text:
افغانستان اهالیسی نی سانی کوپیشی خصوصیده خواطرلر
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی وافغانستان حکومتی اهالی سانی نینگ تیزلیک بیلن کوپیشگه قره گنده بو اولکه اقتصادی رواجلنمه یاتگنی کیله جکده جدی معما توغدریلشدن خواطر اظهارایتگن.
هرچند افغانستان اهالیسی نینگ قنچه ایکن لیگی باره سیده انیق حسبات بولمه گن. لیکن، بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ چیقارگن تخمینی حسابتیده افغانستان اهالیسی نینگ سانی اوتزبیر ملیون ایکن لیگی معلوم قیلینگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ جمعیت بولیمی نینگ مسوولی اری هوکمن افغانستان اهالی سی سانینی تیزلیک بیلن کوپیب باره یاتگنیدن جدی خواطر اظهار ایتیب بوحقده شوندی فکربیلدردی."افغانستان نینگ اهالی سانی واقتصادی اره سیده جدی مشکل بار شو نقطه نظردن آلیب قره گنده افغانستان اقتصادینی رواجلتریش ضرور. افغانستان اهالی سانی تیز آره ده کوپیماقده. بیراق اقتصادی رواجله نیش کوزگه کورنرلی ایمس.باشقه تماندن افغانستان اقتصادی خارجی یاردملرگه باغلیق بولیب قالگن حکومت بومعمانی حل ایتیش اوچون اعبتار قره تیشی کیره ک اولکه نی اهالی سانی کوپیگنده اقتصادنی هم رواجلنیشی ضرور." دیب ایتدی او.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ چیقارگن تخمینی حساباتیده 2025 میلادی ییلگه قدر افغانستان اهالیسی نینگ سانی 47 میلون گه کوپیشی ممکن لیگی ایتیلگن.
شو جهت دن الیب قره گنده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی وافغانستان حکومتی اهالی سانی کوپیگن ده اقتصادی اوسیشلر اورته گه کیلمه گن تقدیرده کتته معما لر یوزه گه چیقیشی بیلن اگاه لنترماقده لر.
افغانستان عامه ساغلیک وزیرلیگی نینگ اورین باسری نادره حیات خلق ارا جمعیت کونی مناسبت بیلن کابل ده اوتکزیلگن یغینده اهالی سانینی ارتیب باریشی ساغلیک وتعلیم بولیملریده جدی تاثییر قالدریشینی ایتدی.
"اهالی سانینی کوپیشی، نه فقط محیط و منبع لرنی تاثیر استیده قویه دی بلکه مردم نینگ یخشی شکلده صحی وتعلیم خذمت لریدن بهره مند بولیشگه تاثیر قالدره دی یعنی بودیگنی اهالی سانی کوپ بولگن حالده امکانیت لر چیکلنیب اهالی یخشی شکلده صحی وتعلیم خذمت لردن یخشی فایده لنه المیدلر".
خانم نادره حیات بوکبی معمالرنی حل ایتش اوچون، ولادت اره سیده اره بیریش اوته رولی بارلیگینی اورغوله دی.
اونگه کوره بوقرارنی افغانستان اهالیسی اوز ایستک لری بیلن عملی قیلیشگه توغری کیله دی.
اونی ایتشچه حاضرگه قره گنده 24 فایز عیاللرولادت اره سیده اره بیریش تیزمیدن فایده لنماقده.
اهالی سانیدن انیق حسابات یوق لیگی اساسی معما بولیب، افغانستان حکومتی بیرنیچه مرته اهال سانینی سنش اوچون ایریم برنامه لرنی یولگه قویلشدن خبردی. لیکن، کورنیشچه بوکبی برنامه لر امینیت یخشی بولمه گنی وباشقه عامللرباعث عملی بولمه دی. ایندی لیکده افغانستان احصایه مرکزی امنیت توله تامین بولسه افغانستان اهالی سانینی سنش اوچون ایترلیچه تیارگرلیک بارلگیدن خبرگن.


c: text/html

text:
یۆزاونبیرینجی درس
فعللر (40)
فعلین داوام شکلى (فورمو)
دیلیمیزده داواملى کئچمیشدن باشقا، بیر ده فعلین ائله بیر شکلى واردیر کى، ایشین کئچمیشده باشلانیب، ایندى داوام ائتمهسینى بیلدیریر. بو شکلین خصوصى علامتى "ماقدا- مکده" دیر کى، واسیطهسیز فعلین کؤکونه قوشولار. بو شکلین ده ایکى فورماسى واردیر، اوندا دا زامان شکیلچیسی اولماز.
1. ساده داوام شکلى: بو شکلین علامتى "ماقدا-مکده"دیر. بیتیشن شخص عوضلیکلرى سسلیله باشلانسا، آرالاریندا "ى" سسسیزى ده یازیلار: اوخوماقدایام، گؤرمکدهیم، گلمکدهسن. ..
ساده داوام شکلینین اینکارى اولماز، آمما آزاراق ایشلهننده "دئییل" سؤزۆ "ماقدا-مکده" علامتیندن سونرا گلر:
2. مۆرکب داوام شکلى: بو شکلین علامتى "ایدى" دیر کى، "ماقدا-مکده" شکیلچیسیندن سونرا گلر، اؤزۆ ده هم کامیل، هم ده ایختیصارلا یازیلار و کئچمیش زامانى بیلدیرر: یاز + ماقدا + ایدى + م >>> یازماقدایدیم، گؤرمکده ایدینیز. ..
دئمک بو شکیل داوام فورماسینین حئکایهسی دیر. بونون هم قیسا، هم ده اوزون شکلینین غیر شهودیسى واردیر کى، ریوایت ساییلیر:
یازماقدا ایدی میش، یازماقدایدیمیش، گؤرمکده ایدی میش. گؤروندویو کیمى "میش" ریوایت علامتى یئرى گلدیکده شخص سونلوقلاریندان سونرا دا ایشلهنه بیلر.
بو شکلین ده اینکاریندا "دئییل" گلر: یازماقدا دئییل ایدیم، گؤرمکده دئییلدین...
"ایمیش-میش" واسیطهسیله دۆزهلن غیر شهودى هم کئچمیش زامانا دلالت ائدر، هم ده ریوایت معناسى وئرر: یازماقدا ایمیشم، اوخوماقدا ایمیش سینیز. ..
داوام شکلینین غیر شهودیسینین اینکارى دا "دئییل" واسیطهسیله دۆزهلر: یازماقدا دئییل میشسینیز، ایشلهمکده دئییل میشلر. ..
فعلین داواملى شکلینین صرفى:
* ساده فورما:
یازماقدایام، یازماقداسان، یازماقدادیر، یازماقداییق، یازماقداسیز، یازماقدادیرلار
* مۆرکب فورما:
ایشلهمکده ایدیم، ایشلهمکده ایدین، ایشلهمکده ایدى، ایشلهمکده ایدیک، ایشلهمکده ایدیز، ایشلهمکده ایدیلر
* غیر شهودى شکیل:
یاتماقدا ایمیشم، یاتماقدا ایمیشسن، یاتماقدا ایمیش، یاتماقدا ایمیشیک، یاتماقدا ایمیشسیز، یاتماقدا ایمیشلر

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ائرمنیستان سلاحلی قوهلرینین بؤلمهلری جبههنین مختلیف ایستیقامتلرینده سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی ۱۱۶ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلیینین مطبوعات خیدمتیندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، ارمنیستان رسپوبلیکاسی نویمبریان و ایجوان رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قیزیل حاجیلی، کمرلی کندلرینده و آدسیز یوکسکلیکلرده، بئرد رایونونون آیقپار، موسقخ، چیناری کندلرینده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون علی بیلی، آغدام، مونجوقلو، آغبولاق و کوخانبی کندلرینده، کراسنوسئلسک رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن گدبی رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ایشغال آلتیندا اولان آغدام رایونونون ساریجالی، مرزیلی، شیخلار، باش قروند، یوسیفجانلی، خوجاوند رایونونون کوروپاتکینو، فضولی رایونونون قورقان، هورادیز، قاراخان بیلی، آشاغی سید احمدلی و آشاغی ویسللی کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گورانبوی، ترتر، فضولی و جبراییل رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.


text:
۱۴ سپتامبر
۱۴ سپتامبر: ناپلئون اوردوسو موسکویا داخیل اوْلموشدور؛ وینده اوپک فعالیته باشلامیشدیر.
۱۸۱۲ — ناپلئون اوردوسو موسکویا داخیل اوْلموشدور.
۱۸۲۹ — ادیرنه صولحو ایمضالانمیش، روسیه-عثمانلی موحاربهسی سوْنا چاتمیشدیر.
۱۸۵۳ — تورکیه ایله روسیه آراسیندا کریم موحاربهسی باشلامیشدیر.
۱۸۶۷ — مارکسین "کاپیتال" اثرینین ایلک جیلدی نشر اوْلموشدور.
۱۹۲۰ — جنوبی آذربایجانا ایرانین ترکیبینده گئنیش موختاریت وئریلمهسی اوچون موباریزه آپارمیش اینقیلابچی شیخ محمد خیابانی وفات ائتمیشدیر.
۱۹۶۰ — وینده اوپک فعالیته باشلامیشدیر.
۲۰۰۶ — ایستانبولدا تورکدیللی دؤولتلرین خوصوصی سرویس اورقانلاری رهبرلرینین کونفرانسی کئچیریلمیشدیر.


text:
ناتو نینگ کیله جَگی نیمه بوله دی؟
ناتو بیلن علاقه لی اوزبیک تیلیده بیر مقاله
ناتو, ایککینچی دنیا اوروشی آرتیدن حاضرگی کونده روسیه دن عبارت بولگن سابق سویت اتفاقی گه قرشی قوریلگن بیر تشکیلات دن عبارت ایدی. شونده ی قیلیب ناتو, میلادی 1949 نچی ییلی اپریل آیی نینگ 4 نچی کونیده امریکا قوشمه ایالتلری, انگلستان, بیلجیم, فرانسه, هالند, ایتالیا, آیسلند, دنمارک, لوکسمبورگ, ناروی, پرتگال و کانادا سنگری غربی اولکه لر تامانیدن سابق سویت اتفاقی دن کیله دیگن هر قنده ی بیر تهدید گه قرشی قوریلگن بیر اتفاق دن عبارت. ترکیه ایسه اوشبو بیرلیککه میلادی 1952 نچی ییلیده قوشیلدی. اوشبو اتفاق نینگ اساسی هدفی اعضا لر نی اونگه قره تیلگن تهدید لر گه قرشی قوریش و سیاسی, اجتماعی و اقتصادی ساحه لر بوییچه همکارلیک قیلیشدن عبارت البته که. اوشبو مقصد بیلن قوریلگن لیگی سببلی میلادی 1991 نچی ییلیده سویت اتفاقی نینگ قولب کیتیشی آرتیدن ناتو نینگ ضرورتی خصوصیده بحث و مناظره لر باشلب کیتدی.
بیراق, خودی منه شوو تاریخ دن بیر نیچه آی آلدین عراق نینگ کویت نی اشغال ایتیشی و ینگی بیر ترور تهدیدی نینگ پیدا بولیشی ناتو نینگ ضرورتی توغری سیده یخشی بیر سبب بولدی.
خودی منه شوو دور نینگ اوزیده ایتالیاده ناتو نینگ ناقانونی قوراللی بیر تشکیلاتی بحث موضوعی بولیب قالدی. ایتالیا باش وزیری گیولیو اندریتی, میلادی 1990 نچی ییلی اکتوبر آیی نینگ 24 نچی کونیده اولکه سیده "گلادیو" موجودیتی نی رسماً اعتراف ایتدی.
لاتین تیلیده قلیچ معنی سیده گی گلادیو کلمه سی نی اوز اسمی صفتیده استفاده ایتگن اوشبو تشکیلات میلادی 1952 نچی ییلیده امریکا و انگلستان نینگ بیر تشکیلاتی دن عبارت STAY BEHIND تامانیدن قوریلگن. سی آی ای تامانیدن باشقریلگن و تمویل ایتیلگن اوشبو تشکیلات, میلادی 1956 نچی ییلیده امریکا قوشمه ایالتلری نینگ همکارلیگی بیلن جاسوسلیک و چریکی اوروش لر گه اشتراک ایته باشله دی.
گلادیو بیلن علاقه لی بحث و مناظره لر آرتیدن ناتو نینگ برچه اعضا اولکه لر ده نظامی بولمه گن حربی میتود لر دن استفاده ایتگن لیگی یاکه بونده ی بیر ایش نی قیلیش گه حرکت ایتگن لیگی ادعا ایتیلدی. کوپلب اولکه لر ده اوشبو موضوع بوییچه ایریم دلیل لرنینگ پیدا بولیشی آرتیدن ناتو نینگ ضرورتی هم بحث موضوعی بوله باشله دی.
ناتو نینگ موجودیتی توغری سیده بحث و مناظره لرنینگ باشلب کیتگن کون لرنینگ اوزیده, یوگسلاویا ایچکی اوروشی باشلب کیتدی. اوشبو ایچکی اوروش ایسه بیر نسل نی یوق ایتیش اوروشی گه ایله نیب قالدی. شونده ی قیلیب ناتو نینگ اوشبو قیرغین لرنینگ توخته تیلیشی نی طلب ایتیتگن انسان لرنینگ امیدی گه ایله نیب قالگن لیگی کوریندی.
کیین چه لیک عراق بیلن افغانستان نینگ اشغال ایتیلیشی ناتو نینگ ضرورتی گه تیگیشلی بحث و مناظره لرنینگ یوق بولیب کیتیشی گه سبب بولدی. ناتو نینگ قانونی بولمه گن فعالیت لری ایسدن چیقاریلرایکن, ترکیه ده خلق ارا جاسوس لیک و خیانت شبکه سی دن عبارت فتح الله چی ترور تشکیلاتی قانلی بیر کودتا گه تشبث قیلدی.
ترک خلقی, رهبر لری جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ طلبی گه بناً کوچه لر گه چیقیب اوشبو کودتا تشبثی نی موفقیت سیزلیک گه اوچره تدی. کودتا تشبثی گه اشتراک ایتگن کوپلب یوقاری مرتبه لی منصبدار لرنینگ اکثریتی ناتو اعضا سی اولکه لر گه قاچیب کیتدی. عینی دمده ناتوده وظیفه اجرا قیلیتگن فتح الله چی ترور تشکیلاتی اعضاسی کوپلب منصبدار هم خودی منه شوو اولکه لر گه باریب یشش نی طلب ایتدی.
حتی اوشبو منصبدار لرنینگ بویوک بیر قسمی نینگ ترکیه جمهوریتی قوراللی کوچ لری تامانیدن برکنار ایتیلگن لیک لری گه قره مسدن, ینه بیر مدت ناتو ده وظیفه اجرا قیلگن لیک لری کوریندی.
ترک پولیسی تامانیدن تروریستیک فعالیت لر گه اشتراک ایتگن لیک لری تثبیت ایتیلگن بعضی کیشی لر ناتو نینگ ایریم مراسم لری گه اشتراک ایتدی. اینگ مهمی ایسه, سونگگی کونلرده ناتو تطبیقاتی جریانیده ترکیه جمهوریتی اساسچی سی مصطفی کمال اتاترک بیلن ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نی دشمن تامانده کورستگن کیشی لر سنگری, اوشبو کیشی لر ناتو دن معاش آلیتگن کیشی لر دن عبارت.
میلادی 2016 نچی ییلی جولای آیی نینگ 15 نچی کونیده ترکیه ده قیلینگن کودتا تشبثی جریانیده ناتو و ترکیه نینگ غرب ده گی متفق لری نینگ ترک خلقی نی حمایه له مه گن لیگی دقت گه سزاوار بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده.
ناتو و ترکیه نینگ متفقی بولگن غربی دوست لری نینگ, کودتاچی تروریست لر نی اوز بغری گه باسگن لیک لری ایسه اینگ قیزیق بیر موضوعدن عبارت.
ایندی ایسه جولای آیی نینگ 15 نچی کونیده گی کودتا تشبثی آرتیدن کورینگن فتح الله چی ترور تشکیلاتی بیلن ناتو آره سیده گی مناسبت لر حقیده بحث ایتیلیک.
ناتو ده وظیفه اجرا ایتیتگن تورت نفر ترک منصبدار بیلن بیر عسکری اتشه نینگ جولای آیی نینگ 15 نچی کونیده گی کودتا تشبثی آرتیدن ناروی گه باریب یشش طلب لری ناروی مقام لری تامانیدن قبول قیلیندی.
فتح الله چی ترور تشکیلاتی نینگ ایریم کیشی لر نی چیتلب قویش اوچون ترقتگن جعلی اسناد لری نی "توغری" دیب قبول قیلگن خودی منه شوو ترور تشکیلاتی نینگ همکاری مینگباشی احمد اردوغان حاضرگی کونده هم انگلستانده انگلستان نینگ عسکری بیر لوژمانیده یشه ماقده.
جولای آیی نینگ 15 نچی کونیده گی کودتا تشبثی گه اشتراک ایتگن و امریکا ده گی متفق قوماندان لیگیده وظیفه سی بولگن جنرال زکی مصطفی اوغورلو کودتا تشبثیدن کیین هم اوشبو ییرده گی وظیفه سی نی دوام ایتتیردی. ترکیه جمهوریتی قوراللی کوچ لری تامانیدن اخراج ایتیلگن لیگی گه قره مسدن, ناتو ده جنرال صفتیده وظیفه اجرا قیلیتگن لیگی کورینگچ, امریکا قوشمه ایالتلریدن باش پنه سوره دی.
ترک اردوسیدن فتح الله چی ترور تشکیلاتی اعضاسی بولمه گن کیشی لرنینگ چیتله نیشی توغری سیده گی فعالیت لر گه اشتراک ایتگن ترکیه علمی تحقیقات لر کینگشی سایبر خوف سیزلیک انستیتوتی نینگ سابق رئیسی خیرالدین بخشی نینگ, استونیا ده ناتو اولکه لری نینگ اشتراک ایته دیگن سایبر خوف سیزلیک تطبیقاتیده وظیفه اجرا ایتیتگن لیگی کوریندی.
جولای آیی نینگ 15 نچی کونیدن کیین وظیفه سیدن اوزاق لشتیریلگن بیش یوقاری مرتبه لی منصبدار نینگ بیلجیمده گی ناتو قرارگاهیده ایکن لیگی معلوم بولدی. معلوم بیر مدت کیین ایسه اوشبو کیشی لر بیلجیم تامانیدن مهاجر صفتیده قبول قیلیندی.
دعوت ایتیلمه گن لیگی گه قره مسدن, فتح الله چی ترور تشکیلاتی منسوبی ایمره چیلیک اوتگن آی لرده امریکا قوشمه ایالت لریده بولیب اوتگن ناتو پارلمنتر لر ییغیلیشی گه اشتراک ایتدی. ناتو ایسه اوشبو خصوصده هیچ قنده ی بیر بیانات بیرمه دی. ترک هیئتی نینگ اوشبو جلسه نی تَرک ایتیشی آرتیدن باشقه اولکه لرنینگ هیئت لری هم خودی منه شوونده ی بیر عکس العمل کورستدی.
بو قدر دلیل لرنینگ موجود بولیشی گه قره مسدن, اعضا لری نینگ ناتو حقیده سئوال بیریشی ممکن ایمس می؟


text:
روس گمیسی تورک عسگریندن یاردیم ایستهدی
روس گمیسی، چاناققالا بوغازیندان گئچیشی سیراسیندا بیر پرسنلی اوچون تورک سلاحلی گوجلریندن طبی یاردیم طلب ائتدی
روسیا فدراسیونو دنیز گوجلرینه عاید لجستیک دستک گمیسی، چاناققالا بوغازیندان گئچیشی سیراسیندا خستهلنن بیر پرسنلی اوچون تورک سلاحلی گوجلریندن طبی یاردیم طلب ائتدی.
باش قرارگاهدان وئریلن یازیلی آچیقلامایا گؤره، ۷ ژانویهده، روسیا فدراسیونو دنیز گوجلرینه عاید لجستیک دستک گمیسی، چاناققالا بوغازیندان گئچیشی سیراسیندا خستهلنن بیر پرسنلی اوچون طبی یاردیم طلب ائتدی.
چاناققالا بوغاز قوموتانلیغی طرفیندن مولکی مقاملارلا قورولان ارتباط نتیجهسینده، خسته پرسنلین گمیدن آلیناراق، چاناققالا ۱۸ مارس اونیورسیتهسینین آراشدیرما و اویقولاما خستهخاناسینا گؤندریلدی.
خستهخانادا معالیجهسی داوام ائدن پرسنلین یانیندا، دنیز گوجلری طرفیندن گؤرهولندیریلن بیر طبیب سوبای و بیر ساغلیق آستسوبایی وار.


text:
پ کاکا تورکییه ایله سرحدده یئرلشن دوهوک محالیندا قازدیغی تونلره پارتلاییجی یئرلشدیریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری عراق کورد موختاریتینین سرحد محافظهسی کماندانلیغینین نمایندهسی دیلئر زباری دئییب.
«ترورچولار تونللری قازماغا داوام ائدیر. تونئللرین بیر قیسمی بومبالاردان تمیزلنیب. پ کاکا بونونلا بؤلگهده یاشایان اهالینین حیاتینی تهلوکیه آتیر. بیز اونلارین هانسی مقصدله بئله ائتدیینی آنلامیریق»، - زئباری علاوه ائدیب.
قید ائدک کی، بیر نئچه گون اؤنجه کوردوستانین تورکییه ایله سرحدده یئرلشن محاللاریندا پ کاکا-یا عایید ۵۰-دن چوخ تونئل تاپیلمیشدی.


text:
اردوغان: روسیادان اس-400 موشکلری آلماق اوچون ایمضالار آتیلدی
اردوغان، ایسلام امکداشلیق تشکیلاتینین ذیروهسی اوچون قزاقیستانا سفریندن سونرا ایستانبولا گئدرکن ژورنالیستلرین سواللارینی جوابلاندیردی
جمهورباشقانی طیب اردوغان، روسیادان اس-400 موشکلری آلماق اوچون ایمضالارین آتیلدیغینی ایفاده ائتدی؛
"من بیلدیگیم قدر بئی ده وئریلدی" دئدی.
اردوغان، ایسلام امکداشلیق تشکیلاتینین ذیروهسی اوچون قزاقیستانا سفریندن سونرا ایستانبولا گئدرکن ژورنالیستلرین سواللارینی جوابلاندیردی.
روسیا اس-400لرین ساتین آلینماسینین سون وضعیتی سورغوسوندا اردوغان؛
"اس-400 ایله علاقهدار یولداشلاریمیز ایمضالارینی آتدیلار. بیلدیگیمه گؤره بئی ده وئردیلر. تورکیه جمهوریتینین ساوونما صنایعسی و یا ساوونما ائتمسیله علاقهدار موستقیللیک پرینسیپلرینی و یا موستقیل قرارینی هرحالدا کیمسهنین مذاکیرهیه حاقی یوخدور. بیز اؤز باغیمسیزلیغیمیزلا علاقهدار قراریمیزی اؤزوموز وئرریک؛ اؤلکهمیزی ساوونماق اوچون قوروما تدبیرلرینی ده بیز اؤزوموز طرفیندن امنیت تدبیرلری آلمالیییق "دئدی.
جمهور باشقانی ناظیر اردوغان، اینسان و یا پیلوتسوز اوچاقلارین اورهتیمینه قادیر اولان تورکیهنین سون هفتهده 90 تروریستی اؤلدورولدوغونو ایفاده ائتدی.
سوریه بحرانینین حلّی اوچون آستانا پروسهسی چرچیوهسینده 14 سپتامبردا یئنی بیر ییغینجاق ائدیلهجگینی خاطیرلاداراق،
"بو آندا ایدلیبده روسیا ایله داها اوّل راضی قالدیغیمیز کیمی سور جی ایشلهدیریک. روسیا ایله بو موضوعدا آرامیزدا هر هانسی بیر ایختیلاف سؤز موضوعسو دئییل. ایران ایله ده ائتدیگیمیز گؤروشمهده ایختیلافا موضوع اولا بیلهجک هر هانسی بیر قونو گوندمه گلمهدی." دئیه دانیشدی.
اردوغان، بیر سوال اوزرینه قزاقیستانا گئدرکن، سوریه لیدری بشار اسدین ادعالاری ایله بیر گؤروشمه ائتدی؛
"من گؤروشمهدیم و گؤروشمهیه نیتیم ده یوخ ایدی".
آلمانیا ایله یاشانان گرگینلیگه باغلی اولاراق ایسه، گلینن نقطهنین "سهو رفتارلاری سببیندن آلمان حکومتینه بیر قیرقینلیقدان" عبارت اولدوغونو ایفاده ائدن پرزیدنت، آلمان خالقی ایله ایسه هئچ بیر پروبلم اولمادیغینی وورغولادی.
"اردوغان، آلمانیانین تروره یاردیم ائدن موقعیتده اولاراق قبول ائدیله بیلمیهجگینی وورغولادی.
"اگر اونلار سالدیری ائتمهیه داوام ائدیرلرسه، البته کی، تورکیه جمهوریتینین دولتی کیمی اونوروموزدان ایمتیناع ائده بیلمریک".


text:
کووئیتده دونیا آذربایجانلیلارینین هم رایلیک گونو و یئنی ایل بایرامی قئید اولونوب.
آذربایجانین کووئیتدهکی سفیرلییندن ترئند-ا وئریلهن معلوماتا گؤره، دئکابرین ۳۰-دا «۳۱ دئکابر - دونیا آذربایجانلیلارینین هم رایلیگی گونو و یئنی ایل» موناسیبتیله کووئیتده یاشایان، ایشلهیهن، تحصیل آلان هم وطنلریمیزی اؤزونده بیرلشدیرهن «وطن سئور دوستلوق چمیتی»نین، همچینین اؤلکه ایجتیماعیتینین نمایندهلرینین ایشتیراکی ایله سفیرلیکده تدبیر کئچیریلیب.
اؤنجه، تدبیر ایشتیراکچیلارینا آذربایجان رئسپوبلیکاسینین پرئزیدئنتی جناب ایلهام علیئوین «۳۱ دئکابر دونیا آذربایجانلیلارینین هم رایلیک گونو» موناسیبتیله دونیا آذربایجانلیلارینا عونوانلادیغی مراجعت اوخونوب. داها سونرا تدبیر ایشتیراکچیلارینا دونیا آذربایجانلیلارینین همریلیک گونونون یارانما تاریخی و بو شرفلی تاریخین یارادیجیسی عوموم میللی لیدئر حیدر علیئوین خیدمتلری بارهده معلومات وئریلیب.
تدبیرده آذربایجان رئسپوبلیکاسینین ایستیقلالیت الده ائتمهسینین دونیا آذربایجانلیلارینین میللی غورورونون اینکیشافینا بؤیوک تکان وئرمهسی، همچینین میللی دیرچلیشین گوجلهنمهسینه طلباتین داها دا آرتدیغی بیر دؤورده آذربایجان رئسپوبلیکاسینین پرئزیدئنتینین فرمانی ایله ۳۱ دئکابر-دونیا آذربایجانلی لارینین هم رایلیک گونونون اعلان ائدیلمهسینین اهمیتی قئید اولونوب.
تدبیرین سونوندا بایرام ضیافتی وئریلیب.


text:
جاسوسلوقدا، پ کاکا و فئتؤ ترور تشکیلاتلاری ایله البیر اولوب جینایت تؤرتمکده اتهام اولونان آمریکالی راهیب اندریو برانسون بو گون ۴-جو دفعه حاکم قارشیسینا چیخاریلاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، برانسون ایزمیرده ائو حبسینده قالدیغی یئردن تهلوکهسیزلیک قوهلری طرفیندن محکمهیه آپاریلیب.
کشیشین ائوینین قارشیسیندا بؤیوک تهلوکهسیزلیک تدبیرلری گؤرولوب.
قید ائدک کی، آمریکانین بیر سیرا یوکسکچینلی شخصلری برانسونون بو گون آزاد ائدیلجیینه اومید ائتدیکلرینی آچیقلادیغی حالدا، بعضی منبعلر کشیشین ۳۵ ایله قدر آزادلیقدان محروم ائدیله بیلجیینی وورغولاییر.


text:
دیل
دیل — آنجاق اینسانلارا عایید اوْلان، اؤزونده مضمون و عینی تیپ سَسلنمه (یازیلیش) قایدالاری داشییان شرطی سیستم.
اوْ، یالنیز اۆنسیت واسطهسی دَییل، دۆنیا حاقیندا تصوّر یارادان طبیعی فیکر سیستمدیر. هر بیر دیل آیریلیقدا دۆنیا حاقیندا بیلیک، دۆنیانی گؤرمک و آنلاماق اۆچون واسطهدیر.
دیللر حاقیندا عۆمومی معلومات[دَییشدیر]
حاضیردا یئر اۆزونده ۷۰۰۰-ا یاخین دیل مؤوجوددور. دۆنیانین یددی دیلی دۆنیا دیللری حساب اوْلونور: اینگیلیس دیلی، ایسپانیا دیلی، عرب دیلی، روس دیلی، فرانسه دیلی، آلمان دیلی، پورتوقال دیلی.[۱]


text:
سعودییه عربیستانی حربی طیارهلری یمنین پایتاختی صنعادا یئرلشن هاوا لیمانینی بومباردمان ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، طیارهلرین خصوصیله کومونیکاسییا قوللرینی هدف آلدیغی بیلدیریلیر. هوجوم نتیجهسینده طیارهلرین هاوا لیمانینا ائنیشینه شرایط یارادان قوللر سیرادان چیخیب.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی یمنده هوثیلرین نظارتینده ۲۰ گونلوک دیزل یاناجاغی، ۱۰ گونلوک بنزینین قالدیغینی بیلدیریب. بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی همچینین بؤلگهده قیدا احتیاطلارینین توکندیینی و وبا خستلیینین سرعتله یاییلدیغینی آچیقلاییب.


text:
روسییا و تورکییه اؤز آرالارینداکی تیجارت دؤورییهسینین حجمینی ۱۰۰ میلیارد دلارا قالدیرماغی پلانلاشدیریر.
تلگراف. کوم خبر وئریر کی، بونو روسییا باش ناظرینین کؤمکچیسی آلکسی قوردیوله گؤروشونده تورکییهنین صنایع ناظری بکیر پاکدمیرلی دئییب.
ناظرین سؤزلرینه گؤره، تیجارت دؤورییهسینین حجمینین آرتماسی طرفلر آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبتلرین اینکیشافینا تکان وئرهجک:
«تورکییه و روسییا لیدرلری حکومتلرینه ایکی اؤلکه آراسینداکی تیجارت دؤورییهسینین هجمینین ۱۰۰ میلیارد دلارا چاتدیرماق گؤستریشینی وئریب. بونون اؤلکهلریمیز آراسینداکی ایشبیرلیینین گوجلهنمهسینه ایمکان یاراداجاغینی دوشونورهم».
پاکدمیرلی حاضردا روسییا و تورکییه آراسینداکی تیجارت دؤورییهسینین حجمینین ۲۲ میلیارد دلارا چاتدیغینی آچیقلاییب.


text:
آذربایجان دئموکراتیک جومهوریتینین قوروجولاریندان اولان محمد امین رسولزاده نین دوغوم گونودور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، رسولزادنین آنادان اولماسیندان ۱۳۳ ایل اؤتور.
م.ا.رسولزاده ۱۸۸۴-جو ایلده باکینین نووخانی کندینده دوغولوب. او، ۱۹۰۴-جو ایلده "هوممت" تشکیلاتینین یارادیلماسیندا ایشتیراک ائدیب.
۱۹۰۸-جی ایلده م.ا.رسولزاده چار اصول-ایدارهسی طرفیندن اونون حبس اولونماسی تهلوکهسی ایله اعلاقه دار باکینی ترک ائدرک ایرانا گئدیر. او، ۱۹۱۰-جو ایلده ایران دئموکرات پارتییاسینین اساسینی قویور. همچینین "ایرانئ نوو" و "ایرانئ آهات" قزئتلرینین باش رئداکتورو اولوب.
۱۹۱۷-جی ایلین پاییزیندا م.ا.رسولزاده روسییا پارلامئنتینه آذربایجان و تورکوستاندان میللت وکیلی سئچیلیب. ائله همین ایل موساوات پارتییاسینین صدری اولوب. ۱۹۱۸-جی ایل مایین ۲۷-ده سئیمین موسلمان فراکسییاسینا داخیل اولان موختلیف پارتییالارین عضولریندن عبارت اولان آذربایجان میللی شوراسی یارادیلیب و سس چوخلوغو ایله م.ا.رسولزاده صدری سئچیلیب. بونونلا دا فتح علیخان خویسکینین باشچیلیغی ایله آذربایجان دئموکراتیک رئسپوبلیکاسی حکومتی یارادیلیب.
۱۹۲۰-جی ایل آپرئلین ۲۸-ده بولشئویک ایشغالیندان سونرا رسولزاده آذربایجانی ترک ائدیب.
۱۹۳۲-جی ایلدهن م.ا.رسولزادنین فعالیتینین آوروپا دؤورو باشلاییر. بو ایللرده او، آلمانییادا «ایستیقلال» قزئتینی، «قورتولوش» ژورنالینی نشر ائتدیریر، پولشادا ایسه میللی آذربایجان نشریاتینی یارادیب پولیاک دیلینده «آذربایجان موستقیللیک اوغروندا موباریزهده» کیتابینی چاپ ائتدیریر.
م.ا.رسولزاده ۱۹۵۵-جی ایل مارتین ۶-دا تورکییهنین آنکارا شهرینده وفات ائدیب، «عصری» مزاریستانلیغیندا دفن اولونوب.


text:
ویلهلم هنرمن
ویلهلم هنرمن (اینگیلیسجه: Wilhelm Hünermann) رومانچی، اوْیون یازیچی قیسا حکایه یازیچی - و یازیچی - ۲۸ ژولای ۱۹۰۰ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۵ ایل عومر ائلهییب و ۲۸ نوامبر ۱۹۷۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی آلمان دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wilhelm Hünermann»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ویلهلم هنرمن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لوبلیا ( شنجرفی ) بیر ایللیگ بیتگی لردن و بیر حالداکی قیش دا یاخشی ساخلانیلسا همیشه لیک گوللردندیر. یارپاقلاری کیچیک و بیضی شکیلینده و یارپاقلارین قیراقلاری دیش دیش دیر. بو نوع گولون نئچه ایللیک نوعو واردیر کی بیر ایللیک اَکیلیر.
لوبیلیا نین گولو کیچیک و کپه نه ک شکیلینده دیر. رنگ لری آبی ، آبی رنگینه یاخین آغ ، بوتون آغ، قیرمیزی، بنفش و صورتی دیر.
یاشیل فضادا و باغچا کیمی یئرلرده قیراقدا اَکیلیر. آسلانان سبد لرده و یا گولداندا اَکیلمه ک اوچون گؤزه ل گولدور. چمن ایچینده بیر اوجا گول یئرینده کرتی قیراقلاریندا طرح یاراتماق اوچون لاپ بزه ک یارادان آلچاق و یئرده تئز یاییلان بیتگی لردندیر.
چیچه ک وئرمه ک:
اگر توخوم سه پمه ک قیشین سونلاریندا اولسا ، یای فصلینده گوله گئدیر. اگر قیشین سون آییندا و یازین ایلک آییندا ، اون بئش گون آراسیندا اَکیلسه ، یازین سون آییندان پاییزین ایلک آیینادک گول وئره جکدیر. ائلییه بیله ریک ، قیش فصلینه یاخینلاشاندا، یئر دونمامیشدان قاباق ، بیتگینی یئردن چیخاردیب گولدانا قویاق و سه رین گول ائوینده ساخلاییب ، قیش فصلی نین بویوندادا گوللریندن فایدالاناق.
بیتگی نین ایسته ک لری:
بیر ایللیک لوبلیا ئیله نئچه ایللیک لوبلیانین فرق لری بوندادیرکی بیر ایللیک نوعون بویو آلچاقدیر و یئرده یاییلیب ائنه وئریر و رنگی آبی دیر آمما نئچه ایللیک نوعو یالنیز یوخارییا ساری بوی آتیر و اوجادیر.
بو بیتگی آزجا سه رین و شئهلی باغدا یاخشی بئجه ریر. ایشیغین اویان بویان اولماسینا چوخ حسّاس دئییل. گونه وه ر یئرده و کؤلگه یئرده ده چیچکله نه ر .
گون چوخ ساعات اولان یئرده ، چوخ گول وئریر.
ایستی یئرلرده و آزاد هاوادا گوله دولور آمما سه رین باغچا لاردا لاپ یاخشی و توم چیچه کله نیر. آنجاق ایستی اؤلکه لرده کؤلگه ده اکیلمه لیدیر.
اگر بو بیتگی نین ، چیچکله نن چاغلاری نین اوّلینده ، باشین وورساق ، ائنه وئریب توملاشار و تئز یئرین دولدورار. بیلین کی بو بیتگی نین باشین ووراندا بوته سی تئز دولور و ائنه وئریر . بئله بیر حالدا چیچه کلری چوخ اولور.
چوخالتماق یولو:
بو بیتگی ، توخوم و پیل وورماق یولو ایله چوخالار.
لوبلیانین نارین توخوملاری ایللر اؤز گوجون ساخلایار.
توخوم ، قیشین سونلاریندا اکیله ر و ایکی اوچ هفته دن سونرا بئجه ریب چیخار.
پاییز فصلینده ائله مه ک اولار بیتگینی دیبله ییب ( بئچه لرین دیبدن آییریب و تورپاقدان چیخاردیب ) و باشقا یئرده یا گولداندا اکیب بئجه ردک.
قایناق: اینترنت
/ جامع ترین ژورنال گل و گیاه ایران
چئویریب آرتیران: الف.عظیمی بیلوردی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
بریتانیا سیلاو نتیجه لری و افغانستان اورنی
بریتانیاده لیبرال دموکراتلر حزبی ، محافظه کارلر بیلن بیرگه قدرت بولیشیش مسئله سینی مباحثه قیلماقده
.
مباحثه لر پنجشنبه کونگی انیق غالب نا انیق قالگن عمومی سیلاولر آرتیدن کوزه تیلماقده .
پنجشنبه کونی بولیب اوتکن سیلاولر نینگ نهایه نتیجه سی کونی کیچه اعلان قیلندی . سونگی نتیجه لر گه کوره ، محفظه کار لر پارلمانده کی 306 کرسی نی ایگه له دی لر ، ایشچی یا محنت حزبی ایسه ، 258 اوریننی و لیبرال دیمورات لر 57 اورینگه و قالگن حزبلر 29 اورینگه ایگه بولدیلر .
بریتانیا پارلمانیده مطلق اکثریتنی قولگه کیریتیش اوچون پارلمانده کی 650 اوریندن اینگ آزیده 326 اورینگه ایگه بولیشی لازم . لیکن محفظه کار لر باشقه حزبلردن کوره کوپراق اروینگه ایگه بولگنی بیلن هم مطلق اکثریتنی قولگه کیریتیشگه موفق بولمه دیلر .
1997 نچی ییلدن بیری اقتدارده بولیب کیلگن ایشچی حزبی ایسه ، کته سانده کی اورینلرینی بای بیردیلر .
محافظه کار لر رهبری دیود کامرون لیبرال دموکراتلر بیلن ، اتفاق توزیشگه تیار ایکن لیگنی بیلدیردی. عینی دمده بریتانیا باش وزیری گردون براون هم ایشچی حزبی نینگ لیبرال دموکراتلر بیلن اتفاق توزیش ایستگی بیلن چیققن.
اما لیبرال دموکرات حزبی نینگ رهبری نیک کلیگ ، بیرنچی بولیب اینگ کوپ اوریننی قولگه کیریتگن محتفظه کار لر بیلن اتفاق توزیشگه اورینیشی نی معلوم قیلگن ایدی. و کونی کیچه کیچ قورن دیود کامرون و نیک کلیگ ، اتفاق توزیش خصوصیده قدرتنی بولینیی خصوصیده مذاکره آلیب باردیلر .
شو باعث بوگن (شنبه 8 می ) جناب کلیگ ، محافظه کارلر تمانیدن ایلگری سوریلگن تکلیف نب بحث قیلیش اوچون ، اوز حزبی ن نیگ یوقاری مرتبه لی اعضا لری بیلن ییغین اوتکزماقده .
افغانستان اورنی
بریتانیا سیلاولری ، انیق بیر غالب اعلان بولمسدن نهایه تاپگن ایکن ، و ییریک حزبلر ینگی حکومت قوریش اوچون باش قاتیره یاتکن پیتده ،اورته گه چیقه یاتکن مهم سواللردن بیری- بوندن بویانیگه بریتانیا ننیگ افغانستانگه نسبتا سیاستی قنده ی بوله جگی حقیده . افغانستان ماجرا سی بریتانیا ده بحثلی مسئله لردن بیری سنه له دی.
بی بی سی ننیگ کابلده کی مخبری مارتین پیشنس نینگ ایئتیشیچه ، کیم بریتانیا نینگ کیله جک باش وزیری بولیشیدن قطعی نظر ، افغانستان تشقی سیاستیده اینگ یوقاری اروینده قاله دی .
بریتانیا ننیگ افغانستانده اون مینگدن آرتیق قوشونلری جایلشتیریلگن و بریتانیا حکومتی افغانستان دولتی آرقه لی ، ممکلت ده قورولمه لر نی قیته تیکلش و قابلیتلر نینگ رواجلنتیریشی اوچون ییریک مقدارده پوللرنی صرفله ماقده .
عموما آلگنده سیلاو تبلیغات عملایتی زمانیده بریتانیاده سیاستیده کی اوچ ییریک حزب رهبرلری نینگ برچه سی هم ، افغانستان گه نسبتا سیاست بوییچه مشترک توشونچه گه ایگه ایدیلر . برچه سی قوشونلر نینگ افغانستان حکومتی نی دستکلش اوچون قالیشینی ایستیدی، هر چند برچه سی هم افغان حکومتی ننیگ اداری فساد نی دولت سطحیده یوقاتیش اوچون یینه ده کوپاق حرکت قیلیشینی طلب قیلگنلر .
اما مسئله نینگ قیزیق تمانی ایسه ، افغانستانده کی اوروش بریتانیا جمیعتی ایچیده یاقیمسیز بیر اوروش سنه له دی و کوپلر بو اوروشگه قریلر . بونگه سبب ایسه افغانستانده کی بریتانیا عسکرلری آره سیده تلفات نینگ کون سایین آرتیب باره یاتکنلیگی دیر.
شو باعث بریتانیا ننیگ کیلگوسی باش وزیری کیم بولسه هم ، اوز کوچلرینی وطنگه قه یتریش اوچون خلق تمانیدن ییریک باسیم لر آستیده قالیشی ممکن.


text:
روسییا دوماسینین عضوو، روسییا لیبئرال دموکرات پارتییاسینین صدری ولادیمیر ژیرینووسکی بو دفعه موسلمان قادینلارینی تحقیر ائدیب. میلت وکیلی پلانئتده دئموقرافییا و ارزاق پروبلئملری بارهده آپاریلان دانیشیقلار زامانی بونلاری دئییب:
«بوتون دونیا خالقلارینا دقت یئتیرسک، گؤرریک کی، موسلمان قادینلاری هامیدان فرقلنیر. موسلمان قادینلاری چوخلو اوشاق دونیایا گتیریرلر. بو پلانتده آرتیق اینسانلار وار. اگر یومشاق دئسک، اونلاردان پیس قوخولار گلیر. بو، موسلمان قادینلاریدیر».
کولت. آذ روسییالی میلت وکیلینین بو سؤزلرینه تانینمیش یازارلاریمیزین موناسیبتینی اؤیرنیب:
شاعر اکبر قوشالی: «قادینین قوخوسو اونون دین منسوبیتی ایله مویینلشمیر. ژیرینووسکایا سویادلی بیریندن نه ای گلدیینی، مثلاً، آیی پیی قوخویوب-قوخومادیغینی ایسه آدینی چکدیینیز نفر اؤزو داها یاخشی بیلر».
یازار خالید کاظیملی: «دونیادا دینیندن، ایرقیندن، میللیتیندن آسیلی اولمایاراق، پینتی و تمیزکار اینسانلار وار. ایت ایگی وئرهن فرانسیز دا وار، آلمان دا، روس دا. عینی زاماندا گول ایگی وئرن نپاللی دا وار، تبریزلی ده، لیونلو دا. ای مسئلهسینین میللته دخلی یوخدور. ژیرینووسکی همیشکی کیمی، اؤز دیلتانت و ایرقچی چیخیشلاریندان بیرینی ائدیب. بو آدام پسیخوپاتدیر. پسیخوپاتین دانیشدیقلارینی جدییه آلماق اولماز».
شاعر رامیز قوسارچایلی: «ژیرینووسکی غیری-جدی آدامدیر، اونون سؤزلرینین معنوی قوخوسو اولماییب، اونون سؤزلریندن تعلیماتلی سیاست اییی گلیب همیشه. قادین قوخوسونو - موسلمانیندان، روسوندان آسیلی اولمایاراق، ژیرینووسکی کیمی پراکنده عقل و قددار کؤنول صاحبلری دیرلندیره بیلمزلر».


text:
)
اویقارسال کیملیک انسان و توپلومون واز گئچیلمز عامیلی دیر.اونسوز هئچ بیر بیریسل (فرد) وتوپلوم وار اولا بیلمز. اما بیلمه لییک بو تور کیملیک نئجه یارانمالی دیر؟ نئجه داواملیلیغینی قورومالیدی؟ سوزسوز مدنی کیملیک واحد بیر بوتولویون بیرلیک گوسترگه سی اولماقلا یاناشی سوسیال , سیاسی و اجتماعی ایچریلیلین ده اونده گلن فاکتورلارینداندیر. هئچ بیر فرد ادعا ائده بیلمز کی اونون کولتورو و مدنییت یا خود فرهنگ باغلیلیغی یوخدور. اونا گوره کی فردین دوغولدوغو توپلوم اونون ایلک یارادیجی و کیملیک وئریجی آنا عاملی دیر. بونونلا یاناشی جغرافی فاکتور و همچنین دیل- دین فاکتورو دا بویوک اهمیت داشییر. کولتورل کیملیک ایستر- ایستمز هر بیر فردین و توپلومونون تانیتیم آراجی گوره وینی یئرینه یئتیرمک ده دیر.
هر بیر کیملیک نووعونون اوز قوروجو و یارادیجی عامیللری واردیر. نظره آلساق کی کیملیکلرین فرقلی –فرقلی سرچشمه لردن ووجودا گلمه سی هم دوغال هم ده دوغرودور . او زامان آیری - آیری کیملیکلرین بوتون فرقلیلیکلرله یاناشی اورتاق بیرله شیم نقطه سی ده واردیر. بو اورتاق نقطه هامیمیزین بشر ائولادی اولماسی و عینی یئر کوره سینی پایلاشمامیزدی.
اویقارسال کیملیک اصلینده بیر چوخ فاکتورلارین بیرلشمه سیندن یاراناراق اینسانلارین اجتماعی تانیتیمی وشخصیت فورماسینی بیلدیرمک ده دیر.گروهلارین , توپلوملارین , فردلرین بیر -بیرلریله تمایز نقطه سی اونلارین قاورادیغی و صاحیب اولدوغو فرهنگی ( مدنی) کیملیکدن ایره لی گلیر. ایچ کولتور کیملیینه مالیک اولان فرد و توپلوملار باشقا مدنی کیملیک صاحیبلاریله هر زامان کونتاکت و تضاد دا اولا بیلرلر. امپریال یونتیمه صاحیب اولکه لرده بیر کولتور کیملییی قاباردیلاراق باشقا کولتور کیملیکلری گورمزلیکدن گلینیر.بیر چوخ مکانیمزلردن او جومله دن : تک دیللی تحصیل سیستمی , تک دیللی مطبوعات ارگانی , رسمی دیل آدی آلتیندا بوتون دولت یازیشمالارینین یالنیز بیر دیلدن مجبوری استفاده سی, دولتین فیزکی و ذهنی باسقیسی ایله یاناشی باشقا وار اولان مدنی کیملیکلره سوسیال , اقتصادی , سیاسی آماجلی آمانسیز اولومجول ضربه لرین وورولماسی هم ده اجتماعی قیناق و تحقیره معروض ائدیلمه سی ایله اونلارین اونو کسیلمیش اولور.
مدنی کیملیین قورونما سببی ده بو اوزدن اورتایا چیخمیش اولور. زیرا بو کیملیک کئچیجی و موققتی کیملیک دئییل. انسانین وار اولوشوم عاملی دیر. خسته سیاسی و کولتورل شرایط لر بو تور کیملیکلره تهلوکه یاراداراق فردین فردیتینده اونجه ضدیت سونرا ایسه ساغالماز بوشلوقلار و خسته لیکلری عمله گتیرمیش اولور.
بودا زامان سوره سینده فرد و توپلوم اوچون فسادلارا یول آچیر. کیملیک بیر قورولوش ملزمه سی دیر.اونون اوز استروکتورو وار حتی باشقالاریلا هئچ اویوشمویان بعضی وقتلر بیر بیرینی یوخ ائدن اجزا لارا مالیک دیرلر.
بونا گوره کولتور کیملیک تقابولوندا قارشیلیقلی سایقی و حورمت دن باشقا , آشاغالاما , باسقی وستم عکس حال یارادا بیلر.اونون دا سونوجو بحران و قاشیدورمادی.
هر بیر کولتورل کیملیین اوز ساختارینا او قون اونون داشیجیلاریلا داورانماق گره کیر. چونکی کولتور ی جانلی وارلیق دیر و اونون اوزونه مخصوص طلباتی واردیر. کولتور سوسیال پسیکولوژینین آلانی اولدوغوندان بو ساحه نی اونلارین ایزله مینده گلیشدیرمک لازیم دیر.
کیملیک لر بوتونلوکده ایله تیشیمین ساغلاییجی عاملی دیرلر. آنجاق مدنی کیملیک ایسه کوکسل باغملیلیغیلا یاناشی گونجل ایله تیشیم واسطه سیدیر. بو کیملیک ایچ فاکتورون و دیش فاکتورون سیخ و جانلی باغلیلیغی ایله بیزیم هارایا , کیمه آیید اولدوغوموزون گوستریجیسیدیر. اونا گوره ده دیلینیزی ,گلنکلرینیزی ,دده بابا عادتلرینیزی قورویون و اونو گونجلشدیررک دیری ساخلایین. چونکو سیز اوندان عبارتسینیز . اوزونوز –اونوزه سایقسیزلیق ائتمه یین.


text:
کوچمنچی لر نینگ کابلده گی ناراض لیک نماییشی
کابل شرقی ده گی اهالی و کوچی لر آره سیده ییر اوستیده یوز بیرگن اوریش نتیجه سیده بیر کیشی هلاک بولگن و اوچ کیشی یره لنگن.
شونده ی بیر حالده، اونلب کوچمنچی بوگون، پارلمان یقینیده ناراض لیک نمایش یولگه قوییب، ملت وکیل لربیری نینگ ایناغه سی مذکور اوریش نی یولگه قوییشی همده دولت ییر لری نینگ غضب ایتیشیده عیب لب چیقدیلر.
اوشبو ناراض کوچی لر یره لنگن اوچ کیشی نینگ بیرگه لریگه پارلمانگه کیلتیریب، اوی جای لری بگرامی منطقه سی نینگ اهالی سی تمانیدن کویدیریلگنی نی هم ادعا قیلدیلر.
اوشبو ناراض کیشی لر نینگ ادعا قیلیش لریچه، بوگون یرته لب، قورال لی کیشی لر اولر نینگ اوی جای لریگه هجوم اویشتیریب، نتیجه ده، کوچی لرنینگ بیر کیشی سی اولیب ینه اوچ کیشی هم یره لنگن.
ناراضلیک نمایش نینگ یولگه قویگن لرنینگ ایتیش لریگه کوره، اولر دولتی ییرلرده جایلشگن لیکن مذکور زمین لر پارلمان اعضالری دن بیری قیس حسن نینگ ایناغه سی میرویس تمانیدن غصب ایتیلگن. بیراق قیس حسن ایسه، کوچیلر، اهالی ییر لری نینگ غضب ایتیشی گه عیب له ماقده.
قیس حسن نینگ معلوم قیلیشیچه، کوچی لر جایلش گن منطقه، حسین خیل قومی گه تیگیشلی ییرلر دیر.
اونینگ ایتیشیچه، کوچی لر قانون سیزشکلده بو ییرده جایلشگن لری اوچون، اوشبو منطقه اهالی سی قرشی لیک کورسه تگن لر.
شو نینگ دیک قیس حسن جنابلری مذکور قضیه ده هیچ قنده ی رابطه سی یوق لیگیگه هم تاکید قیلگن.
توقنه شو لر کوچی لر و اهالی آره سیده یوز بیریشی ینگی بیر مسئله ایمس. بوندن آلدین افغانستان نینگ نیچه منطقه سی جمله دن مملکت مرکزی حدود لری، و پایتخت کابل نینگ غربی حدود لری، اهالی و کوچی لر اره سیده قتیغ اوریش لرگه گواه بولگن.
اوشبو اوریش لر هر دایم هر ایکله تماندن تلفات قالدیرگن.
ییر لر نینگ غضب ایتیش ادعا لری کوچی لر و خلق نینگ اره سیده اوتگن نیچه ییل دن بیری جدی بیر معما شکلده توریب توخته گن.
هرچند افغانستان حکومتی مذکور جنجل نینگ اساسی شکلده حل ایتیش اوچون مخصوص بیر کمیسیون ایجاد ایتگن لیکن مذکور کمیسیون ایش لری هم بو کتته جنجل لر نینگ حاضر گه قدر حل ایته آلمه گن.


text:
سانکت-پتربورگدا بین الخالق مدنیت فورومو اؤز ایشینی باشا چاتدیریب. فوروم چرچیوهسینده شهرین ۱۶۷ مکانیندا ۴۵۰ تدبیر کئچیریلیب.
روسییا-آذربایجان پارلامنتلراراسی دوستلوق قروپونون مطبوعات خیدمتیندن کولت .آذ-آ بیلدیریبلر کی، اوچ گون عرضینده یوزلرله گؤروش کئچیریلیب، خیلی بین الخالق سازیش ایمضالانیب. روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین فورومون آچیلیشیندا قئید ائدیب کی، مدنیت فورومونون خصوصی اهمیتی اینجه صنعتین سرحد تانیماغینی گؤسترمه ییندهدیر. روسییا پرزیدنتی دئییب: «سیز هئچ بیر ترجومه طلب ائتمهیهن اینجه صنعتین دیلینده دانیشیرسینیز. سیزین ایستعدادینیز، قلب گئنیشلیینیز، پئشه کارلیغینیز قوروب-یاراتماغا و خئییرخواهلیغا سؤوق ائدیر، دونیامیزا روح یوکسکلیگی بخش ائدیر، اونو نجیبلیکله و گوجلو منویاتلا زنگینلشدیریر. تصادفی دئییلدیر کی، اینجه صنعت خادیملری - رساملار، شاعرلر، آکتیورلار، موسیقیچی لر جمعیتده بؤیوک نفوذ صاحیبیدیرلر». بوتون آکتوال مسئلهلرین موذاکیرهسینه شرایط یاراتماغین اهمیتینی وورغولایان پوتین فیکرینی بئله تاماملاییب: «بو مسئلهلر سانکت-پتربورگدا بین الخالق مدنیت فوروموندا دا قالدیریلیب. امینم کی، بو فورومون ایشتیراکچی لاری اولان و مدنیت ساحهسینین بوتون پالیتراسینی عکس ائتدیرهن سیزلر معاصر دؤورون قارشیمیزا قویدوغو مسئلهلره همین گؤروشلرده لاییقلی جاوابلار تاپا بیلجکسینیز».
روسییانین مدنیت ناظری ولادیمیر مدینسکینین سانکت-پتربورگ بین الخالق مدنیت فورومونون ایشی حاقیندا سؤزلری بین الخالق دیالوگ اوچون مدنیتین اهمیتینی بیر داها تصدیق ائدیب. ناظر دئییب: «بیز گؤروروک کی، فوروموموز ایشتیراکچیلارین و قوناقلارین سایینا گؤره لیدرلر سیراسیندادیر: ۳۵ مین ایشتیراکچی، ۱۰۰۰ اجنبی قوناق، یوزلرله مدنیت و ایشگوزار تدبیر. بوتون بونلار مدنیته طلباتین اولدوغونو، اونون هر بیر سانکسییا و مانعهنی آسانلیقلا دفع ائتدیینی گؤستریر».
سانکت-پتربورگ بین الخالق مدنیت فورومو آلتینجی دفعه کئچیریلیب، بو ایل قازاخیستانا و یاپونییایا قوناق اؤلکهلر ایستاتوسو وئریلیب.
فورومون روسییانین مدنیت پایتاختیندا کئچیریلمهسینی چوخ رمزی حال سایان آذربایجان نماینده هئیتینین عضوو، مدنیت و توریزم ناظیرلیینین علم، تحصیل و گنجلرله ایش شعبهسینین باش مصلحتچیسی ووقار باخیشوو دئییب: «سانکت-پتربورگ سادجه آچیق سما آلتیندا چوخ گؤزل موزئیدیر. ائله ایلک تسوراتلاریمیز چوخ یوکسکدیر. فورومون بئله بیر گؤزل شهرده کئچیریلمهسی اونون بوتون ایشتیراکچی لارینی داها دا روحلاندیریر، اونلارا موثبت انرژی بخش ائدیر. مقصدیمیز بیردیر - مدنیته خیدمت ائتمک. هر کس اؤز میللی مدنیتینه خیدمت ائدیر. هامیمیز بیرلیکده ایسه دونیا مدنیتینه تؤحفه وئریریک. موختلیف خالقلارین و مدنیتلرین نمایندهلرینین گؤروشمهسینه شرایط یاراتدیغینا گؤره روسییایا تشککور ائدیریک. من تکجه بو فورومدان دئییل، مدنیت، گنجلر سیاستی و دیگر ساحهلرده روسییادا کئچیریلهن باشقا تدبیرلردن ده دانیشیرام. اینسانلاری بیر آرایا گتیرمک، اونلارا دینج یاناشی یاشاماغی، اینکیشاف ائتمه یی و یئنی-یئنی زیروهلر فتح ائتمه یی اؤیرتمک اوچون بوتون واسطهلری ایشه سالماق لازیمدیر».
سانکت-پتربورگ فورومونون معاصر جمعیت حاقیندا سورغویا رئال جاواب اولدوغونو وورغولایان دیگر آذربایجانلی نماینده، تانینمیش کینورژیسسور آیاز سالایئو دئییب: «بونا بنزر باشقا تدبیرلر کیمی، بو مدنیت فورومو دا ائله بیر درین تشویشین قانون اویغون نتیجهسیدیر کی، حاضردا دونیا عمومیتله معاصر مدنیتین وضعیتی، بشریتین دونیایا موناسیبتینین ایفاده اولونماسی فونکسییاسینی مدنیتین هئچ ده همیشه اؤز اوزرینه گؤتورمه دیی خوسوسوندا بونو حیس ائدیر. بشریت اؤزونون یاشادیغی دؤوره مدنیت واسطهسیله حؤکم وئریر. ایندی اونون یئرینه آلا-باباتلیق گلیر، شخصیت ایسه گئدیر. مدنیت فورومو آلا-باباتلیغا، سطحیلییه بیر جاوابدیر. نه یاخشی کی، اونونلا هئچ کس باریشماییب و بو دا چوخ گؤزل حالدیر».
روسییا دؤولت دوماسینین میلت وکیلی، روسییا-آذربایجان پارلامنتلراراسی دوستلوق قروپونون رهبری دمیتری ساولیئو بیلدیریب کی، سانکت-پتربورگ بین الخالق مدنیت فورومو موهوم دؤولتلراراسی کومونیکاسییا واسطهلریندن بیریدیر. او دئییب: «مدنی دیالوگ سیویل جمعیتده موناسیبتلر قورماغین اساسیدیر. مثلاً، تاریخاً روسییا ایله آذربایجان آراسیندا چوخ مهریبان دوستلوق موناسیبتلری یارانیب، او جملهدن مدنی موبادیله زمینینده. روسییانین نه قدر مدنیت خادیمینین – یازیچیلارین، شاعرلرین، موسیقیچی لرین و رقاصلارین قافقاز، خصوصیله آذربایجان حاقیندا یئنی عصرلر یاراتماغا راهلاندیغینی، برکتلی آذربایجان تورپاغینین یئتیشدیردیی نه قدر ایستعدادلی اینسانین روسییا مدنیتینه بؤیوک تأثیر گؤستردیینی بیلیرسینیزمی؟ بو دیالوگ عصرلربویو داوام ائدیر، دؤولتلراراسی موناسیبتلر قورماق اوچون اعتبارلی زمین یارادیر. مدنیت فورومو بئله علاقهلری یادا سالماق، یئنی علاقهلر قورماق، بیر-بیرینی داها یاخیندان تانیماق و دئمهلی، اؤلکهلر آراسیندا قارشیلیقلی حؤرمت و مهریبان قونشولوق پرینسیپلری اساسیندا گلوبال موناسیبتلر قورماق اوچون گؤزل ایمکاندیر».


text:
بو گون ایرانا سفر ائدن سوکار-ین پرزیدنتی رؤونق عبدوللایئوین رهبرلیک ائتدیی نماینده هئیتی بو اؤلکهنین نفت ناظری بیژن نامدار زنگنه ایله گؤروش کئچیریب.
سوکار-دان آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، گؤروشده آذربایجان و ایران آراسیندا نفت-گاز سکتوروندا علاقهلرین جاری وضعیتی و پرسپکتیولری مذاکیره ائدیلیب، امکداشلیغین اینکیشاف ائتدیریلمهسی اوچون گئنیش ایمکانلار اولدوغو بیلدیریلیب.
طرفلر ایراندا حیاتا کئچیریلهن نفت-گاز لاییحهلرینده سوکار-این ایشتیراکی، گاز تیجارتی ساحهسیننده امکداشلیق، اوچونجو اؤلکهلرده بیرگه لاییحهلرین ممکونلویو مسئلهلرینی نظردن کئچیریب، اطرافلی فیکری مبادیلهسی آپاریلیب. یئکوندا مذاکیره اولونان مؤوضولار اوزره آراشدیرما و تماسلارین ایشچی قایدادا داوام ائتدیریلمهسی قرارا آلینیب.


text:
هلمند ده کی حربی عملیاتده بامب کارخانه سی تاپیلدی
بریتانیا لیک کوچلر ممکلت جنوبیده طالباننی ، اساسی تینچ نقطه لریدن چیقاریش اوچون یولگه قویگن عملیاتیده ،موفقیتگه ایریشه یاتکن لیگی ائیتیلماقده .
بریتانیا مدافعه وزیر لیگی نینگ خبر قیلیشیچه اوشبو عملیات جریانیده بریتانیا لیک کوچلر ، قول بامبلری ایشلب چیقاریش اوچون فایده له نه دیگن اسکنه لر ذخیر ه سینی تاپیشگن.
تور شهزاده یا قاره شهزاده ناملی حربی عملیات کونی کیچه ایرته تانگده هلمند ولایتیده باشلنگن. بریتانیا لیک کوچلر هلمند مرکزی یقینده کی سید اباد تومنیگه آلغه باره یاتکنده پارتلاوچی ماده لر ذخیره گاه سینی تاپیشگه موفق بولگن.
ذخیره گاه جایلشگن بامب تیارلش کارخانه سی یقینده پارتلش روی بیرگنی ارتیدن تاپیلگن.
عصیانچیلر نینگ اوشبو منطقه دن توریب بامب تیارلب، هجوملر نی ریجه لشتیریشلری ایئتیله دی.
اوشبو عملیاتده یوزلب بریتانیالیک و افغان کوچلری اشتراک قیلیشماقده .
بریتاینا لیک کوچلر نینگ قور باشچیلریدن ، سیمون ریدگوی نینگ ائیتیشیچه ،آلدین نظارتسیز بولگن منطقه نینگ نظارتینی قولگه کیریتیشگه موفق بولگن لر .
اوشبو عملایتده یوزلب بریتانیا لیک و افغانستانلیک کوچلر و تیک اوچرلر و اوروش اوچاقلری هم اشتراک ایتماقده .
سید آباد منطقه سی ، شو ییل نینگ باشیده هلمند ولایتیده یولگه قوییلگن مشترک حربی عملیاتی جریانیده بریتاینا لیک کوچلری طالبان قالدیقلریدن تازه لشگه موفق بولمه گن حدود لردن بیری دیر.
جنرال ریدگوی نینگ بی بی سی گه ایئتیشیچه ، منطقه نظارتینی قولگه آلیش بیلن ،اولر منطقه اهالیسینی توشینیشگه حرکت قیلماقده لر
اونگه کوره ، حربی عملیات جریانیده اینگیل قوراللردن ایریم آتیشمه لر بولگن لیکن ، حربیلر نی خواطر گه ساله دیگن ییریک بیر هجوم گه دوچ کیلمه گنلر.
مخبرلرگه کوره ، سید اباد منطقه سی ، طالبلر تمانیدن بامب لر تیار لنه دیگن ، هجوم لر ریجه لشتیریله دیگن و طالبان یره دارلری معالجه بوله دیگن بولگه لردن ایدی.
بریتانیا لیک حربیلر ایسه ، هلمند ولایتینی ترک ایتشدن آلدین ، بولگه لر نی طالبلردن تازه لشگه حرکت قیلماقده .
اولر گه کوره ایندی اوشبو کوچلر اساسی اعتبارینی ، محلی خلقنی ، طالبلردن یوز اوگیریشگه اونده ش و کوپراق ،محلی حاکمیت ، ملی اردو و ملی افغان پلیسینی کوچه یتیریشگه قرتماقچیلر.
بریتانیالیک کوچلر گه کوره ، طالبلر ممکلت نینگ تورلی حدود لریده ، خلقنی قورقیتیش بیلن ، اولر گه اوز تاثیرینی قالدیره دی . و خلق نی بو تاثیر اآتیدن چیقاریش هم هلمند ده کی و هم باشقه حدود لرده کی ایساف کوچلری اوچون اساسی معما لردن بیری دیر.
هر چند قاره شهزاده عملیاتی بوندن الدین هلمند ولایتیده یولگه قوییلگن حربی عملیاتلردن کولمی انچه کیچیکدیر. لیکن کورینیشیچه ، بوندن الدین ییل باشیده یولگه قوییلگن مشترک حربی عملیات نینگ غایه لرینی عملگه اشیره دی.
سید آباد و اطرافیده کی منطقه لرده کی یشاوچی اهالی ، اوشبو ینگی حربی عملیاتنی آلقیشله گن . چونکه اوشبو خلق ، خوفسیز یشش ، ایشلرینی باشلش و کیزیشلری اوچون عصیانچیلرنینگ منطقه لریدن چیقیب کیتیشینی ایسته شه دیلر .


text:
ایپک یولو
ایپک یوْلو(عربجه: طریق الحریر: چینجا: 丝绸之路؛ فارسجا: جاده ابریشم؛ روسجا: Bئлиkий шëлkoBый пyTb؛ قیرغیزجه: Zhibek Zholu) چیندن باشلایاراق [آنادولو] و آرالیق دنیزی واسطهسیله آوروپایا قدر اوزانان و دونیا طرفیندن مشهور تیجارت یولودور.
ایپک یوْلو سادهجه تاجیرلرین دئییل، عینی زاماندا شرقدن غربه و غربدن شرقه بیلگیلرین، اوردولارین، فیکیرلرین، دینلرین و مدنیتلرین ده یوْلو اوْلموشدور.
میلاددان یوزایل اول میصرلیلار، داها سونرا دا رومالیلار، چینلیلردن ایپک آلاردیلار. نقلیاتلا، داها سونرا ایپک یوْلو آدی وئریلن مارشروتو ایزلهین کاروانلارلا فراهم اولوردو.


text:
32 آیلیق بالام
ایندی کی یازیزام سن یوخوداسان...بیر شیرین یوخودا ...بولوسن دونن گئجه بو جملینن گوزلریوی یوموب یاتدین:مامان شاهگلیه گئداخ...سوزووی قوتار قوتارماز یوخلادین بو گونلر هردم سویدوغون ایشین قاباغین آلاندا قهرله نیب آغلیسان...آمما ائله وقتلرده اولور کی بیر بویوح آدام کیمین رفتار الیسن.. بتر دردری اولموسان....مامان هاپیلی پارکا گئداخ...بابا شاهگلیه گئداخ....اورداندا لاله پارکا... مننن ایستیسن یولداشلارین اممیزه گلسین:مامان ملیسا گیل گلسین ...مامان زح ویراخ مریم گیل گلسین...مامان کوثر گلمدی؟؟؟بو چرخی کوثرینن اویناداروخ فقط غذا یماغین اوزونه گوره بیر ایشدی...یاکامپیوتر ده دانلود الدیغیم قیسسا کلیپلریننن یا حیاطدا توپ اوینا...
نویسنده : مامان آیسل
10:44
9 خرداد 1393
342 6 12 ادامه مطلب


text:
تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (35)
تورک دونیاسیندا قازاق مدلی و نظربایئو
آوراسیانین و تورک دونیاسینین استراتژیک اؤلکهلریندن بیری اولان قازاقیستان جمهوریتینده باغیمسیزلیق اعلانیندان بو یانا لیدئرلیگی نورسلطان نظربایئو یئریدیر. بیز ده بو هفته پروگرامیمیزدا قازاق مدلینی اینشا ائدن نظربایئو رهبرلیگینی و بؤلگهیه ائتکیلرینی تحلیل ائدجییک.
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سونوروق.
...
نورسلطان نظربایئو قازاقیستانین یئنیدن مستقیللیگینی قازاندیغی ۱۹۹۱.جی ایلدهن بو یانا اؤلکهسینین لیدئری. ۱۹۹۱دن بو گونه تکجه قازاقیستانین دئییل، تورک دونیاسینین و دیگر بیر چوخ اؤلکهنین ده اعتیمادینی قازاندی. باریش طرفداری اولان بیر لیدئر کیمی دونیا بیرلیگینده تانینیر و بؤیوک حؤرمت گؤرور.
نظربایئو، آلماتی یاخینلیغیندا چئمولگاندا، سایغین بیر عائلهنین اؤولادی اولاراق ۱۹۴۰تا دونیایا گلدی. سویوق ساواش ایللری باشلایاندا ایلک اؤیرنیمینی داوام ائتدیردی. سون اوخولدا ایسه متالورژی (دمیر بیلیمی) تحصیلی آلدی. ۱۹۶۲ده کاراقاندی اونیورسیتهسیندن متالورژی مهندسی اولاراق ماذون اولدو. ۱۹۸۴ه قدر یئریتدیگی اؤنملی بوروکراتیک وظیفهلرینده ایشچیلرین فردی پروبلئملری ایله ماراقلاندی. صنایع پروبلئملرینین حلینده رول اوینادی. ایشچیلرین حاقلارینی قورویاراق مرکزه تکلیفلر وئردی.
۱ دسامبر ۱۹۹۱ده ائدیلهن سئچیمه تک نامیزد اولاراق گیرن نظربایئو، دسامبرین ینده آلماتیدا قازاقیستان مستقیللیگینی قازانان پروتوکولو ایمضالادی. ۱۹۹۱دن سونرا ۱۹۹۹، ۲۰۰۵، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ سئچیملرینده ده نامیزد اولدو و بو سئچیملردن خالقین بؤیوک دستیینی آلاراق چیخدی. ۱۹۹۷ده باشکندی آلماتیدان آستانایا داشیدی. نظربایئو، روسیایلا اقتصادی و سیاسی ایلیشکیلرینی داوام ائتدیریب آنجاق آمریکا، تورکیه، تورک دونیاسی، آوروپا بیرلیگی و ایسراییلله ده ایلیشکیلری گلیشدیردی.
نظربایئو، خاریجی سیاستینده تک ایستیقامتلی سیاست آپارماق یئرینه هر اؤلکهیه برابر مسافهده دورور. چوخشاخهلی خاریجی سیاست آپاریر. بو چوخ یؤنلو سیاستی سببیله نظربایئو دونیادا "اوزلاشدیریجی لیدئر" کیمی گؤرونور. بیلدییمیز کیمی، نظربایئو سوریه بحرانینی و سوریهده یاشانان اینسانلیق درامینی سونلاندیرماق اوچون ده دؤورهیه گیردی. روسیا، ایران و تورکیهنین دستگی ایله دوزنلنن آستانا توپلانتیلارینا دا ائو صاحبلیگی ائتدی. قازاقیستانین دانیشیقلارا ائو صاحبلیگی ائتمهسی سوریهنین اؤنملی آکتورلاریندان بیری اولان تورکمنلرین ده آستانا دانیشیقلارینا قوشولماسینا و مثبت باخماسینا سبب اولدو.
قازاقیستانین باشیندا تورک دونیاسینی اؤنمسهین و تورک دونیاسینا دایر اوریژینال فیکیرلری اولان نظربایئو کیمی بیر لیدئر اولماسی تورک دونیاسی اوچون بیر فورصت. نظربایئوین تورک دونیاسیندا امکداشلیغا دایر اوریژینال فیکیرلری آذربایجان، قازاقیستان، قیرقیزیستان و تورکیهنین عضو اولدوغو تورک شوراسی اوچون ده موختلیف ایمکانلار وئرهبیلر. بو نقطهده قازاقیستان و تورکیهنین بؤیوک دستک وئردیگی تورک شوراسینا تورکمنیستان و اؤزبکیستانین دا قاتیلیملاری ایله گوج وئرمهسی لازیمدیر. تورک دونیاسی اؤز ایچریسینده گوجلو امکداشلیق ائتسه بونون اولوسلارآراسی تشکیلاتلار سویهسینده ده مثبت یانسیمالاری مطلق اولاجاقدیر. بو آندا نئجه کی فرانسا، امنیت شوراسیندا فرانکوفون(فرانسا دیللی) اؤلکهلرین نمایندهسی اولاراق گؤرولور ایسه سونراکی ایللرده تورکوفون اؤلکهلری تمثیل ائدن بیر تورک شوراسی عضوونون ده امنیت شوراسیندا اولماسی طلبی تورک دونیاسی طرفیندن بیرلشمیش میللتلره چاتدیریلابیلر.
نظربایئو، ترور هؤؤگوتو فئتؤنون تورکیهدهکی ۱۵ جولای ۲۰۱۶ دؤولت چئوریلیشی گیریشیمی سونراسیندا تورکیهنین یانیندا یئر آلدی و آنکارایا گلن ایلک دؤولت باشقانی اولدو. نظربایئوین تورکیهدهکی چئوریلیش گیریشیمی سونراسی ایلک رسمی قوناق اولماسی معنالی ایدی. نظربایئوین "تورکیهیه دوشمن اولان، بیزه ده دوشمندیر" آچیقلاماسی حقیقی قارداشلیغین بیر ایشارهدیر. تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، نورسلطان نظربایئوی بوتون چیخیشلاریندا "تورک دونیاسینین آغساققالی" اولاراق دگرلندیریر. بونو نظربایئوین تورکیه سفری زامانی اردوغانین بو آچیقلاماسیندا دا گؤرموشدوک: "سایین جمهورباشقانی، تورک دونیاسینین بیر آغساققالی دوروموندادیر. سایین نظربایئوین حیاتا گئچیردیگی عاغیللی و دنگهلی سیاست سایهسینده قازاقیستان بو گون بؤلگهنین و دونیانین سایغین بیر آکتورو حالینا گلمیشدیر. اورتاق دیل، تاریخ و مدنیتی پایلاشدیغیمیز قارداش اؤلکه قازاقیستان مستقیللیگینین آردینجا سیاسی ثابتلیگی گوجلندیردی و سرعتلی بیر اقتصادی قالخینما گرچکلشدیردی".
۲۰۱۶ ایلی ایچریسینده قازاقیستانا ائتدیگیم سفرلرده قازاقیستانداکی دییشیم و دؤنوشومو یئرینده اینجهلمه فورصتیم اولدو. بو نقطهده وورغولامالییام کی نظربایئو ایچینده اولدوغوموز چاغ و زامانین روحونو چوخ یاخشی اوخویان بیر لیدئر. بو ایستیقامتده نظربایئوین کیریل الیفباسیندان لاتین الیفباسینا گئچمه تاپشیریغی چوخ اؤنملی. نظربایئو، ۲۰۲۵.جی ایله قدر بوتون کیتابلارین، سورهلی یایین و رسمی سندلرین لاتین الیفباسیندا یایینلانماغا باشلاماسی لازیم اولدوغونو بیلدیردی. بو قرار تورک دونیاسیندا دیل و الیفبا بیرلیگی اوچون چوخ اؤنملی و استراتژیک بیر حمله.
نورسلطان نظربایئوین دونیاگؤروشو و استراتژیسی ایله شکیللهنن "قازاق مدلی" تورک مدنیتینین قدیم میراثیندان بسلهنیر و "ثابتلیک" ایله "اقتصادی گلیشیم" گؤستریر. نتیجه اولاراق قازاقیستان ۲۰۱۸ ایلی ایله بیرلیکده تاریخی بیر دؤوره آددیم آتیر. قازاقیستانین هدفی دونیادا ان گلیشمیش ۳۰ اؤلکه آراسینا گیرمک. اینانیرام کی قازاقیستان، نظربایئو لیدئرلیینده قرارلی یوروشونو داوام ائتدیرهجکدیر. بو گون، نورسلطان نظربایئو و رجب طیب اردوغان کیمی لیدئرلرین وارلیغی هم ایکی اؤلکه اوچون، هم ده تورک دونیاسی اوچون بؤیوک بیر شانسدیر.
...
آتاتورک اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سوندوق.


text:
روسییانین ولادیمیرسکی بؤلگهسینده یاشایان عائلهنین یئنی دوغولان کؤرپهسینه شویقو آدی وئریلیب.
آخار. آذ ریا-یا ایستینادلا خبر وئریر کی، اوشاغین تام آدی شویقو خورمدوویچ جورایودیر. سؤزوگدن عائله بیر مدت اؤنجه رسول آدلی اؤلادلارینین آدینی روسییا پرزیدنتینین شرفینه پوتینه دییشیبلرمیش. بئلهلیکله، پوتین و شویقو قارداش اولاراق بیر عائلهده بؤیویور.
یرلی مئدیانین خبرینه گؤره، شویقو آدینی روسییانین مدافعه ناظرینین شرفینه بابا – راهمون جورایو سئچیب. بابا دئییب کی، حاضیرکی ناظر اونون شرفینه اؤولادا آد قویماغا لاییقدیر.
جورایئولر عائلهسی تاجیکیستاندان کؤچوب و حاضردا روسییا وطنداشیدیرلار.


text:
دوستیانا شکیلده باشیکا مسئلهسینین حللینه نائیل اولاجاغیق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه باش ناظیری بینهلی ییلدیریم عیراقلی همکاری حیدر آبادی ایله گؤروشوندن سونرا مطبوعاتا آچیقلاماسیندا دئییب.
ییلدیریم گؤروش زامانی باشیکادا یئرلشدیریلهن تورک عسگرلری ایله باغلی موذاکیرهنین آپاریلدیغینی بیلدیریب:
«بو مؤوضوعدا دانیشدیق. بو، ایستکدن دئییل، احتیاجدان یارانمیشدی. بؤلگهنین ایشید-دن تمیزلهنمهسی باخیمیندان خئیلی مسافه قطع ائتمیشیک. دوستیانا شکیلده پروبلئمین عؤهدهسیندن گله جه ییک».
قئید ائدک کی، باشیکا مؤوضوعسو ایکی اؤلکه آراسیندا جدی گرگینلییه سبب اولموشدو.


text:
اوزون مدتدیر تبریزین مرکزی زیندانیندا ساخلانیلان آذربایجانلی فعال حبیب ساسانیان آرتیق ۵۰-جی گوندور آجلیق آکسییاسی کئچیریر.
بو بارهده آخار. آذ-آ فعالین یاخینلاری معلومات وئریبلر. اونلار ساسانیانین صحتینین گئتدیکجه آغیرلاشماسیندان جدی ناراحات اولدوقلارینی بیلدیریبلر:
«حبیبین ساغلاملیق دورومو هئچ یاخشی دئییل، اونون قان تضییقی ۵۵-ی، قانینداکی شکرین میقداری ایسه آزالاراق صیفیرا ائنیب. او، آجلیق آکسییاسینا باشلادیقدان ایندییه قدر ۲۲ کیلوگرام آریقلاییب. حبیب تئز-تئز عمومی ضعیفلیکدن و حالسیزلیقدان هوشونو ایتیریر. او، داواملی اولاراق سیستم قوشولدوقدان سونرا اؤزونه گلیر. همچینین ساسانیانین بدنینین ساغ طرفی ده اؤز حسیاتینی ایتیریب.
حبیبه قارشی ۵ اتهام ایرلی سورولوب، اونلاردان ۴-او آرتیق رد ائدیلیب، لاکین حاضردا بیر اتهام قالیب. همین اتهام یالنیز حبیب محکمهیه گلندن سونرا اونون اؤزونه اعلان اولوناجاق».
قید ائدک کی، حبیب ساسانیان ایونون ۱۲-دن آجلیق آکسییاسینا باشلاییب. او، ایران کشفیات ناظیرلیینین (ااطلاعات) اونا قارشی ایرلی سوردویو اتهاملارین اساسسیز اولدوغونو و عدالتلی محکمه کئچیریلرک آزادلیغا بوراخیلماسینی طلب ائدیر.
حبیب ساسانیان ۲۰۱۶-جی ایل مایین ۱۵-ده ۵ فعاللا بیرلیکده اردبیلده ساخلانیلیب. فعالین نده اتهام اولوندوغو دقیق معلوم دئییل. بعضی منبعلر اونون آذربایجان-ارمنیستان مناقیشهسی و بو مسئله ایله باغلی معاریفلندیرمه ایشلری ایله مشغول اولدوغونا گؤره توتولدوغونو ادعا ائدیرلر.


text:
کرمانشاه ویلایتینین طبی اکسپرتیزا ایدارهسینین (پزشک قانونی) ریسی آرتین کمالی اؤلنلرین سایینین ۳۲۸-ا چاتدیغینی بیلدیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، دونیاسینی دییشهنلرین شهرلر اوزره ایستاتیستیکاسی دا آچیقلانیب.
کرمانشاهدا - ۱۰ نفر
سرپل زهابدا - ۲۳۶ نفر
ایسلام آباددا - ۲۲
ثلاث باباجاندا - ۱۵
کرندغربده - ۱۴
قصر شیرینده - ۲۸
جوانروددا - ۳ نفر
بؤلگهده داغینتیلار آلتیندا قالانلاری خلاص ائتمک مقصدی ایله دیگر ویلایتلردن قوهلر و تکنیکالار گتیریلیب. اردبیل، شرقی و غربی آذربایجان، زنجان و همدان ویلایتلریندن ده بؤلگهیه چوخ سایدا خیلاص ائدیجی قوه و تجهیزاتلار گؤندریلیب.
قید ائدک کی، اؤتن گون عراق-ایران سرحدینده ۷،۲ بال گوجونده اولان زلزهله بؤیوک داغینتیلارا و تلفاتا سبب اولوب. کیرمانشاه ولایتینده ۳ گونلوک ماتم اعلان ائدیلیب.
***
آرتین کمالی اؤلنلرین سایینین ۳۷۲-ه چاتدیغینی بیلدیریب. یارالیلارین سایی ایسه ۶۰۰۰ نفری کئچیب.
اونون سؤزلرینه گؤره، سحر ساعتلاریندان ۳ طیاره ایله آغیر یارالیلار تهرانا داشینیر.


text:
یاتامان ناردوستاخیسی
یاتامان ناردوستاخیسی (اینگیلیسجه: Nardostachys jatamansi، (فارسجا:سنبل هندی)، (تورکجه:Yataman nardostaxisi)، (عربجه:سنبل هندي)، (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Hint sümbülü)، (فرانسهجه:Indische Narde)، (آلمانجا:Indische Narde)) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nardostachys jatamansi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده یاتامان ناردوستاخیسی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آدام، بیر هفتهنین یورغونلوغوندان سونرا، بازار گونو سحــــر قالخدیغیندا کئیــــف ایله
قزئتهسینی الینه آلاندا بوتون گون دینجهلیب
ائوده اوتوراجاغینی خیال ائدیردی.
تام بونلاری دوشونورکن اوغلو قوشاراق گلیب پارکا نه زامان گئدهجکلرینی سوروشدو. بابا، اوغلونا سؤز وئرمیشدی؛ بو هفتهنین سونو پارکا آپاراجاقدی اونو. آنجاق هئچ ائشیگه چیخماق ایستمهدیگیندن بیر بهانه
اویدورماق ایستهدی. بیردن گؤزو قزئتده بیر دونیا خریطهسینه ( نقشه سینه ) ایلیشدی.
دونیا خــــریطهسینی کیچیــــک پارچالارا
آییریب اوغلونا اوزاداراق:
– بو خریطهنی دوزلدهبیلسن سنی پارکا آپاراجاغام!- دئدی.
سونرا دوشوندو:
– اوخیشش، قورتولدوم! لاپ یاخشی جوغرافیا پروفئسورونو بئله گتیرسن بو خریطهنی آخشاما قده ر دوزلده بیلمز!
آرادان اون دقیقه گئچدیکدن سونرا اوغلو باباسینین یانینا قوشاراق گلدی:
– باباجان، خریطهنی دوزلتدیم. آرتیق پارکا گئده بیلهریک!- دئدی.
آدام اؤنجه اینانا بیلمهدی؛ گؤرمک ایستهدی. گؤردوگونده ده چاشقینلیق ایچینده ایدی. اوغلونا بونو نئجه دوزلتدیگینی سوروشدو.
اوشاغین آچیقلاماسی عیبرتلی ایدی:
– منه وئردیگین خریطهنین آرخاسیندا بیر اینسان رسمی وار ایدی. اینسانین رسمین یاراتدیغیم زامان دونیا اؤز- اؤزونه دوزلمیشدی!
قایناق: ائلچین کیتاب سیته سیندن گؤنده ریلمیشدیر
کؤچورن: عباس ائلچین
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
غوربت پیرسیییشلاری
آد گونومون اوستوندن سووشماق ایستیردیم بو ایل. هر ایل بیر شام یاندیریب کئچمیش ایلین مزاری اوستونده سؤیلهنهجک آغینی گیزلهییب دئییب گولمکدن. آنجاق کوچهده گلرکن بیر نئجه قوجاکیشینی دووار دیبینده اوتورموش گؤردوم. بیریسی تورکمن چای طرفیندندیر، سکسان یاشیندا چوخ دیللی باشلی و اوزو گولوشلو بیر قوجا. همیشه منی گؤرنده اوزاقدان دیندیرمهیه باشلار. اوروجلوق آخشاملاری آما چوخ سوسقون و رنگی و روفو قارالمیش دورومدا باشینی سالیب اوتورور دووار دیبینده. سلام جاوابی آلماغا بئله گیری قالمیر. بو گون بو قوجالارا باخدیقدا اؤز اؤزومه دئدیم: گؤرنه پیرسیییبلار دووارین دیبینده. همیشه کی کیمی یئنه سؤزجوکلر اووسونلادی بویولهدی بیلهمی... دوشوندوم کی اؤزومه بیر بیوگرافی یازسام آدینی "غوربت پیرسیییشلاری" سئچه بیلرم.
پیرسیماق (pırsımaq) کلمهسینی سؤزلوکلرده تاپمادیم. بیزده آشیری یورغونلوقلا بلیرسیز بیر دورومون بیر بکلهییشین بلکه ده بکلهمهییشین ایچینده اولوشان دوروما دئیرلر. بو دورومدان یارانان ائیلهمهده پیرساماق دئییلیر: پیرسادی آدامین اوستونه و ...
-
- 17/06/18


text:
داغلیق قاراباغ موناقیشهسی اوزره آ.ت.ت-این مینسک قروپونون هم صدرلری ائرمنیستانی اؤتن ایلین دئکابریندا ائرمنیستان-آذربایجان سرحدینده اینسیدئنت زامانی هلاک اولموش آذربایجانلی حربچی نین مئییتینی درحال وطنینه قایتارماغا چاغیریب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بو بارهده روسییا، فرانسا و آمئریکا بیرلشمیش ایشتاتلاری هم صدرلرینین بیاناتیندا دئییلیر.
ایقور پوپوو، ایستئفان ویسکونتی و ریچارد هوقلاندین بیرگه بیاناتیندا دئییلیر: «هم صدرلر ۲۰۱۰-جو ایلده هشترخان گؤروشونده الده اولونان راضیلاشمایا اویغون اولاراق هلاک اولان حربچی نین قالیقلارینی وطنینه قایتارماغا چاغیریر. بیز طرفلری قارشیلیقلی اتهاملارا سون قویماغا و یئرلرده وضعیتین ثابیتلشدیریلمهسی اوچون بوتون ضروری تدبیرلری گؤرمهیه چاغیریریق».
قئید ائدک کی، دئکابرین ۲۹-دا سحر ساعتلاریندا ائرمنیستان سیلاحلی قوهلرینین کشفیات قروپو آذربایجان-ائرمنیستان دؤولت سرحدینی پوزماغا جهد گؤستررکهن بؤلمهلریمیزین پوسقوسونا دوشوب. حادثه نتیجهسینده سیلاحلی قوهلریمیزین حربی قوللوقچوسو عسگر قوربانوو چینگیز سالمان اوغلو ایتکین دوشوب. مدافعه ناظرلیگی عسگر قوربانوو چینگیز سالمان اوغلونون مئییتینین گئری قایتاریلماسی ایله باغلی بقخک-نین آذربایجان نوماینده لیینه، آتت-این مینسک قروپونا، او جملهدن آ.ت.ت-این فعالیتده اولان صدرینین شخصی نمایندهسی آنژئی کاسپشیکه رسمی قایدادا مراجعت ائدیب. آذربایجان سیلاحلی قوهلرینین حربی قوللوقچوسو، عسگر قوربانوو چینگیز سالمان اوغلونون مئییتینین قارشی طرفین الینده اولماسی بارهده معلوماتی آرتیق ائرمنیستانین رسمی اورگانلاری تصدیقلهییبلر.


text:
«۲۰۱۷-جی ایل سیزین اوچون نئجه باشلادی، بو ایل اوخوجولارینیزین گؤروشونه نه ایله گله جکسینیز؟»
آخار .آذ قلم آداملارینین بو سوالا جاوابلارینی تقدیم ائدیر:
رامیز قوسارچایلی: بو ایلین ایلک شعیرینی منیم اوچون آنام یازدی (شاعرین آناسی بو گونلرده وفات ائدیب – رئد.) شعیرین آدی «اؤلوم» ایدی. من ده آنامین «اؤلوم» شعیرینه نظیره یازدیم. ۲۰۱۷-جی ایلین ایلک آییندا، یعنی یانواردا ۴۰۰ صحیفهلیک «گئدهسهن دونیانین آخیریناجان» آدلی شعیرلر کیتابیم چیخاجاق. شرطی آدی «مغلوبیت» اولان پوئمامی بیتیرمک اوزرهیهم. «سئیره سئیری» آدلی پوئمام اوزرینده ایشله ریم داوام ائدیر. یئنی شعیرلر یازیرام، ترجومه ایله مشغولام.
سایمان آروز: من ۷ رقمینی هر زامان اؤزوم اوچون اوغورلو حساب ائتمیشهم. امینهم کی، ۲۰۱۷-جی ایل چوخ دوشرلی اولاجاق. بیر شعیر توپلوسو، بیر و یا حتی ایکی رومانیم چاپ اولونا بیلر.
فیروز مصطفی: ۲۰۱۷-جی ایل منیم اوچون عادی تقویم ایللریندن بیریدیر. عمومیتله، بیر ایلدهن او بیری ایله کئچید دایم مئخانیکی، داها دوغروسو، طبیعی سجییه داشیییر. یعنی دئدییم اودور کی، هئچ بیر سؤز آدامینی قارشیدا هانسیسا بیر معجزه گؤزلهیه بیلمز. اولسا-اولسا، یازیچی هانسیسا بیر ایلده گؤزلمه دیی بیر موکافاتی آلا بیلر. بو دا مئخانیکی حادثه کیمی دیرلهندیریله بیلر. بو ایل اوخوجولار مندن چوخ گومان کی، ۱-جی جیلدی اؤتن ایل نشر اولونموش اوتوزجیلدلییمین ۲-جی جیلدینی آلا بیلهجکلر.
فرگانه مئهدیئوا: ۲۰۱۷-جی ایل یاخشی باشلادی. ایلین ایکینجی گونو ایناندیغیم، گووندییم دوستلاردان بیری قانیمی برک قارالتدی. دئدیم، خوروز ایلیدیر، بعضی آداملار قارشیسینداکینا خوروزلانماقلا اؤزلرینی قهرمان کیمی گؤسترمهیه چالیشیرلار، اما یاخشی قورتاردیم. دوشوندوم کی، ایللر دییشیر، آداملارین خاصیتی دییشمیر. بو ایل «شعیرین اوجباتیندان» آدلی کیتابیمی چیخارماق ایسته ییرم.
رسمییه صابیر: ۲۰۱۷-جی ایل منیم اوچون قریپ خستهلیگی ایله باشلادی، لاکین کئچیجی حالدیر. بو ایلدهن چوخ شئی گؤزله ییرم. اوخوجولاریما شاد خبریم وار: یئنی شعیر کیتابیمی چاپ ائتدیرهجهیهم، حاضیردیر. بایرام گونلرینده تئکنیکی ایشلرینی ده گؤروب قورتارمیشام. بیر ده اکبر قوشالی ایله بیرلیکده چاغداش قازاخ آنتولوگییاسینین ۱ و ۲-جی نؤمرهلرینی حاضیرلاییرام.
علی شیرین شوکورلو: ۲۰۱۷-جی ایل منیم اوچون بم بیاض باشلادی. قاری کؤکسونه سیخیب ساخلایان بالاجا بیر مکاندا گؤروشدوک یئنی ایل ایله. بیر قدر اؤزومو دینجهلهن کیمی حیسس ائدیرهم، دوغروسو. ایلک نؤوبهده، علمی-بدیعی و علمی-فلسفی کونسئپسییالاریمی یئنیدن نظردن کئچیرمک، بیر قدر ده تکمیللشدیرمک فیکریندهیهم. ادبی سوپرئماتیزمه عایید یئنی نظری مؤوضوعلار و بدیعی متنلر یازماق نیتیم سونسوزدور. ریاضی منطیقه اساسلانان فلسفی کونسئپسییایا – «دونیایا یئنی باخیش» آدلی ائسسئیه یئنی مؤوضوعلار داخیل ائتمه یی پلانلاشدیریرام. سیزینله بیر موصاحیبهده بو بارهده قیسا صحبت ائتمیشدیک. بیر داها بو صحبته قاییتساق، منجه، ماراقلی اولار. حساب ائدیرهم، آخار.آذ سایتی یئنیلیه دایما آچیقدیر و بو، تقدیرلاییقدیر. بیز چوخ شئی پلانلاشدیرا بیله ریک، زامان ایسه بیزدن آسیلی اولمادان اؤز دیکتهسینی ائدیر. تانری هامیمیزا یار اولسون. ایدراکیمیز، ایدراکینیز ایشیقلی اولسون.
آفاق شیخلی: بو ایله ننه کیمی قدم قویدوم. ان بؤیوک هدییهم ده، ان گؤزل اثریم ده آلسو نوهمدیر. اوندان باشقا هله هئچ نه حاقدا دوشونه بیلمیرم. آرزو ائدیرهم کی، اونون قدملری اوغورلو اولسون، هم بیزیم، هم ده نمایندهسی اولدوغو میللت اوچون!
ایلهام قهرمان: ۲۰۱۷-جی ایل حیاتیما ۲۰۱۶-جی ایلده باشلایان موعالیجهنین داوامی ایله گلدی. دوزو، بایرام احوال-روحییهسی ائله ده حیسس اولونمادی. فیکیرلشیرم کی، یئنه ایمکان اولدوقجا گونئیلیلرین شعیر یارادیجیلیغینی بو تایلی اوخوجولارا تقدیم ائدیم. بوردا اونو دا دئییم کی، او تایا چاپ اوچون ایکی آنتولوگییا حاضرلاییب گؤندرمیشهم. بوندان باشقا، روس دیللی شاعرلردن ترجومه ایشینی داوام ائتدیرمک نیتیم وار. کئچهن ایل باشلادیغیم یاپون هایکولاریندان ترجومهلرین داوامی دا نظریمدهدیر. یئری گلدیکجه شعیر یازیرام، فولکلور توپلاییرام.


text:
تورکییهنین «یئنیاکیت» قزتینین یازاری عبدوالرحمان دیلیپاکین قطرله کؤرفز اؤلکهلری آراسیندا یاشانان گرگینلیکله باغلی قلمه آلدیغی مقاله مئدیانین جدی مذاکیره پردمتینه چئوریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یازار اؤز مقالهسینده عرب اؤلکهلری آراسیندا باش وئرن گرگینلیین ایرانا دا سیچرایاجاغینی و رئگیوندا بؤیوک فلاکتین باش وئرجیینی بیلدیریر.
«سنی و شیعه بلوکلاری پرووکاسییایا تشویق ائدیلدیکدن سونرا راکت ساواشلاری باشلایا بیلر. شیمالی کورئیا ایله بئله ساواشی گؤزلدییمیز حالدا، بیر آندا بو، رگیونوموزدا باش وئره بیلر. بو محاربهنین طرفلری بللیدیر: ایران و سعودییه عربیستانی. سونرا ایسه نه ایران، نه سعودییه، نه بیرلشمیش عرب امیرلیکلری (به)، نه کویت، نه ده قطر قالاجاق»، - دیلیپاک قید ائدیب.


text:
نیگار عاریف ۱۹۹۳جو ایل ۲۰ یانواردا مینگه چئویر شهرینده آنادان اولوبدور. ۲۰۰۸جی ایلده اوزئییر هاجی بئیوو آدینا پیانو اوزره ۷ ایللیک موسیقی تحصیلینی،۲۰۱۰جو ایلده اورتا مکتبی بیتیردیکدن سونرا آذربایجان دوولت پئداقوژی اونیوئرسیتئتینین اینگیلیس دیلی فاکولتسینه داخیل اولوب و ۲۰۱۴جو ایلده اوگورلا باشا چاتدیریب. و همین ایلدن بَری اینگیلیس دیلی موعللیمی کیمی فعالیت گوسترمکده دیر.
یوخسان...
گؤزلریم یوخلوغوندا یول چکیر!
یئنه توخونوب کنار سمتلره،
اوزون دوشونجهمین اوزون سددینه،
اوزاقلارا دالیب باخیشلاریملا
آشیب اؤز یئرینی،اؤز سرحدینی،
فیکیرلر ایچینده رسمینی چکیر.
یوخسان...گؤزلریم یوخلوغوندا یول چکیر!
ائله بیلکی بو آندا،
قلبیمین دؤیونتوسو حیسلریمده گزیشیر.
ایچیمده وورنوخان بو دوشونجهدن،
احوالیم دَییشیر، گونوم دَییشیر.
پوزولور واختین دا کئچهن آهنگی،
بوسبوتون دونیامین بوتون قایهسی.
ساعتیمدا ائله بیل عقربلر ده چکیشیر،
یوخسان...هئچ بیلیرسن بو یولدا زامان نئجه گئج کئچیر؟


text:
بو بیتگی ( قارا توخوم یــا سیاه دانه ) ، بیر ایللیک و گوللو بیتگی لردندیر کی اصل یئری آسیا اؤلکه لری دیر.
بو بیتگی ایران دا ، مخصوصاً اراک و اصفهان یئرلرینده چوخ بیتیر. بو بیتگی نین توخوموندان ، داوا درمان اوچون فایدالانیرلار.
بو بیتگی نین ده یه رلی خاصیتلری بونلاردان عبارتدیر:
– توخومو قادینلار اوچون « عادت » گتیرندیر.
– توخومو قاری نین قوردون اؤلدوره . باکترینی آرادان آپارار.
– بو بیتگی نین توخومو، اسهال یاراداندیر و سوتون چوخالماسینا سبب اولار.
– قارا دانا نین ، آجی دادی واردیر.
– قارا دانا و اونون یاغی، چوخ مریضلیک اوچون فایدادیر. او جومله دن: حساسیلیغی آرادان آپارار، بوغولماغین قاباغین آلار، قند ناخوشلوغونا فایدادیر، بدنین داوامین چوخالدار، ساریلیق و ایدز اوچون حتّی سرطان اوچون داوا اولور.
– سلّ ناخوشلوغو اوچون فایدادیر.
– « میگرن » اوچون فایدادیر.
– قانین آزلیغینا فایدادیر.
– اوره ک و دامار اوچون فایدا و درماندیر.
– قارا دانا دا اولان یاغ آسیدلری سرطانین قاباغین آلماقدا یاردیمدیر و ده ری نین، توکون ساغ قالماغی اوچون فایدالی دیر.
– قارا توخوم دا ، ده میر و پوتاسیوم چوخدور . اونا گؤره بدنی گوجلندیریر، قانین سمّلرین آلیرو « یبوست » آغری سیین آرادان آپاریر.
– قارادانا یاغین یئمه کلرده ایشلتمه ک، « قند » ناخوشلوغونا فایدادیر، قانین فیشارین آلار، آرتروز اوچون فایدادیر ، لثه نین شیشین یاتیردار ، بؤیره ک و پئشاب یولون پاکلار.
– قارادانانین چوخ فایدالی خاصیتلری واردیر: معده یاراسی نین توخداماسینا یاردیمدیر، آغ جییه رین سمّ لرین آرادان آپارا، « گوارش » ایشین ترتیبه سالیب،آسانلادار.
– باش گیجه للنمه ک و قولاق آغریسی اوچون درماندیر: بیر چای قاشیقی قده ری بال نئچه دامجی قارا توخوم یاغی ایله قاتیب، هر صوبح ناشتا مئیل ائدین! بو ایشی آزی اون بیر دؤنه گؤرون!
– روماتیسم اوچون فایدادیر: بیر فینجان قارا توخومون یاغیندان قیزدیرین، یاتمامیشدان قاباق آغری یئرینه یاخیب اوغون! سونرا پشمی پارچا ایله باغلاییب دینه لین.
– اسهال اوچون فایدادیر: بیر قاشیق بو توخومدان دارتیب، یاریم استکان تره تیزه ک عصاره سیله قاتیب، اوچ وعده غذادان سونرا مئیل ائدین!
– باغارسیق آغریسی و سانجیلانماغی درمان ائتمه ک اوچون « زیره» ، « نعنا» و « انیسون » توخوملارین قاینادیب، یئددی دامجی قارا دانا یاغی اونا آرتیرین! سونرا بال قاتیب اونو شیرینله دین، آغری اولاندا ایچین!
– قیزیشمانی ( تَب ائتمه گی ) آرادان آپارماق اوچون، بیر آز قارا دانادان دؤیوب، آزجا « سکنجبین » ایله بیرگه مئیل ائدین!
قایناق: اینترنت/ ویکی پدیا –
چئویره ن: الف.عظیمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
لوقا 10
10-نجی باب
عیسی یِتمیش شَگیردی ایبِریَر
1شوندان سُنگ عیسی باشغا یِتمیش+ آدامی بِلَّپ، اُلاری اُزونینگ گیتمِکچی بُلیان هِمّه شَهرلِرینه و یِرلِرینه ایکی-ایکیدِن اُووندِن یُلّادی. 2اُلارا شِیله دییدی: «حاصیل بُل، یُنه ایشچی آز. شُنونگ اوچین هِم اُز حاصیلینی ییغماغا ایشچی ایبِرِر یالی، حاصیل اِیهسینه یالبارینگ. 3گیدینگ! اینه، مِن سیزی قورتلارینگ آراسینا قوزولار یالی یُلّایارین. 4یانینگیزا پول حالتا-دا، تُربا-دا، کُووش-ده آلمانگ. یُلدا هیچ کیم بیلِن سالاملاشمانگ. 5هایسی اُیه بارسانگیز، اُوونچَک: ”اُیونگیز آبادان بُلسون!“ دییینگ. 6اُل اُیده پاراحاتلیغی سُییَن آدام بار بُلسا، سیزینگ دیلَن پاراحاتلیغینگیز اُنونگ اوستونه اینِر، یُق بُلسا-دا، یِنه اُزونگیزه دُلانار. 7اُل اُیده قالیپ، اُلارینگ بِرِنلِرینی ایییپ-ایچینگ، سِبَبی ایشچی اُز ایشینه میناسیپدیر. اُیدِن-اُیه گُچوپ یُرمَنگ.
8«بیر شَهره بارانینگیزدا، قابول اِدیلسِنگیز، اُوونگیزده نَمه قُیولسا، شُنی اییینگ. 9اُل یِردَکی مِریضلِری شِفا بِرینگ و اُلارا: ”خودایینگ پاتیشاهلیغی سیزه قُلایلادی!“ دییینگ. 10اِمّا باشغا بیر شَهره بارانینگیزدا، قابول اِدیلمِسِنگیز، اُنونگ کُچهلِرینه چیقینگ-دا، اُلارا: 11”شَهرینگیزده آیاغیمیزا یاپیشان تُزانی-دا سیزه قارشی قاقیاریس. اِمّا شونی بیلینگ: خودایینگ پاتیشاهلیغی قُلایلاندیر!“ دییینگ. 12مِن سیزه قیامات گونی اُل شَهرینگ یاغدایینینگ سُدومینگ یاغداییندان خاص بِتِر بُلجاقدیغینی آیدیارین.
13«وای گونونگه، اِی، خورازین! وای گونونگه، اِی، بِیتصِیدا! سیزده گُرکِزیلِن قودراتلار صور بیلِن صیدوندا گُرکِزیلِن بُلسادی، اُندا اُلار بیراِییَم پالاس گِینیپ، کول اوستونده اُتوریپ توبا اِدِردیلِر. 14اِمّا قیامات گونی سیزینگ یاغدایینگیز صور بیلِن صیدونینگ یاغداییندان خاص بِتِر بُلار! 15اِی، کَفَرناحوم! سِن عارشا گُتِریلِسین دییییپ گومَن اِدیَرسینگمی؟ یُق، سِن دُوزاخا زینگیلارسینگ.
16«سیزی دینگلَن مِنی دینگلَر، سیزی رِت اِدِن مِنی رِت اِدِر. مِنی رِت اِدِن بُلسا مِنی ایبِرِنی رِت اِدِر.»
17سُنگرا شُل یِتمیش شَگیرت اولی شاتلیق بیلِن دُلانیپ گِلیپ: «اِی آقام! سِنینگ آدینگی آغزامیزدا، جینلار هِم بیزه موطیع بُلیارلار» دییدیلِر. 18عیسی اُلارا: «مِن شِیطانینگ آسماندان ییلدیریم یالی بُلوپ آشاق اینِنینی گُردوم. 19مِن سیزه ییلانلاری، عقرابلاری و دوشمانینگ هِمّه گویجونی دِپِلِمَگه ایختییار بِردیم، هیچ زات سیزه ضِرِر یِتیرمِز. 20شِیله هِم سیز جینلارینگ اُزونگیزه موطیع بُلماغینا دَل-ده، آدلارینگیزینگ آسماندا یازیلماغینا بِگِنینگ» دییدی.
21شُل واقت عیسی مُقادِّس روح سِبَبی شاتلانیپ: «اِی، آتام، یِرینگ و آسمانینگ حُکومداری! بو زاتلاری عاقیلدارلاردان و دانالاردان گوزگَپ، چاغالارا آیان اِدِندیگینگ اوچین، سانگا شوکور اِدیَرین. هاووا، آتام، سِنینگ ایسلِگینگ شِیلهدی.
22«آتام هِمّه زادی مانگا تابشیردی. اُغلونگ کیمدیگینی آتادان باشغا هیچ کیم بیلمِز. آتانینگ هِم کیمدیگینی اُغولدان و اُغلونگ اَشگَر اِتمِک ایسلِیَن آداملاریندان باشغا هیچ کیم بیلمِز» دییدی.
23سُنگرا عیسی شَگیرتلِرینه یوزلِنیپ، اُلارا یِکِلیکده بِلَّپ: «سیزینگ گُریَن زاتلارینگیزی گُریَن گُزلِر ناقادار خوشواقت! 24سیزه شونی آیدیارین: کَن پیغامبارلار و کَن پاتیشاهلار سیزینگ گُریَنلِرینگیزی گُرمِک ایسلِدیلِر، اِمّا گُرمِدیلِر، سیزینگ اِشیدیَنلِرینگیزی اِشیتمِک ایسلِدیلِر، اِمّا اِشیتمِدیلِر» دییدی.
قاوی سامِرهلی
25بیر دین عالیم عیسانی ایمتِحان اِتمِک اوچین، یِریندِن توروپ: «اُستاد! اِبِدی یاشایشی میراث آلماق اوچین مِن نَمه اِتمِلی؟» دیییپ سُرادی. 26عیسی اُنونگ اُزونه سُراق بیلِن یوزلِنیپ: «تُوراتدا نَمه یازیلیپدیر؟ سِن مونگا نَهیلی دوشونیَرسینگ؟» دییدی. 27- اُل: «تانگری خودایینگیزی هِمّه یورِگینگیز، هِمّه جان-تِنینگیز، هِمّه گویجونگیز و بار دوشونجَنگیز بیلِن سُیونگ. شِیله هِم: هِمسایانگی اُزونگی سُیشونگ یالی سُی» دییدی. 28عیسی اُنگا: «دُغری جُغاپ بِردینگ، سِن هِم شِیله اِت، شُندا یاشارسینگ» دییدی. 29اِمّا اُل اُزونی آغلاجاق بُلوپ، عیسادان: «مِنینگ هِمسایام کیم بُلیار؟» دیییپ سُرادی.
30عیسی اُنگا شِیله جُغاپ بِردی: «بیر آدام اورشلیمدِن اَریحا باریارقا، یُل کِسیانچیلارینگ اِلینه دوشیَر. اُلار اُنونگ لِباسلارینی سیپیریپ آلیارلار-دا، اُزونی یِنجیپ، چالاجان حالدا آتیپ گیدیَرلِر. 31شُماحال بیر کاهین شُل یُلدان باریارقا، اُل آدامی گُروپ، یُلونگ اُل طارافینا گِچیپ گیدیَر. 32سُنگرا بیر لاوی-ده شُل یِره یِتِن واقتی اُنی گُروپ، یُلونگ بِیلِکی طارافینا گِچیپ گیدیَر. 33شُل یُلدان گِچیپ باریان بیر سامِرهلی بُلسا، بو آدامی گُروپ، اُنگا یورِگی آوییار. 34اُنونگ یانینا باریپ، زِیتون یاغی بیلِن شِراپ قویوپ، یارالارینی سارایار. سُنگرا اُل آدامی اُز اِشِگینه میندیریپ، بیر میهمانخانا گِتیریپ، اُنگا باقیار. 35شُل گونونگ اِرتِسی میهمانخانانینگ اِیهسینه ایکی دینار چیقاریپ بِریپ: ”مونگا قُووجا سِرِت، کَن خارج اِتسِنگ، ایزیما گِلیَرکَم بِرِرین“ دیییَر. 36سِنینگ فیکرینگچه، بو اوچ آدامینگ هایسیسی یُل کِسیَنچیلِرینگ اِلینه دوشِن آدامینگ هِمسایاسی بُلیار؟» 37دین عالیم: «اُنگا رِحم اِدِن آدام» دیییپ جُغاپ بِردی. عیسی هِم اُنگا: «بار، سِن-ده شُنونگ یالی اِت» دییدی.
عیسی مارتا بیلِن مریمینگ اُیونده
38عیسی بیلِن شَگیرتلِری یُلّارینی دُوام اِدیپ، بیر اُبا یِتدیلِر. عیسی اُبا گیرِنده، مارتا آدلی بیر آیال اُنی میهمان آلدی. 39بو آیالینگ مریم آدلی بیر قیز دُغانی باردی. اُل عیسانینگ آیاق باشیندا اُتوریپ، اُنونگ سُزلِرینی دینگلِیَردی. 40مارتا بُلسا ایشلِرینینگ کَندیگیندِن یانگا باشاغایدی. اُل عیسانینگ یانینا گِلیپ: «آقام! آیال دُغانیم مِنینگ یِکه اُزومه خیدمات اِتدیریپ اُتورماغی سانگا هیچ اَهمییِتی یُقمی؟ اُنگا آیت، مانگا کُمِکلِشسین» دییدی. 41عیسی اُنگا: «واخ، مارتا، مارتا! سِن کَن زاتلار بارادا قایغیلانیپ باشاغای بُلیارسینگ. 42یِکه بیر زات گِرِکلیدیر. مریم اینگ قاووسینی سایلادی و بو اُنونگ اِلیندِن هیچ آلینماز» دیییپ جُغاپ بِردی.


text:
نورستان نینگ یوزلب پولیسی قریب آلتی آی دن بیری آیلیک آلمه گن
نورستان ولایتی نینگ یوزلب پولیس کوچلری قریب یریم ییل دن بیری آیلیک آلمه گن لرینی ادعا قیلگن لر. نورستان محلی رسمیلری هم مذکور مسئله نی تایید قیلیب، بو توغری ده تیکشیریش لرنی یولگه قویگن لرینی ایتگن لر. مذکور پولیس لر، اگرده دولت اوستیده قالگن آی لیک لری بیریلمسه، اولر مخالف گروه لر قطاریده قوشیلیش لری بیلن آگاه لنتیرگن لر. خوشحال ناملی پولیس نینگ معلوم قیلیشیچه، بیر قنچه باشقه هم رزم لری آیلیک لرینی قولگه کیریته آلمه گن لری اوچون وظیفه لرینی ترک ایتگن لر. همده ینه باشقه بیر قطار پولیس ضابط لر ایسه پول لری بولمه گنی اوچون تعطیل لریگه کیته آلمه گن لر. "بیز بو فکر گه بولگن میز که بیرگه لیککه قورالیمیز نی ییرگه قوییب اوز اویمیزگه کیتسک. بوییرنینگ پولیسی انچه فقیر. تأسف بیلن مسوول کیشی لر پولیس گه کوز قره تمه یدیلر. بو بیش آی دیر که حیاتی میز نینگ اوتکزیش اوچون هر کیم دن قرضدار بولگن میز. ایندی آیلیک آلمه یمیز که اولرنینگ قرضی نی توله سک." نیچه پیت آلدین هم نورستان ولایتی ده گی یوزلب پولیس ضابطی گه آیلیک بیریلمه گن خبر لریوزه گه چیقگن ایدی اما هیچ کیم بو خبر نی تایید قیلمه گن ایدی. ایندی بولسه نورستان نینگ پارلمانده گی نماینده لری ینه بیر بار بو موضوع نی یوزه گه چیقرگن لر. نورستان پولیسی نینگ واکنش سریع بولیمیده گی قوماندانی عبدالبصیر گه کوره، مذکور ولایتده گی پولیس کوچلری گه آیلیک بیریلمس لیگی نورستان ده گی خوف سیزلیک وضعیتی نینگ ینگی بیر بحران بیلن یوزمه یوز قیلیشی کوتیله دی. "تورت آی دن بیری پولیس عسکر لری و مأمور لریگه آیلیک بیریلمه گن. بیر هر قنچه بو موضوع نی ایته میز ینگی بیر بهانه کیلتیره دیلر و ایته دیلر که 1200 دن آرتیق کیشی وظیفه لریدن چیقیش لری کیره ک. و ایته دیلر که بولر وظیفه لریدن چیتلنتیریلگن و اولرگه هیچ قنده ی حقوق بیریلمه یدی. بیزنینگ مالی وضعیتی میز هم انچه یمان بولگن. اگر وضعیت شونده ی دوام قیلسه، پولیس لر مجبور بولیب سلاح لری بیلن اوز اوی لریگه کیتیش لری ممکن. بوحالت ایسه هم دولت و هم طالبان گروهیگه انچه یمان وضعیت کیلتیریشی ممکن." شونده ی بیر وضعیتده نورستان نینگ امنیه قوماندانی غلام الله نورستانی هم ینگی کیلگنی اوچون بو ولایت ده گی یوزلب پولیس ضابطی گه آیلیک بیریلمه گن خبر نی ایشتگنی نی معلوم قیله دی. " بو که بیر تعداد پولیس آیلیگی نی آلمه گن توغری بیرخبر اما بیز بو موضوع نی تیکشیرماقده میز. بوندن آلدین هم شونده ی بولگن ایدی و تیکشیریلگن ایدی. حاضر هم بو خبر انیقلنمه گن اما بیر قنچه پولیس بولیم لری آیلیک آلمه گن لری نی ادعا قیلماقده لر." نورستان ولایتی نینگ بیر قنچه رسمیلری، نورستان نینگ قدیمکی امنیه قوماندانی شمس الرحمن زاهد نورستانی نینگ بو توغری ده مقصر دیب ایته دیلر. اما نورستانی جنابلری بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، قدیمکی وظیفه سیده برچه پولیس کوچلری نینگ آیلیگی نی بیرگنی نی ایته دی. "ایککی اوچ کیشی بوتون پولیس قومانلیگی نینگ اوچ مینگ لیک نفری دن نماینده لیک قیله آلمه یدی. مین مسوول بولگن پیت ده هیچ کیم شکایت قیلمه گن. حاضر گه چه هم هیچ کیم شکایت قیلمه گن. پولیس مأمور لری اوچون اجره تیلگن مبلغ نی هیچ کیم اوز کیسه سیگه اوره آلمه یدی." نورستان نینگ یوزلب پولیسی گه قریب یریم ییل آیلیک یریلمه گنی دن جمهور رییس کرزی هم خبر بولگنی نی ایته دی نورستان نینگ خلق نماینده سی حافظ عبدالقیوم. حاضرگی کونده نورستان ولایتی نینگ بیر قنچه منطقه لری طالبان گروهی نفوذ تاپگن تهدیدی بیلن یوزمه یوز. شونده ی بیر شرایط ده پولیس کوچلری نینگ آی لیک لری معین بولگن وقتیده بیریلمسه، مذکور کوچلر وظیفه لری نینگ ترک ایتیش خواطری هم کوچه یگن.


text:
ابراهیم قالین: اسلام یورتلاری نینگ یۇلباشچیلاری قدس اۆچین ماصلاحات گچیرر
قالین: قدس بیزینگ بویسانجیمیزدیر، دینگه فلسطین ینگ مسئله سی دألدیر
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ گنگهشچیسی ابراهیم قالین اسلام یورتلاری نینگ یۇلباشچیلاری نینگ قدس مسئله سی باراسیندا ۱۳-نجی دکابردا ایستامبول دام اصلاحات گچیرجکدیگینی آیتدی.
قالین قدس ینگ تاریحی، دینی و حقوقی تایدان ایسرائیل ینگ پایتاغتی ایغلان ادیلمهگی نینگ اؤردن اربت بیر یالنگیش بۇلاندیغینی آیتدی.
جمهورباشلیغینگ مطبوغات گنگهشچیسی، بو مسئلأنینگ حالقارا حقوغا باپ گلمه یأندیگینی نیغتادی.
ابراهیم قالین،
"قدس بیزینگ بویسانجیمیز، قدس بیزینگ اۇرتاق دعویمیزدیر. دۆین تۆرکیأنینگ حۇرماتلی جمهورباشلیغی نینگ دا آیدیشی یالی بو بیزینگ قیزیل چیزیغیمیزدیر" دیدی.
قالین، تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان ینگ یۇلباشچیلیغیندا اسلامی یورتلارینگ ۱۳-نجی دکابردا ایستامبول دا اۆیشجِکدیگینی آیتدی.
تۆرک ماقام، اسلام یورتلاری نینگ آغزی بیرلیگی نینگ أهمیتینه اۆنس چکدی،
و بو مسئلأنینگ دینگه فلسطین و یاقین گۆن دۇغار مسئله سی بۇلماندیغینی بیلدیردی.
قالین،
"قدس مسئله سی گلوبال بیر مسئله یاغدایینا گلندیر. بو بیر عادالات مسئله سیدیر" دیدی.


text:
ائرمنیستانین دؤولت بورجو ۲۰۱۶-جی ایلده عوموم داخیلی محصولونون ۵۶،۸%-نی تشکیل ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا «فیچ» بئین الخالق رئیتینق آگئنتلیینین حئساباتیندا یئر آلیب. آگئنتلیک بو ایل ائرمنیستان بودجهسینده دئفیسیتین میقدارینین عوموم داخیلی محصولون ۳،۷%-نی تشکیل ائده جه یینی بیلدیریب.
پروقنوزا اساساً، اؤلکه اقتصادیاتی یالنیز مرحلهلی شکیلده برپا اولونا بیلهجک. «فیچ» همچینین کئچهن ایل ائرمنیستان بودجهسینده دئفیسیتین عوموم داخیلی محصولون ۵،۶% تشکیل ائتدیینی معین ائدیب.
قئید ائدک کی، ائرمنیستان مالییه ناظیرلیینین آچیقلاماسینا اساساً کئچهن ایل ایروانین بورجو ۱۷% آرتاراق ۶ میلیاردا یاخینلاشیب.


text:
اوکتیابرین ۱۰-دا آذربایجان رسپوبلیکاسی دؤولت ایستاتیستیکا کمیتهسینین صدری طاهیر بوداقوو عومومدونیا صحییه تشکیلاتینین آذربایجان رسپوبلیکاسینداکی نومایدلیینین یئنی تعیین اولونموش رهبری خانیم فاتوش هانده هارمانجی ایله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، گؤروشده خانیم فاتوش هانده هارمانجینی یئنی وظیفهسی موناسیبتی ایله تبریک ائدن طاهیر بوداقوو دؤولت ایستاتیستیکا کمیتهسینین سون ایللر عرضینده حیاتا کئچیردیی لاییحهلر، میللی ایستاتیستیکا سیستمینین تکمیللشدیریلمهسی ایله باغلی الده اولونان ناعیلیتلر بارهده اطرافلی معلومات وئریب، بین الخالق تشکیلاتلارلا فعال امکداشلیق مسئلهلرینی و ایستاتیستیکا سیستمینده قازانیلان اوغورلاردان دانیشیب.
فاتوش هانده هارمانجی ایسه اؤز نؤوبهسینده صمیمی گؤروشه و تبریکه گؤره منمونلوغونو ایفاده ائدیب. آذربایجانداکی فعالیتی دؤورونده دؤولت ایستاتیستیکا کمیتهسی ایله امکداشلیغین داها دا گئنیشلندیریلمهسی ایستیقامتینده سعیلرینی اسیرگمیجیینی بیلدیریب.
گؤروشده دؤولت ایستاتیستیکا کمیتهسی ایله عوموم دونیا صحییه تشکیلاتی آراسیندا گلهجک امکداشلیغین اینکیشاف پرسپکتیولری و قارشیلیقلی ماراق دوغوران مسئلهلر اطرافیندا فیکیر موبادیلهسی آپاریلیب.


text:
فیفا : افغان لرنینگ 75فایزی سیلاوده اشتراک ایته دیلر
افغانستان ایرکین وعدالتلی سیلاو یا فیفا ناملی تشکیلات افغانستان تمانیدن 34ولایتی ده یولگه قوییلگن سوراوده افغان لرنینگ 92 فاییزی سیلاو نی اصل بیلیب وبویول آرقه لی سیاسی قدرت باشقریلیشی دن حمایت لرینی بیلدیرگن لر.
بوسوراوده 4000 دن کوپراق کیشی اشتراک ایتیب بوندن 75فایزدن آشه کیشی سیلاوگه قتنه شیشگه قیزیقیش کورستگن.
اهالی نینگ کیلگوسی سیلاولر اونگیده توریشی ممکن لیگی تخمین ایتیلگن معمالرهم بوسوراده معلوم قیلینگن.
فیفا تشکیلاتی تمانیدن اوتکزیلگن بو سوراوده 4040کیشی فکری بوخصوصده اورگه نیلگن.
افغانستان ایرکین وعدالتلی سیلاو یا فیفا ناملی تشکیلات بو سورانی اوتکزیشدن مقصد اهالی نینگ سیلاولرخصوصیده فکرلری قنده ی لیگی اورگه نیلگن.
بو گزارش ده اهالی نینگ 90 فایزیدن کوپراقی سیلاونی بیر اصل بولگن لیگیدن اوز حمایت لرینی بیلدیرگن لربو خصوصده بو تشکیلات باشلیغی احمد نادر نادری"افغا ن لرنینگ کوپچیلیگی سیاسی قدرت وسیاسی گه قدرت گه سهم آلیش یولی سیلاوآرقه لی اینگ مناسب یول دیب ایشانه دیلر، انه شو سبب اولربیلن بیز اوتکزگن صحبت لریمیزدن 92فایزی سیلاودن کینگ بیر شکلده حمایت بیلدیردیلر". دییدی نادری جنابلری
شونینگ دیک نادری جنابلری گه کوره سیلاودن حمایت ایتیش، اشتراک ایتیش معناسیده ایمس، بوسوراده 75اهالی سیلاوگه اشتراک ایتیشگه تیارایکن لری بیلدیریلگن.
اوتکزیلگن بو سوراده اهالی سیلاو اونگیده تورگن معما لر باره سیده تشویش بیلدیرگن لر. شونینگ دیک بو سوراوده اهالی نینگ کیلگوسی سیلاو نامزدلریدن طلب وایستگ لری هم عکس ایتگن.
بوخصوصده ینه احمدنادر نادری
"افغانستان نینگ اکثر اهالی سی نامزدلردن اوچ مهم موضوع نی ایسته یدیلر. وشونگه قره ب آواز بیره دیلر، تینچ لیک برقرارله نیشی ، عدالت نی رعایه ایتیش موضوعی و تعلیم شرایطی نی یره تیش بولگن". دییدی فیفا تشکیلاتی مسوولی احمد نادر نادری
بوگزارش ده اوتگن سیلاو قنده لیگی باره سیده هم اهالی فکری اورگه نیلگن، اهالی نینگ فکرینی اورگه نیش برنامه سیده 45فایز اهالی اوتگن سیلاو، کوپگینه قیین چیلیک لر بیلن بیرگه بولسه هم عدالتلی وایرکین جریان بولگنی نی معلوم قیلگن لر.
بو سوراده 50فایز عیاللرو50 فایزایرکک لرفکری اورگه نیلگن، بوسورا بیرتینچ حدودلرده اوتکزیلمی، بلکی ناتینچ منطقه لردن هم بولیب اوتگن.
فیفا تشکیلاتی گه کوره سیلاو بولیب اوتیشیگه اهالی نینگ ایلک تشویشی چیپته آلمه گنی، سیلاو اهمیتی دن تولیق معلوماتلری بولمه گنی، قلابگرلیک بولیب وامنیتی معما تشویشی ایسه تورتینچی اورینده توره دی.
سیلاولربولیب اوتیشیگه سناقلی کونلر قالماقده، جمهور رئیس نامزدلری اوز برنامه لرینی اهالی گه ییتکزیش اوچون تورلی ولایت لرگه سفرقیلماقده لر. ونامزدلردن بیر قطارلری بیر- بیریگه اوتیشی اوچون هم سعی وحرکت لر یولگه قوییلماقده.
بوگون جمهور رئیس نامزدلریدن نادر نعیم نامزدلردن زلمی رسول منفعتیگه اوز نامزدلیگیدن اوتدی.
"مین هرتمانلمه حمایتیم نی ملی حرکت تیمی یعنی داکتر زلمی رسول تیمی دن اعلان قیله من" دییدی اوز نامزدلیگیدن اوتگن نادر نعیم
بوندن آلدین قیوم کرزی زلمی رسول منفعتی گه اوتگندی وعبدالرحیم وردک هم اوزی نامزدلیگیدن واز کیچگندی.
نامزدلر داکترعبدالله عبدالله هم قندوز ولایتی گه سفرقیلیب اوز طرفدارلری آره سیده اوزبرنامه لرینی اعلان ایتگن.


text:
سئرژ سرکیسیان ارمنیستان پارلامئنتینین صدرلیینه اؤز آدامینی تعیین ائدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله «ژاماناک» قزئتی چیخیش ائدیب.
«بو گونلرده پارلامنت صدرلیینه نامیزدلر آکتیو مذاکیره ائدیلیر. ایندییه قدر ان ایناندیریجی نامیزد باش ناظر کارن کاراپتیانین آدامی، روسییالی اولیقارخ سامول کاراپتیان ساییلیردی. لاکین بیزده اولان معلوماتلارا گؤره، سرژ سرکیسیان آرتیق بوتون پارلامنت رهبرلیینی «گنجلشدیرمک» قراری قبول ائدیب. او، بوتون اساس پوستلارا اؤز آداملارینی تعیین ائدجک. نتیجهده حاضیرکی ویتسه-ایسپیکر ادوارد شارمازانوو پارلامنت صدری، آرمن آشوتیان ایسه حاکم رسپوبلیکا پارتییاسینین پارلامنتدهکی فراکسییاسینین رهبری اولاجاق»، – دئیه قزئت بیلدیریب.


text:
ایرانین آنایاسانی مدافعه شوراسی پرزیدنت سئچکیسینه قاتیلماغا یالنیز ۶ نفره ایزن وئریب.
قرارا اساساً، پرزیدنتلییه نامیزدلیینی یالنیز سید ایبراهیم ریسی ساداتی، حسن روحانی، محمد باقر قالیباف، ایسحاق جهانگیری کوه شاهی، سید مصطفی آغا میرسلیم، سید مصطفی هاشیمی طبا وئره بیلهجکلر. ماراقلی مقام اودور کی، نامیزدلرین آراسیندا بیر نفر ده اولسون آذربایجانلی یوخدور.
آخار. آذ ایران پرزیدنتلیینه نامیزدلرین قیسا بیو تقدیم ائدیر:
حسن روحانی – ۱۹۴۸-جی ایلده سیمنان اوستانیندا آنادان اولوب. میللیتجه فارسدیر. ۱۹۷۷-جی ایلده خمینینی «امام» آدلاندیردیغینا گؤره اؤلکهدن قاچاراق پاریسه گئتمهیه مجبور اولوب. ایران-عراق محاربهسی دؤورونده - ۱۹۸۲-جی ایلدهن ۱۹۸۸-جی ایله قدر عالی مدافعه شوراسینین عضوو، محاربهیه دستک کومیسییاسینین ایجرا کومیتهسینین صدری (۱۹۸۶-۱۹۸۸)، ایران اوردو کوماندانینین معاوینی (۱۹۸۳-۱۹۸۵)، ایران حربی هاوا قوهلرینین کوماندانی (۱۹۸۶-۱۹۹۱) و س. وظیفهلر ایجرا ائدیب. محاربهدهکی خیدمتلرینه گؤره فتح (قلبه) مدالی ایله مکافاتلاندیریلیب.
۱۹۸۹-جو ایلدهن ۲۰۰۵-جی ایله قدر ۱۶ ایل مدتینده تهلوکسیزلیک شوراسینین کاتیبی اولوب. همچینین ایرانین سابیق پرزیدنتی خاتمینین تهلوکسیزلیک مسئلهلری اوزره مشاویری (۲۰۰۰-۲۰۰۵) وظیفهسینی توتوب. روس، فارس، عرب، اینگیلیس، آلمان و فرانسیز دیللرینی بیلیر. حسن روحانی ۲۰ یاشی اولارکن ۱۴ یاشلی خالاسی قیزی صاحبه عربی ایله عائله قوروب. اونلارین ۴ اؤولادی وار. اصلاحاتچیلارین لیدری کیمی تانینیر.
اسحاق جهانگیری کوه شاهی – ایرانین سیرجان شهرینده آنادان اولوب. میللیتجه فارسدیر. اصلاحاتچیلارین نمایندهسی حساب ائدیلیر. ایرانین کچمیش پرزیدنتلری علی اکبر هاشمی رفسانجانی و محمد خاتمی زامانلاریندا مسئول وظیفهلرده چالیشیب. او، حاضردا ایرانین باش ناظرینین معاوینی وظیفهسینی ایجرا ائدیر.
سید مصطفی آغا میرسلیم – تهراندا آنادان اولوب. میللیتجه فارسدیر. محافطه کاردیر. بیر مدت ایرانین مدنیت ناظری کیمی چالیشیب. پانیرانیست سیاستین طرفداریدیر.
سید مصطفی هاشیمی طبا – اصلاحاتچیدیر. کئچمیش باش ناظر میر حسین موسوینین دؤورونده صنایع ناظری کیمی چالیشیب. بیر مدت ایران میللی اولیمپییا کومیتهسینین ریسی ایشلهییب. میر حسین موسوینین طرفدارلارینداندیر. هارادا آنادان اولماسی و میللیتی حاقیندا اینفورماسییا یوخدور.
سید ایبراهیم ریسی ساداتی – مشهد شهرینده آنادان اولوب. میللیتجه فارسدیر. کرج، همدان و تهران شهرلرینین بیر مدت باش پروکورور وظیفهسینده چالیشیب. اینقیلابدان سونراکی دؤورده حبسدهکی سیاسی محبوسلارین اعدامینی ایمضالایان دؤرد نفردن بیری اولوب. محافظه کارلارین دستکلدیی اساس نامیزد ساییلیر. سپاه آراسیندا بؤیوک نفوذا صاحب اولان ریسی خامنه ایدن سونرا ایران عالی دینی لیدری وظیفهسینه اساس نامیزدلردن بیریدیر. او، همچینین بو ایلکی سئچکیده روحانینین اساس رقیبی حساب ائدیلیر.
محمد باقیر قالیباف – مشهدده آنادان اولوب. آتاسی کورد، آناسی فارسدیر. ۱۹۹۶-جی ایلده ایران ایسلام اینقیلابی کئشیکچیلری کورپوسونون رهبری اولوب. او، محمد خاتمی نین دؤورونده پرزیدنته سپاه کماندیرلرینین گؤندردیی خبردارلیق مکتوبونا ایمضا آتانلار سیراسیندا اولوب. محافظه کاردیر.


text:
خطابهی زیر را دکتر ح. م. صدیق در سال 1377 در همایش بزرگداشت دکتر محمدتقی زهتابی ایراد کردهاند.
دیرهنیش و صداقت تمثیلی اولان عالیم
(مرحوم پروفسور محمدتقی زهتابیده اولان صیفتلره بیر باخیش)
اوجالدین قبریم، ای بیدردلر! سنگ ملامتدن،
که معلوم اولا درد اهلینه قبریم، اول علامتدن،
مزاریم اوسته قویمان میل، اگر کویوندا جان وئرسم،
قویون بیر سایه دوشسون قبریمه، اول سرو قامتدن.
فضولی کئچ سلامت کوچهسیندن، صبر کویوندان،
فراغت اولمایان یئرده، سفر یئیدیر اقامتدن.
- فضولی
مرحوم «پروفسور دکتر محمد تقی زهتابی» نین شخصیتینده بارز شکیلده گؤزه چارپان بیر نئچه علوی صفت و یوکسک جهتلر واردیر که بیزده اونا عزیزلمه حقی ایجاد ائدیر. عزیزلهدیکجه گووهنیریک و گووهندیکجه، اؤزوموزو یاخشی تانیماغا و جوانلاریمیزا بئله صفتلری القاء ائتمگه و الاهی قایناقلی وارلیغیمیزدان مدافعه ائتمگه چکیلیریک. او مرحومدا گؤزه چارپان بو صفتلردن بیر نئچهسینی آشاغیدا قیساجا ایضاح ائتمگه چالیشاجاغام:
1- بیرینجی بوکه، او مرحومدا «درین علم هوسی» وار ایدی و او، اؤیرتمگه عاشیق ایدی. ایللر بویو همین هوس ایله یاشامیش و علمین، بیلیگین یوکسک ذروهلرینه چاتمیش بؤیوک عالیم اولموشدور. بیر نئچه دیلی مکمل بیلیردی و بو دیللر طریقی ایله علم دونیاسینین بیر چوخ خزینهلرینی گؤزو اؤنونه آچا بیلمیشدی. همین هوس نتیجهسینده، دیلچیکیک مسألهلری، ادبیات نظریهلری، شعر دونیاسی، فلسفه عالمی، تاریخچیلیک و روزنامهچیلیک ساحهلرینده، اؤز قلمینی و استعدادینی سینایان درین بیلیک صاحیبی بیر شخصیته چئوریلمیشدیر.
بیلیکلی اولماق و بیلیک هوسلیلیک، اونون شخصیتینین مهم جهتی ایدی که بیزیم اونون قارشیسیندا احترام و سایغیمیزا سبب اولور. مین ایل بوندان قاباق «یوسف خاص حاجب» آدلی بؤیوک متفکر شاعریمیز قرآن مجید آیهلریندن الهام آلاراق علم و بیلیگین دگرلری حاققیندا و عالیم احترامی موضوعوندا یازدیغی «قوتادغو بیلیگ» کتابیندا بو هوسی یوکسک دگرلندیرمیشدیر. او، بیر یئرده دئییر:
بیلیکلی، بیلیکسیز هاچان دنگ اولور؟
کی قرآنین « هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ»[1] آیه سینه اشاره ائدیر.
بئلهلیکله دئمهلییم که زهتابیده اولان «بیلیک و علم هوسی» صفتیدیر که بیزده اونا احترام حسی اویادیر.
2- ایکینجی بو که، بو بؤیوک عالیم، هر عادی عالیم کیمی دگیل ایدی. اونونلا باشقا عالیملر آراسیندا بیر امتیاز وار ایدی. اودا، اونون «درد حس ائدن عالیم» اولماسی ایدی. «دردمند اولما» و «درد حسّ ائتمه» بیر الاهی نعمتدیر. بیزیم ملّتیمیزین معنوی و روحی تجلیاتی اولان ادبی اثرلریمیزده بو مسأله ایله علاقهدار بیر چوخ مثاللارا راست گلیریک. بیزیم بؤیوک اجدادیمیز هر زامان اؤزلرینی «دردمند» آدلاندیرمیشلار. معارف و معنویات یایما و انسان سعادتی اوغروندا چالیشما و الاهی تقرّب و یاخینلیغا یئتیشمه، اونلارین دغدغهلری و مشغولیتلری اولموشدور. دوشونجه تاریخیمیزین فخری «محمد فضولی» الله درگاهینا استغاثه ائدرک دئییر:
آز ائیلمه عنایتینی اهل درددن،
یعنی که چوخ بلالره قیل مبتلا منی.
اولدوقجا من، گؤتورمه بلادان ارادتیم،
من ایسترم بلانی چو ایستر بلا منی.
من قاندان و ملازمت اعتبار و جاه؟
قیل قابل سعادتِ فقر و فنا منی.
تمکینیمی بلای محبتده قیلما سست،
تا دوست طعن ائدیب دئمیه بیوفا منی.
مرحوم پروفسور دکتر محمدتقی زهتابی، عالیملیک و بیلگینلیک صیفتیندن علاوه، درد حس ائتمه و درد چکمه و اؤزون بلالارا آتما و مصیبتلره سینه گرمه صیفتینهده صاحیب اولموشدور.
بئله بیر داورانیش، البته که قرآن معارفیندن قایناقلانیر. اصلینده اسلام، انسانلاری «فردیّت» حوزهسیندن چیخاریر و اجتماعی مسألهلره دوشونمگه دعوت ائدیر و بویورور:
مَنْ اَصْبَحَ و لَمْ یَهْتَم بِاُمورِ المُسلمین فَلَیْسَ بِمُسلم.
(یعنی: هر کیمسه که صباح ائدرکن خلقین اجتماعی دردلرینی حسّ ائتمزسه، مسلمان دگیلدیر.)
بعضی «چوخ بختیار» انسانلار، درد حس ائتمهنی عاغیلدن ناشی بیلیرلر و بئله فیکر ائدیرلر که «عاغیل» اونلارین دوشمنی دیر و «عاغیل» اولماسایدی، اونلار درد چکمزدیرلر. اودورکه دئییرلر:
دشمن جان من است عقل من و هوش من،
کاش گشاده نبود، چشم من و گوش من!
بئله آداملار، او قدهر عارسیز و شعورسوز حالا گلیرلر که حتی عاغلین الیندن قورتولما و عاغیللیلیقدان قاچمانی آرزو ائدیرلر و عاغیلسیزلیق ایله، درد حس ائتمهدن قورتولما آرزولاییرلار.
بئله آداملارین شعارلارینا قولاق آساق:
ز هشیاران عالم هرکه را دیدم غمی دارد،
دلا دیوانه شو، دیوانگی هم عالمی دارد!
و یا:
عاقل مباش تا غم دیوانگان خوری،
دیوانه باش تا غم تو عاقلان خورند!
بئله ذلیل و آلچاق آداملار، بشریتین اؤز قاراسیدیرلار، اجتماعیّت انگللری و هر زامان دیلنمه اللرینی اوزالدان یالتاقلار حساب اولورلار. حالبوکی انبیاء و اولیاء هر زامان مصیبت، درد و بلادان استقبال ائتمیشلر. اسلام پیغمبری، اجتماعی دردلری رفع ائتمه اوچون او قدهر اؤزونو درد و عذایا سالمیشدیر که حتی بیر نئچه یئرده قرآندا بو مسألهیه اشاره اولونور. او جملهدن:
فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ إِن لَّمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفًا. [2]
(یعنی: ای پیغمبر! سن اؤز امّتینه تاسف ائتمهدن، اؤزونو هلاک ائدهجکسن.)
و یا:
طه مَا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَى إِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَن يَخْشَى.[3]
(یعنی: بیز قرآنی اونا گؤره نازل ائتمهدیک که اؤزونو بو قدهر درده عذابا سالاسان، بلکه آللاهدان قورخانلاری اویالتماق اوچون نازل ائتدیک.)
هابئله مولی الموحّدین حضرت علی علیه السلام، هئچ زامان یوخسوللاری و محروملاری و بوتون انسانلیغین دردینی یاددان چیخارتمادی. حضرت علی (ع) بیر یئرده بویورور:
اَاَقْنعُ من نفسی بَاَن یُقالَ امیرالمؤمنین و لا اُشارکهُم فی مکارهِ الدّهر اَوْ اکونَ اُسوَةً لَهُم فی جُشوبةِ العَیش.[4]
(یعنی: آیا من اؤز سردارلیغیما قناعت ائدیم و یاشاییشین آغیرلیغی،دردلری و چتینلیکلری قارشیسیندا اونلار ایله همدرد اولماییم؟)
من مرحوم زهتابینی بو باخیمدان، مولای متقیان حضرت علی علیه السلامین تابعی و اونون یولون گئدن بیر عالیم، بیر معلم و بیر معنوی وارلیق حساب ائدیرم. بو عالیم، حیاتی بویونجا، «درد» حسّ ائتمیش، «درد» چکمیش و اؤز اینانجی و عشقی اوغروندا، خاص بیر معنوی جاذبهیه ال تاپمیشدیر. اونون درد حسّ ائتمگی، معنوی آییقلیغیندان ناشی ایدی و بونا گؤرهده روحی و معنوی جذبهدن لذّت آپاریردی. مولوی دئمیشکن:
هرکه او بیدارتر، پر دردتر،
هر که او آگاهتر، رخ زردتر.
3- اوچونجو بو که، بو عالیم و شاعیر، «مقاومت ادبیاتیمیزین بیر تمثیلچیسی کیمی» ظهور ائتمیشدیر. اونون بوتون حیاتی، مقاومت تمثیلیدیر، دایانیش و دیرهنیش سیمگهسیدیر.
«مقاومت» سؤزو قرآنی بیر لغتدیر و عربجه «قیام» سؤزونون مفاعله مصدری و مؤنث اسمیدیر. مقاومت سؤزو، ادبی اصطلاحدا، بیر مدنیّتین خارجی تاثیرلره و دگیشمهلره و امحاء ائتمهلره قارشی آلدیغی حرکته دئییلیر. سؤزون انگلیزجه و فرانسیزجا قارشیلیغی Resistance دیر. اجتماعی ادبیاتدا، بیر گوجون تاثیرینه قارشی قویان گوج دئمکدیر. تورکجهمیزده قارشیلیغی، دیرهنیش، دیرهنمه، دیرنج و دیرنگه اولا بیلر.
«مقاومت ادبیاتی» دؤنمی هر ملت آراسیندا اولموشدور. نئجه که ایندی اشغالا اوغرایان فلسطین تورپاغیندا مقاومت ادبیاتی واردیر، بیزیم و منحوس شاه رژیمی زامانیندا «مقاومت ادبیاتیمیز» اولموشدور. بو جرگهیه قوشولانلار، زمانهنین آغیر شرایطینه دؤزمهمیش، و بو دؤزمهمگه اصرار ائتمیش و جانانه دیرنمیشلر. بو شاعیرلردن بیریسی «میر حبیب ساهر تبریزی» و باشقاسی «محمدتقی زهتابی شبسترینی» مثال وورماق اولار.
بیزیم اوزاق کئچمیشده «عمادالدین نسیمی» میزده بئله اولموشدور. فارس ادبیاتیندادا اونونجو عصرده یاشایان «شجاع کاشی» آدلی بیر شاعر واردیر. اودا درد حس ائدن و دیرهنن بیر شاعر کیمی قئیده آلینیرکه متأسفانه فراماسونرلر الیله یازیلان فارس ادبیاتی تاریخی کتابلاریندا اونون آدینا راست گلمیریک و اثرلری حال حاضیردا الیازمالار شکلینده کتابخانالار زاویهلریندهدیر. او، بیر یئرده اؤز زامانینداکی ظالیملره خطاب ائدرک دئییر:
ای از دل تو شعلهی دوزخ در اضطراب،
وی از تن تو آتش نمرود در کباب.
چرخ از هجوم تو مایل به بازگشت،
دور از برای دفع تو در فکر انقلاب.
روحت ملامت تو کند از عذاب خلق،
خلق از تو در ملامت و روح از تو در عذاب.
از صالحان دعاست برای تو ناروا،
نفرین فاسقان ز جفای تو مستجاب!
(دیوانینین الیازماسیندان)
«مقاومت ادبیاتی» انکار قارشیسیندا یارانار و بئله بیر ادبیاتین تمثیلچیلری هئچ زامان نفسدن دوشمزلر. اونلارین سسلر و نفسلری ملتلرینین دیرهنیش تاریخی بویونجا بوتون فضانی عطیرلهدر. مقاومت ادبیاتینین عطری و چیچگی هر زامان گنجدیر، تر و تازهدیر.
زهتابی بئله بیر ادبیات قافلهسینه قوشولان شاعر، یازیچی، عالیم و دوشونجه صاحبی اولموشدور. اونون قارشیسیندا ساتقین یالاتاقلار، بوز کیمی اربیب محو اولورلار، اونلاری الینده آلت و قولچاق ائدن شوونیست دینسیزلر ایسه قورخویا دوشور، سوسغونلوق و سونرا تملق و یالتاقلیغا ال آتیرلار. «مقاومت ادبیاتی» قافیلهسینه قوشولماق هر شاعیر و یازیچیا نصیب اولمور. زهتابی، ساهیر کیمی بو قافیلهیه قوشولا بیلن، بیلمک خوشبختلیگی الده ائتمیشدیر.
4- مرحوم پروفسور محمدتقی زهتابینین دؤردونجو ان مهم صفتی اونون علمی حرکتلرده «صداقت و دوغرو - دوزگونلوگو» ایدی. او اؤز علمی آراشدیرمالاریندا، چوخ دقتله علمی ثبوتا ال تاپان بیر عالیم کیمی، هئچ زامان گئرچگی یئرسیز شیشیتمگه یول وئرمیردی. دوشمنلریمیزین بؤیوک مادی و تبلیغی دایاناجاغا دایانان نظریهلرینی ردّ ائتمکده بئله، چوخ وسواس ایله علمی ثبوتلار ییغمادان دانیشمیردی و اونون خمیرهسینده اولان «صداقت» سبب اولموشدور که هئچ بیر سیاستچی و سیاسی اویون اوینایانلار ایله ده دوز دئمهسین و حیاتی بویو سیاستچیلر طرفیندن سیخینتی و تضییقلره معروض قالسین.
اونون شخصیتینده اولان بو صفتلرینین حیات ماجرالاری یازیلاماقلا و اثرلری اینجهلنمکله داهادا دریندن آراشدیریلیب. آچیقلانماسینا اومید ائدیریک. سؤز یوخ که مرحومون بئجرتدیگی باجاریقلی گنجلر بو مهم مساله ایله مشغول اولاجاقلار.
منجه اونون «علم اؤیرنمگه عشق، درد حسّ ائتمه، دیرهنیش و مقاومت، صداقت و دوزگونلوک» صفتلریندن داها اوستون بیر صفتی، اونون «تواضعکارلیغی و صمیمیلیگی» ایدی. همین صمیمیلیگین اوستونلوگو سبب اولدو که او، هئچ زامان سیاسته و سیاستبازلارین اویونلارینا قوشولماسین، اوشاقلیغیندا و گنجلیگینده دوز- چؤرک کسدیگی آتا - بابا یوردو شبستری اونودماسین، اورادا محقّر ائوینده اوتوروب، آذربایجاندا غرضسیز «ایران تاریخی» یازما اساس و تملینی قویماقدا فعال اشتراک ائتسین. حیاتینین بوتون گرگین ماجرالارینی آرخادا قویان عالیم، همین علوی و یوکسک صفتلره صاحب اولدوغونا گؤره، دوغما ائلی طرفیندن یوکسک قیمتلندیریلیر.
سایدیغیم صفتلر، الاهی صفتلر و الاهی نعمتلردیر. الاهی و علوی روحا مالیک اولان انسانلارا نصیب اولار. بئله انسانلارین یولون دوام ائتمک ایستهین گنجلریمیز و جوانلاریمیز، بئله صفتلره متّصف اولماغا چالیشمالیدیرلار. بو صفتلر صاحبینین یئری بوشدور. بوش اولماسین دئیهلیم. آمین.
دکتر ح. م. صدیق
تهران - 23 دی آیی 1377


text:
UEFA اروپا لیگی بیله شوولری قرعه مراسمی اوتکزیلدی
تورکیه نینگ ایککی جماعه سی نینگ رقیبلری معلوم بولدی
UEFA اروپا لیگی 3. چیتلنتیریش دور بیله شوولری قرعه سی سویس نینگ نیون شهریده گی UEFA نینگ عمومی مرکزیده بولیب اوتدی.
اوشبو قرعه نتیجه سیده تورکیه جماعه لری نینگ بیله شوولری قوییده گیچه بولدی:
تورکیه نینگ میدیپول باشاق شهر جماعه سی سویدن نینگ ابردن – انگلستان نینگ بورنلی گروهی غالبی بیلن اوچره شه دی.
بیشیکتاش جماعه سی ایسه اتریش نینگ لاسک جماعه سی – ناروی نینگ لیلستروم گروهلری نینگ غالبی بیلن اوچره شه دی.
اوشبو بیله شوولرنینگ 1 – مسابقه لری 9 اگست ایککینچی مسابقه لری 16 اگستده اجرا ایتیله دی.


text:
ترمودینامیک
ترمودینامیک - ماکروسکوپیک جیسیملرین داخیلی دۇرومونو طرازیلیقدا اؤیرهنن علم. باشقا سؤزله ترمودینامیک قارشیلیقلی چئوریلمه و انرژی اؤتورولمهسینی اؤیرهنن علمدیر ترمودینامیک ایستیلیک، ایش، ایستیلیک و انرژی آراسینداکی علاقه ایله مشغول اوْلان بیلیمدیر. ساده بیر سؤزله ترمودینامیک، انرژینین بیر یئردن باشقا یئره و بیر فوْرمادان باشقا بیر فوْرمایا ترانسفر ی ایله ایلگیلهنیر. بۇ پروسسدهکی آچار آنلاییش، دمانین، بللی بیر مکانیکی ایشه اۇیغون گلن بیر انرژی فوْرماسی اوْلماسیدیر.
ترمودینامیک آنلاییشی یونان ترموس (ایستیلیک) و دینامیک (انرژی) سؤزلریندن اۇیدورولموشدور. ترمودینامیکا قانونلاری چوْخ عۆمومی بیر اعتیبارلیلیغا مالیکدیرلر و قارشیلیقلی تاثیرلرین جزئیاتینا و یا آراشدیران سیستمین اؤزللیکلرینه باغلی اوْلاراق دییشمزلر.


text:
فلکین قانلی الیندن
بیر آتیلمیش یئره اندی
بیر فلاکت آنانین جان شیرسیندن سوتون امدی
بوللو نیسگیل شله سین چیگنینه آلدی
تای توشوندان دالی قالدی
ساری گول میثلی سارالدی
گونی تک باغری قارالدی
درد الیندن زارا گلدی
گونی گوندن قارا گلدی
خان چوپانسیز سئله تاپشیرسین اوزون،
یوردوموزا بیر سارا گلدی.
بیر وفاسیز یار الیندن،
یارا گلمز سانا گلدی
بیر یازیق قیز جان الیندن
جانا گلمز جانا گلدی
گئجه چکده الموت دامنه سیندن بورایا درمانا گلدی
بیر آدامسیز سوری آدلی
الی باغلی ، دیلی باغلی.
سوری کیمدی؟
سوری بیر گولدی، جهنمده بیتیبدیر.
سوری بیر دامجدی، گؤزدن آخاراق اوزده ایتیبدیر.
سوری یول یولچوسودور ایری ده یوخ دوزده ایتیبدیر.
سوری بیر مرثیه دیر اوخشایاراق سوزده ایتیبدیر.
او کونول لرده کی ایتمیشدی ازلدن، اودو گؤزدن ده ایتیبدیر.
سوری بیر گؤزلری باغلی، اوزو داغلی، سؤزو داغلی
اولوب هاردان هارا باغلی.
بوشلاییب دوغما دیارین، اوموب البته یاریندان
ال اوزوب هر نه واریندان
قؤرخمایب شهریمیزین قیشدا آمانسیز بؤرانیندان نه قاریندان.
گزیر آواره تاپا یاندریجی دردینه چاره ، تاپا بیلمیر
چؤخ سویر عشقی باشیندان آتا آمما آتا بیلمیر.
اووا باخ اووچی دالینجا قاچیر آمما چاتا بیلمیر
ایش دونوب، لیلی دوشوب چؤللره مجنون سوراغیندا
شیرین الده تئشه، داغ پارچالاییر، فرهاد اوتورموش اتاقیندا.
تشنه لب قو، نئجه گور جان وئری دریا قیراغیندا
گؤزده حسرت یئرینی خوشلاییب، ابهام دوداغیندا.
وارلیغین سؤن اثری آز قالیر ایتسین یاناغیندا
سانکی بیر کؤزودی بورونموش کوله وارلیق اوجاقیندا
کؤزه ریر پیلته کیمین یاغ تؤکه نییب دیر چراغیندا.
بوی آتیر رنج باغیندا، قؤجالیر گنچ چاغیندا
بیر آدامسیز ، سوری آدلی
الی باغلی ، دیلی باغلی.
سوری جان اومما ، فلکدن، فلکین یوخدی وفاسی
نه قدر یوخدی وفاسی او قدر چوخدی جفاسی
کوهنه رقاصه کیمین هر کسه بیر جوردی اداسی
او آیاقدان دوشه نی ایستیر آیاقدان سالان اولسون.
او تالانمیشلاری ایستیر گونی گوندن تالان اولسون
او آتیلمیشلاری ایستیر هامیدان چوخ آتان اولسون.
او ساتیلمیشلاری ایستیر قول ائدر کن ساتان اولسون.
نیله مک قورقو بوجوردور، فلکین نظمی ازلدن
اولوب اضدادینه باغلی
قره سیز، آغلار اولانماز
دره سیز، داغلار اولانماز
اولوسوز، ساغلار اولانماز
گرک هر بیر گوزه له، بیر دانا چرکین ده یارانسین
بیری انسین یئره گؤیدن، بیری عرشه اوجالانسین
بیری چالسین ال-آیاق غم دنیزینده
بیری ساحیلده سئوینج ایله دایانسین
بیری ذیللت پالازین باشه چکیب یاتسادا
آنجاق بیری نین بختی اویانسین
بیری قویلانسادا نعمت لره یئرسیز
بیری ده قانه بویانسین
آی آدامسیز، سوری آدلی
ساچلاریندان دارا باغلی.
نیله مک ایش بئله گلمیش ، چور گلنده گوله گلمیش
فلکین اگری کمانیندا اولان اوخ آتیلاندا دوزه دگمیش
دیلسیزین باغرینی دلمیش اگری قالمیش دوزی اگمیش.
اونو خوشلار بو فلک ائل ساراسین سئللر آپارسین.
بولبول حسرت چکه رک گول ثمرین یئللر آپارسین.
قیسی چوللرده قویوب لیلی نی محمل لر آپارسین
خسروی شیرین ایله نن ال اله وئرسین.
فرهادین قامتین اگسین.
باخاراق چرخ زامان نشئه یه گلسین، کئفه دولسون
سوری لار سولسادا سولسون
بیری باش یولسادا، یولسون
سیسقا بیر اولدوز اگر اولماسا اولدوزلار ایچینده،
بو سما ظلمته باتماز
داش آتان، کول باشی قویموش، داشینی اوزگه یه آتماز.
سن یئتیش سون هدفه، اوندا فلک، مقصده چاتماز
داها افسانه یاراتماز
سوری آی باشی بلالی،
زامانین قانلی غزالی.
سوری بیر قوشدو خزان آیری سالیبدیر یوواسیندان
ال اوزوبدور آتاسیندان
جوجه دیر حیف اولا سوت گورمه ییب اصلا آناسیندان
او زلیخا کیمی یوسیف ایین آلمیر لیباسیندان،
بونا قانع دی تنفس ائله ییر یار هاواسیندان،
درد وئرن درده سالیب آمما خبر یوخ داواسیندان،
آغلاییب سیتقایاراق بهره آپارمیر دوعاسیندان،
او بیر آیینه دی رسام چکیب اوستونه زنگار،
اوندا یوخ قدرت گفتار،
اوزو چیرکین دیلی بیمار،
گنج وقتینده دل آزار،
گوره سن کیمدی خطاکار،
گوره سن کیمدی خطاکار؟


text:
خزر دنیزینین سوییهسینده آزالما مشاهیده اولونور. حاضردا دنیزین سوییهسی - ۲۸ متره چاتیب. بو، دنیزین دایانیقلیق سوییهسیدیر.
بونو آپا-یا آذربایجان میللی علملر آکادمییاسی آکادئمیک حسن علیئو آدینا جوغرافییا اینستیتوتونون خزر دنیزینین هیدرومتورولوگییاسی شعبهسینین مدیری زابط آللاه وردیئو دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، ۱۹۷۷-جی ایلدهن ۱۹۹۵-جی ایلدک خزرین سوییهسی ۲،۵ متر آرتیب. ۱۹۹۵-جی ایلدهن اعتباراً آزاجیق ترددودله سوییه دوشوب و قالخیب. ۲۰۰۹-جو ایلدهن سونرا ایسه دنیزین سوییهسی اینتنسیو سرعتده دوشمهیه باشلاییب.
ز. آللاهوئردیئو دئییب کی، سوییهنین آزالماسی هیدرولوژی رژیم، تکتونیک و آتموسفردهکی پروسسلرله علاقلندیریلیر: «هلهلیک دنیزده سوییهنین دوشمه دؤورو گئدیر. تهلوکلی و داغیدیجی تأثیری یوخدور. اساس مسئله دنیزین سوییهسینین آزالماسی نتیجهسینده بیر سیرا اوبیکتلرین قورودا قالماسیدیر. آنجاق اونون دا باش وئرمهسینه اینانمیرام. چونکی سوت دؤورونده تیکیلن دنیز اوبیکتلرینین هامیسی -۲۸ متردن +-۲ متر فرقله حسابلانیب. آزالمانین نه قدر داوام ائدجیینه دایر پروقنوز وئرمک ممکون دئییل».