text:
من گنج محصل اولدوغوم ایللرده، عزیز نسین ین
ساتیریک قیسسا ناغیللاری، کتاب اوخویانلارین اللرینده گزیردی. ایران دا عزیز نسین
ین یازیلاری بیر او قدر سئویلیردی کی، اونون آدی بیر «مارکا» یا چئوریلمیشدی.
کتاب
نشر ایله مشغول اولانلار، بعضا اونون بیر اثرینی ایکی مختلف آد ایله نشر ائدیب و
بئله لیکله داها آرتیق پول قازانیردیلار. حتی اولوردی کی مختلف یازیچیلاردان
توپلانان و نشر اولونان بیر کتابدا، عزیز نسین ده ن بیر دانا ناغیل داخیل ائدیب و
کتابا عزیز نسین ین آدینی وئریردیلر. او زامانلار کتاب اوخویانلارین آراسیندا،
بیلمیره م ظارافات و یا جدی اولاراق دئییلیردی کی، عزیز نسین، اونون کتابلارینی
فارس دیلینه چئویره نلرین بیرینه دئمیشدی کی، ایراندا منیم آدیم آلتیندا کتابلار
نشر اولونور کی، من او کتابلاری هئچ نه یازیب و نه ده گؤرموشم. تاسفله بوتون
بونلارا باخمایاراق، ایراندا یازیچی نین آدیندان استفاده ائدیب و قازانیلان پوللاردان، بئله بیر لیره ده اونون جیبنه گئتمه
دی.
عزیز نسین محروم و ازیلمیش انسانلارین
یازیچیسی دیر. او، یازیلاریندا استبدادی، بوروکراتیزیمی، رشوت، اوغورلوق، ریا و
تزویری قیناییر و دموکراسی آدینا خانخانلیق یارادان دولت خادملرینی، شخصی کاریریر
اوچون گناه سیز انسانلارا پرونده دوزه لده ن گیزلی پلیس لری، خدمت آدینا انسانلاری
بوروکراسی نین دولانباج کوچه لرینده اسیر ائده ن دولت ایشچی لرینی، رشوت آلمادان
بیر آتدیم ایره لی آتماغا حاضر اولمایان مامورلاری، دولت و ملتین وار- یوخینی اوغورلایبیب،
ایچه ری آتان منصب صاحیبلرینی، دین و اینانجی، ریا، ایکی اوزلولوک و تزویر وسیله سینه
چئویره ن دین خادملرینی، لاغا قویور و ایتی تنقیدلری ایله رسوا ائدیر.
شاهلیق دؤرونده ایکی اؤلکه نین انسانلاری،
عادت لری و حیات شرطلری بیر چوخ جهت لرده
ن بیربیرینه بئنزه دییینه گؤره، ایرانلی اوخوجو اوچون عزیز نسین ین یازیلاری
اولدوقجا دوغما و یاخین ایدی. البته ایکی اؤلکه ده انسانلارین چوخونلوغون
دانیشدیغی تورکی دیلی ده، بو یاخینلیغین مهم سبب لرینده ن بیری اولموشدور.
هر حالدا منجه عزیز
نسین ین تورکیه لی اولماسینا باخمایاراق، ایراندا بیر چوخ ایرانلی شاعر و یازیچی
دان داها آدلیم و تانینمیش دیر. بوتون بونلاری نظرده آلاراق اؤزومه جسارت وئریب و
آدی هر زامان یاشار بو بویوک یازیچی دان اذن آلمادان اونو «بیزیم عزیز نسین»
آدلاندیریرام. یوخاریدا گلدییی کیمی عزیز نسین ایراندا بیر ساتیریک یازیچی کیمی
تانینمیش دیر. ایرانلی کتاب اوخویانلاری نین بیر چوخو، اونون جدی بیر شاعر
اولدوغوندان خبرسیز دیلر. عزیز نسین ین قلم ینده ن آخان شعرلر، اونون ناغیللارینین
سایی سی ایله مقایسه ده چوخ اولماسادا، بو شعرلرده آزادلیق عشقی، عدالتسیزلیگه
قارشی نفرت و دموکراتیزم روحی دالغالانیر. اونون بیر نئچه شعری هم مضمون و هم ده
شکیل جهتینده ن چوخ یوکسک سویه ده دیر.
یازینی قیسساتماق
مقصدیله بورادا یازیچی و شاعر عزیز نسین ین یاشاییشی حاقدا کیچیک بیر توضیح ایله اونون
شعرلرینده ن بیرینی وئریره م.
بو شعرده عزیز نسین
تورکیه نین آنادولو بؤلگه سینده یئرلشن «سیواس» شهرینده ن اؤز شهری کیمی آد آپارسادا،
اصلینده او 1915 – جی ایلده استانبول دا آنادان اولوب و 1995- جی ایل ایزمیرین
یاخینلیقلاریندا یئرلشن چشمه قصبه سینده وفات ائتمیشدیر. عزیز نسین ین باباسی
سیواس شهرینه یاخین اولان بیر کند ده ن اولدوغو اوچون بعضا اونو سیواسلی اولاراق
قلمه وئره نلرده اولموشدور.
شعرین آدی «سیواس
آجیسی» دیر. شاعرین 1995- جی ایلینده نشر اولونان بیر شعر مجموعه سی، آدینی بو شعر
ده ن آلمیشدیر. قئید ائتمک لازیم دیر کی 1993- جی ایلده تورکیه نین هر یئرینده ن سیواس
شهرینده «پیر سلطان آبدال» اوچون کئچیریلن مراسیمه گلن صنعت خادیملری، یازیچی و شاعرلرین
ییغیشدیغی هتلی اوتا وئره ن فاتاتیک مسلمانلارین واسطه سیله، 37 انسان حیاتینی
ایتیرمیشدیلر. مراسیم ده اشتراک ائده ن عزیز نسین، چوخ چتین لیکله جانینی قورتارا
بیلمیشدی.
شعرین بیر نئچه سؤزونو
«آذربایجانلاشدیرمیشام» و اوخوماغی راحاتلاماق اوچون بیر نئچه ویرگول دا
آرتیرمیشام.
شعرین اورژینالی دا،
لاتین الفباسی ایله وئریلمیش دیر.
سیواس آجیسی
من تانیریم
بو بولوت بیزیم
اورانین بولوتو
همشهری ییز نه ده
اولسا
منیم ایچین قالخمیش
دا، سیواس دان گلمیش
یوردومون بولوتو
باشیمین اوستونده
یئری وار
من بیلیره م
بو یئل بیزیم اورانین
یئلی
همشهری ییز نه ده
اولسا
منیم اوچون قوپوپ
گلمیش یایلادان (1)
یوردومون یئلی
قوروتسون دئیه آخان
قانلاری
من آنلارام
بو آجی، بیزیم اورا
ایشی، خنجر آجیسی
بیر اؤلکه ده نیز، نه ده اولسا
عین دیلی دانیشساقدا
آنلاماییز بیر-
بیریمیزی
خنجرین ناخیشی
تانیدیم آجیسیندان
سیواس ایشی
من دویاریم، دویومساریم
(2)
بیزیم اورانین سیزی
سی بو (3)
مینیب قارا بیر
بولوتا سیواس ائلینده ن
سیواس یئلینده اوچوب
گلمیش
حلال لیک ایسته مه یه
ای اوره گیمین ساغالمایان
آجی لاری
ای بئنیمین دینمز (4)
سانجی لاری
گناه نه منده نه ده
سنده
گناه سنی
قارانلیقلارا گؤمنلرده (5)
نه ده اولسا یورت
داشیمسان
باغلی اولسادا، بوتون
وجدان قاپیلاری اوزونه
بیلمه لیسن، بیر
یئرین وار جان ائویمده
SIVAS ACISI
Ben tanırım
Bu bulut bizim oranın bulutu
Hemşeriyiz ne de olsa
Benim için kalkmış ta Sıvas'tan gelmiş
Yurdumun bulutu
Başımın üstünde yeri var
Ben bilirim
Bu rüzgâr bizim oranın rüzgârı
Hemşerimiz ne de olsa
Benim için kopup gelmiş yayladan
Yurdumun rüzgârı
Kurutsun diye akan kanlarımı
Ben anlarım
Bu acı bizim ora işi hançer acısı
Bir ülkedeniz ne de olsa
Aynı dili konuşsak da
Anlamayız birbirimizi
Hançerin nakışı
Tanıdım acısından
Sıvas işi
Ben duyarım duyumsarım
Bizim oranın sızısı bu
Binip kara bir buluta Sıvas ilinden
Sıvas rüzgârında uçup gelmiş
Helallik dilemeye
Ey yüreğimin onmaz acıları
Ey beynimin dinmez sancıları
Suç ne bende ne de sende
Suç seni karanlıklara gömenlerde
Ne de olsa yurttaşımsın
Kapalı olsa da bütün vicdan kapıları yüzüne
Bilmelisin bir yerin var canevimde
(1) یایلا: یایلاق، بیزیم آذربایجاندا کؤچه ری
یاشایان ایلات ین یای فصلینده حیوانلاری اوتلاماغا آپاریب و یاشاماق اوچون مثلا
ساوالان داغی اتکلرینده اوبالار قوردوغو یئر. تورکیه ده ایسه یوکسک اوتلاق یئرلرده
اوبا یئرینه آغاج دان ائولر دوزه نیلیر.
(2) دویماق: حس ائتمک و ائشیتمک. دویومسارام:
حس ائده ره م دئمک دیر.
(3) سیزی: مثلا اوره ک سیزی سی، انسانین
ایچینه گیرمیش و اونوتماسی چوخ چتین اولان بیر آجی.
(4) دینمز: ساکت له مه یه ن، بیتمه یه ن،
قوروماق بیلمه یه ن.
(5) گؤنمک: قویلاماق، باسدیرماق.
عزیز نسین ین بو شعری «هر گونه بیر شعر» (هر
گون اوچون بیر شعر) آدلی اردال دوغان ین ترتیب ائتدییی شعر مجموعه سینده ن
آلینمیشدیر.


c: text/html

text:
شافتالیلار جالاندی،
ملان منیم بالامدی.
هاممی قویوب گئدندی،
ملان منه قالاندی.
– ائله بیل، کئفلی ایبیش گلیر.
– هه، اؤزودور. چوسوسلارا گیرندن محلهنی آلیر باشینا سسی بیر آغاجدان گلیر.
– قوی گلسین، بیرآز ایپ باغلییب گئدیب یاتاریق.
– نه ایپ باغلاماسی، اونو الله ویریب دا، سن نییه ساتاشیرسان.
– جوما آخشامی گئجه یاریسینا قدهر آییق قالمیشیق نییه؟
– آییق قالمیسان ایبیشه بند اولاسان؟
– هن بابا ایپیمیزی ائشیبدیر. هر گئجه کنسرتی واردی. بیزیم ائوده کی یول اوستوندهدیر بو ماهنینی هر گئجه ائشیدیریق.
– یاخشی دا، موفته کنسرته قوناقسیز.
– بابا نه کنسرتی! ائله بو بندی باشاریر. ائله بیلیرم کی پاساژدان چیخاندان ائوینه تپیلینجاق بو تیکهنی اوخویور. ایکینجی بندیندن خبر یوخدور.
– ائله اودا غنیمتدیر.
– هله هاراسین گؤرموسن. ایندی عسگر باققال چیخاجاق معرکه قورسون.
– او نییه؟
– دایان گؤررسن.
ایبیش آشا – آشا گلیر. کوچهنین ائنینده گئدیر، بویوندا. خرزی باغینا یئتیشر، عسگر باققال تومان اینینده بودور چیخیر ائششیه.
– گئده بس سنین شرفین یوخدور؟ سنین ننهن باجین یوخدور؟ گئده بس سن نه واخت آدام اولاجاقسان؟ من سنه نئچه یول دئییم بوردا اوخوما، بونو اوخوما؟
– آخی عسگر عمواوغلوووو … بس هاردا اوخویوم، بس نمنه اوخویوم؟
– هر نه اوخویورسان اوخو دا. بونو اوخوما.
– عسگر عمواوغلوووو … آخی من باشقا بیرزاد باشارمیرام کی.
– او … دا آتشپاره بونو اوخوماسیدی گؤرهن گؤی یئره گلردی، سن ده هر گئجه یاریسی گلیب منیم قاپیمدا اوخویاسان؟
– عسگر عمواوغلووو … انصاف ائلهمیرسن. باشینا دولانیم اونون. سس دئییل کی بهشت نغمهسیدیر.
– اولار بو بهشت نغمهسین ائویزده اوخویاسان.
– عسگر عمواوغلووو … آخی سنه نه ضرری وار؟
– آی یاریماز، منیم ائوده قیزیم وار، اونا سؤز ائلیرلر. ملان دئمه آیری آد دئهدا. آیری ماهنی اوخو دا. اصلاً نه لازیمدی اوخوما دا. او زهری ماری ایچیبسن، آدام بالاسی کیمین گئت ائوینده باشیوی قوی یات دا.
بو حالدا سوچو بابانین اوغلو رحمان تومان پاچا یوخولو- یوخولو ائشییه چیخیر.
– آی بالا گینه نه خبردیر؟ گئجه یاریسی بو نه فیلیمدیر؟ ایبیش الله سنه لعنت ائلهسین! هر گئجه بو نمایشیوی گرهک وئره سن؟ بابا بیز ده آدامیق، سحر ایشه گئدهجاغیق. آی عسگر عمواوغلو سنین ده ایشین قورتاریب هر گئجه بونونلا باش باشا قوشورسان. بابا قوی چیخسین گئتسین دا؟
– آی رحمان آخی بو بئنامیسا دیین یوخدور گئجه یاریسی بو نه اوخوماغیدی؟
– بابا اوخوماق اوخوماق دی دا، نه فرق ائلیر، بونو اوخوماسین اونو اوخوسون.
– یوخ چوخ فرق ائلیر، آیری بیرزاد اوخوسون. یادا اوخوماسین. منیم ائوده قیزیم وار. نییه اونون آدین گتیریر؟ صاباح ائل ایچینده منه مشکل اولاجاق.
– آی قردش، سن ده غریبه آدامسان ها. سنین قیزوین سککیز یاشی وار. نه خبردیر؟ گؤرنده دییر بس کی ارریق قیزدیر. گئد ایچری پیسدیر. اؤزووه سؤز دوزلتمه. کئچ ایچری اوتان، یاخشی!
– یوخ، منه دیینجاق بونا دیین بیرآز اوتانسین.
– یاخشی، پیسدیر یئکه آدامسان. کئچ ایچری. دییهریق آیری بیرزاد اوخویار. آی ایبیش قارداش سنین ده قاشینمان وار؟ آیریسین اوخودا!
– رحمان قردش، جانیو ایچون آیری بیرزاد باشارمیرام کی.
بو حالدا رحمان بیزه باخیب دییر:
– سیز گئجه یاریسی بوردا نئیلیرسیز؟ ائویز یوخدور؟ گئدین باشیزی قویون یاتین دا؟ سحر ایشه گئتمییهجاقسیز؟
– آغا رحمان، صاباح جومادیر. کرخانالار باغلیدیلار. نه ایشی؟ بی هفته ایلمه دؤشهمهدن جیریغیمیز چیخیب. بیرآز الله قویسا استراحته چیخمیشیق.
– استراحته چیخیب سیز گئدین یاتین دا، گورورسیز کی فیلیم ده قورتاردی.
بو حالدا ایبیش یولون توتوب گئدیر، گئده- گئده اوخویور:
شافتالیلار جالاندی،
ملان منیم بالامدی.
هاممی قویوب گئدندی،
ملان منه قالاندی.
– گؤرورسن گئده نین هئچ شرف یوخدور. ایندی بیر قران سؤز دئدوخ ها.
– یاخشی گئت یات سحر توکان آچاجاقسان. یوبانارسان یورقان باسار، قهبه رضا ساتار، سن قالارسان. سیزده بالامسیز گئدین یاتین.
رحمان گئدیر ائوینه، عسگر باققال دا دئیینه- دئیینه قاپینی چیرپیب ایچری گئدیر. هله ده ایچریدن سسی گلیر.
رسول دئدی:
– گل گئداخ گوراخ هارا گئدیر، قاییداریق.
– بسدی دا.
– بابا بو سوچو بابانین اوغلو قویمادی کی گوراخ نئیلییروخ. گل گئداخ، قاییداریق.
ایبیش اوخویا- اوخویا گئتدی حاج حمید باغینا ساری. بیرآن گؤزو ساتاشدی گؤردی جمشید قفهسی آچیقدیر. گیردی ایچری. بیزده اون آردینجا.
– سالام
– سالام، سالام
– علیکالسلام
جمشید قفهچی اوول اوز توتوب ایبیشه دئدی:
– هه ایبیش، بالا تکمیل دئییلسن؟ گئت ائویوه دا، او یازیق آروات بو واختاجان سنی گؤزلیر آخی؟ اونون دا سنده باشقا بیر کیمسهسی یوخ کی باشین اونونلا قاتسین.
– یوخ جمشید عمواوغلووو …، هله تکمیل دئییلم. ایکی چای وئرسن … دای تکمیل اولارام.
جمشید قفه چی اؤز توتوب بیزه دئدی:
– خئیر اولا بالا؟ سیز نه عجب؟ بو گئجه یاریسی هاردان گلیرسیز؟
– ایکی چای دا بیزه وئرسن زحمتی کم ائلهروخ.
– هر گئجه بو واخت ائویزده چای ایچردیز… بالا؟
رسول دئدی:
– یوخ بو گئجه یوخوموز قاچمیشدی دئدوخ بیرفیرلاناق. گؤردوک قفه آچیقدیر. دئدوخ بیزده ایبیشین قوللوغوندا بیر چای ایچاخ.
ایبیش اوز توتوب جمشید قفهچییه دئدی:
– جمشید عمواوغلووو … اؤزونو ناراحت ائلهمه! جاواندیلار، جاهیل دیلار.
بو حالدا جمشید قفهچی ایکی چای گتیریب قویدو ایبیشین قاباغینا. بیزه ده دئدی:
– سیز ده صاباح گلرسیز تازا دم چای وئرهرم.
بیزده بیر- بیریمیزه باخیب گولوشدوک. آتدان آتدان ایبیشه باخیب گولوردوک کی جمشید قفهچی گؤروب دئدی:
– هن اوغول، گولرسیز. گولرسیز. جاوانلیقدی دا. آللاها دا بندهلیک ائلهمیرسیز.
من دئدیم:
– یوخ، جمشید عمواوغلو، هئچ نه یوخدور، عسگر باققال بیرآز ایبیشه دالاشدی. دئدوخ ناراحات اولار ییخیلار ائلر. دالیسینجا گئداخ گیرسین ائوینه قاییداریق. اودا گلدی بورا. دئدوخ ایندی کی بئله گلیب، اوتوراق بیر چای ایچاق گؤراخ نه اولور. سنده کی بوش یولا سالدین.
جمشید قفهچی بیر باخیب بیزه گولومسندی. بوش ایستکانلاری ایبیشین قاباغیندان گؤتورهرک سوروشدو:
– ایبیش، تکمیل سن؟
– هه، جمشید عمواوغلووو …، دای تکمیل اولدوم. گئددد …یم ائووه. دای ب…سدی. جمشید عمواوغلووو … منیم بورجوم نئچه اولدو؟
– هئچ نه، سن منه قوناقسان. صاباح گل بیرآز دا شوشه ییغمیشام وئریم آپار پول ائله. بوردا قالسا سیناجاق. گئجن خئیرینن.
– گئجن خئیرینن، دای گئدیرم ائوه. جمشید عمواوغلووو … گئددد … یم ائوه. بالام روحی دای ائوهجاق اوخومویاجاغام. قوی عسگر عمواوغلووو … راضی اولسون. آخی او بیلمیر کی منیم ده ملانیم وار ایدی. قوی او راضی اولسون!
جمشید قفهچی گوزلرین سیخا- سیخا اؤز توتوب بیزه بوغونتو سسی ایله دئدی:
– دورون بالامسیز سیزده گئدین ائویزه، منده باغلییرام. گؤرورسیز هرهنین ده اؤزونه گوره بیر دردی وار کی فقط اؤزو چکه بیلر. سیزین ده گئجهنیز خئیرینن.
گئجهنیز خئیرینن دئییب ائشیگه چیخدیق. رسولون بوغازی شیشمیشدی، دانیشانمیردی. باشینان خدافیظلشیب، قاچدی من گؤز یاشلارینی گؤرمییم.
۷ شهریور ۱۳۹۵
شافتالیلار جالاندی،

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اسپیکرها رو روشن کنید .
دئدیم: چمنده سنسیز، دئدون: دولانماق اولماز
دئدیم: کی حسرتوندا ، دئدون: دایانماق اولماز
دئدیم: اورگ قان اولدی ، یانیبدی قلبیم آنجاق
دئدون: ال اوز یاروندان ، اینان بو یانماق اولماز
دئدیم :غمون داغیمیش ، چکیلدی سینه م اوسته
دئدون: چتیندی هجران، عذابی دانماق اولماز
دئدیم : نه داشدی قلبون ، بیر آزدا رحمون اولسین
دئدون: کی یار وصالین ، اوجوز قازانماق اولماز
دئدیم: کی باخماسون سن ...چکیلمرم یولوندان
دئدون: نجور بشرسن ... مگر اوتانماق اولماز
دئدیم : وفالی اولسون ، بو شکوه لر نه لازیم
دئدون : بو عشقه اوندا، دوشوب تالانماق اولماز
(تالانماق :غارت شدن)
دئدیم : نه دن جماعت ، مرام عشقی بیلمیر
دئدون :کی سرری واردیر، هر عشقی قانماق اولماز
دئدیم یوبانما تئز گل ، دیزیمده طاقتیم یوخ
دئدون : اوزون سبب سن ، هاچان یوبانماق اولماز
دئدیم :کنایه بسدی ، دیرلی بیر سوز اویرد
دئدون : حقیقیت عشقین ، دوتوب بوشانماق اولماز
دئدیم :کی (راضی یم) من ، یولوندا هر بلایه
دئدون: وفا یوخومدی ، چتین اینانماق اولماز
شعر و دکلمه : علی میکائیلی (راضی)
دانلود دکلمه شعر


text:
(11)
اینسان ایلیشکیلری
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ﴿۱۱﴾ (سورة الحجرات)
أی اینانئپ گۆوننلر! بیر تۇپلولوق دیگر تۇپلولوغو حافیفە آلماسئن؛ حافیفە آلئنانلار داحا ایی اۇلابیلیرلر. قادئنلار دا باشقا قادئنلارئ حافیفە آلماسئنلار؛ اۇنلار داحا ایی اۇلابیلیرلر. بیربیرینیزین قوصورونو آرامایئن. بیربیرینیزە کؤتۆ لاقاب تاقمایئن. اینانمئش بیر کیشییی ساپئقلئقلا نیتەلەمک نە کؤتۆدۆر! دؤنۆش یاپمایانلار (تەوبە أتمەینلر) یانلئش یاپمئش اۇلورلار. (حوجورات سورەسی؛ 11)
ظاندان ساقئنئن! چۆنکۆ ظان (یرسیز ایتهام)، سؤزلرین أن یالان اۇلانئدئر. باشقالارئنئن قۇنوشتوقلارئنئ گیزلیجە دینلەمەیین، عایئبلارئنئ آراشتئرمایئن، بیربیرینیزە قارشئ اؤوۆنۆپ بؤبۆرلنمەیین، بیربیرینیزی قئسقانمایئن، کین توتمایئن، یۆز چەویرمەیین. أی آللاهئن قوللارئ! آللاهئن سیزە أمرەتتیگی گیبی قاردش اۇلون. (بوحاری؛ تیرمیذی)
دگرلی گنچلر،
گۆنۆمۆزدە اینسان ایلیشکیلری چۇق فارقلئ بیر بۇیوت قازانماقتا. یۆز یۆزە اۇلان اینسان ایلیشکیلرینین یانئ سئرا سانال اۇرتام اۆزریندن یاپئلان گؤرۆشمەلر دە گیدەرک آرتئیۇر. بو گؤرۆشمەلردە، یۆز یۆزە اۇلان گؤرۆشمەلرە قئیاسلا چۇق فارقلئ توتوملار ایزلندیگینی گؤرەبیلییۇروز. ماعالأسف بو توتوملار، اۇلوملو یؤندە ایلرلەمییۇر. چۇغو کیمسە گۆنلۆک حایاتتا بیرینین یۆزۆنە سؤیلەیەمەیەجگی سؤزلری، سانال آغداکی پایلاشئملارئندا یۆزلرجە کیشینین گؤرەجگی شکیلدە راحاتلئقلا تلاففوظ أدەبیلییۇر. بو سؤزلرە، بیلگیسی اۇلمادان یۇروم یاپان کیمی کیشیلر دە قاتئلئنجا، اۇرتایا دینیمیزین وە گلەنگیمیزین هیچ دە حۇش گؤرمەدیگی دوروملار چئقئیۇر.
بونا سۇسیال مدیادا “ایعتیبار لینجی” دە دەنییۇر. بو طارز ایعتیبار لینچلرینە آیت وە حادیثلر ائشئغئندا باقتئغئمئزدا، شونلارئ گؤرۆیۇروز:
قۇنوشمامئزئن باشئندا اۇقودوغوموز آیتتە آللاە تعالا: “بیر تۇپلولوق دیگر بیر تۇپلولوغو حافیفە آلماسئن!” بویورویۇر. بو ایفادە، آیتتە گچتیگی ایچین فارضدئر؛ یاعنی مۆسلۆمانلار ایچین باغلایئجئ وە یرینە گتیریلمەسی گرکن بیر أمیردیر. اۆستەلیک آیتتە سببی دە بلیرتیلمیش، حافیفە آلئنانلارئن دیگرلریندن داحا ایی اۇلابیلەجگی سؤیلنمیشتیر. بو دورومدا، حانگی اۇرتام اۆزریندە اۇلورسا اۇلسون، بیربیریمیزی بو شکیلدە حافیفە آلمانئن یاساق اۇلدوغو آچئقتئر.
دگرلی گنچلر،
حافیفە آلئنان کیشیلرلە گرچک حایاتتا هیچبیر زامان یۆز یۆزە گلمەیەجک اۇلسانئز بیلە، سانال اۇرتامدا بئراقتئغئنئز ایزلر حایاتئنئزئن ایلرلەین آشامالارئندا سیزی تاعقیب أدەبیلیر، بیر اۇرتامدا بیر شکیلدە قارشئنئزا چئقابیلیر. آرتئق داورانئشلارئنئزئ دگیشتیرمیش وە بؤیلە شەیلر یاپمئیۇر اۇلسانئز بیلە، گچمیشتەکی یانلئشئنئز سیزی بیر گۆن اوتاندئرابیلیر. بو یۆزدن، گرچک حایاتتا اۇلدوغو گیبی، سانال اۇرتامدا دا اینسانلارلا ایلیشکیلریمیزە دیققات أتملیییز. کیمسەیی حافیفە آلاجاق یۇروملار یازمامالئیئز. بیربیریمیزین قوصورونو آرامامالئیئز، بیربیریمیزە کؤتۆ لاقابلار تاقمامالئیئز.
دگرلی گنچلر،
گۆنۆمۆزدە باشقالارئنئن قوصورونو آرایئپ اۇرتایا چئقارماق، کندیمیزە دؤنۆپ قوصورلارئمئزئ گؤرمکتن چۇق داحا قۇلای حالە گلدی. حاتتا چۇغوموز کندی قوصورلارئمئزئ گؤرمەیی داحی ایستەمز حالە گلدیک. اۇیسا، اینسانئن اؤنجە کندی قوصور وە حاطالارئنئ گؤرمەسی، اۇلغونلوق بلیرتیسیدیر. بو سایەدە، بیر شەیلری دۆزلتمەیە اؤنجە کندیندن باشلامئش اۇلور.
سادەجە کالیتەسیز اینسانلار، سۆرکلی باشقالارئندا قوصور آرار، بونو اونوتمایئن! حلە بو قوصورلارئ قوللاناراق بیریسینە کؤتۆ تاقما آدلار ورمک، اۇ کیشییی رنجیدە أدەجکتیر. بو دا بیر چشیت ایعتیبار لینجیدیر. کندینیزە یاپئلماسئنئ ایستەمەدیگینیز هیچبیر شەیی باشقاسئنا یاپمامانئز گرکتیگینی حاطئرلاتئرئم.
دگرلی گنچلر،
آیت: “اینانمئش بیر کیشییی ساپئقلئقلا نیتەلەمک نە کؤتۆدۆر، تەوبە أتمەینلر یاعنی داورانئشئندان دؤنۆش یاپمایانلار ظالیمدیرلر.” دییە بیتییۇر.
بو دا یینە سۇسیال مدیادا چۇق سئق یاپئلان حاطالاردان بیرینە ایشارت أدییۇر. دینین تملیندن اۇلمایان باعضئ گؤرۆش فارقلئلئقلارئ اۆزریندن بیربیرلرینە حاقارت أدن، بیربیرلرینی ساپقئنلئقلا وە دیندن چئقماقلا سوچلایان پک چۇق یۇرومو اۇقویۇروز. بو یۇروملارئ یازان کیشیلر دە آیتە گؤرە، کندیلرینە یاساق اۇلان بیر داورانئشئ یاپاراق ظالیم اۇلماقتادئر. ظالیملرین یاعنی بیلەرک یانلئش یاپانلارئن سۇنونون جهننم اۇلدوغونو پک چۇق آیتتن بیلییۇروز. بؤیلە بیر سۇنلا قارشئلاشمایئ هیچبیریمیز ایستەمەییز.
دگرلی گنچلر،
سادەجە حوجورات سورەسی؛ 11-نجی آیتتن یۇلا چئقاراق دگیندیگیمیز بو داورانئشلارا هم گرچک حایاتتا، هم دە سانال حایاتتاکی ایلیشکیلریمیزدە دیققات أدەلیم.
اومولور کی قورتولوشا أرریز.


text:
بالزاک «ساررازین» نووئللاسیندا قادین پالتاری گئیینمیش خدیم کیشی حاققیندا دانیشارکن بئله بیر جومله ایشلهدیر: «و ائله اصیل قادین ایدی، قفیلدن باش قالدیران قورخو حیسسی، آنلاشیلماز شیلتاقلیقلاری، اینستینکتیو هیجانلاری، سببسیز قابالیغی، حریصلییی و بیر ده فسونکار، اینجه حیسلری ایله بیرگه…» بو سؤزلری دئین کیمدی بئله؟ بلکه قادینلیباسی آلتیندا خدیمی سئزمهمهیه چالیشان نووئل قهرمانی؟ یا بلکه اؤز شخصی تجروبهسیندن قادین حاققیندا فیکیر یورودن بالزاک – فرد؟ یاخود قادین ناتوراسی باره ده حؤکم سورَن ادبی تصوورلری ایزلهین یازیچی بالزاک؟ بلکه عموم بشری حکمتدی بو؟ کیم بیلیر؟! رومانتیک پسیخولوژی اووقاتین تظاهورودورمو بو؟ نهدیرسه، بیز اونو هئچ وعده بیله بیلمیهجهییک، بئله بیر سببدن کی، محض آدینا یازی دئدیییمیزده سس، منبع، مأخذ باره ده هر جور آنلاییش، سادهجه گؤمولور! یازی – بلیرسیزلیین، غئیری-یئکجینسلیین، ایکی معنالیلیغین ائله بیر مکانیدیر کی، بورادا بیزیم سوبیئکتیولییمیزین ایزلری یوخ اولور. بو، ائله بیر آغ-قارا لابیرینتیدیر کی، هر جور اؤزونه بنزرلیک و ایلک نؤوبه ده یازان آدامین جیسمانی نشانهسی ایتیب گئدیر.
گؤرونور، بو ائله همیشه بئله اولوب: اگر احوالات ائله احوالات خاطیرینه ناغیل ائدیلیرسه، بو پروسئسده گئرچکلییه بیرباشا تاثیر و مداخیله دن، یعنی سون نتیجه ده سیموولیک فعالیتدن اؤزگه هر هانسی فونکسییادان [کارکرد، ایشلک] سؤز گئتمیرسه، – سس اؤز منبعیندن قوپوب آیریلیر، مؤللیفین «حجرهسینه» اؤلوم تشریف گتیریر و یازی دا ائله بو مقامدان باشلانیر. آنجاق مختلیف دؤنملرده بو حادیثه فرقلی شکیلده قاورانیلیب. بئله کی، ابتدایی جمعیتلرده ناغیلچیلیقدا ساده بیر آدام یوخ، خوصوصی مئدیاتور-شامان، یاخود ناغیلچی مشغول اولوردو؛ نه دئییرسینیز دئیین، اونون تحکییه کودلاری ایله رفتاریندان («پئرفورماسییا») لاپ شؤوقه ده گلمک مومکوندور، آمما هئچ وجهله «دوها»سیندان یوخ… مؤللیف فیقورو، اصلینده یئنی دؤوره مخصوصدور؛ بئله چیخیر کی، بو آنلاییشی اینسان جمعیتی اؤزو اوچون ائله بیر مقامدا آشکارلاییب کی، (شوبههسیز، اینگیلیس ائمپیریزمی، فرانسیز راسیونالیزمی و رئفورماسییانین تثبیت ائتدییی شخصی اعتقاد سایهسینده)، بو دؤورده- اورتا عصرلرین سونا یئتدییی زاماندا فردیلیاقت گوجلنمهیه باشلاییب. فیکریمیزین منطیقی آخاری اونا دیرهنیر کی، ادبیات عالمینده «موللیف شخصیتی» کاپیتالیزمین ایدئولوگییاسینی یئکونلاشدیران پوزیتیویزمده [اولوملولوق] داها گئنیش قاباریقلاشیب. گونو بو گون ده مؤللیف ادبیات تاریخی درسلیکلرینده، یازیچیلارین بیوقرافییاسیندا، ژورنال مصاحبهلرینده و شخصیتی ایله یارادیجیلیغینی بیر اینتیم گوندهلیک فورماسیندا بیرلشدیرمهیه جهدده بولونان ادیبلرین تفککورونده حؤکمرانلیق ائدیر. بیزیم مدنیتده مؤوجود ادبیات اوبرازینین کئچیلمز حدودلاریندا مؤللیف شریکسیز حاکیملیک ائدیر – شخصیتی، حیات تاریخچهسی، ذؤوقو، ائحتیراسلاری ایله؛ تنقید اوچون گونو بو گون ده بودلئرین بوتون یارادیجیلیغی اونون، نئجه دئیرلر، حیاتینین آلینماماسیندادیر؛ وانگوگون بوتون یارادیجیلیغی اونون اورهک خستهلیینده، چایکووسکینین بوتون صنعتی اونون معلوم قوصوروندادیر؛ یارادیلان اثرین شرحی و ایضاحی اول-آخیر گلیب مؤللیف اوزرینه دیرهنیر، ائلهبیل کی، هر دفعه، هر بیر اثرده آز و یا چوخ درجه ده شفاف آللئقوریک [تمثیلی] معنا قاتینی کئچیب عئینی بیر شخصین – مؤللیفین سسینه اوغراشیریق.
***
مؤللیفین حاکیمیتی هله چوخ گوجلو ایسه ده (یئنی تنقید اونون مؤقعینی بیر قدر ده محکملندیردی)، شوبههسیز کی، آرتیق بعضی یازیچیلار اونو چوخدان یئریندن لاخلادا بیلمیشلر. فرانسادا بو ایشی ایلکین اولاراق، هئچ شوبههسیز، مالارمه گؤرموشدو، او، قلبینین، روحونون هر ذرهسیله اولجه دن گؤروردو کی، دیلین اؤزونو اونون صاحیبینین یئرینه قویماق لازیمدیر. مالارمه گومان ائدیر کی، – بو هم ده ائله بیزیم حاضیرکی تصوورلریمیزله اوست-اوسته دوشور، – دانیشان مؤللیف یوخ، دیلین اؤزودور؛ یازی ازلدن سیماسیزلاشدیریلمیش بیر فعالیت دیر (بو شخصسیزلشدیرمه نی هئچ بیر حالدا یازیچی رئالیستین «آختالانمیش» اوبیئکتیولییی ایله قاریشدیرمامالی)، ائله بیر فعالیت کی، «من»ین یوخ، دیلین اؤزونون فعالیتینه شرایط یارادیر؛ بوتون مالارمه پوئتیکاسینین مغزی ائله مؤللیفی اوزاقلاشدیرماغیندا، اونو یازی ایله عوض ائتمهسینده دیر، – بو ایسه، بیزیم گؤرهجه ییمیز کیمی، اونا اوخوجو استاتوسو حوقوقو قازاندیرماقدیر. پسیخولوژی «من» نظریهسی ایله ال-آیاغی باغلانمیش والئری، مالارمه نین ایدئیالارینی خیلی یومشالتمیشدی؛ آنجاق اؤزونون کلاسیک ذؤوقونه آرخالاناراق او، ریتوریکا [فن بیان] تجروبهسینه اوز توتدو؛ ائله بو سببدن دؤنمه دن مؤللیفی شوبهه یه و مسخره یه معروض قویور، اونون فعالیتینین دیل آسپئکتینی [سرشت] و «گؤزله نیلمز» خاراکتئرینی قاباردیر، هم ده اؤزونون بوتون نثر اثرلرینده اعتیراف ائتمه یی طلب ائدیردی کی، ادبیاتین ماهیتی – سؤزده دیر، یازیچینین قلب دونیاسینا هر نؤوع ایسنادلار ایسه – مؤوهوماتدان اؤزگه بیر شئی دئییلدیر. حتتا مشهور پسیخولوگیزمی ایله تانینان قلب اوستاسی پروست دا – سادهجه تفررعات خیردالامیردی، تفررعاتین درینلیکلرینه گئتمکله یازیچی ایله اونون پئرسوناژلارینین موناسیبت لرینی مرکب لشدیریر – آچیق-آشکار قارشیسیندا دوران وظیفه نی بوندا گؤروردو… پروست تحکیه چی قیسمینده نه ایسه گؤرن، عذاب چکن آدامی یوخ، حتتا یازان آدامی دا سئچمیردی، ائله بیریسینی سئچیردی کی، او، هله یازماق حاققیندا دوشونور (اونون رومانینداکی جاوان اوغلان، – یئری گلمیشکن، اونون نئچه یاشی وار، کیمدیر، نه ایشله مشغولدور – یازماق ایسته ییر، آنجاق باشلایا بیلمیر و رومان دا او زامان بیتیر کی، نهایت، یازی آلینیر، ایلک جوملهسی یازیلیر)، بو یوللا پروست موعاصیر یازی ائپوپئیاسی [حماسه] یاراتدی. بو ساحه ده او، کؤکلو چئوریلیشه نایل اولدو؛ روماندا اؤز حیاتینی تصویر ائتمک یئرینه، – آخی چوخ زامان مالی مالا قاتیب ائله بئله ده دئییرلر،-او، اؤز کیتابینین نمونهسینده ائله اؤز حیاتینی، عؤمرونو ادبی اثره دؤندره بیلمیشدی و بیزه آیدین اولور: شارل کی مونتئسکیو دان کؤچورولمه میشدیر، عکسینه، محض مونتئسکیو اؤزونون گئرچک-تاریخی حرکت و علامتلریله اولسا-اولسا شارل دان گلمه معین فراقمئنتی [پارچا]، یاخود «قیرینتی»نی تمثیل ائدیر. بو سیرادا سونونجوسو سوررئالیزم دیر، او، شوبههسیز کی، دیلین سووئرئن [حاکیم، استعلا] حقوقلارینی قبول ائتمک اقتیداریندا دئییلدی؛ دیل سیستئم اولدوغو اوچون و رومانتیزم روحوندا بو حرکتین مقصدی هر جور کودون دارماداغین ائدیلمهسی اولدوغو اوچون (بو ایللوزور [رویکرد] مقصددیر، چونکی کودو عمومن داغیتماق مومکونسوزدور، اونو یالنیز «آزدیرماق» اولار) سوررئالیزم بونا گئده بیلمزدی؛ آنجاق سوررئالیزم دایم معنانین کسکینلیکله و بیله رکدن پوزولماسینا چاغیریردی (بدنام «معنا قامارلاما» حادیثهسی)، او، طلب ائدیردی کی، باشین هله عاغلینا گلمه ین لری بئله ال مومکون قدر تئز قئیده آلسین (اوتوماتیک یازی). سوررئالیزم قروپلا (بیرگه) یازینی پرینسیپجه قبول ائدیب، رئال اولاراق پراکتیکادان کئچیردیینه و بوتون بونلارا گؤره مؤللیفین مقدسلیک تاختیندان دوشورولمهسی ایشینه (دئساکرالیزاسییا) بؤیوک تؤحفه وئردی. نهایت، ادبیاتین چرچیوهلریندن کناردا (یئری گلمیشکن، ایندی بئله بیر حد قویما اؤزونو توکتمیشدیر) مؤللیف فیقورونون آنالیزی و داغیدیلماسی اوچون ان دیرلی سیلاحی موعاصیرلینقویستیکا [دیلچیلیک، زبانشناسی] وئردی، بئله بیر ساده حقیقتی پیچیلدادی کی، اؤز-اؤزلویونده سؤیلم – بوشونا بیر پروسئسدیر [گئدیش]، اؤز-اؤزونه ده باشا چاتیر، بئله کی، اونو دانیشانلارین شخصیتی ایله دولدورماغا لزوم یوخدور.لینقویستیکا نؤقطه ی-نظریندن مؤللیف یالنیز و یالنیز یازان آدامدیر، نئجه کی، «من» ده ائله دانیشاندا «من» دئیندیر؛ دیل «شخصیتی» یوخ، «سوبیئکت»ی تانییر و یالنیز نیطق آکتینین [مقاوله] داخیلینده معین لشن، اوردان کناردا هئچ بیر مندریجهسی اولمایان بو سوبیئکت بوتونلوکده دیلی اؤزونه «ییغیب»، اونون ایمکانلارینی تامامن توکتمهیه ده بس ائله ییر.
***
مؤللیفین کنارلاشدیریلماسی (برئشتین دالینجا بورادا اصل «اؤزگلشمه دن» سؤز آچماق مومکوندور – ادبی «صحنهنین» ان درین بیر گوشهسینده بالاجا بیر فیقور کیمی مؤللیفین بویو گئتدیکجه کیچیلیر) – تکجه تاریخی فاکت، یاخود یازینین ائفئکتی دئییلدیر: بوتون موعاصیر متن اؤزولونه، کؤکونه قدر دییشیر و بئله دئیک، بو دفعه او، ائله شکیلده یارادیلیر و اوخونور کی، مؤللیف بوتون سوییهلرده کنارلاشدیریلمیش اولور. هر شئیدن اؤنجه زامان پئرسپئکتیوی باشقا شکله دوشور. هله ده مؤللیفه اینانانلار اوچون او هر آن کئچمیش زاماندا، اونون کیتابینا نظرن دوشونولور؛ مؤللیف ده، کیتابدا اؤز-اؤزلویونده «قدر»له «سونرا» آراسیندا استقامتلندیریلمیش عمومی اوخا «کئچیریلمیشدیر»، بئله حساب ائدیلیر کی، مؤللیف کیتابی بئینینده، فیکرینده بسله ییر، اوندان اول مؤجود اولدوغو اوچون عذاب چکیر، اونون اوچون یاشاییر، بو ائله آتانین اوغولدان اؤنجه گلمهسی کیمی دیر. موعاصیر سکریپتورا [کاتیب] گلدیکده، او، متن له عئینی زاماندا مئیدانا چیخیر، یازییا قدر و یازی خاریجینده هئچ بیر مؤجودلوق علامتینه مالیک دئییل دیر؛ بو قطعیین او سوبیئکت ده دئییل کی، اونا نظرن مؤللیفین کیتابی پرئدیکات اولسون؛ اورتادا یالنیز بیرجه زامان قالیر – نیطق آکتی زامانی، هر هانسی متن ده دایم «ایندی» و «بوراداجا» یازیلمیش اولور. بونون نتیجهسی (و یا سببی) کیمی «یازماق» فعلینین معناسی ایندن بئله نه ایسه قئیده آلماق؛ تصویر ائتمک، کلاسیک لرین بویوردوقلاری کیمی «رسم ائتمک» دئیه نظرده توتولمامالی، اوکسفورد مکتبیندن اولان فیلوسوفلارین آردینجالینقویست لرین «پئرفورماتیو» {رفتار} آدلاندیردیق لاریندا مؤجود اولمالیدیر – بئله بیر نادیر فعل فورماسی وار، یالنیز و یالنیز ایندیکی زامانی گؤستریر و بو حالدا ایفاده آکتی اؤزونده بو آکتدان غئیری باشقا مضمونو (باشقا دئییمی) احتیوا ائتمیر: مثلا، حؤکمدارین دیلیندن دئییلن: «فرمان اولدو کی…» یاخود قدیم شاعیرین دیلینده: «اوزان سؤیله میش»… (مقایسه ائت: «آشیق دئیر»- ترجمهچی). دئمهلی مؤللیفله اوزلشن موعاصیر سکریپتور اؤز سلفینین پاتئتیک [بیهوده] باخیشلارینا اویغون، ظن ائده بیلمز داها، بس ال فیکرین، یاخود دویغولارین آردینجا چاتدیرا بیلمیر، اگر بو، دوغرودان دا بئله دیرسه، او، قدرله راضیلاشیب اؤزو بو مقامی نظره چارپدیرماغا و دایم اثرینین فورماسینی جیلالاماغا بورجلو اولاردی؛ عکسینه، سسله هر جور علاقه نی کسن ال تام جیزگی ژئستی (ایفاده ژئستی یوخ!) ایجرا ائدیر و باشلانغیجی، چیخیش نؤقطهسی اولمایان هر هانسی ایشاره وی ساحه جیزیر؛ هر حالدا بو ساحه یالنیز دیلین اؤزوندن نشت ائدیر، یارانیر، او ایسه اوسانمادان باشلانغیج نؤقطه حاققینداکی هر دورلو تصوورو شوبهه آلتینا آلیر.
***
ایندی بیز بیلیریک کی، متن واحید، تئولوژی [خداشناسانه] معنا ایفاده ائدن (مؤللیف – آللاهین «ایرادهسی») خطی سؤز سیراسی دئییل دیر، عکسینه، ائله بیر چوخ اؤلچولو مکاندیر کی، اورادا یازینین مختلیف نؤعلری بیر آرایا گلیر، بحثه گیریر و اونلاردان هئچ بیری باشلانغیج، ایلکین حساب ائدیلمیر؛ متن مینلرله مدنیت منبعلرینی نیشان وئرن سیتات [منبع، مراکز] لاردان هؤرولور. یازیچی الده قلم دایانمادان یازان بووار و پئکوشئیه بنزه ییر، عئینی زاماندا هم بؤیوک، هم ده گولونج اولان بو فردلرین درین کومیزمی [بلاهت] اؤزونده محض یازی حقیقتینی حفظ ائدیر؛ او، یالنیز اول یازیلان بیر شئیی تقلید ائده بیلر، اونون قلمه آلدیغی هئچ وعده ایلکین اولا بیلمز؛ اونون حاکیمیتی مختلیف یازی نؤع لرینی بیر-بیرینه قاریشدیرماق؛ – اونون ایختیاریندا اولان بودور – اونلاری باش-باشا گتیریب توققوشدورور و هئچ زامان اونلاردان بیرینه بوتونلوک له اساسلانمیر؛ اؤزونو ایفاده مقامینا یئتیشرسه ده، اونا بیلمک گرکدیر کی، «وئرمک» ایسته دییی داخیلی «ماهیت» – ایچینده کی سؤزلرین آنجاق دیگر سؤزلرین کؤمه یی ایله ایضاح اولوندوغو حاضیر سؤزلوکدن باشقا بیر شئی دئییل دیر و بو – سونسوز بیر ایش دیر. توماس دئ کوینسینین اوغراشدیغی بیر احوالاتی بونا ان پارلاق نمونه سایماق مومکوندور: بودلئرین دئدیینه گؤره، او، یونان دیلینین اؤیره نیلمهسینده او درجه ده «یئتیشمیشدی» کی، بیر گون ان موعاصیر اوبراز و فیکیرلری بو اؤلو دیل واسیطهسیله ایفاده ائتمک عشقینه دوشموش، بو مقصدله همیشه قوللوغوندا حاضیر دوراجاق بیر لوغت ده حاضیرلامیشدی، بو لوغت – اساسی سؤزون اصل معناسیندا تمیز ادبی ترجومهلره علاوه ائدیلن شرح لردن عیبارت کیتابدان چوخ-چوخ بؤیوک و ایری حجملی آلینمیشدی. مؤللیفین یئرینی توتان سکریپتور، ائحتیراس، اوقات، حیس-هیجان و تصورات یوخ کی، بو نهنگ لوغتدن عیبارتدیر، یازیسی آنسیزین بورادان بارینیر؛ بئله کی، حیات اولسا-اولسا کیتابی تقلید ائدیر، کیتابین اؤزو ایسه، ایشارهلردن هؤرولمک له، هانسیسا اونودولموش نسنهلره تقلید ائدیر و بئلهجه سونو بیلینمزلییه قدر.
***
مادام کی، مؤللیفین کنارلاشدیریلماسی آرتیق باشا چاتمیشدیر، متنین هر جور آچیلیشینا ادعالار دا اساسسیز سسلنه جک. متنه مؤللیف وئرمک – آرتیق متنی اَیلتمک کیمی بیر شئیدیر، بو، هم ده اونو یئک معنایا منجر ائتمکله یازینی قاپاماقدیر. بئله بیر باخیش اساس وظیفهسینی اثرده مؤللیفی (و یا اونون مختلیف: – جمعیت، تاریخ، قلب، آزادلیق و س. کیمینیشانهلرینی) تاپماقدا گؤرن تنقیدی تامامیله تامین ائدیر: اگر مؤللیف تاپیلیبسا، دئمک متن ده «ایضاح ائدیلیب» و تنقیدچی غلبه چالیب. تعججب لو دئییل کی، تاریخن مؤللیفین حاکیملییی هم ده ائله تنقیدچینین حاکیملییی اولوب و او دا تعججب لو دئییل کی، بو گون مؤللیف له بیرگه تنقیدین ده مؤقعیی لاخلامیش اولدو (قوی لاپ یئنی تنقید اولسون). دوغرودان دا، چوخ اؤلچولو یازیدا آچیقلانمالی نه وار کی، یالنیز و یالنیز کلف لری آچماق لازیم گلیر: استروکتورو [قورولوش]، بوتون تکرار و سوییهلرینده نظردن کئچیرمک، چکیب-چکیب (جوراب هؤررکن بوشالمیش ایلمه نی چکدییین تک) برکه ده چکمک اولار، سونونا وارماق ایسه یوخ؛ یازی مکانی، – یاریب کئچمک اوچون یوخ کی، – بیزه قاچیش اوچون وئریلیب – یازی دایم معنالار دوغور، «تؤره ییر» – آمما بوراداجا – او اوچوب یوخ اولور، – معنانین سیستئماتیک آزاد اولونماسی گئدیر. بونونلا ادبیات (ایندن بئله، یازی دئمک داها دوغرو اولاردی) متنین ده (بیر متن کیمی بوتون دونیانین دا) آرخاسیندا هانسیسا بیر سیرر گیزلندییی، یعنی یئک معنا اولدوغو مؤقعیندن ال چکه رک، ماهیتجه کونترتئولوژی {ضد خداشناسانه}، اینقیلابی فعالیتینه تام رواج وئریر، بئله کی، معنا سئلینین قارشیسینی آلماماق – نهایتده ائله آللاهین اؤزونو و اونون بوتون نیشانهلرینی – راسیونال [عقلانی] نیظامی، علمی و قانونو ردد ائتمک دئمکدیر.
***
بیر داها بالزاکین جوملهسینه قاییداق. بو جومله نی هئچ کس دئمیر (هئچ کس، – یعنی هئچ بیر شخص): اگر اونون منبعی و سسی مؤجوددورسا دا، یازیدا یوخ، اوخودا مؤجوددور. بونو آنلاماق اوچون چوخ دقیق بیر آنالوگییا [تحلیل] کؤمه ییمیزه یئتیشه بیلر. سون زامانلارین تدقیقاتلاریندا (ژ.پ.وئرنان) یونان فاجیعهسینین اساسینی تشکیل ائدن ایکی معنالیلیغی نوماییش ائتدیریرلر: اونون متنی هر بیر پئرسوناژین بیرطرفلی باشا دوشدویو ایکی معناسی اولان سؤزلردن هؤرولموشدور («فاجیعه وی»لیک ده محض بو دایمی آنلاشیلمازلیقدان ایرهلی گلیر)؛ آنجاق کیمسه ده وار کی، هر بیر سؤزو بوتؤولوکده – ایکیلییی ایله ائشیده – قاورایا بیلیر، حتتا قارشیسیندا دانیشان پئرسوناژلارین «کارلیغینی» دا ائشیدیر، بو «کیمسه» – اوخوجو، (کونکرئت حالدا دینله ییجی)دیر. یازینین بوتؤولوک ماهیتی بئلهجه آشکارلانیر: متن فرقلی مدنیت لردن گلن، بیری دیگریله دیالوژی [مکالمه]، پارودیک [هجو آمیز]، مباحیثه وی موناسیبت لره گیرن چئشیدلی یازی نؤع لریندن قورولور، آنجاق بوتون بو چوخلوق معین بیر نؤقطه یه فوکوسلانیر [متمرکز، اوداقلاشماق] و بو نؤقطه ایندیه جن ایصرار اولوندوغو کیمی مؤللیف یوخ، اوخوجودور. اوخوجو – او مکاندیر کی، بورادا یازینی تشکیل ائدن هر شئی واحید سیتاتا قدر حک اولونور؛ متن واحیدلیینی تؤرنیشیندن دئییل، یؤنلدیینده قازانیر، آمما بو یؤنلنمه شخصی عنوانی نظرده توتمور؛ اوخوجو – تاریخی، بیوقرافییاسی، پسیخولوگییاسی اولمایان بیر کسدیر، او، یالنیز یازیلی متنین تشکیل اولوندوغو شتریخ لری [قلمرو] بیر آرایا گتیریب بیرلشدیرن کیمسنه دیر. اؤزونو رییاکارجاسینا اوخوجو حقوقلارینین مدافعه چیسی قیسمینده تقدیم ائدیب ان یئنی یازینی هانسیسا هومانیزم آدینا محاکمه ائتمک جهدلری بو سببدن گولونج دور. اوخوجو کلاسسیک طرزده تنقیدی هئچ وعده ماراقلاندیرمامیشدی، اونون اوچون ادبیاتدا یالنیز یازان آدام مؤجوددور. بیزی داها بو سایاق آنتیفراسیس [ظاهرفریب]لرله آلداتماق اولماز، چونکی بو یوللا یوکسک جمعیت عالی جنابجاسینا غیظله او کسین مدافعهسینه قالخیر کی، عملییه یه گلدیکده محض اونو سیخیشدیریب ردد ائدیر، ازیب – محوه سوروکله ییر. ایندی بیز بیلیریک: یازینین گلهجه یینی تامین ائتمک اوچون اونون بارهسینده کی میفی ایچ ائتمک گرکدیر – اوخوجونون دوغوشو مؤللیفین اؤلومو باهاسینادیر.
۱۹۶۸. «مانتئیا»
ایضاح: بو یازی حؤرمتلی همت شهبازی واسطهسیله یازیمیزا کؤچورولوبدور. بوتون ایکی کروشه [] آراسیندا گلن آچیقلامالار کؤچورن طرفیندن یازیلیبدیر.
*: رولان بارت (به فرانسوی: Roland Barthes) (زادهٔ ۱۲ نوامبر ۱۹۱۵-درگذشتهٔ ۲۵ مارس ۱۹۸۰) نویسنده، فیلسوف و نشانهشناس معروف فرانسوی است. بارت در دوران فعالیت حرفهایش نحلههای گوناگونی را آزمود؛ از جمله مؤلفههای مهم کار او ساختارگرایی (Structuralism)، پساساختارگرایی، واسازی دریدایی، لذت گرایی و همچنین تحلیل نشانهشناسانهٔ متأثر از سوسور هستند.(منبع: ویکی پدیا)


text:
مکانیک
مکانیک — فیزیکنین جیسملرین حرکتی و اونلارا تأثیر ائدن قوهلری اؤیرهنهن بؤلمهسی.
کلاسیک و کوانت مکانیکلارینین فرقلری[دَییشدیر]
مکانیک اساس اولاراق کلاسیک و کوانت مکانیکسی اولاراق ۲ بؤلمهیه آیریلیر. تاریخی اولاراق باخیلدیغی زامان، کلاسیک مکانیک ایلک ایجاد ائدیلیب (۱۶۸۷)، کوانت مکانیکسی ایسه یئنی ایجادلار آراسیندادیر (ییرمینجی عصر).
کلاسیک مکانیکنین اساسینین ایساک نیوتونون ۵ ایول ۱۶۸۷-جی ایلده نشر ائدیلمیش "طبیعت فلسفهسینین ریاضی اساسلاری" اثری ایله قویولدوغو قبول ائدیلیر. اساساً، دیگر دقیق علملرین مودئللرینی قورارکهن ایستیفاده ائدیلیر. ماکروسکوپیک پروسئسلره باخیلدیغی زامان، "کوانت مکانیکسی" ایله آپاریلاجاق حسابلامالار حدسیز درجهده قلیزدیر و "کلاسیک مکانیک"نین تطبیقی داها منتیقلیدیر.
کوانت مکانیکسی، داها گئنیش ایستیفادهیه صاحبدیر، چونکی کلاسیک مکانیک سادهجه "کوانت مکانیکسی"نین معین خصوصی شرطلر آلتینداکی وضعیتیدیر. "کوانت مکانیکسی" آتومیک و سوب-آتومیک سوییهدهکی حادثهلرین آنلاشیلماسی و تخمینی مؤوضوسوندا "کلاسیک مکانیک"دان اوستوندور.
اینشتین و نیوتون مکانیکلارینین فرقلری[دَییشدیر]
مکانیک کلاسیک و کوانت مکانیکسی اولاراق بؤلونبیلجیی کیمی، اینشتین و نیوتون مکانیکسی اولاراق دا ۲ بؤلمهیه آیریلا بیلر.
اینشتینین "عمومی و خصوصی نیسبیلیک نظریهلری" نیوتون و قالیلئونون اورتایا چیخاردیقلاری "کلاسیک مکانیک"نی اساسلی درجهده گئنیشلتمیش و "کلاسیک مکانیک"یا دوزلتمه گتیرمیشدیر، هانسی کی، اساساً جیسمین سۆرعتینین ایشیق سۆرعتینه (هانسینی کی، آشماق مۆمکون دئییل) یاخینلاشدیغی حاللار اۆچون بؤیوک اهمیت کسب ائدیر (الکترونلارین ایشیق سۆرعتی ایله حرکت ائتتیکلری قبول ائدیلدیی اۆچون، الکترونیکادا اساساً "اینشتین مکانیکسی" ایستیفاده ائدیلیر).
کلاسیک مکانیکنین بؤلمهلری[دَییشدیر]
- کینماتیک (حرکتین نؤولرینی اؤیرنیر)
- دینامیک (حرکتی یارادان سببلری اؤیرنیر)
- ایستاتیک (جیسملرین تارازلیق حاللارینی اؤیرنیر)
- دۆزخطلی برابرسورتلی حرکت. .
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت..
- اَیری خطی برابر سۆرتلی حرکت.
- اَیری خطی برابر سۆرتلی اولمایان حرکت..
- دۆزخطلی برابرسورتلی حرکت
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت
- سۆرعتلرین توپلانماسی قانونو
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت
- دۆزخطلی برابرتجیللی حرکت
- سون سۆرعت دوستورو
- یول دوستورو )
- سون سۆرعت دوستورو
قایناقلار[دَییشدیر]
لاتین آذربایجان ویکی پدیاسی


text:
اقتباس حرمتلی الماس بیانی نیگ فیسبوک صفحه سیدن
حرمتلی استاد عبدالغفور دستیار، یازووچی، مترجم، میناتوریست و مستعد معلم بولیب- اوزبیک خلقیگه جانکوییرلیک بیلن خدمت قیلیشگه بوتون عمرینی صرفلهگن حرمتگه سزاوار شخصیت دیر. حاضرگه قدر اونینگ اونلب مقاله و کتابلری نشر قیلینیب، خلقگه تقدیم ایتیلگن. او کیشی اوز هنری و محنتکش قوللری بیلن روضهی شریفنینگ مرمت و تعمیریگه سهم آلیب، اوزیدن یوقالمس ایز قویگن. بیز حرمتلی دستیار صاحبگه اوزون عمر و آمدلر تیلهیمیز. بارلریگه شکرلر بولسین.ایسلهتمه: رسم، حرمتلی عبدالمتین سدیدنینگ فیسبوک صحیفهسیدن آلیندی.حرمتلی استاد عبدالغفور دستیار حقیده، استاد یارقیننینگ نظری:”حرمتلی دستیار جنابلری چیندندە معارفنینگ فدایی خذمتچیسی، خلقنینگ جانکویر اجتماعی و مدنی فعالی، سیز اېسلگن خطاطلیک، رساملیک/میناتورلیک کبی تورلی صنعتلر اېگەسی دیر.صنعت ترماغلریدن ینە بیری، او کیشی تمثیل صنعتیدەگی مهارت و اجراچیلیگی دیر. او کیشی سناریولردەگی اینیقسە کومیدی روللردە جدا اوستا دیر. قالەبېرسە، هزل- مطایبەلی حکایەلر، و لطیفەلرنی مرامیگە یېتکەزیب أیتیشدەدە قولی بلند دیر. بولردن تشقری، تمثیللردە کیشیلرنینگ تاووش و سوزلش قلاغی، أینیقسە تورلی تیللرنینگ عیناً اوز لهجە و شیوەلریدە سوزلشدە جدا اوستا و ماهر دیر. بیز بو اېسلنگن صنعتلرینینگ دېیرلی برچەسیگە عملدە کوپلب قتلە گواە بولگنمیز. منە سونگگی ییللردە، او کیشی علمی و ادبی تحقیق، تألیف، ترجمە و اهتمام ایشلری بیلن اونوملی مشغول بولیب، نوایینینگ مجالسالنفایس، بابرنینگ مبین، قاری عظیمینینگ معما رسالەسی، شرعی جوزجانینینگ تصوف و انسان کبی کوپلب اثرلرنی چاپ اېتکن.حرمتلی دستیارنینگ عمری اوزاق و علمی فعالیتلری یشنب تورسین!”
194M.h. Yarqin, Najiba Ziyayi og 192 andre62 kommentarer10 delingerSynes godt omKommenterDel
62 kommentarer
Vis 9 tidligere kommentarerMest relevanteWahidullah Yaren Turkistanliعمرلری اوزاغ و جانلری ساغ بولسین…جوده هم یخشی کیشیلیک لری بار و کوپ حليم انسان لر.GIPHYHayatullah QazizadaGIPHY
Alim Labibجناب دستیار صاحبگه مستحکم ساغلیق، اوزون عمر، شاد و بختیار حیات آرزو قیلهمن!
داکتر غیاث احمدیعمر شان طولانی باد
Ghulam Sakhi WakilZadaاستاد نینگ عمرلری اوزاق بولسین الهیم .
حاجی نصیر احمد عمریخداوند متعال عمرلرینی اوزاق قیلسین
Aminullah Nasratاستاد سزاوار احترام عمیق اند ما ارادت داریم هزار ساله شون شما هم کار ثواب نمودین یاد نمودین بشما هم ب کت
Sayed Serajuddin Qaneحرمتلی دستیار صاحب نینگ عمر لری اوزاغ وادبی فعالیتلری بردوام بولسین
Mahmood Majidiعمرلری اوزاق بولسین ، گوهر نایاب میز لر !
Yusuf Seddiqiعمر تان دراز باد سبز و خرم باشید حرمتلی استاد بزرگوار.
Shafi Azimiهمیشه سلامتبولسینلروگوزل اوزاق عمربیلن.
Asadullah Bariz Aziziتیلسیور و خلقسیور استاذیمیز تیل و ادبیاتیمیزنینگ پارلاق یولدوزلریدن بیری بولیب دایما تیلیمیزنینگ رواحلنیشی اوچون تون و کون دیمس دن محنت چیکیب کیلگن لر . تنگری استاذیمیزگه اوزون عمر ساغلم حیات نصیب قیلیشینی سورب قاله من
TuranBik Aminiخداوند تعالی استاد که اوزاق عمر بیرسین
Jamaledin Ziaiحرمتلر دوست و ایناغم دستیار جناب لری ،باریزگه شکر ، ساغ و سلامت بولینگ !
Ahmad Jawid Jawid Entezarتنگری تعالی اوزاق عمر بیرسین .
محمد یوسف اوچقونخدا وند اوزاغ عمر نصیب ایتسین جناب استاد بزرگوار گه.
Sayednasim Sadatحرمتلی استاد نی عمرلری اوزاق بولسین
Abghafoor Sarwariعمر طویل نصیب کند خداوند متعال
محمد اسلم عثمانیماشاءاللهالله م عمر اوزاق بیرسین
پایگاه مردمی ملک زادهسلامت باشید جناب معاون صاحب محترم
Sadullah Hamidiالهم اوزون عمر لر نصیب ایتسین انشاء الله حرمتلی استاد که!
Noorulhaq Jaleesدائما ساغ و امان بولینگ حرمت لی استادم
Hadi Hafiziتیلسیور و خلقسیور استاذیمیز گه. تنگری درباردن اوزون عمر ساغلم حیات نصیب قیلیشینی سورب قاله من.
Deebaj Tomarisعمری اوزون و ساغلیگی بوتون بولسین
Abdulrab Haidariعمربزگه برکت ، دایما ساغ و امان بولینگ حرمتلی دستیار صاحب .
Sayed Shahabuddinدستیار صاحب واقعا بااستع داد .صادق وهنر خطاطی .رسامی ومیناتوری ایشلرگه استاد وباابتکار کیشی دورلر الله تعالی اوزین عمر مرحمتلسین . حرمت بیلن.
Osman Khanحرمتلی استاد نی عمریگه برکت
Shafi Begoghliاستادگه اوزاق عمر ساغ امانلیک تیلب قالهمن
Moneer Hafiziاستاد دستیار بیزلره کته افتخار دیر لر،
Ali Sherاستاد دستیار بویوک شخصیت لر دن بیریعمر لری اوزاغ بولسونای کاش اولر بیلن بیر مفصل ویدیو صحبت بولسون و اولر هنر ادب و اوز تجربه لریدن ایتسونلر …
Gunesh RaziqKhudawand Abamde omerlarene ozaq qelsen.
Said Hakim Hakimاستاد گرامی محترم دستیار صاحب ، صحتمند و شاد باشند
Dastyar Iqbalبرچه دوست لریم نی ایزگو نیت لریدن بیر دنیا ممنون من. بیر عالم تشکر حقیر ناوز لیک قیلگن لرینگیز اوچون.
Mahmood Majidiاستاد گرامی نینگ عمرلری اوزاق بولسین
حاجی عبدالله اندخوییعزیز دوستمیز دستیار صاحب دن بر قنچه یخشه خاطره لرمیز بار
Sayednabi Shinwariدروند اوعزتمنداستاددستیارصاحب ته دی خدای ج روغ صورت اوډیرعمرپه نصیب کړی۔
سید حیات الله کمالخداوندازپنایگه اسره سون حقیقتن نایاف شخصیت بوکیشی
AktivShafi Azimiحرمتلی دستیارصاحب ساغوسلامت بولسینلر.
Mahmood Majidiعمر لری اوزاغ بولسین ، روزگاریمیز نینگ غنیمت لریدین بیری !
Atila Nooriبارلریگه شکر جناب استاد همیشه ساغ و امان بولسین
Khair M Chavooshدستیار صاحب غیژ- غیژ تلنت ایگه سی ، بختیمیزگه یشه سین .
Xan Geldiساغلیکلری دایم بولسین
Rahmatullah R Pilotبختيميزگه دايم ساغ و امان بولسون لر!
Deebaj Tomarisدستیار نینگ عمری اوزون و ساغلیگی بوتون بولسین
M Younous Hadjiواقعاً استاد دستیارنینگ خاطره لرییاددین چیقمی دیگان عمراوزاق بول سین
Sh Juzjanyدستیار صاحب علمی – ادبی ساحه لرده اونوتیلمس ایز قالدیرگن. مقاله ده ایتیب اوتیگنلردن تشقری، او کیشی استعدادلی ترجمان، حقوقشناس و ادبیات شناس هم دیر. او نوایی نینگ «مجالس النفایس» اثریدن تشقری تاشکینتده کریل الفباسیده نشر بولگن (تصوف و انسان ــ اسلام حقوقی، حنفی مذهبی و تورکستان فقیهلری» ناملی مینینگ ایک کتابیمنی اوزبیک کریل حروفیدن عرب الفباسیگه اوگیریب، کتته تیراژده نشردن چیقردی و هر ایکله سینی اوزبیک تیلیدن فارسی تیلگه ترجمه هم قیلدی. هنوزگه چه فارسچه متنلری نشر بولگنی یوق. بو یوکسک استعدادلی هاریمس و متواضع انسان نینگ عمری اوزاق بولیب، علمی ایجادی ایشلری توختاوسیز دوام ایتسین!
Synes godt om
Svar
AktivThordy Besmalahiحرمتلی استاد عبدالغفور دستیار جنابلری بیر تعصب سیز ملتچی شخصیت و واقعی معلم وخلاق هنر مند بولیب اوز حیاتلرینی برچه لحظه لرینی علم وفرهنگ ترویجی وآنه تیل یعنی تورکی اوزبیک تیل نی هر تمانلیگ غنا بخشیلش یولیده بخشیله گنلر . تینگری تعالی بو خلاق علم وهنر … Se mere
Synes godt om
Svar
30 minAkti
Vis 2 kommentarer mere


text:
ناسانین فیرتینا گؤرونتولری
اویدو گؤرونتولری، آمریکانین دوغو یاخاسینی وورماغا حاضرلانان فیرتینانین گلیشیمینی گؤستریر
ناسانین اویدو گؤرونتولری، آمریکانین دوغو یاخاسینی وورماغا حاضرلانان فیرتینانین گلیشیمینی گؤستریر.
ایلگیلیلی خبرلر
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
شدتلی فیرتینا ییخدی گئچدی
فیرتینا سببیله عاجل یاردیم خطینه 4 مین 452 زنگ ائدیلدی، مین نفر ده ائولریندن تخلیه ائدیلدی
فرانسادا فیرتینا سببیله 237 مین ائو ایشیقسیز قالدی.
اؤلکهنین اؤزللیکله قوزئیینده حس ائدیلن شدتلی فیرتینا سببیله 46 نفر یارالاندی.
فیرتینا سببیله عاجل یاردیم خطینه 4 مین 452 زنگ ائدیلدی، مین نفر ده ائولریندن تخلیه ائدیلدی.
بعضان ساعاتداکی سرعتی 146 کیلومتره چاتان شدتلی کولک سببیله بعضی قاتار سفرلری دوردورولدو.
قوزئیده یئرلشن آمیان و آراس شهرلری آراسینداکی دمیریولو نقلیاتی فیرتینا سببیله بیر آغاجین ریللره دوشمهسی نتیجهسینده دوردو. 200 یولچو، گئجهنی قاتاردا گئچیرمک مجبوریتینده قالدی.
شدتلی فیرتینا سببیله دونن وئریلن قیرمیزی آلارمین سویهسینین بو گون دوشورولدوگو آنجاق فیرتینانین داوام ائدهبیلهجیی اویاریسی وئریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
تروپیک قاسیرغا، دومینیکده 20 جان آلدی
باش ناظیر روزولت اسکریت فلاکته اوغرایان بؤلگهلری گزدی
آمریکا قارهسینده تأثیرلی اولان اریکا قاسیرغاسی اؤنونه گلن هر شئیی سیلیب سوپورمهیه داوام ائدیر.
تروپیک قاسیرغا، دومینیکده 20 جان آلدی؛ تخمینن 50 نفر ایسه ایتکین.
باش ناظیر روزولت اسکریت فلاکته اوغرایان بؤلگهلری گزدی.
5 نفری سئلده ایتیرن هایتیده ده وضعیت عینیدیر.
ایلک شوکو اوزریندن آتماغا چالیشان هایتیلیلرین، حیاتلارینا داوام ائدهبیلمک اوچون ائولریندکی خصوصی اشیالارینی قورتارماغا چالیشیر.
قاسیرغانین آمریکا بیرلشیک دولتلارینین فلوریدا ایالتینده ده تأثیرلی اولماسی گؤزلنیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
۶۵ ساغلیق چالیشانی قرنطینهیه آلیندی
ساغلیق چالیشانلارینین ۲۱ گون بویونجا ائوده قرنطینهیه آلیندیغی و وضعیتین کنترل آلتیندا اولدوغو بیلدیریلدی
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو


text:
ائو معمارلیغیندا تاساریم سبکلری- مینمالیزم
ائو معمارلیغیندا تاساریم سبکلری- مینمالیزم
یازار: مهندیس پریوش میرزا محمدی
معمارلیق تاساریمیندا (طراحی سینده) باشقا هنر ساحهلری کیمی چوخلو سبک لر واردیر. اؤرنک اولاراق: کلاسیک، ویکتورین، روکوکو، نئوآرت، مینیمالیسم، ماکزیمالیسم، گوتیک و بوهئمیین کیمی طرز لردن آد آپارماق اولار. ائو تاساریمینین ایلک اصول لاریندان بیرینجی سی بودورکی اونون تاساریمیندا بیر سبک نظرده آلینا. ائوین تاساریمیندا گرکدیر نئچه طرزی بیربیرینه قاتمایاق.
دکوراسیون و ایچ معماری تاساریمیندا (طراحیسینده) مینیمالیسم سبکی سون ایل لرده چوخ سئویلن بیر طرز اولوبدور. میعمارلیقدا معروف سؤزلردن بیری بودورکی “Less is emore ” (یانی آز اؤزو چوخدور) مینمالیست سبکی بو دوشونجهیه سؤیکنن بیر سبک دیر.
مینیمالیست بیر ائوین دکوراسیون طراحیسی اوچون اؤنجه مینیمالیسمین نه اولدوغونو بیلمک یاخشیدیر. مینیمالیست سؤزجویو فرانسا دیلینده اولان مینیموم سؤزجویوندن یارانمیش و تورکجه ده لاپ کیچیک و لاپ آز میقداردا ایشله نیلن بیر وارلیغین آنلامینی داشییر.
موزیک، گؤرسل صنعتلر(تجسمی هونرلر)، و میعمارلیق کیمی چوخ ساحه لرده نسنه سل اولماغی ساوونان (مدافعه ائدن) بو طرزین اورتایا چیخماسی ۱۹۶۰- ایللرینه قاییدیر. ۱۹۸۰ ایللرینده لندن و نیویورکدا رواج تاپان بو سبک ده طراح لار چوخلو آغ رنگده اولان اشیالار و آغ و بوز ماوی (آچیق گؤی) رنگینده اولان ایشیقلارلا، لاپ آز مبلمان و اشیاء ایشلتمک ایله و بؤیوک فضالار یاراتماق ایله مطلق ساده لیگه ال تاپماغا چالیشیردیلار.
” ذن ” فلسفه سی و ژاپونون سنتی طراحی سیندان الهام آلاراق یارانان بو طرز معمارلیق و ایچ معمارلیقدا چوخ آز خط، شکیل و رنگلر ایشلهدرک و لاپ آز وسایل لر ایله ان یالین (لوت)، لاپ ایقتصادی و لاپ عملکردلی بیر تاساریم (طراحی) دیر. مینیمال طراحلیغینین اصلی ایدهسی حاشیهلرین آزاتماسی، یاشاییش فضالارین ساده لشدیرمه سی و تمل کیفیتلره یئتیشمک دیر.
آرام و راحتلادیجی بیر فضایا صاحیب اولماق ایسته ینلر اوچون چوخ اویغون اولان بو طرز عینی حالدا چوخ نظم لی و تمیز گؤرونوملودور.
مینیمالیست بیر ائوه صاحیب اولماق اوچون گرکسیز دکوری وسایللردن اوزاق دورماق، مبل، دیوار و کفده گؤز یورمایان دوغال (طبیعی) رنگلر اؤزللیک له آغ رنگ ترجیح ائدیلیر. ساده هندسی اشکالی (مستطیل، مربع، دایره، مثلث…) و افلاطونی احجام (کره، مکعب، هرم، منشور…) قوللانماق، بزمهلردن (تزئینات دان) اوزاق دورماق، لاپ ساده ماتئریاللاری ایشلتمک و عناصرین تکراریندان یارانان بو سبک ده دوزن(نظم) و تمل کئیفیت القاء اولونور. مینیمالیست ین کاراکتریستیک رنگی آغ اولسادا رنگ سئچیملری ینده سلیقه یه اویغون اولان عینی حالدا چوخ باسقی لی اولمایان ملایم رنگلر چوخ راحاتجا ایشله نیله بیلر. پنجره و جاملار کیمی دوغال ایشیق قایناقلارین چوخ یاخشی قولانماق، ایشیقلاندیرما سیستم ین سئچیمینده ساده طرح لر و شوشه و یا دمیر (مئتال) کیمی لوازم لردن دوزلمیش مدرن گؤروشلو ائلئمانلار اویغون دور.
مینیمالیست بیر ائوین قاریشیق گؤرونمه مه سی اوچون اشیالاری ساخلاماق اوچون گیزلی و هوشمندانه فضالار و کمدلار لازیم دیر.


text:
اویان نیوز: تورکیه، اکونومیک قالخینما و ایشبیرلیگی هؤرگوتو اؤلکهلری آراسیندا ان چوخ چالیشانلارین باشیندا گلیر
تورکیه، اکونومیک قالخینما و ایشبیرلیگی هؤرگوتو، او.ای.سی.دی اؤلکهلری آراسیندا ان چوخ چالیشانلارین باشیندا گلیر. تورکیهده چالیشانلار، او.ای.سی.دی اورتالاماسیندان ۱۰۱ ساعت داها چوخ چالیشیر. تورکیهده چالیشانلار، ایلده اورتالاما مین ۸۷۷ ساعاتینی ایشده گئچیریر.
تورکیهده، آلمانیادان ایلده ۴۶۴، فرانسادان ۴۰۱، اینگیلترهدن ۲۵۲، ایسپانیادان ۱۸۷، ژاپونیادان ۱۴۹، ایتالیادان ۱۰۳ و آمریکادان دا ۹۰ ساعات چوخ چالیشیلیر.
آدی سیئستایلا/گوناورتا دینلنمهسیله خاطیرلانان مکزیک ۲ مین ۲۵۰، اقتصادی بحرانلا مباریزه ائدن یونانیستانین ۲ مین ۳۲ ساعتلا ان چوخ چالیشیلان اؤلکهلر آراسیندا باشی چئکیر. هلند مین ۳۷۹، آلمانیا مین ۴۱۳ و فرانسا مین ۴۷۶ ساعتلا ان آز چالیشیلان اؤلکهلر آراسیندا یئر آلیر.
ت ر ت


text:
گادتب: کورد تئررور تشکیلاتلارینین طرفدارلارینین ایرانین ایرقچی فارس رئژیمینین حمایهسی ایله توریست آدی آلتیندا آزربایجانین ساوالان داغینا گتیریلیب و بورادا ساختا کوردوستان بایراغی آچماسی باشقا گوجلرین الینده ماشایا چئوریلن کوردلرله ایشغالچی فارس-موللا رئژیمینین آذربایجانا قارشی نؤوبتی تخریباتیدیر. آزربایجانین غرب بؤلگهسینده ائرمنی و آیسورلارین باشقا گوجلرین الینده آلت اولوب، آذربایجان تورک میللتینین باشینا فاجعهلر گتیرمکله یاناشی سوندا اصلینده اؤزلرینه ان بؤیوک ضربه نی وورماغینین جانلی شاهیدی اولان کوردلر او حادثهلردن عیبرت درسی آلماییب، حتی گونوموزده ده آذربایجان تورک میللتینه قارشی ایرقچی و ایشغالچی فارس رئژیمین الینده آلته چئوریلیرلر. بو ایسه آذربایجانا باش آغریسینا چئوریلمکدن چوخ شوبههسیز موهاجیر کوردلره بؤیوک بدبختچیلیک گتیرهجک. بو گون مهاجیر کوردلرین باشقا ظلم و ایشغالا معروض قالمیش میللتلر، او جملهدن آذربایجان تورک میللتی ایله بیرلیکده ایشغالچی فارس رئژیمینه قارشی مباریزهده بیرلشمک یئرینه، ایشغالا مروز قالمیش آذربایجان تورکونه قارشی ایشغالچینین الینده آلت چئوریلمهسی آرتیق گون کیمی آیدیندیر. بو ایسه شعورسوزلوغون و ساتقینلیغین سون حدی دئمکدیر.
آذربایجان تورک میللتی و میللتیمیزین فعاللاری چوخدان بو موهاجیر کوردلرین تخریباتینین ماهیتینی باشا دوشوب و دفعهلرله کوردلره دوست کیمی یاناشماقلا یانلیش یولدا اولدوقلارینی اونلارا باشا سالماغا چالیشمیشدیر. لاکین ائرمنیلر کیمی حتی اؤز دوشمنلرینین الینده آلته چئوریلمک سانکی کوردلرین قانینا هوپوب. اونا گؤره ده آذربایجان تورک میللتینین فعاللاری حاقلی اولاراق دایم آییق-ساییق اولوب و ایرقچی فارس رئژیمله تئررورچو کوردلرین تخریباتلارینی دایاندیرماغا چالیشیر. ساواالان داغیندا دا کوردلرین توریست آدی ایله گتیریلیب ساختا کوردوستان بایراغی آچمالاری حاقلی اولاراق درحال آذربایجان تورک میللتی فعاللارینین کسکین اعتراضی ایله قارشیلاشیب و مقدس داغلاریمیزین تئررور بایراغی ایله کیرلنمهسینه ایجازه وئریلمه میشدیر.
گونئی آذربایجان دئموکراتیک تورک بیرلیگی (گادتب) اویاق میللتیمزه و آذربایجان میللی حرکاتینین فعاللارینا سسلنهرک بیر داها کورد تئرروریزمی ایله ایرقچی فارس-موللا رئژیمینین آذربایجانا قارشی بیرلشدیگینی دقته چاتدیریر و بیلدیریر کی، آذربایجان میللی حرکاتی فعاللاری کورد تئرروریزمی ایله ایرقچی فارس-موللا رئژیمینین آذربایجانا قارشی هر آن دهشتلی تخریباتلار تؤرهدهجکلرینه حاضر اولمالی و لازیمی جاوابی یئرینده وئرمکله ایرقچی فارس-موللا رئژیمی و اونون الینده ماشایا چئوریلن تئررورچولارین اویونونو پوزمالیدیر.
اژدر تاغیزاده
گونئی آذربایجان دئموکراتیک تورک بیرلیگی (گادتب) باشقانی


text:
جان یوجل ۱۹۲۶ ایلینده استانبول دا دنیایه گلدی. سونرا لار آنکارا و کمبریج یونیورسته سینده لاتین و یونان دیلی اوخودی. ۱۹۶۰ ایلیندن بیرشاعر اولاراق استانبولدا یاشایب یازدی. او عمرونون سون ایللرین ترکیه نین داچتا جزیره سینده یاشادی و ۱۹۹۹ دا او جزیره ده دنیادان گئدی.
May 31, 2015
هر شئی سنده گیزلین
ترکیه شاعری: جان یوجل- چئویرن: بهرام حسینی
جان یوجل ۱۹۲۶ ایلینده استانبول دا دنیایه گلدی. سونرا لار آنکارا و کمبریج یونیورسته سینده لاتین و یونان دیلی اوخودی. ۱۹۶۰ ایلیندن بیرشاعر اولاراق استانبولدا یاشایب یازدی. او عمرونون سون ایللرین ترکیه نین داچتا جزیره سینده یاشادی و ۱۹۹۹ دا او جزیره ده دنیادان گئدی.
یئرین سنی چکدیغی قدر آغیرسان
قانات لارین چیرپیندیغی قدر یونگول…
قلبینین وردوغی قدر جانلیسان
گوزلرین اوزاقی گوردوغی قدر گنج…
سئودیکلرین قدر یاخچی سان
نفرت ائتیکلرین قدر پیس…
نه رنگ اولورسا اولسون، قاشین گوزون
قارشینداکینین گوردوغودور رنگین…
یاشادیغلارینی قازانج سایما:
یاشادیغین قدر یاخینسان سونونا؛
نه قدر یاشارسان یاشا،
سئودیگین قدردیر عمورون…
گوله بیلدیغین قدر خوشبخت سن
کئدرلنمه بیل کی آغلادیغین قدر گوله جکسن
اصلا قورتولدی سانما هرشئی،
سئودیگین قدر سئویله جک سن.
گونشین دوغوشوندادیر طبیعتین سنه وردیگی دگر
و قارشینداکینا دگر وردیگین قدر انسان سان.
بیر گون یالان سویله یجک سن اگر
قوی قارشینداکی سنه اعتماد ائدیگی قدر اینانسین.
آی ایشیقیندا دیر سئوگیلی یه یئتیشن حسرت
و سئوگیلینه حسرت قالدیغین قدر اونا یاخینسان
یاددان چیخارتما یاغیشین یاغدیغی قدر ایسلاقسان
گونشین سنی قیزدیردیغی قدر ایستی.
اوزووی یالنیز حس ائتدیغین قدر یالنیزسان
و گوجلو حس ائدیغین قدر گوجلو.
اوزووی گوزل حس ائتدیگین قدر گوزل سن..
بو دیر یاشام!
بودور یاشاماق، بونی یاداسالدیقین قدر یاشارسان
بونی اونوددوغوندا آلدیقین هر نفس قدر اوشورسن
و قارشینداکینی اونوتدوغون قدر تز اونوتولورسان
چیچک سولاندیقی قدر گوزلدیر
قوشلار اوخودیقی قدر سئومه لی
کورپه آغلادیقی قدر کورپه دیر
و هر شئیی اورگندیقین قدر بیلیرسن، بونی دا اورگن،سئودیگین قدر سئویلیرسن .


text:
روسیا قیریم-دن و اوکراینانین شرقیندن چکیلنه قدر تحریملر داوام ائدهجک
بونو امریکانین بمت-دکی دایمی نمایندهسی نیکی هیلی بیلدیردی.
امریکانین بیرلشمیش میللتلرده کی دایمی نمایندهسی نیکی هیلی بمت تهلوکهسیزلیک شوراسینین اوکرایناداکی پروسئسلرله باغلی کئچیردیگی توپلانتیسیندا چیخیش ائدهرک، روسیانین اوکراینانین شرقیندکی فعالیتلرینی و قیریم-نین (کریمه) ایلحاقینی شدتله قینادیقلارینی بیلدیردی.
هیلی: "روسیا اوکرایناداکی چیرکین فعالیتلرینه سون وئرنه قدر امریکانین موضعی دییشمهیهجک. روسیا قیریم-دن و اوکراینانین شرقیندن چکیلیب، مینسک موقاویلهسینه رعایت ائدنه قدر تحریملریمیز داوام ائدهجک" دئدی.
هیلی روسیانی مالزی هاوا یوللارینا عایید MH17 سفر سایلی یولجو طیارهسینین وورولماسینا گؤره مسئولیتی قبول ائتمهیه و بونونلا باغلی آپاریلان سوروشدورما ایله امکداشلیق ائتمهیه چاغیردی.
دیگر طرفدن روسیانین بمت-دکی دایمی نمایندهسی واسیلی نبنزیا ایسه امریکانین روسیا علیهینه تبلیغات آپاردیغینی سؤیلهدی.
هئچ کیمله ساواش ائتمهدیکلرینی قئید ائدن نبنزیا اوکراینانی دا آتشکهسی پوزماقدا و موناقیشهلری قیزیشدیرماقدا گوناهلاندیردی.
مالزی هاوا یوللارینا عایید MH17 سفر سایلی یولجو طیارسینیننین وورولماسی مسئلهسی ایله باغلی مسئولیت ادعالارینی دا رد ائدن نبنزیا اعتبارلی و شفاف سوروشدورمانین واجیبلیگینی قئید ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپا بیرلیگیندن ایرانا چاغری
"ایرانین اعتراضلاری زوراکیلیقلا یاسدیرماغی عاجیل اولاراق دوردورماسینی و اینترنت ایله سربست بیلگی آخیشینی تامین ائتمهسینی گؤزلهییریک"
ترور سالدیریسیندا ۱۱ اکینچی اؤلدو
ترور هؤرگوتو باتی آفریقا ولایتینین تشکیل ائتدیگی سالدیریدا ۱۱ اکینچی حیاتینی ایتیردی
"ایکی نسیلدن سونرا ایلک دفعه اتم سلاحی قوللانما احتیمالی وار"
قازاقیستان جمهورباشقانی توکایئو: اتم گوجونه صاحیب اولانلارین آرتان رقابتی و سؤیلملریندن قایغیلیییق


text:
بوگون دیکدابان خانیم سحرین آلاتورانیندا، جین وورموشلار کیمی یاتدیغی یئردن دیک آتیلیب دیکدابانینی یاغلاییب چکدی آیاغینا. اوجا سسله اؤزو اؤزونه: “بوتون قاپی- قونشوموز، ساغیمیز- سولوموز بایرام توزونو تؤکدو چیخدی یانا” دئدی ” هله بیزیم توزوموز تورپاغیمیز اوستوموزده باشیمیزدا قالیب کی قالیب. آی جانیم بو جان کی مندن چیخمالیدی، قوی ائله بوگون جانیمی آلیم دیشیمه، قاتلاشیم ایشیمی گؤروم داینا” و ال ائلهدی تور سوپورگهسینه. اونو دا دئییم ها، دیکدابان خانیم دابانینین دیکلییینی بو تور سوپورگهسینین اوزونلوغونا قاتاندا ائو بوجاغینین قوروم قاراسی ندی، لاپ گؤی اﯙزونون قارا بولودلارینی دا سیلیب سوپوره بیلر آجیغی توتسا.
هه… دیکدابان سوپورگهنی گؤتوروب تاواندا تور- توز باسمیش بوجاغا توشلاییب هؤرومجهیین توخودوغو شئیطان تورولارینی بولدیزئر کیمی یئرلی دیبلی سؤکمهیه باشلاماق ایستهدیکده گؤردو خئیر، دوردوغو یئردن ایینه اوجویجا دَبرمهیه قادیر دهیی. ها گوجندی، ها وورنوخدو، ترپشنمهدی. ائلهبیل قول قانادیندان داش قیفیللار آسلانمیشدی. بیرداها گوجندی، بیرداها دارتیندی، گؤردو نه الی اؤزونوندو، نه آیاغی. دیکدابانی خوف گؤتوردو. باغیرماق ایستهدی، گؤردو دیلی آغزیندا دولانمیر. بوغازینا قورقوشوم اریتمیشدیلر ائلهبیل. دای بونو یئیه بیلمزدی دیکدابان. آخی او، سایری واختلاردا دا، حتا اؤز- اؤزونه دانیشاندا دا اوجا- اوجا دانیشاردی. یاستیدابان اَری نئچه یول اونو تپرله میشدیکی: ” ائله آروادین انگی ایشلیر هاااا… آت باشوندان آرواد بو اؤز- اؤزووه دانیشماغیوی، جاماعاتی اؤزووه گولدورمه! ”
_” آی کیشی کیمه نه وار “دیکدابان دئمیشدی” فیکیرلریم باشیما اوجا سسنن گلیر. کئفیم بئله چکیر، بوی ی ی … اؤز ائویمده ده قویمییاجاقسان؟ کئفیم چکیر ائی ی ی بئله نه دئییرسن؟”
_”آلله آمان آرواد الیندن…” یاستیدابان دئمیشدی ” قازان قابلاماینان دانیشیر، سوی نان چؤرهینن دانیشیر، سوپورگه ینن دانیشیر، قلم کاغیذنان دانیشیر، ایشه قالمیشیق هاااا…”
بوتون تفاهملی اَر آروادلار کیمی دیکدابانلا یاستیدابانین دا بئله- بئله کئف گئتدیلری چوخ اولاردی. بیزیم نه ایشیمیزه؟
هه… دیکدابان قالمیشدی دارتینا دارتینا. جانییلا اللشیردی. قورو دیرک کیمی یئره سانجیلمیشدی ائلهبیل. بوغازی تیخانمیشدی. دیکدابان، دیکباش، دیکباخیش اولاسان، آما نه باغیرماغا نه ده ترپشمهیه گوجون اولمایا؟ گؤرونموش بیر شئی دئییلدی دیکدابان خانیمین تاریخینده بو. ایندی ده بایرام توزو تؤکه- تؤکه لاپ بئله اورهک ائویندن اؤزو- اؤزونه دانیشیب دئیینمهیی توتموشدو، اودا کی بئله اولموشدو.
زور بالله، بیر تهر باشینی اَییب اوست باشینا باخدی. نه گؤرسئیدی یاخشییدی؟ شیریم- شیریم هؤرومجک تورو ایدی کی اوست باشیندان آسلانمیشدی. هؤرومجکلر، تور آتانلار، شئیطان تورولار قوشون- قوشون بوتون بور بوجاقلاریندا پؤهره لنیردی. ال قاتدی باغیرا کی: ” بوی باشی داشلی جانیم، بو نه اویوندو منیم باشیما گلدی، هاچاندان بئله اولموشام خبریم اولماییب” گؤردو خئیر، جانی چیخیر سسی چیخمیر. گون اورتا اولموشدو، بیرده گؤردو اَری قولتوغو دولوسو تره – تورهیله گیردی ائوه: “جانیم دیکدابان” دئدی ” بویون ایشین- گوجون چوخدور، پیشمیشیمیزین یانیب کوله دؤنمهسی باشی اوستوندهدی، اونا گؤره چیققان آش گؤیو آلدیم کی، بیرآز دووغا پیشیرهسن. نه یانماسی وار، نه ده قازان دیبی سورتمهسی. سن ده راحات بیز ده راحات” دئییب و قولتوغونداکی گؤیو میطباغا قویوب، هاوایا چیتمک آتا-آتا دیکدابانا ساری دؤندو. بو حئینده دیکدابان ائله دریندن ایچینی چکیب اودغوندو کی، نفسی دوز دابانینا دَییب دوداغینا قاییتدی. هاندان هانا اؤزونه گلدی. دیلی بیردن آچیلدی:
“ددهمین خئیری اولسون!”، دئدی، ” کیشی نین اوغلو!، منیم باش قاشیماغا ماجالیم وار هئش ائوین ییخیلماسین؟… هله بیر دَریز آش تَرهسی ده ووروب قولتوغووا نیققانا نیققانا گتیریبسن… به گؤرمورسن نه کؤکدهیم؟”
یاستیدابان قاغا دیکدابان خانیمی او کؤکده گؤردوکده دیلی دولاشیب اؤزونو ایتیردی:” بئله قادالارین گلسین قویون- قوزولاریمیزا دیکدابان!” دئدی ” سنه نه گلدی گؤزومون ایشیغی؟ سن دوشمانا دیدیلن دئییلدین آخی.”
دیکدابان تؤشکویه تؤشکویه شئیطان تورولارینی اوست باشیندان دیدیشدیره دیدیشدیره چیخدیکی:
” خبرین یوخدی خبردن کیشی. آلله منی سنه تزه دن وئردی… دئمه ائودن قاباق اؤزومو قوروم باسیبمیش. سحردن اَللشیرم آنجاق اؤز قورومومو آزجانا تؤکه بیلمیشم. هله سن یاخجی گونومو گؤرورسن. بوتون بور- بوجاغیم شئیطان تورو ایدی اِ شئیطان تورو…” و بیردن بیره گؤزلرینی بَرهلدیب یاستیدابانا ساری یویوردو:
“بوی، کیشی سن مندن ده پیس گونده سن کی! بو هؤرومجکلرین آلتیندا نئجه نفس آلابیلیرسن؟” سونرا تور سوپورگهسینی آلیب دوشدو یاستیدابانین جانینا : ” سن اؤزونسن یاستیدابان؟ دیللن گؤروم. باشیما خئیر، کیشی نین هئش تانینمالیسی قالماییب. بوی ی ی… بیزه بو داش هاردان دهیدی بیلمهدیک. بو نه اویون، بو نه پستاه دی بیزیم باشیمیزا گلدی. کیم بیزیم تیفاغیمیزا سوخولدو. کیم بیزیم جیلدیمیزه گیردی. کیم بیزه اویون اوینادی. کیم بیزیم اوجاغیمیزی سؤندوردو. کیم بیزیم آشیمیزا سو جالادی. کیم بیزی بادادی. کیم بیزه جله قوردو. کیم بیزی اویناتدی. بیزی کیم یازدی، کیم پوزدو. یوخولاریمیزی کیم یوزدو… کیم بیزی… کیم … کیم بیزه… کیم …
بوگون دیکدابان خانیم سحرین آلاتورانیندا، جین وورموشلار کیمی یاتدیغی یئردن دیک آتیلیب دیکدابانینی یاغلاییب چکدی آیاغینا. اوجا سسله اؤزو اؤزونه: “بوتون قاپی- قونشوموز، ساغیمیز- سولوموز بایرام توزونو تؤکدو چیخدی یانا” دئدی ” هله بیزیم توزوموز تورپاغیمیز اوستوموزده باشیمیزدا قالیب کی قالیب. آی جانیم بو جان کی مندن چیخمالیدی، قوی ائله بوگون جانیمی آلیم دیشیمه، قاتلاشیم ایشیمی گؤروم داینا” و ال ائلهدی تور سوپورگهسینه. اونو دا دئییم ها، دیکدابان خانیم دابانینین دیکلییینی بو تور سوپورگهسینین اوزونلوغونا قاتاندا ائو بوجاغینین قوروم قاراسی ندی، لاپ گؤی اﯙزونون قارا بولودلارینی دا سیلیب سوپوره بیلر آجیغی توتسا.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/مئی ۲۵
۲۵ مئی: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/مئی ۲۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ شوّال/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/رویدادلار
- ۱۵۷۱ - ایسپانیا شاهی وِنِدیک٬ پاپ ایله عوْثمانلی دؤولتینه قارشی ایتّیفاق قراری آلدی.
- ۱۹۵۴ - توکیودا کئچیریلن دۆنیا سربست گۆلش مۆسابیقهلرینده تۆرکیه بیرینجی اوْلدو.
- ۱۹۶۳ - ۳۰ آفریقا اؤلکهسی بیر آرایا گلهرک آفریقا بیرلیگی اؤرگوتونو قۇردو.
- ۱۹۷۷ - اۇلدوز ساواشلاری فیلمی گؤستریمه گیردی.
- ۱۹۸۹ - میخائیل قوْرباچوف٬ شوروی سوسیالیست جۆمهۇریتلر بیرلیگی دؤولت باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۹۷ - افغانیستاندان قاچان جنرال رشید دوْستۇم٬ تۆرکیهیه سیغیندی.
- ۲۰۰۵ - آذربایجان نفتینی تۆرکیه اۆزَریندن دۆنیا بازارینا یئتیرمک اۆچون باکو-تیفلیس-جئیهان لۆله خطّینه ایلک نفت وئریلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ شوّال/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ شوّال/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ شوّال/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ شوّال/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ شوّال/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
اؤزوم- اؤزومه یاخالاندیم
...
دواملی اولاراق نشره وئرمه
یه چالیشدیغیم بو یازیلار, کئچن اوچ- دورت ایلین عرضینده مجازی دونیادا
گؤردوکلریم, ائشیتدیکلریم و اوخودوقلاریمین معین تاثراتی کیمی قلمه آلینمیشدیلار.
یازیلارین چوخونلوغو, آنا
دیلیمیز آذربایجان تورکجه سینده یازیلمیشدیلار.
لاکن استثنا اولاراق و وضعیتده ن
آسیلی, بعضا فارس دیلینده ده یازماق مجبوریتینده قالمیشام.
یازیلارین بیر چوخو,
اوجادان دوشونر کیمی, اؤزوم- اؤزومه و یا یاخین بیر دوستا یازیلدیقلاری اوچون,
اوخوجولارا تقدیم ائتدیکده, اونلاردا کیچیک دئییشیکلر آپارمیشام.
*****
(5)
اورهان
پاموک ایستانبولو آنلادیر
جولای 2017
عومور بویو سئودیییم او
توهاف اولان گؤزلری دوشونورکن قلمه آلدیغیم بو یازینی, اوخوجولار ایله پایلاشماغا
قرار وئردیم. بو کتابی اوخورکن, ناظیم حکمت دئمیش, او گؤزلر هر زامان "حاضیر
و ناظیر" ایدیلر. ائله کی, کتابین بعضی صفحه لرینی اؤزوم یازدیغیمی خیال
ائدیردیم.
*****
اوخودوغوم کتابین ( کافامدا
بیر توهافلیک وار*) سون اون صحیفه سینده
یم.
آنادولو تورکجه سینی
اوخوماق، بیز آذربایجانلیلارا ممکون دور، لاکن ایشین اولینده بیر آز حوصله ائله مک
و آیاق دیره مک لازیم دی. من ایللر دی کی آنا دولو تورکجه سینده یازیلار
اوخویورام. عزیز نسین و یاشار کمال ین معین یازیلارینی، ناظیم حکمت، اورهان ولی،
آتیلا ایلحان و بیر چوخ تورک شاعیرین اثرلرینی بو دیلده اوخوموشام. لاکن بیرینجی
دفعه ایدی کی بئش یوز صفحه یه یاخین بیر رومانی آنا دولو تورکجه سینده اوخوماغا
جسارت ائدیردیم.
بیرینجی یوز صفحه سینی اوخوماق
بیر آز زور آپاریردی. هر دم لغت کتابینا باخمالی ایدیم. لاکن سونرا داها راحات
اوخودوغوم اوچون، بعضا اثرین آنا دولو تورکجه سینده یازیلماسینی بئله اونودوردوم.
اورهان پاموک ین بو اثری،
بیر ایستانبول حکایه سی دیر. دفعه لرله ایستانبول دا اولدوم و حتی بیر دفعه سینده اوچ
آی بو شهرده یاشادیم. لاکن بو کتابی اوخومادان اول، ائله بیل کی ایستانبولو هئچ
تانیمامیشدیم.
اورهان پاموک اوستا بیر
رومان یازاری اولدوغو اوچون، گونده لیک حیاتدا هر کسه و هر گون قاباغا گلن بیر
موضوع نی آلیر و بو حاقدا ۴۶۶
صفحه لیک بیر شاه اثر یارادیر.
میلادی آلتمیش ینجی ایللرده
کند ده ن ایستانبولا گلن اون اوچ یاشیندا بیر جوان، ایستانبولدا هم درس اوخویور،
همده آتاسی ایله بیرلیکده سیار یوغورتچولوق ائدیر.
ایستانبولدا باباسی ایله
بیر گئجه قوندودا ( شهرین کناریندا ته نیکه و تاختادان دوزلینمیش ائوجیک) یاشایان
گنج، بیر گون عمی اوغلوسونون تویوندا، گلین ین کیچیک باجی سینی چوخ قیسسا گؤرور و
گؤره ر- گؤرمزده او قیزا عاشیق اولور.
عاشیق اوغلان, عمی
اوغوللارین بیرینین واسیطه سیله دورت ایله یاخین، او قیزا اونلارجا عشق مکتوبلاری
یازیر.
اورتا تحصیلی چوخ چتینلیکله
باشا وئره ن آز ساوادلی اوغلان، بو مکتوبلاری یازماق اوچون یاخین یولداشلاریندان
بیرینده ن کمک لیک آلیر. مکتوبلار داها گؤزل و داها جانی یاخان اولسون دئیه، عاشیق
ین یولداشی عشق مکتوبلاری کتابلاریندان دا کمک آلیر.
بو دورت ایل عرضینده بیزیم
عاشیق اوغلان سربازچیلیغا گئدیر و سربازچیلیقدان دا عشق مکتوبلارینی یازماغا دوام ائدیر.
ایشین انترسانت جهتی بو دور
کی، مکتوبلاری قارداشی آروادی واسیطه سیله قیزا یئتیره ن عمی اوغلودا، او قیزی
سئودییی اوچون، مکتوبلاری بالاجا باجی یا یوخ، اوندان بویوک اولان (چوخ دا گؤیچک
اولمایان) باجی یا یئتیریر. نئیه کی، بویوک باجی ائولنمه ده ن، کیچیک باجی ائوله
نه بیلمز ایمیش؟؟!!...
بئله لیکله آرادا بیر
آنلاشیلمامازلیق اولور.
سربازلیقدان سونرا بیزیم
عاشیق، سئودییی قیزی قاچیرماغا قرار وئریر. بو ایش اوچون طبیعی اولاراق مکتوبلاری
قیزا یئتیره ن عمی اوغلودان کمک لیک آلیر.
بیر گئجه، عمی اوغلونون
وانت باری ایله قیزی، یاشادیغی کند ده،
بابا ائوینده ن آلیب، قاچیریرلار.
قارانلیقدا و یاغیش آلتیندا
دره- تپه لرده ن وانت بارین یانینا قدر قاچان اوغلان و قیز، بیر- بیرلرینین الینده
ن توتسالاردا، هیجاندان و قورخودان بیر-بیرلرینین اوزونه باخمیرلار.
بیزیم عاشیق، قیزی وانت
بارا میندیرمک اوچون، اونا کمک لیک ائتدییی آندا، بیر ایلدیریم شاخیر و بئله لیکله
اوغلان قیزین صوراتینی گؤرور.
البته ایندی اوخوجو تصور
ائده بیلیر کی، بیزیم عاشیق، قیزین باشقا بیریسی اولماسینی گؤردوکده، نه حالا
قالیر.
شرق عالمینده کیچیک بیر کند
ده دونیایا گلیب، بؤیویه ن بیر جوان اوغلان، او کیچیک جامعه نین بوتون سنت لرینی
قرآن آیه سی کیمی قبول ائتدییی و بیر کیشی نین بوینونا دوشن وظیفه ده ن آگاه
اولدوغو اوچون، بئله بیر دورومدا نه ائده بیلر؟
شرف و ناموسو اوچون اؤلمه یه حاضیر اولان بیر تورک جوان اوغلانین بوینونا
دوشن وظیفه، البته کی اوخوجایا معلوم دی.
بیزیم عاشیق, ترن ده قیز
ایله بیرلیکده ایستانبولا گئدیرکن، بیر ایکی ساعات شوک کئچیردیکده ن سونرا، اؤزونه
گلیر و قیزا هئچ بیر شئی بللی ائتمیر.
اورهان پاموک اینانیلماز
بیر مهارت ایله ناغیلی پیشیریر و صفحه- صفحه ایره لی گئتدیکده، اونلارجا ماجرانی
تصویر ائتدییی حالدا، بوتون رومان بویو بو آنا موضوع دان اوزاقلاشمیر.
بیزیم عاشیق، قاچیردیغی قیز
ایله ائوله نیر و چوخ خوشبخت ار-آراودلیق حیاتی یاشاییب و بیرلیکده ایکی قیز
صاحیبی اولورلار. اوچونجو اوشاغا حامله اولان قادین، بیر کورتاژ فاجعه سینده اؤلور
و نئچه ایل ده ن سونرا بیزیم عاشیق، اؤلن آروادی نین کیچیک دول باجی سیله (بو
آرادا او قیزدا ایستانبولا گلیب و باشقاسی ایله ائولندیکده ن بیر نئچه ایل سونرا،
اری بیر ماجرا دا اؤلدورولموش) ائوله نیر.
بیزیم عاشیقله ائوله نن دول
بالدیز، ائولنمک تدارک لرینده بیر قنادی ده گؤروشدوکلرینده، مکتوبلار موضوع سینی
آچیر. بالدیز بیزیم عاشیق ده ن اصرارلا ایسته ییر کی، او مکتوبلاری اونا یازیب،
آمما باجی سیله ائولنمه سینه اعتراف ائتسین.
البته بیزیم عاشیق ده، او
گؤروشده " مکتوبلاری سنه یازدیم" اعترافینی ائدیر.
دورت ایله یاخین بیر مدتده
یازیلمیش اونلارجا مکتوب، اؤنجه اؤلن باجی نین الینده و سونرا کیچیک قیزین الینده
دیلر. مکتوبلار بیر- بیرینین اوستونه قویولوب، لوله نیب و بیر باغلی دا ساخلانیر.
یازیلان مکتوبلاردا ان
باشدا گلن موضوع، کیچیک قیزین گؤزلری دی.
پاموک، رومانین مختلف
یئرلرینده بیر اوستا رسام کیمی اینانیلماز قدر گؤزل اولان او گؤزلرده ن سؤز آچیر.
بیزیم عاشیقله ائولندیکده ن
سونرا، کیچیک قیز هر دم مکتوبلاردان بیرینی چیخاریر و اوخودوقدان سونرا، حیات
یولداشیندان معین ایضاحات ایسته ییر.
بورادا، او مکتوبلارین بیری
حاقدا کتابدا یازیلمیش بیر صفحه نی،
بیرلیکده اوخویوروق:
"... هاوا قاراریرکن ائوه دؤندویونده مولود (بیزیم عاشیق ین
آدی تورکجه ده مِولوت دیر) سامیها- ئی (سونرادان ائولندییی دول بالدیز) یئمک
ماساسینا ( میز) اوتورموش چای ایچه رکن گؤردو. اؤنونده مولود- ین عسگر ده ن (
سربازلیقدان) یازدیغی مکتوبلاردان بیری واردی. سامیها نین راکی نی فازلا (چوخ)
ایچتیگی اوچون چای یا دؤندوگونو مولود آنلادی، ممنون اولدو بوندان.
مولود قارص (ایران سرحدینه
یاخین بیر شهر) قارنیزونوندان (پادگان) یوللادیغی مکتوبلارین بیرینده سامیها نین
گؤزلرینی نرگس چیچگینه (نرگس گولو) نه ده ن بنزه تمیشدی؟
مولود تورگوت پاشانین
(پادگانین فرماندهی اولان ژنرال تورگوت) قانادلاری آلتیندا ایکن (حمایه سی
آلتیندا)، عسگرلیگینی یاپان بیر لیسه ادبیات اؤئره تمه نینده ن (متوسطه دبیرستان
ادبیات معلمی) گؤزلر کونوسوندا (موضوع سوندا) بیلگی و یاردیم آلدیغینی سامیها یا
اعتراف ائتدی. نرگس اسگی ادبیات دا گؤزو آنلاتیردی: او زامانلار قادینلار داها
کاپالی ایدی (باغلی) و ارکک لر قادینلارین یالنیزجا گؤزونو گؤره بیلدیگی اوچون
بوتون دیوان (تورک کلاسیک ادبیاتی) و خالق ادبیاتی گؤز اوزه رینه قورولموشدو.
مولود اؤئره تمنده ن اؤئره ندیکلرینی، او سیرادا عاغلینا گلی وئره ن (عاغلینا گلن)
باشقا اینجه دوشونجه لری بیر آن دا هیجانلاناراق کاریسینا (آروادینا) اوزون اوزون
آنلاتدی. انسان بؤیله بیر گؤزون, گؤزل بیر یوزون (اوزون) چکیمینه قاپیلینجا کندی
اولماقدان چیخییور, حتی نه یاپدیغینی دا بیلمییوردو. " او زامانلار من, من
دئییلیدیم". دئدی مولود. ..."
اورهان پاموک معاصیر تورک
ادبیاتی نین اولدوزلاریندان بیری دیر.
"کافامدا بیر توهافلیک وار" رومانی، تورکیه جامعه سینین
کئچن اللی ایلده، سرعتله گلیشمه سینین
بدیعی تاریخی دیر.
بو کتابی اوخوماغی هر کسه،
خصوصیله آذربایجانلیلارا توصیه ائده ره م.
-----------------------
* بو « توهافلیک» سؤزونون
معناسی دا اؤزو اوچون بیر عالم دی. ایراندا "کافامدا بیر توهافلیک وار",
فارسی دیلینده صابر حسینی واسیطه سیله "چیز
غریبی در سرم" ترجمه اولوبدور.
عین زاماندا کانادا دا نشر
اولان بیر ده رگی ده " شگفتی در سر" ترجمه
اولونموشدور.
کانادا
دا ساکن اولان مترجم لره یازدیغیم کیمی, منجه " شگفتی" سؤزو اصلا دوغرو
اولا بیلمز. مترجم لر ایکینجی دیلده ن ( انگلیسی) ترجمه ائتدیکلری اوچون, بو سؤزو
داها دوزگون گؤروبلر.
"
چیز غریبی" ده اوره ییمه یاتمیر, آمما توهافلیک معناسینا داها یاخین دی. منجه
" غرابت" سؤزو داها دوزگون اولا بیلردی.
کتابین
آلمان دیلینده ترجمه سینی ده گؤروب و یوخلامیشام. آلمان دیلینه چئویره ن مترجم Fremdheit سؤزونو داها مناسب گؤرموشدو. بو دا
تماما دوغرو اولمادیغی حالدا, " توهافلیک" معناسینا داها یاخین دی.


text:
دیالکتیک
دیالکتیک (یونانجا: διaλektιkή — مۆباحیثه ائتمک) — مادی دۆنیانین مؤوجودلوغونو دایمی دییشیکلیک، حرکت، موباریزه و اینکیشافلا ایضاح اوْلونماسی اۆصولودور.
عۆمومی معلومات[دَییشدیر]
دیالکتیکنین اؤزون مخصوس تاریخی واردیر. قدیم یوناندا دیالکتیک ددیکده (قدیم یونان مۆباحیثه آپارماق صنعتی، موحاکیمه یوروتمک دئمکدیر) علمی موصاحیبه، مۆباحیثه ائتمک صنعتینی باشا دۆشوردولر. غرب فلسفهسینده و علم مکتبینده ثبوت نظریهسی کیمی مؤوجود اوْلماقدادیر. دیالکتیک ایدّعالاری فلسفهنین بۆتون تاریخی عرضینده اینکیشاف ائتمیشدیر.
بئلهلیکله، دیالکتیک:
- دوغا، اینسان جامیعه و تفکّورون حرکت، دَییشمه، تزهلنمه و اینکیشافینین عۆمومی قانونلاریندان بحث ائدن علمدیر.
- طبیعت، اینسان جمعیتی و تفکّورونون حرکتی و اینکیشافی پروسسیدیر.
- طبیعت، جمعیت و تفکّورون اینکیشافینین ان عۆمومی قانون اویغونلوقلاری حاقیندا تعلیم اوْلماقلا پروسسین داخیلی منبع یینی ضدیتلرین موباریزهسینده گؤرور.
- طبیعتین، اینسان جمعیتینین، تفکّورون حرکت و اینکیشافینین عۆمومی قانونلاری حاقیندا فلسفی تعلیم؛ بیر کیفیتدن دیگرینه سیچراییشلا کئچیده گتیریب چیخاران داخیلی ضدیتلرین و عکسلیکلرین موباریزهسینین آچیلماسی یوْلو ایله، دایم حرکتده اوْلان و دییشن طبیعت و جمعیت حادیثهلرینین درک ائدیلمهسینین علمی متودو. قیسا اوْلاراق دیالکتیکنی عکسلیکلرین بیرلیگی حاقیندا تعلیمدیر.
- بیر شئیین اوْنون ضدیتلیلییی فونوندا حرکت و اینکیشاف پروسسیدیر (مثلاً، حادیثهلرین دیالکتیکی، تاریخین دیالکتیکی).


text:
توکایئو: باریش گوجو قازاقیستانی ترک ائتمهیه باشلایاجاق
کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو باریش گوجو عسگرلرینین ۲ گون سونرا مرحلهلی شکیلده قازاقیستانی ترک ائتمهیه باشلایاجاغی بیلدیریلدی
قازاقیستان جمهورباشقانی قاسم جؤمرت توکایئو، کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو باریش گوجو عسگرلرینین ۲ گوندن سونرا مرحلهلی شکیلده قازاقیستانی ترک ائتمهیه باشلایاجاغینی بیلدیردی.
توکایئو مجلسدهکی چیخیشیندا اؤلکهدهکی وضعیتله باغلی آچیقلامالار وئردی.
قازاقیستانا قارشی بیر ترور ساواشینین باشلاندیغینی بیلدیرهن توکایئو، تروریستلره قارشی عملیاتین ان چتین قیسمینین گئچدیگینی و وضعیتین ثابت حالا گلدیگینی بیلدیریدی.
توکایئو، اؤلکهدهکی وضعیته گؤره عضو اولدوقلاری کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتوندن حربی یاردیم ایستهدیکلرینی خاطیرلاداراق،
"قازاقیستان، قانونی اولاراق کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو اورتاقلاریندان باریش گوجو طلب ائتدی. بو قرار وئریلدیگی سیرادا، آلماتی اوزریندهکی کنترلوموزو تامامیله ایتیرمک عرفهسینده ایدیک. آلماتینی ایتیرمیش اولسایدیق، باشکندی، سونرا ایسه بوتون اؤلکهنی ایتیرردیک" دئدی.
کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو باریش گوجونون گؤرهوینی اوغورلا باشا چاتدیردیغینی دئیهن توکایئو:
"کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو باریش گوجو ۲ گوندن سونرا تدریجاً قازاقیستانی ترک ائتمهیه باشلایاجاق، گئری چکیلمه مدتی ان چوخ ۱۰ گون اولاجاق" ایفادهلرینی ایشلتدی.
کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو، کوللکتیو گوونلیک شوراسینین قراری ایله قازاقیستانا ۲ مین ۳۰۰ عسگر و ۲۵۰تجهیزات گؤندرمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
قیرقیزیستانلا اؤزبکیستان آراسیندا سرحد قونوسوندا اورتاق پروتوکول ایمضالاندی
قیرقیزیستان حکومتینین مطبوعات مرکزیندن وئریلهن آچیقلامادا، ایکی اؤلکه حکومتلری آراسیندا سرحد تعیینی هیئتلرینین باشکند بیشکئکده گؤروشدوگو بیلدیریلدی
علییئو، عرب بیرلیگی ذیروهسینین فخری قوناغی اولاجاق
الجزایر جمهورباشقانی، آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوی، اؤلکهسینده تشکیل ائدیلهجک عرب بیرلیگی ذیروهسینه شرف قوناغی اولاراق دعوت ائتدی
ارمنیستان آتیشکسی پوزماغا داوام ائدیر
ارمنی بیرلیکلرینین، آذربایجان اوردوسونون مؤوضعلرینی آرالیقلارلا آتیشا توتولدوغو بیلدیریلدی


text:
پاکستان ده مونسون یامغیر لری سببلی حیاتی نی یوقاتگن لر سانی 1208 نفر گه ییتدی
اوشبو حقده پاکستان ملی آفت نی باشقریش آژانسی معلومات بیردی
پاکستان ده 14- جون دن بیری دوام ایتیب کیلیاتگن مونسون یامغیر لری سببلی حیاتی نی یوقاتگن لر سانی 1208 نفر گه ییتدی.
پاکستان ملی آفت نی باشقریش آژانسی تامانیدن بیریلگن معلومات گه کوره, حیاتی نی یوقاتگن 1208 کیشی دن, 244 نفری عیال و 416 کیشی سی ایسه باله بولگن.
عینی دمده مونسون یامغیرلری سببلی یره لنگن کیشی لر سانی هم 6 مینگ 82 نفر گه ییتدی.
پاکستان ده 33 میلیون 46 مینگ کیشی سوو تاشقین لریدن تاثیرلنگن و 733 مینگ 488 حیوان تلف بولگن.
عینی دمده سوو تاشقین لری 5 مینگ 63 کیلومتر یول گه ضرر ییتکزرایکن, 243 کوپریک بیلن 173 دوکان ویران بولدی.


text:
ایوب شهبازی چاغداش آذربایجان صنعتکارلاریندان بیری دیر کی اونون ایلک اثری هم تورمجه شعرلری و هم گؤزل خطاطلیق ایشی بیر یئزده چاپدان چیخدی. بو کتاب شهبازی نین ۴۰ تورکجه غزلی دیر کی اؤز گؤزل خطی ایله یازمیشدیر و تبریزده ایکی یاییم ائوی نین اشتراکی ایله – یانار و آیدین یاییم ائولری – بازارا وئریلمیشدیر.
ایوب شهبازی ۱۳۳۸ ایلینده تبریزده آنادان اولوب و بوگون عشق ایله دولو بیر اوره کله اؤز آنادیلینه خدمت گؤسته ریر. بو کتاب چوخ نفیس بیر صورتده و هر صفحه نین تذهیب هنریله بزنمیش حالدا چاپدان بوراخیلمیشدیر. بو اثری ۴۸ صفحه ده ۳۰ مین قیمت قیمتی ایله الده ائده بیلرسینیز. بیز بو عزیز شاعیر و صنعتکاریمیزا داها آرتیق باشاریلار دیله ییب، اونونچون ساغلیق، اسنلیک و گله جکده پارلاق بیر اولدوز کیمی ادبیات و هنر سماسیندا پارلداماغینی آرزو ائدیریک.


text:
بیرینجی بؤلۆم
دین
دین قۇنوسوندا اینسانئ أن چۇق آلداتان، آللاهئ وار وە بیر قابول أتمەنین یترلی اۇلاجاغئ قورونتوسودور. اۇیسا اۇنون وارلئغئنئ هرکس قابول أدر.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ ﴿۱۷۲﴾ أَوْ تَقُولُوا إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ ﴿۱۷۳﴾ وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿۱۷۴﴾ (سورة الأعراف)
راببین، آدم اۇغوللارئندان اۇنلارئن بللریندن نسیللرینی آلدئغئندا، اۇنلارئ کندیلرینە قارشئ: “بن سیزین صاحیبینیز (راببینیز) دگیل میییم؟” دییە شاهید توتتو. اۇنلار دا: “أوت صاحیبیمیزسین. بیز بونا شاهیدیز.” دەدیلر. آرتئق قئیامت گۆنۆ: “بیز اۇنون فارقئندا دگیلدیک” دیەمزسینیز. شونو دا دیەمزسینیز: “اؤنجەدن اۇرتاق قۇشانلار بابالارئمئزدئ. بیز ایسە اۇنلاردان سۇنرا گلن نسیلدیک. باطئلا ساپانلارئن ایشلەدیکلریندن اؤتۆرۆ بیزی یۇق مو أدەجکسین؟” ایشتە اۇ بلگەلری بؤیلە آچئق آچئق آنلاتئرئز، بلکی دؤنرلر. (آعراف سورەسی؛ 174-172)
حالق آراسئندا “بزمی ألستتە آلئنان میثاق” وەیا “ألَستُ بِرَبِّکُم” دەنن بو اۇلای؛ اینسانئن آچئق وە نت اۇلاراق آللاهئن وارلئغئنئ وە بیرلیگینی قابول أتمەسی اۇلایئدئر. آیت بو ایشلمین، آدم اۇغولارئنئن “بللریندن نسیللریندن آلئنماسئ” سئراسئندا کسینلشتیگینی بیلدیرمکتەدیر. نسلین بلدن آلئنماسئ، نسلی دوام أتتیرەجک تۇحومون آلئنماسئدئر. کیشی بو دوروما گلدیگی گۆن أرگینلیک چاغئنا گیرر.
اینسان، حایاتئ بۇیونجا آللاهئن آیتلرینی اۇقور. چۆنکۆ آللاهئن آیتلری یالنئز قورئاندا اۇلانلار دگیلدیر. اینسانلار گؤکلر، یر، حایوانلار، بیتکیلر، حاصئلئ تۆم وارلئقلار اۇنون آیتلریدیر.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ﴿۵۳﴾ (سورة فصلت)
آیتلریمیزی اۇنلارا، هم چەورەلریندە هم دە کندی ایچلریندە گؤسترەجگیز، سۇنوندا اۇنون (قورئانئن) گرچک اۇلدوغو اۇنلار آچئسئندان اییجە اۇرتایا چئقاجاقتئر. (فوصصیلت سورەسی؛ 53)
اینسانئن دئش چەورەسیندە وە کندی ایچ عالمیندە اۇقودوغو آیتلر، اۇنا بیر یاراتئجئنئن اۇلدوغونو حابر وریر. بو سببلە اینسان، هنۆز چۇجوق یاشتا ایکن آللاە ایلە ایلگیلنمەیە باشلار. بو قۇنودا چەورەسینی سۇرو یاغمورونا توتار. سۇنوندا آللاهئن وار وە بیر اۇلدوغونو تام اۇلاراق قاورار. قارشئسئنا چئقان بو آیتلرلە سانکی آللاە اۇنا: “بن سنین راببین دگیل میییم؟” دییە سۇرار. اۇ دا تام بیر قارارلئلئقلا: “أوت راببیمسین، بن بونا تانئقلئق أدییۇروم” دەر. اینسان بو آیتلری عؤمۆر بۇیو اۇقودوغو ایچین، اۇنون آللاە ایلە ایلگیسی سۆرکلی جانلئ قئلار. بنزەری سۇرولارلا کندی ایچ عالمیندە همن هر گۆن قارشئلاشئر.
مۆشریک، اۇرتاق قۇشان دەمکتیر. اۇرتاقلئق ایچین أن آز ایکی وارلئق گرکیر. بونلاردان بیرینجیسی دائیما آللاەتئر. آللاهئن وار وە بیر اۇلدوغونون سایئسئز دلیلی اۇلدوغو حالدە، اۇرتاق قۇشولان وارلئقلارلا ایلگیلی بیر دلیل یۇقتور. بو سببلە هیچبیر مۆشریک، کندی ایچین حاقلئ بیر گرکچە بولامایاجاق وە شو سؤزۆ سؤیلەمەیەجکتیر:
أَوْ تَقُولُوا إِنَّمَا أَشْرَكَ آبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ ﴿۱۷۳﴾ (سورة الأعراف)
شونو دا دیەمزسینیز: “اؤنجەدن اۇرتاق قۇشانلار بابالارئمئزدئ. بیز ایسە اۇنلاردان سۇنرا گلن بیر نسیلدیک. اۇ باطئلا ساپانلارئن ایشلەدیکلریندن اؤتۆرۆ بیزی یۇق مو أدەجکسین؟ (آعراف سورەسی؛ 173)
أرگینلیک چاغئ اؤنملیدیر. سۇروملولوق بو چاغدا باشلار. بابالارئ عاکسینی سؤیلەسە دە أرگینلیک چاغئنا گیرن اینسان، آللاهئن وارلئغئنا وە بیرلیگینە، اۇنون تۆم وارلئقلارئن صاحیبی وە أفندیسی اۇلدوغونا کسینکس تانئق اۇلور. کیمی بونو آچئغا وورور، کیمی دە اؤنملی اۇلایلار قارشئسئندا اۇرتایا چئقارئر.
کندیلرینە تانرئتانئماز دیەن آتئیستلر، آللاهئ ایشلرینە قارئشتئرماق ایستەمەینلردیر. اۇنلار کندیلرینی تانرئلاشتئرئر وە کندیلرینین أفندیسی اۇلمایا چالئشئرلار. دیگر مۆشریکلر ایسە آللاە ایلە برابر باشقا أفندیلر بولور، اۇنلارئ آللاها بنزەر قۇنوما گتیریر وە ایلیشکیلرینی اۇنلار آراجئلئغئیلا یۆرۆتمەیە چالئشئرلار.
قورئاندا سئقچا، ذیکیر کؤکۆندن تۆرەمیش کلیمەلر گچر. ذیکیر، بیر بیلگییی ذیهیندە قوللانئما حاضئر توتما، اۇنو قالبە وە دیلە گتیرمە وە حاطئرلاما آنلاملارئنا گلیر. ذیهیندە وار اۇلان بیلگییی حارەکتە گچیرمەیە دە تذککۆر دەنیر. اینسان، دۇغوموندان اؤلۆمۆنە قادار، آللاهئن آیتلری ایلە یۆز یۆزە یاشار. آللاهئن آیتلری، اۇنون ایندیردیگی کیتابلاردا اۇلانلارلا سئنئرلئ دگیلدیر. اینسانئن هم دئش چەورەسیندە، هم دە ایچ عالمیندە اۇلان آیتلر دە واردئر. اینسان چۇغو بیلگییی، دئش چەورەدن وە کندی ایچ عالمیندن اۇقودوغو آیتلردن آلئر. بو سببلە اۇنلار طابیعی حوقوقون وە آحلاقئن أورنسل قوراللارئنئ گؤستریرلر. قورئانئن، تەوراتئن، اینجیلین وە دیگر ایلاهی کیتابلارئن اۇرتاق آدئ دا “ذیکیردیر”. چۆنکۆ دئش چەورەدە وە اینسانئن ایچ عالمیندە اۇلان آیتلرلە قورئان آیتلری آراسئندا تام بیر اویوم واردئر.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ﴿۵۳﴾ (سورة فصلت)
اۇنلارا چەورەلریندە وە ایچلریندە اۇلان آیتلریمیزی گؤسترەجگیز، سۇنوندا اۇنون (قورئانئن) گرچک اۇلدوغو اۇنلار آچئسئندان اییجە اۇرتایا چئقاجاقتئر. (فوصصیلت سورەسی؛ 53)
بو سببلە ألچیلر اینسانلارئ تذککۆرە، یاعنی ذیهینلرینە قازئلئ بیلگیلردن یارارلانمایا چاغئرمئشلاردئر. ایبراهیمین (ع) مۆشریکلرە: “تذککۆر أتمز میسینیز؟” یاعنی: “چۇجوقلوغونوزدان بری أدیندیگینیز بیلگیلرلە بنیم سؤزلریمی قارشئلاشتئرئپ یاپتئغئنئز یانلئشئ گؤرمز میسینیز؟” دەمەسی بونداندئر.
بیلیندیگی گیبی ایبراهیمین (ع) قاومی، گؤکلری وە یری آللاهئن یاراتتئغئنئ، آنجاق “ملکوتونو” یاعنی یؤنتیمینی گۆنشە، آیا وە یئلدئزلارا بئراقتئغئنئ ایددیعا أدییۇرلاردئ. بو وارلئقلارئ یرل یؤنتیجی گیبی گؤرۆیۇرلار، هر بیرینە بیر روحانیەت ورییۇرلاردئ. بو سببلە ایستکلرینی اۇنلارا سونویۇرلار. آللاە ایلە ایلیشکیلرینی اۇنلار آراجئلئغئ ایلە یۆرۆتمەیە چالئشئیۇرلاردئ. اۇنلارئن هەیکللری قارشئسئندا سایغئیلا أگیلییۇر، اۇنلارا قوربانلار سوناراق ایلگیلرینی چکمەیە چالئشئیۇرلاردئ. بو، اۇنلارئ آللاها اۇرتاق سایماقتئ. سۇسیال یاپئیئ دا بونا گؤرە اۇلوشتورموشلاردئ. ایبراهیم (ع)، یاپتئغئ گؤزلملر سۇنوجوندا اۇنلارئن یؤنتیمدە پای صاحیبی اۇلامایاجاغئنئ آچئقلایئنجا تهلیکەلی اۇلمایا باشلامئشتئ.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ ﴿۷۵﴾ فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأَى كَوْكَبًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَا أُحِبُّ الْآفِلِينَ ﴿۷۶﴾ فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هَذَا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قَالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ ﴿۷۷﴾ فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هَذَا رَبِّي هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ ﴿۷۸﴾ إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۷۹﴾ وَحَاجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّي فِي اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلَا أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ رَبِّي شَيْئًا وَسِعَ رَبِّي كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿۸۰﴾ (سورة الأنعام)
« ایبراهیمە بو ساپئقلئغئ گؤستردیگیمیز گیبی گؤکلردە وە یردەکی یؤنتیمی دە گؤستردیک کی، کسین بیلگییە أریشنلردن اۇلسون.
گجەنین قارانلئغئ چؤکۆنجە بیر یئلدئز گؤردۆ، “بو بنیم راببیمدیر (صاحیبیمدیر).” دەدی. ائشئغئ قایبۇلونجا، “بن ائشئغئ قایبۇلانلارئ ایستەمم.” دەدی.
آیئ، ائشئق ساچارکن گؤردۆ، “بنیم راببیم (صاحیبیم) بودور” دەدی. اۇنون ائشئغئ دا قایبۇلونجا، “یۆجە راببیم (صاحیبیم)! بانا دۇغرویو گؤسترمزسە گرچکتن بن دە بو ساپئق قاویمدن بیری اۇلاجاغئم” دەدی.
ائشئق ساچاراق دۇغان گۆنشی گؤرۆنجە، “ایشتە صاحیبیم بودور؛ بو داحا بۆیۆک،” دەدی؛ اۇنون ائشئغئ دا قایبۇلونجا دەدی کی: “أی قاومیم! سیزین اۇرتاق سایدئغئنئز نە وارسا بن اۇنلارئن حپسیندن اوزاغئم. بن، یۆزۆمۆ دۇغرودان دۇغرویا گؤکلری وە یری یاراتانا چەویردیم. بن مۆشریکلردن دگیلیم.
قاومی اۇنونلا تارتئشمایا باشلادئ. ایبراهیم دەدی کی: “سیز بنیملە آللاە حاققئندا مئ تارتئشئیۇرسونوز؟ هم دە بانا دۇغرویو گؤسترمیشکن… بن اۇنا اۇرتاق سایدئقلارئنئزدان قۇرقمام، یۆجە راببیمین (صاحیبیمین) أمری اۇلمادان بیر شەی اۇلماز. راببیم (صاحیبیم) هر شەیی بیلگیسییلە قوشاتمئشتئر. تشککۆر أتمز میسینیز؟ » (أنعام سورەسی؛ 75-80)
“تذککۆر أتمز میسینیز؟” دەمک، “بنیم گؤردۆگۆمۆ سیز دە گؤرۆیۇرسونوز؛ اۇنلارئن یؤنتیمدە أتکن اۇلامایاجاغئنئ، سیز دە آنلامئشسئنئزدئر. بیلگینیزی قوللانسانئز اۇلماز مئ؟” دەمکتیر.
ایبراهیم (ع) اۇنلارا شؤیلە دەدی:
إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۷۹﴾ (سورة الأنعام)
بن، یۆزۆمۆ دۇغرودان دۇغرویا گؤکلری وە یری یاراتانا چەویردیم. بن مۆشریکلردن دگیلیم. (أنعام سورەسی؛ 79)
… دەدیگی زامان اۇنلاردان هیچبیری: “گؤکلری وە یری یاراتان دا کیم؟” دییە سۇرمامئشتئ. چۆنکۆ اۇنو ذاتن بیلییۇرلاردئ.
سۇنرا سؤزلرینە شؤیلە دوام أتتی:
وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۸۱﴾ (سورة الأنعام)
سیز، حاققئندا آللاهئن ایندیردیگی بیر دلیل اۇلمایان شەیلری اۇنا اۇرتاق سایماقتان قۇرقمایاجاقسئنئز، بن سیزین اۇرتاق سایدئقلارئنئزدان قۇرقاجاغئم، اؤیلە شەی ناسئل اۇلور؟ بیلییۇرسانئز سؤیلەیین، بو ایکی طارافتان حانگیسی گۆون ایچیندە اۇلمایا لایئقتئر؟ (أنعام سورەسی؛ 81)
اۇرتاق قۇشان أن آز ایکی تانرئ تانئر. بونلارئن بیرینجیسی دائیما آللاەتئر. دیگری ایسە آراجئلئق یاپتئغئنا ایناندئغئ شەیدیر. بو قۇنودا تک دایاناغئ، بۆیۆکلریندن دویدوقلارئدئر. بونلار عاقئللارئنئ قوللانمازلار.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ قَالُوا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ شَيْئًا وَلَا يَهْتَدُونَ ﴿۱۰۴﴾ (سورة المائدة)
اۇنلارا: “آللاهئن ایندیردیگینە وە ألچیسینە گلین!” دەنسە؛ “آتالارئمئزدا گؤردۆگۆمۆز بیزە یتر” دەرلر. یا آتالارئ بیر شەیی بیلەمەمیش وە دۇغرویو بولامامئشلارسا؟” (مائیدە سورەسی؛ 104)
… وَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يَعْقِلُونَ ﴿۱۰۰﴾ (سورة یونس)
… آللاە، عاقلئنئ قوللانمایانلارئن اۆستۆندە، آللاها گۆونمەمە پیسلیگی اۇلوشتورور. (یونوس سورەسی؛ 100)
آللاهئن وار وە بیر اۇلدوغونو شاحصی گؤزلملریمیزلە قاورارئز. “اشهد أن لا الە الا اللە” یاعنی “بن تانئقلئق أدریم کی…” یرینە “شو ألچینین بیلدیردیگینە گؤرە…” دەمک گرکیردی. بو سببلە هیچبیر ألچی آللاهئن وارلئغئنئ ایثباتلا مشغول اۇلمامئش، آما آللاەتان باشقا تانرئ اۇلمادئغئنئ، یالنئز اۇنا قول اۇلماق گرکتیگینی آنلاتماقلا مشغول اۇلموشتور. ذاتن عاقلئنئ چالئشتئران هرکس بونون بؤیلە اۇلدوغونو قۇلایجا گؤرەبیلیر. ألچیلرە قارشئ چئقانلار دائیما، یانلئش اینانچ اۆزرینە قوردوقلارئ دۆزنین بۇزولاجاغئندان قۇرقانلار ایلە اۇنلارئن أتکیلەدیکلری کیشیلر اۇلموشلاردئر.
نبییە وە گتیردیگی کیتابا اینانانلار دا زامانلا کیتابئ کندیلرینە اویدورمایا، بیرچۇق آیتینی گؤرمەمەیە وە بونا گؤرە بیر حایات قورمایا باشلامئشلاردئر. یاهودی وە حئریستیانلار ایلە مۆسلۆمانلاردان باعضئلارئ بو گروبا گیررلر.
آ- آللاە ایلە آلدانما
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ ﴿۳﴾ وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ ﴿۴﴾ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ ﴿۵﴾ إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ ﴿۶﴾ الَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ ﴿۷﴾ (سورة فاطر)
« أی اینسانلار! آللاهئن اۆستۆنۆزدەکی نیعمتینی دۆشۆنۆن. آللاهئن دئشئندا سیزە گؤکتن وە یردن رئزئق ورەجک بیر یاراتئجئ مئ وار؟ اۇندان باشقا ایلاە یۇقتور. نەیە گۆونەرک یانلئشا سۆرۆکلنییۇرسونوز؟
سنی یالانلارلارسا، بیل کی سندن اؤنجە دە نیجە ألچیلر یالانجئ یرینە قۇندو. بۆتۆن ایشلر آللاها دؤندۆرۆلۆر.
أی اینسانلار! آللاهئن وردیگی سؤز بۆتۆنۆیلە گرچکتیر؛ دۆنیا حایاتئ سیزی آلداتماسئن. اۇ چۇق آلداتان (شەیطان)، ساقئن سیزی آللاە ایلە آلداتماسئن.
شەیطان سیزە دۆشماندئر؛ اۇنو دۆشمان بیلین. اۇ، طارافتارلارئنئ سادەجە آلەولی بیر آتشین آرقاداشئ اۇلمایا چاغئرئر.
کندینی دۇغرولارا قاپاتانلارا آغئر بیر عاذاب واردئر. اینانئپ گۆونن وە ایی ایشلر یاپانلارئن آلاجاقلارئ ایسە باغئشلانما وە بۆیۆک بیر اۆجرتتیر. » (فاطئر سورەسی؛ 3-7)


text:
- (اۇنلار:) “بیز وارلئقلارئن راببینە (صاحیبینە) اینانئپ گۆوندیک،” دەدیلر.
- “موسانئن وە هارونون راببینە…”
- فیرعاوون دەدی کی: “بن ایذین ورمەدن اۇنا ایناندئنئز، اؤیلە می؟ بو، حالقئ بورادان چئقارماق ایچین شهریمیزدە قوردوغونوز بیر پلاندئر. نەلر اۇلاجاغئنئ یاقئندا گؤرەجکسینیز!
- کسینلیکلە أللرینیزی وە آیاقلارئنئزئ چاپرازلاما کسەجگیم، سۇنرا حپینیزی موطلاقا آساجاغئم.”
- دەدیلر کی: “ناسئل اۇلسا راببیمیزە دؤنەجگیز.
- سنین بیزە بو جزایئ ورمەنین تک سببی راببیمیزین (صاحیبیمیزین) آیتلری بیزە گلینجە اۇنلارا اینانمئش اۇلمامئزدئر. أی راببیمیز! بیزە بۆیۆک بیر دیرنمە گۆجۆ ور! جانئمئزئ دا سانا تسلیم اۇلموش کیشیلر اۇلاراق آل!”
- فیرعاوونون حالقئندان اؤندە گلنلر دەدیلر کی: “(سیحیربازلارئ جزالاندئراجاقسئن دا) موسایئ وە حالقئنئ سربست می بئراقاجاقسئن؟ اۇنلار بو تۇپراقلاردا بۇزغونجولوق چئقارسئنلار، موسا دا سنی وە تانرئلارئنئ بئراقسئن دییە می؟” فیرعاوون دەدی لی: “(یۇق اؤیلە شەی!) اۇنلارئن اۇغوللارئنئ اؤلدۆرەجک، قادئنلارئنئ ساغ بئراقاجاغئز. بیز اۇنلارئن اۆزریندە أزیجی بیر گۆجە صاحیبیز.”
- موسا حالقئنا شؤیلە دەدی: “سیز یاردئمئ آللاەتان ایستەیین وە صابرەدین (دوروشونوزو بۇزمایئن). بو تۇپراقلار آللاهئندئر. قوللارئن ایچیندن اویغون گؤردۆگۆنۆ بورایا میراثچئ قئلار. موتلو سۇن، مۆتتاقیلریندیر /یانلئشلاردان ساقئنانلارئندئر.”
- دەدیلر کی: “سن گلمەدن اؤنجە دە گلدیکتن سۇنرا دا حپ أذیەت گؤردۆک.” موسا شؤیلە دەدی: “بلکی دە راببینیز، دۆشمانئزئ یۇق أدەجک وە بو تۇپراقلاردا سیزی اۇنلارئن یرینە گتیرەجکتیر. سۇنرا دا سیزین نە یاپاجاغئنئزا باقاجاقتئر.
- بلکی عاقئللارئنئ باشلارئنا آلئرلار دییە فیرعاوون حانەدانئنئ قوراق گچن یئللار وە ققئطلئقلا جزالاندئردئق.
- باشلارئنا ایی بیر شەی گلینجە: “بو بیزیم حاققئمئزدئر!” دەرلردی. اۇنلارا بیر کؤتۆلۆک دۇقونورسا اۇ زامان دا: “بو اوغورسوزلوق موسانئن وە یانئنداکیلرین یۆزۆندندیر،” دەرلردی. بیلەسینیز کی اۇنلارا گلن هر اوغورسوزلوق سادەجە آللاە قاتئنداندئر آما اۇنلارئن چۇغو بونو بیلمییۇر.
- دەدیلر کی: “بیزی بۆیۆلەمک ایچین حانگی موعجیزەیی گتیریرسن گتیر، سانا ایناناجاق دگیلیز.”
- بونون اۆزرینە اۇنلارا سو باسقئنئنئ، چکیرگە، قئمئل ضارارلئسئ، قورباغا وە قان آفتینی، آیرئ آیرئ موعجیزەلر اۇلاراق گؤندردیک. یینە دە بۆیۆکلۆک تاسلادئلار وە سوچلولار تۇپلولوغو حالینە گلدیلر.
- هر بیر آفت گلدیگیندە شؤیلە دەدیلر: “أی موسا! سانا وردیگی سؤز سببییلە راببینە بیزیم ایچین دوعا أت! أگر بو آفتی اۆزریمیزدن قالدئرئرسان کسینلیکلە سانا ایناناجاق وە کسینلیکلە ایسرائیل اۇغوللارئنئ سنینلە بیرلیکتە گؤندرەجگیز.
- نە زامان اۇ آفتی، سؤزلرینی توتابیلەجکلری بیر سۆرەیە قادار قالدئرساق درحال سؤزلریندن دؤنرلردی.
- نیهایت اۇنلارا حاق أتتیکلری جزایئ وردیک؛ حپسینی دنیزدە بۇغدوق. چۆنکۆ آیتلریمیز قارشئسئندا یالانا سارئلئیۇر، اۇنلاردان حابرسیز گیبی داورانئیۇرلاردئ.
- أزیلمیش اۇلان حالقئ ایسە برەکتلی قئلدئغئمئز اۇ تۇپراقلارئن دۇغوسونون دا باتئسئنئن دا صاحیبی قئلدئق. صابئرلئ اۇلمالارئنا (دوروشلارئنئ بۇزمامالارئنا) قارشئلئق راببینین ایسرائیل اۇغوللارئنا وردیگی گۆزل سؤز بؤیلەجە یرینە گلمیش اۇلدو. فیرعاوونون وە حالقئنئن أمک ورەرک یاپتئغئ وە یۆکسلتمیش اۇلدوغو هر شەیی دە یرلە بیر أتتیک.
- ایسرائیل اۇغوللارئنئ دنیزدن گچیردیک. کندی پوتلارئ قارشئسئندا سایغئیلا دوران بیر تۇپلولوغا راستلادئلار: “أی موسا! اۇنلارئن کندیلرینە اؤزل تانرئلارئ گیبی سن دە بیزە اؤزل بیر تانرئ یاپسانا!” دەدیلر. موسا: “سیز گرچکتن جاهیلجە داورانان بیر حالقسئنئز!” دەدی.
- بونلارئن ایچیندە اۇلدوقلارئ دین چؤکمۆشتۆر. یاپماقتا اۇلدوقلارئ شەی بۇشتور.
- سؤزۆنە شؤیلە دوام أتتی: “سیزە آللاەتان باشقا ایلاە مئ آرارئم؟ اۆستەلیک اۇ سیزی چاغداشلارئنئزا اۆستۆن قئلدئ.”
- سیزی فیرعاوون حانەدانئندان قورتارمئشتئق. اۇنلار سیزە کؤتۆ بیر عاذاب ورمک ایستییۇر، اۇغوللارئنئزئ اؤلدۆرۆیۇر، قادئنلارئنئزئ ساغ بئراقئیۇرلاردئ. ایشین ایچیندە راببینیزین (صاحیبینیزین) یئپراتئجئ، بۆیۆک بیر ایمتیحانئ واردئ.
- موسا ایلە اۇتوز گجەلیگینە سؤزلشتیک، اۇنا اۇن گجە داحا أکلەدیک. بؤیلەجە راببینین بلیرلەدیگی سۆرە قئرق گجەیە چئقتئ. موسا قاردشی هارونا دەدی کی: “حالقئم ایچیندە بنیم یریمە سن گچ. یاپئجئ اۇل، بۇزغونجولارئن یۇلونا گیرمە!”
- موسا قارارلاشتئردئغئمئز یرە گلیپ راببی دە اۇنونلا قۇنوشونجا: “راببیم! بانا کندینی گؤستر کی، سانا باقایئم،” دەدی. آللاە: “بنی آصلا گؤرەمزسین؛ آما شو داغا باق، یریندە قالئرسا گؤرەبیلیرسین،” دەدی. راببینین داغا گؤرۆنمەسی، اۇنو دۆمدۆز أتتی، موسا دۆشۆپ بایئلدئ. کندینە گلینجە دەدی کی: “سانا ایچتن بۇیون أگریم، پیشمان اۇلوپ سانا یؤنلدیم. بن (سنین گؤزلە گؤرۆلەمەیەجگینە) اینانانلارئن ایلکیییم.”
- آللاە دەدی کی: “باق موسا! مساژلارئملا وە بیرەبیر قۇنوشماملا سنی بو اینسانلار ایچیندە سچکین قئلدئم. اؤیلەیسە سانا وردیگیمی آل وە گؤرەوینی یرینە گتیرنلردن اۇل!”
- اۇ لەوحالارا موسا ایچین هر تۆرلۆ اؤگۆدۆ وە هر شەیین آیرئنتئلئ آچئقلاماسئنئ یازدئق. شؤیلە دەدیک: “بونلارا سئقئ سارئل؛ حالقئنا أمرەت، اۇنلار دا أن گۆزل بیچیمدە سارئلسئنلار. یۇلدان چئقمئشلارئن یوردونو یاقئندا سیزە گؤسترەجگیم.”
- بولوندوقلارئ یردە حاقسئزجا بۆیۆکلننلری آیتلریمدن چەویرەجگیم. اۇنلار بۆتۆن آیتلری گؤرسەلر اۇنلارا اینانمازلار. اۇلغونلوق یۇلونو گؤرسەلر اۇنو یۇل أدینمز، آما یانلئش قورغولانان یۇلو گؤرسەلر اۇنو یۇل أدینیرلر. بونون سببی آیتلریمیز قارشئسئندا یالانا سارئلمالارئ وە آیتلردن حابرسیز گیبی داورانمالارئدئر.
- آیتلریمیز قارشئسئندا وە آحیرتە وارما حاققئندا یالانا سارئلانلارئن عامللری بۇشا گیدر. اۇنلار قارشئلئق اۇلاراق یاپتئقلارئندان باشقاسئنئ مئ بولاجاقلار؟”
- موسانئن حالقئ، اۇندان سۇنرا سۆس أشیالارئندان بؤگۆرەبیلن بیر بۇغا هەیکلی أدیندی. اۇنون کندیلرییلە قۇنوشمایاجاغئنئ وە کندیلرینە یۇل گؤسترمەیەجگینی بیلمییۇرلار مئیدئ؟ اۇنو ایلاە أدیندیلر وە یانلئش یاپان کیمسەلر اۇلدولار.
- پیشمان اۇلوپ عاقئللارئ باشلارئنا گلینجە گرچکتن ساپمئش اۇلدوقلارئنئ گؤردۆلر وە شؤیلە دەدیلر: “أگر راببیمیز بیزە مرحامت أتمز وە سوچوموزو اؤرتمزسە بۆسبۆتۆن قایبەدنلردن اۇلوروز.”
- موسا، اؤفکەلی وە اۆزۆنتۆلۆ اۇلاراق حالقئنا دؤندۆگۆندە: “بندن سۇنرا آرقامدان نە کؤتۆ ایش یاپمئشسئنئز! راببینیزین (جزالاندئرما) أمرینین بیر آن اؤنجە گلمەسینی می ایستەدینیز؟” دەدی. لەوحالارئ بئراقتئ وە قاردشینین باشئنئ توتوپ کندینە دۇغرو چکمەیە باشلادئ. هارون دەدی کی: “آنامئن اۇغلو! بو تۇپلولوق بنی أزدی، نەرەدەیسە اؤلدۆرۆیۇرلاردئ. ساقئن دۆشمانلارئ سەویندیرمە! بنی بو ظالیم تۇپلولوقلا بیر توتما!”
- موسا دەدی کی: “راببیم! بنی وە قاردشیمی باغئشلا. بیزی ایکرامئنا داحیل أت! ایکرام أدنلرین أن اییسی سنسین.”
- راببینین اؤفکەسی وە دۆنیا حایاتئ بۇیونجا آلچاقلئق، بۇغایئ ایلاە أدیننلرین یاقالارئنا یاپئشاجاقتئر. ایفتیراجئلارئ ایشتە بؤیلە جزالاندئرئرئز.
- کؤتۆ ایشلر یاپئپ داحا سۇنرا آللاها گۆونەرک تەوبە أدنلر /دؤنۆش یاپانلار (بیلملی کی)، بۆتۆن بونلارئن آردئندان سنین راببین، ألبتتە چۇق باغئشلایان وە ایکرامئ بۇل اۇلاندئر.
- اؤفکەسی گچیپ ساکینلشینجە، موسا لەوحالارئ آلدئ. اۇنلاردا شؤیلە یازئلئیدئ: “بو؛ راببیندن قۇرقانلار ایچین بیر رهبر وە بیر ایکرامدئر.”
- موسا، بلیرلەدیگیمیز یرە گلمک ایچین حالقئندان یتمیش آدام سچتی. شیددتلی بیر یر سارسئنتئسئ اۇنلارئ سارسئنجا دەدی کی: “راببیم! گرک گؤرسەیدین اۇنلارئ دا بنی دە داحا اؤنجە یۇق أدردین. آرامئزدان عاقئلسئزجا داورانانلارئن یاپتئقلارئ یۆزۆندن بیزی دە می یۇق أدەجکسین! بو، سنین ایمتیحانئندان باشقا بیر شەی دگیلدیر. بؤیلەجە کیمیلرینین ساپئقلئغئنا قارار وریر، کیمیلرینین دە یۇلا گلمیشلیگینی اۇنایلارسئن. بیزیم ولیمیز سنسین. بیزی باغئشلا، بیزە ایکرامدا بولون. باغئشلایانلارئن أن اییسی سنسین.
- بو دۆنیادا دا آحیرتتە دە بیزە گۆزل شەیلر یاز؛ بیز سانا یؤنلدیک.” آللاە دەدی کی: “ساپتئغئنا قارار وردیگیم کیشییی عاذابئما چارپتئرئرئم، راحمتیم ایسە هر شەیی قاپسار. اۇنو، یانلئشلاردان ساقئنان وە زکات ورنلرە یازاجاغئم. آیتلریمە اینانئپ گۆونن شو کیشیلرە دە یازاجاغئم:
- اۇنلار؛ یانئنداکی تەورات وە اینجیلدە یازئلئ بولاجاقلارئ اۆممی نبی اۇلان بو رسولە اویانلاردئر. اۇ رسول اۇنلارئن ایی شەیلری یاپمالارئنئ ایستەر وە کؤتۆ شەیلردن ساقئندئرئر. اۇنلارا تمیز شەیلری حلال، پیس شەیلری حارام قئلار. اۇنلارئن ائصرئنئ /آغئر یۆکۆنۆ وە اۆزریندەکی زینجیرلری قالدئرئر. اۇنا گۆونن، اۇنون دگرینی بیلن، اۇنا یاردئمجئ اۇلان وە اۇنونلا بیرلیکتە ایندیریلن نورا (قورئانا) اویانلار وار یا؛ ایشتە اومدوقلارئنا قاووشاق اۇلانلار اۇنلاردئر.”
- دە کی: “أی اینسانلار! بن آللاهئن حپینیزە گؤندردیگی ألچیسیییم. گؤکلردە وە یردە تۆم یتکیلر اۇنوندور. اۇندان باشقا ایلاە یۇقتور. حایات ورن دە، اؤلدۆرن دە اۇدور. اؤیلەیسە آللاها وە اۆممی نبی اۇلان رسولۆنە گۆونین. اۇ، آللاها وە اۇنون سؤزلرینە گۆونیر. سیز اۇنا اویون کی، دۇغرو یۇلا گیرمیش اۇلاسئنئز.”
- موسانئن حالقئندان (ایسرائیل اۇغوللارئندان) دۇغرولارئ گؤسترن وە اۇنونلا عادالتی ساغلایان بیر تۇپلوم دائیما واردئر.
- اۇنلارئ آیرئ آیرئ تۇپلوملار اۇلاراق اۇن ایکی بۇیا آیئرمئشتئق. حالقئ موسادان سو ایستەیینجە: “دگنگینی تاشا وور!” دییە واحیەتتیک. تاشتان اۇن ایکی پئنار فئشقئردئ. هر بۇی، سو ایچەجگی یری اؤگرندی. اۆزرلرینە بولوتلارئ گؤلگەلیک یاپمئش أکمک (من) وە بئلدئرجئن (سلوا) ایندیرمیش؛ “وردیگیمیز رئزئقلارئن تمیز اۇلانلارئندان یەیین!” دەمیشتیک. یانلئشئ بیزە یاپمئش اۇلمویۇر، کندیلرینە یاپمئش اۇلویۇرلاردئ.


text:
اوکراینا، روسیانین حربی ایتکیلرینین یئنی ساییسینی آچیقلادی
ایندیه دک روسیانین ۲۲ مین ۴۰۰ حربچیسینین اؤلدورولدوگو بیلدیریلدی
روسیا سلاحلی گوجلرینین اوکراینادا ایتیردیگی گوجلرین یئنی ساییسی آچیقلاندی.
بو قونودا اوکراینا سلاحلی گوجلرینین باش قرارگاهی بیلگی یاییملادی.
ایندیه دک روسیانین ۲۲ مین ۴۰۰ حربچیسینین اؤلدورولدوگو بیلدیریلدی.
بوندان باشقا، روسیانین ۱۸۵ اوچاق، ۱۵۵ هلیکوپتر، ۹۳۹ تانک، ۲ ۳۴۲ زرهلی ساواش ماشینی، ۴۲۱ توپ، ۷۱ هاوا ساوونما سیستمی، ۱۴۹ راکت آتار، ۱۶۶۶ آراج، ۸ گمی، ۷۶ یاناجاق آراجی ۲۰۷ اینسانسیز هاوا آراجی یوح ائدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
روسیادا اوخولا سلاحلی سالدیری
سالدیریدا آرالاریندا اوشاقلارین دا اولدوغو ۱۳ نفر حیاتینی ایتیردی، ۲۱ نفر یارالاندی
پکاکالی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز سوریهنین قوزئیینده تروریستلره قارشی موباریزهنی ائتکیلی و قرارلی شکیلده داوام ائتدیریر"
ایرانداکی گؤستریلرده۲۰ یاشلی حدیث نجفی اؤلدورولدو
گۆونلیک گوجلرینین ائتدیگی آتیش نتیجهسینه بدنینین موختلیف یئرلریندن یارالانان ۲۰ یاشلی حدیث نجفی خستهخانایا آپاریلدیقدان سونرا یاشامینی ایتیردی