text:
دروزلار
دروُزلار (عرب. الدُرُوز، تکده عرب. دَرْزِی) — اسماعیللیلیگین شاخهلریندن بیری اولان موسلمان دینی طریقتینه عایید عربلر. لوبنان و سوریهده، آز بیر حیصهسی ایسه ایسرائیلده یاشاییر. دروز طریقتی 11. عصرین اوّللرینده میصیر و جنوبی لوبنان اسماعیللیلری آراسیندا تبلیغات آپاران باطینی واعیظ محمد بن اسماعیل دَرزی نین (طریقتین آدی دا بوراداندیر) فعالیتی نتیجهسینده مئیدانا گلمیشدیر. دروزلار فاطمی خلیفهسی حاکیمده (996-1021) آللاهین تجسّوم اولوندوغونا و روحلارین اؤلمزلیگینه اینانیرلار. اورتا عصرلردن باشلامیش سون دؤورهدک دروزلار نسلی آریستوکراسییا و حاکیم امیر سولالهسینه مالیک اولموشلار. دروز امیرلرینین لوبناندا ان قودرتلی دؤورو 2. فخرالدین معني (1590-1633) و 2. بشیر شهابين ((1788/89-1840) حاکیمیتی ایللرینه تصادوف ائدیر. مارونی کندلیلری و اونلارین فئودال آغالاری اولان دروز زادگانلاری آراسینداکی صینفی ضیدیّتلر نتیجهسینده 19. عصرین 40-60-جی ایللرینده لوبناندا دروز و مسیحی مارونیلر آراسیندا سیلاحلی توققوشمالار باش وئردی. 19. عصرین 2-جی یاریسی-20. عصرده عثمانلی ایمپیراتولوغو حاکیم دایرهلری نین دروز" سربستلیگینه" ، "ایمتیازینا" (حربی موکلّفیتین اولماماسی، سیلاح گزدیرمک حوقوقو، دروز زادگانلاری نین سیراوی دروزلار اوزرینده کی غئیری محدود حاکیمیتی و س.) سون قویماق جهدلری تئز-تئز تورکلر علئیهینه چیخیشلارا سبب اولموشدو. فرانسهنین مانداتلیغی دؤورونده (1920-1943) سوریه و لوبنان دروزلاری آنتی امپریالیست موباریزهده ایشتیراک ائتدیلر. 1925-1927-جی ایللر عومومسوریه میلّی عوصیانینین مرکزی جبل دروز ایدی. عوضولری نین اکثریتی دروزلاردان عیبارت اولان لوبنان ترققیپرور سوسیالیست پارتیاسی (1949-جو ایلده تأسیس اولونموشدور) 1958-جی ایلین یاییندا آنتیامپریالیست عوصیاندا فعال ایشتیراک ائتمیشدیر. 70-جی ایللرده لوبناندا باش وئرن حادیثهلر زامانی دروزلار میلّی وطنپرور قووّهلرین طرفینده چیخیش ائدیر، اؤلکهنین بیرلیگی و فلسطین قاچقینلاری پروبلمینین عدالتلی حلّ اولونماسی اوغروندا موباریزه آپاریرلار.
قایناق[دَییشدیر]
- Fəlsəfə Ensklopedik Lüğəti.


c: text/html

text:
اویان نیوز: عراق رسمیلری اؤلکهنین شیمالیندا کرکوک شهرینده پولیس ظابطی فورماسی گئیمیش سلاحلی شخصلرین آراسیندا اولان ماشینا بومبا یئرلشدیرمیش اینتیحارچینین پولیس قرارگاهینا هوجومو زامانی ۱۵ نفرین اؤلدویونو، ۱۵۰-دن چوخ آدامین یارالاندیغینی بیلدیریب.
کرکوک قوبئرناتورو نجمددین کریم آمریکانین سسینه بیلدیریب کی، ۴۰ یارالی هله ده خستخانادادیر. اونون سؤزلرینه گؤره، اوچ آی اول عراق سلاحلی قوهلرینین کرکوک کیمی موباهیسهلی اراضیلره گتیریلمهسیندن سونرا اینتیهارچی هوجوملارین سایی آرتیب. عربلر، کوردلر و توکرمهنلرین یاشادیغی کرکوک شهری نئفت و تورپاق حقوقلاری ایله الاقدار مرکزی عراق حکومتی و کوردوستان موختار رئگیونو آراسیندا موباهیسهلرین مرکزیندهدیر.
بعضی معلوماتلاردا هوجوم زامانی اؤلنلرین سایینین ۳۰-دان چوخ اولدوغو حاقدا خبر وئریلیر. رسمیلری پارتلاییش نتیجهسینده یاخینلیقداکی بینالار و ماغازالارا زرر دیدیینی بیلدیریر.
هوجوما گؤره مسولیتی هلهلیک اؤز اوزرینه گؤتورهن اولماییب. لاکین ال-قایده ایله علاقهسی اولان سوننی یاراقلیلار شیعه باش ناظر نوری ال-ملیکی حکومتینی زیفلتمک و تریقتلراراسیندا زوراکیلیقلاری قیزیشدیرماق مقصدیله تهلوکهسیزلیک قوهلرینه قارشی هوجوملار تشکیل ائدیر.
کرکوکده بیر سیرا سلاحلی بیرلشمهلر فعالیت گؤستریر.
قایناق آمریکا سسی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تورک قیزیم تورک اوغلو
اجدادیمی خبر آلسان تورک قیزیام تورکم تورک اوغول
منی اَیمز نه یاغلی دیل نه ده قورو گؤرکم تورک اوغول
اوچورتما کؤنلوم شهرینی؛ بولاندیرما غم بحرینی.
چکه بیلمز ائل قهرینی؛ هر عاغیلسیز، هر کیم اوغول تورکم تورک اوغول
آشیقام، هر نهیم بویام اینانما نامرده اویام .
آلیشانا سرین سویام اوشویه نه کورکم اوغول تورکم تورک اوغول
اصیللری اوز قالاسی جاوانشیرین بَذ قالاسی
باکیداکی قیز قالاسی تبریزدهکی اَرکم اوغول تورکم تورک اوغول
نییازلی ال اوزمز حاقدان ایلهام آلار هر صاباحدان من چیخمیشام .
هر سیناقدان پولاددان دا برکم اوغول تورکم تورک اوغول
شاعر: رحمتليک آشيق موراد نييازلی .


text:
107933
02 March 2022
تورکمنستان ییلینگ زناناسینی سایلادی.
2022-نجی ییلینگ اونگده باریجی زنانالاری آراسیندا یاریش گچیریلدی.
گچیریلن دابارادا،
آشغابات دا چاغالار باغی نینگ مودیری وظیپه سینی یرینه یتیریأن گولنارا قولبایووا “ییلینگ ایشه وور زناناسی”
داش اوغوز هالیچیلیق کأرحاناسی نینگ قوباداغ هالی اونومحاناسی نینگ دوقماچیسی تأزه گول پوره نووا “ییلینگ چپر اِللی زناناسی”
آشغابات دا رادیو یایلیملار بویونچا باش اوتغاشدیریجیسی گول شیرین حانووا “ییلینگ صونغاتدا ایشجنگ زناناسی”
آحال ولایاتی نینگ گوک دپه شهریندن کوپ چاغالی انه آی بولهک بایرامووا “ییلینگ محرم زناناسی”
لباپ ولایاتی نینگ کرکی شهریندأکی قشونچی گولیستان شراپووا “ییلینگ واطانچی زناناسی”
ماری ولایاتی نینگ قاراقوم اترابیندان دایحان زنانا گووهر حوجایووا “ییلینگ اونگده باریجی اوبا زناناسی”
بالکان ولایاتی نینگ بالکان آبات شهریندن قوربان گول آننامحمدووا “ییلینگ تِلِهکهچی زناناسی” دییپ سایلاندی.
تورکمنستان ینگ سایلانان اونگده باریجی زنانالاری دورلی بایراقلار بیلن سیلاندی.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
دگیشلی یازغیلار
سیزینگ نظرینگیز


text:
۱۸۸۹ (میلادی)
میلادی ۱۸۸۹-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز سکسن دوْققوزونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۶ مئی - ایفل بورجو زیارتچیلره آچیلدی.
- ۳۱ مارس - پاریسده٬ ۱۷۸۹ فرانسه اینقیلابینین ۱۰۰-جۆ ایلدؤنومو اۆچون٬ قوستاو ایفلین دۆزلتدیگی ایفل بورجو آچیلدی.
- ۲۳ سپتامبر - فوسادزیرو یامایوتی نینتندو آدلی اویون کارتلاری ایستحصال ائدن شیرکتین اساسینی قویموشدور.
- ۲۲ ژانویه - کولومبیا فونوقراف پلاک و مۆزیک شیرکتی واشینقتون دیسیده قۇرولدو.
- ۲۲ ژانویه - بیرینجی روس اینقیلابی باشلادی. تزار بیرلیکلری ایشچیلره آتیش ائدهرک ۵۰۰ ایشچینی اؤلدوردو.
- ۱۵ نوْوامبر - برزیل ایمپیراتورو ایکینجی پدرو دئوریلیر و اؤلکهده جۆمهوری اعلان ائدیلیر.
- ۱۵ ژانویه - داها اؤنجه آدی پمپرتون عیلاج شیرکتی اوْلان کوکا-کولا شیرکتی٬ آتلانتا٬ جورجیادا رسماً قۇرولدو.
- ۱۱ نوْوامبر - واشینقتون آمریکانین ۴۲-جی اوستانی اوْلموشدور.
- ۱ مئی - ۱ مئی ایشچیلرین اوْرتاق بایرامی اوْلاراق قبول ائدیلدی.
- ۱ مئی - آلمان عیلاج شیرکتی بایئر٬ آسپیرینی دۆزلتدی.


text:
مجلیسین و تخصصی کمیسیونلارین باشقانلیق هئیتینده قادینلارین اولماماسینا اعتراض ائدن قادین ملّت وکیللرینه، ایران مجلیسینین 11-جی دؤور باشقانلیق هئیتی طرفیندن وئریلن جاوابی ; “بیر قادین اوشاق ساخلامالی و ائو ایشلرینه باخمالیدیر.”
“بیر قادین اوشاق ساخلامالی و ائو ایشلرینه باخمالیدیر.”
مجلیسین و تخصصی کمیسیونلارین باشقانلیق هئیتینده قادینلارین اولماماسینا اعتراض ائدن قادین ملّت وکیللرینه، ایران مجلیسینین 11-جی دؤور باشقانلیق هئیتی طرفیندن وئریلن جاوابدیر بو
ایرانوایرین آلدیغی معلوماتلارا گؤره، شهرضا و دهاقان ملّت وکیلی «سمیه محمودی»، افشا ائتدی کی، 11-جی مجلیسین باشقانلیق هئیتی، قادینلارین گؤروینی اوشاق ساخلاماق و ائو باخماق اولاراق بیلیرلر.
بونا گؤره ده، ملّت وکیللری مجلیسین قادین عضولرینه، هم مجلیسین و هم ده تخصصی کمیسیونلارین باشقانلیق هئیتنه قاتیلمایا ایزین وئریلمهمیش، قانونوئریجی اورقانین قادین ایشچیلرینه ده تخصصی کمیسیونلارین کاتیبلیک سیناقینا گیرمهلرینه ایزین وئریلمهمیشدیر.
مجلیسین 13 تخصصی کمیسیونو وار و بو کمیسیونلارین کاتیبلری ملّت وکیللری آراسیندان سئچیلمیر. بلکه، بو وظیفهیه سئچیلنلر مجلیسین ارکک چالیشانلاری آراسیندان سئچیلیرلر.
اون بیرینجی مجلیس بو کمیسیونلارین کاتیبلرینی سئچمک اوچون بیر سیناق کئچیرهرک مجلیسین بوتون چالیشانلارینا بو کمیسیونلاردا کاتیبلیگینه آدای اولماق شانسی یاراتدی. تخصصی کمیسیونلارین کاتیبلرینی سئچدیکدن سونرا، شهرضانین ملّت وکیلی «سمیه محمودی» مجلیسین قادین چالیشانلارینین بو سیناقا گیرمکدن خاریج ائدیلدیگینی اعلان ائتدی و دئدی: «مجلیسین باشقانلیق هئیتی کمیسیونلارین کاتیبلیگی سويّهسینده ديَیشیکلیک ائتمک قرارینا گلمیشدی. بونونلا علاقه دار مجلیسین بوتون چالیشانلاریندان کمیسیونلارین کاتیبلیگینه سئچیلمک اوچون حاضیرلانمیش بیر سیناقا قاتیلمایا دعوت ائدیلدی. سیناقا قاتیلماق اوچون بیر سیرا چالیشان باشویردی بو باشویرانلارین تخمیناً 40 نفری قادین ایدی. «آنجاق سیناق زامانی قادینلارین سیناقا گیریشی یاساقلاندی.»
او قادینلارین گیریشلرینین یاساقلانماسینی ایضاح ائدهرک دئدی: «قادینلار اولاراق بو قایدایا اعتراضیمیزی بیلدیردیک و باشقانلیق هئیتی عضولریندن ائشیتدیک کی، اونلارین آرقومئنتی بو ایدی کی، چوخ چتین بیر ایش اولاراق بیلینن کاتیبلیکده قادینلارین اوشاقلاری اولدوغو اوچون ایشلهیه بیلمزلر. »
سمیه محمودینین فیکرینجه، بو جور ایفادهلر عائله قورومونون، کونسولیده ائدیلمه سیاستی ایله چئلیشیر. چونکی بو دوشونجه قادینلارا بئله بیر حیس وئریر کی، بیر قادینین اوشاغینین اولماسی اونو توپلومدان اوازقلاشدیریر و بو دا نتیجهده عائلهنین تمهلینین ضعیفلهدیر.
مجلیس باشقانلیق هئیتینین تئبکیسی
مجلیسین باشقانلیق هئیتینین سؤزچوسو «محمّد حسینی فرهنگی»، باشقانلیق هئیتی طرفیندن بو ادعالارا تئبکی وئرن ایلک عضوو اولاراق بو ادعالاری یالانلادی و دئدی کی، «کمیسیونلاردا قادین ملّت وکیللرینین اولماماسی ایله باغلی بیر فیکیر بیرلیگی و قارشی دورما یوخدور. حال حاضیردا قادین ملّت وکیللریندن بیری کمیسیوننین سؤزچوسو اولاراق چالیشیر و مجلیسده بئله دوشونجه یوخدور.» باشقا بیر قادینین کمیسیونلارین باشقانلیق هئیتینده اولماماسینین سببی، قادینلارین آدای اولمادیغی و یا دیگر مجلیس عضولری طرفیندن سئچیلمهمهسی ایدی.”
«روحالله متفکر آزاد»، باشقانلیق هئیتینین دیگر عضوو، «مجلیسین باشقانلیق هئیتینده جینسییتچی بیر باخیشین اولمادیغینی سؤیلهدی.» بو دؤورده، 90-جی اصل کمیسیونینا عضو اولماق اوچون اؤنجهکی دؤورلردن فرقلی اولاراق، اوچ قات داها چوخ آدای واردی و مجبور اولاراق بو کمیسیونون عضولرینی سئچمک اوچون باشقانلیق هئیتی قرار وئردی. نهایت، باشقانلیق هئیتینین قراری ایله سککیز نفر سئچیلدی و کمیسیونا قوشولماق ایستهین یگانه قادین آدایا دا سس وئردیک.
تبریز ملّت وکیلی بو حرکتله مجلیسین قادینلاری اؤن پلانا چیخاردیغینی وورغولایاراق دئدی: «باشقانلیق هئیتی قادین و عائله فراکسیونون یارانماسینی تام اولاراق دستکلهییر.» بونا گؤره ده مجلیسین قادینا باخیشی سایقی چرچوهسیندهدی و مجلیسین قادینلارا قارشی جینسییتچی باخیشی یوخدور و بیز جینسییت عدالتینی وورغولاییریق. نه محمّد حسین فرهنگی، نه ده روحالله متفکر آزاد، شهرضا ملّت وکیلینین، مجلیسین قادین چالیشانلارینین تخصصی کمیسیونلار کاتینلیگی ایچین کئچیریلن سیناقا گیرمهلرینه ایزین وئریلمهمهسی حاقدا ادعاسینا جاواب وئرمهدی و بو دا بو ادعانین دوغرو اولدوغونو گؤستریر. کئچمیشده ده ایران مجلیسینده تخصصی کمیسیونلارین کاتیبی ارککلر اولموشدور.
ایستاتیستیکا آچیق حقیقتی گؤستریر؛ مجلیسدیکی قادینلار تاماشاچیدیلار
ایستاتیستیکالار 11-جی مجلیسین 279 عضووندن 17 سینین قادین اولدوغونو گؤستریر. «سمیه محمودی»، «عفت شریعتی»، «زهره الهیان» و «هاجر چنارانی» کیمی بعضی قادین ملّت وکیللری اؤنجهکی دؤنملرده مجلیسده اولسالار دا، اونلاردان هئچ بیری ریاست هئیتینه سئچیلمهییب تا کی بو هئیت تامامیله ارککلرین الینده اولسون. بو دا معيّن درجهده تخصصی کمیسیونلارین دا باشقانلیق هئیتینده باش وئریب و قادین ملّت وکیللرین هئچ بیری تخصصی کمیسیونلارین باشیندا و یا باشقان یاردیمجیلیغیندا یئر آلمیییب.
تخصصی کمیسیونلارداکی باشقانلیق هئیتینده 60 ملّت وکیلیندن یالنیز دؤرد قادین سئکرئتئر و بیری ایسه کمیسیوننین سؤزچوسو دی. زهرا شیخی صحیه کمیسیونینا سؤزچو اولاراق سئچیلدی.
مجلیسین ایداری شؤبهسینده، تعیین اولونموش مودورلر آراسیندا هئچ بیر قادین یوخدو . «محمد باقر قالیباف»، طرفیندن سئچیلن بوتون مودورلر ارککلردن اولوشماقدادیر. قالیباف، مجلیس باشقانلیغینا سئچیلدیکدن سونرا ان آزی 10 مودور تعیین ائتمیشدیر کی، بو قانونوئریجی اورقاندا قادینلارین پایی صیفیردیر.
قادین فراکسییونو و سوسقونلوق سیاستینی یاراتماق
قادین فراکسیونو هله 11-جی مجلیسین ارککسی سیاستلری ایله باغلی باخیش بیلدیرمهییب، لاکین 16 تیر 1399 تاریخینده باش وئرن باشقانلیق هئیتینین فورمالاشماسی ایله بعضی حرکتلرین اولاجاغینی گؤزلهییریک.
بو فراکسیوندا یاپیلان سئچیمه گؤره، قادین فراکسیونون باشینا تهرانین یئنی سئچیلمیش ملّت وکیلی «فاطمه قاسمپور»، سئچیلدی، “فاطمه رحمانی” و “سارا فلاحی” ایسه فراکسیون باشقان یاردیمجیسی و فراکسیون سؤزچوسو اولاراق سئچیلدیلر.


text:
آزاد اینگیلیس بیلیمیوردو
آزاد اینگیلیس بیلیمیوردو اینگیلیسجه: Open University، فارسجا: دانشگاه آزاد انگلستان، عربجه: الجامعة المفتوحة میلتون کینزدا یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۷۲٬۷۹۶ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. آزاد اینگیلیس بیلیمیوردو ۱۹۶۹ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Wilson building at Open University Campus in Milton Keynes, spring 2013 (3).jpg
- Robert Hook building at Open University Campus in Milton Keynes, spring 2013 (3).jpg
- Walton hall.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«
قارداش پروژهلرده آزاد اینگیلیس بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
منه اینتیحاردان بیر حئکایه یازین
سید رضا حسینی مرند
یوخودا گؤردوم اؤزومو آسیرام. اَل-آیاق چالاراق سون نفسلریمده بیتیردی. بیردن کندیر قیریلاراق یئره سریلدیم. یوخو گؤردویومو بیلدییمدن آسیلی، یئنه دار کندیرینی قوشدوم. اَل-آیاق چالدیم، نفسیم سونا اَردی، یئنه کندیر قیریلدی…
سحر چاغی زیرنا موبایلیمین سسی ایله یوخودان قالخدیم. سانکی باشیما داش سالدیلار. هر گون سحر یئمهییمی رادیونودینلهیرکن یئیهرم. آپاریجی خبرلرین باشلیقلارینی سؤیلهییردی: سورییهده تئروریسلرین یوروشو ایله قیرخ سسکیز قادین و اوشاق جانینی ایتیردی. . . بغداد دا بیر اینتیحاری بومبا ایلا یوزلرله اینسان قانینا بلشدی. . . تئروریسمه قارشی بیر توپلانتیدا تروریستلرین تؤرتدییی ایشلر یارغیلاندی. . . میلل سازمانینین اوشاقلاری ساوونما بولومو افغانیستاندا اوشاقلارین پیس دورمدا اولدوغونو وورغولادی. . .
بیلیم یوردوندا ادبیاتدان باشقا هر سؤز دانیشدیم. اؤزومده بیلمیردیم نه دانیشیرام، قالسین اؤیرنجیلر. سونوندا وئردییم قونودا حئکایه یازمالارینی تکلیف ائدهرک، سؤز وئردیم کیمسه اَن گؤزل حئکایهنی یازیرسا اونو درگیده یاییملایاجاغام. یوروقون-آرغین ائوه دوشدوم. مطبخده یئمهیه هئچ نه تاپا بیلمهدیم. حیات یولداشیم بئش-آلتی آی اؤنجه بوشانیب گئتمیشدی. گئدیشیندن اوزگون دئییلدیم، دوغروسو چوخ دا سئوینیردیم.
یوخودا یئنه اینتیحار ائدیردیم. حامام وانیندا داماریمی وورموشدوم. قان ایستی سویون ایچینده یاواش-یاواش سوزولوردو. سوزولدو. . . سوزولدو. . . ! سو آل قیرمیزییا بویاندی. داشیب ائوی قوینونا آلدی. یوخو گؤردویومو بیلدیییمدن آسیلی ایستهمیردیم اویانام. آنجاق یئنه زیرنا موبایلیمین سسی یوخونو زهر ائلهدی. رادیو بیر قادینین اؤزونو یاندیرماسیندان سؤز آپاریردی. یئردن-گؤیدن اینتیحار یاغیردی. اؤیرنجیلر اینتیحار قونوسوندان یازدیقلاری حئکایهلری گتیرمیشدیلر. اونلارا گؤز گزدیرهرک هئچ بیری ماراغیمی چکمهدی. آنجاق اینتیحارلاری قولتوغوما ووروب، ائوه ساری یؤنلدیم. ائوده اولان درمانلارا گؤز گزدیردیم. آروادیم دلی کیمی ایدی. گئجهلر یاتا بیلمزدی. یارامازین یوخو درمانلاری هله قالیردی. هر گئجه یاتاقدا بیرینی، بیر بارداق سو ایله ایچهری آتاردی. سونرا مندن اوز چئویریب یاتاردی. آروادیم بو درمانلارین بیری ایله گون اورتایا دک کیمی یاتاردی. بونلارین بئش-آلتیسی منیدینج ائده بیلردی.
اؤیرنجیلره سؤز وئرمیشدیم اَن گؤزل حئکایهنی درگیده یاییملایام. گئجه یاریادک اونلاری اوست –آلت ائلهییردیم. نئچهسی من دئدییم قونودا یازیلمامیشدی. بیریسی تانرییا مکتوب یازاراق اونو پوست ائتمیشدی. کاغیذین آلتیندا یازدیم: اینترنتله تانریلا ایلگیلنسن داها تئز جواب آلارسان. نئچهسی سئوگی حئکایهسی یازمیشدی. اونلارا دا یازدیم: سئوگی اودوندان یانیرسینیزسا، حئکایه یازمایین. او یانیق اورهیینیزین اودو بیر یول سئوگیلیزایله یاتاقدا یاتماقلا سؤنر. یازیلارا چوخلو اتک یازی یازدان سونرا یاتاغیما گیردیم.
سحر یئنه زیرنا موبایلیمین سسی ایله یوخودان قالخدیم. سحر یئمهییمی رادیو ایله بیرگه یئدیم. اؤیرنجیلرله حئکایهلرینین دیرسیز اولدوغونو آنلاشاراق بیر داها قلم توتمالارینی ایستهدیم. صینفده پنجرهنین اؤنونده دایانمیشدم. دوشونجهلریم اوچوب اوزاقلارا گئتمیشدی. چوخ اوچماسین دئیه اونلاری گئری قایتاردیم. من یئنیجه گؤیلردن یئره ساری قاییتمیشدیم. گئجه تئلئویزیوندا کی وئرلیشلر یادیما دوشدو. “الله اکبر” سسیله قانلار یئره آخیردی. “الله اکبر” قارا بایراغین اورتاسیندا توتستاق قالمیشدی. “محمد رسول الله” دا اونا اتک یازی اولموشدو. قیز اؤیرنجیلردن بیرینین آتاسی گلمیشدی. قیزی اورهک خستهلییینه اوغراشمیشدی. اونو بیر قیراغا چکدیم. یئکهپر بیر کیشی ایدی. گؤزلری دولموشدو. اورهیینی بوشالتدی. حکیملر درمان اوچون اوتوز میلیون پول ایستهییردیلر. بللی- بلیرسیز یئکهپر کیشی دانیشارکن بئینیمده بیر ایشیق چاخماق کیمی چاخدی. دئدیم:”من سنه قیرخ میلیون وئرهرم، آنجاق منه بیر ایش گؤرمهلیسن”. شاشقینجاسینا باخیردی. “قورخما بو پول سنه آنا سوتوندن حلالدی” دئیهرک موبایل نومرهسینی آلدیم.
آخشام چاغی قالدیریملاردا آدیملایارکن دوشونجهیه دالمیشدیم. خیاباندا ماشینلار گل- گئت ائدیردیلر. من اؤزومو ماشینین اؤنونهده آتا بیلمیرممی؟ قورخونون بالاسی اؤلسون. قورخورام. کئچن گئجه داما چیخمیشدیم. دایانمیشدیم اوچ قاتلی تیکینتینین قیراغیندا. اؤزومو یئره آتا بیلهرم می؟ اؤلمهسم کیم منه یییه دوراجاق؟ بونلار البت باهانادی. قورخورام. منیم یارامازلیغیم بیر باشا قورخومدان و چیخارسیزلیغیمدان آسیلی ایدی!
گئجه پنجرهنین اؤنونده موبایلیملا اویناییردیم. “زنگ آچیم؟ آچماییم”؟ یئکهپر کیشییه زنگ آچدیم. اوندان سونرا دلیلر کیمی ائوده گزیردیم. بیر آن اؤزومو اوتاغیمین اؤنونده گؤردوم. بو اوتاغی اونوتموشدوم. سؤز وئرمیشدیم داها اورا آیاغیمی قویمایام. آنجاق یئنه تپیلدیم ایچهری. بیر آز دایاندیم، اویان- بویانا گؤز گزدیردیم. ایرهلی گئدهرک ماسانین اؤنونده دایاندیم. بو ماسانین آرخاسیندا چوخلو گئجهلری سحر ائتمیشدیم. آنجاق ایندی توز ایچنده ایدی. نه یازیق هامیسی بیر ایلغین ایمیش. اوتوراجاغی گئری چکیب اوتوردوم. سون یازیمین کاغیذلاری ائله قویدوغوم یئرده قالمیشدی. دوداغیما بیر آجی گولوش اوتوردو. کاغیذلاری یئره سپهلهدیم. کیتابلار اوست-اوسته قالانمیشدی. هگل دن،نیچه دن، بورخس دن، کافکادان. . . بیر یومروقلا اونلاری دا یئره سردیم. کافکا یئره سریلدی، آنجاق باخیشلاری مندن آیریلماییردی.
سحر یئنه زیرنا موبایلیمین سسی ایله یوخودان قالخدیم. اؤیرنجیلره دئدیم بو قونو دا یازمالیسینیز: “بیر کیشی پول وئریر اونو اؤلدورسونلر”. اؤیرنجیلرین شاشقین باخیشلارینا اؤنم وئرمهدن صینیفدن چیخدیم. بانکا ساری یؤنلدیم. اوردان ایسه ائوه دؤندوم. یوخ! ائوه دؤنمهدیم. قبریستانا ساری گئتدیم. اؤلولرین سایی بیزدن چوخ اولورسادا «بیز دئمهسم داها یاخشی اولار»،سیزلردن چوخ اولورسادا شهرلری بالاجا ایدی. منده بویون-صاباح اؤلولرین قوینوناسیغیناجاغام. بونلارا تای یاتاجاغام. داها سحر چاغی موبایلیم زیرنا چالمایاجاق. رادیو دینلهمهیهجهیم. اؤیرنجیلری حئکایه یازماق زوروندا قویمایاجاغام. قوی شاعیرلرین سایی بونداندا آرتیق آرتیریلسین. من اؤلندن سونرا حئکایه نهییمه یارار؟ بونا باخمایاراق وصیت ائدهجهیم منیم قبیر داشیمدا شعر یئرینه بیر حئکایهجیک یازسینلار.
گون اورتا چاغی موبایلیم زنگ چالدی. یئکهپر کیشیایدی. پول ایستهییردی. دئدیم” گل ایشیوی یئرینه یئتیر سونرا”. گلیشی یاریم ساعات سورمهدی. هووشنه ایچینده ایدی. من ایسه دینج دورومدا تئلئویزیون قارشیسیندا اوتورموشدوم. آز قالیردی دوشسون آیاقلاریما. آیاغا قالخاراق آچاری گؤتوروب ایشقابا ساری یورودوم. ایشقابی آچیب پوللاری اونا گؤستردیم. سونرا باغلاییب آچاری جیبیمه قویدوم.
دئدیم:”من بوش یئره پول وئرهسی دئییلم. سن منی اؤلدورمهلیسن. سونرا جیبیمدن آچاری گؤتوروب پوللاری آپارا بیلرسن. یالوار-یاخار دا یارارسیزدی. سؤز وئرمیسن، اونوتوموسان می”؟
یئکهپر کیشی دئدی:”من بو آن قیزیمدان باشقا هئچ نهیه دوشونه بیلمیرم. ایندی پولو وئر، سؤزومده وارام، صاباح سنین ایشین بیتیب”
بو دارتیشما چوخ سوردو. یئکهپر کیشی یاواش – یاواش اؤزوندن اولوردو. قیزارمیشدی. سویوق یانا یاناشمامدان داها آرتیق سینیرلی اولوردو. یاخامدان یاپیشاراق منی بیر بوجاقدان باشقا بوجاغا سوروتلهدی. سونوندا باشیمی هارا ایسه چیرپدی. یئره سریلدیم. کافکا کیمی یئره سریلدیم. دیل-دوداغی قوروموشدو. نه ائدهجهیینی بیلمیردی. سونوجدا جیبیمدن آچاری چیخارداراق، پوللاری گؤتوروب گئتدی. گئجهنین قارانلیغیندا اؤزومه گلدیم. باشیم قانامیشدی. گؤزگونون اؤنونده دایاندیم. اوز – گؤزومو قان بویامیشدی. آنجاق هله اؤلمهمیشدیم. یاراماز گئده منی اؤلدورمه دن پوللاریمی گؤتوروب گئتمیشدی.
باشیمین ساغلام سورهجی چوخ سورمهدی. یئکه پر دیوثون دا قیزی خستهلیکدن ساغلام اولاراق پولومو گئری قایتاردی. چوخ دوشونوب- داشیناندان سونرا بیر سونوجا چاتمادیم. یئنه یاشاما گئری دؤندوم. آنجاق هله دوشونجهلریم یئرینده ایدی. بیلیم یوردوندا من اولمادیغیم سورهده اؤیرنجیلر حئکایهلرینی بیتیرمیشدیلر. قونو “پول وئریم، گل منی اؤلدور” ایدی. حئکایهلری بیر یئره توپلادیم. گئجهلر حئکایهلره سیغینیردیم. اونلارین آراسیندا اؤزومه اویغون بیر حئکایه آختاریردیم. بیر حئکایهده قادین حیات یولداشینی اؤلدوروردو. نه یاخچی بو قونو اؤز کافاما چاتمامیشدی؟ منیم آروادیم چوخ اسکیح آدام ایدی. پول وئرسه ایدین هر ایش گؤرردی. موبایلیمدا نومرهسی قالیرمی؟. . .


text:
جوغرافی کشفلر
جوغرافی کشفلر — ۱۵-جی-۱۶-جی عصرلرده اوروپالیلار طرفیندن یئنی تیجارت یوْللارینین آختاریلماسی آماچ ایله باشلادیلان و یئنی اوقیانوسلارین، قیطعهلرین کشف ائدیلمهسی ایله نتیجه لنمیش کشفلره وئریلن آد. آوروپادا اوْلان سیّاح و دنیزچیلرده اوْلان بؤیوک ماراق جوغرافی کشفلرین باشلانماسینا بؤیوک تکان وئرمیشدیر. دیگر طرفدن اوْرتا عصرلرده آوروپادا ایقتیصادی دۇرومین گرگین اوْلماسی، اینسانلارین یئنی زنگین توْرپاقلار آختارماسی هَوسینی داها دا سورعتلندیریردی. ایلک چوغرافی کشفلر اطلس اوقیانوسو و آفریقا ساحللریندن، فرانسه و جئنوالی گمیچیلر طرفیندن باشلادیلمیشدیر. کانار آدالاری و آزور آدالارینین کشف ائدیلمهسی، بۇ سیاحتلر نتیجهسینده مۆمکون اوْلموشدور.
جوغرافی کشفلرین باشلانماسینین باشلیجا سببلری[دَییشدیر]
- اوروپادا جوغرافیا علمینین داها گئنیش اؤیرنیلمهسی و گمیچیلیک تجروبهلرینین گئنیشلنمهسی، کومپاسین کشفی.
- یئرلی اهالینین اوروپادا اوْلمایان آنجاق باشقا دۆنیالاردا (قیطعهلرده) مؤوجود اوْلماسیندان خبردار اوْلدوقلاری ادویاتلار.
- ایسپانیا و پورتوقال دؤولتلری طرفیندن یئنی معدنلرین کشف ائدیلمهسی اۆچون گمیچیلرین دستکلنمهسی.
- مسیحیت دینین و آوروپا مدنیتینین دیگر دۆنیالاردا یاشایان اینسانلار آراسیندا یاییلماق ایستنمهسی.
- علم ساحهسینده الده اوْلونان اۇغورلاردان سوْنرا، باشقا اراضیلرده یاشایان اینسانلارین اؤیرنیلمهسینه ماراغین آرتماسی.
- اۇزون مسافهیه حرکت ائتمهسی اۆچون نظرده تۇتولموش مۆمکون اوْلان گمیلرین حاضیرلانماسی.
- کومپاسین کشف ائدیلمهسی.
کریستوفورکولومب (۱۴۵۱-۱۵۰۶)، ۱۴۹۲-جی ایلده آمریکا قارهسینی کشف ائدرهکن، اۇجوز و قیسا بیر یوْللا آسیایا گئتمک ایستییردی. اوْرتا عصرلرده یاشایان بیر دنیزچی و سیّاحلارین اساس آماچلاری هیندوستانا گئدن دنیز یوْللارینی تاپماق و همین اؤلکه ایله تیجارت علاقهلری قورماق اوْلموشدور. هیندوستانا قۇرو یوْلو ایله گئدن یوْل آنادولو و قافقاز اراضیلریندن کئچیردی. همین دؤورده بۇ اراضیلر عثمانلی ایمپیراتورلوغونین نظارتی آلتیندا اوْلدوغوندان ونیزلی تاجیرلردن یۆکسک گؤمروک وئرگیسی آلینیردی. بۇ سببدن آوروپالی تاجیرلر آلتئرناتیو تیجارت یوْللارینین آختاریلماسی ایله مشغول ایدیلر. ۱۵-جی عصرده آوروپادا بئله بیر تصوّر یارانمیشدی کی، هیندوستانا جاتان هر بیر دنیزچی و یا تاجیر فوری وارلاناجاق. ۱۵-جی - ۱۶-جی عصرلرده ایپک پارچا، باهارات و ادویات کیمی دَیَرلی مادّه لار یالنیز هیندوستاندا مؤوجود ایدی و بئله ماللارا اوروپادا بؤیوک تلابات واردی.
پورتوقال سیّاحی بارتولومو دیاشین اومید بورنونو کشف ائتمهسی، هیندوستانا گئدن یوْلون تاپیلماسی ایستیقامتینده بؤیوک ایرلیلییشه سبب اوْلدو. آنجاق بارتولومو دیاشین گمی هئییتی تروپیک(چوخ ایستی) قیزدیمرا نوخوشلوقه یولوخدوغوندان اوْنون هیندوستانا گئتمهسی باش توتمامیشدیر. دیگر بیر پورتوقال سیّاحی واسکو دا قاما ۱۴۹۸-جی ایلده آیلارلا داوام ائدن سیاحتین آردیندان سوْنوندا هیندوستانا چاتدی. فرنان ماژلان ۱۵۱۹-۱۵۲۲-جی ایل دۆنیا سیاحتینده دۆنیانین یووارلاق شکیلده اوْلدوغونو ثبوت ائتمیش اوْلدو. ونیزلی سیّاح مارکو پولو آسیا قارهسینه سیاحتی زامانی بۇرادا گؤردوکلری اساسیندا مارکو پولونون کیتابینی یازدی. بۇ کیتاب واسطهسی ایله آوروپالیلارین آسیا و شرق خالقلاری حاقیندا معلوماتلاری داها دا گئنیشلندی.
جوغرافی کشفلرین نتیجهسی[دَییشدیر]
جوغرافی کشفلر آوروپادا یاشایان یئرلی خالقین خام مادّه لاری ایله داها یاخشی تامین اوْلونماسی ایله نتیجه لندی. کشف اوْلونان اراضیلرده یاشایان خالقلار، آوروپالیلارا نیسبتده تکنیک و حرب ساحهسینده چوْخ گئری قالیردیلار. بۇ سببدن کشف اوْلونان اراضیلرده یاشایان خالقلار آسانلیقلا، آوروپالیلارین اسارتینه دۆشوردولر. بۇنونلا دا موستملکهچیلیک آدی وئریلن اسارت فوْرماسی باشلامیش اوْلدو. آوروپالیلار کشف اوْلونان اراضیلره باشلیچا اوْلاراک ۳ قروپ شخص گؤندریردیلر. بۇنلاردان بیری راهیبلر ایدی. راهیبلرین ایشی یئرلی اهالینی مسیحیتلاشدیرماقدان عبارت اوْلموشدور. جنگاورلر یئرلی اهالینین موباریزه عزمینی قیرماغا، تاجیرلر ایسه داها الوئریشلی تیجارت یوْللارینی آختاریلماسی ایله مشغول اوْلوردو. جوغرافی کشفلرین بیر چوْخو یئرلی اهالی اۆچون فاجعه ایله نتیجه لنمیشدیر.
ایسپانیا فاتیح ارنان کورتسین مکزیکدا یاشایان یئرلی آزتک خالقینی جوغرافی کشفلر آدی ایله محو ائتمهسینی بۇنا مثال گؤسترمک اوْلار. فرانسیسکو پیزاررو ایسه پرودا یاشایان یئرلی اینک خالقینین کرالینی اسیر آلمیش و عوضینده ایسه بؤیوک میقداردا قیزیل طلب ائتمیشدیر. قیزیلی آلدیقدان سوْنرا ایسه کرالی اؤلدورولمهسینه امر وئرمیشدیر. جوغرافی کشفلرده اۇغورلارین الده اوْلونماسینین اساس سببلریندن بیریده، آوروپالیلارین بۇ کشفلره یاخشی شکیلده حاضیرلانمالاری اوْلموشدور. ۱۵-جی عصرده تاختا اوْلموش پورتوقال کرالی هنری طرفیندن آچیلمیش دنیزچیلیک مکتبی واسکو دا قاما و بارلاتمو دیاس کیمی دنزیچیلری یئتیشدیرمیشدیر.
بؤیوک جوغرافی کشفلر[دَییشدیر]
۱۵-جی عصرین ایکینجی یاریسیندان ۱۷-جی عصرین اوْرتالارینادک بؤیوک جوغرافی کشفلر زامانی اوروپا دنیزچیلری و سیّاحلاری اوّللر معلوم اوْلمایان دنیزلری و اوقیانوسلاری، آدالاری و ماتریکلری کشف ائتدیلر، ایلک دۆنیا سیاحتینه چیخدیلار، یئرین کوره شکلینده اوْلماسینی عملی صورتده ثبوتا یئتیردیلر. نامعلوم اؤلکهلرین آختاریلماسی اۆچون اساس ایستیمول عصرلر بوْیو دوغو ماللاری آلماق اۆچون آوروپادان شرقه آخان قیزیلا حریسلیین اوْلماسی ایدی. بۇندان باشقا، شرقه گئدن قۇرو تیجارت یوْللاری عثمانلی ایمپراتورلوغونون الینده ایدی. بۇنا گؤره ده آوروپا دنیزچیلری اؤزلرینین هیندوستانا و چینه گئدن یوْللارینی آختارماغا باشلادیلار. هم ده دنیز یوْللاری قۇرو یوْللارا نیسبتاً داها الوئریشلی و تهلوکهسیز ایدی. ایلک دفعه اوْلاراق هیندوستانا گئدن یوْللاری پورتوقال دنیزچیلری آختارماغا باشلادیلار. ۱۴۸۶ - ۸۷-جی ایللرده بارتولومو دیاشین سفری آفریکانین جنوب اۇجقارلارینا چاتمیشدی. دیاش آفریکانی جنوبدان اؤتوب-کئچمیش ایلک آوروپالیدیر.
گئری قاییدارکن اۆمید بورنونو کشف ائتمیشدیر (۱۴۸۸). ۱۴۹۲-جی ایلده کریستوفورکولومبون ایسپانیا کرالی طرفیندن مالیلشدیریلن اۆچ سفری سایهسینده آمریکا قارهسی کشف و تدقیق اوْلوندو. ۱۴۹۸-جی ایلده آفریقانی اؤتوب-کئچن واسکو دا قاما هیندوستانا چاتدی. ۱۵۱۳-جو ایلده ایسپانیا فاتیحو نونیس بالبوا پاناما برزخینی کئچهرک بؤیوک اوقیانوسی کشف ائتدی. ۱۵۱۹-۲۲-جی ایللرده فرناندو ماژلان دنیزله ایلک دؤور-عالم سیاحتینه چیخدی. ۱۶۴۲ - ۴۴-جو ایللرده هولند دنیزچیسی آبل تاسمان تاسمانی، نیوزلند آدالارینی و یئنی اوتریش ماتریکینی کشف ائتدی. ۱۶۴۸-جی ایلده روس دنیزچیسی سمیون دژنیوو قوزئی بۇز اوْقیانوسوی بویونجا غربی آسیایا سیاحت ائتدی و آسیانی آمریکا قارهسیدان آییران بوغازی (سوْنرالار برینق بوغازی آدلاندیریلمیشدیر) کشف ائتدی. بؤیوک جوغرافی کشفلر آوروپالیلارین گئنیش موستملکهلر توتماسینین اساسینی قوْیدو، آوروپادا امتهه اۆرتیم (تولید)ینین آرتماسینا ائتکی(تاثیر) ائتدی، دۆنیا تیجارتاینین مئیدانا چیخماسینا سبب اوْلدو.


text:
ایقور یوقنیویچ تام
ایقور یوگنیویچ تام (روس. И́ropb EBréHbeBич TaMM) (دوغوم. 8 ژوئیه 1895، ولادیووْستوک، روسیه ایمپراتورلوغو - اؤلوم. 12 آوریل 1971، موسکو، شوروی) — روسیهلی فیزیکچی و بیلیم آدامیدیر. 1958جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.
یاشاییشی[دَییشدیر]
او، آلمان کؤکنلی موهندیس یوگنی تامین اوغلو اولاراق دونیایا گلیب. اونون 3 یاشی اولاندا عاییلهسی اوکراینا کؤچوب. اورتا مکتبی یلیساوتقراددا (ایندیکی کیروووقراد) بیتیریب. بیلیمیوردو تحصیلینه 1913-جو ایلده ادینبورق بیلیمیوردوندا باشلاسا دا، داها سونرا موسکو بیلیمیودونونون فیزیک-ریاضیات فاکولتهسینه کئچدی. 1918-جی ایلده بیلیمیوردونو فیزیک ایختیصاصی اوزره بیتیرمیشدیر.
قیسا مودتده سیاستله مشغول اولدو و منشویک پارتیاسیندان سووئتلرین 1-جی قورولتایینین نومایندهسی اولدو. داها سونرا آکادمیک چالیشمایا اوستونلوک وئردی. 1919-1922-جی ایللرده سیمفروپول و اودسا بیلیمیوردولاریندا درس دئمیشدیر.
1922-جی ایلدن (ایکی قیسا فاصیله ایله) موسکواد ایشلهییر. موسکو دؤولت بیلیمیوردونون فیزیکافاکولتهسینین دوچنتی و پروفسورو اولدو. بیلیمیوردوندا اوخوماقلا یاناشی، 1934-جو ایلدن شوروی علملر آکادمیسینین فیزیک اینستیتوتوندا دا ایشلهمگه باشلاییب.
1939-جو ایلده قارداشی حبس اولونارکن، یاخین دوستونون حبس اولوناراق گولللندیگی چتین بیر دؤور کئچیردی. آما ساواش ایللرینده او، حاکیمیت قارشیسیندا یئنیدن نوفوذ قازاندی کی، ساواشدان سونرا 1946-جی ایلده ایستالین اؤدولونه لاییق گؤرولدو. 1953-جو ایلده شوروی علملر آکادمیسینین حقیقی عوضوو سئچیلدی و ایکینجی دفعه ایستالینین اؤزوندن ایستالین اؤدولو آلدی.
تام 12 آوریل 1971-جی ایلده وفات ائتدی و نووودئویچی قبیریستانلیغیندا دفن ائدیلدی.
تحصیلات[دَییشدیر]
باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری[دَییشدیر]
سئچیلمیش مقاله لری[دَییشدیر]
اؤدوللری[دَییشدیر]
- ایستالين اؤدولو (1946)
- ایستالين اؤدولو (1953)
- سوسياليست امک قهرمانی نيشانی (1953)
- نوبل فيزيک اؤدولو (1958)
- لوْموْنوْسوْف قیزیل مدالی (1967)


text:
آغیز قوپوزو
آغیز قوپوزو (اینگیلیس، Jew's harp قازاق،Şañqobız قیرغیز،Ooz komız، اؤزبک، Çañqobiz) دارتیلماقلا سسلندیریلن ایدیوفونلو چالغی آلتی. ییرمینجی عصرین اوّللرینهدک آذربایجاندا ایستیفاده اولونسا دا، حاضیردا اونودولوب.
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
قدیمده "قوپوز" سؤزو بوتون نؤوعلردن اولان چالغی آلتلریمیزین عومومی آدینا دئییلیب: "تئللی (سیملی) قوپوز" ،"یایلی (کامانلی) قوپوز" ،"وورمالی (ضربله سسلندیریلن) قوپوز" "قولچا قوپوز" و "آغیز قوپوزو" دئییملرینه ادبی و تاریخی منبعلرده تئز-تئز راست گلیریک. آدیندان بللی اولدوغو کیمی، آلت آغیزدا سسلندیگیندن "آغیز قوپوزو" آدلانیب.[۱]
تاریخچه[دَییشدیر]
علیحسین داغلینین یازدیغینا گؤره، آغیز قوپوزو آلتینجی عصرلرده قیرغیز تورکلری طرفیندن ایجاد ائدیلمیشدیر. بو فاکت باشقا تورک منبعلرینده ده تصدیقینی تاپیر.[۲]
1990-جی ایلده ژاپوندا، توکیونون یاخینلیغیندا یئرلشن اومییا شهرینده آرکولوژی قازینتیلار زامانی 2 عدد موُککوُر (آغیز قوپوزونا بنزر) آدلانان چالغی آلتی آشکار ائدیلمیشدیر. موتخصیصلر بو آلتلرین تخمیناً مین ایللیک تاریخی اولدوغونو موعینلشدیرمیشلر. خوْموُس (آغیز قوپوزو) آلتینین تانینمیش تدقیقاتچیسی ایوان یئقوْروْویچ آلکسییئو بو تاپینتینی سیبیرین شیمال-شرق خالقلاریندان بیری اولان نیوخیلرین خوْزوْن (کانقا، ویچرانقا) آلتینه بنزهدیر.
ع. داغلینین وئردیگی معلوماتا گؤره، باکیدا و آبشئرون کندلرینده 1905-1907-جی ایللرجن صنعتکار بیچاقچیلار آغیز قوپوزونو دریازدان دؤیهرک دوزلدردیلر. بو آلتدن اساساً یئنییئتمه و اوشاقلار ایستیفاده ائدردیلر.
قورولوشو و چالینما قایداسی[دَییشدیر]
ع.داغلینین قئیدلرینه گؤره، آذربایجاندا حاضیرلانان آغیز قوپوزونون اوزونلوغو بیر چرکدن آز اولورموش. چرک ایسه مترین دؤردده بیری و یا بیر قاریش تخمیناً 220 مم-دیر. آلتین ایکی عدد اوجلاری چنگل کیمی ایرهلی چیخمیش دمیر چوبوقلاری وارمیش. ع. داغلی بو حیصهلری "حاشیه" آدلاندیریر. حاشیهلرین آراسیندا پولاد دیلجیک یئرلشدیریلیردی. حاشیهلرین و دیلجیگین بیر اوجو "نفس چیخان" ("نفسگاه") آدلانان حیصهیه قایناق ائدیلیردی. دیلجیگین دیگر اوجو قارماق شکلینده قاتلانیردی.
چالاندا ایکی دوداق آراسینا آلینیر، دیشلره سیخیلیر، نفس وئررکن دیلجیک دبردیلیر. بئلهجه موسیقی ترانهسی قوبوزدان جریان ائدیر. بعضی طایفهلرده قوبوزو بیر نئچه آدام بیرگه، آنسامبل شکلینده چالیر. قوبوزو چالاندا موشاییعت اۆچون ایکی چای داشینی، قنبری بیر-بیرینه توققوشدورورلار. قوپوز و داشدان چیخان ایکی سس حقیقتاً اورهیه یاپیشان، احوالی شادلاندیران هارمونی یارادیر. سسلندیررکن ایلک نؤوبهده آلتین دوزگون توتولماسینی منیمسهمک لازیمدیر. بو، اولدوقجا مورکّب بیر ایشدیر. بوندان سونرا آلتین تمیز سسینی چیخارتماق، همچنین اساس و اوبِرتون سسلری روان ایفا ائتمک مومکوندور. دیلجیگین فاصیلهسیز حرکتی اۆچون شهادت بارماقلا اونا داواملی ضربهلر وورماق لازیمدیر. نتیجهده آغیز قوپوزونون اساس سسلنمهسی یارانیر. اساس سسلنمهنین آلینماسی اۆچون دیل گئری قاتلانیر کی، دیلجیگین حرکتینه مانع اولماسین. دیلجیگه ضربه شهادت بارماغی ایله، ساغ الی چیگینین اعضالار ایستیقامتینده فیرلاتماقلا وورولور. اگر نفس احتیاطلا و ساکیت طرزده ایچری چکیلرسه، آغیز قوپوزونون سسی اوزون مودّتلی آلینار.
آغیز قوپوزو آلتینین غئیری-عادی خوصوصیتلری وار. بو آلتده طبیعتین یئتیردیگی موختلیف (کولک، قوش) سسلری تقلید ائتمک مومکوندور. آغیز قوپوزونون سِحرلی سسی دینلهییجییه سئوینجلی آنلار بخش ائدیر، بیر سؤزله موّقّتی ده اولسا، آلتی ائشیدن غم-غوصه دن آزاد اولور.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ عباسقولو نجفزاده. آذربایجان ایدیوفونلو چالغی آلتلری. باکی، 2010.
- ^ علی حسین داغلی. اوزان قاراولی. آمئا م. فوضولی آدینا الیازمالار اینستیتوتونون فوندو. ج-1175/38009 شیفرهلی الیازما.
قایناق[دَییشدیر]
- И. ШишиrиH. ИrpaйTe Ha xoMyce. Pecпyблиka Caxa (ЯkyTия), издaTeлbcTBo ПokpoBck, 2003.


text:
توماس کاوالیر-اسمیت
{{Infobox scientist | honorific_prefix = | name = توْماس کاوْالیر-اسمیت | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | birth_date = ۲۱ اکتبر ۱۹۴۲ (۸۰ یاش) | birth_place = لندن | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | other_names = | pronounce = | residence = | citizenship = | nationality =بریتانیا | fields = حئیوْان بیلیمی (زوْلوْژی) | workplaces = کینقز لندن کالجی، بریتیش کوْلمبیا بیلیمیوْردوْ، آکسفوْرد بیلیمیوْردوْ | patrons = | education = | alma_mater = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = His system of classification of all organisms | influences = | influenced = | awards = Fellow of the Royal Society (1998) توْماس کاوْالیر-اسمیت (اینگیلیسجه: Thomas Cavalier-Smith) بریتانیالی بیلیم اینسانی. ۲۱ اوْوْکتوْبر ۱۹۴۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کینقز لندن کالجی، بریتیش کوْلمبیا بیلیمیوْردوْ، آکسفوْرد بیلیمیوْردوْدیر. اوْوْ حئیوْان بیلیمی (زوْلوْژی) ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه وْیکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Thomas Cavalier-Smith»، مقالهسیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).


text:
بنگ و باده
بنگ و باده ـ محمد فضولینین مشهور منظومهسی دیر. بو مثنوی 450 بیتدیر. بورادا فضولی بیر تمثیلی حکایت گتیریب افیون ایله شرابی مقایسه ائدیر. بنگ و باده مضمونو ایلک دؤنه تورک ادبیاتیندا، امیری هروی جغتایی طرفیندن نظمه چکیلمیشدیر[۱].
کتاب تحمیدیه، نعت و حضرت علینین مدحی ایله باشلیر. سونرا شاه خطایی اۆچون یازیلمیش بیر مدحیه گلیر. اؤنجه شرابین وصفی گئدیر. شراب بیر گنجدیر. بو گنج بیر مجلسده کئفلهنیب اؤزونو اؤگنده، ساقی بنگدن خبر وئریر که اودا اؤزونو اؤگورموش. باده، بنگ اۆچون بیر ائلچی یوللاییر، ائلچی بادهیه خیانت ائدیر. باده بنگه ساری قوشون چکیر، و ماجرانین سونوندا بنگه غلبه ائدیر. بعضی یازانلار دئمیشلر که فضولینین بادهدن قصدی شاه خطایی و بنگدن قصدی سلطان بایزیددیر.
اثرده هم باده و همده بنگ غرور و خودبینلیگه دچار اولموشلار و هر زمان اؤزلرینی اؤیورلر.
دوکتور حسین محمدزاده صدیق «بنگ و باده» مثنویسینین الده ائدیلن الیازمالارینی قارشیلاشدیراراق، علمی- تنقیدی متنینی حاضرلاییب، 1389 ـنجو ایلده تبریزده نشر ائتدیرمیشلر.
کتابدا اولان مثنوی لردن[دَییشدیر]
بوکتابین شعرلری فعلاتن .مفاعلن .فع لن وزنینده گلیب .
بحر خفیف مسدس مخبون اصلم
فعلاتن، مفاعلن، فعلن
1 ای وئرهن بزم کائناته نسق!
بوراخان جام عشقه نشئهی حق.
عشق مِیخانهسین قیلان معمور،
سونان آندان جهانا جامِ غرور.
کیم، ائدیب اول غرور جامینی نوش،
اهلِ نطق اولا واله و مدهوش.
جملهدن مخفی اولا اسراری،
اولمایا هئچ کیم خبرداری.
فیالتوحید
5 ای صفاتیندا خیره هر مُدرِک!
ما عَرَفناکَ حقّ مَعْرِفَتِکْ.
نشئهی دانشین مفرّحِ جان،
عاری اول کِیفدندیر اهل جهان،
مِی عشقینده، آفرینش مست،
بزمِ شوقوندا، جمله بادهپرست.
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- ^ قره بلوط: معجم التاریخ التراث الاسلامی فی مکتبات العالم: معجم التراث: ج5، ص4023.


text:
داورانیش
داورانیش فردلردن، دیری اورقانیزملر، سیستملر و یا مصنوعی وارلیقلاردان، اؤزلری یا چئورهلریندهکی باشقا وارلیقلار هابئله جانسیز موحیط ایله ایلگیلنرکن باش وئرن ائتدیکلری و فعالیتلردن عیبارتدیر. سیستم یا اورقانیزمین هانسیسا موحرّیک و ایزلر قارشیسینداکی ایچری یا دیشاریداسا، بیلر بیلمزسه، آچیق یا گیزلینجهسه و ایستر ایستهمز وئردیگی عکسالعمل داورانیشدیر.[۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Elizabeth A. Minton, Lynn R. Khale (2014). Belief Systems, Religion, and Behavioral Economics. New York: Business Expert Press LLC. ISBN 978-1-60649-704-3.


text:
مایل سترجاوسکی
مایل سترجاوسکی (اینگیلیسجه: Mile Sterjovski) (دوْغوم:۲۷ مهٔ ۱۹۷۹ (۴۳ یاش) وولونقونق) بیر فوتبالیست. اوسترالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مایل سترجاوسکی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۰۱ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۵ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۷ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- دربی کانتی کولوبونون اویونچولاری
- بازل کولوبونون اویونچولاری
- لیل کولوبونون اویونچولاری
- سیدنی یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- پرث قلوری کولوبونون اویونچولاری
- دالیان ییفانق کولوبونون اویونچولاری
- سنترال کوئست مارینرز کولوبونون اویونچولاری


text:
تولان خاقان
تۇلان خاقان — ایشبارا خاقانین اوْغلو٬ شرقی گؤیتۆرکلرین خاقانی. تۇلان خاقان دؤورنده شرقی گؤیتۆرکلرله غربی گؤیتۆرکلرین ساواشی داوام ائتدی.[۱]
خاقان اوْلماسی[دَییشدیر]
چۇلوْهو خاقاندان سوْنرا٬ ایشبارا خاقانین اوْغلو ایله چۇلوهو خاقانین اوْغلو تۇلی٬ خاقانلیق اۆزرینده قارشی-قارشییا گلدیلر. اؤلکهنین باشبیلنلری٬ خاقانلیغی تۇلانین حاقّی بیلدیلر؛ بئلهجه ۵۸۸-جی میلادی ایلینده تۇلان شرقی گؤیتۆرکلرین خاقانی سئچیلدی.[۱]
شرق-غرب ساواشی[دَییشدیر]
چین قایناقلاریندا٬ بۇ دؤنمده شرقی گؤیتۆرکلرله غربی گؤیتۆرکلر آراسینداکی ساواشین داوام ائتدیگی٬ ایکی طرف اوْردولارینین بیر نئچه سئری دؤیوشدوکلری و بیر دفعهسینده ده اوْنلاری چین ایمپراتورونون باریشدیراراق دؤیوشلرینه سوْن وئردیگینی یازیلمیشدیر.[۱]
تۇلینین عۆصیانی[دَییشدیر]
۵۹۹ ایلینهجه ساکین قالان تۇلی٬ اوْ ایل٬ خاقانلیغی اله کئچیرمک اۆچون چینلیلر ایله آنلاشاراق اوْنلاردان کؤمک آلدی. بۇنا قارشی تۇلان خاقان دا غرب خاقانی تاردۇ ایله آنلاشاراق تۇلینی مغلوب ائتدی. تۇلی٬ چین سارایینا قاچیب کیمین خاقان عۆنوانینی آلاراق چینلیلرین دستگی ایله خاقانلیق اۆزریندهکی ایدّیعاسینا ایصرار ائتدی.[۱]
اؤلوم[دَییشدیر]
۵۹۹ ایلینین آخیرلاریندا٬ تۇلان خاقان اؤز آداملاری طرفیندن اؤلدورولدو. عئینی تاریخده غرب خاقانی تاردۇ٬ «بیلگه خاقان» عۆنوانینی آلاراق اؤزونو شرقین ده خاقانی اعلان ائتدی.[۱]


text:
انرژی
انرژی - فیزیکدا، انرژی بیرباشا مۆشاهیده اوْلونمایان لاکین اؤز مؤوقییندن حسابلانان فیزیکی سیستمین گئنیش و قوْرونموش بیر اؤزللیکیدیر. انرژی، فیزیکدا اساس اهمیت. بیر چوْخ فوْرمایا گیر گؤره انرژینین گئنیش تعریفینی وئرمک مۆمکون دییل، اما ان گئنیش یاییلمیش تعریف بئلهدیر: انرژی، بیر سیستمین ایش گؤرمه قابیلیتیدیر.
انرژی آنلاییشی ۱۸۵۲-جی ایلده ایلک دفعه ایسکاتلندلی ویلیام جان مککورن رانکین طرفیندن اۇیقولاما ائدیلیر. بۇرادا مقصد قوهنی داخیلی ائتکیدن فرقلندیرمک ایدی. قاباقلار انرژینی قوه نؤعو کیمی سجیلندیریردیلر، مثلاً، "جانلی قوه" و یا "ساخلانمیش قوه" کیمی. بۇ بیر طرفدن فیزیکی اوْلاراق سهو اوْلموش، دیگر طرفدن یالنیز مکانیکی انرژییه عایید ائدیله بیلردی. باشقا انرژی (ترمیکی، کیمیوی و ب.) فوْرمالاریندا قوهنین اۇیقولامای معناسیز ایدی.


text:
روسیه فرانسه نی آگاهلنتیردی
اوشبو حقده روسیه تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن یازمه بیانات بیریلدی
روسیه, فرانسه نینگ مسکو ایلچیسی پیر لیوی نی, اولکه سی نینگ اوکراین گه حربی یاردم بیرگن لیگی اوچون آگاهلنتیردی.
روسیه تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن یازمه بیاناتده, فرانسه نینگ مسکو ایلچی سی لیوی نینگ وزیرلیککه گه چقیریلگن لیگی و روسیه تشقی ایش لر وزیری اورینباسری الکساندر گروشکو بیلن اوچره شگن لیگی بیلدیریلدی.
گروشکو نینگ, فرانسه و باشقه غربی اولکه لرنینگ اوکراین گه حربی یاردم بیرگن لیگی نی بیلدیرگن لیگی معلوم قیلینگن بیاناتده, "روس تامانی, کیف رهبریتی گه قورال و حربی تجهیزات بیریلگن لیگی و اوکراین حربی لری نینگ تیارگرلیگی اوچون تعلیمی پروگرام لرنینگ آرتیریلگن لیگی سببلی تهدید لر گه دقت قره تدی. اوشبو سیاست نینگ, پاریس رهبریتی نینگ اوکراین ده تینچلیک سیور ییچیم یولی گه طرفدار ایکن لیگی جهتی ده گی سوز لری گه ضد ایکن لیگی بیلدیریلدی" دییه قید ایتیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
نایجریاده قوراللی جنگریلر تامانیدن اسیر ایتیب آلینگن اونلب کیشی قوتقریب آلیندی
ناتو باش کاتبی ستولتنبرگ روسیه دولت باشلیغی پوتین نی عیبله دی
ستولتنبرگ آلمان باش وزیری شولز بیلن مشترک مطبوعاتی کنفرانس اویوشتیردی
بروکسلده تورکیه نینگ تشبثی بیلن بیر ییغیلیش بولیب اوتدی
اوشبو ییغیلیشده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ کمچیلیک لری توغریسیده سوز یوریتیلدی


text:
شیرین دیل, کسگین شعر
دکتر علی اکبر ترابی(حاللاج اوغلو)
آنامدان یادگار آنجاق گؤزهل شیرین دیلیم واردیر
دئییب فرهادسان اوغلوم! شیرین بو دیل- دوداقلاردیر
اودور یازماق میزین: سیندان، قلم: چککیش، دمیردن: سؤز
یانار کؤنلون: کوره، بو وزن شعرین تاپداماقلاردیر
سؤزون اعماق قلبیندن کؤز اودلار تک چیخیب پارلار
اونو سانما کیچیک بیر اود، یانار داغدیر، اوجاقلاردیر
دمیرلر: بو یانار سؤزلر شکیل تاپدیقدا سوولانمیش
دؤیوشلرده قیلینجلاردیر، بیچینلرده اوراقلاردیر
اودور میصری قیلینج شعرین، اونون تک حق سؤزون کسگین
بو سؤزلر هر ظالیم بیلسین سیلاحلاردیر، یاراقلاردیر
ولی بونلار بیزیم ائلده – عدالت، حق سئون یئرده-
اوراقلاردیر، چاپاقلاردیر، کولوکلردیر، ناجاقلاردیر
ظولوم، ظالیم، عداوت اولمایان سیارهده سؤزسوز-
نووه، بومبا، فوزه، خمپاره مصرفسیز چوماقلاردیر
سیلاحلی قال قارانلیقدا پاریلدیر گؤزلری قوردون
قودوز قوردلار- بو ظالیملر- آداملیقدان اوزاقلاردیر
نهدیر “حاللاج” سؤزو سازین؟ دئییر “چنلی بئله” بیر باخ
قارانلیقلار قووولدوقجا اوفوق آیدین شافاقلاردیر
امین اول شن صاباح، ظالیم، یاوا، موفته یئین یوخدور
قالان عشق و محبتدیر، قوچاقلیقدیر، قوچاقلاردیر.


text:
اوروپا ده کوپلب افغانستانلیک مهاجر باله یوقالدی
اوشبو حقده اوروپا احصائیه اداره سی تامانیدن بیانات بیریلدی
جولای آییده اوروپا اتفاقی اولکه لریده 2 مینگ مهاجر باله یوقالدی.
اوروپا احصائیه اداره سی نینگ بیرگن معلوماتی گه کوره, جولای آییده, اوروپا اتفاقی اعضاسی اولکه لر ده 2 مینگ مهاجر باله یوقالگن.
اینگ کوپ باله نینگ بلغاریا و اطریش ده یوقالگن لیگی بیلدیریلماقده.
اطریش مهاجرت اداره سی متخصص لری گه کوره ویانا حکومتی, باله یاشده گی مهاجر لرنی عایله لری نینگ یشیاتگن اولکه لرگه یوبارماقده. شوباعث بعضی باله لر, مراجعت آرتیدن خبر بیرمسدن کمپ لرنی ترک ایتماقده.
جاری ییلده کوپچیلیگی افغانستان تبعه سی بولگن 5 مینگ مهاجر باله نینگ اطریش ده گی کمپ لردن کیتیب یوقالگن لیگی بیلدیریلماقده.
هالند ده هم آگست آیی گه قدر 85 مهاجر باله, خبر بیرمسدن مهاجر لر کمپی نی ترک ایتگن.
متخصص لر, کمپ لرده گی مهاجر باله لرنینگ قاچاقچی لرنینگ قولیگه توشگن لیگی نی بیلدیرماقده.
اوروپا ده یوقالگن مهاجر باله لر بیلن علاقه لی فعالیت یوریتیاتگن میدیا اورگانی دن عبارت Lost in Europe میلادی 2018- و 2020- ییل لر آره سیده 18 مینگ دن آرتیق مهاجر باله نینگ اوروپا ده یوقالگن لیگی نی بیلدیرگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی ایکّی نفر ترورچی یوق قیلیندی
اوشبو توغریده تورکیه مدافعه وزیرلیگی تامانیدن بیانات بیریلدی
نایجریاده قوراللی جنگریلر تامانیدن اسیر ایتیب آلینگن اونلب کیشی قوتقریب آلیندی
ناتو باش کاتبی ستولتنبرگ روسیه دولت باشلیغی پوتین نی عیبله دی
ستولتنبرگ آلمان باش وزیری شولز بیلن مشترک مطبوعاتی کنفرانس اویوشتیردی


text:
حسین منزوی
حسین منزوی (مهر ۱۳۲۵–۱۳۸۳) فارسجا و تورکجه شعر یازان زنجانلی شاعیر؛ مۆعاصیر ایران فارس یئنی غزلین آتاسی.
حیاتی[دَییشدیر]
حسین منزوی زنجان شهرینده دونیایا گلیب و بیر مۆدت تهراندا یاشادیقدان سوْنرا زنگانا دؤنور و عؤمرونون سوْنونا قدر بۇ شهرده یاشاییر.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
منزوینین چوخلو اثرلری فارس دیلیندهدیر؛ و شهریارین حیدر بابایه سلام منظومهسینی ده فارسجایا چئویریب. دومان باشلیقلی کیتاب اونون تورکچه شعرلرینی احتوا ائدیر. بۇ کیتاب ایللر بویونجا نشر یولو گؤزلهیندن سوْنرا ۱۳۹۵جی ایل زنگاندا نشر اولوندو. کتابدا شعرلرین اورژینالی ایله یاناشی، اونون فارسجا چئویریسی ده وئریلیبدیر. بهروز منزوی شعرلری فارسجایا ترجومه ائدیب. منزوینین تورک شعرلری بیرینجی دؤنه زنگان شهرینده نشر اوْلان دان اولدوزو مجموعهسینده یاییملاندی. منزوی شعرلرینده آذربایجان فولکلورو و افسانهلریندن چوخلو فایدالانیبدیر. منزوینین آتاسی اوستاد محمد منزوی ده شاعیرایدی و ایکی دیل ده شعر یازاردی. محمد منزوی شهریارین حیدر بابایه سلام منظومهسینه بیر نظیره یازیبدیر. بۇ نظیره حسین منزوینین فارسجا ترجمهسیله برابر حیدربابانین ترجومهسی سوْنوندا وئریلیبدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
- بنی یاراتانا نییە قوللوق أتمەیەلیم کی! سیز دە اۇنون حوضورونا چئقارئلاجاقسئنئز.
- بن اۇنونلا آراما ایلاەلار مئ قۇیاجاغئم؟ راحمان بانا بیر ضارار ورمک ایستەسە اۇنلارئن شفاعاتی بیر ایشیمە یاراماز. اۇنلار بنی قورتارامازلار.
- اؤیلە یاپارسام کسینلیکلە آچئق بیر ساپقئنلئق ایچیندە اۇلوروم.
- بن سیزین راببینیزە (صاحیبینیزە) ایناندئم. بنی دینلەیین!”
- (آدامئ اؤلدۆردۆلر) اۇنا؛ “شو باحچەیە گیر!” دەنیلدی. (اۇرایئ گؤرۆنجە) شؤیلە دەدی: “آە، کشکە حالقئم بیلسەیدی!
- راببیمین بنی نەیە قارشئلئق باغئشلادئغئنئ وە ایکرام گؤرنلردن بیری یاپتئغئنئ (کشکە بیلسەلردی)!”
- اۇنون آرقاسئندا حالقئنا گؤکتن بیر اۇردو ایندیرمەدیک، ذاتن ایندیرەجک دە دگیلدیک.
- تک بیر یۆکسک سس یتتی، اۇنلار همن آلەوی سؤنمۆش آتشە دؤندۆلر.
- یازئق بؤیلە قوللارا! کندیلرینە نە زامان بیر ألچی گلسە اۇنو موطلاقا حافیفە آلئرلار.
- کندیلریندن اؤنجە نیجە نسیللری هلاک أتتیگیمیزی، بونلارا بیر داحا گری دؤنمەدیکلرینی گؤرمەدیلر می؟
- اۇنلارئن حپسی کسینلیکلە تۇپلاناجاقلار، حوضوروموزا چئقارئلاجاقتئر.
- اؤلۆ تۇپراق اۇنلار ایچین بیر آیتتیر (گؤسترگەدیر)؛ اۇ تۇپراغئ جانلاندئردئق وە اۇندان تاحئل چئقاردئق، سۇنرا اۇنلار اۇ تاحئلدان یەرلر.
- اۇ تۇپراقتا حورما وە اۆزۆم باغلارئ اۇلوشتوردوق. اۇرالاردا گؤزەلردن سولار قایناتتئق.
- بونو یاپتئق کی، هم چئقاردئغئمئز اۆرۆندن هم دە أللرییلە یاپتئقلارئندان یەسینلر! بونلار شۆکرەتمەیەجکلر می (گؤرەولرینی یرینە گتیرمەیەجکلر می)؟
- یرین بیتیردیکلریندن، کندیلریندن وە بیلمەدیکلری شەیلردن (أرککلی دیشیلی) بۆتۆن چیفتلری یاراتان آللاە، هر تۆرلۆ أکسیکلیکتن اوزاقتئر.
- گجە دە اۇنلار ایچین بیر آیتتیر (گؤسترگەدیر). اۇندان گۆندۆزۆ سئیئرئپ چئقارئرئز دا همن قارانلئغا (آیدئنلئق /بەیاض گجەیە) گیررلر.
- گۆنش، کندیسی ایچین بلیرلنن یردە (یؤرۆنگەسیندە) آقئپ گیدر. ایشتە بو، دائیما اۆستۆن وە بیلگیلی اۇلان آللاهئن بلیرلەدیگی اؤلچۆدۆر.
- آیئ دا قوروموش بیر حورما سالقئمئ ساپئ گیبی اۇلانا قادار منزیل منزیل (أورە أورە) اؤلچۆلندیردیک.
- گۆنش آیئ یاقالایاماز، گجە گۆندۆزۆ گچەمز. اۇنلارئن هر بیری بیر یؤرۆنگەدە آقئپ گیدر.
- اینسان سۇیونو، دۇلو گمیلردە تاشئمامئز دا اۇنلار ایچین بیر آیتتیر /گؤسترگەدیر.
- اۇنلارا بونون گیبی باشقا بینکلر دە یاراتتئق.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
۲۵ نوْوامبر:
- ۱۱۷۷ - مۇنژیزاره دؤیوشو باش وئرمیشدیر.
- ۱۸۶۷ - آلفرد نوبل دینامیتی ثبت ائتدیرمیشدیر.
- ۱۹۱۷ - روسیهده مۆؤسّیسان مجلیسینه سئچکیلر کئچیریلمیش٬ بۇ سئچکیلرده بولشِویکلر جمعی ۲۵٪ سس آلا بیلمیشدیلر.
- ۱۹۳۶ - آلمان و ژاپون آنتیکومینترن عهدینی ایمضالامیشدیر.
- ۱۹۷۳ - دؤولت چئویریلیشی نتیجهسینده یونان جۆمهور باشقانی آندرس پاپاندرئو حاکیمیّتدن اۇزاقلاشدیریلمیشدیر.
- ۱۹۷۷ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی ایسراییلین عرب توْرپاقلارینی ایشغال ائتمهسینی پیسلهین قطعنامه قبول ائتمیشدیر.
- ۱۹۹۱ - ایلک دفعه آذربایجان جۆمهوریتینده ایرانین صنایع ماللاری سرگیسی کئچیریلمیش٬ سرگی ۵ دسامبردا باشا چاتمیشدیر.
- ۱۹۹۲ - چک-اوسلوواکی ایکی مۆستقیل دؤولته٬ چک جۆمهوریتی و ایسلوواکییا پارچالانمیشدیر.


text:
حولوصی آکار: "یونانیستان تورکیه-یه قارشی رئال اولمایان ادعالار ایرهلی سورور"
حولوصی آکار بو بارهده میللی ساوونما اونیورسیته سینده 2022-2023-جو تدریس ایلینین باشلانماسی ایله باغلی کئچیریلن مراسیمده ائتدیگی چیخیشدا دئییب.
میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار یونانیستانین غیری-حربی ایستاتوسلو آدالاری (GASA) سیلاحلاندیریلماسی ایله باغلی دئییب کی، نه میداندا، نه ده ماسا آرخاسیندا بیر آددیم گئری آتماغیمیزدان و یا گئریده قالماغیمیزدان صحبت گئده بیلمز.
حولوصی آکار بو بارهده میللی ساوونما اونیورسیته سینده 2022-2023-جو تدریس ایلینین باشلانماسی ایله باغلی کئچیریلن مراسیمده ائتدیگی چیخیشدا دئییب.
آکار یونانیستانین اخلاق، قانون و حقیقته اویغون اولمایان چیخیشلار و تخریباتلارلا تیپیک "پیس قونشولوق" نمونهسی سرگیلدیگینی بیلدیریب.
"بیز اگه دنیزینین ثروتلرینین اولوسلار آراسی حقوق و مهریبان قونشولوق موناسیبتلری چرچیوهسینده عدالتلی شکیلده بؤلوشدورولمهسینی ایستییریک"، دئیه آکار قئید ائدیب.
یونانیستانین تورکیه-یه قارشی رئال اولمایان ادعالار ایرهلی سوردوگونو و یاییلماجیلیک بهتانی آتدیغینی خاطیرلادان آکار دئییب:
"یونانیستان بهتان و یالان سیاستی ایله اؤزونو قوربان ائتمهیه چالیشیر. عصرلردن بری داوام ائدن "مگالی فیکیر" وار. بونو هئچ کیم بیلمیر. اونلار اؤزلرینی قوربان و گوناهسیز گؤسترمهیه چالیشیرلار".
یونانیستان-دا معین سیاستچیلرین داواملی اولاراق تورکیه علیهینه دانیشدیقلارینی، ایچ سیاستده یئر قازانماق اوچون یالانلارا ال آتدیقلارینی بیلدیرن میللی ساوونما ناظیری اونو دا دئییب کی، نه میداندا، نه ده ماسادا بیر آددیم گئری چکیلمییمیزدن و یا گئری قالماغیمیزدان صحبت گئده بیلمز. بیر میللیمتر گئری چکیلمه ده یوخدور، بونونلا باغلی نه ائتمک لازیمدیرسا، ائدیلیب و ائدیلیر. حربی دنیز قوهلریمیز و خصوصیله حربی هاوا قوهلرینه بونونلا باغلی آچیق شکیلده گؤستریش وئریلیب. بیزیم بو مؤوضوع دا آنلاییش گؤسترمییمیزدن، گذشته گئتمییمیزدن صحبت گئده بیلمز.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"
اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنی انشا ائدنه قدر موباریزه داوام ائدهجک
"نه ترورون نه ده ترور هؤرگوتونون جیلووونو اللرینده توتان امپریالیست چتهلرین بیزی یولوموزدان ائتمهسینه ایجازه وئرمهیهجییک"
آکار: ۳۲۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"هر یئرده کیشیلیکلی و کیملیکلی سیاستلرله اؤلکهمیزین و میللتیمیزین حاق و حقوقونو ساوونوروق"


text:
صفیالدین اورموی حقینده
حسین واحدی
یئددینجی یوزایللیگین گؤرکملی فضل و کمال شخصیتلریندن بیری ده شرق دونیاسینین تانینمیش موسیقیچیلریندن اولان «صفیالدین اورموی»دیر.
صفیالدین اورموی آذربایجانین و ایرانیمیزین قدیم مدنیت مرکزی ساییلان اورمیه شهرینده ۶۱۳-جو قمری ایلده آنادان اولموشدور. او، ابتدایی تحصیلینی اؤز وطنینده آلمیش، موسیقی ساوادینین الیفباسینی و عوددا چالماغی دا بورادا اؤیرنمیشدیر. سونرادان صفیالدین اورموی عرب خلافتینین پایتختینه، بوتون یاخین و اورتا شرقین علم و مدنیت مرکزی اولان افسانهوی بغداد شهرینه گلهرک، دؤورونون ان یاخشی بیلیم یوردلاریندان ساییلان «مستنسریه»ده تحصیلینی داوام ائتدیرمیشدیر. او، بورادا فلسفهنین، منطقین، طبین، ریاضیاتین، نجوم علمی و دیللرین اساسلاری ایله تانیش اولموشدور.
موسیقی صنعتینی اؤیرنمکده داوام ائدن صفیالدین اورموی خطاطلیقدا دا بؤیوک اوغور قازانمیشدیر. اوّلجه او، موسیقی ساحهسینده دئییل، خطاط کیمی شهرت تاپمیش و عباسیلر سولالهسینین سون نمایندهسی خلیفه المعتصم سارایینا دعوت اولونموشدور. آز واختدا خلیفهنین یاخین احاطهسینه داخل اولان صنعتکار بیر مدتدن سونرا سارای کیتابخاناسینین باشچیسی و باش خطاطی سئچیلمیشدیر. صفیالدین اورموی هله سارایدا ایکن ۶۴۹-جو قمری ایلده «کتاب-الادوار» آدی ایله مشهور اولان موسیقی رسالهسینی تاماملامیشدیر. کتاب عرب دیلینده یازیلمیش و ۱۵ فصلدن عبارت ایدی. ماراقلیدیر کی، بو اثرده قالدیریلان موسیقی نظریهسی مسئلهلری بو گون ده گونجللیینی ایتیرمهمیشدیر.
موغاملاردان بحث ائدهن دوققوزونجو فصل چاغداش اوخوجوسونو داها چوخ ماراقلاندیرا بیلر. بورادا عمومیتله ۱۲ موغام دستگاهینین آدی چکیلیر. موسیقینین نوت یازیسینا حصر ائدیلن ۱۵-جی فصل موسیقیچی و موسیقیشوناسلارین سونراکی نسیللری اوچون خصوصیله ماراقلیدیر. صفیالدینین تکلیف ائتدییی سیستئم اوزره، موسیقی حرفی-عددی اصوللا یازیلیردی. عربلره مخصوص «ابجد» سیستئمینین حرفلری سسلرین شرطی یوکسکلییینی، رقملر ایسه اونلارین اوزونلوغونو بیلدیریردی. مثال اوچون، یاریم تونلاردان آز فاصلهلرین اشارهسی کیمی، ت، ج، ب، و سایره حرفلردن استفاده اولونوردو. لادلارین آدی، مئلودینین قورولوشو و ریتمی اؤزهل اولاراق رقملرله قئیده آلینیردی. ماراقلیدیر کی، معاصر غرب نوت سیستئمی یاریم تونلاردان کیچیک فاصلهلرین (اینتروال) یازییا آلینماسی اوچون ایمکان وئرمیردی و ائله بونا گؤره ده موغاملارین، ائلهجه ده شرق موسیقیسینین بوتون سس اینجهلیکلرینی چاتدیرماقدا چتینلیک تؤرهدیردی. بلکه ده ائله بونا گؤره شرقده ۱۹-جو عصرین سونلارینا قدهر اورموی سیستئمیندن گئنیش استفاده اولونموشدور.
آوروپانین ایلک مشهور موسیقیشوناسی ر.ائرلانژو و ج.فئرمئر بیر-بیریندن خبرسیز اولاراق اورموینین بیر رباعی اوزریندهکی نوت یازیسینی معاصر نوت یازیسینا کؤچوره بیلمیشلر. ۷۰۰ ایلدن بری سوسان مئلودی یئنیدن سسلنمیشدیر. آیری مشهور موسیقیشوناسیمیز عبدالقادر ماراغایی اؤزونون «مقاصدالالحان» اثرینده یازمیشدیر کی، عبدالمؤمن صفیالدین اورموی بیر چوخ گؤرکملی شخصیتلرین معلمی اولموشدور. بونلارین سیراسیندا شمسالدین سهروردی، علی سیتان، حسین زامر، توتلوق بوغا، کیمی تانینمیش موسیقیشوناسلارین آدلاری چکیلیر. صفیالدین ایکی یئنی موسیقی آلتی یاراتمیشدیر، “نزهه” و “مغنی”. صفیالدین عؤمرونون سون ایللرینی یوخسوللوق ایچَریسینده کئچیرمیش و ۶۹۳-جو قمری ایلده بغدادداکی بورجلولار حبسخاناسیندا وفات ائتمیشدیر. حاضیردا صفیالدین اورموینین اثرلرینین الیازمالاری لندن، ایستانبول، سن-پترزبورگ، نیویورک و دونیانین باشقا بؤیوک موزهلرینده ساخلانیلیر. اونون کیتابلاری سونراکی عصرلرین بیر چوخ مشهور موسیقیچیلرینین دقتینی چکمیشدیر. اینگیلیس عالیمی هئنری جورج فئرمئر صفیالدین اورموی حاقیندا دئمیشدیر کی: او، سیستئملی بیر مکتبین اساسینی قویموشدور و اؤزوندن سونرا گلن بوتون عرب-فارس و تورکدیللی معلملر اونون داوامچیلاری ساییلا بیلر.
خاطرلاتمالیییق، اورموینین اؤز شهرینده، حوزه هنرینین سالونونون آدیندان سونرا هئچ بیر خیابان یا مکانین آدی بو مشهور موسیقیچینین آدینا بزنمهییبدیر.


text:
`تروریست محسن یاغان` نتیجهلر
خبرلر [711]
- پکاکالی ۵ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تروریست گۆلتن ماتور ایستانبولدا یاخالاندی
- پکاکالی ۱۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- آکار: ۳۲۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- اردوغان: بتون تونللرین مزارلارینا چئوریلهجگی گون یاخیندیر
- پنجه-قیلینج عملیاتی ایله ۲۵۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- پکاکالی ۳ تروریست داها تسلیم اولدو
- آکار، ضررسیزلشدیریلن تروریست ساییسینی آچیقلادی
- پکاکالی تروریست تسلیم اولدو
- پکاکالی ۵ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- 'میت'دن عراقدا نقطه عملیاتی
- پکاکا لی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- ایستانبولداکی پاتلامادا الی اولان بیر شوبههلی سوریهده یاخالاندی
- تونجائلیده ارن عملیاتی باشلادیلدی
- "ترور هؤرگوتونون 'اونو اؤلدور' تاپشیریغی وئردیگی شخصی ده یاخالادیق"
- ایستانبولداکی ترور سالدیریسینین فاعلی یاخالاندی
- ۵ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- پکاکالی تروریست الجزایردن تورکیهیه گتیریلدی
- بیر تروریست داها میت طرفیندن ضررسیزلشدیریلدی
- پکاکالی ۱۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- 4 تروریست محو ائدیلدی
- 3 تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تروریستلر گؤرونتولندی
- دیاربکرده 4 تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تورک عسگری بومبالاییر
- ایستانبولداکی ترور سالدیریسینین فاعلی بئله یاخالاندی
- تروریست صوفی نورالدینین گیزلندیگی ماغارا بئله وورولدو
- بیر قازئتچی می یوخسا پکاکایا منسوب تروریست می؟


text:
ناواجو ناشن
ناواجو ناشن (اینگیلیسجه: Navajo Nation) آمریکادا یئرلشن بیر یاشاییش منطقهسی. ۲۰۱۱-جی ایلده وئریلن معلوماتا گؤره اهالیسینین سایی ۳۵۶٬۸۹۰ نفر ایدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ناواجو ناشن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- Navajo دیلی سؤزجوکلو مقالهلر
- یاشاییش یئری معلومات قوتوسو اؤلکهسیز صفحهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- Multiple شناسهسیله مقالهلر
- ناواجو ناشن
- ۱۸۶۸ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- ۱۸۶۸ - جی ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکهسینده یارانانلار
- آمریکا شهرلری


text:
پنیارول فوتبال کولوبو
پنیارول فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Peñarol) بیر فوتبال کولوبودور. Primera División دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۴۰٬۰۰۰ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Discusiones por el decanato on Fútbol.uy, 29 Sep 2009
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peñarol»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پنیارول فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
اژه دنگیزینده 102 بوُسغون سوودان چیقاریلدی
دنگیزدن چیقاریلان بوُسغونلار گؤچ ادیلشیک ادارالارینا ایبریلدی
تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری کؤپ سانلی بوُسغونی دنگیزدن حالاص اتدی.
ایزمیر، آیدین، چاناق قالا و موغلانینگ دنگیزینده لاستیک قاییق بیلن بوُلاندیقلاری بیلدیریلن 102 بوُسغون سوودان چیقاریلدی.
یونان ینگ آدالارینا گیتمه ک ایسله یأن بوُسغونلارا یونان ینگ دنگیزیاقا گۆیچلری روغصات برمه یأر و اوُلاری ایزینا قایتاریار.
دنگیزده چأره سیز یاغدایدا قالان بوُسغونلاری تۆرک دنگیزیاقا گۆیچلری حالاص ادیأر.
دنگیزدن چیقاریلان بوُسغونلار گؤچ ادیلشیک ادارالارینا ایبریلدی.
دِگیشلی حابارلار
خلوصی آقار لوید آستین بیلن دوشوشدی
دوشوشیقدا اؤزآرا و بؤلگه آرا قوُرانماق و حوُوپسوزلیق مسئله لری حاقیندا گنگه شیلدی
أردوُغان: تۆرکیه ایقدیصادی تایدان شو ییل رکورد قوُیار
أردوُغان: تۆرکیأنینگ ایقدیصادی اؤسۆشینی دوروزماق مۆمکین دألدیر
دمیرقازیق سوریه ده ایکی ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ترورچیلارینگ فیرات قالقانی حرکت بؤلگه سینده تأثیرسیز یاغدایا گتیرلندیگی حابار بریلدی


text:
اویان نیوز:
فمینیزم هر اوچوندور: کورهسل فمینیزم
بئل هوکس
آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: تورکان اورمولو
۸-نجی بؤلوم:
کورهسل فمینیزم
بوتون دونیادا قادین اؤزگورلوک ساواشچیلاری، تک اَلدن آتااَرکیل و ائرکک حاکملیگینه قارشی موباریزه ائتدیلر. یئر کورهسیندهکی ایلک اینسانلار آغدریلی اولمادیقلارینا گؤره، آغدریلی قادینلارین ائرکک حاکملیگینه عصیان ائدن ایلک قادینلار اولما ائهتیمالی ده چوخ آزدیر. آتااَرکیل باتی کولتورونده آغدریلی اوستونلوکچو کاپیتالیست، یئنی-سؤمورگهچی دوشونجه، بیر چوخ کولتورل پراتیکین رنگینی بللی ائدر. بو دوشونجه، تورپاغی کیمین فتح ائتدیگینه، کیمین مولکیت، کیمین یؤنتمه حاقی اولدوغونا اوداقلانیر. چاغداش فمینیست پولیتیکا، یئنی-سؤمورگهچیلییه رادیکال بیر جاواب اولاراق اورتایا چیخیبدیر.
ایمتیازلی صینیفلره منسوب اولان آغدریلی قادینلار، سورعتلی بیر فورمادا حرکتین صاحیبی اولدوقلارینی ایدیعا ائتدیلر. آغدریلی ایشچی صینیفی قادینلارینی، یوخسول آغدریلی قادینلاری و گئنل اولاراق بوتون آغدریلی اولمایان قادینلاری طرفدارلاری یئرینه قویدولار. اونلار اوچون قادین حرکتینی رادیکال یؤنلیمه سوخموش آغدریلی ایشچی قادینلارین یا دا قارادریلی قادینلاین نه قدر اولدوغونون بیر اؤنمی یوخ ایدی. سونوجدا، صینیفسل گوجو الینده توتان آغدریلی قادینلار حرکتین صاحیبی اولدوقلارینی اعلان ائتمیش اولدولار. منفعتچی صینیف ایلیشکیلری، گونوموزون یونی یئنی سؤمورگهچیلیگیندهکی عیرق، اولوس و توپلومسال جینسیت مسئلهلرینی کؤلگهلهدی. فمینیزم ده بو دینامیکدن اوزاق قالا بیلمهدی.
باشلانقیجدا، آمریکاداکی فمینیست لیدئرلر بو اؤلکهده توپلومسال جینسیت ائشیتلیگی احتیاجینی اعلان ائتدیکلرینده، بنزر حرکتلر دونیانین باشقا یئرلرینده ده گئرچکلشیرمی، دئیه باخمادیلار. بونون یئرینه اؤزلرینین اؤزگورلشدیگینی و بئلهجه، داها آز شانسلی “باجیلارینی” اؤزللیکله ده “اوچونجو دونیا”دان اولانلاری اؤزگورلشدیرن دورومدا اولدوقلارینی اعلان ائتدیلر. بو یئنی-سؤمورگهچی آتاواری ایلیشکی داها اؤنجه ده آغدریلی اولمایان قادینلاری گئری پلاندا بوراخمیشدی و بئلهجه فمینیزمین اساس تمثیلچیلرینی موحافیظهکار/ لیبرال آغدریلی قادینلارلا محدودلاشدیرمیشدی. بو چرچیوه ایچریسینده، رادیکال آغدریلی قادینلار، گئنللیکله “تمثیل ائدیلن” اولمور: تمثیل ائدیلدیکلرینده ایسه، دالدا بوجاقدا قالمیش عاغلی باشیندا اولمایانلار اولاراق تانیتدیریلیردیلار. دولاییسییلا ۱۹۹۰-جی ایللرده “اقتدار فمینیزمی”نین، زنگین، آغدریلی، هئتئروسئکسوال(قارشی جینسه ماراقلی اولان) قادینلاری “فمینیست اوغورون اؤرنکلری” دئیه تانیدیلماسینا تعجب ائدیلمهمهلی.
گئرچکده ایسه بو قادینلارین ائشیتلییه دایر فمینیست سؤز سونتینی هژمونیک بیچیمده الده ائتمکله، آغدریلی اوستونلوکچو کاپیتالیست آتااَرکینین یؤنتیجی صینیفلرینه اولان باغلیلیقلارینی گیزلتمهیه یارامیشدی، رادیکال فمینیستلر، (هر عیرقدن) بیر چوخ قادینین بیر یاندان فمینیست بیر دیل ایشلهدهرک، بیر یاندان دا باتی ایمپئریالیزمینه و اولوسآشیری(فراملی) کاپیتالیزمه اولان باغلیلیقلارینی سوردورمکلری قارشیسیندا دهشته دوشموشدولر. آمریکاداکی قادینلار، قادینلار اوچون کورهسل(جهانی) ائشیتلیک احتیاجینا دقت چکرکن حاقلییدیلار، اما بو آرادا، صینیفسل گوجه صاحیب اولان فمینیست شخصلرین کورهسل چرچیوهده بوتون قادینلارا ایمپئریالیست فانتئزیلرینی یانسیتمالاری سونوجوندا چئشیدلی سورونلار اورتایا چیخدی. ان اؤنملی فانتئزی ایسه، آمریکاداکی قادینلارین کورهسل آلاندا هر هانسی بیر قادین قروپونون داها چوخ حاقا صاحیب اولدوغو، ایسترلرسه “اؤزگور” اولدوقلاری، دولاییسییلا فمینیست حرکتی یؤنلندیرمهیه و دونیانین باشقا یئرلریندهکی بوتون قادینلار، اؤزللیکله ده اوچونجو دونیا اؤلکهلریندکی قادینلار آدینا فمینیست گوندملری بلیرلهمهیه حاقلاری اولدوغودور. بو دوشونجه، یؤنتیجی قروپون باتیلی ائرککلرین ایمپئریالیست عیرقچیلیگینین و جینسیتچیلیگینین یانسیماسیندان باشقا بیر شئی دئییل. آمریکاداکی بیر چوخ قادین، سؤمورگهچیلیک و یئنی-سؤمورگهچیلیک تئرمینلرینی ایشلتمیرلر؛ حتی بو تئرمینلری بیلمیرلر بئله. بیر چوخ آمئریکالی اولان قادین، اؤزللیکله ده آغدریلی قادینلار، بو توپلومداکی ویا کورهسل اولاراق باشقا توپلوملارداکی داها گوجلو قادین قروپلارینا قارشی داورانیشلاریندا گلیشدیرمیش اولدوقلاری عیرقچیلیک، جینسیتچیلیک و صینیف ائلیتیزمی ایله ایلیشکیلی سؤمورگهچیلیگی هله یوخ ائتمهدیلر. آیدینلانمامیش فمینیست دوشونرلر کورهسل توپلومسال جینسیت سؤموروسو و باسقیسی مسئلهلرینی اله آلدیقلاریندا، بونو یئنی-سؤمورگهچیلیک پئرسپئکتیویندن ائتدیلر و بئله ائتمهیه ده داوام ائدیردیلر. Night Vision: Illuminating War and class on the neo-Colonial Terrain (قارانلیقدا گؤرمه گوجو: یئنی-سؤمورگه آلانیندا ساواش و صینیفی آیدینلاتماق) آدلی کیتابین رادیکال آغدریلی قادین یازارلاری “یئنی سؤمورگهچیلیگی آنلاماغین تام آنلامییلا ایندیکی زاماندا یاشاماماق آنلامینا گلدیگینی” وورغولاییردی. آیدینلانمامیش آغدریلی فمینیستلر، ایچریسینده آغدریلی اوستونلوکچو ایمپئریالیست کاپیتالیست آتااَرکی ایله اؤنجهدن پلانلاشدیریلمیش بیر شکیلده حرکت ائتدیکلری آمئریکان یاشام آلانلارینین وارلیغینی قبول ائتمک خوصوصوندا ایستکسیز ایدیلر. بو دانماق دووارینی ییخماق اوچون قارادریلی قادینلارین، رنگلی قادینلارین و رادیکال آغدریلی باجیلاریمیزین سورکلی دیرهنیش و اعتراضینا احتیاج وار ایدی.
آمما بیر چوخ فمینیست آکتیویست، عیرق، توپلومسال جینسیت، صینیف و میللیتی ایچرن بیر پئرسپئکتیو منیمسهدیکلرینده بئله، آغدریلی”اقتدار فمینیستلری”، قادینلارین ائشیتلیگینی ایمپئریالیزمه باغلانمیش اولان (و هله ده ائله ائدن) بیر فمینیزم ایمگهسی یانسیتماغا داوام ائتمیشدیلر. زورلا گئرچکلشدیریلن قادین سوننتی، تایلاندکی سئکس کلوبلاری، آفریقا، هیندیستان، اورتادوغو و آوروپاداکی قادینلارین یاشماقلا اؤرتونمهلری، چیندهکی قیز اوشاقلارینین اؤلدورولمهلری کیمی کورهسل مسئلهلر اؤنمینی هله ده قورور. آنجاق باتیداکی بعضی فمینیست قادینلار، هله فمینیست دوشونجنی و پراتیکی سؤمورگهچیلیکدن قورتارماغا چالیشیر کی بو مسئلهلر باتی ایمپئریالیزمینی یئنیدن جانلاندیرمایاجاق بیچیمده اله آلینا بیلسین. آغدریلی و قارادریلی بیر چوخ باتیلی قادینین آفریقا و اورتادوغوداکی قادین سوننتی مسئلهسینی نئجه اله آلدیغینی دوشونون. گئنلده بو اؤلکهلر، “ایلکل و اویقارلاشمامیش” اؤلکهلر اولاراق تصویر ائدیلیر. بو بؤلگهلردهکی جینسیتچیلیک، قادینلار اوچون آمئریکاداکیندان داها وحشی و تهلوکهلی تعریف ائدیلیر.
سؤمورگهچیلیکدن آرینمیش بیر فمینیست پئرسپئکتیو، هر شئیدن اؤنجه، قادینلارین بدنلری ایله ایلیشکیلندیریلن جینسیتچی پراتیکلرین کورهسل اولاراق نئجه بیر- بیرینه باغلاندیغینی آراشدیرمالیدیر. اؤرنک اوچون قادین سوننتی، اینجهلییی گؤزللیک ایدئالی اولاراق گؤسترن بیر کولتورون بیر باشا سونوجو اولان و یاشامی تهدید ائدن یئمک پروبلئملری یا دا یئنه یاشامی تهدید ائدن هر هانسی بیر ائستتیک عملیاتلا ایلیشکیلندیرمهلیدیر. بئلهجه بو پراتیکلرین آلتینداکی جینسیتچیلیگین و قادین دوشمنلیگینین کورهسل آلاندا بو اؤلکهدکی جینسیتچیلیگی یانسیتدیغی وورغولانمیش اولور. مسئلهلر بو شکیلده اینجلنیلدییینده، باتی ایمپئریالیزمی یئنیدن حیات تاپماز و فمینیزم ده باتیلی قادینلارین یارادیب باشقا کولتورلردن قادینلارین اونو ایشلتمک حاقی اوچون موباریزه ائتمک مجبوریتینده قالدیغی باشقا بیر لوکس محصول اولاراق اولوسآشیری کاپیتالیزمین طرفیندن صاحیبلهنیلمز.
آمریکاداکی رادیکال قادینلارین، اؤزلرینی فمینیست اولاراق گؤستریب صینیف اوپورتونیزمینین(فورصتطلبلیلییینین) منفعتلری آدینا حرکت ائدن قادینلارا موداخیله ائتمهلری گرکیر. بو ائدیلمدیگی مدتجه باتیداکی کورهسل فمینیزمین رنگی، اسکی اؤنیارقی(پیشداوری)لاری داشییان و اَن بؤیوک صینیفسل گوجه صاحب اولان قادینلار طرفیندن موعین ائدیلمهیه داوام ائدهجکدیر. دونیاداکی رادیکال فمینیست چالیشما، قادینلار آراسیندا، عیرق/اتنیسیته و میلیت حدودلارینین خاریجینده بیر پولیتیک دایانیشمانی(همبستگی) گوندن گونه داها دا گوجلندیریر. کوتله مئدیاسی ایسه بو پوزیتیو موداخیلهلره چوخ آز دقت چکیر. Zillah Eisenstein, Hatreds: Racialized and Sexualized Conflicts in the 21st Centuryde – ده (نیفرتلر: ۲۱-جی یوزایلده عیرقه و جینسیته بولانمیش توققوشما) بو آنلاییشی پایلاشیر:
اولوسآشیری فمینیزملر (ساختا عیرق/توپلومسال جینسیت حدودلارینین و ساختا بیر شکیلده قورولان ” او بیری”نین رد ائدیلمهسی)، ائرککچی میللیتچیلییه، دؤولتچی کوممونیزمین آزدیرمالارینا و “آزاد” بازار کورهسللشمهسینه قارشی بؤیوک بیر میدان اوخوماقدیر. بو، قوزئی/باتی و گونئی/دوغو دیالوقو و اونون اوستونده تانیملانان بیرئیسل(فردی) فرقلیلیکلری، اؤزگورلوکلری و ائشیتلیگی تانییان بیر فمینیزمدیر.
کورهسل فمینیزمین گلیشیمینی اینجهلهین هئچ کیمسه، قادینلارین اؤزگورلویوموزو اله گتیرمک اوچون ائتمکده اولدوغو اؤنملی چالیشمالاری دانا بیلمز. هئچ کیمسه، باتیلی قادینلارین، اؤزللیکله ده آمریکاداکی قادینلارین، بو موباریزهیه فایدالی اولدوقلارینی و داها دا چوخ فایدالی اولدوقلارینین گرکدییینی دانا بیلمز. کورهسل فمینیزمین هدفی، جینسیتچیلیگی، جینسیتچی سؤمورو و باسقینی سونا چاتدیراجاق کورهسل موباریزهلره قاتیلماقدیر.


text:
جهان بانکی افغانستانده گی یاردملرینی توخته تیب قویدی
مذکور بانک نینگ سوزچیسی موضوع بوییچه بیانات بیردی
جهان بانکی افغانستانده گی عملیاتلرگه قره ته بیریله یاتگن پوللرنی توخته تیب قویگن لیگینی بیلدیردی.
جهان بانک سوزچیسی تامانیدن بیریلگن بیاناتده افغانستانده گی وضعیتدن اینیقسه خاتین – قیز اوچون اولکه نینگ رواجلنیش توقعلریگه بولگن سلبی تاثیردن چقور خواطرلنگن لیکلرینی تیلگه الدی.
بیاناتده ولرگه اورین بیریلگن:
"افغانستانده گی عملیاتلرگه قره ته بیریله یاتگن پوللرنی توخته تیب قویدیک، وضعیت نی ایچکی سیاست و پرنسیبلریمیز دایره سیده تعقیب ایته میز و بهالندیره میز" دیب افاده ایتگن.
بانک نینگ خلق ارا همجمعیت و رواجلنیش گروهی بیلن مصلحت قیلیب تورگن لیگینی معلوم قیلینگن بیاناتده قیینچیلیک بیلن قولگه کیریتیلگن رواجلنیش نتیجه لرینی قوریقلش و افغانستان خلقینی قوللب – قوتلش گه دوام ایتیش اوچون یوللرنینگ قیدیریلگن لیگی افاده ایتیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه جاری ییلده قیرق بیر میلیون دالرلیک عسل صادر قیلدی
اوشبو مطلب نی شرقی قاره دینگیز صادراتچی لر بیرلیگی رهبرلیک کینگشی باشلیغی بیلدیردی
اسپارتا گل یاغی حقیده قیسقه معلومات
اسپارتا گل یاغی دن آرایش لوازمی و شیرین لیک لرده فایده له نیله دی


text:
ملانصرالدین
ملا نصرالدین فوکاهی بیر شخصیت تورکلر ایچره سایلیر. بو شخصیت ایران، تورکیه، یونان، بولغاریستان، بوسنی، آذربایجان، قفقاز، افقانیستان کوردیستان، عراق و عرب دؤولترینده تانینیب.
حاقّیندا[دَییشدیر]
بو شخصیت اۆچون چوخلو فوکاهی و گولمهلی سوزلر و ناغیللار دئیلیب. اونون دوغری یا یالان اولماسی بیلینمئز. بیر نظرده اونو دوغرو بیر ماللا و امیر تیمور چاغیندا یاشیان بیر مذهبی شخصیت بیلیبلر و بیر نئچه نظرده اونی تورکیه و آنادولودا یاشیان بیر ماللا آد وئریبلر. اون امیر تیمور چاغیندا (اؤلوم:۸۰۷ق) یا حاجی بکتاش چاغیندا (اؤلوم:۷۳۸ق) آغ شهر قونیه کنارینده اولان بیر کیمسه بیلیبلر. آغ شهرده بیر بؤیوک مقبره اولور بو مقبرهنی ماللا نصر الدین مقبرهسی آد وئریبلر.
تورکیده اونون آدی نصرالدین هوجا تورکیه تورکجهسی: Nasreddin Hoca و عربیستاندا اونون آدی جحا عربجه: جحا و کوردلر ایچره اونون آدی مُلا (کوردجه: مەلا مەشھوور) اولور. فوکاهی و گولمه لی ایشلر اونون اۆچون چوخ یازیلب و جماعت اونون ناغیللارین دئیب و گولر.
سوزلردن[دَییشدیر]
بیر گون ملایه ددیلر: آروادین چوخ گئزرندی، ملا ددی: یالان سویلوسوز منیم آروادیم هئچ بیزه گلمئز
ملانین اوغلو قویو ایچره دوشر، ملا قویونون باشینا گلیب ددی: اوغلوم هئچ یئره گئتمه بیر ایپ گتیریم گلیم.
ملانصرالدین درگیسی[دَییشدیر]
گالری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- ICCU شناسهسیله مقالهلر
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- NLK شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- CINII شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- TDVİA شناسهسیله مقالهلر
- Multiple شناسهسیله مقالهلر
- تورک ادبیاتی
- ادبیات
- کیمسهلر


text:
تورک میللی مدنی فعالارین حبس قرارلارینی آلماق موناسیبتی ایله : هانکی گوناه اوچون حبسه وئریلیرلر؟
بیانامه
بوگون آزربایجان گینه ده بیر آجى و كدرلى خبره شاهید اولدو. خالقیمیزین دؤرد تانینمیش ایگیدی و میللی مدنی آکتیویست لر، اکبر آزاد، علیرضا فرشی، بهنام شیخی و حمید منافی، دونیا آنا گون ائتگینلیینه قاتیلدیق لاری اوچون، تهرانین محکمه سینین 54 نجی بؤلومو هر بیرینی 2 ایل زیندان و 2 ایل سورگونه گؤنده رمک له اونلاری 4 ایل عرفه سینده آزادلیق دان محروم ائتدی.
ایران محکمه لرینین توتومو هر زامان خالقیمیزا و اونون آکتیویست لرینه قارشی شیدت و اوزون موددتلی زیندان اولموشدور. ایران جمعیتی نین 40 فایزینی تشکیل ائدن تورک لر، یاشادیغی اؤلکه ده و حتتا اؤز بؤلگه لری، گونئی آزربایجان دا ابتدایی حاق و اؤزگورلوک لردن هر زامان محروم قالمیشدیر.تورک لر 100 ایل دن بری آنا دیلینده تحصیل آلماق دان محروم اولموشدورلار و حتتا آنا دیلینده تحصیل آلماق حاققی اوچون هر فعالیت ائدن لر آغیر حبس لره معروض قالمیشدیرلار. بوگون تورک میللی مدنی آکتیویست لر و تورک خالقینین سیاسی حاقلارینی الده ائتمک اوچون چالیشانلار، او جمله دن لطیف حسنلی ایرانین دوستاق لارییندا اسیر کیمی ساخلانیرلار. ایران ایسلام رئژیمی آکتیویست لریمیزی آغیر حبس لرله معروض قویماق لا اونلارا گؤز داغی وئمه یه چالیشیر.
. آزربایجان دئموکراتیک بیرلییی – بیرلیک، ایران رژیمی نین تورک میللی مدنی آکتیویست لره قارشی توتومونو فاشیستی بیر سیاست اولاراق، شیددتله قیناییر و تورک/آزربایجان زیندانی لرینین در حال آزاد اولماسینی طلب ائدیر.
دیققت ائتمه لییک کی، آکتیویست لریمیز هانکی گوناه اوچون حبسه وئریلیرلر؟ و نه اوچون تورک خالقی ابتدایی حاق و اؤزگورلوک لردن محروم قالیر؟
آزربایجان دئموکراتیک بیرلییی – بیرلیک، تورک خالقی نین ایران دا ایچ سؤمورگه چی سیاستینه معروض قالماسین اینانیر و مورککب بیر ایستراتئژی جیزیمی اساسیندا، نئچه بویوت لو و اوزون موددت بیر موباریزه یه سؤیکن رک خالقیمیزین بو آغیر دوروم دان کئچمه سین ساغلاماغا چالیشیر.
بیز، بیرلیک ده، حبس ده اولان سیاسی و میللی مدنی آکتیویست لریمیزین، یولداش لاریمیزین آزاد اولماسی اوچون الیمیزدن گلنی اسیر گه مییه جه ییک. ایرانین دینچی فاشیست رئژیمی تورک خالقی نین گلیشمه سینین قارشیسیندا بیرینجی انگل و بیرینجی دوشمانی سایلیر و بیرلیک او رژیمین اورتادان قالدیریلماسی اوچون هر طرفلی بیر موباریزه ایناناراق چابا و چالیشما ایچینده دیر.
ایران دا محبوس لارین آزاد اولماسین طلب ائدیریک
تورک سیاسی و مدنی محبوس لار آزاد اولماسین دیله ییریک
یاشاسین تورک خالقی نین میللی آزادلیق موباریزه سی
آزربایجان دئموکراتیک بیرلییی – بیرلیک
20200120


text:
تالقان، 6-میزان، باختر
تحار امنیه قوماندانلیگی سوزلاوچیسی عبدالمبین صافی نینگ ایتیشیچه، اوشبو ولایت نینگ اصلی یشاوچیسی بولمیش اوچ ایرکک بیلن بیر عیال، پول برابریده یاش بیر قیز نی عایلهسیدن سوراقسیز بیر شکلده ساتگنلر.
جناب صافی گه کوره، محل یشاوچیلر نینگ همکارلیگی و دقیق کشفی معلوماتدن کیین، اوشبو تورت کیشی بوگون تخار امنیه قوماندانلیگی نینگ جنایی جرملر گه قرشی کورهش مدیریت پرسونلی آرقهلی قولگه آلینگن.
تخار امنیه قوماندانلیگی سوزلاوچیسی نینگ کوپهیتیریشیچه، قضیه تیگیشلی مسئوللر گه تاپشیریلیب و شونینگدیک بیرینچی تدقیقات باشلنگن دیر.


text:
Template:Welcome/azb
- Help & FAQ
- Manual - ویکی یاراتما اوچون
- Community portal
- Editing help
- دیل دایاقلاماسی
-   Sandbox
ویکیمئدیا اینکوباتورا خوش گلمیسینیز!
- سول اَلده بیر سیرا اؤنملی باغلانتیلار واردیر، و بوردادا بیر سیرا بیلگیلر واردیر:
- ایندیه قدر ایستیفادهچی صحیفهسی یاراتمامیسینیزسا، لوطفا میثال اوچون ایستیفادهچی دیل شابلونلاری ایله بیرینی یارالدین.
- سیز اؤز آراجی دیلینیزی، ترجیحلریزدن سئچه بیلرسینیز.
- سیز مقاله، شابلون یوخسا بؤلمه یارالدیسزسا، اونا بیز اؤناَک آرتیرماغی اونوتمایین!
- سیزین اینگیلیسجه دیل بیلگیلرینیز یاخشیدیرسا، سیز ترجومه اوچون یاردیم صحیفهلرین باشقا بیلدیگیز دیللرینه چئویره بیلرسینیز، اوندا چوخراق آدام اونو آنلایابیلر!
- سیز آراجینی ترجومه ائتمک ایستیرسینیزسه، لوطفا Translatewiki.net-ه و بویروقلار ایزلمهسینه گئدین.


text:
چوخ تاسفله، یاییلان خبرلر اساسیندا، تانینمیش آذربایجانلی ناشر، «دنیا» نشریاتینین مدیری «بیوکخان اروانی» حیاتدان ابدیلیک آیریلمیشدیر.
«بیوکخان اروانی»نین قیرخینجی ایللرین ایلک یاریسیندان آذربایجان مدنیتینه ائتدیگی خیدمتلری و مترقی ادبیاتین نشرینده یورولمادان چالیشماسی اونودولمازدیر. اونون تهرانداکی «دنیا» نشریاتی واسیطهسیله و قارداشی مجیدآقا اروانینین تبریزدهکی «نوبل» و «شمس» انتشاراتی واسیطهسیله حیاتا کئچیرتدیکلری مدنی – اجتماعی فعالیتلر آذربایجانین و ایرانین نشر و ترقیپرور ادبی اجتماعی نمونهلرینین یاییلما تاریخیندن سیلینمز پارلاق صحیفهلردیرلر.
«بیوکآقا اروانی» تبریزین تانینمیش و حؤرمتله آدی چکیلن تاجری حاج حبیب اروانی عائلهسینده دونیایا گؤز آچمیش، تاجر بیر عائلهده بویا باشا چاتدیغینا رغما، قیرخینجی ایلدن قارداشی مجیدآقا ایله برابر آذربایجان ضیالی حرکاتینا وورولموش و صمد بهرنگینین اثرلرینین نشری ایله نشر ایشینه باشلامیش، سونرالار گؤرکملی آذربایجان اجتماعی شخصیتی محمدعلی فرزانهایله بیرلیکده تهراندا اؤز مدنی فعالیتینه داوام وئرمیشدیر.
تاسفله «بیوکآقا اروانی» اسفند آیینین ایکیسینده حیاتا گؤز یومموش، جنازهسی ایسه سهشنبه گونو ۳/۱۲/۱۴۰۰ عائله عضولری و یاخین دوستلارینین مشایعتی ایله تهرانین بهشتزهرا مزارلیغینین ۳۴نجی قطعهسینین ۷۹نجی ردیفینین ۴۳نجی نومرهسینده تورپاغا تاپشیریلمیشدیر.
«ایشیق» -آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی- امکداشلاری آدیندان گؤرکملی ناشر و آذربایجانین تانینمیش اجتماعی شخصیتی «بیوکخان اروانی»نین ایتگیسینی حؤرمتلی عائلهسینه و ادبی مدنی اجتماعیاتیمیزا باش ساغلیغی وئریر و شرفلی خاطیرهسینی عزیزلهییریک.
«ایشیق» -آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۳/۱۲/۱۴۰۰


text:
باشیوا دولانیم ناسا
رقیه کبیری
«اولوب بیزه پنیر- چؤرح. سحر اؤونهسی، آخشام اوستو، شبچره واختی… باخیسان تیریاکیسی اولورسان، باخمیسان، بئینین قرهلیر. آدام بولمور باشینا نه داش سالسین!»
اؤز- اؤزویله دانیشا- دانیشا، ساعاتا باخیب، کنتروللاری مبل دستهسیندن ساللانمیش، قابدان گؤتوروب، موبلون اوزهرینه یایلاندی. یانجاقلاری موبلون چوخورلاشمیش دؤشکینه باتدی.
«شانسا باخ! جماعت آنتالیا دا، کوش آداسیندا اؤزونو گونشه وئریب، بدنینی برنزه ائلیر، بیز ده بیر دست ایستقلال موبلو آلماغا، اندر خم یک کوچهایم!»
موبلدان قالخیب، یاتاق اوتاغینا گئدیب، قولتوغوندا بالینج، میزیلدانا- میزیلدانا گئری دؤنوب، بالینجی موبلون چوخور یئرینه قویوب، بارماغینی بالینجا ساری توشلاییب، سسینی اوجالتدی:
«قایقی خواهم ساخت
دور خواهم شد از این خاک غریب…»
سسینی کسیب تومودو. دییهسن هانسی تئاتر صحنهسینین اویونچوسو ایدی. گئنه باشلادی اؤز- اؤزویله دانیشماغا: « آآااا…بَه خاک نییه؟ هاردا گؤروبسن قایغی تورپاغا سالسینلار. مین دفه بو شعری اوخوموشام، ایندیهجن هئش بَهخود اولمامیشدیم هااا… کیم نه بیلیر! من اوخویاندا سویو تورپاغینان دَییشهرم، دور خواهم شد از این آبِ غریب… یووو… بو دا اولمادی!»
بالینج اوستونده أیلهشیب، أیلشمهمیش جَلد یئریندن قالخیب یاتاق اوتاغینا گئتدی. ألینده بیر کیتاب گئری دؤندو. گوشهسی قاتلانمیش بیر واراغی آچدی: «باخ بورا، دئیرم ها بیر شئیی جور گلمیردی… هوش باش دا قالمیب کی! هله پیس- پیس سپهرییه ایراد توتورام. هه ایندی اولدو باااا…»
بم سس ایله باشلادی دکلمه ائلهماغا:
«قایقی خواهم ساخت
خواهم انداخت به آب
دور خواهم شد از این خاک غریب…
دور باید شد دور
مرد آن شهر اساطیر نداشت
زن آن شهر به سرشاری یک خوشهی انگور نبود…
همچنان خواهم خواند…
همچنان خواهم راند…»
سوسدو. ساعاتا باخیب، کیتابی قارشی موبل اوسته آتیب، ألینی کیتابا ساری اوزالدیب، دئدی:
«هارا خواهم راند!…اوتو یئرینده، بئش خبرینه باخ، آللاهیوا شوکر ائله!»
اومودسوز حالدا چوخور اوسته قویموش بالیش اوسته أیلهشیب، کنتروللاری میز اوستوندن گؤتوردو. یوخاری مرتبهدن تاپ با تاپ سسی قالخدی.
« گئنه بو جووَللاغی یوخودان آییلدی. اولمادی کی بیر آخشام ایشدن گلیب، دینج اوتوروب، خبرلره باخیب، چاییمیزی ایچَخ هاااا…!»
آیاقلارینی میز اوسته، فینجان- نعلبکینین کنارینا اوزاتدی. باش بارماغی نعلبکی ایچیندهکی کئیکه توخوندو. کئیک میزه ماییل اولوب، یاریسی میز اوسته، یاریسی ایسه نعلبکیده قالدی. سایمادی. یخچالین موتورو ایشه دوشدو.
«آدام قالیر هانسی سسه قولاق وئرسین؟ تیریلتییا، تاپپیلتییا…باشیمیزا خئیر بو اُپن آشپازخانالاریمیزنان!»
چؤنوب ترسه- ترسه آشپازخانادا یخچالا باخدی. یخچال دیل قانسایدی، گونده نئچه دفعه اونا گؤز آغارداریب، سسیوی کس دئیردی. زهلهسی گئدیردی اونون تیریلتی سسیندن. گاهدان گئجه یاریسی سسی باشینا دوشوب، یوخوسون قاچیردیردی.
گؤزو تیوی ده، پئشهکار تایپیستلر کیمی بارماقلارینی کنتروللارین دویمهلری اوسته اویناتدی. بیبیسی کانالیندا أل ساخلادی.
«بو دا بویونوموزون بئش خبری! آمما بو بیبیسی ده لاپ چئرچیلایمیش هاااا… بئش! خبرلری دئمهیه ائله ساعات سئچیب کی، میلّت ایشدن گلیب، چوُرتون ووروب، کئفی قایماق دادی وئرنده، چئرچیل بیبیسی، بئش خبرینی باشلیری.»
خبر دئیننلرین آدلارینی ائو آدامی کیمی أزبرلهمیشدی. بویون ناجیه گلمیشدی خبر استودیوسونا. قیزین بورنونو سیخسایدین جانی چیخاردی. دوزدن، یالاندان دالبادال ساپا دوزدویو خبرلره باخمایاراق، اونون دوم- دورو، شفاف سسیندن خوشلاناردی.
«ناسا نام مسافران بیبازگشت مریخ را اعلام کرد!»
ناجیهنین سسی ذهنینه دوم- دورو سو چیلهدی. یوخودان آییلمیش کیمی اولدو. ائله آیاقلارینی میزدن چکیب، آیاغا قالخدی کی، گویا گونلر ایدی بئله بیر خبری گؤزلویوردو. چای، فینجاندان نعلبکییه سیچرادی. کئیک ایسلاندی. تیوینین سسینی قالدیریب،کئچیب قارشیسیندا دایانیب، دیققت ایله قولاق وئردی.
«نام دو ایرانی در بین این اسامی مشاهده میشود. ستاره خورشیدی و…»
اؤز آدینی ناجیهنین دیلیندن ائشیدنده، بیر آن قولاقلاری باتدی. آدیندان علاوه هئچ نه ائشیتمهدی. نه یخچالین موتور سسی بئینینه جیزیق چکدی، نه ده قونشو اوشاغینین یوخاریدان گلن تاپپیلتی سسینی ائشیتدی. آز قالدی قاناد چیخاردیب، اوچسون. اطرافیندا هئچ کیمسه یوخایدی سئوینجکدن اونو چکیب باغرینا باسسین. اوتاقدا اویان بویانا قاچدی. قوللارین آچیب اوشاق کیمی آتیلیب، دوشدو. تیوی میزینین اوستونده، تاختادان یونولموش خوشبخت بودا تندیسی گوله گوله اونا باخیردی. بودانی گؤتوروب، باغرینا باسدی. سونرا اوزبه اوزونده توتوب، اونا دانیشدی:
«واللاه اوچاجام؟ بولمورم سئوینجکدن نئجه ائلیییم!آنتالیا، مانتالییا قوی گئتسین ایشینه. هامینین گؤزونه آغ سالاجام. آاااااااااااای… اینانیسان؟من مریخه گئدهجهیم!»
بودا، بو آن دیله گلیب اونون سؤزونه جواب وئرسه ایدی بئله، ائشیتمزدی. تندیس اووجونون ایچینده، دورمادان آتیلیب، دوشدو.
«اوچاجام. واللاه اوچاجام… دئییرم آلـلاه نییه منی قوش یاراتمییب آخی!؟»
بودانی توتوب اؤپدو. بیر یوخ، ایکی یوخ،…
«باشیووا دولانیم ناسا… کیم دییهردی بیر بئله آدام ایچینده منی سئچهجخلر؟»
دیشلری خوشبخت بودا کیمی ائشیکده قالمیشدی. بو آن اؤزونو خوشبخت بودادان یوز قات آرتیق خوشبخت حیس ائدیردی. کئچیب، چوخور اوستهقویموش بالینج اوسته أیلشدی. کئیکین ایسلانمیش یئریندن بیر دیش ووردو. «بهبه! بئله ده دادلی کئیک اولار!»
بیر قورتوم چای ایچدی. چای ایلیق اولسا دا، دونیانین أن دادلی، عطیرلی چایینی ایچدییینی حیس ائتدی: «بهبه! » بودا تندیسینی میز اوسته قویوب، اونونلا دانیشماغا باشلادی:
«مشهور اولدوم، مشهور! نه اولسون مثلن؟! گئدهر گلمز سفر اولسا دا اولسون داااا! بلکه مریخده یئر اوزوندن چوخ یاشادیم! کیم نه بولور!… والـلاه هالیوودا گئتسهیدیم بئله مشهور اولمازدیم! مشهور اولدوم، وااااااای… ایندی دونیانین لاپ بئله مشهور روزنامهلرینده آدیمی یازاجاخلار. سئوینجَحدن اؤلهجهیم… هامینین گؤزو چیخاجاخ! قوی پاخیللیخلاریننان پارتلاسینلار! ایللاه دا نسریننن ناهید… »
خوشبخت بودا، بوینوندا ایری دَنه تسبئح، دیشلرین آغارتمیش، گؤلوردو. بودانین آغارتمیش دیشلری اونو اضطرابا سالدی. لاپ ائله ایندیدن اؤزونو بو بؤیوک سفره حاضیرلامالی ایدی.
«سویوخ قانلی اولمالییام. شوخلوخ دئیی کی! اوول نه ائیلهمهلییم؟هههه!» نیشان بارماغینی بودا تندیسینه
ساری توتوب، «بولدوم» دئدی. بودانی گؤتوروب، تئلفون میزینین اوستونه قویودو: «گؤر ایندی نئجه قافیلگیر ائلییرم بیلهلرینی. اوول نسرینی سورا دا ناهیدی…»
تئلفون دفترینی آچیب، واراقلادی. هیجانلا بیر بیر نومرهلرین اوستونه باسدی. «مشغولدی» دئییب، دستهییی خوشبخت بودانین قولاغینا توتدو. ناجیه هله ده تیویده خبرلرین آردینی دئییردی. داعشنین هجوموندان دانیشیردی. داعش گئنه ده بیر خبرنیگارین باشینی کسمیشدی. بودایا گؤز ووروب دئدی: «مریخه گئتسم بو اؤلوم- ایتیم، ساواش، باریش خبرلریندن جانیم قورتولاجاخ.»
بودانین سسی چیخمادی. او ایسه گئنه ده دفتری واراقلادی. «ناهیدین قلبی ضعیفدی. اونا گرح یاواش یاواش دئییم. آلـلاه ائلهمهمیش پاخیللیخدان بیردن قلبی دایانار!»
تئلفونون دویمهلرینه باسدی. «آاااا. ناهید ده کی مشغولدی!»، بیر داها دستهیی بودانین قولاغینا توتدو: «ایکیسی ده آدامی دماغسوخته ائلهماخ اوستاسیدیلار والـلاه!» بودانین پالتاریندان ائشیکدده قالمیش طبیل کیمی توخ قارنینا گؤزو ساتاشدی. نظرینه گلدی، چوخ یئمکدن بودانی قارین باسیب، اونا گؤره آغزی آچیلمیر دانیشسین.
«ائشیدیبلر. یقین منه گؤره دانیشیرلار. یوخسا ایکیسینین ده تئلفونو بیر یئرده مشغول اولماز کی! گؤر ایندی نهلر دئییرلر! »
بودانی تئلفون کناریندا بوراخیب، اؤزو مبل اوسته أیلشیب، قوللارین ایکی سمته آچیب گؤزلرین یومدو. ناجیهنین نه دئدیینی باشا دوشموردو. بوتون فیکری قالمیشدی بؤیوک سفرده. «صاباحدان مصاحیبهلر باشلاناجاق، تئلفون دائم دیرررا دیررر چالاجاق… نئجه اولدو آد یازدیردین بو سَفره؟ نه واخت آد یازدیردین؟» بیردن بیره دوروخدو. گؤزلرین آچیب شوبههلی حالدا بودا تندیسیندن سوروشدو: «دوردان من نه واخت بو سَفره آد یازدیرمیشام؟ هاردا آد یازدیرمیشام؟»
بودانین دانیشماق قصدی یوخ ایدی. گوله- گوله اونا باخیردی. ناجیه شیرین- شیرین خبر دئییردی. بیر آن ناجیهنین سسی قولاغینا دولدو.
«خلاصهی خبرها: ناسا نام مسافران بیبرگشت مریخ را اعلام کرد.»
گئنه جَلد یئریندن سیچراییب، آیاق اوسته ناجیهنین نه دئدیغینه دیققت ایله قولاق آسدی.
«نام دو ایرانی در بین این اسامی مشاهده میشود، ستاره خونشیری و…»
«یووووو! لعنته گلمیش خونشیری ده هاردان چیخدی!» دئییب، موبل اوستوندن بالینجی گؤتوروب تیوییه ساری آتدی.
دیزلری قاتلانیب، موبلون چوخور یئرینه دوشدو. بودا، تئلفون کناریندا دیشلرین آغارتمیش، اونا باخیردی…
۹۴٫۶٫۱۸


text:
سللول
سللوْل یا حۆجره و یا گؤزه — جانلیلارین اولوشوم تملی بیر میکرو اُرقاندیر. میکرونلا اؤلچوله جک قدر کیچیک اولماقلا برابر چوْخ قاریشیق قورقودور. ایلک دفعه اولاراق اینگیلیس عالیمی روبرت هوگ Robert hooke کشف ائتمیشدیر. سللول یا حوجره لاتینجه کیچیک اوتاق آنلامینا گلن "Cellula" سؤزجویوندن روبرت هوک طرفیندن آلینمیشدیر. حوجره لر باغیمسیز اولدوقلاری حالدا چوْخ حوجره لیلرده بیرلیک ده ایش گؤرورلر. بوتون جانلیلار حوجره لردن و حوجره لرین مئیدانا گتیردیگی مادّه لردن دوزلمیشلر. بیر حوجره یا تک باشینا بیر جانلیدیر یادا چوْخ حوجره لی بیر جانلی نی مئیدانا گتیرن میلیونلارجا حوجره دن بیریدیر. ویروسلار جانلی اولسالاردا حوجره حسابلانمازلار. قورقولاری چردک مادّه سیله (دی.ان. ای و ار.ان. ای) بیر چئشیت قیلیفدان عیبارتدیر.


text:
بارس
بارس یا دا پلنگ (اینگیلیسجه: Panthera pardus) — پیشیک کیمیلر عائیلهسیندن بیر پیشیک نؤوعۆ دور.
وحشی حیاتدا تاپیلان ان بؤیوک و ان گوجلو پیشیک توورودور. قوزئیده سیبریا، گونئیده هیندیستان ایله مالاکا یاریم آداسی آراسینداکی بؤلگه لرده تاپیلار(هیندیستان، کره، منچوری، مغولیستان، سیبریا، سوماترا، جاوا و بالی). گونوموزده ساده جه 5 یاریم توورو واردیر. سورعتلی ویا داها چئویک اُولاری راحات یاخالاماق اۆچون مئشه لرده و اوتلاقلاردا یاشار. بؤیوک پیشکلر آراسیندا ساده جه قافلان و جاقوار یاخشی اووزوجودولر. قاچاق اُولانما و مئشه لیک اورتاملارین یوخ اولماسی قافلانلارین سایلارینی چوخ میقداردا آزالدیب. بوتون قافلان یاریم توورلری تهلوکه آلتیندا کی توورلر لیسته سینده یئر آلمیشدیر. قافلان توورلری ایچینده سیبریا قافلانلاری دونیا اووزرینده کی ان بؤیوک و ان آغیر پیشیک کیمیلردندیر. قافلان وآسلانین جوفتلشمه سیندن میدانا گلن "liger" ویا "tigon" لار سیبریا قافلانلاریندان داها بؤیوک اولا بیلیرلر، قالین و آچیق رنگلی کورک لری وار.
یئتکین بیر ارکک قافلان اورتالاما 200-350کیلو، دیشی لر ایسه 120-180کیلو آغیرلیغیندادیر. ارکک اورتالاما 260-330سانتیمتره آراسی، دیشی لر ایسه 230-275سانتیمتره بویوندادیرلار. یاشایان توورلر آراسیندا سوماترا قافلانی ان کیچیک قافلاندیر. سیبریا قافلانینین نسلی کسیلمک اووزره دیر. بیر چوخ قافلانین خط لرینین رنگلری قهوه رنگیندن صاف قارایا قدر دئییشیر، بونا باخمایاراق آغ قافلانلار داها آز دیققته چارپان خط لره صاحیبدیر. خط لرین شکلی و قالینلیغی تووردن تووره فرقلی دیر، بو خط لرین دووزنی و قاشلاری عئینی بارماق ایزی کیمی بنزرسیزدیر. ایکی قافلان عئینی خط لره صاحیب دئییلدیر. دیگر بوتون پیشیکلر کیمی ایتی جایناقلارا صاحیبدیر و جایناقلاری ایچه ری چکیله بیلیر. قافلانلار عومومیتله گئجه لر اُولانیرلار. گئجه گؤروشلری اینسانینکیندان 6 قات داها یاخشی دیر. چوخ سسیز و بیلیندیرمه دن اُولارینی تعقیب ائدرلر. قافلانلار دیگر پیشیکلر کیمی اُولارینی پوسقویا یاتاراق یاخالار. چوخ یاخشی اووزوجو اولان قافلان اُولارینی اووزر کن سودا اؤلدوردوکلری گؤرونموشدور. حامیله لیک دؤنمی 103 گوندور، و بونون سونوندا دیشی 3 ویا 4 بالا دوغار. بالالار 8 هفته بویونجا آنانی یووانین خاریجینده تعقیب ائده بیله جک حالا گلیرلر. 18 آیدا ایسه باغیمسیز حالا گلیرلر. لاکین 2-5/2 ایل قدر آنالاریندان آیریلمازلار. بالالار جینسل یئتکینلیگه 3-4 یاشیندا چاتارلار.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Panthera pardus". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2016-3. International Union for Conservation of Nature. 2016. Retrieved 27 August 2016.
{{cite web}}: Invalid
|ref=harv(help)


text:
تورکییه و ارمنیستان نورماللاشما سورهجى اؤزهل تمثیلچیلرى بؤیوکائلچى سردار کیلیچ ایله ارمنیستان مجلیس باشقان یاردیمچیسى روبن روبینیان آراسینداکى اوچونجو گؤروشمه وییانا’دا (وین) گرچئکلشدیریلدی. طرفلر داها اؤنجه موسکوا و وییانادا گؤروشموشدو....
دیشایشلری باخانی (خاریجی ایشلری باخانی) مولود چاووشاوغلو، ۱۹۱۵ اولایلارینین ایلدؤنومو گرکچهسی ایله ائرمنیستان بایراقلارییلا اونو پروتئستو ائدهنلره ‘بوزقورد’ ایشارتی ایله قارشیلیق وئردی. چاووشاوغلو رسمی زیارت قاپسامیندا بولوندوغو اوروگوئه’ده مونتهویدئو بویوکائلچیلیگینین...
تورکییه جومهورباشقانی اردوغان، تورک دیل بایرامی’نی قوتلادیغی مئساژیندا، “یاشایان بیر وارلیق اولان دیلیمیزی بسلهمک، قوروماق و گلیشدیرمک اوچون تورکجهمیزین قوللانیمینا اؤزهن گؤستئرمهیی سوردورمهلیگیک” دئدی. رجب طیب اردوغان، ۲۶ سپتامبر تورک...


text:
«ادبیات سئورلر» گروپونون عمومی چاغیریشی
«ادبیات سئورلر» گروپو عمومی بیر چاغیریشدا بوتون آذربایجان ادبیات هوسکارلارینی تبریز کیتاب سرگیسندن گؤروش ائتمهیه و بو گروپون یازیچی و شاعرلریله یاخیندان گؤروشمهیه دعوت ائدیبدیر. بو ادبی گروپون چاغیریشیندا شاعرلر و یازیچیلارین اؤز اوخوجولاریلا گؤروش زامانلاری دا اعلان ائدیلیبدیر. بئله کی آذربایجان ادبیاتی اوخوجولاری اعلان ائدیلن زامانلاردا اؤز سئودیکلری شاعر و یازیجیلارلا یاخیندان گؤروش ائدیب، اونلارین یئنی چاپدان چیخان کیتابلاری و یارادیجیقلاری حاقدا آرتیق معلومات الده ائده بیلرلر.
«ادبیات سئورلر» گروپونون شاعر و یازیچیلارینین اؤز اوخوجولاریلا گؤروش زامانی بئلهدیر:
۱- «صالح سجادی» خط سوم غرفهسینده
۲- «سعید موغانلی» پایتخت انتشاراتی غرفهسینده
۳- «دوکتور صمد رحمانی» سرای اهل قلم غرفهسینده
۴- «افراسیاب نورالهی» اختر انتشاراتی غرفهسینده
۵- «زکیه خانیم ذولفقاری» نباتی و آذر تورک انتشاراتی غرفهلرینده
۶- «غروب درگیسی» یازیچیلاری شهریار غرفهسینده
آرتیرمالیییق کی تبریز کیتاب سرگیسی آبان آیینین ۲سیندن ۷سینه قدهر فعالیت گؤسترهجک.


text:
عمران اوستانی
عمران اوستانی (اینگیلیسجه: Amran Governorate) یمنده یئر آلان بیر اوستاندیر. و ۹۵۸۷ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن اؤلكه نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۶۱۰۰۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
- قوزئی داکوتا ایالتی
- قوزئی داکوتا شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Amran Governorate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده عمران اوستانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`عسگر` نتیجهلر
خبرلر [103]
- بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
- یارالی عسگریمیز شهید اولدو
- زلنسکی خالقا سسلندی
- سیآیای مودورو برنز: روسیا اوکراینا ساواشیندا ۱۵ مین عسگر ایتیردی
- بیر عسگر شهید اولدو، بیر عسگر یارالاندی
- زلنسکی، اسیر دۆشن ۱۴۴ عسگری قورتاردیقلارینی بیلدیردی
- اوکراینا: روس اوردوسونون ۲۷ مین ۹۰۰ عسگری اؤلدورولدو
- اوکراینا، روسیا اوردوسونون ایتکیلرینی آچیقلادی
- اوکراینا، روسیا اوردوسونون ایتکیلرینی آچیقلادی
- اوکراینا، روسیانین ایتکیلرینی آچیقلادی
- کرملین سؤزچوسو: اؤنملی ساییدا عسگر ایتیردیک
- اوکراینا، روسیانین ایتکیلرینی آچیقلادی
- اوکراینا: روسیا اوردوسوندان ۱۷ مین عسگر اؤلدورولدو
- اوکراینا: ۱۴ مین روس عسگری اؤلدورولدو
- اوکراینا، روسیا اوردوسونون ایتکیلرینی آچیقلادی
- زلنسکی: ۴۵۰۰ روس عسگری اؤلدورولدو
- اوکراینا: ۴۰دان چوخ عسگریمیز اؤلدو
- آمریکا: روسیا عسگری اوکراینایا گیرمهیه حاضیر
- اوچقون فاجعهسینده ۷ عسگر حیاتینی ایتیردی
- قازاخیستان-دا حکومت استعفا وئریب


text:
داها 12 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب
ترورلا موباریزه چرچیوهسینده داها 12 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب.
سوریه-نین قوزیی یندهکی "باریش چشمهسی" عملیات بؤلگهسینه هوجوما جهد ائدن بؤلوجو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-دن 7 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب.
میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا بیلدیریلیب کی، ترورچولاری قازدیقلاری چوخورلاردا باسدیرماغا داوام ائدجییک.
سوریه-نین قوزیی یندهکی "باریش چشمهسی" عملیات بؤلگهسینه هوجوما جهد ائدن 7 7 پ.کا.کا/ی.پ.گ ترورچوسو تورکیه سلاحلی قوهلریمیز طرفیندن ضررسیزلشدیریلیب.
تورکیه-نین سییرت ویلایتینین پرواری قصبهسینین چؤل اراضیسینده ایسه، بؤلوجو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا عضوو اولان 3 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب.
ایچ ایشلر ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا بیلدیریلیب کی، " ارن قوشادما-پاییز-قیش 1 شهید ژاندارم ستوان اسماعیل جان" عملیاتی چرچیوهسینده دونن سییرت ویلایتینین چؤل بؤلگهلرینده بؤلوجو ترور تشکیلاتیندان 3 ترورچو سلاحلاری ایله ضررسیزلشدیریلیب.
آچیقلامادا بؤلگهده عملیاتلارین داوام ائتدیگی قئید ائدیلیب.
میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا عراق-ین قوزیی یندهکی مئتینا بؤلگهسینده آشکارلانان داها 2 پ.کا.کا ترورچوسونون تورکیه سلاحلی قوهلری طرفیندن ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلیب.
آچیقلامادا "سون ترورچو ضررسیزلشدیریلنه قدر موباریزهمیز عزم و قطعیت ایله داوام ائدهجک" ایفادهسی یئر آلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"
اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنی انشا ائدنه قدر موباریزه داوام ائدهجک
"نه ترورون نه ده ترور هؤرگوتونون جیلووونو اللرینده توتان امپریالیست چتهلرین بیزی یولوموزدان ائتمهسینه ایجازه وئرمهیهجییک"
آکار: ۳۲۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"هر یئرده کیشیلیکلی و کیملیکلی سیاستلرله اؤلکهمیزین و میللتیمیزین حاق و حقوقونو ساوونوروق"


text:
موریال میراک وایسبارخ “گوج کورسوسونده مجنونلار” کیتابیندا عربلرین بئش دیکتاتورو بارهده یازیر: «بو دیکتاتورلار اؤزونهوورغونلوق، یانیلساما، شؤهرتسئوهرلیک و اؤز توپلوملارینین سیاسی-ایجتیماعی گئرچکلیکلرینی یئترینجه انلایا بیلمهدیکلری اوزوندن کوتلهنین گئنیش عوصیانی ایله قارشیلاشدیقدا چاشیب قالدیلار. اونلارین تپکیسینین ماهیتی گؤزلهنیلمز دئییلدی: شاشقینلیق، اینانمازلیق، اعتیراضلاری دوشمنین قورغوسو سانماق، ناراضیلیقلاری انکار ائتمک و سون مقامدا زوراکیلیغا أل آتماق. وایسبارخا گؤره، اؤز اولاغاناوستو باجاریقلارینا تام گووهنمک، اؤزونهوورغونلوق جنونونا یولوخموش اؤندهرلرین باشلیجا اؤزهللیییدیر. اونلار بوتون ایستکلر و خیاللارینین حیاتا کئچه بیلهجهیینی گومان ائدیر، بونون اوچون ده هئچ بیر موخالیف باخیشی بئیینلرینه سیغیشدیرا بیلیمرلر. اؤزونهوورغون اؤندهرین گؤزلنتیسی بودور: کوتله هم اونو سئومهلی، هم ده اوندان قورخمالیدیر. لیبیده عوصیان هریانی بوروموشکن قذافی بیر مخبره دئییر کی، «کیمسه منه قارشی دئییل، ندن منه قارشی چیخمالیدیرلار کی؟ اونلار منه وورغوندور، جانلارینی منه فدا ائتمهیه حاضیردیرلار.»
دیکتاتور اؤزوندن خاریج عالمده هر بیر موخالیف سسده قورغونو سئزیر. آنجاق قورغونون کؤکلری همین باخیشبوجاغینین اؤزوندهدیر، همین دوشونجه طرزینین اؤزودور. سونوج آدیندیر: بو قبیل رژیملر، یالانا قارشی نهسه سؤیلنمک ایمکانینی کوتلهدن تام أسیرگهدیکده جنون باش قالدیریر. قذافی سون گونلرده اؤزونون عؤمورلوک دئوریم باشچیسی اولدوغوندان دانیشیردی، مصراتا عوصیانچیلاری طرابلسا یاخینلاشدیقجا اؤز سارسیلمیش قولدورلاینا “الی الامام” [ایرهلی یورویون] سؤیلهییردی. کوتلهنی کور سیچانلار آدلاندیریردی، یئرآلتی تئروریستلر. اونلاری کوچه به کوچه، ائو به ائو ایزهلهییب اؤلدورهجهییندن دانیشیردی. دیکتاتور همین باخیشین قوربانلیغینا چئوریلدی.
_______________
قایناق: وطن سنسیز گؤزلدیر، بشار! / ایواز طاها


text:
آلمانیادا شیمیایی کأرحانادا اولی پارتلاما بوُلدی
آلمانیانینگ گۆن باتارینداقی بو پاجیغادا 2 آدام اؤلدی، 30-دان کؤپ آدام یارالاندی
آلمانیانینگ لورکوزن شهرینده بیر کأرحانادا اولی پارتلاما بوُلدی.
آلمانیانینگ گۆن باتارینداقی بو پاجیغادا 2 آدام اؤلدی، 30-دان کؤپ آدام یارالاندی.
شمپارک آدینداقی کأرحانانینگ پارتلاماسیندان سوُنگرا 5 آدامینگ دا درِکسیز ییتندیگی بیلدیریلدی.
دِگیشلی حابارلار
اوُوغانیستان داقی دینی مرکزده بوُلان پارتلامادا 10 آدام اؤلدی
اوُوغانیستان ینگ سمنگان ولایاتینداقی بیر دینی مدرسه ده بوُلان پارتلامادا 10 آدام اؤلدی


text:
آنجلو ایالتی بیلیمیوردو
آنجلو ایالتی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Angelo State University, فارسجا: دانشگاه ایالتی آنجلو)آمریکانین سن آنجلو، تکزاس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۶٬۷۶۹ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آنجلو ایالتی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- "Angelo State University". Handbook of Texas Online. Retrieved 2008-10-10.


text:
تهراندا رژیم قارشیدی گؤستری
اعتراضچیلار، باشکندین ان حرکتلی نقطهلریندن بیری اولان جمهوری جادهسینده توپلاندی
ایرانین باشکندی تهراندا الکتریک کسیلمهلرینه اعتراض ائتمک مقصدیله توپلانان وطنداشلار رژیم علیهنه شعارلار وئردی.
وطنداشلار، باشکندین ان حرکتلی نقطهلریندن بیری اولان جمهوری جادهسینده توپلاندی.
سوسیال مئدیادا یایینلانان گؤرونتولرده قالابالیغین "دیکتاتورا اؤلوم"، "ملالار گئتمهلی" و "نه غزه نه لبنان جانیم ایرانا قوربان" کیمی شعارلارین یانیندا ۱۹۷۹.جو ایلدکی انقلابین آردیندان دئوریلن ایران شاهی محمد رضا پهلوی لهینه ده شعارلار وئردیگی گؤرولور.
ایراندا یاز ایستیلرینین آرتماسییلا بیرلیکده اؤلکهده یاشانان الکتریک کسیلمهلری سببیله بیر چوخ شهرده اعتراض گؤستریلری تشکیل ائدیلیر.
اؤته یاندان اؤلکهنین گونئی باتیسیندا عربلرین اکثریتده اولدوغو خوزستان ایالتینده ده ۱۵ جولایدان بو یانا قوراقلیق سببیله یاشانان سو کسیلمهلرینه قارشی گؤستریلر ائدیلیر.
ایرانلی مسئوللار، خوزستانداکی گؤستریلرده بو آنا قدر ۵ گؤستریچی ایله بیر پلیسین حیاتینی ایتیردیگینی آچیقلامیشدی. مقاملار، گؤستریچیلرین تخریباتچی قروپلار طرفیندن اؤلدورولدویونو ادعا ائدیر. اولوسلارآراسی عفو هؤرگوتو ایسه گوونلیک گوجلرینین ان آز ۸ گؤستریچینی اؤلدوردوگونو ادعا ائتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایراندا گؤستریلر داوام ائدیر
تهرانین ستارخان بؤلگهسینده گؤستریچیلر یوللاردا اود یاندیریب اطرافداکیلاری اعتراضلارا قوشولماغا چاغیردی
"ایران هئچ بیر شکیلده نۆوه سلاحی الده ائتمهمهلیدیر"
جیمز کلورلی: ایچریده اؤز خالقینا ظلم ائدن بیر رژیم، مطلقا دیشاریداکی دوست و متفیقلریمیزی تهدید ائدجکدیر


text:
فرانچسکو آچربی
فرانچسکو آچربی (اینگیلیسجه: Francesco Acerbi) (دوْغوم:۱۰ فوریهٔ ۱۹۸۸ (۳۴ یاش) ویتزولو پردابیسی) بیر فوتبالیست. لاتزیو فوتبال کولوبو و ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فرانچسکو آچربی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- ICCU شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ویتزولو پردابیسی دوغوملولار
- ایتالیا فوتبولچیلاری
- ایسپتزیا کولوبونون اویونچولاری
- جنوا کولوبونون اویونچولاری
- کیهوو ورونا کولوبونون اویونچولاری
- آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری
- لاتزیو کولوبونون اویونچولاری


text:
جان هرد (اویونچو)
جان هرد (اویونچو) (اینگیلیسجه: John Heard (actor)) آمریکالی اوْیونچو. ۷ مارس ۱۹۴۶ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۱ ایل عؤمر ائلهییب و ۲۱ ژوئیه ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1975–2017 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Heard (actor)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جان هرد (اویونچو) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گالاته سرای فرانسه نینگ مارسیلیا جماعه سی بیلن اوچره شه دی
اوچره شوو فرانسه ده بولیب اوته دی
گالاته سرای UEFA اروپا لیگی E گروپ 2- هفته بیلله شوولری چوکاتیده بوگون فرانسه گه مهمان بولیب اولمپیک مارسیلیا جماعه سی بیلن اوچره شه دی.
مارسیلیا شهریده جایلشگن ولدروم استدیومیده تورکیه وقتی بیلن ساعت 22:00 ده افغانستان وقتی بیلن ساعت 23:30 ده اجرا ایتیله دی.
اوچره شوونی پولند فوتبال فدراسیونیدن پاول رچکویسکی آلیب باره دی.
گالاته سرای و مارسیلیا قاله ویرسه ایتالیانینگ لتزیو و روسیه نینگ لوکوموتیف مسکو جماعه لری اورین آلگن E گروپده گی بیرینچی هفته بیلله شوولری چوکایتده گالاته سرای ایتالیانینگ لتزیو جماعه سینی 1-0 بیلن مغلوبیت گه اوچره تر ایکن گروپده بیرینچی اوریننی ایگلله گن وضعیتده.
مارسیلیا بیلن لوکوموتیف مسکونینگ 1 نمره سی بار.


text:
روس سیاحاتچیلار پوللارینی تۆرکیهده یۇییار
شو ییل ۶ میلیون روس توریستینگ تۆرکیأ گلمهگینه قاراشیلیار
روسیانینگ اینگ اولی بانکی سبربانک ینگ مۆشدریلری تۇموسدا ایتالیادان سۇنگرا اینگ کؤپ تۆرکیهدا پول یۇیدی.
بانکدان بریلن ماغلوماتا گؤرأ شۇل بانکینگ مۆشتریلری تۇموسدا داشاری یورتلاردا ۱۴۱.۲ میلیارد روبل (۲.۱۶ میلیارد یورو) پول یویدی.
۸.۵ میلیارد روبل ایتالیادا یۇیان بانکینگ روس مۆشدریلری ۸.۴ میلیارد روبل دا تۆرکیه ده حارجادی.
تۆرکیه دن سۇنگرا بو ساناوا ترتیب بیلن اسپانیا، فرانسیا، یونان و آلمانیا گلیأر.
بو چیقداجیدا اوچار بلیتی سانا قۇیولمادی.
شو ییل ۶ میلیون روس توریستینگ تۆرکیأ گلمهگینه قاراشیلیار.
دِگیشلی حابارلار
مصطفی شن توُپ اتریش دا
شن توُپ ایکی گۆنلۆک ساپاریندا اتریش ینگ جمهورباشلیغی آلکساندر وان در بلن، باش وزیری کارل نهامر و میللی مجلیسینگ باشلیغی ولفگانگ سوبوتکا بیلن دوشوشار
تۆرکمنیستان ینگ داشاری ایشلر وزیری أردوُغان تاراپیندان قابول ادیلدی
رشید مردوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان تاراپیندان قابول ادیلدی


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
M ən نه یاتا بیلرم، ای الله، منیم اللهم، سئنین هسرتینی چکنلرین گؤزلی سئنین هیکرانیندان اویاق ایقن; و مِن نِجِه اوزَنِب دینچِل بیلِرِم، سِنین عشیقلرینین قَلبلِری سَندِن اوزاقلیقدان پِریشان ایکن؟
من روحومو و بوتون وارلیغیمی، الهی، سئنین قؤدرت و هیفزینین ساغ تسلیم اتدیم و خوبیمی سئنین قوووتینل یاستیغا قویرن و قائیراد. Sən، həqiqətən، قورویان، Saxlayan، Qüdrətli و Ən Qüvvətlisən.
و اولسون سِنین قودرتینا! ایستیر یاتارکن، ایستیر اویاقکن، سینین آرزولادیقیندان خوب هچ نه ارزولامیرام. مِن سِنین بَندَنِم و سِنین ایستیاریندایم. مینه مرهمتل کومک ایله کی، سئنین رازیلیغینین ساچان ایشلی گؤروم. بو، هقیقتن، منیم و سهن یاخین اولانلارین دیلئیدیر. شُکر اولسون سِنِه، ای الملِرین ربی!
-بهاءالله
Axşam Duası
Axşam Duası


text:
تورک موسیقی تاریخینده گونئی آزربایجانین اؤنمینه قیسا بیر باخیش ــ محمد احمدی زاده
- توضیحات
- منتشر شده در شنبه, 02 فروردين 1393 22:34
ایسلامییت دن اؤنجه:
اسکی چین قایناقلارینا گؤره، تورکلرین موسیقی سیستملرینین، اؤنجه لیگی اورتا آسیادا ایمیش. اورتا آسیادا یاشایان “هونلار” و سونرا “اویقور” و “گؤک تورکلر” ده، بیر موسیقیچییه اوزان، باکسی، باکشی و یا کام آدلاری وئریلیرمیش. بو کیشیلر عئینی حالدادا دین عالیملری ایمیشلر و اؤز روحانی و شامان تؤرنلرینده قوپوز و پی پا کیمی موسیقی آلتلریندنده فایدالانیرمیشلار.
مقاله 1گؤک تورک لر، اوردولاریندا “گؤک” آدلی سؤزسوز و “ایر” آدیندا اولان سؤزلو اثرلرینی قوللانیرمیشلار. هر گونه آیید بیر گؤک اولدوغو اوچون توپلام ۳۶۶ عدد گؤک لری واری ایمیش، کی بونلاردان ۹ عددی اؤنم داشیرمیش، چونکو تورکلرده ۹ ساییسی هر زامان موقددس بیر سایی ایمیش و بو قودساللیق سلجوقلولاردا و عثمانلیلاردادا رول اوینورموش.
ایسلامییت دن سونرا:
ایسلامییت دن سونرا ۱۵ اینجی یوز ایله قدر
تورک لر ۹ و ۱۰ یوز ایلده ایسلامی قبول ائدرلر. و بونون آردیندان دا تورک دونیاسیندا عرب الیفباسی بیر وحدت مئیدانا گتیریر آمما بونا باخمایاراق بو مسئلهنین یان ائتگیلریده اولموشدور. او عصیرده بیلیم دیلی عرب جه و ادبیات دیلی فارسجا اولدوغو اوچون، تورک دونیاسیندان چیخان بوتون اثرلر فارس و عرب دیلینده یازیلمیشلار و بواثرلرین فارسجا و یا عربجه اولدوغو اونلارین یازارلارینین فارس و یا عرب اولدوغو آنلامینا گلمز.
ایلک تورک موسیقی تئوریسییهنی اولارق و اونون یازدیغی اثر کتاب الوسیقی الکبیر، یعنی “ابو نصر فارابی” نی آدلانیرا بیلهریک. ارسطو دان سونرا ایکینجی معللیم کیمی تانینان فارابی، ۸۷۰ اینجی ایلده تورکیستانین فاراب شهرینده دونیایا گلمیش و موغاملارین گونون دئییشیک واختلاریندا اینسانلار اوزرینده اولان ائتگیلری و موسیقینین فیزیکسل آچیدان اولان اونون آراشدیرمالاری بؤیوک اؤنم داشیماقدادیر. قانون و عود کیمی موسیقی آلتلرینی ایلک دفعه ایجاد ائتمیش.
فارابی دان ۳۰ سنه سونرا تورک عالیمی اولان “ابن سینا”، اونون یولونو دوام ائدر. ابن سینا بوخارا شهرینین افشین قصبه سینده دونیایا گؤزلرینی آچمیش. یازدیغی کتاب الشفا و کتابالنجات و دانش نامه اثرلرینده موسیقی نظریاتیندان و موسیقی تداوی سیندن بحث ائدمیشدیر.
۱۳اؤنجؤ یوز ایله قدر بیر بوشلوغوموز وار. آمما ۱۳ اؤنجؤ عصیرده “صفی الدین اورموی” بیر بسته کار و نظریاتچی ، تورک موسیقیسینین گونوموزده کی اولان سس سیستئمینین تمل داشینی قویموش.”رساله الشریفه” و “کتاب الادوار” آدلی اثرلرینی یازمیش. ایلک دفعه “القندی” نین ایجاد ائتدیغی ابجد نوتا یازما سیستئمینی اورموی قوللانمیش. تورک دونیاسیندا الیمیزده اولان اَن اسکی اثر اونون رَمَل ریتمینده و نوروز موغامیندا یازدیغی اثردیر.
عئنی عصیرده یاشایان، “مولانا” و اونون اوغلو “سلطان ولد” تورک موسیقی دوناسینین دیگر داهی لریندن ساییلا بیلینیرلر.
۱۴و ۱۵ اینجی عصیرلرده یاشایان “عبدالقادر مراغهای” تورک موسیقیسینده، یئنی بیر چاغ آچیر. قرآن حافیظی، کلاسیک تورک موسیقیسینین بستهکاری، نظریاتچی، اوخویان، چالقیچی و شاعیر اولان داهی عبدالقادرمراغه ایدن، گونوموزده ۳۰ اثر موجود دور. “کنزالالحان”، “مقاصدالالحان”، “جامع الالحان”، “کتاب الادوار” و “شه الادوار” اثرلر اونا آییددیر.
۱۵اینجی عصیرده، عبدالقادر مراغهایدن سونرا اونون اوغلو ” عبدالعزیز چلبی” و اونون طلبه سی اولان و او عصرین بؤیوک بسته کاری ” قولام شادی” یولونا دوام ائدیرلر.
۱۵اینجی عصیردن سونرا، آرتیق عثمانلی پادشاهی، ” ایکینجی بایزید ” و اوغلو “شاهزاده کورکوت” تورک ایسلام دونیاسینین کولتورونو، تورکیستان و آزربایجاندان، ایستانبولا داشیییرلار و عصرین بؤیوک تورک عالیملری، ادبیاتچیلاری و موسیقیچیلرینی، اؤز سارای لارینا یئرلشدیریرلر. بو موسیقی عالیملریندن، “قولام شادی” نین طلبهسی” ذین العابدین” ، “حسن جان چلبی” و “بهرام آغا” کیمی گونئی آزربایجانلی اوستادلاردان آد آپاریلیر.
محمد احمدی زاده