c: text/html

text:
توٍرکجهميزده يازيلان متنلرده، اؤزهلليکله قزئتلر، درگيلر و سانال اورتامدا، چئشيدلي يانليشليقلارلا قارشيلاشيريق. بوردا اوْنلارين بعضيسينه ایشاره ائدهرک دوٍزگون ساندیغیم واريانتي اؤنري [پيشنهاد] کيمي ايرهلي سوٍرورم. جوملهلرده گئتمیش یانلیشلیقلارا دوزهليش وئرهرکن، بعضن اونلارین ندهنينه ده توخونورام. بو اؤرنکلري أليمده اوْلان يازيلي قايناقلاردان، و یا مئدیادان تصادوٍفي اوْلاراق سئچميشم.
ـــ ستارخان بير کيشي دئييلدي کي، ساتقين و اسکيک انسانلارا باش اگسين. (خزر، اؤيرنجي درگيسي، 27/09/85)
يوخاريداکي جوملهنين قورولوشو سهو اوْلماسا دا باشقا ديللرين گراماتيکاسينا اويغوندور. أسکيک سؤزوٍنون دوٍزگون واريانتي «أکسيک» اوْلسا دا، «يوموشالما قانونون»ـا گؤره، اوْنو اوْلدوغو کيمي ده يازا بيلهريک. جوملهنين داها دوٍزگون قورولوشو:
ـ ستارخان ساتقين و أسکيک اینسانلارا باش أيهن کيشي دئييلدي.
ـــ «دئمک» فعليندن گلمه «دئيه» و «دئيهرکن» سؤزلري بعضَن يانليش يازيلير: يوْخ دييهرکن… (ساوالان، اؤيرنجي درگيسي، سايي بير، فروردين 1379)
دوزگون واریانت: يوْخ دئيهرکن…
ـــ مئشکينشهرين گاز ایدارهسي بونا ایشاره ائتمکنن کي، گازين فیشاري آزاليب… (ساوالان کانالي، 14/10/85)
دوغروسو یئرلی رادیو تئلئویزیونلاردا ایشلهین چئویرمنلر و آپاریجیلارین چوخونون دانیشیق طرزی آللاه وئرگیسیدیر! منجه بونلاری جامجمده قاپیقیچی کیمی ده ایشلتمزلر. هلهليک يوخاري جوملهدهکي بير چوْخ آلينما سؤزلرله ايشيميز يوخدور. جوملهنين قورولوشو گراماتيکاميزلا اويوشمور. اوْنون دوٍزگون فوْرماسي بئلهدير:
ـ مئشکينشهرين گاز ایدارهسي، گازين فیشارينين آزالماسينا ایشاره ائتمکنن[له]…
ـــ قايناقلار گؤسترير کي حؤکومتين عاميللرينين ظاليم اولديقينا ساري ستارخان مجبور اولدي ملتينين آراسينا قاييتسين. (خزر، اؤيرنجي درگيسي، ايکينجي ايل، سايي2، 27 آذر 1385)
يوخاريداکي جوملهده «اوْلديقينا» و «اوْلدي» سؤزجوٍکلرينده سس اويوشماسي قانونو پوْزولور؛ «ساري» سؤزجوٍيو يئرسيز ايشلهنيلير؛ «کي»دن سوْنرا ويرگوٍل ایشارهسي اونودولور؛ جوملهنين قورولوشو ایسه باشقا ديللردن آلينمادير. دوٍزگون قورولوش بئله اوْلا بيلر:
ـ قايناقلار گؤسترير کي، [يا دا: قايناقلارا گؤره،] حؤکوٍمت عاميللرينين ظاليم اوْلدوغو اوٍچون، ستارخان، میللتينين آراسينا قاييتمالی اوْلدو.
(ایختیصارلا، “نئجه یازاق” باشلیقلی کیتابین بیرینجی جیلدیندن)
___________________________
اؤزت: یوخاریداکی متنده آشاغیداکی قوراللارا رعایت ائتمیشم:
ــ بو متنده باجاردیقجا عرب الیفباسیندان فونوتیک بیچیمده یارارلانیرام. منجه بوندان باشقا چاره یوخدور. أسکی متنلرین یازی اوسلوبو جیددی علمی یازیلارین عؤهدهسیندن گله بیلمیر. اؤزهللیکله، آهنگ قانونو پوزولور و کؤکه أک آرتیریلارکن اونون اوخونوشو چتینلشیر.
ــ جمع علامتی هر یئرده اؤزوندن قاباقکی سؤزجویه بیتیشمهمهلی، اوندان آیری دا یازیلمامالیدیر. بو علامت یاریم فاصیله ایله یازیلمالیدیر (بونو “یاخین یازماق” ایصطیلاحی ایله ایفاده ائده بیلهریک.) یانلیش: قایناقلار؛ دوزگون: قایناقلار.
ــ “نین” أکی اؤزوندن اؤنجهکی سؤجویه یاخین یازیلیر: عامیللرینین، سؤزلرینین.
ــ ییمک، دیمک یانلیشدیر، دئمک /دئیه، یئمک /یئیه دوزگوندور.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یئیهسیزلییمیزین ماناسی
افراسیاب نورالهی
(استاد ستار گولمحمدینین ماناس پوئماسی اوزرینده)
صحبت یئنه یئیهسیزلییمیزدن گئدیر. “یئنه” دئدییمده، بوندان اؤنجه، “یئیهسیزلییمیزین خودافرینی” آدلی ایشلهدییم مقالهیه و بو عنوانلادا، آردیجیل مقالهلر فیکرینده، مقالهلر دردینده اولدوغوما دؤنورم. یادیما گلیر، او مقالهنی اولو ممدآرازین بئله بیر بند ایله باشلامیشدیم؛
خودافرین سؤیکندییی ساحیللر قایا
دیکهلنه دیرک اولماز، آشانا چییین
گؤزلولرین گؤزلرینین قاباغینداجا
سؤالی یوخ، جاوابی یوخ یئیهسیزلیین
“گؤزلولرین گؤزلرینین قاباغینداجا سؤالی یوخ، جاوابی یوخ یئیهسیزلیین”. دئیردیم؛ صیرف بو ایکی میصراعنین اوزرینده، بیر ایل دئییل، ایکی ایل دئییل، ایللرله دایانیب ایشلهمهییمیزه یئر وار. بو کیمی میصراعلاریمیزدان قاچماق دئییل، بلکه آزاجیق یئیهلندییمیز آیلیق، اوچ آیلیق آدینی داشییان ایللیک درگیلریمیزینده هامی صحیفهلرینده، هامی نؤمرهلرینده یئر وئردییمیز گرکیر. و او قدر اؤنم وئرمهلییک، او قدر اؤنم داشیمالیدیرلار بو کیمی میصراعلاریمیز؛ آرتیق سؤالی یوخ، جاوابی یوخ دئییل، سؤالی چوخ، جاوابی چوخ اولمالیدیر یئیهسیزلییمیزین و یئیهسیزلیکلریمیزین…
و بو کیمی میصراعلار، بو کیمی تجربه لر بو گون بیزده یوخدودا دئییلدیر، هله بلکه چوخدودا بو کیمی یئیهسیزلیکلریمیزده. و یئیهلهنیلرسه، بؤیوک بیر گلیشمهسینه و ایرهلیلهییشینه سبب اولار گونئی ادبیاتیمیزین. بو ایسه بیزده یوخدو. یانی باشاریلمیر داحا دوغروسو. یانی هله کی، باشاریلمیر…
“ماناس” پؤئماسی دا، بو کیمی قوربتلریمیزین قریبلریندن دیر. آدی، سانی دیللرده گزسه ده، هله کی؛ اؤزونون، سؤزونون یئری بوش گؤرونور او یوخاری دا توخوندوغوموز آزاجیق یئیه لندییمیز درگی لریمیزده. آما اوزرینده دایانیلارسا، بؤیوک بیر سؤز قونوسونا دؤنه بیله جه یینه اینانماق و بیر نئچه آچیدان دا ساوونماق اولار. آما ایستردیم هر شئی دن اؤنجه بیر خلاصه وئریم. بیلدیینیز کیمی؛
ماناس بیر ائرمنی فردی اولور. واختیلا مقصدلی اولاراق، داشناک لار ساریدان، آذربایجانین قاراداغ و قاراباغ ماحاللارینا یورودولن ائرمنی لردن. و قاراداغین وینه کندیندن اولور. بیر ایلی بد گلیر، ائله کی؛ بوتؤو بیر واردان، یالنیز بیرجه آتی قورتولوب قالیر. و عائله سی ائله بیر کؤکه قالیر؛ بیر قارین چؤره یه محتاج اولور. نئیلیم نئجه ائلئییمه دوشور. بو واخت قادینی گؤستریش وئریرکی؛ آتی آپاریب ساتیب چؤرک پولونا وئرسین. آما اوچ گون گزدیکدن سونرا، هئچ یئرده مطلبی سهمانا دوشمور.و نهایت بئله بیر قرارا گلیر کی؛ بلکه موشکولونو دوست الی آچار. و ائله بو قرارلادا ، چوخ چتین اولسادا، بیر آخشام چاغی، یاخین کندین بیرینده اولان دوستو قیاس گیله گلیر. خوش بئشدن سونرا، احوالاتینی دوستونا دانیشیر و دوستودا اورک دیرک وئرمکله ایستیر، ماناسی بیرآز بو وضعیتدن اوزاقلاشدیرسین. گئجه دن بیرآز کئچمیش، قونشوکنددن قیاسین دوستو عاباس دا گلیر. و شاعر دئمیشکن؛ “سؤز سؤزو گتیریر، قیزیشیر آرا / تزه دن تؤکولور اود سیماوارا”. و بو آرا، قیاس عاباس دوستلارین آرالاریندا عیبادت و عدالت حاقدا مباحثه دوغور. و هر نه یی – اینصافی، ویجدانی، عدلی – عیبادتده گؤره ن عاباس اینسانین شرفینی یالنیز عیبادتده گؤرور و طاعت سیز، عیبادت سیز کیمسه نین گؤردویو ایشی حقیقت ده اولسا، جنایت آدلاندیریر. آما قیاس ترسینه دوشونور و عیبادتین دوز یولا بیر وسیله اولدوغونو وورغولاییر.و عدالتی عیبادتدن قاباق دا گؤرور.
مباحثه نین توش دئمه دییی بو یئرده، قاپیدان گلن آت کیشنرتیسی، صحبتین دییشمه سینه بؤیوک بیر بهانه اولور.و بیر آزدان عاباس آتا مشتری چیخیر. و قیاس دا، ماناس دا آختاردیقلارینی ائوده گؤرنده شاعر دئمیشکن ریضالیق دوداقلاری گولومسه ییر و او زامانکی پوللا، یوز اللی تومنه معامله نی یاپیرلار. و عاباس کیشی آتین جیلووونو گؤندرمه شرطی ایله معامله یه قول آتیر. و قرار اولور او آتین جیلووونو گؤندرسین، بودا اونون پولونو.
سحر آچیلیر و ماناس سئوینجک ائوینه دؤنور و ائوینه یئتیشینجه بیر یولدان اؤتندن جیلووو گؤندریر. سن دئمه جیلووودا چوخ اسکیمیش و کهنه ایمیش. و عاباس دا ائله بوراسینی بهانه ائدیب، جیلووو گئری دوندریر، هله اوسته لیک هده قورخودا گؤندریرکی؛ اگر اوچ گونه دک آتین اؤز جیلووونو گؤندرمه سه، ژاندارمایا وئریله جک. ایش بو یئره چاتینجا، ماناسی قورخو بورویور و سیفارش ائدیر؛ سن آللاه دئنن، ال ساخلاسین، اوچ گونه دک گلیم قیاس گیله، اورادا بو ایشه سون قویاق. اوچ گون تامام اولونجا، ماناس قیاس گیله گلیر و یئتیشینجه عاباسی دا اورایا گلمیش گؤرور. عاباس ماناسی گؤرونجه یاخالاییر و اوکی دئمه لیدی دئییر ماناسا. قیاس ماناسی عاباسین الیندن آلیر و نهایت خیلی چکیش برکیشدن سونرا، بؤیوک بیر منتله ، بو آرادا آغساققاللیغی اؤز اوزرینه گؤتورور. اؤنجه ایستیر، بئش اون تومن ماناس دان آلیب عاباسا وئرسین، آما ماناسین تعجب دولو کسین اعتراضنی گورونجه، بیر آز فیکیرلشیب، دایانیر و گؤرور دوغورداندا “بیرده بیر اوسته لیک” بواینصاف دئییل و نهایت بئله قرارا گلیرکی؛ “اوسته لیک” آدی اولماسین و آت عاباسین، جیلووودا ماناسین اولسون.
آما سون سؤزومه یاخشی قولاق آس
بو دفعه سانماکی سؤزوم هئچه دیر
قوی نه کاباب یانسین نه ده شیش ماناس
جیلو سنین آت عاباسین نئجه دیر
ماناس بو آغساققاللیغی گؤرونجه، بیر آنلیغا سانکی دونیا گؤزونده تیره و تار اولور و هامی ماجرا اؤزه للیکله عاباس قیاس دوستلارین عدالت-عیبادت مباحثه لری بیر آغ قارا انیمیشن سایاغی، بایاغی بایاغی گؤزلرینین پرده سینده ابدیلیک یئر سالیر.
یادینیزدا اولارسا، بو پوئمانین بؤیوک بیر سؤز قونوسونا دؤنه بیله جه یینه اینانماق اولور دئدیک و بیر نئچه آچیدان دا ساوونماق …
بو پوئمانی ایلک اوخودوقدا، البت دینلدیکده – دینلدیکده دئدییمده، پوئمانین ایندییه دک مکتوب شکیلده چاپ اولمادیغینا و همشه لئنت یازیلاریندان دینلدیلدیینه ایشاره دیر- یادیما گلیر؛ بیر سیرا سورغو، سواللار آغلیما گلمیشدی وسونرالار او سورغو، سواللار منی دؤنه لرله دوشوندورموش و پوئمانی دؤنه لرله دینله مه یه و حتی مکتوب شکیلینی تاپیب دؤنه لرله اوخوماغا یؤنتلمیش ونهایت بئله بیر قرارا، بئله بیر یازغییا قول آتدیغیما گتیریب چیخارتمیشدی.
ایندی بورادا، او سورغو، سورونلاردان بیر نئچه سینی گتیریب و اوزرینده اؤتری ده اولموش اولسا دایاناجاغیق…
بیرینجی سورغو، ائله بیرآز اؤنجه ایشاره ائتدییمیز، پوئمانین -عمومییتله شاعرین هامی اثرلرینین- مکتوب شکیلده واختیندا چاپ اولمادیغینا عایددیر. و ندن لرینه وارماق اوچون دؤنه لرله شاعرین یاخیندان سؤز، صحبتینه دوشسک ده، جاوابلامالارینی دینله سک ده واوزه چیخاردیغیمیز نتیجه ده او جاوابلاملارین بیرآز فایزینی شاعرین اؤز کم محل لیینه ، اؤز قصورونا توجیه سایساق دا، بیر سیرا واقعیت لردن ده واز کئچکمک اولمور اصلینده. آما بو او دئمک دئییل کی؛ بوگون بونو بهانه ائدیب، الیمیزی الیمیزین اوستونه قویوب و هئچ ایشده گؤرمه یک، ائله اولارسا، بللی کی؛ سونرادان بیزده جاواب وئرمه لی اولاجاغیق. بورادا بیر فاکتی اونوتمامالییق؛ اودا بوکی، شاعیر اوخوجولاریلا تام قیرماییب دا؛ بوگون شاعرین اثرلرینین لئنت یازیلاری، کیتابدان داها فازلا دینله ییجی لرین اللرینده و بئله باخارساق داهادا ال وئریشلی دیر.
ایکینجی سورو، پوئمانین عنوانی چئوره سینده دیر.البت بو حاقدا، شاعرین آلتمیش بئش ایللییی مناسبتیله بوراخیلان گونش درگی سینین اؤزل سایسین دا، بیر تنقیدی یازی دا وئریلمیشدی و اورادا “ماناس”ین اصلینده بیر تورک قهرمانی آدی اولدوغو آچیقلانمیش و پوئمادا بیر ائرمنی فردینین آدینی داشیدیغی تنقید آتشینه توتولموشدور. بیزده ائله او یازغییا سؤیکنرک؛ “یئیه سیزلییمیزین ماناسی” باشلیغینی بو مقاله یه سئچدیکده اونودا نظرده المیشدیق بئله کی؛ بوراسی دا، یانی بو آدا بو قدر یادلاشدیغیمیزدا، واختیله بو قهرمانیمیزا، بو تاریخیمیزه یئیه لنه بیلمه دییمیز اوجوندان چؤزولمورمو؟
بو یابانجیلیق، بو گون بو اثرین یازارینی بو سایاق تنقید لردن ساوونسادا، بو تنقید بو اثره، عینی ایله بو یازارا داخیل دیر و سوندا بیزیم ضرریمیزه تامام اولور. اؤرنه یین؛ بئله بیر آد یئنی دن احیا اولارسا، یئنی دن سئویلرسه، ان آزی اوشاقلارا قویولماق حاققینی قازانار، آما بو کیمی توتارلی و بؤیوک بیر اثرلرده بئله سهولره یول وئریلرسه، او حاققینی دا ایتیرر و بیر ایکراه حیسی ده دوغار یئرینه.
البت بیر سؤزده وار بورادا، یانی اصلینده بیر سورون دا وار داها. اودا، بو گونلر آرا سیرا گونده مه گتیریلن “ائرمنی لرین، اصلینده خریستیان قالان تورکلر اولدوغو” نظریه سی دی. و بو اوجدان، بو آدین ائرمنی لرده اولدوغو و بیزلرده اولمادیغی و بیر سیرا بو کیمی تاریخی نظری سورغولارین و سواللارین دا اولدوغو واولمادیغی شبهه لری ده دوغور شبه سیز…
اوچونجو سورون، پوئمادا اولان ائرمنی و مسلمان (تورک) قارشیلیغی و شاعرین اؤزونون مسلمان اولدوغونا باخمایاراق، بو سورونا نئجه یاناشدیغی دیر. بیلدیینیز کیمی، ماناس بیرگلمه ائرمنی اولور و ایکی مسلمان ساریدان بیر آت معامله سینده اؤزوده معاشینین نه دورومدا اولدوغو بیر یئرده او سایاق حاقسیزلیغا اوغراییر. بو اولایی یاشایان شاعر و بو اثری یارادیرکن، بئله بیر دورومو اؤزونده یاشادان شاعر اینسانلیغی، بو کیمی مفهوم لاردان اؤته ده توتور و تاریخی دوشمانچیلیغا باخمایاراق، چالیشیر یالنیز و یالنیز حاققی ساووونسین و بو ساووونماق دا بو گون شاعرین اؤزونو بیر جیلیز ائرمنیچی اتهامیندان ساووونماغا بؤیوک بیر برائت فاکتی و فاکتورو اولور.
دؤردونجو سورون، ماناسین گلمه اولدوغودور. بو تاریخی بیر فاکت اولسادا، بو گئرچک اولایین و عینی ایله بو اولایین ترجمانی اولان بو پوئمانین درین قاتلاریندان بو سورونو بیر داهادا اوزه چیخارماق اولور. اوراداکی؛ ماناس حاقلی اولا اولا، حاققینی آلماقدان واز کئچیر و ژاندارم آدینی ائشیدینجه، او سایاق قورخویا دوشور. بو او دئمک دیرکی؛ یالنیز بیر گلمه دن بئله بیر حال باش وئره بیلر. و یئرلی بیر فردین، بئله بیر قباحته،بئله بیر قورخاقلیغا اوغرادیغینی هئچ اولماسا بو درجه ده، اینانماق بیر آز زوردودا دئسک یانیلمامیشیق دئیردیم.
بئشینجی سورون، دیل سورونودور. البت سورون دئدیکده، آردیجیل “سورون” دئدییمیزدن دیر. اصلینده بو سورون دئییل، بلکه ترسینه، پوئمانین یاخشی اولان یؤنلریندن بیریسی دیر. و شاعرین بورادا شیفاهی خالق دیلیندن او سوییه ده یارارلاندیغی دیر، اؤزوده، اؤز شعر کؤک لریمیزین اوزرینده. باخسانیز، اون بیر هیجادان و چارپارا قالیبیندن یارارلانمیشدیر. اؤزوده مشهور صمد وورغون چارپاراسیندان. یانی بیرینجی میصراع ایله، اوچونجو و ایکینجی میصراع ایله ده دؤردونجو میصراعنین قافیه اولدوغو، بیلدیینیز کیمی بو نوع شعر قالیبینین ان یوکسک یؤنلریندن ساییلیر.
آلتینجی سورون چؤزولرسه، پوئمانین بیر پتانسیلی ده اوزه چیخار منجه. اودا پوئمانین بؤیوک اثرلر سیراسینا داخیل اولا بیلمک زوورو و هله اوندان اؤته سی بیر شاه اثر کیمی ده اؤزونو ساوونماق گوجونه مالیک اولدغودور. بیلدیینیز کیمی، شاه اثرلر، بؤیوک اثرلردن بیر باش یوخاری دا دورور و او سیرادان ساییلیب، سئچیلمیش اولور. یانی، بیر اثر یالنیز اؤزلویونده دئییل، آز قالسین اؤزونه تای اولا بیلن لرینده ایچریسینده سئچیلمیش، سئویلمیش اولونجا شاه اولا بیلیر و بیر اولای دا ائله. اؤرنک اوچون؛ کندلی عصیانلاری چوخ اولوب، هامیسیندان باش گیزیر اوغلو اولوبسا، اوندان دا باش کوراوغلو اولوب.و یا قاچاقلار حرکتی آذربایجان دا چوخ اولوب بیر واخت، آما قاچاق کرم هارا، اونلار هارا؟ آما قاچاق نبی هارا، اونلار هارا؟ و یا زامان زامان چوخ خانیملار اؤز نؤکرلرینه وورولا بیلیر و حتی ایرضادا اولا بیلیردیلر، آما میصیرلی زلیخانین – او درجه لی بیر عائله نین خانیمی- وورغونلوغو و اوندان دا دوشوندوروجو یوسف امتناعسی دیرکی؛ او اولایی او بیرلریندن فرقلندیریر و زامان زامان یازارلاری دا دوشوندوره بیلمیشدیر. و یا “love story” اثرینده، اینگیل تره لی چوخ وارلی “باررت”لر عائله سیندن اولان “اولیور” اوغلان، هاروارد یونیوئرسیته سینده چوخ شاشدیریجی بیر حالدا، اورانین او زامان کی سوسیال باخیشینین تام ترسینه اولاراق، چوخ یوخسول بیر عائله دن اولان “جیمی کاویلری” قیزا وورولدوغو و بورادادا قیزین امتیناعسی عینی ماهییتین داشییجیسی دئییلمی؟ و عینی ایله چوخ چوخ…
دئمک ایسته ییرم؛ هر بیر شاه اثر، اولدوقجا فرقلی و هر نه یی اوزونده جمع اولان، تاماملانان لاپ بئله یازارینا کیمی، لاپ بئله بازارینا یانی قاورامینا کیمی، هامی اولایلاردان فرقلنن اولایین ترجمانی دیر. و ائله بورادان دیرکی؛ “شاه اثرلر ائله بئله یارانمیر، بلکه اونلاری زامان یئتیریر” سؤزلری آرایا گلمیش و دئییلمیشدیر.
اوزرینده دایاندیغیمیز بو اثرده ماهییتجه او سیرادان ساییلا بیلیر. یانی، حقدن حقیقتدن دم وورانلار ساریدان چوخ حق لر یئییلیر آما بو درجه لی اولونجا – یانی بیریسینین مالینی آلیب پولونو وئرمکدن سه بیرده بیر اوسته لیک ایسته مک- آرتیق اولمایانین اولوشو کیمی بیر شئی دیر. و ائله او اوجدان دا اگر “فضولی یالنیز عراق قوربت لرینده یئتیشه بیلر” دئییریک سه، “پرافسسور ذهتابی یالنیز سیبرییادان اوزو بئله لرده” و “شهریار یالنیز تهران و شاهلیق رژیمی تحقیرلرینده یئتیشه بیلر” دئییه بیلیریک سه، “ستاردا یالنیز حقدن، حقیقتدن دم وورانلارین حقی اؤز اللری ایله بوغدوقلاریندا…” دئییه بیلریک…
بونلارین هامیسی ایلا بئله، اثرین بدیعی گؤزه للییی، دیللی لییی، جمعییتین سایغیسی و قاورامی، اثرین هامی محیط لره وارینجا مباحثه لره سبب اولدوغو(بیلدینیز کیمی، بیر اثرین دیریلییی و بؤیوکلویواورادادیرکی؛ هر بیریئنی محیطه وارینجا اورادا اونون مصداقلاری قابارسین و او مصداقلارینین عکس العمل لرینه سبب اولسون. و یئری گلمیشکن دئییم، ماناس پوئماسی بوندان مستثنی دئییلدیر و دفعه لر بو خاراکتئرینین شاهیدی اولموشام) و بیر چوخ بو کیمی فاکتورلارین اولدوغو بیر یئرده، بس نه دیر بو یئرسیزلیک و بو چاتیشمازلیق؟! داها دوغروسو بونجا وارلی اولا اولا بس نه دیر بو یوخلوق و یوخسوللوق؟!
جاوابی منجه بیرجه کلمه دیر و چؤزولمه سی اونو یالنیز ائشیتمکده، دینلمکده دئییل، اوزرینده دایانیب اوزون اوزون دوشونمکده دیر؛ او کلمه، یئیه سیزلیک دیر. یئیه سیزلیک، یئیه سیزلیک و بیرده یئیه سیزلیک !…
بوراسی بو قدر. یانی بواثری اوخورکن منیم یاشادیغیم حیس لر بو قدر. آما بیر بو یازغییا گؤره، بیرده ایندییه دک بو اثرین مکتوب شکیلده چاپ اولمادیغینا گؤره سیزی بو حیس لردن سونرا بو اثرله سربست بوراخیرام؛
“وینهلی ماناسین کئچن بیر ایلده
فیرلانیر ترسینه شن روزگاری
الهنیر باشینا غمده، نیسگیلده
داغیلیر الیندن دؤولتی، واری
فلاکتله کئچیر گون گوذرانی
هر یاندان باغلانیر روزی دئشییی
حسرتلر الینده دیدیلیر جانی
جهنمه دؤنور ائوی، ائشیگی
اومیدی کسیلیر هر بیر خیالدان
بوغور طالعینی اوغورسوز حایات
بیر یاتاق قویوندان بیر آغیل مالدان
قورتولوب قالانی بیر آت اولور آت
قادین اوز توتاراق بیر گون کیشی یه
بیر فیکیر ائتمیشم سؤیله ییر اشی
کیمسه نین طالعی ایمه سین -دییه
طالع کی گؤز ایدی، ایشده چلپه شی
نامرد اینسانلاردان دیله مه دیلک
نامرد اینسانلارین دوز اولماز ذاتی
اینسان اؤز گوجونه گووه نسین گرک
دیه رین دیمزه آپار سات آتی
هله لیک بئش اون گون آج بالالارین
آجیندان اؤلمه سین آماندیر آمان
بیر گون رحمه گلر امینم تارین
نئجه ائییبدیرسه دوزلدر هامان
نه قوپوپ جانیندا یئرسیز ولوله
اینسانین طالعی همیشه ایمز
خیال دونیاسیندان نه گلر اله
یوز فیکیر بیر قارین یئمه یه دیمز
ماناس قادینجاغین بو سؤزلریندن
بوتون وار گوجویله بیر فیکره دالیر
چیرپینان اوره یی سانکی یئنیدن
سعادت یولونا بیر ایلهام آلیر
روحونا نور ساچیر اومید گؤرکمی
گؤزونون اؤنونده دئییشیر حیات
اونودور بیر آنلیق کدری، غمی
سوزور دوداغینا یاریمچیق نیشاط
آتی نوختالاییب چکیر ائشییه
چارپیشیر باشیندا سئودالی خیال
قادینین سؤزونه راضییام -دییه
چاریغین، چوغاسین گئیینیر درحال
دیلینده آختاریش، قلبینده اینام
گزیر اوبا اوبا، دولاشیر کت کت
سیخیر قیسینتیلار کؤکسونو مدام
مین هارای قوپاریر ایچینده مؤحنت
هئچ کتده مطلبی سهمانا دوشمور
هامی اؤز گونونده گوذرانیندا
کیمین خیالیندان بیر آن اؤتوشمور
ماناس غرق اولوبدور غم وولکانیندا
نهایت آتینی قیدیقلایاراق
بیر کنده یئتیشیر بیر آخشام چاغی
کئچمیشلر بو کنده گلنده هر واخت
یامان شن کئچیردی عؤمرونون چاغی
گونلرله آیلارلا یئییب، یاتاردی
بیر قیاس آدیندا آشناسی گیلده
هر غمین، غصه نین داشین آتاردی
حؤرمتی آرتاردی بو ائوده ایلده
اونو دوشوندوردو بئله بیر قرار
هر شئیین تزه سی، دوستون کؤهنه سی
یقین موشگولونو دوست الی آچار
بئله بیر قراره آرتدی هوسی
قاییدیب بیر لحظه کئچمیشلرینه
یؤنلدی قیاسین ائوینه بیر باش
ال چکیب اوزونده خفت ترینه
دوشدو آت اوستوندن چوخ یاواش یاواش
قیاس محبتله، شیرین حؤرمتله
چیخیر قاباغینا غملی ماناسین
ماناسین الیندن درین منتله
آلیر اؤز الینه آتین نوختاسین
-اشی خوش گلمیسن خوش گؤردوک سنی
نه عجب سن هارا بو یئرلر هارا
کیروه ده یوخلارمی بئله کیروه نی
سن سیز لاپ اولموشدو اوره ییم پارا..!
ائلیزده اوبازدا دئه نه وار نه یوخ
قادینین دونیاسی نئجه حالدادیر
داییم سوراغیزی توتوردوم آزچوخ
اوشاقلار نه کئفده نه احوالدادیر
ماناسی سارسیدان بو یئرسیز گؤروش
اورک سئوینجینی ضربت لندیریر
دوداغیندان سوزن غملی بیر گولوش
قیاسیدا درین حئیرتلندیریر
-نییه دانیشمیرسان دینمیرسن ماناس
نه اولوب بیر دانیش دیله گل دیله
ندنسه توتموسان اوره یینده یاس
سن بیزه گلردین هی گوله گوله
سوکوتلار ایچینده ماناسین بیر آن
باشینی قالدیریر یاریمچیق بیر ال؟؟؟
بوتون وارلیغینی لاخلادان طوفان
سپیر دوداغینا کدری تل تل
-سوروشما حالیمی یاماندیر حالیم
کیمسه دن گؤزونو ایمه سین فلک
پوزولدو گؤردویون او جاه جلالیم
الندی اوستومه غم اتک اتک
شیرین حیاتیمی دییشدی زامان
گونلریم آجیدی آجیناجاقدا
اولمادی حالیما اورکدن یانان
سوسدو هیکل کیمی طالعده باخدا
بیر گئجه ده باتدی قویونوم مالیم
داغ کیمی کندیمین تاخیلی هوپدو
موم اولدو پتکده نه وارسا بالیم
ائلیمده قیامت قوپدو نه قوپدو
کؤرپه بالالاریم هی آجام -دییه
نه گوندوز کیریدی نه کئجه یاتدی
کیمسه رحم ائتمه دی مؤحتاجام -دییه
گؤردوم کی لاپ پیچاق سومویه چاتدی
بیر ائله ثروتدن قالان بو آتی
گتیردیم بئش گونلوک چؤره یه وئرم
اوچ گوندور گزیرم ائلی، ائلاتی
نه بیر موشتری وار نه اهل کرم
ائله بو صؤحبتین شیرین یئرینده
قاپی جیریلتیسی گؤیه یوکسلیر
قیاسین لاپ یاخین کندین بیرینده
اورک دوستو اولان عاباس دا گلیر
صؤحبت عوض اولور سؤز دییشیلیر
تازادان تؤکولور اود ساماوارا
قیاس کئچمیشیندن دانیشیر بیر بیر
سؤز سؤزو گتدیکجه قیزیشیر آرا
-دئییرم دونیادا آی قیاس کیشی
اینسانین شرفی عیبادت اولور
طاعت سیز کیمسه نین گؤردویو ایشی
حقیقت ده اولسا جنایت اولور
اینصافین، ویجدانین، عدلین، گئرچه یین
حقیقی معناسی نامازدیر ناماز
نامازلا سهمانلا اوره یینده کین
نامازسیز اینسانلار حققه یاراماز
قیاس پاپریزینی آلیشدیراراق
یئرسیز احتیاطلا بیر فیکره دالیر
عاباسین اینامسیز سؤزونه آنجاق
اورکدن آجیییب معترض قالیر
-من سنین سؤزونله راضیلاشمیرام
سؤزون وار سؤز دانیش بو سؤزلر ندیر
منی دوشوندورن باشقادیر مودام
عبادت دوز یولا بیر وسیله دیر
اؤزو اؤز وارلیغین تانیمییان کس
نئجه تانیییارمی یارادانینی
کور قوشا باغ اولسون یا دمیر قفس
قاپالی گؤره جک اؤز مکانینی
باخ! مودام حقدن دم وورانلارین
ازلد اینصافینا، صداقتینه
رحمی مرووتی اولمایانلارین
بیر قپیک وئرمزلر عیبادتینه
اینامسیز، ویجدانسیز هر بیر اینسانین
عملین سؤزوندن یاندا گؤرموشم
چوخ اوزن سجدلی ناماز قیلانین
الین دیرسه یه جک قاندا گؤرموشم
منده چوخ سئویرم حقی، دوز ایشی
دئمیرم اولماسین عیبادت گرک
دئییرم اینساندا آی عاباس کیشی
عیبادتدن قاباق عدالت گرک
قارین کی ساز اولدو شاققیلدار داماخ
آجیلیغین، قیجلیغین آخ توخ اوزونه
بونلارین شن کئچن دونیاسینا باخ
ماناسین تور سالیب اؤلوم گؤزونه
یوخسوللوق قارداشدیر قارا اؤلومه
یوخسولون سؤزوده یوخسول اولارمیش
پوللولار الینده هر زمان دئمه
بوینو توکدن نازیک بیر قول اولارمیش
بودمده قاپیدا کیشنه ین بیر آت
قیاسین آغزیدا ایتیریر سؤزون
عاباس احتیاطلا یئرینده مات مات
قیاسین گؤزونه تیکه رک گؤزون
-کیم اولا؟
-هئچ بیر کیم، باشقا کس دئییل
آشنامیز وینه لی ماناسیندیر آت
ماناسا دییه سن پیس گلیب بو ایل
گتیریب منه کی سن بو آتی سات
-جاواندیر؟
-یاخشیدیر، رنگی زغالی
آت دئمه دوغروسو کؤهلندی کؤهلن
-بیلیرم پیس اولماز ماناسین مالی
سوروش مایل اولسا مشتری یم من
قیاس آختاردیغین ائوده گؤرنده
ریضالیق دوداغی بیر گولومسه ییر
آتین اختییاری منده دیر منده
قیمتینه دوشسه ساتارام دئییر
قیاسدا، عاباسدا اوره یی دولو
گؤتور قوی ائدیرلر هر نه یین نه سین
یوز اللی تومن او زامان پولو
کؤهلنین یاپیرلار معامیله سین
آما بیر شرطی وار سؤیله ییر عاباس
جیلوسوز بو کؤهلن نه ییمه گرک
جیلووو هانسی گون گؤندرسه ماناس
من اونون پولونو وئره جم دئمک
قیاس بیر الینی چکه رک اوزه
کیریخمیش ماناسا سؤیله ییر بو دم
بونون نه عیبی وار هر ایکینیزه
سؤز وئریب آرادا اؤزوم ضامینم
ماناس اؤز ائوینه قاییدیر صاباح
خیالی قاریشیق، روحو نیگران
اوره ییندن قوپان نه سه گیزلی بیرآه
اونو دینجلمه یه بوراخمیر بیر آن
او طالعی زبون اوره یی کوسگون
قلبینده دوغسادا شوبهه لر، گومان
جیلووو یوللاییر یئتیشدییی گون
دئییر قوی اولماسین ایشیمده نقصان
جیلوودا دئمه سن آغرییار باشین
مین یئردن جانینیا وورولوب یاماغ
ماناس تک اونوندا غم چاتیب قاشین
کئچمیشدن سؤز آچیر اوزونده کی داغ
گون گونه جالانیر هفته هفته یه
اینتیظار ایچینده بوغولور ماناس
سوروشور اؤزوندن گؤره سن نییه
بس آتین پولونو یوللامیر عاباس
اولمایا بو ایشده وارسا بیر کلک
نه بیلیم بلکه ده گلیب گئدن یوخ
بعضنده بیر آجی گولومسه یه رک
-آجلارین دردینی نه دوشونر توخ
دییشیر یئرینی فیکری آن با آن
اومود گؤرکمینه سوروندوکجه چن
خیال دونیاسیندان ائله بو زامان
آییریر ماناسی آی مانس دیین
تله سیک جان آتیر بو واخت سیز سسه
دیلینده ایضطیراب، کؤنلونده موهن
تانیشدا اولماسا گؤرورکی نه سه
الده جیلوو دوروب بیر یولدان اؤتن؛
-سنیندی بو جیلوو، سنه چاتاجاق
-کیمیندیر دئدینیز؟
– سنیندیر دئدیم
-اینانا بیلمیرم بونا من آنجاق
سنه بو جیلووو دئه کیم وئردی کیم
-منی گؤردو دونن گلنده دئمک
سن او آت ساتدیغین عاباس دی نه دی
منی ساده گؤروب گلمه سین کلک
آتین اؤز جیلووون یوللاسین دئدی
یابی جیلووودور بو گؤندردیگی
کؤهلنین جیلوووون دالدالاماسین
آییب دیر اوبادا ائلده سؤیله کی؛
شرفینه توخونماسین عاباسین
مطلبی اوزالدیب سالماسین کئشه
دئه حارام قاتماسین بو معامیلییه
عاباس دؤز مه یه جک بو ناحق ایشه
گؤر ماناس ،عاباسین مالینی یییه
بونودا بیلسین کی تک او جیلوووون
اوچ جه یوز تومن دیر قدری قیمتی
جیلووو وئرمکدن قاچیرسا بویون
مندن اینجیمه سین لاپ حقیقتی
ایشیمیز بیته جک باشقا یول ایله
اونو هر زحمته سالدیراجاغام
عدالت خانادا ژاندارم الیله
بیره بئش او پولو آلدیراجاغام
سؤز بورا چاتاندا سانکی ماناسی
تپه دن دیرناغا ایلدیریم چالیر
کؤکوندن لاخلادیب او باختی کاسی
حئیرتین دهشتی آیاقدان سالیر
شاخیر گؤزلرینده پرده پرده غم
ظولمته بوغولور اومید گؤرکمی
اونو اختییارسیز آتدیغی قدم
سؤیکویور دیوارا یورغون ال کیمی
دیلینده ایضطیراب، کؤنلونده طوفان
اؤزونو ایتیریر فیکری خییالی
تیترک دوداغیندا گیزلی بیر آمان
سورغویا، سووالا چکیر بو حالی
-نه لر ائشیدیرم ایلاهی بو دم
یوخ بو اولا بیلمز، بو ممکون دئییل
بلکه ده یوخودور قره له نیرم
منله باشقالاشیر دونیام ائله بیل
آتین اؤز جیلووون یوللاسین دئدی؟
منی دردسره سالماسین داها
وئرمه سه جیلووو بیلسین سؤیله دی
قیمتی کؤهلندن ایکی قات باها؟
من کی یوللامیشدیم آتین جیلووون
ایندی نه اوچوندور بو یئرسیز طلب
هله اؤده مه ییب آتین اؤز پولون
بیرده بیر اوسته لیک ایسته ییر عجب!
حقدن، حقیقتدن دم ووران کیشی
حققی بوغور ایندی اؤز اللریله
دیلده دانیشیقدا گؤردویو ایشی
ندنسه دوز چیخمیر عمللریله
بس اوگون هر شئیی دوزگون آنیردی
اینساندا عیبادت عدالت گرک
ویجدانسیزا قارشی سیلاحلانیردی
بس بوگون نه اولدو او تمیز اورک
ایشیم یامان یئرده دوشدو انگله
نه الده مدرکیم، نه جیبده پولوم
منی سارسیداجاق بو قورغو، تله
یقین باغلاناجاق بو یولدا قولوم
ژاندارمین الینه سالسا بو ایشی
مساله بیر قاتدا چتینله شه جک
او پوللو، من پولسوز، یوخسول بیر کیشی
اونون هر مطلبی یقینله شه جک
منیم اؤز پولومدان وئرسه اون تومن
ایشه باخانلاری اووسونلایاجاق
نه قدر حق دئییب دانیشسامدا من
منه اولمویاجاق کیمسه بیر دایاق
دفعه لر گؤرموشم ایداره لرده
ناحق حققه دؤنوب حق ناحق اولوب
هر شرره، بؤهتانا پول چکیر پرده
پولسوز حق دانیشان دونندن اؤلوب
باشقا جور بو ایشی بیتیرمک گرک
قوی یاخام اللرده تیکلنمه سین
آجلیقدا، توخلوقدا اؤتوب کئچه جک
تکی قوی شرفیم لکه لنمه سین
بیر لحظه اؤزونه قاییدیر ماناس
قلبینی سیخسادا غم دؤنه دؤنه
یاریمچیق یاریمچیق او طالعی کاس
اوزونو توتاراق یولدان اؤتنه
-دئه گؤروم عاباسی گؤره جک می سن؟
-نئجه می اولمایا تاپشیردیغین وار؟
هر نه سؤزون اولسا آرخایین اول من
عاباسا یئتیررم دئدیگین قرار
-سن آللاه عاباسدان اولسا منه سن
یالواریب یاخاریب اوچ گون مؤهلت آل
گلیم قیاس گیله اوچ گونه جن من
ژاندارسیز قورتولسون تا بو قالماقال
-اولسون نه عیبی وار عاباسدان سنه
اوچ گون مؤهلت آللام، آما بورا باخ
سنه تاپشیریرام من دؤنه دؤنه
وئردییین سؤز خیلاف اولماسین آنجاق
-اشی منده اولماز اینامسیز قرار
حقیقت سیز اولماز هر نه سؤز دئسم
وعده مین اوستونده صداقتیم وار
مذهبه ایمانه شرفه قسم
ایر اوچ گونه جن گلنمه سم باخ
دینیمدن یولومدان دؤنوم یان اولوم
وئردیییم سؤزومدن قاچیرسام آیاخ
منده عاباس کیمی موسلمان اولوم
سؤز بیتیر قاییدیر ائوینه ماناس
یاریسی ازیلمیش بیر ایلان کیمی
مؤحنت اوستن مؤحنت، یاس اوستوندن یاس
النیر باشینا دونیانین غمی
گؤروم هئچ گولمه سین اوزو دونیانین
یوخسولو درد تاپار دوردوغو یئرده
حق سیزلیک ماناسین چوروموش جانین
ایندی ده سوروسون ایداره لرده
اومودو تک بیر آت اودا کی بئله
نی کیمی سیزلاشیر بیر چتن کولفت
ماناسین روحوندا قوپوپ هلهله
چاپیر دونیاسینی یئرسیز حقیقت
قلبی سکسه کلی، فیکری حاچالی
دؤیور وارلیغینی ایضطیراب سسی
اوغورسوز کئچه جک بیلیر بو حالی
پولسوزون پوللو ایله معامیله سی
عدالت اولمایان هر بیر اؤلکه ده
هانسی حقیقتدن دانیشماق اولار
ایکی قات چورویوب عؤمرو کؤلگه ده
حقیقی حیاتین باغچاسی سولار
ایکی گون وضعیت اؤتوشور بئله
ماناس غم الیندن باش آتیب یاتیر
گلیب اوچونجو گون چاتاندا اله
سفر شله سینی بئلینه چاتیر
گؤتور قوی ائتدیکجه گله جه یینی
یانیر اود ایچینده قلبینین هیمی
سورونور سیخدیقجا غم اوره یینی
آیاقی دالینجا بیر پالاز کیمی
ماناس یول اوزونو فیکیرله شه رک
یاخشی دیر ایش بیتسین قوی قیاس گیلده
منه دهین دهییب نئینه یک آنجاق
بیر کیمسه بیلمه سین اوبادا، ائلده
اونسوزدا طالعیم، باختیم اولوب کاس
اوزومه باغلانیب حیاتین یولو
منه کلک گلدی او نامرد عاباس
چتین اله گلر آتیمین پولو
ماناسین گلمه سین او گونو عاباس
کؤنول دفترینده نیشانلامیشدی
گلیب قیاس گیله گلمه میش قیاس
هر ایشی یئرینده سهمانلامیشدی
آچاراق قاپینی بو دمده ماناس
حئیرتدن آلیشدی قلبینین سیمی
گؤردو قیاس گیلده اوتورموش عاباس
سؤیکندی دووارا یورقون ال کیمی
ماناس یئره باخدی، عاباس ماناسا
اونو غم بورودو، عاباسی غضب
اوتاغین شنلیگی چئوریلدی یاسا
یئریندن توللانیب عاباس داوطلب؛
توتوب یاخاسیندان ماناسین -دییه
بونا باخ گؤر کیمه گلمیسن کلک
گؤر ماناس عاباسین مالینی یییه
اوندا بو دونیادا گزمییم گرک
یا آتین جیلوو، یا اونون پولو
یا سنین بوغازین ژاندارمین الی
ایندی توت توتورسان هانسی بیر یولو
گؤرک زور گله جک کیمسه نین کلی
ژاندارمین آدینی ائشیتجک ماناس
دهشت دن گؤزلری چیخدی کلله یه
بو آدی تانیردی او طالعی کاس
اوز توتوب قیاسا آماندیر -دییه
قویما اوزانسین بو ناحق ایشی
یاخامی ظالیمین گل الیندن آل
سن اؤزون بیلیرسین ازلدن اشی
بو یئرسیز طلب دیر، یئرسیز قال ما قال
وئرمیشم جیلووو من بو آلچاغا
بو نه روزگاردی، نه زمانه دیر
منیم اؤز آتیمین پولون وئرمه یه
جیلوودا اورتادا بیر بهانه دیر
سؤز بورا چاتاندا قیاس قالخاراق
عاباسین الیندن آلدی ماناسی
ماناسدا بو ایشده حاقلی دیر آنجاق
دانلاییب دانساییب بیر آز عاباسی
سونرا اوز توتاراق ماناسا ساری
-قوی بو قالماقالی تاماملا ییم من
دونیادا قالاجاق دونیانین واری
سن گتیر عاباسا وئر بئش اون تومن
عاباسی توولاییب دونیانین مالی
مثل وار بوشالان بیر داها دولماز
هر ایشین اولارام من آغ ساققالی
عاباسدا بو ایشده اؤتوشسون بیر آز
بو آغ ساققاللیغی گؤرنده ماناس
چالدیلار دونیانی سانکی باشینا
بیر قاتدا پاس آلدی قلبینده کی پاس
گؤردو کی دوست قاتیب زهر آشینا
اورکدن آجییب، کسیلدی یان یان
اوز توتوب قیاسا تعجب له؛ – سیز
منیم اؤز آتیمین پولون وئرمکدن
بیرده بیر اوسته لیک ایسته ییرسینیز؟
قیاس فیکیرله شیب دایاندی بیر آز
گؤردو دوغورداندا بو اینصاف دئییل
بیرده بیر اوسته لیک..! بئله ده اولماز
بو بؤیوک بیر درددی، بؤیوک بیر نیسگیل
اوز توتوب ماناسا گولومسه یه رک
ظرافت ائیله دیم سؤیله ییر اشی
حق سیز دانیشماغیم نه ییمه گرک
هر یئتن ساققالی آغ اولماز کیشی
آما سون سؤزومه یاخشی قولاق آس
بو دفعه سانماکی سؤزوم هئچه دیر
قوی نه کاباب یانسین نه ده شیش ماناس
جیلو سنین آت عاباسین نئجه دیر
یوزلرله هر گونده ایش کسیرم من
هئچ ایشده بیر سؤزوم ایکی اولماییب
قوی سیزه گولمه سین هر یولدان اؤتن
سیزدن بو قالماقال عاییب دیر عاییب
نه دییه بیلردی بیچاره ماناس
چونکی قالمامیشدی بیرچیخیش یولو
هایانا دؤندوکجه او طالعی کاس
گؤروردو اوزانیر قیچیندان قولو
اونو سارسیتمیشدی قلبینده کی غم
بیر یاشیل آلوولو حسرت چکه رک
اولسون علاجیم یوخ دییه راضی یام
سیزه حقه تاپشیریرام من آنجاق
آما بیر مطلبه یاخشی اینانین
مذهبده، ایماندا حقیقتده دیر
حقیقته اعتمادسیز اینسانین
گؤر اینسانیتی نه قیمتده دیر؟
یامان یئرده منه کلک گلدینیز
پوچ اولدو ایمانیز، شرفیز، دینیز
سیز آللاه بیر بئله معامله سیز،
بیر ائلده، اوبادا هئچ گوروب سینیز؟
دیندیم آتیم گئتدی، دینمه دیم پولوم
سن ای مظلوملارین مردی مرادی
باغلاندی هر یاندان دیریلیک یولوم
چاره سیز دردیمه درمان اولمادی
کؤکسونده مین یارا قلبینده مین غم
قاییتدی ائوینه الی بوش ماناس
عؤمورلوک سئل اولدو گؤزونده کی نم
حسرته قوووشدو او طالعی کاس …!”


text:
اوچاق داشییان ساواش گمیسی
اوچاق داشییان ساواش گمیسی (اینگیلیسجه: Aircraft carrier) ساواش اوچاقلاری و هلیکوپترلری دنیز یوْلو ایله، ساواشا ان یاخین نؤقطهلره آپاریب اۇچورتماق و اوْتورتماق اۆچون مۆتحرّیک هاوا آلانیدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
ایگیرمینجی یۆز ایلین باشلانیشینا رایت قارداشلاری اینسانلی اوچاقلاری یاراداندان قیسا بیر سۆره سوْنرا، اوچاقلار گئتدیکجه اؤنَم قازاندیلار. هر یئنی ساواش آلَتی کیمی باشلانغیجدا قوْرخمالی گؤرولن بو آلتلر، قوللانیشلیلیقلاری قانیتلاندیقدان سونرا سۆرَکلی داها چوخ اؤنَم قازاندیلار.
آنجاق اوچاقلارین ائنیشی و قالخیشی اۆچون گَرَکَن پیستلَرین تکچه قورو یئر اوزونده اولماسی قوللانیملارینی محدودلاشدیریردی، ساواش باشچیلاری اۆچون سوْرون چیخاردیردی. آیریجا اۇچاقلار، گَمیلَر اۆچون ده بیر سوْرونودو. هم اوچاقلاری داشییابیلمک٬ هم ده دۆشمان گمیلرینه قارشی قوللانابیلمک اۆچون اوچاق گمیلری ایجاد ائدیلدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آنادولو تورکجهسی ویکیپدیا صفحهسی


text:
آبان آیینین دوققوزونجو گونو تبریزده، روشندل شاعیر، فاطیمه عبدالجبار فرشبافینین (احساس) عزیزلهمه تؤروهنی کئچیریلدی. عزیزلهمه مراسیمی کیمیا انجمنینین اویهلری طرفیندن قورولموشدو. بو سازلی، سؤزلو تؤرنده انجمنین باش قوروجوسو اولان، فاطیمه عبدالجبارین ادبی- ایجتماعی حیاتینا گؤره شعرلر و یازیلار اوخونولدو. اونون شرفینه عاشیقلارین سازی سسلندی و موسیقیچیلر ماهنیلار اوخودولار.
بو تؤرهنین اؤزللیکلریندن بیری، حئکایه ادبیاتینا دا اؤزل بیر واخت وئریلمهسی ایدی. عرف و عادتین ترسینه شعر، دانیشیق و موسیقیدن علاوه، بو تؤرهنده بیر حئکایه ده اوخونولدو.
۱۳۵۱-جی گونش ایلینده دوغولموش فاطیمه عبدالجبار، فارسی ادبیاتیندا لیسانیس مدرکی اولاراق، آزاد دانیشگاهین مخابرات بؤلومونده چالیشیر. حیات یولداشی دا اؤزو کیمی روشندل بیر اینساندیر. بو ائولیلییین حاصیلی ایکی اوولاددیر. فاطیمه عبدالجبار ۱۵ ایل اؤنجه اؤزو قوردوغو ادبی انجمنین آدینی قیز اوولادینین آدیندان بورج آلیب.
شاعیرین ادبی حیاتینین حاصیلی بو گونه جن اوچ جیلد شعر کتابیدیر. گلچین اندیشهی ۱ ، ۲ و اینجه سؤز سسی.
بو تؤرهنده قوناقلارین یادیگارلیق تؤحفهلریندن علاوه، فاطیمه خانیمین ادبی فعالیتلرینی دهیرلندیرمک اوچون «داشقینکاپ» مؤسسهسی طرفیندن بیر یادگارلیق لؤوحهسی شاعیره تقدیم اولوندو.
- سئویملی یازیچیمیز رقیه خانیم کبیرییه بو خبری سایتیمیزا چاتدیردیغیاوچون اؤز تشکرلریمیزی بیلدیریریک.


text:
چاووش اوغلو روسیا و اوکراینالی همکارلاری ایله تلفوندا دانیشیب
چاووش اوغلو لاوروو و کولبا ایله اوکرایناداکی سون حادثهلری موذاکیره ائدیب.
چاووش اوغلو لاوروو و کولبا ایله اوکرایناداکی سون حادثهلری موذاکیره ائدیب.
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو روسیا و اوکراینا خاریجی ایشلر ناظیرلری سرگئی لاوروو و دمیترو کولبا ایله تلفون دانیشیغی آپاریب.
خاریجی ایشلر ناظیرلیگیندن وئریلن معلوماتا گؤره، چاووش اوغلو همکارلاری ایله اوکرایناداکی سون حادثهلری موذاکیره ائدیب.
خاطیرلاداق کی، روسیا قوشونلاری فوریهنین 24-ده اوکراینایا هوجوم باشلادیب.
ایلگیلیلی خبرلر
آلتون:"دونیا تورکیه-نی ثابیتلشدیریجی گوج کیمی قبول ائدیر"
جمهور باشقانلیغی ایله تیشیم ایدارهسینین رهبری فخرالدین آلتون بیلدیریب کی، دونیا تورکیه-نی ثابیتلشدیریجی گوج کیمی قبول ائدیر.
چاووشاوغلو: تۆرک دۆنیاسیندا یئنی فورصتلر اورتایا چیخدی
"تۆرک دۆنیاسینین اؤزونه اولان گۆونینین هر گئچن گون آرتدیغینی گؤروروک. قاراباغ ظفریندن سونرا بیر شئی اولسا ‘تۆرکیه بیزیم یانیمیزدا اولار’ آنلاییشی گۆجلهنیر"
"تورکیه، باتی بالکان اؤلکهلرینده باریشی قورویان اورتاقدیر"
ووچبچ: صربیستان تورکیهنی باتی بالکانلاردا باریش و ثابتلیگی قورویان، بوتون بؤلگه اؤلکهلرینده وطنداشلارین عمومی گوونلیگینه قاتقی وئرهن اورتاق کیمی گؤرور''


text:
اویان نیوز: مختلیف شهرلردکی سالدیریلاردا آرالاریندا قادین و اوشاقلارین اولدوغو ۱۳۹ نفر حیاتینی ایتیردی
سوریهده، اسد گوجلرینین سالدیریلاری داوام ائدیر.
مختلیف شهرلردکی سالدیریلاردا آرالاریندا قادین و اوشاقلارین اولدوغو ۱۳۹ نفر حیاتینی ایتیردی.
سوریه گنل اینقیلاب شوراسی، ساواش اوچاقلارینین ۱۴ بؤلگهنی بومبالادیغینی، ۱۰۲ یاشاییش نقطهسینه ده قارادان سالدیری تشکیل ائدیلدیگینی آچیقلادی.
شامین خاریجی محلهلری ایله حلب، حمص و درعادا شدتلی چاتیشمالار یاشاندیغی دا ایفاده ائدیلدی.
مخالیفلر، اسد گوجلرینین سالدیریلاریندا حلبدهکی تاریخی مدینه بازارینین بؤیوک زیان گؤردویونو و خارابالیقلارین بازارینین داخیل باغلادیغینی بیلدیریب.
دیگر طرفدن بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی، سوریهلی سیغینماجیلارین سایسینین یاریم میلیونو کئچدیگینی و آرتماسینین گؤزلنیلدیگینی بیلدیردی.
سوریهیه قونشو اؤلکهلرین یوکونون آرتدیغینا وورغو ائدیلهرک بو آی لبناندا سیغینماجیلارا باغلی بین الخالق بیر کونفرانس تشکیل ائدیلهجگی ایفاده ائدیلدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
دیوید کاوفمان (اویونچو)
دیوید کاوفمان (اویونچو) (اینگیلیسجه: David Kaufman (actor)) آمریکالی دوبلور و اوْیونچو. ۲۳ ژولای ۱۹۶۱ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. اؤز تحصیلینی کالیفورنیا، لوسآنجلس بیلیمیوردودا بیتیرمیش. 1982–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Kaufman (actor)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیوید کاوفمان (اویونچو) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آیدین شافاق 202
نوروز بایرامیز قوتلو، یئنی ایلیز سئوگیلی، برکتلی و اوغورلو اولسون!
گئچن ایللرده نوروزون ثبت اولماسی ایچین ایرانین وحدت سالونوندا دوزنلنن مراسیمده، تورکمنیستان پرزیدنتی،«قوربانقولو بردیمحمداوف»، نوروز بایرامی «دونیا جشنی» عنوانیلا یونسکودا ثبت و تانینماسیندان سئویندیینی بیلدیریب سؤیله میشدیر: «یونسکونون بو قراری بیزه بیر ایفتیخار و شرف اولاراق، هر ایل بیر نوروز اؤلکه سینده بیرلیکده بو جشنی توتماغا قرار وئرمیشیک. بوتون نوروزو تانییان میللتلر آراسیندا بیرلیکده و بیر آچیق فضادا بو جشنین توتولماسی گرکیر.»
ایران دا گئچیریلن نوروز سمیناریندا، تورکمنیستان پرزیدنتی نین سؤیله دیکلری، اصلینده تورکمنیستاندا بو جشنین داها دا عظمتلی و گئنیش سطحده توتولماسینا بیر یاشیل چیراغ اولدو. تورکمنیستان اؤلکه سی ایستیقلال دان سونرا نوروزو هر ایل داها دا گوجلو و گئنیش حالدا توتماقدادیر. تورکمنیستانین میللی تقویمینده یازیلان ایکی گون- 21 و 22 مارس- بو اؤلکه نین عمومی تعطیل گونلری حساب اولاراق کوتلوی آئینلر دوولتین یاردیمینا دایاناراق بوتون شهَرلرده و کندلرده گئچیریلر. هر یئر بزنر و طبیعتین دیریلمه سی و گؤی گؤیرنتینین جان توتماسی موضوعو اولان شاد ماهنی لار بوتون تلویزیونلاریندا یایینلانیب، تورکمن خالقیندا باهار و نوروز حیسسی نی اویادار. بو ایکی گون ده تورکمنیستان دوولتی، عشق آبادین 20 کیلومترلیگینده یئرلشن خوش هاوالی «آنو» بؤلگه سینده بؤیوک اوت یاندیرماق ایله خالقین داها آرتیق شنلیگینه یاردیم اولار. تورکمن آلاچئق لاری، تورکمنیستانین ال صنعتی و آنتروپولوژیا (مردم شناسی) سئرگی لری آچیلیب، بینیجیلیک( سوارکاری) و تاتلی تورکمن یئمک لری ایله اؤلکه نین موختلیف قیشرلری، دیپلماتلار، عشق آباد دا یاشایان یابانجی اؤلکه لر سفیرلری نین حضوروندا نوروز شنلیکلری ایکی گون سورر.
نوروز یاریشمالاری
بو گونلرین مخصوص آئینلری و موختلیف اویونلاری، او جومله دن آت یاریشمالاری، جنگی خوروز دویوشدورمه سی، شطرنج اویونو، قوچ ووروشدورماسی، گولش و آتیلیب گؤی دن دستمال توتماق یاریشماسی بوتون گنج قادینلار و به ی لرین ایشتیراکی ایله و خالقین حضوروندان یارانان هیجان لاریلا شهر و کندلرین اصلی عمومی مئیدانلاریندا گئچیریلر. تورکمنیستاندا یاشایان فارس، کورد و بلوچ لارا آیید مخصوص نوروز دبلری تورکمن لرین چوخ خوشونا گلر و اونلارین توجهلارینی جلب ائدر. تورکمنلر ده اؤزلری آچیق فضا دا بیر بؤیوک و گئنیش یئدی سین سوفره سی آچیب، توپلومون بوتون قئشرلری، تاتارلار، روسلار، اؤزبک لر و ائرمنی لرین توجهونو چکرلر.
باشقا اؤلکه لر کیمی تورکمنیستاندا دا نوروزون بؤیوک و ان اؤنملی دبلریندن بؤیوک لرین گؤروشونه گئتمک، اوت اوستوندن آتیلماق و تازا پالتار گئیمک دیر. تورکمن گنجلری سئورلر تویلارین بوگونلرده توتسونلار و نوروزدا چوخلو تازا گلینلر بخت ائوینه گئدرلر.
تورکمن قادینلاری پیشیرن نوروز یئمک لری و توربه لر زیارتی
نئچه گون نوروز دان اؤنجه تورکمن قادینلاری موختلیف شیرین یئمک لر، شیرنی لر خصوصا سمنی پیشیررلر. تورکمنلرین نوروز سوفره سینده یئر آلان «نوروز کؤجه» و «نوروز بامه» اونلارین سونتی یئمک و شیرنی لریندن دیر. تورکمنلره مخصوص اولان بیر پارا رسم لر او جومله دن: «نوروز کؤجه»، «نوروز یارما» و سمنی پیشیرمه و اسکی زامانلاردان قالان «مونجوق آتدی» کیمی رسم لر بو جشنی میللی بیر جشنه چئویریر.
تورکمنلرین اینانجیندا، «قزل آروات» شهرینین یاخینلیغیندا اولان قاری قالا منطقه سینده کی «بولاماقلی» و «قیز بی بی جان» توربه لری نوروز بایرامی ایله ایلگی لی دیر. منطقه ده یاشایان خالقین دئدیینه گؤره «بی بی جان» آدلی بیر قیز سمنی پیشیررکن اونجه دن اونا عاشیق اولان بیر حاکیم اونا آزار وئرمه یه باشلامیش، بی بی جان بو ایشدن جانا گلمیش و الله دان یاردیم ایسته میش. آللاهین امریله اونونلا حاکیم آراسیندا کی یئر ایکی تیکه اولموش و سمنی قازانی چئویریلیب یئره توکولموشدور. بو سبب دن هر ایل بایرام گونلرینده منطقه نین یئرلی خالقی بو ایکی توربه نی زیارت ائدیب، صدقه و شوکرانه وئریب، قوربان کسیب آللاهدان یاغیش دیلرلر.
گنج قیزلارین دیلک لری
تورکمنیستاندا نوروزون لطیف و آرزیلی دب لریندن بیریسی «مونجوق آتدی» دبی دیر. گنج قیزلار آرزی و دیلک لرینین جوابینی مونجوق لاردان آلارلار. نوروز بایرامیندا، بیر گئجه بوتون یار یولداشلار بیر یئره ییغیشیب بیر چاناغین ایچینه هرکس اؤز مونجوقون آتار. بیر نفر چاناغی قئزلارین باشی اوسته دولاندیراراق مونجوقلاری قاریشدیریب بیر بند شعر اوخویوب سونرا چاناق دان بیر مونجوق چیخارار. او مونجوق هر قیزین اولورسا دیلکینین جوابینی او اوخونموش شعردن آلمالی دیر.
مونجوق آتدی شعرلریندن میثال:
نوروز گلدی بو گئجه
قیزلار آتارلار بیجه
کیمینگ بیجهسی چیقسا
بیریگرسن «نوروز کؤجه«(نصیبی بیر مَلاغا نوروز کؤجه)
***********
باشلاندی قیز باشلاندی
کاسا مونجوق تاشلاندی
سؤزآیدیجی گلیپدیر(ائلچی گلیپدیر)
بویداشینا بوشلاندی (همیاشینا موشتولوق)
**********
قاینادارلار سمنی
توربا دورتدوم تمنی (چووالدوزو توربایا باتیردیم)
بیلدیم آیرالیق اکن (بیلدیم کی آیریلیق دیر)
همه درددن یامانی
**********
نوروز گلدی، یاز گلدی
قارغا گیتدی، غاز گلدی
جمله جهان لالهزار
آیدم گلدی، ساز گلدی (آواز گلدی، ساز گلدی)
نوروز بایرامیندا، خوی، مرند کندلرینده و آذربایجانین بیر چوخ یئرلرینده بئله نغمه لر اوخونار:
گلیر نوروز بایرامی/ آچیلار گوللر هامی
ساخلا گلین آنامی/ آنامی، هم آتامی
نورز گلیر، یاز گلیر/ نغمه گلیر، ساز گلیر
باغچالار دا گول اولسون/ گول اوسته بولبول اولسون
نوروز، نوروز خوش گلدین/ خوش گلدین آ بوش گلدین
بوش گلدین، دولو گلدین/ بول گلدین، سولو گلدین
******************
بایرام قاباغی آذربایجانین بیر چوخ یئرلرینده تَکَمچیلر گلر ویازین موشتولوقچوسو کیمی تکم (تخته دن بیر کیچیک گئچی) اوینادیب تکم سایاسی اوخویارلار
تکمین ده کندی وار/ اویناتماغا فندی وار
هر قاپیدا اویناسا/ بیر نلبکی قندی وار
تکم گئتدی مئشگینه/ وعده وئردی بئش گونه
گلمه دی اون بئش گونه/ تکه می اوًلدوردولر
آتدیلار خان کوًشگونه
«گؤزلری محشر» غزلی، «آختارما منی، شعریم یوخ» کیتابیندان:
سؤیله ین: امیر علی مطلوبی(سخن سنج تبریزی)
محشره بنزیر گؤزون قورخورام آنلاتماغا
آبتال اولوبدور به یین، باشلامیشام قاتماغا
هر نه دئسن دوغرودور، بلکه گؤزون اغرودور
من نه بیلیم، سن دئنه، گلمیسن آغلاتماغا؟
گؤزلر ایله چالمیسان قلبیمی قوللانمیسان
عشقه قیزیل قاتمیسان، آلما فقط ساتماغا
گل باهار اول عومرومه، تئز دمیر آت کؤنلومه
فایداسی یوخ دریانین گؤزلرین ایسلاتماغا
قال سنه قوربان جانیم، قال باشیوا فیرلانیم
گل ایکیمیز بیرله شک غم لری دیغلاتماغا
سن منی اینجیتمه سن، عشقه سالیب گئتمه سن
منده چکیب گئتمه رم مست اولارام چاتماغا
گول باهاریم گنجه گل، شعری «سخن سنج»ه گل
بیرلیییمیز دیر گرک دوشمانی آلداتماغا
بیر علمی خبر:
دونیانین ان اسکی یاشام ایزلری، کبک ده
علمی آراشدیرمالاردا 3.8 میلیارد ایللیک دمیر جوهری نومونهلرینده فسیللشمیش باکتریلرین ایزلری تثبیت ائدیلدی .اولوسلارآراسی بیر بیلیم هیئتی، کانادانین کبک ایالتی نین قوزئیینده «نوواگیتوک گرین استون بلت Nuvvuagittuq Greenstone Belt » قایالیقلاریندا، کوارتزلایه لرینین دمیر تشکل لاریندا آپاردیقلاری علمی آراشدیرمالاردا 3.8 میلیارد ایللیک دمیر جوهری نومونهلرینده فسیللشمیش باکتریلرین ایزلرینی تثبیت ائتدی. اکیپده یئر آلان »اوتاوا اونیورسیتهسی»، یئر و چئوره بیلیملری بؤلوموندن، «جاناتان اونِیل Jonathan O"Neill »، آچیقلاماسیندا، «نوواگیتوک گرین استون بلت» قایالیقلاریندا تاپیلان فسیللرین ان اسکی حیات ایزینه صاحب اولدوغونو سؤیله دی.
فسیللشمیش باکتریلرین 3.8 میلیارد ایلدن تا 4.3 میلیارد ایل یاشا صاحب اولدوغو یولوندا آراشدیرما ائتدیکلرینی بیلدیرن اونیل، «بو فسیللرین 3.8 میلیارد ایل یاشیندا اولدوغو حتمی و بو حالییلا بئله قالسا اؤنجه دن بیلینن ان اسکی حیات ایزیندن 100 میلیون ایل داها گئرییه گئتمیش اولوروق» دئدی.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
چاد مایکل موری (اینگیلیسجه: Chad Michael Murray) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, مانکن و اوْیونچو. ۲۴ آقوست ۱۹۸۱ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1999–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Goldberg وارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chad Michael Murray»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده چاد مایکل موری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
`پلیس` نتیجهلر
خبرلر [218]
- چینین دونیانین هر یئرینده "پلیس مرکزی" قوردوغو ادعا ادیلدی
- باتی قدسدا ایکی آیری پاتلاما اولدو
- سلاحلی سالدیریدا ۶ پلیس یاشامینی ایتیردی
- هلندده، ترور هؤرگوتو پکاکا یانداشلاری گؤزآلتینا آلیندی
- ان بؤیوک تهدید مالی و سایبری سوچلار
- آلمانیادا بیچاقلی سالدیری
- آمریکادا سری قاتیل یاخالاندی
- آمریکادا قانلی سالدیری
- تهراندا پلیس اونیوئرسیته اؤیرنجیلرینه موداخیله ائتدی
- تروریستلر پلیس ائوینه سالدیردی
- روسیادا یوزلرجه وطنداش توتوقلاندی
- آمریکادا سلاحلی سالدیری
- چته عملیاتیندا ۱۳ نفر حیاتینی ایتیردی
- "هاوا لیمانینی پاتلاتاجاغام"
- پلیس عملیاتیندا ۱۸ چته عضوو اؤلدورولدو
- اتومبیل ایچینده ۳ نفرین جسدی تاپیلدی
- اویوشدوروجو چتهسی ۶ پلیسی اؤلدوردو
- واشینگتندا تشکیل ائدیلن کنسرت قانلی بیتدی
- آمریکادا بیر سلاحلی سالدیری داها
- آمریکادا سلاحلی سالدیری: ۳ اؤلو
- اوغورسوز پلیسلر
- پلیس مارشی
- فرانسادا آیریلیقچیلار پلیس ایله چاتیشیر
- ترور یانداشلاری اولای چیخارتدی
- اسپری قوتوسو ایله آدام دؤین پلیس
- اردوغان: دؤولت آرخانیزدا
- ارمنیستاندا پلیس گؤستریچیلرله چاتیشدی
- بروکسلده پلیس، گؤستریچیلره مداخله ائدیر
- آلمانیادا اعتراضچیلارا سرت مداخله
- اونیورسیته و پلیس مرکزی وورولدو
- پلیس، ایتی دونموش گؤلدن چیخارتدی
- آشی قارشیدلاری، بیبیسینین اسکی مرکزینه گیرمهیه چالیشدی
- سون آندا قورتاریلدی
- آلمانیا پلیسیندن تورک اوشاغا ترس کلپچه


text:
تۆرک دۆنیأسی نینگ مدنیت پایتاغتلاری نینگ سرگیسی آچیلدی
کاستامونو شهری 2018-نجی ییلدا تۆرک دۆنیأسی نینگ مدنیت پایتاغتی بوُلوپدی
تۆرکیأنینگ کاستامونو شهرینده تۆرک دۆنیأسی نینگ مدنیت پایتاغتلاری نینگ سرگیسی آچیلدی.
کاستامونونینگ ولایات حأکیملیگی و تۆرک سوُی تاراپیندان آچیلان بو سرگیده تۆرک دۆنیأسی نینگ مدنیت پایتاغتلاری نینگ فتوصوراتی سِرگیله نیأر.
کاستامونو شهری 2018-نجی ییلدا تۆرک دۆنیأسی نینگ مدنیت پایتاغتی بوُلوپدی.
دِگیشلی حابارلار
چاووش اوُغلی: گۆن باتار تراکیا تۆرکلری هیچ هاچان یکِه قوُیولماز
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری یونان ینگ گۆن باتار تراکیا تۆرکلرینه ادیأن باسیشی برک تانقیت اتدی
پأکیستان تۆرکمنیستان دان سووقلاندیریلان طبیغی گاز ساتین آلماق ایسله یأر
پأکیستان اوُوغانیستان ینگ اۆستی بیلن تۆرکمن گازینی ساتین آلماق ایسله یأر
قیرغیزیستان حازارینگ تۆرکمنیستان بؤلهگیندن روسیا اولاغ آراقاتناشیغینی قورماق ایسلهیأر
قیرغیزیستان تۆرکمنیستان ینگ اۆستی بیلن روسیا اولاغ و یۆک داشاماق ایسلهیأر


text:
۱۹۳۰ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۰-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوزنجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۹ نوْوامبر - اتریشده کئچیریلن پارلمان سئچکیلرینده سوْسیالیستلر قالیب گلمیش، ناسیستلر و کوْمونیستلر پارلمانا دۆشه بیلمهمیشلر.
- ۶ مئی - تۆرکیهنین حکاری بؤلگهسینده ۷/۲ بؤیوکلوگونده یئر تیترهمهسی باش وئردی.
- ۶ ژانویه - ایستالینین بۇیوروغو ایله شورویده فردی تصرّوفات سیستمی پوْزولدو. عئینی زاماندا «یئنی ایقتیصادی سیاست» دؤورونون سوْنا چاتدیغی دا اعلان اوْلوندو.
- ۵ نوْوامبر - لندنده ایلک تلویزیون تبلیغاتی نۆماییش ائتدیریلمیشدیر.
- ۳۰ ژولای - اوروگوئه ائوصاحیبی اولاراق، آرژانتین تیمینی ۴-۲ نتیجه سی ایله مغلوب ائدرک، فوتبال اوزره ایلک دونیا چمپیوناتینی قازانمیشدیر.
- ۳ آقوست - سووئت اتفاقی و ایتالیا آراسیندا تیجارت موقاویلهسی ایمضالانمیشدیر.
- ۲۳ دسامبر - تۆرکیه و یۇنان آراسیندا اراضی مۆبادیلهسی اوْلدو.
- ۱۲ مارس - هیندوستاندا ماهاتما قاندی٬ دۇز ایستحصالینداکی حؤکومت تکالینه قارشی چیخماق هدفی ایله٬ احمدآباددان دنیزه ۳۰۰ مایللیق دۇز یئریییشینه باشلادی.
- ۱۱ آوریل - سۇلطاناحمدده بؤیوک قادین میتینقی کئچیریلدی. تۆرک قادینلار بیرلیگینین دۆزنلهدیگی میتینقده٬ قادینلارا سئچمه-سئچیلمه حاقّی تانیلماسی قۇتلاندی.


text:
ایسراییل میلی مارشی
هاتیکوا (اۇمید، عبرانیجه:הַתִּקְוָה ) ایسراییلین میلی مارشی. سؤزلری نافتالی هرز ایمبرین شعریندن آلینیب. ایمبر شعرین بیرینجی نۇسخهسینی رومانی ده یهودی بیر عالیم ائوینده قۇناق اوْلان زامان یازیدی. شعرین روْمانتیک مضمونو یهودیلرین ۲۰۰۰ ایللیک ايسراییل توْرپاغینا قایتماق اۇمیدی گؤرسدیر. هاتیکوا ۱۸۹۷ ایلینده بیرینجی یهود کونقرهسینین رسمی مارشی سئچیلدی.بریتانیا قیومیتینده عربلرین یهودیلره قارشی سیاسی فعالیتلرینه گؤره قیسا مۇدّت نشر و عۇمومی اوْخوماسی ممنوع اوْلدو. ۱۹۴۸ ایلینده ایسراییل دۇولتی قوْرولاندا هاتیکوا رسمیتسیز میلی مارش اعلان اوْلدو و نهایتا ۲۰۰۴ ایلینده قیسالتمیش و دَییشدیریلمیش بیر نۇسخهسی کنستده تصویب و رسمی اوْلدو .
- عبری متنی و لاتین یازیلیشی:
- تورکجهسی:
اؤرگین درینلیگینده
بیر یهودی رۇحو حسرت چکیر
و شرق طرفینه،ایرهلیه
بیر گؤز صهیونا تیکیلیب
اۇمیدیمیز هله کسیلمییب
ایکیمین ایللیک اۇمیدیمیز
توْرپاغیمیزدا آزاد میلت اوْلماق
صهیون و اورشلیم توْرپاغیندا
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hatikvah»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۸فوریه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
تای بوکس
موای تای و یا تای بوکس (تای دیلی: มวยไทย،) — تایلنددا یارانان دؤیوش صنعتیدیر. "موای" لوغتین معناسی سانسکریت دیلیندهکی "ماویا" سؤزوندن گؤتورولموش، "آزادلارین دؤیوشو" و یا "آزاد دؤیوش" معناسینی وئریر. آیریجا اولاراق، بۇ دؤیوش نؤعونون آنالوقلاری میانما، کامبوجا و لاوسدا ایستیفاده ائدیلیر. دؤیوش صنعتینین هانسی اؤلکهده یارانماسیندا نیسبتاً فیکیر آیریلیغی واردیر. بۇ دؤیوش نؤعونون بوکسا بنزرلیگی واردیر. اما اوندان فرقلی جهتلرینه گؤره فرقلنیر. محض "تای بوکس" آدلاندیریلان دؤیوش صنعتی بوکسا قارشی اولاراق حاضیرلانمیشدیر. دؤیوش نؤعو کاراتئ و اوشو (کونق فو) صنعتلریندن ده فرقلنیر. بورادا کاتا و تاولو کیمی کومپلکس حرکتلر یوخدور. موای تای دؤیوشده ال، آیاق و دؤیوشده اساس اوْلان دیزله و یا دیرسکله وورولان ضربهلردن عبارت اوْلان چَتین قدیم دؤیوش صنعتیدیر. بۇ سببدن بعضاً اونو "۸ قیچین دؤیوشو" آدلاندیریرلار. هر ایل تایلانددا ۱۷ مارس تاریخینده "موای تایین میلّی بایرام گونو" قئید اوْلونور. موای تایین اولمپیک ایدمان نؤعو اولماماسینا باخمایاراق، میلّی سوییهده دؤیوشلر کئچیریلیر.
تاریخ[دَییشدیر]
موای تای قدیم زاماندان سیام اولاراق آدلاندیریلان بؤلگهنین بؤلونمهسیندن سوْنرا یارانان و بۇ گون آغیرلیقلی اولاراق تایلانددا سیستئملنمیش دؤیوش سیستملرینین هامیسینین عمومی آدیدیر. هر نه قدر بؤلگه سرحدلری دییشسه ده، بۇ اؤلکهیه قونشو اوْلان میانمادا (کؤهنه آدی بورما) تطبیق اوْلونان "اورکستر و کامبوجادا ائدیلهن "کهمر بوکسون" ایله بؤیوک بنزرلیکلر گؤستریلیر. موای تایین یارانماسی حاقیندا فرزیلت "تایلند، میانما و کامبوجا" آراسیندا آنلاشیلمازلیقلار ایندیکی واختدا شیددتلنمیش اوْلوب، هر اؤلکه بۇ ایدمان نؤعونو اؤزونه شامیل ائدیر. بۇ گون موای تای تکامول کئچیرهرک ۳ بوداقدا "پئشکار، هوسکار و میلّی (مرسوم)" اولاراق تطبیق اوْلونماغا باشلانیلمیشدیر.
تاریخی تخمیناً ۱۴-جو عصره عاییددیر. کؤهنه آنتیک سیستملرین هامیسی "موای بوران" (آنتیک دویوش سیستمی) چتیری آلتیندادیر (بو مؤوضوعدا بیر چوخ افسانهلر مؤوجوددور. موای بوران چتیری آلتیندا: "موای لوپبوری (بوگونکو موای تایین اجدادی ساییلیر)، موای چئیوت، موای کورات، موای کوچاسارن، موای ناکورن" سیستملری واردیر. مرسوم سیستملردن بعضاً میانما، تایلند و یا کامبوجا سرحدلرینده موسابیقه حاضیرلانیر، الجک یئرینه سارغی، بانداژ ایستیفاده ائدیلیر و خصوصیله کامبوجا بۇ مؤوضوعدا پروفئسسیوناللیق الده ائتمیشدیر.
کرابه کراببونگ ایسه، تماماً "قیلینج، نیزه و س." اهتیوا ائدن سیلاحلی مرسوم اؤزونه خاص بیر اینتیظام اوْلوب، آنجاق بیلیندیی کیمی موای تای سیستمی ایله بیر علاقهسی یوخدور. آیریجا بۇ گون تایلند اوردوسونون بعضی حیصّه لرینده ایستیفاده ائدیلهن "میلیتاری لئردریت" آدلاندیریلان دؤیوش صنعتینین اؤلکهیه خاص آیری بیر سیستم مؤوجوددور.
ایستینادلار[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- روسیه فدراسییاسیندا موای تایین رسمی سایتی
- [۱] Archived 2010-10-10 at the Wayback Machine.
- [۲]
- [۳]


text:
بیلمیرم بو چیرکین ”تأسف ائدیجی“ سؤزو هاردان دیللره دوشوب؟ ایسماریج [مئساژ] وار ”تأسف ائدیجی“ ایله باشلانیر؛ بعضن گومان ائدیلیر، ”تأسف ائدیجی“ سؤزونو ایشلتمهدن آنلامی یئترینجه چاتدیرماق اولماز؛ بعضن ده سیاسی بیر اولایین تراژیک ماهیتینی گؤسترمکده ”تأسف ائدیجی“دن یان کئچیلمیر.
سانال اورتامدا بئله بیر جومله ایله قارشیلاشدیم:
ــ تاسف ائدیجی دیر که حبس اولان اشخاص لار حبس ده اولا اولا… (ألبته جوملهنین باشقا بؤلوملری ده سهودیر.)
”تأسف ائدیجی“ سؤزو فارسجادان گلمه یانلیش بیر ترجومهنین اورونوردور. ”تأسف ائدیجی“نین فارسجا آنلامی “متأسف کننده و یا متأسفانه“ دئییل: تأسوف ائدیجی: تأسف کننده؛ تأسوفائدیجیدیر: تأسف کننده است. بئله بیر قورولوشون عئیبهجر اولماسی گون کیمی آیدیندیر.
جوملهنین آنلامیندان آسیلی اوْلاراق بو پروبلئمی بیرنئچه قارشیلیقلا [معادلله] آرادان قالدیرماق اوْلار:
ــ تأسسوفله
ــ تأسسوفدوْغوران
ــ تأسسوفلندیریجی
ــ نه یازیق
اؤرنک:
ــ تأسسوفله، حبس اولونان/ دوستاق اوْلونان شخصلر محبسدهیکن…
ــ حؤکومتین دیل مسئلهسینه یاناشما طرزی تأسسوف دوْغورور.
ــ سیزین بو سؤزونوز تأسسوفلندیریجیدیر.
ــ نه یازیق/نه یازیق کی، دوستاق اوْلونان شخصلر محبسدهیکن…
باجاردیقجا سون واریانتی ایشلتمهلیییک.
”تأسف ائدیجی“ سؤزو اولدوقجا تأسسوف دوْغورور، یئری گلدیکده اوْنو اونودوب، ”نه یازیق کی“ و ”نه یازیق“ کیمی قارشیلیقلاری قوللانماق یئرینه دوشردی.
گؤروندویو کیمی ”تأسف“ سؤزونو تام فونئتیک یازمیشام: تأسسوف.


text:
نارویدن پولندگه گاز آقیمی باشلندی
اوشبو گاز قوووری ینگی تیزیمدن عبارت
نارویدن دنمارک آرقه لی پولندگه گاز تشووچی "بالتیک پیپ" طبیعی گاز قوووریده گاز آقیمی باشلندی.
دنمارک انرژی باشقرووی انرژینیت تامانیدن بیریلگن بیاناتده، گاز آقیمی نینگ باشلش جریانی "قرمه قرشی" دیب اتلدی.
نارویدن پولندگه ییللیک 10 میلیارد متر مکعب طبیعی گاز تشووچی قوووری نینگ آچیلیش مراسمی 27 سپتامبرکونی بولیب اوتگندی.
طبیعی گاز آقیمی نینگ ایسه 1 اکتوبرده باشله گن لیگی بیلدیریلگندی، بیراق انرژینیت تامانیدن بو قرار 3 مرته کیینگه تشلنگندی.
پولند 1 اکتوبردن بیری ینگی قوووریدن اروپا گاز تیزیمی و شمالی دینگیزی نینگ دنمارک تامانی آرقه لی گاز اوچون ایش آلگندی.
بوگوندن باشلب بو قوووردن ناروی گازی نینگ آقیمی باشلندی و توغریدن توغری پولند طبیعی گاز تیزیمی گه ییتیب باره دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه نوامبر آییده یوزلب میلیون دالرلیک میوه صادر قیلدی
اوشبو حقده آقدینگیز تازه میوه صادراتچی لر بیرلیگی باشلیغی بیانات بیردی
چین بیلن سعودی عربستان اورته سیده اونلب کیلیشوو امضالندی
اوشبو توغریده سعودی عربستان رسمی خبر آژانسی آرقه لی خبر ترقه تیلدی
تورکیه جاری ییلده قیرق بیر میلیون دالرلیک عسل صادر قیلدی
اوشبو مطلب نی شرقی قاره دینگیز صادراتچی لر بیرلیگی رهبرلیک کینگشی باشلیغی بیلدیردی


text:
ویلهلم ادوارد وبر
ویلهلم ادوارد وبر (اینگیلیسجه: Wilhelm Eduard Weber) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۲۴ اوْکتوبر ۱۸۰۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶ ایل عومر ائلهییب و ۲۳ ژوئن ۱۸۹۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ویلهلم ادوارد وبر هاله-ویتنبرق بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری قوتینقن بیلیمیوردودیر. اوْ فیزیک ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wilhelm Eduard Weber»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویلهلم ادوارد وبر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
هیتلئرین چؤکوشو آردینجا بیر فیلوسوف بئله سوال قویدو: حاکیمیتین دیکتاتور و یا دئموکراتیک اولماسینین ایلکین گؤستریجیسی نهدیر؟ جاواب بو ایدی: کوتله هانسیسا حؤکومتی بهیهنمهدیکده گوج ایشلتمهدن دئویره بیلیرسه او حؤکومت دئموکراتیکدیر، یوخسا دیکتاتور.
دیکتاتور حؤکومت همیشه اؤزونه قارشی هر توًرلو دیرهنیشی قانلی مجرایا سوًروکلهییر؛ هر بیر اعتراضی قورغو قورامینا [توطئه نظریهسینه] سیغیناراق تاپدالاییر. قورغو قورامینا اینانماق و یا ائله بیر قورامدان گئنه بولا یارارلانماق هر بیر حؤکمتین دیکتاتور اولماسینین آیدین گؤستریجیسیدیر. بو قورامین گؤزلویو آرخاسیندان باخدیقدا دیکتاتور بوتون دونیانی “شر” گؤرکمینده گؤرور، حالبوکی باشلیجا شر قایناغی، “قورغو قورامی” ایله باخان گؤزدهدیر. یانیلمایاق، بو خستهلیک یالنیز گوج کورسوسونده اوتورانلاری دئییل، قورغو ذهنیتینی منیمسهمیش بوتون فردلری، بؤلوکلری و توپلوملاری زهرلهیه بیلر.
2
اؤتن اییول آیینین 18-ده سوریا گووهنلیک شوراسینین مرکزینده باش وئرمیش پارتلاییش سونوجوندا رژیمین دؤرد یوکسک روتبهلی مقامی دمشقین اورتاسیندا اؤلدورولدو. بونونلا دا أسدین سیاسی مئییده چئوریلمهسی اولوسلار-آراسی آلاندا دانیلماز گئرچکلییه چئوریلدی. یاراقلی دیرهنیش دالغاسی او گونهدک حلب و دمشقی بورومهمیشدی. لاکین او گوندن سونرا هم حلب چاخناشدی، هم ده دمشق ساواش آلانینا چئوریلدی. او گوندن باشلایاراق بشار أسد حلب دؤیوشلرینی “اُم المعارک” [ساوشلار ساواشی] آدلاندیریب، قیریجی اوچاقلاردان شهره بومبالار، راکئتلر یاغدیردی. چئچن تاریخی بوردا دا بیر داها تکرار اولوندو؛ بیر دؤولت اؤز شهرینی گؤیدن بومبالادی. بو تئروریست آختاریشی ایدیمی؟ میگ 25 اوچاقلاری ایله شهرین اورتاسیندا تئروریست آختاریشی گئرچکلهشیرمی؟ شهرلرین چئورهسینه تانک دوزوب، ائولری اوچورماقلا تئروریست آختاریلا بیلرمی؟ “ام المعارک” سؤزونو بیرینجی کز صدام حسین آغیزلارا سالمیشدی، اؤزو ایسه اونون قوربانلیغینا چئوریلمیشدی. ایندی ایسه باشقا بیر اؤزباشینا کاپیتان، همین شوعارین آلدادیجی ایشیقلاری آردینجا “بعث” پارتییاسینین او بیری قانادینین گمیسینی باتیریر.
3
روسیا دیشایشلر باخانی یاردیمچیسی میخاییل بوگدانوف بوندان اؤنجه شام دئوریمچیلرینین غلبه قازانا بیلهجهییندن دانیشدی. دئمک أسدلرین 45 ایللیک دیکتاتوراسینین سیاسی مئییده چئوریلدییینی روسلار دا باشا دوشدولر. روسیا بونو تلهسیک تکذیب ائتسه ده، او گوندن بری ولادیمیز پوتین و سئرگئی لاووروفون دانیشیق چالاری درین اومودسوزلوغا، گؤرونمزین خائوسا سوروکلندی. پوتین دئدی: «بیز أسده سیغیناجاق وئرمهجهییک، بونو بیزدن ایستهینلر اؤزلری سیغیناجاق وئرسین.» پوتین البته أسده یاشیل چیراق یاندیرماغی دا اونوتمادی: نه روسیا، نه ده چین أسدین ألیندن اؤندرهرلیک کورسوسونو آلماغا قادیر دئییللر. پوتین بونو دئمکله أسدی قاندیرماق ایستهییردی کی، روسیا هله اوندان اومودونو تام اوزمهییب. آنجاق لاووروف بشارین سون دورومونو گؤز اؤنونه آلاراق یومورتالارین بعضیسینی سوریه سبدیندن گؤتورمک ایستهدی. «بیز سوریا رژیمینین یاخین دوستو دئییلیک، هئچ زامان دا اولمادیق.» و نهایت 2012-جی ایلین سون گونلرینده روسیا بیرداها تاریخی داورانیشینا قاییتدی: دؤنوش نؤقطهسینده طرفداشینی ساتماق. دئکابرین 29-ده لاووروف چاشییب قالمیش مئدیا قارشیسیندا هم أسدی سوریا میللی ائتلاف شوراسی ایله دانیشیغا چاغیردی، هم ده همین شورانین باشقانی معاذ خطیبی دانیشیقلار اوچون موسکوا، ژئنئو و یا قاهیرهیه دعوت ائتدی. خطیبین جاوابی گئجیکمهدی. همین گون الجزیره کانالینا وئردییی موصاحیبهسینده روسیانی سورونون بیر بؤلومو آدلاندیراراق دانیشیقلارین عرب اؤلکهلرینین بیرینده آپاریلماسینی وورغولادی. بیر شرطهله: بشار و اونون یاخینلاری هرهانسی بیر کئچیجی حؤکومتده یئر آلمامالیدیرلار.
4
أسد رژیمی بوتون دیکتاتورلارین تانیش سؤیلمیندن یارارلانیر: داخیلی موخالیفلری خاریجی دوشمنین ألآلتیسی آدلاندیرماق. جمالالدینأسدآبادی دئمیشکن، داخیلی آوتاریتاریزمی خاریجی سؤمورگهچیلییین بهانهسی ایله آیاقدا ساخلاماق. بو یانیلساما، سؤیلهدیییمز “شر باخیش”ین سوزگجیندن کئچیر. سانکی کوتله اؤز عوصیانیندا یانیلیر، و بوتون دوشونجهلری، سلیقهلری، و ایجتیماعی آماللاری بیر پارتییادا أریتمیش رحمسیز بیر دیکتاتورون اوغلو دوغرو دوشونور. بوتون دونیا یانیلیر، چونکو قان آخیتماغی گور سسله محکوم ائدیر. 57 ایسلام دولتی ال آلتیدیر، بوتون عرب اؤلکهلری یانیلیر، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین عمومی اجلاسیندا أسد رژیمینی محکوم ائتمیش بؤیوک چوخلوق یانیلیر، آنجاق روسیا باشدا اولماقلا قطعنامهیه قارشی چیخان 12 دؤولت حقیقتی جار چکیر. ندنلر ایسه آیدیندیر: چونکو موروثی أسد رژیمی بئله گومان ائدیر. تانکلار شهرلرین کوچهلرینده یئریییر، حربی اوچاقلاردان شهرلره راکتلر ائندیریلیر، دمشقدن حلب چئورهسینه اورتامنزیللی ایسکود راکئتلری آتیلیر، اینسانلار بؤلوک بؤلوک قبیرلره گؤمولور، تام یالقیز قالمیش سوریا تلویزیاسی ایسه هله ده اؤندهرین خالق سئوگیسیندن دانیشیر، وطنی قوروماغا چاغیریر.
یمنده علی عبدالله صالحین تئلئویزییاسی سورهکلی اولاراق “لنحافظ الوطن» سؤیلهییردی، سانکی دئوریمچیلر وطنه قارشی هجوما کئچمیشدیلر. أسد ده همین تانیش یؤنتمدن یارالانیر. دیکتاتور اؤزونو همیشه وطنله عینی سانیر، بعضن اوندان دا بیر آز آرتیق، یوخسا اوخوللارین یازیتاختاسینین باشینا “آللاه، أسد، سوریا” یازیلمازدی.
سوریادا هامی قورغودان دانیشیر، ایپلرین اوجونون خاریجی أللرده اولدوغوندان سؤز گئدیر. کیمسه میللتدن دانیشیمیر. حالبوکی 43 مینه یاخین ایتکی وئرن میللتدیر؛ اسدی دمشقین بیر کونجونه قیسنایان میللتدیر؛ سویوق چادیرلارا سیغینانلار “الشبیحه” قولدورلاری دئییل، میللتدیر. هئچ بیر دئوریمین باشلیجا اؤزنهلری [فاعیللری] خاریجی اولماییب. سوریادا قورغو قورامی میللتی اونودور، یالنیز خاریجه سیغینیر. حالبوکی قورغو وارسا دا یا میللته قارشیدیر؛ و یا سوریا دئوریمینین ظفر چالیب چالمایاجاغیندان خئیر و یا زیان گؤرهجک روسیا کیمی خاریجی گوجلرین قورغوسودور.
5
موریال میراک وایسبارخ “گوج کورسوسونده مجنونلار” کیتابیندا عربلرین بئش دیکتاتورو بارهده یازیر: «بو دیکتاتورلار اؤزونهوورغونلوق، یانیلساما، شؤهرتسئوهرلیک و اؤز توپلوملارینین سیاسی-ایجتیماعی گئرچکلیکلرینی یئترینجه انلایا بیلمهدیکلری اوزوندن کوتلهنین گئنیش عوصیانی ایله قارشیلاشدیقدا چاشیب قالدیلار. اونلارین تپکیسینین ماهیتی گؤزلهنیلمز دئییلدی: شاشقینلیق، اینامازلیق، اعتیراضلاری دوشمنین قورغوسو سانماق، ناراضیلیقلاری انکار ائتمک و سون مقامدا زوراکیلیغا أل آتماق. وایسبارخا گؤره، اؤز اولاغاناوستو باجاریقلارینا تام گووهنمک، اؤزونهوورغونلوق جنونونا یولوخموش اؤندهرلرین باشلیجا اؤزهللیییدیر. اونلار بوتون ایستکلر و خیاللارینین حیاتا کئچه بیلهجهیینی گومان ائدیر، بونون اوچون ده هئچ بیر موخالیف باخیشی بئیینلرینه سیغیشدیرا بیلیمرلر. اؤزونهوورغون اؤندهرین گؤزلنتیسی بودور: کوتله هم اونو سئومهلی، هم ده اوندان قورخمالیدیر. لیبیده عوصیان هریانی بوروموشکن قذافی بیر مخبره دئییر کی، «کیمسه منه قارشی دئییل، ندن منه قارشی چیخمالیدیرلار کی؟ اونلار منه وورغوندور، جانلارینی منه فدا ائتمهیه حاضیردیرلار.»
دیکتاتور اؤزوندن خاریج عالمده هر بیر موخالیف سسده قورغونو سئزیر. آنجاق قورغونون کؤکلری همین باخیشبوجاغینین اؤزوندهدیر، همین دوشونجه طرزینین اؤزودور. سونوج آدیندیر: بو قبیل رژیملر، یالانا قارشی نهسه سؤیلنمک ایمکانینی کوتلهدن تام أسیرگهدیکده جنون باش قالدیریر. قذافی سون گونلرده اؤزونون عؤمورلوک دئوریم باشچیسی اولدوغوندان دانیشیردی، مصراتا عوصیانچیلاری طرابلسا یاخینلاشدیقجا اؤز سارسیلمیش قولدورلاینا “الی الامام” [ایرهلی یورویون] سؤیلهییردی. کوتلهنی کور سیچانلار آدلاندیریردی، یئرآلتی تئروریستلر. اونلاری کوچه به کوچه، ائو به ائو ایزهلهییب اؤلدورهجهییندن دانیشیردی. دیکتاتور همین باخیشین قوربانلیغینا چئوریلدی.
بشار أسد ده عینی بیچیمده دوشونور، عینی بیچیمده داورانیر. سونوجدا ایچهریده دؤرد میلیون، دیشاریدا ایسه 500 مین سوریالی قاچقینا یانیلساما گؤزویله باخیر. چونکو حقیقت کوچهلرده باش وئرمیش فاجیعهلرده دئییل، حقیقت تلویزییا اعتیرافلاریندا دوغرولور.
دونیانین شر گؤرمه گئدیشی ائله بیر زامان سونا چاتیر کی، حؤکومتین چیلپاق گوج مئکانیزمی سارسیلاراق اونون باشچیلاری قذافی کیمی فاجیهوی سونوجلا قارشیلاشسین. سؤزسوز، بشار أسد گئتدیکجه حربی گوجونو ایتیردیییندن همین یولا گئدیر. بو، فرویدون آنالیز ائتدییی “اؤلوم دورتوسو”دور. دیکتاتور بو دورتونون شهوت زیروهسینی همیشه سیناقدان کئچیرمک ایستهییر. سونونج ایسه همیشه آیدیندیر: وارلیغی مشروعیت قایناغینا چئوریلمیش دیکتاتورون یوخلوغوندا ائستئتیکانین دوغرولماسی. وطنسیز سنسیز گؤزلدیر بشار*!
___________
* بو جوملهنی بیرینجی کز “یمن” خالقی علی عبدالله صالحه قارشی سسلندیردی: الیمن من دونک اجمل!


text:
کرگدن نمایشنامهسینه گؤز اوجو بیر باخیش
رقیه کبیری
شوکورلر اولسون بیز ده افریقالی و آسیالی کرگدنلرین تورکجه نریلتیسینی ائشیتدیک.
گؤزوموز یولدا، قولاغیمیز سس دهایدی. شوکورلر اولسون بیز ده گرگدنلرین تورکجه نریلتیسینی ائشیتدیک. بلکهده ایللردیر اوزوموزه گتیرمهدن، اؤزوموزه آلمادان نریلتیلرینی ائشیدیب، کرگدنه دؤنوشدویوموزدن خوشلانیریق دئسم، یئرسیز دئییل.
«اوژن یونسکو»نون آبسورد ژانرینی داشییان نمایشنامهسی، صحنه آلدیغی تبریز تئاتریندا گؤزوموزو ایشیقلاندیردی. نریلتیلر قولاقلاریمیزی نوازش ائتدی. «کرگدن» نمایشنامهسینین صحنه آلماسی تئاتر سئورلره سئویندیریجی بیر خبر اولسادا، اوندان اؤنملیسی بو تئاترین تبریز دئییمیایله، تورکجه دیالوقلاریدیر.۱۳۹۰نیجی ایلده منیره اکبرپورانین «اولکر اوجقار» ترجمهسیایله «مولیر»ین چیلیس اثرینین تورکجه اجراسینین دادی داماغیمیزدایکن، کئچن هفته رابینسون و کروزو نمایشینین ایکینجی دؤوره، تبریز تئاتریندا صحنه آلماسی و بهمن آیینین ۲۳نجو گونوندن بری «کرگدن» نمایشنامهسی تبریز تئاترینا یئنی بیر جان باغیشلاییب.
منیره اکبر پورانین دَیرلی ترجمهسیایله انسانین کرگدنه دؤنوشومونو یاخیندان گؤروب، چوخلاریمیز اؤزوموزه آلدیرمادان، آددیمیمیزی تئاتر ائویندن ائشیگه قویوب- قویمامیش، یئنیدن کرگدن حیاتیمیزا دؤندوک. اینسان سیمبولونو داشییان «موسیو برانژه»نی تئاتر صحنهسینین اوستونده یالنیز بوراخدیق.
چوخلاریمیز ادّعالاریمیزا گؤره ایللردیر «ژان» لا اؤزوموزو اؤزدش سانمیشیق. «برانژه» لری باشاردیقجا دانلاق آلتینا توتوب، بیزیم اؤلچولریمیزه اویغون آدام اولسونلار دئیه، اؤیود- نصیحت وئریریک. امما دی گل کرگدنه دؤنوشوم سیراسی بیزه یئتیشسین؛ «برانژه»نین یولداشی ضیالی شخصیت، «ژان» کیمی اؤزوموزو ساوورماغا باشلاریق…
«- من فقط مال- داوار دوهتورونه اعتقادیم وار… نئیه منی اللشدیریسن؟ ائله بیل عجیبالخلقه حیئوان زاد گؤروب… هر کس الیندن گلدییی کیمی نفس چَکَر، سن منیم نفس چکماغغیمی سئومیرسن، من ده سنین نفس چکماغیوی خوشلامیرام… چوخ یاواش نفس چکیسن، آدام دئییر ایندی دوشوب اؤلهجاخ… دوزونو آختارسان، منیم خالقدان نیفرتیم یوخدی، اصلا سایمیرام بیله لرینی، یا قوی دئییم، گؤرنده اؤفکهلریم گلیر آغزیما، گرک گؤز اولسونلار یولومون اوستونه چیخماسینلار، یوخسا گؤردون ازدیم هاااا…کرگدنلر ده بیزیم کیمی آلاهین یاراتدیقلاردی، اونلارین دا بیزیم جان یاشاماق حاخلاری وار… انسانیّت مُددان دوشدو… کرگدن اولماق چوخ دا پیس دئییل… و…»
ادّعالاریمزا باخمایاراق، سونوندا بوش- بوشونا سؤز دانیشان، اؤز دئدیغینه گؤره کرگدن حالیندا بئله ضیالیلیغین قورویان موسیو «دودار» کیمی، ها بئله یالنیزلیقدان قورخوب، سئودییی اینسانی بوراخان میس «لئیزی» کیمی کرگدن سوروسونه قاریشمیشیق. اولا بیلیسین، بیر نئچه نفریمیز «منطق دان» جنابلاری کیمی منطیق سیمبولوموزو- بؤرکوموزو- ، اؤزوموزدن آییرماییب، ضیالی، منطق دان بیر کرگدنه دؤنموشوک. یار- یولداشلاریمیزلا بیر بوینوزلو، قوشا بوینوزلو کرگدنلردن دانیشدیب، کرگدنلیییمیزی لاغا قویوب، گولوشموشوک و هله ده گولوشوروک.
کرگدنین نریلتیسی، گوج سیمبولودور. ایش و اجتماعی موقعییتلره باخمایاراق، انسانلار هر صینفدن اولور اولسون، ائو قادینیدان توتدو، اداره رئیسینهجان گوج و قدرت سیمبولونون نریلتیسینین ائتگیسینده اؤز گؤیول و ایستکلریایله کرگدنه دؤنوشورلر. بلکه ده اؤزلرینی گوج و سس سئلیینه بوراخیب، هر بیری اؤز اجتماعی موقعیتینده بیر نریلتییه دؤنورلر و سونوندا یالنیز قالمیش، اؤزونو تنقیده چکن بیر ضیالی، سادهجه بیر اینسان اولماق و اینسان قالماق ایستهین «برانژه» کیمی « من آخیرینجی آدامام… آخیرینا جان دوراجاغام» دئییب، اؤز سسی باشیندا جینگیلدهییر…
اوستهلیک بابک محمودی «ژان» و میر سعید موسویان«برانژه»جنابلاریندان و باشقا آکتورلاردان باشاریقلی اجرالاری اوچون، فرهاد حق سالمی جنابلاریندان موسیقی واسیطهسیایله کرگدن نریلیتسی، قولاغیمیزی نوازش ائتدیغینه گؤره و کامران قربانی جنابلاری و گروهون باشقا یاردیمجیلارینا، بو نمایشنامهنی صحنهیه آپارماقلاریندان تشکور ائتمهلییک. سؤزسوز منیره اکبر پوران، حورمتلری آناسیایله بیرلیکده تورکجه ترجمهلری اولماسایدی،- اولکرین اؤز دئدیغینه گؤره دیالوقلاری آناسی ایلا بیرلیکده چئویریبلر- بیزلر نه کرگدن سسینی ائشیدهجکدیک، نه ده کرگدنه دؤنوشدویوموزدن خبریمیز اولاجاقایدی.
۹۲.۱۱.۲۵


text:
آنتیوموان تریبرومید
آنتیوموان تریبرومید (اینگیلیسجه: Antimony tribromide, روسجا: БpoMид cypbMы(III), عربجه: بروميد أنتيموان ثلاثي) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز، ساریٛ رنگلی کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.آنتیوموان تریبرومید بروم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Antimony tribromide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آنتیوموان تریبرومید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۱۹۹۸ (میلادی)
میلادی ۱۹۹۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز دوْخسان سککیزینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ دسامبر - آرکئولوژلار گۆنئی آفریقادا یاشی اۆچ میلیون ایلدن چوْخ اوْلان ایلک (بۆتؤو) اینسان ایسکلتینین تاپیلدیغینی بیلدیریبلر.
- ۴ سپتامبر - «گوگل» شیرکتینین اساسی قویولور.
- ۲۹ اوْکتوبر - آذربایجان، قزاقیستان، تورکیه، اؤزبکیستان و گورجوستان رئیسجومهورلاری باکی-تیفلیس-جیهان اساس نفت خطی حاقیندا آنکارا بیاننامهسینی ایمضالادیلار.
- ۲۸ اوْکتوبر - ایکینجی دفعه آذربایجان جومهوریتینین رئیسجومهورو سئچیلن حیدر علییوین آند ایچمه مراسیمی کئچیریلدی.
- ۲۴ سپتامبر - فرانسهنین لیون شهرینده دونیادا ایلک دفعه اینسان قولونون کؤچورولمهسی اۆچون جراحی عملیات یئرینه یئتیریلمیشدیر.
- ۲۲ فوریه - آذربایجان جومهوریتی جومهورباشقانی «اینسان و وطنداش حۆقۇقلاری و آزادلیقلارینین تأمین ائدیلمهسی ساحهسینده تدبیرلر حاقّیندا» فرمان ایمضالادی.
- ۲۱ فوریه - آذربایجان جومهوریتی ایله ایران ایسلامی جومهوریتی آراسیندا حۆقۇقی یاردیم حاقّیندا سازیش ایمضالاندی.
- ۱۸ سپتامبر - دومن آدلارینین و آیپی-عونوانلارین ایداره اولونماسی اۆچون، آیکان شیرکتی تأسیس ائدیلمیشدیر.
- ۱۶ دسامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و بؤيوک بریتانيا عراقدا "صحرا تۆلکوسو" آدلی حربی عملیات کئچیرهرک اؤلکهنین بعضی حربی مکانلارین هاوادان بوْمبالامیشلار.
- ۱۴ مارس - ایراندا ۶/۹ ریشتر گۆجونده یئر تیترهدی.
- ۱۳ آوریل - پ.ک.کنین ایکی نۆمرهلی آدامی شمدین ساکیک ایله قارداشی عارف ساکیک٬ تۆرکیهنین اؤزل گۆجلرینین عملیاتی ایله یاخالانیب تۆرکیهیه گتیریلدی.
- ۱۲ نوْوامبر - پ.ک.ک. باشچیسی عبدالله اؤجالان روم آیروْپورتوندا تۇتوقلاندی.
- ۱۰ آوریل - قۇزئی ایرلندده ۲۹ ایللیک ساواشی بیتیرن آندلاشما ایمضالاندی.
- ۱ نوْوامبر - اۇروپا اینسان حاقلاری محکمهسی تاسیس ائدیلمیشدیر.
- ۱ مارس - تایتانیک دۆنیادا ۱ میلیارد دوْلار اۆستو قازانان ایلک فیلم اوْلدو.


text:
ذکیه ذولفقاری ;حمیده جوانشیر خیرییهچی، ترجمهچی، قادین حاقلارینین مودافیعهچیسی، آذربایجان یازیچیلار ایتفاقینین عوضوو
حمیده جوانشیر( 19 یانوار 1873-اینجی ایل، کهریزلی، آغجابدی، روسیه ایمپریاسی- فئورال 1955- اینجی ایل، باکی) آذربایجانین ایلک معاریفجی قادینلاریندان بیری، جلیل ممد قولیزادنین حیات یولداشی، تاریخچی احمد بگ جوانشیرین قیزی، خیرییهچی، ترجمهچی، قادین حاقلارینین مودافیعهچیسی، آذربایجان یازیچیلار ایتفاقینین عوضوو: حمیده خانیم جوانشیر 1873-جو ایلده، شوشا نین کهریزلی کندینده، زمانهسی نین گؤرکملی معاریفجی ضیالی، تاریخجی احمد بگین اوجاغیندا، دونیایا گلمیش، جلیل ممد قولوزادنین حیات یولداشی اولموشدور. نجیب بیر اینسانین عائله سینده دونیایا گؤز آچان حمیده خانیم، آذربایجان مدنیتینه و ادبیاتینا حصر اولونان بؤیؤک عؤمور یولو ندا محض” اوت کؤک اوسته بیتر” مثلیله تام اوزلشیر. عائله مکتبینده تحصیل آلان حمیده خانیم، هله یئنی یئتمه ایللرینده، روس دیلینی سلیس اؤیرنرک، او دئورین کند قیزلاری اوچون سجیهوی اولمایان یوکسک اینتلکته، گئنیش دونیا گؤروشونه مالک اولموشدو. ایلک حیات یولداشی، زادگان نسلیندن اولان ایبراهیم بگ دعوتدار اوو ، جبهه ده هلاک اولاندان و آتاسینی ایتیرندن سونرا، کهریزلیده، آتا مولکونو ایداره ائتمیشدی. 1905- اینجی ایلده تفلیسده تانیش اولدوغو میرزه جلیل ممد قولو زادهیله، ایکی ایل سونرا ائولننده، بو ایزدواج چو خلارینا خوش گئتمه میش، بو نیکاحی، اونون اصیل زاده نسلینه، یاراشدیریلمامیشدی.
لاکین حمیده خانیم بوتون مانع لره جسارتله سینه گررک، میرزه جلیله، وفالی و فداکار عؤمور گون یولداشی اولماقلا یاناشی، هم ده اوستاد صنعتکارین أن یاخین معاریفجی سیلاحداشی، ضیالی همدمی،” مولا نصرالدینین” ایسه خیرخواه حیمایه داری اولموشدو. بوتون وارینی، ثروتینی حیات یولداشینین یارادیجیلیغینا، بؤیوک اورکله صرف ائدن حمیده خانیم جوانشیر ، میرزه جلیلله ایرمی بئش ایل، اصل محبت و قارشیلیقلی ائحتراملا عؤمور سورموشدو. بو ایللرده میرزه جلیل نه قدر کسکین ضربه لره، اتهاملارا توش گلسه، نادانلیقلا قارشیلاشسا دا، أن چتین گونلرده، حمیده خانیم، اونا معنوی دایاق اولموش، بو بؤیوک اینسانی دائم نیک بین اوقاتا کؤکلمیش، اونون بوتون آغیر سیناقلاردان، متانتله چیخماسینا یاردیم گؤسترمیشدی. تاریخ حمیده خانیم جاوانشیر ی، بؤیوک خیریه چی و جفاکش اینسان کیمی یادداشتلارا حک ائدیب. تکجه کهریزلی کندینین دئییل، جومله قاراباغین اونا یاردیم اوچون پناه گتیرن اینسانلارین ألیندن توتان، پرابلئملرینی حل ائدن بو خانیم ، همده، او دؤررون یاردیما احتیاجی اولان ” میرزه علی اکبر صابیر” محض حمیده خانیمین مصلحتیله میرزه جلیل طرفیندن، تفلیسه موعالیجه اوچون دعوت آلیر. صابیر بو حادثه نی، عاباس صحته یازدیغی مکتوبدا بئله خاطیرلاییردی:” میرزه جلیل و حمیده خانیم جنابلاریندان چوخ راضیام. بیلمیرسن منه نه قدر ائحتیرام ائتدیرلر! بو نئچه موددتده، تامام مخاریجیمی و زحمتیمی متحممیل اولموشلار. منیم مئهمانخانا، یا خسته خانادا یاتماغیما راضی اولمادیلار، اؤز ائولرینده منزیل وئرمیشدیلر.
خولاصه، بیلمیرم نه دیل ایله تشکور ائدیم” حمیده خانیمین، صابیره گؤستردیگی قایغی حاقیندا ایسه، آذربایجان ضیالی لیغین باش تاجی اولان، اوزیر بگ حاجی بگلی، خوصوصو بیر مقاله یازمیشدیر. مقاله بو سؤزلرله بیتیردی:” قوی ادبیات خاطیرینه یازیلسین کی، صابیر کیمی شاعیری دیریلینده تقدیر ائدن بیر کیشی اولمادیسا دا، بیر نفر آرواد اولدو کی، شاعیرین صحتی اوچون، میلیونچو کیشیلره رغما، اؤز واریندان کئچجک قدر، بؤیوک بیر حیمایت گؤستردی.” بو حادیثه حمیده خانیم جاوانشیرین وطنداش ماهیتینی ، خیرخواه عمل لرینی عکس ائتدیرن یوزلرجه فاکتدان، یالنیز بیریدیر. حمیده خانیم 1912-جی ایلدن اؤز خرجیله کهریزلیده، مکتب آچیر و بورادا درس دئییر. میرزا جلیلین وفاتیندان سونرا دا، اؤلکهنین اجتماعی- ادبی حیاتیندا فعال موقع توتان حمیده خانیم یازیچیلار ایتفتقینا عوضو سئچیلمیش، عؤمور گون یولداشینین اثرلرینی ترجمه ائتمکله یاناشی، بو بؤیوک صنعتکارلا باغلی، کؤورک خاطیره لرینی بؤیوک اوستالیقلا قلمه آلمیشدیر. 1955- جی ایلده وفات ائدن حمیده خانیم جوانشیر ممد قولو زاده، فخری خیاواندا میرزه جلیلین مزاری یانیندا دفن اولموشدور.
حمیده خانیم جوانشیرین” خاطیره لریم” کیتابینین یازیلماسی نین ماراقلی بیر تاریخجه سی وار. بو تاریخجهنین اؤزو ده، بیر خاطیره دیر دئسک، بلکه ده یانیلماریق. بئله کی 30-جو ایللرین اورتالاریندا میر جعفر باغیراوون گؤستریشیله حمیده خانیم یازارلار ایتفاقینا دعوت ائدیلیر. بورادا حمیده خانیم بیلدیریلیر کی، یولداش باقر اوو آرزو ائدیر کی، او دوورده قاراباغدا اولان حادثه لری، اینقلابی حرکتلری، او ایللرین موهوم بلشویک سیملاری حاقیندا، بیلدیکرینی قلمه آلسین. باخمایاراق کی، حمیده خانیم” خاطیره لریم” اثرینی آرتیق یازماغا باشلامیشدی، تکلیفینی قبول ائدیر. ائله اورادا، اونا عریضه یازدیریب بیر گونون ایچینده یازیچیلار ایتیفتقینا قبول ائدیلیر. اثرین یازیلماسی اوچون موللیفه ایکی- اوچ ایل واخت وئریلیر. بو ایللرده حمیده خانیم یوکسک ماعاش، خوصوصی خیدمتی ماشین، قیتلیق دورو اولدوغوندان” کرملیوسکی پایوک” دئیلن ارزاق پایی و باشقا بو کیمی ایمتیازلارلا تامین اولونور. بئلهلیکله، واخت باشا چاتیر و حمیده خانیم یازدیقلارینی یازیچیلار ایتفاقینا تحویل وئریر. نوبه ده، یالنیز کیتابین چاپی قالیردی. بیر آیدان سونرا حمیده خانیما یازیچیلار ایتفاقیندان بیلدیریرلر کی، یولداش باقیر اوو، اثری بینمیب، چونکو اونون قاراباغداکی بلشویک فعالیتی، وطن و خالق قارشیسندا عوضسیز خیدمتلری کیتابدا گئنیش شکلده عکس اولونمالیدیر. حمیده خانیم ایسه، جاوابی قیسا و کانکئرت اولور:” من گؤرمدیکلریمی یازا بیلمرم”.
بونونلا دا حمیده خانیم جوانشیر( 1873- 1955) باسقینین، طوغیان ائتدیی بیر دؤرده بؤیوک بیر جسارت نومونهسی گؤستررک، ” یالانچی تاریخ” یازماقدان، رهبری مدح ائتمکدن، قطعی شکیلده ایمتناع ائدیر. اونا وئریلن بوتون ایمتیازلار طبیعی کی، ألیندن آلینیر، کیتاب ایسه چاپ اولونمور. لاکین اوزون سورن قاداغالاردان سونرا، ساوئت دؤرونده” خاطیره لریم” ین تام دئییل، قیسا فورمادا نشرینه ایجازه وئریلیر. کیتابدا اساسن حمیده خانیم جوانشیرین عؤمور گون یولداشی، بؤیوک ادیب جلیل ممد قولوزاده نین حیاتی و یارادیجیلیغی اؤز عکسینی تاپمیشدی. دوورونون گؤرکملی ایجتماعی خادیمی، زادگان- ضیالی زومرهسینین أن گوجلو قادین تمثیلجیسی، خیریهچی و معاریفچی حمیده خانیم جاوانشیرین( 1873- 1955)” خاطیره لریم” اثری اوخوجولارا ایلک دفعه بوتو شکیلده تقدیم ائدیلیر. مؤلیف بوردا آتاسی احمد بگ جاوانشیر، حیات یولداشی ممد قولوزاده،” مولا نصرالدین درگیسی، قفقاز- اسلام اوردوسونون شوشایا گلیشی، جومهوریت دؤنمینده قاراباغین وضعیتی حاقیندا، گئنیش بیلگی وئریر. ساوئت حاکمیتی گلینجه عائله نین نئجه مشقتله تبریزه کؤچ ائتمسینی،” مولا نصرالدین” ین تبریزده نشرینی، باکیا دؤندوکدن سونرا عائله نین آغیر دورومونو،” مولا نصرالدینین باکیدا نشرینی و باشقا حادثه لری جلب ائدیجی بیر دیلده تصویره ائدیر. کیمسه او دورون گئرچک تاریخینی بیلمک ایستیرسه، حمیده خانیمین ساختاکارلیقدان، ریاکارلیقدان اوزاق دوم دورو” خاطیره لرینی اوخویا بیلر. بو کیتاب تاریخیمیزین اؤنملی بیر پارچاسیدیر.
1394 ذکیه ذولفقاری


text:
`کابیل` نتیجهلر
خبرلر [22]
- افغانیستان-دا ترور هوجوم لاری تؤره دیلیب، اؤلن و یارالانانلار وار
- افغانیستاندا بومبالی سالدیری: 16 اؤلو
- افغانیستاندا اینتیحار سالدیریسی: 5 اؤلو
- تورک اونیورسیته لری افغانیستان گنجلرینه تانیدیلدی
- افغانیستاندا 50نفر یارالاندی
- کابیلده بومبالی سالدیری
- افغانیستانداکی سالدیریدا 29 نفر اؤلدو
- کابیل-ده پارتلاما: 4 نفر اولوب
- کابیل-ده پارتلاییش:21 نفر اولوب، 27 نفر یارالانیب
- افغانیستان-دا لوگار والیسینین معاوینی سوء-قصد نیتجه سینده اولدو
- جمهور باشقانی اردوغان افغانیستان پرزیدنتی اشرف غنییه باش ساغلیغی وئردی
- افغانیستانین پایتختی کابیلده نیظامی بیرلیگه تشکیل اولونان سالدیریدا 5 افغان عسکری اؤلدو
- تورکیه، افغانیستانین باشکندی کابیلدکی ترور سالدیریسینی قینادی
- کابیل-ده پاتلاما: 40 نفر اولدو
- جیمیز ماتیس و ینس استولتنبرگ افغانیستان-دا
- تورکیه افغانیستان-داکی ترورو قینادی
- پاکیستان افغانیستان ایله سرحدینه تیکانلی مفتیل چکیر
- کابیل امنیت مودیری و پادگان قوموتانی وظیفهدن آلیندی
- کابیلدکی بومبالی سالدیریدا 80 نفر اؤلدو
- افغانیستاندا هلمند میلت وکیلی میر ولی ائوینه ائدیلن سالدیریدا یارالاندی


text:
تورکیه-مصر گؤروشمهلرینین ایکینجی دؤورو آنکارادا گئچیریلدی
"طرفلر، اله آلینان قونولاردا ایرلیلهمه تامین ائدیلمهسینه و ایلیشکیلرین نورماللاشدیریلماسی ایله علاوه آددیملار آتیلماسینا باغلی آرزولارینی تائید ائتمیش، مشاورهلرین داوام ائتدیریلمهسینده راضی قالمیشلار"
تورکیه-مصر استکشافی مشاورهلرینین ایکینجی دؤورو، خاریجی ایشلر باخان کؤمکچیلری باشقانلیغینداکی هئیتلر آراسیندا باشکند آنکارادا تاماملاندی.
خاریجی ایشلر باخانلیغیندان وئریلن یازیلی آچیقلامادا، تورکیه-مصر مشاورهلرینین ایکینجی دؤورونون، خاریجی ایشلر باخان کؤمکچیسی ائلچی سدات اؤنال و مصر خاریجی ایشلر باخان کؤمکچیسی ائلچی حمدی لوزا باشقانلیغینداکی هئیتلر آراسیندا ۷-۸ سپتامبردا آنکارادا تشکیل ائدیلدیگی ایفاده ائدیلدی.
گؤروشمهلرده، ایکیلی قونولارین یانیندا لیبی، سوریه، عراق، فلیسطین و دوغو آغدنیزدهکی گلیشمهلر داخیل بعضی بؤلگهسل باشلیقلارین دا اله آلیندیغی بیلدیریلن آچیقلامادا، بونلار قید ائدیلدی:
"طرفلر، اله آلینان قونولاردا ایرلیلهمه تامین ائدیلمهسینه و ایلیشکیلرین نورماللاشدیریلماسی ایله علاوه آددیملار آتیلماسینا باغلی آرزولارینی تائید ائتمیش، مشاورهلرین داوام ائتدیریلمهسینده راضی قالمیشلار".
تورکیه و مصر هئیتلرینین ایکی گون داوام ائدن ایلک دؤور گؤروشمهلری، ۶ میده قاهیرهده تاماملانمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
جمهور باشقانی اردوغان تورکیه ایش وئرن سندیکالاری کنفدراسیونونون ایجلاسیندا چیخیش ائدیب
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان پایتاخت آنکارادا تورکیه ایش وئرن سندیکالاری کنفدراسیونونون (TİSK) ایجلاسیندا چیخیش ائدیب.
پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیب
تونجلی شهرینده پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیبç
چاووش اوغلو:"یونانیستان ترک-سلاح ائدیلمیش آدالارین ایستاتوسونو پوزماغا سون قویمالیدیر"
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو رومینیانین خاریجی ایشلر ناظیری بوگدان اورسکو ایله ناظیرلیکدهکی گؤروشوندن سونرا پایتاخت آنکارادا تشکیل ائدیلن بیرگه مطبوعات کنفرانسیندا چیخیش ائدیب.


text:
قارا بایرام
ع. م. آغداشلی
اورهییندن هر شئی کئچیردی، بلکه بیرگون آنام اؤلدو؟ چتین آنلاردا آنا سیغیناجاغی تاپا بیلمهین اوشاقلارین سارسیلدیغینـین دفهلرله شاهیدی اولموشدو. خوصوصیله بایرام گونلرینده «یازیقلارین قارا بایرامیدیر» سؤزونو چوخ ائشیتمیشدی. جمعی بئش یاشی اولدوغونا باخمایاراق نئچه- نئچه آنانـین قارا تورپاق آلتـینا گئتدییینی گؤرموشدو. عادیجه سویوق دیمهدن ستلجم اولانـین، سیل توتانـین، یاخود اوشاق اوسته اؤلن آنالارین سایـی ان آزی ایگیرمی نفره چاتـیردی. یاخشی یادیندادیر. پاییزین اوزون گئجهلرینین بیرینده دان یئری سؤکولر- سؤکولمز بیر یوخو گؤردو:
«پاکیزه خالا کیچیک پئنجرهلرینین شیشهسینی تاققیلداداراق آناسینـی سسلهییب دئدی: «رحیمه اوشاق اوسته اؤلوب، آروادلارین هامیسی گئدیر، سن ده گلیرسنسه تئز اول». وایـیش «اوشاق اوسته اؤلوب» سؤزونو ائشیتمک همن, یوخودان دیک آتـیلیب آغلاماغا باشلادی. آناسی اونو باغرینا باسیب گؤزونون یاشینـی سیلدی. آناسینـین دیری اولدوغونا هله ده اینانمایان وایـیش الینی اونون اوز- گؤزونده، بویون- بوغازیندا و دؤشونده گزدیرهرک دیری اولدوغوندان آرخایـین اولوب، آز قالا اریییب جانـینا هوپاجاق قدهر آناسینا سیغیندی.
بئش- اون گون اوندان سونرا توحیدین رحمتلیک رحیمهنین اوغلو ایبیشه «ننه یامانـی» دئدیگینی آناسینا دانـیشاندا آناسی اونا تاپشیراراق:
– «نابا، نابا، ائله سؤزلر آغزیندان چیخا، آناسیز اوشاغین قلبی سینـیق اولار. سودومو سنه حالال ائلهمهرم». دئمیشدی.
وایـیش یئرینه گیریب آناسینـین ایستی قوینوندا یاتاندا هله یوخو آپارمامیش موختلیف فیکیرلرله البه یاخا اولوردو: «بلکه منیم ده آنام بیزی دوغاندا…. یوخ, دیلیم قوروسون، ائه کاش آنام منی اصلن دوغمایایدی…. اوندا بس آنامین بالاسی کیم اولاردی، هه؟ آللاها شوکور کی، آناما هئچ زاد اولمایـیب. آللاه ائلهمهسین بیر ده دوغا».
آناسی ایسه قوینونداکی وایـیش قلبینین چیرپینتـیسیندان اونون هیجان کئچیرتدییینی دویور و پامبیقدان دا یومشاق اولان الیله اوشاغین بویون- بوغازینـی سیغاللایـیر، الینی کورهیینه چکیر و اوزونو اوزونه سؤیکهیرک اونا سونسوز ذؤوق آشیلایـیردی. او ایل یـئددی یاشینا چاتمیش وایـیشی دا آتاسی اؤزو ایله شهره آپاراجاقدی. آخی اوشاقلار او یاشا چاتدیقدان سونرا ایلده بیر دفه، نؤوروز بایرامینا اوچ- دؤرد گون قالاندا آتالاری، عمیلری یاخود دا بؤیوک قارداشلاری ایله شهره گئدیردیلر. اؤزوندن بؤیوک قارداشی کئچن ایل شهره گئتمیشدی و شهرین نه اولدوغونو بیلیردی. وایـیشا شهردن آغیز دولوسو دانـیشمیشدی. حتّا ناغیللاردا دئییلدییینی ده اؤز گؤردوکلرینه قاتـیب دئمکله وایـیشدا شهره نیسبت باشقا بیر احوال- روحییه یاراتمیشدی. حامامدان خوشو گلمهسه ده پیسلهمهمیشدی. پیسلهسهیدی ده وایـیش اینانمایاجاقدی. آخی سودان کیمین آجیغی گلر؟
بایراما دوز اون یئددی گون قالمیش وعده یـئلی اسن گوندن اعتیبارن گونلری سایماغا باشلادی. آتاسینـین دئدییینه گؤره، آخیر چرشنبهیه ایکی گون قالاندا شهره گئدهجکدیلر. بو ایلکی بایرام شنبهیه دوشوردو.
نهایت سود گونو گلیب چاتدی و وایـیش بو گئجهنی زورلا دا اولسا سحره چیخارتدی. آناسی خوروزون ایلک بانـیندا اورهیینین باشیندان توتان خفیف بیر سانجیدان یوخودان آیـیلدی. اوّل وایـیشا باش چکدی. اوشاغین دوداغی خفیفجه قاچیر و شیرین یوخو، بلکه ده شهر یوخوسو گؤروردو. یورغانـی اوشاغین اوستونده برکیدیب حیهطه چیخدی. سانجی خفیف ده اولسا آزالمیردی. آیگونو اولدوغونو یقین ائدیب فیکیره گئتدی. کیشینی اویادیب ماجرانـی دئمک ایستهدی. بیردن وایـیشین شهره گئتمک هوهسی یادینا دوشدو. اوشاغا قییمادی، اورهیینین باشینـی بیر آز اوووشدوروب، یاتاغا اوزاندی. نهایت دان یـئری سؤکولنده کیشینی اویاتدی. هر ایکیسی دستماز آلیب ناماز قیلدیلار. ناماز قورتارار- قورتارماز وایـیش دیک آتـیلدی. لاکین آتاسینـین ائودن چیخمادیغینـی گؤروب اؤزونو یاتمیشلیغا ووردو. آناسی نامازدان سونرا یاغدان، پئندیردن، یومورتادان و ساتـیلاسی نه وار ایدیسه ایکی وئدرهده یـئرلشدیریردی. بایرام آیـین- اویونونا لازیم اولان توربالاری دا خورجونون گؤزونه قویدو. وایـیشین اویاق اولدوغونو بیلمهین آنا اونون باشینـین اوستونه گلدی. وایـیش اؤزونو هله ده یاتمیشلیغا وورموشدو. او، همیشهکی کیمی هم آناسینـین اللرینین حرارتینی بویون- بوغازیندا دویماق، هم ده سیناماق ایستهییردی. یعنی کی، اونو شهره آپاریرلار، یوخسا، ایلدهکی کیمی باشینـی آلداتماق ایستهییرلر. اونون بو تدبیری آناسینـین گؤزوندن یایـینمادی و هاچاندان هاچانا گؤزلرینی آچاندا اوزوندن اؤپوب دئدی:
– خبیث اویاقمیشسان کی؟
– هه، ائله بیلیرسیز ددهم منسیز شهره گئده بیلر؟
آناسی بویونو اوخشادی:
– ماشاللا سن اؤزون کیشیسن دههه.
– به نهههه. شهردن سنه یایلیق آلاجاغام دا!
آرواد «بالامین کیشی بویونا آناسی قوربان»- دئیه وایـیشی یـئریندن قالدیردی. ال- اوزونو یودو. پالتارینـی گئییندیردی و ارینه دؤندو:
– اوشاغین اؤز اینینه پئنجک- شالوار آلارسان.
اورهیینین باشیندان بو دفه داها گوجلو توتان سانجینـی گیزلی ساخلایا بیلمهدی. وایـیش آتاسیندان قاباق دیللندی:
– سنه نه اولدو آنا؟
آرواد کیشینین ده سوآل دولو باخیشلارینا جاواب اولاراق کسکین ایفاده ایله دئدی:
– منه هئچ نه اولمایـیب.
سونرا کیشییه آیگونو اولدوغونو بیلدیرهرک آرتـیردی:
– سیز یوبانمایـین. بؤیوشو یوللایارام، زولئیخا باجینـی چاغـیرار، سیزلیک بیر ایش یوخدور.
دوغرودان دا اونلارلیق هئچ بیر ایش یوخ ایدی. مال- حئیوانا باخماقدان باشقا بوتون ایشلری آروادلار گؤرهجکدی و کیشینین شهره گئتمهسی داها دا اووسانایا دوشوردو. چونکی لازیم اولان دارچین، زنجفیل، ساریکؤک و ساییرهنی آلیب گتیرهجکدی.
اونلار بئش اون نفرلیک یولا دوشوب یـئکهلینی و گیلاندووو کئچدیلر و گونش چیخار- چیخماز پوچئت یولونا یـئتیشدیلر. وایـیشین بیرینجی دفه شهره گئتدییینی بیلن گولآغا اونا زارافاتلا یاناشدی:
– بیلیرسن دههه. شهره بیرینجی دفه گئدن آدام آغزینا سوموک گؤتورمهلیدیر. یوخسا دوشر- دوشمزی اولار!
وایـیش دوشر- دوشمزین معناسینـی بیلمیردی. گولآغا ایضاح ائدهرک دئدی:
– یعنی کی، بیر داها شهره گله بیلمزسن!
بو، وایـیش اوچون هر نهدن چتین ایدی. «نه وار کی، آغزیما سوموک ده گؤتورهرم»- دئیه اؤز- اؤزونه دوشوندو. لاکین سومویو هارادان تاپاجاق و هاچان آغزینا آلاجاق سوآللاری جاوابسیز ایدی. آتاسیندان سوروشماغا دا اوزو گلمیردی. هردن سوآل دولو باخیشلارلا گولآغایا باخیردی. گولآغا ایسه اؤزونو اویانا قویموردو.
نمین ماشینـی یول اوستونده ماشین گؤزلهین آداملاری گؤروب ساخلادی. وایـیش آتاسی ایله گوجنن ماشینا سوخولدو. ماشین یاریم ساعآتدان سونرا گیلان قاراجیندا دایاندی و سرنیشینلر ائنیب هرهسی بیر طرفه یوللاندیلار. گولآغا اونلاردان آیریلارکن پیچیلتـییا اوخشار سسله وایـیشا دئدی:
– ناراحات اولما، من هامییا دئیهرم کی، وایـیش آغزینا سوموک گؤتورموشدو.
وایـیش دریندن نفس آلیب آرخایـینلاشدی و گؤزلریندن ساچان اوشاق گولوشو ایله ممنون اولدوغونو بیلدیردی.
هر شئیدن اوّل یاغی، پئندیری و یومورتالاری موشتری اولدوقلاری باققالا وئریب «ناغی» حامامینا گئتدیلر. اون دؤرد یاشیندان بؤیوک یـئنی یـئتمهلره، گنجلره و کیشیلره فیته و قتوه وئریلیردی. سویونوب ایچری کئچدیلر. بوخار آدامی بوغوردو. داها چوخ سابین کؤپویونه اوخشایان چیرکاب قانووچالاردان آخیردی. سسلر کونبزده عکس-ی صدا تؤرهدیر و کیمین کیمه نه دئدییینی آوارماق اولموردو. آتاسی وایـیشا خبردارلیق ائدهرک «گؤزله سوروشوب یـیخیلمایاسان»- دئدی و اؤزو خزینهیه گیردیکدن سونرا اونو دا قالدیریب آز قالا یاندیراجاق ایستی سویا سالدی. وایـیش ایچینی چکدی و قیشقیرماسینـین قارشیسینـی گوجله آلدی.
حامامدان چیخدیقدان سونرا یاغ- پئندیری وئردیکلری باققالا موراجیعت ائلهدیلر. باققال «حئسابلاماغا واختـیم یوخدور»- دئیه بئش- اون تومن پول وئریب آرتـیردی:
– گینه لازیمسا پول وئریم؟ گئدین آلاجاغینـیزی آلین، گوناورتا چاغی حئسابلاشاریق.
وایـیشگیلین ایکینجی ایشی پئنجک- شالوار آلماق ایدی. «تزه مئیدان»ـا گئتدیلر. آتاسی ساتـیجییا موراجیعت ائدهرک دئدی:
– اوشاغین اینینه پئنجک- شالوارین وار؟
اوشاق سؤزو وایـیشی بیر آز نئجه دئیهرلر, قیجیقلاندیرسا دا سسینی چیخارتمادی. آخی آتاسینا اعتیراضینـی همیشه آناسینـین واسیطهسیله یـئتیریردی. بیر ده کی، اونون اصل مقصدی اجرلی پئنجک- شالوار گئیمک ایدی. قوی اونو اوشاق حئساب ائلهسینلر، یالنـیز آناسینـین اونا کیشی دئمهسی کیفایت ائدیردی. ساتـیجی «مالی نه اولسون؟»- دئیه سوروشدوقدا، آتاسی دئدی:
– نه اولاجاق. میل- میلی فاسنییه.
ساتـیجی رفدن بیر دست پئنجک- شالوار گتیریب بیر باشی زورلا وایـیشین اینینه گئیدیردی. پئنجهیین کیچیک اولدوغونو اؤزو ده بیلدی. آنجاق اوندان بؤیوک پئنجک وایـیشین دیزلریندن ده بیر آز آشاغی دوشوردو. آتاسی پئنجهیین قوللارینـی اوچ دفه قاتلایـیب ساتـیجییا دئدی:
– نه عئیبی وار، اوشاق بؤیویهجک دههه… گلن ایل اینینه دوز قالار.
لاکین وایـیش چییینلرینی اویناداراق بو بویدا پئنجهیی گئیمهیهجهیینی بیلدیردی. ساتـیجی ایسه موشترینی ایتیرمهسین دئیه کیچیک نومرهلی پئنجهیی اوشاغین اینینه گوجله کئچیریب اویان- بویانـینـی دارتماقلا هر تؤرله اولورسا اونلارا سوخوشدوردو.
وایـیش ائله اورداجا اجرلی پئنجک- شالواری گئییب کؤهنهسینی توربایا قویوب قولتوغونا ووردو.
کیشی ائوه لازیم اولان قنددن، چایدان، چیت- چؤلهدن و بیرآز دا بایرام آیـین- اویونو و البتّه شام، همیشهجاوان بوداغی، بیر ده کی، وایـیشا توپتاراققا، چیرت-چیرت، اولدوزو فیشنگ و س. آلیب، خورجونون گؤزلرینه دولدوردو و نمین ماشینـینا اوتوروب یولا دوشدولر.
اونلار گیلاندوودا ائنیب قالان یولو پییادا گئتمهلی ایدیلر. کندین اؤزوندهجه سیسقا یاغیش باشلادی. هاوا ائله توتولموشدو کی، آچاجاغینا ذرّهجه اومید یـئری قالمیردی. یـئکهلییه چاتاندا تامامیله ایسلانمیشدیلار. وایـیشین آیاقلاری قالوش آیاققابینـین ایچینده فیرچیلدایـیر و هر آددیم آتاندا پالچیق قاریشیق سو آز قالا صیفتینه چیرپیلیردی. پئنجهیین اوزو ایله آستارینـین آراسینا قویولموش سییهزی پارالاری قوپوب، قاباق جؤنگهلرینه یـیغیشمیش و ایچی دولو توربا کیمی هر آددیم آتاندا دیزلرینه دییر و وایـیش ایسه دند وورولموش جؤنگه کیمی یـئریمهلی اولوردو. ایسلانمیش فاسنییهنین رنگی اوشاغین بویون- بوغازینـی تامام بویامیشدی.
ائولرینده ایکی- اوچ نفر آرواد وار ایدی. زولئیخا کؤرپهیه ایده کره اوددوروردو. گؤیچک بیبی اینکلری ساغیردی، آناسی ایسه یـئرین ایچینده اوزانمیشدی.
وایـیشی گؤرن آنانـین سولغون دوداقلاری قاچدی و بوساغادا دایانان، پاپاغی بوغازینا کئچن و هله ده اوست- باشیندان سو سوزمهلنن و کؤرپه قوزو نیگرانچیلیغی کئچیرن وایـیشین آز قالا چیرپیناراق کؤکسونو دلیب چیخاجاق اورهیی بیر آز ساکیتلشدی. بیردن پاپاغینی چیخاریب آناسینا طرف شوتودو و سویوقدان گؤیرمیش دوداقلارینـی اونون سولغون یاناقلارینا سؤیکهدی. اورهییندن بیر دویغو کئچدی. او دویغوسونون نه اولدوغونو دوز قیرخ ایل سونرا آیدینلاشدیرا بیلدی: «آنا اولمایاندان سونرا شهر نهدی، جنّتین اؤزو ده آداما یاپیشماز».
جمعی ایکی ساعآت بوندان اوّل فارغ اولموش آنا قالخیب اوتوردو. بالاسینـین ایسلانمیش پالتارینـی اینیندن چیخاریب دییشدی. یاش پالتاری سیخیب کورسو آلتـیندان تندیره آسلادی. اوشاغی اؤز یانـیندا یاتـیردیب، یایلیغی ایله اوز- گؤزونو سیلیب قوروتدو. بیبیسی وایـیشا یاخینلاشیب کؤنلونو آلماق اوچون «بیبی قوربان، جیققیلی باجین اولوب ائی، اؤزو ده لاپ قاغاسینا اوخشایـیر»، دئدی. وایـیش سون درجه کسکین بیر ایفاده ایله جاواب وئردی:
– نه باجی ایستییم، نه قاغا!
زولئیخا خالا اؤزونه مخصوص ایفاده ایله و وایـیش باشا دوشمهسین دئیه بیر باشی ایشاره ایله دئدی:
– گؤزو گؤتورمور، کؤرپهنین خوروشون چکیر.
آمما بیر وایـیش, بیر ده آناسی بیلیردی کی، او بو سؤزو یالنـیز آناسینـی ایتیرمک احتیمالیندان دهشتلی بیر کابوسدان چوخ قورخدوغوندان دئییر.
ائرتهسی گون آنانـین وضعییتی گؤزلهنیلن کیمی اولمادی. آرواد هله ده قان ایتیریردی. بیشیریلن قویماق و خشیلدن ده یـئیه بیلمیردی. آمما بوتون بونلارا باخمایاراق هله زولئیخا خالا گلمزدن اوّل یـئریندن دوردو، اوشاقلارینـین چای- چؤرهیینی حاضیرلادی و حتّا وایـیش ناراحات اولماسین دئیه اونونلا بیرلیکده، اورهیی آپارار- آپارماز بیر- ایکی تیکه یـئدی. سونرا کورسونون آلتـیندا تندیره آسلانمیش پئنجک- شالواری چیخاریب قیریشیغینـی آچدی و سلیقه ایله بوکوب بایرام گونو گئیمک اوچون بوقچایا قویدو…
ایکی- اوچ گون عرضینده آروادلارین غیر-ی عادی گلیش- گئدیشی وایـیشی سون درجه نیگران ائتمیشدی. آنانـین گرگین وضعیتینی دوشونن زولئیخا خالا و سود گونوندن اعتیبارن سحردن آخشاما کیمی وایـیش گیلده اولان گؤیچک بیبی کؤرپهنین چیلهیه دوشمک احتیمالینـی اونوداراق اونو ائوه گلنلرین آیاغینا آپارمیر و حتّا دوعالیقلی اولان آروادلارین بئله قیچینـین آراسیندان کئچیرمیردیلر. بئله مقاملاردا ائوه، دیمهیه گلنلرین شن احوال- روحییه ایله زاهینـین اونسویوندان یاخود قیرخیندان دانـیشماغین یـئرینی، اومیدسیز تورکهداوا مذاکرهسی آلمیشدی. بو بحثلر بعضن قیزغینلاشاراق فکیرلرین چوخلوغو ایله گئنیشلنیر و پایـیزدا سیغیرچینلارین اوچوشو کیمی معیّن بیر نؤقطهیه دوغرو شوتویور. لاکین قونماق ایستهدیکلری یـئرین الوئریشلی اولمادیغینـی دویان سیغیرچین دستهسینین یـئنیدن یوکسهلیب، آخیر کی، قونمالی اولدوقلارینـی دویاراق لوپا- لوپا گؤیون یاخاسیندان قیریلیب یـئره دوشمهلری کیمی بحثین ده نتیجهسیز اولدوغونو دویان آروادلارین فیکیرلری هاچالانـیر و آیری- آیری فیکیرلر ایرهلی سورولوردو:
«آللاه درد وئریب، درمان دا وئریب»
«آروادین قئیدینه قالان اولمایـیب, دوعا ساتـیبلار».
زولئیخا خالا اؤز وظیفهسینی دوزگون یـئرینه یـئتیردییین ایضاح ائدهرک دئدی:
«اوّل قاینار سو حاضیرلادیم، هامینـی ائودن چیخارتدیم. اوشاق اولدوقدان سونرا دا باخ او شیشله ائوین دؤورهسینه جیزیق چکدیم، زاهینـین باشی آلتـینا دا لازیم اولان دمیردن- زاددان قویموشام!».
«باخ رحمتلیک کالبا ننه، بئله زاهیلارا آغچا چوغانـی وئرهردی».
«یوخ، آرواد هوولایـیب».
بونلارین هامیسینـی ائشیدن و اؤز وضعیتینی هامیدان یاخشی بیلن آنا ایسه آللاهدان بیرجه بو بایرامی مهلت وئرمهسینی دیلهییردی.
بایرامدان بیر گون قاباق آنانـین دیمهیینه گلن آروادلار ائودن چیخاندا «آللاه شافاسین وئرسین»، دئسهلر ده اؤز دئدیکلرینه ذرّهجه اینانمیردیلار. بیر- بیرلری ایله دانـیشاندا ایسه آنانـین هم گلین دؤورونو یاشادیغینـی، هم ده چولپالارینـی نظره آلاراق «آللاه باغیشلاسین، آپارسین» دئمهیه ده دیللری گلمیردی.
بایرام گونو آرتـیق وایـیش گلنلرین هم سیستئمی، هم ده یـئریش قایدالاری دییشمیشدی. گلنلرین بیر آیاغی گلیر، بیر آیاغی گلمیردی. زاهینـین اطرافینـی تامام یاشلی قادینلار آلمیشدی. هامی سوم توتوب اوتورموشدو.
آنا سون آنلارینی یاشایـیر، سون نفسلرینی چکیردی. اوشاقلارین هامیسینی ائودن چیخارمیشدیلار و بایراملاشماق اوچون معیّن ائولره اکمیشدیلر. وایـیشین فیکرینی تامامیله یایـیندیرماق اوچون حتّا بوقچانـی آچیب اجرلی پئنجک- شالوارینـی گئییندیرمک ایستهدیلر. لاکین یاغیش دیهن پئنجک او قدهر یـیغیلمیشدی کی، گؤیچک بیبی قولتوقلارینـی سؤکسه ده اینینه اولمادی.
قورو نفسدن باشقا هئچ بیر حرکت ائده بیلمهین آنانـین گؤزلری غیر-ی عادی اولاراق دولانـیر، اطرافی نه اوچونسه سوزوردو. دیلی اولسایدی اوجادان باغیراراق « وایـیشیمی گتیرین» دئیهجکدی. لاکین دوداقلاری خفیفجه ترپندیسه ده هئچ بیر سس ائشیدیلمهدی. آخیر کی، اونون بو غیر-ی عادیلیینین معناسینـی باشا دوشن اولدو. گؤیچک بیبی ائودن چیخاراق وایـیشی گتیردی. اونون اوزونو آنانـین دوداقلارینا یاخینلاشدیردی و بالاسینـی سون دفه اولاراق اؤپه بیلدیییندن ممنون اولدوغونو و عئینی حالدا بئله حیاتا نیفرت ائتدییینی ایفاده ائدن سیرلی بیر گولوشله دونیانـی دییشدی.
بو فاجیعهنی وایـیشدان گیزلی ساخلایاراق اونو سورعتله ائودن چیخارتدیلار.
آخشام چاغی وایـیش ائوه قایـیداندا گؤیچک بیبینین کاییناتـی یاخیب- یاندیران حوزنله آغی چکدییینی ائشیتدی:
داغلارا باخ داغلارا
شئه قوندو یارپاقلارا
آنانـی سوروشسالار
قاریشدی تورپاقلارا
وایـیش هؤنکورتو ایله آغلاماغا باشلادی و اؤز سسی اؤزونو اویاتدی.
طبیعتین شیلتاق قوینو خزردن قوپان مئه پارچالاری باغروو داغلارینین اتهیی ایله ساوالانا دوغرو شوتویوردو. جوتدن آچیب دوبارایا اؤتوردویو اؤکوزلر قورو تورپاق اوزهرینده آغزی مئهه طرف یاتـیب گؤوشهییردیلر. قیرغینـین آمانسیز هوجومونا معروض قالان بیر توراغای قالین تیکان کولونا سیغینـیردی. چییرتکهنی نیشان آلان کرتینجک یـئره دوغرو شوتویوردو. ائله بو آنداجا اوغلو قارا آناسینـین اؤیرهتدییی قایدایلا، «بیری مین اولسون، یورولمایاسان آتا، موشتولوغومو وئر، جیققیلی باجیم اولوب» دئدی.


text:
سی (یازیلیملاما دیلی)
سی پروقراملاما دیلی[دَییشدیر]
AT & T بئل لابراتوارلاریندا کئن تامپسون و دئنیس ریچی طرفیندن یونیکس ایشلتیم سیستمینی گلیشدیره بیلمک هدفیله «B» دیلیندن تؤردیلمیش یاپیسال بیر پروقراملاما دیلیدیر.۱۹۷۲ دئنیس ریچی و برایان کئرنیقان طرفیندن یاییلان «سی پروقراملاما دیلی» کیتابیندان سونرا بو دیلین گلیشدیریلمهسی چوخ سۆرعتلندی. ایندیکی زاماندا هر یئرده بوتون ایشلدیم سیستملری (Microsoft Windows, GNU/Linux, *BSD, Minix) یارادیلماسیندا ۹۵% «سی» دیلی ایله یازیلمیشدیر، سۆروجولر، ایشلدیم سیستمین ماژوللاری و سورعت گرکن هر یئرده ایشلنن یایغین و مرزلری بللی اولمایان بیر دیلدیر. بو دیل پروقرامچییا چوخ آزادلیق وئرهرک، چوخلو یانلیشلار و خطالارین یارانماسینا دا سبب اولا بیلر. پروقرامین گلیشمهسی ایله قارماشیقلاشماسی، احتیاجلارین آرتماسی و اویغولاما پروقراملاماسیندا آبجکتلرین یؤنملیگی اورتایا چیخاندان سونرا «سی» پروقرامچیلاری «سی پلاس پلاس» دیلینه گئچتیلر.
سلام دۆنیا اؤرنگی[دَییشدیر]
#include
int main()
{
printf(" Selam Dünya! ");
return 0;
}
بو کودو یازی اولاراق (text file) بیلگی سایاردا «c.» سونئکی ایله ذخیره ائدرسک، آشاغیدا گلن دستورلا GCC کامپایلری ایله، کامپایل و لینک اولور:
gcc fileAdi.c -o calisaBilenFileAdi
حاصیل ویندوزدا «calisaBilenFileAdi.exe» و لینوکس/یونیکسده سونئکسیز «calisaBilenFileAdi» اولاجاقدیر.


text:
متیو دبوشی
متیو دبوشی (اینگیلیسجه: Mathieu Debuchy) (دوْغوم:۲۸ ژوئیهٔ ۱۹۸۵ (۳۷ یاش) Fretin) بیر فوتبالیست. سن-اتین فوتبال کولوبو و فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده متیو دبوشی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- لیل کولوبونون اویونچولاری
- نیوکاسل یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- آرسنال کولوبونون اویونچولاری
- بوردو کولوبونون اویونچولاری
- سن-اتین کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
ژول ریمه
ژول ریمه — ۱۹۲۱–۱۹۵۴-جو ایللرده فیفا باشکانی
بو متخصص نه آز، نه چوْخ دوز ۳۳ ایل فیفا-یا رهبرلیک ائدیب. ریمه "قیرمیزی ایستار" کلوبونون دا یارادیجیسی اوْلوب. بیر مدت فرانسه فوتبول فدراسییاسینا رهبرلیک ائدیب. ریمه نین فعالیتی دؤورونده ایلک دفعه دۆنیا چمپیوناتینین تشکیل اوْلونماسی ایده سی اورتایا چیخیب. ۱۹۲۸-جی ایلده آمستردامدا کئچیریلهن ایجلاسدا دۆنیا چمپیوناتینین کئچیریلمهسی ایده سی هامی طرفیندن بینیلیر. ۱۹۳۰-جو ایلده ایلک موندیال کئچیریلدی. اروگوئه داکی چمپیوناتدا ائله ائو صاحبلری غالیب گلدیلر. ریمه یه ایدمانین تبلیغاتینداکی خیدمتلرینه و مۆحاریبه علیه ینه گؤردویو ایشلره گؤره نوبل صۆلح اؤدولینا نامیزد گؤستریلیب.
شابلون:فیفا باشکانلاری شابلون:فیفا


text:
وال ایستریت
وال ایستریت (اینگیلیس دیلی: Wall Street)) نیویورک شهرینده منهتن بؤلومونده بیر خیاواندیر.دوغو چایلاق و برادوی خیاوانین یاپیشدیرب. وال ایستریت اش آنلامیندا آمریکا تیجاری مرکزی دیر.
دونیا بوروس بازاری[دَییشدیر]
نیویورک بورس بازاری دونیانین ان بؤیوک بورس بازاری بو خیاواندادیر.نزدک بوروس بازاری و چوخلوجا بورس و ایقتیصادی مرکزلر بو خیاواندا یئرلئشیب.نیویرک تیجارت مرکزی و نیویورک تیجارت بورس مرکزی بو خیاواندادیر.
آد[دَییشدیر]
بو خیاوانین آدینا گؤره ایکی سؤز وار.بو خیاوان آدین آلمانجا de Waal Straat سؤزوندن بیلیبلر و بیر آیریجا باخیشدا بو خیاوانین شرق طرفینده نیوآمستردام ائوی نین شومالی دووارینا گوره دیر و بو دووار اینگیلیس اوردوسونون دایاندیرماغینا گؤره چکیلمیشدیر.