text:
متین اؤزونو بونجا یالقیز حیسس ائتمکده گرهکدیییندن داها آرتیق ایرهلی گئتدییینی اؤزو هامیدان یاخشیجا آنلاییر. اؤزونه قالسا، دونیاداکی بونجا جانلی- جانسیز یارادیقلارین ایچینده بونجا یالقیزلیقلا باغری باداش یاشاماغا جان آتماق چوخ دا یاخشی دئییل. آنجاق بئله دوشونور دئیین گئجهلر یاستیغی قوجاقلادیغینی، یوخسا گونون هانکیسا بیر ساعاتیندا لاپدان قاپیسینین، یوخسا دا تئلئفونونون زیلینین چالینماسینی گؤزلهدییینی سانمایین! بونجا اؤزوندن دیدرگین، بونجا اؤزوندن سورگون کیمیلر کیمی یاشاییرسا دا ایندی بیر ساعاتا یاخیندیر قاباغینداکی بو بیر ییغین تیلیفینه دک بوشالمیش چای ایستیکانلارینا دالماقدان قاچینمیر. آرا- سیرا گلیب آیاق اوستو متینین اؤنونده دوراراق باشینی ایرهلی آپاریب قولاغینا نهسه پیچیلدایان دونوز شابان بو دؤنه ده ساغ بؤیرونده اوتوروب الینی متینین چینینه قویاراق بئله بیر سؤز دئیه بیلیر اونا:
-بو آجی چایین نهیی وار کی قاباغیوا قویولماق همان دمین ده نقده وئرمیرسن؟
متین اؤزونه زور وئریب باشینی ترپهدهرک گولومسونور:
-نئینییهجک آغا شابان؟
-آخی نئچهسین ده ایچسن ائله اوولکینه تایدی.
-دوز دئییرسن. چای دا آدام دییل کی بیر- بیرییله فرق ائلهسین!
-هه قادان آلیم، پولونا دا رحمین گلسین!
دونوز شابان بو جملهنی دئیه- دئیه گئدنده، متین اونون آرخاسینجا نهدنسه دوستجا باخیب اورهیینده سانکی اوزونو شابانا توتوب دئییر:
-سنه آد قویان او نامرد کیمسه، جئیران آدی قویاجاقمیش! قانماییب.
اصلینده جئیران شابانین دئدیکلرینی متین اؤزو ده بیلیر شوبههسیز. بیلیر کی آرد- آردینا ایچیب بوشالتدیغی ایستیکانلار دا ائله اؤزو کیمی بیر ییغین همجینسلرینین ایچینده یالقیزجا یاشاماقدادیرلار. بو ایستیکانلار دا بولود کیمی دولورلار، بوشالیرلار، آنجاق کیمسه اونلارین نه دوشوندوکلرینی، نه دویدوقلارینی بیلمیر. متین سانکی بو ایستیکانلاری دا دوشونور نهدنسه. بو آرادا قاتار اهالیسینین سانکی بیلمهدییی باشقا بیر نهسهنین ده اورتادا اولدوغونو بیلیر کیمیدیر. اینسانلار یالقیزلیغی اؤزلری اوچون یاخشیجا تعریفلهیه بیلسهیدیلر، اولا بیلسین چوخلاری اؤزلرینی دونیانین ان یالقیزی سانا بیلردیلر. متین سانکی بو قونودا اؤز دوشوندویونو باشقا تور سانیر. یوموشاقدیر. اینجه- اوخشاردیر. آنجاق اونو هئچ بیر کسه، یاشارا بئله آچیقلاماق ایستهمهییب بورا کیمی. گئنللیکله کیمسهیه بیر چوخ نهسهنی آچیقلاماق ایستهمیر متین. بلکه ائله بونا گؤره ایندی هرهنین باشی بیر شئیه قال اولان یئرده یاواشجا آیاغا دوروب سسسیزجه قاتاردان چیخماق ایستهییر. دوشونور کی هامینین گؤزوندن ایراق بیر یئره، اولا بیلسین ایچه چکیلیب اؤزونو یالقیزلاتماغین دیبینده بیر نهسه وار. اونا دوغرو گئتمک اوچون بیر ییغینجاقدان آیریلماق، ائرته چاغی گؤی اوزوندن بیر اولدوزون سسسیزجه ایتیب تانینماز- بیلینمز بیر هاراسیزلیقدا یوخ اولماغی کیمیدیر. متین بئلهسی اؤز- اؤزونده بیر آز سئوینه بیلیر. کسینلیکله قاتار یولداشلارییلا اولاندا دا سئوینه بیلیر. سانیر کی اینسانلارین هرهسینین اؤزونه اؤزل سئوینجلی سسلری وار. آنجاق یئنه ده سانیر کی اونلارین سئوینجلی اینسان سسلری آراسیندا بئله یالقیزدیر. متین نهدنسه بونا هئچ بیر چیخیش یولو تاپا بیلمیر و گئت- گئده داها دا چوخ اوزولور. ایستیکان- نلبکیلرین آغینا- بوزونا باخمیر. قاباغینا گلهنی بیچیندن یئنیجه گلمیش آدام کیمی ایستی- ایستی هؤرتولتویله باشینا چکیب اوستوندن ده بیر سیقارئت آلیشدیریر. سیقارئتین ده آغینا- بوزونا باخمیر. آدی نه اولور اولسون، هانکی اؤلکهنین مارکاسی اوستونده اولور اولسون، تکی توتون اولسون! تکی جانینا یئریین کافئیینله نئکوتین اولسون! تکی آجی بیر نهسه ایچینه یوروموش اولسون! چونکو بئله حیسس ائدیر کی آرتیق بیر داها مئهری خانیمی گؤرمهیهجکسه اؤلومدن باشقا نهسه ایستهمیر. دؤرد بیر یانیندا اوتوران قاتار یولداشلارینین هئچ بیری، ان یاخین یولداشی یاشار بئله بو قونودا اونا یاردیم ائده بیلمهیهجهیینی بیلیر. داها ایش ایشدن کئچیبدیر، داها چیخان قان داماردا دورماز، بیر ده دامارا قاییتماز، و آرتیق من بو یولداشچالارا دا سیغینا بیلمهرم دئیه دوشونور. گئندن باخانلارا بئله دویولور کی متین اوچون گونباشی قاتارداکیلارلا بیرگه یاشاماق آرتیق اورهیینین چیینینی یارالاییب یورموش آغیر یوکدور. متین بو یوکده یالنیز اؤز وارلیغینین عذابینی چکیر. چئورهسیندهکی اینسانلار اونو اولدوغو کیمی آلیب آلقیلاماسالار دا، گیلئی دئیه اونلارا دئمهیه بیر سؤزجوک بئله سؤزو یوخدور. اینسانلار کی هرهسی سانکی باش توتمامیش بیر سئوگی ماجراسینین قهرمانیدیر. بو تئز- تئز اوزلری دهییشن اینسانلار نهدنسه بوتون سوچلارینی زامانین، یوخسا باشقا اینسانلارین بوینونا ییخیب قولای- قولای توپلومسال سرت قوراللار و قوشوللارین قولو اولماغا هر گون جان آتماقدادیرلار. متین بونلارین اؤنونده هر زامان سوسماقدادیر. بو سوسقونلوق اوندا بؤیوک بیر موباریزهنین کیچیک مودئلینه بنزهییر. بو مودئلده سانکی بیر حیات دیرامی آخیر دا بو شهرده اونو گؤرن اولمور. متین گئنللیکله آز دانیشان، اؤزللیکله قاتار قفهسینده هانکیسا بیر قونونون اوستونده گئدن قیزغین شیدیرقی دارتیشمالار ایچینده باشینی آشاغی سالیب سوسان بیر آدامدیر. او دؤنهلرجه گؤروب کی بو دارتیشمالارین سونو داوایا چکیب. او گون هئچ یادیندان چیخمیر. شممد دئدی:
-آی میر خلیل، سن آخی هانکی دانیشگاهدا سیاست علمی اوخویوبسان؟ سندن سونرا بو قفهده بیلن آدام یوخدو؟
میر خالیل ده نه سالدی، نه چیخدی، ائله اوتوردوغو یئردن چیمخیردی شممدین اوزونه:
-آده، من سیاسته قوشولاندا، سن سیچیب پوخووو دووارا یاخیردین ائئئئ! یادیندان چیخیب؟
او گون قاتار دهیدی بیر- بیرینه. آنجاق او قدر های- هارایین ایچینده ده متین بیر کلمه بئله بیرییله کسمهدی. او گئنللیکله چئورهسیندهکی بئله اینسانلارین اؤنونده سوسور. آنجاق بیر اؤزو بیلیر کی اونلارین ایچدن اولان یؤنلرینی اورکدن سئوهرک سوسور. سانکی متینین بو سایاق سوسقونلوغو، کیمی توپلومسال قوشوللارلا جان سیخیجی موباریزهسینده اؤزنل پوتانسیئلیدیر. بلکه ائله بونا گؤره مئهری خانیمین دا خیانتلری اؤنونده سوسا بیلدی. او مئهری خانیمی او قدر سئویردی کی موطلق اونون ایچ اؤزگورلویو اوچون سوسدو. اونون ان دوغال حاقلاری و ایستکلری اوچون. متین بو پوتانسیئلییله اؤز حیات یوکونو آغیرلاشدیردی، آنجاق مئهری خانیما بیر سؤزجوک بئله نهسه دئمهدی. مئهری خانیم اونو دالیندان ووروب قوپاردی دا دؤنوب اوزونه باخمادی. دؤنمهدی کی بیردن مئهری خانیم اونو گؤروب اوتانماسین. بونلا بئله مئهری خانیما گئدن یوللاری هر زامان آراشدیردی، آنجاق بیر یول تاپمادی. تاپدی دا آنجاق مئهری خانیم اونلاری اوزونه باغلادی. اونسوز دا متین بئله دوشونوردو کی مئهری خانیما گئدن یوللاردا سانکی قیرخ یول کسن حرامی آغالیق ائدیردیلر. قیرخ فاشیست، قیرخ قارا گئییملی آدام، قیرخ میکروب، قیرخ آفت، قیرخ ان جیلیز خسته بؤجک؛ هامیسینین دا آدی شر، سوی آدی بشر. شر بشرین آلدادیجی تبسسومو، بشر شرین ان چیرکین و ان قاتی تجسسومو. بشره دیش قیجیردان شر، شره مئیدان وئرن بشر. شر بشرین گؤز ایشیغی، بشر شرین ال آلتیسی. شر قددار، شر اؤز باشینا، بشرسه آبیر- حیاسیز تجاووزلر اوستاسی. متین بیر بشر کیمی بو شرلرله باریشا بیلمهدی. چونکو اؤزونو هئچ بشر بیلمیردی. مئهری خانیما دئییردی، بو قدر اؤزووو اومانیست گؤرستمه، اومانیستلیک عملده اولار سؤزده یوخ، مئهری خانیم دا دئمه اوندان اینجیییردی. بونا گؤره ده متین چوخلو واختلار اونون دا قارشیسیندا سوسوردو. مئهری خانیم متینین سوسقونلوغونو هئچ زامان اولدوغو کیمی آنلامادی. متینین سوسقونلوغونو بیر آز اولدوغو کیمی گؤره و دویا بیلن یالنیز ائله ایندی قاپیدان گیررکن بیر باخیش قفهیه باخیب اوجا سسله ایکی دؤنه – سانکی بیرینجی دؤنهدهکینی ائشیدن اولماییب – “قاتارا سلام” دئییب قفهنین اورتاسیندان بیر صندل گؤتوروب بیر باشا گلیب متینین قاباغیندا متینله اوز- اوزه ایلهشن یاشاردیر:
-نئجهسن متین؟
-یاشا یاشار، سن نئجهسن؟
-من ده وارام. ایندی گئتمیشدیم شهرین کؤهنه قالاسینا. حالیم توتولدو.
-نییه؟
-ائله بئله، بیلمیرم نییه. تزه گؤروبسن اورانی؟
-اوچ گون قاباق اوردایدیم.
یاشار قاشلارینی قالدیریب گؤزلرینی یئکلدهرک آنلاملی شکیلده متینه باخیر:
-یئنه ده آرا گون؟ هه؟
-بیلیرسن کی، هئچ هفتهمین آرا گونو اؤزومون دییل.
یاشار گولور:
-دئمهلی چای قیراغیندان کؤهنه قالایا نقل- ی مکان ائلهییبسن؟
متین ده گولور:
-یوخ، فقط ایکی- اوچ دؤنه.
-هله نئجهیدی کؤهنه قالا؟
-منیم ده حالیم توتولدو. ائله بیل اؤلو تورپاغی سپمیشدیلر اوستونه.
-گؤروسن دااا کئچمیشیمیزی نه گونه سالیبلار؟
-کئچمیش کئچمیشدی دااا یاشار! چوخ اؤزووی سیخما! ائله بیز ده بو شهر کیمی چوخ کئچمیشلر کئچمیشیک.
یاشار گولومسهییر:
-هه، متین! ائله من بو گون گئتمیشدیم شانلی تاریخیمله بیر سلاملاشام.
متین بو دؤنه گولومسهسه ده جدی بیر لحن ایله دئییر:
-من آنجاق بو شهرین شانلی تاریخییله چوخدان ساغوللاشمیشام.
-یانی سئومیرسن بو شهری؟
-نییه؟ چوخ- چوخ سئویرم. آنجاق سادهجه سئویرم.
یاشار یئنه قاشلارینی قالدیریب آنلاملی شکیلده متینه زیللهنیر:
-و اینسانلارینی؟
متین بو دؤنه گؤزلرییله گولومسهیهرک:
-بوتون اینسانلارییلا بیر یئرده.
-دوغوردان متین، بو شهری نه جور سئویرسن؟
متین یاریم دقیقهیه کیمی دال- دالا سیقارئتینی پوکلایاراق دالغین بیر حالدا قفهنین آچیق قاپیسیندان شهرین اوزاقدان گؤرونن سیرا داغلارینا باخیر، سونرا ارادی اولاراق دالغینلیغیندان آیریلیب، باشینی آشاغی سالیب گولومسهیهرک:
-اوزون- اوزادی خیابانلاریندا گئجه یاریلاری کئفلیلیییم کیمی. اؤزوم کیمی.
-به من؟
-هه، سنین کیمی.
-مومکونسه بیر آز چوخ دئنن. دوغوردان ایستیرم بیلیم.
-یاشار، شهر چایینین ایچیندن او دال حیطلرینین تور پردهلی پنجرهلری چایا باخان ائولری گؤروبسن کی! او ائولرین بیرینده جوانلیق چاغلاری چوخ سئودیییم و هئچ زامان اؤزونه دئیه بیلمهدیییم اسکی بیر سئوگیلیم وار. تام اونون کیمی سئویرم بو شهری. اللرینه باخیردین اؤلومو دوردوران بیر بارماق اوجو وار ایدی اونون. بیر معصوم باخیشی وار ایدی. بیر یئتگین، دولغون دوداغی. بوتون گؤزللیکلری یئرلی یئرینده. منیم باخیشیمدا یانی موکممل گؤزل. تام اونون کیمی سئویرم بو شهری.
-مئهری خانیم کیمی نئجه؟
-یوخ، مئهری خانیم کیمی بو شهری یوخ. آیری- آیری شهرلر وار کی، اونلاری دا مئهری خانیم کیمی سئویرم.
دوغروسو، متین بو شهری هر هفتهنین آرا گونو مئهری خانیمین یادییلا باشیندان آیاغینا اؤلچور. چوخراق شهر چاییندا آددیملایاراق، هردن ده کؤهنه قالانین اتهیینده آخار- باخارلی بیر یئرده اوتوروب اؤز ایچینه چکیلهرک مئهری خانیملا کئچیردییی آجی- شیرین گونلرینی ساعات- ساعات بیر کیتابی زامان- زامان واراق- واراق اوخویوب جملهلرینی بئیین- بللهیینه، یادداشینا تاپشیران آداملار کیمی یادداشینا تاپشیریر. نئچه ایلدیر هر هفتهنین آرا گونو شهر بویو متین سانکی اوپ- اوزون بیر یولچولوقدا اولور. بونو اؤزو آیاقلارینین فیل آیاغینا دؤنوشدویوندن بیلیر. آرتیق یاشار دا اونون بو نئچه ایلدهکی حالیندان بیر شئیلر آنلاییب کیمیدیر.
-بو شهری نئجه سئودیییندن دئییردین متین. اولسا بیر آز دا چوخ دئنن. البته اینجیمهسن.
-یوخ جانیم، نیه اینجیییم کی؟ قورخورام سنی اینجیتمیش اولام، یوخسا…
-اوندا دئنن لطفاً. ایستیرم ائشیدم.
-بو شهر، یاشار، حیاتلا اولدوغو قدر اؤلومله ده دولودور. آنجاق اونو سئودیکجه اؤلوم اؤز توووندان دوشور منیم باخیشیمدا. حیات چلیشکیلرینی بوراخیر.
-چلیشکی نهدیر؟
-همان تضادد.
-هه، دئییردین!
-بعضن بو شهرین اوجقار یئرلرینده ساعاتلارلا گئجه یاریسینا کیمی آددیملاییرام. گؤزللیییندن ائوه قاییتماق اولمور. خصوصاً عسگرلی خیابانینداکی چیراقلارین زوم به زوم یارپاقلی سؤیودلرین آراسیندان یانیب گؤزل- گؤزل منظرهلر پایلاشدیغینی گؤرنده هئچ ائوه گئتمهییم گلمیر. بوننان بئله ائوه قاییتمالی اولورام. دیب اوتاغیما قاییتمالی اولورام. مارینایا قاییتمالی اولورام. بونلار ایکیسی ده منه بوتؤولوکله بیر یاشامدیر، حیاتدیر. بیلیرم بو هئچ ده یاخشی دوشونجه دییل، اما بعضن دوشونورم کی مارینایلا دیب اوتاغیم بوتؤو بیر شهره، بوتؤو بیر شهرین آداملارینا دیرلر.
-هه، دیب اوتاق. دااا بیزی اورا آپارمیسان کی!
-هر زامان اوزووه آچیقدی قاپیسی.
-اوف، او گون اوردا قورولموشدوق هااا، اوندا بیر سؤز دئدین کی اؤلسم ده یادیمدان چیخماز.
-نه دئدیم یاشار؟ اصلن یادیمدا دییل.
-دئدین بو دیب اوتاق منیم یارالاریمی تانیییر. بیر ده دئدین گئجهلرین ان گئجه چاغی بورا منیم سوسقونلوقلاریمی ائشیدیر، دویور، بیلیر. هئچ زامان یادیمدان چیخماز. بیر ده بیر سؤز دئدین اما باش آچمادیم اوندان.
-یوخ اما هئچ بیری یادیمدا دییل.
-گؤروسن دااا، اوچ ایلدی هله ده یادیمدان چیخماییب.
متین اوزاق بیر فیکره دالار کیمی، یاواشجادان اؤز- اؤزونه سانکی:
-دیب اوتاق، یارالار، سوسماق، سوسقونلوق!
-اما متین، منیم بو سوسماقدان هئچ خوشوم گلمیر. اینسانلار گرک دانیشسین. سوسماغین هئچ فایداسی یوخ.
-دوز دئییرسن یاشار! اما سوسماق اؤز یئرینده اینسانلارین ایچ اؤزونو تانیماق اوچون بؤیوک بیر اوستونلوکدور.
-ایچ اؤز یانی نه؟
-سن توت ماهیت.
-اوستونلوک ده دئییردین فضیلتدی دااا، هه؟
-هه.
-بیر دفعه ده دئییردین –یادیمدا اولان – سوسقونلوق موباریزهدیر؟
-هه، بعضی یئرده سوسقونلوق چئورهدهکی اینسانلارین اویدوردوقلاری ساختا داورانیشلارا قارشی موباریزهدیر دئییردیم… هله او باش آچمادیغین نه ایدی؟
-دیب اوتاقدان دانیشیردیق. من باخدیم دووارلارداکی بیر- بیر آسلادیغین شکیللره. دؤرد دوواریندا بئش شکیل. هئچ زامان اونوتمارام. ناظیم حیکمت، نیچه، فوروغ، احمد عریف، بیر ده کی مارینانین اورمو گؤلو قیراغینداکی شکیلی. گئجهیدی. قیش ایدی. هاوا سویوق ایدی. قاپیلاری باغلاییب قورولموشدوق. اؤز سسینله شاملودان بیر شئعیر اوخودون. سسین هر گون قولاغیمدادی دئسم اینان دوز دئییرم. دئدیم باخ بو کیچیک اوتاقدا نه بؤیوک روح وار. اوندا دا سن بیر سؤز دئدین کی …
-او سؤز نه ایدی آخی باااخ؟ دئ گؤروم نه دئمیشم کی اؤزومون ده یادیمدا دییل؟
-دئدین منیم دیب اوتاغیم بیر آز آز دیب اوتاقدیر، بیر آز دا چوخ دیب اوتاق. دوزو هله ده بو سؤزدن باش آچمامیشام.
متین بورادا یئنه ده باشینی آشاغی سالیب گولور:
-وای جانیم، من نه دئمیشم؟ دوزونو ایستهسن هئچ اؤزوم ده باش آچمادیم نه دئمیشم.
-دوغوردان؟
-هه، اینان منه! لازیم دئییل کی هر سؤزون بیر آنلامی اولسون. بعضن بیر سؤز، سادهجه بیر سؤز اولور. موشخخص بیر آنلامی اولماسا دا. اما اینان یاشار، شهریمیز اوتوپیا اولمادیغی کیمی، منیم ده دیب اوتاغیم دونیامیزین کندینده بیر کومه، بیر کلک بئله دییل. عباس عمینین باغینداکی چوووستانینی گؤروبسن دااا، اینان بو دونیادا منیم دیب اوتاغیم چؤر- چؤپله توخونموش بیر چوووستان بئله دییل.
-دئمهلی مک لوهاندان دا تاثیرلهنیبسن؟
-یوخ یاشار، تاثیرلنمهمیشم. دوزدو، مک لوهانین قورامی بیر دئوریم کیمییدی. آنجاق اینان من اوندان تاثیرلنمهمیش بیریسییم. دیب اوتاغیما گلدیکده، او تام سئوگیلیم کیمیدیر. سئوگیلیم کیمی جانلی، دیپ- دیری بیر وارلیقدیر. و سئوگیلیم وطنیمدیر. هاردا گزسم گزهرم، آنجاق گئدیب گئنه اوندا، اوندا اؤلمک ایستهرم…
**
بوتون قاتار قفهسینین آداملاری واختلارینی شاهمات اویناماقلا، تئلئویزیوندا فوتبولا باخماقلا، آرا- سیرا قفهیه گلیب گئدن یاد موشتریلری لاغا قویماقلا، سیاستین ان قاباریق چیرکین قباحتلی آلانیندان قارما- قاریشیق دانیشیب یئرلی- یئرسیز دارتیشماقلا، بیر- بیرینه بنزهر دوشونجهده اولماقلارینی آنلامازجاسینا اؤزلری بیلمهدن اؤزبهینمیشلیک خستهلییینه قاپیلیب گوندن گونه داها چوخ ایلیشهرک کئچیریرلر. نئجه ده اؤزلرینی ان بیلگین آدام کیمی آپاریب موتلولوق دویورلار! اؤزللیکله اؤلکهده گئدن سیاسال گئدیشلرله باغلی چوخونلوقلا بیر- بیرینه بنزر دوشونوب اوست- اوسته اصلینده بیر سؤز دئییب بیر سونوجا وارماقلارینا نئجه اؤنم وئریرلر، هله قالسین! بو آرادا متین کیمی باخیشی ترس توپلومدا بئله ایچینه چکیلمیش اؤزویله بئله باریشمایان بیریسی اونلارلا یاخیندان قایناییب قاریشمایاندا، اوزلری تئز- تئز دییشمهیه باشلاییر.
متینین اون بئش- اون آلتی یاشی وارکن عسگرلی خیابانیندا فوتبول اوینادیغی چاغلار، کوچهلرینین باشیندا باشماق تیکن گیلتاش آدیندا اورتا یاش بیر آدام وار ایدی. ایشیندن یورولوب بئزینجه توکانین قاپیسینا چیخیر، گلیر خیابان اوزئییندن اوچ آداملیق آشاغیدا یئرلهشن بور- بوجاغیندا اوچوق قالالار کیمی یئری قالمیش خارابالیقلی دیلآرا باغینا چکیلن دمیر نردهیه سؤیکهنیب باغدا زوم به زوم بیتیب گؤیهرن آغاجلارا، گؤی- گؤیرتیلره، آللی- گوللو قانادلی قوشلارا، قلمه آغاجلاریندا یووا سالمیش سایسیز قارا قارقالارا، گیلدیر و جیر آلچا آغاجلارینا، پاپاقلامیش قالقانلارا، سیخ- سیخ بیتمیش امن- کؤمنجی و جیگیتکان کوللارینا باخیردی. کیمسهیله دانیشمازدی. بیر سیقارئت آلیشدیریب بیر قیچییلا بیر دیرسهیینی نردهیه دایاییب لام بیر یئلین آغزیندا بوتون گؤرونتولرییله گؤزو اوخشارجاسینا تیترهشن اوستدن لپهلهنن دنیزه بنزهین باغین اوستوندن گؤزلرینی دولاندیریب- دولاندیریب گؤی اوزونه دالاردی. متینین سونرالار اؤیرهندییینه گؤره گنجلییینده کومونیست پارتیاسیندایمیش. بیر گون بیر گئجه یاریسی شهر بویونجا اعلامییه پایلادیغیندا توتوقلانیب اوچ ایل سککیز آی زینداندا ساخلانیلاندان سونرا آزادلیغا بوراخیلیب گلیب باشماق توکانی آچمیشدی. متین اونا یاخینلاشمازدی. آنجاق فوتبول اوینایا- اوینایا اونو دوشوندویونده توپو آیاغیندان آز وئرمهمیشدی. کیمی آداملار عسگرلی خیابانیندا اوندان یان گزمهیه چالیشسالار دا، متین اوندان نهدنسه قورخموردو. اوستهلیک نهدنسه اورهیینین بیر بوجاغیندا اونو سئومهیه بیلمیردی. اونون نئجه یالقیز اولدوغونو متین سئزه بیلمیشدی. بیر گون متین آیاغینا دوشن توپلارین بیرینی دؤرد نفری دریبلله کئچیب قول ائتدیکدن سونرا گیلتاش خیابانین قیراغیندا سئوینجیندن اللرینی یوموروقلاییب بیر آشاغی بیر یوخاری تیترهدهرک متینه باخیب گولومسهدی. اونون باشیندان هانکی دوشونجهنین گلیب کئچدییینی متین دویا بیلمهدی. سونرا یئنه نردهیه ساری گئدیب دیلآرا باغینا دالدیغیندا اونون بیر آز اؤنجهکی گولومسهمهسی متینین ایچینه چوخ گؤزل بیر دویو سالدی. “گؤرهسن من ده بونا تای بیر اینسان اولاجاغاممی بؤیوینده؟!” دئیه، بیر سورو متینین بئینیندن بیر آنلیق ایلدیریم کیمی چاخیب سوووشدو. ایندییسه یالقیزلیق بیر توفان کیمی بوتون دامارلاریندا یووا سالیب. بوتون باشینا گلنلری، بیر چوخ ایشین ایشدن کئچمهسینی و ان آزیندان کئچن سون اوچ ایلینده کیمسهیه، ان یاخین آداملارینا بئله آچیب آغاردا بیلمهدییی آجی- آغریلارینی سانکی بیریسینه آچماق ایستهدیگی آندا دریندن جییهرینی سؤکهجکجهسینه یانیقلی بیر آه چکیب دوداقلارینین آلتیندا اؤز- اؤزونه هنیرتی کیمی اینلهییر:
-آااه، مئهری خانیم بو آن یانیمدا اولسون ایستردیم! سونرا دا یوخ، ائله بو آن!…
متینله مئهری خانیمین باشلارینا، کئچن بو اوچ ایل ایچینده بیر چوخ گلنلر اولدو. اونلاردا بیر چوخ شئعیرلر، حکایهلر و آنلاتمالی اولایلار یاشاندی. بونلارین هامیسینی آنلاتماق اولارمی هئچ؟ اولماز. اولمازین ایشدیر بو! شئعیرلر، حکایهلر و آرتیق آنلاتماسی چتین اولان اولایلار، آنلار، آنیلار! بو سؤزلر، بو سؤزجوکلرله باغلی هانکیسا بیر سوروم، بیر سورونوم یوخ ایمیش. متین بونو ایندی آنلاییر. بو اوچ ایلده بوتون کیمسهدن، نسنهدن داها چوخ باغلاندیغی بیر اینسان وار ایدی متینین. آدینا آرتیق سئوگی ده دئیه بیلمیر. اورتالیقدا اولان گون ها گون آنلامی آشاغیلانانین آدی سئوگی یوخسا عشق اولا بیلرمی؟ بونا متین اؤز- اؤزونه بئله جواب وئره بیلمیر. مئهری خانیمین هانکیسا بیر تانری کیمی قوتساللیغی دا یوخ ایدی. ایندی بئله دوشونور متین. اونلا هانکیسا بیر آد- سان قازانیب زنگیلشمهیه چابالاماق دا دئییلدی شوبههسیز. به بو نه ایمیش؟ قولایجا بیر باغلانتییمیش؛ ایندی سانیر. سانکی اونلار هئچ بیر اولاغان اوستو دوروملار یاشامادیلار. هر شئی بیر ایل، ایل یاریمین ایچینده عادیجه باشلانیب، آدیجه بیتدی سانکی. اونلارین آراسیندا آزاجیق ایستک یارانسا دا، آزاجیق شاشقینلیقدان ایرهلی گلدی. متین ایندی باشا دوشور کی اؤزو کیمی مئهری خانیمین دا حیاتینین چوخ دا گؤزه گلیم بیر یانی یوخ ایمیش. آرا- سیرا اؤزللیکله آرا گونلری کافیشاپلارا، تریالارا، یئمکخانالارا، باغچالارا، کوچه- خیابانلارا، اوزاق شهرلره بیرلیکده گئتدیلرسه ده سئوگی ایچهرن بیر موزیک سسییله بئله راستلاشمادیلار. یقین کی بو دوروملاردا بیر یانیقلی تصنیفی بئله بیرلیکده دینلهییب ائشیتسهیدیلر، آزیندان بیر آز کئچیردیکلری گونلره ساری یؤنهلیب، بیر آز ایلک تانیشلیقلارینداکی گؤزل دهلی هیجانلی دویغولارا قاپیلاردیلار. اونلار بیر- بیرییله اوزاق بیر شهرین یونیوئرسیته اؤنو بولواریندا آجی- شیرین، گولوشلو- آغلاییشلی آنلار کئچیریب، بیر عؤمورلوک اونلاری یاشادا بیلهجک ان گؤزل، ان دهیرلی خاطیرهلر یاشادا بیلمیشدیلر. آنجاق اوچ ایلین عرضینده بوتون باشلاریندان کئچنلر بیر ایل اؤنجه بیردن بیره اللریندن آلیندی کیمی اولدو. مئهری خانیمین گؤزلهنیلمز، گؤرولسه ده اینانیلماز خیانتیندن سونرا، متین بیر ده باشینی قووزاییب گؤردو کی هئچ بیر نهدنی یوخکن اوچ ایلدیر اؤزونه یالان سؤیلهییب دوروب. گئرچک سئوگیلرین هامیسی دئمه یالنیز شئعیرلر، حکایهلر، رومانلاردایمیشلار؛ متین بونلاری سونرا آنلادی. کیتابلاردا آنلادیلانلارین هامیسی بیر باشا حیاتا کئچیب گئرچکلشمیر. کیمیسی گئرچکلشسه ده کیتابلاردا اولان بیچیمده اولمور. اویسا متین اوچون سانکی گئرچکلشمه بیچیمینین نئجه اولماسی اؤنملییدی. اؤنمی اولمامالییمیش آنجاق؛ ایندی بئله سانیر. باشقا سؤزله متین باشلانغیجلارین گئرچک باشلانغیجلار اولماسینی گرکلی بیلیرمیش، اویسا بیلمهمهلییمیش دئیه دوشونور اؤز- اؤزونه. ایندی کئچن اوچ ایل بویوندا مئهری خانیمین اوندان ایستهدیکلرینی، هم ده اؤزونون بئله ایستدیکلرینی گونباشی آنیر. و دوشونور کی مئهری خانیملا اونون آراسیندا کئچنلرین هامیسی یالان اولماسا دا یالانا بنزهییرلر.
بو اوچ ایلده سانکی بوتون دوروملار یاخشیلاشدیلار. سؤزون اصل معناسیندا مئهری خانیملا متین بیرلیکدهلیکله یاشامیش اولدولار بو اوچ ایلده. اوچ ایل بوتون سیخینتیلار، داریخمالار، اؤزلملر کسیلیب بیر یانا آتیلدی. سانکی عؤمرون یانیقلی بیر موغام تصنیفی کیمی آخاریندا، بیردن بیر جاز، بیر روک هاواسینین ایلک نوتلاری یازیلیب، بیر ساکسیفون، بیر ترومپئتین اولدوقجا جانا سینر سسییله اورتایا چیخیب یاییلدی. سونرا بیردن بیره… بیردن بیره بیر قیزاران آیین آرا گونویدو!…
آرتیق او قیزاران آیین اوچونجو آرا گونوندن اوچ ایل کئچیب. بو ایللر، بو آیلار، بو گونلر سانکی تونلارجا آغیر قورقوشوم یوکو کیمی متینین کؤکسونون اوستوندن کئچیب. و ایندی بورادا بو گون بوتون گلیب کئچیب متینین عؤمرونه دؤنموش او بیری آرا گونلره بنزهییر…
**
متین او گون آرا گونلرین بیرینده او گونون آرا گون اولدوغونو اونوتموشدو. لیی شالوارییلا بنؤوشه چالار کؤینهیینی گئییب، سیقارئتییله فندهیینی ساری کاپشنینین قولتوق جیبینه، کاپشنی ده قولونون اوستونه آتیب ائودن چیخدی ائشییه. هر گونکو کیمی یایانجا شهرین اورتا مئیدانینا ساری یئریمهیه باشلادی. او گونون آرا گون اولدوغونو اونوتسا دا، یئنه مئهری خانیمین خیالینی یانینا آلمیش اونونلا اؤز اورهیینده دانیشاراق گئدیردی. شهرین دوغو گیرهجهییندهکی بولوارا آیاق قویدوغو کیمی ساندی بیر کؤلگه اونا ال ائدیر. بولوار پاییزین باشلاندیغیندا، دئمک ایلک گونلرینده اؤزوندن چیلپاقلاشاراق پوزقونلاشمیشدی:
-پاییزین بو حالینی مئهری خانیما نه تهر آنلادا بیلسم، یاخشی اولار؟
متین اؤز ایچینده دوشوندو. بیلمیردی نئجه آنلاتسین. او گون سانکی هر گونکو کیمی دئییلدی. کؤلگه سانکی آغلامسینیردی اونا. بیر آن بولوارین اورتاسینداکی اؤردکلی- قازلی حووضون قیراغیندا بیر اوتوراجاق اوستونه دوشوب قالدی. سونرا بیردن گونون آرا گون اولدوغونو آنیب هویوخدو:
-دئیهسن داها آلزایمئر ده توتورسان، موبارک اولسون!
یئنه اؤز- اؤزونه دئدی. کؤلگه هله ده اوردایدی. پوزقون چمنلرین قیراغیندا دوزولن صندهلیلرین اورتاسیندا بیر بلیرسیز آغلامسینما کیمی دوروب باخیردی. اونو دیله توتوب دانیشدیرماق، اونونلا سؤیلشمک مومکون دئییلدی. بوتون آرا گونلری کیمی مئهری خانیما داریخیردی. اونا بیر تهر “باخ، بوراسی بیزیم شهرین بولواری، فصیل پاییز فصیلی و بو بیر آرا گون ایکیندیسیدیر” دئمهیی گلیردی سادهجه ایچیندن. آیاغا دوروب بولوارین چیخاجاغینا ساری یؤنلدی. بولواردان چیخدی. ایکیندی چاغی بیر چوخ اینسانلارین آخیشیب بیر- بیر، ایکی- ایکی یورویوب دولاشدیغی شهرین مئشه پارکینا، چای قیراغینا یوللاناراق اؤزو بیلمهدن دریندن بیر آه چکیب، “آخ، بیر آرا گون ده کئچدی، سن یوخسان” دئدی…
بو گون آرا گون! چای قیراغی بویونجا اوزانیب شهری ایکی یاندان چئورهلهین دوزده هر گونکو سیخ- سیخ ماشینلارین تیخاجیندان خبر یوخ. آرا- سیرا بعضی یئرلرده بومبوش ماشینلار یئریندن خیم یئمهدن دایانیبلار. بعضی ماشینلار دا آرا- سیرا آداملار کیمی بیر- بیر، ایکی- ایکی سوووشورلار. یوخاریدا، مئشه پارکینین شهرله آربالاشان یئرینده دال حیطلریندن تور پردهلی پنجرهلری چای ایچینه باخان بعضی ائولرده یئنه بیر- بیر، ایکی- ایکی ائرککلر و قادینلار پنجره دالیندا دوروب بوتون چایدا اولان آخار- باخاری سوزوب آرادا بیر باشلارینی اؤنه دوغرو اییب آرتیق چوخداندیر سویو آزالمیش چایین ایچینه باخیرلار. آرادا بیر آرخالارینا دؤنوب قارشیلارینداکی آینایا باخیب سونرا یئنه پنجرهدن پاییزین پلمه- پیرتلاشیق گؤی اوزونه زیللهنیب هاوانین سویوق اولوب- اولمایاجاغینی سئزهرک بیلمهیه چالیشیرلار.
بوردا یئددی- سککیزعومومی یئر وار. اوتوراجاقلار، کومهلر، چوووستانلار، آلاچیقلار، قفهلر. قفهلر گونباشی گون- گئجه دئمهدن قاپیلارینی موشتریلرینه، اؤزللیکله آیری شهردن گلن یولچولارلا نرد یوخسا شاهمات اوینایان گنجلره آچیرلار. چایین ایچینده یئرلهشن “گون دوغان” قفهسینده بیر موغام اوخویان خالچالی دؤشمهده باغداشینی قورموش بیر سیرا گنج اوغلانین قارشیسیندا قاراباغ شیکستهسی اوخویور. قفهنین یوخاریسیندا چایا ائنن شهرین بیر چوخ کوچهلرینین بئتون دووارلاری زیندان دووارلارینا بنزهر اوپ- اوزون چکیلمیش آغیر- آغیر چایین ایچینه ایرهلیلهییرلر. گون دوغانین ایچیندن دووارلارین سانکی دونیا دورونجایا دک سارسیلماز یئنیلمهیهجک بینؤورهلرینی قارشیلاماق اوچون، چئشید- چئشید آغاجلار سیرا- سیرا دؤیوش قوشونلاری کیمی ساواش گونلرینین آخار- باخارینی آلمیشلار. گون دوغان قفهسینین حیطی باغدیر. آنجاق آرتیق بو گون، پاییز گونلرینین بیر آرا گونو، سارالماغا اوز قویموش یام- یاشیل بیر باغ. بیر هفته اؤنجهیه کیمی اوفوقونا بئله زیللنیلسهیدی، گؤم- گؤی بیر گؤی اوزوندن باشقا نهسه گؤرولمزدی. کپنکلر گؤز اؤنونه ائنمیش، ال آتیلسا توتولا بیلهجکجهسینه یاخیندا اوچوردولار.
هاوا گئت- گئده قارانلیقلاشیردی. بیر آزدان قارانلیق آرا- سیرا چای اوزونو دوزده وار- گل ائدن آداملار و ماشینلاری سئیرکلشدیرهجکدی. سونرا شهرین ایچینده خالق آراسی خان قودوغو آدلانان یاری بورژوالارین اکیب تؤرهتدییی بیج- توخوم گنجلر چئشید آتیلقان موتورلارینا مینیب، آرتیق گون بویو ایش یورقونلوغوندان سونرا دینجلمک ایستهین یئرلیلرین قولاقلارینی سؤکن موتور سسلریندن باشقا موتورا باغلانان ائم- پی- تری دن یاییلان لوس آنجلئسدهکی فارس دیسکو جیندالارینین سسییله بیرگه، دان سؤکولونجهیه کیمی چایدان شهره، شهردن چایا لاتلیق- لوتولوق مانوورلاریندا تاپیلاجاقلار. بوتون توکانلار و ائو قاپیلاری باغلاناجاق. داها سونرا بوتون قیفیللی توکانلار و باغلی قاپیلار آچیلدیقدا، آرا گونلرین ایچیندن باشقا بیر آرا گون ده یوخا چیخاجاق. آنجاق مئهری خانیم و اونون خیالی یئنه ده متینله قالاجاق.
هر آرا گونکو کیمی چایین ایچی چوخلو گل- گئت گورولتوسوندن بوشدور. چایین ایچیندن گؤرونن ائولرین چوخو نهدنسه اوچ قاتلیدیر. چوخلارینین دا آغ تور پردهلری وار. چایدا ایللر بویودور سو آخمیر. قاباقلار داغلاردان قایناقلانیب گلن بول- بول سولارین قاباغینی نهدنسه چوخدان کسیبلر. یوخاریداکی چایا باخان ائولرده آرا گونون گورولتوسونون یونگول اولدوغوندان دولایی بوتون قاپی- پنجرهلر چایا ساری آچیقدیر. قاباقلار بورا مئشه چایی بئله دئییلمزدی. شهر چاییندان باشقا بیر آدی یوخ ایدی. متین اوشاق اولدوغو ایللر شاققیلتیلی سئللر آخاردی بوردا. بوردا بالیق، کلجک، و باشقا دنیز یارادیقلاری وار بئله دئیردیلر. ایندیکیندن داها آخار- باخارلی، داها گؤزل قوخولو یئر ایدی. متینین یادینا گلن بونجا قارا- قورخولو یوخ، آپ- آیدین، آغ- آپباق آغاران کیچیک- کیچیک جیغیرلاری وار ایدی چایدان ائنیب قالخماغا. گؤز ایشلهدیکجه آلما، گیلاس، توت آغاجلارییلا دولویدو. سیخ- سیخ باغلار اونو دوغرودان دا بیر مئشهیه بنزهدیردی. آنجاق بو سون اون بئش- اون آلتی ایلده، پارلمانداکی میللت وکیللری بو مئشهنین آرتیق سئیرهکلمهسینی، آغاجلاری دوغرانیب کیبریت فابریکالارینا وئریلمهسینی، و هر یئریندن بیر ماشین یولو چکمهسینی بو شهرین یئرلیلرینه یارارلی اولاجاغینی بیلدیردیلر. آرتیق اونلارین بو چایلا باغلی گؤردوکلری دوشلر دوغرولدو. و اولدو او اولاجاغی گرکلی اولمایان ایشلر. گؤرهسن بو سئچگین کیشیلرین اؤلکهیله باغلی انایین سیاسال سورونلارا قاتیلماق اوچون بو سیخ مئشهلی چایی آیاغیندان باشینا کیمی یاریم آرانا دؤندرمهلری دؤزولهجک بیر شئیمی یوخسا یوخ؟ میللت وکیللری گؤرهسن بو یئرلیلره اؤرنک اولاجاق بیر آداما بنزهییرلرمی یوخسا یوخ؟ بو چایی دؤرد یاندان چئورهلهین باغلاردا گون- گئجه دئمهدن چالیشان باغ ایشچیلری اقتصادی باخیمدان چوخ پیس بیر دورومدادیرلار. گؤرهسن بوتون بو شهرین اودوملو باغ- برهلرینی یئرله یئکسان ائدیب اؤزو بویدا بیر آرانا دؤندرمهلری داها دا دوغرو بیر ایش اولمازدیمی؟! اولاردی. نییه اولمازدی بعضیلرینین باخیشیندا! نهیسه، داها چایین نه اوست، نه ده آلت کؤرپوسونده اسکیلر کیمی سو گورولتوسو ائشیدیلمیر. بو سسسیزلیک سانکی شهر اینسانلارینین دا جانینا هوپوب قالیب. بیردن انایین بیر سسسیزلیک متینین ده سول یانینی بورویور. الینی سول دؤشونون آلتینا قویور. اورهیینده بیر دؤیونتو بئله دویمور. اؤز- اؤزونه سوردوغو بیر سورو دوداغینین آلتیندان آخیر چایا:
-هاچانداندیر من بورادا اؤلو کیمی یئریییرهم؟
آرتیق گلیب چیخدی شهرین ایچینه. بو آداملارین هامیسی اونا بنزهییر سانکی. ائله بیل اوست- باشلارینا اؤلو تورپاغی سپیبلر. متینین اونلارا قاتیلماقدان باشقا هئچ بیر چیخیش یولو یوخدور. یالقیزلیق اونسوز دا چارهسیزلیکدیر… (آردی وار …)


c: text/html

text:
نام اثر: بیر بؤلۆک دورنا
(حسین دوزگون شعرلرینی تنقید)
صدیار وظیفه (ائل اۏغلو)
اؤن سؤز
اؤتن یۆز ایللیكلرده اۏلدوغو كیمی، یاشادېغېمېز یۆز ایللیكدهده، مكتوب ادبیاتېمېزېن آپارېجې قولو یئنه ده شعریمیزاۏلموشدور. ائلهجه ده، چاغداش مقاومت ادبیاتېمېز اؤزۆنۆ یالنېز شعیر فۏرمالارېندا گؤستره بیلدی. شعریمیز بو آپارېجېلېغې اوزاق یۆز ایللیكلردن باشلامېش كئچیردیڲی اوغورلو مرحلهلرینیننتیجه سینده أله گئچیریبدیر.
ائله اۏنا گؤره دیركی، شعریمیز همیشه میللی شعوروموزونداها دا گوجلو اۏلان، داهادا تأثیرلر بوراخابیلهن میكرافونونا چئوریلمیشدیر. میللی ذؤقۆمۆزۆ اوخشایان، ائلهجهده میللیدۆشۆنجه میزی اؤزۆنده عكس ائتدیرین گۆجلۆ صنعت نمونهسی اۏلموشدور.
اؤتن یۆز ایللیڲه قدهر، توپلومسال قایغېلارېمېزدان دانېشماق ایستهینده، بیرینجی دفعه شعر صنعتینه اۆز گتیرمیش و اۏنون انكشافېنا چالېشېمېشېق. شعرین عكسینه اۏلاراق، رومان ادبیاتېمېز هئچ واخت اؤنملی اۏلمامېشدېر. معین سببلره گؤره، یارادېجېلېق دۆنیامېزې باشقا صنعت نؤوعلری ایله خالقا چاتدېرماق ایستمهمیشیك. یقین كی، بو خالقېن دا ایستمهدیڲیندن آسیلې اولابیلر. داها آرتېق شعیره مئیل اۏلدوغوموزا گؤره، بیزه شاعیر خالق دا دئمیشلر. آنجاق شاعیر روحلو خالقمېز، داها دۆزگۆن فیكیر سؤیلهییبدیر. خالق داهادا پوئتیك دویغولارا مالك اۏلوب، بیزی اؤز رۏمانتیكاسېندا یاشادا بیلهن وطنداشلارېمېزا اصیل شاعیردیر دئمیشدیر. اۏدوركی، سؤز صرافلارېمېزېن شعر و شاعیرلیك حاققېندا ألده ائدیلهن دۆشۆنجهلری، زامان ـ زامان فرقلهنیر. بئله بیر حقیقتهده اینانا بیلیریك كی، تئاتر، رساملېق و رومان ادبیاتی كیمی صنعت اؤرنكلری بیزیم خالقیندا میللی شعورونو عكس ائتدیرمڲه ایمكان تاپسایدې، شعریمیزین آرخیوینده، تاپدېغېمېز شاعیرلریمیزین سایې بو قدرده چۏخ اولمویاجاقدې. كلاسیكلریمیزده اۏلدوغو كیمی، چاغداش دؤورمۆزده ده بیرچۏخ علم آداملارېمېزېن شاعیر اۏلدوقلارېنې گؤرۆرۆگ. اۏنلار، یوخاری سوییهده عالیم اۏلدوقلارېنا باخمایاراق صنعته گلدیكده شعر ایله ماراقلانېبدېرلار.
بو بیزیم خالقېن سیرلی استعدادېندادېر. شعر اؤرنكلرینی اۏخودوغوموز چاغداش عالیملریمیزدن، پروفسور محمدتقیزهتابی، دوكتورحمیدنطقی، پروفسورحمید محمدزاده، پروفسوربیگدلی و پروفسور دوكتور حسین محمدزادهصدیق «دۆزگۆن» جنابلارېنې آد آپارا بیلهریك.
آدلارېنې چكدیڲیمیز عالیملریمیز، دیلیمزین چاغداش ادبی شیوهسینی جنوبدا داهادا پروفسیونال یازارلارېنداندېرلار. صنعته گلدیكده، اؤز دۆنیا گؤرۆشلرینی، احساس و قایغېلارېنې، پیئس، حئكایه و رومان ادبیاتیله دڲیل، یالنېز شعر ایله اۏخوجو گروپلارېنا چاتدېرمېشلاردېر.
ایستردیم الینیزده اۏلان مجموعهنین شاعیری دوكتور حسین محمدزاده صدیق «دۆزگۆن»حضرتلرینین شعرلریندن بیر قیسمینی احتوا ائدهن «بیر بؤلۆك دورنا» كېتابېنا داخیل ائتدیڲیم شعرلر حاقیندا، حؤرمتلی اوخوجولارلا فیكیر مبادلهمیزه شاعیرین شعرلریله دوام ائدهك.
بیر بؤلۆك دورنا، احساس دۆنیالارېمېزېن درین قاتلارېندان گلهن بو حیس بیزی ایلك دفع كؤورهلدیر، اۆرهڲیمیزی دؤیۆندۆرۆر. چیرپېنتېسې ائشیدیلمهیهن اۆرهك دؤیۆنتۆلریمیزه قارېشېب، اۆرهڲیمیزی اوزاق افقلره دوغرو آپاران دورناقاتاتلارې بیزی، شاعیرانهلشدیریر. بو اینجه دویغو بیزیم اۆچۆن همیشه مقدس، همیشه دوغما اۏلموشدور بو دۏغما حیس، بلكه دهمیللی ذوقوموزو مین ایللیك لردن بری اۏخشایان گیزلی بیردویغوو رومانتیكادیر.
شاعیرین اؤز شعرلریندن گؤتۆرۆلن بو آد، كلاسیك دویغولارېمېزې آشېلایان بیر سؤز، بیر ایفادهدیر. شیفاهی خالق ادبیاتېمېزېن آپارېجې قولو اۏلان عاشېق ادبیاتېمېزدا تئزـ تئز راست گلدیڲیمیز دورنا سؤزۆ، پوئتیك ذوقوموزون اسطورهلر سوییه سینه چاتدېرا بیلدیڲی تئرمئنلردندیر.
اوزاق عصرلردن بری، شعرلریمیزیده و شیفاهی خالق ادبیاتېمېزدا اۏلدوغو كیمی ائپیك و محبت ناغېللارېمېزدا آزادلېق جارچېسې، باهار مژده چیسی و حقیقت آختاران اینسانلارېن سمبولو اۏلان دورنا، مین ایللربویو كؤچری چیلیكله حیات سوروب، یورتدان ـ یوردا، ائلدن ـ ائله داشېنماقدا اۏلان اجدادېمېزېن پوئتیك ذهنینده یارانان تایسېز سمبوللار اۏلموشدور.
عصرلر بویو داغدان ـ داغا، بؤلگهدن بؤلگهیه كؤچمكده اۏلان بابالارېمېزېن اوزاق ـ یاخېن ائللرده قاتاردان قېرېلېب قالان ائللیلرینه باش ووروب گلهن دورنالار كؤیرهك احوال روحیهلیاجدادلارېمېزېن ذوقونو اوخشایان اوچار بیرقوش اۏلوبدور. اوچوشودا شاعیرانه اۏلان دورنالار وطن گؤیلریندن اؤتنده هلهدهكی وار دایانېب اۏنلارا باخمایان اۏلماز. دورنا قاتارلارې ایندینین ایندیسیندهده اؤتدۆڲۆ بؤلگهلرده یاشایان وطنداشلارېمېزې كؤیرهلدیر و رومانتیكلشدیریر.
دوم ـ دورو سولارېنې ایچدیڲیمیز بولاقلارېمېزا ائلهبیل دورنا گؤزۆده دئمیشیك بو، صافلېغېن، دویغو اینجهلیڲینی گؤزهللیڲین أن شاعیرانه ثمثیلچیسی اۏلماق دئمكدیر.
حسین دۆزگۆن؛
باغداددانمی، یۏخسا تبریزدن قالخېب
بولوتلا یارېشېر بیر بؤلۆك دورنا
زۆلال هاواسېندا گؤزهل باكـینین
دالېر اۏنلارامې فضولی بابا
كۏر اۏغلونون دهلیلریندن اۏلان ایواز بالی، سئوگیسی تئللیخانېما باغداد سفریندن گتیردیگی دورنا تئللری، ائلهجهده «خانكرم»ین دایاغېندا اۏلوب قارا كئشیشین حاقسېز اولدوغونو، كرمینحق عاشیقی، حقیقت وورغونو اولدوغونو گؤستردیكده حقیقیسئودانېن اؤلمزلیڲینین اثباتېندا جېغالارېنې چمنلیكلره تؤكن بیر بؤلوك دورنالارېن مثبت روللارې نین ایللر بۏیو میللی ذوقوموزو اوخشایان مضمون اۏلاجاقدېر:
باخ؛
«باغداددانمی یۏخسا تبریزدن قالخېب
بولوتلا یارشیر بیر بؤلۆك دورنا»
اوخودوغوموز بو بیر مثبت شعر، بیزیم تاریخی ذهنیمیزین درینلیڲیندن گلهن چاغداش شعر اؤرنڲیدیر. بیز بوكیمی مصراعلاردا تاپدېغېمېز اینجهلیك لرله معاصر شعریمیزین اؤز كؤكۆنۆن اۆستۆنده دوردوغونو گؤرۆرۆ باشا دۆشۆرۆك. یۏخاریدا اوخودوغوموز مصراعلارېن باغلایېجې مصرعلری؛
«زۆلال هاواسیندا گؤزهل باكینین
دالېر اۏنلارامې فضولی بابا»
آذربایجانېن كلاسیك ادبیاتېندا تایسېز دؤنۆشلر یارادېب، شعر دۆنیامېزې ابدیلیك چیچكلندیرن فضولی بابا (حكیم ملا محمد فضولی) عؤمۆر بویو آذربایجانېمېزدان اوزاقلاردا یاشاسادا دیلمیزین ادبی شیوهسینی اؤز عصرینده نورمالاشدېرا بیلهن اؤلمز شاعیریمیزدیر.
بو مثبت شعرده دۆنیالارېمېزې تاپا بیلریك. كؤیرهك دویغولارېمېزېن ترجمانی اۏلان بوشعر اؤرنگینده چاغداش آذربایجان شعرینده شعریت عنصرلرینین یېغجامېنېدا آسانلېقلا تاپېرېق:
«من سنده تاپمېشام بابك عنادېن
باهار گۆنلرینین قۏخوسون دادېن
چېخماز خاطریمدن هئچ زامان آدېن
مقدس آرزولو تبریزیم منیم»
(تبریزـ 1347)
حسین دۆزگۆنۆن گنجلیك ایللری شعری اۏلان بو بیربند شعرده، اۏنون ایللك یارادېجېلېق ایللریندن بری ادبی دیلین نورماسینی، چاغداش اوخوجو ایستهیینی ائلهجهده شعر اۆچون گرهكلی اۏلان ایازلارې، ایشارهلری و باشقا اؤنملی شعر عنصرلرین اولدوقجا نظرده آلدېغېنې گؤرۆرۆك. بو اؤز یاشادېغې ایللرین سوییهسنی باشا دۆشمك و گلهجك ادبی نسل اۆچۆن قایغیدیر، اؤتن اون ایللیكلرده شعریمیزین داهادا خالق طرفیندن قارشیلانان اؤرنكلری دیر:
«قارا بولوت یان گئدهجك،
قهرمانلار قان ائدهجك.
گون داغدان قالخېب گلهجك،
اریدهجك قاری بۆلبۆل.
عاشېق ترپهدهجك سازې،
قالدېراجاق خوش آوازې.
گؤرهجكسن یایی ـ یازې،
اؤیهجكسن یاری بۆلبۆل.»
تام ظریف دویغولارلا یازېلان بوگرایلی شعرده گلهن «قارابولوت»، «قهرمان»، «بۆلبۆل»، «عاشیق» كیمی پؤئتیك تئرمنلربیزی شعرین اینجهلیكلرینه مجذوب ائدیر. بو اوخوجونو خالقفولكلوروندان و اۏنون تاریخی ذهنینده اۏلان شاعیرانهلیلكلرله بیر داهاداقیدالاندېرماقدېر. اوخودوغوموز شعرده تاریخ بویوقارانلېقلار، ظۆلۆملر و عدالتسیزلیكلر قارشېسېندا مقاومت ائلهیهن خالق کۆتلهمیزین اؤزۆنو تجسم ائده بیلیریك. بو عدالت سئوهر خالقېمېزېن ایستهڲی كیمی شاعیریمیزینده مصراعلارېنا چئوریلیب، میللی شعریمیزین چرچیوهلرینی یارالدان شعرلردناۏلموشدور. ایندیهدهك اون ایكی جیلد شعر تۏپلوسوندن اوخوجوسو اولدوغوموز، جناب دوقتور حسین محمدزاده صدیق «دۆزگۆن» حضرتلرینین شعرلری همیشه خالقېمېزېن سئودیڲی مضمونلاردا اۏلموشدور. اۏ هئچ واخت «صنعت ـ صنعت اۆچۆندۆر» دئیلهن بوش بو غارلېقلارا اویمامېش و شعرینی خالقین ساده دانېشدېغې دیل ایله یازمېشدېر. اۏ سادهلیڲی دولغونلوقلا بیرلیكده شعریمیزه ارمغان ائدهن شاعیرلردن اولدو.
من اوستادېمېزېن شعر مجموعهلری آراسېندان سئچدیڲیم بیر نئچه شعری «بیر بؤلۆك دورنا» آدیله نشر ائدیرم. اوخوجولار اۆچۆن بعضی لازم اۏلان ایضاحاتیدا پاورقیلرده تقدیم ائلهمیشم. قوجامان عالیم شاعیریمیزه اوزون عمؤر و اۏغولاردیله ییریك.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تورکیه نینگ سیرت ولایتیده بولووچی ترور تشکیلاتی پ.ک.ک گه قرشی عملیات باشله تیلدی
اوشبو مطلب نی تورکیه جمهوریتی ایچکی ایش لر وزیرلیگی بیلدیردی
تورکیه نینگ سیرت ولایتیده بولووچی ترور تشکیلاتی پ.ک.ک گه قرشی ایره ن قیش- 5 عملیاتی باشله تیلدی.
تورکیه جمهوریتی ایچکی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتگه کوره, اولکه ده پ.ک.ک نینگ تامیری نینگ قوریتیلیشی و منطقه ده موجود ایکن لیگی بیلدیریلگن ترورچی لرنینگ یوق قیلینیشی اوچون سیرتده عملیات باشله تیلدی. ...
-
02.12.2021
-
02.12.2021
-
02.12.2021
-
02.12.2021
-

seg_langs: azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
ورنق
ورنق یا وره نق تبریز بؤلگه سینده اولان بیر کند آدی کی خلجان کندیندن ۳ کیلومتیر سهند داغلاری ایچره یولو وار .خلجان محله سیندن سهند داغلارینا طرف گئدن یولدا بیر چیچیک چایلاقی آشاندان سورا ورنق کندینه یئتیشیر.بو کند چوخ کیچیک بیر قصبه ۴۷۰ باش یاشایانی واردیر.[۱]
بو کندده گیردکان و بادام و آلما اکیلیر و پتک ساخلاما و ال پالاسی توخوماق و مال داوار ساخلاماق بو کندین یاشایانلارینین ایشلریدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ایران آمار مرکزی ۱۳۸۵. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-11-15. یوْخلانیلیب2012-11-15.


text:
۳۰ میلیون آدام تۆرک فیلملرینی تۇماشا اتدی
رجب ایوهدیک- ۴ فیلمی ۵ آیدا ۷ میلیون ۲۱۷ مۆنگ ۱۵۳ آدام تاراپیندان تۇماشا ادیلدی
تۆرکیأنینگ مدنیت و سیاحاتچیلیق وزیرلیگینینگ برن ماغلوماتینا گؤرأ بو ییل دا تۆرک سینماسؤیرلری تۆرک فیلملرینی سؤیدی.
۲۰۱۴-نجی ییلینگ ایلکینجی ۵ آییندا سینماسؤیِرلرینگ ۶۷ گؤتریمی تۆرک فیلملرینی توُماشا اتدی. ۳۷ گؤتریمی داشاری یورتلی فیلملری تۇماشا اتدی.
شو ییلینگ ایلکینجی ۵ آییندا ۳۰ میلیون ۲۵۴ مۆنگ ۱۵۰ سینماسؤیر تۆرک فیلملرینی تۇماشا اتدی.
بو موقدار اؤتِن یلینگ ایلکینجی ۵ آییندا ۲۴ میلیون ۲۳۷ مۆنگ ۵۱۷ آدامدی.
۲۰۱۳-نجی ییلدا ۲۸ میلیون ۹۹۰ مۆنگ ۷۷۳ آدام تۆرک فیلملرینی تۇماشا اتدی.
۲۰۱۴-نجی ییلینگ ایلکینجی ۵ آییندا اینگ کؤپ گؤرۆلِن تۆرک فیلمی "رجب ایوهدیک ۴" آدلی فیلم بۇلدی.
رجب ایوهدیک- ۴ فیلمی ۵ آیدا ۷ میلیون ۲۱۷ مۆنگ ۱۵۳ آدام تاراپیندان تۇماشا ادیلدی.


text:
`آتشکس` نتیجهلر
خبرلر [94]
- سوریه-ده رژیم قوهلری نؤوبتی دفعه آتشکسی پوزوب
- ائرمنیستان-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
- ائرمنیستان یئنه سیویل لری ووردو، گورانبوی-دا بیر سیویل هلاک اولدو
- ائرمنیستان اوردوسو ایتکی وئرهرک گئری چکیلمکده داوام ائدیر
- ائرمنیستانین برده-یه راکت آتشی نتیجهسینده 4 نفر اؤلوب، 10 نفر یارالانیب
- مودافعه ناظیرلیگی جبههدکی سون وضعیتله باغلی معلومات یایدی
- پرزیدنت الهام علی یئو: ائرمنیستان آتشکسی پوزدو"
- ائرمنیستان یئنی آتشکس رژیمینی یئنه کوبود صورتده پوزوب
- آذربایجان ایله ائرمنیستان آراسیندا اوچونجو اینسانی آتشکس
- گنجهده راکت آتشی نتیجهسینده یارالانانلاردان داها بیری وفات ائدیب
- "ائرمنیستانا ناتو-نون بو موناقیشهنین بیر حیسهسی اولمادیغینی خاطیرلاتدیم"
- ائرمنیستان ترترده پامبیق فابریکاسینی وورو
- ائرمنی لرین آتشی نتیجهسینده ترتر و آغجابهدی-ده ساکینلره زیان دییب، یارالی وار
- ائرمنیستان یئنی آتشکس رژیمینه عمل ائتمیر
- آذربایجان قوشونلاری بوتون جبهه بویو عملیات شرایطینه نظارت ائدیر
- آوروپا بیرلیگی ائرمنیستانین گنجهیه راکت هوجومو ایله باغلی بیانات یاییب
- گنجه-ده اؤلنلرین سایی 13-ا چاتدی، 52 نفر ایسه یارالانیب
- ائرمنیستان اوردوسو گئری چکیلمهیه مجبور ائدیلیب
- امریکا خاریجی ایشلر ناظیرلیگی داغلیق قاراباغ موناقیشهسی ایله باغلی آچیقلاما وئریب
- مولود چاووش اوغلو جیهون بایراموولا تلفونلا دانیشیب
- ائرمنیستان یئنی آتشکس رژیمینی یئنه کوبود صورتده پوزوب
- تورکیه و روسیا داغلیق قاراباغ-داکی آتشکسه بیرگه نظارت ائدجک


text:
چاد جمهوریتی نینگ اوتکینچی جمهوررئیسی تورکیه گه تشریف بویوره دی
مهمان جمهوررئیس نینگ جمهوررئیس اردوغان نینگ دعوتی گه بناً تورکیه گه تشریف بویوره دیگن لیگی بیلدیریلدی
چاد جمهوریتی اوتکینچی جمهوررئیسی محمد ادریس دیبی ایتنو, رسمی بیر سفر بیلن تورکیه گه تشریف بویوره دی.
اوشبو توغریده تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسلیک ارتباط لر ریاستی تامانیدن یازمه بیانات بیریلدی.
بیاناتده, چاد جمهوریتی اوتکینچی جمهوررئیسی محمد ادریس دیبی ایتنو نینگ, تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ دعوتی گه بناً رسمی بیر سفر بیلن بوگون تورکیه گه تشریف بویوره دیگن لیگی بیلدیریلدی.
بولیب اوته دیگن اوچره شوولرده, تورکیه بیلن چاد اورته سیده گی مناسبت لر و خوددی شوو اولکه لر اورته سیده گی همکارلیک نینگ کوچه یتیریلیشی بوییچه تشله نه دیگن قدم لر باره سیده سوز یوریتیله دیگن لیگی معلوم قیلیندی.
عینی دمده اوچره شوو لرده منطقه و خلق ارا مقیاسده گی ینگی لیک لر باره سیده هم بحث ایتیله دیگن لیگی بیلدیریلدی.


text:
نوروز جشنی یولگه قوییلیشی اوچون یالغیز نیچه کون قالگن. نوروز جشنی باشقه هر بیر شهر گه نسبتن مزارشریف شهریده طنطنهلی شکلده یولگه قوییلهدی.
بوکونلرده مزارشریف شهری نینگ سیماسی اوزگرگن و هر بیر کیشی اوزی نینگ آرتده قالگن ایشی نی یکلونلنتیریش اوچون حرکت قیلماقده. سودا ساتیغ بازاری کوپ ایسیق دیر و یشاوچیلری ولایت تشقریسیدن کیلهدیگن مهمانلردن میزبانلیک قیلیش و نوروز جشنی نینگ عظمتلی و طنطنهلی شکلده نشانلش اوچون تیارگرلیک آلماقده.
نوروز جشنی نینگ یولگه قوییهدیگن کمیسیون مسئوللری نینگ ایتیشلریچه، نوروز نی طنطنهلی شکلده نشانلش اوچون جمهوررئیس تامانیدن اولرگه بویروغ بیریلگن و مذکور مراسم یولگه قوییلیشی اوچون خاص تیارگرلیکلر آلینگن.
بیراق اوتگن ییللر کبی اهالی نینگ کتته خواطرلریدن بیری نوروز جشنی نینگ خوفسیزلیگی تأمینلنیشی دیر. اهالی دولت اینیقسه امنیتی ارگانلردن امنیت نی جدی شکلده تأمینلشی نی سورهشگن.
بلخ پولیسی سوزلاوچیسی عادلشاه عادل، تهدیدلر رفع قیلنیشی و مهمانلر و یشاوچیلرنینگ خوفسیزلیگی تأمینلنیشی اوچون سعی و حرکتلر دوام ایتیب کیلیشی دن خبر بیریب ایتیشیچه، قتناو یولللرده و شهر گه کیرهدیگن یوللرده چک پاینتلر کوپهیگن و مزارشریف شهری گه کیرهدیگن برچه یولاوچیلر و مهمانلر بوتونلی تیکشیریلهدی.
نوروز قویاش ینگی ییل نینگ بیرینچی کونی صفتیده کوپینچه مملکتلر جملهدن افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان، اوزبیکستان، قزاقستان، قرقیزستان، عراق، ترکیه، پاکستان، هندوستان، روسیه، آلبانی، چین، جاپان، ایران و آذربایجان ده نشانلنهدی.


text:
نیکولای پیروقوف
نیکولای پیروقوف (اینگیلیسجه: Nikolay Pirogov) روسیهلی بیلیم اینسانی. ۲۵ نوْوامبر ۱۸۱۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۱ ایل عومر ائلهییب و ۵ دسامبر ۱۸۸۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. نیکولای پیروقوف موسکو دولتی بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری تارتو بیلیمیوردودیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nikolay Pirogov»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده نیکولای پیروقوف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سارقماق
سارقماق : تورکجه فارسجا
مص.آویزان شدن
سارقماق : تورکجه تورکجه
[تاثیرسیز ائیلم]آشاغی¬یا دوْغرو اوُزانماق،آسلانماق {سومرجه ‹سیغ›،ت:آخار شئی سیزیب داملاماق؛بو کلمهدن سارقیم، دیواندا قار کیمی یاغان چیغ و قیْروْو معناسیندا ایندیکی¬سالخیم سؤزونون¬کؤکودور، بو کلمه ساققال سؤزونونده کؤکودور، دیواندا ساقاق، چنه معناسیندا و ساقال، چنه توٌکونه دئییلیب و سنگلاخدا ساقاغ چنه آلتینا دئییلیب (غبغب)، بونلار نشان وئریر ساق کؤکو ساللانان شئی مفهوموندادیر و بو کؤک سارْق سؤزونون قیسالمیشیدیر؛ سینیق¬سالخاق کلمه¬سینده سالخاق سؤزو سارقاق سؤزونون دَییشیمیدیر، باخ: سالقی، سارقیت، سارقیق، سارقین}


text:
آزربایجان ساوونما باخانلیغی‘ندان یاپیلان آچیقلامادا، تطبیقاتلارین تمل آماجینین، ایکی اولکهنین عسگری بیرلیکلرینین قارشیلیقلی فعالیتلرینی و قوموتانلارین قرار وئرمه ایله بیریم یؤنهتیمی بئجهریلرینی گئلیشدیرمک اولدوغو بیلدیریلدی. تطبیقاتدا، مودرن ساواش ائکیپمانلاری و...
آزربایجان میللی مجلیسی دیشایشلری و مجلیسآراسی ایلیشکیلر کومیتهسی هئیئتی، ایلک دفعه رسمی اولاراق قوزئی قیبریس تورک جومهوریئتی’نی زیارت ائتدی. قوزئی قیبریس تورک جمهوریتی جومهورباشقانی ارسین تاتار، قوزئی آزربایجان میللی مجلیسی...
آزربایجان جومهورباشقانی ایلهام علیئو، آزربایجان خالقی و دئولتینین ۱۵ جولای خاین چئوریلیش گیریشیمینی ایلک آندان اعتیبارن قینادیغینی بلیرتهرک تورکییه، هر قونودا آزربایجان’ی دستکلهدیگی کیمی آزربایجان دا هر زامان تورکییه’نین یانیندادیر.’...
تورکیه و آزربایجان سیلاحلی قووتلرینین، آزربایجان’دا دوزهنلهدیگی “مصطفی کمال آتاتورک ۲۰۲۱” اورتاق عسگری مانئوری تاماملاندی. تمل آماجی ایکی اولکه اوردولارینین موحاریبه حرکاتلاری سیراسیندا ائتکیلهشیمینی، قوموتانلارین قرار وئرمه و یؤنهتیم بئجهریلرینی...
جومهورباشقانی رجب طیب اردوغان، ناتو توپلانتیسینین آردیندان آزربایجان’ین فضولی شهرینه گئتدی. اردوغان، بورادا آزربایجان جومهورباشقانی ایلهام علیئو ایله بیر آرایا گلدی. جومهورباشقانی اردوغان، بروکسئل’دهکی ناتو توپلانتیسینین آردیندان آزربایجان’آ گئچدی. اردوغان،...
آمئریکا بیرلشمیش دؤولتلر خزر پولیتیکالاری مرکزی هئیئتینین ائرمنی ایشغالیندان قورتاریلان آغدام شهرینه زیارتی داوام ائدیر. هئیئتین، آغدام شهرینه ۱۰ کیلومئتر اوزاقلیقدا، شاهبولاق کندی یاخینلاریندا بولونان شاهبولاق قالاسینی زیارت ائتدیگی بیلدیریلدی....


text:
ال پوئنته دل آرسبیسپو
ال پوئنته دل آرسبیسپو (ایسپانجا: El Puente del Arzobispo) و تولدو اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۰٫۹۸ کیلومتر موربّع دیر. ۳۲۰ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۱۲۹۶ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۴۳۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«El Puente del Arzobispo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ال پوئنته دل آرسبیسپو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۴ اکتبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز آشی ساییسی ۱۱۰ میلیون ۷۶۷ مین ۹۷۲ اولدو
تورکیهنین یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله موباریزهسینده سون ۲۴ ساعاتداکی جان ایتکیسی ۲۴۸ اولدو.
بیر گونده ۳۵۲ مین ۲۱۴ نفره تست ائدیلدی، ۲۸ مین ۸۱۰ نفرین تستی مثبت چیخدی.
سون ۲۴ ساعاتدا یاخشیلاشانلارین ساییسی ایسه ۳۳ مین ۱۵۲.
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز آشی ساییسی ایسه ۱۱۰ میلیون ۷۶۷ مین ۹۷۲ اولدو.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۵ دسامبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز واکسن ساییسی ۱۲۰ میلیون ۹۱۳ مین ۲۸۶ اولدو
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۱۸ نوامبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز واکسن ساییسی ۱۱۹ میلیون ۳۲ مین ۷۲۳ اولدو
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۱۷ نوامبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز واکسن ساییسی ۱۱۸ میلیون ۷۷۴ مین ۵۱۰ اولدو


text:
چالئشمالارئمئزئ اینجەلەینلر، بونون اۇنلارجا اؤرنگینی گؤرەبیلیرلر. صافا ایلە مروە آراسئندا ساعی اؤرنگینی ورەرک حیکمتی قاورایامامانئن فاقیەلری نە حالە گتیردیگینی گؤرمەیە چالئشالئم.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ ﴿۱۵۸﴾ (سورة البقرة)
صافا ایلە مروە آللاهئن قۇیدوغو ایشارتلردندیر. هر کیم حاج وەیا عومرە نیەتییلە کاعبەیی طاواف أدرسە، بو ایکیسی آراسئندا ساعی أتمەسیندە بیر گۆناە یۇقتور. کیم ایچیندن گلەرک بیر اییلیک یاپارسا، آللاە اۇنون قارشئلئغئنئ وریر. اۇ هر شەیی بیلیر. (باقارا سورەسی؛ 158)
آیتتە گچن؛ “ساعی أتمەسیندە بیر گۆناە یۇقتور.” سؤزۆ، کیمسەیە ساعی گؤرەوی یۆکلەمز آما آللاهئن ألچیسینین شؤیلە دەدیگی ریوایت أدیلمیشتیر:
ساعی أدین، چۆنکۆ آللاە سیزە ساعیی فارض قئلمئشتئر. (آحمد بین حانبل)
ایمام نوەوی، مۆسلیم شرحیندە قۇنو ایلە ایلگیلی اۇلاراق شونلارئ سؤیلەر:
صاحابەدن، تابیعیندن وە سۇنراکی عولمادان بۆیۆک بیر کسیمە گؤرە صافا ایلە مروە آراسئندا ساعی، حاججئن رۆکۆنلریندندیر؛ اۇ اۇلمادان حاج اۇلماز. اۇنون أکسیکلیگی دملە (قۇیون وەیا کچی کسمکلە) وەیا باشقا بیر شەیلە گیدریلەمز. مالیک، شافیعی، آحمد، ایسحاق وە أبو ثەور بو گؤرۆشتە اۇلانلارداندئر. سلفتن باعضئلارئ ایسە بونون نافیلە (تاطاووع) اۇلدوغونو سؤیلەمیشلردیر. أبو حانیفەیە گؤرە ایسە ساعی واجیبتیر؛ ترک أدن گۆناهکار اۇلور آما یرینە بیر دم (قۇیون وەیا کچی) کسرسە حاججئ صاحیح اۇلور.
نوەوی “ألمجموع” کیتابئندا؛ شو عیلاوەلری یاپماقتادئر:
ایبن مسعود، اۆبەی بین کاعب، ایبن عابباس، ایبنۆز-زۆبەیر، أنس وە ایبن سیرین؛ ساعیین “تاطاووع” اۇلدوغونو، رۆکن وەیا واجیب اۇلمادئغئنئ، ترک أدنە دم گرکمەدیگینی سؤیلەمیشلردیر. مذهبیمیزە گؤرە ساعی، حاج وە عومرەنین رۆکۆنلریندندیر. اۇ اۇلمادان بونلار تامام اۇلماز. دم (قۇیون وەیا کچی کسمک) اۇنون أکسیکلیگینی گیدرمز. بیر آدئم أکسیک اۇلسا حاج تامام اۇلماز وە ایحرامدان چئقاماز. عائیشە، مالیک، ایسحاق، أبو ثەور، داوود وە بیر ریوایتە گؤرە آحمد بو گؤرۆشتەدیر.
ایبنول-مونذیر دەدی کی: أبو تیجراحئن قئزئنئن ریوایت أتتیگی حادیث ثابیتسە ساعی رۆکۆندۆر. حادیث شودور: “ساعی أدین! چۆنکۆ آللاە سیزە ساعیی یازدئ.” شافیعی دەدی کی؛ بو حادیث اۇلماسایدئ ساعی نافیلە اۇلوردو. اۇنا نافیلە دیەنلر، آیتە دایانمئشلاردئر. چۆنکۆ “ساعیین گۆناە اۇلماماسئ” فارض اۇلدوغونو دگیل، موباح اۇلدوغونو گؤستریر.
حانفیلرین گؤرۆشۆنۆ سراحسی شؤیلە آنلاتئیۇر:
شافیعییە گؤرە ساعی حاج وە عومرەنین رۆکۆنلریندندیر؛ ساعی اۇلمادان، کیمسەنین حاججئ وە عومرەسی تامام اۇلماز. اۇنون دلیلی نبینین (ص) صافا ایلە مروە آراسئندا ساعی أتتیکتن سۇنرا آصحابئنا سؤیلەدیگی شو سؤزدۆر: ” إن اللە کتب علیکم فاسعوا = آللاە سیزە ساعیی یازدئ؛ ساعی أدین.” یازئلان شەی رۆکۆندۆر. نبیمیز بیر دە شؤیلە دەمیشتیر: “ما أتم اللە تعالی لامری حجة ولا عمرة لا یطوف لها بین الصفا والمروة = آللاە، صافا ایلە مروە آراسئندا ساعی أتمەین کیشینین نە حاججئنئ تام سایار، نە عومرەسینی.”
دلیلیمیز آللاە تعالانئن شو سؤزۆدۆر: “کیم حاج وەیا عومرە نیەتییلە کاعبەیی طاواف أدرسە، اۇ ایکیسی آراسئندا ساعی أتمەسیندە بیر گۆناە یۇقتور.” بؤیلە بیر سؤز واجیب ایچین دگیل، موباح ایچیندیر. بو سببلە آیتین ظاهیری ساعیین واجیب اۇلماماسئنئ گرکتیریر. آما بیز ساعیین واجیب اۇلدوغو حۆکمۆندە آیتین ظاهیرینی ترک أدەرک ایجماع دلیلینە دایاندئق. (سراحسی)
اؤرنگیمیزدە گؤرۆلدۆگۆ گیبی دؤرت مذهب؛ ساعی قۇنوسوندا آیتلە حادیثلر آراسئندا ضئدلئق گؤرمۆشتۆر. شافیعی وە مالیکی مذهبلری؛ بیر ریوایتە گؤرە دە حانبلیلر؛ قورئانئ بئراقئپ حادیثی آلمئشلاردئر. حانفیلر ایسە حادیثی بئراقئپ آیتە اویدوقلارئنئ سؤیلەمیشلر آما اۇ نۇقطادا دورمایئپ آیتی دە بئراقمئشلار وە اۇلمایان بیر ایجمایا دایاناراق ساعیی واجیب سایمئشلاردئر. حانفیلرین واجیب قاورامئنا وردیکلری آنلام، باشقاسئ طارافئندان وریلمەدیگی ایچین بؤیلە بیر قۇنودا ایجماع ایددیعاسئ اۇلاماز. دەمک کی، سانئلانئن عاکسینە بو مذهبلرین اویغولادئغئ هرحانگی بیر اوصول وە یؤنتم یۇقتور.
قۇنویا قورئان-سۆننت بۆتۆنلۆگۆ آچئسئندان باقئنجا گؤرۆلۆر کی؛ جاهیلیە دؤنمیندە صافا ایلە مروە تپەلریندە قورەیشە عائید “ایساف” وە “نائیلە” آدئندا ایکی پوت واردئ، اۇنلارئن آراسئندا ساعی أدرلردی. “جاهیلیە حالقئ ساعیی پوتلارئ ایچین یاپئیۇرلار.” دیەرک مۆسلۆمانلار ساعیی ترک أتتیلر. یوقارئداکی آیت، ساعیین پوتلار ایچین آللاە ایچین یاپئلدئغئنئ، صافا ایلە مروەنین، آللاها عیبادتین سیمگەلریندن اۇلدوغونو بیلدیردی.
“ساعی أدین چۆنکۆ آللاە سیزە ساعیی فارض قئلمئشتئر.” حادیثینین، قورئاندان بیر حیکمت اۇلدوغونو آنلاماق ایچین یوقارئدا گچن آیتی آچئقلایان ایکینجی آیتی بولماق گرکیر. چۆنکۆ حیکمتە اولاشمانئن تک یۇلو بودور.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ﴿۱﴾ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ ﴿۲﴾ وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ ﴿۳﴾ (سورة هود)
الیف، لام، را. بو اؤیلە بیر کیتابتئر کی، آیتلری موحکم قئلئنمئش، وە دە حاکیم اۇلان وە هر شەیین ایچ یۆزۆنۆ بیلن آللاە طارافئندان آچئقلانمئشتئر. بو، آللاەتان باشقاسئنا قول اۇلمایاسئنئز دییەدیر. (دە کی:) “بن اۇنون طارافئندان بیر اویارئجئ وە مۆژدەجیییم.” (هود سورەسی؛ 1-3)
بو آماچلا قورئانا باقتئغئمئزدا شو آیتین دە قۇنو ایلە ایلگیلی اۇلدوغونو گؤرۆرۆز:
حاج وە عومرەیی آللاە ایچین تاماملایئن. (باقارا سورەسی؛ 196)
حاج وە عومرە عیبادتلرینین اۇرتاق رۆکۆنلری طاواف وە ساعیدئر. آیتتە؛ “هر کیم حاج وەیا عومرە نیەتییلە کاعبەیی طاواف أدرسە…” بویرولدوغونا گؤرە طاواف آچئسئندان بیر أکسیک اۇلمادئغئ آنلاشئلئر. اؤیلەیسە تک أکسیک، گۆناها گیرمەمک ایچین ترک أدیلن ساعیدئر. اۇ أکسیگین تاماملانماسئ أمرەدیلدیگی ایچین پەیغامبریمیزین شو سؤزۆ، اۇ أمرین گرگیدیر:
“آللاە، صافا ایلە مروە آراسئندا ساعی أتمەین کیشینین نە حاججئنئ تام سایار، نە عومرەسینی.”
“آللاە سیزە ساعیی فارض قئلدئ. ساعی أدین.”
عائیشە والیدەمیزین شو سؤزۆ، بو قۇنونون اۇنلار طارافئندان قاوراندئغئنئ گؤستریر:
“حایاتئما یمین أدریم، صافا ایلە مروە آراسئندا ساعی أتمەینین نە حاججئ تامام اۇلور، نە دە عومرەسی.”
بؤیلەجە قورئان ایلە سۆننت آراسئندا، قورئان ایلە صاحابی سؤزۆ آراسئندا تام بیر بۆتۆنلۆگۆن اۇلدوغو اۇرتایا چئقار. ایشتە قورئاندا اۇلان وە پەیغامبریمیزین صاحابەیە اؤگرتتیگی حیکمتین بیر اؤرنگی بودور.
قورئانئ، قورئانئن گؤستردیگی یۇللا حیکمتە اولاشما یؤنتمی صاحابەدن سۇنرا اونوتولدوغو ایچین تفسیرلردە باقارا سورەسینین 196-نجئ آیتین؛ “وأتموا الحج والعمرة للە = حاججئ وە عومرەیی آللاە ایچین تاماملایئن.” بؤلۆمۆ آچئقلانامامئشتئر.
کیتاب ایلە سۆننت آراسئنداکی بۆتۆنلۆگۆن گؤرۆلەمەمەسی؛ دینی آنلاما وە اویغولامادا آردئ آرقاسئ کسیلمز یانلئشلارا وە سئقئنتئلارا سبب اۇلموشتور. سۆننتین؛ “واحیی غایرئ متلوو” سایئلماسئ، کیتاب ایلە سۆننتین ایکی آیرئ قایناق قابول أدیلمەسی وە سۆننتین کیتاب اۆزرینە حاکیم گؤرۆلمەسی (السنة قاضیة علی الکتاب)، بو یانلئشلارئن أن اؤنملیلریندندیر.
نبینین چئقاردئغئ حیکمتی ایلە
اینسانلارئن چئقاردئغئ حیکمتین فارقئ
بدیر ساواشئ ایلە ایلگیلی آیتلردە گؤرۆلدۆگۆ گیبی پەیغامبریمیزین وردیگی حۆکۆملرین دۇغرولوغو آللاە طارافئندان دنتلنمکتە، یانلئش بیر شەی اۇلورسا آیتلە مۆداحالە أدیلمکتەدیر.
اؤیلەیسە اۇنون قۇیدوغو وە آللاهئن مۆداحالە أتمەدیگی ثابیت اۇلان حۆکۆملرین تامامئ حیکمتتیر؛ مۆسلۆمانلار اۇنلارا اویماق زۇروندادئرلار.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ﴿۶۵﴾ (سورة النساء)
حایئر؛ راببینە آند اۇلسون کی، بونلار اینانمازلار. آما آرالارئندا چکیشتیکلری شەیلردە سنی حاکم یاپار، سۇنرا وردیگین قارارئ، ایچلریندە بیر سئقئنتئ دویمادان قابول أدر وە تام اۇلاراق تسلیم اۇلورلارسا باشقا. (نیسا سورەسی؛ 65)
مۆسلۆمانلاردا بؤیلە بیر دنتیم اۇلمادئغئ ایچین، مۆسلۆمانلارئن وردیکلری حۆکۆملرین کیتاب وە سۆننت آچئسئندان دنتیمە تابیع توتولماسئ گرکیر.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ﴿۵۹﴾ (سورة النساء)
أی مۆمینلر! آللاها ایطاعات أدین، بو ألچییە ایطاعات أدین؛ سیزدن اۇلان یتکی صاحیبلرینە دە. أگر بیر شەیدە آنلاشمازلئغا دۆشرسنیز اۇنو آللاها وە ألچیسینە گؤتۆرۆن. آللاها وە آحیرت گۆنۆنە اینانئیۇرسانئز بؤیلە یاپارسئنئز. بؤیلەسی حایئرلئ اۇلور وە چۇق گۆزل سۇنوچ وریر. (نیسا سورەسی؛ 59)
دەمک کی، مۆسلۆمانلارئن یؤنتیملە اۇلان ایحتیلافلارئنئ قورئان وە سۆننتە گؤرە قارارا باغلایان یتکیلی قوروملارئن اۇلوشماسئ بو آیتین گرگیدیر.
آما تاریحیمیزدە بؤیلە بیر قورومون وارلئغئنئ هنۆز بیلمییۇروز.
سۇنوچ اۇلاراق مۆسلۆمانلارئن، قورئان وە سۆننت بۆتۆنلۆگۆنۆ قوراراق هر شەیی ینی باشتان ألە آلما مجبوریەتلری واردئر.
پرۇف. دۇک. عابدولعازیز بایئندئر
ایستانبول اۆنیورسیتەسی اؤگرتیم اۆیەسی،
سۆلەیمانیە واقفئ باشقانئ


text:
آمستردام
آمستردام (ایلک آدی: آمستلردام - آمستل چاییندا بند) هولندنین باشکندی، شیمال دنیزینده ایری بندر و اؤلکهنین مدنیّتینین مرکزیدیر. اهالیسی ۲٫۱۵۸٫۵۹۲ (۲۰۱۱). ائیسلمر کؤرفزی ساحیلینده، آمستل چایینین دلتاسیندادیر. آلمازجیلالاما و آلماز تیجارتینین ایری مرکزی کیمی مشهوردور. چوخلو اینجهسنت و معمارلیق آبیدهسی وار. کرال سارایی (کئچمیش بلدیه بیناسی، ۱۶۴۸–۵۵، معماری: وان کامپئن)، ۱۴–۱۷ عصرلره عایید کیلسهلر، دؤولت موزهای (۱۸۷۷–۸۵، معماری: کوپئرس)، بیرژا (۱۸۹۷–۱۹۰۳، معماری: بئرلاگه) وار. کرال علملر آکادمیاسی، رمبراندتین ائو موزهای، تاریخ موزهای وار.
تاریخی[دَییشدیر]
آدی ایلک دفعه ۱۲۷۵-جی ایلده چکیلن آمستردام ۱۳۰۰ یاخود ۱۳۰۱-جی ایلده شهر حوقوقو آلمیشدیر. ۱۶-جی عصرده موهوم تیجارت مرکزی کیمی تانینمیش، ۱۷-جی عصرده بینالخلق تیجارت و کرِدیت مرکزینه چئوریلمیشدیر. ۱۷۹۵–۱۸۰۶-جی ایللرده باتاویا رسپوبلیکاسینین، سونرا نیدرلاند کراللیغینین باشکندی اولموشدور. ۱۹۴۰–۴۵-جی ایللرده آلمانلیلار طرفیندن ایشغال ائدیلمیشدیر.


text:
جودیت اندرسون
جودیت اندرسون (اینگیلیسجه: Judith Anderson) بریتانیالی اوْیونچو ۹۴ ایل عؤمر ائلهییب و ۳ ژانویه ۱۹۹۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Better Radio Programs for the Weekوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Judith Anderson»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جودیت اندرسون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسیه-ایران ساواشی (۱۸۰۴-۱۸۱۳)
روسیه-ایران ساواشی (۱۸۰۴-۱۸۱۳) یا بیرینجی روس-ایران ساواشی (اینگیلیسجه: Russo-Persian War (1804–13)) ۱۰ ژوئن ۱۸۰۴ (میلادی) - ۱۲ اوْکتوبر ۱۸۱۳ (میلادی)لرده روسیه و قاجارلار ایمپیراتورلوغو آراسیندا اوْلموشدور. .گونئی قافقاز و ایران یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو روسیه غلبهسیله بیتمیشدیر
ساواشین باشلاما سببلری[دَییشدیر]
گورجیستانین، آذربایجان جومهوریتیین بیر حیصّه سینین روسیه طرفیندن ایشغالی ایران و تورکیه نین، هابئله اوْنلارین آرخاسیندا دوران اینگیلیس و فرانسه نین ناراحاتلیغینا سبب اوْلدو. ایران روسلارین هیزلی باشاریلرینه دهشتله باخیردی. ایران شاهی ۷۰ مینلیک قوشونونو قافقاز سرحدلرینده جمعلشدیردی.شاه سارایی روسیه ایله ساواش هله ۱۸۰۱ (میلادی)ین یازیندان – اینگیلیس ایله مۆقاویله باغلادیقدان سوْنرا حاظیرلاشیردی. ائله همین ایلین سپتامبریندا بندرانزلیده ساحل ایستحکاملاری قۇرولدو. فتحعلی شاه قافقازی توتماغا حاظیرلاشاراق، اوّلجه گورجوستان و گنجه ایله همسرحد اوْلان بۆتون خانلیقلارین اراضیلرینی اله کئچیرمک نیتینده ایدی. اوْ، بۇ مقصدله ۱۸۰۲ (میلادی)ین جۇلاییندا ۲۰ مینلیک قوشونو سرحده گؤندرمیی قرارا آلدی. فتحعلی شاه اوروپا شاه لاری و ایمپیراتورلارینا مکتوبلا مۆراجیعت ائدهرک کؤمک آلماغا چالیشدی.لاکین ایرانین داخیلینده باش وئرمیش چاخناشمالار و اینگیلیس طرفیندن رئال کمکین اوْلماماسی داواکار احوالی-روحیّهلی شاه سارایینا سویودوجو ائتکی گؤستریردی. اینگیلیس ایسه بیرینجی پاولین اؤلدورولمهسیندن و خصوصاً ده فرانسه قوشونلارینین سوریه و میصردن گئتمهسیندن بئله قناعته گلدی کی، هیندوستانا یوروش پلانی ناپلئون بوناپارتون شرق سیاستینین گوندلییندن چیخاریلمیشدیر و شاها کمکه احتیاج قالماییب. اوْنا گؤره ده اینگیلیس ود وئرمکدن اۇزاغا گتمیردی. بۇنونلا بئله اوْ، ایرانی روسیه ایله ساواشی قیزیشدیریردی.ایران سارایی روسیه ایله ساواش حاظیرلاشاراق گورجوستانی روسیه یه قارشی بیرگه چیخیشا جلب ائتمک آماچله اؤز نمایندهلرینی بورایا گؤندردی. قافقازین هر یئرینه شاهین گنجه و گورجوستان اۆزرینه یئریمک نیعتیندن خبر وئرن، خانلاردان اطاعت و کؤمک گؤستریلمهسینی طلب ائدن فرمان گؤندریلدی. تاخت-تاج واریثی عباس میرزانین ۵۰ مینلیک اوْردوسو روسیه یه بیرلشدیریلمیش ویلایتلری قوپاریب آلماق اۆچون قافقازا یئریدیلهجکدیر. کیزیلیارادک بۆتون اؤلکهلری "کافیر روسلاردان" تمیزلیجیینه لووغالیقلا بیان ائتمیش شاهین اؤزو ده باشلیجا قوهلرله بیرلیکده عباس میرزانین قوشونلارینین آردینجا حرکت ائتمهیه حاظیرلاشیردی.۱۸۰۴ (میلادی)ین مئییندا فتحعلی شاه باشدا اوْلماقلا ایرانین یۇخاری فودال طبقهلری روس قوشونلارینین قافقازدان چیخاریلماسینی طلب ائتدی. طلب رد اوْلوندو و ۱۸۰۴ (میلادی) جۇلایین ۱۰-دا روسیه ایله ایران آراسیندا دیپلوماتیک علاقهلر کسیلدی، ۱۰ ایل داوام ائتمیش روسیه-ایران ساواشی باشلاندی.
بیرینجی دؤیوش[دَییشدیر]
ساواشین باشلانغیجیندا قافقازداکی روس قوشونلارینین کوماندانلیغی ساواش آپارماغین هۆجوم پلانینی سئچدی. ایلک دؤیوش ۱۸۰۴ (میلادی) جۇلایین ۲-ده ایروان خانلیغینین اراضیسینده اۆچکیلسه دیوارلاری یانیندا باش وئردی. ۱۲ توْپو اوْلان ۳۶۰۰ نفرلیک پیادا، سوواری اسکادرونو و ۲ قزاق یوزلویوندن عبارت روس قوشونو ۲۰ مینلیک ایران قوشونو ایله قارشیلاشدی. روس قوشونلاری گورجو سوواری دستهلرینین کمکی ایله اۆستونلوک قازاندیلار.
ایکینجی دؤیوش[دَییشدیر]
ایکینجی دؤیوش ایروان یاخینلیغیندا، قمرلی کندینین یانیندا باش وئردی، ۱۸۰۴ (میلادی) جۇلایین ۲۹-دان ۳۰-نا کئچن گئجه روس قوشون دستهسی ایله ایران قوشونلارینین بؤیوک بیرلشمهسی آراسیندا قانلی دؤیوش اوْلدو. روس قوشونلاری توتدوقلاری مؤقعلری قورویوب ساخلایا بیلدیلر. لاکین آزوقهنین چاتیشمازلیغی، قوشونلارین آزلیغی، هابئله ایران قوشونلارینین کیچیک روس دستهسی یئرلشمیش گنجهیه طرف ایرلیلمهسی اۆزوندن سپتامبرین ۴-ده روس قوشونلاری ایرواندان گئری چکیلدی.
قاراباغ، شکی و شاماخی خانلیقلارینین ایلحاقی[دَییشدیر]
گنجهنین آلینماسی، روس قوشونلارینین سونراکی باشاریلری آذربایجان خانلیقلارینین ایستیلاسینین سورعتلنمهسینده مؤهوم روْل اوْینادی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«روسیه-ایران ساواشی (۱۸۰۴-۱۸۱۳)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده روسیه-ایران ساواشی (۱۸۰۴-۱۸۱۳) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اؤزسایغی و اؤزگۆون نهدیر؟
اؤزسایغی(حرمت نفس) و اؤزگۆون(اعتماد به نفس) نهدیر؟
حاضیرلایان: میلاد بالسینی
اؤزسایغی یا همان حرمت نفسین چوخ مختلف تعریفلری واردیر. بو تعریفلرین اورتاق نقطهسی اؤزونه سایغی دویماق و دهیر وئرمکدیر. یانی اؤزونو سئومک، اؤزونه سورکلی بیر حالت ده شفقتلی داورانماق، اؤزونو سایماق، اؤزونه اولویت وئرمک و اؤز احتیاجلارینی قارشیلاماقدیر.
شخص اؤزونو یاخجی باشا دوشمکله ایلگیلی بیر مفهوم اولان اؤز سایغی، اؤز گوجلو و ضعیف ابعادلارین اولدوغو کیمی قبول ائتمک، اؤزونو دهیرلی گؤرمکدیر. هم اینسانین اؤزونه اورجینال بیر فرد اولاراق دهیرلی، هم ده قارشیلاشدیغی سورونلارلا باشا چیخا بیلهجک قدر یئترلی حیسس ائدهبیلمهسی اولان اؤزسایغی؛ اؤزونو بؤیوک اؤلچوده اعتیبارلی بیر جایگاها گتیرمکدیر. یانی شخصین گوجلو و ضعیف ابعادیلا اؤزونون فرقینده اولماسی و وار اولان ابعادیلا اؤزونو دهیرلی گؤرمهسی، اؤزسایغییلا ایلگیلی ایکی آنا عونصوردور.
دهیرلیلیک و یئترلیلیک و یا همان لیاقتلی اولما دویغوسو، اؤزسایغینین تملینی اولوشدورور. شخص بو دویغولاردان بیرینی بئله یئترینجه حیسس ائده بیلمهینده، یاشامدان آلدیغی دوْیوم و یا همان خشنودی آزالار و اؤزونو سئومز. چونکو شخصین یئترلیلیک دویغوسو گلیشمهسه مسئولیت لر و یا همن سورونلار قارشیسیندا دا یئترسیز قالار؛ دهیرلیلیک دویغوسو گلیشمهسه ده اؤزگون بیر بیرئی کمی حیسس ائده بیلمز، هابئله اؤزونه لاییق اولدوغو دهیری ده وئرنمز. آنجاق دهیرلیلیک و یئترلیلیک دویغوسوندان هر ایکیسی ده یئترینجه گلیشمهسه یاشام او شخص اوچون تام بیر کابوس اولا بیلر. بو دورومدا شخص اؤزونو باشقالارییلا توتوشدوروب، اونلار کیمی اولا بیلمهمک، اونلار کیمی ایشلری یئرینه یئتیره بیلمهمک اوچون اؤزونو تحقیر اولونموش گؤرر.
گئنللیکله اؤزسایغی مفهومونون اؤزگۆون مفهومیلا عئینی معنیسی داشیدیغی دوشونولور. چئورهنین شخص حاققینداکی گؤروش و بازخوردلاری اؤزگۆونی اولوشدورور. اؤز سایغی دا شخصین اؤز حاققینداکی دهیرلندیرمهلری سؤز قونوسودور. بیر باشقا دئییشله اؤزگۆون چئورهدهکیلرین شخصی نئجه گؤردویویله ایلگیلیدیر و شخصین اؤزونو سئویب_سئومهمهسی، باشقالارینین اونو دهیرلندیرمهسینه باغلی قالیر.
اؤزگۆون شخصین اؤزونه، اؤز ذئهنینده اولوملو و یئترلی آلقیلاماسی و یا اؤزو حاققیندا اولوملو ایچ تاساریملارا یییهلنمهسی اولاراق قبول ائدیلیر. یانی بیر جور ایچ باریش اولان اؤزگۆون، شخصین یئتنکلرینی، سینیرلارینی، ظرفیتینی بیلمهسی و بو بیلگینی عمله کئچیره بیلمه باجاریغی اولاراق دا قبول ائدیلیر.
اؤزگۆون راحات گلیشمز. شخصین یاشادیغی تجروبهلر، بو تجروبهلرین سونوندا قازاندیغی باجاریقلار و مهارتلر اؤزگۆوهنی گوجلندیریب و یا ضعیفلهدر. شخص باجاریقلارینی بیر یئتنک و مهارت حالینا گتیره بیلدییی، بیله بیلدییی و گؤردویو ایشین اوزهرینده کونترول ساغلادیغی اؤلچوده اؤزونه گووهنهجکدیر، و یا گۆوهنه بیلمهیهجکدیر. حالبوکی اؤزسایغی شخصین اؤزو ایله قوردوغو ایچ اۆنسیّتین یانسیماسیدیر. بو ایچ اۆنسیّت اولوملو دینامیک ایسه اؤزسایغی دا عئینی پارالئللده اولاجاقدیر. چونکو اؤزسایغی اؤزونو قبول ائتمهیه باغلیدیر. اؤزونو و سینیرلارینی قبول ائتمکدیر. شخصین اؤزونو نئجه گؤردویویله ایلگیلیدیر. کارل گوستاو یونگ؛ “موتلو اولماق ایستهییرسن سینیرلارینی تانی و اونلاری قبول ائت دئمیشدیر.” اؤزسایغی، اینسانین اؤزونه اولدوغو قدر، باشقالارینا و یاشادیغی حایاتا سایغی دویماسینی گرکلی قیلدیغی اوچون گلیشدیریلمهیه و یوکسلدیلمهیه نیاز دویار. شخص وئردییی دهیری آرتیرار، بیلگیسینی چوخالدار، قایناقلاریندان قوللانماغی اؤیرهنر و حایاتی دوست و آنلاملی اولاراق قاوراماغا باشلارسا اؤزسایغی دا عینی اؤلچوده آرتار. اؤزسایغی شرطسیز اولدوغو سورهجه شخصین اؤزگۆوهنی یوکسکدیر.
اؤزگۆون اوچون اؤزسایغی، دهییشیلمز شرطلردن بیریسیدیر. اؤزسایغی اؤزگۆوهنی دوغورار. آنجاق آشیری اؤزگۆوهنه یییهلهنن شخصلر منلییینی شیشیردهرک گئرچکلیکدن، دوغاللیقدان اوزاقلاشاراق اؤنملی اؤلچوده شخصیت و داورانیش سورونلاری یاشایا بیلرلر. زامان_زامان شخصین آنلامادیغی، کونترول ائده بیلمهدییی، دوروملاردا یئنیلمیش و یا همان مغلوب قالماسی، اؤزونه گووهنه بیلمهمهسی نورمالدیر؛ بورداکی اؤزونه گۆونمهمک اولومسوز دئییل، اولوملو بیر دورومدور. بو دورومدا اؤزگۆوهنی اولان شخص اؤزونو یئترسیز حیسس ائده بیلر. آمما آشاغیلیق عقدهسینه قاپسانماز. آشاغیلیق دویومو، اؤزسایغیسی و اؤزگۆوهنی آز و یا اسکیک اولان شخصلرین یاشادیغی روحسال بیر دورومدور.


text:
یوهان کرایوف
هنریک یوهان کرایوف (دوغوم :25 آوریل 1947-اؤلوم:2016) چوخلو آدی یوهان کرایوف سسلئنیر.هولندلی فوتبالچی .کوج .اویونچو اولوردو.اوچ دفعه اوروپانین لاب یاخشی فوتبالچی سی تانینیدی(1971.1973.1974) اونون مقامی میشل پلاتینی و مارکو فان باستن کیمی اولور.توتال فوتبال یوخسا فوتبال فلسفه سینه دایاقدی.توتال فوتبال رینوس میشل الیله قورولوب.
1984 ده فوتبالدا اویونچولوقدان دالی چکیلیدی.و کوچ اولدو.کوچ مقامیندا آمستردام آژاکس و سونرا بارسلونا تیملیرنی شامپیونلوقا یئتیردی.بو کلوبلاردا مشاور و ایشچی اولوردو.
1999 جی ایلده یوز ایل ایچره پله دن سونرا ایکینجی یاخشی فوتبالیست سئچیلیدی.
اؤلوم[دَییشدیر]
کاتالونیا رادیوسو 2015 جی ایلده بیلیندیردی یوهان کرایوف آق جیگر سرطانی توتوب.بو نوخوشلوقدا 24 مارس 2016 جی ایلده 68 یاشیندا بارسلون شهرینده دۆنیادان گوز یومدو
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسیجا ویکی پدیا [۱]


text:
دلی مکس: قیزغین یول (فیلم)
دلی مکس: قیزغین یول (اینگیلیسجه. Mad Max: Fury Road) ایکی مین اون بئش اوسترالیا دوزلتمیش پوست آپوکالیپتیک(قیامت سوْنراسی) بیلیم - قورغو طرزینده ، 2016 نئچه اوسکار جایزه لری کاندیدی اولان، اکشن فیلمیدیر. جورج میللرین یازیب یؤنئتدیگی فیلم، دلی مکس سئریسینین دؤردونجو فیلمی اولما خصوصیتینی داشیماقدادیر. سئرینین آیری فیلملرینده مل گیبسون طرفیندن جانلاندیریلان "مَد مکس راکاتانسکی" کاراکترینی تام هاردی جانلاندیرماقدادیر. شارلیز ترون، نیکولاس هولت، و هوگ کایس-بیرن اویونچو کادریندا یئر آلماقدادیرلار.
فیلمین قالاسی تی سی ال چین تئاتریندا 7 مئی 2015ده تصویرلنمیشدیر. 14 مئی 2015ده دونیا سویه سینده گؤستریمه گیردی.
موضوع[دَییشدیر]
اتومی ساواشیندان سوْنرا، دونیا، چؤللرین گنیشلنمهسی و سوسوزلوق موشکولون آرتدیغی بیر یئر حالینا گلمیش، عئینی نَدَنله مدنیت چؤکوشه دوغرو گئدیر. یاشاما غریزه سی)حاد صفحه ده اولان مکس (تام هاردی)، آروادی و اوشاغی نین ایتیرمه سی نین دالیسیجا آرامیش آختاراراق، ساواش اوشاقلاری طرفیندن توتوقلانیر. بؤلگهنین سو و بنزین کیمی قایناقلارینی الینده توتان باشچی اؤلومسوز جونون (ایمورتان جو) بؤلگهسینده قان تورباسی اولاراق توتولان مکس، هر آن قاچیش اۆچون فورصت آختارماقدادیر.
اؤلومسوز جونون اَمریله بنزین عرضه سی اۆچون ماموریته چیخان ایمپاراتور فوریوزا (شارلیز ترون)، بللی اولموش مسیریندن چیخاندا، اؤلومسوز جو و آداملاری بیر موشکول اولدوغونو باشا دوشرلر. قیسا مۆدتده جو، آروادلاری نین فوریوزا طرفیندن قاچیریلدیغینی اؤیرنرک و ساواش اوشاقلاری ایله بیرلیکده فوریوزانین دالینا دوشورلر. قان تورباسی اولاراق بیر ماشینین قاباغینا باغلانان مکس ده ایستَر ایستَمز بو قووالاماجایا قاتیلیر.
شیمیایی بیر چؤل فیرتیناسینین دالیسیجا زنجیرلریندن قورتولان دلی مکس، فوریوزا ایله یانینداکی آروادلاری اسیری اولاراق آلاجاق، قیسا سورَلی چیخار ایلیشکیسی یئرینی دوستلوغا بوراخیر. یاشیل یوردلاری آرایان فوریوزا، ان سوْنوندا اؤز خالقینی تاپاجاق آنجاق دالدا آرتیق یاشیل هئچ بیر شئیین قالمادیغینی اؤیرَندیگینده اومودونو ایتیرمه نوقطه سینه گلیر. دلی مکسین پلانیدا دالی دؤنوب، آرخالارینداکی تیران اؤلومسوز جویه آتلاتاراق اونون صاحیب اولدوغو قایناقلاری اَله گئچیرمئکدیر.
اویونچولار[دَییشدیر]
- تام هاردی - مکس راکاتانسکی
- شارلیز ترون - ایمپراتور فوریوزا
- نیکولاس هولت - نوکس
- هوگ کیایس بیرن - اؤلومسوز (ایمورتان) جو
- روزی هانتینگتون وایتلی - ایسپلندید آنقاراد
- ریلی کیوق
- زوو کراویتز - کاپئیبل
- آبی لی - دئ دگ
- کورتنی ایتان - سینمالی چیدو دئ
- جاش هلمن - اسلیت
تام هاردی، مل گیبسون ایله بیر گون اورتا یئمَگینده مکس رولونا گؤره دانیشدیقلارینی سؤیلَدی. گیبسون بو رولون اونون اۆچون یاخشی اولدوغونو سؤیلَدی و هاردییه خئیر دیلَدی. تام هاردی تارافیندان گئییلن جاکئت اوریجینال اوچلَمَنین سون ایکی فیلمینده مئل گیبسون طرفیندن گئییلن تک بیر کوپیسیدیر. هوگ کیایس بیرن 1979 یاپیمی ایلک دلی مکس فیلمینده ده اوینامیشدیر. شارلیز ترون، فوریوزا رولو اۆچون ساچینی دیبدن ووردوغونو یئنی باشلایانلار ایچین وحشی باتی فیلمینده پئروک (ساچلی بؤرک ، کلاه گیس) تاخماق زوروندا قالدی.
طرحلر و اینجَلَملر[دَییشدیر]
دَلی مکس: اؤفکهلی(قیزغین و غضبلی) یوللارین بیرینجیل تئمی حایاتدا قالماقدیر. مکس اۆچون اساس هدف یاشامدا قالماقدیر، بو تئم سئرینین قاباقکی بؤلوملریندن اویغونلاما دیر. آیریجا چئورَسَل چؤکوش و اخلاقی گئریلمَ کیمیم وضوعولارا دا دئگینیلیبدیر. جو میللر بیر آچیقلاماسیندا ' یاشاییشده قالماق کیلید نوقتطه دیر. منجه بونون نَدنی آمریکا وسترنین آمریکا سینما تاریخینده کؤک اولاراق داها یاخشی بیر پارچا اولماسیدیر. ' دئمیشدیر.
اَک تئملر، اینتیقام، دایانیشما، یورد و دوغرویولدا اولماق، مونتقیدلر طرفیندن دیققته آلینمیشدیر. قاباقکی دلی مکس فیلملرینه بَنزر اولاراق، یورد مرکز تئم اولاراق اَله آلینمیش. مکسین ائوی یوخ ائدیلمیش، فوریوزا اؤزگه لر طرفیندن ائوده توتولموش و آیری بئش قادین اوشاقلارینی بؤیوتمک اۆچون یئنی بیر یورد آراییشی ایچیندَدیرلر. بو شخصیتلر آراسینداکی بیرلیک آیریجا عاییله اۆچون قورخو، یؤنتمئن میللرین فیلموقرافیسینده اورتاق تئم اولاراق ایشلنیلیر.
دوزلتمَسی[دَییشدیر]
گلیشیم[دَییشدیر]
دلی مکس سئریسینین دؤردونجو فیلمی ایچین قارالامالار مالی زورلوقلارا چارپدی و طرح 'گَلیشیم جهننمینده بیر نئچه ایل گئچیردی. 1995 ایلینده یؤنتمن میللر گلجک دلی مکس فیلملرینین حاقلارینی وارنر بروسدان یئنیدن ائدیندی. میللرین آغلینا دؤردونجو فیلمین فیکری لوس آنجلس قووشماسینا دوغرو گئدرکن گلدی. بیر ایل سوْنرا قدر لوس آنجلسدن اوسترالیایا سیاحت ائدرکن فیکیر یاخشیجا بئینینه باتدی. میللر حیکایه نی بو شکیلده طراحلیق ائتدی; 'شیددتلی یاغماجیلار پترول یادا مال ایچین دئییل آما اینسانلیغین وارولوشو ایچین ساواشیرلار. فیلم 20جی یوزایل فاکسین آراجیلیغییلا 2001ده چَکیلمه اوزئره آیارلاندی ، تکجه 11 سپتامبر سالدیریلاری نَدَنیله ائرتَلَندی. میللر 'آمریکا دولاری اوسترالیا دولاری قارشیسیندا چؤکدو و بیزیم بودجه میز بالون اولدو دئدی. اؤنجَکی اوچ فیلمده اوینایان مل گیبسون بو فیلم ایچینده باشرول اولاراق آیارلانمیشدی. میللر، گیبسوْنون چئورَسیندَکی چَکیشمَلَر و مکسین 'گونوموز ساواشچیسینا بَنزَر اولاراق داها گنج اولماسینی ایستَمسیندن دولایی اوْیونجو یئنیلمَسینی دایاندیردی. میللر 2003ده دؤردونجو فیلم ایچین سناریونون یازیلدیغینی آچیقلادی. فیلمین مئی 2003ده اوسترالیادا چَکیملرینه باشلانماسی ایچین 100 میلیون آمریکا دولارینا یاشیل ایشیق یاخیلماسینا رغمن بیرلشمیش دولتلرین بیر چوخ اؤلکه ایله سیاحت و نقلیه قیسیتلاماسی ندنیله نامیبیاداکی فیلم سینامالاریندا گووَنلیک قورخولارینا ایلیشکیلی اولاراق آرادا قالیندی. عیراق ساواشینین چیخماسییلا برابر دؤردونجو فیلم سیاسی آچیدان حسساس اولاراق دوشونولدو و بوراخیلدی. گیبسون اوْیونجو کادرینا گئری دؤنمسینه رغمن ایلگیسینی ایتیردی و سوْنراکی تولید ایبطال ائدیلدی.
ژانویه 2006دا، میللر قیزغین یوللاری دوزلتمک ایستَدیگینی بللی ائتدی و فیلمین گیبسون اولمادان دا یاپیلابیلَجگینی دوشوندو: 'بو گرچک بیر اومود دور. دوزلتمک ایستَدیگیم سون شئی آیری بیر دَلی مکس فیلمی دیر. تکجه سناریو یالنیز قالدی و من بونونلا بوتونلوکله اوزاقدا قالدیم. فیلمین سناریوسو اینگیلیس میزاح درگیسی یارادیجیسی برنان مک کارتی ایله اورتاق یازیلمیشدیر؛ آیریجا بیرچوخ یئنی کیشیلیک و آراجلاری دا طراحلیق ائتمیشدی. گیبسوْنون یوخلوغوندا اؤلوموندن اؤنجه هیت لگر (Heath Ledger) دوشونولوردو.
18 مئی 2009دا چکیملَر ایچین یئر آختاریلدیغی بیلدیریلدی. سوْنرا تولید وارنر بروس ایستودیولارینا داشیندی. اوکتوبر 2009دا میللر فیلمین کؤک چکیملرینه 2011 اؤنجه سی باشلاناجاغینی آچیقلادی. بو احساس اوسترالیادا گیبسوْنون مکس اولاراق گئری دؤنوب دؤنمَیَجگی ایله ایلگیلی اولاراق یئرلی باسینین دیققتینی چئکدی. عئینی آی شارلیز ترونون فیلمده اوینایاجاغی بیلدیریلیرکن، اینگیلیس اویونچو تام هاردی ایله مکس رولو ایچین گؤروشمَلَر یئرینه یئتیرلیردی. ژوئن 2010دا جومه گئجه سی جاناتان روس پروقرامیندا هاردی نین (اؤزگون دلی مکس فیلمینین چکیمینین باشلانغیجیندان تکجه 6 آی بؤیوک) باش رولو اوینایاجاغی آچیقلاندی.
ژانویه 2011ده گؤزلنیلمز شیددتلی یاغیشین چؤلده اؤزگه چیچکلرینین بؤیومَسینه نَدن اولماسیندان سوْنرا، چَکیملر نامیبیایا داشیندی.
فیلم چَکیمینین سورَجی (پروسهسی)[دَییشدیر]
آنا چَکیملر 26 ژوئن 2012ده نامیبیادا باشلادی. آیریجا باتی سیدنیده پوتس هیل(Potts Hill) و پنریت لئیکس(Penrith Lakes)ده چکیملر باشلاندی. اوکتوبر 2012ده، هالیووود ریپورتر بروس.'ون اورَتیمین (تولیدین) دوام ائتمَسی ایچین بیر یؤنَتیجی گؤندَردیگینی بیلدیردی. فوریه 2013ده نامیبیا ساحیل قورونماسی طرفیندن بیر طرح سیزدیریلدی و یؤنَتیجی هئیاتی نامیب چؤلونه ضرر وئردیکلری گرَکچَسیله فیلم دوزلندلری سوچلادی. چوخ ساییدا بیتکی و حئیوان تورلری تهلوکه آلتیندایدی. نامیبیا فیلم کومیسیونو دوزلتمه سیراسینداکی سوْنراکی زیارتینده 'هیچ بیر یئر آییردیلمادیغینی دئدی. مدیا بو سوچلامالاری 'حاقسیز سؤیلَم اولاراق دَگرلندیردی. سپتامبر 2013ده چکیملرین ژانویه 2013ده یئنیدن باشلاناجیغینی بیلدیریلدی.
یؤنتمن میللر سرینین اؤنجه کی فیلملرینه قییاسلا فیلم دوزلتمک طرحی شرطلرینه گؤره ازونو یاخشی حیسسئتمَدیگینی سؤیلَدی. بونون یئرینه اؤنجَکی فیلملره دؤنرَک هر ایکی دوزلتمک طریحینه ده گؤز آتماق و گئچن 30 ایلین دَییشیکلیکلرینی یانسیتماق ایستدی. یاپیم طراحی ıhgdk گیبسون فیلمین آراجلارینین هامیسینی بوتون قوللانیشلی اولاراق طراحلیق ائتدی. بعضی آراجلارین یاپیمینا 2003ده باشلانیلمیشدی.
سینماتوقراف جان سیلی (John Seale) چکیملر سیراسیندا امَکلییه (بازنیشسته لیگه) آیریلدی. اؤنجَکی ایکی فیلمین سینماتوقرافیسینی ائدن دیان سملر(Dean Semler)ین یئرینی آلمیشدی. جان سیلی آلتی Arri Alexa Pluses و دؤرتAlexa Ms ایله موجههز اولدو. سیلی بیرینجی دؤنه دیجیتال کامرالارلا چکیم ائتدی.
جولای 2014ده میللر فیلمی "چوخ ساده کینایه لی، معمولن تکرلکلرین اوزَریندَکی وسترن" اولاراق تانیتدیردی. میللر افکتلرین %90ینین اویغولامالی اولدوغونو سؤیلَدی. ایکینجی تاخیم یؤنتمنی و دوبلور سیناوی کووردیناتورو اولان قای نوریس (Guy Norris)، و Cirque du Soleilین پئرفورمانسی ، و اولمپیک قاچیش یاریشماچیلاری داخیل 150 دوبلور پئرفورمانسیندان مسئول اولدو. میللر اویون یازاری و عئینی زاماندا فمینیست اولان ائو انسلئری(Eve Ensler) سئت دانیشمانی اولاراق سئته دعوت ائتدی. سناریونون دَرینلیگی ائتکیلَمَسی و فمینیست تئملره ده نه گؤردوگو ایله ایلگیلی اولاراق نامیبیادا یئددی گون گئچیردی. کیشی اویونچولارلا قادینا یؤنَلیک شیددت قونوسوندا دانیشدی.
دوزلتمک سوْنراسی[دَییشدیر]
دلی مکس: قیزغین یول فیلمینده، ۲۰۰۰ گؤرسَل (تصویری) افکت چَکیمی ایچَریسینده واردیر. قاباقجیل گؤرسل افکت شیرکتی ایلوورا (Iloura) فیلم ایچین 1500دن چوخ افکت گلیشدیردی. میللر فیلمی قورغولاماسی (تخیل ائتمک) ایچین آروادی مارقارت سیکسلی(Margaret Sixel) ایشه آلدی. سیکسلین گؤرونتولری قورغولاماق ایچین 480 ساعاتی واری ایدی; گؤزلَملَری 3 آی توتدو. فیلم بوتون اوزونوغو بویونجا 2700 قورغو ایچَرمَکده دیر و بو دقیقه ده 22.5 قورغویا اوست اوسته گلمکده دیر. دلی مکسین ایکینجی فیلمی ایسه 90 دقیقه ده 1200 قورغو ، یانی دقیقه ده 13.33 قورغو احتیوا ائدیر.
گئجه صحنه لری آمریکا گئجهسی تکنیکی قوللانیلاراق چکیلدی. PG-13 و R-rated ایکی فرقلی شکیلده سیناماغا سوخولدو. R-rated سۆرۆمۆ ایزلَیَنلر طرفیندن قبول ائدیلدی و بو شکیلده یاییما گیردی.
تنقید گؤروشلری[دَییشدیر]
فیلم ایلین اَن باشاریلی فیلملری آراسینا آلدیغی اؤدوللردن آرتیق اؤوگولر و آلقیشلاری دا آلابیلدی. روتن توماتوسدا 333 باخیشدان %97لیک بیر باشاری اَلده ائتدی و 10 اوزریندن 8.6 پوان آلدی. متاکریتیکده ایسه 47 اَلَشدیرمن (تنقیدچی) باخیشندا 46سی اولوملو (موثبت) یؤنده اولدو و فیلم 89 پوانا چاتدی. فیلم سایتیندا 2015ین ان چوخ تارتیشیلان فیلمی اولدو. آی ام دی بی(IMDb) ده 380.000ی آشقین ایشلدن سسینده 8.2 پوان الده ائتدی و ائن یاخشی 250 فیلم آراسیندا 157. سیرادا یئرینی آلدی.
دوام فیلمی[دَییشدیر]
یؤنتمن میللر دوام فیلملرینین اولاجاغینی آچیقلامیشدیر. ائله کی تام هاردینین 3 آوریل 2015ده 3 دنه ده دلی مکس فیلمی ایچین ایمضا آتاجاغی ائشیدیلدی. آیری فیلمین آدی ایسه بو آندا گئچیجی(موقت) آد قونوموندا دلی مکس : کورلانمیش یورد(Mad Max: The Wasteland ) اولاراق آچیقلاندی.
موزیکلر[دَییشدیر]
بوتون پارچالار جانکی ایکس ال (Junkie XL) طرفیندن یازیلدی و واتر تاور موزیک (WaterTower Music) طرفیندن 12 مئی 2015ده یاییملاندی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mad Max: Fury Road»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ ژانویهسینین ۲۰سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- ↑ MAD MAX: FURY ROAD (15). British Board of Film Classification (5 May 2015).
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Mad Max Fury Road. British Film Institute (2015).
- ↑ Mad Max: Fury Road (2015). The New York Times.
- ↑ Sperling, Nicole (7 July 2014). Drive Like Hell. Entertainment Weekly. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-12-13. یوْخلانیلیب2018-05-21.
- ↑ Lang, Brent (7 May 2015). Box Office: 'Mad Max: Fury Road,' 'Pitch Perfect 2' Eye $40 Million Openings. Variety. (Penske Media Corporation).
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
BOMوارد نشدهاست


text:
شور تورکجهسی
شور تورکجهسی و یا شورجا (Шop Tили) شورلار طرفیندن دانیشیلان تورک لهجهلرینین سیبیر قروپونا باغلی، چاغداش تورک یازی دیللریندن بیریدیر. تووا تورکجهسینه چوخ بنزرلیک گؤستریر. خاکاس تورکلری کیمی اؤزلرینه تادار (تاتار) اینسان دئمکدهدیرلر. روسیهنین کئمئروو بؤلگهسینده 2840 نفر (2010 -نجو ایل) بو دیلی دانیشیر. بوگون شور تورکجهسی کئمئروو اونیوئرسیتئتینده اؤیرهدیلیر.
الیفبادَییشدیر
شور تورکجهسینین الیفباسی 10-نجو عصرین اورتالاریندا روس مسیحی میسیونئرلری طرفیندن اولوشدورولموشدور. 1929 دان 1939 قدر لاتین الیفباسی ایشلهدیب، سونرا تکرار روس-سووئت ایدارهسی باسقیسی ایله کیریل الیفباسینا کئچیلمیشدیر.
شور الیفباسیندا بو حرفلر واردیر:
ترانسکریپسیون:
ائتنولوگدا شور تورکجهسیدَییشدیر
باغلانتیلاردَییشدیر
- ائتنولوگ سایتیندا شور تورکجهسی
- شور دیلینده متنلر Archived 2016-01-15 at the Wayback Machine.


text:
جدای
جدای Jedi اولدوز ساواشلاری فیلملرده بیر قوشما و قورغو کیمسه دیر.اسکی چاغدان مذهبه باغلی بیر تشکیلات بیلیم اینسانلارا یاریدم ائتمک اۆچون قورولموشدور و جدای بو تشکیلاتین راهیبی و باشچیسی اولوردو. بو تشکیلات ۲۵.۰۰۰ ایللر اؤنجهدن بیلیم اینسانلارین یاردیمینا چالیشیردی.
جدای تشکیلاتی چوخلو بیلیم اینسانلاری هابئله فیلسوفلار، یازیچیلار، مهندیسلر، حکیملر, آرشیتکتلر, دیپلوماتلار و قوشونچولار اولوردو و بو تشکیلات خئیر ایشلرده و یاردیم اولماقدا و ظۆلم ایله قارشی دورماقدا چالیشیردی.
اونلارین اسلحه سی ایشین قیلینجی دیر و چوخلو ساوشلاردا بو قیلینج ایله قارشیلاری مغلوب ائدیبلر. فورس (عرفانی بیر گۆج) گۆجو ایله یاخچیلاری پیسلیکلر قاباغیندا یاردیم ائدیر. جدای شووالیهلری بۆتون یاشاملاریندا حق اۆچون چالیشیردیلار و سیثلر کیمی ایشین قیلینج ایله ساواشیردیلار.


text:
آتیلا
آتیلا (۴۰۵-۴۵۳)، هونلار شاهیدی.
یاشاییش[دَییشدیر]
395 ایلینده آنادان اولدو. آتاسی مونجوك خان دیر. عمی سی روآ، اونون آتاسی اؤلدوكدن سونرا بوزقوردو تك باشینا یاشامایا چالیشیركن تاپدی و یانینا آلدی. پریسكوس آدلی بیر تاریخچی آتیلانی اورتا بویلو، ائنلی كوركلی، قارا ساچلی اولدوغونو یازیر. گوجلو دانیشما، ساده یاشام و قوناق پرورلیغینادا سئچیلیب.
ویزیقوت لارا قارشی روما امپراطورلوغویلا بیرلیك آپاران آتیلا؛ فلاویوس آتیوسون دعوتینه بیر دؤنمده رومایا گئتدی. هر شئی یاخشی گئدركن روآ نین اؤلوم خبرینی آلدی. گئری دؤنهرک قارداشی بلئدا ایله بیرلیكده هون امپراطورلوغو نون اورتاق كرالی اولدو. بلئدا 445 ایلینده اؤلدو. بو دوروم آتیلانین تك باشینا هون كرالی االماسینی یاراتدی.
داها سونرا آشیق اولدوغو بیر اسیر قیزلا(ناكارا) ائوله نن آتیلا نین بیر اوغلو اولدو. دوغوم چاغی ائشی ناكارا، حیاتینی ایتیردی.
حوكومدار لیغی بویوندا اوردوسویلا باتی و دوغا رومایا تئز تئز استیلا ائدن آتیلا؛ اورتا چاغ قایناق لاریندا آجیمسیزلیغیلا تانینیر. بونون اۆچون آوروپا دا "تانرینین كئرباجی(Tanrının Kırbacı)" اولاراق تانینیر.
(Latince: Flagellum Dei, İngilizce: Scourge of God, İtalyanca: Flagello di Dio, Fransızca: Fléau de Dieu)
آما آلمان افسانه لرینده آتیلا بیر بؤیوك و اییلیك سئون بیر كرال دیر. آتیلا ساراییندا بیرچوخ آلمان خاقانی یاشار. Nibelungen داستانی هون - آلمان ساواش لاریندان مئیدانا گلیر. بو ناغیل لاردا آتیلا؛ اتزئل(Etzel) آدیندا بؤیوك بیر نفوذا صاحب، باریش سئون و یالنیز آسی لره قیلینج آچان، اصیل روحلو بیر كرال دیر. آوروپا هون امپراطورلوغونون باشكندی اؤلان Etzelburg آدینین بورادان گلمه سی بیلینمك ده دیر. آئتوس ایله اؤلان كاتالؤن ساواشیندا رؤما اؤردوسو داغیلمیش، باتی گوت كرالی Theodeirch ئؤلموشدور. آتیلا اؤردوسونو دینلندیرمك اۆچون قاچان آئتوسو قؤوالامادی.
باتی روما امپراطورلوغونا گئدركن، پاپا نین آرایا گیریلمه سیله آتیلا رؤومانی آلمادی و وئرگیه باغلادی. آتیلا آوروپانین 3 دن ایكیسینه كرال لیق ائتدی.
آتیلا 453 ایلینده سون آروادی، ایلدیكؤ طرفیندن توی گئجه سی اؤلدورولدو. جسدی اوچ ایچ ایچه تابوت دا یئرلش دیریلدی. ایلك تابوت قیزیلدان، دالیسی گوموشدن و بو ایكی تابوتو ایچینه آلان پولاد تابوت. مزارین هاردا اؤلماسی بیلینمه ییب. جنازه سینه قاتیلانلار، مزارین یئرینین بیلینمه مه سی اۆچون ئؤلدورولوب لر. آنجاق تاریخچی لر آراسیندا تونا چایین یاتاغیندا خزینه لریله بیرلیكده باسدیریلماسینا بیر اینام وار. چایین باشدان آشماسی و چوخلو اؤلكه لردن گئچمه سی اۆچون بورؤكراتیك سؤرونلر چیخماسیندان قازما چالیشماسی اؤلماییب دیر.
آتیلا و قارداشی بلئدا
آتیلا قیلینجی[دَییشدیر]
مارس(مریخ) آدیندا قیلینجی، دئییلیر آتیلا ساواش تانریسی، مارس دان آلمیش دیر.
آد[دَییشدیر]
آتیلانین آدینیا هونلاردان آز بیلگی لریمیز اۆچون تام بیر آنلام یؤخدور؛ آما تورك قایناق لارینا گؤره وؤلقا(ولگا) چایینین اسكی آدی اؤلان " آتیل،ایتیل،آتال" كلمه لرینه اؤرالی آنلامی وئرن ایلا(ایللا) كلمه سیله بیرلشمه سی سؤنوجو آتیلا اؤلوب دور. باشقا بیر گؤروشه "آت،آتیل،آتیلماق" آنلاما گلیر. باشقا بیر تورك افسانه سینه گؤره اؤزونه آلتی هان دا دئییردی. ماجار قایناقلارینا گؤره یارگی(قاضی) آنلامینا گلن ایتلت كلمه سیندن آلینمیشدیر.
آتیلا دونیا دیللرینده فرقلی حالتلری وار، میثال اۆچون:
اینگیلیسجه: Ætla , Attle, Atlee ایتالیاجا: Attila اسكاندیناویاجا: Atli, Atle آلمانیاجا: Etzel ماجارجا: Attila, Atilla, Etele توركجه: Attila, Atila, Atilla قزاقجا: Edil
تاثیری[دَییشدیر]
آتیلا(1954)؛ پیئترو فرانسیسجی نین آنتؤنی كویین و سؤفیا لؤرئن ین یئر آلدیغی سینما فیلمی دؤغورلانان كافر(Sign of the Pagan)(1954)؛ داقلاس سیركین جك پالانس و جئف چاندلئر ین یئر آلدیغی سینما فیلمی آتیلا(1991)؛ كریستوفر سووانین تی وی فیلمی آتیلا(2001)؛ دیك لاوری نین تی وی فیلمی "" آدلی بیلگی سایار اؤیونوندا آتیلانین ساواش لاری و دؤیوش لری اؤیونون اساسی دیر.Age of Empires II ...
قالری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Harvey, Bonnie (2003) [1st Published in 1821 by Chelsea House Publications]. Attila the Hun (Ancient World Leaders). Infobase Publishing. ASIN B01FJ1LTIQ.


text:
۱۹۰۱ (میلادی)
میلادی ۱۹۰۱-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز بیرینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۳۱ مارس - اوتریش-ماجاریستان باشکوْنسولو امیل جلینک٬ دؤرد سیلندرلی اوتوموبیلینی آلیب آدینا قیزی «مرسدس»ین آدینی وئردی.
- ۲۹ ژولای - آمریکادا سوسیاللارین حزبی یارانمیشدی.
- ۲۷ دسامبر - ژاپونلو کیمیاچی تاکامیکه و آمریکالی فیزیکچی آدل آدیرنالین هوْرمونونو تاپدیلار.
- ۲ دسامبر - کینق کامپ ژیلت٬ ژیلت ایختیراعینی یازدیردی.
- ۱۳ سپتامبر - فرانسهده اوتوموبیللره مجبوری صورتده نومره نیشانلاری وئریلمهیه باشلانمیشدیر.
- ۱۱ دسامبر - بیرلشمیش کراللیقدا تاریخده ایلک دفعه اوْلاراق پینگپونگ مۆسابیقهسی کئچیریلدی.
- ۱۰ دسامبر - ایلک دفعه نوبل جاییزهلری تقدیم ائدیلیب. آلفرد نوبئلین وصیّتینه گؤره٬ بۇ جاییزه علم آداملاریندان یالنیز ریاضیاتچیلارا وئریلمهییر.


text:
شیراز
شیراز ایران شهرلریندن بیری و فارس اوستانینین مرکزیدیر. بۇ شهرین نۆفوس و ۱٬۴۶۰٬۶۶۵ نفردیر بۇ باخیمدان اؤلکهنین ۶ اینجی شهری سایلیر.
چوخلو تاریخی یئلر بۇ شهرده یئرلهشیبدیر کی سعدی و حافیظین قبرلری، اونلارین ان اونملیلریندندیر. تؤرک ائللریندن اولان قاشقاییلاردا بۇ شهردهده یاشاییرلار. ساوهنین یاخینلیغیندا یئرلشن مرهغئیلی تیلیمخانیندا شیراز سفری، اراک بولگهسینین شاهسئونلرینین آراسیندا آدلی-سانلیدیر.
بیرده باخدَییشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
Imamzadeh Ali ebn e Hamze
Tomb of Saadi
- Shiraz Nature March 4, 2006 -4.jpg
A creek in Shiraz
Khwaju Kermani's tomb


text:
میثقال(اؤلچو بیریمی)
میثقال — اؤلچو بیریمی.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
میثقال معیشتده چوخ آز ایشلنسه ده، هامییا تانیش اولان چکی بیریملریندن بیریدیر. تخمیناً 4،26 ق-آ برابردیر. بو گون زرگرلیک و بویاقچیلیق ایشلرینده ایستیفاده اولونور. میثقال حاقیندا موختلیف ادبیاتلاردا وئریلن بیلگیلر عئینی دئییلدیر. اونون آیری-آیری ادبیاتلاردا 4،4 ق (4،464 ق) اولدوغو گؤستریلیر. دوققوز-اون ایکینجی عصرلرده میثقال 4،25 ق اولموشدور کی، بو دا اونون ایندیکی اؤلچوسونه اویغون گلیر. میثقال آذربایجان فولکلوروندا و یازیلی ادبیاتیندا بیر شئیین آزلیغینی بیلدیرمک اۆچون ایشلنمیشدیر: "دئ گؤروم، نه قدر ات ایستهییرسن؟ بیر چئتوئرت، یا آلتی میثقال؟" و یاخود، "درد خالوارلا گلیر، میثقاللا چیخیر".
قایناق[دَییشدیر]
آذربایجان ائتنوقرافیاسی، باکی-2007، "شرق-غرب" نشریاتی. اوچ جیلدده. 3. جیلد. ص. 464. ایسبن 978-9952-34-152-2


text:
رائول
رائول (اینگیلیسجه: Raúl (footballer)) (دوْغوم:۲۷ ژوئن ۱۹۷۷ (۴۴ یاش) مادرید) بیر فوتبالیست. ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیلهرک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده رائول گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- NKC شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- PLWABN شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- WORLDCATID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- ۱۹۷۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- رئال مادرید سی کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کاستیا کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
- شالکه ۰۴ کولوبونون اویونچولاری
- السد قطر کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۰ اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۴ اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
حقدی، گؤزل چوخدو جاهان ایچینده،
گؤزلده بیر نئچه نشانه گرک.
اوّل، عاشیقینه مهربان اولا،
اوندان غیری لره بیگانه گرک.
گؤزه لین بلور تک گرک بدنی،
ائیله یه اؤزونه حیران گؤره نی،
یارلی-یاراشیقلی بویو، گردنی،
نه اوزون، نه گؤدک، میانه گرک.
عنبر خجیل اولا زلفو بوییندن،
قمر رخساریندان، شمس روییندن؛
جانلار تزه لنه گفت وگوییندن.
سؤزونون هر بیری دوردانه گرک.
مرفعتده کامل، سینّده اوشاق،
قدیربیلن، اؤزو دوغرو، سؤزو ساق،
قوزو قویروغو تک نازیک و یومشاق.
لرزه وئره جسمی هر یانه گرک.
ذاکیر، نه یاماندیر حالی دنیانین،
اسکیک اولماز قالماقالی دنیانین،
درد و سردی ملک لی مالی دنیانین،
جان اوچون بیر بئله جانانه گرک.


text:
آیدین مالمو مدنی اویشمه سی افغانستان تورک خلقیلری نی تیلی, سیاسی واجتماعی احوالاتی نی و بای مدنیتی نی اوز اعضا لریگه و باشقه لر ده تانیتتیریش و حمایه قیلیش اوچون ایش آلیب باره دی
۲۸ بهمن ۱۳۸۷
برچه عزیز لرگه سلام
ساعت 1400 باشله دی
ایغیلیش نی عبدلملک رسولی ایدن بیر لیگی نی مالی مسوولی آچیلیشی نی اعلان قیلدیلر .
1-- ایغیلیش قرآن عضیمالشآن آیت لری بیلن که حاجی عبدل قیوم حمیدی تمانیدن قرآت بولدی تبرک بولدی . افغانستان تورکلری و برچه دنیا انسان لری نی خیر و تینچلیک دعا لرایتیلدی
و آیدن نی عضوی فتح الله صدیقی نی آته لری وکیل صاحب عبدالحکیم صدیقی که تورک خلق نی بیر مبارز لری دن ایدی لر
اولر نیچی نسل مبارزه لری گه قوت بولیب کیلگن ملی و سیاسی شخصیت نی جهان دن یقین لیک گه تخار ولایتی گه اوتمش لری اوچون دعا لر بولدی و بیز لر همه اولر و همه میز نی تاثری گه شریک لیکی میز نی بیلدر دیک.
2-- مهمانلر گه که دنمارک مملکتی کوپن هاگن شهری دن و کوپن هاگن نی افغانستان تورکلر بیرلیگی نی نماینده لری بولیب کیلگن لر گه و ایکی ایگیت اوغورستان دن کیلیب مالمو اوقو یو رتیگه اوقوچی بولیب کیلگن لر و بیر حرمت لیک آنه خانیمیز عراق نی کرکوک دن بولگن مالموگه یشه یاتگن تورکمن عزیزی میز لر گه خوش کیلدینگیز ایتیلدی.
3-- ایغیلیش نی پروگرامی اوقیلدی و همه گه بیر کاپی پروگرام بیریلدی و اولر برآن قالگن موضوع نی پروگرام گه قوشلیشی نی سورلدی که برچه موافق بولیب ایغیلیش دستوری تایید بولدی.
4-- آیدن انجمنی نی اوتمشی باره سی گه قیسقه ملک رسولی تمانیدن سوز کیتی
مالمو آیدنی 2003 ییل اوکتوبر آییده مالمو شهری گه بیر نیچه یاش لر تمانیدن قورلدی که دنمارک نی کوپن هاگن ایگیت لری هم قورلیشی گه کته سهم آلگن لر.
آیدن نی قورلی شی دن مقصد افغانستان تورکلری که شو منطقه گه یشه ییدیلر اوز تیلی نی و فرهنگ نی قوتلش اوچون و اولر نی باله لری گه اوز تیل لری نی و کلتوری نی و باشقه ملت خلق لری گه اوز لر نی تانیتتریش و اوز ایچلری گه صمیمیت و یاردم بیرش و بیر بیراوی نی قو وتلش اوچون اورته گه کیلگن.
آیدن نی قیلگن ایشلری اعید لری نی و ینگه ییل لرنی ملی و بین المللی کون لر نی ایشانلش آیدین نی اعضا لریکه طوی و باشقه خوشلیک لری گه یاردم بیرش و یمان کون لر گه بیر بیری نی قو وتلش آیدن نی قیلگن ایش لری دور.
5-- حرمتلیک استاد بسم اله میمنه گی جناب لری دن سورل دی که اوز سوز لری نی ایت سنلر
اولر عالمانه سوزلری گه افغانستان تورکلر نی حاضر گی و تاریخی اوتمشی دن کوب بیر مهم سوزلر لر نی ایت دیلر که خصوصآ یاشلر گه جدا هم کیر ک لیک معلومات لر دور و بیز لر نی کیله جک گه اوز ریجه لریمیز گه ینه هم قوت بیردیلر و اولر اوز لری نی و دنمارک ده گی افغانستان تورکلر مدنی فدراسیون نی یاردم لر ی حمایه لری نی بیلدیر دی لر.
6-- کیشی لر که سوز لری باریدی آت لری نی یاز دیلر و سوز اوچون وقت آلدیلر و آیدن نی ففتا بیلن بیرلشی اوچون بحث بولدی.
حلیمه قیتمس ( سوزلری گه خاتونلر نی و آنه لر رولی نی و اولر نی همه دن کوپ راق ضرر کورگن لری نی افغانستان ده اوتکن و حاضر اوته یاتگن حالت ده بد بختلیک لری نی ایتیب اوت دیلر و تاکید قیلدی لر که خاتون لر گه کوب راغ موقع بیرل سون.
اولر ایتیب اوتدیلر که بو بیرینچه مرتبه عمر لری گه کی کاملآ اوزبیگ تیل ده اوتیب کیت گن رسمی ایغیلیش دور.
بو بیر بویوک یوتوق دور همه بیز ده. اولر که بیر خاتون لر انجمنی نی رهبر لیک ده بار وعده بیر دیلر کی باله لر و کته لر گه اوزبیگ تیلی نی کورسی لری نی توزت سنلر و آیدن نی فعالیت لری اوچون جای که شی ایغیلیش هم اورده اوت دی استفاده قیله آل دیلر بیز لر منت دار لیک میز نی بیلدیره میز. )
حاجره پیمان (افغانستان تورکلر و تورک خاتونلری نی ا ینگ بویوک و حرمت گه سزاوار لیک لری نی تاکید قیلدی لر و اوز آنه تیلی میز نی قدر لنش گه تاکید قیلدی لر.)
علیشیر قیتمس ( باله لر حضوری بیز لر نی ایغلیشی میز گه اینگ کته اهمیت گه ایگه چون کی مینگ مرتبه ایتیش دن کوره بیر مرتبه کورش یا تجربه قیلیش افضل
بیز لر نی شو ل ایغلیش لری میز ده بیز لر نی تیلی میز و کلتوری میز نی کورسته دی و اورگته دی و باشقه بیر یخشلیک شو کی باله لر اگر قتنش سیلر آنه لر نی هم قتنش لری آسان بوله دی مین بو موضوع نی اینه هم تاکیید قیله من باله لر بیز لر نی مجلس لری میز گه بولش لری کیرک لیک و کته اهمیت گه ایگه و بیز لر اوز ایغیلیش لری میز گه باله لر نی هم کوز گه الشیمیز کیرک یعنی ایش دستوری گه باله لر نی حالتی و اولر گه جالب بولگن بولم لر بولشی حتمی.
آیدن نی ا یکی هفته آلدن ایغیلیشی گه نظر لر نی ایتیب اوت دی کی آیدن نی آعضا لری اورته گه قوی دیلر که قیسی شکل گه بیز لر افغانستان دگی با له لر و یاردم گه مهتاج کیشی لر گه یار دم بیر شی میز ممکن.
الف / سرپل ولایتی دن سرپل معلم اوقو یورتیگه لابراتوار لوازم لر نی آماده قیلیش که سرپل دن حاجی قیوم حمیدی آیدن نی عضوی بیلن تماس آلیب یاردم سوره گن لر.
ب / معیوب و او باله لر کی عادی مکتب لر گه باره آل می دیلر اوچون مکتب و یا مخصوص صنف لر توزه تیشی گه یاردم بیرش که عبدل رازق حفیظی نی پیشنهادی ایدی
ت / بازی های عامیانه اوزبیکان جوزجان کتابی نی که حلیم یارقین نی اثری دور قیته چاپ بولشی اوپون یاردم کی علیشیر ق. پیشنهادی ایدی ایتیب اوت دی.
بو پیشنهاد لر بولگن, لیکن آیدن بولر نی کورب ا وته دی و فیصله قیله دی قیسی موضوع گه یاردم بیره آله دی.
فتح الله صدیقی ( تورکلر نی بیرلیک نی تاکیید قیلدی لر و همه نی مسولیت لری نی افغانستان تورکلر خلقی نی الد یگه
ایتیب اوت دی که برچه اعضا تایید قیلدی لر.)
نسا رسولی ( اوزتیلی میز گه سوزلب اوز تیلی میز و مدنیتی میز نی اوچون اوویلیب کیلگنی میز همه میز گه کته بخت دیب ایتیب اودیلر و بیر اینگ گوزل اوزبیگی شعر نی (تحفتالعابدین و انیسالعاشقین) کتابیدن اوقی دیلر که دنیا نی فانی لیکی گه و انسان نی یخشی قیلیشی گه خبر بیر دی.)
سراج الدین قیتمس ( شو بخت گه ایتیش گنیمیز گه تبریک ایت دیلر و یاشلر و اولو غ لر نی مسولیت لری گه یینه بیر مرتبه تاکید قیلدی لر. اولر ففتا حرکت لری نی قیمت بها بیریب ففتا نی توغری یول گه کیتیشی نی ایشانچ بیردیلر.
اولر بیر اوزبیگ شعر که اوزلری یاز گن لر ففتا نی ایشگه باشله گنی مناسبتی بیلن ایتیلگن اوقیب بیردیلر که همه نی بو یول گه یینه هم قوت بیر دیلر.
اولر اوز شخصی کتاب خانه لری نی یسنا آیدن دیب آت قویب و برچه افغانستان تورکلری گه اهدا قیلدیلر کی بو کتاب خانه نی مسولی اوزلری و اولر نی نیبره لری ۲ یشریسنا جان بو کتاب خانه نی مسولیتی نی کیله جک گه آله دیلر. )
7 آیدن انجمنی نی مسوولی ـ ریسه هیت و مالی مسول نی تنلشی
علیشیر قیتمس آیدن انجمنی نی مسولی
نسا رسولی خاتونلر مسولی
فتح الله صدیقی مالی مسوول
عبدل شکور یوسفی تشکیلات مسولی
اسماعیل جوزجانی یاشلر مسولی
همه اعضا لر نی رای لر گه بنآ تنلش دی لر و بو کیشی لر وعده بیردیلر کی نیمه کی قول لری دن کیله دی افغانستان تورک خلق نی مدنیتی و تیلی اوچون دریغ قیل می دیلر.
8-- استاد بسم اله میمنه گی ایغیلیش نی نتیجه گیر لیک قیلیب یینه هم تاریخی و حاضر گی واقعیت لر نی ایتیب اوت دیلر و بیز لر مسولیت لری میزنی کته اهمیتی نی تاکید قیلدیلر.
9—افغانستان تورکلر مدنی فدراسیون نی اعضالیک فورمه لری آیدن اعضالر تمانیدن تولدریلدی و حق الوضویت ایغیلیندی.
10-- لذیذ طعام نی اییش نی زمانی کیلدی ساعت 18ـ30
11-- تفریحی بولمی گه گوزل اوزبیگی و اویغوری قوشق لر لر نی تینگلب بیر نشان زنی سیلاوی بولیب اوتدی کی کیم کی اشتراک قیلسه بیر ایرو بیره دی و اشتراک قیله دی و ایغیلگن پول بازی های عامیانه اوزبیکان جوزجان کتابی نی چاپ بولشی گه مصرف بوله دی.
بو ایغیلیشی میز ده 32 کیشی کیلگن ایدی که 10 خاتونلر 15 ایرکک لر و 8 باله لر ( 3 آی لیک دن 76 اییل لیک کیشی لر ایدیلر)
ساعت 2030 ایغیلیشی میز توگیل دی.
علیشیر قیتمس
آیدن نی مسوولی20090202
۱ نظر:
- Aydin Malmo گفت...
-
سیز که هم سلام
- ۲۸ بهمن ۱۳۸۷، ساعت ۱۱:۲۲