْرپاغی اوْلدو.
ایپک تیجارتی مسألهسی[دَییشدیر]
بۇ ظفر ایله٬ ایپک تیجارت یوْلو دا گؤیتۆرکلرین حاکیمیّتی آلتینا دۆشدو. ایپک تیجارتینه باخان ماوراءالنّهر خالقی٬ ساسانیلردن ایپک ساتماق ایجازهسینی آلماق اۆچون٬ ایستمی خاندان ساسانی شاهینا واسیطه اوْلماقلارینی ایستهدیلر؛ ایستمی خانین قبول ائتمهسی ایله٬ مانیاخ آدلی بیر سوْغدلونون باشچیلیغینداکی بیر ائلچیلیک هئیأتی ایرانا گؤندریلدی. آنجاق هیندوستاندان دنیز یوْلویلا بیزانسا گئدن ایپک تیجارتینین کوْنترولونو اله گتیرمک ایله٬ ایپک تیجارتینین اینحیصارینی اؤز الینه آلماق ایستهیَن ساسانلی دؤولتی٬ بۇ هئیأته مۆساعیده گؤسترمهدی. ایستمی خان یئنه بیر هئیأت یوْللادی؛ آنجاق بۇ هئیأتین بیر قیسمی زهرلهنهرک اؤلدو. بئلهجه ایستمیخان ساسانیلر ایله دوْست یاشاما ایمکانینین اوْلمادیغینی دۆشوندو.
مانیاخ٬ ایراندا تاپانمادیغی بازارلامانی بیزانسدا آختارماق اۆچون اؤزونون وظیفهلندیریلمهسینی ایستهدی. ۵۶۷-ده بیر ائلچیلیک هئیأتی بیزانسا گؤندریلدی. ۵۶۸-ده مانیاخ قاییدارکن٬ بیزانس ائلچیسی ده اوْنون یانینا قاتیلدی. بئلهجه بیزانس ایله گؤیتۆرکلر ساسانیلره قارشی ساواشا گیردیلر. ایستمی خان بیر طرفدن جئیحونون باتیسیندا حرکته گئچرکن٬ بیر یاندان دا قۇزئیدن آذربایجانا یئنمیش ایدی. ۵۷۱ ایلینده ایسه ساسانیلرله بیزانس آراسیندا ساواش باشلاندی. گؤیتۆرکلرین خزر قۇزئییندهکی حرکات بیزانسی شۆبههلندیردی٬ بۇ سببله گؤیتۆرکلرین دۆشمانی اوْلان آوارلارا کؤمکلیک ائتدیلر. بیزانسین بۇ ایشی٬ گؤیتۆرکلری عصبیلشدیردی؛ بئلهجه ایستمی خان ساسانیلره قارشی اوْلان ساواشی دایاندیردی. بۇ دفعه بیزانس ایستمی خانی ساواشا قاندیرماق اۆچون چالیشماغا باشلامیشدی. آنجاق ۵۷۲-جی ایلده مۇغان خاقان٬ ۵۷۶-جی ایلده ایسه ایستمی خان اؤلدو.
تاسپار خاقان (۵۷۲ - ۵۸۱)[دَییشدیر]
تاسپار خاقان قارداشی مۇغان خاقان کیمی چینله یاخشی علاقهلر قۇرماغا و چیندهکی داخیلی قاریشیقلیقدان ایستیفاده ائتمهیه چالیشدی. چیندن گلن هدیهلردن سوْنرا ایکی دؤولت آراسیندا تیجارت علاقهلری اینکیشاف ائتمهیه باشلادی. تیجارت علاقهلرینین درینلشمهسی، راحت حیاط طرزینه اۇیغونلاشما تۆرک توْپلولوقلاری آراسیندا چین مدنیتینین یاییلماسینا سبب اوْلدو. حتی چینلی میسسیوْنئرلرین فعالیتی نتیجهسینده تاسپار خاقان بۇدیزمی قبول ائتمیشدی. تاسپار خاقان ایکییه بؤلونموش چینین حیصهلری ایله (غربده تسی؛ شرقده چوْو) بالانسلی سیاست قۇرماغا چالیشسا دا بۇنا نایل اوْلمامیشدیر. 577-جی ایلده چوْو ایله تسی آراسیندا مۇحاریبه باشلادی. نتیجهده چوْو تسینی مغلوب ائدهرک توْرپاقلارینی اؤزونه تابع ائتدی. بۇندان سوْنرا گؤیتورک خاقانلیغی ایله چوْو آراسیندا مۆناسیبتلر پوْزولدو. تاسپار خاقان اوْردوسو ایله چینه دوْغرو ایرهلیلهیهرک پکن و اطرافینی غارت ائتدی.
تاسپار خاقان دا دؤولتین شرق بؤلگهسینی ایداره ائدیردی. غربی ایداره ائدن ایستمی یابقو اصلینده تاسپار خاقانا تابع اوْلسا دا مۆستقیل حرکت ائدیردی. ایستمی یابقو 576-جێ ایلده اؤلدوکدن سوْنرا یئرینه اوْغلو تاردو کئچدی. بۇندان سوْنرا تاسپار خاقانین حاکمیتی ضعیفلهمهیه باشلادی. تاسپار خاقان چینله یاخشی مۆناسیبتلر قۇرماغی باجارمادی و گؤیتورک خاقانلیغی ضعیفلهمهیه باشلادی. تاسپار خاقان اوْنا تابع اوْلان دؤولتین شرق قوْلونو دا ایکی حیصهیه آییراراق اوْنا تابع اوْلماق شرطی ایله قارداشی کوْلوْنون اوْغلو ایشبارانی شرقه، کیچیک قارداشی ژوْتانی ایسه غربه حاکم تعیین ائتدی.
تاسپار خاقانلا چین آراسینداکی آنلاشمازلیقلار هر ایکی دؤولتین داخیلی ایشلرینه جدی تأثیر گؤستردی. چینده سۇی سۆلالهسی فۆرصتدن ایستیفاده ائدهرک حاکمیتی اله کئچیردی. بۇندان سوْنرا چینده بیرلیک یاراندی.
581-جی ایلده تاسپار خاقان اؤلدو. اوْنون اؤلوموندن سوْنرا کیمین خاقان اوْلماسی اۇغروندا گؤیتورک وطنداش مۇحاریبهسی باشلادی. تاسپار خاقان اؤلوموندن اول حاکمیتی مۇغان خاقانین اوْغلو آپایا وصییت ائتسه ده، قۇرولتای آپانین حۆقوقو اوْلمادیغینا گؤره تاسپار خاقانین اوْغلو آمراکی یئنی خاقان سئچدی. بۇنا باخمایاراق ائله همین ایل آمراک خاقان ایشبارا خاقانین لئهینه حاکمیتدن ال چکدی.
ایشبارا خاقانین حاکمیتی (581 - 582)[دَییشدیر]
ایشبارا خاقان حاکمیته کئچدیگی دؤورده گؤیتورک خاقانلیغیندا آرا مۇحاریبهلری شدّتلنمیش و دؤولت ضعیفلهمیشدی. دؤولتین غرب قوْلونو ایداره ائدن تاردو آرتیق شرقین حاکمیتینی قبول ائتمهیهرک مۆستقیل سیاست یئریتمهیه چالیشیردی. چیندهکی سۇی سۆلالهسی گؤیتورک خاقانلیغینین شرق و قرب قوْلو آراسینداکی آنلاشمازلیقلاردان ایستیفاده ائدهرک تاردویا ائلچیلر گؤندردی. چین تۆرک تاجیرلرینی اؤلکهسیندن چێخاردی. بۇ حادثه گؤیتورک خاقانلیغینین شرق قوْلونون وضعیتینی داها دا پیسلشدیردی. قێتلیق و یوْخسوللوق باش قالدیردی. بۇ سببدن شرقده یاشایان بوْیلارین بیر قیسمی غربه کؤچدو.
سۇی سۆلالهسینین ده دستکی نتیجهسینده تاردو ایشبارا خاقانین حاکمیتینی تانیمادیغینی اعلان ائتدی. بۇ حادثهدن سوْنرا گؤیتورک خاقانلیغی فاکتیکی اوْلاراق شرقی گؤیتورک و غربی گؤیتورک خاقانلیقلارینا پارچالاندی. ایشبارا خاقانین حاکمیتینده دؤولتین یانلیز شرق اراضیلری قالدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- «ایسلامیتدن اؤنجه تۆرکلرین تاریخی»٬ یازان: گورون کامران٬ مۆترجیملر: جعفرزاده اسماعیل٬ حسینعلیزاده سیامک٬ سومر نشر٬ تبریز ۱۳۹۰، ص ۲۱۱-۲۱۵


text:
`ایران جواد ظریف` نتیجهلر
خبرلر [2283]
- فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
- ایرانداکی گؤستریلرده اؤلنلرین ساییسی ۴۴۸ نفره یوکسلدی
- آمریکا ایرانی مغلوب ائتدی
- حاجیزاده: ۳۰۰دن چوخ وطنداش حیاتینی ایتیردی
- ایران؛ آلمانیانین تهران ائلچیسی خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی
- ایراندا ایران اینترنشنال تلویزیونونا ایشلهدیگی ادعا ائدیلهن بیر نفر گؤزآلتینا آلیندی
- علییئو: ایراندا یاشایان آذربایجانلیلارین مدافعهسی اوچون الیمیزدن گلهنی ائدجییک
- ایراندا گؤستریلر داوام ائدیر
- "ایران هئچ بیر شکیلده نۆوه سلاحی الده ائتمهمهلیدیر"
- ایراندا باشقا اؤلکه وطنداشی۴۰ نفر توتوقلاندی
- سرحدده ۶ تروریست یاخالاندی
- ایران، اورانیوم زنگینلشدیرمهیه باشلادی
- اینگیلترهنین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
- ایران-دا 5 شدتینده زلزله قئیده آلینیب
- امیرعبداللهیان: دۆشمنلر ایرانین بوتؤولوگونو هدف آلدی
- اسرائیل: سالدیرینین آرخاسیندا ایران وار
- ایراندا بیر اعتراضچییا داها اعدام جزاسی وئریلدی
- آذربایجاندا ایرانا جاسوسلوق ائدن ۵ نفر گؤزآلتینا آلیندی
- پوتین و رئیسی تلفوندا دانیشدیلار
- ایران روسیا ایله طبیعی گاز موقاویلهسی ایمضالاییب
- ایراندا بیر توی
- سئل جان آلدی
- ایران-دا داشقین لار نتیجهسینده آزی 7 نفر اؤلوب
- آمریکا-ایران آراسینداکی گرگینلیگین پرده آرخاسی
- اردوغان ایرانا گئتدی
- ترامپ ایرانا هوجوم ائدر می؟
- اردوغان ایراندا
- ایران جاسوسلارینین واندا یاخالانما گؤرونتولری
- ایرانین استانبول باش کنسوللوق چالیشانی ترت امکداشینا سالدیردی
- ایران امریکانین عراق-داکی بازالارینا ضربه لر ائندیریب
- ایرانلی توریستلرین وانا گلیشی داوام ائدیر
- ایراندا قاتار ریلدن چیخدی
- سلیمانینین جنازهسی عراق-داکی مراسیمدن سونرا ایران-ا آپاریلیب
- ایران تلویزیونوندا تورک شاعیر فضولییه سایغیسیزلیق
- ایران اسکی پرزیدنتی رفسنجانی تورپاغا وئریلدی
- آمریکا، روسیانین ایران هاوا لیمانینی ایستیفاده ائتمسینه اعتراض گؤستردی
- ایران والیبال ملی تیمیندن تورکجه ماهنی
- ان گؤزل ایرانلی اکتورلاری
- ایران-دا اعتراض گؤستریلری
- ترامپین ایران ایله نوکلئر آلاشمادان چکیلمهسینه دونیادان اعتراضلار


text:
نسلیمیزین داستانی
کریم گول اندام
اوجاغی پوفلهمکدن گؤزلریمیز کور اولدو!
سونوندا بیر آش بیشدی، آمما یامان شور اولدو!
دئدیک آغ گونه چیخدیق سما درین، سو سرین !
شاختا وورروب سو دوندو، آیدین سما مور اولدو!
باغلی کوپه وئردیلر زحمتیمیز یئرینه،
بال ساندیق سیرکه چیخدی!، یاغ ،تینجیخمیش شور اولدو!
حاققین ترهزیسیندن اوماجاق یئرسیز ایمیش
حاققیمیز یاغمالاندی، جاوابیمیز زور اولدو!
دئدیلر بو دنیزده هر بالیق اؤزگور اوزر،
هر طرفه اوز توتدوق، مین بیر -ایکی تور اولدو!
دم یئرینی غم توتدو، اؤلوم حیاتی اوددو،
دئدیم کی، چوبان قورددو!،دئدیگیم سانسور اولدو!!
کیمی قاچدی ائویندن کیمی یاتدی ائوینده !!
کیمین منزیلی غوربت، کیمین ائوی گور اولدو !
آتالار سؤیلهمیشکن “بولانماسا دورولماز”
نه بیر باشا بولاندی، نه بیر دفعه دورو اولدو
کؤرپهلر دیل آچمامیش، درد ایله اولدو تانیش!
نسیلیمیزین داستانی عالمده مشهور اولدو!
اورمو ۱۳۹۲


text:
فیقه علمی اسلامشناسلیک نینگ یېتکچی ترماقلریدن بیری. عینِ پیتده کم اۉرگنیلگن ساحهسی سنهلهدی. «گرچه فیقه علمی حقیده ک.براککېلمن، آ.پریتسهک، یو.ز.کهوهکجی و باشقه غرب عالِملری ایشلریده بیرمونچه سۉز یوریتیلسه-ده، لېکن اولر ماوراوننههرده اۉرته عصرلردهگی فیقه علمی تاریخی ترقیاتینی اۉرگنیشده یېترلی منبع بۉله آلمهیدی»[1]. کېینگی ییللرده بیر قطار اۉزبېک عالِملری ه.سعیداو[2]، ه.مومناو[3]، م.کمیلاو[4]، آ.قارییېو[5]، ه.جا‘زجاني[6]، س.ایشاقاو[7] تامانیدن تدقیقاتلر عملگه آشیریلدی. شونینگدېک، بویوک …باتفصیل »
الرئيسية » تاشکېنتلیکلر


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ب ایلمیرم، ای منیم اللهیم، او نه اودور کی، سن اوز اولکنده قالمیسان. نه تورپاق اونون شؤلسینی گیزلده بیلر، نه د سو اونون الوونو سوندور بیلر. Bütün yer üzünün insanları onun gücü qarşısında acizdirlər. بیکستیاردیر او کیس کی، بو آتش یاخینلاشدی و اونون اوغولتوسونو ایشیتدی.
بیزیلرینی، ایلاهی، سئن قووووتلندریسی فئزللینل اونا یاخینلاشماغا قبیل ئتدین، دیغرلرینی ایس سئنین گؤنلریننده تورئتدیکلروم. وئو کسلر کی، اونا دوغرو تلسیب کاما چاتدیلار، اونلار سئنین کامالینین شووقو ایل کانلارینی فدا اتدیلیر و سندهون خوبقا هر شهیدبین سئلارو.
سهنی و وریرهم، ایلهی، یانیب شوللئن بو اودا کی، ژیلقت دونیاسیندا یانیر و توغیان ادیر، سئنین ئزئمئت تکستین ئنون یتیشم و مانئل مهنین. ای اللهم، اوز کیتابیندا نازیل اتدییین بوتون خئییرلی مِنِه نسیب ایله و مینی اوز مرهمهت چادریندان اوزاق دوشمای قویما.
Sən istədiyini etməyə Qadirsən. Həqiqətən، Sən Qüdrətli و Ən Səxavətlisən.
-بهاءالله
دنیایا باغلانماماق
دنیایا باغلانماماق
ایزن ور، سئن یاخینلاشیم و سئنین دیرگاهینین یایندا ساکین اولوم
من قیسمت ایله کی، مِن هِر زمان و هِر بیر هَلدا سِنین ایپیندِن یاپیش.
Mənim ürəyimi bütün bihüdə xəyal və şəkk-şübhələrdən azad eylə
Bilmirəm o nə Oddur ki, Sən Öz ölkəndə qalamısan- nə torpaq onun
اؤزومو سئن تئرف توتموشام و سَندَن خوبقا هر شهیدن اینقیتا اتمیش
اوز فهزلینل من اونو اتا و کی، سَندَن خوبقاسینا اهتیاج دویمایم.
Səfərdə, istərsə evdə məşğuliyyətim-də ya işimdə ikən bütünlüklə Sənə tə
مِنی او کِسلِرین سیراسینا یاز کی، سِندِن خوبقا هِر شهیدن اینقیتا ادیبلر.
İnqita piyaləsini doldur و ə Sənin احسان متکلیسیند اؤز مَهَبَتینین شه ربی ایل


text:
مایباخ
مایباخ - Maybach-Motorenbau GmbH و یا مایباخ – ویلیام مایباخ و اوْغلو کارل طرفیندن قورولان آلمان اوتوموبیل شیرکتی. Dirijabllar اۆچون مۆحریک ایستحصال ائتمک له فعالیته باشلامیش ، سوْنرادان بؤیوک و لوکس اوتوموبیل لر ایستحصالینا کئچمیشدیر. ایکینجی دونیا مۆحاریبه سی ایللرینده آلمان حربی زیره لی ماشین لاری اۆچون مۆحریک حاضیرلامیشدیر. حاضیردا شیرکتین مرکزی اشتوتگارت دا دیر و دایملر – کرایسلر آوتوکنسرنینین بیر پارچاسیدیر.
ایلک ایستحصالا کئچدییینده ایکی مدلی (مایباخ 75 ، مایباخ 62 ) وار ایدیسه ،سیلسیله یه علاوه اواونان 57 اس مدلی ایله محصول سایی اوچه چیخاردیلمیشدیر.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ویکی پدیا


text:
رحمتلیک گوهرخالامی دئییرم؛ دونن سحر عؤمرون وئردی سیزه. هامی قان آغلاییردی، خصوصیله قیزلاری اؤزلرینی اؤلدوروردولر؛ آنجاق بو قارا گوندن هله اییرمی دؤرد ساعات کئچمهمیشدی کی خالامین بؤیوک قیزی، سحر تئزدن هامینی ییغمیشدی باشینا، دونن گئجهنین یوخوسونو تعریفلهییردی:
–سحرهجن گؤزومو یوممامیشام. ائله گؤزومو یومماق همن، آنامی گؤردوم. او قدیمی بویونباغیسینی منیم بوینوما باغلاییردی. تئز- تئز دئییردی گؤرمویم بو بویونباغی سندن آیریلسین. او منیم یادیگاریمدی.
سونرا اوجادان آغلاماغا باشلاییردی. قوهوم- اقربا اونو اووودماق و آنانین یوخوسون یئرینه یئترمک اوچون بویونباغینی اونون بوینونا باغلادیلار. او گونده بیلمهدیک بیزه نئجه کئچدی؛ آخی ایکینجی گونایدی کی خالاسیز یاشاییردیق.
×××
قیشقرتی سسی منی یوخودان اویاتدی. خالامین اورتانجی قیزی اوشاقلارینین الیندن یاپیشیب، خالانین حیطتینده اؤزون یئره،گویه چیرپیردی:
– ای وای آنا!
سسی بوتون همسایالاریدا حیطه چکمیشدی. او آغلایا آغلایا دئییردی:
–دونن گئجه آنامی یوخودا گؤردوم. گلمیشدی بیزه. آمما قاپیدان ایچری گلمیردی. هر نه یالواردیم، آنا باشینا دولانیم، گل ایچرییه! دئییردی:یوخ، تا او گونهجن کی منیم ائویم بوش قالا- قالا، سن بو قورا بالالاری ایجاره ائوده ساخلاییرسان، سنین قاپیندان ایچری گیرمیهجم.
هله گون اورتا آذانین وئریلمهمیشدیر کی قورا بالالار خالانین ائوین دوشهمیشدیلر.
×××
نه باشیزی آغریدیم؛ اییرمی گون آغیر عذابلی گونلری کئچیردیک. خالادا هرگون بیرینین یوخوسونا گلیردی، بیر زاد اونا باغیشلاییردی. نوبت خالانین ارینه چاتمیشدی. بیر گون سحر اودا یوخوسون بئله تعریف ائلهدی:
–دونن گئجه رحمتلیک مشد گوهر توی پالتارلارینی گئییب، بزهنیب منیم یوخوما گلمیشدی. الینده بیر بوقچا واریدی. سوروشدوم او نهدیر؟ مشد گوهر سئوینجک دئدی: بولار توی پالتارلاریدی. گولباهار خانیمین اینینه تیکدیرمیشم. قیرخیم چیخمامیش اوننان ائولنمهسن، هئچ واخت سنی باغیشلامارام.
خالامین قیرخیندا، گولباهار خانیمدا آغلایانلارین صفینه اضافه اولموشدو.


text:
114389
05 October 2022
تورکمن نیوز: چاروادارلار اویونلاری 2024-نجی ییلدا قزاقستان دا گچیرلر.
بوتین دونیأ چاروادارلار اویونی تورکیأنینگ بورسا ولایاتیندا گچیریلدی.
تورکیه بو یاریشلاردا 23 مدال بیلن بیرینجی بولدی.
قرقیز تورگِنلر 11 مدال بیلن ایکینجی بولدی.
ایران 5 مدال و ازبکستان بیلن مغولستان 4 مدال بیلن اوچونجی و دوردونجی بولدولار.
آذربایجان بیلن قزاقیستان بو یاریشلاردا 3 مدال آلدی.
تورکمنستان، گاگائوز (گوک اوغوز)، گرجستان، مولداوی، کانادا، مجارستان و اسلواکیا دا 1 مدال آلدی.
بوتین دونیأ چاروادارلار اویونی نینگ 5-نجیسی 2024-نجی ییلدا قزاقستان دا گچیرلر.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۱۶ آذر ۱۴۰۱
۱۳ آذر ۱۴۰۱
۱۳ آذر ۱۴۰۱
۱۲ آذر ۱۴۰۱
۰۹ آذر ۱۴۰۱


text:
کابل باختر 22 عقرب
ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ ایتیشیچه، یتتی ولایتده اون یتتی کیشی اوغیرلیک بیلن عیبلنیب، پولیس تمانیدن حبسگه آلینگن.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ مطبوعات دفتری بیر خبرنامه ترقه تیب معلوم قیلیشیچه؛ اشبو کیشی لر کابل، بلخ، هرات، هلمند، تخار، فاریاب و فراه ولایتلریدن قولگه آلینگن، شو بیلن بیرگه؛ کابلده آلتی کیشی اوغیرلیک، تورت کیشی بلخ ده اوغیرلیک، هرات دن ایکی کیشی اوغیرلیک، هلمند دن اوغیرلیک و ینه تخار و فراه ولایت لریدن اوغیرلیک بیلن عیبلنیب حبسگه آلینگنلر.
خبرنامه ده علاوه قیلینیب ایتیلیشیچه، ینه بیر کیشی فاریاب ولایتدن، الکی ماده قوللنیشی اتهامی بیلن قولگه آلینگن.


text:
Tert-بوتیل هیدروکوینون
Tert-بوتیل هیدروکوینون (اینگیلیسجه: Tert-Butylhydroquinone) بیر شیمیایی ماده. تۇز حالتینده تاپیلار. فنول کیمی تانینیر.Tert-بوتیل هیدروکوینون هیدروژن بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر. اریمه نوْقطهسی ۱۲۷ دن 129 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tert-Butylhydroquinone»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده Tert-بوتیل هیدروکوینون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`اژه` نتیجهلر
حابارلار [48]
- اژه و آق دنگیزده تۆرگِنلهشیک گچیریلدی
- اژه دنگیزینده ۸۴ قاچاق بۇسغون توسساغ ادیلدی
- تۆرکیه: اژه دنگیزینده دارتغینلی یاغدای یونان ین گدا پیداسینا بۇلماز
- أردۇغان: قبرس دا و اژه دنگیزینده بۇلیانلاری گؤریأریس
- علی بی آداسی دمیرقازیق اژه نینگ توریسمی نینگ قلبی
- اژه دنگیزینده یر تیترهدی
- اژه دنگیزینده یر تیتره دی
- اژه دنگیزینده ۳۰ قاچاق بوُسغون حالاص ادیلدی
- اژه دنگیزینده یر تیتره دی
- اژه بؤلگه سی اؤرأن قیزغین بۇلدی
- اژه دنگیزینده یر تیتره دی
- اژه و مارامارادا گۆن انرژیسی بیلن الکتریک اؤندۆرلر
- اژه دنگیزی ینه اینگ آز ۳۳ بۇسغونا مازار بۇلدی
- اژه دنگیزینده ۹ بۇسغون اؤلدی
- اژه دنگیزینده بوُسغونلارینگ قاییغی سووا چۆمدی
- اژه دنگیزینده ۲۸۶ قاچاق بۇسغون دنگیزدن چیقاریلدی
- اژه دنگیزینده ۲۸۶ قاچاق بۇسغون دنگیزدن چیقاریلدی
- اژه دنگیزینده ۵۰۱ بوُسغون قوتاریلدی
- اژه دنگیزینده ۳ گۆنده ۴۲۸ قاچاق توسساغ ادیلدی
- اژه دنگیزینده ۱۳۳ قاچاق توسساغ ادیلدی


text:
مصطفی اکرامی
مصطفی اکرامی (تهران ۲۱ ژوئن ۱۹۸۳ (۳۹ یاش)) ایرانلی فۇتبولچو. اوْ تهران شهرینده آنادان اوْلوب و فۇتبولو بانک ملّی فوتبول کلوبوندا باشلاییب و مۆدافیهچی کیمی چیخیش ائدیب. اوْ پیام مشهد فوتبول کلوبونا گلندن اؤنجه ایستیقلال فوتبول کولوبوندا اوْینامیشدیر
یاشاییشی[دَییشدیر]
باشاریلاری[دَییشدیر]
اوْینادیغی تیملر[دَییشدیر]
مصطفی اکرامی بانک ملّی فوتبول کلوبو، ایستیقلال فوتبول کولوبو، پیام مشهد فوتبول کلوبو، شیرین فراز فوتبول کلوبو ، ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبو، تراختور و ذوبآهن-ایصفاهان فوتبول کولوبوندا مئیدانا گئدیب


text:
خانا و بانا - ابراهیم ساوالان
بیز بو ایکی لوغته آذربایجان ادبیاتیندا دفهلرله توش گلیریک
ایرانین غربی سینیرلاریندا خانا و بانا آدلی ایکی شهر واردیر. خانانین آدی اللی ایل اؤنجهدن رسمی مرجعلرده پیرانشهره چئوریلیب و بانا شهری هله ده بانه آدلانیر. کسینلیکله بو ایکی شهرین آدلاری بیربیریله ایلگیلیدیر و بیزجه منطقهنین تاریخی کئچمیشینه سؤیکهنرک او آدلاری تورک دیلی چرچیوهسینده آراشدیرماق مقصده اویغون بیر توتومدور.
خانانین قدیم فورماسی قانادیر و قانا تورک دیلینده آرخ، چایلاق و دره آنلامیندادیر. هله ده بیر چوخ شهرلریمیزده مؤولوکده مؤو آغاجلاری اوچون دوزلمیش درین آرخالارا قانا دئییلیر و بو لوغتله ایلگیلی بعضی شهرلرده «قانابره» کیمی کند آدینا دا توش گلیریک. بو آدلار بعضن فارس سیستمی طرفینده تحریف ائدیلهرک «خانه برق» یازیلیبدیر. بیلدیگنیز کیمی بره لوغتی همن وریان، سو کئچیدی و سو بندیدیرکی بختیار واهابزادهنین مشهور گولستان پوئماسیندا «آچین برهلری، آچین یوللاری» میصراعسی اونون شاهیدیدیر و خانا و بره لوغتلرینین یاناشی ایشلنمهسی تمامیله اویغوندور.
خانا شهری اقلیم باخیمندان، بؤیوک بیر چایلاقدیرکی ایران سینیرلاریندان سردشت شهرینه طرف (یانی شمالِ غربدن، جنوبِ شرقه طرف) چکیلیبدیر. بئلهلیکله بو شهرین خانا آدلانماسی هئچ ده تصادوفی دئییل و اونون طبیعی منظرهسی ایله ایلگیلیدیر.
آما بانا ایکی درهنین اورتاسینداکی اوجالیق یا ایکی آرخ آراسینداکی تورپاق ییغیمدیر. مؤولوکده ایکی مؤو آرخینین اورتاسیندا اوجا و مؤولرین یاتدیغی یئره بانا دئییلیر. بو لوغت ده، بانا شهرینین طبیعی اقلیمی ایله اوست اوسته دوشور، بانا اطراف درهلردن و چایلاقلاردان فرقلنن بیر اوجالیقدیر. بو شهر سانکی آرخلار و چایلاقلارین آراسیندا قالانمیش تورپاق ییغیمیدیر.
بیز بو ایکی لوغته آذربایجان ادبیاتیندا دفهلرله توش گلیریک، شبسترلی معجز مشهور «اوغول و آنا» شئعرینده عاغیللی آنا دیلیله اوشاغا بئله نصیحت وئریر:
یا گرک حاجی، بئله داش ییغا باغدا قانادا
یا کی بیر بئل گؤتورب ایشلهیه آرخدا، بانادا
اوغلونو چوخ اوخودار معرفت اولسا آنادا.
معجز باشقا بیر شئعرده ده، بانا لوغتینی ایشلهدیبدیر:
بئش- آلتی فعله توتموشام دوزلدیب آرخ- بانهسین
و هر بیری ایکی قیران، آلیب آچیب کمانهسین.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه - آذربایجان اورتاق مانورو داوام ائدیر
آذربایجاندا تشکیل ائدیلن اورتاق حربی مانوردا گئجه تاپشیریقلاری اجرا ائدیلدی
تورکیه و آذربایجان اوردولاری اورتاق مانور تشکیل ائدیر
تورکیه و آذربایجان اوردولاری باکی، آستارا، جبراییل و ایمیشلی بؤلگهلرینده مانورا باشلادی


text:
کندز ده امریکا هوای حمله سی گه عام خلق لر هلاک بولدی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: واحد منصوری
- منتشر شده در سه شنبه، 23 قوس 1395
۱۳۹۵ عقرب آیی نی 13 کونی ساعت 10کیچه کندز ولایت گه بوزی قندهاری دیگن منطقه گه امریکا کوچلرینی بیریوزبیرگن هوایی حمله سیگه 30 کیشی هلاک بولدی.
یوزدن کوب کندز یشاوچیلری بو وحشیانه شکلده یوزبیرگن جنایت اوچون وز مرده لرینی کوترب اعتراض قیلب وامریکاهجومچی اولکه سی واونینگ نوکرلری ضدیگه شعاربیردلر. بو اعتراضچی کیشلر بوجنایتی یولده قایگن کیشلردی مجازاتی وهجومچی اولکه لردی افغانستان دن چیقش نی ایستیدلر.
شو واقعه نی کوزده گورکن آدم لر ایتدلرکه آمریکا کوچلری 10 بجه کیچه دن تا ییرتن گه چه بولردی ویلرینی بمباردقیلدی ونتیجه سیگه 30 عام خلق لر اولر ایچیگه 15 میده کودک 4 خاتون قیزلر هلاک بولگن.
بوهلاک بیلگن آدملردی ایچیگه سوت یماغ کودکلرو5 یشرقیزوبچه لرهم کورندی. قندوز نیچه ییل دی آخرلریگه طالبلروافغان کوچلری نی وروش نی ورته سیده الوده کویه ده.


text:
اویان نیوز:
قادین کنگره سی نین بیلدیریشی- اولوسلارآراسی اجتماعی فوروم ۲۰۰۹
بئلئم دو پارا، بئرزیل
Belém do Para, Brazil
اینگیلیزجه دن چئویرن: صدیقه عدالتی
پان- آمازون خلقلری اولوسلارآراسی ایجتماعی فوروما قاتیلدیقلاری ایلده، بیز قادینلار دونیانین فرقلی یئرلریندن بئلئم ده بیر آرایا گلمیشیک، یئرلی قادینلار و سیاسی وطنداشلار اولاراق، اورمان منطقه لریندن گلن خلقلرین قادینلاری نین، توپلوملاری میزین کولتورل فرقلی لیکلری نین چرچیوه سینده، فمینیسمین زنگین لشمه سینده واولوسلارآراسی آتا بئیلیک (پدرسالاری) کاپیتالیست سیستمی نین علئیهینه اولان فمینیستی موجادیله لرین گوجلنمه سینده کی پایلارینا ویاردیملارینا تأکید ائتمکده ییک.
دونیا فرقلی بوحرانلار گئچیرمک ده و بودا بونو گؤستریر کی بو سیستم دوام ائتمه یجکدیر. مالی، یئمک، ایقلیم، و انرژی بوحرانلاری بیربیریندن آیری اولایلار دئییللر، بلکی هر شئی دن اؤنجه بونلارمدلین اؤزایچینده کی بوحرانی گؤستریرلر کی ایشین و یاشاییش چئوره سی نین ایضافه ایستیثماراولمالارینا و ایقتیصادداکی مالی سوفته بازلیقلارا دایانیر.
بیزلر بو بوحرانلارا چاره تاپماق ایچین بازارمنطیقینه دایانان راحاتلاتیجی جوابلارلا راضیلشمیریک، بو یالنیز او سیستمین دوام ائتمه سینه سبب اولاجاقدیر. بو سیستمه بیر آلتئرناتیو گلیشدیرمه لیییک. بیزلر بیتکی- یاناجاقی نی و کاربونی ماده لرین اعتباری بازارلاری نی، یاشاییش چئوره سی و انرژی بوحرانی نا بیر چاره گؤرن دوشونجه نین علئیهینه ییک. بیز فمینیست قادینلار، تولید و مصرف مدلی نین دییشمه سینی ایستییریک .
بیز تأکید ائدیریک کی ژئنلرین دییشمه سی ایله اولوشان یئمک ماده لری، یئمک بوحرانینا بیر چاره دئییلدیر. بیزیم آلتئرناتیویمیز یئمک قایناقلارینا میلی حاکیمیتین اویقولانماسی وائکولوژیک- زیراعی تولیدین گلیشمه سیدیر.
ایقتیصاد و مالی بوحرانلا ایلیشکیده، بیز بانکالاری و تیجارتی قورتارما آماجییلا میلیونلارجا دلاری اینسانلارین جیبیندن چیقارتمانین علئییهینه ییک. بیز فمینیست قادینلار ایستیخدامین دستکلنمه سی نی و اویقون بیر قازانج دان فایدالانما حققی نی ایستییریک.
بو سیستمی قوروما تشبوثلری نین بیزیم ضرریمیزه اولمالارینی قبول ائتمه میز مومکون دئییلدیر. گنیش ساییدا ایشدن چیقارمالار، ایجتیماعی ساحالارداکی هزینه لرین آزالتیلماسی و بئله بیر اورتیم (تولید) مدلی نین تأکیدله اویقولانماسی، تولیدین تکرارلانماسی اوچون داها چوخ ایش گرکدیریر و بئله بیریاشاییشین دوام ائدیلمه سینه سبب اولور و بو مستقیمأ بیز قادینلارین یاشاییشی نی ائتکی لییر.
بو سیستم اولوسلارآراسی ساحادا اؤزونو قبول ائتدیرمک اوچون میلیتاریزه ائتمه یه و سیلاحلارا موتوسیل اولموشدور. سوی قیریمی نا سبب اولان نیظامی موجادیله لر اعمال اولونور و قادینلاری ساواش غنیمتی اولاراق گؤروب، جینسی شیددتی بیر ساواش اسلحه سی اولاراق قوللانیر.بوتون اینسانلار زورلا بیر بؤلگه دن باشقا بؤلگه یه گؤندریلیر و اورادا سیاسی قاچاقلارکیمی یاشامایا مجبور اولور. بو نیظامی موجادیله لرده قادینلارین علئیهینه اویقولانان شیددت، اونلاری اؤلدورمک، و اینسانلیغین علئیهینه اولان باشقا جینایتلر هرگون چوخالیرو بو جینایتلری ایشله ین لر کامیل امنیتده یاشاییرلار.
بیز فمینیست قادینلار، اینسانلارین بیربیرلری ایله، اینسانلارین چئوره لری ایله اولان ایلیشکیلرینین اساسی شکیلده دییشمه لری نی، لئزبیینلرین علئیهینه اولان شیددت( lesbophobia) وگونوموزه قدر حاکیمیتی نی سوردورن آتا بیلیگه دایانان ایرقچیلیغین بیتمه سینی ایستییریک.
بیز بدنیمیزین و جینسل لیگیمیزین باشقالاری طرفیندن کنترل ائدیلمه سی نین سونا ائرمه سینی ایستییریک. بیز اؤز یاشاییشیمیز و یاشادیغیمیز بؤلگه حققینده اؤزگور سئچیمه صاحیب اولما حققی نی ایستییریک. قادینلارین ایستیثمارینا دایانان توپلومون تکرار تولید اولماسینین علئیهینه ییک.
بیزساواش و نیظامی بؤلگه لرده یاشایان قادینلارلا بیرلیکده لیگیمیزی اعلام ائدیریک، بیز هاییتی ده کی باجی لاریمیزین سسلری نه سس وئریب و اوراداکی نیظامی ایشغالچیلارین سبب اولدوغو شیددتی قیناییریق. بیزکلمبیادا، کنگودا و ساییسیز قادینلاری کی هر گون بو اؤلکه لرده نیظامی شیددتین قاباغیندا دایانیرلار دستکلییریک. بیز آمئریکانین نیظامی ایشغالینا معروض قالان عراقلی قادینلارلا بیرلیکده لیگیمیزی اعلام ائدیریک.
ایندی غزه شریتینده ایسرائیلین نیظامی سالدیریلارینا معروض قالان فیلیسطینلی قادینلارلا بیرلیکده لیگیمیزی اعلام ائدیب و اورتادوغودا ساواشین بیتمه سی اوچون موجادیله یه قاتیلیریق.
باریشدا و ساواشدا آتا بئیلیک و ایرقچی لیغین شیددتینین قوربانی لری اولان قارا دریلی و جوان قادینلاری دستکلییریک.
عئینی شکیلده باجیلاریمیزین هیدرو الکتریک سدلرین، آغاچ و معدن کومپانی لرین، آمازوندا و بوتون دونیاداکی بویوک پروژه لرین علئیهینه اولان ساواشلارینی و بو ایستیثمارلارین علئیهینه اولدوقلاری اوچون تعقیب آلتیندا اولان هر کسی دستکله ییب و اونلارلا بیرلیکده لیگیمیزی اعلام ائدیریک، سو حققی اوچون ساواشانلارلا بیرلیکده لیگیمیزی اعلام ائدیریک.
کورتاژ و یا بو حققی ساووندوقلاری اوچون جینایی تعقیب آلتیندا اولان قادینلاری دستکلییریک، هر زاماندان داها گوجلو رادیکال و موحافیظه کار سالدیریلارلا ساواشماق اوچون بیرلیکده اولوب، کورتاژا احتیاجی اولان قادینلارین قانونی حقلری و امنیتلری نین قارانتی آلتینا آلینماسینی دستکلییریک.
بیز معلول قادینلارین بوتون ایمکانلاردان ایستیفاده ائده بیلمه لری ایچین موجادیله لری نی، گؤچمن قادینلارین اؤزگور گیدیش گلیش حقلری نی دستکلییریک.
بوتون بو قادینلار واؤزوموز ایچین فمینیستی حرکتلری حاکیم سیاستین قاباغیندا دایانان بیر گوج اولاراق دستکلییریک و عئینی شکیلده قادینلارین اؤز یاشاییشلارینی و بیزیم توپلوملاریمیزی دییشدیرمک اوچون اؤزلری نی اورقانیزه ائتمه تشبوث لاری نی، دییالوقلاری نی و ایجتماعی حرکتلری نی دستکلییریک.
۸ مارس دا و ۲۰۱۰ ایلی نین «اولوسلارآراسی آکسیون هفته سینده» بوتون دونیاداکی فادینلار اولاراق بیزه شیددت اویقولایان وبیزی ایستیثمار التیندا توتان کاپیتالیست و آتا بئیلیک سیستمین علئیهینه بیرلشیریک. خیابانلاردا و ائولریمیزده اورمانلاردا و کندلرده موجادیله لریمیزده و گونلوک یاشاییشیمیزین ساحالاریندا عوصیان و حرکتیمیزی گؤسترجه ییک.
بیر فئوریه ۲۰۰۹ ، بئلئم دو پارا، برزیل.
———-
قایناق: ilga


text:
`آغ دنیز` نتیجهلر
خبرلر [370]
- قیرقیز آغ ساققاللار شوراسیندان حکومته تکلیف
- عادل کارا اسماعیل اوغلو: "اوکراینا لیمانلاریندان 354 گمی یولا دوشوب"
- ایبراهیم کالین ایستانبول-دا جیک سالیوان ایله گؤروشوب
- آمریکادان ایرانین ال قویدوغو دنیز آراجلاری ایله باغلی آچیقلاما
- تورک اف 16-لارینا یونان اوچاق لاری ساتاشدی
- الکساندر کوباکوو:"تاخیل کوریدورو ثمرهلی ایشلییر"
- تورکیه 2022-جی ایلده 56 اؤلکهیه بال صادر ائدیب
- آکار:"اومید ائدیریک کی، اگه و آغ دنیزی باریش و ثابتلیک اوچون دوستلوق دنیزی اولاجاق"
- اردوغان: هئچ کیمدن ایجازه آلماغا احتیاجیمیز یوخدور
- تورکیه-نین چای صادراتیندا آرتیم قئیده آلینیب
- آغ ائوین یاخینلیغینا ایلدیریم دوشدو
- دوجاریک: "آنتونیو گوترش ایلک تیجارت گمیسینین یولا دوشمهسینی آلقیشلاییب"
- تورکیه-نین چای صادراتی آرتیب
- تورکیه 5 آیدا 22 میلیوندان چوخ بالیق اونو و یاغی صادر ائدیب
- تورکیه-نین آغ دنیزینین دوغوسوندا "کورتاران-2022" حربی تعلیملری داوام ائدیر
- تورکیه-نین 4-جو قازما گمیسی میین 19-دا تاش اوجو لیمانینا چاتاجاق
- جن ساکی وظیفهسیندن آیریلاجاق
- امریکا: روسیا اوکراینا محاربهسینده آرتیق مغلوب اولوب
- ناظیر آکاردان یونانیستانا دوستلوق الی مئساژی
- تورکیه هامسی بالیغی صادراتیندان 8،2 میلیون دولار قازاندی
- آغ دنیزینده "سولار ایسینیر"
- آغ دنیزینین گؤمگؤی خلیج لری
- دنیز آسلانی کیچیک قیزی دنیزه چئکدی
- دوغو آک دنیزده انرژی گرگینلیگی
- پراوزا دنیز ظفرینین 482-جی ایلدؤنومو
- دنیز سویهسینین یوکسلمهسینه قارشی اؤنلم آلان اؤلکهلر
- قارا دنیزدن محتشم گؤرونتولر
- شهید یوزباشی جنگیز توپال آک دنیز فیرتیناسی-2020" آدلی حربی مانور اوغورلا حیاتا کئچیریلیر
- دوغو آک دنیزده سون زامانلاردا آرتان گرگینلیک
- آذرینین ایفاسیندا "چیرپینیردی قارا دنیز" ماهنیسی
- آغ دنیزی-نین نئونازی لری
- سلاحلی انسانسیز دنیز آراجینین ایلک باشاریلی آتیشی
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی


text:
«هرشئی مر آغاجیندان باشلاندی»
حسین مصری
گونئی آذربایجان ادبیاتیندا نثر اثرلرینین گونو-گوندن سایی آرتدیقجا، گؤزل -گؤزل اثرلره ده راست گلمک اولور. او جوملهدن سایین «رقیه کبیری» خانیملاری هم شاعیر، هم ده یازیچی اولاراق ادبیاتیمیزین گؤزهل اولان ایکی قولوندادا چوخ سامباللی شعر و نثر اثرلری بیزیم ادبیاتیمیزا ارمغان ائدیبلر. بورادا هامی اثرلرینین آدلارینی چکمهیی لازیم گؤرمورم؛ یالنیز بو قیسا یازیدا «مرّ آغاجینین کهربا گؤزلری» رومان اثرینه اؤز باخیشیمی سطیرلر قانادی ایله پایلاشماق ایستهییرم.
بو رومانین کاراکترلری چوخدور و بو کاراکترلر شهرین قوشبازلار قفهسینده بوش و استراحت واختلارینی کئچیریرلر. منجه بو قفه بیر توپلومون سیمگهسی اولا بیلر؛ نییه کی بورادا هر صینیفدن انسانلار واردیر. دکتر، سرهنگ، قادین و… هر بیرینین ده یاشاییشا، اؤزهل فیکیر و باخیشلاری واردیر. «آنجاق اصلینده رومانین گئدیشاتینی یوغرولدان دؤرد شخصیت واردیر: «سرهنگ» «سرهنگین قادینی»، «طیّب» و «باش دلال»؛ و رومان بونلارین پرفورمانسلاری ایله اولوشور. طیب، اری اؤلندن سونرا «کامکار» ماشینین شوفری اولاراق چالیشیر و عایله عضولرینین معاشینی تامین ائدیر و بیر ضیالی شخص کیمی قوشبازلار قفهخانسینا گلیر و کیشیلرله سؤز صؤحبت ائدیر و سرهنگه، کیتاب اوخودوغونا گؤره چوخ حؤرمتله یاناشیر. بورادا بیر اؤلکه وار «نیواک» آدیندا. بو اؤلکهده بوتون دونیا اؤلکهلرینه رغمن، گونوز، گون اورتا چاغیندا دئوریم باش وئریر و «باش دلال» کودتاچیلارین لیدری اولاراق، کودتادان اوغور قازاناندان سونرا بوتون یئنی دولت موخالیفلرینین اعدام حؤکمونو یازان اولور و بیر فابریکا یولا سالیرکی اورادا، زنگوله و زینقیروو استحصال ائدیرلر و بو یول ایله اقتصادی منفعتلر الده ائده بیلیر. بیر یاسا کئچیریلیر کی یئنی دولتی قبول ائدیب و اوندان اطاعت ائتمک اوچون، قادینلار آیاقلارینا زینقیروو و کیشیلر سینهلرینین اوستونه زنگوله تاخمالی اولورلار.
سرهنگ رومانین اوللرینده بیر کیتاب اوخویان و دوشونجهلی بیر شخص گؤرونور و قوشبازلار قفهخاناسیندا ساکیت -ساکیت ایلهشهرک چایین ایچیر و همیشه کیتاب اوخوماقلا واخت کئچیریر. باش دلال اعدام حؤکملرینی اجرا ائتمهیه بیر شخص آختاریر و سونوجدا سرهنگین سوراغینا گلیر و سرهنگه بو ایشی تکلیف ائدیر. سرهنگ تردد آراسیندا قالیر قبول ائیلهسین یا یوخ؟ قبول ائیلهسه جلاد آدلاناجاق و قبول ائیلمهسه باشی وورولاجاق. نظامیلیک دؤورونده سرهنگ بیر کیتاب دا چاپا وئرمیشدی. بو باشلیقلا «اعدام طریقهلری غرب و شرق اؤلکهلرینده». باش دلال بو کیتابین ایشیق اوزو گؤرمهسینی ده سرهنگه خاطیرلاییر. سرهنگین اوشاقلیغیندا دایهسی سؤیلهدییی حرامیلر ناغیلاری یادینا دوشور کی ناغیلین سونوندا «گؤیدن اوچ آلما دوشدو» یئرینه بو جوملهلر گؤز اؤنونده سینما پردهسی کیمی جانلانیر: «هامینین چؤرهیی داشدان چیخسادا، بئنوا جلادین شرّ دهییرمانینین داربوغازیندان چیخار». نیواک اؤلکهسینده اعدام حؤکملریده شافاق سؤکولن چاغین یئرینه یوخ، بلکه ده قارالان واختا سالینیر. سرهنگ اورهیینین ایستهیینه رغمن حؤکملری اجرا ائدیر. «سرهنگه گؤره هانسیسا بیر اعدام جوخهسینین اؤنونده دایانمیش محکوم اؤز اؤزلویونده بیر کیتاب دیر. طبیعیدیرکی هرکیتابین دا اؤزهل بیر دونیاسی واردیر.”ص۴۱
سرهنگین حیطینده بیر آغاج وار «مرّ آغاجی» آدیندا؛ آنجاق بو تور آغاج نیواک اؤلکهسینه مخصوص دئییلدیر، بلکه ده آفریقا و سعودی عربستان و هندوستان جغرافیاسینین یئرلی آغاجیدیر. سرهنگ هرگون اعدام اجراسیندان سونرا ائوه قاییدارکن اورهییندن کئچن احوالاتینی بو آغاجا دانیشیر. ظاهرده اعدام محکوملارینا اورهیی یانیر و آتش آچیلاندا گؤزلرینی ده یومور و حتا دریادارین اعدام حؤکمونو سیاسی بیر شرّ بیلیر و دئییر:
«من تئاتر قولچاغی دئییلم کی باش دلالین بارماغیلا اویناییم. حاقسیرلیقدی بو ناشی نشانچیلار رذالتله دریاداری اؤلدورسونلر. دریادار کیمی آداملارین اؤلوملری ده اؤزل سوییهده اولمالیدیر.سرهنگ گوجونو بوغازینا ییغدی. سسی اعدام مئیدانیندا عکس صدا دوغودوردو: – «جوخه. ..آزاااااااااد!»
نیشانچیلار چاش باش بیرحالدا توفنگلرینی یئره ساری ائندیردیلر. سرجوخه بیرآن ال -ایاغینی ایتیردی. دریادارایسه دونوخوب قالدی. آز قالیردی اورهیی باغرینی دئشیب، دیشاری آتیلسین. «یانی بونلارین هامیسی اویون ایدی؟ فیلیم ایدی؟ منی امتحانا چکیردیلر؟»
باش دلال شوک اولدو. الینی اورهیینه قویوب، معاونینه باغیردی:- «سن بولوسن بو آخماخ نه ایش گؤرور؟»
سرهنگ دریادارین قارشیسینا یئتیشهنهجن اوچ اوزون ثانیه چکدی. دریادارایله سینه به سینه دایاندی. هر ایکیسینین ده اورهیی چیرپینیردی. دریادارین باخیشیندا تعججوب ایله اومود بیر-بیرینه هؤرولموشدو. دریادارا نیظامی سلام وئردی. دریادارین گؤزو گولدو. الینی قالدیریب سلامین، جوابینی وئرمک ایستهدیکده، سرهنگ قفیلدن سیلاحی کمریندن چیخاردیب، دریادارین اؤلومونو آسانلاتدی. سیلاحی دوز اونون بئینینه سیخدی. صص۵۲و۵۳
سرهنگ اصلینده بیر پارادوکسلا یاشاییردی؛ و بلکه ده اؤزونه تسکین وئرسین دئیه بئله سؤیلهییردی: -«اؤلوم، یاشاییش قومارینین سون مرحلهسیدیر.» و اعدام مئیدانیدان قاییدارکن اووزونو مرّ آغاجینین قارشیسیندا گؤروردو. «نظرینه گلیردی آغاجین گؤودهسیندهکی یان -یانا دوشموش دویونلر، آغاجین گؤزلریدیلر. صبیرآغاجیم! گؤرورسن دا، دونن گئجه کی آدام دئییلم. دیققتنن باخ گؤر مندن نمنه اسکیلیب ؟»ص۵۴
هر بیر اعدامدان سونرا ایلک دفه مرآغاجینا روحی احوالاتینی سؤیله و سونرا یادداشت دفترینه کئچیریردی. «هر شئی مر آغاجیندان باشلاندی. مر آغاجی اؤلومون بینؤورهسینی باخچامدا قویدو. مر آغاجی، آغ مایا، دریادار. .! بیر زنجیرین اوچ حلقهسی نئجه اولابیلر؟ آغاج هارا، قوش هارا، آدام هارا؟ نئجه اولا بیلر طبیعتین اوچ فرقلی وارلیغی بیر زنجیرین اوچ حلقهسینی تشکیل وئرسین ؟ص۶۲
گئت – گئده سرهنگین داورانیشی دهییشیر.
«بیلمیرم منه نه اولور! جینسی حیسلریم تام چپ – چئویر اولوب. هر اعدام تؤرهنیندن سونرا دهلیجهسینه سئویشمهییم گلیر. یقینیم وار آروادیما یئنیدن عاشیق اولمامیشام. منیم اوچون او ائله همیشه کی کیمی آرواددیر. دئییرم بلکه جینسی غریزهم ذهنیمین دادینا چاتیر تا اعداملارین فشارینی آزالتسین.» ص۸۵
سرهنگین قادینی اؤز عمی قیزیسیدیر. اصلینده سئویشیب ائولنمهمیشدیلر، بلکه دونیایه گلهلی آتالاری، اونلاری گؤبک کسدیرمه ائیلهمیشدیلر. اوشاقلاری اولماییردی. هر ایکیسی آتا -بابا عنعنهلرینه وفادار قالسینلار دئیه، بیر تاوانین آلتیندا یاشاییردیلار. سرهنگین قادینی ائو قادینی ایدی و مد ژورناللارینی اوخوماغا همیشه ماراق گؤستریردی.
سرهنگ ذاتن جینسل باخیمدان سویوق مزاج بیرشخص ایدی، آنجاق داها جینسل ایستهیی حددن آرتیق شیددتلهنیر و قادینینا بیر سئوگیلی کیمی یوخ، بلکه ده بیر قودوز کیمی سالدیریر.
«سرهنگین آروادلارا گؤره اؤزهل باخیشی وار ایدی. اونا گؤره کیشینی دینجلتمک آروادین ان اساسی تکلیفی ایدی و دئیهردی: تکلیف آلتیندان قاچان آرواد اون شاهییا دهیمز.»ص۹۶
«هر تههر اولور اولسون گرهک بیریول تاپیب، ایچینده کی جاناوارین سسینی کسسین.ص۹۶
و بو آماج ایله ائودن چیخیب و پیگال کوچهسینه دوغرو یولا دوشدو. «پیگال» نجیبخانا آدی ایدی. آنجاق اورادا اؤز قادینینا اوخشار بیر آزیاشلی قیزا راست گلیر و چیرکین ایشیندن واز کئچیر.
سرهنگین داورانیشینی دهییشدیینه گؤره، قادینی شوبههلهنیر. سرهنگ ائوده اولمایاندا سرهنگین یادداشلارین آختاریر و سونوندا تاپیر و سرهنگین نه ائتدیینی و باشیندا نهلر گلدیینی دوشونهرک دئییر:-«مخدر تاپماغا گلدیم، عوضینه بیر جلادا راستلاشدیم!» ص۱۳۶
بو احوالاتی بیلندن سونرا سرهنگین قادینینین قوللاری سوستالیر، پیللهدن تپهسی اوسته آشاغی گلیر. آرواد بئش حیسسینیده الدن وئریر و سرهنگه دوکتورلر اؤنهری وئریرلرکی خانیمینین اورقانلارینی باشقا اینسانلارا باغیشلایا بیلرسن. آنجاق سرهنگ تردد ایچینده قالیر و اؤز-اؤزونه دئییر:-«او سینه قفسینین آلتیندا چیرپینان اورهیی، قوشلارا قیسقانان اورهیی آیری اینسانا باغیشلایا بیلهرم ؟ عشوهیله باخدیغی گؤزلرینی نئجه؟»ص۱۴۹
رومانین سون صحیفهلرینده سرهنگین ایچ اوزوده آشکاراولور و قفه اهالیسی اؤزهللیکله طیب سرهنگین نه اولدوغونو باشا دوشورلر.
«تک آیاقلی بیر کیشی، بیر الینده قارا چتیر، بیر الینده چلیک ایچهری گیریر. طیب کیشینی گؤرمکده یئریندن قالخیب، اونا ساری گئدیب، چترینی الیندن آلیر. بیر قیچلی کیشی سرهنگه ساری چؤنوب تبسومله باشینی ترپهدیر. باخیشی اونون تعججوبلی باخیشینا توققوشور. سرهنگین رنگی بوزاریر.ص۱۵۹
سرهنگ تم تلهسیک قفهدن چیخیر و شیدیرغی یاغان یاغیش آلتیندا قفهدن اوزاقلاشیر. آنجاق بیر آیاقلی کیشی چلیینه دایانیب، سرهنگ گؤزوندن ایتینجه اونو ایزلهییر. ص۱۵۹
آرتیرمالی یام کی بیرقیچلی کیشی سرهنگی اعدام مئیدانیدا گؤرموشدو. حتتا سرهنگ اعدام جزالارینین یاسالارینا آرخالاناراق بیر قیچلی کیشینی اعدامدان قورتارمیشدی؛ نییه کی او یاسالارا گؤره معلول بیر محکومو اعدام ائتمک اولماز.
رومان بورادا سونا وارسادا، سرهنگ و اونون چئورهسینده اولان شخصلره مثلن باش دلال و طیب و…. هر زامان توپلومدا راست گله بیلیریک.
اومورام کی اوخوجولارا بو روماندان قیسا اولسادا بیر بیلگی وئرمیش اولام. سونوندا سایین خانیم کبیرییه و آذربایجان ادبیاتینا بو گؤزهل رومان اوچون تبریک دئییرم و داها یئنی – یئنی باشاریلار دیلهییرم.


text:
اویان نیوز: آمریکا ژئولوژی آراشدیرمالار تشکیلاتی، زلزهلهنین بؤیوکلویونو ۶،۹ اولاراق آچیقلادی
ژاپونیانین شیمالینداکی هوکایدو آداسیندا شدتلی بیر زلزهله میدانا گلدیگی بیلدیریلدی.
ژاپون مسئوللار ایسه بؤیوکلویونو ۶،۴ اولاراق وئردیکلری زلزهلهنین هوکایدو آداسینین جنوبونداکی توکاجهی بؤلگهسینده ۱۲۰ کیلومتر درینلیکده میدانا گلدیگینی بیلدیردی.
اؤلن یا دا یارالانان اولمادیغی زلزهلهنین آردیندان سونامی خبردارلیغی ائدیلمهدی.
مسئوللار، بؤلگهدکی اورتیم ائدیلمهین تومار و هیگاشیدوری نوکلر ایستانسیالاریندان هر هانسی بیر آنورماللیق ساپتانمادیغینی قید ائتدی.
ژاپونیادا ۱۱ مارس ۲۰۱۱-جی ایلده میدانا گلن و تخمینن ۱۹ مین آدامین حیاتینی ایتیردیگی زلزهله و آردیندان عبارت اولان سونامی، فوکوشیما سانترالیندا رادیواکتیو سیزینتییا یول آچاراق چئرنوبیلدن ۲۵ ایل سونرا دونیانین ان بؤیوک ایکینجی نوکلئر فلاکتینه سبب اولموشدو. فلاکتین آردیندان اؤلکهدکی ۵۰ راکتور موقتی اولاراق باغلانمیشدیر.
قایناق ت ر ت


text:
مارکو اورنیا
مارکو اورنیا (اینگیلیسجه: Marco Ureña) (دوْغوم:۵ مارس ۱۹۹۰ (۳۲ یاش) San José, Costa Rica) بیر فوتبالیست. شیکاقو فایر و کاستاریکا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "2018 FIFA World Cup: List of players" (PDF). FIFA. 24 June 2018. p. 6. Archived from the original (PDF) on 2018-08-12. Retrieved 2019-02-17.
قارداش پروژهلرده مارکو اورنیا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۱۱ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۷ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
- کوبان کراسنودار کولوبونون اویونچولاری
- میدیولن کولوبونون اویونچولاری
- بروندبی کولوبونون اویونچولاری
- سنخوزه ارثکوئیکز کولوبونون اویونچولاری


text:
«ساوالانین گوز یاشی» رومانی ساتیشدادیر
استاد ابراهیم دارابینین «اشک سبلان» عنوانلی ایکی جیلدلیک تاریخی رومانینین آذربایجان تورکجهسینده ترجومهسی تانینمیش یازیچی و ژورنالیست مژگان خانیم صیامینین امهیی سایهسینده نشره بوراخیلدی.
«ساوالانین گوز یاشی» آدی ایله ترجومه ائدیلن بو رومان ۱۰۲۴ صحیفهده و ۷۵ مین تومن قیمتینده اؤنجهدن ساتیشا قویولوبدور. بو بؤیوک و دهیرلی اثری آلماق ایستهینلر کیتابین مترجمی مژگان خانیم صیامینین تلفن نومرهسیایله علاقه ساخلایا بیلرلر.
بانک کارتی نومرهسی: ۶۲۷۳۸۱۱۰۶۰۴۹۱۱۳۸
تلفن نومرهسی: ۰۹۱۴۴۵۴۷۵۱۰ مژگان صیامی


text:
قراهام هورن
قراهام هورن (اینگیلیسجه: Graham Horn) (دوْغوم:۲۳ اوت ۱۹۵۴ وستمینستر) بیر فوتبالیست. قولر موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ "قراهام هورن". Barry Hugman's Footballers. Retrieved 24 October 2015.
قارداش پروژهلرده قراهام هورن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۵۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۲۰۱۲-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- آرسنال کولوبونون اویونچولاری
- پورتسموث کولوبونون اویونچولاری
- لوتون تاون کولوبونون اویونچولاری
- برنتفورد کولوبونون اویونچولاری
- چارلتون اتلتیک کولوبونون اویونچولاری
- ساوتند یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- آلدرشات کولوبونون اویونچولاری
- تورکی یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- فوتبال قولرلری


text:
توتساق دیلیمیز / دومان بختیاری (شعر)
دیلیمیز توتساق اۏلاندان آنام آغلار قالدې
دۏداغېندا داغېلان قېرمېزې داغلار قالدې
باغا قار دۆشدۆ گۆلۆن قۏل- بوداغې قۏورولدو
پایېز اوغروندا سېنان یالخې بوداقلار قالدې
گۆنشین باغرې یارېلدې قارا قان قایتاردې
یادداشېندا یازېغېن ساپ-سارې چاغلار قالدې
دیلي باغلې ألی باغلې آیاغې قانداللې
آنالار یاندې کۆل اۏلدو لال اوشاقلار قالدې
اۏخولون هندهورینده یازېمېز دۏغراندې
فیکریمیز دۏندو قېفېللاندې دۏداقلار قالدې
کئچمهگه چرچیوهسیندن آنامېن یۏل سالدېق
چؤکۆلۆب تۏرپاغا باغلاندې آیاقلار قالدې
سارې گۆل قارقېشا توش گلدی بیزیم باغلاردا
هامې شنلیکده بیزیم قاپ-باجا باغلار قالدې
دومان’ېن دردی دئشیلدی قایالار سسلندی
تیترهدی سؤز چاناغې سېندې چاناقلار قالدې
سېناغا چکدی إلین دیل دنیزیندن کئچدی
اۏنون آردېندا سۏلان یاشلې یاناقلار قالدې.
.


text:
آذربایجان-دا "کووید-19"دان اؤلوم و یولوخما سایی (24 جولای)
آذربایجان-دا سون 24 ساعات عرضینده 412 نفر "کووید-19"ا یولوخوب، 125 نفر ساغالیب.
آذربایجان-دا سون 24 ساعات عرضینده 412 نفر "کووید-19"ا یولوخوب، 125 نفر ساغالیب.
آذربایجان جمهوریتینده کوروناویروس (کووید-19) انفکسیونونا 412 یئنی یولوخما فاکتی قئیده آلینیب، 125 نفر معالیجه اولوناراق ساغالیب.
ناظیرلر کابینهسی یانیندا اوپراتیو قرارگاهدان وئریلن معلوماتا گؤره، سون 24 ساعات عرضینده کوروناویروسدان وفات ائدن اولماییب.
ایندییهدک اؤلکهده عمومیلیکده 340 مین 057 نفرین کوروناویروس انفکسیونونا یولوخماسی فاکتی معین ائدیلیب، اونلاردان 331 مین 907 نفر معالیجه اولوناراق ساغالیب، 5002 نفر وفات ائدیب، آکتیو خسته سایی 3148 نفردیر.
سون 24 ساعات عرضینده یئنی یولوخما حاللارینین معینلشدیریلمهسی ایله علاقهدار 11 مین 381، اؤتن مدت عرضینده ایسه عمومیلیکده 3 میلیون 965 مین 397 تست آپاریلیب.
بیر گونده بیرینجی مرحله اوزره واکسیناسیون اولونانلارین سایی 17 مین 785، ایکینجی مرحله اوزره واکسیناسیون اولونانلارین سایی 37 مین 501 نفردیر.
اؤلکهده وورولان واکسنلرین عمومی سایی 4 میلیون 516 مین 987، بیرینجی مرحله اوزره واکسیناسیون اولونانلارین عمومی سایی 2 میلیون 634 مین 015، ایکینجی مرحله اوزره واکسیناسیون اولونانلارین سایی ایسه 1 میلیون 882 مین 972 تشکیل ائدیر.
ایلگیلیلی خبرلر
فرانسانین باکی ایشگۆدری باخانلیغا چاغریلدی
خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغیریلان فرانسانین موقتی ایشلر وکیلی لو لان، فرانسا اولوسال مجلیسینین آذربایجانا قارشی قبول ائتدیگی یانلیش و بؤهتان اؤزللیگیندهکی قرارا اعتراض ائدیلدیگی بیلدیردی
شاعیر مفتون امینی وفات ائتدی
سایینقالانین هولاسو کندینده آنادان اولان شاعر مفتون، ۹۶ یاشیندا اۆرک دورماسی سونوجو وفات ائتدی
آذربایجاندان فرانسایا تپکی
"فرانسا اولوسال مجلیسینده آذربایجانا قارشی قبول ائتدیلن یالان و بؤهتان اولان قرار، بیر مدت اؤنجه سنادا قبول ائدیلن قرار کیمی، فرانسانین آذربایجانا قارشی یئنی بیر تخریباتیدیر"


text:
سرین چاوه
سرین چاوه خانا بؤلگهسینین لاجان بؤلومونون دوغو لاهیجان قصبهسینه تابع اولان کنددیر.
بو کندین آدینداکی سرین سؤزو تورکجهدیر. اونا گؤره کی کوردجه سهرین "یاستیق" و چاوه سؤزو "گؤز" و "بولاق" معناسیندادیر. بو ایکی سؤزو ترکیب ائتسک "یاستیق گؤز" و یا "یاستیق بولاق" اولار و بو دا آنلامسیز اولور. آمّا سرین گؤز و سرین بولاق دوزگون آنلام داشییر.
اهالی[دَییشدیر]
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲۷۲ نفر (۵۱ عائیله) اهالیسی واردیر[۱].
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
اهالی چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب[دَییشدیر]
بو کندین بوتون اهالیسی کوردلر و سنی دیرلر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد» (فارسی). مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانیشده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲.


text:
بو ائلدن دیرهک گئتدی!
کریم گولاندام
بو ائلدن دیرک گئتدی!
یاردیمجیل بیلک گئتدی.
پوسکورن وولکان سوسدو،
اودلو بیر اورهک گئتدی!
اللی ایلدن آرتیق چیرپینان اورهیینین یاغینی، گؤزلرینین نورونو چالیشقان قلمی ایله دوغما یوردو، آنا دیلی و میللتینین قابیلیتی اوغروندا خرجلهین نغمهکار بولبول، محمود صادقپور(«شامی») ۱۳۹۵-نجی گونش ایلینین تیر آیینین اونوندا سوسدو. او بیر خیال کیمی حیاتا گؤز یوموب، ابدیته قووشدو. دیری ایکن قدرینی بیلمهدیگیمیز سایسیز صالح وطن ائولادلارینا تای اولاراق «شامی»نین ده قدرینی، حقیقی دهیرینی بیلمهدیک! هئچ ده گلایه یئری یوخدور. هر میللت گئنیشمهسی، بیشکینلییی و مودروکلویو قدهر اؤز ائولادینا دهیر وئرر! بیز ده سای جهتیندن بئش قات سایر سویلاردان آرتیق اولدوغوموزا باخمایاراق، حالا تام قایناییب، بیشیب یئرینه دوشمهمیشیک. بونونلا بئله نهنگ، پارلاق اولدوزلار عرصهیه چیخارتماقدا بؤیوک پتانسییئله مالیک اولدوغوموزا شوبهه یوخدور. «شامی» کیمی بیر پارلاق اولدوزون تورک سماسیندا ایشیق ساچماسی دا بونا بیر ثبوتدور.
«شامی» محض اونا گؤره سایر تای- توش و یاشیدلاری ایله فرقلهنیر کی، او هله آلتی صینیفلی بیر مکتبی بیتیرمهمیش اوستادلیق مقامینی حق ائتمیشدیر! گؤر نه درجه ده چالیشقانلیق لازیم ایدی. «محمود صادقپور» او تحصیل اوزو گؤرمهین باریجیق بالاسی بوگون نه تکجه اورمونون بلکه اوتای- بوتای دوغما آذربایجانین پایئزیاسینین، ساتیریک شعرینین، وطن پرورلیک قابیلیتینین طبیعت نغمهکارینا چئوریلسین! او چوخ دا ساغلام اولمایان گؤزلرینی اون ایللرله آذربایجانا، تورک عالمینه عاید اولان هر بیر یازی، کیتاب و مطلبه توشلامیش و اونون شیرهسیندن منیمسهمیشدیر! «شامی» سؤزون حقیقی معناسیندا بیر سؤز اوستاسینا چئوریلمیش و نائیلیتی هئچ ده آسان قازانمامیشدیر! بلکه اونا صاحیب چیخان اولسایدی فلاکت دولو کوچهلر،خیاوانلاردا دوچرخه اوسته حادثهیه اوغراییب، ایللر دیز ناحیهسیندن زده آلدیغی اوچون سرطانلا ال به یاخا اولمازدی!
یالنیز یارادیجیلیغینین بیر گوشهسی ایکی کیتابی(طبیعتین قوینوندا-داشلی یول) دا میللتیمیزه معلوم اولان «شامی» بوز داغی کیمی گؤودهسینی قارانلیق دریادا گیزلی ساخلامیشدیر! اوغورلو اقبالا توش گلدیکلری اوچون یالنیز من تک بیر نئچه شانسلی یاخین دوستلاردان عبارت اونون گیزلی خزینهسینه یول تاپمیشلار. اونون دوشونجه طرزی، خرافهپرستلیکله گرگین و کسگین چارپیشمالاری، جراح بیچاغیندان ایتی ساتیریک دیلی، اومانیست مفکورهسی، شیرین فولکوریک بیانی، سایاچیلارین، عاشیق هاوالارینین، چئشیتلی قوشلارین، آتالار سؤزلرینین، اعجازکار قلمی ایله یاشاتدیرماسی سرودلاری، هیمنلری، ماهنی سؤزلری، منظومهلری و مینلر نظیره، تضمین، آلقیش، قارغیش، حربه –زوربا، عاشیق شعرلری هله ایشیق اوزو گؤرمک آرزیسیندادیر! او آدی کیمی هم «محمود» هم ده «صادق» اولموش و عؤمور بویو ریاکارلیقدان، ایکی اوزلولوکدن و یالتاقلیقدان اوزاق اولموشدور. او، حیاتی بویو محبت بولاغی، وطن نغمه کاری و یوخسوللار یارینا چئوریلمیشدیر. سعادته باخ! او منه ان یاخین یئرده باریجیق گوشهسینده ابدیته قووشارکن قونشو اولدو.!


text:
زهرا آیتاللهی مدرسه لرده، جینسل مسأله لر حاقدا دانیشانلارلا، برخورد اولونمالی دئیدی
تورک قادینی- زهرا آیت اللهی،اینقیلاب شوراسینین یوکسک کولتور شوراسینین عضوو، بیر دانیشیقدا، قیز اوُیرنیجیلرینی نظرده آلاراق دئدی: مدرسه مودورلری، ائولی اوُیرنجیلری، مدرسهدن آتماق یئرینه، ائله بیر قانون قویمالیلارکی هرکس جینسل مساَلهلر حاقدا دانیشسا، اونونلا جیددی برخورد اولونا.
او دانیشماسینین داوامیندا دئدی: بیز چالیشدیق کی مدرسه محیطینده ائولیلیکله ایلگیلی قیز اوُیرنجیلرینی بیلگیلندیرک.اما تاسفله اوُیرنجیلر مدرسه ده، قارشی جینسله اولان تجربهلرینی دیله گتیریرلر و بئلنجی قونولاری دیله گتیرمک سوچ ساییلیر .


text:
اویان نیوز: عراق باخانلار کابینهسینین باش سکرترلیغیندن ائدیلن آچیقلامادا، خالقی قیاما تشویق ائتمهنین آنایاسایا و قانونلارا ضد بیر داورانیش اولدوغونو ایفاده ائدیلدی
عراق حکومتی، اؤلکهدهکی اوستان کونسئیلرینی، خالقی سیویل عصیانا و دولت ایدارهلرینده ایش بوراخما حرکتینه چاغیرمامالاری ایستیقامتینده خبردار ائتدی.
عراق باخانلار کابینهسینین باش سکرترلیغیندن ائدیلن آچیقلامادا، خالقی قیاما تشویق ائتمهنین آنایاسایا و قانونلارا ضد بیر داورانیش اولدوغونو ایفاده ائدیلدی.
آنایاسایا و قانونلارین، ایفاده آزادلیغینا ایجازه وئردیگینی ایفاده ائدیلن آچیقلامادا، آزادلیغین، اجتماعی نظم ایله ضدیتین اولماسینا، قانونلار چرچیوهسینده ایستیفاده ائدیلمهسی لازیم اولدوغو وورغولاندی.
خالقی بو جور حرکتلره دعوتین، بحران و قاریشیقلیقلا نتیجهلندیگی یازیلان آچیقلامادا، باخانلار و لیدرلر، حکومتین قرارلارینی تطبیق و دولت ایدارهلرینده خیدمتی آکساتما حرکتلرینی قارشیسینی آلماغا چاغیریلدی.
دیگر طرفدن، انبار، ساماررا و موصولداکی گؤستریچیلره دستک اولماق اوچون بو گون عراقین شیمالینداکی کرکوک شهرینده، جومه گونو ده تیکریتده باریش اعتراض گؤستریلری تشکیل ائدیلمهسی گؤزلنیلیر.
انبار، نینووا و صلاحددین کیمی شهرلرده کئچدیگیمیز گونلرده توپلانان آرالاریندا دین آداملاری، طایفه رئیسلری و دولت مسئولارینین ده اولدوغو گؤستریچیلر حکومتدن سیاستینی دگیشدیرمهسینی و محبوسلاری سربست بوراخماسینی ایستمیشدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
تورکیه ۲۰۱۸ جومهور باشقانلیغی سئچیمی
۲۰۱۸ تورکيه جومهورباشقانلیغی سئچیمی، تورکيه جومهورباشقانینی تعیین ائتمک اۆچون ايلک دؤورو ۲۴ ژوئن ۲۰۱۸ تاريخينده، ايکینجی دؤوره قالماسی حالیندا ۸ ژوئیه ۲۰۱۸ ده قۇرولماسی پلانلانان سئچيمدير. ايلک دؤورو ۲۰۱۸ تورکیه عومومی سئچيملری ایله عئینی گۆن کئچیریلهجکدیر. نورمال شرطلرده ۳ نووامبر ۲۰۱۹ دا کئچیریلمهسی تعیین اوْلان سئچيم، میلیتچی حرکت پارتیسینین عومومی باشقانی دولت باخچهلینين توصیهسی و جومهورباشقانی رجب طیب اردوغانين قبول ائتمهسی ایله موعین اوْلونموش زاماندان تئز کئچیریلمیشدیر.
ایش اۆستوندهکی جومهورباشقانی اردوغان جومهورباشقانليغينا بير دفعه داها یازیلیزکن، محرم اينجه، مرال آکشنر، صلاحالدین دميرتاش، تمل قارامولااوغلو و دوغو پرينچک ده سئچيمده جومهورباشقانی کاندیداسی اولدوقلارینی اعلام ائتمیشدیرلر.


text:
بعضاً بئله نظره گلیر کی آذربایجان تورکجهسیننین ادبیاتی حاققیندا سؤز گئدنده گرک حؤکماً قدیم شخصیتلریندن، اونو دا یالنیز شاعیرلردن سؤز گئتسین. البته بو مسئله بیر میقدار دا آذربایجان ادبیاتینین تاریخی بیر باخیشدا، نثرده هئچ ده شعر قدر زنگین اولماماسیندان قایناقلانا بیلر. هر نه ایسه، بو ساییمیزدا، چوخ گنج یاشدا آذربایجان دیلی و ادبیاتینا نثر ساحهسینده چوخ بؤیوک خیدمتلر ائتمهیه باشلایان و هله ده خیدمتلرینی دوام ائتدیرن بیریندن یازاجاغیق. بو دَیرلی ادبی یازار، دیلماج و فلسفهچی میز «ایواز طاها» دیر.
ایواز طاهانین آدی ایله ایلک دفعه 1369نجو ایلینین قیش فصلینده، داها دقیق دِئی آیی نین 15ینده، مدرسه یولوندا، «یول» درگیسینین ایلک ساییسینی تهراندا بیر قزئتچی پوتقاسینین رفینده تانیش اولدوم. اینانماسی چتین ایدی، آما رفده آذربایجان تورکجهسینده بیر درگی گؤروردوم!
درگینین باشیازاری طاهانین ایمضاسی ایله «یول»، یولا دوشدو. عونوانینی داشییان بیر باشمقالهده، درگینین یولا دوشمهسینی چوخ گؤزل و دوزگون بیر آذربایجان تورکجهسی ایله آنلاتمیشدی. او آیلیق درگی ایکی ایلدن چوخ نشر اولوندی، آما سون نئچه ساییسیندا آرتیق ایواز طاها دییل، باشقاسی باشیازار اولموشدو و بوسبب دن درگینین کئیفیتینین بیردن آلچاماسیندان یاخشیجا آنلاماق مومکون ایدی.
سونوندا «یول» باغلاندی. داها دوغروسو ایواز طاها و یولداشلارینین آچدیغی آذربایجانچی دیل، دوشونجه و ادبیات مکتبی باغلاندی. لاکین او مکتبده درس آلان مینلرجه اوخوجو، خصوصی ایله گنج اوخوجولار و درگینین «کپنک» آدلی ضمیمهسینی اوخویان اوشاقلار، آذربایجانین سونکو ایللرده مدنی اویانیش حرکتینه گوج قاتان دالغالار اولدولار. شوبههسیز، یول درگیسی، قیسا عومرونه باخمایاراق، گونئی آذربایجانین چاغداش ژورنالیزم و عمومی ادبیاتیندا بیر دؤنوم نوقطهسی اولدو و اونون یاراتدیغی اثر ییرمی بئش ایله یاخیندیر کی دوام ائتمکدهدیر. یقین آذربایجان خالقی بونو اؤز دریندوشونجهلی، فلسفه بیلن و دیل اینجهلیکلرینی دریندن تانییان اوغلو ایواز طاهایا بورجلودور.
آشاغیدا ایواز طاهانین حیاتی و دوشونجهلرینه اؤترگی بیر باخیش آتیب و اونون دوشونجه و قایغیلاری ایله تانیش اولاجاغیق.
ایواز طاهانین حیاتی
ایواز طاها موغانلیدیر و تهران بیلیمیوردوندا فلسفهده تحصیل آلیب. او میلادی 90-جی ایل لرده «یول» درگیسینین قوروجوسو و باشیازاری اولوب. سونرالار آذربایجان جومهورییتینده «جهان» درگیسینین تمل داشینی قویوب و ژورنالین باش یازارلیغینی اؤز اوزهرینه آلیب. او هابئله 2004-جو ایلدن «یارپاق» قزئتینی چیخارماغا باشلاییب.
طاهانین چوخلو مقاله، حکایت، تنقید و ترجومهسی وار. اونون یولدا چاپ اولان فارسجادان آذربایجان تورکجهسینه چئویردییی احمد شاملو، نیما یوشیج و سؤهراب سپهریدن بیر نئچه شعر، نه بؤیوک اولچوده فارس و آذربایجان دیللرینه حاکیم اولدوغونو ثبوت ائدیر. البته، عرب شاعیر «نزار قبانی«نین ده شعرلریندن دیلیمیزه چئویریب. کانادادا یاشایان رضا براهنینین چوخ تانینمیش «گاری» (آرابا) شعرینی ده موکمّل بیر اسلوبلا، هم متنه هم اونون ادبی گؤزللیکلرینه باغلی قالاراق، فارسجایا چئویریب و بو چئویری رضا براهنینین اؤزوندن ده آلقیش آلیبدیر.
ایواز طاهانین آذربایجان تورکجهسینده، فارس و اینگیلیس دیللرینده یاییملانان یازیلاریندا، داها چوخ فلسفه، ادبیات و سیاسته داییر موضوعلار آراشدیریلیبدیر. اونون یازدیغی کیتابلاردان دا ان اؤنملی ایکیسی، یعنی «قورشون هاردان آچیلدی» و «شعر وارلیغین ائویدیر»دن آد چکمک اولار، لاکین او آدلاری سرّ کیمی ساخلاناراق یاییلمامیش کیتابلارینین داها ائتکیلی اولاجاغینا اینانیر.
ایواز طاهانین دوشونجهسی و فلسفی قایغیلاری
ایواز طاهانین هر بیر فلسفی آختاریشیندا «دیل وسوسهسی» و یا «دیل دویارلیلغی» گؤزه چارپیر. «دیل» فئنومئنینین بئلهجه قاباردیلماسی بلکه ده آذربایجان تورکجهسینین تاریخی دورومو ایله باغلیدیر. او، واختآشیری بو مسئلهیه قاییدیر. بعضن بئله نظره چارپیر کی، او، دوشونجه گئدیشینی و تفککورون گئرچکلشمه شرطینی دیلدن آسیلی سانیر. اونون سؤزویله دئسک «اینسانين دوشونجهسی ديلده باش وئرير. هابئله، اینسانین وارليغی ديلده گئرچکلشدييی زاماندان او، باشقا جانلی لاردان سئچيملهيه باشلايير. أرسطو اینسانين حئيوانلارا اوستونلويونون باشليجا سببينی «نيطق»ده گؤردوكده، يانيلمير. چونکی «اینسان دانیشان حئیواندیر.» او هایدگئردن ایلهام آلاراق «ديل نه اينكي اینسان دوشونجهسینين، بلكه وارليغینين دا ائویدير» سؤیلهییر. طاها حتتا أدبی-بدیعی یارادیجلیغیندا دا بو وسوسهدن یاخا قورتارا بیلمیر. اؤرنهیین، کیچیک حجملی رومان ژانریندا یازدیغی «قورشون هاردان آچیلیدی» أثرینده تکنیکی و بدیعی اؤزهللیکلره رعایتله یاناشی، ساغلام و آخیجی بیر دیل سرگیلهمهیه قورشانیر. گونئی آذربایجان بدیعی نثرینین قیتلیغیندا بئله بیر کیتاب نثر مدنیتینین گلیشمهسینده ائتکیسیز اولمایا بیلمزدی.
طاها گؤزهللیک فلسفهسینه کؤکلنمیش «شعر وارلیغین ائویدیر» کیتابیندا دا بیر چوخ مسئلهلرله یاناشی یئنه ده دیله قاییدیر. همین کیتابدا گئتمیش کیچیک بیر جومله، سانکی عؤمور بویو بیر فعالیتین اؤزهرینی عکس ائتدیریر: «من آذربایجان تورکجهسینی تفککور ساحهسینده دیللندیرمک ایستهییرم.» اوستهلیک، فلسفی نظریهلر ایشیغیندا گونئیده شعر مدنیتینین یایغین اولماسینین سرّینی آچماق اوچون نظری سببلر آختاریر. کیتابدا شعریمیزین نثره اوستونلویو، شعرله نثر دیلینین کؤکلو فرقلری، شعرله ایلگیلی ایدئولوگییانین ائتکیلری، شعرین آماج و یا آراج اولماسی، و شعرله فلسفهنین ایلگیلری گئنیش آراشدیریلیر.
اوست اوسته، دئمک اولار طاهانین بللی دغدغه و یا وسوسه آلانی وار: دیل، دوشونجه، اخلاق، عدالت، اؤزگورلوک، اینجهصنعت و سیاست. اونون أخلاقی باخیش بوجاغی کانتدان ائتکیلهنهرک مسئولیتچی ماهیت داشیسا دا، اؤزگورلوک و عدالته سولسایاغی تأکید ائدیر. بو وورغودا ایسه بعضن آنارشیزم اؤیرهتیسینه )دوکتوریناسینا( یاخینلاشما حیس اولونور. دیل و دوشونجهیه گلدیکده، او هر ایکیسینه قورخونج بیر فئنومئن کیمی باخیر. سون واختلار دیققتینی بو ایکیسینین قارشیلیقلی علاقهلری ایشیقلاندیرماغا یؤنلتمیش یازار، بئله بیر ایلیشکیده آچقیجا دیله اوستونک وئریر. بو اوستونلویون سویآغاجی ساپیر-وورف نظریهسینه گئدیب.
سون سؤز اولاراق، بونو قئید ائتمک اولار کی ایواز طاهانین پایی آذربایجان دیلینین یاخین کئچمیشدهکی انکشافیندا اولدوقجا اؤنملیدیر. البته کی بو ساحهده رحمتلیک اوستاد هیأتین وارلیق درگیسی و رحمتلیک بهزاد بهزادینین یاییملادیغی «آذری» درگیسینین یئری بیر آیریدیر. لاکین اساسدا اونلاری «یول» و «یارپاق»لا قیاسلاماق چوخ دوز اولانماز چونکی آدی کئچن بو سون ایکی درگینین ماهیتی داها چوخ ژورنالیستیک و خطاب ائتدییی کؤتله ایسه داها چوخ عمومی اولوبدور. آنجاق، گونوموزده آذربایجان تورکجهسینده یازماغا، خصوصاً نثر یازماغا، اویانان شوق و دیرچهلیشی کیملره بورجلو اولدوغوموزو یاخشی بیلمهلیییک.
قایناقلار:
• ایواز طاهانین رسمی وئبسایتی (www.eyvaz.org)
• ایواز طاهانین تلگرام کانالی (@eyvaztaha)
• ویکیپدیا
ایواز طاهادان بیر ترجومه
آرابا
شاعیر: رضا براهنی
چئویرن: ایواز طاها
قاپینی دابانیندان چیخاریب قالدیردیلار
قاپینی آرابایا چاتیب آپاردیلار.
ایندی قاپینین بومبوش کانداری، یالقیز سوسوز ایتین آغزی کیمی گونش آلتیندا تؤوشومکدهدیر ــ
اوتاقلاری آپاردیلار.
کسکین سینیق شوشهلرله پنجرهلرین بوش و سارسیلمیش دیوارلاری یالقیز قالمیش ــ
ائویمیزی ده آپاردیلار گؤردون!
ایندی ایسه دویغولاریمیز دیدهرگین آریلار سایاغی بیربیر ایتکین پتکلر آرخاسینجا گزیرلرــ
سونرا نؤوبه ساوالانا چاتدی.
بیز اوشاقلار داغین چئورهسینده چنبر قوروب دوْنوخدوق
بیزی سایمازجا اؤز ایشلرینه قاریشمیشدی باشلاری
بیتیردیلر. سونرا گوجهنهـگوجهنه ساوالانی سؤکوب آرابا اوستونده داشیدیلار
تبریزین اولدوزلو گؤیونو قوپاریب آرابایا یوکلهدیکلر.
آرابا اوستوندهکی یوز مینلرجه تبریزلی گؤز هایقیریردی:
بیزی آپاردیلار.
و،
آپاردیلار،
تبریز باغچالارینین چیچکلری آغلاشیردی علیشاه أرکی آرابا اوستونده داشینیرکن.
ایندی قاریشقالاردان
سوروشورام گونشین یوللارینی
سنین یوخلوغوندا
چونکی گلدیلر، سنی ده آتیب آرابا اوستونه آپاردیلار
بیز سنین یوخلوغوندا بو اوچغون تورپاقلی عالمده نئیلهییریک؟
زامانین اوتاییندان یوزمینلرله آرابانین گورولتوسونو گؤروروک یوخودا بیله
گلیب بیزی ده آپارایدیلار تکی، بیزی ده.
____________
گاری
رضا براهنی
در را از جایش كندند بلند كردند
در را به روى گارى انداختند بردند
حالا فضاى خالى در چون دهان سگى تشنه و تنها در زیر آفتاب لهلهزنان است
اتاقها را بردند
با سطح شیشههاى تیز و شكسته دیوارهاى خالى و مغبون پنجرهها تنها ماندهست
دیدى كه خانهی ما را هم بردند
احساسهاى ما حالا زنبورهاى سرگردانى هستند كه تكتك دنبال كندوى گمشدهشان مىگردند
آنگاه نوبت سبلان آمد
ما بچهها اطراف كوه حلقه زدیم تماشا كردیم
بىاعتنا به ما مشغول كار خود شده بودند
فارغ شدند. و بعد: هنهنكنان سبلان را انداختند روى گارى بردند
و آسمان پرستارهی تبریز را كندند انداختند روى گارى
از روى گارى صدها هزار چشم درخشان تبریزى فریاد مىزدند:
ما را بردند
و،
بردند
گلهاى باغچههاى تبریز مىگریستند وقتى كه ارك علیشاه را انداختند روى گارى بردند
حالا از موریانه ها نشانى خورشید را مىپرسیم
اما تو نیستى
زیرا كه آمدند و تو را انداختند روى گارى بردند
ما در غیاب تو در اینجا در این جهان خاكى ویران چه مىكنیم؟
از دوردستهاى زمان غرش صدها هزار گارى را حتى در خواب نیز مىشنویم
ایكاش مىآمدند ما را هم مىبردند.
تهران 26/7/70
___________________
مقاله نین قایناغی