text:
مولف: ملا عبدالله زنوزی - تورکجهیه چئویرن: دکتر حسین محمدزاده صدیق.
سگگیزینجی باشلیق
وارلیغین وار اولماسی نئجه لیگی
اولاسی وارلیق، ئوز دهیرلندیرن و علّتیندن واجیب اولمازسا، وار اولابیلمز. بو معنا، قاباقکی وارلیغا تعبیر اولونور و دئییلیر:
«الشیئی مالم یجب لم یوجد:»
آچیقلانماسی بودور: وارلیق یانیندا اولان ائشیک دهیرلندیرندن مقصد، اودورکی وارلیغی اولوش ایله تخصیص و معیّن ائتسین . یعنی گرککی، اونون ترجیحی وجوب حدّینه چاتا، بئلهکی باشقا طرف اولاسی اولسون. یوخساکی وارلیق شرطی ایله، باشقا طرفینده دهیرلنمه مفروضو جایز اولار. اوندا، ایلک طرف اولوشا متعیّن اولانماز و بلکه هر ایکی یان، مفروض دهیرلندیرن ئوزهگینه گؤره، جواز و اولاسیلیق حدّینده اولاجاقلار. باشقا دهیرلندیرن گرهکه جکدیر و فرض خیلافی لازم گلر، و بودا، ماحال دیر. بئله اولاندا، سؤزو ایکینجی دهیرلندیرنه نقل ائدیرم و بو ایسه زنجیرلمهیه سبب اولور و یا ائلهبیر دهیرلندیرن ایله قورتاریرکی بیر یانی اولاسیزی و باشقا یانی واجیب اولسون. بیرینجیسی ماحال و ایکینجیسی عین مدعی دیر.
باشقا برهان بودورکی اگر دیش دهیرلندیرن سببی ایله وارلیق دهیرلنیرسه، سؤز یوخ کی یوخلوق دا دهیرلنمیش اولاجاقدیر. چونکی وارلیق و یوخلوق بیر یئرده توپلانمازلار. اودورکی گرک اولاسیز اولسون، یوخسا دهیرلهنهنه، دهیرلنمیش دهیرلنمهسی لازم گلر و اونو ایبطال ائتمه، متساوی اولان ایکینین بیری ایبطالیندان داها آیدیندیر.
دوققوزونجو باشلیق
علت و معلول بیانیندادیر
علت اودورکی اونا باشقا بیر زاد محتاج اولسون و معلول اودورکی باشقا بیر زادا محتاج اولسون.
بو معنادا، علّت دؤرد دور: بئله کی بیر زادین علّتی ئوزهگین دایانیشیندا یا اونون ایچیندهدیر و یا ائشینگیندهدیر. بیرینجیسی، ایکی بؤلمهدیر. یعنی او ایچده اولان، ائله بیر زاددیرکی اونون وارلیغی ایله او زادگوجوملودور. و یا ائله بیر زاددیرکی اونون وارلیغی ایله ائدیملیدیر.
باشقا سؤزله، یا زادین جزؤنده بیر گوج واردیر و آلینمیش چیخاریق، و یا ایشلکلیک و تحصل اعتبارلی دیر. بیرینجی سینه «مادّیه علت» و ایکینجی سینه «صوریّه علّت» دئییلیر و بو ایکی علّتهده ئوزهک علّتی دئییلیر. چونکی ئوزهگین تقوّم و التیامی ئوزنفسی حدّینده او ایکی علّت ایلهدیر. اگر چه خاریجیه اجزاءدان اولدوقلاری ایچون، معلول وارلیغیندادا مدخلیتلری واردیر.
اونلار ایچون علّیتدن ایکی جورهسی ثابتدیر:
بیرینجی سی ئوزهگین قاباقجیللیق وایچهریکلیگی و باشقاسی اونون وارلیغینا نسبت، و مادی جزئی، ماده نین صوری جزئونه نسبت، و صوری جزئی ایسه مادی جزئه گؤره «صورت» آدلاندیریرلار. ماده ئوز وارلیغیندا صورته محتاجدیر و صورت ایسه ئوزگؤرونوشمهسی ایچون مادهیه محتاجدیر.
بعضی واخت ایسه، ماده، اعمّ معنا سیندا ایشلهنیر و او ایسه، صورتلر و هئیئتلر قابیلی دیر. بوراداندیرکی موضوعو عرضه کؤره، ماده آدلاندیریرلار.
تعلیم و تحقیق
بیلگیل علّت، یا «تامّه» دیر و یا «ناقصه» دیر. بیرینجی اودورکی معلول اوندان سونرا، باشقا بیرزادا محتاج اولماسین ایستر مرکب اولا، ایتر بسیط.
ایکینجی او زامان متحقق اولارکی معلول، ماده و صورتدن مرکب اولسون. و فاعیل ایله غایت، حسب ذاتینا گؤره متحد اولسونلار. ئورنگ: ایلک صادره نسبت یوکسک باشلانغیج، نئجهکی بوندان سونرا آچیقلایا جاغیق.
ناقیصه علّتده اودورکی، معلول اوندان باشقا بیرزادا محتاج اولسون. یالنیز ماده و یالنیز صورت کیمی.
و اما خارج، اودا یکی بؤلمهدیر. چونکی یا بیر زاددیرکی اوندان معلول صادر اولور، و اونون سببی ایله گئرچکلهشیر. و یا بیر زاددیرکی فعل ئوز فاعیلیندن اوندان ساری صادر اولور.
بیرینجی سی فاعیل و «فاعیلی علّت» آدلانیر و ایکینجی سی ایسه غایت و «غائی علّت» آدلانیر و بو ایکی علته ایسه وارلیق علّتی دئییلیر. چونکه معلول ئوز وارلیغیندا اونلارا محتاجدیر. معلول ایچون ئورنک: تخت، فاعیل ایچون: نجّار، غائی علّت ایچون: سلطانین جلوس ائتمهسی، مادّیه علّت ایچون: تاختا پارچالاری، و صوری علّت ایچون: تختین فورماسینی سایماق اولار.
اونونجو باشلیق
بودورکی معلول تامّه علّتدن تخلّف ائده بیلمز. بو معنایاکی تامه علّت گئرچکلشمهسی یانیندا، معلولون گئرچکلشمهسی واجیب و یوخلوغو اولاسیزدیر. ایستر فاعیل موجب اولسون و ایستر مختار. چونکی مختار فاعیل ارادهسیده تامّه علّتین اجزاسیندادیر.
بونون برهانی اودورکی اگر تامه علّت گئرچکلشه و معلول گئرچکلشمهیه، فرض خیلافی لازم گلر و یا دهیرلندیرنسیز اولاراق متساوین اونلارین بیری نین باشقاسینا دهیرلنمهسی و یا دهیرلهنهنین دهیرلندیرنه دهیرلنمهسی ثابت اولار و هر أوچوده ماحالدیر. پس ملزوم دا ماحال اولاجاقدیر.
ملازمه بیانی اودورکی بو تخلّف، بعضی واخت اوناگؤرهدیرکی معلول ایچون،« باشقا ایشه ده احتیاج ثابت اولو. و بو زامان، فرض خیلافی لازم گلیر. چونکه مفروض بودورکی علّت، تامه علّت دیر و معلول ایچون ده گؤزلنمه دورومو یوخدور و اگر باشقا بیرزادا محتاج اولمازسا، ایکینجی زاماندا متحقق اولور و یا یوخ. بیرینجی حالدا، دهیرلندیر نسیزدهیرلندیرمه گرهکیر، چونکی تامه علّت نسبتی هر ایکی زاماندا مساوی دیر. یوخسا لازم گلرکی ایکینجی زامان، تامه علّتین اجزاسیندان اولسون و تامه علّت فرض ائتدیگیمیز ایسه، تامه علّت اولماسین.
و ایکینجی حالدا، دهیرلهنهنین دهیرلنمهسی دهیرلندیرنه ثابت اولور. چونکی مفروض بودورکی اقتضا و دهیرلنمه، تامه علّت طرفیندن ثابت دیر. پس معلولون وارلیغی دهیرلهنن، و یوخلوغو دهیرلندیرندیر. و بئله لیکله، دهیرلهنهنین دهیرلنمهسی دهیرلندیرنه ثابت اولور. و بلکه دوزگون دوشونمهدن سونرا، آیدین اولورکی بیرینجی حالدادا، دهیرلهنهنین دهیرلنمهسی دهیرلندیرنه گرهکیر. چونکی تامه علّتدن دهیرلنمه و اقتضادا بیرینجی زاماندا ثابت دیر. یوخسا لازم گلرکی ایکینجی زامان ایچون، تامه علّتدهمدخلیت اولسون. بو معنا فرض خیلافی دیر. پس، بیرینجی زاماندا لامحاله، وارلیق دهیرهلهین و یوخلوق دهیرلنن اولور و دهیرلهنهنین دهیرلنمهسی دهیرلندیرنه اولماز اولار.
اشعریه طائفه سیندن عجبدیرکی اونلار دهیرلنهنین دهیرلنمهسین دهیرلندیرنه محال بیلدیکلری بوتون حالدا، بو ایلاهی لطیف قانوندا، بوتون حکیملر و متکلملر، بلکه بوتون بیلیم آدملاری ایله مخالیفت ائدیب دئمیشلرکی معلولون تامه علّتدن تخلّفی جایزدیر.
داها عجب بوراسی کی دهیرلندیرنسیز دهیرلنمهنی تجویز ائتمیشلر و بوندان غفلت ائتمیشلرکی دهیرلندیرنسیز دهیرلندیرمه گرهکمکدهدیر.
اون بیرینجی باشلیق
دؤنگونون بطلانی بیانیندادیر.
دؤنگو (دَور)، بیر زادین باشقازادا محتاج اولماسی واسطهلی و یا واسطهسیز و یا واسطهلر ایله و اونون دا یئنه همان زادا محتاج اولماسی دیر.
بیرینجی ئورنک: «آ» محتاج اولسون «با» یا، «با» ایسه محتاج اولسون «آ» یا. بئله حالدا دؤنگو یا، مصرحهدیر و اوندا زادین نفسه تقدّمی ایکی مرتبه ایلهدیر. چونکی«آ»، «با» دان قاباقدیر و «با» ایسه قاباقلانمیشدیر. و چون فرض ائتدیک کی «با» دا «آ» نین علّتی دیر، پس «با» ئوزوندن قاباق اولان «آ» دان قاباقدیر. وایکی مرتبه ایله ئوز نفسینه قاباقلانار.
ایکینجی ئورنک: «آ»، «با» یا محتاج اولسون و «با» دا«جا» یا محتاج اولسون و «جا» دا «آ» یا محتاج اولسون.
ایکینجی ئورنک بیر مرتبه ایله گیزلی دؤنگودور و زاد ئوز نفسینه أوچ مرتبه ایله قاباقلانار. و أوچونجو ئورنکده، دؤنگو، ایکی مرتبه ایله گیزلی دیر و زاد ئوز نفسینه دؤرد مرتبه ایله قاباقلانار. باشقا مرتبهلرده بئله قیاس اولونور.
دؤنگو تصویریندن، اونون بطلانی آیدین اولدو. چونکی زادین نفسه قاباقلانماسی و زادین نفسدن سونلانماسی گرهکیر. و هر ایکیسی ده فطری الاستحاله و بدیهی البطلان دیرلار.
اون ایکینجی باشلیق
زنجیرلمه بطلانی بیانیندادیر. اودا قورتارماز ایشلرین دالبادال گلمهسیدیر. بئله بیر زاد، باشقا بیر زادین معلولو اولسون، ایکینجی ده، أوچونجونون، أوچونجوایسه دؤردونجونون وهابئله هر بیری باشقا بیریسینین قورتارمازاکیمی. یعنی سلسلهنین باشینا قاییتماسین و اونون ایچون ده بیر علّت اولماسین عقلیه دلیللر بونون ایچون چوخدور و من، اون یئددی سینی «لمعات الهیه» ده گتیرمیشم و بورادا بیرینی نقل ائدیرم کی اودا «تطبیق برهانیه» دیر بیانی بئله دیرکی بوتون شکلر و وهملر بیرلیگی اندفاعینا متضمن اولسون و بونا ایسه ایکی باشلیق گرهکیر:
بیرینجی باشلیق: بودورکی قورتاران و قورتارماز آراسیندا فرق یوخدورکی، هر ایکیسی تفاوت و مساواتا موصوفدورلار بئله کی هر ایکی قورتاران یا برابردیرلر و یا بیریسی زائددیر و باشقاسی ناقیصدیر.
بیرینجی ئورنک: علتلر و معلوللاردان ایکی قورتارماز سلسله و یا ایکی قورتارماز خط کی باشلانغیجلاری بیر اولسون ایکینجی ئورنک ایکی یؤندن قورتارماز اولان سلسله، کسیلرسه، ایکی قور تارماز سلسله یارانار و هر بیری بیر یؤندن قورتارماز اولار.
آیدیندیرکی بیرینجی حالدا، هر ایکیسی برابردیرلر و و ایکینجی حالدا بیریسی زاید و باشقاسی ناقیصدیر. چونکی ایکی یؤنلو قورتارماز، کل و بیر یؤنلو قورتارماز جزءدیر.
ایکینجی باشلیق: بودورکی تطبیق برهان، تحقیق اقتضا سینجا جاری اولار، مگر بیر لشن دالبادال وارلیقلاردا، یعنی علّیت و معلولیتلرینه گؤره اورتالاریندا و دالباداللیق اولان ایشلرده. نئجهکی بیزده وار و یا بویوتلاردا اولدوغو کیمی وضع وترتیبلرینه گؤره.
بئله لیکله، بویوتلار تطبیق برهانی ایله ثابت اولور و اگر قورتارماز ایشلروار اولمازسا، و یا وار اولارسالار، ولاکین دالبادال اولمازلارسا، و یا دالبادال اولارسالار، و لاکین بیرلیکده اولمازلارسا، تطبیق برهانی جاری اولماز و بوتون متکلملر اونو قورتارماز مطلقوار ایچون جاری ائدرلر. ایستر بیرلیکده اولسون یا داغینیق، دالبادال اولسون و یا دالبادال اولماسین.
بوایکی باشلیقدان سونرا دئییرم اگر زنجیرلمه جایز اولارسا، فرض ائدک علتلر و معلوللاردان ایکی قورتارماز سلسله، بیریسی سون معلولدان قورتارمازا کیمی و باشقاسی آلتینجی معلولدان قورتارمازا کیمی. آیدیندیرکی بو فرضده ایکینجی سلسله، بیرینجی سلسلهیه باغلیدیر، چونکی بیرینجی سلسلهدن بئش کره آزدیر.
اوندان سونرا ایکینجی سلسلهنی بیرینجی سلسلهیه تطبیق ائدیریک. بئلهکی حکم ائدیریک بوناکی ایکینجی سلسلهنین باشلانغیجی، بیرینجی سلسلهنین باشلانغیجینا گؤرهدیر، ایکینجی سیده اونون ایکینجیسینه گؤره و هابئله قورتارمازاکیمی.
پس بیرینجی سلسلهنین هر جزئونده، ایکینجی سلسلهنین بیر جزئی واقع اولسا، جزء و کل برابر لیگی گرهلر و آیدیندیرکی بودا باطیلدیر.
بئله اولمازایسه، بیرینجی سلسلهده، سؤزیوخ کی ایکینجی سلسلهدن اولمایان جزء و یا اجزاء متحقق اولار. چونکی مفروض بودور قوتارمادا اویغون دورلار. بئلهلیکله، ایکینجی سلسله قورتارماز یؤنونده، او جزءلر سایینجا، بیرینجی سلسلهدن آز اولمالیدیر. اودورکی، ایکینجی سلسله قیریلمیش و قورتارار اولور و بیرینجی سلسله یالنیز بئش سای قدهر اوناساری زایددیر.
آیدیندیرکی قوراتارار زائد اولان، ئوزوده قورتارار دیر و هر ایکی سلسله ایچون قورتارماگرهکر. بو ایسه، فرض خیلافینادیر و اودا ماحال و اولاسیزدیر و بو اولاسیزلیق ایسه زنجیرلمه فرضیندن گلیر، اودورکی زنجیرلمه ماحال و اولاسیز دیر. چونکی اولاسیزلیغا گرهکن، اولاسیزلیقدیر.
بو باشلیقلاردان سونرا، دئییرم کی واجیب وارلیغین، جلّاسمه، ئوزوللو اثباتی ایچون آیدین دلیللر چوخدور و بو ایسه ان بؤیوک مقصد لردندیر و حکیملر و متکلم لر چوخلو آیدین دلیللر گتیرمیشلرکی سایسیز حسابسیز بلکه اولاسی دونیادا هر بیر زاد، اونون ئوزوللو و ئوزهکلی وارلیغینا شاهید و دلیل دیر و باشقازادلار اونون سببی ایله وار اولموشلار. نئجهکی دئییلیر:
یاشیل آغاجلارین هر بیر یا پراغی
تانری تانیما چین بیر صحیفهدیر!
و سید کونین وفخر عالمین ابی عبدالله الحسین ـ صلوات الله علیه فیالدارین ـ عرفه دوعاسیندا معجزه قورولو کلام ایله اشاره بویورموشلار:
تعرفة الی فی کل شئی فرایتک ظاهراً فی کل شئی
یعنی: ئوزونو منه هر زاددا تانیندیر میشسان، و سنی هر زاددا گؤرموشم. آیدیندیر کی «ئوزونو هر زاددا تانیتدیرماق»دان مقصد، زادلاردیرکی هر بیری اونون ذاتیه کمالاتی و حقیقیه صیفتلری ایچون بیر مظهر دیر و اونون ربوبیت و عظمتینه شاهیددیرلر.
شاهلار شاهلیغینا مظهر دیر اونون
عارفلر گوزگوسو آییقلیغینین
گؤرمکدن مقصد، گؤز ایله یوخ، بصیرت ایله گؤرمکدیر. بو دگیلدیرکی اقدس ئوزهگین ایحهریگینه بصیرت ایله ادراک تاپاسان. هیهات! هیهات! کی بو مقامدا، یئتگین عاغیللار و قدسیه ئوزکلر ئوز باجاریقسیزلیقلارینا اعتراف ائتمیشلر و کسگین عاغیل برهانلاری و پارلایان ناغیل دلیللری، اقدس ئوزگین ایچهریگی اولاسیزلیغینا ئوزوندن غئیر ایچون قائم دیر. نئجه کی خاتم انبیا بویورموشدور: «ماعرفناک حق معرفتک»، یعنی: سنی تانیما حققی قدهر تانیمامیشیق.
معرفتدن مقصد ایسه، اقدس ئورهگین ایچهریگینین معرفتی دیر. یوخسا، او جناب، عارفلرین اکمل وافضلی ایدی و بوتون نبیلر، ولیلر، عارفلر و حکیملرین عرفان سلسلهسی او ختمی مآب ایله سونا چاتیردی.
اونو بوتون زادلاردا ظاهیر گؤرمه، بوتون زادلارین اونون وارلیغینین واجیبلیگینه دلیل اولماسی دیر و اونون ربوبیّت و عظمتینه برهان و تبیان دیر و اونون یئتگین صیفتلری ایچون مظهر و مجلّی دیر و گؤزللیک ایشیقلاری ایچون گوزگو و گؤرگودور.
شعر
سنین معنا گؤزون یوخدور، درین باخسان تیکان ایچره
گولون داستانینی داستان ایچینده سئیره قالخارسان
آیه
سنریهم آیاتنا فیالافاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انّه الحق
شعر
یئردن بیتن هر بیتگی
«الله تکدیر!» سؤیله ییر.
واراولان آنلامی ایچون، بیر معنا گئرچکله شیبدیر. وار اولان آنلامیندا، اولاسی دیرکی واجیب وارلیق ئوزوللو اولسون و یا اولاسی وارلیق ئوزوللو اولسون. چونکی وارلیغین اورتاقلیغی معنوی دیر، بو معنا ایسه آیدیندیر و «واجیب وارلیقدا وارلیغین گؤرونوش اثباتیندا» بحثینده دانیشاجاغام.
ایندی دئییرم کی او واراولان آنلامی، اگر ئوزوللو واجیب وارلیق ایسه، ایسته دیگیمیزه چاتمیشیق، یوخسا سؤز یوخ کی اولاسی وارلیق اولاجاقدیر، چونکی وار اولان، واجیب وارلیق و اولاسی وارلیقدیر و اولاسیز وارلیق دگیلدیر. باشقا جورهده اولا بیلمز. هر اولاسی ایسه ئوز وارلیغیندا، ایجاد ائدن و دهیرلندیرن ایچون محتاج دیرکی یا واجیبدیر و یا اولاسی دیر. بیرینجی حالدا ایسته دیگیمیزه چاتمیش اولوروق و ایکینجس حالدا، باشقا ایجاد ائدن آختارماق گرهکیر. بو ایسه، سونسوزا دک گئدرسه، زنجیرلمه اولار و بیر دؤنمدن قاییدارسا، دؤنگو اولار و هر ایکیسی اولاسیزدیر. گرک علتلرسلسلهسی ئوزوللو واجیب وارلیغیا قاووشا، تا دؤنگو و زنجیرلمه (= دور و تسلسل) لازم گلمهسین. بو ایسه، فرض خیلافی و ادعا اساسی دیر.
سایت دوستداران استاد صدیق


c: text/html

text:
«دیدرگین قوشلار» دنیزیندن داملالار
رابیندرانات تاگور (1941 – 1861)
چئویرن: آیدین عبادی
1- یایین دیدرگین قوشلاری، گلیب پنجرهمین اؤنونده اوخویور، سونرا دا قانادلانیب اوزاقلارا اوچور. پاییزین سولموش، نغمهسیز یارپاقلاری ایسه، کولکده یئللنیر، حسرتله اورایا دوشور.
2- دونیا، اؤز انگینلیک نقابینی بیر کنارا بوراخیر، اونا وورغون اولان شخصین قارشیسیندا. آنجاق، کیچیک بیر نغمهیه دؤنور، ابدی بیر اؤپوش اولور.
3- یئرین گؤز یاشلاریدیر- اونون ظریف گولوشونو چیچکلرده قورویوب، ساخلایان.
4- منیم اورهییمدهکی درد-کدر، ساکیتلیگی برقرار ائدیب، اونو صلحه دوغرو آپاریر،. آخشام؛ ساکیت آغاجلارین آراسیندا اولان دینجلیک کیمی.
5- یارانیشین سرّی گئجهنین قارانلیغینا بنزر- چوخ عظمتلیدیر. ادراکین خیالی ایسه صبحون دومانیدیر سانکی.
6- ای گؤزللیک، اؤزونو گوزگونو یالتالق سیماسیندا دئییل سئوگیده تاپ!
7- آغاجلار پنجرهمله آیاقلاشیر، ساکیت تورپاغین حسرت سسی کیمی.
8- "- آی!، نهیی گؤزلهییرسن؟" "- گونشی سالاملاماغی، هم دهکی اونا یول گؤسترمهیی."
9- تر گول، غنچه آچیر و آغلایاراق دئییر: "تکی سن سولما، عزیز دونیا !"
10- اورهییمین درینلیگینده حسّ ائدیرم بو دوُل آخشامین چنینی، بیردهکی یاغیش اؤرتویو ایله اؤرتولموش حسرت آهینی.
11- "- نه قدر مندن اوزاقسان میوه؟!"
"- من، اورهیینده گیزلنمیشم، ای گول !"
12- "سن ایری داملالی تارغوسان[1]- لیلپر یارپاغی آلتیندا. من ایسه، کیچیک بیر دامجییام اونون اوزرینده." شئح- گؤله دئدی.
13- نهدیر قارانلیغین بو گؤرونمهین شعلهسی کی، قیغیلجیملاری اولدوزلاردیر؟!
14- آرتیست طبیعت عاشیقیدیر؛ ائله بونا گؤره ده، او؛ هم قیزین کؤلهسی، هم ده سروریدیر.
[1] - شبنم. قیروْو.
برچسبها: رابیندرانات تاگور
, R
, Tagor
, «دیدرگین قوشلار» دنیزیندن داملالار
, آیدین عبادی
, Didərgin quşlar dənizindən damlalar
+
نوشته شده توسط Hesen UmudOghlu در پنجشنبه 13 مهر1391 و ساعت
10:38 بعد از ظهر |

robotstxt: allowed

filter: keep


text: ارککلرین(مذکر) بورونلاری ندن قادینلارین بورونلارینا گؤره داها بؤیوکدور!جنسییتده اولان فرقلیلیک (تفاوت) و یوخاری اؤلچوده انرژینین لازیم اولماسی ؛ ارککلرین بورونولارینی قادینلارا گؤره داها بؤیوک ائدیر.عضوله کوتلهسی(توده عضلانی) کیشیلرده ؛قادینلارا گؤره داها بؤیوک اؤلچودهدیر بو اوزدن عضولهلرین بؤیوتمهسی (رشد) و قوروماغی اوچون یوخاری قاتدا اوکسیژنین بدنه گیرمهیی گرکیر.بورون نهقدر بؤیوک اولورسا، بدنه آلینان اوکسیژنین سویهسی ایسه چوخ اولاجاقدیر.«ناتان هولتون»آمریکانین “آیوا” بیلیم یوردوسونون(دانشگاه) آراشدیرجیسی(محقق) ،بو قونونو(موضوع) بئله آچیقلاییر:بؤیومه سورهجینده؛ارککلرین بدن بؤیومهلری،بورونلارین بویومهیی له اویغوندور(متناسب) اما قادینلارین بورون بؤیومهسی؛ بدن بؤیومهلرینین سورهجیله اویغون دئییل بواوزدن، قادینلار؛ ارککلر و بدن اؤلچوملرینه گؤره بورونلاری کیچیک قالیر.قادین وکیشیلرین بورون اؤلچومونون فرقی اورتالاما ۱۱ یاشدان باشلانیر.۱۱ یاشلیقدان سونرا؛عضله کوتلهسینین بؤیومهسی کیشیلرده و یاغ کوتلهسینین(توده چربی) بؤیومهسی قادینلاردا چوخالیر.نئاندرتاللار ایلک اینسان آتالاری؛عضوله کوتلهلرینین چوخلوغو ائتکیسینده؛ یوخاری اؤلچوده اوکسیژنه قوللانمالیدیلار،بواوزدن بورونلارینین اؤلچومو ایسه(نیز) بؤیوک اولمالیدی.اما چاغداش(معاصر) اینسان،آز اؤلچوده اوکسیژنه احتیجاجی اولدوغو اوچون؛ بالاجا بورونا صاحیب اولور.


text:
آمریکاداکی شیکاگو اونیورسیتهسیندن نوروبیلیمچیلر توخونما حسینه صاحب پروتئز ال گلیشدیرمهیی باجاردی
توخونما حسینه صاحب پروتئز اللر آرتیق اوزاق دئییل. بیلیم-قورقو فیلملرینده گؤرولهبیلهجک جینسدن بیر بولوشا ایمضا آتان آمریکاداکی شیکاگو اونیورسیتهسیندن نوروبیلیمچیلر توخونما حسینه صاحب پروتئز ال گلیشدیرمهیی باجاردی. پروتئز ال حیوانلار اوزرینده باشاری ایله سیناندی.
ماکاک میمونلارینین بئینینه یئرلشدیریلمیش الکترودلارا کابللا باغلانان پروتئز ال، اوزرینده اولان قبول آلقیلاییجیلار واسطهسیله توخونما حسینی بئینه باشاری ایله چاتدیردی. آلقیلاییجیلار بئییندکی توخونما حسینی، الکترودلارا الکتریکسل سیگناللار گؤندرمک صورتیله یاراتدی. آمریکان قیدا و درمان یؤنهدیمینین بنزری جیهازلارین اینسانلار اوزرینده دنهنمهسینه ایجازه وئرمه مرحلهسیندهدیر.
- قایناق: ت.ر.ت تورکی


text:
یارپاق اولوب تورپاغینا تؤکولسم، تورپاق اولوب سئللرین له سؤکولسم،سئل- سئل اولوب دریالارا تؤکولسم،دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.قایا کیمی شیمشکلره دؤزوم مو ؟شیمشک اولسام، آز عؤموردن بئزیم می ؟عؤمور کئچیب، کئچیب اگسه دیزیمی
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
ساحيل اولوب دالغالارلا اوولسام،
دالغا اولوب کولکلرله قوولسام.
کولک اولوب سمالارا سورولسام،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
چئشمه کیمی دامجی- دامجی سوزولسم،
دامجیلانیب چیچکلره دوزولسم،
چیچک اولوب واختلی، واختسیز اوزولسم،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن
İşarələr: وطن
, تورکی شعر
[ جمعه سیزدهم دی 1392 ] [ 23:20 ] [ Sahand ]
[
]


text:
شنبه سی و یکم فروردین 1392
سهند، یئنی شهری
تبریز،بؤیوک شهرین،آرتاننفوسونون یوخلاییشینا گؤره؛سهند،یئنی شهری،2100هئکتار ساحه ایله نظره آلیندی(گلیشمه توتونجو14000هئکتار).سهند یئنی شهری؛1366نجی ایلین بهمن آییندا؛ تبریزین گونئی باتیسیندا،تبریز- آذرشهر یولونون کناریندا یئری بللندیریلدی.1369دا یئر بللندیرمه آراشدیرمالاری و مطالعاتی بیتهرک ؛"شهرسازی ومعماری "شوراسینین تصویبینه یئتیشیلدی.
سهند،یئنی شهری؛تبریزه یاخینلیغی و خوش هاوا ایقلیم و سهند صنعتی بیلیم یوردونونون یاخینلیغیندا یئرشمهیه گؤره، سورعتله گلیشدی.سهند،یئنی شهری،13610نفرله دوغوآذربایجانین اونسککیزینجی،شهری ساییلیر(1385نجی ،باش ساییدا)
سهند ،یئنی شهری1387ده، بلدیه تیکینتیسی بیتهرک،ایلک بلدیه باشقانی سئچیلدی ؛سهند یئنی شهری،دوغوآذربایجانین 58ینجی شهری اولاراق تانیندی.


text:
شنبه چهاردهم بهمن 1391
تبریزین ،اینترنشنال خسته خاناسی، اؤلکه نین ان بؤیوک ،خصوصی خسته خاناسی!
تبریزین، اینترنشنال خسته خاناسی 92 ینجی ایلین، خورداد آی یندا ، آچیلیش اولاجاق!
"دبیری"،تبریزین، اینترنشنال خسته خاناسین، اؤلکه نین، ان بؤیوک خصوصی ،خسته خاناسی آدلاندیراراق،دئدی:
خسته خانانین،یئری و تیکینتی سی یاریمچیلیق اولاراق،آلیندی و بیر سیرا دگیشیک لیق و خریطه نین (نقشه)یئنی لنمه سیندن سونرا،۸۷ ینجی ایلده ،بو ساغلیق مرکزین، تیکیلمه سی ، یئنی دن باشلاندی.
"دبیری" آرتیردی:بو ساغلیق مرکزی ،اؤزل پارکینگه صاحیب اولاجاق،ساغلیق مرکزین،پارکینگین، تیکنتی ایجازه سی، یالنیز ساغلیق مرکزین قوللانجی لاری اوچون تؤره نیب! بئله لیک له ،هئچ ماشین بو توپلومدا پارکینگ سیز ،قالمایاجاق! آرتیرمالی دیر ،بو پارکینگین تام عواریض وماده یوزو اؤدولوب.
تبریزین، اینترنشنال خسته خانا سین، اؤزللیک لری:
-یئر ساحه سی:۴۱مین مئتر موربع
-آلت یاپی (زیربنا)۴۵:مین مئترموربع
-یاتاق سایی سی:۳۰۰یاتاق(تخت خواب)
-اؤزل تک یاتاق، اوتاق لاری
-شوتینگ وفروماتیک سیستئمی
"دبیری" آرتیردی، ساغلیق توریسمین جذبی، تبریزین ایقتصادین، زنگینله ده بیلر!
ایکینجی فاز،هوتئل آپارتومان نین تیکیلمه سی+گؤروش ساعات لارین پوزولماسی!
دبیری، خسته له رین، همرا ه لارین چتینلیک لیقلارین دئیه رک، آرتیردی:خسته خانانین باشقا دؤنه لرینده،اؤزل هوتئل آپارتومان ،خسته لرین یاردیمچی لاری اوچون تیکیله جک! و بیر دینج اورتام ،خسته و یاردیمچی سینا تؤره نه جک ؛بئله لیک له ، گؤروش ساعات لارین، خسته خانا دا ،لغو ائده جه ییک.
برچسبها: خسته خانا, تبریز, اینترنشنال, دوکتور دبیری, اوتاق


text:
(( زمشکلات طریقت عنان متاب ای دل
که مرد راه نیندیشد از فراز و نشیب)) (حافظ)
عزیز بیلسوارلی عزیز قلمداش
بوحرمتلی یولدا گرامی یولداش
سسون بیلسوارلی لارین سسیدی
دردلی لرین هواسی نفسیدی
باخشون سانکی ملتین گوزودو
یازیلارین هربیری نین سوزودو
بلسوارین گئجه سینین آیی سان
قیشا دونمیش اورگینین یایی سان
گونش سایاقی اوجادان شاخیرسان
گونوگوندن اورگلره آخیرسان
یانار آی تک هرگون اولدوز دوغورسان
ده نیزسن چور چوپو توتوب بوغور سان
سحر آخشام هر بیر یئره قاچیرسان
ایری لرین پاسین گوزه ل آچیر سان
الی قولو ایری لری تانیتدیر
ملتینه ظلم ائد نه قان اوتدور
مظلوملارین ناله سی سن آهی سان
سنی اؤلمه :بو ملتین شاهی سان
عمرون اوزون
بو جماعتین اورگ سوزون ویرماق بورجوندو بو قلمدن تعریفدی نه سندن
ابراز محبت یکی از علاقه مندان این وبلاگ هست من هم تقدیم می کنم به همه کسانی که سعی می کنند این وبلاگ زنده بماند.


text:
CES 2014سرگیسینه گؤرسل باخیش
ایلین ان بؤیوک تئکنولوژی اولاییندان اوچ گون کئچهرک؛CES 2014تئکنولوژی سرگیسیندن (نمایشگاه) یالنیز بیر گون قالیر. دئمهلیدیر،CES 2014 سرگیسینده، اوزوموزه گلهن ایلین یئنیلیکلری و یارادیجیلیقلاری(خلاقیت) سرگیلهنیر.CES 2014،یئنی الکترونیک اورنلرینی (محصول) سرگیلهین بیر ییغینجاق اولاراق، آمریکانین لاس وگاس شهرینده کئچیریلیر (برگزار) .دئمهلیدیر،CES 2014سرگیسی،۴۶ایللیک تاریخله، دونیانین ان بؤیوک تکنولوژیک ییغینجاغی ساییلیر.بو سرگیده نهلرین یاشانماسینی گؤرمک ایستهییرسینیزسه، بیلیم سسیدن آیریلمایین.
Nabu قولباغی،Razerشیرکتینین اورتدیگی اورون، بیر عاقیللی ساعات اولاراق؛ایمیل وبدن ساغلیغینی گؤستهریر.
تویوتانینi-Road اوچ چرخلی ماشینی
Jawbone Jambox سو کئچیرمهز (ضدآب)اسپیکرلر
اوچ بویودلو(۳بعدی) پیرینترلردن چیخان دووشانلار
۸۵اینچلیک تلویزیونا قوللاناراق گئیم اوینایین
سونی شیرکتی: بیزیم اورونلریمیز گرچکدن، سوکئچیرمهزدیلر
Nikon 1 Aw1کامئراسی سانکی دوغوردان سوکئچیرمهزدی!!


text:
سولماز پورنعمت پیله رود
فولکولورون کؤکو آذربایجان اراضیسینده بیر اولدوغونو نظره آلاراق، هر منطقه و ماحالدا، اؤزونه مخصوص فولکولورا مالیک اولدوقدا ائله بو کؤکدن قیدالانمیشدیر. آیدیندیرکی هر ائل ایله قوم اؤز کیملیگینی، فولکلورو ایله تانیتدیرا بیلر و اونو قورویوب ساخلاماغی اؤز هویتینی قوروماق دئمکدیر. بو آچیق مسئلهنی نظره آلاراق، ائل بیلیمی درنهیی (آذربایجاندا ایلک فولکلور مؤسسهسی) قورولوب ایشه باشلایان گوندن بورا کیمی بیر چوخ شهر و حتی کندلرده ساکینلشمیش خالقین فولکلورونو «بولتن» شکلینده چاپ ائدیب، سایین اوخوجولارینا چاتدیریب.
بو ایل پاییزین ایلک آییندا بو موسسه طرفیندن نمین ماحالینین فولکلورونا دایر ۵۶صحیفهلیک بیر اؤزل سای بوراخیلدی. نمین یازیچیلاری و قورومدا چالیشانلارین چاباسی ایله چاپ اولان بولتن اوخوجولار طرفیندن آرتیق قارشیلاندیغی اوچون، بو قرارا گلدیک آیری بیر سای البته گئنیش بیر جغرافیا دایرهسینی احتوا ائدن، یعنی اردبیل استانی اوچون، حاضیرلانیب یاییلسین.
ائله بو اساسدا استاندا یاشایان قلم صاحیبلری طرفیندن، دیرلی فیکیرلر و ملاحیظهلردن علاوه اردبیل، نمین، مشکین، خالخال، پارسآباد و... شهرلرینه باغلی اولان شیفاهی خالق ادبیاتیمیزدان آلینان قیسا و عینی حالدا دولغون یازیلار الیمیزه چاتیب. اونلار بو ساییدا سیز حؤرمتلی اوخوجولاریمیزا تقدیم اولونور.
دیرلی، یول گؤستریجی باخیش، سوال و یازیلاریزین یولونو گؤزلهییریک. ساغ اولون.
:: برچسبها:
شهرستان نمین,
ائل بیلیمی,
باش یازی,
سولماز پورنعمت پیله رود
سولمازپورنعمت (بولتن ائل بیلیمی -ویژه نمین )
خالقلارین فولکولور تاریخی ایلک انسان مسکنلرینین میدانا قویولماسینا گئدیب چاتیر، چونکی هر خالقین یاشاییش طرزلری اونون فولکولوروندا اوز عکسینی تاپیر و اگر دئسک بیر ائلین تاریخینی بیلمک اوچون ایلک نؤوبه ده گرک اونون فولکولورونا مراجعت ائدک، هئچ ده یئرسیز دانیشمامیشیق.
باشی همیشه اوجا اولان خالقیمیز دونیانین ان زنگین و رنگین فولکولور ثروتلریندن بیرینه مالیکدیر. بو منیم سؤزوم دئییل بؤیوک اوستادلار دا بونو دئییرلر. اوستاد شهریار بو باره ده دئدیگی سؤز هشده تصادفی دئییلدیر:
"تورکون مثلی، فولکولورو دونیادا تکدیر. "
فرهنگ و مدنیت آدینی اؤزویله داشییان و تاریخی مین ایللر یاخاسیندان قوپان نمین ماحالینین فولکولورو دا آذربایجانین هر بیر یئرینین فولکولورو کیمی چوخ غنی و زنگین اولماسی هامییا آیدیندیر.
توی و یاس مراسیملریندن توتدو، آتالارسؤزو، ناغیللار، بایاتیلار، . . . . آلقیشلارا قدر هله قارغیشلاری دئمیرم.
کئچمیشدن یادیگار قالان بئله قیمتلی و دَیرلی ثروتی و روحوموزا آخان آغیز ادبیاتین گلن نسیللره چاتدیرماق میللی و ظیفهمیز و اؤدهمهلی بورجوموزدور.
بورادا بو معنوی وارلیقدان دامجی قدر اولموش اولسادا منطقهنین قلم صاحیبلرینین امگی و کومگی ایله نمونهلر حاضیرلاییب سیز حؤرمتلی اوخوجولارا تقدیم ائدیریک.
معنوی یاردیملارینیزی بیزدن اسیرگهمهیین عزیزلر.
ساغ قالین
:: برچسبها:
شهرستان نمین,
نمین,
باش یازی,
فولکولور تاریخی


text:
Archive for the ‘سسلر’ Category
آدیم ارکان عباسی دیر،اوچ یاشیم وار ؛سایین قالادا یاشارام بودا منیم سسیمی ائشیدین
آدیم سید حسن اصغری دیر،دؤرد یاش یاریم واردیر ،تبریزده یاشارام،من ائتدیگیم دوعایا قولاق آسین
آدیم کیان جوادی دیر،دؤرد یاشیم وار،فیروس آباد (شیراز اوستانی)دا یاشارام.
منیم سسیمی ائشیدین(یار مهربان)
ائندیر:دانلود(mp3)
آدیم مانلی دیر،بیر یاش یاریم واریمدیر،تبریزده یاشارام.
منیم دیل آچماغیما قولاق آسین
ائندیر:دانلود(mp3)
آدیم آیلین الفت دیر،دوققوز یاشیم وار،تبریزده یاشارام.
منیم سسیمی ائشیدین(آز یاشا دوز یاشا…)
آدیم آیناز دیر،آلتی یاشیم وار، تبریزده یاشارام.
منیم سسیمی ائشیدین(من بالاجا بیر قیزام…)
آدیم سنا دیر : ایکی یاشیم وار :تبریزده یاشارام
منیم سسیمی ائشیدین ( کوثر سوره سی)
ائندیر(mp3)
آدیم مانلی دیر،18 آی یاشیم واردیر،تبریزده یاشارام.
آدیم آی تک آروینی دیر،10 یاشیم وار،تبریزده یاشارام.
منیم سسیمی ائشیدین(من ده ایختیار اولسا)


text:
قوشباز لار بيلير
یول آتما = قوشلاری شرط قويماغینان بیر اوزاخ مسافتنن مثلا اهر یا بوستان آباددان بوراغیللار،قايديب گَلن
قوش یاخشی قوش اولار . اوجالیق = قوش اوبیری قوشلاردان اوجا اوچسا
ایاقلارینا = کیمین قوشونون آیاقلاری گوزلدیر . گوزللیقینا = کیمین قوشی اوبیری قولاردان گوزلدیر
قیچیلهماخ = قوشون قانادلارینین معین لهلهکلرین قیچینن کهسهللر اوچماسين،يوواسينا اورگنسين، و یا چوخ باهالی اولدوغو اوچوب گئت مَسین
یولماق = قیچی لهنن قوشون قیچی اولموش قانادلارین چَکَللر یئرینه تازا لهلهک چیخسین تا اوچابیله
پول باغلاما = ایکی قوشون آیاخلارینا پول باغلاللار ایکیسینده معین مسافتدن بوراخاللار هر بیری تئز
قايديب گَلسه،قوشون صاحبي اوتوب(برنده) ایکی قوشون پولی اوتانا یئتیشر
توپلايان:رحيم قابل نژاد ۱۳۹۰ اینجی گونش ایلی


text:
Acer،یئنی تبلتیندن پرده گؤتوردو
Acer ایکی یئنی اوجوزلو تبلتلریندن علاوه بیر ۸٫۱اینچلیک تبلتدن پرده گؤتوردو.Iconia W4،ایسر شیرکتین یئنی اورونو (محصول)اولاراق، ویندوز۸٫۱ ایشلتیم سیستئمینه (سیستم عامل) صاحیبدیر.Iconia W4تبلتی دؤرد چییردکلی (هسته) ایشلمجیسینه قوللاناراق؛ ویندوزون آلتیندا اولان یازیلیملاری(نرم افزار) آچابیلر.بو۸٫۱ اینچلیک تبلت،۴٫۱۵گیرم چکییه و۱۰٫۷۵ میلمیتر قالینلیگه صاحیب دیر بواوزدن، راحتجادان الده یئرلهشیر.دئمهلیدیر؛Iconia W4تبلتین کناریندا، Office Home and Student 2013یازیلیمین اوجرتسیز نسخهسی ایسه عرضه اولاجاق.Iconia W4تبلتی اسکی نسیللرین ترسینه،IPS اکران صفحهسینه قورولودو بواوزدن؛یاخشی گؤرمه آچی ویئترینجه چئشیدلی رنگلرین گؤسترمهیینده دیققته صاحیبدیر.
۲مگاپیکسللیک اؤن(قاباق) کامرا وبئش مگاپیکسللیک آرخا کامئرا و۱٫۸هرتزلیک اینتل ایشلمجی(CPU)، Iconia W4تبلتین باشقا اؤزللیکلریندندیر . آرتیرمالیدیر، ایسرین یئنی تبلتی،CES 2014سرگیسینده(نمایشگاه)؛تانیتیلاراق ۲۹۹یورو قیمتله بازارا عرضه اولاجاق.
قایناق:eteknix


text:
ساری سونبوللی تارلا
اؤرک یارالار لا دولو.....اما بهانه سیز گلدیم
فلک چنگه ویریب کونلومون باشین کدر دیرناغینان دارادی تارلام ای منیم کدریم تبریز حسرتیم گونوموسوروشسان قارادی تارلام خمار باخیشلارین آلدی دوزومو دیللردن دیللره سالدی سوزومو ائله ایتیرمیشم اوزوم اوزومو بیلمیرم بوراسی هارادی تارلام اوره گیم آچیلمیر دانیشام گوللم آغزیمدا بوغولموش بیر شیرین دیللم حسرت گوزلرینه دولان نیسگیلم گوزومون گیله سی یارادی تارلام دیدرگین دوشوبدور اوزومدن وطن دار گلیر اءینیمه بیچیلن کفن خان چوبان اولموشام باخدی قارا من سئله تاپشیردیغیم سارادی تارلام باشین قویوب سینمه تللرینن اویناردیم یری گلنده آتا ازدیرر شیرین بالاسین
دنیانین اولینن ایکی نفر واریدی بیری سن ایدین بیری ...من تانیش گوزلرینه سیغیندیم سنن اوتانماق اوچون -كيچيك جاهازلي گلين ! يوخسوللوق...، يوخسا "سئوگي" قورباني !؟ -واراقلاما دردیمی شاعیر ، سربست یارالاریم قافیه لره سیغماز ... ! ياناقلاريم اوغرولار ايزي دير ، جاهازيم ، "ياساق سئوگي" يه نيفرت . اونوتماقي باجارميرام، نه اؤرهييم دايانير نه گؤزياشيم... يورغون حيات ياشاييرام ! نه كدر آزالدير سنسيزلييي – نه سنسیزليك آزالدير كدري . زامانين عقربه سينده، دوغرانيرقوجاق-قوجاق خاطيره لر... ! اونوتماقي باجارماماق- گؤنومه آييما دوشور ؛ اونودولماز خاطيره لر- شعريمين پايينا دوشور.
دووارلاری اوجالتدیلار…
سنی چوخ گؤردولر،
گول آچیردین باغچامدا
پاییزی چاغیردیلار…
سنی چوخ گؤردولر،
قان دولوردون اورهییمده
قورشون اولدولار
منی ووردولار…
فلک چنگه ویریب کونلومون باشین
کدر دیرناغینان دارادی تارلام
ای منیم کدریم تبریز حسرتیم
گونوموسوروشسان قارادی تارلام
خمار باخیشلارین آلدی دوزومو
دیللردن دیللره سالدی سوزومو
ائله ایتیرمیشم اوزوم اوزومو
بیلمیرم بوراسی هارادی تارلام
اوره گیم آچیلمیر دانیشام گوللم
آغزیمدا بوغولموش بیر شیرین دیللم
حسرت گوزلرینه دولان نیسگیلم
گوزومون گیله سی یارادی تارلام
دیدرگین دوشوبدور اوزومدن وطن
دار گلیر اءینیمه بیچیلن کفن
خان چوبان اولموشام باخدی قارا من
سئله تاپشیردیغیم سارادی تارلام
باشین قویوب سینمه تللرینن اویناردیم
یری گلنده آتا ازدیرر شیرین بالاسین
دنیانین اولینن
ایکی نفر واریدی
بیری سن ایدین
بیری ...من تانیش
گوزلرینه سیغیندیم
سنن اوتانماق اوچون
-كيچيك جاهازلي گلين !
يوخسوللوق...،
يوخسا "سئوگي" قورباني !؟
-واراقلاما دردیمی شاعیر ،
سربست یارالاریم قافیه لره سیغماز ... !
ياناقلاريم اوغرولار ايزي دير ،
جاهازيم ،
"ياساق سئوگي" يه نيفرت .
اونوتماقي باجارميرام،
نه اؤرهييم دايانير نه گؤزياشيم...
يورغون حيات ياشاييرام !
نه كدر آزالدير سنسيزلييي –
نه سنسیزليك آزالدير كدري .
زامانين عقربه سينده،
دوغرانيرقوجاق-قوجاق خاطيره لر... !
اونوتماقي باجارماماق-
گؤنومه آييما دوشور ؛
اونودولماز خاطيره لر-
شعريمين پايينا دوشور.


text:
اویان نیوز:
بلال حاتمی
گیریش
بیلیمسل اولاراق گونئی آذربایجان تورک کیملیگینین اولوشوم سوره جینی اینجه لرکن، بعضی اونملی شخصیتلر، ضیالیلار و فعاللارین گئنیش چالیشمالاری اینسانی حئیرته گوتورور. یوخ اولان و یا اوزون سوره قیریما اوغرایان کیملیک بیلینجینی یئنیدن اولوشدورماق، جانلاندیرماق و سویلم اولاراق سیاسی ساحه یه داشیماق بو ضیالیلارین ان اونملی ایشلولری (فونکسیونلاری) اولوبدور. بو ساحه ده هر بیر ضیالی و سیاسی فعالین اوزونه گوره دَیری و اونمی واردیر. سوسیولوژیک اولاراق بللی بیر بیلینجی بیر توپلومدا، کولتورده و میللت ایچینده یایماق نه قدر چتین بیر ایش اولدوغونو هر کس بیلیر. آما بو چتینلیکلره و ایشکنجه لره باخمایاراق یولو باشلادان و دوام ائتدیرن داهی اینسانلارین مبارزه و گلیشمه متودلارینی آراشدیرماق، اویرنمک و اورنک توتماق هر بیر مدنی و سیاسی حرکتین آکتورلرینه وظیفه و گرکسینیمدیر.
گونئی آذربایجان میللی حرکتی، سیاسی، کولتورل و حقوقی دوروش اولاراق یئنیدن جانلانما و حرکته کئچمه سینده بیر چوخ اینسانین قاتقیسی اولموشدور. حقیقتن بو اینسانلار ایچینده پرفسور دکتر محمد تقی زهتابی بام باشقا بیر اونم و دَیره صاحیبدبر. بیر نئچه فاکتور پرفسور زهتابینی اونملی ائدیر. بو مقاله ده اونون صاحیب اولدوغو بو فاکتورلری اله آلاراق، اونون نه قدر استراتئژیک و زکیجه داوراندیغینی اینجه لیه جییک. بو اؤزللیکلری سایاراق اونون اوبیری مسلک داش و کولتورل و سیاسی آکتورلردن هانسی یونلرده آیریشدیغینی اورتایا چیخاردماغا چالیشاجاغیق.
ایچینده یاشاماقدا اولدوغوموز کولتور، بیزه اوزونو نئجه حیسس ائتدیریر؟ حتی بو کولتوره باغلی اولان کیملیک، فردلرده نئجه منیمسنیر؟ موجود کولتورون بعضی عونصورلاری کیملیگین اولوشومو و یاشانماسیندا بویوک روللار اوینایارلار. بو عونصورلارین داها خام و کیتله سل بیر سویه دن چیخاردیب و داها بیلیمسل سویه یه داشیماق و یئنیدن توپلوما و فرده سونماق گرکلیدیر. یوخسا هر کولتور میللت اولوشدورماز. بیر کولتور بعضی عونصورلاردا آخسارسا تک باشینا بوتون توپلومون گرکسینیملرینی یئرینه گتیرنمز. آنجاق، بوتون یؤنلو گلیشن کولتورلر، میللتین گرکسینیملرینی بوتونلوکله قارشیلار و حل ائدر. کولتورلرین مودرن اونجه سی توپلوملاردا ایشلوی (فونکسیونو) نه قدر بسیطمیش سه، مودرن و مودرن سونراسی دئگیلن دونملرده او قدر ده قارماشیق و عئینی زاماندا دوزنلی و سیستماتیکدیر. کولتورلرین مودرنلشمه لریله بیرلیکده، سیاسی قوروملاردا مودرنلشمیشدیر. مثلن، دولت قاورامی، اسکی یونان آنلامیندا دئییل، بوگونکو مودرن آنلامیندا گلیشیرکن مللت قاورامی دا گلیشمیدیر. بو ایکی قاورام گلیشیرکن کولتور قاورامی دا گلیشیر. اصلینده آنتروپولوژیک و سوسیولوژیک آنلامدا، کولتور گلیشه رک توپلومدا هر شئیی گلیشیر. مودرن دونمده گئرچکلشن اولایلار و اولوشاراق گلیشن قاوراملار، توپلوملارین یئنی گرکسینیملری دوغرولتوسوندا اورتایا چیخمیشلاردیر.
سوسیولوژیک اولاراق، هر کولتور، سیاسی کیملیک اولوشتورما پتانسیئل یا قابیلیتینه صاحیبدیر. آما بو تکجه بیر قابلیت و یا قوه دیر. بونون فعله دونوشه بیلمه سی اوچون اوزون و چتین یوللار و انگللردن گئچمه سی گرکیر. هر کولتور سیاسی کیملیک اولوشدورماز. میللت سویه سینه یوکسلن کولتورلر، یعنی میللت اولوشتورا بیلن کولتورلر آیریجالیقلی اوزللیکلره صاحیبدیرلر. میللت اولماق اوچون قوروملار (نهاد)، قورولوشلار( ساختار -یاپی) و کولتورل، توپلومسال بیلینچ (فرقینده لیک) و .. گرکیر. یعنی تکجه بیر قوروم یا قورام وارلیغی ایله بیر میللت اولوشدورلماز. میللت اولمانین اؤن حاضیرلیقلاری نلردیر؟ یعنی بیر ییغین اینسان میللت اولمادان اونجه، هانسی سورجلردن کئچیر؟ و نئجه بیر قوروملار و قورولوشلار اولوشدورور. بونا گوره، سوسیولوژیک قوراملار پئرسپئکتیفی ایله گونئی آذربایجان تورک کولتورو و کیملیگینین اولوشوم و گلیشیمی قیساجا اله آلینمیشدیر. بو باغلامدا پروفسو زهتابینین حایاتی بویونجا چالیشما و چابالاری اونملی و ائتکین اولموشدور. پرفسور زهتابی نین بوتون فعالیتلری و یازدیغی اثرلر بعضی یازار و فعاللارین چالیشمالاری کیمی راستگله بیر ایش دئییل. بونلار بوتونلوکله بیر ایستراتئژی ایزینده و بیلینچلی بیر شکیلده گورولموشدور. بونا گوره، گونئی آذربایجان ایستکلرینه قارشی چیخانلار طرفیندن ان چوخ تنقید و حتی تخریبه معروض قالان داهیلردن بیری اولموشدور. حتی سون دونم ان چوخ تنقید و تخریباتا معروض قالان ضیالیمیزدیر دئیه بیلریک. پرفسور زهتابینین حیاتی، فعالیتلری و اثرلرینی بیلینجله سئچیلمیش بیر هدفین چیزگیسینده گوره مک و بو هدفی آچیقلاماق گرکیر. فارس شووینیستلر طرفیندن آچیق-گیزلی سیاستلرله سیلینمه سی و آسیمیله ائدیلمه سی هدفلنن آذربایجان تورک کولتورونو قوروماق، اولومدن قورتارماق هر بیر آذربایجانلینین و تورکون وظیفه سیدیر. پرفسور زهتابی بو هدفی ان یاخشی شکیلده بیلنلردن بیریدیر. و عئینی زاماندا بو هدفه یئتیشمک اوچون اؤیرنجیلر یئتیشدیرمک، کیتاب یازماق و سیاسی فعالیت گوسترمکله مشغول اولموشدور. اونون آراشدیرمالاری، یازیلاری و فعالیتلری بیر نئچه کاتئقوریه آیریلیر:
- سیاسی فعالیت
- دیلچیلیک
- تاریخ
- ادبیات
بو دؤرد ساحه ده پارالل فعالیت گوسترمیش اولان پرفسور زهتابی، حیاتی بویونجا چالیشاراق، هر بیرینین اولوشوموندا و گلیشمه سینده چوخ بویوک رول اوینامیشدیر. اونودولموش و یا قیریما اوغرامیش کیملیگیمیزی یئنیدن کشف ائتمک اوچون بو دؤرت ساحه نی تمل ساحه لر اولاراق تانیملایا بیلریک. بو ساحه لر بوتون کولتورلرین میللی کولتوره دونوشومونده و میللی کیملیک اولوشوموندا اساسی و جیددیدیرلر. بو یازیدا دا بو کاتئقوریلرین بیر نئچه سینین اوزه رینده دوراجاغیق.
۱
بیرینجی اولاراق، اونون گئنچلیک دونمیندن باشلایان و شرفلی اولوموندن سونرا دا دوام ائتدیریلن بیر سیاسی حیاتی واردیر. بیر سیاسی فعال فیقوروندا گئنجکن دئموکرات فیرقه سنین گئنج قولوندا یئر آلماسی و داها سونرا آذربایجان/باکییا و اوردان دا سیبریا و باغدادا سورونمه سی، پرفسور زهتابی آغیر بیر سیاسی یوکون داشیدیغینی گوستریر. حتی ایران انقلابیندان سونرا یوردونا دونَرَک، داها دا اونملی بیر سیاسی حیات باشلایاراق بیر سیاسی مبارز دوروشونو سئچیر و نفس آلیجی چالیشمالارینا دوام ائتدیریر. بو فعالیتلر اثرلری و اویرنجیلری آراجیلیغی ایله هله ده سورور و ائتکیلیدیر.
پرفسور زهتابینین اؤزللیکله انقلاب سونراسی سیاسی فعالیتلری هر بیر گونئی آذربایجان سیاسی فعالینا اؤرنک اولمالیدیر. سیاسی فعالیتده بیلینچلی و بیلیمسل چالیشمایا اونم وئرمک اونون بیر اؤزللیگیدیر. یعنی هر بیر یازدیغی بیلیمسل اثر و شعر، اؤزلوگونده سیاسی بیر فعالیت دیر.
پرفسور زهتابی و بیر نئچه باشقا ضیالی نی، پیشه وری دونمینی گونوموزه باغلایان فیقورلار اولاراق دا گوره بیلریک. میللی حکومتین ییخیلیشیندان سونرا، گونئی آذربایجاندا بیر انتلکتوئل قیتلیغی یاشانمیشدیر. بیرده میللی حکومتدن سونرا بیر کیملیک و کولتورل قوپوش سؤز قونوسودور. تاریخده هر بیر بئله نچی اولای، بیر میللتین نفسینی ائله کسر کی یئنیدن آیاخدا دورماسی و ایده آللارینی جانلاندیرماسی بویوک گوجلر و ایراده لر ایستر. چوخلو دوروملاردا دا یئنیدن آیاقدا دورماق بیر کولتور و میللت اوچون اولومسوز حاله گلر. اساس مسئله، بئله نچی تاریخی مقطعلری (میللی حکومت، مشروطه و خیابانی حرکاتی) سونراکی نسیللره داشیماقدیر. ایده آلاری اولومدن قورتارماق، اونلاری یئنیدن توپلوما تزریق ائتمک اوزون سوره لی بیر ایشدیر. بونو اؤز تاریخیمیزده راحاتلیقلا گوره بیلریک. میللی حکومت، مشروطه و خیابانی حرکاتیندان ایللر سونرا، عئینی ایستکلر بیراز فرقلی دوروشلاردا یئنیدن جانلانمایا باشلامیش دورومدادیر. بو ایده لاری، او دؤنملردن یاخین زامانلارا گتیریب چاتدیران بیر نئچه شخصدن دانیشا بیلریک. بارماق ساییسیجا اولان بو شخصلر ایچینده اَن چوخ ائتکیلی و اونملی اولان بیزجه پرفسور زهتابی دیر. پرفسور زهتابی او دونمین دَیرلری و ایده آلارینین عئنیسینی دوام ائتدیریبدیر دئیه بیلمریک. زهتابی او زامان وطن آنلاییشیندان داها فرقلی بیر وطن آنلاییشینی اورتایا قویدو. میللی حکومتده کی آنا دیلی، آذربایجان و دولت آنلاییشیندان ائتکیلنرک بو آنلاییشلارا تکامل وئرمیشدیر. یعنی زهتابی میللی حکومتین دوامیدیر و دوامی دئگیلدیر! دیقتلی باخارساق، او میللی حکومتین تکاملودور. اونو میللی حکومتین ایده آلاریندان آییران و یا باغلایان عونصورلار نلردیر؟ سوروسو تاریخیمیزین چوخ اونملی سورولارینداندیر. زهتابینین فعالیت و اثرلریندن گورونور کی او ایلک دفعه تورکلویو ده او دونمین ایده آلارینا قاتاراق بو اوچ آنلاییشی یئنی دن اینشا ائدمیشدیر. سونوج اولاراق زهتابینی “گونئی آذربایجان تورکلویو“نون اینشاجیسی و دوشونجه باباسی اولاراق تانیملاماق یانلیش اولماز.
زهتابی ایله بیرلیکده ایکی چیزگی یا سویلم داها، میللی حکومت و مشروطه سونراسی اوزونو گوسترمیشدیر. بیریسی “ایران تورکلویو” دئیه تانیملانا بیلر، ایکینجی سی ایسه ده ” تورکلویو وورقولامادان آذربایجان” اولموشدور. بو ایکی دوروش هله ده گونوموزده بیر سیرا فعال و ضیالی طرفیندن دوام ائتدیریلیر. آما گئنل اولاراق بو اوچ آنا چیزگینین هانکیسی داها یایقین اولاراق قبول اولونور؟ سوروسو اوزه رینده دورماق و بحث ائتمک لازیمدیر. آما بو مقاله نین قونوسو بو اوچ چیزگی نی بحث ائتمک بو مقاله نین قونوسو دئییلدیر. و بیر تک زهتابینین ایناندیغی و چالیشدیغی چیزگینی بحث قونوسودور.
ایراندا و گونئی آذربایجاندا سون زامانلار گلیشمه لره باخدیغیمیز زامان، زهتابینین وورقولادیغی آنلاییشین نه قدر یایقین اولدوغو بللنیر. اساس مسله بو کی زهتابی بو آنلاییشی نئجه یارادمیشدیر؟ اونون چیزدیگی چیزگی هانسی تمللره دایانیر؟ بو دا تک باشینا بیر آراشدیرما قونوسو اولاراق چالیشیلمالیدیر.
۲
پرفسور زهتابینین دیل چالیشمارلاری، دیلچیلیک ساحه سینده اؤنملی اثرلر وئرمه سی و ایللر بویو شهردن شهره و کندن کنده دولارناراق دیل کیلاسلاری قورماسی، دیلین نه قدر اونا اونملی اولدوغونو گوستریر. ائله کی او حیاتینین بویوک بولومونو دیلله اوغراشدی. اویرنجی لرینین دئدیگینه گوره، او تورکجه یازماغا چوخ اونم وئریردی. اونا گوره هر کسیه آذربایجان تورکجه سینی اویرنمه نی واجیب گوروردو.
آما اونا گوه تورک دیلی نیه بوقدر اونملی دیر؟ تورکجه نین آذربایجانا و آذربایجانلیلارا وئردیگی نه اولا بیلر؟ بیرینجی اولاراق، هر کولتورون ان اونملی عونصورو دیل اولدوغونو هر کس بیلیر. دیل، بوتون توپلومسال سیتئملرین مرکزی قونوموندا اولدوغونو چوخو توپلوم بیلیمجی و فیلوسوف وورقولامیشدیر. دیلسیز ، کولتور، دوشونجه، اولابیلمز.
عئینی زاماندا بیر سیاسال یونتمین ان دوغال و ان اویقون توپلومسال بیریمی میللتدیر و هر میللت اوز گله جگینی تعیین ائتمه حاققینا صاحیبدبر. یعنی سیاسال اؤرگوتلنمه نین (توپلومسال آنلامدا تشکیلاتلانما) ایده آل بیچیمی میللت-دوولت دیر و مودرن آنلامدا هر حاکیم دوولتین ده تک بیر میللتی اولمالیدیر. میللتلشمه و میللی بیرلیک اولوشتورماق اوچون هر شئیدن اونجه بیر میللتین تخیل ائدیلمه سی گرکیر. بو دا اورتاق بیر کولتور ایچینده اولا بیلر. اورتاق بیر کولتورو ده اورتاق بیر دیل اولماسا تخیل بیله ائدنمریک. بونلارلا بیرلیکده تاریخ عونصورو دا میللت اولمانین بیر شرطی ساییلیر. میللتچیلیک ده ائله بو دئمک دیر. بو عونصورلارین (میللت، اورتاق کولتور، اورتاق دیل و تاریخ) سایه سینده توپلومدا فردلره بیر عاییدیت دویغوسو یارانیر. بوتون بونلاری یاراتماق اوچون مرکزی ساییلان عونصور و حتی سورون دیلدیر.
دیل، هر شئیدن اونجه بیر سمبولدور. دیل، میللتین قورقوسونداکی اورتاق کیملیگین سمبولیدیر. “بیز” اولما بیلینجی آنجاق دیلدن کئچر و دیل بو بیلینجین سمبولودور.
پرفسور زهتابی دا بونو چوخ یاخشی بیلیردی. اونا گوره دیر کی چالیشمالاریندا چوخ آغیرلیق وئردیگی و مرکز قونومدا توتدوغو فئنومن دیلدیر. آذربایجان تورکجه سینین گرامئرینی، صرف و نحوینی یازماسی، آذربایجان تورکجه سینی داها دا سیستئماتیکلشتیرمیش و بیر یازی یا دا بیلیم دیلی اولماسینا یاردیمجی اولموشدور. بیر چوخ فعاللار و حتی خالق اونون کیتابلاری ایله بو دیلی اویرنیب و بو دیلده یازیبلار. پرفسور، اؤزو ده بو دیلین اویره تیمینده آکتیف شکیلده قاتیلمیشدیر. اونون دیل کیلاسلاری بویوک و کوچوک شهیرلرده، دیل اویرنمه قونوسوندا بویوک دالغالار یاراتمیشدیر. عئینی زاماندا بو دیلین داها سونرالار دا اویردیلمه سینین بویوک پایی اونون اویرنجیلرینین بوینونا دوشموشدور.
پرفسور زهتابی، تکجه گرامئر و صرف و نحو یازماقلا قالماییب عئینی زاماندا تورکجه نین تاریخینی ده “ایران تورکلرینین اسکی تاریخی” کیتابیندا تا سومئرلره قدر اوزانان بیر زامانا باغلامیش و ایثبات ائتمیشدیر. یعنی دیلی، توپلوم ایچینده گرامئر کیتابلاری ایله بیلیمسللشتیرمیش، توپلوم طرفیندن یازی دیلی اولماسینی ساغلامیش و کیلاسلاریندا دا اویرتمیش و اؤبور طرفدن، اونون تاریخینی و کوکونو اورتایا چیخارتمیشدیر. عئینی زاماندا یازدیغی شعیرلرده بئله دیله فرقلی بیر آیریجالیق و اونم تانییر. اونون (“سو” دئییبدیر منه اولده،آنام آب کی، یوخ/ “یوخو” اویرتدی اوشاقلیقدا منه، خواب کی، یوخ) شعرینده ده بو وورقویو و اونمی گوروروک. بوتون بونلار بونو گوستریر کی پرفسور زهتابی دیلی بوتون طرفلی آنلاییب و اونون اونملرینی هم سیاسی و همده کولتورل اولاراق یاخشی بیلیر و عمله گئچیردیر.
سونوندا، پرفسور زهتابینین، دیلین فرقلی ساحه لرینده چالیشمالاردان اویرنیلیر کی: دیل، فرد و توپلومون گلیشیم ایرماغینین تمل قایناغی دیر. دیل هم فردین هم ده توپلومون کیملیگینی بیچیملندیریر، یا دا کیملیک بیچیملنیشینده ان اونملی رولی اویناییر. توپلومون بوتونلشمه سینده ده دیل ان اونملی عونصوردور. و سیاسی دیل تکجه شعارلا دئییل، دیلی ایشلتمک، اونو بیلیمسللشتیرمک، دیل اوزه ریندن سیاست یئریتمکله اولور. دیل اوزریندن آسیمیلاسیونا معروض قالمیشیق و بوندان قورتولوشوموز دا هم سیاسی، همده بیلیمسل اولاراق دیله اونم وئرمکله گئرچکلشه جک.
۳
اوچونجو اولاراق، پرفسور زهتابینین تاریخ آراشدیرمالاریدیر. او، هم آذربایجان، همده ایرانین گئنل تاریخینده اونملی و دیققته آلیناجاق تئزلر اؤنه سورموشدور. حتی پان آریا و پان فارس کیتله طرفیندن ان چوخ تنقید گوردویو چالیشمالار دا اونون تاریخ چالیشمالاری اولموشدور. پرفسور زهتابینین تاریخ چالیشمالاری ایراندا آلترناتیو تاریخ یازارلیغی کاتئقوریسینده یئر آلیر. مرسوم اولان تاریخین عکسینده و او تاریخین یالانلارینی اورتایا چیخارداراق یئنیدن تاریخ یازماق پرفسور زهتابینین تاریخ یازارلیغینین اوزللیگیدیر.
مصطفی کمال آتاتورک، تاریخ یازما قونوسوندا “تاریخ یازماق تاریخ یاراتماق قدر اونملیدیر” دئییر. بو باخیشلا پرفسور زهتابی دوغرودان دا اؤزلویونده بیر تاریخ دیر. تاریخ یازماق کئچمیشی آیدینلیغا چیخارداراق گلجه یه ایشیق توتار. تاریخ نه قدر اونملی ایسه یئرل تاریخ قات قات اونملی دیر. یئرل تاریخ بیلینمدن گئنل تاریخ یازیلانماز. آنتونی اسمیت ده ده اولدوغو کیمی، بیر توپلوم یا ائتنیکی باشقا توپلوملاردان فرقلی قیلان تمل اوزللیک لر ایچینده، اورتاق تاریخ ده یئر آلماقدادیر. کولکتیف آد، اورتاق سوی میتی، اورتاق تاریخ، اورتاق کولتور، اورتاق تئریتوریا (قلمرو، یئرلشیم، توپراق)، دایانیشما دویقوسو کیمی اوزللیکلر، توپلوملاری بیر بیریندن آییریر. میللت تعریفینده ده تاریخ، تورپاق، دیل، اولکو، گلنک و گورنک (عادتف عنعنه) عونصورلاری یانیندا میللتی اولوشدوران عونصور اولاراق گوروروک. سوی کوکن بیرلیگینی ایثبات ائدن بیر تاریخ، توپلومدا، اینسانلارین بیرلیک دویقوسونو آرتیریر و اونسوز دا بو دویغونون یاراتماسی ممومکون دئییلدیر. آردآردا گلن نسیللرین کولکتیف (جمعی) تجروبه لری تاریخ کیتابلاریندا توپلانیر و اوخودولور. ائییتیم آچیسیندان بونون چوخ اونملی اولدوغو آچیقدیر. اوشاقلار، توپلوم دیرلری، نورم (هنجار) و گئنلده کولتورو اویرنیرکن اوز تاریخلرینی ده اویره نیرلر و سوزو کئچن دویقو بئله لیکله اونلاردا اویانیر. بو دویغو اولمادان کیملیگی منیمسمک مومکون دئییلدیر. ائتنیسیته نین عوضولاری اوچون، سوی میتلر کیمی تاریخی کوک ده ائتنیک ایلیشکیلرین دویقوداشلیق تملینی اولوشدورور. اورتاق آتالار و کؤکلر و بونلارین تجروبه لری بو دویقوداشلیغی دستکلر. سونوج اولاراق تاریخ، میللته کوک دویقوسو اویاندیرار. بو دویغو، فرد و توپلومدا بیر منصوبیت بیلینجینی جانلی توتار و اونو درینلشدیرر.
پرفسور زهتابینین تاریخ چالیشمالاری دا بو دوغرولتودا اولموشدور. بوگون یاشادیغیمیز تورپاقلارین اوزه رینده مین ایللر اونجه آتالاریمیزین یاشادیغینی ایثباتلایان زهتابی، بو دویغونون یاراتماسیندا اونملی اویون اوینامیشدیر.
زهتابینین تاریخ چالیشمالاری عئینی زاماندا ایران، اورتادوغو و اورتا آسیا تاریخینده بیلیمسل اولاراق فرقلی بیر سویلم (گفتمان) اونه سوردو. بو سویلم، گونوموزده گونئی آذربایجان سیاسی سویلمینین تاریخ یؤنونو اولوشدورور. میللیتچی سویلمین اساس دایاناغی اولان تاریخ گوروشو اولماسا، حقوقی ایستک لر و ایدئولوژی ساغلام تمله اوتورمامیش دئمکدیر. گونئی آذربایجان و گئنلده ایران تورکلویونون تاریخ باباسی ساییلاجاق قدر اونملی اولان پرفسور زهتابی، تاریخ آراشدیرمالاری ایله تاریخین ده نه قدر اونملی اولدوغونو وورقولامیشدیر. میللتلرین اونملی قوت قایناقلاریندان بیریدیر تاریخ. تاریخ میللتین کاراکتئر و دیرلرینی گوستریر. میللت اولاراق حیاتی دوام ائددیرمک اوچون تاریخه دایانماق واجیبدیر.
سونوج اولاراق پرفسور زهتابی تاریخ آراشدیرمالاری ایله آذربایجان میللتینه اورتاق بیر روح توخودو و اونو بسله یه رک زنگینلشتیردی. او تاریخده کی اولای لارا و کئچمیشدن قالان هر شئیه، دؤنمین ایحتیاجلارینا گوره یوروملار اولوشدوردو و سوندو. او دریندن بیلیردی کی تاریخ بیلینجی کئچمیشدن بسلنمکله برابر ایره لیه دوغرو گئدن دوشونجه یه دایانیر و گله جه یه یون وئرمده بللی ائدیجی دیر. سونوج اولاراق، ایراندا و اؤزللیکله گونئی آذربایجاندا تورکلوگو و آذربایجانلیلیغی کولتورل و مدنی اولاراق توپلومدا یایان و بیلیمسل اولاراق گئنیش بیر لیتئراتور اورتایا قویان زهتابی، آذربایجان میللی حرکتینین دوشونجه و ایلهام قایناغیدیر. او، بیر انتئللکتوئل، شاعیر، دیلچی، مورخ، سیاسیتچی و بیر معلم کیمی صفت لری داششیییردی.
بو یازی، آنکارادا کئچیریلن “پروفسور دوکتور زهتابی ایلی” آدلی کونفرانسدا سونولموشدور.


text:
قارس هاواسی , اورمو آشیق مکتبی نین ان گؤزل هاوالاریندان بیری دیر. بو هاوا گؤزللیگینه رغماً هله ده آذربایجان بویوجا تانینماییبدیر و تکجه اورمو چئوره سینده ایشله نیلیر. آشاغیدا بئش نفر اورمو آشیق مکتبی نین بؤیوک اوستادلارینین قارس هاوالاری گتیریلیب. ائده بیلرسینیز, هر آشیغین هاواسینی تک-تک و یا توپلو بیر یئرده ائندیره سینیز. خاطرلاتمالیام, قارس تورکیه نین شرقینده یئرلشن بیر شهرین آدی دیر. بو شهری تورکیه ده, آشیقلاری شهری کیمی تانییرلار.
اوخویان:آشیق اسلان طالبی(1294-1378)
سسین ضبط سیستمی: استودیو(تهران رادیوسونون استودیوسو)
تاریخ: 1353
اوخویان:آشیق عزیز مرادخان(1301-1351)
سسین ضبط سیستمی: گرامافون
تاریخ: 1345
اوخویان:آشیق درویش وهابزاده(1309-1372)
سسین ضبط سیستمی: ضبط کاست
تاریخ: 1366
اوخویان:آشیق محمدحسین دهقان(1313)
سسین ضبط سیستمی: استودیو(اورمو رادیوسونون استودیوسو)
تاریخ: 1347
اوخویان:آشیق اسمعلی لطفی(1316)
سسین ضبط سیستمی: استودیو(اورمونون حوزه هنری اداره سینین استودیوسو)
تاریخ: 1388
برچسبها: قارص, قارس, آشیق هاواسی, آشیق درویش, آشیق عزیز


text:
کیچیک چیلله
کیچیک چیلله - آزربایجان میللی تقویمینده قیش آیینین 40-اینجی گونوندن 60-اینجی گونونهجن 20 گون.
ایلین "یاغی" فصلی ساییلان قیش فصلی ایبتیدای تصووور و اعتیقادلاردان باشلانغیج گؤتورمکله ایندینین اؤزونده ده اوچ خوصوصی چیللهیه بؤلونور. بیرینجی بویوک چیلله قیشین باشلانغیج گونوندن، یعنی دئکابرین ایگیرمی ایکیسیندن (چیلله آیینین 1-ندن) فئورالین اوولیندک (دوندوران آی / بهمنین 10-و) اولان قیرخ گونلوک واختدیر. بؤیوک چیللهنین یاریسی قدر - ایگیرمی گون اولان و ائل آراسیندا "قیشین اوغلان چاغی" دا آدلانان کیچیک چیللهنین عومرو فئورالین ایگیرمی ایکیسینه قدردیر. فئورالین ایگیرمی ایکیسیندن (بایرام آیی /ایسفندین 1-سی)، ایلین اوزون-قیسالیغیندان آسیلی-اولاراق، مارتین ایگیرمی، ایگیرمی بیر، ایگیرمی ایکیسینه (آغلار گولر آیی/فروردینین 1-ی) قدر اولان و بوز آی آدی ایله تانینان موددت ایسه هر بیری یئددی گوندن عبارت دؤرد بالاجا چیللهیه، باشقا سؤزله، چیللهبئچهیه بؤلونور. [1]
قایناقلار[redaktə]
- ↑ AZƏRBAYCAN ETNOQRAFİYASI" AZƏRBAYCAN MĠLLĠ ELMLƏR AKADEMĠYASI ARXEOLOGİYA VƏ ETNOQRAFİYA İNSTİTUTU، ŞƏRQ-QƏRB, BAKI 2007
بیرده باخ[redaktə]
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Kiçik Çillə


text:
...............................................................................................................
از همه کاربران عزیز تقاضا داریم با ثبت نظرات و Comments خود ما را خوشحال نمایند .....متشکرم
آبسالان ایلام آبسالان دهلران ایلام دادگستری آبسالان سعید آبسالان ایلام ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام ایلام ایلام حقوق ایلام دادگستری دهلران آبسالان دهلران سعید دهلران سعید آبسالان ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران خبر دهلران دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران فردا ایلام سعید ایلام سعید آبسالان ایلام فردا ایلام ما ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دادگستری ایلام دادگستری ایلام حقوق ایلام حقوق دهلران جرایم ایلام دهلران آبسالان دهلران ما دهلران دهلران آبسالان دهلران ایلام دهلران آبسالان دادگستری دهلران سعید آبسالان دادگستری ایلام ایلام دهلران ایلام دهلران شهر دهلران دادگستری ایلام دادگستری دهلران ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران آبسالان ایلام آبسالان دهلران ایلام دادگستری آبسالان سعید آبسالان ایلام ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام ایلام ایلام حقوق ایلام دادگستری دهلران آبسالان دهلران سعید دهلران سعید آبسالان ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران خبر دهلران دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران فردا ایلام سعید ایلام سعید آبسالان ایلام فردا ایلام ما ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دادگستری ایلام دادگستری ایلام حقوق ایلام حقوق دهلران جرایم ایلام دهلران آبسالان دهلران ما دهلران دهلران آبسالان دهلران ایلام دهلران آبسالان دادگستری دهلران سعید آبسالان دادگستری ایلام ایلام دهلران ایلام دهلران شهر دهلران دادگستری ایلام دادگستری دهلران ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران آبسالان ایلام آبسالان دهلران ایلام دادگستری آبسالان سعید آبسالان ایلام ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام ایلام ایلام حقوق ایلام دادگستری دهلران آبسالان دهلران سعید دهلران سعید آبسالان ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران خبر دهلران دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران فردا ایلام سعید ایلام سعید آبسالان ایلام فردا ایلام ما ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دادگستری ایلام دادگستری ایلام حقوق ایلام حقوق دهلران جرایم ایلام دهلران آبسالان دهلران ما دهلران دهلران آبسالان دهلران ایلام دهلران آبسالان دادگستری دهلران سعید آبسالان دادگستری ایلام ایلام دهلران ایلام دهلران شهر دهلران دادگستری ایلام دادگستری دهلران ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران آبسالان ایلام آبسالان دهلران ایلام دادگستری آبسالان سعید آبسالان ایلام ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام ایلام ایلام حقوق ایلام دادگستری دهلران آبسالان دهلران سعید دهلران سعید آبسالان ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران خبر دهلران دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران فردا ایلام سعید ایلام سعید آبسالان ایلام فردا ایلام ما ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دادگستری ایلام دادگستری ایلام حقوق ایلام حقوق دهلران جرایم ایلام دهلران آبسالان دهلران ما دهلران دهلران آبسالان دهلران ایلام دهلران آبسالان دادگستری دهلران سعید آبسالان دادگستری ایلام ایلام دهلران ایلام دهلران شهر دهلران دادگستری ایلام دادگستری دهلران ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران آبسالان ایلام آبسالان دهلران ایلام دادگستری آبسالان سعید آبسالان ایلام ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام ایلام ایلام حقوق ایلام دادگستری دهلران آبسالان دهلران سعید دهلران سعید آبسالان ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران خبر دهلران دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران فردا ایلام سعید ایلام سعید آبسالان ایلام فردا ایلام ما ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دادگستری ایلام دادگستری ایلام حقوق ایلام حقوق دهلران جرایم ایلام دهلران آبسالان دهلران ما دهلران دهلران آبسالان دهلران ایلام دهلران آبسالان دادگستری دهلران سعید آبسالان دادگستری ایلام ایلام دهلران ایلام دهلران شهر دهلران دادگستری ایلام دادگستری دهلران ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران آبسالان ایلام آبسالان دهلران ایلام دادگستری آبسالان سعید آبسالان ایلام ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام آبسالان ایلام ایلام ایلام حقوق ایلام دادگستری دهلران آبسالان دهلران سعید دهلران سعید آبسالان ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران خبر دهلران دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران فردا ایلام سعید ایلام سعید آبسالان ایلام فردا ایلام ما ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام دادگستری ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دادگستری ایلام دادگستری ایلام حقوق ایلام حقوق دهلران جرایم ایلام دهلران آبسالان دهلران ما دهلران دهلران آبسالان دهلران ایلام دهلران آبسالان دادگستری دهلران سعید آبسالان دادگستری ایلام ایلام دهلران ایلام دهلران شهر دهلران دادگستری ایلام دادگستری دهلران ایلام دهلران دهلران ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام ایلام دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران دهلران


text:
آشیق علی قلندری
دونیالیق آغ چلیك گونو مناسبتینه، آشیق علی قلندری ایله دانیشیق.
دانیشیق آپاران: احمد اسدی
اكتبر آیی نین 15 و یا خزل آیی نین 24 دونیالیق آغ چلیك گونودور. 1950-جی ایلده بوگون بیرلشمیش ملتلر تشكیلاتیندا آغ چلیك قانونو عنوانی ایله بیر قانون تصویب اولوندو. بو قانوندا آیدین اوره ك و گؤز نعمتیندن محروم اولان انسانلارین حاقلاری قورونور. دئییلنلره گؤره ایراندا، 400 مین نفره یاخین آیدین اوره ك و یا یاری گؤرمه ین انسان وار. آما بونلاردان تكجه 76 مین نفری سیاهیه آلینیبدیر. هر ایل ایلگی لی قوروملار بو گونه گؤره اؤزل مراسملر و تؤرنلر توتورلار. ائله بونا گؤره ده بوگونكو دانیشیغیمیز آذربایجانیمیزین، آیدین اوره ك و متانتلی آشیغی، آشیق علی قلندری ایله اولوب. آشیق علی قلندری 1348-جی ایلده اورموشهریندن 20 كیلومتر آرالی اولان گؤلمانخانا كندینده آنادان اولوب. 3 یاشیندا ایكن گؤزلرینی قیزیلجا نتیجه سینده ایتیریب. آشیق علی ائله دوغولدوغو كندده هله ده یاشاماقدادیر. آشیق علی بیر جهتدن اؤنملی بیر وظیفه داشی ییر، اودا دوللو مصطفانین نئچه واسطه ایله شاگردلریندن حساب اولونور. اونون صنعت شجره نامه سینه باخساق، بئله بیر خریطه اوزه چیخیر.
بقیه در ادامه مطلب
تاریخ ارسال پست: : دوشنبه 1 آبان 1391 ساعت: 01:33 ب.ظ
آخرین ویرایش مطلب در تاریخ: - ساعت: -
برچسب ها : آشیق علی قلندری، موسیقی عاشیقی،


text:
بوگئجه
اورگیمده قوپاریب شورایله غوغابوگئجه
یوخدی بیرکس من ایچون سویله یه لا-لا بوگئجه
قاپی داقالدی گوزوم سن گله سن منزیلیمه
گلمدین عقل واورک ایله دی دعوا بوگئجه
نه آلیرروحیمی جاندان تااولوب راحت اولام
نه ده مهلت ویری ری بیرگئجه دونیابوگئجه
نه وفاواردی یاریمدا گله باش ساغلیغما
نه ده بیر همت ایدیر پای لیا خورما بوگئجه
گیزله نیب آی بولود آلتدا سحر اولمور نه بیلیم
دیه سن تیکرار اولوبدور شب یلدابوگئجه
یاتمادیم صوبحه قدرهی چیراغی یاندیردیم
آنامایاتماماغیم اولدومعمابوگئجه
بس کی گئتدی اوباشا،کوچه ده گلدی بوباشا
"فرزین اوغلو"اولاجاق شهریده رسوا بوگئجه


text:
هله نوبهمیزه قالیر. میز آرخاسیندا اوتوران نومره وئرهن؛ قارا
بوغدایی ساچلی، اورتا یاشلی کیشییه باخماقدان اوتانیرام. یقین او دا بیلیر
بیز نییه گلمیشیک. گؤزوم دووارداکی، آغ اؤرپکلی، گؤیچک اوشاغین سوس دئیه،
بارماغینی دوداغیندا ساخلایان شکیلده قالیب.
آشپازخانانین سکیسینه سؤیکهنیب، دئدیم: “گئتمیهجهیم!”
گلین باجی آغ یایلیغینی بوخاغینین آلتیندا سانجاقلادی. قار چرچیوهلی گیرده گؤزلویونون اوستوندن منه باخدی: ” آنان بیر شئی بیلیر دا، دئییر گئت…!”
بیردن دیلیمه گلدی دئییم کی، “آخی سنه نه دخلی وار، گلین باجی!” ایستهمهدیم گلین باجینی اینجیدیم. تئلویزیونو آچیب، گؤزلریمی اکرانداکی اوچان قوشلارا زیللهدیم . . . . .


text:
عاشورا گئجه سی ایدی شهر بیر پارچا عزا و ائو بیر پارچا سوسلوق و
درد …اؤز اؤزومه دئدیم بو دردین یالنیزلیغیندا و بوعزالی گئجه ده اوتوروم
و اؤزومله عزادارلیق ائدیم . مه یه یالنیزجادا عزادارلیق ائتمک اولمازمی؟
اوتوردوم و بیر روضه اؤز اوره ییمه یازدیم:
… گؤزومون اؤنونو گؤز یاشی پرده کیمی توتموشدو… تکرارلی و
عئینی زاماندا خاطیره لی دیجله و فرات های –کویونده - بو ایکی دوشمان کی
یئددی مین ایل قدم به قدم تاریخ له بیرسفرده اولوبلار – یئنی
چیغریلتی برپادیر.
ایستی و یاندیریجی چؤلو گؤرورم، اوتانجیل رنگده بیر سمانی ،
قارا و ان یاندیریجی گونش ، اود تؤکن هاوانی ، و بیر رمل لی دنیزی کی
اوفوقدان اوفوقا سره له نیبدیر و دالغالی آرخ کی یئنی بیر قانلا جوشلانیر و
قدم به قدم دومدورو فرات لا یول بیردی.
و شمشیرلرکی هر طرفدن دیشاری چیخاریلیبدی و اوخلار هر بیر
یئردن بوراخیلیب و قورولان چادیرلار اودا چکیلیب و ناکیشی لر تالان ائتمک
فیکرینده. کینه لر اودلانیبلار و دوشمن لر هر یئرده پوسقون و دوست دا
دوشمنین اویونجاغی . هاوا ان یانیقلی بیرحالدا و آغیر بیر قوربت ، دوشمن
حاصیلسیز شوراکند کیمی ، چینقیل لار داغ ، سوسوزولوق جان یاندیران ، و
دیجله قارا ، قودورموش ، یوروشجل و فرات قیرمیزی ، کین و اؤلوم سرحدّی
ایشغال آلتیندا « دوشمانچالیق جریاندا» و ….
قورخورام اونون گوجلو و بؤیوک چؤهره سینه باخام .اوکس کی
بیر بئله بیلمه مزلیق و پیسلیغین قورابانیدی. آیاق لارینا باخیرام کی حه له
ده ایستیقامت له و دؤزومله دایانیب و بو بدن یوزلرجه ضربه نی آیاغا
قالدیریب. قورخاخ و هیجاندان تیتررکن گؤزلریمی چکمه لر و رداسی نین اته
ییندن اوسته آپاریرام ، ایندی ایسه ایکی دوشموش قوللارینا ، بیر اودوزان
اینسان کیمی شمشیر الیندن دوشور. آمما سینیرلی پنجه لری حاصیلسیز تعصّوب له
چالیشیر شمشیری ساخلاسین …شمشیرین دسته سینده قانلی بارماقلاری نین ایزی
وارکی داخی …
…. دوشدو!
و او بیری الی ، حه له ده تکلیف سیز!
گؤزلریمی داهادا اوسته قالدیریرام :
بیر بویون کی عئینی « حرا» زیروه سی کیمی ، اوجا داغدان
یوکسه لیب و تاریخین امان سیز ضربه لری اونا توخانیب،دهشتجه گوبسه نیب و
یارالی دیر، آمما اییلمه ییب.
باخیشلاریمی شئریم شئریم سوزولن قاندان داها دا اوسته
قالدیریرام بیردن بیره توستو و دومان چتری ! بیر توزجیل ، دولو و قارا
بولود کیمی کی ائله بیل بیر پاتلاییشدان گؤیو بوسبوتون آلیب و داخی هئچ….!
اوره ییمی بیرپنجه ،وحشی سوییه ده اؤزچنگه سینده
سیخیر.غیظ له بیرایتی دیشلرجییه ریمی دیشله ییر ، ایچه ریمدن یاندیران و
ایستی توستو باشیما ساری یوکسلیر ، گؤزلریمی یاندیریر. اوتانماق و ایشکنجه
منی آزارلاندیریر کی:
« وارام » کی «یاشاییرام» .
بو قدر « بیچارا اولماق » و « اولماق » یوکو بو قدر آغیر!
گؤز یاشی آمان وئرمیر . گؤره بیلمیرم.
گؤزومون اؤنونو یاش پرده سی توتوبدور.
اؤنومده هر شئی بیر موبهم لی قان و توزجیل شکیلده تیتره ییر.آمما حه له ده بیر سئوگی و اوتانجیل گؤزله مک له باخیرام.
بو توستو و بولودون قلبینده بیر شبح گؤرورم. بیر قارالتی و
سوسقون چؤهره. پئرومته نین چؤهره سی ، اساطیری رب النّوع کی ایندی گرچکله
شیب دیر.
هیجان و ذؤوق ،گؤزلریمین یاشینی قورودور. موبهم توستو کی
منیم گؤزیاشیمدا تیتره ییر ، قیراغا گئدیر ، آیدینلاشیر و چؤهره سی نین
قیریشلاری گؤرونور.
عجبا اونون ایلاهی سیماسینی گؤره جه یم می؟
نه قدربئله بیر دردی گؤرمک دؤزومسوزلوک دور ؟ بیر بئله
اولای بیر چؤهره ده ؟ بیر چؤهره کی اینسانین بوسبوتون آزارلیغینی اونون
مظلوم یاشایئشی نین کئچمیشینده حئکایت ائدیر. بیر چؤهره کی ….
نه دئییم؟….
ایسلام موفتیسی ، اونو تانری دینیندن چیخان بیر یابانچی و محمد(ص) یولونو پوزان آدیلا محکوم ائدیب و اونون اؤلومونه فتوا وئریبدی!
****************************
اطرافیندا جانی ایستی اؤلولردن سووای – کی اؤز قانلارینین ایچینده یاتیبلار- هئچ بیر کس اوندان دیفاع ائتمیر.
یالنیز و آزارلی پیکره کیمی قانین دالغاسیندان چؤلده باش قالدیریب و حه له تاریخ اوغروندا دوروبدور.
نه قاییدیر،
کی: هارا ؟
نه قاباغا گئدیر،
کی : نئجه؟
نه ساواشیر،
کی : نه یی نن؟
نه دانیشیر،
کی : کیمنن؟
و نه اوتورور
کی هئچ واخت!
آیاغ اوسته دوروب و تام چالیشیغی بو کی …. دوشمه سین.
بیر توخماق کیمی دوست – دوشمان ضربه لرینین آلتیندا ، تام
یئرلرین اوش جل تانریلارین چککوشو آلتیندا ( خسرو ، دهقان ، موبد – گوج ،
آلتون ، ایکی اوزدولوق – سیاست ، ایقتیصاد ، مذهب ) ، تاریخ بویو ، آدم نن
تا …. اؤزونه دک!
چؤهره سینه یئنه ده گؤزومو تیکیرم . سوسقون و تانیش . بیر باخیش کی غمدن سونرا هئچ نه یوخ. حه له ده سوسوب .
دؤزه بیلمیرم . چوخ آغیردی.
« اولماغیمین» بوتووون اؤزونده سیندیریر و تیکه تیکه ائدیر.
قاچیرام!
آمما قورخورام یالنیز قالام .یالنیزاؤزومدن ،اؤزومو دؤزمکده ان اوتانجیل و ایشکنجه لی دیر.
کوچه یه باخیرام تا باشقا اینسانلارین قارانلیغیندا ایتم. شه هر های – کویونده اؤزومو دانلاماق سسینی دویمویام.
چیغیر- باغیر سسلر، حزین حزین سئزلاماقلار ، الده کی عَلَم
لر ، زنجیرلر و تیغه لر کی اینسانلار اونلاری اوز ، باش و
بؤیورلرینه چالیرلار و اوزون ردا گئیمیش کیشی لر و …
…. یالنیزجا و دیدرگین دوشرکن هر طرفه قاچیرام. بونون
یاخاسی نین گوشه سیندن یاپیشیرام ، اونون رداسی نین اته ییندن یاپیشیرام ،
سوروشورام . تام ایسته ییمله سوروشورام ، گؤز یاشی و درد ایچینده
بوغولورام.
- بو کیشی کیم دیر؟
- دردی ندیر؟
بو یالنیز اینسان تاریخینین واریثی ، زامانین آل بایراغی نین واریثی ، بس نییه یالنیز؟
- نه ائدیب کی؟
- نه چکیب کی؟
منه سؤیله یین :
آدی ندیر؟
هئچ بیر کس
سوروما جاواب وئرمیر!
گؤزومون اؤنونو گؤز یاشی پرده کیمی توتوبدور….
یازار : دوقتور شریعتی ؛ کوٌچورن : مهندس اسفندیار سپهری نیا
دورنا نیوز


text:
گؤزو آلدادان حووض!توسط bilimsesi
تهراندا شکیللری دوواردا اولان ماشینلاری؛ تبریزین خیاوانلاریندا گؤره بیلرسینیز!توسط bilimsesi
آلمانی قایبقلی یوخسا قابیقسیز یئیهک!توسط bilimsesi
نکسوس۵،سککیز رنگده عرضه اولاجاقتوسط bilimsesi
Shutdownسورعتینیزی چوخالدین!توسط bilimsesi
جینسسل یاخینلیق، ار و آروادین هوشونو آرتار!توسط bilimsesi
تئکنولوژی»
نکسوس۵،سککیز رنگده عرضه اولاجاقبهمن ۴, ۱۳۹۲ ۱۰:۴۴ ب.ظ
-
Shutdownسورعتینیزی چوخالدین!بیلگی سایارینShutdownسورهجینی نئجه آزالتمالیییق ،سیزه نئچه آددیملا(قدم)،بیلگی سایارینیزین Shutdown زامانینین آزالتماق یولونو اؤیرهدهجهییک....توسط bilimsesi در دی ۲۷, ۱۳۹۲ ۱:۳۲ ب.ظ
-
CES 2014سرگیسینه گؤرسل باخیشایلین ان بؤیوک تئکنولوژی اولاییندان اوچ گون کئچهرک؛CES 2014تئکنولوژی سرگیسیندن (نمایشگاه) یالنیز بیر گون قالیر. دئمهلیدیر،CES 2014 سرگیسینده،...توسط bilimsesi در دی ۲۰, ۱۳۹۲ ۲:۱۰ ب.ظ
-
Acer،یئنی تبلتیندن پرده گؤتوردوAcer ایکی یئنی اوجوزلو تبلتلریندن علاوه بیر ۸٫۱اینچلیک تبلتدن پرده گؤتوردو.Iconia W4،ایسر شیرکتین یئنی اورونو (محصول)اولاراق، ویندوز۸٫۱ ایشلتیم...توسط bilimsesi در دی ۱۶, ۱۳۹۲ ۱۱:۳۶ ب.ظ
ساغلیق»
آلمانی قایبقلی یوخسا قابیقسیز یئیهک!بهمن ۵, ۱۳۹۲ ۶:۴۵ ب.ظ
-
جینسسل یاخینلیق، ار و آروادین هوشونو آرتار!یئنی آراشدیرمالار(تحقیقات)گؤستهریر،جینسسل یاخینلیق ار و آروادین هوشونون آرتماغینا ندن اولور.مریلند بیلیم یوردونون (دانشگاه) آراشدیرماجیلاری،...توسط bilimsesi در دی ۲۶, ۱۳۹۲ ۱۱:۴۸ ب.ظ
-
اوشاقلاردا تمیزلیکبئجهرمه (تربیت)هر یاشدا وار، ۷-ده، ۷۰-ده ده. باشقاسینی تربییه ائتمک، اؤزونو تربییه ائتمکدن باشلاییر. اؤزونو تربییه ائده بیلمهیهنین وئردیگی...توسط bilimsesi در دی ۲۱, ۱۳۹۲ ۱۰:۴۹ ب.ظ
-
چؤلو،گولوستان ائدن چینلیلر!چینلی آراشدیرماجیلار،یاریم قوراق(نیمه خشک) بؤلگهلره، باکتری سپهلهمکله چؤللهشمه (بیابان زایی) سورهجینی دایندیردیلار، بواوزدن...توسط bilimsesi در دی ۱۷, ۱۳۹۲ ۱۱:۳۰ ب.ظ
گؤی بیلیمی،چئوره»
یئرکورهنین،اوزایدان(فضا)چکیلمیش شکیللریدی ۱۸, ۱۳۹۲ ۷:۲۹ ب.ظ
-
اهر تیترهدیدونهن گئجه،۱۱ ساعاتلاریندا ۴٫۲ بؤیوکلویونده بیر دئپرم آذربایجانین اهر بؤلگهسینی تیترتدی. ایسنا خبر آژانسینین تهران اونیورسیتهسی دئپرم(زلزله)...توسط bilimsesi در آذر ۲۹, ۱۳۹۲ ۱:۱۱ ب.ظ
-
چین،اوزای گمیسینی آیدا ائندیردیچینین Chang’e-3اینسانسیز اوزای گمیسی (سفینه فضایی)، بو اؤلکهنین ایلک آی داشیجیسینی(ماهنورد) اوغورلا آی کورهسینین اوزهرینده...توسط bilimsesi در آذر ۲۴, ۱۳۹۲ ۱۰:۳۸ ب.ظ
-
چولاق توسباغانئچه گوندور،آیاغینی الدن وئرهن بیر توسباغا هرکسین باخیشینی اؤزونه یؤنهلدیب ؛”شیلدی” بیر شانسسیز توسباغا اولاراق؛ اوزوجو(ناراحت...توسط bilimsesi در آبان ۲۶, ۱۳۹۲ ۱۰:۵۹ ب.ظ
شهریمیز»
تهراندا شکیللری دوواردا اولان ماشینلاری؛ تبریزین خیاوانلاریندا گؤره بیلرسینیز!بهمن ۵, ۱۳۹۲ ۹:۲۲ ب.ظ
-
یئل، تهرانین هاواسینی جانلاندیردییئل اسینتیسی(وزش)، تهران بؤیوک شهرینین (کلانشهر) هاواسینی تمیزلهدی.تهرانین بو گونکو هاواسی، نئچه گون قاباغا گؤره قیزیشمیشی دی،تهرانلیلار،...توسط bilimsesi در بهمن ۵, ۱۳۹۲ ۱۲:۰۰ ق.ظ
-
اردبیل بؤیوک شهری ایشقلاندیاردبیل بؤیوک شهر بلدیهسی،اردبیلین، سرعین طرفیندن شهر گیریش یولونو، اؤزل ایشقلاندیرمالارلا بزهییب.اردبیل بلدیهنین گؤزللهشدیرمه...توسط bilimsesi در دی ۱۷, ۱۳۹۲ ۱۰:۲۸ ب.ظ
-
پورشه پانامرا،تبریزده اوت توتوب یاندی+شکیلبیر دستگاه پورشه پانامرا؛دونهن ناهار چاغلاریندا تبریزین پاسداران اوتوبانیندا اوت توتوب یاندی. بو اوتدا یانان پورشه پانامرانین یالنیز...توسط bilimsesi در دی ۱۲, ۱۳۹۲ ۱۲:۰۳ ب.ظ
مطالب اخیر
گؤزو آلدادان حووض!
یوخاریدان باخارکن، بیر ساده و گرچک اوزمه حووضا(استخر شنا) تای، دورو ودالغالی سودان دولو گؤرونور، اما اونون ایچینده اوزهنلر، ائو پالاتاری گئییب نفس چکیرلر ! دانیشیرلار، او اله بو اله باخیرلار! بونلار گرچکدیر یوخسا یالان!یوخاریدان باخسانیز دئدیکلریمیزی اینانمالیسینیز اما بو اوزمه حووضون آشاغی بؤلومونه گئدهرکن ، یوخاریدان باخان گؤرنتونون اویدورما…
تهراندا شکیللری دوواردا اولان ماشینلاری؛ تبریزین خیاوانلاریندا گؤره بیلرسینیز!
قوجامان تبریز بیر بؤیوک شهر(کلانشهر) اولاراق اسکیدن ایندیهدک اورتادوغونون(خاورمیانه) گلیشمیش و فرقلی شهرلریندن بیری ساییلیر.تبریز شهری، ایران دا بیرینجیلر آدیلا تانینیر. تبریز؛ تاریخ بویو ایز بوراخان اولوب ایندی ایسه، تبریز اؤزونو بیر مودرن وگلیشمیش بؤیوک شهرکیمی تانیتماق ایستهییر،گرچکده تبریزلیلر، اؤز شهرلرینی فرقلهندیرمک اوچون چالیشیرلار بو اوزدن؛ تبریزده هله ایندیده بیرینجیلیک…
آلمانی قایبقلی یوخسا قابیقسیز یئیهک!
آلما میوهسینی نئجه یئییرسینیز! قابیغینی سویورسونوز یوخسا قابیقلی دیشه چکیرسینیز. آلمانین قابیغینی سویانلاردان اولسانیز،اؤزونوزو بسین(مغذی) موادلاردان محروم ائتدیگینیزی بیلمهلیسینیز. گونده بیر دانا آلمانی قابیغیلا یئیهرسینیزسه؛کولون و بؤیوک باغیرساق(روده) سرطانینا یوخ دئیهنلردن بیری اولابیلرسینیز، اما آلما نئجه سرطانا یوخ دئییر،آلما قابیغی؛ “پروسیانیدین ” (PROCYANIDIN))آدلی شیمیایی قاتقیدان زنگین دیر.پروسیانیدین موادی بیر آنتی…
یئل، تهرانین هاواسینی جانلاندیردی
یئل اسینتیسی(وزش)، تهران بؤیوک شهرینین (کلانشهر) هاواسینی تمیزلهدی.تهرانین بو گونکو هاواسی، نئچه گون قاباغا گؤره قیزیشمیشی دی،تهرانلیلار، بوگون، بیر ساغلام (سالم) وتمیز هاوایا شاهید ایدیلر.تهران هاواسی کئچن گونلرده کیرلی ایدی بواوزدن؛ چهارشنبهنین تعطیل اولماسی گؤزلهنیردی .تهرانلیلار بو گونکو تمیز هاوانی حیس ائدرکن ،دوغانین(طبیعت)باغیرنا چکیلدیلر.تهرانین ساغلام ودورو هاواسینی آشاغیدا گؤره بیلرسینیز.…


text:
موضوع:
تورکی شعرلر
آتالار بویوندا سئوگینی گورون قوللاری بوینوندا اوکدن هورون
اینسانی اوخشایان او باخیشلاردا اورکده ایز سالان او ناخیشلاردا
سئوگینی گوروم ایشیق ساچیردی کین – کدر یوکون چاتیب قاچیردی
دئیرلر سئوگیلیمین نازه چوخ علاقه سی وار
گوزل گوزلیینه ناز ائدر,بهانه سی وار
یارالی قوش کیمی قلبیمده آشیانه سالیب
یالاندی شایع اولوب آیری یئرده لانه سی وار
بو کور فلک اوخون قویوب کمانه
کمان توتور قلبیمیزی نیشانه
لعنت گلسین بیر بلنچی زمانه
اوخدان آرتیق کمان بیزی سینسیدیر
عزیزلردن آیری سالیب اینجیدیر
بی وفا جانان یولوندا,جان قویان ویوانه دیر
شاهیدیم بو مطلبه شمعه یانان پروانه دیر
شمع یولوندا یانماغا,پروانه ایلر ایفتیخار
شمع دئیر بیچاره پروانه,عجب دیوانه دیر
سو گلر آخار گدر هر یانی ییخار گدر
بو دونیا بیر غمخانه دیر هر گلن بیر باخار گدر
یامان فلک منه وفا قیلمادی بیر کس منیم وفاداریم اولمادی
من آغلاتدیم,من گولدوردوم دوستلاری دوستلار منیم هواداریم اولمادی
بو یانان قلبیمی ای گول سنه من ساخلامیشام
گل آز آغلات منی,من هئچ کیمی آغلاتمامیشام
آغلییب عشقیمه تز چاتماق اوچون
چوخلو اورک داغلامیشام
سنه قلبیمده موسافر دولونجا یئر ساخلامیشام
برچسبها: اورک سوزلری


text:
آللاه گلن گؤنلریزی خیر ائله سین
یازاری: محمدرضاشوکتی الوار
یارب همیشه لوطفونو ائت رهنما منه
گؤسترمه اول طریقی کی یئتمز سنا منه
قطع ائیله آشنالیغیم اوندان کی غیر دیر
آنجاق اؤز آشنالرین ائت آشنا منه
(فضولی)
یئنه بیر ایل عؤمروموزدن سوووشدو. یئنه ده بیر ایل بؤیودوک. یئنه
آجیلی- شیرینلی ، یئنیش – یوخوشلو بیرایل گلدی ده ، گئتدی ده . هره
بیرجور،هره بیرسایاقدا، اما مین بیر فیکیرله بو ایلی باشا چاتدیردی.
یازی یایا چاتدیرینجا دئدی: اولسون،یامان گونون عؤمرو آزاولار.
یایی پاییزا چاتدیرینجا دئدی: اؤلمز خدیجه ، گؤرر نوه نتیجه. پاییزی
قیشا چاتدیرینجا دئدی:چؤره یی صاباحین نیرخینا یئدیک. قیشی دا
یئنی بیریازاچاتدیرینجادئدی:اولسون،قیش گئده ر،اوزوقارالیق کؤموره
قالار.هه دوسلار! کئچن اوروجلوقدا تویوغو سگگیزمین نئجه یه
یئدیک. البته اوراحاتلیقدادا یوخ ها!
نئچه ساعات صفده نؤبه چکندن سونرا. اوروجلوق چیخا- چیخمایا
اؤزون اوجوزلاتدی ،یومورتاسین باهالاتدی. یوخ ! ائله بیل تویوق
آند ایچیب اتین اوجوزساتماییب، اوراحاتلیقدادا دویونون اوستونده
آلچی دورماسین. دویوده آند ایچیب کار- کاسیبین سوفره سینه ساری
باخماسین.هله ات، لپه، نخود،لوبیه وساییره یئریئمه لیلرقالسین
قیراخدا.خیلاصه آلچاق- اوجالی بیر ایل سوودوق. اما تاری
یارانه نی باشیزدان تؤکسون دئیه کیلوسو فیلان قدیره چیخان پوسته
بادامین اوزونه حسرت قالمایاسیزکیمی بیر دوعانی دا سیزه
بورجلویام.ایلین آخیر گونلری دیر.داخیل سیندیران کیم، بایراملیق
آلان کیم! البته کارمندلری عرض ائدیرم .کارگرلری بایراما اوچ آی
قالاندان اؤتوررلرائشییه!؟خیلاصه! هره بیرجوراهل – عیال یانیندا
شرمنده اولماسین دئیه، یئنه ده دؤولت وئرن بایراملیغی آلماق همان
چیخدی بازارا .بازاردا نه بازار! آزار اوندان یاخشیدی....!
اوشاعیرین شعری یادیما دوشدوکی دئییر:
چال قاوالی، چال کی توی ایامی دیر
سوی بالا سوی ، سوی ها سوی ایامی دیر
الیفی دئدیم کی دالیسیندا اؤزوزسایاسیز.نئچه آی بوندان قاباق
باهالیقا،دولاری ماهانا توتوردولار.او موددان دوشدو، تحریملری
ماهانا قویدولار. بالا-بالا تحریملرده اثرسالماییب ،
انباردارلارلامحتکرلری متهم ائتدیلر.دوزو، من ایشین تاراز
یئرینی نه گؤره بیلدیم.نه ده بئله سؤزلر منی قانع ائله دی.
هله! هرنه! بایرامدی دا، بایرامین دا شیرینلییی ائله باهالیغیندا،ار-
آروادین داعوا – دؤیوشونده، ائو-ائشییین سیل- سوپورونده و ان
گؤرملی سی جاماعاتین بازارا تؤکولمه سینده دیر.قدیم کیلر دئییل
کی اوشاغی بیر بویاخلی یومورتا یلا آلداداسان . ایندی اوشاقلار
ائله بیل جین دیلر. نه بیرجورابا قانع اولورلار،نه بیرباشماغا.
اونا گؤره دیرکی من نئچه ایللرواربایرامدا اؤزومه بیر زاد آلانمارام.
هه دوسلار! یئنه بیرایل بیلمیرم عؤمروموزه چوخالدی دئییم یا
عؤمروموزدن آزالدی دئییم. اما منیم احوالیمی هر کیمسه کی
سوروشور،دئییرم : شوکر اولسون ، گلن گونلره گؤره یاخشییام.
اونا گؤره ده هامی دئییر: آللاه گلن گونلریزی خیر ائله سین.
یئنی ایلین گلیب چاتماسین ، بایرامی و طبیعتین ده ییشیلمه سینی
بوتون اوخوجولاریمیزا تبریک دئییریک.ساغ قالین ،شاد یاشایین.
برچسبها: آللاه گلن گونلریزی خیر ائله سین
برچسبها: تبریک عیدنوروز, بایرامینیز موبارک, عیدنوروز


text:
- بو گونلر بئله نظره گلیر
بیر چوخ ناشرلر ایللردن و آی لاردان قالان کیتابلارین نشره بوراخماق اوچون جدی همت
گوستریب موبارک هابئله گوزل بیر تشبثه اقدام ائتمیشلر . بو سوزومه آیدین آیت اوتن
آیدا الیمه چاتان یئتدی کیتابی اورنگ گوستره بیله رم . بو یئتدی کیتاب دورد چالیشقان
شاعیر و یازیچی یا عاید دیر کی اونلاری بئله تانیتماق ایسته ییب ، کونلوم ایسته
ییر بو کیتابلاری دا آلیب شخصی کیتابخانالاریمیزین بزه کی ائدیب ماراقلا اوخویاق .
- بو کیتاب کی 184 صحیفه ده
چالیشقان آراشدیریجی دوقتور حسین محمد زاده صدیق « دوزگون » ین همتی ایله نشر
اولموشدور ، تهرانین تکدرخت ناشرلییی واسطه سی ایله اوخوجو کوتله سینه تقدیم
اولونوب . سایین دوقتور صدیق بو اثرینده بویوک فضولی نین بیر سیرا فارسجا
غزللریندن ائله منظوم اولاراق تورکجه میزه چئویرمیشدیر کی اوزلویونده بویوک بیر
امک صرف ائتمیشدیر . البته بو ایش گئچمیشلرده آرا – سیرا گورونسه ده بو مقیاسدا
گورولمه میشدیر . غزللرین بیر سیرا سی چوخ گوزل و اصلینه یاخین ترجمه اولموشدور کی
بو دا ترجمه کارین ادبیاتیمیزا آرتیق احاطه لی اولدوسوندان حیکایت ائدیر . یورولماز
عالیمه ال – قولون آغری ماسین دئیه همین مجموعه دن بیر غزلین اوخوماغینا سیزه
قوناق ائتمک ایستردیم . دئمه لی ییم بو غزلین اصلی فضولی نین فارسجا دیوانیندا 399
ینجی غزل دیر ........
[ادامه مطلب ...]


text:
قزللر
جانا، بو نه جادودور قاشو گؤز آراسیندا،1
نیطقیم توتولور گؤرگج، هردم سؤز آراسیندا.
گر، گؤرسه زولئیخاوو یوسیف سنی بزمینده،
مبهوت قالار اونلار یوز مین قیز آراسیندا.
عنّاب لبین، جانا، تشبیه ائدیب عاشقلر،
نار دنهسیدیر، گویا، دوشموش بوز آراسیندا.2
ائی دیل، ائلهمه آرتیق، نالن یئرینه یئتدی،
سالدین اؤزون اودلارا، یاندین کؤز آراسیندا.
عهدینده وفا وارسا، مبهوت نه دورموشسان،
وار گویا، یوگور-یورت تا جانین اؤز آراسیندا.
خونی-جیگریم گؤزدن اول قدر روان اولموش،
لاف ائتمه کمینه چوخ گولتک اوز آراسیندا.
__________
1 قزل آبباسقولو آقا باکیخانوو قودسییه نزیرهدیر.
2 روایته گؤره خورشیدبانو ناتوان ناری دنهلتدیریب بوزخانایا تؤکر و عمله
گلن نارلی بوز پارچالارینی “مجلیسی-اونس” ییغینجاقلاریندا سوفرهیه وئردیررمیش، بوز پارچاسینداکی
نار دنهلری شام ایشیقلاری آلتیندا یاقوت کیمی پارلارمیش، کمینه بونا ایشاره ائدیر.
(ترجومهسی هیدايتیندیر)
اگر شهلا گؤزلریمه نازلا سورمه چکرسم
بوتون يئرله، بوتون گؤيله قارا تورپاق اولارام.
يولوم دوشسه کلیسايا ترسا قیزلارینی دا
اؤز دینیندن چکیندیریب اؤز يولوما سالارام.
بیر بالاجا قمزم ایله جان وئرهرم عالمه،
خبر ائدین موسانی دا - معجزهمله من وارام!
گؤزل گؤيرچین اولسام دا اصلینده بیر شاهینم،
عنقا پاد؛آهینی دا من شیکاریمتک چالارام.
اگر صبايه وئرم زولفی-عنبر افشانی.
کمندیمه سالارام چؤلده جومله جئيرانی.
اگرچی سورمه چکم بو خومار گؤزلریمه،
توزا بوروندورهرم من تامام دونيانی.
اگر دوشرسه گوزاریم بیر آن کلیسايه
عقیدهمه چکرم دوخترانی-ترسانی.
ياریمجا ایشوه ایله مین اؤلويه جان وئرهرم،
بو معجزهم مات ائدر، شوبههسیز، مسیحانی.
اگرچی ککلیيم، آمما اوچوشدا شاهبازم
بیر آندا اوولايارام پادیشاهی-اونقانی.
گؤوهر، ياخود “گؤوهر” آدلی شاعرهلر
تزکیرهچی م.تربیيت گؤوهر حاقیندا يالنیز بونو يازیر کی،
“آذربایجانلی خانیملارینداندیر، بو 2-3 بئيت اونون فخریهسیندندیر”.
لاکین منبعلرده گؤوهر آدی ایله بیر نئچه بئيته و قوشمايا راست گلدیک.
بونلاردان بیریسی مشهور شاعرمیز ناتوانین بیبیسی، آغابهيیم آغانین
باجیسی، ایبراهیم خانین قیزی گؤوهر آغادیر. او، فارس و آذربایجان دیللرینی
چوخ گؤزل بیلمیش، ناتوان اقرباسینین اکثریتی کیمی، آرابیر شعر
سؤيلهمیشدیر. اونون مسجید بینا ائتدیرمهسی ایله علاقه دار ایبراهیم تاهیر و
باشقالارینین تعریف و مدحیهلری نظره آلینارسا، همین فخریهنین
محض گؤوهر آغا طرفیندن يازیلدیغینی احتیمال ائتمک اولار. لاکین
رئالیست اوسلوبدا، آشیق طرزینده آذربایجانجا يازیلمیش باشقا شعرلری
گؤوهر آغانین آدی ایله باغلاماق دوغرو دئيیلدیر. بونا گؤره ده بو اثرلرین
مؤلفلرینین هر بیرینی آيریلیقدا، منبعلرده يازیلدیغی شکیلده اوخوجولارا
تقدیم ائدیریک.
بیر . گؤوهر آغا:
شوما در خانئمانئ-خود بئمانید
کئ (ما؟) بیخانئمان بودیمو رفتیم.1
بیر نامه يازیم، بادی-صبا ياره يئتیرسین،
شرحی-قمیمی اول بوتی-خونخاره يئتیرسین.
هیجران الیمی سالدی آياقدان منی-زاری،
دارويی-وصالین منه بیر چاره يئتیرسین.
صبریم کسیلیب، يار منیم جانیمی آلسین،
يا شاد ائلهسین وصل ایله، دیداره يئتیرسین.
دونياده و اوقباده گؤروم مطلبه يئتسین،
هر کس منی اول ياری-وفاداره يئتیرسین.
بیر يول وئرین، ائي مؤهنتی-هیجران کی، پئيامیم،
تا بادی-صبا اول گولو گولزاره يئتیرسین.
يوز حسرت ایله بو دیلی-هیجرانه گیریفتار
عزم ائتدی اؤزون اول گولی-بیخاره يئتیرسین.
يوز گئيش ایله سددی-ره اولوب خاریج-سیتمکار،
قويمادی اؤزون اول گوله بیچاره يئتیرسین.
گل، تانری اوچون بونجا سیتم ائيلهمه ایظهار،
قوي، ياره اؤزون بو دیلی-آواره يئتیرسین.
بیکسلیگیمه رحم ائلهسین خالیقی-بیچون،
حئیرانی او شهبازه دیگر باره يئتیرسین.
يارین لبی، گؤر، لعلی-بدخشانی بَينمز،
دورجی-دهنی قؤنچهی-خندانی بَينمز.
هر کیم گؤره دندانلرین گاهی تبسسوم،
هم گؤوهری، هم لعلی-قلتانی بَينمز.
يارین مهی-رويینی گؤرن رويی-زمینده
گؤيده دولانان مئهری-دیرخشانی بَينمز،
اول زولفی-سمنسايه باخان دؤوری-روخونده
گولزاریدهکی سونبولی-ریحانی بَينمز.
يارین قدینی گؤرسه اگر قومریگی-بیدیل،
گولشنده بیتن سروی-خورامانی بَينمز.
هر کس کی، توتولوب کويی-وصالینده تمککون،
بالله، وئرهلر تختی-سولئيمانی، بَينمز.
ائي شاهی-زامان، شاهی-جاهان، گرچی زولئيخا،
گؤرسه اوزونو، يوسیفی-کنانی بَينمز.
هر کس اولا جاروبکشی-درگاهی-جانان،
بیل بونو يقین، تختده سولتانی بَينمز.
حئیران اگر توتسا وطن يار قاپیسیندا
گلمز گؤزونه رؤزئيی-ریزوانی بَينمز.
آشیق بستی
بستی کربلايی بايرامالی قێزی اوْن دوْققوز عصرین تخمینن 30-جۇ ایللرینده
کلبهجر رايوْنونون لئوی کندینده يوْخسول عائلهده آنادان اوْلموشدور.
آشیق السگر و آغدابانلی قۇربان کیمی اۇستاد آشیقلارین مجلیسلرینی
دینلهمیش، اوْنلاردان ائل ادبیاتینی دریندن اؤيرنمیش و شعر دئمهيه
باشلامیشدیر.
قوْشدوغو ماهنیلاری گؤز ياشلاری آخیداراق اوْخودوغوندان آز سوْنرا
گؤزلری تۇتولموش و ائل آراسیندا چوْخ واخت “کوْر بستی” آدی ایله تانینمیشدیر.
اۇزون مدت باسارکئچر، داشکسن، گدبي و ساموخ رايوْنلاریندا
آشیقلیق ائتمیش، شاگیردلری اوْلموش و بیر چوْخ آشیق يئتیرمیشدیر.
عؤمرونون آخیرلارینا ياخین يئنیدن دوْغما کندینه قايیتمیش و 1936-جێ
ایلده، تخمینن 100 ياشلاریندا وفات ائتمیشدیر.
خورشیدبانو ناتوان
1830-جو ایلده شوشا شهرینده آنادان اولموشدور. قاراباغین آخیرینجی
حاکمی مئهدیقولو خانین قیزیدیر.
ناتوانین قوهوملاریندان - بیبیسی آغابهيیم آغا، عمیسی نوا، دايیلاری
حالی و موساهیب ده شاعر اولموشلار. بئله بیر عائلهده يئتیشن ناتوان،
هله چوخ گنج ایکن ادبیات و اینجهصعنته بؤيوک هوس گؤسترمیش، دؤورونون
ایستئدادلی شاعری و رسامی اولموشدور.
ناتوان ادبی فعالیته تخمینن اون دوققوز عصرین 50-جی ایللرینده باشلامیشدیر.
اونون آذربایجان و فارس دیللرینده چوخلو قزللری و لیریک
شعرلری واردیر. ناتوانین دیوانی بوتونلوکله گلیب بیزه چاتماسا دا، الده
اولان اثرلرینه اساساً بؤيوک صنعتکار اولدوغونو موعيين ائتمک چتین
دئيیلدیر. او، فضولی مکتبینین ان ماهیر داوامچیلاریندان بیریدیر.
ناتوان شوشا شهریندهکی ادبی قوووهلری بیرلشدیرمک مقصدیله
1872-جی ایلده “مجلیسی-اونس” آدلی بیر ادبی مجلیس تشکیل ائدیر و اوزون
مدت اونون رهبری اولموشدور.
“چکیب روخساره ياپونجی، ائدر جان قصدین، اول ياغی” متله ایله باشلايان
قزلدن باشقا زؤهره خانیمین الیمیزده هئچ بیر اثری اولمادیغی اوچون
شخصیتی و يارادیجیلیغی حاقیندا سؤز سؤيلهمک چتیندیر. لاکین بو
بیرجه قزل ده اؤز ملاهت، بدیی گؤزللیگی و دیل زنگینلیگیله اوخوجونو
حئیرتلندیریر.
چکیب روخساره ياپونجو، ائدر جان قصدین اول ياغی،
کؤنول دربندینی چاپدی، قوياندا باشه قايتاغی.
داغیستان داغینی گؤر-گؤر، سیغینماز داغی کؤيسومه،
قارا گئيمیش قوموق خالقی، توتوبدور دشتی-قیپچاغی.
بیتن هر گول اولور خوشبو، تاالاللاه، بو منزیلده،
گولوستانی-ایرم بولموش، مگر بو قوببه تورپاغی.
لبی-لعلی-شکربارین تکللومدن، تبسسومدن،
ساناسان باغ آرا تیترر صبادان لاله يارپاغی.
گؤزوم ياشینی من بیللم، يیخار کؤنلوم ائوین آخیر،
اولور البته ویران، اولسا هر منزیل سو اويناغی.
زؤهره خانیم
زؤهره خانیمین آنادان اولدوغو و وفات ائتدیگی تاریخ دقیق معلوم
اولماسا دا، اونون اون دوققوز عصرده ياشادیغی تخمین ائدیلیر. اوسمی سولالهسیندن
گنج و گؤزل حسین خانی سئومیش اولان زؤهره خانیم قاجار امیرلری خاندانیندان
ایدی.


text:
موضوعات : حامیلهلیک
حامیله اولماق اوچون؛جینسسل یاخینلیغی نهزامان اولمالیدیر!
بویلو(حامیله) اولماق ایستهیین قادینلار(زن) بدنلرینی داها یاخشی تانیماقلاری(آشنایی) گرکیر؛قادینلار،بویلو (حامیله) اولماق اوچون؛ ان دوغورقانلیق (باروری) زامانلاریندا ؛یعنی،بیر ایله ایکی گون یومورتالامادان(تخمگذاری) اؤنجه(قبل) و ۲۴ ساعات یومورتالامادان سونرا جینسسل یاخینلیق لاری(نزدیکی جنسی) اولمالیدیر.ارککین اسپرملری ایکی ایله اوچ گونه قدر جانلی وقوللانمالی دیرلار اما توخومجوق (تخمک)،۲۴ ساعات یومورتالامادان سونرا دیری وجانلی قالابیلمز!…
هانچی اؤلکهلر؛یوخاری سئزارین آمارینا صاحیب دیرلر!
هر بویلو آنا،تمیزلیک وساغلیق مرکزلرین وئردیگی ائتیملری (آموزش) ائتکیسینده،دوغال دوغومونو (زایمان طبیعی) سئزارین دوغومونا گؤره اوستون وساغلام اولدوغونو دوشونوب.اما آنالارین ایستهیی ویا آنا وجنینین ساغلیغی اوچون، دوکتورلار، سئزارین دوغومونو یاخشی وتحلوکهسیز بیلرلر .سزارین دوغوملارین یوزدهسی(درصد) نئچه ایل اؤنجهلره گؤره یوخاری آرتیملا(افزایش) ایرهلی گئدیر،البته دونیا چاپیندا ساغلیق مرکزلری،دوغال دوغوم حاقدا بیلگی…
بویلولوق دؤنهمینده ،اورک بولانتیسینی(تهوع) نئجه آزالداق
ایران فیلیملرینده،اورک بوللانتیسی (حالت تهوع)،بویلولوق سیمگهسی (نماد) دیر.بویلولوق دؤنهمینین ایلک اوچ آیینین علامتلریندن بیریسی، اورک بولانتی و قوسماق دیر.بویلو قادینلارین، هورمونال دگیشیکلیکلرین(تغییرات) ائتکیسینده، اورکلری بولانار .اورک بولانما گئنللیکله (به طور عمومی) ،حامیلهلیگین ایلک اوچ آیی کئچهرک، آزالار، اما بویلولوق دؤنهسینده،اورک بولانتیسینی نئجه(چگونه) آزالداق،هئچ بوقونودا بیلگینیز (اطلاعات) وار می؟بیلگیسیز اولورساز، بیلیم…
آنا قارنیندان،خاطیرهلر
کؤرپهلر(نوزاد)،آنا قارنیندا ایکن ائشیتدیکلرینی یادا گتیرمکلری، ایثبات اولوندو؛ فنلاندین هلسینکی بیلیم یوردونون(دانشگاه) آراشدیرماجیلارینین (محققها) ائتدیگی آراشدیرمادا (تحقیق)، جنین، آنا قارنیندا، بئیینی(مغز) بوتونلشمهسهده(کامل نشده باشد)؛ اؤیرنه بیلدیگینی گؤستردی(نشان داد).بو آراشدیرمانین،آراشدیرماجیلارینین بیری دئدی: بوندان قاباقجالاردا؛ کؤرپهلر، جنین ایکن؛ ماهنیلاری و سؤزجوکلری (کلمه) یادا گتیرمگه نئچه قانیت(دلیل) وار ایدی.آراشدیرماجیلار فنلاندجا بیر آنلامسیز، اوچ…


text:
حیدر بابا، دنیا یالان دنیادی ،
سلیماندان ، نوحدان ، قالان دنیادی .
اوغول دوغان ، درده سالان ، دنیادی .
هر کسیمه هر نه وئریب ، آلیبدی ،
افلاطوندان ، بیر قوری آد ، قالیبدی .
حیدر بابا ، گون دالوی داغلاسین
یوزون گولسون ، بولاخلارون آلاسین
اوشاخلارون بیر دسته گول باغلاسین
یئل گلنده ور گتیرسین بویانا ،
بلکه منیم یاتمیش بختیم اویانا
حیدر بابا ، سنون یوزون آغ اولسون !
دورت بیریانون بولاغ اولسون ، باغ اولسون !
بیزدن سورا سنون باشون ساغ اولسون !
دنیا قضو قدر ، ئولوم ایتیمدی !
دنیا بویی اوغول سوزدی ! یتیمدی !
حیدربابا ، یولوم سنن کج اولدی ،
عمروم کچدی گلممدیم گج اولدی ،
هئچ بیلمدیم گوزللرون نج اولدی
بیلمزدیم دنگه لوار ، دونوم وار ،
ایتگین لیک وار ، آیرلیق وار ، ئولوم وار


text:
قیش گلنده یوللارا قار یاتاردو
ککلیکلرین باشو قارا باتاردو
حبیب الله بگ نخود-کشمش ساتاردو
دییب گولمک کندیمیزی توتاردو
غم غصّالار کند ایچینده ایتردی
“شب نشین چی قاپ پاجانو دؤگردی”
خان ننه لر یؤنگ جورابو هؤرردی
آخ؛فامیل لر نه خوش گونلر گؤرردی
آی هرایین کرسولرین داغ اؤلسون
بلیک لرین دؤلو شیره یاق اؤلسون
عمّه جانوم تیردن اؤزوم آساردو
قیش گئجه سی اؤزوم لری آچاردو
کورسو اوستده یاش قورونو قاتاردو
حیف اؤلا اؤ شب نشین لر توکندی
محبتلر گئتدی غم باسدو کندی
بو دنیایا دیل باغلاما اؤلوم وار
مغرور اؤلما دئمه طایفام-ائلیم وار
دئمه قارا گؤزوم یاخچو تئلیم وار
بو دنیادا هر کیمدن بیر آد قالار
خاطیرلرده هرکیمدن بیر یاد قالار
ادامه دارد…


text:
اوستاد علی نشانی 1305-نجی گونش ایلینده آذربایجان جومهوریتینین قازاق شهرینده دونیایا گؤز آچیبدیر. سونرالار 1312-ینجی ایلده اورمیه شهرینه گلیب بورادا یاشاما داوام ائدیب دیر. بو دَیرلی شاعیر ایندی اورمیه ده یاشاییر و اورمو بازاریندا پارچا ساتماق ایله مشغول دور...
دَیرلی اوستاد علی نشانی بی، 1332-ینجی گونش ایلینده بیر قالارگی شعر دئییب دیر. سونرالار بو شعر خالق ماهنی سی ایله دیللر ازبری اولوبدور. اوستا اؤزو بو شعره گؤره بئله دئییب دیر:
باغبان قیزی منیم مایل اولدوغوم بیر قیزایدی. اونون آتاسی گول باغبانی اولدوغونا گؤره من شعریمده اونا «باغبان قیزی» آدی قویدوم جاوانلیق و ان گوجلو و ایمانچی زامانلاریم ایدی. بزازلیق ایشینه مشغول ایدیم. نهایت همین قیز منه قسمت اولمادی. بو شعریم بسته كار آهنگ ساز» موسیقی معلمی اسماعیل شاكری وسیله سی ایله ماهنیا تبدیل اولدو. اورمیه رادیوسوندا و خلق آراسیندا مجلسلرده بیر زامان اوخونوب دوام ائتدی.تهران رادیوسوندان آذربایجان اوخویانی مرحوم مصطفی پایان وسیله سی ایله اوخوندو و بیر خالق ماهنیسی كیمی دیللره دوشدو. . .


text:
اویان نیوز : آنالیستکلر، ارمنیستانین موبادیله سیاستینین روسیا ایله یاشانان طبیعی گاز قیمت بحرانیندان قایناقلاندیغینی ایفاده ائدیر .
ارمنیستان انرژی باخانی آرمن مووسیسیان ایرانلا انرژی موضوعسوندا داوام ائتدیریلن اورتاقلیغین یئنی دؤورده بؤیوک اهمیت قازاندیغینی آچیقلادی.
ارمنیستان-ایران اورتاق امکداشلیق کومیسیونونون انرژی موبادیلهسی یولو ایله امکداشلیغی گوجلندیرجگینی ایفاده ائدن مووسیسیان، ایراندان آلاجاقلاری گاز قارشیلیغیندا بو اؤلکهیه الکتریک ساتاجاقلارینی، لاکین بونون تامامیله موبادیله اوصولو ایله ائدهجگینی ایفاده ائتدی. مووسیسیان، ارمنیستان و ایران آراسینداکی طبیعی گاز خطلرینین بؤیوک ظرفیته صاحب اولدوغونو و چتین زامانلار اوچون سون درجه راحت اولدوغونو دا ایفاده ائتدی.
آنالیستکلر، ارمنیستانین موبادیله سیاستینین روسیا ایله یاشانان طبیعی گاز قیمت بحرانیندان قایناقلاندیغینی ایفاده ائدیر. کئچدیگیمیز هفته مخالیفت پارتیلری روسیانین طبیعی قاز قیمتیندن آرتیریما گئتمهسیندن اؤتری حکومتین بو موضوعدا آجیز قالدیغینی سؤیلهیهرک، اعتراضلار دوزنلمیشلردی.


text:
اویان نیوز: بیر چوخ اینسانلار،ضبط اولونموش سسلرینین فرقینی،گئرچک (واقعی) سسلریندن اینانیرلار.
اویان نیوزون بیلیم سسی سیته سیندن آلدیغی معلومتا گؤره، بو فرق؛اؤز سسیمیزی چئشیدلی یوللار ایله دینلهمکدن آسیلیدیر،”بن هورنزبی”،وندربیلت بیلیم یوردونون(دانشگاه)، سس بیلیمینین (صداشناسی) اوستادی،بو فرقلیگی(تفاوت) بئله آچیقلاییر(توضیح):دانیشارکن،بوغازین،سس تللری(تار) تیتیرهشیر(مرتعشه اولور)،بو تیتیرهشیم(ارتعاش)؛دری، قافا و آغیز بوشلوغونو(حفرات دهانی) ایسه(نیز) تیتیرهشدیریر؛بونلارین تام دالغالانماسی(نوسانات) سس اولاراق اینسان وریندن دینلهنیر(ائشیدیلینیر).بو دئدیگیمیز سسی، سیزدن سونرا بو کئیفیتده باشقاسسی(دیگری) ائشیتمهز.
سسینیزی، اسپیکردن(بلندگو)، ائشیدن ده؛یعنی اسپیکردن چیخان سسی، هوا یولو ایله درک ائدیرسینیز،یعنی هاوا واسیطهسی له بو تیترهشیملری دینلهییرسینیز!اما دانیشارکن،ائشیتدیگینیز سسلر،بیرباشا(مستقیم) قولاق پردهسینه یئتیشیر. هوا یولو ایله قولاغینیزا یئتیشن سس، آشاغی فرکانسلارا صاحیبدیر.اینسانلار دوغال(طبیعی) و واسیطهسیز سسلری داها چوخ سئویرلر،نییهکی دوغال سس، زنگین و داها گوجلودور. بو اوزدن دوغال(طبیعی) سسینیزی، ضبط اولونموش سسینیزدن داها چوخ سئویرسینیز.


text:
اویان نیوز: ۲۰۰۸-جی ایلده باش گؤسترن و تأثیرلری هله ده داوام ائدن قلوبال اقتصادی بحرانا باخمایاراق سون ایللرده دونیادا سرعتله سرمایه آرتدی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، مرکزی سوئیسده اولان کرئدیت سویس-ین شیرکتینین “قلوبال وارلیق راپورو”نا گؤره، سون اون ایلده دونیانین ثروتی یوزده ۶۸لیک بیر آرتیم گؤسترهرک، ۲۴۱ تریلیون دولارا یوکسلدی.
آمریکا بیرلشیک دولتلرینین قلوبال وارلیق آرتیمینین یوزده ۷۲سینی تمثیل ائتدیگینی یازان راپورا گؤره ، دونیا سطحینده آدام باشینا دوشن وارلیق ۵۱ مین ۶۰۰ دولارکن، سوئیسده بو رقم یاریم میلیون دولاری کئچدی.
باشدا چین، تورکیه، برزیل، هیندیستان و جنوبی آفریقا جمهوریتی اولماق عذره اینکیشاف ائدن ایقتیصادلارین قاتقیلارییلا اؤنوموزدکی بئش ایل ایچینده قلوبال وارلیغین یوزده ۴۰ آرتیم گؤسترهرک، ۳۳۴ تریلیون دولارا چاتاجاغینی آچیقلایان راپور، بوتون اهالینین داها دا سرمایه دار اولاجاغی اورتایا قویدو.
گلهجک بئش ایل عرضینده اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلردکی سرمایهنین اینکیشاف ائتمیش اؤلکلردکیندن نیسبتله داها سرعتلی آرتیم گؤسترجگینی گؤسترن راپورا گؤره، چوخو اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرده دولار میلیونرلرینین سایسیندا یوزده ۵۰ آرتیم تامین ائدیلهجک، بئلهجه ۲۰۱۸ اعتباریله دونیا داخیلینده ۴۷ میلیوندان چوخ آدام دولار میلیونری اولاجاق.
حاضیردا دونیاداکی جمعی ثروتین یوزده ۸۶سینین یوزده ۱۰ ان سرمایهلی قروبون الینده اولدوغونو خاطیرلادان راپوردا، اورتا و آلت گلیر قروپلارینین سرمایه دار اولاجاقلاری آنجاق سرمایهدار قروبون دونیانین ثروتینی نظارت ائتمهیه داوام ائدهجگی بیلدیریلیر.


text:
اویان نیوز: داها چوخ طرفدارلارینین جوشقولو تشویقلری ایله تانینان تبریزین تراکتور تاخیمینا بیر یاساق داها گلدی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، ایران فوتبال فدراسیونو، تراکتور طرفدارلارینین بوندسلیگا مدلی اولاراق آدلاندیردیقلاری تشویق بیچیمینی یاساقلادی.
آلمانیا و تورکیهده یاییقین اولان بو آلقیشلاما بیچیمینده گل آتان اویونچونون آدی استادیوم سونوجوسو طرفیندن سسلندیریلیر و طرفدارلار دا بیر آغیزدان اونون سویآدینی تکرارلاییر.
ایران فوتبال فدراسیونو بیلینمهین بیر ندنله تراکتور اویونلاریندا بو آلقیبشلاما شکلینی یاساقلادی.


text:
خون رزان
شعر و ادبیات
یئنه آخشام یئتیشرکن یارالی کونلومه نیسگیل پایی چاتدی آی گوموش خنجرینی گویلره ساچدیخجا اؤزون داغلارا ساتدی هره بیر قیناقا باتدی ، هامی اویدی ، هامی یاتدی شهرین اوزره قارا بیر پرده چکیلدی گئجه نین باغچاسینا پارلیان اولدوزلار اکیلدی نه آغیر بیر یوخودور بلکه اؤلومدور ؟ بو نه قسمت نه بولوم دور ؟ قوجا تندیر ، قارا تورپاق بورونر کن ننه آجلیقدا چورک دردی دالیجان سورونر کن قیرمیزی آلمادا یورقون دده نین گوزلری قالدی بیزی شیطان اله سالدی غم دوروب دوره دولاندی سینه میز اوسته حیات دردی قالاندی ، ایندی شاعر ده تاپیل میر بوتون عارف لریمیز قپدی یالاندی خلق آجیندان قیریلار کن هله لبدن دانیشیرلار اؤپوش اوستونده نگاریله کوسور لر باریشیرلار هانی اول شمعی کی بونلار گئجه میخانه ده اونلان آلیشیرلار ؟ هانی ساقی ؟ هانی جام می باقی ؟ اوتوز ایل آب بابا نان اورگردن ال لر گئجه لر تاکسی سورورلر شاپالاقلان قیزاریب لار سارالان آلما یاناخلار دئدیگون سرو لرین بُز اتگیندن آچیلیب کهنه یاماخلار سن دی یه ن لاله نی مسموم ائله ییب باغدا آلاخلار دئدی لبلر نارا بنزیر ، گولوشی گلزارا ، زلفی دارا بنزیر نار دئدیکجه کاسیبین آغزی سولاندی دار ائشیتدیکجه قانی ترسه دولاندی هانی گلزار ؟هانی؟ کیم گئتدی دولاندی ؟ دمیر آتلار خیابانلاردا قارا توسدی دوغاندا , گولی گولداندا بوغاندا گئجه قاردوندا سویوخدان گووَه رن سوزلی دوداخلار بالی نئیلیر ؟ بئله حسرتلی یاناخلار خالی نئیلیر ، اولی رستم زالی نئیلیر کیم گوروبدور گئچینین شنگولوسون ، قوردی امنده ؟ بو یولوق کیلکه نی شاعر نئجه بنزتدی کمنده ؟ گئجه آج قارنینا یالقیز دولانان قیزلاری تصویره چکنده ایندی افسانیه بنزیر آتیلان داغلاری چاپماق بولاغ اوستونده پوسوپ اَلده بویانمیش شالی قاپماق گزیشیب بیر سارا تاپماق تیکان اوستونده تومورجوق نئجه بیتسین ؟ بئله نیسگیل نئجه ایتسین ؟ نه گزیر لر ، نه شبیه دیر کی بزیرلر ؟ بوزون اوستونده یازیرلار اولوسیز قبری قازیرلار اونوتوب یولاری ، چول لرده آزیرلار ...
یئنه آخشام یئتیشرکن یارالی کونلومه نیسگیل پایی چاتدی
آی گوموش خنجرینی گویلره ساچدیخجا اؤزون داغلارا ساتدی
هره بیر قیناقا باتدی ، هامی اویدی ، هامی یاتدی
شهرین اوزره قارا بیر پرده چکیلدی
گئجه نین باغچاسینا پارلیان اولدوزلار اکیلدی
نه آغیر بیر یوخودور بلکه اؤلومدور ؟ بو نه قسمت نه بولوم دور ؟
قوجا تندیر ، قارا تورپاق بورونر کن
ننه آجلیقدا چورک دردی دالیجان سورونر کن
قیرمیزی آلمادا یورقون دده نین گوزلری قالدی
بیزی شیطان اله سالدی
غم دوروب دوره دولاندی
سینه میز اوسته حیات دردی قالاندی ، ایندی شاعر ده تاپیل میر
بوتون عارف لریمیز قپدی یالاندی
خلق آجیندان قیریلار کن هله لبدن دانیشیرلار
اؤپوش اوستونده نگاریله کوسور لر باریشیرلار
هانی اول شمعی کی بونلار گئجه میخانه ده اونلان آلیشیرلار ؟
هانی ساقی ؟ هانی جام می باقی ؟
اوتوز ایل آب بابا نان اورگردن ال لر گئجه لر تاکسی سورورلر
شاپالاقلان قیزاریب لار سارالان آلما یاناخلار
دئدیگون سرو لرین بُز اتگیندن آچیلیب کهنه یاماخلار
سن دی یه ن لاله نی مسموم ائله ییب باغدا آلاخلار
دئدی لبلر نارا بنزیر ، گولوشی گلزارا ، زلفی دارا بنزیر
نار دئدیکجه کاسیبین آغزی سولاندی
دار ائشیتدیکجه قانی ترسه دولاندی
هانی گلزار ؟هانی؟ کیم گئتدی دولاندی ؟
دمیر آتلار خیابانلاردا قارا توسدی دوغاندا , گولی گولداندا بوغاندا
گئجه قاردوندا سویوخدان گووَه رن سوزلی دوداخلار بالی نئیلیر ؟
بئله حسرتلی یاناخلار خالی نئیلیر ، اولی رستم زالی نئیلیر
کیم گوروبدور گئچینین شنگولوسون ، قوردی امنده ؟
بو یولوق کیلکه نی شاعر نئجه بنزتدی کمنده ؟
گئجه آج قارنینا یالقیز دولانان قیزلاری تصویره چکنده
ایندی افسانیه بنزیر آتیلان داغلاری چاپماق
بولاغ اوستونده پوسوپ اَلده بویانمیش شالی قاپماق
گزیشیب بیر سارا تاپماق
تیکان اوستونده تومورجوق نئجه بیتسین ؟
بئله نیسگیل نئجه ایتسین ؟
نه گزیر لر ، نه شبیه دیر کی بزیرلر ؟
بوزون اوستونده یازیرلار
اولوسیز قبری قازیرلار
اونوتوب یولاری ، چول لرده آزیرلار ...


text:
شانه لر
او قارا زولف کی هردم دولاشیر شانه لره
گوستریر عشق کمندین دل دیوانه لره
مهر رخسارینی مندن کسوب اول ماه تمام
دوشدی فرصت یئنه بوندان بئله بیگانه لره
یوخسا ائی گول بوقده ر باده ناب ایچمه زایدیم
شوق لعلین منی جلب ائیله دی مئیخانه لره
قانا دونسون گوروم اول باده گولگون سنسیز
بیرده گر رغبت ائدیم ساغر وپیمانه لره
حسرت چشم خمارین لب لعلین هوسی
گوستریر گوشه مئیخانه نی مستانه لره
شوق رخسارین ایله اودلارا یانمیش کونلوم
اویره دوب شمعده یانما قلیغی پروانه لره
جورین آز ائت منه قورخوم بودو بیر آه چکیم
بیر یانا اود دوشه باشدان-باشا کاشانه لره
(واحدم) شاعر آزاده پرستم نه غمیم!!!!.....
قیلماسام رغبت اگر مسجده بتخانه لره


text:
Fast & Furious6 گئیمی،بو آد دا بیر اکشن فیلمین اوزهریندن، ترسیم اولونوب و ایندیلیک، آندروید ایشلتیم سیستئمی اوچون عرضه اولونور. بو اکشن اویونو، گوگل پلی سیتهسیندن ائندیره بیرلرسینیز.Fast & Furious6 گئیمی، یاریشما ژانریدا اولاراق، یوخاری و اینانیلماز گرافیکی له ،فرقلی اویون تهرینه و گؤرهولره (ماموریت) صاحیبدیر. Fast & Furious6 اویونوندا، اؤزل گؤرهولری یئیرینه یئتیرمک اوچون، قوللانیچیلارا،فرقلی اوتوموبیللر وئریلیر.بو گئیمده ،اؤزل ... دوامی نی اوخو »
ائتیکت آرشیوی: گئیم
Gran Trusimo 6 گئیمی یولدا دیر!
Polyphony گلیشدیریچی تیمی و سونی،Gran Trusimoگئیمین یایینلایانی ، رسمی اولاراق بو اویونون آلتینجی ورژنین تایید ائدهرک ، بو یئنی نسخهنین اوستونده ایشلمکزوروندا اولماقلارینی بیلدیردیلر ، بو گئیم،اؤزللیک له پلی استیشن ۳ کونسولو اوچون حاضیرلانیر. یئنی اوتوموبیللر ،یؤن و یوللار، بو گئیمین یئنی ورژنینه اکلهنیب،توپلامدا بو ورژن، ۱۲۰۰اوتوموبیل و ۳۰۰ یؤنده یولا و بیر مودرن گرافیکی موتورا قولانیلماسی گؤزلهنیر! Polyphony Digitalتیمی ... دوامی نی اوخو »


text:
یازانلار : ایواز طاها و سوسن نواده رضی
دیل، انسانلارین آراسیندا بیر ایلهتیشیم آراجی اولماسیندان داها، انسان اوچون بیر دوشونمه آراجی دیر. انسان، دیل آراجیلیغی ایله دوشونور، دوشونونجه ده، دیل و کولتورونو وارسیللاندیریر. بونلارین هر بیریسینین قیسیتلانماسی، باشقاسینین یوخلوغونو ساغلار. بعضا دیلین کاپاسیتهسی بیله، انسان دوشونجهلرینین سینیرسیزلیغینی قارشیلاماز اولور، و دیلین وار اولان اولاناقلاری انسان دوشونجهسینین یارادیجیلیقلارینی گؤستریب، سونوب، ایلهتمهیه عاجز اولور بو اوزدن ده دوشونجهلی انسان، یئنی یارادیجیلیقلارینی سونماق اوچون «دیل یاراتما»-غا و آنا دیلینی وارسیللاشدیرماغا ساری یؤنهلیر.
هر بیر انسان توپلوموندا بیلیم، اخلاق و کولتور، دوشونوش و دوشونجه اورونلری ایله یارانیب اورگانیزه اولور. دوشونجه ایله آنا دیلینین مؤحکم و آیریلماز باغلانتیسینی گؤز اؤنونه آلارساق،


text:
اوْتوزلار
باشلانیش
1391- نجی ایلین اردیبهشت آیینین اوْتوزوندا، تهرانداکی اندیشه مدنیت ائوینده، صابر ادبی انجمنینین، موسیقی و شعر آخشامی کئچیریلدی. بوُ ییغینجاقدا، بیر چوْخ یازیچی، شاعیر و ادیبلریمیز چیخیش ائتدیلر. چیخیش ائدنلردن بیری ده، من اوْلموشدوم. بو قیسا دانیشیغی، هم ده آتام غلامرضا مجدفردن اوْخودوغوم شعری بوُرادا گتیریرم.بونودا آرتیرمالییام کی مطلبده اشاره اولونان قیرمیزی سئوگی کیتابینا بو یازینی اوخودوغومدان بئش گون سونرا مجوز وئردیلر. آنجاق مجوز مشروط دور و نئچه- نئچه دگیشیکلیکلری اعمال ائتدیکدن سونرا عملی اولاجاقدیر. ائله اونا گوره هله ده بو کیتابی چاپا وئره بیلمه میشم. او دانیشیق بئله ایدی.
***
بوُ گون 1391- نجی ایلین اردیبهشت آیینین اوْتوزو دور. من بوُ گون نه حئکایه اوْخویاجاغام، نه ده مقاله. من بوُ گون سحرچاغیلار رادیودا آپاریلان «تقویم تاریخ» برنامهسی کیمی، بیر نئچه تاریخین تقویمین واراقلایاجاغام. جالیب بوُ کی بوُرادا اشاره ائتدیگیم بوتون حادثهلر، اردیبهشت آیینین اوْتوزو ایله ارتباطدا دیرلار.
*کئچن ایل اردیبهشتین اوْتوزوندا، قیرمیزی سئوگی (عشق سرخ) آدلی حئکایه مجموعهمین حاضیرلاما ایشلری قوُرتاریقدان سوْنرا، اوْنو ارشادا یوْللادیق، بوُ کیتابا منیم دوْققوز تورکجه حئکایهم، فارسجا ترجمهلری ایله برابر، داخیل ائدیلمیشدیر. بوُ حئکایهلرین هامیسی، تبریزین تراکتور فوْتبال تیمینین هوادارلارینین حیاتی اساسیندا یازیلمیشدیر. ایندییه کیمی« بوُ کیتابین چاپ اوچون اجازهسی واردیر یا یوْخ؟» حاقیندا، هئچ نه ائشیتمهمیشیک.
* بوُ گون اردیبهشت آیینین اوْتوزوندا، ایکی تورکجه اوُشاق شعر کیتابینین حاضیرلاما ایشلرینی سوْنا چاتدیردیق و یاخین گونلرده ارشادا یوْللایاجاغیق. کیتابلارین بیری، بؤیوک اوُستادیمیز«حبیب فرشباف» ین «اوشاق نغمهلری» آدلی شعر کیتابیدیر. بوُ کیتابا حبیب معلمین 15 اوُشاق شعری داخیل ائدیلمیشدیر. کیتابی، اوُستادین صنعتکار قیزی، وقار فرشباف خانیمین گؤزل تصویرلری داها دا گؤزللشدیرمیشدی. هم ده کیتابا، اوُشاق باغچالاریندا، آموزشوپرورش اوصوللاری ایله استفاده ائتمک اوچون، من بیر مقدمه حاضیرلامیشام.کیتابین آخر صحیفهلرینده ایسه، اوچ صحیفهلیک سؤزلوک وئریلمیشدیر. کیتابی تهرانداکی پیشگامان پژوهشمدار انتشاراتینین اوشاق بؤلومو چاپا حاضیرلایب و بوتون صحیفهلری رنگلی و گلاسه کاغیذی اوستونده چاپ اوْلاجاقدیر. بوُ کیتابدان باشقا، منیم«باخ گؤر کیم دیر؟ نهچی دیر؟»آدلی اوُشاق شعرلریمی اوُستاد فرشبافین کیتابی کیمی، مستقل بیر اثرده چاپا حاضیرلامیشیق. بوُ کیتابا منیم یئددی شعریم داخیل اوْلموشدور. بوُ یئددی شعرده من، اوُشاقلارا یئددی ایشی تانیتدیریرام. کیتابین فرعی عنوانی «ایشلر و اوشاقلار» دیر. کیتابین شکیلیلرینی آذربایجانلی گنج صنعتکار« سام سلماسی» چکیب و بوُنو دا تهرانداکی پیشگامان پژوهشمدار انتشاراتینین اوُشاق بؤلومو چاپ ائتمکدهدیر. بئله ظن ائدیریک کی بوُ ایکی کیتابین چاپ اوْلماسی ایله، اوُشاق ادبیاتیمیز، خصوصیله شعرده، یئنی بیر جیغیر آچیلاجاقدیر. کیتابلارین حاضیرلانماسی بیزیم الیمیزده، چاپ اوْلوب اوُشاقلاریمیزین الینه چاتماسی ایسه، ارشاددا اوْلان، آللاهیمیزین بندهلرینین الینده دیر.
* بوُ گون اردیبهشت آیینین اوْتوزو، 30 آذر 90- دان دوز بئش آی کئچیر. آذرین اوْتوزوندا آتام مرحوم «غلامرضامجدفر»ین «آلتمیشلار، یئتمیشلر» آدلی شعر مجموعهسی حاضیرلانیب، اجازه سیناغینا یوْللانیلمیشدی، آنجاق...
اوْتوزلار قوْرخوسوندان قوُرتارماق اوچون، نه یاخشی کی همین کیتابدا درج اوْلان بیر شعرله سؤزومه سوْن قوْیوم. آمما جالیب بوُ کی انتخاب ائتدیگیم شعر ده، اردیبهشت آیینین اوْتوو ایله باغلی دیر. آتام بو شعری 1369- نجی ایلین اردیبهشت آیینین 30- وندا سؤیلهمیشدیر.
اوْدلاندی خلقیمیز
حسرتدی خوْش یاشاییشا چوْخداندی خلقیمیز
آی قوْنشولار هرایه گلین، یاندی خلقیمیز
مین تیر اتهامه دوچار اوْلدو ظلمایلن
تکجه گناهی، آنلاغی دیر، قاندی خلقیمیز
تهمتلریکی ووُردولار چوْخ ناروا اوْنا
انکاره گلدی، تورکلویونو داندی خلقیمیز
بیر رنگ و ساده دیر، هامینی باسدی باغرینا
چوْخ ساده، خصمی دوْست اؤزونه ساندی خلقیمیز
هر نهضتی کی قاوزانیب ایراندا، باشدادیر
مشروطه نهضتینده چوْخ آدلاندی خلقیمیز
هر بیر زامان بوُ توْرپاغی تهدید ائده خطر
بیر باوفا سیلاحلی، نگهباندی خلقیمیز
آنجاق وای اوْندادیر دوُرا ظلمون علیهینه
وِردی، سروُدو، ایدهسی قان- قاندی خلقیمیز
لاکین سیلاح آلاندا اَله چوْخ وقاریلن
انصافی واردی، قوْرخما مسلماندی خلقیمیز
شمشیر الینده مالک اشتردی جنگده
ایماندا لاپ ابوذر و سلماندی خلقیمیز
سعی ائت داشیتما حؤوصلهسین، چوْخ صبوردور
صبری داشاندا، طالب عصیاندی خلقیمیز
یوغ آلتینا کئچن دئییل بوْینو بوُ میللتین
مشگلدی، فیکره گلمهسین آساندی خلقیمیز
خلقین غمیله غملیدیر، شادلیقدا شادمان
ائل شادلیغیندا خرم و خنداندی خلقیمیز
تبعیض ایچینده ایللریله دؤزدو، دینمهدی
جوْز و ستم اوْدوندا آلوولاندی خلقیمیز.


text:
پنجشنبه هفدهم اسفند 1391
آفتاب بورج لاری
"آفتاب ولیعصرین" ۱۷ و۱۱ قاتلی بورج لاری
"آفتاب ولیعصر" بورج لاری،۲۶۰۰۰مئترموربع ساحه ده ،تبریزین"ولیعصر" کویوندا یئرله شیب.
"آفتاب ولیعصر" کومپئلئکسی،ایکی بؤلوم دن تؤره نیب:
-دؤرد،۱۱ائیله ۱۷ قاتلی تیکینتی لر
-بئش،۱۰ قاتلی تیکینتی(مولوی خیاوانی)
"ولیعصر" بؤلگه سین ،یئرله رین،اؤزل دورومونا گؤره،بو تیکینتی لرین هاممیسی،یوکسک ولوکس کئیفییت له، تیکیلینیب لر؛"آفتاب "بورج لاری ،۱۳۸۰ینجی ایلده،موشاریکتی دورمولا ،کولونگو ،یئره وورولونوب.
"آفتاب "پوروژه لرین ،واحیدلری،۲ و۳ اوتاقلی اولاراق ،۱۳۰ مئتیرموربع مئتراژ ایله ۱۱ و۱۷ قاتدا ،پیلانلاری تؤکولوب ؛آرتیرمالییق ،"آفتاب ولیعصرین" ،دؤرد یئرلشیم بورجونون تیکیلمک ایشی سونا چاتیب(۲۰۰واحید).


text:
دوشنبه بیست و یکم اسفند 1391
گوستریش فولاد،گوجون برترلیگه، گؤسته ره جک!
"رسول خطیبی" ین شاگیردلری دؤرد گل لا،"شهرداری اراک" تیمین داغلادیلار!و بیر اؤنملی اودوقو قازاندیلار.
دسته بیر لیگین سونونا اوچ هفته قالارکن،"گوستریش فولاد" یئرلی ایله غیرتلی باش مشقچی سی له؛برترلیگین بیر آددیملیغیندا قرار تاپیب"گوستریش فولاد" ۴۹ایمتیاز و+۲۲فرقلی گل لا ،بیر حالدا جدولین بیرینجی یئرین توتوبدور کی؛ جدولین ایکینجی تیمیندن۹ایمتیاز قاباق دیر ؛"الوند همدان"جدولین، ایکینجی تیمی اولاراق،اویونچولاری اعتصاب دا دیلار ؛ بئله لیک له "الوند همدان"،بیرگرگین دورملا اؤزبه اوزدور! و ایره لی یه ،آددیم آتماقلاری اینانیلماز گؤرسه نیر.
"گوستریش فولاد" ،دوشونجه لی مودورلره قوللانماق ایله؛اویونچولارینا بیر دینج و اویغون اورتام حاضیرلاییب لار و اینده ایسه بونون اوغورلو سونوجونا شاهید دیرلر؛آرتیرمالیدیر،بو باشگاه یئترلی بودجه و اؤزل ایمکاناتا صاحیب دیر.
"گوستریش فولادین" مودئرن اختیصاصی استادیومو،آسیا آیارلاریلا اویغون اولاراق ؛۱۵مین نفر توتونجلا ،اؤلکه نین مودرن استادیوم لاریندا بیریسی ساییلیر؛بو استادیوم قاراملیک بؤلگه سینده ؛انگیلیس استادیوم لارین قورالیلا قورولوب و ایکینجی فازدا،۲۵مین نفرلیگه یوکسلمه سی گؤزله نیلینیب.


text:
اؤیرنجی سسی: سایین ملیحه خانیم ایلک اؤنجه بیزه آییردیغینیز زامان اوچون درین تشککورلریمیزی بیلدیریریک. هر نه دن اؤنجه ریجا ائدیریک کی اوخوجولاریمیز سیزی داهادا آرتیق تانیسینلار دئیه اؤز کئچمیشینیزله باغلی اؤزه للیک له ادبی، کولتورل و سییاسی فعالیت لرینیزدن اوخوجولاریمیزی ...ادامه مطلب »
آرشیو دسته ی : دوشونسل سؤیله شیاشتراک در خبرنامه
مصاحبه ی سایت اؤیرنجی سسی با آقای موسی برزین خلیفه لو
اؤیرنجی سسی: قبل از آغاز به طرح سؤالات، سایت اؤیرنجی سسی از جنابعالی جهت اختصاص زمان برای این مصاحبه تشکر می نماید. سایت اؤیرنجی سسی با اعتقاد به لزوم پلورالیزم فکری در توسعه ی گفتمان حرکت ملی آزربایجان، سلسله مصاحبه ...ادامه مطلب »
اؤیرنجی سسی نین اومود بی ائورن ایله آپاردیغی سؤیله شی
اؤیرنجی سسی: سایین اومود بی ایلک اؤنجه بیزه آییردیغینیز واخت اوچون تشکرلریمیزی بیلدیریریک. اؤیرنجی سسی اولاراق گونئی آزربایجان میللی حرکتی چرچئوه سینده بو فیکیر آخیمی نین داهادا گلیشمه سی اوچون کئچمیش و ایندی ده قاتقی دا بولونان میللی فعاللارین دوشونجه ...ادامه مطلب »
اؤیرنجی سسی دوشرگه سی نین توغرول آتابای ایله سؤیله شی سی
اؤیرنجی سسی: اولوسچولوق سؤیلمینده ان اؤنملی قاوراملاردان بیری میللی کیملیک قاورامی دیر. میللی کیملیک قاورامی نین نئجه تانیملانماسی میللی حرکت لرین ماهیتین آنلاتیر. اؤیرنجی سسی دوشرگه سی مختلیف میللی فعاللار ایله بو قاورام حاقدا و اونون قورامسال تمل لری اوزه ره ...ادامه مطلب »


text:
ای دولار، ای جان ناقابل سنه قوربان اولار...
گؤرمگین گئندن بو گوءن هر دردیمه درمان اولار
کیم دئییب پولدان عزیزدیر جان ناقابل منه
کیم دئییبدیر پوللو انسانلاردا بی ایمان اولار
پول منه عزّت وئرر، پولدور بیزی انسانلادان
کیمسه ده پول یوخدو اوندان بس هاچان انسان اولار
وصلینه هر کیم کی چاتدی، عیش و نوش ائتمکده دیر
بینوا سن سیزلرین هر گوءن، غذاسی قان اولار
ای کی هر گؤرمز گؤزه سندن گلیر نور و ضیا
اولماسان گؤرمز جهان اهلین گؤزوم، گریان اولار
اولماسان ای جان گرک من پوللویا قوربان اولام
یاریم اولسان مین نفر پولسوز منه قوربان اولار
گر کی من بیچاره لردن جیب سویوب پول ییغمیشام
عئیبی یوخدور، چون اونون بیر ذره سی احسان اولار
هر گئجه دعوت یازیب بیر عدّه نین شامین وئریم
هر گئجه بیر عدّه یالتاقلار منه مهمان اولار...