text:
آق یول گزیته سی نینگ اوقوچیلری کوپیگن
آق یول گزیته سی 1388. ه ش ییل ثور آییده کابل بیلیم یورتی نینگ بیر قنچه اوزبیک اوقوچیلری نینگ سعی وحرکتی بیلن اوز نشراتیگه باشله گن. اوشبو گزیته نینگ اوقوچیلری کوپیگنی ایتیله دی.
آق یول گزیته نینگ ایلگری آلیب باره یاتگن لریگه کوره ، بو گزیته اوز صحیفه لریده سیاسی، اجتماعی ، فرهنگی وادبی موضوع لرنی ترقه تیب بارماقده.
آق یول گزیته سی یالغیز پایتخت کابلده چیگره لنیب قالمه ی بلکه میمنه، اندخوی، شبرغان، مزارشریف، تالقان وفیض آباد شهرلریده هم اوز اوقوچیلرینی تاپگن.
کابل بیلیم یورتی نینگ بیرقنچه اوزبیک اوقوچی لری کابلده باشقه تیل لر قطاریده آنه تیل لریگه قندی بیرگزیته نشراتینی کورمه گنلری باعث بو ایش گه قول اورگنلرینی ایته دیلر، بو یاشلرنینگ قیلگن ایشلری ایسه اوزبیک فرهنگی لری ویاشلری نینگ آلقیشلریگه هم سزاوربولگن.
اوشبو گزیته نینگ باش محرری نور احمد یورتداش گه کوره ، اوشبو گزیته نینگ حاضر گه قدر 20. سانیگه چه نشر بولیب اوقوچیلرگه ایتیشگن.
کابل گه یشه یاتگن بیر قنچه اوزبیک یاشلر هم آق یول گزیته سی نینگ فرهنگی فعالیت لرینی ، اوزبیک فرهنگی نی رواجی اوچون اهمیت لی دیب اورغوله ماقده لر.
آق یول گزیته سی نینگ ملازملری اوزبیک تیلیده یازیش گه اونچه اوستا بولمسه هم ، لیکن بو توغریده اوزبیک تیل شناس لری وقلم کشلری نینگ یاردمی بیلن ایلگری بارماقده .
آق یول گزیته سی نینگ ایشگه باشله شیگه بیرقطار یازوچی اینقسه تنیقلی اوزبیک تیلشناس و یازوچی ، عزیز الله ارال نینگ فکری هم اورگه نیلگن.
ارال جنابلری گه کوره ، آق یول گزیته سی نینگ فعالیتی حاضر گی شرایطده گوپ گینه اهمیت گه سزاواربولگن.
آق یول گزیته سیدن تشقری ، بیرقطار باشقه گزیته لر هم باردیرکه مملکت شمال و شمال شرقیده نشرایتیلیب کیلماقده، عین حالده اوزبیک ویبلاگ اویشمه سی و بیر قطار رادیو لر بیلن قوشیمچه ، افغانستانده گی آیینه ، آریانا ، ستاره ، نور ، راه فردا ، آرزو و ملی تلویزیون لری هم اوزبیکچه خبرلر و تورلی برنامه لر ترقه تیب کیلماقده.


c: text/html

text:
آزاراق ائو آدامی تاپیلار کی بو بیتگی نین آدی و شکیلی ایله تانیش اولماسین. یارپاقلاری بؤیوک ، اوزون و خنجر تکی اوجو بیز و یاشیل رنگینده دیر.
قولونون اوجون قیرتساق ایکی و اوچ قولا بؤلونوب ، حاچا آتاجاقدیر.
بو بیتگی نین سویا چوخ آز نیازی واردیر . گول وئره ن قولو هر ایکی اوچ ایلدن بیر گوله دولور. گوللری چوخ و بیر یئرده زینقرویا اوخشار آشاغی باخیر و آغ و کرمی رنگینده دیر.
یوکا گولونون کافی ایشیقا نیازی واردیر آمما گونون اورتاسیندا شاخان گونش ، مخصوصاً شوشه دالیسینداکی ایستی گوندن خوشو گلمه ز . بئش هفته یه دک کؤلگه یه دؤزه بیله ر .
قیش دا اون تا اون بئش درجه ایستی لازیمدیر و یایدا ائشیکده و بالکون لاردا و یا باغچا قیراغیندا قالا بیله ر .
یای دا هفته ده بیر دؤنه و قیش دا هر اون گوندن بیر دؤنه سو وئرمه ک ایسته ر .
کود اوچون چوخ حریص دئییل آمما یازدا و یای دا سولو کوددان هر اوچ هفته دن بیر دیبینه تؤکمه ک یوکانی گوجلندیره ر .
یوکا گولو اوچون یاخشی تورپاق، « لیمونی » و یا گوجلو و یوموشاق باغچا تورپاغی دیر.
دؤرد ایل اولده هر ایل گره کدیر گولدانی ده ییشیلسین، آمما سونرا هر اوچ ایلدن بیر گولدانی ده ییشیلیب، یئکه گولدانا گئچیریله ر . گولدانی ده ییشنده گؤزله یین کی تورپاغی برکیمیش اولسون و تؤکولمه سین.
یارپاقلارین تمیزله مه ک اوچون یوموشاق و ایسلاق پارچادان فایدالانین و هئچواخت ایشیلدادان موادلاردان ایشلتمه یین!
دیبدن بئچه له یَن قوللارین آییریب اکمه کله یوکانی چوخالتماق اولار و بیرده معمول دیر کی قوم دا پیل ووروب کؤتوکلندیریب گولدانا گئچه رله ر .
اگر قیش دا گؤرسه ز یوکانین یارپاقلاری قورویان کیمی اولور بیلین کی ایستی دن دیر و گولدانی سه رین یئره آپارین.
اگر گؤرسه ز یوکانین آلت یارپاقلاری ساری رنگه چالیر، بیلین کی ایشیق آز یئتیشیر و نورلو یئره آپارمالی سیز!
اگر گؤرسه ز تازا یارپاقلار آز و آغیر یئکه لیرلر، بیلین کی کود ایسته ییر.
اگر گؤرسه ز یارپاغین اوستو کپه ک ووروب ، بیلین کی قارچ ناخوشلوغو واردیر ، اوندا سم ووروب و دوزه لینجه سو توزو سه پمه کدن اوزاق اولون.
اگر گؤرسه ز قولون بوتون یارپاقلاری دیبیندن قارالیب چوروریور، بیلین کی سو چوخ وئریلیبدیر و گره کدیر هر ایکی سووارماغین آراسیندا گولدانین تورپاغی قوروسون.
قایناق: اینترنت/رشد –
چئویره ن: الف.عظیمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
فرانسا بین لخالق علاقهلر اینستیتوتونون سیاسی علملر اوزره پروفسورو فیلیپ مورو دفارگ «بفم بیزنئس» کانالینین "دونیا ۷ گونده" پروگرامیندا اردوغانین اؤلدورولمهسی ایله باغلی سسلندیردیی فیکیرلره گؤره ایجتیمایتدن عذر ایستهییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، پروفسور چیخیشیندا ایفراطا واردیغینی اعتراف ائدیب.
«بو جملهنی دئمه ملیدیم. تورکییهنین وضعیتینی و سوء-قصد مسئلهسینی بیر جملهده ایشلتدیم. سهو ائتدیم. عذر ایستییرم»، - دفارگ بیلدیریب.
قید ائدک کی، دفارگ تورکییهده رفرندومون نتیجهلرینه اعتراض ائدیلمهسی اوچون حقوقی یوللارین باغلاندیغینی و اعتراض آکسییالارینین دا هئچ بیر نتیجه وئرمیجیینی بیلدیرمیشدی.
او، چیخیش یولونو اردوغانین اؤلدورولمهسینده گؤرموشدو.


text:
تۆرکیأنینگ و دۆنیأنینگ گۆن ترتیبی ۳۸: ادلب و تۆرکیأنینگ ایشجِنگلیگی
جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستا
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:
روسیا بیلن ایران ینگ قۇلداوی بیلن حؤکۆمت سوریأنینگ کؤپ سانلی شأهِرینی حاربی یۇللاردان یانگاداندان اله گچیردی. سوریأنینگ حاربی اپوزیسیونی و بؤلگه ده یاشایان ایلاتینگ حمص، غوطه، درعا و بیله کی شأهِرلردن چیقاریلیپ ادلب شأهِرینه گؤچۆریلمهگیندن سۇنگ ادلب هم حاربی هم ده حاربی دأل اپوزیسیون ینگ سۇنگقی مرکزینه اؤورۆلدی. ساواشدان اۇزال ۷۰۰ مۆنگ ایلاتی بۇلان ادلب ده ۳ میلیونا قۇلای ایلاتینگ باردیغی آیدیلیار. آستانا تاپغیری نینگ چأگینده ایغلان ادیلن ۴ سانی دارتغینلیغی آزالدیجی زۇلاغینگ سۇنگقیسی ادلب. آستانا تاپغیرینا لاییقلیقدا تۆرک یاراغلی گۆیچلری ادلب دأکی جپهه حاطیندا ۱۲ سانی گؤزهگچیلیک یری دؤرهتدی.
ادلب ده روسیا بیلن ایران ینگ قۇلداو برمهگینده عسگری حرکت قوراماق باراداقی میلناما اوزاق مؤهلِتدن بأری گۆن ترتیبینده. قورالماغی أحتیمال حرکت سبأپلی ادلب ده تأزه بیر گؤچ تۇلقونی نینگ یۆزه چیقماغینا قاراشیلیار. میلیونلارچا ایلاتینگ تۆرکیأ تاراپ قاچماغی و گلمه گی میللهشدیریلیأندیگی بیلینیأر. تۆرکیأنینگ دۆنیأ بۇیونچا اینگ کؤپ بۇسغون قابول ادن یورت بۇلماغی تۆرکیأنینگ تأزه بیر بۇسغون تۇلقونینی قابول ادیپ بیلمهجِکدیگینی گؤرکِزیأر. ادلب حرکتی نینگ یۆزه چیقارجاق ییتگیلری و انسانی پاجیغاسی بۆتین دۆنیأنی آلادالاندیریان بۇلسا، مذاکره باشیندا و ساواش میلناماسیندا دارتغینلیغینگ اؤنگۆنی آلماق اۆچین دینگه تۆرکیأنینگ تاغاللا ادیأندیگی گؤرۆلیأر.
آستانا تاپغیرینا لاییقلیقدا ایران، روسیا و تۆرکیأنینگ یۇلباشچیلاری نینگ قوران ماصلاحاتی نینگ سۇنگقوسی تهران دا گچیریلدی. تهران ماصلاحاتی نینگ روس و تۆرک یۇلباشچیلاریندان حابارسیز گؤنی یایلیما بریلمه گی بیلن بۆتین دۆنیأ تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان ینگ بؤلگه ده هۆجۆملرینگ دوروزیلماغینی یۇلا قۇیماق و انسانی پاجیغانینگ اؤنگۆنی آلماق اۆچین ادیأن عادالاتدان داشاری تاغاللاسینی گؤردی. تهران ماصلاحاتیندا هۆجۆملرینگ دوروزیلماغینی روسیا بیلن ایران ینگ قارشیلیغی سبأپلی ایغلان ادیلمه دیک هم بۇلسا، یاراغ تاشلاماق اۆچین چاغیریش ادیلدی. شیله ده تۆرکیأنینگ اگیلشیکسیز توتومی نتیجه سینده ادلب شأهِرینه قورالماغی أحتیمال حرکت آزیندان ایزا سۆیشۆریلدی و گؤرۆلجک چأره لر اۆچین واغت اوتولدی.
یۆزه چیقماغی أحتیمال انسانی پاجیغا قارشی تۆرکیأ قۇلداو بریأن تۇپارلار بیلن بیله لیکده ایش آلیپ باریپ، ادلب ینگ مرکزینی اؤز ایچینه آلیان حۇوپسوز مرکز دؤرهتمهک اینگ بیر یرلیکلی حرکت بۇلار. اپوزیسیونینگ دۇلولیغینا یرسیز یورتسیز قۇیولماغی نینگ اؤنگۆنینگ آلینماغی، آدامزات پاجیغاسی نینگ اؤنگۆنینگ آلینماغی، پ. ک. ک/ پ. ی. د نینگ شرطلردن پیدالانماغی نینگ و سیاسی بأحبیت قازانماغی نینگ اؤنگۆنینگ آلینماغی تایدان مؤهۆم بۇلار. ادلبه قورالماغی أحتیمال حاربی حرکت اۆچین پ. ک. ک نینگ سوریه دأکی بؤله گی هم ایشجنگ تاغاللا ادیأر. اساسان دا ایرانا تابینلیقداقی یاراغلی گۆیچلر و حزب الله ینگ سوریأنینگ دموکراتیک گۆیچلرینه تابیلیقداقی پارتیزانلارا تعلیم بریأندیگینی بیلیأریس. اۇلارینگ هم اۇپراسیا قاتناشماغی میللِهشدیریلیأندیگی مألیم. اگر اۇلار هم اۇرپاسیا قاتناشان حالاتیندا عفرین شأهِرینه جپهه آچیپ عفرین ی یانگاداندان آلماق بۇیونچا میلنامالاری بار. تل رفعت ده گۆیچ ییغنایاندیقلارینی هم بیلیأریس. شیله لیکده بو حۇوپلار بارقا تۆرکیه ایشجِنگ حرکت اتمهلی و آصلا باسسیر- یوسسورلیغا یۇل برمهلی دأل.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.


text:
یارالارینی گتیر اوینایاق
اوزون زامانین سؤزودور سنی سئودیییم. یانی من بیلمیردیم آدی کیم اولاجاق، بویو نه قدر، هانسی شهردن، کیملردن نه دیلده دانیشاجاق بیله. اما اوزوم اوزوملوکدن شارابا چیخان کیمی بیلیردیم بیر جانا دوغرو گئتدیگیمی. قورخوردوم دا آرادا سدلر اولا، هئچ زامان یئتیشه بیلمهیم شرابا. حتی او یاخین آدالاردا کیمیلر منی آلدادا، یا من اؤزومو و من کیمیلری آلدادام. آنجاق او اصیل دئدیگیمیزین دادینی دیشلریم تانییارمیش. بونو بیلردیم، بیرینجی قوشون اوچوشونا وورولدوغدان برییمیش یوخسا بیرینجی سو شاریلتیسینا باییلدیغیمدان، دوزگون بیلهنمیرم
آغریلارینی الینه آلیب جسارتله اونلارا باخیردین. لعنت اولسون دئییردین. گؤزونو یوموردون آغریلاردان قاچماغا دئییل، اونلارین ماهیتینه فیکیرلشیردین. بیر دونیالیق شرق غرب گلهنکلرییله توتوشدوروردون. اؤزوندن یولا چیخماق ایستیردین هر شئییله قارشیلاسان، دوز اوزلرینه باخیب ساواشاسان و سونرا یارالارینا دوشوردون، دوشونوردون، بلکه یارالارینی باغلایان بیریسینی ده ایستهمیردین، بیریسی اولا بو یارالارین درینلییینی بیر بیله، هه بیله، ائله بو قدر. حتمن اطرافینداکیلار دا ملاقه ایله اؤلچوردولر هر شئیی، یا دولارلارین اوزانیسییلا، یورو دا سون گونلر گوندمه گلمیشدی، و ان بؤیوک شیفره، چکلرین شیفرهسییدی.
پیشیک آتیلیب پنجرهدن گئدیردی. چیخیردی آغاجا، کیمسهیه حیساب وئرمهیهجکدی، بونا دا دوشونموشدون. سون زامانلار دیله سیغینمیشدین، یارالارینی موطلق توخویاجایدین بو سطیرلرده. بؤیوک آنان تبریزین هانسی بازاریندان گلن خامالاری یاخشی تانییارمیش، هانسینی اورتالیق سالسین خالچایا هانسی پوتا، چیچگین ایچ قارالارینا سورمهای می چالسین قارا می؟ سن سؤزجوکلری بیر شرقی قادینین سلیقهسییله چالاجایدین سطیره، لعنت اولسون بو قادینلیق تاریخی نییه بئنیمدن سییریلماییر بیر یانا، و سؤزجوکلر سطیرلری بزهییردی، قادینین یئنی کاراکتئری او آجی گؤزللیک دوزولورودو سطیرلره.
تام سئودیییم آجییا دوغرو گئتدیییمی بیلیردیم، شرابا دوغرو یولا چیخمیشدیم، سؤزجوکلرین باییلدیردی منی، گئجه دووارینین اوزرینده یازیلارینا باخیردیم آی ایشیغیندا. بیر آددیم یاخینلاشیب بیر آددیم گئری قاییدیردیم، یئریمدهجه دایانمیشدیم می؟ چیچکلرین آراسینی سورمهلی چالمیشدین، تام قرار وئرهجهیین لحظه ده قارانلیقدان قاچا بیلمیشدین. چیچکلرین آراسینا یالنیز آریلار باش قوشار. اوچا اوچا قرارسیزجا. بو قرارسیزلیق اونلارین اوچوش گؤزللیکلرینی پوزمایاجاق قدر گیزلی اولارجاسینا اوچوب چیچکلری آرارلار. امین دئییلیم بیر آری قدر بیر بال آریسی قدر اوچوشوم گؤزل ایدیمی، بیر جئیران قدر حئیرانلیغین اوفاجیق اولسا دا یادیما گلیر. بیر گئجه دووارین اوستوندن اوچوب گلمیشدیم. بلکه ده دنیزین روحو منی ایتهلهمیشدی، آخی هئچ زامان اوچدوغومو، نییه بو قراری وئردیییمی خاطیرلامیرام.
آغریلارین الینده ایدی، اونلارا باخیردین. بیر اویونجاق کیمی.
- اونلاری گتیر اوینایاق
- نه؟
- باخ من ده گتیرمیشم، گل قاتاق بیر بیربیرینه، هامیسییلا باهم اوینایاق.
قونشوموزون قیزی 8 یاشیمدا آرخ باشیندا گولومسهین کیمی گولومسهمیشدین، سونرا سن اوینا، من باشیمی داراییم گلرم دئمیشدین.
من گتیرن آغریلارین ایچینده داراقدا وارایدی؟
-
- 15/04/07


text:
قازانگنده آلمان مغلوبیتده پناهنده بولدیم
تحلیل و تیکشیروو 32
قازانگنده آلمان مغلوبیتده پناهنده بولدیم
اروپاده عرقچیلیک و اسلام دشمن لیگی کون سایین آرتیب بارماقده. اروپا بیرلیگی نینگ اوچون مهم اولکه لردن بیرته سی بولمیش آلمانده ناسیونل سوسیالیست حرکتیده گی ترندلرگه اوخشه گن بیر جریان کوریلماقده. عرق چیلیک و اسلام دشمن لیگی نورمال لشیب بارگن آلمانده یوز بیرگن مسعود اوزیل بحرانی و اونینگ آلمان ملی جماعه سیدن چیتلنیشی عرق چیلیک و اسلام دشمن لیگی نینگ قنچه ایلگری کیتیب بارگن کورسه تووچی مهم حادثه دیر.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایته میز.
مسعود اوزیل جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان نینگ انگلستان سفری چوکاتیده تورکیه جمهور باشلیغی بیلن بیرگه لیکده تصویرگه توشگن لیگی آلمان میدیاسی و آلمانده گی سیاسیلر تامانیدن آلمان جمعیتیده جهان کپ پروسه سی آلدی کتته بحران گه ایلنتیریلگن دیر. 2010 – ییلیدن بیری جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن کوریشیب تصویرگه توشگن اوزیل بو اوچره شوو اوچون عرقچی هجوملرگه دوچ قالگن دیر. آلمان ملی جماعه سی نینگ یولدوزی بولمیش مسعود اوزیل حقارت و تهدیدلرگه دوچ قالگن حالده سیس چیقرمه گن بیراق آلمان فوتبال فدراسیونی باشلیغی رینهارد گریندل نینگ طلبی نینگ عکسینچه جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن تصویرگه توشگن لیگی اوچون عذر سوره مه گن دیر.
آلمان ملی جماعه سی نینگ جهان کپدن چیتله نیب کیتیشی نینگ آرتیدن آلمان نینگ برچه میدیا ارگانلری آلمان نینگ پروسه دن چیتله نیش خبرلرینی مسعودنینگ عکسی بیلن نشر قیلیشلری و آلمان فوتبال فدراسیونی باشلیغی رینهارد گریندل نینگ جهان کپدن چیتله نیب کیتیشینی مسعودنی مسؤل دیب کورستگن لیگی صبرنی تاشیریب یوباردی. حال بوکی مسعود اوزیل جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن تصویرگه توشمسدن آلدین عمره حج مراسمیدن تصویرلر پایلشگنلیگی اوچون اسلام دشمن لیگی هجوملریگه دوچ قالگن ایدی.
مسعود اوزیل سکونتینی برهم اوروب اوچ بولیم لیک بیر اعلامیه نشر قیلدی. درحقیقت مسعود اوزیل تویتر آدرسی آرقه لی انگلیسچه اوله راق نشر قیلگن اعلامیه آلمانده عرق چیلیک و اسلام دشمن لیگی نینگ قیسی صفحه گه کیلگن لیگینی نمایان قیلماقده ایدی. " قازانگنده آلمان مغلوبیتده پناهنده بولدیم" دیب نشر قیلگن اعلامیه سی بیلن فوتبال نینگ محمد علیسی بولدی. آلمان اینیقسه آلمان فوتبال فدراسیونینی قتتیق قاره له گن مسعود اوزیل آلمانده حیات کیچیریب تورگن تورک و مسلمان اقلیتلرنینگ هم سیسی بولگن دیر.
بو اعلامیه بیلن آلمانده گی عرقچیلیک و ضدیت چیلیک که دقت قره تگن دیر و اوزی نینگ هم تورکیه نی همده آلماننی یخشی کورگن لیگینی کورستگن دیر. مسعودنینگ جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن تصویرگه توشگن لیگیدن مدافعه قیلیشی و آلمان اوچون قولگه کیریتگن انچه موفقیت لیکلرگه قره مه ی عرقچی هجوملرگه دوچ کیلگن لیگینی تینیق بیر شکلده اظهار ایتیشی، در حقیقت آلمانده حیات کیچیریب تورگن تورکلرنینگ توشونچه و تویغولرینی هم انعکاس بیرماقده دیر. حال بوکی اینیقسه آلمانده حیات کیچیریب تورگن تورکلر اجتماعی ترماق آرقه لی مسعود اوزیلنی قهرمان کبی قوتله گنلردیر.
اوزیل نینگ اعلامیه سی قنچه هم آلمانده گی تورکلر ومسلمانلرنینگ سیسی بولیب اولرنینگ توشونچه و تویغولرینی عکس ایتتیرگن دیر. لیکن نیمه اوچون بیر فوتبالچی و ملت وکیل نینگ تورک و مسلمان اقلیتی نینگ تویغو و توشونچه لریدن نماینده لیک قیلمه گن لیگی سوالی اهمیت گه سزاواردیر. آلمان مجلسیده بولگن تورک ملت وکیللر و آلمانده گی سیاسی حزبلرنینگ تورک و مسلمان اقلیتلردن نماینده لیک قیلیشی و اولرنینگ دردلریگه دعوا بولمس لیکلری آلمان اوچون کتته معما دیر. بیر تاماندن آلمانده عرق چیلیک و اسلام دشمن لیگی ییره ب بارماقده، باشقه بیر تاماندن آلمانده گی تورکلر بیلن مسلمانلردن نماینده لیک قیلووچی هیچ ملت وکیل یوق.
اینیقسه آلمانده گی بو ضد وضعیت باعث، آلمانده حیات کیچیریب تورگن تورکلر و مسلمانلرنینگ حقلریدن دفاع قیلیب اولرگه ایشانچ بیریش اوچون تورکیه نینگ آلمانده کوپراق باریب اکتیف سیاست آلیب باریشی کیره ک دیر. تورکیه نینگ آلمان جمعیتی ایچیده موجودیتینی حس قیلیشی و آلمانده گی تورکلر بیلن مسلمانلر اوچون کوره شیشی، آلمانده گی تورکلر بیلن مسلمانلرگه جسارت بیره دی و حقیقتلرنی جمعیت نینگ یوزیگه چیقرگن ینگی مسعود اوزیل لرنینگ چیقیشی گه سبب بوله دی. تورکیه آلمانده کوپراق باریب اکتیف سیاست آلیب بارمه گنده آلمانده گی تورکلر ومسلمانلر کون سایین عرق چیلیک و اسلام دشمن لیگی اوج آلگن آلمان جمعیتی بیلن دوچ کیله دی.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.


text:
327 کیلومتر دن عبارت بولگن بو شاه یول نی قوریش ایشی بادغیس ولایتی مرکزی قعله نو دن ایککی استقامت گه یعنی هرات نینگ " ارملک " و فاریاب گه قرب ایسه بادغیس نینگ "لاملان" منطقه سیدن باشلندی .
بو شاه یول نینگ قوریلیشی اچون 437 ملیون دالر مبلغ اجره تیلگن.شاه یولنی قوریش بودیجه سی جهان بانکی تمانیدن تامین له نیشی معلوم قیلنگن .
قوریش ایشلرینی باشله نیشی اوچون یولگه قوییلگن مراسمده قتنشگن افغانستان عامه منفعتلر وزیری نجیب الله اوژن هرات –فاریاب شاه یولی افغانستان غربیده کی قوشنی دولتلر بیلن یول آرقه لی علاقه قورلیشی اوچون ییرک اهمیت گه ایگه بولگنینی تاکید له گن .
فاریاب –هرات شاه یول نینگ قورلیشی بیلن مملکت ده کی حلقه شاه یوللرینینگ قوریش لایحه سی اوز نهایه سیگه ایتدی .
مراسمده قتنشگن هرات ولایت حاکمی شاه یولنی قورلیشی بیلن هرات ولایتده نینگ صناعت قسمیده ایشلب چیقارله یاتگن محصولاتلرنی افغانستان شمالی و مرکزی آسیاحکومتلریده گی بازار لرده یول تاپیشیگه امید بیلدرگن .
عینی دمده بو شاه یول نینگ قورلیشی ، هرات ، فاریاب و بادغیس ولایتلرده گی اهالی وضعیتیده ایجابی اوزگریشلرنی کیلتریشنی هرات ولایت حاکمی تاکید له گن .
هرات –فاریاب شاه یولینی قوریش لایحه سی بوندن آلتی ییل مقدم خارجی شرکتلر بیلن امضا لنگن ایدی . بیراق خوف سیزلیک معما لر باعث ایشی توخته تیلگن ایدی.
ایرملر قوریش ایشلری قوشنی مملکت لرنینگ مخالفتی باعث توخته تیب قوییلگنینی هم ایتماقده .
4 ییلگهچه قورلیشی ایتلگن بو شاه یول مملکت غربی ولایتلرینی قیسقه مسافه بیلن افغانستان شمالی بیلن باغلیدی .
منطقه اهالی سی شاه یول نینگ قورلیشی ، اوته ناتینچ حساب لنه یاتگن منطقه لرده تینچ لیک نینگ تامین لنیشگه سبب بوله دی دیب امید بیلدرماقده لر.
حاضرده اهالی بادغیس ولایتی نینگ ایرم حدود لریدن هراتگه سفر قیلیش اوچون کمیده 6 ساعت وقت صرف لشلریگه توغری کیله دی بیراق بو شاه یولنی قورلیشی بیلن هراتگه یرم ساعتده ایتیب باریش ممکن.


text:
أردوُغان: دیکله یین یاشاییش یرلرینه روغصات برمأنگ
أردوغان مدنی میراثی تأزه دن دیکه دیلیش داباراسیندا چیقیش اتدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوغان ولایات و شأهِر حأکیملرینه، دیکلهیین یاشاییش یرلرینه روغصات بریلمهگی نینگ دوُغری بولماندیغینی نیغتادی.
أردوغان مدنی میراثی تأزه دن دیکه دیلیش داباراسیندا چیقیش اتدی.
شأهِرلرده شأهِرچیلیگه باپ گلمه یأن اؤیلرینگ و جایلارینگ سالیناندیغینی آیدان أردوغان،
"ولایات و شأهِر حأکیملریندن حاییش ادیأرین، شو دیکله یین جای سالینماغا روغصات برمأنگ. بیزینگ معماری دوشونجه لریمیزده دیکله یین کؤپ قاتلی معماری نینگ یری یوريالدیر. گرکلی بوُلمادیق یاغدایلاردا شأهِرلریمیزده شونگا روغصات برمأنگ. شأهِرلریمیزی گلشیکسیز اؤیلر و جایلار بیلن گؤرکسوز گؤرکزیلمه گینه روغصات برمه ریس." دیدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی،
"تاریحیمیزا ایه بولاریس. تاریحیمیزی گۆیچله ندیرریس. گلجگیمیزی بو اثرلرینگ اۆستونده قوراریس" دیدی.


text:
علاقه (فانتاستیک پووئست) 7
علاقه (فانتاستیک پووئست) 7
یازار: آنار رسول اوغلو
***
اؤیرنجی شکّله ایکی آددیملیقدان باخدی و شعورونون سون آیدین آنلاریندا تام بیر دقیقلیکله — فوتونون یاواش-یاواش دَییشدیگینی گؤردو — شکیلدهکی اوغلانین صیفتینده یاواش-یاواش ساققال چیخیر، اونون اوزونو توک باسیردی. اؤیرنجی غشّ ائتدی. اوتاق قارانلیغا غرق اولدو. معلوم دئییل نه قدر واخت کئچدی، نهایت، هوشو یاواش-یاواش باشینا قاییداندا اؤیرنجی وضعیتینی تعیین ائتمگه چالیشدی — یوخودورمو، آییقلیقدیرمی؟ او هلهده باییلمیش حالدادیر، یوخسا تامامیله آغلینی ایتیرمیشدیر؟ یادینا گلیردی کی، دیقّتله شکله باخیردی و گؤرموشدو کی، شکیلدهکی صیفت توکلنیر. البته بو یالنیز اونون گؤزونه گؤرونه بیلردی. آما هر حالدا اؤیرنجی دؤشمهیه ییخیلیب قالمیشدی. ایندی ده ائله اوردایدی، فوتولارین آلتیندا، دؤشهمهنین اوستونه سرهلنمیشدی. اوتاقدا دا نهدنسه ایشیق کئچمیشدی. گؤرونور، هارداسا کونتاکت(ایتّیصال) اولوب. بوندان اول ایسه اونو قارا باسیردی. بلکه یوخو هلهده داوام ائدیر. یوخ، جانیم، ایندی او اویاقدیر، هر شئیی دقیق درک ائدیر و اؤز وضعیتینیده آیدین دویور. هامیسی او واهیمهلی یوخونون و یورغونلوغون، عصب گرگینلیگینین سایهسیندهدیر. اونون گؤزونه نه ایسه گؤروندو. اؤزو ده جورأتسیزلیک ائلهدی، ایرادهسینی توپلایا بیلمهدی، اورگی گئتدی. ایندیده همین او باییلدیغی یئردهدیر، اؤز اوتاغیندادیر، بو اوتاغی، بو منزیلی بو گون کیرایه توتوب. ایندیجه دوراجاق، ایشیغی یاندیراجاق. آنجاق بو دویوم نهدندیر، نهدن اونا ائله گلیر کی، اوتاقدا کیمسه وار؟ همده سسلر ائشیدیر. اؤزو ده لاپ یاخینلیقدا. هئچ دیوارین آردیندا دا یوخ، اونداندا یاخیندا، لاپ بؤیرونده. سانکی آرالی قاپینین دالیندان گلیر بو سسلر... کیمسه، یاواشدان اینیلدهییر. سسلر قاتیلاشیر، اوست-اوسته قالانیر، کیمسه پیچیلداییر، احتیراصلا پیچیلداییر، پیچیلتییلا موباحیثه ائدیر... سسلر سولدان ائشیدیلیر. آنجاق آخی سول طرفده هئچ بیر قونشو-فیلان یوخدور. اورادا یالنیز اولمایان ائیوانا، بوشلوغا آچیلان، داها دوغروسو، بوشلوغا قاپانمیش، میخلانمیش قاپی وار. یعنی یئنهدهمی او سمت حیسّینی ایتیریب، قارانلیقدا ساغی-سولو چاشدیریر. اؤیرنجی باشینی سول طرفه — سسلر گلن طرفه چئویردی؛—اوتاغینین قاتی ظولمتینده، دؤشهمه سویّهسینده نازیک بیر ایشیق زولاغی(خطی) گؤرونوردو. — بو ایشیق چالین-چارپاز تاختالارلا میخلانمیش قاپینین آلتیندان گلیردی. بئله ایشیق بوشلوقدان، هاوادان گله بیلمزدی، قاپالی بیر یئردن — اوتاقدان، دهلیزدن گله بیلردی. اؤیرنجی بو ایشیق زولاغینا طرف سوروندو و سسلری، خیسین-خیسین(سسسیز) دانیشیقلاری داها آیدینجا ائشیتدی. او بیر کلمه سؤزو ده آییرا بیلمیردی، آما دانیشانلارین کیشی و قادین اولدوغونو و قیزغین موباحیثه ائتدیکلرینی موعیّنلشدیریردی. بیر آن اؤیرنجییه ائله گلدی کی، اونون آدینی چکیرلر، سونرا بوغوق گولوش سسلری ائشیتدی. سونرا یئنه کیمینسه گوجله سئزیلن اینیلتیسی، کیمینسه حیدّتلی پیچیلتیلاری... کیمسه یئکنهسقلیکله(یکنواخت) ساییردی. بیر، ایکی، اوچ، دؤرد... سونرا کیمسه قاپینی دؤیدو. بو قاپینی. میخلانمیش قاپینی. یالنیز ایکیجه دفعه اهماللیجا دؤیدولر، لاپ یاواشدان. اؤزو ده او طرفدن — او طرفدن کی، اورادا بوشلوقدان و ایکی لازیمسیز ائیوان دایاغیندان باشقا هئچ نه یوخ ایدی. اؤیرنجی قرارا گلدی، آیاغا دوردو، قارانلیقدا همین قاپییا طرف گلدی و چالین-چارپاز تاختالاردان یاپیشیب وار گوجویله دارتدی. تاختالار قوپدو. سونرا قاپینین دستهییندن توتوب گوجلو بیر حرکتله اؤزونه طرف چکدی، آما قاپی چوخ یونگولجهسینه و یومشاق آچیلدی. قاپینین او طرفینده دهلیز واردی — عئینیله اؤیرنجینین منزیلیندهکی کیمی بیر دهلیز. بو اؤیرنجینی هئچ تعجّوبلندیرمهدیده. آددیمینی آتیب دهلیزه کئچدی. دهلیز آلا-قارانلیق ایدی. ایشیغی یانمیردی، آما اوتاغین آچیق قاپیسیندان بورا ایشیق دوشوردو. اوتاقدا یانان دا گور ایشیق دئییلدی، یاریمچیق ایشیق ایدی — ماسا لامپاسیندان، گئجه چیراغیندان دوشن ایشیق تأثیری باغیشلاییردی. اؤیرنجی اوتاغین قاپیسینا یاناشدی و ایچری باخدی. آلا-قارانلیق اوتاق، لاپ اونون اؤز اوتاغی کیمی ایدی، آما آوادانلیغی(وساییلی) بیر قدر باشقا جور دوزولموشدو. ایشیق ماسا لامپاسیندان دوشوردو. بو لامپا ایری یازی ماساسینی ایشیقلاندیریردی و همین ماسانین آرخاسیندا آدام اوتورموشدو. اونون اَینینده عئینیله اؤیرنجینین گئییمینه اوخشایان جینس شالوار و گؤی کؤینک واردی. فیقوراسی دا آرخادان لاپ اؤیرنجینین کورگینه بنزهییردی، ساچلاریدا عئینی رنگده ایدی. «بلی، — دئیه اؤیرنجی دوشوندو، — ایندی من لاپ یقین دلی اولورام، اؤز ایکیلیگیمی، ایکینجی «منیمی» گؤرورم».
آنجاق ماسا آرخاسینداکی آدام باشینی قالدیردی، چئوریلیب تعجوبله اؤیرنجییه باخدی. بو همین اوغلان ایدی—قارینین اوغلو — اگر دوغرودان دا فوتولارداکی آدام — هم بیغسیز، هم بیغلی، هم کؤینکلی، هم کوستیوملو(کوت شالوار) — قارینین اوغلو ایدیسه، حیاتدا او بیغسیز ایدی، آما چاتما قاشلاری، صیفت جیزگیلری، باخیشی هر ایکی فوتویلا اویغون گلیردی و اونون جانلی اوزو بو ایکی فوتونو فرقلی جهتلری ایله بیرلیکده وحدت حالیندا عئینیلشدیریردی. «نئجه؟ — دئیه اؤیرنجی سوروشماق ایستهدی — سیز دیریسینیز، اؤلمهمیسینیز، بالکوندان ییخیلمامیسینیز؟» — آما هئچ نه سوروشمادی. ائله بیل دیلی توتولموشدو. ماسا آرخاسینداکی آدام خوش و مهریبان بیر تبسّومله گولومسوندو، آیاغا دوردو:
—یقین سیز منیم قونشومسونوز؟ — دئدی. — او، چوخ حلیم بیر تونلا دانیشیردی. — میخلانمیش قاپینی آچیب گلمیسینیز، نئجه دئیَرلر، قونشویا باش چکمگه، ائلهمی؟ — سونرا او داها دا مولاییم سسله علاوه ائتدی: من شادام کی، سیز قرارا گلدیز. آخی طبیعتاً سیز چتین اونسیّت باغلاییرسینیز و هامیدان دا شوبههلنیرسینیز، همی؟
اؤیرنجی:
—بونو سیز هاردان بیلیرسیز؟—دئیه سوروشماق ایستهدی، آما یئنه بیر کلمهده تلفّوظ ائده بیلمهدی. جینس شالوارلی اوغلان یئنهده گولومسوندو:
—تعجّوبلنمهیین، — دئدی، — منیم پئشهمدیر بو. من پسیخیاتورام(روانپزشک) و اینسانلارین خاصیِّتلرینی صیفتلریندن تعیین ائده بیلیرم. هر حالدا اساس جهتلرینی. مگر من دوز تاپمادیم؟
اؤیرنجی یئنه بیر شئی دئمهدی، آما راضیلیق علامتی اولاراق آزاجیق باشینی ترپتدی.
—بس آنام سیزی خبردار ائلمهییبمی کی، بو قاپینی آچمایاسینیز؟ — او بونو تنبئه کیمی دئمهدی، سادهجه اولاراق ماراق گؤستریرمیش کیمی سوروشدو.
—و سیزین آنانیزدیر؟ — دئیه اؤیرنجی، نهایت دیللندی. سوروشماق ایستییردی: بو سیزین اوتاغینیزدیر؟
پسیخیاتور:
—بلی، — دئدی — سیزه کیرایه وئریلمیش اوتاق دا منیمکیدیر. آنام منه دئدی کی، سیزه وئریب...
—بس...
—بیلیرم، یقین کی، منه مین بیر سوآلینیز وار. مثلاً، ائله بیرینجیسی؛ نییه من اؤز اوتاغیمی کیرایه وئریرم. و اگر وئریرمسه، نیه بو ایشله اؤزوم مشغول اولمورام، قوجا خسته آروادی مجبور ائدیرم. ائلهدیرمی؟ سیزی بو مو ماراقلاندیریر؟ اشی، اوتورون، اوتورون، سن الله. رادیو سیزه مانع اولمور کی؟
—یوخ، آما...
—هر شئی چوخ ساده، همده چوخ غلیظدیر(بوروشوق). ایش اوندادیر کی، منیم وضعیتیمده اولان آدام، سیز البته بیلیرسیز من نهیی نظرده توتورام — اؤیرنجی هئچ نهیی بیلمیردی، آما پسیخیاتور سؤزونو ائله دانیشیردی، ائله بیل اؤیرنجی هر شئیدن خبردار ایدی — بلی، منیم وضعیتیمده اولان آدامین بو سایاق ایشلرله مشغول اولماسی بیر قدر چتیندیر. اودور کی، آنام ایمدادیما چاتدی، اعلان وئردی و سایره تشکیلاتی مسئلهلرله مشغول اولدو. کونیاک ایچمک ایستهمیرسینیز کی؟
ایشکافدان باهالی کونیاک و یالنیز بیر دنه قدح چیخارتدی.
—من اؤزوم ایچن دئییلم، — دئدی. — آما قوناقلاریم اوچون همیشه کونیاک ساخلاییرام. بیلیرسیز ده، ایچمهیَن آدامین ائوینده همیشه ایچکی تاپماق اولار. ایچیلر ایچکینی چوخ ساخلامازلار — او یئنهده گولومسوندو. — سیز ایچین، بو دا شوکولاد، گؤتورون مزه ائلهیین.
اؤیرنجی قدحی باشینا چکدی و شوکولاددان بیر دیشدم گؤتوردو. پسیخیاتور: —منیم ایشلریم، عمومیتله چوخ غریبه اولدو، — دئیه سؤزه باشلادی. — سیزین ایندی یاشادیغینیز اوتاغی منه وئریبلر، باخ، ایندی بیزیم اوتوروب خوش صؤحبت ائلهدیگیمیز بو اوتاق ایسه آروادیمیندیر. کئچمیش آروادیمین — دئیه او علاوه ائتدی و کؤکسونو اؤتوردو. — ایکی قونشو منزیل ار-آروادین بختینه چیخیب. اولاندا اولور دا... البته بو منزیللری آلارکن بیز هله ائولی دئییلدیک. — او، آیاغا قالخدی، پنجرهیه یاناشدی و اوزون-اوزادی دنیزه طرف باخاراق فیکره دالدی، سونرا قاییدیب صؤحبتینه داوام ائلهدی. — بو، اوزون احوالاتدیر، هم ده موعیّن معنادا رومانتیک بیر ماجرادیر. ایستهسهنیز دانیشا بیلرم. دئمهلی، منه قاباقجیل بیر موتخصیص کیمی بو منزیلی، داها دوغروسو او منزیلی وئردیلر. بونا قدر آنامگیلده قالیردیم، اونون ائوینی گؤرموسونوز، شراییطی سیزین اوچون آیدیندیر. ایندی تصوّور ائلهیین من اوردا نهلر چکمیشم. بو ائوی وئرنده ائله سئویندیم کی... هه، یقین اؤزونوز ده بیلیرسیز، باخ، اوتوردوغوموز همین بو منزیل سیزین کیرایه توتدوغونوز منزیلله بیتیشیک قونشو اولسالار دا، عئینی بینادا دئییل. بو منزیل کؤهنه بینادادیر، او بینایا بیتیشیک کؤهنه ائوده. نه ایسه، آروادیم، کئچمیش آروادیم، چوخداندیر کی، همین بو کؤهنه ائوده، بو منزیلده یاشاییردی. بو ایکی بینانین گیریش قاپیلاری آیری-آیریدیر و بلکه بیز هئچ بیر واخت بیر-بیریمیزه راست دا گلمیهجکدیک. آما دوغرودان دا غئیری-عادی، گؤرونمهمیش بیر حادیثه باش وئردی. من بیر آرا یامان مورزئ(مورس) الیفباسییلا ماراقلانیردیم. یامان هوسیمیشدیم و ائله هئی دیوارلارا بارماغیملا مورزئ الیفباسینین حرفلرینی دؤیَجلهییردیم. او زامان آروادیم بو منزیلده چارپاییسینی(تختینی) دیوارا یاپیشیق قویاردی. منده دیوارین او بیری تاییندا چارپاییمدا اوزاناردیم، اؤزومچون آستا-آستا دیواری دؤیَجلهیردیم، آخی نه بیلئیدیم؟ بیر دفعهده اوزانمیشام دیوارا مورزئ الیفباسییلا هانسی شاعیرینسه شعرینی دؤیَجلهییرم. بیر ده نه ائشیتسم یاخشیدیر؟ دیوارین او طرفیندن منه جاواب وئریرلر. مورزئ الیفباسییلا همین شعرین آردینی دؤیَجلهییرلر. تصوّور ائدیرسینیز؟ آز قالا، دلی اولاجاقدیم. سن دئمه بو منزیلده یاشایان قیز — سونرالار بیز ائولندیک — گمیده رادیست(موخابیراتچی) ایشلهییرمیش. بیر هفته دنیزده، بیر هفته ائوده اولورموش. تصادوفاً ائوده اولدوغو واخت، چارپاییسیندا دینجلدیگی زامان منیم «شعریمی» ائشیدیب و جاواب وئریب. بوتون بونلاری سونرالار، تانیش اولاندان سونرا بیلدیم. بیر-بیریمیزی بَیَندیک، سئویشدیک، ائولندیک. البته، قاپی آچیب منزیللریمیزیده بیرلشدیردیک. او، دنیزه چیخاندا، من اؤز منزیلیمین حامامیندا ایشیغی همیشه یانار قویاردیم گئجهلر. دنیزدن محض بو پنجره آیدین گؤرونور. او دا گمیدن بو ایشیغی گؤروب سئوینرمیش. — پسیخیاتر درین بیر آه چکدی. — بو دونیادا نه قدر معناسیز ایشلر اولور. بعضاً آدام هئچ بیر شئی آنلایا بیلمیر — آخی نییه، نه سببدن، نییه گؤره؟
—نهدیر کی؟..
—بیلیرسینیزمی، من تئز-تئز دوشونورم. طالع نیه بیزیمله بئله اویونلار اویناییر؟ مثلاً، منیمکی نییه محض بئله گتیردی، داها دوغروسو گتیرمهدی؟ یعنی اوّل گتیردی، سونرا ایسه... قونشو منزیللر، تنها قادین، تنها کیشی، عومومی دیوار. مورزئ الیفباسی، تانیشلیق، اونسیّت، سئوگی، علاقه... ائله بیل طالع بیزی بیرلشدیرمک اوچون قصداً غریبه تصادوفلری میرواری کیمی ساپا دوزموشدو. آما آخیردا، بوتون بو غریبه تصادوفلردن داها بسیط، داها عادی شئیلر مئیدانا چیخیر و طالع بیزی آییریر.
—سیز بوشانمیسینیز؟
—بوشانماق دئمک اولمازدی بونا. چونکی ائولنمهمیشدیک، یعنی رسماً، کبینله نیکاحدا دئییلدیک. اونا گؤرهده بوشانمادیق، سادهجه اولاراق آیریلدیق. سیزی سببلرمی ماراقلاندیریر؟ اینانیرسینیز، من اؤزوم ده ایندییهجن بیلیرم... گونلرین بیر گونو او یوخ اولدو. والسلام.
—نئجه یعنی یوخ اولدو؟
—چوخ ساده. هاراسا ایتدی...
—نئجه یعنی هاراسا؟
—یقین کیمهسه باشقاسینا اویدو... یا بونا بنزر بیر شئی... تئز-تئز اونون دالینجا گلردیلر، اونو باهالی ماشینلاردا هاراسا آپاراردیلار. هارا گئتدیگینی هئچ واخت منه دئمزدی. سونرالار من اونو آختاریب تاپماغا جهد ائتدیم... آما تئزلیکله مکتوب آلدیم. اؤزو ده مکتوبو پوچتلا(پوستلا) گؤندرمهمیشدی، ظرفین(پاکاتین) اوستونده نه منیم، نه ده اونون عنوانی(آدرسی) واردی. گؤرونور کیمسه، بلکه ده ائله اؤزو، مکتوبو گتیریب منیم منزیلیمین پوچت قوتوسونا آتیب. مکتوبو شوبههسیز کی، اؤزو یازمیشدی. خطّینی یاخشی تانیییرام آخی... یازیردی کی، اونو آختارماییم، او، تامامیله خوشبختدیر و منزیلینیده منیم ایختیاریما بوراخیر، نه ایستهسم ائده بیلرم. بیر مودّت، کئچندن سونرا من فیکیرلشدیم کی، تکباشیما ایکی اوتاق منیم نهییمه گرکدیر. — منزیللردن بیرینی کیرایه وئرمک قرارینا گلدیم. اؤزوم بورا کؤچدوم — نه ایسه بو منیماوچون بیر تسکیناتدیر — اونون اوتاغی، اونون شئیلرن، قوخوسو — خاطرهلردیر باشدان-باشا، بیر ده کی، دوزونو دئییم، من هوندورلوکدن قورخورام. اؤزوم حکیم اولسامدا، پسیخیاتریادان بو هوندورلوک قورخوسو منه تانیش اولسا دا هر حالدا اؤزومده بو آزار — هوندورلوکدن قورخما آزاری وار. 20-جی مرتبهده همیشه اؤزومو بیر آز نا قولای حیسّ ائتمیشم. آما بوردا، اوچونجو مرتبهده ائله دینج، ائله آرخایینام کی...
یئددینجی بؤلومون سونو


text:
من اون یاشیندا، یا بلکه بیر قدرده آرتیق اولاردیم. خالام آزارلامیشدی. میرزا ستّار حکیمیگتیرمیشدیلر کی، باخسین و معالجه ائلهسین. دئمک، خالامین خستهلیگی او قدرده آغیر دئییلدی و بونو من اوندان اؤترو دئییرم کی، او وعدهلر، قیرخ ایل بوندان قاباق بیزیم شهرده ایکی نفر مسلمان حکیمیوار ایدی: بیری حاجی میرزا ستّار ایدی و دیگری مشهدی نورمحمد ایدی.
مسلمان حکیمیدئدیک ده او دئییل کی بونلار مسلمان ایدیلر، بو ایکی نفره اونون اوچون مسلمان حکیمیدئییردیلر کی، بونلار حکیملیک تحصیللرینی مسلمان مملکتلرینده آلمیشدیلار. حاجی میرزا ستّار تبریزده اوخوموشدو؛ حاجی نورمحمدده ائله بیزیم اؤز شهریمیزده نسخهبند کتابلارینین مطالعهسی ایله و تجربه ایله حکیملیگی اؤیرنمیشدی. بونلارین دا معالجهسی بیر مختصرجه نبضه باخاندان سونرا جیبلرین دن خستهیه کینَه و حب ایشلتمه وئرمکدن عبارتایدی.
بو مسلمان حکیملریندن ساوایی شهریمیزده روس حکیملری ده وارایدی. روس حکیمیبونلارا او سببدن دئییلیردی کی، بونلار روسیادا و بلکه اروپادا تحصیل تاپمیشلاردی. و چون بیزیم جماعاتین آراسیندا اعتقاد وارایدی کی، «روس حکیملری» مسلمان حکیملریندن آرتیق تحصیل گؤرموش و تجربه حاصل ائتمیشدیلر، اونونچون ده آغیر خستهلیک اتّفاق دوشنده همیشه روس حکیملرینی حاذق حساب ائدیب اونلاری دعوت ائدردیلر؛ بیر مانات روس حکیمینین حقّی-زحمتیندن و یاریم مانات آپتئک خرجیندن قاچماق بابتین دن حاجی میرزا ستّارا، یا مشهدی نورمحمده قانع اولوب، بئش-آلتی شاهی ایله حکیمیده و داوا-درمانی دا اؤتوشدورردیلر.
دئمک، مسلمان حکیمیچاغیرماق ایستهینده، بورادان بیلمک اولاردی آزارلینین آزاری یونگولدور. امّا «روس حکیمی» گتیرنلرینده معناسی بو ایدی کی، خستهنین حالی قورخولودور.
حاجی میرزا ستّار خالاما باخیب گئدندن بیر ساعات سونرا گؤردوم کی، خالامین اَری مشهدی ذوالفقار بیر کؤهنه فایتوندا بیر روس پاپاقلی کیشی ایله گلیب یئندیلر. بو روس پاپاقلی کیشی روس حکیمیایمیش. بورادان من آنلادیم کی، خالامین ایشی خارابدیر. منده اوزاقدا دوروب، حکیمین خالاما باخماغینا تماشا ائدیردیم.
خلاصه، باخدی قورتاردی و بیلمیرم نه دئدی، نه دئمهدی و حکیم فایتونا مینیب گئدنده خالامین اَری تلهسیک منه بیر قپیک وئردی و دئدی:
– بالا، تئز اول، دورما، تئز، تئز بیر قپیکلیک بوز آل گتیر، وئر ائوه … حکیم دئییردی …
و خالامین اَری بیرده بو سؤزلری تأکید ائدندن سونرا آناما خلوتجه نسه دئدی. ائودن بیر دنه بوش داوا شوشهسینی الینه آلیب میندی فایتونا حکیمین یانینا و سوروب گئتدیلر. و فایتون ایستهییردی اوزاقلاشا، آتام ائویمیزه طرف اوجادان دئدی:
– آی اوشاق، بوزو یاددان چیخارتمایین!
بونلار گئدندن سونرا آنام دا حکیم گلنده اؤرتدویو چارشافی یئره توللاییب، چؤکدو خالامین یانینا و بودا منه تأکید ائلهدی کی، دورماییم، تئز قاچیم بازارا بوزون دالییجا؛ چونکو معلوم اولدو کی، حکیم تاپیشیریب کی، خالامین اورهگینین اوستونه البتّه بوز قویسونلار و اورهگی ساکت اولمایینجا بوزو گؤتورمهسینلر.
من اوز قویدوم بازارا طرف. خیالیم دا قویموشدوم گئدم دوز باقّال چارسیسینا و بوزو آلام گتیرم. و شهرده اوردان دا ساوایی بیلمیردیمهاردا بوز ساتارلار.
ائویمیزدن آیریلاندا چوخ دا تلسمیردیم، امّا خالامین یالوارماغی یادیما دوشنده بیر قدر آیاق گؤتوردوم ؛ چونکو یازیق خالام درین گؤزلرینی گوجله منه طرف چؤندریب بئله یالواردی:
– قربان اولسون سنه خالان ، اورهگیم پؤشلندی، بوزو تئز گتیر.
حاجی بایرامین کوچه قاپیسینین قاباغیندان کئچنده ایتلری حیاط دان باشلادی هورمهگه. من الیمه احتیاط اوچون ایکی داش آلدیم، قاپینی اؤرتدوم، کئچدیم. ایت کوچهیه چیخمادی و حیاطدان ایتین یورقون «هوو، هوو» سسی گلیردی. بو ایت هرچند چوخ قوجا بیر ایت ایدی و یول ایله اؤتوب کئچنلرایله ده چوخ بیر آجیغی یوخ ایدی و اولمازدی. حاجی بایرامین اوغلو، منیم کوچه یولداشیم شیرعلی، من همیشه اونلارین قاپیسیندان اؤتن ده همان قوجا کؤپهگی چاغیراردی کوچهیه و ایتینی کوشکورردی اوستومه و اؤزوده، ایتی ده {منی} بیر قدر قووالاردیلار، امّا توتا بیلمزدیلر؛ چونکو ایت او قدر قوجا ایدی کی، بیراز منه طرف هجومدان سونرا تئز یورولاردی، دوراردی و آنجاق گوجسوز و علاجسیز دوردوغو یئرده «هوو، هوو» ائدردی. و منه خوش گلن او ایدی کی، ایتین بو خاصیّتینه شیرعلینین ائله برک آجیغی توتاردی کی، منی بوشلاییب باشلاردی یازیق قوجا ایتی داشلاییب اینجیتمهیه.
بودا منه نهایت خوش گلردی. بئله اولاندا شیرعلی ایتین آجیغینی دؤنوب ایستردی مندن آلسین و چوخ واخت اولاردی کی، بیز بیر-بیریمیزله سؤیوشردیک و چوخ واخت دا ائله ساواشاردیق کی، یول آداملاری گلیب بیزی آرالاردیلار.
چونکو دخی شیرعلی قاپیدا گؤرسنمهدی ، من ده ایتین هورمهگینه قولاق وئرمهییب و خالامیدا ملاحظه ائلهدیم؛ یعنی بیر نوع یازیغیم گلدی و کئچدیم گئتدیم.
باقّال چارسیسینا یئتیشدیم و بیر قپیگی اوزالتدیم وئردیم بوزساتانا. بودا بیر چوخور یئره الینی اوزاتدی، یارپاقلارین و سامانین آلتیندان بیر یئکه بوز پارچاسی چیخارتدی، منیم بیر قپیگیمه باخدی، بوزو ایکی بؤلدو و یئکهسینی بیر کلم یارپاغینا بوکدو، وئردی منه.
بوزون آغیرلیغی اولاردی تقریباً بئش گیرونکه. بوزو آلدیم الیمه و سرین باقّال راستاسیندان چیخدیم گونون قاباغینا.هاوا شدّتلی ایستی ایدی. یایین اورتا آیی ایدی و باشیمین اوستوندهکی نصفالنّهارین گونو اگر بیر امام معجزی ایله گؤی دن یئره دوشه بیلسئیدی، دوز منیم کلّهمه دوشردی. من ایستی قان ترین ایچینده ایدیم و بیر یاندان آلنیمین تری دامجی-دامجی آخیردی و بیر یاندان دا بوز شدّتنن اَرییب سوزهلهنیردی. یئردن بیر تمیز داش گؤتورموشدوم، هردن بیر بوزون بؤیرونه ویریب ازیردیم باسیردیم آغزیما و آلنیما.
گلدیم چاتدیم حاجی بایرامین قاپیسینا. ایتین سسی گلمیردی. شیرعلی گئنه گؤرسنمیردی. حاجی بایرامین دروازاسینین قاباغینا یئتیشنده اؤزوم ده دئیه بیلمرم کی، نییه دایاندیم. ایتین گئنه سسی گلمیر. هئچ کس نه قاپیدا، نه کوچهنین بیر یانیندا گؤروکمور؛ یقین کی، ایستینین ضربیندن هره بیر کؤلگه یئره پناه گتیریب.
عادت کرده اولماق یامان ایمیش و منیم ده عادتیم بونا ایدی کی، بیرجه گونده اولماییب کی، بو دروازانین قاباغیندان اؤتوب کئچنده یا ایت منیم قاباغیما چیخماسین، یا شیرعلی چیخماسین. و معلوم کی، بونلارین دا بیری چیخاندا منیم اوچون بورادا مشغولیّت اولماسین، یا ایتی داشلاماییم، یا شیرعلی ایله سؤیوشمهییم و هردن بیرده اونونلا دالاشماییم.
پس نئیلهییم؟بیر چارهم بونا قالدی کی، یئردن ایکی دانا قیوراق داش گؤتوردوم، اؤز ائویمیزه طرف بیر قدرده اوزاقلاشدیم کی، بیر هنگامه تؤرهسه، منه الی چاتان اولماسین. و گئری چؤنوب داشین بیرینی توللادیم حاجی بایرامین دروازاسینا و قاچدیم، داها دا اوزاقلاشدیم.
دالدان کؤپهیین سسینی ائشیدیردیم. قوجا ایت خواهی-نخواهی چیخمیشدی قاپییا و خواهی-نخواهی اؤز وظیفهسینی ایفا ائدیری.
الیمدهکی اوبیری داشیدا توللادیم. داش ایتین باشینین اوستوندن اؤتوب گئتدی شاققیلتی ایله دَیدی حاجی بایرامین دروازاسینا. بورادا کؤپک دئیهسن آجیغا دوشدو، چونکو منه طرف باشلادی هورمهگه. من قورخومدان قاچدیم، بیر قدر اوزاقلاشدیم و چؤنوب گئری باخاندا گؤردوم کی، ایتین دالییجا شیرعلی ده منه طرف هجوم ائدیر.
سیز ائله بیلمهیین کی، من اونلاردان احتیاط ائلهییردیم؛ بیر ذرّهجه ائلهمیردیم. چونکو بیلیردیم کی، کؤپهیین نه دیشی وار منی توتسون، نه طاقتی وار منه گوج گلسین. اوکی، شیرعلی دی، اونون عهدهسین دن هر حالدا گله بیلردیم.
بوزو قویدوم یئره، گؤردوم کی،اود کیمیایستی تورپاغا بوز جیزیلتی ایله یاپیشیب آز قالدیهاوایا اوچسون. سویو آخا-آخا بوزو تئز تورپاغین ایچین دن گؤتوردوم توللادیم دیوارین کؤلگهسینه و قاچدیم یئردهکی داشلارا طرف و قاباغیما گلن داشلاری یئردن قاپیب باشلادیم شیرعلییه طرف توللاماغا. بودا منه باخیب. دوردو منی داشا باسماغا. کؤپک ده آنجاق من آتدیغیم داشلارا اؤزونو چیرپیردی و بوندان باشقا صاحیبینین اوغلونا بیر غیری کمک گؤستره بیلمیردی. بیز همیبیر-بیریمیزی داشلاییردیق، همیبیر-بیریمیزی سؤیوردوک. سؤیوشلریمیز بو قبیل دن ایدی: «آ سنین آنانی…فلان و فلان»، «آی سنین باجینین … فلان و فلان» «کؤپک اوغلو و ایت اوغلو» سؤیوشلری بورادا او قدر وئج وئرمیردی؛ سبب بو کی، توققوشمامیز عادی بیر توققوشمالاردان دئییلدی کی، سؤیوشلرده عادی اولسونلار. حتّی من اونا بورادا حیرصیم دن ائله بیر سؤیوش گؤندردیم کی، شیرعلی قئیزین دن آغلادی و همان سؤیوشو آغلایا-آغلایا منه گئری قایتاراندا اؤز آتاسی حاجی بایرام حیاط دان ائشیتدیمی، ائشیتمهدیمی، آنجاق گؤردوم کی، کیشی دوز گلدی یاپیشدی اوغلونون قولاغیندان و چکه-چکه آپاردی حیاطینه و دوباره حیاط دان چیخدی، منه طرف سسلندی:
” اده، ولدزنا،دوز یولوننان چیخیب گئده بیلمیرسن؟”
من دینمهدیم و اوتوردوم دیوارین دیبینه. اورهییم ائله یانیردی، آز قالیردیم یئردهکی بوزو گؤتوروم سوخام بوغازیما. بوزدا اؤز ایشینده، اریمکده ایدی. گئنه اؤزومو ساخلاشدیرا بیلمهدیم و الیمده کی داشینان بوزون بیر طرفینی ازدیم باسدیم آغزیما و بیر آلما یئکهلیک ده قالان بوزو ایستهدیم قویام یئره. آنجاق بورادا خالام یادیما دوشدو و ایستهدیم دورام قاچام ائوه و قالان بوزو یئتیرم آزارلییا. و بورادا باخدیم کی، شیرعلی دوروب دروازاسینین آغزیندا و منه طرف باخیر. من ده دینمهدیم و دوشدوم یولا، ائویمیزه طرف. بورادا شیرعلیدن ائله بیر سؤز ائشیتدیم کی، دخی مجبور اولدوم دایانام و اونا جواب وئرم. شیرعلی اوزاقدان منههارایلاییردی کی:
– هه، بئلهجه ایت کیمیقورخوب قاچارسانها!
الله-اکبر … آخی بو سؤز یاخشی سؤز اولمادی. بورادا شیرعلی منه هرنه دئسهایدی، گئنه قولاق آردینا ویریب اؤزومو یئتیرردیم ائوه؛ چونکو خالامین اَریندنده قورخوردوم و بیرازدا آنام دان قورخوردوم. امّا الله گؤرور کی، شیرعلی ناحقّ سؤز دانیشدی؛ چونکو من اونون نهییندن قورخدوم کی!… ایندی گئدیرم ائوه.
من چؤندوم دایاندیم و شیرعلییه بئله سؤز قایتاردیم:
– اده، کؤپک اوغلو کؤپک، من سنین نهیین دن قورخوردوم؟
– کؤپک اوغلوسان دا، ایت اوغلوسان دا!
بیز باشلادیق بیر-بیریمیزه یاویق گلمهیه. احتیاط اوچون بوز تیکهسینی گئنه قویدوم دیوارین دیبینه و او منه، من اونا یاویق گلدیک، گلدیک و بیر-بیریمیزه سؤیه-سؤیه یئتیشدیک، چاتیشدیق و دوشدوک یوموروق دؤیوشونه و سونرادا البهیاخا اولدوق.
بیراز بیر-بیریمیزی جیرماقلایاندان و کؤتکلهیندن سونرا بیرده گؤردوم کی، بیر قوجا کیشینین قوجاغیندایام. بیر نفرده چارشافلی آرواد و بیر-ایکی ده اوغول-اوشاق شیرعلی نی چکه-چکه آپاردیلار ائولرینه طرف. من ایستهدیم قوجا کیشینین الیندن دارتینیب چیخام، حریفین اوستونه هجوم ائدم،بورادا من بیردن آییلدیم، ساکت اولدوم. کورهییمدن ناغافل بیر برک یومروغو حسّ ائدن کیمیباشیمیقالخیزدیم.
منی ووران خالامین اَری ایدی. بوندان اونون حیرصی هله سویومادی؛ یومروغون قالخیزمیشدی یئنه یئندیرسین، قویوب قاچدیم ائوه طرف.
خالامین اَرینی دالیمجان گلن گؤرمهدیم، یقین کی، اودا بازارا طرف گئتدی. سونرا بیلدیم کی، گلیب ائوده منی بازاردان گلمیش گؤرمهییب، قاییدیب بازارا کی، بوزو اؤزو آلیب گتیرسین.
اوتاندیغیمدان آزارلینین یانینا گئتمهدیم؛ آنجاق آنام اوزاقدان منی گؤرنده بیرجه بونو دئدی:
– آ بالام، سنین گؤروم جییَرین یانسین! نئجه کی، یازیق آزارلی آروادین جییَرینی یاندیردین.
خالام منی چوخ ایستردی؛ اونونچون دا سونرا من بیلدیم آنام منه بو قارغیشی ائلهین ده خالام آناما بئله دئییب:
– آی قیز سارا، سنی حضرت عبّاس، اوشاغا ائله قارغیش ائلهمه!
بیر نئچه گون دن سونرا خالام وفات ائتدی. من او گونو نه آغلادیم، نه ده درد ائلهدیم، نئجه کی، جمعی منیم کیمیباجی اوشاغی خالاسی نین اؤلومونه نه آغلار و نه درد ائدر.
بونونلا بئله بیرجه شئی یادیمدان چیخمادی و ایندییه کیمیمنی گاهدان ناراحات ائتمکدهدیر.
نهدی او؟– اونون آدی «بوز» دور.
خصوصاً یای فصیللری کی، بیر طرف دن بیزیم ایستی اقلیمده کی، یایین ایستیسینین شدّتیندن نه اینکی خستهلر، بلکه سالامات آدامیندا واخت اولور کی، جییَری یانیر.
و یای فصلی آرابالاردا داشینان آغ و تمیز دورو بوز کرپیجلرینی گؤرنده خالام یادیما دوشور و اؤز-اؤزومه دئییرم: او خوشبخت کی، ایندی اونون اورهیی یانیر، بو بوزو آپاریب اونا وئرجکلر کی، اورهگی سرینلهسین. و چوخ-چوخ داها دا خوشبخت آداملار وار کی، بو بوزلار اونلارین لذیذ یئمکلری و ماروژنالارینا صرف اولونور. امّا منیم خالام اودلو قیزدیرمانین ایچینده اورهگی یانماقدا اولدوغو حالدا، بیرجه تیکهسینه حسرت قالدی و ایکی گون سونرا اؤلوب گئتدی.
کیمین قصورو اوجوندان؟ منیممی، یا یوخ؟ کیمدهدیر تقصیر؟ مندهدیرمیکی، ایتلرایله دالاشماغا مشغول اولوب، خالامین بوزونو اودلو تورپاغین ایچینده اریتدیم؟ یا بلکه گناهکار طبیعت دیر کی، داش کیمیبرک بیر بوزو ایستیدن سویا دؤندردی؟ یا بلکه گناه هئچ بیریمیزده دئییل؟ اوندان اؤترو کی، من تک تربیه گؤرمهین اون یاشیندا بیر اوشاغین همین رفتاری چوخ طبیعی دیر، نئجه کی، بوزون گون قاباغیندا اریمهیی طبیعی دیر.
مقصد سؤال لارا جواب وئرمک و بئله-بئله فنّی مسئلهلری آچماق دئییل. و هئچ بیر مقصد یوخدور.
آنجاق هر بیر یای فصلی کوچهلرده آرابالاردا بوز ساللارینی گؤرنده، بیر طرف دن او بوزو شامپانسکیلره و لذّتلی ماروژنالارا ایشلهدن خوشبخت لر گؤزومون قاباغینا گلیر و عئینی زامان دا خالامین «جییَرینین یانماغی» یادیما دوشور.
نه قدر کی، اوشاق ایدیم، یادیما دوشمزدی؛ ائله کی، یئکهلیب عاغلیم کسدی ، بوز احوالاتی منه هر بیر یئری دوشنده درد اولور. بیر طرف دنده اون دؤرد یاشیمدا اولدوغوم واخت اؤلومجول آزارلی خالامیبیر قپیکلیک بوزا حسرت قویماغیم یادیما دوشور.
کؤچوروب حاضیرلایان: حسین امکانی خواجه
بوز/ جلیل محمدقلیزاده
من اون یاشیندا، یا بلکه بیر قدرده آرتیق اولاردیم. خالام آزارلامیشدی. میرزا ستّار حکیمیگتیرمیشدیلر کی، باخسین و معالجه ائلهسین. دئمک، خالامین خستهلیگی او قدرده آغیر دئییلدی و بونو من اوندان اؤترو دئییرم کی، او وعدهلر، قیرخ ایل بوندان قاباق بیزیم شهرده ایکی نفر مسلمان حکیمیوار ایدی: بیری حاجی میرزا ستّار ایدی و دیگری مشهدی نورمحمد ایدی.


text:
چینده کوسمیک تخنولوگییالارلا باغلی تدقیقاتلار و ایستحصالا یاتیریلان اینوئستیسییالارین آرتیریلماسی آمریکا طرفیندن جوابسیز قالمامالیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو آمریکا نمایندهلر پالاتاسینین سلاحلی قوهلر اوزره کمیتهسینین ایجلاسیندا چیخیشی زامانی کنگرسمن دوگ لامبورن سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، چینین پیک صنایعسی تهدید کاراکتری داشییان تمپده آرتیر. او، سون ایکی ایلده چین زاوودلاریندا ۴۰ کوسمیک آپاراتین ایستحصال ائدیلدیینی بیلدیریب.
ایجلاسدا چیخیش ائدن آسییا تدقیقاتلار مرکزینین اکسپرتی دینا چئنق ایسه پکینین آکتیو شکیلده اوجوز پیکلر حاضیرلادیغینی بیلدیریب:
«نتیجهده نیجرییا، بولیوییا و ونزوئلا کیمی اؤلکهلر چین آپاراتلارینی اوجوز قیمته آلا بیلرلر. اونلارا ایسه بو تکلیفی هئچ بیر باشقا ایستحصالچی تکلیف ائده بیلمز. بو، آمریکانین «بوینگ» شیرکتینین دونیا بازارینداکی مؤقعلرینه تهدید یارادیر».
قید ائدک کی، چین ۲۰۲۰-جی ایلده گلوبال ناویگاسییا سیستئمی یاراتماغی پلانلاشدیریر. بیدوو-۳ آدلاناجاق سیستمین داخیلینده ۳۵ پیک یئر آلاجاق. بو، چینی روسییا و آمریکادان سونرا اؤز ناویگاسییا سیستئمی اولان اوچونجو اؤلکه ائدجک.


text:
تورکییه داخیلده و خاریجده چوخ چتین اولان بیر موباریزه آپاریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده تورکییه پرزیدنتی رجب طییب اردوغان دانیشیب.
«هله دونهن عراقین شیمالیندا ترورچولارا قارشی عملیاتلاردا ۲ شهید وئرمیشیک. ترور تشکیلاتینی سرحدلریمیزین هر ایکی طرفینده ده راحت بوراخمیریق، بوراخمایاجاغیق. عملیاتلار فاصیلهسیز اولاراق داوام ائدیر. همین بؤلگهلر قارلا اؤرتولوب، سرت قیش کئچیر، آنجاق سلاحلی قوهلریمیز، پولیسیمیز، تهلوکهسیزلیک قوهلریمیز بو تماسلاردا عینی قطعیتی داوام ائتدیریر. سون ترورچو دا محو ائدیلنه و یا تسلیم اولانا قدر بو عملیاتلار داوام ائده جک»، - اردوغان بیلدیریب.


text:
نریمان حسنزاده
حسنزاده نریمان علیمممد اوْغلو (دوغوم: ۱۹۳۱ ـ ؟) شاعیر، دراماتورق، آذربایجان یازیچیلار ایتتیفاقینین عوضوو (1954)، فیلولوگییا ائلملری نامیزهدی (1965)، آذربایجانین امکدار اینجهسنت خادیمی (1981)، آذربایجان جومهوریتی عالی سووئتینین دئپوتاتی (1990-1995)، آذربایجانین خالق شاعیری (2005)، "ایلین شاعیری" ماکافاتی لاورئاتی (2010).
ایچیندهکیلر
حیاتی[دَییشدیر]
نریمان حسنزاده 1931-جی ایل فئوریهین 18-ده قازاخ (یندیکی آغستافا) رایونونون پویلو قصبه سینده آنادان اوْلوب. بیر یاشیندا آتاسینی (1932)، ایییرمی اوچ یاشیندا ایسه آناسینی ایتیریب (1954). ایبتیدای و اوْرتا تحصیلینی اؤز دوغما رایونلاریندا آلیب. 1949-جو ایلده ه.زردابی آدینا کیروواباد دؤولت اینستیتوتونون (یندیکی گنجه دؤولت پئداقوژی اونیوئرسیتئتینین) فیلولوگییا فاکولتهسینه داخیل اوْلموشدور. 1953-جو ایلده همین اونیوئرسیتئتی بیتیرمیشدیر. 1954-1956-جی ایللرده اوردو سیرالاریندا حربی خیدمتده اوْلموشدور. آذربایجان یازیچیلار ایتتیفاقی اونو موسکواداکی ایکییللیک ادبیات کورسونا گؤندریر. بورانی بیتیردیکدن سوْنرا قورکی آدینا ادبیات اینستیتوتونا داخیل اولور. بئش ایل بورادا تحصیل آلیب، باکییا قاییدیر. 1962-1965-جی ایللرده آذربایجان دؤولت اونیوئرسیتئتینین "آذربایجان ادبیاتی تاریخی" کافئدراسینین آسپیرانتی اوْلموشدور. 1965-جی ایلده "آذربایجان-اوکراینا ادبی علاقه لری" مؤوزوسوندا دیسسئرتاسییا مودافیعهئدهرک فیلولوگییا ائلملری نامیزهدی عالیملیک درجهسینی آلمیشدیر. 1962-جی ایلده جومهوریت تلویزیون و رادیو وئریلیشلری کومیتهسینده بؤیوک رئداکتور، سوْنرالار "اوشاق و گنجلر ادبیاتی نشریاتی"ندا رئداکتور، "آذربایجان گنجلری" قزئتیند، "آذربایجان" ژورنالیندا شؤعبهمودیری، "ادبیات و اینجهسنت" قزئتینین باش رئداکتورو (1976-1990) وضعیفهلرینده ایشلهمیشدیر. 1975-جی ایلده بئلاروسییا سسر عالی سووئتی ریاست هئیتینین فخری فرمانی و مئدال ایله تلطیف اوْلونموشدور. سسری یازیچیلاری ادبیات فوندو آذربایجان بؤلمهسینین دیرئکتوری اوْلموشدور. 1991-2001-جی ایللرده مطبوعات و اینفورماسییا نازیرینین بیرینجی موعاوینی وضعیفهسینده چالیشمیش، آذربایجان جومهوریتی نازیرلر کابینئتینین 221 سایلی سرنجامی ایله مطبوعات و اینفورماسییا نازیرینی عوض ائتمیشدیر. آذربایجانین و بئلاروسون فخری فرمانلاری ایله تلطیف اوْلونوب. حاضیردا آذربایجان میلّی آویاسییا آکادئمییاسینین "هومانیتار فنلر کافئدراسی"نین مودیری وضعیفهسینده چالیشیر، دوسئنتدیر. میلّی آویاسییا آکادئمییاسی علمی شوراسینین عوضوودور. آذربایجان یازیچیلاری اون بیر قورولتاییندا کاتیبلیگین قراری ایله ادبیات فوندو ایداره هئیتینین صدری تعیین ائدیلمیشدیر (2004). 2002-جی ایلده بینالخلق ائلملر آکادئمییاسینین (آذربایجان بؤلمهسی) موخبیر عوضوو، 2004-جو ایلده ایسه آکادئمیکی سئچیلمیشدیر. موستقیل آذربایجان جومهوریتنین "شرف" اوردئنی (2011)[1] ایله تلطیف اوْلونموش و فردی پرزیدنت تقاودونه لاییق گؤرولموشدور.
بیر سیرا آوروپا و شرق اؤلکهلرینده کئچیریلن علمی-ادبی کونفرانسلارین، پوئزییا سیمپوزیوملارینین، رسمی دؤولت صفرلرینین ایشتیراکچیسیدیر. 1992-جی ایلده تورکییهنین بؤیوک میلت مجلیسینده و بینالخلق کونقرئسینده خالق دئپوتاتی کیمی نوماینده هئیتی آدیندان چیخیشلار ائتمیشدیر. آذربایجان جومهوریتی پرزیدنتینین سرنجامی ایله 2005-جی ایلده آذربایجانین خالق شاعیری آدینا لاییق گؤرولموشدور. خالق شاعیری نریمان حسنزادنین خاریجی مطبوعات صحیفه لرینده "وتنسیز" (رومینییا، 2009) و "نورو پاشا" (تورکییهنین 9 ژورنالیندا) پوئمالاری درج ائدیلمیشدیر.
"کایسئری پوئزییا گونلری"ندن (تورکیی، 2009) شاعیر یوکسک تسسوراتلار و اؤدوللرله قاییتمیشدیر. ن. حسنزاده ایلین شاعیری ائلان اولونموش، اونا "اوغور – 2009" دیپلومو وئریلمیشدیر. 2016-جی ایلده جفر جاببارلی موکافاتینا لاییق گؤرولموشدور.[2][3]
کیتابلاری[دَییشدیر]
- دوستلار گؤزلهییر منی. باکی: اوشاقگنجنشر، 1956
- قیز اورگی. باکی: اوشاقگنجنشر، 1957
- هاراداسان. باکی: اوشاقگنجنشر، 1959
- قاراجا چوبانین هئکایتی. باکی: 1960
- سیزدن آیریلمادیم. باکی: اوشاقگنجنشر، 1961
- کؤنلوم شعر ایستهییر. باکی: آذرنشر، 1964
- یادینا دوشهجگم. باکی: آذرنشر، 1966
- نریمان. باکی: آذرنشر، 1968
- نییه دئمهدینیز. باکی: گنجلیک، 1970
- زومرود قوشو. باکی: گنجلیک، 1973
- منیم گئجم-گوندوزوم. باکی: گنجلیک، 1973
- نابات خالانین چؤرگی. باکی: گنجلیک، 1974
- زومرود قوشو. باکی: گنجلیک، 1976
- نریمان. باکی: یازیچی، 1978
- سن باغیشلادین. باکی: 1979
- بیر آز مؤهلت ایستهییرم عؤموردن. باکی: 1981
- فیکیر ائلمه. باکی: گنجلیک، 1982
- کیمین سوالی وار. باکی: گنجلیک، 1984
- نابات خالانین چؤرگی. باکی: گنجلیک، 1986
- سئچیلمیش اثرلری. باکی: آذرنشر، 1987
- منیم نیگاهیمی پوزدو طبیعت. باکی: یازیچی، 1989
- بوتون میلتلره. باکی: یازیچی، 1991
- طالعیین تؤهفهسی. باکی: گنجلیک، 1993
- گلیملی-گئدیملی دونیا. باکی: شرق-قرب، 1995
- پومپئیین یوروشو. باکی: "آذربایجان ائنسیکلوپئدییاسی" ،1995
- سئچیلمیش اثرلری. باکی: شرق-قرب، 2004
- پویلو بئشیگیم منیم. باکی: 2007
- نریمان. باکی: 2009
- سئچیلمیش اثرلری. باکی: 2010
- نورو پاشا. باکی: 2010
اثرلری[دَییشدیر]
پوئمالاری[دَییشدیر]
- نریمان
- زومرود قوشو
- کیمین سوالی وار؟
- آتابیلر[4]
- پومپئیین قافقازا یوروشو
- میدییا سارایی
- بیانت
- حسرت
- وتنسیز
- هئیبهده گزن شئیر
- شاهید اول، گونش
- رسول همزتووا مکتوب
- شهید آتاسی شرعیف قاغایا مکتوب
- قافقاز
- جاوید
- قاچاق کرم
- سفیره
- خاری بولبول
پووئستی[دَییشدیر]
نابات خالانین چؤرگی
فیلموقرافییا[دَییشدیر]
نریمان حسنزاده (فیلم، 2006)
قمبر حوسئینلی (فیلم، 2007)
من حوسئین عاریفم... (فیلم، 2010)


text:
قیرخبیرینجى درس
یاناشما ایلگیسى
"فعلى باغلا ایله فعلین یاناشماسى"
فعلى باغلامالار، عایید اولدوقلارى فعللرله یاناشما ایلگیسى ساخلاییرلار. بو دا فعلى باغلامالارین دییشیلمزلیگیندن ایرهلى گلیر. فعلى باغلامالار جۆملهنین هاراسیندا اولور اولسون و نه معنا داشیییرسا داشیسین، جۆملهنین فعلى ایله یاناشما ایلگیسینده اولور. میثال: "ایگیدلرین دوروشونا باخدیقجا فخر ائدیریک."
ایسیملر و ایسیملهشن بیر سیرا باشقا سؤزلر فعللره یاناشا بیلیرلر. بورادا "کیمى، تک، تکى، اۆچۆن" قوشمالارى قاتیلاراق رول اویناییر. بئله حاللاردا قوشما ایله ایشلهنن سؤزلر هئچ حال شکیلچیسى قبول ائتمیرلر. میثاللار:
"آدام وار یئمک اۆچۆن یاشاییر
آدام وار یاشاماق اۆچۆن یئییر."
"گۆنشین شوعالارى اینه تک گؤزه باتیردى.'
ایسمین تأثیرلیک حالیندا اولان بَلسیز و ایسیملهشن سؤزلری، هئچ واسیطه اولمادان، فعله یاناشیرلار. میثال:
"من کیتاب اوخودوم. سن مئیوه آلدین."
بو حالدا بلسیز تأثیرلیک حالدا اولان ایسیمله فعل آراسینا هئچ بیر کلمه آرتیرماق مومکون دئییلدیر. بو حال بو ایلگینین یاناشما اولماسینا بیر علامتدیر. اؤزۆ ده تام یاناشمادیر.
تأثیرلیک حالدا اولان ایسیم بللى اولاندا ایسه اونونلا فعل آراسینا ایستهنیلن قدر سؤز آرتیرماق اولار. میثال:
"من کیتابى اوخودوم.
من کیتابى بیر آى بوندان قاباق، یاواش-یاواش اوخودوم."
بو حالدا حال شکیلچیسینین اولماسى و تأثیرلیک حالدا اولان ایسیمله فعل آراسینا ایستهنیلن قدر سؤزلرین آرتیرماسینا اولان بو ایمکان بو بیرلشمهنین ایداره ایلگیسینده اولماسینا بیر دلیلدیر.


text:
یئنی شعر
آدسیز مزارلارین سایی چوخالسین
عظیم غلامعلی پور «سحر»
چیلپاق مئشه لردن قووزانان توستو
یوخلوقدان، شاختادان سؤز آچماقدادیر
بالتالار آغزیندان تؤکولن اؤلوم
توستولر باغریندان کؤز آچماقدادیر
بو دهشت، بو دردی قویون آخینسین
اودسون اولدوزلاری سالخیملاری ایلا
آدسیز مزارلارین سایی چوخالسین
یاس توتسون بولودلار گونشله، آیلا
آچیلسین صاباحلار آدسیز، عنوانسیز
سویوق تورپاقلارین اوزو قیزارسین
نفرت تؤرتمه یه، درد بئجرتمه یه
نشعه لر باغرینی آراسین، یارسین
قایغیسین، آجیسین تامسینسین داغلار
ایشیق حسرتینده کور اولسون گؤزلر
گیزلینده چارمیخا چکیلنلرین
باغریندا قوی شیشسین، پارلاسین سؤزلر
هر شئیین ریشه سین گؤرمک گرکدیر
سینیق کوزه لردن سو ایچن چوخدور
صنعت اوجاغیندا صنعتچی لرین
نه¬دن کؤکلریندن بیر آخیش یوخدور؟!
نئجه اولاجاقمی بو صنعت، اوجاق
داهی کهنه لشیب بئیله سؤاللار
طالعی صنعتدن گوجلو اولانلار
فکیرلر گوجونده نئجه یئر آلار؟!
ایندی مسندلردیر اصیل صنعتچی
آییریر هنرله دیرناغی اتدن
شکیللر یارادیب بیر تابلو تکین
کهنه فکیرلردن، کهنه خلقتدن
آخارین آختارین اؤز عصریمیزین
آغیزدا حبس اولموش دیله بنزه ییر!
پاییز مارشی چالیر آل یاناقلاری
باهاردان چیخمامیش گوله بنزه ییر!
شری قاباقجیلدیر خئیریندن بوگون
نغمه لر ماتمه باتیب آغلاییر
ایریلر دوزلردن باج آلا- آلا
اوفوقلردن آخان سسی داغلاییر!
گناهکار ائولادیق، گناهلار ایچره
هله چیرکین لیکله بوی آتماقداییق
وطنین، ناموسون دانانلار ایلا
تزه گناهلاری یاراتماقداییق!
حسّ سیز اؤلوم تک دهشتله قارشی
حیات ده یشیکلرین آلقیشلامیشیق
آنجاق حیات اوچون گؤیچک باهاردا
هم پاییزلامیشیق، هم قیشلامیشیق
بو ایکی اوزلوکله قاتلاشمیشیق بیز
واختسیز آلیشمیشیق، واختسیز سؤنموشوک
گئجه لر باغریندان مین یول سالساق دا
سحره چاتارکن گئری دؤنموشوک!
دنیزنیوز: سون گونلرده - 1391- نجی گونش ایلی نین قیش فصلینده- اردبیل لی تانینمیش شاعر عظیم غلامعلی پور (سحر) ین بیرینجی شعر توپلوسو «شله» باشلیغی آلتیندا تهراندا نشر ائدیلدی. 112 صحیفه دن عبارت شله کتابی رقعی اؤلچوسونده و 1000 نسخه ده، مؤلفین اؤز تشبوثو ایله یاییملاندی. دنیزین رداکسیا عضوو حؤرمتلی شاعر و یازیچی «اکبر حمیدی علیار» بو ده یرلی کتابا قیسا بیر باخیشدا، دقته لاییق فکیرلرینی قید آلمیشدی؛ بورادا او یازینی بیرگه اوخویوروق:
گونش بایراقلی سحر
اکبر حمیدی علیار
ایلک اولاراق یئددی ایل اؤنجه، تهرانین باتی سیندا قورولان حکیم سید ابوالقاسم نباتی ادبی درنه یینده بیله سی ایله تانیش اولدوم، "سحر" تخلّصو ایله شعر یازان عظیم غلامعلی پور هر هفته آردیجیل اولاراق ایللر بویو او انجمنده اشتراک ائده ردی، بیر محله ده ساکن اولوب یول یولداشی اولماغیمیزا گؤره دوستلوغوموز تئز باشلاندی. اوزونده اؤزل بیر حزین لیک، جدّی لیک و آغیر-قابل لیک دالغالانان شاعرین 1341-نجی گونش ایلی دونیایا گؤز آچماسینا باخدیقدا ساچلارینا ائرکن دن دوشموشدو، سونرالار باشا دوشدوم کی دوغما وطنی، بویا-باشا چاتدیغی یوردو، اورتا مکتبی بیتیردیگی شهری و گنجلیگینی دام-دیوارینا، کوچه-باجاسینا، بار-باغچاسینا، ائلینه-دیلینه و داش-تورپاغینا یاپیشدیردیغی اردبیلده، زمانه دن چکدیگی یئرسیز جفالارین تأثیری شاعرده گؤرونمکده دیر.
هرحالدا منیم قصدیمیز شاعر دوستوم «عظیم غلامعلی پور»ون بوی-بوخونونو و خصوصی حیاتینی قلمه آلماق دئییل، آنجاق ادبی حیاتینا گلدیکده، دئمه لی یم کی، او 22 یاشیندان شعر یازماغا باشلایارکن ایندی یه قده ر مختلف یئرلرده مختلف انجمنلرده اشتراک ائدیب، اردبیلده اون ایل متمادی اولاراق "انجمن ادبی آل محمد(ع)ده(مرحوم انورین سوروملولوغو ایلا) اشتراک ائدیب و مرحوم انور باشدا اولماقلا عاصم، ائلچی، حسین بختیاری و .. کیمی قدرتلی شاعرلرله اوتوروب، دوروب، سوروشوب، اؤیره نیب، یازیب، جیریب و آرتیق پیشمیش بیر شاعر کیمی آذربایجان ادبیات دونیاسینا قاتیلیب. او 1374-نجو ایلدن تهرانا کؤچدوکده ادب کروانیندان دالی قالماسین دئیه صابر ادبی انجمنینده( هنری حوزه واختیندان ایندی یه قده ر) حرمتلی ائل اوغلو، هاشم ترلان، ممی زاده و باشقالاری ایله تجربه لرینی بؤلوشوب، حکیم نباتی درنه یی نین رسمی عضوو اولاراق (جناب شبستری نین سوروملولوغو ایلا) بوگونه قده ر بیر چوخ شاعر و ادیب دوستلارلا سیخ علاقه یارادیب و فکرداشلیق ائدیب؛ بو قیسا تانیشلیقدان سونرا سحر جنابلاری نین شعرینه دؤنوروک.
درین مفکوره لر و فلسفی دوشونجه لر عظیم سحرین شعری نین مایاسی و تمل داشی دیر. اونون شعری هربیر اوخوجونو، ایستر ایسته مز، تفکر عالمینه یؤنلدیر و ساده جه اوستوندن کئچدیگی بیرچوخ موضوعلاری دوشونمک مجبوریتینده قویور. اونون دویوم قوّه سینی سیلکه له ییر و اوندا بیر اویانیش حسّی یارادیر.
سحر بیر رئالیست - هومانیست شاعردیر، توپلومسال چاتیشمازلیقلاری، پرابلئملری، حاقسیزلیقلاری ادراکی نین ایتی گؤزو ایله آلقیلایاراق(درک ائده رک) آیدین شکیلده اونا یاناشیر، سؤزونو چیلپاقجاسینا دئییر، اوتانجاقلیغا باج وئرمه ییر، باجاریقلی بیر طبیب کیمی دردلری اوزدن یوخ، دریندن آراشدیریر، سببلری آیدینلاشدیریر و درمانینی دا گؤستریر. گناهی تکجه باشقالاری نین بوینونا سالماییر، اؤزونده نقصان گؤردوکده دیله گتیریر و سوچونو بوینونا آلیر، بیزلری ده گئرچک گؤروب گئرچک دویماغا چاغیریر. من غلامعلی پور سحرین شعریندن چئشیتلی قونولاردا اؤرنک وئرمکله اونون دوشونجه سی نین هیکلینی مختلف بوجاقلاردان گؤسترمک ایسته ییرم:
1- شعر فورماسی: فورما و قالب باخیمیندان بونا باخمایاراق کی سحر اؤز طبعینی و قلمینی بیرچوخ فورمالاردا او جمله دن غزل، قوشما، گرایلی، قصیده و سایره ده سیناییب، آنجاق اونون اساس شعر فورماسی اون بیر هجالی دؤردلوک قالبینده تثبیت اولوب.
2- تأثیر آلدیغی شاعرلر: طبیعی اولاراق هر شاعر کئچمیشلردن باشقا، یاشادیغی دؤورون شاعرلریندن ده تأثیر آلیب اونلارا ایسه تأثیر بوراخیر، منجه سحر جنابلاری اؤز یارادیجیلیغیندا هربیر کسدن آرتیق مرحوم بختیار وهابزاده و رحمتلیک «سهند»دن فایدالی تأثیرلر آلیب و اونلارین سیراسینا داخل اولموش شاعرلردن حساب ائدیلیر.
3- ادبی گؤزللیک لر: سحرین شعرینده گؤزل-گؤزل ترکیبلر، بنزتمه لر و استعاره لر دالغالانماقدادیر. مثال اوچون: بوزولموش یوللار، باغریندا قیوریلیر عشقین آرزوسو، بالتالار آغزیندان تؤکولن اؤلوم، قارانلیق اوولوب یوخا دؤننده و ..
4- مضمونلار و موضوعلار:
عظیم سحرین شعرینده بیرینجی گؤزه چارپان حق و عدالت موضوعسودور، اؤز حاقسیزلیق لارینا و عدالتسیزلیک لرینه حق دؤنو گئیدیرمکله چیرکین عمللرینی یات-باسیر ائله ینلری گؤردوکده شاشقینلیقلا بئله هارای چکیر:
غریبه زاماندیر غریبه زامان
حقلی ده حقلی دیر، حقسیز ده حقلی!
او بعضاً انسانلارا یاراشماز و اسگیکلیک گتیرن عادتلری گؤردوکده اونو بیر پارادایم کیمی قیمتلندیریر و بو یارامازچیلیغا بویون اگمه یی انسانین اؤز یانلیش دوشونجه سی نین سونوجو قئید ائدیر. باشقاجور دئسک سببی دیشاریدا یوخ ایچریده گؤرور:
یوخ.. بو بیزیم اوچون بؤیوک آلچاقلیق
یارامازچیلیق دیر، درددیر، ذلّت دیر
سانکی بیلمه لی ییک بو حقیقته
بیزیم دوشونجه میز بؤیوک علّت دیر.
شاعر ملّتین طرفیندن عدالته دوغرو آتیلان آددیملاری، مختلف تاریخی زامان کسیکلرینده ظلمه قارشی تؤره نن انقلابلاری و حرکتلری، نمونه اولاراق مشروطه انقلابی حرکاتینی دیه رلندیره رک، اونون اوزاق گؤرنلیگی و سیاستی اولماماغیندان اوغورسوزلوغونو قیناییر:
گئجه لر باغریندان مین یول سالساقدا
سحره چاتارکن گئری دؤنموشوک.
آنجاق اومسوقلوغا(اومودسوزلوغا)دا جان وئرمه ییر و انسانلاری منطیقه، عقله و علمه دایاناراق حقیقی و کؤکلو بیر قایناقدان یارارلانیب شن حیات سورمه یه چالیشماغا چاغیریر:
باهارین نفسین ایچیب دویونجا
سویوقدان، شاختادان باج آلماق گرک
چلنگ-چلنگ ایستی گتیرمک اوچون
گونشین بوینوندان آسیلماق گرک.
سحر جنابلاری اؤزو بیر اجتماعی انسان اولوب مختلف طبقه لرله قاریشیب، معیشت طرزلرینی گؤردوکده یاشاییشین شیرین-آجی اولایلارینی یاخیندان حسّ ائدیر و توپلومدا باش وئرن اخلاقسیزلیقلاری، یاتمیش وجدانلاری اویاتماق مقصدی ایله، آچیق-آیدین دیله گتیریر. اؤرنک اولاراق او "پاپروس ساتان آرواد" شعرینده یازیر:
بلکه ده پاپیروس بهانه ایدی
شرفین، ناموسون، عارین ساتیردی!
و قادین حقلری نین تاپدالانماسی قارشینی آلماق اوچون او، کیشیلره:
اؤز گؤردوکلریزدن آروادلارینیز
گؤرسه لر هایاندا بند اولار ایشلر؟
سورغوسو ایلا مراجعت ائدیر.
بوتون زمینلرده ایره لی له ییشین اؤنملی ائتگنلریندن(عامل لریندن) بیری کئچمیشله گله جک آراسیندا اویغون بیر ایلگی یاراتماق دیر. باشقا معناده، گله جه یی کئچمیشه قوربان وئرمه مک و کئچمیشی گله جه یه گؤره گؤرمه دیم توتماماق، کئچمیش تجربه لری ایسه اونوتماماقدیر. بو قونودا شاعرین گؤستریشلری ماراقلی دیر. او بیر طرفدن کئچمیشده قالانلاری فکرین اؤزونده و افاده طرزینده یئنیلیک گتیرمگه و چاغداشلاشماق اوزره آددیم آتماغا چاغیرارکن:
تزه لیک یاراتماق گرکدیر بیزه
فکرلر آخماسا یقین اییله نر
و
بوغولوب قالمیشیق کئچمیشیمیزده
و
یاز، اؤز عصریمیزی یاراتمالی ییق
کئچن عصرلری یارادیبدیلار.
دئییر و باشقا طرفدن کئچمیشین معنوی دیه رلرینی ایتیرنلره و اؤز کیملیگینه یاراشماز یارامازلیقلارا بولاشانلارا و کئچیجی و موقّتی منفعتلره آلدانیب اؤزلویونو دانیب آتانلارا:
بیر آنلیق صاباحی تامسینماق اوچون
دونندن آیریلیب دانیریق اونو
و
بوگون دوننلرین دوشونمییه نلر
نئجه صاباحلارین نغمه سسی دیر؟
دئیه، اونلارا قارشی اولان نفرتینی بیلدیریر. او هابئله اؤلکه ده باش وئرن یابانجی کولتورون حقسیز یوروشونو و آتا-بابادان بیزه میراث قالان اولو مدنیّتیمیزین باسقین ائدیلمه سینی گؤردوکده اؤز اورک سازینی بو ایفاده لرله سیزلادیر:
سئوینجلر، نشئه لر بیگانه لشیب
حرارت بخش ائدن اوجاقلار سؤنوب.
و
قالین بوزلار اوچون غنیم اوجاقلار
ایندی بارماقلارین، اللرین هوولار!
سحرین شعرینده باشقا قاباریق موضوعلاردان و اونون اینجه روحونو اینجیدن مسئله لردن بیری ده اؤزو دئمیشکن "طالعی صنعتدن گوجلو اولانلار"ین باشدا اوتورماقلاری و ادبیاتدان اؤزلرینه نردیوان قوروب چؤرک آغاجی قاییران ساتقینلارین داورانیشلاری دیر:
یاغلی چؤرکلره آلدانان چوخدور
یانسین کوله دؤنسون ساتقین عمللر .
و
اینانین درد بیزیم ایچیمیزده دیر
نه ایله اؤلچمه لی بو ساتقینلیغی؟!
او بو اعتراضلا یاناشی شاعرین رسالتینی و آغیر سوروملولوغونو بو سایاق وورغولاییر:
داردان دا آسیلسان، باشین دا گئتسه
گونشه چاتماغا حریّتدن یاز.
او شاعرلیک وظیفه سیندن آسیلی اولاراق اعتراض بارماغینی تکجه صنعتکارلار و ملّته یوخ بلکه حاکمیّتده اولان قوّه لره ده توشلاییر. بوتون اؤلکه ده بیرلیک قایغیسی چکره ک بعضی یانلیش و ناراضیلیق تؤره دن سیاستلره بئله اشارت ائدیر:
دونن زنگان اوچون قورقو قورانلار
بوگون ساوالاندان دیوار چکدیلر
محبت یئرینه، سئوینج یئرینه
بوتون اورکلرده نفرت اکدیلر.
یوخاریدا گلنلردن باشقا، سحرین شعرینده بیرچوخ اؤنملی موضوعلار او جمله دن آتا-آنا سئوگیسی، صلح سئورلیک، وطن پرورلیک، صمیمیلیک، سینیرسیزلیق و گلوباللیق حسلرینین ده شاهدی اولوروق. من بونلارین نئجه دئیه رلر هامیسینا بیر سئلمه وورور و آشاغیداکی نمونه لرله سؤزومه سون قویور، سیز عزیز اوخوجولاری عظیم سحرین کؤکسوندن آخان ایشیغین جیغیرلارینا بوراخیرام:
محبّتین سون ذیروه سی آنا قلبی، آنا سسی.
***
ادب باغچاسی نین سون ذیروه سینده
نیزه لر یئرینه قلم یونموشوق.
***
یاشا آذربایجان یاشا وطنیم
گونش بایراقلی دیر سنین سحرین.
***
بانکالار ایچیندن باهار نغمه سین
اوخویور شنلیکله بالیقلار بوگون.
عظیم غلامعلی پور- سحر
گؤزلرین کاساسی تورپاقلا دولو
بیرینده گول بیتیب بیرینده تیکان
سن نه قده ر درین، درین سن درین
سعادت آرزیلی آی بؤیوک انسان
کاش حیات ده یشیلیب قالخایدین بیرآن
گؤرئیدین کئچمیشین باخیملاریندا
نئجه حیات اوچون ریشه دیر آتیر
بو لیللی چایلارین آخیملاریندا
گؤرئیدین بیر تیکه چؤره یه خاطر
اوغورلوق، دوغورلوق گلیر اوز اوزه
عصمتلی آنالار، گؤزل آتالار
دؤرد دیوار ایچینده گلیر سؤز سؤزه
بودور یاشاییشین چرنگه نه سی
چکیش میخ گوجو ایله عؤمور کئچیردیر
ایشیقلار دیز کؤچور قارانلیقلارا
نه یی حقیقتدن آراییر، سئچیر
قالخ بو کؤهنه لیگین آخارین آختار
عمانا تؤکولسه عومان لیلله نر
تزه لیک یاراتماق گرکدیر بیزه
فیکیرلر آخماسا یقین اییله نر
گوناه ساییلماسین بو تزه لیکلر
حیاتا روح وئرمک خیانت دئییل
پاسلی فیکیرلرین پاسینی سیلمک
یاشاییش حکمونده جنایت دئییل
.
کاش حیات ده یشیلیب قالخایدین بیرآن
گؤرئیدین کئچمیشین نه دن جانلانیر
یئنیلیک حاققیندا سؤز آچماقدادیر
یا سهولر ایچره اود دوتوب یانیر؟!
درین سیررلی دیر حیاتین سنین
اؤزون ده قالیبسان خلق اولدوغونا
باشلانیش، قورتولوش بیر نقطه دن دیر
یانیب کول اولدوقجا چاتیبسان سونا!
سون دا اوّلین دیر یارانیشیندا
درین آرزیلارین بیلگیلرین دیر
بو تؤر-تؤکونتولر، داغینتی لیقلار
سببی فیکرین دیر، عمللرین دیر!
گؤزلرین کاساسی تورپاقلا دولو
بیرینده گول بیتیب، بیرینده تیکان
سن نه قده ر درین، درین سن درین
سعادت آرزیلی آی بؤیوک انسان.
منبع: دو هفته نامه دنیز، شماره 18، تاریخ نشر 24/4/91 - ارومیه
غزل
عظیم غلامعلی پور«سحر» - تهران
گل اوتور کؤنلوم ائوینده گؤزلیم جان سایاغی
گزمه داغ - داشلار ایچینده دلی ، جیران سایاغی
مئیی توک جامی جالاندیرما اوره ک چانتاسین آچ
قوی یایلسین دلیلر باغرینا درمان سایاغی
واحیدین، واقفین هم راحیمین الهام پریسی ،
ائله بیل وحیدیر الهام اولی قران سایاغی
باغریمین بور بوجاغیندان آخینان سسلری آچ
مین اوره ک سیریدی قلبیمدن آخیر قان سایاغی
چاخناشیر حاقسیز، اینامسیز سویوخ آلقیشلاریلا
یوللارین یورغونی ، جان ایستگی ، کروان سایاغی
چوخ اوجاقلار کؤزه ریب کوللرین آلتدان باش آچیب
جانسیز اولدوزلار ایچیندن گئجه ، کیوان سایاغی
سیغماییر فیکریمه ، تورپاقلا درین باغلیلیغیم
نئیله ییم ، بلکه قاریشمیش «سحر»ه ، دان سایاغی.
· عظیم غلامعلی پور
هله لیک حسرتده یاشاییرسا جان
بیرگون گؤروشرم سنله یاخیندان
گونش ساچلارینی سینه نین اوسته
سره رم،اوستوندن چکیلسه دومان!
دوشونوب دردینی آغرینی آللام
سنین شهرتیندیر آلیب دونیانی
سن منیمله تانیش من ده سنینله
بس بو تانیشلیغین بهره سی هانی؟
اوزالت اللرینی وئرک ال اله
محبت باغینی بیرگه سئیر ائدک
آیریلیق سؤزونو گتیرمه دیله
سئوگی دونیاسینا باغلیدیر اورک.
باهارین نغمه لی، یاشیل چمنلی
یایلاقلارین دولو سورولر ایله
آل-الوان لاله لر، گوللر، چیچکلر
یاشاییر باشباشا گؤزل ائل ایله.
اوزالت اللرینی وئرک ال اله
مین بیر سئوگیسی وار بو طبیعتین
نغمه لر قوشولسون گرک آدینا
قیمتی وئریلسین گؤزل صنعتین.
گؤزل دیر طبیعت، گؤزل دیر حیات
گؤزلر دیر نغمه کار بولبوللر، گوللر
گؤزل دیر داغلارین سینه سی اوسته
ساچاقلی سونبوللر، بارلی سونبوللر.
بو خسته روحوما جان باغیشلاییر
زیل شکسته لرین، قاتارین سنین
آلیر وارلیغیمی، اختیاریمی
سئویملی قیزلارین، نیگارین سنین.
نئیله ییم سنسیزلیک چتیندیر منه
سیخیر باغریمی بو بایقوشلار سسی!
اوزالت اللرینی وئرک ال اله
یاخاق اؤلکه میزده بهار نفسی!
اوزالت اللرینی...اؤزگه دئییلم
خوشبخت گله جه یین جارچیسییام من
سینیر آرماتوردان توخونان سدلر
بونو من گؤرورم، منه اینان سن!
سحرین باغریندا بوی آتیب شعریم
ایشیق داملالاری یاناغیندادیر
ایزله ییر گونشین یولونو اینان
آزادلیق نغمه سی دوداغیندادیر!
اوزالت اللرینی...ائل بیزیمکی دیر
حسرت یوللارینی، داشینی گل آت
قوشا یاشاماغا نه استخاره
تکلیگین عؤمرونو گل قیسالت، آزالت.
اونوتما گؤزله ییر گؤزللر سنی
لاله- بنؤوشه لی دوزلرده، گؤزل،
سحر دامجی- دامجی نور چیله ینده
اینان آخاجاقسان سؤزلرده، گؤزل.
منبع: دو هفته نامه «دنیز» شماره 4 مورخ 17/8/90 - ارومیه


text:
تهران وان ترن ساپارلاری باشلایار
تهران- وان یۇلاغچی ترنی اۇرازا بایرامی نینگ ایلکینجی گۆنۆنده یانگاداندان ایشه باشلار
ایرانلی سیاحاتچیلار وان شأهِرینه دمیریۇل اۆستی بیلن ساپار قوراپ بیلیأر.
وان دا آیرالیقچی ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ هۆجۆملری سبأپلی ۲۰۱۵-نجی ییلدا دوروزیلان ایران- وان یۇلاغچی ترنی ساپارلاری یانگاداندان باشلایار.
تهران- وان ترن ساپارلاری ۱۵-نجی ژوئنده باشلار.
پ. ک. ک نینگ ترورچیلیقلی هۆجۆملری سبأپلی اۆچ ییل آرا بریلن یۇلاغچی ترنی اۇرازا بایرامی نینگ ایلکینجی گۆنۆنده یانگاداندان ایشه باشلار.
ایران ینگ پایتاغتی تهران دان قطارا مۆنِن یۇلاغچیلار تبریز- سلماس- خوی اۆستی بیلن وان شأهِرینه یتیأر.


text:
سودیوم تترافنیلبورات
سودیوم تترافنیلبورات (اینگیلیسجه: Sodium tetraphenylborate، (روسجا:TeTpaфeHилбopaT HaTpия)، (عربجه:رباعي فينيل بورات الصوديوم)) بیر شیمیایی ماده. آغ و برک جیسم حالتینده تاپیلار.سودیوم تترافنیلبورات سودیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sodium tetraphenylborate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سودیوم تترافنیلبورات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گولابی طبیعت ده بیر معجزه کیمی تانیماق اولار. اونون چوخ فایدالاری و خاصیتلری واردیر و چوخلو ناخوشلوقلاردا داوا درمان اوچون ایشله نیر.
یازین ایکینجی آیی ، گولاب دوتماق آیی دیر. بو گولابین خاصیتلریندن اوزاق قالماییب واختیندا فایدالانین!
عطیرلی بیر یئمه لی دیر کی بیزیم اؤلکه میزده راحاتلیقلا اَله گلیر و چوخلو ناخوشلوقلارین درمانیندا یاردیمدیر.
گولاب، تانینمیش عراقلارداندیر کی قیزیل گولدن جورله نیر. دئییرلر پیامبر اکرم (ص) حضرتلری ، قیرمیزی گول ( قیزیل گول ) گولابیندان فایدالانیرمیش ، اونا گؤره بو گولو « محمدی گولو» آدلاندیریبلار.
اصیل گولاب، دورو ، تیلیف سیز و ایشیقلی دیر. اونون عطیری قیزیل گول عطیری دیر و تورشامیش قوخوسو وئرمه ییر. گولابین دادی آغیر و آزجا آجی یا چالیر.
نییه عزا مراسیملرینده گولاب ایشله نیر؟
نیـــــیه عزالی لارین پالتارینا و اوستــــونه گولاب
سه پیرلر؟
نییه شادلیقلاردا و توی مراسیملرینده گولاب ایشله
نمه ییر؟
چــون گولاب ، غم آلاندیر. ئیدروفین و اندروفین
آدیندا موادی بئیینده نظمه سالیر و آدام یونگول
له شیر و دینجلیک احساس ائدیر.
گولابین ده یه رلی خاصیتلری بونلاردان عبارتدیر:
– گولابین ایستی طبیعتی واردیر. و قورخونو آرادان آپارماق اوچون و بدنده دینجلیک یاراتماق اوچون فایدادیر.
– اعصاب اوچون فایدادیر.
– اونو ایچیب و اییله مه ک باش آغریسین آپارماقدا یاردیمدیر. ( بیری نین هاوانین قولایلیغیندان باشی آغریسا و گیجه لمه ک دوتسا اونا فایدادیر)
– گولاب، حالسیزلیغین قاباغین آلار.
– عزّت نفسی چوخالدار.
– اعتمادی چوخالدار و آدامی آرخایین ائده ر .
– نگرانلیغی آرادان آپارار.
– یوخوسوزلوغو و عصب ناراحتلیکلرین آزالدار.
– ده رینی جاوان ساخلایار.
– میکروب اؤلدوره ندیر. باشین دَریسینه و باشین توکونه فایدادیر.
– « گوارش » اوچون فایدادیر و گوارش ناخوشلوقلاری نین آرادان گئتمه گینه یاردیمدیر.
– معده نی گوجلندیره ن و فایدادیر.
– اوره ک اوچون فایدادیر.
– روماتیسم آغری لارین آلماقدا یاردیمدیر.
– اوره ک بولانمانی آرادان آپارماق اوچون یاخشی داوادیر.
– قارین سانجیسی اوچون فایدادیر. مخصوصاً اونداکی کؤپمه ک، گوارش عضله لرینه فیشار گتیریر.
– گولاب، چوخلو قاری نین کؤپون و یئلین آلماق اوچون ایشله نه ر . یعنی گوارش دستگاهی نین یئلین آزالدار. بو گازلار نارین کؤپدورلر کی یا بدنه جذب اولور یا یئل کیمی بوغازدا ائشیگه چیخیر.
– بیر حدده جک اسهالین قاباغین آلار.
– ایستی وورموش آداما بوزیله بیرگه گولاب وئره رلر.
– سینه سی و بوغازی قانییان آداما گولاب درماندیر.
– سه رین گولاب بدنین ایچه ریسی نین ایستی سین آلیب و بدنی داواملاندیرار.
– اونو اییله مه ک اوره گی گوجلندیره ر .
– هوشسوزلوغو آرادان آپارار.
– گولاب ایچمه ک ، آغیزین پیس قوخوسون آرادان آپارار.
– بدنده هورمونلاری تحریک ائدیب نظمه سالار.
– گولاب ، میکروب اؤلدوره ندیر. یارانی درمان ائتمه ک اوچون و چیرکین ، عفونتین قاباغین آلماق اوچون فایدادیر.
– گولاب، ویروسی میکروبلارین قاباغین آلاندیر و بدنی میکروبلارین قاباغیندا داواملی ائدیر.
– گـــولاب ، عضله لری، باغارسیــــقلاری و قان دامارلارین
ییغار تا دیشین دوشمه گی نین قاباغین آلسین، توکون
تؤکولمه سی نین قاباغین آلسین، دَری نین چــورومه
گی نین قاباغین آلسین، باغارسیقلاری گوجلـندیرسین
و قاری نین ماهیچه لرین داواملاندیرسین.
– گولاب، باغارسیقدا و معده ده اولان میکروبلاری
آرادان آپارار.
– « وبا » و « حصبه » ناخوشلوغو اوچون فایدادیر.
– گؤزون میکروبو اولسا گؤزو گولاب ایله یوماق فایدالی دیر.
– صفرا کیسه سیندن زردابی چیخاردار و آسید موشگولونون قاباغین آلار.
– بدنده بیر یئر یارالانسا قانین تئز لختته لنمه گینه یاردیمدیر.
– گولابین چوخ خاصیتلری واردیر و تانری یا شوکور اولسون کی بیزیم اؤلکه میزده بوُلدور.
قایناق: اینترنت / بولتن نیوز
چئویره ن: الف.عظیمی بیلوردی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
مارکو روبیو
مارکوس "مارکو" آنتونیو روبیو (اینگیلیسجه: Marcus "Marco" Antonio Rubio) دوْغوم گونو ۲۸ مئی ۱۹۷۱ ) آمریکالی سیاستچی، فلوریدا اوستانینین جونیور سناتورو، آمریکا ۲۰۱۶ جۆمهۇر باشقانلیغی سئچیملرینه تمثیلچی یوْللاماق اۆچون جومهوریتچی حیزبی ایچیندهکی سئچیمینین مطرح و یوخاری شانسلی کاندیدلریندندیر.
آمریکا ۲۰۱۶ جۆمهۇر باشقانلیغینا جۆمهۇریتچی پارتیسی ایچیندهکی گۆجلو یاریشماجیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Marco Rubio»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ فوریهسینین ۲-سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۱۰ دئکابردا اوپئک-این ویانا گؤروشونده قوروما عضو اولمایان اؤلکهلرین ده نئفت حاصیلاتینی آزالتماقلا باغلی قراری نئفتین قیمتینه و دوللارا تأثیر گؤسترمهیه باشلاییب.
آخار. آز خبر وئریر کی، نویابرین ۱۰-دا اوپئک عضولرینین گوندهلیک نئفت حاصیلاتینی ۱،۲ میلیون باررئل، ۱۰ دئکابردا ایسه اوپئک عضوو اولمایان اؤلکهلرین ۶۰۰ مین باررئل آزالتماقلا باغلی راضیلیق الده ائتمهسی نئفتین قیمتینین قیسا مدتده ۵۷ دوللاری کئچمهسینه سبب اولوب.
بونون آردینجا ایسه روسییادا دوللارین سرعتله اوجوزلاشماسی موشاهیده اولونور. حاضردا موسکوا بیرژاسیندا ۱ دوللار ۶۱،۶۸ روبل، آورو ایسه ۶۵،۱۸ روبلا قدر اوجوزلاشیب.
نئفت اؤلکهسی اولان ایراندا دا دوللار بو گون اوجوزلاشماغا باشلاییب و ۳۹۰۸ تومهنه دوشوب.
تورکییهده ایسه عکسینه، دوللار سحر ساعتلاریندان باهالاشماقدادیر. حاضردا ۱ دوللار ۳،۵۲ لیرهیه یاخینلاشیر کی، بو دا قارداش اؤلکه اوچون ان یوکسک گؤستریجیلردن بیریدیر.


text:
توتمیسم
توتم ، هر قبیله یا طایفانین قوتسال موقدّس سایدیغی بیر حئیوان یا بیتکی یه دئییلیر ، بیر چوخ واقتلار قبیله لر توتم سایدیقلاری حئیوانی یا بیتگینی اؤز جدّلری كیمی قبول ائدیر، اونا گؤره ده او حئیوانی اؤلدورمگی یا دا اتینی یئمگی حرام بیلرلر . بئله بیر اینانج توتمیسم آدلانیر. هر قبیله نین توتمی اونون آرمی و بایراغینا چئوریلر ، اسكی توركلرده بوزقورد، ژرمن لرده قارتال، غربی رومادا قورد، بعضی اسكی آذربایجان قبیله لرینده دورنا، سونقور، ایلان و آسلان واقتیله توتم اولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- تورک خلق ادبیاتی - یازان: علیرضا صرّافی


text:
دیشی
ملكلر
اؤلنده
كیشی پوشكونده دیر (1) دیشی
(2)
ملكلر. بیری ساغدا بیری سولدا. قیپ قیرمیزی یاناقلی آل دوداقلی قاشلاری یای
اوزو آی بئلی اینجه هالای (3). اؤرگهدیلمیشیك
دیریلیكده یئی (4) یاشایین یاخشی اؤلون
سوندا بهشت سیزین اولسون. بهشتده نه ایسترسن وار. ائو ، ائش ، یئمیش، یئمك،
ایچمك ، باغ ، یاغ، بولاغ، كنیز و ...
هامیسی اَن یئیركجهسینه. (5)
بیر
قیرپیم (6)
بونلاری
ائشیدنده اؤلمك ایستهمهمك اوسسوزلوقدور (7)
دئمك. آنجاق ندن جایناقلاریمیزلا بو جهنمه بنزهریلمیش دونیانی سیخمیشیق!؟ دییهسن
اینانمامیشیق!؟ نهیه ، كیمه، اؤنملی (8)
دگیل. بیز اینانمیریق.
بو
هئچ پیسده دگیل. آنجاق بونلار یاخشیدیرسا؛ بیزده اؤلومدن قورخورقسا، باشقا
یئرده بونلاری بولماقی (9) اینانمیریقسا!
ندن ایستهمیریك بو دورومو یعنی بهشتیمیزی یاراداق!؟
ایكی
قیرپیم
بهشت
كیشیلریندیر دئمك. اوركن (10) سیلیك
(11)
حوریلر و ... . آنجاق قیلمان (12)
آدلی بیر ملكده وار. قیلمان ارككدیر یازیلانلارا گؤره. گؤرهسن اركك ملك بهشتده
نه ایشی واردیر!؟ بهشته گئدن قادینلارین باشینا نه گلجكدیر! یوخسا بهشت
ارككلریندیر!؟ منیم آتام و آنام بهشته گئتسلر و آنامی آتاما گؤره یاخشی قوناما (13)
آپارسالار؛ اوندا آتام نه ائدهجك!؟ آخی منیم آتام و آنامین دوعالارینین بیری
بودور: "تانری
ایكیمیزیده بهشتده قوناق ائیلهسین." گؤرهسن آتام آنامین
گؤزونون اؤنونده نئچه ملكی صیغه ائدهجكدیر!؟
اوچ
قیرپیم
تورك
سؤزونده "گوداز" (14)
آدلی
بیر یئر وار. گؤرسن اورا ائله جهنمدیر!؟ اولمویا بو گوداز سؤزجویو ائله گداز دیر.
گدازین آنلامی ایستیدن اریمیش دمیردن زاتداندیر منجه. آنجاق چاشماغا (15)
یول آچیر بو گوداز سؤزجویو. نئجه؟ آخی گوداز بو دونیادا نه ایشی وار؟ ایكی
قیرانلیقینیز دوشمهدی!؟ (16)
تلكه
(17)
آچیقلاییم. یاخشی قولاق آس. ائشیتمیشیز دییرلر فیلان آدام گودازا گئتدی. دئییرم كی
اولمویا بو گوداز ائله بو دونیادا یئرلهشیبدیر. اوندا بهشت یوخاریدا اولسا ائله
گودازدا (جهنمده) یوخاریدا اولمالیدیر. داها دوغروسو تانری یاشایان یئرده. آنجاق
ندن گودازین یئری بو دونیادادیر سانكی؛ سؤزلرده ایشلهنیر!؟
دؤرد
قیرپیم
دونن
گئجه ائله بیل خط خطین اوسته دوشموشدور و "جنیفر لوپز" گلمیشدی
یوخوما. چوخ پیس یوخویدو. آللاه هئچ موسلمانا گؤرستمهسین. لوپز باجی منیم یوخومدا
یوخو گؤروردو. گولسز قالانینی دئمهرم ها!؟ آغزیوی یوم. هه ایندی اولدو.
ایندی
جنیفر باجی منیم یوخومدا یوخو گؤروردو كی من گودازا گئدیرم. من جنیفرین الیندن
یاپیشمیشدیم و اونودا آشاغیا چكه چكه قیشقیریردیم جنفرده قیشقیریردی و من ده تر (18)
ایچینده یوخودان قالخدیم.
****
سؤزلوكجوك:
1- پوشك Püşk =
قرعه –
شانس
2- دیشی Dişi = جنس ماده – مونث
3- اینجه هالای
İncə halay = (اینجه = ظریف و هالای
= به شكل ماه) هالای نوعی رقص است كه در بین شاهسونها رایج است. رقصندگان به شكل
هلال ماه دست در دست یكدیگر میرقصند. در اینجا اینجه هالای استعاره از كمر باریك،
ظریف و رقصان است.
4- یئی Yey = ایی = خوب – بهتر
5- یئیركچهسینه
Yeyrəkçəsinə = بهترین حالت ممكنه
6- قیرپیم Qırpım =
از مصدر قیرپماق، نوعی كندن، برش – سكانس
7- اوسسوزلوق Ussuzluq =
بیعقلی –
غیرمنطقی
8- اؤنملی Önəmli = مهم –
بااهمیت
9- بولماق Bulmaq = تاپماق – حالتی از
پیدا كردن . یافتن
10- اوركن Ürkən = همیشگی – پایدار
11- سیلیك Silik = باكره – دوشیزه
12- قیلمان Qılman =
نوعی فرشته مذكر- اصل این كلمه توركی است.
13- قونام Qonam = موقعیت – مقام
14- گوداز Güdaz =
ناكجاآباد- موقعیت بسیار بد و پرفلاكت- شاید استعاره از جهنم.
15- چاشماق Çaşmaq = سردرگمی
16- ایكی
قیرانلیقینیز دوشمهدی؟ = استعاره از عدم فهم مطلب یا موضوعی. این ضرب المثل پس از
رواج تلفنهای سكهای در بین توركزبانان جا افتاده است. زمانی كه سكهی 2 ریالی در
داخل قلك تلفن نمیافتاد ارتباطی نیز برقرار نمیشد. این ضرب المثل از عدم فهم و
ارتباط یك موضوع توسط مخاطب دلالت دارد.
17- تلكه Tələkə
= كمابیش –
تاحدودی
18- تر Tər = عرق
گؤنده ر بؤلوم لر: اوردان بوردان


text:
تورکییه پرئزیدئنتی رجب طییب اردوغان «فرات قالخانی» حرکاتی ایله باغلی موهوم آچیقلاما وئریب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، پرئزیدئنت حاضیرکی وضعیتده ال بابدان ایرلی گئتمهیهجکلرینی بیان ائدیب:
«کوالیسییانی آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری ایداره ائدیر. سورییا و لیوییادا ایندییه قدر بیزیم گؤزله دییمیز آددیم آتیلماییب. آستانا زیروهسی ایله دانیشیقلار باشلادی، جئنئورهده داوام ائده جک. دانیشیقلارلا نیه نائیل اولاجاغیق، اونو ایندیدن دئیه بیلمرهم، آنجاق بو، دوزگون آددیمدیر و قیسا مدتده بهرهسینی وئرر».
اردوغان سورییا بحرانی ایله باغلی روسییا پرئزیدئنتی ولادیمیر پوتین و آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری دؤولت باشچیسی دونالد ترامپلا گؤروشه جه یینی دئییب:
«بو مؤوضوعدا حؤرمتلی پوتینله و ترامپلا دانیشماغی پلنلاشدیریرام. ترامپلا دا اوز-اوزه دانیشمادان اؤنجه، اولا بیلسین کی، بیر تئلفون موذاکیرهسی ده اولدو.
ال بابداکی وضعیت معلومدور. مئنبیج و راککا مسئلهسی وار اورتادا. بیزیم بورادا علی باغلی دایانماغیمیز مومکون دئییل. ال بابدا رئژیمله قارشی-قارشییا گلمک احتیمالی دا وار. جئرابلوسدا دا بئله اولموشدو. اونا گؤره ده حاضیرکی وضعیتده چوخ ایرلی گئتمهمک لازیمدیر».


text:
سیرلی دولچا اوشاقلار اوچون تورکو ناغیل بیری واریدی، بیری یوخودو، بیر پادشاه و اونون آمان-زامان بیرجه قیزی واریدی. گونلرین گونو بو پادشاهین اؤلکه سینه بیر درویش گلیر. درویش نه درویش! جادو بیلیر، رمال آتیر، طالعه باخیب فال آچیردی. پادشاه بونو ائشیدینجه تئز درویشی یانینا چاغیرتدیریب دئییر: – بابا درویش، فال آچ، بیر منیم ده طالئییمه باخ. گؤر اؤلوموم نه واخت …ادامه نوشته »
داغ و سیچان
داغ و سیچان اوشاقلار اوچون تورکو ناغیل بیر سیچان واریدی چوخ خوشبخت ایدی. آختاریب آراییب، پیشیکسیز بیر دییرمان تاپمیشدی، ائله اورادا دا یاشاییردی. گون گلدی سیچان اوغلو ائولنمک یاشینا چاتدی. گرک اوغلوما لاپ گوجلو وارلیغین قیزینی آلام کی، هئچ پیشیکدن ده قورخماسین! دئیه سیچان اؤزونه سؤز وئردی و چوخ دوشونوب داشیناندان سونرا اوغلونا گونشی آداخلاماق ایستدی. آز گئتدی، یوز گئتدی، …ادامه نوشته »
افسانه های آذربایجان به زبان ترکی
تورکجه ناغیللار افسانه های آذربایجان به زبان ترکی تورکجه اثرلر – علیرضا ذیحق ناغللارین لیستی:ادامه نوشته »
علی یارلا دوشان
علی یارلا دوشان اوشاقلار اوچون گؤزل بیر تورکو ناغیل بیری واریدی، بیری یوخیدی، بیر کندلی (کتدی) واریدی. بو کندلینین بیرجه پارچا بوستان یئری واریدی. کندلی بو یئرده قووون اکمیشدی. واخت گلدی، وعده چاتدی، قووونلار یئتیشدی. بوستان چوخ یاخشی محصول گتیرمیشدی. قووونلار شکر کیمی شیرین ایدی. قووونلارین ایچینده بیر ساری قووون واریدی کی، عطری یئتمیش آغاجلیقدان آدامین هوشونو آپاریردی. کندلی بو …ادامه نوشته »
اسکندر نامه
اسکندر نامه (یئددی جیلد تمام) اما راویان اخبار بیله روایت ایدوبلر که اسکندر ذوالقرنین حد بلوغه یتشدی کشالپق خیالی باشینا دوشوب اوز اوزینه خیال ایلدی اگر ایران ملکنه فاتح اولام ایله بولم، دورتدن بیر قسمت ال تاپا بیلم بو خیالیله لشگری جمع ایدوب ایرانه طرف رهسپار اولدو. ایرانین سولطانی دارابه گتیردیلر که عنقریبا اسکندرین قوشونی پایتخت ایرانه یتشر، دارابین ایله …ادامه نوشته »
بایراملیق (اوشاقلار اوچون تورکو ناغیل)
بایراملیق (تورکو ناغیل) آللاه تازا ایلی بیزه موبارک ائله! آتا آنامی ساغلام ساخلا ! آللاه بیزیم میللتیمیزی بیر-بیرینه مهریبان ائله ! ایسلام توپراغی قاراباغی کافیرلر الیندن آزاد ائله ! آللاه بیزی بابالاریمیزا لاییق اؤولاد ائله ! آللاه اورمو گؤلونو ساخلاماغا بیزه لیاقت وئر ! دوه نیزی نئچه یه ساتیرسینیز؟ بیر گون سئوگیلی پیغمبریمیز حضرت محمد (ص) یولداشلاریله بیرلیکده بیر کوچه …ادامه نوشته »
قاری ایله تولکو
قاری ایله تولکو (تورکو ناغیل) بيری وارميش بيری يوخوموش. بير قاري ايله بيراينک وارميش. دار- دونيادا قارنين تکجه بو اينگی واريدی و اونون سودون ساغييب، ساتييب، روزگارين گئچيردردی. گونلرين گونونده قاری سودی ساغديکدان سونرا، سود قاپاغين قويوب باشقا ايشلرينه مشغول اولور. گونلردن بير گون، قاري گئنه سودی ساغييب سود قاپاغين قويوب ائو ايشلرينه مشغول اولور، ايشلرين قورتارديقدان سونرا گئدير سودی …ادامه نوشته »
آذربایجان اوشاق ناغیل لاری
آذربایجان اوشاق ناغیل لاری گؤزل و اوخومالی تورکو ناغیللاری ناغیللارین لیستی: جیرتدان اوچ کئچی بیلندر شنگولوم، شونگولوم، منگولوم خوروز زحمت سیز چؤرک یئمک اولماز تولکو، تولکو، تونبه کی آج قورد لوقمانین شاگردی سیچان و پیشیک تولکو و حاجی لئیلک قاچاغان دووشان تورکجه -فارسجا سؤزلوکادامه نوشته »
چیل مادیان (تورکو ناغیل)
چیل مادیان (تورکو ناغیل) بیری واریدی، بیری یوخیدی، گؤیون آلتیندا، یئرین اوستونده بیر شاه اوغلو واریدی. بو شاه اوغلونون بیر گؤی آتی واریدی. شاه اوغلو هر گون آتینی مینر، میدانا چیخیب شهرین بوتون یاخشی آت میننلرینی چاغیراردی. آتلیلار ییغیلاردیلار. شاه اوغلو آتلیلارلا جیدیرا چیخاردی. جیدیردا شاه اوغلونون گؤی آتی بوتون آتلیلاری گئچردی. شاه اوغلونون بیرده گؤیچک بیر باجیسی واریدی. شرط …ادامه نوشته »
بایرام (تورکو ناغیل)
بایرام (تورکو ناغیل) نوروز بایرامی گلمه میشدن گئتمیشدی. او قدر ائو سیلیب سوپورمکدن، او قدر ماراقلا یددی لؤوون آلیب آخیر چرشنبه نی گؤزله مکدن، شال ساللاماقدان، یومورتا دؤیوشدورمکدن، گؤروشه گدیب گلمکدن، بایراملیق آلیب وئرمکدن، دای خبر یوخدو. بایرام گونلری پیسدن-یاخشیدان یئل کیمی گلیب کئچمیشدی. مدرسه لر آچیلیب کیلاسلار قورولموشدو. اوشاقلار گلیب بیر-بیر اینشالارین اوخویوب یئرلرینده اوتوروردولار. اینشانین قونوسو ((نوروز بایرامی …ادامه نوشته »


text:
دنیز کوبوکو - ۲۰۱۷ مسابیقهسی چرچیوهسینده «هاوا هدفینه آرتیلرییا آتیشی» اوزره ۲-جی اپیزود اجرا ائدیلیب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، یاریشلاردا ایشتیراک ائدن روسییانین «گراد سویاژسک» کیچیک راکت گمیسی و ایرانین «جؤشن» راکت کاتری هاوا هدفلرینی محو ائدرک تاپشیریغی یئرینه یئتیریبلر.
آذربایجانین گ-۱۲۴ گؤزتچی و قازاخیستانین «ساریارکا» راکت آرتیلرییا گمیلری ایسه گمی هیتلریندن آسیلی اولمایان سببلردن هدفلرده یارانان تکنیکی ناسازلیغا گؤره تاپشیریقلاری نؤوبتی گون اجرا ائدجکلر.
بو گون ایسه گمی هیتلری مسابیقهنین «اوزن مینایا آرتیلرییا آتیشی» اپیزودونا قاتیلاراق مینالاری تقلید ائدن هدفلرین محو ائدیلمهسینده یاریشاجاقلار.


text:
آمریکانین کالیفورنییا ایشتاتینین اوچ آیری ایشتاتا پارچالانماسی ایله باغلی سس وئرمه نویابرین ۶-دا کئچیریلجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «فوکس نیوس»ا آچیقلاماسیندا کالیفورنییا ایشتاتینین کاتیبی آلکس پادیللا دئییب. او، بو بارهده یکون قرارین ۲۸ ایوندا وئریلجیینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، بو تشببوس آمریکالی اینوستور تیم درئیپئر طرفیندن ایرلی سورولوب. تشببوسه اساساً، ایشتات مرکز، جنوب و شیمال ایشتاتلارینا بؤلونمهلیدیر. یئنی ایشتاتلارا وطنداشلارین آد وئرمهسی گؤزلنیلیر.
لاییحهنین کنگرس طرفیندن تصدیقلهنمهسینه ده احتیاج وار.


text:
تلی ساوالاس
تلی ساوالاس (اینگیلیسجه: Telly Savalas) آمریکالی اوْیونچو. ۲۱ ژانویه ۱۹۲۲ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۲ ایل عؤمر ائلهییب و ۲۲ ژانویه ۱۹۹۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اؤز تحصیلینی کولمبیا بیلیمیوردودا بیتیرمیش. 1950–1994 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Telly Savalas»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تلی ساوالاس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
دونیا فوتبولونون جانلی افسانهسی پئله حاضردا فوتبول اویناسا، هانسی کلوبون دوشرگهسینده اولا بیله جه یینی آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده ره ته اینفورماسییا یاییب.
«دئمک چتیندیر. تخمینی دئسم، یالنیز «بارسلونا» ایله موقاویله باغلایا بیلردیم. چونکی اونلار دا «سانتوس»اون تاکتیکاسی ایله اویناییرلار. دوشونورم کی، کاتالونییادا اویناماق منیم اوچون راحت اولاردی»، - پئله دئییب.
فوتبول افسانهسی همچینین «بارسا»نین هوجوم خطیندهکی لیونئل مئسسی و لویس سوارئزله بیر-بیرلرینی چوخ یاخشی باشا دوشهجکلرینی، کوماندایا کناردان یالنیز «لیوئرپول»اون برازیلییالی اویونچوسو فیلیپ کووتینیونو گتیرمک ایسته دیینی بیلدیریب.