text:
موضوعات : بسلنمه
دهری یاشلانماسینی(پیری پوست) نئجه گئجیکدیرک
دهرینیزی قوروماق اوچون، سادهجه قوروجو(محافظ) کرملرینه قوللانماغینیز(استفاده) یئترلی (کافی) دئییل،دهرینین بسلنمهسی (تغذیه) ایسه اؤنملیدیر.دهرینیزه بسین(مغذی) موادلاری یئتیرمک اوچون؛یاخشی بسلنمهیینیز گرکیر، اما بو بسین موادلار هانچی قیدالاردا(مواد غذایی) دولودور! گئنللیکله؛بیر ساغلام(سالم) و یومشاق جیلده (دهری) صاحیب اولماق ایستهییرسیزسه؛ گؤی گؤیهرنتیلر،مئیوهلر و تاخیللارا(حبوبات) قوللانماغینیز(استفاده)گرکیر. جیلد یاشلانماسینی (پیری پوست) نئجه(چگونه) گئجیکدیرمک(تاخیر)اولان یوللارینی بیلمک…
یایین اَن دادلی یئمکلریندن اولان دوندورما
یایین اَن دادلی و سئویلن قیدالاریندان(یئمکلریندن) اولان دوندورما هم ده بیزی سرینلهدن تاملاردان بیریدیر. اینسان ساغلاملیغی اوچونده فایدالی اولان دوندورمانین ترکیبینده پروتئین، کربوهیدرات، یاغ کیمی مادهلرله یاناشی آ، د، ای، سی و ب قروپو ویتامینلر، هابئله منیزیم، فسفر، سدیم، پتاسیم، آهن و سینک کیمی مینئراللار(ماده معدنی) وار. دوندورمانین یالنیز ایستی…
چؤرهگی نئجه ساخلامالیییق
تازا یاپیلمیش چؤرهگی هاردا و نئجه ساخلامالیییق،سویودوجو دا ساخلامالیییق یوخسا فریزئرهده.چؤرهگی نه دورومدا ساخلامالیییق! چؤرهگین، سویودوجودا(یخچال) ساخلاماسی (نگهداری) اونون بایاتلانماسینی سورعتلهندیریر.چؤرهگین بایاتلاشماماسی اوچون نه ائتمهلیییک!؟ چؤرهگین بایاتلانماماغی اوچون؛ چؤرهگی ایستی ویا چوخ سرین دورومدا(وضعییت) ساخلامالیییق.چؤرهگین نشاستاسی، ایستی و یا چوخ سرین دورومدا بایاتلانماز (بیات نمی شود) . سویودوجون سویوقلوغو، چؤرهگین…
بایرامدا نئجه یئیک و ایچک
بایرامدا چوخلو گئت گللر اوچون ؛بسلنمهییمیزی(تغذیه) اؤنومسهمیریک(اهمین نمی دهیم) بو اوزدن سونرالاریانلیش بسلنمهنین ضرر و زیانینی چکمهلی اولوروق.بو ضرر و زیانلارین سونوجو؛قان یاغی و قان باسینجین چوخالماسی اولور.شوکولات و دادلی لارین حددن آرتیق توکتیمیندن(مصرف) چکینینş (خودداری کنید)دادلیلارین یوخاری کالوریلری، اینساندا توخلوق(سیری) حیسسینه ندن اولور !بواوزدن آنا یئمک اوچون یئترینجه(به قدر…


c: text/html

text:
سیتاره بختی قااااره
سوسن نوادهرضی
(دیالوگلار و اننهنین تعریف ائلهدیگی ناغیل تبریز آغزی ایله یازیلیب)
اننهم نم نه عجب حمد سورهلرینی اوخومادان، اؤلولری بیر- بیر بهشته گؤندرمهدن، “آللاه صت هَزار مرتبه شوکر”- دئییب باشلادی «سیتاره بختی قاره» ناغیلینی تعریفلمهیه:
-گوننرین بیر گونونده، شاه آبباسین دوربونونده، بیر قیز واریدی، آدی سیتاره ایدی. سیتاره هم یاخجی قیز ایدی، هم گؤزل ایدی، هم الایشلی ایدی، همده ائوین بیری بیدانا قیزی ایدی.
– اننه خانیم! جیرتدان نغیلینی دئیهجاغیدین هاااا…
-دی کَس سسین. یوم گؤزووو، عغلیمه بو گلدی!
“یاخجی” دئدیم، گؤزومو یوموب گیردیم اننهنین قوینوندا اولدوم سیتاره…. اننه زینه زینه کورهگیمه چالیب داوام ائلهدی:
-سیتاره هر گون گئدردی سو کوزهلرینی چایدان دولدوروب گتیرردی. هم ایشماغا، همده ال- اوزلرینه، قاب- قاشیغا سو آخیتماغا.
-چای ائولریننن چوخ اوزاغیدی.
-بیر آز واریدی دا…
-به یورولمازدی؟ ددهسی نیه گئدیب گتیمزدی؟!
-آی قیز دیلیوی قوی قارنیوا، نغیلیمی دییم… گونلرین بیر گونونده، سیتاره اَییلمیشدی چایدان کوزهسینی دولدورسون، سودان غریبه بیر سس گلدی “سیتااااره بختی قارهههه! سیتااااره بختی قارهههه!”
بونو دئینده توکلریم بیز- بیز دوراردی، قیسیلاردیم اننهنین بؤیرونه، قورخومنان زاغ- زاغ اسردی اورگیم. گؤزلریمی برک سیخیب یوماردیم، سانکی آچسام سسین صاحبینی گؤرهجاغام.
-سیتاره سسی ائشیتماخ همان قورخوسوننان سو کوزهسی الیننن دوشوب چایا سیندی. او طرفه باخدی، بو طرفه باخدی، قالخیب یئیین قاشدی ائولرینه، هئشکیمهده هئشزات دئمهدی. ننهسینهده یالاننان دئدی یولدا ییخیلدیم کوزه سیندی. ننهسی بیر آز دئییندی اوتدی.
-به دییردین سیتاره یاخجی قیزدی؟ یاخجی قیز یالان دانیشار؟
– ویرقینا باخاااا! دا خط اولمادی کی! یوم گؤزون… صاباحیسی گون گینهده سیتاره کوزهسینی گؤتوروب گئتدی چایا، کوزهنی دولدوردی، اَییلدی اوزنه بیر شاپبا سو ویرسین، گینه سودان بیر سس دئدی: “سیتااااره بختی قارهه هه! سیتااااره بختی قارهههه!” یازیخ قیزجیغاز، قورخوسوننان گینه کوزهسی الیننن دوشوب اوغوم اوغوم اولدی. دوردو قاشدی ائولرینه ساری. رنگی بَتی آتمیش، ال- ایاغی سیلکلهنیردی. آما گینهده قورخوسوننان هئشکیمه هئشزات دئمهدی.
-اننه! آدام گرح هر زادی دییه دا؟!
-هن به؟! اوشاق گلر هر سؤزون دده- ننهسینه دییر.
-قوی من سنه دییم دا!……
-کول اوقَتیمه! گؤزلریم آیدین! قیز گینه نه اوت یاغدیرمیسان؟! نه فساد تؤرتمیسن گینهده؟ سن منی دیری دیری گورا سوخاجاقسان آخیرده! گئدهجام قالام عمین گیلده، دا سنین اننهن اولمیهجام.
-دا بس منده سیتاره بختی قاره کیمین هئشزات دئمیهجام هئشکیمه. هئش سنهده دئمیهجام سیرتیخ سوره گیلده نه گؤردوم!
کورَگیمی دومسوکلهدی، آغزینی بوزوب دئدی:
-کؤپهیین قیزی به سن سیرتیخ سوره گیلده نه پ… یییسن؟ دئمهمیشم هر ائوه دورتولمز آدام؟!
گینه بؤیرومه بیر دومسوک ایلیشدیردی.
-سن خلقین ائوینده نه قئییریسن؟ قیز اوشاغی دا سوخولار اونون بونون ائوینه؟
داها بارانی قویموشدوم، ایندی گرک آفتافا گؤتوروب بیر تهر یووایدیم بارامی!
-ائولرینه گیرمهدیم کی آخی، دامنان گؤردوم؛ سیرتیخ سوره اوتوموشدی حوضون ایچینده، آعا کَلبلیده مشکفهینن سو تؤکوردی باشینا!……..
اننهمی ائله بیل ایلان چالدی بیردن بیره! قالخیب اوتوردو یئرینده.
-لا ایلاهه ایلهللاه… لا ایلاهه ایلهللاه…آللاه شئیطانا لعنت ائلهسین!
یازیغین نفسی کسیلیردی.
“آللاه بو نه پ…ایدی یئدیم. آغزیمدا لپه ایسلانمیر! کاش منده سیتاره کیمین گیزلهدئیدیم سؤزومو”. ایتین کیمین پئشمان اولموشدوم. “نئجئلییم آللاه؟ ایندی نه دانا بیلهجام، نهده دییه بیلهجام!”
اوندا بیلمزدیم دول آرواد یانی نمنه، آما ائشیتمیشدیم دئیردیلر سیرتیخ سوره دول دور! محلهمیزین مچیدینده چای تؤکردی. مچیدی سیلیب سوپورردی. اوروجلوقدا بالالی- بؤیوکلو قیزلاری ییغاردی باشینا شرعیاتدان دانیشاردی. اونون شرعیاتی انواع اقسام غسل لاردان عبارت ایدی. هر ندن دانیشسایدی، گینهده سؤزو بوروشدوروب غسل-ا چاتدیراردی! و اونون آللاهی دا چوخ قورخمالی ایدی. اونون بیزه ترسیم ائتدیگی آللاهدا نه رحمانلیق آثاری واریدی نهده رحیملیک. فقط غضب ائلهییب بیر اوجدان جهنمه گؤندرردی بندهلرینی.
آعاکَلبَلیده او بیری کوچهنین آغزیندا قند- چای ساتاردی. آلچاق بوی، قارینلی، میزی (موذی) باخیشلی، قیرمیزی صوفَت بیر کیشی ایدی. دئیردیلر چوخ تقوالی دیر. من بیلمز ایدیم تقوالی یانی نمنه، آنجاق اونا پول وئرنده دیشلرین منه آغاردیب، الینی باشیما چکمهسیندن اورپهنردیم، ایرگهنردیم.
نه باشیزی آغریدیم، دوردوم پنجیر ایچیندن بیر دفعهده اننهنین چوباغالتیسی ایله پاپریزینی، بیرده کیربیتینی گتیردیم وئردیم الینه. اؤزومده اوتدوم یانیندا حیرصینه توستو وئرسین بیر آز!
ائله کی حیرصینین آلووشو بیر آز آلیندی دئدیم:
-توپ گئتمیشدی داملارینا، چیخمیشدیم توپوموزو گتیرم…
-سن چوخ آننامامیشدین. سن چوخ غلط ائلهمیشدین. سن چوخ…استافوروللاه!
-من نه بولوم سیرتیخ سوره لوت اولوب اوتوروب حوضدا؟!! بیده کلبلی داللاحدی اونی یووندورور!!!
– دی اوزاتما سؤزو. گیر یئریوه.
یازیق اننهمده جیح قالمیشدی، بیلمیردی نه دئسین. سیگارینی چکدی، چوباغالتیسینی آپاردیم قویدوم گینه پنجیر ایچینه، گلدیم اوتانماز اوتانماز دئدیم:
-هن بیول نولدی سیتارییه؟!!
اننهنین حال- هاواسیدهییشمیشدی. اویوب فکره دالمیشدی سانکی. گئرچهیی گؤرموشدوم. ائرکنده اولسایدی، گؤرموشدوم. بلکهده منیم سوروشمادیغیم سوالا، جواب آختاریردی ذهنینده.
-هن بالاسی. قیز اوشاغی بؤینده گرک اؤزوننن چوخ موغایات اولا. سنده بؤیوموسن، دام- باجادا گزمک وختین سووشوب. دا کلبلیدنده شئی آلماغا گئتمه، ددهن اؤزو آلیب گتیرر.
-سیتارهنی دئه با. کلبلینی اؤتور.
ائله کی اَننه نین حیرصینین آلووشو بیر آز آلیندی دئدیم:
-توپ گئتمیشدی داملارینا، چیخمیشدیم توپوموزو گتیرم…
-سن چوخ آننامامیشدین. سن چوخ غلط ائلهمیشدین. سن چوخ…استافوروللاه هااا!
-من نه بولوم سیرتیخ سوره لوت اولوب اوتوروب حوضدا؟!! بیرده، کلبلی آخی داللاحدی اونی یووندورور؟!!!
– دی اوزاتما سؤزو. گیر یئریوه.
یازیق اننهمده جیح قالمیشدی، بیلمیردی نه دئسین. سیگارینی چکدی، چوباغالتیسینی آپاردیم قویدوم گینه پنجیر ایچینه، گلدیم اوتانماز – اوتانماز دئدیم:
-هن بیول نولدی سیتارییه؟!!
اننهنین حال- هاواسیدهییشمیشدی. اویوب فکره دالمیشدی. اونون ایستمه دیگی بیر گئرچهیی گؤرموشدوم. ائرکنده اولسایدی، گؤرموشدوم. بلکهده منیم سوروشمادیغیم سوالا، جواب آختاریردی ذهنینده.
-هن بالاسی. قیز اوشاغی بؤینده گرک اؤزوننن چوخ موغایات اولا. سنده بؤیوموسن، دام- باجادا گزمک وختین سووشوب. دا کلبلیدنده شئی آلماغا گئتمه، ددهن اؤزو آلیب گتیرر.
-سیتارهنی دئه با. کلبلینی اؤتور.
-هن، بالا. سیتاره هر سفر چایدان سو گتیماغا گئدنده بو سسی ائشیدیردی. آخیرده بیر گون اوتورب ننهسینه قضیه نی دئدی. ننهسیده اوتوروب سیتارهنین ددهسینه تعریفلهدی. خئیلک سالدیلا، چیخدیلا، آخیرده کیشی گئتدی ائششهیین ساتدی بیر کؤششک آلدی. چول- پالازلارینی یوکلهدیلر اونا، سیتارهنیده میندیردیلر اوستونه، یولا دوشوب کؤشدولر اورالاردان…
آز گئتدیلر- چوخ گئتدیلر، آخشام اولدو یورولدولار. یئتیشدیلر بؤیوک بیر باغا. پالاز سالیب دؤشندیلر باغین دووارینین دیبینده. باغین دوواری چوخ اوجئیدی. قاپیسی دا قالا قاپیسی کیمین ایدی. باخیب گؤردولر سولاری قورتولوب. او یانا باخدیلا، بو یانا باخدیلا، چایدان- چشمهدن گؤرمه دیلر. دووارین دالیندان سو شیریلتیسینین سسی گلیردی. کیشی گئتدی باغین قاپیسینی ها چالدی، ها چالدی، گلیب آچان اولمادی. بیر آز گئشدی سیتاره دئدی:
– من چوخ سوسوزام. قوی دوروم منده بیر قاپینی دؤیوم گؤروم بلکه باغ صاحابی ائشیدیب گلیب آشدی.
سو کوزهسینی گؤتوروب گئتدی. قاپینی چالاندا گؤردی قاپی اؤرتوحدی. یاووَججه قاپینی ایتهلهدی، گیردی باغا، کوزهسینی سالدی چایدان سو دولدورا، گینه بیر سس دئدی: “سیتاره بختی قااااره…سیتاره بختی قااااره”.
کوزهنی تولازلادی یئره، قاشدی قاپییا ساری، قاپی اؤز- اؤزونه ایشکیللندی. آغلادی، قیشقیردی، ننه- ددهسینی چاغیردی. هر نئینهدیله قاپینی آچانمادیلا. سیتاره قالدی قاپینین او یانیندا، بولار قالدی بو یانیندا… ننه- ددهسی بیر نئچه گون دؤزدولر، نه دوواردان آشا بولدولر، نه قاپینی آچا بولدولر، دئدیلر دا گومان ائله بو قیزین بختی قره ایمیش. آغلیه- آغلیه، بوینو قینیندا، قئیتدیلر ائولرینه.
سیتارهده آغلادی- آغلادی، آخیرده گؤردی آغلاماقدان ایش چیخماز. دوردی باغی گزیب آختارماغا. گؤز ایشلهدیخجا میوه آغاجی ایدی، گول ایدی، گؤی- گؤیرنتی ایدی. بیر آز آغاجلاردان میوه زات دردی یئدی، عغلی گلدی باشینا. گؤردو باغین اورتاسیندا بؤیوک بیر ائو وار. باخدی، ائوین قاپیسی اؤرتوح ایدی. اوتاق، اوتاق ایچینده،دهلیز،دهلیز ایچینده…هر یئر دریلی- دوزولی، دؤشهنَحلی، نمنه گؤزللیخدا، گزیب دولانماغینان قورتولوب باشا چاتان دَیی. اوتاقلارین بیرینین آراسیندا، سال داشین اوستونده گؤزل بیر جوان اوغلانی اوزاتمیشدیلا. ائله بیل یاتمیشدی، جانینا دا نم نققده ایینه باتیرمیشدیلا. باشی اوسته بیر کاغاذ قویموشدولا. قیز کاغاذی گؤتوروب اوخودو، یازمیشدی هر کیم قیرخ گون، قیرخ گئجه بو اوغلانا قرآن اوخویوب، ایینهلری جانیندان چیخارتسا، اوغلان آییلاجاق، اؤزوده وارینی یوخونی، باغینی، هر نهیینی اونا وئرهجاخ. قیز، اوغلانی گؤرجاغ، هم اونا اورگی یاندی، همده اونا ویریلدی. هر سحر دوروب ائوی- ائشیگی ییغیشدیراردی، بیر از باغدا گزردی سورا گلیب اوتوراردی اوغلانین باشی اوسته قرآن اوخویوب، ایینهلری جانیننان چیخاردیردی. بیر گون باغدا دولاناندا گؤرر دووارین دالیندا کنیز ساتیللا. اؤز- اؤزونه دییر: “یاخجی اولار با، بیر کنیز آلارام هم ایشلرده منه کؤمح ائلر، همده تح قالمارام.” بیر کوزه واریدی، گئدر اوننان بیر قیزیل سیککه گتیریب وئرر، بیر قره کنیز آلار، گتیرر. قره کنیز گیزلینجاخ قیزی گودر، سیررینی بولر، آما سسینی چیخاتماز. قیرخیمینجی گون اولاندا، قیزین یئماغینا داوا قاتار قیزی یوخلادار، اؤزو گئدر قرآنی قورتاریب ایینهلری چیخاردار. آخیریمینجی ایینه چیخاندا، اوغلان آسقیرار یوخودان آییلار، گؤرر قره کنیز گؤزو یاشلی بونون باشی اوستوندهدی. ائله بولر قره کنیز بونو دیریلدیب. توتار قره کنیزی باسار باعرینا، اوزوننن- گؤزوننن اؤپر، اونو اؤزنه گلین ائلر. قره کنیزده سیتارهنی گؤرسهدیب، دئییر بو دا منیم کلفتیم دی. سیتارهده نه اینر، نه دینر، گؤز یاشلاری ایچینده آلنینین یازیسینا باش ایَر.
گوننرین بیر گونونده، اوغلانا بیر ایش چیخیر، دییر گرک شهره گئدم. آروادیننان سوروشار نه ایستیسن سنه گتیرم؟ قره کنیزده مین جوره پار- پالتار، انیک- کیرشان، اوزوک- بیلرزیک، باشماق، جوراب….. دا عغلینه گلنی ساییب، دییر بولاری آل منه. سورا اوغلان گئدر سیتارهدن سوروشار. سیتاره دییر من هئشزاد ایسته میرم. اولسا بی دانا صبیر داشی آل گتی منه. کیشی گئدر شهره، ایشلرین گؤرر، یولون سالار بازارا، آروادینین دئدیخلارینی آلار. سورا اوردان- بوردان خئیلک سوراخلاشاننان سورا، بیر قوجا کیشینی گؤرسهدرلر. صبیر داشی فقط اوندا اولار دییرلر. اوغلان داشی آلاری، قوجا کیشی اوغلانا دییر، بونو هر کیمه آلیسان بؤیوک دردی وار اورگینده. قاپی دالیندا گیزلن دردینه قولاق آس. سؤزلری قورتولاندا چیخ ائشییه داشی آل یئره چیرپ یوخسا اوریی پاتدار.
اوغلان گلر ائوینه، اروادینا آلدیقلارینی وئرر، او دا بتر سؤیونر. سورا دا صبیر داشینی آپاریب وئرر سیتاریه.
گئجه اولار، اوغلان بارماغینی کسر یاراسینا دوز تؤکر یوخوسی آپارماسین. آروادی یاتاننان سورا، ایاخلارینی دره- دره گئدیب قاپینین دالیسیندا دوروب قولاق آسار. گؤرر آغلاماق سسی گلیر. قولاغینی دایار قاپییه، گؤرر سیتاره صبیر داشینن درد-اوت ائلیر، باشینا گلنلری بیر به بیر ساییر، داشا دییر یا من سینیم، یا سن سین. سؤز اورا چاتیر کی، بیر قره کنیز آلدیم، گلیب منی توولادی، اوتوز دوققوز گوننن سورا منی یوخویا وئریب منیم یئریمی توتدی…بونو دئییب هؤکورتمه ویریب آغلیاندا، اوغلان قاپی دالیسیندا چیخیب گلیب سیتارهنین الیننن داشی آلیب جیرپدی یئره، سورا قیزجیغازی قوجاخلادی، اؤپدی، دئدی منی بغیشله. قره کنیزیده باغلادی بیر ائششهیین قویروغونا اؤتوردی چؤللره.
یئدی، ایشدی، مطلبیه یئتیشدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اوزون زامانین سؤزودور سنی سئودیییم. یانی من بیلمیردیم آدی کیم
اولاجاق، بویو نه قدر، هانسی شهردن، کیملردن نه دیلده دانیشاجاق بیله. اما اوزوم اوزوملوکدن شارابا چیخان کیمی بیلیردیم بیر جانا
دوغرو گئتدیگیمی. قورخوردوم دا آرادا سدلر اولا، هئچ زامان یئتیشه بیلمهیم
شرابا. حتی او یاخین آدالاردا کیمیلر منی آلدادا، یا من اؤزومو و من کیمیلری
آلدادام. آنجاق او اصیل دئدیگیمیزین دادینی دیشلریم تانییارمیش. بونو بیلردیم،
بیرینجی قوشون اوچوشونا وورولدوغدان برییمیش یوخسا بیرینجی سو شاریلتیسینا
باییلدیغیمدان، دوزگون بیلهنمیرم
آغریلارینی الینه آلیب جسارتله اونلارا باخیردین. لعنت اولسون
دئییردین. گؤزونو یوموردون آغریلاردان قاچماغا دئییل، اونلارین ماهیتینه
فیکیرلشیردین. بیر دونیالیق شرق غرب گلهنکلرییله توتوشدوروردون. اؤزوندن یولا
چیخماق ایستیردین هر شئییله قارشیلاسان، دوز اوزلرینه باخیب ساواشاسان و سونرا
یارالارینا دوشوردون، دوشونوردون، بلکه یارالارینی باغلایان بیریسینی ده ایستهمیردین،
بیریسی اولا بو یارالارین درینلییینی بیر بیله، هه بیله، ائله بو قدر. حتمن
اطرافینداکیلار دا ملاقه ایله اؤلچوردولر هر شئیی، یا دولارلارین اوزانیسییلا،
یورو دا سون گونلر گوندمه گلمیشدی، و ان بؤیوک شیفره، چکلرین شیفرهسییدی.
پیشیک آتیلیب پنجرهدن گئدیردی. چیخیردی آغاجا، کیمسهیه حیساب وئرمهیهجکدی،
بونا دا دوشونموشدون. سون زامانلار دیله سیغینمیشدین، یارالارینی موطلق
توخویاجایدین بو سطیرلرده. بؤیوک آنان تبریزین هانسی بازاریندان گلن خامالاری
یاخشی تانییارمیش، هانسینی اورتالیق سالسین خالچایا هانسی پوتا، چیچگین ایچ
قارالارینا سورمهای می چالسین قارا می؟ سن سؤزجوکلری بیر شرقی قادینین سلیقهسییله
چالاجایدین سطیره، لعنت اولسون بو قادینلیق تاریخی نییه بئنیمدن سییریلماییر بیر
یانا، و سؤزجوکلر سطیرلری بزهییردی، قادینین یئنی کاراکتئری او آجی گؤزللیک
دوزولورودو سطیرلره.
تام سئودیییم آجییا دوغرو گئتدیییمی بیلیردیم، شرابا دوغرو یولا
چیخمیشدیم، سؤزجوکلرین باییلدیردی منی، گئجه دووارینین اوزرینده یازیلارینا
باخیردیم آی ایشیغیندا. بیر آددیم یاخینلاشیب بیر آددیم گئری قاییدیردیم، یئریمدهجه
دایانمیشدیم می؟ چیچکلرین آراسینی سورمهلی چالمیشدین، تام قرار وئرهجهیین لحظه
ده قارانلیقدان قاچا بیلمیشدین. چیچکلرین آراسینا یالنیز آریلار باش قوشار. اوچا
اوچا قرارسیزجا. بو قرارسیزلیق اونلارین اوچوش گؤزللیکلرینی پوزمایاجاق قدر گیزلی
اولارجاسینا اوچوب چیچکلری آرارلار. امین دئییلیم بیر آری قدر بیر بال آریسی قدر
اوچوشوم گؤزل ایدیمی، بیر جئیران قدر حئیرانلیغین اوفاجیق اولسا دا یادیما گلیر.
بیر گئجه دووارین اوستوندن اوچوب گلمیشدیم. بلکه ده دنیزین روحو منی ایتهلهمیشدی،
آخی هئچ زامان اوچدوغومو، نییه بو قراری وئردیییمی خاطیرلامیرام.
آغریلارین الینده ایدی، اونلارا باخیردین. بیر اویونجاق کیمی.
- اونلاری گتیر اوینایاق
- نه؟
- باخ من ده گتیرمیشم، گل قاتاق بیر بیربیرینه، هامیسییلا باهم
اوینایاق.
قونشوموزون قیزی 8 یاشیمدا آرخ باشیندا گولومسهین کیمی گولومسهمیشدین،
سونرا سن اوینا، من باشیمی داراییم گلرم دئمیشدین.
من گتیرن آغریلارین ایچینده داراقدا وارایدی؟


text:
بو قوشون آدی نهایدی؟ خسرو باقرپور چئویرن: ائلدار موغانلی قیزیل نار غروبون سونلوغوندا بوتؤولشدی و قوندو سول قولوما غروبلا نارین شاهیدی کپنک؛ قریبه بیر نارینجی اییلهدیم سحرهدک و ظولمت باغلارینداکی انجیر شیرینلیگی سنین توختاقلیغینین آیدین سحری دادیندایدی. نه بویلودور بو باغ! دؤزوملو اولدوم سینهمین سوموکلریندن گؤی اوزوملر گؤیردی. بیر ایچیم ایچدیم دورو ماهنیندان؛ یورغون یوخوندا قیزیل بیر آلمانین سینهسینده دؤیونن- ...Read More »
احمد شایا (آلاو)؛ آذربایجان مفتونو و اینسانلیق وورغونو / ائلدار موغانلی
احمد شایا (آلاو)؛ آذربایجان مفتونو و اینسانلیق وورغونو ائلدار موغانلی گیریش آذربایجان ادبیات تاریخینین کئچن یوز ایلینی واراقلادیقدا، اونون معین تاریخی دؤورده اؤزونه مخصوص اجتماعی- سیاسی آب و هاواسیلا عرصهیه گلن ادبی مدنی بیر نسیلین پرنسیپال داواملیلیغینی و معین بیر ادبی آخیم پرنسیپلرینه دایانماسی و ادبیاتین جمعیتدن آیریلماز بیر وارلیق کیمی تعریفلنمهسینین عیانی شاهدی اولوروق. بو اجتماعی گئرچکلیک تفکورونه دایانان ...Read More »
نارین سئوینجینده اؤلمک! / خسرو باقرپور- چئویرن: ائلدار موغانلی
نارین سئوینجینده اؤلمک! خسرو باقرپور- چئویرن: ائلدار موغانلی من دانلاقلارینی ائشیتمکده دؤزوملویم؛ آییقلیغینی، کئفلیلیگینی دوشونمهدن! کدرلرینی سیلمکده صبیرلییم؛ و سئوینجدن اؤلورم یاناقلارین نارین سئوینج رنگینه چالاندا. من، سسینین رنگینی دورولدان بیر کیچیک سئوینجله بئله قناعتلهنیرم و جانیم دولور گولوشونون خوش سسیندن. من سوسماقدا صبیرلییم؛ سسسیزلیکده؛ صبیرسیزلیکده؛ یانمیش قامیشلیقدا؛ و بیر یانیقلی نی نالهسی کیمی جوشمادان دویوزدورورام سنی ماهنینین دورو آخاریندان. من ...Read More »
۲۹ بهمن؛ تبریز نغمهلی سطیرلر / ائلدار موغانلی
۲۹ بهمن؛ تبریز نغمهلی سطیرلر ائلدار موغانلی آذربایجان خالقینین ایران تاریخینده قویدوغو قهرمانلیق ایزلری خالقلارین یادداشیندان پوزولماز ایزلر اولوبدور. آذربایجانین کئچمیش یوزایللیک ایران سیاسی، اجتماعی تاریخینده اونودولماز رولو اولوب و بیر سیرا تاریخی حادثهلرده اوینادیغی رول اعتباریله بوتون شرق اؤلکهلرینه اؤرنک کیمی اؤزون تانیتدیریبدیر. معاصر تاریخیمیزده شرف گونشی کیمی پارلایان بؤیوک اجتماعی و سیاسی دگیشیکلیکلر، آذربایجان خالقینین و ائلهجهده قهرمان ...Read More »
قارانقوش/ ائلدار موغانلی
قارانقوش ائلدار موغانلی “دالغا” موسیقی گروهو و سئویملی صنعتکار اوستاد عاشیق “چنگیز مهدیپور”ون شرفینه یووالانیب بیر سئودانین گؤزونده ایلک باهارین سوراغیندا قارانقوش. بولود- بولود نغمهلرین اویودور گیلهلرین یاتاغیندا قارانقوش. تئللرینه یاشیللیقدان خال دوزور نغمهلری ماویلیکدن سوزولور قانادیندان ایشیق دامیر، نور سوزور قیزیل گولون یاناغیندا قارانقوش. بیر سئودانین اومیدینی بسلهین سئوگیلیلر پیچیلتیسین سسلهین باهارلانیر گلیشیله بو وطن بزهننده نووراغیندا قارانقوش. دالغا- ...Read More »
آردیجیل مبارزه شاعری؛ مظفر درفشی(حیاتی و یارادیجیلیغی) / ائلدار موغانلی
آردیجیل مبارزه شاعری؛ مظفر درفشی(حیاتی و یارادیجیلیغی) ائلدار موغانلی گیریش آذربایجان ادبیاتینین انکشاف پروسسینده علامتدار حادثه کیمی اؤز اهمیتینی بوگونده ساخلایان، ۲۴-۲۵ینجی ایللرده ۲۱ آذر نهضتی آدیلا تانینان تاریخی حادثه اولموشدور. بو حادثه تکجه ادبیاتیمیزین چیچکلنمهسینده یوخ، معارف و مدنیتین بوتون ساحهلرینه قویدوغو تعیین ائدیجی تاثیری باخیمیندان، معاصر ادبیات، اینجه صنعت و عمومیتله مدنیت تاریخیمیزین پوزولماز قیزیل ایزلرینه چئوریلیبدیر. آدی ...Read More »
“سن منیم اؤزومسن” / ائلدار موغانلی
“سن منیم اؤزومسن” ائلدار موغانلی -“اؤزوندن موغایات اول!”- دئدین؛ سوزولدو پنجرهمدن- یاغیشلی گونلرین سوسغونلوغو؛ سریلدی سینهمه- فاطما ننهنین توخودوغو. پنجرهم آیازلیغا قوووشدو؛ کؤورک باختیما بنوؤشه دوشدو؛ “بنؤوشه بنده دوشدو”… -“اؤزوندن موغایات اول!”- دئدین؛ اوچوش جیزگیلرینی اوخشادی دؤیونتولریم، دان یئرینین یاناقلارینی اؤپدو سحریم؛ دورنالارین اوچوشونا سپدیم “قیزیل آلما” توخومو، عطرینه بویادیم واریمی، یوخومو؛ ایندی دؤرد اللی قورویورام- بنده دوشن بنؤوشهنی، و ...Read More »
“شاعرلر مجلسی”ندن یادگار ایکی قوجامان شاعریمیز (هاشیم ترلان و مظفر درفشی)/ ائلدار موغانلی
“شاعرلر مجلسی”ندن یادگار ایکی قوجامان شاعریمیز(هاشیم ترلان و مظفر درفشی) ائلدار موغانلی ۱٫ اؤن سؤز آذربایجان ادبیاتینین انکشاف پروسسینده علامتدار حادثه کیمی اؤز اهمیتینی بوگونده ساخلایان، ۲۴-۲۵ینجی ایللرده ۲۱ آذر نهضتی آدیلا تانینان تاریخی حادثه اولموشدور. بو حادثه تکجه ادبیاتیمیزین چیچکلنمهسینده یوخ، معارف و مدنیتین بوتون ساحهلرینه قویدوغو تعیین ائدیجی تاثیری باخیمیندان، معاصر ادبیات، اینجه صنعت و عمومیتله مدنیت تاریخیمیزین ...Read More »
هله بیلمیرم / ائلدار موغانلی
هله بیلمیرم ائلدار موغانلی نهدن دوشدوم بو سئودایا، وورولدوم بئله، بیلمیرم! ایلک باهارین قارانقوشو- گلرمی دیله؟، بیلمیرم! بو غریبه ایستک نهدیر، گاه یاندیریر،گاه گؤینهدیر؛ باش آلیبدی هارا گئدیر؟- گؤرورم؛ بیله بیلمیرم! یاش آرتیر یاشیم اوستونه؛ قینانیرام: بو نه، او نه؟ کؤلگهدیر باشیم اوستونه، قانشارا گله بیلمیرم. گؤیلرینده قوش اولموشام، بوسبوتون اوچوش اولموشام، سئوداسینا توش اولموشام؛ کؤنولدن سیله بیلمیرم. ایکی باشلی ...Read More »
منیم اولدوزوم / ائلدار موغانلی
منیم اولدوزوم ائلدار موغانلی بورویوبدو گؤی اوزون قورخولو بیر زیل قارا، گئجه چیخاندا چؤله باخیرام اولدوزلارا. آنام دئییر: “-گول بالام هامینین وار اولدوزو؛ هله چوخ اولدوز وار کی، گؤرمور اینسانین گؤزو.” گئجه گؤیو بزهییر گؤزل اولدوز، گؤیچک آی؛ بیلمیرم اولدوزلاردان هانکی دوشوب منه پای. آنام یئنه دانیشیر: “-هامینین اولدوزی وار، سنینده نازلی بالام گؤیده اولدوزون اولار. بالاجا اولدوزلارین- یییهسی اوشاقلاردی؛ ...Read More »


text:
اسنه ماغ اسنه ماغی گتیرر وای سامانلیق داشینا
· کؤرتوددوغون بوراخماز
· قوچ ایت دایی سیناچکر،خاتون قیزخالاسینا
· دین سیزین کی ایمانسیزدی
· اولمه اششکیم یونجابیتینجه
· بوشلی بوشلونون ساغلیغین ایستر
· مالین بک ساخلاقونشون اوری توتما
· چولمک دیغیرلاناردوواغین تاپار
· اصیل ایتمزیاغ ایئیمز
· مال گئدربیریاناایمان گئدرمین یانا
· دالدان آتان داش تؤپوغادئیر
· سؤزسؤزی گتیررآرشین بئزی
· چک زحمت گؤرلذت
· چؤخ دولانان چؤخ بولر
· دوه اوینویانداقاریاغار
· نانجیبه چالاسی یا گئتمه
· اششک ساتان کؤششک آلانماز
· قونشی پایی یاخچی دی بیرگون سنده بیرگون منده
· قونشی قونشویاباخارجانینی اودایاخار
· خؤروزیؤخویدی سحرآچیلمیردی؟
· جوجه نی پائیزداساناللار
· یاغ یؤغوتداندی،یؤغوت یاغدان
· گلین اؤینویانماز دیئراوتاق ایری دی
· موساهیبین باب ائیله،گؤرن دئسین هابئیله
· قارا قارقانین بالاسی اؤزونه شیرین دی
· ایگنه هامی نی بئزر اؤزی لوت گئزر
· کردالی کردارین ئیئر،کردارسیزلار کؤینک گیرر
· حالواحالوادئمگیلن اغیزشیرین اؤلماز
· چیراخ اوز دوره سینه ایشیق سالار
· دلی دلی یه باخار،چوماغین ایری توتار
· دلی یه یئل وئرالینه بئل وئر
· سوزی آت یئره صاحابی گؤتورر
· سوزی باجان دئمه باجین باجیسی وار
· کار ائشیتمز اویدورار
· آج تویوخ یوخیسندا داری گورر
· دالدان آتیلان داش تو پوخدان دئییر
· اورکن نه قدر اوزون اولسادا دوغاناقدان کئچر
· ایت هورر کاروان کئچر
· ال الی یووار الده اوزو
· دوز یولون یئریه بیلمیر شخملیقدا شلتاق آتر
· قاشینی قائیران دئیردی ووردی گوزینی چیخاردی
· بیچاق دسته سینی کسمز
· ایلان هر یئرده ایری گئتسه اوز یوواسینا دوز گئدر
· -کچل باخار گوزگیه آدینی قویار اوزگیه
· دووه اوینیاندا قار یاغار
· پیشیگین آغیزی اته چاتماز دئیر منداردی
· بیر ساعتدی تنبکی یانیر الان دئیر نه توستیسیدی
· باغدا اریک واریدی سلام علیک واریدی باغدان اریک کوتاردی سلام علیک کوتاردی
· گلین اوینیا بیلمز دئیر اتاق ایریدی
· گلین اوجاقا گلر
· قوناق قوناقی ایسته مز ائو ییه سی هر اکیسینی
· تزه یونجا ائششگه باش آغریسی گتیرر
· سره دن قالان قوتور اولار
· ائل گوجی سئل گوجی


text:
آزدان آز، چوخدان چوخ (۶) رامین جهانگیرزاده ۳۱- بیری وار ناغیل دئییر بیری وار ناغیل دئییر، دئییر کی اولو بابالاریمیز بئله ایدی، ائله ایدی، کئشکه بیر خورتلاتماق دزگاهی اولایدی اولو بابالاریمیزی قبیردن خورتلادیب، یاخالاریندان یاپیشارکن آتایدیق تاریخیمیزدن قیراغا و سادهجه بونو آنلایایدیق کی بیز ائله ایندیدن تاریخیمیزی باشلاماق ایستهییریک. ۳۲- پاه آتوننان سنین! اده میرزوپبا! قاشینی دوزلده بیلمیرسن گؤزونو چیخارتما، ...Read More »
پاییزدا صفالار وار/ حمید آرش آزاد
پاییزدا صفالار وار حمید آرش آزاد یای گئتدی، پاییز گلدی، پاییزدا صفالار وار توز- تورپاغا، هم توستویه دولموش، هاوالار وار باخ «سیما»دا برنامهلره، گؤر نه خبردیر رئکلاملاری وار، بوللوجا «رازِ بقا»- لار وار هردنده «کیلیپ» گؤستریری، حال وئره خلقه باخ، لذّت آپار، گؤر نه ایلان- قورباغالار وار! گل تبریزه، میدان چایینا بیر نظر ائیله ایش ایندی سیچاندان سوروشوب، اژدهالار وار ...Read More »
آزدان آز، چوخدان چوخ (۵) / رامین جهانگیرزاده
آزدان آز، چوخدان چوخ (۵) رامین جهانگیرزاده ۲۱- بیز هارا گئدیریک؟!! دوغوردان بیز هارا گئدیریک؟!! سیزی بیلمیرم آنجاق من ایستهییرم چوخ اوزاغا گئتمهیم، اوزاقلارا اینانمیرام، بلکه ان یاخین یئره گئتمک ایستهییرم، نه ایستانبولا، نه باکییا، نه لوس آنجئلئسه، نه وئنیزه، ته خالام گیله، نه بیبیم گیله، نه عمیم گیله نه ده کی داییم گیله گئتمک ایستهییرم. چوخ زور وئرسم ائله ...Read More »
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۲)خالقین شانسی دووشان ممهسیدیر
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۲)خالقین شانسی دووشان ممهسیدیر أنایین آغزی دولو کفنن آشپازخاندا سینکین باشیندا دایانمیشدی. دوداغینین بوُجاغیندان سوزن کفی هردن بیر ألییله سیلیردی. هر دؤنه دیش چؤرتکهسینی دیشلرینه چکنده اورهیینده ساییردی. هر نومرهنی سایدیقجا دهن دهنلهین تویوق کیمی باشینی دا بیر ترپهدیردی. ساناماق اییرمییه یئتیشجک دیش چؤرتکهسینی سول طرفدهکی دیشلرینه چکه- چکه گئنه ساناماغا باشلادی. حسرتقوُلو گؤزآلتی بیر ...Read More »
«نازلیخالا»نین قیسا یازیلاری / نازلی آقایئو
«نازلیخالا»نین قیسا یازیلاری نازلی آقایئو ۱ بیر گوللـه ایله ایکی دووشان وورماق بونا دئییرلر… دئییر، ائکیز اوغلوم اولسا بیرینین آدینی «کامال» قویارام، او بیری نین آدینی «الدین»… ۲ ائله سوس کی، من ده ائشیده بیلیم… ۳ منجه حیات اونا گؤره داوام ائدیر کی، اونو ساخلاییب حساب چکن یوخدو… ۴ نورمال اؤلکهلرده… کیشی: – سالام عزیزیم، ائوده حاضیر یئمک یوخدوسا، باییرا ...Read More »
آزدان آز، چوخدان چوخ(۴) / رامین جهانگیرزاده
آزدان آز، چوخدان چوخ(۴) رامین جهانگیرزاده ۱۶- آدام ائله آداما اوخشایار هردن اؤز اؤزومه دوشونورم کی، نییه آداملار بو قدر بیر ـ بیرینه اوخشاییر؟!! دوغروسو آدام آداما اوخشاماسایدی ایندی یئر اوزنده آدامدان یئر اولمازدی. آللاه بو یئر کورهسینین اوزونه باخیب، یوخسا بو قدر آدامی اؤزونده ساخلایا بیلمزدی، اؤز باشینا فیرلانماق یئرینه والای وئریب بو سود یولوندان دا چیخاردی، سونرا ایتیب ...Read More »
پول بیر عجیبه شئیدیر!/ حمید آرش آزاد
پول بیر عجیبه شئیدیر! حمید آرش آزاد جیب بوش، قوناق گلیبدیر اونبئش نفر ناهارا «دردا، که رازِ پنهان، خواهد شد آشکارا» لیقوان پنیری، بیرده خوی یاغینی گؤرنده «دل میرود ز دستم، صاحبدلان! خدا را!» دوست- آشنادان اوچ آیدیر، گیزلنمیشم، گل، ای پول «باشد که باز بینم دیدارِ آشنا را» تیرلنمیشم آجیمدان، آرواد دئییر: پیانسان «هاتِ الصبوحَ هُبّوا یا ایّهاالسکاری» بیر ...Read More »
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی(۱)
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۱)سیزیف-و بوراخ، هولاگونو یاخالا حسرتقولو: گئنه ندی میسیغیوی ساللامیسان؟ أنایین: ایکی داشین آراسیندا ازیلمیش کیمییم. یاز، پؤز، دانیش، بیر میل آتدان، بیر میل اوستدن، اوچ ایلمهیی بیر ائله، گول سال، سونرا بیر ایلمک میلدن قاچسین، هر شئی بوشا چیخسین… سؤزلری توخو هاااا… توخو، سؤکولمهیی بیر دیرناغین ایلیشمهسینه بنددی! سیزیف ناغیلیدی بیزلرین یاشاییشی. حسرتقولو اؤسگوردو. بوغازیندا ...Read More »
آزدان آز، چوخدان چوخ(۳) / رامین جهانگیرزاده
آزدان آز، چوخدان چوخ(۳) رامین جهانگیرزاده ۱۱- میسیو فوآرو چیرکینلیکدن دانیشدین واهیمه دوشدو فالیما. فالی آچدیم میسیو فوآرو چیخدی قارشیما. میسیو فوآرو اؤزونو ثبوت ائتمک اوچون، چؤپ اوزاتدی قاریشقالارین یوواسینا. چؤپ اوزانادی، قاریشقالارین یوواسیندان چیخیب، دهیدی میسیو فوآرونون دالینا. «هانسیز ایدی منی بیزدهلهین؟» دئدی قاریشقالارا. قاریشقالار دیلینی چیخارتدیلار دئدیلر اونا: «داش باشینا! سنی قارا قورخو باسیب، دوشوبسن بیز قارالارین جانینا. ...Read More »
یا ایّهاالمخبر…! / حمید آرش آزاد
یا ایّهاالمخبر…! حمید آرش آزاد (خبرنگار گونو موناسیبتیله) الا، یا، ایُّهاالمخبر! بوگونلر اولما غافل، ها…! شیرین بیر اتّفاقلار ایستهییر دوشسون، بونو بیل، ها…! دولاندی هفتهلر- آیلار، گئنه «مُرداد» گلیب- چاتدی بؤیوک باشلار ائدیر سندن بوگون بیر بوللو تجلیل، ها…! قاریشقا تک، سنی بیر ایل سالیب- ازمیش آیاق آلتدا یئکهلدیر، هم شیشیردیر بیر بوگون، ایستیر ائده فیل، ها…! «نمونه» چیخسان البتّه، ...Read More »


text:
- توضیحات
-
منتشر شده در 30 تیر 1394
بیری وارايدی، بیری يوخدور.آللاه ياراتمیش بنده چوخدور.اسکی زامانلار يوخ،دوننکی گونلرايدی.اوچ یولداش وارایدی . یاشار،آیدین و گئده .بو یولداشلارین ایچنده بیرجه گئده نین چؤرک غمی يوخدور. دیل نه دیر آنلامازدی، وطن نه دیر بیلمه ز دیر. او هر زامان آيین شايین یاشامیشدی. آجلیق ندی بیلمزدی، خوش يیيب، خوش گزردی. سؤزگلنده ده يولداشلاریينا دیيردی:
-بیلیرسینیز اوشاقلار، حاجی نیيه حاجی اولوب و کاسیب، کاسیب؟ حاجی چوخ زحمت کشیده، خیلی يه میيب. آمما کاسیب گئجه گوندوز خوابیده، اللشمیيب، هر نه تاپیب باسیب بوغازینا. ایندی شماها اونلارین وار- دؤوله تینه باخیب پاخیللیق ائدیرسینیز.سیزلر قیسقانچی بیر آدامسینیز. گؤزوز گؤتورمور سانکی سی دؤوله تدی بیر آدم اولسون.
يولداشلاری بیلیردیلر بو اؤزی هانسی عايله دندیر. و آتاسینین الی هاراجان اؤورلوق و خالقین چؤرگینین ایچنده دیر. آج لیق بیلمیين اوشاقدیر، هر نه ایستیيب او گون اونا وئریبلر. اونون تزلیکجه کوسه ير اولماغین دا بیلیردیلر. چوخ باشقا دیلده دانیشماغی بللدردی او بیر مانقورت آدامدی، عايلسی ده بوجورايدیلر. آمما بو اوشاقلار عاغیللی اوشاغیدیلار سننی آز آمما ایستی سويوق چکمیش اوشاغیدیلار ایسته مزدیلر بونو اوزلرینن ایجیتسینلر، اومید وارلاری ایدی بو گئده بیر گون دوشونر، بیلر بیز کیمیک ، گلر کیملیگینه. تاسفله بو گئده بونلاری آنلامازايدی هر نه آغزینادا - آغلینادا گلردی دیيردی.
گونلر ایلدیریم کیمی کئچمکده دیدیلر، معلوم اولموردور بونلار هاچان اوشاغیدیلار، و هاچان بويودولر. گئده نین دانیشغینین جاوابی همیشه سوکوتودور، بو سوکوت سبب اولموشدور او اؤزون چوخ بیلهين بیلسین، آخی او اونيوئرسیتی آدامی اولموشدور آمما بعضی يولداشلاری درسی بوشلويوب فعله لیگه باشلامیشدیلار. فیکیر ائدردی ملا يا لوقمان حکیم اولوبدور. بونا گؤره ده يواش- يواش آياق قويموشدور يکه يئرلردن دانیشسین، دیلدن، توپراقدان.
-بیلیرسینیز بیزیم دیل چوخ گؤزلدی آمما ...
ایستهدی نئجه گون بونان قاباق دئدیگی سؤزلری تیکرار ائله سین، ياشار بیر گئجه ده شاخان ایلدیریم کیمی يئردن قالخیب او قابارلی اللری ایله اونون بوغازیننان توتدو.
-بیرده بو اراجیفی دیيسن، و بیز تورکلره قوندارما سؤزلر ياپیشدیراسان ننه مین جانینا آند اولسون بوغازینی دئشرم. (ياشارین آتاسی کؤرمور معدهنین ده ایشلینده معدن پارتدايیب اودا اوردا اؤلموشدور، ياشار آتاسین هیج واخت گؤرهمه میشدی، اونا گؤرا آناسین جانینا آد ایچردی.آناسی اونون دونیاسی ایدی.)
گئده نین نفهسی بیتمک دیدی، داهی ال و آياغی يئردن اؤزلموشدور.رنگی ساب ساری سارلمیشدی، اؤلوم عزرائیلین باشی اوسته گؤروردو. ياشار آز الینین زورون آزالتدی.
آيدین کی اوطرفده اتورموشدور و او قدر حیرصلنمیشدی کی بیچاق وورسايدین قانی چیخمازدی، يئردن قالخیب گئدنی ياشارین الینن آلدی. دئدی:
-گئده بیل نه دانیشیرسان، نه دئيرسن، بیزه تورکلیک ياراشیر، بیزیم وطنمیز وار، دیلمیز وار. ایفتخاریمیز وار. بیز باشقا آداملارا ساتیلماریق .سانکی قوندارمالار سنین کیمی ساتیلمیش آداملاریندی. بیزلری پاخیل و قیسقانچی آدلادین و بیزیم کئچمیشیمیزی يئله وئردین، بیزیم موباریز آداملاری اللشمیين، تنبل بیلدین، دئدیک عيبی يوخ، ایندی ده ياپیشیبسان دیلمیزی، توپراغیمیزی بیزدن آلماغا. نه ایستیرسن بیزدن. هر زامان هرنه دئدین دینمه دیک، هر نه ایسته دین وئردیک، يولداشلیقدا جانیمیز سنه فدا ائله دیک، آمما دیلیمیزی ، توپراغیمیزی بیز باغیشلاماریق. سن کیملردن خط آلیرسان.؟
آيدین بو سؤزلری دئدی و يئره توپوروب ياپیشدی یاشارین الینن و اونو اؤزی ائله بو گئدهدن آيیردی. گئده بیر پیس پیریق آدام ایدی، یاشار و آیدین دان سونرا بیرجه باشقاچی لار ایستردیلر اوننان یولداش اولسونلار.
گونلر کئچدی، آيلار کئچدی، گئده يالقیز قالیب بیر يولداش دالیجا گزیردی، بو يالقیزلیقدان گوردو فايدا يوخدور، اؤزونه يولداش تاپماق اوچون بهانا دالیجا گزیردی، بو او زامان ایدی کی گئده اونيوئرسیتی درسین قورتالیيب و تئلئویزیيا اداره سینین آدامی اولموشدور.
زامان چوخ آغیر کئچیردی، بو گئده تئلئویزیيا ادارهسینده جیلدین دئيشیب، دیلین دئيشیب، و او باشقا دیلده دیين جوملهلردن خبر يوخودور، بو گئده چئوریلیب بیر قورخولو آدام اولموشدور.
تورکلر قورخماز آدم دیلار بیلیرسینیز. دوشمن مینلرده اولا، کسرلی قیلیجیدا اولا بیر تورک اونلارین قاباغیندا دوروب اوغلوللار کیمی مهاربیيه باشلار، بونو اسکی تاریخ ده ده گؤرموشوک و ایندیکی زامانلاردا. آمما بو گئده نه اوچون بوجور قورخولو اولموشدور.؟
نه اوچون ياشار،آيدین و سانکی يولداشلاری گئدهلردن قورخوردولار.؟ياشار،آيدین چینقلی قارا بالیق ناغیلین اوخومامیشدیلار.؟ اوخوموشدولار، کوراوغلو، قاچاق نبی نین ناغیلین دا بیلیردیلر، کئچل همزه کیمدی اونی دا بیلیردیلر.
قورخو بوردان اونلارین جانین بوروموشدور کی بو گئده مانقورت اولموشدور، یاشارین و آیدین نین جیلدینه گیرمیشدی. تورک جیلده ده باشلامیشدی او کئچمیش قوندارما سؤزلری، خائن کسروی و طباطبائي نین سؤزلرین تزه فورمدا میللته دانیش سین. تزه قانون و قايده ياراتمیشدی.
ياشار و آيدین سانکی يولداشلارین بیر يئره يیغیب فیکیرلشدیلر کی هر نه جور اولسا بو گئدنی روسوا ائله سینلر. و میللته تانیتدیرسینلار. میللت بیلسین کی بو گئده بیر يرتیجی حئیواندی، فورصت تاپسان الین راحتچیلیقجا هامینین قانینا بولار.
بو نئجه يولداشین موباریزهسی فايدا وئردی گئده بی آبرو اولوب بو اؤلکهدن قاچدی. آمما دوشمنچیلیگین، مانقورتلیغین الدن يئره قويمادی.
گئدهلر تورکلرین باشینا چوخ اويونلار گئتیریب. کوراوغلونون قیراتین اوغورلويوب، بابکین قول لارین گئده لر کسیب. ستارخانی تهراندا گئده لر یانلیزلادیب. شووينستين صفینه گئده لرگیریب. بونلاری گئدهلر گؤروب. دوشمانلار يوخ.


text:
آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی نین اینانجلار تمهلی (مرامنامه)
(آزربایجان تورکجه سی)
آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی نین اینانجلار تمهلی (مرامنامه)
گیریش
“آزربایجان تورک میللتی” بؤیوک و اسکی تورک مدنیتینین اؤنملی بیر پارچاسی اولوب تاریخی بویونجا اونلارجا ایمپراتورلوق، دؤولت و یؤنتیم قوران تورک بودونونون دوغرودان و واسطهسیز واریثی دیر.
بو گون ایران آدلانان جوغرافیا ایسلام اؤنجهسی و سونراسی دؤورلرده یوز ایللرجه تورکلر طرفیندن ایداره اولونوبدور. اؤزللیکله ایسلام سونراسی دؤنمینده عرب ایستیلاسی سونراسیندان قاجار ایمپراتورلوغونون سونونا دک مین ایلی آشغین بیر سوره بو جوغرافیا کسینتیسیز شکیلده تورکلر طرفیندن یؤندیلیبدیر. شوبهه یوخدور کی بوگون ایران دؤولتی آدلانان یؤنتیم آزربایجان تورکلرینین دؤولتچیلیک عنعنهسی و میراثی نین اوزرینه قورولوبدور.
سون ۲۰۰ ایل؛
نه یازیق کی آزربایجان تورک میللتی معاصیر تاریخده ان قانلی فاجعهلره معروض قالمیش میللتلردن ساییلیر. قاجار-تئزار ایمپراتورلوقلارینین آراسیندا باش وئرن ساواشلار و ۱۸۱۳ “گولوستان موقتویله سی” ایله ۱۸۲۸ “تورکمنچای موقاویله سی” سونوجوندا “بوتؤو آزربایجان”ین گؤودهسینه ان درین یارا وورولدو. آزربایجان تورک میللتی و تاریخی آزربایجان تورپاقلارینین بیرلیگی و بوتؤولوگو “تورکمنچای” آنلاشماسی ایله ایکی حیسهیه بؤلوندو. آزربایجانین گونئی و قوزئی اولماق اوزره ایکییه بؤلوندوگو و بوتؤو آزربایجان اؤزلمینین باشلادیغی او گوندن بری اولوسوموزون آزادلیغی و موستقیللیگی اوغروندا ساواش آپاران آزادلیق حرکتلری ده ایشغالچیلارا قارشی باشلاندی.
۱- ۱۹۰۷جی ایلده “مشروطه حرکاتی” ایله “گونئی آزربایجان” قیسمی سیاسی اؤزرکلیک حاقی قازاندی [قاجار ایمپراتورلوغونون نین سونلاری].
۲- ۱۹۱۸جی ایلده “محمد امین رسولزاده”نین باشچیلیغی ایله “قوزئی آزربایجان”دا میللی دئموکراتیک دؤولتیمیز باغیمسیزلیغینی قازاندی [بولشئویک دئوریمینین ایلک چاغلاریندا].
۳- ۱۹۲۰جی ایلده “شیخ محمد خیابانی” اؤندرلیگینده گونئی آزربایجاندا میللی–دئموکرات اؤزرک حاکیمیت قازانیلدی [قاجار ایمپراتورلوغونون سونلاری].
۴- ۱۹۴۵جی ایلده شهید “سید جعفر پیشه وری”نین اؤندرلیگی ایله تبریز باشکند اولماق اوزره گونئی آزربایجاندا “میللی حکومت” قورولدو و “تورک دیلی” گونئی آزربایجاندا رسمی دؤولت دیلی اولدو [پهلوی شاهلیغی دؤورو[.
۵- ۱۹۸۰جی ایلده میللی-لیبئرال گؤروشلو “خالقی موسلمان” حرکاتی دینچی و میللیتچی مرکزیتچی گوجلر اتفاقی الی ایله باسدیریلدی [ایسلام جومهوریتی دؤنمی].
۶- ۱۹۹۱جی ایلده “آزربایجان خالق جبههسی” و “ابولفضل ائلچی بی” باشچیلیغی ایله قوزئی آزربایجانین باغیمسیزلیغی گئری قازانیلدی [سوویتلر دؤورو].
۷- گونئی آزربایجاندا اون ایللرجه باسدیریلان میللی اؤزگورلوک داعواسی ۱۹۹۰لی ایللردن اعتبارا یئنیدن یایغینلاشاراق کوتلوی بیر حال آلماغا باشلادی و “آزربایجان میللی حرکتی” آدی ایله دونیا سیاست صحنهسینه چیخدی.
سون ایکی یوز ایچینده آزربایجاندا باش توتان آزادلیق و باغیمسیزلیق حرکتلری و دئوریملرینه توتالیتر ایران-فارس ایرقچیلیگی و روس امپئریالیزمی، بعضا ائرمنی ایرقچیلرینی ده خیدمتلرینه آلاراق قارشی قویوب مینلرله آزربایجان تورکو شهید ائدیلیب میللتیمیزه آغیر ضربهلر وورولوبدور. تؤکولن بو قانلارین سایهسینده و میللتیمیزین دیرنیشی ایله قوزئی آزربایجاندا قورولان قوتسال باغیمسیز “قوزئی آزربایجان جومهوریتی” واسطهسی ایله میللتیمیز بوگون دونیادا و بیرلشمیش میللتلر تتشکیلاتیندا تمثیل اولماقدادیر. آزربایجانین کئچیردیگی قانلی قارا گونلر و بنده چکیلدیگی بونجا ایللره رغما میللی ایرادهسی هئچ بیر زامان اؤلمهدی و میللی دیرنیش هر زامان دوام ائتدی. گونوموزده اولوسوموزون میللی قورتولوش و بوتؤولوگونو یئنیدن تأسیس ائتمک اوچون دئموکراتیک موجادیلهسی گونئی آزربایجاندا دوام ائتمکدهدیر.
بو گون؛
شوبههسیز گونوموزده میللی تاریخیمیزین ان حساس چاغلاریندان بیرینی کئچیریریک. بو حساس گونلرده آنا یوردوموز آزربایجان گلن گونلرینین یازغیسینی یازاجاق کیمی گؤرونمکدهدیر.
– بوگون ایران آدلانان جوغرافیادا قاجار دؤورونون سونونا دک آزربایجان هر زامان اکونومی، کولتور، بیلیم و صنعت ساحهلرینده اؤنجول و ان باشاریلی بؤلگه اولوبدور. یالنیز پهلوی شاهلیغینین باشلاماسیندان بو گونونه قدر آزربایجان بیلینجلی و سیستئملی بیر شکیلده گئری ساخلانیلیب هر چئشید گلیشمه اؤزللیکله اکونومیک ایرهلیلمه انگللنیبدیر. فارس ائتنیک کیملیگی اوزرینه قورولو شاهلیق و شریعت رئژیملری آزربایجانداکی تاریخی دؤولتچیلیک و ظلمه قارشی عصیان روحونو بوغماق اوچون خالقیمیزی بیلگیسیزلیک، یوخسوللوق، سفالت و مجبوری کؤچه محکوم ائدیبلر.
– ایران حاکیمیتی بو گون ده دینی اویونجاق ائدهرک امتچیلیک آدی آلتیندا آزربایجان تورک میللتینی فارسلاشدیرماغی و ایران-فارس سیستئمی ایچینده ائریتمگی پلانلاشدیریر و اؤز آرت نیتلرینی گرچکلشدیرمک اوچون دورمادان چالیشیر. فقط اولو و آییق اولوسوموزون بو خوصوصدا موکمل دوشوندوگونه و داوراندیغینا گؤره میللی دوشمنلریمیزین قوردوغو پلانلار هئچ بیر نتیجه وئرمهییبدیر.
– اؤتن سکسن ایلده ایران آدلانان اؤلکهده حاکم اولان ایرقچی سیستئم گونئی آزربایجان تورکلوگونو باشدا قوزئی آزربایجان اولماق اوزره بوتون تورک دونیاسیندان آییرماق اوچون الیندن گلنی اسیرگمهییب، هر تورلو یالان، اینکار، ساختاکارلیق، اویدورما و جایدیرمانی روا گؤروبدور. فارس شووئنیزمی بو هدفه وارماق اوچون میللتیمیزه ساختا و اویدورما کیملیک دوزلتمگه قالخیشیب “آذری” دیلی و کیملیگی یالانینی اورتایا آتیبدیر کی میللتیمیزین تاریخی شعور و بیلینجینین سایهسینده هئچ بیر سونوج الده ائده بیلمهییبدیرلر.
– ایران آدلانان اؤلکهده “میللی مسله” باشلیجا سورون اولوب “محکوم میللتلر و خالقلار”ین اویانیشی ایله فارس ایرقچیلیگینین سیاسی سیستمی یوخ اولماغا اوز قویوبدور.
– آزربایجان میللی حرکتی گئریچی-ایرقچی فارس حاکیمیتینین باسغیلارینا رغما آزربایجان تورک میللتینین میللی دیرچلیشینی بسلمکده و چاغداش میللی ایستکلر زمینینده و دئموکراتیک پرنسیپلر اساسیندا سیاسی، اکونومیک، کولتورل و توپلومسال آلانلاردا بیر گوج مرکزی حالینا گلرک گونئی آزربایجانی تمثیل حاقینی الده ائتمکدهدیر.
– بو گون ایرانی بیر آرادا توتماق و مملکتین اراضی بوتونلوگونو قوروماق آدینا فارس ایرقچیلیگینین یوروتدوگو فارس اولمایان هر شئیی اریتمه و یوخ ائتمه سیاستی سونوجوندا میللی-مدنی وارلیغیمیز یوخ اولماق تهلوکهسی ایله قارشی قارشییادیر. آزربایجان تورک میللتی میللی ظلمه معروض قالمیش بیر میللت کیمی کئچن سکسن ایلده یورودولن شؤونیست حاکمیتدن آغیر ضربهلر آلیب کولتورل و معنوی آلت یاپیلاری جدی ضررلر گؤروبدور. بو وضعیت میللتیمیزی اؤزونو مدافعه ائتمک مجبوریتینده بوراخیب، میللتیمیزه “مشروع مودافعه” حاقینی دوغوروبدور. بو دوروما ایستیناداً، دئموکراتیک و مدنی موجادیله یولونو سئچن میللتیمیزین، دونیالیق اینسان حاقلاری بیاننامه سینده و اولوسلار آراسی حوقوقدا تانینان “سلف دترمیناسیون- اؤز موقدراتینی تعیین ائتمه حاقی”ندان ایستیفاده ائتمه شرطلری ساغلانیبدیر.
آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتینین اینانجلاری و دوشونجه آلت یاپیسی
آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتینا گؤره، آزربایجانین میللی چیخارلارینی مرکزده گؤرن میللی مفکوره، موجادله میزین تملینی اولوشدورماقدادیر. آزربایجاندا میللی حرکت دوشونجهسینین اؤزلوگو اولان “تورکلوک”، “آزربایجانلیلیق” ایله بیرلیکده میللی بیلینجیمیزین جؤوهری دیر. بئلهلیکله “آزربایجان وطنی” و “تورک میللتی” اینانجیمیزین ایکی تمل داشی اولوب، “میللتلشمک، دؤولتلشمک و بوتؤولشمک” قورامی یولوموزون ایشغیدیر.
آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی آزربایجانین میللی وارلیغنا قارشی آپاریلان یاغما و تالانی دوردورماغین تک یولونون ایرهلی سویهده تشکیلاتلانما و اوزمانلاشمادا گؤرور و آشاغیدا ساییلان ایلکه و اینانجلاری منیمسه ییر؛
– آزربایجان تورک میللتی ایشسیزلیک، یوخسوللوق، مجبوری کؤچ و هر تورلو مادی و معنوی بحران و باسغیدان قورتولاراق سعادت و ریفاها قووشمالیدیر.
– آزربایجان تورک میللتی هر تورلو صینیف، جینسیت، اینانج و باشقا آیریملاردان اوزاق و چاغداش دونیا استانداردلارینا اویغون، ائشیلدیک و موساوات ایچینده بیر یاشام سورمه لیدیر.
– آزربایجان وطنی و تورک میللیتی اساسیندا، میللی مفکوره و دوشونجه زمینینینده آزربایجان تورک میللتینین اؤز گلجگینی و میللی موقددراتینی تعیین ائتمک حاقی گئری قازانیلمالیدیر.
– پارچالانمیش یوردوموزون بوتؤولشمهسینه ایمکان و زمین یارادیلمالیدیر.
ایستراتژیلر
یوخاریدا قئید اولان خوصوصلاری دیقته آلاراق آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی آزربایجان تورک میللتینین میللی چیخارلاری اوغروندا موجادیلهسینی دوام ائدهجکدیر. بو یولداکی ایستراتئژیسی ایسه آشاغیدا قئید اولونانلاردان عیبارتدیر؛
-آزربایجان تورک میللتینین ایچینده میللی اویانیش سورجینی ایرهلی سوردورمک.
-آزربایجان تورک میللتینین بوتون قاتمانلاریندا میللی غرور و میللی بیرلیک روحو یاراتماق.
-میللتیمیزه قارشی یورودولن شؤونیست پولیتیکالاری انگللمک و دوردورماق اوچون چالیشماق.
-آزربایجان تورک میللتینین میللی موقددراتینی تعیین ائتمک حاقینی قورامساللاشدیرماق و دوزنه کئچیرمک.
-گرکلی بوتون اورگانلاری ایله بیرلیکده مودئرن و چاغداش بیر میللت اولماق موجادیله سی اوچون تجروبهلی و اؤن گؤروشلو کادرلار یئتیشدیرمک.
-گونون دورومونا باغلی اولاراق آلتئرناتیو و دینامیک میللی دیرنیشینی یوروتمک.
تاکتیکلر
– آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی سیویل و مدنی موجادیلهیه اینانماقدا و هر تورلو شدت و گوبودلوقدان اوزاق دورماقدادیر. یالنیز بونونلا بیرلیکده میللتیمیزین مشروع ساوونما حاقینین دا هر زامان قوروندوغونا قایلدیر.
– آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی، آزربایجان تورک میللتی نین ایچینده و قوینوندا و خالقیمیزلا چیگین چیگینه دیرنیش اؤزکلری (حجرهلری) یاراتماقلا سیاسی، اکونومیک، اجتماعی و کولتورل دیرنیش و موجادیله نی اورگانیزه ائتمهیه چالیشماقدادیر.
– گونون شرطلرینی دقته آلاراق آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی یورد ایچینده گیزلی شکیلده اورگانیزه اولوب چالیشماقدادیر.
– میللی موجادیلهنین یولوندان جایدیریلماسینا انگل اولماق اوچون آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی دواملی شکیلده بیلگی و اینفورماسیا توپلاییب اونلاری آنالیز ائدهجکدیر.
– آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی اؤزونو گئنل آزربایجان میللی حرکتینین بیر پارچاسی اولاراق گؤرمکده و بوتون میللی حرکت قوروم، قورولوش و قاتمانلارین بیرلیکده و کووردینهلی حرکت ائده بیلمهسی اوچون آکتیو چالیشما یورودجکدیر.
آزربایجان میللی دیرنیش تشکیلاتی قوروجو هئیتی
(آ م د ت)
۲ آپرئل ۲۰۰۶
گونئی آزربایجان
* آ م د ت مرامنامهسی مای ۲۰۱۱ ده یئنیدن گؤزدن کئچیریلیبدیر.
(فارسی)
مبانی فکری تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان (مرامنامه)
مقدمه
“ملت ترک آزربایجان” بخشی مهمی از جهان ترک بوده و وارث بی واسطه تمدن بزرگ ترک می باشد که در طول تاریخش ده ها امپراطوری و دولت را پایه ریزی کرده است. جغرافیایی که امروزه ایران نامیده می شود در دوره های پیش و پس از اسلام و خصوصاً بعد از فتح منطقه به دست اعراب مسلمان تا فروپاشی امپراطوری قاجار بیش از هزار سال متمادی تحت حکومت ترک ها قرار داشته است. بدون شک دولت امروزین ایران بر روی میراث و سنت دولت داری ترک ها بنا شده است.
دویست سال اخیر:
متاسفانه ملت ترک آزربایجان در زمره ملت هایی می باشد که در تاریخ معاصر شاهد فجایع بسیاری بوده است. در نتیجه جنگ های بین امپراطوری های قاجار و تزار و عقد قرار دادهای “گلستان” (۱۸۱۳) و “ترکمنچای” (۱۸۲۸) عمیق ترین زخم بر پیکره “آزربایجان واحد” وارد شده است. با انعقاد عهد نامه ترکمن چای وحدت ملی و اراضی تاریخی ملت ترک آزربایجان به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم گردید که می توان آن را سر آغاز مبارزات ملی و آزادیخواهانه ملت آزربایجان بر علیه اشغال اراضی و وحدت ملی خود عنوان نمود.
۱- در سال ۱۹۰۷ با پیروزی “انقلاب مشروطه” “آزربایجان جنوبی” توانست بخشی از خود مختاری خود را باز یابد (اواخر دولت قاجاریه).
۲- در سال ۱۹۱۸ دولت ملی و دمکراتیک “آزربایجان شمالی” به رهبریت “محمد امین رسول زاده” اعلام استقلال کرد (اوایل انقلاب بلشویکی).
۳- در سال ۱۹۲۰ دولت خود مختار و ملی آزربایجان جنوبی به رهبری “شیخ محمد خیابانی” تاسیس گردید (اواخر دولت قاجاریه).
۴- در سال ۱۹۴۵ “حکومت ملی آزربایجان جنوبی” به رهبری شهید “سید جعفر پیشه وری” با مرکزیت شهر تبریز تاسیس و “زبان ترکی” به عنوان زبان رسمی دولت اعلام گردید (دوره پهلوی).
۵- در سال ۱۹۸۰ “جنبش خلق مسلمان” با جهان بینی لیبرال ملی توسط اتفاق جریان های دینی و ناسیونالیستی مرکز گرا سرکوب شد (دوره جمهوری اسلامی).
۶- در سال ۱۹۹۱ با رهبریت “جبهه خلق آزربایجان” و مرحوم “ابوالفضل ائلچی بیگ” آزربایجان شمالی توانست استقلال خود را باز یابد (دوره اتحاد شوروی).
۷- از اوایل دهه ۱۹۹۰ بار دیگر مبارزات آزادیخواهانه ملی آزربایجان جنوبی که چندین دهه سرکوب شده بود، رشد صعودی خود را آغاز و تحت نام “حرکت ملی آزربایجان” توانست در لایه های مختلف اجتماعی نفوذ و پا بر عرصه سیاسی جهان بگذارد.
در دویست سال اخیر جنبش های آزادیخواهانه و انقلابهای استقلال طلبانه در آزربایجان توسط جریانات توتالیتر و نژاد پرست ایرانی– فارسی و امپرالیزیم روس و در پاره ای موارد نیز با به خدمت در آوردن گروه های نژادپرست ارمنی به شدت سرکوب و ملت ترک آزربایجان هزاران شهید تقدیم مبارزات ملی خود نموده است.
در سایه مجاهدات و مقاومت ملتمان و شهدای تقدیم شده، امروز جمهوری مستقل و مقدس آزربایجان شمالی درسطح جهان و سازمان ملل متحد ملت آزربایجان را نمایندگی می کند. علیرغم سال ها اسارت خونین و روزهای سیاه، اراده ملی در آزربایجان هیچوقت از بین نرفت و مقاومت ملی همچنان ادامه یافت. امروزه مبارزات ملی دمکراتیک ملتمان برا ی کسب آزادی و اتحاد دوباره اراضی ملی در آزربایجان جنوبی ادامه دارد.
امروز:
بی شک درعصرکنونی یکی ازحساس ترین دوران تاریخی خود را سپری می کنیم، در این روزهای تاریخی سرزمین مان آزربایجان در حال رقم زدن سرنوشت آتی خود است.
– در جغرافیای که امروزه ایران نامیده می شود تا پایان دوره قاجاریه آزربایجان درهمیشه تاریخ از بعد فرهنگی اقتصادی، علمی و هنری سرآمد بوده و موفق ترین منطقه به شمار می آمد ولی از ابتدادی حکومت نظام شاهنشاهی پهلوی تاکنون آزربایجان بصورت عمدی و سیستماتیک عقب نگه داشته شده و از هر گونه پیشرفت خصوصاً پیشرفت اقتصادی جلو گیری شده است.
نظام های برپا شده شاهنشاهی و دینی مبتنی بر هویت قومی فارس، از ابزار فقر علمی و اقتصادی و کوچ اجباری برای نابود کردن سنت تاریخی دولت داری و روح ظلم ستیزی در آزربایجان استفاده نموده اند.
– امروزه نیز حاکمان سیاسی ایران با بازیچه قرار دادن شریعت و دین و با نام امت واحده اسلامی درحال اجرای پروژه فارسیزه کردن و ذوب نمودن هویت ملی آزربایجان می باشند که خوشبختانه به دلیل رشد آگاهی ملی در آزربایجان ملتمان مجریان این پروژه به نتایج دلخواه خود نرسیده اند.
– در هشتاد سال گذشته حاکمان نژاد پرست ایران برای جدا نگه داشتن آزربایجان جنوبی از جهان ترک خصوصا آزربایجان شمالی هر گونه دروغ، انکار، تحریف و تخریب را به کار گرفته اند. شوونیسم فارس برای نیل به اهداف خود از ابزار خود ساخته “هویت و زبان آذری” استفاده نموده است که با کمال خوشوقتی در سایه آگاهی و شعور ملی در رسیدن به نیات خود نا کام مانده است.
– در جغرافیایی که ایران نامیده می شود مسئله ستم ملی اساسی ترین مشکل به شمار آمده و در اثر بیداری “ملل و خلق های تحت ستم ملی” سیستم مبتنی بر تفکرات نژاد پرستانه فارس در حال اضمحلال می باشد.
-حرکت ملی آزربایجان به رغم سرکوب های حاکمیت واپس گرا و نژاد پرست مبتنی بر هویت قومی فارسی با طرح خواست های ملی توانسته است با شیوه مبارزات دمکراتیک و مسالمت آمیز در حوزه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی به ثقل مبارزات تبدیل و مطالبات ملی آزربایجان را نمایندگی می کند.
– سیستم مبتنی بر هویت قومی فارس، امروزه به بهانه حفظ تمامیت ارضی ایران با استفاده از شیوه های نژاد پرستانه در حال ذوب نمودن سایر هویت های غیر فارس است که در نتیجه آن هویت و ریشه های ملی مان در حال نابودی می باشد. درهشتاد سال گذشته زیر ساخت های فرهنگی و اجتماعی ملت ترک آزربایجان به عنوان ملتی که تحت ستم ملی و سرکوب های نژادپرستانه قرار گرفته دچار ضایعات جبران ناپذیری شده است. وضعیت اسفبار کنونی ملت ترک آزربایجان را مجبور به دفاع از خود نموده و “حق دفاع مشروع” را برای ملتمان فراهم ساخته است.با توجه به دلایل یاد شده شرایط برای مبارزات مدنی ودمکراتیک ملت ترک آزربایجان و استفاده از اصل ” حق تعیین سرنوشت” مندرج در بیانیه جهانی حقوق بشر و حقوق بین اللمل جنوبی فراهم آمده است.
زیر بنای فکری و نظری تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان
به اعتقاد تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان تفکر ملی که بر محور منافع ملی آزربایجان استوار است زیر ساخت مبارزات ما را تشکیل می دهد. ”هویت ملی ترک” و “هویت آزربایجانی” جوهره حرکت ملی آزربایجان بوده و بنیان باورهای فکری ما می باشند. بر این مبنا “مام میهن آزربایجان” و “ملیت ترک” دو رکن اصلی افکار ما بوده و تئوری “ملت سازی، دولت سازی و اتحاد اراضی ملی” راستای مجادلات ما خواهد بود.
به اعتقاد تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان سازمان دهی تشکیلاتی و مبارزه حرفه ای تنها رمز متوقف نمودن تاراج و نابودی هستی ملی آزربایجان می باشد. لذا موارد ذیل را به عنوان زیر بنای فکری و نظری خود می بیند؛
-ملت ترک در آزربایجان جنوبی محق می باشد که در چارچوب “مام میهن آزربایجان” و “هویت ترک” سرنوشت ملی – سیاسی خود را تعیین کند.
– ملت ترک در آزربایجان جنوبی می بایست با رهایی از بیکاری، فقر و مهاجرت اجباری و هر گونه بحران و فشار مادی و معنوی به سعادت و رفاه دست یابد.
– ملت ترک در آزربایجان جنوبی می بایست به دور ازهرگونه تبعیض صنفی، جنسی و عقیدتی و سایر تبعیضات با آزادی های منطبق با استاندارد های جهان معاصر به سوی عدالت و برابری حرکت کند.
– می بایست بستر لازم برای اتحاد دوباره اراضی ملی آزربایجان فراهم آید.
استراتژی ها:
با توجه به موارد ذکر شده فوق تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان در راستای منافع ملی ملت ترک در آزربایجان جنوبی مبارزه خواهد کرد. برای نیل به این اهداف استراتژی های ذیل به کار گرفته خواهد شد؛
– تبلیغ و ترویج بیداری ملی در بین ملت ترک در آزربایجان جنوبی
– ایجاد غرور و اتحاد ملی در بین لایه های مختلف اجتماعی ملت ترک در آزربایجان جنوبی
– تلاش برای متوقف نمودن هرگونه سیاست های شوونیستی اتخاذ شده بر علیه ملت ترک آزربایجان
– تئوریزه کردن و بسترسازی برای اعاده حق تعیین سرنوشت ملی – سیاسی ملت ترک در آزربایجان جنوبی
– کادر سازی برای گذر به مرحله ملت سازی
– پیشبرد برد مبارزات دینامیک و آلترناتیو با توجه به مقتضیات روز
تاکتیکها:
تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان به شیوه مبارزه غیرخشونت آمیز و مدنی معتقد و لیکن حق دفاع مشروع ملت ترک آزربایجان جنوبی را محفوظ می داند.
– تشکیل هسته های مقاومت ملی آزربایجان در بطن جامعه آزربایجان برای پیشبرد و سازمان دهی مجادلات و مقاومت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی.
– تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان با مد نظر قرار دادن شرایط سیاسی و اجتماعی آزربایجان در درون سرزمین های آزربایجان به صورت مخفی سازماندهی شده و مبارزه می کند.
– جمع آوری و تحلیل اطلاعات برای جلو گیری از انحرافات احتمالی در درون حرکت ملی.
– تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان خود را جزئی از حرکت ملی آزربایجان محسوب و برای ایجاد هماهنگی و اتفاق بین تشکل ها و لایه های حرکت ملی تلاش خواهد نمود.
هئیت موسس تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان
(آ م د ت)
۲ آپریل ۲۰۰۶
گونئی آزربایجان
*مرام نامه تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان در می ۲۰۱۱ مورد بازنگری قرار گرفته است.


text:
آکواریوم/حیکایه
آکواریوم Akvarium
یازار: حسین واحدی yazar: Hüseyn Vahidi
1
کؤهنه قابیغی اولان کیتابی اوخویارکن، ائهمالجا باشینی ساغا چئویریب، اویناغان بالیقلارینا باخیردی. چوخ چکمهدی کیتابی بوکوب، اؤنونده اولان ماسانین اوستونه قویوب، دیزلرینی قوجاقلاییب آکواریومون ایچینه زیللهنرکن اؤز-اؤزو ایله دئدی:
- هن، قویروق بولایین، کئف ده، یاشاماق دا، دونیا دا سیزینکی دی. نه یئمک فیکری نه ده غم-غصه. هر نه قاباغینیزدا حاضیردی.
سونرا گولومسهیه-گولومسهیه آرتیردی:
-هیمممم، نه خوش اولاردی من ده هئچ اولماسا بیرگونلوک بالیق اولام.... نه گؤزل اولار...
سونرا فیلمه باخارکن یوخویا گئدن آداملارا تای، هئچ بیلینمهدی نه زامان یوخویا گئدیبدیر. او، یوخودا گؤردو، بالیق اولوب دوشوب اؤز ائویندهکی آکواریومون ایچینه. گؤردویونو اینانماییردی. آز قالیردی گؤیلره قاناد آچیب زیروهلرده اوچان قوشلار کیمی اودا قاناد چیخاریب اوچسون. اؤزونو آکواریومداکی داشلارین بیرینه چالیب بالیق اولدوغونو ایناندی.
حیکایهنین آردی ...
محبوس آتا Məhbus ata - Aydın Canıyev
محبوس آتا Məhbus ata
یازار: آیدین
جانییئو yazar: Aydın Canıyev
کؤچورن: حسین واحدی köçürən: Hüseyn Vahidi
"وورونوک” شهرکناری بولوارلا پارالئل [موازی] یول ایله ایرهلیلهییردی. ایرهلیلهییردی دئمک ده اولماز، "آددیم-آددیم” قاباغا گئدیردی. پارک آبادلاشدیریلیردی، یولدا تمیر ایشلری آپاریلیردی. یایین جیرهاجیریندا محبوسلار بالاجا بیر گؤزلوکدن اطرافا باخماق اوچون بیر-بیرینی عوضلهییردیلر. اؤزل دوستاق اییی سککیز آچارلا باغلی بو مینیتورمنی باشینا آلمیشدی.
هله اوچ یوز کیلومئتر یول گئدسیدیلر. گؤزلوکدن چکن آزادلیق جاذبهسی و خوشبختلیک گؤرونتولری محبوسلاری ویجدانییلا اوز-اوزه قویموشدو: کیمی ائتدیگینین جنایت اولدوغونون فرقیندیدی، کیمی دوغرو آددیم آتدیغی امینلیگینده... اما هله، هره اؤز حسابینی اؤز ایچینده چکیردی.
حیکایهنین آردی ...
سحربازلار درهسی رومانیندان قیسا بیر کهسیت Sehirbazlar dərəsi - Kamal Abdulla
کاروان هایلا-کویله یولا دوشمهیه آرتیق حاضر ایدی. هره اؤز یئرینده حرکت امرینی گؤزلهییردی. بیرجه کاروانباشینین چادیری تزهجه آغاران دان ایشیغیندا یاواش-یاواش قارالماغیندایدی. خواجه ابراهیم آغا داها عمللیجه یوکلنمیش دوهلره، قاطیرلارا، کاروان بویو اؤز یئرینی توتموش صبیرلی آتلیلارا، چادیرین یانینداکی بؤیوک اوجاغین کولونو ائشهلهییب سؤندورن و اونو گؤزلهین اوچ نفر نؤکره اؤتری نظر سالدی، چادیرین آغزیندا "اؤهؤ، اؤهؤ"لهییب بوغازینی آریتلادی. ائهمالجا باشینی أییب ایچری گئچدی...
Karvan hay,la-küy,lə yola düşməyə hazır idi. Hərə öz yerində hərəkət əmrini gözləyirdi. Bircə karvanbaşının çadırı ağaran dan işığında yavaş-yavaş qaralmağındaydı. Xacə İbrahim ağa bir daha əməllicə yüklənmiş dəvələrə, qatırlara, karvan boyu öz yerini tutmuş səbirli atlılara, çadırın yanındakı böyük ocağın külünü eşələyib söndürən və onu gözləyən üç nəfər nökərə nəzər saldı, çadırın ağzında ,,öhö, öhö,,ləyib boğazını arıtladı, ehmalca başını əyib içəri keçdi...


text:
یازان:دکتر شرقی
1900 یوزنئچه ده ، 1300 نئچه ده نه واخت دونیایا گلدیی اونملی دئیل او خالق اوزانی، خالق یارادیجیلیغی، اوز اولوسونون نفسی دیر. او تورکلویرموزون چینقیللی، داشلی یولونون ان دوز و دوزگون جیغیری دیر. بوگون یعنی 2013 – جو ایل 1392 هجری شمسی ایلی اولاراق او 61 یا شینا یئنیجه گیر میش آنجاق 6500 ایل بیزه تاریخ اویرتمیشدیر.
آشیق رشید قاراداغ آشیق مکتبنین ان یئتگین و دیرلی استاد آشیقلاریندان دیر. واختیله آشیق خیرالله ( رحمت لیک ) کیمی استادلارین درسلریندن اویره نرک یولا چیخمیشدی. استاد آشیق رحمت لیک عبدالعلی نورینین زامان یولداشی دیر. ان اونملیسی او خالق آراسیندا، آجیلاری، سئوینج لری دویوب و یاشایان آشیق اوزانلاریمیزداندیر.
آشیق رشید خداآفرینین سوجئیلی کندینده وارلی کندلی عایله سینده دونیایا گوز آچمیشدی. حیاتین دادلی و آجیلی آنلارینی کند حیاتیندا اولان فئودالیزم دوورینه عایید قوراللاردان اویرنمیشدی. ظولمه قارشی عوصیان ائدن گنج رشید ایلک اونجه واری دوولتی اونوداراق زامانین اونده گئدن موترقی دوشونجه لی حرکاتینا قوشولاراق یاشادیغی اجتماعی سیخینتیلاری و اونلارین اپیدمیک سبب لرین اویرنمک اوچون ان ضیالی طبقه اولان آیدین دوشونجه لی یولداشلارلا بیرآرایا گلره ک حاق سسینی اوجالتماق اوچون ان مقدس یولو یعنی اوزان صنعتینه سئچمیشدی.
گوزل آلله وئرگیسی سسه مالیک اولان رشید دده ظولمه قارشی ایلک اونجه جاذبه دارسسی ایله باشلامشیدی. مراد آقاینین سازی ایله سسی بیرله شنده بهمن زامانین دئدیی کیمی میرزه حوسین سه گاهینی آنجاق اونون زنگوله لری ایله دینلمک اینسانا حظ وئریردی. لاکین خالق آشیغی بونلارا اکتفا ائتمه ییرک ساز و سس معجزه سینی اوزو- اوز اوزلویونده بیرلشدیره رک خالقین اوزانی آدینی قازانمیشدی.
سازی سینان، سوزو سوسدورولان آشیق دیز چوکمه میش دده قورقودون اونا وصیت ائتدیی بو اولو، بویوک هونری دایما جانلی توتاراق حیاتینی بویولدا خرجله میشدی.
سوزو سوسدورولان، آشیق مین بیرعذاب و اذیته قاتیلاراق وطنیدن دیدرگین اولموشدو. ائولکه نین آن اوجقار و ایسیتی بولگه لرینده دام اورتویو ایزوگام یا پیشدیرما ایله مشغول اولموشدور.
بیر نیچه ایل خالقین اوزانی تهرانین کوچه لرینده وارلیلارین ائولرینی رنگ له مک له گذران حیات ائتمیشدی. آجینین شدتی توک اورپه دیر. صنعتکار او آجی طالعینی یاشایاراق عایله سینی ساخلاماق اوچون زامانین و دوشمنین اونا توخدوغو تورون ایچینده ال – قول چالمیشدی. گولر اوزلو ، آغ بنیزلی دده قورتود تیمیثالی ائل آشیغی اوزوده بیلمه دیی اجتماعی ستمه معروض قالاراق. یالینز بیر اومودلا یعنی حیات بیرگون ده اونا گوله جک دئیه حیاتا داوام ائتمیشدیر. بوتون مسلک داشلاری کیمی سازی سیندیریلیب یا هده قورخوایله اوخوماقدان اوزاقلاشدیریلاراق اونو و هونرینی یوخلوغا سووق ائتمیشدیر لر. زنگین آذربایجان مدنیتینه وورولان ضربه لرین حسابی اولچولمه ین قدر اولومجولدیر. تدبیرسیز، دره بیلیک زوراکیلیق لارا معروض قالان آشیق آرتیق داهیانه یاشینی یاشیاراق، سازی باغیرندا، سوزو جانیندا اورک لرده یارینین ان آیدین اولاجاغینی بکله مک ده دیر.
اوندان اویرنیب یولاچیخاراق بوگون اون ایلدن آرتیق دیر آنا دیلمیزده یاییملانان خداآفرینی سیزه تقدیم ائدیریک. اعتراف ائدیرم اوندان اویرندیک و اونونلا غرور دویوروق. دده قورقود تیمثالی آغ ساچلاریندا تاریخین نه قدر قددار و عبرتلی اولدوغونو اویره نیریک.
یئری گلدیکده ائنیلمز آشیق مکتبی داوامچیلارینی سیزلره بیر-بیر تانیداجاییق. سازی کیچیمسه نن، سوزو اورک لرینده حبس اولونان مقدس آنا وطن اوغروندا ان دوغروسو اولانلارین عشقینه یولوموزا داوام...


text:
قار/حیکایه Qar - Kamal Abdulla
قار
یازار: کمال عبداله
کؤچورن: حسین واحدی
قیش قورتاردی، یاز گلدی، قار یئنه یاغمادی کی، یاغمادی. حسن عمی قیشدان بری ائله هئی دئیینیب دورموشدو: – قار حؤکمن یاغمالیدی. آدامین گؤزو قار گؤرمهلیدی. یوخسا اولماز. – حسن عمی، آی حسن عمی، قار یاغاجاق؟ – حهیطده گؤزلریندن جین چیخان قونشو اوشاقلار یاشی اؤتموش، دیزلری طاقتینی، گؤزلری ایتیلییینی ایتیرمیش بو قوجا کیشینین آرخاسینجا گولوشه-گولوشه قاچاراق همیشهکی سواللارینی یاغدیردیلار. – یاغاجاق، حؤکمن یاغاجاق… کئچن ایل ده یاغمادی. بو ایل حؤکمن یاغاجاق. دوداقآلتی، اؤز-اؤزو ایله دانیشا-دانیشا حسن عمی حهیطی کئچیب کوچهیه چیخدی، دالینا دوشوب قاچیشان اوشاقلاری او دقیقه اونوداراق، اوز توتدو یاخینلیقداکی محله بازارینین ایچیندکی بالاجا، راحات، سؤز-صحبتلی چایخانایا.
حیکایهنین قالانی ...
اوچ ایل/آنتون چئخوو
اوچ ایل
یازار: آنتون چئخوو
حاضیرلایان: حسین واحدی
روماندان بیر پارچا…
هر طرف قارانلیق ایدی. کوچهنی ایشیقلاندیران تکجه ایشیق ایسه بعضی ائولرین پنجرهسیندن دوشن ضعیف ایشیق ایله پاریلتیلی آی ایدی. لاپتئو کیلسه یاخینلیغینداکی اوتوراجاقلارین بیرینده اوتوروب کیلسهنین آخشام خیدمتینین بیتمهسینی گؤزلهییردی. همین واخت ایسه او، یالنیز بیر شئی حاقیندا دوشونوردو؛ یولیا سئرگئیئونا کیلسهدن چیخیب اونون یانیندان کئچهجک و بئلهلیکله، لاپتئو سونوندا، اونونلا دانیشا بیلهجک. اولا بیلر او، بوتون گئجهسینی اونونلا کئچیرهجک بیله.
یازینین آردی . . .
پائولو کوئلیو طریقت باشچیسی اولوب
پائولو کوئلیو طریقت باشچیسی اولوب
یازار: سایمان آروز
کؤچورن: حسین واحدی
پوستمودئرنیزم مودئرنیزمین گئنیشلنمهسینین بیر مرحلهسیدیر. هانسی کی، مودئرنیزمین بوتون نظریه، ایستک و سوتونلارینی انکار ائتمکله اؤز وارلیغینی اعلان ائدیر. پوستمودئرنیزم، اصلینده، مودئرنیزمین عمومیلشمهسینین مقابلینده اجتماعی تپکی[عکسالعمل]، یعنی عمومیلی بحران کیمی ده کاراکتئریزه ائدیلیر. بو بحران یارادیجی بحران کیمی دئییل، بلکه، سقوطا محکوم اولان بیر جریان کیمی بوتون سیستئملرین سونلاریندا موشاهیده اولونور. اونا گؤرهدیر پوستمودئرنیزمین نیهیلیزمینی “اؤزونو محو ائتمه پروسئسی” ده آدلاندیریرلار. پوستمودئرنیزم نه هانسیسا بیر دؤوران، نه ده هانسیسا بیر پروسئسدیر. حتی اونو خصوصی دؤوره عایید اولان بیر فلسفی تفکر ده حساب ائتمک اولماز. حقیقت بودور کی، پوستمودئرنیزم اصل بحراندیر. اصلینه باخساق، مودئرنیزمین اؤزونو اظهار ائتمک اوچون پوستمودئرنیزمه احتیاجی وار. مودئرنیزم مودئرندیرسه، دئمهلی، پوستمودئرن ده اولمالیدیر. “پوستمودئرنیزم” مودئرنیزمی سوال آلتینا چکمک اوچون بیر “زامان”دیر. بورادا پوستمودئرن فلسفهسی یئرینه، پوستمودئرنیزمین فلسفهلری ایله قارشی قارشییا گلیریک. بو ایسه اوندان قایناقلانیر، بو مرحلهنین ضیالیلاری نه عینی دیلده دانیشیر، نه ده عینی ماهیتی داشیییرلار.
یازینین آردی ...


text:
خاطیرهلی شکیل: کرج ادبی انجومنی ۱۳۶۴(۱۹۸۵)
کرج ادبی انجومنی ۱۳۶۴(۱۹۸۵)- سولدان ساغا دورانلار: ۱- ائلدار موغانلی ۲- قافلانتی(مرحوم اولوب) ۳- هریزلی ۴- سلیمان ثالث ۵- حسن ایلدیریم ۶- ائلاوغلو ۷- قادر قوروچایلی ۸- ؟؟؟
سولدان ساغا اوتورانلار: ۹-علیایی(مرحوم اولوب) ۱۰- آذر مازندرانی(مرحوم اولوب) ۱۱- حمیده رئیسزاده سحر ۱۲- تورکاوغلو ۱۳- خیرالله ساپلاق(مرحوم اولوب) ۱۴- بختیار نصرت(مرحوم اولوب)
***
عزیز و حؤرمتلی اوخوجولار!
ادبیات و اینجهصنعتیمیزله علاقهدار هر هانکی بیر خاطیرهلی شکیل و یاخود سندینیز وارسا، “ایشیق” سایتی اونلاری اؤز آدینیزا یایماقا حاضیردیر. لطفا گؤندرهجهیینیز خاطیرهلی شکیل و سندلره دایر لازیمی ایضاحات یازماغی اونوتمایین!
حؤرمتله: ایشیق


text:
تورکجه استیکرلر:”قونشو قیزی”-“اوروجلوق آیی” یایینلاندی
Telegramتوپلومسال آغی(شبکه) بیر مسئنجر اولاراق؛ اؤلکه قوللانیجیلارین(کاربر) چوخونون ماراغینی قازانیبدیر.تلگرام اوبیری مسئنجرلره گؤره داها سورعتلی و امنیتلیدیر؛ بوندان علاوه، تلگراما چئشیدلی(مختلف) استیکرلر آرتیرماق اولور. تلگرام، استیکرلرین اؤزللهشدیرمه ایمکانینی قوللانیجیلارینا وئریر، دئمهلیدیر،”قونشو شیرکتی“؛ تلگرام اوچون چئشیدلی تورکجه استیکرلر تاسارلایبلار. آشاغی باغلانتی ایله قونشو سیتهسینه گیریب و چئشیدلی تورکجه استیکرلری ائندیره بیلرسینیز.
تورکجه “قونشو قیزی” استیکرلرینی ائندیر
تورکجه “اوروجلوق آیی” اوچون استیکرلری ائندیر
تورکجه استیکرلری ائندیر