text:
Jun 6, 2016
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم
درویش اوغلو
فاناتیزم، چاغیمیزدا خسته اولاراق تانینان "اجبار شخصیت تیپی" نه یاخین، آیری بیر شخصیت تیپینین دوشونجه سیستمی دیر. آدیندان دا آنلاشیلدیغی کیمی "اجبار شخصیت تیپینین" فیکیر، دوشونجه و ترپنیشی دویغولاریندان یوخ، بللی اجبارلاردان قایناقلانیر. "فاناتیک شخصیت تیپی" ایسه "اجبار شخصیت تیپی"ندن داها دا آغیر و دویغودان یوخسول شرطلر آلتیندا گلیشدیگی اوچون، دویغولارینین بؤیوک بؤلومو یوخ ائدیلدیگی کیمی، آینا سلولارینین دا چوخونلوغو ائلمینی (عملکردینی) ایتیریب و یوخ اولدوغوندان، اؤز وارلیغینا قارشی هئچ بیر دویغوسو اولمادیغینین یانیندا آیری انسان و یا حیوانلار قارشیسیندا دا دویغوسوزدور.عمومی شکیلده فاناتیک شخصیت تیپینی آیدینلاتماق و آچیقلاماق اوچون، اؤنجه لیک ایله بو شخصت تیپینین فاناتیک مسلمان کولتورو ایچینده کی گلیشمه سینی آنلاتماغا چالیشدیقدان سونرا، گؤرونورده (ظاهراً) هئچ بیر دین ایله ارتباطی اولمایان تیپ لرینی و بو شخصیت تیپلرینین هامیسینین کؤکونون عینی گلیشیم پروسه سینه و عینی دوشونجه سیستمینه دایاندیغینی آچیقلاماغا چالیشاجاغام.
فاناتیک مسلمان کولتورو ایچینده گَلیشن شخصیت تیپی
فاناتیک مسلمان توپلومونون دگر اولچولری "آتا ارکیللیک" و "کلمه" یه دایانماقدادیر. باشدا قران اولماق اوزره، حدیثلر، روایتلر، مثاللار، رساله لر و سونوندا دین مرجعلرینین بویوردوقلاری توپلومون دگر اؤلچولرینی بَلیرلَمکده دیر.
آئیله ایچی ارتباطلار، دئملی بیر کیشینین آروادی ایله، بیر آروادین اری ایله، بیر آتانین اوشاغی ایله، بیر قیز اوشاغینین قارداشی ایله بیر اوغلان اوشاغینین باجیسی ایله ارتباطی، عاطفی و دویغوسال کؤکوندن آیریلیب، کلمه لر و بویوروقلار اساسیندا تنظیم اولونور. بیر آتانین قیزینی، بیر آنانین اوغلونو هانسی اؤلچوده سئویب، باغرینا باسابیلمه سی، هانسی یاشا قدر سئویب، باغرینا باسابیلمه سی، اؤز دویغولاری طرفیندن یوخ، بللی حکملرده قویولان اؤلچولره گؤره تنظیم اولور. باجی – قارداشلار آراسیندا دا عینی حکم لر سورَر. دار آنلامدا، آتا، آنا، اوشاق، باجی قارداشدان اولوشان آئیله ده اولدوغو کیمی گئنیش آنلامدا، عمی، دای، عمی اوغلو، عمی قیزی، خالا، عمه، خالا اوغلو، بیبی اوغلو و ....دان اولوشان گئنیش آئیله ده ایسه انسانین طبیعی دویغولارینا دایانان ارتباط شکیللری داها ائرکن و داها سیخی بیر شکیلده حکملر و بویوروقلار طرفیندن عیارلانیب، چرچوه لشدیریلیر. بونون یانیندا، بئله بیر آئله ده آتوریتر بیر سیستم ایشله مکده دیر. باشدا آتا اولماق اوزره، یاش اولاراق داها بؤیوک اولان اوغلان اوشاقلارینین اؤزلریندن کیچیکلر اوستونه بیر آوتوریته گوجو اعمال ائتمکلری، طبیعی شکیلده وار اولان گوج ایشلَتمه ایستَگینین یانیندا بیر ده توپلومون عمومی دگر اؤلچولریندن قایناقلانیر. ائوده بیرینجی سؤز صاحیبی آتا دیر. آتانین امرلری، ایستکلری و گؤزلَنتیلری، غیر معقول اولسالار بئله، آئیله نین اوبیری عضولری اوستونه زورلا یوکله نیرلر. آنانین و قیز اوشاقلارینین اونسوز دا سؤز حقلری یوخدور. دئملی توپلومون عمومی دگر اؤلچولری (اسلام دینینین قایدا – قانونلاری) قادینا و قیز اوشاغینا اؤز وارلیغینی اثباتلاما و اؤزونه حق تانیماسینا یول وئرمه ییر. بو شرطلر آلتیندا آتا آئیله ده مطلق سؤز صاحیبی نقشینی گؤتورور و امیرلرینی و ایستکلرینی آئیله نین اوبیری عضولرینه یوکله مکده توپلومون کلمه یه دایالی، دونوق، متحجر و دگیشمز عمومی دگر اؤلچولرینه دایانیر.
بئله بیر آئیله ده بؤیوتولن اوشاق کیچیک یاشلاریندان باشلایاراق اؤزوندن بؤیوکلرین امیرلرینی اوتوماتیک اولاراق یئرینه گتیرمگه زورلانیر و بو امیرلرین نه قدر معقول، نه قدر آغیلدان اوزاق اولدوغونو دگرلندیرمَگه حاق، اجازه و ماجال تاپابیلمیر. بو پروسه اوشاغین یاشامیندا بللی بیر زامان دؤرونده یوخ، هر زامان، هرگون، هر ساعات و هر ثانیه ایچینده وار اولان ، ائشیکدن یوکلنَن و اوشاغین اؤز دویغو و ایستکلری نین آخاریندا اولمایان ، اون بئش – اون آلتی ایل بویونجا آرالیقسیز کئچن بیر پروسه دیر. اوشاغین طبیعی اولاراق وار اولان آختاریجیلیغی (کنجکاولیغی) وگونلوک یاشامیندا قارشیلاشدیغی اولایلاردا ندن – سونوج (علت – معلولی) ارتباطینی قورابیلمه گه چالیشماسی و بو باره ده کی سورولاری "سن بیلمیزسن، سنه مربوط دگیل، سن هله اوشاقسان، چوخ دانیشما، دئیلَنی دینله، اوشاق آغزیندان بؤیوک دانیشماز" کیمی جوالار ایله کورالتیلیب ایشدن دوشور.
اوشاق، اطرافیندا اولوب – کئچنلری آنلاییب تجزیه – تحلیل ائده بیله جک یاشا چاتمادان اؤنجه بئله، اؤزونون دویغو و ایستکلری ایله هئچ ده باغداشمایان بیر سورو ائیلَم و ایشلَمَ معروض قالیر. دئملی پاک – میندار آییریمینا دایانان تمیزلیک ائیلَم و ایشلَملری. بو ائیلم و ایشلملر اثناسیندا آنانین و یا اونون وظیفه سینی گؤرَن شخصین پاک – میندار آییریمینا دایانان قورخو و اضطرابلاری اوشاغین طبیعی دویغولارینین یئرنه ایشله ییب، و اونون سونراکی یاشامیندا اساس بَلیرلَییجی (تعیین کننده) فاکتورا دؤنوشور. زیگموند فروید اجبار شخصیتینین اولوشومونون (تشکیلینین) بو دؤنمه دایاندیغینی آچیقلامیشسا دا، بو آچیقلاما منیم فیکریمجه یئترسیزدیر. فاناتیک مسلمان بیر آنانین و یا آتانین واس واسی لیغی، زامان آخیمیندا بو دؤنمم ایله قورتولمور. واس واسی بیر آنا عؤمور بویو واس واسی دیر، و عؤمور بویو اوشاغینی واس واسیلیغی ایله شکنجه ائتمکده دوام ائده جک. دئملی اجبار شخصیت تیپینین تشکیلی اوشاغین یاشامینداکی بللی بیر دؤنم ایله خلاصه ائدیله بیلمز. بو گلیشمه (تکامل) اون – اون بئش ایل بویونجا دوام ائتمکده دیر.
بیلینجلی (آگاهانه) دیل اؤیگرنمه پروسه سی باشلایینجا اوشاغا، یئنه اؤز دویغو و ایستکلری ایله باغداشمایان، انتزاعی، یالنیز سؤز و کلمه یه دایانان، مفهوملار آنلاتیلیر و بونلاری اؤیگرنمه سی ایسته نیلیر:
آتا: اوغول اصول دینینی اؤیگرن، اصول دین بئش دیر.
اوشاق: اصول دین نه دیر؟
آتا: دینیمیزن اصوللاری دیر
اوشاق: دین نه دیر؟
آتا: بیزیم دینیمیز اسلام دیر.
اوشاق: من آنلامادیم بیزیم نه ییمیز اسلام دیر.
آتا: دینیمز.
اوشاق: آخی منه دئمدین کی دین نه دیر.
آتا: چوخ دانیشما، دئدیگیمه قولاق آس و اؤیگرن!
بئله مفهوملار و قاوراملار اوشاغین ایستگینده اولمادان، اؤز دویغو و ایستکلری ایله هئچ بیر ایلیشکیسی اولمادان زور و اجبار ایله اونون بئینینه یئرلشدیریلیر. تمیزلیک و واسواسیلیق باره سینده اولدوغو کیمی، اوشاغین بئینینین بو انتزاعی و آنلاشیلماز مفهوملار ایله دولدورولماسی بللی بیر دؤنمه خلاصه اولمور. فاناتیک مسلمان بیر آتا – آنا عؤمور بویونجا اوشاغین بئنینی، اونون ایستک و دویغولارینی گؤز اؤنونده توتمادان، زور، اجبار، هده – قورخو و حتی کؤتک ایله، بئله انتزاعی و اوشاق اوچون آنلاشیلماز مفهوملار ایله دولدورماقدا دوام ائدیرلر.
دانیشیق دیلی عربجه اولمایان توپلوملاردا یاشایان بیر اوشاق، بو انتزاعی و آنلاشیلماز قاوراملارین اؤیگرنمه سینده ایکی قاتلی چتینلک ایله قارشی قارشیا قالیر. اوشاغا بو قاوراملاری اؤیگردن اؤزو ده بونلارین آنلاملارینی بیلمه دیگی اوچون، آچیقلاماق و ایضاح ائتمک یئرینه ایشلتدیگی تک یول آنجاق و آنجاق زور و اجباردان عبارت دیر. دانیشیق دیلی عربجه اولمایان بیر توپلومدا اوشاغا قرآن اوخوماغین، یوخسا ناماز قیلماغین اؤیگرتیلمه پروسه سینی نویروفیزیولوژی و نویرواینفورماتیک باخیشیندان گؤزدن کئچیردیگیمیزده اوشاغین بئنینده یارادیلان فورمولون آنجاق آشاغیداکی کیمی اولوشابیلمه سینی تجسم ائتمک چتین دگیل دیر:
قول هوه الله احد = زور و اجبار
بئله جه انسان بئنینین طبیعتینده اولان آزاد تداعی (آسوتسیاتسیون) ایشلَمی (ساخت و پرداخت اطلاعات) اوشاقلیق چاغیندان باشلایاراق اوز طبیعی و آزاد آخیمیندان جایدیریلیب و کلمه لره دایانان بللی حؤکم لره دایاندیریلیر. دئملی اوشاغین دوشونمه و فیکیرلشمه گوجو اونون هانسی موضوع اوستونده نه جور دوشونوب و نه تَهر فیکیرلشمه اجازه سی اولوب اولمادیغی ایله محدود اولور.
دین قایدا قوراللاری یالنیز تداعی بویوتوندا (بُعد) یوخ، عینی زاماندا موتوریک (حرکتی) بویوتوندا دا ایشلنمکده (ساخت و پرداخت اولماقدا) دیرلار. دئملی اوشاق بارماغینین قانادیغیندا قانین مینداراولدوغوندان قورخو و اضظراب ایله بو بارماغی هئچ بیر یئره سورتمه مه سی اوچون بئنینین موتوریک بؤلگه سینده بللی بیر ائیلم آپارمالی دیر. الینی قیچلارینین آراسینا یاخینلاشدیرمامالی دیر، بللی ساعاتلاردا بللی سؤزلری تکرار ائدرک بللی حرکتلر ائتمه لی دیر. اوشاغین بئنینین بوتون ایگیرمی دؤرت ساعات ایچریسینده تداعی و موتوریک بؤلوملری بللی حؤکم لر، بللی اجبارلار، بللی قاداغانلار و بونلار ایله باغلی قورخو، اضطراب و نیگارانچیلیق ایله مشغول اولور.
بو پروسه ایچریسینده، بئنین ان اؤنملی ائیلَمی (عملکردی) کورالیب، ترسه ایشله مگه باشلاییر. بئنین (یالنیز انسان بئینی دگیل، بوتون جانلیلاردا اولان بئینین) بیرینجی و ان اؤنملی ائیلمی اورگانیزما ایله ائشیک دونیا آراسیندا بیر تعادل ساغلاماق دیر. دئملی اورگانیزمین یاشامینی ساغلاماق اوچون ائشیک دونیادا وار اولان خطرلی یاخود لذت سیز موقعیت لردن قاچماق، اورگانیزمین ساغلیغینا فایدالی اولان، یاخود لذت لی اولان موقعیتلری آختارماق دیر. فاناتیک مسلمان بیر توپلوم ایچینده، فاناتیک مسلمان بیر آئیله ده بؤیویَن اوشاغین بئینی ایسه بو بیرینجیل ائیلَمینیین یئرینی زامان ایله ایکینجیل بیر ائیلَمه بیراخاراق، آنجاق کلمه لره دایالی پارامترلردن حرکت ائدرک دوشونمه یه زورلانیر و بللی امیر و حکم لردن، بللی قاداغانلاردان حرکت ائدرک ایشله مگه مجبور قالیر. داها سونراکی زامانلاردا آنجاق کلمه لره و حؤکملره دایالی دوشونجه دن باشقا بیر دوشونجه سیستمی تانیمیر. یئیَجک، یوخسا ایچجک بیر شئیه (بیولوژیک سیستمین اساس دویغولاری) قارشی توتومو بو یئیَجگین عطری، دادی و طراوتی نین جذبه سی طرفیندن یوخ، اونون "حرام" یوخسا "حلال" سؤزو ایله یوکلَنمیش اولدوغو طرفیندن بلیرلنیر. قارشی جینسدن بیر انسان ایله دانیشماق، مصاحبت و یولداشلیق ارتباطی ایسه یئنه بو انسانین دویغولاری ایله یوخ، "محرم" یوخسا "نامحرم" سؤزو ایله یوکلنمیش اولدوغونا باغلانیر. بوتون وارلیقدا ان گوجلو اولان "آنالیق دویغوسو" بئله کلمه لر و سؤزلر ایله کورالتیلابیلیر. اوغلونون، یوخسا قیزینین اؤلدورولمه سینه "کافر" اولدوغو اوچون گؤز یومان و دویغوسوز قالان آنالار گؤرولموشدور. اوغلونو "شهید" اولماق اوچون گولّه قاباغینا گؤندرن آنالار دا آز دگیل دیر. اؤز باجیسینی "ناموسوموزا" توخوندون دئیه قمه ایله تیکه – پارچا ائدرک اؤلدورن گنج اوغلانلاردا آز گؤرونمه میشدیر. فاناتیک بیر توپلومون تربیت شکلینین انسان بئنینین بیرینجیل اِئیلَملرینی (فونکتسیونلارینی) سیلیب اونون یئرینه کلمه لره دایالی ایشله مه گه مجبور ائتدیگینی گؤسترن بو مثاللاری یوزلره قدر سایماق مومکون دور.
بو پروسه یالنیز آئیله ایچینده یوخ، بونون یانیندا بیر ده آئیله ائشیگینده سوروب گئتمکده دیر. دئملی بوتون توپلومدا وار اولان دوشونمک پالامترلری، اینانجلار، توپلومسال عنعنه لر و مراسم لر ده بیر انسانین اؤیگرندیکلری و آئیله ایچینده آلدیغی تربیت ایله دوگونله دیگی تجربه لرین ییغیلماسی دیر. بوتون بونلار بیر انساینین شخصیتینین اولوشوموندا و گلیشیمینده رول اویناییر.
ایستر آئیله ایچینده، ایستر آئیله ائشیگینده، دئملی بوتون توپلومدا اولسون، دین و توپلوم نورملارینا اویماق، ، قایدا – قانونو اجرا ائتمک قارشیسیندا وئریلن انعام و تشویق، دین و توپلوم نورملارینا اویماماق، قایدا قانونو اجرا ائتمَمَک قارشیسیندا کسیلن جزا و جرم ایله ائش دگر دگیلدیر. اون اوچ، اون دؤرت یاشلاریندا بیر جوان هرگون پاک – مینداری رعایت ائدیب، نامازنی قیلیب، آلله آ شکر ائتمه سی قارشیسیندا اوبژکتیو اولاراق، دئملی اتی، دریسی و دویغولاری ایله آلغیلایابیله جگی بیر انعام آلماز. دین قایدا قوراللارینا اویماق قارشیسیندا آلدیغی انعام یالنیز اؤلدوکدن سونرا بهشته گئتمه وعده سیندن عبارت اولابیلر. بو وعده بئله گؤردگو هر ایش اوچون یوخ، آنجاق چوخ نادر اولاراق خاص بیر موقعیتده، آیدین و آچیق، اؤزونو اؤزلشدیره بیله جگی شکیلده قولاغینا چاتار. بونون قارشیلیغیندا ایسه قایدا قانونا اویمادیغی، دین حکم لرینی اجرا ائدمه دیگی هر سفرینده چوخ شدتلی بیر شکیلده جزالاندیریلار و هده – قورخویا تابع توتولار. دئملی بیر یول ناماز قیلمازسا، قارشی جنسدن بیریسی ایله ساده بیر گؤروشمک ایسته سه، یوخسا بونا بنزر بیر گوناه ایش گؤرسه، اؤلدوکدن سونرا جهندمده یاندیریلاجاغی هده – قورخوسوندان علاوه بیر ده اوبژکتیو اولاراق، اتی، دریسی و بوتون دویغولاری ایله حس ائدجگی بیر جزالاندیریلماغا تابع توتولار.
مدرسه چاغی باشلایینجا اوشاق ائودن ائشیکده کی گئنیش توپلومدا دین قایدا قوراللارینا اویمایانلارین نئجه شدتلی و قورخونج بیر شکیلده جزالاندیریلدیقلارینی، توپلوم ایچینده شاللاقلاندیقلارینی، بارماق و یا ال کسیلمه سینی، انسانین ایپه چلیکلرک اؤلدورولمه سینی و بونا بنزر قورخونج اولایلاری داها یاخیندان ائشیدیب و گؤرمه گه باشلاییر. بئله جه اوشاغین اوگونه قدر ذهنینه یئرلشدیریلمیش حکم لر بیر قات داها قورخو و اضطراب ایله یوکلنیب و عینی زاماندا بیر آددیم داها انتزاعی لشدیریلیرلرک بیرئیسل یاشامیندان، ملموسلوقدان چیخیب، عمومی لشدیریلیر. آئیله ایچینده کی زور و اجبار و جزالاندیرما عینی زاماندا باخیجی و قورویوجو اولان بیر شخص طرفیندن، آتا، آنا، یوخسا آیری بیر یاخین انسان طرفیندن اعمال ائدیلدیگینه قارشین، عموم توپلوم داکی جزالاندیریلما قورخوسو قورویوجو اولمایان، یالنیز و یالنیز خشونت و اؤلوم تهلکه سی ساچان وارلیقلار طرفیندن اعمال ائدیلیر.
کوچه ده خیاواندا اجرا اولونان جزالاندیرمالارین ائشیدیلمه سی و یا مشاهده سی آراجیلغی ایله یارانان قورخو، اوجالتیجی (بلندگو) لاردان یاییلان قورخو ساچان بللی سؤزلرین سسلندیریلمه سی ایله، (الله اکبر سسلری، قرآن آیه لری) هورولدوگونون یانیندا کوتلوی (جمعی) قورخو و طرفیندن آرتیلیریلیر و نئچه قاتینا چاتیر. کولکتیو دویغو اؤزو اؤز باشینا فرد ده نفوذ ائده بیلجک بیر گؤرونگه (فنومن) دیر. جمعی دویغو بؤیوک و گوجلو آخان بیر چای کیمی ایسه، فرد او چایین ایچینده کی بیر دامجی کیمی دیر. فرد، اؤز اختیاریندا اولمادان بو بؤیوک چایین آخینتیسیا قاتیلیب گئدر. فاناتیک بیر توپلومدا، فاناتیک بیر آئیله ده یئتیشدیریلمیش سکگیز- دوققوز یاشلارینداکی اوشاغین بئنینده قورخو و اضطراب آئیله ایچینده اولدوغو کیمی آئیله ائشیگینده ده کلمه لره باغلی بللی حکم لر ایله سمبوللاشیر. بئله بیر اوشاق گونون بیرینده خیاواندا بیر انسانین "اوغورلوق" ائتدیگی اوچون بارماغینین، یوخسا الینین کسیلدیگینی، "نامشروع" جنسی ارتباطی اولدوغو اوچون شاللاقلاندیغینی، یوخسا داشلاندیغینی، آیری بیر گوناه ایش گؤردوگو اوچون آسیلدیغینی ائشیدیب گؤردوگونده، بئله بیر اولای اثناسیندا یارانان کولکتیو قورخونو بیرئسللشدیریب، (فردیلشدیریب) اؤزونو شاللاقلانان، داشلانان، یوخسا آسیلان انسان ایله اؤزدشلشدیریر. نویرواینفورماتیک باخشیندان باخارساق اوشاغین بئنینده بئله بیر فورمول یارانیر:
حکم لره قارشی گلمک = بوشکیلده جزالاندیریلماق
بئله جه، بئله بیر توپلومدا یاشایان و فاناتیک تربیت آلتیندا بؤیوتولن بیر انسان عؤمرونون ایلک اون – اون بئش ایلینده هر گون، هر ساعات و هر دقیقه بئله قورخولار ایچینده یاشادیغی اوچون، بئینینه یئرلشدیریلمیش حکم لر مطلق لیک قازانیر. دوشونجه گئنیشلیگی (وسعتی) بئنینه یئرلشدیریلمیش حکم لر طرفیندن محدود اولور و حکم لر بیر "گرک" ایله یوغرولور. و یوخاریداکی فورمول بو شکلیه دؤنوشور:
گرک حکم لری اجرا ائدم.
حکم لر نه لردن اولوشوب؟ حکم لر یالنیز کلمه لردن اولوشب. حکم لر ائیلم (عمل) اجباری و جزالاندیریلما قورخوسو ایله یوکلنمیش کلمه لردیر: ثواب، گوناه، حرام، حلال، محرم، نامحرم، واجب، ناموس، مسلمان، کافر و .......
فاناتیک مسلمان توپلومدا یاشایان انسانین بئینینین، یاشامینین ایلک اون بئش ایلینده، بئله کلمه لر ایله محصور اولونما پروسه سینین یانیندا ایکینجی بیر تجسمی و تصوری پروسه ده گئتمکده دیر. بو حکم لر بللی آدلار ایله تداعی ائدیلمکده دیر. آلله، محمد، علی، عمر، ابوبکر، حسین، و ....... اوشاغین بئینی کلمه لر ایله و کلمه لره دایانان توصیفات ایله بو کلمه لردن تجسملر یارادیب، گؤرمه دیگی، لمس ائتمدیگی، قوخوسونو حس ائتدمه دیگی، محبتینی و یا خشیمینی دریسی ایله حس ائتمدیگی، قیسساجاسی بو اوشاغین یاشامیندا ان کیچیک وارلیغی اولمایان شخص لر یارادیر. بو شخص لره، بو شخص لر باره سینده تعریف اولان صفت لر یاپیشدیریرد. ایکی قونشو آیئله نین بیریسینین شیعه، بیریسینین سنی اولدوغونو فیکیرلشک. دئملی یان یانا یاپیشمیش ایکی ائوده بؤیویَن، عینی مدرسه یه گئدن و عینی کلاسدا اوتوران ایکی اوشاغین ذهنینده میثال اولاراق "علی" سؤزوندن یارادیلان ایکی باغداشمایان شخصیت یاشاییر. بیر اوشاغین ذهنینده اولان "علی" رشید، صداقتلی، یتیم سئون، حق، ظلمه قارشی، عدالت گتیرن و....بونا بنزر صفتلری اولان بیر شخصیت اولدوغونا قارشین اوبیری اوشاغین ذهنینده یارادیلمیش "علی" ناحق، جعل ائدن، نادان، کلک باز، و .....کیمی صفتلری اولان بیر شخصیت اولور. عینی گؤرونگه (فنومن) آیری آدلار ایله ده تداعی اولابیلر، "عمر" "حسین" و ....بو ایکی اوشاقدان هئچ بیریسینین، او ذهنینده یارادیلمیش "علی" شخصینی گؤرمه دیگی، لمس ائتمدیگی، محبتینه ویا خشمینه معروض قالمادیغی، قیسساجا بو ایکی اوشاغین وارلیغیندا "علی" آدیندا بیر شخصین هئچ بیر نقشی اولمادیغی آیدین دیر. کلمه یه دایالی حکم لرین مطلق لیک قازاندیغی کیمی، کلمه لر ایله بئینده یارادیلمیش بئله شخصلره ده بیر مطلق لیک صفتی وئریلیر. بونون یانیندا اوشاغین دویغولاری دا بو کلمه لر اطرافیندا پولاریزه اولونور (قطبی لشیر). دئملی سئوگی، محبت، عشق، شادلیق، غم و بوتون دویغولار بو کلمه لر اطرافیندا پولاریزه اولور. "علی" نین اؤزو و دوستو اولوملو (مثبت) دویغولار ایله، "علی" نین دوشمانی ایسه اولومسوز (منفی) دویغولار ایله تداعی اولونور. عینی گؤرونگه "عمر"، "مهدی" و ....کلمه لری ایله ده ارتباطدا دا عینی پروسه نی کئچیردیر.
کئچنلرده آئیله کؤکونو یاخشی تانیدیغیم گنج بیر فاناتیک ایله گؤروشدوگومده، "حسین کیمی رشید، شهامتلی و صادق بیر پیشوام اولدوغونا چوخ افتخار ائدیرم" دئدی. بیر آز فیکیرلشدیکدن سونرا، "اوغول، سنین بؤیوک آتانین آدی نه دیر؟" دئیه سوروشدوم. بؤیوک آتاسینین آدینی بیلیردی. "اوغول، بؤیوک آتانین آتاسینین آدی نه ایدی؟" اونون دا آدینی بیلیردی. "اوغول، بؤیوک آتانین آتاسینین آتاسینین آدی نه ایدی؟" سوروسونو، "بیلمیرم" ایله جوابلاندیردی. "اوغول، بؤیوک آتانین آتاسی باره سینده نه لر بیلیرسن؟ هاردا یاشاردی؟ نه ایش ایله مشغول ایدی؟ هانسی خصوصیتلری وار ایدی؟" دئیه سورومون جوابیندا، "بیلمیرم، بیلسم ده منیم اوچون بیر اؤنمی یوخدور" دئدی. "آفرین اوغول، یوز ایل اؤنجه یاشامیش و سنین، قارداشلارینین، باجیلارینین، عمی اوغلانلارینین، عمی قیزیلارینین کؤکو اولان، سنین شخصی نسلیوین کئچمیش حلقه لریندن اولان بؤیوک آتانین آتاسینین خصوصیتلرینی بیلمیرسن، بیلسن بئله، اؤنملی دگیل، دئییرسن، آنجاق مین اوچ یوز ایل اؤنجه یاشامیش بیر انسانین خصوصیتیلرینی بیلیرسن، و بو خصوصیتلره ده افتخار ائدیرسن! سینین تجسم و تخیل گؤجووه قوربان کسمَلی یم" دئدیم.
بو اوشاغین حسین آدیندا رشید، شهامتلی و صادق بیر پیشواسی اولدوغونا افتخار ائدیگینین و بونون یانیندا بؤیوک آتاسینین آتاسیندان ان کیچیک بیر بیلگیسی اولمادیغینین ندنی آیدین دیر. بیر تک "عاشورا" گونونده، حسین باره سینده کلمه لر ایله ذهنینه یئرلشدیریلن بیلگیلر وبو کلمه لره یوکلَنَن دویغوسال یوکلر، اون آلتی - اون یئددی ایللیک عؤمرونده بؤیوک آتاسینین آتاسی باره سینده آلدیغی بیلگیلر و بو بیلگیلرایله ارتباطداکی دویغوسال یوکون نئچه مین قاتی دیر.
بو آرادا کولکتیو (جمعی) بیلینجین و کولکتیو دویغونون رولونا چوخ دقت ائتمه لییک. کولکتیو بیلینج و کولکتیو دیوغو آخان بیر چای کیمی ایسه، بیرئی (فرد) بو چایین ایچینه دوشموش بیر یاغیش دامجیسی کیمی دیر. بیر "عاشورا" گونونده بو اوشاغین قولاغینا یئتیشن "حسین" کلمه سی یوزلرجه و مینلرجه انسانین عینی دویغولاری ایله بیرلیکده ذهنینده یئر ائتمکده یر.
ایندی فانانک دوشونجه نی تانیملاماق (تعریف ائتمک) مومکوندور: فاناتیک دوشونجه سیستمی مطلق لشدیریلمیش بللی کلمه لردن (حکم لردن) و بللی (تخیلی) شخصلرین مطلق لیگیندن و مقدصلیگیندن حرکت ائدن و بو کلمه لرین و مقدصلیکلرین چارچوه سینده محصور قالان بیر دوشونجه سیستمی دیر.
ایستر فاناتیک شیعه توپلوموندا، ایستر فاناتیک سنی توپلوموندا، ایستر فاناتیک کاتولیک، یوخسا فاناتیک پروتستان توپلوموندا، ایستر فاناتیک بودیست توپلوموندا، ایستر فاناتیک یهودی توپلوموندا اولسون، ایستر گؤرونورده (ظاهراً) هئچ بیر دینی اولمایان فاناتیک توپلومدا اولسون، فاناتیزمین دایاندیغی ایکی اصلی آیاغی بللی حکم لرین و بللی (تخیلی) شخص لرین مطلق لیگی دیر. بو ایکی مطقلیگین، زور، اجبار و قورخو آلتیندا مطلقلیک قازاندیقلاری یوخاریدا آچیقلاندی. فاناتیک شیعه توپلومدا "علی" سؤزونو اولومسوز (منفی) بیر صفت ایله تداعی ائتمک اورگانیزم اوچون بؤیوک بیر خطر اولدوغوندان، چولون اورتاسیندا بیر پلنگ ایله قارشیلامشاقدان داها بؤیوک بیر قورخونون قایناغی دیر. هر حکم و هر (تخیلی) شخصه قارشی گلمک، حکمو اجرا ائتمه مک، یوخسا او شخصین بویوروقلارینا اویماماق دا عینی اؤلچوده قورخو یارادیجی دیر. فاناتیک شخصیت، ذهنی بئله کلمه لر، و بو کلمه لرین یاراتدیغی قورخو ایله محصور اولونموش بیر انسان دیر. دووارلاری قورخودان اولوشموش بیر توتساق (زندان) دا یاشاییر. دوشونمک و رفتارینین حرکت نقطه سی، طبیعی دویغولاری یوخ، یاشامینین هر لحظه سینده قاباغینا چیخان بو قورخولاردیر.
فاناتیک بیر توپلومدا یاشایان بیر بیرئین یاشامینین هر ساحه سی بللی حکم لر طرفیندن قایدا قورالا باغلاندیغی کیمی ایکی جینسین، دئملی ارکک ایله قادینین، ارتباطی دا، ان سیخی شکیلده بو قایدا قورالارا و حکم لره باغلانیر. جوان اوغلان ایله جوان قیزین آراسیندا قورخو کرپیچلریندن هورولموش بیر دووار چکیلیر. یالنیز انساندا دگیل، بوتون جانلیلاردا اولان ان گوجلو یاشام انرژیسی اولان جینسی انرژی بو قورخو دوواری ایله محصور اولوب، کلمه لر ایله قویولموش حکملره یوکلنیر و بونلارای گوجلندیریر. بو گؤرونگه نی ویلهلم رایش، "فاشیزمین اجتماعی آنلاییشی"
„Massenpsychologie des Faschismus“
آدلی کیتابندا آچیق و آیدین بیر شکیلده توضیح ائدیبدیر.
آنجاق ویلهم رایش جینسللیگی دار آنلامدا آنلاییب و جینسللیگین داها گئنیش یانی اولان دری ارتباطی نین رولونو آنلاتماییبدیر. دری ارتباطی (ارتباط جلدی) انسانین ان گئنیش و ان اینجه ارتباطی دیر. دری انسان وجودوندا اولان ان گئنیش و ان آیرینتیلی دویغولاری اولان آلغیلاما اورگانی دیر. اطرافیمیزدا اولان دونیانی یالنیز گؤرمک، ائشیتمک ، اییلَمک و دادماق ایله یوخ، داها گئنیش بیر آلغیلاما اورگانی اولان دریمیز ایله آنلاییریق. آنسانلار آراسی ارتباطدا دا دری ان بؤیوک رولو اویناماقدادیر. آنادان دوغدوقدان سونرا آنا ایله ارتباطیمیزی آنجاق دری توخونماسی ایله قورویوب، و بئله جه یاشام گوجو قازانیریق. دری توخونماسی (ارتباط جلدی) اولمایان کیچیک بیر اوشاق بیر نئچه هفته ایچینده یاشام گوجونو ایتیریب اؤلور. یالنیز اوشاق اوچون دگیل، بؤیوکرده ده، دری ارتباطی اولمایان انسانلار آنلاشیلماز و علاجسیز خسته لیکلره توتولارالار. قدیم زامانلار بئله بیر خسته نی ساغالتماق اوچون اونو تازا سویولموش قویون دریسینه بوکردیلر.
فاناتیک مسلمان بیر توپلومدا گلیشَن اوشاغین، اون بئش – اون آلتی یاشلارینا یئتیشینجه جینسل دویغولاری (ان اؤنملی سی دری ارتباطی ایستگی) باش گؤسترمه گه باشلادیغی زاماندان سونرا ان بؤیوک چتینلیکلری باشلاییر. جینسل دویغوسونو مهار ائتمه لی دیر. جینسل دویغونون ظاهره چیخماسی شاللاقلانماق، داشا باسیلماق و اؤلدولمک قورخوسو ایله یوکلو دور. تازا جاوانین (ایستر قیز اولسون، ایستر اوغلان) جینسل دویغولارینی مهار ائتمک اوچون الینه وئریلمیش وسیله ایسه گئنه کلمه یه دایانان حکم لر و بو حکم لر ایله باغلی قورخولاردیر. بو شکیلده، جینسل انرژی، داها اؤنجه دن بئیینه یوکلنمیش کلمه یه دایالی حکملرین و بو حکملر ایله باغلی قورخولارین قوجلنمه سی یولوندا ایشلنیلیر.
فاناتیک مسلمان بیر توپلومدا بؤیویَن بیر جوان اون یئددی – اون سکگیز یاشلارینا چاتدیقدان سونرا، جنسی انرژیسینی حکم لرین و خیالی شخص لرین گوجلندیریلمه سی یولوندا ایشلتمه گه باشلادیقدان سونرا فاناتیک شخصیتین اولوشوم (تشکیل) پروسه سی قورتولموشدور. بوندان سونرا بو شخصیت آنجاق فاناتیکلیگینین گئت گئده داها سخیلاشماسی، داها آغیرلاشماسی جهتینده اولوشومونا (تکامولونه) ادامه وئرجکدیر.
بو یازینین سونراکی بؤلوملرینده فاناتیک شخصیتین سونراکی گلیشیمینی و شکیللرینی آنلاتماغا چالیشاجاغام.
************************************************************
اوبیکتیولیگین حکملر مبناسیندان توضیحی
خیالی شخصیتلرین مطلقلیگینین و مقدسلیگینین گئت گئده آرتماسی
آیری دوشونجه آخیملارینین وارلیغینین انکاری، تحقیر و توهین.
فاناتیزمین سادومازوشیزمی
یارادیجیلیق یئرینه ییخیچیلیق.
فاناتیک دوشونجه دوزلگه سینین قالیبی و ایچریگی
ایراندا مارکسچیلیق – لنین چیلیک.


c: text/html

text:
خیریه تشکیلاتی خادملریگه قرشی هجوملرکوپیگن
بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی افغانستانده گی قوراللی گروه لردن انسان پرورلیک یاردم لرنی محتاج انسانلرگه یتکزب بیر لیشی گه توسیق بولمس لیک لرینی سوره گن.
یونما یا بیرلشگن ملت لرنینگ افغانستانده گی نماینده لیگینی ایتیشچه، جاری میلادی ییلدن بیری انسان پرورلیک تشکیلات لریگه ایشله یاتگان خادم لرگه قرشی کمیده 20 هجوم اویشترلگن.
بو هجوملرده 7 کیشی یاردم تشکیلاتی خادم لری هلاک بولیشگن.
بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی خلقرا انسان پرورلیک یاردملری کونی مناسبتی بیلن ، افغانستانده گی گروه لردن انسان پرورلیک یاردملری احتیاجمند لرگه یتب باریشی اوچون اذن بیریش لرینی سوره گن.
اوشبو تشکیلات گه کوره ،بوتون دنیا بویلب انسان پرورلیک تشکیلاتلریگه ایشله یاتگان خادم لرگه قرشی هجو ملر سانی آشگن.
تشکیلاتگه کوره افغانستانده هم انسان پرورلیک تشکیلات خادم لریگه قرشی 20 ته هجوم ثبت ایتلگن.
"بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی افغانستانده گی بوتون گروه لردن، انسان پرورلیک تشکیلاتی خادم لریگه حرمت قیلب اولرنینگ حیات لرینی تهدید قیلمس لیک لرینی سوریدی. سونگی التی ای ایچده بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی حساباتیگه کوره، انسان پرورلیک تشکیلاتی خادم لری 47 مورد زوره وانلیک لر بیلن دوچ کیلیشگن." دیدی نظیف الله سالارزی
بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی نینگ اورغوله شیچه، انسان پرور تشکیلات لر خادم لری، اوزایشلرینی قورقو و خواطیرسیز عملگه آشیرب احتیاجمند انسانلرگه یاردم بیریشی لازم.
عینی حالده خلقرا قیزل هاچ تشکیلاتی هم، افغانستانده قوراللی گروه لر سانی نینگ آشگن لیگی اولرنینگ فعالیت لریگه منفی تاثیر قویاتکان لیگی نی تاکیدله ماقته.
خلقرا قیزل هاچ تشکیلاتی نینگ سوزچی سی عبدالحسیب رحیمی، افغانستان خلقنی حاضر گی شرایط ده هر وقتدن کوپراق انسان پرورلیک یاردم لرگه احتیاجی بار لیگی نی ایته دی.
"افغانستان ده گی حاضرگی خوف سیزلیک شر ایطی انسان پرورلیک تشکیلات لری خادم لری اوچون خواطرگه سبب بولماقته، افغانستانده قوراللی گروه لر سانی نینگ آرتیب باره یاتگان لیگی بو مملکت ده هادی اهالی تلفاتی نی آشیب باریشی همده انسان پرورلیک تشکیلاتلری اوچون هم تشویش گه سبب بوله دی، بو حالت ایسه احتیاجمند انسانلرگه انسان پرورلیک یاردم لرینی اوز وقتیده یتب باریش گه توسیق بوله دی." دیب ایتدی رحیمی جنابلری
افغانستانده کون سایین یمان لشه یاتگان خوف سیزلیک شرایطی ، اوشبو مملکت ده فعالیت آلیب باره یاتگان دولت و نادولت تشکیلاتلری فعالیت لری اوچون خواطیرگه ایلنماقته.
تحلیلچیلرگه گوره بو حالت یاردم گه احتیاج انسان لرگه کیرک لی یاردم لرنی یتکزلب بیرلیشگه توسیق بوله دی.
همده ناتینچ لیک لر سبب لی کون سایین انسان پرولیک یاردم لرگه احتیاجی بولگن انسانلر سانی آرته دی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
سعودییه عربیستانینین ولیعهد شاهزادهسی محمد بن سالمان فیلیسطین لیدری محمود عباسا آمریکا طرفیندن حاضرلانان «یاخین شرق باریش پلانی»نی قبول ائتمهسی اوچون تضییق گؤستریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «تایمس» اینفورماسییا یاییب.
معلوماتا گؤره، محمود عباسین بیر هفته اول الریاض زیارتی زامانی آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ و جراد کوشنر طرفیندن حاضرلانان باریش پلانی موذاکیره اولونوب. ولیعهد شاهزاده فیلیسطین لیدرینه «یا آمریکا دئین هر شئیی قبول ائت، یا دا ایستعفا وئر» دئییب.
قید ائدک کی، محمود عباسدان بیر هفته اؤنجه سعودییه عربیستانینی زیارت ائدن ترامپین باش موشاویری جراد کوشنرین محمد بین سالمانلا قیزغین «یاخین شرق باریش پلانی» موذاکیرهلرینین گئجه ساعتلارینا قدر داوام ائتدیی حاقدا معلومات یاییلمیشدی.


text:
نیو یورکدا باش وئرن تراکت ایشیدین محاربه مکانلارینین آزالدیغینین گؤستریجیسیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری روسییا فدراسییا شوراسی مدافعه کومیتهسینین صدری ویکتور بوندارو بیلدیریب.
بوندارئو آرتیق ایشیدین اونا جاواب وئره بیلمهیهنلری هدف آلماغا باشلادیغینی قئید ائدیب.
"مانهتاندا وئلوسیپد سورهنلر و بیر مکتب آوتوبوسونون اوزرینه ماشین سورولمهسی ایشیدین محاربه اوجاقلارینی دئمک اولار کی، تامامیله توکهنمهسینین گؤستریجیسیدیر. ترورچولار آرتیق یالنیز اؤزلرینه قارشی چیخمایاجاق طرفلره ضربهلر ائندیرمک حالیندادیر"، - بوندارئو سؤیلهییب.
قئید ائدک کی، نیویورک شهرینین مانهتان سمتینده باش وئرهن آتیشما نتیجهسینده ۸ نفر اؤلوب، ۱۱- یارالانیب.


text:
دانلود آهنگ جدید یارا 2 از رضا اف
دانلود آهنگ جدید یارا 2 از رضا اف
Yara 2 Reza F
موزیک و تنظیم : رضا اف
سبک آهنگ : رپ ( دیس لاو )
زبان : ترکی ( آذری )
دانلود موزیک جدید یارا 2 از رضا اف
متن کامل آهنگ ” یارا 2 ” از رضا اف در ادامه :
< چوخدان دی اورکیم توتولوب اما سسیم چیخمیریب
او حده افسوردیم کی هئش بیر زادا حوصلهام یوخدی
اوچ ایل گئشدی اما سنن چیخمادی بیر خبر
آخیر سئری ده یئتیشدیم گوردیم قالمیبدی هئچ بیر اثر
قالمیب هئچ بیر اثر
سن منی او حالا سالدین کی هئچ کس منی سویمدی
تکینه بیر اوتاخدا ، میکروفون قاباغیمدا بهترین دوس دی
او حالا قالدیم من کی حتی سنه یازاممادیم
نه قدر یالوارماخ آخی ، نه قدر یالوارماخ بینا اونا
اورکیمین سوزین هئش کس بیلمدی
ایستیرم دئیم من خیانتگر عشقیمنن
بیلیسیز اونا خاطر جانیمنان واز گئشدیم من
او گئدنن داهی من قوشیلمادیم هئش کیمینن
اورهیم اوت توتدی من ده یاندیم دردیمینن
یاندیم او دردیمینن سیگاریمی آلیشدیردیم
هئچ کسی سارمادیم ، هاممینی من قاریشدیردیم
گنه ده یاده دوشدین اورکیمی آلیشدیردین
سن منی سارمیردین اوزگسینن دولانیدین
نه قدر درد وئردین سن منه گوزل یاریم
سن منی ایستمدین ، سن سیز هاردا قالیم
هر گون گئشدیه جن یادا دوشیر او گوزلرین
گنه دردیم چوخدی یارالی اولدی سوزلریم
یاش دولوب گوزلریمه ، هارداسان ای گوزل یاریم
سن سیز آغلیارام دوزممیری یارالاریم
دوزممیری یارالاریم ، بیر مرهمه نیازی وار
هئچ کسی ایستمیری فقط سنه نیازی وار
بو قلم یازدیخ جان گوزلریمه قان آغلادی
ائشیدیب سوزلریمی ، هاممی منه قان آغلادی
هرکسی دئدیم سنن باخیب منه بیر گولدی
منی پیس گونه سالدین ، سنین رضان داهی اولدی
ایندی سوز یازیرام من سنه داهی ساطیر ساطیر
لامصب قلبیم باخ گور سنه نجیر آتیر
منده او عادت یوخ دالیدان خنجر ویرام
من کی یاتامیرام بیلمیرم او نجور یاتیب
سن گئدننن سورا من دوست اولدیم داغلارا
اوتوروب یانیمدا ماتم قره لر باغلارام
بئله بیر سوز واردی هئش واخ کیشی آغلاماز
یادیما سن دوشنده هونکیر هونکیر آخلارام
هی یاندا دئیرسن او درمدی دردیمه
منه هر ایش گوردی ولی یاتمادی قلبیمه
اوزینه هر سوز دئدیم تا کی منی باشتان آتسین
گویده آللاه واردی بیر سوز دئمرم صبرینه
بیر زامان سنیدین عشقیم عمریم هر زادیم
هر دیلخوشلیخدا گوزیم سنی آختایر
او گزل گوزلرینده کیمی الینده اوینادیسان
نه اولار گل یاخینا گوزلریوه من باخیم
بیر گون گوننرده سن واریدین یانیمدا
او زامان هر شئیم ثروتیم دا جانیم دا
سنیدین او سینمدکی نفس ده
ولی ایندی لرده حسرتین بو جانیمدا
یانیندا کیم وار باخ اوننا منیم فرقیمه
منه تای قاچار چاقیرسان سنین هر دردیوه
ایندی ده سن سوزیوی کلا بیر گونین وار
ساباهدان ایستمیرم سن گلسن قبریمه
ساباهدان ایستمیرم سن گلسن قبریمه..
♫♫♫
دانلود آهنگ جدید یارا 2 از رضا اف
♫♫♫
دوزدی کهنه بیر سوزلریدی اما دردیلر تازالاشیب..
قالانین گئداخ
سن گئدنن اولوب قاراننیخ گئجلریم
او قادار قیشقیردیم یئتیره سنه بو سوزلریم
اما سن ائشیتمدین قانلی اولدی بو گوزلریم
ائله بیر یاشیم یوخدی توکولوبدی بو توهلریم
باشا چاتسین بو دونیا من کیمه خاطیر یاشادیم
هئش واخ ایستمدیم دیللره دوشر بو آدیم
گئشدی جاواندیخ آی خانوم قوجالمیشام من داهی
من سنسیز اولیرم ایستمیرم بو جانی ..>


text:
افغانستان شفافیت نی کوزه تووچی تشکیلات نینگ مس عینک لایحه سی خصوصیده آگاه لنتیریشی
افغانستان ده گی شفافیت نی کوزه تووچی تشکیلات گه کوره لوگر ولایتیده گی مس عینک کانی اطرافیده استقامت قیله دیگن اهالی قیین چیلیک لری حل ایتیلمسه، مس نینگ قزیب چیقریش لایحه سی قیین چیلیک لر بیلن دوچ کیلیشی ممکن.
بو تشکیلات گزارشیده کیلیشیچه یوزلب عایله لرنینگ بو کان یانیده گی ایکین زار ییرلری دولت اختیاریگه اوتیب اما بهاسی تولنمه گن وبومساله بو منطقه اهالی سی نینگ ناراضی لیگی گه سبب بولگن.
بوتشکیلات رئیسی یما ترابی دولت بو مساله گه اعتبار بیرمه گن تقدیرده ناراضی کیشی لرعصیانچی لرگه قوشیلیب بوبرنامه نینگ امنیتی نی خوف آستیده قوییش لری ممکن لیگی نی بیلدیردی.
ترابی جنابلری مس عینک کانی یقینیده استقامت قیله دیگن اهالی نی دولت خادم لری اوزاوی جای لرینی ترک ایتیش گه مجبورلنتیرگن لرینی ایته دی.
شفافیت نی کوزه تووچی تشکیلات مسووللری انه شو وضعیت یوزه گه چیققنی سبب چین لیک ام سی سی شرکتی مس عینک کانی نینگ قیزیب چیقریش شرطنامه سی نی قیته کوریب چیقماقده لروحرارتی برق وتیمیز یول آلیب باریش سوزیگه تورمه یاتگن لری بونی اثبات لب بیره یاتگن ایتیله دی.
اما افغانستان نفت وکانلروزیرلیگی بوتشکیلات نینگ گزارشی نی تخصصی جهت دن توغری بولمه گنی نی ایتیب واستملاک ایتیلگن ایکین زار ییرلرنی بهاسی تولنمه گنی نی رد ایتدی.
بو وزیرلیک سوزچیسی رفیع صدیقی گه کوره هربیر جریب ایکین زار ییرمقابلیده ایگه لریگه پول تولنگن.
شونینگ دیک او، وزیرلرکینگشی قراری اساسیده استملاک ایتیلگن کیشی لرنینگ هر بیریگه باشقه ییردن زمین بیریلیش برنامه سی باشلنگنی نی ایته دی.
مس عینک کانی دن تاریخی اثرلرهم کشف ایتیلیب بونی تاریخی اهمیت گه ایگه ایکن لیگی ایتیله دی.
شونینگ دیک شفافیت نی کوزه تووچی تشکیلات اوز گزارشیده مس کانی نینگ قزیلیشی اطراف محیط گه هم خوف توغدیره یاتگنی نی معلوم قیلیب بونی آلدینی آلیش اوچون کیره کلی چاره آلینیشی کیره کلیگی تاکیدله گن.
بیراق نفت وکانلروزیرلیگی مسووللری گه کوره اولرتاماندن آلیب باریلگن تیکشیروولرده مس کانی نی قزیب چیقریش لایحه سی اطراف محیطگه هیچ قنده ی خوف آلیب کیلمه یدی.
بو وزیرلیک مسووللری نینگ معلوم قیلیشیچه چین باش وزیری برچه بیرگن سوزلری نی عمل بولیشی ممکن لیگی نی افغانستان جمهور رئیسی گه ایتگن.


text:
۱۹۴۶-۱۹۴۵ جی ایللرده ایکی گنج
انقلابچینین باشینا گلن بیر حادثه دن بحث اولونور
نیازی ئوزو و انوشیروان حاقیندا باشلارینا گلن بیر احوالاتی نقل ائدیب دئییردی:
تهران حکومتینین ۱۹۴۶- جی ایلین دکابریندا وطنیمیزه خائینجهسینه غفلت باسقینلاردان سونرا مرکزی کمیته نین تاپشیریغی ایله تبریزین یاخین شهرلریندن بیرینه مخفی تاپشیریغا گؤندریلمیشدیک. بیز بیر نئچه تاپشیریغی یئرینه یئتیردیکدن سونرا بد خبر اشیتدیک. بیزه بو بد خبری قوناغی اولدوغوموز شیخ علی خانین اوغلو اشرف بئی وئردی. او، بو وقت چوخ هیجانلی ایدی. خبری دئدیکجه خیانت دئییردی. بیز اونلارین چوخدانکی قوناقلاریندان ایدیک. بونا باخمایاراق کی، اونلارین عائلهسینده هئچ بیر پارتیا عضوو یوخ ایدی. بو آداملارین بیزیم پارتیایا چوخلو اعتمادلاری وار ایدی. قوناقپرور عائله باشچیسی بو خبردن چوخ ناراحات اولموشدو. اوغلوندان خبری اطرافلی اؤیرهندیکدن سونرا بیر قدر فکره گتدی.
او، تئز هر ایکی اوغلونو یانینا چاغیریب، اونلارا نه ایسه تاپشیریق وئردی. سونرا انوشیروانین یانینا گلدی و دئدی:
«اوغوللاریم ایشلر چوخ پیسدیر. شاه قوشونلاری آذربایجانین بیر چوخ شهرلرینی توتوبلار. ایندی هر دقیقه قورخولودور. تبریز الدن گئدیر. تهران حکومتی وحشی حرکتلری ایله بوتون شهرلرده چوخلو قانلار آخیدیر. سیزینکیلر گئری چکیلیر. چوخلو فدائی قیریلیر. گوجلر برابر گلمیر. شاه قوشونلاری طیاره لردن، تانکلاردان، توپلاردان استفاده ائدیر. چوخلو قانلار آخیدیلیر. شهرده، کندلرده قان سو یئرینه آخیدیلیر. چوخ یئرلرده پوستلار قورولور. شهرلر آراسی آختاریشلار گئدیر. توده چیلری یئرینده جه گوله باران ائدیرلر. شاه قوشونلاری چوخ سرعتله ایرلی گدیرلر. بئله گئتسه بورالارا حتی گلیب چیخاجاقلار. سیز هئچ یئره ترپنمه یین، ائودن باییرا چیخماق لازیم دئییل.»
شیخ علی بئی ائله دانیشیردی کی، ائله بیل اؤزو بو ایشین ایچینده ایدی. او بیزه دئدی:
«اوغلانلاریما تاپشیرمیشام کی، سیزینله مشغول اولسونلار.»
اونون بیزیم یاشدا ایکی اوغلو وار ایدی. بؤیوک اوغلو اشرف بئی، کیچیک اوغلو رحیم بئی ایدی. رحیم بئی چوخ جلد آدام ایدی. ئوزو ده ظارافاتیندان قالمازدی.
بو شهرده ان حرمتلی بئی وار ایدیسه او دا شیخ علی بئی ایدی. اونا بو خبری ان معتبر یئردن چاتدیرمیشدیلار.
آرادان چوخ کچمه دی کی، اونلارین اولدوغو شهری همین گون شاه قوشونو بورودو. بوتون کوچه لرده آتیلان توپ- توفنگ سسیندن قولاق توتولوردو. اونلار ئوز کؤهنه ئوزباشینالیقلارینی حیاتا کئچیرمک اوچون شهرین مرکزی کوچه لرینده چوخلو دار آغاجلاری قویموشدولار. آختاریشلارا باشلامیشدیلار.
شهرین بعضی گؤرکملی یئرلرینده شعارلارلا یاناشی دار ئیآغاجلاری قورولموشدو. شعارلار دا شعارچیلار دا همین یئرده آخشاملامیشدیق. اومیدیمیز اشرف بئی، رحیم بئی و آتاسی شیخ علی بئی ایدی. چونکی بو شهرین گیزلی قاچیش یوللاریندان خبرسیز ایدیک. شیخ علی بئی آییق حرکت ائدیردی. او، نؤکرلریندن بیر- ایکیسینی ائوین اطرافیندا پوسقودا قویموشدو. قورخولو خبر اولان کیمی تئز خبر وئرمه لی ایدیلر. او، ائوینده بیزیم اوچون دؤشه مه ده خالی- خالچانین اوستونده ۴- ۵ یئرده دیرسکله نمکدن ئوتری مخمر یاستیقلار بیر- ایکی یئرده ده خور- خور غلیان قویموشدو. ماسانین اوستونده دونیانین ان یاخشی ایچکیلری دوزولموش، یانیندا دا تزه فرانسیز کارتی. بئیین تاپشیریغی ایله گئییملریمیزی ده دهگیشیب بئی اوغلو اولموشدیق. هرهمیزه ده بی لقبی وئرمیشدیلر. ابراهیمییه - قمبرعلی بی، منه ایسه حیدرعلی بئی لقبی. هر ایکیمیز تبریز بئیلریندن ایدیک. تاجیرلیکده تبریزده بیزدن آرتیق تاجیر تانینمیردی. اما اونو دئییم، بوندان قاباقکی گئییمیمیزین اؤزو بو بئی گئییمیندن گئری قالمیردی. اونا گؤره ده رحیم بئی بو حادثه دن قاباق بیزه ظارافاتلا دئییردی: «گلین گئیییمیزی دهگیشک، سیزین یاخشی گئییمینیز وار» بیز بونو ظارافات بیلیردیک. ایندی او رحیم بئی بیزیم رولوموزو اویناییردی. او، یاخینلیقداکی پنجره دن تئز- تئز کوچه یه بویلانیردی. بیز گئییمیمیزی دهگیشیب، آرتیق ایشه باشلامیشدیق. هره نین جیبینده نه پول وار ایدیسه اورتالیقدا ایدی. تزه جه خور- خور قلیانلار خورولداییردی کی، نؤکرلردن بیریسی جانی هؤووللو ئوزونو ایچهری آتدی. او، تئز اشرف بیگه خبر چاتدیردی کی، آغا، اوچ- دؤرد علی سلاحلی ژاندارم بیزه یاخیشلاشیر. نؤکر سؤزونو دئمیشدی کی، داروازانین قاپی زنگی چالینماغا باشلادی. زنگ دایانمادان چالییر، قاپینین جفتهسی ده وورولوردو. شیخ علی بئی بیزه ساکیت، تمکینلی اولماغی، ئوزونوزو ایتیرمه مه یی تاپشیردی. او، ئوزو اونلاری قارشیلاماغا گئتدی. بیز بو واخت بالا- بالا ویسکیدن ووروب، قلیانلاری خورولدادیردیق. ائوی قلیان و ایچکی ایییی بوروموشدو. دئیه سن شیخ علی بیگله راضیلاشمامیشدیلار اونلاردان ایکیسی داروازا آغزینا قالیب، ایکیسی ایسه پیللهکانلا ایکینجی مرتبه یه - بیزیم اولدوغوموز ائوه قالخیردیلار. اشرف بئی دئییردی:
«سیزی کیمسه یامان ساتیب. سیز ئوزونوزو او یئره قویمایین. «آتام دئدیی کیمی حرکت ائدین».
بیز تئز الیمیزده کارت رولا گیرمیشدیک. هر ایکیمیزین گؤزلری خومارلانیردی. کئفلی رولوندا ایدیک. باسقینچیلار اللرینده سلاح ائوه داخیل اولدولار. «قالخین آیاغا!» دئییب، هر ایکیمیزی حدهلییه- حده لییه آددیمیزی، سویادیمیزی، آتالاریمیزین آدینی سوروشدولار. بیز تزه وئریلمیش آدلاری تمکینله بیر- بیر دئدیک. هاردان گلدییمیزی بیلدیلر. اونلار بیزدن حقیقی آدیمیزی دؤنه- دؤنه سوروشوردولار.
«آغاجان، بیز بئله آدام تانیمیریق، بابا، بیز تاجیر آداملاریق، توده چی – موده چی تانیمیریق. بیر قدر ده اوستونه قویوب، افسرین، به فرمایید (بویورون، زابطلر) بیزیمله نوش ائدین، خواهیش میکونیم (خواهیش ائدیریک) نوش ائدین، دئیه ندن سونرا اونلار بیزدن ال چکیب رد اولدولار.
اونلار گئدندن سونرا هامیمیز راحت نفس آلا بیلدیک. آلله چوخ شوکور کی، گتدیلر دئدیک ده، اشرف بئی چوخ ناراحات حالدا دئدی، «چوخدا اینانمایین کی، اونلار بیزدن بیر دفعه لیک گتسینلر. قاباقدا هله چوخ قورخولو ایشلر وار.
اشرف بئی بیزدن ده چوخ قورخوردو. او، قورخوردو کی، ائولریندن توده چی چیخیشا اونلارین آدی باتار، اؤزلری ده کی، بؤیوک انگه له دوشرلر. بو خطادان یاخشی قورتاردیق. بیز بیر نئچه ساعاتا بورالاری ترک ائتمه لی اولدوق. اؤزو ده بیزی همین آدلارلا و تاجیر پالتاریندا یولا سالدیلار.
بو ایشی آخشاما قویمادیلار. شیخ علی بئی بیزی اؤزونون ان اعتبارلی آداملاری ایله، گیزلی یوللارلا دوز تبریزه یولا سالدی. گئدرکن یولدا بئله بیر دهشتلی منظرهنین شاهیدی اولدوق. قان ایچن، قددار شاه قوشونلاری کافیر آدلاندیردیقلاری مهاجیرلرین باشلارینی بدهنلریندن آییریب، کسیک باشلاری یولون بیر حیصه سینه بدهنلری ایسه او بیری حیصهیه آتیب اؤزلری ده اورتالیقدا حرکت ائدیردیلر. بئله لیکله، بیز چوخ چتینلیکلرله تبریزه گلیب چاتدیق. بوندان سونرا هر ایکی گنجین چتین گونلری باشلامیشدی. بیر نئچه گون ایدی کی، تبریز شاه قوشونلاری طرفیندن آلینمیشدی. شهرین چتینلیکله دوشمنلر طرفیندن آلینماسینا باخمایاراق، شهرین چوخ یئرینده و اطرافیندا هله ده توپ- توفنگ سسلری کسیلمهمیشدی. شهرین بیر چوخ کوچه لرینده، اؤز وطنلری اوغروندا جانیندان کئچن قهرمان ایگیدلریمیزین مئیتلری فرش اوزهرینده، بعضیلری ایسه یاریمجان اؤلو، یارالی وضعیتده یئره سرلهنیب قالمیشدیلار. شهرین بیر چوخ کوچه لرینده قان گؤلمهچهلری تئز-تئز گؤزه دهگیردی. شهر هرطرفلی شاه قوشونلاری طرفیندن احاطه اولونموشدو. گوجلو دوشمن الینده قاپی- پنجره لردن بئله باش چیخارماق اولموردو. آمریکا، اینگیلتره بورژوازییاسینین کمکینه آرخالانان شاهلیق اصول- اداره سینین هئگئمونلوغو اؤزونون ایچ اوزونو بو وضعیت ده گؤستریردی. اونلار بوتون آذربایجانا سوخولاراق، سلاحلی مداخله ائتمه یه باشلامیشدیلار. آذربایجانین شهر و کندلرینی آلیب، چوخ سرت تئررورا گیریشمیشدیلر. دوغما شهرلریمیزی یادلاشدیرمیشدیلار. بیزیمکیلرین بیر چوخو گئری چکیلمهیه مجبور اولموشدولار. قوهلر برابر اولمادیغیندان چوخلو قان آخیدیلمیشدیر. مرکزی کمیته موقتی گئری چکیلمه یی قرارا آلدی. بو واخت شهرده چوخ قاریشیق ایدی. هر گئجه آیری- آیری ائولرده قالیردیق، توده چیلری و اونلارا یاخین آداملاری یئرینده جه گوله- باران ائدیردیلر. من بو دهشتلی گونلرده اؤز حالیما یوخ دوستوم قارداشیم اولان انوشیروانین حالینا یانیردیم. بو قاریشیقلیقدا بیر- بیریمیزدن آیری دوشدوک. بو مصیبتلر هئچ واخت یاددان چیخمایاجاق.
کریموف صیاد آقامی اوغلو (داسی)


text:
"مانقورت" و گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتیندا ایکی بویوتلو ...
ایکینجی بؤلوم
ـ آنا دیلده یازماق:
سووئتلر دؤورو شیمالی آذربایجان اشغال اولدوغو ایللرده سووئت حاکمیتی آذربایجانین دیلینه قاداغا قویمامیشدی.. آذربایجان تورکجهسینده یازماق و مطبوعات یاساق دئییلدی. آنجاق حاکمیت همین میللتین دیلیندن یازیلان یازیلاری مشخص کاناللارا یؤنهلدیر، اؤز ایستهدییی سیاسی آماجلار اوچون فایدالانیردی.. لاکین گونئی آذربایجاندا تام باشقا بیر اورتام حاکیم ایدی. میللی حکومت دئوریلدیکدن سونرا تورکجه یازیلان کیتابلاری اودا وئردیلر.. شاعیرلر و یازیچیلارین بیر چوخو حبسه آلیندی و بعضیلری ایسه سورگون ائدیلدی. آذربایجان یازیچیلاری فارسجا یازماغا مجبور قالدیلار. لاکین بو آرادا آذربایجان یازارلاری همین فارس دیلینده یازیلان اثرلرینده آذربایجان دیل و ادبیاتینی یایماغا چالیشدیلار. اونلار یئری گلدیکجه تورکجه آتا – بابالار سؤزلرینی سیخ ایشلهدیر یا دا شعر پارچالارینی اورژینال نوسخهسیله فارسجایا چئویریر، مطبوعاتدا نشر ائدیردیلر.. اونلار بو شیوه ایله حاکمیتین سیاستینه قارشی چیخیر اؤز جانلارینی خطره آتمادان وارلیقلارینی مدافعه ائدیردیلر.. بعضی یازارلار ایسه فارسجا اثرلرینی یازسالار دا اثرین موتیوی تام آذربایجان و اونون کولتور، ادبیات و تاریخی اساسدا قورولو اثرلر اولموشدور. اؤرنک اولاراق رضا براهنینین «رازهای سرزمین من» اثری.. بعضی ادیبلر ایسه آنا دیلی قورماق اوچون بو ایشه مذهب دونو گئیدیریب بو شیوه ایله حاکمیتین قارشیسینا چیخدیلار. اونلار تورکجه نوحهلر یازمیش و نشر ائتدیلر. حاکمیت هئچ بیر دؤورده نوحه ادبیاتینا قارشی چیخماغا جورعت ائتمهمیش و میللت طرفیندن ضد دین آدینی آلماقدان قورخموش و همیشه بو قونودا گئری چکیلمیشدیر..
گونئی آذربایجان حئکایهسی پهلویلر حاکمیتی دؤورونده باشقا بیر اوسلوبدا
وارلیغینی مدافعه ائتمهیه چابا گؤسترمیشدیر.. اونلار فارس دیلینده اثر یازدیقلاری
حالدا عینی حالدا بو زورلا یازماغی دا قینامیش و یئری گلمیشکن ده بونو
خاطیرلاتمیشلار.. اوشاق ادبیاتینین آتاسی کیمی تانینان صمد بهرنگی اوشاقلار اوچون
یازدیغی کیتابلارینین بیرینین باشلانیشیندا بئله بیر جوملهنی قوللانمیشدیر: «نویسنده
این داستانها دوست نداره به زبانی بنویسه که بلدش نیست..» و ماراقلیسی بو کی بو
جمله بیر قولچاق دیلیندن سؤیلهنمیشدیر.. یازار بو اوسلوبلا اؤزونه بیر قاچاق یئری
قویموش و عینی حالدا فارسجا دیلینده یازماغا مجبور اولدوغونو دا وورغولامیشدیر..
ها بئله بهرنگی اثرلرینین آنا خاراکتئرلرینی آذربایجانین یاخین ـ اوزاق
کندلریندن سئچمیش و کندده حاکیم اولان اورتامی اثرلرینده یاراتمیشدیر.. صمد
اثرلرینی ائله یازیردی کی سادهجه فارس
دیلی اثرلرینده بیر مد، نما و آراج کیمی اورتایا چیخیردی.. جمله قورولوشلاری تام
تورکجه اولوردو. تورکجه سؤزلردن بوللوجا فایدالانیردی و گئنللیکده بئله بیر
دویغونو اوخوجودا یارادیردی کی اثر آذربایجان تورکجهسینین دیر و سادهجه بورادا
فارس دیلیندن اجبار اولاراق فایدالانیبدیر. ها بئله صمد «تلخون» آدلی اثرینی ایکی دیلده یعنی فارسجا و
تورکجهده قلمه آلمیشدیر. تلخون اثری ایلک چاپدا فارسجا چیخمیش لاکین اورژینال
شکلی تام باشقا بیر بیچیمده شاه رژیمی دئوریلدیکدن سونرا آذربایجان تورکجهسینده
ایشیق اوزو گؤرموش اولور.. بو آرادا بیر چوخ آذربایجان یازارلاری فارسجا
یازدیقلاری حالدا آذربایجان کولتور و وارلیغینی اثرلرینده جانلاندیرماغا
چالیشمیشلار و بئله بیر اوسلوبلا حاکمیته قارشی چیخماغی باجارمیشلار.. بونلاردان
غلامحسین ساعدی، رضا براهنی و باشقالارینی آد آپارماق اولار..
اوسته وورغولادیغیمیز کیمی پهلوی دؤورونده فارس شوونیزمی، تورکجه یازیلان اثرلری تاپیر، یاندیریر و یازارلارینا مختلف تضییقلر یارادیردی. آنجاق گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی تاریخی بیر نئچه یازاری گؤستریر کی؛ مختلف ایللرده حاکمیت گوجسوزلهدییی آن یا ایچ پروبلئملرله مشغول اولدوغو گونلرده قورخمادان آنا دیلینده یازیب یایماقدان چکینمهمیشلر.. باشقا سؤزله دئسهک حاکمیتین قویدوغو قیرمیزی چیزگیلری آشمیش جانلاری ایله بیله اویناماق ریسکینه بویون ایمیشلر.. بو یازارلاردان گنجعلی صباحی، علی تبریزلی و س. آد آپارماق اولار.. گنجعلی صباحی قارتال حئکایه توپلوسونو، علی تبریزلی ایسه، شاه اسماعیل رومانینی نشر ائتمیشلر..
1357 ـ جی ایلده شاه حاکمیتی ایران میللتی طرفیندن داغیدیلیر. تورکجه یازماق یاساقلیغی آرادان گؤتورولور. لاکین بیر نئچه ایل چکمهدن تورکجه نشر اولان درگی و هفتهلیکلر گئت – گئده آزالماغا باشلاییر. مختلف باهانالارلا مطبوعاتین قاباغی آلینیر.. و نهایت تورکجه کیتاب و نشریه قیتلیق حالینی آلیر.. 1369 – جو ایلدن بری آنا دیلیمیزده یازیلارین سایی چوخالماغا باشلاییر.. بو ایش 1376 – جی ایللردن بری داها هیزلی حالینی آلیر. مختلف درگی و گوندهلیکلر گیزلی و بعضا آشکار سیخینتیلارا معروض قالاراق نشره باشلاییرلار. تورکجه کیتابلارین سایی آرتیر. بیر دؤنمده اؤیرهنجیسل درگیلر بوراخیلیر، و اؤیرهنجیلر ادبیات و تورکجهمیزده یئنی بیر آخیم یارادیرلار.. 15 – جی آنا یاسا اساسدا حاکمیت تورکجه یازماغین قاباغینی آشکار شکیلده آلماغا ایجازهلی دئییل. لاکین تورکجه یازانلارا همیشه اولدوغو کیمی منفی باخیشی واردیر. سادهجه نوحه ادبیاتی و نوحه کیتابلاری راحاتجا نشر ائدیلیر. حتی بعضی زامانلار حاکمیت دینی و ایسلامی موتیولی اثرلری دستکلهییر، اونون یازارلارینا مادی یاردیم (اوجوز کاغاذ، کیتابین نئچه نوسخهسینی آلماق و س) بئله ائدیر. بئلنجی یازارلار حاکمیتین داها سیاستینه اویغون شکیلده و داها اکتیو صورتده بویون ایمک اوچون حاکمیت اونلاری اولدوقجا رئکلام ائدیر و مئدیا واسیطهسیلهده سیاسی آماجلار اوچون قوللانیر. اما بونون دیشیندا حاکمیت تورکجه یازی یازانلارا بیر دوشمن اردوسونون اؤنده گلنلری کیمی باخیر.. اونلارین اثر و یازیلارینی دیقتله ایزلهییر و یئری گلدیکجه اونلارین یازیلارینین نشرینین قاباغینی آلماقدان بیله دورماییر. بو ایسه ظاهیرده قانونی فورماسیندا ارشاد دئییلن ایداره واسیطهسیله اولونور.. هر بیر کیتاب نشر اولمادان چاپ ایذنی آلمالیدیر. کیتاب چاپا چیخمادان اؤنجه ایجازه آلماق اوچون ارشاد ایدارهسینه وئریلمهلیدیر.. ارشاد ایدارهسینده اورایا گؤندهریلن کیتابلار محتوا (ایچهریک) و آنلام باخیمیندان اینجلهنیر.. حاکمیت سیاستینه اویغون اولمایان یازیلارا ایجازه وئریلمیر.. تورکجه کیتابلار اوزهریینده داها آغیر دوروم واردیر.. تورکجه کیتابلارین چوخونا نشر ایذنی وئریلمیر. ایجازهسی وئریلن کیتابلارین چوخو سانسورا معروض قالیرلار. بعضا فولکولور کیتابلاری بئله آغیر سانسور ائدیلیر. بو قونوندا بیر اؤرنک: بیر فولکلورچو اوستادیمیز منه کیتابین گؤستردی و دئدی کیتابدا هاردا «آذربایجان» کلمهسی واردیر خط چکیبلر.. بونلارین یئرینه ایران و یا باشقا بیر کلمهنین یازماغینین اؤنهریسینی وئرمیشلر.. بئلنجی بیر دورومدا گونئی آذربایجان حئکایه ادبیاتی اوزهرینده داها حساسیت و داها آغیر بیر سانسور حاکیم دیر. کیتابلارین چوخونا نشر ایذنی وئریلمیر، وئریلنلرین چوخو آغیر و شیدتلی بیر سانسورا معروض قالیرلار بئلهکی یازارلاری اونلارین نشریندن واز کئچیرلر. حتی بعضی زامانلار بعضی آذربایجان شهرلرینده ارشاد طرفیندن نشر ایجازهسی اولان کیتابلار، ساتیشا چیخان زامان بلیرسیز ندهنلرله امنیت اورقانلاری طرفیندن کیتاب ساتانلارین ویترینلریندن ییغیلمیشلار. بو حئکایه کیتابلاریندان توغرول آتابایین «مانقورت» و حمید آرغیشین «.. و سنین حئکایهلریم» اثرینی آد آپارماق اولار..
بئله بیر دورمدا آذربایجان سیاسی و توپلومسال پروبئلملرینی گوندمه گتیرن و یا میللی مسئلهلرینه یازی و حئکایهلرینده توخونان یازیچیلار هانسی اوسلوبلار و شیوهلرله حاکمیت طرفیندن قیرمیزی چیزگی اعلان ائدیلمیش چیزگیلری آشمادان اثرلرینی یازیر ویا نشر ائتمهیه موفق اولورلار؟. یازیلاریندا هانسی شیوهلری قوللانیرلار؟ هانسی گیزلین و گاه آشکار تکنیکلری قوللاناراق آماجلارینا چاتماغا چالیشیرلار؟ گئنل اولاراق باخساق: گونئی آذربایجان حئکایهسی ایکی بویوتلو ادبیاتی نئجه ایرهلی سورور؟


text:
اغوز تیوی:اولوسلارآراسی اساسسیز ارمنی ادعالارییلا مباریزه درنهگی (آسیمدر) باشقانی گؤکسل گولبی، “ارمنیستان ایشغال ائتدیگی آزربایجان تورپاغی اولان داغلیق قاراباغ بؤلگهسینده پکاکا و باشقا هؤرگوتلری یئرلشدیرهرک اؤزونه اوستونلوک تامین ائتمک ایستهییر” دئدی.
گولبی، درنک بیناسیندا قازئتهچیلره دانیشماسیندا، تورکیهنین پکاکایا قارشی سون زامانلاردا ائتدیگی عملیاتلاردان دولایی ترور هؤرگوتونون مرکز اولاراق ایستیفاده ائتدیگی قندیلدن ارمنیستانین ایشغالی آلتینداکی آذربایجان تورپاغی داغلیق قاراباغا یئرلشمهیه باشلادیغینی سؤیلهدی.
سون زامانلاردا تشکیل ائدیلن عملیاتلار سونراسیندا ترور هؤگوتو پکاکانین (سؤزده) یوکسک سویهلی یئتکیلرینین بؤلگهده سیخیشدیغینی، بو سببله اؤزونو داها گوونده حس ائتدیگی و ائییتیم کمپلرینین ده اولدوغو داغلیق قاراباغی سئچدیگینی ایفاده ائدن گولبی بونلاری قید ائتدی:
“ارمنیستان ایشغال ائتدیگی آذربایجان تورپاغی اولان داغلیق قاراباغ بؤلگهسینه پکاکا و باشقا هؤرگوتلری یئرلشدیرهرک اؤزونه آوانتاژ ساغلاماق ایستهییر. ارمنی عایلهلر، اوشاقلارینی او بؤلگهیه عسگر اولاراق گؤندرمیر. آیریجا آذربایجان اوردوسونون دا ایشغال آلتینداکی تورپاقلارینی گئری آلماق اوچون ساواشا حاضیر اولدوغونو بیلدیگی اوچون بو جور سیلاحلی هؤرگوتلرین گوجونه احتیاج دویان ارمنیستان، روسیا دستکلی اولاراق ایشغال ائتدیگی تورپاقلاری پکاکانین مرکز اولاراق ایستیفاده ائتمهسینه ایجازه وئرمیش دورومدا. “
گولبی، ارمنیستان و روسیانین تاریخده ده تورکیهیه قارشی ائتنیک کارتینی ایستیفاده ائتدیگینی، روسلارین 1923-1929 ایللری آراسیندا داغلیق قاراباغ بؤلگهسینده “قیرمیزی کوردوستان مختاریتی” آدی آلتیندا بؤلگه قوراراق، آذربایجان، ارمنیستان و ایراندا یاشایان کوردلرین ده او بؤلگهیه یئرلشمهلرینی تامین ائتدیکلرینی ایفاده ائدهرک، بونلاری سؤیلهدی:
“تاریخدن بری روسیا ایله ارمنیستان، قافقاز کوردلرینی مقصدلری اوغرونا قوللاناراق، قوردورماق ایستدیکلری قیرمیزی کوردوستان کارتینی یئنیدن پکاکا ایله اویناماق ایستهییرلر. بونون کوردلره فایداسی اولمایاجاغی کیمی بؤلگه اینسانلارینا دا فایداسی اولمایاجاق. روسیا و ارمنیستان، کوردلری و پکاکانی چوخ ایستهدیگیندن دئییل ده تورکیه ایله آراسیندا اختیلافدان اؤترو بو دستگی وئرمکدهدیرلر. قافقاز کوردلری بو اویونا گلممهلیدیر. تورکیه وآزربایجان دا بو قونودا لازیم تدبیرلری آلمالی و روسیا ایله ارمنیستانین بو اویونونا سون وئردیرملیدیرلر.”


text:
41 آیلیق بالام
هر گون تازا جالیب سوزلرینن آدامی گولدوروسن..حیف کی روزمره دانیشیخدا هاممیسی آدامین یادیندا قالمیر.... مامان یوخون قاشدی؟؟ شور آجیل نمنه دی ؟؟بابییه دییه جاغام شیرینین آلا مامان نئچه گوندی خالا بیزه گلمیییب داریخمیشام بابا جیبین باتسا بیز یوواروخ بابا بورکووی چح قار یاغار اوشییه سن مامان بابا سحرلر کارگاهدادی گئجه لر تهراندا؟؟؟ مامان بابانین الیننن محکم یاپیشاجاغام گئتمسین تهرانا من :تالاردا بیدانا بالا عروس واریدی؟؟ سنده سوالی جوابیمی وریسن:تور تاخمیشدی؟؟دانتل دون گیمیشدی؟؟ بلی بیدانا دولما قیز کی عموسونون جشنینده رختکننن اویناماغین باشلادی دوت سات اوینادی....هاممی بیلسین دیندیریب عکس سالیردی مامان بیدانا خان...
نویسنده : مامان آیسل
8:18
10 اسفند 1393
678 5 4 ادامه مطلب


text:
تورکجه خبر:
ایران رژیمینین عراقدا بؤیوک اوغورسوزلوغو؛ بصرهده ایرانین کنسوللوغو اعتراضچیلار طرفیندن اودلاندی
آراز نیوز: غضبلی اعتراضچیلار جمعهنی شنبهیه باغلایان گئجه عراقین نفتلی بؤلگهسی بصرهده ایران کنسوللوغونا هجوم ائدیب بو بینانی اودا چئکدیلر.
غضبلی اعتراضچیلار جمعهنی شنبهیه باغلایان گئجه عراقین نفتلی بؤلگهسی بصرهده ایران کنسوللوغونا هجوم ائدیب بو بینانی اودا چئکدیلر.
بینانین ائشیگینده اولان باشقا اعتراضچیلار ایسه ایران رژیمینین علیهینه شعارلار سسلندیررک ایرانین اؤلکهلریندن چیخمالارینی ایستهدیلر. یاییلان راپورلار اساسیندا اعتراضچیلار ایران بایراغینی و لیدری خامنهاینین شکیللرینی آیاقلارینین آلتینا آلیب اودا چئکدیلر.
چوخو شیعه اولان بصره شهرینین وطنداشلاری ایرانلا سیخ شکیلده ایرتیباطلاری اولان بیر سیرا سیاسی پارتیلری ایرانین اؤلکهلرینین ایچ ایشلرینه مداخله ائتمهسینده تقصیرکار بیلیرلر.
یاییلان خبرلره گؤره؛ عراقین گونئیینده اولان گرگینلیکلر نئچه گون دوام ائدرک اعتراضچیلار حشدالشعبی کیمی ایرانا باغلی یاری عسگری (شبه نظامی) قروپلارین اوفیسلرینی اودا چکیبلر.
عراقین امنیت قوه لری بو استاندا کئچن هفتهدن گئنیش فسادلار ندنی ایله باشلانان اعتراضلارا گؤره گل-گئت قاداغالاری اویقولاییبلار.
بعضی یئرلی مسؤللارین آچیقلامالارینا دایانارق عراق حزب الله نیرولارینین قرارگاهی، حزب الفصیله گوجلرینین قرارگاهی، عصائب اهل حق اؤرگوتو و بدر اؤرگوتونون قرارگاهلاری دا بو اولایلاردا اودا چئکیلیب.
اسکای نیوز خبر آزانسینین بیلگیلرینه گوره؛ آدین چئکدیغیمیز حزبلرین اوفیسلریندن علاوه عراقین اسلامی عالی مجلسی ده اودا چئکیلیب. بصره شهرینده باشلانان اعتراضلار کئچن اوچ گون عرضینده داها آرتیق گرگینلشیب و دولت آداملارینین آچیقلامالارینا دایاناراق سه شنبه گونون دن بوگونه قدر ۱۰ عراقلی وطنداش بصره گرگینلیک لرینده اؤلوبدور.


text:
پیلّهلری ایکی ـ بیر چیخیردی. بئشینجی قاتدا دایاندی. باشماقلارینی چیخاردا ـ چیخاردا، قاپینی دا آچدی. ایچری گیردیکده چانتاسینی بیر یانا بوراخیب، اجاق باشینا گئتدی. خانیمی ائوده دئییلدی. اونون ایش یئریندن دؤنهجک واختینا ایکی ساعات قالیردی هله. ایکی یومورتا پیشیریب، ایچیمیگمیرن جاناواری ساکنلشدیردیکده، چیخاجاغام دئیهرک، ال آتدی سویودوجونون قاپیسینا. دونن خانیمینین تاپشیردیغی چؤرک و یومورتا یادینا دوشدو. بوش سویودوجونون سویوق نفسی هئچ ده خوشا گلیم دئییلدی. ایستهدی قاییتسین، یادینا دوشدو قلیان آلتی یئرینه اداره ده بیر بیسکیوئت یئمیشدی. بیر شئی یئمهسم، گئجهیه کیمیآجیمدان اؤلهرم میزیلدادی.
آخشاملار بازار آغزیندا بیر آیری شرکتده حسابدارلیق ائدیردی. ایش یییهسی قارا قاباق بیر کیشیایدی. گئجیکمهیه امکان یوخایدی. آج با سوسوز پیلهلری ائندی. قوللاری یانیندان آسیلیردی. اوتوبوسدا آجلیغینا رغماَ نئچه دیقهلیک گؤزونو قیزدیرماغا امکان تاپدی. دوز ساعات بئشده اؤزونو یئتیردی شرکته. هله گئجیکمهمیشدی شوکرو وارایدی. یوخسا ایت اخلاقلی بو آدامین آتماجالارینا دا دؤزمهلیایدی.
ماسانین اوستونده استکانین چایی سویوموشدو. ایشدن چیخاندا توکان ـ بازار آچیق اولسایدی قیزینین گرهیی اولان مکتب لوازماتینی آلاردی. هر نئچه دیقهدن بیر قارشیدا کی ساعاتا باخیردی. بو زهر ده کی هئچ ترپنمک ایستهمیر سانکی.هاچان دوققوز اولاجاق گؤرهسن؟
آیاغینی سکییه قویدوقدا، سیر- صفتینی سویوق یوز یئردن سانجدی. قار کولک آداملارین آیاغی کسیلدیکجه قودوروردو. ائله بیل شهرده حکومت دییشیر. بیر آرالیق ایتی باخمایاراق هاوانین سویوغونا، آرخین قیراغینداکی زیبیللری بیر ـ بیر یوخلاییردی. ایکی گون بوندان اول، ائوه یئتیشدیکده، یئنیجه اون یاشینا گیرمیش قیزی نظامیکوماندانلاری یامسیلایاراق، اوندان رسم کاغیذی و بویالی مدادلار ایستهمیشدی. ایندی ده یقین کی اوتوروب، گؤزون تیکیب قاپییا و آتاسینین الی دولو ایچری گیرمهسینی گؤزلهییر. چوخ آختاراندان سونرا بیر توکان تاپیب، تاپشیریلمیش شئیلری آلدی. سونرا دریندن بیر نفس آلیب، آرخایینجاسینا دوراغا ساری یئریدی. هله دوراغا یئتیشمهمیشدی کی آوتوبوس یولا دوشدو. آرخادان ال ائلهسه ده ساخلامادی، گئتدی.
گئجه و سویوق ال ـ اله وئریب، آداملاری خیاوانلاردان قووماقدایدی. چارهسیزلیکدن تاکسییا مینمک قرارینا گلدی. بیر آزدان تاکسینین ایچینده اوتوروب، ایلیقهاوانین ییرغالاریندا یاتار ـ یاتماز کیمیوالایلاییردی. شوفر اورتا یاشلی بیر کیشیایدی. تئز ـ تئز و بعضاَ ده گرهکسیز ـ گرهکسیز دنده دییشیردی. اولوب قالان ماشینلارین آراسیندان گاه ساغا، گاه سولا دورتولوب، ایرهلیلهییردی.
اوچ یولون باشینا یاخینلاشیردیلار. اوردا فرعیدن چیخماق ایستهین باشقا بیر ماشین اونلارین گلیب کئچمهیینی و یولون آزاد اولماسینی گؤزلهییردی. بئش ـ اون ثانیه چکمهدن یئتیشدیلر اوچ یولون آغزینا و فرعی یولا دؤنمک ایستهدیلر. اؤنجهدن دایانان ماشینین شوفری غضبلنهرک دئدی:
فرعییه دؤنهجکدین ایهر، بس نییه راهنما چراغینی یاندیرماییرسان؟ اوندا بیر بئله دایانیب، گئجیکمزدیم.
شوفر الیمدن گلیر دئییب، یولونا دوام ائلهدی.
ناصر داوران
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
تیترهییب یئر ترپننده بیلمیرم اینسانلارین،
شۆبههلی ایمانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
هۆندور ائیواندان باخیب دؤوران منیمدیر سؤیلهین،
مأمورون ائیوانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
اللهین تورپاقلارین آج کندلییه پولنان ساتان،
قولدارین اورمانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
هم ائوی، هم قلبی سؽنمیش بینوالارچون گؤرن،
دؤولتین ایمکانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
شاه حسین ایله یزیدی بیر توتان جاهیللرین،
شاه داماردا قانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
اؤزگهنین عۆنوانینا اؤز نسلینی یئرلشدیرن،
آجگؤزون عۆنوانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
دؤور-صابیردن بو یانه بیر عصر یاتمیشلارین،
لرزهدن یورغانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
جان گۆدن اوغلانلارین دهشتده ایکن اؤزلری،
اؤزگهلرچون جانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟
پۆنهانین سؤزنن ووروب ترپتدیگی اینسانلارین،
سیزبیلن، ویجدانلاری ترپندی، یا ترپنمهدی؟


text:
تبریزین مرکزی زیندانیندا اوزون مدتدیر غیری-معین وضعیتده ساخلانیلان آذربایجانلی میلی-مدنی فعال حبیب ساسانیانین صحتی آغیرلاشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بیر مدت اول آجلیق آکسییاسینی دایاندیران آذربایجانلی فعال موقتی آزادلیغا بوراخیلماسی اوچون تقدیم اولونان ۳۵۰ میلیون تومنلیک ملکی وثیقهنین قبول ائدیلمهسینده یارانان پروبلمه گؤره آوگوستون ۷-دن یئنیدن آجلیق آکسییاسینا باشلاییب.
آذربایجانلی فعالین بؤیرکلری جدی شکیلده زیان گؤروب. محکمه مسئوللاری ایکی هفتهدن چوخدور فعالین موقتی آزادلیغا بوراخیلماسینا مانع اولور.
قید ائدک کی، ساسانیان ۲۰۱۶-جی ایل مایین ۱۵-ده اردبیلده یاخالانیب. اونون ۴۳ یاشی وار، ایکی اوشاق آتاسیدیر. او، ارمنیلرین داغلیق قاراباغدا آذربایجانلیلارا قارشی تؤرتدیکلری جینایتلرله باغلی معاریفلندیرمه فعالیتی ایله مشغول اولدوغونا گؤره حبس ائدیلیب.


text:
فیخوا اولدوقجا فایدالی محصولدور. لاکین بعضی خستهلیکلر زامانی فئیخوانین ایستحلاکی اینسانا زیان وورا بیلر.
ساغلامولون. آز خبر وئریر کی، صحبت خصوصیله هیپئرتیرئوز (و یا تیرئوتوکسیکوز) خستلییندن گئدیر.
هیپرتیرئوز زامانی قالخانواری وزینین هورمونلارینین ایفرازی آرتیر کی، بو دا اورقانیزمین بیر چوخ اورقان و سیستملرینه منفی تأثیر ائدیر. منطیقی سوال یارانیر - فیخوانین بو خستهلییه نه عایدیاتی وار؟
مسئله بوراسیندادیر کی، قالخانواری وزینین هورمونلارینین ایستحصالی اوچون ید لازیمدیر. یود بو هورمونلارین ترکیبینه داخیلدیر. فیخوا ایسه یودلا اولدوقجا زنگیندیر. اینساندا هیپرتوروز آرتیق وارسا و اونون قالخانواری وزیسی حدیندن آرتیق آکتیودیرسه، یودلا زنگین اولان قیدالارین ایستهلاکی قالخانواری وزینین فعالیتینی داها دا آکتیولشدیرجک کی، بو دا خسته لیین گئدیشاتینی آغیرلاشدیرا بیلر.
قالخانواری وزینین دیگر پوزولماسی اولان هیپوتیرئوز (هیپر - چوخ، هیپو - آز دئمکدیر) زامانی قالخانواری وزی عکسینه ضعیف ایشلییر، اؤز هورمونلارینی لازیم اولاندان داها آز ایفراز ائدیر. هیپوتیرئوز زامانی قالخانواری وزینین فعالیتینی عکسینه آکتیولشدیرمک لازیمدیر و بو وضعیتده یودلا زنگین اولان قیدالار و او جملهدن فیخوا فایدالیدیر.


text:
آذربایجان فورمولا ۱ یاریشینی یوکسک سوییهده تشکیل ائدیب.
بونو ترئند-ا باکییا فورمولا ۱ یاریشینی ایزلهمهیه گلمیش ایرانلی آزارکئش رامین هئشمت دئییب.
او قئید ائدیب کی، فورمولا ۱ چوخ اهمیتلی بیر یاریشدیر: "بورادا تانینمیش پیلوتلار یاریشیر، ائلجه ده فورمولا ۱ کوماندالاری اؤز تئخنولوگییالارینی نوماییش ائتدیریرلر".
ایلک دفعه پایتاختیمیزدا اولان توریست باکینین چوخ گؤزل شهر اولدوغونو دئییب: «بورادا گؤزل آب-هاوا وار، گؤزل تیکیلیلر وار، اینسانلار دا مئهریباندیر».
قئید ائدک کی، ایونون ۲۳-ده باکیدا دونیانین ان نفوذلو ایدمان یاریشلاریندان اولان فورمولا ۱ دونیا چئمپیوناتینین ۸-جی مرحلهسی – آذربایجان قران-پریسینه ایستارت وئریلیب.
بو گون اوچونجو سربست یوروشدن سونرا سیرالانما تورو باشلایاجاق، یئکوندا پیلوتلارین دوزولوشو مویینلشهجک. نهایت، ایونون ۲۵-ده فورمولا ۱ – آذربایجان قران پریسینین قالیبی معلوم اولاجاق.
فورمولا ۱ بولیدلرینین حرکت ائتمهسی اوچون حاضرلانان خصوصی یولون – باکی شهر هالقاسینین مؤلفی هئرمان تیلکئدیر. بیر دؤورهنین اوزونلوغو ۶ کیلومئتردن چوخدور. عمومیلیکده بولیدلر ۵۱ دؤوره (۱۲۰ دقیقه) وورمالیدیرلار.


text:
مرکزی فدرال آمریکا جومهوریتی
مرکزی فدرال آمریکا جومهوریتی (اینگیلیسجه: Federal Republic of Central America، (فارسجا:جمهوری فدرال آمریکای مرکزی)، (عربجه:جمهورية أمريكا الوسطى الفيدرالية)، (فرانسهجه:République fédérale d'Amérique centrale)، (آلمانجا:Zentralamerikanische Konföderation)، (ایتالیاجا:Repubblica Federale del Centro America)، (روسجا:CoeдиHëHHыe пpoBиHции ЦeHTpaлbHoй AMepиkи)) قوزئی آمریکادا بیر اسکی دؤولت. مرکزی فدرال آمریکا جومهوریتی 1823 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1839 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
دیالکتیک
دیالکتیک ((یونانجا:διaλektιkή) — مۆباحیثه ائتمک) — مادی دۆنیانین مؤوجودلوغونو دایمی دییشیکلیک، حرکت، موباریزه و اینکیشافلا ایضاح اوْلونماسی اۆصولودور.
عۆمومی معلومات[دَییشدیر]
دیالکتیکنین اؤزون مخصوس تاریخی واردیر. قدیم یوناندا دیالکتیک ددیکده (قدیم یونان مۆباحیثه آپارماق صنعتی، موحاکیمه یوروتمک دئمکدیر) علمی موصاحیبه، مۆباحیثه ائتمک صنعتینی باشا دۆشوردولر. غرب فلسفهسینده و علم مکتبینده ثبوت نظریهسی کیمی مؤوجود اوْلماقدادیر. دیالکتیک ایدّعالاری فلسفهنین بۆتون تاریخی عرضینده اینکیشاف ائتمیشدیر.
بئلهلیکله، دیالکتیک:
- دوغا، اینسان جامیعه و تفکّورون حرکت، دَییشمه، تزهلنمه و اینکیشافینین عۆمومی قانونلاریندان بحث ائدن علمدیر.
- طبیعت، اینسان جمعیتی و تفکّورونون حرکتی و اینکیشافی پروسسیدیر.
- طبیعت، جمعیت و تفکّورون اینکیشافینین ان عۆمومی قانون اویغونلوقلاری حاقیندا تعلیم اوْلماقلا پروسسین داخیلی منبع یینی ضدیتلرین موباریزهسینده گؤرور.
- طبیعتین، اینسان جمعیتینین، تفکّورون حرکت و اینکیشافینین عۆمومی قانونلاری حاقیندا فلسفی تعلیم؛ بیر کیفیتدن دیگرینه سیچراییشلا کئچیده گتیریب چیخاران داخیلی ضدیتلرین و عکسلیکلرین موباریزهسینین آچیلماسی یوْلو ایله، دایم حرکتده اوْلان و دییشن طبیعت و جمعیت حادیثهلرینین درک ائدیلمهسینین علمی متودو. قیسا اوْلاراق دیالکتیکنی عکسلیکلرین بیرلیگی حاقیندا تعلیمدیر.
- بیر شئیین اوْنون ضدیتلیلییی فونوندا حرکت و اینکیشاف پروسسیدیر (مثلاً، حادیثهلرین دیالکتیکی، تاریخین دیالکتیکی).


text:
یۆزاونسککیزینجی درس
فعللر (47)
فعلی باغلاما نئجه یارانیب و نه اۆچۆن "فعلى باغلاما" آدلانیر؟
آنا دیلیمیزده فعلى باغلامانین شکیلچیلرى اولدوقجا زنگیندیر. فعلى باغلامالار حال-وضعیت، عمومى زامان، حرکت طرزى، سبب ... مضمونلارى بیلدیریر.
موعاصیر دیلیمیزده ایشلهنن فعلى باغلاما شکیلچیلرى:
1- یب 4 (ییب 4):
بو شکیلچیلرله فعللرین هم تصدیقى، هم ده اینکاریندان فعلى باغلاما دۆزهلر و اساسا حال- وضعیت، حرکت طرزى، هردن ده سبب و زامان مضمونلارینى ایفاده ائدر. بو فعلى باغلامالار هم فورم، هم مضمون، هم سینتاکسیس وظیفه، هم ده ایشلهملرینه گؤره باشقا شکیلچیلرله دۆزهلن فعلى باغلامالاردان چوخ اۆستۆن و فرقلیدیر. بو فعلى باغلامالار چوخ قدیم تاریخه مالیک اولوب، اولدن هم دانیشیق، هم ده یازى دیلیمیزده "یبانى 4"، "یبان 4" شکیللرینده ایشلهنمیشدیر:
یانینا گلوبنى روانى (ختایى)
ائى جیگر زخمى، آغیز آچما خدنگین گؤروبن. (فضولى)
بو شکیلچیلرله دۆزهلن فعلى باغلامالارین سینتاکتیک وظیفهلرى ده مۆختلیفدیر. باشقا فعلى باغلامالاردان فرقلهنهرک، بونلار مۆستقیل فعل کیمى ایشلهنیر و نقلى کئچمیش زامانین ایکینجى و اۆچۆنجۆ شخصى اولور. نقلى کئچمیشین بو شکیللرى هم دانیشیق دیلینده، فولکلوردا، هم ده یازیدا چوخ ایشلهنیر، آنجاق بیرینجى شخص تکده ایشلهنمز. نقلى کئچمیشین ایکینجى و اۆچۆنجۆ شخصلرینین تک و جمعى شکیلده، تکجه ایندى یوخ، قدیم دؤورلرده ده ایشلهنمیشدیر:
بیداد ایله کؤنلونه ووروب داش. (فضولى)
چنلى بئلدن لاچین گلیب. (کوراوغلو)
بو فعلى باغلامالار ساده جۆملهنین غیر مۆستقیل همجنس خبرى اولور:
آتام بازاردان گلیب، پالتارین دَییشیب، یئرینده اوتوروب چاى ایستهدى.
بو فعلى باغلامالار مۆرکب جۆملهلرده مۆستقیل خبر اولا بیلیر:
آتام بازاردان قاییدیب کى، ناهار یئسین.
بو فعلى باغلامالار ساده جۆملهنین ظرفى اولور:
ایشلریمى قورتاریب گلرم. (زامان ظرفى)
بو فعلى باغلامالار ساده جۆملهنین مۆستقیل همجنس خبرلرى اولارکن، ایکینجى ایشین باشلانماسیندان اؤنجه بیرینجینین بیتدیگینى بیلدیریر و اساس فعلین شخص و زامانى ایله اوزلاشا بیلیر.
بو فعلى باغلامالار اؤزلریندن سونرا گلن اساس فعل ایله بیرلیکده مۆرکب خبر اولورلار:
قیش فصلى گلیب چاتدى. اونا اوز توتوب دئدى...
هم فعل، هم ده فعلى باغلامالار اینکار شکلینده اولا بیلر:
او گۆندهلیک ایشینى قورتارماییب. (فعل)
او ایشینى قورتارماییب قویوب گئتدى. (فعلى باغلاما)


text:
تورکیه تشقی ایش لر وزیری چاووش اوغلی عراققه تشریف بویوردی
چاووش اوغلی اوشبو سفری دایره سیده اوته مهم اوچره شوو لر اوتکزدی
تورکیه جمهوریتی تشقی ایش لر وزیری مولود چاووش اوغلی اوشبو سفری دایره سیده توناوکون کیچقرون عراق نینگ نجف شهریده صدر جنبشی نینگ رهبری مقتدی الصدر بیلن اوچره شدی.
چاووش اوغلی اوچره شوو آرتیدن بیرگن بیاناتلریده, الصدر بیلن ایککی اولکه نی قیزیقتیریاتگن مسئله لر و حکومت قوریش موضوعی توغریسیده بحث ایتگن لیک لری نی معلوم قیلدی.
چاووش اوغلی اوشبو اوچره شوو نینگ جوده فایده لی بولیب اوتگن لیگی نی بیلدیردی.
مقتدی الصدر می آیی نینگ 12 نچی کونیده بولیب اوتگن سیلاو لر ده بیرینچی بولگن ایدی.
تشقی ایشلر وزیری چاووش اوغلی, توناوکون بغدادده ایسه جمهوررئیسی برهم صالح, پارلمان باشلیغی محمد الحلبوسی, ینگی حکومت نی قوریش وظیفه سی تاپشیریلگن عادل عبدالمهدی, تورکمن ملت وکیل لری, عراق نینگ سابق جمهوررئیسی اورینباسری اسامه النجیفی و بدر سازمانی باشلیغی هادی الامیری بیلن اوچره شگن ایدی.


text:
اجتماع
غور ولایتیده ساغلیقنی سقلش مرکزلردن کوپینچهسینی بِناسی یوق
سلاموطندارگه صحبت بیرگن غور ولایتینینگ ساغلیقنی سقلش ریاستی باشلیغی جمعهگل یعقوبینینگ ایتیشیچه، اوشبو ولایتده ساغلیقنی سقلش مرکزلردن 60 فایزدن آرتیغینی بِناسی یوق و بو موضوع کوپینچه قیینچیلیک یرهتگن.
یعقوبینینگ کوپهیتیریشیچه، بو ولایتده ساغلیک امکانیتی جوده هم آز دیر؛ چونکه هر 4200 کیشی اوچون بیر بستر و هر 83200 کیشی اوچون بیر متخصص داکتر موجود.
غور ولایتینینگ ساغلیقنی سقلش ریاستی باشلیغی گه کوره، اولر کینگ بیر ریجه بیلن قیینچیلیککه قرشی کورهشیب و بو ولایتده ساغلیق خذمتلری کوپهییشی توغریسیده سعی و حرکت قیلهدی.
باشقه تاماندن، غور ولایتینینگ مدنی فعاللریدن بیرقطاری، اوشبو ولایتده ساغلیق خذمتلری ارایه ایتیلیشینی جوده هم آز دیب ایتیشیچه، بو ولایتنینگ کوپینچه منطقهلریده حاضرگچه اهالی ساغلیقنی سقلش مرکزلرگه قول تاپه آلمهیدی.
اولرنینگ ایتیشیچه، اوشبو ولایتده ساغلیق خذمتلری یخشی بیر شکلده ارایه ایتیلمهگنیدن نیچه مرته تنقید قیلگنلر؛ بیراق حاضرگهقدر بو مسئله گه دقت قیلینمهگن.
اوشبو ولایت مدنی فعاللرینینگ ایتیشیچه، بو ولایتده بولگن ساغلیقنی سقلش مرکزلریدن کوپینچهسیده متخصص داکتر و کیفیتلی دارو یوق دیر. شونینگدیک، ساغلیقنی سقلش مرکزلردن بیرقطاری جوده هم اوزاقلیگی باعث، کسل یولده جان بیرهدی.
شونینگدیک، غور حاکمینینگ سوزلاوچیسی عبدالحی خطیبی، ساغلیق بولیمیده بولگن قیینچیلیکنی تصدیقلب ایتیشیچه، اوشبو ولایتنینگ بوتون ساغلیقنی سقلش مرکزلریده 164 بستر موجود و بونچه بستر بو ولایتنینگ 700 مینگدن آرتیق جمعیتینینگ ساغلیق نیازلرینی تأمین قیله آلمهیدی.
غور حاکمینینگ سوزلاوچیسی گه کوره، اولر اوشبو موضوع نی ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی بیلن شریک قیلگن و تیزلیکده تاجکستان مملکتیدن بیرقطار متخصص بو ولایت گه کیلهدی.
غور محلی رسمیلرینینگ ایتیشیچه، ساغلیقنی سقلش مرکزلری اوزاقده بولگنی، قتناو یوللر قیینچیلیگی و اقتصادی موضوع اساسی قیینچیلیک سنلهدی.


text:
تحریرلاوچیلرنی تنلش
پدرام شمالنی خود مختار اعلان قیلیشی و ایچکی اوروش توغریسیده آگاهلنتیردی
بوگون «پنجشنبه» تخار ولایتینینگ مرکزی تالقان شهریده کیملیک ایستش اعتراضچیلری و طرفدارلری آرهسیده نطق سوزلهگن نمایندهلر کینگشی اعضاسی لطیف پدرامنینگ ایتیشیچه، اهالینینگ مدنی ایستکلری حکومت تامانیدن نظرگه آلینمهگن صورتده، ایچکی اوروش یوز بیریشی ممکن.
جناب پدرام، شمالده حربی قرارگاه ایجاد ایتیلیشی توغریسیده بحثلر دوام ایتهیاتگنیدن خبر بیریب ایتیشیچه، وضعیت شوندهی بیر شکلده دوام قیلگن صورتده، افغانستان شمالینی اوز باشیمچه اعلان قیلهدی و پشتون بولمهگن عسکرلردن باشقه جمهور رئیس محمداشرف غنینینگ بویروغی گه اوروش قیلمسلرینی سورهیدی.
نمایندهلر کینگشینینگ اوشبو اعضاسی، افغانستان قیینچیلیکلرینی حل قیلهدیگن بیرینچی یول ملی کیلیشوو دیب ایتیشیچه، حکومت قومی قرهمه قرشیلیکلرنی دوام بیرگن صورتده، اولر افغانستاننینگ آتینی اوزگرتیریش گزینهنی قولگه آلهدیلر: «خراسان افغانستاننینگ برچه قومی گه تیگیشلی بولهدی، چونکه باشقه قوملر پشتون قومیدن آرتیق دیر و شو یوزهدن خراسان افغانستان اوچون یخشی آت بوله آلهدی.»
لطیف پدرام حاضرگی حکومتنی ایناتچی بیلیب ایتیشیچه، اهالی بیر قومنینگ کیملیگی تحمیل قیلینیشی برابریده توختهیدی.
شونینگدیک، تخار ولایت کینگشی اعضاسی عصمت قربانینینگ ایتیشیچه، اهالینینگ ایستکلری نظرگه آلینمهگن صورتده، قورال آلیب اوروش گه باریش اوچون تیارگرلیک آلگنلر. او، حکومتدن بوندن آرتیق قومی قرهمه قرشیلیکلرنی چوزمهسینی سورهیدی.
عین حالده، کیملیک ایستهیدیگن اعتراضچیلرنینگ آرهسیده سوزگه چیققن تخار پولیس قومندانلیگینینگ سابق قومندانی و ملی جنبش حزبینینگ ییریک اعضالریدن بیری خیرمحمد تیمورنینگ ایتیشیچه، حکومت باشقه قوملرنی حذف قیلیش اوچون سعی و حرکت قیلهدی، بیراق اهالی بوندهی بیر ایشگه رخصت بیرمهیدی. جناب تیمورنینگ کوپهیتیریشیچه، اهالی ایرکینلیکنی قان بهاسی گه قولگه کیریتگن و «هیچ قچان بیر فاشیست گروه تامانیدن اهانت قیلینیب و کیم سیتیلیش گه رخصت بیرمهدی.» اونینگ ایتیشیچه، اهالی کیملیکلری اوچون کورهشیش گه حاضر دیر.
بیراق، جمهور رئیس سوزلاوچیسی اورین باسری شاهحسین مرتضوی، اوشبو بیاناتلرگه جواب ایتیشیچه، جناب پدرام افغانستاننینگ باشقه قوملریدن نمایندهلیک قیلمهیدی و عسکرلر کیمنینگ بویروغی بیلن اوروشیب و اوروشمهسی بوتون مملکت موضوعی بولگن.
برقی کیملیکلرنی ترقهتیش جریان باشلهنیشی موجود قرهمه قرشیلیکلر یانیده کوپینچه قرشیلیکلرگه سبب بولدی. اعتراضچیلر ایریم ولایتلر جملهدن تخار، پروان، پنجشیر، بلخ و بدخشان ولایتلریده برقی کیملیکلرده «افغان» سوزی کیریتیلیشیگه قرشی ناراضیلیک بیلدیرگنلر و بو ناراضیلیکلر حاضرگچه مملکتنی هر بیر چیکهسیده کورینهدی.


text:
یاندی جانیم, ائی عزیزیم, نامدار, ایلنمه, گل,
قویمادی هیجرین قمی منده قرار, ایلنمه, گل.
دورمویوب, سنسیز داغیلدی خوبلارین مجمویسی,
گول ایرنگیم سولوبن, گئتدی باهار, ایلنمه, گل.
مونتزیردیر چئشمیمیز تا کیم, گؤره دیدارینی,
واره-واره حددین آشدی اینتیظار, ایلنمه, گل.
عهد قیلمیشدین کی, بیر گوندن ضیاد ایلنمزم,
نولدو آخیر ائتدیگین ایقرار, یار ایلنمه, گل.
یاد قیل, اینجیتمه هر سات, رضایی-حقق اوچون,
محجوری-بیچارهدن گزمه کنار, ایلنمه, گل.
محجور شیروانی
XVIIی عصرده یاشامیش شیروان شاعرلریندندیر. حیاتی حاقیندا معلومات
یوخدور. XVII - XIX عصرلرده ترتیب ائدیلمیش بیر چوخ جونگلرده شاعرین اونلارجا
قزهلی, موخممس و ترکیببندی, هئجا وزنلی شعرلری ساخلانیلیر. فیریدونبی
کؤچرلی “آذربایجان ادبییاتی ماتئریاللاری” اثرینده اونون “گل, وقتیدیر”
ردیفلی ترجیبندینی چاپ ائتدیریب.
ادبییاتشوناسلیقدا “قیسسئیی-شیرزاد” پوئماسینین محجور شیروانییه
مخصوص اولماسی حاقیندا فیکیر واردیر.


text:
لیدر تی وی-نین آپاریجیسی سحر اکبر میس اونیون-۲۰۱۷ بین الخالق گؤزللیک مسابیقهسینین قالیبی اولوب.
پوبلیکا. آذ خبر وئریر کی، مسابیقه ویانا شهرینده کئچیریلیب. بو بارهده «میس اونیون» مسابیقهسینین آذربایجانداکی میللی دیرکتورو و رسمی نمایندهسی گولناره خلیلووا دئییب.
دیلدورا جورایوا (اؤزبکیستان) بیرینجی ویتسه-میس، یولییا قرانوویلی (یونانیستان) ایکینجی ویتسه-میس، آننا کانکییا (گورجستان) «میس اونلینه» و «میس پهوتو مدل»، یکاترینا ریکووا (اوکراینا) «میس تاماشاچی سیمپاتییاسی» و «میس فاشیون» آدلارینا لاییق گؤرولوبلر.
مسابیقهده آذربایجان، آمریکا، آوسترییا، آلمانییا، یونانیستان، گورجستان، قبرس، لیوان، روسییا، سلوواکییا، تورکییه، اوکراینا، ایندونزییا و دیگر اؤلکهلرین نمایندهلری ایشتیراک ائدیب. آذربایجانی ایسه مسابیقهده سحر اکبر گلناره خلیلووا مدا ائوینین لیباسلاریندا تمثیل ائدیب.
خاطیرلاداق کی، «میس اونیون ۲۰۱۶»نین فینالی آوگوستدا باکیدا کئچیریلیب. مسابیقهنین قالیبی گورجستانلی مایا آماشوکیلی اولوب.


text:
آراکان مسئله سی
پروفیسر داکتر قدرت بلبل
معلوم بیر مدت آلدین گه قدر آراکان و رهینگیا مسلمانلری دیگن بیر گپ نی ایشتمه گن بولیشی میز ممکن. میلادی 2017 نچی ییلی آگست آیی نینگ 25 نچی کونیدن کیین, 500 مینگ دن آرتیق انسان نینگ میانمار ظلمیدن قاچیب باش پنه سوره ب بنگلدیش گه باریش لری آرتیدن ایشیتیب قالدیک اوشبو مسلمان لر نینگ آت لری و تراژیدی لرینی.
ایندی کیلینگ آراکان نینگ جغرافی موقعیتی حقیده بحث ایتیلیک آزگینه. آراکان میانمار نینگ 7 ولایتیدن بیرینی تشکیل ایتماقده. میانمار نینگ قوشنی لری تایلند, لائوس, هندوستان, بنگلدیش و بنگال کورفزی دن عبارت. آراکان ایسه میانمار نینگ ساحلی ستراتیژیک بیر منطقه سیدن عبارت البته که.
آراکان گه, بنگال کورفزیده غرق بولگن کیمه دن نجات تاپگن تجار لر وسیله سی بیلن مقدس اسلام دینی نینگ کیریب کیلگن لیگی بیلدیریلماقده. آراکان مسلمان لری هم مورو مسلمانلری سنگری, اوزاق ییل لر دوامیده اوز سلطان لری تامانیدن باشقریلگن. میلادی 1885 نچی ییلیده ایسه غرب نینگ توسعه طلب لیک سیاست لری دایره سیده انگلیس لر تامانیدن اشغال ایتیلگن. "دینگیزده ایککی بلیق اوروشیاتگن بولسه, بیلینگ که انگلیس لرنینگ قولی باردیر اوشبو ایشده" دیگن بیر گپ بار. شونده ی میلادی 1948 نچی ییلیده اوز مستقل لیگی نی قولگه آلیشی آرتیدن میانمار نینگ معما لری ینه ده آرتیب کیتدی. میلادی 1962 نچی ییلیده کودتا بیلن اقتدار گه کیلگن جنرال نی وین, اوشه پیتده آتی بُرما بولگن اوشبو اولکه نینگ آتی نی میانمار گه ایلنتیردی. بیر حزب نینگ حاکم بولگن جمهوریت دوریده, مسلمان لرنینگ منطقه لریدن هیده لیشی اوچون دولت فرقلی سیاست لر تطبیق ایتدی. 969 حرکتی اوله راق بیلینگن, افراطی بودیست لرنینگ انسان لیککه سیغمَیدیگن هجوم لری نی هم ایسدن چیقارمسلیک کیره ک البته که.
اونلب ییل نینگ اوتگن بولیشی گه قره مسدن, ظلم, کوز یاشی, تعبید و قان توکیلیشی نینگ اوشبو منطقه ده حاضرگی کونده هم دوام ایتیاتگن لیگی کورینماقده. ایندی اوشبو منطقه آراکان ایمس, بلکه بیر آرا قان گه ایله نیب قالگن وضعیتده.
آراکان مسئله سی توغری سیده بحث ایتیش اوچون, اوروپا روهینگیالیک لر کینگشی نینگ باشلیغی امید یاردم نینگ اشتراکی بیلن ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سیده بیر ییغیلیش اوتکزگن ایدیک. هالند دن کیلگن مهمانی میز نینگ ایککی اسمی بار ایدی. اوشبو کیشی نینگ بیر اسمی لا جو و باشقه بیر اسمی ایسه محمد دن عبارت ایدی. نیمه اوچون ایککی اسم گه ایگه ایکن لیگی نی سوره گنیمیزده ایسه, میانمار ده تبعیض گه دوچ کیلیب قالمس لیک اوچون همه نینگ حقیقی اسمی نینگ یانیده میانمار تیلیده هم بیر آتی نینگ بولیشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیرگن ایدی. بیز ایسه بونده بیر وضعیت نینگ میلادی 1980 نچی ییلیده بلغاریا ده مطرح بولگن لیگی گه شاهد بولگن ایدیک. اوشبو تاریخده بلغاریا حتی قبر تاش لری نی هم اوزگرتیرگن ایدی.
هه, درد کوپ. بیراق, تیریک بولیشی میز تقدیرده امید هم موجود دیمک. شوباعث اوشبو معما لرنینگ قنده ی قیلیب ییچیلیشی کیره ک ایکن لیگی توغری سیده هم بحث ایتیلیشی ضروری.
میانمار گه خلق ارا مقیاسده باسیم قیلیش کیره ک:
هر قنده ی بیر جایده حق و عدالت اورنی گه باسیم و ظلم دن بحث ایتیلیشی تقدیرده, خودی منه شوو ظالم لرنینگ فقط گینه کوچدن فایده له نیلیب توخته تیلیشی ممکن. شوباعث, خلق ارا مقیاسده میانمار گه قره تیلگن باسیم لرنینگ آرتیریلیشی اوچون برچه میتود لردن استفاده ایتیلیشی کیره ک. اوشبو باسیم لرنینگ کوپینچه دولت لر و خلق ارا تشکیلات لر تامانیدن قیلینیشی ممکن.
خلق ارا ییچیم گروپی نینگ قوریلیشی کیره ک:
اوکرائین ده گی مینسک گروپی گه اوخشش خلق ارا بیر ییچیم گروپی نینگ قوریلیشی ضروری. چین و هندوستان نینگ او ییرده بیر ییچیم یولی ایمس, بلکه موجود معما نینگ بیر بولگی دن عبارت ایکن لیگی بیلینگن بیر حقیقت نی تشکیل ایتماقده. بونگه قره مسدن اولرنینگ هم پروسه گه کیریتیله دیگن بیر ییچیم یولی نینگ تاپیلیشی کیره ک. خودی منه شوو ییچیم گروپی نینگ آراکان لیک لرنینگ اولکه لری گه قیتیب باریش لرینی تامین ایترایکن, بوندن کیین هم اولر نینگ حق لری نینگ تامین ایتیلیشی بوییچه مسئول بولیشی ضروری.
آراکان ده گی ظلم, باسیم و حقوق نینگ پایمال ایتیلگن لیگی نی خلق ارا مقیاسده انعکاس ایتتیریش کیره ک:
آراکان لیک لرنینگ سوریه ده گی کُرد لر سنگری حاضرگی کونده حتی رسمی هویتی هم یوق. رسمی بیر هویت گه ایمس لیگی تقدیرده, تعلیم و تربیه و ساغلیق کبی ضرورت لری نی تامین ایتیش هم ممکن ایمس. برچه نادولت تشکیلات لر و کونگللی موسسه لر نینگ فعالیت آلیب باریاتگن اولکه لریده اوشبو مسئله نی مطرح قیلیش لری ممکن. موضوع بیلن علاقه لی قانونی پروسه لر نی باشله تیش لری امکانیتی بار. حقوق نینگ پایمال ایتیلگن لیگی اوچون دولت یاکه اردو منسوب لری گه قرشی دعوی اقامه قیلینیشی, نتیجه بیرمه سه هم ظالم تامان لر نی قورقیته دی.
بنگلدیش بیلن همکارلیک قیلیش کیره ک: اوزی کتته قیین چیلیک لر گه دوچ کیلیب قالگن بنگلدیش یوزمینگلب کیشی گه یاردم ایتیش گه حرکت ایتماقده. شوباعث اوشبو اولکه بیلن همکارلیک قیلینیشی ضروری.
ستراتیژی موسسه لری گه اهمیت بیریلیشی کیره ک:
میانمارده بولگن لیگی دیک, ترکیه نینگ طبعی آفت لر گه قرشی کوره ش, تیکا, İHH سنگری نادولت تشکیلات لری قییرده بیر بحران پیدا بولسه او ییرده گی انسان لر گه یاردم ایتماقده. بیراق, فقط گینه بشری یاردم لرنینگ اوزی ییترلیک ایمس البته که. مسئله گه خاص ستراتیزیک تحقیقات مرکز لری نینگ قوریلیشی هم جوده کتته اهمیت گه ایگه.
ترکیه ایتکچی لیگیده دایمی خلق ارا بیر بحران گروپی نینگ قوریلیشی کیره ک.
خلق ارا مقیاسده بیر تفکر طرزی نینگ تشکیل ایتیلیشی ضروری:
آراکان مسئله سی هم بیت المقدس مسئله سی سنگری فقط گینه مسلمان لرنینگ طرف بولگن بیر مسئله دن عبارت ایمس. اوشبو خصوصده خلق ارا مقیاسده بیر تفکر طرزی نینگ تشکیل ایتیلیشی مهم بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده. اوشبو جهت دن آلیب قره گنده ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ عیالی امینه اردوغان نینگ منطقه گه قیلگن سفری اوته مهم اهمیت گه ایگه. دنیا نینگ قییریده بولمه سین, انسان لرنینگ اوشبو خصوصده فعال رول گه ایگه بولیش لری ممکن.
بعضاً بیر نرسه اوزگرگنده همه نرسه اوزگره دی. "اقلیم اوزگره دی, آقدینگیز بوله دی" دیدی شاعر. ایندی کیلینگ موجود درد لر نی دنیا گه ایشیتتیریلیک. شونده ی قیلیب دنیا ده مظلوم لرنینگ دردی گه مرهم بولیلیک. باشقه چه قیلیب ایتگنده آراکان لیک باله لر کیله جک لری خصوصیده امیدوار بولسین لر...
ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سی نینگ باشلیغی پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ اوشبو خصوصده گی فکر و ملاحظه لری نی حضورینگیز گه تقدیم ایتدیک عزیز دوست لر.


text:
بیوتنظیملییجی تراپییا واسطهسیله بیر چوخ خستهلیکلر - خرونیکی باش آغریلاری، بیین قان دؤورانینین پوزولماسی، اوستوخوندروزلار، عضله-اویناق آغریلاری و دیگر خستهلیکلر موالیجه اولونور.
آخار. آذ خبر وئریر کی بو معالیجه زامانی بیتکی و حیوان منشألی، مینئراللار و میکروئلئمئنتلرله زنگین، آلمانییا ایستحسالی اولان آنتیهوموتوکسیک پرپاراتلاردان ایستیفاده اولونور. خصوصی قئید ائتمک لازیمدیر کی، بو درمان واسطهلری کونسئروانتلار، بویاییجیلار و بو کیمی دیگر کیمیوی مادهلره مالیک دئییل. حکیم-نئورولوقلار بو درمان مادهلرینی بیولوژی آکتیو نقطهلره یئریتمکله، بیولوژی طبابتین اساس پرینسیپی اولان، اورگانیزمه هئچ بیر ضرر وورمادان، اونون فونکسییالارینی پوزمادان، اورقان و هجئیرهلرین فونکسییاسینی برپا ائدیرلر.
بیولوژی تبابت کلینیکاسینین هکیمی، نرووپاتالوق آیگون مممدووانین سؤزلرینه گؤره، بو و یا دیگر نورولوژی خستهلیکلری بیوتنظیملییجی طبابتین ایمکانلاری نتیجهسینده، خستهنین اؤز قانی ایله معالیجه ائتمک مومکوندور:
"بیوتنظیملییجی تئراپییا واسطهسیله اورقانیزمین ائنئرژی سیستئمی تنزیملنیر. بئله کی، توخومالارین فونکسییالارینی برپا ائتمک اوچون ایلک نؤوبهده اونون ائنئرژی بلوکاداسی آرادان قالدیریلمالی، سونرا ایسه مووافیق معالیجه تعیین اولونمالیدیر. تراپییانین بو نؤوو بیولوژی طبابتین اساس پرینسیپی اولان، اورقانیزمین اؤزونو تنزیملهمکله ساغالتماق فونکسییاسینا ایستیناد ائدیر. معالیجه زامانی بیولوژی پنجرهلره اینیکسییالارین تعیینی هکیمه آرزوولونان افکتی آلماقدا یاخیندان کؤمک ائدیر. بیولوژی طبابتین باشقا بیر اوستونلویو ایسه پاسینتلر آراسیندا ساغلام و دینامیک حیات طرزینی تبلیغ ائتمهسیندهدیر".
بئلهلیکله، بیولوژی طبابت، کلاسسیک طبابتدن فرقلی اولاراق، خستهلیگی دئییل، خستهنی معالیجه ائدیر.
اونوان: باکی؛ نسیمی رایونو، سید جعفر پیشوری-۱۱۰
تئلئفون: (+۹۹۴ ۱۲) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۵) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۷۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹


text:
آنی اؤلوم معاصر طبده ان چوخ سوال دوغوران پروبلئمدیر. بعضی حاللاردا بو حالین دقیق سببینی تعیین ائتمک مومکون اولمور.
ان بؤیوک فاجعه بوندان عبارتدیر کی، آنی اؤلوم تئز-تئز جاوان و ساغلاملیقلا باغلی هئچ بیر جدی پروبلئمی اولمایان اینسانلاری یاخالاییر و اونو قاباقجادان پروقنوزلاشدیرماق مومکون دئییل.
بعضی ایستاتیستیک معلوماتلارا گؤره، هر ایل ۸۰۰ مینه قدر اینسان آنی اؤلوم کئچیردیر.
اوزون ایللر عرضینده آنی اؤلوم پروبلئمینی آراشدیران روس پروفسور، طب علملری دوکتورو شیروکوو آنی اؤلومه مئییللی اولان اینسان تیپلرینی آییرد ائدیب.
ساغلام ولون. آذ-این معلوماتینا گؤره، آنی اؤلومونون ریسک فاکتورلاری بونلاردیر:
۱. کیشی جینسی. آنی اؤلومون ایستاتیستیکاسی گؤستریر کی، بو حالا کیشیلر داها مئییللیدیر. عالیم حتی بو کیشیلرین "پورترتینی" ترتیب ائدیب - آقرسیو، اودوزماغی خوشلامایان، حدیندن آرتیق چوخ ایشلهیهن، دینجلمیی باجارمایان، کالوریلی، ادویاتلی قیدالاری خوشلایان کیشیلر. عصبلشنده بو کیشیلرین اوزو قیزارمیر، عکسینه آغاریر. بونون سببی دامارلارین کسکین سیخیلماسیدیر.
۲. ایدمانچیلار. پروفسیونال ایدمان بدن تربییهسی ایله موقایسهده اینسانی ساغلام ائتمیر. عکسینه گوجلو گرگینلیکلر، ایدمانچیلارین ایستیفاده ائتدیی دوپینگ و س. خصوصی درمانلار اورگانیزمی محو ائدیر.
۳. ایسپیرتلی ایچکیلرده سوء-ایستیفاده ائدنلر.
۴. پسیخی خستهلر. بو خستهلر پسیخوتروپ درمان پرئپاراتلارینی قبول ائدیر کی، اونلارین قبولو دا آنی اؤلوم ریسکینی آرتیریر.
۵. ایرسیت.


text:
داها اول هئچ گؤرولممیش تحریکلر، بهتانلارلا دولو اولان محاصره جهدینه معروض قالدیق. بو، اولدن نظرده توتولموش پلان ایدی. بیز بیر ایمحانا گیردیک و ایمتحاندان اوغورلو نتیجه قازاندیق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری قطر خاریجی ایشلر ناظری شیخ محمد بن عبدوالرحمان ال-ثانی سؤیلهییب.
«تورکییهیه آرامیزدا ایمضالانان امکداشلیق مقاویلهسینی سرعتلی بیر شکیلده قوهیه قویدوغو و اساس احتیاجلاریمیزی قارشیلادیغی اوچون تشکورلریمیزی بیلدیریریک. حکومتلر آراسیندا سیاسی مناقیشهلرین عوضینی خالقلار اؤدمهمهلیدیر. بو پروسسی دایاندیرماغین زامانیدیر»، - ناظر بیلدیریب.


text:
ANA bölümlər/ آنا بؤلوملر
یازیچی لار/ Yazıçılar
بولاق
سؤزه باشلایان: موسی موسوی
اوجاق باشینداکیلار: اؤزگور قیزیلیورد، ائلناز سردارینیا، ذکیه ذوالفقاری، ربابه ت. زنوزی، سارسیلماز سومر، علیرضا صرافی، محمد زنگانلی، مصطفی رزاقی، ناصر مرقاتی و...
شعر
________________________________________
قایناق شخص: آنام جمیله داداشی. زنگان، هَجَری (ایجرود)، چاییرلی کندیندن. یاشی: تقریبا 71.
________________________________________
بولاخ سنی، بولاخ سنی
خئیرین اولسون بولاخ سنی
بولاخ سنده اوتورورلار،
حنالی ال باتیریرلار
بولاخ سنده قوم اولئیدیم،
ارییئیدیم موم اولئیدیم.
ناغیل
بو ناغیلدا "بولاغین" اؤنملی رولو اولدوغونا گؤره پایلاشیرام.
قایناق شخص: معصومه داداشی، زنگان، هَجَری (ایجرود)، چاییرلی کندیندن. 65 یاشیندا
ناغیل زنگانا باغلی هجری آغزیلا یازیلمیشدیر.
________________________________________
بیر دنه قیزین ننهلیگی واریمیش، بیر تومچ یون وئرر بیر دنه اینئک وئرر، دئیر:
- آپار بو اینئگی یای، بو یونو ده ائییرگینن آخشام اولاندا گئتگهگینن اینئگین سوتون ساغاق.
بو بیر گون گئدر اینئگی قئیتره گتیره، بونون یونونو یئل آپارار، آپاریب، سالار قرینین پاجاسینا. قرینین پاجاسینا یونو سالدی، یون دوشدو، قری دئیر:
- گلگینن باشیما باخگینان من سنین یونون وئریم.
گئدر قرینین باشینا باخاندا، دئیر:
- منیم باشیم یاخشیدی یا ننهلیگین باشی یاخشیدی؟
دئیر:- خئییر سنین باشین یاخشیدی
دئیر:- منیم ائویم یاخشیدی یا ننهلیگین ائوی یاخشیدی؟
دئیر:- خئییر سنین ائوین یاخشیدی
دئیر:- گئت بولاغین ایکیسینی سای، اوچونجونده ال- اؤزون یو، گئتگینن ائویزه!
بو گئدر ایکینی سایار اوچو گئچنده ال – اوزونو یویار، بو قیز بئله اولار آی ایشیغی کیمین. گئدر اؤیه ننهلیک گؤرر بو بئله گؤیچکلشیب، (دئیر):
- نَمَه اولوب سنه؟ نئیه بوجور گؤیچکلشمیشَن؟
دئیر:- واللاه قضیه بوجورودو.
ننهلیک قیزی سالار تندیره، *** قویار تندیرین آغزینا، اؤز قیزینا ... یون وئرر دئیر:
- آپار سن ده اینئکلری یای قوی سن ده اوجور گؤیچکلشگینن!
پادیشاهین اوغلو بو ننهسیز قیزا عاشیغیمیش.
بو دا گئدر آپارار یونو بیله- بیله سالار قرینین پاجاسینا. دئیر:
- قیزیم گه باشیما باخگینان.
گلر باشینا باخا دئیر:
- منیم باشیم یاخشیدی یا سنین ننهن باشی یاخشیدی؟
دئیر:- منیم ننهمین باشی یاخشیدی.
دئیر:- منیم ائویم یاخشیدی یا سنین ننهن ائوی یاخشیدی؟
دئیر:- خئییر بیزیم ائویمیز یاخشیدی.
دئیر:- گئتگینن بولاغین بیرینی سای، ایکیسینده ال- اؤزون یوگینان، گئد اؤیوزه!
بو گئدر بولاغین بیرینی قویار ایکیسینده ال- اوزونو یویاندا، اوزوندن بیر دنه ائششک تزَگی چیخار.
(ننه) دوشر گلر:
- ویی آللاه! بوینان قویدو سیتاره بئس (بس) نئیه ائله اولاجاق؟ "گؤیچک قیزین آدی سیتارا ایمیش". بئس او نییه ائله اولدو، بو نییه بئله اولدو؟
بو یول سیتارهنی سالار تندیره پادیشاهین اوغلو گلر بو قیزا ائلچی. گلر بو قیزا ائلچی، بو قیز اوزونو توتار قئییم- قئییم، بونو وئررلر پادیشاهین اوغلو گؤتورر گئدر. پادیشاهین اوغلو گئدر اوزون آچاندا گؤرر خئیر بو گؤردوگو قیز دؤیور (دئییل). ... آننان (اوندان سونرا) بو پادیشاهین اوغلو دئییرمیش:
- آچ اوزون، گؤروم اوزونده نمه وار؟
دیییرمیش:
- ننهم قوروت وئریب یئییم.
اوزون آچار، پادیشاهین اوغلو چیخار قاچار. چیخار قاچار بو یول بو قیزی گتیریب تحویل وئررلر، آرواد دئیر:
- خئیر نبینی سیتاره،
زیوره آواره کردی،
منی بیچاره کردی،
زیوره آواره کردی.
او قیزین آدی زیوریمیش. اونو گتیریر وئره، گئدر ویرار (وورار) تندیرین آغزی آچیلیر، سیتارهنی چیخاردار، اوننان (اونونلا) یئددی گون، یئددی گئجه توی ائلر، اونو گؤتورر گئدر.
قوشما
قایناق شخص: خالام (معصومه داداشی):
گئدر*** کندیمیزه قوناق گئتمیشدیم
گؤردوم کی ییغیلیب بولاغا قیزلار
ابریشیم تئللری تؤکوب اوزونه
دیدیم کی وئریم تئللریزه صاداغا قیزلار
یادیمدان چیخارتسام یار محبتین
او شهلا ***گؤزلرله شیرین صوحبتین
سئودیم آلانمادیم، گئتدی زحمتیم
نییه دوشدوز مندن اوزاغا قیزلار
سن اول *** قودرت ازلدن
دوسلوق محبتین وئرمییب الدن
بولوبولو یئریندن گوللر *توشندن
توشمویین سیز مندن ایراغا قیزلار
آچیق صحبت
محمد: موسا بگ! بو ساری اینگین ناغیلیدیر. آما ناغیل کامیل دئییلمهییب. بونلاری پایلاشدیغینیزا گؤره وار اولون!
موسی: یاشا ممّد بگ. داریخدیغیم آنلاردا آناملا خالامین ضبط ائلهدیگی سسدن باشقا بیر زاد یوخ.
ائلناز: منده بو ناغیلی ائشیتمیشدیم. آمما بیر آز داها اوزون اولمالیدیر. آمما بو قدرلیکده خاطیرلامانیز و یازییا گئچمه نیز دیرلیدیر.
موسی: تشکر ائلناز خانیم. منجه موختلف واریانتلار یازیلمالیدیر تا ایچیندن بیر شئیلر آنلاماق اولا...
محمد: کاش بوتون الیندن گلن انسانلار سیزین کیمی ائشیتدیگی ناغیللاری ضبط ائدیب فیس بوک دا پایلاشسایدیلار. بو دا فیسین فولکلورا ائتدیگی یاردیملاردان ساییلار.
بیر ده بولاغین ایچینده اولان سو اؤنملیدیر. سو تورکلرین میتولوژیسینده چوخ اؤنملی رولو وار. بو حاقدا سایین پروفسور بهاالدین اؤگلین ایکی جیلد تورک میتولوژی سیندن یارارلانماق اولار.
ائلناز: بو آرادا منه بیر شئی کی جالیب گلیر بودورکی، بللی دیر سیز تازا نسلین عکسینه، اؤز فولکلور و ائل ماهنی ناغیللاریلا هله ده یاشاییرسیز نییه کی ایندی کیمسه بونلارا دیر وئرمه ییب اونوتماق حالیندا بیراخیلار. ساغ اولون دقت له یازییا گئچمه نیز اوچون.
موسی: اوشاق چاغی بونلارا قولاق آسمیشام. ایندی یئنیدن ایستیرم بیلهمه دئسینلر ضبط ائدم، خوش گلیر بیلهمه. اوشاق ایکن بونلار داستان یوخ بیر خیالی و اله چاتماز دونیا ایدی، ایچینده سئیر ائدردیم. تکرار تشکر
علیرضا: موسی بی چوخ گؤزل ناغیلدی، البته ممد بی زنگتنلی و ائلناز خانیم سردارینیا نین دئدیگی کیمی بو ناغیلین بیر چوخ یئرلری ساری اینک آدیلا مشهور اولان ناغیلا بنزیر. آما بونو دا بیلمهلییک کی شیفاهی ادبیاتدا، مکتوب ادبیاتین عکسینه ، بیزیم تک اورژینال نسخه میز یوخدور، یوزلرجه واریانت وار هامیسی دا اورژینال ساییلیر!
ناغیلی زنگانین هجری ماحالی آغزیلا یازدیغینیز چوخ دیرلی و دوزگون ایشدیر، هم اثرین اورژیناللیغی قورونور، هم ده یئرل دیالکتلریمیزین گؤزللیگینی سرگیله میش اولموشسونوز. ساغ اولون
موسی: چوخ ساغ اولون اوستاد
اؤزگور: چوخ یاشا موسی بی! خویلا زنگان آراسیندا چوخ آرا وار آنجاق رسمی دیلین اولمادیغینا رغما بو قدر یاخینلیق شاشیرتیجیدیر. بونو من ده اوشاق کن آنام و بؤیوک آنامدان ائشیتمیشدیم اما اونوتموشدوم. اونا گؤره ده تشکور ائلیرم. آیریجا زنگان آغزیندا یازین چوخ گؤزل اولوب.
موسی: یاشا اؤزگور بی. بیر دنه ناغیل وار، ایچینده پول واحدی "مانات" ایشلنیر. بو چوخ جالیب گلدی منه.
مصطفی: ساری اینگین ناغیلینی قویموشدونوز چوخ جالیب ایدی. اوردا یازمیشدینیز بیر تومج یون وئریر اونو من سومج ائشیتمیشم. استانبولی سوزلوگونده ده سومج دیر. süməc
علیرضا: فولکلوروموزدا چوخلو شعرلر وار. بیلیرسیز کی بولاق باشی عاشیقلرین گؤروش یئری اولموشدور.
بو آشیق شعرینی اؤیرنجیلیک زامانی باکی رادیوسوندان ائشیدیب یاددا ساخلامیشام:
نه ائتمه دی او گول یاناخ
گئن دولاندی، گزدی اوزاخ
گل سینه مین اوستوندن آخ
بلکه اودوم سؤنه بولاخ
بو شعر هانسی عاشیقداندیر گؤره سن؟ شعرین سبکینه گؤره معاصیر عاشیقلارین بیریندن اولاجاغینی دوشونورم.
محمد: کاش بوتون الیندن گلن اینسانلار سیزین کیمی ائشیتدیگی ناغیللاری ضبط ائدیب فیس بوک دا پایلاشسایدیلار. بو دا فیسین فولکلورا ائتدیگی یاردیملاردان ساییلار.
بیر ده بولاغین ایچینده اولان سو اؤنملیدیر. سو تورک میتولوژیسینده چوخ اؤنملی رولو وار. بو حاقدا سایین پروفسور بهاالدین اؤگلین ایکی جیلد تورک میتولوژیسیندن یارارلانماق اولار.
ائلناز: بو آرادا منه بیر شئی کی جالیب گلیر بودورکی، بللیدیر سیز تازا نسلین عکسینه، اؤز فولکلور و ائل ماهنیلاری و ناغیللاریلا هله ده یاشاییرسیز. نییه کی ایندی کیمسه بونلارا دَیَر وئرمهییب اونوتماق حالیندا بوراخیلار. ساغ اولون دقتله یازییا کئچمهنیز اوچون.
موسی: اوشاق چاغی بونلارا قولاق آسمیشام. ایندی یئنیدن ایستیرم بیلهمه دئسینلر ضبط ائدم، خوش گلیر بیلهمه. اوشاق ایکن بونلار داستان یوخ بیر خیالی و ال چاتماز دونیا ایدی، ایچینده سئیر ائدردیم. تکرار تشکر
علیرضا: موسی بی ناغیلی زنگانین هجری ماحالی آغزیلا یازدیغینیز چوخ دیرلی و دوزگون ایشدیر، هم اثرین اورژیناللیغی قورونور، هم ده یئرل دیالکتلریمیزین گؤزللیگینی سرگیله میش بو دا ماراقلی بیر نکته دی کی گرک آراشدیریلسین ... بولاق باشی سئوگیلیلرین گؤروش یئری اولدوغوندان بولاق فولکلوروموزون مضمونو عموما لیریک شعرلر قالیبینده دیر.
سیز بونو نئجه دیرلندیریرسیز؟
بو دا بیر باشقا ماهنی پارچاسی:
ائندیم بولاق باشینا
بیر قیز چیخدی قارشیما ...
سئودا نه دی بیلمیزدیم
ربابه: چرشنبه گونونده, چشمه باشیندا
گؤزوم بیر آلا گؤز جئیرانا دوشدو !
آتدی مژگان اوخون دئیدی سینمدن,
ناز و غمزه لری جانیما دوشدو...!
عاشیق علیعسگر
ناصر: طبیعتله اوغراشان توپلوملارین ادبیاتی آرتیق لیریک و یا اپیک اولور، شهرییت و یا کندییت باشلاندیقدان سورا، ساتیریک و اخلاقیات قونولاری دا ادبیاتا گیریر، البته بو او آنلامدا دئییل کی قاباقجا بئله بیر ادبیات یوخدو، وار، آنجاق بو زاماندان سونرا و اؤزللیکله اخلاق، دینلرین و دین مرکزلرینین یاراندیغیندان سونرا آرتیق ادبیات قونوسو اولور.
علیرضا: عزیز ناصر بی لطفا بو کامنتینیز حاقدا داها اطرافلی دانیشسانیز چوخ یاخشی اولار
ناصر: طبیعتله اوغراشان توپلوملارین قونولاری ائله طبیعتده اوز وئرن و اؤزللیکله عینی مسئلهلری قاوریان قونولارا خلاصه اولور، بو قونولار نه اولا بیلر؟ طبیعت ، مال- داوار، سئوگی، ایگیدلیک، سونرالار اکین بیچین و عینی مسائل، بئله بیر خالقلارین شامانیزم کیمی دینی اینانجلاری دا چوخ طبیعی و اصلینده اوچماقدان و بعضا جیلد دییشدیکدن آرتیق بیر شئی دئییل، دینلرین گلدیگیندن سونرا و اؤزللیکله بیر یئرده اوتورما کولتورو یاییلدیقدان سونرا، انسانلار آرتیق بیر سوبژکتیو دوشونجهیه ده فیکیرلشیرلر، بئله بیر دورومدا و اؤزللیکله دینلرین اؤرگنتیلری نتیجهسینده، (معنا) سؤزلری روشد ائلَمگه باشلیر و دوغال اولاراق بو کلمهلر و بو دوشونجهلر ادبیاتا گیریر.
ناصر: سانیرام، بویوروغوز یئرینه یئتیریلمیش اولسون، هر حالدا لازیم اولورسا من آرتیق آچیقلاییم.
بیر زادی دا علاوه ائتمه لییم، 1820- 1830 لارا قدر چوخلو تورک خالقلاری ایچینده سوبژکتیو و معنا باخیملی کلمهلر، چوخ آزدیر و یالنیز بو زاماندان سونرا اسلام دینی تورکلر آراسی اؤنجهدن موسلمان اولموش عثمانلیلار طرفیندن یاییلدیقدان سونرا، بئله بیر کلمهلر بیزلرین ده ایچینده اؤزو ده عرب دیلیندن گلیب یاییلدی، بو ایسه تقریبن چوخلو تورکلرین هازاماندان مسلمان اولدوغونون تاریخیدیر. بو قونودا نیچهنین (یاخشی و پیس اؤتهسینده) آدلی کیتابینین 53 صفحه سینده راست گلمک اولار. . علاوه ائتمهلییم کی، باتی دیللرینده ده بئله دین لغتلری لاتینجه و یا یونانجادیر.
ذکیه:
بولاق باشی توز اولار
اوستو دولو قیز اولار
اییل دسمالین گؤتور
من گوتورسم سؤز اولار...
ائندیم بولاق باشینا
یاریم چیخدی قاشیما
آیریلیقدان قورخاردیم
اودا گلدی باشیما
علیرضا: ذکیه خانیم باشقا واریانتی: دا بئله دیر:
سئودا نه دیر بیلمزدیم
او دا گلدی باشیما
محمد: زلیمخانین بیر شعری بئله باشلانیر:
آی بولاق باشینا تلَسن گؤزل
عقلیمی باشیمدان آل یاواش یئری.
محمد: رحمتلیک زنگانلی ایبی تارچی بیر ماهنی اوخوموشدو:
گئتدیم گؤردوم بولاقدادیر ای قیز منه باخ باخ
ال اوزونو یوماقدادیر جئیران منه باخ باخ! ....
سارسیلماز: بولاق یئریندن بولاق اولسون سو تؤکمک ایلن بولاق اولماز !
موسی:چوخ ساغ اولون عزیز خانیملار: ائلناز سردارینیا، ذکیه ذوالفقاری و جنابلار: اؤزگور قیزیلیورد، ربابه ت. زنوزی، سارسیلماز سومر، علیرضا صرافی، محمد زنگانلی، مصطفی رزاقی، ناصر مرقاتی و.... بو بحثره قاتیلدیب، زنگینلشدیردیگینیز اوچون.


text:
ایسراییل-ین تحصیل ناظیریندن آمانسیز تکلیف
ایسراییل-ین تحصیل ناظیری نفتالی بنت ساواش اوچاقلارین بومبالارینین غزه ده کی اوشاقلارین اوستونه آتیلماسینی تکلیف ائتدی.
ایسراییل-ین تحصیل ناظیری نفتالی بنت ساواش اوچاقلارین بومبالارینین غزه ده کی اوشاقلارین اوستونه آتیلماسینی تکلیف ائتدی.
ایسراییل-ین تحصیل ناظیری نفتالی بنت تهلوکهسیزلیک کابینه سینین غزه-ده سون هوجوملارین موذاکیره اولوندوغو ایجلاسیندا چیخیش ائدهرک: "هئچ بیر حقوقی مانع یوخدور، نه اوچون اوستلرینه دئییل، یانلارینا آتش آچیرسینیز؟" دئدی.
ایسراییل سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاه رئیسی ایسه: "من اوشاقلارا و گنجلره آتش آچیلماسینین دوغرو اولدوغونو دوشونمورم. بعضا اوشاقلار و گنجلر بالون و اوچورتما اوچورورلار. بومبالارین بالون لارین، اوچورتمالارین هاوایا بوراخیلدیغی یئرلرین اوستونه آتیلماسینی تکلیف ائدیرسینیز؟" دئیه سوروشدو.
بنت سؤزلرینین آرخاسیندا دایاناراق:"ایسراییل اوردوسو بونو ائتمهلیدیر" دئدی.
باش قرارگاه رئیسی:"سیزینله بو مسئله ده همفیکیر دئییلم، چونکی بو دئدیکلرینیز ایش و اخلاق آنلاییشینا اویغون گلمیر"، دئیه موناسیبت بیلدیردی.


text:
علاقه (فانتاستیک پووئست) 1
یازار: آنار رسول اوغلو
بو یایین ایستیسی بیر اؤزگه ایستی ایدی. عادتاً، ان قیزمار یای آیلاریندا بئله هاوانین یاپیشقان کیمی چیریش کئچدیگی دؤزولمز بورکو گونلریندن سونرا شهره قفیل دنیز کولگی هوجوم چکیردی، آچیق قالمیش پنجرهلرین شوشهلرینی قیریب تؤکوردو و آداما ائله گلیردی کی، بو چیلیک-چیلیک سینیب تؤکولن ایستینین، بورکونون اؤزودور. بیر نئچه گون سونرا یئنه ده هاوادان اود تؤکولردی، آما آرادا قالان بو قیسا مودّتده شهر اعتبارسیز سرینلیگین لذتینی صحرا یانغیسیندا قارشییا چیخان قویو سویو کیمی باشینا چکیردی.
بو آوقوست باشقا آوقوست ایدی: دؤردونجو هفته ایدی کی، حرارت اؤلچهنین جیوهسی 39-40 درجهدن آشاغی ائنمیردی کی، ائنمیردی. هاوا شفّاف، اما بیر قدر بولاشیق هوررانی آندیریردی. بو هوررادان گؤرونمز آزمان-شوشهاوفورن عجایب فورمالار دوزلتمیشدی — ائولر، آغاجلار، ماشینلار، اینسانلار آراسیندا قالان، کوچهلر، میدان، موختلیف بوشلوقلار — بئله عجاییب شوشه — هوررا-هاوا فورمالار ایدی. بیر واختلار بئله بیر اویونجاق واردی: شوشه کوره، ایچینهده جوربجور، رنگبرنگ چینقیللار، یارپاقجیقلار — اصل کهریبادا حکّ اولوب قالمیش یارپاقلار کیمی. ایندی سما تاغینین آلتیندا ایستیدن چابالایان شهرین داملاری، قولـلهلریده سانکی شفّاف یاریمداییرهنین قاتی مادّهسینه حکّ اولونموشدو. فابریک بورولاریندان چیخان توستولر گؤیه اوچوب گئتمیر، هاوادا اریمیردی. توستولر کئچه کیمی سمایا دؤشنیردی. بو بولانیق بوز توستو زولاغیندان باشقا سمانین هر طرفی آپاچیق ایدی. بیر پارچا بولود بئله گؤرونموردو. گؤیلرین ماویسی سولموشدو. سما کیرلی پامبیق رنگیندیدی. گئجهلر سما تاغی قاترانی آندیریردی؛ ائله بیل قیر قازانینا بیر قوم گؤز آتمیسان، سونرا دا قازانی ترسینه چئویرمیسن — گئجه دوشنده شهر ایشیقلاری کؤزَرَن پاپیروسلارا اوخشاییردی، سونسوز کیردابلاردان گلن اولدوز ایشیقلاری ایسه، سانکی بوش فضادان کئچمیر، قاتی، قالین بیر مادّهنی دئشیب چیخیردیلار.
اوتوز گون ایدی جان قورتاران کولک اسمیردی کی، اسمیردی. آغاج یارپاقلاری، کؤورک، اینجه سؤیود سالخیملاری حرکتسیز آسیلیب قالمیشدیلار، ائله بیل هاوانین قاتیلیغینا یاپیشدیریلمیشدیلار، شهر جیواریندا، چؤللوکده آتیلمیش کاغیذ، قزئت پارچالاری دا بئلهجه تورپاغا یاپیشیب، داها دوغروسو، میخلانیب قالمیشدی. اهتیزازسیز، ترپنیشسیز. آتیلمیش سیقارئت یئره میسمار کیمی دوشوردو. سونرا کیمسه اونو تاپدالاییر، ازیردی، آسفالتا حکّ ائدیردی و او زامان توتون قیریقلاری دا عئینی جور حرکتسیز دونوب قالیردی.
شهرین ساکینلرینه ائله گلیردی کی، هامیسی یاواش-یاواش اریییر، تره چیخیر. بیر نئچه گون، بیر نئچه ساعت دا بئله داوام ائتسه اونلار اریییب آتیلمیش دوندورما کیمی قابیق پالتارلاریندان سوزولهرک کوچهلرله آخیب گئدهجکلر. بو یالنیز جیسمانی بیر دویوم دئییلدی، هم ده شعورلو حیسّ ایدی. هر حالدا اؤیرنجی (بیر هفته ایدی کی، اونون اؤیرنجی آدلانماغا حقوقو واردی، بیر هفته بوندان قاباق کؤکس تپهسیندن آتیلیب چیخماغا حاضر اولان قلبینین، سانکی ایچیندن دیشاریدا سسلنن دؤیونتولری آلتیندا او، آدینی اینستیتوتا قبول اولونموشلار سیاهیسیندا اوخودو) اؤزونو محض بئله حیسّ ائدیردی: ائله بیل بئینی ایستینین تأثیری نتیجهسینده نه ایسه باشقا بیر شئیه — مایعمی، بوخارامی چئوریلیردی. سبب یالنیز ایستیلرده ایدیمی؟ گؤرهسن، نیه عؤمرون واجیب سیناقلاریندان بیری — عالی مکتبه قبول ایمتاحانلاری ایلین ان بورکو آیینا دوشور؟ بوتون بونلار هامیسی تانیمادیغی یاد جنوب شهری (او بو شهره ایلک دفعه بیر آی بوندان قاباق گلمیشدی و ایندی آزی بئش ایل بورادا یاشامالییدی)، قبول ایمتاحانلارینین اوزوجو گرگینلیگی، ایستیلر، ایستیلر و نهایت بختینین اوغورو — اینستیتوتا دوشمهسی (بو اوغور اونون دوشوندوگوندن ده چوخ تأثیر ائتدی اؤیرنجییه)، بلی، بوتون بونلار بیرلیکده — اؤیرنجینی آیدین شعورلا درک اولونمایاجاق، غئیری-موعیّن، غئیری-رئال بیر حالا سالمیشدی ایندی بوتون هیجانلار، تلاشلار سوووشاندان سونرا، اؤیرنجی درسلرین باشلانماسینا قدر قالان بو مودّتده، بو قیسا بئکارلیق فاصیلهسینده نه ائدجگینی، ندن باشلایاجاغینی بیلمیردی. هر حالدا بیر شئیی او، قطع ائتمیشدی — یاتاقخانادا قالمایاجاق. آرتیق اونون یاتاقخانادا قالماغا تام حقوقو واردی، اما او، حقوقدان هئچ وجهله ایستیفاده ائتمزدی. طبیعتاً اؤیرنجی آدامایوووشماز ایدی، اؤزونه قاپیلمیش، ایچینه چکیلمیش اینساندی و قبول ایمتاهانی زامانی اوچ نفر باشقا آبیتوریئنتله بیرلیکده یاتاقخانا اوتاغیندا قالماق مجبوریّتی اونو بیر داها ایناندیردی کی، آداملارلا، ایللاه دا یاد آداملار اولا، هئچ جور دیل تاپا، اونسیّت، اولفت باغلایا، علاقه یارادا بیلمیر. بو تشبّوثلر اونونچون دؤزولمز ایشگنجهیه چئوریلردی. اؤیرنجی تعجوبلنیردی کی، اوتاقداکی اوچ دیگر قونشوسو — اوّلجهدن بیر-بیرلرینی تانیماسالار دا ائله ایلک گون گوناورتایا یاخین جور اولموشدولار — بیر-بیرلرینین سؤزوندن، سیرّیندن آگاه ایدیلر. بیر ده اؤیرنجینی مات قویان او ایدی کی، بو اوچ اوغلان بیر-بیرینه رقیب کیمی باخمیردیلار. حال بوکی، اونلاردان ایکیسی عئینی اینستیتوتون عئینی فاکولتهسینه داخیل اولماق ایستییردی. اؤیرنجی ده سندلرینی محض او اینستیتوتون او فاکولتهسینه تقدیم ائتمیشدی. دؤردونون آراسیندا اؤیرنجی ائله بیر او اولدو. اوغلانلاردان بیری ائله ایلک ایمتاحانلاردانجا کسیلدی. او بیری ایکی اوغلان اونون حالینا، اورکدن و صمیمی آجیدیلار، آما اؤزلرینین ده عاقیبتی ائله اولدو. قالان ایکی اوغلاندان بیری ایکینجی ایمتاحاندان، ایکینجیسی ایسه آخیرینجی ایمتاحاندان کسیلدی. بیر گون سونرا ایسه اؤیرنجینین داخیل اولدوغو بیلیندی. آنجاق اؤیرنجینین ایکی قونشوسو (بیرینجی اوغلان کسیلن کیمی یاتاقخانادان گئتمیشدی) هئچ ده اونا حسد آپارمیر، پاخیللیق ائتمیردی، عکسینه، دئییردیلر کی، گل بو خوش حادثهنی بیرلیکده قئید ائدک. اؤیرنجی بیر بهانه تاپیب بویون قاچیردی. بو آداملارلا هئچ بیر علاقه یاراتماق ایستهمیردی، فیکیرلشیردی کی، نه اونون اونلارا، نه اونلارین اونا خصوصی رغبت بسلمهسینه اساس یوخدور. اونلارین اوغورسوزلوقدان سونرا اؤزلرینی سیندیرمامالاری، اؤزلرینی توخ توتمالاری، ظارافاتلاری، لطیفهلری، اؤز آرالاریندا، یاتاقخاناداکی باشقا اوغلان و قیزلارلا مهریبانچیلیقلاری، اونسیتلری، آسان تماسلاری بیر نؤع اؤیرنجینی داها دا ازیردی، چونکی قیلیقسیزلیغینی، اولفتسیزلیگینی بیر داها گؤزه چارپدیریردی. اودور کی، سیناقدان قالیب چیخیب، بیر نفر تانیش-بیلیشی اولمایان شهرده یاشایاجاغینی بیلن کیمی، اؤیرنجی قالاجاغی یئر حاقیندا دوشونمگه باشلادی. او بورا گلمهمیشدن بیلیردی کی، یاتاقخانادا تک قالماق ایمکانی اولمایاجاق، اودور کی، اؤیرنجیلیک حیاتینا حاضیرلاشارکن یاواش-یاواش کیچیک بیر مبلغ ییغیب حاضیرلامیشدی. مبلغ کیچیک اولسا دا، بالاجا بیر اوتاق، یا گوشه توتماغا بس ائدردی. اینستیتوتا دوشدوگونو بیلن کیمی او، آختاریشا باشلادی. اؤیرنجی بیلیردی کی، بئله آختاریشلاری ایکی یوللا آپارماق مومکوندور، یا شیفاهی شکیلده، تانیش-بیلیشلر واسطهسیله، سوراغلاشا-سوراغلاشا (اونون دا دئدیگیمیز کیمی، بورادا هئچ بیر تانیش-بیلیشی یوخ ایدی)، یا دا یازیلی، یعنی اعلانلار واسطهسیله. آللهین وئر گونو اؤیرنجی اعلان لؤوحهسی آسیلمیش بالاجا کوچهیه اوز توتوردو، بورا جوربجور آداملار توپلاشاردی — ائو، منزیل، اوتاق، گوشه کیرایه وئرنلر، کیرایه گؤتورنلر، دَییشنلر، چئشید-چئشید دلّاللار و بیر ده آوارا بئکارلار. اونلار ایری لؤوحهنین قاباغینا ییغیشار، ال ایله، یا ماکینادا یازیلمیش، لؤوحهیه یاپیشدیریلمیش اعلانلاری اوخویار، موذاکیره، موباحیثه ائدر، چنه-بوغاز اولاردیلار.
دوز آلتی گون ایدی
کی، اؤیرنجی بو لؤوحهنین قارشیسینا گلیردی. هامیسی دا هدر. بو گون لؤوحهنین
قاباغیندا آدام آز ایدی، اؤیرنجی یاریم ساعتا قدر دایاندی، اعلانلارین هامیسینی
ائلهدن بئله اوخودو و یئنهده موناسیب بیر شئی تاپماییب کور-پئشمان یولا دوزلدی.
آنجاق بیر آددیم آتیب دایاندی. اؤیرنجییه ائله گلدی کی، اونو چاغیردیلار، آدینی
چکدیلر. شوبههسیز او یانیلمیشدی، چونکی بو شهرده اوچ نفر یاتاقخانا قونشوسوندان
باشقا هئچ کس اونون آدینی بیلمیردی. اونلار دا بو شهردن چیخیب گئتمیشدیلر. آنجاق غریبهدیر
کی، اؤیرنجی یالنیز آدینی ائشیتمهدی، عئینی زاماندا اونا زیللنمیش ظندلی باخیشلاری
دا حیسّ ائتدی. اؤیرنجی چئوریلیب باخدی: کوچه بومبوش ایدی، لؤوحهنین قارشیسیندا
آلتی نفر (اؤیرنجی تئزجه سایدی اونلاری) دایانمیشدی. اونلار دیقّتله اعلانلاری
اوخویوردولار. اونلاردان ایکیسی جیب دفترلرینی چیخاریب اعلانلاری اورا کؤچوردو،
هر حالدا هئچ بیری نه اؤیرنجییه باخماق، نه ده اونو چاغیرماق فیکرینده دئییلدی. اؤیرنجی
آراملا کوچهیه گؤز گزدیردی، سونرا باشینی قالدیریب کوچهنین هر ایکی طرفینده
یئرلشمیش بیر و ایکیمرتبهلی ائولره باخدی. پنجرهلری ده نظردن کئچیردی، آخی اونا
دیکیلن باخیشلار پنجره آرخاسیندان دا زیللنه بیلردی. بوتون پنجرهلر ایستییه
باخمایاراق، یا بلکه ده ائله ایستییه گؤره — کیپ باغلی ایدی. هئچ یئرده هئچ کیم
گؤرونموردو. لؤوحه قارشیسینداکی ایکی نفر لازیم بیلدیکلرینی جیب دفترچهلرینه کؤچوروب
یولا دوزلدیلر، اوچ نفر باشقاسی دا لؤوحهدن آرالانیب تینی بورولدو. گئدیش-گلیش
آز ایدی بو کوچهده. آنجاق تیندن غئیری-عادی درجهده اوزون بیر ماشین —
رئفرئژئراتور بورولدو و بوتون کوچهنی — تیندن-تینه توتدو. بو ماشین نه ایسه یئر
اوزونده چوخدان محو اولوب ایتمیش قدیم حئیوانلاری — کرتنکهلهنین نهنگ اجدادینی
خاطیرلادیردی. محض ائله کرتنکهله کیمی، نهنگ، ایلان کیمی قیوریلاراق تینی
بورولدو، بیر آزدان قویروغو دا چکیلیب گؤزدن ایتدی. و آنجاق، بوندان سونرا اؤیرنجی
لؤوحه قارشیسیندا قالمیش یئگانه آداما — گؤی کؤینکلی، هوندور اوغلانا دقت
یئتیردی. بو، اؤیرنجینین اوتاق قونشولاریندان بیری — همین او ایلک ایمتاحاندان
کسیلن اوغلان ایدی. اؤیرنجییه ائله گلیردی کی، اوغلان بو شهردن چیخیب گئتمیشدیر.
اونلارین چارپاییلاری یان-یانا ایدی: اوغلانین غریبه شاکری واردی — گئجه یوخودا
کیمینلهسه برکدن موباحیثه ائدر، قیزیشیب قیشقیرار، سؤیردی، هر حالدا اؤیرنجینین
اونونلا گؤروشمگه، دایانیب کلمه کسمگه هئچ بیر هوسی یوخ ایدی. آما اوغلان
چئوریلیب اؤیرنجییه طرف آددیملادی. غریبهدیر. گولومسهین اوغلان — اؤیرنجییه
ائله گلیردی کی، اوغلان محض اونا گولومسونور — یاخینلاشارکن اؤیرنجی گؤردو کی، بو
هئچ ده همین اوغلان — اونون یاتاقخانا قونشوسو دئییل. دوزدور بیر قدر اونا سویو
چکیر، آما هر حالدا او دئییل و طبیعی کی، هئچ گولومسونوب ائلمیردی ده، اؤیرنجینین
یانیندان دا یاد آدام کیمی ساکیتجه کئچیب گئتدی. آما بو آنین گلهجکده جریان ائدهجک
ایشلر اوچون موعیّن اهمیتی اولدو: چونکی محض بوندان سونرا ائله بیل کیمسه اؤیرنجییه
دئدی کی، لؤوحهیه بیر ده یاناش، اعلانلاری بیر ده گؤزدن کئچیر. اؤیرنجی اعلانلاری
بؤیوک دیقّتله باشدان-آخیراجان اوخوموشدوسا دا، هر حالدا، غریبه بیر داخیلی تکانین
نتیجهسینده یئنیدن لؤوحهنین قارشیسینا قاییتدی و اعلانلاری بیر-بیر یئنیدن
اوخوماغا باشلادی. اؤیرنجی بو ایشی سون درجه بؤیوک بیر واسواسیلیقلا ایجرا
ائدیردی. حال بوکی، بیلیردی — اعلانلاری ایندیجه اوخویوب، موناسیب بیر ایش یوخدور
و اونلاری یئنیدن — ایکینجی دفعه اوخوماق معناسیز ایشدیر. بیردن عئینی زاماندا
او هم کیمینسه باخیشینی حیسّ ائتدی، هم ده سس ائشیتدی. سس چوخ گومراه و نیکبین
ایدی، هم ده اؤیرنجییه چوخ تانیش گلیردی
بیرینجی بؤلومون سونو


text:
آخیر چهارشنبه
بایرام یئلی چارداخلاری ییخاندا نوروز گولی قار چیچه یی چیخاندا آغ بولوتلار کوینه لرین سیخاندا بیزدن ده بیر ممکن اولسا یاد ایله آچیلمامیش اورکلری شاد ایله بویون آخیر چهارشنبه دی...نه قدر شهریارین شعرلرین سویوسن..هردم تک اولاندا نه گوزل اولاری ازبر اوخوسان...خان ننه شعرین اول سری سنه اوخیینده البیر گوزلرین دولدی و ایستمدین کسیرین اوخییم آمما سورالار ایستسن اوخوماغیمی...شعرلری قشح درک الیسن ...قصه اوخیینده قشح قولاق آسیسان...انگلیسی بیر مدتی ایشلمیرم سنن آمما بتر علاقن وار...مامان لامپا یمنه دییه للر؟؟مامان کمدا یمنه دیییه للر؟؟هرزادین انگلیسیسین مننن ایستیسن..قیزیم منیم انگلیسیم چوخ قوی دییر ببخشید سنه گوره ده اولسا گرح اورگشم ...
نویسنده : مامان آیسل
1:58
28 اسفند 1392
624 0 2 ادامه مطلب


text:
تبریزین «تراختور» فوتبول کومانداسی ایران کوبوکونون (جامی حذفی) ¼ فینال مرحلهسی چرچیوهسینده کئچیریلن قارشیلاشمادا قلبه الده ائدیب و اؤلکه کوبوکونون یاریم فینال مرحلهسینه وثیقه قازانیب.
آخار.آذ خبر وئریر کی، دئکابرین ۲۰-ای یئرلی واختلا ساعت ۱۴:۰۰-دا گچساراندا بو شهرین «نئفت و گاز» کومانداسی ایله «تراختور» آراسیندا باش توتان قارشیلاشما تبریزلیلرین ۳:۱ حسابلی قلبهسی ایله سونا چاتیب.
آذربایجان کومانداسی طرفیندن اویونون ۱۸، ۳۰ و ۷۲-جی دقیقهلرینده شهرام گودرزی، فرزاد حاتمی و محمد ایبراهیمی فرقلنیبلر. «نئفت و گاز» کومانداسی طرفیندن وورولان تک قولا ایسه عبدول هادی خانیفر ۷۹-جو دقیقهده ایمضا آتیب.
بو نتیجهدن سونرا «تراختور» ایران کوبوکونون یاریمفینال مرحلهسینه یوکسلیب.