text:
قورئانداکی سۆننت قاورامئ:
قورئاندا یر آلان “سۆننت” ایفادەسی؛ ‘سُنَّةٌ’، ‘سُنَّةُ الله’ وە ‘سُنَّةُ الأوَّلِینَ’ شکلیندە گچر وە آللاهئن دگیشمز قانونلارئ، قوراللارئ آنلامئنا گلیر. اؤرنک باعضئ آیتلر شؤیلەدیر:
سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيلًا ﴿۷۷﴾ (سورة الإسراء)
بو، سندن اؤنجە گؤندردیگیمیز بۆتۆن رسوللریمیز حاققئنداکی سۆننتیمیزدیر (قانونوموزدور). بیزیم سۆننتیمیزدە هرحانگی بیر دگیشمە بولامازسئن. (ایسرا سورەسی؛ 77)
سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا ﴿۶۲﴾ (سورة الأحزاب)
آللاهئن گچمیشتەکیلرە اویغولادئغئ قانونو (سۆننتوللاە) بودور وە سۆننتوللاەتا (آللاهئن قانونوندا) بیر دگیشمە بولامازسئن. (آحزاب سورەسی؛ 62)
قورئاندا “رسولۆن سۆننتی” آنلامئنا گلن بیر ایفادە بولونمادئغئ حالدە، “سۆننت” ایفادەسی پراتیکتە دائیما نبی-رسول ایلە ایلیشکیلندیریلمیشتیر.
اۇ حالدە نەدیر بو سۆننت؟ سۆننت دەنیلدیگی زامان (قورئان چرچوەسیندە) آنلامامئز گرکن شەی نەدیر؟
رسولۆن سۆننتی
سۆننت ایفادەسی ایلە “حض. پەیغامبرین سؤز، فیعیل وە تاقریرلرینین” قاصدەدیلدیگی وە حض. پەیغامبرین اویغولامالارئنا عاطئف یاپئلدئغئ ماعلومدور. ألبتتە کی حض. پەیغامبرین اویغولامالارئ ایلە سۆننتین بیر باغلانتئسئ واردئر. آما حانگی اویغولامالارئ ایلە باغلانتئلئدئر؟ “نبی“ اۇلاراق یاپتئقلارئ ایلە می؛ یۇقسا “رسول” اۇلاراق یاپتئقلارئ ایلە می باغلانتئلئدئر؟
بو سۇرودان بیلە آنلاشئلمالئدئر کی، سۆننتین ایلیشکیلی اۇلدوغو اویغولامالار “رسول” موحاممدین اویغولامالارئدئر. یۇقسا “نبی” موحاممدین اویغولامالارئ، یاعنی اۇنون واحی قایناقلئ اۇلمایان، دینی حۆکۆملرین قاپسامئنا گیرمەین وە بشر اۇلماسئ مۆناسبتییلە یاپتئغئ داورانئشلارئ “سۆننت” دگیلدیر.
اۇ حالدە سۆننت؛ رسولاللاهئن قورئانئ تاطبیق أدرکن یاپتئغئ اویغولامالاردئر. یاعنی رسولۆن قورئان تاطبیقاتئ. بو دورومدا “سۆننت“؛ قورانئن آچئقلاماسئ وەیا عیلاوەسی دگیل، آنجاق قورئانئن بیرە بیر تاطبیقاتئ اۇلور.
رسولوللاە، یاشایان بیر قورئاندئ. اۇنون قورئاندان باشقا بیر رهبری یۇقتو:
قُلْ إِنْ ضَلَلْتُ فَإِنَّمَا أَضِلُّ عَلَى نَفْسِي وَإِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوحِي إِلَيَّ رَبِّي إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ ﴿۵۰﴾ (سورة سبأ)
دە کی: “أگر بن ساپاجاق اۇلسام، کندی نفسیم عالەیهینە ساپمئش اۇلوروم؛ أگر دە هیدایتی بولاجاق اۇلسام، بو دا راببیمین بانا واحیەتتیگی (قورئان) سایەسیندەدیر. شۆبهەسیز اۇ، ایشیتندیر، یاقئن اۇلاندئر. (سبە سورەسی؛ 50)
نبی وە رسول
گلەنکسل یاقلاشئم پەیغامبرلری نبی وە رسول دییە ایکی صئنئفا آیئرمئش وە باعضئ پەیغامبرلرین “نبی”، باعضئ پەیغامبرلرین “رسول” اۇلدوغونو ایددیعا أتمیشتیر. بو ایددیعا صاحیبلرینە گؤرە: “کیتاب رسوللرە وریلیر آما نبیلرە وریلمز.”
اۇیسا قورئان، تۆم نبیلرە کیتاب وریلدیگینی بیلدیرمیشتیر. یاعنی گلەنکسل آنلایئشئن ترسینی سؤیلەمیشتیر.
مثەلا قۇنویلا ایلگیلی باعضئ آیتلر شؤیلەدیر:
كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ … ﴿۲۱۳﴾ (سورة البقرة)
اینسانلار تک بیر اۆممت ایدی. آللاه، مۆژدەجی وە اویارئجئ نبیلری وە اۇنلارلا بیرلیکتە حاق کیتابلارئ گؤندردی. (باقارا سورەسی؛ 213)
قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ … ﴿۱۳۶﴾ (سورة البقرة)
“بیز، آللاها وە بیزە ایندیریلنە ایناندئق.” دەیین! وە ایبراهیم، ایسماعیل، ایسحاق، یاعقوب وە اۇنلارئن تۇرونلارئنا ایندیریلنە، موسا وە عیسایا وریلنلرە وە راببیندن نبیلرە وریلن (کیتابلارا) دا. (باقارا سورەسی؛ 136)
قَالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتَانِيَ الْكِتَابَ وَجَعَلَنِي نَبِيًّا ﴿۳۰﴾ (سورة مریم)
(عیسا دەدی کی:) بن آللاهئن قولویوم، (اۇ) بانا کیتابئ وردی وە بنی نبی یاپتئ. (مریم سورەسی؛ 30)
گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە بو آیتلر، کیتابئن “نبیلرە” وریلدیگینی بیلدیرییۇر. أنعام سورەسی؛ 89-نجو آیتی ایسە، کیتابئن “تۆم نبیلرە” وریلدیگینی (تۆم نبیلرە کیتاب وریلدیگینی) بیلدیرییۇر. شؤیلە کی:
أنعام سورەسی؛ 88-83-نجی آیتلریندە ( ایبراهیم، ایسحاق، یاعقوب، نوح، داوود، سۆلەیمان، أییوب، یوسوف، موسا، هارون، زکریا، یاحیا، عیسا، ایلیاس، ایسماعیل، ألیساع، یونوس وە لوط نبینین ایسیملری بیذذات ذیکرەدیلەرک، بو نبیلرین ددەلریندن وە تۇرونلارئندان اۇلان دیگر نبیلرە دە عاطئفتا بولونولاراق) تۆم نبیلر ذیکرەدیلیر. وە آردئندان گلن أنعام سورەسی؛ 89 شؤیلە دوام أدر:
أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ … ﴿۸۹﴾ (سورة الأنعام)
ایشتە اۇنلار (تۆم بو نبیلر)؛ کندیلرینە کیتاب، حیکمت وە نبیلیک وردیگیمیز کیمسەلردیر. (أنعام سورەسی؛ 89)
دەمک کی، کیتاب وریلمەین نبی یۇقتور. یاعنی تۆم نبیلرە کیتاب وریلمیشتیر. آما تۆم نبیلر؛ “نبی-رسول” اۇلدوغوندان کیتابئن رسوللرە وریلدیگی دە سؤیلنەبیلیر. بو حوصوصتاکی آیت شؤیلەدیر:
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ … ﴿۲۵﴾ (سورة الحدید)
شو بیر گرچک کی، بیز رسوللریمیزی آچئق دلیللرلە گؤندردیک وە اۇنلارلا بیرلیکتە کیتابئ وە میزانئ ایندیردیک؛ اینسانلار عادالتی آیاقتا توتسونلار، دییە. (حادید سورەسی؛ 25)
تۆم پەیغامبرلر، هم نبی هم رسولدۆر (نبی-رسول). قورئان، تۆم نبیلرین ریسالتی تبلیغ أتتیگینی یاعنی نبیلرین “رسوللۆک گؤرەوینی” یاپتئغئنئ شؤیلە بیلدیرییۇر:
مَا كَانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيمَا فَرَضَ اللَّهُ لَهُ سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَرًا مَقْدُورًا ﴿۳۸﴾ الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا ﴿۳۹﴾ (سورة الأحزاب)
آللاهئن نبیلر ایچین فارض قئلدئغئنئ یاپمادا، اۇنلارا بیر گۆچلۆک یۇقتور. بو اؤنجەکیلر ایچین دە گچرلی اۇلان سۆننتوللاەتئر. اۇ (نبیلر) کی آللاهئن ریسالتینی (دە) تبلیغ أدرلر وە آللاەتان قۇرقارلار وە اۇندان باشقا کیمسەدن قۇرقمازلار. حساب گؤرۆجۆ اۇلاراق آللاە (هرکسە) یتر. (آحزاب سورەسی؛ 39-38)
دۇلایئسئیلا نبی اۇلدوغو حالدە رسول اۇلمایان (ریسالتی تبلیغ أتمەین) پەیغامبر اۇلاماز. اۇ حالدە نبی ایلە رسول آراسئنداکی فارق نەدیر؟
نبییە می ایطاعات، رسولە می؟
قورئانا شو سۇرولارئ سۇردوغوموز زامان، بیزە شو جوابلارئ وریر:
1. قورئانئ تبلیغ أدن کیم؟ رسول موحاممد.
2. ایطاعات أدیلەجک اۇلان کیم؟ رسول موحاممد.
3. عیصیان أدیلمەیەجک اۇلان کیم؟ رسول موحاممد.
4. اؤرنک آلئناجاق اۇلان کیم؟ رسول موحاممد.
5. یانئلمایان کیم؟ رسول موحاممد.
6. ایلاهی قۇروما آلتئندا اۇلان کیم؟ رسول موحاممد.
7. کیمین سؤزلری (حادیثلری) قۇروما آلتئندا؟ رسول موحاممد.
… وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ ﴿۱۸﴾ (سورة العنکبوت)
رسولۆن گؤرەوی، یالنئزجا آپآچئق تبلیغدیر. (عانکبوت سورەسی؛ 18)
مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا﴿۸۰﴾ (سورة النساء)
کیم رسولە ایطاعات أدرسە، آللاها ایطاعات أتمیش اۇلور. یۆز چەویریرلرسە (بیل کی) سنی اۇنلارئن باشئنا بکچی گؤندرمەدیک! (نیسا سورەسی؛ 80)
وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ ﴿۱۴﴾ (سورة النساء)
کیم آللاها وە رسولۆنە قارشئ عیصیان أدر وە سئنئرلارئنئ آشارسا آللاە اۇنو دواملئ قالاجاغئ بیر آتشە سۇقار وە اۇنون ایچین آلچالتئجئ بیر عاذاب واردئر. (نیسا سورەسی؛ 14)
لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا ﴿۲۱﴾ (سورة الأحزاب)
آند اۇلسون کی، آللاهئن رسولۆندە سیزین ایچین، آللاها وە آحیرت گۆنۆنە قاووشمایئ اومانلار وە آللاهئ چۇق ذیکرەدنلر ایچین گۆزل اؤرنکلر واردئر. (آحزاب سورەسی؛ 21)
اۆچ موحاممد
- عابدوللاهئن اۇغلو موحاممد
- نبی موحاممد
- رسول موحاممد
موحاممد، اۇنون دۇغوموندان اؤلۆمۆنە قادار وار اۇلان کیملیگیدیر (عابدوللاهئن اۇغلو موحاممد). نبیلیک ایسە قورئانئن واحیەدیلمەیە باشلاماسئ ایلە بیرلیکتە (یاعنی 40 یاشئندان ایعتیبارن) اۇنا وریلن وە اؤلۆمۆنە قادار دا اۆزریندە تاشئیاجاغئ بیر عونواندئر (ماقام). رسوللۆک ایسە نبیلیک ماقامئنا گتیریلدیکتن سۇنرا (آرالئقلئ اۇلاراق) یاپتئغئ /یاپاجاغئ گؤرەودیر.
اۇ، اویورکن، یەمک یەرکن، ناماز قئلارکن (هر حالۆکاردا) نبیدیر. آما یالنئزجا آیتلری تبلیغ أدرکن رسولدۆر. ایشتە رسول موحاممدە ایطاعات أتمک، تبلیغ أتتیگی بو آیتلری نەدنییلە زۇرونلودور. چۆنکۆ بو آیتلر اۇنون شاحصی گؤرۆشلری دگیلدیر. آللاەتان آلدئغئ واحیدیر.
قورئانئن بۆتۆن آیتلری رسول موحاممدین آغزئندان چئقان بەیانلاردئر. اینسانلئق عالمی، آللاهئن کلامئ اۇلان بو آیتلری “شرفلی بیر رسولۆن سؤزۆ” اۇلاراق ایشیتمیشتیر. قورئاندا بولونوپ دا رسول موحاممدین آغزئندان چئقمئش اۇلمایان (رسولۆن حادیثی اۇلمایان) هیچبیر آیت یۇقتور.
آللاە آیتلرینی رسولۆنە واحیەتمیش، رسول دە کندیسینە واحیەدیلن بو آیتلری اینسانلارا تبلیغ أتمیشتیر.
دۇلایئسئیلا قورئان آیتلرینین:
1. رسولۆن آغزئندان چئقتئغئ (رسولۆن بەیانئ اۇلدوغو)؛
2. آللاها عائید (واحیە دایالئ) اۇلدوغو؛
3. ایلاهی قۇروما آلتئندا اۇلدوغو؛
4. بیزلرە تواتۆرن اینتیقال أتتیگی؛
کسیندیر.
قئساجا، آللاە کلامئ اۇلان قورئانئن رسول موحاممدین واحیە دایالئ (گرچک) حادیثلری اۇلدوغو کسیندیر. بونا دائیر هیچبیر شۆبهەمیز یۇقتور.
آنجاق، بونا قارشئ کلاسیک حادیثلرین (نبییە ایسناد أدیلن سؤز، فیعیل وە تاقریرلرین) نبییە عائیدیەتی بیلە کسین دگیلدیر. قالدئ کی بونلارئن نبییە عائیدیەتی کسین اۇلسا بیلە، قورئانئن نبییە ایطاعات أمری وە /وەیا نبییی اؤرنک آلما تاوصیەسی بولونمادئغئندان، باغلایئجئلئغئ یۇقتور.
دەمک کی، ایطاعات أدیلەجک اۇلان دا، اؤرنک آلئناجاق اۇلان دا؛ “رسولدۆر”. بو دورومدا، “فئقئە” دیلیندەکی “سۆننت” ایلە “رسولۆن اؤرنک آلئنماسئ” آراسئندا شؤیلە بیر باغ قورولابیلیر:
فارض: رسولە ایطاعات أتمک، قورئانئن أمیرلرینی یرینە گتیرمک؛ یاعنی فئقئە دیلیندە “فارض” دەدیگیمیز عامللری یرینە گتیرمکتیر…
سۆننت: رسولۆن اؤرنک آلئنماسئ دا، قورئانئن تاوصیە أتتیگینی یاپماق؛ یاعنی فئقئە دیلیندە “سۆننت” دەدیگیمیز عامللری یاپماق شکلیندە آنلاشئلابیلیر.
دۇلایئسئیلا، فئقئە دیلیندەکی فارضلارئن وە سۆننتلرین دایاناغئ “قورئان” اۇلور.
رسولوللاە، قورئانئن تۆم أمیرلرینی أدا أتتیگی گیبی قورئانئن تۆم تاوصیەلرینی دە أدا أتمیشتیر. بیز بونلارئن تۆمۆنۆن أدا بیچیمینە “رسولۆن قورئان تاطبیقاتئ” دییۇروز.
حانگی سۆننت؟
گلەنکسل آنلایئش، فارضلارئن قورئاندا أمرەدیلن حۆکۆملر اۇلاراق؛ وە سۆننتلری دە ریوایتلردەکی حادیثلرلە تاوصیە أدیلن عامللر اۇلاراق آنلامئشتئر. بونا گۆرە بیر عاملین سۆننت اۇلابیلمەسی ایچین اۇ عاملین قورئاندا بولونماماسئ (قورئاندا تاوصیە أدیلمەمیش اۇلماسئ)؛ آما موحاممد پەیغامبر طارافئندان یاپئلمئش اۇلماسئ گرکیر. بو یاقلاشئمئن نە قادار یانلئش اۇلدوغونو قورئان بیزە گؤسترمکتەدیر.
ماعلومدور کی، “حاج” فارض وە “عومرە” سۆننتتیر. اۇ حالدە گلەنکسل سۆننت آنلایئشئنا گۆرە فارض اۇلان حاججئن قورئاندا أمرەدیلییۇر اۇلماسئ آما بونا قارشئ سۆننت اۇلان عومرەنین قورئاندا أمیر وەیا تاوصیە أدیلمەمیش اۇلماسئ گرکیر. آنجاق “عومرە” قورئاندا تاوصیە أدیلن بیر عیبادتتیر.
یینە ماعلومدور کی، “زکات” فارض وە “صاداقا” سۆننتتیر. بو دورومدا فارض اۇلان زکاتئن قورئاندا أمرەدیلییۇر اۇلماسئ آما بونا قارشئ سۆننت اۇلان صاداقانئن قورئاندا أمیر وەیا تاوصیە أدیلمەمیش اۇلماسئ گرکیر. حالبوکی “صاداقا” قورئاندا بیر چۇق آیت ایلە تاوصیە أدیلن بیر عاملدیر.
دەمک کی، “سۆننت” دییە بیلینن عامللر دە “قورئاندا” تاوصیە أدیلمکتەدیر. عاکسی حالدە بو عامللر سۆننت اۇلامازدئ. شو قادار فارقلا کی؛ قورئان، فارض دەدیگیمیز عامللری “نامازئ قئلئن!.. زکاتئ ورین!” شکلیندە کسین اۇلاراق أمرەدرکن، سۆننت دەدیگیمیز عامللری “… بو سیزین ایچین داحا حایئرلئدئر، … بونو یاپارسانئز داحا ایی اۇلور” گیبی ایفادەلرلە تاوصیە أدر. یاعنی باعضئ عامللر موطلاق اۇلاراق أمرەدیلمەمیشتیر آما باعضئ عامللر دە چۇق گۆچلۆ بیر شکیلدە تاوصیە أدیلمیشتیر.
اۇ حالدە رسولۆن سۆننتی، نبییە ایسناد أدیلن کلاسیک ریوایت کیتابلارئنداکی حادیثلرە دگیل، “رسولۆن حادیثلری” اۇلان “قورئانا” دایانئر. دۇلایئسئیلا سۆننت؛ قورئانئن دئشئنداکی حادیثلر دگیل، بیذذات قورئانئن کندیسیدیر.


c: text/html

text:
۱- اوتون ایچیندن ائشگ چیخیب۱
تبریز شهرینین یاخین کندلرینین بیریندن مشدی غلامعلی آدیندا بیر شخص مین آرزیلا ائشگینه اون باغ اوت چاتیب، سحر تئزدن تبریزه یولا دوشور. یولدا تک گلیردی. فیکیرلشمیه امکان واریدی. اؤز- اؤزونه دئییر :
– الله قویسا ایگیرمی بش قیرانا ساتیلار؛ یاخشی اوتدی؛ اؤزوده یاخشی یونجا؛ قویون- قوزونون مالیدی. ائله سامان میدانینا گیرمیشم گؤیده آپاراجاقلار؛ من ده معطل اولمارام. اوردان گئدیب بیر ایستیل سیغیر اتی، بیر آز دا قند- چای آلیب، قاییدیب مال- حیوانا یئتیشرم.
بو فیکیرلرله یئتیشیر سامان میدانینا. دوز فیکیرلشمیشدی. میدانا گیرن کیمی اوت یوکون دؤرهلهییرلر. اونلارین آراسیندان بیر قولوچوماق او بیریسیلرینی کنارا ووروب، گیریر آرایا؛ اوتا مشتری چیخیر. قیمته راضیلاشیب اوتو آلیر. غلامعلی گؤرور هامی اوت آلاندان قورخور؛ اونون سؤزونون اوستونه سؤز دئین اولمور. بو قولوچوماق قاباغا دوشور، غلامعلی ده ائشگینن اونون دالیسیجاق. مقصده چاتدیقدا، غلامعلی اوتو بوشالدیر و پولون آلیر. ایستهییر حیوانی سوروب گئتسین، قولوچوماق قاباغین کسیر:
– آی کیشی پولونو آلدین، قوی گئت ده! ائشگینن نه ایشین وار؟
– ائشگیمی سوروب گئدیرم!
– اشگ منیمدی. هارا سوروب گئدیرسن؟
اونلارین سسی اوجالیر. سسه یولدان کئچنلر توپلاشیرلار. بیری غلامعلییه طرف چیخیر. قولوچوماق دئییر:
– آرتیق- اسگیک دانیشمایین! اوت آلمیشام، ایچیندن ائشگ چیخیب. باش آغری وئرمهیین. بورالاری خلوت ائلهیین!
۲- ائلچیلیک نذیری
لیلی خالانین اوزو ده قارایدی، گونو ده. کاسیب بیر کند عاییلهسینده دونیایه گؤز آچمیشدی. هله عقلی کسمهمیشدن کندین ناخیرچیسی مختارا دا اره گئتمیشدی. گؤزونون آغی- قاراسی بیر قیزی واریدی. او ظالم قیزین دا نه دوز- عمللی صور- صفتی واریدی، نه ده عقل و فراستی. اؤزو ده ناخیرچی قیزی. اونو دینلندیرن ده یوخیدی. لیلا خالادا بوتون آنالار کیمی قیزینی خوشبخت گؤرمک ایستهییردی. خوشبختلیک ده قیزینین عاییله تشکیل وئرمگینده ایدی، اما لیلاخالانین قیزینین ائلچیسی یوخیدی. نذیر قالمیردی کی لیلی خالا بویون آلماسین؛ اما خئیری یوخیدی. ائله بیل ائلچیلرین هامیسی قیریلمیشدی. آخر بیر گون لیلی خالا شام نمازیندا نذیر ائلهییر قیزینین بختی آچیلارسا کندین ملاسینا یاریم ساعاتلیق صیغه اولسون. وورور صاباح گون اورتاچاغی قونشو کنددن آروادی اولموش، آلتمیش یاشیندا دؤرد بئش صاغیر صاحبی بیر کیشی لیلی خالانین قیزینا ائلچی چیخیر. لیلی نذرین یئرینه یتیرملی اولور. گمیسی غرق اولموشلار کیمی فیکیر ایچینده دیزلرین قوجاقلاییب اوتورموشدو کی اری مختار گلیر. آروادی کئفسیز گؤرنده ماجرانی سوروشور. جوابی آروادیندان ائشیدندن سونرا دئییر:
– نذیر گرک یئرینه یئتیریلسین. بونون چتینلیگی یوخدو! هر شئی ملانین الیندهدیر؟ یاریم ساعات بیزیم صیغهمیزی دالی اوخویار؛ یاریم ساعاتدان سونرا دا بیزه تزه صیغه جاری ائلهیر.
گئدیرلر ملانین قاپیسینا. کندین ملاسی لیلی خالانی مشتری نظارتیندن کئچیرندن سونرا مختارا اوز توتوب دئییر:
– منلیک دئییل! آپار آیری کندین آوارالارینا صیغه اولسون؛ پولون آل گتیر منه! یادیندان چیخماسین هآ…!
۳- سن شاهسان یا وزیر؟
ایکی یول بیرلشن یئرده عالیم بیر شخص بیر عربه راست گلیر. عربین قاباغیندا بیر یوکلو دوه حرکت ائدیردی. دوه حرکت ائتدیگیجه یوک جهازا سورتوشوب، هارمونیک بیر سس یارادیردی .بو سس گؤرسدیردی کی دوهنین یوکو آغیردی.
عالیم عربدن سوروشور :
– حیوانین یوکو چوخ آغیردی دئیهسن؟ بو ندی کی بئله؟
عرب دئییر:
– بیر تایی بوغدادی، او بیری تایی قوم!
– بس نییه قوم؟
– بوغدانین اولانی ائله بو ایدی؛ اونو تای یوکلهمگه مجبور اولدوم قوم دولدورام.
– قوم کی هر یئرده اولار!
– من دده – بابادان بئله گؤرموشم، بئله ده اؤرگنمیشم.
– بوغدانی ایکی بول! یاریسین دوهنین بیر طرفینه، یاریسین دا او بیری طرفینه چات! داها قوم لازم اولماز، یوک ده یونگول اولار؛ اوندا اؤزونده مینه بیلرسن!
چوخ چتینلیکله عالیم دوهچی عربی قانع ائلهییر کی بو ایشی گؤرسون.
عرب بوغدانی ایکی بؤلور. گؤرور یوک یونگول اولدو؛ دوه ده یوکون آلتیندا اؤزون راحت حس ائلهییر. اؤزو ده مینیر دوهیه، عالیمه ده دئییر:
– گل، سن ده مین!
هر ایکی نفر دوهنین اوستونده دانیشا- دانیشا گئدیرلر. عرب اوزون توتوب عالیمه سوروشور:
– سن کی بئله چوخ بیلمیشسن، دئ گؤروم شاه سان یا وزیر؟
– هیچ بیریسی!
– اوندا طایفا باشچیسی اولارسان!
– یوخ!
– وارین- دؤلتین نه وار؟ تیمچه، کاروانسرا؟
– هئچ بیری یوخومدو.
عرب هر نه سوروشور عالیم «یوخ» جوابی وئریر. بیردن عرب عالیمی غضبله دوهدن سالیر یئره، دئییر:
– جهنم اول! سنین بدبختچیلیگین منه ده سرایت ائلهمهمیشکن ایتیل گؤزومون قاباغیندان!
۱- بو مطلب حمزه فراهتی نین خاطراتی اساسیندا تنظیم اولوب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
`بؤیوک یئددیلر` نتیجهلر
خبرلر [296]
- مصطفی شنتوپ نانسی پلوسییه رئاکسیا وئریب
- مصطفی شنتوپ فینلاندیالی و سوئد-لی همکارلاری ایله گؤروشوب
- اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنین قورولماسینا حاضیریق
- بوگون ۳۰ آگوست ظفر بایرامی
- زلنسکی اوکراینایا وئردیگی دستهیه گؤره بوریس جانسونا تشککور ائدیب
- مصطفی شنتوپ اوکراینانی موستقیللیک گونو موناسیبتیله تبریک ائدیب
- روسیانین بو اؤلکهلره گؤندردیگی گازین حجمی آزالیب
- آذربایجانین ایشغالدان قورتاریلان بؤلگهلرینه «بؤیوک قاییدیش» باشلادی
- شنتوپ: دونیانین، تۆرک دؤولتلرینین سسینه احتیاجی وار
- مصطفی شنتوپ آوروپا بیرلیگی-نین تورکیه راپورونا رئاکسیا وئریب
- دونیانین ان بؤیوک بیتکیسی کشف ائدیلدی
- مصطفی شنتوپ گورجوستاندا سفردهدیر
- اردوغان: بو سورهجین یوکسهلهن اولدوزو تورکیهدیر
- شنتوپ میکتا توپلانتی سیندا چیخیش ائدیب
- شوشا بیاننامهسی قانون تکلیفی مجلیسده
- ایتالیا-دا پرزیدنت سئچکیلرینین بیرینجی تورو نتیجهسیز قالیب
- مصطفی شنتوپ روستم عمروو قبول ائدیب
- مصطفی شنتوپ لهستانا سفره گئدیر
- تورک عسگرینین لبنانداکی وظیفه سۆرهسی اوزادیلدی
- بمت تورکیه-نین پاریس سازیشینی تصدیق ائتمهسینی آلقیشلاییب
- آذربایجانین ایشغالدان قورتاریلان بؤلگهلرینه «بؤیوک قاییدیش» باشلادی
- نروژدکی بؤیوک میلاد بابالار
- تورکیه بؤیوک میللت مجلیسینین یارانماسینین 100 ایللیگی
- ایستانبول 18 اوکتوبردا بؤیوک سمپوزیوما ائو صاحبلیگی ائدهجک
- بؤیوک ایستانبول-یئنی کاپی دموکراسی و شهیدلر میتینگی باشلادی-07.08.2016
- ایراندا آمریکایا اعتراض بؤیوک
- بلگراد-ین مرکزیندکی موسیقیلی بزک حووضو
- هامی آکسوی ابوبکر البغدادی، تورکیهنین ان بؤیوک دوشمنلریندن بیری
- دونیانین بؤیوک دولتلری بورج باتاقلیغیندا
- انرژیده ایستراتژیک اورتاقلیغین بؤیوک پروژه'سی: تورک آخیم
- تورک خالقی رفرندومون نتیجهلرینی بؤیوک سئوینجله قارشیلادیلار
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری


text:
`استرالیا-نین سیدنی شهری` نتیجهلر
خبرلر [643]
- قیریم-دا روسیایا مخصوص حربی حیسهده پارتلاییش اولدو
- تورکیه-نین روسیا-یا صارداتی 609 میلیون دولارا چاتیب
- گوترش:"اوکرایناداکی محاربه ارزاق، انرژی و مالیه ایمکانلارینا جدی تأثیر گؤستریر"
- هالفتی قصبهسی تاریخی و طبیعی گؤزللیکلری ایله توریستلری قوناق ائدیر
- ایلک آبورجین یوکسک محکمه یارغیجی وظیفهیه باشلادی
- دونیانین ان بؤیوک بیتکیسی کشف ائدیلدی
- بمت: اوکراینا قاچقینلارینین سایی 6 میلیونو کئچیب
- "ت.ر.ت فرانسیزجا" دیجیتال خبر کانالی فعالیته باشلاییب
- ت.ر.ت-نین اوره تیمی اولان فیلملر ایستانبول فیلم فستیوالیندا 5 موکافاتا لاییق گؤرولوب
- 14 اؤلکهنین قرارگاه رئیسی روسیا-اوکراینا ساواشینی موذاکیره ائدیبلر
- ملبورندا هلیکوپتر دوشدو
- چاووش اوغلو بمت-نین باش کاتیبی گوترش ایله تلفونلا دانیشیب
- بمت-دن اوکراینایا عاجیل یاردیم
- بمت روسیا ایله علاقهدار ناراحاتلیغینی بیلدیردی
- کئچن ایل صادرت 32،8 فایز آرتیب
- یئنی بیر ایشین کشف ائدیلدی
- امریکا-دا 19 مرتبهلی بینادا یانغین: 19 نفر اؤلوب
- تورکیه-ده 5،3 شدتینده زلزله اولوب
- ترور تشکیلاتی داعش-ین عراق-دا هوجومو نتیجهسینده 3 نفر اؤلوب
- سودان-دا قاچیریلان تورکلر قورتاریلیب
- تورکیه اکسپرسی-07
- اوردو شهرینده گنجه و برده ترورونا اعتراض اولاراق اتویوروش کئچیریلیب
- تورکیه اکسپرسی - 8
- تورکیه اکسپرسی-05
- تورکیه اکسپرسی 3 - ادیرنه شهری
- استرالیا-دا یاراسالار یوکسک ایستییه دؤزه بیلمهدیلر
- استرالیا-دا مئشه یانغین لاری
- رجب طیب اردوغان ب.م.ت-نین عمومی قورولوندا چیخیش ائتدی
- کیئو روسیانین هاوا هوجوملارینا معروض قالیب
- حلب-ده سیویل لرین تخلیهسی باشلادی
- سربرنیتسا سویقیریمیندا اؤلن 35 قوربانین مئییتلرینی داشییان کونووی، یولا چیخدی


text:
اویان نیوز: اؤنه گلن یازی آذربایجان ملی حکومتینین اعلامیه سینین عینی متنی دیر :
آذربایجان ملی حکومتینین اعلامیه سی
” آذربایجان مجلس ملیسینین انتخاب ائتدیگی آذربایجان ملی دولتی ایرانین استقلال و تمامیتینی حفظ ئتمکله برابر، ایشه شروع ئتدیگینی بو واسطه ایله بوتون خلقه اعلام ئدیر.
بو اعلامیه منتشر اولان گوندن اعتبارا مالکیت خصوصی محفوظ اولماق شرطیله بوتون آذربایجاندا اولان دولت اداره لری تا زا حکومتین تحت اختیارینه کئچدیگیندن، عموم دولت مامورلارینا ئوز وظیفه لرینی دوزگونلوک و صداقتله انجام وئرمه لری تاپشیریلیر٠
تا زا دولتین امرلرینه اطاعت ائدیب، اونون دستوریله رفتار ئده ن کارمندلر ایچون مناسب ایش شرایطی وجوده گتیریله جک، ایشله مکدن امتناع ئده نلر ایسه کمال احترام ایله ایسته دیکلری یئره گؤندریله جکلر٠
آذربایجان ملی حکومتی خلقین سعادت و خوشبخت لیگیندن ئوتری قورولدوغو ایچون عموم خلقی فعالیته، دوزلوگه، آسایش و امنیتی حفظ ئتمگه، بیربیریله قـارداشواری یاشـاماغا دعـوت ئدیر٠
امینتی اخلال ئده ن و خلقین مال، جان، ناموس و حیثیتینه تجاوز ئله ینلر؛ همچنین دولت مالینا خیانت الی اوزادیب دولت اداره لریندن سوء استفاده ئده نلر و یا دولت اداره لرینده خرابکارلیق، مسامحه و ئوز وظیفه سینده کوتاهلیق ئتمک کیمی خائنانه تشبثلر بروزه وئرنلر ایسه خلقین دشمنی حساب اولونوب، ملت و دولت یانیندا نفرت و انزجار قازانماقدان علاوه، قانونی محکمه واسطه سیله مجازات ئدیله جکلر٠
هامیدان خلقه و ئولکه یه خدمت و آذربایجانین گلجگی یولوندا جدیت گؤزله نیر؛ دولت ایسه اونون شرایطینی وجوده گتیرمگه چالیشاجاقدیر٠
آذربایجان ملی وزیرلر هیئتی عین زاماندا آذربایجاندا ماموریتلری اولان خارجی دولتلرین دیپلوماسی نماینده لرینه اطلاع وئریر که، کما فی السابق اونلارین بین الملل قانونلار شرایطینده اولان حق و اختیارلاری کمال دقت و احترام ایله مراعات اولوناجاقدیر. همچنین دموکراتیک دولتلرین اتباعینین آسایش و امنیتینی حفظ ئتمک یولوندا ملی دولت هئچ بیر فداکارلیقدان خوددارلیق ئتمیه جکدیر. بوگوندن اعتبارا دولته متعلق اولان منقول، غیر منقول اموال، همچنین نقد و جنس و اعتبار ملی، دولت اختیارینا کئچدیگیندن اونلارین ساخلاماغینا موظف اولان دولت مامورلاری، کئچمیشده وئردیکلری تعهد و قبول ئتدیکلری مسئولیت اوزره، اونلاری حفظ و حراست ئتمگه مجبوردورلار. بو اموالی حیف و میل ئده نلر آغیر جزالارلا مجازات گؤره جکلر٠
آرتیق آذربایجان ملی حکومتی تحقق تاپمیش، خلقین اراده سیله داخلی ملی دولتیمیز وجوده گلیب، رسمی صورتده خلقیمیزین آرزو و آمالینی اجرا ئتمگه باشلامیشدیر. خالق ایسه ئوز ملی حکومتینه وار قوه سیله مساعدت گؤستریب اونون فعالیتی ایچون مناسب شرایط وجوده گتیرمه لیدیر٠
یوخاریدا قید ئدیلدیگی کیمی دولت وار قوه سیله امنیتی حفظ ئتمگه چالیشیر. اونا گؤره خلق ایچون نگران اولماغا هئچ بیر دلیل یوخدور. هر کس ئوز ایشینه مشغول اولمالی، ئوز ایسته دیگی کیمی یاشامالیدیر. بازار باغلاماق، مدرسه لری تعطیل ئدیب، وحشت و اضطراب یاراتماغین معناسی یوخدور. حکومت ئوز برنامه سینی خلقین احتیاجاتی اوزرینده قورموشدور. اونا گؤره خلقی ناراحت ئده ن حادثه لره یول وئرمییه جکدیر. تصادفی حادثه لره ایسه چوخ تئز بیر زاماندا خاتمه وئریله جک. ماجراجولار، آسایشی اخلال ئده نلر صالح محکمه طرفیندن محاکمه و شدید بیر صورتده مجازات اولوناجاقلار. هئچ بیر پیس اتفاق دوشمیه جک. هئچ کسین حقوقونا تعرض اولمیاجاقدیر. ملی حکومت نظمییه اداره سینی تا زا قوه لر، وسیع اختیارات ایله گوجلندیرمیشدیر. هرج و مرج و نا امنلیگه آرتیق میدان وئریلمییه جکدیر. مخصوصا مدرسه لریمیز همان سابق پروگرام لارینی تعقیب ئتمه لی محصللریمیز وار قوه لریله امتحانلارا حاضرلاشمالیدیرلار٠
کندلرده و شهرستانلاردا ایسه جدی صورتده ایشه باشلانیب عادی حال وجوده گلجک و دولت مامورلاری، فدائیلرین و یا غیر مسئول اشخاصین دخالتی اولمادان ئوز وظیفه لرینی انجام وئرمگه قادر اولاجاقلار. فدائی دسته لری انتظام آلتینا آلینیب معین مرکزه تابع اولاجاق، بو واسطه ایله هر بیر سوء حادثه احتمالینین قاباغی آلیناجاقدیر٠
گئدین چالیشین، آسوده اولون ملتیمیزین گلجگی و سعادتینی تامین ئتمک ایچون قبول ئتدیگیمیز وظیفه نی صداقت و ایمانلا انجام وئرین. دولت عموم هموطنلردن بونو طلب ئدیر. “


text:
ایستادیو دا لوز ایستادیومو
ایستادیو دا لوز ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Estádio da Luz) لیسبون شهرینده بیر ایستادیومدور. 2003 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بنفیکا تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "History has been made". S.L. Benfica. 13 May 2017. Retrieved 29 April 2018.
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
costوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Estádio da Luz»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایستادیو دا لوز ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آمریکانین شمال-شرق بؤلگهسی اوچون اوچونجو قار فیرتیناسی
سؤز قونوسو قار فیرتیناسی آمریکانین شمال-شرق بؤلگهسینده سون 11 گوندکی اوچونجو هاوا موخالیفتی اولاجاق
2 هفتهدیر قار فیرتیناسی و شیدتلی کولکله موباریزه آپاران آمریکانین شمال-شرق بؤلگهسی اوچون اوچونجو قار فیرتیناسی خبردارلیغی ائدیلیب.
آمریکانین میلّی هاوا وضعیتی خیدمتلری بوروسوندان (NWC) ائدیلن آچیقلامادا، عمومیتله چوخ اولماسی گؤزلنن قار یاغیشینین شمال-شرق و آتلانتیک ساحیلینین اورتاسیندا ایالتلره یاییلماسی احتیمال ائدیلیر. اگر شمال-شرق کولکلری ساحله یاخینلاشارسا، شیدتلی کولک و ساحیللرده سئل باسقینی پروبلم اولا بیلر" ایفادهلری ایستیفاده ائدیلدی.
اؤلکهنین شمال-شرق بؤلگهسینی بازار ائرتهسی آخشامی تأثیری آلتینا آلماسی گؤزلنیلن فیرتینانین بوستونون یئرلشدیگی ماساچوست باشدا اولماق عذره و یا کانتیتکت، مین، نیویورک و نیوجرسی ایالتلرینی تأثیر گؤسترجگی بیلدیریلن آچیقلامادا، 10 ایله 25 سانتیمتر آراسی قار یاغیشی گؤرمک قید ائدیلیب.
سؤز قونوسو قار فیرتیناسی آمریکانین شمال-شرق بؤلگهسینده سون 11 گوندکی اوچونجو هاوا موخالیفتی اولاجاق.
آمریکانین شمال-شرقینده 8 مارسداکی فیرتینادا 2 میلیون نفر الکتریکسیز قالمیش، 2 مین 600دن چوخ اوچوش لغو ائدیلمیشدی.
3 مارسداکی فیرتینادا ایسه 5 مین 500 اوچوش لغو ائدیلرکن، بؤلگهده 1 میلیوندان چوخ آداما الکتریک خیدمتی چاتدیریلمامیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
یوتیکا، نیویورک
{{Infobox settlement |official_name = یوتیکا، نیویورک |settlement_type = شهر |nickname = The Handshake City, Sin City, The City that God Forgot, Elm Tree City |motto =
|image_skyline =
یوتیکا، نیویورک (اینگیلیسجه: Utica, New York) آمریکانین نیویورک ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴۴٫۰۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۲۲۳۵ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۳۹۷٫۳۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۳۹ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده یوتیکا، نیویورک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Utica, New York»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
نیارق(نمین)
نیارآ[دَییشدیر]
نیارآ (فارسجا: نیارق) آذربایجانین دوغوسوندا یئرلشن نمین بؤلگهسینین ان بؤیۆک کندلریندن بیریدیر.
جوغرافیایی یئرلشمهسی[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا بو کندین ۱۹۳۹ نفر اهالیسی و ۴۲۰ عاییلهسی وار.[۱]اهالیسی بۆتونلوکده آذربایجان تۆرکلریندن عیبارت اولاراق، تۆرکجه دانیشیرلار.
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
اکینچیلیک و داوار ساخلاماق.
گزمهلی و گورمهلی یئرلر[دَییشدیر]
باشماق داشی، گووگییر داغی و آسپیناس (آسبینا) داغی بو کندین ان گؤزل و گؤرمهلی یئرلریندن ساییلیرلار.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
اردبیل اوستانینین پورتالی Archived 2018-07-28 at the Wayback Machine.


text:
بال
بال، آریلار طرفیندن چیچکلردن و میوه تومورجوقلاریندان آلیناراق یوتولان نئکتارین آریلارین بال میده سی دنیلن اورقانلاریندا اینورتاز آنزیمی سایه سینده کیمیاسال دئیشمه اوغراماسیلا اولوشان و کووانداکی پئتک حوجره لرینه یئرلشتیریلن چوخ فایدالی بیر بئسیندیر.
بال طبابتده[دَییشدیر]
بالی یاشیاریمدان کیچیک کؤرپلره وئرمک اولماز. اونلاری معده-باغیرساق سیستمی بوتولیزم مریضلیقی یارادا بیلر.[۱]
بالین موعالیجوی محصول کیمی ۲ - ۳ مین ایل بیزده تاریخی وار. قدیم فیلسوفلارین، طبیبلرین اثرلرینده بالا چوخ اهمیّتلی دگر وئریلمیش. اؤز ساده لیقینا باخمیاراق زامانیمیزدا سیمپوزیوم، کونقرسلاردا حله ده مریضلیقلرین پروفیلاکتیکاسی و موعالیجه سینده بالین تتبیقی خوصوصوندا گئنیش موذاکیره لر آپاریلیر. آشاغیدا بیز سیزه موختلیف مریضلیقلارین موعالیجه سینده بال و اونون پرئپاراتلارینین ایستیفاده سی حاقّیندا قیسا دا اولسا معلومات وئرمک ایستییرک.
یارا، دری و گؤز مریضلیقلاری: یارالارین اوستونده باغلانمیش باللی سارغی قان دؤورانینی یاخچیلاشدیریر، یارانی مخانیکی تمیزله ین لیمفانین یاییلماسینی گوجلندیریر و حوجیره لرین قیداسی اۆچون گؤزل زمینه یارادیر. بالین آ ویتامینیله زنگین بالیق یاغی ایله بیرگه تطبیقی یارالارین ساغالماسیندا گئنیشدیر. یارا و ایرین اۆچون: آری بالی - ۸۰ ق، بالیق یاغی - ۲۰ ق، کسروفورم - ۳ ق. مازلی سارغی تمیزلنمیش یارانین اوزرینه باغلانیر. دری نوخوشلوقلارینین(کاربونکول، فورونکول) فونکسیونال دورومو، موحکملیقی و درینین یوموشاغلیغیندا بو مازدان ایستیفاده اولونور. اوفتالمولوگیادا خوصوصی بال محلولو و یاخود بال محلولو آنتی بیوتیکلره بیرگه گؤز یاشلیقینا سورولور.
تنفّوس یوللارینین موعالیجه سینده: یوخاری تنفوس یوللارینین و آغیز بوشلوغو نوخوشلوغلاریندا ۵- ۶ دفعه گونده آغیز بوشلوغوندا ساخلاماقلا و اینقالیاسیا آئروزوللا (۲۰ - ۳۰% باللا دیستیلله یاخود قاینادیلمیش سو). اینقالیاسیا گونده بیر - ایکی دفعه ۱۵ - ۲۰ دقیقه عرضینده. ۳۰% بالین ائکلکتروفورزله قارشیقینی برونخیت نوخوشلوغوندا. همین قارشیلیق ایله قار - قارا و یاخود یاخالاما فارینقیت، لارینقیت، استوماتیت نوخوشلوغلاریندا. ورم نوخوشلوغوندا بالین سودله قارشیقی. معده باغیرساق مریضلیکلاری: معده، اون ایکی باغیرساق یاراسی، قاراجییر مریضلیغلارینین موعالیجه سینده بالین گؤزل تأثیری وار. یئمکدن قاباق قبول اولموش بال محلولو (بیر یئمک قاشیقی بال بیر ایستیکان سویا) تورشولوغو چوخ اولان معده شیره سینین ایفراض اولونماسینی گوجلندیریر. اگر یئمکدن بیر ساعات یا ایکی ساعات قاباق ایستی بال محلولو قبول اولونسا معده شیره سینین تورشولوغو آشاغی دوشور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Mëд by ФakTы o здopoBoй пищe. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-11-29. یوْخلانیلیب2018-07-16.


text:
مکتبه قدر دیل پوزوقلوقلاری
بعضی اوشاقلار مکتب و مدرسیه گئدمه دن قاباق، دیل و دانیشقلاریندا پوزقونلوق و یا خسته لیک گوستررلر.
بو حالاردا حتمن دیل و دانیشیق پاتولوژیستینه (گفتاردرمان) موراجیعت ائدین.
دانیشیق پاتولوژیستی اوشاقلارین دیل و دانیشیق پوزقونلوقلارینی آراشدیرار و تئست ائدیب قیمتلندیرر.
اونان سونرا سیزه لازیم مصلحتلری و خیدمتلری تقدیم ائدر.
تبریزین جامع گفتاردرمانی مرکزی (مرکز جامع گفتاردرمانی تبریز) حاضیدیر سیزین سئوالاریزا دانیشیق قروپلاریندا و یا خوصوصی شکلیده جاواب وئرسین.
مکتبه قدر دیل بوزوکلارینین حاقیندا:
بوتون اوشاقلار بیر بیرنه بنزز شکیلده دیل و دانشیق اورگشرلر.
آنجاق موختلیف دورولرده و یاشلاردا بیر نئچه آی فرقی اولا بیلر
بعضی اوشاقلار چوخ تئز دانیشار و هر شئی پروبلمسیز دییر.
بعضی اوشاقلارین دانیشماسینا داها بیر از چوخ وخت لازیمدیر.
بعضی اوشاقلار سسلری دینمک ایستمیر.
بعضی اوشاقلار دانیشیق و دیلده بیر سئرا پروبلملری وار و دانیشمیلار.
بعضی اوشاقلار مکتبه باشلامادان دانیشماقدا و دیل دئمه ده چتینیک چکیرلر.
بعضی اوشاقلار کی یاشلاری ۳ ویا ۵ یاشدان آزدی سئوالاری آنلاماقدا، یئنی سوزلری اویرنمکده، و یا یئنی جوله لری ایفاده ائتمکده پروبلملری اولا بیلر.
بعضی اوشاقلاردا دا بو ایکی پروبلم بیر آرایا گئله بیلر.
بو اوستده کی ددیقیمیز پروبلملر دیل بوزوکلوغودی.
دیگر اوشاقلار دانیشارکن بعضی سسلری دوزگون شکیلده دییمیرلر و اونلارین سوزلرینی باشا توشمک چتین اولور.
اوشاقیم ایک دیل و یا چوخ سایلی دیلر ائشیدیر. بو ایش دیل و دانیشیق پروبلمی یارادا بیلرمی؟
ایکینجی دیل اویرنمه سی دیل و دانیشیق پروبلملرینه سبب دییلدیر.
بوتون دونیادا چوخ سایدا اوشاقلار موختلیف دیللرله دانیشیلار.
اوشاقیمیزلا او دیلینن کی سئور و چوخ باشاریر اونسیت و ایرتیباط قورون.
بیر اوشاغین بیر دیلده پروبلم و پوزغونلوقی اولسا باشقا بیر دیلده ده پوزغونلوق و پروبلمی اولاجاق.
عومومیتله، علمی مصلحت بو دور کی ۴ یاشینا قدر آنا دیلیله دانیشدیرین و آنا دیلی نی اویردین و او یاش سونرا دیگر دیلری ده اویردین.
مکتبه قدر دیل ایختیشاشلارینین سیمپتوملاری (علامتلری):
آنلاما دیلی (زبان درکی)
بعض اوشاقلار دیلین آنلاشیلمازینن چتینیک چکه بیلرلر.
- اوشاق باشقالارینین ایفاده ائدییی حرکتلرین آنلاما و دوشونمه سینده چتینیک چکیر.
- تعلیماتلاری و دستورلارین تتبیق ورمه سینده و ایجرا ائله مهسینده بیرپروبلم وار.
- شکیلری گوستره بیلمیر
- باشقالاریله نئجه دانیشماق اولار مئسله سینن پروبلم وار.
ایفاده دیلی (زبان بیانی)
بعضی اوشاقلار دئمک ایستدیکلرینی ایفاده ائتمکده چتینیک چکیرلر.
بو اوشاقلاردا بیر دانیشما پروبلمب وار.
اورنک اوچون بو پروبلملر:
- سئوال ورمه
- ژستچرله او ایستکین ایفاده ائتمک
- سوزلریی و کلمه لری جومله یه قویماقدا.
- شارکی و شعر اویرنمک ده
- دوزگون سوزلری ایشلدمیر. او و یا اونلار کیمی سوزلری.
قئید ائدییمیز کیمی بیر چوخ اوشاقلار وارکی دیلین انلاماسی و یا دانیشمادا و یا هر ایکیسیننده چتینیک چکیرلر.
اوخو و یازی باجاریقلاری:
بعضی اوشاقلاردا آشاغیداکی باجاریقلاردا کی اوخوماقا حاضیر لاشما باجاریقلاریدی چتینیک چکیرلر:
بیر کیتابداکی شکیللر باخماقلا اورادا نئه لر گئچیری دییه.
بیر حیکایه دییه.
الیفبا اویرنمکده چتینیک چکیرلر.
مکتبه قدر دیل خسته لیک لرینین سببلری:
اوشاقین دیل پروبلملرینین سببلرینن امین دییرسیز ممکون سببلرین بعضیلری بوردا ایفاده اولور:
- دیگر عایله عضولرینین دیل پروبلملری وار
- ارکن دوغوم یاپمیشسینیز
- ائشیدمه اتکیسی
- اوتیزمو یا اتیسم اوتیسم
- داون سیندروم
- قئریق ایکس سیندرومی
- استروک
- سربرال پالزی
- و سایره سببلر


text:
ایران-دا گون عرضینده کوروناویروسدان 84 نفر اؤلوب
بونو ایرانین ساغلیق،معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
ایران-دا اؤتن گون عرضینده 7 مین 396 نفر کوروناویروسا (کووید-19) یولوخوب، 84 نفر اؤلوب.
بونو ایرانین ساغلیق،معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
بونونلا دا ایران-دا بو ویروسدان اؤلنلرین سایی 142 مین 738 نفره چاتیب، یولوخانلارین سایی ایسه 7،45 میلیوندان چوخدور. ویروس داشیییجیلاریندان 1469 نفرین وضعیتی آغیر قیمتلندیریلیر.
اؤلکهده ایندییهدک 7،14 میلیون نفردن چوخ شخص کوروناویروسدان ساغالیب، 53،4 میلیوندان چوخ تشخیص تستی حیاتا کئچیریلیب.
عمومیلیکده، ایران-دا 153 میلیوندان چوخ واکسن وورولوب. بیرینجی مرحله ده واکسیناسیون اولونانلارین عمومی سایی 64،8 میلیون، ایکینجی مرحله ده واکسیناسیون اولونانلارین سایی 58،1 میلیون، اوچونجو مرحله ده ایسه واکسیناسیون اولونانلارین سایی 30،3 میلیون تشکیل ائدیر.
ایلگیلیلی خبرلر
عراق، ایرانا اعتراض یازیسی وئردی
ایرانین بغداد ائلچیسی محمدکاظم آل صادقین باخانلیغا چاغیریلدیغی بیلدیریلدی
ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
ایران دؤولت تلویزیونو نوماییشلر زامانی تهلوکهسیزلیک قوهلری ده داخیل اولماقلا 41 نفرین حیاتینی ایتیردیگینی آچیقلاییب.
زلنسکی، جمهورباشقانی اردوغانا تشکر ائتدی
"خالقیمیزی روس اسارتیندن قورتارماغا کؤمک ائتدیگی اوچون بیر داها جمهورباشقانی اردوغانا تشکر ائتدیم"


text:
(18)
قورئان وە بیلیم
سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ﴿۵۳﴾ (سورة الفصلت)
اۇنلارا، چەورەلریندە اۇلان آیتلریمیزی گؤسترەجگیز، سۇنوندا اۇنون (قورئانئن) تۆمۆیلە دۇغرو اۇلدوغو، اۇنلار آچئسئندان اییجە اۇرتایا چئقاجاقتئر. صاحیبینین هر شەیە شاهید اۇلماسئ یتمز می؟ (فوصصیلت سورەسی؛ 53)
“یالنئز شو ایکی کیشییە حاسد أدیلەبیلیر: بیری، آللاهئن کندیسینە وردیگی مالئ حاق یۇلوندا حارجایئپ تۆکتن کیمسە؛ دیگری، آللاهئن کندیسینە وردیگی حیکمتلە (دۇغرو قارار ورمە یؤنتمییلە) یرلی یرینجە حۆکمەدن وە اۇنو باشقالارئنا اؤگرتن کیمسە.” (بوحاری)
دگرلی گنچلر؛
یۆجە کیتابئمئزئن ایلک آیتلرینین “اۇقوماقلا” ایلگیلی اۇلدوغوندان داحا اؤنجە سیزلرە سؤز أتمیشتیک. بو بویروق موحاممدە (ع) وریلدیگیندە، اۇنون اؤنۆندە اۇقویاجاغئ بیر متین یۇقتو. بو دورومدا موحاممدین (ع) اۇقوماسئ گرکن نەیدی سیزجە؟
بونون جوابئنئ، قۇنوشمامئزئن باشئندا اۇقودوغوموز فوصصیلت سورەسی؛ 53-نجۆ آیتتە بولویۇروز. آللاە تعالا بورادا، “اۇنلارا، چەورەلریندە وە کندیلریندە اۇلان آیتلریمیزی گؤسترەجگیز، سۇنوندا قورئانئن تۆمۆیلە دۇغرو اۇلدوغو، اۇنلار آچئسئندان اییجە اۇرتایا چئقاجاقتئر.” بویورموشتور.
دەمک کی، یازئلئ اۇلان آیتلرین دئشئندا باشقا تۆرلۆ آیتلر دە وار وە بو آیتلر، چەورەمیزدە وە کندیمیزدە. دۆشۆنۆن باقالئم، بو آیتلر نەلر اۇلابیلیر وە بونلارئ کیملر اۇقور؟
مثەلا چەورەمیزدە ناسئل آیتلر اۇلابیلیر؟ بونون دا جوابئنئ قورئاندا بولابیلیریز:
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ﴿۱۶۴﴾ (سورة البقرة)
گؤکلرین وە یرین یاراتئلئشئندا، گجە ایلە گۆندۆزۆن آرد آردا گلیشیندە، اینسانلارا یارارلئ شەیلری دنیزدە تاشئیئپ گؤتۆرن گمیلردە، آللاهئن گؤکتن ایندیردیگی سودا، اۇ سو ایلە اؤلۆ تۇپراغئ دیریلتمەسیندە، قئپئردایان هر جانلئیئ یریۆزۆنە یایماسئندا، رۆزگارلارئن فارقلئ یؤنلرە أسمەسیندە، گؤک ایلە یر آراسئندا گؤرەولی بولوتلاردا، عاقلئنئ قوللانان بیر تۇپلولوق ایچین آیتلر (گؤسترگەلر) واردئر. (باقارا سورەسی؛ 164)
بو آیتتە نەلردن باحثەدیلدیگینە بیرآز دیققات أدەلیم. مثەلا گؤکلرین وە یرین یاراتئلئشئندا، گجە ایلە گۆندۆزۆن آرد آردا گلیشیندە فیزیک، آسترۇنۇمی، گؤک بیلیمی، یر بیلیملری وە ماتماتیگین قۇنولارئندان سؤز أدیلدیگینی گؤرۆرۆز. گمیلرین دنیزدە یۆزمەسی، مۆهندیسلیگین آلانئنا گیرر.
گؤکتن ایندیریلن سو، بیتکیلر، رۆزگارلار وە بولوتلار، متئۇرۇلۇژی وە بۇتانیگین قۇنولارئدئر. قئپئردایان جانلئلار دا بیۇلۇژی وە زۇۇلۇژینین قۇنولارئدئر. آللاە، بونلارئن تامامئندا عاقلئنئ قوللانان بیر تۇپلولوق ایچین آیتلر یاعنی گؤسترگەلر اۇلدوغونو بیلدیمیشتیر. دەمک کی، بۆتۆن بو بیلیم داللارئ اۆزریندە چالئشماق، عاینئ زاماندا آللاهئن آیتلری اۆزریندە چالئشماقتئر.
دگرلی گنچلر،
قورئانئ کریمدە چشیتلی بیلیم داللارئ اۆزریندە چالئشمامئزئ ایشارت أدن پک چۇق آیت داحا واردئر. بونلاردان فاطئر سورەسی؛ 27-28-نجی آیتلریندە، آللاهئن یاراتتئغئ آیتلر سایئلمئش، همن آردئندان:
“آللاەتان (گرکتیگی گیبی حاشیەتلە) قۇرقانلار، سادەجە عالیم قوللارئدئر.” بویورموشتور.
دەمک کی بیلیم، اینسانئ آللاهئ داحا ایی تانئمایا یؤنلندیریر؛ چۆنکۆ آنجاق آللاهئ داحا ایی تانئیانلارئن سایغئسئ وە قۇرقوسو دیگر اینسانلاردان فاضلا اۇلور. آللاە تعالا، ثبات أدن یاعنی دۇغرو سؤز وە قارارلارئندان وازگچمەییپ باشلادئغئ ایشی، سۇنونا دک سۆردۆرن اینسانلار ایچین دە شؤیلە دەر:
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ ﴿۱۹۰﴾ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿۱۹۱﴾ (سورة آل عمران)
گؤکلرین وە یرین یاراتئلئشئندا، گجە ایلە گۆندۆزۆن پش پشە گلیشیندە، ساغلام دوروشلو اۇلانلار، آیاقتا، اۇتوراراق وە یانلارئ (قۇل وە باجاقلارئ) اۆستۆندە آللاهئ ذیکرەدرلر (آنلایاراق قورئان اۇقویوپ ناماز قئلارلار). بیر دە گؤکلرین وە یرین یاراتئلئشئنئ دۆشۆنۆرلر. دەرلر کی: راببیمیز! سن بونو بۇشونا یاراتمادئن، سانا ایچتن بۇیون أگریز، بیزی اۇ آتشین عاذابئندان قۇرو! (آلی عیمران سورەسی؛ 190-191)
دگرلی گنچلر،
قورئانئ کریم، آللاهئن ایندیردیگی آیتلردن اۇلوشور. کائیناتئن تامامئیسا آللاهئن یاراتتئغئ آیتلری ایچریر. قورئان آیتلریندن دۇغرو حۆکۆم چئقارما أیلمینە حیکمت دەنیر. کائینات آیتلریندن یۇلا چئقاراق دۇغرو بیلگی اۆرتمک دە حیکمتتیر. بیلیم آداملارئ بو ایشی یاپارلار. بو نەدنلە بیر بیلیم اینسانئنئن یاپتئغئ چالئشمالار، أگر آللاها قوللوق أتمە بیلینجییلە یاپئلئیۇرسا عیبادت سایئلئر.
اؤگرنمەیە، درسلرینیزە وە بیلیمە بیر دە بو گؤزلە باقئن. بلکی سیز دە بیر گۆن باشتا اۇقودوغوموز حادیثی شریفتەکی گیبی قئسقانئلان کیشیلردن اۇلورسونوز.
بؤیلەجە اومولور کی، قورتولوشا أرنلردن اۇلوروز.


text:
ایتیحاد و ترقی
ایتّیحاد و ترقّی پارتیاسی (عوثمانیلیجا إتحاد و ترقى - تورکجه:İttihat ve Terakki )
—1889-جو ایلده تورکیه ده قورولموش، 1908-1918-جی ایللرده قیسا فاصیلهلرله حاکیمیتده اولان، مشروطیتی اساس ایدئیا قبول ائتمیش سیاسی جمعیت.
تاریخی[دَییشدیر]
" ایتّیحاد و ترقّی " جمعیتی نین اساسی 1889-جو ایلده ایستانبولدا حربی-طیب مکتبی نین طلبهلری طرفیندن قویولموشدو. " ایتّیحاد و ترقّی " جمعیتی سونرالار احمد رضا بیگین فعالیتی نتیجهسینده داها دا گوجلنمیش و اؤلکه نین ویلایتلرینده گیزلی شؤعبه لری آچیلمیشدی. " گنج تورکلر " پاریسده اؤزلری نین خاریجی مرکزینی یاراتمیش و 1892-جی ایلده " مشورت " قزئتینی نشر ائتمگه باشلامیشدیلار. آرالاریندا انور، نیازی، ایوب صبری کیمی جسارتلی و وطنپرور ظابیط لرین اولدوغو " ایتّیحاد و ترقّی "چیلر علاوه کؤمک آلماق اوچون بولغار اینقیلابچیلاری ایله ده علاقه ساخلاییردیلار.
عوثمانلی ایمپراتورلوغوندا ایداره چیلیک سیستمینی دَییشمک طرفداری اولان مصطفی کمال دا " ایتّیحاد و ترقّی " چیلرله یاناشی، اوّلجه شامدا (دمشق)، سونرا ایسه سولانیکده (سالونیکی) " وطن و حورّیت " جمعیتی یاراتمیشدی. بو جمعیت سونرالار " ایتّیحاد و ترقّی " جمعیتی ایله بیرلشمیش، نتیجه ده 1907-جی ایلین سونوندان اعتیباراً " ایتّیحاد و ترقّی " گنج تورک لرین واحید تشکیلاتینا چئوریلمیشدی. مصطفی کمال عسگری حیاتدان کنار سیاسی فعالیتینی بو جمعیتده داوام ائتدیریردی. لاکین، چوخ کئچمهدن، جمعیتین رهبرلری ایله اونون آراسیندا فیکیر آیریلیقلاری یاراندی. او، عسگرلرین سیاسته قاریشماسینی ایستهمیردی. بو سببدن جمعیتدن آیریلدی.
فعالیتی[دَییشدیر]
1908-جی ایلین جولایدا " گنج تورکلر " اینقیلابینا رهبرلیک ائدن " ایتّیحاد و ترقّی " پارتیاسی سولطان 2. عبدالحمیدین لغو ائتدیگی 1876-جی ایل آنایاساسی نین برپا اولوندوغونو اعلان ائتدی. جولاین 24-ده ایستانبول اهالیسی و شهر پادگانینین عوصیانچیلار طرفینه کئچمهسی نتیجه سینده سولطان آنایاسانین برپا اولونماسی و مجلیسین چاغیریلماسی حاقیندا فرمان وئرمگه مجبور اولدو. مجلیسده چوخلوق تشکیل ائدن " گنج تورکلر " اینقیلاب عرفهسینده وئردیکلری وعدلرینه (اقرار ایصلاحاتی، فهله لرین وضعیتینی یاخشیلاشدیرماق، میلّی آزلیقلارا موختاریت وئرمک، خاریجی کاپیتالی محدودلاشدیرماق و س.) عمل ائتمهدیکلریندن اونلارین سوسیال بازالاری گئتدیکجه ضعیفلهدی. بوندان ایستیفاده ائدن 2.عبدالحمید طرفدارلاری 1909-جو ایل آوریلین 13-ده حربی چئوریلیش ائدیب حاکیمیتی اله کئچیردیلر. مقدونیهیه قاچمیش گنج تورکلر اساس دایاقلاری اولان اوچونجو اوردونو ( " حرکت اوردوسو " ) ایستانبول اوزرینه یئریتدیلر. 1909-جو ایل آوریل 27-ده 2.عبدالحمید تاختدان سالیندی. " ایتّیحاد " چیلار حاکیمیتی اله آلدیقدان سونرا اؤلکه ده سولطان حاکیمیتی دؤورونده کیندن فرقلنمه ین، حتّی داها سرت سییاست یئریتمگه باشلادیلار. اونلار اوردونو دا سیاسته قاریشدیریردیلار. نتیجه ده، عوثمانلی اوردوسوندا ظابیطلرین بؤیوک اکثریتی یا ایتّیحادچی، یا دا اونلارا قارشی موخالیفتده ایدیلر. ظابیطلرین بیر-بیرلرینه قارشی دوشمنچی لیک ائتمه سی اوردونون دؤیوش قابیلیتینی ایتیرمهسینه سبب اولدو. بوندان علاوه ، یئریتدیکلری ثباتسیز سیاست نتیجه سینده " ایتّیحاد " چیلار خاریجیلرین عوثمانلی دؤولتی اوزرینه آیاق آچماسینا شراییط یاراتدیلار.
بیرینجی دونیا موحاریبهسی (1914-18) عرفه سینده حاکیمیتی اله آلان " ایتّیحاد و ترقّی " نین رهبرلریندن عیبارت اوچلوک (انورپاشا، طلعت پاشا و جمال پاشا) تورکیه نین میلّی منافعلرینی آلمان ایمپریالیزمی نین ماراقلارینا تابع ائتدیره رک، اؤلکه نی موحاریبه یه سوروکله دیلر. بو دا 1918-جی ایلده تورکیه نین مغلوبیتی ایله سونا چاتدی. یالنیز مصطفی کمال باشدا اولماقلا وطنپرورلرین قورتولوش ساواشی نتیجه سینده اؤلکه تامامیله داغیلماقدان خیلاص ائدیلدی و تورک دؤولتچیلیگینی یاشاتماق مومکون اولدو.
" ایتّیحاد و ترقّی " نین پروقرامینداکی تورکچولوک و تورک خالقلاری نین بیرلیگی ایدئیاسی او دؤورده تزار روسیهسی نین میلّی اسارتی آلتیندا اولان تورک خالقلاری نین، او جومله دن جنوبی قافقاز تورکلری نین " ایتّیحاد و ترقّی "یه رغبتینی آرتیرمیشدی. گیزلی شکیلده ده اولسا، بو اراضیلرده " ایتّیحاد و ترقّی " نین شؤعبهلری یارانمیشدی.
تورک خالقلاری نین روسیه ایمپراتورلوغونا قارشی میلّی آزادلیق حرکاتی نین اساس مرکزلریندن بیری اولان آذربایجاندا " ایتّیحاد و ترقّی " یه رغبت داها گوجلو ایدی. آذربایجاندا " ایتّیحاد و ترقّی "چی لر، حتّی اؤزلری نین موستقیل پارتیالارینی یاراتمیشدیلار.[۱]
اساس عوضولری[دَییشدیر]
تآسیسچیلریندن بیری ده آذربایجان میللی حرکاتی نین گؤرکملی خادیمی علی بیگ حسینزاده ایدی. جمعیتین عوضولری، دین و مذهب فرقی قویمادان، عوثمانلی دؤولتی داخیلینده کی بوتون توپلوملاری " عوثمانچیلیق " دوشونجهسی اطرافیندا بیرلشدیرمک، 1876-جی ایل آنایاساسینی برپا ائتمگه چالیشیردیلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ارول گونگؤر، تاریخده تورکلر، ایستانبول، 1990؛
- احمد پالازاوغلو، عوثمان بیرجان، تورکیه جومهوریتی اینقیلاب تاریخی و آتاتورکچولوک، آنکارا، 1993.


text:
آذربایجاندا تورکییهجه حئیرانلیغی –کوتلوی ایسلامچیلاشمادان سونرا سون اون ایللیکلرین ایکینجی سوسیال دبیدیر- مؤلف آغالار قوت- کوچورن: وحید نریمان
- توضیحات
- منتشر شده در چهارشنبه, 20 خرداد 1394 22:22
۱.
بو یازیم سون ایللر آذربایجان دیلینین تورکییهجهنین تأثیری آلتینا دوشمهسی حاقیندا یازدیغیم اوچونجو یازیمدیر. پروبلئم بودور کی، بو یازیلاریما اعتراض بیلدیرهنلرین چوخوسو عؤمورلرینده بیرجه دفعه ده اولسون نه فیلولوژی، نه لینقویستیک کیتاب دئمیرم، هئچ مقاله ده اوخومادیقلاری اوچون، اَسکی تورکجهنین تاریخیندن، یازیلی عابدهلریندن، تورک دیللری عائلهسی آتلاسیندان، آیری-آیری سؤزلریمیزین ائتیمولوگییاسیندان، دیلین فلسفهسیندن، بیر سؤزون آذربایجانجا (تورکجه) اولماسی اوچون گرکن ضروری فیلولوژی شرطلردن، تورک دیللرینه، بو سیرادا آذربایجان دیلینه خاص مئتاتئزئ، هاپلولوگییا، روتاسیزم کیمی قانونلاردان، آذربایجان دیلی حاقیندا م.کاظایم بَی، ب.چوبانزاده، ا.دمیرچیزاده، م.شیرعلیائو و ب. کیمی گؤرکملی دیلچیلریمیزین جیلدلرله اثرلریندن، آذربایجان دیلینین ۱۳-جو-۱۴-جو یوز ایللیکلرده یازیلمیش لوغتلریندن (مثلاً، ف.هیندوشاه ناخچیوانی-نین «اَس-صیحح اَل-اجمییه» لوغتیندن)، آذربایجان دیلینین دؤرد جیلدلیک تاریخیندن، ۲۷مینلیک دیالئکت سؤزلریمیزین لوغتیندن، گونئی آذربایجان دیالئکتینین یوز ایللردیر آراشدیریلمادان قالمیش، توتومو اونمینلرله اؤلچولن آنادیللی لوغت فوندوندان و س. خبرسیز اولدوقلاری اوچون و اوستهلیک بو خبرسیزلیکلریندن ده خبرسیز اولدوقلاری اوچون، دوروم-موروم سؤزلریله دانیشماغا باشلامیش بو بیساواد آداملارا دیلین فلسفی معنادا نه اولدوغونو، آنا دیلیمیزی نه اوچون قورومالی اولدوغوموزو، تورکییهجهنین نئجه بیر «دیل» اولدوغونو آیدینلاشدیرماق منه اولدوقجا چتیندیر.
۲.
اصلینده من اونلاری یاخشی باشا دوشورهم، یازیلاریندا تورکییهجه بیلدیکلری بئش-آلتی سؤز ایشلتمکله دوشونجهلرینین دایازلیغینی و آدیلیینی اؤرت-باسدیر ائتمهیه چالیشیرلار. اؤزلری ده دویورلار کی، جیزما-قارالاری قوجا ننهلرینین سؤزلریندن مزمونجا چوخدا فرقلی دئییل. بونا گؤره ده تورکییهجه سؤزلر اونلار اوچون باشقالاریندان سئچیلمک، معاصر و یئنی گؤرونمک آرزوسو و چارهسیدیر. تحصیلسیزلیین سون اوجو بئله ده اولمالییدیر. بیر سؤزله، آذربایجان کولتوراسیندا عننوی تئرمینبازلیق خستهلیگی، تاریخی «عربجه دئ، شئیخ، عربجه!» (م.جلیل) فئنومئنیدیر ایندی تکرارلانان. آنجاق تورکییهجه حئیرانلیغینین سببی تکجه بو دا دئییل؛ اؤزوندن ایرهنمه، اؤزگهیه یالمانما، ووقارسیزلیق، سینمیشلیق، نؤکرچیلیک، قول شعورو، قولتوق آلتیلیق دا باشلیجا رول اویناییر.
ایجازه وئرین، اوشاقلیغیمدان بیر خاطرهمی بورادا سیزینله بؤلوشوم. آنام حَیَطیمیزده تویوق-جوجه ساخلایاردی. تویوقلارین ایچینده بیر دنهسینین خوروزا موناسیبتی او بیری تویوقلاردان باشقا جوره ایدی: خوروز بیردن باشینی قالدیریب آجیقلی سسله قییه چکن کیمی، بو تویوق ۱۵-۲۰مئتر مسافهدن اؤز ائشلنمهسینی دایاندیریب، یئره یاتاراق، «حاضر» وضعیت آلاردی... او بیری تویوقلار خوروز اونلارین اوستونه حتی جومسا بئله، بیر آز او یان-بو یانا قاچار، آسانلیقلا اَل وئرمزدیلر... آنجاق بو تویوق خوروزون اوزاقدان عادی بیر چیغیرتیسی قارشیسیندا آرتیق دومبالمیش اولاردی. ائویمیزده بؤیوکلرین بو تویوغا آیاما دا وئردیکلرینی بیلیردیم، ائشیتمیشدیم، بوردا یازماق اولماز. بیر چوخ آزربایجانلینین تورکییهجه قارشیسیندا داورانیشی منه همین او تویوغوموزو خاطیرلادیر ایندی.
مثلاً، بیر قزئتین «بوش رئاکتور»او سوسیال شبکهده کلاویاتوراسینی تخمیناً بئله دؤیهجلهییبمیش: «بیز «قرب» اوزینه «باتی» دئییریک، «شرق» اوزینه ده «دوغو»، بئله ده دئیجییک، عجب ائلییریک، «نئرویلنمیین!»
اَدبیات تاریخیمیزده و اَدبی دیلیمیزده اؤزوموزون «باتاری» (ا.مممدخانلی، «بابک» رومانی)، «گونباتان» سؤزلریمیز وارکن، نه اوچون «باتی» دئییرسینیز؟ «دوغاری» (یئنه اورادا)، «گوندوغان»، «گونچیخان» سؤزلریمیز وارکن، نیه «دوغو» دئییرسینیز؟ دیلیمیزده سومئرلیلرین دیلی ایله اورتاق اولان -آری، -اَری سونلوقلاری یؤن بیلدیریرلر (دیشاری، ایچهری و س.)؛ بیزیم باتاری و دوغاری سؤزلریمیز بؤیوک فیلولوژی اوستالیقلا قورولموشدور. بس، سیز نیه باتی-ماتی دئییرسینیز؟ من دئییم نیه.
اؤز دیلینیزی آنجاق نیطق سوییهسینده بیلدیینیز اوچون! اؤز ادبیاتینیزی اوخومادیغینیز اوچون! همیشه گوجلونو، کوتلویلیگی، دَبی دوغرو یول سایدیغینیز اوچون! قول شعوروندا سوروندویونوز اوچون! اؤزونوزو آنجاق قیللی قولتوق آلتیندا راحت حیسس ائتدیینیز اوچون! اینتئللئکتوال اَمهیی سئومهدیینیز، کسه یولدان سوخولوب، باشقالارینین اَمهیینه اورتاق اولماق ایستدیینیز اوچون! دوشونمک تک قالماق و اوریژینال اولماقدیر؛ دوشونه، تک قالا، اوریژینال اولا بیلمهدیینیز اوچون! ازبرچی اولدوغونوز اوچون!
«بیز تورکچویوک» دئییب، اؤز ساوادسیزلیغینیزا و نؤکرچیلیینیزه تورکچولوک دونو گئییندیرمیین. من بوندان قاباقکی مقالهلریمده ده چوخلو سؤزلریمیزی مثاللار گؤسترهرک ثبوت ائتدیم کی، سیز اؤزوموزون یوز ایللرله یاشی اولان تورکجه سؤزلریمیزی توپوروب، «کابینئتده قایریلما» تورکییهجه سؤزلری آغزینیزا تپیشدیریرسینیز. گؤرممیشلیینیزین آدینی حئیرانقولو قویمایین، سیزینکی نه تورکچولوکدور، نه ده دیلی تورکجهلشدیرمک.
۳.
باشقا بیر نفر ایسه سوسیال شبکهده کلاویاتورا دویمچهلرینی بئله تیققیلدادیب: «بیز بالاجا اؤلکه اولاراق نه بؤیوک دیل یارادا بیلریک، نه ده فارسجا، روسجا، اینگیلیسجه قارشیسیندا اؤزوموزو قورویا بیلهریک. تورکییه تورکجهسینی دینمزجه، قوزو بالاسی کیمی قبول ائتمهلیییک، بو، بیزیم خلاص یولوموزدور.» (یازیقلاشمایا دقت! – آ.ق.)
اؤزونو یازیچی ساناسان، یاشین ۵۰-نی اؤتسون، اؤز دیلینین ایمکانلارینی بیلمهدن، یوخلامادان، هئچ بیر آراشدیرما آپارمادان، اوتانمازجاسینا، بئله مسولیتسیز، بئله روسوایچی سؤزلر بیان ائدهسن. دیلیمیزی اورتا عصرلرده فارسجا و عربجه ایله کیرلندیرهنلر ده عینیله بو جور دوشونور، عینی آرقومئنته سؤیکهنیردیلر: «...قوزو بالاسی کیمی قبول ائتمهلیییک، بو، خلاص یولوموزدور.» همین بابالارین سینمیش معنوی نوهلری بو دفعه دیلی گویا عربجه و فارسجادان آریندیرماق و قوروماق اؤرتوسو آلتیندا عینی دوشونجه سپکیسینی داوام ائتدیریرلر. بیر دیلین ییهسی – او دیلین شاعرلری، یازیچیلاری، دراماتورقلاریدیر، علم آداملاری، دیلچیلری، فیلوسوفلاریدیر، اَن بیرینجی ده او خالقین اؤزودور، کندلیسیدیر. بیزده ایسه دیله ییه چیخمالی اولان آداملارین چوخونون بونا نه بیلیکلری چاتیر، نه ده تپرلری.
آذربایجان دیلی تورکییهجه قارشیسیندا آرتیق «کندچی دیلی» ایستاتوسونا دوشمک اوزرهدیر، آنجاق دیللهنن یوخدور، بیابیرچیلیقدیر.
۴.
آذربایجانلیلارین آلدانیشلاریندان بیری «تورک دیزی»لریندن ائشیتدیکلری سؤزلری «آنادولو تورکجهسی» سایماقلاریدیر. باشا دوشون، آنادولو کندلیسینین دانیشدیغی دیل – ۱۱-جی یوز ایللیکدن اعتباراً اوغوزجا ایله قیپچاقجانین قوووشماسیندان فورمالاشماغا باشلایان آنادولو تورکجهسی – بیزیم ده آنا دیلیمیز ساییلیر، باشقا سؤزلرله دئسک، آنادولو تورکجهسی بیزیم دوغما دیلیمیزدیر.
من ایسه سیزه ۱۹۳۰-جو ایللرده، تورکییه دیل ایدارهسی کابینئتلرینده، بیر نئچه دیلئتتانت ایشچی طرفیندن، تلهم-تلسیک یارادیلمیش اونمینلرله کؤکسوز، یانلیش، لابوراتوریال-ائکسپئریمئنتال ایشارهلر توپلوسوندان – تورکییهجهدن دانیشیرام. (مثلاً، «اوچاک» سؤزو ۱۹۳۵-جی ایلده دوزلدیلهرک اصلینده «آئروپورت» اوچون تکلیف ائدیلیب، اما جاماعات بو سؤزو «تییاره» معناسیندا باشا دوشوب، نتیجهده دیل ایدارهسی ۱۹۴۴-جو ایلده اوچاک سؤزونو تییاره معناسی اوچون رسمیلشدیرمهیه مجبور قالیب، بئلهجه، اوچاک اولوب تییاره. بیر سؤزله، تام تصادف؛ اؤز آرامیزدیر، اوچاک تورک خالقی طرفیندن، تصادفن، توالئت معناسیندا دا باشا دوشوله بیلردی، اوندا آذربایجانلیلار ایندی توالئته اوچاق دئیهجکدیلر. ائله بونا گؤره ده تورکییه دیلچیلری آنادولو تورکجهسینه «آنادولو آغزی»، سیزین تورک تئلئسئریاللارینا باخا-باخا اؤیرندیینیز قوراما دیله ایسه «یئنی تورکجه» آدی وئریرلر. باخ، بو «یئنی تورکجه»یه من تورکییهجه دئییرم.
تورکییهجه نئیینکی آنادولو تورکجهسی دئییلدیر، منه قالسا، هئچ دیل دئییلدیر، سادهجه دؤولتین اینضیباطی گوجویله خالقا یئریدیلمیش سسلی ایشارهلر توپلوسودور.
گلین، بئله بیر خیال قوراق: صاباحدان آذربایجان دؤولت باشچیسی فرمان ایمضالاییر، سیاسی رهبرلیین بوتون اینضیباطی رئسورسلاری ایشه دوشور، دیلی تورکجهلشدیرمک آدی ایله، آیری-آیری سؤز و تئرمینلری دییشدیرمهیه باشلاییرلار، مثلاً، سیاسته «سامانسو»، حقیقته «دوزگئدر»، صحییهیه «ساغلاملاما» دئمهیه قرار وئریرلر؛ «قاپالیلاماق»، «دوزگونج»، «گئنقول»، «اؤزقیچ»، «دیشارماق» کیمی سؤزلر قوراشدیریلیر، هابئله، فیش، ژو، بوم، زوی دئیه چوخلو سونلوقلار دا اویدورولور، ایسیم کؤکو، فعل کؤکو فرقی قویولمادان، کؤک و سونلوقلارین ائتیمولوژی معناسی نظره آلینمادان، ایختیاری و تصادفی فورمادا مینبیر سؤز یارادیلیر، هرهسی اوچون ده عوضلمهیه عربجه، فارسجا قارشیلیقلار تاپیلیر، بو یئنی لوغت فوندو رسمی دؤولت دیلی اعلان ائدیلیر، یئنی سؤزلر لوغتی خالقا هاوایی پایلانیر، درسلیکلر بو سؤزلرله یازیلیر، رسمی خبرلر بو سؤزلرله اوخونور، دؤولتین وطنداشلا یازیشمالاری بو سؤزلرله آپاریلیر، عمل ائتمهیهنلره جزالار نظرده توتولور، ترجومهلری بو سؤزلرله ائدنلره دؤولت موکافاتلاری وئریلیر و س. حئیران اولدوغونوز تورکییهجه بئله یارانمیشدیر.
دوغولان یئنی نسیللرین بیر دیلی تورکجه سایماقلارییلا او دیل دؤنوب تورکجه اولماز. هر بیر دیلین کونوئنسیونال-تئکنیکی یول-نقلیات نیشانلاری کیمی ایشارهلر توپلوسوندان پرینسیپیال فرقی واردیر. آیری-آیری نسنهلرین آدینی اؤز ایتینه ایختیاری آد سئچرجهسینه تصادفی قوراشدیرماق، سونرا دا خالقی بو قوراما دیلده دانیشدیرماق اولار؛ او دیل آسان و راحت اولا بیلر، آنجاق هئچ واخت دوغروچو معنادا دیل اولا بیلمز.
تورکییهلیلر بیزیمله عینی سویدان اولا، آذربایجان دؤولتینین سیاسی مؤوقئیینی اوردا-بوردا سسلندیره بیلرلر، آز-چوخ سیاسی-حربی موتتفیقلیک ده ائده بیلریک، تورکییهده منیم کیمی ایللرله تحصیل آلمیش، دیسسئرتاسییا یازمیش، بو دیلی حتی تئرمینولوژی سوییهده اؤیرنمیش ده اولا بیلریک، تورکییهلی چوخلو دوستلاریمیز، اورتاقلاریمیز دا اولا بیلر، بیلدییمیز یئگانه خاریجی دیل تورکییهجه اولا بیلر، حتی تورکییهجهنی چوخ سئوه ده بیلریک و س. آنجاق بوتون بونلار آذربایجان تورکجهسینی تورکییهجهنین آیاقلاری آلتینا آتماق دئمک اولمامالیدیر.
۵.
اوخوماغیم اوچون منه کیتاب آدلاری سادالاماغیندان، بیلیک سوییهسیندن و یازی سپکیسیندن یئنییئتمه یاشلاریندا اولدوغونو دویدوغوم بیر نفر گونئیلی دوستوموز منه جاواب وئرمک اوچون بیر مقاله یازمیشدیر. گلین، اونون دئدیکلریندن ایندیلیک آنجاق بیرینه باخاق:
«دوغا سؤزو هر شئیدن اَوَل، تورک دیلی کورومو آدلانان تشکیلاتین اویدوردوغو سؤز دئییل» دئییر. بو جملهدن سونرا مؤلفدن گؤزلهنیلن «دوغا» سؤزونون ایشلنیلدیی همین اَسکی قایناق(لار)این آدینی چکمهسی ایدی. آنجاق او، بو سؤزو هانسی اَسکی تورک دیللی قایناقدا گؤردویونو یازمیر، یازا دا بیلمز، چونکی «دوغا» سؤزو اَسکی تورک دیلینین هئچ بیر یازیلی قایناغیندا یوخدور! سادهجه اولاراق، او، معلوماتسیز اوخوجونو سؤز دومانی یاراتماق تاکتیکاسی ایله آلداتماغا چالیشیر. تورکییهجهنین آپولوگئتلریندن دیلچی پروفئسسور ت.گولئنسوی یازیب: «دوغا» سؤزو تورکییه دیل ایدارهسی طرفیندن ۱۹۳۵-جی ایلده «مزاج» (کاراکتئر) معناسیندا، ۱۹۴۲-جی ایلده ده «طبیعت» معناسیندا تکلیف ائدیلمیشدیر (Bax.: Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi, səh. 292. Ankara, 2007).
دوغ- (اَسکی قایناقلاردا توغ-، توغ- کیمی فورمالاردا) فعل کؤکو دیلیمیزده البته واردیر؛ فعل کؤکوندن آدلار دوزلدن -آ، -ا سونلوقلاری دیلیمیزده البته واردیر، یارا، اؤته کیمی سؤزلر بو سونلوقلارلا یارانیبلار. من بونلاری بیلمیرممی؟!
من دوغا سؤزونون سئمانتیک باخیمدان یانلیشلیغینی ادعا ائتمیشهم؛ دوغا سؤزو نسنهسینه (طبیعته) آدئکوات دئییلدیر، طبیعتده هر شئی دوغماز دئمیشهم؛ اوستهلیک، دوغا سؤزونو یارادانلار طبیعت سؤزو قارشیلیغیندا اَسکی تورک دیللی قایناقلاردا تئز-تئز قارشیمیزا چیخان سؤزه بامباشقا معنا وئرمکله اورتالیغا باتیریبلار، دئمیشهم. عمومیتله، «طبیعت» قارشیلیغیندا یئنی بیر سؤزون یارادیلماسی یانلیش اولموشدور، دئمیشهم. چونکی نئجه اولا بیلردی کی، آز قالا بوتونلوکله «طبیعتسیز» شرایطده یاشایان عرب خالقی طبیعت سؤزونو یارادا بیلدی، آنجاق یوز ایللرله آوراسییانین اَن دولغون طبیعتینده یاشامیش اَسکی تورکلر طبیعته آد قویا بیلمهدیلر؟!
یئری گلمیشکهن، دوغا سؤزو یانلیش اولدوغو اوچون، دوغال سؤزو ده یانلیشدیر.
(آردی اولاجاق)
یازیداکی فیکیرلر مؤلفه مخصوصدور.
کؤچورن: وحید نریمان
https://www.meydan.tv/az/site/authors/6016/Az%C9%99rbaycanda-k%C3%BCtl%C9%99vi-islam%C3%A7%C4%B1la%C5%9Fmadan-sonra-ikinci-sosial-d%C9%99b.htm


text:
تۆرکیهدن داشاری یورتلارا ۲۵۲ مۆنگ تن قوری اۆزۆم ساتیلدی
تۆرکیه ده 1 میلیون 301 مۆنگ تن قوری اۆزۆم اؤندۆریلیأر
تۆرکیه قوری اۆزۆم اؤنۆمینده و داشاساتوو موقداریندا دۆنیأده بیرینجی.
سوُنگقی ییلدا تۆرکیه دن داشاری یورتلارا 252 مۆنگ 354 تن قوری اۆزۆم ساتیلدی.
تۆرکیأنینگ قوری اۆزۆم پوداغیندا داشاساتوو موقداری اؤنگکی مؤوسۆمه گؤرأ 13 گؤتریم یوُقارلادی.
قوری اۆزۆم پوداغیندا داشاساتوو موقداری 441 میلیون 862 مۆنگ دلارا یتدی.
تۆرکیه ده 1 میلیون 301 مۆنگ تن قوری اۆزۆم اؤندۆریلیأر.
تۆرکیأنینگ داشاری یورتلارا ساتیان شأنیکسیز قوری اۆزۆمی نینگ 80 گؤتریمینی اوروپا یورتلاری آلیار.
دِگیشلی حابارلار
ایستامبول ینگ قوُنالغاسی اوروپادا بیرینجی بوُلماغا دوُوام ادیأر
19-26-نجی سپتامبر آرالیغیندا ایستامبول ینگ قوُنالغاسی گۆنده 1286 اوچارا حیذمات بردی
تۆرکیه 24 یوردا هامسی بالیغینی ساتدی
تۆرکیه دن داشاری یورتلارا 8 آیدا 7.5 میلیون دلار هامیس بالیغی ساتیلدی


text:
دیگر طرفدن جناب مسلم عبدالله بن خازم آدلی بیر آدامی ، هانیدن خبر توتماق اوچون دارالاماره سارايينا گوندردی.
عبدالله دئییر: هانی حبسه آليناندان سونرا بو خبری جناب مسلمه یئتیرن بیرینجی آدام ایدیم. او واخت مراد طایفاسینین قادينلاریندان بیر تعدادی ، توپللانيب سسله ییردیلر. وای ائلیمیزین حالينا ، بیز آتاسیز قالدیق.
عبد الله دئییر: بو خبری تئزلیکله عقیل اوغلونا چاتدیردیم. حضرت صحابه لرینی – یا منصور محمد – رمزی ایله چاغیرماغا امر ائتدی.
او واخت اونا بيعت ائدن اون سگگیزمین نفردن عبارت ایدی. من – یا منصور محمد – چاغیردیندا سسیمی ائشیدنلر بو رمزی تکرار ائتدیلر. نهایت هامی توپلاندى.
جناب مسلم «کنده» ، «ربيعه» طایفاسینین بایراغینی عبیدالله بن عمرو بن عزیز کندی نین الينه وئریب دئدی منیم اؤنومده حرکت ائدین.
«مذحج» و «اسد» طایفاسینین بایراغینی ایسه عوسجه اوغلونا تاپشیریب پیاده گئتمگه امر ائتدی. «ربيع تمیم» و «همدان» طایفاسینین بایراغینی ابوثمامه به وئردی. «ربع مدینه» بایراغینی عباس بن جعده یه وئریب اؤزو «مراد» طایفاسی ایله حرکت ائتدی.
اعیانلارین زیاد اوغلو ایله ییغینجاقلاری
کوفه اعيانلاری نصارالار کوچه سیندن زیاد اوغلونون یانینا گلیب عقیل اوغلونون احوالاتینی خبر وئردیلر.
عبيد الله کثیر بن شهابی چاغیریب امر وئردی کی ، مذحج طایفاسيندان سنه طرفدار اولانلارلا بیرلیکده کوفه نین کوچه بازارينا گندیب آداملاری مسلمین باشیندان داغیدین. اونلاری قورخودوب سلطانین آجیغیندان بر حذر ائدين.
سونرا اشعث اوغلو محمده امر ائتدی کی ، «کنده» و «حضرموت» طایفاسيندان اولان تابعلری ایله آرالیغا چيخيب اونلارا قوشولانلارا آمان بایراغی وئرسینلر.
او، همده قعقاع بن شور دهلی یه ، شبث بن ربعی تمیمی یه ، حجار بن ابجل عجلی یه و شمر بن ذی الجوشن عامری یه عینی امرلری وئردی.
زیاد اوغلو شبث بن ربعی ملعونلا نئچه نفر گوندردی کی ، اهالی آراسینا گئدیب یزیده بیعت ائدنلره هدیه وئره لر و معصیت اهلینی جزا و باغیشدان محروم اولماقلا قورخودوب ، شام اوردوسونون کوفه یه دوغرو حرکت ائتمک شایعه سینی یايسينلار.
اعیانلار آمان بایراغی ایله آداملاری جناب مسلين باشیندان داغیتماق اوچون قيام ائدیرلر
کثیر بن شهاب اهاليه اوز توتوب بئله دئدی: ای جماعت قوشولون اؤز آداملارينيزا. پیس ایشه تله سیب اؤزونوزو اؤلومه وئرمه یین ، امیرالمؤمنین یزید عسگرلری کوفه یه چاتماقدادیر.
او، سؤز وئریب کی ، اگر داغلیشماییب ساواشسانیز بو آخشام عائله لرینیزی عطادان محروم اندیب وار دؤولتینیزی ایسه شام عسگرلرینه بؤلوشدوره جکدير.
گناهکارین و تاپیلمايانين يئرينه تاپیلانی و گناهی اولمایانی توتوب اؤلدوره جکدير . و بئله لیکله سیزلردن معصیت اهلی قالماياجاقدير. قالان دا اؤز أليله ذلیل اولاجاقدير. باشقا اعيانلاردا جماعته عینی سؤزلری دئدیلر.
اهالی بو سؤزلری ائشیتدیکده داغیلیشماغا باشلاديلار. قادينلار اوغوللارینی ، قارداشلارینی یاخود ارلرینی «باشقاسی سنین ایشینی گؤرر» یا دا « ائرته سی گون شام عسگرلری گله جک آت شری باشیندان» دئيه الیندن یاپیشیب آپاریردی.
اشعث اوغلو محمد ملعون «عماره» طایفاسی ائولرینه یاخینلاشیب گوردو کی ، عمارة بن صلخب یاراقلانیب عقيل اوغلونا یاردیمچی گئتمک ایسته ییر.
اونو ياخالاييب زیاد اوغلونا گؤندردی. عبيدالله ایسه اونو دوستاقا سالدیردی. دیگر طرفدن جناب مسلم شورئیح اوغلو عبدالرحمانی چوخ بیر تعداد لا اشعث اوغلو محمدین ساواشینا گوندردی.
قعقاع بن شور ملعون عراره محله سینده عقیل اوغلو ايله اصحابینین اطرافيندا دولانیردی. او اشعث ملعونا بیر مکتوب یازیب عقیل اوغلونو احاطه ائتدیگی نین خبرینی وئردی. شبث بن ربیع اؤز آداملاری ایله جناب مسلمی احاطه ائتدی.
عباس جدلی بئله روایت ائدیر:
عقيل اوغلو ایله دؤرت مین نفر گؤتوروب چیخدیق. دارالاماره سارایینا چاتاندا اوچ یوز نفر قالمیشدیق ، جماعت داغیلیردی آخشام چاغی مسجیدده جناب مسلم ایکه قالانلارین سایی اوتوز نفردن آرتیق دئییلدی.
بئله لیلکه او حضرت آخشام نامازینی اوتوز نفر ایله قیلدی. عقیل اوغلو بو وضعیتی گؤردوکده «کنده» قاپیسینا دوغرو یولا دوشدو. اورایا چاتاندا یالنیز اون نفر قالمیشدی. او محلله نین قاپیسیندان چیخاندا آرتیق اونونلا قالان بیر کیمسه يوخ ایدی.
دونوب آرخاسینا باخديقدا گؤردو کی ، اونا یول گؤستريب انوه آپارماق اوچون یاخود اونو مدافعه ائتمگه بیر کیمسه یوخدور. بئله لیکله عقیل اوغلو جناب مسلم کوفه نین تنگه لرینده باشی آشاغی ساغ – سولا باخا باخا يئرییردیسه هارا یا گئده سی اولدوغونو بیلمیردی.
نهایت «بنی جبله» طایفاسینین محلله سینه «طوعه» آدلی بیر قادینین قاپیسیندا دایاندی ، (طوعه اشعث بن قیسین آزاد اولونموش کنیزی ایدی) او ، (اوسید حضرمی) نین آروادی ایدی.
اونون حضرميدن بلال آدلی بیر اوغلو وار ایدی. بلال جماعته قوشولوب ائودن چیخمیشدی. آناسی اونون یولونو گؤزله ییردی.
جناب مسلم گليب «طوعه» یه سالام وئردی. طوعه سالامینی آلدی مسلم دئدی: ای آللاه بنده سی منه سو وئر . طوعه ائوه گئدیب بیر کاسا سو گتیردی جناب مسلم قاپی دالیندا اگلشميشدي. سویو ایچندن سونرا دوروب گئتمدی.
طوعه «ای آللاه بنده سی سو ایچمه دینمی؟» دئیه سوردو. جناب مسلم «ایچدیم» دئدی
طوعه ، «بئله دیرسه گیت ائوینه عائله نین یانینا.» دندی.
جناب مسلم جاواب وئرمه دی. طوعه بیرده دئدی. او حضرت يئنه دیللنمدی. طوعه دئدی: منیم حاققيمداکی فیکرینه گؤره تانریدان قورخ.
سبحان الله ای تانرینین بنده سی گئت گیلن عائله نین یانینا . قاپیمدا دورماق سنه یاخشی دئیل. بو ایشی سنه حلال ائتمه رم. جناب مسلم آیاغا قالخيب دئدی:
ای آللاه بنده سی بو شهرده منیم بیر کیمسم نه ده دالداناجاغیم یوخدور. منه ثواب ایش گؤرمگی سئو میرسنمی؟
بلکه بیر گون بو ثواب ایشینین مکافاتینی وئردیم. طوعه «ای آللاه بنده سی نه دئمک ایسته ییرسن» دئیه سوردو ، جناب مسلم دئدی:
من عقیل اوغلو مسلیمم بو آداملار یالان دانیشیب منی آلداتديلار. طوعه «سنسن می عقیل اوغلو مسلم؟» دئیه سوردوقدا مسلم «منم» دئیه جاواب وئردی.
طوعه دئدی: کنچ ایچری و او حضرتی بیر اوطاغا آپاردی. شام گتیردیسه ، او حضرت شام یئمه دی ، چوخ کئچمه دن طوعه نین اوغلو ائوه گلدی ، آناسینین اوطاقلارین بیرینه چوخ گیر – چیخ ائتدیگینی گؤروب دئدی:
آللاها آند اولسون سنین بو اوطاغا گیر – چیخ ائتدیگین منی چوخ قورخودور . دئیه سن بو گئجه سنده بير زاد واردیر، طوعه دئدی: بالايات دينجل بلال «آللاها آند اولسون منه دئملیسن بوسری» دئدی.
طوعه دئدی: بالا گئت ایشینه مندن بير زاد سورما. بلال اؤز سئوالينا يئنه تأکید ائتدیگیندن طوعه چاره سیز قالیب اوغلوندان بو سری گیزلی ساخلاماغا سؤز وئرمگینی ایسته دی بلال برک آند ایچیب آناسینی خاطر جمع ائتدی. طوعه مسلمین ائولرینده اولدوغونو اونا دئدی. بلال یاتاغینا گیريب سوسدو.
زیاد اوغلو جناب مسلمی آختاریر
زیاد اوغلو، جناب مسلمین باشیندان کؤمکچیلرینین داغیلدیغینی گؤردوکده ، قاراووللارا مسجدين اطرافيندا اونون يولداشلارینی آختارماغا امر ائتدی. اونلار اللرینده مشعل هر یئری حتی منبرین آلتینی دا آختارديلار بیر کیمسه نی گؤرمه ییب زیاد اوغلونا خبر وئردیلر. او ملعون عمرو بن نافعی بو سؤزلری اوجا سسله دئمگه مأمور ائتدی:
بوتون کوفه اهلی آخشام نامازینی مسجد ده قيلماليدير . بئله لیکله بیر ساعات کئچمه دن مسجد آداملا دولدو.
بؤیوک قاراووللاردان اولان حصین بن تمیم زیاد اوغلونا دئدی: ایسته یيرسن اؤزون ناماز قیل یاخود باشقاسی سنین یئرينه قیلسین. لاکين من قورخورام دوشمنلرین سنی غفلتا اولدوره.
عبید الله دئدی: ناماز دا قاراووللاری منیم آرخامدا قوی و اونلارا چوخ هدیه وئر. بئله لیکله زيا اوغلو السده قاپیسیندان مسجیده گیریب نامازی قیلدی.
زیاد اوغلونون چیخیشی
نامازدان سونرا عبيدالله منبرده آیاق اوسته دوروب تانرینی حمد و ثنا ائدندن سونرا دئدی: عقیل اوغلو آخماغی و جاهلی گوردوز کی ، آرایا نئجه آیریلیق سالدى. اونو هر کیمین ائوینده تاپساق قانی اؤز بوینونادير.
مسلمین دیه سینی اونو بیزه تحویل وئره نه وئره جی ییک. ای آللاه بنده لری تانریدان قورخون و اؤز اطاعت و بيعتينيزه عمل ائدین.
او ملعون سونرا حصين ابن تمیمه دؤنوب دئدی: اگر کوفه نین بیر قاپیسی آچیق قالا یاخود عقيل اوغلو کوفه دن چیخا و اونو منیم اوچون گتیرمیه سن آنان سنسيز قالاجاقدير.
بو شهرين بوتون ائولرینی سنین اختیارینا وئردیم. بوتون قاپیلارینا قاراوول قوي. ائرته سی گون ائولری بیر – بیر آختاریب عقیل اوغلونو تاپ.
زیاد اوغلو منبردن انيب دارالاماره سارایینا گیردی. عمرو بن حریثه مسجد ده قالیب بیر کیمسه نی چیخماغا قويماسین دنيه أمر وئردی.
دیگر طرفدن مختار بن عبید ثقفی «لقفا» آدلی بیر یئرده ایدی. او کوفه ليلرله بیرلیکده جناب مسلمه بیعت ائتمیشدی. همده چوخلارینی بیعته چاغیرمیشدی.
او حضرتین کوفه ده قيام ائتمگینی ائشیتدیکده نئچه نفر اؤز آداملاری ایله گلیب آخشام آذانیندان سونرا فیل آدلی قاپیا چاتدی.
هانی بن ابی حبه اورادان کئچیردی مختاری يولداشلاری ایله اورادا گؤروب دئدی: بورادا نیه دوروبسونوز؟
آداملارا قوشولوب دوز يوللا گئتمه یيرسن می؟
مختار دئدی: سیزین بؤیوک گناهينيزا گؤره منه باشقا فيكير قالماییب. هانی وداعی دئدی: من بئله فیکیرلشميرم. آللاها آند اولسون اؤزونو اؤلومه وئریرسن.
سونرا هانی قاییدیب مختارين احوالاتینی حریث اوغلونا سؤيله دی عبدالرحمان بن ابی عمیر ثقفی دئییر: هاني مختار احوالاتینی حریث اوغلونا خبر وئرنده اورادایدیم. حریث اوغلو منه دئدی: دور عمینه دئگیلن آغاسی مسلمین هارادا اولدوغو بللی دئییلدیر.
اؤزونو اؤلومه وئرمه سین دوردوم گئتمگه زائد بن قدامة بن مسعود یئریندن آتیلیب دئدی: مختار بورايا گله آماندا اولاجاقمی؟
حریث اوغلو دئدی: منیم طرفیمدن آماندادیر. اگر حوکمداری میز زیاد اوغلو مختار حاققيندا بیر ایش گؤرمک ایسته رسه من شفاعت ائده رم.
زائد دئدی: انشاء الله خئيردن باشقا بیر شئی اولماز . عبدالرحمان سونرا دئییر: من زائد ایله بیرلیکده مختارين یانینا گلیب ماجرانی دئدیک. و اؤزونو اؤلومه وئرمه مگی اوچون اونو آند وئردیک. بئله لیکله مختار کوفه یه گیریب صاباحا کیمی حریث اوغلونون یانیندا قالدى.
دیگر طرفدن کثیر بن شهاب حارثی عبدالاعلی بن یزید آدلی آدامی یاراقلانیب مسلمه کؤمک ائتمک اوچون گئتدیگینی گؤردوکده یاخلاییب زیاد اوغلونون یانینا آپاردی.
عبد الاعلى دئدی: من سنین یانینا گلیردیم. زیاد اوغلو دئدی: و كنت وعدتنی ذلک من نفسک یعنی سن بو سؤزو اؤزوندن دئییرسن. و اونو حبسه سالماغا امر ائتدی.
گئجه کئچیب دان یئری سؤکولدو و گونش دوغدو زیاد اوغلو مجلسده اگلشيب جماعته اونون یانینا گئتمگه اذن وئردی. اشعث اوغلو محمد مجلسه گیریب دئدی: آفرین اولسون حيله کار اولماییب تهمت گؤتورمه ین آداما . زیاد اوغلو، اشعث اوغلونو اؤز یانینا چکدی.
دیگر طرفدن طوعه نین اوغلو بلال گلیب مسلمين گئجه نی طوعه نین ائوینده قالماغینی عبدالرحمانا خبر وئردی. او ایسه بو سری گیزلیجه آتاسی محمده دئدی. زیاد اوغلو سوردو : اوغلون نه دئير؟ اشعث اوغلو محمد دئدی: او عقيل اوغلونون ایولرین بیرینده اولدوغونو منه دئییر . عبيد الله آغاجلا اشعث اوغلونا ووروب «عقیل اوغلونو در حال بورایا گتير » دندی.
قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا


text:
آمبولانس اوجادان نعریلدهییر من پنجرهدن بویلانیرام اؤلۆم ائویمین دووارینا سؤیکنمیش قورخورام دالی چکیلیب- پنجرهنی قاپاییرام قاپی چالینیر خسته دۆشن کؤلگهم ایچهری گیریر دان سؤکۆلۆر اؤلۆم آمبولانسین اؤنۆن کسیر… بوراسی داها دا گؤزل… ایلک فاتحهمی قونشونون اورتانجیل قیزی اوخویور! ائلمیرا رضازادهبیشتر بخوانید
آرشیو ها
وطن / ائلمیرا رضازاده
وطن اۆرهییم کؤورک آرازین حزین نغمهسیندن اوتایداکی قارداشؽن لال اولموش هارایؽندان «حسرت کؤرپۆسۆنۆن» گؤزۆندن آخان قانلؽ یاشدان… نئجه دؤزدۆن ؟ وطن آرازین پایینا حسرت دۆشنده ائللرینی آیریلیق چوْوغونو بۆرۆینده ایگید اوغوللارؽن قوجا بیر خستهدک آیاقدان دۆشنده نهدن دینمهدین؟ نهدن باغؽرمادؽن؟ اؤزگۆرلۆک هوسینی ایندی راحاتلادؽنمؽ؟ ایندی راحاتلادؽنمؽ؟ وطن! تورپاغؽن الوان بیر لچک کیمی یاد اوغلونون الینده!… دور آیاغا وطن سون وئر آیرؽلؽق یاراسؽنا قؽر کؤلهلیک زنجیرینی آل لچهیینی سَر مرد اوغوللارؽنؽن آیاغؽ آلتؽنا آرازؽن سئوینج اوخوسون…بیشتر بخوانید


text:
میکروبیولوژی
میکروبیولوژی (میکروس - کیچیک، بیوس - حیات، لوقوس - علم دمکدیر) - چوْخو عادی گؤزله گؤرولمهیهجک قدر کیچیک (میکروسکوپیک)، دیگر اوْرقانیزملره نظرهن بسیت و چوْخ گئنیش چشیدده اوْلان جانلی وارلیقلارین، یعنی میکروب یاخود دیگر آدییلا میکرو اوْرقانیزملری اؤیرهنهن علم. میکروبیولوژینین سوبیکتی باکتری، آرکیا، یوسون، کیف، پروتوزوی و ویروسلاردیر. میکروبلار عادتاً تکهوجیرهلی، بعضاً چوخهوجیرهلی (سلول کولونییالاری) یاخود هوجیروی قورولوشا مالیک اوْلمایان اوْرقانیزملردیر (ویروس و پریونلار) اؤیرهنهن علمدیر. بۇ ساحهیه میکروبلارین فوندامنتال علمی باخیمدان آراشدیریلماسی ایله یاناشی آنزیماسییا، شرابچیلیقکیمی صنایع اۆرتیم (تولید)ی و طیبی میکروبیولوژیدا یولوخوجو نوخوشلوقلرین قارشیسینین آلینماسی کیمی تطبیقی ساحهلر ده داخیلدیر. میکروبیولوژی ویروسولوژی، میکولوژی، پارازیتولوژی و باکتریولوژی کیمی چوخسایلی ساحهلره بؤلونمکدهدیر.
میکرو اوْرقانیزملر ۲ قروپدا تسنیفلشدیریلیر.
- 1.Eukariot میکرو اوْرقانیزملر
- 2.Prokariot میکرو اوْرقانیزملر.
اوکاریوت میکرو اوْرقانیزملر سلول اوْرقانویدلرینی ایحاطه ادن غشانا صاحیبدیرلر و بئله میکرو اوْرقانیزملره گؤبلکلر و پروتیستلر داخیلدیر. پروکاریوت اوْرقانیزملرین ایسه هامیسی میکرو اوْرقانیزمدیر و بورایا اوباکترییالار(حقیقی باکتری لر) و آرکوباکتریلر(سیانوباکترییالار) داخیلدیرلر کی، اوْنلاری دا عمومی بیر علامت بیرلشدیریر کی، بۇ دا اوْرقانویدلری ایحاطه ادن سلول غشانینین اوْلماماسیدیر.
تطبیق ساحهلری[دَییشدیر]
- طیبی میکروبیولوژی - پاتوژن میکروبلاری و اوْنلارین اینسان ساغلاملیغیندالکی تاثیرلرینی اؤیرنیر.
- فارماکولوژی(درمان) میکروبیولوژی - میکرو اوْرقانیزملرین عمله گتیردیکلری آنتیبیوتیکلروی،ویتامینلری ، واکسینلری ، آنزیملری و دیگر فارماکولوژی محصوللاری و اوْنلارین زهرلهنمه و نوخوشلوقلره قارشی تاثیرلیلیینی اؤیرنیر.
- صنایع میکروبیولوژی - میکرووراقانیزملرین صنایع پروسسینده تطبیقینی اؤیرنیر.
- میکروب بیوتکنولوژیسی
- یئیجک میکروبیولوژی
- کند چیفتلیک (مزرعه) میکروبیولوژی
- بیتکی میکروبیولوژی و بیتکی پاتولوژیسی
- تورپاق میکروبیولوژی
- بایتارلیق میکروبیولوژی
- اطراف موحیط میکروبیولوژی
- میکروب اکولوژییاسی
- سو میکروبیولوژی
- کوسمیک میکروبیولوژی


text:
روسیا سالدیریسیندا ۱۷ اوکراینالی اؤلدو
روس اوردوسونون اودسایا تشکیل ائتدیگی ایکی موشک سالدیریسیندا ایلک بیلگیلره گؤره ۱۷ نفر اؤلدو، ۳۱ نفر ایسه یارالاندی
اوکراینانین اودسا بؤلگهسینه روس اوردوسو طرفیندن تشکیل ائدیلن ایکی موشک سالدیریسیندا ۱۷ اؤلدو.
اودسا بؤلگهسل حربی اداره سؤزچوسو سرگئی براتچوک، روس اوردوسونون اودسایا تشکیل ائتدیگی ایکی موشک سالدیریسیندا ایلک بیلگیلره گؤره ۱۷ نفرین اؤلدوگو، ۳۱ نفرین ایسه یارالاندیغینی بیلدیردی.
روس اوردوسونون سالدیریلاریندا بیر موشکین آپارتمانا اصابت ائتمهسی نتیجهسینده ۱۴ نفرین حیاتینی ایتیردیگینی، ۳۰ نفرین ایسه یارالاندیغینی بیلدیرهن براتچوک، او بیری موشکین شهردهکی تعطیل تاسیسینه اصابت ائتمهسی سونوجو بیری اوشاق ۳ نفرین اؤلدوگونو، ۱ نفرین یارالاندیغینی ایفاده ائتدی. براتچوک، سالدیرین اولدوغو بؤلگهده آختارما-قورتارما ایشلرینین داوام ائتدیگینی بیلدیردی.
روس عسگرلری ۲۴ فوریهدهده اوکراینایا سالدیری باشلاتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
میت-دن عملیات: قولدورباشی ضررسیزلشدیریلدی
یونانیستان ساحللرینده قاییق قضاسی نتیجهسینده آزی 15 کوچمن حیاتینی ایتیریب
یونانیستانین میدیللی آداسی یاخینلیغیندا مهاجیرلری داشییان قاییغین قضایا اوغراماسی نتیجهسینده ان آزی 15 نفر هلاک اولوب.
ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان نوماییشلر 19-جو گونونده داوام ائدرکن اعتراض لارا لیسه(دبیرستان) شاگیردلری قاتیلماسی دقت چکیر.


text:
غله آرتیلگن ینه بیش کیمه اوکراین دن جونه دی
اوشبو مطلب نی تورکیه مدافعه وزیرلیگی بیلدیردی
اوکراین غله سی نی دنیا بازار لری گه ییتکزیب بیریش فعالیت لری دایره سیده غله آرتیلگن ینه بیش کیمه اوکراین دن جونه دی.
اوشبو توغریده تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیرلیگی تامانیدن بیانات بیریلدی.
وزیرلیک تامانیدن بیریلگن بیاناتده, اوکراین بندر لری دن غله آرتیلگن ینه بیش کیمه نینگ جونه گن لیگی معلوم قیلیندی.
بیاناتده, غله انتقالی دایره سیده, بوگون ایرته لب غله آرتیلگن ینه 5 کیمه نینگ اوکراین بندر لری دن جونه گن لیگی بیلدیریلدی.


text:
دانکو لازوویچ
دانکو لازوویچ (اینگیلیسجه: Danko Lazović) (دوْغوم:۱۷ مهٔ ۱۹۸۳ (۳۹ یاش) Kragujevac) بیر فوتبالیست. صربیستان و مونتهنقرو میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Includes other competitive competitions, including the Dutch playoff, Johan Cruijff Shield, and Russian play-offs
قارداش پروژهلرده دانکو لازوویچ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- پارتیزان کولوبونون اویونچولاری
- فاینورد کولوبونون اویونچولاری
- بایر ۰۴ لورکوزن کولوبونون اویونچولاری
- ویتسارنهم کولوبونون اویونچولاری
- پیاسوی ایندهوون کولوبونون اویونچولاری
- زنیت سن پترزبورق کولوبونون اویونچولاری
- روستوف کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
`اوروپا اتفاقی` نتیجه لر
ینگی لیکلر [135]
- استانبول هوا قونلغه سی اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی
- میخائیل گورباچُف وفات ایتدی
- استانبول هوا قونلغه سی اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی
- اردوغان: سویدن تورکیه دن قاچیب بارگن 73 نفر ترورچی نی بیز گه تاپشیره دی
- میمون چیچگی کسللیگی ترقه لیب بارماقده
- اوروپا اتفاقی نینگ اوکراین گه یاردم لری دوام ایتماقده
- تورکیه جمهوریتی مالیه وزیری اوروپا مرکز بانکی باشلیغی بیلن اوچره شدی
- تورکیه نینگ اوروپا بیرلیگی گه صادراتی آرتدی
- کوپلب روس هوا یوللری شرکتی قاره لست گه کیریتیلدی
- جوزپ بورل: روسیه گه قرشی ینگی تحریم لر ترغریسیده بحث ایتیلماقده
- اوروپا مرکز بانکی باشلیغی کرونا ویروس نی یوقتیریب آلدی
- جو بایدن پولند گه تشریف بویوره دی
- اوروپا بیرلیگی کینگشی نینگ باشلیغی پوتین نی زودلیک بیلن اوروش نی توخته تیش گه چقیردی
- اوکراین دن قوشنی اولکه لر گه اوتگن قاچقین لر سانی ایکّی میلیون بیش یوز مینگ دن آشدی
- زلنسکی: روسیه نینگ اوکراین نی اشغال ایتیشی اوروپا گه قرشی اوروش نینگ باشلنغیچی
- جمهوررئیس اردوغان اوکراین بحرانی حقیده گپیردی
- تورکیه اوی بویوم لری صادراتی بوییچه اوروپا ده بیرینچی اوریننی ایگلله دی
- اوروپا بیرلیگی روسیه نی آگاهلنتیردی
- اوروپا بیرلیگی: اسرائیل خلق ارا حقوققه ضد حرکت قیلماقده
- چاووش اوغلی ساسولی نینگ وفات ایتگن لیگی اوچون قیغوداشلیک پیامی ترقه تدی
- اوروپا و اسلام دینی
- تورک سپورتچی اوروپا قهرمانی بولدی
- اوروپا ده تورک شهردار گه حمله قیلیندی
- اوروپا ده مینگلب کیشی کرونا ویروس سببلی حیاتی نی یوقاتدی
- اوروپاده مینگلب مهاجر باله یوقالدی
- اوروپا ده مسلمان لر نی کمسیتیش کوچیماقده
- اوروپا ده کرونا ویروس حقیده بیر ویدیو تصویر
- تورک عیال سپورتچی اوروپاده آلتین مدال کسب ایتدی
- تورکیه نینگ وقف بانک ولیبال تیمی اوروپا قهرمانی بولدی
- تورکیه: اوروپا, داعش گه منسوب ترورچی لری نی آلسین
- ترکیه اوروپا نینگ اینگ کوپ یاش نفوس گه ایگه اولکه سی
- اوروپاده ترک ملی فوتبالچی لرنینگ سانی آرتیب بارماقده
- اوروپا ده یشیتگن ترکلر ترکیه ده قیلینگن موفقیت سیز کودتا تشبثی گه قرشی عکس العمل کورستدی


text:
ریاضیات
ریاضیات دوغرو حیاتین میقدار و فضا موناسیبتلرینه داییر مسئلهلرین حلّینین (ضرورت اوزوندن) ایدئاللاشدیرما یولو ایله تاپیلماسینا اساسلانان علم دیر. ریاضیات طبیعی علملرین اساسی حساب اولونور.
عادتا تدقیق اولونان مفهوم و پروسسلرین ایدئاللاشدیریلمیش خوصوصیّتلری اصللر شکلینده فورمالاشدیریلیر. بوندان سونرا ایسه بو اصللر اساسیندا دقیق یوللارلا باشقا منطیقی جهتجه دوغرو قضیهلر الده ائدیلیر. بو نظریّه عومومیلیکده تدقیق اولونان مفهوملارین ریاضی مودلینی عمله گتیریر.
ریاضیاتدا ایلکین فضا و میقدار موناسیبتلریندن چیخیش ائدهرک داها اینتیزاعی موناسیبتلر آلینیر کی، بو دا موعاصیر ریاضیاتین مبحثیدیر.
عنعنهوی اولاراق ریاضیات 2 حیصّهیه – نظری و تطبیقی ریاضیاتا بؤلونور. نظری ریاضیات ریاضیاتین قورولوشو داخیلینده جیدّی آنالیز آپاریلماسینی حیاتا کئچیریر. تطبیقی ریاضیات ایسه ریاضیاتلا علاقهلی دیگر علم و مهندیس ساحه لری اۆچون اؤز مودللرینی تقدیم ائدیر.
بیر ده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
تورکجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Riyaziyyat»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (09 جولای 2016 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
کورونا غزلی
سحر خیاوی
بو نه «یاز»دیر؟! آمان آللاه ائلیمی غم بورویوب
گولمهییر هئچ کیم هامی عالَمی ماتم بورویوب
فرق قویمور نه کاسیبدیر نه ده کی وارلیدی بو
چرچینین میوهسی تک هاممینی دَرهم بورویوب
کسیلیبدیر کوچهمیزدن ائلیمین های- هارایی
نه اولوب؟ بلکه دومانلیغدی بورا، چن بورویوب؟!
بوغاناقدیر بوراسی؟ هاممی نییه ماسکالیدیر؟!
یئری یئرده،گؤیو گویده هاوانی سَم بورویوب
آت چاپیر غم سینهمیزده بئله کی چاققا-چوروق
بو جهنم آتیدیر،میللتی دؤردَم بورویوب
سالدی دئپرم ائله کی اَیدی بوتون آرزولاری
نه بلادیر گؤرهسن خلقی ناکؤندم بورویوب
گؤرسهدیر قانلی دیشین هئی آپاریر شنگولومی
گؤرهسن فتح ائلهدی عالمی یام-یام بورویوب؟
باخیرام آمما حیطده وئجینه آلماییب آن
گوللهییب باغچا-باغیم هر یانی یؤندم بورویوب
غم یئمه بیر ایکی گونلوک خزله قول بویونوق
یارامیز گوللهنهجک گور نئجه مرهم بورویوب
یام-یام:آدام یئین قبیله


text:
فردیناند فون ریشتهوفن
فردیناند فون ریشتهوفن (اینگیلیسجه: Ferdinand von Richthofen) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۵ مئی ۱۸۳۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۲ ایل عومر ائلهییب و ۰۶ اوکتوبر ۱۹۰۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. فردیناند فون ریشتهوفن برسلاو بیلیمیوردودا درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ferdinand von Richthofen»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فردیناند فون ریشتهوفن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`خاریجیلر و اولوسلار آراسی قوروما قانونو` نتیجهلر
خبرلر [1510]
- تورکیه اولوسلار آراسی آتوم انرژی آژانسینین ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب
- دونیا بانکی تورکیه-یه 512،2 میلیون دولار وام آییردی
- تۆرکیه ب لیگینه یۆکسلدی
- تبریزده "دیوان لغات تورک اثرینده ادبی متنلر و تئرمینلر" کیتابی یاییملاندی
- اردوغان یوردا قاییتدی
- جمهور باشقانی اردوغان بوسنیا و هرزگوینا-دا سفردهدیر
- نورالدین نباتی: "معین شرایط یاراندیقدا قطرله گاز تیجارتی برپا اولونا بیلر"
- مولود چاووش اوغلو فرانسالی همکاری ایله گؤروشوب
- جمهور باشقانی اردوغان صاباح بالکان اؤلکهلرینه سفر ائدهجک
- تکنوفست قاردانیز بؤیوک ماراق گؤرور
- اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنین قورولماسینا حاضیریق
- فاتح دؤنمز: "معدن محصوللارینین صادراتیندا یئنی رکورد قیریلاجاق"
- ایستانبول یول آییندا 1 میلیون 759 مین 506 خاریجی توریستی قوناق ائدیب
- بو ایل تورکیه-نی زیارت ائدن خاریجی توریستلرین سایی اهمیتلی درجهده آرتیب
- تورکیه: تورکیه-نین 1974-جو ایلده قیبریسا موداخیلهسی قانونی و حاقلیدیر
- اردوغان: بو میللته گتیرهجک داها چوخ خیدمتیمیز وار
- آکار:"اومید ائدیریک کی، اگه و آغ دنیزی باریش و ثابتلیک اوچون دوستلوق دنیزی اولاجاق"
- جمهور باشقانی اردوغان مصطفی کارادایینی قبول ائدیب
- تورکیه و روسیا ساوونما ناظیرلری بیر آرایا گلیب
- میللی تهلوکهسیزلیک شوراسی جمهور باشقانی اردوغانین صدرلیگی ایله کئچیریلیب
- 17-جی اولوسلار آراسی بودروم رقص فستیوالی باشلادی
- ساواش اوچاغی دوشدو
- 2016 خبرلر و اولایلارین اؤزتی
- جنوبی و شیمالی کره لیدرلری آراسیندا تاریخی گؤروش
- عدالت و اینکیشاف پارتیسینین اوچونجو قورولتایی آنکارادا کئچیریلدی
- سینابونگ یانارداغی کول پوسکورمهیه باشلادی
- 15 ژوئیه دموکراسی و میللی بیرلیک گونو
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی
- بینالی ییلدیریم دا کؤمکچی سوروجو اولوب
- اردوغان، عدالت و قالخینما پارتیسینه یئنیدن عضو اولدو
- طیب اردوغان: بؤلگهمیزده باریش و ثابیتلیک اوچون فیلیسطین مسئلهسی عاجیلن حل ائدیلمهلی
- سوریه ده اسد رژیمی و روسیانین، ایدلیب هاوا سالدیریلاریندا 17 نفر یارالانیب
- بؤیوک ایستانبول-یئنی کاپی دموکراسی و شهیدلر میتینگی باشلادی-07.08.2016
- تروریزم، قاچاقچیلیق و نیظامسیز گؤچ تورکیه مرزلرینده یئنی تدبیرلر گؤرمهیه مجبور ائتدی
- تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، شهیدلری آنما و دموکراسی میتینگینده قونوشماسی
- 1396 باهار بایرامی مناسیبتی ایله تبریزدن اسینتیلر پروقرامی- آنکارا ناظیم حکمت کونگره و صنعت گولتور مرکزی
- گؤله گؤنلونو قویان بیر خانیم!
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- قیش میوه و سبزه لری
- تراختور تیمی و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی
- ایسکی و ترمال توریزم مرکزی ارضوروم
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری
- 15 ژوئیه دموکراسی ظفری و شهیدلری آنما گونو


text:
چیل مادیان (تورکو ناغیل)
بیری واریدی، بیری یوخیدی، گؤیون آلتیندا، یئرین اوستونده بیر شاه اوغلو واریدی. بو شاه اوغلونون بیر گؤی آتی واریدی. شاه اوغلو هر گون آتینی مینر، میدانا چیخیب شهرین بوتون یاخشی آت میننلرینی چاغیراردی. آتلیلار ییغیلاردیلار. شاه اوغلو آتلیلارلا جیدیرا چیخاردی. جیدیردا شاه اوغلونون گؤی آتی بوتون آتلیلاری گئچردی.
شاه اوغلونون بیرده گؤیچک بیر باجیسی واریدی. شرط کسمیشدی کی، جیدیردا هر کیمین آتی گؤی آتی اؤتسه، باجیمی اونا وئریب، توی ائلئییب، اؤزومه قوهوم ائلییجیم.
بو شهرده کاسیبچیلیغا گون گئچیرن الیاس آدلی بیر اوغلان وارایدی. الیاسیندا گؤزللیکده شاه اوغلونون باجیسیندان گؤزل، آغیلدا اونناندا آغیللی بیر باجیسی واریدی. شاه اوغلونون شرطینی الیاسدا ائشیتمیشدی. بیلمیردی نه تهر ائله سین کی، شاه اوغلونون اوستونه گلسین. الیاسین باجیسی قارداشینی فیکیرلی گؤروب سوروشدو:
– قوربانین اولوم، قارداش، سنه گلن قادا-بالا منه گلسین، سؤیله گؤروم نیه فیکیرلیسن؟
الیاس دئدی:
– باجی، جان باجی، فیکیرلی اولماییم، نئیله ییم؟ بو گون شاه اوغلوگؤی آتی مینیب جیدیرا چیخمیشدی. جیدیردا سن بیلیرسن کی، بو شهرده شاه اوغلونون گؤی آتینی گئچن آت تاپیلمیر. ایندی ایش او یئره گلیب چیخیب کی، شاه اوغلو شرط کسیب هر کیمین آتی گؤی آتی گئچسه، باجیمی اونا وئریب اونو اؤزونه قوهوم ائلییجک. دوغروسو بو منی چوخ دوشوندورور. دئییرم گؤرسن دونیادا هئچ ائله آت اولارمی کی، شاه اوغلونون آتینی کئچه. یا ائله هر شئیین یاخشیسی بو دونیادا شاهلارا وئریلیب؟…
باجیسی دئدی:
– قارداش بو ندیر کی، سن بونون فیکرینی چکیرسن؟ گئت بیر یهر آل، بیده سنه بیر داوا وئرجیم. من سنی گؤندریم، شاه اوغلونون آتینی اؤتنی گتیر.
الیاس گئتدی بیر یهر آلدی، بیده باجیسیندان داوانی آلدی. باجیسینین یانینا قاییتدی. باجیسی دئدی…
توضیحات:
- نام کتاب: چیل مادیان
- زبان: ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : 12
- حجم : 2 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:
دانلود از لینک کمکی دوم دانلود از لینک کمکی دوم


text:
«جاوید مورتوز اوغلو» کرونا ویروس سببیندن حیاتینی ایتیردی
یاییلان خبرلر اساسیندا، تاسفله تورکیه ده یاشایان تانینمیش آذربایجانلی خواننده «جاوید مورتوز اوغلو» کرونا ویروس خستهلیگی سببیندن مرداد آیینین اونآلتینجی گونو ۵۹ یاشیندا حیاتینی ایتیرمیشدیر.
۱۳۴۱نجی ایل تبریزین «چرنداب» محلهسینده آنادان اولان «جاوید»، عایلهنین مدنیتینه اویغون ائرکن یاشلاریندان فلسفی فیکیرلرله (اهل حق) مشغول اولموش و هوسکار بیر شکیلده موسیقی ایله ده ماراقلانماغا باشلامیشدیر. موسیقی صنعتینی ایران آذربایجانیندا تانینمیش موسیقی اوستادلاری علی سلیمی، شاطریان، علی فرشباف و حسن دمیرچی کیمی صنعتکارلاردان آلمیش و بیر نئچه غیررسمی آلبوم اوزهرینده چالیشمیشدیر. ۱۳۷۲نجی ایل تحصیلینه داوام وئرمک اوچون آذربایجانا گئتمیش و باکی کونسئرواتوریاسیندا موسیقی تحصیلینی تکمیللشدیرمیش، موغام صنعتینه دایانان «جاز – موغام» سبکینین بستهکارلاریندان اولموشدور. ایرانا قاییتمیش و «سنلی گونلر» و «سوسمام» آدلی ایکی موسیقی آلبومو بوراخمیشدیر. ۱۳۸۲نجی ایل تهراندا «یوز بیر نفس» آدلی شعر مجموعهسینی «اندیشه نو» نشریاتی طرفیندن یایمیشدیر.
«جاوید مورتوز اوغلو» بیر نئچه ایل ایراندا قالدیقدان سونرا تورکیهیه کؤچموش و عؤمرونون سونونا قدهر استانبول شهرینده یاشامیشدیر. او تورکیهده یاشارکن «اهل حق» و «علویلیک» حال- هواسیندا اولان ماهنیلاری ایله شهرت قازانمیش، فلسفی فیکیرلرینی تبلیغ ائتمک اوچون تورکیه، استرالیا، آذربایجان و آلمان اؤلکهلرینده مختلف سمینارلار کئچیرمیش و دانیشیقلار آپارمیشدیر. استانبول شهرینده ۲۰ ایللیک موسیقی تحصیلی تجروبهسینی اؤز مئتودو ایله واکال صنعتیتینین اؤیرهدیلمهسینه حصر ائتمیش و فلسفه، موسیقی و شعر موضوعلاریندا بیر نئچه کیتاب یازمیش و نشر ائتدیرمیشدیر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی امکداشلاری، «جاوید مورتوز اوغلو»نون ایتگیسینی صنعتکارین حؤرمتلی عائلهسینه، دوست – تانیشلارینا و آذربایجان صنعت عالمینه تسلیت دئییر و صنعتکاریمیزین خاطرهسینی عزیزلهییر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۱۷/۰۵/۱۳۹۹
خبرین قایناغی: https://www.gazeteduvar.com.tr/


text:
اینگیلیس
اینگیلیس اینگیلیسجه: England، اوروپانین شوْمال-غربینده یئرلشن بیر اؤلکه دیر کی بیرلشمیش شاهلیقین بیر پارچاسی دیر.[۵] بو اؤلکهنین پایتختی لندن شهری دیر. لندن عین حالدا بیرلشمیش شاهلیقین دا پایتخی حساب اولونور.
جوْغرافییا[دَییشدیر]
اینگیلیسنین اراضیسی
وْ داغلیق رئلیئفه مالیکدیر.
اینظیباطی اراضی بؤلگوْسوْ[دَییشدیر]
اینگیلیس اراضیسینده ۸۳ اوْستان وْ بوْنلارا داخیل اوْلان ۹۳۶ شهر وْاردیر.
ایقلیم[دَییشدیر]
اؤلکهنین رئلیئفی کیمی ایقلیم شرایطی ده چوْخ موْختلیفدیر. بۇ موْختلیفلیک ایلک نؤوْبهده اینگیلیس اراضیسینین موْلاییم وْ اوْکئانیک ایقلیم قوْرشاقلارینین قوْوْوْشدوْغوْ ساحهده یئرلهشمهسی ایله الاقداردیر.
اهالی[دَییشدیر]
۲۰۱۱ (میلادی)-جی ایل ژانوْیه آیینا اوْلان رسمی معلوْماتا اساساً اینگیلیسده ۵۳٬۰۱۲٬۴۵۶ نفر اهالی مسکوْنلاشیب. اهالینین ۷۹٪-نی اینگیلیسلر، ۲٬۶٪-نی هیندوْستانلیلار، ۲٫۱٪ پاکیستانلیلار، ۱٫۳٪-نی ایسکاتلندی لر، ۱٪-نی ایرلندی لر تشکیل ائدیر. بوْندان باشقا اینگیلیسدن کناردا چوْخلوْ سایدا اتنیک اینگیلیس یاشاییر.
دین[دَییشدیر]
اینگیلیسده موْختلیف دینی کوْنفئسسییالار فعالیت گؤستریر. ان گئنیش یاییلمیش دین مسیحیتدیر. اینگیلیسلرین ۵۹٫۴٪- مسیحیت، ۵٪-ایسلام، ۱٫۵٪- هیندوْیزم و °۰٫۸٪- سیک دینینه مخصوْصدوْر.
صحیّه[دَییشدیر]
اینگیلیسده صحیّه اساساً «نهس ائنگلاند» طرفیندن تعمین ائدیلیر. ۲۰۱۰ و °۲۰۱۲ آراسیندا اینگیلیسده آنادان اوْلانلار اوْچوْن حیات داوْاملیلیغی کیشیلر اوْچوْن ۷۸٬۲ ایل، قادینلار اوْچوْن ۸۲٬۹ ایل تشکیل ائدیر. بوْ، بؤیوْک بریتانییادا دؤرد اؤلکهده ان یوْکسک حیات داوْاملیلیغی تشکیل ائدیر.
سیاسی سیستم[دَییشدیر]
اینگیلیس ۱۵۳۶-جی ایلدهن وْلزله، ۱۷۰۷-جی ایلدهن ایسکاتلند ایله قانوْنلا رسمیلشدیریلمیش اتفاقدادیر. ۱۲۰۵-جی ایدن اینگیلیسنین اؤز پارلامنتی وْ ایجرا حاکمیتی فعالیت گؤستریر، لاکین اوْنلارین سلاهیتی ایسکاتلند، وْلز وْ قوْزئی ایرلند کیمی تحصیل، مدنیت، صحیّه، نقلیات، اطراف موْحیطین محافظهسی وْ سایر مسئلهلرله مهدوْدلاشمیر.[۶]
تحصیل[دَییشدیر]
اینگیلیسده عموْمی اوْرتا مکتب تحصیلی اوْچ پیللهدن - ایبتیدای، عموْمی اوْرتا وْ تام اوْرتا تحصیلدن عبارتدیر وْ عموْمی اوْرتا مکتب تحصیلی آلتی یاشدان باشلانیر.
بیلیم یوْردوْلر[دَییشدیر]
اینگیلیسنین آلی تحصیل تام اوْرتا تحصیل وْ اوْرتا پئشه-ایختیصاص تحصیلی بازاسیندان جمعیتین وْ امک بازارینین تلباتی نظره آلینماقلا یوْکسک ایختیساسلی متخصص حاضرلیغینی تعمین ائدیر. اینگیلیسنین ان نفوْذلوْ تحصیل موْسّسه لری لندن وْ میدلاندس بوْلگه دا یئرلشیر.
اینگیلیسنین آلی تحصیل موْسّسه لرینده متخصص حاضرلیغی اوْچ تسیکللیدیر:
همچینین باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ 2011 Census: KS201EW Ethnic group: local authorities in England and Wales. Office for National Statistics. یوْخلانیلیب18 April 2014.
- ^ Region and Country Profiles, Key Statistics and Profiles, October 2013, ONS. Retrieved 9 August 2015.
- ^ ۳٫۰ ۳٫۱ Report for Selected Countries and Subjects.
- ^ ۴٫۰ ۴٫۱ Office for National Statistics. Regional gross value added (income approach), UK: 1997 to 2015, December 2015. یوْخلانیلیب24 April 2017.
- ^ Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa
- ^ Part II: The Scottish Administration. The National Archives (United Kingdom). یوْخلانیلیب2013-10-23.
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- TDVİA شناسهسیله مقالهلر
- اوْروْپا اؤلکهلری
- اؤلکهلر
- اینگیلیس
- اینگیلیسیجه دانیشان اؤلکهلر
- آدا دؤولتلر
- جرمن دیللری دانیشان اؤلکهلر
- اینگیلیسجه دانیشان اؤلکهلر و اراضیلر
- Great Britain
- United Kingdom by country
- Christian states


text: چئویرن: ذکیه ذولفقاری خطّین کشفی انسانین مدنیتینده ، گلیشمه و ترقی سینده بؤیوک بیر حادثه اولوب. بشرین تاریخینده، سومرلر خطّی کشف ائدن ایلک انسانلاردیرلار. ویل دورانت دئییر” سومریلر، خطّین کشفیله انسانین مدنیتینه بؤیوک بیر مینت قویوبلار”. سومرلرین دیلی التصاقی(پیوندی) اولوب و آلتای دیللرین عائله سیندندیر. سومر قوموندان سونرا، دونیانین مختلف گوشهلرینده یوزلرجه دیل کشف ائدیلدی و اینسانین کولتور خزینهسینی غنیلتدیلر. بو جریاندا تورکلرده، نئچه خطّین کشفیله او جمله دن، اورخون(رونیک)، یئنی سای، ایسیق،…بیشتر بخوانید


text:
پروفسور زهتابی، گونئی آذربایجان تورکلرینین اویانیش سورهجینده، اؤزونه دانیلماز یئر آچابیلمیشدیر. “ایران تورکلرینین اسکی تاریخی” آدلی اثری ایله فارسچیلارین ایللر بویو اویدوردوغو یالانلارا جواب وئرمیش، او یالانلارا اویموش اولان تورکلری اؤز گئرچک تاریخلری ایله تانیشدیرمیش، بئلهلیکله ده اونلارا تاریخی باخیمدان، اؤزگوونج (اعتماد به نفس) قازاندیرمیشدیر.
پروفسور زهتابی، دیللر ازبری اولان شعرلری ایله آنا دیلیمیزی دیری ساخلاییب، روحلاریمیزی جانلاندیریب، تورکجهمیزین گؤزللیکلرینی گؤزلریمیزین اؤنونه سرگیلهمیشدیر. اونون “سو دئییبدیر منه اولده آنام آب کی یوخ / یوخو اؤیرتدی اوشاقلیقدا منه، خواب کی، یوخ” شعری، بیچیم باخیمیندان اؤز بنزرسیز گؤزللییی هابئله آخیجیلیغی ایله، ایچریک باخیمیندان ایسه اویاندیریجی ماهیتی ایله گونئی آذربایجان تورکلرینین آسیمیلاسیونا قارشی اعتیراض سسی اولموشدور.
پروفسور زهتابی، “شاهین زنجیرده” آدلی شعر توپلوسوندا بیزی زوراکیلیقلارا قارشی آیاقلاندیریر. او سادهجه بیزیم باشیمیزا گلنلری بیزه آچیقلاماییر، بیزه یول دا گؤستریر: “افسانهدیر، شمشیره دایانمازسا آزادلیق!”
تورکجهمیزین دیل بیلگیسی قونوسوندا یازدیغی کیتابلارلا بیزه آنا دیلیمیزین قایدا قوراللارینی اؤیرهدیر. او بیزه آنا دیلیمیزی یالنیز قایدا قوراللارینی ازبرلهمکله اؤیرتمهییر. اونون یازدیغی تورکجه اثرلری آنا دیلیمیزی نئجه یازماقدا بیزه یاردیمچی اولور.
پروفسور زهتابینین یازدیغی کیتابلار هابئله یاراتدیغی اثرلر بیرَربیرَر اؤنملی هابئله گؤرکملیدیرلر. آنجاق، منجه اونون شاهاثرینی یازیب یاراتدیغی اثرلرینده دئییل، اونون یاشاییشیندا آختارمالیییق! دئمک، زهتابینین شاهاثری اونون یاشادیغی یاشاییشیدیر. گنجکن آذربایجان دموکرات فیرقهسینه قوشولدوغونا گؤره، آذربایجان میللی حؤکومتینین ییخیلماسیندان سونرا بیر چوخ وطنداشلاریمیزا تای جانینی گؤتوروب اؤلکهسیندن قاچماق زوروندا قالیر. سیبرینین شاختا هاواسیندا استالین-ین بوزلو داموسونا قاتلانماق زوروندا قالیر…
بوتون بونلارا باخمایاراق، نه استالین، نه محمدرضا شاه، نه ده سیبرینین جانیاندیریجی شاختاسی اونو کسه بیلیر. اونون اورهییینی هر زامان قیزیشدیران بیر سئوگی وار ایدی، ایچینده! وطن سئوگیسی، میللت سئوگیسی! بو سئوگی، هر زامان، اونا دایاق اولور. اوخوموش هابئله بیلگین بیر اینسان اولور. مسکو، برلین، بغداد کیمی آدلیم دانشگاهلاردا درس وئریر. بیلیمسل چالیشمالارینا گؤره، پروفسورلوق روتبهسینی قازانیر. آنجاق، اؤزونو، میللتینی هابئله گئریده بوراخدیغی وطنینی هئچ زامان اونوتماییر.
محمدرضا شاهین رژیمی دئوریلدیکدن سونرا اؤلکهسینه قاییدیر. بیر باش تبریز دانیشگاهیندا آنا دیلیمیزی درس وئریر. یئنی رژیمده، فارسچیلیغین بیر داها جانلانماسیندان دولایی ایشدن قیراغا قویولور. دؤنهلرله توتوقلانیب دوستاق اولور. آنجاق، هئچ بیر گوج اونو دایاندیرا بیلمهیه یئتمهییر. بو دؤنه یازیب یاراتدیغی اثرلرله بیزه یول گؤستریر. عؤمرونون سون گونونه دک، یازماقدان، دانیشماقدان، دوشونمکدن هابئله باشقالارینا یول گؤسترمکدن اوسانماییر. بئلهلیکله ده، شاهاثر آدلاندیرا بیلهجهییمیز بیر یاشاییش یاشاییر!
سؤزلوک:
اویانیش سورهجی: روند بیداری
اؤزگووونج: اعتماد به نفس
سرگیلهمیشدیر: به نمایش گذاشته است
بیچیم: فورم
ایچریک: محتوا، مضمون
قورال: قانون، قاعده
اؤنملی: مهم
گؤرکملی: جذاب، گیرا
دامو: جهنم
دوستاق: زندان، زندانی
گوناز تی وی


text:
توپ آغاج
توپ آغاج شهری کۆردوستان اوستانینین شهرلریندن و بیجار شهرستانینین مرکزی بخشینین شهرلریندن دیر. بوُ شهر ۱۳۹۱-جی ایلهجه سیلتان قصبهسینین کندلریندن ساییلیردی کی اوْ ایلده شهر اوْلوب و توپ آغاج شهری ایله تانیلمیش دیر. بوُ شهر بیجاردان ۳۵ کیلومتیر آرالی دیر. توپ آغاجین اهالی سی آذربایجان تورکجهسینه دانیشیرلار و شیعه مذهب دیلار.
خالق[دَییشدیر]
توْپ آغاج شهرینین خالقی تۆرکجه دانیشیرلار و ۵۲۶ عائیله و ۳۵۰۰ نفر جمعیته شامیل اوْلورلار.بوُ شهرین خالقی شیعه مۆسلمان دیرلار.[۳] توْپ آغاج شهرینین چوْخلو تحصیللیلری اوْلاراق بوُنلارین بیجارا کؤچمهلری شهرین جمعیتینی تهدید ائلهییر.[۴]
شهر اوْلماسی[دَییشدیر]
ایرانین سیاسی و دفاعی کومیسیونونون وزیرلری ۲۲/۹/۱۳۹۱ده ۱۶۵۱۰۹/۴۲/۴/۱ نومرهسینده پیشنهادین اساسیندا توپ آغاج کندینی شهر ائلهدیلر.[۵]
طبیعی وضعیت[دَییشدیر]
توپ آغاج ۱۸۲۴ متیر دنیز سویهسیندن بوْیو اوْلاراق سوْیوق هاوا و داغلیق موقعیتی واردیر. رحمانداغی بوُ شهرین ۱ کیلومتیرلیگینده و مشیوداغی ۱۴ کیلومتیرلیگینده یئرلشیر.[۳]
ایقتیصاد و اکین[دَییشدیر]
توپ آغاج خالقی اکینچیلیک، خالچا توْخوماق و مالدارلیق ایشینده دیرلر. بوغدا، آرپا، اۆزوم و دنلیبیتکیلر بوُ شهرین اکین محصولاتیندان دیر.[۳] منطقهنین چوْخلو اهالیسی سۆنّتی اکینچیلیگه مشغول دورلار. آغیر سوُسوزلوغا گؤره، اکینچیلرین مۆشکولو اوْلاراق منطقهنین دَرین قوُیویا احتیاحی واردیر. توپ آغاجدا بانکلار و اوْ جۆملهدن کشاورزی بانکینین ایشلهمهمزلیگینه گؤره، اهالی اؤز بانکی ایشلری اۆچون بیجار شهرینه گئدیرلر.[۴]
یوْللار[دَییشدیر]
«راهسازی» شیرکتینین آغیر ماشینلارینین گئتگلی توْپآغاجین یوْلونا چوْخ ضرر ووُروبدور.[۴]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ فرهنگ جغرافیایی ایران - حاجعلی رزم آرا-1331 - ستاد ارتش - صفحه 96
- ^ خبرگزاری فارس
- ^ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ روستای سیلتان به مرکزیت توپ آغاج[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ مهاجرت شهر جدید توپ آغاج را به شدت تهدید می کند, قطره
- ^ تصویب نامه درخصوص تبدیل روستای توپ آغاج و روستای پیرتاج شهرستان بیجار در استان کردستان به شهر, ایران مجلیسینین تحقیقات مرکزی


text:
علی شریعتی نین یازدیغی "باز شناسی هویت اسلامی – ایرانی" آدلی اثرینه دئگینمدن قیساجا علی شریعتی نین هانکی فارس محفللری ایله ایشلدیگی اوزره بیلگی وئرمک یاخشی اولار دئیه دوشونورم.
محمد مصدق زامانی محمود افشار یزدی تملینی قویموش فارس ملیتچیلیگی عیرق، نژاد، باستانگرایلیق و فارس مدنیت راسیستلیگی اساسیندا ایمیشسه، مهدی بازرگان، یدالله سحابی و سیدمحمود طالقانی، حسن نزیه جبهه ملی محفلیندن 1340 (م. 1961) اینجی ایل آیریلدیقدان سونرا نهضت آزادی محفلینی ایران فرهنگی دئیه شیعه لیک و فارسلیق اساسیندا اورتایا قویموشلار. دئمک، فارس ملیتچیلیگی و دؤلتچیلیگی دانیشیق و سؤیلم اولاراق ایکی اساسدا ایلری آپاریلمیش:
1: عیرق و نژاد: بو نظریه چیپلاق پان ایرانیستلیک نظریه سینی مدافعه ائدنلر طرفیندن ایلری سورولموش. جبهه ملی باشلاریندا پرویز ورجاوند کیمیلر بوگون هوشنگ طالع و ادیب برومندلر طرفیندن قاباغا آپاریلار. بو گؤروشده پان ایرانیست مختلف آخینلار اورتاقلیق ائدر: حزب پان ایرانیست، حزب ملت ایران، حزب پرگهر و سلطنت طلب آخینلار.
2: "ایران فرهنگی" دئیه فارس دیلی و مدنیتینی اساس گؤتورموش آخینلار: بو گؤروشده ایران مدنیتی آنلاییشی فارس دیلی و مدنیتی اساسلی بیر نظریه اولاراق اورتایا آتیلمیش. کیمیسی بو نظریه نی فارس دیلی نین یانی سیرا شیعه لیگه و باستانگرایلیق اولاراق ساسانیلره دوگونلمگه چالیشار. هیتلر زامانی 1936 اونجو ایل آلمان والتئر هینتس ایران دؤلتچیلیک آنلاییشینی فارس و شیعه دئیه اساسلاندیرماغا و دولاییلی اولاراق بو دؤلتچیلیگی ساسانیلره دوگونلمگه چالیشمیش.
Hinz, Walther, Irans Aufstieg zum Nationalstaat im fünfzehnten Jahrhundert, 1. April 1936
بو گؤروش سونرا اشمیت، نظام الدین مجیر شیبانی، آرامش دوستدار، داریوش آشوری، عباس زریاب خویی طرفیندن ده اله آلیناراق فارسلیق اوچون "فارسچا و شیعه لیک" دئیه تاریخ اساسلی دؤلتچیلیک نظریه سی اولوشدورولماغا باشلانمیش.
علی شریعتی نین ده مدافعه ائتدیگی نظریه والتئر هینتیسین اورتایا آتدیغی نظریه ساییلار. بو اساسدا آذربایجان تورکلوگو طرفیندن حاکیمیت ساحه سینه قالدیریلمیش شیعه لیک آنلاییشینی علی شریعتی چؤب قابینا آتاراق "تشیع علوی" دئیه فارسلیق و فارس باستانگرایلیغی اوچون "ایرانیت" دوکترین و نظریه سینی اورتایا قویماغا چالیشمیش. علی شریعتی اؤز گؤروشلرینی اثبات ائتمک اوچون بوتون پیس صفتلری "تشیع صفوی" و اؤزوندن اویدوردوغو اصظلاحا یاخشی صفتلری "تشیع صفوی" دئیه بیر کتاب اورتایا قورموش. علی شریعتی نین "تشیع علوی" گؤروشونون طرفدارلاری:
نهضت آزادی، سازمان مجاهدین ایله اؤز کئچمیشلرینی ایضاح ائدن مختلیف دوشونجه قانادلاری، سازمان مسلمانان مبارز، آرمان مستضعفین و مختلیف فارسچی شیعه آخینلار، تشکیلاتلار و شخصلر ساییلار.
بو دانیشیقدا ایسه بیز علی شریعتی نین هانکی محفللر ایله سیاسی ایشلدیگی اوزره بیلگی وئرمگه چالیشاجاییق.
علی شریعتی 1338 – 1341 (م. 1959 – 1962)اینجی ایللر پاریسده "جبهه ملی ایران" محفلینی تمثیل ائتمیش[1]. 1341 (م. 1962) اینجی ایلین آقوست آییندا جبهه ملی نین خارج قولو آلمایانین ویس بادئن شهرینده کئچیردیگی قورولتایین سونوچ و نتیجه سی اولاراق علی شریعتی جبهه ملی نین یئنی اورقانی دئیه آد وئریلمیش "ایران آزاد" درگیسی نین باش یازاری اولموش[2]. اؤزلرینی جبهه ملی ایران عضوو دئیه کونفئدراسیونا سوخولموش سولچو شخصلر او جومله-دن خسرو شاکری و محمود راسخ علی شریعتی نین یازیدیغی "خمینی رهبر مذهبی" مقاله سینی جبهه ملی نین "ایران آزاد" درگیسینده یاییلماسینی سانسور ائتمیشلر[3]. بئله لیکله علی شریعتی اؤزونه جبهه ملی محفلینده یئری دار گؤردوگو اوچون جبهه ملی تشکیلاتیندان آیریلاراق 1340 (م. 1961) اینجی ایل نهضت آزادی تشکیلاتی نین پاریس قولونو 1341 (م. 1962) اینجی ایل تمثیل ائتمیش[4].
1342(م. 1963) اینجی ایلین ژانویه آییندا خاریجده کی ایران اؤیرنجیلری نین لندن شهرینده توپلانتیسی کئچیریلمیش. بو توپلانتیدا علی شریعتی، صادق قطبزاده، چمران و بنی صدر ده اکتیو قاتیلمیشلار. بو توپلانتیدا بیر قطعنامه اولاراق ایفاده اولونموش: "زبان شاه، زبان گلوه است. باید با همان زبان با او سخن گفت (شاهین دیلی مرمی و گوللهدیر، شاه ایله او دیل ایله دانیشماق لازیم)"[5].
علی شریعتی نهضت آزادی محفلی نین خارجی اورقانی ساییلان "پیام مجاهد" آدلی بیر درگی پاریسده یایینلامیش. علی شریعتی تهرانا گئری دؤنرکن سر حدده توتولاراق تهرانا و اورادان دا قیزیل قلعه توتساغینا (زندانیا) گؤنده ریلمیش.[6] 1343 (م. 1964) اونجو ایل خورداد آیی نین اون بئشینده آمریکانین کاپیتولاسیون لاییحه سینه آیت الله خمینی باشچیلیق ائتدیگی اعتراضدان و آیت الله خمینی تبعید اولدوقدان سونرا نهضت آزادی نین جاوان عضولری محمد حنیف نژاد باشچیلیغی ایله 1344 (م. 1965) اینجی ایل "سازمان مجاهدین خلق ایران" آدلی فارس تشکیلاتی قورولموش. بئله لیکله علی شریعتی نین تئوریلری نهضت آزادی محفلی واسیطه سی ایله شیعه لیک و فارسلیق دئیه یئنی قورولموش سازمان مجاهدین کادرولاری و یانچیلارینا دا اتکین تأثیر بوراخمیش و مطرح اولموش. بوگون بو تشکیلاتدا تورکلره تورکچه دانیشماغی یاساق و داغان ائدن علی شریعتی نین فارس مدنیت راسیستلیگی تئوریسینه اساسلانار.
آیت الله مطهری 1346 (م. 1967) اینجی ایل علی شریعتی آدرئسینه مکتوب یازاراق اونو حسینه ارشاد ایله داها سیخ امکداشلیق ائتمگه چاغیرمیش. بئله لیک ایله علی شریعتی ظاهیرده بیر ملی و مذهبی فیقور دئیه فارسلیغی و فارس ملیتچیلیگینی تهرانداکی حسینه ارشاد واسیطه سی ایله مذهبی کسیملره ده آشیلاماغا و تزریق ائتمگه باشلامیش. علی شریعتی بو ایشده خالق کیتله سینه آیدینلیق گتیرمک دئییل، ایرانیت دئیه اؤز فارسلیق نظریه سینی یایماغا چالیشمیش. اؤز دیلیندن ائشیدیریک:
"ما اينک آن دوره را که جامعه ای دوقطبي داشتيم، گذرانده ايم: جامعه ای که تجزيه شده بود به اکثريتي از عوام که اُمُل و مذهبي بودند و در نتيجه راکد، منحط، کهنه پرست و منجمد با جهان بيني بسته و هراسان از هرگونه نوآوری، و نسبت به آينده مأيوس و در برابر حال بي تفاوت و تنها در انديشه زندگي روزمره، طهارت فردی و خانه آخرت".
(ترجمه: کئچمیشدکی ایکی باشلی و ایکی قوطوبلو توپلوم و جامعه نی گئریده بوراخمیشیق. کئچمیشده توپلوم ایکیه بؤلونموشدو: - چوخو عوام ایدی. اونلار گئری قالمیش، اَل آیاقسیز و مذهبی ایدیلر. نتیجه اعتباری ایله ساکت،دگرسیز، کهنه پرست، دونیا گؤروشو گئری قالمیش. یئنیلیکدن قورخان، ایندیکی سیاسی وضعیته تفاوتسیز، فقط گونلوک یاشاییشلاری نین، طهارت آلمانین و آخرت فیکرینده اولان بیر توپلوم ساییلاردی. ترجمه سون)
گونون سیاستی ایله مشغول اولمایان انسانلار اوزره علی شریعتی نین بو دئدیکلری بیر حدده دوغرو ساییلار. بونا باخمایاراق علی شریعتی نین هدفی یئنی بیر دونیا گؤروشو و ایدئولوژی اورتایا قویماق ایله انسانلاری اوزدن ایراق بیر قویون سوروسو کیمی اؤز ایدئولوژی سی نین دالیسیجا چکمک منظور اولونارمیش. علی شریعتی بو عوام آدلاندیردیغی مسلمان کسیمی حرکته گتیرمک اوچون ساغ و سول مسئله سینی اورتایا قویاراق آرتیرار:
"،.. در سوی ديگر اقليتي متجدد که همه حيات و حرکت و تصميم گيری و آينده گرايي و تکوين سرنوشت جامعه را در اختيار خود داشت و به دو بخش تقسيم مي شد (ترجومه: او بیری طرفده بیر یئنیلیکچی و تجدد یانچیسی آزلیق. بو دا ایکی-یه بؤلونردی) داوام ائدر...
يا مدرنيست فرنگي مآبي بود مصرف کننده اَدا و کالای بورژوازی غرب، يا روشنفکر مارکسيستي که او نيز مصرف کننده اَدا و کالای فکری سوسياليسم صادراتي باز هم غرب (ترجومه: و یا مودئرنچی آوروپا حئیرانی اولموش، یوخسا مارکسیست. او دا غربدن گلمیش بیر سوسیالیتلیک دوشونجه سی ایله مشغول اولان)".
علی شریعتی انسانلاری اؤز ایدئولوژیسینه جلب ائتمک اوچون داوام ائدر:
" اينک حرکتي آغاز شده است که در هيچ يک از اين قالب ها نمي گنجد و با هيچ کدام از اين ضابطه ها قابل تفسير و يا تعريف نيست (ترجمه: ایندی بیر حرکت باشلانمیش. بو حرکت هئچ بیر چرچیوه یه سیغماز. بو گؤروشلرین هئچ بیریسی ایله تفسیر ائدیله جک دئییل)"[7].
1350(م. 1971) اینجی ایلدن باشلایاراق علی شریعتی حسینه ارشاد-دا فارس مدنیت راسیستلیگی گؤروشونو شیعه لیک اساسیندا "تشیع علوی" دئیه یایماغا و خالقا "تشیع علوی" ایرانا خاص اولموش و عربلیکدن آیری بیر ایدئولوژی و گؤروش دئیه اؤز نظریه سینی آشیلاماغا و تزریق ائتمگه چالیشمیش. علی شریعتی نین شیعه لیکدن بو قرائتی بیر چوخ دین خادیملری او جمله-دن آیت الله حسن طباطبایی قمی نی فتوا 1351 (م. 1972) اینجی ایل، آیت الله میلانی بیرینجی فتوا 1353 (م. 1974) اینجی ایل، و ایکینجی فتوا 1353 (م. 1974) اونجو ایل، آیت الله علامه غانی اصفهانی فتوا 1356 (م. 1977) اینجی ایل، آیت الله علی نمازی شاهرودی فتوا 1356 (م. 1977) اینجی ایل، آیت سیدکاظم شریعت مداری فتوا 1356 (م. 1977) اینجی ایل علی شریعتی نین گؤروشلری نین التقاطی و خلاف اسلام دئیه اونون کتابلاری نین بیر چوخونون اوخونماسینی "تحریم" ائتمیشلر.
1354 – 1355 (م. 1975 – 1976) اینجی ایللر علی شریعتی کیهاندا چاپ ائتدیردیگی ضد مارکسیسم و فارسلیق اساسیندا ایرانیت مقاله لری ایله پهلوی رئژیمی نین بیر اؤلچوده اعتمادینی جلب ائدرکن باشقا یاندان حسینه ارشاد-دا سنتی روحانیت یئنیچیلیک علیهدارلاری دئیه "تشیع علوی" موضوعسوندا دئمیش:
"و طبيعي است که مرتجع ها آن (تشیع علوی) را "مارکسيسم اسلامي " یا "مدرنيسم" بنامند و مارکسيست ها و مدرنيست ها آن را نوعي "ارتجاع مدرن" یا "مذهب مدرنيزه "، اما کساني که هوشياری آن را دارند که يک واقعيت را بر اساس خصلت های ذاتي آن و با شيوه ای منطقي، تحقيقي، بي طرفانه و علمي بشناسند و تميز دهند، نمي توانند انکار کنند که آنچه اکنون در برابر خويش دارند، يک حرکت جديد و يک ايدئولوژی جديد ]است[ "[8].
بو گؤروشلر تهراندا حسینه ارشاد طرفیندن گئنیش گنج و جاوان نسل آراسیندا یاییلارمیش. بئله لیکله مهدی بازرگان باشچیلیق ائتدیگی نهضت آزادی محفلی "حسینه ارشاد" واسیطه سی ایله علی شریعتی نین "شیعه لیک" آدینا یازدیغی یئنی ایدئولوژی آد وئردیگی "تشیع علوی" تئوری سینی توپلوما آشیلار و تزریق ائدرکن "سازمان مجاهدین خلق" آدلی تشکیلاتین دا ایدئولوژی باخیمدان کادرولاشماسینا بؤیوک خدمتی اولموش.
علی شریعتی نین "شیعه لیک و فارسلیق" دئیه "تشیع علوی" آنلاییشی شاه رئژیمی علیهینه سیلاحلی چاتیشمانی ظولومه قارشی "یوخ دئمک" ماهیتی داشیمیش[9]. علی شریعتی نین پاریسده چیخاردیغی "پیام مجاهد" درگی سی نین داوامی اولاراق 1358 (1979) اینجی ایل سازمان مجاهدین تشکیلات نین رسمی اورقانی نین آدی دا "مجاهد" قویولموش.
شیعه روحانیت کسیمی نین علی شریعتی اثرلری علیهینه یازدیقلاری فتوالاری 1358 (م. 1979) اینجی ایل، انقلابدان سونرا "اسلام التقاطی کدام است" آدلی بیر کیچیک کتاب اولاراق یایینلانمیش. او کتابدا علی شریعتی نین بیر چوخ کتابلاری او جمله-دن "پدر و مادر ما متهم هستیم" آدلی کتابی نین دا سنتی روحانیت طرفیندن اوخونماسی نین خلاف ایسلام اولدوغو وورقولانمیش.
بو کتابی یایینلاماقدان و چاپ ائتمکدن هدف سنتی و سیاست ایله مشغول اولماق ایستمگن روحانیت کسیمینی سوسدورماق اولموش. او کتابدا آیت الله شریعتمداری آدرئسینه یازیلمیش مکتوب و اونون وئردیگی جاواب دا یایینلانمیش، اوخویوروق:
"بسمه تعالی
محضر مبارک آیت الله العظمی آقای حاج سید محمد کاظم شریعتمداری دامة برکاته
با تقدیم سلام .... اخیراٌ در تهران شایع شده است سرکار عالی (در) نوشته ای شریعتی را تأیید نموده اید و در کتابفروشی دارالتبلیغ بفروش میرسد و از طرفی بازگو میکند که در حق او ... فرموده اید. صحت دارد یا خیر؟"
جاواب: بسمه تعالی
حقیر اطلاعی از این موضوع ندارم و اگر چنین چیزی بنام ما باشد تکذیب می شود. مهر و امظاء آیت الله شریعتمداری"[10].
بئلنچی جاوابلاری یایماقدان منظور سنتی روحانیتی مرتجع قلمه آلماق، انقلاب نسلینی اونلاردان قوپارماق اولموش. بو مسئله ده باشاریلی دا اولموشلار. آیت الله سید کاظم شریعتمداری بیر بؤیوک مجتهد اولماسینا باخماراق "آمریکا یانچیسی و مرتجع" اتهاملاری خلق مسلمان مسئله سینده سوسدورولموش.
ایشیق سؤنمز، 19.06.2018
[1] صادق طباطبایی، خاطرات سیاسی- اجتماعی دکتر صادق طباطبایی جلد 1، ص. 180:
[2] صادق طباطبایی، باخ اورادا، ص. 205.
[3] صادق طباطبایی، باخ اورادا، ص. 210
[4] صادق طباطبایی، باخ اورادا.
[5] صادق طباطبایی، باخ اورادا، ص. 207.
[6] صادق طباطبایی، باخ اورادا، ص. 211.
[7] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، ص. 320
[8] علی شریعتی، بازشناسی هویت ایرانی- اسلامی، ص. 320 – 321
[9] علی شریعتی، تشیع علوی (تشیع علوی تشیع "نه" است در برابر ظلم) و تشیع صفوی
[10] مؤلیف نا معلوم، اسلام التقاطی کدام است، 1358، ص. 46. داها دا بنیاد فرهنگی علی شریعتی: http://drshariati.org/?p=1482