text:
ایلک اینن آیتلرین، فئطراتا یاعنی یاراتئلئش قانونونا دیققات چکمەسی دە چۇق اؤنملیدیر.
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ﴿۱﴾ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ ﴿۲﴾ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ﴿۳﴾ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿۴﴾ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿۵﴾ (سورة العلق)
راببینین آدئیلا اۇقو! یاراتان اۇدور. اۇ اینسانئ عالاقتان یاراتمئشتئر. اۇقو! راببین سۇنسوز ایکرام صاحیبیدیر. قالملە اؤگرتمیستیر. اینسانا بیلمەدیگینی اؤگرتمیشتیر. (عالاق سورەسی؛ 1-5)
قورئانئن بۆیۆک بیر بؤلۆمۆ؛ دۇغاداکی آیتلرە دیققات چکر. قورئانئ، عارابچایئ وە اۆزریندە چالئشئلان قۇنوداکی فئطرات آیتلرینی بیلنلرین قاتئلدئغئ بیرچۇق چالئشما یاپتئق. گؤردۆک کی بو یؤنتم؛ مەوجود بیلیمە، ایلری هدفلر گؤسترمکتەدیر.
آللاە تعالا، آدمە (ع) اؤنجە فئطراتئ، وارلئقلارئن ایچیندە گیزلەدیگی بیلگییی اؤگرتمیشتی. چۆنکۆ؛ “وَعَلَّمَ آدَم الأسمَاءُ کُلُّهَا = آدمە اۇ ایسیملرین حپسینی اؤگرتتی.” ایفادەسیندە ایسیملری گؤسترن ضامیر؛ عاقئلسئز والئقلار ایچین اۇلان “هَا” ضامیریدیر. آدم، وارلئقلاردا اۇلان آما ملکلرین بیلمەدیگی بیلگیلری اؤگرنینجە “هَا” ضامیرینین یرینی؛ عاقئللئ وارلئقلار ایچین قوللانئلان “هُم” ضامیری آلدئ وە ایفادە؛ “ثم عرضهم علی الملائکة = سۇنرا اۇنلارئ (اۇ بیلگی قایناقلارئنئ) ملکلرە گؤستردی.” شکلینە دؤنۆشتۆ. چۆنکۆ عاقئل؛ اینسانئن یارارلاناجاغئ بیلگی آنلامئنا دا گلیر. (مۆفردات)
ملکلرین عاقئلسئز ظاننەتتیکلری وارلئقلاردا، اۇنلارئن بیلمەدیگی بیلگی واردئ. اۇ بیلگی، دئشارئدان باقئلئنجا گؤرۆلەمەیەگی ایچین آللاە تعالا اۇنا “غایب” دەدی وە ملکلرە شؤیلە سسلندی:
… قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ … ﴿۳۳﴾ (سورة البقرة)
… سیزە دەمەدیم می؛ بن گؤکلرین وە یرین غایبئنئ بیلیریم… (باقارا سورەسی؛ 33)
آللاە، آدمی بو بیلگی ایلە ملکلرە اۆستۆن قئلدئ، اۇنلار بوندان دۇلایئ آدمە سجدە أتتیلر. بو بیلگی، اینسانئ بیلیم وە مدنیەت قوران وارلئق یاپتئ. أن بیلگیلی اینسان آدمدیر (ع). اۇ بیلگی اۇنا یازئیلا اؤرتیلمیشتی.
الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿۴﴾ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿۵﴾ (سورة العلق)
راببین قالملە اؤگرتتی. اۇ، اینسانا بیلمەدیگینی اؤگرتتی. (عالاق سورەسی؛ 5-4)
دۇغرو حۆکۆم ورمە یتەنگی
دۇغرو حۆکۆم ورمە یتەنگینە دە؛ “حیکمت” دەنیر.
بیر آیت شؤیلەدیر:
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ ﴿۲۶۹﴾ (سورة البقرة)
آللاە گرگی گیبی چالئشانا حیکمتی وریر. کیمە حیکمت وریلیرسە اۇنا چۇقچا حایئر وریلمیش اۇلور. بو ذیکری (بیلگییی) سادەجە ساغلام دوروشلو اۇلانلار ألدە أدرلر. (باقارا سورەسی؛ 269)
پەیغامبریمیزین شؤیلە دەدیگی ریوایت أدیلمیشتیر:
“ایکی کیشیدن باشقاسئ قئسقانئلماز؛ بیری آللاهئن وردیگی ثروتی یرلی یریندە تۆکتن کیشی، دیگری دە آللاهئن حیکمت وردیگی کیشی کی، قارارئنئ اۇنا گؤرە وریر وە اۇنو اؤگرتیر.” (بوحاری)
بو آیت وە حادیث، حیکمتین یاعنی دۇغرو حۆکۆم ورمە یتەنگینین اؤگرنیلەبیلن بیر شەی اۇلدوغونو گؤسترمکتەدیر. ایبراهیمین (ع)، کاعبەیی بینا أتتیکتن سۇنرا مککە حالقئ ایلە ایلگیلی اۇلاراق یاپتئغئ شو دوعا دا عاینئ آنلامئ وورغولاماقتادئر:
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۱۲۹﴾ (سورة البقرة)
راببیمیز! ایچلریندن اۇنلارا بیر ألچی گؤندر. سنین آیتلرینی اۇقوسون؛ کیتابئ وە حیکمتی اؤگرتسین وە اۇنلارئ گلیشتیرسین. گۆچلۆ اۇلان سن، دۇغرو قارار ورن سنسین. (باقارا سورەسی؛ 129)
ایبراهیمین (ع) دوعاسئنئ قابول أدیلدیگینی گؤسترن آیت شودور:
لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ ﴿۱۶۴﴾ (سورة آل عمران)
آللاە بو مۆمینلرە گرچک بیر اییلیکتە بولوندو. چۆنکۆ ایچلریندن بیر ألچی گؤندردی. اۇ، اۇنلارا آللاهئن آیتلرینی اۇقوماقتا، اۇنلارئ گلیشتیرمکتەدیر؛ اۇنلارا کیتابئ وە حیکمتی اؤگرتمکتەدیر. اۇنلار، اؤنجەلری آچئق بیر شاشقئنلئق ایچیندە ایدیلر. (آلی عیمران سورەسی؛ 164)
قورئاندان حۆکۆم چئقارما قۇنوسوندا آللاە تعالا پەیغامبریمیزە شو أمری ورمیشتیر:
إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا ﴿۱۰۵﴾ (سورة النساء)
سانا بو کیتابئ، تۆمۆیلە گرچک اۇلاراق ایندیردیک کی، اینسانلار آراسئندا آللاگئن سانا گؤستردیگی شکیلدە حۆکمەدەسین. ساقئن حائینلرین ساوونوجوسو اۇلما. (نیسا سورەسی؛ 105)
گؤرەوی ایلە ایلگیلی یاپتئغئ هر قۇنوشما، هر اویغولاما وە وردیگی هر اۇنای، اۇنون قورئاندان چئقاردئغئ حیکمتتیر. پەیغامبریمیزین شؤیلە بویوردوغو ریوایت اۇلونموشتور:
باقئن! بانا کیتاب وە برابریندە اۇنون میثلی وریلدی. (أبو داوود)
سیزدن بیرینین، قۇلتوغونا یاسلانمئش، وردیگیم بیر أمیر وەیا قۇیدوغوم یاساقلا ایلگیلی شؤیلە دەدیگینی ساقئن گؤرمەیەییم: “بیلمەییز، بیز آللاهئن کیتابئندا بولدوغوموزا اویارئز.” (أبو داوود)
قورئانئن ایچیندەکی حیکمت؛ تۇپراغئن ایچیندەکی ماعدن گیبیدیر. تۇپراقتان ماعدن چئقارماق ایچین ناسئل بیلگی بیریکیمینە، آلت أدەواتا وە أکیپ چالئشماسئنا ایحتیاج وارسا، قورئانئن حیکمتلرینە اولاشماق ایچین دە بنزەر شەیلرە ایحتیاج واردئر. قورئاندا آچئقلانان بو یؤنتمین قئسا سۆرەدە اونوتولدوغو آنلاشئلماقتادئر. چۆنکۆ پرۇبلملر چؤزن، گیتتیکلری یرە عیلیم وە مدنیەت گؤتۆرن وە اینسانلارئن گؤنۆللرینی فتحەدن مۆسلۆمانلارئن یرینی داحا سۇنرا سئقئنتئ قایناغئ اۇلان وە چؤزۆمسۆزلۆکلر اۆرتن مۆسلۆمانلار آلمئشتئر.
پەیغامبریمیزین حیکمتی اؤگرتتیگی صاحابەنین، گیتتیگی هر یردە حاکیم عونصورون حالا مۆسلۆمانلار اۇلماسئ بونداندئر. آما صاحابەدن سۇنرا گیدیلن هر یرلردە آنجاق گچیجی حاکیمیەتلر قورولابیلمیشتیر. چۆنکۆ اۇنلارا حیکمت گؤتۆرۆلەمەمیشتیر.


c: text/html

text:
آنلاییش
آنلاییش (اینگلیس: Concept) — پردمت (اشیأ) و حادیثهلرین عومومی، موهوم علامتلرینی عکس ائتدیرن فیکیردیر، تفکّور فورماسیدیر. او، رئال گئرچکلیگین درکینده اساس رول اویناییر.
اوبیئکتیو گئرچکلیگین اؤزونده آنلاییش یوخدور، بونلار اینسان شوعوروندا مئیدانا گلیر و گئرچکلیکلیگین پردمتلرینی، حادیثه ، پروسهلرینی عوض ائدیر، اینسان طبیعی اونسیت دیلینین و فورماللاشمیش دیللرین کؤمکلیگی ایله الده اولونموش بیلیکلری سیستملشدیریر، نسیلدن-نسله کئچیریر، اینکیشاف ائتدیریر.
منطیق تاریخینده آنلاییشلارا موناسیبتده ایکی جور ایفراطچیلیغا یول وئریلمیشدیر. بیر چوخ منطیقچیلر آنلاییشلاری گئرچکلیکدن تجرید ائدهرک اونا قارشی قویوردولار، گئرچکلیکله آنلاییشلارین عوضوی علاقهسینی ایضاح ائده بیلمیردیلر. دیگر قروپ عالیملر ایسه آنلاییشلارلا گئرچکلیگی عئینیلشدیریردیلر، آنلاییشلارلارین درین کئیفیت فرقینی، اونون اسپسیفیکلیگینی آنلامیردیلار.
آنلاییشلارین مئیدانا گلمهسی[دَییشدیر]
بو پروسه اینسان تفکّورونون تشکّول تاپماسینین و اینکیشافینین اوبیئکتیو قانونااویغونلوغودور. تفکّوروموزده آنلاییشلارین مئیدانا گلمهسی و مؤوجودلوغونون اوبیئکتیو اساسینی بیزی احاطه ائدن گئرچکلیگین پردمتلی کاراکتر کسب ائتمهسیدیر، باشقا جور دئسک، گئرچکلیکده کئیفیت موعینلیگینه مالیک اولان آیری-آیری پردمت و حادیثه لرین اولماسیدیر. مثلا، بیتکی، جانلی، یئر، گونش، پلانتلر، کوزمیک سما، چایلار، داغلار و ای. آ. اگر بئله پردمتلر اولماسایدی، اونا اویغون آنلاییشلار دا یارانمازدی. بیزی احاطه ائدن گئرچکلیکده کی پردمت و حادیثهلر رنگارنگدیر،بیر-بیری ایله اوخشار و فرقلی جهتلری واردیر.
آنلاییشلارین گنزیسی حاقینداکی بیلیک بیزه اونلارین حقیقی طبیعتینی آشکارلاماغا ایمکان وئریر. آنلاییش - ائله تفکّور فورماسیدیر کی،اونون واسیطهسی ایله پردمت و حادیثهلرین عومومی، موهیم علامتلری بئینیمیزده عکس اولونور.
آنلاییشین سجیهسی علامتلردن باشلامالیدیر. جیسمین علامتی اونون دیگر جیسیملرله اوخشاق و فرقلی جهتلریدیر. علامتلر اؤزو ده عومومی، فرقلندیریجی، موهوم، غئیری-موهوم، ضروری، تصادوفی و س. یئرلره بؤلونور. بوندان باشقا آنلاییشلارین یارانماسی پروسهسی ده بعضی عملیاتلارین اساسیندا گئدیر: موقایسه، آنالیز، سنتز، موجرّدلشدیرمه، عومومیلشدیرمه.
قایناق[دَییشدیر]
- M.M.İsrafilov Məntiq kursu (dərslik). Bakı-2001

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بینالی ییلدیریم
🔥 Top keywords: آنا صفحهجان سی. هوکدلیر مهندیالکساندر قرادسکیآدام پالیاستیون ای هاریسدولی ویلسونبیرینجی نیوتونیا دؤیوشوویکیپدیا:گئنل یالانلاماشابلون:Time zones of the Middle Eastویکیپدیا:یوکلهمهاؤزل:آختاراسماعیل حیدریآراز ائلسسکؤمک:ایچیندهکیلراؤزل:سون دَییشیکلربؤلمه:قیسا توضیح ایله مقالهلرنیکی بنزپوْرتال:ایندیکی حادیثهلرتورکجه ویکیپدیاکؤمک:بؤلمهفایل:Alexis Texas 2017 (cropped).jpgجیران خاتون (ناصر الدین شاه خانیمی)ویکیپدیا:بیلیکلیک ایله تانیشلیقویکیپدیا:بیزیمله ایرتیباطایشلدن دانیشیغی:Ziraksimaالکسیز بلدلبؤلمه:آلاسکا شهرلرییوتیسی ۳:۳۰+فایل:Batista at WrestleMania XXX.jpgنسرین مقانلوسئوایرانین رسمی ساعاتیسکسالیزابت (اوتریش)-(ماجاریستان)سجاد محمدیسکینه جعفریآنال سکسیقمبل، آلاسکاویکیپدیا:یوْخلانیلابیلرلیکاینگیلیس دیلیپولی وینیل کولورایدویکیپدیا:کند مئیدانیحدیث نجفیمیلتلرآراسی ایستاندارد کیتاب نومرهسیبؤلمه:آمبار بؤلمه لینکی ویکیدئیتاداجواد رامزانیمهسا امینیآغیز سکسیقاچاق نبیهانده سوباشیدموکراسیجوغرافیایی موختصات سیستمیشابلون:Parent catالکسیس تگزاسحسین محمدزاده صدیقویکیپدیا:گؤرهفرانسهویکیپدیا:قایناق لازیمLویکیپدیا:قارالاما مقالهتورکجهویکیپدیا:قوْروما سیاستیکوره تقویمیامیر تتلوایشلدن دانیشیغی:Alp Er TunqaJویکیپدیایارمازاهیدانویکیپدیا:قیسایولچین دیلیCسونگورلارداسو اویاسیوناپ استورکاناداتورکیهبیلیکلیککولیوسیمونوفقوشپولایشلدن:Ziraksimaتورک دؤولتلری تشکیلاتیفرانسه دیلیYآمریکا بیرلشمیش ایالتلریبیرلشمیش ایالتلرپانفارسیسمبؤلمه:قیسا توضیح ویکیدیتا-دان فرقلیدیروبسایترابرت مک کینزیشوشانین داغلاری باشی دومانلیتهرانکیدن کراسقۆطب تۆلکوسوپورنو فیلمتامیل دیلی


text:
استانبول هوا قونلغه سی اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی
امستردام هوا قونلغه سی ایسه ایکّینچی اورین گه ایگه بولدی
استانبول هوا قونلغه سی 5- 11- سپتامبرده کونده لیک اورته چه 1351 اوچیش بیلن اوروپا هوا قونلغه لری آره سیده بیرینچی اورین نی ایگلله دی.
اوروپا هوا سیر و سفر خوفسیزلیگی تشکیلاتی (EUROCONTROL) نینگ اوچیش راپوری گه کوره, استانبول هوا قونلغه سی اوروپا ده گی اینگ کتته هوا قونلغه لری آره سیده بیرینچی اورین گه ایگه بولدی.
ملکی هواچیلیک باشقرمه سی نینگ اجتماعی ترماق آرقه لی بیرگن بیاناتیده, " استانبول هوا قونلغه سی 5- 11- سپتامبرده کونده لیک اورته چه 1351 اوچیش بیلن اوروپا هوا قونلغه لری آره سیده بیرینچی اورین نی ایگلله دی" دییه قید ایتیلدی.
استانبول هوا قونلغه سی آرتیدن ایسه امستردام, پاریس, فرانکفورت بیلن لندن هوا قونلغه لری ایکّینچی, اوچینچی, تورتینچی و بیشینچی اورین گه ایگه بولدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه نینگ استانبول شهری اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی
استانبول گه کووید 19 پاندمیسی باشله مسدن آلدین میلادی 2019- ییلده 9,9 میلیون توریست کیلگن ایدی


text:
تالقان، 24سنبله، باختر
یونما نینگ شمال شرق زونی بوییچه دفتری سرپرستی، رینت گریموف اشتراکیده موافقلشتیریش اولتیریشده، تخار حاکمی اورین باسری، اون آلتی تومن مسئوللری، غیردولتی موسسهلر نمایندهلر و قطار دولت ادارهلری نینگ رییسلری اشتراک ایتگن ایدی.
یونما دفتری نینگ شمال شرقی زونی بوییچه سرپرستی، رینت گریموف، اوشبو اولتیریش دن مقصد، حکومتی و ایریم تیگیشلی نهادلر اورته سیده موفقلتیریش نی تقویه لش، موسسه لرنینگ مقصدنی توشون تیریش، یاردم لرنی شفاف روشده ترقتیش اوچون مناسب یول بیلگی لش و حکومتی موسسه لرنینگ خادم لری قیینچیلیگی ییچیمی حقیده توغری یول ایزلش دیب بیان قیلن.
یونما دفتری نینگ سرپرستی بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ قیلر ایشی ساحه لری حقیده هم معلومات بیریب، بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی اوتکن بیر ییل ده، سیاسی مسئله لرنی نظرگه آلمی، انسان سیورلیک یاردم لرینی موسسه لر طریقی بیلن افغانستان خلقی گه کورستگنینی قوشیمچه قیلیب، بو کمکلر ینه ده دوامی بارلیگینی ایتدی.
اوشبو اولتیریش ده، غیر دولتی موسسه لر نماینده مقصدلری و ایش ریجه لری باره سیده محلی مسووللرگه بیلگی بیریب، محتاج و کمبغللرگه ییگولیک آزیق-اوقات یاردم لینی ترقتیش، صحی خذمت کورسه تیش، معارف نی تقویه لش، آست قورمه پروژه لری ایتیلیشی و موازنتلی رواج لنیش دوامی بارلیگینی تیلگه آلدیلر.
باشقه تماندن، تخار ولایتی امنیه قوماندانی، مولوی حبیب الله شاکر، تخار ولایتی مرکزی و اون آلتی تومنیده، غیر دولتی موسسه لر خادم لری نینگ خوفسیزلیگی تامین ایتیلیشی خصوصیده ایشانچ بیریب اوشبو موسسه لردن آست قورمه پروژلرنی تیزلیک بیلن عملگه آشیریشلرینی سوره دی.
بو اولتیریشده، تخار ولایتی سرپرستی، محمد کاظم طارق جنابلری؛ تخار ولایتیده مقیم بولگن غیر دولتی موسسه لر، تیگیشلی اداره لر بیلن هماهنگ بولیب فعالیت قیلیشنی سورهب، انسان سیور یاردمنی مستحق بولگن لرگه عدالتلی و شفاف طرزده ترقه تیشنی ایسته دی.
تخار حاکمی اورین باسری نینگ ایتیشیچه، ضرورتگه کوره عیاللر اسلام شرایطی دایره سیده یاردم کورستووچی تشکیلاتلریده ایشلشی ممکن و اولر اوچون هیچ قندی توسیق یوق.


text:
کولورید کلسیوم
کولورید کلسیوم (اینگیلیسجه: Calcium chloride، روسجا: Xлopид kaлbция، عربجه: كلوريد الكالسيوم) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.کولورید کلسیوم کلسیوم بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی 772-775 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Calcium chloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کولورید کلسیوم گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز : داووداوغلو: بیزیم سیاستیمیزین هئچ بیر مرحلهسینده مذهب فاکتورو رول اوینامامیشدیر
خاریجی ایشلر باخانی احمد داووداوغلو، تورک خاریجی سیاستینده مذهب آیریمینا یئر اولمادیغینی وورغولادی.
بؤلگهده سیاسی بیر دئپرم یاشاندیغینا دقت چئکن داووداوغلو، “کیمسه آنلیق شکیللرله نه تورکیهنی نه حکومتی سوچلاسین” دئدی.
داووداوغلو، ایستراتژیک دوشونجه انستیتوسوندا، خاریجی سیاستدکی سون گلیشمهلری دگرلندیردی. داووداوغلو بونلاری سؤیلهدی:
“هئچ بیر شکیلده سنی شیعه، عرب کورد، عرب تورک کیمی قارشیدلیقلارا ایجازه وئرمریک. بیزیم سیاستیمیزین هئچ بیر مرحلهسینده مذهب فاکتورو رول اوینامامیشدیر. اگر بیر آزلیق رژیمی و مذهبی بیر قورولوش وارسا سیز ده طبیعی اولاراق اکثریتین طلبلری یانیندا یئر آلمیشسانیز بئله بیر گؤرونتونو استثمار ائدنلر چیخابیلیر. تونسده بن علی، لیبیده قذافی، میصیردا مبارک سنی ایدی. اونلارا قارشی تعقیب ائتدیگیمیز سیاست ایله اسد و مالیکیده قارشی تعقیب ائتدیگیمیز سیاستده بیر فرق وار می؟ عینی ایلکهلری سؤیلهییریک. خالقینیزین سؤیلهدیکلرینه قولاق وئرین دئییریک. اؤزللیکله سوریه باغلامیندا چونکی عراقدا ایشلهین بیر یاپی وار. بیر مدت داها اوغراشاجاغیز هر کسین صبیرله یاخینلاشماسی لازیم یاشانان کیچیک بیر دئپرم دئییل. سیاسال بیر دئپرم یاشاییر کیمسه آنلیق شکیللرله نه تورکیهنی نه حکومتی سوچلامایا قالخماسین سورهجی آنلامایا چالیشاق هپ بیرلیکده. “
ت.ر.ت. ترکی


text:
ائوینیز قارانلیق ایدی…
سحرخیاوی
گئجه یاریسی ایدی. دیشاریدا برک کولَک اَسیردی. پنجرهلر خارت-خارت لاخلاییردیلار. اونلار یاتمیشدیلار. بیر اوندا بیر آدامین هالین ایچینده الینده یانان بیر کیبریت چوپو ایله، تَرپَنمهسینی دوشوندو. دیققتیله باخدی. آتاسی ایدی. قادینین اویاندیغینی گؤروب گولومسونَرکن: «آنان خالان گیله گئدیب»- دئدی. قادین شاشیریب: «آنام نه دن گئجه یاریسی خالام گیله گئدیب گؤرهسن؟!» اؤز-اؤزونه دئدی.
آتانین الیندهکی کیبریت چؤپو سؤندو. باشقا بیر کیبریت چکدی. چؤپون کوکورده چکیلمهسی گئجهنین سسسیزلیگینده فیشیلداییب، قورخونج و بؤیوک بیر سس تؤرهتدی. آتا الینده کیبریت مطبخه کئچیب لامپا چیراغی اَلده قاییتدی. چیراغین شیشهسینی سلیقه ایله گوتوروب،پیلتهسینی تمیزلهییب، باشقا بیر کیبریت چکیب یاندیردی.
لاپدان قادینین یادینا آتاسینین، آناسینین، خالاسینین اؤلدویو دوشدو!! اَتی اؤرپندی. سویوق بیر گیزیلتی بوتون اعضاسیندا گَزدی. بَرَلمیش گوزلری ایله آتاسینا باخدی، امما دیلی توتولوب هئچ نمنه دئیه بیلمهدی. آتاسینین او بیری بؤیرونده یئنی یئتمه بیر قیز یاتمیشدی. بیر گؤزونه بالاجا باجیسی، بیر گؤزونه ده بالاجا قیزی گورسَنیردی. قیز چیراغین ایشیغینا آییلدی. گؤزو قاماشیب،ساغ الینی گؤزلرینه گولگهلیک توتوب، قالخیب یئرینده اوتوردو. آتا،محبتیله اوزونو تومارلاییب: «ناز بالام باغیشلا، سنی اویاتدیم. ائوینیز چوخ قارانلیق ایدی،دؤزه بیلمهدیم»-دئدی.
قادین«اونا اَل وورما،سن اؤلوبسن» دئمک ایستهدی، امما سسی بوغازیندا قورویوب دیلینه گلمهدی.
سونرا آتا قادینا ساری یؤنهلیب: «سن ده باغیشلا قیزیم، سنی ده اویاتدیم، ائوینیز چوخ قارانلیق ایدی دؤزه بیلمهدیم.»-دئییب، نازلاما الینی قادینین اوزونه گزدیررکن، قادین یوخودان دیک آتیلدی.
اورهیی قفسده کی بیر قوش سایاقی چیرپینیردی. بوتون بدنینی سویوق تر بوروموشدو. کولک دیشاریدا هله ده وحشیجه هر یئری جیرماقلاییردی. قادین بو آیدینلیقدا بیر گؤرونتونون هله ده یوخو یوْخسا اویاقلیق اولماسیندا قالمیشدی.
یادینا دوشدو او کولکلی آخشامدا، بلکه ده کولَکین زهمیندن برق گئتدی. شانسدان گاز چیراقلارینین تورو تؤکولموشدو. هره ائله اولدوغو یئرینده یاتدی. راحاتسیز یاتدیغیندان بئل-بوخونو قوروموشدو. هم ده بو وحشتلی کابوس چورتونو بوتون پوزموشدو. یوخوسونو دیدَرگین سالمیشدی. قارانلیق تاوانا زیللهنیب، یوخوسونا فیکیرلشیب، «آللاه خئیره یوزسون»- دئدی. حیات یولداشینین نازلاما اَلی اوزونده گزیردی. هؤوللو دوداقلارینی یولداشینین الینه یاپیشدیردی. بیرآز دینجلدی.
دان یئری بالا-بالا سؤکولوردو. آلا تورانلیق ایدی. قادین یولداشینین الینی اوزوندن چکیب سول دؤشونون اوستونه قویدو بلکه آرتیق دینجلیک تاپسین. امما یولداشینین اَلی یوخ دؤشونون بوشلوغونا گئدرکن داها اوشَندی.
کولک دیشاریدا هله ده کوشولدهییردی.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۱۵
۱۵ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۱۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/رویدادلار
- ۵۳۰ - ایمپراتور يۇستینیانین امریله روم حۆقوق سیستمی ۶-جی عصرین طلبهلرینه اۇيغونلاشدیریلیب.
- ۱۰۵۵ - سلجوق حؤکمداری توْغرول بَي بغدادی فتح ائدیب.
- ۱۲۵۶ - هولاکو خان قوْشونلاری الاموت قالاسینی يئرله يئکسان ائدیب.
- ۱۸۰۶ - ناپوْلِوْنون اوْردوسو وارشاوانی تۇتوب.
- ۱۹۱۷ - موْلداوی خالق جومهوریسی اعلان ائدیلیب .
- ۱۹۸۹ - رۇمانیده کومونیست حیزبینین حاکمیتینه قارشی چێخیشلار باشلايیب
- ۱۹۹۰ - قیرقیزیستان مۆستقیللیگینی اعلان ائدیب.
- ۲۰۰۰ - چِرنوْبیل اتمی نیروگاهینین سوْنونجو - ۳-جو بولوکونون ایشی داياندیریلیب. بۇنونلا دا، نیروگاهین فعالیتینه سوْن قوْيولوب.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ آذر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
مقدمه بر مقالید الترکیه
تورکجه
آذربایجان ادبیاتی اؤز زنگین و گئنیشلیگی ایله هله ده چوخلو اثرلریمیز چاپ اولمامیش بوراخیلمیشدیر. بوگون یوزلرله دهیرلی کتابلاریمیز تورک دیلینده اولدوغو اوچون کتابخانالاردا توز باسمیش حالدا قالمیش، و اونلاری یایماق آذربایجان ادیبلرینین بوینوندا آغیرلیق ائدیر. بو کتابلار آراسیندا ادبی دهیرلره مالیک اولان بیر چوخلو اثرلر واردیر. بو اثرلرین بیر سیراسی اصیل قایناق کیمی بیزه بوگون لازیم اولان اثرلردیر. او جملهدن ایکی دیللی سؤزلوکلری آد آپارماق اولار. تاریخ بویو دیلیمیزین ماراقلیلاری، دیلیمیزی اؤیرنمک اوچون و بؤیوک ادیبلریمیز دیلیمیزی اؤیرتمک اوچون گؤزل کتابلار یازمیشلار و اونلار بوگون دونیا کتابخانالارینین بزهیی اولموشدور. آنجاق بو کتابلاری بوگون ائشیگه چیخاریب اوخوجولار الینه چاتماق ان ضروری ایشلردن ساییلیر. بو آرادا مقالیدالترکیه کتابی بو دهیرلی اثرلردندیر کی میرزا فتحعلی خان قاجار(سپانلو) ۱۵۰ ایل بوندان اؤنجه امیرعلیشیر نوائینین اثرلری اساسیندا یازمیشدیر.
امیرعلیشیر نوائی ۵۵۰ ایل بوندان اؤنجه ۳۰ ایل ایرانین آوادانلیغی و گلیشمهسی اوچون زحمتلر چکمیش و بوگون ۴۰۰ دن آرتیق تاریخی بینالار هله ده ایشلنمکدهدیر. اونون یاراتدیغی اثرلر ایرانین باشا – باشیندا، خراساندان توتوب یزد و کرمانا قدر یاییلمیش و بوندان علاوه، اونون اوچ دیلده یازدیغی – اؤزللیکله آنادیلینده یازدیغی اثرلر ۳۰ جیلددن آرتیق بوگون بیزیم باشیمیزی اوجالتمادادیر. امیرعلیشیر نوائی تورکجه، فارسیجا یازدیغی اثرلری و تطبیقی دیل آراشدیرمالاری هله ده اؤز علمی – ادبی دهیرلرینی ساخلاماقدادیر. نوائی اثرلرینی اوخوماقدا بوگون چتینلیکلرله اوز – اوزه گلیریک. چونکی او اثرلرینی جیغاتای و اوزبک آدلانان دیلده یازمیش و بیز آذربایجانلیلار اونلاری اوخوماقلدا چتینلیک چکیریک. تاریخ بویو نوائی اثرلرینین شرحینده بیر نئچه کتاب یازیلمیشدیر کی اونلارین آراسیندا مقالیدالترکیه ان دیرلی اثرلریدن ساییلیر. چونکی بو کتابدا بیر چوخلو شعرلر و بیتلر نوائی دیوانیندان گتیریلمیش و ایضاح ائدیلمیشدیر. بو لهجه ایله یازیلان کتابلار او جملهدن مولانا لطفی، نوائی، سلطان حسین بایقارا دیوانلارینی دوشونمک و یارارلانماق اوچون بئله کتابلاری مطالعه ائتمک چوخ لازیم و ضروری ساییلیر.
ائلچی بی جنابلاری بو اثری تاریخ توزوندان سیلیب و اونو اوخوجولار کوتلهسینین الینده چاتدیرماغی چوخ دیرلی و یارارلی بیر ایشدیر و من اونون اوخوماسینی بوتون آذربایجان اوخوجولارینا توصیه ائدهرک، اؤز نوبهمده ائلچی بیین چکدیگی زحمتلره گؤره اللرینی سیخیب، اونلار اوچون داها بؤیوک نائلیتلر دیلهییرم.
م. کریمی
۱۵/۷/۱۳۹۴


text:
آذربایجان موسیقی خزینهسیندن مین بیر ماهنی کیتاب شکلینده یاییلدی. «نسیم کهنسال» طرفیندن توپلانیب ساهمانلانان بو دهیرلی کیتاب ۱۰۰۰ صحیفه ده و گالینگور جیلدده نشر ائدیلیبدی. کیتابین رئداکتورو و چاپا حاضیرلایانی تانینمیش ژورنالیست و شاعر «سعید موغانلی» و اؤن سؤز موللیفلری آذربایجان شاعری «سید حیدر بیات» و موسیقیچیسی «نوید مثمر»دیر.
یک پاسخ
-
سایین سید حیدر بیات و سعید موغانلی جینابلاری! کتاب «مین بیر ماهنی» که سیزین و جناب نوید مثمرین مقدمه سینن چاپ اولوب، باکی دا چوخ قاباخلار چاپ اولان کتابین اوزوندن یازیلیب. بو کتاب تبریزده ده گینه چاپ اولوبدور. سیز بو کتابا نییه مقدمه یازدیز؟ آیا بیلمیردیز یا بیله بیله بو غیر اخلاقی ایشی گؤردیز؟ اگر بیلمهسز گرک عذر ایستهیهسیز اگر بیله بیله یازساز بس ……


text:
امریکا سوریه-ده ایرانین دستکلهدیگی قروپلاری ووردو
امریکا باشچیلیغینداکی داعش علیهینه قوهلر دسامبرین 9-دا گئجه رادهلرینده سوریه-نین دوغوسونداکی دیرالزور شهرینده بشار اسد رژیمینه دستک وئرن ایران سپاه پاسداران-ین قوموتاسینداکی ترورچو قروپلارا مخصوص بعضی هدفلری ووروب.
امریکا باشچیلیغینداکی داعش علیهینه قوهلر دسامبرین 9-دا گئجه رادهلرینده سوریه-نین دوغوسونداکی دیرالزور شهرینده بشار اسد رژیمینه دستک وئرن ایران سپاه پاسداران-ین قوموتاسینداکی ترورچو قروپلارا مخصوص بعضی هدفلری ووروب.
ابوکمال قصبهسینده “یاشیل زونا” اولاراق قبول ائدیلن یئرده حزب الله تشکیلاتینا مخصوص 4 تانک محو ائدیلدیکده، بعضی سلاحلی عنصورلار ضررسیزلشدیریلیب.
کوالیسیون قوهلری ایرانین دستکلدیگی قروپلار اوزریندکی کشفیات اوچوشلارینی دا آرتیریب.
قئید ائدک کی، سوریه-ده طرفلر آراسینداکی گرگینلیک امریکانین باغداد-دا ایرانلی قوموتان قاسیم سلیمانینی اؤلدورمهسیندن (3 ژانویه) سونرا درینلشمیشدی.
سوریه-ده کی وطنداش محاربهسینده رژیمین قوروداکی قوشونلارینا چئوریلن ایرانین دستکلدیگی خاریجی ترور قروپلاری ان فعال شکیلده عراق سرحدیندکی دیرالزور-دا گوجونو گؤستریر.
ایلگیلیلی خبرلر
پئسکوو: روسیایا قارشی سالدیرقانلیق اولاراق قبول ائدیلهجک
"اوکراینا طرفی، دانیشیقلاری داوام ائتدیرمک ایستهمهدیگینی دفعهلرله بیان ائتدی. بو شرایطده اؤزل حربی عملیاتین داوام ائتدیریلمهسی دۆشونولور"
ارمنیستان، هیندیستانا آغیر سلاح سیفاریشی وئردی
ارمنیستانین بو آی هیندیستانا ۲۴۵ میلیون دلار دگرینده آغیر سلاح سیفاریشی وئردیگی بیلدیریلدی
ایران-دا کئچیریلن اعتراض آکسیالاری
ایران-ین قم شهرینده مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان اعتراضلاری تشکیل ائتدیکلری سببی ایله 50 نفر ساخلانیلیب.


text:
سو الکتریک مرکزی
سو الکتریک مرکزی یوخسا هیدرو الکتریک مرکزی یا سو الکتریک ایستانسیاسی ویا سو الکتریک سانترالی (اینگیلیسجه: hydroelectric power station) - سو گۆجو ایله الکتریک انرژیسی (برق) تؤردن بیر صنعتی مرکزدیر. سو الکتریک مرکزی عۆمومیّتده الکتریک شبکهسینه باغلانیر و بیر یا نئچه الکتریک ژنراتورو احتیوا ائدیر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
آذربایجان تورکجهسی (لاتین) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Su elektrik stansiyası»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (09 آقوست 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایشلدن دانیشیغی:Rezaabb3
خوشگلدینیزدَییشدیر
خوشگلدینیزدَییشدیر
سالام٬ Rezaabb3. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
ویکیآراسیدَییشدیر
سلام بَی. یئنی یاراتدیغینیز مقالهلر اۆچون اللرینیز آغریماسین. لوطفاً یئنی یاراتدیغینیز مقالهلره ویکیآراسی وئرین. ویکیآراسی صفحهسینی مطالعه ائلهیین. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۱۹ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۲۰ (UTC)
لیونل مسی مقاله سینده پاریسن ژرمن تیمین یرینه پرسپولیس کولوبون آدی یازیلمیشدَییشدیر
لوطفا دوزلدین Rezaabb3 (دانیشیق) ۲۶ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۹ (UTC)
نئچه ایشلدن حسابیندان ایستیفاده ائتمهدَییشدیر
حؤرمتلی ایشلدن! نظره آلین کی، ویکیپدیادا بیردن چوخ حسابینیز اولا بیلر، آنجاق بو حسابلار آراسینداکی ایرتیباطی علنی ائتمهدیغینیز حالدا اونلاردان هئچ بیر شکیلده ایستیفاده ائتمهگینیزه ایجازه وئریلمیر. داها چوخ معلومات اۆچۆن ویکیپدیا:یدک حساب صفحهسینی اوخویون. قئید ائدک کی، بیردن چوخ حسابین ایجازهسیز ایستیفادهسی بۆتۆن بو حسابلارین بلوکلاماسینا سبب اولا بیلر. بو ایش آد یازیلمیش و تانینمامیش حسابلارین (آیپی) بیرلشمهسی ایله ایشتیراک ائتمهیه ده شامیل اولار.
نئچه حسابینیز وارسا، اونلارین ایرتیباطین مثلاً {{آلترناتیو حساب}} شابلونونون یاردیمی ایله علنی ائده بیلرسینیز. Trkgs (دانیشیق) ۹ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۹ (UTC)
شیکایتدَییشدیر
سلام. سیزدن وپ:ایبت ده شیکایت ائتمیشم. بیر سؤزونوز وارسا اوردا یازا بیلرسینیز. Trkgs (دانیشیق) ۱۶ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC)


text:
تیم ویسه
تیم ویسه (اینگیلیسجه: Tim Wiese) (دوْغوم:۱۷ دسامبر ۱۹۸۱ (۴۰ یاش) برقیش قلادباخ) بیر فوتبالیست. آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده تیم ویسه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برقیش قلادباخ دوغوملولار
- اسسی فورتونا کلن کولوبونون اویونچولاری
- کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری
- وردر برمن کولوبونون اویونچولاری
- هوفنهایم کولوبونون اویونچولاری
- فوتبال قولرلری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری


text:
فرمانت، یوتا
فرمانت، یوتا (اینگیلیسجه:Fremont, Utah ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۴۵ نفر ایمیش و ۴٫۵ کیلومتر موربّع ساحهسی وار و یوتا ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Census 2010وارد نشدهاست
- ^ Fremont, Utah. United States Geological Survey.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fremont, Utah»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فرمانت، یوتا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جنرال فرانک مکنزی امریکانی افغانستاندهگی کوچلری نینگ قوماندانی اېتیب تعیینلندی
امریکا مدافعه وزیرلیگی یا پنتاگون، جنرال فرانک مکنزی امریکانی افغانستاندهگیحربی کوچلری نینگ باش قوماندانی اېتیب تعیینلنگنینی اعلان قیلدی.
امریکا مدافعه وزیرلیگی سوزچیسی جان کربی اوتکن کونی (جمعه ۱۱ سرطان) واشنگتنده مطبوعات انجمنیده جناب مکنزی امریکانی افغانستاندهگی کوچلری نینگ باش قوماندانی بۉلگنینی ایتدی.
بوندن آلدین جنرال مکنزی امریکا قۉشمه شتاتلرینینگ مرکزي قوماندانلیگی باشلیغی بۉلیب ایشلهگن.
جناب کربی، خارجی قوتلرنی افعانستاندهگی باش قوماندانی اسکات مِیلر کیلهسی بیر آی گه قدر اۉز لوازمیده قالیشینی قۉشیمچه قیلگن. اما اونینگ سۉزلریگه کۉره، جناب مِیللر نینگ اوروش بویچه مسولیتلری جنرال مکنزیگه تاپشیریلگن.
پنتاگون سوزچیسینی تأکیدلشیچه، افغانستاندهگی امریکا کوچلری نینگ وظیفهسی اېندی اقش دیپلوماتلرینی حمایه قیلیش و افغان خوفسیزلیک کوچلری بیلن مناسبتلرنی دوام اېتتیریش ده خلاصه بولهدی.
امریکانی فغانستاندهگی حربی کوچلری قوماندانلیگیدهگی بو اۉزگریشلر، اوشبو کوچلرنی افغانستاندن تۉلیق چیقیش جریانی ینه بیر آی ایچیده رسماً توگهیدیگن پیتگه تۉغری کېلهدی. بیراق، پنتاگون امریکا نینگ یوزلب حربيلری کابولده قالیشینی تصدیقلهماقده.


text:
مشروطه اینقیلابی
مشروطه اینقیلابی ـ ییرمینجی یۆز ایلین باشلانیشیندا ایراندا شاهین قودرتینی قانون چرچیوهسینه محدودلاشدیرماق ایستهین ایجتیماعی بیر اینقیلاب.
آچیقلاما[دَییشدیر]
مشروطه سؤزجوگو؛ شرط، گرکلیلیک، آنلاشما، قرار آنلامیندا عربجهدن آلینیمیش اوْلان بیر سؤزجوکدور. ایسلامی اؤلکهلرده، مشروطیت سؤزجوگو ایلک دفعه عوثمانلیدا قانونا باغلی حؤکومت آنلامیندا ایشلنمیشدیر. ایرانا مشروطیت سؤزجوگو بوُ آنلاما یاخین آنلامی ایله ایلک اوْلاراق عوثمانلیدا ایران ائلچیسی میرزاحسینخان سپهسالار طرفیندن گیرمیشدیر. آنجاق قاجار دؤنمینده بعضی سیاستچیلر، مشروطیت سؤزجوگو یئرینه اینگیلیسجهده قارشیلیغی اوْلان «کوْنستیتوشن» سؤزجوگونو ایشلتمیشدیلر.[۱]
ایران موْدرنلشمهسی و مشروطیت اینقیلابی ۱۹-جۇ یۆز ایلده ایران ایچینه دۆشدوگو سیاسی و ایقتیصادی گۆجسوزلوکدن قوُرتولما چالیشماسی اوْلاراق اوْرتایا چیخمیشدیر. ۲۰-جی یۆز ایل باشلاریندا آخوندلارین و آیدینلارین باشچیلیق ائتدیگی مشروطیت اینقیلابی ۱۹۰۶-دا ایلک دفعه میلّی بیر مجلیسین و مشروطیت حؤکومتینین قوُرولماسی ایله سوْنا چاتمیشدیر.[۱]
ایلک قیغیلجیملار[دَییشدیر]
ایران-روسیه ساواشی[۲][دَییشدیر]
ایراندا مشروطیت حرکتی ۱۹ یۆز ایلده اوروپا گۆجلر قارشیسیندا گۆجسوزلوگو آنلاماغا باشلاماسی ایله سۆرعت قازانیر. اؤزللیکله ۱۹ یۆز ایلین سوْنوندا ایران-روسیه ساواشی بۇ گۆجسوزلوگو اوْرتایا قوْیموشدور. ایران بۇ گلیشمهلر قارشیسیندا اینگیلیس و فرانسهیه یاخینلاشماغا چالیشمیش و بئلهجه بیر داها گۆجسوزلوگونو درین شکیلده گؤرموشدور.[۱]
تۆتون یاساغی[دَییشدیر]
ایراندا آیدینلار بۇ دؤنمده غربین قاباقلاماسینی یئنی تکنولوژی و قانون حاکیمیتینه دایاندیرماقدایدیلار. اؤنجه بۇ قوْنولاردا دۆشونن و موختلیف حرکتلره گیریشن ایرانلی آیدینلار٬ تمامیتطلب دؤولتین گئرچک ذاتی ایله ده بۇ آرادا تانیشمیشدیلار. دۆشونجهلرینده قاباقلاتدیردیقلاری موْدل٬ ایستیبداد یؤنتیمینین ییخیلماسی ایله یئنی تکنولوژی و قانونون حاکیمیتینین اؤزباشینا مئیدانا گلهجگی اوْلموشدور. بۇ آیدینلارین چابالاری بۇ دؤنمده اوْنلارین گؤزلهدیگی نتیجهیه چاتمامیشدیر٬ آنجاق ایران سیاسی تاریخینده ایلک و ان اؤنملی اوْلایلاردان بیریسی باش وئرمیشدیر: آیتالله شیرازینین ۱۸۹۰-۱۸۹۲ ایللری آراسیندا یاشانان سۆرجده تۆتون یاساغی حاقّیندا وئردیگی فتوا. تۆتون یاساغی فتواسی مشروطیت حرکتینین ایلکین قیغیلجیملاریندان ساییلیر. آیتالله شیرازینین بۇ فتوانی یایینلاماسینداکی ان بؤیوک ائتکینین سئیّید جمالالدین افغانی(اسدآبادی)نین اوْلدوغو بیلینمیشدیر. سئیید جمالالدین عوثمانلیدا ایکن اوْنون باخیشلارینا یاخین اوْلان آیتالله شیرازینین کۆرکنی سئیید علیاکبر ده شاما سۆرگون اوْلاراق گلمیشدیر. سئیید جمالالدین اوْنون واسیطهسی ایله آیتالله شیرازی ایله یازیشمالاری تۆتون یاساغی فتواسینین یایینلاماسینا سبب اوْلموشدور.[۱]
ناصرالدین شاهین تِرور اوْلونماسی[دَییشدیر]
مشروطیت حؤکومتی ایستملرینی آلوْولاندیران ایکینجی اؤنملی قیغیلجیم ناصرالدین شاهین اؤلدورولمهسی اوْلموشدور. میرزه رضا کرمانی ۱۸۹۵ ایلینده ناصرالدین شاهی ترور ائتمیشدیر.[۱] بۆنون خلق اۆزینده یاراتدیغی ائتکی و ناصرالدین شاهین ضعیف ایدارهلی اوْغلو مظفرالدین شاهین سلطنته گلمهسی مشروطیتین اؤزل سببلریندن بیری اوْلموشدور.[۲] شاهزاده مظفرالدین میرزه اۇشاقلیقدان اعتیباراً روس مۆربّیلری تربیهسی آلتیندا بؤیوموشدور. آزادلیقلار طرفداری اوْلاراق تانیلان شاهزادهنین٬ «اخبار-ناصری» آدلی بیر قزئتین تبریزده یاییملانماسینا کؤمک ائتدیگی٬ میرزه ملکم خانین آنجاق ایراندا قاداغان اوْلان چیخاردیغی «قانون» آدلی قزئتینی اوْخودوغو٬ هابئله اوْنون زامانیندا بیر نئچه مودرن مدرسهنین آچیلدیغی دا سؤیلنیر.[۱]
کیچیک کؤچ[دَییشدیر]
۱۹۰۵ ایلی مودرن ایران سیاسی تاریخینده بیر دؤنوم نؤقطهسی کیمی اوْلموشدور. چۆنکی مشروطیت اینقیلابی سوْن شکلینی بۇ ایل ایچینده آلیب ایران سیاسی-ایجتیماعی حیاتی بۇ ایلدن سوْنرا بیر داها اسکی گۆنلرینه دؤنمهمیشدیر. «مۆهاجیرت-صغیر» (کیچیک کؤچ) اوْلاراق آدلاندیریلان٬ آخوند٬ طلبه٬ تاجیر و خلقدن تشکیل اوْلونان بیر توْپلولوغون تهران یاخینلاریندا شاه عبدالعظیم حرمینه سیغینماسینی شامیل اوْلان بۇ اوْلای مشروطیت اینقیلابینی باشلاندیران ان اؤنملی اوْلای اوْلاراق بیلینیر.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ İRAN`DA MEŞRUTİYET HEREKETİ VE DÖNEMİN SİYASİ GELİŞMELERİ[دائمی اولو باغلانتیلی]،
- ^ ۲٫۰ ۲٫۱ Abdolvahid Soofizadeh. [www.sosyalarastirmalar.com OSMANLI VE İRAN MEŞRUTİYETİ KARŞILAŞTIRMASI COMPARISON OF OTTOMAN AND PERSIAN CONSTITUTIONALISM] (آنادوْلو تۆرکجهسی٬ اینگیلیسجه). www.sosyalarastirmalar.com.


text:
پترا
پترا یا پالمیرا .(عربجه. البتراء) ایندیکی اوردون جنوبوندا یئرلشمیش تاریخی بیر یئر دیر. پترا نبطی لرین باشکندیمیش و بو شهرین آلیش وریش یوللاریندا میش و بو یوزدن بو شهرین آلئش وریش دن چوخ یاخجی قازاناجاخی وارمیش.
تاریخی[دَییشدیر]
نبطی لر حکومتی مرکزی اولموشدور. یونان کؤکنلی اولان پترا (Πέtpa) سؤزونون معناسی داش دئمکدیر. نبطی لر اؤز ائولرینی داغین قوینونو اویاراق دوزلتدیکلرینه گؤره اورانی بئله آدلاندیرمیشدیلار. دئییلنه گؤره عربجه او محله نین آدی حیصنی سل، قایا دووار اولموشدور. اونلاریت ائولرینین قالیقلاری هله ده موسا وادیسینده هارون داغی نین اوجاالیقلاریندا (اوردون اؤلکه سینده) قالماقدادیر.
نباتلیلار حاکمیتی میلادی تاریخی نین ایکینجی یوز ایللیگینه دک دوام ائتمیشدیر. 106جی ایلده روم ایمپراتورلوغو بو اراضی نی ایشغال ائدرک اؤز تورپاقلارینا قاتمیشدیر.
پترا نباتلیلار حاکمیتی نین گوجلو چاغیندا اهمیتلی تیجارت وضعیتینه یییه ایدی. او کؤرفز ایله آرالیق دنیزی نی آلیش وئریش باخیمیندان بیر بیرینه بیرلشدیرن بیر نوقطه ایدی.
پترا مدنیتی[دَییشدیر]
اوردون دا لوت گؤلو ایله عقبه کؤرفزی آراسیندا کی شهر آرامیزین میلاددان قاباق 400 - 106-جی ایللری آراسیندا بیتکیسلرین مرکزی اولوب.
روم امپراتورلوغونون ایشغالیندان سونرا آرامیزین 400جو ایللرینده ایتَن شهر، یوزایللر سونراسیندا 1812جی ایلده یوهان بورخارت آدلی بیر سوئدلی توریست طرفیندن تاپیلدی. پترا یونسکو طرفیندن دونیا مدنیت میراثلاری لیستی آراسینا دا گیرمیشدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- لاتین الیفباسیندا آذربایجان تورکجهسی ویکی پدیاسی
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- ^ Management of Petra. Petra National Trust. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2015-04-19. یوْخلانیلیب14 April 2015.
- ^ Browning, Iain (1973, 1982), Petra, Chatto & Windus, London, p. 15, ISBN 0-7011-2622-1


text:
آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی قونیه ده
علی یف قونیه شهرینده گچیریلجک 5-نجی اسلام یورتلاری نینگ اوُیونلاری نینگ آچیلیش داباراسینا قاتناشار
آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی الهام علی یف و عایالی قونیه شهرینه گلدی.
علی یف قونیه شهرینده گچیریلجک 5-نجی اسلام یورتلاری نینگ اوُیونلاری نینگ آچیلیش داباراسینا قاتناشار.
دابارا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان دا قاتناشار.
أردوُغان آچیلیش داباراسیندان اوُزال آذربایجان، دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتی و فلسطین ینگ یوُلباشچیلاری بیلن آغشام ناهاریندا دوشوشار.
اسلام یورتلاری نینگ اوُیونلاری شو ییل قونیه ده گچیریلیأر.
بو اوُیونلارینگ آچیلیش داباراسی شو آغشام ساغات 20-ده باشلار.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ چاروادارلار اوُیونلاری قوتاردی
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
فضولینین بوگونو صاباحی یوخدور؛ هر گونو، هر آنی وار…
آراز آصف
تقریبا اوچ دؤرد ایلدیر کی، چیلله گئجهسی مناسبتی ایله بؤیوک فضولینین شعرلریندن قرائت اولونور و گئت گئده عنعنهیه چئوریلمکده اولان بو گؤزل ایش هر ایل قاباقکینا نسبت داها گئنیش صورتده قارشیلانیر. اما تاسفله بو اوخونوشلاردا نه اینکی ایلدن ایله هئچ بیر ایرهلیلیشه شاهید اولموروق، بلکه بعضی اوخونوش سهولری هر ایل تکرار اولماقدادیر.
من بیر فضولیسئور بیریسی کیمی بو یولدا امهیی کئچه بیلنلری بو ایرهلیلیشین الده ائدیلمهسینده آددیم گؤتورومهیه دعوت ائدیرم و اوزومده بو حاقدا نظریمه گلن مؤوضوعلارا اشاره ائتمک ایستهییرم. اومورام کی، گلن ایللره عؤمور باقی اولسا، فضولی شعرلرینین دوز اوخونوشونا شاهید اولاق. پس گلین فضولینی بیر گئجهیه حصر ائتمهییب اونون شعرلرینین اوخونوشونا آرتیق آلیشاق!
بیر میللتین شاه اثری اولان هذا دیوان فضولی بغدادی (غزل کیتابی) و بیر خالقین گؤوندییی شاعیری اوخویوب لذت آپارماق، منجه بولودلو بیر هاوادا آراز ساحیلینده بایات اولمامیش بایاتیلارا سیغینماق و زومزومه ائتمک لذتینی یاشاماقدیر؛ من گنج چاغلاریم دا بو لذذتی آراز ساحیلینده اوستاد اصغر فردینین دیلیندن دینلهدیییم فضولی غزللری ایله یاشامیشام.
بو دردلر کی منیم واردیر بعیرین باشینا قویسان
چیخار کافرجهنم دن گولر اهل عذاب اوینار…
خلوت یانی بیر روح یوکسکلیینده اولوب او شاعیرین روحوندان تؤکولن قان ترین عطشلییینی یاشاماق ایستهیی سنده جوشورسا اگر دئمهلی بو جوشقونون بوگونو صاباحی یوخدور؛ هر گونو وار هر آنی. و فضولی بو هر آنلیق هر گونلوگ شاعیردیر. سادهجه بو لذتی یاشاماق ایچون او شاعیری دوزگون اوخوماق چیخارینا مالیک اولماق لازیم. دوزگون اوخوماق ایسه سسینین ذاتیندا دوران کلمهلری و کلمهلرین ذاتیندا دولاشان مفکورهنی آنلاماق شرطی ایلادیر.. نسیمی دئمیشکن :
” بیر کیمسه نسیمی سؤزونو فهم ائده بیلمز
بو قوش دیلیدی بونو سولئیمان بیلر آنجاق.”
دیلین چالارلاری شاعیرین نه اندازه ده تفککور سیراسیندا دولاشماسینی و او دوشونجهنی لذت باخیمیندان یئترلی یئتیرمهسینه سبب اولور. سیز بونو اوخویون شعرین ائستئتیکاسی؛ بو ائستئتیکانین یووارلاق قورلوشوندا اولان لذت. یووارلاق دئییرم، چونکی منجه گؤزهلییینی منطیقینده دؤور باطیل دئییل. سیز هر دؤنه بیر بیتین اوخونوشونا قایدیرسیزسا او اوخونوشدا قاباقکی اوخونوشدان داها فرقلی بیر لذتی دادماق ایمکانینا مالیک اولورسوز. اودور کی، فضولی کیمی شاعیرین هر هانسیسا بیتینده یئنی لذت و یئنی ائستئتیک دویوم آلماق قاچیلمازدی و او آلینان گؤزهللیک یووارلاق یانی دایرهوی گؤزهللیکدیر؛ بونو بیر زنجیرین حلقهلری کیمی ده ظن ائتمک اولار.
بو بحثین دوغرو و اعیانی ثبوتو خانیم میر حسینینین فضولینین لئیلی مجنون اثریندن اوخودوغو لئیلینین مناجاتیدیر. بو دیکلمه ده سیز شعرین بدیعیلییندن هابئله بیر آزدان ایرهلی سورهجهیییم حرکت و روایت لذذتیندن و هم ده سسین و دیکلمهنین تکنیکال قابیلیتیندن سوراغ توتا بیلرسیز.
شیخ محمد فضولینی دوز و دقیق اوخوماق اؤزو بیر هنردیر. آخی بو تور اوخونوش اونون دوزگون قاوورانماسیندان و درکیندن ایرهلی گلیر. تورک میللتینین ذهنینده سیررلی بیر سوال کیمیاولان فضولی دوهاسی بو میللتین خاراکتئرینده قورولموش بیر قورلوش کیمیدیر. اولا بیلسین فضولینین وطنده غریبلییی داها درین اولسون آخی واختیلا نسیمینین شوریدهلییی هابئله نسیمی شعرینده، مفکوره سینده اولان داغیدیجی ایمئیج، سولچو ایقتیدارینا یاخین اولدوغو ایچون تورک خالقیندا نسیمییه رغمن فضولینین روح و سئوگی دوشگونلویو اونا وطنده غربت یاشاتمیشدی. بوتون بونلارا رغمن، سول اقتیداردان سونرا فضولی یئنیدن کشف اولونموشدو. بو کشفین سببی ایسه اوسته قئید اولونان تورک خاراکتئرینین فضولی مرحلهسیدیر.
آنجاق بوتون بونلارا رغمن فضولی بیزده هله معین و دوزگون بیر اوخونوشلا دیکلمه اولونماییب. هابئله دیکلمهنین تکنیکلریندن ایراق دا دوراریقسا دوزگون اوخونولماییب. بیز حتی فضولیدن ازبر اولدوغوموز بیتلری بئله دوز اوخونوشلا یایماغا چتینلیک چکیریک. منه ائله گلیر کی، بو بوتون دوستلارا عایید دیر. فضولینی سون دؤنم ده تصحیح ائتمیش اوستادلاردان توت تا فضولینی سادهجه سئومیش اولان شاعیر یا باشقا وطنداشلاراجان.
عمومیتجه فضولی دامغاسی وورولموش شعرلرده روایتین ذاتیندان گلن حرکت مؤوجودور. حرکت ایسه بو شعرین هم تکنیکال (وزن، قافیه) قورلوشوندان هم ده دوشونجه ( دیل و مفکوره)-سیندن ایرهلی گلیر. فضولینی دوز اوخوماغین بیر یولو اونون روایی حرکتینی درکائتمکدیر. یئرلی یئرسیز سکوت یا خود دا سرعتلی و دال بادال یاغدیریلان کلمه و وزن آهنگی ایله اوخوماق، اونو محو ائتمکدیر. بو حرکتین مناسیب ریتمینی تاپیب، اوخونوشو اونونلا توخوماق داها دوغرو اولا بیلر. سون زامانلاردا فضولی ادعاسی ایلا چیلله گئجهسینه بیز ایکییؤنلو اولان، هم تکنیک هم دوشونجه قابلیتینی کشف ائتمهدن دیکلمهیه ال وورموشلار.
طبیعی کی اوخونوش دئدیکده اوخونوشلا دیکلمهنین فرقینی آنلاییرام. و هر بیر دیکلمهنین باشلانقیج نؤقطهسی بیر اوخونوش بیر هرمونوتیکسل دویومون دوردوغونا اینانیرام و بیلیرهم کیشعرین درکی، اونون ایفاده ائتدییی حیسی و هابئله مضمونو اوخونوشدان سونرا درک ائتمک لازیمدیر و بو درکدن سونرا سونوج اولاراق دیکلمه دایانیر.
بیرده شعرین، اؤزه للیکله غزلین ایچ قاتلاریندا دولاشان موسیقینی کشف ائتمک فضولینی دوغرو اوخوماغا و قاوراماغا سببدیر. بیر چوخ دوستلاریمیز چیلله گئجه سینده اوخودوقلاری غزللرین کلمهسل موسیقیلرینی قاورایا بیلمهمیش و سادهجه بعضی سهولری نظرده توتماساق اگر وزنین رعایتینه ایکتفا ائتمیشلر. ایچ موسیقی شعرین ریتمیک اوخونوشو دئمکدیر و اونون منشایی دیلین هارمونیک قابلیتیدیر. سیزجه بونو بیلمهدن فضولینی حتی توپوقسوز اوخوماق اونون لذذتینی آزالتمازمی؟
البته چیلله گئجهسینده دینلهدییم بعضی سسلر دوغوردان دا قانیما هوپدو. مثلا جناب آنار مولاندان کئچمیشده دینلهدییم بو یئتمزمی…. شعرینین ایفاسینین آز دا اولسا بیر بندینی ائشیتمک او سسین قابلییتینده اوتوران یوماشقلیق و راحاتلیغین ترنمی ایدی. کاش کی بیر چوخلاری جناب انار مولانین ائتدییی خلاصهلییی رعایت ائتمیش اولاردیلار. دئییم کی جناب آنار مولانین اوخودوغو اشاره اولونان شعرین ایچ موسیقیسینین محشر حددده رعایت اولونماسی بو کیشینین نه اندازه ده فصولی دوهاسیندا غرق اولماسیندان خبر وئریر. و سسینین فضولیلشمه مرحلهسینه آیاق قویماسینین اشارهسیدیر.
سسین فضولیلشمهسی دئدیک ده بیلین کی فضولی شعرینه عایید اولان سسین اؤزونه مخصوص چیخارلاری اولمالی دیر. کی بورا بو بحثین یئری دئییل. شعرین ماتیریالی و سسین جینسی قصددیر کی، قالسین سونراکی بحثلره.
شاعیرین شعرسل تکنیکلریندن باش آچماق، اوخونوشون هاوادان واجیب نفسیدیر. شاعیر هر هانسیسا دولانباج و مرکب ایفادهلرله یاراتدیغی بدیعی گؤزهللیکلر او شعرین سیزه وئرهجهیی حیسلرین نه اندازه ده دوغرو اولماسیندان آسیلیدیر.
آلدانما کی شاعیر سؤزو البته یالاندیر
دئین شاعیر هانسی بیر رئال آخیما اشاره ائدیر.
اسطورهلر( شاعیرلر) یارانمیش یالانلاردیلار کی گئت گئده رئاللیغا چئوریلیرلر. سیزجه بو آخیمی فضولی دیلیندن “آلدانما کی شاعیر سؤزو البته یالان دیر ” کیمی ائشیتمک لذذتی و حیسی، هانسیسا بیر گؤزهلیییی دویماق لذذتی اونون اوخونوشو ایله پوزولورسا، بو گوناه باغیشلانان دی؟.


text:
میت، ایکی تروریستی سلیمانیهده ائتکیسیز حالا گتیردی
میت طرفیندن تشکیل ائدیلهن عملیاتدا، ماهیه آچیق و سوریه وطنداشی روها راجی، سلیمانیهنین شربازار بؤلگهسینده اؤلدورولدو
ملی استخبارات تشکیلاتینین (میت) عراقین قوزئییندهکی سلیمانیه شهرینده گرچکلشدیردیگی عملیاتدا بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا عضوو ماهیه آچیق ایله سوریه وطنداشی روحا راجع ائتکیسیز حالا گتیریلدی.
میت طرفیندن، پکاکا/کاجکا کادرلارینین قندیلین گونئیی و سلیمانیهیه سؤزده ایدارهچی سویهده تروریستلری گؤندرمهیه چالیشدیغی معین اولوندو.
هؤرگوت طرفیندن آسوس داغی و اطرافیندا، بؤلگهده استخبارات توپلاماق و یئرلی ایش بیرلیکچیلرله باغلاری گوجلندیرمک آماجی ایله حجرهلر یارادیلدیغی اؤیرنیلدی.
هؤرگوتون سؤزده لیدئرلرینین قندیل، غارا و متینا کیمی چاتیشما بؤلگهلریندن قاچیریلماسی مقصدیله گوونلی یوللار و بارینما نقطهلری تاپماق اوچون ایجرا ائتدیگی فعالیتلر تعقیبه آلیندی.
اوست سویه هؤرگوت ایدارهچیلرینین عملیات بؤلگهلریندن قاچیریلاراق یئرلی خالقین قالدیغی ساحهلره آپاریلماسینی اؤنلهمک مقصدیله میت طرفیندن تشکیل ائدیلهن عملیاتدا، ۲۰۱۴ده هؤرگوته قاتیلان آدا ایمرالی کد آدلی ماهیه آچیق و ۲۰۱۵ده هؤرگوته قاتیلان سوریه وطنداشی اکین روژاوا کد آدلی روحا راجع، سلیمانیهنین شربازار بؤلگهسینده ضررسیز حالا گتیریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
پئسکوو: روسیایا قارشی سالدیرقانلیق اولاراق قبول ائدیلهجک
"اوکراینا طرفی، دانیشیقلاری داوام ائتدیرمک ایستهمهدیگینی دفعهلرله بیان ائتدی. بو شرایطده اؤزل حربی عملیاتین داوام ائتدیریلمهسی دۆشونولور"
ارمنیستان، هیندیستانا آغیر سلاح سیفاریشی وئردی
ارمنیستانین بو آی هیندیستانا ۲۴۵ میلیون دلار دگرینده آغیر سلاح سیفاریشی وئردیگی بیلدیریلدی
ایران-دا کئچیریلن اعتراض آکسیالاری
ایران-ین قم شهرینده مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان اعتراضلاری تشکیل ائتدیکلری سببی ایله 50 نفر ساخلانیلیب.


text:
تنعيم دوشرگه سینده
امام حسین علیه السلام مکه ده ن چیخیب تنعیم آدلی بیر منطقه یه یئتیشدی (بو منطقه مکه نین ایکی آغاجلیغیندادیر) اورادا بیر قافله گؤردو.
او قافله یئمن واليسی بحیر بن ریسان طرفیندن معاویه اوغلو یزیده هديه آپاریردی. قافله نین یوکو ورس آغاجی و بزه ک لوازماتی ایدی. امام حسین علیه السلام اونلارین آپاردیغینی آلیب و دوه صاحبلرینه دئدی:
زور دئییل کیم ایسته ییرسه بیزیمله عراق گئده کرایه سینی وئریب يولداشلیق انده ریک ایسته مه ین بورا یا قدر گلدیگی یولون کرایه سینی آلیب گئده بیلر.
اونلاردان بیر تعدادی کرایه سینی آلیب آیریلدی. بعضیلری ایسه حضرتین قوللوغوندا عراقا گئتدیلر.
صفاح دوشرگه سی
عبد الله بن سليم و مذری بن مشمعل دئییرلر: یولوموزو داوام ائتديریب صفاح منطقه سینه چاتديقدا شاعر غالب اوغلو فرزدقی گؤرودک. او امامین قارشیسیندا دوروب دئدی:
آللاه ایستدیگینی وئرسین و سئودیگین آرزونا چاتدیرسین سنی. حضرت فرزدقدن: آرخاسیندا کی جماعتدن دانیشماغینی ایستدی. فرزدق دئدی:
بو سؤزو بیلن آدامدان سوردون. اهالینین اوره گی سنینله قیلینجی ایسه بنی امیه ایلن دیر. یازی (طالع) گؤیدن ائنر.
آللاه اؤز ایستدیگینی ائدر. امام دئدی: دوز دئدین امر آللاهيندیر. او اؤز ایستدیگنی ائدر. تانریمیزین دا هر گون بیر ایستگی واردیر گؤیدن یئره ائنن مقدرات سئودیگیمیزه اویغون اولارسا اونا شکر انده ریک.
او دا شکر ائتمکده بیزه یول گؤسترر. يوخسا مقدرات طلبيميزه مانع اولارسا نیتی حاقق اولوب اورگی تقوا ایله دولموش آدام حاقدان چیخماییب و چیخمایاجاقدير.
سونرا امام حسین فرزدقله وداعلاشيب سفرينه داوام ائتدیردی ، امام حسین علیه السلامين مکه ده ن چیخیب کوفه یه دوغرو گلمه گینین خبری زیاد اوغلونا چاتدیقدا اؤز قاراووللارینین باشچیسی حصین بن تمیمی بیر اوردو ایله گوندردی.
اونلار گلیب قادسيه ده امام حسین علیه السلامين پوسقوسوندا دایاندیلار، حصین آتلیلاری قادسيه خفان ، قطقطانه و لعلع قصبه لرینین آراسیندا سیرایا دوزدو.
حاجر دوشرگه سی
دیگر طرفدن امام حسین علیه السلام گلیب حاجر منطقه سینه یئتیشدی. بو مضموندا بیر مکتوب یازیب قیس بن مسهردن کوفه اهلینه گؤندردی.
رحمان و رحیم اولان آللاهين آدی ایله
على اوغلو حسيندن مؤمن و مسلمان قارداشلارينا
سلام علیکم شکر اولسون آللاها کی ، اوندان باشقا بیر آللاه یوخدور.
سونرا سیزین گؤزل نیتلی و اخلاقلى اولدوغونوزا دایر عقیل اوغلونون مکتوبو گلیب یئتیشدی. مکتوبدا اهالینین توپلانیب حاققيمیزی آلماق اوچون بیزه کؤمک ائده جکلری گؤرسنیر.
آللاهدان ایشیمیزین آواند اولماغی نی و سیزه چوخ ثواب وئرمگینی دیله ییرم. چرشنبه آخشامی ترویه گونو ۸۔ ذیحجه ده اؤز ائلچیمی گوندردیم. او سيزه – یئتیشدیکده ایشینیزی برک توتون.
انشاء الله بو گونلر من سيزه چاتارام. والسلام علیکم و رحمة الله و بركاته .
بئله لیکله قيس بن مسهر کوفه یه طرف يوللاندى. قادسیه شهرینه چاتديقدا حصین اونو ياخالايبب کوفه یه زیاد اوغلونا گوندردی.
قیسی زیاد اوغلونون یانینا آپارديلار. او ملعون دئدی: سارایین دامینا چیخیب او یالانچی اوغلو یالانچیا یامان دئگیلن (مقصدی امام حسین علیه السلام ایدی) او سارایین دامینا چیخیب اوجا سسله دئدی:
ای جماعت آللاه خلق ائتدیکلرینین ان یاخشیسی پیغمبر قیزی فاطمه نین اوغلو حسین بن علی حاجر منطقه سینده دیر. من اونون ائلچیسی قاباقجا گلدیم اودا گلیر .
چیخین اونا بویون اگیب یاردیمینا جاواب وئرین. او سونرا زیاد اوغلونا و اونون آقاسينا لعنت ائديب و علی بن ابیطالبه صلوات گتیریب رحمت گوندردی.
زیاد اوغلونون امری ایله اونو دامدان یئره آتديلار. بدنی او وخالارنیب آللاهين رحمتينه گئتدی.
عرب سولاریندان بیری
دیگر طرفدن امام حسین علیه السلام حرکت ائدیب عرب سولاریندان بیرینه یئتیشدی. مطیع اوغلو عبدالله اورادا ائنمیشدی.
امامی گؤردوکده اونو قارشیلاییب دئدی: آتام آنام سنه قوربان هانسی سبب سنی بورایا گتیرمیشدير؟
امام بویوردو: عراق اهلي منه مکتوب یازیب دعوت ائتمیشلر.
عبدالله دئدی: سنه آللاهی و اسلام حؤرمتینی خاطیرلادیرام ای پیغمبر بالاسی. آللاها آند اولسون اگر بنی امیه الينده کین ایسته سن سن اولدوررلر.
سنی اولدوررلرسه بیر کیمسه دن قورخمازلار. بئله لیکله آللاهين ، اسلامین ، قریشین و عربلرین حؤرمتی آرادان گنده ر. بوشلا بو ایشی و کوفه یه گئدیب بنی امیه یه دولاشما.
امام حسین عليه السلام بو سؤزلره باخماییب یولونا داوام ائتدیردی نهایت گلیب خزیمیه دوشرگه سینه یئتیشدی.
قین اوغلو زهیر امام حسینه (ع) قوشولور
فزاره طایفاسیندان بیری دئییر: زهير ایله بیرلیکده مکه ده ن چیخدیق. بیز امام حسین علیه السلام يول گندیردیک. امام حرکت ائننده زهير دالی قالیردی. اوتراق ائدیردی. امام استراحت اوچون اوتراق ائتدیکده زهير قاباغا کئچیردی، نهایت بیر دوشرگه یه چاتدیق کی ، اورادا اوتراق ائتمکدن باشقا یول یوخ ایدی.
بئله لیکله دوشرگه نین بیر طرفينده زهیر دیگر طرفینده ایسه امام حسین علیه السلام اوتراق ائتدی ، بیز اوتوروب خؤره ک یئییردیک.
امامین ائلچیسی یانیمیزا گلیب سلامدان سونرا دئدی: ای زهیر امام منی گوندریب سنی ایسته ییر . هر کسين الينده کی شئی یئره دوشدو سانکی باشیمیزین اوستونده بیر آلیجی قوش دورموشدو.
زهیرین آروادی دلهم دئییر کی، من اونا دئدیم: پیغمبر بالاسی دالينجا آدام گونده ریب گئتمیر سنمی؟ سبحان الله گئت قوللوغونا سؤزونو دینله سونرا قاییت.
زهير گندیب تئز قاییتدی. اوزونده سئوینج گولوشو واردی. او اؤز اصحابينا دؤنوب دئدی: سیزلردن کیم ایسته سه منه تابع اولسون یوخسا عهدیمین سونودور. ایندی بیر حدیث دئییم سيز اوچون:
غزوه لرین بیرینده آللاهين کؤمکلیگی ایله خزر شهرين آلديق و چوخلو غنیمت اله کئچیردیک. سلمان باهلی (بیر چوخ کتابلاردا سلمان فراسی) الده ائتدیگینیز غنيمتلره گؤره سئوینیرسیزمی؟ دئیه سوردو. ائله دیر دئدیک.
سلمان دندی محمد اؤولادینین گنجلرینی گؤرسنیز داها چوخ سئوینین. اونلارا کؤمک ائدین. اونلارین بایراغی آلتیندا دؤیوشمگی بو غنيمتدن داها یاخشی بیلین…
سونرا زهير آرتیردی «من سیزلری آللاها تاپشیریرام» آروادينا دا، «آزادسان» دئدی. قوشول اؤز آداملارينا چونکی منه گؤره بیرینه خئيردن باشقا بیر زاد یئتیشمگه راضی دئییلم.
امام حسین علیه السلام او دوشرگه ده عبدالله بن يقطری عقیل اوغلو مسلمین یانینا گوندردی. حصین بن تميم قوشونو اونو یاخالاييب زیاد اوغلونا گؤندردیلر.
او ملعون چیخ سارایین دامینا دئدی یالانچی اوغلو یالانچیا (مقصد امام حسین (ع) دیر) قارغیش ائت. سونرا گوروم سنله نئجه یاناشاجاغام.
او دامین اوستونه چیخیب اوجا سسله دئدی: ای جماعت من پیغمبر قیزی فاطمه اوغلونون سیزه گؤندردیگی ائلچیم. چیخین مرجانه و سمیه نین والدلزنا اوغلونون ضدینه و اماما یاردیم ائدين.
زیاد اوغلونون امری ایله او مؤمن دامدان یئره آتیلدى. بدنی اووخارلاندی ، لاکين هله جانی چیخامیشدی. عمير اوغلو عبد الملک گلیب باشینی کسدی. بئله لیکله او آللاهين رحمتينه گئتدی.
امام حسین علیه السلام زرود دوشرگه سینده
عبدالله بن سليم ومذری بن مشعل دئییر: حج مراسيمینی قورتارديقدان سونرا حسین علیه السلاما اؤزوموزو یئتیریب اونون ایشینین نه اولاجاغینی بیلمکدن باشقا بیر شنی ایستمیردیک.
يولدا دوه لردن یئره دوشوب توونان (سرعلته) گئدیب زرود منطقه سینده اماما چاتدیق. (زرود منطقه سی ثعلبيه ایله خزیمیه آراسیندا بیر یئردیر .)
امام حسین عليه السلاما ياخینلاشديقدا کوفه لیلردن بیرینی گؤردوک کی ، امامی گؤروب ایره لیلدی. امام حسین عليه السلام دایاندی.
بئله ظن ائتدی کی ، او شخص بونون یانینا گلير. لاکين او آدام سووشوب گئتدی. بیز بیر – بیرمیزه دئدیک: گئدک بو آدام کوفه دن خبرلیدیرسه احوالاتی سوراق.
اونا یاخینلاشيب سالام وئردیک. او دا جاواب وئردی. کیملردنسن؟ دئیه سوردوق اسد طایفاسيندان دئدی. بیز ده او طایفادانيق دئدیک آدین نه دیر؟
او بکیر بن شعبه دنیه جاواب وئردی. بیز – بیریمیزی تانیدیق. سونرا سوردوق: کوفه لیلردن دانیش.
او دئدی: من کوفه دن چیخماميش عقيل اوغلونو و هانینی اؤلدوردولر. کوفه بازاريندا جنازه لرینین آیاقلاریندان توتوب سورویوردولر . اونونلا وداع لاشيب امام حسین علیه السلاما دوغرو گئتدیک. و ثعلبيه دوشرگه سینده اونونلا بیرلیکده اوتراق ائتدیک.
امام حسین علیه السلام ثعلبیه دوشرگه سینده
امام حسین علیه السلامين قوللوغونا گلیب دیدیک:
آللاه سنه رحمت ائتسین بیزده بیر خبر واردیر. ایسته ییرسنسه گیزلی یا خود دا آچیق دانیشاق؟ او حضرت اؤز صحابه لرینه باخيب «بونلار ایله منیم آرامدا گیزلی سؤز یوخدور» دئدی .
دئدیک دونن آخشام سیزه دوغرو گلن او آدامی گؤردونمو؟ حضرت بویوردو : بلی اوندان سؤز سورماق دا ایسته ییردیم. او آدام اسد طایفاسینداندیر دئدیک عقل و فیکیر صاحیبدیر.
او بیزه دئدی: من کوفه دن چیخماميش عقيل اوغلونو و هانی نی اؤلدوردولر. اونلارین جنازه سینی کوفه بازاريندا سورویوردولر. حضرت انا لله و انا اليه راجعون آللاهیم اونلارا رحمت ائتسین دنیه بو سؤزو نئچه دفعه تکرار ائتدی
بیز دیدیک: ای حضرت! آللاها آند وئریریک اؤزونو و آرواد اوشاغینی قورو. گئری دؤن. چونکی کوفه ده سنه بیر آدام شیعه و کؤمکچی یوخدور.
قورخوروق اوستونه قیلینج چکه لر. عقیلین اوغلانلاری آتلانيب دئدیلر: يوخ آللاها آند اولسون گیری دؤنمریک یا قارداشیمیزین حاییفینی آلاريق یاخود دا شهید اولاريق.
امام حسین بیزه باخیب ، «بونلاردان سونرا یاشاماق نه یه گرکدير ؟» دئدی. بئله لیکه بیلدیک کی ، امام حسین علیه السلام کوفه یه گئتمک عزمینده دیر .
دیدیک: آللاه سنین قارشینا خئیر چیخارسین. او حضرت «آللاه سیزه رحمت ائتسین» دندی. سونرا حضرت ابا عبد الله او باشدانا دک گودوب سحر آچیلدیقدا گنج لره سو مشکلرینی دولدوروب حيوانلاری سو وارماغا امر ائتدی.
زباله دوشرگه سینده
سونرا يولا دوشوب زباله آدلی بیر منطقه یه یئتیشدیلر. اورادا امامین سود قارداشی عبد الله بن يقطرین شهید اولماق خبری یئتیشدی. او حضرت جماعتی توپلاییب بیر مکتوب چیخاریب دئدی:
رحمان و رحیم اولان آللاهين آدی ایله.
سونرا ، بیزه اورک یاندیریجی بیر خبر یئتیشیب. مسلم بن عقیل، هانی بن عروه و عبد الله بن يقطر شهید اولوب.
سؤز یوخدور کی ، شیعه لریمیز حيله ائدیب. کیم قاييتماق ایسته ییرسه قاییتسین ، بیزیم كفالتيميزدن خارج دير. بئله لیکله جماعت داغیلدی او حضرتین ساق – سولوندا مدينه دن گلن صحابه لریندن باشقا بیر کیمسه قالمادی.
حضرت بیلدی کی ، بونلار طمع اوزوندن بیعت ائتمیشدیلر. قارشیدا اؤلومون اولماغی معلوم اولدوقدا داغیلدیلار.
دان یئری سوکولنده حضرت امری ایله گنجلر قافله نی سیراب ائدیب مشکلری دولدوروب یولا دوشدولر.
بطن العقبه دوشرگه سینده
بو منطقه یه چاتدیقدا حضرت امر ائدیب قافله اوتراق ائتدی. مکرمه طایفاسیندان بیری اماما دئدی: سنی آند وئریرم آللاها گئری دؤن. واللاه اوخدان وقیلینجدان باشقا بیر شئی گئیمه میسن.
بو جماعت سنی دعوت ائتمیشدی. نه قدر سنه خیانت ائتمه میشدیلر و سنله دؤیوشه چیخمامیشدیلار اورا یا گئتمگین عقله سیغیان بیرایش ایدی.
لاکین ایندیجه خبرینی وئردیگین بئله بير وضعيتده (یعنی عقيل اوغلونونون وهائینین اؤلمگی و شیعه لرین اؤز بیعتلرینی سیندیرماغی بیروضعيتده) بو ایشی گورمگینی دوز گؤرمورم.
حضرت بویوردو : ای آللاهين بنده سی: دئدیگین سؤز منه گیزلی دیئیلدير. منیم ده فیكریم سنینکی کیمیدیر . لاكین آللاه تعالی امریندن دؤنمز.
شراف دوشرگه سی
بئله لیلکه حضرت حرکت ائدیب شراف منطقه سینه یئتیشدی. او باشدان چاغی حضرت گنجلری سو دولدورماغا امر ائتدی. گون اورتا اولدوقدا بیر نفر سسلندى: الله اكبر .
امام حسین علیه السلام «نه یه گؤره الله اکبر دئییرسن» دیئه سوردو، او آدام «خورما آغاجلارینی گؤردوم» دئدی. عبد الله بن سليم و مذری بن مشعل دئدیلر : بیز بو یئرده خورما آغاجی گؤرمه میشیک.
امام حسین علیه السلام دئدی: سیزین رایینیز ندير؟
ایکی نفر اسد طایفاسیندان دئدیلر: بیز آتلارین باشلارینی گؤروروک
الله اكبر دئیه سسله نن آدام دا دئدی: و آللاه منده اوجور گؤرورم.
ذوحسم داغلاریندا
حضرت بویوردو : بورادا بیر سیغیناجاق یوخدورمو؟ گلن جماعتله قارشیلاشماق اوچون اونا آرخالاناق؟
ایکی نفر اسد طایفاسیندان دئدیلر: سول طرفینده ذوحسم داغلاری واردیر. اونلاردان اؤنجه اورا چاتا بیلسن ایستدیگین کیمی اولاجاقدير. بئله لیکله قافله نين يولونو اگیب اونلاردان تئز ذوحسم داغینا یئتیشدیک.
اونلار بیزلری گؤردوکده یولدان چیخیب بیزه دوغرو گلديلر. قافله اوتراق ائدیب حضرتین امری ایله چادرلار قورولدو. بیر آزدان سونرا بیزه دوغرو گلنلرین آتلاری گؤرسندی. اللرینده کی بایراقلار قوش قانادینا اوخشاییردی. نهایت گلیب یئتیشدیلر، حربن یزید تمیمی نین امرى آلتيندا مین نفر آتلی واردی.
حر اؤز قوشونو ایله امام حسین علیه السلامين قارشیسیندا دایاندیلار ، حضرت ایسه اؤز صحابه لری ایله دؤیوش لباسی گئییب اللرینده قیلینج دورموشدولار.
امام گنجلره دؤنوب بویوردو : اونلارین اؤزلرینه و آتلارینا سو وئرین. گنجلر سو مشکلرینی گتیریب اونلارا سو وئردیلر. ناماز واختی چاتديقدا امامین امری ایله مسروق اوغلو حجاج آذان دئییب جماعت نامازینین صفی دوزولدو.
امام اگنینده بیر کؤینک بیر عبا و آیاغیندا نعلین چادیریندان ائشيگه چیخدی. اونلارین قارشیسیندا دایانیب بویوردو : آللاها حمد و ثنادان سونرا، ای جماعت! من آللاهدان وسيزدن عذر ایسته ییرم. من سیزه طرف گلمزدیم لاکین مکتوبلارينيز و ائلچيلرینیز گلیب منی «امامیمیز یوخدور گل گیلن بلکه ده آللاه سنینله بیزی هدایت یولونا يؤنلندی» دئیه دعوت ائتمیشلر.
اگر سؤزونوزون اوستونده دورموشونوزسا من گلمیشم. آند ایچیب سؤز وئرین تا اورکدن امین اولوب شهرینیزده قاليم ، یوخسا سؤز وئرمیرسینیز سه و منیم بورادا قالماغیما راضی دئیلیسینیزسه من گئرى دؤنه رم. سیزده گلدیگینیز یئره قاییدین.
اونلار اماما جاواب وئرمه ییب مؤذنه ، نامازی باشلا دئدیلر.
امام حسین علیه السلام بویوردو : ای حر اؤز آداملارينلا ناماز قیلماق ایسته ییرسنمی؟ حر «يوخ» دئدی «سن ناماز قیل بیز ایسه سنه تابع اولاريق» امام جماعت نامازینی قیلیب سونرا چادیرینا گئتدی.
صحابه لری گلیب باشینا ییغیشدیلار. دیگر طرفدن حر اوز چادیرینا گئدیب نئچه نفر اؤز آداملاریندان باشینا ییغیشدیلار. قالان آداملار ایسه آتینین جیلوووندان توتوب کؤلگه سینده اوتوردو ….
ایکیندی اولدوقدا امام حسین علیه السلام حرکت ائتمک اوچون کجاوه لری حاضیرلاماق امرینی وئردی. سونرا چادیردان چیخیب موذندن اقامه دئمگی ایستدی.
نامازدان سونرا حضرت بویوردو : ای جماعت! اگر پرهیزکار اولوب حاققي اؤز صاحیبینین بیلسه نیز آللاهين رضایتینى الده ائتمیش اولارسینیز .
بيز اهل بیت سیزین ولايتنيزه هامیدان آرتیق لایقیک. ولایت ، سیزه ظلم ائدیب زورلا حؤکم سوره ن مدعی لرین دییلدیر. اگر بیزلردن خوشونوز گلمیرسه اوندا مکتوبلارینیزدا یازدیغینیز وائلچيلر گؤنده ردیگنیز فیکرینیز ده گیشیب. بئله سه سیزلرده ن ال چکیب باشقا یره گئده رم.
حربن یزید دئدی: وآللاه بيز دئدیگین بو مکتوبلارین نه اولدوغونو بیلمیریک. حضرتین امری ایله سمعان اوغلو عقبه خورجوندا کی مکتوبلاری گتیریب اونلارین قارشیسیندا یئره تؤكدو.
حربن یزید دئدی: بیزلر بو مکتوبلاری یازانلاردان دیئیلیک. آلدیغیمیز امره گؤره هارادا سنه چاتساق ال چکمه ییب سنی زیاد اوغلونون یانینا آپاراجاغیق. حضرت بویوردو : سنه اؤلوم بو ايشدن داها یاخيندير.
امام حسین علیه السلامين امری ایله صحابه لر آتلارینا مینديلر
صحابه لر آتلانيب قادينلارین دا مینمگین گؤزله دیلر سونرا یولادوشوب گئری دؤنمک ایستدیکده حر بن یزیدین آداملاری مانع اولدولار.
امام حسین علیه السلام بویوردو: ای حر آنان سنسیز قالسین نه ائديرسن؟
حر دئدی: آللاها آند اولسون عربلرده سندن باشقاسی اؤزوده سنین ایندیکی وضعیتینده بوسؤزو منه دئسه ایدی. آناسینی آغلار قویاردیم. لاکين آند اولسون آللاها نه ائدیم کی ، سنین آنانین آدی خئيردن باشقا چکیلملی دئییلدیر.
امام حسین علیه السلام «ائله سه نه ایسته ییرسن» ؟ دئدی. حر دئدی واللاه سنی زیاد اوغلونون یانینا آپارماق ایسته ییرم. حضرت « واللاه سنه تابع اولمارام» دئدی. حر دئدی واللاه سندن ال چکمرم.
بئله لیکله سؤز چوخالديقدا حر دئدی: من سنينله ساواشماغا امر اولونمامیشام. سنی کوفه یه آپارماغا امر اولونموشام. سن ایسه کوفه یه گئتمک ایسته میرسنسه مدینه یه آپاریب چیخارمایان بیر یول توت گئت.
ایسته سن معاویه اوغلو یزیده یا خود زیاد اوغلونا بير مکتوب یاز. من ده زیاد اوغلونا بیر مکتوب یازارام اولسون کی ، تانری سئین ایشیندن منی خلاص ائده. ایندی سن عذيب و قادسیه یولونو توتوب سولا دوغرو گئت گیلن.
نهایت امام حسین علیه السلام او یول ایله گئتمگه باشلادی ، یزید اوغلو حر ده اونون سول طرفینده گئدیردی. اونلار گلیب بیضه دوشرگه سینه چاتدیلار.
امام حسین علیه السلام بيضه دوشرگه سینده
بو دوشرگه ده امام اؤزونون و حرون صحابه لرینه خطاب بیر چیخیش ائتدی: تانریا اؤو گودن سونرا :
ای جماعت آللاهین پیغمبری بویورموشدور: (سیزین هر بیرینیز، بیر ظالم پادشاهی بیر حالدا گؤره کی ، تانرینین حلالینی حارام ائدیر، عهد و پیمانینی سیندیریر و آلاه پیغمبريئين عنعنه سيله مخالفت ائدير. تانرینین بنده لری آراسیندا گناهلی صورتده و دوشمانليقلا حوکم سورور ، و او پادشاهین قارشیسیندا عمل ایله و سؤز ایله دایانماسا اونو اولدورمک اولار.)
معلوم اولدوغو اوزره، بونلار (معاویه سلاله سی) تانری اطاعتيندن دؤنوب شيطانا بويون اگیب ، فساد ایشلری یاییب ، آللاه احکامینی بوراخيب حلالی حارام ، حارامی ایسه حلال ائدیب. بونونلا دا بو وضعیتی دؤندرمگه من هامیدان داها چوخ حاقليام.
منه بيعت ائدیب دوشمان الينده گرفتار ائتمه یه جگینیزه دائر گوندر دیگینیز مکتوبلار و ائلچیلر منه چاتمیشدیر. اگر اؤز بيعتينيزی سیندیرمایيب و اونا عمل ائدیرسینیز سه عقله سیغییان بیر ایش گؤرورسونوز.
بئله سه من على اوغلو، پیغمبر قیزی فاطمه نين بالاسی حسینم جانیم جانینیزدیر، عائلم عائله نیزدیر، و سیزین امامینیزام. یوخسا بئله دئییلسه ، سیز سؤزونوزو گئری آلیب بیعتینیزی گؤتورورسونوزسه ، اوز جانیما آند ایچیرم بو ایش سیزدن اوزاق دیئیلدير.
سیز بو اویونو آتام على قارداشیم حسن و عمیم اوغلو مسلمین ده باشینا گتیردینیز . سیزه آلدانان گئرچکده اؤزونو آلدادیب. سیز اؤز شانسينيزي الينيزدن وئرمیشسینیز.
امام سونرا بو آیه نی اوخودو: و من نکث فانما ینکث على نفسه پیمانی سیندیران بیر کیمسه ، گئرچکده اؤزوندن اؤترو سیندیرار. (یعنی عهد ین سینماغیندان ایرلی گلن زیان اؤزونه قاییدار .) تانری بیزی سیزدن آسیلی ائتمیه جکدير.
اماملا یاناشی گئدن حر حضرته یاخینلاشیب دئدی: ای حسین من تانرینی سنه آند گتیریرم و دئييرم کی ، بئله بیر وضعيتده سن ساواشا گیرسن اؤله جکسن، اونلار سنینله ساواشسا هلاکته دوشسه جکسن.
امام، «مني اؤلوم ایله قورخودور سانمی؟» دئدی «منی اؤلدورمک سیزین الينيزدن گلرمی؟ بیلمیرم نه دیئیم لاکین اوس قارداشینین عمیسی اوغلونا دئدیگینی سنه دئییرم او پیغمبرین کؤمگینه گئدن «اوس» و گؤروب دئدی: هارا بئله؟ اؤلرسن؟ اوس جواب وئردی:
سامضى و ما بالموت عار على الفتی
دؤنمه رم یولدان اؤلوم عار دئییل گنجلره
اذا مانوی حقا و جاهد مسلما
چونکی حق نیتی قلبیمده جهاد ائیله ییرم
و آسى الرجال الصالحون بنفسه
صالح انسانلارا صالح ياناشارام
حر، امام حسین علیه السلامدان بو سؤزلری ائشیتدیکده گیری چکلیب اؤز آداملاری ایله بیرلیکده حضرتله یاناشی يوللارینی داوام ائتدیردیلر.
امام حسین علیه السلام عذيب الهجانات دوشرگه سینده
اونلار نهایت عذيب الهجانات منطقه سینه چاتدیلار، و گوردولر کی ، دؤرد نفر هلال اوغلو نافعین آتی یئده کلرینده کوفه طرفیندن گلیرلر. اونلار گلیب امام حسین علیه السلاما چاتديقدا بوشعري اوخودولار
یاناقتي لا تذعوی من زجری
وشعری قبل طلوع الفجر
بخير ركبان وخير سفر
حتی تخلی بکریم النجر
الماجد الحر رحيب الصدر
اتی به الله لخير امر
ثمت ابقاه بقاء الدهر
ای منیم ده وه م سنی قووماغیمدان اینجینمه. دان يئری سؤکولمزدن اول مقصده چات. یاخچی سفر اوچون یاخچی آدام مینیب سنی. عزیز، آزاد و گئنیش سینه صاحبی بیر کیمسه نی تانری خیر ایش اوچون گتیرمیشدیر. آللاه اونو دونيا وار کن ساخلاسین.
امام حسین علیه السلام بویوردو : آللاها آند اولسون منیمده ایستگیم اودور کی ، اؤلسک ده ، غلبه ده چالساق اللاه بیزه خير اراده ائتسین. بو حالدا حر ایره لیله ییب. دئدی: بونلار کوفه لیدیرلر و سنلن گلنلردن دییللر اودور کی ، اونلارین حبسه آلينماقلاری یوخسا کوفيه قايتارماق اختیاری منده دیره.
امام بویوردو : اؤزومو (پیس ایشدن) چکیندیردیگیم قدر سنی بونلاردان چگیندیریرم. بونلار منیم کؤمکلریمدیرلر. سن ایسه زیاد اوغلونون مكتوبو گلیب چیخینجا منه دولاشمایا جاغینا سؤز وئرمیشن. و حر، «دوز دیئیرسن لاکین بونلار سنینله گلمه میشلر» دئدی.
حسین علیه السلام بویوردو: بونلار منیم اصحابیمدیرلار. و منیمله گلمیش کیمیدیرلر. اگر آرامیزدا کی عهدی قیریبسانسا منیمله دؤیوشه چیخ.
وضعیت بورا گلیب چیخدیقدا حر او دؤرت نفردن ال چکدی ، سونرا حضرت امام او دؤرت نفردن کوفه اخبارینی وئرمه لرینی ایستدی. عبداله عائذی اوغلو مجمع دئدی:
اعیانلار رشوه لری چوخالديب مغرور گنجلرى توپلايبلار. و کوفه اهلی سنه قارشی بیرلشیب ، لاکین قالان آداملارین هله ده سنه رغبتی واردیر.
امام حسین ائلچیم سیزه چاتدی می؟ دئیه سوردو. ائلچین کیم ایدی دئدیلر ؟
امام دئدی: منیم ائلچيم قيس بن مسهر صیداوی ایدی. «بلی یئتیشدی» دیدیلر «لاکین تمیم اوغلو اونو توتوب زیاد اوغلونا گؤندردی. زیاد اوغلو ، سنه و سنین آتان علی علیه السلاما يامان دئمگه امر ائتدی. او ایسه سیزلره صلوات چئویریب تئزللیکله کوفه یه گله جگینی اهالیه دیئیب اونلاری سیزه کؤمک ائتمه یه چاغیردی.
بئله لیکله او مؤمن زیاد اوغلونون امری ایله سارای دامیندان یئره آتیلدی. امامین گؤزلریندن یاش آخا آخا بو آیه نی اوخودو:
منهم من قضى نحبه ومنهم من ينتظر وما بدلوا تبديلا.
يعني اونلاردان بیر تعدادی شهادته چاتیب بیر تعدادی دا شهادت انتظاریندا دیر و اصلا اراده لرینده دگیشیکلیک تورنمز.
ایلاهی بهشتی اونلارین و بیزلرین دوشرگه سی قرا روئر. و بيزلری اونلارلا بیرلیکده اؤز رحمتینین و ثوابینین یانیندا مستقر ائت گیلن.
سونرا طرماح بن عدی یاخینلاشیب دئدی: واللاه من کی ، سنینله بير آدام گؤرمورم. اگر سنين يولونو کسن بو آداملاردان باشقاسی سنینله ساواشماسادا بونلار سنی اؤلدوره بیلرلر.
من کوفه دن چیخمازدان بیر گون اول گوردوم شهرين آرخا طرفينده چوخ بیر تعداد ییغیشیبلار. اونلاردان توپلاشمالارینین سببینی سوردوم دئدیلر : قدرت گؤسترمک اوچون توپلاشمیشیلار و ائرته سی گون حسینین ساواشينا گوندریله جكلر.
ایندی ایسه من سندن ایسته ییرم کی ، بیر قاریج دا اولسون بونلارا دوغرو گئتمه. ایسته ییرسنسه بیر شهره گئت گیلن بلکه تانری دوشمنینی سندن چكينديره. سونرا اؤزون اؤز رایینی معینلشدیررسن.
بئله لیکله گئت «اجاء» آدلی داغلاریمیزا . من ده سنینله گئدیب سنی طایفا میزین ایچینه آپارارام.
امام حسین علیه السلام دئدی: آللاه سنه و سنين طايفانا خیر جزاسی وئرسین. بیزیمله بونلارین آراسیندا بیر سؤز واردير. بونلاردان ال چکه بیلمه ریک. آرامیزدا کی ایشین هارا چاتاجاغینی دا بیلمیریک.
طرماح دئيير : « اللاه انس و جن شررینی سندن اوزاق ائتسین » دئیه اماملا وداعلاشدیم بئله لیکله امام علیه السلام اؤزسفرینی داوام ائتدیریب بنی مقاتل قصرینه چاتدیلار.
بنی مقاتل قصری
هاشم اؤولادینین کاروانی بنی مقاتل قصرینه یئتیشیب اوتراق ائتدیکده قورولموش بیر چادیر گوردولر . امام ، بو چادیر صاحیبینین کیم اولدوغونو سوردو. دئدیلر چادر صاحبي عبيد الله بن حر جعفی دیر. حضرت آدام گؤنده ریب اونو اؤز یانینا چاغیریتدیردی.
حر اوغلو عبيد الله ائلچیه دئدی: انا لله و انا اليه راجعون واللاه من اونا گؤره کوفه دن چیخدیم کی، حسین کوفه یه گیرنده من اورادا اولمایام.
آند اولسون آللاها ایسته میرم نه من اونو گؤرم نه ده او منی گؤره. ائلچی اونون جاوابینی امام عليه السلاما دیدی. امام باشماقلارینی گئییب گلدی اونون خیمه سینه گیریب سالام وئردی.
سونرا اگلشیب اؤنجه اونو اؤز کؤمگینه دعوت ائتدی. عبيد الله ائلچیه دئدیگی سؤزونو بیر داها تكرارلادی.
حضرت دئدی: بیزه یاردیم ائتمیرسنسه باری بیزی اؤلدورمک اوچون ساواشيميزا گلنلردن اولماغینا گؤره آللاهدان قورخ گیلن. آند اولسون آللاها هارایمیزی ائشیدیب کؤمگیمیزه گلمه ین آدام هلاکته دوشه جکدير. سونرا حضرت قاليب اؤز خیمه سينه گئتدی.
سمعان اوغلو عقبه دئییر: گئجه نین سون چاغلاریندا ، امام علیه السلام کاروانین چاتیشماسینا امر وئردی. بیر ساعت یول گئتدیکدن سونرا حضرت گؤزونون آجیسینی دریب یوخودان آییلدی وایکی اوچ دفعه انا لله و انا اليه راجعون والحمد لله رب العالمین سؤزونو تکرار ائتدی.
اوغلو جناب علی اکبر آت اوستونده حضرتین قوللوغونا گلیب «قوربانین اولوم آتا نه اوچون بو سؤزو تکرار ائتدین؟» دئیه سوردو. امام بویوردو : اوغول یوخودا بیر آتلینی گؤردوم منه دئدی:
بو جماعت گئدیر ببر حالدا کی ، اؤلوم اونلارا دوغرو گئدير. من ایسه بیلدیم کی اؤز نفسیمیزدیر بیزی گئتمکدن چکیندیریر.
علی اکبر دئدی: آتاجان آللاه سنه پیسلیک گؤسترمه سین بیز حاقلی دئییلیک می؟
حضرت بویوردی بوتون بنده لرین سیغیناجاغی اولان تانریا آند اولسون بیز حاقلی ییق. علی اکبر دئدی: بئله سه حاق اوسته اولمکدن قورخوموز یوخدور. حضرت بویوردو: تانری سنه خئير جزاسی وئرسین. آتا بالاسینا وئردیگی خئیر جزاسی کیمی.
بئله لیکله کاروان اؤز يولونو داوام ائتدیریب ، صبح نامازی چاتديقدا امام حسین علیه السلام ائنیب ناماز قیلیب در حال و تله سیک یولا دوشمک امرینی وئردی.
اؤز صحابه لرینی صول طرفه دوغرو يؤنلتمک ایسته ییردی سه حر بن یزید قویماییردی. حر ده اونلاری کوفه یه طرف آپارماق ایستدیکده امام مانع اولوردو. بئله لیکله بو کاروان گلیب نینوا منطقه سینه چاتدی.
قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا


text:
پرسپولیسین قاپیچیسیندان تبریزلی توپ توپلایان گنجه آغیر حقارت
تهرانلی اویونچونون قوناق اولدوغو شهرده ادب دیشی و بیر ایدمانچییا یاراشمایان داورانیشی، آذربایجانلی سوسیال مئدیا استفادهچیلرینین تپکیسینه ندن اولدو
ایرانین پرسپولیس تیمینین قاپیچیسی حامد لک، ماشین سازی تیمی ایله تبریزده اوینانان اویوندا، ساحه کناریندا توپ توپلایان گنجه آغزا آلینمایاجاق سؤیوشلر سؤیدو.
سوسیال مئدیادا یاییملانان ویدیودا، ماشین سازی ایله پرسپولیس آراسیندا تبریزده اوینانان اویوندا، حامد لکین، ساحه ...
-
-
06.10.2022
-
06.10.2022
-
-
06.10.2022

seg_langs: azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
۱۰ سپتامبر
۱۰ سپتامبر: تونیسده ایلک اساسی قانون، رومون ایشغالی
۱۱۷۲ — میصرده عباسیلر خیلافتینین یارانماسی اعلان اولونموشدور.
۱۵۸۸ — اینگیلیس دنیزچیسی توماس کائندیش تاریخدهکی ۳-جو اوغورلو دونیا سیاحتینی باشا چاتدیرمیشدیر.
۱۸۲۳ — سیمون بولیوار پرونون رئیسجومهورو اعلان ائدیلمیشدیر.
۱۸۳۵ — آلماندا اوزونلوغو ۱۰ کیلومتر اولان ایلک دمیر یولو خطی آچیلمیشدیر.
۱۸۵۷ — تونیسده ایلک اساسی قانون ایجرایا داخیل اولموشدور.
۱۹۳۲ — نیویورک متروسونون ۳-جو خطی آچیلمیشدیر.
۱۹۴۳ — ایکینجی دونیا مۆحاریبهسی: آلمان اوردوسو رومو اله کئچیرمیشدیر.


text:
`سونامی قوربانلاری` نتیجهلر
خبرلر [22]
- آوروپادا اومیکرون سونامیسی
- مکزیکده ۷ بؤیوکلویونده زلزله
- آلاسکادا ۸،۲ بؤیوکلوگونده زلزله
- پاناما-دا 6،9 شدتینده زلزله اولوب
- امریکانین آلاسکا ایالتی اوچون زلزلهدن سونرا سونامی خبردارلیغی ائدیلیب
- کروناویروسا یولوخانلارین سایی 11 میلیونو کئچیب
- اندونزیا-دا گوجلو زلزه باش وئریب
- ۶،۸ بؤیوکلویونده زلزله
- اندونزیده سونامی: 168 نفر اؤلو، 745 نفر یارالی
- اولؤ ساییسی ۲ مینی گئچدی
- اندونزی-ده زلزله و سونامی نتیجهسینده اؤلنلرین سایی آرتیر
- جسدلر ساحله وورمایا باشلادی
- اندونزی –ده زلزله ده اولن لرین سایی 1558 نفره چاتیب
- اؤلو ساییسی ۱۴۰۰ نفری گئچدی
- اندونزی'نین سولاوسی آداسیندا اؤلو ساییسی832یه یوکسلیب
- قوروخونج زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
- سونامی فاجعهسینین یاشاندیغی شهرده زلزله
- اندونزی-ده زلزله باش وئریب
- 8 بؤیوکلوگونده زلزله
- بنگلادش-ده سئل: 46 نفر اولدو


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
خبرتورک گزیته سی: "تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی بیانات بیردی " سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی توناون کونی بیرگن بیاناتده، سوریه ده دایمی بیر برقرارلیک و تینچلیک اوچون کیلیشوونینگ شرط ایکن لیگینی ایتدی. مولود چاووش اوغلی سوریه ده مخالفت بیلن تیزیم اورته سیده کیلیشوو بولیشی بیلن تیگیشلی اوتگن هفته بیرگن بیاناتلری نینگ بو اولکه ده گی ایچکی اوروش نینگ اداغگه ییتکیزیلیشی اوچون تورکیه تامانیدن آلیب باریلگن اورونیشلرنینگ نتیجه سی ایکن لیگینی تاکییدله دی.
حریت گزیته سی: "مدافعه وزیری آقر اوکراینلیک کسبداشی رزنیکوف بیلن سوزلشدی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره ملی مدافعه وزیر خلوصی آقر بیلن اوکراین مدافعه وزیری اولیکسی رزنیکوف تیلفون آرقه لی اوزارا سوزلشوو اوتکزدی. اوشبو سوزلشووده اوکراینده گی سونگگی وضعیت قاله ویرسه حبوبات سوقیاتی حقیده فکر المه شووی عملگه آشیریلدی.
صباح گزیته سی:" تندورک تروریزمدن بوتونله ی تمیزلندی سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره ایچکی ایشلر وزیری سلیمان سویلو آغریده جایلگن تندورک تاغی نینگ تروریستلرنینگ قولیدن بوتونله ی تمیزلب آلینگن لیگینی بیلدیردی. سویلونینگ بیاناتی گه قره گنده قیدیروو رویخطیده بولمیش 2 ته تروریست جنگری تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلیب تندورکده گی تروریست اویه سی یوق قیلینگن بولدی.
یینی شفق گزیته سی: "هنگری برچه سینی تیله یمیز دیب اعلان قیلدی: تورک مدافعه صنایعی محصوللرینی الیش گه قرار بیردیک" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره هنگری تکنالوجی و صنایع وزیری لازلو پالکوویچ تورکیه سفری دایره سیده انسانسیز هوا واسطه لری ساحه سیده همکارلیکلرنی تیلگه الگن لیکلرینی معلوم قیلیب "هنگری اردوسی، تورک مدافعه صنایع محصوللرینی آلیش گه قرار قیلدی. تورکیه ایشلب چیقرگن بو واسطه لر، اوروش ساحه سیده ینگی بیر یول ایکن لیگینی کورستدی" دیدی.
وطن گزیته سی: " قصاب اوغلی: اسلامی بیردملیک بیلله شوولریده تاریخی میدال ریکوردی اورنه تیش گه دوام ایتماقده میز" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره یاشلر و سپورت وزیری مِحمد محرم قصاب اوغلی تورکیه نینگ قونیه ده اویوشتیریلگن 5- اسلامی بیردملیک بیلله شوولریده ریکورد اورنه تگن لیگینی بیلدیردی. قصاب اوغلی "حلی گچه بیز قولگه کیریتگن 238 ته میدال عیندمده اسلامی بیردملیک بیلله شوولری تاریخیده هم بیر اولکه تامانیدن قولگه کیریتیلگن اینگ کوپ میدال سانی. بیلله شوولر تاریخی نینگ اینگ موفق اولکه سی بولدی" دیدی.


text:
مؤمون اسماعیل آغا/ مظفر ایزگو (۱)
چئویرن: علی فرهاد
مؤمون اسماعیل آغا مچید تیکمه درنهیی قوردو. او جور ها. محله ده او بو ایشی گؤرمه سیدی کیم گؤره جک ایدی؟ باشماقچی حسن، دمیرچی صالح، یوخسا شوفئر جبار می؟ همده بو ایشین ثوابی چوخ بؤیوک ایدی. او قوتسال یئرده ایللر بویو اللر هاوایا آچیلیب، ائدیلهجک عبادتلرین ثوابینین یاریسی اسماعیل آغانین اولاجاق ایدی. آما اسماعیل آغا هئچ او جور دئمیردی : «من بونو آللاهین ریضاسی اوچون تیکیرم.»
اسماعیل آغا آللاهدان اؤتور درنهیین اساسنامه سین یازدی، آللاه ریضاسی اوچون جیبیندن پارا وئریب، اساسنامه نی گونده لیکده ووردوردو، یئنه ده آللاه ریضاسی اوچون بیتیکلر ووروب، اونلاری هامییا پایلادی. ایش پارا آلماغا گلدیکده اونا دا آللاه ریضاسی اوچون دئدی. محله یه یاخین اولان مچیدین قاباغیندا دوروب، نه جوما بیلیب، نه ده شنبه «کؤنلون ایسته ینی وئر» دئیه باغیردی. اوغلونون، کورهکهنینین الینه بروشورلار وئریب، پارالار توپلادی. او مؤمون اولدوغو اوچون توپلانان پارالارین ایچیندن نه یوزده اون گؤتوردو، نه اؤز خرجله دیکلرین آلدی. بوتون پارالاری بانکا قویدو. حرام بهره سینه ده ال وورمادی. بانک ایشچیسینه «اؤزون بهره سین هارا وئریرسن وئر» دئدی.
حلالین ایچینه حرام قاتماق اولارمی هئچ؟ همده تانری ائوینه حرام قاتماق. اولما بیلمزدی. یاخشی پارا ییغیشمیشدی آما یئرینین آلماسینا زورلا یئتیشردی، هاندا قالسین مچیدی تیکمه سینه. میناره اولماسایدی دا اولاردی، هله بیر دؤرد دووار اولسون، سونرا پارا توپلانیب، اونلاردا تیکیلردی.
سون درنک توپلانتیسیندا اسماعیل آغا دئدی : «یولداشلار، مؤمون قارداشلاریم. آللاه ریضاسی اوچون چوخ یاخشی بیر ایش گؤروروک. مچیدیمیزدن آذان سسی گلدییی زامان، رببیم بو مچیدین تیکیلمه سینه پارا اولور اولسون، امک اولور اولسون، هر ایش گؤره نه بؤیوک ثواب یازاجاق. آما منیم قارداشلاریم، سیزده گؤرورسوز، ییغدیغیمیز پارا ایله یئر ده بئله آلانمیریق.»
اوتورانلار اورکدن بیر آه چکدیلر. تسبیحلرین تئز-تئز چئویریب «اؤجوردو…دوزدو…بو پارا ایله بو مچیدی تیکنمه ریک» دئدیلر.
اسماعیل آغا اوجدان «یوووووخ» دئدی. «آللاه ایذین وئردیکدن سونرا تیکه ریک. تیکه ریک ده آما ایسته دیییم بودور صاباح ثوابین چوخونو اسماعیل آغا قازاندی دئمه یه سیز.» اسماعیل آغا سوسدو. بیر نئچه دانا اؤسکوردو. سونرا «مچیدین یئرین من باغیشلاییرام» دئدی.
اوتورانلار «اسماعیل آغا سنین یئرینین هاردا اولدوغون بیلیریک. آللاه سندن مین-مین راضی اولسون آما سنین یئرین محله یه اوزاقدیر» دئدیلر.
اسماعیل آغا «یولداشلار، بو سؤز حدیثده گلیب. مچیدین اوزاق یاخینی اولماز. بیر مؤمون مچیده گئتمه یه نه قدر عذاب چکسه او قدر مچیدده قازانان ثوابلاری چوخالار. من اؤز ریضام ایله ایییرمی هیکتار یئریمین یاریم هیکتارین مچیده وئریرم. حلال خوش اولسون.»
قوجالارین بیری «چوخ گؤزل اسماعیل آغا. آما سنین یئرین داغ باشیندادی. بیز قوجالار نه جور اورا چیخا بیلریک؟»
اسماعیل آغا «حدیثده وار. بیر مؤمون نه قدر مچیده گئتمک اوچون تئز یولا چیخسا، او قدر مچیدده قازانان ثوابلاری چوخالار. صحابه لر ناماز وقتینه قالمیش مچیدین حیطینه توپلانیب، بیربیرلری ایله دانیشاردیلار. بیزده اؤجور ائله ریک. ناماز واقتینا بیر ساهات قالمیش یولا چیخیب، مچیده ساری گئدریک. بورداندا مچیده هئچ بیر کیلومئتیر ده یول یوخ. رمضاندا اوروج آغیز او داغین اوستونه چیخماغین کیم بیلیر نه قدر ثوابی وار. هله یئمه ییمیز ده هضم اولوب، بوتون نامازلاری قوش کیمی یونگول-یونگول قیلاریق. یئنه ده سیز بیلیرسیز. من ایسته میرم ثوابین چوخون آلام. بو ایشه بیرلیکده باشلامیشیق، ثوابی دا هامیمیزیندیر. من بونودا ساده جه آللاه ریضاسی اوچون ائدیرم.»
بوجور اولدو کی مؤمون اسماعیل آغا یئرینین یاریم هیکتارین مچیده باغیشلادی. چوخ-چوخ دا ثواب قازاندی. آدلیم اولدو. دالیسیجا «گؤر نه مؤمون آدامدی ها. یئرینین یاریم هیکتارین مچیده باغیشلاییب. بیر قیراندا پارا آلماییب. یوخ جانیم، بو دونیا آرادان گئتمیرسه بوجور آداملارین برکتینه دیر.» دئییردیلر.
داغین باشیندا مچیدین تیکمه سینه باشلادی. بیر آن دورمادی. هر یئره قاچدی، هر کیمه یالواردی، بیر ماشین قوم اوچون، اوچ کیسه سیمان اوچون نه ایشلر کی گؤرمه دی. بیرآز دیرک اوچون نه قدر دؤلت ایداره لرینه گئتدی. دمیر اوچون مه یه آز گئدیب، گلدی؟ یاخشی آما اوجوز اولان بنانی آز آختارمادی. اؤزو بیر فعله کیمی ایشله دی. قوم داشیدی، پالچیق جورله دی. دیرناقلاری آهک، گؤزلری گچ، قولاقلاری قوم ایله دولدو. محله ده کیمسه اسماعیل آغا کیمی اورکدن چالیشمادی. دمیرچی صالح آنجاق بیر شنبه صاباحی ایشله دی. باققال بیر گون چالیشدی آما سونرالار هامییا «آللاه قبول ائله سین ایکی گون ایشله دیم» دئدی. شوفئر جبار ساده جه دؤرد کیسه سیمانی اوسته چیخاتدی. اودا دئیینه-دئیینه. آما قهوه خانادا هئچ ده اؤجور دئمه دی. «آللاه قبول ائله سین، دؤرد کیسه سیمانی ثوابیندان اؤتور آپاردیم اوسته» دئدی. یوخ جانیم، یوخ. مؤمون اسماعیل آغادان چوخ ایشله ین اولمادی. یازیق ناخوش-ناخوش دا ایشله دی. نه جور گئتمه ییدی؟ ایش یاتاردی. اسماعیل آغا گئتمه سیدی اوستادا ایشله مزدی. اونون فعله سی اسماعیل آغا ایدی. او قوتسال یئرینه خرجینه ترینی ده قاتدی. آللاه اوندان راضی اولسون.
او اولماسایدی کیم ماللانین، آذان وئرنین سئچمه ایشی ایله ایلگیله نه جک ایدی؟ کیم آنکارایاجا گئده جک ایدی؟ همده ائله سسی گؤزل ماللا ایله آذان وئرن سئچمیشدی کی هئچ مچیدین میناره سینین اولماماسی بیلینمیردی. مچیدده اولان سس اوجالداندان او قدر ماللا ایله آذان دئینین سسی حزین-حزین، اوجا- اوجا گلیردی کی گل گؤره سن. بیر کیلومئتر اویانلیق محله دن سحر تئزدن هر نه قدر اوشاق یوخسا ناخوش اولورسا یئریندن قالخیب بو حزین سسی ائشیدیردیلر. ایلک مچیده گلن ایسه ده مؤمون اسماعیل آغا اولوردو. ماللا ایله آذان دئین بئله اوندان گئج گلیردی. بیر آچاردا اوندا اولدوغونا گؤره تئز گلیب، قاپیلاری آچیب، مچیدین حیطینده مؤمونلری گؤزله ییردی.
ایلک اؤنری باشماقچی حسن-دن گلدی. مؤمونلر بورایا گلیب، حیطده ییغیشیردیلار. بونون یایی وار، قیشی وار. بو اوزاقلیقدا مچیدین دیبینده بیر قهوه خانا تیکیلسیدی، مؤمونلر اورایا گئدیب، بیر چای ایچیب، دینجلسیدیلر نه اولاردی مه یر؟
مؤمون اسماعیل آغا هئچ باشماقچی حسن-ین اوره یین سیندیرارمی؟ اوردا بیر قهوه خانا تیکدی. آما مچید باشقا شئی، قهوه خانا باشقا شئی دیر. اسماعیل آغا مچیدی آللاه ریضاسی اوچون تیکدیرمیشدی آما قهوه خانا اؤجور دئییل دی. اونا گؤره قهوه خانانی کیرایه وئردی. اونون یانینداکی اوتاغیدا باشقا بیرینه باققال توکانی اولاراق کیرایه وئردی.
تام او سیرادا اسماعیل آغایا باشقا بیر اؤنری گلدی. کیملری دئییردیلر دؤلت اسماعیل آغادان ایسته میش، کیملری دئییرلر اسماعیل آغا اؤزو دؤلته دئمیش. هر حالدا اسماعیل آغا بیر هیکتار یئرینده ایلک اوخول تیکدیرمه یه باغیشلامیش.
اوخول بیر ایلده تیکیلدی. اسماعیل آغا همن اوخولون قاباغیندا بیر بازارچادا تیکدیردی. بالاجا توکانلار، درزی توکانی، سلمانی، قصاب توکانی و ساییر. قصاب توکانینا ان چوخ ماللا ایله آذان دئین سئویندیلر. چونکو دؤلت مچیدین حیطینده ایکی دانا اوتاق اونلار ایچین تیکدیرمیشدی.
بؤیوک آدام، اسماعیل آغا بلدیه یه ده اوتوبوس دوراغی باغیشلادی. همده اؤز خرجی ایله بؤیوک اوستو اؤرتولو بیر دوراق تیکدیردی. ایندی مچید وار، اوخول وار، او بئله اصناف وار، دوراق وار، اوتوبوس اولماسا اولورمو هئچ؟ محله دن اون کیشی گؤتوروب، بلدیه ایداره سینه آپاردی. بیرگون سونرا اسماعیل آغا مچیدینین و اسماعیل آغا اوخولونون قاباغینا بلدیه بیر اوتوبوس سالدی.
بیر آز سونرا بیر معمار اورایا گلیب، اسماعیل آغانین یئرینین قالانلاریندان بیر هیکتار ایسته دی. پارا ایسته سیدی پارا آپارتمان ایسته سیدی آپارتمان واحیدی وئره جکدی. اسماعیل آغا «بورا آبادلانسا منه هر زاددی. دونیا مالیندا گؤزوم یوخدور. دونیا مالی دونیادا قالاجاق. سکگیز آپارتمان واحیدی ، آلتی توکان ایسته سم منی گؤرر» دئدی. چکیش، بکیش، سونوندا اسماعیل آغا یئددی واحید، بئش توکانا راضی اولدو.
یئنه هئچ پارادا گؤزو اولمایان اسماعیل آغا، مدرسه نین بؤیرونده دؤرد قاتدا اولان دفتر یئرین هانسی پارا ایله اولسون، معمار وئرن یئددی آپارتمانی ساتیشدان پارا ایله تیکدی. بیرآزدا پول آز گلدی، ایسته مه یه-ایسته مه یه یئریندن ایکی هیکتار ساتدی. بئش ایل اؤنجه مئتری اللی لئره یه گئتمه ین یئرین، مئترین مین بئش یوز لئره یه ساتدی. نه دن عئیبی اولسون؟ مؤمون آدام تیجارت ائده بیلمز؟ حتتا بونا حدیثده وار! بو داغ باشیندا شهر نقشه سی ده چکمک اولایدی. نه یی اسکیک ایدی کی؟ یولو واریدی، برقی واریدی، اوخولو واریدی، بازاری واریدی، اوتوبوسو واریدی، تلفونو واریدی. کیمده؟ اسماعیل آغانین دفترینده. باغیشلایین دفترینده یوخ کی، مؤمونلرین صحابه لره تای ییغیشیب بیربیری ایله دانیشان یئرین کومودونون اوستونده اولان تلفون. چوخ دانیشدی بو تلفون. چوخ بازارلیق دانیشیقلاری اولدو بو تلفون ایله.
«حاج آغا، قبول ائت، اون آلتی واحید سنین.»
«اولماز. ایییرمی واحید وئره بیلسز، ائله صاباحدان گلیب ایشی باشلایا بیلرسیز.»
«بیلمیرم حاج آغا نه جور بونو سیزدن ایسته یه بیلریک آما اورا بیر سینامادا وورماق ایسته ییریک.»
«یوووخ اولماز!»
«سیز نیگران قالمایین. مچیددن اوزاق اولاجاق. سینامانی بیز تیکه جه ییک، فقط ایییرمی ایل بیزدن کیرا آلمایاجاقسان.»
«اولماز. اون بئش ایل کیرا آلمارام. اودا تلفوندا سسیزی سئودیییمه گؤره.»
«باری اون سکگیز ایل اولسون حاج آغا»
«بیر شرط ایله. سینامانین اوستونده تالاردا وورون. گنجلری ائولندیرمک دینیمیزده تأکید اولونوب. یالنیز اورا منیم اولاجاق. سیزه ربطی اولمایاجاق. اؤزوم کیرایه وئره جه یم.»
«او زامان ایییرمی ایلی قبول ائله یین حاج آغا.»
«گلین یاخیندان گؤروشک.»
ایکی قهوه خانا داها آچیلدی. آما ایکیسینده اسماعیل آغا اؤزو تیکدیردی. یئرین اوباشین چوخ بوش گؤروب، اؤزو آپارتمان تیکدیردی. آپارتمانین آلتین ماشین ساتان توکانی ائدیب، قاباغیندا ایسه بیر چشمه ووردو.
اون بئش ایلین ایچینده اون بئش قوروش پول ائتمه ین تپه دولدو. اسماعیل آغا یئرین مئترین ایکی مینه چیخارتدی. آلدیلار. حتتا بیر مئیخاناسیدا اولدو. اونو کیم تیکدیردی؟ مؤمون اسماعیل آغانین اوغلو. اسماعیل آغا نه اولدو؟ او هله گونده نامازیندا، نیازیندادیر!
“سون”
——–
(۱): مظفر ایزگو ۱۹۳۳-جو ایلده آدانادا (تورکیهده) آنادان اولوب. بیر عؤمور یازیب، تورکجه اؤیرتمنی اولوبدور. امکلی اولاندان سونرا ایزمیر شهرینده یئرله شیب هله ده یازیر. یوزه یاخین رومان، گنجلیک رومانلاری، اؤیکو توپلویسو، اویونلار و طنز حیکایه توپلوسو ایشیق اوزو گؤروبدور. بو حیکایه اونون «دلی یه هر گون بایرام» کیتابیندان سئچیلیب. کیتابین ایلک باسیمی ۱۹۸۰-جی ایلده و ترجمه اوچون ایشله دیلن کیتاب اون اوچونجو باسیم، ۲۰۱۰-جو ایلده ایشیق اوزو گؤروب.


text:
22ینجی بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین ایقلیم دییشیکلیگی طرفلر کونفرانسی داوام ائدیر
تورکیه اکولوژی و شهرجیلیک ناظیری محمت اؤزهاسکی، ایقلیم دییشیکلیگی پروبلمینه قارشی قلوبال اتفاقین شرط اولدوغونو سؤیلهدی
اکولوژی و شهرجیلیک ناظیری محمت اؤزهاسکی، ایقلیم دییشیکلیگی پروبلمینه قارشی قلوبال اتفاقین شرط اولدوغونو سؤیلهدی.
مراکشین ائو صاحبلیگی ایله تشکیل ائدیلن 22ینجی بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین ایقلیم دییشیکلیگی طرفلر کونفرانسی داوام ائدیر.
195 اؤلکهدن نمایندهلرین قاتیلدیغی کونفرانسدا، اؤلکهلر، رسمی اولاراق ایجرایه گیرن پاریس ایقلیم موقاویلهسینین پراکتیک اولاراق حیاتا نئجه کئچیریلهجگی اوزرینده دانیشیقلار ائدیر.
توپلانتیدا تورکیهنی تمثیل ائدن و باش مجلیسین عضولرینه سسلنن اؤزهاسکی، ایقلیم دییشیکلیگینین دونیانین گلهجگینی تهدید ائتدیگینی، مرز تانیمادیغینی و اؤلکهلرین گلیشمه سویهسینی اهمیتسیز حساب سؤیلهدی.
اینسان الیله میدانا گلن ایقلیم دییشیکلیگی و منفی تأثیرلرینین گئدهرک اینسانلارین داها چوخ اوز اؤدمهسینه یول آچدیغینی ایفاده ائدن اؤزهاسکی، قلوبال میقیاسدا تأثیر ائدن بو پروبلمه قارشی یئنه قلوبال بیر اتفاقین شرط اولدوغونو ایضاح ائتدی.
اؤزهاسکی، تورکیهنین، 2020دکی 26ینجی ایقلیم دییشیکلیگی کونفرانسینا ائو صاحبلیگی ائتمک اوچون رسمی سورغو اولدوغونو ایفاده ائدهرک قاتیلیمچیلاردان دستک ایستهدی.
اؤزهاسکی، چوخ سایدا ایکی طرفلی گؤروشمه ده ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
۶۵ ساغلیق چالیشانی قرنطینهیه آلیندی
ساغلیق چالیشانلارینین ۲۱ گون بویونجا ائوده قرنطینهیه آلیندیغی و وضعیتین کنترل آلتیندا اولدوغو بیلدیریلدی
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو


text:
`میشل عون` نتیجهلر
خبرلر [53]
- آوروپا بیرلیگی اوکراینایا 500 میلیون یورو علاوه حربی یاردیم آییریر
- سوریهده حیاتینی ایتیرهن وطنداشلارین ساییسی آچیقلاندی
- میشل عون یئنی حکومتی قورماق وظیفهسینی میقاتییه تاپشیریب
- علییئو، پوتین ایله تلفندا دانیشدی
- بمت-ده اوکراینا اوچون اؤزه ل ایجلاس تشکیل ائدیلیب
- دوغو آفریقادا قیتلیق ریسکی
- آوروپا بیرلیگی: روسیا-یا قارشی نفت و گاز تحریمی ده اولاجاق"
- آوروپا بیرلیگی شوراسینین پوتینه چاغیریشی
- بمت روسیا ایله علاقهدار ناراحاتلیغینی بیلدیردی
- شارل میشل: "ناتو-نو تهلوکهسیزلیگیمیزین تمل داشی اولاراق گؤروروک"
- گ7 اؤلکهلری "طالبان"لا گلهجک علاقهلره دایر یول خریطهسی قبول ائدیب
- علییئو: باریشی دوشونمهنین زامانی گلدی
- تورکیه ایله مصر آراسینداکی دیالوگ سئوینجله قارشیلاندی
- اردوغان، آوروپابیرلیگی هیئتینی قبول ائتدی
- اردوغانین دعوتی ایله تورکیهیه گلیرلر
- آوروپابیرلیگی یؤنتیمی تورکیهیه گلیر
- شارل میشل، تورکیهیه گلمک ایستهدیکلرینی آچیقلادی
- تورکیه هلنده قارشی
- لوبنان-دا حکومت بحرانی داوام ائدیر
- جمهور باشقانی اردوغان آوروپا شوراسینین صدری شارل میشل ایله تلفونلا دانیشیب


text:
آللاە یۇلوندا اینفاقئن چارپان أتکیسی اۇلور. فاقیر، آلدئغئ زکات وەیا صاداقایئ تۆکتیر. پارا اۇلاراق وریلمیشسە حارجار. مثەلا باققالا اۇلان بۇرجونو وریر. باققال اۇنو تۇپتانجئیا، تۇپتانجئ ایشچیسینە وریر. ایشچی دە ایحتیاجلارئ ایچین حارجار. بؤیلەجە پیاسا ینی مۆشتریلرە قاووشور.
گلیر وە ثروت، تۇپلومون هر کسیمینە اولاشئر. پارا، یانئنا اوغرادئغئ هر کیشینین ایشینی گؤردۆگۆندن پیاسا جانلانئر. یاپئلان بیر لیرالئق حارجاما، بیر سۆرە سۇنرا یدی یۆز لیرالئق حاتتا داحا چۇق ایش گؤرمۆش اۇلور. بونا سبب اۇلانلار هم ثواب قازانئرلار، هم دە پیاسانئن جانلانمادان دۇلایئ قازانچ ساغلارلار.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
ماللارئنئ آللاە یۇلوندا حارجایانلارئن دورومو، یدی باشاق بیتیرن بیر دانەیە بنزەر. هر باشاقتا یۆز دانە واردئر. آللاە، حایرا حارجایانا قات قات وریر. ایمکانلارئ گنیش اۇلان وە هر شەیی بیلن آللاەتئر. (باقارا سورەسی؛ 261)
فائیض، ثروتین فاقیرلردن زنگینلرە آقماسئنا یۇل آچار. زکات ایسە ثروتین زنگینلردن فاقیرلرە آقماسئدئر. بو دا حالقئن آلئم گۆجۆنۆ آرتئرئر وە اۇنلارئ پیاسانئن ینی مۆشتریلری حالینە گتیریر.
فائیض دارلئغا یۇل آچارکن، اینفاق أدیلن مای؛ قات قات آرتئشا سبب اۇلور.
ورگی-زکات ایلیشکیسی
زکات، قورئاندا یر آلان تک ورگیدیر؛ تمل ایحتیاجلارئن قارشئلانماسئندان سۇنرا آرتان مالدان وریلیر. اۆرتیلن وەیا صاحیب اۇلونان مال جینسیندن آلئندئغئ ایچین اؤدەمەسی قۇلایدئر.
آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
ماللارئندان زکات (صاداقا) آل؛ بؤیلەجە اۇنلارئ آرئندئرمئش وە گلیشتیرمیش اۇلورسون. بیر دە اۇنلار ایچین دوعا أت؛ سنین دوعان اۇنلارئ راحاتلاتئر. هر شەیی دینلەین وە بیلن آللاەتئر. (تەوبە سورەسی؛ )
چارداقلئ، چارداقسئز باحچەلری، یەمەسی فارقلئ حورمالارئ وە أکینلری، بیربیرینە بنزەین وە بنزەمەین زەیتینلری وە نارلارئ وار أدن اۇدور. بونلار اۆرۆن ورینجە اۆرۆنلریندن یەیین. حاصاد گۆنۆندە دە اۇنون حاققئنئ (زکاتئنئ) ورین. (أنعام سورەسی؛ )
أی مۆمینلر! قازاندئقلارئنئزئن اییلریندن وە یردن سیزین ایچین چئقاردئغئمئز شەیلردن حایرا حارجایئن! گؤزۆنۆزۆ قاپامادان آلمایاجاغئنئز کؤتۆ شەیلردن ورمەیە قالقمایئن! بیلین کی، آللاە زنگیندیر نە یاپارسا گۆزلینی یاپار. (باقارا سورەسی؛ )
صاداقالار (زکاتلار) سادەجە فاقیرلر، چارەسیزلر (ایشسیزلر)، زکات ایشیندە چالئشانلار وە قالبلری ائسئندئرئلانلار ایچیندیر. بیر دە أسیرلر، بۇرچلولار، آللاە یۇلوندا (قامو حیذمتیندە) وە یۇلجولار (اولاشئم) اوغروندا حارجانئر. بونلار آللاە طارافئندان فارض قئلئنمئشتئر. بیلن وە قارارلارئ دۇغرو اۇلان آللاەتئر. (تەوبە سورەسی؛ )
زکات، آلت گلیر گروپلارئنئ ورگی یۆکۆندن تامامن قورتارئر، فاقیرلر وە بۇرچلولار، قارشئلئقسئز اۇلاراق دستکلنیر، سیگۇرتایا وە أمکلی صاندئغئنا ایحتیاج قالماز. کیرادان، أنرژیدن وە تۆکتیم ماللارئندان دۇلایئ ورگی وریلمز وە مۆتشببیثین اؤنۆ آچئلئر. فائیضین سبب اۇلدوغو فیات آرتئشلارئ دا اۇلمایئنجا اۆرتیم مالیەتلری جیددی آنلامدا دۆشر وە اولوسلارآراسئ پیاسادا چۇق ایی بیر رقابت شانسئ یاقالانئر.
کرەدی أکۇنۇمیک فاعالیەت دگیلدیر
داحا سۇنرا 110 لیرا آلماق اۆزرە 100 لیرا ورمک، یاعنی فائیضلی بۇرچ، أکۇنۇمیک فاعالیەت دگیلدیر. أکۇنۇمیک فاعالیەت، آلئنان بۇرجون قوللانئلماسئیلا باشلار. بو فاعالیەتین بۇرچلانما سۆرەسی ایچیندە کارلا سۇنوچلانماسئ گارانتی أدیلەمەدیگی ایچین فائیض، أکۇنۇمیک فاعالیەتین باشارئسئنئ أنگللـەیجی بیر یۆکتۆر.
أکۇنۇمی بۇرجا دایاندئرئلاماز، ایستەرسە بیر بؤلۆمۆ هیبە اۇلسون. چۆنکۆ بۇرجو اؤدەمە تاریحی ایلە أکۇنۇمیک فاعالیەتین سۇنوچلانما تاریحی بیربیرینە دنک گلمز وە مۆتشببیث سئقئنتئیا گیرر. ورگی، سیگۇرتا، کیرا وە دیگر ماصرافلار وە رقابت دە دەورەیە گیرینجە ایشورنلر ماللارئنئ، دۆشۆک فیاتلا ألدن چئقارئپ هم ایشسیز هم بۇرچلو قۇنوما دۆشر وە چالئشتئردئقلارئ کیشیلرلە بیرلیکتە ایش آرامایا باشلارلار.
اینسانلارئ بو حالە گتیرن پارا بابالارئ، اۇنلارئن دردلرییلە ایلگیلنمەدیگی ایچین بۆتۆن یۆک دەولتە قالئر. دەولت دە بو آغئر یۆکۆ قالدئرامایئنجا ورگیلری آرتئرئر. یەدیگی، ایچتیگی وە قوللاندئغئ شەیلردن دۇلایئ ورگی ورمک زۇروندا قالان واطانداش ایسە هر گچن گۆن داحا بۆیۆک سئقئنتئلارا گیرر.
بۆیۆک بیر کسیم اۆرتیمدن چکیلینجە دئشارئدان مال وە حیذمت آلما ایحتیاجئ دۇغار. بونون ایچین یابانجئ پارا گرکیر. گرچک دگری صئفئر اۇلان کاغئدلاردان وەیا بانکا قایئدلارئندان عیبارت اۇلان بو حایالی پارا، بۇرچ آلئناراق اۆلکەنین گرچک دگرلری یابانجئلارا ایپۇتک أدیلیر. اۇنلارلا مال آلئنابیلییۇر اۇلماسئ، ایشین بو یؤنۆنۆ گؤرمەیی أنگللـەر. یرلی بانکالارئن یاپتئغئنئ بو دفعا اولوسلارآراسئ کرەدی قورولوشلارئ یاپمایا باشلار وە اۆلکەنین تامامئنئ کندی کؤلەلری حالینە گتیریرلر.
آللاهئن ألچیسی شؤیلە دەمیشتیر:
“فلاکتە سۆرۆکلەین یدی شەیدن ساقئنئنئز.”
-أی آللاهئن ألچیسی نەلردیر اۇنلار؟
-آللاها اۇرتاق قۇشماق، سیحیر، حاقلئ سببلە اۇلماسئ بیر یانا آللاهئن دۇقونولماز قئلدئغئ بیر جانئ اؤلدۆرمک، فائیض یەمک، یتیم مالئ یەمک، دۆشمانا تۇپلو هۆجوم یاپئلاجاغئ سئرادا ساواشتان قاچماق وە کؤتۆ یۇللا ایلگیسی اۇلمایان ناموسلو مۆمین قادئنلارا زینا ایفتیراسئندا بولونماقتئر.” (بوحاری)
آللاهئن ألچیسی بیر دە شؤیلە دەمیشتیر:
“آللاە فائیضی ییەنە وە یەدیرنە لاعنت أتسین. (بوحاری)
سۇنوچ
سۇن ایکی عاصئردئر دیققاتلر، کرەدی سیستمی اۆزریندە یۇغونلاشتئغئ ایچین حۆر پیاسا وە اۇرتاقلئق سیستمی اونوتولمایا یۆز توتموش، گلیر وە ثروت، هیچبیر دگر اۆرتمەین پارا بابالارئنئن ألینە گچمیشتیر. دنگەلر آنجاق حۆر پیاسا وە اۇرتاقلئق سیستمییلە دۆزلەبیلیر. هیچ واقیت قایبەتمەدن فائیضی قالدئرئپ کرەدی سیستمینی دەورە دئشئ بئراقماق گرکیر. بؤیلەجە اینسانلار جبلریندە ینیدن پارا گؤرمەیە، کندیلرینی وە اۆلکەلرینی ایپۇتکتن قورتاراراق حۆرریەتین تادئنا وارمایا باشلایاجاقدئر.


text:
کؤپ سانلی ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ایلکینجی کِسگیتلره گؤرأ 12 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیرلیگی شانلی اورفانینگ سوروچ شهرینده بیر تۆرک عسگری نینگ شهیت ادیلمهگیندن سوُنگرا کؤپ سانلی ترورچی نینگ تأثیرسیز یاغدایا گتیرلندیگینی حابار بردی.
ایلکینجی کِسگیتلره گؤرأ 12 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
بؤلگهده ترورچیلارا قارشی آلیپ باریلیان حرکته دوُوام ادیلیأر.
دِگیشلی حابارلار
سوریه و عیراغینگ دمیرقازیغیندا 19 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیرلیگی ترورچیلارینگ تأثیرسیز یاغدایا گتیرلندیگینی تاصصیقلادی
أردوُغان: آمریکانینگ کؤمِکلری یونان-ی حالاص اتمهز
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، یونان ینگ چِنیندن آشان سؤزلرینه جوُغاپ بردی


text:
– الو سلام خورتدان گلین باجی! نئجه سیز؟
– نومره ترسه دوشوب. من خورتدان بانو دئییلم. اکیز تاییسییام.
– نه فرقی وار؟ مگر بیر تخومدان، بیر بطندن دوغولمویوبسوز؟ منه گؤره خورتدان خانیملارین هامیسی منیم گلین باجیم ساییلیر.
بو سؤز چوخ خوشوما گئتدی. هر زامان خورتدان بانودان فرقلی بیر کاراکتر داشیدیغیمی دوشونموشدوم. بو قالماقالدا گؤزلهمهدیییم بیر زنگ ایدی، خورتدان بانونون یئرینه منیم تئلفونومون خطینه دوشموشدو. بو گونلر تئلفونلاری هئچ دوشونمک ایستهمیرم. او سببدن کیتابلارین یازیلارینی گؤزومه تپیرم. منه ائله گلیردی کی تئلفونوم یوز ایللرایدی هئچ زنگ چالمامیشدی. فیکیریم قاراماقاریشیق دوشونجهلریمه قاریشمیشدی. انتخابات دان یازیم یوخسا، شورالاردان دئیه، دوشونوردوم. خیاللاریمدا بوغولموشدوم. بیر گون بیر قادین رئیس جومهورلوغا نامزد اولسا، بلکه بیز خانیملار، آغینا- قاراسینا باخمایاراق، قادین اولدوغو اوچون اونا رای سالاریق، دئییردیم اؤز- اؤزومله. گلین باجی آدینی ائشیتدییمده ایستر- ایستهمز دوداغیم قاچدی. انتخابات ، شورالار، حتی هله دوغولمامیش،ریاست جمهورییه سئچیلن قادینین وارلیغی بئله باشیمدان اوچدو. گلین باجی سؤزو بو گونلر اونودولموش بیر سؤز اولسادا، بئله چاغریلماقدان خوشلاندیم .هله قالسین کی خورتدان گلین باجی سسلهسینلر.
-گلین باجی! یولداشلاریمین بیرینین توی مراسیمی وار . اونون کارت عروسیسینه بیر شعر یازارسان؟
بو سؤزو ائشیتمکده قورودوم. تئلفون الیمده قالدی. من گؤر نه هاوالاردا اوچورام، یئردن خبرسیز!!!
– آلو… گلین باجی! خورتدان گلین باجی سس کسیلدی؟ خط وئرمیر؟
جواب وئرمهییم گلمیردی. اؤز- اؤزومه دوشوندوم کی:« انتخابات دوشونجهسی هارا، توی- دویون هارا!!! « من توی- دویون شاعریام؟ یوخسا …» دئمک ایستهدییمده، سوسدوم. ایسته میردیم اونون قلبینی سیندیرام.. گوله- گوله دئدیم باخین گؤرون بو شعری بیهنیرسیز؟:
« از پارههای گوشهی جگرتان یعنی از درددانههایتان، در فرصتهای بعدی پذیرایی خواهد شد»
اؤز شانسیما لعنت اوخوماغیم گلیردی. آز قالیردیم دئییم:« هر ایشیم قورتولوب ائله فقط عروسی کارتینا شعر یازماغیم قالیب هاااا… !!!»
تئلفون آرخاسنیدان نه گلین باجی سسی گلدی، نه ده منی شیرین- شیرین خورتدان گلین باجی چاغیردی. اونو اینجیتمک قصدیم یوخایدی. اما ندنسه هردن بیر دیلیمن اوجوندا تیکان بیتَر. یئرلی- یئرسیز سؤزلریمین آراسیندان قورتولوب، ائشیدهنین اورهیینه تاخیلار. بعضن تیکان لاپ ائله اورهیین اورتاسینا تاخیلار. قانلار آخار. بو قانی یوز دفعه ده عذر ایستهمکله یویوب آپارماق اولماز. بعضن اورهیین بطنینه، هردن ده تیکان دوم- دوز آتیلیب، اورهیین دهلیزینه تاخیلار. اورهکدن قان آخماسا بئله، داها او دهلیزه آیاق قویماغا یول- یؤندم تاپا بیلمیرسن. گاهدان دا اولور کی تیکان دیلدن قورتولوب، اورهیین ایچینه دئییل، عضلهنین دؤورهسینی آلمیش یاغا توخونور. بیر چیمدیک سانجیسی قدر اینجیدیر اینسانی. اما گؤزون او گونو گؤرمهسین! گاهدان اولار کی سنین هئچ گوناهین اولماز. سنی ائشیتمهدن، سنه ایچدن اؤفکهیله باخانلاردا اولا بیلر. بو اینسانلارا گؤره آغزینی آچمادان، تیکانلی نفسین بئله، هاوانی دَلیک- دئشیک ائدهر.
بیر داها گوله- گوله دئدیم:
– یوخسا بینمهدیز؟
اینجیکلی سسیایله یولداشینین کیم اولدوغونو، تحصیلاتینی، و اونا عایید بیلگیلری منه سؤیلهینده، بیردن بیره کالبای چیلانین سؤزو یادیما دوشدو:« بیز کیمه یازیریخ؟ اؤزوموزه؟ یوخسا میللته؟» کالبای چیلانین قول- قانادی سینیب، خورتدان ادبیاتیندان اوزاق دوشوب، اورتالیقلاردا گؤرونمهسه ده، سؤزو بو آن دا بئینیمه باتدی. بیر نئچه ثانیه اولسادا اؤز تویوم یادیما دوشدو. توت ها توت زامانی ایدی، وورها وور چاغی. آینا- شمعدانسیز، توی- قاوالسیز، کارت سیز، عکاسسیز، فیلیمبردارسیز تویومو خاطیرلادیم. نه دوغوم تاریخیمین ساییسی قدر قیزیل پهلوی سالدیلار کبینیمه، نه زیارت سفری، نه ده خاریجه سفری. ایکینجی دونیا ساواشینین چریکلرینین تویونا بنزهییردی تویوم. آز قالمیشدی مبارک باد یئرینه، انترناسیونال سرودی اوخویاق!!! هله بال آیینی استانبول دئییل، بیر نئچه کالباس، اوچ- دؤرد دَنَه خورما، بیر پرتقالی کولهیه آتیب، داغ- درهده کئچیرتدیغیمیزدن سؤز آچمیرام.
۲۷ ایل سووشوب کئچسه ده، تویومدا گؤروب گؤرمهدییمه پئشمانلیق دویمورام. ایندی خورتدانا چئوریلدیغیم من ، او زامان، او نسیلین دوشونجهلی گنج قادینی ساییلیردیم.
نوستالژیک دوشونجهلریم غروروما توخوندو. هاردان باشلاییب، هارا چاتدیغیمی دوشوندوم.خالقین آدی ایلا باشلادیغیمیزی، ایندیسه خالق دان قاچدیغیمیزی هئچ دوشونمهمیشدیم. غرورلاندیغیما اؤزومدن اوتاندیم. کالبای چیلان دوز دئییرمیش:« کیمه یازیریخ؟»
عروسی کارتینا نئجه بیر شعر یازماغیمی دوشونوب، داشینمادان دئدیم:
-یازارم. اما بیر شرطی وار.
-خورتدان گلین باجی!یولداشیم خیرخیرایاجان بورج ایچینده دی.
قولاق آسین، دئدیم:
-بیرینجی سؤزوم!… منیم اؤز آدیم وار. منی اکیز تایی گلین باجی چاغیرین. ایکینجیسی، مگر من دیوان شاعریام کی پول – پارادا گؤزوم اولسون! سیزین یولداشیزین کارت عروسیسینه شعر یازاجاغام، آما شرطی بودور کی شعرین آلتیندا منیم آدیم دا یازیلسین. اوخویانلار شعرین کیمه عایید اولدوغونو بیلسینلر.
– آما اکیزتایی گلین باجی! هاردا گؤروبسوز کی کارت عروسی ده یازدیقلاری شعرین آلتیندا شاعیرین آدی یازیلسین؟
-گؤرمهمیشم. آما بیزه دئین اولسا، بوندان بئله گؤرهریخ انشاآلاه!
تئلفون آرخاسیندا کی سس سوسموشدو. سانکی گئنه دیلیمدن بیر تیکان قوپوب، منی خورتدان گلین باجی چاغیران آدامین اورهیینین اورتاسینا دئییل، عضلهسینین دؤرهسینی آلمیش یاغینا تیکان تاخیلمیشدی….
۹۲.۳.۱۳


text:
مین اوچیوز ایرمی یئددیده گلدیم بو دونیایا
گلدیم اولام عؤمور بویو طنزایله همسایا
حتماً بوروکراسی آز ایمیش من گلن زمان
چون صبح اولدو، چکمه دی ایشلر گوناورتایا
مندهن قاباقکی قارداشیم اؤلموشدو اوّل ایل
نؤوبت منه چاتاندا، قویوب عزراییل مایا
چون افتخارلی اؤلکهده دوغموش آنام منی
دایم ایشیم گیر اولدو، باشیم دوشدو غووغایا
«کمبوجیه» گئدیب، اؤکوز اؤلدوردو مصرده
یوزمینده قامچی ووردو «خشایارشا» دریایا
آنجاقکی، منده چون یوخایدی عقلایله شعور
وئردیم بؤیوکلرین باشا- باش زحمتین ضایا
اونلار خزانهلر تالاییب، اؤلکهلر آلیب
من ائتمیشم کاغیذ- قلمی الده سرمایا
اونلار قوشون چکیب، دؤیوشوب شرق- غربایله
من ناخلف ده گیرمیشم اونلارلا دعوایا
«آدم» بابام بهشتی ایکی بوغدایا ساتیب
منده بو دونیانی ساتیرام ایندی آرپایا
القصّه، گلمیشم بئله دؤوراندا کئف چکم
الده قاشیق، هجوم گتیرهم گونده شوربایا
وارسیل یئیهنده خاویاری، طاووسون دؤشون
منده ائدهم قوناق اؤزومو بیر یومورتایا
گلدیمکی طنزایله اویادام خلقی اویقودان
تا اویمویا داها کلکه، رنگه، حوققایا
گلدیم ریاکارین آچام اووجون بو دونیادا
بیر ایش گؤرهمکی، تیخدیغی بال دؤنسون ازوایا
حق چون آجییدی، قاتدیم اونو دادلی طنزایله
درمان اوچون، او زنجفیلی بوکدوم حلوایا
اکدیم گولوش گولون دوداغیندا بو ائللرین
ائلده او قدر لُطف ائلهییب، گلمز هئچ سایا
تورک «آرش» اولدوم، آتدیغیم اوخ دگدی دوز خالا
هئچ یانمازام جانیم اولا قوربان بو سئودایا


text:
سریشآباد
سریشآباد — قدیم آذربایجان شهرلریندندیر کی بۇگۆنکۆ کوردیستان اوستانینین قوروه بؤلگهسینده یئرلشیبدیر.
محصوللار[دَییشدیر]
بو شهرین محصوللاری بوغدا، آرپا، یئرآلما، اوزوم، یونجا، آلما و اریک دیر.
دیل[دَییشدیر]
سریشآبادلیلار عومومیتده شیعه مذهبینه اینانجلاری وار و آذربایجان تۆرکجهسینه دانیشیرلار،[۲] سریش آباد تورکلرینین لهجهسی زنگان لهجهسی کیمی دیر.
گؤرمهلی یئرلر[دَییشدیر]
- قیزیل قایا داغلاری
- باباگؤرگؤر ایمام زاداسی
- هاجر خاتون ایمام زاداسی
بیر شعر سریش آوادان[دَییشدیر]
کؤنلوم ایستردی همیشه سریش آبادا گلم
آلماغا درس ادب، محضر اوستادا گلم
گلمیشم ایندی دؤیم بوردا در عباسی
اوز قویام قبرینه بو جمعیده فریادا گلم
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
ایراندا شیر سویونون دوزلو اولماسی سببیندن اینسانلار شهری ترک ائدیر
ایراندا آبادان تیجارت اوداسی باشقانی مسعود حیات زاده، فابریکالار، سویون دنیز سویو قدر دوزلو و تمیزلییهجی مایا دگرینین یوکسک اولماسی سببیندن اورهتیمی دایاندیردی
ایراندا آبادان تیجارت اوداسی باشقانی مسعود حیات زاده، شیر سویونون دوزلو اولماسی سببیندن اینسانلارین شهری ترک ائتدیکلرینی سؤیلهدی.
ایرانلی ایشچیلر اینفورماسیون آژانسی ایلنایا گؤره، حیات زاده، خوزستان ایالتینه باغلی آبادان شهریندکی شیر سویونون دوز نیسبتینین یوکسک اولماسی سببیندن تمیزلییهجی خرجلرینین ده یوکسک اولدوغونو وورغولایاراق، بو سببله شهردکی اورهتیمین دایانما نقطهسینه گلدیگینی ایفاده ائتدی.
ایراندا آبادان تیجارت اوداسی باشقانی مسعود حیات زاده،
فابریکالار، سویون دنیز سویو قدر دوزلو و تمیزلییهجی مایا دگرینین یوکسک اولماسی سببیندن اورهتیمی دایاندیردی. ایشچیلر ایسه اطراف اوستانلارا کؤچ ائتدی". دئدی.
بو وضعیتدن ان چوخ اکینچیلرین تاثیرلندیگینی دیله گتیرن حیات زاده، دئدی:
ان چوخ اذیت چکن طبقه، شهرین اساس دولانیشیق منبعیی اولان بوغدا اکن اکینچیلر اولدو. بو صینفین فعالیتی ده سونا چاتدی".
حلّ اوچون اؤلکه رهبرلرینین 29 ژوئن تاریخینی وئردیکلرینی خاطیرلادان حیات زاده، خالقین 2011-جی ایلدن بو یانا رهبرلردن ائشیتدیگی بو وعدهلره اینانمادیغینی بیلدیریب.
حیات زاده، نفت-کیمیا کارخانالاریندا دا بعضی حیسهلرین شیرین سو ایله سویوتما ائتمهلری لازیم اولدوغو اوچون تعطیل ائدیلدیگینی قئید ائدیب.
آبادان سو ایدارهسی بیناسی اؤنونده چرشنبه گونو توپلاشان اونلارلا اینسان، ایچمهلی سویونون دوزلو اولماسینی و تئز-تئز باش وئرن سو فاصیلهلرینی اعتراض مقصدیله اعترض کئچیریب.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران دؤولت تلویزیونو: اؤلو ساییسی آچیقلاناجاق
"تأسف کی، بو حادثهلر زامانی پلیس ده داخیل اولماقلا ۲۶ نفر حیاتینی ایتیردی"
سوریه سولاریندان اؤلن کؤچمن ساییسی آرتدی
آختارما قورتارما ایشلری نتیجهسینده ایندیه دک ۷۱ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی
سوریه سولاریندا فاجعه
آرالاریندا فیلیسطین، لینان و سوریه وطنداشلارینین اولدوغو ۳۴ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی


text:
اویان نیوز: ارمنیستانا قارشی ۶-۱ اوستونلوک ساغلایان تورکیه، اوچونجولوک کوپاسینین صاحبی اولدو
تورکیه گرئکورومن/فرنگی گولش میللی تیمی، دونیا کوپاسیندا اوچونجو اولدو.
ایرانین باشکندی تهراندا تشکیل ائدیلن کوپا مسابقهلریندها تورکیه، ارمنیستان ایله اوچونجولوک اویونونا چیخدی. ۷۴ کیلودا شرف توفنک رقیبینی ۲-۱، ۵۵ کیلودا فاتیح اوچونجو، ۶۶ کیلودا آتاقان یوکسل، ۸۴ کیلودا سلچوق جئبی، ۹۶ کیلودا جنک ایلده و ۱۲۰ کیلودا رضا کایاآلپ دا رقیبلرینی ۲-۰لیق حسابلارلا مغلوب ائتدی. ۶۰ کیلودا مولود آریق ایسه چتین گئچن گولشین آردیندان ۲-۱ مغلوب اولدو.
ارمنیستانا قارشی ۶-۱ اوستونلوک تامین ائدن تورکیه، اوچونجولوک کوپاسینین صاحبی اولدو. گرئکورومنده دونیانین ان یاخشی ۱۰ تیمینین قاتیلدیغی تورنوادا ارمنیستان دؤردونجو، قازاقیستان بئشینجی، گونئی کره آلتینجی، آذربایجان یئددینجی، بئلاروس سککیزینجی، ماجاریستان دوققوزونجو و بولقاریستان ایسه اونونجو اولدو. فینالیندا روسیا ایله ائو صاحبی ایران قارشیلاشدی. ایرانی ۵-۲ مغلوب ائدن روسیا، پودیومون بیرینجیلیک پیللهسینه چیخدی.
ت ر ت