text:
یازان : حسن مجیدزاده (ساوالان)
آذربایجانین حرمته لایق بويوك شخصيتلريندن بیری حاجی میرزا حسن رشدیه دیر. او يوز ايله ياخين عمرونده ئوز خلقی نین و بوتون ایرانین معارف و آزادلیفی اوغروندا چالیشمیشدیر (۹44-۰ ۱۸۵).
رشديه اهل علم بير عائله ده دنیایه گوز آچیب، بؤیویوپ و آتاسی آخوند ملامهدی یانیندا درس اوخودوخدان سونرا یوکسک (عالی و بالا) تحصیل ایچون بيروتا گتمیشدیر. میرزا حسن رشدیه بیروتدا تحصيل اثناسيندا تورك أيدينلار (روشنفکر) يله تانیش اولوپ صونرا استانبولا گئدمیشدیر، استانبولدا تورکجه تدريسات و الفباء اوزرینده تدقيقات ائتدیکدن سونرا، ایروانا اؤگی فردشی نین یانینا گندمیش.
رشدیه استانبولدا مکتب لری و تورکجه تدریس سیستمینی مطالعه ائدرکن مکتب اعدادی رشدیه و اونون معلم لریله باخیندان تانیش اولوب اونلارلا تبادل افکار اتمیشدیر. آذربایجاندا مکتب یادا دوشنده در حال رشدیه خاطره گلیر و آنادیلی تعلیمینده ایلك كتاب یازان اودور اونون (وطن دیلی) آدیندا یازدیغی کتابی ینی تدریس اصولی ایله يازيلان ايلك كتابدير.
او خلقين اولا آنا دیلینده اوخویوب یازماغی بیر اساس کیمی قبول ادیب و بو قکریندن تمام عمرونده دفاع اتمیشدیر.
البته مرحوم رشدیه آپاردیغی مبارزه ده بیرچوخ مشکلات و مانع لرله قارشيلاشمیش و حتی ناروا تهمتلره معروض قالمیشدیر. اونون وطن دیلی آدلي کتابي پهلوی رژیمینین استعمار فرهنگی و فاشيستيك سیاستی نتیجه سینده ممنوع اولدو و خاطر لردن سيليندي.
1324-25 ده آذربایجان دموکرات فرقه سی ایش باشینا گلندن صونرا بو کتاب تکرار چاپ اولدو و آذربایجانین هر پرونده و حتی خمسه محاليندا مدرسه لرده اوخوندو. بوکتاب خلقين پاشایشیندان آلینمیش تدریس کتابی دیر.
و رشد یه نین متديله عرب الفباسيله ۹۰ ساعتده سوادلی اولماق يعنی اوخويوب يازماق ممکن اولوپ بو متد سایه سینده بیر چوخ انسانلار سوادلی اولموشلار. رشدیه نین اوغلو و عین حالدا ده گرلی عالم و یازیجیلاردان اولان شمس الدین رشديه نين دئدیگینه گوره باباسی، امیر علی خان امین الدوله نين دعوتيله تهراندا 1315 قمریده کربلای عباسعلی باغیندا تازه اصولا بیر مکتب آچمیش و امین الدوله بو اقدامدان سونرا صدراعظم اولموشدور.
رشدیه ۱۸۸۲ ده ایرواندا آذربایجانلی تورکلر ایچون تورک دیلینده بؤیوك بير مكتب قورموشدور.
تبریزده قوردوغو مکتب ۹ دفعه حکومت طرفیندن باغلانميش سادا رشدیه نین یورولماز و صاريلماز اراده سیله تازه دن آچیلمیشدی.
ديمك اولور که میرزا حسن رشدیه بوتون حیاتینی تعلیم و تربیت يولوندا مخصوصا أنا دیلینی اوز خلقينه اورگتمکله کچیرمیش و بو يولدا هیچ بیر سیخینتی، تهدید و مشکلاتدان چکینمه میشدیر.
وطن دیلی كتابی ایکی بؤلومدن عبارتدير. بیری الفبا تعلیمی و بیری ده مثال لاردير.
الفبا تعلیمی باشلیجا ائل ادبیاتی اساسیندا قورولموشدور، مولف آیری ایری معنی و مفهوملاری اوشاقلارا تفهیم اتمك ايچون مختلف مثال لار و آتالار سوزوندن کمك آلميشدير.
آتالار سوزيله وئریلمیش مختلف مثالار مختلف معانی و مفهوملارى اوشاقلارا اورگتير. بونلار اوشاقلاردا خیرخواه ليقا میل و شرارت و یالانچیلیق، ریاکارلیغا نسبت اکراه حس لرینی تلقين ائدير.
مثلا: اؤزگیه قویو قازان اؤزو دوشر. خائن هیچ زمان آرتماز. درس اوخویان درسدن دويماز. بوگونون ایشینی صاباحا قويما. و سایره….
وطن دیلی كتابی نین ان گؤزل طرفي اونون صاف و سلیس تورک دیلینده یازیلماسیدیر. بو کتابدا سوزلر تورکجه دیر، جمله لر قیصا و ساده، افاده لر آیدیندیر. مثالار ساده و ییغجامدیر.
رشدیه خلقی نین سعادت و آزادلیغینی تامین اتمك ايجون (جمعيت تنویر افکار) ی تاسیس ائتدی. ۱۹۰۶ ایلینده بر جمعيتين بؤیوك اؤلچوده فعالیتی اولموشدور رشد یه نین حیاتینی و خدمتلرینی تانيتاق ایچون بئله بير قيما مقاله دگل بلکه بویوك بیر کتاب یازمایا احتیاج واردیر.
قایناق : وارلیق ، آیلیق فرهنگی آذری فارسجا نشریه ، سایی 2 اینجی 1358 جی ایل ین خرداد آیی


c: text/html

text:
108473
15 March 2022
تورکمن نیوز: سردار بردی محمدوف سسلرینگ 72.97 گوتریمینی اوزونه دگیشلی اتدی و تورکمنستان ینگ تأزه جمهورباشلیغی بولدی.
تورکمنستان دا 12-نجی مارت دا گچیریلن سایلاودا سردار بردی محمدوف یوردونگ تأزه جمهورباشلیغی سایلاندی.
6.2 میلیون رایاتا ایه بولان تۆرکمنیستان دا 3 میلیون 435 مونگ 950 سایلاوچی سس بریپ بیلیأردی.
اولکهده سایلاو اوچین 2 مۆنگ 577 صاندیق قورولدی.
سایلاوا قاتناشیجیلارینگ سسلری نینگ 72.97 گوتِریمینی اوزونه دِگیشلی ادن سردار بردی محمدوف تۆرکمنیستان ینگ تأزه جمهورباشلیغی بولدی.
بو سایلاودا 9 دالاشگأر (کاندیدا) یاریشیپدی.
سایلاوا قاتناشیق موقداری بولسا 97.12 گوتریم بولدی.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
دگیشلی یازغیلار
سیزینگ نظرینگیز

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
۲۵ اوْکتوبر
۲۵ اوکتوبر:
۱۹۱۳ — «آرشین مال آلان» اوپراسینین ایلک تاماشاسی تاغییو تئاتریندا صحنهلشدیریلدی.
۱۹۶۲ — کاریب بوحرانی: آمریکانین بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینداکی سفیری آدلای ایستیونسون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی ایجلاسیندا کوُبادا یرلشمیش شوروی راکِتلرینین فضادان چَکیلمیش شَکیللرینی نوُماییش ائتدیردی.
۱۹۷۱ — چین بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا قبول ائدیلدی.
۱۹۸۴ — هپاتیت ویروُسوُ کشف ائدیلدی.
۱۹۹۱ — قزاقیستان شورَویدن موستقیللییینی اعلان ائتدی.
۲۰۰۱ — مایکروسافت Windows XP عملیات سیستیمی ساتیشا چیخاریلدی.
۲۰۰۶ — آمریکادا ایلک آذربایجان مدرسهسی آچیلدی.
۲۰۰۷ — ایرباس آ۳۸۰ ایلک اوُچوُشونو حیاتا کئچیردی.


text:
امریکا قوشمه ایالتلریده اوچاق قولب توشدی
اوشبو حادثه جورجیا ایالتی ده یوز بیردی
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ جورجیا ایالتی ده بیر اوچاق نینگ قولب توشیشی عاقبتیده 3 کیشی هلاک بولدی.
فدرال هواچیلیک اداره سی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, مذکور ایالت نینگ شمالشرقی ده گی بیر هوا قونلغه سیدن اوچگن بیر ماشین لیک اوشبو اوچاق نینگ اوچیشی دن قیسقه بیر مدت کیین قولب توشگن لیگی بیلدیریلدی.
محلی مسئول لر اوشبو حادثه عاقبتیده 3 کیشی نینگ اولگن لیگی نی معلوم قیلدی.
اوچاق نینگ قولب توشگن جای ده هیچ قنده ی بیر جانی و مالی خساره بحث موضوعی ایمس ایکن, اوشبو حادثه بیلن علاقه لی تیرگاو باشله تیله دیگن لیگی بیریلدیریلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
دیجیتال چاغده تکنالوژی تیلی
باله لری نینگ انترنت ده نیمه لر قیلیاتگن لیک لری نی کوزه ته آلیش اوچون آته- آنه لرنینگ تکنالوژی تیلی نی بیلیش لری توصیه ایتیلماقده
کورلیک نینگ تداوی سی اوچون فضا ده علمی تدقیقات آلیب باریلماقده
ییر نینگ تارتیشیش کوچی نینگ صفر بولگن فضا دن فایده له نیله دی
فضایی فعالیت لر یوریتیش دولت لر جهتی دن قنده ی اهمیت گه ایگه؟
سابق سویت اتفاقی نینگ فضانوردی بولگن یوری گاگارین نینگ فضا گه چیقیشی دن 61 ییل اوتدی


text:
جان اف کندی سوءقصدینین سندلری یاییملاندی
آمریکانین 35.جی پرزیدنتی کندی، 22 نوامبر 1963 جمعه گونو دالاسدا اؤلدورولموشدو
آمریکانین گئچمیش باشقانلاریندان حان اف. کندینین حیاتینی ایتیردیگی سوءقصده دایر 2 مین 891 گیزلی سند، باشقان دونالد ترامپین اونایی ایله یاییملاندی.
سندلر، میلی آرشیوین اینترنت سیتهسیندن گؤرولهبیلیر حالا گتیریلدی.
سندلر، چوخ ساییدا یازیشما، راپور و ایفاده ایچریر.
اولکهده 1992 ایلده چیخاریلان کندی سوءقصدی قانونو گریی، اکثریتی فدرال سوروشدورما بیروسو افبیآی و مرکزی خبر آلما تشکیلاتی سیآیایه میلیونلارجا سندین 25 ایل ایچریسینده خالقلا پایلاشیلماسی لازیمدیر. بو مدت 26 اکتبردا دولوردو.
سورهسینین دولماسیندان قیسا بیر مدت اول ترامپ سندلرین اؤنملی بیر قیسمینین یایینلانماسی تعلیماتینی وئرمیشدی.
سندلرین بیر قیسمی ایسه گوونلیک سببیله یایینلانمادی.
آمریکانین 35.جی پرزیدنتی کندی، 22 نوامبر 1963 جمعه گونو دالاسدا اؤلدورولموشدو. کندی سوءقصدی اوزریندکی سیرر پردهسی هئچ واخت آچیلمامیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"
امریکا تورکیه-نین حیاتا کئچیردیگی عملیاتا موناسیبت بیلدیریب
جان کربی زووم واسیطهسیله کئچیردیگی بریفینقده آغ ائو موخبیرلرینین سواللارینی جاوابلاندیریب.
آمریکادا مودور ۱۰ ایشچینی اؤلدوردو
بیر ماغازالار زینجیری مودورونون ایشچیلره آتیش ائتمهسی نتیجهسینده ان آز ۱۰ نفرین اؤلدوگو آچیقلاندی


text:
چوخ تاسفله، تانینمیش آذربایجان شاعری رضا اسلام طلب اکبری(رضا ایتگین) چرشنبه گونونون سون آنلاری آذر آیینین ۲۳ینده تبریز شهرینده دونیادان گؤز یومدو.
رضا ایتگین ۱۳۱۶ینجی گونش ایلینده یوخسول و زحمتکش بیر عائلهده تبریز شهرینین گامیشآوا محلهسینده دونیایا گؤز آچدی. معیشت آغیرلیغی اونا مستمر تحصیل آلماق امکانی وئرمهدی و رضانین یئنییئتمهلیک ایللری فرش دزگاهلارینین دالیندا و توخوجولوقلا کئچدی. سونرالار گنج رضا اؤز معیشتینی تاکسی سوروجولوگیایله تامین ائتمکه چالیشدی و ایللر بویو تبریز شهرینده تاکسی سوروجوسو صفتیله چالیشدی. انقلابدان سونرا او پئشهسینی دییشیب و باشماقچیلیقلا مشغول اولدو. بو پئشهده رضا ایتگین سون ایللرهدک چالیشدی و بیر آندا اولسون منسوب اولدوغو زحمتکش صینفینین آرزو – ایستکلرینی و پرابلئملرینی اونوتمادی.
رضا ایتگین هله گنجایکن آذربایجان ادبیاتینا خصوصیله شعرینه ماراق گؤستردی. شعرلری مضمون اعتباریله انسانسئورلیک و بشری ایدهآللاریلا دولغون و فورم آعتباریله آذربایجان شعرینین دوغما وزنی- هجا وزنینده و کلاسیک عروض وزنینده اولموشدور. انقلابین ایلک ایللرینده او تبریز ادبی انجومنلرینین فعال عضوی کیمی چیخیش ائدیردی. اثرلرینین بیر چوخو دؤرو مطبوعات خصوصیله استاد شیدانین تشبثوایله تبریز شهرینده نشر اولان “فروغ آزادی” روزنامهسینین آذری صحیفهسینده یاییلیردی.
رضا ایتگین عؤمرو بویو چوخ صمیمی، انسانسئور، دوستلاری آراسیندا بؤیوک احتراما مالک، تبریز باشماقچی بازاریندا باشماقچیلار آراسیندا حؤرمتلی بیر شخصیت و آذربایجانین زحمتکش شاعری کیمی یازدی؛ یاراتدی و یاشادی. شبههسیز اونون شرفلی خاطرهسینی ادبی اجتماعیاتیمیز، تبریز زحمتکشلری و یاشادیغی محله ساکنلری هئچ واخت اونوتمایاجاقدیر.
بیزده اؤز نؤوبهمیزده، آذربایجانین سئویملی شاعری “رضا ایتگین”نین آغیر ایتگیسینی شاعریمیزین محترم عائلهسینه، دوست تانیشلارینا، ادبی اجتماعیاتیمیزا و عمومیتله آذربایجان خالقینا باش ساغلیغی وئریریک و شرفلی خاطرهسینی عزیزلهییریک.


text:
لندن، کنتاکی
لوآ خطاسیماژول:Location_map-ین 388-جی/جو خطینده: The value "-۸۴٫۵" provided for longitude is not valid. لندن، کنتاکی (اینگیلیسجه: London, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر وْ ۲۶٫۸ کیلوْمتر موْربّع ساحه سی وْار. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوْس ساییمی اساسیندا ۷۹۹۳ نفر وْ اهالی سیخلیغی ۲۹۹٫۳ اینسان کیلوْمتر موْربّع دیر. لندن دنیز سئوْییهسیندن ۳۷۸ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤموْر وْ اوْتوْموْمبیل توْلیدی کیمی (توْیوْتا کمری، شوْرلت وْ فوْرد) تانینیر. غنی توْوْرپاغا گؤره چوْوْخلوْ یئرلری چمنلیدیر. ایقتیصادیسی اکینچیلییه وْابستهدیر. ائوْ آتی، اینک، تۆتوْن، سۆت، دوْموْز وْ سوْیا تیجارتده بؤیوْک نقش اوْوْیناییر. داش کؤموْر، دمیر وْ نفت چیخاریلیر.
گؤروْنتوْلر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
- City Website - لندن شهرین رسمی وْب سایتی
- کنتاکی توْریسم بؤلوْموْ
- Kentucky.gov: منیم کنتاکی ائوْیم
- کنتاکی توْریسم بؤلوْموْ
- کنتاکی اۆچوْن انرژی وْ چئوْره (مۆحیط زیست) معلوْماتلاری
- کنتاکی وْیژوْال کیتابخاناسی
- کنتاکی دؤوْلت وْئریتابانلاری(دیتابیس) Archived 2008-05-15 at the Wayback Machine."
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
`یانغین` نتیجهلر
حابارلار [58]
- غزه ده یانغین سبأپلی 21 آدام اؤلدی
- اندونزیادا یوُلاغچی گأمی یاندی
- فرانسیاداقی توُقای یانغینی 45 گۆن سوُنگرا سؤندۆریلدی
- الجزایردأکی توُقای یانغینلاریندا 43 آدام اؤلدی
- الجزایردأکی یانغینلاردا کؤپ سانلی آدام اؤلدی
- مسکودا هتل یانغینی سبأپلی 8 آدام اؤلدی
- فیلیپین ده بیر گأمیده بوُلان یانغیندا 7 آدام اؤلدی
- کنیادا طبیغی پارک یاندی
- نیویورکدا یانغیندا اؤلِن مسلمانلار جایلاندی
- نیویورک داقی یانغیندا 19 آدام اؤلدی
- فلادلفیاداقی یانغین دا کؤپ سانلی آدام اؤلدی
- هنگ کنگ دا اولی یانغین چیقدی
- نیجرده اوُقووجایی یاندی
- تایوان دا بیر جایداقی یانغیندا کؤپ سانلی آدام اؤلدی
- کالیفرنیادا توُقایلار یانیار
- الجزایرده یانغین سبأپلی 42 آدام اؤلدی
- پاک دمیرلی: تۆرکیه ده یانان توُقایلار کنترل آستیندا
- أردوُغان کؤمِک ایبرن یورتلارا مینتدارلیق بیلدیردی
- تۆرکیهده توُقایلارداقی یانغینلار سؤندۆریلمأگه دوُوام ادیأر
- پاکدِمیرلی: 117 یانغین سؤندۆریلدی
- آلتون: توُقایلارداقی اوُدی سؤندۆرمهک اۆچین تاغاللا ادیلیأر
- یانغین سبأپلی سوسان کبلِک
- بیر پیشباقا یانغین دان شیله حالاص ادیلدی
- استرالیادا یانغینلار دۇوام ادیأر
- کنیاداقی یانغیندا ۱۵ آدام اؤلدی
- تۆرکیهده یانان توُقایلار سؤندۆریلیأر


text:
۱۹۴۶-۱۹۴۵ جی ایللرده ایکی گنج
انقلابچینین باشینا گلن بیر حادثه دن بحث اولونور
نیازی ئوزو و انوشیروان حاقیندا باشلارینا گلن بیر احوالاتی نقل ائدیب دئییردی:
تهران حکومتینین ۱۹۴۶- جی ایلین دکابریندا وطنیمیزه خائینجهسینه غفلت باسقینلاردان سونرا مرکزی کمیته نین تاپشیریغی ایله تبریزین یاخین شهرلریندن بیرینه مخفی تاپشیریغا گؤندریلمیشدیک. بیز بیر نئچه تاپشیریغی یئرینه یئتیردیکدن سونرا بد خبر اشیتدیک. بیزه بو بد خبری قوناغی اولدوغوموز شیخ علی خانین اوغلو اشرف بئی وئردی. او، بو وقت چوخ هیجانلی ایدی. خبری دئدیکجه خیانت دئییردی. بیز اونلارین چوخدانکی قوناقلاریندان ایدیک. بونا باخمایاراق کی، اونلارین عائلهسینده هئچ بیر پارتیا عضوو یوخ ایدی. بو آداملارین بیزیم پارتیایا چوخلو اعتمادلاری وار ایدی. قوناقپرور عائله باشچیسی بو خبردن چوخ ناراحات اولموشدو. اوغلوندان خبری اطرافلی اؤیرهندیکدن سونرا بیر قدر فکره گتدی.
او، تئز هر ایکی اوغلونو یانینا چاغیریب، اونلارا نه ایسه تاپشیریق وئردی. سونرا انوشیروانین یانینا گلدی و دئدی:
«اوغوللاریم ایشلر چوخ پیسدیر. شاه قوشونلاری آذربایجانین بیر چوخ شهرلرینی توتوبلار. ایندی هر دقیقه قورخولودور. تبریز الدن گئدیر. تهران حکومتی وحشی حرکتلری ایله بوتون شهرلرده چوخلو قانلار آخیدیر. سیزینکیلر گئری چکیلیر. چوخلو فدائی قیریلیر. گوجلر برابر گلمیر. شاه قوشونلاری طیاره لردن، تانکلاردان، توپلاردان استفاده ائدیر. چوخلو قانلار آخیدیلیر. شهرده، کندلرده قان سو یئرینه آخیدیلیر. چوخ یئرلرده پوستلار قورولور. شهرلر آراسی آختاریشلار گئدیر. توده چیلری یئرینده جه گوله باران ائدیرلر. شاه قوشونلاری چوخ سرعتله ایرلی گدیرلر. بئله گئتسه بورالارا حتی گلیب چیخاجاقلار. سیز هئچ یئره ترپنمه یین، ائودن باییرا چیخماق لازیم دئییل.»
شیخ علی بئی ائله دانیشیردی کی، ائله بیل اؤزو بو ایشین ایچینده ایدی. او بیزه دئدی:
«اوغلانلاریما تاپشیرمیشام کی، سیزینله مشغول اولسونلار.»
اونون بیزیم یاشدا ایکی اوغلو وار ایدی. بؤیوک اوغلو اشرف بئی، کیچیک اوغلو رحیم بئی ایدی. رحیم بئی چوخ جلد آدام ایدی. ئوزو ده ظارافاتیندان قالمازدی.
بو شهرده ان حرمتلی بئی وار ایدیسه او دا شیخ علی بئی ایدی. اونا بو خبری ان معتبر یئردن چاتدیرمیشدیلار.
آرادان چوخ کچمه دی کی، اونلارین اولدوغو شهری همین گون شاه قوشونو بورودو. بوتون کوچه لرده آتیلان توپ- توفنگ سسیندن قولاق توتولوردو. اونلار ئوز کؤهنه ئوزباشینالیقلارینی حیاتا کئچیرمک اوچون شهرین مرکزی کوچه لرینده چوخلو دار آغاجلاری قویموشدولار. آختاریشلارا باشلامیشدیلار.
شهرین بعضی گؤرکملی یئرلرینده شعارلارلا یاناشی دار ئیآغاجلاری قورولموشدو. شعارلار دا شعارچیلار دا همین یئرده آخشاملامیشدیق. اومیدیمیز اشرف بئی، رحیم بئی و آتاسی شیخ علی بئی ایدی. چونکی بو شهرین گیزلی قاچیش یوللاریندان خبرسیز ایدیک. شیخ علی بئی آییق حرکت ائدیردی. او، نؤکرلریندن بیر- ایکیسینی ائوین اطرافیندا پوسقودا قویموشدو. قورخولو خبر اولان کیمی تئز خبر وئرمه لی ایدیلر. او، ائوینده بیزیم اوچون دؤشه مه ده خالی- خالچانین اوستونده ۴- ۵ یئرده دیرسکله نمکدن ئوتری مخمر یاستیقلار بیر- ایکی یئرده ده خور- خور غلیان قویموشدو. ماسانین اوستونده دونیانین ان یاخشی ایچکیلری دوزولموش، یانیندا دا تزه فرانسیز کارتی. بئیین تاپشیریغی ایله گئییملریمیزی ده دهگیشیب بئی اوغلو اولموشدیق. هرهمیزه ده بی لقبی وئرمیشدیلر. ابراهیمییه - قمبرعلی بی، منه ایسه حیدرعلی بئی لقبی. هر ایکیمیز تبریز بئیلریندن ایدیک. تاجیرلیکده تبریزده بیزدن آرتیق تاجیر تانینمیردی. اما اونو دئییم، بوندان قاباقکی گئییمیمیزین اؤزو بو بئی گئییمیندن گئری قالمیردی. اونا گؤره ده رحیم بئی بو حادثه دن قاباق بیزه ظارافاتلا دئییردی: «گلین گئیییمیزی دهگیشک، سیزین یاخشی گئییمینیز وار» بیز بونو ظارافات بیلیردیک. ایندی او رحیم بئی بیزیم رولوموزو اویناییردی. او، یاخینلیقداکی پنجره دن تئز- تئز کوچه یه بویلانیردی. بیز گئییمیمیزی دهگیشیب، آرتیق ایشه باشلامیشدیق. هره نین جیبینده نه پول وار ایدیسه اورتالیقدا ایدی. تزه جه خور- خور قلیانلار خورولداییردی کی، نؤکرلردن بیریسی جانی هؤووللو ئوزونو ایچهری آتدی. او، تئز اشرف بیگه خبر چاتدیردی کی، آغا، اوچ- دؤرد علی سلاحلی ژاندارم بیزه یاخیشلاشیر. نؤکر سؤزونو دئمیشدی کی، داروازانین قاپی زنگی چالینماغا باشلادی. زنگ دایانمادان چالییر، قاپینین جفتهسی ده وورولوردو. شیخ علی بئی بیزه ساکیت، تمکینلی اولماغی، ئوزونوزو ایتیرمه مه یی تاپشیردی. او، ئوزو اونلاری قارشیلاماغا گئتدی. بیز بو واخت بالا- بالا ویسکیدن ووروب، قلیانلاری خورولدادیردیق. ائوی قلیان و ایچکی ایییی بوروموشدو. دئیه سن شیخ علی بیگله راضیلاشمامیشدیلار اونلاردان ایکیسی داروازا آغزینا قالیب، ایکیسی ایسه پیللهکانلا ایکینجی مرتبه یه - بیزیم اولدوغوموز ائوه قالخیردیلار. اشرف بئی دئییردی:
«سیزی کیمسه یامان ساتیب. سیز ئوزونوزو او یئره قویمایین. «آتام دئدیی کیمی حرکت ائدین».
بیز تئز الیمیزده کارت رولا گیرمیشدیک. هر ایکیمیزین گؤزلری خومارلانیردی. کئفلی رولوندا ایدیک. باسقینچیلار اللرینده سلاح ائوه داخیل اولدولار. «قالخین آیاغا!» دئییب، هر ایکیمیزی حدهلییه- حده لییه آددیمیزی، سویادیمیزی، آتالاریمیزین آدینی سوروشدولار. بیز تزه وئریلمیش آدلاری تمکینله بیر- بیر دئدیک. هاردان گلدییمیزی بیلدیلر. اونلار بیزدن حقیقی آدیمیزی دؤنه- دؤنه سوروشوردولار.
«آغاجان، بیز بئله آدام تانیمیریق، بابا، بیز تاجیر آداملاریق، توده چی – موده چی تانیمیریق. بیر قدر ده اوستونه قویوب، افسرین، به فرمایید (بویورون، زابطلر) بیزیمله نوش ائدین، خواهیش میکونیم (خواهیش ائدیریک) نوش ائدین، دئیه ندن سونرا اونلار بیزدن ال چکیب رد اولدولار.
اونلار گئدندن سونرا هامیمیز راحت نفس آلا بیلدیک. آلله چوخ شوکور کی، گتدیلر دئدیک ده، اشرف بئی چوخ ناراحات حالدا دئدی، «چوخدا اینانمایین کی، اونلار بیزدن بیر دفعه لیک گتسینلر. قاباقدا هله چوخ قورخولو ایشلر وار.
اشرف بئی بیزدن ده چوخ قورخوردو. او، قورخوردو کی، ائولریندن توده چی چیخیشا اونلارین آدی باتار، اؤزلری ده کی، بؤیوک انگه له دوشرلر. بو خطادان یاخشی قورتاردیق. بیز بیر نئچه ساعاتا بورالاری ترک ائتمه لی اولدوق. اؤزو ده بیزی همین آدلارلا و تاجیر پالتاریندا یولا سالدیلار.
بو ایشی آخشاما قویمادیلار. شیخ علی بئی بیزی اؤزونون ان اعتبارلی آداملاری ایله، گیزلی یوللارلا دوز تبریزه یولا سالدی. گئدرکن یولدا بئله بیر دهشتلی منظرهنین شاهیدی اولدوق. قان ایچن، قددار شاه قوشونلاری کافیر آدلاندیردیقلاری مهاجیرلرین باشلارینی بدهنلریندن آییریب، کسیک باشلاری یولون بیر حیصه سینه بدهنلری ایسه او بیری حیصهیه آتیب اؤزلری ده اورتالیقدا حرکت ائدیردیلر. بئله لیکله، بیز چوخ چتینلیکلرله تبریزه گلیب چاتدیق. بوندان سونرا هر ایکی گنجین چتین گونلری باشلامیشدی. بیر نئچه گون ایدی کی، تبریز شاه قوشونلاری طرفیندن آلینمیشدی. شهرین چتینلیکله دوشمنلر طرفیندن آلینماسینا باخمایاراق، شهرین چوخ یئرینده و اطرافیندا هله ده توپ- توفنگ سسلری کسیلمهمیشدی. شهرین بیر چوخ کوچه لرینده، اؤز وطنلری اوغروندا جانیندان کئچن قهرمان ایگیدلریمیزین مئیتلری فرش اوزهرینده، بعضیلری ایسه یاریمجان اؤلو، یارالی وضعیتده یئره سرلهنیب قالمیشدیلار. شهرین بیر چوخ کوچه لرینده قان گؤلمهچهلری تئز-تئز گؤزه دهگیردی. شهر هرطرفلی شاه قوشونلاری طرفیندن احاطه اولونموشدو. گوجلو دوشمن الینده قاپی- پنجره لردن بئله باش چیخارماق اولموردو. آمریکا، اینگیلتره بورژوازییاسینین کمکینه آرخالانان شاهلیق اصول- اداره سینین هئگئمونلوغو اؤزونون ایچ اوزونو بو وضعیت ده گؤستریردی. اونلار بوتون آذربایجانا سوخولاراق، سلاحلی مداخله ائتمه یه باشلامیشدیلار. آذربایجانین شهر و کندلرینی آلیب، چوخ سرت تئررورا گیریشمیشدیلر. دوغما شهرلریمیزی یادلاشدیرمیشدیلار. بیزیمکیلرین بیر چوخو گئری چکیلمهیه مجبور اولموشدولار. قوهلر برابر اولمادیغیندان چوخلو قان آخیدیلمیشدیر. مرکزی کمیته موقتی گئری چکیلمه یی قرارا آلدی. بو واخت شهرده چوخ قاریشیق ایدی. هر گئجه آیری- آیری ائولرده قالیردیق، توده چیلری و اونلارا یاخین آداملاری یئرینده جه گوله- باران ائدیردیلر. من بو دهشتلی گونلرده اؤز حالیما یوخ دوستوم قارداشیم اولان انوشیروانین حالینا یانیردیم. بو قاریشیقلیقدا بیر- بیریمیزدن آیری دوشدوک. بو مصیبتلر هئچ واخت یاددان چیخمایاجاق.
کریموف صیاد آقامی اوغلو (داسی)


text:
اللی یاشیما آز قالیردیم کی، آنلادیم من دانیشاندا دینلهین دوستلاریم سئزدیرمهدن آزجیق گؤزلرینی قیییرلار؛ گؤزلرینین ببهینده اؤتورو چاتیشمازلیغیندان دوغان اینامسیزلیق ایشاریر، قیییسینداسا دالغالار قیریشیر؛ اللری آیاقلاری قورویوب، دوشونجهلری نئجهلیک نیتهلیک دویغوسال یانیمی بیراخیب دیرک چاتدیراجاقلاریما کیلیدلهنیر. بو، یابانچیلارلا قارشیلاشاندا سادهجه مات مات دوروخمالارا دؤنوشوردو. من اؤزومو تا موبیل چیخینجایا قدر تام دویماییب سسیمی دینلهیه بیلمهدیک اوچون اونلاری دا آنلایا بیلمک دوشونجهسینین گرکلییینه بئله وارا بیلمهمیشدیم. ایلک کره سسیمی ‘ائشیتمک’ ایستهدیم یازام آمما بو ائشیتمک دئییل کی، بؤیله اولسایدی دوستلاریم یا دا یابانچیلار اؤیله گؤدنجه قارشیلیق وئرمزدیلر؛ ایلک کره سسیمی ‘دویدوغومدا’ باشقاسی دانیشیر کیمی حیسّ ائتدیم اؤزومو. سس یاشام قوخویوردو، اؤلودن جان چیخار کیمی بیغلی بیغلی ایدی. اولاغان اوستو بیر شئی دئییلدی، اولاغان ایچی گؤزللیک ایدی. اولاغانین اوستونده نه اولا بیلیر کی!؟ اولسا نه اولاجاق آخی، بیزی مارقلاندیرماز کی گؤره بیلمهییب دویمایاجاغیمیز نسنه!
سسیمده من می یوخ ایدیم منده می سس بللی دئییلدی. ایستهمهدن اوزوم یادیما دوشدو؛ دئدیم بو سس یعنی بو اوزوندو! اولاماز! سسیمی اؤز بدنیمله ده اؤرتوشدوره بیلمهدیم؛ اوست-اوسته دوشمهدیلر. بیر ده نئچه واختدا بئناوا جاماعاتلا بو سسی نئجه قارشیلاشدیرمیشام، اونو دوشوندوم دوردوم! بو، منیم هئچ یانیما اوخشامیردی. یاواش یاواش آنلاییردیم سسیمله نه چکدیردیییمه. بوندان سونرا بس! نه ائدهجکدیم!؟ سسیمله اؤزوم آراسیندا سؤزلشمه یاپمالییدیم یا دا کئچمیش دوزهنی پوزماییب داوام ائلهسهیدیم، بیلمیردیم کی!
هم بو یابانچی سس چوخ اؤنجه روس یازارلاری حاقدا اوخودوغوم کگب’نین اونلارا یاپدیغی تورلو تورلو آژان نؤمرهلرینی آنیمسادیردی. دینلهنیر کیمی اولموشدوم. گیزلیجه دینلهییجی جیهازی قوراشدیریب ایچیمه ائریشیب سسینی آلا بیلیردیم. سسیم چوخ گنج ایدی گؤودهمدن. گؤودهمه یئمیردی دوروشوغو هاواسی. سؤزونو چاتدیرماغا ائورن بیتهجکجهسینه تلهسیردی. بیر ده هئچ جیددییه قوللانیلمامیشدی. هم اونون اورهیینی کیمسه بیلمیردی؛ ایچیندن کئچهنی ده اؤیله. سسیمی هم سئودیم هم ده یازیغیم گلدی.
اللی یاشیما آز قالیردیم کی، آنلادیم من دانیشاندا دینلهین دوستلاریم سئزدیرمهدن آزجیق گؤزلرینی قیییرلار؛ گؤزلرینین ببهینده اؤتورو چاتیشمازلیغیندان دوغان اینامسیزلیق ایشاریر، قیییسینداسا دالغالار قیریشیر؛ اللری آیاقلاری قورویوب، دوشونجهلری نئجهلیک نیتهلیک دویغوسال یانیمی بیراخیب دیرک چاتدیراجاقلاریما کیلیدلهنیر. بو، یابانچیلارلا قارشیلاشاندا سادهجه مات مات دوروخمالارا دؤنوشوردو. من اؤزومو تا موبیل چیخینجایا قدر تام دویماییب سسیمی دینلهیه بیلمهدیک اوچون اونلاری دا آنلایا بیلمک دوشونجهسینین گرکلییینه بئله وارا بیلمهمیشدیم. ایلک کره سسیمی ‘ائشیتمک’ ایستهدیم یازام آمما بو ائشیتمک دئییل کی، بؤیله اولسایدی دوستلاریم یا دا یابانچیلار اؤیله گؤدنجه قارشیلیق وئرمزدیلر؛ ایلک کره سسیمی ‘دویدوغومدا’ باشقاسی دانیشیر کیمی حیسّ ائتدیم اؤزومو. سس یاشام قوخویوردو، اؤلودن جان چیخار کیمی بیغلی بیغلی ایدی. اولاغان اوستو بیر شئی دئییلدی، اولاغان ایچی گؤزللیک ایدی. اولاغانین اوستونده نه اولا بیلیر کی!؟ اولسا نه اولاجاق آخی، بیزی مارقلاندیرماز کی گؤره بیلمهییب دویمایاجاغیمیز نسنه!


text:
دوشن هلیکوپترده مخالف لیدئر واردی
"روی، زیمبابوهده دموکراتیک دییشیکلیگین ایگید و آدانمیش بیر دؤیوشچوسو"
آمریکانین نیومکزیکو ایالتینده هلیکوپتر قضاسیندا ۵ نفر حیاتینی ایتیردی.
نیومکزیکو ایالت پلیسی، قضادا زیمبابوهده مخالیفتدهکی دموکراتیک دییشیکلیک حرکتینین اؤنده گلن آدلاریندان روی بنت و حیات یولداشینین یانای سیرا پیلوت، کؤمکچی پیلوت و ایش آدامی چارلز ریلند بورنتین اؤلدویونو آچیقلادی.
کؤمکچی پیلوتون قیزینین، قضادان یارالی قورتولدوغو قید ائدیلدی.
دموکراتیک دییشیکلیک حرکتی سؤزچوسو اوبرت گوتو، بنتین اؤلومونو "بؤیوک و تراژیک بیر ایتکی" کیمی دگرلندیرهرک،
"روی، زیمبابوهده دموکراتیک دییشیکلیگین ایگید و آدانمیش بیر دؤیوشچوسو" دئدی.
قضایلا باغلی سوروشدورما باشلادیلدی.
زیمبابوهده گئچمیش دؤولت باشقانی روبرت موگابه رهبرلیگینی تنقید ائدن چیخیشلاری ایله تانینان بنت، گونئی آفریقادا یاشاییردی.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"
امریکا تورکیه-نین حیاتا کئچیردیگی عملیاتا موناسیبت بیلدیریب
جان کربی زووم واسیطهسیله کئچیردیگی بریفینقده آغ ائو موخبیرلرینین سواللارینی جاوابلاندیریب.
آمریکادا مودور ۱۰ ایشچینی اؤلدوردو
بیر ماغازالار زینجیری مودورونون ایشچیلره آتیش ائتمهسی نتیجهسینده ان آز ۱۰ نفرین اؤلدوگو آچیقلاندی


text:
آدَم
- مشخصات
- مجموعه: سؤزلوک
- منتشر شده در جمعه, 04 مرداد 1392 18:59
- تعداد بازدید: 779
آدَم a:dam - 1. اِنسان. آدَم جمعیّتدِن و طبیعتدان چِتده یاشاپ بیلمِز (ن.س. بینوْگرادوْف، آ.ف. کوُزمین، لوْگیکا). 2. أر. اوْنوُنگ آدَمسیٛ قَهرِمانلارچا قُربان بوْلدیٛ (ن. پوْمما، تایلاق هیٛزّیٛن). اوْتوُز ییٛل موُندان اؤنگ، آدَمیٛم بیلِن بیز تۆرکمنیستانا گِلیپدیک ("سوْوِت اِدِبیاتیٛ” ژوُرنالیٛ). ◊ آدَم بوْلماقadam bolmak 1) اوُلالیٛپ یِتیشمِک؛ 2) پاراساتلیٛ بوْلماق، عَقللانماق. سِن اِیأم آدَم بوْلوُپسیٛنگ (ا. دوُردیٛ، سایلانان اثرلِر). آدَم سایمازلیٛق adam saýmazlyk- أسگِرمِزلیک، آدَم حَساب اِتمِزلیک. یِللینینگ اوْنیٛ آدَم سایمان آیدان سؤزی وۆشی قَهَریٛنیٛنگ اؤنگۆندأکی بؤوِدینی بؤوۆسدی (آ. قوْوشوُت، کؤپِتداغیٛنگ اِتِگینده). آدَم اِتمِکadam etmek - اِکلأپ-ساقلاپ یِتیشدیرمِک، کِمالا گِتیرمِک. مِن اوْلاریٛ آدَم اِتدیم، ایندی اؤز ایسلِگیمه گؤرأ ایل سانیٛنا-دا بیر قوْشاییٛن، اوْندان سوْنگ کِیپلِری کِلّهلِرینده ("سوْوِت اِدِبیاتیٛ” ژوُرنالیٛ). قاتیٛ آدَمgaty adam - قیٛسغانچ آدَم. گؤچگۆن آدَم göçgün adam- تیز قیزیان، قَهَریٛ تیز گِلیأن آدَم. قوُرت یالیٛ آدَمgurt ýaly adam -قاتیٛ اِدِرمِن، باتیٛر آدَم. اوْونوُق آدَم ownuk adam - بوْلغوُسیٛز، جیننِکچی، مایداچیٛل آدَم. یاغ یالیٛ آدَم ýag ýaly adam -میٛلاییٛم سؤزلی، یاغشیٛ قیلیٛقلیٛ آدَم. یاریٛم آدَمýarym adam – اِلی، آیاغیٛ یوْق بوْلوُپ یا-دا باشغا بیر سیٛناسیٛ آغیٛر شیکسلی بوْلوُپ، ایشه دوْلیٛ یارامایان آدَم.


text:
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 06.02.2019
خبرتورک: "تورکیهنین ساکین شهری ارضروم بوز شلالهلری ایله آلپلری آراتمیر
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 06.02.2019
یئنی شفق: "اردوغاندان سوریه آچیقلاماسی: اؤز گؤبکیمیزی کسریک
" جمهورباشقاانی رجب طیب اردوغان، پارتیسینین مجلیس قروپ توپلانتیسیندا ائتدیگی چیخیشیندا، سوریهدکی پروسهلره توخونوب و" اگر آمریکا وئردیگی سؤزلری توتمور و بیر نئچه هفته ایچریسینده ترورچولارین او بؤلگهدن (مونبیچ) چیخماسینی تامین ائتمزسه نتیجه نه اولورسا اولسون آددیم آتاریق. تورکیه، اؤز گؤبکینی اؤزو کسر." دئدی.
ایستار: "موراتینوس: تورکیه اولماسایدی مدنیتلر اتفاقی حیاتدا قالمازدی
بیرلشمیش میللتلر (بمت) مدنیتلر اتفاقی عالی نمایندهسی میگل موراتینوس،" تورکیه اولماسایدی مدنیتلر اتفاقی حیاتدا قالمازدی. تورکیه، اتفاقین فعالیتینین داوام ائتدیریلمهسینه اینانجلا باغلی بیر دایمی عضودور." دئدی.
خبرتورک: "تورکیهنین ساکین شهری ارضروم بوز شلالهلری ایله آلپلاری آراتمیر
کیش توریزم مرکزی ارضرومون ساکیت شهر اعلان ائدیلن اوزوندره منطقهسیندهدکی شلالهلرین دونماسی بوز کوتلهلری 300 متر هوندورلویه چاتیب. بوز کوتلهلری، بوز دگرماشما اوچون دونیادا آلترناتیو مسیرلر آختاران داغچیلارا بنزرسیز میسر و ایمکانلار تقدیم ائدهرک سانکی بو ساحهده قارشییا چیخان آلپلاری آراتمیر.
وطن: ایستانبولو کشف ائدهجک
" روس مودئل کات گریگوریئوا، بو گون باش توتاجاق لین کسپو ایستانبول سرگیسینه قوشولدوقدان سونراموسکووایا قاییتمایاجاق. بئش گون عرضینده ایستانبولدا قالاجاق مودئل، توریست مرکزلری ایله تانیش اولاجاق، موبادیله ائدهجک و تورک یئمکلرینی داداجاق.
صباح: "توریزمده اؤلو مؤوسومده رکورد
" توریزمده، 2018ده ان یاخشی دؤورون یاشاندیغی آنتالیادا، ژانویه آییندا کئچن ایلین عینی دؤورونه گؤره، اوزده 53.8لیک آرتیم و 142 مین 297 توریست ساییسی ایله بوتون زامانلارین رکوردو قیریلدی. اؤلو مؤوسوم آدلاندیریلان ژانویهدکی رکورد (توریست) آرتیم، توریزمین 12 آیا یاییلما هدفی باخیمیندان دا بؤیوک اومید وئردی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه مطبوعاتی 13 دسامبر 2019
تورکیه مطبوعاتیندا بو گون درج اولونان بعضی خبرلرین خلاصه سینی تقدیم ائدیریک.
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 11.12.2019
بورسا ایستانبول دونن 109 مین 378 پوئنه قدر یوکسهلهرک 20 آیین رکوردونو قیردی


text:
آنتاناناریوو
آنتاناناریوو (اینگیلیسیجه: Antananarivo) ماداقاسکار اؤلکهسینین شهرلریندن بیریدیر. دنیز سَویهسیندن ۱۲۷۶ متر یۆکسکلیکده قۇرولان شهر سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره توْپلام جمعیتی ۱٬۶۱۳٬۳۷۵ نفردیر و بۇ باخمیدان آفریقا قارهسینین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر. ایکینجی دونیا ساواشیندان سوْنرا اؤلکه باغیمسیزلیک قازاناراق آنتاناناریوو شهری باشکند سئچیلیب. و ۸۸ کیلومتر موربّع ساحهسی وار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "2005 population estimates for cities in Madagascar". Retrieved 1 April 2014.
قارداش پروژهلرده آنتاناناریوو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بوتون عمومی ژورناللار
ویکیپدیا اوچون بوتون مؤوجود ژورناللارین بیر یئرده گؤستریشی. ژورنال نوعو، ایشلدن آدی یوخسا دییشدیریلمیش صفحه لری سئچمکله داها محدودلاشدیرا بیلرسینیز.
- ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹، ساعت ۱۸:۲۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ شامیل باسایئو را ایجاد کرد («Şamil Basayev» صفحهسینین چئویریلمهسیله یارادیلدی.) اِتیکِتلر: محتوا چئویرمهسی ترجمه محتوا ۲
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۴۸ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ الکترومغناطیس دالغا را ایجاد کرد («Elektromanyetik radyasyon» صفحهسینین چئویریلمهسیله یارادیلدی.) اِتیکِت: محتوا چئویرمهسی
- ۱۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۰ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:بوجاق صفحهسینی دانیشیق:آچی-ه آپاردی (علمی توصیفده ایبهام یارادیغی سببدن)
- ۱۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۰ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، بوجاق صفحهسینی آچی-ه آپاردی (علمی توصیفده ایبهام یارادیغی سببدن)
- ۲۷ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۳۵ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اولکلرین اهالی گورا سیرلنمیشی صفحهسینی نفوسلارینا گوره اولکه لرین سیرالانماسی-ه آپاردی (یانلیش جومله)
- ۹ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۴۸ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، Bayt صفحهسینی بایت-ه آپاردی
- ۸ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۶ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اتوم ساییسی صفحهسینی، آتوم ساییسی-ده یوْللاندیرما اۆستونه آپاردی
- ۸ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۶ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، آتوم ساییسی صفحهسینی سیلدی («اتوم ساییسی» آد دَییشمه یه یئر آچماق اوچون سیلینمیشدیر)
- ۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۴۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار قوروما تنظیماتلارینی داششاخ-دن/دان داششاق-ه داشیدی (داششاخ آدی دییشیلدی. یئنی آدی: داششاق: خ -> ق)
- ۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۴۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، داششاخ صفحهسینی داششاق-ه آپاردی (خ -> ق)
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۲ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، بؤلمه دانیشیغی:یازیلیملاماق دیللری صفحهسینی بؤلمه دانیشیغی:یازیلیملاما دیللری-ه آپاردی
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۲ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، بؤلمه:یازیلیملاماق دیللری صفحهسینی بؤلمه:یازیلیملاما دیللری-ه آپاردی
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۳ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:سی (پروقراملاما دیلی) صفحهسینی دانیشیق:سی (یازیلیملاما دیلی)-ه آپاردی
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۳ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، سی (پروقراملاما دیلی) صفحهسینی سی (یازیلیملاما دیلی)-ه آپاردی
- ۲۴ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۴۱ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، آتوم سایی سی صفحهسینی آتوم ساییسی-ه آپاردی (یاریم آرا)
- ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۰۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، ایکی لیک سایی سیستمی صفحهسینی، ایکیلی سایی سیستمی-ده یوْللاندیرما اۆستونه آپاردی (سهو)
- ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۰۳ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، ایکیلی سایی سیستمی صفحهسینی ایکی لیک سایی سیستمی-ه آپاردی
- ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۶ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، موْلکۇل صفحهسینی مولکول-ه آپاردی (کاراکترلرین اویقون اوْولماماسی)
- ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۳۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، گونئی قوطبی صفحهسینی گونئی قوطبو-ه آپاردی (گونئی قوطبی یانلیشدیر)
- ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۳۴ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، قوزئی قوطبی صفحهسینی قوزئی قوطبو-ه آپاردی (قوزئی قطبی یانلیشدیر، «قوزئی قوطبو» یازمالیییق.)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۲۱ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، یارؽایلتکن صفحهسینی یاریایلتکن-ه آپاردی (ؽ حرفی دیشیلدی)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۸ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اف 22 رپتور لاکهیدمارتین ساواش اوچاغؽ صفحهسینی اف 22 رپتور لاکهیدمارتین ساواش اوچاغی-ه آپاردی (ؽ حرفی دیشیلدی)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۰۱ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اف 22 رپتور لاکهیلدمارتین وروشان اوچمان صفحهسینی اف 22 رپتور لاکهیدمارتین ساواش اوچاغؽ-ه آپاردی (اوچمان: یانی خلبان! و هواپیما تورکچه سی:اوچاق، هواپیما جنگی: ساواش اوچاغی)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۴۵ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، یاریم گئچیریچی صفحهسینی یارؽایلتکن-ه آپاردی (تورکجه استاندارد آدی یارؽایلتکندیر، ینی آد گرکسیز)
- ۱۳ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۵۰ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، ماقنیت صفحهسینی مگنت-ه آپاردی (قوزی آذربایجان دیلینده فقط مگنت کلمه سین چتینلشتیریبلر. باشقا سؤزجوک ایستسک«دمیرقاپان» یازاق کی تۆرکجهدیر)
- ۸ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۱۴ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار ایشلدن حسابی یارادیلدی


text:
`سلمان بن عبدالعزیز` نتیجهلر
حابارلار [32]
- تۆرکمنیستان بیلن امارات بیلهلیکده بانک آچار
- اؤزبگیستان سلمان بن عبدالعزیز اۆچین یوُقاری درجهلی امام بخاری نیشانینی بردی
- اؤزبگیستان ینگ یوُلباشچیسی عربیستان دا ساپاردا بوُلدی
- امارات ینگ یوُلباشچیسی آرادان چیقدی
- سعودی عربیستان: أردوُغان سلمان بیلن دوشوشدی
- تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی امارات دا
- آل ثانی بایدن بیلن دوشوشار
- تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، سلمان بن عبدالعزیز بیلن گِپلهشیک گچیردی
- آقار و گۆلر قطرینگ قشونینینگ باشلیغی بیلن دوشوشدی
- أردۇغان سعودی عربیستان ینگ پاتشاسینا دویغوداشلیق بیلدیردی
- بوتفلیقه استعفا اتدی
- تۆرکیأنینگ میللی قۇرانماق وزیری قطرده
- أردۇغان: قطره قۇیولان قاباو و چأکلندیرمهلری پوجا چیقارماق اۆچین اولی تاغاللا اتدیک
- بن علوی محمود عباس بیلن دوشوشدی
- أردۇغان سلمان بیلن تلفن آرقالی گپلهشیک گچیردی
- بینالی ییلدیریم سعودی عربیستان دا ساپاردا بۇلدی
- أردۇغان قطرده ساپاردا بۇلدی
- بیگ بن ساغاتی دیمدی
- أردۇغان سلمان بیلن دوشوشدی
- أردۇغان تلفن آرقالی قطرینگ امیری بیلن دوشوشدی


text:
قازاقیستان: گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو ساواشا قاتیلمایاجاق
"روسیا-اوکراینا اختیلاف بؤلگهسینده کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونون ایشتیراکی مسئلهسی گوندمده دئییل"
قازاقیستان خاریجی ایشلر باخانلیغی سؤزچوسو آیبک سمادییاروو، کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونه عضو اؤلکهلری حربی بیرلیکلرینین روسیا و اوکراینا آراسیندا گئدن ساواشا قاتیلماسینین سؤز قونوسو اولمادیغینی بیلدیردی .
سمادییاروو، هفتهلیک مطبوعات کنفرانسیندا وئردیگی آچیقلامادا، قازاقیستانین اولوسلارآراسی حقوق و بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین پرینسیپلری چرچیوهسینده دؤولتلرین تورپاق بوتؤولویو، اگمنلیک برابرلیگی و باریش ایچینده یاشاماسینین طرفداری اولدوغونو وورغولادی.
کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونون وظیفه بؤلگهسینین هؤرگوته عضو اؤلکهلرین اولوسلارآراسی ساحهده تانینمیش سرحدلری ایچریسینی احتیوا ائتدیگینه ایشاره ائدن سمادییاروو،
"کوللکتیو گوونلیک یالنیز بو سرحدلر اوچون گئچرلیدیر. اونا گؤره ده روسیا-اوکراینا اختیلاف بؤلگهسینده کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونون ایشتیراکی مسئلهسی گوندمده دئییل" ایفادهسینی ایشلتدی.
بو آرادا قازاقیستاندا کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونه عضو دؤولتلرین عاجیل عملیات بؤلمهلرینین مانورلاری داوام ائدیر.
قازاقیستان ساوونما باخانلیغیندان وئریلهن یازیلی آچیقلامادا، ۳ اکتبردان اعتباراً مانورلاردا آکتیو مرحلهیه گئچیلدیگی و ۷ اکتبرا دک داوام ائدجگی بیلگیسی پایلاشیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
فرانسانین باکی ایشگۆدری باخانلیغا چاغریلدی
خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغیریلان فرانسانین موقتی ایشلر وکیلی لو لان، فرانسا اولوسال مجلیسینین آذربایجانا قارشی قبول ائتدیگی یانلیش و بؤهتان اؤزللیگیندهکی قرارا اعتراض ائدیلدیگی بیلدیردی
شاعیر مفتون امینی وفات ائتدی
سایینقالانین هولاسو کندینده آنادان اولان شاعر مفتون، ۹۶ یاشیندا اۆرک دورماسی سونوجو وفات ائتدی
آذربایجاندان فرانسایا تپکی
"فرانسا اولوسال مجلیسینده آذربایجانا قارشی قبول ائتدیلن یالان و بؤهتان اولان قرار، بیر مدت اؤنجه سنادا قبول ائدیلن قرار کیمی، فرانسانین آذربایجانا قارشی یئنی بیر تخریباتیدیر"


text:
واقا واقا
واقا واقا اینگیلیسجه: Wagga Waggaاوسترالیانین یئنی گونئی ولز اوستانینین ریورینا بؤلگهسینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۴۶,۹۱۳ نفر جمعیتی واردیر. واقا واقا بۇ اوستانین ان بؤیوک غیر ساحلی ایله قورولوقدا اولان شهریدیر.[۳]
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ واقا واقا بؤلگهسل ساییملاری (اینگیلیسجه). Australian Bureau of Statistics (31 October 2012). یوخلانیلیب 1 November 2012.
- ^ {{{باشلیق}}}.
- ^ واقا واقا (اینگیلیسجه). Fairfax Media. یوخلانیلیب 18 January 2010.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wagga_Wagga»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۷ مئی ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- واقا واقانین رسمی سایتی
- واقا واقا توریسم قیلاووزو
- واقا واقا هاوا دورومو
- واقا واقا نقشهلری قوقلمپده
قارداش پروژهلرده واقا واقا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کوزلادا
کوزلادا (ایسپانجا: Coslada) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر ۶۲۱ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۲٫۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۸۳۰۱۱ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- File:Madrid-CercaniasC7.svg
- File:Izquierda Unida (logo).svg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Coslada»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کوزلادا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یود
یود اینگیلیسجه: Iodine سمبولو I و آتومساییسؽ ۵۳ اولان بیر هالوژن الئمنتدیر. یود، ان چوخ دنیز سویوندا چؤزولموش اولاراق موجوددور، آیرؽجا یعضی تورپاقلاردا،معدنلرده و بعضی دنیز محصوللاریندا دا تاپیلیر.
کیمیاسال اؤزللیکلری[دَییشدیر]
سویا قاریشماز، .بوتون هالوژن لردن آز قاریشاندی.ان چوخ الکترون وئرن هالوژندیر و جامیددیر.ساغلیقدا و فتوقرافیکده و بویاقدا ایشلنیر.
یود آدی iodes یونانجا یانی بنوشه بویاق.۱۸۱۱ده Barnard Courtois اونو کشف ائتدی.دوغال یودو سولفات پاخیر و یودید پوتاسیوم ماده لرینین قاریشماسیندان اله گتیرمک اولار.باشقا یوللاردان دا اونو اله گتیرمک اولار.
یود جامید بیر ماده اولاراق توتقونگؤی بویالیدیر سئویلمز قوخوسو وار .هالوژنلر قوروپوندا چوخ ساکین مادهدیر.کلوروفورم ماده سین ارغوانی ائدیر.
ایزوتوپ[دَییشدیر]
یود ۳۰ ایزوتوپی واردؽر.کی تکجه یود۱۲۷ ایزوتوپ قالارلیدؽر و باشقا ایزوتوپلارینین چکیردکلری رادیواکتیو و داغیلاندیر..یود۱۳۱ مصنوعی رادیوکتیو مادهدیر کی بتا ایشیقی اوندان چیخیر و یاریم یاشاماسی ۸ گۆندور..بو رادیواکتیو یود قواتر و تیروئید خستهلیگینده ایشلئنیر.یودید سودیوم ویودیدپوتاسیوم آدیلم یود مادهسیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
- ^ Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.


text:
اؤلومجول تله
اؤلومجول تله (اینگیلیسجه: The Hurt Locker, تورکیه تورکجهسی: Ölümcül Tuzak, فارسجا: مهلکه) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی قای پیرس، دیوید مورس (اویونچو)، رالف فاینز، اوانجلین لیلی، برایان قراتی، آنتونی مکی، جرمی رنر جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین مارکو بلترامی یارادیب. ۲۰۰۹ میلادی ایلینده ۹ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۶ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اؤلومجول تله گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
صبری اندر هماهنگ قیلیش اورینباسری نینگ بیوگرافیه سی
صبری اندر هماهنگ قیلیش اورینباسری نینگ بیوگرافیه سی
صبری اندر ۱۳۷۰ ه ش ییلده بیر دیندار و عالی معلوماتگه ایگه بولگن عایله ده دنیاده کیلدی او اصلیده مزوری قشلاغی اندر تومنی و غزنی ولایتیده منصوب دیر . بیرینچی اورته تعلیمنی باباسینی قشلاغیده اوقیگن و بیترو تعلیمنی٬ لامیه شهید لیسه سی نامیدهگی مکتبده توگتتی .
خانم اندر کانکور امتحانی حقوق یونیلیشی ده ۱۳۸۹ –ییلدی عالی بیلم یورتیسیگه کیردی او ۱۳۹۲- ییلده قضا و ثارنوالیک بخشیگه کابل بیلم یورتیسنی لیسانس دورینی توگتیب و بیر ییل ستاٰژو ثارنولیک دوریده کابل بیلم یورتیسگه تمام لهدی .
اندر جنابلری اجتماعی٬ ساسی ٬مدنی ٬علمی جهت مصروفیت کوپ بولسه هم عالی تعلیمینی عامه حقوق بخشیگه ماسترلیک دیپلومینی قولگه آلدی . صبری اندر برینچی مرتبه سیلاو اوتیب پارلمان ییگیتلری ریسی حاضرگچه دیر ٬ او بین اللملی اداره لرده ایشله گن .
بو عالی تعلیم و شهدا و ناگرانلر وزارتیده حقوقی مشاویری بولیب وبولر نینگ عضویتینی باشقه نهادلر بیلن اسقله دی .
خانم تندر جنابلری تیرن فکرنینگ ایگه سیدیر ٬ بوندن تشقری سالم فکر سیاست نینگ توشینیش و فکری نینگ تیرین لیگی کوزگه کورینگن خدمت لرنی ناگرانلر اوچون بجرگن .اجتماعی خدمت لرگه همیشه فعال اشتراک چی ایدی و او بیلم ساحه سیگه حرکتلرینی و تحریبه لرینی همیشه شریک قیلیب و تلاش قیلگن دیر . او اوزدیک بولگن کیشیلر و وطن داشلریگه وفادار دیر بونی عملگه اشبرلگن دیر .


text:
پروتئینلرین سینتزی
پروتئینلر جانلیلارین بدنینده دینامیک وضعیتده اوْلور. باشقا سؤزله، جانلیلارین توْخوماسینا داخیل اوْلان پروتئینلر دایم پارچالانیر و یئنیدن عمله گلیر. پروتئینلر مۆختلیف اوْرقانلاردا مۆختلیف سۆرعتله پارچالانیر. مثلاً، اینسانین قاراجییرینده بیر گون عرضینده ۴۰-۵۰ قرام پروتئین سینتز اوْلونور. اوْنون دا بیر قیسمی قاراجییرین اؤز یاپیسال(ساختار)ونا، دیگر قیسمی ایسه قان زردابینا داخیل اوْلور. اریتروسیتلرده اوْلان هموقلوبین ده فاصیلهسیز اوْلاراق اؤز خۆصوصیتسینی ایتیریر، چونکی اریتروسیتلرین یاشاما مدتی ۱۲۰ گوندور. قان دایما خۆصوصیتسینی ایتیرمیش اریتروسیتلردن تمیزلهنمهلیدیر. بونون اۆچون قان یارادیجی هوجیرهلر فاصیلهسیز هموقلوبین سینتز ادیر. یو خاریدا دییلهنلردن آیدین اوْلور کی، هوجیرهلرده پروتئینین سینتزی مادهلر مۆبادیلهسینین ان مؤهوم و آیریلماز حیصّه سیدیر. جانلیلارین توْخومالاریندا پروتئین سینتزی هوجیرهنین مۆختلیف ساحهلرینده بللی آردیجیل ایقلا گئدن کیمیوی سینتز پروسسلریندن عبارتدیر. پروتئین سینتزینین ان اساس خوصوصیتی اوْنون دقیقلیگی اوْلوب، اوْنون موْلکول قورولوشونون ژنتیک پروقرامی اوْرقانیزم طرفیندن محافظه اوْلونور و نسیلدن-نسیله وریلیر. محض بونا گؤره ده اوْرقانیزمده عئینی بیر پروتئینین موْلکوللاری دفعهلرله سینتز ادیلمهسینه باخمایاراق، اوْنلاردا آمین تورشولارینین قالیقلارینین یرلشمه آردیجیللیغی بیر-بیریندن فرقلنمیر جانلی اوْرقانیزمین خۆصوصیتسینین قورولوشونو و اساسینی پروتئینلر تشکیل ادیر. ف. انگلسه گؤره حیات پروتئینین یاشاییش فوْرماسیدیر. ف. کریکه گؤره پروتئینلر اوْنا گؤره چوْخ اهمیت- لیدیر کی، اوْنلار چوْخلو سایدا خۆصوصیتن غیری-عادی یونگوللوکله و گؤزللیکله یرینه یتیریر. حسابلامالارا گؤره طبیعتده تخمیناً ۱۰۱۰-۱۰۱۲ سایدا مۆختلیف پروتئین واردیر. اوْنلار ویروسدان باشلامیش اینسانا قدر ۱۰۶ نؤع جانلی اوْرقانیزمین یاشاماسینی تامین ادیر بۇ قدر چوْخلو میقداردا طبیعی پروتئینین یالنیز ۲۵۰۰-ا قدرینین دقیق قورولوشو معلومدور. هر بیر اوْرقانیزم خصوصی ییغیلمیش پروتئین توپلانتیسیندان عبارتدیر. ا. جولی هوجیرهسینین ترکیبی ۳۰۰۰ مۆختلیف پروتئیندان تشکیل اوْلونموشدور. اینسان اوْرقانیزمینده ایسه ۵۰۰۰۰ مۆختلیف پروتئین واردیر. طبیعی پروتئینلر ۲۰ آمینتورشودان تشکیل اوْلونموشدور. بۇ آمینتورشولار مۆختلیف آردیجیللیقلا دوزولوب چوْخلو سایدا اوْلدوقجا مۆختلیف پروتئین عمله گتیره بیلر. مثلاً، ایکی آمینتورشو یالنیز ایکی ایزومر عمله گتیریر. دؤرد آمینتورشو ایسه نظری اوْلاراق ۲۴ ایزومری، ۲۰ آمینتورشو ایسه ۲،۴⋅۱۰۱۸ مۆختلیف پروتئین عمله گتیره بیلر. آسH3 – آرژنینینله زنگیندیر. H4 – آرژنینین و لیزینله زنگیندیر. H5 – بالیغین، قوشلارین اریتروسیتلرینده اوْلور. پروتامینلر پروتامینلر هیستونلارین بیولوژی اوزدیجیلری اوْلوب، آمینتورشو ترکیبی و قورولوشلاری ایله هیستونلاردان فرقلنیر. اوْنلارین موْلکول کۆتلهسی آزدیر (۴۰۰۰–۱۲۰۰۰). پروتامینلرین ترکیبینده ۸۰ % آرژنینین اوْلدوغونا گؤره، اوْنلارین اساسی خاصهسی حیس ادیلهجک درجهده یۆکسکدیر. پروتامینلر آلیندیغی قایناقیه اۇیغون اوْلاراق آدلاندیریلیر. مثلاً: لاسوس (قیزیل بالیق) بالیغیندان آلینان پروتامین سالمین آدلانیر. فارل بالیغینین توْخوم وزیندن آلینان پروتامینه تروتتین دئییلیر. پرولامینلر پرولامینلر اساساً تاخیل بیتکیلرینین دنلرینده اوْلور. اوْنلار سودا، دۇز محلولوندا، تورشولاردا حل اوْلور و یالنیز ۷۰ % -لی اتیل ایسپیرتی ایله اکستراکسییا ائدیلیر. بۇ پروتئینلر دا آلیندیغی قایناقدن وابسته اوْلاراق آدلاندیریلیر. مثلاً، بوغدا دنیندن آلینانا قلیادین، آرپادان آلینانا قوردین، قارغیدالیدان آلینانا زین دئییلیر. قلوتلینلر بۇ تیپ پروتئینلر دا بیتکیلردن آلینان پروتئینلرا عایید اوْلوب، سودا، دۇز محلولوندا، اتیل ایسپیرتینده حل اوْلمور. بونلار ضعیف قلویده حل اوْلور. اوْنلارین ترکیبینده آرژنینین و آز میقداردا پرولین اوْلور. آلبومینلر و قلوبولینلر بۇ قروپ پروتئینلری آییرماق اۆچون اوْنلارین مهلولو حاضیرلانیر. نا۲سو۴ و یا (نه۴)۲سو۴ ایله دویدورولور. دو زون قاتیلیغی ۵۰ % اوْلدوقدا قلوبولین چؤکور. ۱۰۰ % -لی دۇز مهلولو اوْلدوقدا ایسه آلبومینلر آیریلیر. آلبومینلر و قلوبولینلر قانین پلازماسیندا، هوجیرهلرده، اوْرقانیزمین بیولوژی مایع لرینده اوْلور. اوْنلارین موْلکول کۆتلهسی ۱۵۰۰۰–۷۰۰۰۰ آراسیندا دییشیر. آلبومینلر تورشو خاصهسی داشیییر. چونکی اوْنلارین ترکیبینده قلوتامین تورشوسو اوْلور. اوْنلار یۆکسک آدسوربسییا قابیلیتینه مالیکدیر. قلوبولینلرین موْلکول کۆتلهسی یۆکسک اوْلوب ۱۰۰۰۰۰-ا چاتیر. اوْنلار تمیز سودا حل اوْلمور. ضعیف تورشو محلولوندا حل اوْلور. قلوبولینلر ضعیف تورشو و نیترال خاصه داشیییر. اوْنلار الکتریک ساحهسینده مۆختلیف تحرّک لییه مالیک اوْلدوقلارینا گؤره الکتروفورز پروسسینده اوْنلاری آییرماق اوْلور. آلبومینلر چوْخ آنیونلو
پروتئینلر اوْلدوغوندان قلوبولینلره نیسبتاً آنودا داها تز حرکت ادیر. پروتنویدلر بئله پروتئینلر تۆکون، قیغیرداگین، سومویون، یونون و س. ترکیبینه داخیلدیر. بونلارین هامیسی فیبریلیار پروتئینلرا عاییددیر. اوْنلار خصوصی هللدیجیلرده حل اوْلور. فیبریلیار پروتئینلرین تیپیک نمایندهسی کوللاگندیر. بۇ پروتئین اینسان اوْرقانیزمینده ان چوْخ یاییلمیش پروتئین اوْلوب، اوْرقانیزمدهکی پروتئینلرین ۱/۳ حیصّه سینی تشکیل ادیر. کوللاگن بۆتون توْخوما لاردا اوْلور و اوْنا مؤحکملیک وریر و آز دارتیلماسینا ایمکان وریر. کوللاگن پروتئینلرین ۱/۳–نی قلیسین تشکیل ادیر، ۱/۴–i ایسه پرولین و هیدروکسیپرولیندن عبارتدیر: انلیقلا گؤرمک اوْلور کی، آمینتورشولارین قالیقلارینین آردیجیللیغینین آرتماسی عمله گلن ایزومرله- رین سایینی نجومی کمیته چاتدیریر. طبیعتده آمینتورشولارین آردیجیللیغی هر بیر نؤع اۆچون خصوصیّت اوْلان خصوصی پروتئینلرین فورمالاشماسینی تامین ادیر. بۇ آردیجیللیق ایسه جانلی اوْرقانیزمده اوْلان DNA-نین کمکیله کودلاشدیریلیر. بئله کی، DNA-دکی نوکلوتیدلرین آردیجیللیغی سینتز اوْلونان پروتئینداکی پولی پپتید زنجیریندهکی آمین تورشولارین آردیجیللیغینین خطینی تعیین ادیر.
ساده پروتئینلر[دَییشدیر]
ساده پروتئینلر قورولوش علامتلرینه گؤره پروتئینلر ایکی یره بؤلونور: ساده و مورکّب. ساده پروتئینلرا هیستونلار، پروتامینلر، آلبومینلر، قلوبولینلر، پرولامینلر، قلوتلینلر، پروتنویدلر داخیلدیر. هیستونلار یونانجا ″هیستوس″- توْخوما دمکدیر. هیستونلار توْخوما پروتئینی کیمی چوخهوجیرهلی اوْرقانیزمین DNA کروماتیدلرینده اوْلور. اوْنلارین موْلکول کۆتلهسی ۱۱۴۰۰–۲۴۰۰۰ آراسیندا دییشیر. الکتروکیمیوی نؤقتیی-نظردن اوْنلار اساسی خاصهلیدیر. هیستونلار H1، H2a، H2b، H3، H4، H5 تیپینده اوْلور. هیستونابنزر پروتئینلر هوجیرهنین ریبوزم لاریندا اوْلور. هیستونلارین ایکی اساس خۆصوصیتسی وار: قورولوش و نیزاملاییجی. قورولوش خۆصوصیتسی: اوْنلار DNA-نین فزا قورولوشونون ایستابیللشمهسینده ایشتیراک ادیر. نیزاملاییجی خۆصوصیت ارثی معلوماتلارین DNA-دن RNA-یه وریلمهسینی تامین ائتمک قابیلیتیله علاقه دار. H1 – لیزینله اوْلدوقجا زنگیندیر. H2a – آرگینینله زنگیندیر.
مورکّب پروتئینلر و پروتئین اوْلمایان کومپلکسلر مورکّب[دَییشدیر]
پروتئینلرا آشاغیداکیلار عاییددیر: قلیکوپروتیدلر، کروموپروتئیدلر، فوسفوپروتیدلر، متالوپروتیدلر، نوکلوتیدلر و یا نوکلوپروتیدلر. قلیکوپروتیدلر و یا پولیساخارید-پروتئین کومپلکسینین ۸۰–۹۰ %-i پروتئینلرین پایینا دوشور. قلیکوپروتیدلرده آشاغیداکی علاقه وار: ۱. قلیکوزیل−آمید علاقهسی. بئله حالدا آسپاراگین آمید علاقهسی ایله قلوکوزیدله بیرلشیر. ایممونوقلوبولینلرده بئله علاقه اوْلور و بۇ علاقهیه قلیکوپروتید آنزیمینده و هورمونوندا راست گلینیر. ۲. اوْ–قلیکوزید علاقهسی. بئله حالدا مونوساخارید سرینین و ترونینین هیدروکسیل قروپو ایله بیرلشیر. پروتئین موْلکولونا سولو کربونون داخیل ادیلمهسی اوْنا ینی خاصه وریر. یعنی قلیکوپروتیدلر پروتینلردن فرقلی اوْلاراق، ترمیکی جهتدن ایستابیل اوْلور. قانین ترکیبینده چوْخلو میقداردا قلیکوپروتیدلر وار. اوْنلار هوجیره داخیلینده و هوجیرهنین غشانیندا اوْلور. قلیکوپروتیدلره خولینسترازا، ریبونوکلازا کیمی آنزیملر و کورتیکوتروپین، قونادوتروپین کیمی هورمونلار داخیلدیر. کروموپروتئیدلر
پروتئینلرین رنگلی بیرلشمهلرله عمله گتیردیی پروتیدلره همپروتیدلر دئییلیر. بونلارا همپروتیدلر، خلوروفیلپروتیدلر، کوبامیدپروتیدلر، رتینالپروتیدلر و فلاوینپروتیدلر داخیلدیر. «جهروما» سؤزو یونانجا «بویاق» دمکدیر. همپروتیدلر همپروتیدلره اؤز بیولوژی خۆصوصیتسینا گؤره آنزیم اوْلمایانلار هموقلوبین، میوقلوبین و آنزیم اوْلانلار (سیتوخروملار، کاتالازا، پروکسیدازا) داخیلدیر. همپروتیدلردن اوْلان هم دمیر دمیری ایله پروتوپورفیرینین عمله گتیردیی کومپلکسدیر:
هموقلوبین[دَییشدیر]
هموقلوبین دؤردونجولو قورولوشا مالیکدیر. اوْنون موْلکول کۆتلهسی ۶۶۰۰۰ – ۶۸۰۰۰ آراسیندا دییشیر. آدیندان گؤروندویو کیمی، هموقلوبین هم آدلانان فه+۲ ایله قلوبین پروتئینینین بیرلشمهسینین محصولودور.
هموقلوبینین اساس خۆصوصیتسی آغجیردن اوکسیژنی بدنین توْخومالارینا داشیماقدیر. هموقلوبینده اوکسیژن داشیییجیسی ف۲+ یونودور. اوکسیژنین هموقلوبینله بیرلشمهسی اوْکسیهموقلوبین آدلانیر. اوْ مۆختلیف لیقاندلارلا (جو، جن) قارشیلیقلی تأثیرده اوْلور. مثلاً، دم قازینین هموقلوبینه بیرلشمهسی اوکسیژندن ۳۰۰ دفعه گۆجلودور و بۇ بیرلشمه داها داواملیدیر:
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- Interactive Java simulation of transcription initiation. Archived 2011-07-22 at the Wayback Machine. From Center for Models of Life Archived 2011-08-09 at the Wayback Machine. at the Niels Bohr Institute.
- A website focused primarily on Protein Synthesis.


text:
نوستالژیده یاشاماق!
بیر: نییه نوستالژی کلمهسینی ایشلهدیرم؛ حال
بوکی بیزیم نیسگیل» دئیه بیر تئرمینیمیز وار!
آمما نیسگیل، یا چوخ ایشلهندیییندن یا آز ایشلهندیییندن،
قونوموندان جایاراق بیرجور قاورام داریسقاللیغینا اوغراییب. نیسگیل بیزده درد
ائتمه» (بیر اولایی خاطیرلاییب اونون آغریسینی چکمک) آنلامیندان ایشلهنیر چوخراق.
بیر طیف قائل اولساق منفیدن مثبته (گئنیش آلاندا،
خوش و شن دویغولاری مثبت و غم کدر دویغولاری منفی توتورساق
اویغور
بیر "بالا" ایله تانیش اولدوم. بیرآز چکدی بیربیریمیزی آنلایاق. الآیاق
دیلی ایله، تورکجه، اویغورجا، چینجه، اینگلیسجه . آنجاق یاریماقیرچ آنلاییردیق
بیربیریمیزی. دانیشیغیمیزن چوخو دا گولوشلر آراسیندا ایتیردی، آنلاشیلماز قالان
سؤز ساولاری اؤرتباس ائتمک اوچون. گؤزلرینده جانلی بیر قارالیق وار. اوینار
دورور، گؤزللیک ساچیردی.
بالا»
اویغور دیلینده، بیزلره رغمن، تمامن مثبت آنلامدا، اوشاقدان توت اورتا یاشلی آداما
دئییلیر. فخرله ا
الله بو کاسبلیخ نه یامان اوتدور
یور قاندا تاپاندا اوز آلانمورام ----------
آدام واربش میلیون وئرور پر دیه
یور قانا چکما قا ئوزآلانمورا م
----------
شاقلی آلوری راستانی بودی من یازیخ بیر کیلو موز آلانمورام
---------
رشتدن دوگی آلور اون بش تاییلن من آشپز خاناما دوز آلانمورام
-----------------
مدیرلر میل ائدورهرجورایشملی
یخچالیم خرابدوربوز آلانمورام
---------
اختلاس ائدنلر ائویز یخیلسین
من سیزدن بیر کلمه سوز آلانمورام
--------------
آنیزدا مهرین یئرین
=================
ملت گلوب جانه ایکی حقّه بازیدن
دین سیزیئر آلمادان او ایمانسیز پیازیدن
ایرانلییا زرده یوخدور وفالری
حامی اولا للا اما بولار بی نیازیدن
ایرانلی دور اکن بولاری پرورش وئرن
بیگانه لر دی اما الان خیرینی گورن
یوخدور بوگون ملت حقّین بو لوب دئین
کیمدور بونقشه نی بو گون ایرانیلیا چکوب
لعنت اولار ا تخمه کینی اولاراکوب
یانسون یاغین ایچنده کل اولسون گوروم سوغان
یو خسو للاری ایله مه سون بیله باغریقان
دو لتلینین کبابینه زینت اولار


text:
دانلود آهنگ ترکی پیام تورک به نام بکارچیلیغ ( بکارلارین باشی ساغ اولسون )
دانلود آهنگ جدید پیام تورک به نام بکارچیلیغ
Download music Payam Turk – Bekarghiligh
اهنگ ترکی بکارچیلیغ
بکارچلیق بکارچیلیغ
ای بکارلار ایشدنلرده دیشدمیر هیندی
بکارلارین باشی ساغ اولسون بو دونیا فانیدی هه
جنت بیزیم آیاغیمیزین التیندا جنت بیزیمدی پیام تورک
ایکی ایل منه ممه یدیدیلر
آنادیم کی دای په په ده تاپیلامادی
اوشاغیدیم ددیلر درس اوخی سن دیپلمو ال ایشه سوخلاروغ سنی..
الوخیم دکتر اولوم اینه نسخلر یازیم
خستهده خستدنی مینیب ایندن سوخوم میلت چیغیرسین پیام تورک
آهنگ ترکی ددیغ گدغ ژاپونا ایکی یولداش او مننده آوارا
موتال پندیرینه حسرت قالدیم ):


text:
غوربت
نریمان ناظیم
نهایت کیشی سینسیییر:
– یوخ، دئیهسن بو گئنه ده قویمایاجاق بیز یاتاخ … ائلی … ائلی …، ائلدار، اده آز دانیش آخی!
ائلی یوخودان سیچراییر. دورور یئرینده اوتورور، گؤزلرین اوووشدورور.
– گئنه ده یوخو گؤردون؟
ائلی جاواب وئرمهدن گؤزلرین میلیونلار چیراغین ایشیغی ایله یانان نهنگ شهره زیللهییر.
یایین اوغلان چاغیدی. هوندور بیر تیکینتینین هله باشا چاتمامیش مرتبهلرینین بیرینده یئرلشیر قالیرلار. کیشی ده دورور اوتورور. بیر پاپریز آلیشدیریب، سوروشور:
– دئمهدین نه یوخوسو گؤردون؟
– نه گؤرهجهیم، هر گئجه گؤردویومو!- دئیه ائلی توما گئدیر. قوزئیدن یوموشاق بیر کولک اسیر، قاپی- پنجرهسیز ائوده دولاشیر، اونون بویون- بوغازین اوخشاییر.
– دئییرم اژدر عمی، گؤرهسن او گولدستهنین باشیندان بیزیم کندیمیز گؤرسهنر؟
– او گولدسته دئییل اوغول، اونا بورج دئییرلر، گویا قیرخ تاباغا ایشلهنهجک.
– یاخچی، اولسون، بورج اولسون، اونون باشیندان کند گؤرسهنر؟
– اوغلان هئش گؤر آغیلا سیغاندی، بوردان کنده یوز آغاج یولدو، بلکه ده چوخ!
ائلی سوسور، گؤزلری بورجا دیکیلی قالیر.
قیزمار گونش شاخیر. اوستا اژدر توخونموش آلماتورلاری سوتونلارین اوستونه یاراشدیریر. ائلدارین اؤزو بورادادیرسا، باخیشی بورجون باشیندا گزیر، الین ایشدن چکیر سوروشور:
– دئییرم اژدر عمی، گؤرهسن، او بورجدا آلماتور ایشی ده وار؟
اوستا اژدر آجییـیر:
– هله سن بیر دوغدوغونو بؤیوت، بورانین ایشین قورتاردین قالدی اورا؟ گوناورتا اولدو، بیر ال دبهرت آخی! گئنه نه اولدو، کورکووه بیره دوشدو؟!
ائلی بیر سؤز دئمهدن ایشه قوشولور. آمما بورجا چیخماق فیکیری ذئهنین چولقالایـیبدیر. دئمک، او اؤزونده دئییل، بونا گؤره ده هاچان قانادلانیب، هاچان بورجون باشینا قونماسینی اؤزو ده بیلمهییر: بویلانـیر … بویلانیر، تاپیر … اؤزودو. نازلیدی … حسنبولاغینین اوستوندهکی گدیکده دایانیب، کوزه چیینینده، اللرینی گؤزونه کؤلگهلیک ائلهییر. کند یولو اوزونو باخیر … هه، اؤزودو، نازلیدی، یاپبا یاپیر، … اؤزودو، کرمه کسیر، تؤوله چیخاردیر، … اؤزودو حیط سوپورور، سئشمه چالغیلایـیر. اؤزودو … اؤزودو. ائلی کیمسهنی گؤرمور، هئچ نه ائشیتمیر، یالنیز: «آماندی گؤ، گؤزله!!» سؤزونو ائشیدیر، بیر ده سون لحظهده اوستا اژدرین وای سسینی…
ائلی بایغین دوشوب سایـیقلایـیر: «ننه، … آی ننه، ننه، آی ننه، نازلی …یازیق، یازیق نازلی، نه اوچون اینجیدیرسن … نازلی، نه اوچون، آنا دئییلسن، بو قیزلاریوی گتیررم … قویمام، گلیندی … کنیزدی … نازلی … آنا، منزیل توتارام، منزیل، منزیل … قویمام. آپارارام سنی. تهرانا گه…».
گؤزلری آچیلیر، یاخشی گؤره بیلمیر و آلاجالانیر. گاه بوز، گاهدان آغ گئییمده گؤرونن بیر قادین بیلهییندن یاپیشیب ساخلایـیبدی. باشینین اوستوندن بیر توربا آسلانیب، اژدر عمی یانیندا دایانیبدیر. قورویوب قایساقلانمیش دوداقلاری ترپهشیر، نه دئیهجهیی بللی اولمور. هاچاندان- هاچانا سسی آیدینلاشیر: «اژدر عمی بورا هارادیر، منه نه اولوب؟»
اوستا اژدر ائلینین آلنینا تؤکولموش ساچینی بارماقلاریلا دارایـیب یئرینه قایتاریر: «ائله بیر شئی دئییل، اوغلوم … ائله بیر شئی دئییل، نیگران اولما!
آغ گئییملی قادین «شوکور آللاها، هوشا گلدی» دئیه الیندهکی سورنگی، سوروم کیسهسینه بوشلادیر، گئدیر. ائلی یازیق- یازیق اوستا اژدره باخیر، اوزون زاماندان سونرا سوروشور:
– بس قیشلاریم نییه بو جور آغیردیر؟
اوستا اژدر دئییر:
– گجه سالیبلار ….
ائلی گؤزلرین یومور، یئنه ده هوشدان گئدیر.


text:
`پرزیدنت دونالد ترامپ` نتیجهلر
خبرلر [1140]
- قازاخیستان پرزیدنت سئچکیلرینین نتیجهسی آچیقلاندی
- تورکیه قازاخیستان-دا کئچیریلن سئچکیلره موناسیبت بیلدیردی
- ترامپ نامیزدلیگینی رسماً آچیقلادی
- لوبنان-دا پرزیدنت یئنه سئچیله بیلمهدی
- اسلوونیا-دا پرزیدنت سئچکیلری ایکینجی تورا قالدی
- ترامپ: بایدن اؤلکهنی دونیا ساواشینا آپاریر
- کلمبیا-دا پرزیدنت سئچکیلرینین نتیجهلری معلوم اولوب
- فرانسا-دا پرزیدنت سئچکیلرینین بیرینجی تورونون نتیجهلری
- ایتالیا-دا پرزیدنت سئچکیلرینین بیرینجی تورو نتیجهسیز قالیب
- سئچکیلرین قالیبی مادورونون حاکم پارتیسی اولدو
- ترامپ واشینگتنداکی هتلینی ساتیر
- لیبی-ده نومایندهلر مجلیسی پارلامئنت سئچکیلرینی تاخیره سالیب
- روحانی: بیر میلیون یوز مین نفر ایشسیز قالدی
- اردوغان: تورکیهسیز آوروپابیرلیگی گوج مرکزی اولابیلمز
- علییئو: تورکیهنین دستگینی اومود ائدیریک
- امریکا:"سوریه-ده کئچیریلهجک پرزیدنت سئچکیلری آزاد و عدالتلی اولمایاجاق"
- مطهریدن ترامپا قارشی سوءقصد چاغریسی
- ترامپ، بایدنین قرارینی دستکلهدی
- جواد ظریف:"جو بایدن ترامپین یولو ایله گئدیر"
- محمد المنفی تورکیه-یه سفره گلهجک
- ترامپ عراقدا
- آمریکانین یئنی باشقانی ترامپ اولدو
- فیلیسطین ایسرایل و امریکا ایله بوتون علاقهلرینی کسدی
- دونالد ترامپ، سعودی عربیستانستانلا تیجارت آنلاشمالارا دوام ائتدهجکلرینی دئییب
- پرزیدنت اردوغان و روسیا پرزیدنتی پوتین ایله آنلاشدی
- ترامپ ایرانا هوجوم ائدر می؟
- ترامپ، کیم ایله گؤروشدو
- ترامپ ماسکلاری ساتیشیندا آرتیش
- آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئو، پرزیدنت اردوغان طرفیندن رسمی مراسیمله قارشیلانیب
- جمهور باشقانی اردوغان ایله ترامپ واشینگتن-دا گوروشدولر
- جمهور باشقانی اردوغانین ترامپا ایزلتدیگی ویدئو
- جمهور باشقانی اردوغان ایله ترامپ آراسیندا تلفون دانیشغی اولوب
- گوندم باشلیق لاری 22 اوکتبر


text:
تورکیه ملی تیرمه جماعه سی هالندگه قرشی مغلوبیت گه اوچره دی
بیلله شوو هالندنینگ میزبانلیگیده بولیب اوتدی
تورکیه ملی تیرمه فوتبال جماعه سی فیفا 2022 دنیا کپ اروپا سره لش جی گروپ 6 – بیلله شوویده مهمان بولیب بارگن هالندگه 6-1 بیلن مغلوبیت گه اوچره دی.
بو بیلله شووی آلدی 11 نمره بیلن بیرینچی اورینده بولگن تورکیه ملی تیرمه جماعه سی بو مغلوبیت بیلن اوچونچی اورین گه توشدی.
شونده ی بولیب هالند 13 نمره بیلن بیرینچی ناروی ایککینچی بولدی.
تورکیه نینگ گروپده گی 7- اوچره شووی 8 آکتوبرده استانبولده ناروی بیلن بولیب اوته دی. هالند ایسه لیتونیا بیلن اوچره شه دی.


text:
لاله
رحیم کاویان
داغلاردا بیتن آی یاناغی قیرمیزی لاله
یاز موشتولوغو، یاز قوناغی، یاز قیزی لاله
هانسی اوٍرهیین نیسگیلیسن، حسرتیسن سن
هانسی اوٍرهیین واردیر اوٍزوٍنده ایزی لاله
شئح مونجوغو ائیله اوتوروب گوٍل یاناغیندا
بیر شوخ گؤزهلین ترلهدی گویا اوٍزوٍ لاله
گؤر نه سنه حیرتله باخیر سوسن و سوٍنبوٍل
حیرتده قویوب گوٍل یاناغین نرگیزی لاله
سنلن بزهنیر گوٍلش ایچینده بو چیچکلر
یاز سفرهسینین زیوریسن، داد – دوزو لاله
آچما هلهلیک آغزینی دیللنمه آماندیر
هر یئرده دئمه دردین آلیم هر سؤزو لاله
آز اولسادا عؤمرون دولو- معنالی یاشیرسان
چوخدور ائله بو معنالی عؤمرون آزی لاله
قاندیر اوٍرهیی “کاویان”ین سن کیمی ای گوٍل
آغلاردی گؤزو هم یازی هم پائیزی لاله.


text:
اردوغان، دونیا کاپی آچیلیشینا قاتیلدی
جمهورباشقانی اردوغان، قطر امیرینین دعوتی ایله دونن آخشام گئتدیگی قطرین باشکندی دوحهده البیت ایستادیومونداکی ضیافتده بعضی لیدئرلرله آیاق اۆستو گؤروشدو
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، قطرده تشکیل ائدیلن ۲۰۲۲ فیفا دونیا کاپینین آچیلیشی چرچیوهسیندهکی ضزیافتده لیدئرلرله بیر آرایا گلدی.
جمهورباشقانی اردوغان، قطر امیری شیخ تمیم بن حمد آل ثانینین دعوتی ایله دونن آخشام گئتدیگی قطرین باشکندی دوحهده البیت ایستادیومونداکی ضیافتده بعضی لیدئرلرله آیاق اۆستو گؤروشدو.
اردوغان، فیلیسطین جمهورباشقانی محمود عباس، مصر جمهورباشقانی عبدولفتاح السیسی، اردن کرالی ۲.جی عبدالله، دوبی امیری شیخ محمد بن رشید المکتوم، کویتین ولیعهدی شیخ مشعل الاحمد الجابر آل صاباح و فیفا باشقانی جانی اینفانتینو ایله صحبت ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
دونیا کاپیندا بیر ایلک
فیفا، آلمانیا - کاستاریکا اویونونا فرانسالی قادین داور استفانی فراپاری تعیین ائتدی
سون ۱۶ قارشیلاشمانین ایلک ائشلشمهلری بللی اولدو
سون ۱۶ تیمین اویونلاری ۳ دسامبر جمعه ائرتهسی گونو هلند - آمریکا اویونو ایله باشلایاجاق


text:
داج
داج و یا دوج ،
{ اوتوموبیل و یوک ماشینی مارکاسی. هوراس داج (Horace Dodge) و جوهان داج (John Dodge) قارداشلار طرفیندن قورولان شیرکت ایلک قورولدوغوندا فورد مدل تی اۆچون حیصّهلر ایستحصال ائدیردی. اوتوموبیل ایستحصالینا باشلادیقدان سونرا 1914 – دن 1927 قدر داج برودئرز (Brothers) موتور ویکل (Motor Vehicle) کومپانی آدینی ایستیفاده ائتمیشدیر. 1928 – ده کریسلر MMM ، طرفیندن ساتین آلینمیشدیر. شیرکت 1970 – جی ایللرده عالیه اوتوموبیل لری ، 1980 – جی ایللرده ایسه کیچیک حجملی و اؤن چکیشلی اوتوموبیل ایستحصالینا باشلانمیشدیر. کریسلرایله بیرلیکده 2002 ده دایملر- کریسلراوتوموبیل قروپونا قاتیلمیشدیر.
آنجاق 2007 – جی ایلده دایملر-کریسلر قروپونون داغیلماسی نتیجه سینده ، باغلی اولدوغو آنا فیرما کریسلر قروپونو سربروس (Cerberus) آدی اینوستی سیا (investisiya) فیرماسی طرفیندن ساتین آلیمیشدیر.
مدل لری[دَییشدیر]
- داج اوینجر (Dodge Avanger)
- داج کالیبر (Dodge Caliber)
- داج چارجر Dodge Charger ()
- داج داکوتا (Dodge Dakota)
- داج دورانگو (Dodge Durango)
- داج ماگنوم (Dodge Magnum)
- داج نئون (Dodge Neon)
- داج نیترو (Dodge Nitro)
- داج رم (Dodge Ram)
- داج وایپیر (Dodge Viper)


text:
اویان نیوز: باریش مانچو اؤلومونون اون دؤردونجو ایل دؤنومونده ایستانبولدا آنیلدی
اونودولماز ماهنیلاری ایله کؤنوللرده یئر آچان صنعتچینین عائلهسی و حیرانلاری موداداکی باریش مانچو ائوینده بولوشدو.
مانچونون ائشی لاله مانچو آخیسکالی، باریش مانچونون یاشاسایدی ۷۰ یاشیندا اولاجاغینی ایفاده ائدهرک، قالابالیق قاتیلیملا گئچیریلن بو آنمانین اونون اورکلرده یاشادیغینی گؤستردیگینی سؤیلهدی. بعضی صنعتچیلرین ده قاتیلدیغی آنما مراسیمینده قورتالان اکسپرس عضولری، مانچو ایله یاشادیقلاری خاطرهلری آنلادیب، ماهنیلارینی سسلندیردی. آنما مراسیمی ایشتیراکچیلارین باریش مانچونون موزه اولاراق ایستیفاده ائدیلن ائوینی گزمهسیله سونا چاتدی.
قایناق : ت ر ت


text:
قطرده گؤرکملی آچیلیش
بوتون دونیانین قطرده بیر آرایا گلمهیه دعوت ائدیلدیگی آچیلیش مراسیمینده کؤچری قبیلهلرین یئر آلدیغی خالق رقصلری گؤستریسی گئرچکلشدیریلدی
۲۰۲۲ فوتبول دونیا کاپی قطرین باشکندی دوحهده آچیلیش مراسیمی ایله باشلادی.
ایلک دفعه عرب دونیاسیندا بیر اؤلکهده تشکیل ائدیلن فوتبال میللی تیملر سویهسیندهکی بیر نؤمرهلی تشکیلاتین البیت ایستادیوموندا گئچیریلهن آچیلیش مراسیمینی ۶۰ مین طرفدار ایزلهدی.
مشهور اویونچو مورگان فریمنین یئر آلدیغی و بوتون دونیانین قطرده بیر آرایا گلمهیه دعوت ائدیلدیگی آچیلیش مراسیمینده کؤچری قبیلهلرین یئر آلدیغی خالق رقصلری گؤستریسی گئرچکلشدیریلدی.
یئرلی صنعتچیلرین رقص گؤستریسیندن سونرا گونئی کرهلی بیتیاس قروپونون سولیستی جونگ کوک ایله قطرلی مغنی فحد الکبیسی، فیفا دونیا کاپینین رسمی فیلم موزیکینی سسلندیردی.
آچیلیش مراسیمینده فوتبالین تک بیر قبیله اولاراق بیر آرایا گلمهسینی آماجلادیغی و دونیانین هر کسین ایچینده یاشادیغی بیر چادیر اولدوغو مئساژی وئریلدی.
مراسیم، قطر امیری شیخ تمیم بن حمد آل ثانینین چیخیشی ایله باشا چاتدی.
البیت ایستادیوموندا کئچیریلهن آچیلیش مراسیمینی جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان دا ایزلهدی.
یوز میلیونلارجا فوتبال سئورین تلویزیونوندان جانلی ایزلهیهجگی ۲۰۲۲ فوتبال دونیا کاپیندا یئر آلاجاق ۳۲ تیم، توپلام ۶۴ اویون اوینایاجاق.
تورنمنت ۱۸ دسامبردا اویناناجاق فینال اویونو ایله باشا چاتاجاق.
ایلگیلیلی خبرلر
دونیا کاپیندا بیر ایلک
فیفا، آلمانیا - کاستاریکا اویونونا فرانسالی قادین داور استفانی فراپاری تعیین ائتدی
سون ۱۶ قارشیلاشمانین ایلک ائشلشمهلری بللی اولدو
سون ۱۶ تیمین اویونلاری ۳ دسامبر جمعه ائرتهسی گونو هلند - آمریکا اویونو ایله باشلایاجاق


text:
بالاجا کندین تکجه کارخاناسی صوبحدن آخشاما تاراق- توروق ایشلهییردی. اونلار قلم استحصال ائدیردیلر. هامیسی بیر رنگده، بیر آربادا. کول رنگی. اوردا طبیعتدن باشقا هر نمنه کول رنگده ایدی. اونونچون او کندین آدینی «قارا کند» یوخسا «کوللو کند» قویموشدولار.
بو کندین شهرلر ایله او قدر ایلگیسی یوخ ایدی. آداملاری چوخلوق بوتون عؤمورلرینی ائله بالاجا یوردلاریندا یاشاییب اوردا دا اؤلوردولر.
«دانیار» کندلری بارهده چوخ دوشونوردو. آناسیندان حئیرتلندیریجی سورغولار سوروشوردو:
– آنا نه دن بیزیم کندی، کوللو آدلاییرلار؟!
– نه دن حیطیمیزده، باغیمیزدا اولان او گؤزللیک، رنگارنگلیک ائولریمیزده یوخدو؟!
– یوخسا بو قارا دووارلار گؤزللیکلرین قاباغینی آلیر؟!
– نهدن ائویمیز، پالتارلاریمیز بو قدر کیفیر و اورهک توتان دیر؟!
آناسی اونا دونوخوب بو سورغولارین هئچ بیریسینه جاواب تاپمیردی. دیلی دولاشارکن:
– ن….نه بیلیم آخی آی اوغول، آتا- بابالاریمیز دا ائله بوردا بئله یاشاییب، بئله اؤلوبلر. سن ده باشینی آشاغی سال، درسینی اوخو، باشیندان بویوک دانیشما. آتا- بابالاریمیزدان مثلدیر «اوزون دیل باشینی بلایه سالار».
دانیار باشینی آشاغی سالیب دینمهدی. آمما پیرتلاشیق فیکیرلر اونو دینج قویموردو. بیر ایش گؤرمهلی ایدی.
لاپبادان بیر فیکیر ذهنینی ایشیقلاندیردی.
رسیم دفترینی آچیب کول رنگی قلمی ایله بیر باغچا-باغلی ائو چکدی. سونرا حیطلرینه گئدیب گول- چیچکدن، یارپاقدان اوتاغینا گتیردی. گونشین شعاعلارینی گونه باخان گوللری ایله، گوللری گول یارپاقلاری ایله، آغاجلاری آغاج یارپاقلاری ایله و….هر نهیی سهمانلا اؤز رنگینده، طبیعتدن ایلهام آلاراق، یاپیشقانلا یاپیشدیریب، اؤزونه رنگلی- بزکلی بیر رسیم حاضیرلادی. رسیمی، ائولرینده کی کول رنگلی خالچایا یوخ، بویالی، اورهک آچان خالچایا بنزهییردی.
رسیمده کی آچیشقالارا کول رنگی پردهلر یوخ، گوللو-چیچکلی پردهلر آسیلمیشدی. آخی دانیار چکدیگی پردهلره ده گول یارپاغی یاپیشدیرمیشدی.
رسیمده کی ائو- ائشیک پار- پار پاریلداییردی.
صاباح اوخولدا رسیمی اؤیرتمنه گوسترنده، اؤیرتمن تعجوبلندی. اونا مرحبا دئییب، اوشاقلارا دفترینی گؤستردی.
– اوشاقلار سیز ده دانیار کیمی بئله گؤزل رسیملر چکین. گؤرورسونوزمی طبیعتدن نه گؤزل فایدالانیب؟!
سونرا اؤز- اؤزونه دوشوندو: «ائله بئله اولوب دا بو کندین آداملاری بو قدر یازیق و کول باشلی اولوبلار!! تانینمایان قارا اللر بوتون گوزللیکلری بو یازیق کوتلهدن اسیرگهییبلر.»
اوشاقلار دا دانیارین رسمینه باخیب، اونون نئجه بئله بیر فیکیر ذهنینه گلمهسیندن شاشیردیلارسا دا، اونو آلقیشلادیلار.
گلن دفعه اؤیرتمن کنده گلنده، شهردن اؤزو ایله شاگیردلرین ساییجا بویالی قلملر آلیب گتیردی. هر بسته ییرمی دؤرد رنگ.
اوشاقلار او گوندن بویالی رسیملر چکدیلر. هله یوخولاری دا بوتون رنگلی اولدو. آخی بوندان قاباق کول رنگی یوخولار گؤروردولر. کؤرپهلری قارا باسیردی. قاپ- قارا کابوسلو یوخولار گؤررکن قان-تر ایچینده دیکسینیب آغلاشیردیلار. برک- برک آنالارینا ساریلیردیلار.
بو حادیثه کارخانین مودورونه خوش گلمهدی. سان کی اونلار آداملاری شاد و خوشبخت گؤره بیلمیردیلر. سئوینجلی اینسانلار گؤزلرینه تیکان باتیریردی. اودور کی بیر گئجه یاریسی یوک- یاپلارینی کنددن چکیب بیر کرهلیک باش گؤتوروب قاچدیلار. البته گئتمهمیشدن قاباق اَجلافلیقلا کارخانانی اودلادیلار.
رنگلر یاواش- یاواش ائو اشیالارینا دا کئچدی. کند اهلی لاپبادان یوخودان آییلان کیمی ائولریندن ایللر قازاماتین توزونو تؤکدولر. ائولرینه دسته- دسته گول- چیچک قویدولار. اونلار بویالارین نه قدر یاشاملاریندا شنلیک یاراتماسینی دوشوندولر. شهردن ائولرینه رنگلی- بزکلی شئیلر آلدیلار.
کند ایشیق- یاراشیق ایچینده پار- پار پاریلداییردی.
اورا داها کوللو کند یوخ، گوللو کند آدلانیردی.
گؤزل بویالار کندین آداملارینین اورهیینی آچیب، اوزلرینی شافاخلاندیرمیشدی. قیز- گلینلر آل- الوان گئیینیب، بزهنیردیلر. هامی اورهکدن گولوب، سئوینیردی.
کند اهلی ده یئنی ایلده اونلارا او قدر اوغور و سعادت گتیرن، بویالار کارخاناسینین یئنی دن برپا ائتمهسینه فیکیرلشیردیلر. اونلار ییرمی دؤرد رنگده قلم استحصال ائدهجکدیلر.
صاباح ایل بایرام ایدی. قیشین سون گئجهسی دانیارین آناسی اونا بیر آللی- گوللو قارداش دا دونیایه گتیردی.
دانیارین سئوینجی باشیندان آشیب- داشیردی. بو کیچیک اوشاق اونا ان گوزل بایراملیق ایدی. اونون اؤنریسی ایله بالاجا قارداشینین آدینی «سونقار»(سون قار) قویدولار. «قدملری کندیمیزه، ائلیمیزه اوغورلو، خئییر-برکتلی اولسون» دئدیلر. دانیار او آدین معناسینی هامیدان یاخشی دوشونوردو!!


text:
اؤلو ساییسی ۵۱ نفره چیخدی
بنگلادشده فستیوال اوچون ایچینده معبده گئدنلرین ده اولدوغو بیر قاییق باتدی
بنگلادشده فستیوال اوچون ایچینده معبده گئدنلرین ده اولدوغو قاییغین کاراتویا چاییندا باتماسی نتیجهسینده اؤلنلرین ساییسی ۵۱ نفره چاتدی.
حادثهنین آشیری قالابالیق سببین ایله باش وئردیگی و باتان قاییقدا ۱۰۰دن چوخ یولچو اولدوغو بیلدیریلدی.
یئتکیلیلر، اؤلو ساییسینین ۵۱ نفره یوکسلدیگینی دوغرولادی و ۲۵ نفرین هله ده ایتکین اولدوغونو بیلدیردی.
پلیس مقاملاری، سیراغا گون، دورگا پوژا فستیوالی چرچیوهسینده مایالایا گونو اوچون بادهشوار تاپیناغینا گئدنلری داشییان قاییغین پانچاگاره بؤلگهسیندهکی کاراتویا چاییندا باتدیغینی بیلدیریمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"
امریکا تورکیه-نین حیاتا کئچیردیگی عملیاتا موناسیبت بیلدیریب
جان کربی زووم واسیطهسیله کئچیردیگی بریفینقده آغ ائو موخبیرلرینین سواللارینی جاوابلاندیریب.
آمریکادا مودور ۱۰ ایشچینی اؤلدوردو
بیر ماغازالار زینجیری مودورونون ایشچیلره آتیش ائتمهسی نتیجهسینده ان آز ۱۰ نفرین اؤلدوگو آچیقلاندی


text:
ماراغالی شاعر «غلامرضا آزادی» حیاتا گؤز یومدو!
الیمیزه چاتان خبر اساسیند تاسفله بوگون آبان آیینین ۲۱ ماراغا شهرینین «داش غلام مراغی» تخلصلی ساتیریک شاعری «غلامرضا آزادی» ۹۲ یاشیندا حیاتا گؤز یومموشدور.
«غلامرضا آزادی» ماراغا شهرینین یاشلی و ادبی جمعیتینده حؤرمت بسلهنیلن شاعرلریندن اولموش، اثرلرینین بیر چوخو فارس دیلینده اولماغینا رغما، آذربایجان دیلینده ده ساتیریک اثرلری دؤورو مطبوعات و ادبی محفللردi اوزون ایللر یاییلمیشدیر.
اوستاد «غلامرضا آزادی»دن بیر شعر مجموعهسی چاپ اولوب، آنجاق بیر چوخ اثرلری او جملهدن: ساتیریک شعر مجموعهلری و مختلف سیاسی و اجتماعی حادثهلرله باغلی خاطرهلری هله ده ایشیق اوزو گؤرمهییبدیر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی «داش غلام مراغی»نین ایتگیسینی مؤحترم عائیله و قوهو اقرباسینا، ماراغا شهرینین ادبی جمعیتینه باش ساغلیغی وئریر و مرحومون خاطیرهسینی عزیزلهییر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۲۱ آبان ۱۳۹۶


text:
نوروز ۱۴۰۱ عرفهسینده، تورکجه، کوردجه وعربجه ششرنگین ایشه باشلادیغینی بیلدیریریک
بو اورتاق آجی،
هئچ بیر زامان آیری آیری،
ساغالماز!
ششرنگ، ۱ فروردین ۱۴۰۱دن اعتیبارن بوتون خبرلر، اؤیرتیم بیلگیلری و ویدیولارینی ۴ دیلده -تورکجه، عربجه، کوردجه و فارسجا- یارادیب، یایینلایاجاقدیر. اینگیلیزجهنین هله ده بینالخالق فعالیتلریمیزده قوللانیلاجاغی و فارسجانین اورتاق دیلیمیز اولاراق قالماسی آیدیندیر.
بیر چوخ عاییله، بو توپلوما عایید شخصلر، متخصیصلر و جنسی یؤنلیم، جینسیتی کیملیک، جینسیتی ایفاده و جینسی گؤستَریجیلره دایالی آیریسئچکیلیکلرین قالدیریلماسینی دستکلهین شخصلرین سواللارینی اورتایا قویماق اوچون بیزه و باشقا قایناقلارا اوز گتیرمهسی، بیزیم اوچون اؤنملی بیر گرکلیلیغی اورتایا چیخارتدی:
بو بیلگیلره احتیاجی اولان اَن اوزاق بؤلگهلرده یاشایان و توپلومون فرقیلی کسیملرینه عایید اولان و ایللا فارس دیللی اولمایان شخصلره بیلگی وئرمک و عمومی بیلینج یاراتماق اوچون اورتاق دیلین اولماماسی.
بیرچوخ هموسکسوال، بیسکسوال و ترنس یئنییئتمهنین حیاتی اونلارین جینسی یؤنلیم و کیملیکلرینین عاییلهلری طرفیندن قبول ائدیلمهسینه باغلیدیر. عاییلهلرین بو مسالهنی قبول ائتمهلری ایسه بیزیم بوعاییلهلرله بیرباشا اؤز آنا دیللری ایله ایرتیباط قورامادیغیمز سورهجه گرچکلشمهیجکدیر.
بو گرکلیلیک سایهسینده، ائتنیکی قوروپلارا عایید اولماق، علیللیغی اولان و یا سؤمورولن صینیفلارا عایید اولماق نتیجهسینده نئچه قات آیریسئچکیلیکلره معروض قالان ششرنگ چالیشانلاری، نئچه دیللی سوسیال شبکهلر یاراتماق ایدهسینی دوشونوب، دارتیشیب و بیر ائیتیم سورهسی، دنمه/یانیلما و بیزی تعقیب ائدن توپلولوغون فیکیرلرینی آلدیقدان سونرا، بو ایدهنی بو گوندن اعتیبارن تورکجه، کوردجه و عربجه اینستاگرام صحیفهلری واسیطهسی ایله و ششرنگ اینترنت صحیفهسینده بنزر بؤلوملرله حیاتا کئچیرمکدهلر.
بو ایلک دفعهدیر کی اینسان حاقلاری ساحهسینده چالیشان بیر ان.جی.او (اونو دا لِگِبِتِآی توپلومونا عایید بیر قوروم)، سوسیال آیریسئچکیلیغین ایچ ایچه اولدوغونو آنلاییب، فارسجانین یانیندا باشقا دیللرده ده گلیشمه و بیلینجلندیرمه پنجرهسی آچیب و آیریسئچکیلیغا و باسقییا معروض قالان فرقیلی گوروپلارین آراسیندا سوسیال بیرلیک و اِمپاتینی رکلام ائدیب و اونون یایقینلاشماسی اوچون چالیشماقدادیر.
بوندان سونرا هئچ بیر تورک آنا سواللارینی بیزه فارسجا گؤندرمک زوروندا دئییل، هئچ بیر کورد آتا اوشاغینی آنلاماق اوچون فارسجا ویدیولارا قولاق آسماق زوروندا قالمایاجاق و هئچ بیر عرب آنا و یا باجی بیزیم پایلاشیملاری فارسجا اوخوماسی گرکمیر. بئلهلیکله دواملی اولاراق گؤرمزدن گلینن لِگِبِتِآی توپلولوغونا عایید فارس اولمایان شخصلرین بیر چوخونون عاییدیت و وارلیق حیسی بیزه یئنیدن قاییداجاق.
بو بؤیوک پروقرامی باشاریلی بیر شکیلده قاباغا آپارماق اوچون، سیزین دواملی و شفقتلی کمهلیغینیزا، قاتیلیمینیزا و فیکیرلرینیزه احتیاجیمیز وار. اؤز آنا دیلینیزده حیسلرینیزی و احتیاجلارینیزی داها یاخشی ایفاده ائدن سیزین هامینیزا. دیل ائولری ایللا فارسجا اولمایان هرکسه. بیز ششرنگین ائتینیکی گوروپ یولداشلاری، بوتون دیلداشلاریمیزی بیزه خبر و یا ماراخلاندیغینیز یازیلارین چئویریسینی گؤندرماغا دعوت ائدیریک. بیزه فرقیلی دیللرده مدنیت یاراتماغین یانیندا جینسی و جینسیتی عدالت ایله ایلگیلی قونولاردا دا تورکجه کوردجه و عربجه دیللرینده زنگین بیر آرشیو یاراتمامیزا کمهلیق ائدین.
بیز بوتون اؤتکیلشدیریلمیش، آیریسئچکیلیغا معروض بوراخیلمیش و سیتم آلتیندا یاشایانلارین دایانیشماسی اوچون، برابرلیک و گوج ایله ثروتین برابر بیر شکیلده داغیتیلماسی سلوقانی ایله هرکس اوچون ساحهیه گلمیشیک. بیز بو دایانیشمانی دموکراسی و جینسی-جینسیتی آزینلیقلار توپلولوغونون اوستوندهکی باسقینین قالدیریلماسینین ایلک شرطی اولاراق بیلیریک. بو یولدا باشاری الده ائتمک اوچون الیمیزی سیزه اوزادیریق.
ششرنگه اؤز آنا دیلینیزده گلین. اونون ایچریکینی گلیشتیرمهیه چالیشین و هر زامانکی کیمین ششرنگی اؤزونوزدن بیلین. اساس جریان مدیالاریندان کئچمیشدن داها چوخ بو فرقیلی سسلرین یاییلماسینا کمهلیق ائتمهلرینی ایستهییریک و اینسان حاقلاری تشکیلاتلاریندان و فارس اولمایان ائتنیکلره عایید اولان مدیالاردان بیزیم سسیمیزی یانسیتمالارینی ایستهییریک. بیز آرتیق اؤز دیلیمیزده موجادیله ساحهسینده وار اولدوغوموزا گؤره، اؤز دیلیمیزده مدیالار طرفیندن دستکلنمک ایستهییریک.
ششرنگ ۱۲ ایله یاخیندیر بیلینجلندیرمه، عدالت اوداخلی سؤیلمین یاییلماسی، سوسیال آیریسئچکیلیکلره و ایرانلی لِگِبِتِآیلارا (هموسکسوال، بیسکسوال، ترنسجندر) اولان نفرت سؤیلمینه قارشی اورقانیزه بیر شکیلده موجادیله ائدیب، چالیشماقدادیر.
بیز اینانیریق، گلجکدهکی دییشیکلیکلرده ایرانلی لِگِبِتِآیلارین ایستکلرینین دامقاسی واردیر. بو ایستکلر هر هانسی بیر دیلده و بو توپراغین هر هانسی بیر نقطهسینده باغیریلمالیدیر.
یاشاسین اؤزگورلوک، یاشاسین دایانیشما
ششرنگ (ایرانلی لزبینلر و ترنسجندرلر شبکهسی)
۱۷ مارس ۲۰۲۲ (۲۶ اسفند ۱۴۰۰)
ششرنگین تورکجه، کوردجه و عربجه صحیفه آدرسلری:
https://www.instagram.com/6rangiran_Turk
https://www.instagram.com/6rangiran_Kurd


text:
۱۹۲۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۲۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز ایگیرمی ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ دسامبر - آذربایجان شوروی داغلیق قاراباغ موختار ولایتی مرکزی ایجراییّه کومیتهسی سئچیلیب.
- ۶ دسامبر - کانادادا ایلک دفعه خستهلرین مۆعالیجهسینه انسولین ایشلنمیشدیر.
- ۶ دسامبر - آتاتۆرک٬ آنکارادا گؤروشدوگو حاکیمیّتی-میلّیه و یئنیگۆن قزئتلرینین مۆخابیرهلرینه٬ خلق فیرقهسینی قۇراجاغینی آچیقلادی.
- ۴ نوْوامبر - اینگیلیس مصرشوناسلار فیرعون تۇتانخامونون سردابهسینی آشکار ائتمیشلر.
- ۴ دسامبر - هوْوارد کارتِر فیرعوْن تۇتانخاموْناۇن مزارینی زیارت ائتمک اۆچون خالقا ایجازه وئرمیشدیر.
- ۳۱ اوْکتوبر - بنیتو موسولینی ایتالیانین باش ناظیری سئچیلدی.
- ۳۰ دسامبر - شوروی ده ایلک سوْوئتلر قۇرولتایی کئچیریلیب. سوْوئت سوْسیالیست جومهوریلری اتفاقی تاسیس ائدیلیب.
- ۲۹ نوْوامبر - توتانخامونون مومیاییسینین آردیندان اوْنون واریداتی دا آشکار ائدیلمیشدیر.
- ۲۹ اوْکتوبر - ایتالیا شاهی ۳-جو ویکتور امانوئل بنیتو موسولینینی حوکومت باشچیسی تعیین ائتدی.
- ۲۸ فوریه - میصر٬ بیرلشمیش شاهلیقدان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۲۱ سپتامبر - آمریکا رئیسجومهورو وارن جی. هاردینق فیلیسطینده یهودی دؤولتی یارادیلماسی ایدیعاسینی دستکلهمیشدیر.
- ۲۰ نوْوامبر - لوزان کونفرانسی ایشه باشلامیشدیر.
- ۲۰ دسامبر - شوروی سوسیالیست جومهوریتی ایتّیفاقی آدی آلتیندا ۱۴ دؤولت بیرلشمیشدیر.
- ۲ نوْوامبر - ملا نصرالدین ژۇرنالی فعالیتینی برپا ائتمیشدیر.
- ۲ سپتامبر - فورد کارخانالاریندا ایشه مست گلمک قاداغان ائدیلیر.
- ۲ ژانویه - آنکارادا تۆرکیه ایله اوکراین شوروی جومهوریتی آراسیندا آنلاشما ایمضالاندی.
- ۱۷ نوْوامبر - سیبیری شوروینین ترکیبینه قاتیلمیشدیر.
- ۱۷ نوْوامبر - سوْنونجو عثمانلی سۇلطانی ایستانبولدان گئتمیشدیر.
- ۱۷ سپتامبر - برلینده دونیادا ایلک دفعه سسلی فیلمین ایجتیماعی نوماییشی کئچیریلمیشدیر.
- ۱۴ نوْوامبر - بیبیسی بؤیوک بریتانیا رادیو یاییمینا باشلامیشدیر. یاییما گؤره مۆجوّیز ایسه ۱۹۲۳-جۆ ایل ژانویهنین ۱۸۰ده وئریلمیشدیر.
- ۱ نوْوامبر - تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین قراری ایله ۶۲۳ ایل تاریخی اوْلان عثمانلی ایمپراتورلوغونون مؤوجودلوغونا سوْن قوْیولموشدور. سوْنونجو عثمانلی حؤکمداری آلتی محمد تاختدان ائندیریلمیشدیر.


text:
۱۹۶۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ آقوست - ۲۰۱۶ ایلینده ادبیات نوبل اؤدولونو قازان موغنّی روبرت زیمرمن آدینی دَییشرک باب دیلن کیمی تانینماغا باشلادی.
- ۸ اوْکتوبر - الجزاییر بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو اوْلموشدور.
- ۶ آقوست - جامائیکا بویوک بریتانیادان موستقیللیک الده ائتدی.
- ۵ دسامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی ایتیفاقی آرام اوقیانوس حؤوزهسینین بیرگه ایستیفادهسینه قرار وئرمیشلر.
- ۵ جولای - الجزاییر٬ فرانسهدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۵ آقوست - نئلسون ماندئلا حبس ائدیلمیش و ۱۹۹۰-جی ایله کیمی آزاد ائدیلمهمیشدیر.
- ۵ اوْکتوبر - بیتلس قروپونون ایلک آلبومو اولان "لاو می دو" ساتیشا چیخاریلمیشدیر.
- ۳۱ آقوست - ترینیداد و توباقو موستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۳ ژانویه - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۲۹ نوْوامبر - فرانسه و بؤیوک بریتانیا سسدنسۆرعتلی مۆلکی طیّاره (کونکورد) ایستحصال ائتمک بارهده مۆقاویله ایمضالامیشلار.
- ۲۸ اوْکتوبر - کوبا بوحرانی: نیکیتا خروششوو کوبادا شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینی اعلان ائتدی.
- ۲۶ اوْکتوبر - آمریکانین تورکیهدهکی هستهای سیلاحینی چیخارماسی شرطیله خروششوو کوباداکی شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینه راضیلاشدی و کوبا بوحرانی سوْنا چاتدی.
- ۲۵ سپتامبر - الجزایر خالق دموکراتیک جومهوریتی اعلان ائدیلیر
- ۲۵ اوْکتوبر - کاریب بوحرانی: آمریکانین بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینداکی سفیری آدلای ایستیونسون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی ایجلاسیندا کوبادا یرلشمیش شوروی راکتلرینین فضادان چکیلمیش شکیللرینی نوماییش ائتدیردی.
- ۲۲ اوْکتوبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رئیسجومهورو جان اف کندی کوبادا شوروی آتوم باشلیقلاری اولدوغونو آچیقلامیشدیر و کاریب بوحرانینین قیزغین واختیندا کندی کوبایا قارشی ایقتیصادی تحریم قویماغی تکلیف ائتمیشدیر.
- ۱۸ مارس - الجزاییر باغیمسیزلیق ساواشی: فرانسه الجزاییرلی مۆقاویمتچیلرله آنلاشدی.
- ۱۳ سپتامبر - آلبانی ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتیندان چیخمیشدیر.


text:
زینب سلیمانینین لبلانلی قیزلارا ائولنمک اوچون وئردیگی 2 میلیون دلارلیق هدیهسی
ایران وایر- بیر سیرا لبنانلی ژورنالیست سوسیال مئدیادا اینقیلاب کئشیکچیلرینین قودس قوهلرینین کئچمیش کوماندانی قاسم سلیمانینین قیزی زینب سلیمانینین لبنانلی قیزلارین ائولنمهسینه یاردیم ائتمک اوچون ۲ میلیون دلار آییردیغی سندی یاییبلار.
تانینمیش لبنانلی ژورنالیست ماریا معلوف سندی توییتر صفحهسینده یئرلشدیریب و یازیب: ایرانلیلار آجلیقدان اؤلور، قاسم سلیمانینین قیزی زینب ایسه لبناندا مووقتی نیکاحی تشویق ائتمک اوچون ۲ میلیون دلار باغیشلاییر.
سندده گؤستریلن مبلغین ایستیفادهسی بارهده دئییلیر: “پروقرام گنج قیزلاری دستکلهمک اوچون نظرده توتولوب، ایلک دفعه ائولننلر اوچون ۱۰۰۰ آمریکا دلاری، ایکینجی نیکاحلار اوچون ایسه ۴۰۰ آمریکا دلاری وئریلیر.”
سندین باشقا بیر حیصهسینده قئید اولونور کی، باشوورانلار بو گؤستریلن مبلغی بیرباشا حزبالله قروپونون سوسیال خیدمت ایدارهلریندن آلا بیلرلر: “بو دستک پروقرامینا بوتون نؤوع دایمی و مووقتی نیکاحلار داخیلدیر و هر بیر باشووران زینب سلیمانینین هديه پلانیندان یالنیز ایکی دفعه ایستیفاده ائده بیلر.”
زینب سلیمانی و ایسلام جمهورییتی مئدیاسی هلهلیک بو سندین یاییلماسینا تپکی وئرمهییب


text:
ایلک گؤرۆش پایېزدا / سئلین امامی (حیکایه)
پایېز فصلی اۏنون أن سئودیڲی فصیللردن ایدی. سارالېب تؤکۆلن یارپاقلاردا دۏلانماق و اۏ خېرچېلدې سسلری اۏنون اۆچۆن آیرې بیر حیسلر یارادېردې.
هر ایل گلیب کئچیردی اۏیسا کی إلناز هر ایل تک ایدی، اۏ بیرینی سئومک ایستهییردی، آما سانکې قَدَر بونا ایذین وئرمیردی…
إلناز بیرگۆن عائلهسی ایله دۏلانماق اۆچۆن کلئیبر طرفلرینه گئدیرلر؛ آبان آیېنېن أوّللری ایدی، تام فصلین لاپ گؤزل سئویملی مۆحتَشَم منظرهلی اۏلان گۆنلری’یدی. إلناز اۏرا یئتیشدیکده، چئورهنین گؤزللیکلرینه بایېلاراق، هَمَن گئدیب اۏرانې گزمَک و شکیل چکمَک پئشینده ایدی کی، آناسې اۏنا سسلَنیب “چۏخ اوزاقلاشماها” دئدی.
– نیگران قالما آنا بیرآزدان گلهرم –دئدی.
إلناز قاچاراق، اۏرمانا سارې گئدیردی. یارپاقلار آیاغېنېن آلتېندا خېرچ-خېرچ إلهییب تام سئودیڲی کیمی، گؤرۆنتۆلر إله چکیجی ایدی کی، إلناز اۏنلاردا محو اۏلموش کیمی، اؤنجه ایزلهییب سۏنرا فۏتۏ چکمهڲه باشلادې، یۆزه یاخېن فۏتو چکیب سۏنرا باشا دۆشدۆ کی بیر ساعات دېر کی اۏردادې؛هَمَن عائله یانېنا قایېتماغې گرهکیردی، تام دؤنۆب قایېدارکن گؤردۆ کی بیر گنج ألینده دۆربین بونون شکلین چکمکده دیر. إلناز اۏغلانا سارې گئدیب دئدی:
– نهایش گؤرۆرسن؟
جاوان اۏغلان سلام وئریب دئدی:
– چۏخ باغېشلا، بیلیرم کی شکیل چکمک اۆچۆن،سندن ایذن آلماغېم گرهکیردی، آما قارشېمدا إله گؤزل بیر گؤرۆنتۆلۆ دۏغا و اۏندا محو اۏلونموش بیر گؤزل قېز وارې’یدې کی بو سوژهنی ألدن وئره بیلمزدیم.
إلناز اؤزۆنۆ توتوب دئدی:
– آما گـَرهکیر کی اۏنلارا باخام، بَڲَنمهسم، سیلهجکسَن.
اۏغلان دا قبول إلهدی. إلناز یاخېنا گلیب دۆربین’له بیر بالاجا باخېب، اۆرهڲینده دئدی: “آمان آللاهېم من سالان شکیللر هارا بو هارا”، إلناز اۏغلانا سارې دؤنۆب دئدی:
– تامام سۏرون یۏخ قالا بیلر.
اۏغلان گۆلۆمسهییب دئدی:
– تشککۆر إلهییرم، منی آرازام.
آغزېندان سیز هله چېخمامېش، إلناز دا دئدی:
– من ده إلنازام
– سیزین’له تانېش اۏلدوغومدان سئویندیم…
إلناز دئدی:
– گئتمهلییَم.
آردې’یجا آراز دئدی:
– من فۏتۏ سرگیسی آچاجاغام سیزین ده چکدیڲینیز شکیللری گؤرمَک ایستهییرم.
إلناز چۏخ إتکیلَنمیشدی دئدی:
– سۏنرا باخارېق ایندی ایسه گئتمهلییَم.
آراز دئدی:
-لۆطفن منیم نؤمرهمی یاز، داها سۏنرا سنی هاردان تاپا بیلهرم کی…!
إلناز دئدی:
-یاز، دۏققوز یۆز اۏندؤرد….


text:
اویان نیوز: فرانسا سلاحلی قوهلری حربی تییارهلرین مالینین شیمال-شرقینده یاراقلیلارین مؤقعلرینی آتشه توتدوغونو بیلدیریب. هوجوم فرانسا پرئزیدئنتی فرانسوا هوللاندین مالییه سفریندن بیر گون سونرا کئچیریلیب.
فرانسا سلاحلی قوهلرینین رسمیلری الجزایر سرهددینه یاخین کیدال و کئسسالیت رئگیونلاریندا گئجه کئچیریلهن هاوا رئیدلرینین عصیانچیلارین تلیم و مادی-تئکنیکی تجهیزات مرکزلرینی هدف آلدیغینی بیلدیریب.
شنبه گونو فرانسا پرئزیدئنتی فرانسوا هوللاند مالییه سفری زامانی تئرروریزمین قارشیسینین کسیلدیی، لاکین هله ده مغلوب ائدیلمدیینی دئییب.
مالینین کئچید دؤورونون پرئزیدئنتی دیونکونوندا تراورئ ایله بیرگه دایانان فرانسا پرئزیدئنتی اؤلکهسینین مالیده حادثهلره موداخیله ائتمک و مالی اوردوسونا ایسلامچی یاراقلیلارین ایستینادگاهلاریندان چیخاریلماسیندا کؤمک ائتمک کیمی بیر وظیفهسی اولدوغونو دئییب.
قایناق آمریکا سسی


text:
تورکیهنین صادراتی آرتاراق داوام ائدیر
"اکتبر آییندا صادراتیمیز اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۳ آرتاراق ۲۱،۳ میلیارد دلار اولاراق گئرچکلشدی"
تورکیهنین اکتبر آییندا صادراتی بیر اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۳ آرتاراق ۲۱،۳ میلیارد دلار اولدو.
تیجارت باخانی محمد موش، ایستانبولدا تورکیه صادراتچیلار مجلیسینده ۲۰۲۲.جی ایلین اکتبر آیی خاریجی تیجارت بیلگیلرینی آچیقلادی.
تیجارت باخانی موش،
"اکتبر آییندا صادراتیمیز اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۳ آرتاراق ۲۱،۳ میلیارد دلار اولاراق گئرچکلشدی" دئدی.
تیجارت باخانی،
"اوکراینا-روسیا ساواشی و ۲۴ فوریهده باشلایان انرژی بحرانی کیمی یئنی پروبلئملره باخمایاراق، اقتصادیمیزداکی بو گوجلو حرکت ۲۰۲۲.جی ایلده ده داوام ائدیر و بو ایلین بیرینجی یاریسیندا اورتالاما ۷،۵% آرتیش قید ائتدی. آرتیشین تخمیناً یاریسینین صادرات قایناقلی اولماسی و بئلهلیکله صادراتین بؤیومهنین لوکوموتیوی اولماغا داوام ائتمهسی بیزلری سئویندیریر. بوتون اولومسوزلوقلارا باخمایاراق، ۲۰۲۱.جی ایلده ۵۷% آرتیشلا ۵۵،۶ میلیارد دلار اولان خیدمت صادراتیمیز، بو ایلین ۸ آییندا دا ۶۶% آرتاراق ۵۲،۵ میلیارد دلارا یاخینلاشمیشدیر" ایفادهسینی ایشلتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه اقتصادی بؤیومهیه داوام ائدیر
داخلی ناخالص اۆرهتیم ۲۰۲۲.جی ایلین اوچونجو دؤرددهبیرینده اؤنجهکی ایلین عینی دؤرددهبیرینه گؤره یۆزده ۳،۹ آرتدی
تورکیهنین اکتبر آیی صادراتیندا آرتیش
عمومی تیجارت سیستمی چرچیوهسینده صادرات گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۳ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۲۸ میلیون دلارا چاتدی


text:
شؤیله بیر جۆمله قورالئم: “عۇثمانئن آراباسئندان داحا گۆزلینی می بولاجاقلار؛ هرکس اۇنو چۇق بگنیر.” بو جۆملەده هرکسین بگندیگی شەی عۇثمان مئدئر؛ یۇقسا عۇثمانئن آراباسئ مئ؟ آصلئندا بو سۇرونون سۇرولماسئ بیله عابثتیر. زیرا بو جۆملەدن عۇثمانئن آراباسئنئن بگنیلدیگی آچئقچا آنلاشئلماقتادئر. بلکی عۇثمانئ دا هرکس بگنییۇر اۇلابیلیر، آنجاق بللی کی آنلاتئلماق ایستنن اۇ دگیلدیر.
تۆرکچەمیزده بلیرتیلی ایسیم تاملاماسئ اۇلاراق بیلینن وه هر دیلده عاینئ شکیلده قوللانئلان بو ایفاده طارزئندا، قۇنو تاملایان دگیل تاملاناندئر. “عۇثمانئن آراباسئ” ایسیم تاملاماسئندا دا قۇنو عۇثمان دگیل، آرابادئر. “عۇثمانئن” کلیمەسی سادەجه هرحانگی بیر آرابادان دگیل، اؤزل بیر آرابادان باحثەدیلدیگینی گؤسترمک ایچین یاعنی ایفادەیی “تاملاماق” ایچین قوللانئلمئشتئر.
ایشته “آللاهئن کیتابئنئ” اۇقورکن ده بو باسیط ایفاده شکلینه دیققات أتمەمیز گرکیر:
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾ (سورة آل عمران)
آللاهئن دینیندن باشقا بیر دین می آرئیۇرلار؟ اۇیسا گؤکلرده وه یرده کیم وارسا، ایستەیەرک وەیا ایستەمەیەرک “اۇنا” تسلیم اۇلموشتور. حالبوکی “اۇنا” دؤندۆرۆلەجکلردیر. (آلی عیمران سورەسی؛ 83)
آیت “آللاهئن دینیندن” باحثەدییۇر وه دوامئنداکی جۆملەده ضامیر قوللانئلاراق «اۇنا تسلیم اۇلموشتور» ایفادەسینه یر وریلییۇر. آصلئندا مۆداحاله أدیلمەدیگی تاقدیرده هر اۇقویان “اۇ” ضامیرینین آللاها دگیل، “آللاهئن دینینه” گیتتیگینی گؤرەبیلەجککن، مئال «اۇنا تسلیم اۇلموشتور» شکلینده یازئلئرسا، آنلام بیر آندا دگیشییۇر. گرچکته تسلیم اۇلونان، “آللاهئن دینی” ایکن “اۇنا” شکلینده یازئلئنجا ضامیر “آللاهئ” گؤستریر حاله گلییوُر. پکی آللاها تسلیم اۇلان، ذاتن “آللاهئن دینینه” تسلیم اۇلموش اۇلماز مئ؟ بو آیتته هر ایکی شکیلده ده یازئلسا نه فارق أدر؟ بلکی ایلک باقئشتا بیر شەی فارق أتمز؛ آنجاق آرالارئندا موطلاقا اینجه ده اۇلسا بیر فارق اۇلمالئدئر. اۇ حالده بو سۇرولارا جواب آرامایا چالئشالئم:
1- گؤکلرده وه یرده هر کیم وارسا، ایستەیەرک وەیا ایستەمەیەرک “آللاها” دگیل ده، “آللاهئن دینینه” تسلیم اۇلموش ایسه، اۇ زامان “آللاهئن دینینین” تۆم کائیناتتا گچرلی بیر قانون، بیر سیستم اۇلدوغونو آنلامامئز ایستنییۇر اۇلمالئدئر.
2- آیتین دوامئ قۇنونون “آللاها تسلیم اۇلماق” دییه آنلاشئلامایاجاغئنئ دا تەیید أتمکتەدیر: “اۇیسا گؤکلرده وه یرده کیم وارسا، ایستەیەرک وەیا ایستەمەیەرک اۇنا تسلیم اۇلموشتور.” آیتتەکی “ایستەمەیەرک” قئسمئ، “آللاها تسلیمیتله” اؤرتۆشمەمکتەدیر. زیرا آللاها تسلیم اوُلماقتان، هرحالده آللاهئن بویروق وه یاساقلارئنا اویماق آنلاشئلاجاقتئر. پکی آللاهئن بویروقلارئنا “ایستەمەیەرک” تسلیم اۇلماق ناسئل اۇلویۇر؟ آللاه قوللارئنئ بویروقلارئنا تسلیم اۇلمایا زۇرلویۇر مو؟ آیتته، “گؤکلرده وه یرده کیم وارسا” ایفادەسینده ده گؤرۆلدۆگۆ اۆزره، عاقئللئ وارلئقلارئ ایچرن بیر عیباره قوللانئلمئش. (اۇریژینال متیندەکی عاقئللئ وه عاقئلسئز وارلئقلارئن بیر آرادا ذیکرەدیلدیگی جۆملەلرده قوللانئلان “مَن” باغلاجئ ایله)
دۇلایئسئیلا عاقئللئ وارلئقلارئ یاعنی ایرادەسی ایله آللاهئن بویروغونا تسلیم اۇلماما اؤزگۆرلۆگۆنه صاحیب وارلئقلارئ دا ایچرن بیر قۇنو حاکیمدیر. اۇیسا بیز آللاهئن بو وارلئقلارئ بویروقلارئنا اویمایا زۇرلامادئغئنئ، هم آیتلریندن هم ده یاشایاراق گؤرۆیۇروز، بیلییۇروز. (حاتتا فوصصیلت سورەسینین 11-نجی آیتینه گؤره بیزیم عاقئلسئز دەدیگیمیز وارلئقلار دا “ایستەیەرک” تسلیم اۇلموشلاردئر. یاعنی اۇنلار ایچین ده آللاهئن سیستمینین قوصورسوز اۇلاجاغئنا دائیر گۆوندن باحثەدیلەبیلیر.)
3- قۇنوموز اۇلان آلی عیمران سورەسی 83-نجۆ آیتته گچن ضامیر، “اۇنا” شکلینده دگیل ده، “اۇنا” بیچیمینده مئاللندیریلیرسه، آصلئندا راببیمیزین “دین قاورامئنئ“ تاعریف أتتیگی گؤرۆلەجکتیر. یاعنی آللاهئن تۆم أورنه قۇیدوغو وه هر آن هر شەیین ایستەر ایستەمز تۆم قوراللارئنا اویاراق ایچینده یاشادئغئ “سیستمدن” باحثەدیلدیگی، قۇلایجا آنلاشئلاجاقتئر. ایشته آنجاق بو آنلاشئلئرسا دوامئنداکی 85-نجی آیتته یینه دیندن باحثەدیلەرک “ایسلام” کلیمەسینین قوللانئلدئغئ فارق أدیلەبیلمکته وه آللاهئن کائیناتا قۇیدوغو سیستمله ایلیشکیسی قورولابیلمکتەدیر. یاعنی: “آللاهئن کائیناتا قۇیدوغو دۆزن /سیستم نه ایسه، ایسلام دا اۇدور” دەنیلمکتەدیر. “آللاهئن یاراتتئغئ ایله ایندیردیگی آیتلر” عاینئ سیستمی آنلاتئر، عاینئ سیستمه گؤره چالئشئرلار.
ایسلام بو یۆزدن آللاهئن تک دینیدیر.
أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾ قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿۸۴﴾ وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ﴿۸۵﴾ (سورة آل عمران)
“آللاهئن دینیندن باشقا بیر دین می آرئیۇرلار؟ اۇیسا گؤکلرده وه یرده کیم وارسا، ایستەیەرک وەیا ایستەمەیەرک اۇنا تسلیم اۇلموشتور. حالبوکی “اۇنا” دؤندۆرۆلەجکلردیر.” ده کی: “بیز آللاها ایناندئق وه گۆوندیک. بیزه ایندیریلنه، ایبراهیمه، ایسماعیله، ایسحاقا، یاعقوبا وه تۇرونلارئنا ایندیریلنه، موسایا وه عیسایا وریلنه؛ نبیلره کندی راببی طارافئندان نه وریلمیشسه حپسینه ایناندئق. هیچبیرینی دیگریندن آیئرمایئز. بیز “اۇنا” (تۆم نبیلره ایندیریلنه) تسلیم اۇلموش کیمسەلریز. کیم ایسلامدان باشقا بیر دین آرایئشئنا گیررسه آصلا قابول أدیلمز. اۇ، آحیرتته قایبەدنلردن اۇلاجاقتئر.” (آلی عیمران سورەسی؛ 85-83)
یوقارئداکی 84-نجۆ آیتته گچن “بیز اۇنا تسلیم اۇلموش کیمسەلریز” ایفادەسینین اوُریژینالی “نَحنُ لَهُ مُسلِمُونَ” شکلیندەدیر. بوراداکی “لَهُ” کلیمەسیندەکی “ەُ” ضامیری ده آیتته باحثەدیلن “تۆم نبیلره ایندیریلن واحیە” (“مَا أُنزِلَ عَلَی” ایفادەسینه) گؤندریلەبیلملیدیر. زیرا هم گرامر باقئمئندان ضامیرین گیدەجگی أن یاقئن مرجیعی اوُدور، هم ده آیتین دوامئندا آدئ قوُنولان سیستم یاعنی “ایسلام” دا اوُدور. بونو آیتیمیزین مۆتشابیهی اوُلان شو آیتلرده داحا آچئق بیر شکیلده گؤرمکتەییز.
وَقَالُوا كُونُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۱۳۵﴾ قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿۱۳۶﴾ (سورة البقرة)
(بیر طاراف:) “دۇغرو یۇلا گلمک ایچین یاهودی اۇلمالئسئنئز.” (دیگری:) “حئریستیان اۇلمالئسئنئز!” دەدیلر. ده کی: “حایئر، ایبراهیمین دوُسدوُغرو شریعاتئنا اویمالئسئنئز! اۇ مۆشریکلردن دگیلدی.” سیز شؤیله سؤیلەیین: “بیز آللاها اینانئپ گۆوندیک؛ بیزه ایندیریلنه، ایبراهیمه، ایسماعیله، ایسحاقا، یاعقوبا وه تۇرونلارئنا ایندیریلنه، موسایا وه عیسایا وریلنه، کندی راببی طارافئندان نبیلره وریلنه ایناندئق. هیچبیرینی دیگریندن آیئرمایئز و بیز اۇنا تسلیم اۇلموش کیمسەلریز.” ( باقارا سورەسی؛ 136-135)
بو آیتلرده آچئقچا یاهودی وه حئریستیانلارا وریلنین، دیگر نبیلره وریلندن فارقلئ اۇلمادئغئ اۇرتایا قۇنماقتادئر. یاعنی واحیین ایچریک اۇلاراق تک بیر واحی اۇلدوغو وورغوسو آیت بۇیونجا حاکیمدیر. حاتتا نبیلر سایئلاراق ایندیریلنلردن باحثەدیلدیکتن سوُنرا آیرئجا بیر کز داحا “کندی راببی طارافئندان نبیلره وریلنە” (وَمَا اوُتِیَ النَّبِیُّونَ مِن رَبّهِم) دییه آچئقلاما گتیریلمکتەدیر. اۇ حالده بو ایفادەنین باشئنداکی “واو” دا “یاعنی” آنلامئندا دۆشۆنۆلەبیلیر. اؤزتله بو آیتین سۇنونداکی “بیز اۇنا تسلیم اۇلموش کیمسەلریز” ایفادەسیندەکی “اۇ” ضامیری ده اؤنجەلیکله “واحیه” گیدییۇر اۇلمالئدئر.
دۇلایئسئیلا آنا آیتیمیز اۇلان آلی عیمران 84-نجۆ آیتته ده ضامیر، واحیی وه دۇلایئسئیلا “آللاهئن ایندیردیگی سیستمی” گؤسترییۇر اۇلمالئدئر. زیرا 83-نجۆ آیتین ده دلالتییله تسلیم اۇلونان آللاهئن قۇیدوغو سیستم یاعنی “آللاهئن دینیدیر“.
تسلیمیتین، آللاهئن دینینه دگیل ده، دۇغرودان “آللاها” عاطفەدیلدیگی دورومدا ایسه، “اۇنا” قوللوق أتمک یـاعنی “اۇندان باشـقا اۇتۇریته تانئماماق” آنلامئنا گلدیگینی شو آیتته گؤرەبیلییۇروز:
أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿۱۳۳﴾ (سورة البقرة)
یاعقوبون اؤلمک اۆزره ایکن نه یاپتئغئنئ بیلییۇر موسونوز؟ اوُغوللارئنا: “بندن سۇنرا نەیه قول اۇلاجاقسئنئز؟” دییه سۇردو. اۇنلار: “سنین ایلاهئنا؛ آتالارئن ایبراهیم، ایسماعیل وه ایسحاقئن ایلاهئنا، اۇ بیر تک ایلاها قول اۇلاجاغئز. بیز ذاتن، اۇنا تسلیم اۇلموش کیمسەلریز!” دەدیلر. (باقارا سورەسی؛ 133)
بو آیتتەکی “تسلیمیت” سادەجە “آللاها قوللوق أتمکلە” ایلیشکیلندیریلمیش. زیرا سادەجە آللاها قوللوق أدن بیری اۇنا وە دۇلایئسئیلا اۇنون قۇیدوغو سیستمە (دینە) تسلیم اۇلموش دەمکتیر. آنجاق بورادا “ایستەمەیەرک قوللوق” یاعنی “زۇرونلو قوللوق” سؤز قۇنوسو أدیلمەمیش، سادەجە ایستەیەرک یاپئلان تسلیمیت یاعنی “گؤنۆللۆ قوللوغا” وورغو یاپئلمئشتئر.
اۇ حالدە “آللاهئن دینینە” یاعنی قوردوغو سیستمە تسلیم اۇلماقتان باحثەدرکن ایستنسە دە ایستنمەسە دە بونون یاپئلدئغئنئ، چۆنکۆ تۆم کائیناتئن بیر پارچاسئ اۇلدوغوموزو، “آللاها” تسلیم اۇلماق اۇلان سادەجە “اۇنا” قوللوغو ایسە، ایستەیەرک سچمەمیزین شارط اۇلدوغونو سؤیلەیەبیلیریز.
آللاها تسلیم اۇلمانئن، قوللوغو سادەجە اۇنا حاص قئلمایا یاعنی ایستەیەرک تسلیم اۇلمایا ایشارت أتتیگینی، حاج سورەسینین 34-نجۆ آیتیندە قوربان أدیلن حایوانلارئن اۆزرینە آللاهئن آدئنئن آنئلماسئ باغلامئندا، داحا آچئق بیر بیچیمدە گؤرمک دە مۆمکۆندۆر.
ذاتن “آللاهئن دینی” تاملاماسئ قورئاندا گچتیگی دیگر ایکی آیتتە دە آللاهئن قۇیدوغو “سیستم /قانون” آنلامئنا گلمکتەدیر. بو آیتلردن ایلکی شؤیلەدیر:
الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ وَلَا تَأْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۲﴾ (سورة النور)
زینا أدن قادئنلا زینا أدن أرککتن هر بیرینە یۆز قامچئ وورون. أگر آللاها وە سۇن گۆنە اینانئیۇرسانئز، “آللاهئن دینینی” (وردیگی جزایئ) یرینە گتیریرکن اۇنلارا قارشئ یوموشامایئن. اینانئپ گۆوننلردن (مۆمینلردن) بیرطاقئمئ دا اۇنلارا یاپئلان عاذابئ گؤزلرییلە گؤرسۆن. (نور سورەسی؛ 2)
بو آیتتە دە “آللاهئن دینی” تاملاماسئ، آللاهئن قۇنو أدیلن سوچا دائیر قۇیدوغو “قانونو یاعنی جزایئ” ایفادە أتمک ایچین قوللانئلمئشتئر. یاعنی بو قانونون گنل گچر، أورنسل بیر یاسا اۇلدوغونا وورغو یاپئلماقتادئر. دۇلایئسئیلا جزایئ حاق أدن “ایستەمەسە” دە اویغولانئر. تاملامانئن گچتیگی سۇن آیت ایسە، ناصر سورەسیندەدیر:
إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ﴿۱﴾ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا ﴿۲﴾ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا ﴿۳﴾ (سورة النصر)
آللاهئن یاردئمئ گلیپ اؤنۆن آچئلدئغئندا، اینسانلارئن دالغا دالغا “آللاهئن دینینە” گیردیگینی گؤردۆگۆندە، هر شەیی گۆزل یاپتئغئندان دۇلایئ راببینە یؤنل وە باغئشلانما دیلە! چۆنکۆ اۇ کندینە یؤنلنلری (تەوبەلری) قابول أدر. (ناصر سورەسی؛ 3-1)
بورادا دا یینە آللاهئن قۇیدوغو سیستمین اۆستۆنلۆگۆنۆن قابول أدیلدیگی، نبیمیزین قازاندئغئ ینگینین آردئندان اینسانلارئن کیتلەلر حالیندە آللاهئن قۇیدوغو سیستمە داحیل اۇلدوقلارئ آچئقچا گؤرۆلمکتەدیر. تسلیمیت یرینە “داحیل اۇلماقتان” باحثەدیلمەسی مۆسلۆمان اۇلماسا دا؛ دیگر بیر دەییشلە، ایستنمەسە دە آللاهئن ایندیردیگی سۇسیال قانونون اۆستۆنلۆگۆنۆن گؤرۆلدۆگۆنۆ وە بو سببلە ترجیح أدیلدیگینی بلیرتییۇر اۇلسا گرکتیر. یاعنی قابول أتمک ایشلرینە گلمەسە دە سیستمین مۆکممل اۇلدوغونو اینکار أدەمەینلرین وارلئغئندان سؤز أتمک مۆمکۆندۆر.
قئساجاسئ هر زامان دیلە گتیردیگیمیز وە دینی “فئطرات” اۇلاراق تاعریف أدن روم سورەسینین 30-نجو آیتیندە اۇلدوغو گیبی، آلی عیمران سورەسینین 83-نجۆ آیتیندە دە دینین تۆم کائیناتتا گچرلی اۇلان یاسالار آنلامئنداکی “سیستم /دۆزن” اۇلدوغونو گؤرمەمیز گرکیر. بونو نت اۇلاراق گؤرمەدن، ایستەمەدن تسلیم اۇلمانئن نە دەمک اۇلدوغونو دا آنلامامئز مۆمکۆن دگیلدیر. زیرا ایرادەلی وارلئقلارئن ایستەمەدن دە اۇلسا تسلیم اۇلدوقلارئ سیستمین صاحیبینە، ایستەیەرک قول اۇلمالارئ زۇرونلودور.
دیگر بیر دەییشلە آللاهئ تک اۇتۇریتە قابول أتمەینلر، ایستەمەدن دە اۇلسا آللاهئن قۇیدوغو یاسالارا گؤرە یاشارلار (آللاهئن دینینە تسلیمدیرلر) آنجاق ایستەیەرک دە تسلیم اۇلماق ایچین (آللاها تسلیم اۇلماق ایچین) عاینئ یاسالارئ قۇیان طارافئندان ایندیریلن “واحیە“ اویماق گرکیر. (عیبادت)
بو سببلە آلی عیمران؛ 83-نجۆ آیتتە ایستەیەرک وەیا ایستەمەیەرک تسلیمیت سؤز قۇنوسو أدیلدیگیندە “آللاهئن دینی” ایفادەسینی، 84-نجۆ آیتتە ایسە “مۆسلیم یاعنی ایستەیەرک تسلیم اۇلابیلمک ایچین” اویولماسئ گرکن، “نبیلرە ایندیریلمیش واحیی” گؤرمکتەییز. آنجاق آصئل اؤنملی اۇلان هر ایکیسینین دە “ایسلام” اۇلدوغونو گؤرەبیلمەمیزدیر.


text:
ژاپونیا-دا تورپاق سوروشمهسی نتیجهسینده 80 ائو داغیلیب
حادثه نتیجهسینده، تخمینن 80 ائو داغیلیب، 2 نفر اؤلوب، 20 نفر ایتکین دوشوب.
اؤتن گون ژاپونیانین آتامی شهرینده تورپاق سوروشمهسی باش وئریب.
حادثه نتیجهسینده، تخمینن 80 ائو داغیلیب، 2 نفر اؤلوب، 20 نفر ایتکین دوشوب.
بو رقملرین آرتاجاغی استثنا ائدیلمیر.
تخمینن 2 کیلومتر اراضیده آختاریش عملیاتلارینا باشلانیلیب. ائولرین داغینتیلاری آلتیندان، تخمینن 19 نفر تاپیلیب.
100-300 آرالیغیندا ائولر موختلیف درجهده زده لنیب.
سوروشمهیه سبب کیمی ژاپونیانین مرکزی و دوغو بؤلگهلرینه دوشن گوجلو لئیسان یاغیشلاری گؤستریلیر.
دیگر یاندان ژاپونیانین باتی سیندا یئرلشن شیمانه بولگه رهبری سوروشمه تهلوکهسی سببیندن تخمینن 140 مین یئرلی ساکینین تخلیه ائدیلمهسی امرینی وئریب.
معلوماتا اساساً، سوروشمه تهلوکهسی بؤلگهده باشلایان لئیسان یاغیشلارلا باغلیدیر.
قئید اولونور کی، بو گون شیمانه بولگهسینین قوزیی یندهکی ایزومو شهرینده بیر ساعات عرضینده تخمینن 75 میلی متر یاغینتی دوشوب.
ایلگیلیلی خبرلر
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی
دۆزجهده ۵،۹ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئردی
زلزله اطراف شهرلرده، اؤزللیکله ایستانبول و باشکند آنکارادا حس ائدیلدی
آوروپادا یای مؤوسومونده ایستی هاوادان اؤلنلرین سایی آچیقلانیب
دونیا ساغلیق تشکیلاتینین (اوست) آوروپا مودیری هانس کلوگه آوروپادا ایستی هاوا دالغالاری ایله باغلی ایستاتیستیکلری پایلاشیب.


text:
۱۹۵۵ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللی بئشینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ سپتامبر - شوروی و آلمان دیپلوماتیک علاقهلری برپا ائتمیشلر.
- ۳ نوْوامبر - ایران سنتویا قوْشولموشدور.
- ۲۹ آوریل - گۆنئی ویئتنامدا ایچ ساواش باشلاندی.
- ۲۹ اوْکتوبر - سواستوپولدا شوروی "نوووروسسیسک" لینکورونون باتماسی نتیجهسینده ۶۰۴ نفر هلاک اولدو.
- ۲۷ آقوست - گینسین رکوردلار کیتابی بؤيوک بریتانيادا ساتیشا بوراخیلمیشدیر.
- ۲۴ فوریه - عیراق و تۆرکیه آراسیندا «باغداد پاکتی» ایمضالانیب٬ سوْنرادان بۇنا ایران٬ پاکیستان و بریتانیا دا قوْشولدو.
- ۲۲ نوْوامبر - شوروی ایلک دفعه "RDS-37" آدلی هیدروژن بوْمباسینی سێناقدان کئچیرمیشدیر.
- ۲۲ سپتامبر - بؤیوک بریتانیادا تیجاری رادیو-تلویزیون باشلانیلمیشدیر.
- ۲۱ نوْوامبر - ایران، تۆرکيه، عراق، پاکیستان و اینگیلیس "بغداد پاکتێ" تشکیلاتینی تاسیس ائتمیشلر.
- ۲۰ دسامبر - سۇدان باغیمسیزلیق اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۲ آوریل - دوکتور ژوْناس سالکین دۆزلتدیگی اۇشاق فلجی واکسنینین اثرلی اوْلدوغو آچیقلاندی.


text:
بوروم
بۇرۇم یا وینت (اینگیلیسجه: Screw، فارسجا: پیچ) ماشینقاییرمادا اَن گئنیش یاییلمیش برکیدیجی اِلمنت ساییلیر. بوروم بیر طرفدن باشلیغا، باشقا طرفدن ییوه مالیک گؤودهدن عیبارتدیر.
باشلیقلار بیرلشدیریلن حیصّهلرین بیر-بیرینه سیخیلماسینا و هابئله اوْنلارین آچارلا و یا بوروجو ایله باغلانماسینا ایمکان یارادیرلار. چوْخ ایستیفاده اوْلونان آلتی تیللی، دؤردبوجاق، سفِریک شکیللی و بوروجو اۆچون یاریغا مالیک اوْلان باشلیقلاردیر. بوروملار اوْنلارین مالیک اوْلدوقلاری ییوین پروفیللرینه گؤره ده تصنیفاتلاشدیریلیرلار. خاریجی ییولره مالیک بوروملارین هندسی پارامترلری ایزو ۴۷۵۳ :۱۹۹۹ ساییلی ایستاندارد ایله وئریلیر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- تورکجه (لاتین الیفباسی ایله) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vint»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (08 سپتامبر 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آمازون یاغیش مشهلری
موختصات: 3°09′36″S 60°01′48″W / 3.16000°S 60.03000°W
'آمازون یاغیش مشهلری' ، آمازون حؤوضه سی 'نین چوْخونو اؤرتن بیر یاغیش مشهسی دیر. گونئی آمریکادا تخمیناً بش میلیون یاریم موربّع کیلومتر لیک بیر ساحهنی اؤرتور. برزیل، پرو، کولومبیا، ونزوئلا، اکوادور، بولیوی، سورینام و فرانسه قوینیا اوْلماقلا دوققوز اؤلکهنین سرحدلری ایچریسینده اوْلور. مشهلرین ۶۰% -ی برزیل،% ۱۳-اۆ پرو سرحدلری ایچریسینده دیر. آمازون مشهلری دۆنیادا قالان یاغیش مشهلرینین یاریسیندان چوْخونو تشکیل ائدیر و دۆنیانین ان بؤیوک اوْرمانینین. آمازون مشهلری ایچریسینده ۴۰.۰۰۰ آغاج نؤعو، ۲.۰۰۰ قوش نؤعو و ممهلیلر حئیوان، ۲.۲۰۰ بالیق نؤعو ایله ۱۲۸،۸۴۳ نؤع اوْنورغاسیز حئیوان تاپیلار و بۇ سببله دۆنیا اۆزرینده ان چوْخ نؤعه صاحیب اوْلان مشهدیر.


text:
ایسلام فلسفهسی
ایسلام فلسفهسی، ایسلام دینینه منسوب شخصلر طرفیندن گئرچکلشدیریلن فلسفه فعالیتیدیر. موسلمان فلسفهسی و عربجه فلسفه اولاراق دا آدلاندیریلیر. ایسلام فلسفهسی آدلاندیرماسی یالنیز ایسلاما دایر بیر فلسفه اولاراق آیدین اولدوغوندان موباحیثهیه آچیقدیر.[۱] ایسلام دونیاسی فلسفه ایله 8. عصردن اعتیباراً سیستماتیک حالا گلن بغداد مرکزلی ترجومه حرکتی ایله تانیشمیشدیر. 3. عصرده فلوطینین رهبرلیک ائتدیگی، یئنی افلاطونچولوق آدلی فلسفی آخیمینین افلاطون و ارسطونو اوزلاشدیرما سعیلری ایسلام دونیاسینا کؤچورولن فلسفهنین تملی اولموشدور. موسلمان فیلوسوفلار بو ایکی فیلوسوفون اثرلرینی شرح ائتمه یولونا گئتمیشلر. [۱]
ایسلام دونیاسیندا فلسفهنین اورتا چاغ غرب دونیاسیندان داها چوخ تسامحلی قارشیلاندیغی دوشونولور. بونون سببی حاکیم آنلاییشین ایسلام دینینین تمل اساسلاری خاریجینده فردی دوشونجهیه سربستلیک تانیماسی، ایمانی اساسلاری علناً زدهلهمهمک شرطی ایله دوشونجهیه وئردیگی آزادلیق، دیگر بیر سببی ده عقلی علملرین گرک سیاسی اوتوریتهلر گرکسه دینی اوتوریتهلر طرفیندن داواملی دستکلهنیلمیش اولماسیدیر. بئلهلیکله ایسلام جوغرافیاسیندا و اؤزللیکله عرب دونیاسیندا فلسفه اینکیشاف ائتمیش، اینکیشاف ائدن فلسفهده فورمال، طبیعت و اینسانی علملره تؤحفهلر وئرمیشدیر. ایسلام دونیاسیندا فلسفهنین اوستون مؤوقعی 14. عصرین سونلارینا قدر داوام ائتمیشدیر.


text:
زینجناب
زینجناب یادا زینجیناب كندی دوغو آذربایجان اوستانی نين تبریز بولگهسی نين مرکزی بولومو نده اولان سردصحرا قصبه سی نده و تبریز شهرینین گونئی طرفینده سهند داغلاری اتکینده يئرلشيب. بو کند سهند اتکینده و اوجادا اولدوقونا گوره سویوق و یایلاق یئردی.
زینجناب یولو تبریزدن آخماقیه محله سیندن اولور کی اسنجان کندیندن سوروشمادا انرجان دان سورا، هزهبوران کندیندن سورا چایلاقدا و دره ده بیر کند اولور. بوکندین یاشیانلاری ۲مین نفردن یوخاری اولاراق .[۱] بو کندیدن بیر گوزل محمدحنفیه مچیدی واردی کی کیسانی دونوشدن قالیر. بو مچیدی محمدحنفیه مزاری آدیلا قوربلار آمّا کوکده کیسانی لرین مچیدی اولاردی. ایندی بو مچید سهند اتکینده گوزل بیر یئردی.
بو کندین داغلاریندا خواجه نصیرالدین طوسی اولدوزچولار ائوی قورولوب. بو شهر تبریز مرکزی یوردوندان سایلیر. باغلاری و بولاخلاری و چایلاری چوخ گوزلدی چوخلو قویون قوزی ساخلانیر. بو کندین قوزی طرفی بیر بریوک و یکه داش اولور کی بو داش کندین بوتونلوقون محصور ائدیب. کند اوزی دره ایچره اولور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "ایران یاشایانلار سایی ۱۳۹۰". Archived from the original on 2012-11-15. Retrieved 2012-11-15.


text:
اندونزیادا یر تیترهمهسینده اؤلِنلرینگ سانی یوُقارلادی
واقادا اؤلینلرینگ سانی 162 آداما یتدی
دۆین اندونزیانینگ گۆن باتار جاوه ایالتینده 5.6 بال اولولیغیندا یر تیتره مه سی بوُلدی.
واقادا اؤلینلرینگ سانی 162 آداما یتدی.
یارالانانلارینگ سانی 700 آدامدان گِچیک.
13 مۆنگ آدام باشغا یره گؤچمأگه مجبور بوُلدی.
2 مۆنگ 200 اؤی بوُلسا ضِلِل گؤردی.
بارلاغ حالاص ادیش توُپارلاری ایشینه دوُوام ادیأر.
آرادان چیقانلار و یارالیلارینگ سانی نینگ یوُقارلاپ بیلجکدیگی حابار بریلیأر.
دِگیشلی حابارلار
مسکودا بیر سؤودا مرکزینده بوُلان یانغیندا 1 آدام اؤلدی
یانغین سؤندۆریجیلرینگ یانغینی کنترل آستینا آلیپ سؤندۆرِندیگی حابار بریلدی
ایسرائیلینگ جنین شهریندأکی هۆجۆمینده 3 فلسطینلی آرادان چیقدی
آمریکا: تۆرکیأنینگ قوُراغ صناغاتینداقی أتیأچلرینی اۆپجۆن اتمهک ایسله یأریس
ند پرایس تۆرکیأنینگ آمریکا اۆچین أهمیتلی بیر حیذماتداش بوُلاندیغینی آیتدی


text:
قالوپسیس آنقوستیفولیا
قالوپسیس آنقوستیفولیا (اینگیلیسجه: Galeopsis ladanum var. angustifolia، لاتین تورکجه: Galeopsis angustifolia، فرانسهجه: Schmalblättriger Hohlzahn، آلمانجا: Schmalblättriger Hohlzahn) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Galeopsis ladanum var. angustifolia»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قالوپسیس آنقوستیفولیا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
فوئنته د کانتس
فوئنته د کانتس (ایسپانجا: Fuente de Cantos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و باداخس اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۵۱ کیلومتر موربّع دیر. ۵۸۲ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۵۰۳۹ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Fuente de Cantos Spain.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fuente de Cantos»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فوئنته د کانتس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آذربایجانین تانینمیش اجتماعی شخصیتی، تدقیقاتچیسی و کلاسیک شعر نوعی نمایندهلریندن اوستاد موسی هریسینژاد(هریسی)، یئنی تبریز ادبی- مدنی درنهیی طرفیندن عزیزلندی. آذربایجانین بیر چوخ ادبیات و صنعت نمایندهلری و اجتماعی شخصیتلرینین اشتراکیایله قید اولونان بو طنطنهلی مجلیس، تیر آیینین ۱۵ینده تبریز شهرینده کئچیریلدی.
یئنی تبریز ادبی- مدنی درنهیینین صدری شاعر و ادبیاتشناس ناصر داوران، درنهیین طرفیندن وئریلن بیانیهنی قرائت ائتمکله، بو عزیزلهمه مراسیمی آچیق اعلان ائتدی. سونرا گنج طلبه “نرگیز هریزلی” اوستادین بیر غزلینی قرائت ائدیب، اونون شخصیتی حاقیندا اؤز تاثراتینی بیلدیردی. اوستادین حیاتی بارهده حاضرلانمیش بیر قیسا فیلم، مجلیسین بو حصهسینده گوستریلدی و مجلیس حسن کافی و رحیم عباسی جنابلارینین اجراسیلا دوام تاپدی. مجلیسده هاشم ترلان، میرزه شهرک، سلیمان ثالث، اومید، مهران هریسی، ممدلی، دومان اردم، جعفر تانیش، غلامحسین فرنود، حسن ایلدیریم، دکتر گوگانی، رضا همراز و دکتر حاجیزاده، اوستاد هریسینین حیات و یارادیجیلیغی بارهده دانیشیقلار آپاردیلار و اؤز شعرلریندن اوخودولار.
مجلیسین قورتاریشیندا آذربایجانین گؤرکملی شاعر و اجتماعی شخصیتی اوستاد حبیب فرشباف اوستاد هریسینین حاقیندا دانیشارکن، مجلیسی باغلادی و”یئنی تبریز” درنهیینین عضوی مهین خانم صفری اوستادا حاضرلانان تحفهنی اشتراکچیلارین گور آلقیشلاری ایچینده اونا تقدیم ائتدی. اونونلا برابر درنهیین طرفیندن نشر اولونان اوستادین “گول چارداغی” عنوانلی شعر مجموعهسی اشتراکچیلار آراسیندا پایلاندی.
چوخ طنطنهلی کئچن بو مجلیسده موسیقی صنعتیمیزین گؤرکملی نمایندهلریندن عاشیق حسن اسکندری، عاشیق چنگیز مهدیپور و حسن آذربایجان(دمیرچی)، اؤز محتشم چیخیشلاریلا، اشتراکچیلارین گئنیش رغبتینی قازاندیلار. اونلاردان علاوه، ماهر نی چالان غفاری و تارزن ناصر بهنژاد مختلف زامانلاردا چیخیش ائتدیلر و آردیجیل آلقیشلارلا قارشیلاندیلار. رحیم عباسینین باشچیلیق ائتدیگی آذربایجان ملی رقص گروپونون چیخیشی مجلیسین ان پارلاق حصهلرینه چئوریلدی.
اوستاد هریسینین عزیزلهمه مراسیمینده آذربایجان صنعت آداملاریندان: محمدعلی نقابی، سید سلامت، صمد چایلی، پیام سرابلی، منوچهر عزیزی، حامد ایمان، ع.آغ گونئیلی، ائلدار موغانلی، حسن انداچه، حسن ایرانی، مسعود آذر و … س اشترک ائتمیشدیرلر.
بو مجلیسه دایر شکیللر الیمیزه چاتارسا، اونلاری تقدیم ائدهجهییک.


text:
لا بییا د دن فادریکه
لا بییا د دن فادریکه (ایسپانجا: Villa de Don Fadrique) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و تولدو اوستانینده یئرلشیب. ۶۷۱ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۸۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۴۲۰۶ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Villa de Don Fadrique»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لا بییا د دن فادریکه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.