text:
کوپ تورموش اورتاقلی ایرکک عالمدن اوتدی
کوپ تورموش اورتاقلی شخص هندوستان شمالشرقیده عالمدن اوتدی.
۳۹ تورموش اورتاق و ۹۴ فرزندی بولگن زیوناچانا اوتکن کونی ( یکشنبه ۲۳ جوزا) هندوستان شرقیده جایلشکن میزورام ایالتینینگ بیر قشلاقیده دنیادن کوزیمدی.
“بیبیس” نشرایتکن خبرگه کوره چاناجنابلری قانباسیمی و دیابت کسللیگیگه دچار بولیب ۷۶ یاشده عالم دن اوتکن.
چاناجنابلری جهانده اینگ کوپ تورموش اورتاقگه ایگه بولگن شخص صفتیده تانیلگندی. او ایلکبار ۱۷ یاشلیگی ده اویلنگندی. چاناجنابلری کتته عایلهسي بیلن میانمار چیگرهسی یقنیده بیر اوزاق توشکن قشلاقده تورت قبتلی بیر اویده کونکیچرردی.
او مسیحیدینیگه تیگیشلی بولگن و نيچه تورموش اورتاق آلیشگه رخصت بیرگن بیر مذهبی فرقه ایزداشی ایدی. بو شخص جهان بویلب کوپفرزندلی بیر عایله آتهسي ایدی.
زیوناچانا کوپ تورموش اورتاق و فرزند ایگه سي بولگنی اوچون جهانبویلب شهرت قازانگندی. بو هندوستانلیک ایرککنینگ اویی سونگی وقتلرده سیاحتچیلر دقت اعتبارینی اوزیگه جلب ایتکن قیزیق محلگه ایلنگندی.


c: text/html

text:
وین بیلیمیوردو
وین بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Vienna, فارسجا: دانشگاه وین، عربجه: جامعة فيينا)اوتریشنین ویئن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۵۴٬۶۴۵ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. وین بیلیمیوردو ۱۳۶۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده وین بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[File:Rudolf_Scherer.jpg|

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یالو چایی
{{Infobox river | name = یالو چایی | name_native =鸭绿江/鴨綠江, ᠶᠠᠯᡠ یالو چایی (اینگیلیسجه: Yalu River، فارسجا: یالو، آلمانجا: Yalu، ایتالیاجا: Yalou، عربجه: يالو (نهر)، روسجا: ЯлyцзяH) چین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۷۹۰ کیلومتر دیر. و کوره کؤرفزینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده یالو چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yalu River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
«فارس جاواد» دانشگاهدان اخراج اولوب «پیکار با بیسوادی» معلمی یازیلمیشدی؛ دوشموشدو احمدآباد کندینه. هفتهنی باشا باش احمدآباددا اولوردو؛ جوما آخشامی، جومانی دا قاییدیردی سارابا. یای گلدی، فرصت اولدو یئنه قاییتدی تبریزه. دانشگاه یولداشلارینان آرا بیر گؤروشوردو. انقلاب باشلامیشدی، هر یئرده تظاهرات، هر یئر تلاطمده ایدی. شهرده دانشگاهلار باغلانمیشدی؛ مدرسهلر قاباغی شلوغایدی. هرگون تظاهرات ایدی. دانشجولار، مدرسه شاگردلری خیاوانا چیخیب شعار وئریردیلر. بو وضعیت یاواش- یاواش شهرلردن کتدلره ده چکیلیردی. نهایت یای قورتاردی، مدرسه¬لر آچیلدی. یاخشی فارسی دانیشا بیلمهدیگی اوچون یولداشلاریندان «فارس جاواد» لقبی آلان «جاواد» دا کنده قاییتمالی ایدی. آنجاق اونون کنده قاییتماغی گلمیردی. هر حالدا چاره یوخ ایدی، او یئنه قاییتدی احمدآبادا. یئنه ده اوشاقلاری توپلاییب، آدلارینی یازدی مدرسهیه. اوشاقلار نئجه سئوینیردیلر کی، کئچن ایلکی آغا معلم یئنهده اونلارین کندینه گلیب. آخی بو آغا معلم باشقا معلملرله فرقلی ایدی. بیر قارداش کیمی اونلارلا دانیشیردی، بیرلیکده چیخیردیلار کندین چؤل چایینی دولانماغا و …
فارس جاواد تبریزدن قاییداندا دانشگاه یولداشلاری اونا «دببه قراری» وئرمیشدیلر. بئله کی کنددن سارابا قاییداندا نشانلانمیش برق آغاجینین اوستونده بیر چارپاز علامت اولسایدی، او دببهده بیر شئی اولدوغونو بیلهجکایدی؛ علامت اولماسایدی معلوم کی تزه بیر شئی یوخدو. پلاستیک دببه ده میرزه حمید آغانین زمیسینده چوروک بیر آغاجین دیبینده باسدیریلمیشدی. علامتی گؤرن کیمی فارس جاواد دببهنی آچیب شاهلیق علیهینه اولان اعلامیهلری گؤتوروب، سارابدا یایمالیایدی.
چهارشنبه مهر آیینین ۲۱ ایدی. فارس جاواد آخشام اوستو گلدی سارابا. اوولجه گئدیب برق آغاجینا باخدی. آغ گج ایلن بیر یئکه علامتین وورولماسینی گؤردو. آخشام اوستو قاش قارالاندا میرزه حمیدآغانین زمیسینه طرف یولا دوشدو. بیرآز اویان بویانا باخیب، بیر کیمسهنی گؤرمهدیکده، اؤزونو آغاجین دیبینه یئتیردی. اوت آلاغی قیراغا چکیب، بیرآز تورپاغی ائشهلهییب، دببهنین اوستون آچدی. قاپاغین آچیب اعلامیهلری چیخارتدی. سونرادا دببهنین آغزینی برک – برک باغلاییب، تورپاقلا اوستون اؤرتوب، عادی نظره گلسین دئیه، بیر آزادا اوت آلاغلا اوستونو باسدیردی. ساری پاکاتدا اولان اعلامیهلری کؤینهیینین آلتینا قویوب، تلهسیک زمیدن چیخدی. قاییت باشی یولدا «بورنو یئکه قولام»ین آروادی اسمر و اوشاقلارینا توش گلدی. اؤزونو اله آلیب، اونلارلا دا حال- احوال ائلهییب، قولام عمواوغلویا برک- برک سلام گؤندردی.
سارابا چاتدیقدا بیر باشا قوهوملارینین حیطینده کیرایه ائتدیگی دؤشنهجکلی اوتاغینا گلدی. اوتاق حیطین او باشیندایدی. پاکاتی آچیب اعلانلاری چیخارتدی: باشیندا «اعدام انقلابی سرهنگ زمانیپور مزدور جنایتکار رژیم در مشهد» سؤزو یازیلمیش، گوشهسینده ایسه قیرمیزی اوراق چکیش آرمی گؤزه تاخیلیردی. فارس جاوادین اورهیی داهادا قیوراق دؤیونمهیه باشلادی. اونو اؤزونه چوخ جلب ائدن آرمداکی کلاشینکفون شکیلی ایدی. تئز اعلانین بیرین گؤتوروب، قالانینی یئنیدن پاکاتا قویوب، یورقان دؤشهیین آراسینا سوخدو. باشلادی اعلانی اوخوماغا. اوخویوب قورتاراندان سونرا اونو دا فرشین آلتینا قویوب، ائشییه چیخدی. بیرباشا «مدد اوغلی موسی»نین قفهسینه گئتدی. قلیانلار شاققاشاق شاققیلدیر؛ تانباکو توستوسوندن دئییرسن بس قفهیه گؤزیاشاردیجی گاز آتیبلار. هر یئرده انقلابدان سؤز کئچیردی؛ قفهده ده انقلابین بحثی چوخ قیزغین گئدیردی. قلیانلارین خورولتوسو ایله سیاسی بحثلر بیربیرینه قاریشمیشدی. توستو الیندن اوتورماق اولموردو. ایکی چای ایچییب، بئش قیران آتیب دخیله، چیخدی خیاوانا. بیرآز شهری دولاشدی. صاباح ائرتهدن گلیب اعلانلاری پایلامالیایدی. هارالارا آتماسینی، هارالار یاپیشتیرماسینی دوشونوردو. بو فیکیرلرله اؤزونو «بالاخان جییرپز»ین توکانی قاباغیندا گؤردو. گیردی توکانا. ایکی-اوچ شیش جییر یئییب، بیرباشا گئتدی ائوه. چیریشی، دولچانی بیرده چؤرتکهنی سهمانلاییب، باشین قویدو یاتدی.
سحر ائرتهدن گون چیرتدامامیش اعلانلاری پئنجهیینین آلتینا قویوب، چیریش وسایلین گؤتوروب، چیخدی چؤله. بیر باشا بازارا ساری گئتدی. ایلک نوبهده چیریش وسایللرین بیر آغاجین یانیندا گیزلتدی، سونرا باشلادی اعلانلاری داغیتماغا؛ بو ائوه، او ماغازایا آتیب، بیر ساعات کئچمهدن یوزه یاخین اعلانی پایلامیشدی. آغاجین یانیندا گیزلتدییی چیریش وسایلین گؤتوروب، قنوودان آخان سو ایله چیریشی دولچانین ایچینده قاریشدیریب، اعلانلارین قالانینی دا دووارلارا یاپیشدیرماق اوچون یولا دوشدو. اونلاریدا نئچه مدرسهنین، ادارهنین قاباغیندا دووارا یاپیشدیریب، شهرین چارراهینا گلدی.
چارراهدا «مشدی قدرت»ین روزنامه توکانی وارایدی. عین حالدا فهله مئیدانی دا ساییلیردی. سحر ائرتهدن فهلهلر گلیب ییغیشیردیلار اورا، اوردان گئدیردیلر ایشه. هر کیمسهنین ساختمان ایشی، یادا اکینچیلیک ایشی اولوردو گلیب اوردان کارگر آپاریردی. مشدی قدرت توکانین قاباغیندا بیر اعلان تابلوسو وورموشدی کی روزنامهلری جاماعات اوخوماق اوچون اوندان آساردی. فارس جاواد اویان بویانا باخیب، بیر کس اولمادیغینی گؤردوکده تر-تلهسیک آخیرینجی اعلانی دا مشدی قدرتین اعلان تابلوسونا یاپیشدیریب، آرادان چیخدی.
واختی یوباندیریب یئنیدن اورا قاییدیب و اوخویانلارین تاثراتینی گؤرمک ایستهین فارس جاواد، چارراهی اوزو آشاغا گئتمهیه باشلادی. «سوت آشی ساتان جامال»ین توکانی آچیق ایدی. ایچری گیریب سلاملاشدی. بیر کاسا سوت آشی سفارش وئریب اوتوردو. جامال عمی سفارشی حاضیرلایارکن دئدی:
– آغا مودور! سنین ساوادین وار، باخ گؤر بو اعلان نهدیر؟ سحر گلنده گؤردوم قاپیدان سالیبلار ایچری.
ال آتیب جیبیندن بیر اعلانی چیخارتدی.
– گؤروم نهدی بو جامال عمی.
– آی فیلانی، ائله بیل دیمقراتلارینکیدیر.
– هاردان دئییرسن جمال عمی؟ اوخویوبسان؟
– یوخ، آغامعلم! منیم ساوادیم یوخدو کی، اوستونده اوراق چکیش عکسی وارایدی، دئدیم بلکه پیشهوریچیلر پایلییبلار.
– هه نهده قیرمیزی اوراق چکیجدیر!
– آغا معلم! سنین یادیوا گلمز، آخی سن اوندا اولمازدین. فیرقهلیکده بئله اعلانلار چوخ پایلاناردی. الله میرجعفره رحمت ائلهسین، یامان کیشی ایدی.
– جامال عمی بو اعلان فداییلریندی.
– دئدیم دا، فیرقهنین ایشیدی.
– یوخ، جامال عمی، بو فیرقه فداییلرینین کی دئییل. بولار باشقا فداییدیلر.
– یئتیم، نه باشقاسی. فدایی، فداییدیدا. باخ اوراق چکیشده اوستونده.
– جامال عمی بیرآز فرقلیدیلر.
– وئر منه گؤروم، نه فرقی وار، وئر، ایندی جاماعات گلیب گؤرر.
فارس جاواد جامال عمیله بیرآز دا دانیشیب، آشین ایچیب، چیخدی چؤله. یاپیشدیردیغی اعلانلارا اوزاقدان باخیب گؤردو هله یئریندهدیلر. گلدی شهرین چارراهینا. گؤردو بیر عده کارگر جاماعات ییغیشیب تابلودا کی اعلانا باخیرلار. اوردا دورانلاردان ساوادلیسی یوخ ایدی اوخوسون. اوراق چکیجی بیربیرینه گؤرسدیب نه اولدوغونو احتمال وئریردیلر. اذان تزه وئریلیردی، «پئشناماز حاجی میرزهقاسیم» گئجیکمیشدی، تلسیک قاچیردی اؤزونو نامازا یئتیرسین. «اوستا صابر» اونو گؤروب سالام وئردی. حاجی میرزهقاسیم سالامینی جاوابلاییب دئدی:
– اوستا صابر نامازا گلمیرسن؟ صبح نامازینین ثاوابی چوخدو ها.
– میرزه، او نامازین کی ایچینده مالیک اولسا من اونی قیلمارام. سن گئت نامازا، من ده دوروم بوردا، بلکه بو گون بیری ده گلدی منی آپاردی ایشه. اوندا هر ایکیمیز گئجه ائوه چؤرهک آپاراریخ، ایکیمیزین ده ایمانیمیز کامیللشر. آخی آتا بابا دئمیشکن «آج قارینین ایمانی اولماز».
– گینه کوفر دانیشما صابر. مندن دئمک. یاخشیسین اؤزون بیلرسن.
– میرزه تلهسیرسن گئت، هئچ دئمهدین منیم او سووالیمین جاوابین تاپدین یا یوخ؟
– هه تاپمیشام، نامازدان قاییداندا بوردا اولسان دییهرم.
– تلسمه، هئش تلسمه، یاخشی اوخو، یاخشی اؤیرن، سونرا دییرسن. تلسمک لازیم دئییل.
– ناییران قالما اؤیرنمیشم، یاخشی دا اؤیرنمیشم، نامازی قیلیم، قاییداندا دییهرم.
حاجی میرزهقاسیم مچیده ساری گئتدی؛ فهلهلر ایسه مئیداندا دورموشدولار. هردن بیریسی گلیب اونلارین بیری ایکیسی ایله دانیشیب راضیلاشیردیلار. بیر خئیلک زامان کئچدی، ادارهلرین آچان واختی ایدی؛ بو آندا نامازدان قاییدان حاجی میرزهقاسم اؤز توتوب اوستا صابره دئدی:
– اوستا صابر، تاپدیم ها کیتابدا کاسیبلارا نه یازیب.
صابر دئدی:
– میرزه هله تلسمه، مطالعه ائله، یاخشی مطالعه ائله، چوخ مطالعه ائله، تلسمه واخت چوخدو.
– صابر خالو اوغلو، مطالعه ائلهدیم. سن سوروشموشدون کی کیتابدا کاسیبلارا گورا نه یازیبلار؟
– هه، میرزه، نه یازیبلار؟
– من چوخ گزدیم، چوخ اوخودوم، بیرزاد تاپانمادیم. کیتابدا تکجه یازمیشدی کی کاسیب دؤزملیدیر! صبر ائلهملیدیر! فقط بو!
– میرزه، ساغ اول! بیزه ائله بو کیفایتدیر. دئییرم آخی بس رحمتلیک آتام منیم آدیمی نییه صابر قویموشدو! او رحمتلیک بیلیردی دا همیشه «چؤرهک آتلی اولاجاق من پیادا»، ائله اونا گورادا آدیمی صابر قویوب که دؤزه بیلم.
حاجی میرزهقاسیم گیردی سنگکچییه. ایشه آپاریلمایان ایشچیلر هله ده اعلانین دؤورهسینی آلمیشدیلار و اوندا نه یازدیغینی اوخویا بیلمهسهلرده اونا گورا دانیشیردیلار. بو حالدا بانک رئیسی «احمد سیلابی» اوردان کئچیردی. اونون ددهسی کیمی مؤمن و دیندار آدام یوخ¬ایدی. باشقا فیکیر صاحیبلریله ده برک موخالیف ایدی. کارگرلرین اعلان تابلوسو دؤرهسینه ییغیشدیقلارینی گؤردوکده ایرهلی کئچیب سوروشدو:
– نه اولوب آی بالا؟
کارگرلرین بیری دئدی:
– آغای رئیس، سنین ساوادین وار اوخو، گوراخ بوردا نه یازیب؟
احمد سیلابی اعلانا باخیب دئدی:
– یئتیم بونو کیم بورا یاپیشدیردی؟
کارگرلردن بیر آیریسی جواب وئردی:
– گؤرن یوخدو، سحر من گلنده بو وار ایدی.
احمد سیلابی ایرهلیلییب بیرآز اعلانا باخیب، ال آتدی اعلانی جیرسین. «سوواخچی میصیر اوغلو عیناله» بیلهییندن یاپیشیب دئدی:
– احمد آغا بونو نهیه جیریرسان؟
– گورموسن به؟
– نهیی؟
– گؤرموسن به اوراق چکیشین عکسینی؟
– گؤرورم، به نییه گؤرمورم. اونو بوراخ، اوخو گؤراخ بوردا نه یازیبدیر؟
– نه یازاجاخدی؟ یازیب الله یوخدو دا.
– آغای سیلابی، یانی سن بویوروسان کی بو بویدا صفحهده تکجه بونو یازیبلار؟ یانی باشقا بیرزاد یازمییبلار؟ یئتیم، آغیللی باخ، گؤر اوردا نه یازیبلار آخی؟
– یوخ، آی یازیق، دئییرسن به نه یازیبلار؟
بونو دیینده، دانیشیغا شاهد اولان اوستا صابر ایرهلی گلیب، بحثه قاتیشیر:
– اخمد آغا، بیلیرسن بوردا نه یازیب؟
– اوستا صابر، سن بویور گؤرهک نه یازیب؟
– بوردا یازیبلار کی «گووروخ اوغلو علی اکبر»ی «کابلای سلیم» اؤلدوردو. احمدآغا سن اوندا اوشاغیدین، سنین یادیوا گلمز. سنین ددون عبارت اولا علی اکبردن گئدردی چؤلده قایناتاوا کابلا سلیمه آلاخ ائلردی؛ گون آراسی کی بونلار چؤرهیه چیخاردیلار، قایناتان تئز قاباغینا آیران چؤرهیی قویاردی، او قدهر بئنوا کیشی آیران چؤرهک یئدی کی زخم معده گتدی، اؤلدو. بوردا یازیبلار کی سنین ددهوی قاینآتان کابلای سلیم اؤلدوردو. دوزو، ددؤن آجیندان اؤلدو.
احمد سیلابی اوستا صابرین بو سؤزوندن آجیقلانیب، ال آتیر اعلانی جیریر و دئیینه- دئیینه بانکا طرف یولا دوشور. اعلان جیریلارکن یاواش- باواش جاماعاتدا داغیلیر…
سون
• گلرخ


text:
ایکی شعر
عبدالله یالچین
دنیز
گونش ائنیب دنیزه، سویا چکیر اؤزونو
بوللور سولار ایچینده اکیر- اکیر اؤزونو
سویا چکیر بلکه ده بویانا نورا دنیز
اؤزون اکیر بلکه ده اویانا، دورا دنیز
دؤنوب قارا –یاغیشا گؤیلره دؤندو بلکه
چیرکاب بولودلاریندا اؤزونو یودو بلکه
گؤیلرین پاخیری دا الندی بیرم –بیرم
نه یاخشی کی دنیزه گونش ائنیر دئییرم .
۲۲ شهریور ۱۳۹۶
ایستهمیرم
کؤنلوم توخ، بو دونیادا دور –اینجی ایستهمیرم!
سئون بیر اورهک وارسا سئوینجی ایستهمیرم!
گؤی اوجا، یئر سه درین، داشی- تورپاغی زرین
بیر قورتوم سئوگی وئرین تاخت – تاجی ایستهمیرم!
آیا تامارزی کؤنلوم، گونش سئوگیم، امهلیم
باخیشیندان تام دیلیم؛ قیقاجی ایستهمیرم!
اورهک دایانیب غمه، ال آچماز چوخا –کمه
آزادلیغی هئچ کیمه ال بورجی ایستهمیرم!
۲ اسفند ۱۳۹۸


text:
خامنه
خامنه شرقی آذربایجان اوستانینین شهرلریندن بیری دیر. بۇ شهر شبیستر بؤلگهسینین مرکزی بؤلومونده یئرلشیب.
گورملی و تاریخی یئرلر[دَییشدیر]
- تاریخی حامام
- چینار آغاجی
- هراتی قالاسی
- جوما مچیدی
- میر پنج مچیدی
جوغرافیا[دَییشدیر]
بو شهر تبریز - سالماس یولونون قیراغیندا و میشو داغلارینین اتگینده یئرلشیب دیر. خامنه قوزئیدن دریان، باتی دان شرفخانا و شینداوا و دوغو دان شبستریدن قوشنو دور.
اهالی[دَییشدیر]
بو شهرین جمعیتی ۱۳۳۵ایلینده ۴٬۸۰۰ نفریمیش کی ایندیلیکده ۲٬۷۵۰ نفره یئتیشب دیر. خامنه نین بوتون اهالیسی آذربایجان تورکجهسینه دانیشیللار و شیعه دیلر.
یئملی لر و سوغاتلاری[دَییشدیر]
خامنهنین اصلی یئملیسی زنجبیلی چورگ دیر کی اونا کؤکه دییلر. اریگ، قؤز و بادام دا اونون آیری یئملیلری دیر.
خامنه نین بیماریستانی[دَییشدیر]
بو بیماریستاندا ییرمی بئش (۲۵) تخت واردیر کی ۱۳۵۰ ایلینده، خامنه شهرینده دوزلینیب دیر و اؤنون تخصصلاری اوشاقلار و آروادلار و دؤغماگ بخشی دیر.


text:
اویان نیوز: اورمو شهرینده تحکییه ادبییاتی ایله باغلی توپلانتی کئچیریلمشدیر.
نوید آذربایجان هفته لیگی نین وئردیگی خبره گؤره دی آیینین دوققوزو اورمونون «مجتمع فرهنگی هنری» سالونوندا تحکییه آدلی حئکایه آخشامی کئچیریلمیش. بو ادبی اوتورومدا تحکییه یازیچیلاریندان باشقا اوبیری شهرلردن گلن یازارلار و ادبیاتیمیزا ماراقلی اولان چوخلو گنجلر ایشتیراک ائتمیش. بزرگ امین جنابلاری و خانیم نسرین شیرمحمدزاده ده تحکییه آخشامینین ادبییاتچی قوناقلاریندان ایمیش لر.
تحکییه آدلی ادبی درنک بیر ایل اؤنجه دن اورمونون «ایرشاد ایسلامی فرهنگسرا»سیندا ایشه باشلامیش و بو درنگین هر هفته نین شنبه گونو اوتوروم لاری اولور. حئکایه، ناغیل، اؤیکو، ترجمه و دیگر ادبی ساحه لرده فعالیت گؤستریرلر.
ایکینجی تحکییه آخشامی آدلی اوتورومون باشلانیشیندا پرویز فروهر “برف” آدلی حئکایه سی ایله چیخیش ائدیب اوشاق فولکلورونا عایید دانیشمیش. دولاشیق، آغاج هر درده علاج و گؤیدن جئویز یاغیر فروهرین اثرلریندن ساییلیر. پرویز فروهرین آردیجا خانیم حکیمه رسولی نوستالژیک بیر یازی ایله چیخیب ائتمیش.
اوتورومون نوبتی ایشتیراکچی سی ناصر ساجدی، رئالیسم سبکینده روح آدلی اثرینی اوخودوقدان سونرا، تحکییه ترجومه گروهونون باشچیسی “راضیه افتخاری” تریبون آرخاسینا کئچدی، خانیم افتخاری «گیله نار یارپاغی» آدلی یازدیغی حئکایه نی اوخومادان اؤنجه تحکییه ترجومه گروهوندان سؤز آچیب و ادبییاتیمیزین دونیا ادبیاتی ایله آیاقلاشماسینین گرکلی اولدوغوندان دانیشدی. یازار، قادین و قادین حاقلاری اوزره اجتماعی یازیسینی اوخوموشدور. راضیه افتخاری نین “اشتیاق” آدلی کتابی یایینلانمشدیر.
تحکییه نین داوامیندا «آذربایجان اینجه صنعتی» کتابینین یازاری خانیم “فاطمه میرحسن پور” فرانسیز یازار «شارل پرو»دان سؤز آچیب دانیشیب. او اوشاق ادبییاتینین نه قدر اؤنملی اولدوغونو خاطیرلادیب بو قونویا داها آرتیق فیکیر وئرمه یی اؤنملی حئساب ائتمیش. فاطمه میرحسن پورون ترجومه و رسیمله دیگی اثرلر، پیشیک داستانی، مترجمین وئردیگی ایضاحلار ایله پرده اوزره ادبیاتچی لارا نمایش وئریلدی. اسلاید نمایشین آردیجا تحکییه درنه ینین مدیری محمد صبحدل جنابلاری چیخیش ائتمیش. صبحدل میللتلر آراسی اورتاق فولکلور قایناقلارینا ایشاره ائده رک، آذربایجانین «جمشیدخان» آدلی فولکلور اثرینی قونوسوندا دانیشیق آپارمیش: ندن غنی بیر فولکلورا مالیک اولدوغوموز حالدا اونون اوغروندا ثمره لی ایشلر آپارمامیشیق. بو ندن آسیلی دیر!؟ سوروسو ایله دینله ییجی لری دوشوندورموش.
اوتورومدا ادبیاتچی وحید فائزپور «وبا آداسینا یاخین بیر آدا» آدلی حئکایه سینی ده اوخوموشدور. اؤیکو یازاری وحید فائزپور حئکایه دن سونرا چیخیشیندا نثریمیزین گلیشمه سیندن و اونون توپلوما باغیشلادیغی ائتکیدن دانیشمیش. او تحکییه آدلی درنه یین آپاردیغی ایشلری غربی آذربایجان اوستانیندا ایلک دفعه اولاراق باش وئردیینی موثبت آددیم اولاراق دیرلندیریب بوتون یازارلارا اوغور آرزیلامیش.
باشقا گنج یازارلاردان، میر رضا ساجدی “حقیقت گیریشی” آدلی حئکایه سی ایله، یاسین حاجی زاده ایسه “ویصال پارکی” آدلی حئکایه سی ایله سونونجو چیخیشچی لار اولموشلار. اوتورومون آپاریجیسی “رضا حقی” اولموشدور.


text:
دمیرقازیق عیراق دا ایکی ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ایچری ایشلر وزیرلیگی ده ایکی ترورچی نینگ تسلیم بوُلاندیغینی بیلدیردی
عیراغینگ دمیرقازیغیندا آیرالیقچی ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ 2 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیرلری پ. ک. ک نینگ ایکی ترورچیسی نینگ گارا بؤلگه سینده تأثیرسیز یاغدایا گتیرلندیگینی بیلدیردی.
ایچری ایشلر وزیرلیگی ده ایکی ترورچی نینگ تسلیم بوُلاندیغینی بیلدیردی.
پ. ک. ک دان قاچیپ تسلیم بوُلانلارینگ 1999 و 2012-نجی ییلدا ترور قوراماسینا گیریپ عیراق دا ترورچیلیق ادندیکلری حابار بریلدی.
شو ییل گپلهشیلیپ تسلیم بوُلان ترورچیلارینگ سانی 65 آداما یتدی.
دِگیشلی حابارلار
دمیرقازیق عیراق دا 4 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیأنینگ قشونی نینگ دوُوام اتدیریأن پنچه- کیلیت حرکتینده پ. ک. ک ترور قوراماسی نینگ 4 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ایکی آیدا غاللا کریدوریندان 5.4 میلیون تن غاللا گچیریلدی
غاللا کریدوری تۆرکیأنینگ دیپلماتیک تاغاللاسی بیلن یوُلا قوُیولیپدی
خلوصی آقار: اژه دنگیزینده پاراحاتچیلیق چؤزگۆت ایسلهیأریس
تۆرکیأنینگ قوُرانماق وزیری: اژه دنگیزینده پاراحاتچیلیق چؤزگۆت ایسلهیأریس


text:
ژوزه ساراماقو
ژوزه ساراماقو (پورتوقالجا: José de Sousa Saramago) — پورتوقال یازیچی سی، شاعیری، نوبل ادبیات اؤدولو قازانان.
حیاتی[دَییشدیر]
۱۹۲۲-جی ایل نوْامبر آیینین ۱۶-دا لیسبوندان ۱۰۰ km. آرالیدا یئرلشن ریباتژو ایالتینین آزینیازی قصبهسینده، کندلی عائلهسینده آنادان اوْلوب. ۱۹۲۴-جو ایلدن لیسبوندا یاشاییب. والیدئینلری کاسیب اوْلدوقلاریندان اؤولادلارینی مکتبده اوْخوتدورا بیلمهییبلر. آوتومخانیک ایشلهییب. ۲۲ یاشیندا عائله قوروب، سوسیال تأمینات سیستمینده ایشلهییب. اؤزونون ایلک کیتابینی ("تررا دو پجادو") ۱۹۴۷-جی ایلده نشر ائتدیریب. بۇندان سوْنرا ۱۹۶۶-جی ایله قدر هئچ بیر اثری چاپ اوْلونماییب. ۱۹۶۹-جو ایلده گیزلی فعالیّت گؤسترن پورتوقال کومونیست پارتیسینا عضو اوْلوب. "قرهنفیل اینقیلابی"ندان سوْنرا بیر مدت ( آوریل-نوْامبر ۱۹۷۵) "دیاریو ده نوتیجیاس" قزئتی ایله ایشداشلیق ائدیب. ۱۹۷۶-جی ایلدن اؤزونو ادبیاتا حصر ائدیب. "صومعه حاقیندا خاطرهلریم" اثرینی فللینی اکرانلاشدیریب. بۇ اثرینه گؤره واتیکان اوْنو کافیرلیکده گوناهلاندیریب.


text:
استمفورد بریج دؤیوشو
استمفورد بریج دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Stamford Bridge) اینگیلیس شاهلیغی و بیر نوروژلی پادیشاه قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش دیر.بو دؤیوش 25 سپتامبر 1066 جی ایلده اسمفورد بریج کندیدنه یورکشایر بؤلگه سینده هارولد قادوینسن اینگلیس پادیشاهی و هارالد هاردرادا نوروژلی پادیشاهین آراسیندا اؤز وئرمیشدیر.اینگلیس شاهی نین قارداشی توستقین قادوینسن نوروژ قؤشونونا یاردیم چیخدی و اؤز قارداشی ایله ساواشدی.بیر قانلی مئیداندا نوروژ قؤشونو داغیلدی و هادرادا و توستینق و چوخلو باشچیلاری جانین ایتیردی.
بو دؤیوشدن اوچ هفته سونرا نورمنلر قرشونو هاستینقز دؤیوشونده اینگلیس قؤشونون مغلوبه ائتدیلر هابئله استنفورد بریج دؤیوشو وایکینقلر ین سون دؤیوشو آدلاندی و آدلیم اولدو.
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Stamford Bridge»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده استمفورد بریج دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکیه جومهور باشقانلارینین لیستی
تورکیه جومهورتینین آنا یاساسینا گؤره تورکیه جومهورباشقانی دؤولتین باشچیسی و تورک سیلاحلی قووهلرینین باش کاماندئریدیر. جومهورباشقانی تک درجهلی سئچکی نتیجهسینده بئش ایل مودتینه وظیفهیه گلیر. بیر نفر ان چوخ ایکی دفعه جومهورباشقانی سئچیلهبیلر. جومهورباشقانینین خستهلیک، اؤلکه خاریجینه چیخماق، اؤلوم، ایستئعفا و باشقا بیر سببله وظیفهسینی داوام ائتدیرهبیلمهمهسی شراییطینده تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی وکالتاً بو وظیفهنی حیاتا کئچیرر. جومهورباشقانی ان آز قیرخ یاشیندا، عالی تحصیل آلمیش و میلت وکیلی سئچیلمه قابیلیتینه مالیک اولان تورک وطنداشی اولمالیدیر.
بوگونه قدر ۱۲نفر آند ایچرک جومهورباشقانلیغی وظیفهسینه گلیب و ۵ نفر ده جومهورباشقانلیغی وکیلی اولاراق چالیشمیشدیر. بونلاردان ایکیسی وظیفه زامانی طبیعی سببلرله حیاتینی ایتیریب(موصطفی کامال آتاتورک و تورگوت اؤزال)، ایکیسی حربی چئوریلیش نتیجهسینده وظیفهدن کنارلاشدیریلدی(جلال بایار و احسان صبری چاغلایانگیل) و بیری تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی طرفیندن وظیفهدن کنارلاشدیریلدی(جمال گورسل).
ایلک جومهورباشقانی آتاتورک، ۱۹۲۳ده سس ایجماعسی ایله سئچیلدی. ۱۵ ایل ۱۲ گون ایله بو وظیفهده ان چوخ قالان آتاتورک، دؤرد دؤنم جومهور باشقانی اولدو. اؤزال ایسه ۳ ایل ۱۵۹ گون جومهورباشقانلیغی ائدرک بو وظیفهده ان آز قالان اینسان اولدو. وظیفه باشینا گلدیگینده ۴۲ یاشی اولان آتاتورک ان گنج، ۶۹ یاشیندا اولان فخری کوروتورک ایسه ان یاشلی جومهورباشقانیدیر.