text:
آغجییر
آغجییرلر لاتینجه: pulmo ، دؤش قفهسینده یرلشمیشدیر؛ آشاغی سطحلری دیافراقمایا و ایچری سطحلری اۆرک کیسهسینه سؤیکنمیشدیر. ساغ دیافراقما گۆنبزی سوْل گۆنبزدن یۆکسک اوْلدوغونا گؤره و اۆرک آسیممتریک وضعیت آلدیغی اۆچون، آغجییرلرین حجمی و شکلی سؤز یوخ کی، مۆختلیف اوْلمالیدیر. ساغ آغجییر سوْل آغجییردن قیسا، گئنیش و حجملیدیر.
نورمال آغجییرلرین رنگی اۇشاقدا آچیق چهرایی اوْلور، بؤیوکلرده ایسه گتدیکجه رنگی دییشیب توندلشیر، خاریجی سطحینده قارا لکهلره تصادف اوْلونور. بونون سببی خاریجدن هاوا ایله آغجییرلره داخیل اوْلان یابانچی جیسیملردن (توز، توستو و قورومدان) آسیلیدیر.
آغجییرلر بؤیوکلرده اوْرتا درجهده هاوا ایله دولدوغو زامان آشاغیداکی اؤلچولرده اوْلور؛ شاقولی اؤلچوسو ۲۵-۲۷ سم، ساگیتال اؤلچوسو (اساسیندا) ۱۶-۱۷ سم، فرونتال اؤلچوسو ساغ طرفده ۱۰ سم و سوْل طرفده ۷ سم.
آغجییرلرین تۇتومونا گلدیکده گؤروروک کی، اینسان درین نفس آلدیقدا، یعنی دؤش قفهسی ماکسیموم بؤیودوکده، ساغلام آغجییرلر ۵۰۰۰ سم³ هاوا توتور. درین نفس وردیکدن سوْنرا آغجییرلرده ۱۵۰۰ سم³ هاوا قالیر، بئلهلیکله درین نفس آلما و درین نفس ورمه آراسیندا ۳۵۰۰ سم³ فرق واردیر. بونا آغجییرین اوْرتا حیات توتومو دئییلیر. اینسان عادی نفس آلدیقدا (یعنی راحت نفس آلدیقدا) ۵۰۰ سم³ هاوا آلیر، درین نفس آلدیقدا علاوه ۱۵۰۰ سم³ آغجییرلره هاوا داخیل اوْلور؛ اگر درین نفس وریلیرسه آلینمیش ۵۰۰ سم³ دن علاوه ۱۵۰۰ سم³ هاوا خاریجه چیخاریلیر؛ بئلهلیکله گؤروروک کی، آغجییرلرین حیات توتومو اۆچ حیصّه دن عبارتدیر: تنففوس هاواسی (۵۰۰ سم³)، علاوه هاوا (۱۵۰۰ سم³) و احتیاط هاوا (۱۵۰۰ سم³). تخمیناً ۳۵ یاشیندان سوْنرا هاوا توتومو آزالماغا باشلاییر.
آغجییرلرین چکیسی مۆختلیف دیر و اوْملاردا اوْلان سلیین و قانین میقداریندان وابستهدیر. عومومیتله کیشیلرده اوْنلارین چکیسی ۱۰۰۰-۱۳۰۰ قرامدیر، قادینلاردا ۲۰۰-۳۰۰ قرام آز اوْلور. ساغ آغجییر سوْل آغجییردن آغیردیر و نیسبتی ۱۰:۱۱ کیمیدیر.
آغجییرلرین کونسینستنسییاسی یوموشاق، مسامهلی و سونگره بنزییر، داخیلینده هاوا اوْلدوغو اۆچون سودا اۆزور (باتمیر). اگر اوْنلارین داخیلینده هاوا اوْلمازسا (مثلاً، روشیمین، آنادان اؤلو اوْلموش دؤلون ویا سودا بوغولموش اینسانین آغجییری) سودا تز باتیر. آغجییرلر آرتیق درجهده الاستیکدیر؛ اوْنلارین نفس وئریلن زامان ییغیلماسی همین خاصهدن وابستهدیر.
هر آغجییری زیروهدن اساسا دوغرو کسیلمیش کونوسون یاریسی ایله مؤ قایسه ائتمک اوْلار؛ کونوسون اساسینا اۇیغون سطحی دیافراقمایا و دیگر اۇجو یوخارییا باخیر، بئلهلیکله، هر آغجییرین اساسی – (لات. باسیس پولمونیس)، زیروهسی – (لات. آپخ پولمونیس) و اۆچ سطحی واردیر: اساسینی اؤرتهن باسیق دیافراقما سطحی – (لات. فاجیس دیاپهراگماتیکا) اوْرتا دیوارا (اۆریه دوغرو باخان ایچری سطحی – (لات. فاجیا مدیالیس (فاجیا مدیاستینالیس – بنا)))و باییر طرفه باخان قابیرغا سطحی – (لات. فاجیس جوستالیس).
برونخلارین آغجییرلرده شاخهلهنمهسیدَییشدیر
ساغ و سوْل برونخلار آغجییر قاپیلاریندان اوْنلارین پارنخیماسینا داخیل اوْلاراق، آغجییرلرین اساسلارینا دوغرو گدیر یول اۇزونو یان شاخهلر – (لات. رامی برونجهیالیس) وریر. بونلار ایکی قروپا: ونترال و دورزال برونخ شاخهلرینه – (لات. رامی ونترالس ات دورزالس) بؤلونور. ونترال شاخهلر دورزال شاخهلردن بؤیوک اوْلوب گدیشی اؤنه و باییر طرفهدیر. دورزال شاخهلر ایسه آغجییرلرین آرخاسینا دوغرو گدیر. سوْل آغجییرین باش برونخو آغجییره داخیل اوْلاراق دؤرد ونترال و دؤرد دورزال شاخه وریر، بونلاردان بیرینجی ونترال شاخه یوخاری پایا و یرده قالان ونترال و دورزال شاخهلر آشاغی پایا گدیب اوْرادا شاخهلنیر. بونلار سوْل آغجییر آرترییاسینین آلتیندا اوْلدوغو اۆچون آرتریاالتی برونخ شاخهلری – (لات. رامی برونجهیالس هزپارتریالس) آدینی آلیر.
ساغ آغجییرین باش برونخو ۲،۵-۳ سم باشلانان یریندن اۇزاقلاشدیقدان سوْنرا، یوخاری پایا یوغون بیر شاخه وریر. بۇ شاخه ساغ آغجییر آرترییاسینین اۆستونده اوْلدوغو اۆچون آرتریاوستو برونخ شاخهسی – (لات. راموس برونجهیالیس اپارتریالیس) آدلانیر. باش برونخ بۇ شاخهنی وردیکدن سوْنرا دؤرد ونترال و دؤرد دورزال شاخه بوراخیر، بونلارین هامیسی (لات. رامی برونجهالس هیپارتریالس) قیسمیندندیر. ونترال شاخهلرین بیرینجیسی اوْرتا پایدا، یرده قالان ونترال شاخهلر و دورزال شاخهلرین هامیسی آشاغی پایدا شاخهلنیر.
برونخ شاخهلری دیخوتومیک اۆصوللا داها کیچیک برونخلارا، بونلار دا برونخیوللارا – (لات. برونجهیولی) بؤلونور. هر بیر برونخیول آغجییر پایجیغینا داخیل اوْلور و پایجیق برونخیولو – (لات. برونجهیالیس لوبولاریس) آدلانیر؛ بونون دیامتری ۱مم-ا برابر اوْلور. هر پایجیغا داخیل اوْلموش برونخیول دیامتری ۰،۵ مم-ا برابر ۱۲ – ۱۸ عدد داها کیچیک شاخهلره – حدودی برونخیوللارا – (لات. برونجهیولی ترمینالس) بؤلونور. بونلارین هر بیری ایکی تنففوس برونخیولونا – (لات. برونجهیولی رسپیراتوریی) شاخهلنیر. هر تنففوس برونخیولو آلوول آخاجاقلارینا – (لات. دوجتولی آلوولارس) بؤلونور؛ بونلار دا اؤز اۇجلاریندا گئنیشلنهرک آلوول کیسجیکلرینه – (لات. ساججولی آلوولارس) آچیلیر.
هر ایکی تنففوس برونخیوللاریندان آیریلان آلوول آخاجاقلاری آلوول کیسجیکلری ایله بیرلیکده آغجییرلرین قورلوش وحدتینی (لات. آجینوس) تشکیل ادیر. ۱۲-۱۸ لات. آجینوس بیرلشدیریجی توْخوما واسطهسیله بیر-بیریله بیرلشهرک آغجییر پایجیغینی – (لات. لوبولوس پولمونوس) عمله گتیریر.
آغجییرلردهکی آلووللارین میقداری تخمیناً ۳۰۰-۵۰۰ میلیونا و آجینوس-لارین میقداری ۸۰۰ ۰۰۰-ا چاتیر؛ بونلارین تنففوس سطحی نفس وردیکده ۳۰ م²-ا، درین نفس وردیکده ۱۰۰ م²-ا برابردیر.
یوخاریدا تصویر اوْلونان برونخ و برونخیول شاخهلری سیستمی وظیفه جهتجه ایکی قیسمه بؤلونور: ۱) برونخ آغاجی – (لات. آربور برونجهیالیس)- تنففوس برونخلارینا قدر هاوا داشیماق وظیفهسینی ایفا ادیر؛ ۲) آلوولآغاجی – (لات. آربور آلوولاریس)- تنففوس برونخلاری داخیل اوْلماق شرطیله بونلاردان سوْنرا گلن تؤرهمهلر – قازلار مۆبادیلهسینی داشیییر.
آغجییرلرین قورلوشودَییشدیر
آغجییرلرین سقمنتار قورلوشودَییشدیر
کلینیک -رنگنولوژی مۆعاینهلر و دؤش قفهسی جرراهلیغی تجروبهسی اساسیندا سوْن زامان بللی ادیلمیشدیر کی، آغجییرین بعضی نوخوشلوقلرینده پاتولوژی پروسسسلر بۆتون پایی یوخ، یالنیز اوْنون آیری-آیری حیصّه لرینی – سقمنتللری ایشغال ادیر. بۇ حیصّه لره برونخ – آغجییر سقمنتلری آدی وریلمیشدیر. بونلار پاز شکلینده اوْلور، اساسلاری آغجییرلرین خاریجی سطحینه، زیروهلری کؤکلرینه دوغرو باخیر؛ حدودلارینی پیقمنتاسییا درجهسی ایله تعیین ائتمک اوْلور. قئید ائتمک لازیمدیر کی، آغجییرین هر بیر سقمنتی مۆافیق برونخ سقمنتینه (شاخهسینه) مالیکدیر. قان دامارلاری دا آغجییرلرین داخیلینده سقمنتار اۆصوللا شاخهلنهرک برونخ شاخهلری اۆزری ایله بۆتون کۆتلهسینه نشر اوْلونور. پاریج آناتومیک نومنکلاتوراسینا گؤره آغجییرلرین سقمنتار قورلوشو آشاغیداکی سخم اوزرهدیر. ساغ آغجییر ۱۱ برونخ – آغجییر سقمنتلریندن تشکیل اوْلونموشدور؛ بونلاردان اۆچو – یوخاری پایا، ایکسی – اوْرتا پایا و آلتیسی آشاغی پایا عاییددیر. سوْل آغجییر ایسه ۱۰ برونخ – آغجییر سقمنتلریندن عبارتدیر؛ بونلاردان دؤردو – یوخاری پایی و آلتیسی – آشاغی پایی تشکیل ادیر.
آغجییرلرین وظیفهسیدَییشدیر
معلوم اوْلدوغو اوزره آغجییرلر قازلار مۆبادیلهسی وظیفهسینی ایفاده ادیر؛ بۇ زامان قان اوکسیژن ایله زنگینلشیر و کربون قازیندان آزاد اوْلور. اوکسیژنله زنگین هاوانین آغجییرلره داخیل اوْلماسی و کربون قازی ایله زنگین قازین خاریج اوْلماسی دؤش قفهسی عضلهلرینین و دیافراقمانین ییغیلماسی ایله ایضاح اوْلونور.
آغجییرلر تنففوس وظیفهسیندن باشقا بیر سیرا وظیفهلر ده داشیییر، مثلاً، سکرتور – ایفرازات و مادهلر (سو، لیپوید و دۇزلار) مۆبادیلهسی وظیفهسی. یقین ادیلمیشدیر کی، آغجییرلرده فاقوسیتار (موهافیزدیجی) وظیفه ایفادیجی رتیکولو-اندوتلیال سیستمه عایید بیر سیرا سلوللر ده واردیر.


c: text/html

text:
اویان نیوز : هر بویلو آنا،تمیزلیک وساغلیق مرکزلرین وئردیگی ائتیملری (آموزش) ائتکیسینده،دوغال دوغومونو (زایمان طبیعی) سئزارین دوغومونا گؤره اوستون وساغلام اولدوغونو دوشونوب.اما آنالارین ایستهیی ویا آنا وجنینین ساغلیغی اوچون، دوکتورلار، سئزارین دوغومونو یاخشی وتحلوکهسیز بیلرلر .سزارین دوغوملارین یوزدهسی(درصد) نئچه ایل اؤنجهلره گؤره یوخاری آرتیملا(افزایش) ایرهلی گئدیر،البته دونیا چاپیندا ساغلیق مرکزلری،دوغال دوغوم حاقدا بیلگی وئرمکله ،سئزاریننین یوزدهسینی آزالتماق ایستهییرلر.تاسوفله ایراندا، سئزارین دوغومون یوزدهسی یوخاری دی،ایرانین بیر سیرا خصوصی خسته خانالاریندا، سئزارینین آماری، یوزده یوزدور.دئمهلیدیر؛سئزارین دوغومون یوزدهسی باخیمیندان، برزیل ،چین ومکزیک؛ ایراندان داها اوستوندورلر،البته بو اوستونلوک، یامان تحلوکهلی دیر.آشاغی خریطه(نقشه)،هر اؤلکهده؛سئزارین دوغومونون یوزدهسینی گؤستهریر.
قایناق : بیلیم سسی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
پنیر
پئندیر چوروموش ودولمالانمیش سوددن اله گلن دی کی سوددن اله گلر
تاریخده[دَییشدیر]
پئندیرین تاریخی بللی دئیل و هئچ کیم دیه بولمور کی ناواقتدان دوزلیب آمما تاریخ بویی پئندیر دَیَرلی بیر یئمکدیر. بئله بولونور کی قفقاز یا آسیادا ائله گلیب و بیر باشاگلیم ایشده پئندیر دوزلیب و ساتیلیب بئله کی سوتی گئچی قارنینین قوروموشونا دولدوردبلار کی اونی ساخلاسینلار و گئچی قارنیندا اوْلان آنزیملر و باکتریلر سوتی چورودوب و گون قاباغیندا دولمالانیب و پئندیر اوْلوب بۇ باشاگَلیم ایش 10.000-ایل تاریخی اولابیلر آمما بیرکیمسه اونی بیلمیر.
دوزلمهسی[دَییشدیر]
توش باکتریلر اونا اضافه اولار سوندا بیر آنزیم یا رنت آدیندا اونا آرتاللار و سیرکه یا همان اسید اسیتیک توکوب و اونی دولما دولما ائدللر . پئندیر گئچی قویون اینه سوتوندن اله گلر و دوه سوتوندن پئندیراولماز پئندیر مایاسی یا آنزیم کی اونی دولمالاندیرار صنعتده(rennet) آدی وار.
لیقوان پئندیری[دَییشدیر]
آذربایجاندا لیقوان پئندیری چوخ آدلیم دی چون قویون پئندیری دی ولیقوانین قویونلاری داغلاردا اوت یه یب و سوت وئریللر چون سهند داغلاریندا عطریلی اوتلار و بیتگی لر وار وکهلیک اوتی و یاشی گورنتیلر اوردا چوخدی اونا گوره قوینلارین سوتی چوخ یه ملی اولار واوندان پئندیرچالسان دادلی وادلیم اولار .اینیدی سهندداغلاریندا بوجور قوینلار چوخدی و مرتعلر آرادان گئدیر. دنیادا سوئیش پئندیری کی سوئیس مملکتینده اله گلر چوخ آدلیم اوْلوب .
پئندیر یئمَیی اؤلکهلرده[دَییشدیر]
پئندیرین جوره بجوره سی[دَییشدیر]
سویی آز پئندیر(سویی یوزه 13 دن 34 جان):دومان ریکوتای .پارمیجانلو .گئچی توست ومیزوتوست پئندیری .
آز سولی پئندیر(یوزه 35 دن 45 جان) :آدام پئندیری .لیقوان .سوئیس .فتا .چیدار .گودا.
سولی پئندیر(46دان 55 جان یوزده ):پیتزا پئندیری موتزارلا.کممبریت و ماوی پئندیر ومحلی پئندیر
چ.خ سولی پئندیر(یوزه 80دان 88 جان):خامالی پئندیر نوفشاتل .ایمپاستاتا.قاتیش
دنیادا آمریکا آلمان فرانسه ایتالیا هولند لهستان میصر آرژانتین اوسترالیا چوخ پئندیر اله گتیرن ودانمارک پئندیری لاب یه ملی پئندیردیلر دانمارک پئندیری فتا پئندیریدی . ایراندا دانمارکلی لار سوت وپئندیرین صنعتی ایشلرین گورن دیلر ونچه ایرانی اوردا بوایشلری اورگه شیب و ایراندا بوایشده ایشه باشلیبلار.
گورونتولر[دَییشدیر]
Brie cheese
Maccagno cheese
Devil's Gulch cheese
Isle of Mull Cheese
Diverse Sauermilchkäse sour cheese
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ Total and Retail Cheese Consumption – Kilograms per Capita. Canadian Dairy Information Centre. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on ۱۵ اکتبر ۲۰۱۲. یوْخلانیلیب2010-08-14.
- ↑ Union suisse des paysans, Consommation de fromage par habitant en 2009 Archived ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲, at the Wayback Machine.


text:
کالیفورنیادهکی پولیتکنیک ایالتی کالج
کالیفورنیادهکی پولیتکنیک ایالتی کالج (اینگیلیسجه: Johnson State College, فارسجا: کالج ایالتی جانسون )آمریکادا یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. کالیفورنیادهکی پولیتکنیک ایالتی کالج ۱۸۲۸ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- JSCbentley.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کالیفورنیادهکی پولیتکنیک ایالتی کالج گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`مصطفی شن توُپ` نتیجهلر
حابارلار [55]
- تۆرکیه ایلکینجی یرلی دیشلی قوطیسینی اؤندۆردی
- مصطفی شن توُپ ایتالیادا
- تۆرکیه بیلن قیرغیزیستان آراسیندا تکنولوژی پوداغیندا شرطناما قوُل چکیشیلدی
- شنتوُپ پاچکو بیلن دوشوشدی
- مصطفی شن توُپ قازاغیستان دا
- تۆرکیأنینگ مجلیسی نینگ باشلیغی رئیسی بیلن دوشوشدی
- مصطفی شن توُپ کویت ده
- تۆرکیأنینگ آغیر ولایاتیندا 20 تن آلتین و 3.5 تن کۆمۆش تاپیلدی
- شنتوُپ: تۆرکیه کروناویروس دؤورۆنده 158 یوردا کؤمِک بردی
- أردوُغان مجلیسینگ باشلیغینی قابول اتدی
- مصطفی شَنتوُپ: فلسطین مسئلهسینده بیرلشن میللتلرینگ چاغیریشی یتِرلیک دأل
- تۆرکیه ایسرائیل ینگ هۆجۆملرینی برک یازغاردی
- تۆرکیأنینگ مجلیسی نینگ باشلیغی تۆرک دۆنیأسی نینگ نوروز بایرامینی قوتلادی
- شنتوُپ سیغانلار گۆنۆنی قوتلادی
- شن توُپ اوکراینا ساپارینی ایزا سۆیشۆردی
- تۆرکیأنینگ مجلیسی نینگ باشلیغی آذربایجان ینگ "ینگیش گۆنۆنی" قوتلادی
- وارانک: تۆرکیه کروناویروس بیله گؤرهش مسئله سینده بۆتین دۆنیأ گؤرهلدِه بوُلدی
- عیراغینگ باش وزیری تۆرکیأ چاغیریلدی
- تۆرکیأنینگ مجلیسی نینگ باشلیغی: آذربایجان تۆرکیأنینگ کؤنگۆل یوردیدیر
- فواد اۇکتای: تۆرک عسگری سوریه دأکی ادلب شهرینده قالماغا دۇوام ادر


text:
لاتین دیلی
لاتین دیلی یا دا لاتینجا اوروپانین قدیم دیللریندندیر. قدیم روم اراضیسینده ایشلدیلمیشدیر. چوخ علمی ایصطلاحلار بۇ دیلدن گؤتورولموشدور. مثلاً، "hydro" — سو، "ferrium" — دمیر، "vita" — حیات دئمکدیر. و بۇ گون جنوبی اوروپا دیلرینین او جمله دن " ایتالیا، فرانسه، پورتغال، اسپانیا و بیر چوْخ دیللرین کؤکو ساییلیر. بو گون کاتولیک کلیساسی نین رسمی دیلی لاتین دیلی دیر.
تاریخی[دَییشدیر]
لاتین دیلی هیند-اوروپادیل عائیلهسینین ایتالیا دیل قروپونون بیر عضۆودور. لاتین دیلینین الیفباسی قدیم ایتالیا الیفباسی اساسیندا یارانیب و کؤکلری داها قدیمه یونان و فینیک الیفباسینا قدر گئدیر. لاتین دیلینین تاریخی بیزیم میلاد دان اونجه اؤنجهسینه عایددیر و تیبر چایی اطرافینداکی لاتیوم بؤلگهسینین اساس ایستیفاده ائتدیی دیل اوْلوب. عینی زاماندا لاتیوم بؤلگهسی حاضیردادا بؤیوک بیر جوغرافیادا اؤز تأثیرنی گؤسترن رومان مدنییتینین (گونئی اوروپا، لاتین آمریکا ) ایلک اینکیشاف ائتدیی بؤلگه اوْلوب.
روم ایمپیراتورلوغونون غربی و شرقی روم پارچالانماسی و بیزانس دؤولتینین یارانماسی ایله یونان دیلی علمی ساحهدهده لاتین دیلینی گئریده بوراخمیشدیر.
مشهور فیلسوفلاریندان توتموش، علم آداملارینادک بۆتون اؤز فیکیرلرینی، علمی کشفلرینی، نظریهلرینی و ایدئولوژیلرین لاتین دیلینده یازییا چئویریبلر. بۇ باخیمدان لاتین دیلی سؤز زنگینلیگی جهتدن عربجدن سوْنرا ایکینجی اَن زنگین دیلدیر. لاکین مۆختلیف مدنیتلرین بیر-بیرینی عوض ائتمهسی، بۇ دیلده دانیشانلارین آخیرینا چیخسا دا، لاتین دیلی بوگوندک اؤز قۆدرتینی قوروماغی باجاریب. بۇ باخیمدان لاتین دیلینین اؤیرنیلمهسینه و تدقیقینه بؤیوک احتیاج وار. چۆنکی لاتین دیلی بۇ گۆنکو اوروپادایللریندن بیر نئچهسینین (فرانسه، ایتالیا، رومان، ایسپانیا، پورتوقال دیلی) یارانماسیندا اؤنملی رول اوْینامیشدیر.
آیریجا باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑
"Schools". Britannica (1911 ed.).
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Imperial Latin". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Latin". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.


text:
`یرلشمیش میللتلر تشکیلاتی` نتیجهلر
خبرلر [1422]
- میت، وانداکی ایران جاسوسلوق شبکهسینی سوچ اوستو باسدی
- میللتلر لیگی: فرانسا شامپیون اولدو
- آنتونیو گوترش تورکیه-نین پاریس سازیشینی تصدیق ائتمهسینی آلقیشلاییب
- داها 2 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب
- بمت تورکیه-نین پاریس سازیشینی تصدیق ائتمهسینی آلقیشلاییب
- داها 3 ترورچو تهلوکهسیزلیک قوهلرینه تسلیم اولوب
- اردوغان: باتینین اوستون اولدوغو آنلاییشین سونونا گلدیک
- پ.کا.کا سینجاردا 52 نفری اوغورلاییب
- بیر هفته عرضینده دونیادا کووید-19-ا یولوخما حاللاری 10% آزالیب
- گؤبکلی تپهدهکی دیکیلی داشلارین کپیسی بیرلشمیش میللتلر باغچاسیندا
- طالباندان بیرلشمیش میللتلره تکلیف
- داها 5 ترورچو ایناندیرما سعیلری نتیجهسینده تسلیم اولوب
- ایران، شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینا تام عضو قبول ائدیلدی
- اردوغان: نیویورکدا تورک ائوینی آچاجاغیق
- "خیوه - ۲۰۲۰ تورک دونیاسی مدنیت باشکندی"
- دونیادا طبیعی فلاکتلرین سایی سون 50 ایلده بئش دفعه آرتیب
- نیجریه-ده ترور، اؤلنلر وار
- آنتونیو گوترش بمت-نین 5 دایمی عضوونو ییغینجاغا چاغیریب
- دونیادا اؤتن گون کوروناویروسا 451 میندن چوخ یولوخما قئیده آلینیب
- واکسنلرین 75 فایزی 10 اؤلکهیه گئدیر، بو عدالتسیزلیک اینسانلیق اوچون بیر اوتانجدیر


text:
دون کؤنول دلبره شرح غم پنهان ائتدی،
جمع ایکن، کؤنلونی بیر پاره پریشان ائتدی.
یئر توتام، دئردی کؤنول، ناله ایله کویینده،
یئتمهدی بیر یئره هر نئجه کی، افغان ائتدی.
وعده وئردی جگریم قانین ایچه مژگانین،
انتظارایله بو حسرت جگریم قان ائتدی.
غمزه تیغیله گؤزون کؤنلومی یوز پاره قیلیب،
هر بیرین بیر هدف ناوک مژگان ائتدی.
قیلدی محرابه قاشین فکری فقیهی مایل،
گؤر نئجه کافری اول وعظ مسلمان ائتدی.
گؤرییم چوخ یاشاسین دیده کی، مردم لوک ائدیب،
غم هجومینده منی اشک ایله پنهان ائتدی.
ای اجل، جان طمعین قیلما فضولی دن کیم،
بیر کمان ابرویه چوخ دان اونی قربان ائتدی.


text:
شفاف یوخو
شفّاف یۇخو و یا آنلاشیلیر یۇخو (آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Lüsid rüya )٬ بشرین یۇخو گؤردوگو سیرادا٬ یۇخو گؤردوگونون فرقینده اوْلماسی حالینا و یۇخو گؤردوگونون بیلینجینده اوْلدوغو بئله یۇخولارا وئریلن آددیر. تِریم٬ ایلک دفعه آکسفوْرد روانشوناسلیق انستیتوسوندان پاراسایکوْلوژ کِلیا قرین طرفیندن ایشلنمیشدیر.
شرقین شفّاف یۇخویا اهمیت وئرن بعضی عیرفانی مکتبلرینده اوستا٬ اؤیرنجیسینه گؤردوگو پسیکولوژیک قایناقلی یۇخونونون ایختیارینی الینه آلا بیلمهسی اۆچون٬ یۇخویا باخماق تِکنیکلرینی اؤیردیر. بۇ تکنیکلری اۇیغونلایا بیلن اؤیرنجی٬ یۇخوسوندا وحشی بیر حئیوان طرفیندن قوْوالانماقدایسا٬ یۇخوسوندا بیلینجلی حالا گئچر (شفّاف یۇخو حالینا) و یۇخویا باخماق کؤلگهسینده یۇخونون قالانیندا بۇ دفعه اؤزو اوْ وحشی حئیوانی قوْوالایا بیلر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lüsid rüya»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۳
۳ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۳/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/رویدادلار
- ۱۴۹۱ - حۆقۇقشۆناس راونسکیه اثری «فِنیکس»ی چاپ ائتدیرمهیه حۆقۇق وئرن سند وئریلدی. بۇ یازارلیق حۆقۇقو حاقّیندا تاریخده ایلک سند ساییلیر.
- ۱۵۰۱ - علیشیر نوائی٬ اؤزبک شاعیر٬ فیلسوف و دؤولت خادیمی اؤلدو.
- ۱۸۰۴ - روسیه اوْردوسو گنجه شهرینی آلدی. جواد خان٬ شهرین سوْنونجو قاجار خانی٬ اؤلدورولدو.
- ۱۸۶۸ - ژاپونون ایمپیراتور شوراسینین ایجلاسیندا ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی حاقّیندا بیانیه قبول ائدیلدی. ساسوما و تیویسونون قوْشونلاری کیوتوداکی ایمپیراتور سارایینی تۇتوب میجی ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۲۴ - توتانخآمونون قبری تاپیلاندان سوْنرا قیزیل تابوتدا مومیاییلانمیش جسدی ده تاپیلدی.
- ۱۹۳۴ - شورویده طیّارهلرین رادیولوژیسی ایله یئرینین مۆعیّنلشدیریلمهسی اۆچون اۇغورلو سیناق کئچیریلدی.
- ۱۹۶۲ - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۱۹۹۳ - موسکودا روسیه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا ایستیراتژی سیلاحلارین آزادیلماسی بارهده آنلاشما ایمضالاندی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
گردهرش(قوشاچای)
گردهرش میاندوآب بؤلگهسینین مرکزی بؤلومو و گونئی مرحمت آباد قصبهسینده یئرلشن کنددیر.
آنلامی[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
بو کندین ۱۳۸۵ -نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۱٬۳۴۴ نفر(۳۲۳ عائیله) اهالیسی واردیر[۱].
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
اهالینین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
اکینچیلیک محصول لاری[دَییشدیر]
بو کندین محصول لاریآرپا ، بوغدا ، مرجی ، خیار و پامادور دور.
ایمکانات[دَییشدیر]
- گاز
- سو
- آسفالت یول
- ساغلیق اوجاقی
- نئچه دانا ساتیش مرکزی
- برق
دیل و مذهب[دَییشدیر]
بو کندین بوتون اهالیسی تورکلر و شیعه دیرلر.گرده رشین بوتون خالقی آذربایجانلی لار دان عیبارت دیر و آذربایجان دیلیجه دانیشیرلار.
گرده رشین آدی[دَییشدیر]
گرده رەش بیر کوردجه سؤزجوک دور.گرد یا گیرد تپه معناسی، رهش سؤزو ایسه قارا معناسی وئریر بوناگؤرهده گیرده رش کورد دیلینده قارا بویالی تپه معناسی وئریر آنجاق بونا باخمایاراق بۇ کندده بئله بیر ائولیده کورد یوخدور و اهالی سی بوتونلوکده آذربایجان تورکلری دیر.سانکی بۇ کندده بیر تپه ده یوخدور و بللی دئیل کی نیه بۇ کنده بئله آد وئریب لر.


text:
ویجدان تمیزلییی
همت شهبازی
(مرحوم گنجعلی صباحینین «قارتال» حئکایهسینه بیر باخیش)
«قارتال» حئکایهسینین خلاصهسی:
«محمد» تهراندا اولدوغو زامان، رحیمسیز و ییرتیجی طبیعتی اولدوغوندان «قارتال» لقبینی آلمیش و تهرانین ان مشهور اوغرولاریندان اولموشدور. ایندی او، اؤز شهرینه قاییداراق اوچ نفرله بیرلیکده بیر رئستوراندا اوْتوراراق قارا چادرالی بیر قادینین دیلنچیلیینی و قارسون اونو ایتهلهییب ییخماسینی گؤرمکله قارتالین بوتون وارلیغی سارسیلیر و قارسونا بیر سیللی وورماقلا، قادینین آرخاسینجا گئدیب اؤز آنالیغی نرگیز خانیم اوْلدوغونو بیلیر. نرگیز خستهلنمیش اوغلو «حمید»ـ ین داواـ درمانینی اؤدهمک اوچون دیلنچیلیک ائدیر. قارتال اؤز قارداشی حمید و آنالیغی نرگیز ایله گؤروشدوکدن سونرا باشینا گلن حادثهلری سؤیلهییر:
قارتال، دوْغما آناسی «مریم» خانیمی کوچه قادینی اولدوغو اوجباتیندان و بونو بیلندن سونرا، اوندان انتقام آلماق فیکریله ائودن چیخیب، و تهرانا گئدیر. بورادا ایشسیزلیکدن بوتون پوللارینی قورتاریر. نهایت نئچه اوْغرویا توش گلدیکدن سونرا بیرینجی اوْغورلوغوندا توتولاراق دوستاق اولور. دوستاقدا بیلمهدییی بوتون پیسلیکلریده اؤیرهنیر و اوْرادان چیخاندان سوْنرا توپلوما ضید بیر آدام اولور. اوْغورلوقدا آدـ سان قازانماسینا گؤره، اونا «قارتال» دئییرلر. بیر گون قارتال اوغورلوغا گئدن زامان، ائوین قادینینی، خسته اوشاغینین باشی اوزهرینده هنیرتیلرینی ائشیتمکله و اؤز آنالیغی نرگیزین چکدییی زحمتلری خاطیرلاماقلا بوتون یاتمیش تمیز دویغولاری اوْیانیر. بو حالدا «آه… آنا» دئیهرک، سسی ائوه یاییلیر و قادین بو سسدن قورخاراق اؤزوندن گئدیر. صاباحیسی گون بو ماجرانی قزئتده اوخوماقلا، قارتال او قادین یاتان خستهخانایا گئدیر و او دقیقهدن فتنهـ فساد اوْجاغیندان اوزاقلاشیر. بیر زامان ماهیر سوروجو کیمی ایشلهییر. ایندی او، اؤز آنالیغینی گؤرمک اوچون اؤز شهرینه گلیب، آنالیغینی بیر دیلنچی کیمی و اونون اوغلو “حمید”ی خسته گؤرمکله بیر دسته پول چیخاریب نرگیزه وئریر و یئنیدن تهرانا قاییتماق فیکرینده اولاندا نرگیزین چهرهسینه غملی بیر دومان چؤکور. حمید یاخشیلاشیر. نرگیزینسه پولو قورتاریر. بئله بیر زاماندا قارتال مکتوبون ایچینده اییرمیمین تومن پول یوللاییر. بوندان سونرا داها قارتالدان خبر اولمور. بیر گون حمید قزئتی اوخویارکن، گؤزو بیر شکیله ساتاشاراق «قارتالین اؤلومو» باشلیقلی بیر خبری اوْخویور.
مرحوم صباحی گؤزل و بدیعی اثرلر یاراتمیشدیر. او بو اثرلرینده بوتون هندهوهرینده و توپلومدا گئدن حادثهلرله سیخ ایلگیده اولوب، اونو رئال شکیلده دوشونوب آچیقلاییر. اونون توپلومسال یاشاییش حاقدا تجروبه و بیلگیلری، یارادیجی خیال قووهسی، بدیعیـ ادبی اثرلر یاراتماغا سبب اولموشدور. او، اوْبرازلارینین توپلومسال دوروملارینا گؤره اؤز دؤرونون پیس دوروملارینی یازماغا چالیشیر، بو مقصده چاتماق اوچون یاشاییشین حتتا ان پیس دوروملارینی گؤسترمکله اؤزونون رئالیستی اوبرازلارینی یارادیر.
صباحی بیر طرفده یاشاییشین کسینلیکله اولایلاری قارشیسیندا یئنیلن اوبرازلار یارادیر (مریم، رضاقلی و بیر نؤقطهنظردن قارتالین اؤزو)، باشقا طرفدنسه، یاشاییشدا قورخمایان اوبرازلار یاراتماقلا یاشاییشین چتینلیکلری قارشیسیندا یئنیلمهمزلییی اؤیور (نرگیز و آناسی، قارتال، حمید). بیر طرفده اؤزوندن ارادهسی اولمایان اوبرازلار باشقا طرفده ایسه دمیر ارادهلی اوبرازلار یارادیر کی اؤزلرینه و داخیلی قووهلرینه گووهنهرک توپلومسال شرایطین قارشیسیندا دؤزمهیه چالیشیرلار.
قارتال اوشاقلیغینی آناسیزلیق و قونشولارین گولونج و آتماجا سؤزلریله کئچیریر. او بو شرایطی یارادانلارین علیهینه نیفرت بسلهییر، آنجاق اؤز گنجلیینیده ایتیریر و اخلاقسیز یوللارا دوشور. بئلهلیکله پیسلیک، پیسلیک تؤرهدیر. دئمک اولار صباحی قاراگونلویو و پیسلیین سببینی کامیل شکیلده آرادان قالدیرماق اولماماق اینامیندادیر. «قارتال»ـین گؤزل و اوشاق روحو، توپلوم و یاشامین چتین و پیس باسقیسی آلتیندا تاپدالانماقلا، سفیللییه، اخلاقسیزلیغا و سوندا اؤلومه گتیریب چیخاریر.
قارتال یوخسوللوق، قاراگونلوک دوغوران بیر محیطدن جان قورتاریب، باشقا بیر محیطه گیریر. بورادا اؤزلویونه اینانماسا ایهر، گئجهـگوندوزونو پارکادا و خیاوانلاردا کئچیرمهلیدیر. بیر ایش گؤرمهسئیدی (هر ایش اولورسا اولسون: اوغورلوق، دیلنچیلیک، چاپقینلیق و…) آجیندان اؤلمهلیدی. چونکو بورادا مئشه قانونون حاکیم اولدوغونو دویور. انسانپرورلیک، دوستلوق، آزادلیقدان خبر یوخدور. ایستهسن اؤلمهیهسن، گرهک اؤلدورهسن، زوْر دئیهسن، اوْغورلوق ائدهسن؛ انسان یالنیز بئله بیر شرایطده، یاشاماق حاققینی قازانیر. ائله بونا گؤرهده: «او (قارتال) بو صمیمیت، فداکارلیق اوْجاغیندان اوزاقلاشاندان فتنهـ فساد باتداقلیغیندا اوزموشدو، انسانلیغی، شرافتی اوْنوداراق ییرتیجی بیر جاناوارا چئوریلمیشدی. ائو داغیدیب، آنالار آغلاتمیشدی.»(۱)
قارتال قاراگونلوکدن، اوغورسوزلوقدان قاچیر و اؤزونو دوستاقدا گؤرور. دوستاقدا ایسه هامی اؤز قارنینین فیکریندهدیر. او دوستاغا گیرمکله اوغورلوق، پیسلیک، ایریلیین بوتون جیغیرلارینی اؤیرهنمکله آدلیم بیر اوغرویا، و وحشیجهسینه توپلوما ضید بیر آداما چئوریلیر. حتتا اونا «قارتال» لقبینی ده بو خاراکتئرینه گؤره وئریرلر. بئلهلیکله او بوتون ایلگیسینی توپلوم و حیاتدان اوزور. بورادا صباحی توپلومون پیس قانونلاری، انسانلاری دوغرو دوزگون بئجرمهدیینه گؤره سوچلاییر. توپلومون پیس شرایطی، انسانی، اجتماعی یاشام حاققیندا دوشونمهیه و اونون دوزهلمهیی اوغروندا چالیشماغا مهلت وئرمهمهسی یازیچینی درین فیکره دالدیریر. او گؤرور کی طبیعتین پیس شرایطی، انسانلارین گؤزل و اینجه روحونو بوْغور، و ائله بونا گؤره ده قارتال تهرانا آیاق قویدوغو گوندن تکجه اؤزونه فیکیرلهشیر. بو اؤزونه فیکیرلشمک، اونون اجتماعی کیملییینین گؤزل سوییهده بئجریلمهسینه بؤیوک مانع اولور. شخص ایله توپلومون ضیدیتی قارتالین بوتون وارلیغیندا دویولور. توپلومدا و کوتلهلر آراسیندا اولان ضیدیتلر، حئکایهده اولان اوْبرازلارین مجبوری یاشاییشلاری قاباریق شکیلده گؤز اؤنونه گتیریلیر: «حتتا خدیجه (نرگیزین آناسی) نرگیزی آللهوردییه کی یوخسول ایدی وئرمیردی آنجاق طالع ائله گتیریرکی بو عائلهده همیشه یوخسوللوق اولور و «جبره» گؤره او آللهوردییه اوْنو وئریر».(۲)
یوخسوللار، بئکارلار داها دا یوخسول اولورلار آنجاق اونلار یئنه ده مجبوری حالدا، یاشامین گؤزللییی و ساغلاملیغی اوچون جهد گؤستریرلر. اونلار دیلنچیلیک ائدیرلر؛ خیاوانلاردا یاتیرلار، آنجاق یئنه ده بئله بیر یاشاییشین قارشیسیندا یئنیلمهمهسی اوچون چالیشیرلار. ائله بونا گؤره ده، قارتال حئکایهنین سونوندا اؤزونون نجیب و تمیز کئچمیشی ایله باریشیر؛ و صباحی بونلارین هامیسینی اؤز رئالیزمینده گؤزل سوییهده گؤستریر.
اوبرازلار بوتون چتینلیکلره قاتیلیر، آنجاق اونلاری انسانلیقدان چیخارمیر و همیشه اونلارا بیر انسان کیمی باخیر. چونکو انسانی اؤز حالیندان چیخارماق، نه اینکی رئالیزمه دوْغرو بلکه ناتورالیزمه طرف یؤنلدیر.
نرگیزین حیاتیندا اولدوغو کیمی، قارتالین دا اوبرازیندا بیر نوع «جبر= مجبوریت» واردیر؛ بئلهکی قارتالین اؤلوموندن بئله چیخیر کی قارتال و اونون یاشاییشینا اوخشار آداملاردا نهایتده دیریلیک و یاشاماق قابلیتلری یوخدور. صباحی اونلاری یاشاماق فیکریندن اوزاق اولدوقلارینی وورغولاییر. دوغرودور قارتال آناسینا پول گؤندهرمکله اونون عائلهسینی یوخسوللوقدان قورتاریر، باشقا طرفدن ایسه اونون اؤلومو گؤستریر کی یوخسوللوق هلهم هلهم یاشامالی و حیاتین بیر حقیقی وارلیغی کیمی انسانلارلا یاناشی اولاراق، بشریتدن قوربانلیق آلمالیدیر. بو قووه ایله کسگین و دوشونجه اوزره مبارزه ائتمهسهلر، انسانلیق دونیاسی اونونلا همیشه یاشامالیدیر. باشقا طرفدن ایسه دئمهلییک قارتالین منلییی و اوبرازی دییشمهلیدیر. او بیر زامانلار هئچ بیر قووه ایله دییشیلمیر؛ تکجه پول و سرخوشلوق فیکریندهدیر. آنجاق یوخسوللوقدان بیر آنانین هنیرتیلرینی ائشیتدیکدن سونرا، اؤز حقیقی منلیینه، اوشاقلیق تمیزلیینه قاییتماق دویغوسو اورهیینده یارانیر. قارتالین بو دییشکنلییی حئکایهنین داها دا رئاللیغینی اؤنملی بیر قووه کیمی ایضاح ائدیر. اونون دوستاقدا آغلاماسی، ویجدانینین تمیزلیینی گؤستریر. بو تمیزلیک، حئکایهنین سونوندا اویانماقلا، قارتالین بوتون وارلیغینی دارماـ داغین ائدیر. حئکایهنین سونو گؤستریرکی اونون وارلیغیندا داخیلی و گؤزل سجیهلی بیر دوروم و مئیل واردیر کی اونون اوزونو زامانین بولودلو توْزو اؤرتوب و او یالنیز ایچهریدن اویانان قووه ایله معنوی گوجونو تاپیر. محیطین قاباریقلی یوروشونو ایگیدلیکله اؤزوندن اوزاقلاشدیریر. قارتال حئکایهنین قهرمانی اولماقلا بوتون معنوی و مادی قووهسینی باشقالارینا آندیرماغینی باجاریر. او، اؤز اؤلومو ایله یاشاییشا، یاشاماق باغیشلاییر.
بورادا بو سورغو اورتایا چیخیر: حئکایهنین سونوندا قارتال نییه و نهیه گؤره اؤزونو اؤلدورور؟ اونون سببسیز اؤلومو، حئکایهنی رئاللیقدان اوزاقلاشدیرماقلا، ناتورالیزمه یاخینلاشدیریر. حئکایهنین سونو اوسلوب باخیمیندان اؤزونو بدیعی گؤستریر. قارتالین نئجه اؤلدویو اوخوجو اوچون کؤلگهده قالیر. اوخوجودا سورغو و اونون آردینجا یوزوملار تؤرهدیر. کسینلیک حئکایهده یوخدور. یازیچی حئکایهنین داوامینی اوخوجو یوزومونا اؤتورور. قارتالی اؤلدورورلرمی؟ یا خود آناسی کیمی او دا اؤزونو اؤلدورور؟ یعنی حیاتین چتینلیکلرینه دؤزمک، سارسیلماز قارتالی اؤزونو اؤلدورمک نتیجهسینه گتیریب چیخاریرمی؟ بئله بیر حالدا اونا بو میراث، دوغما آناسیندان قالماقلا، او دا آناسی کیمی مجبوریت زوروندان یاشاماغا حاققی یوخدورمو؟ بو کیمی سورغولار اوخوجو یوزوموندا آرتیب یاشاماغا باشلاییر.
قارتال اؤز دوغما آناسینی وفاسیز و لیاقتسیز گؤردوکده، آنا یوردوندان گئتمک قرارینا گلیر. آیری بیر محیطده جنایتلر و غیراخلاقی ایشلرین قارشیسیندا اعتناسیز اولماقلا، یاخشی و ایدئال بیر توپلوما گیرمکدن اوزاقلاشیر. اونون تمیز و یوموشاق روحو کوْبودلاشیر و بوتون تمیزلیک و اخلاقی جیغیرلاردان اوزاقلاشیر، یقین کی بونو، محیطین غیراخلاقی جهتلری و قارماـ قاریشیقلیغی طلب ائدیر.
باشقا طرفدن ایسه او، قارداش و آنالیغینی یوخسوللوقدان قورتارماقلا اؤزونه آد قازاناراق دیللرده یاشاییر. بئلهلیکله اؤز دوغما آناسینین یولونو گئتمیر و اونون کیمی یاشاماقدان چکینیر. او، دوغما آناسینین اؤز حیاتینا قصد ائتمک فیکرینده اولارکن، اؤزو بو یولون قوربانلاریندان اولور. او آناسیندان انتقام آلماق فیکریندهایدی آنجاق دوغما آناسی کیمی او دا اخلاقسیزلیغا طرف گئدیر.
باشقا طرفدن ایسه، صباحی نرگیزین (قارتالین لهله و آنالیغی) فداکارلیق روحونو گؤسترمکله آنالارین و قادینلارین فداکارلیقلارینی اینجه و بدیعی شکیلده عکس ائتدیریر. نرگیز چتین شرایطده یاشاسا دا، او بوتون وار قووهسیله چالیشیر و اومیدینی ایتیرمیر. بونلار هامیسی گنجعلی صباحینین گؤزل و سارسیلماز و اینجه روحونون تمیزلیینی یانسیدیر.
اتک یازی:
۱ و ۲) قارتال، گنجعلی صباحی ، انتشارات فرزانه ، ایکینجی چاپ ۱۳۵۷
#مقاله ایلک دفعه ۱۳۸۰.جی ایلده “نوید آذربایجان” قزئتینده چاپ اولوبدور. بلکه ایندی باخیلسا آزاجیق فرقلی باخیلیردی بو اثره. آمما یازینین ایلک یازیلیش اؤزللیینی دَییشدیرمک ایستهمهدیم.


text:
لویز ادوینکولا
لویز ادوینکولا (اینگیلیسجه: Luis Advíncula) (دوْغوم:۲ مارس ۱۹۹۰ (۳۱ یاش) Chincha) بیر فوتبالیست. رایو وایکانو فوتبال کولوبو و پرو میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ 2018 FIFA World Cup Russia – List of Players (PDF). Fédération Internationale de Football Association (4 June 2018). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2018-06-19. یوْخلانیلیب2019-02-17.
قارداش پروژهلرده لویز ادوینکولا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- تاوریا سیمفروپول کولوبونون اویونچولاری
- هوفنهایم کولوبونون اویونچولاری
- ویتوریا ستوبال کولوبونون اویونچولاری
- بورسااسپور کولوبونون اویونچولاری
- نیولز اولد بویز کولوبونون اویونچولاری
- رایو وایکانو کولوبونون اویونچولاری
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار


text:
نیتروفورانتوئین
نیتروفورانتوئین (آیوپاک آدی: (E)-1-[(5-nitro-2-furyl)methylideneamino]imidazolidine-2,4-dione, اینگیلیسجه: Nitrofurantoin, (چینجه:呋喃妥因)، عربجه: نيتروفورانتوين ، روسجا: HиTpoфypaHToиH) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۳۸٫۱۶ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۲۰ دقیقه زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر. نیتروفورانتوئین آنتیبیوتیک اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نیتروفورانتوئین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یولداش، سنی کیم آپاردی؟(اویون)
یولداش، سنی کیم آپاردی؟ — آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده، ائلجه ده دیگر مؤوسوملرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر[۱].
اویونون قورولوشو[دَییشدیر]
اوّلجه دستهباشی (اوستا، باشچی، موللا و یا حاکیم) سئچیلیر. دستهباشی (اوستا، باشچی، موللا و یا حاکیم) ایکی جور تعیین اولونور: یا اونلاری اویونچولار اؤزلری سئچیرلر، یا دا عومومین راضیلیغی ایله (اویوندا و اوشاقلار آراسیندا موعیّن کئیفیتلری فرقلننلری)، چوخ حاللاردا ایسه (گر اویونچولار بیر-بیرینی تانیمیرلارسا) پوشک یولو ایله سئچیرلر. دستهلره بؤلونهرک اوینانیلان بو اویونو باشلاماق اۆچون هالای یولو ایله اوشاقلار ایکی دستهیه بؤلونورلر.
دستهلر سیرا ایله آرد-آردا دوزولورلر. گئریده دوزولموش دستهدن بیر اوشاق گلیر، اونلاردان بیرینین آرخاسیندان ایرهلی ایتلهییب آپاریر. آپاریلان اوشاق گئری باخمامالی، آنجاق هیمله اونو آپاران اوشاغی تانیمالیدیر.
یولداشلاریندان بیری آپاریلان اوشاغا برکدن دئییر:
- یولداش، سنی کیم آپاردی؟
اوشاق آپارانی تاپا بیلسه، اونو دا گؤتوروب اؤز یولداشلارینین ایچینه قاییدیر، دستهده بیر نفر آرتیر. یوخ، اوشاق تاپا بیلمهسه،آپاران اوشاق اونو گؤتوروب اؤز دستهسینه قاییدیر. بو قایدا ایله اویوندا اوشاقلارین هامیسی ایشتیراک ائدیر. هانسی دستهنین اوشاقلارینین هامیسی او بیری دستهیه کئچسه، او دسته اودوزموش اولور.
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ شیفاهی خالق ادبیاتی، اوشاق فولکلورو. "آلتون کیتاب" نشریاتی، باکی-2007. ص. 62.


text:
اولسا ایدی اثری نالهٔ افغانیمیزین
یئنه بیر رحمی گلردی بیزه جانانیمیزین
آغلاریق صبح آچلینجا گئجهلر کوُیوندا
اوزو گولسون بیزه، بلکه، مهِ تابانیمیزین
بیزه هیجران گونو ظلمت گئجه گوندوز کیمی دیر
ائیله رؤشندی چیراغی دلِ سوزانیمیزین
نازنین حوری لقالر بورویوب دونیانی
بوندان آرتیق نه یی وار روضهٔ رضوانیمیزین؟
خمِ ابرولرین اوخشاتدیق هلاله او مهین
قدر و قابل دئییل عالمده بو نقصانیمیزین(١)
چکدیک، افسوس، عبث زولفو سیاه لار فیکرین
سببی بیرده بودور حالِ پریشانیمیزین
بو تفاخر منه، واحد، یئتر اؤلسمده ا گر
منده بیر شاعرییم آذرباجانیمیزین
١مصرع بو شکلیده ده قئید اولموشدور:
عذری مقبول دئییل عالمده بو نقصانیمیزین


text:
آشیان مرغ دل زلف پریشانیندا دیر،
قاندا اولسام، ای پری، کؤنلوم سنین یانیندا دیر.
عشق دردیله خوشام، ال چک علاجیمدان، طبیب،
قیلما درمان کیم، هلاکیم زهر درمانیندا دیر.
چکمه دامان، ناز ائدیب، افتاده لردن، وهم قیل،
گؤگ لره آچیلماسین اللر کی، دامانیندا دیر.
گؤزلریم یاشین گؤروب شور، ائتمه نفرت کیم، بو هم
اول نمک دن دیر کی، لعل شکّر افشانیندا دیر.
مست خواب ناز اولوب، جمع ائت دل صد پاره نی
کیم، اونون هر پاره سی بیر نوک مژگانیندا دیر.
بس کی، هجرانیندا دیر خاصیت قطع حیات،
اول حیات اهلینه حیرانم کی، هجرانیندا دیر.
ای فضولی، شمع تک مطلق آچیلماز یانمادان،
تابلار کیم، سنبلوندن رشتۀ جانیندا دیر


text:
۲۰۰۸ (میلادی)
میلادی ۲۰۰۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا ایکی مین سگگیزینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
ژانویهدَییشدیر
فئوریهدَییشدیر
مارسدَییشدیر
آوریلدَییشدیر
مئیدَییشدیر
ژوئندَییشدیر
ژولایدَییشدیر
آقوستدَییشدیر
سپتامبردَییشدیر
اوْکتوبردَییشدیر
نوْوامبردَییشدیر
دسامبردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۸ نوْوامبر - یونسکودا میر جلال پاشایئفین ۱۰۰ ایللیگینه حصر ائدیلمیش تدبیر کئچیریلمیشدیر.
- ۶ آقوست - موریتانیده دولت چئوریلیشی باش وئرمیشدیر.
- ۴ نوْوامبر - باراک اوْباما آبش-ێن رئیس جومهورو سئچیلمیشدیر.
- ۳ مارس - روسیهده دؤولت باشقانی سئچیمینی باشوزیر بیرینجی کؤمکچیسی دیمیتری مدودف یۆزده ۷۰/۲۸ رأیله قازاندی.
- ۲۹ آقوست - زنیت فوتبال کلوبو فینالدا منچستر یونایتدی مغلوب ائدهرک، یوفا فینجانینین صاحیبی اولدو.
- ۲۸ اوْکتوبر - موسکودا موسلوم ماقومایوله ویداع مراسیمی کئچیریلدی و همین آخشام جنازه خصوصی رئیسله باکیا گتیریلدی.
- ۲۷ اوْکتوبر - سوئدده ایلک مترو خطی ایستیفادهیه وئریلدی.
- ۲۶ نوْوامبر - بمبئیده تِرور هۆجوملار نتیجهسینده ۱۷۳ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰-دن چوْخ اینسان يارالانمیشدیر.
- ۲۶ سپتامبر - آذربایجان خانیملارینین ۳-جو کونگرهسی کئچیر یلمیشدیر.
- ۲۴ اوْکتوبر - آذربایجان رئیسجومهورو ایلهام علییوین آند ایچمه مراسیمی کئچیریلمیشدیر.
- ۲۱ فوریه - تۆرکیه قۇزئی عیراقدا گۆنش عملیاتینی باشلادی.
- ۲۰ سپتامبر - پاکیستانین پایتختی ایسلامآبادداکی ماریوت مهمانخاناسیندا باش وئرن ترور عملی نتیجهسینده ۵۳ نفر حیاتینی ایتیرمیش، ۲۶۶ نفر یارالانمیشدیر.
- ۲۰ آقوست - مادریدین باراهاس فورودقاهینداکی طیاره قضاسی نتیجهسینده ۱۵۴ نفر هلاک اولدو.
- ۲۰ اوْکتوبر - تورکیهده «ائرگئنئکون» مسئلهسی چرچیوهسینده ایلک محکمه گئدیشی سیلیوریده کئچیریلدی.
- ۱۹ دسامبر - ایقدیردا «ائرمنیلر تۆرک میلّتیندن عۆذر ایستهسینلر» آدلی اینترنت کمپئینی باشلامیشدیر.
- ۱۸ آقوست - پاکیستان رئیسجومهورو پرویز موشرف ایستعفا وئردی.
- ۱۷ دسامبر - تایم قزئتی آمریکا جۆمهۇرباشقانی باراک اوبامانی «ایلین آدامی» اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۷ آقوست - مایکل فلپس اولمپیک اویونلاریندا ۸ قیزیل میدال قازانان ایلک ایدمانچی اولور.
- ۱۵ اوْکتوبر - ایلهام علییو ایکینجی دفعه آذربایجان جومهوریتینین رئیسجومهورو سئچیلدی.
- ۱ نوْوامبر - آذربایجان، ارمنیستان و رۇسیه رئیس جومهوری لری "موْسکو بَیاننامه"سینی ایمضالامیشلار.


text:
اولکه چیگره سی و ملی حاکمیتلیک دن ارقه داشلیک بیلدیروچی، حقیقی قوریقچی، ترقی و رفاه یره توچیلر (امنیتی-دفاعی) کوچلری نینگ ملی کونی بولمیش ۹-نچی حوت نی، سیلاولر ایرکین کمیسیونی قوتلوغله گنیدن قووانچ قیله دی.
اولکه یشاوچیلری نینگ اویقولری اوچمسلیگی و کوپراق ناتینچده بولمسلیکلری اوچون اولکه ایچیده و چیگیره لریده کوکسلری نی باتورلیک بیلن سپر قیلیب تورگن امنیتی-دفاعی کوچلری حرمت گه سزوار دیرلر.
اولکه تینچلیگی، سیلاولر روندی امنیتی، سیلاولر موادینی جونه تیشده و آلیب کیلیشده و ضرر کورگنلرگه یاردمچی بولگن امنیتی-دفاعی کوچلری دن سیلاولر ایرکین کمیسیونی منتدارلیک بیلدیره دی.
بو نهاد رهبرلیگی و ایشلاوچیلری، بو کون نی مبارک دیگندن سونگ، دنیادن کوز یومگن و شهید بولگنلر گه برین جنت، کسلخانه ده یاتگن و یره لنگنلرگه شفا، قالگنلرگه چیدم و اولکه بوییچه تینچلیک وآسایشته لیک نی تینگری تعالی درباریدن تیله ب قاله دی.


text:
اویان نیوز: فیس بوک، «بَیَنمهدیم»{دیسلایک} دویمهسینین یاخین زاماندا آرتیریلاجاغینی بیلدیریب.
بونو فیس بوک باشچیسی، مارک زاکربرگ، شیرکتده قورولان جانلی اوتوروم{جلسه} زامانی دئییب.
مارک زاکربرگ بیلدیریب کی: «قوللانیجیلار، ایللردیر بیزدن «دیسلایک» دویمهسینین یارادیلماسینی ایستهییرلر. بیز سیزی ائشیتدیک و بو اؤزللییی آرتیراجاییق.»
زاکربرگ-ین سؤزلرینه گؤره، فیس بوک، چوخداندیر بو ایشی گؤرمکده ایکی کؤنوللو ایدی. آنجاق ایستهیَنلرین سایی آرتدیقجا، «دیسلایک» دویمهسینی آرتیرمالی اولدوق. زاکربرگ آرتیریر کی: «دیسلایک» دویمهسی، پایلاشیمین قارشیسینا سس وئرمک دئییل. داها چوخ، «تأسف ائتمک» بیلدیریلمهسی آنلامینی داشییاجاق. دویمهنین نه زامان قوللانیما{استفادهیه} وئریلمهسی هله آیدین دئییل.
۲۰۱۴-جو ایلین دئکابریندا «فیس بوک»، «دیسلایک» دویمهسینین آرتیریلماسینی رد ائتمیشدیر. او زامان زاکربرگ بو اؤزللییین، «فیس بوک» اوچون اؤنملی اولمادیغینی بیلدیرمیشدیر.
قایناق: بیلیم سسی