text:
کیملیک؛ توپلوموموزون، ایللر بؤیو دهییشدیریلیب، آنا ایزلری قویلانان سورونو دیر. سورونو یارادانلارین کیم اولدوقلارینی گؤره بیلیب، نییتلرینی بیلسهیدیک، بلکه دهییشدیریلمیش یؤنلرینی یئرینه قایتارا بیلردیک. اونلاری تام گؤره بیلمهسک بئله، تانینمیش بیرلرینی گؤره بیلیریک. اوزده گؤرونلره قارشی، تپگیلریمیز دیلده اولدوقجا سرت اولوبدور. بو دهییشیملره ال آتانلار، تکجه دیلده یوخ، عملده بئله ایشلرینی یئرینه قویوب، بللی بیر کیملیکلرله کیملیییمیزی داغیتماغا چالیشیبلار. اؤنجهدن بَللنمیش بیر آماجا دوغرو، نسیللر آراسی ایلگیله، آخینی یارادیبلار. بو آخینی سورمهیه اؤز ایچیمیزدن کیملیکلری بللی اولان بیرلرینی، اؤزلرینه وورغون یارادیب، بئجردیبلر.
دهییشیم چوخدان باشلانسا بئله، آچیقجاسینا اورتایا قویولان آن باشا دوشنلر اولوب. دهییشیمی گؤرمک اوچون، میللتیمیز بیر چوخ زامان الدن وئریب، گؤردویو واقتدان اینانماغی واقتا خئیلک چکیب. اینانلارین ایچینده دهییشیمه قارشی دوروب، آددیم آتماغا چوخ آزلاری دوشونوب دیرلر. دوشوننلرین ایچیندن بارماق ساییلاری آددیم آتیبلار. بئله دوشونوب، آددیم آتانلار، اؤز آدلاریلا اورتایا گلیب، یاشایاییب، یاشادیبلار.
ایلگی آراجلاری گلیشندن سونرا کیملیک دهییشیمینه اوغراماغین تووو چوخالیب، بو تووون اؤنونه کَسمهیه ایلگی آراجلاریندان یارارلانا بیلمهدیـییمیز اوچون، دئنگهسیزلییین آغیرلیغی، کیملیک دهییشدیرنلره ساری اولوبدیر.
ییرمی ایله یاخیندیر، بو دوروما قارشیدورانلار سایی، دیلده ده اولسون دئیه، توپلومون یوزده اؤنونون قولاغینا چاتدیرا بیلهجک قدر چوخالیب دیر. بو چوخالمالار، توپلومون ایچینده اولدوقلاری واقتلار تانینمیش بیر کیملیکلرله اورتایا گلیبلر. اورتایا گلنلر، زامانلا اؤزلرینه توپلوم ایچینده یئر قازانیبلار.
ایلهتیشیم آراجلاری، سون اونبئش ایلده داها چوخ فرقلهنیب، قارشیدورمالار باشقا بیر یؤن گؤرتوروبلر. ائله کی، بیر چوخلاری مجازی دونیادا اؤزلرینه یاتاق سالیب، آدام قازانیبلار. مجازی دونیادا چالیشماق، چالیشمالارا باشقا بیر یؤن وئریبدیر، او دا قوندارما کیملیکلرله، ایستهدیکلری سؤزلری ایستهدیکلری کیمی، هئچ بیر ایز قویمادان پایلاشماقلاری دیر. قوندارما آدلار، هردن اؤزلرینه، دوغرو آدلاردان چوخ یئر قازانیبلار.
بئله بیر یاناشمانین ایکی باشی اولور:
بیرینجیسی: اولوملو یؤنو دیر؛ تانینمادیقدا، هئچ بیر باسقییا قالمادان، ایستهدیکلری کیمی چالیشمالاری دیر. اؤز آدلاریلا اورتادا اولمادیقلاری اوچون هئچ بیر سوروملولوق بوینولارینا آلمیرلار. سوروملو اولمادیقلاری اوچون، سالیب-چیخمادان هر نهیی اورتایا آتیرلار.
ایکینجیسی: اولومسوز اوزو دیر. بللی بیر کیملیک اولمادیقلاری اوچون، اورتایا قویدوقلاری، دوز مسئلهلر ده، اولدوغو کیمی آلینمیرلار. بیری اؤز آدیلا اورتادا اولمادیغی واقت، دئدیـیی سؤزه نه قدر اینامی اولدوغو دا بللی اولمور. دوروملارین فرقلندیـیینده ده او سؤزلری اورتایا قویوب-قویانمادیغی سؤز قونوسو اولور. هر ندن اؤنملیسی، بللی بیر کیملیکلرله هَدهلهننلره، بلیرسیز بیر کیملیکلرله ساوونمالار، هدهلهینلرین سؤزلرینین ائتگیلرینی چوخالدار. بونون تکجه بیر ندنی واردیر: او دا بللی اولوب-اولمایانلارین توپلومون ایچینده فرقلی ائتگیلریندن آسیلی دیر. اولومسوز اوزونون باشقا بیر یؤنو ده اولا بیلر؛ او دا هدهلهینلرین قوندارما آدلارلا ساوونوب، یئری گلنده ترسه ساوونمالاری دیر.
هر ایشده آیدینجاسینا اورتادا اولوب، گؤروب، آددیم آتماق توتدوغوموز توتوملارین اسکیگلرینی لاپ آزا یئندیریب، باشقالارینین بو آلاندان یارارلانماقلارینین اؤنونو کسدیره بیلر. قوندارما آدلارلا اورتایا گلنلرین دیغدیغالارینی نظرده توتاراق بو یازی یازیلدی. اومودوم وار، کیملیکسیز، قوندارما آدلاردان قورتولوب، اولدوغوموز کیمی اورتایا چیخا بیلک.


c: text/html

text:
اولدوزلار آراسی (فيلم)
اولدوزلار آراسی ((اینگیلیسجه: Interstellar))، کرسیتوفر نولان طرفيندن يؤنتيلميش ۲۰۱4 ده عمومی اکرانا چیخمیش علمی-تخيّولی نؤوعونده آمريكا بيرلشميش ایالتلری و بریتانیا فيلمیدير. جاناتان و کریستوفر نولان طرفيندن يازيلان سِناريو اوچون لگنداری پیکچرز، سینکوپی، و لیندا اوبست پروداکشنز شیرکتلری نین ایش بیرلیکلرینده حاضیرلانمیش اولدوزلار آراسی فیلمی، ۱۶۹ دقیقه دیر. فيلمين باش رولوندا متیو مک کانوگئی اويناياراق، يان روللاريندا آننئه هاتاوای، جسیکا چاستئین، بیل ایروین، ائلن بورستین، مایکل کاین، و مات دئيمون يئر آلماقداديرلار.
فیلمین بودجه سی، گلیری و قازاندیغی جایزه لر[دَییشدیر]
بو فیلمین بودجه سی 165 میلیون دولار اولوب ، و اکران اولوناندان سونرا 675 میلیون دولار چیخارتمیشدیر.
2015جی ایلین 87 اوسکار ان یاخشی ویژوال افکت اؤدولونو قازانیبدیر. ان چوخ اورجینال امتیاز، ان یاخشی سس قاتماسی(میکسی)، ان یاخشی سس ائدیتی، و ان یاخشی تولید طراحلیغی جایزه لرینه ده آدای اولموشدور.
فیلمین ناغیلی[دَییشدیر]
یاخین گلَجَکده دونیانی توز تورپاق باسیر، و گونش ایشیغینین بیتگیلرین یارپاقلارینا چاتماماغا گؤره اکینچیلیک اورونلری (محصولات کشاورزی) آزالیر، و سونوندا اینسان یاشاییشی یئمکلرین قیتلیغینا گؤره خطره دوشمَگه گؤره، انسانلار بوتون ایشلرین قیراغا قویوب تکجه اکینچیلیک محصوللارینی چوخالتماق دوشونورلر، حالبوکی بو ایش نیتروژنی یئر کوره سینده داها چوخالدیب اوکسیژنی آزالدیر و بو یاشاییشین سونا چاتماغی نی داها سورعتلندیریر. آیری طرفدن ناسا آراشدیریجیلاری بو نتیجهیه چاتیبلار کی یئر آرادان گئتمه لی دیر و اینسانلاری نیجات وئرمک اوچون آیری بیر یاشامالی گَزَگَن تاپسینلار. بو ایشی ده گؤروبلر؛ آنجاق بو طرحی بودجه نین آز اولدوغونا گؤره گیزلی ساخلاییبلار کی نَدَن آج بیر دونیا دا یئرسیز آراشدیریلمالار واردیر! بیر اوزاق قالاکسیده گونش منظومهسینه یئره اوخشار گزگن تاپیبلار ، آنجاق بیلمیرلر هانکیسینا یاشاماغا داها اویغوندور. بونا گؤره، ساتورن یانیندا تاپیلمیش بیر قوردچالاسی (worm hole) دان ، 10 ایل قاباق ، اوچ سفینه اورا گؤندریبلر آنجاق اللرینه جواب چاتماییب. بونلار سون دفعه اولاراق بیر آیری عده او قالاکسی یه گؤندرمک ایستیر و بو آرادا فیلمین قهرمانی جو کوپئر(متیو مک کانوگئی) عجیب بیر فیزیک قارماشیق ایتفاق ایله تاپیرلار. کوپئر اسکی بیر یئتنکلی موهندیس و خلباندیر، آنجاق ماراقسیزلیقلا اکینچیلیک ایشینده دیر. خانیمی اؤلوب، مورف آدلی قیزی، تام آدلی اوغلو ، و قئین آتاسی ایله یاشاییرلار. مورف 10 یاشیندا بیر ذکالی قیزدیر، بیلیم و مخصوصا نجوما آتاسی کیمی ماراقلی دیر و ...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اوغوزتیوی:ایسرایل باش ناظری بنیامین نتانیاهو مونیخ تهلوکهسیزلیک کونفرانسیندا چیخیشی زامانی محو ائدیلمیش ایران پوا-سینین قالیقلارینی گؤستریب. باش ناظر بوندان سونرا ایرانا مراجعت ائدرک اونلارین صبرینی سیناغا چکمه مه یی تؤوصییه ائدیب:«کئچهن هفته آغلاگلمز بیر شی اولدو. ایران اؤز پوا-لارینی ایسرایله گؤندردی.
بیز اونلاری محو ائده بیلدیک. ایران درونونون بو حیسهسینه باخین. من اونو بورا گتیرمک قرارینا گلدیم. جناب ظریف، سیز بونو تانیییرسینیز؟ بو سیزیندیر. بونو اؤزونوزله ایرانداکی تیرانلارا گؤتورون و بیزیم صبریمیزی سینامایین».
نتانیاهو ايرانين ياخين شرقدهکي فعاليتينين معين درجهده ايسرايله عربلرين ياخينلاشماسينا کؤمک ائديب: “ايرانين حرکتينده بير موثبت عاميل وار کي، بو حرکت عربلرله ايسرايليلري ياخينلاشديرير. بئله حالدا بيزه ايسرايلليلرله فلسطینلي لر آراسيندا صلح نايل اولماق اولار”.
ایسرایل باش ناظری بنیامین نتانیاهو ايرانين تحریملر نتيجهسينده سيياستيني دييشمهديگيني ومنطقه ده”تهلوکهلي اويونچو” اولاراق قالديغيني وورغولاييب.
ایران خاریجی ایشلر ناظری محمد جاواد ظریف مونیخنده ایسرایل باش ناظری بنیامین نتانیاهونون ایرانلا باغلی چیخیشینا جاواب اولاراق «ایسرایل تجاووزکار سیاستینی قونشولارینا قارشی ایستیفاده ائدیر. سورییا هر گون سلاحلی هوجوم ائتمکله توپلو شکیلده اینتیقام آلیر»، بیلدیریب.
بنیامین نتانیاهو کونفرانسيندا ايشتراک ائدن ايران خاريجي ايشلر ناظریني “موکمل و اوستايالانجي “آدلانديريب و اؤلکهلرين تمثيلچيلرينه خطابن دئييب، “ايران حاکمييئتينين هئچ بير سؤزونه اينانمايين”


text:
شعر ترکی کارگر
سحر آخشام چالیشیب گوز یاشی تک تر توکه سن !
نه روادیر کی اوزون هئچ ثمرین گورمییه سن !
بوگوزل قایدا دگیل تحمیل اولوب کارگره
کی جانوننان گئچه سن ایشدن الون چکمییه سن
اوزون هئی ایشلیه سن آمما یئمه کدن قالاسان
گور اولان سوزدی نفس چکمییه سن ئولمییه سن؟
ده گورم آی جان الینن زاراگلمیش به ماریم(بیماریم)
هانسی مکتبده یازیبلار بوقدر اینجییه سن
سنده من تک یازیق اولدون ولی ایش گلدی بئله
آدووی فهله قویؤبسان گرک هئی ایشلییه سن !؟
گئجه شیرین یوخولار بالدی سنه اولدی زهر
زندگون اولدی هدر گر بیله سن بیلمییه سن
آیلیقون دوختورا یا بورجا گئدیر یا کرایا
سنه قسمت یازیلیب دنیا کئفین گورمییه سن
الؤوین پینه سی هر قلبیده بیر اوخدی ولی
فلکین رحمی یوخی سن قارا گون نئیلییه سن
گورمه دیم بیر گئجه سن تختیده راحت یاتاسان
دردو غمنن قوتاریب ساغ سولؤوا دونمییه سن
ایش کی یوخ قا متووی غصه اییب من بیلورم
روحون آتشده یانیر گر دوزه سن دوزمییه سن
دئدیلر ایش قولوون قووه سیدی ایشله هله
تا گورنلر دئمه سون یوخدی پولون خژلییه سن
اوره گون چوخ خوشیدی بیر یارادان واردی سنی
ولی افسوس کی نفس یوخدی اونی سسلییه سن
آخی بس چاره نه دیر هانسی طبیبی گتیریم
کی بیر آز قابیل اولا دردؤوی سن سویلییه سن
دئدی دردیم چوخ اولوب باغلی شفاعت قاپوسی
کاش اولا حضرت علی موشکیلی بیر بیر دییه سن
صبریلن حالوا پیشه باغلا امید سن قورادان
اوچولار ظالم ائوی سنده گرک گوزلییه سن
دوزدی مظلوم یارادیر ظالمی دنیاده بلا
ولی قرآن دا دئییر حققی گرک ایستییه سن
"زاهد" ال چکمه خدا دن قلم آل میدانا گل
گرچه ظالم دیکه لیب حققی اونا وئرمییه سن
شعر : زعفر نظرزاده زاهد فخرآبادی
تهران یازده اردیبهشت یکهزارو سیصدو نود
سلام دوست گلم به منم سر بزن ..............


text:
فولکلوریک دستانلاریمیزدا, اوْ جوٍملهدن دده قورقود کیتابیندا یئرلشن بوْیلاریمیزدا چئشیتلی قوْنولار ایله قارشیلاشیریق. بئلهکی, سایی اوْن ایکی اوْلان بو بویلارین هامیسیندا حماسه و دؤیوشکنلیک بیرینجی سؤزو دانیشیرسا, بوْیلارین بیر سیٌراسیندا همین قونولارلا یاناشی باشقا ائلئمئنتلری ده دویماق اوْلور. ائله بو باخیمدان دده قورقود کیتابی بوْیلارینی دؤرد حیصّهیه بؤلمک اولار.
۱- حماسی بویلار.
۲- حماسی- افسانهوی بویلار.
۳- حماسی- لیریک بویلار.
۴- حماسی- معیشتله باغلی بوْی.
اؤرنک اوْلاراق بو کیتابین یئددی بویو آرتیق دؤیوشکنلیک, قوْچاقلیقایله یوْغرولموش و حماسی بوْیلار ساییلیر و او بوْیلاری بئله سیٌرالاماق اولار:
دیرسهخان اوْغلو بوغاج بوْیو, سالور قازانین ائوینین ییٌغمالاندیغی بوْی, قازان بَی اوْغلو اوْروز بَیین دوستاق اوْلدوغو بوْی, غازیلیق قوْجا اوْغلو یئگنگ بوْیو, بکیل اوْغلو ایمران بوْیو, سالور قازانین دوستاق اوْلدوغو بوْی و اوشون قوْجا اوْغلو سَیرَک بوْیو.
حماسی- افسانهوی بوْیلار ایسه باساتین تپه گؤزو اؤلدوردویو بوْی و دوخا قوْجا اوْغلو دلی دومرول بوْیوندان عیبارتدیر؛ هابئله بامسی بئیرکایله بانی چیچک بوْیو, ائلهجه ده قانتورالیایله ساری دوْنلو سَلجان خاتون بوْیو حماسی- لیریک بوْیلار, دیش اوْغوزون ایچ اوْغوزا عاصی اوْلدوغو بوْیو ایسه حماسی و معیشتله باغلی بوْی حئساب ائلهمک اوْلار.
سؤز یوْخ کی بو بوْیلارین هر بیرینده بو گؤستریلن قوْنولاردان علاوه باشقا قوْنولار و ائلئمئنتلر اوْ جوٍملهدن عائیله, معیشت, دینی ایناملار- عنعنهلر, وطنله باغلی موٍناسیبتلر و ساییره ده آز- چوْخ اؤزونو گؤسترمکدهدیر.
دده قورقود بویلارینی اوخودوقجا, اونلاردا دویولان اولو بابالاریمیزین یوٍکسک اینسانلیق دَیَرلری, دوٍنیا گؤروشلری, کؤنول اوْخشایان و گوٍوندیریجی عادت- عنعنهلری اوْخوجونو حئیران ائدیر.
بو شاه اثری چئشیتلی آچیلاردان آراشدیرماق, اؤیرنمک و آچیقلاماق هر بیر سوْیداشیمیزین میللی بورجودور. همین فیکیره اساساٌّ بیز ده بو قوْنودا الیمیزدن گلن قدَر بو زنگین اثرده قبول ائدیلمیش و حیاتا کئچیریلن ساواش یاسالاریندان (حربی قانونلاردان) اؤرنکلر گؤسترهرک, اولو بابالاریمیزین حیاتینین حماسی یؤنلری و اوْنلارین ساواش مئیدانلاریندا اؤزلری و اؤزگهلر ایله داورانیشلاریایله تانیش اوْلماغا چالیشاجاییق.
دده قورقود حماسهلرینده باییندیرخان کیمی خانلار خانی, قازان بَی کیمی بَیلر بَیی و ساییرهنین یانیندا یاخشی مؤوقع قازانماق, ایگیتلرین اؤز هیمّتی, قوچاقلیغی و قهرمانلیغیندان آسیلیدیر. اؤرنک اوْلاراق “اوُشون قوْجا” اوْغلو “سَیرَک” بوْیوندا “اگرک” آدلی قوْچاق, قوْرخماز بیر ایگیت قازان بَیین مجلیسینه گلنده بَیلری باسا- باسا گئچیب قازان بَیین قارشیسیندا اوْتورورموش کی, بیر گوٍن “ترس اوزامیش” آدلی کیشی اوْنا دئییر:
– آی اوُشون قوْجا اوْغلو, بو اوْتوران بَیلر هر بیری اوْتوردوغو یئری قیٌلیجیایله, چؤرگیایله اله کئچیریبدیر. سن ساواش مئیدانیندا باشمی کسدین؟ قانمی تؤکدون؟ ترساوزامیشین بو سؤزونون قاباغیندا اگرَگ,- باش کسمک, قان تؤکمک هوٍنَرمیدیر؟- سوْروشاندا, ترساوزامیش:- هن هوٍنَردیر,- دئییر. بئله بیر حادیثهیه قازان بَی اوْغلو اوْروز بَیین دوستاق اوْلدوغو بوْیدا دا راست گلمک اوْلور. قازان بَی ساغینا باخیر گوٍلور, سوْلونا باخیر سئوینیر, قارشیسینا باخدیقدا الین الینه چالیب آغلیر. آتانین بو ایشیندن اینجییَن اوْغلو, بو ایشین عیللتینی سوْروشدوقدا آتا دئییر:
ساغ اله باخاندا قارداشیم “قارا گونه”نی گؤردوم, اوْ, باش کسیب, قان تؤکوب, قهرمانلیق گؤستریب, غنیمت آلیب, آد قازانیبدیر. سوْل اله باخاندا داییم “اوْروز قوْجا”نی گؤردوم, اوْ دا باش کسیب, قان تؤکوب, غنیمت آلیب, آد قازانیبدیر. قارشیما باخدیقدا سنی گؤردوم, نه اوْخ آتمیسان, نه قیٌلیچ چکمیسن, نه آیری بیر قهرمانلیق گؤسترمیسن!
همین بوْیلاردا عوٍنوان آلماق دا ایگیدین اؤز چیخارینا و باجاریغینا باغلیدیر. بو حقیقتی دیرسهخان اوْغلو بوغاج بوْیو, بای بؤره بَی اوْغلو بامسی بئیرک بوْیو, ائلهجه ده باساتین تپهگؤزو اؤلدوردویو بوْیدا آچیق- آچقار گؤروروک. دئمک بیر بؤیوک کَلی یوُمروغو ایله اؤلدورن دیرسهخان اوْغلو, دده قورقود طرفیندن “بوغاج” عوٍنوانینا لاییق گؤرونور. بای بؤره بَی اوْغلو بامسی دا تاجیرلری سوْیان یوْلکسنلردن تاجیرلرین مالینی قورتاردیغینا, یوْلکسنلری جزالاندیردیغینا گؤره, ائل آغ ساققالی قوْرقوت آتانین مصلحتیایله “بامسی بئیرک” آدلانیر, تپهگؤز بوْیوندا, اسلان سوٍدو اممیش, بوناگؤره ده هله اوشاقلیقدا آتلاری باسیب ییٌخابیلن اوْروز قوْجا اوْغلو یئنه ده ائل آتاسی طرفیندن “باسات” عوٍنوانی آلابیلیر.
عوٍنوان آلماقدان علاوه دؤیوشجولر و قهرمانلیق گؤسترمیش ایگیتلر, دؤیوشدن سوْنرا, خانلار خانی و بَیلر بَیی طرفیندن ده عزیزلنیر, اوْنا, خلعت, آت, دوه, یایلاق, و حتّا بگلیک وئریلیر. همین عنعنهیه اساساٌّ سرحدلری قوْرویان قهرمانلار دا خان و پادشاه طرفیندن عزیزلنیر, آغیرلانیر و خلعت, آت, سیلاح آلابیلیر. اؤرنک اوْلاراق گوٍرجوستان سر حددینده قراووللوق ائدن بکیلی گؤسترمک اوْلار کی, خانلار خانی باییندیرخان اوْنو نه قدَر و نئجه عزیزلهییر.
دده قورقود بوْیلاریندا هئچ واخت ایکی اوٍزلولویه, یالانا و بونلار کیمی یاراماز ایشلره یوْل وئریلمیر. دؤیوش مئیدانیندا قهرمان ایگیت کیملیگینی و اؤز آدینی حتّا دوٍشمندن ده گیزلتمهمهلی و اوْنو سوْروشانا, دوْغرو و اوْلدوغو کیمی سؤیلهمهلیدیر. بئله کی, “ار- اردن آدین یاشورماق (گیزلتمک) عئییب(مان) اولور”, جوٍملهسینی قازان بَی دوستاق اوْلدوغو بوْیدا قازان بَیین دیلیندن اوْنون مئیدانینا گلمیش و تانیمادیغی ایگیتلره, تپهگؤز بوْیوندا تپهگؤزون دیلیندن اوْنو اؤلدورمک ایستهین اوْروز اوْغلو باساتا, اوشون قوْجا اوْغلو سَیرَک بوْیوندا, سَیرَگین مئیدانینا گؤندریلمیش اَگرَگین دیلیندن سَیرَگه و سایرده بئله بیر جوٍملهلرله قارشیلاشیریق.
دده قورقود حماسهلرینده دؤیوش مئیدانلاریندا قهرمانا یاردیم ائتمهیه گلن ایگیت, قهرمانین ایذنی اوْلماسا, مئیدانا گیرمهمهلیدیر. بئله بیر ایش هم قیٌنانیر, هم ده بعضاٌّ مئیدانا گیرَنین جزالانماسینا سبب اولور.
اؤرنک اوْلاراق, قانلیقوْجا اوْغلو قانتورالی دؤیوش مئیدانیندا دوٍشمنین موٍحاصیرهسینه دوٍشن چاغدا, اؤز آداخلیسی “ساری دوْنلو سلجان خاتون” اوٍزو اؤرتولو بیر قهرمان کیمی اوْنون یاردیمینا گلیب, بیر باشدان دوٍشوب دوٍشمنی قیٌرماغا باشلایاندا, قانتورالی اوْنو گؤرور, آمما تانیمادیغی اوٍچون سسلهییب دئییر: آی ایجازهسیز ساواشا گیرن ایگیت کیمسن؟ بیزیم ائلده ایجازهسیز ساواشا گیرمک و ساواشانا یاردیم ائتمک مان ساییلیر. ایندیجه مئیداندان چیٌخماسان اؤزوم سنی جزالاندیرارام.
یئنه ده دستانلاردا بعضی ایگیتلرین “دستورسوزجا(ایجازهسیز) باییندیرخانین یاغیسین(دوٍشمنینی) باسان” بیر قهرمان کیمی قلمه وئریلدیگیندن بللی اوْلورکی, اوْغوزلاردا موٍحاریبه مئیدانلاریندا بیرینه و یا بیر قوْشونا آرخا چیٌخماق, اوْنا یاردیم اوٍچون مئیدانا گیرمک ده اوْنون ایجازهسینه باغلییدی.
دستانلاردا حربی قانونلار اوْلدوقجا دیقّتلی و قاچینیلمازدیر. بئلهکی ایجازهسیز یاردیما گلنه ایجازه وئریلمیرسه, دؤیوش مئیدانیندان قاچان دا کیم اولدوغونا باخمایاراق, اؤلوم جزاسینا محکوم اوْلور. نئجهکی دؤردونجو بوْیدا اوْخویوروق, قازان بَی, اوْغلو اوْروز بَیین اسیر دوٍشدویونو بیلمیر و اوْنون ساواش مئیدانیدان قوْیوب قاچدیغینی ظّن ائدهرک, فرمانی آلتیندا اوْلان ایگیتلره دئییر:
– اوْغلوم مئیداندان قاچمیش اوْلسا, اوْنو یاخالاییب, اؤلدورندن سوْنرا اؤلوسونو آلتی تیکه ائدیب, آلتی یوْلون آییردیندا قوْیمالیییق!
همین قانونلارا اساساٌّ, یاتیب یوخلامیش دوٍشمن عسگری, الینده قوْپوز اوْلان دوٍشمن عسگری و یا مئیدانی بوراخیب قاچان دوٍشمن عسگری اؤلدورولمور. بئله کی اوشون قوْجا اوْغلو سَیرَک دستانیندا سَیرَکی اؤلدورمهیه گؤندریلن اَگرَک, سَیرَکی یاتیب یوخولامیش گؤرنده, اوْنو اوّلجه یوخودان اویاتماغا چالیشیر. همین بوْیدا سَیرَک ده اویاناندا باشی اوٍستونده دوران ایگیدی گؤرور, قیٌلیجینی چکیر, اوْنو اؤلدورمهیه گلن ایگیدی وورماق ایستیرسه, اوْنون الینده قوْپوز گؤروب دئییر: کافر دده قورقودون قوْپوزو حؤرمتینه سنی قیٌلیجلامادیم, الینده قوْپوز اوْلماسایدی, ایندی سنی ایکی بؤلموشدوم. .
داستانلارین نئچهسینده تسلیم اولوب آمان ایستهین دؤیوشجونو اؤلدورمکدن واز کئچیرر. بئله بیر قانون حتّا اوغوز دوٍشمنلری و حتّا خائین آداملار طرفیندن ده حیاتا کئچیریلیر؛ اؤرنک اولاراق اوْروز بَی دوٍشمنه اسیر اوْلاندا, اوْنو قورتارماغا گلن آتاسی, دوٍشمن الینه دوٍشمهسین,- دئیه, قایتارماق ایستهین اوْروز بَی, دوٍشمنه خطاباٌّ:- آمان مره کافر, تانگرینین بیرلیگینه یوْخدور گوٍمان,- دئدیکده, اوْنا امان وئریلیر. یئنه ده ایکینجی بوْیدا دوٍشمن الینده دوستاق اوْلان اوْروز بَی دار آغاجینین دیبینده و اؤلدورولمهیه گتیریلنده, دوٍشمنه دئییر: – مره کافر, آمان, تانرینین بیرلیگینه یوْقدیر گوٍمان, قوْیون بنی بو آغاجلا (دار آغاجیایله) سؤیلهشیم (دانیشیم). اوْنا دا آغاجایله دانیشماغا آمان وئریلیر. هابئله بیرینجی بوْیدا دیرسهخانی اؤز ایگیتلری خیانتله یاخالاییب دوٍشمنلره وئرمهیه آپاراندا, دیرسهخان اوْنو ایگیتلرینین الیندن قورتارماغا گلن ایگید, بو خائینلرین الینه دوٍشمهسین,- دئیه, اوْنو قایتارماق ایستهدیکده, اوْنلارا دئییر:- آمان تانرینین بیرلیگینه یوْقدیر گوٍمان, منوم الومی شئشین, قوْپوزومی الومه وئرین, اوْل ایگیدی دؤندَرهییم.
همین اوْلای بامسی بئیرک بوْیوندا دلی قوْچارین دده قوْرقوددان آمان ایستهمهسینده, دوخا قوْجا اوْغلو دلی دومرول بوْیوندا دلی دومرولون عزرائیلدن آمان ایستهمهسینده, بکیل اوْغلو ایمران بوْیوندا دوٍشمن سرکردهسینین ایمراندان آمان ایستهمهسینده ده تکرار اوْلور.
همین حربی قانونلارا اساساٌّ دؤیوش مئیدانیندا, سیلاحینی آتیب قاچان و یا تسلیم اوْلان دوٍشمنی قوْووب یاخالامیر و اؤلدورمورلر. میثال اوٍچون: ایکینجی بوْیدا اوْغوز ایگیتلریایله دوٍشمن آراسیندا گئدن ساواشدا گؤروروک کی, قازان بَی قاچانی قوْومور, آمان دئییب تسلیم اوْلانی اؤلدورمور. همین حادیثه قانلی قوْجا اوْغلو قانتورالی بوْیوندا دا تکرار اوْلور؛ بئلهکی قانتورالیایله سلجان خاتون بیر طرفده, ترابزون حاکیمینین گؤندردیگی قوْشون دا بیر طرفده اوْلان ساواشدا, قانتورالیایله سلجان خاتون, قاباقلاریندان سیٌنیب قاچان قوْشونون قاچانینی قوْومور, آمان دئیَنینی اؤلدورمورلر.
اوْغوز دوٍشمنلری اوْغوز ایگیتلرینی یاتیب یوخولامیش و یا اوْیاق دا اوْلسا باشی قاریشمیش واختدا, هابئله خستهلندیگی حالدا یاخالاماغا و اؤلدورمگه داها آرتیق ماراق گؤستریرلر. سؤزوموزه شاهید قازان بَیین تومانین قالاسی بَیلری طرفیندن یوخلامیش حالدا آپاریلماسی, بامسی بئیرگین اؤز توْیونون گئجهسی بایبورد حاصاری قوْشونو طرفیندن اوْغورلانماسی, بکیل بگین قایایا توْخونماقلا بودونون سیٌنماسی خبری دوٍشمنلرینه چاتماقلا, اوْنلارین فورٍصتدن فایدالانیب بکیلین حریمینه قوْشون چکمهسی و سایرهدیر.
دده قورقود بوْیلاریندا تاجیرلر ده دؤیوشجو دوٍشمنلر طرفیندن آماندادیرلار. دئمک هم اوْغوز ائللری, هم ده اوْنلارین دوٍشمنلری, تاجیرلردن خیانت و یا زیان گؤرمهیینجه اوْنلارا هئچ بیر انگل تؤرتمیرلر. بو حقیقتلری بامسی بئیرگ بوْیوندا و بئیرگین اؤلوسوندن- دیریسیندن خبر گتیرمک اوٍچون بایبورد حاصارینا گئدن بزیرگانلاردان, قازان بَیین دوستاق اوْلدوغو بوْیدا اوْنو قورتارماق اوٍچون تومانین قالاسینا قوْشون چکن اوْغوز ایگیدلرینین, دوٍشمن معبدینه یاخینلاشدیقدا, ایز ایتیرمک اوٍچون بزیرگان گئییمی گئیمهلریندن یاخشی باشا دوٍشمک اوْلور.
هئچ بیر ساواشدا سرکردهنین سؤزوندن چیٌخماق اوْلمور. بوٍتون تک بهتک ساواشلاردا سرکرده- سرکردهایله, اوْندان آشاغی درجهلرده اوْلانلار, هر بیریسی اؤز درجهسی و روٍتبهسینده اوْلان دؤیوشچولر ایله دؤیوشورلر. بئله اوْلماسا یعنی سرکردهنین ساواشینا عادی بیر دؤیوشجو گلسه, بو ایش او سرکردهنی تحقیقر ائلهمک و آلچاتماق کیمی قیمتلنیر. بونا اساساٌّ ساواشلاردا قازان بَی دوٍشمن سرکردهلریندن اوْلان شؤکلو ملیکایله قارشیلاشیر, بئلهکی اوٍچ ساواشدا قازان بَیایله شؤکلو ملیکین ساواشینا شاهید اولوروق. هابئله دوٍشمندن اوْلان قارا توٍکن ملیکایله بوغاجیق ملیک, اوْغوز ایگیدلریندن اوْلان قیٌیان سلجوق اوْغلو دلی دوْندار ایله قازان بَیین قهرمان قارداشی “قاراگونه” کیمی قهرمانلارلا ساواشیرلار. حتّا دیٌش اوْغوزون ایچ اوْغوزا عاصی اوْلدوغو بوْیدا دا دیٌش اوْغوزون باشجیسی اوْروز قوْجا, ایچ اوْغوزون باشجیسی قازان بَیی اؤزونه قیٌریم(قنیم) سئچیر, اوْنونلا ساواشاجاغینی بیلدیریر, قالان دیٌش اوْغوز بَیلری ده هر بیریسی ایچ اوْغوز بَیلریندن اؤزونه تای اوْلان بیر ایگیدی اؤزونه قیٌریم سئچیر.
دئمک هر قهرمانین نهقدَر بؤیوک قهرمان اوْلدوغوندا, اوْنونلا ساواشان قهرمانین گوٍجلو, باجاریقلی, آدلی- سانلی اوْلدوغو دا ائتگیسیز دئییلدیر.
اوْغوز ائللرینده قادینلار دا لازیم گلنده دؤیوش مئیدانلارینا گئدیر, دوٍشمنله قارشیلاشیر و حماسه یارادیرلار. اؤرنک اوْلاراق ساری دوْنلو سلجان خاتون اوْغوز ائلینه گلین گتیریلَنده, بو گلین قیٌز, سوْنرادان آتاسینین اوْنو قایتاریب آپارماغا گؤندردیگی قوْشونایله ائله ساواشیر کی, اوْنلارین چوْخو اؤلور, قالانی دا قاییدیر قاچیر.
قازان بَی اوْغلو اوْروز بَیین دوستاق اوْلدوغو بوْیدا قازان موٍحاریبه مئیدانیندان قاییداندا, اوْنون حیات یوْلداشی “بوْیو اوزون بورلا خاتون” اوْغلونون قاییتمادیغینی دویاراق اؤز حیات یوْلداشی قازان بَیه دئییر: اوغلومون باشینا نه گلیبسه منه سؤیله. او دوٍشمن الینه اسیر دوٍشوبدورسه, آتام باییندیرخانین یانینا گئدیم, آغیر قوْشون و چوخلو ساواش یاراغی و خرجلیک آلیم و اوغلومون آردینجا گئدیم. بئله اوْلسا, یارالانیب آتیمدان دوٍشمهیینجه, ال- آیاغیم دوْغرانمایینجا, اوْغلومو قایتارمایینجا یوْلومدان دؤنمهیهجگم.
ائله بو بوْیدا قازان بَی, اوْغلونو دوٍشمن الیندن قورتارماغا گئدنده, اوْنون حیات یوْلداشی “بوْیو اوزون بورلا خاتون” دا سیلاحلانیر, یاراقلانیر و اوْغوز ایگیتلریندن قاباق اؤزونو ساواش مئیدانینا یئتیریر. اوْغوز ایگیتلریایله چیگین- چیگینه ساواشیر و ساواشدان دا باشی اوجا چیٌخیر.
دده قورقود بوْیلاریندا ساواشلاردان قاباق دؤیوش طبلی, نقارهلر, شئیپورلار چالینیر, ساواشلارین هامیسیندا اوْغوز ایگیتلری ظفر چالیر, دوٍشمندن آلینان غنیمتلرین بئشدن بیری باییندیرخانا آیریلیر و هر ساواشدان سوْنرا بؤیوک بیر مجلیس قورولور. او مجلیسده ساواشدا ایشتیراک ائدن ایگیتلر, قهرمانلار عزیزلَنیر. نهایتده دده قوْرقود گلیر بوْی بوْیلاییر, سؤی سؤیلهییر, اؤیود وئریر و دوعا ائدیر


text:
ایراندا ۳۸ ایلدیر کی، سننی موسلمانلار یوکسک وظیفهلره تعیین ائدیلمیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده ایرانین کوردوستان ایالتینه باغلی سنندج شهرینین موفتیسی حسن امینی پرئزیدئنت حسن روحانییه خیتابا یازدیغی مکتوبوندا بیلدیریب.
امینی نین گوران مکتبلرینه عایید اینتئرنئت سایتلاریندا نشر ائدیلهن مکتوبوندا روحانییه سوال عونوانلاییب:
"ایران ایسلام رئسپوبلیکاسینین ۳۸ ایللیک تاریخینده و ۴ ایللیک پرئزیدئنتلیک دؤورونوزده سننی لردن هر هانسی بیر شخص پرئزیدئنت معاوینی، ناظر، اینقیلاب محافظهچیلری، یا دا اوردو کوماندیری کیمی وظیفهلرده خیدمت ائتدیمی؟ سیز و اؤلکهدهکی دیگر رسمی شخصلر سننی لرین بو وظیفهلره لاییق اولمادیغینی دوشونورسونوز؟"


text:
سعودی عربستانده 600 مینگ نفر مهاجر اوشلندی
خودی شو مهاجرلردن بیر قسمی مملکت لریگه جونتیلدی
سعودی عربستانده، سونگی 3 آی مابینیده، اقامه و ایش قانونینی رعایت قیلمه گن لیکلری باعث اوشلنگن 600 مینگ اطرفیده مهاجردن بیر قسمی مملکت لریگه جونه تیلدیلر.
ایچکی ایشلر وزیرلیگیدن بیریلگن بیاناتده، 2017 – ییلی 15 نوامبر تاریخیدن 2018 – ییلی 11 فبروری گچه سعودی عربستان توپراقلریده آلیب باریلگن ساحه فعالیتلری نتیجه سیده 600 مینگ اطرافیده مهاجرنینگ اقامه بیلن بیرگه لیکده حدود خوفسیزلیگی و ایش قانونلرینی رعایت قیلمه گن لیگی باعث اوشلنگن لیکلری بیلدیریلدی.
مذکور بیاناتده، 406 مینگ 422 نفرنینگ اقامه قانونینی رعایت قیلمه گن لیگی 131 مینگ 545 نفرنینگ ایش قیلیش تیزیمی گه مخالفت قیلیش، تقریباً 62 مینگ کیشی نینگ ایسه سعودی عربستانگه قاچاق اوله راق کیرگن لیکلری معلوم قیلیندی.
عیندمده سعودی عربستان گه قاچاق اوله راق کیرماقچی بولگن گه یاردم ایتگن 182 نفرنینگ هم اوشلنگن لیگی تذکر بیریلگن خودی شو بیاناتده، مذکور قاچقینلرنینگ بیر قسمی نینگ دیپلوماتیک نماینده لیکلریده پاسپورت الیشلری اوچون راجع قیلنگن لیکلری، بیر قسمی نینگ مملکتلریگه جئنتگن لیکلری بیر قسمی نینگ ایسه رسمی ایشلری نینگ دوام ایتیب تورگنی قید ایتیلگن.


text:
بیلمیرم اینسان بوندان بئله نئچه ایل یاشایا بیله-جک. نئچه ایل یاشاییر-یاشاسین، اینسان بئله یاشادیغی سورجده اونودولمایان بیر اولدوزونو، گؤیلره پای وئره بیله-جک بیرینی یاشاتدی اؤزونده. کیمی دئدیگیمی سیز مندن یاخشی بیلیرسیز. قارا دَریلیرین آپارتایدلا ساواشیندا یوزمینلر اینسانین پایی وار ایدی. بیر چوخ اینسانلار بو ساواشین یولوندا جانلارینی وئردیلر. ساواشی قازانان بوتون اینسانلار، اولدو. آغ دریلی اینسانلار، ایچلرینده اولان نیفرتلرینی، آزالتماغا چالیشدیلار. اینسانلیغی دوغرولدان آلت یاپیلارینی بَرکیتمه-یه باشلادیلار دئیه بیلریک. البت بو ایسته-یه-رک اولمادی. بیر چوخ اینسان ساواشی ایله اونلارا اونلاردان سونرا باشقا بیرلرین اولدوقلارینی گؤرستدیلر. بو ساواش بیر اؤلکه-ده یاخشی بیتسه-ده دونیانین باشقا اؤلکه-لرینده هله ده وار آز-چوخ یاشاییر، اؤزوده حاکیم میلتلرین میللی منفعتلرینه دایاناراق یاشاییر.
ماندئلادان اوزاقلاشمایاق. ماندئلا، ساواشی قازاناندان سونرا، گوجون باشینا گئچه بیلدی. گوجون باشینا گئچدیکده، اونلارا قارا گونلری یاشادانلاری باغیشلاماغی باشاردی. بو باشارماغی بئله دیله گتیردی. "بیز بو گون باغیشلاییریق، آنجاق اولانلاری یادیمیزدان چیخارتمیریق". بو سؤزون ایکی گؤزل آنلامی واردیر، بیرینجی-سی بو کی، ایسته-دیکلریمیزه چاتدیقدا، ساواشی سونا چاتمیش سانیریق، بوندان بئله بیرگه یاشاییب، بیرگه اینسالیغی یاشاتمالی-ییق. ایکینجی آنلامی ایسه، بو کی گئچن گونلر بیر داها قاییدا بیلر. بو اوزدن بیر عؤمور ظولم آلتیندا قالان اینسانلار اولاراق، اَزیلمه-یه آلیشان اینسانلار اولاراق، اؤزوموزو ظالیملردن ساوونماق اوچون هر آن آییق اولمالی-ییق. ظولمه مئیدان وئرمه-مه-لی-ییک.
ماندئلا، اؤز ایسته-یی ایله گوجدن چکیلدی. گوجه ال چاتان اینسانلارین، گؤیوللو اولاراق گوجدن چکیلمه-لری اؤزللیکله، ایستیبداد یاشامیش اؤلکه-لرده چوخ چتین دیر. نئلسون عؤمرونون قالانینی دوشونجه-لرینی بوتون دونیایا یایماغا چالیشدی. اؤلکه-سینین منافعی دیر دئیه، حاقسیزلیغا گؤز یوممادی. اینسانلیغین اوچون ساواشدی. حئیدر بَی بایات دئییردی، "کاش ماندئلا کیمیلره گرک قالماسین". بایات بَیین دئدیگی اولاسی دیر، بو شرطله؛ دونیانین هر بیر اؤلکه-سی نئلسون ماندئلا دؤنمینی سوووشدورمالی دیر. یانی حاقسیزلیقلارا قارشی ساواشیب، بوتون اینسانلارین چیخارلارینی دوشونرک بیر سیاسی واحیدلری اولوشدوروب، گوجو گوج اوچون یوخ، بلکه اینسانلارین راحاتلیغی اوچون ایشلَتمه-لی-دیرلر.


text:
آمریکا مرکز بانکینین یئنی باشقانینین ایلک آچیقلاماسی
آمریکا مرکزی بانکی باشقانی پاول، وظیفهسینه رسمی اولاراق باشلاماسینین آردیندان آمریکا مرکزی بانکینین رسمی سایتیندا بیر ویدئو یاییب
آمریکا مرکز بانکینین (Fed) یئنی باشقانی جروم پاول، پول سیاستینه قارشی قرارلاری ایله داوام ائدن ایقتیصادی بؤیومگی، ساغلام ایش گوجو بازارینی و قیمت ثابتلیگینی دستکلهیهجکلرینی دئییب.
آمریکا مرکز بانکی باشقانی پاول، وظیفهسینه رسمی اولاراق باشلاماسینین آردیندان آمریکا مرکز بانکینین رسمی سایتیندا بیر ویدئو یاییب.
پرزیدنت کیمی ائتدیگی ایلک دانیشما کاراکتری داشییان ویدئویا، "قیسا مدت اوّل Fed-ین باشقانی اولماق اوچون آند ایچدیم. آمریکالیلارا بو میسیون چرچیوهسینده خیدمت ائتمه ایمکانینا صاحب اولماقدان غورور و شرف دویورام". ایفادهلری ایله باشلایان پاول، Fed -ین نیی نه اوچون ائتدیگینی آمریکا خالقینا ایضاح ائتمهیه قرارلی اولدوغونو دئدی.
آمریکا کونگرهسینین Fedی قیمت ثابتلیگی و تام ایستیخدامی تامین ائتمکله تاپشیریق وئردیگینی خاطیرلادان پاول، بانکین اؤلکهده مالی ثابتلیگی یاراتماقدان دا مسئول اولدوغونو وورغولادی.
Fed-ین 16-جی پرزیدنتی اولان 65 یاشلی پاول، سؤزلرینی بئله داوام ائتدیردی:
بوگون ایشسیزلیک و انفلیاسیون آشاغی، ایقتیصاد بؤیوگور. پول سیاستینه یؤنهلیک قرارلاریمیزلا داوام ائدن ایقتیصادی بؤیومگی، ساغلام ایش گوجو بازارینی و قیمت ثابتلیگینی دستکلیهجگیک. بوندان باشقا، مالی سیستمیمیزین تخمینن 10 ایل اوّل باشلایان بحران اؤنجهیه نیسبتن داها گوجلو و مقاومتلی اولدوغونو بیلدیرمکدن خوشبختلیک دویورام. بونو قوروماق نیتیندییک".
Fed رسمیلرینین یئنی ریسکلره قارشی دقتلی اولماغی داوام ائتدیرجگینی قید ائدن پاول، Fed -ین سوروملو اولدوغو مالی رگولاسیون-لارین هم تأثیرلی، هم ثمرهلی اولماسی اوچون چوخ چالیشاجاقلارینی ایفاده ائدیب.
پاول، چیخیشینی،
قرارلاریمیزین آمریکا خالقی و شیرکتلری اوچون اهمیتلی اولدوغونو بیلیریک. اوزون مدتدیر داوام ائدن پارتیلر اوستو عنعنهمیز، یالنیز ان یاخشی دلیللره اساسلانان اوبژکتیو قرارلار وئرمکدیر. Fedدکی همکارلاریم و من، هر شئییمیزی سیزه و اؤلکهمیزه طرفسیز، موستقیل و دوروست شکیلده خیدمت ائتمهیه آدایاجاغیز" سؤزلری ایله تاماملادی.


text:
گوندم آنالیز: 6
عفرین بؤلگهسینه ایللردیر نظارت ائدن ترور تشکیلاتی ی.پ.گ تورکیهنین میللی تهلوکهسیزلیگی باخیمیندان اؤنملی تهدیددیر.
تورکیه 30 ایلدن آرتیق مودتدیر کی، قرارلی شکیلده ترورلا موباریزه آپاریر. بو پروسئسده پ.کا.کا ترور تشکیلاتینین هوجوملاری نتیجهسینده مینلرله اینسان حیاتینی ایتیردیکده، جدی معنادا فسادلاری اولدو. آنجاق سون ایللرده تورکیهنین پ.کا.کا ایله داوام ائدن موباریزهسیله یاناشی عراق و سوریه-ده باش وئرن خاوسدان ایستیفاده ائدهرک داعش-ین تؤرتمهسی و تورکیهده ده هوجوملار حیاتا کئچیرمهسی یئنی بیر میدان اوخوما کیمی اورتایا چیخیب.
بو دوروم تورکیهنین پ.کا.کا ایله بیرلیکده داعشه قارشی فعال شکیلده موباریزه آپارماسینی دا واجیب حالا گتیردی. تورکیهنین تهلوکهسیزلیک قوهلری اؤلکه میقیاسیندا داعش و پ.کا.کا-یا قارشی اوغورلو عملیاتلار حیاتا کئچیررکن ترور تهدیدینی ان آشاغی سویهیه دوشورمگی باجارا بیلمیشدیر. سوریه-ده حاکمیتدکی موجود اتوریتت بوشلوغو و ایچ شاواشا گؤره اؤزلرینه لجستیک بازا و تهلوکهسیز بؤلگه یارادان داعش و پ.کا.کا ترور تشکیلاتیندان منبعلنن تهدیدلر اوچون تورکیه سرحددن کناردا حربی عملیات کئچیرمک مجبوریتینده قالمیشدیر. " فرات قالخانی” حرکاتی ایله سرحد خطینی داعش ترور تهدیدیندن تمیزلهین تورکیه "زیتون دالی" حرکاتی ایله ده پ.کا.کا-نین سوریه-ده کی قولو اولان پ.ی.گ-یه قارشی اؤنملی آدیم آتمیشدیر.
عفرین بؤلگهسینه ایللردیر نظارت ائدن ترور تشکیلاتی ی.پ.گ تورکیهنین میللی تهلوکهسیزلیگی باخیمیندان اؤنملی تهدیددیر. آمانوس داغلاری اوزریندن تورکیهیه سلاح و تروریستلرین سیزما گذرگاهی اولان عفرین بؤلگهسیندکی ی.پ.گ عنصورلاری تورکیه اوچون میللی تهدید تشکیل ائدیردی. نتیجهده سوریه-دن تورکیهیه سیزدیریلان موختلیف سلاح سیستمی ترور ایله موباریزه عملیاتلاریندا تهلوکهسیزلیک قوهلری طرفیندن اله کئچیریلمیشدیر.
ی.پ.گ-نین عفرین-ده کی موجودلوغو عینی زاماندا پ.کا.کا-یا قولدور توپلاماق اوچون اینسان منبع ینه چئوریلیب. همچنین عفرین-ده کی ی.پ.گ قولدورلاری اولوسلار آراسی تبلیغات آپاراراق هم تورکیه ایچریسینده هم ده اؤلکهدن کناردا موختلیف دایرهلری تورکیهنین علیهینه قیزیشدیراراق پ.کا.کا ترور تشکیلاتی اوچون تبلیغات دستکی الده ائدیردی. ی.پ.گ-نین خصوصیله تورکیهنین کیلیس شهری و ریحانلی قصبهلرینه ایستیقامتلی حیاتا کئچیردیگی هوجوملاردا بیر چوخ سیویل حیاتینی ایتیردی. "زیتون دالی" عملیاتینین اوغورلا باشا چاتماسی ایله تورکیه اوچون بو بؤلگهده سرحد تهلوکهسیزلیگی تامین ائدیلهجک. بونونلا یاناشی عفرین-ده کی ی.پ.گ ترور تشکیلاتینین مغلوب ائدیلمهسی همین زاماندا پ.کا.کا-نین تورکیهنین گونئی سرحدلرینده عراق-دان آک دنیز ایستیقامتینده ترور کوریدورو قورما خیالینی پوچا چیخاراجاقدیر.
پ.کا.کا-نین سوریه قولو اولان ی.پ.گ-نین سوریه-ده موجودلو سادهجه تورکیهنین میللی امین-آمانلیغینی تهلوکهده قویمور. همین زاماندا سوریه-نین اراضی بوتؤولوگو اوچون ده تهلوکهدیر. بئلهلیکله ی.پ.گ-نین ده باغلی اولدوغو کا.ج.کا-نین دیرناقاراسی ایدارهسی سوریه، ایران، عراق و تورکیهنین تورپاقلارینی احاته ائدن "کردستان" خیالیندان ال چکمهییب. نئجه کی، عفرین-ده ی.پ.گ-دن اله کئچیریلن بؤلگهلرده دیرناقاراسی فرماندار و دیگر یئرلرده بو خریطه آرتیقلاماسیله گؤرونور. ی.پ.گ اؤز حاکمیتیندکی بؤلگهلرده دیرناقاراسی قوزیی سوریه فدرال بؤلگهسینی اعلان ائتمیش و قوندارما سئچکیلر کئچیرمیشدیر.
دیگر طرفدن تورکیهنین "زیتون دالی" عملیاتی عفرینی ی.پ.گ ترور تشکیلاتیندان تمیزلهیهرک عفرین بؤلگهسیندکی یئرلی اهالینی ترورون ظلموندن خلاص ائتمگی هدفه آلیب. معلوم اولدوغو کیمی عفرین-ده کی اهالینین اکثریتی کوردلردن عبارتدیر. بیر چوخ کورد ی.پ.گ-نین ظلموندن باشینی گؤتوروب تورکیهیه، عراق یاخود دا آوروپا اؤلکهلرینه قاچیب. سادهجه تورکیهده ی.پ.گ-دن قاچان 300 مین سوریه-لی کورد یاشاییر. عفرین-ده یاشایان و قاچماق ایستهین سوریه-لر کوردلره ی.پ.گ-نین مانع اولدوغو و اونلارا تضییق ائتدیگی معلومدور. تورکیه سوریه-لیلردن تشکیل تاپان میللی اردو ایله بیرلیکده عفرینی ی.پ.گ تروریستلردن تمیزلهیهرک اورداکی خالقی خلاص ائتمگی هدف گؤتوروب. تورکیهنین عفرین سمالاریندان آتدیغی بیلدیریشلرده "عفرین عفرین لیلریندیر" ایفادهسی تورکیهنین نیتینی اورتایا قویماقدادیر.
"زیتون دالی" " عملیاتی تورکیه جهتدن موختلیف سببلره گؤره باشلانان حربی عملیاتدیر. تورکیهنین بو عملیاتی سوریه-لی لردن تشکیل تاپان میللی اردو قوهلری ایله بیرلیکده عفرینی ی.پ.گ قولدورلاریندان تمیزلهیهرک هم اؤزونون میللی تهلوکهسیزلیگینه تهدیدی آرادان قالدیراجاق، هم ده سوریه-نین تورپاق بوتؤولوگونو قورویوب سوریه-لی کوردلری ی.پ.گ-نین ظلموندن خلاص ائدهجکدیر. داعش-ین تورکیه سرحدیندن تمیزلنمهسیندن سونرا اؤلکهده داخیلیندکی داعش ترور هوجوملاریندا موشاهیده اولونان آزالما، همین شکیلده ی.پ.گ-نین تورکیهنین سرحد منطقهسیندن تمیزلندیگی تقدیرده ده موشاهیده اولوناجاقدیر.
"زیتون دالی" حرکاتی "دومینو افکتی" گؤسترهرک پ.کا.کا / ی.پ.گ-نی دیگر بؤلگهلرده ده جدی معنادا ضعیفلهدهجکدیر. منبیچ، حاصکه، رقه و دیرالزور-دا ترور تشکیلاتی طرفیندن قورخودولموش بؤلگه خالقی مقاومت گؤسترمهیه باشلادی. منبیچ-ده خالق عصیانا قالخیب. یئنه ترورا آرخا دوران امریکا کیمی اؤلکهلر بو ایشین جدی مالییتی اولاجاغینی و داوام ائتدیریله بیلمهیهجک بیر ایستیقامته اوز توتاجاغینی داها چوخ گؤرمهیه باشلایاجاقلار.
تورکیهنین سیاست، ایقتیصادیات و جمعیت آراشدیرمالاری فوندو-ستا-نین آراشدیرماچی یازاری جان آجونون فیکیرلرینی تقدیم ائتدیک.


text:
تورکیهنین یانی باشینداکی ترور یوواسی: عفرین
سوریه-تورکیه مرزیندکی عفرینده 8-10 مین آراسیندا تروریست پ.ی.د/پ.ک.کلی تروریست یاشاییر. تورکیهنین عفرینی هدف گؤسترمهسینین آردیندان تروریستلر، سیویل یاشاییس، خندق و سیغیناجاقلاردا گیزلنمهیه باشلادی.
تورکیه پنجرهسیندن اورتادوغو (4)
تورکیهنین یانی باشینداکی ترور یوواسی: عفرین
سوریه-تورکیه مرزیندکی عفرینده 8-10 مین آراسیندا تروریست پ.ی.د/پ.ک.کلی تروریست یاشاییر. تورکیهنین عفرینی هدف گؤسترمهسینین آردیندان تروریستلر، سیویل یاشاییس، خندق و سیغیناجاقلاردا گیزلنمهیه باشلادی.
سوریهنین شمال-غرب اوجونداکی عفرین، حلبین تورکیهنین هاتای و کیلیساوستانلارینا مرز اوستانی. تخمینن 2 مین 290 کیلومتر مربعلیک ساحه اوزرینده قورولموش اوستاننین مرکزینده، ایچی ساواشدن اوّلکی سون سیاهییه آلمایا گؤره 178 مین نفر یاشاییردی. یئرلی قایناقلار دا، 2012دن اعتباراً باشلایان کؤچله شهر اهالیسینین 750 مینه دایاندیغی بیلدیریلیر.
شرقینده عرب چوخلوغون یاشادیغی آنجاق ترور تشکیلاتی پ.ی.د/پ.ک.ک-نین ایشغال ائتدیگی تل رفعت شهری و موخالیفلرین کونترولونداکی اعزاز یئر آلیر. جنوبوندا دا موخالیفلرین حاکمیتیندکی ایدلیب وار.
ایدلیب ایله اعزاز آراسیندا
پ.ک.ک-نین عفرین ایله عین العربی بیرلشدیرهرک، ترور دهلیزینی تورکیه مرزی بویونجا یایابیلمه هدفی اوچون اعزازی ده اله کئچیرمهسی لازیمدیر.
تشکیلات زامان زامان، عفریندن اعزازه، اساساً تورکمنلرین یاشادیغی اعزاز - حلب - جرابلوس اوچبوجاغینا باسقی ائدیر. اعزازداکی وطنداشلار، تئز-تئز پ.ی.د/پ.ک.ک-نین عفریندن هاوان سالدیریلارینا معروض قالیر.
پ.ی.د/پ.ک.ک-نین ایلک یوواسی
حافیظ اسد حاکمیتینده، دیگر کورد سیاسی حرکتلر، هاسئکه و اطرافیندا بیرلشرکن، دستباشی عبدالله اؤجالان عفرینی هدف سئچمیشدی.
اوستاندا، پ.ک.ک-نین مالیه دستگی، خصوصیله زیتون، زیتون یاغی سکتورلاریندا بیر چوخ تیجارت موسسیسه و ائمالاتخانا یارادیلمیشدیر.
اسد رژیمینین ژوئیه 2012ده چاتیشمادان دئور ائتمسیله،عفرین، پ.ی.د/پ.ک.ک-نین ایلک تورپاق نایلیتلری آراسیندا یئر آلدی و قندیل داغیندان سونراکی یوواسی اولدو.
سوریهده رژیم علیهینه خالق حرکتلرینین باشلادیغی 2011 ایلی و آردیندان گلن وطنداش ساواشسی دؤورونده، عفرین ترور تشکیلاتی پ.ی.د/پ.ک.ک-نین ان چوخ یووالان-دیغی ساحهلردن اولدو.
ترور تشکیلاتی، هاسئکهنین اللر اوزرینده دوروشا و حلبین عین العرب (کوبانی) شهرلری، ژانویه 2014ده موختار رهبرلیک اعلان ائتدی و عفرینده "کانتون" آدینی وئردی.
تروریستلره طبیعی قوروما
جنوب و شرقدن موخالیفلرین قوشاتماسیندا قالماسینا باخمایاراق، دؤرد یانی قورو ایله احاطه اولونان عفرینین داغلیق جوغرافیاسی، پ.ی.د/پ.ک.ک-یا طبیعی قوروما تامین ائدیر.
شهردکی درهلرده یئرلشن میوه باغلاری، اوزوم باغلاری و زیتونلیک-لر ایله قیسمن کند و اکینچیلی اراضیلری و 1980-90لاردان قورولان صنایع آلت یاپیسی دا تشکیلاتین اؤز اؤزونه کیفایت ائتمهسینه سبب اولور.
عفریندکی صنایع و تیجارت آلت یاپینی، ترور تشکیلاتینین شهرده توتماسینین اؤنملی سببلریندندیر.
آمانوسلارا آچیلان قاپی
هاتای ویلایتینین آمانوس داغلارینا آچیلان شهر، پ.ی.د/پ.ک.ک-نین مرزدن میلیتان، سیلاح و مهمات سیزدیراراق، تورکیهدکی ترورو بسلهدیگی ان اؤنملی مرکزلر آراسیندا.
امنیت قایناقلاری، عفریندن آمانوسلارا سیزدیریلانلار آراسیندا تانکساوار سیلاحی، موشک و آغیر تکنیکدن توفنگلر کیمی آغیر سیلاحلار ایله زنیت موشکی نوعوندا مهماتلارین یئر آلدیغینی ایفاده ائدیر.
تشکیلاتین سیلاح یوواسی
آمریکانین آوریل 2016دان بو یانا اؤلکهنین شمال-شرقیندکی هاسئکهیه سؤوق ائتدیگی نیظامی یاردیملار دا معین اؤلچوده تشکیلات میلیتانلارینجا عفرینه چاتدیریلیر.
بو یاردیملار چرچیوهسینده جاوئلین آنتی-تانک سیستملری، ایسی کونتروللو موشک آتار و چوخ لولهلی موشک دستگاهلارینین اسد رژیمی واسطهسی ایله عفرینه کؤچدوگو ادعا ائدیلیر.
همچینین بیر نئچه آی اوّل آمریکانین رومئیلان هاوا بازاسینا گؤندردیگی 40ا یاخین ایسی کونتروللو اوچاق سوارین بیر قیسمی عفرینه یوللاندی.
سیویللره ظلمون آدرسی
حلبه باغلی عفرین؛ ایچ ساواشی دؤورونده موناقیشهلردن نیسبتن اوزاق قالدی. بئله اولدوقدا ایچ کوچ آرتدی. عفرینده هله ده عرب و کورد اهالی ایلک 2 سیرادا.
بونون خاریجینده پ.ی.د/پ.ک.ک، شهرین شرقینده عرب و تورکمنلرین یاشادیغی بیر چوخ مسکونلاشما ایشغال ائدیر.
عفرین، پ.ی.د/پ.ک.ک-نین ایشغال ائتدیگی دیگر محللره موقاییسهده ان چوخ نظارت ائتدیگی، وطنداشلارا ان بؤیوک ظلمو ائتدیگی شهر.
تشکیلات، اؤزونه موخالیف هر هانسی بیر سیاسی پارتی و یا غیری-حکومت تشکیلاتی یارادیلماسینا دا قطعی شکیلده ایجازه وئرمیر.
تشکیلات سون بیر ایلدیر آلارمدا
2017-جی ایلین اوّلینده فیرات علیهینه عملیاتینین سونا چاتماسیندان سونرا تورکیهنین عفرین ایله مونبیچی هدف گؤسترمهسی، پ.ی.د/پ.ک.ک-دا بؤیوک پانیک یاراتدی.
ترور تشکیلاتی میلیتانلارینی گیزلتمک اوچون عفرینی احاطه ائدن هوندور داغلارین ایچلرینه آچیلان و مقاومتی یوکسک نیظامی سیغیناجاقلارا اوز توتدو.
وطنداشلاری قالخان اولاراق ایستیفاده ائتمگی ده قارشیسینا مقصد قویان تروریستلر شهردکی بینالارا دا یئرلشدی.
آمریکانین تجهیز اولوندوغو تروریستلاردان کؤمک
پ.ید./پ.ک.ک-نین عادتن هاسئکه، رقه و دیرالزورداکی عملیاتلاریندا ایستیفاده ائتدیگی خط و یات آدلی سؤزده آندی ترور بیرلیکلری، تحصیللرینین بیر قیسمینی عفرینده آلیر.
پنتاگون، سیا و قندیل داغیندان گلن تشکیلات اچتهلرینین ده تحصیل وئردیگی ترور دستهلرینین تورکیه مرزیندکی مرز منطقهلرینی دینلمه فعالیتلرینه باشلادیغی ادعا ائدیلیر.
پ.ی.د/پ.ک.ک کئچن زامان ایچینده شدت ایستیفاده ائدهرک، تهدید ائدهرک یانینا گنجلری آلماغا چالیشدی. 10 مین تروریست سایی بو زوراکیلیغین نتیجهسیدیر و قورخونون اثریدیر.
تورکیه سیلاحلی گوجلرینین اؤتن شنبه چوخالان توپچو آتیشلارینین آردیندان ترور تشکیلاتی، شهر کنارینداکی دوشرگهلرینین بیر قیسمینی اؤزگور ائدیب خندقلره و شهر ایچی گیزلی دوشرگهلره یئرلشمهیه قایغی گؤستردی.


text:
تی آر تی تلویزیون
تلویزیون
کوپلب ملی و منطقوی تلویزیون لرنینگ موجود بولگن بیر شرایطده, ترکیه و دنیا گه "توغری و طرفسیز" خبر ترقه تیتگن تی آر تی, تعلیم و تربیه, فرهنگ, حجتلی فلم, درامه, سپورت, موزیک و تفریحی برنامه لری بیلن ترکیه نینگ 99 فایزلیک قسمی و دنیا گه ییتیب باریب, برچه انسان لر نینگ ذوقی گه اویغون نشرات آلیب بارماقده.
تی آر تی نینگ نشرات پالیسی سی, یاش لری, مسلک لری, تعلیمی و فرهنگی گه قره مسدن برچه تماشابین لر گه توغری, طرفسیز, درک ایتیله آله دیگن و تیزده خبر ییتیشتیریب بیریش, تعلیم و تربیه و فرهنگ نینگ رواجله نیشی گه حصه قوشیش, تفریحی برنامه لری بیلن انسان لرنینگ تعلیمی سویه سی نی آرتیریش و اینگ اویغون بیر شکلده ملی فرهنگ نینگ بیرله شیشی اوچون زمینه یره تیب بیریش دن عبارت.
تی آر تی 1 بیر عایله تلویزیونیدن عبارت. ترکیه ده اینگ کوپ تماشا قیلینیتگن تی آر تی 1 چینلی دم آلیش, تعلیم و تربیه, فرهنگ, درامه, سپورت و خبر بیلن علاقه لی برنامه لری بیلن ترکیه نینگ همه جاییده تماشابین گه ایگه. تی آر تی 1 نینگ کورستو ساحه سی ترکیه نینگ
99,9 فایزی نی قمره ماقده. عینی دمده انترنت آرقه لی هم اوشبو چینل نینگ ترکیه و دنیا اولکه لری گه قره تیلگن کورستو لری دوام ایتماقده.
تی آر تی ورلد دنیا اولکه لری گه قره ته بوتونلی انگلیس تیلیده کورستو آلیب باریتگن بیر چینل دن عبارت. تی آر تی ورلد, انسانیت فکری بیلن جسورانه بیر شکلده کورستو لری نی آلیب بارماقده.
تی آر تی خبر اینگ مهم خبر لر بیلن بیر قطارده, سیاست, تحلیل, مباحثه, سپورت, صنعت و فرهنگ بیلن علاقه لی ینگی برنامه لر آلیب بارماقده. طرفسیز بیر شکلده توغری خبر ترقه تیش نی اوز پالیسی سی اوله راق قبول قیلگن تی آر تی خبر, کوپلب فرقلی کورستو لر آلیب بارماقده. سیز هم توغری خبر آلیش حقی گه ایگه سیز. خبر نینگ مرکزی تی آر تی خبر نی هر ییرده تماشا قیلیشینگیز ممکن.
میلادی 2010 نچی ییلی آگست آییده اوز کورستو لری نی باشله گن تی آر تی سپورت, ملی و خلق ارا مقیاسده گی برچه سپورت مسابقه لری و فعالیت لری نی جانلی یاکه ثبت قیلینگن بیر شکلده کورسترایکن, سپورت نینگ برچه تور لری گه اهمیت بیریب کیلماقده.
میلادی 2009 نچی ییلی مارچ آییده اوز کورستو لری نی باشله گن تی آر تی آواز اوزبیکستان, قزاقستان, قیرغزستان, ترکمنستان, آذربایجان, بوسنیا- هرزگوینا, آلبانیا و ترکیه دن عبارت 8 اولکه و اوشبو اولکه لر گه خاص 8 تیلده, اوزاق شرقدن باشلب بالکان لر گه قدر بولگن کینگیش بیر جغرافیه ده یشیتگن ترک دنیا سی گه قره ته کورستو لر آلیب بارماقده. اوشبو چینل نینگ اساسی مقصدی ایسه ترکیه بیلن باشقه ترک جمهوریت لری آره سیده تیل و مفکوره بیرلیگی نی تامین ایتیش دن عبارت. کوپلب ترک لهجه سیده سیس معنی سی گه کیله دیگن آواز, ترک جمهوریت لری نینگ مشترک سیسی صفتیده, اورته شرق دن قفقاز لر گه قدر بولگن 27 اولکه و 13 خودمختار جمهوریتده گی قریب 250 میلیون لیک بیر نفوس گه خطاب ایتماقده.
انیمیشن, موزیک, خبر و سپورت کبی برنامه لر ترقه تیتگن تی آر تی چوجوک چینلی نینگ هدفی, فزیکی, ذهنی, روحی و اخلاقی جهت دن ساغلام اولاد لر نینگ ییتیشتیریلیشی گه حصه قوشیش دن عبارت. خلق ارا پیداگوژیک ستندرت لر گه اویغون اوله راق چاغداش و مسئولیتلی نشرات مفکوره سی بیلن باله لرنینگ ییتیشتیریلیشی گه حصه قوشیش نی هدف قیلیب آلگن تی آر تی چوجوک, ترک تیلی و فرهنگی نینگ توغری بیر شکلده تانیتیلیشی, باله لرنینگ اوینب, کولیب تعلیم آلیش لری نی هدف قیلیب آلماقده.
تی آر تی بیلگه سل ترکیه نی انگلیس, آلمان, فرانسه, روس و ترک تیل لری دن عبارت بیش تیلده تانیتیتگن بیر چینل دن عبارت. اوشبو چینل, تاریخ, جمعیت, طبعیت, اطراف- محیط, سپورت, فرهنگ, صنعت, علم و تکنالوژی ساحه لری بوییچه حجتلی فلم لر نی نشر قیلماقده. اوتمیش نی کیله جککه انتقال ایتتیریتگن و طبعیت نی یاریتیب بیریتگن اوشبو چینل میلادی 2009 نچی اکتوبر آیی نینگ 17 نچی کونیده اوز کورستو لری گه باشله دی.
تی آر تی موزیک ترکیه و دنیا موسیقی سی نینگ بیر یقه دن باش چیقاریشی گه سبب بولگن اوشبو چینلده, مسابقه برنامه لری, موسیقی توغری سیده گی حجتلی فلم لر, کنسرت لر, تاپ 10 لر و باشقه جانلی برنامه لر نشر قیلینماقده. میلادی 2009 نچی ییلی نوامبر آیی نینگ 16 نچی کونیده اوز نشراتی گه باشله گن اوشبو چینل, ترک و دنیا موسیقی سی بیلن علاقه لی موزیک برنامه لری کورسه تیب کیلماقده.
ترکیه نینگ خلق ارا و اینیقسه منطقه اولکه لری بیلن بولگن مناسبت لری گه ایجابی حصه قوشیش نی ریجه له گن تی آر تی العربیه, ترکیه و عرب عالمی نینگ مشترک تیلیدن عبارت. اوشبو چینل باله لر, یاش لر, عیال لر, ساغلیق, اقتصاد, درامه, حجتلی فلم, سپورت, موزیک, خبر, صنعت, دین, اخلاق و دم آلیش بیلن علاقه لی برنامه لری همه انسان لر گه خطاب ایتماقده. اوشبو چینل میلادی 2010 نچی ییلی اپریل آییده قوریلدی. عرب تیلیده گپره دیگن 22 عرب اولکه سی و عرب تیلیده گپره دیگن کیشی لر گه قره ته نشرات آلیب باریتگن اوشبو چینل 350 میلیون نفوس گه ایگه عرب اولکه لری بیلن ترکیه آره سیده گی مناسبت لر نی مستحکم لشتیریش نی هدف قیلیب آلماقده.
تی آر تی و دیانت ایش لری عمومی ریاستی تامانیدن میلادی 2012 نچی ییلیده قوریلگن تی آر تی دیانت, معلوم بیر مدت تی آر تی انادولو بیلن مشترک روشده نشرات آلیب باریشی آرتیدن میلادی 2012 نچی ییلی نینگ رمضان آییده 24 ساعت نشراتی نی باشله گن بیر فرهنگ چینلی دن عبارت.
تی آر تی ترک تورک تیلیده نشرات آلیب بارماقده. اوشبو چینل ترکیه و ترک خلقی نی دنیا گه تانیتیش بوییچه برنامه لر آلیب بارماقده. خبر, فرهنگ و صنعت بیلن علاقه لی برنامه لری بلین چیت ایللرده یشیتگن ترک لر و ترک اصللی کیشی لرنینگ ترکیه بیلن ارتباطی نی تامین ایتماقده. دنیا نینگ قییریده بولیشینگیز گه قره مسدن اوشبو چینل نی تماشا قیلیشینگیز ممکن.
تی آر تی کُردی خلق ارا مقیاسده کُرد تیلیده کورستو لر آلیب بارماقده. اوشبو چینل ترکیه نینگ خلق ارا و اینیقسه منطقه ده گی اولکه لر بیلن بولگن ارتباطی نی تامین ایتیش بوییچه حصه قوشیب کیلماقده. وطنی میزده بیرلیک نینگ تامین ایتیلیشی نی هدف قیلیب آلگن و هر یاشده گی انسان لر گه خطاب ایته دیگن تی آر تی کردی, میلادی 2009 نچی ییلی جنوری آییده اوز کورستولری گه باشله دی.
تی آر تی اوکول میلادی 2011 نچی ییلی جنوری آییده اوز کورستو لری نی باشله دی. اوشبو چینل آرقه لی انادولو عالی بیلیم یورتی نینگ درس پروگرام لری و تعلیمی برنامه لریدن تشقری, تی آر تی نینگ اوزی تامانیدن تیارلنگن تعلیمی و فرهنگی برنامه لر هم ترقه تیلماقده.
تی آر تی 3 چینلی آرقه لی ترکیه جمهوریتی پارلمانی و تی آر تی سپورت نوبت بیر شکلده نشرات آلیب بارماقده.


text:
تۆرکیه آمریکانینگ قدس حاقینداقی قارارینی برک یازغاردی
ابراهیم قالین: تۆرکیه ترامپ ینگ قارارینی قابول اتمهیأر
آمریکانینگ جمهورباشلیغی دونالد ترامپ ینگ قدس شأهِرینی ایسرائیل ینگ پایتاغتی دییپ ایغلان اتمهگیندن سوُنگرا ترامپ ینگ بو سؤزلری تۆرکیهده برک یازغاریلدی.
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی "آمریکانینگ بو یالنگیش قارارینی یانگاداندان گؤزدن گچیرمهگینی و شیله ایشلردن اوزاق دورماغینی" ایسله دی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ مطبوغات گنگه شچیسی ابراهیم قالین دا آمریکانینگ بو قاراری نینگ قابول ادیلیپ بیلینمهجِکدگینی آیتدی.
قالین،
"بۆتین دۆنیأ آمریکانینگ بو قارارینا قارشیلیق گؤرکِزمهلی و حالقارا حقوق و بیرلشن میللتلرینگ قارارلارینی باسغیلایان بو توتوما قارشی، فلسطین ینگ حالقی نینگ یانیندا دورمالیدیر" دیدی.
ترامپ ینگ سؤزلریندن سونگرا تۆرکیأنینگ دۆرلی شأهِرینده آمریکانینگ قارارینا قارشی پروتست (اعتراض) یؤریشلری قورالدی.


text:
به، به بو دلبرین نه عجب خوش مقالی وار! گولگون جمالی اوزره گؤزه ل خط و خالی وار!
حسن علی خان قاراداغی ٠١- غزللر
دولانیب روزگارین حالتی بیر اؤزگه حالا
فلیین بیر بئله دؤورو اولاجاغمش، نه بیلیم؟ سارالیب، باغ و گولوستان سولاجاغمش، نه بیلیم؟
بئیله دئییل کی، یوخ، قاراداغی، بیر اهل دیل
غمگین سن نه دندیر؟ سؤیله، دلدار بیرجه گول، یئتمیش باهار، بیر دئ، دانیش، یار، بیرجه گول.
صبح-مسا فراقیندا آه و فغان ائیلر
نئی تک نوایه گلدی یئنه، توتدو نار دیل، بیلمم نئدیم، نه چاره قیلیم من، یانار دیل.
نصیب اولا، قاراداغی، بانا گؤروم بیرده
هانی او یاره اویوب، خلوت ائتدیگیم گئجه لر؟ انیس و مونس، اولوب صحبت ائتدیگیم گئجه لر؟
کؤنول ایستر، ال یئتیشمز، ای قاراداغی، نئدیم
وعده وئرمیشدی نه دن اول یار گلسین، گلمه دی؟ طوطی دیللی، بیر شکرگفتار گلسین، گلمه دی.
حسن علی خان قاراداغی
حسن علی آغا خان قاراداغی ١٢٢٩-جی ایلده شوشادا آنادان اولموشدور.


text:
یئنی امکداش/حیکایه Yeni əməkdaş
یئنی امکداش
یازار: حسین واحدی
اورمیهنین لاستیک فابریکاسینین آمبار بؤلومونده چالیشان 43 یاشلی جاوادین داخلی تئلفونو زنگ چالماغا باشلادی. جاواد بیلگیسایاردان ال چکیب دستهیی گؤتوروب اینجه سسله دئدی:
«آلو، سالام بویورون»
خط دالیندا عصبلی سسله دئییلدی:
«علیک! تئز تئلفونو وئر جاوادا ایشیم وار»
«آغا جاواد بورادا دئییل»
«هارا گئتدی»
«گئدیب حاماما، یووونا اولا شاماما»
«سن کیمسن؟»
«من رجبم، آمبارین یئنی ایشچیسی... آلو...»
اصغر آمبارین تئلفونون کسیب اؤز- اؤزو ایله دانیشماغا باشلادی:
«کؤپئی اوغلو تازا گلیب هله منی اله سالیر، بیز تازا گلنده نئچه آیا کیمین دانیشمازدیق»
جاواد ایسه تئز، ایداری بؤلومونه زنگ ائدیب اوراداکی علی-یه هرنهیی آچیقلادی. آمباردا اولان هرکسه ده تاپیشیردی اصغر بورا گلسه اونو آزدیرالار.
چوخ چکمهدی اصغر قا-قاباق اوتاغیندان ائشیگه چیخدی. چایچی حبیب ساللانا-ساللانا ایکینجی قاتدان آشاغی دوشوردو. استکانلار مجمعه اوستونده حبیبین آیاقلارینین یئره سورتولمه سسی ایله یاللی گئدیردیلر.
اصغر اونا ساری گئدیب دئدی:
«هله بیلیرسن آمبارا بیر تربیهسیز ایشچی گلیب؟ آدی دا رجبدی»
حبیب هرنه دن خبرسیز اصغرین اوزونه باخیب دئدی:
«یووووو... دئ بیر من اؤلوم!»
اصغردن جاواب چیخماسادا حبیب سیرتالا-سیرتالا دئدی:
«گلسین دا تعجب یئری یوخدور کی. پارتین اولسا هر یئرده چالیشا بیلیرسن، بیرگون گؤررسن چایچی حبیب اولوب مودور»
سونرا اصغرین جاواب وئرمهسینه ماجال وئرمهییب اوتاقلارین بیرینه سوزدو.
اصغر باشینی توولاییب، پیللهلردن یوخاری چیخماق ایستهینده، ایداری بؤلومونون سوروملوسو یاشاری گؤردو، قاباغا گئدیب، سول الینی سینهسی اوسته قویوب، أییلیب دئدی:
«سالام آ رئیس... گؤرورسوز شرکت نه گونه قالیب؟»
یاشار سایار- سایماز جاواب وئردی:
«نه اولوب یئنه اصغر؟»
اصغر یالتاق سسله دئدی:
«واللاه نه اولاجاق! ائلهبیل بیر تازا ایشچی گتیریبسیز آمبارا... آدی دا رجب دی»
«کی نه اولا؟»
«هئچ. بیرآز بوندان قاباق من زنگ ائتدیم آمبارا، دستهیی او گؤتوردو، سلام-علیک یئرینه، منی اله سالدی. اوتانمازین بیری»
ایداری بؤلومونون سوروملوسو یاشار، قارنینی بیرآزدا قاباغا وئریب ساغ الینی جئبینه قویوب دئدی:
«جاوان دی دوزهلر... گئت گؤر نجور آدام دی دا؟»
سونرا بیغ آلتی گولهرک اصغردن آیریلدی.
آمباردا وضعیت فرقلی اولاراق، جاواد هامینی اؤز دؤورهسینه ییغیب اصغرین زنگیندن دانیشیب قاهقاها ایله گولوردولر.
اصغر ایداری بینادان حیطه چیخیب سککیده دایاندی. پیللهلرین آشاغیسیندا هادی، کاظم و ابراهیم مهندسلیک دایرهسینین ایشچیلری بیر قیراقدا دایانیب دامجی-دامجی یاغان یاغیشین آلتیندا سیگار چکیردیلر.
اصغر پیللهلری دوشوب یانلارینا گئتدی.
«سلاااااااااام شرکتیمیزین گول مهندسلری»
اوچوده بیردن اصغرین سالامین آلیب پیچی-پیچی دانیشماقلارینی کسمهدیلر.
اصغر ایسه اونلارین سؤزونه آتیلیب دئدی:
«تازا نفری گؤروبسوز؟ آدی دا رجب دیر»
ابراهیم یوغون سسله دئدی:
«هارا گلیب؟»
«چوخ اوزلو بشردی. گلیب آمبارا. من زنگ ائلهدیم اورا، منه کلاس آچدی. بیر آی کئچسه نمنه اولار، وای وای وای»
کاظم سیگارین توستوسون اصغره ساری پوفلهیرکن دئدی:
«نه انتظارین وار سنین. طرف گؤر کیمین آدامیدی. بللی دی بویونو یوغون پارتیسی وار دونن بیر بو گون ایکی گلیب سوخولوب آمبارا...اؤزوده یئکه- یئکه دانیشیر»
اصغر بو سؤزلرله یئنی بیر جان تاپیب اورهیی دئشیلدی:
«سنین آغزیوا قوربان اولوم. آی دئدین. بو گون صاباحدی دئیرلر اولوب رئیس حتمن»
هادی ایسه هئچ نه دئمهییب سادهجه اونلارا قولاق آسیردی.
اوزاقدان مهندسلیک دایرهسینین مدیرینین گؤرن هادی أمکداشلارینی خبردار ائدیب دایرهلرینه دؤندولر. اصغر ایسه آمبارا ساری یوللاندی. قاپی قاباغیندا ائشییی بوسان احمد، اصغری گؤرهرک آمبارداکی دئییب گولمهیی پوزدو. هرکیمسه اؤز ایشینه دؤندو، جاواد ایسه بیلگیسایارلا مشغول اولدو.
اصغر آمباردان ایچری کئچیب بیرباشا آمبارین دفترینه گیردی. قاش-قاباغی یئرله گئدهرک مبلدا اوتوردو.
جاواد گولر اوزله مبلا جوموب سیسقا گؤرونن اصغره ساری باخیب دئدی:
«بهبه اصغر آغا، خوش گلمیسن... صفا گتیرمیسن... دئیردین تویوقدان، خوروزدان، هیندیشقادان زاددان قوربان کسردیک»
اصغر ایچی-ایچینی یئسهده دئدی:
«نه خوش گلمهسیدی... نه صفاسی... او کیمدی گلیب آمبارا... آدی دا رجبدی...»
جاواد جاواب وئردی:
«دا نه ائیلهمک... مهندس گؤزلینین آدامیدی» سونرا تؤکدویو چایی خورولتو ایله ایشمهیه باشلادی.
«اولسون... هرکیمدی... نه تربیه، نه ادب... دئییرم آغا جاواد هانی... اوزلو- اوزلو دئییر:
جاواد گئدیب حاماما... یووونا اولا شاماما»
جاواد بو سؤزو ائشیدرک پوسگوروب چایی اصغرین اوستو باشینا سهپهلهدی... ائله اورکدن گولوردو، اصغرین نهقدر حیرصلهنمهسینی گؤرموردو. جاواد پیچاق وورسایدین خبری اولماز ایدی.
«گولرسن به... گول... سنین کیمی ایکی اوزلولر بئله آداملارین بورا گلمهسینه باعث اولور... مسئول یانیندا بیر سؤز دئییرسن اونون آرخاسیندا دا آیری جور دانیشیرسان...»
«اصغر قارداش او نه سؤزدو...»
«مندن ائشیتسن اونا توبیخ وور... او کیم اولا منی اله سالا... کلاس آچا»
هله ده ایچینده گولن جاواد، اصغرین سؤزلرینی سایمایاراق دئدی:
«گؤرک نجور اولور... هله بو آدام ایکی گوندو گلیب توبیخ وورمازلار کی»
اصغر گؤزلرینی برلدیب جاوادین گؤزلرینه سالدی. جاواد ایسه بیر آن دا اولسا گولمهیینی کسیب جدی سسله دئدی:
«ایندی گئدیب دال آمبارا... گلسین دانیشارام... ددهسینی یاندیراجاغام...»
سونرا اصغر، قوجا آروادلارین گلین الیندن عصبلهنن زامان دئییندییی کیمی دئیینمهیه باشلادی:
«بیز تازا گلنده بیر حؤرمت- ادب وار ایدی... ایندی هر یئریندن دوران گلیر بو شرکته اؤزوده بؤیوک- کیچیک ده بیلمیر...سفئح کؤپئی اوغلو منه دئییر جاواد گئدیب حاماما...»
«اولسون سن داریخما... دور گئت ایشینه... من یولونا سالارام، دئیرم گلر سنه دئیر پوخ یئییبدی»
اصغر حیرصلی- حیرصلی اورادان آیریلیب آمباردان چیخدی.
اونون ائشییه چیخماغی ایله آمباردا ایشلهینلرین جاوادین تاختادان اولان بالاجا اوتاغینا دولوب قاهقاهالاری ایله آمباری پارتلاتمالاری بیر اولدو.
اصغر او گون ایش واختینا کیمی اؤزون یئییب، یئتیشنه گیلئیلهندی.
فابریکادان چیخاندا گئدیب مینیبوس دا، همیشهکی یئرینده اوتوردو. سون صندلی ده پنجره قیراغیندا. سونرا یانینا میرت باغیر گلیب اوتوردو.
«اصغر کئفین کؤک دئییل... نه اولوب؟»
«هئچ دئمه... اورهییم دولودور... بیلمیرم نه زامانا کیمی بو شرکته هر جور آدامی سوخاجاقلار... آمبارا تازا بیر نفر گلیب، آدی دا رجب دی، صوبح زنگ ائله میشم جاوادی ایسته ییرم دئییر: گئدیب حاماما- یوونا اولا شاماما... منی اله سالیب، انگه آتیر.»
«اصغر اؤتور بو سؤزلری... آخشام گل گئدک بیزیم باغا اورادا بیرآز اوزوم در آپار، همده حوصلهن آچیلسین... سن اؤز ایشینده اول... دونیا هئچ کیمه وفا قیلماییب آی قارداش...»
سونرا اصغره جاواب وئرمهدن دئدی:
«آی کیشی سن دئییرسن بلکه هامی امتحان ایله ساواد ایله گلیب بورادا ایشلهیه؟ هامینین بیر آدامی وار. بئله بیر سؤز وار دئیرلر؛ آدامی، تانیشی اولان یئرده قورد سئسین.»
«هه دوز دئییرسن...»
سونرادا هرکس اؤز دوراغینا چاتانادک سسیزجه پنجره دن منظرهلره باخدی.
اصغر ائوده ده شرکتدهکی حادثهنی اونوتماییب باشیندا آروادینا ماجرانی تعریف له دی:
«بو گون شرکته تازا بیر ایشچی گلیب، اسگیک آدام منی اله سالمیشدی...»
آرواد سؤزونو کسهرک دئدی:
«اصغر یئنه باشلادین... اؤتور او سؤزلری... ناهارینی یئ، دور گئدک تازا بیر پرده بهیهنمیشم اونو آلاق.
اصغر ایسه سسین چیخارتماییب سسسیزجه چؤرهیین یئییب، اوتاغینا گئدیب آخشاما کیمی یاتدی.
شام واختی آروادین سسی ایله اویانیب یئنه چؤرهیین یئییب اوتاغینا دؤندو. گئجهنی کابوسلارلا صوبحه باغلادی.
صوبح آیاغی فابریکایا چاتاراق تئز آمبارا گئتدی. آمبارین ایشچیلری پالتار دهییشمه یئرینده پالتارلارین دهییشیردیلر.
سسین باشینا آتیب چیغیردی:
«هانی او رجب...»
جاواد یاخینا گلیب دئدی:
«هانسی رجب؟»
«همن منی اله سالان؟»
جاواد هئچ فکری باشیندا دئییلدی. بیر آن هرنه یادینا دوشوب اؤزونو ییغیشدیریب سویوق قانلیلیق لا دئدی:
«اصغر آغا اونو دونن رد ائلهدیم گئتدی. سن دئین کیمی ایشلهین آداما اوخشامیردی. ایندی گئت راحات ایشینی باشلا.»
اصغر سسسیزجه آمباردان چیخدی.
گونش یاواشجا اورمو گؤلوندن کئچیب، علی پنجهسی داغیندان دیرماشیب شهری ایشیقلاندیرماغا باشلامیشدی.


text:
ایرانین عالی دینی لیدری آیت الله علی خامنه ای ایراندا باش وئرن زلزهلهدن سونرا صلاحیتلیلره زلزهلهدن ضرر چکهنلره کؤمک ائدیلمهسی بارهده امر وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آیت الله خامنه ای اوردو و سپاهین سرعتلی و نیظام ایچینده داغینتیلار آلتیندا قالان زلزهلهدن ضرر چکمیشلره کؤمکچی اولمالارینی ایستهیهرک، حربی و مولکی تشکیلاتلارین بوتون ایمکانلارینی سفربر ائتمهلرینی ایستهییب.
قید ائدک کی، زلزهله نتیجهسینده اؤلنلرین سایینین ۲۰۰-او کئچدیی، یارالیلارین ایسه ۲ مینه یاخینلاشدیغی بیلدیریلیر.
ایرانین کرمانشاه ایالتینده ۳ گونلوک ماتم اعلان ائدیلیب.
قئید ائدک کی، اؤتن گون یئرلی واختلا ساعت ۲۲:۱۸-ده ایران-عراق سرحدینده ۷،۲ بال گوجونده داغیدیجی زلزهله باش وئریب. زلزهلهنین ۴۵ ثانییه داوام ائتدیی قیده آلینیب. زلزهله نتیجهسینده عراقین سولیمانییه، ایرانین کرمانشاه ایالتینین داها آغیر ضرر گؤردویو آچیقلانیب.


text:
قاسمیم، زلف خمین اوزده هویدا گؤرونور، بو عجب دیر کی، گون اوزره شب یلدا گؤرونور.
سیّد عظیم شیروانی
خوف ائیله مه، محشر گونو آخیردا پناهین
بیر چاره قیل، ای عمه، من اؤلسم کفن اولماز، تابوت و حنوتوم گؤتوروب دفن ائدن اولماز.
سید عظیم شیروانی
١٣-جو عصرین آذربایجان شعرینین ان قدرت لی نماینده سی سید عظیم شیروانیدیر. او، ١٢١٤-جی ایلده شاماخیدا روحانی عائله سینده دوغولموشدور.
بالاجا قاریشقا و تپه
248 حکمای هند اؤز کتابلاریندا مرقوم ائدیب لر کی
حکایت
230 بیر واخت اکابیردن بیری سی بیر گناهکارین
نادیره
268 (جوها) بیر واخت بیر نئچه تویوق آلیب
نادیره
267 دئییرلر کی، بیر گون جوها یول گئدیردی
نادیره
266 (جوها) بیر واخت بیر یوک بوغدا دییرمانا آپاریردی.
نادیره
265 (جوها) بیر واخت بیر عورت آلدی.
نادیره
264 یئنه بیر واخت جوها ادعای ولایت ائله دی.


text:
حقیقت گونشینین دؤرهسینه دولانساق عمروموز آرتار
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : دین+0 به یه ن
بایرام و بیزیم عمروموزون چوخالماسی، یئرین گونش دؤرهسینه دولانماسی ایله یوخ، بلکه حقیقت گونشینین دؤرهسینه دولانماقلا اولار.
الله تعالی گئجه گوندوزون اوزونلوغونو فرقلی یاراتماقلا یئر اوزونده یاشاماق و فصللرین یارانماسینا سبب اولوب. بوردا دقّت یئرهجگیمیز جالب بیر نکته وار؛ یئر، 365 گون چالیشیب گونشین دؤرهسینه بیر دؤر دولاندی. بیز بئله دوشونوروق مثلاً یئر 40 دفعه گونشین دؤرهسینه دولانیبسا بیز ده 40 یاش بؤیوموشوک. بیر حالداکی انسان 40 مطلبی اؤرگشدیگی زمان 40 یاشی اولار ! باخاق گؤرک بایرامیمیز ها زماندیر ! هر کسین عمرو اونون علمی و فایدالیلیغی قدردیر.
امام صادقین (ع) مفضله گؤزل بیر سؤزو وار کی بئله بویورور: «سن اوشاقلارینا ارث قالسین دئیه کتاب آلیب کتابخانا ییغما بلکه دؤرد کتاب یاز کی سندن سونرا اوشاقلارینا ارث یئتیشسین».
سون نفسیمیزه قدر جامعهنین دویونلرینی آچماغا علم اؤیرنیب اؤیرتمهلیییک.


text:
روسجا، بولقارجا و اوکرایناجا ایلهتکهلردن (رسانهلردن) سئچمهلر – 6
گۆندمه ایلیشکین هفتهلیک خبر توپلوسوندا آشاغیداکی خوصوصلار ایشلنمکدهدیر:
۱. روسجا، بولقارجا و اوکرایناجا ایلهتکهلردن (رسانهلردن) یورومسوز قیسا چئویریلر،
۲. گهرکلی گؤرۆندۆیۆنده "قاتقی" باشلیغی آلتیندا یوروم و تحلیللر،
۳. گهرکلی گؤرۆندۆیۆنده "آوبیری دیللر" باشلیغی آلتیندا قیسا چئویریلر،
۴. گهرکلی گؤرۆندۆیۆنده "گۆندم دؽشؽ" باشلیغی آلتیندا قیسا چئویریلر،
۵. علاوه گؤرسللر آرتؽرؽلدؽغؽندا "گؤرسللر" باشلؽغی آلتؽندا گؤرسللرین تحلیلی.
توپلو ایلهتکهلر، هفتهلیک گۆندم، تحریف، آلقی یؤنهتیمی، قامو اویو (افکار عمومی)


text:
کاتالان دیلی
کاتالان دیلی هیند-آوروپا دیل عاییله سینین رومان دیل قروپونون اوسکیتانو-رومان آلت قروپونا عایید اولان دیل دیر.کاتالان دیلی آندورا اؤلکه سینین رسمی دیلی دیر و ایسپانیانین کاتالونیا، بالار آدالاری و والنسیا (کی والئنسییا دیالکتی آدلانیر)موختار ایجماعیلارینین رسمی دیللریندن بیری دیر،همده ایتالیانین ساردینیا آداسینین آلقرو شهرینده دانیشیلیر. بو دیل ایسپانیانین آراقون موختار ایجماعسیندا (لا فرانجا) و مورسییا موختار ایجماعسیندا (کارچه)، و فرانسانین گونئیینده یئرله شن تاریخی روسیون منطقه سی ایندیکی پیرنه اوریانتل بولگه سینده(قوزئی کاتالونیا) رسمی اولمایاراق،دانیشیلیر. [۱]
سوزلر موقاییسه سی[دَییشدیر]
قايناق[دَییشدیر]
- ائتنولوقون کاتالانجا اوچون راپورو
- کاتالان دیلینین قرامئری
- کاتالانجا-اینگیلیسجه سوزلوک
- آنلاین کاتالانجانی اویره نمک اوچون
- ↑ ويکي پديا


text:
وستفالی باریش
وستفالی باریشی اۇلوسلار آراسی موناسیبتلرده موستقل دؤولت نظم برقرار اوْلماسینا گتیردی. وستفالی باریشی - ۱۵ مئی و ۲۴ اۇکتوبر ۱۶۴۸-جی ایلده اوْسنابروک و مونسترده ایمضالانان باریش مۆقاویلهلری.
ایچیندهکیلر
باریش دانیشیقلارینین کئچیریلدیی یئر[دَییشدیر]
باریش حاقیندا دانیشیقلار وستفالی ایالتینین تاریخی اراضیلرینده: مونتسر کاتولیک اُسقُف و اوْسنابریوک پروتستانت اُسقُف کچیریلیردی. مقدس روم ایمپیراتورلوغو طرفلر آراسیندا برابر پرینسیپلرین تامین ائدیلمهسی آماچله باریش دانیشیقلارینین شرطلرینین موذاکیرهسینی پروتستانت دؤولتلر و سوئیسله اوْسنابریوک اُسقُف، کاتولیک کلیساسی دؤولتلر و فرانسه ایله مونتسر اُسقُف آپاریردی.
وستفالی باریشین باغلانماسی ایله مقدس روم ایمپریاسیندا اوتوز ایللیک ساواش بیتدی. بعضاً وستفالی باریشین ایسپانیا ایله بیرلشمیش هولند ایالتلری آراسیندا ، سکسنیللیک ساواشی بیتیرن ۱۶۴۸-جی ایل ۳۰ ژانویه باریش مۆقاویلهسینی ده عایید ائدیرلر. بۇنونلا بئله هولند ایله ایسپانیا آراسینداکی دؤیوش عملیاتلارینی اوْتوزیللیک هم ده سکسنیللیک ساواشین حیصّه سی حساب ائدیرلر. وستفالی باریشو ایلک چاغداش دیپلوماتیک کوْنقره سین نتیجهسی حساب اوْلونور. اوْ، آوروپادا میلّی سوورنیتت کاورام (مفهوم)یا اساسلانان یئنی قایدالارین باشلانغیجی اوْلدو. راضیلاشما مقدس روم ایمپیراتورلوغو، ایسپانیا، فرانسه ، سوئد، هولند و مقدس روم ایمپیراتورلوغو دوکلاری تیمسالیندا اوْنلارین موتتفیقلرینه عایید ایدی. ۱۸۰۶-جی ایله قدر اوْسنابروک و مونستر سازیشلری نورمالاری مقدس روم ایمپراتورلوغونون کونستیتوسیون قانونونون بیر حیصّه سی حساب اوْلونوردو. بعضاً ۱۶۵۹–جو ایلده ایمزالانان و فرانسه ایله ایسپانیا آراسیندا ساواشیه سوْن قوْیان پیرنی باریش ده «عۆمومی هم رای لیین» سوْن مرحلهسی حساب اوْلونور. اۆچ ایللیک دانیشیقلاردان سوْنرا ۲۴ اۇکتوبر ۱۶۴۸–جی ایلده اوْتوزیللیک ساواشیه (۱۶۱۸–۱۶۴۸) سوْن قوْیان «وستفالی باریشو» باغلاندی. بۇ ساواشده کاتولیک و پروتستان دوکلاری رقیب ایدی. بیرینجیلری ایسپانیا، اوتریش و لهیستان، ایکینجیلری فرانسه ، سوئد، دانمارک، هولند، بؤیوک بریتانیا و روسیه دستکلهدی.
طرفلرین اراضی ادعالاری[دَییشدیر]
کونقرس ایشتیراکچیسی اوْلان اؤلکهلرین هر بیری اؤز مقصدلرینی گودوردو: فرانسه الزاس و برایزاخ اراضیلرینه ییه لنمک، متس، تول و وردن اُسقُف لاری اۆزرینده اؤز حۆقوقلارینین تانینماسینا جهد گؤستریردی. سوئد پومرانیانی، سیلزیانی و بیرده ویسماری، برمن، فردن اُسقُف لارینی و اوْردونون بوراخیلماسی اۆچون پول طلب ائدیردی. مقدس روم ایمپیراتورلوغو پینرولو قالاسینا ادعالی ایدی. وسفالی باریشو ایکی مۆقاویلهدن عبارتدیر –( مقدس روم ایمپیراتورلوغو ایله سوئد آراسیندا باغلانان) اوْسنابروک و (مقدس روم ایمپیراتورلوغو ایله فرانسه و اوْنون موتتفیقلری آراسیندا باغلانان) مونستر راضیلاشمالاری. بۇ موقویلهده ایلک دفعه روسیه نین آوروپا دؤولتلری سیراسیندا موسکاوفی کیمی آدی کئچیر. وستفالی باریشی سوئد و هولند اؤز موستقیللیینی قوروماق ایمکانی وئردی، آنجاق آلمانین تالیینده منفی روْل اوْینادی: اوْنون اراضیسینین بیر حیصّه سینین سوئد و فرانسه یا کئچمهسیندن باشقا، اؤلکهده اۇزون مدته یاریمفودال پراکندهلیک برقرار اوْلدو. تاریخی دیرلندیرمهلر تاریخچیلر آراسیندا وستفالی باریشونه مۆختلیف موناسیبت وار. بعضیلری حساب ائدیر کی. بۇ باریش، اساس اوصولاری: برابر حۆقوقلو دؤولتلر، پروبلملرین باریش یوْلو ایله حل ائدیلمهسی عهده لیکلری، بیرگه آساییشی ساخلاماق ایدعاسی; حاکمیّت حقی آنلاییشی میدانا گلمهسی، اوْلان چاغداش بینلخالق حۆقوقون اساسینی قوْیدو. باشقالاری حساب ائدیر کی، وستفالی باریشی بینلخالق موناسیبتلرین کؤهنه سلسله مراتبی قایدالارینی داغیداراق، عوضینده قایدا قانونو ساخلاماق اۆچون عملی مکانیزم یارادا بیلمهدی.


text:
ایسرایل ناظیرلر کابینتینده منیم قدر اینسان اؤلدورن ایکینجی شخص یوخدور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو تئل-اویو اونیوریستتینده چیخیشی زامانی ایسرایلین کئچمیش مدافعه ناظری موشه آلون سؤیلهییب.
«اؤلدورمهلیسن. ایسرایل ناظیرلر کابینتینده، کنستده منیم قدر اؤلدورمهیه مجبور قالان باشقا بیر شخص یوخدور. سون ایللرده ساواشدیغیمیز ساحه مولکی وطنداشلارلا دولودور و بو بیزیم اوچون بؤیوک پروبلئمدیر. کوماندانلیق سادهجه فیسبوکدا بیهنمه ائتمکله اولمور، عوض اؤدمهیه حاضر اولمالیسان»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، آلون ۲۰۱۳-۲۰۱۶-جی ایللرده ایسرایلین مدافعه ناظری اولوب.


text:
میخایل ساکاشویلینین ائوینه نامعلوم شخصلر هوجوم ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی اؤز فیسبوک صحیفهسینده اوکراینا باش پروکورورونون کئچمیش معاوینی داوید ساکوارلیدزه پایلاشیب. اونون سؤزلرینه گؤره، حاضردا بو شخصلر ساکاشویلینین ائوینین قاپیسینی سیندیرماغا چالیشیرلار. ساکوارئلیدزه همچینین کئچمیش پرزیدنتین طرفدارلارینی ساکاشویلینین ائوینین قارشیسینا توپلانماغا چاغیریب.
اوکراینا مطبوعاتینا آچیقلاماسیندا ایسه ساکوارلیدزه سااکاشویلینین حاضردا یاشادیغی بینانین دامیندا اولدوغونو بیلدیریب. کئچمیش معاوین همچینین حاضردا اونون ائوینده آختاریش آپاریلدیغینی وورغولاییب.
***
حاضردا سااکاشویلی ائوین دامیندا حقوق-محافظه اورقانلارینین امکداشلاری ایله دانیشیق آپاریر. سیاستچی بیلدیریب کی، اونا توخوناجاقلاری تقدیرده اؤزونو دامدان آتاجاق.
***
سااکاشویلینین یاشادیغی بینانین اؤنونده اونون طرفدارلاری ایله پلیس آراسیندا توققوشما یاشانیب.
آرتیق حقوق-محافظه اورقانلاری دا سیاستچینین ائوینده یوخلامالار آپاردیغینی تصدیقلهییبلر. یوخلامالاردا اوکراینا تهلوکهسیزلیک خیدمتینین امکداشلاری دا ایشتیراک ائدیبلر. اوکراینا مطبوعاتی ایسه یوخلامالارین ساکاشویلینین میتینگلرینین یانوکوویچ حکومتینین نمایندهلری طرفیندن مالیلشدیریلمهسی اتهامی ایله باغلی آپاریلدیغی حاقیندا اینفورماسییا یاییب.
سااکاشویلی همچینین ائوینین دامیندان طرفدارلارینا مراجعت ائدیب. او، طرفدارلارینی پرواوکاسییایا گئتمهمهیه چاغیریب. سااکاشویلی همچینین اونو پیوتر پوروشنکونون امری ایله حبس ائتمک ایستدیکلرینی سؤیلهییب.
***
سااکاشویلینین طرفدارلاری لیدرلرینین حبس ائدیلدیی گؤرونتوسونو یاییبلار.


text:
#فیلم_تانیتیمی
کوروساوانین راشاموْن آدلی فیلمینده گیزلی اوْلان گئرچک
راشاموْن
۱۹۵۰-Rashomon
کوروْساوا راشاموْن آدلی فیلمینده گیزلی اوْلان گئرچکدن سؤز آچیر. آکیرا کوروْساوا، 1950-ده راشاموْن فیلمینی دوزلتدیکدن دوْلایی وئنیز فئستیوالینین قیزیل آصلان اؤدولونو قازانیب، دونیالیق شؤهرت الده ائتمیشدیر. راشاموْن کسینلیکله سینئما دونیاسینین تاریخینده ان فلسفی فیلملر لیستینده، لاپ یوْخاریدا دایانار. "گئرچک" قوْنوسوندا دوزلمیش فیلم، سینئما فاکولتهلریندن باشقا، فلسفه کیلاسلاریندا دا تدریس اوْلونور.
فیلمین سئناریوْسونون اؤزهتی، "رینوْسوْکه آکه تاگاوا"-نین "مئشهده" آدلی اثریندن آلینمادیر. بیر یوْلکسن(راهزن)، بیر سامورایینین قادینینا تجاوز ائدیب و اوْنو اؤلدورمهسی سوچویلا توتوقلانیبدیر. یوْلکسن محکمهده وورغولاییر، من سامورایینی اؤلدورموشم. آنجاق سامورایینین قادینی دا بئلنچی بیر ادعاسی وار. دئییر: من اؤزوم اؤز حیات یوْلداشیمی اؤلدورموشم. قاضی گئرچک نهدیر؟ بیلمک اوچون دئیه، بیر باشقاسینین آراجیلیغی ایله سامورایینین روحونو احضار ائدیب، سامورایینین روحو ایسه اؤزو وورغولاییر، اؤزو اؤزونو اؤلدوروبدور. بو اوْلایین تک شاهیدی (یاخیندان گؤرهنی) اوْدون (هیزم) سیندیران، بو اوْلایدان اوْنونلا بیرگه، آردی کسیلمهین گورشات یاغیشین الیندن، شهرین قاپیسینا (دروازاسینا) ساری گلن بیر نئچه راهیبه، تام فرقلی بیر ریوایت ناغیل ائدیر.
شاهیدلرین هر بیریسینین کاراکتئری (شخصیت)، روحیاتی، ائیلهجه ایچ قاوقالاریندان دوْلایی اوْلای نئچه چئشیدلی آچیدان ریوایت اوْلور. بو دورومدا گئرچهیی یانسیدا بیلن گؤرونتونو جانلاندیرماق چوْخ چتین و اوْلابیلمهین ایش کیمی ساییلیر. راشاموْنو پیکاسوْنون اثرلرینه تای یوْخسا فوْتوْریستلرین اثرلرینه تای، بیر واحید گئرچهیه ال تاپمادان، اوْنون بوتون یؤنلرینه کسین یوْروم وئرمهدن، گؤرونتولهنن بیر موْدرن اثر حئساب اوْلورو.
راشاموْن ایندی سینئمانین کیلاسیک اثرلریندن بیری ساییلیر. بیر کیلاسیک اثر کی فوْرمایا، موْدرن باخیشیلا ریوایی و گؤرونتوسل بوْیوتوندان یاناشیر. کوروْساوا گوجلو یؤنتمنلیک باشاریسی ایله هر شاهیدین سؤزلرینی اؤزونه اویغون توتومویلا گؤرونتولهییری. اوْدونسیندیرانین سوْن ریوایتی بیر ائشیکدن باخان بیریسی کیمی یاناشماسی بیله، سوْن سوچلونون کیم اوْلدوغونو بللی ائتمیری؛ چونکی اوْ دا اوْنلارین ایچ دوشونجهلریندن خبرسیزدیر. بو اوزدن تکجه اؤز باخیش آچیسیلا قوْنونو آچیقلاییری. نئجه کی نیچه اینانیردی: "بیر چوْخ چئشیدلی گؤز وار، بو اوزدن سوْنوجدا چئشیدلی گئرچکلر اوْلاجاق؛ بونا دایاناراق گئرچک یوْخدور دئمک"
بلکی گئرچهیین بللی اوْلان تکجه آنی، سوْن سئکانسدا اوْدونسیندیران بیراخیلمیش بیر کؤرپهنی اؤزونه اوشاق کیمی قبول ائتمهسی اوْلا. سینئمانین بؤیوک اوستاسینین دوشونجه آچیسیندان گئرچک چئشیدلی و قارشیت اینانجلاردان دئییل، سادجه بیر اینسانین اؤز همنوعونا محبت ائتمهسینده اؤزونو گؤستهریر؛ آرتیق آچیقلاما و تفسیر وئرمهدن.
کوروْساوا بیر چوْخ اثری اینسانلارین یئر اوزونده یاراتدیقلاری بیر داموْنو (جهنم) گؤرونتولهییر؛ آنجاق بوتون بونلارا باخمایاراق عؤمرونون سوْن چاغینا دک اینسان آدلی جانلیدان اومودو کسیلمهدی.


text:
گنجه دن گلیرم ، یوکوم اوزومدو
گنجه نین عسگری دوزوم ، دوزومدو
بیر عمیم قیزی وار ، ایکی گؤزومدو
اؤزگه یه وئرمه رم ، من اؤزوم آللام
شیرین قاداسینی جانیما ساللام
گنجه دن گلیرم ، یوکوم خورمادی
گنجه نین یوللاری بورما ، بورمادی
گنجه ده بیر قیز وار ، تئلی دورنادی
گونشه سن چیخما ، من چیخیم دئییر
گنجه دن گلیرم ، یوکوم چیچکدی
گنجه نین گوللری لچک – لچکدی
گنجه ده بیر قیز وار ، آدی چیچکدی
قوشلارا سن اوچما ، من اوچوم دئییر
گنجه دن گلیرم ، مالیم نه مالدی
گنجه دن آلدیغیم ایپکدی ، شالدی
گنجه ده بیر قیز وار ، آدی مارالدی
جئیرانا سن قاچما ، من قاچیم دئییر
گنجه دن گلیرم ، یوکوم خینادی
کؤنلوم دلی قوشو اونا قونادی
گنجه ده بیر قیز وار ، آدی سونادی
سولارا سن آخما ، من آخیم دئییر
گنجه دن گلیرم ، سؤزه بند اولوب
گنجه نین مئیوه سی شکر ، قند اولوب
گنجه ده بیر قیزا گؤزوم بند اولوب
جوادا سن باخما ، من باخیم دئییر


text:
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(5)- اوسلوبلار فیروز رفاهی گئچن بؤلمهلرده گؤردوک کی، ادبی دیلین یارانماسیندا نورمالارین ثابیتلشمهسی و اوسلوبلارین مئیداندا اولماسی اساسلی شرطلردن ساییلیر. بوندان باشقا ادبی دیلین میللی سویهده ایشلنمهسی اوچون ده اوسلوبلارین یارانماسی اساس شرط ساییلیر. دیلچیلریمیزین فیکرینجه ادبی دیلین تام شکیلده مئیدانا گلمهسی اوچون بدیعی اوسلوب(نثر و شعر قولو)، علمیاوسلوب، دینی اوسلوب، پوبلیسیست (مطبوعات دیلی) اوسلوب، رسمیاوسلوب، ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(4): گراماتیک نورما/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(4): گراماتیک نورما فیروز رفاهی دیلیمیزین گراماتیک نورماسیندا دا ادبی دیلیميزين جنوب و شیمالدا ایشلهنن قوللاريندا فرقلر گؤزه چارپیر. بو فرقلر دیلچیلیک باخیمیندان داها چوخ ماراق دوغورور و دیلین فونکسیونال (فعالیت دایره سی) باخیمیندان کئچیجی ساییلیر. جنوبی و شیمالی آذربایجاندا دیلیمیزین گراماتیک نورماسی باخیمیندان داها چوخ پارالئلیکلر مؤوجوددور. عینی حالدا جنوبدا غیرنومارتیولیکلره ده راستلاشیریق. آذربایجان دیلینین ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(3): لئکسیک نورما/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(3): لئکسیک نورما فیروز رفاهی ادبی دیلین یارانماسی و مؤحکملنمهسینده سؤز احتیاطی و لغت ترکیبی ان مهم یئرلردن بیرینی توتور. هرهانسی بیر ادبی دیل سئچمه و عوض ائتمه یولو ایله مئیدانا گلیر. بو پروسسده همین دیلین بؤتون لهجه لر و دیالئکتلری ایشتیراک ائدیر. بئله لیکله ، ادبی دیل اونا لازیم اولان سؤزلری سئچیر و اونلارا استاندارد ...Read More »
والتر بريگس/ جان آپدايك – چئويرن: فيرور رفاهي
والتر بريگس جان آپدايك – چئويرن: فيرور رفاهي بوستوندان ائوه قايـيداندا، جك ماشيني سوروردو. اؤنده كؤرپه اوغلو بير گري- گوت بئشييينده ياتميشدي، آرخادا ايسه كـئلئر ايكي ياشينداكي قـيزلارينا شعر اوخويوردو. – ياي آچيلاندا قوشلار باشلاديلار..؟ – اويـناماغا- كؤرپه دئدي. – بئله بير دادلي بوشقابي كيمين قاباغـينا قويماق اولماز؟ – سولتانـين! – دوغرو دئدين. – بورنو اوزون قوشون شعريني اوخو گؤروم. ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(2): فونتیک – اورفوقرافیک نورما/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(2): فونتیک – اورفوقرافیک نورما فیروز رفاهی قاباقکی بؤلومده قئید ائتدیییمیز کیمیادبی دیلین یارانماسی اوچون اساس پرینسیپلردن بیری و ان اؤنجهسی نورمالارین یارانماسیدیر. نورما نه دئمکدیر؟ دیلچیلیک ادبیاتیندا نورما ائله بیر پروسس دیر کی، اونون نتیجه سینده هرهانسی بیر دیل قایداسی ثابیتلهشیر و بوتون اهالی طرفیندن واحید بیر شکیلده ایشله نیلیر. ایضاحلی دیلچیلیک تئرمینلرینین مؤللیفلرینه گؤره ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو-(1): مقدمه/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو فیروز رفاهی ایضاح: “آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو” عنوانلی یازی، دیلچی عالم دوکتور فیروز رفاهینین دیرلی تدقیقی اثریدیر کی اونون بیر حصهسی نئچه ایل اؤنجه اوستاد بهزاد بهزادی و تانینمیش شاعریمیز حسن ایلدیریمین سعیلری نتیجهسینده نشر اولان “آذری” فصلنامهسینده یاییلیبدیر. سئویملی عالیمیمیز “ایشیق” سایتینین خواهیشینه مثبت جواب اولاراق، بو اثرین بوتونلوگونون یاییلما اجازهسینی سایتا وئریبدیر. ...Read More »
قارقا/ فیروز رفاهی
قارقا/ فیروز رفاهی هاوا توتولور، آچيلير. ائشيتديگيمه گؤره هفته نين سونوناجان بئله قالاجاق. يازين بو چاغيندا بئلههاوا اينسانا خوش احوالات باغيشلايير. ياخشيسي بودور كي، صاباح دا بيزيم ايستيراحت گونوموزدور. ايچيمدن فرحلنمك گلير. بيردن بير سس ائشيتديم. ضعيف ده اولسا ، قولاقلاريم اونون يؤنونو و بويوتونو آييرد ائده بيلير. بالاجا بير شئيين دوشمه سيني باشا دوشورم. سس پنجردن گلير. بير باخيرام ...Read More »
ياغيشدا پيشيك / ارنست همينگوي/ چئويرن: فيروز رفاهي
ياغيشدا پيشيك / ارنست همينگوي چئويرن: فيروز رفاهي هتلده يالنيز ايكي آمريكالي وار ايدي. اونلار اوتاقلارينا گل- گئت ائدهنده يولدا گؤرنلرين هئچ بيريسيني تانيماييرديلار. اوتاقلاري ايكينجي مرتبهده دنيزه باخيردي. پنجرهدن محاربه خاطيرهسينه اوجالان سوتون و عمومي پارك گؤرونوردو. اورادان باغداكي اوجا پالم آغاجلاري و ياشيل نيمكتلر سانكي گؤز قاباغيندا ايدي.هاوانين ياخشي چاغيندا بير رسّام دزگاهيله باغا گلردي. رسّام پالم آغاجلارين ...Read More »
بير ساده آختاريش / ارنست همینگوی
بير ساده آختاريش ارنست همينگوي چئويرن: دکتر فيروز رفاهي قارين اوجاليغي پنجرهني کئچميشدي. گونشين ايشيغي پنجرهدن ديوارداکي خريطهنين اوستونه دوشوردو. ائوين ديوارلاري شام آغاجيندانايدي. گونش چوْخ قالخميشدي و ايشيغي قارين اوستوندن ايچري سوزوردو. ائوين آچيق يانيندا بير چوخور قازيلميشدي وهاوا تميز اوْلاندا گونشين ايشيق تئللري ديوارلارين اوستونه پاريداياراق ايستيني قارا عکس ائتديريب، چوخورو داها گئنيش گؤستريردي. مارس آيينين سوْن گونلريدي. ...Read More »


text:
امام جعفر صادق(ع) حضرتلری بویورور:
بیر گون ایلاهی کعبه نین طوافیندا و حجّ مراسمینده ، بیر آرواد باشقا مسلمانلارا سایاق طواف ائتمه گه باش قاتمیشدیر. او بیر حالدا طواف ائدیر دی کی الی عبانین آلتیندان گؤرسه نیردی. اوندا بیر شوُر گؤز کیشی کی اودا طواف ائدیردی آروادا یاخینلاشیب و الین او آروادین بیله گینه سورتدی. بو چاغدا تانری نین گوجو و اذنیله شوُر گؤز کیشی نین ألی او اعتناسیز آروادین الینه یاپیشدی و هر نه قده ر چالیشدیلار اللرین بیر بیریندن آییرا بیلمه دیلر. طواف ائدن لر هامیسی ییغیشیب بو ایشه اویوخدولار و هرکس اؤز نوبه سینده چالیشدی ایکی ألی بیر بیریندن آییرسین فایدا وئرمه دی . آنجاق ییغینتی بیر حالدا اولدو کی داها طواف اوز وئرمه دی. آداملارین بو چالیشیقدان اُمیدلری قیریلاندان سونرا ، خبر وئردیلر مجتهدلر و قاضی لر گلدیلر و هره سی بیر نظر وئردیلر.
اونلارین بعضیسی دئدیلر گره کدیر آروادین ألی کَسیلسین، چون ألین گؤرسه تمه ک ایله کیشینی یولدان چیخاردیب و گوناه ائدیبدیر. بعضی لری دئدیلر بلکه ده کیشی گوناهکاردیر و گره کدیر اونون ألی کَسیلسین. آنجاق اونلارین آراسیندا سؤز چوخالدی و ائده بیلمه دیلر موشگولی حل ائتسینلر. ناچار ، اهل بیت (ع) و پیغمبر (ص) اوشاقلارینا ییخینتی دوشدیلر.
سوراقلاشدیلار گؤره لر اهل بیت (ع) دن هانسیسی کعبه ده واریدی و طواف دا شراکت ائدیبدیر؟
دئدیلر: أبا عبدالله الحسین (ع) حضرتلری کئچن گئجه مکّه یه گلیبدیر و تکجه او ائده بیله ر بو دوگونو آچسین. بیر نفر یوللادیلار گئتدی امام حسین (ع) حضرتلرین ییغینتی نین ایچینه گتیردی.
حضرت او یئره یئتمه ک همان مکّه نین باشچیسی حضرته ساری اوز دوتوب دئدی: یابن رسول الله! سیزین باخیشیز بو آروادیله کیشی نین باره سینده نه دیر؟!
حضرت، کعبه یه ساری اوز دؤندردی و موبارک أللرین گؤیه ساری قووزاییب دوعا ائتدی و حضرتین دوعاسی قورتولاندان سونرا کیشی نین ألی آرواددان آیریلدی.
مکّه نین باشچیسی سوروشدو: ایندی اونلاری نه جوره سی مجازات ائده ک؟
امام حسین(ع) حضرتلری بویوردو: داها اونلار اوچون مجازات لازیم ده ییل ( چون گوجلو تانری اونلاری مجازات ائتدی )
قایناق: تهذیب الاحکام : ج ۵ ، ص۴۷۰، ح ۲۹۳،
مناقب ابن شهر آشوب /: ج۴،ص۵۱
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
سید ابوالقاسم نباتی 19 –جی عصرین آذربایجان ادبیاتی نین گؤرکم لی سیمالارینداندیر.
سیّد ابوالقاسم نباتی – تجنیس
قبریم اوسته اوخو
آلا گؤزلوم، بو درد منی اؤلدورر، سانما بو آزاردان آییلان منی.
گئنه ساغ قالمیشام
مجنون لر آدینی چکن تحریره، نولا سردفتره او، یازا منی.
بختور
قوربانی اولدوغوم اوخون دوز یایه، بو خسته جانیمی گؤزه، در، گؤزه.
بو گؤز کیمی کؤز
عشقی باشا ووروب سؤز دئین عاشیق، گل، گؤروم گؤرموسن بو گؤز کیمی گؤز؟
آی پری!
کؤنلوم گولزاریندا، قیش موسیمینده، آچیلیب تزه گول، دی در، آی پری!
قورولسون مجلیسین
سنین تک شهباز سرو قامته، بیر جوره ترلانین آیاغی گرک،
گؤزلر، نه گؤزلر!
او ترلان باخیشین قوربانی جانیم، بوی چکیب گؤزلرین گؤزلر، نه گؤزلر!
قوربان اولوم
باشینا دؤندوگوم، بو نئجه حالدیر، دینمه میش دئییرسن: آی ندیر، ندیر؟
هر گونوم
منیم بختیم کیمی طاق و رواقین فلک، گؤروم، دؤنسون او اوز بو اوزه!


text:
ایضاح:
بو یازی بیر سورغو أساسیندا حاضیرلانیبدیر. حسین بی واحدینین گؤزل یازیسیندا بیر اوخوجو بئله بیر مطلبی یازیب و سوروشوبدور. او، دئییر : “به نظر بنده «ایمک» فعل بیقاعده نیست و اصولن در زبان ترکی فعل بیقاعده نداریم. لطفا توضیح بفرمایید؟.”
***
آذری تورکجهسینده فعل دیلین دینامیسیمیکیمیتعریف اولونور. نیه؟ چونکی بورایا هیچ بیر دنه ده اولسا خاریجی فعل داخیل اولا بیلمیر. بیزیم دیلیمیز ائله گوجه صاحیبدیر کی، هر شئییی فعله چئویریر. بونا گؤره ده نه خاریجی فعله ائحتیاج قالیر، نه ده هئچ بیر فعل بورایا نوفوذ ائده بیلیر. بیز هر سؤزوو فعل ائدیریک. میثال اوچون الئکتریک، تئلئفون و بونا اوخشار تزه سؤزلره باخین. بیز اؤز شکیلچیلریمیز یاردیمیایله بئله سؤزلری فعله چئویریب، دئییریک ائلئکتریللشدیرمک، تئلئفونلاشدیرماق و بو أساس فعللردن اونون موختلیف فورمالارینی یارادیریق. بیلیرسیز کی، فعلین أساس مفهومو خبر یاراتماقدیر. او، حال، حرکت، وضعیت و باشقا مفهوملاری ایجرا ائدنه ویا ایجرا اولونان مووقعه منسوب ائدیر. بونا گؤره ده فعل چوخ شاخهلیدیر. فعلده زامان وار، فعلده شخص وار، فعل ده أمر وار، ایجبار وار، قاییدیش وار و سایر. بوندان علاوه فعللرده یا مفعول اولمالیدیر (لازیم فعللر- بیر دئییریک تأثیرلی فعللر)، یا اونا بیرباشا ائحتیاج یوخدور (متعدی فعللر- بیر دئییریک تأثیرسیز فعللر). سونرا زامان وار (کئچمیش، ایندیکی و گلجک). فعللرده نووعلر وار (معلوم، مجهول و قاییدش نووعلری). بیر ده فعللرده شکیللر وار (آرزو، شرط، واجیب، لازیم، أمر، خبر شکیللری). بونلار، بو دئمکدیر کی، بیز بیر فعللی جومله ده معنایا گؤره بو حالتلردن بیرینه چئویریب، ایشله دیریک. بیزیم دیلیمیزده اون میندن چوخ فعل وار. ایندی بیز هر فعلی بئله بیر حالته قویاندا گؤرورسوز کی، نقدر گوج دیلیمیزه وئریریک. دیلیمیزده بیر دنه ده اولسا فعل یوخدور کی، دیلیمیزین قانونلارینا گؤره بو حالتلره ائندیرمک مومکون اولماسین. بونا گؤره ده قایداسیز فعل دئمک بیزیم دیلیمیزده منطقی معنادا اولا بیلمز.
ایکینجی مووضوع دا بودور کی، خبری فعلدن علاوه آییری بیر یول ایله ده دئییریک. دیلیمیزده بونا خبرلیک گاتئگوریاسی دئییرلر. مثلن دئییریک : صمدعمیموعلیم ایدی. بورادا بیز خبر وئریریک کی، صمد عمینین ایشی ندیر. نییه بونا خبرلیک گاتئگوریاسی دئییریک ؟ چونکی دیلیمیزده بوتون باشقا سؤزلره ده بونو علاوه ائده بیلیریک. مثلن دئییریک (او، آغدیر.) بو جومله ده آغ سؤزونه کی، بیر صیفت دیر خبر وئرن سؤزو علاوه اولونوب، او سؤزونه علاوه بیلگی آرتیریریق. دئییریک: آرتیق گئجدیر. (بورادا گئج قئیددیر.). دئییرک :هانسی دیر؟ (هانسی سئوال عوضلیگی- ضمیرسئوالی دیر)، یا دییریک : دوققوزدور. (دوققوز سای-عدددیر). یا دییریک : آتام یاتماقدادیر.(بورادا یاتماق فعلدیر). دئمک دیلیمیزین بوتون عووضولرینه (ایسیم، صیفت، قئید، سای، فعل و حتی أدات لارا ایضافه اولوب، اوندان خبرلیک مفهومو یارانیر.). خبرلیک گاتئگوریاسی دیلیمیزده ایکی فعلین یاردیمیایله دوزلیر. بیری اولماق (گلجک خبرلری اوچون)، بیری ده ایمک (کئچمیش و حال خبرلری اوچون). بونلارین ایکیسینه ده یاردیمجی فعل ده دئییریک، چونکی باشقا فعللری یاراتماق اوچون ده اونلاردان کؤمک آلا بیلیریک. مثلن دئییریک: باغیشلایین سیزین روزنامهنی اوخوماق اولارمی؟ و اوشاق کوچه ده اوینامادا ایدی. بورادا بو فعللر اوخوماق و اویناماق فعللرینه یاردیم ائدیر. ألبته بو اؤزو باشقا مووضودور (مورکب فعللرین یارانماسی) و آرتیق توضیح سیزی یورا بیلر. ایندی قویون أساس سؤزو آچاق. اولماق فعللی هم ده بیر موستقیل فعل کیمییوخاریدا دئییلن بوتون حالتلره تابع اولور. اوندان أمر، لازیم و باشقا فورمالاری موختلیف زامانلاردا و موختلیف آداملار منسوب ائدیب، خبر وئره بیلریک. آما «ایمک» فعلی نئجه؟ بیرینجیسی بودور کی، بو فعل آنجاق خبرلیک گاتئکوریاسی یاراتماق اوچون یارانیبدیر. اونا گؤره بو معنادا او بیقاعده دئییل. اونون یاردیمیایله بیز کئچمیشه و بوگونه عائید هر جوره خبری دئمک ایمکانیمیز وار. همین خبری گلجک زاماندا دئمک لازیم اولسا «اولماق» فعلیندن (فارسجا شدن معنادا) یاردیم آلیریق. مثلن دئییرک: دیلیم ایدی، دیلیمدیر، دیلیم اولاجاق. بو فعل زامان ایچینده دئییشیبدیر. بری باشدان بونو دا بیلدیریم کی، بو فعلین عؤمرو بوتون فعللریمیزدن داها قدیمدیر. یانی أوول بو فعل یارانیبدیر، سونرالار باشقا فعللر. نه واخت؟ آللاه بیلیر. او قدر، قدیمه گئدیر کی، ایزینی آختارماق ایمکانسیزدیر. ایندی باشقا بیر حالته نظره سالین. بیز هر بیر فعلی موختلیف حالا سالماق اوچون بیرینجی او فعلدن مصدر نیشانهسینی (- ماق، -مک ) گؤتورمهلییک. بئله حالدا فعلین کؤکو، بیر أمر فورماسی اولور. مثلن : باخماق، دئمک فعللرینی باشقا حاللارا سالماق اوچون بونلاری «باخ و دئـ » فورمایا سالییریق. سونرا آییری شکیلچیلری علاوه ائدیب زامان، خبر و معنانی اورتایا قویوروق. بورادا نظم ده اولمالیدیر، یانی اوول معنا یارادان شکیلچیلر، سونرا زامان یارادان شکیلچیلر و آخیردا شخص بیلدیرن شکیلچیلر گلمه لیدیر. بو بوتون فعللرده ثابیتدیر. بونا دئییریک قانون.
ایندی گلک «ایمک» (فارسجا هستن معناسیندا) فعلینه بوفعلده بو ایشلری گؤرمک اولمور. آخی ائحتیاج دا یوخدور. چونکی بیز بو فعلی یاراتمامیشیق کی، اونون یاردیمیایله یالنیز، بیر ده تکرار ائدیرم یالنیز خبرلیک گاتئگوریاسی یاراداق. بو حالدا او، نه قایداسیزدیر و نه ده بیقاعده. آمما منطق ایله باخاندا قایداسیز اولور، چونکی آدی فعلدیر. هرگاه آدی فعلدیر و اؤزو ده خبر یاراتماق اوچون اونا ائحتیاجیمیز وار، اوندا گرک باشقا حالتلره ده دوشسون. بو معنادا اولاندا بعضی دیلچیلر اونا قایداسیز دئییرلر. بعضیلری ده دئییرلر بو أصلن ده قایداسیز دئییل. چونکی اونون وظیفهسی دیلیمیزده نئجه کی، وار اوجور دا باش وئریر و هیچ ده قایدادان کنارا گئتمیر.
آمما، بو فعل تاریخی باخیمدان دئییشیلیبدیر. نئجه؟ بئله. بیرینجیسی بودور کی، هر فعل و یا هر سؤز دئییلنده و موختلیف حالت یارادان و یا معنا یارادان شکیچیلر علاوه اولوناندا اوندا کؤک (ریشه) یئرینده قالمالیدیر و هیچ ده دئییشمهمهلیدیر. آمما بو بیچارا فعل عؤموری او قدر چوخالیبدیر کی، اؤزونو ایتیریبدیر و بو ایشی گؤرمور. مثلن اونو ایندیکی زاماندا صرف ائدنده بو کؤک ایتیب باتیر. دئییریک: آدامام، آدامسان، آدامدیر، آدامیق، آدامسیز،آدامدیرلار. گؤرورسؤز بورادا «ایـ» کؤک اولاراق ایتیر. کئچمیش زاماندا دئییریک: آدام ایدیم، آدام ایدین، آدام ایدی، آدام ایدیک، آدام ایدینیز، آدام ایدیلر. بورادا سؤزلری بؤلنده – آدام + «ای»+دی + شخص علامتینی گؤروروک. بعضی دیلچیلرین فیکرینجه بیز ایندیکی زاماندا بئله دئمه لیدیک. آدام+«ای»+أم ؛ آدام+«ای»+سن ؛ آدام+«ای»+دی ؛ آدام+«ای»+دیک؛ آدام+«ای»+سیز و آدام+«ای»+دیلار) آنجاق بو تلفوظده چتینلیک یاراتدیغی اوچون یاواش- یاواش دیلیمیزدن چیخیب گئدیبدیر.
یوخاریداکییلارا گؤره هم عزیزیمیز حسین بی واحدینین فیکری و سؤزو دوز گلیر. هم ده آدینی یازماقدان چکینن عزیز اوخوجوموزون فیکری ده دوز گلیر. باخیر کی،هانسی پنجردن دیلیمیزه باخیبلار. ساغ اولسونلار کی، بئله اینجه مطلبلره دیقت ائدیرلر.


text:
وکیل قزوینلی فارسلاشمیش بیر تورکایدی.
وکیل قزوینلی فارسلاشمیش بیر تورکایدی.
مزه ددهمی یاندیردی / سید حیدر بیات
۱۵ دوندوران, ۱۳۸۶, ۰۰:۱۹
کئچن آخشام آقای عظیمینین یئنی حوکمونه عایید وکیل آردینجا گئتمیشدیک. وکیل قزوینلی فارسلاشمیش بیر تورکایدی. بیزیمله بحثه گیردی. نهلر دئدی هله قالسین. آمما بیر سؤزو داها شاهکار ایدی. دئدی کی « بیر یول ختم مجلسیمیزده مداح مندن سوروشدو تورکو اوخویوم دئدیم اوخو. بلی بیزیم کی تورکو ایله موشکولوموز یوخ». دئدیم: «شاهکار ائدیبسن دوغرودان، بیر تورک بوتون اوخودوغو کیتابلار فارسجا، دانیشدیغی دیل فارسجا، اؤزو، اوشاقلاری و خانیمی فارسجا دانیشیر آنجاق بیر دؤنه تورکجه مرثیهیه قولاق آسیب! بهبه! بوندان شاهکار ایش تاپیلار می؟» و منیم یئریم بورا دئییل دئیه دوروب ائشیگه چیخدیم.
باشقا بیر یولداش دا بیزیمله گلمیشدی. او دئدی: «بو وکیله وئرسهلر حاج آقانین جزاسینی ایکی قات آرتیرار دئیر بیر ایل آزدیر.»
دوز دئییردی. ائله بیل یئنه وکیلدن قاضییا پناه آپارمالیییق. او نئجه دئیرلر بیریسینین مزهسی بیباریمیش، هر ایچدیکده بیر آز بیبار آتیرمیش آغزینا زهرمارین آجیسینی آلسین، سونرا گؤرر مزه شرابدان داها آجیدیر، یاندیریب تؤکور، چیغیرار: شاراب وئر، مزه ددهمی یاندیردی.
یازیدان سونرا:۱.
بو ماجرانی گؤرندن بری دهیرلی وکیلیمیز، صالح کامرانییا اورهییمده ساغ اول دئدیم.
۲. آقای عظیمییه عایید خبری بورادا اوخویا بیلرسیز
http://www.oyrenci.com/News.aspx?newsId=1411


text:
افغانستانلیک سیکلر، کمسیتیلیشلردن اذیتده لر
افغانستانلیک سیکلرنینگ سنامجلسیدهگی نمایندهسی انار کلی هنریارنینگ ایتیشیچه، هنوز هم افغانستانلیکلرنینگ بیر قنچهسی مملکت سیکلریگه کمتربینلیک بیلن قرهیدیلر و اولرنی مملکت اهالیسی صفتیده تانیمی دیلر. ویساک بیرهمی مناسبتی بیلن اوتکزیلگن ییغینده سوزگه چیققن خانم هنریارنینگ سوزلریگه کوره، مملکتده ایچکی اوروشلر یوز بیرمسدن آلدین سیکلرنینگ سانی جوده کوپ بولگن. اما، مملکتده یوز بیرگن ایچکی اوروشلر حتی […]
افغانستانلیک سیکلرنینگ سنامجلسیدهگی نمایندهسی انار کلی هنریارنینگ ایتیشیچه، هنوز هم افغانستانلیکلرنینگ بیر قنچهسی مملکت سیکلریگه کمتربینلیک بیلن قرهیدیلر و اولرنی مملکت اهالیسی صفتیده تانیمی دیلر.
ویساک بیرهمی مناسبتی بیلن اوتکزیلگن ییغینده سوزگه چیققن خانم هنریارنینگ سوزلریگه کوره، مملکتده ایچکی اوروشلر یوز بیرمسدن آلدین سیکلرنینگ سانی جوده کوپ بولگن. اما، مملکتده یوز بیرگن ایچکی اوروشلر حتی اوندن سونگ هم بولرنینگ کته قسمی افغانستان ترک قیلگنلر. خانم هنریار، افغانستانلیک هندوی و سیکلر بیلن مسلمانلرنینگ علاقهسی ایچکی اوروشلردن آلدین انسانی و صمیمی بولگنلیگی بارهسیده تاکیدلهگن. اوشبو بیرهمده اشتراک قیلگن کابل امنیه قوماندانی جنرال عبدالرحمان رحیمی، افغانستانلیک سیکلرنینگ مظلوملیگه اشاره قیلیب ایتیشیچه، بو قتلم مملکت دهگی ایچکی اوروشلر زمانیده بوتونلی طرفسیز بولگنلر.
لیکن، شونگه قرهمی اوروشنینگ کته کلفتی نی هم شو خلق تارتگن. مملکت خوفسیزلیک ادارهسینینگ مذکور بلند مرتبهلی رسمیسی، مملکتده استقامت قیله دیگن سیکلرگه قرشی تبعیضنی اسلام و اخلاققه ضد بیر عمل دیگن. سیکلرنینگ قوم یاش اولوغلریدن بیری رویلسنگ نینگ سوزلریگه قرهگنده، سابقهلرده ویساک بیرهمی شانلی روشده ننگرهار سرخ تومنی نینگ سلطان پور منطقهسیده مخصوص شکلده نشانلنردی؛ لیکن، اوشبو منطقه بوگونکه کونده بیر ویرانگه ایلنتیریلگن. بوگون (دوشبنه) سانی یوزدن آرتیق بولگن سیک کابل شهریدهگی درمساللردن بیریده سیک مذهبی نینگ اساسچیلریدن بیری بولیمش ( گرو گوبین سنگه) نینگ توغیلگن کونینی خاطرله گنلر. ننگرهار ولایتی سلطان پور منطقهسینینگ کمچیلیک اهالیسی آیینی رقصگه توشیش بیلن ویساک کونینی نشانلهگنلر.
ویساک بیرهمی سیک مذهبی ایزداشلری اوچون دنیا بولیب ییریک اهیمتگه ایگه و هر ییل بو کون نشانلهدی. اوشبو مذهب نینگ آقسقاللریگه کوره، ویساک بیرهمی اوچ کون دوام ایتهدی. بو اوچ کونده مخصوص عبادتلر جملهدن سیک مقدس کتابی، موسیقی بیلن مناجات اوقیش، ینگی دنیاگه کیلگن بالهلرگه نام قویش و توپلم تویلرنی اوتکزیلهدی.
سیک کمچیلیک مذهبی افغانستان خلقینینگ بیر فایزینی تشکیل ایتهدی. بو مذهبنینگ ایزداشلری دایم مسلمان یورتداشلریدن گلایه قیلیب کیلهدی. ایریم موردلرده سیکلرنینگ جسد کویدیریلیشی اوچون اهالی تامانیدن بعضی چیکلاولر یرهتیب کیلینگن.


text:
دنیانی ترتیب گه سالیش امکانی بار می؟
سیاسی مقاله ابراهیم قلین
ترکيه جمهور رئیسی رجب طیب ایردوغان سونگی بیش هفته ایچیده، روسیه، چین و امریکاگه سفر قیلیب بروکسلده ناتو جلسه سیگه قتنه شیب بیش مملکتنی زیارت قیلگن بولدی. بحثلر، اوزارا و منطقوي موضوعلر بیلن بیر قطارده، ما جرالی موجود خلق ارا سیستم گه آز بولسه هم ترتیب، تینچلیک و برقرارلیک اورنه تیش یوللری ایزلش موضوعسیده. انقره، ینگی دیلهی، مسکو، پکن، واشینگتن، اروپا پایتختلری بیلن دنیا نینگ قالگن مملکتلریگچه، سوريه اوروشی، خلق ارار ترور، عرقچیلیک اوج آلگن و کرّوي هوا حرارتی نینگ آرتیشی هم بولیب دنیا بیلن علاقه لی کتّه قیغولر بار.
بو ترتیبسیزلیک نینگ کرّوی جهتدن قطار سیاسي و اقتصادي سببلری بار. دولتلر آره سیده گی کوچ موازنت سیزلیگی، کینگ ترقه لگن ترنگ لیکنی آسان گینه میدانگه کیلیشی گه سبب بولماقده. سوريه اوروشی بونگه بیر نمونه. 6 ییلدن بیری دوام ایتگن توقنه شوولر مینگلب انسان نینگ حیاتیگه مال بولیب 21. عصر نینگ فاجعه لی اوروشیگه ایلنگن. اوروش توخته مه یدی، چونکه رقیب کوچلر، اورته ییر دینگیزیده منفعتلریگه کوره حرکت قیلیش اوچون بیر سببگه احتياجی بار.
شونینگدیک افریقادهگی یوقسیل لیق، قانون بوزرلیک و انسانلر آره سیده گی تینگسیزلیک اوزلوکسیز دوام ایتماقده. ییچیم قیین بولگنی اوچون ایمس، دنیا نینگ بای مملکتلری نینگ خوفسیزلیگی اوچون افریقا مستمله بیر قاره گه ایلنتیریلگن و ارزان محنت کوچیدن فایدهلنگنی اوچون روی بیرماقده. یقین تاریخده گی اینگ کتّه مهاجر مسأله سی، انسانلیک شرَفیگه مناسب شکیلده محاکمه قیلینمه گن؛ چونکه باشقه دولتلر اوز ایشیکلریگه کیلمه گونچه کوز یومیشگه دوام ایته دی. بای لر بیلن کمبغل لر اورته سیده گی فرق کتّه ریب بارماقده، بو نینگ سببی ییچیم سیزلیک ایمس، حیاتیمیزگه چوقور نظر سالیب اوزگریش کیریتمه گنیمیز و بو دنیاده بیزدن تشقری یشه گنلر حقیده نظریهمیزنی اوزگرتیریشنی ایسته مه گنیمیز اوچوندیر.
حاضرگچه عادتده گیدن ینه هم بادولت، ینه هم بیرلشگن و صافیست بولگن دنیامیز علمي فعالیتلر نینگ یاکه معقول ترجیحی نینگ آزلیگیدن ایمس، بلکه ینه هم کتّه معمادن جبرلنگن: گلوبال توشونچه، مقصد و یولینی یوقاتیش.
موجود گلوبال ترتیبده گواهی بولیب تورگنیمیزدیک، ترتیب سیزلیک و بحران، اصلیده کیملیگیمیز و کیم بولماقچی ایکنیمیزگه دایر اختلاف نینگ عکسیدیر.
دانشمندلرگه کوره، تینچلیک و ماسلشوو اوّلا اوز ایچیمیزده بولیشی کیرهک. روح و مادّهده ماسلشوو، موازنت، ترتیب، توییملی لیک و بوتونلیک حیاتیمیزنی شکللنتیره دی. شو سببلی، جنت و دنیا بیلن کائینات و بیز انسانلر اورته سیده عالم شمول ترتیبنی تأمینله یدی.
افلاطون اوز فلسفه سینی و سیاسي توزیلیشینی مرکزي توشونچه بولگن ماسلیک زمینی گه برپا ایتر ایکن، بو جهتنی عقلیده توتگن ایدی. فیلسوف نینگ وظیفه سی روح و مادّه اورته سیده موجود بولگن اساسي ماسلیک و کیلیشوونی کورسه تیشدیر.
دانشمندلیک بو موازنتنی یوزه گه چیقریشدیر. افلاطون مناسب دولت توشونچه سیده موسیقه گه کتّه اهمیت بیره دی، چونکه هر بیر یخشی موسیقه نینگ اساسیده یاتگن ماسلیک، آهنگ، ترتیب و ریتم اوزیمیزنی حس قیلیشیمیزگه یاردم بیره دی.
اصل قیینچیلیک ایرکین لیگیمیزدن واز کیچمسدن ماسلیک و گوزللیک نینگ تمایللریگه عمل قیلیشدیر.
لیکن، ماسلیک فقط گینه استتیک اصطلاح نی ایمس. ساخته لیک و یامانلیک که تیانگن هیچ بیر سیستم ترتیب و موازنتنی سقلب قاله آلمه یدی. عدالت، جمعیتده تینچلیک و ماسلیک نینگ کلیدی دیر. چونکه، عدالت برچهگه کیرهک لی حقنی بیریش دیمک دیر.


text:
آنا دیلیمیزده یازیلان شعرلر ایستر ایستهمز بو دیلین اؤزللیکلرینی منیمسهیهرک یاشادیر. کئچمیشده ادبیاتیمیز، چوخ فاخر و دوغما اولمایان بیر دیلین اؤزللیکلرینی داشییردی. بو دیلین دیریلیینی، یوموشاق یاشامینی یالنیز بیز شیفاهی دیلیمیزده گؤروردوک. یازیقلار اولسون کی شیفاهی دیلله ادبی دیلیمیزین پارالئل و قوشا ایلگیسینی اؤزللیکله کلاسیک ادبیاتیمیزدا چوخ آز مقاملاردا شاهید اولوروق.
بو گون دانیشیق دیلیمیزده کی سؤزجوکلر نسنهلشمهیه (شیزدگی، شیوارگی) طرف گئدیر. نسنهلر ایسه فارس- عرب سؤزجوکلریندن علاوه باشقا دیللردن گلن سؤزجوکلری ده چئورهییر. بو هم گونئیه هم ده قوزئیه عاییددیر. صنایعلشمهنین گوندنگونه گلیشمهسی و یئنی نسنه و مئتاللارین یارادیلماسی دیلده ده اؤز ائتکیسینی بوراخیر. دیل ایستر-ایستهمز اؤزونون چاغداشلیغینی یانسیتماسی اوچون بو نسنهلردن یارارلانماق مجبوریتینده قالیر. ایندیلیکده بو دیلدن ادبیاتدا نئجه یارارلانماق اولار؟ ادبیات دئینده بورادا دیلین باشقا گؤرهوی (وظیفه) گؤز اؤنونه گلیر. بونو گلهنکسل بؤلمهیه دایاناراق “ادبی دیل” آدلاندیریریق هلهلیک. آنجاق یئنی دونیادا، ادبی دیلله دانیشیق دیلینین اوخشارلیغی دیلین ایکی یؤنه بؤلونمهسیندن بیزی اوزاقلاشدیریر. چونکو دانیشیقدا استفاده اولونان نسنهلشمیش دیلدن ادبیات دا ائله یارارلانیر. اسکی چاغدا سؤزجوکلر جیلالاناراق اونلارین آراسیندا آیریسئچکیلیک وار ایدی. ادبیات اؤزو اوچون دیل سئچیر و بعضی سؤزجوک و آنلاییشلاری ایشلتمهیه قاداغالار قویور. آنجاق یئنی دؤورده، حتتا اسکی سؤزجوکلرین گلهنکسل آنلاییش و دئییم یؤنتهمینی ده دَییشدیریر.
شعرین نسنهلشمهسینین قارشیسینی آلان اساس عامیللردن، سؤزجوکلرین یئنیلیینی قبول ائدرکن اونون یاشام دایرهسینی گئنیشلندیرمکدیر. بئله کی، اگر نسنهلر عینی ایله اؤزونو گؤستریرسه اوندا، شعرسللیک آرادان گئدهجکدیر. بونا گؤره اونون نسنه حیاتینا یالنیز تصویر و استعاره ایله سون قویماق اولار. بئله اولان حالدا، سؤزجویون گوندهلیکده داشیدیغی گئرچک آنلام، استعارهلرین، مجازی حیاتیندا یاشانماغا و گئنیشلنمهیه باشلاییر. بو دا شعر دیلینی، نسنه دیلیندن اوزاقلاشدیریر. نسنه دیلینین یئنی سسی، یئنی قورولوشو واردیر. آنجاق بونلاری، یئنی اولاراق هئچ بیر دَییشیکلیک و بدیعیلیک وئرمهدن ایشلتمهسی، شعر دیلینین آشاغی سوییهیه دوشمهسینه گتیریب چیخاراجاقدیر.
شعرین دیلی، نسنهلر، قاوراملاردا هم تضاد یارادیر هم ده اونلاری بیرلشدیریر. داها دوغروسو هایدگئر دئمیشکن: «شعر “اویون” مکانیدیر. اویون هرنهیی اؤزونون اولدوغو یئرده اولماسی آنلامیندادیر. شعر دونیا ایله بوتون نسنهلر آراسیندا اولان چاتلاری آرادان قالدیریر… (ساختار تاویل متن ص ۵۵۷ )
طبیعیدیر آیدینلارین اؤنملی وظیفهسیندن بیری ده دیل سوروملولوغودور. بو دورومو گؤروب سئزن آیدینیمیز او جوملهدن شاعیرلریمیز بیر چیخیش یولو تاپمالیدیر و بعضن ده بونو دا ائدیر. آنجاق اساس پروبلئم و ان وئریملی ایش، یوخاریدا دئدییم ادبی دیلله دانیشیق دیلین یاخینلاشما مسئلهسییله یاناشی قراماتیک دوغمالیق یاراتماق مسئلهسیدیر.
دانیشیق دیلیمیزی اؤزگهلشدیرن سؤزجوکلرین نسنهلشمهسی و گئرامئرجه باشقا دیلین گئرامئر اؤزللیکلرینی قبول ائتمهسیدیر. البتده گئرامئر اؤزگهلشمهسی آرتیق بیر سیرا شعرلریمیزه ده کؤچورولموشدور. بو حاقدا “نقد شعر معاصر آذربایجان” کیتابیمین “بیان قرینهساز” بؤلومونده یازمیشام. بو گونکو دورومدا ایسه، شعریمیزین دیلی پارادوکسلو بیر آشاغی-یوخاری سوییه ایله بالانسدادیر. اؤیونولهسی دورومدا یاشاندیغی حاللاردا وار. دیلین احتیاطلاریندان دیل خئیرینه استفاده ائدیله بیلمهین حاللاردا وار. ادبی بیلیملر و یئنی تئوریلرله تانیش اولان یازار و شاعیرلریمیزین ادبی بیلیمی آرتدیقدا یئنی فضالارا احتیاج دویولور و بو یئنی فضالار ایسه دیلده اؤزو اوچون یئنی فضالار قازانیر. بو حالدا یالنیز دیل احتیاطلارینا قاییدیش پروبلئمینین چؤزولمهسینده یاردیمچی اولاجاقدیر. عکس حالدا ایسه ادبیاتین گوندهمه گتیرمهسینده ایلگی قاتماق فاکتورونو ایتیرهجکدیر. فضولی دئمیشکن “علمسیز شعر، خرجی حسابی اولمایان دوواردیر”. ادبیاتیمیزین گلیشمهسینه یاردیمچی اولان ایسه بو بیلیکدن نئجه یارارلانماسیدیر.
همت شهبازی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
«هوْپبانا» حئکایهسینه هوْپموش آرقوْ سؤزلر/ رقیه کبیری («داود دوستار»ین حئکایه دیلینه بیر باخیش) دیل، عومومیّتله، نیشانهلر أساسیندا قورولموش بیر دوزومدور. هر دیل، بیر لانگ langue کیمینیشانهلر سیستئمیاولاراق اؤزونو شخصی دئییم یا پارول paroleدا گئرچکلشدیریر. هر شخصین فردیّتیله باغلی اؤزونه مخصوص اؤزل بیر دانیشیق دیلی وار. همین شخص باشقا اینسانلارلا علاقهده، اؤز دانیشیغیندا عومومینیشانهلردن بیر پارول (گفتار) کیمیفایدالانیر. تصوّور ائدین مثلا ...Read More »
آراز سئودالی شاعیر «بهروز صدیقی» / کریم قربانزاده
آراز سئودالی شاعیر «بهروز صدیقی» کریم قربانزاده آراز پاییزین قیسا گونلرینه آخیردی. سرین پاییز کولهیی شیلتاقجاسینا موغانین کوچه باجالاریندان کئچیردی. مشه عزیز کیشییه موشتلوق وئردیلر: گؤزلرین آیدین اولسون، اوغلون اولدو! بهروز صدیقی ۱۳۴۸ینجی ایلده موغاندا ایشچی بیر عائیلهده حایاتا گؤز آچیب. پاییز اؤز الوانیلغیندان اونا قلمینه، سسینه اولدوغو قدر پای وئریب. ایلک تحصیلینی پارساباددا بوعلی مدرسهسینده، اورتا مکتبیایسه امام خمینی ...Read More »
نگاهی به رمان «اشک سبلان» / مهدی پناهی
نگاهی به رمان «اشک سبلان» مهدی پناهی «اشک سبلان» عنوان بامسمایی است که نویسندهی کتاب برای توصیف دلاوریهای زنان و مردان سرزمین آذربایجان از آن بهره برده است؛ دلاورمردان و شیرزنانی که سرنوشت آنها در یک شرایط خاص تاریخی رقم خورده است؛ شاید هم وجه تسمیه آن اشاره به مرد اول حکومت ملی دموکراتیک آذربایجان است که در قامت و ...Read More »
صفرخان اؤلمزدیر! / ائلدار موغانلی
صفرخان اؤلمزدیر! / ائلدار موغانلی (۱۹ آبان – صفرخانین اؤلومونون ایل دؤنومو) آذربایجان خالقی آزی یوز ایلدن بری، عموم ایران خالقلارینین ملی- دموکراتیک مبارزهلرینده اؤنسیراسیندا دؤیوشن خالقلاردان اولوب. ایستر مشروطه حرکاتی، ایسترسه ده اوندان سونرا ایران سویهسینده گئدن آزادلیق حرکاتینین باش لؤوحهسینی، آذربایجان و اونون یئنیلمز ارادهلی خالقی یازمیشدیر. مشروطهنهضتی، شیخ محمد خیابانی حرکاتی، ایکینجی دونیا ساواشینین آخیرلاریندا ایرانین شمال ...Read More »
تبریز میرتچیللاری و مزهلی سؤزلر(۱- تبریز میرتچیللاری)/رضا همراز
تبریز میرتچیللاری و مزهلی سؤزلر(۱- تبریز میرتچیللاری) رضا همراز آذربایجان، خصوصی ایله قوجا تبریز ان اسکی زامانلاردان حاضیرجاوابلیغا، دبکلییه و دئییب – گولمهیه آد چیخارتمیشدیر.هاواسینا دئییل کی بو شهرین جماعتی حاقدا بئلنچی بیر سؤز دئمیشلرکی «تبریز اهلینین یاریسی دلیدیر، یاریسی ایسه دلی باز» بو شهردن بول – بول دوببهلر باش قاوزامیشلار کی تاسفله ایندی اونلارین آد – سانلارین آراماق اؤزو ...Read More »
دده عدالتین فراقیندا / چنگیز مهدیپور
دده عدالتین فراقیندا چنگیز مهدیپور عاشیق صنعتی و تورک خالقینا عائید اولان بنزرسیز ساز موسیقی آلتی، مین ایللردن، عصیرلردن بئله زامانین چوخ آغیر سیناقلاریندان چیخمیش و خالقیمیزا، مدنیتیمیزه، توپراغیمیزا، تاریخیمزه قارشی خور باخانلارین و قوشون چکنلرین اؤنونده، قورخمادان، سارسیلمادان و کدرلنمهدن داغ کیمیدایانمیشدیر. عاشیق صنعتی، تک شیفاهی خالق ادبیاتیمیزین یوخ، بلکه بوتون تورک خالقینین یاشادیغی اراضیلرین و اونونلا باغلی عادت ...Read More »
خانه «علی مسیو»، مرکز غیبی تبریز / ندا فرشباف
خانه «علی مسیو»، مرکز غیبی تبریز ندا فرشباف انتهای کوچه حاج رضا، بنبست کربلایی علی مسیو، خانه موزه علی مسیو! این تنها نام و نشان از رهبر فکری مشروطهخواهان آذربایجان است؛ خانهای که در خیابان ارتش شمالی و منطقه تاریخی تبریز قرار گرفته است. چندان بزرگ نیست! با معماری خاص و مبهم، از در کوچک خانه که وارد میشوید، از ...Read More »
ایکی شئعیر، بیر اوخونوش / کیان خیاو
ایکی شئعیر، بیر اوخونوش کیان خیاو ۱ ) قبریستان: نادر الهی قبریستان تاماشالی سرگی کیتاب- کیتاب، درگی- درگی جیلیدلر بایاتیلی، آغیلی اولدو- اؤلدو ناغیلی آی ( آللاه! ) گؤرهسن بو ( یازیق! ) لار گؤیدن دوشن آلما پایینی یئدیلر؟ بیرینی اوخویورام اؤترگی -( یاشار ! ) اون سککیز باهار داها هئچ بیر زاد اوخونمور نه یامان الدن دوشوب بو قبیر ...Read More »
عدالت / علی جوادپور
عدالت علی جوادپور ایللر، ایللر قاباقایدی. تبریزده آتاوستو بیر گؤروشدوک. قیشین اوغلان چاغیایدی. – دئدیم آی اوستاد بیز خداآفریندن قارلی یوللار گهدیکلر آشا-آشا گلمیشیک لهله کیمی… داوامیندا دئمک ایستهییردیمکی؛ اصلینین دلیسی اولان کرمییوخ، یانیق کرمینین کرمینی، عدالتی گؤرمک اوچون. سؤزومو کسدی: – آیه لهله کیمدی؟! کرم کیمدی؟! کرم منم، لهله منم، اصلی منم، قاراملیک منم، ساز منم، سؤز منم و…سونسوز ...Read More »
«تانیش افسر»ین یارادیجیلیغینا بیر باخیش/ افراسیاب نورالهی
«تانیش افسر»ین یارادیجیلیغینا بیر باخیش افراسیاب نورالهی ایضاح: بو یازینی، شاعرین دوسلاری طرفیندن، تهران ادبی انجمنلر او جملهدن «صابر»، «دده قوربانی» و «نباتی» انجمنلری طرفیندن «آچار» کیتابینین آیین(۹۶/۴/۲۷) ایییرمییئتدیسی آق تورپاق- اشراق مدنیت ائوینده کئچیریلهجک تقدیمات مراسیمیاوچون حاضیرلامیشدیم. آما تاسفلر اولسون کی، صحتی ایله علاقه ده اولان پرابلئملر اوزوندن بو تقدیمات باش توتمادی و بو گون گؤزهل شاعیریمیز تانیش افسر ...Read More »


text: حیاتین معناسینی سورغولاماق، اینسانی نرهدهیسه دوغرودان (مستقیماً) وارلیغین آنلامینی سورغولاماغا و تا فلسفهنین باشینا، یعنی فلسفی عقلین صیفر نقطهسینه آپاریر. بو موضوعدا، هارداسا هر شئی، تالئس-ین «هر شئیین ایلک اؤزو (ذاتی) نئدیر؟» سوروسویلا باشلایار و ۲ یوز ایلی گئچن بیر مدتدن سونرا ارسطو-نون دئوآسا آنسیکلوپئدیک اثرینده ان اوست نقطهسینه یئتشیر. هر شئیین اؤزونو (ذاتینی) سورغولایان سورو، هر شئیلرین کؤکنینی آراشدیرار. وارلیغی وار ائدن، وارلیغا بوتونلوک و آنلام قازاندیران ندیر؟ وارلیغی حرکتلی و جانلی یا دا دینامیک قیلان ندیر؟ وارلیغین کؤکنینی آراشدیرماق، قاچینیلماز اولاراق وارلیغین بیر آماجینین، وار اولان هر شئیین یؤنهلدیگی اورتاق بیر نقطهنین اولوب اولمادیغینی آراشدیرماغی دا گرهکدیرَر. بیر بوتون اولاراق وارلیغین و تک تک وار اولانلارین یؤنهلدیگی اورتاق بیر هدف واردیر می؟ وارلیغین گئدیشینی و یؤنونو آراشدیران بو سورو، وارلیغین حالینی و آنلامینی سورغولایار. ندیر وارلیغین آنلامی؟ وارلیغین بیر آنلامی واردیر می؟ بوتون بو سورولار، هیپپولیتوس-ون نقل قول ائتدیگی، تالئس-ین «ائورهنین کؤکنی و نهایی هدفی سودور» بَلیرلهمهسینده گیزلیدیر. او حالدا، وارلیغین کؤکنی، آماجی و آنلامی ندیر؟ اوبیری طرفدن؛ وار اولانلار آراسیندا دوروملارینا، حاللارینا و بیچیملرینه گؤره بیر هیئرارشی واردیر می؟ اگر بیر هیئرارشی وار ایسه –کی ائله گؤرونمکدهدیر، بونو نئجه قاوراماق گرهکر و وارلیغی اولوشدوران بوتون وارلیقلارین آراسیندا اینسانین یئری ندیر؟ اینسانا دیگر وارلیقلار آراسیندا اؤزگونلوک قازاندیران اؤزهللیگی یا دا اؤزهللیکلری نه(لر)دیر؟ جانلی بیر وارلیق اولاراق اینسانین حیاتینین آنلامی واردیر می؟ ندیر یاشامین آنلامی؟ اینسانین حیاتینین آنلامینی سورغولاماق، قاچینیلماز اولاراق خوشبختلیگین نه اولدوغو سوروسونو آراشدیرماغا آپارار. چونکو اینسان، سادهجه بسیط بیر شکیلده یاشاماق ایستهمز؛ اینسان، عینی زاماندا یاخشی یاشاماق و خوشبخت اولماق ایستهیر. ائله ایسه، یاخشی یاشامانین بیر اؤلچوتو واردیر می؛ خوشبختلیک ندیر؟ اگر اینسانین وارلیغینا آنلام قازاندیرماق اوچون، دیگر بیرچوخ جانلیدا اولدوغو کیمی وارلیغینی بیولوژیک بیر وارلیق اولاراق سوردورمهسی تک باشینا یئتمهییرسه؛ ترسینه اگر بونون اوچون عینی حالدا قاچینیلماز اولاراق بیلگهجه و اخلاقلی یاشامین گرهکلری و آنلامی اوزَرینه دوشونمک مجبوریتینده قالییرساق؛ بو دورومدا بیلینجلی یاشاماق و یاشارکن اخلاقلی اولماق نه دئمکدیر؟ بورادا اورتایا آتیلان سورولارا، فلسفهنین بوگون وئرهبیلهجهیی اولاسی جوابلارین نلر اولابیلهجهیی اوزَرینه یوخاریدا اؤنریلن (پیشنهاد ائدیلن) باشلیق آلتیندا یاپیلماق ایستهنن سونوم (ارائه) چرچیوَسینده دوشونولهجکدیر.


text:
اولدوز سایاراق گؤزله میشم هر گئجه یاری
گئج گلمه ده دیر یار، یئنه اولموش گئجه، یاری
گؤزلر آسیلی، یوخ نه قارالتی، نه ده بیر سس
باتمیش قولاغیم، گؤر نه دؤشورمکده دی داری
بیر قوش «آییغام!» سؤیلیه رک، گاهدان اییلده ر
گاهدان اونو دا یئل دئیه لای- لای هوش آپاری
یاتمیش هامی، بیر آللاه اویاقدیر، داها بیر من
مندن آشاغی کیمسه یوخ، اوندان دا یوخاری
قورخوم بودی یار گلمه یه، بیردن یاریلا صبح
باغریم یاریلار، صبحوم آچیلما، سنی تاری!
دان اولدوزو ایسته ر چیخا، گؤز یالواری چیخما
او چیخماسادا، اولدوزومون یوخدی چیخاری
گلمز، تانیرام بختیمی، ایندی آغارار صبح
قاش بئیله آغاردیقجا، داها باش دا آغاری
عشقین کی قراریندا وفا اولمایاجاقمیش
بیلمم کی طبیعت نیه قویموش بو قراری؟
سانکی خوروزون سون بانی، خنجردی سوخولدی
سینه مده اورک وارسا، کسیب قیردی داماری
ریشخندله قیرجاندی سحر، سؤیله دی: دورما
جان قورخوسی وار هر کیم اوتوزموش بو قوماری
اولدوم قره گون، آیریلالی او ساری تئلدن
بونجا قارا گونلردی ائدن رنگیمی ساری
گؤز یاشلاری هر یئردن آخارسا، منی توشلار
دریایه باخار، بللی دی، چایلارین آخاری
از بس منی یاپراق کیمی هجرانلا سارالدیب
باخسان اوزونه سانکی قیزیل گولدی، قیزاری
محراب شفقده ئوزومی سجده ده گؤردوم
قان ایچره غمیم یوخ، اوزوم اولسون سنه ساری
عشقی وار ایدی «شهریار»ین گوللی- چیچکلی
افسوس، قارا یل اسدی، خزان اولدی بهاری
شعر اوستاد شهریاردان


text:
باغچهبان (کند)
باغچه بان (فارسجا: باغچه بان), کندی خوزیستان اوستانینین دزفول بؤلگهسینین، سردشت بؤلومو و شهی قصبهسی نده یئرلشیب دیر.[۱][۲]
جوْغرافیایی موْقع[دَییشدیر]
باغچه بان کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیب دیر.[۳]
نوْفوس[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۶۴ نفر اهالیسی و ۳۶ عایلهسی وار. بۇنلاردان ۸۱ نفری کیشی و ۸۳ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۱۱۵ نفری ساوادلی و ۳۴ نفری ساوادسیزدیرلار.[۱]
دیل و دۆشونجه[دَییشدیر]
بۇ کندین اهالیسی فارسجا دانیشیرلار و اهالینین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمهسی.
- اطلس گیتاشناسی استانهای ایران (Gitashenasi Province Atlas of Iran)