text:
چهارشنبه 12 فروردین 1394
+0 به یه ن
بعضی دیلداشلاریمیزدان بیزه یازیبلار کی یازیلیم ایشلمیر یا اصلا نصب اولمور.
دمه لییک کی یازیلیمی یایماقدان قاباق اونو تست اله میشیک و دوز ایشلمکینن اطمینانمیز وار.
مثلا آلتداکی عکسده گؤرونور کی یازیلیم 8 دستگاهدا نصب اولونوب و دوز ایشلییر:
یا آلتداکی عکسده کی آیری سایتدا تست اولونوب:
همیده بیز اؤزوموز سونی،هواوی و اچ تی سی گوشیلرینده تست المیشیک.
دقت ادین کی بو یازلیم 2.1 و یوخاری اندرویدلار ایچوندی.
اگر سیزینده دستگاهیزدا ایشله مسه لوطفا گوشیزین مدلین بیزه یولایین و دیین هاردا موشکلی وار.
چوخ ساغولون.


c: text/html

text:
مارادونادان بیر سورپریز داها
مارادونا، سون اولاراق بیرلشمیش عرب امیرلیکلری تیمی الفجیرهدن آیریلمیشدی
آرژانتین و دونیا فوتبالینین افسانه آدی دیگو آرماندو مارادونا، سورپریز بیر ایمضا آتدی.
۵۷ یاشلی فوتبال آدامی، بئلاروس تمثیلچیسی دینامو برست ایله ماسایا اوتوردو و سادهجه تیمین دئییل، کلوبون ده باشقانلیغی اوچون آنلاشدی.
افسانه فوتبالچی، دیانامو برست ایله ۳ ایللیک آنلاشمایا ایمضا آتدی.
مارادونا، سون اولاراق بیرلشمیش عرب امیرلیکلری تیمی الفجیرهدن آیریلمیشدی.
تجروبهلی گلچو آرتم میلوسکینین ده ایچینده اولدوغو بئلاروس تیمی، ۷ هفتهسی گئریده قالان لیگده ۹ پوئنله ۸.جی سیرادا یئر آلیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اوشاقلیقدا قویلانان دومانلی گونلر
رحیم خیاوی
احمد ییرمیدوققوز یاشا دولموشدو؛ اوجا بوی، شووهرک، قاشلاری چاتیلمیش؛ اوزوندهایسه آجی بیر تبسم گؤزه چارپیردی. دورومون گرگینلیگی، معاشین چتینلیگی، گئجه گوندوز آتاسی ایله برابر ایشلهمک، اونو سارسیتمیشدی. آتاسی، دان یئری سؤکولرکن یوخودان دوروب، مئیدانا گئدیب، الینه نه گلیرسه -سوغان، یئرآلما، پامادور- آلیب، هلههاوا تام ایشیقلانمامیش ساتیش یئرینه گتیرردی. او گلینجه، احمد آرابانی سیلیب، تمیزلهییب، ترمینال مئیدانینین گون باتان طرفینده یئرلشدیریر، آتاسینین یولونو گؤزلردی؛ نه کی آتاسی قیرخایللیک آلیش- وئریشده اوستالاشمیشدی، مئیدانا اؤزو گئدردی.
کئچن ایکی ایلده، آتاسی اورهک خستهلیگی تاپمیشدی؛ بو دا احمدین احوالاتین داهادا پوزموشدو. ائله بونا گؤره ده ایشین آغیرلیغی احمدین چیگنینه دوشموشدو. او چوخ گونلر آخشاما قدهر ایشلری یالقیزجاسینا قاباغا آپاراردی.
یازین سون گونلری ایدی؛هاوالار چوخ ایستی کئچیردی، آمما آخشام باشی باهارین حزین – حزین اسن یئلی، اینسانین روحون اوخشاییردی؛ دئمک باهار، هر یئرده باهار ایدی. آنجاق طالعینین آجیلیغی، آتاسینین خستهلیگی ندنیله بوگونلر احمدین اورهیی داها سیخیلیردی.
– ایکی کیلو یئرآلما، بیر کیلو پامادور…!
احمد – هه، بلی، ایندیسه….- دئیهرک، سانکی آیری عالمه کؤچموشدو، موشترینین سسی اونو سیلکهلییب اؤزونه گتیردی. یاشی اؤتموش، الی چلیکلی بیر کیشی اؤنونده دورموشدو. ایستهدیکلرین وئرنده گؤز- گؤزه ساتاشدیلار. بیر آندا احمد بو گؤزلرین اؤزونه چوخ یاخین اولماسینی دویدو.
– اؤزودور، آغای محسنی؛ منی مدرسهدن دیدرگین سالان موعللیم؛ ایندیکی قارا گونلریمین «اسیرلیک تانریسی»! اینانا بیلمیرم… باخ گؤر ساچلاری نئجه آغارمیش!
احمد حئیران قالمیشدی؛ بو حئیرانلیق اونو اوشاقلیقدا قویلانان دومانلی گونلره چکیب آپاردی، او آلا قارانلیق گونلره. بئینینده آچیلمایان دوگونلر جانلانماغا باشلادی، اوتوز ایله یاخین کؤلگه کیمیاونونلا دولانان دوگونلر. او دالغین باخیشلاریلا موشترینین گئدیشین ایزلهییردی.
***
ییرمیایل بوندان قاباغا قاییدیر. بو گونکو کیمییادیمدادیر، اوچونجو صینیفدهایدیم. اینشا درسی اولان ساعاتلار منیم زاواللی گونلریم ایدی.
آغای محسنی اوزو ائنلی، بوغلی، اورتا بوی، چوخدا عصبلی بیر موعللیم ایدی. کیلاسدا بوتونلوکله فارسی صؤحبت ائلردی. ایکی آیاقلارین جوتلهمیشدی بیر باشماغا، گرکدیر اؤیرنجیلر کیلاسدا فارسی دیلده دانیشسینلار. اؤیرنجیلرایسه ایستهییردیلر فارسی دیلده دانیشیب، یازالار، آمما هئچ بیری باجارمیردی. بو آغای محسنینی داها عصبلندیریردی. بونا قارشیدا منیم ایچریمده بیر نوع دیرنمک، داها دوغروسو دانقازلیق حیسی باش قالدیریردی، آمما گئتدیکجه قورخولو بیر نوقطهیه چاتیردیم. آخی آغای محسنی دؤنهلرله اوشاقلاری چوخ آجیغلی و نیفرتلی بیر حالدا وورموشدو…
کیلاسا گیررکن اؤیرنجیلر بیرلیکده آیاغا قالخدیلار. آغای محسنینین «-بنشینید!… » امریایله، اونلار سسسیز- سمیرسیز اوتوردولار. آغای محسنی کیلاسین ائنین بویون آستا -آستا آددیملایاراق، اؤیرنجیلری گؤز آلتی سوزدو؛ سونرا اوزونو اونلارا توتارکن: «-پس امروز درس انشا داریم!» سورغوسونو وئردی. اوشاقلار ایسه گؤز آلتی بیر- بیرینین اوزونه باخدیلار. قورخوهاواسی منیم جانیما جومدو؛ بلکه ده بیر حیس ایدی. آغای محسنینین گؤزلرینین ایچینه باخماغا بیر ماجال تاپدیم، آمما، ساندیم اونون گؤزلرینین درینلیگینده بوغولورام. نفسیم سینهمده توپلانمیشدی. هر بیر زاد بئینیمده قاریشمیشدی؛ سانیردیم دومان ایچیندهیم. منیمله یاناشی اوتوران عسگرین اوزونه باخدیم؛ رنگی تمام پوزولموشدو.
سانکی آغای محسنینین قدم وورماسی باشا چاتان دئییلدی. هر آددیم گؤتوردوکده پوتین آیاققابیسینین شیققیلتیسی قولاقلاریمدا جینگیلدهییردی. اوشاقلیقدا قاراباسان یوخو تک قورخولو بیر حیس اورهییمیچولقلاییردی؛ صبریم توکنمیشدی. دیلیم توپوق وورارکن، تیترک بیر سسله عسگره: – «من گئتمهلییم!». دئدیم؛ آمما کیمدیر اؤزون بو بحرانلی حالدان قورتارا؟
کیلاسدا سسسیزلیک چؤکموشدو. بیلمیرم زنگین چالینماسینا نه قدر قالیردی. آغای محسنی دفتره چاغریلدی؛ ائله گؤرونوردو ائولریندن زنگ آچیبلار. منسه کیتابلاریمیگؤتوروب، بیر گؤز قیرپیمیندا اؤزومو خییاوانین اورتاسیندا گؤردوم. گؤزلریم هئچ بیر یانی گؤرموردو؛ جانیمیتر باسمیشدی؛ ماشینلارین سیگنالی، جماعاتین گوندهلیک ایشلرینه گل- گئدی،هامیسی گؤزومون اؤنونده یوخو کیمینظره گلیردی؛ اطرافیما گؤز گزدیردیم؛ قورخو ایچیمده یالمالانیردی، دئمک جانیما هوپموشدو؛ هئچ اؤزومده بیلمیردیم بو قورخو نئجه دامارلاریمدا گزیر؛ اینجاریم کسیلمیشدی؛ کیلاسا قاییتماق ایستهییردیم، آمما قیچلاریم قیفیللانمیشدی. دولغون بیر حالدا ائوه ساری یوللاندیم. قاپیدا آنامیگؤرن کیمیهؤنکورتو ایله آغلایارکن، اؤزومو اونون قوجاغینا آتدیم. قهردن هیککهلنمیش بوغازیمین دوگونو یاواش – یاواش آچیلیردی. آنامین ایستی قوجاغی، حدسیز محبتی منی سیلکهلهدی. «آنا» قوللارینین آراسیندا توختاقلیغی دویدوم. آنام گؤز یاشلاریمیسیلرکن: «-نئچه دفه دئمیشم، گئت آتانا کؤمگ ائله، اونون الی یالیندی، تکدی» دئدی…
***
چوخ اوزاقلاردا باسدیریلمیش دومانلی گونلر، یئنیدن احمدین کؤنلونه دریندن چؤکموش دویغولاری قاینادیردی؛ بوقچا کیمیبوکولموش یادداشلاری، واراقلاییردی. او درین فیکره دالمیشدی. آزجا سونرا جووانا بیر قادین پریشان حالدا:
– آی احمد گل! آتام اؤلدو. آی…!
احمد باشینی قالدیران کیمیقارشیسیندا باجیسی زینبی گؤردو. زینب احمددن ایکی یاش کیچیک ایدی. آناسی زینبی دوغاندا، دونیاسین دئییشمیشدی. زینب احمد اوچون هم آنا و هم باجی اولموشدو.
– -نئجه!؟ آتام اؤلدو؟
اورهیی یئریندن اوزولدو… اسیرلیک تانریسی اولان آغای محسنی، آلیش- وئریش، اؤیرنجیلیک و …هامیسی بیر-بیرینه قاریشدی. احمدین ایچینده هر بیر زاد اوچوردو؛ سانکی ایچ دونیاسی شوملاییب قارانلیق بیر قویویا آخیردی. ایندی احمد «آتا»نین نه اولدوغونو و درین معناسینی دویوردو. خیسین- خیسین آغلاماغا باشلادی؛ ائولرینه دوغرو یوگوردو؛ قوهوم- اقرباهامیسی ییغیلمیشدی. باجیسی زینب دیرناقلاریلا اوزونون دریسینی دیدیردی. اونون سولغون چؤهرهسینده جیزیق سالمیش قیرمیزی جیزگیلر گؤرونوردو…
***
عائله مسئولیتی احمدین عهدهسینه دوشدو. گئجه- گوندوز یوخسوللوغا قارشی چالیشیردی. حیاتین آمانسیز فیرتینالاری اونو داشدان داشا چیرپیب، تحصیل آلماغی بوتونلوکله یادیندان چیخارتدی. زامان اؤتدوکده آلنینا دوشن جیزگیلر درینلشیردی.
***
عسگر تبریز یونیوئرسیتهسینده، «فنی دانشکده»ده «ساختمان» ریشتهسینده تحصیل آلماغا قبول اولموشدو، آمما ایکینجی ایلدن اونو یونیوئرسیتهدن عسگرلیک اوچون پادگانا گؤندرمیشدیلر. بونلارا باخمایاراق اسکی دوستلاریلا اؤز علاقهسینی کسمهمیشدی. گاهدان ترمینالین گون باتان طرفینده احمده باش ووراردی. بوگون گلنده «بالاجا قارا بالیق» حئکایه کیتابینی گتیرمیشدی. اوزون احمده دوتوب: «-بو کیتابی اوخومالیسان، گلن هفته گلهجهیم، بو بارهده دانیشیغیمیز اولاجاق.» دئمیشدی. عسگرین بو باش چکمهلری ایللر بویو اونا بؤیوک دایاق اولموشدو. احمد: -«موطلق اوخویارام، آمما سؤز وئر کی گلن هفته حتمن گلهسن. ندنسه بو گونلر اوروجلوق آیی کیمیهردن بیر گؤرسهنیرسن.» دئمیشدی. عسگر ایسه: -«وضعییت چوخ گرگینلشیب. دوستلارین بیر چوخلاری توتولوب، آمما بیر ایش قاباغا چیخماسا موطلق گلمهلییم.» سؤزلریله اونو جاوابلامیشدی.
عسگر اوجا بوی، ائنلی کورهک، قالین بوغلی بیر گنجایدی. گوزوندهکی شوشهسی ایستکان تکیندن قالین بیر گؤزلوکله همیشه اوزو تبسملی گؤرونردی؛ آنجاق بیر نئچه آی اؤنجهدن داورانیشی چوخ دئییشمیشدی. پارلاق گؤزلرینده گیزلی بیر ایضطیراب واریدی. بیر آز اوتوراندان سونرا، کؤلگه کیمیسوزولوب گئدیردی. گئتمهدن اؤنجه ذه یان- یؤرهسینی یوخلاییردی. احمدین کیچیک دونیاسیندا عسگر تک اینسانلار نه کی بیر معنوی قارداش، بلکه گؤزللیک عالمینده میثیلسیز دوست ایدی. اونلارین وارلیغی حیاتین دؤزولمز آنلارینی معنالاندیریردی.
احمد کیتابلاری اؤزل بیر ماراقلا اوخویوردو. اوخودوقجادا دونیایا باخیشی، حیاتا موناسیبتی دئییشیر، گونو گوندن درینلشیردی. عسگرین هر گلیشینده اونوندا اورهیینده نور ساچیلیردی.
***
پاییزین ایلک گونلر ایدی. یایین ایستیهاواسینین ال آیاقی چکیلمیشدی. آخشامباشیلارهاوا چوخ سویوق گئچیردی. قالین پالتار گئییلمهلیایدی. شافاق یاواش- یاواش قارالیردی. احمد کتیلین اوستونده اوتوروب، دمیر حلبیده اود قالامیشدی. گؤزلری قان قیرمزی کؤزلره تیکیلمیشدی. درین فیکره دالمیشدی. بو آندا عسگر گلدی. او چوخ دالغین نظره گلیردی. احمد دوروب یئرین عسگره وئردی. عسگر ایسه اگلشدی.
– هه، کیتابی اوخودون؟ نئجه گوردون؟
– اوخودوم، لاپ ایکی دفه اوخودوم!
– بیز اوخومالیییق؛ موطلق اوخومالیییق. بو گون بیزیم آخساقلیغیمیز، بئساواد اولماغیمیزداندی. «قارا بالیق» بیزیم بو گونکو دورومو تمثیل ائدیر.
عسگر ایناملی ایدی. بو گؤروش اونون سون گؤروشوایدی، آمما بونا باخمایاراق اؤزون پوزموردو. ایچریسینده کی قههری گیزلتمهگه چالیشیردی. گؤزلرینده حیرت و هیجان آیدین گؤرونوردو. احمد ده عسگرین احوالین دویموشدو. گؤزلری دولموش حالدا اوندان: -«نئجه اولوب کی، بئله پوزغون اولموسان؟» سوالاینی سورموشدو.
– من سفره گئتمهلییم، بلکه بیر آیلیق. «امین» آدلی بیر دوستوموز گاهدان سنه باش ووراجاق. سن اوچون کیتاب دا گتیرهجک. اونا اینانا بیلرسن. بیرده کی چوخ احتیاطلی اولمالیسان.
ایکی یولداش قول- بویون اولوب، آیریلماق ایستهدیلر. عسگر قاییدیشی بللی اولمایان بیر سفره یوللانیردی. احمد ایسه مغرورجاسینا یولداشینی یولا سالیردی. هر ایکیسینین گؤزلرینین درینلیگینده حسرت، کدر، اوتوز ایللیک دوپ- دورو یولداشچیلیق قیمیلدانیردی.
سون سؤز احمدین دوداغیندان دوشمهدن عسگر یولا دوشموشدو…
• «اسیرلیگ تانریسی» سؤزونو اوستاد منظوریدن آلمیشام.


text:
اولدوز ساواشلاری (فیلم)
اولدوز ساواشلاری (اینگیلیسجه . Star Wars) آمریکالی آدلیم یؤنتیجی سی جورج لوکاسین یاراتدیغی بیلیم-قورغو (علمی-تخیلی) فیلم سری سیدیر. فیلم چوخ اوزاق بیر قالاکسیدا چئشیدلی کاراکترلرین آراسیندا باش وئرن و ماجرالاری گؤستریر.
اولدوز ساواشلاری فیلملری نین بؤلوملری[دَییشدیر]
- ۴جو اپیزود: یئنی بیر اومود، ایل: 1977
- ۵جی اپیزود: ایمپیراتورلوق گینه سالدیریر، ایل: 1980
- ۶جی اپیزود: جئدی نین قاییتماسی، ایل: 1983
- بیرینجی اپیزود: فانتوم قورخوتماسی، ایل 1999
- ایکینجی اپیزود: کلونلارین سالدیریسی، ایل 2002
- اوچونجو اپیزود: سیسین اینتیقامی (اؤجو)، ایل: 2005
- ۷جی اپیزود: گوج اویاندیریر، ایل: 2015
- ۸جی اپیزود ، ایل: 2017
- ۹جو اپیزود ، ایل: 2019
۴جو اپیزود: یئنی بیر اومود، ایل: 1977[دَییشدیر]
سری نین بیرینجی بؤلومو نون آدی اولدوز ساواشلاری (Star Wars) ایدی (سونرالار بؤلوم آدی دؤردونجو اپیزود: یئنی بیر اوموده چئویریلدی)؛ 1977جی ایلین مئی آیی نین 25جی گونونده 20جی یوزایل فاکس (20th Century Fox ) شیرکتی طرفیندن یاییملانیب دونیانین ان بؤیوک کولتورل اتفاقی اولدو.== گؤرونتولر ==


text:
دیرلی سویداشلار:
21 آذر گونئی آذربایجان دؤولتچیلیک گونونون 71 -جی ایل دؤنومونده، اورتادوغونون بوگونکو آغیر و آجی دورومونو و اؤزللیکله اورتادوغونون یئنی ژئوپولیتیک گلیشمهلرینی نظره آلاراق، گونئی آزربایجانین دورومونو دیرلندیرمک و میللی بیرلیگیمیزی قوروماق اوچون بیر آرایا گلمهیه قرار وئردیک.
اومود ائدیریک گونئی آذربایجان میللی سیاسی تشکیلاتلارینین بیر یئرده اولمالاری، فیکیر پایلاشیمی و ایش بیرلیکلری، گونئی آذربایجان میللی آزادلیق حرکتینین داها گوجلنمهسینه سبب اولسون. آیریجا، فارس شووینیزمین چیرکین سیاستلرینه قارشی و سیاسی مهبوسلاریمیزدان حیمایه ائتمک اوچون توپلانتیدان اؤنجه شهرین مرکزینده آکسیا کئچیریر، ایرانین قئیری اینسانی سیاستلرینی شیددتیله قیناییریق.
یئر:گؤتئنبورگ، تووئه کولتور هوسئت
چاغ: جومارتئسی 17 دئکابر ساعت 12دن 22 دک
یاشاسین آذربایجان تورک میللتی
گوج بیرلیکدهدیر
2016-11-29
- آذربایجان دئموکراتیک بیرلیگی- بیرلیک
- آذربایجان اؤیرنجی حرکتی- آذوح
- دونیا آذربایجانلیلاری کونقرئسی- داک
- گونئی آذربایجان دئموکرات پارتیاسی- گادپ
- گونئی آذربایجان لیبرال دئموکرات پارتیاسی- گالدپ
- گونئی آذربایجان قورتولوش پارتیاسی- گاقپ
- گونئی آذربایجان سوسیال دئموکرات پارتیاسی
- واهید موستقیل آذربایجان جبههسی


text:
یولچو یولدا گرهک! علیرضا میانالی نئچه گون اؤنجه معاصر آذربایجان شاعیری حبیب فرشبافدان ۳۸ صحیفهلیک بیر توپلودا ۳۱ شعر اوخودوم. بو شعر مجموعهسی ایکی بؤلمهدن عبارتدیر. بیرینجی بؤلمه حجما کیچیک، معناجا بؤیوک بیر شعرله باشلاییر. شعر فورما اعتباری ایله سربست یازیلسادا حاصارلانمیش بیچیمیخالق معنویاتیندان کئچن، زنگین شفاهی خالق یارادیجیلیغینین یئتگین قوتلاریندان اولان- بایاتیلاری یادا سالیر. حبیب فرشبافین بو شعرینده اؤنجه ...Read More »
یوللار / میانالی علیرضا
یوللار میانالی علیرضا اوفوقدن باشلایار باشلانیشی، گونشدن یول آلار، یوللانار یوللار. چکر بیزی آردینجا، دورمادان چکر. یولچیلاری چوخالدیقجا. داها چوخ تاپدالاندیقجا، گؤرونوشی تمیزلهنر؛ گوموشی بزهنر، نارینجی گئیینر، آل- الوان گؤرونر؛ آچار قارالان نفسلری. آچار سیخیلان، بولود کیمیسیخلاشان دولان اورهکلری. گونشدن یول آلار، یوللانار یوللار . داغلاردان آشار کئچر؛ قار گؤرر؛ بوران گؤرر. درهلره توش اولار، چن گؤرر، دومان گؤرر. بعضا ...Read More »
گلین محو ائتمهیک بیر- بیریمیزی! / میانالی علیرضا
گلین محو ائتمهیک بیر- بیریمیزی! میانالی علیرضا صاباحا اوغورلو یول گئتمک اوچون دوننه بویلانیب باخاسان گرهک. بو گونله دوننده فرق یوخدوسا بس نئجه صاباحی اوغورلو گورهک؟ دونندن بو گونه دهییشن نه دی؟- ائله بیل دهییشن والله هئچ نه دی. دوشمنه چوخ شئیی کئچدیک کیم ایسه دوستونا ذرهجه سهوی کئچمهدی. بیز نییه بئلهییک گؤرهسن نییه؟- چوخ شئیین یئرینی چاش- باش سالمیشیق. هرنه ...Read More »
تک، تنها اوتورما / علیرضا میانالی
تک، تنها اوتورما علیرضا میانالی تک، تنها اوتورما، بیردن یاز گلر؛ بیردن باهار گلر، بیلمزسن گولوم! ائشیکدن سس- صدا گلیر، اوتورما؛ گولر اوز گؤرمهسن، گولمزسن، گولوم! قاچ، قوتار تنهالیق، تکلیک الیندن، گوزگوده گؤردویون سنهدی مخصوص. تنهاسان، آما کی سن تک دئییلسن، تنهالیق یولونی سئچمیسن افسوس. گل گولوم، بیر چیخاق اینسان سئیرینه؛ شههر باشدان- باشا اینسانلا دولوب. ان اوجقار او داغین ...Read More »
کاش دؤنوب بیر الچیم بولود اولایدیم / میانالی علیرضا
کاش دؤنوب بیر الچیم بولود اولایدیم میانالی علیرضا شاعر ائل اوغلونون “قایا دوستلاریم” شعرینه جاواب منی خاطیرلادین شاعر، سئویندیم آنجاق سرت قایایا اوخشاتما، اونوت! زامان دهییرمانی اویوتدو منی کاش دؤنوب اولایدیم بیر الچیم بولوت! دره، دوز، یول بویو سپهلنئیدیم- او قایا داغلارین آیاقلارینا. اؤزومدن، اؤزگهدن گیزلتدیگیمی دانیشا بیلئیدیم قولاقلارینا. تاسسوف، مین کره تاسسوف، اولمور منسیز کئچ، بیرده کئچ او یورد ...Read More »
بیر دورنا آیریلدی اؤز قاتاریندان/ علیرضا میانالی
بیر دورنا آیریلدی اؤز قاتاریندان علیرضا میانالی هاشیم ترلانین خاطیرەسینه بیر دورنا آیریلدی اؤز قاتاریندان اوزاق کئچمیشلره آپاردی منی. سون کره آردینجا یولا چیخمادیم او گئتدی ، اؤزومدن قوپاردی منی. قوپاریب آپاردی ائله یئره کی، یولوم کئچید آلدی ناغیل دونیاما. بو یولدا اورەییم سفربر اولدی ائحتیاج دویمادیم آغیل دونیاما. آغیللی اینساندان دانیشیرهامی. کؤنوللی بیریندن دانیشان یوخدی. یولداییق، یولچویوق دئمکهامیمیز یوروین ...Read More »
هاشیم عمی! / میانالی علیرضا
هاشیم عمی! میانالی علیرضا (سئویملی قوجامان شاعریمیز اوستادهاشم ترلانا) سسینه یادیرغامیشام؛ اما کی اونودمامیشام. سنسیز سنله اوتورموشام هاشیم عمی! ایتیب او گومراه ایللریم، بال دادان شیرین دیللریم. باغلیدی بوردا اللریم هاشیم عمی! قوری تاختایا دؤنموشم. اؤز ایچیمه گؤمولموشم. نه گؤردوم اوردا گؤرموشم هاشیم عمی! “کانادا”- دا قوری آددیر. بوردا دوست یوخ،هامییاددیر. دوست سسینی منه چاتدیر هاشیم عمی! تکجه بیرجه اومیدیم ...Read More »
غربت نغمهلریندن/ میانالی علیرضا
غربت نغمهلریندن میانالی علیرضا او باهار نفسلی گنجلیک ایللریم قالدی گؤر نه قدهر مندن اوزاقـــدا. غربتده یایدا دا اوشویور الیــــم اوشومک بیلمزدی قاردا، سازآقدا. *** ایندی او گونلردن نه قدهر اؤتوب دهییشیب چوخ شئیین دادی، لذتی. غربتده دوشورسن دیلدن، داماقدان بعضا سئچنمیرسن بالیقدان اتی. *** بعضا ائله اولور، ائله اولورکی، هئچ نه یه، هئچ یئره هوسین اولمور. بعضا ائله اولور، ...Read More »
گونئی آذربایجان ادبیاتیندان خاطره لر” – عؤمور یولوندان صحیفه لر”/ (3) میانالی علیرضا
گونئی آذربایجان ادبیاتیندان خاطره لر” – عؤمور یولوندان صحیفه لر”(3) میانالی علیرضا یادداشیمیشوملایان اولایلار تام آردیجیلیقلا سیرایا دوزولمهسهلر ده، بیری دیگریندن زامان باخیمیندان اؤنه کئچسهده، یاخود آرخایا قالسادا عینی دؤنهمیاحاطه ائدن خاطرهلردیر. بعضیلری ضعیف ایشارتیلار، بعضیلری عؤمرومه ایشیقلی ایز سالیب کئچن پارلاق، مونس دوغما حادثهلردیر. بعضیلری خاطرلانا- خاطرلانا، دوشونوله- دوشونوله اونودقانلیقدان چیخاریلان اؤنملی و دیرلی اولایلاردیر. بعضیلری کؤنولدن سانکی بیر ...Read More »
گونئی آذربایجان ادبیاتیندان خاطره لر(1 و 2)/ میانالی علیرضا
گونئی آذربایجان ادبیاتیندان خاطره لر” – عؤمور یولوندان صحیفه لر”(1 و 2) میانالی علیرضا بو یولا قدم قویدوقدا بیر نئچه نفر ادبیات سئور گنجلر ایدیک. آذربایجان ادبیاتینی، خصوصا اونون شعرینی مقصد گؤتورموشدوک. اؤزوموزه هم مرام، هم مسلک آراییب، آختاریردیق.هارا باش چکیردیک،هارایا یولوموز دوشوردو یاشیدلاریمیزا آز راست گلیردیک. آز دئدیکده ریاضیات حساباتی آپارماغا دهیمز؛ ساییمیز بیر نئچه نفردن آرتیق دئییلدی. داها ...Read More »


text:
ایسلام اولکه سینده ایت اویناتماق اولار
یازار : قالایچی مورتوض | بؤلوم :+0 به یه ن
اوجورکی بیلیرسیزشیکوهمند اینقلابیمیزدان نئچه ایل گئدندن سونرا من ایت اوتارماق درسینی داوام ائله مه اوچون اجنبی اولکه سینده یاشاییب ایت اولوژی کورسونو باشا ویراندان دیلیم زادیمدا عوض اولموشدی اوچ دورد یول ایسده دیم اولکه یه قاییدیم یولداشلاریم اورادا نه ایش گورجکسن دئییه واز گئچیردیم؛ تا اینکه هشتادینجی ایللرینده اولکه ده آیی اویناتماق ایشی یولا دوشندن منده علاوه بیر کورسگئچیریب آیی اویناتماق درسینده اوخویوب باشا ویراندان بیر آیی اوینادان موتخصصی کیمین اولکه یه قاییدیب باش کندین شهرجیکلرینین بیرینده دام دِئش آلیب خییری اوزگه یه وئرمرم اوممت خیزب الله خیدمتینده اولموشام؛بئله ایشمیزین یاخجی گئتمه یینه باخمایاراق؛محلده اوچ دورد نفر قاباغا دوشدولرکی نه وار نه وار محلده خانه خودادئدیگیمیز مچیددوزلتمک بهاسینه هردن جاماهاتدان پول ییغیب تا اینکه یاواش یاواش بینانی باشلاییب آلتی یئدی ایله کیمین باشا یتیردیلر؛مچیدده ماللا اولماز دئییه بیر یئکه باش شیخ آقا گتیریب اهالی نین شرعیات شککیاتی یئرده قالماسین ایشی قاباغا آپاریردیلار؛جانینا قوربان اولدوغوم شیخ آقا محل گلندن مامورلاریندا ایاغی محله آچیلیب هر گون بیر بهانینن ماخلوقون ائوینه سوخولوب آغیزین ائییله ییب ویاخود نمنه مصرف ائلیرسن دئییه ماهواره دم دسگاهین ییغاندان سونرا ائوه صاحابینیدا دادگاها چکیب اوچ دوردآی دولاندیراندا سونرا بئش اون میلیون آلیب بیراخیردیلار؛تا اینکه بیرگون بیزیم ائویده سیفارت خانا کیمین تسخیر ائله ییب چاخیر شوشه لرینی گوتورونده منی دادگاها چکیب بیر قالین پرونده دوزلدندن سونرا یئتمیش شاللاق بیلمه حوکم قطعی صادیر اولونوب شرعین بویوردوقوینان شاللاق ویریلان منیم باش ماشیمی قیخیب شهرین میدانیناگتیرنده اوز اوزومه گوله رک بیراحوالات یادیما دوشدی اودا بئله دیر کی؛
بیزیم
کدده ائله قدیمنن بیر نئچه طایفا خان واریدی آدام اوله جک بیرینه اذییت
آزارلاری دَئیمزدی؛اینقلابین یاپ او ویرها ویر واقتیندا بیرگون کمیته
ماشینی دایانیب کندین اورتاسینا بویوک خانین ائوینه یوروش ائله ییب هده له
یه هده له یه بیله سینی گوتوروب شهره آپاریب نئچه آی زینداندا زاددا
ساخلایاندان سونرا بیر گون خبر گلدیگی خانا شاللاق چیخیب بیزده کددیگن
توکولوب گئدنده؛مامورلارلاپدان یاشا اوتموش خانی چکه چکه گتیردیلر؛ گوردوم
آرخالیقین سویوندوروب اونا شاللاق ویران شیخ آقا اوجا سسه سینن دوره دن
تاماشا ائله ینلرین باشین قیشقیریب ویردیقجا دئییردی اولان سیزه دئمه میشم
خان یوخودان دورمامیش تویوقلاری نیندن
چیخارتمایین.......................................


text:
یان-یؤورهمیزه یاخشی باخدیقدا بیزه تای آداملار(ایشسیزلیکدن اؤزلرینه ایش یارادانلار)، هر یئره باش سوخدوغوموزا گؤره، هر نه بازارا یئنی گلیر، بیلیریک، اؤزوموز آلماساقدا اونا گؤره هر نهیی اؤیرنیریک. هله ائله واقتلار دا اولور کی بیز گلهجکده بازارا گلنلردن خبریمیز اولور. قالسین کی بو خبری اولماقلار نه قدر واقت آپاریر، هردن ده پول یئییر. ایندی دئیرم نئجه! بوتون درگیلری آلینیر، اینترنت هر زامان پول آلیر. آمما پول وئردیییمیزه باخمایاراق چوخلو بیلگیلر اله گتیریب بیلگی آدامی اولوروق. بیلگیمیزین اولدوغونا گؤره ده یاخینلاردا یئنی بازارا گلنلردن آلماق ایستهینده اؤزلرینین یانیندا بیر بیلگین آدامین اولدوغونو یاخشی بیلیرلر. بیزلر ده هر زامان هر کسه واقتیمیز وار. بوتون کومپانیلرین دوزلتدیکلرینی پول آلمادان یاییریق. بیر یاندان دا بیلگیلریمیزی پول آلمادان باشقالارینا چاتدیریق. دوزون دئسک اوجرتسیز دللاللاریق. فیکریمیز ده دونیانین هر بیر یئرینده اولدوغوندان اؤترو هر زامان باشقالارینی باشقالارینا گؤسترمهیه چالیشیریق. ایندی گؤردوز بیز بتر بیلنلریک
یاواش یاواش آی لا گون اؤزلرینی بؤیوک گؤروشه حاضیرلاییرلار، بلکه بو دؤنه اونلار دویونجا بیربیرلرینی گؤرهجکلر. آی صاباح اون دؤرده دولاجاق. آیین یئتگنلیگی گونو آلاجاق. گون تکجه آیا باخاجاق.
گئجهلرین پاشاسیلا، گوندوزون پاشاسینین بیر آنلیقدا اولموش اولسا، گؤزلری بیربیرینه چاتاشاجاق. آی دیمدیک گؤزلرینی گونه تیکمهلیدیر. ایللر بؤیو گونه وورولان آیی بو گئجه دئمک گون گؤرمهلیدیر. گؤزلری بیربیرلرینه تیکیلمیش آیلا گون، ترپنمهدن، یاخینلاشمادان، بیربیرینین قوینوندا یاتماق ایستیییرلر. یو یاتماخ یوخ! آنلاری دایاندیرماق ایستیییرلر. ایستیلیییرلر، قیزیشیرلار.
بیلیرلر ترپنسهلر قیسقانانلار اونلاری اوزاقلاشدیراجاقلار. یئنه ده اورهکلرینده سئودانی گزدیررکن، گیزلنپانچ اوینامالیدیرلار.
آی اؤزونو داغلاردان آتاجاق، یوخسا گؤللرده گؤمهجک!. بو آی دئیهسن سونآی اولمالیدیر. آی اوزونو بوغماق ایستهسه ده، اورهیینده اولان سئوگی دایانماق بیلمهدن گونه یئتیشمهیی گؤزلویوجک. گون بویلانماق ایستهییر، آی یانماق، یئر-گؤی دایانماق. سئوگیلر جانلانماق. اصلی ایله کرم اویانماق.
سون هفتهلرده غربیآذربایجانین سینامالارینین باغلانماغیندان خبر گئتمیشدی. سینامالارین باغلانماغی آذربایجاندا ایندییه قاییتمیر. چوخ اوزون زامان دیر سینامایا گئدنلرین آز اولدوقلارینا گؤره آذربایجانین هر بیر یئرینده سینامالار بیربیر قاپانیر. ایراندا اولان سیناما صنعتینده آذربایجانلا ایلگیلر فیلیملر چکیلمیر. آذربایجانی ایلگیلندیرن فیلیمین کاراکتئرلرینین بیری فارسینی آذربایجان لهجهسیله دانیشماغی دیر. البت بارماقساییسیندان آز فیلیم، آذربایجانلا ایلگیده چکیلیبدیر. بو فیلیملر آذربایجانین اوسطورهلرینه باغلی اولسالار دا فارسی دیلینده چکیلیبلر. فیلیمده اوینویانلار فارسلار اولوبلار، بونلاریلان بئله تکجه بو فیلیملری یایان زامانلار آذربایجانین باشا-باشیندا سینامالار دولدولار.
آذربایجانلا ایلگیلی فیلیم چکیلمهدیـیین ندنلرینی آراشدیراندا نئچه ندنی سایماق اولار:
1- سیستیماتیک اولاراق آذربایجانلا ایلگیلی فیلیملهره جاواز وئریلمهمک
بو ندنی پوزان آز اولسا دا آذربایجانلا ایلگیلی فیلیملرین چکیلمهسی دیر. سارای، دومرول، ساوالان بو فیلیملردن دیر.
2- آذربایجانلا ایلگیلنن یؤنتمنلرین اولمادیقلاری.
بو ندنی ایکی یئره بؤلمک اولار: بیرینجیسی آذربایجان کؤکنلی یؤنتمنلرین اولماماسی کی آذربایجانلی یؤنتمنلر واردیلار. بو قونودا آذربایجانی دویوزدورا بیلن قدر یؤنتمن واردیر.
ایکینجیسی آذربایجانکؤکنلی یؤنتمنلرین مانقورتلاشمالاری، یا دا گیزلتمکلری. بونلار اوچون دونیانین سورونو آذربایجانین سورونو دیر، آذربایجانین دا سورونو؛ آذربایجانی منیمسهینلرین سورونو دیر، اونلاری دا ایلگیلندیرمز، تکجه ایلگیلندیرن آذربایجانین باشقالارینین سورونلارینی چؤزمکدیر. چؤزمهدیرسه آذربایجانلی اینسانلیقدان اوزاقلاشیب.
3- آذربایجانلا ایلگیلنن فیلیملرین دوزهلتمه پوللارینین اؤدهنیلمهمهسی(یاتیریم یاپانلارین اولماماسی)
بو قونو داها چوخ ائتگیلی اولسا دا، آذربایجانلیلاردان فیلیمچکن کومپانیلرین باشیندا دورانلاری واردیر. ناصیر شفق فارابی آدلانان فیلیم کومپانیسینین باشچیسی دیر.
4- آذربایجانلا ایلگی فیلیملرین ساتیشی اولماماسی
بو قونو دا دا دوزلن فیلیملرین آذربایجاندا ساتیشلارینا باخدیقدا، ندن اولمامادیغینی گؤرمک اولار.
آذربایجانلی کؤکنلی یؤنتمنلرین تانینمیشلارینین اوچونو بیر کورد یؤنتمنیایله توتوشدورورام؛ باخاق گؤرک نه ایشلر گؤروبلر. دورد یؤنتمن ده تانینمیش یؤنتمنلردیلر.
تهمینه میلانی: ۱۳۳۹-جی ایل تبریزده دوغولوب. 12 فیلیمدن چوخا یؤنتمنلیک ائلهییب، لاپ تانینمیش فیلیملری بونلاردیرلار: دوزن(1377)، زن زیادی(1383)، دیگه چه خبر(1370)، نیمه پنهان(1379
تهمینه میلانی قادین قونوسولا ایلگیلنسه ده، آذربایجانی موطلق گؤرمور
کمال تبریزی: تبریز دوغوملو، آزی اون بیر فیلمین یؤنتمنی اولوب. اوچ دیزینی ده یؤنتمنلیک ائلهییب. تبریزین فیلملری لاپ چوخ ایزلهییجی قازانان فیلیملر اولوبلار.
لاپ تانینمیش فیلملری بونلاردیرلار؛ لیلی با من است(1374)، مارمولک(1382)، همیشه پای یک زن در میان است(1386)، مهر مادری( 1376)
تبریزینین ده دیغدیغاسی توپلوملا ایلگیلنم دیر. تبریزی آذربایجانلا تکجه شهریار دیزیسینده ایلگیلنیر. او دیزیده ده آذربایجانین غرورلاری ساییلان شخصلری(شهریارلا ستارخانی) سیندیریر.
جعفر پناهی: 1339-جی ایل میانادا دوغولوب، فیلیملرینین چوخو اولوسال فئستیوالاردا اؤدول قازانیب. تانینمیشلاری بونلاردیرلار: بادکنک سفید(1995)، دایره(2000)، آفساید(2006)
یوخاریدا آد آپاردیغیمیز اوچ یؤنتمنله باشقا آذربایجانلی یؤنتمنلر(آذربایجان دوغوملو، آذربایجان کؤکنلی) هئچ بیری آذربایجان دیلینده فیلیم چکمهییبلر. آذربایجانلا ایلگیلی فیلیملری یداللهصمدی چکیب. بو فیلیملر ده آذربایجان دیلینده اولمویوبلار.
کوردوستانلی بیر یؤنتمن، بهمن قبادی(1348- بانه دوغوملو)؛ 5 دنه بویوک فیلیم چکیر، بئشینده ده کوردلری اؤز دیللرینده، اؤز سورونلاریلا گؤرسدیر. کوردوستانی دونیایا تانیتدیریر. اولدوغو کیمی ده تانیتدیریر.
اونون فیلیملری بونلاردیلار: زمانی برای مستی اسبها(1378)ٰ، آوازهای سرزمین مادریام(1381)، لاکپشتها هم پرواز میکنند(1382)، نیوه مانگ(1385)
آذربایجانلی یؤنتمنی آذربایجاندان کیمسه تانیمیییب(کوتله) تانیندیقدا هویلانیر، کورد یؤنتمن هر کورده تانینیر آلقیشلانیر.
آسیمیلاسیون دورومونا دوشن میللتلرین هر بیرینده آسیمیله اولموش، یا دا آسیمیله اوزره اولان کیمسهلرین طرفیندن شدتله آسیمیله ائلهین گوجو منیمسهمک و اوندان یانا اولماق وار. علی دایی اردبیلدن گلن چاغلار آذربایجانلیلیغین قورویوب، ساخلاییردی. اوزونو ایثباتلاماق اوچون، بوتون گوجوایله چالیشیب، ساواشیب قازانیردی. او یاخشی بیلیردی گرک اؤزونو ایثباتلایا. آذربایجانلیلار دا علی دایینی منیمسهییردیلر. چوخلو آذربایجانلیلار دایی اوچون ساواشماق حددینه تک گئدیبلر. آسیمیلاسیون علی دایینین آذربایجانا تیتیزلییین آرادان آپاریب، چئورهده اولان تفکر سیستئمی بئینینده یئر آلیب. قالیبه دوشموش بئیین، جامعهده اولان توهینلری گؤردوکده اونلاری دوغال بیلیب. قارشیلیقدا اولان هویلامالاری سیتئمیک چرچیوهده باخدیغینا گؤره چیرکین بیلیر. ائله اونا گؤره ده آزادیده اولان توهینی گؤروب، ائشیتمیین کیمی، تبریزده اولان هویلامایا چوخ قیزیر. دئمک آسیمیلاسیونون داشلاری دایینی بوتونلوکله اویوتمهسه ده، چوخلو اویودوب. بئله دوروملار چوخلو آذربایجانلیلارا هر گون اوز وئریر، علی دایی ائفیرده اولدوغونا گؤره گؤزه گلیر.
هر ایل یای تعطیللریندن سونرا، سونسوز هوسله مدرسهیه قاچاردیق. مدرسهیه گئتمهمیشدن، مدرسهده گرکن زادلاری آلدیراردیق. چالیشاردیلار گوجلری چاتدیقدا هئچ ندن اسیرگهمهسینللر، اوشاقلارینی کی بیز اولاق اؤزگهلرین یانیندا کیچیلمهسینلر. گؤرردین اولوب بیر ایل هر نهیی تزهلهمیشیک، باشقا ایل ده خئیلک اسگیک اولاردیی.
بیزیم اوچون فرق ائلهین ائله بیرینجی مدسهیه گئدن گون اولاردی، اول گون کئچدیکده، اؤیرتمنلرله اؤیرنجیلری تانییاردیق. چوخ واقتلار بیرینجی گونلر درس اولمازدی. بیز ده بوش قالمازدیق، میدادلاری گؤتوروب، قتلییردیک(یونتاردیق). قتلیینلر تئز کورتالیب، میدادلارین باشلارینی تئز-تئز ایچلرینده ساخلییاردیلار. بیز ده میدادی او بیری طرفیندن یؤنتاماغا باشلاردیق. میدادلاری ترسه قتلییردیک.
بیر آندا میداد ایکی طرفدن کیچیلمهیه باشلاردی. تئز سینان میدادلار تئز-تئز قتلیینلره وئریلردیلر. قتلیینلر جاواب وئرمزدیلر، اوندایدی کی قتلهمک آتالاریمیزین بوینونا دوشردی. آتالاریمیز قتلهمهیین قارشیلیغیندا بیزه دئدیکلری سؤزلری یازماغیمیزی ایستهردیلر. بیز ده کی دئیردیک بیزه اؤیرتمهییبلر.
من ائله بیلردیم بؤیودوکده اؤیرتمنلریمیزی اؤیرهدهجکلر. گؤزلریمیزی ایللر بویو اووکالاساق دا هئچ زامان آتامیز ایستهدیکلرینی بیزه اؤیرتمهدیلر. من ده آتامدان اوتانمیییم دئیه بیر شئیلر یازاردیم. اوشاقلیق مشقلریمین دیکتهسینه نومره وئرمک اوچون مدرسهلرده اؤیرتمن تاپانمادیم. دئیهسن ائله بیر یازی یازیلماز.
ایندی ده وار میدادلاریمی ترسه قتلیییرم


text:
میخایل سااکاشویلی فیسبوک صحیفهسینده کیئوده نئجه ساخلانیلماسی ایله باغلی یئنی گؤرونتولرینی پایلاشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ویدئودا سااکاشویلینین زورلا ماسکالی شخصلر طرفیندن رستوراندان چیخاریلدیغی عکس اولونوب.
فیسبوکدا یاییملانان ویدئوداکی قیدده سااکاشویلینین اوزونه ضربه ائندیریلدیی، طیارهیه قدر بوتون یول بویو آغزی و گؤزلرینی باغلادیقلاری، آتش آچماقلا تهدید ائتدیکلری، میکروآوتوبوس و هلی کوپترین دؤشهمهسینه اییلمیش فورمادا ساخلانیلدیغینی بیلدیریلیب.
قئید ائدک کی، سااکاشویلی دونهن رستوراندا ناهار ائدرکن قفیلدن ساخلانیلیب و پولشایا دپورتاسییا ائدیلیب.


text:
شعرین، گئرچکلیکلیکله اولان علاقهسی، پروبلئماتیکدیر: گئرچکلییی، هرهانسی بیر دییشدیرمهیه اوغراتمادان دیله گتیردیینده، شعر اولماز؛ گئرچکلییی، دییشدیرمهیه اوغراداراق دیله گتیردیینده ایسه گئرچکلیک، گئرچکلیک اولماقدان چیخار.
بو پروبلئماتیک علاقهنین حللی، شعر دیلینی، گوندهلیک دانیشیق دیلیندن آییرماق؛ شعر دیلینی ‘سیموولیک دیل’؛ گئرچکلییین دیلینیده ‘گوندهلیک دانیشیق دیلی’ اولاراق تعیین ائتمکدیر. بئلهجه گئرچکلیک، دونیایا عاید بیر گئرچکلیکدن، شعره عاید بیر گئرچکلییه چئوریلر: دونیایا یا دا طبیعته باغلی گئرچکلیکله، صنعته، باشقا سؤزلهده شعره عاید گئرچکلیک آیری-سئچکیلییی اورتایا چیخار.
گوندهلیک دیلین ایشاره ائتدییی گئرچکلیک، ائمپیریک (تجروبی، غئیر علمی) اولاراق تصدیقلنه بیلر یا دا یانلیشلانا بیلر ملاحظه لرله دیله گلیر. مثلن، من ایندی ‘چؤلده سیییقسیییق قار یاغیر’ دئسم، بو درحال پنجرهدن چؤله باخیلاراق سهولَنه بیلر. حال بو کی مثلن، پول ائلوارین:
‘دونیا ماوی بیر پورتاغالدیر’ مصراعسی، سهولمه یا دا تصدیقلمه حرکتیندن قیراقدادیر؛ بو گونه قدر هئچ کیم، دونیانین ماوی بیر پورتاغال اولمادیغینی ثبوت ائتمک، باشقا سؤزلهده ائلوارین بو مصراعسینی یانلیشلاماق گرگینی دویمامیشدیر.
داها اَیلنجهلی بیر نمونه وئریم: آتیلا ایلهانین:
“نه واخت ماچکا”دان گئچسم / لیماندا همیشه گمیلر اولاردی” مصراعلارینی، ‘آتیلا ایلهانا ائله گؤرونموش؛ گؤره سن دوغرومو بو؟’ دئیه، هر سحر ماچکادان کئچهرک لیمانا باخماغی سیناییب تصدیقلمهیه یادا یانلیشلاماغا چالیشان بیرینه شاهید اولسانیز، کیم بیلر نه دوشونردینیز؟
شعرین، بو معنادا گئرچکلییی دیله گتیریشده دوزگونلوک یا دا سهون بیر علاقهسی اولمادیغی اورتادادیر. آمما بوندان، شعرین یالان دانیشدیغی نتیجهسی چیخاریلا بیلرمی؟
فضولینین او مشهور:
” گر دئرسه فضولی کی گؤزللرده وفا وار
آلدانما کی شاعیر سؤزو البتده یالاندیر”
بئیتی، عومومیتله شاعیرلرین یالانچیلیغینا شاهید گؤستریلر. حال بو کی منشایی، قدیم یونان فلسفهسینه قدر گئدن بیر پارادوکسدور بو: فلسفه تاریخینده ‘ائپیمئنیدئس پارادوکسو’ دئیه تانینان پارادوکس: ائپیمئنیدئس، ‘بوتون گیریتلیلر یالانچیدیر’ دئمیشدیر. ائپیمئنیدئس، گیریتلیدیر: ائله ایسه بیر گیریتلی گیریتلیلر یالانچیدیر’ دئیرکن دوغرونو سؤیله ییرسه یالانچیدیر؛ یا دا یالانچیدیرسا دوغرونو اولاراق ‘بوتون سؤیله ییر ائپیمئنیدئس. فضولیده، بیر شاعیر اولاراق ‘بوتون شاعیرلر یالانچیدیر’، دئیرکن، ائپیمئنیدئسین پارادوکسونو دیله گتیرمیش اولور: شاعیرلر دوغرونو سؤیله یرکن یالانچی، یالان دانیشارکن دوغروچودورلار!
فضولینین بو پارادوکسونو نیچهده تکرارلاییر: ‘انجاق شعورلو و ایستنجلی اولاراق یالان سؤیلهیه بیلنلر- کی، بونلار یالنیز شاعیرلردیر’ دئیر نیچه، ‘آنجاق اونلار دوغرونو سؤیلهیه بیلر.’
فئرناندو پئسسوانین دا بونلارا یاخین احتیوا ائتمه لری اولان بیر دؤردلویو وار؛- بئله:
“شاعیر، فیریلداغین بیریدیر / ائله اوستالیقلا ائدر کی بونو / گئرچکدن آجی / آغریلی چکرکنده/ آجی / آغریلی چکیرمیش کیمیدیر”
آراگون دا لئ مئنتیر ورای’ده بوسبوتون بونو ایضاح ائتمک ایستر. بوندان یاردیم آلیرام: ‘رومان (دیله سنیز، بونا ‘شعر’ده دئیه بیلرسینیز)، یالان دانیشمانین ان اوجا فورماسیدیر: یالان، بورادا دوزگونلویه چاتماغا کؤمک ائدر.’
عربجهده شاعیرلر اوچون دئییلن بیر سؤز واردیر: آحسنتُ اَکذبُ (شاعیرلرین ان یاخشیسی، ان یاخشی یالان دانیشانیدیر). ماراقلی اولان بودور: آلمانجادا دا Dichten فعلی، دیققت یئتیریلسن، هم ‘شعر یازماق’ همده ‘اویدورماق’ معناسینی وئرر.
شاعیرین یالانچیلیغی، گئرچه یی کؤچورمک یا دا چاتدیرماقدان اؤتری دئییل، گئرچه یی یا دا حیاتی، یئنیدن یاراتماق اولماسیندان اؤتریدیر!
شعرین گئرچکلیک ایله اولان علاقهسینه گلینجه، او باشقا بیر مسئلهدیر.
قایناق: زامان قزئتی، ۳۰ مای ۲۰۰۷، چرشنبه
آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: همت شهبازی


text:
گوشه ایله شوعبه نی بیری - بیریندن فرق لندیرن
جهت یالنیز اونلارین حجمی اولمامیش ، بلکه ده اونلار ایاق(یئکون وورماق)
باخیمیندان دا بیری بیریندن فرقلنیرلر. بئله کی بوندان اؤنجه ایشاره اولوندوغو
کیمی شؤعبه لر اؤزل ایاق لارا مالیک دیرلر ، حال بو کی گوشه لر ین ایاق لاری اکثر
حال لاردا شؤعبه لرین ایاق لار ایله عینی اولور. آنجاق ایستثنا اولاراق اولا بیلر
بیر گوشه نین ایاغی اونون منسوب اولدوغو شؤعبه نین ایاغی ایله فرقلنسین. بؤیوک
موغام شؤعبه لری نین گوشه لری ده سایجا چوخ اولور ، آنجاق کیچیک شؤعبه لره یالنیز
بیر گوشه داخیل اولور.
برداشت (Bərdaşt = گیریش)
: برداشت فارس سؤزو اولموش و تورکجه
گؤتورمک مصدری ایله عینی دیر. آنجاق موغام موسیقی سینده موغاما گیریش رولونو ایفا
ائتدیگی اوچون «گیریش» سؤزونو اونون یئرینه ایشلدیلمه سی مصلحت گؤرونور. برداشت ؛ موغام لارین اولینده موغاما گیریش
اوچون چالینان و یا چالنیب – اوخونان
سربست بحرلی اولان ، کیچیک موغام شؤعبه سی دئمک دیر. برداشت همیشه موغامین
زیل شعبه لرینه اساسلانمیش و مئلودی سی او شؤعبه دن آلینیر. بونا گؤره کی موغام
باشلانارکن ، موغامین زیل (اوجا) پرده ده ایفا اولونماسی دینله ییجی نین ماراغی نی
موغامین دینله مه سینه داها آرتیریر و
بئله لیکله دینله ییجی هانسی موغامین ایفا اولونماسینی باشا دوشوب و او
موغامین دینله مه گینی گوزله ییر. میثال اوچون راست موغامی نین برداشتی عیراق
شؤعبه سی اوزرینده و یا چاهارگاه موغامی نین برداشتی منصوریه اوزرینده قورولور
و... .
برداشتین اینسترومئنتال ایفاچیلیقدا اؤنملی
رولواولموش و موغام اونون ایفاسی ایله باشلانیر ، آنجاق ووکال – اینسترومئنتال
ایفاچیلیقدا ، اونون ووکال ایفاسی خواننده دن آسیلی دیر یعنی خواننده برداشتی
اوخویا بیلر یا دا اونو اینتسترومئنتال ایفاچیلغا بوراخا بیلر. آذربایجاندا موغام
لارین برداشت سیز اوخوماغی کئچمیشده بیر عنعنه یه چئوریلمیشدی و خان شوشینسکی ،
متعلّم متعلّموو ، ابوالفتح علی یئو ، عاریف بابایئو و باشقالاری کیمی خواننده لر
موغام لاری برداشت سیز ایفا ائتمیشلر.حال
بو کی بعضی خواننده لر ده او جومله دن
حاجی بابا حسینوو ، یعقوب محمدوو ، عالیم قاسیموو ، آغاخان عبدالله یئو و... اکثر
حال لاردا موغام لاری برداشت ایله اوخوموشلار . موغام لارین برداشتینی ووکال –
اینسترومئنتال شکیلده ایفا ائتمک موغام ایفاچیلیغیندا یئنی لیک ساییلیر. بعضی موغام لارین برداشتی نین اؤزونه مخصوص آدی
اولور. راست موغامیندا نوروز رونده ، شوشتر موغامیندا بزم گاه ، رهاب موغامیندا
امیری ، ماهور هیندی ده سوز و گداز و...
مایه (=Mayə تمل) : آذربایجان
موسیقی سینده مایه سؤزو ایکی آنلامی ایفاده ائدیر. بیرینجی سی قدیم موسیقی تاریخی ایله باغلی اولموش و واخت ایله
«آوازات ستّه» آدلانان ، آلتی آوازدان بیری اولان مایه دئمک دیر. مایه نین بو
مفهومو داها اونودولموش و چاغداش موسیقی شناسلیقدا مایه دن مقصد اونون ایکینجی
آنلامی دیر یعنی برداشتدان سونرا ایفا اولونان ، موستقیل ، بیتکین و سربست بحرلی
موغام پارچاسی دیر. مایه هر موغامین اساس
، مرکزی و ها بئله ان بؤیوک شوعبه سی ساییلیر. اولا بیلر بیر موغام برداشت سیز
ایفا اولونسون آنجاق هئچ بیر موغامی مایه سیز تصوور ائتمک اولماز. بئله لیکه
برداشت یالنیز موغاما داخیل اولماق اوچون ایفا اولونور حال بو کی بوتون موغام لار مایه دن باشلانمیش ، موختلیف
شؤعبه لر و گوشه لری ایفا اولوندوقدان سونرا یئنه ده موغامین مایه سینه
قاییتدیقدان سونرا اونون واسطه سی ایله
موغام سونا چاتیر.
تصنیف (Təsnif) :تصنیف ؛ عرب
سؤزجوگو اولموش و ووکال - اینسترومئنتال و بحرلی موسیقی حیصه سینه دئییلیر. تصنیف
لرین سؤزلری کوپلئت (ایکی یا نئچه بئیت شعردن عیبارت) اساسیندا و ثابت اؤلچولو شعر
قالیب لریندن او جومله دن کلاسیک شعر لردن (غزل و...) و ها بئله شیفاهی ادبیات
نمونه لریندن (بایاتی ، قوشما و...) اولور. هر بیرکوپلئتین سونوندا ناغارت
اوخونور. ناغارات تصنیف اوخونارکن هر کوپلئتده تکرار اولونان سؤزلر دئمک دیر.
تصنیفین سؤزلری بسته کار طرفیندن موسیقی یه قوشولورسا او تصنیف بسته کار تصنیفی
آدلانار : میثال اوستاد سلیمی نین بسته لدیگی آیریلیق ماهنی سی نین سؤزلری فرهاد
ابراهیمی دن دیر. آنجاق بیر حالدا کی تصنیفین سؤزلری نین مولفی ، موسیقی سی و بسته کاری بللی اولماییرسا خالق ماهنی سی آدلانیر ، خالق
ماهنی لاری - فولکلوروموزون بیر نمونه سی اولاراق - نسیلدن نسیله کئچمیش و خالقین یادداشی طریق ایله بو گونوموزه قدرگلیب چاتمیشدیر. میثال : ساری گلین ، قارا
گیله ، قاچاق نبی ، سونا بولبول لر ، آپاردی سئل لر سارانی و... کیمی.
تصنیف موغامین هر یئرینده اوخونا بیلر: درآمد
و برداشت آراسیندا ، مایه دن سونرا ، شؤعبه لر آراسیندا و نهایتا موغامین سونوندا.
اونا گؤره قطعیت له دئمک اولماز تصنیف همیشه شؤعبه لری تاماملاندیرما اوچون
ایشلنیر. بوتؤولوکده تصنیف لر منسوب اولدوغو شؤعبه ایله تانینیرلار : دیلکش تصنیفی
، حیصار تصنیفی، بایاتی اصفهان تصنیفی و یا موغامین آدی ایله آدلانیرلار : راست تصنیفی ، شور تصنیفی ، هومایون تصنیفی ،
دشتی تصنیفی و... . بیرینجی سی یالنیز منسوب اولدوغو شؤعبه دن سونرا اوخونا بیلر
آنجاق ایکینجی سی منسوب اولدوغو موغامین موختلیف یئرلرینده اوخونا بیلر.
رنگ (Rəng) : شؤعبه لر آراسیندا یالنیز اینسترومئنتال شکلیده ایفا اولونان ، بحرلی و موسیقی
فیکیرینه مالیک اولان ، کیچیک موسیقی حیصه سی ، رنگ دئمکدیر. آنجاق گاهدان موغامین
اولینده درآمد یئرینه و یا بؤیوک شؤعبه لرین ایچینده ده ایفا اولونور. رنگ لر
اؤزلریندن قاباقکی شؤعبه لره باغلی اولموش و مئلودی لری او شؤعبه نین مئلودی لرینه
بنزه ییر. رنگ لر اوچ نؤوع اولور: لیریک (عاشقانه) ، رقص رنگ لری ، مارش رنگ لری.
رنگ لرین چوخوسو ایکینجی نؤوعدن اولور. دیرینگی یا دیرینگه(Diringə) حجمجه
قیسا رنگه دئییلیر.
درآمد( = Dəramədباشلانیش)
: درآمد فارس سؤزو اولموش و تورکجه ده باشلانیش دئمک دیر و اونون یئرینه
باشلانیش سؤزونون ایشلنمه سی مصلحت گؤرونور. درآمد ده رنگ ژانرلاریندان بیری دیر
و چوخ حال لاردا اونون خصوصیتلری رنگ ایله
اوست اوسته دوشور. آنجاق درآمد بیر نئچه جهتدن رنگ له فرقلنیر او جومله دن :
رنگ اوسته ایشاره اولوندوغو کیمی موغامین
موختلیف یئرلرینده چالینا بیلر ، آنجاق درآمد یالنیز موغامین اولینده چالینار و موغامین
باشلانیشی دیرها بئله درآمد رنگه نسبت ایری حجملی اولور. حتی درآمد حاققیندا بئله
بیر فیکیر ده وار کی ایفاچی درآمد چالاندا ، گرک ایفا اولونان موغامین بوتون شؤعبه
لرینی گزسین ، حال بو کی رنگلر یالنیز بیر شؤعبه یه منسوب اولمالی دیر.
بعضی
موسیقی عالیم لریمیز بئله دوشونور لر کی درآمد و رنگی اینسترومئنتال ایفاچیلیقدا
چالماق اولماز. رافیق ایمرانی «موغام تاریخی» آدلی کیتابیندا درآمد ایله برداشتی
بئله فرقلندیریر : «برداشت اینسترومئنتال
دستگاه لاری نین گیریش حیصه سی دیر ، درآمد ایسه ووکال – اینسترومئنتال دستگاه
لاری نین گیریش حیصه سی دیر». بو مساله نین موغام ایفاچیلیغیندا بیر قایدایا
چئوریلدیگینه باخمایاراق ، رافیق ایمرانی نین بو فیکیر ایله قطعیت له راضیلاشماق
اولماز ، بونا گؤره کی برداشت ؛ اینسترومئتال ایفاچیلیقدان علاوه ووکال صورتده ده
ایفا اولونور ، هم ده کی درآمد هر ایکی نؤع ایفاچیلیقدا چالینیر. بیر چوخ
اینسترومئنتال ایفا لاردا او جومله دن عبداله قوربانی نین یاراتدیغی اینسترومئنتال
بایاتی شیراز ، زابول سئگاهی موغام لاریندا ، اوستاد سلیمی نین تار لا چالدیغی
یئتیم سئگاه ، بایاتی شیراز موغام لاریندا ، هابیل علی یئوین کامانچاایله چالدیغی
بایاتی شیراز ، زابول سئگاهی موغام لاریندا و... هم درآمد چالینمیش هم ده موختلیف
گؤزل رنگ لر ایفا اولونموشدو.
اوستده ایشاره اولوندوغو کیمی بعضی عالیم لرین
فیکریجه برداشت دا موغامدا درآمد کیمی گیریش رولونو ایفا ائدیر. حال بوکی بونلارین
عکسی ده ایفا اولونور : برداشت و درآمد هر ایکی ایفاچیلیقدا دا چالینیر/ اوخونور.
اونا گؤره بو فرق لردن(فرق حساب اولونورسا) علاوه بونلاری بیری بیریندن آییران
باشقا جهت لر ده وار. بو قلم صاحیبی نین فیکریجه ، اونلاری فرقلندیرن ان اؤنملی
مساله بحر(وزن) دیر. درآمد ؛ بحرلی موسیقی حیصه لریندن ساییلیرسا ، برداشت ؛ موغام
شؤعبه لری کیمی سربست بحرده ایفا اولونور. برداشتین ، موغامین زیل شؤعبه لری نین
بیری سینه اساسلانماسی بونلاری آییران باشقا جهت لردن بیری دیر. برداشت موغامین
گیریشی دیرسه ، آنجاق درآمد اونون باشلانغیجی ساییلیر.
برداشت ایله درآمدین آراسیندا مؤوجود اولان
فرقلردن بیری ده اونلارین اینسترومئنتال یا ووکال – اینسترومئنتال ایفا اولونماسی
دیر. درآمد یالنیز اینسترومئنتال صورتده ایفا اولونورسا ، برداشت هر ایکی
صورتده(هم اینسترومئنتال هم ده ووکال) ده ایفا اولونا بیلر.
آواز (Avaz) :آواز سؤزو موسیقی ده موختلیف
آنلاملاری ایفاده ائدیر. 1- آواز ؛ ان ساده شکیلده سس و عربجه صوت دئمکدیر. میثال
فیلان خواننده نین سسی زیل دیر. 2- شرق خالق لاری نین اورتا عصیرلر موسیقی سینده
موسیقی نین ان بؤیوک حیصه لری آواز آدلانیرمیش. واخت ایله 6 آواز ، 12 موغام
(دایره ، جمعی ادوار اولور) ، 24 شؤعبه و 48 گوشه مؤوجود اولموش ، آلتی آواز یا
آوازات ستّه بونلاردان عیبارت اولموشدور :
شاهناز ، سَلمَک ، گوواشت (Govaşt) ، مایه ،
گَردانیّه ، نووروز. قدیم موسیقی ده ایکی دایره
نین(موغام) بیرلشمه سیندن بیر آواز ووجودا گلیرمیش . میثال : راست ایله عوشاقین
قوووشماسیندان گَردانیه ، نوا ایله حیجاز
موغام لاری نین بیرلشمه سیندن گوواشت آوازی وجودا گلیرمیش. آواز سؤزونون بعضی
موسیقی لرده او جومله دن فارس موسیقی سینده ایزی قالیرسا دا آنجاق
آوازبن آنلاییشی داها اونودولموش و قدیم موسیقی قورولوشونا باغلی دیر.
3- چاغداش موسیقی شوناسلیقدا آواز
آنلامی ، موغام شؤعبه لری و گوشه لری نین ایفاسیندا سربست بحرده و ایسته نیلن
صورتده (موعین بیر لادا اساسلانماق و موغام ایفاچیلیغی قایدالارینی پوزماماق شرط
ایله) اوخونان موسیقی جومله لر ایله اوست اوسته دوشور. آوازلار حجمجه شؤعبه لر و
گوشه لردن کیچیک اولموش و بیر نئچه موسیقی جومله سیندن عیبارت اولموشلار.گاهدان
کیچیک گوشه لر سؤزله یوخ یالنیز آوازلا ایفا اولونور. اؤرنک اوچون راست
موغامیندا حسینی گوشه سی ، شوشتر موغامیندا شوشترک.
سینه دن
سینه یه کؤچموش و شیفاهی شکیلده قورونوب ، ساخلانیلمیش بو موسیقی جومله لری ، سؤز
باخیمیندان اؤزل بیر آنلام داشیمیرلار. بو عنعنه بعضی
موغام لاردا داها چوخ گوزه دَییر و جومله لری اولدوقجا اوزون اولور. میثال :
اورتا ماهور موغامی. آواز لار ؛ شؤعبه لر و گوشه لرین اولینده ، اورتاسیندا و
نهایت سونوندا و ایستر بم پرده لرده ، ایستر اورتا پرده لرده و ایسترسه ده زیل پرده لرده ایفا اولونار.
خیردالیقلار ، بوغاز لار ، زنگوله لر کیمی موختلیف موغام بزکلری ده آوازلار
ایچینده یئرلشیرلر. میثال :
-
دال ای ، دال ای، دال ای ، آخ ، یار یار، یار یار ،
یار ای ، یار هی ، ای.
-
یار آمان آمان ،
آی امان ای ، جان ای.
قدیم موسیقی جدول لرینه اساسلاناراق شرق خالق لاری نین قدیم موسیقی سی 6
آواز ، 12 دایره ، 24 شؤعبه ، 48 گوشه دن عیبارت اولموشدور. بونلار عصیرلر بویو
موختلیف دگیشیک لره معروض قالاراق بو خالق لارین موسیقی سی نی فورمالشدیرمیشلار. موغام لار یا او عصیرلرین
تعبیریجه دایره لرین(جمعی اولور ادوار ، ادوار مشهوره) سایی 12 اولموشدور : راست ،
عوشّاق ، عیراق ، حیجاز ، حسینی ، بَزورگ ، نوا ، زنگوله ، بوسَلیک ، راهوی
(رَهاوی) ، زیر افکند ، اصفهان. بو 12 اساس موغامدان یالنیز «راست» ؛ اساس موغام لار سیراسیندا قورونوب ساخلانیلیر
، هم ده نوا قیسا موغام لار ترکیبنده دیر
، بو گون بو ایکی موغامدان ساوایی باشقا
موغام لار ، شؤعبه یا گوشه شکلینه دوشموش ، یا دا همیشه لیک اولاراق سیرادان
چیخمیشدیر. عوشاق ، عیراق و حسینی ، راست موغامی ترکیبینده شؤعبه و گوشه شکلینه
دوشموشلر. ها بئله حیجاز ؛ شور موغامیندا
بیر شؤعبه یه چئوریلمیش ، رهاوی ده بعضی لرین فیکریجه بو گون قیسا موغام لارین
بیری سی اولان راهاب موغامی دیر.
قدیم شرق موسیقی سی سیستئمینده ایکی اساس
موغامین بیرلشمه سیندن بیر آواز وجودا گلیرمیش ، آوازلارین سایی 6 اولموش. بوندان
علاوه هر موغام ایکی شؤعبه یه مالیک ایدی . میثال اوچون واخت ایله راست موغامی نین «مبرقع» و «پنجگاه»
آدلی ایکی شؤعبه سی اولموشدور. ها بئله هر شؤعبه دن ایکی گوشه ووجودا گلیرمیش.
اؤرنک اوچون ماهور شؤعبه سی نین « ایکیات» و «طور» آدلی ایکی گوشه سی اولموشدور. بئله
لیکله 12 موغامدان 24 شؤعبه و 48 گوشه ایستخراج اولونوردو. شؤعبه لر و گوشه لر ده زامان کئچدیکجه
دگیشیلمیش ، بعضی لری اساس موغام لار و قیسا موغام لار شکلینه دوشموش ، بعضی لری
ایسه همیشه لیک اولاراق سیرادان چیخمیشلار. میثال اوچون کئچمیشده سئگاه ؛ حیجاز موغامی
نین بیر شؤعبه سی اولموشدور ، آنجاق آذربایجان چاغداش موغام ایفاچیلیغیندا سئگاه
بؤیوک بیر موغام عاییله سی دیر و یئتدی اساس موغامدان ساییلان زابول سئگاهیندان
علاوه موختلیف موغام لار اوندان آیریلیر : میرزه حسین سئگاهی ، خاریج سئگاه و
قاراباغ شکسته سی و... کیمی . بعضی شؤعبه لر ده شؤعبه اهمیتینی اؤزلرینده قورویوب
ساخلامیش آنجاق بیر سیراسی کئچمیشده هانسی موغامین ترکیببینده ایفا اولونوردوسا ،
بوگون ده او موغامین ترکیبینده ایفا اولونماقدادیر. میثال : پنجگاه شؤعبه سی ایستر
کئچمیشده و ایستر سه ده بو گون راست موغامی ترکیبینده ایفا اولونور. گاهدان بیر
سیرا شؤعبه لرین ده یئری دگیشیلمیش و باشقا موغام لارین ترکیبینه داخیل اولموشلار
: حیصار شؤعبه سی کئچمیشده حیجاز موغامیندا ایفا اولونارمیش سا ، بو گون چاهارگاه
موغامی نین بیر شؤعبه سی ساییلیر.
قدیم شرق
خالق لاری نین موسیقی سینده موغام لار ، آواز لار ،شؤعبه لر و گوشه لر
قایناق لار :
1- ایمرانی ، رافیق (1390) موغام تاریخی ، تبریز ، اختر.
2- زهراب اوو، رامیز (1388) موغامات آذربایجان ، تبریز ، اختر.
3- محمد زاده صدیق ،
حسین(1379) آشنایی با رسالات موسیقی ، تهران ، فاخر.
4- Əfrasiyab Bədəlbəyli : İzahli
Monoqrafik Musiqi Lüğəti (Elektron Nəşri).
5- Muğam Ensiklopediyası
(Elektron Nəşri).


text:
ایسرایلین بلژیکدکی سفیری سیمونا فرانکل ۱۴ مایدا قززا زولاغیندا باش وئرن قانلی حادثهلر زامانی هلاک اولان فیلیسطینلیلری ترورچو آدلاندیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سفیرین حادثهلر بارهده آچیقلاماسینا بلژیکین باش ناظری شارل میشل چوخ سرت رئاکسییا گؤستریب.
ایسرایل سفیرینین «بوتون اینسانلارین حیاتینی ایتیرمهسینه گؤره اوزولوروک، سرحدی کئچمهیه چالیشان ۵۵ ترورچو اوچون بئله» سؤزلرینه جاواب وئرهن باش ناظر شوکا دوشدویونو بیلدیریب:
«بین الخالق بیر ایستینتاق طلب ائدیریک. بین الخالق زمینده جزاسیزلیقدان صحبت گئده بیلمز. ایسرایلین تهلوکهسیزلیک حاقینی مدافعه ائتمک اوچون همیشه بو اؤلکهنین یانیندا دایاندیق، آنجاق فاجعهلرله نتیجهلنن حدسیز شدته اجازه وئریلمهسی قبول ائدیلمزدیر».
خاطیرلاداق کی، اؤتن گون آمریکا سفیرلیینین قودسه کؤچورولمهسینه اعتراض ائدن فیلیسطینلیلره آچیلان آتش نتیجهسینده اؤلنلرین سایی ۶۱ نفره چاتیب. حادثهلر زامانی ۲۷۰۰ نفر یارالانیب.


text:
عثمانلینی چؤکوردن عنصورلر بو گون ده قالیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو میللیتچی حرکات پارتییاسینین قروپ توپلانتیسیندا چیخیشی زامانی پارتییا لیدری دؤولت باخچالی سؤیلهییب.
«بو گون شر و بهتان اتفاقی بیرلشیب کونستیتوسییا دییشیکلیگی ایله باغلی مؤوقعیمیزی تنقید ائدیرلر. ۱۱ اوکتیابر ۲۰۱۶-جی ایلدن بو یانا همین بیرلیک یالنیز بیزه هوجوم ائدیر. ج ح پ، ح د پ، فئتؤ، پ کا کا، د ح ک پ-ج، اؤ د پ، ائ م پ، ت ک پ، الی قانلی آیدینلیقچیلار، سؤزجولر م ح پ-یه قارشی گلیرلر. نیه گؤره دییشیکلییه «هه» دئیجییمیزدن سیزه نه؟ ایجازنی سیزدنمی آلاجاقدیق؟ بیز هئچ کیمین آرخاسینجا دوشموروک. قندیل و پنسیلوانییانین باشینین اوستونو کسدیرجییمیز گونلره آز قالیب. دونن خالقلارا آزادلیق دئیرک اوراق و چکیجله فوتو چکدیرن، میللتچیلره تله قوران پئرینچکچیلر ایندی آز قالا بیزه میللتچیلیگی باشا سالماغا چالیشیرلار. بو، نئجه بیر آرسیزلیق، اخلاقسیزلیقدیر! هر کس ائشیتسین، دوغو پئرینچک و رجب طایییب اردوغان آراسیندا سئچیم ائتسک، یئنه ده جناب اردوغانی سئچریک. میللت اوچون، تورکلویون داواملیلیغی اوچون دییشیکلییه «هه» دئیجییک».


text:
تـۆرکمنیستانئنگ ادرمن ییگیتلر کروِنیندن گرچک اوغلان
ش. باتئروُف آشغاباتداقئ اولئ سؤودا مرکزی- روسچا "اونیورماگ"ئنگ آچئلئشئنا باراندا: "بو اونیورماگ دأل-ده ارمنی باغ" دیین اکن. جمغئیتچیلیک و دؤولت ایشگأری، تاریخ عئلئملارئنگ دوُکتوُرئ شاجا باتئروُفئنگ ترجیمه حالئ بارادا "تـۆرکمن سوُوت انسیکلوُپدییاسئندا" شـِیله ماغلومات بریلیأر:
۱۹۳۲–۳۴-نجی یئللاردا آشغابات پداگوُکئ اینیستیتوتئندا اوُقایار. ۱۹۳۴–۳۶-نجئ یئللاردا شوُل اینستیتوتئنگ تاریخ فاکوُلتتیند آسپیرانتورادا اوُقایار، ۱۹۳۶-نجئ یئلئنگ یانوارئندا هـنیز آسپیرانتورانئ غـوتارمانقا، تـۆرکمنیستانئنگ (بلشویک) پارتییاسئ نئنگ مرکزی کمیته تی نینگ قارارئ بوُیونچا "سوُوت تـۆرکمنیستانئ" گازتینه/ روزنامه ایشه گچیریلیأر. ۱۹۳۷–۳۸-نجی یئللاردا موُسکوادا رداکتوُرلار و ترجیمه چیلری تاییارلایان کورسدا اوُقایار.
اوُل ۱۹۳۸–۴۱-نجی یئللاردا "سوُوت تـۆرکمنیستانئ" گازِتینگ جوُغاپکأر سکرتارئ، رداکتوُرئنگ اوُرونباسارئ، تـۆرکمن دیل و ادبییات عـئلمئ-بارلاغ اینیستیتوتئ نئنگ دیرکتوُرئ، ت س س ر حالق کومیسسارلار شوراسئ نئنگ یانئنداقئ سونغات ایشلری باراداقئ ادارانئنگ یوُلباشچئسئ بوُلوپ ایشلِیأر.
۱۹۶۵-نجی یئلئنگ ۱۴-نجی اوکتبرئندا تریبونادا چئقئش ادیپ دورقا یوُغالیار "تورکمنیی Turkmenii" آدلئ آلمناحدا / گاهشمار، شاجا باتئروُفئنگ اؤز دؤورۆند یازئجئلارا حمایت برندیگی، "غادان" ادیلن کلاسسیک اثرلریمیزینگ چاپ ادیلمگینه سئینانشاندئغئ و یـِنه بیرنأچه غئزئقلئ ماغلومات یرلشدیریلیپدیر:
شاجا باتئروُف کوُمونیستیک پارتییانئنگ ۱-نجی سکرتاری واغتئ دۆنیأده اینگ اولئ، غاراغوم کانالئ دۆیپلی پروُیکتیرلنیپ باشلاندئ. ۱۹۵۱–۵۳-نجی یئللاردا تـۆرکمنیستانئنگ اوُرسیته بیرلشمگی دوُغروسئندا عـئلمئ دیسکوتسییالار/جدللر گچیریلدی. تـۆرکمنیستانئنگ باسئلئپ آلئناندئگئ انکأر ادیلمِسه-ده نتیجه ده بو ایشینگ پـِیدالئ بوُلوپ چئقاندئغئنا أهنگ بریلیأردی.
موُسکوا اوُقووا ایبریلیأنلیگی سبأپ گؤرکزیلیأر. اما مونونگ اساسئ سبأبی ایدئوُلوُگییاداقئ حاساپلارئنگ دوُغرئ چئقمانلئغئدئ.
۱۹۵۱-نجی یئلئنگ باشئندا عالئم مأتی کؤسأیفینگ چاپا تاییارلان "غـوُرقوت آتا" کیتابئنئ جمغئیتچیلیک بوُلوپ یازغارما کوُمپانییاسئ دوُوام ادیأن واغتئ، شاجا باتئروُف اوُنئ یایراتماق بارادا گؤرکزمه برمکدن غـوُرقمادئ. دینگه ۱-نجی سکرتارئنگ وظیپه سیندن بوُشادئلماغئ کیتابئنگ چاپ ادیلمگی نینگ اؤنگۆنی آلدئ. ش.باتئروُف گیدن سوُنگ ۱۹۵۱-نجئ یئلئنگ فورالئندا کوُمونیستیک پارتییانئنگ مرکزی کمیته تی نینگ بوروُسئندا تاریخ و ادبییات اینیستوتئنگ دیرکتوُرئ بای محمد غاررئیف وظیپه سیندن بوُشادئلدئ. پارتییانئنگ مرکزی کوُمیتتی نینگ تأزه سکرتارئ سوحان بابایفینگ، شاجا باتئروُفئنگ آدئنئ غارالاماق اۆچین کؤپ آلادالار ادندیگینی، باتئروُفئنگ اؤزی بوُیون آلئپدئر.
۱۹۵۲-نجی یئلئنگ آوگوستئندا موُسکوانئنگ گؤرکزمِسی بیلن ملتچی ادبییاتچئلارئ توسساغ اتمک پروسسی باشلاندئ. بو بلادان شاجا باتئروفئ جمغئیتچیلیک عئلئملار آکادمییاسئندا اوُقایانلئغئ حالاص اتدی. بارئ بیر باغشئ جۆرمنگینگ اؤز غارشئسئنا ایچری ایشلر حالق کوُمیسسارلئغئنا برن گؤرکزملری اۆچین نیکیتا خروُشچوُفئنگ آدئنا دۆشۆندیریش یازمالئ بوُلوپدئ. بـِیلـِکیلره گؤرلده بوُلار یالئ مرتبه سینی ساقلاپ مکیرلیک هم یاقئنلارئنئ غارالامان، شاجا باتئروُف "توُبا" ادیپدیر.
تـۆرکمنیستان عئلئملار آکادمییاسئ نئنگ پرزیدنتی، گؤرنۆکلی تـۆرکمن عالئمئ، شاجا باتئروُف ۱۹۶۵-نجی یئلئنگ ۱۴-نجی اوکتبرئندا شوُل واغت مطبوغاتدا بیلدیریلیشی یالئ "سؤوش پوُستـئندا" تارپا تایئن آرادان چئقدئ. اوُل تـۆرکمنیستان کوُمونیستیک پارتییاسئ نئنگ مرکزی کوُمیتتی نینگ ۱۱-نجی پلنومئندا رسپوبلیکادا عـئلمئ اؤسدۆرمگینگ پرسپکتیوالارئ بارادا چئقئش ادیپ دورقا، سؤزۆنی سوُنگلاپ بیلمأن، یۆرِگی دوروپ، ۵۷ یاشئنگ ایچینده وپات بوُلدئ.
۱۹۵۰-نجی یئلئنگ باشلارئندا گچیریلن آراسسالایئشلار واغتئندا باتئروُف نامنکلوتورانئنگ/حأکیمییتنگ یوُقارئ غاتلاقلارئنگ مرحمتینی یوُغالدئپ، ۲-نجی درجه لی وظیپه لره گچیریلیأر.
دینگه ۱۹۵۹-نجئ یئلدا سوحان بابایف، تـۆرکمنیستان کوُم پارتییاسئ نئنگ ۱-نجی سکرتارئ وظیپه سیندن بوُشادئلاندان سوُنگ ش.باتئروُف ینه-ده رسپوبلیکانئنگ سئیاسئ صاحناسئندا پیدا بوُلیار و بابایفینگ "غویروغ" دییلیپ ایش باشئندان آیرئلان فیلوُسوُفییا عئلئملارئنگ پروُفسسوُر گلدی چارئیفینگ یرینه تـۆرکمنیستانئنگ عئلئملار آکادمییاسئ نئنگ پرزیدنتلیگنه سایلانیار و تأ عـؤمرۆنینگ آحئرئنا چنلی شوُ وظیپه ده ایشلیأر. یری گلنده آیئتساک تـۆرکمنیستانئنگ عئلئملار آکادمییاسئ نئنگ تاریخ اینیستیتوتئنا شاجا باتئروُفئنگ ادئ داقئلدئ.


text:
قزاقستانده اونلب اوزبیک جان بیردی
اوشبو مطلب نی قزاقستان نینگ آقتوبه ولایتی مسئول لری بیلدیردی
قزاقستان نینگ آقتوبه ولایتی حدودیده یولاوچی بسی ده یانیب کیتگن لرنینگ اوزبیکستان وطنداش لری دن عبارت ایکن لیک لری تصدیقلندی.
اوشبو مطلب نی آقتوبه ولایتی فوق العاده وضعیت لر بوییچه مسئول لری بیلدیردی.
خودی منه شوو منبع, "یولاوچی لرنینگ 50 دن آرتیغراغی اوزبیکستان وطنداشلریدن عبارت. هلاک بولگن لرنینگ برچه سی اوزبیکستان وطنداشلری بولیشگن. قزاقستان و روسیه وطنداش لری یوق" دییه قید ایتدی.
خودی منه شوو یولاوچی بسی نینگ اوزبیکستاندن روسیه گه کیتیاتگن لیگی معلوم قیلیندی.
بوگون ایرته لب, قزاقستان نینگ آقتوبه ولایتیده یولاوچی بسی نینگ یانیب کیتیشی عاقبتیده 52 کیشی نینگ هلاک بولگن لیگی بیلدیریلگن ایدی.
میلادی 2017 نچی ییلی اکتوبر آیی نینگ 6 نچی کونیده هم روسیه نینگ ولادیمیر ولایتیده ریل نینگ یولاوچی بسی نی اوریب کیتیشی عاقبتیده 17 نفر اوزبیکستان وطنداشی هلاک بولگن ایدی.


text:
ای مقدس مسکنیم، ای شانلی آذربایجان! بیز سنینله فخر قیللیق یئر اوزونده هر زامان. قوی وار اولسون ای وطن، اصلان صفت اوغلانلارین! اؤپسون آلنیندان آنا! اونلار سنین، سن اونلارین. *** ای کاش من اولایدیم قوربان سنه اوروجلوق! لاییقدی قوربان اولسون بو جان سنه اوروجلوق! جاندا هنوز رمق وار، دورما دایانما تئز گل سینسیتمهیه بو خلقی یولدا یوبانما تئز گل ایستیهاوا، ...Read More »
دونیا ناناش- ناش اولاجاق / خئیراله حقبیگی(ساپلاق)
دونیا ناناش- ناش اولاجاق خئیراله حقبیگی(ساپلاق) اشی دور بورجودالیم دونیا ناناش- ناش اولاجاق عمو سام هر نه دئییرهامیسی بیر باش اولاجاق دونیادا حاکیم اولور تازه نیظام، تازه اویون جازهاواسیلا بیریک اوینایاجاق قوردلا، قویون هله بوندان سورادیر چالها چالین، سویها- سویون وارلیلار یوخسول ایله لاپ بئله قارداش اولاجاق اشی دور بورجودالیم دونیا ناناش- ناش اولاجاق بئله بیر نظمده یوخدور داها شئیطانین ...Read More »
قیش گلدی / خیرالله حقبیگی (ساپلاق)
قیش گلدی خیرالله حقبیگی (ساپلاق) اؤتوشدو ایستی فصیللر دوباره قیش گلدی سویوق سوخولدو ائوه آشکاره قیش گلدی آتین گتیردی یئنه شاختا گؤر نه جولانه مثال رستم دستان تپیلدی میدانه نه رحم ائدیر قوشا- قوردا سویوق نه انسانه بویادی جنگلی، دریانی قاره قیش گلدی دوزوبدو لشکرینی گؤر نئجه صفه شاختا اوتاقدانهایلاییسان دیرماشیر رفه شاختا یقینا ائیلهیهجک چوخلارین خفه شاختا اومید قالیبدی ...Read More »
اوروجلوق/ خیرالله حقبیگی(ساپلاق)
اوروجلوق خیرالله حقبیگی(ساپلاق) ای کاش من اولایدیم قوربان سنه اوروجلوق! لاییقدی قوربان اولسون بو جان سنه اوروجلوق! × جاندا هنوز رمق وار، دورما دایانما تئز گل سینسیتمهیه بو خلقی یولدا یوبانما تئز گل ایستیهاوا، سوسوزلوق، هئچ بیر اوتانما تئز گل جان آلماغا وئریبلر فرمان سنه اوروجلوق! × ایستی وورار سوسوزدان چاتلار دیلیم، دوداغیم گئسم دالیمجا گلمز بو ناتوان ایاغیم بیر ...Read More »
آت گئتسین/ ساپلاق
آت گئتسین خیرالله حق بیگی – ساپلاق (1322-1388) اؤتور پروانهنی، شمعی گول خندانی آت گئتسین بوراخ زولف چلیپانی رخ جانانی آت گئتسین او قدری یازدیلار آخر یورولدو سوسن و سونبول باشارسان یاز ائلین دردین گولو ریحانی آت گئتسین گؤرورسن بیعدالتلیک توتوب دونیانی سرتاسر گؤتور ال آی جانیم دای بولبول شیدانی آت گئتسین کامان قاشدان قارا گؤزدن بیر عؤمرو یازدی شاعرلر ...Read More »


text:
بروس لی
بروس لی (۲۷ نوامبر ۱۹۴۰ - ۲۰ ژوئیه ۱۹۷۳)،(چینجه: 李小龙، اینگیلیسجه: Bruce Lee). شرق دؤیوش هۆنرلرین اوستادی ،دؤیوش فیلم لرینین اویونجوسو، جیت کان دو ساواش مکتبینین قوروجوسو دور. کالیفرنیا نین سانفرانسیسکو شهرینین چینلی لر منطقه سینده دونیایا گلدی اما هونگ کونگ دا بؤیودو. ۱۸یاشیندا سانفرانسیسکو یا تحصیل اؤچون قاییت دی. بروس لی غربی اؤلکه لرین میلتینی دؤیوش فیلم لرینه علاقه لی ائتدی .چینلیلره بیر میلی افتخار نیشانی اولدو.
ایچیندهکیلر
یاشامی نین ایلکی[دَییشدیر]
بروس لی ۲۷ نوامبر ۱۹۴۰ ایلینده صبح ساعت ۷ دن ۹ چین تقویمینده اژدها ایلینده بیر مریضخانه چینلی لر منطقه سینده سانفرانسیسکو دا دونیایا گلدی.
آدی[دَییشدیر]
بروس لی نین کانتونی آدی جان فان (Jun Fan) ایدی. بروس لی آنادان اولاندا پرستار یا دا ماری گلاور آدیندا بیر دکتر بروس (Bruce) آدینی سئچیر. آناسی اینگیلیسجه بیر آدین فیکرینده دییردی اما بروس آدینی به ینیر.
فیلم اویونجولوغو[دَییشدیر]
هوی چون بروس لی نین آتاسی کانتون اوپراسیندا بیر آدلی اولودوز ساییلیر دی . بروس لی اوشاقلیغیندا آتاسی نین واسیطه سی ایله سینما یا گیردی و نئچه قیسا آق قارا فیلم اوینادی .۱۸ یاشیناجاق ۱۲ فیلم اوینامیشدی.
ساواش هنرلری باشلاماغی[دَییشدیر]
آتاسی نین واسیطه سی ایله ساوش هۆنرلری ایله تانیش اولدو.کؤک مهارت لری تای چی سبک ده آتا دان اؤیرندی.بروس ۱۳ دن ۱۸ یاشیناجاق ییپ من آدیندا بیر هونگ کونگلو اوستادی واریدی.
آمریکا یا گیرنده[دَییشدیر]
بروس لی آمریکایا ۱۰۰ دولار جیبینده و گمی ایله گئتدی و سونرا تحصیلی نین هزینه لرینه گؤره بیر رستوراندا ایشه باشلادی. اما چون آشپزباشی ایله یولا گئتمدی اورادان چیخماغا مجبور اولدو ،سونرا روزنامه داغیتماق ایشینه مشغول اولدو و واشینگتون بیلیم یوردونا قبول اولماق اؤچون گئجه لر درس اوخودو و گوندوزلر چالیشدی.
کونگ فو اؤیرتمه سی[دَییشدیر]
بروس لیکونگ فو اؤیرت مه سین ۱۹۶۵ده آمریکادا باشلادی.کالیفرنیا یا گلمکدن قاباق سیاتل ده ایلک دؤیوش هۆنرلری مدرسه سین آچدی.بیر مدت سونرا آمریکانین چینلی لری بروس لی نین آمریکالی لارا کونگ فو اؤیرت مه سین دن اینتیقاد ائتدی لر و «وانگ جک مان» آدیندا بیر ساوشچی لارین بروس لی ایله دؤیوشمه غه یولادیلار اما ساوشچی لاری اودوزدو و قاباق دیشلرین ده الدن وئردی.
آمریکا دا آدلانماسی[دَییشدیر]
بروس مهارتلرین گؤرستمق اؤچون کاراته مسابیقه لرینه یازیلدی.۱۹۶۴ ده لانگ بیچ سالون نوندا نئچه سرعتلی و قدرتلی حرکت اؤزوندن گؤرستدی و آدینی دیل لره سالدی.
آمریکا دا سینمایا گیریشی[دَییشدیر]
شانس دان لانگ بیچ سالونوندا بیر فیلم کارگردانی واریدی و حرکات گؤرندن سونرا بروس دان ایستی ییر کی یاشیل آری آدیندا بیر سریال دا اویونویا.
هونگ کونگا قاییتماسی[دَییشدیر]
آمریکا دا نئچه سریال اویناماقدان سونرا تصمیم توتور هونگ کونگا قاییدا.بو زاماندا هونگ کونگلو لو وی آدیندا بیر کارگردان ایله ایشله دی و بؤیوک رییس و سون ضربه فیلم لری دؤزلتدی کی تمام هونگ کونگ فیلم لرین رکوردون قیردی.بو فیلم لردن سونرا دونیانین ان بؤیوک دؤیوشچوسو حسابا گلدی.بونا گؤره بروس لی۱۹۷۲ ایلینده تصمیم توتدو اؤزونه بیر فیلم شیرکتی آچا کی آدی کونکورد فیلم شیرکتی اولدو و اژدها یولو واژدهانین قاییتماسی آدیندا فیلم لری دؤزلتدی.بو هونگ کونگ دا گنه رکوردلاری قیردی.بو دوره ده بروس لی یه چوخلو پیشنهادلار وئریلدی و بروس لی اؤلوم اویونونا مشغولویدو.
هالیوود دا قاییتماسی[دَییشدیر]
هونگ کونگ دا موفقیتدن سونرا هالیوود دان وارنر قارداشلار کومپانیسی اژدها ایچری گیریر فیلمینده اویناماغا همکارلیق پیشنهادلاری وئردیلر و و بروس لی اؤلوم اویونو فیلمی بوراقدی و اژدها ایچری گیریرفیلمینه مشغول اولدو کی اولین دونیالیق فیلمی ساییلیر.
اؤلوم[دَییشدیر]
بروس لی بئیین تومورونا دچار اولموشدو و اوزامان کی اؤلوم اویونو فیلمی نین تمرینی نه گئدیردی هوشدان گئدیر و دکترلار هر قدر تلاشلانیرلار هوشا گلمیر و دونیادان گئدیر.خانیمی لیندا دئییردی :بروس اوزون عمر ایستمیردی .چونکو سینی چوخالدیقجا بدن قدرتی نی الدن وئرمک ایستمیردی.مزاری سیاتلده گارفیلد خیابانیندا دی ،بروس اؤلنده اوغلو براندون لی ۸ و قیزی شانون ۵ یاشی واریدی.ییرمی ایل سونرا براندون دا ۲۸ یاشدا مشکوک وضع ایله اؤلور ،قبری آتاسی نین یانیندا.
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«بروس لی»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اجتماع
تاجمینه: مجبوری محنت بوتون آرزولریمنی توپراق بیلن بیردیک قیلدی
« بیردن – بیر آرزوم بار؛ بو آرزو ایسه کونی کیلیب بو لعنتی ایشدن خلاص بولیب، درس اوقیش» بو 12 یاشر تاجمینه نینگ دِل دردی ایدی. او، اوزاق ییللردن بیری خانهدانی نینگ اعضاسی بیلن خشت پیشیریش کورهده آغیر محنت بیلن شغللنهدی. اونینگ عایلهسی ننگرهار ولایتی سرخرود تومنیده بو مُشقت ایشگه بیریلگن.
تاجمینه قیش نینگ قهرهتان ساووغیده آتهسی، بوبهسی، ایکّی سینگلیسی و کیچیک اوکهسی بیلن ایرتهلبدن کیچگچه خشت پیشتریش کورهده آغیر ایش قیلیش بیلن شغللنهنیشنی ایتهدی. پول سیزلیک اوچون داکتر بارهآلمهی آغیر دردنی هم چیدهب یورگن بو قیز.
تاجمینه نینگ اوکهسی منصف، ناچارلیکدن بو ایشگه بیریلگنلیکلری سبب بوتون آرزو ایستکلرینی توپراققه کومگن لیکلرینی حکایه قیلهدی. منصف، اوز ایشی بیلن مشغول بولیشیگه قرهمهی، کونگلی ایسته مکتبده.
بو قیزنینگ عیالهسی، نیچه آیلردن بیری ایت (گوشت) مزهسینی تاتمهگنلیکلرینی ایتهدی.
سرخرودده خشت پیشیریش ایشی بیلن شغللهنیب کیله دیگنلرنینگ سوزلریگه کوره، کورهلرنینگ ایگهسی بو ییرده آغیر محنت بیلن ایش قیله دیگنلرگه فقط کهنه و ایسکیریب کیتگن یشش اویلرنی اختیارگه قویگن. بولر ایسه مذکور اویلرده حیات کیچیریش مقابلیده کونده بیر مینگ خشت قالیپ اوریب بیرهدیلر.
بیر قولی ناگران تاجمینه نینگ آتهسی غالب نینگ ایتیشیچه، اون ییلدن بیری خشت پیشیرهدی. لیکن، هنوزگچه هم کورهنینگ ایگهسیدن 95 مینگ کلدار قرضینی اوزیشگه کوچی ییتمهگن.
او، خشت پیشیریش کورهلرنینگ ایگهسی بیر کون ایش مقابلیده فقط قرضزیمیزدن 30 کلدار قیترهدی دیدی.
تاج مینگ نینگ آتهسی، بالهلرینی مکتبگه بیره آلمهگن لیکدن اوزینی بیچاره حس ایتیشینی تیلگه آلگن.
تیریکچیک نینگ آغیر کونلریدن شکایت قیلگن غالب نینگ آنهسی ایسه ییگولیک اوچون آزدیق آوقت و کییش اوچون کییم – کیچیک یوق دییه نالیدی.
سرخرود ده گی خشت پیشیریش کورهلرده خاتینلر، ایرککلر و بلاغتگه ییتمهگنلر ایش قیلهدی.
بعضی بیر معلوماتلرگه قرهگنده سرخرود تومنیده 100 گه یقین خشت پیشریش کوره فعالیت قیلهدی. بو ییرده 1.5 خانهدان آغیر احوالده ایشگه بیریلگن. بیراق، خشت تشلهیدیگنلرنینگ کوپینچهسی گروهی شکلده ایش قیلهدی. بو کوره نینگ ایگهلری اوشبو خانهدانلرنی گروگه آلیب بولرنی آغیر ایشلرگه بیریشی ایتیلهدی.
بو ییرده ایش بیلن مشغول کیشی نینگ ایتیشچیه، دولت تامانیدن ایش زمینهسی یرهتیب بیریلمهگنلیگی اوچون بوندهی وضعیتده آغیر ایشگه بیریلگنلر. تیریک قالیش اوچون خشت پیشیریش کورهلر ایگهسیگه گرو بولگنلرینی ایتهدی محنتچیلر.
تاجمینهدن تشقردی شاکرالله هم سرخرود تومندهگی خشت پیشریش کوره ده آغیر ایشگه بیریلگن لیگینی ایتهدی. 20 یاشر بلاغتگه ییتگن بو یاش ایسه عمرینینگ کتّه قسمینی منه شو ییرده اوتکزلیگینی تیلگه آلهدی. یاغینگرچیلیک کونلری کره ده خشت پیشریش اوته مشقتلی کیچهدی دیگن شاکرالله.
شاکرالله، عایلهلر شرطنامهنینگ وقتی تولمسدن آلدین بو ایشنی ترک قیلیشنی ایستهگن حالده، بوتون قرضلری، ایش جریانیده بوزیلگن خشتلر اوچون تاوان تولش، اوی کراسی و برق پولینی تولشدن علاوه و قالیپ اورگن خشتلری هم یریم حساب بولهدی دیگن. اونینگ ایتیشیچه، خشت پیشریش کورهلرینینگ ایگهلری رادیو تینگلش حتی تلویزیون برنامهلرینی کوریش اوچون هم رخصت بیرمهیدی.
ایشلاوچیلرنینگ بو قبیل سوزلرنی رد قیلگن خشت پیریش کورهلرنینگ ایگهلریگه کوره، هر بیر خانهدان قرضینی بوتونلهی خلاص قیلگندن کیین ایستهگن پیتده اوشبو کورهنی ترک قیلیشی ممکن.
خشت پیریش کورهنینگ ایگهسی مسافرخان نینگ سوزلریگه قرهگنده، هر بیر ایشلاوچیدن مینگته خشتنی 530 کلدار ساتیب آله دیلر، بو پول بیلن روزغار اوتکزیشی قیین بولگن عیالهلر کوپراق ایشلشگه مجبورلر.
مذکور کورهلرده چمهسی 2 مینگ بلاغتگه ییتمهگن گودک ایش قانونیگه ضد یامان وضعیتده ایش بیلن شغللنهدیلر.
ننگرهار ایش و اجمتاعی ایشلر ادارهسی و بالهلرنی سقلش ترماغی نینگ رییسی عبدالحکیم شیرزاد نینگ سلاموطندارگه، خشت پیشیریش کورهلرده ایش بیلن شغللنه دیگن عایلهلرنینگ سانی دایم اوزگریب تورهدی شونینگ اوچون بو توغریده انیق معلومات بیریش ممکن ایمس دیگن.
جناب شیرزاد، ایشلاوچلر اینیقسه خشت قالیپ اوره دیگنلرنینگ قیین چیلیگی برطرف ایتلیشی اوچون نیچه مرته جحت تیارله گنلر، لیکن کورهلرنینگ ایگهسی مذکور حجتگه قول قوییشگه حاضر بولمهگن دیدی.
ننگرهار معارف ادارهسی نینگ سوزلاوچیسی محمد آصف شینواری، یونسف ادارهسی همکارلیگی بیلن ولایت نینگ سرخرود تومنیده کورهلرده ایش بیلن شغللنه دیگن 19 محلده مکتب قوریب بیریش انابتگه آلگن دیدی.
اوشبو مکتبلرده دستلب اوچینچی صنفگچه درس بیریلیشی ریجهلنتیریلگن دیگن جناب شینواری. بو لایحه عملگه آشیریلگن حالده، اوشبو مکتبلرده تعلیم کورگن اوقووچیلر تورتینچی صنفدن کیین دولت مکتبلریگه قبول بولهدی دیگن.
مملکت شرقیدهگی انسان حق و حقوقلری ولایتی کمیسیون نینگ باشلیغی صبرینا حمیدی، بو ییردهگی خانهدانلر انیق لهنیشی اوچون سوراو اوتکزیش باشلنگن دیدی.
فقط ننگرهارولایتیده بلاغتگه ییتمهگن گودکلر ینه خاتین – قیزلر آغیر ایش بیلن شغللنیب کیلمهی بل، مملکت نینگ باشقه ولایتلریده هم بو احوال کوزه تیلگن. اقتصاد یامانلیگی سبب بو قطار خانهدانلرنینگ سانی کوندن کونگه آرتیب باریشی ساحه نینگ متخصصلری تامانیدن تیلگه آلینهدی.


text:
ایکی شعر حسین اتابک(قاییتماز) ۱٫ قاییتماز قارانقوشوم قالدیم باهار حسرتینده قیشیم بیتمز قارانقوشوم! دوندوم هیجران شاختاسیندا دؤن قاییتماز قارانقوشوم! دورنالارلا بو باهاردا قاییت قویما اینتیظاردا سن گلمهسن بو دییاردا باهار اولماز قارانقوشوم! هر گلنده سنین سسین تورپاق آلیر یاز نفسین بو ائللرین شن نغمهسین کیمسه اؤتمز قارانقوشوم! قاییتمادینهاردا قالدین اورهییمین صبرین آلدین سن باهاری دؤنمز اولدون من «قاییتماز» قارانقوشوم! ۲٫ ...Read More »
سئومهیهجهیم / حسین اتابک (چوبان)
سئومهیهجهیم حسین اتابک (چوبان) سئون اورکلرده عشقدن اؤنجه کئشکه حؤکم ائدهیدی عاغیل، دوشونجه سئومهین سئویلسه گوناهدی منجه منی سئومهینی سئومهیهجهیم. اورهک یوز چیرپینیب یوز اللشسهده تلهسیب گؤروشه گؤز اللشسهده سنینله حیاتیم گؤزللشسهده منی سئومهینی سئومهیهجهیم. کؤنلومو بیر تههر اوووداجاغام سنسیز گونلریمه قاییداجاغام سنی گونده یوز یول اونوداجاغام منی سئومهینی سئومهیهجهیم. شعیر باغچام سولوب خزله دؤنسه هر نهییم چئوریلیب کؤزله دؤنسه ...Read More »
وطن نغمهسی/ حسین چوبان
وطن نغمهسی حسین چوبان یئتیم بیر گول کیمی، بیر لاله کیمی آیریلیغدان سولموش یاناغیندا من. موشتولوق گتیرن تبسوم کیمی پار- پار پاریلدایام دوداغیندا من. × سنین آل سحرین دوغانا کیمی گونشین ظولمتی بوغانا کیمی شادلیق اورهکلره یاغانا کیمی اریییب یاغ اولام چیراغیندا من. × سنینله چاغلایام آخار چای کیمی سئوینجین پایلایام شیرین پای کیمی ایشیق ساچام اولدوز کیمی، آی کیمی ...Read More »
داریخیرام/ حسین چوبان
داریخیرام حسین چوبان گلیرسن یوخوما قارانقوش کیمی عؤمروم زولاللاشیر گؤزده یاش کیمی چیرپینیر اورهییم ایلک گؤروش کیمی قالیرام قارشیندا لال داریخیرام قویما بو آیریلیق میدان اوخویا سئوگی یوللارینا چپر توخویا بیر گئجه یوخومدا قالیب یوخویا بیرجه گون منیمله قال داریخیرام گؤزومده حسرتین آغیر شلهسی یولومدا دونیانین هیجران تلهسی قورخورام کی گونلر اؤته بئلهسی گلدیکجه اوست-اوسته ایل داریخیرام “قاییتماز” عؤمروموز گئدیبسه ...Read More »


text:
غزل ترکی) نه سؤزجوک؟
باشی نیزه اوستونده سانکی الف
بدن قعر گودالدا سانکی دال
اوزوک بارماغ اوستونده، بارماغ کسک
ب شکلی اولوبدور، نه دیر بئیله حال؟
دوزلدیب نه سؤزجوک بو اوچ حرفدن،
کی وارلیق وارینجا تاپانماز زوال؟
نه سؤزجوک کی گؤیلر اونا آغلاییب،
یئره قالماییب گولمق اؤتری مجال؟
نه سؤزجوک کی جنّ ایله انس و ملک
دوشوب حیرته، قالدیلار هامّی لال؟
نه سؤزجوک کی عرشین هوشون آزدیریب
باشیندان چالب، چاشدیریبدیر خیال؟
نه سؤزجوک کی دریا ائدیب داغلاری
اورکلر نولار بحره دؤنسه جبال؟
نه سؤزجوک کی اوچ گون گونش شرمدن
یویوب قانلا دیوارلر تک جمال؟
نه سؤزجوک کی بولبوللرین ماهنیسین
ایاخدان باشا ائیله ییب قیل و قال؟
نه سؤزجوک کی اولمازسا گیزلین قالیر
نه دیر شأن ربّانی ذوالجلال؟
"ادب" دیر ولاغیر، "ادب" دیر، باخین!
ادا ائیله ییبدیر نئجه بی مثال!
ائله سؤزجوگی بیر ائله طائره
کی اوچماغدا یوخ شوقی الّا وصال،
دیلیله دئمخ یاخشی دوشمز، گرک،
اوجور گؤرسده، یوخسا اولماز حلال....
بئله شعرده بیر بئله شاعره
کی عؤمرونده یوخ حاصل الّا ملال
نه وار ابتداسی، نه دوز بیر سونی
همان یاخشی خاموش اولا «شهسوار»
-
- ۹۵/۰۸/۲۹


text:
دنیا نینگ اینگ کتته قول یازمه قرآن کریمی انقره ده
اوشبو قرآن کریم تُرک خطاط رجاعی اوزسوی تامانیدن یازیلگن
ترکیه جمهوریتی پایتختی انقره ده مقدس امانت لر کورگزمه سی دوام ایتماقده.
انقره ده جایلشگن "آلتین پارک" نامیده گی کتته بیر پارک نینگ کورگزمه مرکزیده گی خودی منه شوو کورگزمه ده کعبه شریف نینگ پرده لری بیلن قطارده دنیا نینگ اینگ کتته قرآن کریمی هم موجود.
مذکور پرده لر عثمانی دولتی پادشاه لری تامانیدن تیارلتتریلگن پرده لر دن عبارت ایکن, اوشبو کورگزمه ده گی قرآن کریم ایسه, تُرک خطاط رجاعی اوزسوی تامانیدن قول یازمه شکلیده یازیلگن.
آغیرلیگی 150 کیلوگرام, اینی 110 سانتی متر و بویی 153 سانتی متر بولگن اوشبو قول یازمه قرآن کریم نینگ جلدی ایسه کییک (آهو) تیری سی دن تیارلنگن.
میلادی 2009 نچی ییلیده باشله شگن خودی منه شوو قرآن عظیم الشان نینگ یازیلیش ایش لری میلادی 2011 نچی ییلیده تکمیل بولگن.


text:
خرونیکی برونخیت - برونخلارین خرونیکی ایلتیهابی خستهلیگیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، خستلیین اساس سیمپتومو اولان اؤسکورک - واجیب قورویوجو مئخانیزمدیر، اونون کمکی ایله هاواچیخاریجی یوللار تمیزلنیر. سون ایللر ۱۶ آوروپا اؤلکهسینده ۱۸ مین اینسان آراسیندا آپاریلان ائپیدئمیولوژی تدقیقاتلار گؤستریر کی، اینسانلارین ۱۰% - ا یاخینی خرونیکی قورو و یاش اؤسکورکدن اذیت چکیر، تخمیناً ائله او قدرینه ده خرونیکی برونخیت دیاقنوزو قویولوب.
ایستاتیستیکایا گؤره، ۲۰-جی عصرین اوللرینده خستهلیکلرین یالنیز ۵۰%-i خرونیکی حالا کئچیردی. اما حاضردا بو گؤستریجی ۹۰%-ا چاتیب.
همین ایستاتیسکایا گؤره، اگر اوللر خرونیکی خستهلیکلر نتیجهسینده اهالی اؤلومو ۴۵% تشکیل ائدیردیسه، حاضردا بو، ۸۰%-ا قدر آرتیب.
محض بونا گؤره سون اونیللیکلرده بیوتنظیملییجی طبابت پوپولیارلیق قازانیب.
بیولوژی تنظیملییجی طبابت خستهیه و خستهلیکلره یاناشماسینا گؤره کلاسسیک آکادمیک طبابتدن کؤکلو سرعتده فرقلنیر.
خرونیکی برونخیتین بیولوژی معالیجهسی داها آز آنتیبیوتیک و کیمیوی درمانلارین ایستیفادهسینه شرایط یاراداراق، ایمونودفیسیت وضعیتلری آرادان قالدیریر و خسته لیین داها تئز و فسادسیز ساغالماسینا کؤمکلیک گؤستریر.
قید ائدک کی، بیولوژی طبابت کلینیکاسیندا ایون آیینین ۱۲-دن ۱۷-دک کلمبییادان دعوت ائدیلمیش پروفسور آرتورو او'بیرنی طرفیندن خسته قبولو و سمینار حیاتا کئچیریلهجک.
خسته قبولو: ۱۲.۰۶-۱۷.۰۶.۲۰۱۷، هر گون ساعت ۰۹:۰۰-دان ۱۳:۰۰-دک آشاغیداکی خستهلیکلر اوزره اولاجاق:
معده-باغیرساق تراکتی خستهلیکلری
تفوس سیستمی خستهلیکلری
آوتویمون خستهلیکلر
روماتولوژی خستهلیکلر
سیدیک-جینسیت سیستمی خستهلیکلری
آلرژیک خستهلیکلر.


text:
«جالاق دیل» گرگینلییی، دیلیمیزه سوخولموش اؤزگه گراماتیک قایدالاردا اؤزونو داها قاباریق گؤستهریر. بو قایدالارین چوخو دیله باسقین ائدهرک اونو پوزماقدا بؤیوک رول اویناییرلار. شوبههیه قاپیلمادان بونلارین ائگهمنلییینه سون قویمالیییق. آمما أریییب دیلیمیزه قاریشمیش، یا دا منیمسهنیلمیش اؤزگه قایدالار دا واردیر. آزساییلی بو قایدالاردان چکینمک بیزی گرهکسیز چتینلیکلره سالیر.
قایدالارین (یا دا قایدالاشمیش یانلیشلیقلارین) بیری “کی” باغلاییجیسینا عایددیر.
“بیج” کی، “دینج” کی[1]
دیلیمیزده منیمسهنیلمیش مسئلهلردن بیری ده “کی” باغلاییجیسیدیر. “کی” سادهجه بیر باغلاییجی اولسا دا اؤزو ایله گئنیش اؤزگه گراماتیک چالار گتیریر. هارا گلدی “کی”دن یارالانماق، جوملهلرین فورماسینی دییشیب آجیناجاقلی بیچیمه سالیر. دئمک فارسجادان گلمه “کي” سؤزونون ديليميزده ايشلنمهسي چوْخواخت یئرسیزدیر. بئله اولماسایدی آشاغيداکي عئيبهجر جوملهلرله قارشيلاشمازدیق:
ـ اوْ آداملار کي، داريخيريرلار، ائل گؤلونه گئديرلر.
ـ اوْ کيتابلاري کي، ساتين آلميشديلار کيتابخانايا باغيشلاديلار.
ـ آداملار کي، بورا گلديلر.
بئله حاللاردا فعلين موصول و يا توصيف فوْرماسينين يارديمي ايله “کي” سؤزوندن چکينمهليييک. باشقا سؤزله، اوْنون وظيفهسیني فعلين موصول فوْرماسينين اوزهرينه دوشورمکله ألیندن یاخا قورتاماق اولار:
ـ داريخانلار [داريخان آداملار] ائل گؤلونه گئديرلر.
ـ ساتين آلديقلاري کيتابلاري، کيتابخانايا باغيشلاديلار.
ـ بورا گلن آداملار.
هردن فعلين يئرينه مصدر قوُللانماقلا “کي” سؤزونو سیلمک اولار. اؤرنهيين، «ايستهييرم کي، گلهسينيز» جوملهسينين يئرينه، «گلمهيينيزي ايستهييرم» يازماق داها دوزگوندور. ائلجه ده کیتابلاریمین بیرینده گئتمیش بیر جوملهنین سؤز دوزومونو دَییشدیرسک داها یاخشی آلینار. جومله بودور:
ـ «بو آخيمين ياخشي جهتي او دور كي، فارسجا اوخوموش سويدلاشلاريميزا آسانليقلا اوخوماق ایمكاني يارادير».
جومله یانلیش اولماسا دا بئله یازیرساق مقصده داها اویغون اولار: «بو آخيمين ياخشي جهتي فارسجا اوخوموش سويدلاشلاريميزا آسانليقلا اوخوماق ایمكاني ياراتماقدير». سوروشا بیلرسینیز بس نییه هردن سؤز دوزومونو بئلهجه دییشمک ایمکانی اولان یئرده بونو ائتمهمیشم؟
یوخاریدا سؤیلهدیکلریمه باخمایاراق، بیج “کی” باغلاییجیسینین خئیرینه دئییلمهمیش بیر سؤز قالیر. اوندان چکينمک ديليميزين گرامکاتيک قورولوشونا اويغون اوْلسا دا، بو سؤزون ايشلنمهسي بعضن قاچيلمازدير. کي بعضن سؤزون قاوراييشيني آسانلاشديرير. حسنبَي ضردابي دئییر: «لازيمدير کي، هر کس ائله دانيشسن.، ائله يازسين کي، اوْنو موٍمکون مرتبه عاوام دا باشا دوٍشسون.» بونا گؤره، من اؤزوم ده بو اثرده آراـ سیرا آنلاییشلاری قولایجاسینا اوخوجویا چاتدیرماقدا “کی”دن یارارلانیرام. هابئله، جوملهنی آنلاشیقلی بؤلمهلره خیردالاماقدا “کی” یاردیچیمیز اولا بیلر. اؤرنک اوچون “ساغلام دیل” باشلیقلی کیتابدا بئله بیر سوالـ جاواب وار:
ـ دیلله تانیش اولمادان، سسلری میکروفونا اوفورمک جسارتی هاردان گلیر؟ بو یانلیش گوماندان گلیر کی، آنادیلی آذربایجان تورکجهسی اولان کیمسه، بو دیلده آپاریجیلیق قابلییتینه مالیک اولمالیدیر. (بوردا “کی”دن چکینمکله، اوخوجولاری جوملهنین قاوراییشیندا چیتینلیییه سالا بیلردیم.)
اوستهلیک فارسجادان فرقلی اولاراق “کی” بیزده آیریآیری آنلاملاردا دا گئدیر. بونلارین بیری اونون صیفت وظیفهسینی داشیماسیدیر. “کي” ایسملرين و خبرلرين يئرليک حالينا قوْشولوب نسنهلر [أشيا] و اوْلايلارين [حاديثهلرين] يئريني بيلديرن صيفت يارادير: سندهکي، بيزدهکي، وطندهکي. و يا ایسملرين آدليق حالينا قوْشولوب، زامان بيلديرن صيفت يارادير: دوننکي، بيلديرکي، سحرکي، آخشامکي.
آذربایجان أدبییاتیندا آلتمیشینجیلار آدلاندیرلانلارین “کی”یه وورغونلوقلاری بو باغلاییجینین داها گئنیش قوللانماسینا ندن اولدو. بو یاناشما طرزی، نئجه دئیهرلر بیر نؤوع “کی” آلیشقانلیغی یاراداراق دیلیمیزین یازیلی سوییهده پوزولماسینا گتیریب چیخاردی. بونون اوچون ده سونراکی نسیللر بو منفور باغلاییجینی دیلیمیزی یولوخدورموش ویروس آندلاندیریر، میلچهیه اوخشادیرلار. «میلچک بیر شئی اولماسا دا دوشوب سویا کؤنول بولاندیریب.»
بوتون بونلارا باخمایاراق، بیر داها تکرار ائدیرم، “کى”دن نه جالاق دیلدهکی قدهر نئجهگلدی یارارلانمالیییق، نه ده جین دمیردن قورخان کیمی هورکمهلیییک.
________________________________
“نئجه یازاق” کیتابیمدا “کی” بارهده داها گئنیش آنالیز یئر آلمیشدیر.
[1] “بیج کی” دئييمينی سايين نيگار خياويدن آلميشام.


text:
آذربایجاندا سافاری پارکی یارادیلاجاق.
ترئندین معلوماتینا گؤره، بو بارهده آذربایجان پرئزیدئنتینین ۲۰۱۶-جی ایل ۶ دئکابر تاریخلی فرمانی ایله تصدیق ائدیلمیش «آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا ایختیصاصلاشمیش توریزم صنایعسینین اینکیشافینا دایر ایستراتئژی یول خریطهسی»نده دئییلیر.
قئید اولونور کی، شاماخی سافاری پارکینین یارادیلماسی ایله باغلی عائیدییتی قوروملارین ایشتیراکی ایله مووافیق تدبیرلر گؤرولهجک و بو پارکین گلهجکده آنلاین پلاتفورمالار و دیگر واسطهلرله تشویقی حیاتا کئچیریلهجک.
لاییحهدن، ایلک نؤوبهده، کند ائوی صاحیبلری و توریستلر فایدالاناجاقلار. لاکین لاییحهنین رئاللاشدیریلماسی ایله داها گئنیش آودیتورییا کوتلهسی، او جملهدن توریستلره بیرباشا خیدمت گؤسترهن (مثلاً، بلدچیلیک، نقلیات، اوو و...) دیگر کند ساکینلری، توریستلرین احتیاجلارینی اؤده مک اوچون ارزاق و سووئنیر حاضیرلایان خیدمت ساحهلری ده فایدا الده ائده جک. کند ساکینلری آراسیندا موتشککیللیین و صاحیبکارلیق وردیشلرینین آرتماسی ایله اونلارین آکتیو حیات طرزینه کئچمهسی و فعالیتی نتیجهسینده کندلرده اینفراستروکتورون یاخشیلاشدیریلماسی، کند ساکینلری اوچون داییمی ایش یئرلرینین یارادیلماسی، مشغوللوغون آرتماسینا ناییل اولوناجاق کی، بو دا اؤزنؤوبهسینده، کندلرده مادی ریفاه سوییهسینین یاخشیلاشماسینا، بیزنئس وردیشلرینین فورمالاشماسینا و اینسانلارین سوسیال وضعیتینین یوکسلمهسینه سبب اولاجاق. بونونلا برابر، هر بیر شهر و رایون بارهده یئرلی و خاریجی توریستلرده موثبت رای فورمالاشدیریلاجاق.


text:
اویان نیوز: تهراندا ایران آشیقلار بیرلیگینین ائتدیگی «دده شمشیر» اولوسلار آراسی آشیق فستیوالی کئچیریلیب.
۴ خرداد-دا باشلانان فستیوال آشیقلار بیرلیگی صدری آشیق سلجوق شاهبازی، ایرانین – گونئی آذربایجانین بوتون شهرلریندن اولان آشیق و آشیق قروپلاری، آشیق شمشیر یارادیجیلیغینین آراشدیریلماسی ایله مشغول اولان، او جملهدن آذربایجان جمهوریتیندن گلن عالیم و آشیقلار قاتیلیب.
فستیوال قاتیلیمچیلاری یاراتدیغی ۷۵ ساز هاواسی ایله نوار قیدلرینده یاشایان آشیق شمشیر خاطرهسینی یاد ائدهرک حاقیندا چیخیشلار ائتمیش، اونون ایفالاریندان پارچالار سسلندیرمیشلر.
بو گون دونیانین ارثی ساییلان و آذربایجان جمهورتی حیدر علیئو فوندونون تشببوسو ایله یونسکو طرفیندن قورونان آشیق صنعتینین اوستادلاری داها چوخ گونئی آذربایجان تورپاقلاریندا دونیایا گلمیش، یاشاییب-یاراتمیش، قوزئی آذربایجان اراضیسینده چوخلو شاگیردلر یئتیشدیرمیش و بورادا دا بؤیوک بیر آشیق مکتبی یاراتمیشلار.
خاطیرلاداق کی، آشیق شمشیر ۱۸۹۳-جو میلادی ایلده کلبجر دمیرچیدام کندینده گؤرکملی ائل صنعتکاری، شاعر قوربانین عائلهسینده دونیایا گلیب. سؤز -صنعت تاریخیمیزده آغدابانلی قوربان آدی ایله قالان بو اوستاد آشیق و تانینمیش ائل شاعری آشیق علی عسگرین معاصری اولوب، اونلارین یاخین اونسییتیندن، دوستلوق علاقهلریندن بیر سیرا دئییشمهلری یادیگار قالیب. آشیق علی عسگر و آغدابانلی قوربان دؤورونده کلبجر-گؤیچه ادبی اورتامینین عینی عنعنهلر اوزرینده فورمالاشماسی، ساز و سؤز صنعتینین جوغرافی حدودسوزلوغو اراضی اعتباری ایله یاخین اولان بو قونشو ائللرین منن ده یاخین اولماسینا طبیعی شرایط یارادیب. بئله بیر موحیطده ایچ دونیاسینی تاپان دده شمشیر بو اوستادلارین و اولولاری تأثیری ایله جیلالانیب، چوخ کئچمهدن ائل توپلانتیلاریندا موستقیل مجلیسلر آپاران ایستعدادلی ساز شاعرینه چئوریلیب و ددهلیک مرتبهسینه قدر اوجالیب (عادیل جمیل، آر فیلولوژی علیملری عذره فلسفه دوکتورو). پروفسور شاهلار عسگرووون سؤزلریله ده دئسک، “دده شمشیر قلمه آلدیغی قوشما، گرایلی، تجنیس، دیوانی، بایاتی، روباعی، غزل و مخمّسلرله کلبجر ادبی اورتامینی، ائلهجه ده یازیلی و شیفاهی پوئزیامیزین ان اؤنملی یؤنلرینی اوستالیقلا منیمسهین سؤز صنعتکاری کیمی اؤز مکتبینی یارادیب”.
ایران آشیقلار بیرلیگینین خردادین ۴-ده ایرانین باشکندی تهران شهرینده تشکیل ائتدیگی دده شمشیر اولوسلار آراسی آشیق موسیقی فستیوالینین سونوندا ۶ اوستاد آذربایجان عاشیغینا “دده شمشیر دیپلومو” وئریلهجک.
قایناق: TRT تورکی


text:
خاریجی ایشلر ناظیری ائلمار مممدیاروو ایرانین رابطه و اینفورماسییا تئخنولوگییالاری ناظیری محمود واعظینین باشچیلیق ائتدیی نماینده هئیتینی قبول ائدیب.
ناظیرلیین مطبوعات خیدمتیندن آخار . آذ-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، گؤروشده آذربایجانلا ایران آراسیندا امکداشلیغین بوتون ساحهلرده اوغورلا اینکیشاف ائتدیریلمهسیندن، او جملهدن اؤلکهلریمیز آراسیندا تیجارت دؤورییهسینین و سرمایه قویولوشونون آرتیمی، هابئله کند تصروفاتی، نقلیات، توریزم، صنایع و دیگر ایستیقامتلرده اوغورلو اینکیشافدان ممنونلوق ایفاده اولونوب.
واعظی دؤولت کومیسسییانین فعالیتی و الده اولونان نایئلیتلر بارهده معلومات وئریب، ایرانین بوتون ساحهلرده آذربایجان ایله امکداشلیغی درینلشدیرمک نیتینده اولدوغونو وورغولاییب.
امممدیاروو ایکی اؤلکهنین دؤولت باشچیلارینین ایرادهسینه، معین ائتدیکلری ایستراتئژی خطه و خالقلاریمیزین عنعنوی دوستلوغونا اویغون اولاراق آذربایجانین دا ایرانلا بوتون ساحهلرده امکداشلیغی داها دا اینکیشاف ائتدیرمکده ماراقلی اولدوغونو بیلدیریب و دؤولت کومیسسییاسینین ایشینی، خصوصیله واعظینین فعالیتینی یوکسک قیمتله ندیریب.
گؤروشده شیمال-جنوب نقلیات دهلیزینین تیکینتیسی ایستیقامتینده حاضردا گؤرولهن ایشلر، لاییحهنین اهمیتیندن سؤز آچیلیب و بو لاییحهنین رئگیونلاراراسی امکداشلیغین اینکیشافینا موهوم تؤحفه وئره جه یینه امینلیک ایفاده ائدیلیب. طرفلر بو ایلین آوگوستوندا باکیدا کئچیریلمیش آذربایجان-ایران-روسییا دؤولت باشچیلارینین اوچ طرفلی گؤروشونون اهمیتینی قئید ائدرک، بو فورماتدا ایراندا کئچیریلهجک نؤوبتی گؤروشو موذاکیره ائدیبلر.
رئگیونال مسئلهلری موذاکیره ائدن ناظیرلر، تئرروریزمه قارشی بیرگه موباریزه و اینفورماسییا موبادیلهسینین واجیبلیینی وورغولادیلار و قارشیلیقلی ماراق دوغوران دیگر مسئلهلر اطرافیندا فیکیر موبادیلهسی آپاریبلار.


text:
عیراقین اعدام ائدیلهن لیدئری صددام حسینین قیزی راگهاد حسین آتاسینین اؤلوموندن سونرا ایلک دفعه مطبوعاتا موصاحیبه وئریب.
آخار . آذ خبر وئریر کی، سی ان ان تئلئویزییاسینین موخبیری ایله تئلئفون واسطهسیله دانیشان حسین آتاسینین آمئریکالی حربچیلر طرفیندن یاخالانما آنینین گؤرونتولرینی هئچ بیر زامان ایزله مه دیینی دئییب.
«اؤلومو ایله باغلی دئتاللار چیرکین و آغری وئریجی ایدی. لاکین شرفلی اؤلوم ایدی. آتامین اؤلومو اؤزومه، اؤولادلاریما، باجیلاریما ائلجه ده اونلارین دا اؤولادلارینا غورور وئریر. عیراقداکی خاوسون یئگانه سببکاری آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-دیر»، - راگهاد بیلدیریب.
او، آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-این ۴۵-جی پرئزیدئنتی دونالد ترامپ حاقیندا دا ماراقلی آچیقلامالار وئریب:
«ترامپ سَلَفلریندن فرقلی اولاجاق. بو آدام هله یئنی لیدئر سئچیلیب. گؤرورهن اودور کی، سؤزوگئدن شخص یوکسک سیاسی حسساسلیغا مالیکدیر. اؤزوندن اؤنجه پرئزیدئنت اولانلاردان فرقلی ایستیقامت گؤتوره جه یینی گؤستریر. قیساجاسی، عیراق مؤوضوعسوندا دیگرلرینین خطالارینی ایفشا ائتدی. بو، آتاما و عمومیلیکده عیراقا قارشی حیاتا کئچیریلهن خطالارین فرقینده اولدوقلاری آنلامینا گلیر».
بوندان علاوه، سیاسته قاریشمادیغینی و عیراقدا هئچ بیر پارتییانی دستکلمه دیینی بیلدیرهن راگهاد ایشید-له باغلی اونون حاقیندا یاییلان ادعالارین اساسسیز اولدوغونو دا وورغولاییب:
«طبیعی کی، بو و یا دیگر رادیکال قروپلارلا هئچ بیر علاقهم یوخدور. اوستهلیک ده عائیلهمین ایدئالوگییاسی ایله ائکستئرمیست قروپالاشمالارین ایدئالوگییاسی آراسیندا هئچ بیر بنزرلیک ده یوخدور. ثبوت اولاراق دئیه بیلرهم کی، بئله تشکیلاتلار بیز عیراقی ترک ائتدیکدن سونرا گوجلهندی».
قئید ائدک کی، حاضیردا ایوردانییانین پایتاختی آماندا یاشایان راگهاد حسین عیراق حکومتی طرفیندن آتاسینین منصوب اولدوغو بعث پارتییاسینا دستک وئرمکده ده گوناهلاندیریلیر.
رسمی باغداد ایوردانییادان اونون ائکسترادیسییاسینی طلب ائدیر.


text:
تورک آشیق ماهنیلاری – یئنی بؤلوم 2 یئنی تورک آشیق ماهنیلاری سیز عزیز و حؤرمتلی دوستلارا تقدیم اولسون. 10 آشیق دان ماهنی وار کی اونلارین یئددیسی قاراداغلیدیر… نکته: برای هر ماهنی دو لینک 1 و 2 گذاشته شده از هر کدام که راحت بودید دانلود کنید. آشیق محمود جهانگیری، آتاسینین آدی ایوب. بستان آبادین آلاناق کندینده کندینده 1968 نجی ایلینده …ادامه نوشته »
عاشیق ماهنیلاری تئللی ساز 2
عاشیق ماهنیلاری تئللی ساز 2 آشیق حسین جاوان، آشیق ادبیاتینین و صنعتینین پارلاق شخصیتلرینندیر. او میلادی 1916 نجی ایلده قاراداغدا دونیایا گؤز آچیبدیر. سونرا عاییله سیله بیرلیکده گنجه شهرینه گئدیب، بیر مدت اورادا یاشاییر، ایللر سونرا تبریز شهرینه قاییدیر و بیرازدا اورادا قالیر. نهایت گونش ایلی 1324 نجو ایلده یئنی دن گنجه شهرینه قاییدیر و نهایت گونش ایلی 1363 نجو …ادامه نوشته »
داستان ملا علی رافی
داستان ملا علی و رافی از زبان آشیق مشی (فتحالله) پاشایی بالابان چالان: عباس عبادی «عاشیق مشی پاشایی» ۱۳۱۰نجی ایل ورزقان ماحالینین میرزاعلی کندینده دونیایا گؤز آچمیش و ۱۸ یاشیندان عاشیق صنعتینه ماراق گؤسترمیش فتحالله پاشایی، بو صنعتی «عاشیق میکائیل آقابابالی» و «عاشیق عیسی دشن»دن اؤیرنمیش و اؤزوده بیر چوخ آذربایجان عاشیقلارینین عرصهیه گلمهسینده امک صرف ائتمیشدیر. گؤرکملی آذربایجان عاشیقی …ادامه نوشته »
آشیق ماهنیلاری – یئنی بؤلوم 1
آشیق ماهنیلاری – یئنی بؤلوم 1 9 قاراداغلی آشیقدان ماهنیلار، دهه فجر موناسبتیله، سیز گؤزل یولداشلارا تقدیم اولسون… = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = آشیق علی سلیمی نین آتاسینین آدی سلیم. 1330 نجو گونش ایلده 18 ماحال قره داغین مرکزی اولان، اهر شهرین دغلیان کندینده دونیایه …ادامه نوشته »
آشیق ماهنیلاری تئللی ساز 1
آشیق ماهنیلاری تئللی ساز (بخش اول) مین ایللردن بری نسیلدن نسیله سینه دن سینه یه آخیب گلن آزربایجان آشیق ادبیاتی و صنعتی خالقیمیزین روحونو اوخشاییب، اوریینی شنلیک جالاییر. تاریخ بویو اوستاد آشیقلاریمیز هونر و ادبیات ساحه سینده پارلاییب، زنگین شعرلر، اوریه یاتیم ناغیللار و اونودولماز هاوالاری اؤزلریندن یادیگار قویموشلار. بو آلبومو حاضیرلایاراق ایستر حیات دا اولان صنعتکارلار، ایسترسه حیاتلارینی دییشن …ادامه نوشته »
آلبوم ائل باغچاسی
آلبوم جديد و فوق العاده زيبا و شنيدنی جعفر احمدی به نام ائل باغچاسی اين آلبوم بسيار زيبا با همکاری عاشيق چنگيز و عاشيق محبوب اجرا شده است ماهنیلارین لیستی:ادامه نوشته »
عاشیق عبدالعلی نوری
آشیق عبدالعلی نوری (قاراداغین آدلیم آشیق لاریندان بیری) عاشيق عبدالعلی نين سسی هر کيمسه نی وجده گتيرردی، جنگی کوراوغلو چالاندا کوراوغلو گؤز اؤنونه گلردی و غملی چالاندا دونيانی غم گؤتورردی. سيف الله اوغلو عاشيق عبدالعلی نوری 1318نجی گونش ايلينده قاراداغ ماحالىنين خودافرين بخشینين جانانلی کندينده آنادان اولوبدور. قاراداغ هر زامان عاشيقلار اوجاغی اولوب و اونا گؤره ده اوشاقلار کيچيک ياشلاريندان …ادامه نوشته »
عاشیق چنگیز و عاشیق محبوب + دانلود
عاشیق چنگیز و عاشیق محبوب بو گؤزل چیلله گئجه سینده، بیر نئچه تورک عاشیق ماهنیلاری، عاشیق چنگیزینن عاشیق محبوب دان سیز گؤزل یولداشلاریما حاضیرلامیشام. اومودوم وار کی قولاق آسیب بیه نسیز. ساغولون و چیلله گئجه نیز موبارکدی… ماهنیلارین لیستی: 1.سماور ماهنیسی 2.منیده او دفتره یاز 3.کوراوغلو دوبیتیسی 4.گیله نار 5.قوشایاپراق 6.بیزی بیزدن آلدیلار – – – – – – – …ادامه نوشته »
دانلود آلبوم منه گوره رحیم شهریاری
آلبوم منه گوره رحیم شهریاری کیفیت [320] این آلبوم شامل 12 آهنگ بسیار زیبا از رحیم شهریاری میباشد. لیست آهنگها: -1 گوشواره – ٢. گل آی پاراسی – ٣. علی بالا – ۴. اوره گیم – ۵. آلماغا گلین – ۶. پیمانه ٧. یانا یانا – ٨. گئدیرم – ٩. ساغ اول – ١٠. مشدی عبادی – ١١. هارداسان – ١٢. منه گؤرهادامه نوشته »
عابباس گولگز
داستان عابباس گولگز از زبان آشیق حسن غفاری عاباس توفارقانلی، عارف و شاعر و عاشیق بزرگی بوده است که به زمان شاه عاباس صفوی می زیسته است. عاباس توفارقانلی یکی از بزرگترین عاشیق های خلق آذربایجان است. عاشیق عاباس در سرودن شعرهای لیریک، اوستادنامه، تجنیس و گرایلی مهارت داشته است. معروفترین اثر عاباس داستان (گول گز پری) است که عاباس …ادامه نوشته »


text:
یمنین سیاسی الیتاسی هئچ واخت آمئریکالی عسگرلری اؤلکهیه دعوت ائتمهیهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری یمنین بیرلشمیش میلتلردکی دایمی نمایندهسی خالید یمنی دئییب.
«بیز اصلا آمئریکالیلاری دعوت ائتمیجییک. اونلار بونو آنلاییشلا قارشیلاییر. آمئریکا پرزیدنتی باراک اوباما و دؤولت کاتیبی جون کرینین سیاستی یمندهکی صولح پروسئسینه جدی ضربه اولدو. اوباما حاکمیتی بیتسین دئیه دعا ائدیردیک»، - یمنی قید ائدیب.
خاطیرلاداق کی، یمن بحرانی ۲۰۱۵-جی ایلده باشلاییب. اؤلکهده وطنداش محاربهسی ایرانین دستکلدیی شیعه حوثی قیامچیلارلا سعودییه عربیستانینین دستکلدیی حکومت قوهلری آراسیندا گئدیر.


text:
موعاصیر اوشاقلار و یئنی یئتمه لر آچیق هاوادا آز اولور, آسوده واختلارینی تئلئویزیور و یا کامپوتئر قارشیسیندا کئچیرمه یه اوستونلوک وئریرلر.
عالیملرین فیکرینه گؤره, بو چوخ تهلوکه لیدیر و هم اوشاق واختلاریندا هم گله جکده جیددی گؤرمه پروبلئملرینین اینکیشافینا تَکان وئره بیلر.
ساغلام اولون.آذ معلوماتینا گؤره, بؤیوک بیریتانیا عالیملری آراشدیرمالار زامانی آشکار ائدیبلر کی, پی-سیپئکتئردن اولان اولترا بنؤوشه یی شوعالارین تاثیری مییوگییانین (یاخینی گؤرمه) ریسکینی آزالدیرو عکسینه ایسه بو شوعالارین تاثیرینین آز اولماسی مییوپییا و دیگر گؤرمه پوزولمالارینین ریسکینی آرتیریر. بو, خوصوصی ایله اوشاقلار و جاوان اینسانلار اوچون واجیبدیر.
آراشدیرمالار گؤستریب کی, اوشاق واختی آچیق هاوادا آز واخت کئچیرن بؤیوکلر آراسیندا گؤرمه ایله باغلی اولان پروبلئملره داها تئز-تئز تصاددوف ائدیلیر.


text:
نوخود ناغیلی قایناق شخص: حاجی نجیبه خانیم کبیری توپلاییب و ناغیلا ایضاح آرتیران: رقیه کبیری بیر گون واردی، بیر گون یوخ ایدی. بیر سونسوز قاری- قوجا واردی. اونلار همیشه اوشاق حسرتی چکردیلر. بیر گون یولدان کئچن بیر درویش بو قاری- قوجایا دئدی کی، گئجه یاتمامایش بیر کاسا نوخودو ایسلادیب، قویون یاسدیغیزین قیراغینا. سحر یوخودان آییلینجا گؤرهجکسیز کی نوخودلارینهامیسی اوشاق اولوب. ...Read More »
پسیکوآنالیسیس آچیسیندان «سحیربازلار درهسی» رومانینا بیر باخیش / شریف مردی
پسیکوآنالیسیس آچیسیندان «سحیربازلار درهسی» رومانینا بیر باخیش شریف مردی گیریش: ادبیاتدا پسیکوآنالیتیک[روانکاوانه] نقد، «فروید »ـین یازینسال یاپیتلار اوچون، اؤز نظریهسی اوزره یازدیغی آچیقلامالارلا باشلادی. فروید انگلیس، آلمان و روسیه ادبیاتینی دریندن تانیمیشدی. روسیهدن داستایئوسکینی سئور بیریسی ایدی و «کارامازوف قارداشلاری» اوچون اؤنملی بیر مقاله یازدی. فروید یازیلمیش اثری هر کسین یوخوسوندا گؤردویو رؤیالارلا بیر توتوب و اونلاری یازار اوچون گیزلین ...Read More »
به مناسبت آغاز مهر و جشن عاطفهها / رقیه کبیری
به مناسبت آغاز مهر و جشن عاطفهها رقیه کبیری این قصه را اَلم باید کز قلم هیچ ناید (عینالقضات همدانی) گرچه سی سالی میشود بنا بهخواست آنچه سرنوشتاش مینامند به تبریز سکنا گزیدهای، امّا بند نافات را چند خیابان پایینتر از مزار شمس تبریز بهخاک سپردهاند. عجبا! شمس به شهر من اندر و من به شهر او. بهدوران جوانی ما ...Read More »
فلسفی دوشونجهلر- 7 / کؤچورن و چئویرن: حمید بخشمند
فلسفی دوشونجهلر- 7 کؤچورن: حمید بخشمند فروید، پسیخوآنالیز، اینجهصنعت…فرویدون پسیخوآنالیزی بیر نفر یازمیشدی: 20- جی یوزایلین نئجهلییینه اوچ یهودی ال قویوب- مارکس، فروید، ائینشتئین. ائینشتئین ایسه فرویدا مکتوبوندا اونون یاپدیقلارینی اؤزونون تاپدیقلاریندان قات- قات آرتیق ساییردی. بلکه ده اونا گؤره کی، ائینشتئینین فیکرینجه انسانین ایچ دونیاسینا باخاندا دیشاری دونیانی اؤیرنمک خئیلی آساندیر. فروید ایسه، ایدهیالارینی اورتایا آتاندا، آوستریا (اونون وطنیدیر) ...Read More »
تبریزده لقب وئرمک قایدالاری / م. هؤکماوارلی
تبریزده لقب وئرمک قایدالاری م. هؤکماوارلی بیریسی ده ده سینین گؤزونو چیخارتدی کی اونا «کوراوغلی» دئسینلر، آمما دئدیلر «کورکیشینین اوغلو» لقب وئرمک ساتیرا (طنز) ادبیاتیندا مستقیل بیر ژانر ساییلیر. نئجه کی ساتیرا هر یئرده وار، لقب اونونلا بیرلیکده تامام اجتماعیاتدا واردیر. انگلیس و عرب دیللرینده لقب حاقدا اطرافلی تحقیقات اولونوب، ساتیریک ژورناللاردا، کیتابلاردا تیاتور پیئسلرینده لقب گئنیش بیر یئر توتور. ...Read More »
نسل دوم جريان شعر نو ترکیه / همت شهبازی
نسل دوم جريان شعر نو ترکیه همت شهبازی (مقدمهی کتاب “من بوی دارچین میدهم”) «عزيز نسين»، نویسنده مشهور ترک جمال ثريا را با ژانپلسارتر مقايسه كرده و ميگويد:«آنها هر دو كوچكترين كشور روي زميناند. براي اينكه در هر دو مجموعهاي از دانش و علوم وجود دارد كه ميتوان با آن كشوري را اداره كرد». جمال ثریا که اسم واقعی وی ...Read More »
فلسفی دوشونجهلر- 6 / کؤچورن و چئویرن: حمید بخشمند
فلسفی دوشونجهلر (6) کانت و صنعت صنعت اوچون؛ ائستئتیک پرینسیپی کؤچورن: حمید بخشمند کانتا گؤره، بدیعی اثردن دوغان ائستئتیک ایدهیا قیراقدان، باشقاسیندان گؤتورولموش حاضر، بللی قایدالارا تابع اولمادیغی اوچون همین قایدالارین دیلی، آیدینلیغی و آچاری ایله آچیلمیر. آنجاق عوضینده، ائستئتیک ایدهیانین «نَفَسی» هرهانسی بیر آنلاییشا توخوناندا اونون چرچیوهسینی اَریدیر و او، آیدینلیغینی ایتیریب، باشلاییر اؤزوندن مین چالارلی معنالاری گؤسترمهیه. دوغورودان دا، ...Read More »
معمالی اؤلومله باشا چاتان حیات / صمد بایرامزاده
معمالی اؤلومله باشا چاتان حیات صمد بایرامزاده تبريزين “اماميه” قبريستانليغيندا اويويان صمد بهرنگینين مزاري اوستونده يازيليب: “اوشاقلارين الدن گئتميش دوستو”. .. اؤلوم تاريخي: 30.08.1968. بو تاريخ اونون آراز چايينين سولاريندا معمالی شکيلده بوغولماسي گونوايله عينيدير. صمد بهرنگینين اوشاقليغي آذربايجان ميللي حؤکومتينين سقوطوندان سونراکي ايللره تصادف ائدير. بو، او ايللر ايدي کي، آذربايجاندا ميللي حؤکومت زاماني کند و شهرلرده ياراديلميش 2500-ه ...Read More »
فريبا مرتضايى؛ يورد سئون و سئودا شاعرى / سمير كهيه اوغلو(عراق)
فريبا مرتضايى؛ يورد سئون و سئودا شاعرى سمير كهيه اوغلو(عراق) فریبا مرتضایی توركمن شعرى آلانيندا شاعرلر اورتاميندا يئتنگلى بير شاعرهدیر…شعر عالمينه ﮔئنيش بير قاپودان ﮔيرهنلردن بيريدير…چاغداشليق و يئنيليك يورهﮔيله اله آلديقلارى قونولارى باشارلى بير دؤنمده توركمن قادين شعرينين بير قيوانچ پينارى سايیلير. كندى كيشيسل ياشامينين آجى و اوزونتولر ايله شعرسال اوغراشلارى سادهجه قلبينده دوغموشدو. كولتورلو و آيدين باشلى بير ادبياتچىدير. ...Read More »
فلسفی دوشونجهلر- 5 / کؤچورن و چئویرن: حمید بخشمند
فلسفی دوشونجهلر- 5 کانت؛ رفلکتلشدیریجی حؤکم یوروتمک باجاریغی ایله ائستئتیک قاوراییش حاقّیندا کؤچورن: حمید بخشمند ائستئتیک حادثهلرین باشلیجا جهتلرینی، ائستئتیک دادبیلیمینی (ذؤوقونو) بیر باجاریق کیمیآنلاماق اوچون کانت باشلاییر رفلکتلشدیریجی حؤکم یوروتمک باجاریغینی اؤیرنمهیه. عادی آدام سببینی آنلامادیغی حادثهلرین آراسینا دوشنده باشینی ایتیریر، واهیمهیه دوشور. آنجاق بو بیلینمزلیکلره باشقا جور باخماق دا اولار. بئله باخمانی ان چوخ دونیایا لذّتله، وورغونلوقلا تاماشا ...Read More »


text:
آمریکاین سفیرلیینی قودسه کؤچورمهسیندن سونرا گرگین وضعیتین یاراندیغی یاخین شرقده ایسرایل عسگرلرینین ۶۰-دان آرتیق فلسطینلینی اؤلدورمهسی بوتون دونیانی سارسیب. باش وئرهن قانلی حادثهلره قارشی برازیلییادان یونانیستانا، آمریکادان فیلیپپینه، جنوبی آفریکادان ایسوچرهیه کیمی دونیانین دؤرد بیر یانیندا اعتراض آکسییالاری کئچیریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، حتی ایسرایلده بئله سولچولار کوچهلره آخین ائدرک اعتراض نوماییشلری کئچیریب و اؤلوملرین درحال دایاندیریلماسینی طلب ائدیب.
حادثهلرین آرخاسیندا دایانان بیر نؤمرهلی شخص - ایسرایلین باش ناظری بنیامین نتانیاهو اؤتن گئجه رسمی ایقامتگاهیندا بؤیوک بیر شوک یاشاییب. ایسرایللی نوماییشچیلر اللرینده پلاکاتلارلا نتانیاهویا اعتراض ائدیب. نوماییشچیلر اللریندهکی پلاکاتلاردا «قززانی ایندی آزاد ائدین»، «قززاداکی اعتراض ترورچولوق دئییل» شعارلاری دقت چکیب.
ایسرایلین نفوذلو «هاارتص» نشری یوزلرله سولچونون پایتخت تلاویوده اعتراضلارا قوشولدوغونو بیلدیریب. یوللاری باغلاییب، نقلیاتین حرکتینی ایفلیج ائدن کوتله «آتش آچماغی دایاندیرین»، «عربلر و یهودیلرین دوشمنچیلیینی رد ائدیریک» شعارلاری سسلندیریب. نوماییشچیلرین الیندهکی پلاکاتلاردان بیرینده ایسه «ترامپ و بیبی، بیز سیزین اویونجاغینیز دئییلیک» یازیلیب (بیبی باش ناظر نتانیاهونون آدینین قیسالتماسیدیر).
اعتراض صدالاری همچینین دونیانین ان پرستیژلی فیلم فستیواللاریندان حساب اولونان کاندا دا اوجالیب. لیوانلی آکتریسا مانال ایسسا فستیوالدا «قززایا هوجوملاری دایاندیرین» یازیلمیش ورقه نوماییش ائتدیریب.
خاطیرلاداق کی، آمریکا سفیرلیینین قودسه کؤچورولمهسینه اعتراض ائدن فیلیسطینلیلره آچیلان آتش نتیجهسینده اؤلنلرین سایی ۶۱ نفره چاتیب. حادثهلر زامانی ۲۷۰۰ نفر یارالانیب.


text:
افغانیستاندا چاتیشمایا گیرن 16 پولیس اؤلوب
هلمند اوستاندارلیغی سؤزچوسو عمر زوواک، طالبان عضولرینین، گیریشکدکی پولیس پولیس مرکزینه سالدیریسینین آردیندان چاتیشما چیخدیغینی بیلدیریب
افغانیستانین هلمند ویلایتینین گیریشک شهرینده طالبان عضولری ایله چاتیشمایا گیرن 16 پولیس اؤلوب.
هلمند اوستاندارلیغی سؤزچوسو عمر زوواک، طالبان عضولرینین، گیریشکدکی پولیس پولیس مرکزینه سالدیریسینین آردیندان چاتیشما چیخدیغینی بیلدیریب.
چاتیشمادا 16 پولیسین اؤلدوگونو ایفاده ائدن زوواک، طالبانین دا ایتکی وئردیگینی آنجاق ساییسینین معلوم اولمادیغینی دئییب.
آدینین آچیقلانماسینی ایستمهین بیر پولیس مسئولو ایسه سالدیرینین، طالبان ایله علاقهسی اولدوغو ایرهلی سورولن اوچ پولیسین ائتدیغی ادعا ائدیب.


text:
اسید فوسفوئنولپیروویک
اسید فوسفوئنولپیروویک (اینگیلیسجه: Phosphoenolpyruvic acid, (روسجا:ФocфoeHoлпиpoBиHorpaдHaя kиcлoTa)، (عربجه:فوسفوإينول حمض البيروفيك)) بیر شیمیایی ماده. کربوکسیلیک اسید کیمی تانینیر. اسید فوسفوئنولپیروویک فوسفور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Phosphoenolpyruvic acid»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اسید فوسفوئنولپیروویک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسییا مرکزی بانکی داها اوچ بانکین - "میر"، "ایدئیا بانک" و "وولوقدابانک"این لیسئنزییالارینی گئری چاغیریب.
رئپورتون معلوماتینا گؤره، "ایدئیا بانک" یوکسک ریسکلی کرئدیتلشمه حیاتا کئچیریب و بونا آدئکوات ریسک احتیاطلاری یاراتاماییب. همچینین، تئررورچولوغون مالیلشدیریلمهسی و چیرکلی پوللارین یویولماسینا قارشی طلبلره عمل ائتمهییب.
قئید ائدک کی، "ایدئیا بانک" آکتیولرین حجمینه گؤره روسییانین بانک سیستئمینده ۲۶۴-جو یئری توتوب.
تنضیمله ییجی بیلدیریر کی، لیسئنزییاسی گئری چاغیریلان دیگر بانک - "میر" آشاغی کئیفیتلی آکتیولره وساییط یاتیریب و بونا مووافیق ریسک احتیاطلاری یاراتماییب. بونونلا یاناشی، بانک شوبههلی کؤچورمه عملیاتلاریندا ایشتیراک ائدیب.
قئید ائدک کی، "میر" روسییانین بانک سیستئمینده آکتیولرین حجمینه گؤره ۳۸۱-جی سیرادا یئر آلیب.
آکتیولرین حجمی اوزره اؤلکه بانکلارینین سیاهیسیندا ۴۲۹-جو اولان "وولوقدابانک"این دا لیسئنزییاسینین گئری چاغیریلماسینا سبب آشاغی کئیفییهلی آکتیولره پول یاتیرماسی و بونا مووافیق ریسک احتیاطلاری یاراتماماسیدیر. بوندان باشقا، بانک رئال مالییه گؤستریجی لرینی گیزلدیب.
هر اوچ بانک امانتلرین سیغورتالانماسی سیستئمینین عضوودور.


text:
واتیکان
واتیکان باغیمسیز دؤولت-شهر و روم پاپینین اقامتگاهی یئرلَشن روم کاتولیک کیلیساسینین مرکزیدیر.[۱] باشچیسی پاپدیر. واتیکان شهر-دؤولتینین یارانماسی ۷ اییون ۱۹۲۹-جو ایلده امضالانمیش لاتِران آندلاشماسی ایله باغلیدیر. ایتالیا حکومتی ایله امضالانان «لاتران باریشی» نا اساسن، باشکندی روم شهرینین مونته-واتیکانو آدلانان بؤلومونده واتیکان دؤولتی یارانیب.
مساحتی ۴۴ هکتار، اهالیسی ایسه جمعی ۱۰۰۰ نفره یاخین اوْلان واتیکان دونیانین ان کیچیک دؤولتی ساییلیر. باشکندی واتیکان شهریدیر. واتیکان بوتون دؤولت آتریبوتلارینا یییهدیر، دونیانین اکثر اؤلکهلری ایله دیپلوماتیک ایلگیلر ساخلاییر. بمتنین اویهسی اولمایان یالنیز اوروپا دوولتیدیر.
واتیکان مونارشی (سلطنت) اولسادا، حاکیمیت ارثی کاراکتر داشیمیر. یعنی دؤولت، کاردیناللار طرفیندن سئچیلمیش شخص، روم اوسقوف باشچیلیق ائدیر. واتیکان ۱۳۴ نفرلیک سوئیس نظامی نیرولاری طرفیندن قورونور (۲۰۰۵-جی ایلین سونوندا اوْلان بیلگیلره گؤره).
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
اقتصاد[دَییشدیر]
جغرافیا[دَییشدیر]
جمعیت[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa


text:
فارس دیلی
فارسجا (فارسجا: فارسی)، ایران، افغانیستان، تاجیکیستان، اؤزبکیستان اؤلکهلرینده دانیشیلان، هیند اوروپا دیل عائیلهسینه باغلی بیر دیلدیر. هیند-اوروپا دیل عائیلهسینین بیر قولو اوْلان هیند-ایران دیل عائیلهسینین ایران دیللرینه باغلیدیر. فارسجا و لهجهلری، ایران، افغانیستان و تاجیکیستاندا رسمی وضعیتی وار. سیا دونیا حقاییق کیتابینا گؤره، ۶۰ میلیونا یاخین آدامین آنا دیلی فارسجادیر و توپلامدا، ۱۱۰ میلیون نفر بۇ دیلده دانیشماغی باشاریر.
ایچیندهکیلر
فارسجانین لهجهلری[دَییشدیر]
ایستاندارد فارسجانین اوچ چاغداش واریانتی واردیر:
- فارسجا: ایراندا دانیشیلان چاغداش فارسجا
- دریجه: افغانیستان، اؤزبکیستان و پاکیستاندا دانیشیلان فارسجا
- تاجیکجه: تاجیکیستان، اؤزبکیستان و روسیه ده دانیشیلان فارسجا. کیریل الیفباسیله یازیلار.
آیریجا ایران، افغانیستان و تاجیکیستاندا ایستاندارد فارسجانین بیر آز فرقلی اوْلان یئرلی لهجهلرده واردیر. لاری (ایران) و دروازی (تاجیکیستان) بۇنلارین نومونهسیدیر.
اتنولوق، دانیشیلدیغی یئرلره گؤره بۇ صینیفلاندیرماغی اؤنریر:
- باتی فارسجاسی ویا ایرانجا (ایران)
- دوغو فارسجاسی (افغانیستان)
- تاجیکجه (تاجیکیستان، اؤزبکیستان)
- آیماق (افقانیستان)
- بوخاریجه (ایسرائیل، اؤزبکیستان)
- دروازی (افقانیستان، تاجیکیستان)
- دژیدی (ایسرائیل، ایران)
- پهلوانی (سیستان اوستانینین بعضی یئرلرینده و افقانیستان)
چاغداش ایراندا ویا سینیرا یاخین بعضی یئرلرده، ائتنیک قروپلاری دانیشدیغی باغلانتیلی دیللر بۇنلاردیر:
- لورجا ایرانین گونئی باتیسیندا، لورستان و خوزیستان اوستانلاریندا
- تالیشجه قوزئی ایران و آذربایجانین گونئی بؤلگهلرینده
- تاتجا شرقی آذربایجان اوستانی[قایناق گؤسترین]، زنجان[قایناق گؤسترین] ویا قزوینده. آیریجا آذربایجان[قایناق گؤسترین] ویا روسیه[قایناق گؤسترین] بعضی یئرلرینده دانیشیلیر.
- دریجه (ویا گبری)، ایرانین یزد و کرمان بؤلگهلرینده بعضی زردوشتیلر طرفیندن دانیشیلیر.
تاجیکلرین دانیشدیغی فارسجا، سووئت دؤنمینده آیری بیر ادبیات دیلی حالینه گلمیش اوْلوب، فارسجانین بیر لهجهسی اولماسی قارشی آیری بیر دیل ساییلیر. ایراندا و افغانیستاندا عرب-کؤکلو فارس الیفباسی ایشلنیرکن، تاجیکیستاندا کیریل-کؤکلو تاجیک الیفباسی ایشلنیلیر.
اوچ لهجه مقایسه اولسا، بیر بیریندن چوْخ فرقلی اولمادیغی گؤرولور. افغانیستان فارسجاسیندا، کلمهلر فرقلر دئییلسهده، ایران فارسجاسیندا یازیلدیقلاری کیمی یازیلیرلار. تاجیک فارسجاسیندا ایسه تلفوظدهکی فرقلر یازییا دا گلیر.
یازی سیستمی[دَییشدیر]
فارسجا ایسلامدان اؤنجه پهلوی الیفباسی ایله یازیلمیشدیر. بوگون ایسه ایران و افقانیستاندا عرب-کؤکلو فارس الیفباسی ایله، تاجیکیستاندا دا کیریل الیفباسی ایله یازیلماقدادیر. ۱۹۶۷ ایلینده فارسجانین بیرلشمیش میلتلرین رسمی اساسلارینا دایانان لاتین الیفباسی ایله یازیلماسی ایران طرفیندن قبول ائدیلدی. آنجاق ایسلام اینقیلابی ایله برابر ۲۰۰۰ ایلینده بۇ سیستمین سادهجه یئر آدلاری اوچون ایشلنیلهجگی آچیقلاندی.[۱]
فارسجادا بۇ ۳۲ حرفلر واردیر:
فارسجا و باشقا دیللر[دَییشدیر]
فارسجا باشقا ایرانی دیللرله دوغال اولاراق بنزرلیک گؤستریر. آشاغیداکی جدولده، نئچه کلمه فارسجادا و دیگر ایرانی دیللرده قارشیلاشدیریلیبدیر. کلمهلرین تۆرکجه آنلامی سون سوتوندادیر.


text:
قارا دومان سید ناصر ساجدی داغین اتهییندهکی چرپلنگ هله یئریندن ترپنمهیه ماجال تاپمامیش، ائلهجه اونو ساکین گؤرن اوغلان باباسیندان سوروشدو: -بابا، او ندیر؟ – سونرا بارماغین اوزاقلاردا سوزولن چرپلنگه نیشانلادی. -او قارتالدی اوغول. – باباسی جاواب وئردی. اوغلانی بو باباسی دئدییی چرپلنگ کیمیگؤی اوزرینده قالخ-دوش اولان قارتال قوشو سون درجه ماراغا گتیردی. “– بابا، بابا، نییه اورمییهده قارتال اولمور؟” – ...Read More »
اوشاق ادبیاتینا دایر بیر قید . . ./ سیدناصر ساجدی
اوشاق ادبیاتینا دایر بیر قید . . . سیدناصر ساجدی درحال زامان کئچیر, اوشاقلار بؤیویور، سونرا جمعیته داخیل اولور. هرهانسی بیر مؤوقیته چاتیر،ها بئله اونلارین اوشاقلاریدا و اونلارین اوشاقلارینین اوشاقلاریدا بیر گون بو پروسهنی باشدان کئچیرجکدیر. آمما بو قورولوشدا آرا-سیرا بیر چوخلی آجیلی-شیرینلی اولایلار وار. بعضی پسیخولوقلار(روانشناس) بو اینامدادیلار کی هر اینسانین بیر چوخ داورانیشلاری، تام اونون اوشاقلیغیندا کئچن اولایلارا ...Read More »


text:
ابو حنیفه
ابو حنیفه (عربجه: أبو حنيفة النعمان بن ثابت الكوفيّ) اهل سنت و جماعتین دؤرد ایمامیندان بیری و حنفیلیگین باشداغی دیر. هیجرت دن سکسن ایل گئچنده عبد الملک بن مروانین خیلافت چاغیندا کوفه شهرینده آنادان اولوب، یۆز اللینجی هیجری ایلده ابو جعفر منصور دوانیقی خیلافتی چاغیندا وفات ائدیبدیر. ابو حنیفهنین مزارلیغی بغداد شهرینده یئرلشیبدیر.[۱]
یاشاییشی[دَییشدیر]
ابو حنیفهنین آتاسینین کؤکی بو گون افغانیستان دا یئرلشن زوطادان دیر. داها کابل، نیسا و تئرمیز اونون آنا یوردو ساییلیبلار. چوخلو قایناقلار اونو فارس کؤکلو و بعضی باشقا قایناقلار اونو تورک یا عرب تانیدیبلار.[۲][۳]ابو حنیفه کیچیک یاشدا قرآن کریمی ازبرلهمیش و عربجهنین صرف، نحو و ادبیاتین اؤرگشمیشدیر. ابو حنیفه اؤز چاغینین حاکیملری قارشیسیندا دایانیب و اونلاردان اینتیقاد ائدنلردنیمیش.
ابو حنیفهنین دۆشونجهلری[دَییشدیر]
ابو حنیفه بئله سؤیلهییر: احکامین استنباطی اۆچون ایلک الله تعالینین کیتابین آراشدیریب، الله تعالینین کیتاندان و ساوچی (ص)ین سنّتیندن بیر حؤکمو استنباط ائدهبیبلمهسم صحابه سؤزلریندن فایدالانیب قالانین بوراخیب، داها آیری سؤزه عمل ائتمرم. ساوچی (ص)دن بیر حدیث یئتیشسه اونا عمل ائدیب صحابهدن اولسا اونو ائتمهده ارکینیک و تابعیندن اولسا اونونلا موقابیله ائدهریک.[۴]


text:
عؤمور یولو رقیه عبدیلی(سازاق) «حییف عؤمور آدلی بو گؤزل یولو قانمایاندا گئدیر، قاناندا گئدیر»! نه یازیق سئودانین یئنیش یوغوشون آنمایانداگئدیر، آناندا گئدیر! قورونو یاشلارا قاتاندا بئله، مردی نامردلره ساتاندا بئله، گؤزو باخا -باخا یاتاندا بئله یانمایان دا گئدیر، یانان دا گئدیر! تانرینین بیر اولوب اولمادیغینی، کؤنلونه اینامین دولمادیغینی، سئوگیسیز گول رنگی سولمادیغینی دانمایان دا گئدیر، داناندا گئدیر! اینسانلیق نه دئمک، ...Read More »
توت اللریمدن / رقیه عبدیلی(سازاق)
توت اللریمدن رقیه عبدیلی(سازاق) گل ال ـ اله وئریب فصیلرده آددیملایاق توت اللریمدن آذر خیابانینین سونوندا سئودالانیر دویغولاریم قورخما دونندن صاباح آیدیندیر بوراخ داریخمانی سئویرم سنی سئو منی سئومک اوچون پولا گرک یوخ سئومک اوچون سئویلمهنی باجارمالیسان قالماغی باجارمالیسان قادین کیمیسیغینمالیسان نازلانیرام قادین- قادین ارککلیگینی باشلامالیسان آل نازلاریمی پولسوز، پاراسیز آل بیر پارچا اورهک یئتر … – ناز آلماغا- یوبانسان! ...Read More »
اوچ قیسا شعر / رقیه عبدیلی(سازاق)
اوچ قیسا شعر رقیه عبدیلی(سازاق) (1) اورهیینین آچارینی آت دنیزه ناققا اودسون، اوزاقلاش سن دنیزلردن گئت! ناققالار گورمهسینلر، اورهیینده دوستاقلانیم سئو منی، سئو دوستاق- دوستاق! (2) انقلاب -انقلاب دئیهن تاکسی شوفرلرینین گؤزلری اللرینی گودور جیبلریندن دولو چیخسین. انقلابا گئدن، یالین ایاقلاریندا یوموروق دادی وار، قورو سودله اووندوروبلار. (3) دلیلییم توتوب اؤزومو آسماق ایستهییرم، سنین گؤزلریندن آسیلی قالاندان اؤزومو آسماق ایستهییرم، ...Read More »
ایکی شعر / رقیه عبدیلی (سازاق)
ایکی شعر رقیه عبدیلی (سازاق) (۱) یئنی قاناد آچمیش قوش کیمیدی محبت اوچارکن بللی اولمور هارا قونماسی قوندو اولدو سئوگی قالدی یاشادی اوچوتدولارسا اولدو عذاب. … یئنی قاناد آچمیش محبتیم اوچوب ـ سنین اورهیینه ـ قونوب قالیب یاشاییر! (۲) گووهنیرم سنه سرتلنسن ده گوونجیم سنه آزالمایاجاق «گیزلن تاپیم» اویونوندا، دؤنگهلرینده گیزلنیب گؤزوندن یاییلسام دا قیشلانیب ساویلسام دا یازداکی اَبهمیزه سیجاقلیق ...Read More »
آیاقسیز قمار / رقیه عبدیلی (سازاق)
آیاقسیز قمار رقیه عبدیلی (سازاق) پری ایله داغ پئنجری درمکدن گلیردیک؛ حیات یولداشیمیزین عمیسینی گؤردوک. زمیسینین قیراغیندا چارهسیزجه گؤزلرینی بیر گئچینین دالیسیجا زیللهمیشدی. بیزی گؤرجک دئیینمهیه باشلادی: ـ بیر بئله قویون ایچینده باخ بو گئچی منی زارا گتیریب, دای اینجاریمدا قالماییب دوشم دالیسیجا؛ قوردلاردا دا چیخار یوخدو، بونو توتوب یئیهلر، یاخام قورتولا…! پری گولهـ گوله: «آی نورعلی عمی، من قورد. ...Read More »
ایکی قوشما / رقیه عبدیلی(سازاق)
ایکی قوشما رقیه عبدیلی(سازاق) (۱): گلمیر قیسسا ساچلاریم تک آرزولاریم دا ایستهیینه چاتیب، هورویه گلمیر. آغینمیش قوزو تک بو قارا باختیم یاسلانیب داغ داشا، سورویه گلمیر. موتلولوق آنلاری قورتولمویا کاش، گئدیرسن قلبیمیتومارلا یاواش! یاقوت گؤزلرینله کؤنلومه یاناش! آتدیقین ایکی قاش، اوزویه گلمیر. بو دوران دولانیر، دولاناجاقدیر، تاباخدا جادیمیز سولاناجاقدیر، گئجم بولانیبدیر، بولاناجاقدیر، باختیمین اولدوزو کورویه گلمیر. گئجهنین بویونا دوشوب خیالین، ...Read More »
شعرلر (۱)/ رقیه عبدیلی(سازاق)
شعرلر(۱) رقیه عبدیلی(سازاق) (۱) هرگون سیزدن قاییداندا پولیسلر دک اؤز اؤزومو یوخلاییرام؛ منده، سندن گلنلری بیرجه- بیرجه آرایارکن یاساقلاردان بیرآزینی فیدانلارین چاناغیندا قویلاییرام؛ سیرتیلمیش بیر اوشاق کیمی خیالینی خیالیمدان هویلاییرام؛ قورخا -قورخا ایراق -ایراق گوزگولنمیش باخیشلاردان اورهیینی اورهییمده ساخلاییرام. (۲) دوغولماق ایستهییرم، جراحلارا دئیین دهیمهسینلر اللریمدن توتانمیرلارسا ایاقلاریمدان توتوب چکمهسینلر! سسسیز آغریسیز گلمکدنسه اؤلمک یاخچیدی، ایستهییرم فریادیملا آغریلار دینجلسین. (۳) ...Read More »