text:
شنبه سی و یکم فروردین 1392
تاریخسل کرپیجبیشیرمه بورجون؛ تدریجی ییخیمی!
تاریخسل کرپیجبیشیرمه بورجون؛ تدریجی ییخیمی!
تاریخسل کرپیجبیشیرمه بورجو ؛ییخیم(تخریب) دؤنه سینده!
تاریخسل کرپیجبیشیرمه بورجو،ایمام شهرجیینده یئرله شیب.بو اوجا بورج، 50مئتیر اوجالیقلا،بیر تاریخسل تیکینتی ساییلیر!اما ،بؤلگه6بلدیهسی، بو تاریخسل ابنیهیه یئتیشمهدن ؛تدریجی ییخیمینادا باعیث اولور!
شکیل:آناج
شنبه سی و یکم فروردین 1392
سهند، یئنی شهری
تبریز،بؤیوک شهرین،آرتاننفوسونون یوخلاییشینا گؤره؛سهند،یئنی شهری،2100هئکتار ساحه ایله نظره آلیندی(گلیشمه توتونجو14000هئکتار).سهند یئنی شهری؛1366نجی ایلین بهمن آییندا؛ تبریزین گونئی باتیسیندا،تبریز- آذرشهر یولونون کناریندا یئری بللندیریلدی.1369دا یئر بللندیرمه آراشدیرمالاری و مطالعاتی بیتهرک ؛"شهرسازی ومعماری "شوراسینین تصویبینه یئتیشیلدی.
سهند،یئنی شهری؛تبریزه یاخینلیغی و خوش هاوا ایقلیم و سهند صنعتی بیلیم یوردونونون یاخینلیغیندا یئرشمهیه گؤره، سورعتله گلیشدی.سهند،یئنی شهری،13610نفرله دوغوآذربایجانین اونسککیزینجی،شهری ساییلیر(1385نجی ،باش ساییدا)
سهند ،یئنی شهری1387ده، بلدیه تیکینتیسی بیتهرک،ایلک بلدیه باشقانی سئچیلدی ؛سهند یئنی شهری،دوغوآذربایجانین 58ینجی شهری اولاراق تانیندی.
پنجشنبه بیست و نهم فروردین 1392
دئپرم ،دوغو آذربایجانین شهرلرین،تیترتدی!
بو دئپرم،ساعات 13:09دقیقهده،5.5بؤیوکلویونده،"تسوج "بؤلگهسین تیترتدی . ایندیهدک ؛جانومال ایتکییسی قونودا هئچ بیلیگی یوخدور.
دئپرمین درینلیگی،یئرین8کیلومتیرلیگی دیر.16 آرتیجی دئپرم(پس لرزه)ساعات 17:45دقیقهیهدک اوز وئریب.دئپرم؛ تبریز، آذرشهر، عجبشیر، بناب و مرندده ده حیس ائدیلیب.
پنجشنبه بیست و نهم فروردین 1392
تبریز مئتروسو، خورداد آییندا، آچیلیش اولاجاق
دوغوآذربایجاننین،عمرانیوالی یاردیمچیسی(معاون عمرانی استاندار)،تبریز مئتروسونون آچیلیشندان خبر وئردی!
"محمد اشرفنیا"،فارس خبرآژانسیلا دانیشیقدا،دئدی:تبریز مئتروسونون ایلک خطدی،خورداد آیین،ایلک گونلرینده آچیلیش اولاجاق.
اشرف نیا آرتیردی؛بو گونهدک؛مئترونون 7کیلومتری قوللانماق اوچون حاضیرلانیب ؛متئرو بو آنا(لحظه) قدر؛ تیکینتی یؤنوندن 99.5فایز ایرلیشی اولوب.تبریزمئتروسو،"مهر ماندگار" طرح لریندن اولاراق؛دولت 1300میلیارد ریال مئترو اوچون وئریب.پوروژهنین ایجراسینا 700میلیارد ریال ، واگون آلماق اوچون 600میلیارد ریال خرجله نیب.
"اشرف نیا" اکلهدی:دولت 3میلیارد ریال بلدیه پاییندان چوخ، تبریز مئتروسونا اعتیبار وئریب.شهر گئت گلی(ترانزیتی) تکنولوزییه قورولو(مجهز) اولسا،ترافیک یوکو،گئتگل و یاناجاق(سوخت) اوجرهتلری و هاوا کیفیرلنمه یین اؤلچوسو آزالاجاق.
سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392
گله جک 4گونون هاوا دورومو
هاوابیلیم سازمانیندان، آلینان وئریلهره(داده) گؤره،گؤی اوزهری، گله جک4 گونده؛ بولودلو و داغینتی یاغیش اولاجاق.
گؤزلنتیلر بو قرارا دیر:
چهارشنبه:بو گون،گؤی اوزهری چوخلو بولودلارلا دولو اولاجاق؛داغینتی یاغیش، آزاراق یئل اسینتیسی گؤزلهنیر.
یئل یؤنو،گؤنئیدن باتییا ساری اولاجاق.البته کئچن گونه گؤره ؛یئل اسینتیسین،شیددتی آزالاجاق. چهارشنبه نین سیچاقلیق درجه سی،ان یوکسک17c و ان آزی 11cدرجه گؤزلهنیر.
پنج شنبه: بو گونون سیچاقلیغی دونهنه گؤره 6درجه سرینله شه جک ، یئل اسینتیسی کئچن گونه گوره ؛چوخالاجاق. گون اورتاسینادک،گؤی اوزهری داغینتی بولودلو وگونشلی اولاجاق؛ اما سونرا داغینتی یاغیش وبولود گؤزلهنیر . یئل یؤنو،قوزئی ،دوغو اولاجاق.پنج شنبه سیچاقلیق درجه سی،14 و ان آزی8 درجه اولاجاق.
جمعه:گون بویوندا آزاراق داغینتی یاغیش گؤزله نیر؛گؤی اوزهری، یاریم بولودلوق اولاجاق،آخشام چاغی داغینتی یاغیشین یاغماسی،محتمل دیر.بو گون ،یئل اسینتیسی ،کئچن گونلره گؤره آزالاجاق.بو گونه 15 و4درجه، ان یوکسک و ان آز سیچاقلیق،گؤزله نیر.
شنبه:گؤی اوزهرینه، یاری گونشلی و داغینتی یاغیش گؤزله نیر.ساعات 14دک گؤی اوزهری گونشلی وپارچا بولودلوق اولاجاق،آخشام چاغیندا؛ آزاراق داغینتی یاغیش و یئل اسینتی سی گؤزله نیر.سیچاقلیق دونهنه گؤره ملموس دگیشیک لیغی اولمایاجاق.
سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392
باتی آذربایجان بؤلگه سین، هاوا دورومو
هاوا بیلیم سازمانیندان، آلینان وئریلهره(داده) گؤره، گله جک 24 ساعاتدا؛غربی آذربایجان ایالتینده،بیراز بولودلوق،هردن بولودلارین چوخالماغی و داغینتی یاغیش و آزاراق یئل اسینتیسی گؤزلهنیر(پیش بینی می شود).
هاوا بیلیمیندن آلینان وئریلهره گؤره،"تکاب "کئچهن گئجه،2درجه سیچاقلیقلا ،بؤلگهنین ان سرین هاواسینا صاحیبایدیر و بو گون "پلدشت"،21 درجه سیچاقلیقلا ،بولگه نین ان ایستی شهری آدلاندئ.
دوشنبه بیست و ششم فروردین 1392
رفاهین یئنی هایپر مارکتی،"الماس تبریز" بازاریندا قورولاجاق.
رفاهین یئنی هایپر مارکتی،آسیلی کؤرپونون آلتیندا قورولاجاق.
"الماس تبریز" بازاری،ایکی ایل اؤنجه آچیلیش اولدو ؛اما ایندیه دک،بو پاساژ ایشلتمه دؤنه سینه آشماییب، یاخین گونلرده، تبریز بلدیه سی،"رفاه" زنجیرلی ساتیش مرکزی ایله بیر تیجاری مقاویله باغلاییبلار،بو مقاویله یه اساس؛رفاه شیرکتی، ،الماس تبریز بازارین،رفاهین بیرینجی هایپر مارکتینه چئویره جک.
رفاهین یئنی هایپر مارکتی،13مین مئتر موربع ساحه ده،تبریزین آسیلی کؤرپوسونون آلتیندا قورولاجاق. رفاه شیرکتی؛بیر آی اؤنجه دن ،هایپر مارکتین تکمیللتمهیی اوچون ؛فرقلی ایش و ایشچیلره،امکداشلیق چاغریشی وئریب:
-چؤرکچی لیک و صنعتی چؤرک یاپماق
-قنادی و تاتلیچیلیق
-اتچی وبالیقچی لیق
-تاخیل،مئیوه وگؤی گؤورنتی
-موبایل،الکترونیکی آراجلاری
-کافی شاپ،رستوران،فست فود
و...
رفاهین ،یئنی آلیش وئریش مرکزی،ترافیک یوکون آزالتماق وقوللانچیلارین راحاتچیلیقلارینا گؤره؛ بو ساتیش مرکزینده،اؤزل ایکی قاتلی پارکینگ تؤره دیب.
یکشنبه بیست و پنجم فروردین 1392
یاریش اؤنجه سی:تراختور - فولاد
یاریش اؤنجه سی:تراختور - فولاد
اون ایکینجی دؤوره -32ینجی هفته
تراختور -فولاد
ایلک اویونون سونوجو:فولاد3 -2 تراختور
یاریش چاغی:دوشنبه ساعات19
ایستادیوم:یادیگار ایمام
مئیدان حاکیمی:محسن قهرمانی
بیر گوندهکی، جدولین بیرینجی و ایکینجی تیملری بیر بیریله گؤروشه جکلر،تراختور جدولین اوچونجو تیمی اولاراق،جدولین دؤردونجو تیمین یعنی فولادین قوناقچیسی اولاجاق.
تراختور ،دوشنبه گونو، بیر حساس اویوندا، فولاد تیمیندن، اوچ خال ایله کئچه بیلسه،اوچونجولویون کسگین ائده رک،ایکینجی یوخسا بیرینجی سیرالارا دا فیکیرله شه بیلر! اما فولاد، تبریزی اودقو ایله ترک ائت سه ،اوچونجولویه داها یاخینلاشار ،و البته سونوجو، بو گؤروش ده تراختورا اودوزسا،اؤزونون دؤدونجو سیراسی دا،نفت تهران طرفیندن تحلوکهیه دوشه بیلر.اصلده ،بو گؤروشون اودقوسو،هر ایکی تیمه ،آسیا قاپیسی ساییلیر.
تراختور و فولاد تیملری ،" لیگ برتر "سویه سینده 9دفعه گؤروشوبلر؛بو 9یاریشین سونوجو، فولادا 4 اودقو و تراختورا ایکی اودقو و اوچ اویون برابرلیک اولوب.ایلک اویوندا، فولاد بیر دیرلی اودقولا تراختورو، تبریزه گؤنده ردی،تراختور ،دؤنوش اویونوندا، فولادین کئچمیش اودقوسونونو جاوابلاما زوروندا دیر.
"محمدنصرتی"، تراختوردان و "مهدیامیرآبادی" ، فولاددان،بو یاریشا قاتیلماقدان محروم دورلار.نصرتینین،یئرین ،ساوونما خطینده یوزده دوقسان، سید محسن حسینی دولدوراجاق.
شنبه بیست و چهارم فروردین 1392
دوکتور حسابینین ،انیشتین ایله بیرلیکده چکیلمیش شکیللی یوخدور!!
دوکتور حسابینین ،انیشتین ایله بیرلیکده چکیلمیش شکیللی یوخدور!!
هردن ، انیشتیننین باشقا اینسانلار ایله چکمیش شکیللری اینترنت ده یایینلانیر و ایدعا اولونور بو شخص "دوکتور حسابی" دیر!اما بو سؤیلهنتی لره ،سون قویماق اوچون،دئمه لیدیر؛"دوکتور حسابی" و انیشتین بیرلیکده هئچ شکیل چکمه ییب لر! البته بیر گون بو قونودا شکیل تاپیلسادا،دوغرو یوخسا یالانی، اوزمان لار طرفیندن بللنمهلیدیر.
بورایا دک اوچ شکیل،توپلومدا سؤیله نتیلرین یایینلانماغینا مئیدان وئریب؛بو اوچ شکیل لردن بیریسی؛اوتریشلی، ریاضیچی فیلسوف، "کورت گودل" (1906دوغوملو؛ برنو شهرینده؛اؤلوم،امریکانین نیوجرسی ایالتینده) جنابلارینا باغلی دیر.بو گؤرونتو "کورت گودل" و انیشتیننین چیکلمیش شکیلی دیر.
اؤرنک سؤیله نتی :بوشکیل،"پروفسور حسابی درکنار انیشتین" باشلیغیلا "جهان نیوز" سیته سینده،یایینلانیب!
آشاغی داکی شکیل ایسه ،پایلاشیم سیته لرده دوکتور حسابی یه عایید ائدیلینیبدیر:
بوشکیل ده "بهرام کورشون اوغلو "(1922دوغوملو،تورک فیزیکچی)،انیشتیننین کناریندا گؤرونور! و دوکتور حسابی جنابلارینا عایید دئییل!!
بیر باشقا شکیل، انیشتین و کورت گودل(آلمانجا: Kurt Gödel)جنابلاریندان .
بو شکیل، سانال(مجازی) دونیاسیندا ،دوکتور حسابی جنابلارینا باغلی و عایید بیلدیریلینیب دیر.
دوکتور حسابینین اؤز اوغلو ایسه بو شکیلی رد ائله ییب و دوکتور حسابی جنابلارینا باغلی اولماماغین بیلدیریب!
بو یازقی،گمانه سیته سیندن ،تورکجه یه چئوریلیب.
جمعه بیست و سوم فروردین 1392
بؤلگه 2بلدیه نین،مکانیزه اوست اؤرتولو پارکینگی
بؤلگه 2بلدیهنین،مکانیزه اوست اؤرتولو پارکینگی
مکانیزه ونئچه قاتلی اوست اؤرتولو پارکینگ وآلیش وئریش،ایداری مرکزی،بؤلگه2بلدیهنین کناریندا تیکیله جک.
گئنل بیلیگی:
-تیکینتی یئری:بؤلگه 2 بلدیه نین،کناری
-یئر ساحه سی:290مئتر موربع
-تیجاری ایداری، آلت یاپی:1416مئترموربع
-ایداری تیکینتینین، قات سایی:7قات
-آلیش وئریش مرکزین قات سایی:2قات
-ایداری تیکینتینین اوجالیغی:28مئتیر
-پارکینگین تام توتونجو(گنجایش):96 واحید
-یاتیریم:40میلیارد ریال
-مشارکت یاناشماسی(روشی):BOT
-تکنولوژی:گونئی کوره
چهارشنبه بیست و یکم فروردین 1392
آلت کئچید(زیرگذر) یوخسا،سیل کئچید(سیل گذر)!!
قاری کؤرپونون،آلت کئچیدی؛4مئتیر ائن له،چای کنار بؤیوک یولونون،دوغو باتی یؤنونده تیکیلیب.بو آلت کئچید500مئتر اوزونلوقلا بیر ائن سیز یول اولاراق ،هونر ومعماری دن بوش بیر یولدور؛بو آلت کئچید تک یؤن و4مئترلیک ائنینه گؤره، ساده توققوشماقلا، ترافیک ایچینه گیرمه یئ کسگیندیر! بیر بالاجا توققوشما؛بو ائنسیز یولون قیفیللانماغینا باعیث اولاجاق.
بو آلت کئچید نئچه یؤندن،آنالیز اولمالیدیر:
گؤزللشدیرمه :
بو آلت کئچید،اصل ده بیر سیل کئچیدی دیر!بو آلت کئچید ،معمارلیق وهونردن محروم دور! باشقا بؤیوک شهرلرده،آلت کئچیدلرین معماری لرینه اؤزل اؤنم وئرمک له شهرین گؤزل لشمه سینه یاردیم اولورلار.
ـ ائنلی کئچید لر:
باشقا بؤیوک شهرلرده؛ائنلی وپیچیده آلت ،اوست کئچیدلرین تیکیلمه لرینه شاهیدیق اما تاسوفله تبریزده؛کئچیدی لر، نئچه لیک ونئجه لیک(کیفی وکمی) باخیمندان، باشقا شهر لرله توتوشدورمالی دئییل لر!!
-یاشیل چئوره:
یاشیل چئوره ،تبریزین چوخلو آلت،اوست کئچیدلرینده،نظره آلینمیر!
"بولور" آلت کئچیدی ؛یاشیللی آلت کئچید اؤرنه یی اولا بیلر!
-ترافیکلی یوللاری بیربیرینه باغلاماق:
آلت کئچیدلرین آنا ایشلری،ترافیک یوکون آزالتماقدیر؛تاسوفله بو آلت کئچید،یالنیز بیر یؤنه،یولو وار! وکسه یول یا دؤنوش یولو یوخدور.
سه شنبه بیستم فروردین 1392
یاریش اؤنجه سی:تراختور - الشباب
یاریش اؤنجه سی:تراختور - الشباب
آسیا قهرمانلار لیگی
گروه:A
تراختور - الشباب
یاریش چاغی"چه رشنبه ـساعات20
مئیدان حاکیمی:کوولانکو والنتین، ایساو رافائل، سعید کاسیموف
ایلک اویونون سونوجو:الشباب 1 -تراختور0
ایستادیوم:یادیگار ایمام
قوناقچی:تراختور
تراختور ایلک اویوندا،ریاض دا ،بیر گللا ، الشبابین مغلوبو اولدو ؛ تراختور بو گروه دان یوخاری قالخماغا تبریزده کئچیریلن گورورشون اوچ خالینا ؛ احتیاجی وار.
تراختور بو اویونو اودماغیلا،3ایمتیاز آزلیغین الشبابا گؤره پوزا بیلر و ایمتیازلاری ایلک دوروما دؤنده ره بیلر؛بو گوروش ،بیر 6ایمتیازلی اویون اولاراق؛هر ایکی تیمه اؤنملی دیر .
تراختور بو گوروش ده اودقو الده ائتمه یه؛ساوونما خطین ،قورومالیدیر و یانلیش حرکت لرین یوزده سین آزالتماغی گرگیر!بو اؤنملی و حساس گوروش ده ،تراختورون بیرینجی،اولویتی گل یئمه مک اولمالی دیر!
الشباب آچیق اویونا ماراق گؤسته ریر؛بئلنچی اویون تهری،تراختورا بیر یاخشی دوروم یارادا بیلر.
قوناق:الشباب(سعودی عربیستان)
الشباب،1500مئتیر دنیز اوزه ریندن اوجا اولان؛تبریزده؛تراختورا قوناق دیر. الشباب،اوچ اویونوندا 9خال قازاناراق؛گروهAیا آغالیق ائدیر،عربیستان تمثیلچیسی،تبریزی اودقو ایله قورتار بیلسه؛اؤزون حذفی دؤرونده اولماغین؛کسگینله ده ر.
الشبابین گوجلو نوقطه لریندن بیریسی؛توپو مئیداننین اوچ ده بیریندن سورعتله،رقیبین اوچ ده بیرینه کؤچورمه سیدیر.ولید عبدالله؛الشبابین قاپیچی سی؛بو تیمین، گوجلو قوللاریندان بیریسی ساییلیر.
دوشنبه نوزدهم فروردین 1392
چیچک چیلیک دکه لری ،تبریز شهرین، اوزهرینده قورولاجاق
تبریز بلدیه باشخانی؛دئدی:چیچک چیلیک دکهلری ،تبریز شهرین اوزهرینده قورولاجاق،بو ساتیش و داغیتیم دکهلر؛خصوصی بؤلومون، گوللر وباشقا بیتگیلرین ساتیش و داغیتیما قویاجاقلار.
"نوین" آرتیردی؛گول،سئودا سیمگهسی اولاراق ،عاییله قوراللارین گوجلنمهیینه و شهر اورتامین اینجه لیک و شنلییینه باعیث اولان ائلمانلاردان بیریسی دیر .
نوین ؛ایلک دؤنه ده 50چیچک چیلیک مرکزین؛ قورولماغیندان خبر وئردی.
یکشنبه هجدهم فروردین 1392
بو یازی،"عسل بدیعی" نین روحونا سونولور
بو یازی،عسل بدیعی نین روحونا سونولور
اورگان باغیشی(اهدا عضو): بیر اینسانین ساغلیقلی اورگانلارین بیر قیسمین یا تامامین،بئیین اؤلومونون آردیندا ؛باشقا اینسانلارا باغیشلاماق دیر.
بئیین اؤلومو(مرگ مغزی):
بئیین اؤلومونده،بئیینه ،قان آخیمی کسیلیر و اوکسیژن بئیینه داشینمیر. بئیین تام ایشلوین الدن وئره رک؛تخریب اولور وگئری دؤنوشو مومکون دئییل.البته بئیین اؤلوموندن سونرا ؛هله باشقا اورگان لار ایشله ییرلر ؛اما زامان کئچدیکجه ایش دن دوشه جکلر.
بئیین اؤلومونون خسته سی؛قونوشماز ،گؤرمز،دستگاه سیز ،نفس چکممز ،بیلنجین(هوشیاری) الدن وئره ر،آغری نی حیس ائتمه ز.
دینسل یؤنو:
باغیشلایان تانری؛کریم قورآندا(مائده سوره سی،آیه32)بویورور:هر کس بیر اینسانا حایات وئره (اؤلومدن قورتارا) سانکی بوتون اینسانلارا حایات وئریب .(اؤلومدن قورتاریب)
بو سیته ده،اویه اولماقلا،سیزده مینلرجه باغیشلاییجی اینسانا قاتیلین و بیر اینسانا حایات باغیشلایین.
شنبه هفدهم فروردین 1392
"الماس غرب" ،تیجاری ایلنجه مرکزی
"الماس غرب" پوروژه سی ،تبریزین تیکیلمک دؤنه سینده اولان ان یئنی تیجاری پوروژه لریندن بیریسی دیر؛بو پوروژه3500مئترموربع ساحه ده تیکلمک دؤنه سینده دیر؛"الماس غرب" ، 27735 مئتر موربع آلت یاپییا صاحیب دیر.
"الماس غرب"ین، ایکی یئرآلتی قاتی،اوستو اؤرتولو پارکینگ دیر.ایکنجی قات 3500مئترموربع ایله هایپرمارکت اوچوندور؛"فودکورت" و"شهر اویونو" اوچونجو قاتدا یئرله شیب لر؛دؤردونجو قات ائیله 11ینجی قاتا دک،ایداری بولوم لرینه اختصاص وئریلیب.
"الماس غرب"،22"بهمن" خیاوانیندا،نفت شرکتین اؤنوندن تیکیلمک دؤنه سینده دیر(نصف راها یئتیشمه میش) ،الماس غرب،تبریزین گئتگللی یئرینده یئرله شیب؛بو پوروژه هله لیک 6قات ایره لیشی اولوب.
"الماس غرب" حاقیندا گئنل بیلیگی:
-اوچ 6قاتلی بؤلوم و بیر 14قاتلی بؤلوم
-ایکی قات اوست اؤرتولو پارکینگ،توتونج(ظرفیت):400دستگاه
-125تیجاری واحید
-3500مئتر موربع هایپر مارکت
-فود کورت وشهر اویونو
-8قات ایداری
-200دستگاه پیلله برقی،2 قالدیریجی
آرتیرمالی دیر ؛"الماس غرب" ین ،گؤرنومو(نما) هله لیک کسگین دئییل و دیش گورونومونه فرقلی دگیشیگ لر گؤزلهنیر .
شنبه هفدهم فروردین 1392
زبان ترکی یکی از آسانترین زبان هاست!
برخلاف ذهنیتی که در جامعه نسبت به زبان ترکی عمدا ( آگاهانه ) یا سهوا ( جاهلانه )ساخته اند زبان ترکی یکی از آسانترین زبان هاست،آسان بودن زبان ترکی برای یادگیری هم نه به خاطر کم حجم بودن یا کم محتوا بودن آن بلکه به خاطر قانونمند بودن و بی استثناء بودن آن است . زیرا که زبان ترکی نه کم حجم است و نه کم محتوا و یکی از قانونمندترین و کامل ترین زبان های دنیا به شمار می آید .
تحصیل کردگان و عوام ساده دل وقتی با یک متن نظم و نثر ترکی روبرو می شوند قبل از هر چیزی می گویند : ای وای خواندن زبان ترکی چقدر سخت است » و دیگری برای این که از قافله عقب نمانده و حرفی زده باشد می گوید « آره ترکی چقدر سخت است »
این افراد که بعد از سال ها تحصیل در زبان فارسی ، عربی یا انگلیسی تحصیل کرده تلقی می شوند ، هیچ وقت به خود نمی گویند که من سال ها به فارسی خوانده و نوشته ام و اینک بر اساس تمرین و تکرار و عادت زبان های فارسی و عربی برایم آسان جلوه می کند اما در طول عمرم نه یک کلمه ترکی نوشته ام و نه یک جمله ترکی خوانده ام پس طبیعی است که در نگاه اول کتابت و املا و گرافیک ترکی در نظرم مشکل جلوه کند و جالبتر اینکه اینگونه افراد هیچ وقت این سوال فلسفی را از خود نمی پرسند که راستی چرا من نمی توانم زبان مادری ام را بنویسم و بخوانم ؟؟!
علی محمد بیانی (بئله اوخو ،بئله یاز ،کیتابیندان)
پنجشنبه پانزدهم فروردین 1392
بؤیوک داش خیاوانی،تبریزین مرکزینده قورولاجاق
بؤیوک داش خیاوانین(یایا قالدیریمی)، استارتی وورولدو
یئریمک و آددیملاماق اوچون، بیر یئنی بؤیوک داش خیاوانی ،45 مئتیر ائن و بیر کیلومتر اوزونلوقلا ،تبریزین بازار محدوده سینده قورولاجاق؛بو یئنی داش خیاوانین بویو، "دانشسرا" مئیدان نین دان،"ناماز "مئیدانینا دک اولاجاق.
بؤلگه8بلدیه سی،تبریزین اسکی بازاری و شهر مرکزین،داش دؤشه مه پیلانین باشلاییب؛بؤلگه بلدیه سی،نئچه گوندور،خیاوانلارین جدول لرین و آسفالتین سؤکمه سینه همت گؤسته ریب.
بؤلگه8 بلدیه نین ،سورمولوغوندا اولان بؤلگه،تبریزین، تاریخسل ،اسکی وتوریستی بؤلوم لریندن ساییلیر،بو اوزدن بو تاریخسل بؤلگه یه ،باشقا یؤنلردن، ده یر وئرمک گرکیر.
بو "یایا کئچیدی"(عابرگذر)،چوخلو یؤنلردن،"تربیت"، داش خیاوانی نیا اوخشاییر؛بو یئنی ،داش خیاوانین بویو، دانشسرا مئیدانیندان،راستا کوچه یه دک اولاجاق و یول اوزونلوغوندا،تیجاری مرکزلرین بیربیرلرینه باغلایاجاق.
بو یایا کئچیدی؛ بیر داش دؤشه مه خیاوان اولاراق؛10اسکی سو فووارسی و اسکی اوتوراجاقلار و فرقلی ایشیق ساچما سیستئم لرین ،اوزه رینده گؤره جک.
بلدیه نین،بو قونودا، ان اؤنملی ایشی،شهرین تاریخسل و اسکی بؤلگه لرینده ،ماشین لارین گئت گلین قاباغین آلماق دیر ،بو اوزدن ،داش خیاوان لاریندا ،برقی اوتوبوس و یا تراموا قورولاجاق.
پنجشنبه پانزدهم فروردین 1392
تبریزین، یاشیل چئوره سی
تبریزبلدیه سین ،پارک لار و یاشیل چئوره سازمانی؛91ینجی ایلده،5میلیون آغاج وبیتکی اکمک ایله،تبریزین یاشیل چئوره سین ،بیر یاخشی دوروما چاتدیریبلار. ؛5میلیون آغاج وبیتکینین اکیمی له؛تبریزین یاشیل چئوره سی؛نئچه لیک ونئجه لیک(کمی وکیفی) باخیمندان، کؤره سل استانداردلارا یاخینلاشیب.
89ینجی ایلده800مین آغاج و بیتکی ،تبریز شهرین، اوزه رینده اکیلمیش دیر؛90ده بو سایی،1800000آغاج وبیتکی یه یئتیشدی،یاشیل چئوره نین گلیشمه وآرتیرماسی 91ینجی ایلده 5000000آغاج وبیتکی یه یئتیشدی بو سانی(عدد) ؛تبریزین، یاشیل گله جه ییندن خبر وئریر.
یاشیل تبریز آماجین بویوندا،92ینجی ایلده،500هئکتار یاشیل چئوره نین اکیمیندن سؤز گئدیر.بئله لیک له تبریزین یاشیل چئوره، کیشی باشی سی(سرانه) 3/3 یوزده آرتاجاق.
91ینجی ایلین باشلانیشیندان؛ 70 پیلاندان آرتیق یاشیل چئوره، تبریز شهرینده تؤره نیب وقوللانماق دونه سینه گیریب؛اوجومله دن:
-"ائل باغی" ایلنجه دینجلمه پارکی(230 هئکتار)
-1/5هئکتارلیق باغ پارک "مرزداران" و"نیاوران "شهرجی یینده
-عاییله وی" اویون شهری"،عباس میرزا پارکیندا
-"بوستان قرآن" پارکی،9000(مئترموربع یاشیل چئوره )
-کسایی اوتوبانین ،یاشیل چئوره سینین گئنشلنمه سی
-قوندارما سو شلاله سی،ائل باغی پارکیندا
-و...
دوشنبه دوازدهم فروردین 1392
یاریش اؤنجه سی:الشباب -تراختور
آسیا قهرمانلار لیگی
گروه:A
الشباب -تراختور
یاریش چاغی:چه رشنبه آخشامی؛ ساعات21:35
ایستادیوم:ملک فهد(ریاض)
مئیدان حاکیمی:
تراختور و الشباب، آسیا لیگینده هربیرسی؛بیر اودقو و بیر برابرلیک ایله" ملک فهد" ایستادیوموندا قارشی قارشییا چیخاجاقلار.
ملک فهد ایستادیوموندا کئچیریلن یاریش؛گروه A ین آلین یازی سین بللندیره جک.
قوناق:تراختور
تراختورون ایلکین قاتقی سی:
مهدی ثابتی ، مصطفی اکرامی ، مرتضی اسدی ، محمد نصرتی ، محمد ایرانپوریان ، مهدی کیانی ، مهدی مریمیان ، فلاویو لوپز ،قاسم دهنوی ، جواد کاظمیان ، سید مهدی سید صالحی
باش مشقچی:تونی اولویرا
تراختور ایلک گؤروشونده؛تبریزده،الجزیره نی بیر اودقو ایله اؤنه کئچدی ؛ قطر ده الجیش ین قوناغی اولدو و بو قوناقلیغین سونوجو ایکی تیمه برابرلیک ایدی! تراختورون، ووردوغو گل لاری بو تیمه یاردیم اولدو و تراختور گل آوراژیلا گروه Aین صدرینده یئرله شدی.
بو گروهون باشقا ایکی تیمی هر بیریسی بیر ایمتیاز ایله؛تراختور والشباب ین اودوزماغین گوزله ییر لر!
قوناقچی:الشباب
الشباب ین، ایلکین قاتقی سی:
ولید عبدالله ، صالح الغمیزی ، سیاف البیشی ، ولید جهدالی ، عبدالله احمد الاسطا ، احمد عطیف ، فرناندو ، عمرالقمدی ، کاماچو ، مهند اثری ، سباستین تاگلیا بوئه
باش مشقچی:پرودوم
الشباب ایلک هفته ده؛الجیشی2 گل لا قطره یولا سالدی! و ایکینجی گؤروشونده؛الجزیره نین ائوینده برابرلیگه چاتدی.الشباب ،عربیستان لیگینده سون اویونون التعاون تیمنین قاباغیندان اوینادی وبیر اودقو ایله تراختورون گؤروشونه چیخاجاق.
بو ایکی تیمین دؤنوش اویونو ؛فروردین نین 21ینده ،تبریزین یادیگار ایمام ایستادیوموندا کئچیریله جک.
دوشنبه دوازدهم فروردین 1392
"استانداری" سارایئ،بایرام چاغیندا ،توریست لر اوچون آچیق دیر.
دوغو آذربایجانین ،استانداری سارایئ
دوغو آذربایجانین،کولتورل میراث ،ال ایشلری وتوریزم مودورو، دئدی:"استانداری"سارای ین بیناسی؛ زندیه و قاجار دؤورلرینه یئتیشیر؛"استانداری" ساریئ، بیر موزه اولاراق؛پهلوی چاغیندا بوللو دگیشک لیقلار اؤزونه گؤروب؛بو قوجامان سارای،اسکی چاغلاردا،"عالی قاپو" آدلانیرمیش دیر.
"استانداری" سارایین بیناسی، اؤلکه نین میلی اثرلرینده ثبت اولونوب؛دورد قاتلی"استانداری" سارایین؛ گؤرمه لی بولوم لریندن؛موزه و سرگی سیندن آد آپارماق اولار ؛ "استانداری" عیمارتین،یئر آلتی قاتیندا،دوغو آذربایجانین چاغداش والی لرین شکیل لری و یابانجی مسئول لارین وئردیگی هدیه لر گؤسته ریلیب.
آرتیرمالی دیر؛"استانداری" سارای ین قاپلاری ،بایرام چاغیندا ،توریست لر و اؤلکه داشلارین گؤروش لری اوچون آچیق دیر.
شنبه دهم فروردین 1392
65قاتلی گؤی ده لن،خاوران شهر جی یینده تیکیله جک
تبریز بلدیه سین سرمایه یاتیریم و اورتاقلیق مودورو؛"خاوران "شهرجی یینده،65 قاتلی گؤی ده له نین تیکیلمه ییندن خبر وئردی .
"داوود ندیم"،بو گون،فارس آژانسی لا دانیشیقدا دئدی:،65قاتلی گوی ده له نین تیکلمه یینه 10 هئکتار"خاوران "شهر جی یینده یئر نظره آلینیب.
گئنل بیلیگی:
-قات سایی : 65
-ایزلیم:"خاوران" یئرلشیم شهر جی یی
-آلت یاپی:59مین مئتر موربع
-قوللانیجیم(کاربری):هوتئل،آلیش وئریش،خدمات،ایلنجه دینجلمه
-تیکیلمک دؤنه سین زامانی:4 ایل
"ندیم"،بو پوروژه نین توپلام سرمایه یاتیریمین؛بیر تریلیون ریال بیلدیردی.
پنجشنبه هشتم فروردین 1392
تراختور،اودقو ایله داماش دان کئچدی!
اون ایکینجی دووره -31ینجی هفته
یاریش چاغی: جومعه آخشامی ،ساعت 17
باخیجی:15مین نفر
ایستادیوم:عضدی(رشت)
مئیدان حاکیمی:البرز حاجی زاده
تراختور ایلک یاری دا؛"مسعود ابراهیم زاده"19 و"سید صالحی" نین 25ینجی دقیقه ده ووردوغو گل لاری ایله داماش دان اونه کئچدی(جلو افتاد)، ایکنجی یاری ایسه،داماش ،65 ینجی دقیقه ده،"علی رضا جهانبش" ین باش ضربه سی ایله گلا یئتیشدی.
اما تراختور ؛داماش تیمنه اوستون گلدی و اویونو2-1 اوز خئیر لیگینه ،سونا چاتدیردی.تراختور بو گوروشون اودقوسو ایله،58 ایمتیازلی اولدو و جدولین اوچونجو یئرینده قالدی!
اؤزل اولای:یاریش حاکیمی،"کاظمیان" و"نصرتی" نی؛ساری ورقه ایله جزالاندیردی.
اوزل اولای:تونی اولویرا؛ تراختور اویونچولارین بارا وئرمک وعاقیل سیز اویناماقلارین ائتگی سیندن؛ حیرصله نه رک یئره ییخیلدی!
اؤزل اولای:تراختور یانداشلاری ،رشت شهرینده ایسه اوز تیم لرین یالقیز قویمادان ایستیلیک له تراختورو آلقیشلادیلار.
سه شنبه ششم فروردین 1392
یاریش اؤنجه سی، داماش -تراختور
تراختور، یاغ یاندیرماغا دوشوب!!
"تراختور" ایکی پادار اودوزماقلا، قهرمانلیغی اؤزوندن اوزاق گؤرو!البته کاغاد اوزه رینده؛ چیخی، آرتی(جمع وتفریق) ایله "تراختورو" قهرمانلیق زیروه سینده گؤرمک اولار!
"لیگ برتر" ین 31ینجی هفته سیندن،"داماش"، رشت ین "عضدی "ایستادیوموندا ،تراختورون، قوناقچی سی اولاجاق.
"تراختور "،بئش ایمتیاز استقلال دان و ایکینجی رده ایسه 4ایمتیاز فرق له جدولین اوچونجو یئرینده، یئرله شه رک؛ "فولاد خوستان"ی 2ایمتیاز فرقله آرخاسیندا گؤرور!
تراختور بو هفته نی اودقو ایله بیتیره بیلسه ده ؛جدول ایسه ایره لیشی اولمایاجاق! و ان پیس دورومدا،"تراختور" اوچونجولویون،"فولاد "تیمینه سوناجاق!و یاغ یاندیرماغینا داوام وئره جک!
داماش 37 ایمتیازلا جدولین 13نجو یئرینده یئرله شیب؛یوخاریلیغیندا"فجر"و" "ملوان "ی گؤرور؛"داماش" ین، ان یاخشی اودقوسو؛"پیکان "قاباغیندا اوز وئریب(بئش هئچه)
ایکی تیم؛3دفعه گؤروشوب لر ؛بو 3 گوروشون سونوجو ؛ 2 اودقو تراختورا وبیر برابرلیک اولوب،بو فصلین گئت یاریشی2-2یه باشا چاتیب.
داماش و تراختور ایسفندین8 ساعات17ده "عضدی" استادیوموندا گؤروشه جک لر.
سه شنبه ششم فروردین 1392
بایرام و یئنی شهر سیمگه لری
بایرام و یئنی شهر سیمگه لری
یئنی شهر ائلمان لاری یا سیمگه لری؛فرقلی هئیکل لر ایله هندسی ایچ اؤزللیک لر و دیک و اگیملی صفحه لر ، کابل لار ،گؤرنتو لر و چرچیوه لر قاتقی سیندان قورولور؛ بو یئنی یوخسا اسکی سیمگه لر ؛ هر باخیجی نین فیکرینده ایز بوراخاراق ؛شهرین گؤرنتوسون داها گؤزل له دیرلر.
یئنی شهر سیمگه لری، اسکی و چاغداش اؤلچولرین قاتقی سیندان تؤره نیر و فرقلی ،آنلام اؤزلریله داشییرلار.
سیمگه لر ؛یئنی شهر گؤسته ریجی لریندن بیریسی اولور؛تبریز بلدیه سی،یاز بایرامیندا،مئیدان لاری گؤزل لشدیرمک اوچون؛30دان آرتیق ائلمان وسیمگه قوروب.
آرتیرمالیدیر؛تبریز بلدیه سی؛نئچه ایل دیر،شهر ایچینده، یئنی سیمگه لرین قورماغینا همت گؤسته ریر .
شهر سیمگه لری ؛بایرام قوناق لارین طرفیندن یاخشی قارشیلانیر.


c: text/html

text:
زنگان
زنگان (زنجان) شهري زنگان ایالتینين مركزي دير. 1385 اينجي ايلين نوفوس ساييسي اساسيندا بو شهرين 349713 نفر اهاليسي وار.[1]
زنگان شهری تئهرانین 328 کيلومئتير-لیيینددیر. یایدا مولاییم، قیشدا سویوق هاواسی اولان زنگان ایکی بؤیوک درهدن عبارتدیر: زنگان چای و قیزیل اوزن، اونلارین آراسیندا قاراواس و آنقوران داغلاری یئرلشیر. 372-جی ایلده یازیلمیش دونیانین سرحدلری کیتابیندا چیچکلنن، زنگینلشن، فیراوان شهر کیمی تصویر اولونوب.
زنگانا مونقوللارین هجوموندان سولطان محمد خودابندهنین حاکیمیتی دؤورونده چوخلو زیان دیمیش، سولطانیه ده ییشیب ایلخانی دؤولتینین و ایسلام یوردونون بؤیوک پایتاخت شهری اولموشدور. اولجایتونون امری ایله فارتیفیکاسییا (قالا دیوارلار) چکیلمیشدیر. سولطانیهنین سرحدلرینده و اونون مرکزینده هوندور قالا تیکلیمیشدیر. او، اؤزو اوچون مسچید تیکدیرمیش و همین منبر خودابنده منبری کیمی تانینیب. سولطانیه تبریزدن سونرا رئگیوندا ان مهم شهرلریندن بیرینه چئوریلیر. شهر امیرتئیمور طرفیندن داغیدیلمیشدیر. ائرامیزین 786-جی ایلینده ایلخانان ییخیلدیقدان سونرا سولطانیه تنزوله اوغرادی. شاه I طهماسیب صفوی دؤورونده بو شهرده فتحعلی شاه قاجار یای سارایی تیکدیرمیشدیر.
بو گون شهرده بؤیوک اهالی یاشاییر. زنگان شهرینین طبیعت، تاریخ و دینی باخیمدان ان مهم یئرلری آشاغیداکیلاردیر:
- بیر نئچه مینئرال سو بولاقلاری; - آندوران قوروغو; - مؤحتشم زولفاقاری بیناسی; - زنگان قالا دیوارلاری; - شامیران، سانسیز و ساتی قصرلری; - گولشن و مایسک کاراوانسارایلاری، قدیم حاماملار; - بیر نئچه کؤرپو; - قالیجاک و خارمانچ سار تاریخی ماغارالار; - سید، میرزیی و قولایر جالی مسجیدلری; - ایمامزاده سید ایبراهیم.
نيگارخانا[redaktə]
دیل[redaktə]
زنگان جماعاتینین دیلی آزربايجان توركجهسیدیر
قايناق[redaktə]
- ↑ http://www.sci.org.ir ایرانین آمار مرکزی
Bu məqalənin latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə qarşılığı vardır. Bax: Zəncan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تبریزین سازاقلی بیر سحری ایدی
سازاق سرت اولسادا اوشومورم من
چونکی دایاندیغیم وعده یئریدی
اؤنومده مؤحتشم گولوستان باغی
آرخامدا قالادان اوجا بیر دیوار
گولوستان باغیلا منیم آرامادان
کئچیر دایانمادان کئچیر آداملار
کئچیر بو کئچیددن هر جور آداملار
آغلییان آداملار ، گولن آداملار
کئچیر آداملار کی اؤلوسو دیری
کئچیر دیری – دیری اؤلن آداملار
سازاقلی سحردن اوشومَسَمده
سویوق باخیشلاردان اوشویور گؤزوم
اؤنومدن پول اوچون قاچان کسلرین
دردینی اؤزونده داشییر گؤزوم
قایغیلی فیکیرلر ، گرگین فیکیرلر
سوواللار ، سورغولار باشیمدان اسیر
آجی باخیشیلا ، بوز قدمی ایله
آی آللاه بو میللت هارا تلسیر
قوینوندا بیر چانتا ، باشیندا پاپاق
کئچدی قاباغیمدان دولو بیر کیشی
منی فیکیرلرین الیندن آلدی
بوز پالتار گئینمیش اولو بیر کیشی
ایسته دیم
قاباغین کسه بیلمدیم
اؤپم اللریندن
اؤپه بیلمدیم
حسرتله دالینجا چوخ باخدیم اونون
حئیرتله یئریمدن قوپا بیلمدیم
گئتدی قولتوغوندا دولوچانتاسی
او چانتا خالقیمین سؤز خزینه سی
صاباحین ، بوگونون ، اسکی تاریخین
دوغرو قایناغی دیر ، دوز خزینه سی
بیر داها گؤرمگه فلک قویمادی
او داهی اینسانی ، سؤز دونیاسینی
غزئتلر باشیندا بئله یازیلدی
زهتابی دَیشدی اؤز دونیاسینی
سویچو:سخاوت عزتی
گه لیب سه ن اوستومه خام خیال ایلا
فیکر ائتمه الینده اوله جه یم من
باخ بو یاتانلاریم بیر بیر اویانیر
داملایام سئله دونه جه یم من
حاققیمی آلاجایام اولن ده ییلم
ظولمون قارشیسیندا چتین اییلم
پولادام من داشا چتین یئییلم
یییه نین انگینی بوله جه یم من
مین ایل سنه اوتدوم حوکوم تاختیندا
رحم ائتدیم کسمدیم دیلو واختیندا
سن آلچاق گوجله نیب یاخیب یاخدین دا
بو دونه کوکونو یولاجایام
گووه نمه کی منی زوردان سالیبسان
بئش اون یالتاق ایچی میزده ن آلیب سان
ساتقینین دا ایشینی بیله جه یم من
قارراخلانما داها گوج سنده اولوب
ایه تاریخ صفحه لری بویانلا دولوب
یئنی نسیل گه لیب کوکونو یولوب
اویاخ نسیللرله دولاجایام من
دئمه بو یوردون قانانی یوخدو
آلیشیب اودونا یانانی چوخدو
هر بیر یازیچینین قلمی اوخدو
قلبینی اوخ ته ک ده له جییم من
او گئده ن قودرتیم الیمه گه له جه ک
گه له جه ک اوزوموه بئله گوله جه ک
ائلیم ، دیلیم ، وطنیم یوکسه له جه ک
ائلیمین شن گونونده گوله جه یم من
تانریدا تولوبان گویده ن باخیردی
تبریز بازاریندا اوجالان سسه
بیر ایده دوشونه ن یازیق آداملار
نه ایستیردی آنا دیلده مدرسه
اویاندان باخیردی مولک سویسه
هر دیلده دوت نفر اولان نوفوسه
دولت کیلاس آچیر قویور مدرسه
بوردا نئچه میلیون حسرت بودرسه
گور نه ایستیییر آنا دیلده مدرسه
توکولدو هر یاندان تئز زور دیینلر
الده سیلاح او آخیردان یینلر
موشقاردا آلانیب تئز باش اینلر
یوگوردولر ییرتیجی تک هر کسه
کیم ایستیییر آنا دیلده مدرسه
قاباغا گه له نی فقط ویردیلار
آللاه باخا باخا اولار قیردیلار
هم ویردیلار همده کی قیشقیردیلار
ویردیقجا گه لیردیلر هوسه
کیم ایستیییر آنا دیلده مدرسه
ماتورلاری هر بیر یانا چاپدیلار
بدنلر چوخ باتوملاری قاپدیلار
بئش آلتیسی بیرین تکجه تاپدیلار
دئییردی وورون اولسون بودا قاچار اولمه سه
نییه ایستیر آنا دیلده مدرسه
وورانلار هئچ ایسته کلره باخمادی
وورولانلارین آللاهیندان قوخمادی
ایه آللاهیندا اوتان تری قاچمادی
یاراتدیقین یارادیبدیر ابسه
گور نه ایستییر آنا دیلده مدرسه
باخ باکیدا یوکسه ک مدنییته
فارسا مکتب آچیب وئره قیمته
سن باخ گینان بو آلچاقا ، شوونیزمه ، ناکسه
نییه وئرمیر آنا دیلده مدرسه
دوشونه ن تورک دیلینده درس ایستییر
قانمییان تورک دوروب گئری سسلییر
ایه قانمیر فارس اربابی کیمی پیسلییر
اوز آناسین ووران ارباب پیسلسه
قانمییانا نه مکتب له ، نه مدرسه
اوز آناسین وورانا باش اییر
سویوشلرده او قانمازا دئییلیر
چوخلوقانان تورکون حقی یئییلیر
ظولم آرتاجاق تورکلر فیکر ائتمه سه
گه ره ک آلا آنا دیلده مدرسه
یونسکو یازدیقی یاسا فریاددی
کیم اوز دیلین یازانماسا بی سوادی
اصل اون بئش هر گون اوچون ایمدادی
خلق اویانیب گرک وئره سس سسه
تاکی آلا آنا دیلده مدرسه
قریبه توتولور کویره ک اوره ییم
اوتایدان بوتایا قوناخ گه له نده
گه لیر اسیرلییم اونومده دورور
آزاد اینسانلاردان سوراخ گه له نده
بوینوم کونده ده دی ، دیل منگنه ده
منی بو چارمیخدا اولوسوم قویوب
اوزگورلوک شرابین بیران دادمامیش
کیملیک شرابیننان کوسه ن تک دویور
ایچیب لر جهالت آخی دان سودان
بئیین لر کئییب یئریش بیلینمیر
چپرلنیب دیلین دانیشان یولو
ائله کئفلنیب لر دئییش بیلینمیر
وارلیق شرابیننان بیران دادالار
گوره له ر دونیادا توشه ن نه هایدی
بئییمیتی اوخویور چالیر یونسکو
ائله بیر تویدوکو گه لمییه ن گایدی
صور ایسرافیلی گوزله ییر هه له
محشرده یارادان حقی وئره جه ک
یارادانا قالسا اگر قضاوت
سیزی اوزگور یاراتمیشدیم دییه جه ک
سیندیراق کونده نی قیراق قاندالی
کوله یاراتمییب هئچ کسی آللاه
اوزوموز اوزوموزو یاشاتمالییق
ظولمه دوزمه ک اوزو گوناهدی واللاه
اسیر آذربایجنیم
هانی منی گول قوینوندا دوغوران،
خمیرمی گوز یاشییلا یوغوران،
بئشیگیمده، «لایلا، بالام» چاغیران...
آذربایجان، منیم باختسیز آنام اوی...
نئچه ایلدیر حسرتینله یانام اوی...
سالام دئسم، روزگار آلیب گوتورسه،
آغری داغدان آلاگوزه اوتورسه،
گور سسیمی گوی خزره یئتیرسه،
خزر جوشوب زنجیرینی قیرسا اوی...
حوکم ائتسه بو سرسم گئدیش دورسا اوی...
خبر آلسام موغانیمدان، میلیمدن،
نازلی باکی، او نفت قوخان گولومدن،
کیم دئمیش کی، دوشموش آدی دیلیمدن...
آذربایجان، منیم ائشسیز یوردوم اوی...
اولمز عشقیم، ایچیمده کی دردیم اوی...
کونلومه تک کعبه ائتدیم سنی من،
سنسیز نئیلیم قوربت ائلده گونو من؟
سنسیز نئیلیم آللاهی من، دینی من...
آذربایجان، منیم تاجیم، تاخیم اوی!..
اویانمازمی کور اولاسی باختیم اوی!..
ایتالیانلار ایمان سیز
اینگیلیس هم فیرانسیز
بیزه اینه وئرمه سه له ر
قالاجاییق تومانسیز
من گئدیره م مرنده
تاماشا دیر گه له نده
بیزیم میللت یاتیب دیر
اویاناجاق اوله نده
آذربایجان تورپاغیدیر تورک یوردونون اورگی،
حفظ ائتمه لی اولکه نی ناسیل گوزون ببگی،
تاریخه باخ، اونوتما سن اولو بابا، ددیی،
قان توکموشلر بو وطن اوچون، هئپ چکمیشلر امگی.
وطن اوچون، میلت اوچون گنجلر گئتدی عسگره،
کونوللو گئت سن ده یازیل او موبارک سفره.
قاتاری سال، آتینی مین، توفنگی آل الینه،
بابالاردان ارث قالان قیلینجی تاخ بئلینه،
بیر یابانجی قدم قویماق ایستر ایسه ائلینه،
بحری- خزر جوشوب- داشار، تاب گتیرمز سئلینه،
وطن اوچون، میلت اوچون گنجلر گئتدی عسگره،
کونوللو گئت سن ده یازیل او موبارک سفره.
حصار فلک گنجه داغی کوروغلونون یاتاغی ،
قایاسینا چیخیب تیکمیش ترلان کیمی اوتاغی،
شرور، اوردوباد، ناخچیوان آذربایجان بوداغی،
قویما گیرسین او موبارک یئره دوشمن آیاغی.
وطن اوچون، میلت اوچون گنجلر گئتدی عسگره،
کونوللو گئت سن ده یازیل او موبارک سفره.
آند ایچیریک بو دره یه، بو داغا !
اجدادیمیز جان قویدوغو تورپاغا !
آند ایچیریک شفق رنگلی بایراغا !
آنا وطن، سنه لاییق اولاریق.
یاغیلاری دارماداغین سالاریق.
کونولده کی صداقته آند اولسون !
دوز ایلقارا، محبته آند اولسون !
بیزیم بویوک حقیقته آند اولسون !
گوی اوزونده آچاندا بیز قانادی،
عرشه چیخار یاغیلارین فریادی.
آند ایچیریک آزادلیغین آدینا،
آند ایچیریک شیرین عومرون دادینا.
آند ایچیریک سنه، آنا- قادینا،
عومروموزو ائله قوربان وئرریک.
گوله-گوله یولوندا جان وئرریک.
آنامیزین صاف سودونه آند اولسون !
آلقیشینا، اویودونه آند اولسون !
ظفر آدلی بویوک گونه آند اولسون !
آزادلیغین بایراغینی هر زامان
آذربایجان قورویاجاق یاغیدان !
بو وطنه نئجه قییدینیز؟
اینسان اولان وطنینی ساتارمی،
سویون ایچیپ، چورگینی یئدینیز.
دونیادا وطندن عزیز شئی وارمی؛
بی لر ، بو وطنه نئجه قییدینیز؟
اونو دیدیک- دیدیک دیدیکله دیلر،
ساچلاریندان توتوب سوروکله دیلر.
گوتوروب کافیر: « بویور» ، - دئدیلر،
بی لر ، بو وطنه نئجه قییدینیز؟
بیر گون گلر، چرخ دوزونه چئوریلر،
بیر گون گلر، قارا داغلار دئوریلر،
بیر گون گلر، جاوابینیز وئریلر،
بی لر ، بو وطنه نئجه قییدینیز؟
یاد گول دره بیلمز
یاد گول دره بیلمز جمنیمدن،
هئچ قوووه آییرماز منی بیر آن
اوز دوغما ائلیمدن، وطنیمدن.
هر یئرده گونشدیر منه بایراق،
باش ایمرم عالم یاغی اولسا،
قان آخسا دا، سئل تک بدنیمدن.
اولسم، قالاجاقدیر عملیم ساغ
دوشمن منه ال وورس، امینم،
آتش آچیلاجاقدیر کفنیمدن.
هئچ قوووه آییرماز منی بیر آن
اوز دوغما ائلیمدن، وطنیمدن.
آذربایجان !
قانیمدیر، جانیمدیر آذربایجانیم،
آدیمدیر، سانیمدیر آذربایجانیم !
اوغروندا جانیندان کئچنلر اولوب،
اجل شربتینی ایچلر اولوب،
گوزل دونیامیزدان کوچنلر اولوب.
اوغوللار ایتیریب آذربایجانیم،
ایگیدلر یئتیریب آذربایجانیم !
سونسوز محبتی اور گیمده دیر،
قوووتی دیزیمده، بیلگیمده دیر،
تورپاغی نین عطری چور گیمده دیر،
بئله بیر دونیادیر آذربایجانیم !
ویجدانی بیر لکه گوتورمز اونون،
باغچاسی بیر قانقال بیتیرمز اونون.
اوولادی دوستلوغو ایتیرمز اونون،
حیات نفسلیدیر آذربایجانیمف
اینقیلاب سسلیدیر آذربایجانیم !
هوسنونو قورویان گوزوم وار منیم،
داغیندا، داشیندا ایزیم وار منیم،
ظفر کیتابیندا سوزوم وار منیم،
بوتون وارلیغیمدیر آذربایجانیم،
بختییارلیغیمدیر آذربایجانیم !
وطندیر
کونلوم یئنه بولبول کیمی شئیدایی- وطندیر،
مجنون ائدن عاشیقلری ائیلایی- وطندیر.
یوزلرله گوزل عاشیقی اولسام دا من، آما
قلبیم یئنه ده عاشیقی، سئودایی- وطندیر.
دونیایا گوزللیک وئرن، البتته، گونشدیر،
اوندان دا گوزل خلقه تجللایی- وطندیر.
قویماز بو موقدس یئره بیگانه توخونسون،
هر کس کی صداقتلیدیر ابنایی – وطندیر.
تعریفی- بئهیشت ائیله مه سین خلقیمه هر کس،
جنت ده، بئهیشت ده بیزه صحرایی – وطندیر .
واحید، ائله ظن ائیله کی، من یوسیفی- عصرم،
معشوقه منی عشقی زولئیخانی – وطندیر.
وطن
بو گون گرک
هر آنیمیز وطن ! دئسین !
قیلینجیمیز ، قالخانیمیز
وطن! – دئسین
اولنلرین عوضینه
قالانیمیز وطن ! دئسین.
وطن! – دئسین
قلبیمیزین هر دویغوسو،
هر وورغوسو
وطن! – دئسین
فرقی یوخدور، هاردا اولاق،
زامانیمیز، مکانیمیز
وطن! – دئسین
چوخ یاتدیق، چوخ مورگوله دیک،
قوجا میلت !
مورگوله دیک: قوشا – قوشا
داغلاریمیز اوغورلاندی
چایلاریمیز، گوللریمیز
اوغورلاندی
دوزلریمیز، چوللریمیز
اوغورلاندی
اوغورلاتدیق !
ایندی سایساق سایا سیغماز،
داها نه لر، نه لر اوغورلانیب.
یئر اوستونده خزینه لر،
یئر آلتیندا دفینه لر
اوغورلانیب !
قوجا میلت، هر آندیمیز،
آمانیمیز،
اگر وارسا،
ذره قدر ایمانیمیز،
ایمانیمیز وطن! – دئسین
هر یاخشیمیز، یامانیمیز
وطن! – دئسین
الی کسیک، دیلی کسیک
اوشاقلار وار- هله دوستاق،
کورپه دوستاق وطن! – دئسیر.
بو نه کولک، بو نه قاردی؟
دیدرگینلر اوزرینده
سوسوب دوردو
وطن! – دئدی،
مورگولوسن، قوجا میلت،
داها موحکم، داها اوتکم
گلسین سسین
وطن! – دئسین
قوجا میلت، بو گون گرک
هر آنیمیز وطن! – دئسین.
آزادلیق قوربانسیز اولمور.
نئیلیه سن، قانسیز اولمور.
هر بیریمیز بیر اوغولوق.
اوغول اوچون ، نوه اوچون
آزادلیغا گئدن یولوق.
یولا دونوب بو تورپاغا
دوشه نیریک، اوزانیریق.
قانیمیزین باهاسسینا
بیز آزادلیق قازانیریق.
آزادلیغا گئدن یولدا
بیر آددیمدی منیم آدیم
آزادلیغا گئدیر وطن
شهید- شهید، آددیم- آددیم !
قهرمانلیق
قهرمانلیق نه یالنیز بیر یوکسه لیش دئمکدیر ،
نه ده اولدوزلار کیمی پارلاییب سونمه مکدیر .
اولمزلیگی دوشونمک بوشونا بیر امکدیر ،
قهرمانلیق ، ووروشوب ، بیر داها دونمه مکدیر !
سیزلاسا دا کونوللر دوشنلرین یاسیندان ،
دابانقیرما گئتمه لی اونلارین آرخسیندان !
قهرمانلیق – ایچه رک آجی اولوم تاسیندان ،
ایره لیگه آتیلماق و سونرا دونمه مکدیر !
ییر تیجیلار آز یاشار ... اوزون سورمز دوغانلیق ...
هر ایشیغین آردیندا گیزلیدر بیر قارانلیق ؛
آدسیز – سانسیز اولسا دا ، ان بویوک قهرمانلیق :
گوز قیرپمادان ووروشوب بیر داها دونمه مکدیر !
قهرمانلیق نه یالنیز بیر بوکسه لیش دئمکدیر !
نه ده گونشلر کیمی پارلاییب سونمه مکدیر .
بونون اوچون اولومه بیر آتیلیش گرکدیر ،
آتیلدیقدان سونرا دا بیر داها دونمه مکدیر !
میللت شرقیسی
چئینندی ، یئتر ، وارلیغیمیز جهل ایله قهره !
دوغراندی موبارک وطنین باغری سببسیز .
بیرلیکده بو گون بولمالیییق دردینه چاره ،
جان قارداشی ، قان قارداشی ، شان قارداشیییق بیز !
میللت یولودور ، حاق یولودور توتدوغوموز یول !
ائی حق ، یاشا ! ائی سئوگیلی میلت ، یاشا ! وار اول !
گل قارداشیم ، آنان سنه موحتاج ، اونا چاتماق ،
چاتماق اونا ، قورتارماق او بی بختی – وظیفه ن .
قارشیندا کوکسو ، باغری آچیق ، اولگون یاتیر ، باخ ،
اونسوز یاشاماقدانسا برابر اولوم آه وان !
هر آن او گوزل سینیی خنجرله ییر اللر ،
ایمدادینا چاتماساق اگر ، محوی – موقددر .
ظولمون توپو وار ، گولله سی وار ، قلعه سی وارسا ،
حاقین دا بوکولمز قولو ، دونمز اوزو واردیر .
گوز یومما گونشدن ، نه قدر نورو قارالسا ،
سونمز ابدی ، هر گئجه نین گوندوزو واردیر !
میللت یولودور ، حاق یولودور توتدوغوموز یول !
ائی حاق ، یاشا ! ائی سئوگیلی میلت ، یاشا ! وار اول !
واختیله بابان کیمسه یه میننتی ائدردی ؟!
یوخ ! قالمادی حاشا سانا ظیللت پدریندن .
دونیادا شرفدیر یاشادان میلتی ، فردی ،
سیلکین ، اتالت توزو اوچسون اوزریندن .
اینسانلیغی پامال ائدن آلچاقلیغی ییخ ، از ،
واللاه ، یاشاماق یئرده سورو کلنمه یه دیمز !
هاقسیزلیغین هر اوزونو گوردوک ... بومو قانون ؟
ان غملی صفالتلره دوشدوک ... بومو دوولت ؟
دوولتسه ده ، قانونسا دا ، آرتیق یئتر اولسون ،
آرتیق یئتر اولسون بو قدر ظولمی – جهالت ...
میللت یولودور ، حاق یولودور توتدوغوموز یول !
ائی حاق ، یاشا ! ائی سئوگیلی میلت ، یاشا ! وار اول !
من گوزومو بو تورپاقدا آچمیشام،
منیم دیلیم بو تورپاقدا سوز توتوب.
ایمکله میش، یئریمیشم، قاچمیشام-
دیزلریمی قاناداندا داش- کسک
ایلک یارام دا بو تورپاقدا گوز توتوب.
تاریخینده آدیم- سانیم یوخ اونون،
هاردان اولسون، نئیله میشم آخی من؟
آنجاق وطن منیم کیمی چوخونون
زحمتینی چوخ چکمیشدیر ازلدن.
اللریمدن توتا- توتا آپارمیش،
منی حیات یوللارینا چیخارمیش
بو یئرده دیر، ریشه لریم، کوکلریم-
اولو بابام بو تورپاقدا اویویور.
وطن- منیم آل شفقلی سحریم،
اونسوز گونش گوزلریمده سویویور.
وطنسیزین نه گونش، نه آیی؟
وطن یوخسا- هر شئیی هدر ، هاوایی.
قاریش- قاریش دولانسام دا جاهانی،
گوزلسه ده یاد ائللره سیاحت،
هئیران – هئیران سئیر ائتسم ده هر یانی،
سیاحتیم بوردا بیتر، نهایت.
آغوشونا چکر منی تورپاغیم.
هاردا اولسام، هاردا گزیب دولانسام،
بوردا تاپار عکس- صدا سوراغیم.
بیر – بیریندن هر شئی قوپار، آیریلار-
آیریلمایان بس نه وار؟
من ،
وطن !
ایستیقلال مارشی
گوز آچدیغیم قدیم تورپاق،
دایاغیمسان سن دونیادا.
دوغما آنام، ائی مئهریبان،
ائی قهرمان، آذربایجان !
آددیم- آددیم قوجاغیندان
اودلو سئللر چاغلاسا دا،
حسرت قالدین سن ایشیغا،
زامان – زامان، آذربایجان !
یاد ائللیلر داملا- داملا
آل قانینی سوردو سنین،
کیملر سنین گوز دیکمه دی
تورپاغینا، آذربایجان !
بایراغینی ائندیردیلر،
آنجاق اوزون اییلمه دین،
آلقیش بو گون او اوجالان
بایراغینا، آذربایجان !
سحر کیمی جاوان سنسن،
تاریخ کیمی قوجا سنسن.
فاتئحلری دیز چوکدورن
ووقاریمسان، آذربایجان !
اوز مقدس داغلاریندان
گونش کیمی اوجا سنسن،
یئر اوزونده منیم اودلار
دییاریمسان، آذربایجان.
سحرلرین قوی آچیلسین،
تزه نورلو باهار ایله،
گله جگه مرد آددیملا،
اوغورلا گئت، آذربایجان !
شهیدلرین آل قانیندان،
لاله آچمیش یوللار ایله،
ایستیقلالین صاباحینا
غرورلا گئت، آذربایجان !
سئویره م هاوانین توتولماغینی
او گونش دوغاجاق - او - گونش آنجاق
سئویره م قیشین دا سرت اولماغینی
ایستی یای دوغاجاق - ایستی یای آنجاق
سئویره م نیفرتین لاپ سون حدینی
او سئوگی دوغاجاق - او - سئوگی آنجاق
سئویره م ظولمونده مشقتینی
عدالت دوغاجاق - عدالت آنجاق
وطن
چاغیریر ایندی بوتون میلتی ایمدادا وطن.
دییشیلمز، آی اوغول، جنته دونیادا وطن.
بیزه مئیدان اوخویان بیلمه لیدیر بیر دفه لیک
نه ساتیلماز، نه وئریلمز بینه دن یادا وطن.
سینه آلتیندا گرک قلب کیمی هر آن دویونه،
یانا اولدوز کیمی هر سوزده، هر ایمضادا وطن.
وطن عشقیندن اوجالسین بوتون ایسکلریمیز،
یاشاسین آرزودا، مقصدده، تمننادا وطن.
اولولار اویمادی وار- دولته، یالنیز دئدیلر؛
ان بویوک بخشیشیمیز بیزدن هر اوولادا ، وطن
وطن اولماز
جنت اولا قوربت، یئنه واللاه، وطن اولماز.
قوربتده شاه اولسان دا، بیر آرزون بیتن اولماز.
اجدادیمیزین توربه سی تورپاق- کوکوموزدور،
تورپاقسیز آچان بوغدا دنیندن ده دن اولماز.
کوکدن آرالاندینسا، ایشین دوشدو قضایا،
ائلچین چکیلن هر بیر عذاب مین چیچک آچمیش،
یوردوندا ائلین چکدیگی زحمت ایتن اولماز.
یورد عشقی بوتون سئوگیلرین تاجیدیر، البت ،
حاقدان دوغولان قیبله یه هئچ واخت چاتان اولماز.
سئودیم ، بیلدیم کی ...
یوردوم، وطنیم، شوهرتیم، آندیم !
بیر واخت کی، سنین عشقینه یاندیم،
بیلدیم کی، اصل اینسانام ، اینسان !
بیلدیم کی، ندیر
ایستگیم، آرزوم بو جاهاندان !
سئودیم سنی،
هم نشعه نی ،
هم درد – قمی تاپدیم !
سئودیم سنی، من قبیله می تاپدیم !
سئودیم سنی، بیلدیم کی، منیم
اوز صیفتیم وار.
بیلدیم اوغولام؛
اوز آنام ، اوز مملکتیم وار !
بیلدیم کی ، وطن نامینه اولموش
تک – تک دوغولانلار نییه مین – مین.
بیلدیم کی ، ندیر مایه سی هر قودرتین، عزمین !
بیلدیم کی،
نئچین غئیرتی یوخلار سنی دانمیش...
بیلدیم کی، وطن نامینه اولمک نه آسانمیش !
بیلدیم، سنین عشقینله اویونمک و اویولمک
نه دئمکدیر؟
بیلدیم،
سنین اوغروندا دا اولمک نه دئمکدیر !
خالق سئودی منی،
ائی منیم اوز شوهرتیم، آندیم ،
سئودیم و سئویلدیم ! بو بویوک سئوگینی یالنیز
هر گون داها چوخ
من سنی سئومکله قازاندیم !
(ایختیصارلا)
آذربایجان اوغلویام،
اودو آللاه سانمیشام.
آنام تورپاق،
آتام اود،
من اوددان یارانمیشام.
اود کیمی ایستی قانلی،
سئل تک دلی قاتلییام،
حیات قدر قدیمم،
تورپاق قدر شانلییام.
اود کیمی یاندیرانام.
سو کیمی سوندورنم
منی یاندیرسالار دا،
سودا باتیرسالار دا،
یئنه منم،
من منم !
کوکوم اوسته بیتمیشم،
شوهرتیم وار،
شانیم وارف
منیم کله جکله ده اوز عهدی- پئیمانیم وار.
آذربایجان اوغلویام،
آت بئلینده دوغولدوم،
زامانین قازانیندا،
نئچه دفعه داغ اولدوم.
منیم دامارلاریمدا
گور سئللر چاغلامیشدیر،
آنانم جنگ لر اوسته
منی قونداقلامیشدیر.
آذربایجان اوغلویام،
مین ایلدیر،
اوز آدیمینکئشیگینده دورموشام.
سیلاحیم اولمایاندا
نیفرتیمی باریت تک
قلبیمه دولدورموشام.
آذربایجان اوغلویام،
یاشیم آدیمدان قدیم.
هئچ کسین تویوغونا
عومرومده «کیش» دئمه دیم.
کیمسه نین تورپاغیندا
گوزوم یوخ،
بیلسین عالم
تورپاغیمدان بیر چرک
کیمسه یه ده وئرمرم...
اوز مسلکیم ، اور عشقیم
دایم مندن اونده دیرف
اذربایجان بایراغی
باشیمین اوستونده دیر.
آذربایجان
آذربایجان، آدین اوددور، اوزون- ایشیق، سوزون – ایشیق.
بیز ده سنین بو موقدس تورپاغیندان بوی آتمیشیق،
سنسن بیزیم بو دونیادا مسلکی میز، آمالیمیز،
یولوموزا ایشیق ساچسین اولدوزوموز، هیلالیمیز.
نفسیمیز- اولو قورقود دده میزین اوز نفسی،
ماهنیمیزدا یاشار بیزیم بابالارین آددیم سسی.
بو تورپاقدا، بو دییاردا دونن واردیق، بو گون واریق،
بیز کئچمیشه گووندیکجه گله جگه آددیملاریق.
وطن بیز سهسز ده کئچینر، کئچینمریک بیز وطنسیز.
بو مراملا بوی آتمیشیق چنلی بئللر اوستونده بیز.
شهیدلرین قانی ایله یوغرولوبدور تورپاغیمیز،
قلبیمیزده دالغالانیر اوز اوچ رنگلی بایراغیمیز.
قاراداشلیقدیر شعاریمیز، بیز همیشه ال توتانیق،
دوشمن بیزه ال اوزاتسا، دوشمنلیگی اونودانیق.
کونلوموزده بیر واحید دیر گونئییمیز، قوزئییمیز،
وطن- بیزیم ناموسوموز، بیز وطنیک، وطن ده بیز
آپارتاید کلمه است آفریقایی به معنی جدائی و در اصطلاح به سیاست تبعیض نژادی که توسط حزب ملی آفریقای جنوبی از سال 1948 اعمال گردید اطلاق میشود. سیاست تبعیض نژادی از اواسط قرن هفدهم - همگام با آغاز استعمار اروپائیان در آفریقای جنوبی – آغاز گردید. اما حزب ملی آفریقای جنوبی روشی را در پیش گرفت که تبعیض را شامل کلیه جنبه های زندگی افراد غیرسفید یعنی بیش از 80 درصد جمعیت کشور نمود. این سیاست مبنی بر سیادت کامل قوم سفید و تبعیض مطلق نسبت به غیرسفید هاست و از لحاظ نظری معتقد به جدائی کامل کلیه نژادها و تساوی امکانات آنهاست. ولی حامیان و مخالفان آن متفق القولند که چنین چیزی غیرممکن است. موضوع آپارتاید برای اولین بار توسط دکتر مالان کاندیدای حزب ملی که در انتخابات 1948 برنده شد، مطرح گردید.
طرفداران آپارتاید، آن را تنها ضامن حفظ تمدن سفید ها در آفریقای جنوبی می دانند و معتقدند که اساس آپارتاید بر نوعی احساس قیمومت نسبت به مردم آفریقا نهاده شده و به غیر سفید ها اجازه می دهد زندگی خود را بطور مجزا در دنیای خود ادامه دهند. بدین ترتیب آپارتاید خواستار ایجاد جوامع نژادی بسته و مجزا در آفریقای جنوبی است. ولی در عمل با در نظر گرفتن اینکه اقتصاد آفریقای جنوبی کلا وابسته به نیروی کار سیاهان است و 70 درصد زمین های کشور به قوم سفید اختصاص دارد (12 درصد جمعیت)، سیاهان از حق داشتن قدرت سیاسی قانونا محروم شده اند. طبق قوانین موجود در آن زمان، حقوق سیاسی ، حق نقل مکان، اختیار انتخاب مسکن، مالکیت، دین، اختیار انتخاب شغل و ازدواج غیر سفیدها محدود شده بود. یک سلسله قوانین دیگر واحدهای منطقه ای خاصی جهت غیرسفیدها پیش بینی میکردند که به بانتوستان مشهور بودند. از سال 1953 ، مطابق قوانین کشور شرکت یا تحریک به اعتصاب و یا هر گونه اقدامی در مخالفت با دولت از جانب کارگران بومی جرم محسوب میشد. پس از واگذاری مسئولیت تعلیمات بومی به وزارت امور بومی، این وزارت خانه اعلام کرد آموزگارانی که به تساوی نژادها معتقدند، عنصر مطلوبی برای تدریس به بومیان به شمار نمی روند. مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1952 به موضوع آپارتاید توجه نمود و آن را خطری برای صلح و آرامش و حقوق بشر محسوب کرد. کمیسیونی از طرف سازمان ملل مامور تحقیق در مورد آپارتاید گردید و اگر چه دولت آفریقای جنوبی به این کمیسیون اجازه ی ورود به کشور را نداد، ولی سیاست دولت مذکور از طرف کمیسیون محکوم گردید و اظهار امیدواری شد که در روش خود تجدید نظر نماید.
در سال ۱۹۹۰ دولت حزب ملی اولین گام برای مذاکره کنارهگیری از قدرت را با لغو ممنوعیت کنگره ملی آفریقا و دیگر موسسات سیاسی چپگرا برداشت و نلسون ماندلا را بعد از ۲۷ سال زندان ، آزاد کرد. قوانین آپارتاید به تدریج از کتابهای قانون حذف شدند و اولین انتخابات چند نژادی در سال ۱۹۹۴ برگزار شد و این به دلیل منازعات خشونت آمیزی بود که بین اکثریت سیاهپوستان و بسیاری از سفید پوستان، رنگین پوستان و هندیان اتفاق میافتاد حزب ANC با اکثریت آراء پیروز انتخابات شد و از آن زمان تاکنون قدرت را در دست داشته است.
منم ای شانلی سهندیم
باشی طوفانلی سهندیم
اوره گی قانلی سهندیم
ائله بیر جاردی دوشوب داشاجاقسان
دارتینی وولکان اولارکن آشاجاقسان
سئل اولارکن آخاجاقسان
اوت اولوب یاندیراجاقسان ، یاناجاقسان
آمما ای ائل غمینه ، قلبی یانان شانلی سهندیم
اوره گی قانلی سهندیم ، ال قولو باغلی سهندیم
داشما ال ساخلا سهندیم
بیلیره م باشداکی طوفان قدری
سینه ده ائل قایغی سی وار
بیلیره م قلبینی ایللر بویو ظولمو اوخویاردی
بلی ، دونیا سنه چوخ خیردادی ، داردی
بیلره م باشداکی طوفان قده ری سینه ده ائل قایغی سی واردی
تکجه سن یوخ ائلی هرکیم کی توشونور گوزله ری زاردی
گوزله ری خان ساوالان تک باشی قاردی
حق دیین باشلارین آخیر یئری داردی
هم صمد، هم قره باغی بوغولوب سئللر آپاردی
قره باغین یئرین ایندی قان ایچه ن ناقا آلیب دیر
داها شنلیک یئرینه ائلله ره غم کولگه سالیب دیر
اولو بابک آتامیزدان بیر اوچوق قالا قالیب دیر
ائلی غم چورقالیییب دیر
داها بابک قانینین یوخدو دامارلاردا نیشانی
ایستیر ایتسین یئرینین اسکی زامانلار داکی شانی
یوردوم آذربای اولوب چیخمادا یوخدور داها جانی
توکولور یئر له ره قانی
هر زامان ایسته دیم آزجا دانشیم اوز دیله ییم نه ن
دیلیمی چکدیلر چیخسین گوبه ییم نه ن
ووردولار بیر زهریلی اوخ اوره ییم نه ن
یادا بیر هالقالی زنجیر بیله ییم نه ن
یادا بیر زهریلی خنجر کوره گیم نه ن
ائل داغیم ، قول بوداغم دوزدو آرخاندا سنین تک دایاغین وار
ساوالان تک اوجا شانلی داغین وار
ولی سینه مده ، سن بویدا داغیم وار
قیریلان قول بوداغیم وار
چن دوشوب ، ائلده یامان توزلو دوماندی
بوز باسیب ایندی اوره کله ر بوراندی
قارا باغدا آنالار گوزله ری قاندی
ائلین احوالی یاماندی
فاسلاشیب بعضی قولاخ لار ائشیده نمیر
فاسلاشیب بعضی قولاخ لار ائشیده نمیر
جهل آلیب گوزله ری دای حقی گوره نمیر
ساتیلیب اوزگی دیلینده دانشیب تورکو به یه نمیر
اینانیب بیر یالان افسانییه دای تورکه گووه نمیر
فیکر ائدیللر ائلیمین هئچ شانی یوخدو
اولو بابک کیمی بیر سولطانی یوخدو
دده قورقوت یادا ستارخانی یوخدو
یا اوغوز لارکیمی بیر باشقانی یوخدو
او دوشونمور بو ائلین قوچ دلی دومرول کیمی افسانه سی واردی
یا فیضولی ایله نیظامی ، فرزانه سی واردی
شهریارین کیمی شعر سولطانی دوردانه سی واردی
وئرمه یه جانی نسیمی کیمی جانانسی واردی
بلی ای شانلی سهندیم
یاغ اولوب اوزگه چیراغیندا یانیلار
بیزی بیگانه سانیلار
شرفی ، حقی دانیلار
نه اولوب ، نه اوتانیلار
ایش چونوب دور ، دایانیب ائل بالاسی ائل قاباغیندا
ایسته ییر سد اولا بو دالغالانان سئل قاباغیندا
آنامیر کی دایانیب یئل دایاغیندا
هه له بیلمیر کی بویئل گلدی گئده ردی
جهلی بو شانلی ائله غم دی کدردی
نه قه ده ر اله شه بوشدو هدردی
نییه بیلمیر بو جهالت نه قضادی نه قه ده ردی
نئینه مه ک داشما سهندیم
بیر آز ال ساخلا سهندیم
اوتوروب آغلا سهندیم
آغلا قوی گوز یاشیوا چای بولاغ آخسین
دولانیب ائلده سولان ، گول له ره باخسین
ایلدیریم تک گویله ره شاخسین
دده میز قورقودو تاپسین
دده قورقوت الینه بیر قوپوز آلسین
بیزه بیرلیک هاواسیندان گئنه چالسین
دوشمانین باغری قارالیسن
اولو بابک دادا گلسین
نبی له ر فریادا گلسین
قوچ نبی له ر یادا گلسین
دلی له ر فریادا گلسین
بلکه بیرلیک سسینه آللانان اینسان لار اویانسین
دوشمنین گولشه نی گولزاری تالانسین
حوققالی جامی چالانسین
گوروم اوندا بیزه کیمدیر دییه تورکون کوکو یوخدو
گورسون آذر ائلینین آسلانی چوخدو
بوائلین غئیرتی چوخ گوزله ره اوخدو
ستاری ، بابکی چوخدو
ستاری ، بابکی چوخدو
ستاری ، بابکی چوخدو
"اوشاقلار! بو سونونجو دؤنه دير كي من سيزه درس دئيه جه يم. دوشمنلر امر ائديبلر كي بو بؤلگه نين اوْخوللاريندا، اؤز ديللريندن باشقا بير ديلده درس وئريلمه سين. يئني اؤيرتمن يارين گلهجك و بوُ ميللي ديلينيزده اوْلان سوْن درسدير كي بو گون اوخويورسوز. سيزدن ايسته ييرم كي بو درسه دقت ائدين."[1]
حؤرمتلی اؤیرنجیلریم،
سایقیلی و دهیرلی اؤیرتمنلر،
قارانلیق بیر گئجه نین قوینوندا، باغریمیز ده لینیر! تون گونشین به نیزینی توتاراق دونوموزون چیراغین سوندورمه یه چالیشیر. دون بو گون حالا دوغمواقدا گئجیشیر. و سن! آی منی یئتیشدیرن اؤیرتمن! و سن! آی مندن اؤیرنن اؤیرنجی! بو گئجه نین باغرینی، قارانلیق دوغان یانیلدان شئیطانین اوره یینی هاچان چاتلاتماق ایستهییرسن؟ ندن بو قارا ظولمه سوسوب، هایکیرمیرسان؟ ندن اونا قارشی دایانمیرسان؟!
بو گون منیم سون درس گونومدور! آنلاتدیقلاریم، اؤیرتدیکلریم، بو گون سونا اریب، سونوجلاناجاق! بو گون سیزه وطن درسینین سون نوقطه سینه دک آنلاتماق ایسته ییرم. بو گون سیزه سئوگینین باشلانیشدان، آشیلماز چتینلیکلری آشماقدان، و سئوگیلی وطنی باغرا باسماقدان، و اونون باغریندا آرام توتماقدان دانیشماق ایستهییرم. بو گون سیزه توحید آذریونون ناغیلینی، عابدیلرین ناغیلینی آنلاتماق ایسته ییرم. آذریون کیمی شوکتلی و شهامتلی اینسانی «تانیماییریق!» دئمهیین کی هئچ سیزه یاراشان دئییل! اونو تانیماق حایات فلسفه میزین ایلک اوخول درسیدیر. آتانین چؤرک وئرمه سیندن، و آنانین سو وئرمه سیندن اؤنجهدیر اونون حایات وئرمه سی. توحید آذریون "وطن اوچون اؤلمک، اؤلومسوز دوغولماقدیر" سیمگه سی و نیشانه سیدیر. اونو تانیماییرق دئمهیین هئچ!
1385ین خورداد آییندا، آذربایجانین قانلی قییامیندا، راسیستلرین و فاشیستلرین تیتره دیگی گونده، توحید آذریون اؤلومسوزلره قاتیلیب، دوغولدو! تبریز، اورمو، اردبیل، زنجان، قزوین، همدان، و بوتون آذربایجان ظولمون گؤزونو، راسیستین گؤزه سی تئهرانی نیشانه توتوب، «بیز ده آذریون دوغولماق ایستهییرک» هایکیردی. "بو جان سیزین اولسون و جانلار جانی آذربایجان بیزیم" هارای چکدی و سولدوز آذرییونون گوللـهلنمیش قانلی بوغازیندان سون هارایی «وطــــــــــــــــن!» سؤزجویونو باغیردی. سن نه ائتدین او گون؟! سن نه ائدیرسن بو گون؟! آنلات گؤروم؟!
مندن سوروشورسانسا، من نه ائتدیگیمی چوخ یاخشی بیلیرم! من سنه سون درسیمی، و سون درس گونومو آنلاتماق ایسته ییرم. بو تئرم بو گونه دک سنه اؤیرتدیگیم «برنامهنویسی مقدماتی»، «مباحث ویژه یک»، «سیستم عامل و کارگاه»، «مباحث ویژه دو»، «اینترنت»، و ... باشقا درسلردن نه اؤیرنمیسن؟ بو گون اونلاردان مین قات اوستونونو اؤیرتمک ایستهییرم. بو گون سنه وطنین داردا اولدوغونو، بو گون سنه اونون اوریه یینه باتان تیکانلی مفتیللری آنلاتماق ایسته ییرم. بو گون سنه آنا دیلیوین، و آنا تورپاغیوین، وطنیوین سنه یاردیم سسینی چاتدیرماق ایسته ییرم. بو گون سنین اونا اولان گؤره ویوی خاطیرلاتماق ایسته ییرم. خاطیرلاییرسانمی هئچ؟!
بو گون وطنیندن کئچن چایدان سو آندی ایچمک آنیدیر. بویون «سویا آند» زامانیدیر! بو آن سنین آنین! بو آن منیم آنیمدیر. آند ایچمک ایسته ییرسنمی؟! آند ایچ! وطن یولونو ایشیقلاندیران آیدینلیق چیراغینا آند ایچ! آند ایچ کی وطن یولوندا هئچ زامان یورولمادان، هئچ زامان آیاقدان دوشمه دن چالیشاجاقسان. آند ایچ کی ائلیوی، شیرین دیلیوی، زنگین تورپاغیوی راسیست الیندن قورتاراجاقسان. آند ایچ کی بو درسی اوخوللاردا یوخ، بلکه، وطن دامارلاری اولان خییاوانلاردا اؤیرهنه جکسن. آند ایچ کی داها سوسمایاجاقسان، و وطن دردینه چاره اولمایان ا.ب.ج.د.نی ازبرله مکدن داها واز کئچیب، وطن ابجدینی اؤیرهنه جکسن. آند ایچ کی ائلیوه یاناجاقسان کی یانیلماق اودونا یانمایاسان! بو تورپاغا، بو میلله ته، آغ بیرچک آنالارین آغ بیرچکلیرنه، آغ ساققال آتالارین آغ ساققالینا، چوره یه، دوزا، سویا، چیراغا، داماریندا آخان آل قانا، قیزیل آلمادان یارانمیش آل بایراغا، ایشیق ساچان گونه، گئجهلر پاریلدایان اولدوزلارا، دان اولدوزا، توحید آذریونون گوللـهلنمیش بوغازینا، اونون وطن هاریینا، تبریزه، اورمویا، سولدوزا، اردبیل مچیدلرینین گونبه زینه، زنجانین سولطانیه سینه و شوکتلی-میتانتلی «سعید متینپور»ونا، همدانین اوجقار داغلارینا، قزوینین قدیم ائلینه، و آنا دیلینده امدیگین وطن سوتونه آند ایچ کی «وطن» خییاوانلاریندا، سوسمادان های-های «وطــــــن» باغیراجاکسان!
بو گون منیم سون درس گونوم! بو گون منیم سنه اؤیرتدیگیم سون سؤزوم!
«یاشاسین وطن»!
[1] فرانسهلي يازيچي «آلفونس دوده»نین «سون درس» آدلی ناغیلی


text:
اولور کی آشیقلاردا بیمه اولسون لار ؟؟؟
بیز حؤرمتلی مسئول لاردان دیله ییریک بیزه یاردیم اولسونلار . بیزیم : تهران ، مرکزی ،
قوم ، البرز، استان لاری و بولگه لری نین موسیقی صنعتچی لری ( آشیق لار) حمایت
گونوموز گئچیر ودوشگون چاغی بیریئردن گلیر یوخوموز.
بوتون کارگر، بنّا ، راننده ، دامدار ، کشاورز، و........ بیمه اولوب لار . آشیق لارین چوخو
بو دَیَرلی مقامی ومحلی اصیل موسیقی صنعتینده امک لر چکدیلر قوجالیب دونیادان
کوچدولر.آمما سوروشان اولمادی بو دَیَرلی وحؤرمتلی اینسان لاردونیادان کوچدولر گؤرک
عائله لری نئجه گون گئچیردیرلر؟
اولو تانریدان دیله ییریک اولارین روحلاری شاد ومزارلاری نورلو اولسون، قدیر آللاه کرم
کانی دیر عنایت واری گوناهلارین باغیشلار اینشاالله
گئچن گئچیب ، گله جه گی تک آللاه بیلیر نه اولاجاق ، حال حاضره بیر فیکر اولونسون 250
دَن آرتیق بیزیم هونرمند واریمیزکی جانلاریندا جان وقودرت وارکن چالیشیلارکی عائله لری
یانیندا اوتانماسینلار، شرمنده لیک چکمه سینلر. بیر واخت اولور داهی بیر یاندان جیسم یارلیق
ائیله میر، بیر یاندان گلیر یوخ ، بیر یانا چیخا بیلمیر مداخیل یوخ گونده یوز یؤل آللاه دان اؤلوم
ایستر.جانیندا جان اولان زامان استریو لارا چالیب اؤخویوب ایللره چه یین اونون سی دی و
کاسئت لری ساتیلاجاق آمما عائله لری شاپالاقی نان اوزقیزاردیب گون گئچیردیرلر.ایندی بیز
حؤرمتلی و دَیرلی مسئول لاریمیزدان تقاضا واریمیزاَمربویورسونلارکی بوآشیقلارین چوخو
ایللر بؤیو زحمت چکیب لر ایندی لاییق دیر آواره وسرگردان قالسینلار.
اینصاف دئئیل بولارآغیرگذرانلارگئچیردیرلرودوشگون چاغی بیراوزلرینه باخاناولماسین؟
نئجه کی بو اسلامی جمهوریسینده هونر صاحابلارین تشویق وتقدیرائدیرلرآشیقلاردا بوجامعه
نین دیرلروآشیقلاردااؤز تورپاغلاری ووطنلری ، عار وناموسلارینی قوروماق اوچون شهید
وجانباز و..وئریبلروگنه دَه حاضیردیلار وطن یولوندا جاندان گئچسینلربوهونرمنلروصنعتچی
اصیل موسیقی واشعارلار دان بهره مند دیلروهر یئرده خصوصاً قشر جاوانی مبتذل موسیقی
لردن منع ائدیرلرنئجه آللاها خوش گلیر محرومیت ده یاشاسینلاروَدَیرلی وباهالیصنعتلریندن
حمایت اولونماسین؟ آشیقلاردا انتظار وارلاری جمهوری اسلامی نین حؤرمتلی مسئوللاری
عنایت بویورسینلارنئجه کی دیگر هونرمندلره توجّه اولان وحمایت ائدن کیمی بولاردا
جمهوری اسلامی مهر وعطوفت لریندَن بهره مند اولسونلار.


text:
مصاحبه هوشنگ جعفری نشریه بایرام
زنگاندا«بایرام» مجلهسینین اوستاد هوشنگ جعفریله مصاحبهسی
1- آقای جعفری، سیز اؤزونوزو «بایرام»آیلیغینین اوخوجولارینا تانیتدیرین لطفاً؟
اوّل «بایرام»ین یازیچیلاریندان چوخلو تشکّرلر ائدیرم. اونلار چوخلو زحمتلر چکیب، «بایرام»ی گؤزل بیر صورتده چیخاردیلار. من «هوشنگ جعفری»سیزه و حورمتلی همشهرلریمه و تورک خالیغینا تانیشام. دئمک اولار کی «آغآتیم» کتابیندا، آقای «بیانی» منیم کئچمیشیمدن یازیبلار. یاخشیدیر اورادا یاشاییشیما باخسینلار. آنجاق دئیه بیلهرم من بو ملّتین کیچیک خادمی و شاعرییم.
2- ناواختدان شعره باشلادیز؟ اوّلین شعریز هانسی شعردیر؟
ائله اوشاق ایکن شعره و هنره ماراقلیدیم، آمما جدّی صورتده یازمازدیم. حایات یولداشیم بیر اوغوم بیرلیکده تصادُفدا اؤلندن سونرا، نقّاشی بومونو دردیمی دئمهگه کیچیک گؤردوم. شعره اوز گتیردیم و «سفرچیلر» شعرینی کی رحمتلیک «منوچهر نورآذر»ایله اوستاد «شهریار»ین حضورونا چاتیب اوخودوم و چوخ تشویق اولدوم و شعری داهادا جدّی صورتده باشلادیم. 1369 ایلینین زلزلهسی طاریمدا و منجیل و رودباردا اولدو و منیم عزیز هموطنلریمین دردلرینی بؤلمهگه طاریما گئتدیم و زلزله شعرینی اوخویوب، ائل شاعیری تانیندیم. اوندان سورا، دای آدیم دیللره دوشدو. دقیقاً یادیمدا دگیل اوّلین شعریم هانسی ایدی.
3- نییه تورکو دیلینده شعر یازدیز؟
چوخ آچیق و آیدین بیر مسأله دیر. بیز تورکوک و آنامیز بیزه تورکو لایلای چالیب، من بئله فیکیرلهشیرم کی کیمسه آناسین اورکدن سئوسه، اونون دیلین اونوتماز، اگر آنا دیلی یاواش-یاواش یاددان چیخسا، تورکلرین هویتلریی آیاق آلتیندا ازیلهجکدیر. اونو قوروماغا واجب دیر بوتون تورک یازیچیلاری و شاعیرلری اؤز دیلینده یازیب اوخوسونلار. تورک منیم کیملیگیم دیر، دیلیم اولماسا منده یوخام
4- هانسی شاعیرلرین شعری سیزه تأثیر قویدو؟
دئمک اولار بوتون شاعیرلرین شعرین اوخویارام، آمما «حمیده رئیسزاده»،سحر خانیمین شعرلری منی ماراقلاندیردی و باخیشیمی شعره عوض ائلهدی و شعری یاخشی تانیدیم. قدیملره شهریارین حیدرباباسین، معجز شبستری و فضولینی چوخ اوخویاردیم. من شعرده رسالت گؤرمهسم، دلیلیک گؤرمهسم، فیکیر گؤرمهسم، شعره ماراقلانمارام. ایندیسه گؤرورسوز کی، تورکو شعری آذربایجاندا جداً قدرت تاپیب، خصوصاً زنگاندا.
5- زنجاندا هانسی شاعرلر سیزه تأثیر قویدولار؟
البته دئیه بیللم تورکجه شعری انقلابدان سورا نشریهلرده من باشلامیشام. «پیام زنجان»دا، «امید زنجان»دا. بورانین شاعیرلرینی ده اوخوموشام. من آغ آتیم کتابیلا تورکونو زنگاندا، اوزاق و یاخین کندلرده دیللره سالدیم و باخیشلاری عوض ائلهدیم و سیز یاخشی بیلیرسیز کی آغ آتیمدان سورا چوخلاری بیلدی کی بوردادا یاخچی شعر یازماق اولار.
6- اوّلین کتابیز یعنی «آغآتیم» نئجه یاراندی، نئجه چاپ اولدو؟
بورادا اعتراف ائدیرم کی مهندس م.کریمی منه یاردیم ائتدی کی باشارام سؤزلریمی دئیه بیلم. گئجه منه تاریخدن دانیشیردی، تورک خالقیندان. من ذوق ائلهدیم آغآتیم شعرینی یازدیم. سورا رحمتلیک استاد «اسدالله جمالی» منه چوخلو اثر قویدو و اونون اصراری لا، او کتاب «اقتصاد»چاپخاناسیندا حؤرمتلی دوستوم آقای «حاج مسعود اقتصاد» حضرتلری الیله و کؤمگیله چاپ اولدو و چوخ تئزده یئرینه دوشدو و یاییلدی. خصوصاً طاریمدا و هئچ یادیمدان چیخماز کی طاریمدا منه «زلزله شاعیری» آد قویموشدولار. من طاریمین آدین بوتون دونیادا تانیتدیردیم. چوخلو شبکهلر منه «باکلور شاعیری» دئییردیلر. چون باکلور کندینین حاققیندا یازدیغیم شعر، چوخ دیللره دوشدو.
7- آغآتیم چاپ اولوب، بازاردا پخش اولدو، انعکاس نئجهایدی؟
آغآتیم چاپ اولاندان سونرا، تورک شعری زنگاندا یئرینه دوشدو و بئله دئیه بیلهرم کی ادبی دیلده او قدر بورادا شعر یازیلمامیشدی یا خالق آراسینا گیرمهمیشدی. منی هر کس گؤردو تئز واژهلری سوروشاردی. «آلقیش»، «زیروه»، «دنیز» کلمهلری کی زنگاندا یادلاردان چیخمیشدی، منیم شعرلریمده بیرده باشدان یاشاماغا باشلادی و اوندان سورا گؤرورسوز کی حتّی اطرافلارا دا اثر قویدو و من بونا فخر ائدیرم.
8- او کتابدا هانسی شعری چوخ بَیَندیز؟
آغ آتیمداکی شعرلرین هامیسیندا، هم منه، هم اوخوجولارا تزهلیگ واریدی. چون من سعی ائدیردیم غزلده و یئنی شعرده باخیشلاری دَگیشدیرم. مثلاً گئجهلر، آغآتیم، آغ بولاق، کیمی شعرلر دیللره دوشدو و کتاب چاپدان چیخمامیش، یعنی چاپخانادا ساتیلدی. آغآتیم چیخمامیشدان قورتاردی، آمما تأسفله اونون سونراکی چاپلاری چوخلو چتینلیکلره معروض قالدی!
9- عائیلهنیزین باخیشی شعره، هنره و ادبیّاتا نئجهدیر؟
ائله کی بیلیرسیز، بیزیم عائله هنر و ادب سئور دی. بو ائله عائلهنین باخیشین گؤستهریر، بؤیوک قیزیم «نسیم»، «زن خورشید» لوح و تندیسین آلدی. «صبا» مینیاتوریست و «سولماز»دا نقاشی ده «رئال» ایشلر، «طاهر»دهکی سریاللاردا یا هنری ایشلرده گریمور دور. بونلار اوشاقلیقدان ادبیات و شعر ایله یاشاییبلار و یاشاییرلار دا.
10- ائله بیل اونلاردا سیزین کیمی رمانتیک و عاطفهلی انسانلار دیلار؟
ائلهدیر، منیم حیات یولداشیم منیم اؤزومدنده احساسلیدیر. هر بیر کیچیک اورک یاندیریجی مسألهیه آغلار و اوشاقلار اوندان دا داها چوخ. دئمک اولار بیزیم ائوده یاشاماق فقط شاعیر ایشیدیر.
11- اوستاد، شعری خلوتده یازارسیز، یوخسا جمع ایچینده؟
شعر وار خلوتده یازیلار، شعر وار جمع ایچینده. من هر شعری قوتارا بیلمهسم، گئجهنی خلوت ائدهرم و اونو باشا چاتدیرارام؛ آمما چوخدا اولوب هیئتده خالق آغلاشاردیلار، منده اؤزومده غرق اولاردیم. هئچ بیلمزدیم هیئت ناواخت قورتاردی، اوندا منیمده شعریم قوتاراردی.
12- شعر قالبلریندن هانسی سیزده چوخ ماراق یارادار، غزل، قوشما، گرایلی و... ؟
هامیسی، خصوصیله غزل، آمما بعضی سؤزلر وار کی غزلده دئمک اولماز. اونا گؤره او بیری قالبلرده واختیجا، یئرینده آدامی ماراقلاندیرار، آمما قوشما و غزل منیم اصلی ایشیم دیر. «غزلچی جعفرییم اؤلکهمین آدی سانییام.»
13- دئدیگیمیز قالبلرین هانسی خالقا خوش گلیر؟
هر شعر گؤزل اولا و خالقین دردین دئیه، خالقا خوش گلر. مثلاً «فریاده گلین» شعری جاوانلارین و گنجلرین دیر، «یار آغلادی» شعری عاشقلارین دیر، هابئله «حاجیلار»ظنز شعری عُموم ملّتین دیر، کی گؤرورسوز «حاجیلار» شعری بیر آیدا بوتون ایراندا یاییلدی. بو ایل حاجیلارین بیر دئییردی مکّهده حاجیلار شعرینه قولاق آسیردیق.
14- استاد، سیز چوخ بؤیوک جمعلرده، شعر اوخویورسوز، او جمعلرده نه احساسیز اولار؟
دئمهلییم کی من شعرلریمی بوتون احساسیملا یازارام و بوتون احساسیملا دا اوخویارام. من شعر اوخویاندا بوتون دامارلاریم منه سس وئرر، من شعریمله بیرلهشهرم و خالق ایچینده داغیلاریق. اونا گؤرهده خالق طرفیندن آلقیشلاناریق. اؤزومده گؤردوم خالق منی و شعریمی آلقیشلاییر، منده یئنی بیر احساسا گلهرم، سانکی دونیا منیم اولار. اولوب کی مندن سورا یاریم ساعات چکیب بلکه مجلس اؤزونه گلسین و آیری شاعرده شعر اوخوسونلار.
15- ایندییه کیمی حضور تاپدیغیز جمعلرین هانسی سیزین اوچون خاطیرهلی اولوبدور؟
هامیسی، آمما «اورمو»دا اطّلاعیّه وئرمیشدیلر، زنگانلی «هوشنگ جعفری» گلهجک. بو قدر تورک خالقی استقبالا گلمیشدی کی داها صلاح اولمادی شهره گئدم، منی شهرین ائشیگینده بیر ائوده ساخلادیلار. سورا منه فیلم نشان وئردیلر کی منه ثابت اولدو کی اؤز خالقیم منی سئویر، نئجه کی من اونلاری سئویرم. تبریزده بئله دیر.
16- سیز استانداری کارمندیسیز، او ایشین شاعیرلیگه ارتباطی وارمی؟
هئچ یوخدور. آمما اوّل انقلاب خطّاط یوخ ایدی. نقّاش یوخ و یازیچی یوخ ایدی. منی استاندارییه چاغیردیلار. من جبههلرده خط یازاردیم. استاندارینین خبرلرین یازاردیم. قوناق گلنده پارچا یازاردیم. بئلهلیکله اورادا قالیب استخدام اولدوم. الان فقط ادبیاتا یئتیشیرم. بوتون مدیرلر و استاندارلار منه لطف ائدیبلر. ایندی ده بئله دیر.
17- ادارهده همکارلاریزین ارتباطی سیز ایله نئجهدیر، اونلار بیر مشهور شاعر ایله یولداشلیقدان نه حس ائدیرلر؟
منیم ادارهده همکارلاریم بو قدر منی اورکدن آلقیشلایارلار کی حدسیز و حسابسیز دیر. دئیه بیلهرم کی هئچ شاعر ایندییه قدر منیم تک آلقیشلانماییبدر. من خالق شاعیرییم، او دور خالقیم منی اورکدن سئویر. هامیسی منی بیر قارداش کیمی بلکهده قارداشداندا باش سئویرلر. منیم همکارلاریم اولماسا ایندییه دیقلامیشدیم.
18- طنز شعره نظریز نهدیر؟ سیزین طنز شعرلریزده وار؟
طنز شعری دئمهگه چوخلو یئر وار. من شوخ طبع آدامام. سؤزومو شوخلوق ایله دئیهرم. عصبانی اولمام، ساللام طنزه سؤزومو دئیهرم؛ اونا گؤره، ظنز شعریم چوخ دور. مثلاً حاجیلار، شورالار، فرماندار و...
19- آقای احمد صادقینین طنز شعرلرینه نظریز؟
آقای صادقی منیم اَن یاخشی دوستلاریمداندیر. اونون طنزده بیر خاصّ باخیشی وار. دئیه بیلهرم کی ایراندا من بوتون شهرلری گزیب و دعوت اولموشام، چوخلودا شعرلر ائشیتمیشم؛ آمما آقای صادقینین دیلی و سبکی آیری بیر دیل دیر و واقعاً گؤزل دیر.
20- آغآتیمدان سونرا چاپ اولان کتابلاریزدان صحبت آپارین؟
البتّه «گونش»ده چیخدی و «آغآتیم و گونش»ده باشدان ایکیسی بیر یئرده ده چاپ اولدو. آمما او قدر سانسور اولوب کی قورخورام چاپ اولدوقجا سانسور اولا و آخیردا فقط جلدی قالا. بیلمیرم نییه اؤزلری قویور چاپ اولور؛ سونرا کی چاپدا اونو قئیچیلهییرلر، من کی باشا دوشمورم.
21- سیز اؤزونوز چوخ دئییبسیز، سیزی زنگاندان ائشیگه چوخ تانییب و استقبال ائدیرلر، بو بارهده دانیشین؟
بونو من دئمیرم، سیز «گوگل»سایتینا بیر باخین، آدیمی سئرچ ائدین گؤرون منی دفعهلرله خارجهدن، ترکیّه، آلمان، سوئد، باکی، بورسا، استکهلم، بورجالی، گرجستان و چوخلو یئرلر دعوت ائدیب، تأسف له گئده بیلمهمیشم. آمما اوستاد حسن کاناکایا گلمیشدی زنگانا دئییردی، بیز دانشگاهلاردا سنین شعرلرین اؤیرنجیلره اوخویوب و سیزی تانیتدیراریق و زنگانی بیز سنله تانیمیشیق. زنگان منیم قولاغیما دگمهمیشدی. دکتر علی قفقازیالی «ایران جغرافیاسینین تورکلری» کیتابینی منیم شعریمله باشلاییب.
22- زنگانین انجمنلریندن و شعر آخشاملاریندان راضیسیز؟
زنگاندا آلتی ایلدن چوخدور، شعر آخشامی قورولمور. آقای سهندی جنابلاری گلندن سونرا بیری قورولدو کی دئمک اولار پیس دگیلدی؛ آمما نه قدیمکیلر کیمی. کئچمیش مدیرکللار بئله ضربه وورردولار کی یازیق آقای سهندی نئچه ایل چکر ارشادین قدّین دوزلتسین. تأسفله دئیه بیلهرم کی:
«سوسوبدور دیللری شاعیرلرین دونوب شعری
هُنر شهید اولالی، شعرین الامان چاغیدیر»
23- بیر زامان «ایشیق انجمنی» واریدی، اوندا شعرین وضعیّتی نئجهایدی؟
او «ایشیق» ائله ایشیق سالیب کی هئچ واخت سؤنمز. ایشیقدان گؤزل شعر یازانلار و نثر یازانلاریمیز چیخدی، دئمک زنگانین فرهنگی و دیلی یاخین زاماندا ایشیغا مدیون دور. اوندا شعر اؤز جایگاهیندا تاپدی. ایندی شاعر هئچ یئر تاپمیر شعرین اوخوسون. سؤزلر اورکلرده قالیب، کؤزهریر. هر نه زنگان آدی دیللره دوشوبدور، ایشیقدان دوشوبدور.
24- ایشیقدان سونرا نئجه اولدو؟
شعریمیز چتینلیگه قالدی. بیرده ایشیق یارانماسا یاخچی شاعر گؤره بیلمهریک. شاعیرلریمیز اورکلرینده هرهسی بیر ایشیق یاراتمالیدیلار. بیر ایشیقدان مین ایشیق.
25- بالاخره «ایشیق» زنگانین شعرینده مثبت تأثیر قویدو یا یوخ؟
نئجه کی باشدا دئدیم، اصلاً ایشیق تأثیرین بئله قویدوکی الاندا ایشیقچیلار اؤلکهلره ایشیق سالیبلار. زنگانین شاعیرلری چوخ قاباقدادیلار. گلهجکلری اَن گؤزل گونلر گؤرهجک.
26- «اشراق انجمنی» نئجه؟
واللاه من چون گئتمهمیشم، بیلمیرم؛ آماا بونو بیلیرم کی اورادا دا گؤزل و اوستون شاعیرلر وار.
27- شعریمیزین رابطهسی موسیقیله نئجه اولمالیدیر؟
شعر و موسیقی بیر- بیرینه باغلیدیر؛ اصولاً شعر موسیقیدیر و موسیقی شعردیر. هر شعر کی اورکلره یول تاپیر حتمن موسیقیله باغلی دیر.
28- آشیق موسیقیسین، یوخسا موغام، یوخسا پاپ موسیقیسین سئویرسیز؟
هر موسیقی کی اورَگیمه اوتورار، سئوهرم. آشیق، موغام. موغام منی بیر آیری حالا آپارار، ائله آشیق موسیقیسیده. بیر قابل آشیق«یانیق کرمی» چالاندا باخین گؤرون آدام نئجه دلی اولور و اورکدن کرم کیمی یانیر.
29- هانسی بیزیم شعریمیزه چوخ یاردیم یئتیره بیلر؟
البته کی هامیسی، آمما آشیق و موغام بیزیمکیدیر و هر ایکیسیده شعریمیزه یاردیم اولا بیلر.
30- سیزین شعرلریزی ایندییه کیمی آهنگ دوزلدیب، موسیقیله بیرلیکده اوخویوبلار؟
چوخ اولوبدور، اشراق شبکهسینده هر گئجه «آیجالانیر» موسیقیسی منیم دیر. دورنالار سریالیندا، سارای سریالیندا و هابئله دئیه بیلهرم کی باکیدا 30دان چوخ شعریم موسیقیله سسلهنیبدیر. یار کوچهسی، قیزیل اؤزندهکی مقام گتیردی. بیرلیکده بوتون شبکهلرده ملّی سرود کیمی اولموشدو.
31- تبریزده چیخان «آغآتیم و گونش»ده چوخ املا غلطلری وار، نیه؟ سیزین شعرلریزه چوخ علاقهلی آداملار وار، آمما کتابیزدا غلط اولاندا، بیر آز غملی اولورلار آخی؟
عائلهوده بیر مسئله اوز وئرمیشدی، اونا گؤره من گئده بیلمهدیم، تأسفله اونلاردا دقّت ائتمهمیشدیلر، من چوخ مکدر اولدوم. هم شعرلری غلط چاپ ائدیبلر، همده کی شعرلردن سانسور اولوبدور. واقعاً اوخوجولاردان شرمنده اولموشام. اومید ائدیرم گلن چاپلاردا حتمن بو یالنیشی و نقصی اؤدهیم.
32- یئنی کتاب چیخاردیرسیز یا یوخ؟ آدی نه دیر؟
بله، «سولماز» چاپا حاضردیر و «گلهجک بیزیمدیر». آمما تأسفله منیم شعرلریمه بیر آز ننهلیک گؤزو ایله باخیلیر.
33- شاعیرلیکدن راضیسیز؟
نیه راضی اولماییم. من قلبلره یاشاییرام. و بو چوخ- چوخ بؤیوک بیر افتخاردیر. هر شهره گئدهرم، حؤرمت گؤرهرم، آللاه هامیسن ساخلاسین. من اونلارین آیاغینین تورپاغییام. منیم هر نهییم وار بو جاوانلاردان و بو ملّتدن دیر. آللاه اونلاری ائلیمیزه و دیلیمیزه چوخ گؤرمهسین.
.: Weblog Themes By Pichak :.


text:
ازدیلر پهلوی عشقی دورمهدی جان تیترهدی
فاطمه تا آخ دئدی دین اسدی ایمان تیترهدی
معجرین آلدی اله داده چاغیرسین آللهی
اَل گویه قوزانامیش مسجیدده ارکان تیترهدی
رنگی سولموش گوللریننن اَل چکنده فاطمه
یئل گیجهلندی نوایه گلدی طوفان تیترهدی
زینبین نیسگیللرین ییغمیشدی یاره قلبینه
یارهلی گئتدی قالیب زینب هراسان تیترهدی
گئتدی مولا تیکیهگاهی یئر گؤیو ماتم توتوب
مظلوم اؤلدو فاطمه تاریخده عصیان تیترهدی
هر سازین بیر سوزی وار هر عاشقین بیر معشوقی
سسلهدیم یا فاطمه مست اولدو دیوان تیترهدی
شاعیر: شریفه جعفری
طبقه بندی:
قوی اوپوم گوزلرووی بلکه اورک دینجلسین
سن ده بیر کلمه دانیش منده دیلک دینجلسین
قوزا یئردن باشوو سال قولومون اوستونده
قؤل دولاشسین بویونا یانقی بیلک دینجلسین
باشووا دونمهده یورقون دگیلم آمما آخی
اؤت قالا بیر دفعه وورقون کپهنک دینجلسین
پیشمیشم گون آلوویلا دؤداغیم قوپ قورودو
سنده بیر دامجی دامیز ساخسی سهنک دینجل سین
شاعیر: شریفه جعفری
طبقه بندی:
سوسوزام، یانقییام بیر دامجی دامیز
دولانما خیال سیز هاوادا بولود
دیللندیر چمنی، دیللندیر چایی
توختاسین کونلومده یارادا بولود
گوناهسیر بیر قادین اؤزون اوتلادی
اؤزو محکوم اولدو آرادا، بولود
آلیب گوزهلرین باشین قارا دِوو
دوئوشوب یورولوب سارادا بولود
آختار کیلیدین تاپ حاق قاپیسینین
اینسانلیق قویلانیر پارادا بولود
حقیقت دالدادا بئله باتیر کی
داها باشی چاتمیر دارادا بولود
«دنیز» ساز گوتور اله سیزلییا
دردلری سیغمادی تارا دا بولود
شاعیر: شریفه جعفری
طبقه بندی:
ائلیمین اوبامین سازینا بندم
ظولمه باش اَیمیین قئزینا بندم
گورمهلی قئشینا یازینا بندم
الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام
افتخاریم بو دور آذر قئزییام
بینامی قویوبدور عشقیله آنام
اویرهدیب ائلی مین دردینه یانام
اولکهمی عزتیم شرفیم سانام
الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام
افتخاریم بو دور آذر قئزییام
کوکومو قازمالار، قورودا بیلمز
اوزگهلر دیلیمی اونودا بیلمز
سوزو دوشونمیین، بونودا بیلمز
اولدوزلار ایچینده دان اولدوزیام
افتخاریم بو دور آذر قئزییام
قوربانام آدینا آذربایجانین
یورغون اولادینا آذربایجانین
ائل چاتسین دادینا آذربایجانین
الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام
افتخاریم بو دور آذر قئزییام
شاعیر: شریفه جعفری
طبقه بندی:
سن منیم تیتردهنیم سن
بولودا چاتدیرانیم
ساز دا اولسایدیم اگر توز بوروموشدو کوکومو
منی ایدیم؟ غم سیزلیک
سندهکی شاعیرلیک
بیردن آنجاق منی دیللندیردی
اولدوم عاشیق
یئریدیم، سونرا ایناندیم کی
وارام
حرکت دونیامی آلت اوست ائلهدی
مهربان اللریوین ردی هله کؤنلومده
گوزلریندن الهنن دویغولارین
دادی داماغیمدا قالیب
او لطافتلی گولوشلر
خیالیمدان کوچمور
ایندیسه
من یازیچی
من شاعیر
هامیسی آددی بولار
هر نه واریم سندندی
شاعیر: شریفه جعفری
طبقه بندی:
سوگیلیم زولفون توکوبدور گینه اول شانه سینه
قوربانام زولفونه هم زولفو گزهن شانه سینه
گئجه گوندوز گزرم دلبریمین کویینی من
...چونکی یوخ منده لیاقت گئدم اول خانه سینه
دالیسیجان دوشرم فیکر و خیال ایلیهرم
دوشجکدیر پس هاچان سایهم اونون سایه سینه
حوری جنت ده گرک دیر گورورم حورینی من
تا کی گوزلر ساتاشیر گوزلرینین قاره سینه
دوزدی غمزه اوخونون یارهسی کار ائتدی منه
لاکین آرزوم بو دی کی مرهم اولوم یاره سینه
من گونش اولسام اگر سنده گرک مهپاره
چونکی یئتمز اول گونش سئودیگی مهپاره سینه
شاعیر: الهامی علمداری
طبقه بندی:
عشقه وئردیکجه کونول دردایله دریالاندیق
اتک آچدیقجا یخیب سدلری دنیالاندیق
دویغولار دالغالارا دونمه ده دالدیق دولدوق
اوتوروب بارلی باخیشلاردا تماشالاندیق
من عطش سن ده گونش عشقیمیز آتش آرادا
جلوه لندیکجه دل ذره ده گویالاندیق
اولدو لال کار بیزی کور تعبیر ائدهن تصویرلر
گوردولر هر دورو صاف گوزگوده رویالاندیق
گونشین عشقینه مین رشک ایله آچماغدا آغیز
درو گوهر آخیدیب لولو لالالاندیق
بیزده بیر ذره قرار دوتمادی عشق ایله عطش
هئی پریشانلیقی آشدیق گئنه بلوالاندیق
دوشدو فیکر ائتمه چکیمدهن داها پیر اولدو موغان
هر نفس دهن دم آلارکن ئینه شیدالاندیق
محمدعلی نهاوندی(موغان)
طبقه بندی:
بسلهییب دیر سینه سینده چیلخا عصیانلار کوراوغلو
قالدیریب دیر گؤزلرینده قانلی طوفانلار کوراوغلو
دالغا دالغا آغ بولودلاردان قیرآتلان ایسلانیبدیر
اورمان اورمان هایلاییبلار بارلی نیسانلار کوراوغلو
پوتقو پوتقو کیشنهییب آت شئهلی یول لاردان کئچیب دیر
چیرپینیبدیر چنلی بئل باغریندا وولقانلار کوراوغلو
دالغالاندیرمیش عدالت بایراغین آل یوردو اوسته
مینلر عشق اولسون گتیرمیش تازه دورانلار کوراوغلو
تا گؤروبلر قان قیلینجین آل گونشده پارلادیبدیر
سسلهییبدیر جان جییردن، زوغ زوغ اورمانلار کوراوغلو
تورپاق اوسته لالهلردن ژاله ژاله عشق آخاندا
سؤیلهییب قانلار کوراوغلو، دینلهییب جانلار کوراوغلو
وار آدین زنگین قوپوزلاردان یاییلمیش ماهنی ماهنی
هایدی بوی بوی سؤیلهییبلر اسکی دستانلار کوراوغلو
بوردا بیر سورگون آتین کیشنرتی سسی داغلاردا قالمیش
آختاریرلار هئی اودور ائللرده کروانلار کوراوغلو
کاظم نظری(بقا)
طبقه بندی:
کؤنول کؤنول سیزه غوربتده نالهدن یازیرام
سینیق سینیق آیا، ایواندا هالهدن یازیرام
آراندا بولدوزرین قانلی قیناغین گؤرورهم
چمن چمن پوزولان غملی لالهدن یازیرام
زامان دوداق لارینا بوش پیالهلر چیلهنیب
چاخیر چاخیر اورهیه قان پیالهدن یازیرام
آیاق لانیبدی شوخوملوقدا آرزولار چیچهییم
نه آرزو بیر تیکه روح مچالهدن یازیرام
بولاق بولاق قورویوب بختیمین ایشیق گؤزهسی
قارانلیغا بورولان کور شلالهدن یازیرام
حکایهلر پوزولوب، قالماییبدی نئیده نوا
اوتورموشام هله پیس پیس نوالهدن یازیرام
بوداق بوداق باهاری داللاییبدی کوز دولوسو
دایانمیشام هله من رقص ژالهدن یازیرام
نه دالغا دالغا قالیب بوغدالیق نه بیلدیرچین
نه دنسه من هله یئردن، قبالهدن یازیرام
باهارلی سؤزلره نئیلیم کاغیذ عطیرلنمیر
نه دن بقا! سیزه من زر کلالهدن یازیرام
کاظم نظری(بقا)
طبقه بندی:
مین مین اوجالان قصر بیر آلچاق داغا دگمز
ظلم اوسته دوران قله اسن چارداغا دگمز
یوز پارچا تیکانلیق دره باغبان باخیمیندان
بیر باغچا قرنفیل بیتیرهن توپراغا دگمز
حشمتلی سرای لاردا کی مرمر پاسیولار
دامان طبیعتده حصار سیز باغا دگمز
اشداد الینین زینتی قیمتلی بیلرزیک
احراره دهمیردهن دوزهلن قولباغا دگمز
بی غیرت آدام قصرده اگلشسه ده آنجاق
زنداندا شهامتله یاتان دوستاغا دگمز
هر بیر یاراماز قولدورا تعظیمهانن باش
ظالم باشینا اندیریلهن توخماغا دگمز
ناحق لره یاردیملیقا قالخان یوموروقلار
حق اوسته گناهسیز چکیلن دیرناغا دگمز
ایش گورمهین آرتیق یئیهن آغ جانلی بیلهکلر
بیر ایلمه سالان خیردا قابار بارماغا دگمز
هرگون بو فنا دهرده مین رنگه دوشنلر
یئللن دولانان یئرده گئدهن یارپاغا دگمز
بو جرم و جنایت یئرینین جاه و جلالی
مولا بویوروب بیرجه جیریق باشماغا دگمز
خوشدور بو شعار: آزیاشا انسان یاشا«صادق»
چوخ چوخ یاشایان گورموشم اوچ مترآغا دگمز
علی عسگر صادقی(صادق) اردبیلی
طبقه بندی:
سنی تاری بایرام خانیم
راضی اولما من اوتانیم
بایرام دا یوخدور تومانیم
گئت تبریزه، گلمه بیزه
من ده یوخ حوصله بایرام!
الیم بوشدور هله بایرام!
شیل اولاسان بئله بایرام
گئت تبریزه، گلمه بیزه
بایرام اگر گلسن بیزه
بیر شال گتیر قارا قیزه
گتیرمه سن، گت تبریزه
گلمه بیزه، گلمه بیزه
گلسن بیزه آغام جانی
باشین یاررام، آخار قانی
اوغلانین یوخدور تومانی
گئت تبریزه، گلمه بیزه
گؤرسن آخیر چرشنبهنی
سؤیله اینجتمه سین منی
پلووون یوخ یاغی– دنی
گئت تبریزه، گلمه بیزه
ساققیزی سالمیشام انگه
اوغلان گتدی منی تنگه
پول یوخدور وئرم فیشنگه
گئت تبریزه، گلمه بیزه
بایرام! واللاه یوخدور ناریم
یاری گورمه یه آپاریم
نار وئرمه سم، کوسر یاریم
گئت تبریزه، گلمه بیزه
وارلی یئییر یاغلی چیلوو
یوخسول چکر، غصه– خینوو
بیزده یوخدور، خوروز پیلوو
گئت تبریزه، گلمه بیزه
یوخسول مین درده توش اولار
مئی ایچمه دن سرخوش اولار
تبریز حالواسی خوش اولار
گئت تبریزه، گلمه بیزه
معجز شبستری
طبقه بندی:
قارانلیقین کوچه سین دهن گونش ضیافتینه
سفردهیم گئدیرهم سئوگی مین زیارتینه
گره ک بو دار کومه دهن اوز قویام سماواته
وئرهم بویوک عرضی جوهرین طراوتینه
سفر بولیل لی سولاردان گره ک دی ماوی لیگه
قاتام بو دامجی نی دریالارین لطافتینه
قیرام نه باغلی لیقیم وار بو کوهنه توپراق دان
چکهام قاناد ابدی وارلیقین مساحتینه
سفر سفر ابدی دور دونوم لی داغ دره لی
نهایتین ده چاتیر خلقتین قیامتینه
سفردهیم بویوروبلارکی یولچو یولدا گره ک
او دورکی ائلچی گئدیر کهکشان سیاحتینه
عباسعلی یحیوی(ائلچی)
طبقه بندی:
ایلدیریم حک ائیله یر عرشه سما آیه لرین
عرش ده نقش ائله یر فرشه هدا آیه لرین
باغلایب قول قولا بیر جاذبه مین لر فلکی
مین هالای ذکر ائله یر گوی ده ثنا آیه لری
یئل اسیر یازنفسین دهن اویانیر گوللو باهار
دولدورور جامه سوزهن چاغدا صفا آیه لرین
هرنه وارسینه افلاک ده تسبیح ائله یر
ذکر ائدیر هرنه کی وار یئرده دعا آیه لرین
قابلیت آنا توپراق دا بویوک معجزه دیر
کی دوزوب سرگی یه خوش نشو و نما آیه لرین
بیر مقدس گئجه نین خاطره سین دهن نه دئییم
حوری لر یای دی سماواته حرا آیه لرین
(ائلچی) از باب بشیرا و نذیرا قرآن
هر نفس نشر ائله یر خوف و رجا آیه لرین
عباسعلی یحیوی(ائلچی)
طبقه بندی:
گوی ده ن منه بیر بایداقیزیل قان گتیریب لر
یوخ یوخ گونشین آلماسین احسان گتیریب لر
حیرت یوگوره رکن ائله اوزسوزله میشم کی
بوهیکله آلقان داچیمه ن جان گتیریب لر
بیر دالغالی جوشغون دنیزی من ده اکرکن
هر بیریئنی چیرپینتیما طوفان گتیریب لر
گوی قورشاغی منظومه لری بیرساپا دوزموش
بوسینه مه مین حالقالی کیهان گتیریب لر
بوجان کی غزل چشمه لرین ده ن می ایچیب دیر
هر دالغادامین شیهه لی دیوان گتیریب لر
بهت عالمی دیر سن هار بو من هارا بالله
بیلمم منی هاردانن هارا حیران گتیریب لر
قوی دال بادال انسین نفسون روحومه وحشی
مجنونلوقوما عشقی پریشان گتیریب لر
شاعردئیه بیلمز نه یازیر یا یازاجاق دیر؟
وحی عطرلی الهام لاری الان گتیریب لر
حورالره باخ ائلچی غزل طرحی توکنده
مضمون یئرینه آتش و عصیان گتیریب لر
عباسعلی یحیوی اردبیلی
طبقه بندی:
دولغون سمالاردان یاغیر توفان لی توفان یاخشی باخ
حیران کونول ده چیرپینیر عصیان لی توفان یاخشی باخ
یئرسیز ده ییل بیر بویله های بیربویله گون بیر بویله آی
هاردان آخیر بیربویله چای بو جان لی توفان یاخشی باخ
جوشغون دی شاعرسینه سی اوددور اوره ک گنجینه سی
شاعر خیالیندان بیتر آلقان لی توفان یاخشی باخ
بو حس یوخ بیر جذبه دیر روحو یاران بیر ضربه دیر
توپراق جانین دیکسیندیریر عصیان لی توفان یاخشی باخ
رقصان دی عالم شبهه سیز هم غمزه گر هم عشوه ریز
وارلیق نه دی جوشغون دنیز طغیان لی توفان یاخشی باخ
آخ آخ ریاست ده ن دئمه زوردان سیاست ده ن دئمه
دیل باغلادار قان آغلادار بحران لی توفان یاخشی باخ
قوی کوکره سین قان چایلاغی جوشسون سوزون قان قایناغی
چاخناشدیران دا ائلچی نی جولان لی توفان یاخشی باخ
عباسعلی یحیوی اردبیلی
طبقه بندی:


text:
3-
" فلسفه دوشونجهسینین راییج اولدوغو زامان؛ تانریلار قوتساللیق سوییهسیندن
آشاغیلارا ائندیریلیب بیلیمسل تانیتیم ( شناخت شناسی علمی) سوییهسینه
چؤکدورولموشدورلر. تانریسال گوجلرین موباحیثه و فلسفهوی دیالئکتیکا قونوسو
اولدوقلاریندا اوسطورهوی آنلاییشلاری اونودولوب ایلک مبداء آدی ایله منطیقلی جدل
و موباحیثهلره قونو اولموشدورلار. بو اعتیبارلا اورتا چاغدا گؤودهلی چیچکلی آغاج
اولان " ایلاهیات"- ین موماسی ( نهال) باتی کولتورونده اکیلمیشدیر. (
عئینی قایناق، ص 69)
اسکی یوناندا
اوسطورهوی کیملیکلرینی داشییاراق ادبیاتدا چیخیش ائدن تانریلارین حوضورو؛ آیاق
توتماقدا اولان فلسفهنی خوشلاندیرمازمیش. یوناندا فلسفه الی ایله گئدن قوتساللیق
سؤکومو؛ اصلینده اونلارین اوسطورهوی خورافهلردن آرینمیش گئرچک قوتساللیقلارینی
یئنیدن اؤدهمک کیمی گؤزه آلینیرمیش!! اسکی یوناندا و بوتون اوسطوره کؤکنلی
یازیلاردا تانریلارین دوغانین بوتون گؤرونگولری قدر یئرسل اینسانا عایید
اؤزللیکلری واردیر. اینسان کیمی شَهوته دولور؛ حیرصلنیب بیر- بیرلرییله ویا اؤز
یاراتدیقلاری اولان اینسانلارلا اؤجهشیر؛ سهو ائدیر فاجیعه لر یارادیرمیشلار.
باتینین اوسطورهلری ائلهجه اینسانی اولومسوز اؤزللیکلرله باش توتموشدور.
افلاطونون شاعرلره خور باخدیغینین بیر سببی؛ تانریلارا اینسان شخصصیتی وئرمکله
اونلاری کیچیمسهدیکلریندن اؤترودور. بورادا دیقت چکیجی نؤقطه، افلاطونا گؤره اوسطورهلره
بیر بدیعی- و بوندان دولایی رئال دونیایا عایید اولمایان- متن کیمی یوخ، تاریخ قدر
رئال، منطیقلی، راییج توپلومسال اینانجلارلا اویغون بیر روایت اولاجاغینی
ساووندوغودور. فلسفی- بیلیمسل باخیشدا یارادیجی اولان تانری هر باخیمدان موکمّل
اولمالیدیر. یونانلی اوسطورهوی تارنیلار موکمّل دئییلدیرلر. اساسدا یونان
اوسطورهلری اینسانلار یوخ تانریلارین بیر- بیریله چوخ کیچیک ایختیلافلار اوزره ( مثلا بیر قادینین تصاحوبی اوزره!) دستکلدیکلری ساواشلاردان
عیبارتدیر. فلسفه، اوسطورهوی دوشونجهلردن قوتساللیق سؤکومچولوک ( تقدس زادئی)
آماجینی ایزلهدیینده تانریلارین گئرچک قوتسالیقلارینی اونلارین اینسانا عایید
اولومسوز اؤزللیکلردن آریندیرماقلا اؤدهمک ایستهییرمیش. بو تک تانریلیق دوشونجه
سینین تبلیغی یولوندا اولموشدور. آیریجا تانرینی اینیزاعیلشدیرمکله اینساندان
باغیمسیز صیفتلرله تانیتدیرماق اوچون باش وئرمیشدیر. بو اوزدن افلاطونون سؤیلهدیی
کیمی اوسطورهوی تانریلار گئرچک تانری یوخ خورافهلردن عیبارت سانیلمالیایمیشلار.
اینانیلان قوتساللیقدان دولایی تانریلارین عَمللرینی تنقید ساحهسینده گتیرمک
اولمازمیش. بئله بیر قوتساللیغین بوراخیلیشی ایله فلسفه اونلارین تانری
اولابیلمزلیکلرینی مودافیعه ائدیر، اؤز ایلاهی سیستئمینی قورموشدور.
بورادا کیلاسیک
ادبیاتلا دینین ایلیشکلرینی اؤتریجه گؤزدن کئچیرمهلییک. تک- تانریلی دینلرین
یاییلماسیندان اؤنجهکی چاغلارا گؤره، دئمه لییک اوسطوره ایله دین عئینی بیر سؤز
دئمکدیر. دین اوسطوره دیر؛ اوسطوره ایسه همین دیندیر. تک تانریلیق ( پانته ایسم)
ووجودونو طلب ائدن فلسفهوی تحلیل؛ دونیانی ایکییه ( فیزیک/ مئنافیزیک ) بؤلدویو
کیمی اوسطوره ایله فلسفه آچیسیندا معین تعریفه چاتان دین-ین ده آیریلیغینی طلب
ائدیر. فیزیک/ مئتافیزیک آیریلیغی میتوس سؤیلمینده معناسیزدیر. تانییان/ تانینان
آیریلیغی کیمی. شئعیر/ منطیق و بو کیمیلر ده. بو آنلامدا فلسفه لوقوسو
آیریلیقلاردان دولایی قورولور. آیریلیقلارین آراسیندا ایسه تشخّوص یا ایمتیاز
وئرمکله بیرینی حاکیم بیرینی محکوم قیلماغا باشلاییر. فلسفه شئعیرده همین
ایمتیازلاری ساخلاماق ایله ائییتیملی فایدا وئرمه گؤرهوینی شاعیرین بوینونا آتیر.
عمومیتله کیلاسیزمه داییر دئمهلییک بو آخیمین باخشینجا اؤزو تعریفلهدیی دین ایله
اویغون گؤرونگو نه وارسا فایدالیدیر. کیلاسیک دونیانین بوتون اؤلکهلرینده
شئعیرین دین سؤیلمینه بیر دانیشمان کیمی گؤزه آلینماسی گؤرولمکده دیر. شئعیر حتی
باتیدا اومانیزمین رئفورمایا سبب اولدوغوندان بویانا گوجلنن سئکولاریزمین گلیشمه
سییله بیرلیکده اخلاق و دینه سایغی پیرینسیپلرینی ساخلایاراق یاشامیشدیر.
اسکی
یوناندا تانریلارین گؤردوکلری ایشلر نوماییشنامهلرین اساس قونوسودور؛ اورتا چاغدا
ایسه مسیحیت دئییه اؤزل بیر مئتافیزیک گؤروشو. آذربایجان کیلاسیزمینده ده دوروم
عئینیدیر. هم اوزان ادبیاتی- بیرچوخ آغیرلیغی اوسطوره یه دوغرو اولاراق- هم ده
غزل- مرکزلی یا اعتیبارن اون یئددینجی عصیردن موللا پناه واقیفله یئنی
بیچیمده باشلانان آشیق ادبیاتی. [1]
4- " اوسطوره دونیاسیندا شخص
ائدیلگن ( منفعل) و وجود تمثیللرینه آلیشان مؤوجوددور. آنجاق عاغیلچیلیق ایله
اؤزونه داییر بیلینج اله کئچیرمهسیله گؤودهسینه هؤرولموش گلنک آغلاریندان (
تارهای سنت) قورتولوب اؤزونه پئرئستیژ و کیملیک منیمسهییب بیرینجی دفعهیه
اولاراق اؤز- اؤزو ایله جامیعهنین آراسینداکی درین اوچورومو دویموشدور. ( عئینی
یازار، ص 70)
شاعیر میتولوژیک
سؤیلمده ایختیارسیزدیر. بیلیریک بعضی تانریلار اونا ایهلام وئریر. او اؤز عاغیلی
ایله یوخ موکافیشه چاغیندان تانریلارین دیکته ائتدیکلرنین راویسیدیر. بو اؤنملی
قونویا موکمّل موراجیعت ائدهجه ییک. قیساجا دئمهلییک اؤزوندن چیخدیغیندا هانسیسا
تانرینین سؤزونو سؤیله ییر. او عاغیلدان یوخسونلاشدیقدا یازابیلرمیش میتوس
سؤیلمینه گؤره. بو اوزدن اؤز ایرادهسییله یازمادیغیندان دولایی، اونون کاتیبلیی
ایله یازیلمیش شئعیرلرین اوزرینده ده مسؤولیّتی یوخ سانیلیرمیش. اوسطوره وی
دوشونجه دن قوپوب اؤزه بیلینج ( خودآگاهی) سوییهسینه چاتان، بیلگی ایله و بللی
آماجلاری اومان کیلاسیک قوراللاری گؤزه آلماقلا یازماغا باشلایان شاعیر، ائدیلگن
اولدوغو اوچون هئچ وئجه آلمادیغی و دویمادیغی جامیعه ایله اؤزو آراسیندا اوتورموش
اوچورومو دویور. آرتیق جامیعه اوغروندا فایدا و ائییتیم وئریجی شئعیرلر یازماقلا
دولدورا بیلهسی اولور او اوچورومو. چونکو بیلینج گؤرولیلیک ( مسؤلیّت
) گتیریر. داها ائدیلگن یا ایلهام وئریجی تانریلارین آراجی سانیلمایان شاعیر
یازدیغی اوزرینده مسؤولیت دویماقلا برابر میتولوژیک موکاشیفه یوخ عاغیل ایله
یازماغا باشلاییر. بو شئعیرین فورماسی و قونوسو اوزرینده کیلاسیزمین جامیعه یه
دؤنوک بیر عاغیللا باش توتماسی دئمکدیر.
ادبیاتی گؤزه
آلدیقدا فلسفه ایله میتولوژینین گرگین ساواشی ایچیندن جوشان باخیش دهییشیلمهلرین
آنا چیزگیلرینه فلسفه دئوریمی اولاراق ایشارت ائتدیک. میتولوژیک دوشونجه ایله
فلسفهوی دوشونجه آراسیندا بیر کؤرپو کیمی سانیلان سوفیستلره داییر قیسا بیلگیلر
دستکلمهلییک.
سوفیستلر ایله
فلسفه و میتولوژینین موناسیبتلری
اسکی یوناندا
میتوس دوشونجهسینه ایلک تنقیدلر آپاران دوشونجه صینیفی سوفیستلر اولموشدورلار.
اونلارا داییر دوز- عمللی بیر یازیلار قالمامیشدیر[2]. سئوفیستلرین تئوریلرینی قیریق- قیریق
شکیلده چاتان بعضی قالینتیلاردا گئدن ایشارتلر آراجلیغیندان تانییریق. بلکه
اونلارین بوتون یازیلاری فلسفه آخیمی طرفیندن بوتونلوکله محو ائدیلمیشدیر و یا
خود- خوشبین باخیشلا- یازماغا ماراقلی دئییلمیشلر! هرحالدا سوفیزمه گؤره موکممل
بیلیگیلر الده یوخدور.
"
سوفیست" لؤغتجه بیلگین دئمکدیر. اونلاری فلسفه ایله میتوس آراسیندا بیر کؤرپو
کیمی گؤزه آلابیلهریک. ایلک دؤنمین فیلسوفلاری عئینی حالدا ایکی جئبههده بیر
یاندان میتوس سیستئمی ایله او بیری یاندان ایسه سوفیزم سیستئمی ایله
ساواشدایدیلار. سوفیزم ایله فلسفهنین اصل آیریلیغی، سوفیستلرین گؤره جهلیک (
نیسبی گرائی) اینانجیندا اولاراق فیلسوفلارین موطلق بیر اینانجلاردا
گؤروندوکلریندن عیبارتدیر. قیسا سؤزله فلسفهوی سؤیلمده دئییلدیی کیمی دئسک
سوفیزمه گؤره هدف سادهجه موباحیثهلرده موخاطیبی اقناع ائتمکله غلبه چالماقدان
عیبارتمیش. فلسفی متنلرده، سوفیستلرین چوخونلوقلا محکمهده بیر ایددیعالاری ثوبوت
ائتمک اوچون خالق طرفیندن ایشه آلیندیقلاری سؤیله نیلیر. اونلار فلسفه وی ( یا
فلسفه یه بنزر) بیر ایستیدلال مئتودو ایله بیر خاص موباحیثهده داندیقلارینی باشقا
بیر موباحیثه ده ثوبوت ائده بیلمک قدر زویوشکن و نیسبیّتچی گؤروشده ایمیشلر.
گونموزده کی پوست مودئرنیزم سؤیلمی ایله دئسک: سوفیزمه گؤره آنلام، اؤزل بیر
دورمدا حادیث اولور، بیتیر گئدیر. دوروم دهییشدیکده آنلام ایسه دهییشر. حالبوکی
موطلقچی فلسفه ایله قورولوشچو دیلچیلییه گؤره آنلام اورتامدان باغیمسیز اولاراق دهییشمزدیر.
سوفیزمین آخان بیر سودان ایکی دفعه ایچیلمز دئییه، فلسفهنین « ایچیلر! » دئییه
بیر دهییشمز اینتیزاعی دونیانی رئال دونیامیزا قوشدوغو اورتامین قاباریلیشینا
دیقت چکمک ایستهییریک. گونوموزده پوست مودئرنیزم دئییه اؤزل بیر آخیم ایله اسکی
یوناندا سوفیزم دئییلن آخیمین آراسیندا گوجلو بنزرلیکلر واردیر. بوگونکو دیلله
دئسک آنلام سوفیزمه گؤره واحید یوخ چوخ یؤنلو و تکجه دوروم ( موقعیت) اساسیندادیر.
بو پوست مودئرنیزم دؤنمیندهکی فلسفه و پراقماتیک دیلچیلیین اساس اینانجیدیر.
کیلاسیک فلسفهیه گؤره آنجاق آنلام موطلق دهییشمز و دورومدان دوروما فرق
ائتمیزدیر.
فلسفه ایله
سوفیزمین اساس ساواشی لوقوس دئییه هرنه یه اؤزل بیر سیستئم ایچینده پول
ریکور-ون سیرالادیغی یئر؛ چاغ؛ موخاطب و دینلهییجی ائلئمانلارینا
باغلانمادان موطلقچی بیر دونیا گؤروشو ایله دورومسال ( موقعیتی) شکیلده هرنه یه دهییشن؛
موخاطب؛ چاغ، یئر و دینلهییجیه باغلاناراق نیسبیتچی ( گؤره جی) و هر چئشید موطلق
اینانجا شوبهه گؤزو ایله باخان بیر دونیا گؤروشونون ساواشیدیر.
سوفیستلر
دونیانین تملی؛ جامیعهنین نئجه ایداره اولونماسی و بو کیمی فلسفهوی قونولار
اوزرینده تخصصوصن فیلسوف آدینی آلان سوقراط یا افلاطوندان داها اؤنجه دوشونمهیه
باشلامیش اؤزل تئوریلر اورتایا قویموشدورلار. فلسفه همین تئوریلردن فایدالانارق؛
اونلارین آراسیندا دیالئکتیکا قوراراق تشکیل اولونموشدور.
سوفیزمین
گؤزونده شئعیرین ریتوریک بیر بدیعی یارادیجیلیق کیمی میتوس سؤیلمینده قازاندیغی
پوئیسئس حئیثییتینه مالیک اولابیلدینی یوزابیلهریک. نیسبیتچی دوشونجه و موباحیثه
لرده سرت؛ یازمادان اؤنجه رعایت اولونمالاری لازیم گؤرونن قایدالار یئرینه تکجه
دینلهییجینین ایقناعینی اساس توتان سؤیلم، طبیعی کی شئعیری فایدا؛ عاغیلچیلیق و
بو کیمی اؤلچولرله یوخ، گونوموزده فورمالیزمین اساس تئوریسی اولان دیلین عاطیفی
ایشله یینیین ( کاربرد) اؤنده گئتمه سیله برابر بدیعی اؤلچولرله یاریقیلامالیدیر.
یوخاریدا گئدن
موباحیثهدن اومدوغوموز بیر آماج، کیلاسیزمین ندن سرت اولدوغونونون بیر سببینی،
سوفیزمه قارشی دستکلهدیی قورال کیمی اورتایا قویماقدیر. سوفیزمین متن و آنلام
حاققیندا دوشوندوکلرینی تمامیله ترس ائتمهیه چالیشان قورالچی فلسفه نین سونوجودور
کیلاسیزم. بو اوزدن دئمهلییک، ادبیات تاریخچیلری، ادبی تنقیدچیلر، ادبی اخیملار
اوزره تدقیقات آپارنلار و عمومیتله کیلاسیزمله اوغراشانلارین سوفیزمین کیلاسیزمین
تمل عونصورلارینا بوراخدیقلاری بو قدر گئنیش ائتکیلری گؤزدن قاچیرمیشدیرلار.
گؤزدن قاچیریلمیشلارین بعضن بوتون تاریخی دهییشمیش اولاجاق قدر آکتیو رولو اولور.
کیلاسیزمین اوزرینده ائتکیسی اولان سوفیزم کیمی. گونوموزده پوست مودئرن دوشونجهلیلرین
اورتایا قویدوقلاری تئوریلری ماهیّتجه سوفیزمه بنزهییر. مثلا لوقوسچو فلسفهنین
لوقوسو پوست مودئرنیتهنین تمل داشلارینی قویایانلارین بیریسی اولان ژاک
دئریدا طرفیندن سؤکولمه یه باشلاندیقدا، سوفیزمین آنلام اوزرینده
مودافیعه ائتدیی باخیشلاری بیر داها جانلاشدیرمیشدیر. بو، کیلاسیزمی مودئرنیتهیه،
پوست مودئرنیزمی ایسه سوفیزمه موراجیعت کیمی اورتایا قویماق دئییلدیر، آرادا فرقلر
ده واردیر. بیر اوکالیپتوسیک ( آخرالزّمانی) فلسفه اولان پوست مودئرنیزم ایله
فلسفه- اؤنجه سی اولان سوفیزم آراسینداکی بنزرلیکلری دیقت مرکزینه
قویماق باشقا یازیلار طلب ائدر. بو یازیدا ساده جه، کیلاسیزمین ایناندیغینا رغمن
ازلی- ابدی بیر قوراللارین، اینسان طبیعتینین ( فیطرتین) ، آنلامین، ذؤوقون و...
یوخلوغونا ایشارت ائدن بو ایکی دوشونجه نین آنا بنزرلیکلرینی گؤزدن کئچیرمه یه
کیفایتلنمیشیک.
[1] . اوزان
ایله آشیق- عاشیق- آراسینداکی دویدوغوموز فرق اوسطوره ایله دین آیریلیغی
کئیفیتیندهدیر. ایسلام سونراسی بو تاریخدن اؤنجهکی حاکیم اوسطورهوی باخیشدا
پئیغمبر اولاراق گؤزه آلینان اوزان-ا داییر آپاریلان قوتساللیق سؤکومچولوک گئدیشی،
اونا آشیق آدی وئرمکله اؤنه چیخیر. " بوتا" یا " ایلاهیلیک "
کیمی اَرمیشلیک ( وصل مقامینا چاتیب اللهین باش قوللاری اولاراق اینسان اؤتهسی
گوجلره مالیک قیلما دورومو) یا قوتساللیغیندان قالان اؤزللیکلری ایسه بو دؤنمده
داها آشاغیلار ائندیریلیب مؤعجیزه یئرنه کرامت صاحیبی اولان پاک موسلمانلارا
عایید آنلانیلمالی اولدوقدان دولاییدیر. ائلین یالاواجی سانیلان اوزان، ایسلام
سونراسی یالاواج یوخ، کرامتلی، حاق کیشیسی و بو کیمی پئیغمبرلیکدن آشاغی درجهده
بیر قوتساللیغی اولان آدام اولاراق تانینماغا باشلانیر. اوزانلارین- شاعیرلر کیمی-
باجاریقلاری اؤز چالیشماری ایله یوخ، واحید آللاهین وئردیی وئرگیدیر. گوراوغلو
قوشابولاق سویوندان ایچدیکدن سونرا گور بیر سس آلیر آللاهدان، ساز چالیب-
ییرلاماغا ( اوخوماغا) باشلاییر (یازیلیش فورماسینا گؤره تانریدان
یوخ، آللاهدان! حالبوکی بیزجه کوراغلو ایسه ده ده قورقود کیمی ایسلامیتله
اویغونلوق یولوندا قوربانلیق وئریلمیش بیر اوسطوره دیر! یعنی ایسلامدان اؤنجه یه
عایید اولاراق ایسلام سونراسی یازیلدیغینا گؤره بیرچوخ اوسطوره وی میفلرینی، اؤزل
فورماسینی و روایت پارچالارینی حذف ائتمیشلر. بو خصوصدا دهده قورقود بویلاریندا
اؤزل بیر سرگردانلیق دویوروق. کیتابین ایچهریی ایسلامدان چوخ اؤنجهلره قاییدیر؛
حالبوکی یازیلیشی و یئنی اوخوجو کوتلهسی آراسیندا یاییلماسی ایسلامدان سونراکی
چاغلاردا باش وئریر. راوی تورکلره عایید ایسلام اؤنجهسی بیر سیرا دَبلری
آنلاداراق، همین دَبلره قارشیت اولان ایسلامی اینانجلارین دا بیرسیراسینی ایسه
روایت ائدیر. یازارین بو باخیمدان ایچینه دوشدویو سرگردانلیق، آیریجا فارس دیلینده
فیردوسی- ین عئینی بیر سرگردانلیغینا بنزهییر. کیلاسیزمین عاغیلچیلیغی اوزرینده
فیردوسی اوسطورهنین عاغلا سیغماز آنلاتیلارینی عاغیللا اویغون شکیلده تفسیر ائتمهیه
مجبوریّت دویور. شاهنامهنین چوخلو روایتلری چین اؤلکهسیندهکی اوسطورهلره بنزهییر.
قونوموموزا اؤرنک اولاراق چین اوسطورهلرینده یئل تانرسی اولان ائکوان دیو ایله
اللهین گؤزونده محبّت یئرینده اوتوران روستمین ساواشینی آنلاتدیغیندا، ائکوانین
خاریق العاده ایشلرینی، بوتون دئولر کیمی ترسه- مذهب اولدوغونو و بو کیمی ایسلام
اؤنجهسی اینانجلاردان دانیشدیغینا رغمن، روایتین سونوندا اونلاری سیمبولیک روایت
کیمی تانیتدیرماغا چالیشیب اخلاقی نتیجهلر اله کئچیرمک ایستهییر. بو اخلاقی
نتیجهلر اوزرینده دویولان مجبوریّت، کیلاسیزمین ائییتیم فایداچیلیغی
سیراسیندادیر. فیردوسی-ین شهنامهسی ده دهده قورقود بویلاری کیمی ایسلام اؤنجهسی
اینانجلارلا دولودور، ایسلام سونراسی بیر زاماندا و ایسلام سونراسی بیر اوخوجو
کوتلهسینه یازیلدیغینا رغمن. بو آردا کورتاژلار، علاوهلر، دهییشمهلر،
ایسلامیّتله قارشی دوران رئال سانیمالاردان دویولان تهلیکهلر اوزرینده آپاریلان
ایضاحلار و...افلاطونون باشلادیغی تانرینین قوتساللیق اؤدهییشی گئدیشی سیراسیندا
یئرلهشیرلر! دینین یئنی بیچیمده ادبیاتا حاکیم قیلینماسی، غزل- مرکزلی ادبیاتیمیزدا
داها قاباریق بیچیمده گؤرولمکدهدیر. یئرینده بو قونویا داییر آچیقجا دانیشمامیز
گرکیر.
[2] . بو
ایسه بیزجه ذاتن فلسفهنین کؤلگه آغیرلیغی و موخالیف سسلری بوتون
دئورمچی سیاسی احزاب کیمی باتیرماغا چالیشدیغیندان دولایی اولموشدور. بوتون
دئوریملرده گؤروندویو قدر، ایلک دئوریمچی نسیلین گوجه چاتان دئوریمداشی، باشقا
یاردیمچیلاری اورتادان قالدیرار. بیرلیکده دئوریمه چالیشارلار. حاکیم اولان
دوشونجه دئوریمداشلارینین باشینی بیر- بیر بیتلهیر! صحنهدن ائشییه توللایار.
سوفیستلر اورتامی حاضیرلادیقدان سونرا فلسفهچیلر باش چیخاریب اونلارین
حاضیرلادیقلاری اورتاما حاکیم کسیلمیشلر. فلسفه، سوفیزم و میتولوژیزم آراسینداکی ایلگیلر،
سوسیال دئوریملر کیمی گلیر بیزه. فلسفه لوقوسو ذاتیندا سیاسی بیر دهییشمدیر.
گونوموزده فلسفهنین سیاسی بیلیملر، سیاسی ائکونومی و بو کیمی چالیشمالارین نتیجهسینده
سوسیولوژیک ائتکیلرینین چوخونو الدن وئرمیش بیر اینتیزاعی ضیالیلیق کیمی یاریمچیق
حیاتا کئچدیینه رغمن، اسکی دونیادا سیاستدن آیریمازدیر. فلسفه اؤزو ایله حؤکومت
مودئللرینی اورتایا قویموشدور. بو آردا افلاطون ان سیاسی فیلسوف کیمی حاکیمین
بئله اؤزللیکلرینی بلیرلتمیشدیر. اونجا حاکیم یا فیلسوف اولاسیدیر یا ان آزی
یئترگین حالدا فلسفه تاریخینی بیلن!بونو آذربایجاندا تکجه شاعیر اولمایان اوزانلار
ایله حاکیملرین آراسینداکی اؤزل ایرتیباطلارینا بنزده بیلریک. اسکی ادبیاتیمیزین
بیر قولو بو اؤزللییه مالیکدیر. اسکی ادبیاتیمیز ، چاغداش ادبیاتیمیز و
یوناندا کیلاسیزمین تئوریسینی اورتایا قویان فلسفه کیمی دونیانین ان گرگین شکیلده
سیاسی ماهیتی اولان بیر ادبیاتدیر!


text:
« آیریلیق »
« آیریلیق »
نازلی یار عشق اودونا بیرده آلیشدیم
یئنه جانان لا کوسوب غم له باریشدیم
بیرده او دورنا گؤزون گؤرمگینه جانلا چالیشدیم
یئنه ده قان لا قاریشدیم
یئنه کؤنلوم نه اولوبدور توتولوبسان
هانسی لیلا سایاغا مجنون اولوبسان ، وورولوبسان
ندی دردین نیه بس قانلا دولوبسان؟
یار تک ، سنده اورک ، آتما منی
بیر خومارگؤز مارالین قایغی سینا ساتما منی
سنده جانان کیمی آلداتما منی
غم ایله ، ماتم ایله قاتما منی
یئتر آغلاتما منی .
نه اولار سنده بیرآز مهر و محبت گؤره سن.
دیل بیلن یارین اولا ، شوق ایله نازین چکه سن.
یار سنین یارین اولا ، او قارا زولفون هؤره سن.
بو قدر آغلاماییب بیر گوله سن.
دونن آخشام یئنه گئتدیم گؤرم او نازلی یاری
وعده وئرمیشدی گله بیرده باری
نئجه اود ووردو منه او گؤروشون اینتیظاری
گلمه یین گئتمه یه قاتدی دلی کؤنلوم نیگاری
بیرده باخدی اوزومه ایسته دی گئتسین
دؤزمه دی سؤزلریمی کامیل ائشیتسین
نه اولوردو او منیم حالیمی بیلسین .
بیر قدم گوتدو چاغیردیم :
نه اولور گئتمییه سن
منی ترک ائتمیه سن
دؤندو باخدیم اوزونه
دوشدو یالوارماغا دیل ، آغلاماغا گؤز
گئتمه بیر دؤز
سنه یالوارمیرام ، آمما
بونو یالوارماق حئسابلا
اوخ اولوب باغریما باتما
منی آتما .
دؤندو تحقیر ایله باخدی
غم اوخون قلبیمه تاخدی
کؤنلومو اودلادی یاخدی
دئدی : آخیر نه دئییم باشقا یاریم وار
سنه من سؤز وئره بیلمم ، اؤزومون سؤز وئرنیم وار
نه یامان وئردی جواب او سؤزومه
بیر زامان چیخدیم اؤزومدن ، یئنه گلدیم اؤزومه
اوندا بیلدیم کی گئدیبدیر او گوزل یاریم الیمدن
نئجه اینصاف ائلدی او آییران جانی تنیمدن
ایکی ال بیر باشیم اولدو
ائله بیل یوز یاشیم اولدو
بوغازیم توتدو قهر، باتدی سسیم
ائله بیل کی کسیلیردی نفسیم.
اودا باخماقلا منه گؤزلری دولدو
سارالیب هئیوا کیمی ، گول کیمی سولدو.
آغلادیق هر ایکیمیز یاش توکنینجه
بو صداقتلی سئوینجه
گؤزو آغلار سسی سیزلاردیله گلدی
سانکی بی دین ، دینه گلدی
دئدی ، سن هر نه دئمیشدینسه ایناندیم
سنی مجنون کیمی ساندیم
سنی یاندیرماغا یاندیم
چوخ اوتاندیم ،
من سنین عشقینه لاییق دئییلم
بیه مندن سورا گؤز قاره سی یوخدور ،
آیریلیق دیر یولوموز
چاره سی یوخدور.
بو سؤزایله گئدرک آتدی منی
غم ایله ، نیسگیل ایله قاتدی منی
آخ نئجه آغلاتدی منی.
یاندی قلبیم اودونا ، توستوسونه عشقه بوغولدو
وئردیگیم قول شرف سیندی اوغولدو
گلدی یورغون سره لندی
گؤزلریندن یاش الندی.
توتدو اوز تانریا ، قیشقیردی ، باغیردی :
هئچ کیمین سئوگیسینی باشقاسینا یار ائله مه
بیر طبیبه ایکی کس کونلونی بیمار ائله مه
منی بوندان دا بؤیوک درده گرفتار ائله مه.
آغلاماقدان دا یورولدو
سیلدی گؤز یاشلارینی سوسدو بوغولدو
آچدی غم دفترینی قان ایله یازدی :
منی هئچ کیمسه اینانماز
سؤزومو دردیمی قانماز
دوشر عاشیق اودا البت
هئچ کیم آنجاق ، بئله یانماز.


text:
قیز قالاسی-باکی
قیز قالاسی-باکی - باکی شهرینده ، قدیم قالا دیوارلارینین (ایچری شهرین) جنوب – شرق حیسسه سینده ، دنیزکناری پارکین (بولوار) یاخینلیغیندا یئرلشن تاریخی آبیده. دیوارلارینین هوندورلویو 30 ، قالینلیغی 5 متر اولان بو قالا آبشئرون یاریماداسی اراضی سینده ان محتشم و ان قدیم فئودال مدافیعه تیکیلی سی دیر.
قالا دیوارلاری اوزه رینده کی بیر کیتابه ده عرب دیلینده بو سؤزلر یازیلمیش دیر. "داوودون اوغلو مسعودون قول له سی". بعضی تدقیقاتچی لار بو شخصین قیز قالاسینی تیکدیرن فئودال حاکیم اولدوغونو احتیمال ائدیرلر. لاکین بو جور لوکانیک مضمونلو کیتابه لرده عادتا معمارلارین آدینین قید ائدیلدییی نظره آلینسا ، " داوودون اوغلو مسعود"ون قیز قالاسینی اینشاء ائدن معمار اولدوغونا سؤیله مک ممکن دور. کیتابه نین یازی اوسلوبو و خطی Xll عصر یازیسینا یاخین اولدغونا گؤره قیز قالاسینین محض Xll عصرده تیکیلدییی احتیمال ائدیلیر.
قیز قالاسی ایکی حیسسه دن ایعبارت دیر. اساس حیسسه سیلیندر فورماسیندا ، دیگر حیسسه ایسه دنیز دنیز طرفه اوزانمیش اوزون سوو دایاق دیوار شکلینده دیر. بو جور فورمایا اساسا مدافیعه تیکیلی لرینده ، ایستحکام لاردا راست گلینیر.
قیز قالاسینین دیوارلارینین قالینلیغی آشاغیدان 5 ، یوخاریدان ایسه 4 متر دیر. توپ – تفنگین هله ایجاد ائدیلمه دییی دؤورده 5 متر قالینلیغی اولان دیواری هئچ داغیتماق ممکن دئییل دی. قالانین سیلیندر فورمالی حیسسه سه ایچری دن گونبزلرله 8 متر به یه بؤلونوب. متخصیص لرین فیکرینجه قیز قالاسینین یوخاری حیسسه سی اونون کیفیت لی مدافیعه ایستحکامی اولدوغونو احتیمالینی بیر قدر ضعیف له دیر. لاکین یئنی الده ائدیلمیش بعضی ماتریال لار گؤستریر کی ، قیز قالاسینین یوخاری حیسسه سی کئجمیشده تامامیله باشقا فورمایا مالیک اولموش و کیفیت لی مدافیعه قورماغا ایمکان وئرمیشیدیر. قالانین یوخاری حیسسه سی XlX عصرده آپاریلان تعمیر نتیجه سینده ایندیکی شکلینی آلمیش دیر.
سون دفعه قیز قالاسی 1960 – جی ایللرده رئستاوراسی یا اولونموشدور.
قالا 1964 – جو ایلدن موزئی کیمی فعالیت گؤسترمه یه باشلامیش ، 2000 – جو ایلده یونیسکو – نون قورونمالی تاریخی آبیده لر سیاهیسینا سالینمیشدیر.
Bu məqalənin latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə qarşılığı vardır. Bax: Qız qalası (Bakı)