text:
- توضیحات
-
منتشر شده در 13 تیر 1394
تبریز - یازار - شاعیر آما یاساقلی
واللاهی بیلمم ندن و نیه بیزیم گونئی اذربایجاندا هرشئی کی دوغروسونا باخیلیرسا باشقا توپلوما عاییت دیر. وبعضی سی ده اورتاق وارلیق سایلا بیلیر. بیرپارا دغرودان اوزاق بیلگی لرله و دغرسیز قایناقلارلا ، اوزموزه عاییت ائدیریق یادا بونون بیزه عاییت اولدوغونو سانیریق . بلکی ده ان دوغروسو لاپ درینلریمیزدن کندیمیزده بیله بونا اینانا بیلمیریک . بیلمم بو گرکسیز ایناچلارین و کوتو دویقولارین قایناغی نه دیر؟!!!!؟!!!؟ . البته بیراز دوشوندوکدن سونرا هر بیلیم سئور وگرچکچی آذربایجان تورکو بونو آنلاییرکی ایللر بویو ایرانلی لارلا برابر یاشامام ایچینده اولدوغوموزا گوره . ایرانین دونیالارجا آدلانمیش کلتورلریندن تاثیر آلمیشیق . بو دونیالارجا آدلیم کولتورلر دئمک اولار ایران آدلانان اولکه نین 99% وطنداشلارینا تاثیربیراخیپ و بو قوندارما اولکه نین وطنداشین لارین دونیا سئویه سینده گولونچ و مسخره قونوسو ائدیپ. بو آدلیم کلتورلرین بیری : همن هر نه کی اییی و اوزلدیر و هر توپلوما اوزن و قورور وئریجی دیر کندیمیزه عاییت گوسترمک و بعضا گرچکدن بیزیم اولدوغونا اینانماق البته بونون قارشی سیندا اوزلوغوموزو بوتون پیسلیق و کوتولوکلردن آریتداماق دا واردیر. منجه ایران تورکلری بو کیفیر و اوتانچ وئریجی هویو ایران کولتوروندن آلمیش کی گرچکجی ایران تورکلرینه ، گرچکدن بویوک بیر قایقی یارادا بیلیر . البته کی هر توپلومونون بویله بیر کیفیر هویا یی یه لیک سببی ، گئچمیش دن قایناقلنیر، او میللتلرکی گئچمیش تاریخی بویونجا باشقا میللت لر و سوی لارین حکومتی آلتیندا یاشامیش و عمور بویو راحات ائتمک ایچین بو یابانجی دوشمن لرینه یالتاقجا قوللوق ائدیپ و آنا اولکه سی هپ تورلوتورلو اولوسلار طرفیندن یونه تیلمیش و بوگونکو صاحیپ اولدوغو میللی وارلیغی و افتیخارلی کولتورو کندی دئییل هپ دوشمن ویابانجی گوردوغو سوی لارین سایه سینده قازانمیش و میللی تاریخینده گوونیله جک گوجه و اوزنیله جک وارلیغا صاحیپ اولمایش. طبیعی دیرکی هرزامان اوز ایچینده خاقانلیق ائدن میللت لره نیفرت بسله سین وهرزامان انتیقام پئشینده اولسون. ایران حکومتی 90 ایلدیرکی سایدیغیم بوتون اوزلیکلره صاحیپ اولان سویون الینده دیر او سوی : فارس لاردی = ایرانین بوگونکو سیاسی حکومتینه صاحیپ اولموشلار و ایندی اینتیقام آلیرلا و گئچمیش لرینده وار اولمایان افتیخارلارا افتیخار ائدیرلر ، اؤگی وارلیق لارا باجاردیقجا، یی یه لیک پئشینده دیلر . و گئچمیشدن بوگونه بونلارا حکومت ائدن و هپ یابانجی و دوشمن گورلدوکلری سوی دا ؛ بیزیم اولو سویوموزدور یعنی تورک تورک میللتی دیر . بونلار تاریخ بویو ایسته مه دن بیزیم آتالاریمیزا یالتاق قول اولموش لار و دورو و بویوک بیر نیفرتله هرزامان قول اولدوقلاری خاقانلارینا یالتاقلیق ائتمیش لر . اما دئدیغیم گیبی ایندی گوچه صاحیپلردی و هرتورلو انتیقام آلماقدان چکینمیرلر بیزیم تاریخیمیزی یوق ائتمکدن دوت تا اصیل و تمیز تورک سویوموزو و اسکی تورک دیلیمیزی دانماق و دئغیشتیرمغه چابالیرلار بیزی محو ائتمک ایچین آسیمیلاسیون ائتمک ایچین هرتورلو یولا باش قویموشلار آما ان اوئنملی سی بیزی ، بیزدن آییرماقدیر کی یالنیزجا بونا ایران بئل باغلامامیش بلکی چوقلو امپریالیستی گوچلر ایللردیر بیزی ، بیزدن آییرماق یعنی تورکلرین بیرلیق و وایتحادینی یوق درجه سینه دوشورمغه چالیشیرلار . البته کی تورکون تورکدن باشقا دوستو یوقتور و هیچ بیرزامان دا اولمامیش آما بو بیرگرچکدیرکی تورکو ، تورکدن ده باشقا هیچ میللت ییخا بیلمز . اصیل قونودان اوزاقلاشدیم بونلاری سئویله مکدن آماجیم بودورکی مگر بیزده فارس میلله تینه تای بیر یوقلوق و بوشلوق ایچینده ییق ، یوق بوتون تورک میللتینین گئچمیشی افتیخارلی وارلیقلارا صاحیپدیر و هئچ بیرزامان بیزیم فارسلارا گیبی باشقا توپلوملارین وارلیقلارینا ایحتاجیمیز یوق البته کی تورکیه یا آنادولو تورکلوغو باشقا بیرتوپلوم دئییل آما یونس امره کی دوغو آنادولودا دوغولموش و کندینی هپ تورک بیلمیش بو بویوک عالیم هیچ واقت اوزون نه تورکیه لی و نه ده آذربایجانلی گورموش اونونچین ندن دوشمانلارین ایستکلریله آدیم آتاق . یونوس امره بوتون اوغوز تورکلوغونه عاییتدیر ، عینن فضولی ، نسیمی ، و... عینن دده قورقوت دستانی گیبی یا کورواغلو افسانه سی گیبی اگر بیزیم آز اولان بیلیم آداملاریمیزین توآف و کوکسوز سبب لرینه گوره فضولی یا یونوس امره نی آذربایجانلی گورورسک ، یادا دده قورقوتی آذربایجان تورکجه سیله یازلیمیش اولدوغونو سئویله سک منجه بیرآز آریامنشی تعصب دن اوزاق دده قورقوت و... و بو ساییدیغیم شاعیرلرین و حتی باشقا شاعیرلرین اثرلرینه باخساق ، و حتی 200 - 250 ایل بوندان اونجه ده آذربایجان توپراقلاریندا یارادیلان اثرلرین دیلی تورکیه نین بوگونکو تورکجه سی له باغلانتی سی بیزیم تورکجه میزدن داها چوق اولار. -.اورنک اگر بیرپارا کیچیک ندنلرله و ساییلا بیلمین اوزلیکلرله فضولی دیوانین دیلین یا دده قورقوت اثرینین دیلین آذربایجان تورکجه سی آدلاندیرساق - اوزامان سایسیزعلمی سببلرله ، ان تمل ندنلر و اوزلیکلرله دده قورقوت دستانی و فضولی دیوانینین تورکجه سین تورکیه تورکجه سی آدلاندیرا بیلیریق . بوتون آذربایجان تورک آراشتیرماجی و یازارلارینا اوره ییمله دییرم کی لوطفن تعصوبسوز و باغلانتی سیز آراشتیرماجی و یازار اولون و بیلگی سوییه سینی یوکسک درجه لره چیخاردیق دان سونرا بعضی اثرلری چاپا بیراخین


c: text/html

text:
مرداد ۱۳۹۴
- ویدئولاری یوتیوبدا نئجه کیفیتلی ایزلهیه بیلهریک
- تورکییه و آذربایجان تیاترچیلاری تبریزده
- قان سیزلیق
- روح ساغالتیجیلیقدا(پسیکوتراپی ده) اینجه لیکلر(۳)
- اولوسلار آراسی کئچیریلن فیلم، قیسا فیلم و بلگهسل (مستند) فیلملر فئستیواللاری
- گؤرمز اینسانلارا سئویندیریجی خبر
- ساغ و سول بئینین اؤزللیکلری!
- “قیش گونو” ویدئوکلیپی یایینلاندی+کلیپ
- دهری یاشلانماسینی(پیری پوست) نئجه گئجیکدیرک
- “نابات” هونری فیلم، آلمانییادا کئچیریلن فئستیوالدا نوماییش اولونور
- تراختور، گوستریشی اوتدو
- سون زامانلاردا تبریزده سالینان کؤرپولره بیر باخیش
- “مارلون بیراندو”-نون یازدیغی کیتابین تانیتیمی + ائندیرمک باغلانتیسی
- هاوا سرینلهشهجک دیر
- بیلیم ویدئونون ایکینجی کلیپی یایینلاندی
- «شیخ صفی» خالچاسی
- آخشام اوستو ساعات بئشده
- باتری عمرونو ۸۰۰ ساعاتلیق آرتیران آراج، ساتیش رکوردلارینی قیراجاق!
- RUBY،یومورتالاما و عادت دؤنمینی قادینلاردا کونترول ائدن اپلیکیشن
- “بیزیم ائللر” وئرلیشی سید تاجالدین کندینده
- ویندوز ۱۰ و اینترنت’ینیزین باند گئنیشلییینین قورونماسی اوچون بیر اؤنری.
- شرقی آذربایجان موخابراتی تورکجه جاواب وئریر+ سس فایلی
- دیشلری نئجه قورومالیییق
- “چیچست”عکس فستیوالی اورمیهده کئچیریلهجک
- جیمئیلی نئجه راحات آچاق
مرداد ۱۳۹۴
- “بیرتونز” دیلیمیزین موسیقی سسی
- دونیانین ایلک موبایللاری نئجه بیر گؤرونوملری واریمیش؟!
- گؤی داشی قزوین بؤلگهسینه دوشدو
- عرب الیفباسیندا تورکجه ویکیپدیا صفحهسی یولا سالیندی
- اردبیل بیلیم یوردونون دؤکتورو،”راجر تیلور” اؤدولونو قازاندی
- ۲۰۱۵ ایلینده کئچیریلن وئنیز فیلم فئستیوالینین داورلر هئیتی بللی اولدو
- فیس بوکدا پروفایللارا ائتیکت آرتماق اولاجاق!
- فیس بوک حسابلارینیزی گلن نسیللره چاتدیرا بیلهجکسینیز
- آیتام عباسی مهر، سو اوچون اوخودو
- اردبیل کانالین، تورکجه خبر وئرلیشی حذف اولونوبدور
- بزکسیز قادینلار ندن داها گؤزل گؤرونورلر
- ویندوز ۱۰ رسمی اولاراق یایینلاندی
- بردووان اوچورتما فستیوالی زنجاندا کئچیریلهجکدیر
- لیمان دالغاسی
- ژولیان ژئرماین-ین گؤزو ایله، دونیا اوخوللاری
- اوچ آی ائنئرژی ییغمادان ایشلهین تئلئفون
- قونشو شیرکتی تلگرام اوچون یئنی استیکرلر یایینلادی
- جومهورباشقانی:”ایرنا”خبرلیگین کوردجه بؤلومو تئزلیکله یولا سالیناجاقدیر
- کوردوستان بیلیم یوردو، کوردجه دیلینده اؤیرنجی قبول ائدهجکدیر
- یئرکورهسینه بنزهیَن گَزهگن{سیاره} تاپیلدی
- آشیق هئیکلی، تبریز پارکلارین بیرینده قورولاجاق
- Arc GIS و GMS دؤورهلری خواجه نصیرده کئچیریلهجکدیر
- سونی RX100-IV؛
- یول حرکت قایدالاری
- تئلسیز باغلانتیلاردا یئنیلیک؛
- آذربایجان ژورنالیسم گونو
- روح ساغالتیجیلیقدا(پسیکوتراپی ده) اینجه لیکلر(۲)
- “مک دونالد” ایرانا گلیر!
- یؤنتمن تانیتیمی؛ کریستوف کیشلوفسکی
- تکنولوژی دونیاسیندا یئنی گؤزلهنیلنلر (ویندوز ۱۰، اندروید M، آیفون ۷، IOS 9)
- آی-دا دپرم وارمی؟
- «کنیا»دا تاسارلاندی «آمریکا»دا چیخاردیلاجاق
- حیکایهنین ایمکانلاری
- سامسونگ و اَپل، سیمکارتلاری اونوددورماق اوچون چالیشیرلار.
- دسکتاپدان فیلیم و عکس چکین!
- مدرنیته و مدرنلیک
- یاشاییش قیسادیر، قایدالاری پوز
- «فروید» یوخو حاققیندا
- «فروید»ین روح بیلیمی{پسیخوآنالیزی}
- اینسان بئینی و تکنولوژی
- اینگمار بئرگمان-ین دوغوم گونو بهانهسینه
- دَپرم !؟
- یایین اَن دادلی یئمکلریندن اولان دوندورما
- WTCA،اؤلکهنین بیرینجی دونیا آلیشوئریش مرکزی
- لئنی ریفئنشتال؛ قادین یؤنتمن
- لیمون سویونون ۱۰ فایداسی
- آغیز قوخوسونون ندنلری و معالیجهسی
- تیر آیینین ۲۱ی دونیا پلاستیکسیز گونو
- شیمی بیلیمین آتاسی دونیاسینی دهییشدی
- روح ساغالتیجیلیقدا(پسیکوتراپی ده) اینجه لیکلر
- باترینین دالیسیندا جاسوسلوق کیتی یوخدور!
- بو دا آیفون S6
- بیلیم ویدئونون بیرینجی کلیپی یایینلاندی
- بوزوقلوغون ایپاوجو بللهندی!
- قان کؤچورمه سازمانین قان اورونلری آزالیب
- یئنیلنه بیلن انرژیلر (آلترناتیو انرژیلر)
- نوستالژیک”شهرده شورش”سگا گئیمی یایینلاندی
- اؤلکهنین ان بؤیوک مینی گولف مجموعهسی
- اوچ اوسکار آلان تک اویونچو
- بویلو خانیملارا تاپشیری: ایستی سو ایله چیممهیین
تیر ۱۳۹۴
- سئوگی دوروموندایکن(فیلم تانیتیمی)
- هر اوچ ائولنمکدن بیری بوشانماغا گئدیر!
- فیس بوک دان مسنجرله باغلی ماراقلی یئنیلیک
- اورمو گؤلو اوچون شکیل سرگیسی
- “گوگل” قوللانیجیلارینی سئویندیریر
- Ordet اوردئت (فیلم تانیتیمی)
- داها تورکجه یالنیز شعر بایاتی دیلی دئییل/محمد رحمانیفر
- تورکجه استیکرلر:”قونشو قیزی”-“اوروجلوق آیی” یایینلاندی
- بیت لاکئر نه دیر و اوندان نئجه فایدالاناق؟
- سامسونگ،کامیونلاریدا دهییشدی
- اؤلکه گنجلرین،۵دن اوچو وقتلرینی چوخونو توپلومسال آغلاردا کئچیردیرلر
- سانال دونیا و گؤرهولریمیز؛
- ” بیلیم سسی”ندن “بیلیم دیلی”نه دوغرو
- ایلک گولدورو(کمدی) درگیسی
- سوئد زیبیل آلیر!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تانری آدیلا
(طنز) ایمضاسیز نامه لر
آغاریبدیر قاراداغلارا یاتان قار تکین باش
منی دردیم چئویریبدیر یانیوا گتتی رئیس
تانیمیردیم سنی بونامه توشوتدورودو منی
ایمضاسیز نامه لریم ایمضاوا حسرتدی رئیس
قلمیم ایشله میری قورخورو یازسین دوزنو
کیمی تاپسین دانیشا بلکه اورکدن سوزونو
درد بیلن یازما دئمز، اوزگه چیخاردار گوزونو
دای ساغالماز آبودرد دردیمه درد گتدی رئیس
ایندی خلقین اورگی دردلیه هی داغلانیری
وام آلان لحظه ده معلول قوولوق* باغلانیری
چوخونون جیبلری بو پوللاریلان یاغلانیری
بو نه دیندور، بونه ایمان، نه شریعتدی، رئیس
هئچ سوروشمان نیه بو نامه لری یازمیشدیم
بس دولاندیم ایشه بو شهریده من آزمیشدیم
واملارین وعده سینه من ائویمی قازمیشدیم
گنه بوش وعده لریز بیزلری دیغلاتدی رئیس
قارنیما یاخماقا یاغ تاپمیرام آز یاخ باشیوا
من ایشی نینییرم ایشلری وئر قارداشیوا
من اورکدن قره یم سنده قرا چک قاشیوا
کارمندین منی باخ توپ تکین اویناتدی رئیس
منیم ایش تاپماغیم آخر گوزومه اولده سراب
خوش گونه قالمیشیق حسرت گونوموز اولدو خراب
آللاه هر میللتی بیر نحوه ایلن ائتسن عذاب
آبوگورستمه دی آللاه بیزه گورستدی رئیس
*قوولوق : پرونده
سراینده: ولی جعفری
موضوع: آزاد ـ طنز اجتماعی


text:
دریا ائله دیم
ترکی بیر چشمه ایسه ، من اونی دریا ائله دیم
بیر سویوق معرکه نی محشر کبرا ائله دیم
بیر ایشیلتیدی سوها اولدوزی تک گؤرسه نمه ز
گؤز یاشیملا من اونی عقد ثریا ائله دیم
امیدیم وار کی بو دریا هله اقیانوس اولا
اونا ضامن بو زمینه کی مهیا ائله دیم
عرفانا چاتماسا شعر و ادب ابقا اولماز
من ده عرفانه چاتیب ، شعریمی ابقا ائله دیم
ابدیتله یاناشدیم دوغولا حافظه تای
شیرازین شاهچراغین ، تبریزه اهدا ائله دیم
ترکی نین جانینی آلمیشدی حیاسیز طاغوت
من حیات آلدیم اونا ، حق اوچون احیا ائله دیم
( فیض روح القدس ) اولدی مددیم حافظ تک
من ده حافظ کیم اعجاز مسیحا ائله دیم
قمه قداره لر آغزیندا دیل اولموشدو سوگوش
من سه وینج ائتدیم اونی ، خنجری خرما ائله دیم
ایندی گؤیله رده گؤزه ل صفله صفا ایله گه زیر
منجلابلاردا اوزه ن اوردگی دورنا ائله دیم
باخ کی ( حیدربابا ) افسانه تک اولموش بیر قاف
من کیچیک بیر داغی سر منزل عنقا ائله دیم
بوردا ( روشن ضمیرین ) ده هنرین یاد ائده لیم
من اونوندا قلمین طوطی گویا ائله دیم
نه تک ایراندا منیم ولوله سالمیش قلمیم
باخ کی ترکیه ، ده قفقازدا نه غوغا ائله دیم
باخ کی تهراندا نه فرزانه لر اولموش واله
باخ کی تبریزده نه شاعرلری شیدا ائله دیم
هم ( سهندیه ) سهندین داغین ائتدی باش اوجا
هم من اؤز قارداشیمین حقینی ایفا ائله دیم
آجی دیلله رده شیرین ترکی اولوردی حنظل
من شیرین دیلله ره قاتدیم اونی حلوا ائله دیم
هرنه قالمیشدی کئچه نله رده ن اونا بال پتگی
اریدیب موملو بالین شهد مصفا ائله دیم
ترکی والله آنالار اوخشاغی لای لای دیلی دیر
دردیمی من بو دوا ایله مداوا ائله دیم
شهریار ، حیف ساووخدیر بو دگیرمان هله ده
دارتماغا یوخدی دنی ، من ده مدارا ائله دیم


text:
آهای پری قیش گئدمیش دونیا دونمیش یازا گول گولو چاغیریر ، چوللر سونالار ماواسی اولموش ،های پری ائشید چای لر سه سینی گور نیجه یئر هنه سی یئنگی لشمیش گور نیجه گوی اوزونه گولوش گلمیش ،پری نچی گونونگ گورمه لرینی اوزونگ اوستونده گورمیرنگ ؟ نچی یئلینگ ائسدیگنی جانینگدا بیلمیرنگ ؟
یاز گلمیش پری گول ،اوینا ، ییرلا ، سن هااااااااااااااااااای چک . پری ده لی اولما ایل تازالانمیش گچن گونللری بئیندن چاغارد و گوز گلن گون لره تیک . اینان کی گله جک گوزه ل اولاسی دیر آما بیله جک اول کی بو یاز داها هئچ زامان گئری دونماز
دئریلیگدن بیر تامدار اوزاد بیر تب گوندوزدان بیرده گئجه دن توخو بیر ایلمه محبت نقشیندن وور بیر کرکید سئوگی گورگو سیندن.
بیر گوز آغلاماگ ایچون ،بیر دوداغ گولمگ ایچون ، یاسلی گئجه لرده قره بویا،قره گئجه لر آراسیندا ساری اولدوزلاری یئر وئر یاز گونلری دا گویناقلی اولاندا قوماشان گوللاردان بیر تب توخو قیپ قیرمیزی یا کی ساپ ساری.
بیر یول توخو یولدان گلن چز بیر اوره گ اوره گ آپاران چز.قره چادری توخو یورولماگ کرز یاتماق ایچون گون توخو اویانماگ کرز ایچون.
بیر بولوت یاز سو اوزه چالماگ ایچون، بیر اوت توخو چیله به در ایچون اوبا قیش یوردوندان کوچنده.
قرانلیق گئجه لرده اوت اووره سینده ییغیلنده و عاشیق سلزینان چالاندا یا اوشاق لای لای اینان یاتاندا واری سینی تامدارینگدا بیر توخو.
آغ توخو اوندا کی بیرچگ لرینگ آغ آپاغا آپاردی...... ایندی بیر گئری دون باخ اینانیرنگ کی دئرلیگ تامداری توکنمیش و داها که سیله سی دیر
من قلمه حسرت چکیرم و یازدیگینه آه ،قوشمالاره یاش
توکیرم من یازانینگ دویغوسونه گوونیرم بئله بیل
قوشمالار وایاسیندان من یاسلیام آما اینانمیرام بو دونیادا
بیر قوشما دا منه پای اولا .سوزلر دیلیمده قالمیش یازغی
لر قلم باشیندا قوروموش ....
های یازان لار منه بیرقوشما پای ائدن یوخ ؟
داها سیرم ده لی اولام یالاندان قچم ،داها سیرم یئره باخمایام گویلاردا اوچام سیرم ده لی تک یا چوخ سوه م یا سوه مه یم .
ده لی گوزگو لری قیریر کی مینگ دانا اوزوندان گوره نه تک اوزو ،ده لی اوزو ایچین هئچ سمیر هئچ یوخو ، ده لی اوزوندن هئچ دئمیر .
ده لی آغلایاندا بیر غیغیه آغلاییر آما گولاندا مینگ غیغیه گولوش ووریر .
ده لی یئده گویدا بیر اولدوز یوخو ده لی اه وی تورپاقلی یئر و سقفی گونلو گوی دیر .
ده لی نه سو مه لی دیر .
داها سیرم ده لی اولام .
من بو دونیادا
سئودالی یاشاییرام
گوز یاشینان سئوگی گوریرام
من داغلار قایاسیندا داشلارینان دوسام
قارقالارینان چالیشیرام
بونالار کولگه سیندا یاتیرام،گوز آرخاما تیکیرم
اوغشایا اوغشایا چاغیریرام
بو یول کیمینگ ؟اولکه کیمینگ؟
گئدن دورنالار ،کوچن سونالار،
دونیا کیمینگ؟
من بویانا، سن اویانا
بیز هایانا داغیلمیشاگ
بیرلیگ اولموش
آما من وارام ،سنده وارانگ
من بو دونیادا سئودالی یاشاییرام
سن نیجه ؟
آی دا کیم وار ؟
آیایدین گئجه لر الوولی کوزلر قیراقیندا کی قره آفتافا چاهئسی قینییر و چولوسکی لر یانماگی سسی قولاقا دییر آرخا اوستونه اوزانموشام .
گوزوم باغلی سرئین یئل اسیر یئل اوزومو ال چکیر بوجگیللر سسی ده گلیر تیلکی لر اوولاماگی دا اونا قوشولور نه ائشیدمه لی دیر . دئیلدر بایقوش سسی کاسلی دیر بو گئجه اونونگ سسی ده گلیر بئلمه گلیر او آغلاییر اوز قره بختینه .
تیتیرمگ ایچیمه گیرمیش سووقوم ائدیر قئچیمینگ باش بورماقینان اوودون لاری اوت ایچینه ایتیلییرم ، گوزومو آچیرام وااااااااااااای ناغاد اولدوز کی قاش و گوز آتیر اوزومه دئیرم هانسی منیم آللینجاق اولدوزوم دیر . او ساق تایداکی بویوگ رگ دیر ..... یوو یوو او سول تایداکی پارلاق رگ دیر یا کی او.......
بو دوشونجه یه گئدیرم کی هر کیمسه ده بیر اولدوز وار اولسا په بو دونیا دا چوخ کیمسه دئرلیگ ائدیر کی گورنگ هاموسی منیم تک آللینجاقینی تاپیر یا کی یوو ....
ائله بوردا گوزوم آیا دوشیر نه ایشیق دیر رحمتلی بویوگ آنام آساناگینی دیله گتیریرم : آیا باخ نیجه گئدر /اورگنمیش گئجه گئدر
بئلمه گلیر آیدا بیرسی منه باخیر منده اونا باخیرام اوزومنن سوروشیرام آیدا کیم وار ؟ آیدا داغ وار ؟چول وار ؟ سو وار؟ هئچ کیمسه اوردا دئریلیگ ائدیر ؟
اینانیرم کی ائله ایندی بیری منیم تک اوزانموش آی ایچینده الینی باشو آلتونا قویموش و منه باخیر .
آهای آیدا کی آدام سلام منی گوریرنگ یولداش منم یئرده کی آدام سن کی اولدوزلارینگ یخینیندایانگ گوره م منیم اولدوزومو تاپا بیلدانگ ؟
آهای یولداش اگه سسیمی ائشیدیرنگ بیر اولدوز آت کوتا تا من بیلم کی وارانگ وااااااااای او منه باخیر او آیدا کی منی گوریر او قویروقلو اولدوزه باخ اونو منیم ایچون آتدی .
الیمی اوزادیرام و اونونگ چون ال بولیرم ،گئنه سووق منی اوزوما گتیریر قووزانیرام و چاهی ده ایچیرم الیمه اوت اوستونا توتیرم تا قیزیشه ایندب داها ایناندیم کی آیدا بیری وار آما کیم وار ؟
گئنه گوزوم هواسیندا ایلدیریم شاخدی بولوت کیپریکیمدن سیخیلدی ویاش یاغدی . چوخ گوز بو یاغیش اینتظارینی چکدی آما یاغاندان سورا هئچ کیم شوکور دئمدی.
گئنه باشیما قار دوشدی دومان چوکدی و گوزلر سووندو یاناخلاری سووق ووردو و پوسسوردو غیغی دوداغی گولوش دن سالدی .منه قیش گلدی یولداش قیش گلدی....


text:
عادی بیر آدام
عادی بیر آدام
تورکجهیه چئویریب حاضیرلایان: حسین واحدی
فرانس کافکا*، 1883-جو ایلده بیر آلمانلی عایلهده پراق شهرینده دونیایا گلدی. فرانس عایلهنین ایلکین اوشاغی ایدی. ایکی قارداشی، یئددی یاشلارینا یئتیشمهمیش دونیادان گئتمیشدیلر. اوچ باجیسی ایسه نئچه ایللر سونرا ایکینجی دونیا ساواشینین اؤلوم کمپلرینده اؤلدورولدولر. کافکانین آتاسی چوخ مذهبی و جدی ایدی. اونون بو اخلاقی آتا-بالا آراسیندا بؤیوک اختلافلارا نهدن اولدو. البته بو جدیلییی کافکانین اثرلرینده ده گؤرمک اولور.
یازینین آردی ...
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
Yaponiyalı yazıçı Haruki Murakami
حاضیرلایان: حسین واحدی
hazırlayan: Hüseyn Vahidi
هاروکی موراکامی* 1949-جو ایلده ژانویه آیینین 12سینده کییوتو شهرینده دونیایا گلمیشدیر. آتاسی بوتپرست کئشیش، آناسی ایسه ادبیات معلمی اولان هاروکی هله گنج یاشلاریندان بَری ادبیاتا مئیل گؤسترمیشدیر. اوشاقلیق دؤنهمینی اؤز اثرلرینده تئز-تئز عکس ائتدیرن یازیچی بیر چوخ مصاحبهلرینده اوشاقلیقدا آتا-آناسیندان اؤیرهندیگی گئرچکلرین اونون اوچون وازکئچیلمز اولدوغونو آچیقلامیشدیر. گنج هاروکی گنجلیگینین بؤیوک بیر بؤلومونو کوبئ [kobe] شهرینده کئچیرمیشدیر. توکییونون واسئدا بیلیمیوردونون ادبیات فاکولتهسینی بیتیرمیش یازیچی بیلیمیوردو ایللرینده اوسلوبیاتین [سبکتانیمانین] دَرین سیرلرینی اؤیرنمیش، چئشیدلی دوغما و خارجی اثرلردن رنگارنگ تصوراتلار آلمیشدیر. یازیچی گنج یاشلاریندان کیتابلارا، اؤزللیکله ده باتی [غرب] ادبیاتینا خصوصی مئیل گؤسترمیشدیر.
یازینین آردی ...
ائدیتورلاری یاخشی اولان یازیچیلار یاخشیدیر
اورهان
پاموک: ائدیتورلاری یاخشی اولان یازیچیلار یاخشیدیر
Orhan Pamuk: Redaktoları yaxşı olan yazıçılar yaxşıdır
حاضیرلایان: حسین واحدی
اورهان
پاموک سون رومانینین (کافامدا بیر توهافلیک) اینگیلیسجهسینی تقدیم ائتمک اوچون لندندهدیر.
“دئ قاردیین” قزئتینین تدبیرلر زالیندا چیخیش ائدن یازیچی رومان ژانرییلا مودئرن شهرلرین بؤیومهسی آراسیندا سیخ علاقه اولماسیندان دانیشیب، بریتانیالی اوخوجولارین سواللارینی جاوابلاندیریب:
“شهرلر رومانلاری بؤیودور، رومانلارسا اؤز نؤوبهسینده شهری میفلهشدیریر (میف= اسطوره) و اونون بؤیوکلویونه بؤیوکلوک قاتیر.”
“من ده مؤولود (سون رومانینین قهرمانی) کیمی گئجهیاری شهره چیخیب اونو گؤرمهیی خوشلاییرام… شهر اینسانلیغین مختلف جیلدلره گیریب گیزلندیگی یئردیر.”
“بیر رومانچی کیمی گزمک، آددیملاماق، باخماق و قیدلر گؤتورمک بؤیوک ذوقدور. فوتو چکمک اوچون آیفونومدان فایدالانایرام، ماراقلی سایدیغیم شئیلرین ویدئوسونو دا چکیرم.”
یازینین آردی ...
اونودولموش داهی، آفرا بئن Unudulmuş dahi - Afra Ben
اونودولموش داهی، آفرا بئن
حاضیرلایان: گونئل ائیوازلی
کؤچورن: حسین واحدی
"محبت سیرلیلیک پالتارینی اوزهریندن آتدیقدان سونرا اوولکی ذوقوندان محروم اولموش اولور"
آفرا بئن
یازینین آردی ...
اوچ ایل/آنتون چئخوو
اوچ ایل
یازار: آنتون چئخوو
حاضیرلایان: حسین واحدی
روماندان بیر پارچا…
هر طرف قارانلیق ایدی. کوچهنی ایشیقلاندیران تکجه ایشیق ایسه بعضی ائولرین پنجرهسیندن دوشن ضعیف ایشیق ایله پاریلتیلی آی ایدی. لاپتئو کیلسه یاخینلیغینداکی اوتوراجاقلارین بیرینده اوتوروب کیلسهنین آخشام خیدمتینین بیتمهسینی گؤزلهییردی. همین واخت ایسه او، یالنیز بیر شئی حاقیندا دوشونوردو؛ یولیا سئرگئیئونا کیلسهدن چیخیب اونون یانیندان کئچهجک و بئلهلیکله، لاپتئو سونوندا، اونونلا دانیشا بیلهجک. اولا بیلر او، بوتون گئجهسینی اونونلا کئچیرهجک بیله.
یازینین آردی . . .
پائولو کوئلیو طریقت باشچیسی اولوب
پائولو کوئلیو طریقت باشچیسی اولوب
یازار: سایمان آروز
کؤچورن: حسین واحدی
پوستمودئرنیزم مودئرنیزمین گئنیشلنمهسینین بیر مرحلهسیدیر. هانسی کی، مودئرنیزمین بوتون نظریه، ایستک و سوتونلارینی انکار ائتمکله اؤز وارلیغینی اعلان ائدیر. پوستمودئرنیزم، اصلینده، مودئرنیزمین عمومیلشمهسینین مقابلینده اجتماعی تپکی[عکسالعمل]، یعنی عمومیلی بحران کیمی ده کاراکتئریزه ائدیلیر. بو بحران یارادیجی بحران کیمی دئییل، بلکه، سقوطا محکوم اولان بیر جریان کیمی بوتون سیستئملرین سونلاریندا موشاهیده اولونور. اونا گؤرهدیر پوستمودئرنیزمین نیهیلیزمینی “اؤزونو محو ائتمه پروسئسی” ده آدلاندیریرلار. پوستمودئرنیزم نه هانسیسا بیر دؤوران، نه ده هانسیسا بیر پروسئسدیر. حتی اونو خصوصی دؤوره عایید اولان بیر فلسفی تفکر ده حساب ائتمک اولماز. حقیقت بودور کی، پوستمودئرنیزم اصل بحراندیر. اصلینه باخساق، مودئرنیزمین اؤزونو اظهار ائتمک اوچون پوستمودئرنیزمه احتیاجی وار. مودئرنیزم مودئرندیرسه، دئمهلی، پوستمودئرن ده اولمالیدیر. “پوستمودئرنیزم” مودئرنیزمی سوال آلتینا چکمک اوچون بیر “زامان”دیر. بورادا پوستمودئرن فلسفهسی یئرینه، پوستمودئرنیزمین فلسفهلری ایله قارشی قارشییا گلیریک. بو ایسه اوندان قایناقلانیر، بو مرحلهنین ضیالیلاری نه عینی دیلده دانیشیر، نه ده عینی ماهیتی داشیییرلار.
یازینین آردی ...


text:
پان ایرانیستلرین فارس مدنیت راسیستلیگی و ایستعمارچیلیغی نی قوروماق اوچون ایرانزمین آدی آلتیندا سوندوقلاری بیرلشمک تکلیفلرینه باخیش
فارس ایستعمارچیلاری و مدنیت راسیستلری اؤزلرینه ایلک ائو حئساب ائتدیکلری مکاندا دیل و مدنیتلر آراسیندا باریش یاراتمالی، سونرا منظور اولموش طوطولاری نی هیندوستانا اوچورماق اوچون تدبیر تؤکوروک دئیه دوشونمکلری پیس اولماز دئیه دوشونمه لیدیرلر. بو دئدیکلریمیزه باخمایاراق پان ایرانیستلر و فارس مدنیت راسیستلری ایچریده هر هانکی بیر دیل و مدنیتلر مسئله سی یوخدور دئیه ایران ممالیکی محروسه سی قونشولوغوندا اولان قونشو دؤلتلرین، دؤلتچیلیک تورپاقلارینی فارس ایمپراتورلوغو ایچریسینه آلماق هاواسینا قاپیلارلار. آشاغیدا بعضی مقاملارینی گؤزدن کئچیره جگیمیز یازی فارس مدنیت راسیستی، میرمهرداد میرسنجری آدلی ذات عالی نین قلمی ایله یازیلمیش، اوخویوروق:
".. . خلا وجود اتحادیه کشور های هم فرهنگ و هم ریشه ایرانی تبار در منطقه آسیای میانه و غربی به عنوان اتحادیه کشورهای فلات ایران یا ایران بزرگ بسیار احساس می شود،اتحادیه ای که می تواند تقویت کننده برنامه های بلند مدت توسعه ایران در چشم انداز بیست ساله ایران 1400 تلقی شود"[i].
متنیدن ده آنلاشیلدیغی کیمی میرمهرداد میرسنجری نین فارس ایستعمار حاکیمیتینه تکلیف ائتدیگی بیرلیک ایران ممالیکی محروسه سینده یئر آلمیش فارسیستان، افغانیستانین و تاجیکیستانین تاجیک بؤلگه لری دئییل، ایران ممالیکی محروسه سینده فارس ایستعمارچیلیغینا توتولموش خالقلارین جوغرافی تورپاقلاری نین یانی سیرا قوزئی آذربایجان جمهوریتی، روسیه حاکیمیتینده یئر آلمیش خود مختار داغیستان، اینگوش، اوسئت، چئچئنیستان و اۆسته گل گورجوستان تورپاقلاری نین بؤیوک بیر بؤلومو، ائرمنیستان، تورکیه و سوریه نین شرق بؤلگه لری، عراغین قوزئی و شرق بؤلگه لری، پاکیستانین غرب و شمال غرب بؤلگه لری نی، افغانستان، تورکمنیستان، اؤزلکیستان جموریتلری، قازاقیستان، قیرقیزیستان و چین تورپاقلاری نین بیر بؤلومونو ده ایچرمکده دیر. فارس ایستعمارچیلاری نین بو مملکتلره خیال عالمینده ساواش آچماقلاری، بو مسئله نین حیاتا کئچمه سی اوچون دوشونولموش دوشونجه و مفکوره دئییل، ایران ممالیکی محروسه سینده میللیتلر مسئله سینی خالق اجتماعیتی نین دیققتینده یاییندیرماغا و خالق اجتماعیتینی دوشونجه و فیکیر باخیمیندان مسخ ائتمگه دوشونولموش فارسلیق مفکوره سی ساییلار. بو دوشونجه یه اساسن ایران ممالیکی محروسه سینده هرهانکی تورک، عرب، بلوچ، لور و باشقا دیل و مدنیتلره عایید میللی توپلوملار یوخ ساییلار. آدی چکیلن خالقلار اؤز دیل و مدنیتلرینی مطرح ائتدیکده، اؤرنک اولاراق گونئی آذربایجان تورکلرینه: قوزئی آذربایجان؛ کوردلره: قونشو دؤلتلرده کی کوردلر یاشایان تورپاقلار؛ تورکمنلره: تورمنستان جمهوریتی؛ عربلره: عراقدا شیعه لر یاشایان تورپاقلار؛ بلوچلارا: پاکیستانداکی بلوچلار یاشایان تورپاقلارین ایران ممالیکی محروسه سینه گئری قایتاریلاجاغینی وعد ائدرلر. بو گؤروش و ایچی بوش وعده، بیر دولچا آیران ایله بیر دنیز سویو یوغورت ائتمک آرزوسوندا اولان خیالاتچی بیری سی نین داورانیشینی سرگیله میش اولار. گونلرین بیرینده، بیری بیر دولچا یوغورت ایله هرهانکی بیر دنیزه دوغرو یولا دوشر. قارشیدان بیریسی گله رک بو ذاتی سورقو سوآلا چکر:
- هارا بئله؟ اوغورلو اولسون!
– الله دان گیزلی دئییل، سندن نه گیزلین! گئدیرم قاباقداکی دنیزی مایالام یوغورد ائدم!
- بیر دولچا یوغورد ایله او بؤیوکلوده دنیزی یوغورت ائتمک اولماز آخی! بیر ده اونون جنسیتی سۆت دئییل، سودور. سن هئچ بو مسئله اوزره دوشونموشسن می؟ دئیه بیر سورقو اورتایا قویار.
قارشی طرف اوزدن گئتمه یه رک، اوتانمازجاسینا دئیه ر:
- من ده بیلیرم، او سودور، سویا یوغورت تؤکمک ایله یوغورت اولماز! آنجاق اولسا، یوغورد اولار ها!
اۆسته کی مثل اوچ جوت بیر تک فارس ایستعمارچیلیغینا و فارس مدنیت راسیستلیگینه منسوب اولموشلارین "ایرانزمین" دئیه اورتایا آتدیقلاری دوشونجه لری نین ایضاحی ساییلار. دئمک، بونلار دا اؤز ایستعمارچیلیق و راسیستلیک عمللرینی ایضاح ائتمک یئرینه دونیانی فارس ائتمک ایسترلر! دئمک، بونلار ایران ممالیکی محروسه سینده فارس حاکیمیتی نین اوزلشدیگی ائتنیک مسئله لره انسانی بیر جاواب تاپماق یئرینه میللی مسئله نی باسدیرماق اوچون قونشو دؤلتلر ایله سؤزده بیرلشمک ایستر و اوسته لیک پان ایرانیستلیک دوشونجه و خیاللارینی ایران ممالیکی محروسه سینده کی ائتنوسلار آراسیندا یایماقدان بیله چکینمک ایسته مزلر. گئنه ده اوخویوروق:
"... جایگاه ژئو پلتیک ،تاریخی و فرهنگی ایران در طول هزاران سال همزیستی، نقشی غیر قابل انکار در کشورهای نو استقلال دور تادور ایران بر جای گذارده است که به رغم تلاش های قدرت های استعماری در ایجاد تفرقه و جدایی مصنوعی بین این ملت جدا افتاده از هم هنوز قابل توجه می باشد"[ii].
اۆسته گؤرودنوگو کیمی "ایران" دئدیکده فارس مدنیت راسیستی، میرمهرداد میرسنجری ذات عالی فارس دیل و مدنیتی نین اوزرینه ائله بیل یاغ، بال سورته رک اونو فارس اولمایان عوام انسانلارا یئدیرمگه چالیشار. دئمک، بو ذاتلار بوگونکو بیلگی سایار و مدنیت چاغیندا، انسانلارین یاشاییشیندا دیل و مدنیتلرین هانکی اؤنم و اهمیت داشیدیغینی بیله درک ائتمز مقامدا یئر آلارلار. بو ندن ایله ده بیربیرلریندن ایستر قرامئر، ایستر موفولوژی باخیمیندان فرقلی اولان اوچ (تورک، سام و ایران) دیل قوروپونا عایید اولان خالقلاری فارسلیق باتلاغیندا بوغماق و فارسلارینکی ائتمک ایسترلر[iii]. گئنه ده اوخویوروق:
"... در طول 196 سال گذشته به رغم ایجاد 8 کشور جدید در جنوب روسیه ـ در مناطق اشغال شده از ایران ـ و نیز ایجاد دو کشور در ایران شرقی توسط استعمار بریتانیا نه تنها پیوند های معنوی این ملت واحد با سرزمین بزرگ مادری گسسته نشده بلکه حتی پس از تحولات دو دهه اخیر در منطقه ، این علائق و پیوند ها بسیار گسترده تر هم شده است که با قدرتمند شدن ایران این مهم می تواند بستر مناسبی را جهت شکل دادن و پایه ریزی اتحادیه منطقه ای فلات ایران با محوریت تاریخ و میراث مشترک چند هزار ساله موجود فراهم آورد"[iv].
اوسته گؤروندوگو کیمی، فارس مدنیت راسیستلری نین نظری کئچرلی ساییلارسا، تاریخه قاریشمیش موغول ایمپراتورلوغونون وارثی بوگونکو موغولوستان دؤلتی ساییلارمیش، اؤرنک اولاراق قوزئی کوره نین قوزئییندن باشلامیش- تایوان (چین آداسی)- فینلاند-ازمیر- بصره شهری آراسیندا یئرلشمیش بوتون تورپاقلارداکی یاشایان انسانلار دا بوگونکو موغول میللتی و بوگونکو موغولیستان تورپاقلاری نین ترکیب حیصصه سی ساییلمالی ایمیش – آرادا اولان فرق بو:
موغوللار دیل و دین باخیمیندان او زامانکی یئرلی حاکیمیتلرین دیل و مدنیتلرینه احترام و تمکین ایله یاناشاراق ایشغال ائتدیکلری دؤلتلرین دیللرینی و دینلرینی او بؤلگه لرین ایداری و دینی قورولوشو دئیه ساخلایاراق مالیات و غرامت آلماقلا بو تورپاقلارا حؤکومت ائتمیشلر.
بوگونکو فارس دیلی و فارسلیق ایله هر هانکی بیر ایلگی و ایلیشگیسی اولمایان هخامنشلر ایسه یئرلی دیل و مدنیت صاحابلارینی ایستعمارچیلیغا تابع توتماغا چالیشمیشلار. میرمهرداد سنجری بؤیوک ایران سرحدلری هارا دئیه چیزاراق یازار (باخ اوسته، خریطه نمره1)، اوخویوروق:
"... فلات (نَجد) ايران بزرگ سرزمين وسيعى در آسياى مرکزی و جنوب غربى است. اين فلات بين رودهاى جيحون (آمو دريا) در شمال شرقى، کورا در شمال غربى، سند در جنوب شرقى، و فرات در جنوب غربى قرار دارد. کوه های پامیر و هندوکش در مشرق،جلگه ورا رود (ماوراءالنهر عربی) در شمال شرق، کوههای قفقاز در شمال غربی ،کوه های زاگرس و میان رودان (بین النهرین عربی) در غرب و خليج فارس و درياى مکران یا بلوچستان (دریای عمان) در جنوب محدودهٴ طبيعى فلات ايران را مشخص میکند"[v].
اۆسته میرمهرداد میرسنجری، سرحدلرینی بلیرلمیش تورپاقلار اصلینده ایران دئییل، کنگر کؤرفزی (خلیج فارس) نین قؤزیینده هخامنیشلر طرفیندن قورولموش و باشقا ولایتلری حاکیمیتی آلتینا آلمیش و یونانلیلار آد وئرمیش پرسیا ساییلارمیش. ایران ایسه کئچمیشده کی آد اعتیباری پان ایرانیستلر و فارس مدنیت راسیستلری نین "بهشت برین" دئیه آدلاندیردیقلاری و اوسته ده مؤللیف آدینی چکدیگی پامیر چؤللری ساییلمالی ایمیش[vi]. ایران کلمه سی سونرالار غزنه لیلر و سلجوقلولار واسیطه سی ایله بوگونکو ایران ممالیکی محروسه سینی ایچرمیش بیر حاکیمیت ساحه سی اولموش. بو حاکیمیت ساحه سی زامان زامان کئچیلمیش و بؤیوموشدور.[vii] میرمهرداد میرسنجری خیالی بؤیوک ایران سرحدلرینی چیزدیقدان و بلیرلدیکدن سونرا بیر داها دیل و مدنیت اساسیندا اونو ایضاح ائتمگه چالیشار، اوخویوروق:
"... مردم سرزمین فلات ایرا ن و ایران بزرگ شامل کردها،آذری ها، تات ها ،تاجیک ها، پشتون ها ،بلوچ ها،تالشی ها،ارمنیها،اوستیاییهای قفقاز (که خود را ایرونی می نامند) و... . ایجاد اتحادیه منطقه ای فلات ایران یا کشور های وارث تمدن ایرانی با رويکرد همگرايي منطقه اي سبب ساز ايجاد نوعي همگرايي فرهنگي، هويتي و اقتصادي بين مردم ملتي می شود که در تاريخ پر فراز و نشيب فلات ايران، در کنار هم زيستهاند و از عناصر فرهنگي و تمدني مشترکي (مانند نوروز، زبان پارسي و سایر زبان های آریایی و شخصيتهاي اساطیری، فرهنگی و تاريخي مشترك) بهره ميبرند. کشورهاي مورد نظر، يازده کشور ايران، افغانستان، تاجيکستان، پاکستان، ازبکستان، ترکمنستان، آذربايجان، گرجستان، ارمنستان، قزاقستان و قرقيزستان و نیز بحرين و مناطق نیمه مستقل اقلیم کردستان عراق و مناطق شمال قفقاز از جمله داغستان و اوستیا هستند که مردمانشان با فرهنگ و تاریخ مشترک هزاران سال در کنار هم زيسته و در سدههاي گذشته، در کشاکش رقابتها و توطئه هاي استعماري از هم جدا شده اند"[viii].
اوسته گؤروندوگو کیمی پان ایرانیست و فارس مدنیت راسیستلری نین خیالی تورپاقلاریندا آذربایجان، گورجوستان، تورکمنستان، قیرقیزیستان و قازاخیستان و بحرین تورپاقلاری یئر آلارکن بو تورپاقلارا حاکیم اولاجاق دیل و مدنیتلر ده فارسچا (زبان فارسی) و - عوامفریبلیک اولسون دئیه- باشقا آریا دیللری منظور اولاجاقلار. دئمک، تورکلوک و عربلیگه دوشمنلیک فارس ایستعمارچیلیلاری و فارس مدنیت راسیستلری نین ایلکه لری (پرنسیبلری) ساییلار. میرمهرداد میرسنجری اؤز سلفی و فارس ایستعمارچیلیغی نین تئوری اساسلارینی قویان محمود افشار یزدی نی اؤزو اوچون اۆلگو ائده رک یازیر:
"... .واژه پان ایرانیسم توسط دکتر محمود افشار یزدی در سال 1305 خورشیدی برای ضرورت اتحاد کشورهای ایران و افغانستان و سایر کشور های میراث دار تاریخ و تمدن ایرانی مطرح شد. اين واژه، بر این پایه به کار رفته که هر جا که مردمان ایرانی نژاد « از گذشته های دور تاریخی » در آن زندگی می کنند بخشی از ایران است و هر جا که بخشی از فلات ایران است هم اکنون ایرانی نشین باشد یا نه، از آن ایران بزرگ و فرهنگی می باشد"[ix].
اوسته گؤروندوگو کیمی ایران ممالیکی محروسه سینده، تورک دیلی نین اوخونوب یازیلماسینی "پان تورکیست" دئیه قوزئی آذربایجان جمهوریتینه و خاریجی دؤلتلره نسبت وئرمگه چالیشان فارس مدنیت راسیستلری و فاشیستلری یالنیز فارسلیق دئییل[x]، ائتنیک باخیمدان فارس اولمایان دؤلت و میللتلرین ده دونیا دؤلتلری طرفیندن تانینمیش دؤلتچیلیک سرحدلرینی تانیمایاراق او تورپاقلارا نوفوذ ائتمه گی و اونلارین دؤلتچیلیک تورپاقلارینی قصب ائتمه گی فارسلیق اوچون اولوملو حئساب ائدرلر. میرمهرداد میرسنجری فارس ایستعمار قوروملاریندان ساییلان "بنیاد نیشابور" آدلی قوروم طرفیندن اورتایا آتیلمیش "اتحادیه" ایرانزمین تکلیفینی سرگیلمگه چالیشمیش، اوخویوروق:
".. بر اساس پیشنهاد های ارائه شده در آن زمان اتحادیه ای منطقه ای متشکل از 11 کشور مستقلی که در شکل گیری و اعتلای فرهنگ و تمدن ایران قدیم نقش داشته و از 11 حق رأی در سازمان ملل برخوردار هستند پیشنهاد شد. این کشورها شامل:
1-
جمهوري اسلامي ايران؛ (به عنوان بزرگترین وارث و بازمانده رسمی فرهنگ و تمدن
ایران قدیم)
2- جمهوری اسلامی افغانستان؛
3- جمهوری تاجیکستان؛
4- جمهوری اسلامی پاکستان؛
5- جمهوری ازبکستان؛
6- جمهوری ترکمنستان؛
7- جمهوری آذربایجان؛
8- جمهوری گرجستان؛
9- جمهوری ارمنستان؛
10- جمهوری قزاقستان؛
11- جمهوری قرقیزستان.
هستند. ( البته لازم به ذکر این که به این فهرست پیشنهادی می توان کشور هاو مناطق نیمه مستقلی چون بحرین، اقلیم کردستان عراق ،نخجوان، و جمهوری های اوستیا،چچنستان و داغستان در شمال قفقاز را نیز افزود)"[xi].
اۆسته فارس مدنیت راسیستلری و فارس ایستعمار عامیللری نین "فارس ایسلام جمهوریتی" نی هخامنشلرین قالیغی نظره آلمالارینا باخمایاراق عرب دیل و مدنتی ایله جانلانمیش فارس دیلی و مدنیتی، هر هانکی بیر مدنی و تاریخی ایزلر بوراخمامیش هخامنشلرین دیل و مدنیتلری ایله هئچ بیر اورتاقلیغی یوخدور. بو یوخ اورتاقلیغی اساس گؤتوره رک تورک و عرب دیل قوروپلارینا منسوب اولان میللیتلری بنده چکمگه دوشونمک هانکی اؤلچوده دوز و دوزگون اولار مسئله سینی ساغلام دوشونجه لی انسانلارا بوراخماق داها دوزگون حئساب ائدیلر. اوسته لیک روسیه ترکیبینده ولایت ساییمیندا اولان مختار ولایتلری (اوسئت، داغستان، چچنستان، اینقوش مختار بؤلگه لری) بحرین جمهوریتی نین مستقیللیگینی تانیماماق و عراغین بوگونکو تورپاق بوتونلوگونه تجاووز ائتمک نه اؤلچوده دونیا دؤلتلری تشکیلاتی نین مرامنامه سینه اویقون گؤرونر مسئله سی ده دیققت چکیجی گؤرونر. فارس ایستعمار یانچیلاری و مدنیت راسیستلری نین بیر وارساییم "هپوتئز" کیمی تکلیف ائتدیکلری بو بیرلیک (اتحادیه) قورولدوقدان سونرا آشاغیداکی هدفلره یئتیشمک منظور اولونار، اوخویوروق:
"هدف
این اتحادیه بازآفرينی و ساماندهي هويتي ملتها و اقوام وارث فرهنگ و تمدن
ايراني در منطقه فلات ايران و حواشي آن، در چهارچوب يك اتحادیه منطقه ای
سیاسی فرهنگی، و اقتصادی عنوان شده که زمینه فعالیت های زیر را فراهم خواهد ساخت:
1) گسترش و تعميق همكاريهاي فرهنگي، اقتصادي و سياسي بين كشورهاي عضو؛
2) تحقيق و پژوهش درباره تاريخ و پيشينة سياسي، فرهنگي و علمي كشورهاي عضو؛ در راستاي شناخت سهم هر يك از كشورها در «فرهنگ و تمدن ايران قديم» و تقویت فرهنگهاي بومی محلي.
3) ايجاد بازار آزاد اقتصادي بين كشورهاي عضو اتحاديه و تشكيل منطقه يكپارچه اقتصادي (در دراز مدت).
4) سرمايه گذاريهاي مشترک در پروژههاي اقتصادي ـ صنعتي، تجاری و... داخل و خارج از اتحاديه.
5) زمينه سازي و تمهيد شرايط براي ايجاد «پول واحد» بين كشورهاي عضو اتحاديه.
6) گسترش همكاري در زمينههاي امنيتي و انتظامي و مبارزه با مواد مخدر و جرايم سازمان يافته بينالمللي؛ با هدف كاهش ميزان جرم در كشورهاي عضو.
7) اطلاعرساني و آشنايي شهروندان كشورهاي عضو با فرهنگ و جاذبههاي گردشگري هر يك از اعضا و تسهيل شرايط و امكانات براي مسافرتهاي سياحتي و زيارتي؛ با هدف گسترش گردشگري و رونق صنعت توريسم بين كشورهاي عضو اتحاديه و تقويت پيوندهاي فرهنگي بين ملتهاي آن.
8) گسترش همكاريهاي علمي ـ دانشگاهي ميان كشورهاي عضو؛ با هدف احيا و استفاده بهينه از منابع و دستاوردهاي علمي و عملي دوران گذشته همة كشورهاي عضو.
9) همكاري كشورها در زمينههاي مختلف فرهنگي؛ از جمله انتشار كتاب ، ساخت فيلم و سريال، نوشتن فيلمنامه و... در موضوعات مربوط به تاريخ كشورها و شخصيتهاي تاريخي و سهم هر يك از كشورهاي عضو در فرهنگ و تمدن ايران قديم و تاريخ ملي آنان.
10) همكاريهاي آموزشي ـ اجتماعي براي ريشهكني بيسوادي در كشورهاي عضو و ارتقاي سطح علمي شهروندان.
(که به
این بند ها هماهنگی و همکاری منطقه ای کشور های اتحادیه یا کنفدراسیون فلات ایران
برای پاسداری جمعی از منافع و هویت تاریخی،سیاسی، جغرافیایی و سنت ها و آیین های
مشترک میراث ٍفرهنگ ایرانی را نیز می توان افزود که از جمله به این موارد می توان
اشاره نمود همکاری مشترک پژوهشی،علمی،تاریخی فرهنگی اتحادیه فلات ایران در حفظ و
حراست از نام خلیج فارس و منافع استراتژیک بنادر و جزایر ایرانی موجود در آن
- پاسداشت ، احیا و ثبت مشترک جشن ها وآیین های باستانی فلات ایران همچون
نوروز، مهرگان ،سده و... - بهره برداری مشترک از منافع نفتی و محیط زیستی دریای
کاسپین (مازندران)- بهره برداری مشترک از راهگذر(کریدور)شمال به جنوب(اروپا به
هندوستان) و شرق به غرب(آسیا به اروپا) و ...)".[xii]
اوسته کی گؤرونوملری نظره آلدیقدا "ایران" آدی باشلیغی آلتیندا ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس اولمایان دیل و مدنیتلره دولاییلی یول ایله دیوان توتماق اونلاری فارس اریتمک سیاستینه تابع توتماقلا بو ممالیکی محروسه ده یاشایان خالقلار خوشیخت اولموشلارسا، فارس دیل و مدنیتینی تورک جمهوریتلرینده او جومله دن آذربایجان جمهوریتی نین باکی و بعضی شهرلرینده مجانی کورسلار قویماقلا یایماق (باز آفرینی .. تمدن ایرانی...) دا اوراداکی دیل و مدنیت صاحابلاری خوشبخت ائده بیلر دئیه دوشونمک اولار. اوسته لیک خلیج فارس آدی و فارس کؤرفزینده کی آدالارین (ابو موسی و ...) فارسلیق اوچون قورونماسی نی دا ایران بیر لیگی (اتحادیه ایرانزمین) آدینا باشقا خالقلارا یوکلمک داها دا مسئله نی فارسلیق اوچون راحات ائدن بیر مسئله ساییلار.
قایناقلار:
[i] میرمهرداد میرسنجری، احياي فلات ايران تنها راه انتقام وطن دوستان از استعمارگران پير روسيه و انگلستان؛ انتظار وصل ايران شمالي، احياي گستره فرهنگ وخاك ايران بزرگ: http://badkobe.blogfa.com/post-59.aspx
[ii] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
[iii] ایشیق سؤنمز، ایران، ایران دیل قوروپو آدی نین اورتایا آتیلماسی: http://www.isiqsonmaz.com/Seite269.htm
[iv] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
[v] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
[vi] ایشیق سؤنمز، ایرانویچ یوخسا ائران وئژ (پامیر): http://www.isiqsonmaz.com/54.htm
[vii] باخ اوسته، ایشیق سؤنمز، ایران، ایران دیل قوروپو آدی نین اورتایا آتیلماسی.
[viii] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
[ix] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
[x] ایشیق سؤنمز، فارس ایستعمارچیلاری و مدنیت راسیستلری نین قوزئی آذربایجان جمهوریتی علیهینه شیادلیغی: http://www.isiqsonmaz.com/Seite%20319.htm
[xi] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
[xii] میرمهرداد میرسنجری، باخ اورادا.
ایشیق سؤنمز، 16.10.2013


text:
داشقین موعللیم ایله دانیشیق
پروفسورعلی داشقین؛ یازار،شاعیر، چئویرمن، دوزلتمن، تورکولوژی ودیلچیلیک بیلیم داللاری اوزره دوکتور،تورک دیلی ادبیات اؤیرتمنی ۲۲۰-دَن چوخ بیلیمسل و شعر و رومان کیتابلارینین یازاری، چوخ شهرلرده اؤزللیکله اورمودا تورک دیل و ادبیات اوجاقینین تملینی قورموش…دورنانیوز رسانه سینین باشلانیشینان سایین داشقین موعللیم ایله بو ایلک دانیشیغیمیز اولور او زامان کی بیز اورمودا هفته ده۲ساعات کیلاسلارا گئتمه یه واختیمیز اولموردو،دوکتور منت سیز تاکسی ایله تبریزدن اورمویا قدَر گلیب-گئدیردی او بویوک امکلره آنجاق بویوک اینسانلار دوزه بیلرلر. دوکتورون دیش پرستیژی نه قدَر ال چاتماز اوجا اولسادا ،عکسینه ایچی او قدَرده آلچاق کونولدی او بویوک اوستادین بیر کیچیک اؤیرنجیسی کیمی بونو دویموشامدا سؤیله ییرم.
… More


text:
اما بیلگیل کیم عروض فنی كيم نظم اوزانی نينگ میزانی دور شریف فن دور، نیچونکیم نظم علمی نینگ رتبه سی بغایت بویوک رتبه دور. انداغ کیم حق سبحان تعالی نینگ کلام مجیدیده کوپ ییرده نظم واقع بولوبتور که عروض قواعدی بیلن راست دور. اول جمله دن بیری بو آیت دور کیم: (لن تنا لواالبر حتی...)دور «رمل مسدس محذوف» واقع بولوبتور و ینه بو دور کیم: (ولمرسلات عرفاً فالعاصفات عصفاً) کیم وزنی «مفعول، فاعلاتن، مفعول، فاعلاتن) دور« مضارع مثمن اخرب». و ینه کلام الله ده کوپ ییرده بونوع واقع دور و رسول الله (ص) احادیثیده داغی هم بو طریق توشوبتور اول جمله دين بیری بو دیر کیم (من اکرم عالماً فقد اکرمنی) كيم وزني« مفعول، مفاعلن، مفاعیل، فعول» دور.
پس ثابت بولدی کیم عروض فنی شریف فن دور. و بو کیم بو علم نی نیچون عروض دیدیلر، مختلف الاقوال بار، اول جمله دین بیری بیله اکتفا قیلیلور و اول بو دور کیم خلیل ابن احمدرحمت الله عليه بو فن نینگ واضحی دور ، چون عرب ایرمیش و اونینگ یقینیده بیر وادی ایرمیش که انی «عروض» دیرلر ایرمیش و اول وادیده اعراب اوینی تیکیب جلوه بیریب، بهاغه كيورورلر ایرمیش. و اویني عرب «بیت» دیر چون بیتلر نی بو فن بیلن میزان قیلیب موزونی نا موزوندن ايورورلر گویا که قیمت و بهاسی معلوم دورور. بو مناسبت بیلن عروض دیب تورلر. بیتنی اوی آتی بیلن اتب دورلر، مناسبتی مونی دیب دورلر که اوی نینگ بنا سی تورت رکن بیلن دور، بو بیت نینگ هم بناسی تورت رکن دیر بو بیتده هم معنی حیثیدن کوپ نیمه لر بولر حتا او نینگ محزونات و مخفیا تی اورنیغه هم بونده مخفی و مکتوم خیالات و معانی تاپسه بولور، بو مناسبتلردن انی بیت ديبتور لر.
اما معلوم بولسون کیم عروض فنی اهل نظم اوزانی اصولینینگ بنا سین اوچ رکنغه قویوبتورلر بو لردن عبارت: سبب، وتد و فاصله دیر بو اسملر هم عرب قبیله لر نینگ حیاتیدن آلینگن. سبب دیب خیمه نینگ تاغینی، وتد دیب خیمه نینگ قازیغینی و فاصله دیب اونینگ پرده لرینی ایته دیلر.
سبب: عروضده سبب ایکی خیل دیر سبب خفیف، سبب ثقیل
سبب خفیف: بیر متحرک بیر ساکن حرفدن توزولگن لفظ یا سوزدیر. نی، گل، مل
سبب ثقیل: ایکی متحرک حرفدن توزولگن دیر. مثلاً یوزی، کوزی، توزی
وتد: عروضده وتد ایکی قسم دیر، وتد مجموع، وتد مفروق
وتد مجموع: ایکی آلدینگی حرف متحرک سونگی حرفی ساکن لفظ یا سوز دیر. ثمر، شجر، قمر.
وتد مفروق: بو ایسه آلدینگی و سونگی حرفی متحرک و اورته ده گی حرفی ساکن دیر. لاله، ناقه باشقه لر.
فاصله: عروضده فاصله ایکی نوع دیر فاصله صغرا و فاصله کبرا.
فاصله صغرا: تورت حرفلیک کلمه دن توزیلیب آلدینگی اوچته حرفی متحرک و سونگی حرفی ساکن دیر. میرکیم، یور کیم.
فاصله کبرا: بیش حرفدن توزولگن سوز دور که تورت آلدینگی حرفلری متحرک و بیشینچی سی ساکن دیر. یشمغن، یسمغن
اول کوز قرا درد غمیدین چیدمدیم
البته بونی ایتیش کیره ک که (یشمغين) سوزیده حرفلر سانی اصلیده ایسکی اوزبیک املا قاعده سیگه کوره بیش یا آلتی حرفدن توزیلگن بیراق حاضرگی اوزبیک املا قاعده سیگه کوره بونده ی ایمس بلکه اوز ارا فرقی بار و همده تقطعده هم "و" حرفی حذف بوله دی. سبب خفیف دییله دی. "کوزی" سبب ثقیل، "قرا" وتد مجموع، "دردی" وتد مفروق، "غمیدین" فاصله صغرا، "چیدمدیم" فاصله کبرا دیر.
عروض شعرلری نینگ همه سی اوشبو رکنلر ترتیبیده توزیله دی، عروضده اوشبو رکنلرنی افاعیل یا تفاعیل دیدیلر. سکیزته دن عبارت:
1 متقارب بحری: فعولن- وتد مجموع+ سبب خفیف
2 متدارک بحری: فاعلن- سبب خفیف+ وتد مجموع
3 هزج بحری: مفاعیلن- وتد مجموع+ ایکی سبب خفیف
4 رجز بحری: مستفعلن- ایکی سبب خفیف+ وتد مجموع
5 رمل بحری: فاعلاتن- سبب خفیف+وتد مجموع+سبب خفیف
6 وافر بحری: مفاعلتن- وتد مجموع+سبب ثقیل+ سبب خفیف
7 کامل بحری: متفاعلن- فاصله صغرا+ وتد مجموع
8 بسیط بحری: مفعولات- ایکی سبب خفیف+ وتد مجموع
بو یوقاریده گی ایتیلگن مفاعیللر اصل حسابلنه دی و اولر نینگ هر بیریگه ایریم اوزگریشلر یوز بیرگن حالده فرعی مفاعیللر توزیله دی. اوشبو اوزگریشنی عروضده زحاف دیدیلر. عروضده شعر نینگ وزنی سنجیش قیلیش اوچون ارکان یا افاعیلدن استفاده بوله دی. هر بیر رکن بیر قنچه هجا نینگ ترکیبیده تشکیل تاپه دی. مثلاً: فعولن اوچ هجا دن، مفاعیلن تورت هجا دن تشکیل تاپه دی. بو رکنلر نی عروضده افاعیل دیدیلر، سوزلر نینگ قوریلیشیده فعل صرف (فعل) میزان حسابلنگن دیک عروضده افاعیل شعر نینگ میزانی دیر.
معین بحر ایچیده اولچاو تورلریگه نسبتاً ایتیله دی. وزنلر بحر ایچیده گی اوزگریشلر نتیجه سیده یوزه گه چیقه دی. وزنلر سالم و ترماققه اجره تیله دی، سالم وزنلر اوّل، ترماق وزنلر کیین کیله دی.
وزننی دانشمندلر خیلمه خیل تعریف قیلگنلر. جمله دن وزن بیر خیل تناسب دیر، تناسب ایسه شونده ی بیر کیفیت یا صفت که هر خیل اجزا و بولک اراسیده بیر نوع بیرلیک نی تکرار ایتیشیدن پیدا بوله دی. تناسب مکانده واقع بولسه اونی قرینه دیدیلر و اگر زمانده واقع بولسه وزن دیدیلر. وزن حیاتگه باغلیق وزننی انسان ذهنیدن تشقری تاپیش ممکن ایمس، وزن ادراک ایتیش واسطه بو بیزنینگ خیلیمیز دیر وزن تیلده هجالر تکرار بولیشیدن پیدا بوله دی البته بو تکرار منظم بیر شکلده بولسه و بیر-بیریگه تینگ کیلسه اوندن وزن پیدا بوله دی.
تورکی تیل، دنیا نینگ اینگ قدیم تیللریدن بیری حسابلنیب قدیم الایامدن اوز یازووی و خطیگه ایگه بولگن. اوشبو تیلده کوپلب قیمتلی، ادبی و علمی اثرلر وجودگه کیلگن ـ تورکی تیل شعری دستلب برماق وزنیده (هجایی یا سیلابی وزنلرده) بولگن محمود کاشغری نینگ دیوان اللغات تورک کتابیده کیلتیریلگن تورکی خلقلرنینگ برچه خلقلر لهجه و شیوه لرگه عاید یوزلب شعری مثاللری بو سوزنینگ اثباتی دیر. لیکن تورکی تیل ادبیاتی رواج لنیشی بیلن عرب همده فارس شعریده هم ایشله تیله باشله دی. جمله دن بیشینچی هجری (م11) عصرده تربیوی و اخلاقی مضمونگه ایگه بولگن قوتدغو بیلیک اثری مثنوی شکلیده عروض بحرلریدن بیری متقارب بحریده بویوک ادیب و شاعر یوسف خاص حاجب بلاساغون تمانیدن نظمگه تارتیلدی. اوندن سونگ بیر قطار تورکی بویوک شاعرلری، جمله دن احمد یوگناگی نینگ عتبة الحقایق اثری خواجه احمد یسوی حکمت لری نینگ بیر قسمی، ربغوزی نینگ قصص الانبیا سیده کیلتیریلگن غزللر و شعر لی پارچه لر حافظ خوارزمی، سکا سمرقندی و باشقه تورکی تیلی بویوک شاعر لر نینگ اولمس اثرلری برچه سی عروض اوزانیده یازیلگن دیر. لیکن تورکی تیل شعریده عروض وزنلری نینگ بو قدر کینگ قوللنیب کیلگنیگه قره مه ی و روابط لری حقیده تورکی تیلیده هیچ قنده ی اثر یازیلگن ایمس ایدی.
هجری 9 عصر میلادی 15 عصر نینگ ایکینچی یریمیده چغتای تورکی تیلیده کوپلب ادبی اثرلر یره تیلدی خصوصاً اولوغ امیر علیشیر نوایی نینگ ادبیات ترقیاتی اینگ یوقاری چوقیسیدن اورین آلگن منگو اثرلری وجودگه کیلیشی بیلن ادبیاتیمیز رواجلنیشیده کوپ کتته اهمیتگه ایگه بولگن ینگی مرحله باشلندی ایندی اوتگن 5 عصر دوامیده اینیقسه آخیرگی عصرده ایجاد ایتیلگن شعری اثرلر نی تیوریک و تیکشیریش خصوصیاتلرینی علمی اورگنیش ضروریتی توغیلگن ایدی. او جمله دن شعر اوزانی تحقیق و تدقیق ایتیش بو حقده کتاب یازیش کوپ مبهم مسله ایدی. اوشبو آغیر و مسؤلیتلی وظیفه نی بجریشگه او زمان نینگ اینگ بویوک علمی، ادبی و اجتماعی شخصیتی اولوغ شاعر متفکر و محقق عالم اوز ملی تیلی نینگ قزغین مدافعه چیسی (امیر علیشیر نوایی) بیل باغله دی. او تورکی شعر مثاللری اساسیده عروض بحرلری و اوزانینی ایضاحلب بو علمده اوشه زمانگه قدر موجود بولگن کمچیلیکلرنی تولدیریش ینگی قاعده لر وضع قیلیب و ینگی دایره لر ترتیب ایتیش بیلن اوشبو مهم بورچینی مؤفقانه بجردی. نوایی (میزان الاوزان) رساله سی اونینگ اوز زمانیده هم و اوندن کیینگی دوره لرده هم شعر و ادب اربابی دقتینی اوزیگه جلب ایتدی. بولر نینگ ادبی فعالیت لرینی یوللاوچی رهنما رولینی اوینب کیلدی. نوایی نینگ اوشبو اثریدن تأثیرلنیب، ظهیرالدین محمد بابر شاه(ت.888هـ ق) هم اوز عروض رساله«مختصر» سینی یازدی. قدیم اوزبیک تیلیده عروض فنیگه عاید اوشبو قیمتلی اثرلر وجودگه کیلیشی بیلن بو تیلده شعر یازیش و ادبی اثر ایجاد ایتیش محکم تیوریک اساسیگه ایگه بوله دی. تورکی شعر اوزانی حقیده رساله یازیش نوایی و بابر اوز شعری اثریده هم عروض نی خیلمه ـ خیل بحرلرنی ایشله تیشگه اینتیلیب شو بیلن تورکی تیلی نینگ ادبی و شعری امکانیتلرینی اثباتلته دیلر، سونگی ادبیاتیده ایسه عروض نینگ ایلگری بو قدر ایشله تیلمه گن وزنلری جمله دن کامل بحریده گی نا مطبوع کینگ توسلندی، بو کبی شعر لر هجری 12-13 عصرلر شعرا سی دیوانیده کوپ اوچره یدی. سونگی بیر عصر گه یقین مدت دوامیده اوزبیکستان جمهوریتی ده شکلنیب ترقیاتیگه ایریشگن. حاضرگی اوزبیک ادبیاتیده شعر اساساً قدیم تورکی تیلیده بولگنی دیک برماق وزنیده رواجلنگنیگه قره مه ی عروض وزنلریده یره تیلگن شعری اثرلر سانی هم دققتگه سزاوار دیر.
ایککی عصردن بویان افغانستان نامی بیلن اته لیب کیله دیگن بیزنینگ سیویملی وطنیمیز ده ایسه باشقه محکوم اولوسلر کبی اوزبیک میلیتی اجتماعی حیاتی نینگ برچه ساحه لری شو جمله دن مدنیتی و ادبیاتی رواجلنیشی اوچون هم هیچ قنده ی قولَی شرایط موجود بولمه گن، نتیجه ده شعر و ادبیات کوزگه اوچره یدی. شونگه قره مه ی اوز ملی بورجینی انگله گن ایریم تورکی تیللی یازووچی و شاعر لر اوز آنه تیللریده شعر یازیش و اثر یره تیش بیلن شغلنگنلر و اساساً عروض وزنلریده کوپینچه لیریک (غنایی) شعرلر یازگنلر همده یاشلر و کیکسه کیشیلر اوز ملتلری نینگ ادبی میراثینی اورگنیش آنه تیللریده شعر یازیش، قصه و حکایه بیتیش و ادبی اثر لرده برماق وزنی و حاضرگی زمان فارسی و دری تیلیده قوللنه دیگن ایرکین وزنلر تأثیری بعضاً اوچره گندن قطعی نظر، شاعرلر کوپچیلیگی اوزبیک کلاسیک اثرلریدن فایده لنیب، اساساً عروض وزنلر یده شعر یازه دیلر. ایتگنیمیزدیک عروض علمینی وضع قیلگن کیشی خلیل بن احمد دیر. براق بعضی روایتلردن معلوم بوله دی که بو وزن اوندن آلدین هم عرب شعریتیده قوللنیب کیلگن، خلیل بن احمد بو وزنلرنینگ قاعده و قانونلرینی ترتیب و تنظیم قیلیب بیر سیستمگه ایلنتیردی. عروض سیستمی دستلب عرب شعریتی اساسیده توزیلگن اونینگ توزووچیسی خلیل بن احمد دیر که، مختلف عرب قبیله لر ایچیده یوریب، اولرنینگ آغزه کی ترانه، سرود و قوشیقلری اراسیدن ییغیب ترتیبگه ساله دی. اوندن سونگ، بو سیستم فارسی ادبیاتیگه اوتیب وزنلر فارسی تیلی نینگ شعریتیگه خاص قیلیب قولله نیلدی. تورکی خلقلر قوشیقلریده هم یازمه ادبیات عروض اساسیده توزیلمسدن آلدین اوشبو سیستم نینگ بیرار نمونه لری موجود ایدی: مثلاً؛ قویده گی پارچه لر:
باردی کوزوم یاروغی آلدی اونیم قانیتیب
قنده ی بیریچ قانیقی ایندی اوزون اوچقو دیب
بو مثال برماق وزنیده ایشله تیلگن بولسه هم عروض وزنیگه هم برابر کیله دی (مفتعلن فاعلن) هجری بیشینچی عصر دن کیین توپلب تورکی شاعرلر اوز اثرلرینی عروض سیستمی اساسیده یرتگنلر جمله دن احمد یوگناگی، ناصرالدین ربغوزی، خوارزمی، سکاکی، گدایی، آتایی، سیف سرایی، یقینی، لطفی هروی و باشقه شاعرلرنینگ شعر لری برچه سی عروض وزنلریده یره تیلگن دیر.
عروضده ایککی خیل تعبیر موجود دیر عروضدن مقصد معروض علیه دیمک دیر، یعنی بو قاعده لر شعرده اونی اولچاوی حقیده عرض ایتیلگن. ایکینچی تعبیر بونده ی که عروض مکه مکرمه نینگ ایسکی نامی بولگن. خلیل ابن احمد بو قاعده لر نی مکه عربلری ایچیده یوریب اولر نینگ قوشیقلری اساسیده توزگن شو سببلی اونینگ آتینی عروض قویگنلر.
عروض لغتده قیین و دوانلی یول بیان قیلینه دی. ادب اصطلاحیده ایسه شعر وزنی (اولچاو) حقیده گی علم یا که شعر وزنلرینی اورگنیش و فرقلش دیر.
شعر توشونچه سی همیشه وزن مفهومی بیلن همراه ایکن وزن شعر نینگ لازمه سی حسابلنه دی قدیم یونان عالمی فیلسوفی ارسطو اوزی نینگ ( شعر فنی) ناملی رساله سیده شعر نی نثر گه قرشی قویه دی و شعر دن موزون سوزینی اراده قیله دی. اگر چه او نظم بیلن شعر اورته سیده گی موجود فرقنی توشینه دی. شعر نینگ اصلی خصوصیتی اونینگ معنی مضمونیده دیدی. شرق نظریه چیلری عالمی شعر توغریسیده سوزله گنده وزننی اونگه لازم دیگنلر. مثلا: ابن سینا نینگ (الشفا) دیگن کتابیده شعر حقیده سوز یوریتیب "شعر خیال انگیز سوز دور اونینگ اولچاوی موزون و بیر-بیریگه تینگ لفظ لردن توزیله دی" دیگن. بولر گه بناءً آچیق آیدین ایتیش ممکن که شعر توشونچه سی باشقه تیللرده اونینگ هر بیر پیتده وزن مفهومی بیلن باغلیق دیر. دنیا نینگ هر بیر تیلیده اگر شعر موجود بولسه او وزنلی بوله دی.
وزن سیز شعر، نثری شعر دیب یوریتیله دیگن سوزلر میلادی 19نچی عصر ده فرانسه ده پیدا بولگن و کیین چه لیک اوندن باشقه تیللرگه اوتگن اما شعر اوزی نینگ پیدا بولیشیدن باشلب برچه خلقلر آلدیده و برچه تیللرده وزنلی بولگن. ناموزون سوز هیچ قچان شعر حسابلنمیدی. فرقلی جهتی شونده که وزن برچه خلقلر اراسیده همیشه بیر خیل ایمس. دنیا خلقلرنینگ هر بیری اوز تیللریگه ایگه بولگنی اوچون اوزلریگه خاص معین شعری سیستمگه ایگه دیرلر و شعری وزنلری هم اوشبو سیستم یا نظامدن کیلیب چیقه دی.


text:
بوصاحابسیز شهر سارالان یارپاغا باخ ، ایندی دالیندان داریخیر قیریشان عومرومه باخ ، آرتیق آلیندان داریخیر یورولوبدور اورییم ایسته میر آرتیق چالیشا بو صاحابسیز شهرین ، قالما قالیندان داریخیر گؤرورم خالقیمیزین کیم لیگی تاپداقدا قالیب کؤنلوم ایلنجه لرین ، تار قاوالیندان داریخیر اولو بابک له نبی ، کئچمیشین اولموش بزگی وطن آنجاق ائلیمین ، ایندی حالیندان داریخیر هره بیر یول ... بیشتر بخوانید »
بایگانی دسته بندی ها : ŞEİRاشتراک به خبردهی
ملارددا شعرگئجه سی
بویوک آلاهین آدی ایله یکشنبه گونو بهمن آینین ۲۶ آلتینجی گونو کرج شهرینین یاخین لیغیندا یئرلشمیش ملارد شهرینده ، او شهرین ارشاد اسلامی سالونودا آذربایجان تورکلرینین طرفیندن بیر گؤزه ل شنلیک مراسمی کئچیریلدی و آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی و موسیقی حیرانلاری شاعیرلر و عاشیقلار یازیچیلار طرفیندن آلقیشلانیب . وبیر مارقلی شعر و موسیقی تؤرنی کچیردیلر. مراسمین آپاریجی سی ، ... بیشتر بخوانید »
سن آدام اولما!! / لاله حقیقی
سن آدام اولما!! / لاله حقیقی منده بیر گوناه بوی آتیرشیطانسلبیر کؤکو تانری بیر کؤکو سن!الیندن قورتولوب قاچمالی دئییلمقیرمیزی آلما منی آلدادیرسن آدام اولما!!سئوگی آدلیخاطیرهدن اۇتانیراقتانری آدلی اینساندانسۇچلار آلتیندا ایسلانان اینساندان!***اونوتدوغوموز شهراوتاندیغیمیز خاطیرهبیر داها قاییتمالیییق! لاله حقیقی ۹۳/۱۱/۲۷ ائدیت بیشتر بخوانید »
نیلوفر … / آیسو مختاری
نیلوفر … / آیسو مختاری باخیشـلاریندا غــزل وار، دیلینــــده نیلوفـــــــر قـوپــوز الینـده اسیــــردیر، تئلینـده نیلوفـــــــر باهـار – باهـار بو دیــاردا بنــؤشـه ، تر نرگیـــــز ... بیشتر بخوانید »
آنام…../ بختیار واهابزاده
آنام…../ بختیار واهابزاده آذربایجانین بؤیوک شاعیری بختیار واهابزاده، “منیم آنام” شعرینده بئله دئییر: منیم آنام ساوادسیزدیر آدینی دا یازا بیلمیر منیم آنام آنجاق منه سای اؤیردیب آی اؤیردیب ایل اؤیردیب ان واجیبی دیل اؤیردیب منیم آنام بو دیل ایله تانیمیشام هم سئوینجی هم ده غمی بو دیل ایله یاراتمیشام هر شعریمی هر نغمه می، یوخ من هئچم من یالانام کیتاب ... بیشتر بخوانید »
آذر مجله سی یایلدی
آذری مجله سی یئنی ساییسی ، اوساد یداله مفتون امینی نین معرفی سینده یایلدی: حق چای کیمی دریایا آخیب یول تاپاجاقدیر داش آتماغیلان کیمسه اونو چؤندره بیلمه ز دونیادا قارانلیق لار ایه ر جمع اولا باهم بیر خیرداجا شمعین ایشیغین سؤندوره بیلمه ز بیشتر بخوانید »
یئنی شعر تیلیمخانلی دان
نیه غافیل سن ای دل نیه غافیل سن بو عرصه ده داور وار آددان داها سؤز آچما شیروانیدا جعور وار گاهدان اولور اینجینر بیر سؤز دئمه دن اینجیر هربیر طرفی ینجیر هرقدر مشاور وار یارپیز* بئجدیب باغدا سان کی شاماما تاغدا یا اینکه بالیق یاغدا آلتون کیمی زیور وار گاه افشینه یواداش دیر هردن منه قارداش دیر البرزدن او باش ... بیشتر بخوانید »
کیم اورکدن یانماسا
قادر بابایی “تبریز”دن بیر یئنی شعر کیم اورکده ن یانماسا آخماز گؤزوندن قان یاشی کیم قیار قان ایچره قالسین وطنده یولداشی بیز کی قیدیق ارمنی داشناقلاری قان تؤکدولر بیر جنین اؤلدورماغا، مین مین قارینلار سوکدولر دوشلرینده قیزلارین سؤندوردولر پاپریزلارین پاپریزی آمریکانین پول ایرانین ، توپ روسلارین بیشتر بخوانید »
بایاتی
من عاشیق مین آیه دیر قاشلارین مین آیه دیر ایل وار بیر گونه دیمز گون وار مین آیه دیر بیشتر بخوانید »
اینان
اینان یازمیشام آدینی کؤنلومه اینان آدیوی قاراداش قازانان زامان سن گئتدین ، گئدلی ، یئنیلدیم غمه گؤزومدن نورگئتدی، دیزیمدن تاوان دؤزوموم تؤکنیب تاقتیم بیتیب آیریلیق یاماندیر، الینددن آمان عطرینی آرا بیر گولدن آلیرام کؤنلومو بورویوب قارا بیر دومان نقدری وار ایدین ، قادامی آلدین قاداوی آلمادیم ، قادامی آلان شکیلین اؤزوندن وفالی قالدی جانسیزلار سیندیرمیر کؤنولو گومان اپریدیم ، چورودوم ... بیشتر بخوانید »


text:
- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
موستقیللیکدن گؤزلنیلن اومیدلر – دوکتور احمد یزدانی
باي بک آذربايجان | 10 months اؤنجه یاییلمیشدیر | اُرتاگؤن, ۱۰-ي خزل آی , ۱۱۰۱۴, چولا ۱۵:۵۶ [آ.خ] | یازی
دقت:
بو مقاله ۱۹۹۲-جی ایلده شومال آذربایجان موستقیللییه نایل اولدوقدان سونرا قلمه آلینیب. مقاله بئرلین شهرینده عرب الیفباسیندا نشر اولان “آذر” ژورنالینین ۷-جی نؤمرهسینده درج اولوب. مقالهده موذاکیره اولونان متلبلر ماراقلی گؤروندوگو اوچون، لاتین الیفباسی فورماسیندا، شومال آذربایجانین سیاسی-ایقتیصادی اینکیشافی ایله ماراقلانان اوخوجولارین ایختیاریندا قویولور.
موستقیللیکدن گؤزلنیلن اومیدلر – دوکتور احمد یزدانی
نهایت ۷۰ – ایل کئچدیکدن سونرا، شومال آذربایجان اؤز موستقیللیگینی اله کئچیریب، دونیانین سیاسی مئیدانینا آدیم باسدی. اونون موستقیللیگی ۹۰- دان چوخ اؤلکهلر طرفیندن رسمیته تانیلدی. تورکیه دؤولتی بیرینجی دؤولت اولاراق، آذربایجان موستقیللیگینی رسمیته تانیدی. ایران دؤولتینین خاریجی ایشلر ناظری ویلایتی واختیله موسکووادا اولورکن، ایران طرفیندن آذربایجان موستقیللیگینی رسمیته تانیلابیلجیینی آنجاق سووئتلر بیرلیگی چرچیوهسینده مومکون اولان ایش اعلان ائتدی. بونونلا بئله، سووئتلر بیرلیگینین داغیلماسی ایران دؤولتینی آذربایجان موستقیللیگینی رسمیته تانیماغا مجبور ائتدی.
شومال آذربایجانین موستئقیللیگی بؤیوک بیر نایلیتدیر. بو سبب اوچون آزربازجانلیلار سئوینیر. بونونلا بئله اؤلکهده مؤوجود اولان منفی فاکتورلار، او جملهدن سوسیال-ایقتیصادی اینکیشاف ایستیقامتینین بللی اولماسی وطن قایغیسیندا قالان هر بیر آذربایجانلینین نیگاران قالماسینا سبب اولور. بئله کی هره اؤزوندن سوروشور:
گؤرهسن اؤلکهده سیاسی-اجتماعی ثابتلیک نه زامان یاراناجاق؟
گؤرهسن ۷۰ – ایل دیکتاتورلوق سیستئمی آلتیندا یاشایان، سؤز و مطبوعات آزادلیغی گؤرمهین، دئموکراسی حیات فورماسینی تانیمایان آذربایجاندا دئموکراسینین شانسی نقدر اولاجاق؟
گؤرهسن اقتدار خالق اکثریتینین آزاد ایرادهسیله قورولاجاق؟
گؤرهسن اینسان حقوقلاری محترم ساییلاجاق؟
گؤرهسن موخالیفت پارتیالارین و همچینین موستقیل ژورنالیستلرین آزاد فعالیتی تامین اولاجاق؟
گؤرهسن اردو و پلیس آپاراتی اؤز وظیفه دایرهسینده قالاجاق؟
گؤرهسن مملکتین گلیری اهالینین ریفاهی یولوندا خرجلنهجک؟
یوخسا:
“موستقیل – آوتوریتور ” بیر رئژیم اقتدارا گلیب، پلیس و اردو کمکیله اؤزونه نامشرو ایمتیازلار قازاناجاق؟
دانیلماز بیر حقیقتدیر کی، هئچ بیر اؤلکهیه بوندان بؤیوک بیر سعادت نصیب اولا بیلمز کی، اونون حکومتی مملکتین سیاسی-ایقتیصادی موقددراتینی اؤزو تعیین ائده و باشقا بیر اؤلکهدن آسیلی اولمایا. سیاسی حیاتین تجروبهلری گؤستئریر کی بو پرینسیب آنجاق مئدالین بیر طرفیدیر. بو اوچون ایران و یاخود کامبوجیا اؤلکهلرینی مثال چکمک اولار. کامبوجیادا پول-پوت رئژیمی ایش اوستونه گلممیشدن اول، قئیری-موستقیل بیر حکومت ایقتیدردا ایدی. بونا رغمن مملکتین اهالیسی نیسبی اولاراق دینج و امن-امانلیقدا یاشاییردی. بو حکومت چئوریلدی و ۷۰-جی ایللرده پول-پوت رئژیمی طرفیندن کامبوجیادا دونیانین ان موستقیل-میللی اؤلکهلریندن بیریسی قورولدو. بونا رغمن، بو اؤلکهنین حکومتی کامبوجیا تاریخینده دهشتلی جینایتلر حیاتا کئچیردی. بئله کی، بیر ایل ایچینده بیر نئچه میلیون اینسانی قتله یئتیردی. اؤلکهده سؤز، مطبوعات، سیندیکا و پارتیالار آزادلیغی قاداغان ائدیلدی. بئیینلری یویولموش حربی دستهلر آزادلیق آرزوسوندا اولان اینسانلارین جانینا دوشدو (ایراندا بئسیج و سیپاهئ پاسداران تشکیلاتلاری بو رولو اویناییر). اهالینین شخصی حیات مسئلهلری او جملهدن نه یئییب، نه ایچیب و نجه گئیینمهلری دؤولت اورقانلاری طرفیندن تعیین ائدیلدی. شادلیق گتیرن موسیقی قاداغان اولدو و….
باشقا سؤزله دئسک، “موستقیل” کامبوجیادا اقتدار باشیندا اولانلارین هدفی، اهالینین حیات سوییهسینی یاخشیلاشدیرماق، ایقتیصادیاتین اینکیشافی و سیاسی-مدنی حیاتین آزادلیغی دئییلدی. بلکه، سیاسی – ایقتیصادی گوجو اله کئچیرمک و خالقا قییوملوق ائتمک بو حکومتین حقیقی ایستییدی.
معلوم اولدوغو کیمی، اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرین اکثریتینده دئموکراسی پرینسیبلره اویغون اولان اساس قانونلار مؤوجوددور. اساس قانونلاردا اینسان حقوقلارینی محترم سایماق، سؤز، متوبات، دیل، دین و اوپوسیسیون تشکیلاتلارین آزاد فعالیتی قئید اولونوب. لاکین عملده ایسه، اساس قانونون نظریهسی و اساس قانونون تطبیقی هئچ وجهله بیر-بیریله اویغون اولماییب، کیچیک گوج، پول و مالپرست بیر قروپا اساس قانونو عملی اولاراق لغو ائدیب و یاخود اؤز ایمتیاز و منفتلری اوچون اونو موناسیب بیر آلته چئویریبلر. پلیس و اردو گوجو ایله ده هر جوره موخالیفتی آرادان قالدیریبلار.
بئلهلیکله ، هئچ بیر قارانتی یوخدور کی، هر بیر موستقیللیک ایددیاسیندا اولان، دئموکراتیک اساس قانونا مالیک اولان اؤلکهنین اهالیسی بیر قئیری-موستقیل و یازیلی اساس قانونا مالیک اولمایان اؤلکهنین اهالیسیندان داها آزاد و داها خوشبخت یاشایا.
بو اوچون سوروشولمالیدیر کی، هانسی معیارلار موستقیللیگی دیرلندیریر و اونا اوستونلوک وئریر؟
موستقیللیک او زامان ده یر قازانا بیلیر کی: اؤهدهلرینه مملکتین سیاسی-ایقتیصادی مودیریتی قویولان شخصلر، مقام و پول اوچون وظیفه صاحبلری اولماسینلار. اجتماعی حاکمیتی خصوصی مولکیته چئویرمهسینلر، روشوتخورلوقلا داخیلی و خاریجی بانکلاردا حسابلارینی دولدورماسینلا.
آنتروپولیژی نؤقتئیئ-نظردن اینسان اووچو و توپلاییجی بیر مؤوجوددور. قریزهدن تؤرهنن بو خصوصیتلر بعضی اینسنلاردا گوجلو و بعضیلرده ضعیفدیر. اجتماعی حیاتدا نامشرو یوللارلا ثروت الده ائتمک اووچولوق و الده ائدیلن ثروتی خاریجی بانکلاردا یاتیرتماق، ویلالار، هوتئللر، یاختلار آلیب اوستونده اوتورماق توپلاییجیلیق آدلانیر.
آلمانللارین بیر آتا سؤزلرینده دئییلیر: “فورصت اوغرو یارادیر”. بو سؤز هامییا عایید اولماسادا، سیاسی حیاتدا دفعهلرله ثابت اولوبدور. اروپانین ان اینکیشاف ائتمیش اؤلکلریندئن بیریسی اولان آلماندا ائله وظیفه صاحبلری تاپیلیب کی، اؤز موقعلریندن سوی-ایستیفاده ائدیب، روشوت آلیب، دؤولته وئرگی وئرمهییب و یاخود قئیری-مشرو یوللارلا منفت قازانماق ایستهییبلر. آنجاق مملکتین سیاسی سیستئمی بئله ایریلیکلرین یاییلماسینا ایجازه وئرمهییب و سبب اولوب کی، بئله علی ایریلر گئج-تئز اوزه چیخیب روسوای اولسونلار. بو او معنادادیر کی، ایم آلماندا سؤز و مطبوعات آزادلیغی اولماسئیدی، دؤولتین ایداره ائدیلمهسینده موخالیفته نظارت و کونترول ائتمه حاقی وئریلمسئیدی بو اؤلکهده نزم-نیزام آرادان گئدیب، تئزلیکله گوجپرست و روشوتخور بیر قروپا مملکته حاکم اولاجاغیدی. بونا گؤره حکومتین نقصانلارینی، روشوت و اوغورلوقلاری ایفشا ائتمک اوچون سؤز، مطبوعات و موخالیفتین آزاد شکیلده فعالیتی لازیمدیر. هر بیر اؤلکهده بئله حیاتی پرینسیبلرین قاباغی آلینیرسا، روشوتخور، اوغرو و فیتنه-فساد یارادان بیر اقتدار ایش باشینا گلهجک.
عمومی سئچگی حقوقونا اساسلانان دئموکراسی اؤزونو ایقتیصادی مئکانیزمین دینامیک اینکیشافیندا و سیاسی-اجتماعی شعورون داواملی یوکسهلن مرحلهسینده دوغرودا بیلر. بو اوچون اؤلکهده اهالینین مدنی-ایقتیصادی شرایطینین یاخشیلاسدیرماسی اقتدارین باشلیجا هدفی اولمالیدیر. اؤلکهدن آجلیق، یوخسوللوق، ساوادسیزلیق، الاجسیزلیق، ایشسیزلیک و روشوتخورلوق ائپیدئمیاسی قووولمالیدیر. جمعیتده مادی یوخسوللوق و سیاسی-اجتماعی شعورون آشاغی اولدوغو، اهالینین مسئول وطنداش کیمی دؤولت قایغیسیندا قالما فیکرینی الیندن آلیر. او، آغی قارادان سئچنمیر و هر بیر شارلاتانا عبادت و هر بیر دیکتاتورا سس وئریر. قارنینی دویورماق اوچون سسینی بیر ناهار-شاما و بیر کیلو ات و یا دوگویه ساتیر. آیدیندیر کی، بئله بیر شرایطده سیاسی دئموکراسی یارانا بیلمز و حکومت ایرتیجا و فیتنه-فساد قایناغی اولار.
ایقتیصادی باخیمدان، آذربایجان اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکه ساییلیر. بو اؤلکه ۷۰-ایل سووئتلر ایقتیصادی قورولوشوندا اوجوز خام منبعی کیمی ساخلانیلیب و مؤوجود اولان کؤهنه سئنایئی باشقا جومهوریلردن آسیلی و ائکولوژی باخیمدان طبیعته دهشتلی زیان ووران بیر حیسهدیر. بو شرایطده موستقیللییه نایل اولان آذربایجانین ایقتیصادیاتی هانسی یول و هانسی ایستئراتئژیله اینکیشاف ائتمهلیدیر؟
اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرین اینکیشاف سیاستی موباهیسهسینده عمومیتله ایکی دوشونجه مؤوجوددور. بیر دوشونجه اینکیشافین معناسینی، اؤلکهده خالص عمومی اؤره تیمین آرتماسی، اؤره تیم واسطهلرینین مودئرنلشمهسی و نهایت خاریجی کاپیتال و know-how-اون ایشه آلینماسیندا بیلیر. بو دوشونجهیه گؤره اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهنین ایقتیصادیاتی “آزاد” دونویا اقتصادینا قوشولماق اوچون، تیجارتین گوجلنمیی، اؤلکه داخیلینده خاریجی کاپیتالین قویولوشونا ان موناسیب شرایطین یارانماسی، سنایه اؤلکهلردن اینکیشاف یاردیمین و اعتیبارین آلینماسی بیلیر.
ایکینجی نظریهیه ایسه، اینکیشاف مناسینی اؤلکهده موطلق یوخسوللوغون آرادان قالدیریلماسیندا، اهالینین اساس احتیاجلارینین کیفایتلندیریلمهسینده، خاریجی اؤلکهلردن ایقتیصادیات آسیلیغینین قورتولوشوندا گؤرور. ایقتیصادی موستقیللیک و ایقتیصادیاتین سئچیلمیش ساحهلرینین آزاد دونیا اقتصادیندان قوپاریلماسی بو نظریهنین اساس دوشونجهسیدیر. باشقا سؤزله دئسک، میللی دؤولت و میللی بورژوا طرفیندن قورولان اؤلکه ایقتیصادیاتینین سئچیلمیش ساحهلری دونیا بازار تضییقیندن قورونمالی و دؤولتین حمایت آلتینا آلینمالیدیر. بو یوللا داخیلده ایستئهلاک ماللاری اوچون اوجوز بازار یارانیر و اهالینین احتیاجلاری تامین اولور. بورادا موطلق اوستونلوک خاریجی بازار اوچون اؤره تیم اولان ماللار یوخ، بلکه داخیل اوچون ایستئهلاک و ارزاق ماللاری توتور. سنایئ اؤلکهلرله ایقتیصادی علاقهیه گلدیکده، بو علاقهلر اؤلکهنین موستقیل ایقتیصادی سیستئمینین قورولوشو خیدمتینده و داخیلین اساس احتیاجلارینین کیفایتلندیریلمهسی اوغروندا اولور. سنایئین مودئرنلشدیریلمهسی اوچون بیرینجی نؤوبهده میللی متخصصلردن و داخیلی ایمکانلاردان ایستیفاده اولونور. خاریجی اؤلکهلردن آلینان تئکنولوژو داخیلی تلباتین احتیاجیله اویغونلاشدیریلیر. داخیلی بازاری بئینلمیلل کونسئرنلرین ایختیارینا بوراخماماق اوچون سنایئ اؤلکهلردن کؤهنه پاتئنتلر و ایمتیازلار آلینیر. اؤلکهده داخیلینده فعالیت ائدن خاریجی کاپیتال دؤولتین نظارتی آلتیندا اولور و کاپیتال صاحبلریندن وئرگی آلینیر.
منجه آذربایجان ائکونوموسو چالیشمالیدیر بیرینجی درجهده “اؤز گوجونه اینانما” (سئلف-رئلیانجئ) مئتودیله یعنی میللی سنایئین اینکیشافی و ایقتیصادی موستقیللیک عامله اوستونلوک وئرمکله اینکیشاف ائتسین. بو پرینسیب هم فلاهت ساحهسینه و هم سنایئ ساحهسینه عایید اولمالیدیر. بو سیاست حمایت آلتینا اولان میللی سرمایه، هیمیئدیجی گؤمروک سیاستی و میللی بانک سیستئمین واسطهسیله حیاتا گئجیرلمهلیدیر. بو یوللا اؤلکه داخیلینده علاوه میللی کاپیتال توپلانیب (کاپیتالاککومولاتیون) سنایئین دایمی اینکیشافی اوچون ایشه سالینمالیدیر.
قئید اولمالیدیر کی، ایم اؤلکهنین سنایئلشدیرمه سیاستی خاریجی سرمایه و بئینئلمیلل کونسئرنلرین اومیدینه بوراخیلیرسا، خاریجی بانکلاردان چوخ فایزلی اعتیبار آلیب، فایداسیز پروژئکتلره خرجلنیرسه، سنایئ اؤلکهلرین آرتیق اؤره تیم اولموش ماللاری آلینیرسا، اؤلکه ایقتیسادیدهشتلی وضعیته دوچار اولاجاقدیر.
بعضی ایقتیسادچیلار موستقیل اینکیشاف یولونو رومانتیک و قئیری-رئال یول ساییرلار. لاکین ان اینکیشاف ائتمیش سنایئ اؤلکهلرین ایقتیصادیاتی آنجاق بو یوللا اینکیشاف ائدیب و گئری قالماقدان نجات تاپمیشلار. بو اؤلکهلرین ایقتیصادیات تاریخینی موتالئه ائتمک و اونلارین اینکیشاف تجروبهلریندن درس آلماق، گئری قالمیش اؤلکهلر اوچون ایبرتوئریجیدیر. آمئریکا بیرلشمیش دؤولتلرین اقتصاد اینکیشافی ۱۷۸۷-جی ایلدن یعنی بو اؤلکهنین اینگیلتره موستملکچیگیندن قورتولوشو و موستقیللییه نایل اولدوغو تاریخدن باشلاییر. آمئریکا ایقتیصادینین بعضی حیسهلری ایللر بویو اروپانین اینکیشاف ائتمیش ایقتیصادیاتیندان آیری دوشور و موستقیل شکیلده اینکیشاف ائتمهیه باشلاییر. ۱۹-جو عصرین آخیرلاریندا ژاپونیا دؤولتی ایقتیصادیاتینین اینکیشافی اوچون، ائکونوموسونو دونیا ایقتیصادینین تضییقیندن قورویور و بو یوللا اؤزو اوچون داخیلی بازار یارادیر. بو اؤلکهنین دونیا ایقتیصادیاتینا ایلهاق اولماسی ۲۰-جی عصرین اوللریندن یعنی تئکنیکا و سنایئ ساحهده ترققییه نایل اولدوقوندان سونرا باشلاییر. ۱۹-جو عصرین اورتالاریندان آلمان رایشی “داخیلی تیجارتدن حمایه” ائتمه سیاستله ایقتیصادیاتینی، سنایه ساهسیسنده داهاه اینکیشاف ائتمیش اینگیلتره اؤلکهسینین تضییقیندن قورویور. دؤولت ال سنایئی، زیرات و تیجارت ساحهلری آراسیندا سیخ علاقه یارادیر و بو یوللا اؤز گوجو ایله اینکیشاف ائتمهیه باشلاییر. آلم آن ایقتیسادچیسی فریئدریجه لیست (قوپاریلما نظریهنین) تبلیغاتچیسی اولور. سئچیلمیش ساحهلرین دونیا بازاریندان قوپاریلماسی هدف دئییل، بلکه اؤلکهنین موستقیل اینکیشافی اوچون بیر اصلدیر. سئچیلمیش ساحهلر داخیلی احتیاجلاری کیفایتلندیرندن و دونیا بازاریندا رقابت ائتمه گوجونه صاحب اولاندان سونرا، آزاد دونیا بازارینا قوووشمالیدیر.
بئرلین، آ. یازدانی, بیر میللتین سسی


text:
اوستاد یئکانلی، او قدر ایستهنیلن بیر اینسان دیر کی بیر یول تانیشدینیز، أل چکمک ایمکانسیز اولور. اوستادین سایغی دَیَرلیگی، گئنیش اورهکلییی، خوش گؤرولویو، گولر اوزلولویو، چالیشقانلیغی، ساوادی، آلچاق گؤیوللولویو اینانیلماز بیر کیملیک سرگیلهییر. اوستادین آغیرلاما تؤرهنینین قورولما گرهیی نئچه ایل ایدی وورغولانیردی. قاباغا دوشن بیری اولسایدی، نئچه ایل بوندان اؤنجه قورولا بیلردی. آنجاق بو وورغولامار خویدا اورتاق بیر سؤیلهمه چئوریله بیلهجک قدر چوخالمیشدی. بیربیرلرینی تانیمایان کولتورل چالیشقانلار، آیری-آیری وورغولاییردیلار بو تؤرهنین گرکلیگینی. دَیرلی یازار، خوینیگار درگیسینین باشیازاری ابراهیم اصلانی ایله ایلک تانیشلیغیمیزین ندنی اوستاد یئکانلینین اثرلرینین تانیتدیرماغی ایدی. اوستاد یئکانلینین بیر تانیتدیریلماغی اؤنملی ایدی، بیر ده یازدیغی کیتابلارین چاپا یئتیریلمهیی.
یانیلماسام، تؤرهنه یئتدی گون قالان ایدی، مندن ایستهنیلدی بو تؤرهنده آپاریجی اولام. آپاریجیلیق قالسین، تریبون دالیسینا چیخما تجروبم اولمادیغینا گؤره ایلک جاوابیم، یوخ ایدی. بئله بیر آغیر تؤرنلره دئنهییملی آپاریجیلار گرهکیر. زنگ آچان عزیز یولداشا دئدیم باشقا ایش هر نه وار دئیین گؤروم، آنجاق بو ایش ألیمدن گلمز. تؤرهنی یئکونلاشدیرانلارین قرارلاری ایدی بو. جاواب وئرمهییم قالدی سونرایا. او بؤیوکلوکده تؤرهنه حاضیرلیقلار گؤرولموشدو، بیر ایکی باشقا یولداشین آدینی وئردیم آپاریجیلیغا، قبول اولونمادی. چاراسیزلیقدان باشلادیم دانیشانلارا گؤره بیلگی توپلاماغا. دانیشیغا چاغیریلانلارین ایچیندن موهندیس صرافینی یاخیندان تانیییردیم. اوستاد ذیحق، ها بئله دوقتور شهانقی ایله بیر ایکی یول گؤروشموشدوم. اوستاد نصیری ایله سایین محمد رحمانیفرله یاخیندان گؤروشمهسم ده، اثرلریندن اوخوموشدوم. ایکی نسلین اؤنده گئدن آیدین دوشونجهلی، فیکیر یئیهلری ایدی چاغیریلان قوناقلار. بو آغیر یوکو بوینومدان آتماغا چالیشسام دا اوغور قازانانمادیم. ایش یئرینده ایشیمین چوخ اولدوغونا گؤره، گئجهلری یورقونلوق، آرتیق چالیشمایا ماجال وئرمیردی. مطلبلری حاضیرلاماغا، بیر ایکی نفردن کؤمک ایستهسم ده ألیمه چاتانلار دئیه بیلرم، یوزده بئش اولمادی.
تؤرن جوماآخشامی گونو اولاجاق دیر. چرشمبه آخشام، تئهراندان یوللانیب، صوبح خویا چاتدیغیمدا یورقونلوق جانیمدا ایدی. واقت گلیب چاتمیشدی، بیر ساعات قالان تؤرن یئرینه گئتدیم. سئنین آفیشلرین آسیردیلار. خوشبختلیکله سس سیستئمینی دولاندیران اوردایدی. تؤرن یئرینده، خویون یازیچیلار درنهیین دبیری سایین سعید فرجی ایله، گونهباخان درنهیینین سوروملولاریندان سایین علمقلیلو ایله فرشاد کریمزاده ها بئله یارپاق درنهییندن سایین سالار کورلو اوردایدیلار. اوردا قرار اولدو، سعید فرجی تؤرهنه گؤره بیلگیلری چاتدیرا. اوردا اؤیرندیم سایین موهندیس صرافی گله بیلمهیهجک، آنجاق بیر یازی گؤندرمیشدی، قرار ایدی اوشاقلاردان بیری اوخویا. شهر سوروملولاریندان کیمین دانیشدیغین سوروشدوغومدا، "آموزش و پرورش" ایدارهسینین باشقانینین آدین وئردیلر. تؤرهنین باشلانیش ساعاتین؛ 15:30 وورموشدولار. قرار واقتی یاخینلاشیردی آنجاق هله گلن چوخ آز ایدی. اوستاد یئکانلینین واقتلی گلمهسی اورَک وئریجی ایدی. اوستاد عائیلهسی ایله بیرلیکده گلدیلر. اوستادا سئنین اوستونده یئر آیریلمیشدی. "آموزش و پرورش" ادارهسینین رئیسی حؤرمتلی قدیر محمدی معاونی ایله بیرلیکده گلمیشدیلر. دئیهسن دانیشماغینی وورغولادیقدا راضیلاشمامیشدی دانیشماغا. راضی سالماق منیم بوینوما دوشمودو! چوخ احتراملی ایدی، نئچه کلمه آرامیزدا دانیشدیق، قرار اولدو بیرینجی دانیشان اولاراق سئنه چیخسینلار.
قوناقلارین بیر چوخونون گلیب چاتماسی، 15:45-ده چَکدی. تؤرن او دَیقهدن، موقدس قورانین قراعتی ایله باشلادی. قاری سایین عسگر نوری ایدی. جمهوری اسلامینین میللی سورودوندان سونرا، نوبت چاتمیشدی قوناقلاری چاغیرماغا. سایین قدیر محمدی بیرینجی دانیشان ایدی. دانیشیقلاردان چوخ یادیمدا قالانی یوخ ایدی. یادیمدا قالان خسروی آدیندا بیر مدرسهنین خویون "آموزش و پرورش" ایدارهسینین موزهسینه چئوریلمه خبری ایدی، دوقتور محرم آقازاده ایله سایین ابراهیم اصلانیدن ده احتراملا آد چکدیلر.
بو آرادا آیاق اوسته دورانلار ایله تؤرهنی دولاندیرانلارین طرفیندن قولاغیما هردن بیر سؤزلر گلیب، بیر کاغاذدا وئریلیردی. تؤرنی قورانلارین سایدیغیمدا اسپانسئرلر ایله بیر ایکی اورقانین آدی دئییلمهمیشدی. بیر کاغاذدا یازیب وئردیلر.
ایکینجی دانیشان، سایین اوستاد بهروز نصیری ایدی. بیر بالاجا تانیتیم ایله سئنه چاغریلدی. اوستاد بیر فارسجا یازی حاضیرلامیشدی، سانیرام اوستاد یئکانلییا حاضیرلانان دفترچهده اولمالی ایدی. او دفترچه قرار ایدی تؤرن گونو اورا قاتیلانلارا وئریله، آنجاق تأسوف ایله چاپ ایشلری قورتولمامیشدی. اوستاد نصیری دانیشدیغی واقتدا خویون فرمانداری حؤرمتلی حسین سیوانی ایله چوخ دَیرلی اینسان حؤرمتلی اژدر طالیبی گلدیلر. بویوروقلاری چاتدیرانلار دئدیلر "فرماندار ایله دانیشیبلار دانیشماغی قبول ائلهمهییبلر، ائلهیه بیلسن دانیشماغا چاغیر". فرمانداری یاخیندان گؤرمهمیشدیم؛ اوزاقدان اوزاغا چالیشمالاریندان خبرلر واسیطهسی ایله خبردار اولموشدوم. حؤرمتلی اینسان سؤزوموزو یئره سالماییب، سئنه چیخدی. دانیشماقدان قاباق، اوستاد یئکانلینین یانینا گئدیب، حؤرمت ائدیب سونرا دانیشدیلار. دانیشیقلاریندان یادیمدا قالان درس اوخودوغو ایللرین خاطیرهلری ایله، بئله بیر تؤرنلرین اؤنمینی وورغولاماق ایدی.
دؤردونجو دانیشان، حؤمتلی اوستاد ذیحق ایدی. اوستاد ذیحق، ایللر بؤیو قلم ووروب، مینتسیز بو میللتین شفاهی وارلیقلارینی قلمه آلمیشدیلار. دانیشیقلاری دا بو وارلیقلار ایله دولو ایدیلار. قرار ایدی اوستاد ذیحقین دانیشیغیندان سونرا، موسیقی قوروپو صحنهیه چیخا. قوروپون حاضیر اولمادیغینا گؤره، سایین دوقتور حمید سفیدگر شهانقی دانیشیغا چاغیریلدی. دوقتور شهانقی سامبالی بیر دانیشیق حاضیرلامیشدی. مؤحتشم بیر دانیشیقلا آذربایجانین فولکلور ایله کولتورونه گؤره دانیشدی. دانیشیقلارینین سونونودا بئله بیر تؤرنلری شهرین باشقا بؤیوک اینسانلارینا دا قورولماغینی اؤنردی.
دوقتور شهانقینین دانیشیقلاریندان سونرا، لاچین موسیقی قوروپو سایین رضااوغلونون باشچیلیغی ایله سئنه چیخدیلار. موسیقی یاخشی آلیندیغینا گؤره، سالوندا اولانلار موسیقینین آردی توتولماغینی ایستهدیلر. موسیقی جانلی چالیرکن، خبر وئردیلر سایین محمد رحمانیفرین دانیشیغینا واقت قالماییب. بیر داها ایرشاد ایدارهسی ایله دانیشماغا گئتدیم. حاج منصور اکبری، دوقتور سیوانی ایله بیر یئرده اوتورموشدولار. واقتین آز اولدوغونو وورغولویوردولار. هر نه دانیشدیم راضی سالانمادیم. مندن ایستهدیلر سایین محمد رحمانیفره دئیم دانیشیقلاری اولمایاجاق. بئله بیر ایشی بویونوما آلانمازدیم. دئدیم "هر کس سایین محمد رحمانیفر دعوت ائلهییب، او یاخشی ائلهیه بیلر سؤزو چاتدیرا. منده او اوز یوخ دیر دانیشیغا چاغیریلان حؤرمتلی بیر قوناغا دانیشمایاجاقسان خبری وئرم". موسیقینین نئجه گئچدیگینی بیلمهدیم. سئنه چیخدیقدا، سایین محمد رحمانیفر ایله سایین موهندیس صرافینین تانیتیملاری اوخومامیشدان قاباق اوزگون اولاراق دئدیم، واقتیمیزین آز اولدوغونا گؤره سؤزلرینی ائشیدَنمهیهجهییک. تؤرَنین باشلانیشیندا اولان ایستیرئسیم گئچمیشدی، آنجاق بو لحظهلر أن چتین گئچن آنلار ایدی. اؤنجهدن پلانلانیب، خبر وئریلیب، یازی آلینان قوناقلارین دانیشانماماغی آسانلیقلا سیندیریلَن بیر قونو دئییل ایدی. هر نئجه ایدی گئچدی او آنلار.
اوستاد یئکانلینین اؤز دانیشیق واقتی گلیب چاتمیشدی. اوستاد دیللره گؤره دانیشیردی. اوستادین دانیشدیغی واقت، گئنه پروقراملاردا دَییشیکلیک وئریلیردی. تؤرهنین سونو اؤدوللر ایله بیتمهلی ایدی. اؤنجهدن آدلاری اؤدوللری قوناقلارا وئرنلرین لیستهسینده اولانلارین آدلاری اؤدول آلانلارین لیستهسینه گئچمیشدی. هر لحظه بیر نفر آرتیریلیر، بیر نفر آزالیردی. اوستادین دانیشیغیندان سونرا، اؤدوللر وئریلدی. اؤدوللرین ایچینده بیر اؤزل اؤدول وارایدی؛ ستارخانین عکیزی اوستا یارادیجی حؤرمتلی "کورهپزین" ألی ایله خالچادا سرگیلنمیشدی. اؤدولو عزیز دوستوم سایین موهندیس عباسپور؛ سالونداکیلارا گؤستهرهرک اوستادا وئردیلر. تؤرنده ایرانین خط اوستادی حؤرمتلی "محمدباقر جعفرزاده"، خویون تانینمیش یازاری سایین "حسین کرلو"، سئویملی یازار "عباس احمداوغلو"، تانینمیش یازیچی دوستوم "حمید آرغیش"، حؤرمتلی "عباس کؤچری" خط اوستادی، پئره شهرینین شهرداری جناب "نصرا..پور" گیل ده وار ایدیلار، یئرلری سئنده بوش ایدی.
اؤدوله چیخاندان سونرا، اوستاد صاحبدل، یازیچیلار درنهیی طرفیندن، سایین موهندیس عباسپور دا درنکلر طرفیدن دانیشدیلار. تؤرنده بیر چوخلارینین یئری بوش ایدی: آدلیم یازاریمیز حؤرمتلی ابراهیم اصلانی، سئویملی شاعیریمیز اوستاد هاشم عابد، حؤرمتلی یازاریمیز روقیه خانیم کبیری، خویون گنج آراشدیریجیسی علیرضا مقدم، عزیز یازار شهریار گلوانی یادیما گلن آدلار ایدی.
بو آرادا سئویملی یئکانلی دوستلاریمیزدان بیر شئعر حاضیرلامیشدیلار. اونلارا دا واقت اولمادی، بیر بؤیوک اوزگونلوک ده اونلارا بوشلویوق. ماراقلی قونولاردان بیری، بیر چوخ فوتوگرافچینین تؤرهنه قاتیلماقلاری ایدی. تانییانلار دئییردیلر، دؤرد بئش خبر دوشرگهسیندن او تؤرهنه قاتیلانلار وار ایدی. آنجاق شنبه گونونو دک هئچ بیر خبر پایلاشیلمامیشدی!
فوتولار؛ بیر چوخو خوینیوز سایتیندان آلینیب دیر.


text:
فراقی چکمه ین عاشیق، وصالین قدرینی بیلمز
جمیله اولمایان واصیل، جمالین قدرینی بیلمز
شب اسراده قوسینین ایکی نصف ائیله دی آیی
بو معجزدن اولان غافیل، هلالین قدرینی بیلمز
دوداغین سلسبیلیندن خبردار اولمایان جانسیز
اونون ماهییتی اود دور، زلالین قدرینی بیلمز
مدور نقطه ی خالون، ببک دن عینینه قوندی
ببک سیز قالسین اول گوزکی بو خالین قدرینی بیلمز
نهالون اعتدالیندان، اوتانار سدره و طوبی
بو قدی بنزه دن سروه، نهالین قدرینی بیلمز
سنی سندن دیلر کونلوم، نه دونیانین زر وگنجین
کی اول مالی سئون جانسیز، بو مالین قدرینی بیلمز
اوزوندور پرده آللاهین یمینی، کعبه سی، بیتی
یمینی بیلممیش هر کیم شمالین قدرینی بیلمز
گونش ماه تمامیندن زواله اوغراشور هر گون
نه دن شول آفتابی بی زوالین قدرینی بیلمز
لب لعلون وصالیندان جدا اولماق منه دوشمز
بو ذوقی بیلمه ین صوفی، بو حالین قدرینی بیلمز
"نسیمی" صوفی دگیشمز غموندن گئیدیگی شالی
کی اول صوفی صفاسیزدور بو شالین قدرینی بیلمز
شاعر:نسیمی


text:
یک شنبه 11 مرداد 1394
وهابیت ایچون بیر باخیش
عزیز اولان اوخوجولار، مهربان اللاهدان سیز حورمتلی هم اؤلکه لریمه جان ساغلیغی ایستیرم و اومید واریمدیر کی هر بیر ماهالدا کی یاشایارسینیز، باشی اوجا، ساغ سلامت و دوزگون و اسلام بایداقی کؤلگه سینده اللاه امانیندا اولاسینیز.
منیم گوللریم و گؤزلریم ایشئقلاری! بیز مسلمانلار نئچه قرن لر بویو، اللاهین لطف وعنایت و قران کریم و پیغمبر و اونون پاک و مطهر اولان عترتی نین برکتلی کؤلگه سینده بیرلیک نعمتیندن فایدالانمیشئخ و بو بیرلیک ائلیه بیلیبدیر چوخلی چتینلیکره فائق اولا.
امما تأسف ایلن گؤرسنیر کی بیر عده بیلمه دن تورکه سه و اجنوی لره اوره ک باغلایان شخص لر، آرامیزا آیریلیخ سالیب و بو عظمتلی و شانلی اولان بیرلیگی بیزدن آلسئنلار و بوندان آرتیق اسلام دینی و پیغمبرین، دونیا اممتلرینین گؤزوندن سالسینلار


text:
موضوعات : خستهلیکلر
قان سیزلیق
قانسیزلیق(کم خونی) یا آنمی آدی یونانلی (anaemia) سؤزجوگوندن گلیر کی قان سیزلیق آنلامیندادیر. آنمی (قان سیزلیق) توپلام قیرمیزی قان حجره سی /آل یووار/اریتروسیت (گلبولهای سرخ) سایینین آزالماسی و یا آل یووارلارین ایچینده کی هموگلوبین میقدارینین آزالماسی و یا هر ایکی سینین بیرلیکده اولماسی سونوجو اولان بیر خستهلیک دیر. آل یووارلارین…
بیلیم ویدئونون بیرینجی کلیپی یایینلاندی
بیلیم ویدئونون بیرینجی کلیپی یایینلاندی.بیلیم ویدئو، بیلیم سسینین ویدئو قولو اولاراق؛ تورکجه کلیپلر یایینلایاجاق دیر.بیلیم ویدئونون ایلک ویدئوسو ایدزه گؤره دیر، بو ویدئودا، ایدز حاققیندا سؤیلهنتیلرین(شایعات) یانلیش اولدغو گؤستهریلهجکدیر. بیلیم سسی گوروهو، بیلیم ویدئو کلیبلرینه قوللاناراق؛ دیلمیزین بیلیمسل(علمی) اوزونو گؤستهرمک ایسته ییر.بیلیم ویدئو، نئچه اینجه صنعت گوروهون ایش بیرلییین سونوجودور. بیرینجی ویدئونو آشاغی لینکلردن…
قان کؤچورمه سازمانین قان اورونلری آزالیب
آلدیغیمیز بیلگیلره گؤره، تبریزین قان کؤچورمه (انتقال خون) سازمانی، قان اورونلرین آزلیغیلا (کمبود) اوزاوزه دیر، قان اورونلرین(فراورده خونی) آزلیغی ائتکیسینده،اؤلکه خسته خانالاری و اورژانس مرکزلری سیخنتیدا قرار تاپیبلار.بو اوزدن قان کؤچورمه سازمانی؛تبریزلیلری، قان باغیشلاماغا (اهدای خون) دعوت ائدیر، اولدوغوموز دورومدا باغیشجیلارین(اهداکننده) سورعتله قان وئرمکلری گرکیر.دئمهلیدیر قان وئرمک،بدنه اولدوغو یارارلاریندان علاوه؛اینسان…
خرچنگ اولماماق اوچون اونو یئیین
بیلیم سسی – اوزون مدتلی آراشدیرمالاردان سونرا ژاپون عالملر بللی ائدیبلر، خرچنگ [سرطان] هوجئیرهلرینی [سلوللارینی] أن یاخشی یوخ ائدن محصول ساریمساقدیر. ساریمساغین معالجهوی خصوصیتلری حاقیندا هله ۳۵۰۰ ایل اؤنجه هیپپوکرات یازیب. سون آراشدیرمالاردا مین بیر درده درمان اولان بو محصولدان گوندهلیک استفادهنی مصلحت گؤرورلر. او، قاراجییری [کبدی] دئتوکس [سمزدایی] ائدیر.…


text:
چالمئرز مکتوبو تیکه-تیکه دوغرادی و باهالی خالچانـین اوٍزهرینده یـئـیین دالا- قاباغا یـئریمکله اونو کؤهنلتمهیه باشلادی. اونون حرکاتی بیر مئشه حیوانـینین قفسده چابالاماسینا اوخشاییردی.
یاواش- یاواش عصبی حالـینا غالب گلدی. خالچا سلیمان خالچاسی دئـییل ایدی کی, اوٍچ مین مایل اوزونلوغو اولا؛ چالمئرز آنجاق اون آلتـی فوت بویوندا یول گئده بیلردی. فیلیپ گؤروٍندوٍ. او، هئچ واخت اوتاغا گیرمیردی. جین کیمی هر یـئرده حاضر ایدی.
- جناب، بوردا شام یـئـییرسینیز یا ائشیکده؟ او سوروشدو.
چالمئرز دئدی:
- بوردا، یاریم ساعآتدان سونرا.
او اوٍرهیی توتغون حالدا ژانویهنین پارتلایـیشلارینا قولاق آسیردی، بوش و خلوت خیاوان اونون نظرینده ترومبونا بنزهییردی.
- دایان!
او گؤزدن ایتن جینیندن سوروشدو:
- من ائوه گلنده مئـیدانـین آخـیریندا چوخلو آدام گؤردوٍم ردیف ایله دایانمیش ایدیلر. بیریسی ده بیر شئـیین اوٍستوٍنه چـیخمیش ایدی و دانـیشـیردی. اونلار نه اوٍچوٍن ردیف ایله دایانمیش ایدیلر، نه اوٍچوٍن اورادا؟
اونلار «ائو- ائشیکسیز»لردیلر. فیلیپ دئدی. صاندیغـین اوٍستوٍنه چـیخان کیمسه چالـیشـیردی کی، اونلارا گئجه اوٍچوٍن منزیل الده ائتسین. جاماعآت اونلارین دؤورهسینه یـیغـیشـیب، قولاق آسیب و پول وئریرلر و سونرا او امکان قدهر اوتاق اجارهیه وئرنلره پول گؤندهریر. اونا گؤره ده جاماعآت صفده دایانـیرلار، نؤوبت ایله یاتاقخانایا گؤندریله بیلسینلر.
چالمئرز سؤیلهدی:
- شام وئرهنه کیمی اونلارین بیریسینی بورایا گتیر, منیمله شام یـئسین.
فیلیپ قوللوق ائتدییی زاماندان بری بیرینجی دفه اولاراق تته- پتهیه دوٍشدوٍ:
- ها…نسی….
- بیر نفر، کیمسه اولورسا اولسون، آنجاق اوٍست- اوٍسته ملایم آدام اولسون، و بیر آز تمیزلیک ده اونون ضررینه اولماز؛ همن.
کارسنچالمئرز اوٍچوٍن خلیفه رولو اویناماق عادی بیر ایش دئـییلدی. لاکن بو گئجه او حیسّ ائدیردی کی, معمولی درمانلار اونون سئوداسینا و پوزغونلوغونا کفایت ائـتمهیهجک. بیر شئـی, عرب جینسیندن اولان بیر شئی اونا گرکدیر کی, حال- هاواسینـی یوٍنگوٍللتسین.
یاریم ساعات عرضینده فیلیپ بیر «چـراغ جادو» قولو کیمی وظیفهلرینی یئرینه یئتیردی. آشاغـیداکی رستورانـین ایشچیلری لذّتلی خورهگی یوخارییا گتیرمیشدیلر. شام میزی ایکی نفر اوٍچوٍن دؤشنمیش و قـیرمیزی شاملارین ایشـیغـی ایله شنلیکله بزنمیشدی. و ایندی فیلیپ ائله بیل کی, کئشیشه یول گؤسترن یا بیر حرامی گوزتچیسیدیر. قوناغـی اسه- اسه اوتاغا داخیل ائتدی. اونو یاتاق یـئری آختارانلارین صفیندن سئچمیش ایدی. عادتن بو سایاق آداملار سینـیق گمیدیرلر، بوردا مقایسه جاییزسه، بیر سینـیق گمی کی, اود واسیطهسیله باغـیریر, بلکه ده بیر تـئز سؤنن یانغـی کی, دریادا غرق اولموش گمینی ایشـیقلاندیریر.
الی-اوٍزوٍ تزه یویولموشدو, سانکی فیلیپ قوربانلـیق مراسیمی برپا ائدیب. قوناق آیاق اوٍسته دایانمیش ایدی و شام ایشـیغـیندا او ائوین زنگین اثاثیهسینه بیر عـیب کیمی گؤروٍنوٍردو. اوٍزوٍنوٍن رنگی خستهلر کیمی آغارمیشدی, ساققالی و ایرلند مهاجرلرینین بورکوٍ تقریبن گؤزلرینه قدهر کؤلگه سالمیش ایدی. فیلیپین داراغـی اونون آچـیق قهوهیی ساچلارین نیظاما سالا بیلمهمیش و اوزون ساچلار کؤهنه بورکوٍن دؤورهسینه قـیوریلـیب، یاپیشمیش ایدی. گؤزلریندن اوٍمیدسیزلیک, اعتناسیزلـیق و حیلهبازلیق یاغـیردی, نئجه کی, او بیر بوجاغا سیغـینـیب, سینسیین ایتلره اوخشایـیردی. چوٍروٍموٍش و داغـیلمیش کوتو یوخارییا قدهر دوٍیمهلی ایدی, لاکن اونون اوٍستوٍنده بیر سانتا قدهر آیریجا یاخا گؤزه دییردی.
چالمئرز صندلدن قالخـیب شام میزینه ساری گئدنده قوناق راحاتلیق حیسائدیردی.
- لوٍطف ائدیب شاما منیمله آیاق اولسانـیز, خوشحال اولارام. – قوناقچی دئدی.
قوناق قورو و ایتی لحن ایله سؤیلهدی:
- من پالمئرم, اگر منیم کیمی سیز ده, سیزینله همسوٍفره اولان آدامی تانیماق ایسترسینیز.
چالمئرز تلهسه- تلهسه داوام ائتدی:
- ایستهییردیم دئـییم کی, منیم آدیم چالمئرزدیر. اوٍزبهاوٍز ایلهشیرسیزمی؟
پالمئر دیزینی فیلیپه ساری ایدی کی, صندلی اونون آلتـینا سوٍروٍتسوٍن. سانکی کئچمیشلرده بئله بیر میزلرین باشـیندا ایلهشمیش ایدی. فیلیپ «کولی» بالـیقلاری و زیتونلاری اونا ساری چکدی.
پالمئر گوٍمبوٍلدهدی:
- یاخشـی! یـئمگه باشلایاق, بئله دئـییل؟ چوخ یاخشـی, منیم خوشبخت بغداد امیریم. من سنین شهرزادین. سن بیرینجی خلیفهسن, اؤز عطری و رنگی ایله لاپ اصیل شرقلی رنگ کی, یازیقلـیق زامانـیندان منه راست گلیبدیر. عجب خوشبختلیک! من صفده قـیرخ اوٍچوٍنجوٍ نفر ایدیم کی, سنین گیزلی «خوش گلدین مأمورونوز» یـئتیشدی کی, منی قوناق چاغـیرا. من بو گئجه اوٍچوٍن یورغان – دؤشک تاپماقدا؛ گلهجک سئچگیلرده جمهور رییسی اولا بیلهجهییم قدهر شانسیم وار ایدی. ای هارونالرشید منیم باشـیمین قضو- قدهرین نه جوٍره آلـیرسینیز, هر فصلین بیر بوشقاب خورهیه, یاخود بوٍتوٍن فصیللرین سیگار و قهوه ایله معامله ائتسک نئجهدی؟
- ائله بیل کی بو وضعیتین سن اوٍچوٍن هئچ یـئنیلیگی یوخدور.- چالمئرز گوٍلوٍمسهیرک دئدی.
قوناق جاواب وئردی:
- یوخ! «نیویورک» اوجوز و آتـیلمـیش هارونلارلا دولودور. نئجه کی, بغداد حشرات ایله دولودور. ایییرمی دفه «نیویورک»دا ناغـیللاریما گؤره باشـیمی چوخلو خورهکله نیشان آلـیب، گئدیبلر. «نیویورک»دا بیرینی تاپ کی, موٍفته- مجّانی سنه بیر زاد وئرسین. اونلارین چوخو آدامی قارا پولا ساتارلار و بیر آز عدهسی خلیفه نقشی اوینایـیب, باشـینـین اوٍستوٍنده دایانـیب شرح-ی حالـیوی اؤزوٍندن چـیخاریب تذکرهلر, ضمیمهلر و کیمسهیه معلوم اولمایان جزئیات ایله یازیرلار. جناب من بیلمیرم کی, خورهکلر منه ساری بغداد یولو ایله گلنده نه ائدهم. بیر شام یـئمک اوٍچوٍن حاضر اولورام باشـیمی اوٍچ دفه آسفالتا چالام و اؤز ناغـیلـیمی سؤیلهیم…
- من سنین باشـینا گلن قضو- قدهر و حادثهلری سورمورام- چالمئرز دئدی. دوٍزگوٍن و آچـیقجاسینا دئـییرم کی, بیردن بیره کؤنلوٍمدن کئچدی کی, گؤندهرم بیر یاد آدام گتیرسین منیمله شام یـئمهیه. یقین ائت کی, من هئچ بیر آرتـیق سورغو- سواللا سنی ناراحات ائتمهیهجهیم.
- اوه- ائوسیز قوناق اوجا سسله دئدی, و چوخ هوسله سوپ ایچمهیه مشغول اولدو و داوام وئردی:
- منیم اوٍچوٍن اؤنملی دئـییل, من بیر قـیزمیزی جیلدلی مرتّب شرق مجلّهسییم کی, خلیفه ائشیکده قدم ووردوقجا واراقلاریمدان کسیب گؤتوٍروٍر. دوغروسو, بیز یاتاق یـئری تاپماق صفلرینده بئله بیر مطلبلر حاققـیندا واحد قیمتلره یـئتیشمیریک. گؤروٍرسن کی, همیشه بیریسی دایانـیب و ایستهییر بیلسین کی, هانسی عامل دوٍنیادا بیزی بو حالا سالـیبدی. بیر دنه ساندویچ و بیر لیوان آبجو اوٍچوٍن دئـیهرم کی, ایچگی منی بو گوٍنه سالمیش. قوورولموش ات و یـئرکؤکوٍ و بیر فینجان قهوه اولورسا دئـیهرم کی, قلبی داش مالیک و یا آلتـی آی خستهخانادا یاتماق… و ایشیمی الیمدن وئرمک. و آمما بود اتی و یاتاق یـئری اوٍچوٍن والاستریت فاجیعه باعث اولار کی, مالـیمی الدن وئریب و آستا- آستا یوخاریدان آشاغـییا گلم. ایندی بیرینجی دفهدیر کی, بو سایاق توپوق وورورام. بو ایشه ناغـیل حاضرلامامیشدیم. جناب چالمئرز! سیزه دئـییم کی, ایستهییرم سیزه حقیقتی سؤیلهیم, اگر حاضرسیز ائشیدهسینیز. اینانماغـی سیز اوٍچوٍن یالان ناغـیللاردان داها چتین اولا بیلر.
بیر ساعات سونرا عرب قوناق راضیلـیق آهی ایله دالا چکیلدی, عینی زاماندا فیلیپ قهوه و سیگار گتیریب میزی تمیزلهدی.
- ژرارد پالمئر آدی قولاغـینـیزا دییب؟ – قوناق غریبه تبسوٍمله سوروشدو.
- بو آد یادیما گلیر- چالمئرز دئدی. فیکر ائدیرم کی, نئچه ایل بوندان قاباق شهرتلی بیر رسّام ایدی.
- بئش ایل- قوناق تأیید ائتدی. سونرا بیر تیکه قورقوشون کیمی آتـیلدیم, اونودولدوم, من ژرارد پالمئرم! آخـیرینجی تابلومو ایکی مین دولارا آلدیلار. اوندان سونرا شکلینی مجّانی چکهبیلهجهییم بیر مودئل, تاپا بیلمهمیشدیم.
- نه اوٍچوٍن, نه اولموشدور؟- چالمئرز سوآل وئرمهیین قاباغـینـی آلا بیلمهدی.
پالمئر داریخمیش حالدا جاواب وئردی:
- گوٍلمهلیدیر, من یاخشـی باشا دوٍشمهدیم. بیر زامان جاماعآتلا اولاردیم و اوٍزگوٍنچوٍ کیمی اوٍزهردیم. ساغدان- سولدان سیفاریش آلاردیم. روزنامهلر منی بیر قاباقجیل رسّام آدلاندیراردیلار. سونرا او گوٍلمهلی و غریبه اتّفاقلار اوٍز وئردی. تابلونو باشا چاتدیران کیمی خالق اونو گؤرمهیه گلیردیلر و باخـیردیلار و حئـیرتله بیر- بیرلرینه گؤز تیکیردیلر. چوخ زامان کئچمهمیشدی کی, موٍشکوٍلوٍ تاپدیم. خارقه اولاراق من مودئل و اورژینالـین گیزلی خصلتلرینی اوٍزه چـیخاردیب، گؤستریردیم. بیلمیرم بو ایشی نئجه ائـیلهیه بیلیردیم- من گؤردوٍیوٍموٍ رسم ائدیردیم. لاکین بیلیرم کی, او منی ایتهلهییردی. مودئللریم وحشتله عصبیلشیب تابلولاریمی قبول ائتمهییردیلر. بیر گؤزل و معروف اجتماعی خانـیمین تصویرین چکدیم. قورتاراندان سونرا اری مخصوص حالتله شکیله تاماشا ائتدی و بیر هفتهدن سونرا اونو بوشاماق اوٍچوٍن قانونی اقداما ال ووردو. یادیما گلیر کی, بیر معتبر بانک صاحیبی منه مودئل اولدو. اونون تصویرینی اعمالاتخانادا تاماشایا قویان زامان, تانـیشلاریندان بیریسی تابلونو گؤرمهیه گلدی. او دئدی:
- دوغرودان بو اونا بنزهییر؟
دئدیم کی, کامیل بنزهییشله چکیلیبدیر. من اونون گؤزلرینده بو حالته هئچ دقت ائتمهمیشدیم- دئدی:
- فیکیرلشیرم کی, وضعیت خارابدیر و حسابی باغلامالـییام.
- او موفلیس دوشدو, بانک حسابی الیندن گئتدی, بانک صاحیبی ایله برابر چوخ چکمهدی کی, ایشسیز قالدیم. جاماعات سئومیرلر کی, اونلارین گیزلی آلچاقلـیقلاری تصویرده گؤروٍنسوٍن. اونلار گوٍلوٍمسهییب و چؤهرهلرین دییشدیره بیلهرک سنی آلدادا بیلرلر, لاکین شکیلده یوخ. من باشقا شکیل چکه بیلمهدیم و مجبور قالیب ایشیمدن ال چکدیم. بیر مدت روزنامه ایشچیسی کیمی و بیر زامان دا لیتوگرافیست کیمی ایشلهدیم. آمما عینی دردسرلر تیکرار اولدو. من بیر شکیلدن نقّاشلـیق ائتدیکده بیر خیصلتلر گؤستریردیم کی, شکیلده یوخ ایدی. آمما منجه اصلینده وار ایمیش. موٍشتریلر آجیقلانـیب قالماقال ائدیردیلر, خصوصیله قادینلار. و من داها داوام ائدهن بیر ایش تاپا بیلمهدیم و چوخ چکمهدی کی, مجّانی یاتاق یـئری صفلرینه قوشولدوم و شیفاهی ناغـیللار دئمهیه باشلادیم. اونلاری چؤرهک بازارلاریندا قوراشدیریردیم. ایندی سن ای خلیفه, اگر منیم دوٍزگوٍن سؤزلریم سیزی یورورسا, اجازه وئرین والاستریت بدبختلیگینه قایـیدیم. لاکین بو ایشه گؤز یاشـی گرکدیر کی, او یاخشـی و لذیذ شامدان سونرا ایستهمیرم تلهسیک اونو شرح وئرهم.
- یوخ! یوخ! – چالمئرز صداقتله دئدی. سندن چوخ خوشوم گلیر. سنین بوٍتوٍن تابلولارین بیر پارا خوشا گلمهین علامتلر گؤستریر و یا بیر پارا شکیللرین واردیر کی, سنین مخصوص نیشانـینلا عیبلی اولمورلار؟
- بیر پارا؟- پالمئرز دئدی, اوشاقلارین هامیسی عمومیتله و قادینلارین بیر چوخو و کفایت قدهر ده کیشیلردن. هامی کی, پیس دئـییل, اونلار کی, یاخشـیدیلار شکیللری یاخشـی اولور. دئدیییم کیمی, ایضاح ائده بیلمیرم لاکن واقـعیتی سؤیلهییرم.
خارجی پوچت وسیلهسیله گلن شکیل چالمئرزین یازی ماساسینـین اوٍستوٍنده ایدی. اون دقیقهدن سونرا او پالمئرزی موٍظّف ائتدی کی شکیلدن بیر پاستـئل طرح چکسین. بیر ساعات سونرا صنعتکار قالخدی و یورغون بیر حالدا تصویری اونا وئریب و اسنهیه- اسنهیه دئدی:
- قورتاردی, باغـیشلایـین کی, چوخ واختـیزی آلدیم ارباب. من ایشیمی علاقه ایله قورتاردیم, لاکن یورغونام. دوٍنن گئجه یاتماغا یـئریم یوخ ایدی. گوٍمان ائدیرم کی, ایندی «گئجهنیز خئـیره قالسین» واختـیدیر.
چالمئرز قاپییا کیمی اونونلا گئدیب و بیر قدهر اسکیناس اووجونا قویدو. پالمئرز دئدی:
- قبول ائدیرم, یوخاریدان آشاغـییا گلمهیین بونلاری دا وار. تشکّوٍر ائدیرم, خصوصیله چوخ یاخشـی شامینـیز اوٍچوٍن. بو گئجه توٍک یورقان- دؤشکده یاتـیب بغداد گئجهلرینین یوخوسون گورهجهیم. کاشکی سحره چاتاندا بو یوخو و رؤیا اولماسین. گئجهنیز خئـیره قالسین عالیجناب خلیفه!
چالمئرز یـئنهده خالچانـین اوٍزهرینده قرارسیزجا قدم ووروردو. ایکی- اوٍچ دفه چالـیشدی کی, تابلویا ساری یاخـینلاشسین, آمما باجارمادی. او خـینایی, قـیرمیزی, قـیزیل و ماوی رنگلری گؤروٍردوٍ، لاکن طرح ایله اونون آراسیندا قورخودان بیر دیوار اوجالمیشدی. ایلشدی و چالـیشدی کی اؤزوٍنوٍ آرام ائتسین. بیردن قالخدی و فیلیپه زنگ ائلهدی و دئدی:
- بو بینادا بیر گنج صنعتکار وار راینمن آدلـی, اونون آپارتمانی هانسیدیر؟
- قارشیدا کی بینانـین بیرینجی مرتبهسینده دیر آغا, – فیلیپ دئدی.
- گئت اوندان خاهیش ائت کی, بیر نئچه دقیقه لوٍطف ائـیلهییب بورایا گلسین.
- جناب راینمن, بیر کیچیک پاستـئل طرح او میزین اوٍستوٍنده وار. خاهیش ائدیرم, اونون بدیعی گوزهللیگی بارهده فیکرینیزی بیزیم اوچوٍن سؤیلهیین. خوشحال اولاریق.
جاوان صنعتکار میزه قارشـی ایرهلی گئدهرک طرحی گؤتوٍردوٍ. چالمئرز یاریجا گئری چکیلیب بیر صندلین دالـیسینا دایاندی.
- نئجهدیر؟ – سوروشدو یاواشجا.
صنعتکار سؤیلهدی:
- بیر رسّاملـیق اثری کیمی نظره آلساق من اونو تحسین ائتمکده عاجیزلهییرم, چوٍنکی بیر اوستاد اثریدیر: ظریف, جسارتلی, دوٍزگوٍن. آمما منی بیر بالاجا تعجّوٍبه سالـیر. من بو سون نئچه ایل عرضینده پاستـئل طرحی گؤرمهمیشدیم.
- صورت, انسان, اصالت, بونلارا گؤره نه دئـیه بیلرسن؟
راینمن دئدی:
- صورت, تانرینـین ملکلرینین بیریسینین صورتیدیر. سوروشا بیلرم کی هانسیدیر…؟
چالمئرز اوجا سسله دئدی:
- حیات یولداشـیم.
ودالاشـیب گیجلمیش رسّامین دؤورهسینه فـیرلانـیب و اونون کوٍرهیینه ال ووراراق ادامه وئردی:
- او آوروپا سفریندهدیر اوغول: او طرحی گؤتوٍر و عؤمروٍنوٍن ان گؤزهل ایشینی رسم ائت, خرجی منیم بوینوما.
توضیح:
اُ. هنری (به انگلیسی: O. Henry) نام مستعار نویسندهٔ آمریکایی ویلیام سیدنی پورتر (به انگلیسی: William Sydney Porter) (۱۱ سپتامبر ۱۸۶۲ – ۵ ژوئن ۱۹۱۰) است. داستانهای کوتاه اُ.هنری به دلیل لطافت طبع، بازی با لغات، شخصیتپردازی شورانگیز و پایان هوشمندانه و غافلگیرانه معروف هستند. این نویسنده در طول عمر خود بیش از ۴۰۰ داستان کوتاه نوشت. امروزه جایزهای نیز به نام او وجود دارد. نخستین مجموعه داستانهای کوتاه او. هنری مجموعه «چهار میلیون» با نام اصلی «The Four Million» در ۱۸۹۹ منتشر شد. وی در ادبیات آمریکا نوعی از داستان کوتاه را به وجود آورد که در آنها گرهها و دسیسهها در پایان داستان به طرزی غافلگیرانه و غیرمنتظر گشوده میشود. داستانهای این نویسندهٔ آمریکایی معمولاً حول چهار محور زندگی شهری بویژه نیویورک، عشق و روابط عاشقانه، زندگی در غرب در مایهٔ وسترن و طنز میچرخد.
منبع توضیح: ویکی پدیا- دانشنامه آزاد
http://ishiq.net/?p=7347


text:
ایکی یول وار نریمان ناظیم لامپا ایشیغینین قفیل ساچیلیشیندان کیشینین گؤزلری قاماشدی. اوغلان، «بس نییه چیراغی یاندیرمیرسان؟»- دئیه، الیندهکی کیفی موبلین اوستونه قویدو. کیشی، میزه دیرسکلنمیش اللرینی گیژگاهیندان گؤتوروب گؤزونون اوستونه قویدو. «یانا، یانمییا فرق ائلهمز، گؤزلریم دای سئچمیر»- دئیه گؤزلرین اوووشدوردو. سونرا کیتابی بوکوب، سیگار آلیشدیردی: اوغلان تئلویزیونو آچدی؛ گئدیب ایکی ایستکان چای سوزوب گتیردی. آخشامچاغینین سرینینده نه اوچون ...Read More »
یالقیزلیق، دویغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حئکایه- سون بؤلوم) / نریمان ناظیم
یالقیزلیق، دویغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حئکایه- سون بؤلوم) نریمان ناظیم *** پاییز اؤتوب سوووشماقدا ایدی. گوندوزلر، بولوت آرخاسیندا قالان گونش نور ساچا بیلمهییر، هر سحر ایشیق شیریملارینی گودن سلیمان نایمود- نایمود دوشونوردو: «بیرجه دهنه مولاقاتچیم وار ایدی اودا بیر گون گلیر، بئش گون گلمیر، عجب! طبیعت ده مننن اهییب». گئتدیکجه گونلر گودهلیب، گئجهلر اوزانیردی. سئللول ایسه سانکی کچیلیردی. گوندوزلر بیر تهر ...Read More »
گؤزلهییش گوزگوسو / نریمان ناظیم
گؤزلهییش گوزگوسو نریمان ناظیم اؤزونو تانییاندان بری گؤزلری قاپییا دیکیلی قالیب؛ اؤزونو تانییاندان دؤنه – دؤنه اؤزوندن «نه اوچون بس من قارا یازینین آدینی نیشاط قویوبلار؟» سوروشموشدو. هس-هوس آنلایاندان گؤزلری قاپییا دیکیلیر: «هاچان آنام سفردن گلهجک؟» چوخ چکمیر گلیر، آمما، آنا یئرینه آنالیق گلیر؛ الینده چوبوق سوپورگهسی، آغزیندا آجی دیل، باخیشیندا ایسه هده – قورخو. ائولنمک معناسین باشا دوشن گوندن، ...Read More »
یالقیزلیق، دویغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حئکایه- اوچونجو بؤلوم) / نریمان ناظیم
یالقیزلیق، دویغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حئکایه- اوچونجو بؤلوم) نریمان ناظیم * * * بو لحظهدن بئله، زامان سليمانا گئت-گئده داهادا اوزانيردي؛ ثانيهلر، دقيقهلر سانكي يئریمير، نيققيلدايا- نيققيلدايا ايرهلي سورونوردو. دقيقهلر ساعاتا، ساعاتلار گونه, گونلر ايسه هفتهیه چئوریلیردی و بو گئديشده، آزاد حیاتین حسرتي هؤرومجک تورو کیمی اونون جانینی چولقالاييردي؛ اورهگينده ان عادي لحظهلر، آزاد ياشايیشدا چوخ آز قيمت وئريلن آنلارین حسرتي ...Read More »
یالقیزلیق، دویغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حئکایه- ایکینجی بؤلوم) / نریمان ناظیم
یالقیزلیق، دویغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حئکایه- ایکینجی بؤلوم) نریمان ناظیم ائرتهسي گون يوخودان دوراندا سليمان بدنينين هاراسينا سؤیكهنیب آياغا قالخدیغینی بيلميردي. اونون بدنینده ال بویدا ساغلام بیر یئر قالماميشدي. توققاج آلتيندا دؤيولموش كئچه كيمي بوتون ويجودو ازيلميشدي. قولاقلاري گورولدايير، سوموكلري سينريلداييردي. انگي خيردادان اويناميش كيمي ايدي. بونونلا بئله، بير نوع يونگولوك حيس ائلهييردي سليمان؛ اوزون، ماجرالي بير گئجه باشیندان سووموشدو اونون؛ ...Read More »
يالقيزليق، دويغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حیکایه- بیرینجی بؤلوم) / نريمان ناظيم
يالقيزليق، دويغولار، دوشونجهلر(سندلی اوزون حیکایه- بیرینجی بؤلوم) نريمان ناظيم گؤزلريني آچماميشدان اوول اوزون- اوزون دوشونوردو. آياقلارينين آلتيندان قوپان زوققولتونون سسينی سانكي ائشيديردي. آياقلاري، ايچيندن آليشيب يانيردی. آناسينين كؤمور اوتوسو یادینا دوشدو. «ايندي بو آياق ايله لاپ پالتار دا اوتولهمك اولار» فیکریله ذوداغي قاچدي. بيرجه آن “گتیرین آ يولداشلار، گتيرين پالتارینیزی اوتولهییم!” باغیرماق ایستهدی. سونرا آجي- آجي گولومسهدي. «اوندا قطعاً منه ...Read More »
اوزو کولهیه / نریمان ناظیم
اوزو کولهیه نریمان ناظیم (بو حیکایه 1392ینجی ایل، سایتیمیزدا ان چوخ اوخونان اثرلردندیر.) قاپینی آچدی. بیر توپا شاختاایلا برابر ایچهری گیردی. کیمسهیه باخمادان دوم- دوز پئشخانا ساری گئتدی. سول دیرسگینه سؤیکهنیب، ساغ الیایله پاپاغی باشینین دالینا سوردو. کؤبود بارماقلاریایلا یاپیخمیش چال ساچینی داراخلادی. پئشخانین آرخاسیندا دایانان قوجا ائرمنی “ها، نا وار اوروف؟ باس نییه آیلاشمیرسان؟”- دئیه، یاخینلاشدی. اوروف گولومسهدی. گؤزلرینین، ...Read More »
شورانلیق اویغوسو / نریمان ناظیم
شورانلیق اویغوسو نریمان ناظیم کیشی بیر آن دهشته هوپولدو. شاشقین- شاشقین اوجسوز بوجاقسیز بوزقیری گؤزدن کئچیردی. قوراقلیقدان سوسامیش قیسیر تورپاقدان باشقا بیر شئی گؤره بیلمهدی. شیمالین ان اوزاقلاریندا گونشین شوعالاری آلتیندا گوموشویه چالان کپیر- کیران داغلاری بیر آن سئچه بیلدی. آنجاق اودا گجیلین شیددتله اسمهسیندن توز- تورپاق آردیندا ایتیب، باتدی. گؤزلری گؤینهدی. آغیزیندا تورپاغین شورلوغونو تامسیندی. بورانین هارا اولدوغونو، بورایا ...Read More »
نوبار ننهمین یومورتالاری / نریمان ناظیم
نوبار ننهمین یومورتالاری نریمان ناظیم کئچن گئجه نوبار ننهم یئنهده یوخوما گلمیشدی. همان گئییم- کئچیمده. همیشه اولدوغو کیمی. آغ آپباق چارقادین چکیب چنهسینین آلتیندا سانجاقلامیشدی. گؤزو ایشیم- ایشیم ایشیلداییردی. سانکی یئنیجه گؤز یاشینین گؤلونده یویونموشدو. آی شافاقلی اوزونده یانان یاناقلار یای آلماسینی یادا سالیردی. چارقاد آلتیندان قیزاران خینالی ساچی قیریشمیش آلنینا ایشیق ساچیردی. نوبار ننه همیشهکی کیمیایدی. نوبار ننه سینیق ...Read More »
سفر بخیر/ محمدرضا شفیعی کدکنی(م.سرشک)- چئویرن: نریمان ناظیم
سفر بخیر/ محمدرضا شفیعی کدکنی(م.سرشک)- چئویرن: نریمان ناظیم سفرین اوغورلو -“هارایا بئله تلسکن؟ سوروشور “گون” کولکدن؛ -سیخیلیر اورهک بو یئرده. – {سفره ماراق یوخونمو بو قوراق چؤلون توزوندان؟} -“دیلکم بوتون؛ و آمما کؤکه باغلییام نئدیم من؟” -“هارایا بئله تلسکن؟ -“هارا هانسی یئر اولورسا بورادان ساوای بیر ائوجیک.” -“سفرین اوغورلو, آمما سنی دوز- چؤرک, سن آللاه باشی ساغ اؤتوب ...Read More »


text:
جومهورباشقانی:”ایرنا”خبرلیگین کوردجه بؤلومو تئزلیکله یولا سالیناجاقدیر
“ایرنا”خبرلیگین کوردجه بؤلومو تئزلیکله یولا سالیناجاق دیر. جمهورباشقان حسن روحانی کوردوستان سفرین سون گونونده کوردجه خبر آزانسین یولا سالماسین خبرینی وئردی.
ایران ایسلام جومهوریتین جمهورباشقانی حسن روحانی ، مئدیا چالیشانلارین حضوروندا کوردجه دیلین کوردوستان بیلیمیوردوندا درس وئریلمهسین خبرینی آچیقلایاراق، “ایرنا”(ایران ایسلام جومهوریتین خبر آژانسی) خبر آزانسین کوردجه بؤلومونون یولاسالماسینی اومود و تدبیر دؤولتین وئردییی سؤزلرینی گرچکلهشدیرمک اوچون اولدغونو بیلدیردی.او اکلهدی(افزود)؛ بو ایشلر ، ایلک آددیملاردیلار بوندان سونرا ایسه وئردییمیز سؤزلرین آردینی توتاجاییق.


text:
(ایسبلان)
ایگید لر اویلاغی اصلان یاتاغی
داغلار سیرداشی دیر بیزیم ایسبلان
شاهین لر مسکنی ، شاه لار اوتاغی
گوزل لر باشی دیر بیزیم ایسبلان
بیر یانی اسبوسدو ، بیر یانی لایجان
اوتوز چئشمه سی وار زورو کَوَرجان
توپراغی سورمه دی ، داشلاری مرجان
بیر اوزوک قاشی دیر بیزیم ایسبلان
گون باتان طرفی سهند داغی دیر
ان گوزل زمانی ، باهار چاغی دیر
یالان دئییل دئسم ، جننت باغی دیر
نوحون همیاشی دیر بیزیم ایسبلان
سارا باخچاسی نین خوش مکانی وار
اریگی ، بادامی ، گیرده کانی وار
نئعمت لر کانی دیر هر ایمکانی وار
دوغال پا داشی دیر ، بیزیم ایسبلان
طبیعت بو کنده وئریب زینتی
بو کندین اهلی نین خوشدو طینتی
(دوزه قول) عهد ائدیب ، بودور نییتی
ابد یولداشی دیر بیزیم ایسبلان


text:
بوفالو خاللی صنم رقیه کبیری «گئنه ده گلدی!» دئدیم. چکیلیب، طؤولهنین قارانلیق یئرینده دالیمی آخیرا چئوردیم. آخیر دئدییین ده، قدیم آخیرلار. بیر قاپیسی وار ایدی، بیرده طاغدان آچیلمیش بیر باجا. کور اوغلونو توولایان باجا، قیرآتین قانادینین جوجرمهسینه مانع اولان باجا. طؤولهنین قارانلیغیندا، یوخونون شیرین چاغیندا، دان، باجادان سؤکولوب، طؤولهیه تؤکولردی. باجا بویدا اویناغان ایشیق طؤولهنین اورتاسینا اوزاناردی. آیاق اوستونده ...Read More »
کنده دؤنموش دونیادا… / رقیه کبیری
کنده دؤنموش دونیادا… رقیه کبیری کنده دؤنموش دونیادا کلاویهلری اوینادیرکن، دقیقه چکمیر بیر عصرین باشیندان گیریب، آیاغیندان چیخیریق. دهوه دریسی کارا گلمیر بو یاخینلاردا، شامان قاواللارینا بئله تلق چکهجکلر مانقورد ناغیلی ازبریمدیر آیری ناغیل سؤیله بو گون، اینسان آدینا سامسادان دانیش! ۹۴٫۸٫۲ سامسا: کافکانین مسخ کیتابینین کاراکتری.Read More »
دنیز، اینسانین یاساق آدیدیر/ رقیه کبیری
دنیز، اینسانین یاساق آدیدیر رقیه کبیری «دنیز، سرحدسیز بیر خیال دنیز، گئنیش اورهکلی اولار آرپایا تؤکسن، آت یئمز، سومویه وورسان، ایت یالاماز دنیزی بونونلا بئله، شعر، نازلاما، ناغیل جوشدورار، دنیز. دنیز وفاسیز، دنیز نامرد اولار، قوجاق آچار اوولایارسان اوزرسن، ایترسن، باتارسان، أل- آیاق چالیب، بوغولارسان. یئر وار، گونش دنیزده دوغولار یئر وار، گونش دنیزده باتار گون وار، گونش دنیزده اوینار ...Read More »
روزنی بر خانهی سیاه(گزارشی از آسایشگاه جذامیان بابا باغی)/ رقیه کبیری
روزنی بر خانهی سیاه(گزارشی از آسایشگاه جذامیان بابا باغی) رقیه کبیری خبر تلخ بود، اما حقیقت داشت. فرزانهای دیگر از دیار آذربایجان چشم بر جهان فرو بست. اکنون از پدر جذامیان ایران، تنها نامی نیک، آثار علمی- ادبی ارزشمند و تندیسی سنگی برجای مانده است. در یادبود این استاد فرزانه و طبیب حاذق و دلسوز، مناسب دیدم مطلبی که در ...Read More »
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۲)خالقین شانسی دووشان ممهسیدیر
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۲)خالقین شانسی دووشان ممهسیدیر أنایین آغزی دولو کفنن آشپازخاندا سینکین باشیندا دایانمیشدی. دوداغینین بوُجاغیندان سوزن کفی هردن بیر ألییله سیلیردی. هر دؤنه دیش چؤرتکهسینی دیشلرینه چکنده اورهیینده ساییردی. هر نومرهنی سایدیقجا دهن دهنلهین تویوق کیمی باشینی دا بیر ترپهدیردی. ساناماق اییرمییه یئتیشجک دیش چؤرتکهسینی سول طرفدهکی دیشلرینه چکه- چکه گئنه ساناماغا باشلادی. حسرتقوُلو گؤزآلتی بیر ...Read More »
کتابفروشهای تبریز/ غلامرضا طباطبایی مجد
کتابفروشهای تبریز غلامرضا طباطبایی مجد بازار شیشهگر خانه تبریز تابلوی خاطرات نسل ماست. فضای تنگ و عطر آگیناین راسته کهن و خاطرهانگیز، که آن روزها مغازههایش نه محل عرضه شیشه و بلور و انواع گردسوز شیشهای، بلکه کتاب و دفتر و جزوههای درس بود، برای نسل ما، جوانهای دهه ۳۰ و۴۰ که همراه داریوش رفیعی عاشق زهره میشدیم، عزیز است ...Read More »
خوش گلیبسن، گول پنبه! / رقیه کبیری
خوش گلیبسن، گول پنبه! رقیه کبیری خوش گلیبسن، گول پنبه! بویور یوخاری باشدا أیلش ساچیمین خوابینا یات! منسه آینالانیم ایکی هاوالی قالیم گولومسهییم یوخسا کدرلهنیم؟! آغ سارماشیغیم، آینالاری بوراخیرام! سارینی، فیندیغینی، قارانی هئچ بیر بویانی سنه قییمیرام زامانین یورقونلوغونو یونگول- یونگول سَرهله، أیلن ساچیمین شوهلیینده چیچکلن سون باهاریندا خوش گلیبسن گول پنیه! مرداد ۱۳۹۴Read More »
من قالدیم، بیرده من… / رقیه کبیری
من قالدیم، بیرده من.. رقیه کبیری قیزیل ساچلی قیز دوغا بیلمهدیم اوغلانلاریمین ساچی گوموشدن دئییل، هئچ بیر شاه اوغلو منه وورولمادی نه سحر سلامیما فرحلهنیب، بیر قیزیل اونلوق وئردی نه ده قیزیل تویوق دالیجا گئدر- گلمزه یوللادی، بو قوش اورهکلی قومارباز روزگار! من قالدیم، بیرده من… بیرده اورتا حال بیر یاشام! ۹۴٫۶٫۱۸Read More »
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی(۱)
«أنایین» و «حسرتقولو»نون کلمه کسدیسی (۱)سیزیف-و بوراخ، هولاگونو یاخالا حسرتقولو: گئنه ندی میسیغیوی ساللامیسان؟ أنایین: ایکی داشین آراسیندا ازیلمیش کیمییم. یاز، پؤز، دانیش، بیر میل آتدان، بیر میل اوستدن، اوچ ایلمهیی بیر ائله، گول سال، سونرا بیر ایلمک میلدن قاچسین، هر شئی بوشا چیخسین… سؤزلری توخو هاااا… توخو، سؤکولمهیی بیر دیرناغین ایلیشمهسینه بنددی! سیزیف ناغیلیدی بیزلرین یاشاییشی. حسرتقولو اؤسگوردو. بوغازیندا ...Read More »
من عنصر منفعلی نیستم / رقیه کبیری
من عنصر منفعلی نیستم رقیه کبیری تأویلی کوتاه بر پرفورمانس performance(1) ساعاتین سسی اثری از گروه موسیقی لاچین، با یاد و شعر عمران صلاحی پرفورمانسِ «ساعاتین سسی» با گامهای سنگینِ آهنگساز و پیانیست گروه، فراک بر تن و عینکی با فریم گرد بر چشم،آغاز میشود. عینک گرد مرا به یاد تصویر برتولت برشت میاندازد. آریا ترکانپور با طمأنینه از میان ...Read More »