text:
در باره ما: ین وبلاگ به یادبود دهستان قدیمی شهر بندری خوجه نفس و همچنین بیادبود شخصیّت مرتبط با آن «خوجه نفس بای» که بعنوان اوّلین ایلچی ترکمنان کنونی در تاریخ شناخته میشود، راه اندازی و با این انگیزه عنوان «خوجه نفس نیوز» را برگزیدیم. درباره قدمت این دهستان از نظر تاریخی در این پست مطالبی درج شده است که مطالعه آن خالی از لطف نیست.
خوجه نفس شأهری اؤنگلرده اونونگ اولی لئغی و انچه اوبالارئنگ اونگا تابعئن بولماغی اوٚچین «دهیستان» آدئنی بریلیپ دیر. اول، اوٚلکأنینگ تابعئن بؤلوٚنشیگینده کوٚمیش دپأ دگیشلی لیکده «گوٚن دوغار جاپاربای» اوبالارئنگ «مرکزی دهیستانی» حاسابا گیریپ، اییرکی دؤویرلردن بینا بولان یورتلارئنگ بیری دیر. بو اوٚلکه لرینگ اؤزوٚنه دگیشلی خاص تاریخی واقالاری بار. بو اوٚلکه تاریخدا ایلکینجی گزک گیرئک /یونان/ تاریخچی سی «گیرودوت /هیرودوت/» یازغی لارئندا؛ «گیرکان /هیرکان/» گؤرنوٚشده بریلیپ دیر.
خوجه نفس حاقداقی غئزئقلی گوٚررینگ لرینگ بیری – ده، اونونگ آدی نئنگ گلیپ – چئقئشی حاقدا بولوپ گچیأر. خوجه نفس بای تاریخی شاخصیئت لرینگ بیری. اول XVII-XVIII عاصئرلاردا ایلکینجی گزک توٚرکمنلرینگ اقبالی اوغروندا پادشاهی روسیه پیوتر I /ولیکی پیوتر/ بیلن دوشوشئق و گوٚررینگدشلیک گچیریأر. شوندان سونگ اورسیة بیلن توٚرکمن اوٚلکه لری نینگ آراسئندا ایلکینجی دیپلماتیک غاتناشئق لاری باشلانیار. بو غاتناشئق لارئنگ گیدیشینده روسیه اکسپدیسیاسی نئنگ ایلکینجی توپاری چرکاسکی نینگ یولباشچی لئغئندا بولوپ گچیأر. بو توپار بیلن بیر خاطاردا روس – توٚرکمن توٚتجأرلری نینگ هم سؤودا و بیلکی پوداقلاردا – دا غاتناشئق لاری باشلانیار. بو غاتناشئق لار توٚرکمن لرینگ بیر اولی دؤولت بیلن ایلکینجی سؤودا – اقتئصادی یول لاری نئنگ باشلانغئجی بولیار. شوندان سونگ روسیه بیلن باغلانشئقلی تاریخی کؤپ واقالارئنگ هم باشلانغئجی بولیار.
– خوجه نفس شأهری نینگ آدی نئنگ گلیپ – چئقئشی:
کأبیر نیئتی بوزوق آدام لارئنگ خوجه نفس شأهری نینگ آدی نئنگ گلیپ چئقئشی حاقدا نأدوغری بریأن ماغلوماتلارئنا غارامازدان، تاریخدا بو شأهرینگ آدی نئنگ گلیپ – چئقئشی حاقدا توٚرکمنستان علم لار آکادمیاسی نئنگ عالئم لاری نئنگ ادن بارلاغلاری تاریخدا معالیم شاخصیئت «خوجه نفس بای» بیلن باغلانشئغی نئنگ باردئغئنی ثبوت ادیأرلر. بو حاقدا آکادمیک مراد آنانفس اف، د. جوما آنااورازاف سیتاکویچ، د. راحیم اسنف، د. قاسیم نوردبادف، د. خاندوردی قوربانف و پروفـ. عؤض گوٚندوغدیف یالی عالئم لار بیر ایده غوللوق ادیپ شونونگ شیله دیگینی ثبوت ادیأرلر.خوجه نفس بای XVII عاصرئنگ باشلارئندا توٚرکمن لرینگ «مانغئشلاق /موٚنگ غئشلاق/» یوردوندا یاشاپ دئر. خوجه نفس بای دان غالان ماغلوماتلار اساسئندا اونونگ دوغلان یری «قاراغان» آیلاغی نئنگ یاقئن لارئنداقی «بگلی» چشمه سی نینگ یاقاسئندا بولوپ گچسه – ده اسلی حادیثالاردان سونگ گون اورتا توٚرکمنستانا گچیأر. اول اؤز سؤودا کرون لری بیلن گوٚندوغاردا خیوا – بوخارا بیلن، بیله کی بیر طاراپدان؛ گوٚنباتاردا، اولی یلکنلی ناولاری آرقالی خازار دنگزی نینگ اوٚستی بیلن غایرادا آستراخان و ایلرده آشئرآدانئنگ یاقئنئنداقی گوٚرگن یاقالارئنا چنلی غاتناودا بولوپ دئر.
اونونگ سؤودا ناولاری نئنگ بیر اکسپانسیون بازاسی /эkcпoHцoHHe бaзa/ حأضیرکی خوجه نفس شأهری نینگ بینا بولان یری بولوپ دئر. خوجه نفس بایئنگ اولی ناولاری گوٚرگن دریاسی نئنگ حأضیرکی خوجه نفس شأهری نینگ گوٚنباتار طاراپئندا سووئنگ سئقلئغی سبأپلی اول ناولاری اؤنگه سوٚریپ بولمان دئر و خوجه نفس بای شول یری اؤز بازاسی یاغنی «دورالغا اؤیی» ادیپ، یوٚکینی داشاپ دئر.[1] شوندان سونگ بو یری کم – کمدن اوبا بولوپ غایدئپ دئر.
بو یرلری مختومقلی آتامئز هم اؤز گؤزل دؤرئدئن «گوٚرگنینگ» آدلی قوشغوسئندا – دا شیله یادلاپ گچیأر:
خاطار لانشیب دوران اینر، مایالار
آغئر بزیرگن لر، توٚتجأر ایه لر
سنگریکلأپ، آبانیپ دوران قایالار
اؤنگی-آردی ساغی سولی گوٚرگنینگ. …
مختومقلی آتامئزئنگ آیدیان بو سطیرلری «آغئر بزیرگن لر توٚتجأر ایه لر» اگر شول خوجه نفس بایئنگ خوت اؤزی بولماسا – دا، شولار یالی بای بزیرگن لرینگ و سؤودأگأرلرینگ مکانی بولاندئغئنا گوٚوأ گچیأر.
اما خوجه نفس بایئنگ شؤهراتی دینگه بیر سؤوداگأرلیک و توٚتجأرلیکده دأل – ده، بلکی اونونگ اورسیّة یالی بیر اولی ایمپراتورا درجه سیندأکی اوتوران دؤولت بیلن دیپلوماتیک و سؤودا – اقتئصادی غاتناشئق لاری باشلاماق و آلئپ بارماغی دئر.
اول اورسیّة بیلن ایلکینجی گپلشیک لرینده؛ گوٚندوغاردا چنگیزخانئنگ دؤورینده خوارزم طاراپدان باغلانان جیحون دریاسی نئنگ /آموی دریا/ اوزبوی و مانگغئشلاق طاراپا یؤره یأن اولی شاخامچاسی نئنگ اؤنگوٚنینگ بندینی یئقئپ تأزه دن آقدئرماغی طالاپ ادیأر. جیحون دریاسی نئنگ مانگغئشلاغا طاراپ کؤنه دن آقیان اوغرونئنگ یاتاق لارئندان «آلتئن» چئقیاندئغئنی، پیوتر I- ینگ دئقغاتئنا /دقّتینا/ یتیریأر. اگر شو ایش باشا بارسا یاغنی آمی دریا، اوزبویئنگ اوٚستوٚندن آقدئرئلسا هم اول اوٚلکه لرینگ اکرانچئلئغی ینه – ده گوٚللأپ اؤسجک هم – ده بو دریانئنگ بویوندا اوتوران توٚرکمن اوٚلکه لری بیلن سؤودا غاتناشئق لاری یولا غویوپ بولجاق! – دییپ، بللأپ دیر. خوجه نفس بایئنگ بو آلئپ باران ائقبال چؤزوٚجی آلادالاری اونونگ آدئنی «ایلکینجی توٚرکمن دیپلوماتی» حؤکموٚنده شؤهراتا یتیریأر.خوجه نفس دییلن شاخصیئتینگ آدی تاریخی دوکومنت لرده اینگ سونگقی ساپار 1718 – نجی یئلدا قازان شأهری نینگ حأکیمی سالتئق افئنگ بیرنأچه ادن سوراغ – جواپلی پروتکولئندا گتیریلیأر. شوندان سونگ اونونگ ائقبالئندان اونچاقلی بیر ماغلومات بولماسا – دا، ایلاتئنگ بریأن روایاتلارئنا گؤرأ، «- اول قازان شأهریندن ساغ – سالامات دولانئپ گلیپ دیر. اما، بیرینجی طاراپدان؛ خیوا خانی شیرقاضی خانئنگ غورقوسئندان، ایکینجی بیر طاراپدان؛ روس لار بیلن آلئپ باران غاتناشئق لاری ساواشئپ، اول طاراپدان هم حاووپ آبانماغی سبأپلی، اول یری ترک ادیپ، توٚرکمن لرینگ ساوا یورتلارئنا گیتمأگه مجبور غالیار. شول ماقصادی بیلن أهلی انجام لاری؛ بیرنأچه ناو، کرون دوٚیه لری، آتلاری و بیله کی قوش – اسباپلارئنی آلئپ، کاسپی دنگزی نینگ کناریاقاسئنی سئرئپ، گوٚن اورتا طاراپ یولا دوٚشیأر. خوجه نفس بای شول بارشئنا گوٚرگن آیلاغئنا چنلی بارئپ یتیأر. اول ایرانئنگ ترریتوریاسی حاساپلانیان گوٚرگن دریاسی نئنگ آغزئندا دوٚشله یأر. خوجه نفس بای اولی ناوی بیلن گوٚرگن دریاسئنا گیریأر. اول آقئدئنگ بویی بیلن دریانئنگ گوٚندوغار طاراپئنا حرکت ادیأر. گوٚرگن دریاسی بارام – بارامدان سئقلانئپ ناوئنگ اتگی نینگ چونگلوغئنا قادار حاساپلاپ و یئلئنگ اون ایکی آیئندا – دا شو یری سئقلانماجاغئنا گؤزی چاتئپ، شول یری سونگقی نوقاطی حؤکموٚنده بللأپ یوٚکینی داشایار و قالیارلار. اول یری حأضیرکی خوجه نفس بولوپ غالیار. خوجه نفس شأهری نینگ آدی شیله تاریخی بیر حادیثالاردان گلیپ چئقیار.
خوجه نفس بایئنگ آستراخان و پیتربورگا بولان سؤودا ساپارلاری 1713-1714 – نجی یئل لاردا بولوپ گچیأر. تاریخ چشمه لرینده بو بارادا شیله یازغی لارا غابات گلیأریس: «توٚرکمنینگ تانئمال توٚتجأری خوجه نفس بای 1713 – نجی یئلدا مانگغئشلاغئنگ بیر توپار توٚتجأرلری بیلن آستراخانا حرکت ادیأرلر. اول یرده قیاسی زامانوف بیلن دوشوشئپ، «خاص مؤهوٚم بیر مسئله اوٚچین روسیه ایمپراتوری پیوتر I بیلن دوشوشجاق ماقصادی نئنگ باردئغئنی خابار بریأر. «زامانوف بو ماصلاحاتی دینگلأندن سونگ اوندا اؤز بأهبیدی نینگ هم باردئغئنی، خوجه نفس بیلن غوللاشماقدا گؤریأردی. اولار سانکت پیتربورگا گیدیپ پادشاهی روسیه سینینگ یاقئن عملدارلاری نئنگ بیری آ. بکوویچ چرکاسکی نینگ[2] کؤمگی بیلن خوجه نفس بای و ایمپراتورئنگ دوشوشئغئنی میسّر ادیأر. پیوتر I خوجه نفس بایی 1714 – نجی یئلئنگ یاز آیی اؤز خوضورئنا قابول ادیأر.
خوجه نفس بای شول دوشوشئقدا آمی دریانئنگ بوخارا خانلئق لارئندان دولانئپ کاسپی دنگزینه طاراپ کؤنه آقئمی نئنگ چأگه لریندن «آلتین» چئقیاندئغئنی و خیوا خانی اورسیّة دن غورقوسئنا بو دریانئنگ اؤنگوٚنه بند غوروپ اونونگ اوغرونی آرال دنگیزچه سینه طاراپ اوٚیتگدندیکلرینی خابار بریأر.[3] شول دوشوشئقدا خوجه نفس بای؛ آمی دریانی اؤنگکی اوغری یاغنی اوزبویا طاراپ اوٚیتگتمگی پیوتر I – دن ایسلگ بیلدیریأر. اگر آمی دریانی اوزبویا آقدئرماقداقی شو ماصلاحات عامالا آشئرئلسا، بو ایشینگ باشا بارماغئندا أهلی کؤمکلریمی ادرین! – دییپ، پیوتر I خابار بریپ دیر. خوجه نفسینگ؛ «آلتین» چئقیان یری حاقداقی بللأن ماغلوماتلاری، خیوا گیدیپ گلن سیبیریانئنگ حأکیمی قیاسی گاگازین بیلن ایلچی آشئر طاراپئندان تاصدئقلانئلیار. بو زاتلاردئنگ همه سی پیوتر I – ینگ گؤوین خوشلئغئنی یوٚزه چئقاریار. سبأبی اول اؤنگلرده، هیندیستان بیلن دنگیز اوٚستیندن سؤودا یول لارئنی آچماق، اونونگ ماقصادئندا باردی و شول جأهتدن – ده آلادا غالئپ دی.
خوجه نفسینگ پیتربورگ دا ماحالی، پیوتر I، 1714 – نجی یئلئنگ 29 – نجی مای آیئنداقی چئقاران پرمانئندا «کاسپی دنگزی نینگ گوٚندوغار کناریاقالاری حاقدا أگأ بولماق، شیله هم آمی دریا، خیوا و بوخارا حاقدا ماغلومات یئغناماق پلانی بیلن، آ. بکوویچ چرکاسکی نینگ یولباشچی لئغئندا اکسپدیسیا توپارئنی دؤرئتمئگی اوندان طالاپ ادیأر. شوندان بیلأک خوجه نفسینگ ائقبالی آ. بکوویچ چرکاسکی نینگ هم – ده اونونگ اکسپدیسیا توپاری نئنگ ائقبالی بیلن غالتاشیار. بو 3 توپار اکسپدیسیا سانکت پیتربورگدان آستراخانا گلیأرلر. خوجه نفس بو توپارلارئنگ اوٚچی سینه – ده آغضا بولوپ گچیأر. خوجه نفس، بکوویچینگ وکیل لری بیلن آمی دریانئنگ گوٚنباتارا آقیان سووئنگ آقئمئنی ائزارلاپ، اولارا گؤرکزیأر. سونگ کراسنوودسکا گلیپ بکوویچ چرکاسکی نینگ یولباشچئلئغئندا ایش آلئپ باریار. خوجه نفس اؤز أهلی تؤوئرئگیندأکی لری بیلن چرکاسکی نینگ پلانئنی اوٚستوٚنلیکلی گچمگینده بوٚتین کأردشلیکلرینی یرینه یتیریأر. خوجه نفس اولارا، یول بلدلیک و أهلی آت – اسباپلار هم – ده آذئق – ماتریال لارئنی یتیریپ دوروپ دئرلار. چرکاسکی نینگ پیوتر پیوترا یازان خاطلاری نئنگ بیرینده؛ «توٚرکمن لرینگ، اولاری غئزغئن غارشی آلئشلارئنی و غایدوسئز کؤمکلرینی یتیریپ دوراندئق لاری حاقدا بللأپ گچیأر.»
چرکاسکی نینگ 1717 – نجی یئلداقی گوریه ودن خیوا طاراپ حرکت ادن سیاسی – حاربی اکسپدیسیاسئندا بو حرکت بیلن ایشجنگ غاتناشان خوجه نفس بولوپ دئر. خیوا حأکیمی شیرقاضی خان، خوجه نفسی روس لارا کؤمک برنی و اولارئنگ ائزبلدی بولانی اوٚچین ایلاتئنگ اؤنگوٚنده دارا چکمک نیّتی بیلن اسلی گزک، بکوویچ دن، خوجه نفسی توتوپ الینه برمگی طالاپ ادیأر ولین بکوویچ، خوجه نفسی بیر آرابانئنگ اوٚستوٚندأکی یوٚکلرینگ آراسئنا دولاشدئرئپ گیزله مگی بویروق بریأر.
شیله لیک بیلن شیرقاضی خانئنگ مکیرلیگی بیلن بکوویچ و اونونگ اکسپدیسیاسئنداقی توپاری هلأک ادیلیأر اما، خوجه نفسی تاپئپ اؤلدوٚریپ بیلمه یأرلر، ولین خوجه نفسینگ گیزلئنئن آراباسی بولسا، خیوا خانئنگ «آقامأمئد» آدلی بیر توٚرکمن غوللوقچی لاری نئنگ الینه دوٚشیپ، بو غئرغئن چئلئقدان خالاص بولیار. شول گوٚن خوجه نفس، بکوویچینگ و اونونگ یولداشلاری نئنگ تندن جودا ادیلیپ، کسیلئن باشلارئنی اؤز گؤزی بیلن گؤریپ دیر.
بو حاقدا توٚرکمنستان علم لار آکادمیاسی نئنگ آکادمیگی آنانفس اف مراد اؤز یازان تاریخی چشمه لرینده شیله بیان ادیأر:
«اورتا آسیانئنگ تاریخئندا XVIII عاصئرئنگ باشلارئندا روس اکسپدیسیالاری نئنگ کاسپی دنگزی نینگ گوٚن اورتا کنارلارئنا گلمگی، 1717 – نجی یئلئنگ تومسئندا آ. بکوویچ – چرکاسکی نینگ اکسپدیسیاسی نئنگ خیوا خانلئغئندا پئیدا بولماغی بیلن بللی بولدی. خیوا غورالان اکسپدیسیا مانغئشلاق توٚرکمنلری نینگ غولداوئنا دایانیاردی. اکسپدیسیا اولارئنگ پیوتر I بیلن دوشوشان وکیلی تأجیرباشی خوجانفسینگ خوایئشی بویونچا شایلانئپ دی. آ. بکوویچ – چرکاسکی نی گوریه ودن خیوا چنلی چؤلدأکی کرون یول لارئندان آلئپ گیدن یول بلد «خوجه نفس» دی. اما خیوا خانی شیرغازی، آ. بکوویچ – چرکاسکینی خایئن لئق بیلن اؤلدوٚردی، اکسپدیسیا غاتناشان لاری هم رحم سیز جزالاندئردی.
غئنانچلی تماملانان دئغئنا غارامازدان، اکسپدیسیا اورتا آسیا XVIII عاصئرئنگ باشئنداقی ایری سیاسی واقع بولدی. اول حاقئقاتدا پیوترئنگ روسیه سی بیلن حؤکوٚمدارلئق دوٚزگوٚنینده یاشایان اورتا آسیانئنگ آرالئغئنداقی دوٚنگله چؤلوٚنگ توٚملوٚگینی یاغتئلدان یئلدئرئم دی. اول اکسپدیسیا روسیه بیلن اورتا آسیانئنگ آراسئندا سؤودا – اقتئصادی، سیاسی و دیپلوماتیک غاتناشئق لارئنگ موندان بویانا اؤسمگی نینگ باشئنی باشلادی. آ. بکوویچ – چرکاسکی نینگ اکسپدیسیاسی نئنگ هلأک بولماغی اورتا آسیا خالق لاری نئنگ، آیراتئن – دا کناریاقادا یاشایان قزاق لارئنگ و توٚرکمن لرینگ روسییا ائمتئلئش لارئنی کملتمه دی. غایتا، اولار روسییا تابعئن بولماغی خانلئق دوٚزگوٚنی نینگ ادن – اتدی لیگیندن و یوُوزلئغئندان دئنماغئنگ یکه – تأک چئقالغاسی حاساپلاپ، اونونگ راعیت لئغئنا گچمگینگ یولونی اؤنگکوٚدن – ده، اخلاصلی و ائزگیدرلی گؤزلأپ باشلادی لار.
شول بیر واقتئنگ اؤزوٚنده آ. بکوویچ – چرکاسکی نینگ اکسپدیسیاسئندان عهدی – یالانلئق بیلن اؤچ آلئنماغی دینگه خیوا – دا دأل – ده، بوٚتین اورتا آسیادا قئن یاغدایی عمله گتیردی. شیرغازی نئنگ اؤزی هم نجیس ایش ادنینی بیلیأن بولماغا چمه لی. اول همه لره موٚنگکوٚر بولوپ، تؤوه رگیندأکی لردن اوٚیشه نیپ، بوس – بوس بولیار. خانئنگ غورقوسئندان یانگا هیچ یره چئقمان، دینگه کؤشگوٚنده یاشان دئغئنی، «گیجه لرینه آذئق آلاپسی یتیک دینگینگ ایچیندن غولپلاپ مئدار ادیأندیگینی، سووی غویودان آلئپ اونگیان دئغئنی»[4] ف. بنه ونی /Ф. БeHeBeHи/ خابار بریأر. شیرغازی 1722 – نجی یئلدا روسیه نینگ وکیلی ف. بنه ونی نینگ گلمه گینه بگنیأر. گوٚنأسینی* ینگلتمک اوٚچین اونونگ اؤنگوٚنده یاللاقلایار، آ. بکوویچ – چرکاسکأ هر هیلی تهمت لر آتئپ، بولماجاسئنی* بولیار. …»[5]
شول واقالاردان سونگ، خوجه نفس اؤز اوبالارئنا دولانئپ گلیپ، بو بولوپ گچن پاجئغالی یاغدایی اورس لارئنگ حاربی گوٚیجی نینگ دوٚیپ مرکزی قاراغان دسانتئنا خابار بریأر. اوندان سونگ اونی آسترخانا آلئپ گیدیپ خوجه نفس دن سوراغ – جواپ ادیأرلر. ینه – ده آستراخاندان قازانا التیپ، اول یرینگ حأکیمی سالتئق افئنگ خوت اؤزی سوراغ – جواپ ادیأر. شوندان سونگ خوجه نفسینگ آدی تاریخی چشمه لرده غابات گلمه یأر.
اما، خوجه نفس بایئنگ آدی شوندان سونگقی تاریخی چشمه لرده ییتسه – ده، اونونگ اؤز خالقی نئنگ ائقبالی اوٚچین و شولارئنگ اغتئبارلی وکیلی حؤکموٚنده بو ایشی اولی اورونا ایه دیر. اول اؤزی ایسلأپ تاریخا گیرئنوقدا، بلکی یوردونگ ایسلئگ – آرزولارئنی و یاشایئش ضروریئتی نینگ اؤنگه سوٚرمئگی بیلن یوٚزه چئقیار. اول تاریخدا بیزینگ خالقئمئزئنگ غارشی سئنا دؤرئدیلئن اولی پاجئغالی حادیثانئنگ اؤنگوٚنی آلماق اوٚچین یاغنی آمی دریانی ینه – ده اؤنگکی اوغرونا گتیریپ، خازار دنگزینه آقدئرماغی، دیپلوماتیک اؤلچئگینده روس لار بیلن آلئپ بارئپ دئر. شول دؤویرلرده توٚرکمن – روس غاتناشئقلاری بارها اؤسیپ، خاص اولی گریمه ایه بولیار.
خوجه نفس بایئنگ غاتناشئقلاری روس لار طاراپئندان هم ساوئقلاشاندان سونگ اول کاسپی دنگزی نینگ کناریاقالارئندان گوٚرگن دریاسی نئنگ بویوندا مسکن توتیار. اول حأضیر کی خوجه نفس بولوپ غالیار. بو اوبا سونگلاردا کیچی پورت اوباسئنا اؤوریلیأر. خوجه نفس بایئنگ گأمیسی نینگ ادیل دوران یرینده سونگلاردا «گوٚمروٚکخانا» انجام لاری دیکئلدیلیپ دیر. اونونگ داش – تؤوئرئگی اوبا بولوپ اؤسیپ غایدئپ دئر.
خوجه نفس اؤنگلرده «اوبا» گؤرنوٚشده بولسا-دا، اؤز داش – تؤوئرئگیندأکی بیله کی کیچی اوبالاری هم اونگا تابعین بولیارلار. شونونگ اوٚچین هم تابعین بؤلوٚنشیکده «دهیستان» اؤلچئگینده و حأضیر یانگی یاقئندا «شأهر» تابعینلئغا اؤوریلدی. اول یرده «خوجه نفس گوٚمروٚکخاناسی» باردی. اول روس – توٚرکمن غاتناشئق لارئندان سونگ یونگ بولان اولی ایکی قاط جایدان /تام/ عبارات بولوپ، اونونگ ستوٚنلی آیاقلاری نئنگ دؤرت غئرانگ کرپیچ لری، ساسانیت لرینگ دؤورینده بینا بولان «سد اسکندر یا اسکندر بندی یا-دا /غئزئل آلانگ دیوارلاری/» آدلی قادیمی دیوارلارئنگ غالئندی لارئندان گتیریلیپ یاسالئپ دئر.
بو بینا گوٚرگن دریاسی نئنگ گوٚندوغار غئراسئندا یرلئشیپ اولی گأمی لرینگ گل – گیدلی مکانی بولوپ دئر. اول 1340 – نجی یئل لارا چنلی خاراباچئلئغا اؤوریلیپ، یئقئلدی. بو مکاندا پهلوی لر نسیلشالئغی رضاخانئنگ طاراپئندان توٚرکمنصحرا باسئلئپ آلئناندان بیلأک هم – ده دوٚنیأ دؤولت لری نینگ ایکی اولی بؤلئگه بؤلوٚنئندئن سونگ اس اس آر بیلن غاتناشئق کسیلیپ، خالق آرا خوجه نفس پورت اوباسی اوٚنسدئن دوٚشیریلدی. اول گوٚمروٚک و دنگیز پورت أهمیئتینی ییتیردی. شول رژیمینگ سونگلارئندا بولسا، گوٚمروٚکخانا جایی هم یئقئلئپ اول یری غئز چاغالارئنگ اوقوو جایئنا اؤوریلدی. …
[1]. گوٚرکن دریاسی یاز آیی نئنگ اورتالارئندان سونگ گوٚرگنینگ سووی بللی بیر مؤچبرده آقئپ یاز آیلاری نئنگ باشلارئندا یاغئشئنگ کؤپ یاغماغی و البورس داغلاری نئنگ غارلاری نئنگ اره یأن دؤوری؛ /مارت آیی بیلن غاباتلاشیار/ خاص جوشغونلی آقیار ولین توموس آیلارئندا بولسا، گوٚرگنینگ سوو جوشغونی دوریار. اوندان سونگ خازار دنگزیندن گوٚرگنه گیریأن سوو مؤچبری خوجه نفس شأهریندن گوٚندوغار طاراپا سئقلانئپ غالیار و اولی گأمی لر اوندا یؤرأپ بیلمه یأرلر. شونونگ اوٚچین خوجه نفس بای گوٚرگنینگ بویونداقی همیشه لیک بللی بیر مؤچبرده ترینگ دوریان نوقاطی بللأپ، شول یرده – ده غالیار. سونگلاردا اول یره «خوجه نفسینگ اوباسی» دییلیپ، «خوجه نفس» آدئنی ایه لأپ دیر.
[2]. AлekcáHдp БekóBич-Чepkácckий – пoToMok kaбapдиHckиx kHязeй. KaпиTaH ПpeoбpaжeHckoro пoлka, pykoBoдиTeлb BoeHHoro пoxoдa B XиBиHckoe xaHcTBo 1714—1717 roдoB, из koToporo He BepHyлcя.
[3]. Bu bent XII-XIII asyrda Mongollaryň esli çozuşyndan soň Gutly Temir türkmenleriň ýaşaýan ülkeleri Demirgazyk Balkandan geçýän Amyderýanyň boýlary; “Uzboý”, “Üsti-Ýurt”, “Yssy-Köl” we “Maňgyşlak” bolupdyr. Mongollar ol ýerleri eýeläp bilmeýärler netijede Çingiz hanyň buýrugy boýunça, Amyderýanyň suwy gyş aýlarynda akymdan duran wagty; bu derýanyň 2 şahamça bolup uly şahamçasy Kaspy deňzine tarap bent gurýarlar. Şondan soň uly pajygaly ýagdaý Amyderýanyň boýlarynda ýaşaýan türkmenlerde ýüze çykýar. Olaryň ýer-ýurtlary gurap susyzlyk emele gelip, olar Ýurdyň günorta ülkelerine göçmäge mejbur bolup dyrlar.
[4]. ПoпoB A. H. CHoшeHиe Poccии c XиBoй и Бyxapoю пpи ПeTpe BлиkoM. – Зaпиckи ИMпepaTopckoro Pycckoro reorpaфичeckoro oбщecTBa (MyHдaH бeйлǝk oHы ЗИPГO дийип ATлaHдыpҗakдыpыc), 1853, 372 cax. 9 – Hҗы kиTaп.
[5]. AHHaHeпecoB M., «MarTыMryлы Be oHyH зaMaHacы xeM БeHдилиkдe язылaH шыrыpлap», издaTeлbcTBo «TypkMeHиcTaH», Aшxaбaд – 1990 r. 11-12 cTp.


c: text/html

text:
ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده ایریچاپلی پولمیوتلاردان دا ایستیفاده ائتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی ۱۱۴ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، ارمنیستان رسپوبلیکاسی نویئمبئریان رایونونون دووئخ کندینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن قازاخ رایونونون کمرلی، قوشچو آیریم کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، بئرد رایونونون چیناری کندینده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون آغدام کندینده، کراسنوسلسک رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن گده بی رایونونون زامانلی کندینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن آذربایجان اوردوسونون مؤقعلری آتشه توتولوب.
ترتر رایونونون ایشغال آلتیندا اولان گؤیارخ، چیلبورت آغدام رایونونون شوراآباد، باش قروند، جواهیرلی، قاراقاشلی، کنگرلی، ساریجالی، نووروزلو، مرزیلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو، فضولی رایونونون آشاغی وئیسللی، قوبو دیلاغاردا، قروند، قاراخانبیلی، قورقان، کوردلر، هورادیز، جبراییل رایونونون مهدیلی کندلری یاخینلیغیندا، آیریجا گورانبوی، ترتر، آغدام، خوجاوند و فضولی رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده آذربایجان سلاحلی قوهلرینین مؤقعلری آتشه توتولوب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
فئورالین ۲۰-سی داغلیق قاراباغ سئپاراتچیلاری «رئفئرئندوم» کئچیریلهجک.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی سئپاراتچیلارین لیدئری باکو ساکیانین «مطبوعات خیدمتی» یاییب.
قئید ائدک کی، «رئفئرئندوم»آ اساساً، قوندارما رئژیم یاریم پرئزیدئنت ایدارهچیلیک اصولوندان تام پرئزیدئنت ایداره ائتمه سیستئمینه کئچمهلیدیر.
داغلیق قاراباغ آذربایجان اراضیسیدیر. بو تورپاقلار روسییا اوردوسونون دسته یی ایله ائرمنیستان طرفیندن ایشغال ائدیلیب. بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی-نین ۴ قطعنامهسینه باخمایاراق، ائرمنیستان هله ایشغال ائدیلمیش اراضیلریمیزدن اؤز قوشونلارینی چیخارتمیر.


text:
آمریکانین "فوربس" ژورنالی قادینلارین سیاحتی اوچون تهلوکلی اؤلکهلرین سیاهیسینی حاضرلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سیاهییا ۱۰ اؤلکهنین آدی داخیل ائدیلیب. قادینلار اوچون ان چوخ تهدیدین اولدوغو اؤلکهلر سیاهیسیندا ایلک یئری مصر توتوب. داها سونراکی یئرلرده ایسه مراکئش و جامائيیکا گلیر.
ماراقلی مقام اودور کی، سیاهییا تورکییهنین ده آدی علاوه اولونوب. بئله کی، آنکارا بو سیاهیدا ۹-جو یئری توتوب. ژورنال قادینلاری تورکییهده داها چوخ گئییملرینه دقت ائتمهیه و آچیق-ساچیق گئییملردن اوزاق دورماغا سسلهییب.
"فوربئس"این قادینلار اوچون تهلوکهلی سایدیغی اؤلکهلرین اونلوغونو تقدیم ائدیریک:
۱. مصر
۲. مراکئش
۳. جامایک
۴. هیندیستان
۵. پرو
۶. باهاما آدالاری
۷. کلمبییا
۸. اکوادور
۹. تورکییه
۱۰. گواتمالا


text:
«گازپروم ائکسپورت» ائرمنیستانا بو ایل عرضینده ۲-۲،۲ میلیارد کوب مئتر گاز تداروک ائده جک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «گازپروم ائسکپورت»اون مطبوعات خیدمتی یاییب.
گاز نقلی گورجوستان اراضیسی واسطهسیله حیاتا کئچیریلهجک. شیرکت همچینین لازیم اولاجاغی تقدیرده گورجوستانا دا گازی ۲۰۱۶-جی ایلدهن فرقلی اولاراق ۳۰ دوللار آشاغی قیمته ساتا بیله جه یینی سؤیلهییب.
قئید ائدک کی، گورجوستان ۲۰۰۷-جی ایلدهن بو یانا روسییادان گاز آلمیر. اونون گازا اولان طلباتینین ۹۰%-نی آذربایجان اؤده ییر.
تیفلیسله «گازپروم» یئنی گاز موقاویلهسی ایمضالایاجاق. موقاویلهیه اساساً، روسییا بوندان سونرا گورجوستان اراضیسینده کئچهرک ائرمنیستانا گئدن بورو کمرینه گؤره اؤده نیشی پوللا حیاتا کئچیرهجک. اوستهلیک، تیفلیس روسییادان علاوه گاز آلماق ایمکانینا دا صاحب اولاجاق. موسکوا ایسه بو گازی ۲۱۵ دوللارا یوخ، ۱۸۵ دوللارا ساتاجاق. هلهلیک گورجوستان حکومتی ترانزیت حاقینین نه قدر اولاجاغینی سؤیلمیر و یالنیز بو قیمتین آوروپادا ان باهالی ترانزیت قیمتلریندن بیری اولدوغونو دئییر.
تیفلیس ۲۰۱۶-جی ایل ۳۱ دئکابرا قدر ترانزیت قارشیلیغیندا روسییادان ائرمنیستانا گئدن گازین عمومی حجمینین ۱۰%-نی الده ائدیردی.


text:
گلن ایلین اورتالاریندا دونیا بازاریندا نفتین قیمتی ۲۵ دوللار/بارله دوشه بیلر.
رپورت خبر وئریر کی، بو بارده روسییا بانکینین (مرکزی بانک) پول-کردیت سیاستی بارهده حساباتیندا بیلدیریلیر.
سندده دئییلیر کی، لیوییا و نیجرییانین نفت ایخراجینی آرتیرماسی، چینده اقتصادی آرتیمین ضعیفلهمهسی و عمومیلیکده انرژی داشیییجیلارینا طلباتین آزالماسی ۲۰۱۸-جی ایلین اورتالاریندا امتعه بیرژالاریندا «قارا قیزیل»این ۱ بارلینین قیمتینی ۲۵ دوللارا ائندیره بیلر. بو ایسه اؤز نؤوبهسینده روسییا اقتصادیاتینین بو ایلین اورتالاریندان باشلایاراق گئریلهمهسینه سبب اولا بیلر و یالنیز گلن ایلین ۲-جی یاریسیندان سونرا اؤلکه اقتصادیاتی اوولکی وضعیتینه قاییتما باشلایا، اقتصادی آرتیم برپا اولونا بیلر.


text:
دونیا لیدرلرینین ایستیفاده ائتدیی طیارهلر هر زامان دقت مرکزینده اولوب. بو طیارهلرین قیمتی، اونلارین اینتئریری، همچینین مالیک اولدوقلاری خصوصی اؤزللیکلر دایما اینسانلاری ماراقلاندیریب.
آخار تی وی دونیانین ان مشهور لیدرلرینین یارارلاندیغی طیارلری و اونلارین دیرینی تقدیم ائدیر.
۱. روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینین طیارهسی اولان ایل-۹۶-۳۰۰پو قیمتی ۵۰۰ میلیون دوللار دیریندهدیر. پرزیدنت طیارهسینده یاتاق اوتاغی، دوش، ایش کابینتی، مینی ایدمان و ایجلاس زالی مؤوجوددور. پوتینین طیارهدهکی کابینتی ۱۰ کوادرات متردیر. سالون دیرلی داشلارلا بزدیلیب. ایستاندارت وئرسییادان ۴ متر قیسا اولان بو تییاره خصوصی مخریک سایهسینده بیرباشا ۱۳۰۰۰ کیلومتر مسافه قطع ائده بیلیر.
۲. آمریکانین حاضیرکی - ۴۵-جی پرزیدنتی دونالد ترامپین طیارهسی «بوینگ ۷۴۷-۲۰۰ب»-دیر. طیاره ۱ میلیارد دوللار دیریندهدیر. ۷۰ سرنیشینی و ۲۶ اکیپاژ عضوونو داشییا بیلن طیاره یاتاق و ایش اوتاغی، ایدمان زالی، حماملا تجهیز ائدیلیب. ۱۰۰۰ کیلومتر ساعت سرعت ییغا بیلن بو طیاره دونیانین ان تهلوکهسیز طیارهسی ساییلیر.
۳. بریتانییا باش ناظری ترزا می ایرباس آ۳۳۰ طیارهسیندن ایستیفاده ائدیر. طیارهنین دیری ۲۵۰ میلیون دوللاردیر.
۴. آلمانییانین اساس طیارهسی کونراد آدناور ایرباس آ۳۴۰-۳۱۳خ بوندان اؤنجه عادی سرنیشین طیارهسی اولوب. داها سونرا آنگلا مرکل اوچون ایستیفادهیه وئریلیب. قیمتی ۳۰۰ میلیون دوللار دیریندهدیر. طیارهده یاتاق و ایش اوتاغی، ۱۲ نفرلیک کنفرانس زالی وار. آمریکا پرزیدنتینین طیارهسیندن فرقلی اولاراق آلمان طیارهسی اؤز گؤیرتهسینده ۱۴۷ نفری داشیماق قابیلیتیندهدیر.
۵. فرانسا پرزیدنتی امانوئل ماکرون ایسه ایرباس آ۳۳۰-۲۰۰ طیارهسینه صاحبدیر. طیاره اکس-پرزیدنت فرانسوا اوللاندین زامانیندا حاضیرلانیب. ۲۷۰ میلیون دیرینده اولان طیاره یوکسک کومفورتا مالیک اولماقلا برابر، بورادان فؤوق العاده وضعیت زامانی اؤلکهنی و اوردونو ایداره ائتمک ده مومکوندور.


text:
نه قدر کئفی واریمیش جریمه تؤکمهیین!!
دونن گئجه آذرین 30-و (چیلله گئجهسی ایله موصادیف) گئری قالمیش ماشین جریمهلرینین ایکیقات اولماسینین باغیشلانماسینا سون فورصت ایدی.
من ده بیر چوخ وطنداشلاریمیز کیمی هر ایشی 90-جی دیقهیه ساخلاماقدا کم گتیرمهرم! اونا گؤره ده 5شنبه صبح یوخودان قالخیب گئدیب ماشینین خلافیسینی آلیب تؤکهرم دئیه دوشونوردوم. سحرچاغی پولیس +10-ا گئتدیییمده «هلهلیک خطلر کسیلیب گئدین ساهات 12ده گلین» دئدیلر.
نهایسه ساهات 12ده ده خلافی آلماق امکانی اولمادی. ماشین کارتینین شومارهسینی آلیب بیر کاغاذدا یازاراق دئدیلر گئدین ساهات 4-ه دک حل اولار خلافینیزی چیخاراریق انشاءالله.
خبرلرده پولیس رئیسینین پولیس+10 دفترلری گئجه ساهات 10-ا دک ایشلهیهجک دئدییینی گؤردوم. (آنجاق مییانادا کی 4دن اویانا قالمامیشدیلار)
آغا! نه باشینیزی آغریدیم؛ خلافی آلابیلمهدیک کی آلابیلمهدیک!
گلدیم دوشدوم تئلئگرامدا بیر روباتین جانینا، روبات دا دئدی قارداش خطلر شولوخدور سامانهیه وصل اولابیلمیریک! حتی سونوندا «جریمهلرین ائندیریمی اوچون خلافی آلماق ایستهییردینیزسه تئز اقدام ائتمهلیایدینیز» دئدی. (احتمالا منظورو گئج آییخمیشسان ایدی!!)
ائسائمائس سامانهسی ده جاواب وئرمهدی!
موبایلیمداکی بیر أپلیکئیشئنله ده اوغراشیردیم... ساهات 10-ا بیر شئی قالمیردی. آخیر خلافیلریمی آلابیلدیم! ائله همن آن اصیل جریمهلریمی (یانی ایکی قات اولمامیشینی) همن أپلیکئیشین ایله تؤکدوم.
ائله کئف ائلهییردیم کی، جریمه تؤکدویومه...!!
__________
بهزاد زالی


text:
تسای اینگ ون
سای اینگون ((اینگیلیسجه: Tsai Ing-wen))، چین دیلینده. 蔡英文 ، پینیین دیلینده. Cài Yīngwén) (دوغوم گونو: 1956 ایلینین آوقوست آیینین 31نجی گونو) تایوان جومهوریتی نین سئچیلمیش جومهور رئیسی، و تایوان تاریخینده بیرینجی سئچیلمیش خانیم جومهور رئیسیدیر. بو خانیم دموکراتیک قالدیرما حزبینین باشچیسی (دئ دئ پئ پارتی سی) اولاراق 2012 و 2016جی ایللرینین جومهور باشقانلیغینا آداخلی اولدو، آنجاق ایکینجی دفعه 2016جی ایل ژانویه سی نین 16جی گونونده سئچیمده اوستون گلدی. سای اینگون 2008 دن 2012 ایلینه قدرحزبین عوضوو ایدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tsai Ing-wen»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ ژانویهسینین ۱۶سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
فرانسس هاجسون برنت
فرانسس هاجسون برنت (اینگیلیسجه: Frances Hodgson Burnett) رومانچی، اوْیون یازیچی و یازیچی - ۲۴ نوْوامبر ۱۸۴۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۴ ایل عومر ائلهییب و ۲۹ اوکتبر ۱۹۲۴ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Frances Hodgson Burnett»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فرانسس هاجسون برنت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوزو آللاها گئدرسه
اونا جنت اولاجاق دائما قیسمت
بودور اصلینده سعادت ابدیت
ییغدیغین مال قیسسا مدتچاتاجاق کاریوا قارداش
بونو درک دئیلیه سن کاش ، قوجالیرسان دای ، اؤتور یاش
گله جک واخت ، قویاجاخلار سینه وین اوستونه بیر داش
قالاجاقسان ائله چاش - باش
او زامان درک ائده جکسن، نه اوغول وار نه ده یولداش
نه ده کی گلمه یه جک دادیوا اوگون ائوده کی داش – قاش
گله جک خیلی وطن داش وطنیندن
توتاجاقلار کفنیندن
دیده جکلر بدنیندن اتیوی هیسسه به هیسسه
بودور غصه ، بودور وحشت، بودور دهشت
سن دؤزه جکسن می بونا؟ یوخ
سببی واردی چیلیزسان و ضعیف سن، اؤزووی ساتما حیف سن
چوخو آزنان ده ییشیرسن نه حیف سن
آرادا باشیوی قالدیر گؤیه بیر ائیله نظر
یاتما بشر، گؤرنه قدر کوره سماده دوزولوب دور اله ییر
کیم بولارا امر ائله ییر، گؤر بو بش فیکر ائله ییرکی
بیری توققوشسا بیرینن داغیلار کولو و عالم ، یاشاماز بیر نفر آدم
دئملی بوردا نظام وار یارادان وار
آچ اوخو ائوده قرآن وار و نیشان وار
گؤره جکسن کی ، یاغیشی کیمدی سپن یئر اوزونه
هم بولودو پرده کیمی کیمدی چکن یئر اوزونه
بو قدر بیتکی لری کیمدی اکن یئر اوزونه
اطرافیوا باخ نه قدر نوع دا چیچک وار
هره سینده اؤزونه مخصوص اولان رنگ و بزک وار
او چیچکدن اؤزونه روزو تاپان قورد و بؤجک وار
کپنک وار، بیری ایستهسال ائلیر بال، او بیری قورددا ایپک وار
هامیسین گؤز گؤرور آشکار، بولاری خلق ائلین وار
نه ائدیبدور سنی وادار، ائده سن آللاهی انکار
سببی واردی جهالتدی، یعنی غفلت
نیه سن آلمادین عبرت، او گئدنلر نه آپاردی؟
بو حیات سانکی قطاردی
سنی ده میندیره جکلر، ائلییب سورقو و سوال دیندیره جکلر
دئیه جکلر جوابین، بو قدر مال کی ییغیبسان
حسابین وئر، کیتابین وئر
قالاجاقسان او زامان لال
ووراجاقلار او یئکه بوینووا قاندال
قوراجاقلار یئکه تونقال یاناجاخسان
نه قدر مال کی ییغیبسان داناجاخسان
نه قدر حقه گیریبسن هامیینی آختاراجاخسان
ییخیلیب یالواراجاخسان، اؤپه جکسن اولارین ال آیاغیندان
توتاجاخسان بالاغیندان دئیه جکسن کی ایلاهی
بو گوناهی ائله ین من، بونو اینسان ائله مزدی
نه ده حیوان ائله مزدی، نیه کی من ائله دیم ملته شیطان ائله مزدی
چکرک اه، دئیه جکسن منی قایتار گئری آللاه
ائله ییم نفسیمی اصلاح، دئیه جکلر: داها گئجدی بو عؤمور مدتی کئچدی
بونو دونیادا ائده یددین، ابدی نورا گئده یدین
توتاجاخلار او یالانچی که کولوندن ائله محکم
سورویوب آتشه دوغرو آتاجاخلار، چکسن غم
دئیه جکلر: سنه دور دائمی مسکن ، بو جهنم بنی آدم
بونو یازدیم « شعرا» سوره سینین حقین ادا ائتمه ک اوچون منی
دوشونن، درک ائده سن سن، جمعیت له برابر اولاسان تن
رسول الله دا قیامت ده ، بویورسون حاجی ائلشن سنه احسن
بورادیر حقی دئین بنده لره دائمی مسکن
بویورون جنت اعلایه بو بو اوزدن


text:
اوغوز تی وی:بو گون گولن آیین اوتوزو، ،آزربایجانین باشاباشیندان،او جمله دن تبریز،اورمو،قوشچو،قوشاچای، قره ضیاالدین،جلفا،گرگر،اردبیل،موغان، انزلی،زنگان،سرعین،نیر،قاراداغ، اوجان(بستان آباد) و میانادان اوزمان شاعیرلریمیز،ادبیاتچیلاریمیز، موسیقی چیلریمیز و آزربایجانین میللی فعاللارینین قاتیلماسیلا، آزربایجانین بویوک شاعیری سهراب طاهیرین آغیرلاما توره نی کئچیریلدی.
آرتیرمالییق کی بو توره ن،ایلک اولاراق ادبیات ساحه سین ده، غیرادبیات چی،میللی فعاللارین اونه ریسی و یونتیمی ایله قورولموشدور
آزربایجانین بویوک شاعیری سهراب طاهیرین آغیرلاما توره نی تبریزده
اوغوز تی وی:بو گون گولن آیین اوتوزو، ،آزربایجانین باشاباشیندان،او جمله دن تبریز،اورمو،قوشچو،قوشاچای، قره ضیاالدین،جلفا،گرگر،اردبیل،موغان، انزلی،زنگان،سرعین،نیر،قاراداغ، اوجان(بستان آباد) و میانادان اوزمان شاعیرلریمیز،ادبیاتچیلاریمیز، موسیقی چیلریمیز و آزربایجانین میللی فعاللارینین قاتیلماسیلا، آزربایجانین بویوک شاعیری سهراب طاهیرین آغیرلاما توره نی کئچیریلدی.


text:
یارادان ساغلیغینا
؛
سئودالیلار ایچر چاخیر، سئوگیلی جان ساغلیغینا
بیلیب قانان چكر ایچگی، جان یارادان ساغلیغینا
أرهنلر ایچگیسی اؤزهل، وئریلیر وئرگی وئرهندن
كؤنول اویوموندان هوْپور، ایریشن جان؛ ساغلیغینا
بیلگی بیلهنین سرخوْشو، زؤهره چنگیله أسرهیر
بارداق-بارداغا توْققوشار اولدوزلو دان ساغلیغینا
سئودانین بوْیاغی قاچیب یئنی چاغلارین چاغیندا
دۆزلوكلر قوربانلیق اوْلدو، أیری-یالان ساغلیغینا
تۆركون اوْغوز؛اوْیغور یوْخو، هرهسی بیر پارلاق اولدوز
ماناسچیلار قیمیزلارین ایچر شامان ساغلیغینا
گلمز سایا آتان دانلار، آرخاسیندا باتدی گۆنو
آلپ ارتونقانین آغیتی؛ جوْشدو توران ساغلیغینا
ددهم قورقوتدان قالیبدیر، دستانلی بوْیلار؛ بوْیلارا
بورلاخاتین جام قالدیرار خاتین تۆرکان ساغلیغینا
كاروانسارا دیل اوْلاندا گلن گلر یاتاق سالار
یئنیدن بیر چول تیكیلر یوردو ویران ساغلیغینا
کیفیر آلانیندا چاپدیم چاپیش گئتدیم سوْنسوزلوغا
البیرلشدیم کئچدیم باشا، بو یوْخ اینان ساغلیغینا
یاساقلیغین دوْروغوندا دوْغما یوردون اؤزلهمینده
"بختیار"دا قوْشما قوْشار، میلده؛ موغان ساغلیغینا
(بختیار فرٌخ )
سایت ایل شاهسون
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
نوع مطلب :
برچسب ها :
اشعار بختیار فرخ، بختیار فرخ، شاعران ترک زبان، شاعران ساوه، ایل شاهسون، ایل شاهسون بغدادی،
لینک های مرتبط :


text:
آلمانییا حکومتی اؤلکهدهکی تورک مسجیدلرینی فئتؤ-یا وئرجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی تورکییه مطبوعاتی یاییب. معلوماتا گؤره، آلمانییا فدرال پروکورورلوغو مسجیدلری فئتؤ-چولارا تسلیم ائتمین اماملاری آرتیق تورکییه میلی کشفیات تشکیلاتینا (میت) جاسوسلوقدا گناهلاندیریب.
قید ائدک کی، سون زامانلار تورکییه و آلمانییا آراسیندا مناسیبتلر پوزولوب. آنکارا رسمی بئرلیندن ۱۵ ایول چئوریلیشه جهدینده ایشتیراک ائدن فئتؤ-چولاری طلب ائتسه ده آلمانییا بو طلبدن ایمتینا ائدیب. بو ایسه طرفلر آراسیندا گرگینلییه سبب اولوب.


text:
May 30, 2017
تۆرکمن- تۆرک دیلی پوداغیندا تانالیان دکتر یوسف آزمون تۆرک دیلینه قۇشان قۇشانتلاری اۆچین تورکیانینگ بایراغنا میناسیپ گؤرۆلدی
May 4, 2017
کوممت قاووز شهرنینگ یاقینیندا یرلشیان بیر ماغداندا کوب سانی ایشچی اولدی. اولن و یارالی لارینگ آراسیندا تورکمن لرینگ باردیغی بللی دال
April 29, 2017
سایان قایا طوس شأهِرینده امام محمد غزالی نینگ دا توربهسینی زیارات اتدی.
April 29, 2017
دونیأ تورکمنلری نینگ میللی شاهیری و اولی عالیم ماغتیم قولی پئراغی تورکمنصحرا نینگ کلاله باغلی پئراغی شأهِرینده یاتلاندی.
April 14, 2017
آدین داقى مل ى قولیازم الار « تورکمنباش ى » مخت ومقلى نین گ یوزلرچ ھ قولیازماس ى، تورکمنیس تانینگ انیس تیتوتیندا جم ع ل ھ نن دیر.


text:
اسرائیل باش وزیری ایراننی تهدید ایتدی: هرکیم بیزنی آماج قرار بیرسه اونی اوره میز
اسرائیل باش وزیری بنیامین نتانیاهو، عرب اولکه لری بیلن مخفی بیر شکلده فعالیت آلیب بارگنلیکلرینی بیلدیردی
اسرائیل باش وزیری بنیامین نتانیاهو، اولکه سی نینگ ایران نینگ نوکلر قورال فعالیتی گه و سوریه ده جایلشیشی گه رخصت بیرمس لیگینی ایتدی. نتانیاهو، عرب اولکه لری بیلن مخفی بیر شکلده آلیب بارگن فعالیت لری نینگ ثمره لی ایکنینی بیلدیردی.
اسرائیل نینگ موسیسی داوید بین گوریون نینگ اولگن لیگی نینگ 44 ییل لیگی مناسبتی بیلن صحبت عملگه آشیرگن نتنیاهو، "هرکیم بیزنی آماج قرار بیرسه اونی اوره میز. هرکیم بیزنی تکرار نسل قیرغینی گه معروض قیلماقچی بولسه اوزی نینگ حیاتینی خطرگه مواجه قیلگن بوله دی" دیدی.
"ایران نینگ قورال فعالیتلریگه رخصت بیرمس لیگیمیزنی نیچه مراتبه ایتدیک. عین دمده ایران کوچلری نینگ چیگره میزگه یقین ویا سوریه نینگ هیچ بیر نقطه سیگه جایلشیشی گه رخصت بیرمه یمیز" دیب ایتدی.
نتانیاهو، اسرائیل نینگ عرب اولکه لری بیلن بولگن مناسبتلریگه هم تماس قیلیب؛
عرب اولکه لری بیلن ثمره لی همکارلیگیمز کوپینچه لیک مخفی بیر شکلده آلیب باریلماقده دیر. بو مناسبتلریمیزنینگ یخشی راق و تینچ لیک دایره سینی وسعت بیریب، نتیجه قولگه کیریتیش گه ایشانه من. بو نتیجه بیره دی چونکه پرده نینگ آرقه سیده گی حادثه بوشکلده آلغه بارماقده دیر، دیدی.
اسرائیل حکومتی، "ایران نینگ سوریه ده موجودیتی نینگ آرتتیریشی نینگ اولر اوچون قیزیل خط (امکانسیز) ایکنینی بیلدیرماقده.
اسرائیل باش وزیری بوندن آلدین هم بیرگن بیاناتیده، "ایران و نماینده لریگه عموماً سوریه ده اینیقسه سوریه نینگ جنوبیده عسکری بیر موجودیت ایجاد ایتیش امکانیتی بیریلمس لیک کیره ک، دیب ایتگن ایدی.


text:
آنامین شعری ارشد نظری ایستهدیم آناما بیر شعیر یازام اویاندی شیرین یوخودان شعریمین گئجه یاریلاری قولاق سانجیسینا، قونداق قوخوسونا. سیزیلدادی شعریمین سوتسوز دؤشلری آجیقمیش دوداقلاریما. ایستهدیم آناما بیر شعیر یازام پیچاق کسدی بارماغیمین کؤرپهلیگین؛ سارقی ائتدی بارماقیما ساچلارینی شعریم. ایستهدیم آناما بیر شعیر یازام قیزیلجا چیخاردیب سپدی اوشاقلیقیم؛ کوت گئتدی شعریمین یاناقلاری تندیرینین اورهیینده. آیاقیم بودرهمهمیش دامین قیرناسیندان، اوچوقلادی شعریمین ...Read More »
بوگون / ارشد نظری
بوگون ارشد نظری بوگون، بوتون کونفرانسلارین آلت اَنگی عرب دادی وئریر نئفت قوخوسو نه وئجینه باشچیلارین آسیادا قرنفیللر پوْلیسلرین آتلارینا قَجَرهدیر ؟ قوی گؤینهسین هله خرجییه خالانین ساپساری باخیشلاری جئییز ماغازالارینین ویترینینده بو ایل بیر سوْیوق دهیمهده بوْرجلو قالیب اؤتن قیشا او قالسین هله دیشلرینین سئوینجی قاتیرلارین دوْغماسینا ! یاراسانین کؤهول توْیونا بوگون کورهمیزین طالعی، آنا بانک مانیتورونون قاش- قاباغیندان ...Read More »
«شهید اولور شعریم» و «مای بایرامی» / ارشد نظری (فهلهلر گونو موناسیبتینه)
«شهید اولور شعریم» و «مای بایرامی» ارشد نظری (فهلهلر گونو موناسیبتینه) «شهید اولور شعریم» – حاییف اولسون!- دئدی سوپورگهچی کؤرپه بالاسینین آغزی دولوسو کوچهده ازیلمیش بیر ضای آلمایا؛ اورهییمدن قوپوب دوشدو قیپ قیرمیزی شعریمین تورشا شیرین جنازهسی. «مای بایرامی» مای بایرامینیویورکدا بو گئجهده سیلدی هله گؤزلریمین یوُخوسونو بیر کدرلی آتلی پولیس نه ایستهدی او فهلهلر خییاواندا کؤرپهلره سوتدن غئیری؟ نه ...Read More »
گئری قالمیش دوشونجهلرله پوست مودئرنیست اولماق اولماز! / ارشد نظری
گئری قالمیش دوشونجهلرله پوست مودئرنیست اولماق اولماز! ارشد نظری پوست مودئرنیزم نه دئمکدیر؟ بونو دوشونمهیه، علمیفلسفهنی و اونون اوصوللارینی بیر آز بیلمک لازیم. یانی سؤز هر ندن اؤنجه فلسفه سؤزودو. اسکی یونان دؤورو، اینسانلار کی کایناتدا اوز وئرهن کیچیک و سسسیز دهییشیملری گؤره بیلمیردیلر و باشا دوشموردولر. یانی عینییاتدا ایچ دهییشرملرین( مئتاللارین تغییر میکانیزمی) آیدینلاشمامیشدی. تا کی بیر بؤیوک فلسفهچی ...Read More »
ایکی شعر/ ارشد نظری
ایکی شعر ارشد نظری ۱- باهار چوخداندیر یولونو گوزلورم باهار گلنده بئله گل قیشا آوخشاما! گلیرسن یاشیللی محبتلی گل ظالیما اییلمیش باشا اوخشاما! من سین آدیندان سئودا اومورام دویغوسوز, دیل بیلمز داشا اوخشاما اوره ک پنجرمدن باخیرام سنه اومودسوز گوزلرده یاشا اوخشاما چیچکلر گوزللیک خبرین وئریب کورگوزون اوستونده قاشا اوخشاما سنی آند وئرم گوی قورشاغینا قانادی قیریلمش قوشا اوخشاما چوخداندیر ...Read More »
گؤرهسن …؟ / ارشد نظری
گؤرهسن …؟ ارشد نظری یام یاشیل مئشهلر، آلمالی باغلار دورنا گؤز بولاقلار، چیچکلی داغلار سهییرَن کهلیکلر، گؤزل سونالار گؤرهسن واریمیش یا هئچ یوخوموش؟ سسسیز درهلرده بیتن بنؤوشه قونچهلر آچیلا اوزلر گولوشه اوشاقلار اوینایان دووارسیز مئشه گؤرهسن واریمیش یا هئچ یوخوموش؟ بیری بیرین سئومک پولسوز- پاراسیز شاققا چالیب گولمک دردسیز، یاراسیز آرخایین یاشاماق سؤزسوز قاراسیز گؤرهسن واریمیش یا هئچ یوخوموش؟ داغین ...Read More »


text:
موسی(موسی-دن يوْللاندیریلمیش)
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
موسی : تانری اینسانلارا یول گوسترماق اوچون ان یاخچی ایگیتلرین گوندریب .اسلام دونوشونده اولارین بئشی اولالعظم(بویوک اولیا)سایلیر موسی او بئش اولالعظم گوندریلمیش لردن دی.
ایچیندهکیلر
دونیایا گلمه سیدَییشدیر
میصرده آنادان اولدی .
موسی دنیایه گلماخدا قاباخجا ساحیرلر و اولدوزچولار دئدیلر کی فرعون خطرده دی وایسرائیل اوغلانلاریندان بیری فرعونی تختدن سالاجاق ایسرائیل اوغلانلاری کی قبطیلر الینده اسیر وقول اولموشدولار چوخ چتینلیقدا یاشیردیلار[۱].اوغلان اوشاقلاری اولدورولدی و اسرائیل اوغلانلارینین بوتون اوغلان اوشاقلاری بشیکده قتله یتیش دیلر .[۲]
موسی نین آناسی بویلی اولاندا بیر گیزلین کوول ده گئتدی و گیزلینده اوشاقی دنیایه گتیردی. موسی دینایه گلندن سورا آناسی بلیدی کی قبطی لر اوشاقی تاپسا اونی اؤلدورجاق. اوشاقی نئچه گون گیزلتدی اما قورخودان اوشاقی بیر بئشیکده و سبد ایچره نیل چایینا تاپشیردی .[۳] موسی نیل چایی اونو ارخلرین بیرینه سالدی و فرعون قصرینه آپاردی وآناسی داهی اوندان ال اوزدی .
سـَله نیل چایندان آیریلان ارخیده گلدی و فرعون خاتونیآسیه اونی سو اوزونده گوردی و اونی سودان توتدولار .خاتون اوشاقی سودان توتدی و اوشاقین ایستکی اورگینده اوتوردی[۴] واوشاقی ایستکده اونی اوز قصرینه آپاردی ویاخچی پالتارلار گئیندیردی و اوشاقا بیر سوت وئرن آختاردی.اوشاق هئچ کیمسه نین دوشون توتمادی و سوت اممه دی اونا گوره اوشاقا سوت وئرماق چتین اولدی بو چاغدا موسی خالاسی کی قصریده ایشلردی خاتونا دئدی کی بیر سوت وئرن گتیریم کی اونی ساخلاسین و موسی آناسین اوشاقا سوت وئرماقا قصره گتیریدی.[۵]
موسی فرعون قصریندهدَییشدیر
موسی فرعون قصریده چوخ اونملی ایشلردن باش تاپدی و بری آچدی و بیر بهادور و بیلن اینسان اولدو و بوتون قصریده اولان بیلگیلری اوخودو.[۶]
بیر گون شهر خلوت اولاندا موسی شهریده دولانیردی کی بیر ایسرائیلی (عبری) بیر قبطینن ساواشدی و ایسرائیلی اونی اوز یاردیمینا چاغیردی و موسی قبطی کیمسه یه بیر یوموروق ویردی و او بو یوموروقدا جانین ایتیردی.موسی بو ایشدن چوخ قورخولو اولدو.[۷] بیر ایری گون بیر قبطی ایسرائیلی کیمسه نی ویراندا موسی ایسرائیلی کیمسه یه آراخا دوردی و قبطی بو ایشدن قورخولو اولدو و دئدی کی ایستیرسن منی ده قاباخکینا تای اؤلدوره سن و شهریده موسی گوجلو اولماقی و ایسرائلی لره آرخا دورماقی بیلیندی.بیر کیمسه خبر گتیردی کی شهرین باشچیلاری سنی اؤلدوماقا بیرلشیبلر.موسی بونی بیلدی و شهریدن تئزلیقجا قاچدی.[۸]
موسی نین قاچماقیدَییشدیر
موسی نیل قیراقین توتدی و قاچدی امما قوشونچولار اونی آختارمادا اونی قمیشلیقا سالدیلار موسی قمیشلیقدا گیزلندی و گئجه قارانلیقدا قاچدی
موسی چوخ یارالی اؤلدو وقمیشلراونی یارالامیشدی بیر گون بویی چولده سوسوز یول گئتدی و آخشام نیل چایینین بویوندا سوایچماقا گلدی و شعیبین قیزلارین گوردی کی قوزولاری سواریللار .اوسو ایچدی وشعیبین قیزلارینا کمک ائتدی کی نیلدن سوچکیب قوزولارا وئرسینلر.شعیبین قیزلاری اونا بیر تیکه چورک وئردیلر .
شعیبین قیزلاری اوگون تئز سودان قیتدیلر وشعیب سوروشدی اولاردئدیلر بیر گوجلی کیشی اولارا یاردیم اولدو وبیز اونا چورک وئردیق .شعیب دئدی اونی کیمیدی و اولار دئدیلر ایسرائیل اوغلانلارینا اوخشوردی.
شعیب قیزلارینین بیرین یوللادی کی موسی نی گتیرسین و موسی شعیبن ائوینه گلدی و شعیب اونا سوز وئردی کی قیزلارینین بیرین آلسین واون ایل شعیبه چوبانلیق ائتسین و قوزولارین دوغانلاری اونون اولسون .
موسی تاری گوندریلمیشیدَییشدیر
موسی بیر سویوق گئجه ده اوزاخدان بیر ایشیق گوردی و ایسته دی اوتدان قیزیشماق اوچون گتیرسین.یاخینا گلنده بیر یانان آغاج گوردی و بیرآز یاخینلاشاندا آغاجدان سس گلدی و موسی تارینان دانیشیب و گوندریلدی .قران دا تاری اونا امرائتدی کی فرعونه طرفینه گئتسین.[۹]
موسی وفرعوندَییشدیر
موسی تایرنین امرینه گوره فرعون طرفینه گلدی و تاریخده یازیلیب کی نچه ایللر (شاید40 ایل) هفته ده بیر گون یا ایکی گون فرعون قصرینین قاباقینا گلدی و ددی کی منیم تاریمه ایمان گتیرین و اونی اطاعت ائدین و هاممی اونی سفه چوبان بولردیلر.
بیر گون دلغک ایسته دی بیر یئنی ایش گوروسون وفرعونی گولدورسون او فکیرلشدی وموسی نی گورنده گوردوی کی هاممی اونا باخیر وگولور و مسخره ائلیللر کی بو دئلی دئییر منیم تاریما ایمان گتیرین وجماعتی گولدورور اودا اوزون اونون شکیلینه سالدی وفرعون قصرینه گئتدی.
فرعون دلغکی گورنده تانیمادی و بئله فیکر ائله دی کی اوزگه دی امما دانیشاندا بللی اولدی کی او دلغکدی کی اوزون اوشکیله سالیب او فرعونون قاباغیندا موسی نین سوزلرین دئدی و جماعتی گولدوردی امما فرعون گولماق یئرینه هیسلندی و دلغکی ویردی او ایسته دی دلغکی اولدورسون کی دلغک دئدی بو بیر دئلی ایشیتدی کی گونده قصرین قاباغیندا بوسوزلری دئیب وجماعتی گولدورر .
موسی نی قصره گتیردیلر واو فرعونونان دانیشدی و فرعونون باشچیلاری اوندان معجزه ایسته دیلر او بارماقلارین یاندیردی ومعجزه سین گورستدی امما باشچیلار اونی ساحیر بولدولر و او ده دی سحردیر فرعون ساحیرلری چاغیردی و دئدی کی گرک موسی نی مغلوب ائتسین.
موسی بنی ایسرائیلی آزاد ائتدیدَییشدیر
بنی اسرائیل موسی الینن آزاداولدولار و فرعون و قوشونی نیل ده بوغولدولارموسی بنی اسرائیلی میصردن کنعانه گتیردی و اوردا اولار موسی نین دونوشون دن چوندولر و موسی اولارین الیندن بئزاردی.
قایناقلاردَییشدیر
الوقایع والحوادث جامع التواریخ رشیدالدین همدانی قران سوره قصص سوره انبیائ.سوره بقره تورات سفر پیدایش


text:
ایستانبول پروکورورلوغو فئتؤ ایستینتاقی چرچیوهسینده بعضی ایش آداملارینین تشکیلاتا مالییه یاردیمی ائتدیینی موعیینله شدیریب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو مقصدله ۳۸۰ بیزنئسمئن بارهسینده آختاریش اعلان اولونوب.
پروکورورلوغون تعلیماتی ایله حرکته کئچهن پولیس قوهلری ۳۵ ویلایتده آختاریشا باشلاییب. شوبههلی شخصلردن ۱۱۰ نفرین اؤلکهده اولمادیغی آیدینلاشیب.
بو آرادا تورکییهنین مشهور «دوغان هولدینق» شیرکتینین باش حقوق موشاویری ائرئم تورگوت یوجل و شیرکتین کئچمیش رهبرلری یحیا اوزدیئن ایستانبولدا حبس ائدیلیبلر. بوندان اول ایسه اؤتن ایلین دئکابریندا شیرکتین آنکارا نوماینده لیینین رهبری بارباروس موراد اوغلو حبس ائدیلمیشدی.


text:
ناتو-دا بؤلونمه موشاهیده ائدیرهم.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری لاتوییا خاریجی ایشلر ناظیرین کئچمیش رهبری یانیس یورکانس یئرلی رادیویا آچیقلاماسیندا سؤیلهییب. او، آمریکا، بریتانییا و فرانسانین سورییایا بیرگه هوجوم ائتمهسینین ناتو-نو بؤلدویونو و لاتوییانین هوجومو قینامالی اولدوغونو دئییب:
«سورییایا ۳ اؤلکه هوجوم ائدیب. بس دیگر دؤولتلر هارادادیر؟ نیه «ناتو اوردولاری سورییانی جزالاندیرماغا قرار وئریب» باشلیقلی خبرلر یازیلمیر؟ بو چوخ تعجبلودور. بوتون حاللاردا لوندون و پاریس چوخ دقتلی اولمالیدیر. چونکی بو، بوتون عرب دونیاسینا قارشی ائدیلن بیر هوجومدور. بو قارشیدورما ایران، عراق، تورکییه و کوردلری ماراقلاندیریر. ایرانین وضعیته لازیمی قیمت وئرجیینه امینم».


text:
شابلون:Country data West Germany
شابلون:Country data West Germany بیر بوش داده قابیده که مستقیم ایستیفاده اولماقا گوره نظرده آلینمایب. بو شابلون غیر مستقیم صورتده بو شابلونلارینان:
شابلون:بایراق،
شابلون:بایراقچه، ایستیفاده اولونار.
ایچیندهکیلر
ایستاندارد پارامترلر
بایراق گونهلری
رسمی نیظامی علامتلر
این الگو شامل یک پرچم نشان رسمی نیروی دریایی میشود که میتواند همراه شابلون:Navy مورد استفاده قرار گیرد:
{{Navy|West Germany}}→ German Federal Navy
{{بایراقچه|West Germany|naval}}→
لقبلرین یونلندیرمهسیبو شابلون لقب ایلهده ایستیفاده ائدیله بیلر (بو شابلوندا یونلئندیرمک کیمی تطبیق اولونور):
بو صفحهیه باغلانتیلار را برای مشاهدهٔ فهرست کامل تغییرمسیرها ببینید.
ایستیفاده اوچون میثاللار
{{بایراق|West Germany}}← باتی آلمان
{{بایراقچه|West Germany}}←
تورکجه یازینن یولاندیرمانین قایداسی
{{بایراقچه|باتی آلمان}}←
{{اؤلکه بایراقی|باتی آلمان}}← باتی آلمان
{{بایراق|باتی آلمان}}← باتی آلمان
موستعار آدینن یولاندیرمانین قایداسی
{{بایراقچه|FRG}}←
{{اؤلکه بایراقی|FRG}}← باتی آلمان
{{بایراق|FRG}}← باتی آلمان
مربوط اولان شابلونلار
لطفاً الگوهای
country data مرتبط زیر را ببینید:
شابلون دادهلری
Country data West Germany
بو شابلون موستقیم ایستفاده ائدیلمهمهلی دیر، '''شابلون:بایراق''' و '''شابلون:بایراقچه''' کیمی ایستیفاده اولونان بایراق شابلونلاری ایله علاقهلی ایستیفاده اولونار. '''بؤلمه:سامانه الگوی پرچم'''ی تام سیاهیسی اوچون و '''Wikipedia:WikiProject Flag Template''' ی علاوه توضیحلر اوچون باخین.


text:
سان لورنتزو ین کامپو
سان لورنتزو ین کامپو (ایتالیاجا: San Lorenzo in Campo) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۸۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲۰۹ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و مارکه اوستانیندا یئرلشیب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Lorenzo in Campo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سان لورنتزو ین کامپو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
British Broadcasting CorporationHome
اوشبو فسیتوال ده ایران، اوزبیکستان و قزاقستان راک موسیقه اشلاوچیلری هم حصصه قوشیب، فستوال اوتگن اوتزییل جریانیده بیرینچی باربولیب اوتگن راک موسیفه فیستوالی دیب کورسه تیلماقده.
فسیتوال ده حصصه قوشگن اوزبیکستان لیک راک موسیفه چیلری بی بی سی نینگ کابل ده کی استدیوسیده مهمان صفتیده تشریف بوییریب فستوال حقیده بولگن سوراق لرگه جواب بیردی. بی بی سی استدیوسیده کیلگن اوزبیکستان لیک صبیره بولیب اوتگن فیستوال ده افغانستان یاشلری نینگ نهایت قیزیق گنینی ایتدی. اونی ایتیشچه او بیر عیال بولگنی اوچون افغان عنعنه لریگه ماس کیم کیب فستیوالده قوشیق اجرایتگن.
BBC © 2014 BBC tashqi sahifalar uchun ma'sul emas.
Ushbu sahifani CSS veb-brauzerida tomosha qilgan ma'qul. Hozirgi veb-brauzeringiz Sizga to'la vizual imkoniyatni bermaydi. Marhamat qilib o'zingizning brauzeringizni CSS veb-brauzeriga yangilash haqida o'ylab ko'ring.


text:
قبیضلیکدن اذیت چکن خستهلر مختلیف باغیرساق ایشلدیجی درمانلاردان ایستیفاده ائدیرلر. بو ایشلدیجی درمانلار داها سونرا آلیشقانلیغا چئوریلیر و باغیرساق فعالیتی زامانلا پوزولماغا باشلاییر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ قبیضلیین یارانما سببلریندن و معالیجهسیندن دانیشان بیولوژی طبابت کلینیکاسینین حکیمی، قاسترونترولوگ آرزو قولیئوا دئییب. او بیلدیریب کی، بعضا حکیملر ده درمانلارین ایچینده بو ایشلدیجیلره مراجعت ائدیرلر:
«بو، خستهنی یالنیز معالیجه مدتینده یاخشی ائدیر. معالیجه بیتدیکدن سونرا ایسه خستهده یئنیدن قبیضلیک یارانیر. بیولوژی طبابتده هئچ واخت ایشلدیجی درمانلادان ایستیفاده ائتمیریک، حتی خسته ایستیفاده ائدرسه، بونا اجازه وئرمیریک. قبیضلیین سببی آیدینلاشدیقدان سونرا معالیجه ائتمک چوخ راحتدیر. قبیزلییه داها چوخ هورمونال پوزونتولار زامانی تصادف اولور. اونا گؤره بعضی هورمونلاری یوخلاماق اوچون اندوکرینولوگدان دا مصلحت آلماق و اونونلا کونتاکدا اولماق لازیم گلیر. بعضا ایسه بو پروبلملر حیات طرزی ایله علاقدار اولاراق یارانیر. باغیرساق فعالیتی آشاغی اولاندا خستهلر گونلرله، حتی هفتهلرله بؤیوک باییرا گئده بیلمیرلر».
آرزو قولیئوا قبیضلیکدن هله کیچیک یاشلاردان اذیت چکن خستهلرین ایسه باغیرساقلارینین قورولوشوندا و فونکسییاسیندا پروبلم اولدوغونو بیلدیریب:
«اگر خسته کیچیک یاشلاردان بو پروبلمله اوز-اوزدیرسه، دئمک، اونون باغیرساقلارینین قورولوشوندا و فونکسییاسیندا پروبلم وار. بو زامان بیز باغیرساقلاری معایینه ائدیریک و قورولوشوندا نه پروبلم وارسا، آشکارا چیخارماغا چالیشیریق. بو، باغیرساقلارین اوزانماسی، ائنلهنمهسی و ساللانماسی اولا بیلر. باغیرساغین فونکسییاسی ییغیلیب-آچیلاراق ایچیندهکیلری اؤتورمکدیر. اگر بو جور پروبلملر وارسا، واختلی-واختیندا دفکاسییا اولمایاجاق. داها چوخ اوتوراق حیات سورن، واختیندا قیدالانمایان اینسانلار قبیضلیکدن اذیت چکیرلر. بئله حاللاردا خسته مطلق آکتیو حیات طرزینه کئچمهلیدیر. خستهنین نه ایله قیدالانماسی دا خصوصی اؤنم کسب ائدیر. هر سحر یئمک یئمک چوخ واجیبدیر. کارتوف، دویو، چؤرک کیمی قیدالار باغیرساغین ایشینی لنگیدیر. تره وزلر، میوهلر ایسه باغیرساق فعالیتینی گوجلندیریر. قبیضلیین نؤعلری چوخدور، بیز بونو آنالیز و دیگر طیببی معایینهلر یولو ایله معین ائدیریک. خسته معایینه اولوندوقدان سونرا خستهلییه اویغون معالیجهلر آپاریلیر».
قید ائدک کی، بیولوژی طبابت کلینیکاسیندا پئشکار حکیملر طرفیندن قبیضلیکدن اذیت چکن شخصلرین معایینهسی و اوغورلو معالیجهسی حیاتا کئچیریلیر. بورادا معالیجه بیولوژی درمانلار واسطهسی ایله آپاریلیر و خستهیه هئچ بیر جراحی مداخیله ائدیلمیر.
اونوان: باکی؛ نسیمی رایونو، سید جعفر پیشوری-۱۱۰
تلفن: (+۹۹۴ ۱۲) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۵) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۷۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹


text:
" انسان حقلرینی ایاغ آستی ایتگن شخصلر سیلاولرده اشتراک ایتیشی آلدی آلینسین"
مرکزی نیویورک ده جایلشگن انسان حقلریدن مدافعه ایتوچی تشکیلات بیراعلامیه صادرایتیب کیله جک جمهوررییسلیک سیلاولریده انسان حقلرینی ایاغ آستی قیلگن شخصلر اشتراک ایتیشی آلدی آلینیشی نی طلب قیلگن.
اوشبو تشکیلات بوندن آلدین هم نیچه بار اوروش جنایتیگه قولی بولگن شخصلرنی محکمه بولیشینی طلب قیلگن ایدی. عینی حالده مذکور تشکیلات انسان حقلرینی ایاغ آستی ایتگن شخص لر نامزد لر رویخط دن آلیب تشله نیشنی سوره گن.
انسان حقلریدن مدافعه ایتوچی تشکیلات مسوولی بردآدامس بوحقده شوندی دیگن:" اگر افغانستان دولتی اوتگن اون ییلده انسان حقلری خصوصیده اعتبار قره تگن بولسه ایدی، بوگون کیله جک ریاست جمهورلیک سیلاولریده نامزد ایتگن شخصلر نینگ صلاحیت لری آلینیب ویاهم قماقخانه ده بولرایدیلر."
ادمس جنابلری کیله جک سیلاولرده " انسان حقلرینی ایاغ استی ایتگن شخص لر " اشتراک ایته آلمسلیک لری اوچون خلق ارا یاردمچی مملکت لر افغانستان دولتی گه باسیم اوتکزیشی کیره ک لیگینی هم علیحیده تاکیدله گن.
اما حاضرگه قدرهم هیچ بیرشخص اوروش جنایتیگه عیبدار تانیلیب محکمه تمانیدن محکوم ایتیلمه گن. افغانستان سیلاولر قانونیده اوروش جنایتی یاده انسان حقلرینی ایاغ استی ایتگنیگه عیبله نیب محکمه تمانیدن محکوم ایتیلگن بولگن هربیر شخص سیلاولرده اشتراک ایتیشیگه حقی یوق لیگی قیدایتیلگن.
یکشنبه کونی میزان آی نینگ 14 – سی کیله جک ریاست جمهورلیک وولایتی کینگشی سیلاولری اوچون نامزدلرنی رویخط گه آلیش دستوری نهایه تاپدی.
کیله جک جمهوررییسلیک سیلاولری اوچون بیر عیال داخل 27 کیشی اوز اسملرینی رویخط دن اوتکزگن.
نامزدلرنینگ نهای رویخطی احتمالی شکایت لری تیکشریلگنیدن سونگ عقرب آی نینگ 25- سیده اعلان ایتیلیشی ممکن.


text:
آذربایجان معمارلیغینین ان دیرلی نمونهلریندن بیری تبریز شهرینده یئرلشهن مشهور تاریخی معمارلیق عابدهسی - گؤی مسجیددیر. عابدهده یوز ایللیکلرین یئتکینلشمیش بدیعی مئمارلیق اوسلوبو، مسجید پلانینین اوستالیقلا حاضرلانماسی، کومپوزیسییا کامیللیگی، آذربایجان معمارلیغیندا گئنیش یاییلمیش نیشانلار و فورمالارین یوکسک بدیعی طرزده یارادیلماسی، زنگین معمارلیق بزییندهکی نفیسلیک عکس اولونوب.
آخار. آذ تبریزدهکی گؤی مسجید حاقدا معلوماتی تقدیم ائدیر:
جهان شاه دؤورونون ان گؤرکملی عابده تیکینتیسی ۱۴۶۷–جی ایلده تاماملانمیش مظفرییه معمارلیق کومپلکسیدیر. اونون ترکیبینه جمعه مسجیدی، خانگاه، کیتابخانا، مدرهسه، توربه و دیگر تیکیلیلر داخیل اولوب. کومپلکسین قرب حیصهسینده ایسه جهان شاه حمامی یئرلشیب. بو نهنگ معمارلیق کومپلکسیندن دؤوروموزه یالنیز کومپلکسین باش تیکیلیسی – معمارلیق تاریخینه گؤی مسجید آدی ایله داخیل اولموش عظمتلی جومعه مسجیدی قالیب. ۲۰-جی عصرین اوللرینده تورک عالیمی ارسئون قید ائدیر کی، تبریزده سننی مسجیدینین (گؤی مسجیدین) پلانی بورساداکی یاشیل جامینی (۱۴۱۳–۱۴۲۱) چوخ خاطیرلادیر.
قاراقویونلولار دؤورونون یادیگاری، واختی ایله بؤیوک و عظمتلی معمارلیق کومپلکسیندن عبارت اولان بو تیکیلی حاضردا خارابالیق شکلیندهدیر. اینشاسی زامانی ۵۲ متر اوزونلوغوندا اولموش باش فاسادین قارشیسیندا گئنیش هیت واردی. آرکادالی حصارا آلینمیش مسجید هیتینده حووض اولوب. مرکزی گونبزلی مسجیدین اؤزونه مخصوص پلانینا، بینالارینا آذربایجانین باشقا دینی بینالاریندا راست گلینمیر.
گؤی مسجید، یاخود «جهان شاه مسجیدی» تیکیلدیکدن آز سونرا تبریزین ان بللی معمارلیق عابدهسی اولوب، بو گونهجن چوخلو معمار، سیاح و عالیملرین دقتینی اؤزونه چکیر. گؤی مسجیدین ایکی اساس حیصهدن عبارت اولان پلانی اوخ سیممترییالیدیر. اونون دوزبوجاقلی حیصهسینی مرکزی دورد کونج سالون (۱۶،۵x ۱۶،۵)، اونا اوچ طرفدن بیرلشن گالریالار و ایکی کونج سالونو عمله گتیریر. پلاندا دورد کونج بیچیملی اولان اوچونجو سالون – گؤی سالون جنوب طرفدن مرکزی سالونا بیتیشیر و مسجیدین پلانینا بوتؤولوکده «T» شکیللی بیچیم وئریر.
عبادت اوچون نظرده توتولموش عمومی ساحهنی خیلی گئنیشلهندیرهن شرق و قرب گالریالاری، همچینین کونج سالونلارینین بیر حیصهسی، قادینلار اوچون نظرده توتولوب و مرکزی سالوندان خصوصی پردهلر و آغاج شبکهلرله آیریلیب. شیمال قالریاسی اؤزوملو وئستیبول – بؤلوشدوروجو اولوب. اورتا عصر شرق معمارلیغیندا ایکینجی درجهلی اوتاقلارین آیدین ایفاده اولونموش اؤزک – دورد کونج سالون اطرافیندا یئرلشدیریلمهسی گؤی مسجیدده اؤزونون یئتگین و چوخ اوریژینال حلینی آلیب.
حجم المنتلرینین – کریتیک نقطهلرین گؤی مسجید تیکیلیسینده سایجا آرتماسی بینانین سیلوئتینی زنگینلشدیریر و اونون حجم–مکان قورولوشونو داها دا ستروکتورلو ائدیردی. بینانین اوست قاتینی تشکیل ائدن حجملرین پلاستیک بیچیملری و ریتملری کومپوزیسییایا تکجه ایفادهلی فضالیق یوخ، هم ده تأثیرلی گؤرکم وئریردی. معمارلیق بزیینین قیری–عادی زنگینلیگی و اینجهلیگی ایله معمار بو اساس ایدیانی داوام و اینکیشاف ائتدیریب.
گؤی مسجید اورتا عصر آذربایجان معمارلیق دکورونون آز قالا بوتون ناعیلیتلرینی اؤزونده توپلاییب. اونون زنگین اورنامنتال کومپوزیسییالاری موختلیف ماتریاللارلا و موختلیف اصوللارلا یئرینه یئتیریلیب: ییغما کاشی موزایکاسی، مرمر و گج اوزرینده اویما، بیشمیش و شیرهلی کرپیجلرین ناخیشلی هؤرگوسو و سایر. بونا باخمایاراق گؤی مسجیدین بزیی هر شئیدن اؤنجه اینکیشاف ائتمیش کاشی بزییدیر کی، بو بزک ده اؤز یوکسک بدیعی و تئکنیکی کئیفیتلری ایله بوتون گؤرکملی یاخین شرق معمارلیغی آراشدیرماچیلارینین دقتینی جلب ائدیب. اونلارین چوخو بو بولگه ده سرامیک معمارلیق دکورونون اینکیشافیندا تبریزین رولونو یوکسک قیمتلندیریب و گؤستریبلر کی، کاشی موزایکاسی اؤزونون ان یوکسک سوییهسینی گؤی مسجیدده آلیب.
قید ائدک کی، اؤز حجم–مکان حلینه گؤره، گؤی مسجید آذربایجان معمارلیغیندا یئگانه اولماییب. گؤی مسجیددن قاباق و سونرا تیکیلمیش ایکی عابده گؤستریر کی، ۱۵-جی عصرده تبریز ماحالیندا بو مسجیدین ده داخیل اولدوغو دینی تیکیلیلرین خصوصی تیپولوژی قروپو اولوب.


text:
توخلوخدان قودوران ملت
توخلوخدان قودوران ملت " مذهبع آلانان ملت
دنیا خلق لرینون قاریشیسندا " گی نیب بزعنیب فخر عدن ملت
اون مین ایل لرینن تاریخون واردی " چرکین ملاء سنی تخت د ن سالدی
ایندی چک قارا گونی سور د شلرون دیبنی " گعز بوش خرمنی زمینی یادا سال کچن گونونی
سن کی اسلام استعیردون " خوش گونلری سعسلعیردون " جنت رویا گوزلعیردون
یاتاسان عوونده آلاسان پارا " دوشمیسن ایشدن سن آهو زارا
الله توکه وارو دولت باجادان " اولمیاسان خجیل قارداش باجیدان
او قارا ایل دن چوخلی گچیب آی عمی " تاپدون آخداردقون مد ینه فاضله نی
وردیلر قاپوندا نفتون پارسین " دولدردون زندگی چالا چولاسین
یوخ آی اوغول ملاء منی آللاتدی " منه ایپک گوستردی قزیل ساتدی
ایندی من بو سللی چایدان گچمیشم " عالم گورر قارا گونه دوموشم
سن گعل منه بیر یول گوستر آی بالاء " قویما منینیم آرزوم یورکده قالا
یاخشی عمی من دییعنه باخارسان " ظلمون عوین یاندرارسان یاخارسان
دمیرم عله ور زخمعنی کولدن قور آچلسین " عالمه شعله یایلسین
بو قورومشلار آلشسین " یاشدا قارشسین قورییا یانسین
دعیرم ور آغزنا " دایا او حق تعپگین بوغازنا
دنن ای تولکی واعظ " سن ندی وزیر وکیل لیک ندی
سن درماش چخ منبرء عللعرون دوعاء گوتی " دنن الله مردمی دیری آپار اولی گتی
گده سن اولی یرینه ییعسن تووخ جوجه نی " گوزونده شبستاندا گودعسن آخشام گجنی
درماشدون چخدون منبرء سن دمعمیش من آقلادیم " نوروزدا چرشممه ده باشیما قارا باغلادیم
بوننان آرتق باشقا بیر ایش بیل میسن " چون سنون علمون بودی
گعل ایتیل تولکی واعظ " گعل ایتیل تولکی واعظ
یاشاسین ایران " یاشاسین آذربایجان
لهراسب زینالی ترک
2008


text:
«قارغا منده قوز وار» – ابراهیم ساوالان
گیردهدی گیردکان دئییل، ساریدی زعفران دئییل...
پاییزین ایلک گونلری، کند اهلی خرمنی سوووروب (یئله وئریب) تاخیل و سامانی آنبارا ییغاردیلار. اوندان سونرا گیردکان (قوز) آغاجینی چیرپماق باشلاناردی. بو چؤلون سونونجو ایشی اولاردی.
قوزآغاجی اؤنملی بیر ثروتدی. بو آغاجین بوداقلاری نوبتی اولاراق قورویوب یئنیدن گؤیردیگینه گؤره، اونو داللاماق (هرس) لازیم دئییل. یارپاغی و قابیغی آجی اولدوغونا گؤره، چور و بؤجکلر اونا یاخین دوشمز. بونلارا گؤره، قوزآغاجی بئشیوز ایله قدر یاشار. بئله قوجا آغاجلارین کؤتویونون ایچی بوشالیب «چوغوش» آدیندا بیر بوش یئر یارانار.
بعضی یئرلرده، دده-بابا ائولرینی بؤلوشنده، قوزآغاجینی ائو و یئردن آیری اولاراق بؤلوشرلر. هر ورثه قوز آغاجیندان بیر بوداق پای آپاریب هرایل اؤز پایینا دوشن بوداغین محصولونا صاحیب چیخار. بعضن ده؛ یئر بیر آدامین و او یئرده بیتن قوزآغاجی باشقا شخصین اولور.
قوز ایکی قابیقلی مئیودهیر. اوست قابیغی ( زَی، زَگ) مئیوه یئتیشنده تؤکولور. زَیی سویولموش قوز جینقیر آدلانیر. بونلارلا ایلگیلی اهرده ایکی کندین آدی زگلیکدیر. قوزلا ایلگیلی ده، چوخ یئرلرده قوزلو و قوزلوجا کند آدلارینا توش گلیریک. بعضی یئرلرده زَیی قورودوب ساخلاییب اوندان بویاچیلیق و تورکه داوادا فایدالانیرلار. زَیین آجیلیغینا گؤره، دیلیمیزده آجی و تورش شئیلره «زی کیمیدی» بنزتمهسینی ایشلهدیریک. زَی سویو ضیدعفونی ائدیجیدیر و اوندان مال-قارانین داباق خستهلیگینی ساغالتماغا استفاده اولونور. زَیین گؤزل مور رنگی وار. بو رنگ هله-هله سولوب آغارماز.
مئیوهلری باغدان ییغاندان سونرا، آغاجدا تک-تک قالان مئیوهلر «اور» آدلانیر و اونلاری یئرلی دیبلی ییغماغا «بوستان اورلاماق» و «آغاجلار اورلاندی» ایفادهسی قوللانیریق. قارغالار قوزو چوخ سئویر و اونون انیاخشی و لاپدادلیسینی سئچیب آپاریر. چیرپیلان قوزآغاجلاریندا قالان اورلار قارغالارا نصیب اولور. قارغالار آپاردیقلاری قوزلاری یاخین یئرلرده تورپاغا قویلاییب و آدرئسینی یاخشیجا یاددا ساخلاییرلار. آما اکین فصیلی او یئرلر شوخوملاناندا، قارغا، قوزونون یئرینی ایتیریر و یازدا چوخلو قوزآغاجی بیتیر.
شفاهی دیلیمیزده درده دیمهین آداما قوزبئت و اؤزونه دردسر آختاران آداما «قارغا منده قوز وار» مثلی ایشلهدیلیر. یولدان کئچن آداملار تاماهلانیب قوزآغاجینا، داش یا سئلبه آتارلار. بو آچیدان شفاهی ادبیاتیمیزدا گؤزل و سئویلن قیزلاری اونا بنزدیب «قیزآغاجی، قوزآغاجی» مثلینی یارادیبلار.
یازینی قوزلا ایلگیلی اولان بیر تاپماجا ایله سونا یئتیرمهیی اویغون گؤردوک: تاپ او نهدی تاپماجا، گیردهدی گیردکان دئییل، ساریدی زعفران دئییل، آیاقلیدی دوران دئییل، یازیلیدی قورآن دئییل.


text:
توپلو مزارلار تاپیلدی
جسدلرین چیخاریلماماسی اوچون مزارلارین اطرافینا مینلر دؤشنمیش
سوریهنین رقه شهرینده، ترور هؤرگوتو داعش طرفیندن قتله یئتیریلهن قوربانلارا عاید توپلو مزارلار تاپیلدی.
رقه وطنداش مجلسی ائشباشقانی عبدالسلام هوسوریک، رقهده ۴۵۰سی اوشاق اولماقلا ۲ مین ۶۰۰ نفره عاید ۳ توپلو مزار تاپدیقلارینی بیلدیرهرک، بؤلگهنین بیر چوخ یئرینده چوخ ساییدا توپلو مزار اولدوغونو دئدی.
توپلو مزارلاردا تاپیلانلارین چوخونون مولکی اولدوغو اؤیرنیلرکهن، ایندییه قدر ۸ بؤلگهده توپلو مزار آچیلدی.
داعش، توپلو مزارلارداکی جسدلرین چیخاریلماماسی اوچون ده مزارلارین اطرافینی مینلرله دؤشمیش.
مینلر ائتکیسیزلشدیریلدیکدن سونرا توپلو مزارلار اورتایا چیخاریلیر.
گئچن آی رقهیه باغلی عین عیسی قصبهسینده داعشین ۲۰۱۴ده قتله یئتیردیگی سوریه عسگرلرینین گؤمولدویو بیر توپلو مزار تاپیلمیشدی.
توپلو مزاردان چیخاریلان جسدلر، دموکراتیک سوریه گوجلری طرفیندن سوریه اوردوسونا تسلیم ائدیلمیشدی.
رقهنین گونئی باتیسی، سوریه حکومتینه باغلی گوجلرین کنترلوندا.
گئری قالانی ایسه دموکراتیک سوریه گوجلرینین کنترلوندادیر.
دموکراتیک سوریه گوجلری، اکتبر ۲۰۱ده، رقهنی داعشین الیندن آلمیشدی.


text:
طبیعت
طبیعت یوخسا دوغا اوُزونو سورکلی اولاراق یئنیلهین و دئگیشتیرن، جانلی و جانسیز مادّه لردن اولوشان وارلیقلارین هامّیسینی کاپسار. اینسانی فاکتورلر اتکین دئیلدیر. مادّه و انرژی عونصورلاریندان اولوشتوغو قبول ائدیلیر. اینسان ائتکینلیقی نین دیشندا اوُزو اوُزونو سورکلی اولاراق یئنیدن یارادان و دئگیشتیرن گوج، جانلی و جانسیز مادّه لردن اولوشان وارلیقین تومونو ایفاده ائدر. بعضاً ساده جه، اینسان الی له بویوک دئگیشیکلیگه اوغرامامیش دوغال گوزللیکلرینی قُرویان، گئنللیکله کنت دیشی کسیمی آنلاتماقدا ایشلنیلیر.
جانلی لارین ان گئنیش یاشام آلانینا "دوغا" دئییلیر.


text:
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی-نین کئچمیش باش کاتیبی پان گی مون ۲۰۱۷-جی ایلده جنوبی کورئیادا باش توتاجاق پرئزیدئنت سئچکیسینده نامیزدلیینی ایرلی سورمهیهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره پان گی مون گؤزلنیلمهدن تشکیل ائتدیی مطبوعات کونفرانسیندا سؤیلهییب.
او، بئله قرارا موحافیظه کار پارتییالارین عضولری ایله گؤروشدن سونرا گلدیینی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، بیر مدت اؤنجه پان گی مونون بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی باش کاتیبی ایشله دیی اوچون پرئزیدئنتلییه نامیزدلیینی ایرلی سوره بیلمیه جه یی حاقیندا فیکیرلر سسلندیریلسه ده، سونرادان بو، تکزیب ائدیلمیشدی.


text:
قَنیره پاشایئوا تورکییه نین موختلیف ویلایت لریندن گلن ضیالیلارا قاراباغ, خوجالی سوُی قیریمی حقیقت لری حاققیندا معلومات وئریب.
آخار.آذ خبر وئریر کی, میللت وکیلی تورک آیدینلاری ایله گؤروشده قاراباغ حقیقت لریندن دانیشیب.
آذربایجان-تورکییه موناسیبت لرینین داها دا اینکیشافی ایستیقامتینده اؤزللیکله گنج نسیللره اورتاق تاریخ مدنییتیمیزین اویره دیلمه سینین واجیبلییی ایله باغلی دا گئنیش موذاکیره لر آپاریلیب.
میللت وکیلی بیلدیریب کی, آذربایجان و تورکییه یه قارشی تئرور حادیثه لری, جینایت لر, ایشغاللار حیاتا کئچیرنلره موباریزه نی داها دا گوجلندیرمه لییک:
"اونلارین عدالت قارشیسیندا جواب وئرمه لرینه نائیل اولاجاغیق".


text:
روس سفیرین اؤلدورولمهسی تورکییهنین ناتودان تعجیلی چیخماسی حاقیندا مسئله نی گوندمه گتیرهجک.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بونو روسییا مطبوعاتینا آچیقلاماسیندا روسییالی پولیتولوق آلئکساندر دوقین سؤیلهییب. او، بو هوجومون سو-۲۴ اینسیدئنتی ایله عینی ماهیت داشیدیغینی بیلدیریب:
«اساس الده توتولا بیلینهن فاکت قتلده ۱۵ ایول چئوریلیش جهدینی حیاتا کئچیرهن فئتؤ تئررور تشکیلاتینین ایشتیراکچی اولماسیدیر. بو چئوریلیش روسییا-تورکییه یاخینلاشماسینا مانع اولماق مقصدی داشیییردی. سفیرین قتلی اردوغان و تورکییهنین پرئستیژینه ضربه، اؤلکهنین وطنداش محاربهسینه جلب ائدیلمهسی جهدی ایدی. بیز بو پروووکاسییالارا گئتمه مه لییک. بو قتلین آرخاسیندا قلوبالیزم دؤورونون باشا چاتماسینی و چوخ قوطبلو دونیایا کئچیدی ایستهمهیهن قوهلر دایانیر. بیز عدالتلی دونیانین برپاسی اوچون دهشتلی قوربانلار وئریریک».


text:
اؤلکهده یئنی سیتواسییا یارانیب و بونا هامیمیز، او جملهدن روسییا دا آداپتاسییا اولمالیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ارمنیستان باش ناظری نیکول پاشینیان دئییب.
پاشینیان ۱۷ آوقوست میتینقینین لاورووون چیخیشییلا باغلی اولمادیغینی و یالنیز حاکمیتینین ۱۰۰ گونلویو ایله علاقدار تشکیل ائدیلدیینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه روسییا خاریجی ایشلر ناظری سرگئی لاوروو پاشینیان حکومتینی تنقید ائدرک، اونون اؤز سلفلرینی تعقیب ائتدیینی آچیقلامیشدی. بوندان سونرا پاشینیان ۱۷ آوقوستدا اهالینی میتینقه چاغیرمیشدی.


text:
پنجاب بیلیمیوردو
پنجاب بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of the Punjab, (فارسجا:دانشگاه پنجاب)، (عربجه:جامعة البنجاب))پاکیستاننین لاهور, قوجرانواله, جهلم (شهر) شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پنجاب بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
شابلون:پاکیستان بیلیم یوردلاری
قایناقلار[دَییشدیر]
- Jhelum Campus. University of the Punjab. یوْخلانیلیب22 November 2012.
- ACU members. ACU Members,. یوْخلانیلیب9 September 2013.


text:
تۆرکیأ گلیأن آلمانیا رایاتلاری نینگ سانی یۇقارلایار
آلمانیا روسیادان سۇنگرا تۆرکیأ اینگ کؤپ سیاحاتچی ایبریأن یورت
اوروپانینگ سیاحاتچیلیق بازای نینگ اولی شرکتلریندن توماس کوک آلمانیادان تۆرکیأ گلیأن توریست سانی نینگ یۇقارلاماغی سبأپلی اوچارلارینگ سانی نینگ قۇشماچا ۲۵ مۆنگ یۇلاغچی نینگ سانینا یۇقارلادیلاندیغینی بیلدیردی.
شو ییل آلمانیالیلار تۆرکیه بیلن بیله لیکده اینگ کؤپ اسپانیا و یونان یالی یورتلارا ساپار قورادی.
توماس کوک شرکتی آلمانیالیلارینگ تۆرکیأنی "یؤریته اؤنۆملری، حیذمات بریلیشینگ یۇقاریلیغی و تۆرکلرینگ میهمان سؤیرلیگی" سبأپلی سایلایاندیغینی بیلدیردی.
شو ییلینگ یانوار- ژوئن آرالیغیندا آلمانیادان تۆرکیه گلن توریست سانی ۱۰ گؤتریم یۇقارلاپ ۱ میلیون ۵۶۰ مۆنگ ۲۵۱ سانینا یتدی.
آلمانیا روسیادان سۇنگرا تۆرکیأ اینگ کؤپ سیاحاتچی ایبریأن یورت.


text:
بو گون تانینمیش آذربایجان شاعری رامیز رؤشن ین ۷۰ یاشی تامام اولور.
آخار. آز خاطیرلادیر کی، رامیز رؤشن ۱۹۴۶-جی ایل دئکابرین ۱۵-ده باکینین امیرجان کندینده آنادان اولوب. آذربایجان دؤولت اونیوئرسیتئتینین فیلولوگییا فاکولتهسینی (۱۹۶۴-۱۹۶۹)، موسکوا آلی سئناری کورسلارینی (۱۹۷۶-۱۹۷۸) بیتیریب. جعفر جاببارلی آدینا «آذربایجان فیلم» کینوستودییاسیندا، «موزالان» ساتیریک کینوژورنال ایستودییاسیندا (۱۹۷۱) چالیشیب.
او، تکجه شعیرلری ایله دئییل، سسئناریلری ایله ده آذربایجان مدنیتینه تؤحفه وئریب. رامیز رؤشنین سسئناریلری اساسیندا بدیعی و سندلی فیلملر چکیلیب. شعیر و حکایهلری ترجمه ائدیلهرک، کئچمیش اس اس ار ای رئسپوبلیکالاریندا، ائلجه ده آمئریکادا، آلمانییا، بؤیوک بریتانییا، فرانسا، پولشا (لهستان)، بولغاریستان، تورکییه و ایراندا چاپ اولونوب.
رامیز رؤشن آذربایجان پوئزییاسیندا یئنی مرحله یارادان شاعرلردن حساب اولونور.
تصادفی دئییل کی، آللاه و اؤلوم، اینسان رامیز رؤشن یارادیجیلیغیندا دومینانتلیق تشکیل ائدیر. رامیز رؤشن کلاسسیک هئجا وزنینده ده یازدی، عروضدا دا. لاکین او، آذربایجان پوئزییاسینا یئنی بیر پوئتیک سیستئم، دوزوم گتیردی. اونون ان چوخ سئویلن شئیرلریندن بیرینه باخین:
یئری-یئری قارا پالتارلی قادین
کیری-کیری قارا پالتارلی قادین.
بو قبیر ده مین قبیردن بیریدیر
باش داشیمی بسدیر باسدین باغرینا.
بوتون منی آغلایانلار کیریدی
سن ده کیری قبریم دامیر، آغلاما.
بو فیکیر آنجاق رامیز رؤشنه مخصوص اولا بیلهن مئتافیزیک فیکیردیر».
شاعرین «گئدک بیز اولمایان یئره» و «آیریلیق» شئیرلرینی تقدیم ائدیریک:
گئدک بیز اولمایان یئره
گل ال-اله توتوب گئدک
گئدک بیز اولمایان یئره.
هر دردی اونودوب گئدک،
دردیمیز اولمایان یئره.
بوردا قویاق اؤزوموزو،
بو قیریشان اوزوموزو
بو کؤهنلمیش سؤزوموزو،
گئدک سؤز اولمایان یئره.
بیر کیمسه توتماسین خبر،
گل چیخیب گئدک بیرتهر.
بو ائو، بو کوچه، بو شهر،
بو دنیز اولمایان یئره.
...آتام اوغلو، آز چاپالا
سن دئین چتین تاپیلا.
بو رامیزی کیم آپارار،
بو رامیز اولمایان یئره؟!
آیریلیق
یئنه بو شهرده اوز-اوزه گلدیک،
نئیلیک، آیریجا شهریمیز یوخ.
بلکه ده، بیز خوشبخت اولا بیلردیک،
بلکه ده، خوشبختیک، خبریمیز یوخ.
آرادان نه قدر ایل کئچیب گؤرهن، -
تانییا بیلمدیم، منی باغیشلا.
من ائله بیلیردیم، سنسیز اؤلرهم،
من سنسیز اؤلمدیم، منی باغیشلا!
«اؤلمدیم» دئییرم، نه بیلیم آخی، -
بلکه ده، من سنسیز اؤلموشهم ائله،
قبیرسیز-کفنسیز اؤلموشهم ائله.
بلکه ده، بیز اوندا آیریلماسایدیق،
نه من ایندیکیدیم، نه سن ایندیکی، -
آیریلدیق، شیطانی گولدوردوک اوندا؛
بو ایلین، بو آیین، بو گونوندهکی،
ائله بو کوچهنین بو تینیندهکی
منی ده، سنی ده اؤلدوردوک اوندا.
...ساغیمیز-سولوموز آداملا دولو،
قول-قولا کیشیلر، قادینلار کئچیر.
اؤزوندن خبرسیز، عؤمرونده مین یول
اؤزونو اؤلدورهن آداملار کئچیر.
کئچیر اؤز قانینا قاتان آداملار،
بیر ده کی، قان هانی؟
قان آخی یوخدو.
هامی گوناهکاردی دونیادا، اما
دونیادا هئچ کسین گوناهی یوخدو.
بیزسیز یازیلمیشدی بو تالع، بو باخت،
ساپانددان آتیلان بیر جوت داشیق بیز.
بلکه بو دونیادا اون-اون بئش ایل یوخ،
مین ایل بوندان قاباق آیریلمیشیق بیز.
حالال یولوموزو دییشیب، نسه
چاشمیشیق، بیر اؤزگه یولدان گئتمیشیک.
بلکه مین ایل قاباق سهو دوشوب نسه،
مین ایللیک بیر سهوه قوربان گئتمیشیک.
دییشیب یئرینی بلکه قیش-باهار،
قاریشیب دونیانین شهری، کندی.
بلکه اؤز بطنینده اؤگئی آنالار
اؤگئی بالالاری گزدیریر ایندی.
عؤمروم باشدان-باشا یالاندی بلکه،
تالعیم باشقایمیش دوغرودان ائله.
او یولدان اؤتن قیز، آنامدی بلکه،
بلکه ده، اوغلومدو بو اوغلان ائله.
بو یالان عؤمرومده
گؤرهن سن نسهن؟
بلکه هئچ سئوگیلیم دئییلسن منیم.
آنامسان، باجیمسان، ننهمسهن، نسهن؟!..
بیرجه آللاه بیلیر، نییمسهن منیم.
بیزی کیم آددادار بو آیریلیقدان،
چاتماز دادیمیزا، نه یول، نه کؤرپو.
اؤلوسن، دیریسن، هر نسن، دایان!
دایان، هئچ اولماسا الیندن اؤپوم...
دئییرسن: «اؤلویهم، اؤلونو اؤپمه...»
الیمین ایچینده، سویویور علین.
دئییرسن: «سن آلله، علیمی اؤپمه،
علیمدن، دئیهسهن، قان اییی گلیر...»


text:
کولت. آذ گونئیلی یازیچی جواد یئکانلینین «۷ یاشینداکی بیر قیزین مکتبه گئتمهسی» حکایهسینی تقدیم ائدیر:
مکتبین ایلک گونو اولدوغو اوچون هیجان ایچینده ایدیم. تانیمادیغیم اینسانلاری تانییاجاقدیم. آتاملا بیرلیکده مکتبه ساری یولا دوشدوم، قالین چارغاتیم (باش اؤرتوسو) منی اینجیدیردی. مکتبه چاتدیم، مکتبین بؤیوکلویو و آب-هاواسی منی حیرتلندیردی. هیجانیم آرتمیشدی، هاوا دا چوخ ایستی ایدی.
باشیمدا اولان چارغات منی بوغوردو. سیرالار قورولدو و من سیرایا کئچدیم. دایانا بیلمهییب چارغاتیمی باشیمدان آچدیم، اوجابوی بیغلی بیر کیشی گلدی:
- بورا خالانین ائوی دئییل، باشینی اؤرت.
- هاوا ایستیدیر، چارغات منی بوغور.
قیشقیراراق «باشینی اؤرت، عفریته»، - دئدی. اونون سسینه آتام یئتیشدی:
- نه اولوب؟!
- بو، سیزین قیزینیزدیر؟
- بلی... قیز، سن نیه باشینی آچیبسان؟
- آتا، هاوا ایستیدیر و من بوغولورام.
- باشین اؤرت، کؤپیین قیزی، بورا مکتبدیر.
- آتا، آخی...
سؤزومو بیتیرممیشدیم کی، آتامدان سیللهنی یئدیم. یئره دوشدوم، آتام دلی اولموشدو سانکی، قارنیما تپیکله ووروردو، هر تپیکده نفسیم کسیلیردی.
آتام وورا-وورا دئییردی:
- سنین دینین-ایمانین یوخدور؟! کؤپیین قیزی، یا اؤلجکسن، یا دا باشینی اؤرتهجکسن.
اؤلومه یاخینلاشا-یاخینلاشا بیغلی کیشینی گؤردوم، گولومسییردی و قیافهسی گؤزومدن یاواش-یاواش گئدیردی، گؤزلریم یومولوردو.
گؤزومو آچاندا خسته خانادا ایدیم، آنام باشیمین اوستونده آغلاییردی. منی گؤروب اوزومو اؤپدو، «آه، قارابخت قیزیم» دئییب یئنیدن آغلادی. بدنیمین آغریسی منه گوج گلیردی، آغزیمی آچیب بیر سؤز دئمیه گوجوم یوخ ایدی.
بیر هفته ائوده قالدیم و یارالاریم ساغالدی. بیر هفته سونرا مکتبه گئتدیم. مکتبین ایلک گونو اؤیرندیم کی، باشیمی آچسام، اؤلجیم!


text:
تاهسین ارتوغرول اوغلو:" بمت 50 ایلیمیزی چالدی"
قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینین خاریجی ایشلر ناظیری تاهسین ارتوغرول اوغلو قیبریس-دا سفرده اولان تورکیه ژورنالیستلر فدراسیونونون صدری ییلماز کاراجا و ایجرا هئیتینین بعضی نمایندهلرینی قبول ائتدی.
قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینین خاریجی ایشلر ناظیری تاهسین ارتوغرول اوغلو قیبریس-دا سفرده اولان تورکیه ژورنالیستلر فدراسیونونون صدری ییلماز کاراجا و ایجرا هئیتینین بعضی نمایندهلرینی قبول ائتدی.
ناظیر قبولدا نتیجهسیز قالان قیبریس موذاکیرهلرینه توخوناراق دئدی کی، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی 50 ایلیمیزی پوچا چیخاردی، آنجاق بوندان سونرا داها چوخ واختیمیزین هدر گئتمهسینه ایجازه وئرمیجییک.
قیبریس موذاکیرهلرینین ژوئیه آییندا سوئیس-ین کرانس مونتانا قصبهسینده کئچیریلن قیبریس کنفرانسیندا سونا چاتدیغینی دئین ناظیر قیبریس روم مقاملارینین موذاکیرهلرین سئچیملردن سونرا داوام ائتدیریلجیینه دایر بیاناتلار یایدیغینا دقت چکدی.
قیبریس تورک خالقینین تحریملر قارشیسیندا چتین وضعیتده قالدیغینی و آزلیق کیمی گؤرولدوگو موتده روملارلا 50 ایل یوخ 500 ایل ده موذاکیرهلر داوام ائتدیریلسه حل یولو تاپیلمایاجاغینی قئید ائدن قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینین خاریجی ایشلر ناظیری داها چوخ واختینین هدر گئتمهسینه ایجازه وئرمیجییک. بوندان سونرا ایکی دؤولت آراسیندا موذاکیره اولاجاقدیرسا بونونلا علاقهلی اولاراق آنا وطن مئدیاسیندان دا دستک ایستییریک.
تاهسین ارتوغرول اوغلو ژانویهنین 7-ده قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینده کئچیریلهجک سئچیملردن سونرا قیبریس موذاکیرهلرینده یئنی پروسهسین نه اولا بیلجگی موضوع سوندا تورکیه ایله دیرلندیرمه آپاریلماسینین واجیبلیگینی ده دیله گتیردی.
تورکیه ژورنالیستلر فدراسیونونون صدری ییلماز کاراجا دا تشکیلات اولاراق قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینین تام موستقیللیک یولوندا داوام ائتمهسی و تطبیق ائدیلن تحریملره سون قویولماسی اوچون هر زامان دستک وئرمهیه حاضر اولدوقلارینی سؤیلهدی.


text:
ایسرایله لاییقلی جزانی وئرجییک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری شیمالی کورئیانین مدافعه ناظری هیون یونگ-چول ایسرایللی همکاری آویگدور لیبرمانین کیم چن این حاقیندا ایشلتدیی «چیلغین آدام» ایفادهسینه مناسیبت بیلدیررکن دئییب.
او، لیبرمانین بو آچیقلاماسینی آلچاقلیق آدلاندیریب:
«شیمالی کورئیانین نووه سیناقلاری کئچیرمهسینین تک سببی آمریکانین تهدیدیندن قورونماقدیر. ایسرایل رسمیلری اؤلکهمیز حاقیندا دانیشیقدا ایکی دفعه دوشونمهلیدیر. بو اؤلکه ایللردیر کی، فیلیسطیندهکی مسلمانلارین حاقلارینی اللریندن آلیر».
قید ائدک کی، کیم چن اینی «چیلغین آدام» آدلاندیران لیبرمان اونو بشار اسد و ایرانلیلارلا عینیلشدیرهرک، بونلارین هامیسینین شیطان اولدوغونو بیلدیرمیشدی.


text:
ویکیپدیا:قارالاما دفتری
بورادا مقاله لرین نئجه ائدیت (دَییشدیرمک) ائدیلمهسینی اؤیرهنین. زحمت اولماسا مشق اوچون ایستهدیگنیز متنی آشاغیداکی خطین آلتیندان یازین
یوخاری دا دییشدیر دویمه سینی باسین و داخیل اولاراق بیر شئی لر مشق اوچون (قارالاماغا) باشلایین. یازدیقدان سونرا " دَییشیکلیکلری یای"دویمه سینی باسماغی اونوتمایین.
سلام. من کلمه لرین آراسیندا یاریم فاصیله ورماقی باشارمیرام لطفا کمکلیک ادینیز. مثلا "کلمه لر" عبارتینده "کلمه" و "لر"ی نئجه بیر بیرینه یاپئشدیرمالیام؟ بيرده بو كي دوغرو تورکجه یازی سی ایچین بیر کتاب یا قايناغ معرفی ادسنیز چوخ یاخجی اولار. تشکر لر


text:
بختیار محمود اوْغلو وهابزاده(۱۹۲۵-۲۰۰۹) ۱۹۲۵-جی ایلده شکی شهرینده آنادان اولموشدور.
کولت. آذ خبر وئریر کی، آذربایجان ادبیاتی نین، بوتؤولوکده آذربایجان ادبی فیکری نین گؤرکملی نوماینده سی اوْلان خالق شاعیری بختیار وهابزاده نین آدی تکجه قوزئی آذربایجان رسپوبلیکاسیندا دئییل، اونون حودودلاریندان چوخ-چوخ اوزاقلاردا تانینیر. بختیار وهابزاده شاعیر، دراماتورگ، ایستعدادلی عالیم و پوبلیسیست اولماقلا یاناشی، غئیرتلی و جسارتلی ایجتیماعی خادیم، ساده و صمیمی اینسان کیمی ده تانینیر و سئویلیر. تصادفی دئییل کی، اونون اثرلری - شعر کیتابلاری، دراملاری و پوبلیسیستیک یازیلاری دونیانین چوْخ دیللرینده، او جومله دن اینگیلیس، فرانسیز، آلمان، فارس، پولیاک، ایسپان، ماجار و کئچمیش سوویت بیرلیگی نین بیر چوْخ خالقلارین دیللرینه ترجمه ائدیلمیش و بۇ اثرلر چوْخ بؤیوک ماراق و سئوگی ایله قارشیلانمیشدیر. ۱۹۳۴-جو ایلده عاییله سی ایله برابر باکییا کؤچموشدور. ۱۹۴۲-جی ایلده اورتا مکتبی بیتیریب، باکی دؤولت اونیورسیتتینین فیلولوگییا فاکولته سینه داخیل اولموش، ۱۹۴۷-جی ایلده همین فاکولته نی بیتیریب اونیورسیتتنین نزدینده آسپیرانتورایا قبول اولونموشدور.
او، هله ۶۰-جی ایللردن باشلایان میللی آزادلیق حرکاتی نین اؤنجوللریندن بیری اولموشدور. ۱۹۵۹-جو ایلده یازدیغی " گلستان " پوئماسی ایله ایکی یئره پارچالانمیش آذربایجانین تاریخی فاجیعه سینی دیله گتیرمیش، روس و فارس ایمپئرییاسی نین پنجه سی آلتیندا اینله ین آذربایجان خالقی نین آزادلیق و ایستیقلال اوغرونداکی عدالتلی موباریزه سینه قوشولموشدور. بو پوئمایا گؤره ۱۹۶۲-جی ایلده شاعیر " میللتچی " دامغاسی ایله آذربایجان دؤولت اونیورسیته سیندن چیخاریلمیش، یالنیز ۲ ایلدن سوْنرا یئرینه قایتاریلمیشدیر. سوویت رژیمینده میللی وارلیغی تاپدانان، هر جور محرومیتلره معروض قالان میلتین دردلرینی رمزلر و موختلیف ادبی اوسوللارلا ایفاده ایتمیش، ایری حجملی پوئمالاری و پیئسلرینده حادیثه لری یا تاریخه، یا دا باشقا اؤلکه لره کئچیره رک اؤز میلتی نین دردلرینی دیله گتیرمیشدیر.
بو واختا قدر قودرتلی سؤز اوستاسی، کسکین پوبلیسیست، ادبی-بدیعی پروسسین تشکیلاچیسی کیمی تانینان ب.وهابزاده سون واختلار خالقی دوشوندورن بیر چوْخ مثله لرده، او جومله دن اویدورما قاراباغ پروبلئمی ایله علاقه دار مساله لرده آغساققال کیمی جیددی فعالیت گؤستریر. هابئله او، آنا دیلیمیزین صافلیغی، تمیزلیگی اوغروندا دایم، یورولمادان موباریزه آپاریر. ب.وهابزاده نین ائوی بیر نوع، میلتین اومید قاپیسینا دؤنموشدور. بئله کی، رئسپوبلیکانین موختلیف کند و رایونلاریندان هر گون اونلارلا مکتوب آلیر، نئچه-نئچه شیکایتچینی ائوینده قبول ائدیر، اونلاری دینله ییر و ایمکان داخیلینده هر بیری نین دردینه علاج ائتمه یه چالیشیر.
یارادیجیلیغی بویو خالقین ایستک و آرزولارینی ترنم ائدن، بۇ آرزولارین حیاتا کئچمه سینه چالیشان وطنداش شاعیر اوچون خالقین منافعی اونون شخصی منافعیینه چئوریلمیشدیر.
بختیار وهابزاده ۲۰۰۹جو ایلینین فئورال آیینین ۱۳ونده ۸۴ یاشیندا دونیاسینی دییشدی و فخری خیابانیندا دفن اولدو.


text:
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی، حکومت اپوزیسیونی نینگ فکرینی اورگنماقچی
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ افغانستان ده گی وکالت خانه سی، افغانستان دولتی دن تشقری مملکت ده فعالیت قیله یاتگن سیاسی گروه لر بیلن هم یقین رابطه قوریش دن سوز یوریتماقده.
مذکور تشکیلات نینگ افغانستانده گی نماینده سی یان کوبیش گه کوره، او افغانستان سیاستی گه قرشی تورگن سیاسی اپوزیسیون رهبر لری بیلن مملکت نینگ ایریم مسئله لری توغری سیده بحث لری نی دوام بیرماقده.
سونگی پیت لرده افغانستان حکومتی نینگ سیاستی گه قرشی لیک بیلدیریب کیلگن نیچه سیاسی گروه لر مملکت سیاسی تیزیمی نینگ ریاستی دن پارلمانی گه اوزگرتیریشی اوستیده تاکید قیلیب کیلریکن، بو مسئله ایسه، خلق ارا هم جمعیت مملکت لر و بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ اعتبارینی هم اوزیگه قرتماقده.
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ افغانستان ده گی وکیلی یان کوبیش نینگ ایتیشیچه، او دولت ملازم لریدن تشقری، سیاسی مخالف گروه لر همده مدنی قوریلمه لر بیلن رابطه قوریشی اوچون حرکت قیله دی.
کوبیش جنابلری سونگی ایککی کون مابینیده، ملی جبهه باشلیغ لری نینگ بیری جنرال عبدالرشید دوستم بیلن اوچره شگنی نی ایتیب، خود شو اوچره شو لری باشقه گروه لر بیلن هم یولگه قوییلیشی نی معلوم قیلدی.
" دولت نینگ مخالف رهبرلری نینگ بیری بیلن اوچره شیش اوچون مینگه چانس تاپیلدی. بیز خوف سیزلیک مسوولیت لرنینگ جریانی، کیله سی سیلاولر، یخشی حکومت دارلیک، تینچلیک جریانی، مردم نینگ ایسته و خواطرلری توغری سیده بحث قیلدیک. جنرال دوستم اوز نظرلری، خواطر لری و امید لرینی مینگه ایتدی. بو مسئله اونینگ گپ لری ایدی. اما مین تماندن، افغانستانده گی مأموریتی میز ینه تمدید بولیب، همده بیز بری بیر فعالیت لرگه حضوری میز بولیشی نی ایتدیم. شو نینگ دیک بیز حکومت، مدنی قوریلمه لر و افغانستان خلقی دن نماینده لیک قیله یاتگن برچه سیاسی حزب لر بیلن بیرگه لیککه ایشله یمیز."
افغانستان نینگ حاضر گی شرایطی ده قرگنده، خوف سیزلیک مسوولیت لرنینگ افغانلرگه تاپشیریش، قوراللی مخالف گروه لر بیلن مذاکره لر یولگه قوییش، و کیله جمهور لیک ریاستی سرای توغری سیده ایریم سیاسی گروه لر تمانیدن خواطرلر موجود لیگی اینگ مهم موضوع لردن حسابلنیب کیلماقده.
اما بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی افغانستان نینگ حاضر گی مسئله لری و شونگه اوخشش باشقه تورلی بولیم لرده یاردم بیریب کیلیشی اوستیده تاکید قیلیب کیلماقده.


text:
ت.ر.ت-نین تاریخی
ترتنین تاریخی
تورکیه رادیو تلویزیون قورومو (ترت)، دؤولت آدینا رادیو و تلویزیون یایینلارینی گرچکلشدیرمک آماجایلا، 01 می 1964ده، اؤزل یاسایلا اؤزارک توزل(حقوقی) بیر کیملیگه صاحب اولاراق قورولدو. 1972دهکی آنایاسا دییشیکلیکلری ایله قوروم “طرفسیز” بیر قامو اقتصادی قورولوش اولاراق تانیملاندی.
1982 آنایاساسی حوکوملری دوغرولتوسوندا 1984 ایلینده تورکیه رادیو و تلویزیون قانونو یئنیدن دوزنلندی. اویدو یایینلارینین 1986دان سونرا، تورکیهیه یؤنهلیک یایین یاپان اؤزل تلویزیونلارین اورتایا چیخماسی، ترتنین 1990 ایلینه قدر سورن تلویزیون یایینلاری اوزریندهکی تکالینی(انحصارینی) اورتادان قالدیریلدی.
آنایاسانین 133.جو مادهسینین 1993ده دییشدیریلمهسیله اؤزل رادیو و تلویزیون یایینلاری سربست بوراخیلیرکن، ترتنین اؤزارکلیگی یئنیدن تاسیس ائدیلدی. ترت بوگون، اؤزارکلیگی و طرفسیزلیگی آنایاسادا حوکمه باغلانان، رادیو و تلویزیون ایله بوتون مئدیا آراجلاریندان یایین یاپان قامو خدمتی یایینچیسی اولاراق خدمت وئرمکدهدیر.
تورکیه رادیو تلویزیون قورومونون قورولوشوندان داها اؤنجه، ایلک کز تورک تئلسیز تلفن آ.ش.یه باغلی اولاراق گرچکلشدیریلن رادیو یایینلاری 1964ده ترت چاتیسی آلتیندا توپلاندی. 06 می 1927ده یایینا باشلایان ایستانبول رادیوسونون آردیندان 1928 ایلینده آنکارا رادیوسو ایلک یایینلارینی یاپدی. آنکارا و ایستانبول رادیولاری 08 سپتامبر 1936 تاریخینده پست تلگراف تشکیلاتینا وئریلدی. بوندان سونرا وئریجیسی گوجلندیریلن آنکارا رادیوسو 28 اکتبر 1938ده رسما ایشلتمهیه آچیلدی. اکتبر 1938ده یایینلارینا آرا وئرن ایستانبول رادیوسو، 19 نوامبر 1949دا یایین هحیاتینا گئری دؤندو. 2.جی دونیا ساواشی ایله بیرلیکده رادیولار یئنی قورولان مطبوعات عموم مودورلویونه (باسین یایین و توریزم/انفورماسیون گئنل مودورلویو) باغلاندی. 1950ده یایین حیاتینا ایزمیر بلدیهسینه باغلی اولاراق باشلایان ایزمیر رادیوسو، 1953دن اعتیبارا مطبوعات عموم مودورلویو بونیهسینده یایینلارینی سوردوردو.
1960دان سونرا سککیز ائلده ائل رادیولاری قورولدو. رادیو یایینلارینین یؤنتیمینین اؤزارک و طرفسیز بیر قامو اقتصادی قورولوشو اولاراق دوزنلنمهسینی اؤنگؤرن 1961 آنایاساسی اساسیندا، 1964 ایلینده 359 ساایلی یاسایلا ترت بونیهسینده دوام ائدن رادیو یایینلاری، وریجیلرینین گوجلندیریلمهسی ایله داها گئنیش کوتلهلره و آلانا اولاشدی. 1974 ایلینده، ترتنین مرکز و بؤلگه رادیولارینین بیرلشدیریلمهسیله ترت-1، ترت-2 و ترت-3 رادیو یایینلاری اولوشدورولدو.
تلویزیون یایینلاری ایسه، 31 ژانویه 1968ده تورکیهنین ایلک دنهمه تلویزیون یایینی آنکارادا مدحت پاشا ایستودیوسوندا محمود تالی اؤنگؤرنین آچیلیش دانیشماسیلا باشلادی. هفتهده 3 گون، اوچ ساعات اولاراق باشلایان دنهمه یایینلاری 1 ایل سونرا هفتهده 4 گونه چیخدی. 1970ده ایزمیر تلویزیونو، آردیندان 1971ده ایستانبول تلویزیونو فعالیته گئچدی.
1969دا آسترونوتلارین آیا آیاق باسمالاری و ذکی مورنین آنکارادا وئردیگی کونسرت تلویزیون ائکرانیندان یانسیدی. 1973ده ایسه، تورکیه جمهوریتینین 2.جی جمهورباشقانی عصمت ایناؤنونون جنازه تؤرنی جانلی اولاراق یایینلاندی. 20 جولای 1974ده باشلایان قیبریس باریش عملیاتیندان بوتون تورکیه و آوروپا ترت یایینلارایلا خبردار اولدو. یوروویزیون ماهنی و بسته یاریشماسینا تورکیه، ایلک کز 1975ده ترتنین اورگانیزاسیونویلا گیردی. 1978ده ایلک کئز سو آلتی کامئرالاری قوللانیلاراق “درینلردهکی گئچمیش” آدلی بلگهسل رنکلی فیلم چئکیلدی. 1979 ایلینده، 5 اؤلکهدن 133 اوشاق 31 لیدئرین قاتیلدیغی ایلک 23 نیسان اوشاق شنلیگی دوزنلندی.
1974 ایلینده تلویزیون یایینلاری هفتهنین هر گونو گرچکلشدیریلیرکن، یایینلار اؤلکه جمعیتینین %55’ی (19 میلیون) و اؤلکه اوزاؤلچومونون %28ی (210.861 کیلومتر مربع) طرفیندن ایزلنیلیر اولدو. تلویزیونونون تورکیهیه گلیشینین 10.جو ایلینده پست تلگراف تشکیلاتی مرکزلرینه ثبتلی تلویزیون آلیجی ساییسی 2 میلیون 250 مینه چاتدی. یورد ایچیندن وئریلن و یورددیشیندا آلینان ائشگودوم، یایین و قورغو ایشلملرینی یاپابیلهجک ظرفیتده اولان یوروویزیون باغلانتی مرکزی 1982 ایلینده خدمته گیردی. گئتدیکجه آرتان یایین ساعاتلری ایله بیرلیکده ائکران، 31 دسامبر 1981 ایلباشی گئجهسیندن اعتیبارا رنکلنمهیه باشلادی و 1984 ایلینده تامامایله رنکلی یایینا گئچیلدی.
1986 ایلینده تلویزیونون 2.جی کانالی ترت-2 یایین حیاتینا باشلادی. 1987ده “اینتئلسات” اویدوسوندان کیرایه آلینان بیر کؤچوروجودن ترت-1 و ترت-2 پروگراملاری اویدو یولویلا بوتون تورکیهیه اولاشدی. ترت-3 و گاپ-تیوی، 1989 ایلینده خدمته گیردی و ترتنین کانال ساییسی 4 اولدو. 1990دا ایسه ائگیتیم آغیرلیکلی ترت-4 ایله آوروپادا یاشایان تورکلره یؤنهلیک ترت-اینت یایینلاری باشلادی. 1993ده قافقاز و اورتا آسیایا یؤنهلیک پروگراملارین یئر آلدیغی ترت-آوراسیا کانالی، 1995ده ایسه تورکیه بؤیوک ملت مجلسی تیوی یایینا گیردی.
1998 ایلینده ایلک یورد دیشی تمثیلچیلیگیمیز ترت آلمانیا-برلین تمثیلچیلیگی آچیلدی. بونو سیراسایلا 1999 ایلینده تورکمنیستان-عشق آباد تمثیلچیلیگی، 2000 ایلینده آذربایجان-باکو، مصر-قاهیره و بلژیک-بروکسل تعقیب ائتدی. 2002 ایلینده 6.جی یورد دیشی بیروسو آمریکا واشینگتندا،2004 ایلینده ده اؤزبکیستان-داشکند بیروسو آچیلدی.
1999 ایلینده ترت_سایتئک (ساییسال یایین تکنولوژی مرکزی) قورولاراق اینترنت سیتهسی www.trt.net.tr آدرسی ایله یایینا باشلادی.
2003 ایلی هم قوروموموز هم بوتون تورکیه اوچون اونودولماز بیر ایل اولدو. ترت اؤلکهمیز آدینا قاتیلدیغی 48.جی یوروزیون ماهنی یاریشماسینی، سرتاپ ارنارین یوروملادیغی “ائوری وی دت آی کن” ماهنیسیلا قازاندی.
یورد دیشیندا دا ائتکین بیر یایینجی اولان قوروموموز 2004 ایلینده (آبو) آسیا-پاسیفیک یایین بیرلیگی، آسیاویزیون سؤزلشمهسینی ایمضالادی.
01.11.2008ده تورکیهنین ایلک و تک یئرلی اوشاق کانالی اولما اؤزللیگی ایله ترت اوشاق یایین حیاتینا باشلارکن، 01.01.2009دا فرقلی دیل و لهجهلرده یایین یاپان ایلک کانال ترت 6 کوردجه یایینا باشلادی. کانالین آدی، 2015 ایلینده ترت کوردی اولاراق دییشدی.
20.11.2008ده حیاتا گئچیریلن www.trtvotworld.com، 31 دیلده خبر یایینی ایله یئنی مئدیا خدمت اورتامینداکی یایینچیلار آراسیندا دونیادا 5.جی سیرادا یئر آلدی. بوگون یایین یاپیلان بؤلگه ایله و بوتون دونیایلا ایلگیلی سیجاق گلیشمهلر، اوزمانلارین گؤروشلرینین ده یئر آلدیغی قایساملی، طرفسیز و دوغرو بیر ایچریکله 41 دیلده دونیا قامواویونا سونولماقدادیر.
بالکانلاردان اورتا آسیایا، اورتادوغودان قافقازلارا 27 اؤلکه و 13 اؤزرارک جمهوریتده تخمینا 250 میلیون جمعیتلی بیر جغرافیایا خطاب ائدهجک اولان ترت آواز، 21.03.2009دا یایین حیاتینا باشلایاراق تورکیه تورکجهسی، آذربایجان تورکجهسی، قازاق تورکجهسی، قیرقیز تورکجهسی، اؤزبک تورکجهسی و تورکمن تورکجهسی پروگراملاری ایله یایین جغرافیاسینداکی بوتون اؤلکهلرین یئر آلاجاغی و هر اؤلکهدن ایزلهییجینین اؤزوندن بیر شئیلر تاپاجاغی “اورتاق کانال” اولدو.
ترت تورک، 08.05.2009 تاریخینده اولوسلاراراسی تورکجه خبر و کولتور کانالی کیملیگی ایله یایینلارینا باشلارکن، عینی ایل تست یایینلارینا باشلایان ترت آنادولو ایسه ترت ایله یئرل و بؤلگهسئل تلویزیونلار بیرلیغینین اورتاقلاشا یایین یاپاجاغی کانال اولاراق اؤنگؤرولدو. ترت آنادولو، 2012 ایلی رامازان آییندا، 24 ساعت کئسینتیسیز یایین یاپان ترت دیانئت کانالینا دؤنوشتو. 16 کاسیم 2009دا یایینا باشلایان ترت موزیک، تورک موزیغی آغیرلیکلی اولماکلا بیرلیکده گئچمیشدن گونوموزه یئرلی و یابانجی موزیک یایینلارایلا، تورکیهنین و دونیانین موزیگینی ترت فرقی ایله ائکرانا داشیدی.
"تانیق اولمایا حاضر می سینیز؟" شعارییلا 17 اکتبر 2009دا یایینا باشلایان ترت بلگهسل کانالی تورکیهنی؛ اینگیلیزجه، آلمانجا، فرانسیزجا، روسجچا و تورکجه ایله بئش فرقلی دیلده دونیایا تانیتماقدادیر.
2009دا آیریجا رادیو 6، ترت نغمه، ترت آنکارا کنت رادیوسو، ترت تورکو ایله ترت آوروپا افام رادیولاری یایینا باشلادی.
ترت، آوروپا و دونیانین اؤنده گلن خبر کاناللاریندان یورونیوز ایله ایشبیرلیگینه ایمضا آتاراق یورونیوزون بؤیوک اورتاقلاری آراسینا گیردی و یورونیوز خبر کانالی ژانویه 2010دا 9.جو دیل اولاراق تورکجه یایینا باشلادی.
18 مارس 2010 تاریخینده ترت خبر کانالی یایین حیاتینا باشلارکن، عربجه یایین یاپان ترت –“التورکیه” کانالی، عرب اؤلکهلرینده ان چوخ ایزلنن کانال اولمایی هدفلهیرک 4 آوریل 2010 تاریخینده یایینا باشلادی. کانال، 2015 ایلینده ترت-العربیه آدینی آلدی.
یایینچیلیق کیفیتینده ان اوست نقطه اولان اچدی یایینی یاپان ترت اچدی کانالی، آغیرلیکلی اولاراق اسپور، بلگهسل ایله سینمایا یئر وئریر.
آگوست 2010 تاریخینده یایینا باشلایان ترت اسپور، اولوسال و اولوسلارآراسی بوتون اسپور یاریشلارینی و اورگانیزاسیونلاری جانلی یا دا بانددان ائکرانینا داشیرکن، اسپورون هر قولونا آیری اؤنم وئریر.
ژانویه 2011 تاریخینده یایینا باشلایان ترت اوخول ایسه چئشیدلی یاش گروپلارینا یؤنهلیک حاضرلانان ائگیتیم و کولتور پروگراملارایلا بیر تکنولوژی و ائگیتیم کانالی.
ترت، بوگون 14 تلویزیون کانالی، 5 اولوسال، 5 بؤلگهسل، 3 اولوسلاراراسی و 3 یئرل رادیو ایستاسیونو، trt.net.tr و 41 دیلده حاضرلانان www.trtvotworld.com آدلی وب سیتهلری، تلهتکس یایینی، "تلویزیون"، "ترت اوشاق"، “رادیوویزیون” آدلی باسیلی درگیلریله تورکیه و دونیایا یایین یاپماقدادیر.


text:
ميللتلر جبهه سينين موقدّراتيني تعيين حاقّي اوچون مذاکيرهلرينين داواميندا جمعه گونو ۱۹۱۸نجي ايل ماي آيينين ...Read More »
-
-
بیر مای قهرمان آزربایجان تورک ایشچیلرینین ایرقچی – ایشغالچی رئژیمین سیاستینه دوردئمه گونودور!
-
رئفراندوم حيله سي ايله رئژيمي قوروماق ايستهين ايرانچيلارا آلدانماین
-
حئيران گديگيني آذربايجاندان قوپارماق جهدي بارهده بيلديريشي
-
ملی یول – قشقائی ایش بیرلیگی …
-
گونئی آذربایجان ایستقلالچیلار بیرلیگینین یئنی گون- بهار بایرامی مناسبتی ایله میللتیمیزه تبریک مئساژی
-
گونئي آذربايجان ايستيقلالچيلار بيرليگينين ائرمني، جيلو و کوردلرين گونئي آذربايجاندا تؤرتديگي سويقيريملا باغلي بيلديريشي
-
۸ مارت دونیا قادین گونو
-
ايران آدلانان يئرده رفراندوم اويونو بارهده گونئي آذربايجان ايستيقلالچي تشکيلاتلار بيرليگينين بيلديريشي
-
گونئی آذربایجان استقلالچی تشکیلاتلار بیرلیگینین خوجالی سویقیریمی ایله باغلی بیلدیریشی
-
دونیا آنا دیلی گونو مناسیبتی ایله ایستقلالچی تشکیلاتلار بیرلیگی نین بیلدیریسی
-
۲۲ بهمن مناسیبتي ایله گونئي آزربايجان ايستیقلالچیلار بيريليگينين بيلديريرسي
-
گونئي آذربايجانين ايستيقلالچي تشکيلاتلاري طرفيندن گونئي آذربايجان ايستيقلالچيلار بيرليگينين اعلان بيلديريشي
-
قهرمان گونئی آزربایجان قادینلارینا چاغری!
-
دونیا آزربایجانلیلارین بیربیک و هم رای لیک گونو


text:
۲۰۱۶-جی ایلده ۹۳ ژورنالیست قتله یئتیریلیب، داها ۲۹ نفر ایسه بدبخت حادثه نتیجهسینده حیاتینی ایتیریب.
رئپورت خبر وئریر کی، بو بارهده بئین اَلخالق ژورنالیستلر فئدئراسییاسینین (ایفژ) ایستاتیستیک معلوماتیندا بیلدیریلیر.
تشکیلات قئید ائدیر کی، ۱۱۲ ژورنالیستین قتله یئتیریلدیی ۲۰۱۵-جی ایل ایله موقاییسهده گؤستریجیلر یاخشیلاشیب. داها چوخ ژورنالیست عیراقدا (۱۵)، افقانیستاندا (۱۳) و مئکسیکادا (۱۱) قتله یئتیریلیب. ان آز ژورنالیست ایسه سورییادا (۶)، هیندیستاندا (۵) و پاکیستاندا (۵) اؤلدورولوب.
بدبخت حادثه نتیجهسینده هلاک اولان ۲۹ ژورنالیست و کیو نمایندهسیندن ۹ نفری روسییا مدافعه ناظیرلیینین تو-۱۵۴ طییارهسینین قارا دنیز اوزرینده، داها ۲۰ نفر ایسه برازیلییانین "شاپئکوئنسئ" فوتبول کلوبونو آپاران طییارهنین کولومبییادا قضایا اوغراماسی نتیجهسینده حیاتینی ایتیریب.


text:
اف تی پی
اف تی پی – FTP ، فایل لارین اؤتورولمه پروتکل لاری (en. File Transfer Protocol, ru. ПpoTokoл пepeдaчи фaйлoB) – فایل لاری اؤتورمه پروتکل لونون کؤمکی ایله فایل لارین بیر کامپیوتردن دیگرینه اؤتورولمه سی رقلامئت لشدیریلیر.
اوزاق مسافتده یئرلشن کامپیوترله علاقه یارادان ایستیفاده چی ایسته دیئی فایلی اؤ کامپیوترینده اونا و عکسینه گؤندره بیلر. باشقا سؤزله ده سه ک FTP شبکه ده کی ایسته نیلن کامپیوترله ایستفاده چی آراسیندا ایکی لی و متنی فایل لار مبادله سی آپارماغا وئریر. بو پروتکلون بازاسی اساسیندا عموم دونیا شبکه سینده وئریلن لرین دانلود و آپلود عملیاتی رئالیزه اولونور. دانلود فایل لارین اوزاق شبکه کامپیوتریندن (سرور) کلی یئنت کامپیوترینه کؤچورولمه سی یا یوکلنمه سی پروسه سی دیر. آپلود عکس پروسس ، یئنی فایلین اوزاق مسافتده کی کامپیوتره یوکلنمه سی دئمک دیر.


text:
سورییادا آتشکهسین برپا اولونماسینا گؤره بشار اسدله گؤروشمیه جه ییک.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییهنین خاریجی ایشلر ناظیری مؤولود چاووش اوغلو دئییب.
«ی.پ.گ تئررور تشکیلاتینی موذاکیره ائتمهیه بئله دیمز. آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری بو گونه قدر ی.پ.گ-یه سیلاح وئردی، دستک اولدو. نقطه! ی.پ.گ آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-آ فشار گؤستریر، محض بونا گؤره کوالیسییا قوهلری «فرات قالخانی» عملیاتینا دستک وئرمیر. بیز حاضیردا سورییادا آتشکهسی برپا ائدیب، سیاسی پروسئسلرین باشلادیلماسینا چالیشیریق»، - چاووش اوغلو بیلدیریب.


text:
مصر آلمانییادان سیفاریش ائتدیی ۴ سوالتی گمیدن ایکینجیسینی تهویل آلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، "۲۰۹/۱۴۰۰" سوالتی گمیسی آلمانییانین کیئل شهرینده تشکیل اولونان مراسیمده مصره تهویل وئریلیب. سو آلتیندا پئیک تئلئفون واسطهسی ایله علاقهنین ده مومکون اولدوغو تئکنیکانین اوزونلوغو ۷۳،۶۰ مئتر، آغیرلیغی ۱۴۰۰ تونا برابردیر.
"۲۰۹/۱۴۰۰" دنیزالتی گمیسی قیسا و اوزون منزیللی راکئت آتیشی، عینی زاماندا دنیز آلتیندا اوزون مدت قالما خصوصیتلرینه مالیکدیر.
قئید ائدک کی، ۲۰۱۱-جی ایلده ایکی سوالتی گمی آلماق اوچون آلمانییا ایله موقاویله ایمضالایان مصر ۲۰۱۴-جو ایلده بو سایی ۴-ا قالدیرمیشدی. آلمانییا ایستئهسالی '۲۰۹/۱۴۰۰' ایلک سوالتی آپرئل آییندا ایسگندرییهنین راس ات-تین بؤلگهسینده یئرلشهن دنیز قوهلری کوماندیرلیینه تهویل وئریلمیشدی.


text:
ائلئکتروئنسئفالوقرافییا (ائئق) - باش بئینین بیوئلئکتریک آکتیولیینی قئید ائتمکله، قئیری-اینوازیو معایینه اصولودور. بو حساس اصول باش بئیین قابیغینین و بئیینین درین ایستروکتورلارینین جزعی فونکسیونال دییشکنلیینی عکس ائتدیریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ائئق باش بئیینین فونکسیونال وضعیتینین و قیجیقلارین تأثیرینه قارشی رئاکسییاسینین کئیفیت و کمیت آنالیزینی ائتمهیه ایمکان وئریر. بو موایینه اصولونون آپاریلماسینا هئچ بیر عکس-گؤستریش یوخدور. ائئق ائپیلئپسییا و باش بئیینین دیگر پاتولوگییالارینین دیاقنوزوندا گئنیش تطبیق ائدیلیر.
خرونیکی یورغوقئید ائدک کی، حاضردا بیولوژی تبابت کلینیکاسیندا ائئق موایینه مئتودو حیاتا کئچیریلیر و نتیجهلر یوکسک ایختیساسلی هکیم-نئورولوقلار طرفیندن قیمتلندیریلیر.
اونوان: باکی، نسیمی، سید جعفر پیشوری-۱۱۰
تئلئفون: (+۹۹۴ ۱۲) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۵) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۷۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹


text:
بال
بال، آریلار طرفیندن چیچکلردن و میوه تومورجوقلاریندان آلیناراق یوتولان نئکتارین آریلارین بال میده سی دنیلن اورقانلاریندا اینورتاز آنزیمی سایه سینده کیمیاسال دئیشمه اوغراماسیلا اولوشان و کووانداکی پئتک حوجره لرینه یئرلشتیریلن چوخ فایدالی بیر بئسیندیر.
بال طبابتده[دَییشدیر]
بالی یاشیاریمدان کیچیک کؤرپلره وئرمک اولماز. اونلاری معده-باغیرساق سیستمی بوتولیزم مریضلیقی یارادا بیلر.[۱]
بالین موعالیجوی محصول کیمی ۲ - ۳ مین ایل بیزده تاریخی وار. قدیم فیلسوفلارین، طبیبلرین اثرلرینده بالا چوخ اهمیّتلی دگر وئریلمیش. اؤز ساده لیقینا باخمیاراق زامانیمیزدا سیمپوزیوم، کونقرسلاردا حله ده مریضلیقلرین پروفیلاکتیکاسی و موعالیجه سینده بالین تتبیقی خوصوصوندا گئنیش موذاکیره لر آپاریلیر. آشاغیدا بیز سیزه موختلیف مریضلیقلارین موعالیجه سینده بال و اونون پرئپاراتلارینین ایستیفاده سی حاقّیندا قیسا دا اولسا معلومات وئرمک ایستییرک.
یارا، دری و گؤز مریضلیقلاری: یارالارین اوستونده باغلانمیش باللی سارغی قان دؤورانینی یاخچیلاشدیریر، یارانی مخانیکی تمیزله ین لیمفانین یاییلماسینی گوجلندیریر و حوجیره لرین قیداسی اوچون گؤزل زمینه یارادیر. بالین آ ویتامینیله زنگین بالیق یاغی ایله بیرگه تطبیقی یارالارین ساغالماسیندا گئنیشدیر. یارا و ایرین اوچون: آری بالی - ۸۰ ق، بالیق یاغی - ۲۰ ق، کسروفورم - ۳ ق. مازلی سارغی تمیزلنمیش یارانین اوزرینه باغلانیر. دری نوخوشلوقلارینین(کاربونکول، فورونکول) فونکسیونال دورومو، موحکملیقی و درینین یوموشاغلیغیندا بو مازدان ایستیفاده اولونور. اوفتالمولوگیادا خوصوصی بال محلولو و یاخود بال محلولو آنتی بیوتیکلره بیرگه گؤز یاشلیقینا سورولور.
تنفّوس یوللارینین موعالیجه سینده: یوخاری تنفوس یوللارینین و آغیز بوشلوغو نوخوشلوغلاریندا ۵- ۶ دفعه گونده آغیز بوشلوغوندا ساخلاماقلا و اینقالیاسیا آئروزوللا (۲۰ - ۳۰% باللا دیستیلله یاخود قاینادیلمیش سو). اینقالیاسیا گونده بیر - ایکی دفعه ۱۵ - ۲۰ دقیقه عرضینده. ۳۰% بالین ائکلکتروفورزله قارشیقینی برونخیت نوخوشلوغوندا. همین قارشیلیق ایله قار - قارا و یاخود یاخالاما فارینقیت، لارینقیت، استوماتیت نوخوشلوغلاریندا. ورم نوخوشلوغوندا بالین سودله قارشیقی. معده باغیرساق مریضلیکلاری: معده، اون ایکی باغیرساق یاراسی، قاراجییر مریضلیغلارینین موعالیجه سینده بالین گؤزل تأثیری وار. یئمکدن قاباق قبول اولموش بال محلولو (بیر یئمک قاشیقی بال بیر ایستیکان سویا) تورشولوغو چوخ اولان معده شیره سینین ایفراض اولونماسینی گوجلندیریر. اگر یئمکدن بیر ساعات یا ایکی ساعات قاباق ایستی بال محلولو قبول اولونسا معده شیره سینین تورشولوغو آشاغی دوشور.


text:
بۇرا نئینوادی زینب، بۇ مکان نواسیز اوْلماز
آدێ کربلا اوْلان یئر، بیلیرهم بلاسیز اوْلماز
بۇ زمین-ی-پاکه قانێم وئرهر آیرێ بیر اثرلر
سوْرا قانلێ تُربَتیمدهن گۆل-ی-آرزو درهرلر
اؤپۆب ال به ال جاهاندا، اوْنۇ تُحفه گؤندهرهرلر
اوْلا هر مریضه قیسمت، مرض-ی-شفاسیز اوْلماز
من اؤزۆم خلیل-ی-عئشقم، بۇرادۇر مینای-ی-عئشقیم
اوْ فرات-ی-زَمزَمیمدیر، بۇ مکان صفای-ی-عئشقیم
بۇ گۆل اۆزلۆ اکبر اوْغلۇم، اوْلاجاق فدای-ی-عئشقیم
کی خلیل اوْلان میناسیز، بۇ مینا فداسیز اوْلماز
بۇ مکاندا سن قوْناقسان، منیم اصل-ی-مسکنیمدیر
بیلیرهم ندیر حدودی، هارا عئین-ی-مدفنیمدیر
باخ اوْ تلّ سندهن اؤترۆ، بۇ چۇخۇر مکان منیمدیر
هارا سالک-ی-طریقت، گئده رهنماسیز اوْلماز
اوْ فراتی کی گؤرۆبسن، بیزه گؤرسهدیر سییاهه
منی سسلهییر یئتیرسوْن، سؤزۆنۆ بۇ بیپناهه
کی گلین بیر آز سۇیۇمدان، آپارۇن اوْ خئیمهگاهه
دوْلانار موباح اوْلان سۇ، ستم-وْ-جفاسیز اوْلماز
اۇجالێب سسی فراتین، ولی خئیلی باکنایه
سۇیۇنۇ تعاریف ایستیر، ائده سۆد امهر بالایه
کی گل ایچ نقدر ایچیرسن، سوْرا ائیلهمه گیلایه
قدهغهن اوْلاندا گلسهن، بوْغازۇن یاراسێز اوْلماز
باجێ من کی شیش جهات-وْ-دوجهانه پادشاهم
گرهک آلتێ گوشه بیر قبر، ائدهلر منه فراهم
اۆرهگیم چوْخ ایستیر اوْردا یاتاق اکبریله باهم
ائله بیر مزاریم اوْلسا، بئله مه لقاسیز اوْلماز
باجێ مندهن اؤترۆ «شئمره» سن اۇجاتما دست-ی-حاجت
منی خنجر آلتدا گؤرسوْن، اوْنا ائیلهمه سماجت
دم-ی-خنجره ال آتما، الۇن ائیلهمه جراحت
ائله نطفهی-ی-زنانین الی چۆن خطاسیز اوْلماز
شاعر: استاد منزوی اردبیلی
- پنج شنبه
- 11
- آذر
- 1389
- ساعت
- 6:21
- نوشته شده توسط
- سعید رضایی


text:
آکادمیا ریاست هئیتینین تاسیسچیسی اولدوغو بین الخالق "تورکولوگییا" ژورنالی اوکتیابر آییندا نؤوبتی دفعه بین لخالق اوغور قازانیب. ژورنال ساژی بین الخالق ایندکسلشدیرمه تشکیلاتی طرفیندن ایمپاکت فاکتور ایستاتوسو قازانیب.
بونونلا باغلی کولت. آذ-آ معلومات وئرهن ژورنالین مسئول کاتیبی ائلچین ایبراهیموو بیلدیریب کی، "تورک دونیاسینین کؤکلو و نفوذلو علمی ژورناللاریندان اولان "تورکولوگییا" ژورنالینین مقصدی تورکولوگییا علمینین تاریخینه و آکتوال پروبلملرینه، تورک خالقلارینین دیللرینه، ادبی و مدهنی زنگینلیکلرینه، تورک دیللرینین معاصر وضعیتینه دایر آذربایجان، تورک، روس و اینگیلیس دیللرینده یازیلمیش مقالهلری صحیفهلرینده عکس ائتدیرمکدیر. سون ایللرده بین الخالق علمی مرکزلرله علاقهلرینی داها دا گوجلهندیرهن "تورکولوگییا" ژورنالی بو ایلین اوکتیابر آییندا ساژی ایندکسلشدیرمه تشکیلاتی طرفیندن ایمپاکت فاکتور ایستاتوسو قازانیب و ژورنال ایلکین اولاراق ساژی-نین ۱،۷۶۵ ایندکسینه لاییق گؤرولوب. ساژی هوللاندییادا فعالیت گؤسترهن بین الخالق ایندکسلشدیرمه و ایستیناد منبعیدیر. ساژی-نین اساس خیدمتی مؤلفلر اوچون علمی مقالهنین نشری و ایستیناد اولونماسی اوچون مووافیق ژورناللاری تاپماقدا اونلارا کؤمکلیک گؤسترمییندن عبارتدیر."
آکادمیا ریاست هیتینین ۱۷ فورال ۲۰۱۶-جی ایل تاریخلی قراری ایله آکادمیک کمال عبدوللایئو ژورنالین باش رئداکتورو تعیین اولوندوقدان سونرا آکادمیا ریاست هئیتینین مووافیق قراری ایستیقامتینده دیلچیلیکله یاناشی، ادبیات، تاریخ، فلسفه، میفولوگییا، مدنیت، اینجه صنت، یازیلی عابدهلر و تورکولوژی مرکزلرله باغلی مقاله و رسنزییالارین چاپینا قرار وئریلیب.
ژورناللا باغلی داها اطرافلی معلوماتی ژورنالین الکترون آدرسیندن ("www.turkologiya.org") الده ائتمک مومکوندور.


text:
لوندونون یئنی سویوق محاربه و یا ابدی قارشیدورمایا دئییل، موسکوا ایله محصولدار علاقهلره احتیاجی وار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده خاریجی سیاست اوزره ایللیک معروضهسینده بؤیوک بریتانییانین باش ناظری تئرئزا مئی دانیشیب.
باش ناظر چیخیشینین اولینده روسییانی کریمی قانونسوز اولاراق بیرلشدیرمکده، دونباس موناقیشهسینده ایشتیراکدا، کیبئرهوجوم و بیر سیرا اؤلکهلرده سئچکیلرین کئچیریلمهسینه موداخیلهده اتهام ائدیب:
«نه ائتدیینیزی بیلیریک و سیز بو بارهده اوغور قازانا بیلمیجکسینیز. روسییا ایله ایستدییمیز علاقهلر بونلار دئییل. سویوق محاربهیه قاییتماق و یا دایمی قارشیدورما وضعیتینده اولماق ایستمیریک. دقتلی اولمالیییق، چونکی بیز قارشیلیقلی علاقهلر آرزولاییریق. بونا گؤره قارشیداکی آیلاردا بریتانییا خاریجی ایشلر ناظری موسکوایا سفر ائدجک»، - مئی بیلدیریب.


text:
آوروپا اؤلکهلرینین بعضی رایونلاریندا هاوانین تئمپئراتورو ۵۰ درجهیه چاتیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، اون آوروپا اؤلکهسینین حاکمیت اورقانلاری آنورمال ایستیلره گؤره «قیرمیزی» تهلوکه سوییهسی اعلان ائدیب.
ائکسترئمال هاوا شرایطینین سبب اولدوغو یوکسک تهلوکه سوییهسی ماجاریستان، ایسوئچره، بوسنییا و هئرسئقووینا، ایتالییا، مونتئنئقرو، خورواتییا، سئربییا، رومینییا، پولشا و سلووئنییا کیمی اؤلکهلرین اراضیلرینده تطبیق ائدیلیب.
«ائومئتنئت» آوروپا مئتئوخیتمتلر شبکهسینین معلوماتینا گؤره، بو اؤلکهلرده هاوانین تئمپئراتورو سون واختلار آرتاراق ۵۰ درجهیه چاتیب.
تئمپئراتورون ۴۰ درجهیه چاتدیغی بولقاریستان، یونانیستان، ایسپانییا، فرانسا و ماکئدونییادا «نارینجی» تهلوکه سوییهسی اعلان ائدیلیب.
خاتیرلاداق کی، داها اول یاپونییادا آنورمال ایستی هاوا اوزوندن آلتی نفر اؤلوب، ایکی میندن چوخ آدام خستخانالیق اولوب.


text:
ویلیام همیلتون
ویلیام همیلتون (اینگیلیسجه: William Rowan Hamilton) ایرلندلی بیلیم اینسانی. ۴ آقوست ۱۸۰۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۰ ایل عومر ائلهییب و ۲ سپتامبر ۱۸۶۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ویلیام همیلتون ترینیتی کالجیینده درس اوْخویوب. اوْ ریاضیات، فیزیک، آسترونومی ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Rowan Hamilton»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویلیام همیلتون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
طالبان غزنی بیر نیچه تومنلری یوللرینی کیسیب قویشگن
افغانستان جنوبیده گی غزنی ولایتی محل مسوول ملازملری، طالبان ولایت نینگ بیر نیچه تومنلری قتناو یوللرینی کیسیب قویگنینی ایتیشگن. یولاوچیلر ایسه، بیر جایدن باشقه جایگه کیته آلمه یاتگنلیکلریدن شکایت قیلیشگن.
غزنی ولایتی حاکمی معاونی محمدعلی احمدی نینگ بی بی سی ایتیشیچه، طالبان ناهور، جغتوی، قره باغ، مالیستان، اجرستان و جاغوری تومنلری قتناو یوللرینی کیسیب قوییشگن. اونگه کوره، اوزلرینی طالبان خطاب قیله یاتگن بیر قطار گروه لر یوللرده نقلیه واسطه لرینی توخته تیب قویشگن.
غزنی حاکمی معاونی، طالبان گروهی گه قره شلی شخصلر هیداوچیلرنی مذکور یولدن اوتیب توره ویره گن، حالده موترلرینی اوتگه یاندیریب، اوزلرینی اولدیریشلری ممکنلیگی باره سیده آگاه لنتیرگن دییدی.
بی بی سی نینگ غزنی ده گی مخبری نینگ خبر بیریشیچه، اونلب یولاوچی غزنی شهری بیکتلریدن بیریده توپله نیب، پنجشنبه کوندن بیری طالبان اولرنینگ باردی کیلدی یوللرینی کیسیب قویگنلیکلری باره سیده شکایت قیلیشگن.
جغتوی تومنی اهالی سیدن بولگن بشرمل، اولرنی غزنی شهری بیلن باغله یدیگن تومن قتناو یوللری تینچ سیز و بوتونله ی یاپیلگنینی ایته دی.
بشرمل، اوتگن چهارشنبه کونی مذکور یولده ایکی یاش ییگیت اوغیرلنیب، حاضرگچه اولرنینگ تقدیری حقیده بیرار خبر یوق دییدی.
غزنی اهالیسیدن بولگن عبدالقادر اسملی باشقه بیر شخص ناتنیش قوراللی شخصلر خوگیانی و واغز تومنلریده دیوارلرگه "یشه سین داعش و یشه سین امارت اسلامی مجاهدلری"دیب شعارلر یازماقده دییدی.
غزنی اهالیسی مذکور تومنلر قتناو یوللری یاپیلگنی، نرخ ونوا آشیشی و کسللرینی غزنی شهریگه ییتکزه آلمسلیکلریگه سبب بولگنینی ایتیشماقده.
غزنی حاکمی معاونی، مذکور یوللرنی قیته آچیش اوچون یول آقیمیده خوفسیزلیک پوسته لر اورنه تیشلری باره سیده سعی و حرکت قیلیشلرینی تاکیدله ماقده.
احمدی نینگ ایتیشیچه، یوللر آقیمیده اوغیرچیلیککه قول اوره یاتگن شخصلرگه قرشی جدی یانده شیب، یوللرنی قیته دن یولاوچیلر یوزیگه آچیشگه خوفسیزلیک کوچلریگه دستور بیره دی.


text:
منیم شخصی موشاهیدم بئلهدیر کی، ایشید اینگیلیس جاسوسو لاورانکئینین قئیری-قانونی اؤولادیدیر و بو تشکیلات ایمپئریالیست قلوبال گوجلرین حسابینا ایشله ییر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بونو تورکییه پرئزیدئنتینین باش مصلحتچیسی یالچین توپچو سؤیلهییب.
"بونلارین مقصدی مذهب ساواشینا سبب اولماقدیر. عیراق، سورییا و یمنده بونو باجاردیلار. ایندی ده تورکییه ایله ایراندا مذهب ساواشینا سبب اولماق ایستییرلر. ایشید، حلبده اولانلار بیر تلهدیر. خصوصیله، تورکییهده مذهب قارشیدورماسینی قیزیشدیریرلار. حلب اوزریندن اورتایا چیخان اینسانلیق درامی شعورلو، یا دا شعورسوز شکیلده مذهب دوشمنچیلیگی یاراتماق و تخریبات تؤرتمک کاراکتئری داشیییر. پئشکارلیق عقللا اولور، تراوماتیک حیسسلرله دئییل. ایران-تورکییه آراسیندا باش وئره بیلهجک قارشیدورما بوتون مکانینین ان بؤیوک قیامتی اولار. قالیب گلن اولماز. موباریزهنی دؤولتیمیز و تهلوکهسیزلیک قوهلری آپاریر، بیز ده اونلارا دستک وئریریک. سویوققانلی اولاجاغیق و هئچ بیر شئیه باخمایاراق احوال-روحییهمیزی یوکسک توتاجاغیق"، - توپچو قئید ائدیب.


text:
اوزبیکستانده بیرینچی مرته هییت مناسبتی بیلن عمومی عفو ایتیب اعلان قیلیندی
جمهور باشلیغی شوکت میر ضیایف مذکور قرارنامه نی تصدیق ایتیب امضاله دی
جمهور باشلیغی شوکت میر ضیایف، مملکت تاریخیده بیرینچی مراتبه رمضان بیره می مناسبتی بیلن محکوملرنینگ عفو ایتیلیشی بیلن علاقه لی قرارنامه نی تصدیق ایتیب امضاله دی.
خوددی شو قرارنامه گه کوره، قیلگن جرمیدن پشیمان بولگن 226 کیشی محکوم عفو ایتیله دی.
مذکور قرارنامه گه کوره، 102 محکوم آزاد ایتیله دی،71 محکوم ایسه شرط بیلن آزاد ایتیله دی، 39 محکوم نینگ جزاسی ایریم جزا بیلن اوزگرتیریلیب آزاد ایتیله دی، 14 محکوم نینگ جزا مدتی کمه یتیریله دی.
اوشبو قرارنامه گه کوره عفو ایتیلگن محکوملردن 40 کیشی 60 یاشدن یوقاری، 39 کیشی خارجی، 37 کیشی خاتین – قیز، 51 کیشی ایسه نا قانونی تشکیلاتلر اعضاسیدن عبارت دیر.
آزاد ایتیله دیگن محکوملرنینگ جامعه گه تینگ بولیب یوریشی و بیر ایش بیلن شغللنیشی اوچون تیگیشلی دولت اداره لری نینگ همکارلیک قیلیشلری هم کوزگه توتیلگن.
اوزبیکستانده بوندن آلدین مستقل لیک و اساسی قانون کونلری مناسبتی بیلن عفو ایتیب اعلان قیلینماقده ایدی.


text:
ائرمهنی سلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده سنایپر توفنگلریندن ده ایستیفاده ائتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رئژیمینی عمومیلیکده ۴۴ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، ائرمنیستان رئسپوبلیکاسی نویمبریان رایونونون دووئخ، بارکاماوان کندلرینده و ایجوان رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن قازاخ رایونونون کمرلی، قایماقلی کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، بئرد رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده، موسئسقئخ، چیناری و آیقدزور کندلرینده یئرلشهن مؤقعلردن توووز رایونونون کوخان ابی، علی بیلی، آغ بولاق کندلرینده و آدسیز یوسکلیکلرده، کراسنوسئلسک رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن گدبی رایونونون قاراولی لر کندینده یئرلشهن آذربایجان اوردوسونون مؤقعلری آتشه توتولوب.
ترتر رایونونون ایشغال آلتیندا اولان گؤیارخ، آغدام رایونونون شیخلار، شیروانلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو، فضولی رایونونون آشاغی سیداحمدلی، هورادیز، جبراییل رایونونون مئدیلی کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گورانبوی، ترتر، خوجاوند و فضولی رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن ده آذربایجان سلاحلی قوهلرینین مؤقعلری آتشه توتولوب.


text:
ارمنیستان خاوسا یووارلانماق عرفهسیندهدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلر ارمنی ژورنالیست گئوورک اووانیسیانین «یئکراماس» سایتیندا درج اولونان مقالهسینده یئر آلیب.
«هر حکومتی ایلک ۱۰۰ گونونه گؤره محاکیمه ائدیرلر. محض بو دؤور عرضینده حاکمیته گلن قوهنین اؤز پروقرامینی نه درجهده ایجرا ائتمک قابیللیتی آیدین اولور.
حاکمیته گلرکن نیکول پاشینیان دئییردی کی، اونون هدفی حاکمیتدهکی اولیقارخیک کلانلار اساسیندان فورمالاشان، قرارلاری حقوقی اساس اوزرینده یوخ، حاکمیت اینستیتوتلارینا قئیری-قانونی تضییقلر اساسیندا قبول ائدن کهنه سیستمی سیندیرماقدیر. پاشینیان و اونون طرفدارلاری دئییردیلر، هدفلری اولیقارخیک ایداره ائتمهنی گوجلو دئموکراتیک اینستیتوتلار قورماقدیر. بس بو گون بیز نه موشاهیده ائدیریک؟
کئچهن ۱۰۰ گونو نیکول پاشینیان محتشم میتینقله قئید ائتدی. بو میتینقده او بیان ائتدی کی، بوندان سونرا کوچه یئنیدن فورمالاشمانین قارانتی اولاجاق. بس او زامان اگر هر شئیین قراری میداندا وئریلهجکدیسه، هانسی رفورملار و دموکراتیک اینستیتوتلارین فورمالاشماسیندان صحبت گئده بیلر؟ بو، سادهجه باشلانغیجدیر.
نیکول پاشینیان اوچون ایلک ایمکان ۲۰۰۸-جی ایلین ۱ مارت حادثهلری حاقیندا جینایت ایشی اولدو. بورادا آراشدیرما بیر یوللا - ائرمنیستانین ایکینجی پرئزیدئنتی روبئرت کؤچریانین اونوانینا اتهاملارین سسلندیریلمهسی ایله گئتدی. یعنی او و همین دؤورون سلاحلی ایستروکتورلارینین رهبرلری نوماییشچیلره قارشی قئیری-قانونی گوج تطبیق ائدیبلر. بو آرتیق جینایت ایشینین سیاسیلشدیریلمهسی دئمک ایدی»، – دئیه او بیلدیریب.
اونون سؤزلرینه گؤره، پاشینیانین کؤچریانی کونستیتوسیون رئژیمی دییشمکده اتهام ائتمهسی پاشینیانین اؤزونون قئیری-لئگیتیم اولماسی آنلامینا گلیر:
«کؤچریانی کونستیتوسیون قورولوشو دئویرمکده اتهام ائدیرلر. ایرلی سورولهن ادعا چوخ تهلوکهلیدیر. بئله چیخیر کی، اگر کؤچریان کونستیتوسیون رئژیمی دئ-فاکتو محو ائدیبسه، او زامان سئرژ سرکیسیان قئیری-لئگیتیمدیر. دئمک کی، هم ده ۲۰۱۵-جی ایلین کونستیتوسییا رئفورملاری دا قئیری-لئگیتیمدیر. دئمک کی، هم ده نیکول پاشینیان قئیری-لئگیتیمدیر، چونکی سرکیسیان دؤورونده قبول ائدیلهن قانونلار اساسیندا باش ناظر اولوب».
او، ائرمنیستاندا یئنی حکومتین سلفلری اوچون جینایت حساب ائتدیی بوتون آددیملاری اؤزونون تکرارلادیغینی بیلدیریب. اووانیسیان یئنی حکومتین اؤزوندن اوولکیلرین سهولرینی تکرارلایاجاغی تقدیرده اؤلکهنین خاوسا یووارلاناجاغینی سؤیلهییب.