text:
یای (سیلاح)
یای — اوخ آتماق اۆچون ایستیفاده اولان بیر ساواش آلتی دیر. کاوس و یا قبضه ده دنیر. آتشلی سیلاحلار بولونمادان قاباق، ساواشلارین اؤنملی سیلاحی اولان اوخ، یایلارین ساغلام، ایشلملی اولماسینا گؤره ایثابتلی قابلیتی قازانان بیر ائمک محصولو اولدوغو قدر اینجه بیر صنعتین ده ایفاده سی دیر. یاخشی بیر یایین یاپیمی چوخ صابیر ایستر و ایللرجه سوره بیلیر. تورک یای لاری ۱۱۰-۱۴۰ سانتی متر اوزونلوغوندا، ۳۰۰-۳۶۰ گرم آغیرلیغیندا یاپیلمیشدیر. آغاج کئمیک سینیر و توتقال یای یاپیمیندا ایستیفاده اولان اساس مادّه لریدیر. یاپیمدا ایستیفاده اولان آغاجلارین ان باهالی سی آکچا آغاج و قیزیلجیک آغاجی سورگونلریدیر. یایین اؤنملی بیر پارچاسی کئمیک، اؤکوز و یا جامیش بویون اوزوندان یاپیلیدیر. یایا گریلن و آتیش هیزی ساغلایان سینیر ایسه اؤکوزون، بیلک و دیزی آراسیندان چیخارتیلیردی.


c: text/html

text:
بابورنامه
بابۇرنامه (باشقا تانینمیش آد: تۆزوکی بابۇر) هیند تیموریلرینین ایلک سۇلطانی، ظهیرالدین محمد بابۇر، یازان خاطیره کیتابی دیر. بۇ کیتاب ۸۹۹-ه.ق ایلدن ۹۳۶-جی ه.ق ایلهجه بابۇرون یاشاییشینا شامیل دیر. تۆرک دیلینی آیری آیری دیللر گؤرستمک ایستییهن باتیلی شرق تانییانلار بۇ کیتابین دیلین چاغاتایجا ذیکر ائدیبلر لکن ظهیرالدین محمد بابۇر بۇ کیتابدا کیتاب دیلینی و اؤز دیلینی تۆرکی آدلاندیریبدیر.
بابۇرنامه بیر تاریخی و ادبی اثر اولماغی یانیندا، اجتماعی بیلیملر باخیمیندان دا یۇخاری دَیره اییه دیر. بۇ کیتابدا سیاست، توپلوملاری تانیماق، جغرافیا و اقتصادا گؤره بیلگیلر یئرلشیبدیر. بابۇرنامه اشاغیدا یازیلان جملهلرله باشلانیر:
گؤرونتورلر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- بابۇرنامه، قازان بیلیم یۇردونون مطبعهسی، ۱۸۵

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TRT خلق ارا انجمنی بولیب اوته دی
اوشبو انجمن گه افغانستان موضوعی هم کیریتیلگن
TRT خلق ارا انجمنی نینگ 5- ییل لیگیده "کوچ و گارادوکس: 21- عصرده بویوک ستراتیژینی توشونیش" محتواسی بیلن 19-20 آکتوبر تاریخلریده بولیب اوته دی.
تورکیه رادیو تلویزیون باشقرووی (ت ر ت) تامانیدن بولیب اوته دیگن دنیانینگ مهم گلوبال مسئله لریگه ییچیم تاپیش مقصدی بیلن 2017 ییلیدن بیری اوتکزیله یاتگن ت ر ت خلق ارا انجمنی گه دنیانینگ انچه اولکه سیدن اکادمیک انسانلر، بیلیم آدملری، نادولت تشکیلاتلری، سیاستچیلر، متخصص و مطبوعاتچیلر قتنشه دی.
انجمنده اوز ساحه سیده متخصص بولمیش دنیا مقیاسیده گی تنیقلی سیمالر 16 جلسه دایره سیده سونگگی ییللرده یوز بیریب تورگن سیاسی و اجتماعی معمالر اوستیده تارتیشوو آلیب باره دیلر.
گلوبال انسانی بحرانلر، خلق دارا خوفسیزلیک پولیتیکالری، و گلوبال عدالت کبی موضوعلر تیلگه آلینه دی و انسانلر بیلن تیگیشلی موضوعلر بهالندیریله دی.
شونده ی بولیب طالبان نینگ افغانستاننی قولگه کیریتیب آلیشی نینگ آرتیدن ت ر ت خلق ارا انجمنی گه "طالبان نینگ قیتیب کیلیشی: قول اوریلگن خطالر و آلینه دیگن درسلر" هم کیریتیلدی.
ساحه سیده تخصص قیلگن سیمالر بحث قیله دیگن جلسه ده افغانستان نینگ وضعیتی به تفصیل بحث بوله دی. 5- ت ر ت خلق ارا انجمنی گه مراجعه لر https://www.trtworldforum.com/trt-world-forum-2021/ ویب سایتی آرقه لی بوله دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی تورت نفر ترورچی یوق قیلیندی
چاووش اوغلی تلفن آرقه لی اطریش لیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
چاووش اوغلی اطریش لیک کسبداشی نی ینگی وظیفه سی بیلن تبریکله دی
اردوغان: تورک عیال لر مقتاوگه سزاوار ایشلر قیلماقده
جمهوررئیس اردوغان دهقان, سپورتچی و صنعتچی عیال لر بیلن صحبت قیلدی


text:
ایکینجی ویلهلم
ایکینجی ویلهئلم (آلمانجا: Friedrich Wilhelm Viktor Albert von Preußen) آلمان ایمپراتورو اوچونجو فریدریخین (III Fridrixin) اوغلو، 1888 – 1918 – جی ایللرده آلمان ایمپرییاسینین ایمپراتورو اولموشدور.
او پروسسیا ایمپراتورو فریدریخین (1831-1888) و اونون خانیمی ویکتوریانین (1819 – 1901) اوغلو کیمی دونیایا گلیر. او بئله کی ، ایمپراتور بیرینجی ویلهلمین و بؤیوک بریتانیا کرالیچاسینین (سلطان) نوه سی ایدی. او آنادان اولاندا آلدیغی خسارتدن الینین بیری شیکست ایدی. شکیل لرده او همیشه بو الینی باشقاسی ایله گیزلتمه یه ، و یا فوتوآپاراتا یان طرفدن باخاردی.
ایکینجی ویلهلم (İİ Vilhelm) اونون باباسی بیرینجی ویلهلم (I Vilhelm) و آتاسی اوچونجو فریدریخ (III Fridrix) وفات ائتدیکدن سونرا 29 یاشیندا ایمپراتور اولور.
خارجی سیاستی[دَییشدیر]
ایکینجی ویلهلم آلمان تاریخینده داها چوخ گوجلو خاریجی سیاستی ایله یاددا قالمیشدیر.
اونون ایمپراتورلوغو دؤورونده آلمان ایمپریاسینین موستملکچیلیک (مستعمره) سیاستی گئنیشلنیر کی ، بو دا آفریقادا و چین ده حربی توققوشمالارا سبب اولور.
ایمپراتورون بریتانیا دونانماسی ایله رقابت گیره بیلجک حربی دنیز دونانماسینی یاراتماق جهدی لندن ده منفی قارشیلانیر و XX عصرین اولینده اینگیلیس-آلمان دنیز سیلاح لانماسیندا یاریشمایا سبب اولور.
اونون اساس متفیقی اتریشیا – مجاریستان مونارخ یاسینین (monarxiyasının) بالکانداکی ائکسپانسیا (ekspansiya) سیاستینی و اونون عثمان ایمپریاسینی دستکلنمه سی روسیه ایله اولان مناسیبتلرینی حددن آرتیق کسکینلشدیریر.
آوروپانین نهنگ (nəhəng) دؤولت لری آراسیندا اولان کونفلیکتلر (konfliktlər) ، ویلهلمین بؤیوک بریتانیا و روسیه ایله شخصی قوهوملوق و دوستلوق مناسیبتلرینین اولماسینا باخمایاراق دونیا محاریبسینین باشلانماسینی دایاندیرماق ممکون اولمامیشدیر.
آلمان اؤز موستملکه لریندن (مستمعره لریندن) محروم اولدوقدان سونرا ایکی جبهه ده مۆحاریبه آپارمالی اولور. نتیجه ده آرخا جبهه ده ایقتصادی دوروم (وضعیت) پیس لشیر. مۆحاریبه ده مغلوبیت آلمانداکی اینقیلاب لا پارالئل (paralel) باش وئرمیشدیر. بوندان سونرا ویلهلم آلمانی ترک ائدره ک طرفسیز هولند ده کؤچور.


text:
اویان نیوز : آلمانیا، تورکیه – سوریه سرحدینه یئرلشدیریلهجک پاتریوت سیستملرینین ۸ ژانویهده یولا چیخاریلاجاغینی آچیقلادی
آلمانیا، تورکیه – سوریه سرحدینه یئرلشدیریلهجک پاتریوت سیستملرینین ۸ ژانویهده یولا چیخاریلاجاغینی آچیقلادی.
آلمان اوردوسوندان وئریلن آچیقلامادا، موشکلر، آتما سکولاری و رادار سیستملرینین ۷ ژانویهده آلمانیانین قوزئییندهکی روستوک شهری یاخینلیغینداکی تراوموند لیمانینا گتیریلهجیی ایفاده ائدیلدی.
۲ پاتریوت باتاریاسی ۸ ژانویهده دنیز یولو ایله تورکیهیه گؤندریلمهسینین آردیندان، ساوونما سیستملرینی قوللاناجاق ۱۷۰ آلمان عسگری هاوا یولو ایله تورکیهیه گئدهجک. آلمان فدرال مجلیسی، ۱۴ دسامبردا ۲ پاتریوت باتاریاسی ایله بیرلیکده ۴۰۰ه قدر آلمان عسگرینین تورکیهیه گؤندریلمهسینی قرارا باغلامیشدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
ارمنستانا "عسگرلرینی قاراباغدان چئک" چاغریسی
"ارمنیستان آذربایجانین بیرلیگی ایله اگمنلیینه سایغی گؤسترمهلی و عسگرلرینی داغلیق قاراباغدان چکمهلیدیر"
پاکیستان خاریجی ایشلر باخانی شاه محمود قریشی، ارمنیستانا داغلیق قاراباغدان عسگرلرینی چئکمه و بیرلشمیش میللتلر گوونلیک شوراسینین قرارلارینا اویما چاغریسی ائتدی.
رادیو پاکیستانین خبرینه گؤره، بیرلشمیش میللتلر باش قورولو چرچیوهسینده قاتیلدیغی ایسلام امکداشلیغی تشکیلاتی تماس قروپونون توپلانتیسیندا دانیشان قریشی، داغلیق قاراباغ پروبلئمینین، کشمیر پروبلئمی کیمی بؤلگهسل باریش و ثابتلیگی تهدید ائتدیگینی بیلدیردی.
ارمنیستانین قاراباغداکی ایشغالی و حربی وارلیغی سببیله ۱۹۹۴دن بو یانا بیر میلیون اینسانین یئریندن یوردوندان اولدوغونو خاطیرلادان قریشی،
"پاکیستان، ارمنیستانین بؤلگهنین جغرافی، دموگرافیک، اقتصادی، سوسیال و مدنی قورولوشونو دییشدیرمهیه یؤنهلیک آددیملارینا قارشیدیر. ارمنیستان آذربایجانین بیرلیگی ایله اگمنلیینه سایغی گؤسترمهلی و عسگرلرینی داغلیق قاراباغدان چکهرک بیرلشمیش میللتلر گوونلیک شوراسینین قطعنامهلرینه رعایت ائتمهلیدیر" ایفادهسینی ایشلتدی.
قریشی، بیرلشمیش میللتلر باش قورولونو دا بو پروبلئمی چؤزمهیه دعوت ائتدی.
داغلیق قاراباغ، حقوقا آذربایجان سرحدلری داخیلینده یئر آلیر، آنجاق فعلی اولاراق ارمنیستان طرفیندن ایشغال آلتیندادیر.
ایلگیلیلی خبرلر
ایکی تورک لیدئر، زنگهزور دهلیزینین تملینی قویدو
اردوغان، فضولی هاوالیمانینا ائنن ایلک دؤولت باشقانی اولدو
اردوغانین داشییان اوچاق، آذربایجانین ایشغالدان قورتاردیغی تورپاقلاردا تیکدیگی ایلک هاوالیمانی اولان فضولی اولوسلارآراسی هاوالیمانینا ائندی
اردوغان، آذربایجانا گئتدی
جمهورباشقانی اردوغان، آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوین دعوتی اوزرینه سحر ساعاتلاریندا، آنکارا اسنبوغا هاوالیمانیندان آذربایجانا حرکت ائتدی


text:
بمت آذربایجانلا ارمنیستانی تمکینلی اولماغا چاغیریب
بو بارهده باش کاتیبین رسمی نمایندهسی استفان دوجاریک بیلدیریب.
"بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین (بمت) باش کاتیبی آنتونیو گوترش ارمنیستان و آذربایجانی تمکینلی اولماغا چاغیریب، دؤولتلر آراسیندا گئنیش میقیاسلی قارشیدورما فلاکت اولار".
بو بارهده باش کاتیبین رسمی نمایندهسی استفان دوجاریک بیلدیریب.
استفان دوجاریک وورغولاییب کی، باش کاتیب آذربایجان و ارمنیستان آراسینداکی گرگینلیگی درین ناراحاتلیقلا ایزلییر. او، طرفلر آراسیندا ماکسیموم تمکین طلب ائدیر. بو ایکی اؤلکه آراسیندا گئنیش میقیاسلی قارشیدورما فلاکت اولار.
قئید ائدک کی، ارمنیستان اوردوسو ژوئیه نین 12-ده توووز بولگه سی ایستیقامتیندکی آذربایجان موضع لرینه توپ آتیشلاری دا داخیل هوجوما جهد ائتمیش، آذربایجان اوردوسونون جاواب آتشیله ایتکیلر وئرهرک گئری چکیلمیشدی. توققوشمادا آذربایجان اوردوسوندان بیری افسر اولماقلا 4 عسگر شهید اولموش، 4 عسگر یارالانمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
بایدن: قایغیلییام
بایدن، پنسیلوانیا ایالتینه حرکت ائتمهدن اؤنجه عسگری هاوا لیمانیندا، ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلادی
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی


text:
تورک دیللری
تورک دیللری دونیادا بؤیوک سایدا اهالینین دانیشدیغی دیللر قروپودور.
تورک دیللری عائیلهسی ۴۱ دیل، لهجه و یا شیوهدن عبارتدیر. آذربایجان جومهوریتی، تورکیه، قازاقیستان، قیرغیزیستان، تورکمنیستان، اؤزبکیستان، باشقیردیستان، تاتاریستان، تووا، چوواش، یاکوتیا، داغلئق آلتای و خاکاسین یئرلی اهالیسینین، ائلهجه ده ایران، عراق، افغانیستان، چین، بولغاریستان، رومانی، کئچمیش یوقوسلاویا و آلبانیانین بیر سیرا خالقلارینین گئنولوژی (منشأجه) و تیپولژی جهتدن قوهوم دیللری. کئچمیش سسری-ده تورکدیللی خالقلار سلاویان خالقلاریندان سوْنرا II یئری تۇتوردو و سسری-ده بو دیل عائلهسینه منسوب 23 دیل اوْلموشدور. تورک دیللری قیسمن داغیستاندا (قوموقلار، نوقایلار)، کاباردا-بالکار، قاراچای-چرکز (بالکارلار، قاراچایلیلار، نوقایلار)، ایستاوروپولدا (نوقای لار، تروخمئنلر)، مولدوویادا (قاقاوزلار)، لیتوادا (کارایملر، تاتارلار)، کریم (کریم تاتارلاری) و س. یئرلرده ده یاییلمیشدیر. تورک دیللرینین هانسی دیللر عائلهسینه داخیل اولماسی ایندیدک مویینلشدیریلممیشدیر. عالیملرین بیر قیسمی اونلاری اورال-آلتای، دیگر قیسمی ایسه آلتای دیللرینه داخیل ائدیرلر. تورک دیللری قروپونو موستقیل دیل عائلهسی حساب ائدنلر ده وار.
۲۰۱۶–جی میلادی ایلین آمارلارینا گؤره بو دیل عائیلهسی ۱۸۰ میلیون اینسانین دوغما دیلیایمیش.
تورک دیللرینین تاریخی اینکیشافی آشاغیداکی مرحلهلره بؤلونور:
- آلتای و هون دؤورلری (ائرامیزین V اسریندک)
- قدیم تورک دؤورو (V-X عصرین اولی)
- اورتا تورک دؤورو (X-XV عصرلر)
- یئنی و ان یئنی تورک دؤورلری (XVI-XX عصرده).
تورک دیللرینین تسنیفاتیدَییشدیر
قبول اولونموش تسنیفاتا گؤره تورک دیللری غربی (غربی هون) و شرق (شرقی هون) قوللارینا آیریلیر:
غرب قولودَییشدیر
بولقاردَییشدیر
اوغوزدَییشدیر
- اوغوزلار(X-XI عصرلر)
- تورکجه (آذربایجان تورکجهسی)
- قاشقایی تورکجهسی
- آنادولو تورکجهسی
- تورکمن تورکجهسی
- قاقاووز تورکجهسی
قیپچاقدَییشدیر
- باشقیرد دیلی
- قازاخ دیلی
- قاراچای دیلی
- بالکار دیلی
- قاراقالپاق دیلی
- قوموق دیلی
- کارای دیلی
- نوقای دیلی
- تاتار دیلی
- و س.
کارلوقدَییشدیر
- اؤزبک تورکجهسی
- اویغور (یئنی اویغور) تورکجهسی
- و س. قروپلارا
شرقی قولودَییشدیر
اویغوردَییشدیر
قیرغیزقیپچاقدَییشدیر
تورک دیللرینین اوستونلوگودَییشدیر
سؤز و جمله دورومو هر دیلده اؤزونه عایید بیر قانونا باغلیدیر. بو قانونلارین توپلومونا دیل قراماتیکاسی دئییلیر. قانونلاردان علاوه دیللرین آیریجا اؤزل قانونلاریدا وار کی دوزنلی قایدالارا باغلی دئییللر. اؤرنک : موکسر جمعی عرب دیلینده، آرتیق حرفلر و قایداسیز فعللر اینگیلیس دیلینده قایداسیز قراماتیکالاردیرلار. بئله قانونسوز قایدالارا عرب دیلینده سماعی (ائشیدمهلی) دئییرلر. بو دئییشین ندنیده اونلارین بللی بیر قانونا باغلی اولمادیغیدیر، بونا گؤرهده اونلاری گرک ائشیدیب و یاددا ساخلیاسان. سماعینین ترسی قیاسی (موقایسه ائتمهلی) اولور کی قایدالی قانونلارا باغلیدیر و دیلین اساس گوجو بو قایدایا دایانیر. سماعی سؤزلر بیر دیلده آز اولدوقجا دیلین قایدالی اولماغی و گوجوده آرتار. آچیق و عومومی دیل قایدالاری آز، بوتون، وا یایغین اولسا دیلین گوجو و دوامیدا آرتار. اؤرنک: دوزدور کی عرب دیلی ((صرف و نحو)) باخیمیندان چوخ گوجلودور اما اونون قایدا و یاسالاری او قدر بوداقلی و چوخدور کی اونو بوتون بیر سویهده اؤیرنمک چتیندیر.[۱] تورک دیللری صرف و آچیق قایدا باخیمیندان زنگین و آسان اؤیرنیشلیدیرلر. بو قایدا و قانونلار دقت، گئنیشلیک و آسانلیق باخیمیندان ریاضیات قایدالارینا بنزییرلر. تورک دیلینین صرف قایدالاری نئچه بارماق ساییلی بوتون قایدایا بؤلونور و بو مؤوضو تورک دیلینین آسان اؤیرنیشلی و دیل گوجونون علامتیدیر.[۱]
دیل عائلهسینین خصوصیتلریدَییشدیر
تورک دیللرینین هامیسیندا آهنگ قانونو، صامیتلرین آسیمیلیاسیاسی، کؤک و شکیلچیلرین خصوصی قورولوشونا مالیک اولماسی، دئمک اولار کی، عینیلیک تشکیل ائدیر. بو تیپولوژی اویغونلوق مورفولوگیایا دا عاییددیر. تورک دیلی التصاقی دیللره داخیلدیر. اونلاردا قراماتیک جینس کاتئقوریاسی یوخدور. قوشمالار سؤزون سوْنونا علاوه اوْلونور، سؤزدوزلدیجی و سؤزدییشدیریجی شکیلچیلرین سیراسی مؤحکم قانوناویغونلوغا تابعدیر. حال و منسوبیت کاتئقوریالاری چوخلو عومومی جهتلره مالیکدیر. کؤک سؤزلرین هئچ بیر شکیلچی قبول ائتمهدن ایشلنه بیلمهسی، واحید تصریف سیستمی، اوزلیکلردکی عومومیلیک و س. ده بئله اوخشارلیقلارداندیر. بو دیللرین سینتاکتیک قورولوشوندا دا تیپولوژی عینیلیک چوخدور؛ سؤز و سؤز بیرلشمهلرینین جملهدکی سیراسی ثابتدیر: تعیین اولوناندان اول گلیر و اونونلا اوزلاشمیر، تاماملیق تاماملادیغی سؤزلردن اول گلیر، تابعلی مورکب جملهلر آز، ترکیبلر ایسه چوخدور. لوغت ترکیبینده عومومیلیک داها قاباریق شکیلده اؤزونو گؤسترمهلیکدهدیر.
الیفباسیدَییشدیر
تورک دیلینین قدیم یازیلی عابدهلری (اورخون-یئنیسئی الیفباسی ایله) ۷ - ۱۱-جی عصرلره عاییددیر؛ داها قدیم عابدهلری ایسه مانی، براهمی و سوغدی الیفباسی ایله یازیلمیشدیر (سینتسزیان و اورتا آسیا). سوْنرالار تورک یازیسی (اویغور و عرب الیفبالاری ایله) شرقده کاشقار، اورتا-آسیا و قیزیل اوردادا، قربده ایسه سلجوقیلر دؤولتینده (کیچیک آسیا)، آذربایجاندا، تورکیهده، مصرده، هیندوستاندا و س. یئرلرده اینکیشاف ائتمیشدیر.
۲۰-جی عصرین ۲۰ - ۳۰-جو ایللرینده کئچمیش سسری-نین تورکدیللی خالقلاری لاتین الیفباسیندان ایستیفاده ائتمیشلر. ۳۰-جو ایللرین سوْنوندا بو دیللرین چوخو اۆچون کیریل قرافیکاسی اساسیندا الیفبا یارادیلمیشدیر. تورکیهده ۱۹۲۸-جی ایلدن لاتین قرافیکالی الیفبا قبول اولونموشدور. لاکین سسری داغیلدیقدان سوْنرا آزاد اولموش تورکدیللی دؤولتلر یئنیدن لاتین قرافیکالی الیفبادان ایستیفاده ائتمیشلر.
تورک دیل قروپودَییشدیر
گونئی تورکجهسیدَییشدیر
- تورکجه (آذربایجان تورکجهسی)
- آنادولو تورکجهسی
- تورکمن تورکجهسی
- قاقاووز تورکجهسی
- کریم تاتار تورکجهسی
- خوراسان تورکجهسی
- افشار تورکجهسی
- قاشقای تورکجهسی
- قالای تورکجهسی
- سالار تورکجهسی
قوزئی تورکجهسیدَییشدیر
- یاکوت تورکجهسی
- دولگان تورکجهسی
- خاکاس تورکجهسی
- شور تورکجهسی
- آلتای تورکجهسی
- اویغور تورکجهسی
- ساری اویغور تورکجهسی
باتی تورکجهسیدَییشدیر
- تاتار دیلی
- چوواش دیلی
- باشقیرد دیلی
- کارای دیلی
- قاراقالپاق دیلی
- قازاخ دیلی
- قیرغیز دیلی
- کومیک دیلی
- نوگای دیلی
- مئسکئت دیلی
- تووا دیلی
- چولیمان تاتار دیلی
- بالقار دیلی
- قاراچای دیلی
دوغو تورکجهسیدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- لینقیویستیکا لوغتی (روسجا)
- آذربایجان سووئت ائنسیکلوپئدیاسی


text:
۱۸۷۶ (میلادی)
میلادی ۱۸۷۶-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز یئتمیش آلتینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۹ اوْکتوبر - قراهامبل ایلک تلفونو تستدن چیخارمیشدیر.
- ۵ آقوست - ایسکندریهده ایلک عرب مجلهسی "الاهرام" نشره باشلامیشدیر.
- ۳۱ اوْکتوبر - هیندده توفان ۲۰۰۰۰۰ اینسانین حیاتینا سون قویدو.
- ۲۳ دسامبر - عثمانلی سولطانی عبدالحمید «بیرینجی مشروطیّت»ی اعلان ائتدی.
- ۱۰ مارس - قراهام بل ایله کؤمکچیسی توماس واتسون٬ ایلک تلفون تماسینی گئرچکلشدیردیلر.
- ۱۰ آقوست - اونتاریودا (کانادا) آرالارینداکی مسافه 13 کم اوْلان ایکی شهر آراسیندا ایلک شهرلرآراسی تلفون زنگی ائدیلدی.
- ۱ آقوست - کولورادو آبش-این ۳۸-جی ایشتاتی کیمی قبول ائدیلمیشدیر.


text:
بالاجا قاریشقا و تپه
حکمای هند اؤز کتابلاریندا مرقوم ائدیب لر کی، بیر مورچه بیر تللین تورپاغینی بیر سایر یئره نقل ائتمه یه کمر همت باغلامیشدی. بیر قوش گؤردو کی، بیر ضعیف اولان شئی سرور تمام و وجد مالاکلام ایله دست و پا چالیب بیر تللین تورپاغینی داشیماغا سعی و تلاش قیلیر. دئدی کی، ضعیف و نحیف عجیبه اولان، امر محاله مرتکب اولموسان. بو نه ایشدیر کی، مباشر اولورسان؟
مورچه دیله گلیب دئدی کی، منیم بیر نفر معشوقه م وار، او منه دئییب دیر کی، اگر منیم وصالیما طالب سن و دولت دیداریما راغب سن، گرک دیر کی، بو تللین ترابینی فلان یئره نقل ائده سن. ایندی من سعی ائدیرم شرطی عمله گتیرم.
قوش اونا دئدی کی، ای بیچاره، بو آرزو کی، سنین کؤنلونده دیر، قدرتیندن چوخ بعید دیر. قولوندا او تاوانا یوخدور کی، گمانین عمله گله. مورچه امیدینی ایتیرمه دی. دئدی کی، من اؤز سعی یمی ائلرم، اگر مرادیم حاصل اولماسا دا، دوست حضوروندا عذروم قبول دور.
بس هر ایشده سعی ائله مک لازم دیر.


text:
سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو
سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو (فارسجا: باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان ) ایصفاهان شهرینده بیر فوتبال کولوبودیر.[۱] بو تیم ایرانین سوپر لیگینده ایشتیراک ائدن بیر فوتبال تیمیدیر. ۵ شامویونلیق ایله، ایرانین ان دیرلی فوتبال کولوبلاریندان بیریدیر. ایران سوپر لیگی ۸۲-۱۳۸۱ ده، ایلک دفعه ایران لیگینین عونوانین قازانان غیر تهرانلی تیم اولدو. بونلار عین زاماندا ایران لیگینین تاریخینده دال-دالا اوچ آد قازانان ایلک ایران فوتبال کولوبودولار.
سیپاهان فوتبال کولوبو عومومیتله دیرلی یاخشی رهیبرلیک ایله، ایران فوتبال سیستیمیندکی جوانلار آکادئمیسی تانینیر. ۲۰۰۳-جی ایلدن بو طرفه چوخ دییرلی عونوانلاری قازانماق ایله، پرسپولیس و ایستیقلال آدلی ایکی مشهور کولوبون ایران فوتبال سیستمیندهکی تام حوکمرانلیقینا سون قویماقی باشاردیلار. بو کولوب فولاد موبارکه سیپاهان ورزیش کولوبونون فوتبال بؤلمهسیدیر و ایصفهانین فولاد موبارکه شیرکتی-نه مخصوصدور.
کولوبون تاریخیدَییشدیر
اینقیلابدان قاباقدَییشدیر
۱۹۵۳-جی ایلده، ایران میلّی فوتبال تیمی-نین اویونچوسو، محمود حریریانین کوکمک ایله شاهین ایصفاهان فوتبال کولوبو یارادیلدی. بو کولوب تهرانین داها مشهور و دیرلی شاهین تیمنه مربوط، تیملردن بیریدی. ۱۹۶۳-جی ایلده شاهین، ایصفاهان اوستانی-نین نومایندهسی کیمی، تهران-۱۱ ایله ۱-۱ برابرلیکله ایران شامپیونو اولدو. ۱۹۶۷-جی ایلده شاهین کولوبوندا اورتایا چیخان پرابلیملره گوره تهرانداکی تشکیلات، ایصفهان شعبهسی فعالیتینی دایاندیرماق مئجبوریئتینده قالدی. کولوب آدینی سیپاهان اولاراق دییشیردی.
اینقیلابدان سونرادَییشدیر
اینقیلابدان سونرا ۱۹۹۳-جی ایله قدر اوزون ایللر ایصفهانین لیگلرینده اوینادیلار. او ایل کولوبو ایصفهانین سیمان سپاهان کارخاناسی آلدی.
مووسوملردَییشدیر
تام جدوللردَییشدیر
Last updated: ۱۶ آقوست ۲۰۱۸
Source: Competitions


text:
ای گؤزلیک کعبه سی، سن قبله گاهیمسان منیم
من گدای عشقینم، سن پادشاهیمسان منیم
اؤزگه بیر جانانا جؤروندن شیکایت ائتمرم
هر جفا ائتسن یئنه، اؤز دادخواهیمسان منیم
جان وئریب، یا جانیم آلسان، اختیاریم سنده دیر
عاجیزم قارشیندا، گویا کی، ایلاهیمسان منیم
زولفِ روخسارین اسیری ماها سالماز مهرینی
سن بولودلاردان چیخان بیر مهر و ماهیمسان منیم
صید قیلمیش کؤنلومو ناز ایله محزون گؤزلرین
مشکِ عنبر تیره لی آهو نیگاهیمسان منیم
من بو فقریمله سنین عشقینده فخر ائتسم نه اولار؟
دولتیم، فخریم، پناهیم، عزّ و جاهیمسان منیم
واحدم، جانا، فرحدن یوکسله ردیم گؤیلره
لطف ائدیب بیردم دئسن کیم، خاکِ راهیمسان منیم


text:
مایکروسافت موبایل
مایکروسافت موبایل (اینگیلیسجه: Microsoft Mobile) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت تلهکام ساحهسینده فعالیّت گؤستریر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Callaham, John (21 July 2015). "Surface leader Panos Panay is now head of engineering for all of Microsoft's devices". Windows Central.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Microsoft Mobile»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده مایکروسافت موبایل گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
زوهره
ونوس یا زوهره، (عربجه:زهره) گونشدن ایکینجی آرالی سیاره یئر و مرکوری (عطارد) آراسیندا اولان گزهگن اولور.
ونوسون آتموسفری یئردن داها سیخ اوْلوب قالین بۇلودلارلا اؤرتولموشدور. آتموسفرین ۹۷%ی کربون قازیندان عبارتدیر. آتموسفرده ایلدیریم بۇشالمالاری قئیده آلینمیشدیر. ونوس اؤز اوْخو اطرافیندا بۆتون قالان گزگنلردن فرقلی اوْلاراق (اورانوس استثنا اوْلماقلا) غربدن شرقه یوْخ، شرقدن غربه دۇغرو فیرلانیر.
آکسفورد بیلیمیوردونون عالیملری ناتوره ژورنالیندا درج ائتدیکلری مقالهده، ونوسون بیر واختلار یئر کورهسی کیمی یاشامالی یئر اوْلدوغونا عایید دلیللری اوْلدوغونو آچیقلادیلار.
خۆصیّتلریدَییشدیر
بیر آوروپا اوزای گمیسیندن آلینان معلوماتا گؤره ونوس گزگنی، یئر کورهسینه ایندییه قدر تخمین اوْلوناندان داها چوْخ اوْخشاییر. گزگنین میلیونلارلا ایل اوّل آتموسفر و یاشاییش الوئریشلیلییی باخیمیندان یئر کورهسینین بۇ گۆنکو دۇرومونو نظره آلدیقدا دئمک اوْلار کی، "ائکیز" کیمی اوْلدوقلاری ایفاده اوْلونور. آنجاق قازلارین ائتکیسی، آتموسفر اروزیاسی، سولار رادیاسییا و گزگنین فیرلانماسینین یاواش اوْلماسی نتیجهسینده ونوسون یئر کورهسیندن فرقلی اینکیشاف یوْلو کئچدیی تخمین اوْلونور.
بۇ گۆن ونوسدا سۇ یوْخدور و تِمپراتور قۇرغوشونو اَریدهجک قدر یۆکسکدیر. گزگنده تئز-تئز تایفون شدتینده کولکلره و شیمشکلره راست گلینیر.
آکسفورد بیلیمیوردو فیزیک کافدراسیندان پروْفسور فرد تیلور، الده ائتدیکلری معلوماتلارین ویرتیس آدلی بیر ایسپکتومتر طرفیندن تامین اوْلوندوغونو سؤیلهدی.
ویرتیس-دن گلن شکیللر، ونوسون اکوادورو یاخینلیغینداکی هاوا جریانینین شدتلی، قۆطبلره دۇغرو داها یۇمشاق اوْلدوغونو گؤستریر. گزگنین سطحینده ۵۰-۵۵ km هۆندورلوکده ده بۇلودا اوْخشار حادیثهلر مۆشاهیده اوْلونور.
ناتوره ژورنالیندا درج اوْلونان آراشدیرما مقالهسینه گؤره، علم آداملاری ونوس گزگنینده شیمشک چاخدیغینا دایر ایلک دقیق حسابلامالار آپاردی.


text:
#خبر: ایرانین ماراغا شهریندن اولان هئیکلتیراش، ایرنا-یا آپاردیغی آچیقلامادا 12 اثرینین بو آلیشوئریش مرکزینده سرگیلندییینی بیلدیردی. اثرلرین گئری دؤنوشوم مادهلریندن (مواد بازیافتی) دوزهلتدیینی و فرقلی جانلیلاری سیمگهلهدییینی ایفاده ائدن آشفته، اثرلرینین تخته و مختلف مئتاللار...
#خبر: ایرانین ماراغا شهریندن اولان هئیکلتیراش، ایرنا-یا آپاردیغی آچیقلامادا 12 اثرینین بو آلیشوئریش مرکزینده سرگیلندییینی بیلدیردی. اثرلرین گئری دؤنوشوم مادهلریندن (مواد بازیافتی) دوزهلتدیینی و فرقلی جانلیلاری سیمگهلهدییینی ایفاده ائدن آشفته، اثرلرینین تخته و مخت...
#خبر: ماراغا شهرینین اکینچیلیک جهادی-نین مودیری: ایکی ایل بوندان اؤنجهدن نژادی اصلاح اولونموش آنا آریلاری پتکلرده یئرلشدیرمکله، بال تولیدی ماراغا-دا 3 قات آرتیبدیر....
?گولنآی (بوغا، اردیبهشت): اؤنوموزده اولان گون¬لر، دوشونمک، دانیشماق و یئنی آدام¬لار گؤرمه-یه یاخجی فرصت دیر. قیسسا سفرلر چوخ لذت وئریجی دیر. ذهنیز مشغول دور و گون¬لر حیزلی اولاراق گئچیر. اؤفکه¬لنمه¬یین و والدین ایله دانیشیق¬لاریزدان فایدالانین. ائو تعمیراتی سیزه ائیلنجه¬لی دیر. ملک و املاک قونوسوند...


text:
اویان نیوز: بئجهرمه (تربیت)هر یاشدا وار، ۷-ده، ۷۰-ده ده. باشقاسینی تربییه ائتمک، اؤزونو تربییه ائتمکدن باشلاییر. اؤزونو تربییه ائده بیلمهیهنین وئردیگی تربییه چوخلو زامانلاردا اوغورسوز اولور. تربییه یالنیش دان قاچماقدیر، دوغرویا یؤنلمکدیر، اؤزو ایله موباریزهدیر ،تمیزلنمکدیر، آرینماقدیر، صافلاشماقدیر،گؤزللشمک دیر…عالیملر دئییرلر کی، اوشاغین دونیاگؤروشو آغ ورق کیمیدیر، اورا ایستدیگین سؤزلری یازا بیلرسن، آنجاق بیر مسئله ده وار کی، هر اوشاغین ایمکانلاری و پوتانسیاللاری بیر اولمور.تمیزلیک ایکی جوره اولور: مادی و معنوی. هر بیری ده جدی تربییه طلب ائدیر. ال-اوزوموزو، اوست-باشیمیزی سو ایله، صابونلا تمیز یودوغوموز کیمی، معنوی دونیامیزی دا صمیمی اعترافلا، عذرخواهلیقلا ،توبه ایله تمیزلهیه بیلریک. اؤزوموزدن باشلامالیییق کی، باشقالارینی دا تربییه ائده بیلک.باشلایاق معنوی تمیزلیکدن. اگر بیر عائلهده والدئیینلر اوشاقلاری ائشیده-ائشیده قونشونون آرخاسینجا دانیشیرلارسا، سونرا دا ائله قونشو ایله اؤزلشنده، اوزلرینه صمیمیت ماسکاسی تاخاراق شیرین-شیرین صحبت ائدیرلرسه، اونلارا وئریلدیگی تربییهنین هئچ بیر تأثیری اولمایاجاق. هله بلکه همین اوشاق والدئینین او قدر ده صمیمی اولمادیغینی دوشونهجک.
اصیل تربییه سؤزله اولمور، گؤزله اولور. یعنی، اوشاق ائتدیگینه یوخ، گؤردوگونه اینانیر. ائشیتدیگیندن داها چوخ گؤردوگوندن درس آلیر. اعتراف عذرخواهلیق مدنیتی تربییهده چوخ موهومدور. صمیمی اینسان اؤز یالنیشی اوچون اوشاغیندان عذر ایستمکدن چکینمز. بو قارشی طرفی تربییه ائتمیین ان گؤزل یولودور. عذر ایستمک اسکیکلیک دئییل، تمیزلنمکدیر، دوروستلوکدور، بؤیوکلوکدور.معنوی تمیزلیک صحبتینی ایستدیگیمیز قدر اوزاتماق اولار، آنجاق بیرجه اونو قئید ائدیم کی، باشقاسینی تربییه اؤزونو تربییهدن باشلاییر.ایندی ده مادی تمیزلیک و بو ایستیقامتده تربییهدن دانیشاق. مادی تمیزلیک والدئیینلردن باشلاییر و مرحلهلرله داوام ائدیر. کؤرپهنین یاخاسیندان آسیلمیش تمیز دسمالدان توتموش، اونون یاتاغینداکی تمیز ملفهیه قدر هر شئیین تربییهیه بیر بیر تاثیری وار.
تمیزلیک تربییهسی کومپلئکس بیر ایشدیر و گون بویو داوام ائتدیریلمهلیدیر. اوشاق یوخودان دوران همین، دوشوندوگو ایلک ایش تمیزلیک اولمالیدیر. یاتاغین ییغیشدیریلماسی، اوتاغین سلیقهیه سالینماسی، ال-اوزون یویولماسی، دیشلرین فیرچالانماسی، ساچلاری داراماق، دیرناقلاری توتماق، پالتارلاری اوتولمک، آیاققابیلاری تمیزلمک تربییهنین معین چالارلارینی ایفاده ائدیر.بعضن آنا جانی یانانلیق ائدهرک اوشاغین گؤرمهلی اولدوغو ایشلری اؤز بوینونا آلیر. اوشاغین یاتاغینی ییغیشدیریر، پالتارلارینی یئرینه آسیر، ماساسینین اوستونو سلیقهیه سالیر، آیاققابیسینی تمیزلییر و….. اعتراف ائدک کی، فداکارلیغی ایله اولونان آذربایجان آناسینین بو جور داورانیشلاری چوخلو زامانلاردا اوشاغین تمیزلیک تربییهسینه پیس تأثیر گؤستریر. آنالار اونا نایل اولمالیدیرلار کی، اوشاق هئچ کیمدن کؤمک گؤزلمهدن سوپورگنی، یا دا توزسورانی گؤتوروب یاتاغینین یانینی تمیزلمیی عادت ائتسین، پالتارلارینی اوتولومهیی اؤیرنسین، تمیزلیگی اؤزونون حیات ایستاندارتینا چئویرسین.
تکجه ال اوزون، اوست باشین دئییل، اطراف موحیطین ده تمیزلیگینه چالیشماق هر بیریمیزین اینسانلیق بورجودور. تمیزلیک گؤزللیکدیر ،اینسانلیغین ان موهوم شرط لریندن بیریدیر. تمیز اولماق و تمیزلیگی یاراتماق بیزیم ان موهوم اینسانلیق بورجوموزدور. اوجا پیغمبریمیز حضرت محمد (ص) هئچ سئومدیگی ۴ خصوصیتدن بیرینین پینتیلک اولدوغونو بیلدیریر. بو بیلگی بیزه تمیزلیگین دینیمیزده نئجه حسساس مسئله اولدوغونو اورتایا قویور. بوتون عبادتلر اینسانین روحن، جیسمن تمیزلیگی اوچوندور. آللاه بیزی تمیز اولاراق یارادیر و تمیز قالماغی اؤیرهدیر.تمیز اولاق، تمیز اولماغی تبلیغ ائدک کی، الله دا بیزه تمیز اولماغی نسیب ائتسین…!
کؤچورهن: مارال اورمولو
قایناق: بیلیم سسی


text:
حسن صباح
حسن صباح (۴۶۴ قمری - ۲۶ ربیعالثانی ۵۱۸ قمری) (یوخسا ۵۰۲ _ ۴۵۰ ه. ش و ۱۱۲۳ _ ۱۰۷۱ م) سلجوقلار چاغیندا قاریشیق سالدی.اونون و آداملارینین مسلکی و فیرقه سی شیعه ایسماعیلی نزاریه[۱] فیرقه سی ایدی.ایمایمه شیعه لردن بیر بؤلومدی.هابئله تکجه یئددی ایمامی قبول ائدمیش و آلتینجی ایمامین(ایمام صادق (ع)) اوغلو ایسماعیلی یئددینجی و سونکی ایمام بیلیردیلر.اولارین نظرینه ایسماعیل اوغلانلاریندان بیر ایمام زمان اولاجاق.ایسماعیلیه مرکزی میصر اؤلکه سی اولوردو و آذربایجاندا قزوین و دوره سی بو مسلکی قبول ائدمیشدی.ایران ایسماعیلی لری نزاری آدلانیردیلار و ایرانادا نئچه ایللر حوکومت سوردولر.
یاشام[دَییشدیر]
حسن بن علی بن محمد بن جعفر بن حسین بن محمد صباح حِمَیری (آدلیم :سیدَنا) ری (دوغو آراگی) شهرینده دونیایه گوز آچیب.آتاسی نیشابور شهرینده ایمام موفق اوخولونا آپاردی.نئچه یازیلاردا اونو خیام و خواجه نظام الملک ائیله اوچ اوخول یولداشی یازیبلار.بو اوچ اوخول یولداشی عهد ائددیلر هر کیمسه بیر مقام صاحیبی اولدو او بیری یولداشلارینا یاردیم اولوسن.خواجه نظام الملک باشدا مقام قازاندی و اوز عهدینه گوره عمر خیام اۆچون بیر مواجیب یاراتدی و حسن صباحی سلجوقی قصرینه گتیردی.حسن صباح چوخ گوجلو اولدو و اونو تبعید ائتماقا مجبور اولدولار.حسن صباح میصر اؤلکه سینه کوچوب و فاطمیلر حوکومتینده مقام قازاندی .حسن صباح المستنصر اؤلومونه الجیوش حوکومتین قوبل ائدمیر و نزاریه فیرقه سینه باشچی اولدو.المستنصرین ایکی اغلو نزار و مستعلی آدیندا واریدی.نزار یاناشی اولدو و الجیوش مستعلی نی خلیفه ائددی.حسن صباح میصردن کوچدو و ری شهیرنه گلدی .قزیونده چوخلو آداملار اونون باشچیلیقین قوبل ائددیلر و الموت قلعه سین و چوخلو قصبه لر و قلعه لری اله گئچیتدی.۲۶ ربیعالثانی ۵۱۸ قمری ده نوخوشلادی و دۆنیادان گوز یومدو.
قایناق[دَییشدیر]
جوینی تاریخی- عطاملک جوینی
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- ↑ Ali Asghar Sadabadi. Ali Asghar Pourezzat & Mohammadreza Farhadi Kia. (2013). "Study of factors affecting the Ismailids’ Voluntary Pure Obedience (VPO) Base on Fuzzy Approach". International journal of social science. 17(1): 80-91.


text:
ریاضیاتین چوخلو ساحهلری مجموعهلر نظریهسی اساسیندا قورولموشدور. مجموعهلر، نظریهلردن و محض قونولاردان علاوه، عملده ده ایشلهنرلر. بونا گؤره ده یئنی یازیلیملاما دیللرینده، مجموعهلرین ایشلهنیشینی راحاتلاندیرماق اوچون، اونلارا مخصوص تابعلر و ائیلهملر حاضیرلانیب دیر. بو یازیدا پایتون دیلینده مجموعهلر و اونلارلا علاقهلی ائیلهملره گؤره دانیشیلاجاق دیر.
بسم الله الرحمن الرحیم
بو سایتدا اوخودوغونوز باشقا یازیلارین چوخو کیمی، بو یازیدا داهی سؤزوموز چوخلو میثاللارلا یورودولهجک دیر. بیرینجی میثالیمیز بیر مجموعهنین نئجه تعریفلنمهسینه گؤره دیر. پایتون دیلینده بیر مجموعه بیرینجی یول آکولاد آراسیندا عضو نرسهلرله تعریفلهنر:
A = {1, 2, 3, 4} print(A)
گؤردوگونوز کیمی Aـنی بیردن دؤردهجه طبیعی عددلر مجموعهسی اولاراق تعریفلهدیک. بیر مجموعهده بیرر نرسه تکرار ایله حاضیر اولابیلمز. بو اصل پایتون دیلینده اولان مجموعهلرده داها رعایت اولوب دور:
B = {1, 2, 3, 3, 4, 4} print(B)
مجموعه عضولری یالنیز ساییلارا محدود دییل دیر. باشقا نرسهلرده تعریفلهدیگیمیز مجموعهنین عضوی اولابیلر:
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} print(C)
بو میثالین نتیجهسینی گؤرمکله احتمالا بیر باشقا شی ده دقّتــینیزی اؤزونه چکمیش دیر. سیزه گؤرسهدیلن مجموعهده عضولر، سیزین تعریفلهدیگینیز ترتیبله دوزولمهییبلر. بو دا مجموعهلرین باشقا بیر خاصیتی دیر. مجموعهلرده ترتیب اهمیّتسیز دیر. بونا گؤره ده، پایتون گلهجکده ایشلنمهسی راحات اولان ترتیب ایله عضولری ساخلاییر. تعریفلهدیگیمیز مجموعهلرین نوعونون نه اولماسینا باخسانیز، set کلاسیندان اولمالارینی بیلهجکسینیز. بیر مجموعهنی تعریفلهمک اوچون آکولاد آراسیندا عضولری یازماقدان علاوه، set کلاسیندان و یارادیچی (Constructor) پارامتری اولاراق بیر تکرارلانابیلن (Iterable)ــــدن فایدالانابیلرسینیز:
D = set("python") print(D) E = set(range(10)) print(E)
مجموعهلرده ترتیبین آنلامسیز اولماسی اوچون بیر مجموعهنین عضولرینی گؤسترگه (index) ایله آییرابیلمهریک لکن حلقهده for و in واسطهسییله بوتون عضولر اوزره، ایستهدیگیمیز ائیلهملری ائدهبیلهریک:
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} for ad in C: print(ad)
بو کُدون چیخیشینی آشاغیدا گؤرهبیلرسینیز:
Kazim Husen Mahmut Japbar
بیلمهسی بیزه گرک اولان باشقا ایمکان بیرَر عضوون مجموعهده اولوب اولماماسینی سیناماق دیر. بو دا in واسطهسییله ائدیلهبیلر:
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} print("Kazim" in C) print("Yunis" in C)
بیر مجموعهیه یئنی بیر عضو آرتیرماق اوچون set کلاسیندا add تابعیندن فایدالانابیلرسینیز:
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} C.add("Yunis")
بیر مجموعهیه نئچه عضوی بیردن آرتیرماق اوچون ده update تابعینی ایشلهدهبیلرسینیز:
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} C.update(["Karim", "Sadiq"])
بیر مجموعهنین اندازهسی یا عضولرینین ساییسینی بیلمک اوچون len تابعی ایشلنمهلی دیر:
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} print(len(C))
مجموعهدن عضولری سیلمک اوچون ایکی تابع ایشلهنهبیلر، remove ایله discard. لکن بو ایکی تابع بیر آز فرقلی دیرلر. remove تابعی ایله بیر عضوون سیلمهسینه چالیشسانیز و او عضو مجموعهده اولماسا، پایتون سیزه عضوون مجموعهده اولماماسینی بیلدیرن بیر ارور گؤرسهدهجک دیر. لکن بو مسئله discard تابعی ایله سیلمهیه چالیشاندا دقّت چکمهییر.
C = {"Husen", "Japbar", "Mahmut", "Kazim"} print(C) C.remove("Mahmut") print(C) C.discard("Mahmut") print(C) C.remove("Mahmut")
بو کُدون چیخیشینی آشاغیدا گؤرهبیلرسینیز. بیرینجی یول remove تابعی، دوغروجا Mahmutــی مجموعهدن سیلیر. مجموعهدن سیلینندن سونرا گئنه بو عضوون سیلمهسینه چالیشاندا discard تابعی، عضوون مجموعهده داها اولماماسینا باخمایاراق، هئچ بیر ارور گؤرستمهدن ایشینی قورتاریر. لکن remove تابعی بیزه عضوون اولماماسینی بیلدیرن بیر اِرورو گؤرسدیر.
{'Kazim', 'Husen', 'Mahmut', 'Japbar'} {'Kazim', 'Husen', 'Japbar'} {'Kazim', 'Husen', 'Japbar'} Traceback (most recent call last): File " ", line -, in   C.remove("Mahmut") KeyError: 'Mahmut'
مجموعهلرله علاقهلی بیر باشقا تابع pop دیر. بو تابع چاغیریلاندا مجموعهدن بیر عضوی قایتاریب داهی اونو مجموعهدن سیلهجک دیر:
print(C.pop()) print(C)
بو کُدون چیخیشی C مجموعهسینین اؤنجهکی میقدارلانماسینا دایاناراق آشاغیداکی کیمی اولاجاق دیر:
Sadiq {'Husen', 'Yunis', 'Kazim', 'Japbar', 'Karim'}
بیر مجموعهنین عضولرینی بوتونلوکجه سیلمک اوچون clear تابعی ایشلنمهلی دیر. مجموعهیه اختصاصلانان حافظهنی ده بوشالتماق اوچون ده del دن فایدالانابیلهریک:
C.clear() print(C) del C print(C)
بو کُدون چیخیشی بئیله اولاجاق دیر:
set() NameError: name 'C' is not defined
ایکی مجموعهنین اشتراک و اجتماعلارینی intersection و union تابعلری واسطهسییله تاپابیلهریک. آشاغیداکی میثالدا بو ایشین نئجه ممکن اولماسینی گؤرهبیلرسینیز:
A = {1, 2, 3, 4} print(A) B = {3, 4, 5, 6, 7} print(B) print(A.union(B)) print(A.intersection(B))
اجتماع و اشتراک تاپماق آیری یول ایله ده ممکن دور. اوستدهکی میثالی ایکینجی یول ایله ده گئنه یازیریق:
A = {1, 2, 3, 4} print(A) B = {3, 4, 5, 6, 7} print(B) print(A | B) print(A & B)
ایکی مجموعهنین تفاضلینی تاپماق اوچون «-»ـنی یا difference تابعینی ایشلهدهبیلهریک. اوستدهکی میثال ادامهسینده:
print(A - B) print(A.difference(B))
مجموعهلر اوچون، چیخیشی دوغرو یوخسا یانلیش اولان، باشقا اوچ تابع ده واردیر. بونلار isdisjoint، issubset و issuperset دیرلر. بو تابعلرین گیریشی بیر باشقا مجموعه دیر و آدلاریندان دا بللی اولدوغو کیمی ایکی مجموعهنین بیر بیرلریندن آیری اولوب اولماماسی، بیرینجی مجموعهنین ایکینجیده حاضیر اولوب اولماماسی و بیرینجی مجموعهنین ایکینجییه شامیل اولوب اولماماسینی بیلمک اوچون ایشلهنـَـر.


text:
پنیارول فوتبال کولوبو
پنیارول فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Peñarol) بیر فوتبال کولوبودور. Primera División دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۴۰٬۰۰۰ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Discusiones por el decanato on Fútbol.uy, 29 Sep 2009
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peñarol»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پنیارول فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
او، یازیردی: «کونفرانسدا منیم علیهیمه چیخیش ائدن یولداشلارین بعضیلری یالنیز منی دگیل، منیم هلاک اولموش قارداشیمی و عمومیتله کرد خلقینین شرفینی تحقیر ائتدیلر. بو چیخیشلار ملّتچیلیک کاراکتری داشیییر و هئچ وجهله بیزیم واحد پارتیا یاراتماق، ایرانین بوتون دموکراتیک قوهلرینین فعالیّت بیرلیگینی محکملندیرمک کیمی گوندهلیک شعارلاریمیزا اویغون گلمیر. مثلاً، یولداش اصلانی دئدی: «آذربایجانلیلارا حمایه گرهک دگیل، بیز اؤزوموز اؤزوموزو اداره ائده بیلهریک...قاضی کیمدیر؟ عمومیتله کردستاندا هئچ کیم اونون فامیلیاسینی تانیمیر...» یولداش چشمآذر دئدی: «قاضی فئودال عائلهسیندن چیخیب، اوندان نئجه خادم اولا بیلر...؟ بو سؤزلری ائشیدن یولداش دانشیان سوسدو، ایرانین مترقّی قوّهلرینین بیرلیگینی تأمین ائتمگه «جهد» ائدن یولداش سوسدو.» رحیم قاضی هله آذربایجان دموکرات فرقهسینین ایکینجی کونفرانسینداکی چیخیشیندا کرد کادرلاریندان ثمرهلی استفاده ائدیلمهمهسیندن ناراضیلیق ائتمیشدی و اقتصاد علملری نامزدی، «آذربایجان» قزئتینین رداکتورونون معاونی علی گلاویژی نظرده توتاراق بیلدیرمیشدی کی، آذربایجان سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسی علملر آکادمیاسینین اقتصادیات بؤلمهسینده بیر اقتصاد علملری نامزدینی صابرین «هوپهوپنامه» کتابی حقّینده ایش یازماغا مجبور ائدیرلر.
Apr 20, 2018
کرد سیاسی مهاجرلرینین باکی و مسکو مرکزلری آراسیندا اختلافلار
مؤلف: جمیل حسنلی - چئویرن: علی قبادیانی
آذربایجان دموکرات فرقهسینین مرکزی کمیتهسینین اوچونجو کونفرانسیندا آذربایجان دموکراتلاری ایله کردستان دموکرات پارتیاسی (کردستان دموکرات پارتیسی) آراسیندا بیر سیرا اختلافلار میدانا چیخدی. کرد دموکرا تلارینین باشچیسی رحیم قاضی ۱۹۶۰ نجی ایلین مارس آیینین ۶ دا کونفرانسین ایشیندن و غلام یحیی دانشیانین حرکتلریندن، کونفرانسدا اؤزونون و کردلرین تحقیر ائدیلمهسیندن آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینه ۹ صفحهلیک شکایت گؤندردی.
او، یازیردی: «کونفرانسدا منیم علیهیمه چیخیش ائدن یولداشلارین بعضیلری یالنیز منی دگیل، منیم هلاک اولموش قارداشیمی و عمومیتله کرد خلقینین شرفینی تحقیر ائتدیلر. بو چیخیشلار ملّتچیلیک کاراکتری داشیییر و هئچ وجهله بیزیم واحد پارتیا یاراتماق، ایرانین بوتون دموکراتیک قوهلرینین فعالیّت بیرلیگینی محکملندیرمک کیمی گوندهلیک شعارلاریمیزا اویغون گلمیر. مثلاً، یولداش اصلانی دئدی: «آذربایجانلیلارا حمایه گرهک دگیل، بیز اؤزوموز اؤزوموزو اداره ائده بیلهریک...قاضی کیمدیر؟ عمومیتله کردستاندا هئچ کیم اونون فامیلیاسینی تانیمیر...» یولداش چشمآذر دئدی: «قاضی فئودال عائلهسیندن چیخیب، اوندان نئجه خادم اولا بیلر...؟ بو سؤزلری ائشیدن یولداش دانشیان سوسدو، ایرانین مترقّی قوّهلرینین بیرلیگینی تأمین ائتمگه «جهد» ائدن یولداش سوسدو.» رحیم قاضی هله آذربایجان دموکرات فرقهسینین ایکینجی کونفرانسینداکی چیخیشیندا کرد کادرلاریندان ثمرهلی استفاده ائدیلمهمهسیندن ناراضیلیق ائتمیشدی و اقتصاد علملری نامزدی، «آذربایجان» قزئتینین رداکتورونون معاونی علی گلاویژی نظرده توتاراق بیلدیرمیشدی کی، آذربایجان سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسی علملر آکادمیاسینین اقتصادیات بؤلمهسینده بیر اقتصاد علملری نامزدینی صابرین «هوپهوپنامه» کتابی حقّینده ایش یازماغا مجبور ائدیرلر.
او، یازیردی: «کونفرانسدا منیم علیهیمه چیخیش ائدن یولداشلارین بعضیلری یالنیز منی دگیل، منیم هلاک اولموش قارداشیمی و عمومیتله کرد خلقینین شرفینی تحقیر ائتدیلر. بو چیخیشلار ملّتچیلیک کاراکتری داشیییر و هئچ وجهله بیزیم واحد پارتیا یاراتماق، ایرانین بوتون دموکراتیک قوهلرینین فعالیّت بیرلیگینی محکملندیرمک کیمی گوندهلیک شعارلاریمیزا اویغون گلمیر. مثلاً، یولداش اصلانی دئدی: «آذربایجانلیلارا حمایه گرهک دگیل، بیز اؤزوموز اؤزوموزو اداره ائده بیلهریک...قاضی کیمدیر؟ عمومیتله کردستاندا هئچ کیم اونون فامیلیاسینی تانیمیر...» یولداش چشمآذر دئدی: «قاضی فئودال عائلهسیندن چیخیب، اوندان نئجه خادم اولا بیلر...؟ بو سؤزلری ائشیدن یولداش دانشیان سوسدو، ایرانین مترقّی قوّهلرینین بیرلیگینی تأمین ائتمگه «جهد» ائدن یولداش سوسدو.» رحیم قاضی هله آذربایجان دموکرات فرقهسینین ایکینجی کونفرانسینداکی چیخیشیندا کرد کادرلاریندان ثمرهلی استفاده ائدیلمهمهسیندن ناراضیلیق ائتمیشدی و اقتصاد علملری نامزدی، «آذربایجان» قزئتینین رداکتورونون معاونی علی گلاویژی نظرده توتاراق بیلدیرمیشدی کی، آذربایجان سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسی علملر آکادمیاسینین اقتصادیات بؤلمهسینده بیر اقتصاد علملری نامزدینی صابرین «هوپهوپنامه» کتابی حقّینده ایش یازماغا مجبور ائدیرلر.
آذربایجان دموکرات فرقهسینین مرکزی کمیتهسی رهبرلیگی ایله یاناشی آذربایجانداکی کرد دموکراتیک پارتیاسینین مسکو شهریندهکی کرد لیدری ملا مصطفی بارزانی ایله مناسبتی ده یاخشی دگیلدی و بارزانی دفعهلرله باکیداکی کرد دموکراتلارینین باشچیسی کیمی رحیم سیف قاضینین آذربایجان حاکمیّتینین الینده بیر واسطه اولدوغو بارهده سووئت رهبرلیگینه شکایتلر یازمیشدی. ملا مصطفینین مسکو شهرینده اوخویان قوهومو مصطفی سلماسی هله ۱۹۵۵ نجی ایلده باکیدا اولان کرد مهاجرلری حسامی حسن گرمیانی رحمانا یازدیغی مکتوبدااونلاری رحیم قاضی علیهینه امضا توپلاییب مسکو شهرینه گؤندرمگه تشویق ائدیردی. او، یازیردی: «بیز اونوتمامالیییق کی، قارشیمیزدا بؤیوک وظیفه دایانیر، باکیدا بؤیوک تأثیرلری اولان رحیمی (رحیم قاضی - ج. ح.) و گلاویژی (علی گلاویژ - ج.ح.) محو ائتمک وظیفهسی… بورادا رحیمین و علینین اوّلکی نفوذو قالماییب. دایی (ملا مصطفی بارزانی - ج.ح.) دئدیگی کیمی اونلاری بوردا آدام یئرینه قویمورلار. لاکن بیز ساکتلشمهمهلیییک، دشمنی ضعیف بیلیب اؤزوموزو اؤیمهمهلیییک. نئجه دئییللر «باشی ازیلمهدن ایلان اؤلو ساییلمیر». ایندی اوغور قازانماق اوچون بیز بیر جرگهده مبارزه آپارماغا جهد گؤسترمهلیییک و امکان وئرمهمهلیییک دشمن بیزه قارشی بیر جبههده بیرلشسین. مثلاً، تصور ائدین اگر بیزیم مراجعتیمیزده اوچ امضانین یئرینه بئش امضا اولسا، اونون اهمیتی و قیمتی ۵۰۰ فایز آرتیق اولار… بو مسألهده من ده سیزه کؤمک ائدهجهگم، بو ایش اوچون فایدالی اولا بیلهجک ساخته مکتوبلار حاضرلایاجاغام.» اصلینده، ملا مصطفی اؤزو ده بو ایشده ماراقلی ایدی و سووئت اتفاقیندا اولان کرد مهاجرلرینین یگانه تمثیلچیسی اولماق، آذربایجانداکی کرد دموکرات پارتیاسینی اؤزونه تابع ائتمک اوچون بوتون واسطهلردن استفاده ائدیردی. هله، ۱۹۵۴ نجو ایلده سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسی یانیندا عالی پارتیا مکتبینده دینلهییجی اولارکن او، سووئت پارتیا رهبرلیگی ایله گؤروش ایستهمیشدی و دسامبرین ۱۳ ده مرکزی کمیتهنین خارجی علاقهلر شعبهسینین امکداشی ف. وولوشین اونونلا گؤروشموشدو. صحبت زمانی بارزانی تأکیدله خواهش ائتمیشدی کی، یاخین گونلرده ایران آذربایجانی دموکرات پارتیاسینین صدر معاونی تعیین ائدیلمیش رحیم قاضی حقّینده اونا معلوم اولان معلوماتلاری سووئت یولداشلارین نظرینه چاتدیرسین.ملا مصطفی بیلدیردی کی، رحیم قاضی بو وظیفهیه تعیین ائدیلدیکدن سونرا باکیداکی کرد مهاجرلری سلماسی، رحمان گرمیانی، عزیز شامزانی و حسن حسامیدن مکتوب آلیب. اونلار تصدیق ائدیرلر کی، ایران آذربایجانی و کردستاندا دموکراتیک رژیملرین دارماداغین ائدیلمهسی حقّینده ۱۹۴۷ نجی ایلده باکیدا معلومات آلاندا، همین وقت بو کرد یولداشلارلا بیرلیکده باکیدا حربی مکتبده اوخویان رحیم قاضی اؤز یولداشلارین توپلاییب و دئییب کی، «ردّ اولسون سووئت اتفاقی. یاشاسین قوام السلطنه.»اونلارین معلوماتینا گؤره ائله همین گون او، باکیدا ایران کونسوللوغونا گئدیب و اونا ایرانا قاییتماغا ویزا وئریلمهسینی خواهش ائدیب، اؤز یولداشلارینی دا بونا تحریک ائدیب. بارزانی ایله صحبتی بارهده مرکزی کمیتهنین خارجی علاقهلر شعبهسینه معلومات حاضرلایان وولوشین یازیردی: «بارزانییه مکتوب یازان کردلر و عینی زماندا بارزانی اؤزو حساب ائدیر کی، رحیم قاضینین تعیناتی آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین بو آدامین اصل سیماسینی بیلمهمهسیندن ایرهلی گلیر. بارزانی گمان ائدیر کی، رحیم قاضی بو وظیفهیه آذربایجان سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسی عالی سووئتی ریاست هیآتینین صدری میرزا ابراهیموف طرفیندن ایرهلی سورولوب. اونون معلوماتینا گؤره رحیم قاضینین عمیسی محمد قاضی ۱۹۴۶ - ۱۹۴۷ نجی ایللرده میرزا ابراهیموفا قیمتلی هدیهلر وئریب.» ف. وولوشینین مصطفی بارزانی ایله صحبتینین مضمونونو سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین خارجی کمونیست پارتیالارلا علاقهلر شعبهسینین مدیرینین معاونی ای. وینوقرادفو بیر گون سونرا آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین بیرینجی کاتبی امام مصطفییئفه گؤندرمیشدی و قاضی محمدین گویا میرزا ابراهیموفا «قیمتلی هدیه» وئرمهسینی آراشدیرماق اوچون مسکو شهریندن باکییا کمسیون گلمیشدی. لاکن یوخلامالار بارزانینین «گمانلارینی» تصدیق ائتمهمیشدی.
ملا مصطفی بارزانی آذربایجان رهبرلیگینه و سووئت آذربایجانیندا مهاجرت حیاتی کئچیرهن آزسایلی کرد مهاجرلرینه قارشی بئله مناسبتی داها چوخ مسکو شهریندن قایناقلانیردی. هله ۱۹۴۶ نجی ایلین دسامبریندا آذربایجان دموکرا تلاری ایله یاناشی بارزانی باشچیلیق ائتدیگی۲ مین نفر کرد آتلیسی جلفا منطقهسیندن سووئت آذربایجانینا کئچهنده سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسیی دولت تهلکهسیزلیک ناظری ویکتور آباکوموفون گؤستریشی ایله اونلار نخجوانین یئرلی اهالیسیندن تجرید ائدیلدیلر. همین وقت سووئت اتفاقی تلقراف آژانسینین مخبری آدی آلتیندا سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسینه گلن آذربایجان دموکرا تلاری و کرد حربی دستهلرینی مشایعت ائدن دولت تهلکهسیزلیگی ناظرلیگینین خارجی کشفیات و دیوئرسیا ادارهسینین رئیسی ژنرال پاوئل سوداپلاتوفا آباکوموفدان تاپشیریق گلدی کی، بارزانی ایله دانیشیقلارا گیرسین و اونا سیاسی سیغیناجاق وعد ائتسین، اونون دستهلرینین اؤزبکستاندا مسکونلاشدیریلاجاغین بیلدیرسین. عینی زماندا سووئت رهبرلیگینین آدیندان بارزانییه بیلدیریلدی کی، او، و اونون ضابطلرینین بیر حصّهسی سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسیینین حربی مکتبلرینده و آکادمیلرینده خصوصی تعلیملر کئچه بیلر. پاوئل سوداپلاتوف اؤز خاطرهلرینده یازیر: «آباکوموف منه بارزانی ایله اولان صحبتی، خصوصی ایله استالینین کرد ضابطلرینه بیزیم نظامی تحصیل مؤسسهلرینده حاضرلیق کئچمهلرینه راضیلیق وئرمهسینی آذربایجان کمونیست پارتیاسینین رهبری باقروفا دئمهیی قدغن ائتدی. مسأله بوندا ایدی کی، باقروف بارزانیدن و اونون آداملاریندان ایران آذربایجانیندا ثابتلیگی پوزماق اوچون استفاده ائتمهگه جهد گؤستریردی. لاکن مسکو حساب ائدیردی کی، بارزانی عراقدا انگلیسپرست رئژیمین دئوریلمهسینده داها مهم رول اوینایا بیلر. و بوندان علاوه، خصوصی ایله مهم اولانی، کردلرین کمکی ایله یاخین شرق و آرالیق دنیزینده (مدیترانهده) بوتون انگلیس - آمریکا نظامی قروپلاشمالارینین نفت محصوللاری ایله تأمین ائدیلمهسینده مستثنا اهمیته مالک اولان عراقداکی (موصل) نفت معدنلرینی اوزون مدّته سیرادان چیخارا بیلردیک.» بارزانی باکیدا آذربایجان دموکرات فرقهسینه سیغینمیش کرد آزلیغینی و اونلاری حمایه ائدن یئرلی رهبرلیگی تهدید ائتمهسی، پرسپکتیوده یاخین شرقده ثابتلیگین پوزولما پروسهسینده موسکووین ملا مصطفییا یوکسک «اعتمادی» ایله باغلی ایدی. ۱۹۵۷ نجی ایلدن باشلایاراق دولت تهلکهسیزلیک کرد ملّی تشکیلاتلاری و کرد طایفهلاری ایچریسینده ایرانا مقاومت گؤسترمک مقصدی ایله آرتیق حاضرلیق ایشلرینه باشلامیشدی.
آذربایجان دموکرات فرقهسی صدرینین معاونی اولان رحیم ابوالحسن اوغلو سیف قاضی ۱۹۲۶ نجی ایلده مهاباددا روحانی تورپاق صاحبکاری عائلهسینده دوغولموشدو. اونون دئبوکری کرد قبیلهسیندن اولان آتاسی ابوالحسن مهابادین قاضیسی و اهالی ایچریسینده گنیش نفوذو اولان تورپاق صاحبکاری ایدی. رحیم قاضینین آناسی وجیهه سیف قاضی آذربایجانلی ایدی. او، اوّلجه مهاباددا ۳ ایللیک مکتبده اوخوموش، ۱۹۳۵ - ۱۹۴۱ نجی ایللرده اورتا مکتبده اوخوموشدو. ۱۹۴۱ نجی ایلده سووئت اوردوسو ایرانا گیردیدن سونرا رحیم قاضی عمیسی اوغلو قاضی محمدین ۱۹۴۳ نجو ایلده یاراتدیغی «کومله ژیینه کردستان» پارتیاسینا عضو اولموشدو. ۱۹۴۵ نجی ایلده محمد قاضی، صدر قاضی و رحیم قاضینین بؤیوک قارداشی محمدحسین قاضی طرفیندن کردستان دموکرات پارتیاسی یارادیلاندا رحیم قاضی ده همین پارتیانین عضوو اولموشدو. ۱۹۴۶ نجی ایلین اوّللرینده کردستان ملّی حکومتی یارادیلاندا رحیم قاضی کردستان خلق اوردوسوندا خدمت ائتمیش و ۱۹۴۶ نجی ایلین آوریلینده تحصیل آلماق اوچون باکی نظامی مکتبینه گؤندریلمیشدی. مهاباد رسپوبلیکاسی قورولدوقدان سونرا کرد باشچیلاری مختلف واسطهلرله رضائیه (اورمیه)، خوی، شاپور، میاندوابین آذربایجانلی اهالیسی آراسیندا تبلیغات آپاریب اونلاری کرد رسپوبلیکاسینا بیرلشمگه تشویق ائدیردیلر و بئله تبلیغات آپاریردیلار کی، اگر بو شهرلرین آذربایجانلی اهالیسی کردلر طرفینه کئچسهلر اونلار وئرگیدن (مالیات) و نظامی مکلفیتدن آزاد اولوناجاقلار. بیر سیرا کرد باشچیلاری - عمر خان، نوری بگ، قوتاز بگ و باشقالاری ایران آذربایجانی ملّی حکومتینی تانیمادیقلارین و سووئت اوردوسو چیخدیقدان سونرا سلاح گوجونه رضائیه (اورمیه)، خوی، شاپور و ماکونو کرد مختاریتین ترکیبینه قاتاجاقلارین آچیق افاده ائدیردیلر. بو مقصدله اونلار ۱۹۴۶ نجی ایلین آوریل آییندا بو شهرلری محاصرهیه آلمیشدیلار و یالنیز آذربایجان ملّی حکومتینین قطعیتی، سووئت حربی حصّهلرینین مداخلهسیندن سونرا کرد سلاحلی دستهلری مهاباد حدودلارینا چکیلیب گئتمیشدی. کرد مهاباد رسپوبلیکاسینین سقوطوندان سونرا رحیم قاضی باکیدا قالمیش اوّلجه آذربایجان دولت اونیوئرسیتهسینین تاریخ فاکولتهسینه داخل اولموش، سونرا ایسه پارتیا مکتبینه گؤندریلمیشدی. ۱۹۵۱ نجی ایلده اونیورسیتهنین آسپیرانتوراسینا داخل اولاراق «کردستان دموکرات پارتیاسی ایران کردستانی ملّی آزادلیق حرکاتینین رهبری و تشکیلاتچیسیدیر (۱۹۴۵ - ۱۹۴۶)» موضوسوندا نامزدلیک تئزینی مدافعه ائتمیشدی. او، ۱۹۴۷ - ۱۹۵۳ نجو ایللرده آذربایجان دموکرات پارتیاسینین کرد بؤلمهسینین رداکتورو و مدیری، عینی زماندا «کردستان» قزئتینین رداکتورو ایشلهمیشدی. مهاباد رسپوبلیکاسینین مغلوبیتیندن سونرا ۱۹۴۷ نجی ایلده رسپوبلیکانین باشچیسی قاضی محمد، رحیم قاضینین قارداشلاری مهاباددان ایران مجلسینین عضوو صدر قاضی و کردستان ملّی حکومتینین حربی ناظری محمدحسین سیف قاضی اعدام ائدیلمیشدیلر. هله بو حادثهدن اؤنجه ایران حکومتی باکیداکی کونسوللوغو واسطهسی ایله رحیم قاضینی ایرانا آپارماغا جهد گؤسترمیشدی، شخصاً باش ناظر قوام السلطنهدن اونا ایرانا قاییتماق اوچون دعوت گلمیشدی. لاکن آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسی اونون ایرانا قاییتماسین مصلحت بیلمهمیشدی. اونون مهاباددا کیچیک قارداشی عبدالله، حیات یولداشی گوهرتاژ، اوغلو حسن و باجیسی قالمیشدی. ۱۹۴۸ نجی ایلدن عائله عضولری ایله علاقهسی کسیلمیشدی. رحیم سیف قاضی اوزون مدتآذربایجان دموکرات فرقهسینین ترکیبینده کرد بؤلمهسینه، سونرا ایسه کردستان دموکرات پارتیاسینا رهبرلیک ائتمیشدی. میر جعفر باقروفون رسپوبلیکا رهبرلیگیندن اوزاقلاشدیریلماسیندان سونرا آذربایجان دموکرات فرقهسینین مرکزی کمیتهسینین کهنه گاردا قارشی مبارزهده غلام یحیی رحیم قاضینین «خدمتلریندن» استفاده ائدیردی. مثلاً، آذربایجان دموکرات فرقهسینین ۱۹۵۴ نجو ایلین ژوئیه آیینین ۱۸ ده طبّ حوزهسینده کئچیریلن توپلانتیسیندا مرکزی کمیتهسینین اجرائیه کمیتهسینین عضوو رحیم قاضی ملّی حکومتین عالی محکمهسینین صدری اولموش زینالعابدین قیامینی «سفیه» آدلاندیردیغینا گؤره او، ژوئیه آیینین ۲۲ ده پارتیا عضولوگوندن استعفا وئرمیش و آذربایجان دموکرات فرقهسینین مرکزی کمیتهسینه ۱۹ صفحهلیک اعتراض عریضهسی یازمیشدی. او، یازیردی کی، من ایراندا سیاسی مبارزهنین اؤنونده اولاندا «منی ایندی سفیه آدلاندیران رحیم قاضینین آتاسی منیم شجاعتیم، مردلیگیم، متانتیم، عقلیم و دیانتیم حقّینده معروف شعر یازمازدی. من نه ائدیم کی، او کیشینین صفتلریندن بوندا هئچ بیر اثر یوخدور.»
آذربایجان دموکرات فرقهسینین مرکزی کمیتهسینین توپلانتیسیندا رحیم قاضی ملّی حکومتین خلق قوشونو ناظری اولموش جعفر کاویانین عنوانینا دا خوشاگلمز افادهلر ایشلتمیش و اجلاسین گیزلی قرارینی ۲ نمرهلی طبّ حوزهسینین اجلاسیندا آچیقلامیشدی. بونونلا باغلی کاویان ایمان مصطفییئفه یازیردی: « احتراملا معلوم ائدیرم کی، کئچن گون، یعنی ژوئیهنین ۱۸ ده آذربایجان دموکرات فرقهسینین ۲ نمرهلی حوزهنین او گونکو گیزلی قرارین بعضیلرینی رحیم قاضی ۳۰ - ۴۰ آدامین حضوروندا صحبت ائتمیشدیر. و شخصاً منی بیر خائن کیمی قلمه وئرمیش و دفعهلرله تکرار ائتمیشدیر. منیم قیزیم ایسه همین حوزهنین عضوو اولاراق قولاق آسمیش و جواب وئرمهمیشدیر. سیزه معلوم اولدوغو کیمی ایران حکومتی منی خائن آدلاندیریب، غیابی اؤلوم جزاسینا محکوم ائتمیشدیر. اونا گؤره ده سیزدن خواهش ائدیرم، منی یوخلاییب اگر منی سووئت اؤلکهسینین ده خائنی تانیرلار، اؤز جزاما چاتیم.»
آذربایجاندا یئرلشمیش کرد دموکرات پارتیاسینین رهبرلری بارزانینین تضییقلرینه مقاومت گؤسترمک اوچون اؤز فعالیّتینی گنیشلندیرمگه و مسکو ایله بیرباشا علاقهلر قورماغا چالیشیردی. آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینه یازدیقلاری بیرگه مراجعتده رحیم قاضی، علی گلاویژ، قادر محمودزاده، عبدالله رزمآور، سلطان اوتامیشی و کریم ایّوبی یازیردیلار کی، «۱۹۴۶ نجی ایلده سووئت اتفاقینا گلمیش بیز کردلر اؤز قارشیمیزا اساس اعتباری ایله بیر وظیفه قویموشدوق. بو وظیفه ده سووئت تربیهسی آلیب، مارکسیزم - لنینیزم نظریهسی ایله سلاحلانماق و سون یاریم عصرده اؤز ملّی آزادلیغی و استقلالیتی اوغروندا مبارزهنی سرعتله انکشاف ائدن کرد خلقینه خدمت ائتمکدن عبارت اولموشدور.» اونلار قید ائدیردیلر کی، ۱۹۴۷ نجی ایلین نوامبر آییندان ۱۹۵۳ نجو ایلین اوت آیینا قدر گیزلی رادیو استانسیاسیندان کردستان دموکرات پارتیاسینین آدی ایله کرد خلقی اوچون تبلیغات آپاریلیب و هم ایران، هم ده عراق ارتجاعینین تدبیرلری بو تبلیغاتین اهمیتینی تصدیق ائدیر. لاکن اونلارین فکرینجه رادیو وئریلیشلرینین دایاندیریلماسی باکیدا اولان مهاجر کردلری اؤز خلقینه خدمت ائتمکدن محروم ائتمیشدیر.ا ونلار مختلف وقتلرده سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینه تکلیفلر وئرمیشدیلر کی، ۹ میلیونلوق کرد خلقینی حرکته گتیرمک اوچون کرد دیلینده نشرلر حاضرلاییب کردستاندا یاییلماسینا کؤمکلیک ائدیلسین؛ مسکو و باکی رادیولارینین سارس، تورک و عرب وئریلیشلرینده کرد خلقی، اونون تاریخی و مبارزهسی حقّینده داها چوخ ماتریاللار وئریلسین؛ مسکو و یاخود باکی رادیوسوندان باشقا خارجی دیللر کیمی کرد دیلینده ده وئریلیشلر وئرمک تشکیل ائدیلسین؛ گیزلی ایش آپارماق اوچون مهاجرلر کردستانا گؤندریلسین؛ مارکسیزم - لنینیزم کلاسسیکلرینین اثرلریندن کرد دیلینه ترجمه ائدیلیب کردستانا گؤندریلمهسینه شرایط یارادیلسین؛ سون آیلاردا کردستان تورپاقلاریندان کئچن سوریه و تورکیّه سرحدلرینده باش وئرمیش حادثهلرله علاقهدار کردلر آراسیندا ایش آپارماق اوچون مهاجرلرین سوریهیه گؤندریلمهسینه اجازه وئریلسین. اونلار شکایتلهنیردیلر کی، «سووئت اتفاقیندا تربیهلنمیش و مارکسیزم - لنینیزم نظریهسی ایله سلاحلانمیش بیزلر حال - حاضردا تامامیله مبارزهدن آیریلیب و عملی صورتده خلقیمیزه هئچ بیر خدمت گؤستره بیلمیریک. ۱۹۴۷ نجی ایلدن اداره ائدیب بوراخدیغیمیز «کردستان» قزئتی کردستاندا کرد اوخوجولارینا گئدیب چاتمیر. ائشیتدیگیمیزه گؤره سون زمانلاردا سووئت اتفاقیندا اولان ایران خلق پارتیاسی نمایندهلرینه و هابئله آذربایجان دموکرات فرقهسینه سوسیالیست اؤلکهلرینده ایران خلقلرینین مبارزهسینه استقامت وئرمک اوچون رادیو واسطهسی ایله تبلیغات آپاریلماغا امکان یارادیلمیشدیر. ایراندا ۳ میلیونا یاخین کرد یاشاییر، کرد خلقینین مبارزهسینه کردستان دموکرات پارتیاسی رهبرلیک ائدیر. ایران خلقلرینین آنتیامپریالیست مبارزهسینی جانلاندیرماق و اونو دوزگون استقامته سوق ائتمک مقصدی ایله آپاریلان تبلیغاتدا کرد خلقینی و کردستان دموکرات پارتیاسینی اونوتماق اولماز. خصوصاً اونا گؤره کی، ایراندا کرد خلقینین مبارزهسی مهم رول اویناییر. و بوندان علاوه آذربایجان دموکرات فرقهسی و کردستان دموکرات پارتیاسینین آدی ایله ۶ ایلدن آرتیق رادیو واسطهسی ایله بیرگه تبلیغات آپاریلمیشدیر.» اونلار مکتوبلارینین سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینه چاتدیریلماسین و اونلاردان ایکی نفرین دانیشیق آپارماق اوچون مسکو شهرینه گؤندریلمهسینه اجازه وئریلمهسین خواهش ائدیردیلر.
باکیدان کرد دیلینده وئریلن رادیو وئریلیشلری ۱۹۵۳ نجو ایلده دایاندیریلدیقدان سونرا رحیم قاضی کردلر آراسیندا تبلیغاتی جانلاندیرماق اوچون اونون برپاسی استقامتینده بیر سیرا تکلیفلرینی آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینه تقدیم ائتمیشدی. ۱۹۵۴ نجو ایلین ژانویه آییندا مرکزی کمیتهنین کاتبی میرتیمور یعقوبوف سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسی کاتبی میخایل سوسلوفا یازیردی: «ایران کردستانیندان اولان آذربایجان دموکرات پارتیاسینین رهبر کمیتهسینین عضوو رحیم سیف قاضینین کردستاندا تبلیغات تدبیرلرینین یاخشیلاشدیریلماسی ایله باغلی تکلیفلرینی سیزه گؤندریرم. اؤز طرفیندن آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسی رحیم سیف قاضینین اساساً ایران، تورکیّه و عراق قوغشاغیندا یاشایان کرد اهالیسی اوچون سووئت رادیو استانسیالارینین بیرینده کرد دیلینده منتظم رادیو وئریلیشلرینین تشکیلی حقّینده تکلیفلرینین قبول اولونماسین مقصده اویغون حساب ائدیر.» لاکن مسکو بو تکلیفی مثبت قارشیلامادی. سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین خارجی علاقهلر شعبهسینین مدیر معاونی وینوقرادوف سوسلوفون تاپشیریغی ایله آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین یئنی بیرینجی کاتبی امام مصطفییئفه ۱۹۵۴ نجو ایلین مه آیینین ۱۸ ده تلفونلا زنگ ائدیب بیلدیردی کی، سیزین سووئت سوسیالیست رسپوبلیکاسیی رادیو استانسیالارینین بیرینده کرد دیلینده رادیو وئریلیشلری وئریلمهسی حقّینده مکتوبونوزا باخیلمیشدیر و «حساب ائدیریک بو مسأله وقتیندن اوّل قالدیریلمیشدیر. بونونلا بئله، توصیه ائدیریک کی، مسکو و باکیدان هر گون تورک، فارس و عرب دیللرینده یاییلان رادیو وئریلیشلرینده زاقافقازیادا یاشایان کردلرین حیاتی ایشیقلاندیریلسین.» بو تلفون دانیشیغیندان سونرا امام مصطفییئف ایدئولوژی مسألهلر اوزره مرکزی کمیتهنین کاتبی ویتالی صمدوفا تعلیمات وئردی کی، بو مسأله ایله باغلی خارجی وئریلیشلر اوزره رادیو کمیتهسینه موافق گؤستریشلر وئرسین.
کرد دموکرات پارتیاسینین باشچیسی رحیم قاضی عراق و ایراندا یاشایان کردلرین اونونلا علاقه ساخلادیغینی، مبارزهنین گئدیشینده داها چوخ اونا اعتبار ائتدیگینی نمایش ائتدیرمک اوچون آذربایجان کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین ایدئولوژی مسألهلر اوزره کاتبی ناظم حاجییئف واسطهسی ایله سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینه مکتوب گؤندرمیشدی. او، یازیردی کی، ۱۹۶۰ نجی ایلین مارس آیینین ۲۰ ده حاضردا کردستاندا یاشایان، کردستان دموکرات پارتیاسینین لیدرلریندن بیری اولان احمد توفیقدن (او، عینی زماندا سید عبدالله اسحاقیدیر) مکتوب آلمیشدیر. قاضی معلومات وئریردی کی، احمد توفیق ایران حاکمیّتینین کرد دموکراتلارینا قارشی حیاتا کئچیردیگی تضییقلر نتیجهسینده اؤتن ایل ایراندان عراقا گلمیشدیر و منیم واسطهمله، کردستان دموکرات پارتیسی آدیندان سیزه چاتدیرماغی خواهش ائتمیشدیر کی، «اونلار سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی نمایندهلری ایله گؤروشمگی چوخ ایستهییرلر. او، یازیر: بیزیم «آتامیز» و «قارداشیمیز» (مرکزی کمیته و پارتیا عضولرینی نظرده توتور) چوخ و حدّیندن چوخ ایستهییر کی، «داهی آتا» ایله (سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی) گؤروشسون. هامی آرزولاییر و خواهش ائدیر کی، گؤروش تئز باش توتسون، چونکی چوخ مسألهلر واردیر کی، «داهی آتانین» مصلحتی اولمادان اونلاری حلّ ائتمک اولماز. سیزدن خواهش ائدیریک بیزیم ریجامیزی «داهی آتا»یا چاتدیراسان. من و داها دیگر بیر یولداش بو گؤروشه حاضرلاشیریق و صبرسیزلیکله سیزین جهدلرینیزین نتیجهلرینی گؤزلهییریک.» رحیم قاضی علاوه ائدیردی کی، اگر ایران خلق پارتیاسی و آذربایجان دموکرات پارتیاسی آراسیندا واحد مارکسیست پارتیاسی یارادیلماسی مسألهسی حلّ ائدیلیرسه، اوندا کردستان دموکرات پارتیاسینی دا بو پروسهیه قوشماق لازمدیر. لاکن او، کردلر آراسیندا بو مسألهیه ایکیلی مناسبتین اولدوغون، بیر سیرا کرد لیدرلرینین ایران، عراق و تورکیّه داخل اولماقلا بوتون کردستان اوچون واحد کرد پارتیاسی یارادیلماسی ایدهسینین اولدوغونو، هابئله اونون رهبرلیک ائتدیگی کرد دموکرات پارتیاسینین واحد ایران مارکسیست ایدهسینه طرفدار اولدوغون وورغولاییردی. رحیم قاضی مکتوبون سونوندا یازیردی: «بیزه بئله گلیر کی، اگر کردستان دموکرات پارتیاسینین رهبرلری سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی نمایندهسی ایله گؤروشرسه اؤزلری بو مصلحتلری سیزدن ائشیدر و سؤزسوز کی، واحد ایران پارتیاسینین یارادیلماسین تئزلیکله حیاتا کئچیرمکده دوغرو یول توتار. اگر سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسی کردستان دموکرات پارتیاسینین نمایندهلرینی دعوت ائتمگی گرهکلی حساب ائتسه، بونو بغدادداکی سووئت سفیرلیگی واسطهسی ایله ائتمک اولار.» لاکن سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسینین خارجی علاقهلر شعبهسیندن شئولیاقین ناظم حاجییئف واسطهسی ایله رحیم قاضییه خبر گؤندردی کی، «سووئت اتفاقی کمونیست پارتیاسی مرکزی کمیتهسی کردستان دموکرات پارتیاسینین داخلی ایشلرینه مداخله ائتمیر و بئله بیر گؤروشو تشکیل ائده بیلمز.» بونون باشلیجا سببی سووئتلرین ملا مصطفی بارزانی ایله علاقهلره اوستونلوک وئرمهسی ایله باغلی ایدی.
مؤلف: جمیل حسنلی - چئویرن: علی قبادیانی


text:
بوزقورد دستانی
بوْزقورد – تۆرک، مغول و آلتای میفوْلوْژیسینده مقدس حئیوان و میلّی سیمبول. بوْزقورد (بوْسقورد/ Boskord، پۇسگورت Pusgurt) کیمی ده اوْخونور. بوْزکاسکیر، چالقورد سؤزلری یئنه عئینی معنایا گلیر. مغوللار بؤرتئچینه (بؤرتئشینا، بؤرتؤشونو) دئییرلر. گؤک قورت و یا "گؤک بؤرو / کؤک بؤرو" تعبیرلری ده تعیین ائدیجی کیمی ایستیفاده ائدیلیر.
تۆرک میفوْلوْژیسینده یئری و اؤنمی[دَییشدیر]
یوْل گؤستریجی، مبارک جاناوار (قۇتلو قۇرد)، بۆتون تۆرک و مغول طایفالارینین اوْرتاق اوْنقونودور / توْتئمیدیر. بعضی تۆرک و مغول طایفالاری، نسیللرینین بۇ مقدس وارلیقدان تؤرهمهسینه اینانیرلار. چوْخ واخت سوْیونون بیر قوْلو گؤک قۇرددان، دیگر قوْلو ایسه گؤک مارالدان گلمکدهدیر. قۇرد سۆرولرینین باشیندا اوْلوب ایداره ائدن قۇردلارا دا گؤک قۇرد دئییلیر. کاسکیر و بؤرو سؤزلری ده مۆختلیف لهجه و شیوهلرده جاناوار(جنوار) دئمکدیر. بوْزقورد گؤیو تمثیل ائدیر. آلامارال ایسه یئر اۆزونون رمزیدیر. گؤیتورک گؤی (ماوی) بایراقلاریندا قۇردباشی رسمی وار. جنگآورلیگی و دؤیوش رۇحونو، آزادلیغی، سۆرعتی، طبیعتی تمثیل ائدیر. تۆرک میللتینین باشینا بیر ایش گلنده، بیر تهدید مئیدانا چیخاندا اوْرتایا چیخیر و یوْل گؤستریر. چادیرلارین اؤنونه تپهسینده آلتیندان قۇردباشی اوْلان دیرکلر اۇجالدیلیر. ساواشروحو (تانریسی) جاناوار جیلدینه گیریر. آلتینجی عصره عایید بیر داش آبیدهده قۇرددان سۆت اَمَن اۇشاق ایشی یئرینه یئتیریر. ارنلر، اوْلیالار بعضاً جاناوار جیلدینه گیریرلر. بوْزقورد "گؤی اوْغلو" دا دئییلیر. خالق مدنیتینده بوْزقورد دیشینین جیبده کؤچمهسینین نظردن قوْرویاجاغینا اینانیلیر. یاقوت متنلرینده بوْسکو اوْلاراق بحث ائدیلیر. قیرغیزلاردا، چؤلده گزرکن جاناوار گؤرمک اۇغوردور. یۇخودا قۇرد گؤرمک ده یئنه خئییره یۆزولور. بوْیلو قادینین نظردن قوْرونماسی اۆچون یاستیغینین آلتینا قۇرد دیشی و یا دریسی قوْیولور. جاناوارین قوْیون سۆروسونه ویرماسی و یا پیهیه گیرمهسی برکت ساییلیردی. باشقورد روایتلرینه گؤره جاناوار اوْنلارین آتالارینین اؤنونه دۆشهرک یوْل گؤسترمیشدیر. بۇ سببدن اؤزلرینه اوّللرینده جاناوار اوْلان معناسینا گلن باشقورد دئمیشدیر. آیپارا تاکتیکاسی (و یا تۇران / تۆرک تاکتیکی) آدی وئریلن یاریم چئوره (هلال شکلی) ایله دۆشمنی اوْرتایا آلیب چئوره باغلاما استراتژیسینین جاناوارلاردان گؤرولهرک ایلک دفعه تۆرکلر طرفیندن تطبیق اوْلونموشدور. بوْزقورد، تۆرکلرین میلّی سمبولودور. تاریخ اؤنجهسی دؤورلردن بری تۆرکلرله مقدس ساییلمیشدیر. بوْزقورد مقدس ساییلماسینین و تۆرکلرین میلّی سمبولو اوْلماسینین ان اهمیتلی سببی، تۆرکلرین بیر بوْزقورد سوْیوندان گلدیکلرینه اینانماسیدیر. بوْزقورد، بۇ گۆن تۆرک میلتچیلیگینین سمبولودور. آتاتورک طرفیندن ده میلّی سمبول اعلان ائدیلمیش و بیر چوْخ یئرده ایستیفاده ائدیلمیشدیر. جمهوریتین ایلک ایللرینده تۆرک پۇلو ایله بوْزقورد شکیللری چاپ ائدیلدی.
کاوْ-چئن ین یارادیلیش دستانی[دَییشدیر]
تۆرهنیش دستانی آدی ایله تانینان حکایه اصلینده کاوْ-چئن ین یارادیلیش دستانیدیر. چین منبعلریندن وئی کیتابی [۱] و قوزئی خاندانلار تاریخی[۲] ایشتیراک ائدیر. بۇ دستاندا ائرکک جاناوار روْل اوْیناییر. هیونگ-نو تانیوسوْنون گؤزل ایکی قیزی وارمیش. تانیو اوْنلاری آللاها تقدیم ائتمهیه قرار وئریب. اؤلکه سرحدی اۆزرینده یۆکسک بیر زیروه تیکدیرمیش و تانری دان قیزلارینی اؤزونه آرواد اوْلاراق آلماسی اۆچون یالوارمیشدیر. اوْنلاری گؤتوروب زیروهیه بۇراخمیش. یاشلی بیر قۇرد زیروهنین دیبیندهکی ماغارایا یئرلشمیش. قیزلاردان بیری قۇردون تانری اوْلدوغونو گمان ائتمیش. باجیسینین مخالفتینه باخمایاراق، زیروهدن (قله دن) ائنمیش. قۇردون آروادی اوْلوب اوشاغینی دوْغموشدو.
آشینانین یارادیلیش دستانی[دَییشدیر]
بوْزقورد دستانی آدی ایله تانینان حیکایه اصلینده آشینانین یارادیلیش دستانیدیر. چین قایناقلاریندان چوْاۇ کیتابی[۳]، شمالی خاندانلار تاریخی و سۇ-ای کیتابی[۴] اوزون یئر آییر. بۇ دستانلاردا دیشی جاناوار روْل اوْیناییر.
دستان 1[دَییشدیر]
اؤلکه، قوْنشو اؤلکه طرفیندن یوْخ ائدیلیر. بۇ قیرغیندان یالنیز 10 یاشلاریندا بیر اوْغلان اۇشاغی ساغ قالیر. عسگرلر کیچیک اوْلدوغوندان اوْنو اؤلدورمگه قییماییب و آیاقلارینی (سۇ-ای کیتابیندا قوللارینی دا) کسرک باتاقلیق بیر یئره بۇراخیرلار. اوْرادا بیر دیشی قۇرد اؤشاغی اتله قیدالاندیریر. اۇشاق یئتکینلیک چاغیندا (13-14 یاشیندا) جاناوارلا بیرلیکده اوْلور و کیچیک اۇشاق جاناواری حامیله بۇراخیر. قوْنشو اؤلکه یئنیدن آداملاری گؤندرهرک اوْنو اؤلدورمک ایستهییرلر. آداملار جاناواری دا اؤلدورمک ایستهییرلر. جاناوار کاراهوجا اؤلکهسینده کیشیمال داغینا (سۇ-ای کیتابی اۇزون کاراهوجانین شیمال-غربینه) قاچیر. داغدا بیر ماغارانین ایچینده اوْتلارلا اؤرتولو و یۆزلرله میل ائنینده دؤرد طرفی داغلارلا ایحاطه اوْلونان بیر دۆز وار. جاناوار ماغارانین ایچینه ساخلانیلیر و اوْن ائرکک اۇشاق دوْغور. اوْن کیشی بؤیویور. کناردان قیز آلیب ائولهنیرلر و حیات یوْلداشلارینی حامیله بۇراخیرلار. بۇندان سوْنرا هر بیری بیر اوْلاد صاحیبی اوْلور. بۇنلاردان بیری ده آشینادیر. بۇنلارین اوْغوللاری و نوهلری چوْخالیر. بیر نئچه نسیل کئچندن سوْنرا ماغارادان چیخیرلار. داها سوْنرا جۆجنلره دمیرچی اولورلار.
دستان 2[دَییشدیر]
تۆرکلر اوّل هیونگونون شیمالینداکی شۇ اؤلکهسیندن چێخمیشدیر. قبیلهنین بؤیوکلریندن آبانگبو اوْن یئددی قارداشینین بیرییدی. بۇنلاردان بیری ییزهینیسهیدوْو قۇرددان دوْغولموشدور. بانگبوگیللر پیس خاصیتلی اوْلدوقلاری اۆچون اؤلکهسی یوْخ ائدیلدی. نیسهیدوْو کۆلکلری و یاغیشلاری چاغیرا بیلردی. یاز تانریسینین قێزی و قێش تانریسینین قێزی اوْلماق اۆزره ایکی یوْلداشلا ائولندی. دؤردوک اوْغلانی دوْغولدو. بۇنلارین بیری بایهوْنگ (بؤیوک آغ قۇش) اوْلدو. باشقا بیری ایسه آفوسهوی (چای) ایله ژیانسهوی (چای) آراسیندا قیگو آدینی آلدی. باشقا بیری ایسه جهوزهئسهوی (نئهیر)دا. دیگری ژیانسیجهوزهئسهیسهان (داغ)دا اقامت ائتدی و بۇ آدام دائردیر. داغین تپهسیندهکی آبانگبونون قبیلهسینده سوْیوق شئه واردی....
ووسون ایله باغلی دستان[دَییشدیر]
چین قایناقلاریندان شی-چی[۵] و هان کیتابی[۶] ـندا یئر آلان وۇسون ایله باغلی دستاندا قارغا و دیشی قۇردون بیر اۇشاغی بسلهدیگی بیلدیریلیر. وۇسون پادشاهی کۇن-مۇ (昆莫)نون آتاسی هیونگ-نو طرفیندن تجاوزه معروض قالمیش و اؤلدورولموش. کۇن-مۇ بوراخیلمیش. قارغا ات ایله و قورد ایسه سۆت ایله بسلهمیش. هیونگ-اونو تانیو-سو کۇن-مونون تانری اوْلدوغونو ظن ائدهرک یانینا آلیب بؤیودوب.
ارگنه قون دستانی[دَییشدیر]
ارگنه قون دستانی آدی ایله تانینان حیکایه گؤی تۆرک دستانیدیر. قوْنشولاری طرفیندن پۆسقو قۇرولاراق یوْخ ائدیلن تۆرکلردن گئری قالان بیر نئچه نفرین گیزلنمک اۆچون داغلیق بیر ساحه ده یوْل آختارماسی ایله باشلاییر. داغلارین آراسیندا گیزلنمیش بیر دۆزنلیک تاپان بۇ تۆرکلر، اوْرادا یئرلشیر و چوْخالیر. عصرلر سوْنرا اوْرایا سیغماز وضعیته گلینجه، چیخماق ایستهییرلر. آنجاق چیخیشی تاپابیلمیرلر. بۇنون اۆزرینه اطرافداکی داغلارین دمیر فلزیندن ائدیلدیگینی حیس ائدیرلر و دمیری اریدهرک چیخارلار. چیخیشدا اؤزلرینه بؤرته چنه آدیندا بیر ارکک قۇرد رهبرلیک ائدیر.
تۆرک جامعهلرینده بؤرو (بوْزقورد)[دَییشدیر]
تۇوا تۆرکلرینده[دَییشدیر]
قام آلقیشلاری (شامان دۇعالاری) ایچینده "کؤک بؤرو" و "کۇغو بؤرو" شکلینده قۇرد تانیتماسی اوْلور. تانرینین خبرچیسی اوْلاراق قدیم تۇوا شیفاهی عنعنه سینده بوْزقورد وار.[۷]
قیرغیز تۆرکلرینده[دَییشدیر]
قدیم قیرغیز تۆرکلری بؤیوک قهرمانلاردان، بهادرلاردان، "بؤرو" و یا "کؤک بؤرو" آدلاندیراردیلار. قازاخ، قیرغیز و قۇرد قارداش اولماسی باره ده خالق آراسیندا سؤز واردی. قۇرد، بؤیوکلوک ایگیدلیک معنالاریندا. دستانلاردا بهادرلار اۆچون "گؤی یاللی قۇرد" سؤزو استفاده ائدیلمیشدیر. ماناس دستانیندا ماناس خان، جاناوار گؤزلو، قیر بیغلی (بؤرو کؤزدوو، قۇ مۇروت) اوْلاراق تعریف ائدیلیر. ماناس اجدادیمیزین اوْخلاری اۆچون ده "بؤرو تیلدو، چال ییبا" (قۇرد دیللی قیر اوْخ) دئییلیر. ماناسین اوْغوللارینا کؤک بؤرو سۇلطانیم دئیه خطاب ائدیلیردی.[۷]
قیپچاق تۆرکلرینده[دَییشدیر]
قیپچاق تۆرکلری و یا کوْمانلاردا بوْزقوردون رهبرلیک نقشی ایکینجی. عصر اوْرتالارینا قدر گئدیر. قۇرددان یاردیم طلب اوْلوندوغونا دایر قئیدلر موْجوددور.[۸]
قایناقلار[دَییشدیر]
- آنادولو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bozkurt (mitoloji)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
مکانیک
مکانیک — فیزیکنین جیسملرین حرکتی و اونلارا تأثیر ائدن قوهلری اؤیرهنهن بؤلمهسی.
کلاسیک و کوانت مکانیکلارینین فرقلریدَییشدیر
مکانیک اساس اولاراق کلاسیک و کوانت مکانیکسی اولاراق ۲ بؤلمهیه آیریلیر. تاریخی اولاراق باخیلدیغی زامان، کلاسیک مکانیک ایلک ایجاد ائدیلیب (۱۶۸۷)، کوانت مکانیکسی ایسه یئنی ایجادلار آراسیندادیر (ییرمینجی عصر).
کلاسیک مکانیکنین اساسینین ایساک نیوتونون ۵ ایول ۱۶۸۷-جی ایلده نشر ائدیلمیش "طبیعت فلسفهسینین ریاضی اساسلاری" اثری ایله قویولدوغو قبول ائدیلیر. اساساً، دیگر دقیق علملرین مودئللرینی قورارکهن ایستیفاده ائدیلیر. ماکروسکوپیک پروسئسلره باخیلدیغی زامان، "کوانت مکانیکسی" ایله آپاریلاجاق حسابلامالار حدسیز درجهده قلیزدیر و "کلاسیک مکانیک"نین تطبیقی داها منتیقلیدیر.
کوانت مکانیکسی، داها گئنیش ایستیفادهیه صاحبدیر، چونکی کلاسیک مکانیک سادهجه "کوانت مکانیکسی"نین معین خصوصی شرطلر آلتینداکی وضعیتیدیر. "کوانت مکانیکسی" آتومیک و سوب-آتومیک سوییهدهکی حادثهلرین آنلاشیلماسی و تخمینی مؤوضوسوندا "کلاسیک مکانیک"دان اوستوندور.
اینشتین و نیوتون مکانیکلارینین فرقلریدَییشدیر
مکانیک کلاسیک و کوانت مکانیکسی اولاراق بؤلونبیلجیی کیمی، اینشتین و نیوتون مکانیکسی اولاراق دا ۲ بؤلمهیه آیریلا بیلر.
اینشتینین "عمومی و خصوصی نیسبیلیک نظریهلری" نیوتون و قالیلئونون اورتایا چیخاردیقلاری "کلاسیک مکانیک"نی اساسلی درجهده گئنیشلتمیش و "کلاسیک مکانیک"یا دوزلتمه گتیرمیشدیر، هانسی کی، اساساً جیسمین سۆرعتینین ایشیق سۆرعتینه (هانسینی کی، آشماق مۆمکون دئییل) یاخینلاشدیغی حاللار اۆچون بؤیوک اهمیت کسب ائدیر (الکترونلارین ایشیق سۆرعتی ایله حرکت ائتتیکلری قبول ائدیلدیی اۆچون، الکترونیکادا اساساً "اینشتین مکانیکسی" ایستیفاده ائدیلیر).
کلاسیک مکانیکنین بؤلمهلریدَییشدیر
- کینماتیک (حرکتین نؤولرینی اؤیرنیر)
- دینامیک (حرکتی یارادان سببلری اؤیرنیر)
- ایستاتیک (جیسملرین تارازلیق حاللارینی اؤیرنیر)
- دۆزخطلی برابرسورتلی حرکت. .
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت..
- اَیری خطی برابر سۆرتلی حرکت.
- اَیری خطی برابر سۆرتلی اولمایان حرکت..
- دۆزخطلی برابرسورتلی حرکت
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت
- سۆرعتلرین توپلانماسی قانونو
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت
- دۆزخطلی برابرتجیللی حرکت
- سون سۆرعت دوستورو
- یول دوستورو )
- سون سۆرعت دوستورو
قایناقلاردَییشدیر
لاتین آذربایجان ویکی پدیاسی


text:
دیکولورودیفلوئورومتان
دیکولورودیفلوئورومتان (اینگیلیسجه: Dichlorodifluoromethane، روسجا: ДифTopдиxлopMeTaH، عربجه: ثنائي كلورو ثنائي فلورو الميثان ) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگسیز و قاز حالتینده تاپیلار.دیکولورودیفلوئورومتان فلوئور بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی −157.7 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dichlorodifluoromethane»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیکولورودیفلوئورومتان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
«عیاللرده اوریشی» داعشده قریشیگه عیاللرده الهاملنیش قارشیلیک هوجتلی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: احمر
- منتشر شده در جمعه، 30 دلو 1394
هوجتلی فلم «عیاللرده اوریشی: عیاللر داعشده قریشیگه» روایت قیلده که قرن ده اینگ رحمسیز و اینگ جاهل نیروسی نی قریشیگه حاضرده مبارز کوردلر و با شهامت عیاللری قارشیلیک قیلیب اوریشه دی. شو هوجتلی « روسیه بوگن – آر.تی» تلویزویونگه پخش بوللدی که نیچه با افتخارکورد قیزلرده زندگی لرنی سوریه گه تعقیب قیلگن که جمیت لریگه عیال دشمنی عنعناتیگه قره می حاکم بولیشی؛ رحمسیز داعش تهاجمیگه و اجتماعی ییرکک سالارلک افکاردی قریشیگه کورول قولریگه آلیب اوزلرنی بولیشنی جمیتگه جاندن اوتماق جنگچیلر مستحکم لشگن. شوندی که بو هوجتلی افغان آدمارگه و الایده عیاللرگه مفید سبقلری بار اوچون بیز زیرنویسی نی فارسی قیلیب و قرار آلدیک که « همبستگی حزبی» سایتیگه تاشلیب و افغانستانده باشقه جایلریگه نمایشگه قویه میز.
روژاوا نی انقلابیگه (کوردستان سوریه)، عیاللری اثبات قیلدی که بو نیروی سانکت اگر آگاه بولیب تورکه سه هرقندی قدرتی طاقتی یوق که بیلرده مقابللگه توختسه. رحم سیز داعشیلر بیرکیچگه سوریه و عراق ده شهرلری باسیب آلدی، اما کوبانی شهرگه جیتیلر عمدتا کورد عیاللرده حماسی قارشیلیک، قاتی شکست گه روبرو بولدیلر . داعشیلرکه ایالرده ناقص العقل و کنیزلردیب حیوانی شهوت اوچون حساب لشه دی، اوریش میدانیگه بو سودیر و وطندوست ایاللرده مقابللگه ناچار بولیب، تومشقلری نی توپراقه بیر قیلدی.
ویدیوی مستند «جنگ زنان»
بو هوجتلی بیزده کورد اوسمیر قیزده اوییگه گولان دیگن آتیگه سریکانی شهریگه آپردی که بیربار داعشده قولینی آستیگه توشبیده لیکن قهرمان ایاللر «ایاللر حمایه قیلماق بیرلیک لری – ی. پ. ژ» بو ایرککلرده داعش قانلی گریپی دن سخلن گنیدی. ١٨ ییلگه کیرگن گولان، اوریش دن آلدین آرزوسی باریدی که فرانسوی تیلده اورگن ماقده کله سیگه اوچیردی. ووه قیز بیر غریب فامیلدن بوللدی که آته سی نجار و ایینه سی اوویده ایالی بوله دی. گولان دی تورت ایناغه سی ضد داعش دی جبهه سیگه اوریشی دی، قرار قویگن که جنگچیلرده لینیگه قوشیلیب اوز ممکلت نی استبدادی و جاهل ویلکه سی دن نجات بیرسه. اووه اوز آته سینی نطق نی الوداع قلماق دقیقه گه ایسلیده که اونگه اشاره قیلبیدی:« اوشلب آلمسین. اگر شوندی بولدی، آخری مرمی اوزینگ اوچون ساخله.»
گولان
گولان قیزلرده اردوگاه سیگه کیته دی تا بیر آیی حربی اوقو دن سونگ اسلامی دولت نیگ اوریشیگه اوتسه. اردوگاه هم ٣ کیلومتر خط اول اوریش دن اوزاق بار، اووه باشقه ٢٠ قیز مینم بیلله بوله دی که اونی اوز اویلرنی قویبرگن. شو بیلن بیرگه، بو قیزلر بیرینچی دفعه بیر بیرمینم قوریشه دی، اولر ییللر دوامده بربری مینم شوندی تانیش که اولرده اورته سیگه دوستلیک و علاقه شوندی بیخی آشکار و کوپ. رفیق تولهیدان (انتقام)، قومندان «ی.پ.ژ» بو گروه نی اوقوشینی مسوولیتی بار بو دوستلیک تی دلیلی نی بیر مشترک مقصدی و ایدئولوژیگه اوره دی. لیکن بو محبت هیچ قچن تنقید یولریگه مانع بولمیدی. اولر صمیمی تنقیدی جلسه لرگه بیربیرنی کمبود لرنی اییته دی و عقیده لری بار که مبارزه و آگاهی سینی کوتریب بیربیرنی ضعف نی انتقاد مینم قیلله دی ینگی انسان لرگه بدل بولسه.
تولهیدان
تولهیدان اوزنی عسکرلری مینم قومندان دی برخورد قیلمیدی بلکه بیر جقین دوست تی برخورد قیله دی، سریکانی شهرنی آزاد قولوگه ایلگری مستقیم حضور تابه دی، اوز تجربه سی دن اوریشگه گپره دی:
«مین کوپراق سریکانی شهرنی اطرافنی نی اوریش لریگه اشتراک قیلگن مین. سیرلردی جبهه لریگه دشمن دی مقابللگه قرار تاپکن. کوپراق جقین. سیرلر اولرده طرفیگه شلیک قیلله دی و اولر سیلردی طرفلرینگه. اولر سیلرده طرفلرینگه هاوان تشلیدی، مردم دی سیسی همه جیرگه پخش بوله دی. لیکن بیزده قوی ایمان میز بار، ایمانم کامیاب لیکه که همیشه قورقیشمگه غالب بولگن.»
بو مملکتی اییرکک سالارلک رسم و رواجلک افغانستان مینم همخوانیگی کوپراق، لیکن اورگه عیاللر خودکشی قیلمی دشمن کشی گه تورکلگن. شوندی که رونی بیر ییرکگ کورد جنگجو لردن تشریح قیله دی:
« بیز بیر اجتماعگه تربیه بولگن میز که عیاللر اویده عیالگی نی قیلسه، ایرکگ لر اورده اوز ملکیتی وناموسی بیله دیلر.و عیاللر حتا اجازه سی یوق که اویدن چیق سه. عیاللر اوچون طوی قولو معناسی شول که بندی خانه برو دی گپ. جامعه میزده تانیشی مینم، قندای ممکین ی. پ. ژ. صفیگه متاهل عیاللرده قوشیلشی گپرسگ؟ بیزده توقع میز ینگی اجتماع سازله ماق. اولدن تصور قیلمایدک که عیاللر و اییرکگ لر دوست بولسه لر و یا بیربیرنی قبتالیگه اوریش سه. کوردستان سوریه گه اوزی دن دفاع قیلیش نیرولرده صفیگه عیاللرده قوشیلیشی بیر انقلاب تی ایچیگه ینه بیر انقلاب تی کورسه ته دی.»
و تولهیدان گپلری بیر بخشیگه اصلاح قیله دی:
« بیزده اجتماع میزگه عیال یا قیز بولیشدی معناسی شول که هیچ حق نیگ بولسمه و اگر اییرکگ بولسنگ شو نظام ده بیر بخشی سنگ حتا اربابی هم،اوزنی ارباب کوره دی. عیال هممه کون آشخانه گه سرگران بار، تحمل قیلده دی و گودک لری تربیه قیله دی، لیکن شوندی کورینه دی اونی بیر بخشی یه میس.
آدملر اییته دی: "وول بیر فقط بیر عیال" مردم دی ایچیگه بو رواج بار که اییته دی: " عیاللر سینگن درخت گه قاله دی."
لیکن بیز اییته میز "یوق!" عیاللر قدرتی بار اوریشسه! بیر عیال هر ایشدی توانی بار!
لیکن قیسی عیال؟
عیال که اوزنی تانیسه. بونی نییمه معناسی بار؟
باید بیلسک که قیرگه بار، قیردن و زندگلک که نییمه نقشی بار.»
چیچک
چیچک بیر جاش قیز که دشرینچی اوز فامیلی نی خلاف میلی مینم ترکیه دن قاچگن و عیال چریک لرده صفیگه قوشیلگن. وول اییته دی داعشلر عیاللردی سیسیدن اوریشدی جبهه لریگه قاتی وحشت زده بوله دی، اولر بیزدن، عیاللردن قورقه دیلر چون تصورلری بار که عیاللردی مرمی سی مینم ویلسه جنت گه بارل می دیلر و اوزلرنی قورقیشینی بو شکللده بیان قیله دی:
«اولر باید بیزلردن هیچ نیرسه دن قورق میمز، قورقسه! بیز اوزیمیزده قوتمیزگه ایمان میز بار.»
بنفش
بنفش، ٢٠ ییلگه کیرگن قیز، اوزلرنی اوریشدی جبهه سیگه کیلیشینی ساده جمله لرمینم لیکن پرمفهوم بیان قیله دی:
«بیز ینگی انسان و جامعه سازلیمیز. خالیمیز که مردم کوپراق انسانی برخورد قیلسه لر، اوزلرنی حق لریدن با خبر بولسه، خاصتا عیاللر. بیرکون مرگ هممه میزده باشمیزگه کیله دی، لیکن خلیمن که شهید بولسم و زندلیگم قگه بیر آدم مفید بولسم. هرقنچه که تلاش قیلسم شونچه کم.»
بو قیزلر زندلیگینی میده میده خوشیلک لری دن لذت آله دی، بیربیرمینم مزاق قیله دی و قوشیق اوقی دیلر:
« شاید آیندم شول بولسه
که اغیارده یورتیگه جان بیرسم،
عاشغم، سینی کورمی
عاشغینگ مین، شیرینم سنگ،
کوزی قره قیزم
کون اولتره دی،
کیشه کیله دی و مین سین دن اوزاق بولل میمن.
عزیزم سین مینی باغمگه کوگرگن گل سنگ!»
بو هوجتلی گولان، آماره، چیچک، برفین، بنفش و باشقه نیچه قیزده مینگ کورد قیزلرده ایچیگه به حیث نماد تمرکز قیلگن که حربی و سیاسی اوقوش دن سونگ، قومندان لرنی گپ لرنی ییسیگه ساخلب و اوریشده دم خطیگه رحم سیزداعش ده مقابللگه اوریشگه باردیلر:
«همیشه خطربار گمان قیلمینگر که [اوضاع] بیر قسمده [آرام] بولسه … قوت، تعهد، تشکل و تانیش دشمن دن میزده نجات بیره دی.»


text:
بادام (سویوقبولاق)
بادام مهاباد بؤلگهسینین مرکزی بؤلوموندهکی شرقی مکریان قصبهسینه تابع اوْلان کنددیر. بۇ کند قوشاچایون یاخینلیغیندا یئرلشیب دیر.
اهالی[دَییشدیر]
بو کندین ۱۳۸۵-نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۲۴۱ نفر (۵۰ عائیله) اهالیسی واردیر.[۱]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
اهالینین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار. بۇ کند ده تؤیوق ساخلاماق واحیدلری ده چالیشیرلار.
دیل و مذهب[دَییشدیر]
بو کندین تخمیناً ۶۰٪ تورک دورلار و شیعه مذهبینه اینانجلاری وار. هابئله کندین ۴۰٪ کورد دورلار و سوننو مذهبینه اینانجلاری وار.
کندین ایمکانات لاری[دَییشدیر]
بو کند ده ایکی دانا مسجید واردیر کی بیری شیعه لر و بیری ده سنی لرین دیر. بادام دا قهوه خانا واردیر و هر هفته دوزگونونده (دوشنبه) بۇ کند ده بازار قورارلار.
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد» (فارسی). مرکز آمار ایران، 1۳۸۵. بایگانیشده از نسخهٔ اصلی در 1۵ نوْوامبر 2۰12.


text:
زولتان استیبر
زولتان استیبر (اینگیلیسجه: Zoltán Stieber) (دوْغوم:۱۶ اکتبر ۱۹۸۸ (۳۳ یاش) Sárvár) بیر فوتبالیست. دیسی یونایتد فوتبال کولوبو و ماجاریستان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Zoltán Stieber » Club matches. World Football. یوْخلانیلیب2 November 2018.
قارداش پروژهلرده زولتان استیبر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- بوداپست دوغوملولار
- اویپشت کولوبونون اویونچولاری
- ایستون ویلا کولوبونون اویونچولاری
- یئوویل تاون کولوبونون اویونچولاری
- المانیا اخن کولوبونون اویونچولاری
- ماینس ۰۵ کولوبونون اویونچولاری
- قروتر فورث کولوبونون اویونچولاری
- هامبورق کولوبونون اویونچولاری
- نورنبرق کولوبونون اویونچولاری
- کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری
- دیسی یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
ناصرخسرو
ناصرخسرو و یا ابومعین ناصر بن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی (۳۹۴–۴۸۱ ه. ق)-— ایرانلی شاعیر ایدی.
حیاتی[دَییشدیر]
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
شرقین آدلیم شاعیر و موتفکّیری ناصر خسرونون (۱۰۰۴-۱۰۸۸) "سفرنامه" اثری مؤلفین زیارت مقصدیله خوراساندان مکهیه قدر اولان یولو پیادا گئدیب-قاییتدیغی یئددی ایللیک موشاهیدهلرینین محصولودور.
ناصر خسرو دوغرودان دا فیلوسوف آدلاندیریلماغا لاییق شاعیردیر. بو شاعیر بیر طرفدن درین و اینجه معنالی سؤز اوستاسی، بیر طرفدن اعتیراضلاردان اوستون فیکیر صاحبی، دیگر طرفدن ایسه گوجلو دینی عقیدیه مالیک بیر شخصیت اولوب. او، همین دینی اعتیقادلارینا اساساً بو بارهده آغیز آچمامالی ایدی. اما بوتون بونلارا باخمایاراق، اونون دیوانیندا دا بو مسئله ایله باغلی شعرلر واردیر کی، اونلاری بیر نؤو ایلهنجه و زارافات و یا دا «دللال آریف» حساب ائتمک لازیمدیر. او، بیر شعرینده بئله دئییر:
میثاللار[دَییشدیر]
بار خدایا اگر ز روی خدایی *** طینت انسان همه جمیل سرشتی
چهره رومی و صورت حبشی را *** مایه خوبی چه بود و علت زشتی؟
طلعت هند و روی ترک چرا شد *** همچو دل دوزخی و روی بهشتی؟
از چه سعید اوفتاد و از چه شقی شد *** زاهد محرابی و کشیش کنشتی؟
چیست خلاف اندر آفرینش عالم *** چون همه را دایه و مشاطه تو گشتی؟
گیرم دنیا، ز بی محلی دنیا *** بر گرهی خربط و خسیس بهشتی
نعمت منعم چراست دریا دریا؟ *** محنت مفلس چراست کشتی کشتی؟
معناسی: ایلاهی، اگر هامینی گؤزل یاراتسایدین نه اولاردی؟ من باشا دوشه بیلمیرم کی، نه اۆچون روملولار گؤزل، حبشیلر ایسه چیرکیندیرلر؟ نه اۆچون هیندلینی جهنم کیمی قارا، تورکو ایسه بهیشت کیمی آغ یاراتمیسان؟ نه اۆچون زاهید خوشبخت، کشیش ایسه بدبختدیر؟ هامینی سن یاراتمیسان، بس بو فرقلر نه اۆچوندور؟


text:
دیکلمه صنعتی؛ ایکینجی حصه: سسدن محافظه و سس یئتیشدیرمه یوللاری
کبری میرحسینی
دیکلمه صنعتی ایله باغلی بیرینجی یازیمیزدا، سس قابلیتلری و بعضی شخصلرده پوتئنسیال اولاراق، بو قابلیتلرین مؤوجود اولماماسی حاقدا دانیشدیق.
دئمهلییک، سسده بعضی چاتیشمازلیقلارین معالجه ایله، بعضیلرینین ایسه تمرین و تکرارلا آرادان قالدیریلماسی مومکوندور. میثال اوچون بوروندا یا سس تئللرینده پولیپین اولماسی پروبلئمی، معالجه ایله، سسی گوجلندیرمک و دوزگون نفس چکمک ده تمرین و تکرارلا مومکوندور.
بیز وجودوموزون ساغلاملیغینا و ظاهری گورونوشوموزه دقت یئتیردییمیز قدهر، سسیمیزین ده ساغلاملیغی و یئتیشدیریلمهسینه دقت یئتیرمهلییک. یاخشی سسلی بیریسینی دینلهدیکده انسان اؤزونو راحات حیس ائدیر و روحونو اوخشاییر. عکسینه، کؤتو بیر سس گاهدان اونسیته مانع اولور و هم دانیشانین اؤزونه هم ده دینلهییجییه منفی تاثیرلر بوراخیر. البته کی،بو اکثر حاللاردا انصافدان اوزاق اولور؛ نه ایسه بیز بورادا سسین تاثیری و اهمیتیندن دانیشیریق.
سسیندن بیر مهارت کیمی فایدالانان هر بیر شخصه، بیر سس ایدمانچیسی دا دئمک اولار .هر بیر ایدمانچی مشق و یا یاریشا باشلامادان اونجه بدنینی ایستی ساخلامالی و عَضَلهلرینی حاضیرلیق حالینا گتیردیی کیمی، سسیندن فایدالانان هر بیر شخص ده سس عضلهلری و سس جیهازلاریندا بو حاضیرلیغی یاراتمالیدیر.
بورادا یازی ایله ایضاح ائتمهسی مومکون اولان بعضی نؤقطهلره اشاره ائدیریک.
دیکلمه، چیخیش و یا سسله باغلی هر بیر ایشه باشلامازدان اؤنجه، شخص بوینونون هر ایکی طرفیندن، سس عَضَلهلرینی اللری ایله سیغاللامالی و راحاتلیقلا نفس آلمالیدیر؛ چیینلرینی مختلف سمتلره فیرلاندیریب یاواش- یاواش حرکت وئرمهلیدیر.
بیر قدهر ایلیق سو ایچیب دیلینی آغزیندا حرکت وئریب ائشیگه چیخارتمالیدیر. نئچه دفعه اسنهییب دوداقلارینی آچمادان، بعضی سسلری یاواش یاواش تلفظ ائتمهلی و سس تئللرینین تیترهییشینی حس ائتمهلیدیر.
تاپشیریقلار:
١.دوزگون نفس آلماغی اؤیرهنین:
دیکلمه، چیخیش، آپاریجیلیق و یا حیاتی اهمیت کسب ائدن گوروشلر و دانیشیقلاریزدا نئچه دؤنه دریندن نفس آلماق سیزین استرسدن اوزاق دینج و اورهیی اوخشایان سسله دانیشماغیزا یاردیم ائده بیلر.
۲.دانیشیغیزدا آغیز بوشلوغو و دوداقلاریزدان نهایت درجه ده و انرژی ایله فایدالانین. بونون تمرینی اوچون بیر جمله سئچین و اونو ایکی فرقلی شیوه ده اوخویوب سادهجه جئب تلفونوزدان ضبط ائدین. بیرینجی دفعه اوزونوزه زحمت وئرمهدن آغزیزی آزاجیق آچیب دوداقلاریزی بیر بیرینه یاخین ساخلاییب اوخویون. ایکینجی دفعه آغیز بوشلوغوندان نهایت درجه ده فایدالانین و دوداقلاریزی لازیم اولان یئرلرده حرکت وئرین. بو دؤنه ده ضبط ائدیب دینله دیکدن سونرا، بورادا نه دئمک ایستهدییمیزی و بیر بیریندن فرقینی باشا دوشرسیز.
ایندی بو مدل دانیشیغی مشق ائتمک اوچون دوادقلاریزی اوچ مختلف حالتلرده آچیب یومماغینیز گرهکیر و بو تمرین اوچون آشاغیدا یازدیقلاریمیزدان هربیرینی، دال بادال اوچ دؤنه دوزگون تلفظ ائدین:
ma_me_mə_mı_mi_mü_mu_mö_mo
۳.سس تئللرینیزین ساغلاملیغی و یئتیشدیریلمهسینه دقت ائدین.
سس تئللری عَضَله اولدوغو اوچون اونلاری باشقا عضلهلر کیمی یئتیشدیریب، گوجلندیرمک مومکوندور و عکسینه ده بو عضله لره زیان ووران ایشلرین تکراری چوخ تهلکه یارادیجی اولا بیلر. بونون اوچون سس تئللرینه زیان ووران ایشلردن چکینک لازیمدیر.
آردی وار…


text:
آغداش رایونو
آغداش رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. رایونون اراضیسی برده رایونو ایله ۳۳ کیلوم تریولاخ رایونو ایله ۳۰ کیلومتر ، قبهله رایونو ایله ۱۰ کیلومتر گؤیچای رایونو ایله مسافهده همسرحددیر. اینضیباطی مرکزی آغداش شهریدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
آغداش رایونو ۸ آقوست ۱۹۳۰ (میلادی)-جو ایلده تشکیل اوْلونموشدور. الوریشلی طبیعی شرایطی اوْلان آغداش اراضیسینده اینسانلار ان قدیم زامانلاردان مسکونلاشمیشلار. قدیم یونان مؤلفی ایسترابون بۇ اراضیلرده اینسانلارین مسکونلاشدیغینی، اکینچیلیک فعالیّتی ایله مشغول اوْلدوقلارینی، توریانچای چایینین اوْرتا و آشاغی آخاریندا یاشایان اهالینین بۇ چایدان اکینچیلیک و گمیچیلیک آماچله گئنیش ایستیفاده ائتدیکلرینی قئید ائتمیشدیر.
طبیعی ایقلیم و توْرپاق شرایطی بۇرادا قدیم دؤورلردن اکینچیلیک و مالدارلیغین یۆکسک اینکیشافی اۆچون الوریشلی ایمکان و شرایط یاراتمیشدیر. تاریخاً بۇ یئرلرده یۆکسک کیفیتلی تاخیل بئجریلمیش، میوه یئتیشدیریلمیش، ایپکچیلیک، سوْنرالار ایسه پامبیقچیلیق گئنیش یاییلمیشدی.
اوْرتا عصرلرین سوْن دؤورلرینده ارش آدلانان بۇ اراضی شیروان بیلربیلییینین تابعلیینده ایدی. بورانی "سلطان" تیتولو داشییان فودال حاکملر ایداره ائدیردیلر. سوْنرالار صفوی-عثمانلی ساواشلرینده الدن-اله کئچن ارش سولطانلیغی چوخ ضعیفلهدی و ۱۸. یوز ایلین ۵۰-جی ایللرینده شکی خانلیغینین یئرینه چئوریلدی.
اتنیک ترکیبی[دَییشدیر]
آغداش رایونو : ۲۰۰۹-جو ایل سیاهییا آلماسی
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Şəhərlərarası telefon kodları. Aztelekom İB. یوْخلانیلیب19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)
- ↑ آذربایجانین اهالیسی
قارداش پروژهلرده آغداش رایونو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پیتر سلرز
پیتر سلرز (اینگیلیسجه: Peter Sellers) بریتانیالی موغنی, کومدین و اوْیونچو. ۸ سپتامبر ۱۹۲۵ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۴ ایل عؤمر ائلهییب و ۲۴ ژوئیه ۱۹۸۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1948–80 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Peter Sellers»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پیتر سلرز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
السد قطر ایدمان کولوبو
السد قطر ایدمان کولوبو (عربجه: نادی السد الریاضی ) دوحه شهرینده قطر اؤلکه سینده بیر کلوبدو.اونون فوتبول کلوبو قطرین اوْلدوزلار لیگینده اویناییر.1988 و 2011 اینجی ایللرده آسیا شامپیونلار لیگینده شامپیون اوْلوب.
21 اوکتوبر 1969 اونجو ایلده قورولوب.
ایدمان ائویدَییشدیر
بو کلوبون ایدمان یئری جاسم بن حمد آیدمان ائویدی.15000 نفر یئرلشیر .آسیادا موْدرن بیر آیدمان ائوی بیلینیر و تهویه سیستمی چوْخ اونملیدی.
آدلیم اویونچولاریدَییشدیر
فوتبولدا آدلیم اویونچولار آلیب هابئله روماریو .رائول قونزالس .ژاوی .توحید شبروی .امیر قلعه نوعی .علی دایی.کریم باقری.حسین کعبی .حمید درخشان. ماورو زاراتی


text:
داکتر فیض الله ایماق، آلتین مدال بیلن تقدیرلندی
آلتین مدالنی تاپشریش مراسمیدن
،افغانستانلیک اوزبیک ژورنالیست و یازوچی داکتر فیض الله ایماق
کانادا دولتی نینگ الماس و آلتین مدالی بیلن آلقیشلندی
بو تقدیر نامه ـ ایوارد، کانادا ملکه سی ایککینچی الیزابت ۶۰ ییللیگی مناسبتی بیلن، جماعتچیلیک ـ رضاکارانه – ولنتیر اساسیده خذمت کورستگن شخصلرگه مولجللنگن آلتین و بیرلیان” الماس” مدالیدیر.
بو یارلیق، کانادا دولتی، آنتاریو ایالتی امیگریشن و ستیزنشیب وزیری چارلس سوسا تامانیدن داکتر ایماققه، مدنی و کلتوری فعالیت لری اوچون، تقدیم قیلینگن.
کانادا دولتی هر بیش ییل مابینیده ، جماعتچیلیک اساسیده خذمت کورستگنلرنی، فخری یارلیق و تورلی مداللر بیلن آلقیشله یدی.
کانادا دولتی، داکتر ایماقدن تشقری، مذکور مملکتده حیات کیچیره یاتگن ینه 7 افغانستانلیکنی آلتین مدالیگه سزاوار کورگن.
ایماق جنابلری، کانادا ده مدنی و ژورنالیستیک فعالیت لری بیلن مشغول بولیب کیله یاتگنی همده، کانادا نینگ تینچلیک یولیده ترغیبات فعالیت لرنی آلیب بارگنی، مذکور مدالنی قولگه کیلتیریشگه سبب بولگن دیب معلوم قیله دی.
داکتر فیض الله ایماق 7 ییل دن بیری کانادا ده یشه ب کیلماقده. او نینگ معلوم قیلیشیچه، حاضر گه قدر اونلب تورلی مقاله لردن تشقری، 11 عنوان کتاب نی تحقیق قیلیب یازگن. اما اقتصادی معما لر سببلی مذکور کتابلری نینگ 7 ته سی حاضر گه قدر چاپ ایتیلمه گن.
داکتر فیض الله ایماق، فاریاب ولایتی نینگ اندخوی تومنیده 1324 قویاش ییلی دنیاگه کیلگن. باشلنغیچ مکتب نی اندخویده و کابلده گی اورته ابن سینا اورته مکتب و دارالمعلمین گه تحصیل آلگن. کیین کابل دارالفنونی نینگ ژورنالیزم فاکولته سیدن هم 1350 قویاش ییلی فراغت سندینی قولگه کیریتگن.
ایماق جنابلری کوپ ییلرنی افغانستان ملی رادیوسیگه ایریم بولیملرده ایش بجریب کیین اوزبیکستانگه کیتگن. تاشکینت نینگ اولوغ بیک نامیده گی دارلفنونی دن خلق قوشیق لری ناملی علمی ایشلریدن دوکتورلیک عنوانینی هم اوزیگه ایگلله گن.
حبیب الرحمن قویاش – بی بی سی
منبع: ففتا


text:
تام و جری
تام و جئرری (اینگیلیسجه:Tom and Jerry)آمئریکالی جیزگی فیلملر سئرییاسی دیر.ویلیام هاننا و جوزئف باربئرا طرفیندن یارادیلمیشدی.احوالاتین مرکزینده پیشیک تام و سیچان جئررینین دایمی رقابتیدیر.یئددی سئرییا اوسکار موکافاتیآلمئشدی.تام و جئرری دن باشقا دیگر پئرسوناژلاری محلله پیشییی باچ،بولدوق سپایک،کیچیک تایک،سیچان بالاسی تاففی،اوردک بالاسی کواکئر و ساری بولبولدور.[۱]
باربئرا و هاننا ان یاخشی آنیماتورلاری جلب ائتمه یه موففق اولموشدو.دایمی آیماتورلار آراسیندا ایورین سپئنس(اونون سئودییی پئرسوناژی تام ایدی)، کئننئت میوس،رئی پاتتئرسون و ائد بارج.بسته کار سکوت برئدلی ایسه جاز و کلاسیک موسیقینی بیرلشدیرمیش مورککب پارتیتولاری یاراتمیشدی.هاننا-باربئرا سئرییاللاری 1940-1958 ایللرده گئتمیشدی،جمعی 114 سئرییا بوراخیلمیشدی.اورادا تام و جئرری زنجی ائودار قادین شاپ-شاپ ماماجان ائوینده یاشاییرلار. [۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- تام و جئرری قئیم لری
- [۱] Archived 2011-09-26 at the Wayback Machine.


text:
آغدنیز بؤلگهسی
آغدنیز بؤلگهسی، تۆرکیهنین یئددى جوغرافى بولگهسیندن بیریدیر.آنادولونون جنوبوندا آغدنیز صاحلى بويو اوزانير. أنى ۱۲۰-۱۸۰ كم اراسيندا دئيشير. غارب و ﺵﻤﺎل غاربنده اژه بؤلگهسی، ﺵﻤﺎلنده مرکزی آنادولو بؤلگهسی، شارقينده جنوب شرق آنادولو بؤلگهسی، جنوبوندا اسه آغدنیز يرلشير. جنوب-شارقدان سوریه اله قونشودور.
جوغرافىا[دَییشدیر]
صاحل اوزونلوغو شارقده سوریه سرحديندن غاربده مارماریسه قادر ۱۵۴۲ كيلومتردير. آغ دنيز بؤلگهسینين ارازى قورولوشو اولدوقجا داغليق و كله-كوتورلوكدور. بؤلگهنين اوز شكيللرينين أساس جيزگيلرينى توروس داغلارى معین أدير. تورکيەنين، بیشهر و اغیردیر کيمى بویوک شيرين سو گوللەرى بورادادير. غارب توروس داغلارى، ديک ﻡﺎﺋﻞى یاماجلاريندان إنەن بول سولو چایلار تارافيندان پارچالانميش و ادەتەن بویلا اوزانان دەرين دەرەلەر اورتایا چيخميشدير. اورتا توروس داغلارى، جەنوب غاربدەكى طاشۀلى یایلاسى ايله شمال شارقداكى اوزون يایلا اراسيندا اوزانير. لوبنان تورپاقلاريندان چيخاراق شيمالا دوغرو اخان و آنتاكیا یاخينليغيندا ديک بير نقطئ-نظرلا غاربه قایتان آ عاصی چایى، آميک دوزونون جەنوب-غارب تارافيندا، كەنيش أساسلى بير دەرەدەن كەچير و سمعانداغ یاخينليغيندا دەنيزه توكولور. چوکوروا، شارقده نور داغلارى، غاربده اسه اورتا توروسلار اله ماهدودلاشير. بۇ كنيش دوزنليک غاربده سيهان چايى شارقده جيهان چايلارينين داشيديغى اللويلرله يارانميش بويوک دلتا دوزنليغيدير. چوکوروا نين شيمال حصهلرى بۇ ایکی چاين قوللارى اله ئر ئر پارچالانميش بير يايلا شكلينددير . بؤلگهدكى أن أهمیتلى اخار سولار شارقدن غاربه دوغرو سيرا اله عاصی، جيهان و سیحان چايلارى اله گوكسو، كورپو سويو، آغسو، أشن و دالامان چايىدر.
ايل|اوستانلر[دَییشدیر]
آغدنیز بؤلگهسی سرحادلرى اچريسيندكى ايللر اشاغداكيلاردير:
- آدانا
- آنتالیا
- بوردور
- ختای
- اسپارتا
- مرسین
- عثمانیه
- قهرمان مرعش (بعضی ايلچهلرى خارج)
- قرامان (بعضی ايلچهلرى خارج)
- افیون قرهحصار (بعضی ايلچهلرى)
- دنیزلی (بعضی ايلچهلرى)
- غازی عینتاب (بعضی ايلچهلرى)


text:
ویلیام جان مککورن رانکین
ویلیام جان مککورن رانکین (اینگیلیسجه: William John Macquorn Rankine) ایسکاتلندلی بیلیم اینسانی. ۵ ژولای ۱۸۲۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۲ ایل عومر ائلهییب و ۲۴ دسامبر ۱۸۷۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ویلیام جان مککورن رانکین ادینبروق بیلیمیوردودا درس اوْخویوب.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William John Macquorn Rankine»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویلیام جان مککورن رانکین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
دین دیهان
دین دیهان (اینگیلیسجه: Dane DeHaan) آمریکالی مانکن و اوْیونچو. ۶ فئوریه ۱۹۸۶ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 2008–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Colliderوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dane DeHaan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دین دیهان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جیم وارنی
جیم وارنی (اینگیلیسجه: Jim Varney) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, کومدین و اوْیونچو. ۱۵ ژوئن ۱۹۴۹ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۰ ایل عؤمر ائلهییب و ۱۰ فوریه ۲۰۰۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1976–2000 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jim Varney»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جیم وارنی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تریفلوئورید فوسفور
تریفلوئورید فوسفور (اینگیلیسجه: Phosphorus trifluoride، روسجا: ФTopид фocфopa(III)) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و قاز حالتینده تاپیلار.تریفلوئورید فوسفور فلوئور بیلشیکلری، فوسفور بیلشیکلری و فوسفور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phosphorus trifluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تریفلوئورید فوسفور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۱۹۹۴ (میلادی)
میلادی ۱۹۹۴-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز دوْخسان دؤردونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ نوْوامبر - آلمان فیزیکلری یئنی کیمیوی اِلِمِنت سینتز ائدهرک یاشادیقلاری شهرین شرفینه اوْنو "دارمشتادیوم" آدلاندیرمیشلار.
- ۶ سپتامبر - آذربایجان جومهوریتی قمر آدالاری ایله دیپلوماتیک علاقهلر قورموشدور.
- ۵ مارس - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی٬ بوسنییه تۆرک عسگری گؤندریلمهسینی قبول ائتدی.
- ۳۱ دسامبر - بیرینجی چئچئن ساواشی باشلاندی.
- ۲۸ نوْوامبر - نوْروژلیلر رفراندومدا اوروپا بیرلیگینه قاتیلماغین لاییحهسینه سس وئرمیشلر.
- ۲۸ فوریه - قۇزئی آتلانتیک آندلاشماسی تاریخینین ایلک هۆجۇمونو صربلره قارشی گئرچکلشدیردی.
- ۲۶ اوْکتوبر - ایوردانییا و اوردون ۴۶ ایللیک موناقیشهدن سوْنرا صولح موقاویلهسی ایمضالادیلار.
- ۲۴ دسامبر - جومهوریت خالق حزبی و سوسیال دموکراتیک خالقچی حزبی بیرلشمه قراری آلدی.
- ۲۳ آوریل - قاقاووزیا قۇرولدو.
- ۲۲ آوریل - ریچارد نیکسون اؤلدو (دوْغوم ۱۹۱۳).
- ۲۰ سپتامبر - باکیدا عصرین موقاویلهسی ایمضالانمیشدیر.
- ۱۵ آقوست - آذربایجان جومهوریتی سنگاپور ایله دیپلوماتیک ایلگی قورموشدور.
- ۱۴ اوْکتوبر - یاسر عرفات، شیمون پرس و ایسحاق رابینه نوبل صولح جاییزهسی وئریلدی.
- ۱۳ نوْوامبر - سوئد رفراندوم یوْلو ایله اۇروپا بیرلیگینه قبول ائدیلمیشدیر.
- ۱۱ دسامبر - روس قوْشونو چئچئنیستانا گیردی. بیرینجی چئچئنیستان ساواشی باشلاندی.
- ۱۰ نوْوامبر - عراق کۇوئيت-ین مۆستقیللیگینی تانیيیر.
- ۱۰ نوْوامبر - اوروپا شۇراسی پارلمان آسسامبلئياسی آذربایجان-ارمنیستان جبههسینده آتشکسین الده ائدیلمهسی ایله باغلی ممنونلوغونو بیلدیرن ۱۰۴۷سايلی قطعنامهنی قبول ائدیبدیر.
- ۱ دسامبر - آذربایجان جومهوریتی آنقوْلا ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.


text:
رمی فنتانیل
رمی فنتانیل (آیوپاک آدی: methyl 1-(3-methoxy-3-oxopropyl)-4-(N-phenylpropanamido)piperidine-4-carboxylate, اینگیلیسجه: Remifentanil, روسجا: PeMифeHTaHил) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۷۶٫۴۴۷ دیر. رمی فنتانیل آغری کسیجی یا ضد درد اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده رمی فنتانیل گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۱۸ ژانویه
۱۸ ژانویه — قریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۱۸-جی گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی ۳۴۷ گۆن واردیر (آرتیق ایللرده ۳۴۸).
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۱۵۳۵ - ایسپانیالی فاتیح فرانسیسکو پیزارو پرونون باشکندی لیمانی کشف ائتدی.
- ۱۷۷۸ - اینگیلیسلی کاشیف جئیمز کوک٬ هاوایییه چاتدی.
- ۱۸۸۶ - عوْثمانلیدا قادینلار شۆکوفهزار درگیسینده «ساچی اۇزون عاقلی قیسا» دئییمینه قارشی اعتیراضا باشلادیلار.
- ۱۸۹۶ - ایکس اشعهسی جیهازی ایلک دفعه نیویورکدا خالقا تانیدیلدی.
- ۱۹۰۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی تئودور روزولتین بیرلشمیش شاهلیق شاهی ۷-جی ادواردا گؤندردیگی رادیو مساژی٬ آمریکادان رادیو ایله گؤندریلن ایلک اوقیانوسدان اۇزاغا مساژی اوْلموشدور.
- ۱۹۱۱ - ایلک دفعه بیر اۇچاق٬ بیر گمینین اۆستونه ائندی.
- ۱۹۱۲ - کاپیتان روبرت فالکون ایسکات گۆنئی قۆطبه چاتدی. بۇنو باجاران ایلک اینسان اوْلماغی خیال ائدیردی آنجاق آموندسن اوْندان یاخلاشیق بیر آی اؤنجه بۇنو باجارمیش ایدی.
- ۱۹۲۴ - ایستانبولدا میلّی تۆرک تیجارت بیرلیگی کونقرهسی توْپلاندی.
- ۱۹۱۹ - بیرینجی دۆنیا ساواشیندان سوْنرا پاریس باریش کونفرانسی گئچیریلدی.
- ۱۹۲۷ - لوْزان آندلاشماسینی آمریکا سناسی رد ائتدی.
- ۱۹۲۹ - لئو تروچکی شوروی بیرلیگیندن ائشیگه چیخاریلدی.
- ۱۹۴۳ - شوروی لنینقراد مۆحاصیرهسینین قیریلدیغینی آچیقلادی.
- ۱۹۴۷ - ایستانبولدا مۆعلّیملر بیرلیگی قۇرولدو.
- ۱۹۷۷ - ذاتالریهیه یوْل آچان لژیونر ناخوشلوغونون عامیلی تاپیلدی.
- ۱۹۹۶ - مایکل جکسون ایله لیزا ماری پرسلینین ایکی ایل سۆرن ائولیلیکلری بوْشانما ایله سوْنا چاتدی.
مۆناسیبتلر[دَییشدیر]
- مارتین لوتر کینق گۆنو٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده تعطیل گۆن


text:
افغانستان همبستگی حزبی نینگ برنامه سی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در پنج شنبه، 19 جدی 1392
سۉزباشی:
افغانستان دموکراسی دوره سیده هم کېینگه قالگن اۉلکه لر جمله سیدن سنلگن. ایکّی دهه سۉنگی سی روس باسقینچ لری سلاسیده زوره وانلیک و توروریست لیک عمللری آرقه لی اوشبو اۉلکه نی کېینگه قالیشیگه و برچه بارلیک لرنی یوقاتیشیگه سبب بولدی.
جهان بیرلشمه کوچی و نظامی قطعهلری (آیساف) بارلیگیده حاضر هم افغانستان وضعیتی یمانراق بۉلیب، اۉلکه میز تینچ سیزلیک، اوروش و زورلشو و قورالیلر تمانیدن رنج کورماقده لر. ملیت قرشیلیک لری، اېل، منطقه، مذهب، تیل و اۉلکه ملی بیرلیگیگه نقص اېتکیزماقده. حاضرگچه کۉپینچه کیشیلر اوزلرینی تینچسیزلیکده کوره دی. اینیقسه عیاللر بشرحقوقی نینگ تورلی شکلده گی دردلی خطالریگه یوزمه یوز بۉلگن. کوپ حجملی اېلیمیز، میللریگه قرشی اۉزلریدن جان فدالیک کۉرستیب، میلیونلرچه قربانلیک بېرگنلر. بیر پرچه نان، باش پناه، ساغلیک و باشقه ساده سهللیک لرگه اېگه بۉلمه گن. ملکی و دولتی برچه ایش و اورگانلرده اۉغیرچیلیک، پاره آلیش و واسطه لیک داد اوره دی. حاضرگچه بیان ایرکینلیگی، مطبوعات و حزب لر شکلله نیشی قویی سطحگه جایلشگن. دنیانینگ کۉپینچه قاچقینچیلرنی (مهاجر) بیزنی اۉلکه میزدن شکللنگن.اوزگه لرگه علاقه قورگن گروه لرنی بارلیگی و کېینگه قالیش توغدیره دیگن مناسب حکومت سبب بۉلیب، حاضرگچه اوشبو اۉلکه ایچکی و خلقرا تروریست لرنینگ مناسب اۉرین لردن سنله دی. آخرده جامعه میز، تاریخ نینگ سۉنگی عصری یرمیده باسقینچ، تروریستلیک، ظلم و دحشت سایه سیده بۉلیب، هیچ قچان حقیقی دموکراسی نینگ طعمینی تاتمگن.
کېله یلیک ایندی اوشبو ظلم و استبداد آستیگه اېزیلگن ملت نی رفاه، آسایشده لیککه و آلغه باریشلیک بیلن تانیشتیریلیک. «افغانستان همبستکی حزبی» اقتصادنی آلغه باریشی، دواملی اجتماع ، اېرکین لیک، برابرلیک، دیموکراسی و عدالتدن شکللنگن اجتماع و ینگی افغانستان توزه تیش کېله جک آرزو و ارداه لری دیر. اۉز وظیفه میزنی تفسیر و سانسیز ایضاحلمه یمیز بلکیم کاملاً آگاه بۉلیب کیشیلرنی توپلب قاره بختلیک لرنی و یۉلده گی قیینچیلیک لرنی بیلیب، اولرنینگ بوتونله ی یوقاتیش و اوستونلیککه اېتیش دیر. همده ایسته گلریمیزنی حقیقت گه اېتیشیگه آگاه میز. بیرلیکده اینتیلیش یۉلی بیلن اېمس بلکیم بیر گروه لیک هم ممکن ایمس دیر. اۉز هدفلریمیزگه اېتیش اوچون مردم بیلن بیرلیکده و بیر کته گروه تشکللر نی توزه تیشگه اعتقادیمیز باردیر. اوشبو دلیللرگه کۉره «افغانستان همبستگی حزبی» هربیر اۉلکه داشنی و تشکلنی آق یوره کدن صادق لیک و جدی صورتده اېرکینلیک و دموکراسی اوچون سعی و حرکت قیلسه لر قیزغین قوچاغیگه آلیب محبت بیلن اۉزاتگن قۉلینی اوشلب قیسه دیلر.
هدفلر
هدفلریمزی قوییده گی لردن عبارت بۉلگن:
۱- مستقل افغانستان، اېرکین، دموکراسی و اونده برچه کیشیلرنی بۉلینمسلیگی، جنس، اېل، دین، مذهب، تیل و منطقه لیک هیچ بیر ملیت تبعیضی بولمه ی بیرلیک روحیه سی و تینچلیک احساسیده یشه سه لر.
۲- کیشیلیک و ملی ماهیت لری و مردمگه حساب بېروچه بۉلسه سیاسی حکمدارلیککه برقرار قیلیش، ایشنی، ایش اېگه سیگه تاپشیریش دیر.
۳- دموکراسینی کوچلنتیریش و تاثیرلی شکلده ارقه داشلیک قیلیش؛ بشرحق و حقوقلری نینگ دنیا اعلامیه لری و بیرلشگن ملتلر سازمان منشوری دن دفاع قیلیش؛ آزار، ازیت و هرتور عذاب نی منع قرار بېریش.
۴- اقتصاد تیزیمی، ملی سرمایه لرنی یخشی بولیشی؛ بوتون مردم نینگ آسایشته لیگی و تشقی سرمایه لرنی اۉزیگه قره تیش دیر. شرط شولدیرکم اۉلکه نینگ اېرکینلیک ضررلریده بۉلمسه.
۵- اقتصاد نینگ کېینگه قالیشنی یوقاتیش، فرهنگ و برچه زحمتشلر صنفی بیرلشمه لر حقلریدن دفاع قیلیش.
۶- «افغانستان همبستگی حزبی» افغانستان اېلینی برچه مذهب و اعتقاد لریگه حرمت قاعل بۉلیب، کیشیلرنینگ هر تور تعصب و یمان فایده لنیشنی منع قیلیشینی ایسته یدی. قورالی گروه لرنی خاینلیک اوروش لرینی توگه تیش دیر و 1357نچی ثور آیی نینگ یتیسی اویتالی کودتاسیدن بویان برچه اوروش جنایتگارلر و ملی خاینلر و اولرنینگ سانسیز یقگن ثروت لرینی ضبط و مصادره قیلیش دیر.
۷- هیچ بیر قید و شرطنی قبول قیلمسدن قوراللی گروه لرنی خلع سلاح قیلیش، ملی اېرکین لیکنی سقلاوچی ملی اردو و ملی پولیس توزه تیش، تمامیت ارضی و ملی بیرلیگ منفعت لری برچه مناسیبت لردن تازه بولسه.
۸- ایریم اۉلکه لربیلن بیر اصول اساسیده دوستلیک و بیرگه لیکده یره شیب یشش مناسبت قوریش و تاریخی چیگره لرنی اسره شی اۉز اۉلکه میزنی ایچکی ایشلریگه باشقه اۉلکه لرنی تورلی دخالت لرنی رد قیلیشی؛ افغانستان همبستگی حزبی روس اۉلکه سینی اوروش غرامت (توان) لرنی توله شی و افغانستانده گی کۉمیلگن ماین لرنی تازه لشیگه مکلف قیلیشی دیر.
۹- افغانستان همبستگی حزبی بیراۉلکه نینگ ینه بیر اۉلکه نی باسقینچیگه قرشی توریب، اېرکینلیک ایسته یدیگن ملت لر حرکتیدن دفاع قیلب و اولرنینگ اېرکین بولیش لرنی اۉزیگه بورچ بیله دی.
۱۰- تروریزم ضدیگه بنیادی مبارزه قیلیشی، اۉلکه میزدن تشقی ارقه داشلرینی قۉللرینی کلترتیش و قیته ریش.
۱۱- ایرکک و خاتین حقینی برابرلیگیگه کوره، خاتین قیزلر حقیدن دفاع قیلیش.
۱۲- مخدره ماده لرنی اېکیشی، رواجلنتیریشی، قاچاقی و اوندن فایده لنیشی نینگ یوقاتیش دیر.
۱۳- ابتدایی اۉرگتیش و تربیه لشنی اجباری و مناسب شکلده شرطلرینی تیارلش، ثانوی تعلیمات و عالی اۉقوونی رایگان قیلیشی، باله لرنی روحی و جسمی نی آسایشده لیگی؛ یاشلر، خاتین قیزلر و اېرککلر یمان فایده لنیش، جنسی زوره وانلیک دن ، قاچاق و باله لرگه قیین و قتیق ایشلرنی بجریشینی جدی شکلده مبارزه قیلیش دیر.
۱۴- کیشیلرگه ساغلیکنی مجانی شکلده تیارلش؛ قویی مرتبه ده گی مامورلر، اۉقیتووچیلر و ایشلاوچیلر معیشتی اوچون مناسب شرایط توزه تیش.
۱۵- هنرمندلرنی تشویق قیلیش، یششلری اوچون یخشی و مناسب شرایط یره تیش و ورزشنی بوتون اۉلکه میزگه کیره کلی امکانات لرنی ورزشکارلرگه اینیقسه یاش قیز و ایرکک باله لرگه تیارلش.
۱۶- افغانستان همبستگی حزبی اېسکی بار اثرلرنی، بوزیلگن تاریخی اثرلرنی قیته قوریشی، اۉغیرلنگن تاریخی اثرلرنی قیته دن یغیشینی اۉز بورچ لریدن بیله دی.
۱۷- کوچیلرنی مناسب شرایطده یشش لریدن حمایت قیلیش، اۉزلری متکی بۉلگونچه ساغلیگیگه اېتیشی، یشش جایلری و اۉرگتیش؛ آواره بۉلگن لرگه تازه جای قوریشی اقتصاد لرینی حمایت قیلیشی و اۉرته لریده گی اوروشلرنی حل قیلیش دیر.
۱۸- مناسب شرایطده تعلیم و مجانی عالی اۉقیشدن حمایت قیلیش و ناگیران، معلوللر و شهید لرنی خاتین و یتیم قالگن باله لرگه ایش تاپیشی.
۱۹- تقاعید قیلگن لر و قرّیلر یشش وضعیت لریگه هرتمانلّمه قره شی، اولرنینگ حقلرینی توله ش و حمایت قیلیشی.
۲۰- افغانستان همبستگی حزبی افغانستان اساسی قانونی اساسیده اۉز فعالیت لرنی برچه مشخص کمچیلیک لرگه تنظیم قیله دی.


text:
پروس
' 'پروس' (آلمان: Preußen)، تاریخین موختلیف دؤورلرینده موختلیف معنالاردا ایستیفاده ائدیلمیش بیر دئییم اولماقلا بیرلیکده ان چوخ ۱۷۱۳ - ۱۸۶۷ ایللری آراسیندا اؤزونه پروس کراللیغی آدینی وئرهن آلمان دؤولتی معناسیندا ایستیفاده ائدیلر.
بالتیک دنیزی ساحلینده بیر بؤلگه اوْلان پروس باشلانغیجدا، براندنبورق دوکالیغی اولاراق مقدس روم ژرمن ایمپراتورلوغو نون بیر پارچاسی ایدی و باشکندی کؤنیگسبرگ (کالینینقراد) ایدی. ایسپانیا واریثلیک ساواشی (۱۷۰۱ - ۱۷۱۳) اثناسیندا اینگیلیس، مقدس روما ژرمن ایمپراتورلوغو، هولند. پورتوقال و ساوویا دوکالیغی اتفاقیندان دؤیوشه قاتیلمیشدیر. ایتتیفاقین فرانسه قارشیسیندا ظفر قازانماسییلا ایمضالانان اوترجت باریشی 'یلا براندئنبورگ دوکالیغینا کراللیق دۇروم تانینمیشدیر. بۇ تاریخدن سوْنرا پروس کراللیغی اولاراق بیلینهجک، باشکندی ایسه برلین اوْلاجاق.
۱۸۰۶-جی ایلده کراللیق، ناپولون بوناپارت لیدرلییندهکی فرانسه اوردوسونا مغلوب توْرپاقلارینین بؤیوک بیر حیصّهسینی ایتیریر و فرانسه ایله اتفاق قورماق مجبوریتینده قالار. ناپولیونون ۱۸۱۲ دکی روسیه سفرینده موفقیتسیز اوْلوب بؤیوک گۆج ایتیرمهسینی فورصت بیلهن پروس، فرانسه یلا اوْلان اتفاقینی پوزار و کوالیسییا گوجلریله بیرلیکده ۱۸۱۳ لئیپزیگ و ۱۸۱۵ واترلو دؤیوشلرینده فرانسهلاری مغلوب ائدرلر. ۱۸۱۵ 'دکی ویانا کوْنقره سی' نده پروس، سرحدلرینی باتیدهکی ساار چاییندان شرقدهکی نئمان چایینا قدر گئنیشلندیریر. آنجاق کراللیق توْرپاقلاری هله ایکییه بؤلونموش وضعیتدهدیر. چونکی هانور، هامبورگ و برمن کیمی موستقیل پرنسلیکلر و شهر دؤولتلری اؤلکهنی جوغرافی اولاراق ایکییه بؤلمکدهدیر.
۱۸۶۷-جی ایلده پروس کرالی بیرینجی ویلهم، اوتو فون بیسمارک باش ناظرلییه تعیین ائتدی. بیسمارک، دانمارک، اوتریش و فرانسه 'یا آچدیغی دؤیوشلرله آلمان بؤلگهلرینی بیر بایراق آلتیندا ییغدی و آلمان ایمپیراتورلوغو نو قوردو. پروس کرالی بیرینجی ویلهم ده آرتیق آلمان 'نین کایزئر بیرینجی ویلهم دن اوْلدو. بۇ تاریخدن سوْنرا پروس آلمان ایمپیراتورلوغو نون ان بؤیوک حیصّه سی اولاراق قالدی. ۱۹۳۴-جی ایلده ناسیستلر پروس تعریفینی تماماً اورتادان قالدیردیلار.
ایکینجی دۆنیا دؤیوشو سوْنراسیندا پروس توْرپاقلاری لهیستان ایله روسیه آراسیندا بؤلوشدورولدو. ایندیکی واختدا لیتوانی ایله لهیستان آراسیندا قالان روسیه یا عایید کالینینقراد شهری کؤهنهدن کؤنیگسبرگ آدییلا شرق پروسسییانین باشکندی ایدی.
پروس، اوتریش ایله بیرلیکده «آلمان دوالیزمی نین» (آلمان ایکیلیگی نین) تمهلی اولاراق بیلینر.