text:
روما
روما یا دا روم شهری؛ ایتالیا اؤلکهسینین لاتزیو بؤلگهسینده یئرلهشمیش بیر شهردیر[۳] بو شهر ایتالیا جومهوریتینین باشکندیدیر. مساحتی ۱٬۲۸۵ مربع کیلومتر، اهالیسینین سایی ۲۰۰۶–جی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهییا آلمانین نتیجهلرینه اساساً ۲۷۶۱۴۷۷ نفردیر[۴]
اورتا عصرلردَییشدیر
اورتا عصرلره روم سوقوط ائتمیش ایمپراتورلوغونین خارابالیقلاری کیمی گلیب چاتمیشدیر. بئله کی، قرمان و ایسلاو طایفه لارینین آرامسیز داغیدیجی هوجوملارینا تاب گتیرمهیهن ایمپیراتورلوغو سوقوط ائدیر. شهر ایستیلا اوْلونور. تکجه روم پاپسینین ایقامتگاهی بۇ تالانلاردان کناردا قالیر.
- قوت کرالی آلاریخ ۴۱۰-جو ایلده شهره صاحب اولور.
- ۴۵۵-جی ایلده باربارلار رومنی یئنیدن ایشغال ائدیرلر.
- ۴۷۶-جی ایلده قرمان اودواکر و سوْنونجو ایمپراتور رومول آوقوستول آراسینداکی صۆلحه گؤره روم باتی توْرپاقلاری اوزرینکی حاکمیّتینی ایتیریر.
- ۸۰۰-جو ایلده بؤیوک کارلین و پاپ ۳-جو لئونون زامانیندا روم اؤز نفوذونو برپا ائتمهیه باشلاییر.
- ۸۴۳-۸۴۹-جو ایللرده موسلمان عربلرین موفّقیت سیز هوجوملارینا معروض قالیر.
- ۱۴۱۸-جی ایلده کلیسا پارچالانماسی (سخیزما) نتیجهسینده پاپ گئری دؤنهرک واتیکانی اؤزونون قرارگاهی اعلان ائدیر.
یئنی رومدَییشدیر
یئنی رومدَییشدیر
۱۸۶۱-جی ایلده ایتالیا وئنئسییانین و کلیسا دؤولتی واتیکانین قبولوندان سوْنرا باشدا کرال ویکتور ۲-جی ائممانوئل اولماقلا غئیری-محدود مونارخییایا چئوریلیر. ۲۶ ژانویه ۱۸۷۰-جی ایلده کرال قوْشونلاری رومیا داخیل اولور و شهر بیرلشمیش ایتالیانین باشکندی اعلان ائدیلیر. ۱۹۲۲-جی ایلده فاشیستلر حاکمیّته گلیر و کرال طرفیندن بنیتو موسولینی باش ناظر تعیین ائدیلیر.
موسسولینینین زامانیندا کلیسا دؤولت ضدیتلری کسکینلشیر و ۱۹۲۹-جو ایلده کلیسا دؤولتی واتیکان اؤز موستقیللیینی اعلان ائدیر.
ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا ۱۹۴۶-جی ایلده کرال اؤلکهنی ترک ائدیر و ایتالیا جومهوریتی اعلان ائدیلیر.
اهالیدَییشدیر
(*) Sxizma – kilsənin parçalanması (1309-1376), Vəba epidemiyası (۱۳۴۸-۱۳۵۰)
(**) رومنین تالانی (ساججو دی روم، ۱۵۲۷)
ائ.ا. ۸۰۰-جو ایلده رومنین اهالیسی کیچیک اطراف کندلرله بیرلیکده ۱۰۰۰ نفره قدر اوْلموشدور. توسعه ائدن شهر سوْنراکی عصرلرده مئقاپولیسه چئوریلهرک اهالیسینین سایی ۱ میلیونا چاتمیشدیر. ۴-جو عصرده باشکند خۆصوصیتسینین کونستانتینوپولا کئچمهسی و ۵-جی عصرده شرقی روم ایمپراتورلوغونون آیریلماسی اهالینین ۱۰۰ ۰۰۰ نفردک آزالماسینا سبب اولور. ۲۰-جی عصردن اعتباراً روم یئنیدن میلیونچو شهره چئوریلیر. حال-حاضیردا اهالی اطراف رایونلارلا بیرگه ۲٬۷ میلیون، غئیری-رسمی معلوماتلارا گؤره ایسه ۳ میلیوندور. اهالینین ۸٬۴٪-نی اجنبیلر تشکیل ائدیر.
اینضیباطی بؤلگودَییشدیر
ایمپراتور آوقوستا قدر روم ۴ دایرهدن عبارت اوْلموش، اونون دؤورونده ایسه محلهلردن عبارت ۱۴ دایرهیه بؤلونموشدور.
اقتصادیاتدَییشدیر
ایکینجی دونیا ساواشی سوْنا چاتدیقدان سوْنرا ایتالیانین ان دینامیک توسعه یولو کئچمیش شهریدیر. ماشینقاییرما، متالوژی، یونگول، یئیینتی، کیمیا، کاغیذ صنایعلریندن و توریزمدن عبارت چوْخ شاخهلی ایقتیصادیاتا مالیکدیر. ایقلیمی و گؤزل مونومنتال معمارلیغی شهری کینو صنایعسینین مرکزلریندن بیرینه چئویرمیشدیر. ایتالیا اوزره اۆرتیم (تولید) اوْلونان محصولون ۵٪- رومنین پایینا دوشور. ایشسیزلیک ۷٬۵٪ تشکیل ائدیر.
لوغتی واغزالیدَییشدیر
۱۸۶۷-جی ایلدهن فعالیّتدهدیر. یئنیدن قورولموش دمیر کونستروکسییالی قبول زالینین اوزونلوغو ۱۲۸ م ائنی ۳۲ م-دیر. اساساً، ایتالیانین قوزئی اوستانلری، پاریس و ویانا ایستیقامتلرینده خط لره مالیکدیر. عئینی آدلی مترو دایاناجاغینا و آوتوواغزالا کئچیدی وار.
ایجتیماعی نقلیاتدَییشدیر
تحصیلدَییشدیر
شهرده یئرلَشن ان بؤیوک تحصیل موسسهسی اساسی ۱۳۰۳-جو ایلده قویولان روم ساپینزا بیلیم یوردودیر.
Trevi fəvvarəsi "Fontana di Trevi" 1995
قارداشلاشمیش شهرلردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Istat official population estimates. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-10-27. یوْخلانیلیب19 December 2014.
- ^ Bilancio demografico Anno 2014 (dati provvisori). Provincia: Roma Archived 2015-02-05 at the Wayback Machine. – Demo.istat.it
- ^ "Istat official population estimates". Retrieved 19 December 2014
- ^ "Discorsi del Presidente Ciampi". Presidenza della Repubblica. Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 17 May 2013.


c: text/html

text:
تورک یاپیمی تانک موتورو 'باتو' تست ائدیلدی
"ساوونما صنایعی، موتور تکنولوژیسینده ده آرخایینلیقلا هدفلرینه ایرلیلهییر"
تانک، مختلیف زرهلی آراج و ماشینلار اوچون گلیشدیریلهن ۱۵۰۰ آت گوجوندهکی ایلک موتور باتو باشاری ایله تست ائدیلدی.
ساوونما صنایعی باشقانی اسماعیل دمیر، سوسیال مئدیا سایتی توئیتردن ائتدیگی پایلاشیمدا، ساوونما صنایعینین موتور تکنولوژیسینده ده آرخایینلیقلا هدفلرینه ایرلیلهدیگینی ایفاده ائتدی.
دمیر،
"تانک، مختلیف زرهلی آراج و ماشینلار اوچون بمج پاویر طرفیندن گلیشدیریلهن ۱۵۰۰ آت گوجوندهکی ایلک موتوروموز باتونون چالیشما تستی باشاریلی شکیلده گرچکلشدی. بیزیم مهندسلر یاپیر" ایفادهلرینی ایشلتدی.
دمیر پایلاشیمیندا، ایلک قیغیلجیم وئرمه آنلارینا عاید گؤرونتولره ده یئر وئردی.
ایلگیلیلی خبرلر
روسیا و چین آراسیندا اویدو سیستم لری ایله باغلی سازیش ایمضالانیب
سازیش روسیا-چین اویدو یئرلشدیرمه ایستراتژی امکداشلیق لاییحهلری کومیتهسینین ویدئوکنفرانس یولو ایله کئچیریلن ایجلاسیندا ایمضالانیب.
بیرینجیلیک ایلان ماسکین اولدو
فوربس درگیسینین، آمریکانین ان وارلی ۴۰۰ ایش آدامی لیستینده ایلان ماسک، گئچهن ایله گؤره ثروتینی ۶۰ میلیارد دوللاردان چوخ آرتیراراق بو ایل ایلک دفعه بیرینجی یئردی توتدو
دارت، ۱۱ میلیون کیلومتر اوزاقداکی گزهگنی ووردو
دونیانین ساوونما تکنولوژیسینی سیناماق آماجی ایله اوزایا بوراخیلان اوزای آراجی دارت، یئر کۆره اوچون تهلوکه یاراتمایان دیمورفوس آدلی آسترویده تام واختیندا چارپدی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mar 2, 2014
ملانصرالدینچیلر
رحیم ولی زاده
هفتهلیک نشر اولونونان ملانصرالدین ژورنالینین بیرینجی نومرهسی ۱۹۰۶نجی ایل آپریل آیینین ۷سینده تیفلیس شهرینده چاپ اولونموشدور. ملانصرالدین ژورنالی ۱۹۰۶- ۱۹۱۸ ایللرده تیفلیس شهرینده، ۱۹۲۰ نجی ایلده تبریز شهرینده و ۱۹۲۲- ۱۹۳۱ نجی ایللرده باکی شهرینده نشر اولونوبدور.
ملانصرالدین ژورنالینین ناشری جلیل محمد قلیزاده اولوٍب. جمعا” ۲۵ ایل نشر دؤرونده ۳۴۰ نومره تیفلیسده، ۸ نومره تبریزده، ۴۰۰ نومره باکی شهرینده نشر اولونموشدور. مترقی ایدهیالارین جارچیسی اولان ملانصرالدین ژورنالی، زحمتکش خلق و دموکراتیا جبههسینده دایانیب آزادلیق دوشمنلرینی، روسیه تزار مطلقیتینی و خانلارین، بؤیوک مولکدار آقالارین و امپریالیزمین مستعمرهچیلیک و خلقلرین دالی قالماق سیاستینی افشا ائدیب، آمانسیز تنقید آتشینه توتوردو، معارف و مدنیٌت ترقیسی، قادینلارین اینسانی حقوقا مالیک اولمالاری و آذربایجان دیلینین انکشافی و صافلیغی اوغروندا آردیجیل موباریزه آپاریردی.
کسگین و جسارتلی تنقیدی یازیلارینا «آجی حقیقتلری» یازدیغینا، دائیم توقیفلره و تعقیبلره معروض اولان ژورنالین نشری تزار حکومتینین سانسورچیلاری طرفیندن دفعهلرله توقیف اولونوب، نشری دایاندیریلمیش، بیر سیرا نومرهلری مصادره اولموش و ژورنالین مدیری جلیل محمد قلیزاده بیر نئچه دفعه محکمه مسئولیتینه جلب ائدیلیب، جریمه اولونموشدور. آمما بوٍتوٍن تعقیب و فشارلارا باخمایاراق ملانصرالدین ژورنالینین حاق سسی چوخ کئچمهدن قافقازین حدودلاریندان آشیب، روسیه و بوتون یاخین و اورتا شرقده ائشیدیلمیشدیر. ژورنالین اورتا آسیادا کریمده، روسیهده« تاتارلارین یاشادیغی شهر» تیفلیسده، یرواندا، کازاندا، هشترخاندا، تبریزده، تهراندا، ارضرومدا، استانبول، قاهره، بمبئی، کلکته و سایر شهرلرده چوخلو اوخوجولاری وارایدی. جنوبی آذربایجان و مشروطه انقلابیندا ایران خلقینین، ستارخان، باقرخان، خیابانی کیمی آزادلیق مجاهدلرینین رهبرلیگیایله آپاریلان فداکار موباریزهسی حاققیندا ملانصرالدین ژورنالینین یازیلاری و کاریکاتورلاری یوکسک انسان سئوهر و همرأیلیک نمونهلریایدی.
میرزا علیاکبر صابرین ملانصرالدین ژورنالیندا ایران آزادیخواه مشروطهچیلرینین حاققیندا یازدیغی شعرلر و ستارخانا حصر ائتدیگی شعری ایران مشروطه انقلابینا بیر اوردودان آرتیق خدمت ائتمیشدیر.
ژورنال توقیف اولونان ایل لرده ملانصرالدینچیلر عمومیتله اونون کاریکاتوریست و یازیچیلاری اؤز مدنی و ژورنالیستی فعالیتلریندن ال چکمهییب، ملانصرالدین ژورنالینین کسگین و آردیجیل موباریزهسینی باکیدا نشر اولونان سایر ساتیریک ژورنال لاردا، جبههدن جبههیه کئچهرک حقیقتی بیان ائدهن قلملریایله موباریزهلرینی ادامه وئریردیلر. ملانصرالدین ژورنالینین یورولماز و موباریز قلم صاحبلری، عمومیتله ملانصرالدینچیلر زامانین بو گرگین دؤرهلرینده، جلیل محمدقلیزاده، میرزاعلی اکبر صابر، حقوئردیف، محمد سعید اوردوبادی، اوزئیر حاجیبیگوف، غمگسار، علی راضی، عمر فاییق نعمانزاده، قربانعلی شریف، مشهدی حبیب زینالوف، علی محزون، مجیری، سلمان ممتاز، فریدونبگ کؤچرلی، علی نظمی، میرزا محمد آخوندوف و کاریکاتوریست عظیم عظیمزاده و سایر ملانصرالدین ژورنالینین امکداشلاری. ملانصرالدین ژورنالینین توقیف اولان دؤرلرینده مطبوعاتی فعالیتلرینی دایاندیرماییب آردیجیل باکیدا نشر اولونان طنز روزنامهلرده اؤز فعالیتلرینه ادامه وئریردیلر.
ملانصرالدین ژورنالیندا و سونرالار ساتیریک ژورناللاردا ملانصرالدینچیلر اؤز انسانی و اجتماعی وظیفهلرینده فعالیت ائدرکن، آیری- آیری تخلصلرله، لاغلاغی، ملاعمی، جیرجیراما، موز آلان دلی، هردم خیال، هوپ- هوپ، سیژیم قلی، کئفسیز، خورتدان، دارانی چاتلاق، جووللاغی و آیر- آیری امضالارلا ثمرهلی قلم موباریزهلرینی داوام ائتدیریردیلر.
بئله دوشونورم ملانصرالدین ژورنالینین توقیف اولونان دؤرهلرینده نشر اولونان طنز ژورناللارین بیر نئچهلرینین آدینی چکمک اوخوجولار اوچون ماراقلی اولار:
· بهلول طنز ژورنالی «بهلول دانندهنین آدیندان ایلهام آلیب» ۱۹۱۰ نجی ایلین مای آییندا، باکی شهرینده ۹ نومره نشر اولدوقدان سونرا توقیف اولونور.
· زنبور طنز ژورنالی ۱۹۰۹ نجی ایلین مارس آییندا نشره باشلاییب، ۱۹۱۰ نجی ایلین اکتبر آیین دا توقیف اولونور.
· مرآت «ایستک» «موراد» طنز ژورنالی ۱۹۰۹ نجی ایلین اورتالاریندا نشر اولماغا باشلاییب، اوچ (۳) آی مدتینده ۱۳ نومره نشر اولدوقدان سونرا توقیف اولونور.
· آری طنز ژورنالی ۱۹۱۰ نجی ایل دسامبر آیینین ۱۸ یندن ۱۹۱۱ ایلینین مارس آیینین ۱۲ تاریخینده باکی شهرینده نشر اولدوقدان سونرا توقیف اولونور.
· کلنیت طنز ژورنالینین امکداشلاری ملانصرالدین عنعنهلرینه صادیق قالمیش ساتیریک اورگانلاردان بیریدیر. «کل نیت» ژورنالی ۱۹۱۲ و ۱۹۱۳ نجی ایللرده نشر اولونموش، ۱۹۱۳ نجی ایلین اوللرینده توقیف اولونموشدور.
· لکلک طنز ژورنالی ۱۹۱۴ نجی ایلده یروان شهرینده نشره باشلامیشدیر. لک لک طنز ژورنالی جمعا” ۱۲ نومره نشر اولدوقدان سونرا نشرینی دایاندیرمیشدیر. لک لک ژورنالی ملانصرالدینچیلرین فعالیتلری نتیجهسینده نشر اولوب و ملانصرالدین یولونو داوام ائتدیرمیشدیلر.
· طوطی طنز ژورنالی، ملانصرالدین ژورنالی مستثنا اولماقلا، آذربایجان ساتیریک ژورناللاریندان عؤمورو نیسبتن اوزون اولانیدیر. طوطی ژورنالی ۱۹۱۴ نجی ایلین آخیرلاریندان ۱۹۱۷ ایله قدهر باکی شهرینده نشر اولونوردو. ژورنالدا یئنهده ملانصرالدینچیلرین قلم صاحیبلری او جوملهدن، جعفر بنیادزاده، محمد سعید اوردوبادی، سیدحسین، میربالا قدش «قارداش»، جبار عسگرزاده، علی محزون، علی راضی، شمعچی، عظیم عظیمزاده، ممتاز، علی واحد، علی نظمی، عمومیتله ملانصرالدین ژورنالینین یازیچیلارینین گؤزه چارپار فعالیتی اولموشدور. طوطی ساتیریک ژورنالی ۱۹۱۵ ایلده ۴۵ نومره، ۱۹۱۶ نجی ایلده ۴۶ نومره ۱۹۱۷ نجی ایلین ژوئیه آیینا قدهر ۲۱ نومره نشر ائدیلمیش و ۱۹۱۷ نجی ایلین ژوئیه آییندا ژورنالین نشری دایاندیریلمیشدیر.
· بابا امیری طنز ژورنالی ۱۹۱۵ نجی ایللرده نشر ائدیلیر «بابای امیری» ژورنالی نشر ائتدیگی ادبی، اجتماعی مسئلهلر ملانصرالدینچیلرین فعالیتیندهکی آردیجیل موضوع مختلفلیگی دقتی چلب ائدیر. «بابای امیری» ژورنالینی العباس مزنب مطلبزاده مدیریتی ایله نشر اولوندو. ژورنالین صاحب امتیازی العباس مذنیبین قارداشی ابوالفضل مطلبزادهایدی. ژوزنالدا فعال چالیشان ساتیرا یازان ملانصرالدینچیلردن، مذنب، علی نظمی، محمد سعید اوردوبادی، جعفر جبارلی، عباس صحت، عباسزاده، همت یصیر، قاسیموف، عسگرزاده، علی واحد، امین مطلبزاده، عظیم عظیمزاده و باشقا ملانصرالدینچیلر موباریز قلملرینی اجتماعی عدالت اوغروندا ادامه وئرهرک سنگردن سنگره کئچهرک زحمتکش خلقلرین اجتماعی و سیاسی شعورونو آرتیرماق اوچون ژورنالیستی موباریزهلرینه ادامه وئریردیلر.
ملانصرالدینچیلر یورولماز عسگرکیمی انسانی وظیفهلرینی خلق سعادتی اوغروندا باشلادیقلاری موباریزهنی غلبه گونونه قدهر یورولمادان آردیجیل ادامه وئریب، بونونلا بئله ابدی اولاراق آدلارینی تاریخین قیزیل صحیفهلرینده ثبت ائدیبلر.
سون
ملانصرالدین کیمدیر؟*
یاخین و اورتا شرقده فولکولور تمثیلچیسی، بیر سیرا تورک دیللی خلقلرین فولکولوریندا مشترک ادبی ابراز و بعضی تحقیقاتچیلار، «خصوصیله تورک تحقیقاتچیلاری» ملانصرالدیننین تاریخی شخصیت اولدوغونو ثبوت ائتمهیه چالیشمیشلار. آذربایجان عالیملریده اونو خلق یارادیجیلیغینین عمومیلشدیرمیش کیملیک اوبرازیکیمی تحقیق ائتمیشلر. آذربایجان لطیفهلرینین باش قهرمانی ملانصرالدین غصبکارلاری، ظالیم حاکیملری و خلقی آلدادانلاری اجتماعی و معنوی حیاتداکی عیبهجرلیکلری افشاء ائدهن، دونیا گؤرموش، بیلیکلی، حاضیر جاواب، عدالت پرور و مودریک بیر قوجا تمثیلینده خلقه تانیتدیریر. ملانصرالدیننین حاقیندا چوخلو ادبی اثرلر یازیلمیش و بدیعی فیلملر چکیلیبدیر. ملانصرالدین ژورنالینین آدی او بؤیوٍک اجتماعی شخصیتین آدیندان گؤتوٍروٍلموٍشدوٍر.
(رحیمزاده)
منبع: http://ishiq.net/?p=7396


text:
غزل
اسماعیل اولکر
هر کیم سوروشسا وارمیدیر اکسیر؟ جوابی وار
ساقیمیزین همیشه بیزیمچین شرابی وار
بیر ساقیمیز وار اللری زر، آغزی دور تؤکر
میس سهلدیر، گتیرسین او کیم ساخسی قابی وار!!
زاهید: قاپاندی میکده! طعنهیله سؤیله دی…
بیلمز یازیق کی بیتیمیزین گیزلی بابی وار!
هرکس سئویب سئویلمهسه دونیادا بیرجه یول
جنت باغیندا گزسه جهنم عذابی وار!..
آیتلر ایچره گؤرمهدیم آنجاق دئییرله کی:
زیبایه باخماغین نئچه یوز مین ثوابی وار!
عشق اهلینین ندن بو قدهر شندی حاللاری؟
عابدلرین ندن بو قدهر اضطرابی وار؟
مینلرجه تانری ائلچیسی واردیر کیتابی یوخ!
خوش حالینا او ائلچی کی سئودا کیتابی وار…
«اولکر» نه بختهوردیر الهی بو دونیادا…
تورک ائللریله تورکجه بیر جوت خطابی وار…


text:
هر قَدر اوزون چکسهده، چکسین بو قارانلیق
بیر گون آغارار دان، یئتیشر بیر ده تورانلیق
دین کؤینهیی گئیمیش، مؤهور آلنیندا خوارج
رُسوا اولاجاق، نیزهیه لاپ تاخسا قورآنلیق
بیر گون گولهجک آل گونَشین ذیروهلریندن
قیش گئتمهلیدیر، قالمیاجاق کی بو بورانلیق
عشق عطری یاغاندا، یویونارسان یاغیشیندا
قورخما، یویولار یئر قوووران سَملی شورانلیق
بو دیرناق اَزَن داش-قایالار فتح اولاجاقلار
بیر گون بورونَر گول-چیچگه غملی آرانلیق
قیزلار باخاجاق باغچا- باغا پنجرهلردن
آباد اولاجاق اللریمیزله بو وئرانلیق
جان، آغلاما جان، یولدا ظفر بایرامیمیز وار
یوم گؤزلرینی، تصویر ائله شوقی بیر آنلیق
هر قَدر اوزون چکسهده، چکسین بو قارانلیق


text:
موز جومهوریتی
موز جومهوریتی بین الخالق سیاستده سیاسی باخیمدان غئیری-ثابیت،ایقتیصادی باخیمدان بیر و یا بیر نئچه اکینچیلیک محصولونون ایستحصالیندان و ایخراجاتیندان آسیلی و عومومیتله فساد، سوء-ایستیفاده ایله ایچ-ایچه کیچیک بیر سئچمهلر قروپو طرفیندن ایداره اولونان اؤلکهلری آلچالدیجی معنادا ایستیفاده ائدیلن سیاسی ترمیندیر. تیپیک اولاراق، بیر موز جومهوریتی، سون درجه طبقهلشمیش سوسیال صینیفلر جمعیتینه، عومومیتله بؤیوک بیر یوخسول ایشچی صینفینه و بو جمعیتین ایشگوزار، سیاسی و حربی إلیتلریندن عیبارت اولان حاکیم صینیف پلوتوکراسیسینا صاحیبدیر.[۱]حاکیم صینیف ایقتیصادیاتین ایلکین سکتورونو امگین ایستیثماری یولو ایله ایداره ائدیر، بئلهلیکله، موز جومهوریتی ترمینی، ایریمیقیاسلی اکینچیلیک فعالیتینین، خوصوصاً موز بئجریلمهسینین ایستیثمارینی دستکلهین خیدمتچی بیر اولیقارشی اوچون تحریفائدیجی بیر تعریفدیر.[۲]
موز جومهوریتی سیاسی علم ترمینی کیمی ایلک دفعه آمریکا یازیچیسی او. هنری طرفیندن "Cabbages and Kings 1904" (کلملر و شاه لار) کیتابیندا ایستیفاده اولونموشدور.[۳] هوندوراس، ایلک موز جومهوریتی دؤولتیدیر. 20.عصرین اوّللرینده "United Fruit Company" نین اؤلکه ایچینده اولدوقجا تاثیری وار ایدی. حتّی یوکسک وئرگیلر ایستهین بیر باشچینی آشیرداراق یئرینه یئنی بیرینی سئچدیلر.[۴]
1871-جی ایلده آمریکالی دمیریولو شیرکتی صاحیبی هنری مئیقسین کاستا ریکا حؤکومتی ایله ایمضالادیغی دمیریولو اینشا موقاویلهسی چرچیوهسینده، حاقیندا دانیشیلان اینشااتا باشلانمیش، دیگر طرفدن تیکینتی شیرکتی ایشلهین ایشچیلره آشاغی خرجلی بیر یئمک آختاریشیندا اولدوغو اوچون اینشا ائتمکده اولدوغو دمیریولو خطی بویونجا موز یئتیشدیرمگه باشلامیشدیر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ Richard Alan White (1984). The Morass. United States Intervention in Central America. New York: Harper & Row. ISBN 978-0-06091145-4. İstifadə tarixi: 2016-05-14.
- ^ "Big-business greed killing the banana" (ingilis). web.archive.org. 24 may 2008. İstifadə tarixi: 2021-03-13.
- ^ Alison Acker, Honduras, The Making of a Banana Republic. Between the Lines, 1988.
- ^ Alison Acker, Honduras, The Making of a Banana Republic. Between the Lines, 1988.


text:
داها 4 تاخیل یوکلنمیش گمی اوکراینا لیمانلارینی ترک ائدیب
تورکیه میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا تاخیل نقلیاتینین پلانلاشدیریلدیغی کیمی داوام ائتدیگی بیلدیریلیب.
تورکیه میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا تاخیل نقلیاتینین پلانلاشدیریلدیغی کیمی داوام ائتدیگی بیلدیریلیب.
بو چرچیوهده بو گون (17 آوقوست 2022) سحر ساعات لاریندان اعتباراً گونهباخان یاغی و قارغیدالی داشییان داها 4 گمینین اودسا و چورنومورسک لیمانلاریندان یولا سالیندیغی قئید ائدیلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
تروریستلر پلیس ائوینه سالدیردی
مرسینده پلیس ائوینه تشکیل ائدیلهن ترور سالدیریسیندا بیر پلیس شهید اولدوغو، بیر پلیس ایسه یارالاندی
اردوغان، یهودی وطنداشلاری تبریک ائتدی
"مختلیف اینانجلارا منسوب وطنداشلاریمیزین عصرلر بویو باریش و دینجلیک ایچینده بیر آرادا یاشاییر اولماسی اؤلکهمیزی هر زامان گوجلو قیلان ان اؤنملی اؤزللیکلردن بیریدیر"
اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی


text:
ابن اثیر
عز الدین الجزری (عربجه: عز الدين أبي الحسن الجزري الموصلي) (۵۵۵-۶۳۰ ه.ق) صلاح الدین ایوبی چاغیندا یاشایان و ابن اثیر جزری آدی ایله تانینان بؤیوک تاریخچی دیر. ابن اثیرین ایوبیلر چاغینین تاریخی اۆزره یازدیغی الکامل فی التاریخ کیتابی، ایسلام تاریخینین اؤنملی بیر دؤنمینین تمل قایناقلاریندان دیر. عزالدین الجزرینین تاریخ اۆزره چالیشان داها ایکی قارداشی واریدی.[۱]
اثرلری[دَییشدیر]
ابن اثیرین تانینمیش اثرلری:
- الکامل فی التاریخ
- التاریخ الباهر فی دولة الاتابکیة
- اسد الغابة فی معرفة الصحابة
- اللباب فی تهذیب الانساب
آیریجا باخ[دَییشدیر]
آرشیو سایتیندا الکامل فی التاریخ کیتابی (باخ)


text:
آذربايجان ادبياتي و شعرينين گليشمه سينده قالارقی شاعرلردن بيري ده عباس بابایی (سؤیلر) اولموشدور. سؤیلر اؤز خالقينين آغير حياتيني دوياراق، شعريني ده خالقينا حصر ائتميشدیر؛ اونون شعري، خالق ايله گولوب، خالق ايله آغلایير. بشريت اوچون اوره يينين دؤيونتو سسيني خالق ایله دويور. او، بوتون بشريته صولح، امين ـ آمانليق، قارداشليق ايسته يير، سئوگي ايسته يير، انسانا محبت بسله يير. انسانیته اوره کدن باغلانیر، ائل دردینی اؤز دردی بیلیر. اونون شعرلری، کؤزه رمیش اوره یین کوللریدیر – کول یوخ، آلوولاریدیر. عباس بابایی تکجه زنگان یوخ، بلکه آذربایجانین ده یرلی و دوشونجه لی شاعیرلریندن بیریسیدیر. شعرلرینده فلسفی دوشونجه لری، حیات آنلاییشلارینی و انسانی دویغولاری بیان ائتمک اوچون چالیشیر. بو ساحه ده چوخلو باجاریق و هنر گؤستهریب، ادبیاتین ائنیش – یوققوشونا تانیشدیر، استعاره، کنایه، تشبیه، ایهام و باشقا لفظی و معنوی صنعتلریله آشنادیر؛ بو صنعتلری تورک شعرینده ایشه آپارماغا جان آتیب و بو گؤزه للیکلری یاراتماغا چالیشمیشدیر. مقدس آرمانلار اونون شعرینده دالغالانیر؛ اؤز وطنینه، ائلینه باغلی قالیر و ائل دردلرینی سؤیله ییر.
طبیعتین گؤزه للیکلری، داغ، چای، صفالی باغ شاعیر گؤزوندن جالانیر، دیلیندن آخیب، کاغاذ اوسته گلیر. شاعیر کوراوغلو نعرهسین ائشیدیر، شاه اسماعیل سازینی دینلهییر، سارایین نجابتین دویور، آشیق جنون سازیلا دهلیلر دویغوسونو آنلاییر. او، بو شعرلرینده جهالته قارشی دایانیر؛ او، جهالت ساواشینا توپ و تفنگله یوخ، بلکه یالنیزجا قلم و کاغاذلا گئدیر! اونون باخیشیندا انسان، هر شئیدن آرتیق سئوگیه، باریشا، محبته نیاز دویور. اونون باخیشیندا خوش دیار آدلانان، سئوگی دیاریدیر. یار گلن یول باهار یولودور. یولداشی آخار سولاردیر. شاعیرین سرّینی تکجه سئوگی بیلیر؛ دادینا دا نه آی و نه گونش، بلکه تکجه سئوگی چاتا بیلیر. شاعیر تانری محبتینی تانیاراق، اونا باش اَییب و وئردیگی گؤزل باخیشا گؤره شوکر ائدیر:
باخیش آدلی معجزه دن
گؤزلریمده
دوروش آدلی طاقت دیزلرمده
شاکیرم تانریم!
اونون گؤزل باخیشی، پاک دونیا گؤروشو و آچیق قلبیدیر کی بیزی بوگون ده طلسم ائتمیشدیر. اونون قلبینده و گؤزونده محبتدن باشقا بیر چای آخماییر، انسان عشقیندن علاوه بیر بولاق چاغلاماییر. اورهیینی یاندیریب – یاخان دا ائله محبت و سئوگیدن باشقا بیر زاد دئییلدیر:
بو اود یالنیز اوره کلر داغلاییردی
اورهک یاندیقجا گؤزلر آغلاییردی
سو خاصیتده آتش سؤندورندی
بو آتشلن بولاقلار چاغلاییردی.
شئعر تعریفینده بابائینین گؤزه ل بیر سؤزو وار: شعر، اسکی زامانلاردان موسیقیله برابر یاشادیغینی هامی قبول ائدیرسه، بوگون شعرین رقص اولدوغو نظریه سی داها آرتیق قبول اولمادادیر. نثر ساده یول گئتمک ساییلیرسا، شعر رقص آنیلیر. یول گئتمکده بیر هدفه چاتماق اولورسا، رقصده بیر یئرده دایانیب، موزون حرکتله نشاط و اوره ک آچیلماسینا یول آچماق معنا اولور. بورادا دیل رقصه گلیر، دوشونجه اویناییر و دویغو سازلانیر – اوچ عنصر شعر عالمی نین اساسی: “دیل، دوشونجه و دویغو” بورادا بیرله شیرلر. سؤیلرین شعرلرینده بو اوچ عاملین بیرلشمه سینی آیدینجاسینا گؤروروک. دیل اونون شعرینده ان ساده و عینی حالدا گؤزل بیر سویه ده رقص ائتمه ده دیر. شاعیر شعر دیلینی کشف ائتمیش، دوشونجه لرین آتینی اویناغا گتیریر و دویغولارلا بزه ییب، اوخوجوسوندا باشقا بیر حال یارادیر.
آذربایجان چاغداش شعرینه توخونانلار، چاغداش شعریمیزی نفرت شعری آدلاندیرمیشلار؛ دوغرودور بیر ائلین کی وطنینی پارچالاییبلار، ائلینی دوغراییبلار نه انتظار چکمک اولار؟ آنجاق بو سکه نین باشقا بیر یوزو ده وار: محبت و سئوگی، باریش و انسان سئوَرلیک. سؤیلرین شعرلرینده دوغرودان – دوغروسونا بیز بئله بیر دوروملا اوز – اوزه گلیریک: دونیایا تمیز بیر باخیشلا باخماق، دونیانین گؤزَللیکلرینی دویماق، انسانی حؤرمتله برابر سئومک و سئوگی دونیاسینی گئنیشلندیرمک بو شعرین اساس بینؤره سیدیر. شاعیرین حتا اعتراض سسی ده بو چرچیوه ده بویلانیر. او، یانلیش گئدیشلره قارشی دایانیر. اخلاقی وارلیقلار و رفتارلار دیله ییر. بئله بیر شاعیر حقلی اولاراق داش اوره کلی انسانلارا اعتراض سسینی یوکسلدیر:
قاتمیشام گؤز یاشیمی چشمه لرین گؤز یاشینا
بس کی دوراندا آداملار اورهگین داش گؤردوم.
بئله بیر دؤوراندا، شاعیر عدالت دالیجا گزیر. عدالت اوچون ماراق بسلهییر و سون درجه ده محبتینی اونا باغلاییر. اونون اعتراضی بودور کی دیلنچی الینه کاسا آلدیغی زامان عدالت پایلانیرمی!؟ شاعیر آزادلیق یولونو آختارمادادیر. او بؤیوک و قالارقی انسانلاری همیشه بو یولون آختاریجیلاری کیمی گؤرور:
باغ جنتدن قاچیبدی، قانلی صحرالار کئچیر،
انسان آزادلیق آدیندا بال و پر آختارمادا.
او، انسان یاشاییشی و وارلیغی حیاتین ایلک پلانیندا گؤرور، محرم – صفر آیلاریندا خلقین آغلاماغینی دا گؤزل تصویره سالیر و بونا اینانیر کی:
حقیقت سؤیله ین دیل داغلانیردی
شکایتدن آغیزلار باغلانیردی.
ستملر قایناییردی گؤز یاشیندا
محرمده – صفرده آغلانیردی.
آنجاق خلقینه محبت بسله ین و اونون دردلرینی تانیان شاعیر، انسانی دوزگونلویه، صداقته چاغیردیغی بیر دورومدا، دوزگون مبارزهیه ده چاغیریر و اوندا ایگیدلیک روحیه سی یاراتماغا یول گؤسته ریر:
قیام ائیله سن شانلی آزادلیغا
آچیقدیر زامان وارسا بابک یولو.
اگر کسدیلر بابکین قوللارین
سنین قوللارین اولدو بابک قولو.
ایشیقلیق دیاریندا سئیر ائیله ین
ارنلر، ایگیدلر، گؤزه للر هانی؟
ثمر یوخ قارانلیقدا آختارمادان
مگر بیر ده تکرار ائده ک دؤورانی!.
و نهایت بو یولدا کؤهنه کوپلردن عشق دادی وئرهن شربتلر ایسته ییر:
گتیر کؤهنه کوپدن مغان باده سین،
اورهک آیناسین پاس – پاخیردان سیلک.
ایشیق یاردیم ائتسین ظفر یوللارین
بو ظلمت قارانلیقدا آیدین گؤره ک.
بونلار قالسین بیر یاندا؛ سؤیلر طبیعت وورغونودور. داغلارا، درهلره، بولاقلارا، اوتا، تیکانا دا محبتله باخیر. گوللری تیکانلار آراسیندا گؤزل گؤرور. او، هر بیر زینه آرخدان ذوق آلیر؛ هر گول – چیچکدن بیر عطیر قوخوسو ایله کئفله نیر. اوره یی طبیعتله آچیلیر و دیلی اویناییر. . . اونون دنیایا خوش باخیشی، دنیا گؤروشو صمیمی و تمیزدی. او آزادلیق عنوانلی شعرینده دونیانین اختلافلاری و فرقلرینه توخوناراق، اؤز دنیا باخیشینی آیدینجاسینا گؤسته ریر:
خلقتین دامنی پام – پاک دولودور
جور به جور گوللر ایله
یام – یاشیل اوتلار ایله
یاخشی چمنلیکلریله:
لاله نین اوچ پری وار
یاز گولونون یئددی پری
سوسنین یوز پری وار
سارماشیغین بیرجه پری
یاسمن سالخیمینین
سایقیما گلمزدی پری.
بئله گوللر، بو تفاوتلر ایله –
نه گؤزل قونشودولار!
بیر بولاقدان سو ایچرکن
بیر گونشدن پای آلارکن
بیر چمنده بوی آتیرلار
یاناشیق بیر – بیرینه
خوش یاشاییرلار.
باشقا بیر بندده، قوشلارین الوانلیغینا باخاراق، همان باخیشی داوام ائدیر:
ماوی گؤیلر دولودور
جور به جور قوشلار ایله
تلگراف سیملرینین اوستونده
سئرچه لر چؤرتا گئدیب،
قیرقی قیقاجه گلیب،
باشلارینین اوستونده
قارقالار های باساراق سالمادادی
قار قار ایله.
بیر قاتار دورنا اوزاقلاشمادادی
ماوی گؤیلرده اوچان
منتظم صفلی قارانقوشلار ایله
چایلاغین دؤیرهورینده
حاجی لئیلک دولانیر
اوپ – اوزون قیشلار ایله
قیچی آلچاق سونا حیرتله باخیر
بلکه آلقیشلار ایله.
شاعر بو تفاوتلری گؤره رک شوقا گلیر و بونلاردان ذوق آلیر و یئنه باشقا قونولاردا بو الوانلیغا اشاره ائدیر:
جور به جور سایقیا گلمز شئیدن
خلقتین دامنی پام – پاک دولودی
نئچه مین جوردور آغاجلار؟
اوتلار؟
نئچه رنگده توخویور
باهارین قیزلاری
گؤی قورشاغینی؟
نئچه مین شکله دؤنور گؤیده
بولودلار سوروسو:
بیریسی یئپ – یئکه فیلجه
بیریسی فنجان جا! . .
شاعر بونلاری گؤره رک، اوخوجوسونا اوز دؤنوب و اونلاری تانرینین وارلیق پیامی کیمی آنلادیر:
بو تفاوتلار
الوانلیقلار
یاشاییش قایناغیدی
تانرینین سئومه لی
آیتلری، پئیغاملاریدی
نه گؤزهل!
بلکه گؤزللیکلرین اصلا جانیدی
هامی بیر رنگده، بیر شکلده اولسایدی
اورهک پارتلاردی!!
دای گؤزهللیک قیراغین قاتلاردی!!
شاعر بو تفاوتلری گؤروب، اونا اینانیر و بو الوانلیغی دونیانین گؤزَللیک پایی بیلیر، اما نه یازیق کی بیر سیرالار عدل و عدالتی باشقا جور گؤرور. آنجاق شاعر اونلارا دا اشاره ائده رک گؤزل بیر تعبیرله اونلارا قارشی طنز ایله اعتراضینی گؤسته ریر:
بیرجه سس های باساراق سالمادادی:
نطق ائدیر – تنقید ائیر!
بیرجه سس ده یاپیشیب
عدل و عدالت آدینا
ییرتیر اؤز حنجره سین
امر و اوامر بویورور
یئنی قانون بویورور؟!
امر ائدیر هامی گره ک:
تکجه بیر بایراقین آلتیندا
ییغیشسین یاشاسین
یوخسا واجبدی چکه ک
بیز ده توفنگین ماشاسین
بویورور:
هامی گره ک یوکله نه بیر فکرت ایله
هامی بیر بؤرک ایله بیر کورک ایله
بیر سیرت ایله
هامی تعظیم ائده، تقلید ائده
تک بیر نفرین کؤلگه سینه
بنده لیک نوختاسینی
باغلیا حتا سسینه؟!
و بورادا شاعرین اعتراضینا باخالیم:
بئاه امر ائتسه عدالت
یاشاییش ترسهسینه
اوچاغان قوش دا گره ک
ترک ائلییه اوچماغینی
یئر اوزونده قاریشا
توسباغالار جرگه سینه.
سؤیلر بو گؤزل باخیشی ایله دنیایا باخیر و اوندا بوتون گؤزللیکلری گؤره رک، بو الوانلیغی بگهنیر و اونا اورهک باغلاییر. سؤیلرین دونیا گؤروشو گئنیش و گؤزلدیر. او، بوتون اجتماعی باخیشیندا بو الوانلیغی گؤرور و اونو قبول ائدیر و اونا گؤره ده مخالفلری آرادان قالدیرماغا راضی اولمور. آنجاق شاعر بئله سئودیگی دونیادا، دیللرین الوانلیغی دا بو گؤزه للیکلردن بیریدیر. بو الوانلیغی قبول ائتمه ین، استبدادا ساری یؤنه لیر. بئله بیر آدام دولت باشیندا اولورسا، تکجه اؤزونو بگهنیر و باشقالاری ازیب کئچیر و اؤزونو حقلی بیلیر.
سؤیلر حقیقت دالیجه گزیر. دونیایا دوزگون باخیشلی اولماق ایسته ییر و اوخوجولاریندان بئله دوزگون باخیشلار ایستهی یر و ساده تمثیللر ایله بونا یاناشیر. سؤیلر ساده تمثیللر ایله اوخوجوسونو دوز باخیشا، دوز یاناشیغا چاغیریر. او، انسانلاری کؤکوندن موغایات اولدوغونا چاغیریر و بئله سؤیلور:


text:
پرودا تۇقایلار یانیار
تۇقای یانغینیندا ۲ آدام اؤلدی
گۆن اۇرتا آمریکا یورتلاریندان پرودا بۇلان تۇقای یانغینیندا ۲ آدام اؤلدی، ۴ آدام یارالاندی و ۵ طبیغی قۇرالان سایت باشدا بۇلماق بیلن ۱۲ مۆنگ هکتار تۇقای کۆل بۇلدی.
تۇقای یانغینی نینگ بۇلان یرینی یاقیندان باریپ گؤرهن پرونینگ باش وزیری فرناندو زاوالا، یوردونگ دمیرقازیق بؤلگه سینده ۱۲ یرده عاداتدان داشاری یاغدای ایغلان ادِندیکلرینی بیلدیردی.
زاوالا یانغینی کنترل اتمه ک اۆچین اکیپ، شای سپ قۇیبرجکدیکلرینی نیغتادی.
داشقی قورشاو وزیری السا گالارزا یانغیندان اینگ کؤپ ضلل گؤرهن بؤلگأ یانغین سؤندۆریش تۇپارلاری نینگ ایبریلندیگینی حابار بردی.
پرونینگ انسانی قۇراغ انستیتوسی کنترل ادیلیپ بیلینمهیأن یانغینینگ ۱۱ یره سیچراندیغینی آیتدی.
یانغین سبأپلی کؤپ سانلی حیوانینگ دا یاشاییش یاغدایی نینگ اربت بۇلاندیغی آیدیلیار.
دِگیشلی حابارلار
سومالی دا پلیس یوُلباشچیسی اؤلدۆریلدی
فرهان محمد عدن یوردونگ اوُرتا شبل بؤلگه سینده ترور قوراماسی الشباب بیلن گؤرهشه یوُلباشچیلیق ادیأردی
نیجریادا 1.2 میلیون چاغا ساپاق آلماغا مأتأچ
نیجریادا 1.2 میلیون چاغا چالت یاغدایدا تعلیم تربیه مۆمکینچیلیگینه مأتأچ


text:
`میللی ساوونما باخانلیغی` نتیجهلر
خبرلر [929]
- میت'دن سوریهده داعشه قارشی عملیات
- پ.کا.کا-نین 4 عضوو ضررسیزلشدیریلیب
- 'میت'دن سوریهده فیلم کیمی عملیات
- قیرمیزی کتگوریده یئر آلان تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تۆرکیه ب لیگینه یۆکسلدی
- تۆرک میللی تیمی لوکزامبورگو قوناق ائدیر
- سوریه و عراقدا ۱۵ پکاکالی تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تاخیل داشییان داها 6 گمی اوکراینادان یولا سالینیب
- میت، ایکی تروریستی عراقدان تورکیهیه گتیردی
- "میت"دن عراقدا عملیات
- آذربایجاندا ساوونما صنایعی سرگیسی
- داها 3 گمی اوکراینا لیمانلاریندان یولا دوشوب
- تورک ساوونما صنایعی شیرکتلری مسپو سرگیسینه قاتیلاجاق
- داها 6 گمی اوکراینا لیمانلاریندان یولا دوشوب
- حولوصی آکار اگه دنیزینین قوزیی ینده "اف-16" ایله اوچوش ائدیب
- آلمانیانین ساوونما ناظیری: "اوکراینایا سلاح یاردیمی داها مومکون دئییل"
- مولود چاووش اوغلو رمضان ابوسناح ایله گؤروشوب
- تخریباتدان سوروملو تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- حولوصی آکار قارداش اؤلکهلرین ساوونما ناظیرلر ایله گؤروشوب
- تورکیه-دن پاکیستانا اینسانی یاردیم
- میللی ساوونما ناظیرلیگی چاناققالا ظفرینین ایلدؤنومو موناسیبتیله ویدئو پایلاشیب
- ساوونما صنایعسی موستشارلیغی
- "قهرمان آذربایجان تورکو قارداشلاریمیزی سالاملاییریق"
- سایبر امنیت برابردیر، میللی امنیت
- تورک هاوا ساوونما سیستمی: سپر
- میللی ساواش اوچاغینین انیمیشن فیلمی یایینلاندی
- میللی مودافعه ناظیرلیگی باکی-دا کئچیریلهجک ظفر پارادی ایله باغلی پایلاشیم ائدیب
- میللی تهلوکهسیزلیک شوراسینین توپلانتیسی کئچیریلدی
- قیبریس باریش حرکاتی
- میللی مودافعه ناظیرلیگی"باریش چشمهسی" عملیاتینین بیرینجی ایلدؤنومو ایله باغلی ویدئوحاضیرلاییب
- تورک ملی هاوا ساوونما سیستمی حاضیردیر
- تورکیه-نین میللی مودافعه ناظیرلیگی آذربایجانا دستک اوچون ویدئو حاضیرلاییب
- حصار ساوونما سیستمی سیناغی باشاری ایله گئچدی
- اتیوپیده میللی بایرام قوتلامالاریندا 52 نفر اؤلدو
- میللی مودافعه ناظیری حولوصی آکار آذربایجان اوردوسونو تبریک ائتدی
- 15 ژوئیه دموکراسی و میللی بیرلیک گونو
- تورکیه میللی هلیکوپترینه یئرلی موشک
- 18 اوکتبر دؤولت موستقیللیگی گونو موناسیبتیله تورکیه میللی مودافعه ناظیرلیگی کلیپ حاضیرلاییب


text:
`آنتونی بلینکن` نتیجهلر
خبرلر [55]
- آذربایجان ایله ارمنیستان دیش ایشلری باخانلاری گؤروشدو
- آمریکا، ارمنیستان ایله آذربایجان آراسینداکی چاتیشمالاری دوردورماغا چاغیردی
- مولود چاووش اوغلو آنتونی بلینکن ایله گؤروشوب
- آمریکا خاریجی ایشلر باخانی، علییئو و پاشینیانلا دانیشدی
- آنتونی بلینکن قطرلی همکاری محمد بن عبدالرحمن آل ثانی ایله گؤروشوب
- بلینکن پاشینیان ایله گؤروشوب
- فیلیسطینلی اؤیرنجی آنتونی بلینکن ایله ال وئرمهدی
- گوترش اوکراینادا: سوچلارین ان پیسی ساواشین اؤزودور
- بلینکن: "روسیانین ترورو دستکلهین اؤلکهلر سیاهیسینا داخیل ائدیلیب-ائدیلمهسی اوزرینده ایشلییریک"
- زلنسکی آنتونی بلینکن و آستین ایله گوروشونو دیرلندیردی
- بلینکندن آذربایجان و ارمنیستانا چاغری
- بلینکن: روسیا ساواش سوچو ایشلهییر
- چاووش اوغلو آذربایجان-لی و امریکا-لی همکارلاری ایله تلفوندا دانیشیب
- بارزانی ایله بلینکن آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- آنتونی بلینکن اؤزبکیستان-لی همکاری ایله گوروشوب
- ماکرون فرانسا-دا سفرده اولان آنتونی بلینکن ایله گؤروشوب
- بلینکن، ایرانلا مذاکیرهلرده سونا یاخینلاشدیقلارینی بیلدیردی
- آنتونی بلینکن و فیصل بن فرحان آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- بلینکن گ7 اؤلکهلرینین و اوکراینانین خاریجی ایشلر ناظیرلری ایله گؤروشوب
- مولود چاووش اوغلو آنتونی بلینکن و دمیتری کولبا ایله تلفونلا دانیشیب


text:
ینس استولتنبرگ-ین سلاحیت مودتی 2 ایل اوزادیلدی
ناتو-نون باش کاتیبی ینس استولتنبرگ-ین وظیفه صلاحیتینین مودتی 2020-جی ایل سپتامبر آیینا قدر اوزادیلدی.
ناتو-نون باش کاتیبی ینس استولتنبرگ-ین وظیفه صلاحیتینین مودتی 2020-جی ایل سپتامبر آیینا قدر اوزادیلدی.
متفیقلرین باش کاتیبی تبریک ائتدیکلری بیلدیریلن آچیقلامادا عضو اؤلکهلرین استولتنبرگ-ین ناتو-نون 21-جی عصردکی تهلوکهسیزلیکله باغلی سیناقلاری قارشیسیندا اصلاحاتلار آپاریلماسینا دستکینی داوام ائتدیرجگینه دایر اعتمادلارینین تام اولدوغو وورغولانیب.
استولتنبرگ ایسه سوسیال شبکه واسطهسیله یایدیغی آچیقلامادا 29 عضوون وظیفه صلاحیتینین مودتینین اوزادیلماسی بارهده قرار وئرمهسینه گؤره قورور دویدوغونو، ناتو-نو گوجلندیرمک و وطنداشلارین تهلوکهسیزلیگینی تامین ائتمک اوچون چالیشماغا داوام ائتمهیی سبیرسیزلیکله گؤزلهدیگینی قئید ائدیب.
قئید ائدک کی، ینس استولتنبرگ 2014-جو ایل مارتین 24-ده ناتو باش کاتیبی وظیفهسینه تعیین ائدیلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
سومالیده بومبا یوکلو ماشینلارلا اینتحار سالدیریسی
آوروپادا میمون چیچگی ویروسونا یولوخما سایی آرتیب
دونیا ساغلیق تشکیلاتینین آوروپا بؤلگهسینین انترنت سایتیندا درج ائدیلن میمون چیچگی ایله باغلی یئنیلنمه راپوروندا بوتون قارهده اپیدمی ایله باغلی سون معلوماتلار پایلاشیلیب.


text:
ارشد نظری چاغداش آذربایجان شئعرینده و ادبیاتیندا تانینمیش بیر شخصیت دیر. ارشد بی اونلار ایلدیر کی مییانا شهرینده اونلارجا گنج شاعیرلرین الیندن توتوب، اونلاری قلم صاحیبی ائدیب و بوگون مییانادان گؤرکملی شاعیرلر باش قالدیریب، اینجه دویغولو و درین دوشونجه لی شئعرلر ادبیاتیمیزا تحفه وئریرلر. آنجاق ارشد نظری نین اؤز شئعرلری ده چوخ اولارکن، ایندی ایلک شئعر دفتری ایشیق اوزو گؤرور. ارشد نظری جنابلاری نین شئعر دفتری چکمه لی هاوا عنوانی ایله الده دیر. اؤزو دمیشکن اوچ دفترلیک شئعر یموجوددور آنجاق هله لیکده بیرینجی بؤلومو یاییلمیشدیر و باشقا شئعرلرینی هله اوستو اؤرتولو ساخلاییر.
چکمه لی هاوا کتابی اوستاد ارشد نظری نین شئعرلری نین بیر بؤلومودور. بو دفترده شاعیرین درین دوشونجه لر و اینجه دویغولارینی شاعیرانه شئعرلر پالتاردا اوخویا بیلیریک. چکمه لی هاوا کتابی ۳۵۶ صحیفه ده زنگاندا نیکان کتاب یاییم ائوی طرفیندن یاییلیب و اوخوجولارینی گؤزل شئعرلر اوخوماسی ایله مست ائدیر. بیز اوستاد نظری جنابلارینا بو کتابین یاییلماسینی تبریک ائدیب و اوخوجولاری بو کتابین اوخوماسینا توصیه ائدیر و امینم کی شئعر ماراقلیلاری بو شئعرلرین اوخوماسیندان لذت آپاریب، آذربایجان چاغداش شئعری نین بیر بوجاغی ایله تانیش اولدوقلاری اوچون راضی قالاجاقلار. بو تئرلیکده بو گؤزل کتابین آراشدیرماسینی تقدیم ائده جه ییک.


text:
چای دادیندا کوکاکولا
محمود مهدوی
«حامد احمدی»یه
آینالاردا اؤلموشدو حامد؛ زئرزمینین دیوارلارینا دؤشهدیگیمیز آینالاردا. هفتهاینن یئرآلما زمیسینده ایشلهییب، پولوموزلا اؤزوموز بویدا آینا آلدیق. آینالاری گتیریب قالدیغیمیز زئرزمینین دیوارینداکی زاوارلارا سالدیق. حمید سقفدن آسلانمیش بوکس کیسهسینی یوموروقلادی. یورولوب اَلینین دالیلا ترینی سیلدی. سو ایچدی. حامد سیقار فیسقیرتدی؛ من کیسهنی یوموروقلادیم. حمید یئرینده دایانیب تؤوشونو دَردی. حامد سیقار داماغیندا کیسهیه یاخینلاشیب، ساغدان سولدان یوموروقلادی. من دالا چکیلدیم. نمهاردان آینالارا ایشیق دوشدو. آینالار ایشیغی قایتاردی گؤزوموزه. حامد توستونو کیسهیه پیلهدی. بالاجا ایشیق آینالاردا اوینادی. کیسه اؤز باشینا فیرلاندی. بیز ده میداندا گیجلدیک. یئرآلماچیلارلا چنه ووروب گئتدیک آراللی کندینه. گون چیخمامیشدان تریلینین دالیندا یئر اوستونه چاتاناجان بیر- بیریمیزی یوموروقلادیق. حامدین قیچیندان یاپیشدیق. او آشا- آشا آیاغا دوروب بُر سسله اوخودو: «یئل یاتار طوفان یاتار یاتماز تراختور بایراغی.» یئر ییهسی فرمان دالیندا چارتلاق آینادا بیزه باخیب باشینی توولادی. او بیزی تراختور دالیندا آپاریردی اؤز یئرآلما زمیسینه. آخشاماجان یئرآلما دؤشوردوک، بئللهدیک. آخشام اوستو یئر یئیهسی وئردیگی نئچه استانبیل یئرآلمانی تزهمیداندا ساتیب پولونو وئردیک حامده. حامد تلسه- تلسه سو قویدو. قینهجهیین ایستی سویوق سو حاضیرلادی. تؤکدوم باشینی یودو. قورولادی. اووجونا یاغ ووروب چکدی باشینا. باشینی دارادی. ساعاتینا باخیب دئدی: «چاتارام. هله واخت وار.» قاپییا چیخماق همن سسینی ائشیتدیک: «دربست!» او تراختورون اویونونا باخماغا گؤره قاچدی تبریزه. دئییردی: «استادیومدا (داغلاری سؤکر تراختور) دئینده روحوم بدنیمدن چیخیر.
حامد تبریزدن قاییداندان سونرا سسی توتولموشدو. او داغسو ایچدی. حسرتله اَلیمیزدهکی رنگلی چایا باخدی. آنجاق تراختور گئتدی لیگین بیرینجی دستهسینه. حامد بیزه خیرتدهیهجن چای آلدی، کباب آلدی، سیقار آلدی. بیزی آپاردی کنده تراختورا میندیک، عکس سالدیردیق. تراختور سوردوک. تراختور جدول ده نیریلدایا- نیریلدایا یوخاری قالخدی. بیزده تلویزیونون قاباغیندا اویناقلادیق. حمید آتیلیب بوکس کیسهسینی قوجاقلادی. من یاخینلیغیمداکی ستونو. حامد ده دئییردی: «من ده بؤیرومدهکینی قوجاقلادیم. طرفین سیبیلینین توکو اوزومه باتجایین آیریلدیم. آنجاق او ترمینالاجان منیم دالیمجان گلدی.
کیسه حمیدین اَلیندن بوشلانیب اویناقلادی. بیر بیریمیزه شیللاق آتدیق. حامد آینالارا چای تعارف ائلهدی. بیز یئرآلما یئدیک. آینادا تراختور عکسینی چکدیک. حامد بوکس کیسهسینی تومارلاییب اؤپدو. حمید بوکس کیسهسینی فیرلاتدی. کیسه قاباغیما گلجهیین اونو یوموروقلادیم. حامد تلسه- تلسه چای تؤکوب ایچدی. آغزی یاندی. تراختور نمنییه اودوزدو. حامد باغیردی. بیر هفتهنین ایچینده، گئتدیگیمیز قفهلرین هامیسینا دوربین قویدولار. بیز چایدان قالخان بوخارا حسرتله باخدیق. حمید دئدی: «اؤزوم اؤلوم دای آخیر چایمیزدی بیردا ایچیوغ.»
اونون اورهیی یامان دولو ایدی. دوربینلر اولماسایدی قفهچینین نهکیوارینی چال چؤیور ائلهیردی. دئدیم: «دیلوو دیشده، بو نه سؤزدی. قفه یئیهسی گؤیلی ایسدئییب دوربین قویوب، بیزه نه؟»
حمید اَلینی ظرافتله استکانین بؤیورونه چکیب دئدی: «ائله قفهچیلرین هامیسی بیردن بو فیکره توشوبلر هَی؟ به نییه دوربینلرین سمتی بیز اوتوردوغوموز میزه طرفدی؟»
حامد سیقار داماغیندا فیکره گئتمیشدی. او، او حالدا سیقارینی کول قابینین قیراغینا قویدو. چایینی نلبکییه تؤکوب پیلهییب ایچدی. بیز اونا اَیری- اَیری باخیب حیرصیمیزدن سیقار آلیشدیردیق. بو اویونبازچیلیقلار بیزه یاراشمازدی. چایی قَینهیه- قَینهیه ایچمهسئیدیک داها گرک ییخیلیب اؤلئیدیک. حامد نلبکییه یئنه چای تؤکوب، سویودوب، آغلایا- آغلایا بیزه دئدی: «دای قَینر چای باشیمیزا چکمهیین زمانی سووشدی.
منله حمید آغلامسییب دئدیک: «بیزی اؤلدورسهلر ده ایلمانقی چای ایشمیهجیوغ.»
او حیرصلی حیرصلی دئدی: «بی دور و بروزه باخون سورا مَژمئی جیرون!»
بیز قورخودان باشیمیزی قالخیزمادیق. بیلیردیک سسیمیز اوجالان واخت دوربین بیزیم اوستوموزده دایانیر. اونا گؤره اَتیمیز کسیله- کسیله نلبکیده سویوتدوغوموز ایلمانقی چایی آغزیمیزا طرف گتیردیک. دوربین قیژیلداییب، یالاندان قفهنین او بیری قیسمتلرینی دولانیب یئنه بیزیم اوستوموزده دایاندی. پؤرتوب قالمیشدیق. اوچوموزده نلبکینی دوداغیمیزا یاپیشدیردیق. ایلمانقی چای بوغازیمیزدان آشمیردی. حمید نلبکینین قیراغینی خیرچیلتیلا دیشلهدکی. او سسی ائشیتجهیین توکوموز بیز- بیز دوردو. من نلبکینی یئره چیرپماغا گؤره گؤیه قالخیزدیم. حامد گؤیده بیلنگیمدن یاپشیب دئدی: «اؤزونن چیخما!»
ائله او آندا دوربینین کؤلگهسی یاواشجیلی موزائیکدن سووشدو. اَلیم قورودو. دیشلریمی بیر- بیرینه قیسیب دئدیم: «گؤرهسن اَلیم گؤیده اولاندا دوربین هارا دؤنمیشدی؟»
حامد سیقارینی سوموردو. دریندن نفس آلیب وئردیم. حمید حیرصیندن اَسیردی. حامد دئدی: «منه وئرن آللاه، بیلارا وئرن آللاه!»
منیم آدیم وحید ایدی. اوچوموزونده آدیمیزین دؤرد حرفی واریدی. آنجاق تکجه حامدین الیفی اونو بیزدن آیریردی. شانسدان حامدین قدی منله حمیددن داها اوجا ایدی. هر زئرزمیدهکی قفهیه گئتسئیدیک، پیلهلردن آشاغی توشجهیین قلیان توستوسونون ایچینده اَل اَله وئریب، بوش صندلی تاپیب اوتوروردوق. اَیلشمهمیشدن قاباق حامد دوربینلرین یئرینی دئییردی. بیز پیچیلداییردیق: «بیردا گؤز گؤزو گؤرومور سن هاردان دوربینلری تاپدون؟»
او گوندن حامدی گؤرن اولمامیشدی. قارانلیقدا حمیدله اوتورموشوق. قفهلرده چای ایچیب اوندان بوندان سوروشوردوق حامدی گؤرن اولوب یا یوخ. ائشیتمیشدیک او نم هانسی توالتده لوت اویناییرمیش. بیز او آراداکی توالتلرین آیناسینین قاباغیندا دایانیب میزیلداندیق: «اوینا گولوم اوینا… اوینا بالام اوینا…» بیریده دئییردی: «او بیر خارابا قفهنین قاباغیندا ییخیلیب قالمیشدی.» بیز اونون سؤزونه اینانمادیق. شهرده قفهلریمیزین هامیسینی دوربینلر قوشولاندان بو یانا گول کیمی ائلهمیشدیلر. بیز حامدی هم آختاریردیق، همی ده گیزلدیردیک اونونلا یولداشیق. دوربینله دولو قفهنین قاپیسینی اوزوموزه باغلاسایدیلار، باغریمیز چارتلایاردی. بیر دفه ائشیتدیک حامد قفهلرین بیرینده چیخیب میزین اوستونه. پالتوسونون آلتیندان قارا اسپرینی چیخاردیب، دوربینین شیشهسینی رنگلهییب. بیری آند ایچیردی او لحظهده قفهنین هاوا سومورانلاری سرعتله فیرلانیب توستونو سوموروبلار. قفهدهکیلر حامدی او حالدا گؤرجهیین تؤکولوبلر چؤله. قفهچی حامده یاخینلاشجایین حامد چیغیرا- چیغیرا دئمیشمیش: «من تکم. منیم بو ایشده یولداشیم زادیم یوخدی. اسپری ده قنوودان تاپمیشام.»
قفهچینین شهییردی دئییردی قفهچیده آغلایا آغلایا دئیب: «منده تکم ائه بالا.» سونرا او گوشینی گؤتوروب تکجه گوشی دالیندا دئمیشدی: «قاچمئییب گلون.!»
هله بیری ده دئییردی «حامد قارا اسپریله او دوربینی رنگلهمهمیشدن بیر گون قاباق، تبریزده تراختورون علیهینه توتدوغو خطایا گؤره، داورین گؤزونه آینایلا ایشیق سالمیشدی. او بیری تیمین طرفدارلاری دا حامدی ازیشیدیریب استادیومدان آتمیشدیلار چؤله.
زئرزمینین پیللهسینده اوتورموشوق. قورتوم قورتوم چای ایچیریک. حمید بوکس کسیهسینین سمتینه دونوخوب قالیب. ایکی سیقار آلیشدیریب، بیرینی اونا وئریرم. او بیری سیقاری دا دوداقلاریملا یاپیشیب قوللاب وورورام. سیقارین توستوسو گؤزومه دولمایینا گؤره گؤزومو قیییرام.
اوزونو گؤرمهدیگیمیز بیر نفر هرهنین قاباغینا دارالانق نلبکی قویدو. نلبکینین ده اوستونه استکانی قویوب یوخ اولدو. قلیانلار اطرافیمیزدا قورولداییردیلار. حامد دئییردی: توستو زاد اونا فرق ائلهمز؛ الان او بیزیم اوستوموزدهدی. ایچون یوخسا بو سویوقدا گلیب آتاللار چؤله!»
آینالاردا اؤلموشدو حامد. بیز قورخا- قورخا اونا یاخینلاشدیق. چارپایا اوستونه چیخیب اونو آشاغی گتیردیک. منیم اَلیم اَسیردی، حمیدین دیلی توتولموشدو. حامدی دوربین سیمیله آسمیشدیلار. اونون کیفینیده قلیان شیلنگیله اَلینه باغلامیشدیلار. شیلنگی آچدیق. کیفین زیپینیده آشجایین گؤردوک کیفینین ایچینده نئچه دنه دوربین وار. بیز او یان بو یانا باخا باخا دوربینلری یان یانا قویوب اونلارین قاباغیندا دوردوق. حمید تزه دم چایدان بیر استکان گتیریب قویدو دوربینلرین یانینا. چایدان بوخار قالخسادا دوربینلر قیژیلدامادی. بیزه طرف دؤنمهدی. من حمیددن گیزلین ذئهنیم ده دوربینلری یوموروقلادیم، تپیکلهدیم، سیندیردیم، داغیتدیم، تؤکدوم توالته. جیبیمده بیچاغیم اولسایدی شیشهلرینیده جیزاردیم. یادیمدا دئییل بیزی کیم آلدادیب دئمیشدی: پیچاغوزی سیندیرون، یا دا آتون او یانا. بو نه وضعدی باشوزو دا دالا دارئیون.
حمید اَینیندن آغ کؤینگینی چیخارتدی. چیخارتدیغی کؤینکدن اَینینده ده واریدی. او اَلیندهکی کؤینهیی اییلهییب وئردی منه. دئدی: حامدین کفنی.
کؤینهیی اییلهییب دئدیم: «بو کی، چای اییسی وئریر؟»
حمید دئدی: «حامد اؤزی بونون اوستونه چای تؤحمیشدی. دئییردی: قوی چورویهنهجن بیرنیمدا چای اییسی اولسین.»
حامدین اَینیندهکی کؤینهیی چیخاردیب او کؤینهیی گئیدیردیک. یامان چای اییسی گلیردی. ایستهییردیم اونون اَللرینی سینهسینین اوستونه قویام؛ بیردن اووجوندان تیکه آینا توشدو. آینانی گؤتوروب باخاندا گؤردوم اوستونو قارا رنگله رنگلهییبلر. اورهییمدن سووشدو جومام دیوارداکی آینالاری قیریق- قیریق ائلهییم، آنجاق اؤزومو ساخلادیم. دئدیم: «بلکه آینادا بی دفه ده حامدی گؤره بیلدوغ. اونونلا چای ایچدوغ».
حامدین بؤیرونده اوزاندیم. حمید ده او بیری طرفده اوزاندی. اوخودوم: «یئل یاتار طوفان یاتار…» حمید ده سسیمه سس وئردی: «یاتماز تراختور بایراغی.» نه قدر گؤزلهدیک حامد یئریندن دورمادی. بیچاغی قویدوم حامدین اووجونا. حمید دئدی: «بی دا پیچاغ ایندی دور. هر کیمین اوزونه خط سالسون بیز اونی دوغرام- دوغرام ائلهروغ. اصلا دئییرسن قفهچیلری بیر بیر گتیرغ بیرا سن باشدارین کس، بیز گؤزدرین چیخارداق. سن فقط دور.»
صاباحدان هئچ بیر قفهیه گئتمهدیک. حامدی آینالارین دالیندا باسدیردیق. بیچاغی نلبکینین دالیلا ایتیلتدیک. کوکا کولا ایچدیک.


text:
سویدن باش وزیری تورکیه بیلن بولیب اوتگن کیلیشوونی یوز فایز قوللب – قوتله گن لیکلرینی ایتدی
اندرسون کیلیشوونی عملی قیله جکلرینی تیلگه آلدی
سویدن باش وزیری ماگدالنا اندرسون تورکیه بیلن بولیب اوتگن کیلیشوونی یوز فایز قوللب – قوتله گن لیکلرینی ایتدی.
ماگدالنا اندرسون SVD گزیته سیگه بیرگن بیاناتده شولرنی ایتدی:
"تورکیه بیلن «ناتو رهبرلر ییغینیده سویدن و فینلندنینگ تشکیلاتگه اعضالیگی نینگ قبولی اوچون» بولیب اوتگن کیلیشوونی یوز فایز قولب – قوتله یمیز" دیدی.
شونده ی بولیب آلدینلری تورکیه نینگ (سویدنده گی تروریستلرنینگ) تسلیم بیریلیشی بوییچه طلبی بولگن لیگینی قید ایتگن اندرسون؛
"البته کی کیلیشووده اورین آلگنلر عملی قیلینه دی. تورکیه آلدین هم تسلیم بیریلیشینی طلب قیلدی، بیز هم موضوع بیلن تیگیشلی اوروندیک. بعضاً دیپورت قیلگنلریمیز بولگن دیر، بیراق عموماً دیپورت قیلمه دیک. کیلیشوونی یوز فایز قوللب – قوتله یمیز" دیب ایتدی.


text:
آمریکادا منفی هاوا شرطلری سببیله 16 نفر اؤلدو
جورجیا، میسیسیپی، فلوریدا و آلاباما ایالتلرینده میدانا گلن فیرتینا، شیدتلی یاغیش و خورتوم سببیله بیر چوخ بینا ییخیلدی، جان ایتکیلری میدانا گلدی
آمریکادا منفی هاوا شرطلری سببیله 16 نفر اؤلدو.
جورجیا، میسیسیپی، فلوریدا و آلاباما ایالتلرینده میدانا گلن فیرتینا، شیدتلی یاغیش و خورتوم سببیله بیر چوخ بینا ییخیلدی، جان ایتکیلری میدانا گلدی.
اونلارلا اینسانین دا یارالاندیغی جورجیا ایالتینده بیر چوخ بؤلگهده فوق العاده حال اعلان ائدیلدی.
میسیسیپیده تخمینن 500 ائو ضرر گؤررکن، آلاباما ایالتینده 29 مین ائو الکتریکسیز قالدی.
اؤلکهنین جنوبوندا منفی هاوا شرطلری سببیله 5 میلیونا یاخین اینسانین ریسک آلتیندا اولدوغو ایفاده ائدیلیر.
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ، جورجیا والیسی ناتان دیل ایله فلوریدا والیسی ریک اسکات-ا تلفون ائدهرک باش ساغلیغی دعا ائتدی، کؤمک سؤزو وئردی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
شهیدیمیز وار
"بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ منسوبو تروریستلر طرفیندن ائدیلن توپ آتیشی نتیجهسینده یارالاناراق خستهخانایا گؤندریلهن قهرمان سلاحداشیمیز بوتون موداخیلهلره باخمایاراق شهید اولموشدور"
شانلیاورفانین بیرهجیک ائلچهسینده سرحد خطینده توپ آتیشی نتیجهسینده یارالانان عسگر آپاریلدیغی خستهخانادا شهید اولدو.
میللی ساوونما باخانلیغیندان وئریلهن آچیقلامادا،
"بیرجیک/شانلیاورفا سرحدینده، ۱۶ آگوست ۲۰۲۲ تاریخینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ منسوبو تروریستلر طرفیندن ائدیلن توپ آتیشی نتیجهسینده یارالاناراق خستهخانایا گؤندریلهن قهرمان سلاحداشیمیز انس غازی اؤزدمیر، بوتون موداخیلهلره باخمایاراق قورتاریلاممایاراق ۱۷ آگوست ۲۰۲۲ تاریخینده شهید اولموشدور" دئییلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
چاووش اوغلو: "اوکراینا و روسیا گوبرهسینین بازارلارا گئتمهسی اوچون سعی گؤستریریک"
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو اوکراینا و روسیا گوبرهسینین لازیم اولان بوتون اؤلکهلره گؤندریلمهسی اوچون سعی گؤستردیکلرینی بیلدیریب.
جمهور باشقانی اردوغانلا پوتین آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
جمهور باشقانی اردوغان ایله ولادیمیر پوتین اوکراینا محاربهسینی موذاکیره ائدیبلر.
تورکیه اولوسلار آراسی آتوم انرژی آژانسینین ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب
تورکیه 2022-2024-جو ایللر اوچون اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب.


text:
اویان نیوز:
آوروپا شوراسینین ناظیرلر کومیته سینین اویه اؤلکهلرین حؤکومتلرینه قادینا قارشی زوراکیلیقلا باغلی توصیه قراری
حاضیرلایان: تورکان اورمولو
بیرینجی: قانونلارینی و سیاستلرینی آشاغیدا ساییلان آماجلارلا گؤزدن کئچیرمک:
۱. قادینلارا اینسان حاقلاری و تمل اؤزگورلوکلرینین تانینماسی، بونلاری ایشلتمه، بونلاردان یارارلانما و بو حاقلارین قورونماسینی گووهنجه آلتینا آلماق؛
۲. لازیم گلدیینده، قادینلارین ائکونومیک و سوسیال حاقلارینی اؤزگور و ائتکین بیر شکیلده ایشلتمهلرینه ندن اولاجاق تدبیرلری گؤرمک؛
۳. بوتون تدبیرلرین اؤلکه گئنلینده کوردینه(هماهنگ) ائدیلمهسی، قوربانلارین احتیاجلارینا اوداقلانماسی و ایلگیلی دؤولت قوروملاری ایله سیویل توپلوم اؤرگوتلرینین، اؤزللیکله ده بو توصیه قراریندا بللی ائدیلن گرکلی تدبیرلرین قرارلاشدیریلیب تطبیق ائدیلمهسی ایله باغلانتیلاندیریلماسینا ندن اولماق؛
۴. قادینلارا قارشی زوراکیلیقلا موباریزه ائدن سیویل توپلوم اؤرگوتلرینین چالیشمالارینی هر دوزئیده(سویه) تشویق ائتمک و اویغون لوژئستیک و مادی دستک وئریلمهسی ایله بیرلیکده بو اؤرگوتلرله آکتیو ایش بیرلیگی ائتمک.
ایکینجی: دؤولتلرین زوراکیلیق ایچرهن عمللری، بو عمللر ایستر دؤولت طرفیندن ایسترسه ده باغیمسیز شخصلر طرفیندن گئرچکلشدیریلمیش اولسون، انگللهمک، تعقیب ائتمک و جزالاندیرماق قونوسوندا گرکلی فعالیتی ائتمک و قوربانلاری قوروماقلا سوروملو اولدوقلارینی قبول ائتمهلری.
اوچونجو: قادینلارا قارشی ائرکک زوراکیلیغینین، قادینلارلا ائرککلر آراسیندا ائشیتسیز گوج ایلیشکیلریندن قایناقلانان تمل بیر قورولوشسال و توپلومسال سورون اولدوغونو قبول ائتمک و بو ندنله ائرککلرین، قادینلارا قارشی ائعمال اولونان زوراکیلیقلا موباریزهنی هدفلهین ایشلره قاتیلمالارینی دستکلهمک.
دؤردونجو: قادینلارا قارشی زوراکیلیقلا موباریزه ائدن بوتون قوروملاری (پولیس، طیب و سوسیال یاردیم ایشلری) زوراکیلیغین قارشیسینین آلینماسی و قوربانلارین قورونماسی اوچون فعالیت گؤسترن اورتا و اوزون دؤنملی کووردیناسییالی عمللر پیلانلاری اولوشدورماغا تشویق ائتمک؛
بئشینجی: اولوسال و اولوسلارآراسی سوییهده، دئیتا توپلاماق و شبکه قورولماسینی دستکلهمک؛
آلتینجی: قادینلارا قارشی زوراکیلیق باشدا اولماق اوزره ائشیتلیک قونوسو ایله ایلگیلی، اونیوئرسیته سوییهسی داخیل، عالی تحصیل پروقراملاری و آراشدیرما مرکزلرینین قورولماسینی دستکلهمک.
یئددینجی: بیلیم ایله مشغول اولانلار، آلان چالیشماسی ائدن سیویل توپلوم اؤرگوتلری، سیاسی قرار آلماق قونوموندا اولانلار، قانونچولوق، ساغلیق، ائییتیم قوروملاری، سوسیال و پولیس قوروملاری آراسینداکی قارشیلیقلی تأثیر بوراخماغی گلیشدیرمک.
سگگیزسنجی: بو توصیه قرارینین اکینده(علاوهسینده) آچیقلانان تدبیرلری، اولوسال قوشوللار و اوستونلوکلری گؤز اؤنونه آلاراق ان اویغون شکیلده قبول ائدیب ایجرا ائتمک و بو آماجلا قادینلارا قارشی زوراکیلیقلا موباریزه اوچون بیر ائیلم پلانینی دوزنله مه یی گوندهمه گتیرمک.
دوققوزونجو: آوروپا شوراسینی بو توصیه قرارینین حؤکملرینین اولوسال سوییهده تعقیب ائدیلمهسیندن خبردار ائتمک.
رئکورد (۲۰۰۵)۵ ساییلی توصیه قرارینیین اکی(علاوهسی)
تانیم(تعریف)
۱. بو قرار چرچیوهسینده “قادینلارا قارشی زوراکیلیق” ایفادهسی، جینسیته دایالی، قادینلارا فیزیکسل، جینسل یادا پسیخولوژیک ضرر ویا سیخینتی یارادان یادا وئرمهیه یول آچا بیلهجک هر چئشید زوراکیلیق عملینی یا دا تهدیدینی ایفاده ائدر. اجتماعی آلاندا یا دا اؤزل حیاتدا قارشیلاشیلان باسقی ویا کئیفی اولاراق اؤزگورلوکدن محروم ائدیلمه یی ده ایچرهن بو ایفاده آشاغیدا ساییلانلاری ایحاطه ائتمکله بیرگه، بونلارلا محدود دئییل:
آ. بو آرادا فیزیکسل و روحسال سالدیرقانلیک، دویغوسال یادا پسیخولوژیک سؤمورو(استثمار)، تجاووز ائتمک و جینسل ایستیثمار، ائنسئست، ائولیلیک ایچی ویا ائولیلیک دیشی جینسلر آراسی تجاووز، قادینلارا ضرر وئرهن باشقا تؤره سل ایشلرله بیرلیکده عائله ایچینده یادا ائوده قارشیلاشیلان زوراکیلیق.
ب. بو سوره ایچینده تجاووز ائتمک، جینسل ایستیثمار، ایش یئرینده، قوروملاردا ویا باشقا آلانلاردا جینسل اذیت و تهدیدله بیرلیکده، گئنل اولاراق توپلومدا، قوروملاردا یادا باشقا آلانلاردا قارشیلاشیلان زوراکیلیق، جینسل و ائکونومیک سؤمورو آماجی ایله قادین تیجارتی و سئکس توریزمی؛
ج. دؤولت یادا دؤولت گؤرولیلری طرفیندن ائدیلن ویا گؤز یومولان زوراکیلیق؛
د. سلاحلی قارشیدورما و اؤزللیکله گیروو آلما، زورلا یئرلشدیرمک، سیستئماتیک عیفته تجاووز ائتمک، جینسل کؤلهلیک، زورلا هامیله بوراخماق و جینسل و ائکونومیک سؤمورو آماجی ایله اینسان تیجارتی دوروملاریندا قادینلارین اینسان حاقلارینین پوزولماسی.
قادینلارا قارشی زوراکیلیقلا ایلگیلی گئنل تدبیرلر
۲. هر هانسی بیر قادینین هر هانسی بیر زوراکیلیغا معروض بوراخیلماما حاقینی گووهنجه آلتینا آلماق، دؤولتلرین سوروملولوغوندا و منفاتیندهدیر و میللی سیاستلرینده اؤنجهلییه صاحیبدیر. بورادا دؤولتلر بو سوروملولوقدان قاچماق اوچون تؤره، عادت عنعنه یادا دینی اؤنه سوره بیلمزلر.
۳. اویه دؤولتلر آشاغیدا ساییلان عونصورلارا دایالی زوراکیلیق عمللرینه قارشی میللی سیاستلر اولوشدورمالی، گلیشدیرمهلی ویا گرکدیینده وار اولانلاری یاخشیلاشدیرمالیدیر:
آ. قوربانلارین ماکسیموم گوونلیینین قورونماسی؛
ب. قوربان قونومونا گتیریلن قادینلارا، یئنیدن بو قونوما دوشمهلرینی انگللهیهجک ان اویغون دستک و یاردیم اولاناقلارینی سوناراق گوجلهنمهلرینین تامین اولونماسی؛
پ. جزا حقوقو و مدنی حقوقون، محکمه اوصولو ایله بیرلیکده ایخطار وئریلمه سی؛
ت. توپلومدا بو قونودا حساسیتین آرتیریلماسی؛ اوشاقلارین و گنجلرین ائییتیمی؛
ج. قادینلارا قارشی زوراکیلیق اولقوسویلا قارشیلاشان فرقلی ایش صاحیبلرینه اؤزل ائییتیم وئریلمهسی اوچون ایمکانلارین تامین اولونماسی؛
چ. ایلگیلی بوتون آلانلاردا قارشیسینی آلماق اوچون چالیشماق.
۴. بو چرچیوهده مومکون اولان هر دورومدا، اولوسال سوییهده و گرکدیینده بؤلگه سل و/ویا یئرل یئتکیلیلرله ایش بیرلیگی ایچریسینده، سیویل توپلوم اؤرگوتلری ایله بیرلیکده آکادئمیک قوروملار و باشقا قوروملارلا دانیشاراق، قادینلارا قارشی زوراکیلیقلا موباریزه اوچون تدبیرلر گؤرمکله و یاسال رئفورملارین یادا عمل آلانیندا هر هانسی بیر یئنی موداخیله شکلینین دیرلندیرمهسی و دوزنلی اولاراق تعقیب ائدیلمهسیندن سوروملو بیر رسمی کوردینه قورومو یا دا اورقانی قورماق گرکهجکدیر.
۵. اؤزللیکله آشاغیداکی آلانلاردا اولوسال و اولوسلارآراسی سوییهده آراشدیرما، سبب توپلاما و شبکهلر گلیشدیریلمهلیدیر:
آ. قادینلارا قارشی زوراکیلیغین اؤلچه یینی داها یاخشی دیرلندیره بیلمک اوچون جینسیت تمللی ایستاتیستیکالار، ائنتئقره ایستاتیستیکالار و اورتاق گؤسترگهلرین حاضیرلانماسی؛
ب. سالدیریلارین قوربانلار اوزریندهکی اورتا و اوزون سورهلی ائتکیلری؛
پ. زوراکیلیغین، عائله ایچی زوراکیلیق داخیل، شاهیدلر اوزرینده بوراخدیغی ائتکیلر؛
ت. قادینلارا قارشی زوراکیلیغین ساغلیق، توپلومسال و ائکونومیک هزینهسی؛
ج. قادینلارا قارشی زوراکیلیقلا موباریزهده حقوقی و یاسال سیستئملرین ائتکینلیینی دیرلندیرمه؛
چ. قادینلارا قارشی زوراکیلیغین ندنلری، یعنی ائرککلری زوراکیلیغا و توپلومون بئله بیر زوراکیلیغا گؤز یومماسینین ندنلری؛
ح. زوراکیلیق قونوسوندا اؤلچو آلیناجاق سانکسییالاری گلیشدیرمه.
بیلگی، توپلومون هسساسلیغی، ائییتیم و ایش ایچی ائییتیم
اویه دؤولتلر،
۶. فرقلی زوراکیلیق نؤوعلری و بونلارین قوربانلار باخیمیندان سونوجلاری ایله ایلگیلی ائنتئقره ایستاتیستیکالار داخیل اویغون بیلگیلری، مؤوجود بوتون مئدیا اورقانلارینی (قزئت، رادیو و تئلئویزیا و…) ایشلهدهرک سئچیب خالقا سونمالی؛
۷. توپلومون سورونون فرقینه وارماسی، قوربانلار و گئنل اولاراق توپلوم اوزریندهکی ییخیجی ائتکیسینی آنلاماسی و بو سایهده قادینلارا قارشی زوراکیلیق قونوسونو آچیقجا، اؤنیارقی ویا اؤنجهدن جؤکمو وئریلمیش فیکیرلر ائتمهدن دارتیشا بیلمهسی اوچون بیلگیلندیرمه کامپانیالاری و دستک کونفرانسلاری دوزهنلهیرک توپلومو حرکته کئچیرمهلی؛
۸. عائله ایچی زوراکیلیغین یانیندا قادینلاری ائتکیلهیهن بوتون باشقا زوراکیلیقلاریندا اینجهلهمهسینده ایشلهدیلهجک عونصورلاری، پولیس و یارقی گؤرولیلری ایله طیب آلانیندا و سوسیال آلاندا چالیشانلارین تمل ائییتیمینه داخیل ائتمهلی؛
۹. بو چالیشمالارین ایش ائییتیمی پروقراملارینا، قوربانلارین قبول ائدیلمهسینی، سونولان دینلهمه و دانیشمانلیق(مشاوره) طرزینی یاخشیلاشدیرماق و بؤحران دوروملارینی تانیییب یؤنتمهیه یارایاجاق گرکلی آراجلاری تامین ائده بیلمک اوچون بیلگی و ائییتیم وئرمهلی؛
۱۰. بو پئرسونئلین اؤزل ائییتیم پروقراملارینا قاتیلمالارینی تشویق ائتمک و بو آماجلا پئرسونئلی بیر اؤدوللندیرمه پلانینا داخیل ائتمهلی؛
۱۱. قادینلارا قارشی زوراکیلیق قونوسونون یارقیجلارین ائییتیمینه داخیل ائدیلمهسینی تشویق ائتمهلی؛
۱۲. مثلا تئراپیستلر کیمی اؤز کونتروللو ایش فعالیتلرینین یئتکیلی قونوملارداکی شخصلر طرفیندن ائدیله بیلهجک جینسل ایستیثمارا قارشی ایستراتئژیلر گلیشدیرمهلرینی تشویق ائتمهلی؛
۱۳. ائرککلرین، ائتدیکلریندن سوروملو اولمالاری گرکدیینی وورغولایاراق و ائرککلری زوراکیلیق مئکانیزمالارینی تحلیل ائدیب چؤزمهیه و فرقلی بیر داورانیش طرزی منیمسهمهیه تشویق ائدرک، قادینلارا یؤنهلیک ائرکک زوراکیلیغی قونوسوندا حساسیتین آرتماسی اوچون کامپانیالار دوزهنلندی؛
۱۴. اینسان حاقلاری قونولو ائییتیم پروقراملارینا جینسیت باخیش آچیسینی داخیل ائتمهلی یا دا گوجلندیرمهلی و جینسلر آراسی ائشیتلییه و قارشیلیقلی سایغییا اؤزل اؤنم وئرهن جینسل ائییتیم پروقراملارینی گوجلندیرمهلی؛
۱۵. قیز و ائرکک اوشاقلارین، سوسیال و کولتورل نومونه، اؤنیارقی و شابلون جینسیت روللاریندان قاچان و اؤزگووهنلرینین گلیشدیریلمهسینه یؤنهلیک ائییتیم ایچرهن بیر تمل ائییتیم آلمالارینی، اوخولدا چتینلیک چکن گنجلره اؤزل دقت گؤسترهرک تامین ائدیلمهلی؛ ائییتیمله باغلانتیلی اولان ایشلرین بوتون اویهلرینی جینسیت ائشیتلیگی قاورامینی ائییتیملرینه داخیل ائدجک شکیلده ائییملهلی؛
۱۶. اوخول درس پروقراملاریندا اوشاق حاقلاری، یاردیم تئلئفون حاقلاری، اوشاقلارین یاردیم ایستهیه بیلهجکلری قوروملار و گووهنه بیلهجکلری شخصلرله ایلگیلی اؤزل بیلگیلری داخیل ائتمهلیدیر.
مئدیا
اویه دؤولتلر،
۱۷. مئدیانی، شابلون اولمایان، اینسانا و اینسانلیق شرفینه سایغی تملینده قورولموش قادین و ائرکک ایماژلارینی اؤنه چیخارماغا و زوراکیلیقلا جینسللیگی باغلانتیلاندیران پروقراملاردان اوزاقلاشماغا تشویق ائتمهلی؛ بو مئعیارلاری مومکون اولدوغو قدری ایله یئنی بیلگی تئکنولوژیلری آلانیندا دا گؤز اؤنونه آلمالی؛
۱۸. مئدیانی، توپلومو قادینلارا قارشی زوراکیلیق قونوسوندا دقتلی ائتمک اوچون بیلگیلندیرمه کامپانیالارا قاتیلماغا تشویق ائتمهلی؛
۱۹. مئدیا چالیشانلارینی بیلگیلندیرمک و زوراکیلیقلا جینسللیگی باغلانتیلاندیران پروقراملارین اولا بیلهجک سونوجلاری قونوسوندا اویارماق اوچون ایش ایچی ائییتیمی تشویق ائتمهلی؛
۲۰. مئدیا چالیشانلاری اوچون، قادینلارا یؤنهلیک زوراکیلیق قونوسونو گؤز اؤنونه آلان و وار اولان یا دا گلهجکده قورولاجاق مئدیا کونترول قوروملارینین تمل ایلکهلری آراسیندا قادینلارا قارشی زوراکیلیق و جینسیتچیلیک قونولارینین یئر آلماسینی تشویق ائدن داورانیش یؤنرگهلرینی(تعلیماتینی) گلیشدیریلمهسینی تشویق ائتمهلیدیر.
یئرل، بؤلگه سل و شهرده پلانلاما
اویه دؤولتلر،
۲۱. یئرل و بؤلگه سل پلانلاما ایله شهر پلانلانماسیندا قرار آلما قونومونداکی شخصلری، توپلوما آچیق یئرلرده زوراکیلیق ایچرهن عمللرینین قارشینی آلماق و قادینلارین گوونلیینی مؤحکملتمه احتیاجینی حئسابا قاتماغا تشویق ائتمهلی؛
۲۲. اؤزللیکله چئوره آیدینلانماسی، توپلو داشیما آراجلاری و تاکسی خیدمتلرینین دوزهنلنمهسی، آوتوموبیل پارک یئرلری ایله ایقامته مخصوص بینالارین دیزاین و پلانلانماسی ایله ایلگیلی گرکلی هر چئشید تدبیری مومکون اولدوغو قدر آلمالیدیر.
قوربانلارین قورونماسی و یاردیم ( قبول، تداوی و دانیشمانلیق)
اویه دؤولتلر
۲۳. قوربانلارین، شیکایت ائتمیش اولسونلار یادا اولماسینلار، هر هانسی بیر آیریمچیلیق(تبعیض) ائدیلمهدن چوخ دیسیپلینلی، کووردیناسیالی پروفئسیونال کادرولارین اورتایا قویدوقلاری تعجیلی و اطرافلی یاردیمدان یارارلانماغینی تامین ائتمهلی؛ بو یاردیما طیببی موعایینه، عدلی طیب موعایینهسی، تداوی و سارسینتی و اینجینمه سونراسی پسیخولوژیک، سوسیال دستک و حقوقی یاردیم داخیل اولوب، یاردیم گیزلیلیک اساسی تملینده، پولسوز و ۲۴ ساعت الوئریشلی اولمالی؛
۲۴. اؤزللیکله، ائو ایچی زوراکیلیق قوربانلارینا سونولان هر چئشید خیدمت و حقوقی یولون، طلب اوزرینه کؤچمن قادینلارا دا سونولماسینی تامین ائتمهلی؛
۲۵. عدلی طیب سببلری و بیلگی توپلاما ایشلملرینین ایستاندارد پروتوکول و فورملارلا ائدیلمهسینه ندن اولاجاق بوتون تدبیرلری گؤرمهلی؛
۲۶. قوربانلاررین احتیاجلارینا گؤره حاضیرلانمیش، قوربانلاری آچیق و آنلاشیلان بیر دیل ایله حاقلاری، یارارلاندیقلاری خیدمتلر و اؤنجهدن بیله بیلهجکلری یادا باش وورا بیلهجکلری ائیلملر قونوسوندا بیلگیلندیرن سندلری، قوربان شیکایت ائتسین یادا ائتمهسین، پسیخولوژیک، طیببی و سوسیال دستک و حقوقی یاردیم آلماغا داوام ائتسین یادا ائتمهسین، سونمالی؛
۲۷. بو چئشید کووردیناسیالی ائیلملری مومکون ائدهجک شکیلده پولیس، ساغلیق و سوسیال خیدمت قوروملاری و حقوقی سیستئم آراسیندا ایش بیرلیینی گلیشدیرمهلی، سیویل توپلوم اؤرگوتلری آراسیندا ایش بیرلیگی شبکهسینین قورولماسینی تشویق ائتمهلی و دستکلهمهلی؛
۲۸. زوراکیلیق قوربانلاری ویا زوراکیلیقلا یادا زوراکیلیق تهدیدی ایله قارشی قارشییا قالان شخصلر اوچون آنونیم، پولسوز تئلئفون یاردیم خطلری کیمی تعجیلی دوروم سئرویسلرینین قورولماسینی تشویق ائتمهلی؛ دوزنلی اولاراق تئلئفون دانیشیقلارینی ایزلهمهلی و بیلگیلری قوروماقلا باغلی ایستانداردلارا سایغی گؤسترمه شرطیله، سونولان یاردیم سیراسیندا توپلانان بیلگیلری دیرلندیریلمهلی؛
۲۹. پولیس و باشقا آساییش قوروملارینین قوربانلاری قبول ائدیب، تداوی و مصلحت وئررکن، اینسانا و اینسانلیق شرفینه سایغی تملینه اویغون بیر شکیلده یاناشمالارینی، شیکاتلری گیزلیلیک اساسینا گؤره اله آلمالارینی، قوربانلارین، پولیس گؤرولیسی ایله قوربان آراسیندا بیر گووهن ایلیشکیسی اولوشدوراجاق شکیلده تاسارلانمیش یئرلرده اؤزل ائییتیملی پئرسونئل طرفیندن گئجیکمه اولمادان دینلهنمهلرینی و مومکون اولدوغو قدر، زوراکیلیق قوربانلارینین ایسته دیکلری تقدیرده بیر قادین گؤرولی طرفیندن دینلهنمهلرینی تامین ائتمهلی؛
۳۰. بو آماجلا، بوتون سوروملولوق دوزئیلرینده چالیشان قادین پولیس گؤرولیسی ساییسینی آرتیرماق اوچون آددیم آتمالی؛
۳۱. اوشاقلارا هر مرحلهده (ایلک قبول، پولیس، ساوجیلیق، محکمهلر) اوزمان پئرسونئل طرفیندن آنلاییشلا یاناشماسینی، باخیلماسینی و وئریلن یاردیمین اوشاغین احتیاجلارینا اویغون اولماسینی تامین ائتمهلی؛
۳۲. زوراکیلیق قوربانی اولان اوشاقلارا گرکلی پسیخولوژیک و معنوی دستگی تامین ائتمک اوچون، اویغون سیستئملر اولوشدوراراق و اوشاقلاری ایلک گؤروشمهدن یاخشیلاشما آنینا قدر ایزلهیهجک ائییتیملی پئرسونئل تامین ائدرک آددیملار آتمالی و بو خیدمتلر پولسوز سونولمالی؛
۳۳. قوربانلارین، یاردیم خیدمتینی سونان پولیس، ساغلیق و سوسیال خیدمت پئرسونئلی طرفیندن جینسیته ایلگیسیز توتوملار ایله قارشیلاشمامالاری و یئنیدن قوربان قونومونا دوشمهمهلری اوچون گرکلی بوتون تدبیرلری گؤرمه لیدیرلر.
جزا حقوقو مدهنی حقوق و یارقیلاما اوصولو
جزا حقوقو
اویه دؤولتلر،
۳۴. جزا حقوقوندا شخصه قارشی زوراکیلیق ائتمهنین و اؤزللیکله فیزیکسل ویا جینسل زوراکیلیق ائتمه یین، سادهجه اخلاق، شرف ویا تربییهنین پوزونتوسو اولماییب، شخصین فیزیکسل پسیخولوژیک ویا جینسل اؤزگورلویو و بوتونلویونون پوزولماسینی بلیرتن حؤکوملرین ایچرمهسینی تامین ائتمهلی؛
۳۵. میللی قانونلاردا زوراکیلیق ائدنلره قارشی درحال و ائتکین گیریشیمه اولدوغو قدر، زوراکیلیق قوربانی قادینلارا ائدیلهن حاقسیزلیغی جوبرانا دا ایمکان وئرهن اویغون تدبیر و سانکسییالار سونمالیدیر. اولوسال یاسالار اؤزللیکله ائولیلیک ایچی یادا دیشی ائشلر آراسیندا جینسل زوراکیلیق و تجاووزو جزالاندیرمالی؛
- دیرنج علامتی گؤسترمهسهلر بئله، شخصلره قارشی تصدیقلری اولمادان هر هانسی بیر جینسل عملده بولونماغی جزالاندیرمالی؛
- شخصین تصدیقینی آلمادان، تورو و آراجی نه اولورسا اولسون، جینسل دوخول جزالاندیرمالی؛
- حامیله، قوروماسیز، خسته، فیزیک ویا عقل علیلی ویا باخیما مؤحتاج شخصلرین دورومونون هر شکیلده ایستیثمارینی جزالاندیرمالی؛
- فاعیلین قونومونو ایستیثمار ائتمهسی، اؤزللیکله اوشاقلار قارشیسیندا یئتیشکین قونومونون ایستیثمارینی جزالاندیرمالیدیر.
مدنی حقوق
اویه دؤولتلر،
۳۶. زوراکیلیق ائتدیبی ایثباتلاندیغیندا، قوربانلارا، اولایین جیددیتینه اویغون، معروض قالدیقلاری ایقتیصادی، فیزیکی، پسیخولوژی، اخلاقی و اجتماعی ضرری قارشیلایاجاق اویغون بدلین، عدلی خرجلر داخیل، وئریلمهسینی تامین ائتمهلی؛
۳۷. قوربانلارا تزمینات وئره بیلمک اوچون مالیه لشدیریجی سیستئملری اولوشدورماغی گوندهمه آلمالیدیر.
یارقیلاما اوصولو
اویه دؤولتلر،
۳۸. بوتون زوراکیلیق قوربانلارینین و دوروما گؤره، اونلاری ساوونان حقوقی شخصیته صاحیب توپلومسال قورومو ویا اؤزل قوروملارین قوربانلا بیرلیکده یادا قوربان آدینا شیکایت ائدیله بیلمهسینی تامین ائتمهلی؛
۳۹. جومهوریت باش پروکورور جزا اوچون شیکایت ائتمهسینی تامین ائدهجک حؤکوملری قویمالی؛
۴۰. باش پروکورورلاری، توپلوم آدینا شیکایت ائدیب ائتمهمهیه قرار وئررکن، قادینلارا و اوشاقلارا قارشی ائدیلن زوراکیلیغی آغیرلاشدیریجی ویا بلیرله ییجی عونصور سایماغا تشویق ائتمهلی؛
۴۱. محکمه شیکایتینین بوتون آشامالاریندا قوربانلارین فیزیکسل و پسیخولوژیک دورومونون گؤز اؤنونه آلینماسینی و طیببی و پسیخولوژیک باخیم گؤرمهلرینی تامین ائدجک بوتون تدبیرلری آلمالی؛
۴۲. زوراکیلیق قوربانی ویا شاهیدی اولان شخصلرین ایفادهلری ائشیدیلدیینده، تکرار تکرارا ایفاده وئرمهلرینی و یارقیلاما اوصولونون بؤحران یارادیجی ائتکیلرینی آزالتماق اوچون اؤزل شرطلرین یارانماسی اوچون چالیشمالی؛
۴۳. قوروملارین ایچ اساسنامهلرینین، زوراکیلیق قوربانی یادا تانیدیقلارینین معروض قالدیقلاری بؤحرانی گؤز اؤنونه آلاراق و بو بؤحرانین تکرارلانماماسی اوچون، سببسیز و آشاغیلاییجی سورولارا معروض قالمالارینی انگللهیهجک شکیلده دوزهنلهنمهسینی تامین ائتمهلی؛
۴۴. گرکلی اولدوغوندا، قوربانلاری تهدید و اولا بیلهجک اینتیقام گیریشیملرینه قارشی تأثیرلی بیچیمده قوروماق اوچون تدبیرلر گؤرولمهسینی تامین ائتمهلی؛
۴۵. اوشاق حاقلارینین یارقیلاما سورهسینده قورونماسی اوچون اؤزل تدبیرلر آلمالی؛
۴۶. اوشاقلارا محکمهنین بوتون جلسهلرینده، محکمه گرکچهلی بیر قرارلا قارشی چیخمادیغی تقدیرده یا یاسال تمثیلچیلری یادا اویغون گؤردوکلری بیر یئتیشکین طرفیندن موشاییعت ائدیلمهسینی تامین ائتمهلی؛
۴۷. اوشاقلارا یاسال تمثیلچیلری آراجیلیغی ایله ویا سئچدیکلری ائتدیکلری و بیر توپلومسال قورومو، اؤزل اؤرگوت ویا یارقی یئتکیلیسینین تصدیقله دیی هر هانسی بیر یئتیشکین آراجیلیغی ایله شیکایت ائدیله بیلمهسینی و گرکیرسه پولسوز ادلی یاردیم آلا بیلمهلرینی تامین ائتمهلی؛
۴۸. جینسل قباحت و سوچلار اوچون قبول ائدیلهجک بیر سوره سینیرلانماسینین، آنجاق قوربان چوخالماسینی اثبات ائتدیکدن سونرا باشلاماسینی تامین ائدجک حؤکوملری قویمالی؛
۴۹. گیزلیلیک شرطلرینده اله گتیریلمیش بیلگی یادا موعایینهده سونوجو، ایشلری گریی زوراکیلیغا معروض قالمیش اوشاق اولایلاری ایله قارشیلاشان شخصلرله ایلگیلی، استثنا بیر دوروم اولاراق، ایشدکی گیزلیلیک شرطیندن قورتولماسینا ایمکان وئرمهلی.
زوراکیلیق فاعیللری اوچون موداخیله پروقراملاری
اویه دؤولتلر،
۵۰. زوراکیلیق فاعیللرینین، عمللرینین بیلینجینده اولمالارینا و سوروملولوقلارینی آنلامالارینا یاردیمچی اولاراق، زوراکیلیقدان آرینمیش بیر داورانیش طرزینی منیمسهمهلرینی تشویق ائدجک موداخیله پروقراملاری تشککول ائتمهلی؛
۵۱. فاعیللره موداخیله پروقراملارینا قاتیلما فورصتینی، محکومیته بیر آلتئرناتیو اولاراق دئییل، زوراکیلیغی اؤنلهمک اوچون علاوه بیر مانعه اولاراق سونمالی؛ بو کیمی پروقراملارا قاتیلماق کؤنوللولوق اساسینا دایانمالی؛
۵۲. مؤوجود قایناقلار ایذین وئردیی اؤلچوده، زوراکیلیق ائتمهیه مئییللی ائرککلر اوچون دؤولتین اوناییندان کئچمیش مرکزلر و سیویل توپلوم اؤرگوتلرینین اؤنجوللویونده قورولموش یاردیم و دستک مرکزلری قورماغی دوشونمهلی؛
۵۳. ائرککلره یؤنهلیک موداخیله پروقراملاری ایله قادینلارین قورونماسینا یؤنهلیک پروقراملارین ایش بیرلیگی و کووردینه(هماهنگی) ایچینده گئتمهسینی تامین ائتمهلیدیر.
جینسل زوراکیلیقلا ایلگیلی اک اؤنلهملر
گئنئتیک وئری بانکاسی
اویه دؤولتلر،
۵۴. اولوسال دوزئیده و آوروپا دوزئیینده، سوچلاری تاپماق و یئنیدن سوچ ایشلهمهلرینه انگل اولماق اوچون ائتکین بیر سیاست اولوشدورا بیلمک آماجی ایله و بو آلاندا میللی قانونلار و آوروپا شوراسی طرفیندن قویولان ایستانداردلاری حسابا قاتاراق، تشخیس ائدیلمیش یادا ائدیلمه میش جینسل زوراکیلیق عامیللرینین گئنئتیک پروفیلی ایحاطه ائدن وئری بانکالاری اولوشدورماغی گوندهمه گتیرمهلیدیر.
عائله ایچی زوراکیلیقلا ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۵۵. هر شکیلده عائله ایچی زوراکیلیغی جزای سوچ اولاراق قروپلاندیرمالی؛
۵۶. عائله ایچینده بیلینجلی اولاراق ائدیلن ائتکیلی عمل اوچون، هانسی عائله اویهسی ائدرسه ائتسین، تطبیق ائدیلهجک جزالاری گؤزدن کئچیرمهلی ویا آرتیرمالی؛
۵۷. زینانین عائله ایچی زوراکیلیغا بهانه اولاراق اؤنه سورولمهسینه میدان وئرمهمهلی؛
۵۸. آشاغیدا ساییلانلارا ایمکان یاراتماق اوچون تدبیرلر گؤرولمهسی احتیمالینی گوندهمه آلمالی:
آ. پولیس گوجلرینین تهلوکهده اولان بیر شخصین ائوینه گیرمهسینی، فاعیلی توتوقلاماسینی و فاعیلین حاکم اؤنونه چیخاریلماسینی مومکون قیلماق؛
ب. یارقینین قوربانلارین قورونماسینی هدفلهین احتیاط تدبیری اولاراق، بیر فاعیلین قوربانلا باغلانتی و ایلتیشیم قورما ویا اونا یاناشماسینی، بلیرلی آلانلارا گیرمهسینی ویا بئله آلانلاردا ایقامت ائتمهسینی یاساقلانماسینا ایمکان وئرمک؛
پ. پولیس، طیب و سوسیال خیدمت قوروملارینین عینی مرحلهلری ایزلهمهسی اوچون بیر مجبوری ایشله ییش پروتوکولو اولوشدورماق؛
ت. پولیسین علیه ینه بیر راپور چاتار چاتماز قوربانلا باغلانتییا گیرمه تشببوثونو گؤسترهجک پرو-آکتیو قوربان قوروما سئرویسلرینی گلیشدیرمک.
ث. قوربانین یاردیما چاتا بیلمک و فاعیله قارشی بللی سوره سینیرلامالاری داخیلینده و فاعیلله ایستهنمهین هر هانسی بیر باغلانتی قورماق زوروندا قالمادان جهد گؤستره بیلمک اوچون بوتون یاسال و پراتیک تدبیرلری آلماسینا ایمکان وئرمک آماجی ایله، پولیس یئتکیلیلری، محکمهلر، قوربان قوروما سئرویسلری و باشقا ایلگیلی بوتون قوروملارین اویوملو ایش بیرلیینی تامین ائتمک؛
ج. یئتکیلیلرین فاعیلی اویماغا زورلادیقلاری تدبیرلرین هر چئشید ایخلالینی جزالاندیرماق؛
۵۹. عائله ایچی زوراکیلیق قوربانی اولان ویا اولموش کؤچمن قادینلارا، ائو صاحبی اؤلکهنی ترک ائتمک مجبوریتینده قالمادان، زوراکیلیق ائدن حیات یولداشلاریندان آیریلا بیلمهلری اوچون، گرکدیینده حیات یولداشیندان آیری اوتورما حاقی وئرمه یی گوندهمه آلمالیدیر.
جینسل اذیتله ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۶۰. ایش یئرینده امکداشلارینین و اوستلرینین داورانیشلاری داخیل، ایش یئرینده قادینلارین حیسیتینی ائتکیلهین جینسل یؤنلو هر چئشید داورانیشی ویا جینسللیک تملینده باشقا توتوملاری- قونشولوق ایلیشکیلری، اؤیرنجی و اؤیرتمنلر آراسی ایلیشکیلر، تئلئفونلا اذیت و باشقا شئیلر داخیل، هارادا اولورسا اولسون، فاعیلین اوتوریته قونومونو ایشلتدییی جینسل اؤزللیکلی بوتون داورانیشلار بونلارا داخیلدیر و بو دوروملار اینسان شرفینین ایخلالینی تشکیل ائدر و یاساقلاماق اوچون آددیملار آتمالی؛
۶۱. ایش یئرینده ویا ایشله ایلگیلی یادا هارادا گئرچکلشیرسه گئرچکلشسین جینسل اذیت قونوسوندا حساسیت یاراتماق، بیلگی وئرمک و قارشیسینی آلماغی تشویق ائتمک و قادین و ائرککلری بو داورانیشلاردان قوروماق اوچون، گرکلی تدبیرلری.
قادینلارین سوننتی ایله ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۶۲. قادین یادا قیزلارین جینسل اورقانلارینین، راضیلیقلاری آلیناراق یادا آلینمادان، سوننت ائدیلمهسی جزالاندیریلمالیدیر؛ جینسل سوننتدن کلیتوریسین تیکیلمهسی، کسیلمهسی، قیسمن ویا تمامن چیخاریلماسی ویا قوپاردیلماسی آنلاشیلیر؛
۶۳. بیلرک و ایستهیهرک، شخص قبول ائدرک یادا قبول ائتمهدن، هر هانسی بیر جینسل سوننتین گئرچکلشدیریلمهسینه قاتیلان، یاردیمچی اولان ویا تشویق ائدن هر کسین جزالاندیریلماسینی تامین ائتمهلی؛ بو و بونا بنزر عمللر، قیسمی اولاراق دا گئرچکلشدیریلمیش اولسالار، جزالاندیریلمالی؛
۶۴. ایلگیلی جمعیت طبقهلرینه، اؤزللیکله کؤچمن و موهاجیرلره یؤنهلیک، بو عمللرین قوربان باخیمیندان داشیدیغی ساغلیق ریسکلری، عامللر آچیسیندان دا جزایی قئید و شرطلر قونوسوندا بیلگیلرندیرمه و قارشیسینی آلماق کامپانیالاری دوزهنلهمهلی؛
۶۵. طیب ایشلرینده چالیشانلاری، اؤزللیکله دوغوم اؤنجهسی و سونراسی موعایینهلری ائتمکله و اوشاقلارین ساغلیغینی کونترول ائتمکده مسئول اولان دوکتورلاری خبردار ائتمهلی؛
۶۶. قادینلارین جینسل سوننتینی یاساقلاماق و قارشیسینی آلماق و عامیللری تعقیب ائتمکله ایلگیلی ایکی طرفلی آنلاشمالارین ایمضالانماسی یا دا گوجلندیریلمهسینی تامین ائتمهلی؛
۶۷. جینسیت اساسلی گرکچهلرله تهدید آلتیندا بیر قروپ اولاراق بو قادینلارا اؤزل قوروما ایمکانی سونماغی گوندهمه آلمالیدیر؛
قارشیدورما زامانلاری و قارشیدورما سونراسی دوروملارلا ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۶۸. قارشیدورما دوروملاریندا قادین و اوشاقلارا قارشی هر شکیلده زوراکیلیق ائدیلمهسینی، بو عمله آشاغیلاما، ایشکنجه، جینسل کؤلهلیک ویا بو عمللردن قایناقلانان اؤلوم بیچیملریندن هانسینی آلارسا آلسین جزالاندیرمالی؛
۶۹. ناموسا توخونما، جینسل کؤلهلیک، زورلا گبه بوراخما، زورلا قیسیرلاشدیرما یا دا بنزر وخامتده باشقا هر نؤوع جینسل زوراکیلیغی اینسان حاقلارینین قبول ائدیلمز بیر ایخلالی، اینسانلیغا قارشی ایشلنمیش سوچ اولاراق و سلاحلی قارشیدورما حالیندا ایشلنمیش ایسه، ساواش سوچو اولاراق جزالاندیرمالی؛
۷۰. سویقیریم، اینسانلیغا قارشی ایشلنمیش سوچ و ساواش سوچلارینی یارقیلایان اولوسال یا دا اولوسلارآراسی جزا محکمهلرینه ایفاده وئرهن شاهیدلرین قورونماسینی و شاهیدلره ان آزیندان داوا(شیکایت) سورهسینده یاسال اوتوروم تامین ائتمهلی؛
۷۱. سویقیریم، اینسانلیغا قارشی ایشلنمیش سوچ و ساواش سوچلارینی یارقیلایان اولوسال یا دا اولوسلارآراسی جزا محکمهلرینه شاهید اولاراق چاغیریلان هر کسین سوسیال و عدلی یاردیم آلماسینی تامین ائتمهلی؛
۷۲. قارشیدورمالاردا زوراکیلیق قوربانی اولان قادینلارا اینسانی گرکچهلرله اوتوروم وئرمک و/ویا جینسیت اساسلی ظولم گرکچهسی ایله موهاجیر قونومو ویا باشقا علاوه قوروما حاقلاری وئرمه یی طلب ائتمهلی؛
۷۳. قارشیدورما سیراسیندا و سونراسیندا زوراکیلیق قوربانلارینا یاردیم و موشاویره وئرهن سیویل توپلوم اؤرگوتلرینه دستک اولمالی و بودجه تامین ائتمهلی؛
۷۴. قارشیدورما سونراسی دوروملاردا قادینلارا اؤزل قونولارین، قارشیدورمادان ائتکیلنمیش بؤلگهلردهکی یئنیدن اینشا و سیاسال یئنیلنمه سورجینه داخیل ائدیلمهسینی تشویق ائتمهلی؛
۷۵. اولوسال و اولوسلارآراسی سوییهده، قارشیدورمالاردان ائتکیلنن بؤلگهلردهکی بوتون موداخیلهلرین جینسیته حساسیت ائییتیمی آلمیش پئرسونئللر ایله گئرچکلشدیریلمهسینی تامین ائتمهلی؛
۷۶. قارشیدورما قوربانلارینا یاردیم سونما و قارشیدورما سونراسیندا یئنیدن اینشا و موحیطه دؤنوش فعاللیتلرینه دستک اولما قونوسوندا جینسیته حساس بیر یاناشما ایزلهین پروقراملاری دستکلهمهلی و بودجه تامین ائتمهلیدیر.
قورومسال اورتامدا زوراکیلیق ایله ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۷۷. دؤولت یا دا دؤولت گؤرولیلری طرفیندن ایجرا اولونان یا دا گؤز یومولان هر شکیلده فیزیکی، جینسی و پسیخولوژیک زوراکیلیق، گؤرولدویو هر یئرده و اؤزللیکله جزا یا دا حبس خانالاری، پسیخیاتریک قوروملار و بنزرلرینده جزالاندیرمالی؛
۷۸. دؤولتین ویا اوچونجو شخصلرین سوروملولوغونا باغلانا بیلهجک دوروملاردا، مثلا یاتیلی اوخوللاردا(شبانه روزی مدرسه لر)، قوجا ائولرینده و باشقا قوروملاردا ایجرا ائدیلن یا دا گؤز یومولان هر شکیلده فیزیکی، جینسی و پسیخولوژیک زوراکیلیغی جزالاندیرمالیدیر.
تؤرهمهیه دایر اؤزگور سئچیم حاقینا اویولماماسییلا ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۷۹. زورلا قیسیرلاشدیرما یا دا آبورت، زور یا دا باسقی یولو ایله قبول ائتدیریلمیش دوغوم کونترولو و دوغوم اؤنجهسی جینسیت بللی ائتمهنی یاساقلامالی و بو آماجلا گرکلی اولان بوتون تدبیرلری گؤرمهلیدیر.
عادت عنعنه آدینا ائدیلن جینایتلر ایله ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۸۰. عادت عنعنه آدینا ائدیلن جینایت گلنگینه اویغون اولاراق قادین و اوشاقلارا قارشی زوراکیلیق ائدیلمهسینین بوتون نؤوعلرینی جزالاندیرمالی؛
۸۱. عادت عنعنه آدینا ائدیلهن جینایتلری انگللهمک اوچون، فرقلی کسیملر آراسیندا و باشدا حاکیملر و عدلی پئرسونئل اولماق اوزره، ایلگیلی ایش قروپلارینا خیتاب ائدن بیلگیلندیرمه کامپانیالاری داخیل، گرکلی بوتون تدبیرلری گؤرمهلی؛
۸۲. عادت عنعنه آدینا ائدیلهن جینایته قاتیلمیش، یاردیمچی اولموش یا دا تشویق ائتمیش هر کسی جزالاندیرمالی؛
۸۳. بو ایشلرله موباریزه ائدن سیویل توپلوم اؤرگوتلرینی و باشقا قروپلاری دستکلهمهلیدیر.
ائرکن ائولیلیکلر ایله ایلگیلی علاوه تدبیرلر
اویه دؤولتلر،
۸۴. شخصلرین راضیلیغی اولمادان زورلا گئرچکلشدیریلن ائولیلیکلری یاساقلامالی؛
۸۵. اوشاق ساتیشی ایله باغلی فعالیتلری انگللهمک و دوردورماق اوچون گرکلی تدبیرلری گؤرمه لیدیرلر.


text:
اویان نیوز : واشینگتوندا دونیا آذربایجانلیلارینین همریلیک گونو و یئنی ایل موناسیبتیله تدبیر کئچیریلیب .ازربایجان آراشدیرمالاری اوزره واشینگتون مرکزی” طرفیندن واشینگتوندا ۳۱ دئکابر – دونیا آذربایجانلیلارینین همریلیک گونو و یئنی ایل موناسیبتیله شنلیک تدبیری کئچیریلیب.
تدبیره باشکند و یاخینلیقدا یئرلشن ویرجینیا و مریلئند ایالتلرینده یاشایان آزربایجانیلار قاتیلیب.آچیلیش نیتقی ایله مرکزین رهبری قدیر شیرلیئو و آزربایجانین آبش-داکی سفیری ائلین سولئیمانوو چیخیش ائدیب.
شیرلیئو حاضریرکی تدبیری تشکیل ائتمکده مقصدین هر بیر آذربایجانلی اوچون عزیز اولان ۳۱ دئکابر همریلیک گونو و یئنی ایل عرفهسینده آبش-دا یاشایان هموطنلریمیزی قارداشلیق وقارشیلیقلی آنلاییش روحونون حؤکم سوردوگو بیر موحیطده توپلاماق اولدوغونو سؤیلهییب.سفیر ائ.سولئیمانوو اؤز نؤوبهسینده موستقیل آزربایجانین ائتدیگی اینکیشاف و ترققی یولونا نظر سالیب، جمهور باشقانی ایلهام علیئوین دونیا آذربایجانلیلارینا مراجعتیندن سیتاتلار گتیرهرک، موستقیل دؤولتیمیزین دونیادا یاشایان بوتون آذربایجانلیلارین دوغما یوردو و گوون یئری اولدوغونو وورغولاییب.
سفیر سویداشلاریمیزی بیرگه ایشلر گؤرمکله، وطنیمیزین چیچکلنمهسینه فال صورتده دستک وئرمهیه چاغیریب.واشینگتوندا فعالیت گؤسترن “قاراباغ فوندو”نون صدری، آمریکا آذربایجانلیلاری شبکهسینین دیرئکتورو عادیل باغیروو همریلیک گونونون تاریخی بارهده ایشتیراکچیلارا معلومات وئریب و اونلارا تمسیل ائتدیگی تشکیلاتلارین گؤردوگو ایشلر بارهده دانیشیب. عادیل بئی آزربایجان ساده جه قوزئی دن عیبارت دییل بلکی گونئی ایله بوتولشیر دییه مجلیسده ایشتیراکچیلاری جوشدوردو.اصلن اورمو شهریندن اولان حبیب بئی آزر سینا گونئی آزربایجانیلار طرفیندن چیخیش ائتدی موستقیل آذربایجان، همریلیک گونو ایله باغلی دونیا آزربایجانیلاری تبریک ائدرک گونئی آزربایجان حاضیرداکی دورومو و اورمو گولو قورودولماسی حاقیندا اطافلی معلومات وردی.
داها سونرا شنلیک ایشتیراکچیلاری آذربایجان متبخینین لزیز یئمکلرینه قوناق ائدیلیب و اونلارا آذربایجان خالق و معاصر موسیقی نؤمرهلرینین جانلی ایفاسیندا کونسئرت پروقرامی تقدیم اولونوب.آذربایجاندان اوزاقدا همریلیک گونو و یئنی ایلی اؤز هموطنلری ایله بیرلیکده قئید ائتمک سئوینجینی یاشایان تدبیر ایشتیراکچیلاری موسیقی نؤمرهلرینی اؤز رقصلری ایله موشاییت ائدیبلر.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۳۰
۳۰ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۳۰/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/رویدادلار
- ۵۳۳ - روْم ایمپراطورلوغوندا "یۇستینیان قانونلاری" قۆووهیه مینیب.
- ۱۸۸۰ - جنوبی آفریقا "ترانسوال" جومهوریسی یارانیب.
- ۱۹۰۳ - شیکاقوْ تئاتریندا یانغین نتیجهسینده ۶۰۰ نفر هلاک اوْلوب.
- ۱۹۱۱ - سۇن یات سئن چینین بیرینجی جومهور باشقانی سئچیلیب.
- ۱۹۱۸ - آلماندا کوْممونیست حیزبی تشکیل ائدیلیب.
- ۱۹۲۲ - شوروی ده ایلک سوْوئتلر قۇرولتایی کئچیریلیب. سوْوئت سوْسیالیست جومهوریلری اتفاقی تاسیس ائدیلیب.
- ۱۹۴۷ - شوروینین دستکلهدیگی قۆووهلر رۇمانیده حاکمیتی اله آلیب.
- ۱۹۷۵ - ماداقاسکار دموْکراتیک جومهوریسی يارانیب.
- ۱۹۸۰ - تۆرکیهده ایللیک توروم ۱۰۶ فایزه چاتیب.
- ۱۹۸۹ - گنجهنین تاریخی آدی ایگیرمی عصرده ایکینجی دفعه برپا اوْلونوب.
- ۱۹۹۳ - واتیکانلا ایسرایل آراسیندا دیپلوْماتیک مۆناسیبتلر قۇرولوب.
- ۲۰۰۶ - عراقین کئچمیش جومهور باشقانی صدام حسین سحر ساعت ۵ رادهلرینده آسیلاراق اعدام ائدیلیب.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۱۰
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/رویدادلار
- ۱۳۵۷ - ایران ایسلام اینقیلابی قازانماسی
- ۱۹۹۰ (میلادی) - قالیله فضا پیماسی مشتری سیارهسینه گئدنده، ناهید سیارهسینین کناریننان گئشدی.
- ۱۹۹۷ (میلادی) - دیپ بلو، شطرنجاوینین بیلگیسایار، قری کاسپارفی بیرینجی شطرنج اویونوندا اوددو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/دوغوملار
- ۱۸۹۸ (میلادی) - دوغوم گونو: برتولت برشت، آلمانلی نمایشنامهیازان، فیلم یؤنتمنی تئاترچی و شاعیر.
- ۱۸۹۰ (میلادی) - دوغوم گونو: بوریس پاسترناک (عکسدهکی) روسیهلی یازیچی، شاعیر و دکتر ژیواگو اثرینین یارالدانی.
- ۱۹۰۲ (میلادی) - دوغوم گونو: والتر هاوسر براتین، آمریکالی فیزیکدان؛ ۱۹۵۶-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/اولوملر
- ۱۷۵۵ (میلادی) - اولوم گونو: شارل دو مونتسکیو، آیدینلانما چاغینداکی فرانسهلی سیاستچی.
- ۱۸۳۷ (میلادی) - اولوم گونو: الکساندر پوشکین روسیهلی شاعیر.
- ۱۹۲۳ (میلادی) - اولوم گونو: ویلهلم رونتقن، آلمانلی فیزیکچی؛ کاشف ایکس ایشیغین کشف ائدن، ۱۹۰۱-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ بهمن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ فوریه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ بهمن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ فوریه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ بهمن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ فوریه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ رجب/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
خوان قویتیسولو
خوان قویتیسولو (اینگیلیسجه: Juan Goytisolo) شاعیر، رومانچی، قیسا حکایه یازیچی - و یازیچی - ۵ ژانویه ۱۹۳۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶ ایل عومر ائلهییب و ۴ ژوئن ۲۰۱۷ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی ایسپانیا دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Juan Goytisolo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده خوان قویتیسولو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیالار لیستی
ویکیپدیالار لیستی ویکیپدیالارین موختلیف پروژهلرینه و هابئله موختلیف دیللرده اولان نوسخهلرینه ایشاره ائدیر. ویکیپدیا ۱۵ ژانویه ۲۰۰۱–جی میلادی ایلده اینگیلیس دیللی بیر بیلیکلیک کیمی فعالیته باشلامیش، داوطلب دییشدیرنلر بیرلیگی طرفیندن دییشدیرمه ائدیلمیش و ساخلانیلان، پولسوز چوخدیللی آچیق قایناقلی ویکی–اساسلی آنلاین بیلیکلیکدیر. غئیری–اینگیلیس نشرلری تئزلیکله یارانمیشدیر. آلمان و کاتالان نشرلری تخمیناً ۲۰۰۱–جی میلادی ایلین مارس آیینین ۱۶–جی گونونده یارانمیشدیر[۱] فرانسهجه نشری مارس آیینین ۲۳–ده یارانمیشدیر[۲] و سوئد نشری مئی آیینین ۲۳–ده یارانمیشدیر.[۳] ۲۰۲۱–جی ایلین دسامبرینا اولان معلوماتا گؤره، ویکیپدیا مقالهلری ۳۲۵ دیلده (نشرده/نوسخهده) یارادیلیب، اولاردان ۳۱۴ نوسخهسی حاضیردا اکتیو دیر، ۱۱ نوسخهسی ده باغلانیبدیر.[۴]
ویکیپدیانین نشر کودلاری[دَییشدیر]
هر بیر ویکیپدیادا wikipedia.org-ون آلتیندا آلتدومین کیمی ایستیفاده اولونان بیر کود وار. دیللر آراسینداکی لینکلر بو کودلار اساسیندا سیرالانیر. کودلار ایزو ۱–۶۳۹ و ایزو ۳–۶۳۹ طرفیندن موعین ائدیلمیش دیل کودلارینی تمثیل ائدیر و هانسی دیل کودونو ایستیفاده ائدیلجهیی قرارین معمولا آیییتیاف دیل ائتیکئتی سیاستی ایله موعیین ائدیلیر.
غیر-ایستاندارد دیل کودلاری[دَییشدیر]
ایزو نقشهلری و ویکیپدیا کودلاری آراسینداکی فرقلره آشاغیداکیلار داخیلدیر:
نوسخهلره عومومی باخیش[دَییشدیر]
آشاغیداکی جدولده ویکیپدیانین نوسخهلری فعال ایشلدنلر ساییسی اساسیندا سیرالانیر (سون اوتوز گونده لاپ آزی بیر دییشیک ائتمیش قئیدیاتدان گئچمیش ایشلدنلر).[۵] ایسکریپت آدلاری اونلارین آدلاری ایزو کودلاری کیمی وئریلمیشدیر.
قئید ائدک کی، بوتون ویکیپدیالار بیر دیلده دئییل: نوستالجی ویکیپدیا اینگیلیس ویکیپدیاسینین ایلکین ائکرانینین آرشیو دیر، ساده اینگیلیس ویکیپدیاسی ایسه سادهجه اساس اینگیلیس دیلیندن ایستیفاده ائدیر.
نوسخه جوزئیاتی[دَییشدیر]
جوزئیات جدولی اوچون نوتلار[دَییشدیر]
- «بوتون صفحهلر» سوتونو بوتون آدفضالارینداکی صفحهلرین ساییسینا ایستیناد ائدیر، هم مقالهلر (هر بیر ویکینین رسمی مقاله سایی) و مقاله اولمایانلار (ایشلدنر صفحهلری، عکسلر، دانیشیق صفحهلری، «پروژه» صفحهلری، بؤلمهلر، یوللانیرمالار و شابلونلار) داخیل دیر.
- «ایشلدنلر» ویکیپدیادان ایستیفاده ائدن (گیرن) اینسانلارین و یا جیهازلارین ساییسینا دئییل، غیر-فعال و یا فعال اولماسیندان آسیلی اولمایاراق ایشلدن حسابلارینین سایینا عاییددیر.
- «فعال ایشلدنلر» سون اوتوز گونده لاپ آزی بیر دییشیک ائتمیش قئیدیاتدان گئچمیش ایشلدنلردیر.
- «عکسلر» یئرلی اولاراق یوکلنمیش فایلارین ساییدیر. نظره آلین کی، بعضی بویوک ویکیپدیالار یئرلی عکسلردن ایستیفاده ائتمیر و کامنز-ا تمامیله اعتیبار ائدیر، اونا گوره ده ۰ دیری خطا دئییل.
- «درینلیک» سوتونو (دییشدیرمهلر/مقالهلر × غیر-مقالهلر/مقالهلر × [۱-(مقالهلر/بوتون)]) ویکیپدیانین کیفیتینین تخمینی گوستریجیسیدیر و اونون مقالهلرینین نه قدر تئز-تئز یئنیلندیینی گوستریر. آکادئمیک کیفیته مربوط دئییل.
- شومالی لوری ویکیپدیاسی دیل موشکوللرینه گوره باغلانیقدا، آنا صفحهدن باشقا بوتون مقالهلر سیلیندی. [۱۰] سیلینمیش دییشدیرمهلر و قالان غیر-مقالهلر هله ده حسابلاندیغی اوچون بو آنورمال درینلیک یارادیر.
- Lsjbot، ایسوئرکر جوهانسن طرفیندن ایداره اولونان بات، ایکینجی و دؤردونجو لاپ بویوک ویکیپدیالارین، مووافیق اولاراق سبوانو و اسوئد ویکیپدیالارینین، هابله وارای ویکیپدیانین سورعتلی بویومهسینه جوابدهدیر.
- آمارلار API:Siteinfo-دان گوتورولوب و Commons:Data:Wikipedia statistics/data.tab سایتیندا هر آلتی ساعاتدان بیر یئنیلنیر و
{{NUMBEROF}}و
{{WP7}}ایله گوستریلیر.
جوزئیات جدولی[دَییشدیر]
- دیقت اولونسون کی موستقیم جدول باشلیغینا علاوه ائتمک اولماز - لوطفن یوخاریداکی «نوتلار» بؤلومونه باخین
آمارلارین جمعی[دَییشدیر]
گلجک ویکیپدیالار[دَییشدیر]
۲۰۲۲-جی جولای آییندان اعتیبارن ویکیپدیا اینکوباتوروندا قید ائدیلدیی کیمی، ۵ دیل تئزلیکله اوز ویکیپدیاسینا صاحیب اولا بیلر:[۱۱]
- آنقیکا دیلی — anp
- Carpathian Romani — rmc
- Okinawan language — ryu
- Sassarese language — sdc
- تالیش دیلی — tly
دیل عائیلهلری و قروپلاری گوره ویکیپدیالارین سایی[دَییشدیر]
- هیند اوروپا دیللری — ۱۳۱
- رومان دیللری — ۳۲
- ژرمن دیللری — ۲۹
- هیند-آریا دیللری — ۲۵
- ایسلاو دیللری — ۲۰
- ایران دیللری — ۱۰
- سلت دیللری — ۶
- بالتیک دیللری — ۴
- Paleo-Balkan languages — ۵
- تورک دیللری — ۱۸
- موغول دیللری — ۳
- Puyŏ languages — ۲
- اورال دیللری — ۱۵
- Finno-Permic languages — ۱۴
- اوقور دیللری — ۱
- دراوید دیللری — ۵
- ایبر-کافکاس دیللری — ۱۰
- آبخاز-آدیق دیللری — ۳
- ناخ-داغیستان دیللری — ۵
- کارتول دیللری — ۲
- چین-تبت دیللری — ۱۲
- چین دیلی — ۸
- Tibeto-Burman languages — ۴
- آفروآسیا دیللری — ۱۳
- سامی دیللری — ۸
- Cushitic languages — ۲
- بربری دیللری — ۲
- چادی دیللری — ۱
- آوسترونزییا دیللری — ۳۵
- آوسترو آسیا دیللری — ۴
- تای-کادای دیللری — ۴
- Indigenous languages of the Americas — ۱۲
- نیجر-کونقو دیللری — ۲۹
- Atlantic languages — ۵
- Mande languages — ۲
- Benue–Congo languages — ۲۰
- بانتو دیللری — ۱۸
- Volta–Niger languages — ۲
- Kwa languages — ۱
- ساوانا دیللری — ۱
- نیلصحرا دیللری — ۱
- Language isolate — ۱
- Pidgins and creole languages — ۱۰
- Constructed languages — ۹
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Wales, Jimmy (16 March 2001). "Alternative language wikipedias". Wikipedia-L (Mailing list). Archived from the original on 20 June 2014. Retrieved 21 December 2020.
- ^ Noisette, Thierry (24 September 2010). Wikipédia en français dépasse le million d'articles (fr). Red Ventures. “Wikipédia, l'encyclopédie collaborative libre, fêtera ses dix ans en janvier 2011, et a débuté le 23 mars 2001 en version française, mais dès ce jeudi 23 septembre, à neuf ans et demi exactement, la Wikipédia francophone a enregistré officiellement le cap du million d'articles.”
- ^ History of HomePage.
- ^ Data:Wikipedia statistics/meta.tab - Wikimedia Commons (en).
- ^ ۵٫۰ ۵٫۱ List of Wikipedias. ویکیمدیا وقفی. Archived from the original on 20 December 2020. Retrieved 20 December 2020.
- ^ Wikipedia Statistics - Bot article creations only.
- ^ ISO 639-3 Macrolanguage Mappings.
- ^ ISO 639 code tables.
- ^ "Browse by Language Family". Ethnologue. Archived from the original on 14 October 2012. Retrieved 9 March 2018.
- ^ Proposals for closing projects/Closure of Northern Luri Wikipedia (en).
- ^ Welcome to Wikimedia Incubator!.
خاریجی لینکلر[دَییشدیر]
- Wikipedia portal
- Media related to Wikipedia at Wikimedia Commons
- شابلون:Wikinews-inline
- شابلون:Wikiversity-inline
- Works related to Wikipedia press releases at Wikisource


text:
باتی آذربایجاندا شهر شوراسی سئچکیلری - چاغری
باتی آذربایجانین بعضی شهرلرینده او جملهدن سایین قالا، سولدوز ، تیکانتپه و اؤزللیکله اورمو شهرینده خاصّ بیر وضعیت حاکیمدیر
باتی (غربی) آذربایجاندا، شهر شوراسی سئچگیلرینده بیزیم وظیفهمیز نهدیر و نه ائتمهلیییک؟
شهر شوراسی سئچگیلری زامانی یاخینلاشیر، بو سئچگیلر ایله علاقهده باتی آذربایجانین بعضی شهرلرینده او جملهدن سایین قالا (شاهیندژ)، سولدوز (نقده)، تیکانتپه (تکاب) اؤزللیکله اورمو شهرینده خاصّ بیر وضعیت و دوروم حاکیمدیر؛...
-
-
-
03.10.2022
-
03.10.2022
-


text:
گوناهسیز گوناهکار
رحیم خیاوی
… «لیلا»، سؤزونو گیزلی بیر آجیق ایچینده دوام ائتدی:
– داها جماعت ده قاباقکی جماعت دئییل؛ هامی فقط اؤزونو گؤرور. دونیا باتسین فقط اونلارا بیر شئی اولماسین. بودور چوخلارینین فیکری. تکی کئفلری ساز اولسون؛ بیلمیرم، بلکه بو دا بیر غریزهدی!
«صمد» هر دؤنهکی کیمی اؤزونو حقلی سایاراق جواب وئردی:
– بعلی، ائلهدیر. لاپ اصلی غریزهدیر. مگر انسان نهیی آختاریر؟ ائو- ائشیک صاحیبی اولماق، یاخشی یاشاماق، یاخشی یئمک، گزیب- دولانماق، کئف چکمک. بونلارین هاراسی پیسدیر؟!
صمدین حیاتا بئله باخیشی، همیشه لیلانی عصبلشدیریردی. او بو باخیشدان، بئله دوشونجهدن سارسیلیردی؛ خصوصیله ده جمع ایچینده. بو دؤنه ده لیلا اؤزونو ساخلایا بیلمهییب، صمدین اوزونه بئله باخمادان چای تؤکه- تؤکه دانیشماغا باشلادی:
-آمما منیم دئمهگیم یاخشی یئمک، گزمک، یاتماق و نهایت قارین قولولوق دئییل، دئمک ایستهییرم اگر یاشاماق بئلهدیرسه، اوندا بس بیزیم اینکله فرقیمیز نهدیر؟ اینک ده باشینی آشاغا سالیب اوتلاییر و دویدوقدان سونرا دا اورکدن گهییریر و حتما اؤزونو ده خوشبخت حس ائدیر. دوغرودان انسانین دا یاشاماقدان هدفی بونلاردی؟!»
لیلانین اؤرتولو آتماجاسی مناقشهنین باشلانیشیندان خبر وئریردی. همیشه بئله باشلاردیلار. اؤنجه بیر-بیرینه اؤرتولو آتماجالار آتار، سونرا ایسه چکینمهدن آچیق-آچیق تحقیر ائدیجی سؤیوشلرله دالاشاردیلار.
وضعیتی بئله گؤردوکده لیلانین آتاسی «حاج فیضالله» آرایا گیریب، حیرصله -«گئنه ده باشلادیز؟ گئنهده آبریمیزی آپاراجاقسیز؟ لال اولون دا..!» دئدی. آنجاق لیلا سؤزونو کسمهدن دوام ائتدی:
– منجه اینسانلارین معنوی دونیاسی یوکسلملیدیر. اگر انسانین معنوی دونیاسی یوخسا، اوندا انسان دئییل؛ اینک کیمی بیر شئیدیر.
صمد ایچینی گمیریردی. رنگی پؤرتوب، پارتلاماق حالیندایدی. لیلایا خطاب چیغیردی:
– بسدی دا! کس سسیوی! منه نه وئریب آلا بیلمیرسن؟! آغزیوا هر نه گلیر دئییرسن. ایکی کیتاب اوخویوب، بیر ایکی مقاله چاپ ائلهمکله، قانیمی شوشهیه توتوبسان؛ اؤزونو هامیدان بیلیجی گؤرورسن.
{صمد محاربه ایللرینده جبهه ده اولموش، اوردا دا یارالانمیشدی. جانباز اولدوغو اعتبارینا دولت ادارهلرینین بیرینده ایشه آلینیب، ایشلهییردی. صمدین دونیاسیندا حیات ائولنمکدن، اوشاقلاری بویا باشا چاتدیرماقدان، بازاردان تقسیطله فرش و ائو اشیالاری آلیب ائوه دولدورماقدان عبارت ایدی. او لیلا ایله عائله قوران گوندن بیر موضوعدان عذاب چکیردی. اودا لیلانین قارشیسیندا اؤزونو آلچاق گؤرمک ایدی. او بو حقارت حسیندن هئچ واخت یاخا قورتارا بیلمیردی.}
حاج فیضالله صمدین عصبیتینی و پؤرتموش وضعیتینی گؤردوکده لیلایا خطاب حیرصلندی:
– گئنه دلیلیگین توتوب؟ هئچ سؤزو جاوابسیز قویمورسان! هاواختاجان قاشیق دؤیوشدورهجکسن؟ سنین الیندن لاپ تنگه گلمیشم.
{حاج فیضاللهنین «کؤهنه بازار»دا کومور ماغازاسی وار ایدی. محلهنین مسجیدینده ده «خدام» چالیشیردی. قارابنیز، قیسا بوی، ساققالی اوزون بیر کیشی ایدی. همشه الینده تسبئه و باشیندا آراقچینی اولاردی.}
لیلا اؤزونو اله آلماغا چالیشیردی. دوستاقدان بوراخیلدیغیندان بیر ایلدن آرتیق کئچسه ده، هله ده اؤزونه گلمهمیشدی. بیر دری بیر سوموک ایدی. اوزونون دریسی او قدر چکیلمیشدی، سانکی سوموکلری ائشیگه چیخاجاقدی. عصبلشدیکده اللری تیترهییر، اوزونون عضلهلرینده گیزلی بیر ترپنیش گؤزه چارپیردی. ایچریدن پارچالانمیش کیمی گؤرونوردو. ایچینین هر پارچاسیندا سانکی جانلی بیر داریخما، جان سیخیجی بیر دوشونجه، آجی بیر خاطیره قایناشیردی و بو قایناشما اونون سولغون سیماسیندا اؤز عکسینی تاپیردی. دیدرگین دوشن گونلری، سرحدده یاخالانماسی، دوستاغا آلینیب گئجه گوندوز آغیر عذاب- اذیت و تحقیرلرله سورغو سوالا چکیلمهسی و نهایت روحسوز بیر جیسم کیمی بوراخیلیب و «رازی خستهخاناسی»نین کونجونده قانادی سینمیش یارالی بیر گؤیرچین کیمی سورونمهسی، بیر آن دا اولسون لیلانی بوراخمیردی. او، بو گونهدک هئچ کیم جسارت ائدیب دئیه بیلمهدیگی «دلی» سؤزونو صمدین اورهیین اله آلسین دئیه آتاسی حاج فیضاللهنین دیلیندن ائشیدیردی. آتاسینین اونا خطاب سؤیلهدیگی «دلی» سؤزو لیلانین پارچالانمیش ایچ دونیاسینین سون مقاومتینی ده آرادان قالدیردی. او بیر یوللوق تؤکولدو. دایاندیغی یئرده اهمالجا یئره اوتوردو. گؤز یاشلاری آمان وئرمهدی و اودسوز، اوجاقسیز یانماغا باشلادی.
حاج فیضاللهنین هله حیرصی سویماییب، سؤزونو دوام ائتدی:
– لیلا خانیم، بو چوخ آیدین و گرچک مسئلهدی. سنین دلیلیگین هله ده باشیندان چیخماییب. لازیمدی گئنهده «رازی خستهخاناسی»ندا یاتاسان. نه قدهر کی سنین بئینیندن او کافرلرین فیکری چیخماییب، عقلین یئرینه گلمییهجک. بو گوندن سنه دئییرم، اگر او کافر سؤزلرینی بئینیندن چیخارمایاسان، منیم سن آدیندا قیزیم یوخدو. بئله ائلهمه کی، گئنهده اؤزوم او دفعهدهکی کیمی خبر وئرم توتوب سالالار قودوقلوغا.
لیلا داها آغلامیردی. او یالنیز دیزلرینی قوجاقلاییب، سونو گؤرونمهین بیر نقطهیه گؤز تیکمیشدی. بیر دقیقهنین ایچینده ایکی دؤزولمز ضربه ایله قارشیلاشمیشدی. هله «دلی» آدلاندیغیندان اؤزونه گلمهمیش، آتاسینین راپرتی اساسیندا توتوقلانماسینی دا ایلک دفعه اولاراق ائشیدیردی. دقتله آتاسینی سوزدو. سانکی آتاسینین سیماسیندا یئنی دن اونون کیم اولدوغونو تانیماق ایستهییردی. اورهیینی سیخیلمیش کیمی حس ائدیردی. پنجرهیه دوغرو دؤنوب، اوزاق بیر نقطهدن سوالینین جوابینی آختاریردی. آتاسینا اوز توتوب اینلهدی:
– دوزدور. من دلییم. هله ده باشیمدان دلیلیک چیخماییب. سیز حاقلیسیز. من درمان اولمالییام. من صمده لاییق دئییلم. من اونو جانا گتیرن یازیلار یازمیشام؛ سؤزلر دانیشمیشام. بونلاردی منیم گوناهیم؛ من خستهخانایا گئتمهلییم. من اوردا هئچ کیمی اینجیتمیرم. منی اورایا گؤتورون…
***
ماشین شهردن بیر آز آرالی اولان رازی خستهخاناسینا دوغرو ایرهلیلهییر. صمد سوروجودور، حاج فیضالله ایسه قاباقدا اوتوروبدور. خستهخانانین کئچید قاپیسیندا گؤزتچی ماشینی ساخلاییر. حاج فیضالله الیندهکی ساری رنگلی پوشهنی اونا گؤسترهرک -«مریضیمیز وار. قاباقجادان بوردا بستری اولوب. پروندهسی وار»- دئییر. گؤزتچی قاپینی آچیر، ماشین خستهخانانین حیطینه داخل اولور. حاج فیضاللهنین سسی ماشینین آرخا صندلیسینده اویوموش وضعیتده اولان لیلانی اؤزونه گتیریر: -«دوش یئره؛ چاتدیق!».
چوخ چکمهدن لیلانین قبول ایشلری یئرینه یئتیریلیب، خستهخانایا تحویل وئریلیر.
لیلا، خستهخانانین کریدورونا گیرجک، بیر نئچه آی یاشادیغی بینانی گؤز اؤنونده جانلاندیریر؛ هر گون اوندان قاچدیغی کریدورون دیوارینا وورولموش بؤیوک گوزگو ایله قارشیلاشیر. ایستر ایستهمز گوزگونون قانشاریندا دوروب، اؤزونه باخیر. قارشیسیندا گؤزلری باتیق، سولغون چؤهرهلی، ساچلارینا دن دوشموش آلیز بیر قادین گؤرور. گؤزلری قارالیر؛ بیر داها بو گوزگو ایله اوزلشمهمگینه قرار وئریر.
قارشیدان سیماسی تانیش اولان یاشلی بیر قادین الیندهکی کیتابی واراقلایارکن لیلایا یاخینلاشیر. او لیلانی تانییان بیری کیمی الیندهکی کیتابی اونا گؤسترهرک دئییر: -«باخ، بوردا یازیب: بیز بیر داملا آزادلیق، بیر آز گؤزللیک، بیر تیکه چؤرهک ایستهییریک»- سونرا لیلانین ساچلارینی اوخشایارکن – «سن ده شاعرسن قیزیم؟»- سوروشور. آنجاق لیلانین جوابینی گؤزلهمهدن دانیشیغینا دوام وئریر: -« بو منیم اوغلومون شعر کیتابیدیر. منیم اوغلوم شاعر ایدی، آمما توی گئجهسینده شعرینه قان جالادیلار. باخ گؤر نه یازیب!:
«سحر آچیلیر دان!
گویه سپیلیر قان!
اومود وار باهار گلمهیینه، کئچیر زمستان!
الینده بایراق!
سینهسینده داغ!
گئدیر گونشین یولونو، تاپاجاق آنجاق!
کوکسونده وار جان جان جان!
کوکسونده وار جان جان جان!
بیر اورمان دولو اولدوز جان جان!
بیر اورمان دولو اولدوز!»
یاشلی قادین هئچ بیر سؤز گؤزلهمهدن «کوکسونده وار جان جان جان! بیر اورمان دولو اولدوز جان جان!» دئیه- دئیه، لیلادان اوزاقلاشیر.
لیلانین بئینینه آغیر بیر سکوت چؤکور…
***
پاییزین سون گونلری ایدی. گونش لاپ اوزون گئجهلرین الینده اسیر اولاراق ال- اتهیین ییغیشدیریب گئتمهیه حاضیرلانیردی. بازاردا گل- گئت سئیرلمیشدی. کؤهنه بازارین ایکینجی دؤنگهسینده لیلانین آتاسی حاج فیضالله یاواش- یاواش نمازا حاضیرلانیردی. بو آندا صمد پوزغون و قاش- قاباغی یئر سوپورر حالدا، حاج فیضاللهنین دوکانینا کئچدی:
– سالام حاجی!
– علیک السلام بالا. خوش گؤردوک. اوغول بس نییه پوزغونسان؟
– حاجی، بو گون ایکی آیا یاخیندی لیلا خستهخانادادیر. من ده آوارا تک اؤز باشیما فیرلانیرام؛ نه گئجهم بللیدیر، نه ده کی گوندوزوم. نه واختاجان بئله اولاجاق حاجی؟!
– اوغول، آواراچیلیق ایستهمز. لیلادان نه سنه آرواد اولار، نه منه قیز. اوندان گؤزونو یوم؛ گئت زندگانلیغیوی سهمانا سال. آللاها شوکور کی اوشاق زاد دا اولماییب؛ ال- ایاغیوا دا دولاشان یوخدور.
حاج فیضالله سؤزونو تماملاییب، صمده -«اوغول، سن دوکاندا اول، من نامازیمی قیلیم گلیم»- دئییب، مسجیده دوغرو یولا دوشدو. صمد قاینآتاسینین دوکانینداکی صندلده اوتورموش، قوللارینی چارپازلاییب، درین فیکره دالدی. سانکی یئنی بیر عالمه آیاق قویموشدو. لیلا بؤیوک بیر سالونون یوخاری باشینداکی میکروفون آرخاسیندا دوروب، هیجانلا جماعته نیطق ائلهییردی. دانیشدیقدا اللرینی اؤلچور، سانکی اونا ساری قوللارینی اوزادیردی. بیردن، سالونو سیگارت توستوسو بورودو. بولودا چئوریلمیش سیگارت توستوسو آراسیندا تلاطملی بیر دنیز گؤرسندی. لیلا ال- قول آتاراق دنیزده بوغولماقدایدی. او اؤزونو نجات وئرمک ایستهییردی. صمد بیر آز ایرهلیلهدی. آنجاق یئنهده لیلانی میکروفون آرخاسیندا حرارتلی دانیشیقدا گؤردو. او اللرینی اؤلچور، سانکی اونا ساری قوللارینی اوزادیردی…
***
قیش گئجهسی، گؤز ایشلهدیکجه دوم- دورو آیازلانمیش اوفوق اوزانیردی. جان یاندیریجی سازاق ایلیکلره جوموردو. گؤیون درینلیگینده سپیلمیش اولدوزلار سایریشیر، یئر اوزوندهکی انسانلارا گؤز ووروردو. آی، اهمالجا داغلارین آرخاسیندا گیزلنمک ایستهییردی. صمد سسسیز- سمیرسیز پنجره قیراغیندا آیین گیزلنمهسینی ایزلهییردی. ایچینده پئشمانچیلیق تلاطمی وار ایدی. بیر بیرینه ضد اولان فیکیرلر بئینینه هجوم گتیرمیشدی. فیکرینی بیر یئره توپلایا بیلمیردی. نهیین دالیسیجا اولدوغونو دا هئچ آییرد ائده بیلمیردی. سانکی بیر- بیری ایله مباحثهیه گیرن ایکی آدام اولموشدو. ایچینده قیزغین مباحثه گئدیردی.
گؤی اوزونده بیر اولدوزون آخماسی صمدین باخیشلارینی اولدوزون سؤنن نقطهسینهدک چکدی. آخان اولدوزون دالیسینجا اوزون بیر ایز چکیلدی. آخان اولدوزون دالیسیجا چکیلن ایز کیمی صمدین ده اورهیینده هر بیر شئیه نیفرت ایزی بئینینه قدر چکیلدی، اورهیینده دوگونلنمیش بیر درده چئوریلدی. گوتور- قوی ائلهمهمیش حاج فیضاللهنین دئدیکلرینه بویون قویموشدو. بوندان پئشمان ایدی. گؤزلرینی گئجهنین درینلیگیندن چکیب اوتاقداکی یاتاغا ساری دؤندردی. اؤزوندن، حاج فیضاللهدان نیفرت ائتدی. لیلانین داورانیشیندان نه قدر اینجیسهده، یئنه ده اونو اونودا بیلمیردی. سانکی قلبینین هوندورلوگونده لیلا اللرینی اؤلچهرک حرارتله دانیشیردی…
***
سحر تزهجه آچیلیب. «رازی خستهخاناسی»نین باغ- باغاتلی حیطینده صمد گؤروش انتظاریندادی. غیرعادی گل- گئت گؤزه چارپیر. حیطدهکی چینار آغاجینین کناریندا دایانان آمبولانسین اطرافیندا ازدحام گؤرونور. خستهلرین بیر عدهسی داغینیق وضعیتده دولانیر؛ بعضیلری اؤز- اؤزلریله دانیشیر، بعضیلری سببسیز گولور، بعضیلری ایسه هیکل کیمی دایانیب اوزاق بیر نقطهیه گؤز تیکیبدیر. یاشلی بیر قادین الیندهکی کیتابی واراقلایارکن یانیقلی بیر سسله «کؤکسونده وار جان جان جان! بیر اورمان دولو اولدوز جان جان!» دئیهرک اینلهییر.
صمد ازدحاما یاخینلاشیر. بیر نئچه خسته تانیشدیر. اونلارلا ایلک دفعه لیلانی خستهخانایا گتیرنده تانیش اولموشدور. لیلانین دوستاق یولداشلاریایدیلر. اونلاری گؤردوکده جانینی قیزیشما آلیر؛ اورهیینین ساپاغی قیریلیر. قانشارینا چیخان خستهخانا ایشچیسیندن -«نه اولوبدور؟» سوروشور. هئچ بیر جواب آلمادان اؤزونو آمبولانسین آرخا حصهسینه چاتدیریر. تابوت اوستونه اوزادیلمیش، اوستو آغ پارچا ایله اؤرتولموش بیر جنازهدیر. جنازهنین اوز طرفینده آغ پارچا قان لکهلری ایله قیزیللانمیشدیر. پارچانین آلتیندان تابوتدان ائشیگه تؤکولموش آغ ساچلارین بیر دستهسی هاوادا یئللهنیردی….
«سون»


text:
خاریجی یاتیریمجیلار موسکوا بورسوندا تکرار تیجارته باشلاییبلار
روسیایا قارشی تحریم لرده ایشتیراک ائتمهین اؤلکهلرین یاتیریم جیلاری موسکوا بورسوندا تکرار تیجارته باشلاییبلار.
روسیایا قارشی تحریم لرده ایشتیراک ائتمهین اؤلکهلرین یاتیریم جیلاری موسکوا بورسوندا تکرار تیجارته باشلاییبلار.
موسکوا بورسو آوقوستون 10-دا آچیقلاییب کی، دوست اولمایان اؤلکهلردن کنار یاتیریمجیلار آیین 15-ایندن تیجارت ائده بیلرلر.
مووافیق اولاراق، سؤزوگئدن احاتهیه داخیل اولان یاتیریمجیلار موسکوا بورسوندا تیجارته باشلاسالار دا، خاریجیلرین عملیاتلارینا قویولان محدودیتلر قیسمن قالدیریلسا دا، روبلون دولار و یا یورویا قارشی حرکتلرینین محدود قالدیغی موشاهیده ائدیلیب: دولار/ روبل نسبتی 1،2 فایز آرتاراق 61،3، یورو / روبل نسبتی ایسه 0،3 فایز آرتاراق 62،5 اولوب.
موسکوا فوند بورسو (MOEX) 0،02 فایز آزالاراق 2146، دولارا اساسلانان RTS اندکسی ایسه 1،2 فایز آزالاراق 1102 خالا گئریلهییب.
قئید ائدک کی، تحریم لرله علاقهدار اوکراینا ایله محاربهنین باشلادیغی فوریهنین 24-دن روسیا مالیه بازارلاریندا چوخ سایدا سرمایه نظارتی وار.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپادا میمون چیچگی ویروسونا یولوخما سایی آرتیب
دونیا ساغلیق تشکیلاتینین آوروپا بؤلگهسینین انترنت سایتیندا درج ائدیلن میمون چیچگی ایله باغلی یئنیلنمه راپوروندا بوتون قارهده اپیدمی ایله باغلی سون معلوماتلار پایلاشیلیب.
روسیا بمت-یه چاغیریش ائدیب
روسیا بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتیندان (بمت) روسیا گوبرهسینین و تاخیلینین صادراتینا مانعهلرین آرادان قالدیریلماسی اوچون تدبیر گؤرمهسینی ایستهییب.


text:
نایجریاده قوراللی جنگریلر تامانیدن اسیر آلینگن اونلب نفر قوتقریب آلیندی
35 کیشی نینگ قوتقریب آلینگن لیگی بیلدیریلدی
نایجریانینگ کدونا ایالتیده قوراللی جنگریلر تامانیدن اسیر آلینگن 35 نفر قوتقریب آلیندی.
کدونا ایالتی ایچکی خوفسیزلیک و ایچکی ایشلر قومندانی سموئیل ارفان خوددی شو ایالت نینگ سبون گرو منطقه سیده قوراللی کیشیلرگه قره ته عملیاتلر اویوشتیریلگن لیگینی ایتگن لیگی بیلدیردی.
اروفان اوشبو عملیاتده 35 ته خاتین – قیز و باله نینگ قوتقریب آلینگن لیگینی افاده ایتدی.
عملیاتلره انچه قوراللی جنگری نینگ تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلگن لیگینی معلوم قیلگن اروفان، جنگریلردن قورال، موترسایکل و مهم مقدارده مهمات نینگ قولگه کیریتیلگن لیگینی قید ایتدی.
نایجریاده انسان قاچاقچیلیک جرمی گه اعدام جزاسی بیریلگن حالده پول آلیش اوچون بو جرم گه قول اوریلماقده.


text:
قوجامان شاعر، اوستاد مفتون امینینین سون اثری (آجی چای) بوتون تورکجه شعرلرینین تقدیمات مراسمی تهراندا، (الف کافهسینده) “انتشارات و مجتمع فرهنگی الف” کئچریلدی.
مراسم آواز انتشاراتی، یاشماق کتاب ائوی، آذری مجلهسی و انجمن الف-ین امکداشلیغی ایله، شاعرین دوستلاری، سئونلری و اؤلکهنین تانینمیش ادبیاتچیلاری و… حضورو ایله سامباللی و طنطنهلی بیر آغیرلاما کیمی کئچریلدی.
تقدیمات مراسمینده چیخیش سیراسیلا، رضوان ابوترابی، احمد پوری، حافظ موسوی، مرتضی مجدفر، حسن ریاضی ایلدیریم، اسدالله امرایی، شهاب مقربین، ائلیاد موسوی، آلما موغانلی، شهرکمیرزا، م. باغبان کریمی، اوستاد مفتون امینی و سعید موغانلی چیخیش ائدیب و اؤز تبریک، تنقید و صمیمی باخیشلارینی آچیقلادیلار…
مراسمه بیر چوخ تانینمیش ناشرلر (مفتون امینینین فارسجا اثرلرینی نشر ائدن و یا اونو اورکدن سئون ناشرلر) قاتیلمیشدیلار.
اوچ ساعات دوام ائدین مراسم، “من گلمیشم سیزه قوناق” ماهنیسی ایله و اوستادین کتاب امضاسی ایله باشا چاتدی.
اوستادین حیات یولداشی مراسمین سونوندا شوخلوقجا دئدی:
– بو مراسم مفتونو اون ایل انرژی ایله دولو ساخلار! یوز ایللیینی ده توتماغا ایندیدن دوشونون… ولی چوخ بؤیوک سالون نظرده توتون…
مراسمین کامل گزارشینی آذری فصلنامهسینین اسفند ساییسیندا، سایین ائلدار محمدزادهنین قلمی ایله اوخویا بیلرسینیز.
مراسیمین عکسلرینی گؤرمک اوچون اینستاگرام #یول_پرس_تلگرام poto: Arif-saba-sahar @yashmaq
قوجامان شاعر، اوستاد مفتون امینینین سون اثری (آجی چای) بوتون تورکجه شعرلرینین تقدیمات مراسمی تهراندا، (الف کافهسینده) “انتشارات و مجتمع فرهنگی الف” کئچریلدی.


text:
جک کلاقمن (اینگیلیسجه: Jack Klugman) آمریکالی اوْیونچو. ۲۷ آوریل ۱۹۲۲ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۰ ایل عؤمر ائلهییب و ۲۴ دسامبر ۲۰۱۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اؤز تحصیلینی کارنقی ملون بیلیمیوردودا بیتیرمیش. 1950–2012 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jack Klugman»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده جک کلاقمن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
اردوغان: نیه؟ او، بایدن، من ده اردوغان
آمریکانین نیویورک شهرینده اولان جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، ژورنالیستلر سواللارینی جاوابلادی
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین ۷۷.جی باش قورلو اوچون آمریکانین نیویورک شهرینده اولان جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، ژورنالیستلره "آمریکا جمهورباشقانی جو بایدنله ایکیلی گؤروش گئچیرمهیی آرزو ائدردینیز می؟" سوالینا،
"نیه؟ او، بایدن، من ده اردوغان" جاوابینی وئردی.
نیویورکدا گؤروشمهلرینی داوام ائتدیرهن جمهورباشقانی اردوغان، آمریکادان اف-۱۶ اوچاقلارینین آلینماسی ایله باغلی دا دانیشیقلار آپاریر.
اردوغان، بیرلشمیش میللتلر باش کاتیبی آنتونیو گوترشله گؤروشمهسیندن اؤنجه ژورنالیستین اف-۱۶ ایله باغلی سوالینی جاوابلادی.
جمهورباشقانی اردوغان، آمریکالی سناتورلاردان اف-۱۶لارلا باغلی مثبت قارشیلیق آلدیغینی بیلدیردی.
آمریکا باشقانی بایدن طرفیندن وئریلهجک ضیافته قاتیلاجاغینی دا بیلدیرهن جمهورباشقانی اردوغانا،
"آمریکا باشقانی بایدن ایله گؤروشموش اولماغی آرزو ائدیردنیز می، آیری بیر ایکیلی گؤروشمه شکلینده؟" سوالی ائدیلدی.
جمهورباشقانی اردوغان بو سوالا،
"نیه؟ او بایدن، من ده اردوغان" جاوابینی وئردی.
اردوغانین جاوابی سوسیال شبکهلرده چوخ ساییدا بگهنیلدی و پایلاشیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی
بیرلشمیش میللتلردن تۆرکیهیه تشکر
آنتونیو گوترش، روسیا ایله اوکراینا آراسیندا ۲۰۰دن چوخ ساواش اسیرینین دییشیمیندهکی رولو ندنی ایله تۆرکیهیه تشکر ائتدی
پکاکا عضوو ۱۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۱۴ تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی


text:
تۆرکیه، قازاغیستان و آذربایجان ینگ داشاری ایشلر و قاتناو وزیرلری ماصلاحات گچیردی
اۆچ یوردونگ قاتناو و داشاری ایشلر وزیرلری آذربایجان دا دوشوشیق گچیردی
تۆرکیه، آذربایجان و قازاغیستان ینگ داشاری ایشلر وزیرلری آذربایجان ینگ پایتاغتی باکودا دوشوشیق گچیردی.
دوشوشیغا تۆرکیه- آذربایجان- قازاغیستان ینگ قاتناو وزیرلری ده قاتناشدی.
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری اۆچ تاراپلی ماصلاحاتینگ ایلکینجی گِزهک گچیریلیأندیگینی آیتدی و دوشوشیقلاردا قاتناو و ترانزیت بیلن بیله لیکده بؤلگه آرا مسئله لر حاقیندا دا گِنگِهشیلندیگینی نیغتادی.
چاووش اوُغلی "باکو- تفلیس- قارص دمیریوُلی، باکو- تفلیس- جیحان نبیت تورباسی و تاناپ یالی پروژه لر بؤلگأمیزی اۆیتگهشیک یاغدایا گتیردی" دیدی.
تۆرک وزیر آذربایجان بیلن ارمنیستان ینگ آراسینداقی گپله شیگه ده قوُلداو بریأندیکلرینی یاتلاتدی و
"آذربایجان ینگ گۆن باتار بؤلگه لری بیلن نخجوان –ی بیری بیرینه باغلاجاق زنگه زور کریدورینی گۆیچلی یاغدایدا قوُلدایاریس و کریدورینگ اینگ چالت واغتدا آچیلماغینا قاراشیاریس" دیدی.
مولود چاووش اوُغلی روسیا- اوکراینا آراسینداقی ساواش سبأپلی غاللا گأمیلری نینگ چیقاریلیپ بیلینمأندیگی باراسیندا دا "دورنوقلی و حوُوپسوز قاتناو حاطلاری نینگ نأدرجه أهمیتلی بوُلاندیغینی بو دارتغینلیقدا ینه بیر گِزه ک گؤردۆک" دیدی.
دِگیشلی حابارلار
اؤزبگیستان بیلن تۆرکمنیستان ینگ یوُلباشچیلاری تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی
تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری آذربایجان جمهوریتینده
تۆرکیأنینگ ساغلیغی قوُراییش وزیری فخرالدین قوُجا آذربایجان ینگ یوُلباشچیسی تاراپیندان قابول ادیلدی
أردوُغان بیلن میرضیایف دوشوشیق گچیردی
دوشوشیق سمرقندینگ کنگره مرکزینده مطبوغاتا یاپیق یاغدایدا گچیریلدی


text:
اویان نیوز: “فیفا weekly ” ژورنالی دونیا فوتبالینین ان یاخشی “۱۰″ نؤمرهلرینین آدینی آچیقلادی. لیستهیه برزیلیانین جانلی افسانهسی “پله” باشچیلیق ائدیر. پله بوتون رقیبلرینی قاباقلایاراق دونیانین ان یاخشی “۱۰″ نؤمرهسی اولدو.
آرژانتین میللیسینین اونودولماز اویونچوسو دیگو مارادونا ایکینجی، فرانسانین میللیسینین افسانوی سیمالاریندان اولان “زیدان” ایسه اوچونجو پیلهده قرارلاشدی.
قئید ائدک کی، آردیجیل ۴ دفعه دونیانین ان یاخشی فوتبالچیسی آدینی قازانان آرژانتین میللیسی و “بارسلونا”نین فورواردی لیونل مسی لیستهده ۷- جی اولماسی ایله دقت چکیب. ۱
ـ پله ( برزیل ) ۲
ـ دیگو مارادونا ( آرژانتین) ۳
ـ زین الدین زیدان (فرانسا)
۴- فرنس پوسکاس (مجارستان) ۵
ـ میشل پلاتینی (فرانسا) ۶
ـ روبرتو ریولینو ( برزیل ) ۷
ـ لیونل مسی ( آرژانتین) ۸
ـ لوتار ماتئوس ( آلمانیا) ۹
ـ روبرتو باگیو ( ایتالیا) ۱۰
ـ گئورگی هاگی (رومانیا
قایناق: ت ر ت تورکی