text:
(۵) قبیر سؤکن قیزین ناغیلی
قدیم زامانلاردا بیر کیشی اوغلونا دئییر:
– اوغلوم ماشالله بؤیوموسن؛ داها ۱۴-۱۵یاشین واردیر، دور آیاغا گئت حیوانلاریمیز قالیب اؤروشده، اونلارا بیر باش چک؛ چوبانیمیز بیر آز عاغیلدان ضعیفدیر، قویونو قوردا وئرر.
آتا بو سؤزو دئیب قوناقلیغا گئدیر و قوناقلیغدان دؤننده گؤرور اوغلان هلهده ائودهدیر. هاوا قارالماغا باشلامیشدی و آتا غضبلهنرک اوغلونا دئییر:
– داها منیم ائویمده قالما، تئز چیخ بایرا.
اوغلان بو سؤزدن ناراحات اولوب، گئجهایلن ائودن چیخیر و کنددهکی قوهوملارینین هئچ بیرینه گئتمهییب، باشقا بیر شهره گئتمک ایستهییر و یولا دوشور. اوغلان ائودن چیخارکن هاوادا دؤنمهیه باشلامیشدی. کولک، قار هر یئری بورویوردو. یولو بیر درهدن دوشور. یئددیبؤلوک آدلانان بیر درهده یئددیجاناوار یولونو کسیرلر و اوغلانی یئمک ایستهییرلر. اوغلان الیندهکی آغاجلا جاناوارلاری ویرماغا باشلاییر، بئله کی جاناوارین آلتیسینی اؤلدورور و بیرینیده یارالاییر. بیردن آیاغی سوروشوب ییخیلیر و باشی بیر داشا دهیرک هوشدان گئدیر. یارالی قورد سورونه- سورونه اونا طرف گلیر، ائله بو آندا یولدان چاروادارلار کئچیرمیشلر و اوغلانی قوردون الیندن نجات وئریب، ائولرینه آپارماق قرارینا گلیرلر. اوغلانین آتاسینین قاپیسینی دؤیوب اوغلونو اونا وئریرلر. آتاسینین دعوتی ایله شاما اوردا قالیرلار. شام یئییلیر، چای ایچیلیر، صؤحبته باشلاییرلار.چاروادارلارین باشچیسی اوغلانین آتاسینا دئییر:
– بئله ده ایگید اوغلو ائودن قووالارلار؟ هله ۱۴-۱۵ یاشی وار یئددی جاناواری اؤلدوروب؛ گؤر بو بؤیوینده نئجه قوچاق و ایگید کیشی اولاجاق!
آتاسی گولومسهیرک دئییر:
– اگر او مندن و آناسیندان دوغولوبدورسا چوخدا بؤیوک ایش گؤرمهییبدیر.
چاروادارین باشچیسی تعجوبله دئییر:
– مگر سنله آناسی هانسی ایگیدلیک گؤستهریبسیز کی بئله دئییرسن.
کیشی دئییر:
– بو اوزون احوالاتدی.
چاروادارین باشچیسی دئییر:
– اتفاقا پاییزگئجهسی اولدوغوندان گئجهده اوزوندور؛ بیزده ماراغلییق بو احوالاتی دینلهیک.
کیشی دئییر:
– اوندا اوغلومون آناسینی دا چاغیرمالییام؛ چون حیکایهنین بیر قیسمی اونونلا علاقهداردی.
حیات یولداشینی سسلهییب، اوندان خواهیش ائدیر حیکایهنین اول قیسمتینی سؤیلهسین. خانیم قوناقلارین قارشیسینا قوزدان کیشمیشدن قویوب، اوتورور و بئله باشلاییر:
– بو احوالات منیم آتام ائوینده قیز اولدوغوم زامانلاردا باش وئرمیشدی. او زامانلار من جاوان قیز ایدیم. یئره گویه سیغماییردیم؛ کندین و اطراف کندلرین جاوان اوغلانلاری منیم عشقیمدن دلی دیوانه ایدیلر، آمما من اصلا اونلاری خوشلاماییردیم. چونکو اونلارین آراسیندا ایگید و جسارتلی، چیخارلی و اؤزومه تای ار گؤرمهییردیم. من ائوده قالدیقجا کند یئرینده مین سؤز آدیما چیخاریردیلار. بیری دئییردی او خستهدیر اره گئده بیلمیر؛ بیری باشقا ایراد چیخاریردی؛ باشقاسی هانسیسا خوشا گلمز شایعهلر دئییردی، آمما من اؤز قراریمدا مؤحکم دورموشدوم. شجاعتلی، قورخماز بیر ایگید اوغلان تاپیلمایینجا اره گئتمهیه تلسمهییردیم. ایللر اؤتوردو و من بیر گون تنگه گلیب، قارا توماجدان اؤزومه جنگاور پالتاری تیکدیردیم، شهره یولوم دوشدو، دمیرچییه یاخشی بیر قیلینج دوزلتدیردیم و آتامین منه باغیشلادیغی آتی مینیب ایکی داغ آراسیندا دؤیوش مشقلری ائتدیم. من بو قرارا گلدیم کی اؤزوم بیر ایش گؤرمهلییم کی کندیمیزین و اطراف کندلرین اوغلانلاری جسارتینی اوزه چیخاردسینلار و اؤزومه تای بیر ار تاپیم، و عجیب قریب بیر تدبیر تؤکدوم؛ بئله کی کندیمیزده و اطراف کندلرده تزه اؤلن آداملاری قبیردن چیخاریب آپاریب اؤلو ییهسینین قاپیسینا سؤیکهییردیم. بو ایشلری بیر مدت ائتدیم و مختلیف شایعهلر یاراندی کی بو جین و شیطان عملیدیر. هامی قورخویا دوشموشدور، بئلهلیکله ایل بویو اونلارلا تزه اؤلن اؤلولری اول گئجهسینده قبیریندن چیخاریب، صاحیبینین قاپیسینا آتیب گئدیردیم و کیمسه قبرستانلیقدا منی گودمهیه جسارتی چاتماییردی…
بو آن اوغلانین آتاسی صؤحبتی اله آلدی. چاروادارلار حیرت ایچینده حیکایهنین آردینی ائشیتمک ایستهییردیلر. اوغلانین آتاسی دئدی:
– او زامانلار من باشقا شهره گئتمیشدیم و بیر نئچه ایل اؤز دیاریمدان اوزاقدا ایدیم. کنده دؤننده بئله بیر احوالاتی ائشیتدیم و بیر نئچه دوست- تانیشی ائوه چاغیریب، بو ایشه تدبیر تؤکمک قرارینا گلدیک. بیری دئدی: بو جین ایشیدیر، بیری دئدی:کافتار و کور ائشن بونو ائدیر؛ بیری دئدی….. خلاصه من دئدیم کی هرنه اولور اولسون، من بونو توتاجاغام. بئله بیر قراره گلدیک کی من اؤزومو اؤلموشدویه وورام، اونلاردا منی یویوب، کفنلهییب، آپاریب باسدیرسینلار. حتی آنام، باجیم و اونلارین عایلهسیندن کیمسه منیم یالاندان اؤلدویومو بیلمهسینلر و منه گئن بیر قبیر قازیب و نفس چکمک اوچون بیر باجادا قویسونلار؛ یانیمدا بیر قیلینج قبیرده اوزانام و اونون گلیشینی گؤزلهیم. دوست- تانیشلاردا قبرستانلیغین یانیندا گیزلهنیب، من بو اؤلو چیخاردانی توتدوغومدا، اونلار کؤمکه گلسینلر. بئلهده اولدو. من اؤزومو اؤلموشدویه ووردوم؛ عایله شیون توتدو و منی کفنلهییب، آخشام چاغی هاوا قارالان واختی قبیرده باسدیردیلار و کنده دؤندولر. بیر نچه دوستلاریم اوردا گیزلهنیب بو موجودون گلیشینی گؤزلهییردیلر. بیر نئچه ساعات کئچمیشدی گؤردوم اوستدن تاپپیلتی گلیر و قبیری سؤکمهیه باشلادیلار. آخیر کی قبیرین اوستو تام آچیلدی. قارانلیق هاوادا قارا پالتار بیر شخصی کفنین آلتیندان گؤردوم کی ال آتدی منی قبیردن چکیب چیخارتدی. کفنیمی آچدی؛ ایینیمده پالتار اولدوغونو گؤروب، بیر آن دایاندی؛ منده حاضیر اولدوغومدان بیردن بو شخصی قوجاقلادیم. برک-برک توتدوم و چیغیریب دوستلاری سسلهدیم. سن دئمه دوستلاریم هله بو شخصی آت اوستونده قبرستانلیقا گلنده گؤروب آرادان چیخمیشمیشلار. من گؤردوم کیمسه یوخدور، آمما توتدوغومدا چوخ گوجلو نظره گلمیر، عکسینه ظریف بدنلی بیر انساندیر. اونونلا گولهشیب، ییخدیم. قیلینجی چکیب اونو ووراندا بیردن بیر ظریف خانیم سسی گلدی. دئدی: منی اؤلدورمه. من فلانکسین قیزییام. حئیرتله دئدیم: بس بو نه ایشدیر کی گؤرورسن؟ سنین کیمی گوزهل و ظریف خانیم نه اوچون بئله ایشلره ال آتیر؟…
بو آن اوغلانین آناسی دیله گلیب صؤحبتین آردینین ریشتهسینی اله آلدی:
– من دوغروسو هم سئوینیب، همده قورخوردوم. سئوینیردیم کی آخیر بیر مرد و قورخماز کیشییه راست گلدیم؛ قورخوردوم دا کی منی باشقا موجود تصور ائده و فیکر ائده من پری یا جینم، آدمیزاد شکلینه دوشموشم، اؤزومو ویریب اؤلدوره. خوشبختلیکدن منه ایناندی و من اونا دئدیم: من قورخماز بیر ار ایگید گزیردیم. چوخ اوغلان ائلچیلیگیمه گلیردی، آمما اونلاردا چیخار گؤرمهدییمدن رد جاوابی وئریردیم و بیر جسارتلی کیشی تاپا بیلمهدییمدن بو ایشی گؤروردوم و خوشبختم کی تانری سنی منه یئتیریب و دئدیم منی اؤزونه حیات یولداشی قبول ائدرسنمی؟ اودا قبول ائتدی. لاکین بیر شرطله کی کیمسه قبیرلری سؤکوب اؤلولری چیخاردانین من اولدوغومو بیلمهسین. ائله اوراداجا قارا توماجدان اولان پالتاری چیخاریب، قبیره آتیب، قبیری تورپاغلا دولدوردوق. منی آتام ائوینه چاتدیردی و صاباح ائلچیلیگیمه گلهجهیینه سؤز وئردی…
کیشی صؤحبتین آردینی اله آلیب دئدی:
– کنده دؤنوب دوستلاریمی کندین اورتاسیندا بیر تایا دالیندا قورخودان اسدیکلرینی گؤردوم. اونلاری سسلهدیم، هامیسی دیکسیندیلر. دئدیلر: سن دیریسن؟ آللاها شوکور کی اؤلمهییبسن. بس او عجیب قریب موجود نئجه اولدو؟ دئدیم: توپوروم سیزین قئیرهتینیزه. بس منی قویوب هارا قاچدینیز؟ سیزده اؤزونوزه کیشی دئییرسیز؟ او موجود جین ایدی. اونو اؤلدوردوم و ائله او قبیرده باسدیردیم، آمما او جینین حاققی واریمیش کی سیزین اؤلولریزی چیخاردیرمیش. سیزین کیمی قورخاقلارین اؤلوسونو چیخارماق یوخ، بلکه دیریسینی باسدیرمالیدی. کاش اونو اؤلدورموردوم. سیزین کیمی آلچاقلارین باشینا هر اویون گلسه یئنه آزدیر. بلی صاباحیسی گون قیزین ائلچیلیگینه گئتدیم و ائولندیک. سونرا بو اوغلان اولدو. اونا گؤره سیز دئینده بئله اوغولو کی یئددی جاناواری اؤلدوروب نییه قووالایبسان، من دئدیم کی او بؤیوک ایش گؤرمهییبدیر. بئله آنادان بئله آتادان اولان ائولادا یئددی جاناواری اؤلدورمک ائله ده فخارتلی ایش دئییل….
چاروادارلار حئیرتله بو حیکایهنی دینلهییب اونلارا احسن دئدیلر. گئجهنی یاتیب، صاباح یوللارینا داوام ائتدیلر. اوغلانین حالی یاخشیلاشدی و آتاسی ایله باریشیب، حیاتلارینا داوام ائتدیلر.
(۶) ائششکله دوهنین ناغیلی
قدیم زامانلار بیر کاروان اوزون یولا چیخمیشدی؛ یولدا گؤرورلر دوهلرین بیرینین حالی خارابدیر، داها یوک داشییا بیلمهییر. دوه بویاندا قالسین، گؤرورلر ائششهیینده بیرینین حالی خارابدیر. هر ایکیسیندن یوکو آچیب، بوشالدیرلار چؤله. کاروان یولونو توتوب گئدیر. دوه ایله ائششک آز گئدیرلر، چوخ گئدیرلر، بیر گؤزهل چیمنلیگه چاتیرلار و شئهلی اوتلاردان یئییب، اته قانا دولورلار و جانا گلیرلر. بیر مدت گئن بولونا بئله شفا وئریجی آلاقلاردان، اوتلاردان یئییب کئفله دؤوران سورورلر. گونلرین بیرینده اوزاقدان کاروان گئدیرمیش؛ دوهنین بوینو اوزون اولدوغوندان کاروانی گؤروب تئز اییلیر، ائششهیه دئییر:
– گیزلن! ایندی بیزی بئله ساغلام و جانلی گؤروب، توتوب یوک چاتارلار، یئنه ده یازیق اولاریق.
ائششک دئییر:
– دوغروسو منیم اوخوماغیم گلیر. الان زنگوله ویراجاغام.
دوه دئییر:
– ائوین یخیلسین گیزلن! ایندی بیزی توتارلار یوکلره. ایندی اوخوماق واختیدیر هئچ !؟
ائششک دئییر:
– من گرهک اوخویام؛ یوخسا باغریم چاتلار.
دوه نه قدهر دئییر، کار وئرمیر. ائششک آنقیرماغا باشلاییر. بیردن کاروانچی بو سسی ائشیدیب دئییر:
– بو چؤلده یئیهسیز ائششک نه گزیر!؟ حتما کؤچ گئدیب بونلار یورددا قالیبلار.
بئلهلیکله گلیب ائششگی توتاندا گؤرورلر بیر نر گوجلو دوه ده اوردا وار؛ یئییب، ایچیب هاداغادان چیخیبلار. هر ایکیسینی یوکلهییب یولا دوشورلر. یولدا بیر درین چای وارایمیش. ائششک سودان قورخوب دایانیر. نهقدهر بیزدهلهییرلر، شاللاقلا ویریرلار، چایدان کئچمهییر کی کئچمهییر. چای گوجلو آخینیلا آخیب گئدیر، کاروانچیلار ائششگی دوهنین اوستونه قویوب، دوهنی سودان گئچیریرلر. سویون اورتاسیندا دوه ائششهیه دئییر:
– ائششک قارداش! بیلیرسن منیم بتر اویناماغیم گلیر. ایستهییرم عؤمرومون ان گؤزهل رقصینی بو چایین اورتاسیندا ائدهم.
ائششک دئییر:
– سن نه دئییرسن عزیز قارداش؟ ایندی بوردا اویناماق واختیدیر هئچ؟
دوه جاواب وئریر:
– ائله واختی ایندیدی. اگر اویناماسام باغریم چاتلار.
ائششک یالوارا-یالوارا دئییر:
– سنی آند وئریرم ددهوین روحونا، اویناما! اویناماغین هئچ یئریدیر؟ اویناسان بئلیندن دوشهرم، بوغولارام.
دوه دئییر:
– بس سنه دئینده اوخوما، دئییردین اوخوماسام باغریم چاتلار. یئرسیز آنقیرماغینلا ائویمیزی ییخدین. ایندی منی یوکلهییبلر هئچ، سنی ده یوکون اوستونه قویوبلار. من گرهک اوینایام.
دوه اویانا آتلانیر، بویانا بورجودور؛ ائششک بئلیندن سویا دوشور و یئرسیز اوخوماسینین جزاسینی آلیر.


c: text/html

text:
فارسلارین هامیسی ناسیونالیست دیر ــ حسن راشدی
- توضیحات
- منتشر شده در پنج شنبه, 29 آبان 1393 00:47
۱۳۸۱جی ایل تبریز مجلیس وکیلی علی اصغر شعردوست پیشنهادی “شورای عالی انقلاب فرهنگی ” و ” ارشاد اسلامی ” ادارهسی تصویبی ایله شهریورین ۲۷سی و اوستاد شهریارین وفات گونو ” روز ملّی شعر و ادب ایران ” (ایرانین ملّی شعر و ادب گونو) اعلان اولدو .
بو اعلاندان سونرا فارس آشیری ناسیونالیستلری اَل- آیاغا دوشهرک شهریارین اؤلوم گونونون “شعر و ادب گونو” اولماغینا اعتراض ائدیب اوستاد شهریارین اوچ جیلد و ۱۷۲۰صحیفه لیک وزیری قطعده سؤیله دیگی فارسجا شعرلری (۱) و اونون بوتون ایراندا دیللر ازبری اولان: علی ای همای رحمت، آمدی جانم بقربانت ولی حالا چرا، جوانی شمع ره کردم که جویم زندگانی را، ای وای مادرم، پیام به انیشتین و اورَکلری اوخشایان باشقا فارس شعرلری نین هئچ بیریسی فارس ناسیونالیستلرینی راضی ائتمه ییب اونون یالنیز ۳۲۷صحیفه آنا دیلده یعنی آزربایجان تورکجهسینده سؤیله دیگی شعرلری اونلاری عصبی لشدیریب شهریار آدینا آدلانان گونه اعتراض ائدیب دونیا شهرتلی شاعیری تحقیر یاغمیرینا توتدولار؛ سونوجدا ” روز ملی شعر و ادب ایرا ن” ” روز شعر و ادب فارسی ” آدی ایله تقویملرده یئر آلدی !
یعنی آشیری فارس ناسیونالیستلری حتی ایران آدی ایله شعر و ادب گونونو بئله هضم ائده بیلمه دیلر، چونکو هر بیر شعر و ادب یالنیز فارس دیلی، فارس ادبیاتی و فارس آدی ایله اولمالی دیر؛ ایران آدی ایله اولورسا بلکه ایراندا یاشایان و فارس اولمایان ملّتلرده اؤز دیل و ادبیاتلارینی او چرچیوهده گؤرسونلر و اونلاریندا بو گونده پایلاری اولسون !
ایندی هر ایل شهریورین ۲۷سینده و اوستاد شهریارین اؤلوم گونو بیر عده گلیب رادیو – تلویزیوندا شهریارین فارسجا شعرلری بارهده تحلیللر وئریرلر، سانکی شهریارین دونیا شهرتلی “حیدر بابایا سلام ” و باشقا تورکجه سؤیله دیگی شعرلری تجزیه تحلیل اولورسا ایرانین تجزیه سینه سبب اولاجاق !
طبیعی کی، اونلارین باخیمیندان تورک دیلی و ادبیاتینین ایران چرچیوهسینده یئری یوخدور، آخی اؤلکه نین بوتون امکانلاری یالنیز فارس دیلی و ادبیاتی اختیاریندا اولمالی دیر و اونلارین گؤزونده ایران یعنی فارس دئمکدیر !
ائله همان گؤنلرده یعنی ۱۳۸۱جی ایلین مهر آیی نین ۲۷سینده باشقا دوستلارلا بیرلیکده وارلیق دفترینده و دوکتور هئیتین حضوروندا اولارکن من دئدیم:
آقای دوکتور گؤرورسونوز شهریارین وفات گونو “روز ملّی شعر و ادب ایران” آدی اولدوقدا فارسلار نئجه های -کوی سالیبلار ؟
و آرتیردیم: شهریار بو قَدَر بو فارسلارا خدمت ائدیب و دؤرد جیلدلیگ دیوانینین اوچ قالین جیلدینی فارسجا و یالنیز بیر کیچیک جیلدینی تورکجه یازیب دیر، آنجاف بونلار بو های-کویو اونون تورکجه سؤیله دیگی شعره گؤره سالیبلار و دئییرلر بو مسئله پان تورکیسمی گوجلندیریر !
دوکتور هئیت دئدی:
“هله بوجور مسئلهلر قاباغا گلنده من ائودهده درگیرم (حیات یولداشی نین فارس اولدوغونا اشاره ائتدی) .”
من دئدیم: آقای دوکتور فارسلارین هامیسی ناسیونالیست دیر .
دوکتور هئیت تحکّم له دئدی:
”فارسلارین ان آلچاق طبقه سیندن توتدو ان یوکسک طبقه سینه قَدَر هامیسی ناسیونالیست دیر ائرمنی لر کیمی، آمما بیزلرین هرهسی بیر هاوا چالیر !” (۲)
دوکتور هئیت بو سؤزلرین داوامیندا دئدی:
”یاخشی اولدو فارسلار شعر دوست بو پیشنهادی ائتدیگینه گؤره اونادا پان تورکیست دئدیلر، چونکو شعردوست اؤزو بیزلره پان تورکیست دئییردی، ایندی فارسلار اونون اؤزونهده پان تورکیست آدی قویدولار ! ”
سؤیله نیلن تاریخ: ۲۷مهر ۱۳۸۱
مکان: دوکتور هئیت مطّبی (وارلیق دفتری)، آخشام اوستو
بو مکاندا حاضیر اولانلار: حسن راشدی، حسین گونئیلی، ابراهیم رفرف، رحمتلیک میر هدایت حصاری، حسن بگ هادی …
…………………………………………………………………………….
(۱) تهران انتشارات نگاه ، انتشارات زرین ” دیوان شهریار ” چاپ تاریخی ۱۳۷۴
(۲) دوکتور هئیت بو جمله نی چوخ اؤزل کلمه لردن استفاده ائده رک دئدی کی ، آنلامی بو ایدی
۲۱ / ۸ / ۱۳۹۳

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
سامی مکلروی (اینگیلیسجه: Sammy McIlroy) (دوْغوم:۲ اوت ۱۹۵۴ (۶۸ یاش) بلفاست) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. شومالی ایرلند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
The Encyclopaedia of Stoke City وارد نشدهاست
فایللار
قارداش پروژهلرده سامی مکلروی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
تۆرکمنیستان دا اینترنت قوُشوندیلاری یایرایار
تۆرکمنیستان دا اینترنت دأکی ایقجام قوُشوندیلاری یایبانگلاشیار
تۆرکمنیستان دا اینترنت دأکی ایقجام قوُشوندیلاری یایبانگلاشیار.
سوُنگقی آیلاردا تۆرکمنیستان دا آنلاین گؤرنۆشده حیذمات بریأن قوراما و شرکتلرینگ سانی یوُقارلایار.
بو شرکتلر و قورامالار اینترنت آرقالی قوُشوندیلاری بیلن یورتداشلارینگ ایشینی ینگلیتمهک اۆچین ایش آلیپ باریار.
آشغابات دا اتوبوس اولاغلاری و دورالغالاری بارادا آنلاین ماغلومات بریأن "دورالغا" ایقجام قوُشوندیسی نینگ دؤره دیلهندیگی حابار بریلدی.
تۆرکمن اتواولاغلاری آژانسی تاراپیندان طایارلانان بو قوُشوندی آشغابات داقی اتوبوسلارینگ اوغورلای و دورالغالاری بارادا یوُلاغچیلارا آنلاین گؤرنۆشده ماغلومات برر.
اتواولاغلار آژانسی "آنلاین تاکسی" حیذمادینی دا برمأگه باشلادی.
شیله لیک بیلن آشغابات دا تاکسی سارغیت اتمهگینگ تأزه حیذماتی بوُلان "آنلاین تاکسی" ایقجام قوُشوندیسی ایشه گیریزیلدی.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ چاروادارلار اوُیونلاری قوتاردی
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
`ایلهام علییئو` نتیجهلر
خبرلر [148]
- علییئو، عرب بیرلیگی ذیروهسینین فخری قوناغی اولاجاق
- جمهورباشقانی علییئو لاچین شهرینه گئتدی
- قاراباغ ۳ - ۰ نانت
- آذربایجان جمهوریتی جمهورباشقانی ایلهام علییئوین آوروپا سفری
- ایلهام علی یئو:"لاچینا قاییتدیق، بوتون لاچینلیلاری و آذربایجان خالقینی تبریک ائدیرم"
- قازاخیستان پرزیدنتی قاسیم جؤمرت توکایئو آذربایجان-دا سفردهدیر
- آمریکا خاریجی ایشلر باخانی، علییئو و پاشینیانلا دانیشدی
- شوشادا اولوسلارآراسی مئدیا فورومو تشکیل ائدیلدی
- علییئو: بیرلشمیش میللتلرده اصلاحات آپاریلماسینی دستکلهییریک
- علییئو: آذربایجان، آوراسیانین اؤنملی نقلیات مرکزلریندن بیریدیر
- ۹.جو کۆرهسل باکی فورومو
- علییئو لاوروو قبول ائتدی
- علییئو، ارمنیستانی اویاردی
- زنگهزور دالانی آچیلیر
- پیسته ایلک اردوغان و علییئوین اوچاقلاری ائنهجک
- آذربایجان ایله قیرقیزیستان استراتژیک اورتاقلیق بیلدیریسی ایمضالادی
- تورکیهدن، علییئو - پاشینیان گؤرشمهسینه باغلی آچیقلاما
- آذربایجان-ارمنیستان گؤرشمهلری؛ "چوخ وئریملی گئچدی"
- بلینکندن آذربایجان و ارمنیستانا چاغری
- علییئو: ارمنیستانلا باریش آنلاشماسی ایمضالامالیییق
- آذربایجان جمهورباشقانی یاشینا میدان اوخودو
- پرزیدنت علییئو فضولی و خوجاونده گئتدی
- ایلهام علییئو: عزیز سانجار گنجلره اؤرنکدیر
- اردوغانین سئچیم ظفرینین آردیندان ایلک تبریک زنگی آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئودن گلدی
- پرزیدنت علییئو، بایرام تونقالینی شوشادا یاندیردی
- آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئو، پرزیدنت اردوغان طرفیندن رسمی مراسیمله قارشیلانیب


text:
مای ۲۰۲۱-جی ایل تاریخلرینده تحصیل مدیرلری و متخصصلری درنه یی، آذربایجان دیللر اونیوئرسیته تی و بین الخالق دیل متخصصلری درنه یینین بیرگه تشکیلاتچیلیغی ایله “نظامی گنجوی و یونوس امره اثرلرینده اورتاق باغلار” موضوعسوندا بین اللخالق علمی کونفرانس کئچیریلیب. زوم پلاتفورماسی اوزهریندن آنلاین فورماتدا کئچیریلن تدبیری تحصیل مدیرلری و متخصصلری درنه یینین آذربایجان تمثیلچیسی گولنوره باباشووا آچیب. داها سونرا بین الخالق دیل متخصصلری درنه یینین رهبری دینچئر بکتاش، تحصیل مدیرلری و متخصصلری درنه یینین رهبری دؤکتور آدم چیلک و آذربایجان دیللر اونیوئرسیتئتینین رئکتورو آکادمیک کمال عبدالله چیخیش ائدیبلر.
کونفرانسین آچیلیش پانئلینده آمئا فولکلور اینستیتوتونون دیرکتورو، آکادئمیک مختار کاظم اوغلو ایمانوون، یازار مصطفی اؤزچئلیکین و باندیرما اونیئدی ائیلول اونیوئرسیتئتیندن دوچ. دؤکتور عثمان اونلونون معروضهلری دینله نیلیب. آکادئمیک مختار کاظم اوغلو-ایمانوو “نظامی گنجوی و یونوس امره ارثینده کامیل اینسان مفهومو” موضوعسوندا چیخیش ائدهرک بیلدیریب کی، نظامینین یونوس امره، نسیمی، نوایی، فضولی کیمی تورک دیلینده یازان شاعرلرله مقاییسهده تدقیقی اونون تورک میللی وارلیغینا باغلیلیغینی اؤیرنمک باخیمیندان اولدوقجا اهمیتلیدیر. آکادئمیک سؤزونه علاوه ائدهرک دئییب کی، نظامی فارسجا یازسا دا، چوخ سایدا تورک سؤزلری – “سانجاق”، “یایلاق”، “اوزان” و س. ایشله دیب. مختار کاظم اوغلو-ایمانوو وورغولاییب کی، یونوس امره و نظامی ارثینین اورتاق جهتلریندن دانیشارکن ایلک نوبهده، عرفان تعلیمیندن دانیشماق لازیم گلیر. بو تعلیمه گؤره، محبت اینسانین کامیللشمهسینین و حقه قوووشماسینین اساس یوللاریندان بیریدیر. عشق فلسفهسینین هم نظامی گنجوی، هم ده یونوس امره یارادیجیلیغیندا پارلاق ائپیک و لیریک لوحهلری واردیر.
ایکی گون داوام ائدن کونفرانسا آذربایجان و تورکیهدن ۶۰-دان آرتیق ایشتیراکچی قاتیلیب. تدبیرین سونوندا شعر یازما، شعر اوخوما و رسم صنعتی اوزره غالب اشتیراکچیلار موکافاتلاندیریلیب.


text:
۸ نوْوامبر
۸ نوْوامبر:
- ۱۷۹۳ - پاریسده لوور موزهسی آچیلمیشدیر.
- ۱۸۹۵ - آلمانلی فیزیک عالیمی ویلهِلم رنتگن X اشعهسینی کشف ائتمیشدیر.
- ۱۹۱۷ - لنین سوْوِت روسیه حؤکومتینین صدری اوْلموشدور.
- ۱۹۲۸ - جومهورباشقانی مصطفی کمال میلّت مکتبلرینین گئنل باشباخانی و باشاؤیرتمنلیگینی قبول ائتدی.
- ۱۹۳۳ - افغانیستاندا نادرشاه قتله یئتیریلدیکده سوْنرا حاکیمیّته اوْنون اوْغلو ظاهرشاه گلمیشدیر. «میلّت آتاسی» حساب ائدیلن ظاهرشاهین حؤکومت دؤنمی افغانیستاندا ثبات و اینکیشافلا تانیلیر.
- ۱۹۵۶ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی سوْوت قوْشونونون ماجاریستاندان چیخاریلماسینی ایستهمیشدیر.
- ۱۹۶۰ - جان کندی آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین جۆمهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۸۸ - جورج بوش آمریکا باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۲ - آذربایجان جۆمهوریتی و میصر عرب جۆمهوریتی «مدنیّت ساحهسینده امکداشلیق حاقّیندا سازیش» ایمضالامیشدیر.
۱۹۹۳ - آذربایجان جۆمهوریتی آرژانتین ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.
- ۲۰۰۸ - یونسکودا میر جلال پاشایئفین ۱۰۰ ایللیگینه حصر ائدیلمیش تدبیر کئچیریلمیشدیر.


text:
اونون سسی یوخوسونا دامجیلاییر
سولماز جمالی
هاچاندیر میغمیغالارین سانجدیغی یئری اهیری-اویرو دیرناقلاریلا دیدیب تؤکور؛ دیددیکجه یاراسی قاناییر، قانادیقجا دا یئری بؤیویور. دیزی اوسته سورونوب اونا یاخینلاشیرام. یاراسینی آرتیق دیدمهسین دئیه دستماللا ساریییرام. بیر جوت لال گؤزدن آخان یاش دامجیلاری قولومون دریسیندن کئچیر سومویومه دامیر.
ایشیم بیتدیکدن سونرا باشیمی قالدیریر اونا باخیرام. اورککجه گؤزلرینی منه دیکیر؛ یورغون گؤودهسی منه ساری دارتینیر.
-دانیش
گؤز یاشلاری دونونون اوزهریندهکی چیچکلره دامیر. چیچکلر آستا-آستا سولور.
-دانیش … آغلاما …
سایمیر، بو دفعه لاپ هؤنکورور …
دیزیمه دیرهنیب آیاغا قالخماق ایستهییرم. الیمدن توتور، اؤلهزیمیش سسینی گوجله ائشیدیرم: سنه آغلاییرام.
سسی ده گؤزلری کیمی نملیدی.
یئنه اوتوروب اوزونه باخیرام. آریقلاییب باپ-بالاجا اولموش اوزونو، ایسلاق باخیشینی منه دیکیر؛ یارامی جیرمالاییر …
پنجرهنین ائنسیز تاقچاسینین اوزهرینده یان-یانا دوزولموش نارین گوللر لئچکلرینی آشاغی سالدیلار. پنجرهنین سینیق شوشهسینه بالاجا بیر قوش قونوب قیشقیریر.
دؤندوم
گؤزلرینی بوینوما زیللهدی. ایچین چکه-چکه: “بارماقلارینین یئری بوغازیندا قالیب … قاییشین ایزی قوللاریندا قالیب … چوخ کوْرلوق چکیرسن …”
دراوئرین اوزهریندهکی شکیله باخیرام: “من اونون دئدییینه اینانمیرام … سن دلی جیننی دئییلسن.”
شکیلدهکی کیشی گؤزونو آغاردیر.
تئز چؤنوب شکیله باخیر. کیشینین گؤزلری گئن-گئن آچیلیب آدامین باغرینی یاریردی. اونون قارا- قورخوسو قادینین اؤدونو پارتلادیردی. سانکی ایچینده جوجهرن حیسلرینی ده باخیشیلا دوغراییب تؤکوردو.
شکیله باخا-باخا آیاغیندان باشینا کیمی تیترهدییی دویولوردو. قادینین گؤزلری، اللری، آیاقلاری جان وئریردی.
پیچیلتی سسی گلیر؛ رفدهکی کیتابلار پیچیلداشیب آغلاشیرلار.
پنجرهلردن یاواش-یاواش قارانلیق تؤکولور …
ایشیق ییغیلیب-ییغیلیب بیر دامجی اولموشدو.
هردن یادداشیندا بیتن کؤهنه خاطیرهلرین، اولوب-کئچنلرین کؤکو چاتلاییردی؛ سونرا گؤزلرینین او تاییندا بیر قبیر دورولوب آیدینلاشیردی؛ همیشه کیرپیکلرینین آرخاسیندا ایدی.
ایستهدی گولومسهسین، باجارمادی. ایستهدی ترپنسین، ترپنه بیلمهدی. اؤزوندن گئتمیش کیمیایدی. هر یاتدیغیندا کیمینسه گؤزلری دونیانین هاراسیندانسا اونون ایچینه زیللهنیردی سونرا یوخوسونا قان دامیردی.
یئل نازیک مانتوسونو بدنینه یاپیشدیرمیشدی. یئر دمیرکیمیایدی. اوتلار اؤلو گؤرونوردو. قبیرلر اوسته تک-توک گؤزه دهین تر بیتکیلردن باشقا هئچ بیر یاشیللیق گؤزه دهیمیردی. اللری سویوقدان دونارکن گؤزلریندن ایستی یاش بوم-بوز یاناغینا سوزولدو. باشماغیلا آیاغینین آلتینداکی قورو اوتلاری ازدی. اوتلار آغریدان خیرچیلدادی.
اوزبهاوزونده قویروغو کسیلمیش بیر ایت، قولاقلاری کسیلمیش بالاسینین اویان-بویانینا کئچیردی. آنالیق ایستهییندن ده قاتی، گوجلو بیر حیسله، ایستکله آغلایاراق بالاسینی یالاییردی. باشینی قالدیریب قادینا باخدی:
-بیر هفته ایدی گؤینهیه-گؤینهیه بالامی آختاریردیم. آختاریب-آختاریب ایندیجه تاپمیشام. قولاقلارینی کسیبلر.
گؤزلرینی قادیندان آلیب قبیره باخیر:
-بیر یئره، بئش گؤیه باخیب اؤزونه گلهسن کئشگه.
قادین گؤزلرینی بیر آنلیق یوموب آچدی. کئچمیشدن بری روحوندا قالان یارالار سئوگینین معناسینی اونون اوچون قارانلیق ائتمیشدی.
قبیر داشینین اوستونه قازیلان شعیری هؤججهلدی:
“دئییرم قبری قازان کاش یورولوب بیر دایانایدی
کفنیم گئج یئتیشیردی جسدیم بیر یوبانایدی”
گلهجهیی می آختاریردی، کئچمیشی می، اؤزو ده بیلمیردی. کئچمیش نه قدر اوزاق ایدیسا ، گلهجک ده او قدر اوزاق ایدی.
یاغیش یاغماغا باشلاییر. ایلک داملالار مزارین اوزهرینه دامجیلاییر. «گئج» سؤزونون «گ» حرفی ایسلانیر. «دئییرم» سؤزونون «ئ» حرفی ایسلانیر. «یئتیشیردی» سؤزونون «ت» حرفی ایسلانیر.
“گئت”
آیاغا قالخیر؛ آرخاسینی چئویریر: گلمییهجم.
ترپنمهسهایدی، ساغلیغینا اینانماق مومکون دئییلدی. اولان-قالان جانی گؤزلرینده ایدی. ائله بیل قادین اؤز ایچیندن چیخیب، کئچمیشلرده قالمیشدی.
الیمی ائهمالجا قارنیندا گزدیریرم: او، آلابزهک ایشیغین ایچیندهدی. او، آنادان بیر ده اولاجاق. دونیا اونو تزهدن دوغور.
قادینین باشی اییلدی، اوزو ساچلارینین ایچینده گؤرونمز اولدو. سونرا باشینی قالدیردی؛ ساچلارینین آراسیندان بیر اوووج ایشیق کیمی گؤرونن اوزو گؤیه چالدی:” من اوشاق ایستهمیرم.”
آلنیندان تر دامجیلاری تؤکولوب گئدیردی. ائله بیل، اریییب سویا دؤنوردو. قادینین جانی سوزوله-سوزوله یوخاری قالخیردی. روحو جان وئریردی.
-اؤزونو اؤلدورمهیی دوشونمه.
الیله دونونون اوزهریندهکی سولموش چیچکلری توپلاییر. گؤزونون اوجوایله شکیله باخیر: سانکی دریسینین آلتیندا یوز-یوز آدام دیشلرینی آغاردیر.
الیمی یاخینلادیب ساردیغیم الینی توتورام … دستمالی قالدیریب یاراسینا باخیرام؛ گئت-گئده بؤیویور. میلچکلرین ویزیلتیسینی ائشیدیرم …
میلچک قولونا قوندوغو آن الینی قالدیریب چیرپیر یاراسینین اوستونه؛ اوستومه قان سیچراییر. میلچکلر دونومون اوزهریندهکی قانا داراشیرلار. منه ساری اییلیب الینی قالدیرماق ایستهدیینده «ایشین اولماسین» دئییرم.
-اؤنجهلر هر گئجه یاتماقدان قاباق اؤز-اؤزومه دانیشیب خئیلک آغلاردیم. منی قویمور بوردان چیخام آما نه یاخجی کی سن گلیرسن یوخسا باغریم چاتلاردی.
الینی قارنینین اوزهرینده ائهمالجا گزدیریر:
-من ایستهمیردیم، هئچ بیرینی. سنه دئمیشم کی. زورلادی منی …یئنه زورلاییر، چوخ گئجهلر.
بارماقلاری قاریشقا کیمی قارنینین اوزهرینده دولاشدی. گؤزلری ایچینه هوپدو؛ قارنینین ایچینی گؤردو. کؤرپه سسی ائشیتدی. ایچینده ائله بیل، نئچه اوشاق آغلاشیردی. بو سسی چوخدان ایچینده ائشیدیردی. اوشاق ترپهنیردی.
-کئشکه بو میلچکلر ایچیمه داراشیردیلار.
سسی بوتؤو دئییلدی، دئشیلمیش کیمی ایدی. جانسیز قوللاری دیزلرینی قوجاقلادی.
قاپی آچیلدی. بیر اوشاق آیاقلارینین اوجوندا ایچهری گیردی. گؤزو پیچیلتییا بنزر بیر تیترهییشله تیترهشیردی. بیر-ایکی سئری چییینلری سیخیلیب آچیلدی. قاپینین آغزیندا دیرناقلاریناجاق تیترهیه-تیترهیه آغلاییردی. اییلیب ایکیمیزی ده اؤپدو:” آنا … سن هئچ منیمله اوینامیرسان …”
اوشاق زاغ-زاغ اسیردی. ایچینه قورخو دومان کیمی چؤکموشدو. گؤزلرینین ایچینهدک گؤینهییردی.
قادین چؤنوب منه زیللهنیر. گؤزلرینده گیلهلنمیش گؤز یاشی قیرمیزییا چالیر:
-بوندا چوخ آغلامیشدیم. یادیندا؟؟ گئتمیشدیم سالدیرماغا … بونو دا دوغراتدیریردیم آز قالسین. بولارین هئچ بیرینی ایستهمیردیم ایستهمیرم ده.
قادینین نفسی قان قوخویوردو.
یوز-یوز ایللر قاباق می یارانمالی ایدی، یوز-یوز ایللر سونرا می؟!تئز می گلمیشدی دونیایا، گئج می؟!
اوشاق اوتاقلارین، پنجرهلرین، قاپیلارین آراسیندا گؤزدن ایتمیشدی.
بارماغینی اوزهریمه سیچرادیغی قانا باتیریب دوداغینا سورتور.
اییلیب اوزومدن اؤپور.
روژینین ایزی گوزگوده قالیر.
میلچکلر گوزگودهکی قادینین اوزهرینه داراشیرلار.


text:
ایللر، ایللر قاباقایدی. تبریزده آتاوستو بیر گؤروشدوک. قیشین اوغلان چاغیایدی. – دئدیم آی اوستاد بیز خداآفریندن قارلی یوللار گهدیکلر آشا-آشا گلمیشیک لهله کیمی… داوامیندا دئمک ایستهییردیمکی؛ اصلینین دلیسی اولان کرمی یوخ، یانیق کرمینین کرمینی، عدالتی گؤرمک اوچون. سؤزومو کسدی: – آیه لهله کیمدی؟! کرم کیمدی؟! کرم منم، لهله منم، اصلی منم، قاراملیک منم، ساز منم، سؤز منم و…سونسوز بیر جوشقویلا، هیجانلا سونو “من”له قورتاران جوملهلری آردیجیل سؤیلهدی عاشیق عدالت. دۆزو من بیر او قدهر دؤشونه دؤیمکلیگی و اؤزونو اؤیمکلیی گؤزلهمیردیم عاشیقدان. بیر تهر چاش-باش قالمیشکیمی اولدوم…ایللر اؤتدو. بیز قاراداغین عاشیق، ساز و داستانلار بئشییینده ائولنمیش، ائشیکلنمیش بلکهده ائو-ائشیکسیزلنمیش آداملاریق. عاشیقلارین دیلیندن سؤیلهنیلن ناغیلار روحوموزون ان یاخین قوهوملاری اولوب ایللر بویو. همن ناغیللارین ائپیک قوللاریندان دئییشمه و حربه-زوربا احواللی پارچالار واراقلاندی بئینیمده: “مئیدانیما گلن عاشیق/ چاللام داشدان داشا سنی.”، “بهیهنمیرسن منیم کیمی آشیغی/ سنین قولونو باغلاماغا گلمیشم.” و….
اوستاد عاشیقلار ائل صحنهلرینده بو اوبرازلاری بو دؤیوشکن و دئییشکنلیکلری بؤیوک باجاریقلا جانلاندیریرلار. بونلار هامیسی صحنه آکتیورلوغودور و عاشیق صنعتینده اوستادلیق و بارجاریق آیامالاریندان بیری… آمما سندئمه عاشیق عدالت کیمی بیر غیر عادی صنعتکار رئال حیاتینیدا بیر اوبراز کیمی یاشاییرمیش. او، چرچیوهلره، عادی یاشاییشین عادی منطیقلرینه اویغون گلن بیر روحا مالک دئییلمیش! او اؤزونو اؤیمکلیکده ائله اورالاردان گلیرمیش…بلکه هئچ بیر عادیلیک بو قدهر غیرعادی شاه اثرلری ایفا ائلهمهیه یئترلی اولا بیلمزمیش. داریسقال چئورهلره سیغماز بیر روحون، سربستلیین، دلیسوولولوغون و یانقینین محصولودور یانیقکرمی، کرمگؤزللهمهسی، روحانی، قاراچی و تایسیز عدالت بارماغیندا نئچه-نئچه عاشیق هاوالاری…
سئوگینین یانیب یاخیلیب کۆله دؤنموشو، قارلی، لهلهلی، گهدیکلی، قارا ملیکلی، قارا گونلو کرمدن زامانلاردیرکی بیر یانیقکرم هاواسی باش قالدیریب سلطانلیق ائدیر. او گونلرین قاراسینی یاشییان سئودا ییخیلمیشی و یاخیلمیشی قولکرمین، یانیق کرمیسی هاردان بو قدهر کؤنوللرده شاهلیق ائلهمهیه باشلادی. بوردا عدالتین سئحرینی، کرملییینی گؤرمهمک اولارمی؟!…
بیز ایللردیر هانسی حؤکمرانلیغین کرمی اقلیمینده بئله بیر سرخوشلوغا تاپشیرمیشیق روحوموزون تئللرینی و یاشیییریق؟! ناغیلینمی، سازینمی، کرمینمی، عدالتینمی؟!…
نریمان حسنزادهنین عاشیق عدالته حصر اولموش شعریندن چوخ سئودیییم بیر بند وار:
چال “عدالت” دادیم سازین دوزونو
قولاق آسیم اونا عؤمروم اوزونو
باش آچمادیم نهدیر کرم اووسونو
کرمی قول کرمیسی شاهایمیش.”
یولو داواملی اولسون سازین، عدالتین…


text:
من دونیانی نئجه باشا دوشورم؟
آلبرت انیشتن – ترجومه: کؤنول کریماووا
حیاتین معناسی
اینسان حیاتینین و یا عومومیلیکده عوضوی حیاتین معناسی ندیر؟ بو سوالا جاواب دینه ایشاره ائدیر. اوندا سوروشا بیلرسینیز کی، بو سوالی وئرمهیین بیر معناسی وارمی؟ جاواب وئریرم: اؤز حیاتینی و دیگر اینسانلارین حیاتینی معناسیز حساب ائدن شخص، سادهجه بدبخت دئییل، هم ده حیات اوچون یارارسیزدیر.
من دونیانی نئجه باشا دوشورم؟
بیز فانیلر چوخ غریبه بیر وضعیتدهییک. هر بیریمیز بورادا مووققتی قوناغیق، دونیایا نه اوچون گلدیگیمیزی بیلمیریک، بعضاً ایسه باشا دوشدویوموزو ظن ائدیریک. چوخ درینه گئتمهدن گوندهلیک حیاتیمیزدا باشقالاری اوچون؛ بیرینجی نؤوبهده خوشبختلیگیمیزین اوزلریندهکی تبسسوم و گومراهلیقدان آسیلی اولدوغو اینسانلار اوچون؛ داها سونرا ایسه، شخصن تانیمادیغیمیز، آما طالعلریمیزین سئوگی ایله باغلاندیغی اینسانلار اوچون مؤوجود اولدوغوموزو بیلیریک. داخیلی دونیامین و خاریجی حیاتیمین اؤلو، یاخود دیری، بوتون دیگر اینسانلارین امگیندن آسیلی اولدوغونو، آلدیغیم و هله ده آلماقدا اولدوغوم هر شئیی عئینی اؤلچوده گئری قایتارمالی اولدوغومو گونده یوز دفعه اؤز-اؤزومه خاطیرلادیرام. من اولدوقجا ساده حیات طرزی سورورم، لاکین تئز-تئز همفانیلریمین امگینی لوزومسوز ایستیفاده ائتمهییم فیکری من…


text:
- دە کی: “حاق گلدی، باطئل /آصئلسئز شەیلر یۇق اۇلدو. ذاتن باطئل /آصئلسئز شەیلر یۇق اۇلمایا ماحکومدور.”
- اینانئپ گۆوننلر ایچین شیفا وە ایکراماۇلان قورئانئ ایندیرییۇروز. بو (قورئان) یانلئش یاپانلارئن ایسە سادەجەقایبئنئ آرتئرئر.
- اینسانا نیعمت وردیگیمیزدە یۆز چەویریر وە یان چیزر. باشئنا بیر کؤتۆلۆک گلینجە دە اوموتسوزلوغا قاپئلئر.
- دە کی: “هرکس گیردیگی یۇلا اویغون ایشلر یاپار. کیمین یۇلونون دۇغرو اۇلدوغونو ایسە أن ایی راببینیز بیلیر.”
- سانا روحو سۇرویۇرلار. دە کی: “روح، راببیمین أمریندندیر.” اۇ بیلگیدن سیزە آز بیر شەی وریلمیشتیر.
- ایستەسەیدیک سانا واحیەتتیگیمیزی گری آلئردئق دا بیزە قارشئ سنی قۇرویاجاق بیر وکیل بولامازدئن.
- گری آلئنماماسئ سادەجە راببینین ایکرامئدئر. اۇنون سانا اۇلان لۆطفو بۆیۆکتۆر.
- دە کی: “بو قورئانئن دنگینی گتیرمک ایچین اینسانلار وە جینلر بیر آرایا گلسەلر بیر دنگینی گتیرەمزلر. حپسی بیربیرلرینە دستک اۇلسالار بیلە یاپامازلار.”
- بو قورئاندا اینسانلار ایچین هر اۆرنگی دگیشیک شکیللردە وردیک. آما اینسانلارئن چۇغو، آیتلری گیزلەمە دئشئندا هر شەیە دیرنچ گؤستریر.
- دەدیلر کی: “بیزە یردن بیر پئنار فئشقئرتئنجایا قادار سانا آصلا اینانمایاجاغئز!
- یاحود حورماسئ وە اۆزۆمۆ اۇلان بیر باحچەن اۇلمالئ، اۇنلارئن آراسئندان دا نهیرلر فئشقئرتئپ آقئتمالئسئن!
- یا دا ایددیعا أتتیگین گیبی، گؤکیۆزۆنۆ اۆستۆمۆزە پارچا پارچا دۆشۆرملیسین وەیا آللاهئ وە ملکلری قارشئمئزا گتیرملیسین!
- یاحود آلتئندان یاپئلمئش بیر أوین اۇلمالئ، وەیاحود گؤکیۆزۆنە چئقمالئسئن! اۇرادان بیزە اۇقویاجاغئمئز بیر کیتاب ایندیرمەدیکچە چئقتئغئنا دا آصلا اینانمایاجاغئز!” دە کی: “فسوبحاناللاە! بن ألچی اۇلاراق گؤرەولندیریلمیش بیر بشردن باشقا نەییم کی!”
- کندیلرینە دۇغرو یۇلو گؤسترن رهبر /کیتاب گلینجە، اینسانلارئ اۇنا اینانماقتان آلئقۇیان سادەجە شو سؤزلریدیر: “آللاە (کیتاب ایندیرەجک اۇلسا)، ألچی اۇلاراق بیر بشری می گؤرەولندیریر!”
- دە کی: “یریۆزۆندە یرلشیپ دۇلاشانلار ملکلر اۇلسایدئ، اۇ زامان اۇنلارا گؤکتن ألچی اۇلاراق ألبتتە بیر ملک ایندیریردیک.”
- دە کی: “بنیملە سیزین آرانئزدا شاهید اۇلاراق آللاە یتر. شۆبهەسیز اۇ، قوللارئنئن دوروموندان حابردار اۇلان وە هر شەیی گؤرندیر.”
- آللاهئن دۇغرو یۇلدا اۇلدوغونو اۇنایلادئغئ کیشی هیدایتە أرمیش اۇلور. یۇلدان ساپتئغئنئ اۇنایلادئغئ کیشیلر ایچین آللاە ایلە آرالارئنا گیرەجک هیچبیر دۇست بولامازسئن. اۇنلارئ تکرار دیریلیپ قالقئش گۆنۆ یۆزاۆستۆ، کؤر، دیلسیز وە ساغئرلار اۇلاراق تۇپلارئز. وارئپ قالاجاقلارئ یر جهننمدیر؛ نە زامان آتشی ساکینلشسە، اۇنلار ایچین آلەوی آرتئرئرئز.
- آیتلریمیزی گؤرمزلیکتە دیرنمەلرینە وە؛ “کمیکلر حالینە گلمیش، اون اوفاق اۇلموشکن می، بیز گرچکتن ینی بیر یاراتئلئشلا آیاغا مئ قالدئرئلاجاغئز!” دەمەلرینە قارشئلئق، جزالارئ بودور.
- بونلار هیچ دۆشۆنمەدیلر می کی، گؤکلری وە یری یاراتان آللاهئن، اۇنلارئن دنگینی یاراتمایا دا گۆجۆ یتر. هم اۇنلار ایچین، گلەجگیندە شۆبهە اۇلمایان بیر أجل دە بلیرلەمیشتیر. یانلئشلار ایچیندەکی بو کیمسەلر (ظالیملر)، آیتلری گیزلەمە دئشئندا هر شەیە دیرنچ گؤستریرلر.
- دە کی: “راببیمین اییلیک وە ایکرامدا بولوندوغو حازینەلرە سیز صاحیب اۇلسایدئنئز، کسینلیکلە حارجاماقتان قۇرقار، ألینیزدە توتاردئنئز.” اینسان چۇق جیمریدیر.
- موسایا آپآچئق دۇقوز موعجیزە وردیک. موسا گلدیگیندە نەلر اۇلدوغونو ایسرائیل اۇغوللارئنا سۇر! فیرعاوون اۇنا: “أی موسا! بن گرچکتن سنین بۆیۆلنمیش اۇلدوغونو دۆشۆنۆیۇروم!” دەمیشتی.
- موسا دەدی کی: “آرتئق سن دە ایی بیلییۇرسون کی، بونلارئ بیرەر گؤسترگە اۇلاراق ایندیرمیش اۇلان گؤکلرین وە یرین راببیندن باشقاسئ دگیلدیر. أی فیرعاوون! بن دە گرچکتن سنین سۇنونون گلدیگینی دۆشۆنۆیۇروم.”
- بونون اۆزرینە فیرعاوون، اۇنلارئ تۇپراقلارئندان سؤکۆپ آتماق ایستەدی. بیز دە اۇنو وە برابریندەکیلری تۇپلوجا سودا بۇغدوق.
- بو اۇلایدان سۇنرا ایسرائیل اۇغوللارئنا دەدی کی: “آرتئق اۇ یۇپراقلاردا سیز اۇتورون! سۇن واعاد گلینجە، سیزی بیر آرایا گتیرەجگیز.”
- بیز قورئانئ گرچکلری ایچریر بیر شکیلدە ایندیردیک؛ اۇ، گرچگی گتیردی. سنی سادەجە مۆژدەجی وە اویارئجئ اۇلاراق گؤندردیک.
- بیز اۇنو، قورئانلار (آنلام کۆمەلری) شکلیندە آیئردئق کی، اۇنو (آنلام کۆمەسینین تاماملانماسئنئ) بکلەیەرک اینسانلارا اؤگرتەسین! اۇنو پارجا پارجا ایندیردیک.
- دە کی: “سیز قورئانا ایستەر اینانئن، ایستەر اینانمایئن. اۇندان اؤنجە کندیلرینە بو قۇنودا بیلگی وریلمیش اۇلانلار، قورئان اۇنلارا باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقوندوغو زامان، یۆزاۆستۆ سجدەیە قاپانئرلار.”
- دەرلر کی: “راببیمیز بۆتۆن أکسیکلیکلردن اوزاقتئر؛ راببیمیزین وردیگی سؤز موطلاقا یرینە گلیر.”
- آغلایاراق یۆزاۆستۆ قاپانئرلار. بو اۇنلارئن سایغئسئنئ آرتئرئر.
- دە کی: “ایستەر آللاە دییە دوعا أدین، ایستەر راحمان دییە؛ حانگیسییلە دوعا أدرسنیز أدین، بیلین کی أن گۆزل ایسیملر /اؤزللیکلر آللاها عائیدتیر.” نامازئندا سسینی نە چۇق یۆکسلت، نە دە اییجە قئس؛ ایکیسینین آراسئندا بیر یۇل توت!
- دە کی: “هر شەیی مۆکممل یاپماق آللاهئن اؤزللیگیدیر. اۇ، چۇجوق أدینمەمیشتیر. حاکیمیەتتە اۇرتاغئ یۇقتور. ایحتیاجتان دۇلایئ أدیندیگی بیر ولیسی دە یۇقتور. اۇنو یۆجلتتیکچە یۆجلت (تکبیر گتیرەرک اۇنا گرگی گیبی سایغئدا بولون)!”


text:
۵ مارس
۵ مارس:
- ۱۸۲۱ - جئیمز مونرو، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دؤولت باشقانلیغی مقامینا ایکینجی دفعه گتیریلدی.
- ۱۸۳۶ - ساموئل کوْلت ایلک ۳۴. کالیبره آلتیپاتلار تاپانچانین سئری ایستحصالینا باشلادی.
- ۱۹۱۲ - ایتالیا اوْردوسو هاوا بالوْنلارینی عسگری هدفلرله ایشلدن ایلک اوْردو اوْلدو. ایتالیا اوْردوسو بۇ بالونلاری تۆرک دیفاعی خطلرینین گئریسینه ایکتیشاف هدفی ایله گؤندردیلر.
- ۱۹۱۷ - وودرو ویلسون٬ ایکینجی دفعه آمریکا جومهور باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۱۸ - بولشویکلر٬ روسیهنین باشکندینی پتروقراددان موسکویا داشیدیلار.
- ۱۹۲۴ - ایستانبولدا موعاریف مۆدورلوگو٬ تهدیف-تدریسات قانونو گرگینه مدرسهلره ال قوْیدو.
- ۱۹۲۴ - خلیفه عبدالمجید عائیلهسی ایله بیرلیکده تۆرکیهدن چیخدی.
- ۱۹۳۳ - بؤیوک بوحران٬ آمریکا جومهور باشقانی فرانکلین روزولت بۆتون بانکلاری باغلاییب مالی عملیاتلاری دۇردوردو.
- ۱۹۷۴ - یوم کیپور ساواشی: ایسرائیل عسگرلری سوئز کانالینین غرب یاخاسیندان چکیلدیلر.
- ۱۹۹۱ - عیراق٬ خلیج ساواشی اثرلرینی سربست بۇراخدی.
- ۱۹۹۴ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی٬ بوسنییه تۆرک عسگری گؤندریلمهسینی قبول ائتدی.
- ۲۰۰۱ - مکّهده حجده چیخان ایزدیحامدا ۳۵ نفر اؤلدو.


text:
اویان نیوز: تورکیهنین اسکی شهیر آدلی شهرینده “قادین گولرسه” آدلی توپلانتی کئچیریلهجکدیر. ۸ مارت، ساعات ۱۴٫۰۰-ده باشلایان بو توپلانتی، پانئل و کونسئرتدن عیبارت اولاجاقدیر.
گونئی آذربایجاندا قادین مسئله سی دیقت مرکزینده اولان بو توپلانتینین پروقراملاری بئله اولاجاقدیر:
بیرینجی بؤلوم- چیخیشچی لار؛
۱٫ دوکتور سیمین صبری(اینسان حاقلاری و قادین حاقلاری آکتیویستی): گونئی آذربایجاندا قادین حرکتی، مانعلر و ایمکانلار
۲٫ سهیلا عزیزی(قادین حاقلاری آکتیویستی): فمینیزم ندن گرکلیدیر؟
۳٫ افسانه سولدوزلو(قادین حاقلاری آکتیویستی): آذربایجان، فمینیزم و قادین حاقلاری
۴٫ آنکارا اونیوئرسیتهسی قادین چالیشمالاری بؤلوموندن قوناق چیخیشچی
۱۵ دقیقه آرا وئردیکدن سونرا پروقرامین ایکینجی بؤلومو باشلایاجاقدیر.
ایکینجی بؤلوم- موسیقی:
اوزان حجت تبریزلی
بو توپلانتی، “اسکی شهیر آذربایجانلیلار درنگی” طرفیندن کئچیریلهجکدیر.
یئر: یونس امره کولتور و صنعت مرکزی
تاریخ/ ساعات: ۸ مارت(شنبه گونو)، ساعات ۱۴٫۰۰


text:
ویکوم محمد بشیر
ویکوم محمد بشیر اینگیلیسجه: Vaikom Muhammad Basheer هیندوستانلی یازیچی.
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ V. B. C. Nair (1976). «പൂര്ണ്ണത തേടുന്ന അപൂര്ണ്ണ ബിന്ദുക്കള് [Poornatha Thedunna Apoornna Bindukkal]» (in Malayalam). Malayalanadu.
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vaikom Muhammad Basheer»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده ویکوم محمد بشیر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
مایکل جفرسون ناسیمنتو
مایکل جفرسون ناسیمنتو (اینگیلیسجه: Michael Jefferson Nascimento) (دوْغوم:۲۱ ژانویهٔ ۱۹۸۲ (۴۰ یاش) São Paulo) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Michael Jefferson Nascimento at Soccerway. Soccerway. یوْخلانیلیب31 January 2012.
قارداش پروژهلرده مایکل جفرسون ناسیمنتو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری
- کوریتیبا کولوبونون اویونچولاری
- جف یونایتد ایچیهارا چیبا کولوبونون اویونچولاری
- البیرکس نیقاتا کولوبونون اویونچولاری
- سانتو آندره کولوبونون اویونچولاری


text:
کیسه هوروت- هوروت اوزومه باخیردی. آیاقداشی منی گؤرونجه کیسهنین دالیندا گیزلندی. دئیهسن بو قدر اوزوبرک و دؤزوملو اولدوغومدان، اوزو- اوزومدن اوتانیردی. هله ده اینانا بیلمیردی، یاشامین آجی- آغریلارینا، یئرلی- یئرسیز ائشیتدیغیم سؤزلره رغمن، گئنه ده بایرام حامامی یادیمدان چیخمامیشدی. آرخامی کیسهیه دؤندهریب «اصلن هوروت- هوروت باخما، بیر ده بیر چئری باخ. من، هر گون یووونان بیر آدام، کیسهیله نه ایشیم وار؟»،- دئدیم.
کیسه دئدییین، او دا قدیم کیسهلر؛ بایرام حامامیندا، ایلی باشاباش، حامامین بیر بوجاغیندا، آسلامادان آسلانمیش قوپقورو کیسهدن نه چیخار؟ روٍشور اوستونه یاغ کیمی یاییلان، خجّه سولطان خالانین کیسهسینه، کیسه دئیرلر. بیر حامام اهلی، بلکه ده بیر محله اهلی- کیشیلردن ساوایی- اونون کیسهسینین آلتیندان گئچرمیشلر بایرامآخشاملاری. بابالی دئینلرین بوینونا؛ یئنییئتمه چاغلاریمین قولاق گوناهکارییام. قولاق- قولاغا گزن پیچیلتیلاردان بئله بللی اولوردو کی خجّه سولطان خالا بیر ایکی حاجینین دا اؤزل جانسورتهنییمیش. اولسون دا… بیزه نه؟ اونون اَلی یارانمیشدی کیسه توتماغا، جان سورتمهیه. کیشی جانی، خانیم جانی، اوشاق جانی… جان، جاندی دا، نه فرق ائلر؟ آنجاق بیر جان اولسون، بیر روشور، بیر کیسه، بیر ده خجّه سولطان خالانین قوّتلی الی.
دئیهسن ایندی هر ایشین قایدا- قانونو دَییشیب. بایراما بیر هفته قالمیش، بایرام حامامیندان سؤز گئدردی. بوقچا حاضیرلاناردی. حامامچینین، جانسورتهنین بایراملیغی آلیناردی. هانی او گئچمیش گونلر؟ کیشیلر چرشنبه آخشامینی قنیمت بیلییب، سحریسی بوقچا قولتوقلاریندا، مچیدلرین مینارهلریندن اذان سسی قالخمامیش، جنابتلی جانلارینی دَلـلهیین قووتلی اللرینه تاپشیراردیلار. ایندیسه، تقویمین واراغینین دؤنمهیینه بئش دقیقه قالمیش، حاماما گیریب، اوچ دقیقهیه لیلیخلانیب، بایرام سوفراسینین باشیندا ایلهشیرلر.
آیاقداشینی داها آرتیق اوزدن آپاریم دئیه، گؤتوروب، دابانلاریمین بیر ایللیک چیرکینی دویونجا سورتهلهدیم. هر نه اولسا بو ایل، من پیادا، زامانسا آت دالیسیجا قاچاجاغیمیزی دوشونوردوم. ساهمان، تمیز آیاقلارلا قاچماق داها دا جاناسینر اولور. آیاقداشینی یئرینه قایتاراندا، کیسهیه اورهییم یاندی. روشور اولماسا دا اولماسین. مشدی عیباد دئمیشکن: «او اولماسین، بو اولسون» روشور یئرینه صابینی کیسهنین اوستونه چکدیم. سورتهاسورت، سورتهاسورت… اما نه قورت یئکهلیکده چیرکلر جانیمدان چیخدی، نه ده اتیمین دریسی قیزاردی. بونونلا بئله کیسهنی آسلامادان آسلایاندا، اوزومه گولوردو دئیهسن. اوستهلیک ایچیمده قایناشان غم- کدره رغمن جانیم دینجلمیشدی. آیاق داشی منه هوروت- هوروت باخیردی.
۹۲.۱۲.۲۸


text:
گولدانا خانیمین ناغیللاری
شکسیز، بوگون آذربایجان دنیا دیل و ادبیات چرچیوه سینده، حیات فلسفه لی یاشاملارین ادامه سینده… گؤزل _گؤزللیکلرین قات – قاتیندان اوره کلر اوخشایان ناغیلارین، شعیرلرین، موسیقی ملودیلارینین آخارلارلاریندا، ترنومله قلملرین گوجلنمه سی اؤزون گؤرستمکده دیر.
یازیچیلاریمیزین، شاعیرلریمیزین فیکریندن قوپاریلان شعر، ناغیل و مختلف قالیبلرده ادبیاتیمیزین دوشوندوروجی مفاهیملری درین مفکوره لره باغلی کئچمیشلرین ایزیدیر. و نه گؤزلدیر قلملر، اطرافلی یاشام و طبیعتین اورکلر اوخشایان الوان چیچکلریندن رنگ آلا – آلا حیاتیمیزی بیر استاد رسّام کیمی شاعیر و یازارلاریمیزین دانیلماز گوجو و قدرتیله بزکلندیره …..
قلملریمیز یئنی فیکیرلر معناسین آچماق قرارین بیتیردیکجه… داستانلار، ناغیلاریمیزیندا قوراللاری دییشلیر… آنلاملار مفهوملار آندیرما نیّتیله قاباغا گئدیر.
یئری واردیر بوتون کئچمیش تاریخیمیزین جانلی و گوجلو پیامینی، دنیانین معتبر تاریخی مؤزه لرینده دووارلاردان آسیلی تابلولاردادان ائشیدک، رسّاملارین فیرچاسیندان قلملریندن ائشیدک…
بو اثرلر، بوگون چیلپاقجاسینا قلم و فیرچالاریمیزین آخیشین آچماقدادیرلار و انسانلاری فلسفی دوشونجهلر و علمی باخیملار قالیبینده آیدینلاشدیرماقدا…ایناناغین. گنج و گوجلو یازیچی و شاعیرلریمیزین معاصر ادبیاتیمیزین داواملانماسیندا دانیلماز ایزلری و سهم لری وار و ایندی پارلاق اولدوز تک قارانلیقلارین ابهتین سیندیرماقدادیرلرا. من بو دَییشیکلیک و یئنیلیک لرین آغیرلیغیلا، مدرن فورمادا بسله نیلمیش مختلف یادداشتلاریلا برابر یازارلاریمیزین فیکیر دورولوغوندا واونون آخیجیلیغین معاصر ادبیاتیمیز. آچدیقجا نه تکجه بوتون کؤهنه قالیبلرین اؤوولملاری تام غرورلا حیس ائدیرم… بلکه حیاتیمیزدا دنیا دیل قوراللارینین علمی و صداقته باغلی کؤکلو ادبی گؤسته ریشلرینده پایلاشماسیندا بیرلیک و سئوگی ترنّمون گؤرورم و طبیعیدیر کی سؤزجکلریمیز تام مهارتله درین قایناقلاریمیزا اؤنم وئرسین، یازارلاریمیزین فیکرینده باهار طراوتلی چیچکلرین چیچکلنمه سینه گؤزَللیک باغیشلاسین… اونلاری آچسین…
من بو سیرادا گؤزل اولار اشارهم اولسون عزیز و مهربان یازیچیمیز «آنا» تخلوصلی (زهرا بادره)یه ….
زهرا بادره «آنا» خانیمین مختصر شخصی و ادبی حیاتینا آناخانیم ۱۳۴۲جی ایلده تهراندا دنیایا گؤز آچیب. آتاسی گونده لیک ایش و معیشت مجبورییتینده همان ایل اؤز دوغما یوردو آذربایجان، اردبیل شهرینه کؤچور.
آنا خانیم بویا -یاشا دولدوقدا ابتدایی و راهنمای صنفین موفقییتله الده ائدیر. ۱۳۵۸جی ایلده شفقت باجیلارینین پیشه مکتبی (آموزشگاه بهیاری) آد یازدیریر.
۱۳۶۲جی ایلده همان پیشه ده دیپلم آلیر و ائله همان ایلده خسته خانیا بیر شفقت باجیسی کیمین داخیل اولور ۱۳۶۴ جی ایلده عاییله قوروب، ۱۴ ایل اردبیلده اؤز تجربه لرین آرتیردیقدا ۱۳۷۳ جی ایلده عاییلهسیله بیرلیکده تهرانا کؤچور و نهایت ۱۳۸۳جی ایلده بیر یاشلی و آغیر تجربه لی امکلیلر کیمین امکلیک مقامینا چاتیر (امکلی: بازنشسته)؛ یورقون و آغیر تجربه لی، آنجاق او جور کی گؤرونور هله ده آختاریر …
هله ده واردیر ایللر الده ائتدییی تجربه لری بؤلوشمک ایستیر. یازیب – یاراتدیقلاریلا، رمان و ناغیللاریلا….!!
آنا خانیم اگرچی آز مدتدیر الینه قلم آلیب، ولی ایللردیر مختلف ساحه لرده یورولمادان آغیر – آغیر رومانلارین، تاریخیمیزین، ادبیاتیمیزین اوخوجوسو اولوب، ایللر مختلف ادبی انجومنلرده واقت آییریب اشتراک ائده رکن بؤیوکلرین خیدمتینده اوتوروب، قولاق آسیب و بیر اؤیرنجی کیمی اؤیرهنیب… و ایندی یازیلارینا باخدیقجا گؤرونور کی بیر پیشمیش تجربه لی قلم صاحیبی تک دیلینه -ائلینه آرخالانیر.
آنا خانیم داخیلی حیس، ایستک و سئوگی ایله، ائلینه باغلی بیر مهربان آنا و انسان کیمی، ظریف احساسلا قلم و ادبیاتیمیزین گؤزللیکلرینی آددیم- آددیم یاشاماقدادیر …و سئوگی یوللارینین آخاریندا درین دویغولو، احساسلی، یازیلاردان سؤزولن ترننوملری، شیرین خاطرهلری گله جه یه اؤزو ایله تام اینام و صداقتله داشیماقدادیر …باخمایاراق کی قلمین هر ایکی دیلده (تورکجه – فارسجادا)سیناییب ولی منجه تام باجاریقلار بو آغیر مسئولیّتین عهده سیندن باشی اوجالیقلا چیخیب؛ البته بو موفقییت یالنیز منیم فیکریم یوخ، بلکه اونون یازیلاری و قلمینین ساده لیکله بوتون سؤز و سؤزجوکلرین آرالاریلا آخاریندا آخارلیغین گؤسته ریر.
دولان بولود بوشالاجاق- بو رسمیدیر طبیعتین…!!
بوگون آنا خانیمین گؤزل- گؤزل ناغیلاری، رومانلاری ایستر تورکجهده و یا فارسجاداکی اینانیلماز بیر سئوگی و محبنله ایشیق اوزو گؤروب هر اوخوجونو بیر بؤیوک آهنروبا کیمی اؤزونه ساری چکمکدهدیر.
یئری واردیر الده ائتدیگینیز (گولدانا خانیمین ناغیلاریندا) آنا خانیمین پاک عاییله قورولوش محبتینه و اونون عاییله یه باغلی مهربان باخیشین، بیر گنج قیز کیمی، آتا محبتیندن آسیلی اورهیینه اشاره میز اولسون.
«هه… گوزگو باجیم … جانیم… بو دون منی نه قدر گؤزللندیردی، کئشکه آتام رحمتلیگین عؤمرو چوخ اولوردو… نئجه ساری دون گئیه نده منی بتر سئوردی، قوجاقلاییب، مئهربان دوداقلارینی اوزومه یاپیشدیریب دییردی: گولدانا قیزیم گولدانادی… آتا، آناسینین جیرتدانیدی».
یا
« آخشام چاغی ساعات آلتینی اون دقیقه کئچمیشدی، گولدانا خانیم بلیطینی چانتاسینین ایچینه توللاییب، سالنین بوجاغیندا، اوستولدا اَیله شیب ساعاتین عقربهلرینه گؤزلرین تیکدی .
پاییزین اورتا آییدیر، آچیق قاپیلاردان سویوق یئل، ایچری کئچیب-گئتدیکجه سویوق هاوا، جانیندا یئرلشیر، جانی تیترمه گه باشلادی: آی جانیم من گئدیرم ناخوشلایان آناما یئتیشیب پرستارلیق ائدهم! ایندیسه اؤزومه سویوق دَییب، ناخوشلاسام، نمنه ائله مه لییم؟ »
بیرده، قصدیم یوخ کتابین مختلف نمونه لرین آچیم ولی ایستردیم اشاره م لولسون محبتین سون زیروه سینده قلم آخارینا ..!!
و آنا خانیمین تام مهارتله اؤزو بیر آنا اولاراق ،الده ائتدیینیز کتابدا آنا محبتینه باغلی بیر ایلگیه…
«گولدانا خانیم، قارین آلتیندا، یول گئده – گئده فیکیرله شیردی، نئجه یاخشی اولار، اؤزومدن بیر شکیل چکیب، اوغلوما گؤندهریم .
هه… گؤزل اولار هاااا …یاشار، او دؤنه مندن تزه شکیل ایسته میشدی، قارین دنه لرینین آلتیندا منظره لی، شکیل چکیم، گؤندریم ».
نهایت عزیز دوستلارا یورولمایین دئییب دعوت ائدیرم، آنا خانیمین قلمینین گؤزل و ساده لیکله آخارین گؤلدانا خانیمین حیاتیندا دوغرولان
آنالیق محبتینین، سئوگیلرین کتابین ایچینده حیس ائدیب سینیاسیز.
زهرا بادره « آنا »دان چاپ اولان اثرلر:
۱ -سی سال زندگی در بیمارستان
۲_ داستان خدا
۳_ گذر از اندوه
۴_ قارا بوغما
۵_ رقص اندیشهها (احمد دولتآبادی ایله بیرلیکده)
ساغ اولون
عظیم غلامعلیپور «سحر»


text:
اویان نیوز:
قوزئی عراق بولگهسل رهبرلیگی، جیحاندا توپلانان ایکی میلیون بوشکا نفت اوچون مناقصه گئچیریلهجک.
قوزئی عراق بولگهسل رهبرلیگی مسئولاری، عراق مرکزی حکومتینین اعتراضینا باخمایاراق ژانویه آیینین اولیندن اعتباراً نفتین جیحان شهرینه پمپالاندیغینی بیلدیریبلر.
بولگهسل رهبرلیگین طبیعی ثرولر ناظیرلیگی جیحاندا توپلانان ۲ میلیون بشکا نفت اوچون مناقصه گئچیریلهجکلرینی بیلدیریب.
بو مقدارین فوریه آیندا ۴ میلیون، مارت آییندا ۶ میلیون و دسامبردا آییندا ایسه ۱۲ میلیون بشکایا چیخاریلماسی گؤزلنیلیر.
ت ر ت تورکی


text:
حیدربابا ، گوْن دالووى داغلاسین !
اوْزوْن گوْلسوْن ، بولاخلارون آغلاسین !
اوشاخلارون بیر دسته گوْل باغلاسین !
یئل گلنده ، وئر گتیرسین بویانا
بلکه منیم یاتمیش بختیم اوْیانا
حیدربابا ، سنوْن اوْزوْن آغ اوْلسون !
دؤرت بیر یانون بولاغ اوْلسون باغ اوْلسون !
بیزدن سوْرا سنوْن باشون ساغ اوْلسون !
دوْنیا قضوْ-قدر ، اؤلوْم-ایتیمدى
دوْنیا بوْیى اوْغولسوزدى ، یئتیمدى
حیدربابا ، یوْلوم سنَّن کج اوْلدى
عؤمروْم کئچدى ، گلممه دیم ، گئج اوْلدى
هئچ بیلمه دیم گؤزللروْن نئج اوْلدى
بیلمزیدیم دؤنگه لر وار ، دؤنوْم وار
ایتگین لیک وار ، آیریلیق وار ، اوْلوْم وار


text:
۱۸۹۶ (میلادی)
میلادی ۱۸۹۶-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز دوْخسان آلتینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۶ آوریل - ایلک مودرن اولمپیک اوْیونلاری آتنده باشلادی.
- ۶ آقوست - ماداقاسکار فرانسه کولونیاسی اعلان اولوندو.
- ۱۸ ژانویه - ایکس اشعهسی جیهازی ایلک دفعه نیویورکدا خالقا تانیدیلدی.
- ۱۲ آقوست - کلوندايک گؤلونده قیزیل تاپیلمیشدیر. کلوندايک گؤلو آلاسکادا يئرلشیر.
- ۱ مارس - آدوْوا ساواشی – حبشه اۆستون ساییداکی ایتالیا قوْشونلارینی مغلوب ائتدی.
- ۱ مارس - هنری بکورل رادیونو یاراندی.


text:
ایوان پتروویچ پاولف
ایوان پتروویچ پاولف (د. ۲۷ سپتامبر ۱۸۴۹، ریازان - اؤ. ۲۷ فوریه ۱۹۳۶، لنینقراد) — روس فیزیولوژی، فیزیولوژی و طیب اوزره نوبل اؤدولی لاورئاتی.
حیاتی[دَییشدیر]
فیزیولوژی و سایکولوژی ساحهسیندهکی ایشلری ایله سایکوفیزیولوژی و تجروبی سایکولوژی ساحهلرینی دریندن تأثیر ائتدی. فیزیولوژی و سایکولوژی ساحهسیندهکی ایشلری ایله سایکوفیزیولوژی و تجروبی سایکولوژی ساحهلرینی دریندن تأثیر ائتدی. بۇ سببله هر ایکی علم ساحهسینین قوروجولاریندان ساییلار.
لنینگراد فیزیولوژی اینستیتوتونون باشیندا اولاراق ایشلرینی داوام ائتدیردی. شرطلی رفلکسلرین طبیعتی و ایشلییشی مؤوضوسونداکی کشفی، بوتون آراشدیرمالاری اؤیرهنمه ساحهسینه یؤنلتدی. پاولفون ایتلر اوزرینده ائتدیی کلاسیک شرطلهنمه تجروبهلری مشهوردور. ایته ایلک اولارا بیر نئچه دفعه زنگ چالینار. لاکین ایت رئاکسییا وئرمز. سوْنرادان ات وئریلر، ایتین توپورجکلری آخار. سوْنرا ات ایله بیرلیکده زنگ چالینار. داها سوْنرا ات وئریلمدیی حالدا زنگ چالیندیغیندا ایتین آغیزینین سونونون آخدیغی گؤرولر. شرطلی یا دا شرتلندیریلمیش رئفلئکس دئییلهن حادثه ده بودور. پاولف، بۇ داورانیشین، سایکولوژی فعالیتله عئینی اوْلان یوکسک سوییهده سینیر فعالیتینین علامتلریندن بیری اوْلدوغونو قارشییا قویار و سایکولوژی ساحهسینده اعتیبارلی تک یاناشمانین تجروبی اۆصول اوْلدوغونو وورغولار. پاولف، بۇ ساحهدهکی ایشلرینه گؤره ۱۹۰۴-جو ایلده فیزیولوژی و طیب اوزره نوبل اؤدولینی قازاندی.


text:
آقوستوس
قایوس اوکتاویوس تورینوس (لاتین دیلی: Gaius Julius Caesar Augustus) روم ایمپراطورو. ژولیوس سزارین قارداشی نوهلریندن ایدی. سزار اؤلنده یونان اؤلکهسینده ایدی. مارکوس آنتونیوس روم حوکومتینی اله کئچیردی و اوکتاویوس روم شهرینه گلیب آنتونیوس ایله ساواشدی. مودن (Modene) شهرینده ایکی روم کونسولو پانسا و هیریوس جومهوری یانداشلاری و اوکتاویوس ال بیر اوْلوب و آنتونیوس ایله ساواشدیلار. بۇ ساواشدا جومهوری اوردوسو غالیب اوْلوب پانسا و هیریوس جومهوری باشچیلاری اؤلدولر و تکجه اوکتاویوس قالدی و اؤلکهنی اله گتیردی.
آقوستوس رومانی جومهوریتدن ایمپراتورلوغا دییشدی و اوزونن بیر میراث کنسالیده یوخسا تحکیم اتدی ان چوخ اتکیلیین و دانیشمالی یوخسا بحث اتملی اینسان تاریخین لیدرلرینن دیر.
آقوستوس سلطنتینده نیسبی بیر باریش حاکیم اولدو بو دوروما پاکس رومانو دییردیلر. ایکی یوز ایله دک روم ایمپراتورلوغی بویوک ساواش لاری دورت ایمپراتور بیر ایل ده دوره سینن و دیش ساواشلارینان سرا اوزونه ساواش گورمه دی.
قایناقلار[دَییشدیر]
http://en.m.wikipedia.org/Augustus صفحه سیندن چوریلمیش .
- روم ایمپیراتورلاری
- آقوستوس
- Characters in Book VI of the Aeneid
- Deified Roman emperors
- Founding monarchs
- Roman Republican consuls
- Imperial Roman consuls
- Julii
- Julio-Claudian dynasty
- Octavii
- People in the canonical gospels
- روم دوغوملولار
- Pontifices Maximi of the Roman Empire
- 63 BC births
- ۱۴-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- 1st-century BC Romans
- 1st-century BC clergy
- 1st-century clergy
- 1st-century BC Roman emperors
- 1st-century Roman emperors
- Burials at the Mausoleum of Augustus
- Ancient Roman adoptees
- Shipwreck survivors
- Senators of the Roman Republic
- Ancient Roman propraetors
- Ancient Roman military personnel


text:
فینجان-فینجان (اویون)
فینجان-فینجان — آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر واختلاردا، اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
نوروز بایراملاریندا ائلجه ده ائل شنلیکلرینده خالق آراسیندا یاییلان ماراقلی معیشت اویونلاریندان بیری ده "فینجان-فینجان" اویونودور. بو اویون بعضاً محللهلر آراسی، چایخانالاردا، بعضاً ده توی گئجهلرینده اوینانیلیر.
فینجان-فینجان اویونو آذربایجانین بعضی بؤلگهلرینده "اوزوک-اوزوک" ،"اوزوک گیزلتدی"، "گول اویونو" آدلاری ایله ده تانینیر.[۱]
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
اویوندا ایشتیراکچیلارین سایینا گؤره مجمعهیه، سینییه دوزولن اوزوقویلو فینجانلاردان بیرینین آلتیندا اوزوک گیزلهدیر. بیر دسته او بیری دستهیه اونو تاپماغی تکلیف ائدیر. اوزوک تاپیلمادیقدا ایشتیراکچی "جریمه" اولونور. اویونا ییغیلان جاوانلار چای ایچیر، جوربَجور چرزلر یئییرلر. اویون زامانی مزهلی احوالاتلار، ناغیل دئییر، آشیق، درویش اوخودورلار. چوخ زامان اویون گئجه یاریسینا قدر داوام ائدیر.[۲]


text:
اویان نیوز: تبریزین بؤلگه۸ بلدیه سی،تبریزین ،ان چالیشقان ایله یئته نکلی و اوستون ،بؤلگه سل بلدیه لریندن ساییلیر؛بؤلگه ۸ بلدیه سی،”مهندیس مدبر” ین باشچیلیغی ایله ایکی ایل مودریت سوره لرینده،قوراللی ایله دوزگون دگیشیک لیقلار، تبریزین تاریخسل بافتیندا یارالدیب لار!
بؤلگه ۸ ین ،بیر سیرا ایش لری بو قرارا دی:
۱-تربیت ین ،داش خیاوانی(داش دؤشومه یی)
۲-”بلدیه” (ساعات قاباغی) و”یانقین” بورجون ،اؤزل وگؤزل ایشق ساچما سیتئمی
۳- خیاوان باغچالارین ،نرده دوشه مه لری
۴-بؤلگه ۸ده،قدیمی و اسکی طرحیده ،چیراق دیرک لری دوشه مه سی
۵-بازار بؤلگه سینده،” مشروطه شهید لرین “عزیزله مه هئیکل لری
۶-”شهدا “مئیدانیندا ،هوشلو سو فوواره لری
۷-”شمس تبریزین”، عزیزله مه بیناسین تیکلمه یی
۸-تربیت داش خیاوانیندا،قدیم وتاریخسل ایش و ایش چی لرین هئیکل لرین تؤکمه یی
۹-تبریز بازارین، ایکی گیریش قاپیسین تیکیلمه یی
۱۰-مئترو دوراق لارین تیکیلمه یین باشلاماسی
البته بولگه ۸ بلدیه سین، ان اؤنملی ایله هونری ایشی،داش و آغاج دان یونتالانمیش صندل لر دیلر،بو اوتوراجاق لار(صندلی)تاریخسل “قاری کؤرپونون” شکلینده و اسپراخون داشیندان جورله نیب.
بو اوتوراجاق لارین اؤزللیگی بودورکی؛ بو صندل لرین اوتورمالی یئری آغاجدان وآشاغی بؤلومو داش دان دیر!البته بئلنچی طرح لر تبریزده آزاراق گؤرسه نیر! .


text:
فیرتانالی تبریزین راویسی اوستاد سعید منیری سس سیز – سمیرسیز حیاتا گوز یومموشدو !
رضا همراز
داها آرتیق بیر یازیچی ایله تاریخچی کیمی تانینان شهریمیزین افتخارلاریندان اولان اوستاد سعید منیرینین آدین بوگون گوونج حیسی ایله چکه بیلریک.
اوستاد سعید منیری ۱۳۰۳نجی ایلین بهمن آیینین آلتینجی گونونده تبریزده «منجم» خیاوانینین «چوخورلار» محلهسینده آنادان اولموشدور. او، ائله همین اوجا تبریزده آیاق توتوب، بویا – باشا چاتمیشدیر. میللی حوکومت ایش اوستونه گلدیکده کونوللو اولاراق، اونلارا قوشولوب اوز آتشین شعرلری هابئله یازیلاری ایله اونلاردان حمایت ائتمیشدیر.
سعید منیری واختی ایله آذربایجان گوندهلیینده غلطگیر و رئداکتور کیمی وظیفه داشیمیشدیر. آنجاق فرقه دئوریلدیکده سیاسی جریانلار سبب اولموشلارکی، او بیر آیاغی گله، بیر آیاغی گلمهیه تهرانا کؤچسون. ماراقلیدیر کی اوستاد تهراندادا اؤز ادبی – اجتماعی چالیشمالارین قیراغا قویماییب، ائله بوگونه کیمی یازیب – یاراتماغا دوشونموشدور. اوستاد منیرینین بو گونه قدر چاپ اولان اثرلرین بئله سیرالاماق اولار :
۱- آخرین نامه : سکگیز داستاندان عیبارت اولان بو اثر ۱۳۳۷نجی ایل آذربایجان روزنامهسینین نشر سیراسیندا ۱۴۴ صحیفه ده نشر اولونموشدور. ماراقلیدیرکی کیتاب نشر اولاندان سونرا، ائله بیر استقبال اولونموشدور کی ایندی اونون نسخهسیندن بیریسین ده تاپماق بیر اوقدر راحات دئییل.
۲- تبریز مه آلود : اوردوبادلی محمّد سعیدین شاه اثرین تورکجه دن فارسجایا دؤرد جیلد ده چئویرمیشدیر. همین اثر ۷۹نجی ایل تانینمیش یازیچی اوستاد رحیم رئیسنیانین قلمی ایله ایکی جیلدده فارسجایا چئوریلدی. بو دؤنه کی چاپدا، نه ایسه اوستاد رئیسنیا اؤنجه کی چاپا یعنی سعید منیرینین ترجمهسینه اصلاً اشارهسی اولمامیشدیر !
۳- تبریز طوفانی : گؤزل بیر رمان کی دؤرد جیلده یئر وئریلمیشدیر. بو رومانین بیر جیلدی چاپ اولسادا، تاسفله اوچ جیلدی هله لیک چاپ ایمکانی تاپابیلمهمیشدیر. بیلیریک کی شانلی مشروطه انقلابینین حاقیندا یازیلان اثرلر سیراسیندا «دومانلی تبریز» یگانه روماندیر کی اوردوبادلی محمّد سعیدین قلمی ایله یازیلمیشدیر. اوستاد سعید منیری ده فیرتانالی تبریز (تبریز طوفانی) اثرینده آذربایجاندا باش وئرن میللی حوکومتین ایشلرین (تبریز طوفانی) عنوانی ایله قلمه آلمیشدیر. او، بو رومانیندا بیزیم قدر شخصیتلریمیزی تانیتدیراراق، بیر چوخ اونودولموش یئر آدلارین دا اوستادلیقلا قئیده آلمیشدیر. «فیرتانالی تبریز»ین بیرینجی جیلدینده آدلاری گلن قهرمانلارین آدلارین بئله گؤسترمک اولار : (حسین بیزو، هلال ناصری، حاجی آقا، میرزه نورالله خان یکانی، حسن قره بوغ، اخگر، آرامائیس، امیر حشمت نیساری، علی قوچی، رهایی،ساری قولوخان، شازدا خانیم، میرجعفر پیشهوری و آرداش آوانسیان. او بو شخصیتلردن علاوه بیر سیرا دا باشقا قونولاردا آرتیرمیشدیرکی اؤزلوکلرینده داها اؤنم داشیمیشدیر. بو دیرلی اثر ۲۱ بؤلومده ترتیب وئریلمیشدیر . اثر ۵۷۷ صحیفه ده تهرانین نشر علمی واسطهسی ایله ۱۳۸۲نجی ایل چاپ اولموشدور. تبریز طوفانینین باشقا جیلدلرینده گلن شخصیتلردن بونلاری گؤسترمک اولار: (سلیمان امینی، غلام یحیی دانشیان، صادق پادگان، محمّدلوی عباسی و…)
۴- میرزه باغیر حاجیزاده : تبریزین گؤرکملی تئاتر اوستادینین یاشاییش و یارادیجیلیغینا عاید بیر رومان. بو رومانین بیرینجی چاپی تهرانین فرزانه انتشاراتی طرفیندن ۶۱نجی ایل ۱۶۷ صحیفه ده تهراندا چاپ اولموشدور. بو چاپا ایکی مقدمه داخیل ائدیلمیشدیر. بیرینجیسی رحمتلی اوستاد محمّدعلی فرزانه طرفیندن، ایکینجیسی ایسه یازار طرفیندن. بو اوخومالی رومانین ایکینجی چاپی ۲۴۰ صحیفه ده نشر علمی طرفیندن ۷۹نجی ایل بیر سیرا علاوهلرله تهراندا یئنی دن چاپ اولموشدور. بو چاپا نه ایسه رحمتلی اوستاد فرزانهنین مقدمهسی حذف اولونموش، اونون یئرینه ایسه رحمتلی محمود احیائینین «چیستا» درگیسینده بیرینجی چاپا گؤره یازدیغی بیر مطلبینه یئر آچیلمیشدیر. ماراقلیدیر کی اوستاد منیری بو رومانی یازاندان سونرا بیر نئچه نفر ده حاجی زادهیه گوره اوز خاطیره یا ملاحظهلرین یازمیشلارکی بو قلم اییهلرین گؤسترمک اولار :۱- احد فرهنمدی ۲- دکتر سیروس برادران شکوهی ۳- اوستاد محمّد علی فرزانه ۴- ناصر منظوری.
سعید منیرینین بو اثرلردن علاوه بیر چوخلو اثرلری ده اولموشدور کی چاپا حاضیرلامیشدیر. اونلاردان عزیز نسینین بیر سیرادا کیچیک – کیچیک ناغیل لارین چاپا حاضیرلامیشدیر کی گویا ایراندان قیراقدا فارس دیلینده چاپ اولموشدور. اوستاد منیری هابئله قافقاز مجاهدلرینین نقشی انقلابلاردا اثرین ده ایکی جیلدده چاپ ایچون حاضیرلامیشدیر. مع الاسف بو یازیچیمیزین آرشیوینده نه قدر دیرلی سند اولسایدی دا عکسینه بیرینه سند وئرمکده آغیر ایدی! او اؤتن ایل درمان اوچون امریکایا گئدیب اما داها قاییتمامیشدیر !
ایندی اونون دیرلی مجموعهسینین باشینا نه گلدیسیندن کیمسهنین خبری یوخدو ! نئجه کی اؤلوموندن هئچ بیریمیزین خبریمیز اولمامیشدی ! اما شاید او زنگین آرشیو صاباحلار بیر آلیش – وئریشچینین واسیطهسی ایله آلیمیزه چاتسین!


text:
پروفسور محرم قاسیملی آشیقلار بیرلیگی نین صدری اولاراق، تامام آشیق ادبیاتی نین هوسکارلارینا تانیش بیر سیمادیر. او بوگونه قدر اونلارجا کتاب یازمیش، اونلارجا آراشدیرمالار آپارمیش و اونلارجا درین و اینجه دویغولو شعر کتابلاری یازیب – یاراتمیشدیر. آنجاق اؤز خاطیره لری و اؤزو دئمیشکت اوره ییندن کئچنلری ده بو کتابا توپلامیش و اوخوجولارینا تقدیم ائتمیشدیر.
عالیم اؤزو بئله یازیر:
“ایللر بویو اوره ییمدن و طالئیمدن کئچنلرین بیر قیسمینی خیردا قیدلر، بعضن ده گونده لیک دوشونجه لر شکلینده یازییا آلمیشام. بورادا حیاتی مشاهیده دن گلن حلقی عمومی لشدیرمه لر، فردی پوئ ه تیک دویغولار، ادبی – ایستئتیک ده یرلندیرمه لر، سطیرآلتی ایهاملار و داها نه لر، نه لر . . . یئر آلیر. آچیغی قلمه آلدیغیم متن لرین ژانر سجییه سینی معین لشدیرمکده، هانسی ژانرین علامت لرینی داشیدیغینی سؤیله مکده چتینلیک چکیرم. دونیا ادبیاتیندا چئشیدلی اؤرنک لری اولا بیله جک بو یازی مانئراسی نین ان چوخ بیندیگیم تقدیماتینی ژول رئنارین مشهور گونده لیگینده گؤرموشم. بو یئرده اونا دا رحمتله آنیرام.
یازیلیشینی داوام ائتدیرمکده اولدوغوم مشاهیده و دوشونجه لریمین بو گونه قدرکی بؤلومونو اوخوجولاریملا بؤلوشمک ایسته دیم. بیلمیرم بیه نه جکسینیزمی؟
محرم قاسیملی آدیندان – اورخان پاشا”
بو کتاب ۱۳۶ صفحه ده علم و تحصیل یایینلاری طرفیندن ۲۰۱۷جی ایلده ۱۰۰۰ نسخه ده یاییلمیشدیر.


text:
مشروطۀ اینقلابی اوُمت لیک ، رعیت لیکدن میللت لئشمۀ یۀ گئدن یوُللار- آلتی ینجی بوُلوموم- آذرخش
- توضیحات
- منتشر شده در جمعه, 16 آبان 1393 23:01
علی مسیومشروطۀ اینقلابی نین معماری ، خیابانی آزادیستان دوُولتی نین رهبری .
بوُیوک موجادیلۀ نتیجۀ سیندۀ ، مشروطۀ آنا یاساسیندا قبول اوُلونموش ، ایالت ، ویلایت انجمنلری یارانماسینین رسمییتی ؤهمان لایحۀ اساسیندا انجمن لرین قوُرولوب ایشۀ باشلاماسینا تلاشلارین باشلادیغی بیرواخت دا ، لاکین مرتجع لر ، فئوداللار و فارس ایرقچیلاری اوُنا شیددت لۀ قارشی دوُرماقا باشلییرلار.
لاکین خیابانی ؤهمفیکیرلری ایرادۀ ؤ جیددیت لۀ انجمن لرین یارانماسی یوُلوندا تلاش ائدیر، همان دموکرات اینسانلارین تدبیر ؤ تلاشلاری سایۀ سیندۀ تبریز باشدا اوُلماقلا آذربایجانین بوُیوک ، کیچیک شئهرلریندۀ مختلیف صینیف لرین وسیلۀ سی ایلۀ أنجمن لر قوُرولوب ایشۀ باشلییر لار،هئرمحلۀ نین انجمن لری طلب لرینۀ دائیرداواملی جلسۀ لرکئچیریب ، اهالینین ایستک لرین مطرح ائدیب ، اوُنون گذاریشین مرکزانجمنۀ گوُندریرلر.
طبیعی اوُلاراق ایالت دۀ مرکز انجمن نین قانونی ایستاتوسو میللی مجلیس سویۀ سیندۀ اوُلدوقونا گوُرۀ اهالی نین ایستک لری اساسیندا پروگراملار حاضیرلییب ، آردینجا سرعت لۀ ایصلاحات لارا باشلییرلارؤهئر گوُن خالقین ریفاهین تأمین اتمئگ اوُچون اوُنئملی عملی ایشلرۀ أل آتیرلار، بئلۀ لیکلۀ دۀ أنجمن میللت آراسیندا بوُیوک حوُرمت قازانیر، آذربایجاندا بیر نئچۀ آی موُدتیندۀ اینکیشاف اتمئکدۀ اوُلان عملی ایصلاحات مرتجع لری، فئودالالاری ، فارس شوینیست لرین غضب لئندیرمئکلۀ یئنی توُطئۀ لر قورماقا باشلییرلار.
( بیزسوُنراکی تاریخدۀ ایرتیجانین ؤ فارس شوینیسمی نین آذربایجان میللتینۀ قارشی دوشمانجاسینا قیسغانجلیغین 1324 ینجی ایل دۀ میللی حاکیمییت دوُوروندۀ تیکراراً شاهید اوُلوروق ! )
تبریز انجمنی محمد علی شاهی مشروطۀ آنایاساسینا ؤ میللتۀ خئیانت ایتهامی ایلۀ گوُناه لاندیریب ، اوُنون سلطنت دن خلع اوُلماسین طلب ائدیرلر ، بو ایستک بوُتون میللت لۀ بیرلیکدۀ ، حتی نجف دۀ اوُلان موجتهیدلرین دۀ راضی لیقی ایلۀ قارشیلانیر. محمدعلی شاه ؤ اوُنون قوُیروقلاری چارۀ سیز قالیب ارباب لاری اوُلان اینگیلیس لرۀ سیغینیرلار، آنجاق شاهین قوُیروقلاری اوُلان شریعتچی مرتجع لر، فئوداللار بیرلئشئرئک انگیلیس سیفارتینین گوُستریشی ؤ یاردیمی ایلۀ ، روسییۀ دۀ اوُکتیابیر اینقلابی نتیجۀ سیندۀ حاکیمییت لرین ألدن وئرمیش روس قاچغین قازاخ لارینین یاردیمی ایلۀ ، آذربایجان مشروطۀ چیلری ؤ خیابانییۀ قارشی هئرگوُن یئنی یئنی دوُزاخلار قوُرماقا باشلییب ، مخبر السلطنۀ نین حیلۀ کارلیقی ایلۀ محمدعلی شاهی بیرداها تخت تاجدا ساخلییرلار.
سوُزسوز کی مرکزغیبی مشروطۀ اینقلابینین اینکیشاف تاپیب تشکیلات لانماسیندا بوُیوک ؤ اوُنئملی روُلو اوُلموشدور، لاکین تأسوف لۀ علی مسیو چوُخ تئز بیر زاماندا بیرلئشمیش دوُشمانلارین خائنانۀ دوُزاغی نتیجۀ سیندۀ روسلارطرفیندن عمداً زئهرلئنیب ، اوُلدوُرولور . اوُغلانلاری حسن ؤ غدیردۀ باشقا مجاهیدلرلۀ بیرلیکدۀ روسلارین وسیلۀ سی ایلۀ دارا چئکیلیرلر.
علی مسیوبیر باجاریقلی تشکیلاتچی اوُلماقلا ، اوُنون یاراددیقی ( گیزلی اینقلابی کمیتۀ ) یا مرکز غیبی نین تلاشلاری نتیجۀ سیندۀ بیرینجی دفعۀ اوُلاراق ( آذربایجان دموکرات فرقۀ سی) یارانیر ؤ سوُنرا لار، 17 فروردین 1299 ینجی ایلدۀ فرقۀ نین صدری اوُلان خیابانی آزادیستان دوُولتی قورولور.
خیابانی قوُروب یاراددیقی آزادیستان دوُولتیندۀ آزاد محیطین یارانماسی ایلۀ بیرچوُخ گاذت لردۀ آردی آردینا نشراوُلماقا باشلییر ؤبوگاذت لرین توُپلومون اوُیانیشیندا بوُیوک روُللاری اوُلور . اوُجوملۀ دن : قوُزئیدن ؤ یا عثمانلی دان گئلن گاذت لردن باشقا ، تبریزدۀ أنجمن گاذتی ـ محمود غنی زادۀ ــ حشرات الارض ـ میرزۀ آقا بلوری ــ نالۀ میللت ـ نظمییۀ ـ محمود ایسکندانی ــ شورای ایران ـ سیدحسن شریف زادۀ ـ سعید سلماسی ـ حاجی علی داوا فروش ـ اتحاد محمدعلی تربییت ـ بئلدییۀ ــ احمد میرزۀ ــ آزادیستان ژورنالی ـ تقی رفعت ؤ باشقا گاذت لرکی یوُکسئک تیراژدا نشر اوُلونوردو ، خالقین رغبتی ؤ ایستیقبالی ایلۀ قارشیلانیردیلار.
لاکین بوتون بونلارا باخمییاراق ، حتی نشر اوُلونموش گاذت لردۀ یئنۀ آذربایجان توُرکجۀ سی فارس دیلینین کوُلگۀ سیندۀ قالیر!
شیخ محمد خیابانی نین باشچیلیغی ایلۀ قوُرولان فرقۀ نین ایلک اعضاسی عیبارت اوُلورلار:
شیخ محمد خیابانی ــ سید حسن تقی زادۀ ــ محمد ریضا مساوات ــ حئیدرخان عمواوغلو ــ محمد امین رسول زادۀ ــ ابوالضیاء ــ محمد علی تربیت ــ سلیمان میرزۀ ایسکندری ــ میرزۀ ایسماعیل نوبری ــ میرزۀ محمودخان ( محمود ـ محمود)
یئری گئلمیشکن قئید اتمئک لازیم دیرکی ، تزارایمپریاسی داغیلدیقدان سوُنرا ، بوُلشویک لیگۀ قارشی اوُلان ؤ ممالیک محروسۀ یۀ قاچقین دوُشموش روس قازاخلاری پراکندۀ حالدا قالمیشدیرلار، اینگلیس لرین تانینمیش جاسوسو اوُلان ( توماس ادوار لوُرنس " لوُرنس عربستان" بو فرصت دن ایستیفادۀ ائدیب ، خیریستیان کلیسۀ لری ؤ کئشیشلرین یاردیمی ایلۀ ارمنی و آسوریلری بیرلئشدیریب ، سیلاح لاندیریب ، روس قازاخلارینین حمایۀ سی ؤ ایشتیراکی ایلۀ اوُرمو ؤ اطرافیندا اوُلان کئندلرۀ قصبۀ لرۀهجوم ائدیب ، مینلرجۀ گوُناهسیز اهالینی آرواد ، کیشی ، اوُشاغلاری ایلۀ بیرلیکدۀ قتل عام ائدرکن ، اوُنلارین ائولرینۀ اوُد وُوروب یاندیریرلار. آذربایجان توُرک لرینۀ قارشی بوسوُی قیریمی پلانلاشدیریب ، باشلییانلار لوُرنسین ایشتراکی ایلۀ روُس قازاخلاری ، ارمنی ، آسوری جینایتکارلاری رهبرلیگ اتمیشلر.
آذربایجان میللتی قان وئردی ، ایرتیجاع ، شوینیسم قودرتۀ چاتدی !
مشروطۀ اینقلابینا قان وئرن مینلرجۀ جانلار فدا ائدن آذربایجان توُرکلری هانسی آماللارینا أل تاپا بیلدیلر؟ مشروطۀ نین تحفۀ سی اوُلاراق ، هانسی آزادلیقی آسایشی ألۀ گئتیرۀ بیلدیلر؟ آذربایجان توُرکلری نین میللی ، مدنی ، فرهنگی ؤ أن اوُنئملی سی اوُلان فارس دیلینین یئرینۀ ، آذربایجان مدرسۀ لریندۀ تورک دیلیندۀ درس وئریلمۀ سی ایجراء اوُلونما دی ! ؟ .
آذربایجان مجاهیدلرینین فداکارلیقلاری نتیجه سیندۀ مشروطۀ فرمانی ایمضالانیر. آنجاق آنا یاسادا قبول اوُلونوب ایمضالانمیش ایالتی ـ ویلایتی أ نجمنلرین قورولماسینا فارس ایرقچیلاری ، موُللا لارلا بیرلیکدۀ عملی شئکیلدۀ قارشی چیخیرلار ، اؤنلارحتی بو کلمۀ نین مطرح اوُلماسیندان بئلۀ غضب لئنیردیلر، چئشیدلی بهانۀ لرلۀ ، جوُربۀ جوُر شرعی ؤ غیر شرعی مانع توُرۀ دیردیلر !
آیالت ویلایت انجمنلرینین ایجراء اوُلونماسی آذربایجان کیللتی اوُچون أن اوُنئملی هدف لردن ایدی ؤ اوُنون حئیاتا کئچیریلمۀ سی ایرتیجانین ، شوینیسمین باسغی ؤ قوُدرتی نین سارسیلماسی دئمئگ ایدی ، بونا گورۀ دۀ هئچ زامان ایجراء اوُلونمادی ! بوناگوُرۀ دۀ یوُز ایلدن آرتیق دوُشونمئک لازیم دیرکی : بئس مشروطۀ اینقلابیندا آذربایجان میللتی نین هانسی دوُغال حاق ، حقوق ؤ استئکلرینۀ ؤ هدف لرینۀ نائیل اوُلا بیلمیشدیر ؟ جاواب هئچ !
اوُ اینقلاب آذربایجان میللتی نین قانلاری باهاسینا باشلانیب ، بوُیوک قیرقینلار ؤ اعداملارلا سوُنا چاتدی ، لاکین اوُ عظمتلی غلبۀ نین ثمرۀ سی کیملرین ؛ هانسی طبقۀ نین خئیرینۀ اوُلدو؟
آذربایجاندا اوُلان مدرسۀ لردۀ نییۀ فارس دیلینین یئرینۀ ، توُرک دیلیندۀ مدرسۀ لر قورولمادی ؟ بیرحالدا کی قاجار دوُولتی توُرک اوُلماقلا ، توُرک دیلی ؤ ادبیاتی رسمی دوُولت دیلی کیمی اوُشاغلارا درس وئریلمیردی ! دئمئک میللتیمیز یئترلی قئدراوُز میللی کیملیگین ، آنا دیلی نین بوُیوک روُلونا واقیف اوُلمامیشدی ! ( آغاجی قوُرد اوُز ایچیندن یئیئر) میثالی بوردا اوُزیئرین تاپیر.
تکجۀ قان وئرمئک ، شهید وئرمئک ، ممالیک محروسۀ ایرانین بایراقین اوُپوب ، اوُنواوُجالتماق نئسیلدن نئسیلۀ بیزیم پاییمیزا دوُشدو !؟
عصرلر بوُیو بئینیمیزۀ آشیلانمیش " هامیمی میزاوُمّت موسلمانیق" شعارینین قارشی سیندا سکوت ائدیب ، شئیطان نییت لی لرین آلدادیجی تبلیغاتی شیوُۀ لرینۀ ، عمللرینۀ آلدانیب ، اینانیب ، کیم اوُزلدوقوُموزو ، میللی شعور ؤمیللی کیملیگیمیزۀ توُرکلوگوموزۀ اوُلونان اهانت لرۀ اعتیناسیز لیقلا یاناشیب ، هئلۀ دۀ اوُزدن ایراق بعضی لریمیز اوُزوموزو "ایرانلی" بیلیب ، تمامییت ارضی دن مدافعۀ ائدرکن ، یوُزایللیکلرین یوُخو سوندان اوُیانماق ایستۀ میریک ! ؟
بوگوُن آذربایجانلی قلم صاحیب لرینین اوُرۀ گ آغریسی ایلۀ یازدیقلاری دئییرلی یازیلارینا حوُرمت لۀ یاناشاراق ، مشروطۀ اینقیلابی ، خیابانی قیامی پیشۀ وری ایدۀ یالاری ، خلق موسلمان حئرکاتی ، بوُتولوکلۀ فارس راسیسمینین قانلی هجوملاری ایلۀ مغلوبلییتۀ اوُغراسادا ، لاکین میللتیمیزین میللی مجادیلۀ تاریخیندۀ (یئنی دن دوُغوش) پروسئسی نین دیرچئلیشینۀ یوُل آچمیشدیر بوتجروُبۀ بیرچوُخ میللت لرین دۀ طلعیندۀ باش وئرمیشدی.
بونا گورۀ دۀ میللتیمز هئر زامان آزادلیق یوُلوندا جانلارین فدا اتمیش بوُیوک رهبرلریمیزین ابدی خاطیرۀ لرین حوُمت لۀ یاد اتمئگیمیز لازیم دیر . بویازیدا بعضی مسئلۀ لرۀ فرقلی پئنجرۀ دن یاناشیب ، یئری گئلدیکدۀ اینتیقادی باخیشلا یازیلسادا ، لاکین هدف میللتی میزین گئلۀجئک منافعین نظردۀ آلماق دان باشقا بیر شئی دئگیلدی .
آلتی اینجی بوُلومون سوُنو . آذرخش ـ 7 / 11 / 2014


text:
حاج علی سیفی
چاغداش آذربایجان شاعیری، مرهغئی کندینده آنادان اوْلوب. آقای سیفی شعرده  > تخلص ائدیر.
آد و سوی آد : حاج علی سیفی
آتاسینین آدی : صادقعلی
دوغوم ایل:1339 (گونش ایلی)
دوغوم یئری: ساوانین مرغئی کندی
ایش : صادرات بانکی کارمندی
مدنی ایشلرینین سابقهسی: 25 یاشدان شعر دئمهیه باشلاییب و ایلک شعرینی فارسجا دئییب. آمّا اوشاقلیق دؤوروندن تورک ادبیاتی، مخصوصاً تیلیم خانین شعرلری ایله تانیش اوْلموش. آتاسی رحمتلی صادقعلی سیفی، بیرچوخ تئلیم خانین شعرلریندن ازبرایمیش و گؤزل سسی ایله اوخویارمیش. یاخین اوچ مین (3000) بیت فارسجا شعر(غزل ،مثنوی، طنز, و انتقاد) و 80 قطعه تۆرکجه شعر (غزل و بئش-بئش) یازمیش کی هلهلیک اونون بۇ شعرلری توپلانمامیشدیر. رحمتلی علی کمالی تئلیم خان شعرلری اوزره چالیشان زامان، اونلا امکداشلیق ائدرکن تورک شعرینه ماراقلانیب و تۆرکجه شعر دئمهیه باشلاییبدیر.
شعرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
آت اؤلن
گؤیول قوشو گینه پروازه گلدی
اوچوب قوندو قرا میللر دؤشونه
چمنلر سبز و بستان گوللو دمساز
قونار بولبول کیمی گوللر دؤشونه
بولوت گلیب آت اؤلهنه یاغاندا
چایلار دولوب سئللر جوشوب آخاندا
اوجهلردن اوبالارا باخاندا
قارا میل دایانیر سئللر دؤشونه
آت اؤلنین صفالیدیر باهاری
آخار سویو غم غصّه نی آپاری
یاتاقدا چوپانلار سوت داش ناهاری
آچاللار سوفرهنی گوللر دؤشونه
حسرت واریم آت اؤلنین یایینا
هاچان اولا بیرده گؤزوم آیینا
سئیره چیخم چشمهسینه چایینا
اسه باد-صبا چؤللر دؤشونه
خییال مرکبینی مینیب گزنده
قلم حیرت ائدیب هردم آزاندا
"علی" اؤلکهمیزین وصفین یازاندا
یازیلار سؤزلری ائللر دؤشونه
اوخویاجاغینیز شعری ساوالی چاغداش شاعیر "حاج علی سیفی" تیلیم خان گدیگینه خطاب سویله ییبدیر:
گل اووچو گئد بۇ داغلاردان
بو داغلارین مارالی یوخ
سالیبدیلار تورا بیر گون
آلا گؤزلو غزالی یوخ
نشانم تیر-مژگانه
منیم کیمی یارالی یوخ
آدی تاریخه ثبت اولدو
بو داغین دا زوالی یوخ
اوٍچوب تئیهولاری بوردان
داهی قال و مقالی یوخ
قالار تا واردی بۇ دوٍنیا
گوٍن ایله ماه و سالی یوخ
او جامی کی تیلیم ایچدی
اونون مثل و مثالی یوخ
علی ختم ائیله دی شعری
سؤز اوزاتماق خیالی یوخ
قایناقلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
- بیز (ایلک) اینسانئ قوروموش بیر چاموردان، شکیللندیریلمیش قۇقولو قارا بالچئقتان یاراتتئق.
- جینلری دە داحا اؤنجە، زهیرلی آتشتن یاراتمئشتئق.
- بیر گۆن راببین ملکلرە دەمیشتی کی: “بن قوروموش بیر چاموردان، شکیللندیریلمیش قۇقولو قارا بالچئقتان بیر بشر یاراتاجاغئم.
- سۇن شکلینی وریپ ایچینە روحومدان اۆفلەدیگیمدە (بیلگی ایلە دۇناتتئغئمدا) اۇنون قارشئسئندا سجدە أدین /سایغئیلا أگیلین!”
- بۆتۆن ملکلر حپ بیرلیکتە (آدمە) سجدە أتتیلر /قارشئسئندا سایغئیلا أگیلدیلر.
- آما ایبلیس سجدە أدنلرلە بیرلیکتە اۇلماقتان قاچئندئ.
- آللاە دەدی کی: “ایبلیس! سانا نە اۇلدو دا سجدە أدنلرلە بیرلیکتە اۇلمادئن؟”
- دەدی کی: “قوروموش چاموردان، شکیللندیریلمیش قۇقولو قارا بالچئقتان یاراتتئغئن بشرە سجدە أدەجک دگیلیم!”
- آللاە دەدی کی: “مادم اؤیلە، چئق اۇرادان! آرتئق سن قۇوولدون.
- یاپئلان هر شەیین قارشئلئغئنئ بولاجاغئ گۆنە قادار حپ لاعنتلیسین /دئشلاناجاقسئن.”
- (ایبلیس) دەدی کی: “راببیم! اۇ زامان بانا، بونلارئن تکرار دیریلتیلەجکلری گۆنە قادار یاشاما فئرصاتئ ور!”
- آللاە دەدی کی: “سن کندیسینە یاشاما فئرصاتئ وریلنلردنسین.
- اۇ ماعلوم واقتین گۆنۆ (قئیامت /مزاردان قالقئش گۆنۆ) گلینجەیە قادار (اؤلمەیەجکسین).”
- ایبلیس دەدی کی: “راببیم! مادم سن بنی آزدئردئن، بن دە یریۆزۆندەکی هر شەیی اۇنلارا کسینلیکلە جاذیب گؤسترەجک وە حپسینی آزدئراجاغئم.
- آنجاق اۇنلاردان صامیمیەتی اۇنایلانمئش قوللارئن حاریج.”
- آللاە دەدی کی: “بو بنیم دۇغرو قابول أتتیگیم یۇلدور.
- سن قوللارئما بۇیون أگدیرەجک بیر گۆجە صاحیب دگیلسین، آما سانا اویان بۇش حایالە قاپئلئپ یۇلدان چئقان کیشیلر اۇلاجاقتئر.”
- بونلارئن حپسینین بولوشاجاغئ یر کسینلیکلە جهننمدیر.
- اۇنون یدی قاپئسئ واردئر. هر بیر قاپئ ایچین اۇ آزغئنلاردان بیر بؤلۆک آیرئلمئش اۇلاجاقتئر.
- مۆتتاقیلر (یانلئشلاردان ساقئنانلار) ایسە باحچەلردە وە پئنار باشلارئندا اۇلاجاقلار.
- “اۇرایا سلامتلە، گۆون ایچیندە قالماق اۆزرە گیرین!” (دەنەجک).
- ایچلریندەکی کؤتۆ دویغولارئ سؤکۆپ آتمئش اۇلاجاغئز. سدیرلر اۆزریندە قاردشچە قارشئلئقلئ اۇتوراجاقلار.
- اۇرادا اۇنلارا بیر یۇرغونلوق دۇقونمایاجاق. اۇرادان چئقارئلاجاق دا دگیللر.
- قوللارئما شونو بیلدیر: “بن چۇقچا باغئشلایان وە بۇل ایکرامدا بولونانئم.
- عاذابئم ایسە جان یاقئجئ بیر عاذابتئر.”


text:
قاورامئن سؤزلۆک آنلامئ:
کلیمە کؤکۆ أسکی سؤزلۆکلردن مۆفرداتتا “بلی” شکلیندە بولونورکن، گۆنجل قایناقلاردا “بلو” شکلیندە گچمکتەدیر.
مۆفردات: “ألبیسە یا دا بز پارچاسئ یئپراندئ وەیا أسکیدی” آنلامئندا “بَلِیَ” دەنیر. بوندان یۇلا چئقاراق، کیشییی یئپراتان سئناوا “بَلاءٌ” دەنمیشتیر. سئناما، سئقئنتئ وە دردلە دە اۇلابیلیر، لۆطوف وە ایحسانلا دا اۇلابیلیر.
سؤزلۆک: بلا (عارابچا):
1- ایچیندن چئقئلماسئ گۆچ، ساقئنجالئ دوروم
2- بۆیۆک ضارار وە سئقئنتئیا یۇل آچان اۇلای وەیا کیمسە
3- حاق أدیلن جزا.
“بلا” کلیمەسینین تۆرکچەدە آنلام دارالماسئنا اوغرایاراق “ایحسان وە لۆطوفلا ایمتیحان” ماعناسئنئن قایبۇلدوغو گؤزلنمیشتیر. بو آنلام دارالماسئ، ایحسان وە لۆطوف دوروموندا دا قولون اۆزرینە دۆشن گؤرەولر اۇلدوغونون اونوتولماسئنئ برابریندە گتیرمیشتیر. بو حاطا نەدنییلە، “شۆکۆر” کلیمەسی دە تۆرکچەدە آنلام دارالماسئنا اوغرامئش، أساس ماعناسئ اۇلان “ایحسان وە لۆطفون قارشئسئندا گؤرەولرینی یرینە گتیرمە” ایشیندن، قورو بیر “تشککۆر أدریم” سؤزۆنە ایندیرگنمیش اۇلابیلیر.
قاورامئن گچتیگی آیتلر وە دگرلندیرمە
“بلا” کؤکۆندن کلیمەلر تۇپلامدا 35 آیتتە 38 کز گچمکتەدیر.
قاورامئن قورئاندا دؤرت تمل قوللانئمئ اۇلدوغو گؤرۆلۆر:
1- کؤک ماعناسئیلا “یئپرانما” آنلامئندا فیعیل اۇلاراق گچتیگی بیر تک آیت مەوجودتور.
2- تک آیتتە قارشئلاشئلان دیگر بیر آنلام ایسە “یئپراتئجئ بیر ایشین اۆرۆنۆ” آنلامئدئر؛ آنجاق بو آیتە فارقلئ قوروملار طارافئندان فارقلئ مئاللر وریلمکتەدیر. آیتتە سؤزۆ گچن ایشین آللاە طارافئندان یاپئلمئش بیر ایمتیحان اۇلوپ اۇلمادئغئ دینلر تاریحچیلری طارافئندان بولونانا قادار آیتین مئالی بو شکیلدە آلئنمئشتئر. بو نەدنلە بورادا آیرئ بیر کاتگۇریدە اینجەلنمیشتیر.
3- اۆچۆنجۆ وە أن سئق قوللانئلان آنلامئ “یئپراتئجئ ایمتیحان” وە “یئپراتئجئ ایمتیحاندان گچیرمەدیر“.
4- دیگر آنلام ایسە، بیر شەیین دئشئنئن یئپرانماسئ سۇنوجوندا ایچیندەکی یا دا آلتئنداکیلرین گؤرۆنۆر اۇلدوغو، اؤزۆنۆن یا دا آلت قاتمانلارئنئن اۇرتایا چئقتئغئ گرچگیندن یۇلا چئقئلاراق وارئلان، “اۇرتایا چئقارما” آنلامئدئر.
- “بلا” کلیمەسینین ایلک وە کؤک آنلامئ “یئپرانماقتئر“. شو آیتتە بو آنلامدا گچر:
فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطَانُ قَالَ يَا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَا يَبْلَى ﴿۱۲۰﴾ (سورة طە)
شەیطان همن وسوسەیە گیریشتی دە، دەدی کی: “باق آدم! سانا اؤلۆمسۆزلۆک آغاجئنئ وە بۇزولمایاجاق (یئپرانمایاجاق) بیر سالطاناتئ گؤسترەییم می؟” (طاها سورەسی؛ 120)
- ایکینجی کاتگۇری اۇلاراق ألە آلدئغئمئز آیت شودور. بورادا سؤز قۇنوسو اۇلان زۇرلو أمک اۆرۆنۆنۆن، مئصئرلئلارئن گۆنۆمۆزدە داحی باعضئ سئرلارئ چؤزۆلەمەمیش پیرامیتلری وە دیگر یاپئلارئ اۇلدوغو سؤیلنەبیلیر:
وَآتَيْنَاهُمْ مِنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاءٌ مُبِينٌ ﴿۳۳﴾ (سورة الدخان)
اۇنلارا (فیرعاوون وە حالقئنا)، عیلیملرینی گؤسترن اؤیلە شەیلر ورمیشتیک کی هر بیری آچئقچا زۇرلو بیر أمک اۆرۆنۆیدۆ. (دوحان سورەسی؛ 33)
- آشاغئداکی آیتتە “بلا” کلیمەسینین “یئپراتئجئ ایمتیحان” وە “اۇرتایا چئقارما” آنلاملارئ بیر آرادا گؤرۆلمکتەدیر:
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ ﴿۳۱﴾ (سورة محمد)
شوراسئ بیر گرچک کی ایچینیزدن مۆجادلە (جیهاد) أدنلری وە صابئرلئ داورانانلارئ بیلینجەیە؛ حابرلرینیزی اۇرتایا چئقارئنجایا قادار سیزی یئپراتئجئ بیر ایمتیحاندان گچیرەجگیز. (موحاممد سورەسی؛ 31)
- تک باشئنا “اۇرتایا چئقما” آنلامئندا گچتیگی آیتلر شونلاردئر:
هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ وَرُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ ﴿۳۰﴾ (سورة یونس)
کیم نە یاپمئشسا اۇرادا اۇرتایا چئقاجاقتئر. حپسی، گرچک دۇستلارئ اۇلان آللاهئن حوضورونا گتیریلمیش اۇلاجاقلار وە اویدوردوقلارئ هر شەی دە قایبوُلوپ گیدەجکتیر. (یونوس سورەسی؛ 30)
يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ ﴿۹﴾ (سورة الطارق)
سئرلارئن اۇرتایا دؤکۆلەجگی گۆن… (طارئق سورەسی؛ 9)
- دیگر آیتلردە “یئپراتئجئ ایمتیحان، سئناما” آنلامئندا قوللانئلماقتادئر. باعضئ اؤرنکلر آشاغئدادئر:
لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ﴿۱۸۶﴾ (سورة آل عمران)
ماللارئنئز وە جانلارئنئز قۇنوسوندا یئپراتئجئ بیر ایمتیحاندان گچیریلەجگینیز کسیندیر. سیزدن اؤنجە کندیلرینە کیتاب وریلنلردن وە مۆشریکلردن چۇق سایئدا اۆزۆجۆ سؤز ایشیتەجگینیز دە کسیندیر. أگر کندینیزی قۇرویاراق صابرەدرسنیز بیلین کی بونلار، قارارلئلئق گرکتیرن ایشلردندیر. (آلی عیمران سورەسی؛ 186)
إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا ﴿۲﴾ (سورة الإنسان)
بیز اینسانئ، چۇق قارئشئملئ دؤللنمیش یومورتادان یاراتتئق. اۇنو، یئپراتئجئ بیر ایمتیحاندان گچیرەجگیز؛ اۇ نەدنلە اۇنو دینلەین وە گؤرن بیر وارلئق حالینە گتیردیک. ( اینسان سورەسی؛ 2)
آشاغئداکی آیتلردە، اییلیکلە یاپئلان ایمتیحانئن “بیر سئناما اۇلدوغونون” فارق أدیلمەییپ، کیشینین کرامتی کندیندە گؤرمەسی گیبی بیر حاطادان، وە زۇرلوقلا یاپئلان ایمتیحاندان دا کیشینین قاباحاتی آللاها (حاشا) بولماسئ گیبی بیر باشقا حاطادان باحثەدیلمکتە، توتوملارئمئزئن بونلارا بنزەمەمەسی گرکتیگی باسیطچە آنلاتئلماقتادئر.
فَأَمَّا الْإِنْسَانُ إِذَا مَا ابْتَلَاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ ﴿۱۵﴾ وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهَانَنِ ﴿۱۶﴾ (سورة الفجر)
اینسان بو؛ راببی اۇنو یئپراتئجئ بیر ایمتیحانا سۇقار، ایکرام أدر وە نیعمت وریرسە، دەر کی: “راببیم بانا ایکرام أتتی، بانا!” آما أگر اۇنو یئپراتئجئ بیر ایمتیحانا سۇقار، رئزقئنئ دارالتئرسا، بو سفر دەر کی: “راببیم بنی رذیل أتتی.” (فجر سورەسی؛ 16-15)
قاورامئن ایلگیلی اۇلابیلەجگی
قورئانداکی دیگر قاوراملار:
موحاممد سورەسی؛ 31-نجی آیتی باغلامئندا: ایمتیحانئن سۇنوجوندا بیلمە فیعیلی گرچکلشتیگیندن، بو قاورام بیلمە (عیلیم = علم) قاورامئیلا ایلیشکیلیدیر.
اینسان سورەسی؛ 2-نجی آیتی باغلامئندا: دینلەمە (سمع) وە ایلرییی گؤرمە (باصار = بصر) قاوراملارئنئن ایمتیحاندان سۇروملو اۇلماق وەیا اۇنو گچەبیلمک ایچین گرکن اؤگەلردن اۇلدوغو آنلاشئلماقتادئر.
آلی عیمران سورەسی؛ 152-نجی آیتی باغلامئندا: دورومو دگیشتیرمک (صارف = صرف)، ترسینە چەویرمک، غالیبکن ماغلوب دوروما دۆشۆرمک، ایمتیحان أتمک ایچین آللاە طارافئندان قوللانئلان یؤنتملردندیر.
آلی عیمران سورەسی؛ 186-نجئ آیتی باغلامئندا: موحتلیف ایمتیحانلارئن قارشئسئندا کندینی قۇروما (ایتتیقا = تَقَو) وە صابرەتمە (صبر)، قارارلئلئق (عازیم = عزم) گرکتیرن ایشلر اۇلاراق سایئلماقتادئر.
آیرئجا، ایمتیحان (امتحان) قاورامئ، فیتنە (فتنە) قاورامئ وە سؤزلۆکلردە “بلا” کؤکۆندن اۇلان ایبتیلا (إبتلاء) قاورامئیلا بنزەر ماعنادا دگرلندیریلمیشتیر.
قاورامئن أگیتیملە ایلیشکیسی
قورئانداکی “بیلمە قاورامئیلا” ایلگیلی بیر اؤزللیگی وورغولامادان، قورئانداکی “سئناما قاورامئ” دا نت آنلاشئلامایاجاقتئر. بو نەدنلە آشاغئداکی تانئمئ قورئان ائشئغئندا تکرار أتمکتە مجبوریت واردئر.
“بیلمک، بیر شەیی ذاتئیلا ایدراک أتمکتیر.” (مۆفردات) بو ایسە، آنجاق اۇنو قوللاناراق، یاعنی یاشایاراق اۇلور؛ عاکسی تاقدیردە بونا “عیلیم” دەنەمز. تەوراتتان بیلگیسی اۇلدوغو حالدە، اۇ بیلگیسینی قوللانمایانلار ناسئل کیتاب یۆکلۆ أشگە بنزتیلییۇرسا (جومعا سورەسی؛ 5)، بیلگی صاحیبی کیشی دە آنجاق اۇنو قوللانان کیشیدیر؛ یۇقسا حامالدان فارقئ یۇقتور.
قورئان آیتلریندەکی “سئناما“، یوقارئدا باحثەدیلن وە قورئاندا سؤز قۇنوسو اۇلان “بیلمەنین” سئنانماسئدئر.
یاعنی بیلگینین اؤزۆمسنیپ اؤزۆمسنمەدیگینین یا دا قوللانئلماسئ گرکتیگیندە حایاتا گچیریلیپ گچیریلمەیەجگینین اۇرتایا چئقارئلماسئ ایچین قوللانئلان بیر یؤنتمدیر.
گۆنۆمۆزدەکی أگیتیم گؤز اؤنۆنە آلئندئغئندا، اؤگرنجینین بیلگییی اؤزۆمسەمە دۆزەیینی وە أش زامانلئ اۇلاراق أگیتیمین أتکینلیگینی آنلاماق ایچین سئناو اۇلمازسا اۇلماز بیر عونصوردور. بو نەدنلە أگیتیمین دە وازگچیلمز بیر پارچاسئ اۇلاجاقتئر.
سۇنوچ
یوقارئدا باحثەدیلن قورئانا گؤرە “سئنامانئن” أگیتیم وە اؤگرتیمدە پراتیگە ناسئل دؤکۆلەجگی دۆشۆنۆلدۆگۆندە، سئناو یؤنتملرینین دە أزبرە دایالئ آنلاتئم وە یازئیا دگیل، دنەیە وە اویغولامایا یؤنەلیک اۇلماسئ گرکتیگی اۇرتایا چئقماقتادئر. عاکسی تاقدیردە سئناوئن مورادئ اۇلان “اۇرتایا چئقارما” ماقصادئ حاصئل اۇلمایاجاقتئر.
سایئسال درسلردە دنەیلر، چیزیملر وە پراتیکلە سئناولار یاپئلابیلیر. بو آلانداکی سچەنکلر سؤزل آلانلارا گؤرە داحا چۇق وە بیلینیردیر.
سؤزل درسلردە ناسئل سئناو یاپئلابیلەجگینە دائیر قورئاندا داحا فاضلا ایپاوجو آرانئپ قئصصالار اینجەلەمەمیز، یا دا أگیتیمجی آرقاداشلارئمئن دستگی وە باقئش آچئسئیلا مەوجود قئصصالارئ تکرار چالئشمامئز گرکەبیلیر. یینە دە قاناعاتیمیز، سؤزل درسلر ایچین، بیلگینین أزبردن اؤتەیە گچەرک ساوونابیلەجک دۆزەیدە اؤزۆمسندیگینی ایثبات أتمە آماجئیلا مۆناظارا شکلیندە سئناولار یاپئلماسئدئر.
بو أثنادا اؤگرنجینین، کندیسینە سونولان بیلگینین عاکسی یؤنۆندە وە ایثبات أدیلەبیلیر تزلری وارسا بونلار دا دگرلندیرمەیە آلئنمالئدئر. بؤیلەجە بیر کسیم اینسان طارافئندان سونولموش وە “قورئاندان ألدە أدیلدیگی کسین اۇلمایان” حاضئر بیلگینین ساغلاملئغئ دا دیگر کسیم اینسانلار طارافئندان سئنانمئش اۇلاجاقتئر. حاتتا بو أثنادا مۆناظارایا قاتئلان دیگر اؤگرنجیلر دە حالیحاضئردا سئناوا تابیع توتولموش اۇلابیلەجکلردیر.
سۆلەیمانیە واقفئ
أگیتیم آراشتئرمالارئ تۇپلولوغو


text:
بار
بار – اساسا آلکوقوللو ایچکی لر (چوخ واخت کوکتیل شکلینده) تقدیم ائدیلن ، داخیلینده ایچکی وئرمک اۆچون هوندور ستولا و ستول لارا مالیک گوشه نظرده توتولان ایستیراحت یئری دیر. بار سؤزو اینگیلیس منشاءلی اوْلوب. باریئر سؤزوندن عمله گلمیش دیر. بورادا ایچکی لر ساخلانیلان شکافلار نظرده توتولور. مقصده آمریکانین مسکونلاشمادیریلماسی زامانی ایچکی لری قوروماق ایدی. بارلارین اکثریتی آخشام و یا گئجه آچیق دیر.
آرالیق دنیزی حوزه سینین اؤلکه لرینده بار بیر آز معنا داشیییر. مثلا ایتالیادا بوکافه یه اوخشایان کیچیک قاسترونومی یا شکلینده فعالیت گؤسته ریر و اونلارا هر کوچه ده راست گلمک اولور. بئله ائسپرسو (بیر قیسم قهوه) بارلارا آرتیق باشقا اؤلکه لرده راست گلینیر.


text:
خوراسان بؤلگهسینده یاشایان تورکلرین فولکلوروندان اؤیکولر
یازار: اسماعیل سالاریان
بیلیندییی اوزهره ایراندا تورکلر اؤتهکی ائتنیکلرین ترسینه –کی، بؤلگهسل و محللی داغیلیما صاحیبدیرلر- اؤلکهنین گئنهلینده و هر یئرینده یاشاماقدادیرلار. ایراندا تورکلرین یاشادیغی ان اؤنملی بؤلگهلردن بیریسی ده تورک کولتورونون تاریخی بئشیکلریندن و قایناقلاریندان اولان خوراسان بؤلگهسیدیر.
گونوموز خوراسان بؤلگهسینده تورکلرین نوفوسو یاخلاشیق ۵ میلیونون اوزهریندهدیر.
خوراسان بؤلگهسینده تورک دونیاسینین بیر چوخ بؤلگهسینده راستلادیغیمیز تورک بویلارینا عئینن راستلاماقداییق و خوراسان بؤلگهسی تورک بویلارینین چئشیتلیلییی آچیسیندان بلکه ده ان زنگین بؤلگهلریمیزدن بیریسیدیر.
خوراسان بؤلگهسیندهکی بللی-باشلی تورک بویلاریندان شونلارین آدلارینی وئرهبیلهریک:
۱-بایات ۲- قاراچورلو ۳- ایمرالی ۴- بوکانلی ۵- جویانلی ۶- پهلیوانلی ۷- بورانلی ۸- قیلیجقانلی ۹- تیمورتاش ۱۰- ناردین ۱۱- قووداری ۱۲- آوشار ۱۳- قاراقویونلو ۱۴- گرایلی ۱۵- انایولو ۱۶- قارایی ۱۷- ابیوئردی ۱۸- اجرلی ۱۹- قاجار ۲۰- قیزیلباش ۲۱- اؤزدمیرلی ۲۲- بوقمنجی ۲۳- اؤزبک ۲۴- بلوی ۲۵- جانی قوربانی ۲۶- چاغاتای ۲۷- شاهسئون ۲۸- جالاییر ۲۹- جاوانشیر ۳۰- چوله ۳۱- خلج ۳۲- ساروانلی ۳۳- شاملی ۳۴- قارشی قیزیلی ۳۵- قاراگؤزلو ۳۶- کهیرلی ۳۷- بوباشی ۳۸- تاتار. و باشقالاری…
باشقا تورک بؤلگهلرینده اولدوغو گیبی خوراسان بؤلگهسینده یاشایان تورکلر ده چوخ زنگین بیر خالق ادبیاتینا و فولکلور اؤرنکلرینه صاحیبدیرلر.
سؤز قونوسو تانیتیلان کیتابدا خوراسان بؤلگهسیندهکی تورکلردن درلنمیش اولان بیر چوخ داستان و اؤیکویه یئر وئریلمیشدیر.
اومود ائدیریک کی، بوتون تورک بؤلگهلریمیزده دویارلی آیدینلاریمیز و گنجلریمیز سایهسینده فولکلوروموز، ناغیللاریمیز و اؤیکولریمیز جیددی بیر بیچیمده درنهلهرک یایینلاناجاقدیر.
بیز بو کیتابین یایینلانماسینی بوتون تورکائلی’نه و تورک اولوسونا تبریک ائدر و اولوسوموزون داها دا حاقائدهجهیی یئرلره گلمهسینی دیلهییریک.
اویاری و آچیقلاما: خوراسان تورکجهسی (تورکی خُراسانی) تئریمی یانلیش ایفادهدیر. ایران تورکجهسی، آذری/آزری تورکجهسی، آزربایجان تورکجهسی، همدان تورکجهسی، سونغور تورکجهسی، قاشقایی تورکجهسی، بوچاقچی تورکجهسی، خلج تورکجهسی و بونلار گیبی ایفادهلر یانلیش ایسه خوراسان تورکجهسی تئریمی ده بیر او قدر یانلیشدیر.
بیزیم دیلیمیزین و اولوسوموزون آدی یالنیز و یالنیز ‘تورک’دور.
باتور اولجایتو تالای
]


text:
اینئل خاقان
اینئل خاقان — آشینا سۆلالهسیندن گؤی تورک خاقانی. اصل آدی بؤگو (拓西可汗) اوْلموشدور.
تاختا چیخماقدان اؤنجه[دَییشدیر]
699-جۇ ایلده قاپاغان خاقان طرفیندن کیچیک خان تعیین اوْلونموشدو.
حاکمیتی[دَییشدیر]
خاقانین واختسیز اؤلدورولمهسی اؤلکهده چاخناشما ياراتدی، 716-جێ ایلین ایيونوندا اینئل اؤزونو خاقان اعلان ائتدی. لاکین ائله همین آی دا کۆل تئگین طرفیندن اله کئچیریلیب اؤلدورولدو.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«İnel xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
شعر باش تاجیمی؟ یوخسا قوندارا؟ / کیان خیاو
شعر باش تاجیمی؟ یوخسا قوندارا؟ (نادیر ایلاهینین شعریله باغلی بیر کیچیک نوت) کیان خیاو ایلک باشدا دئییم کی نادیر ایلاهی چوخ گؤزل، چوخ صمیمی و چوخ مئهریبان بیر شاعردیر. هم ده بو صیفتلرله بیرگه عمومیتله یاخشی بیر اینساندیر. آنجاق من نادیر ایلاهینی یالان یئره تعریفلهمهیهجهیم. اومورام نادیر ایلاهینین اؤزو ده اونون آدی ایله باغلی یئرسیز … ادامه خواندن شعر باش تاجیمی؟ یوخسا قوندارا؟ / کیان خیاو
برای جاسازی نوشته، این نشانی را در سایت وردپرسی خود قرار دهید.
برای جاسازی این نوشته، این کد را در سایت خود قرار دهید.


text:
ایمئیل
ایمئیل (اینگیلیسجه: E-mail) یوخسا الکترونیک پوْست بیر یولدور مئساج (یازی یوخسا نامه ) آلیش وئریش اوچون ، او افرادین آراسیندا کی الکترونیک آلت لردن ایستیفاده ائدیللر . بیرینجی ایمیل ۱۹۶۰ ایلینده یوللانیب ، او زاماندا ایشلدنلر ساده جه اؤز ایستیفاده ائدیلن سیستمدن بیر بیرینه یازا بیلردیلر ، بیر سری ده فوری مئساج گؤندرمه سیستمی دن بهره آلماق اوچون هر ایکی طرف گؤرک آنلاین اولونایدیلار تا مئساج فوری حالتده یوللویاندان ، مقصده یئتیشیدی ، ری تاملینسون ایندی کی ایمیلین ایختراعچی سی تانینیر ، بیرینجی یول کوللانچی آدیلا سئرورین آراسیندا @ (اَت ساین) علامتیله باقلانتی قوروب و ۱۹۷۱ ایلینده بیرینجی سیستمی یولا سالدی کی ایشلندلر ائلیه بیلیر آرپا نت ده بیر بیرینه دونیا اوزرینده مئساج و یازی گؤنده ره و بو یولا ایمیل آدیلا تانینیلدی