text:
کابلده قوریله دیگن انتحاری توزه تووچی مرکزینی بیرگه لیکده آلدینی آله یلیک
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در سه شنبه، 30 جدی 1393
عربستان حکومتی تمانیدن کابلده اینگ بویوک اسلامی مرکز، دېمک ا نتحاری تربیه لش رسمی مرکزی، ( سفید) آتی آستیده قوریلیشی اوچون قرارداد چکی تاپشیریلیشی بیزلرگ یمان خبر ه اېدی. شونگه کۉره وطنداشلریمیز نیچه دهه دوامیده تروریزم، بنیادگرا و جاهل تروریست لر و تشقی اۉلکه ارباب لری قۉلیدن قربانلیک بۉلگنیدن آگاه بۉلگن دیر. خورسندلیکده اوشبو عمل اۉلکه داش لریمیزنی اۉیغاتیب، تیزلیکده کیینگ حرکتیگه یوزمه-یوز قیلدی.
سعودی عربستان باشلیغ لری، یېب و ایچیب مست بۉلیب عیش عشرتده حیات کیچرماقده بیراق بیزلر و باشقه اسلامی اۉلکه لرنی بوندن کۉره چوقوراق کیېنگه قالیش لری اوچون جاهل و وحشی حیوانلر اسلام آتلی طالب و داعش نی جایز بیلیب، اۉتگن نیچه دهه دن بویان اۉلکه میزده قان توکه دیگن موجودات لردن بۉلگن بو جهال لرنینگ تهدیدی آستیگه قالماقده.
پاکستان اۉلکه سی، اسلام آباد شهری ده گی فیصل مسجد و اسلام اونیورسته (بیلیم یورتی) سینی عربستان پولی بیلن قوریلیشی و سعودی وهابیلری تمانیدن اداره بۉلیشی عبرتلی و اېسدن چیقاریلمس تجربه دیر. اوشبو مرکزلر اسلام آتیده یۉل لنیب، بیراق منطقه و اینیقسه افغانستان گه جنایتچی و انتحاری صادر قیلیش طالب توزه تووچی فابرکه سیگه ایلنگن دیر.
سعودی عربستان پادشاه سی، عبدالله ابن عبدالعزیز، جنایتچی جورج بوش بیلن ایچیملیک پیکینی تۉغیشتیره دی و بیزلرگه انتحاری تربیه لاوچی مرکزینی قوره دی.
اگرده توناکون گچه الازهر مصر، حقانیه، لال مسجد باشقه یوزلرچه پاکستان مدرسه لری، ایران آخوندی قم مدرسه لری و باشقه استخبارات مرکزلری طالب و افراطیت توزه تووچی دستگاه سی عنوانیده افغانستان و منطقه گه قان توکدی.
کابلده اینگ بویوک جهال و آلغه باریشلیک و انسانیت قرشیسی توزه تووچی مرکزینی قۉریش، دېمک اۉلکه میز افغانستان نی دائیمی بد بخت لیک و قاره کونلیککه قۉیماقچی دیر. ع و غ شریکلیک شرکتی اۉزگه لرنی قُللیک زنجیرینی بۉینیگه آلیب، عربستان منفور دولتی بیلن شرمسیزلیک ده ملت ایستگی گه قرشی اوشبو قراردادگه قۉل قۉییب، اۉلکه و اېلگه کۉره بخشلنمسلیک خیانت گه گرفتار بۉلگن دیر.
اسلام دنیاسیده عربستان حکومتی غرب نینگ چوب دستی بۉلیب، امریکا و غرب بیلن خاینلیک قرمه قرشیلیک لری بارلیگی. اوشبو (سفید چکنی) امریکا سیاستیگه ماس ترورچیلر و وهابیلرنی کوچلنتیریش اوچون اۉلکه میزگه پیشکش قیلگن دیر. وحشی و ماورای گروه (داعش) نی خاور میانه گه کېلتیرش برنامه سی شولدیرکیم افغانستان نی هم عقیده ایناغه لریگه تاپشیریب، اوشبو ینگی پروژه مرکزی، یاشلریمیزنی مغزشویلیک قیلیب، آدمگرچیلیک دن چیقیب، انتحاری توزه ته دی. اولر اسلام نامیدن یمان فایده لنیب، اسلام آتیگه شونده ی استعمارلیک مرکزلرنی بنا قیله دی. بیراق عملگه کۉره کیشیلریمیز نینگ سنتی مسلمان چیلیگی گه تیشه اوریب، اولرنینگ دنیا فکرلریگه بربریت شبیه سیگه تانیشتیره دی.
اۉلکه میزنینگ قلبیگه انتحاری نینگ فابریکه سینی قوریلمس لیگیگه انچه بهاسی بۉله دیگن بۉلسه هم آلدینی آلش لازیم. چونکه اۉلکه باله لرینگ کېله جگی شوشکلده قارنگو لیکده باقی قاله دی.
روسگه قرشی اوروش دوامیده، امریکا (کمربند سبز) طرحی اساسیده میلیاردلرچه دالرنی آنگسیز و مرتجع گروه لرنی چونتیگیگه توکیب، اۉلکه میزنینگ یتتی و سکیز جنایتچی گروه لر و طالب لر نینگ اوروش میدانیگه ایلنتیردی و اونینگ قانلی و فاجعه لی پیامد لری بگونگچه جریانی بار. امریکا اۉز گپ لریده «تروریزم گه قرشی کورشیش» نی ایته دی بیراق عملگه کۉره منفور و بشر ضدی گروه لرگه یاردم بیریش وارقه داشلیگیدن بیر لحظه هم قۉل تارتمه یدی.
اوشبو اۉلکه ده اینگ آزی اسلام بنیادگرالری مهم حربی جنگره دیر. اولر طریقیدن منطقه نی تینچسیزلیک و قورقینچ لیککه چوم دیریب تورگن دیر. رقبلری: چین و روسگه زور کۉرستیب تورگن افغانستان نی بنیاد گرا و تروریزم تندور اۉتیگه اۉزگر تیریب، اوشبو طریق بیلن اۉرته آسیا جمهویت لری و تبت گه استوار و ثابت بۉلیش اوچون شاشیلینچ حالده پراگرامه سینی اوستیگه ایشله یدی. کابل قلبیده اسلام اصطلاح سیده ینگی مرکز قوریشی اوشبو ریجه (هدف) ینی عملگه آشیریش دیر. بونگه کۉره عموماٌ اۉلکه میز اونینگ خطرلرینی تهدیدی ده بۉله دی.
آفت تېکگن اۉلکه میزده گی، تازه آنگ لرگه و آلغه باریش گه «افغانستان همبستگی حزبی» کۉز توتیب، بوتون جامعه ده گی اویغاق طبقه لر بیلن بیر سیسده بۉلیب، اوشبو هلاکتلی الدمچیلیک نی توریرست و جاهل نی تینچ پناه گاه سی بیلیب، برچه بنیادگرا گه قرشی کوچ لرنی، دموکراسی مدافع لرینی و عدالت ایستاوچیلرنی ایسیق کوتیب. اولردن ایسته یدی، اۉزگه لر اعمالی ترقه لیشی و خنثا رژیمی و مزدور لری گه قرشی توریب، اۉلکه میزنینگ قلبیگه انتحاری نینگ فابریکه سینی قوریلمس لیگیگه انچه بهاسی بۉله دیگن بۉلسه هم آلدینی آلش لازیم. چونکه اۉلکه باله لرینگ کېله جگی شوشکلده قارنگو لیکده باقی قاله دی.


c: text/html

text:
ایشیق (قزئت)
ایشیق— آذربایجان میلّی مطبوعاتیندا ایلک معاریفچی قادین قزئتی.
قزئتین یاراندیغی دؤورده ایجتیماعی وضعیت [دَییشدیر]
19. عصرین 70-جی ایللریندن یارانمیش اولان آذربایجان میلّی مطبوعاتی سونراکی دؤور عرضینده اینکیشاف ائتمیش و میلّی مطبوعات خالقین ایجتیماعی-سیاسی ، مدنی-ایدئولوژی حیاتیین موهوم ترکیب حیصهسی اولماقدا داوام ائتمیشدی.خوصوصیله 20. عصرین اوّللریندن، ایجتیماعی شوعورون اینکیشافی نتیجهسینده قادین مطبوعاتیین یارانماسی، قادین سؤز آزادلیغینا شراییط یارادیلماسی اوچون ایجتیماعی پروسهلر اینکیشاف ائتمیشدی. 20. عصرین اوّللری آذربایجان میلّی مطبوعاتیندا قادینلارین اؤز حوقوقلاری اوغروندا موباریزه آپارماغا باشلادیغی دؤوردور.بو دؤورده اساس رول اوینامیش معاریفچی خانیملار اوروپا اؤلکهلرینده دونیوی تحصیل آلمیش قادینلار ایدی. حنیفه خانیم ملکووا، ربابه خانیم قاسمووا، خدیجه خانیم علیبیگووا، امینه خانیم افندییئوا، شرقیه خانیم آخوندووا، سکینه خانیم آخوندووا، سلطنت خانیم امیرجانووا، رحیله خانیم حاجیبابابیگووا، غریبسلطان خانیم خانلارووا وعایشه خانیم حاجیقاسمووا کیمی معاریفچی خانیملارین اساس مرامی تحصیل آلماق ایستهین موسلمان قیزلارین تحصیل آلماسینا شراییط یارادیلماسی ایدی. معاریفچیلیک ایدئیالاریین جمعیت آراسیندا آرتدیغی دؤورده، ایلک قادین خئیریهچیلیک-قیّوملوق ایتّیفاقینی ایستعدادلی پداقوقلارمریم بایرامعلیبیگووا و رفیقه عظیمزاده تشکیل ائده بیلدی. 1905-جی ایلده باکیدا امینه خانیم باتریشینا امک فعالیتینه باشلادی. او، روسیه موسلمان قادینلاری آراسیندا ایلک دیپلوم الده ائدن حکیم ایدی. 1908-جی ایلده سونا خانیم رحیمووا-ولیخان پتربوقدا قادین طیب اینستیتوتونو بیتیرن ایلک آذربایجانلی قادین کیمی تاریخده قالدی.[۱]
قزئتین یارانماسی[دَییشدیر]
قزئتین مرامی قادینلار آراسیندا معاریفچیلیگی یایماق، موسلمان قیزلارین تحصیل آلماسینا شراییط یاراتماق، ساوادسیزلیغی آرادان قالدیرماق ایدی. 1911-جی ایل ژانویهین 11-دن،1912-جی ایلین سونونا کیمی نشر اولونموشدور 68 سایی ایشیق اوزو گؤرموشدور. "ایشیق قزئتی"نین ایلک سایی 1911-جی ایل ژانویهنین 22-ده نشر اولونموشدو.بو مطبوع اورقانین داواملی نشری 1912-جی ایلین سونونا کیمی داوام ائتمیشدی. عومومی اولاراق 68 چاپ سایی ایشیق اوزو گؤرمهسینه باخمایاراق، بو معاریفچی قزئت آذربایجان خالقی ایچریسینده ضیالی قادینلارین رولونون آرتماسینا و قادین حوقوقلارینی تبلیغ ائدن معاریفچی یازیلاری ایله مطبوعات تاریخیمیزده ایلک قادین قزئتی، معاریفچی مطبوعات اورقانی کیمی تاریخین صحیفهلرینده قالمیشدیر. "ایشیق" هفته ده بیر دفعه ، شنبه گونو نشر اولونان علمی-پداقوژی، ادبی، طبابت و ائودارلیغا دایر قادین مجموعهسی ایدی.بورادا اوشاق تربیهسی، ادبیات، طبابت و ائودارلیقلا یاناشی، حوقوقا، مدنیته، شریعت قایدالارینا ، دونیا خبرلرینه عایید موختلیف گوشهلر اولوب.قادینلار اوچون اولان بو ایلک قزئتین نشرینین مادّی دستکچیسی حاجی زینالعابدین تاغییئف، اونون مسئول کاتیبی ایسه سونا خانیم اولموشدور.
1911-جی ایل نشرلری هاشم بیگ وزیروفون "صدا " مطبعهسینده چاپ اولونموشدو.باکی شهر پولیس ایدارهسینین مطبعهسینده 1912-جی ایله عایید اولان ساییلاری چیخماغا باشلامیشدی. "کاسپی" قزئتی بو حادیثهنین سحری گونو یازیردی: "دونن باکیدا خدیجه خانیم علیبیگووانین رداکتورلوغو ایله هفته ده بیر دفعه چیخان "ایشیق" قزئتینین ایلک نؤمره سی تاتار دیلینده (آذربایجان تورکجهسینده) چاپدان چیخیب.بو معاریفچی قزئت موسلمان قادین و اوشاقلارین تربیهسینه خیدمت ائدن بیر اورقاندیر. قزئت ایلک ساییندا مرام و مقصدینی آچیقلایاراق خالقا موراجیعتله یازیردی: "قزئتین قارشیسیندا دوران اساس مقصد واجیب اولان معاریفلندیرمه یولو ایله عومومی اینکیشافا چاتماقدیر. قزئتین علم، ادبیات، طبابت و حوقوقا دایر، اساساً ائودارلیق و اوشاقلارین تعلیم-تربیهسی بؤلمهلری اولاجاقدیر.بوندان علاوه ، قزئت بوتون حیاتی مسلهلره اؤز موناسیبتینی بیلدیرهجکدیر".[۲]
ایشیق قزئتینین فعالیتی[دَییشدیر]
قزئت بیر طرفدن مدنی ترقی و علم اؤیرنمگین اهمیتیندن بحث ائدیر، دیگر طرفدن چادرانی تبلیغ ائدهرک اؤرتولولوگه حاق قازاندیریر، دین مسلهلرینی، موسلمانچیلیغی اوستون توتوردو. "ایشیق" قزئتیین "تعلیمی-نیسوان" بؤلمهسینده وئریلن ماتریاللاردا معاریفچیلیک پروبلملرینی خوصوصی اولاراق گؤستریردی.بو یازیلاردا دوغرو اولاراق گؤستریلیردی کی، اؤولادین تربیهسی والدئین تربیهسی ایله باغلیدیر.موسلمان قیز مکتبیین تورک دیلی موعلیمی ن.نریمانوفا آنانین عؤهدهسینه دوشن وظیفهلرین والیدهلیک، موربیّهلیک، رفیقهلیک و ورثهلیکدن عیبارت اولدوغونو قئید ائدیردی. "ایشیق" قزئتیین اساس تدقیقاتچیلاریندان اولان آمالیا قاسمووانین سؤزلرینه گؤره، شوروی حاکیمیتی ایللرینده "ایشیق" قزئتی آذربایجاندا قادین مطبوعاتیین بایراقداری کیمی تاریخده اؤز یئرینی توتا بیلمهییب: "همین ایللرده بو قزئت بورژوا مطبوعاتی کیمی قییمتلندیریلهرک تدقیقاتلاردان کناردا قالیب.آما بو گون جسارتله دئیه بیلریک کی، آذربایجاندا موستقیللیک ایللرینده روس دیلینده نشره باشلامیش "Mir jenşini" قزئتینی نظره آلماساق، "ایشیق" سون یوز ایلده اؤلکهمیزده آنا دیلینده نشر اولونموش یئگانه قادین قزئتیدیر. معاریفچی خانیملاردان اولان رحیله حاجیبابابیگووا والدئینلرینی ایتیرمیش اوشاقلارا، یوخسول عاییلهلره یاردیم ائتمک مقصدیله 1914-جو ایل نوامبرین 21-ده باکی موسلمان قادین خئیریه جمعیتینی تأسیس ائتمیشدی.م.س.تاغییئوا جمعیتین ایداره هئیتینین صدری، رحیله حاجیبابابیگووا صدرین موعاوینی، امینه آغایئوا کاتیب، پری توپچوباشووا خزینهدار سئچیلمیشدیلر. جمعیت خسته و یارالی عسگرلره، یئتیم و یوخسول اوشاقلارا یاردیم گؤستریر، تئز-تئز موختلیف تدبیرلر کئچیریردی. جمعیت بیرینجی دونیا موحاریبهسینده اسیر دوشموش یارالی تورک عسگرلرینه ده یاردیم گؤسترمیشدیر.
1917-جی ایلین اوکتوبروندا لیزا خانیم مختارووانین صدرلیک ائتدیگی باکی موسلمان خئیریه جمعیتی یوخسول قیزلار اوچون پئشه مکتبی آچمیشدی.مکتبده 4 عومومتحصیل صینیف و 6 پئشه بؤلمهسی فعالیت گؤستریردی. تورک دیلی، حساب، ال ایشی، بیچمه و تیکیش اوزره درسلر کئچیلیردی.1918-جی ایل مارس قیرغینلاری زامانی مکتب فعالیتینی دایاندیرمیشدی.
1919-جو ایلین اوّللرینده جمعیت مکتبین ایشینی یئنیدن برپا ائتمیشدی.آذربایجان خالق جومهوریتی حؤکومتی مکتبین ثمرهلی ایشلهمهسی اوچون جمعیته 30 مین مانات وسایت آییرمیشدی. مکتب آذربایجانلی قیزلارین ساوادلانماسیندا، اونلارا میلّی-معنوی دَیرلرین آشیلانماسیندا، عاییلهده و جمعیتده اؤز حوقوقلارینی آنلاماسیندا بؤیوک رول اوینامیشدیر. آوریل ایشغالیندان (1920) سونرا سونرا جمعیت فعالیتینی دایاندیرمیشدی.قزئت بیر طرفدن مدنی ترقّی و علم اؤیرنمگین اهمیتیندن بحث ائدیر، دیگر طرفدن چادرانی تبلیغ ائدهرک اؤرتولولوگه حاق قازاندیریر، دین مسلهلرینی، موسلمانچیلیغی اوستون توتوردو. "ایشیق" قزئتینین "تعلیمی-نیسوان" بؤلمهسینده وئریلن ماتریاللار دا معاریفچیلیک پروبلملرینی خوصوصی اولاراق گؤستریردی.بو یازیلاردا دوغرو اولاراق گؤستریلیردی کی، اؤولادین تربیهسی والدئین تربیهسی ایله باغلیدیر.موسلمان قیز مکتبینین تورک دیلی موعلیمی ن.نریمانوفا آنانین عؤهدهسینه دوشن وظیفهلرین والیدهلیک، موربیّهلیک، رفیقهلیک و ورثهلیکدن عیبارت اولدوغونو قئید ائدیردی.[۳]
قزئتین فعالیتینده رول اوینامیش معاریفچی قادینلار[دَییشدیر]
قزئتین یارادیجیسی اولان خدیجه علیبیگووا آذربایجانین ضیالی قادینلاریندان بیری اولموشدور. ایلک تحصیلینی روس قیز گیمنازیاسیندا آلمیشدی. داها سونرا گونئی قافقاز اولگینسکایا مامالیق اینستیتوندا اوخوموشدور.خدیجه خانیم حوقوقشوناس مصطفی بیگ علیبیگوفلا عاییله قورموشدو.1920-جی ایلده شکییه کؤچموشلر، اورادا ایختیصاصی اوزره حکیم-ژینهکولوق وظیفهسینده چالیشمیشدیر. رداکتور خ.علیبیگووانین قزئتده "وظایفئ-بئیتیّه" باشلیغی آلتیندا مقالهلری چاپ اولونوردو.عاییله-معیشت مؤوضوسوندا یازیلمیش بو ماتریاللار قزئتین اکثر نؤمرهلرینده درج اولونموشدور. "طبابته دایر" بؤلمهسینده کی ماتریاللار چوخ زامان خدیجه خانیم اؤزو و حکیم امینه خانیم باتریشینا طرفیندن یازیلیردی. تعلیم-تربیهیه دایر یازیلاریندا خدیجه خانیم اوشاغین تربیهسینده اوچ دؤورو اساس گؤتوروردو: بیر- اوشاغین دوغولاندان 6–7 یاشینا کیمی اولان دؤور ،ایکی تربیه دؤورو، اوچ گنجلیک دؤورو. خ.علیبیگووانین فیکرینجه ، قیزلارا وئریلن تربیه آنا دیلی، شریعت و ائودارلیق ایشلرینی اؤیرهنیب بیلمکده عیبارت اولمالیدیر. خدیجه علاالدین قیزی علیبیگووا 1884-جو ایلده تیفلیسده آنادان اولوب.آتاسی تیفلیسین حؤرمتلی ضیالیلاریندان بیری ایدی و قیزینین تعلیم-تربیهسی ایله یاخیندان مشغول اولموشدو.خدیجه تیفلیس قیزلار گیمنازیاسینی بیتیردیکدن سونرا طیب ساحهسینده عالی تحصیل آلیر.حوقوقشوناس، ایجتیماعی خادیم، پوبلیسیست مصطفی بیگ علیبیگوف ایله (1872–1942) عاییله حیاتی قورور.بوندان سونرا او، ایجتیماعی و مدنی حیاتدا داها فعال ایشتیراک ائدیردی.خدیجه خانیم باکی موسلمان قادین خئیریه جمعیتینین، مصطفی بیگ ایسه "یاشیل قلم"ین، "هیدایت" خئیریه جمعیتیین کاتیبی، همچنین "مؤحتاجلارا کؤمک" جمعیتینین، "احرار" پارتیاسینین عوضوو اولموشدو.ضیالی قادینلاردان پداقوق نبات نریمانووا، حکیم امینه خانیم باتریشینا، حلیمه خاتون آخوندووا، خرامان رحیمبیگزاده، اونون آناسی آسیا آخوندووا، مارال نبیزاده، سیده شیخ زاده، گوهر شوقیه و باشقا معاریفپرور قادینلار قزئته تئز-تئز مقالهلر، شعیرلر گؤندریر و قادینلارین حوقوقسوز حیاتیندا تنقیدلر یازمیشلار.بو معاریفچی، ضیالی قادینلار قزئتین نشر اولونماسیندا بؤیوک روح یوکسکلیگی ایله بیرلشمیشدیلر.خ.علیبیگووانین "حوقوقلاریمیز" سرلؤوحهلی مقالهلرینده قادینلارین حوقوق برابرلیگی، اونلاری معاریف و مدنیته، ایجتیماعی حیاتدا ایشتیراکا چاغیریش، قادین کلوبلارینین، بیلیک کورسلارینین آچیلماسی، اوشاقلارین تربیهسی، معیشت مسلهلری و باشقا مؤوضولار اطرافیندا علمی معاریفچی یازیلار درج اولونوردو.گؤرکملی ادیب و ضیالیلاردان محمد هادی، یوسف وزیر چمنزمینلی، ب.شاهتاختینسکی، ای.ملکوف ایلک قادین مطبوعاتیین یارادیلماسی موناسیبتیله تبریک مکتوبلاری یازمیشدیلار. حلیمه آخوندووا پوبلیسیستیک مقالهلرینده معاریفچیلیک ایدئیالارینی تبلیغ ائدیردی و "موسلمان قادینلارینین حوقوقلاری" مقالهسینده خانیملارا خطاباً یازیردی: "آجیناجاقلی حیاتیمیز اولماماسی اوچون بیز اوخومالی، اوخوتمالی، تربیه آلمالی و تربیهلندیرملیییک.اگر بیز اینسانیقسا، اوندا بیزیمله اینسان کیمی رفتار ائتمک لازیمدیر. بیزه بیلیک لازیمدیر". "قادین میلتین آناسیدیر" مقالهسینده او، قادینلاری اونلارین اوخوماسینی قادادغان ائدن مورتجع دین خادیملرینین هدهلریندن قورخماماغا چاغیریردی. "ایندی باشقا زمانهدیر.بوتون میلّتلر ترقّییه دوغرو گئدیر، علم و معاریف زمینینده چالیشیرلار.موللالارین سؤزلرینه اینانمایین.اونلار بیزه مانع اولورلار". معاریفچیلیک ایدئیاسیندان قزئت تدریجاً قادین همرأیلیگی و بیرلیگیین تبلیغاتینا کئچدی. او جوملهدن منوّر علیخانووا "باجیلاریما بیرینجی مکتوب" مقالهسینده یازیردی: "بیز بیلملیییک کی، تک آدام هئچ نه ائده بیلمز، هر یئرده ، هر ایشده بؤیوک رولو بیرلیک، ایتّیفاق اویناییر". گنجهلی مؤلیف لر ثوبوت ائتمگه چالیشیردیلار کی، اوخوماق، علم، تحصیل آلماق نهاینکی کیشیلره، بلکه اونلاردان داها چوخ قادینلارا لازیمدیر.چونکی اونلار خالقین گلهجگی اولان اوشاغین تربیهسینده اساس رول اویناییرلار. شاماخی قیز مکتبینین موعلیمی گوهر شوقیه یازیردی کی، بیز بو یاشادیغیمیز 20. عصرده حوقوقلاردان محروموق و جهالتدن قورتولا بیلمیریک.میلتلرین اینکیشافی کیشیلرین ترقّیسی ایله دئییل، قادینلارین ترقّیسی ایله اؤلچولور. اونا گؤره ده تعلیم-تربیه اوجاقلارینین سایینی آرتیریب، قیزلاری مکتبه جلب ائتملیییک. تدقیقاتچی گؤرکملی معاریفچی اولموش رقیبه محمدووا آراشدیرماسیندا یازیر کی، قزئتین باغلانما تهلوکهسینی حیسّ ائدن رداکتور خ.علیبیگووا نشرین بیرایللیک نؤمرهسینی تزار 2. نیکولایین خانیمی آلکساندرا فیودوروونایا گؤندرمک اوچون عریضه یازیر و اوندان ایجازه ایستهییر.ایمپراتریچا خدیجه خانیمین خواهیشینی راضیلیقلا قارشیلاییر.گؤروندوگو کیمی، خ.علیبیگووا میلّی مطبوعاتیمیزین ایلک قادین مطبوع اورقانینین آذربایجانلی قادینلارین حیاتینداکی اهمیتلی رولونو دیرلندیرهرک اونون داواملی نشری اوچون الیندن گلهنی ائدیب.بوتون بونلارا باخمایاراق "ایشیق" قزئتی جمعی بیر ایل نشر اولونوب. 1912-جی ایل قزئتین نشری دایاندیریلدیقدان سونرا خدیجه خانیم شکی یه کؤچور حکیملیک فعالیتینی داوام ائتدیریر. عئینی زاماندا شکیده ساواد کورسلاریین، قادین کلوبونون تشکیلینه دستک اولور. "ایشیق" قزئتیین اساس تدقیقاتچیلاریندان اولان آمالیا قاسیمووانین سؤزلرینه گؤره، شوروی حاکیمیتی ایللرینده " ایشیق " قزئتی آذربایجاندا قادین مطبوعاتیین بایراقداری کیمی تاریخده اؤز یئرینی توتا بیلمهییب: "همین ایللرده بو قزئت بورژوا مطبوعاتی کیمی قییمتلندیریلهرک تدقیقاتلاردان کناردا قالیب.آما بو گون جسارتله دئیه بیلریک کی، آذربایجاندا موستقیللیک ایللرینده روس دیلینده نشره باشلامیش " Mir jenşini" قزئتینی نظره آلماساق، "ایشیق" سون یوز ایلده اؤلکهمیزده آنا دیلینده نشر اولونموش یئگانه قادین قزئتیدیر. معاریفچی خانیملاردان اولان رحیله حاجیبابابیگووا والدئین لرینی ایتیرمیش اوشاقلارا، یوخسول عاییلهلره یاردیم ائتمک مقصدیله 1914-جو ایل نوامبرین 21-ده باکی موسلمان قادین خئیریه جمعیتینی تأسیس ائتمیشدی. م.س.تاغییئوا جمعیتین ایداره هئیتیین صدری، رحیله حاجیبابابیووا صدرین موعاوینی، امینه آغایئوا کاتیب، پری توپچوباشووا خزیندار سئچیلمیشدیلر. جمعیت خسته و یارالی عسگرلره، یئتیم و یوخسول اوشاقلارا یاردیم گؤستریر، تئز-تئز موختلیف تدبیرلر کئچیریردی.جمعیت بیرینجی دونیا موحاریبه سینده اسیر دوشموش یارالی تورک عسگرلرینه ده یاردیم گؤسترمیشدیر. 1917-جی ایلین اوکتوبروندا لیزا خانیم مختارووانین صدرلیک ائتدیگی باکی موسلمان خئیریه جمعیتی یوخسول قیزلار اوچون پئشه مکتبی آچمیشدی.مکتبده 4 عومومتحصیل صینیف و 6 پئشه بؤلمهسی فعالیت گؤستریردی. تورک دیلی، حساب، ال ایشی، بیچمه و تیکیش اوزره درسلر کئچیلیردی.1918-جی ایل مارس قیرغینلاری زامانی مکتب فعالیتینی دایاندیرمیشدی.
1919-جو ایلین اوّللرینده جمعیت مکتبین ایشینی یئنیدن برپا ائتمیشدی.آذربایجان خالق جومهوریتی حؤکومتی مکتبین ثمرهلی ایشلهمهسی اوچون جمعیته 30 مین مانات وسایت آییرمیشدی. مکتب آذربایجانلی قیزلارین ساوادلانماسیندا، اونلارا میلّی-معنوی دَیرلرین آشیلانماسیندا، عاییلهده و جمعیتده اؤز حوقوقلارینی آنلاماسیندا بؤیوک رول اوینامیشدیر. آوریل ایشغالیندان (1920) سونرا سونرا جمعیت فعالیتینی دایاندیرمیشدی.[۴]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ائل و طایفا ایچینده، بعضا توپلومسال، و بعضا طایفا قایداسیندا، و عینی حالدا بعضا، بعضی اوتوروملاردا، پول توپلاما غین اوزونه آیید آدلاری وار. اورنک اوچون: شنلیک و تویدا و عینی حالدا یاسدا، یاردیم و کومک اوچون کومکلر اولور. و بونا خئیری _ شر دئیرلر.
۱.قایچی پولو: خالچا توخونوب و سونا یئتدیکدن سونرا، خالچا آلیجی سی، خالچا توخویانلارا انعام اوچون زحمت یانا وئرر.
۲.بوینوز پولو: مال و داوار آلیجی سی، مال و داوار اوتاران چوبان و اوشاغلارا انعام اوچون زحمت یانا وئرر.
۳.سیبیل پولو:بونا بیغ یاغی و لوطی حاققی دا دئیرلر. اوتن چاغلاردا، لوطی لار گئجه شهر و کوچه لرده گودوک یاپماق اوچون توکانچیلاردان پول آلاردیلار.
۴.زور پولو: بعضی انسانلار باشقالارینا زور دئمک اوچون پول آلاردی.
۵.موللا پولو: محرملیک آییندا، بیر موللا روضه اوخودوغو اساسدا، هر ائودن موللا اوچون پول توپلاردیلار.
۶.ات حاققی: قوربان بایرامیندا، بیر نئچه آدام، شریک له شرک، بیر مال آلاراق آرالاریندا بولوشردیلر.
۷.استکان پولو: بونا یئر پولو و تلکه ده دئیرلر. قومار اویونوندا، قومار اوینایانلار بعضا ائو یئیه سی قویان ایستکانا پول آتارلار و بو پولدا ائو یئیه سینه چاتار.
۸.چورک پولو: چورک آلماق اوچون پول آییرماق.
۹.چوره ک یولو: بیر آل وئرده، بیرینه خئیر وئرمک اوچون یول قویماق.
۱۰.سون زامانلاردا، سو پولو، قاز پولو، برق پولو و تلفون پولو
۱۱.یول پولو: یولدا ماشینلاردان آلینان پول( عوارض راه )
۱۲.دونگی: بیر نئچه نفر یئمک اوچون، هره اوز حاققینی حساب ائتمک.
۱۳.قازان اوستو: تویدا قازانین اوستو آچیلسین دئیه، آشپاز بیگدن پول آلاراق قازانین آغزین آچار و بو حالدا باشلانیشدا بیگ و گلینین یئمکین چکدیکدن سونرا قوناغلارا شام وئررلر.
۱۴.قان پولو: اگرسه بیری بیرین اولدورسه، اولن آدامین یئیه سینه وئریلن پولا دئیرلر.
۱۵.جئهیز اوستو: گلینین جئهیزینه باخان ائل طایفا، جئهیزین اوستونه پول آتار.
۱۶.یاستاما: یاسلاما، اولو یئیه سینه کومک ائدیلن پول.
۱۷.خرجه وای: نئچه نفر بیر یئره توپلاناراق، هر نه خرجله سه لر هره اوز حاققینی وئرر.
۱۸.توی پولو: بیر گنج ائولنمه یاشینا چاتدیقدان سونرا، ایشله یه رک اوزونه توی پولو توپلار.
۱۹.توی یانا: تویدا پول توپلانماق.
۲۰.کفن پولو: بیر انسان وار دوولتین ورثه آراسیندا بولدوکدن سونرا، اوزونه ده کفن پولو آییرار.
۲۱.چای پولو: چای خانالاردا حساب اولان چای اوچون.
۲۲.شوت: بیرینین حسابین وئرمک اوچون پول، توان، بو سوزجوک کوکسل آنلام باخیمیندان بیر اکره یئرده، یالنیز بیر خط حدودوندا شوخوم سالماق، باخ. شوت سالماق، آنجاق بو سوزجوک اوسته گلن آنلاملاردان باشقا اهمیت آنلامینیدا یئتیریر. باخ.هئچ شوتونا دییل.
فولکولورموزدان بیر یارپاق/پول توپلاماغین اوزونه آیید آدلاری وار توپلاما/رحیم غلامی


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژوئن ۷
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/رویدادلار
- ۱۴۹۴ - ایسپانیا و پورتوقال آمریکا قارهسین اؤز آرالاریندا بؤلدولر.
- ۱۸۶۳ - مکزیکه گوندریلن فرانسه سیپاهی، مکزیکو سیتینی تصروف ائیلهدی.
- ۱۹۸۱ - اسرائیلین اف ۱۶ اوچاغلاری، اپرا عملیاتینین بویوندا (عکسده)، عراقین اوسیراک داکی اتمی رآکتورلارینا حمله ائیلهدیلر و عراقین اتمی برنامهلرین آرادان آپاردیلار.
- ۲۰۰۶ - ابومصعب الزرقاوی اردنلی و القاعده تروریسم گروهونون باشچیلارینان بیری، عراقدا، آمریکالیلارین توسوطیله اؤلدورولدو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/دوغوملار
- ۱۸۴۸ - پل گوگن فرانسهلی رسّام و موجسمهچی
- ۱۸۶۲ - فیلیپ لنارت آلمانلی و ماجاریستانلی فیزیکچی، ۱۹۰۵ اینجی ایلده نوبل فیزیک اؤدولون قازانان
- ۱۹۵۲ - اورهان پاموک تورکیهلی رمانیازیچیسی، ۲۰۰۶ اینجی ایلده نوبل ادبیات اؤدولون قازانان
- ۱۹۵۲ - لیام نیسون ایرلندلی اویونچو
- ۱۹۸۱ - آنا کورنیکوا روسیهلی نتیسچی
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/اولوملر
- ۱۳۲۹ - بیرینجی رابرت ایسکاتلندین پادیشاهی ۱۳۰۶ اینجی ایلدن ۱۳۲۹ اینجی ایلهجان
- ۱۸۲۶ - یوزف فون فراونهوفر آلمانلی فیزیکچی
- ۱۸۴۳ - فریدریش هؤلدرلین آلمانلی شاعیر
- ۱۹۵۴ - آلن تورینق بریتانیالی ریاضیچی، منطیق بؤلن، و رمزنگار
- ۱۹۷۰ - ادوارد مورقان فورستر، اینگیلیسلی رمانیازیچیسی و ادبیات و ایجتیماع نقدچیسی
- ۱۹۸۰ - هنری میلر آمریکالی یازیچی
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژوئن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژوئن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژوئن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ذیالقعده/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
موللا، هارای(اویون)
موللا، هارای – آذربایجاندا اساساً یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده و یا دیگر واختلاردا اوشاق و گنجلر آراسیندا گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اوشاق اویونلاریندان بیریدیر.
اویونون قورولوشو[دَییشدیر]
اوشاقلار هالای گلمک یولو ایله موللالار آراسیدا ایکی دستهیه آیریلیرلار. موللالاردان بیرینین گؤزونو یومورلار. گؤزو آچیق موللانین دستهسینده اولانلار قاچیب گیزلهنیرلر. گؤزویومولو موللانین اوشاقلاری سیغیناجاقدا اوتورورلار. او، گؤزونو آچیر، گیزلنن اوشاقلارین موللاسی ایله اوشاقلاری آختارماغا باشلاییر. هر یئردن کئچدیکده گیزلنن اوشاقلارین موللاسی برکدن خبردارلیق ائدیر. مثلا، "بولاغین یانیندان کئچدیک" ،"درهنی او تایا آدلادیق" ،"علینین ائوینین یانینداییق" و ای. آ. بو خبردارلیقدان مقصد گیزلنن اوشاقلارین مؤحکم گیزلنمهسی، گؤزه گؤرونمهمهسیدیر.
اگر آختاران موللا گیزلنن اوشاقلاردان بیرینی گؤرسه اویونو اودموش اولور. گیزلنن اوشاقلار اونون گؤزونه گؤرونمهدن قاچیب سیغیناجاغا گلسهلر، اونلاری آختاران موللانین اوشاقلاری آغیز-آغیزا وئریب برکدن "موللا، هارای، موللا، هارای!" – دئیه قیشقیریشیرلار. آختاران موللا اونلارین سیغیناجاغا گیرمهسینی گؤرمهسه،گیزلنن طرف آختاران طرفی اودور.


text:
بؤلمه:سسجیل(فونئتیکا)
فوْنیتکا اصلینده بیر یۇنانجا(φwvή, phōnē) سؤزلوگودور و دیلچیلیک علمین دانیشیق سسلری باره ده دارتیشان بیر بؤلومدور.فوْنیتکا اینگلیسجهPhonetice فارسجا آواشناسیآدالاندیرمیشدیر لاکن اؤز تۆرکجه میزده"سسجیل" دیئسه ک داها اۇیغون اوْلور.[دَییشدیر]
سسجیل اوچون ایکی ایصطلاح داها ایضاح ائدیلمه لیدیر.
1-فوْنِم کؤکو یۇنانجا(φώvnua) سؤزلوگودور.اینگلیسجه Phonemeفارسجا واج و اؤز تۆرکجه میزده "سس" آنلامینا گلیر.لاکن هر سسدن سؤز کئچمیر.فوْنم بیر دیلیچیک ایصطلاحی اوْلاراق دانیشیق سسین اَن کیچیک واحدلرینه دئییلیر،مثلا آ،ا،،ب و سایره سسلری.بیز بو حرفلری تلفظ ائده رکن ایفا ائتدیییمیز سسلر فوْنم آدلانیر:آ سسی،ب سسی.فوْنم خصوصی ایشاره لرله گوسته ریلیر و بۇ اشاره لر حرف آدلانیر.[۱]
2-موْرفِم کؤکو (morphe)' یۇنانجا سؤزلوگو.اینگیلیسجه Morpheme فارسجا تکواژ اؤز تۆرکجه میزده "سؤزجوک[۲]" آنلامینی ایفاده ائدیر.سؤزجوک سؤزون لئکسیک(سوز بیریمی) ویا قرامری معنا ائده ن اَن کیچیک حصه سیدیر،دیل سیستئمی نین اساس واحدلریندن بیریدیر.سؤزجوک هم واحدلر صنفی و همده واحددیر.سؤزون کؤکو و شکلیچیلری (اؤن،ایچ،سوْنلوق)سؤزجوک دور.ایکی نؤوع وار:کؤک(قرامری معنا و لئکسیک آنلاییشی ایفاده ائدیر) و شکیلچی (یالنیز قرامری آنلاییشی بیلدیریر.)[۳]
تۆرکجه دهفوْنِمی معین لشدیرمک اصوللاری[دَییشدیر]
بیز نطق زمانی یۆزلرجه مختلف فیزیوْلوژی و آکوُستیک(سسه ایلگی) کیفیتلی دانیشیق سسلریندن استفاده ائدیرک.
ایندی بۇ بؤلمهده فایل و یا مدیا یوْخدور.


text:
محمدحئیدر دوغلات
محمد حئیدر دوُغلات، میرزه حئیدر (1499، تاشکند - 1551، کشمیر) - تاریخچی، دؤولت خادیمی. محمد حسین کورقانین اوغلو، آناسی خوْب نیگارخانیم یونسخانین کیچیک قیزی، بابورون آناسی قوتلوغ نیگارخانیمین باجیسی ایدی.
یاشامی[دَییشدیر]
1508-1509-جو ایللرده شیبانیخان بویروغو ایله آتاسینین اعدام ائدیلمهسیندن سونرا گنج محمد حئیدرین یاشامی تهلوکه آلتیندا قالدی. محمد حسینین اعتیبارلی آداملاریندان اولان مؤولانا محمد بؤیوک چتینلیکلرله محمدحئیدری بوخارادان بدخشانا قاچیرماغی باجاردی. 1509 -جو ایلده کابیله - بابورون سارایینا آپاردی. بابورون اونا یوکسک احتیرام گؤستردی. میرزه حئیدرین یازدیغینا گؤره، بابور اونا آتا کیمی آتالیق ائلهدی. اوچ ایل سونرا میرزه حئیدر اندیجانا، سولطان سعیدخانین سارایینا گئتدی و خانین سون گونونه قدر یانیندا قالدی. 1514 -جو ایلده کاشغاردا سولطان سعید خانین حاکیمیتی قورولدوقدا، میرزه حئیدر اونونلا بیرلیکده کاشغارا گلدی. خان گوونیب بوتون قوشون و سلطنت ایشلرینی اونا تاپشیریب محدودیتسیز حوقوقلار وئردی، عئینی زاماندا اوغلو ولیعهد عبدالرشیدین تربیهسینی ده اونا تاپشیردی. سولطان سعید خانین حاکیمیتی دؤنمینده میرزه حئیدر بدخشان، کافیریستان، تبت، لادک و بیر چوخ حربی سفرلره رهبرلیک ائتدی. 1533 -جو ایلده سولطان سعیدخانین اؤلوموندن سونرا اوغلو عبدالرشید تاختا چیخدی. آنجاق دوُغلات سولالهسینده کی قارشیدورما محمد حئیدری اؤلکهنی ترک ائتمگه مجبور ائتدی. محمد حئیدر اؤنجه بدخشاندا سردگران دولانیب سونرا لاهورا، بابورون اوغلو کامران
میرزهنین یانینا گئتدی. 1539-1540-جی ایللرده محمد حئیدر آقرادا هومایونا قوشولدو. 1541 -جی ایلده کاشغار فتح ائدیلدیکدن سونرا محمد حئیدر بابوریلر آدیندان کاشغاردا حؤکمرانلیق ائتدی. اصلینده ایسه موستقیل اولاراق حؤکمرانلیق ائدیردی. محمد حئیدر داغ طایفالاری ایله توققوشمادا اؤلدورولدو.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
محمد حئیدر مشهور "تاریخ رشیدی" اثرینین و جوغرافیا مؤوضوسوندا "جهاننامه" آدلی تورکجه شعیر ریسالهسینین مؤلیفیدیر. " تاریخ رشیدی" شرقی تورکوستان، قازاخیستان و اورتا آسیانین 15-16-جی عصرین بیرینجی یاریسی تاریخی ایله باغلی دَیرلی بیر قایناقدیر. محمد حئیدر بو اثری بیر نئچه ایلین عرضینده کشمیرده یازمیشدی. اثر 2 بؤلومدن - "دفترلر"دن عیبارتدیر. بیرینجی بؤلومده توُغلوق تئمور دؤنمیندن عبدالرشیدخان دؤنمینه قدر، موغولیستان و کاشغاردا حؤکمرانلیق ائدن جیغاتایلار تاریخینی آچیقلاییر.بو دفتر 1546-جی ایل، یعنی 2-جی بؤلومدن سونرا یازیلمیشدیر. 2- بؤلوم 1541-42.جی ایللرده تاماملاندی، 1-جی بؤلومدن 4 دفعه بؤیوکدور و مؤلیفین خاطیرهلرینی احتیوا ائدیر. بو اثر "بابورنامه" کیمی خاطیره ادبیاتینین پارلاق نومونهسیدیر.
"جهاننامه" اثرینین باشلانیشی[دَییشدیر]
ثنا-ی جهان آفرینغه بوُرون
کیم آندین ایمستور ایشی یاشوُرون
نه کیم آدمینینگ خیالی ییتر
هر ایش کیم اوُلوسدین نهانی ایتر.
باری آنینگ آلدیدا یکسان دوُرور
آچوق دشت گر تیره مسکن دوُرور.
نه کیم عالم و اهلیده باردوُر
آنینگ قوُدرتی آندا ایظاهردوُر.
جهاندا نی کیم جان و جانسیز دوُرور
هواده اوُچار ییرده یوگوروپ یورور.
آنینگ قوُدرتیندن پر و بال آچار
آنینگ قوُدرتی بیرله یوگوروپ قاچار.
درخت و گول و سبزه و خار و خس
آنینگ قوُدرتیندن اؤنوپ هر نفس.
چیقار ییردین و سبزه خورّم بوْلوپ
کؤنگولدین غم اوْل وقت کم بوْلوپ.
تاپیب هر بیری بیر صفتده کمال
تاپار چون کمالیغه ییتسه زوال.
بهار و خزان موسیمی کیم ایرور
بوُلارنینگ کمال و زوالین بیرور.
قایناق[دَییشدیر]
- Mirzo Muhammad Xaydar, Tarixi Rashidi (Vvedeniye, per. s pers. A.Urunbayeva, R.P.Djalilovoy, L.M.Yepifanovoy), T., 1996.


text:
کیچیک بیر آچیقلاما
بهروز اسماعیلزاده
(سایین تنقیدچی همت شهبازی جینابلارینین “قارالاما”مانیفئستینه یازدیقلاری مقالهیه کیچیک بیر آچیقلاما)
اؤن سؤز
بو آچیقلامانی هر بؤلومون اوستونده، مانیفئستین متنینه دایاناراق یازماغا چالیشاجایام.
○آچار سؤزجوکلر
□دوشونجه
□ایمگه
□تکنیک
□قارالاما
سایین تنقیدچی شهبازی جینابلارینین بو بؤلومه آچیقلاما یازمادیقلارینین ندنی مجهولدو.
مقالهنی اوخودوغومدا گؤزه ووران ایک شئی هر بیر بؤلومون سادهجه آدینین اوزهرینده دایانماقلاریدی. حال بو کی مانیفئست، ۴ بؤلوم و۱۱ بنددن عیبارتدیر. هر بؤلوم ایسه، بیربیرینی تاماملایاراق بوتونلهشیر. بیر متنی اوخویوب تنقیدیمیزی یازماق ایستهییرسک، بوتون متنی اوخویوب آنالیز ائتمهلیییک. ان اؤنملی قونولاردان بیری ده بودور: حؤرمتلی شهبازی بی، بیز “قارالاما” مانیفئستینی، بندلرین باشلانقیجیندا یازدیغیمیز کیمی، دونیا ادبیاتینا یوخ، اؤز ادبیاتیمیزین دورقون تینینه سونموشوق. ندنی ایسه، ادبی توپلوموموزون سطحیلشمهسی، تقیلده ساری گئتمهسی، تکرارلاردا دولانماسی، آچیق دئمک ایستهسم : هئچ بیر شئی اورتایا قویا بیلمهدیی اوچوندور.
●
دهیرلی تنقیدچیمیز ایلک بؤلومدن آچیقلادیغی سادهجه بیر جوملهدیر. جومله بودور: “دوشونجه منم” حال بو کی دوشونجه منم جوملهسیندن سونرا آچیقلانمیش بیر متن وار قارشیمیزدا. متن ده ایسه آچار سؤزجوکلر وار. اؤرنهیین: شیطنت. سفسطه. تهلوکه. دوزلو. قورخو. تمل. سارسیتماق. و. . . بو سؤزجوکلرین هر بیریسی بیرینجی بؤلومده آچیقلاناراق یازیلمیشدیر. ایندی دوشونجه منم جوملهسینین قاباغینا بو سؤزجوکلری اورتایا قویورام.
شیطنتلی دوشونجه
سفسطهیه مئیلی اولان دوشونجه
تهلوکهلی دوشونجه
دوزلو دوشونجه
قورخولو دوشونجه
تملی سارسیلان دوشونجه
دوشونجه “کلی” بیر قاورامدی. هر بیر توپلوم اؤز ایلکهلری، مذهبی، سیاستینی، و گلهجکلرینی اونون اوزهرینده قورور. کلی بیر قاورام تقلیدی اولابیلمز. بیلدیغینیز کیمی چئشیدلی دوشونجهلر وار. ادبی دوشونجه. سیاسی دوشونجه. تاریخی دوشونجه. و. . . و بو دوشونجهنین نه قدر گئنیش بیر آلانا صاحاب اولدوغونو گؤرسهدیر. سایین همت بی بو دوشونجهنی -کلی بیر دوشونجهنی- cogito سؤزجویو ایله سوروملاندیریر. حال بو کی دئکارت “دوشونورایسهم، وارام”جوملهسی ایله اینسانین ایچیندهکی ایناملا دونیانین وار اولوشونا چالیشیر. سونرادانسا تانرینین وار اولدوغونو گؤرستمک اوچون فلسفی باخیشی ایله بونا یؤن وئرمهیی دارتیشیر. حال بو کی “قارالاما” ادبی بیر آخیندیر. و همت بیین اکلکتیک دئدییی سؤزو بو آچیقلاماقلا رد ائتمک اولار. رد ائتمک دئییرم چونکو: یازدیقلاری متنین اؤزو هر بیر فیکیرین کلی بیر صورتده آلینمیش. اؤزوده آچیقلامادان. فلسفه ده “عقل” آنلاییشی قاباریق قونولاردان بیریدیر، آنجاق شعیر عاغیلا سیغمایان بیر وارلیقدیر. هر نه قدرده ، قالب، فرم، عقلی گوروشسه بئله. بیلدیغینیز کیمی بو چاغدا فلسفه ایله ادبیات ایچ ایچهدیرلر. و بعضن فلسفی بیر قونون شعیر اوزوندن آچیقلاییر فیلوسوف. آما وورغولادیغیم کیمی:قارالاما ادبی بیر مانیفئستدیر، -نئچه یؤنلو اولدوغو اوچون-فلسفهیه احتیاج دویمور. “قارالاما”دا فلسفی باخیش گؤرونور ایسه، نه موتلو بیزی اوخویانلارا.
●
عزیز تنقیدچیمیز ایمگهنی آچیقلاماق ایستهدییی چاغ، کلی بیر باخیش آتیب، و دؤرد بئش شاعیرین آدینی اورتایا قویماق ایله اوخوجونو آزدیرمایا چالیشیر. ائزرا پاوندون آدی اونلاردان بیریدی. ائزرا پاوند ایماژیسم مکتبینین قوروجولاریندان ایدی. ایندی ایسه گلین ایماژیسم مکتبینین نه دئمک ایستهدییینه بیرلیکده گؤز آتاق.
ایماژیستلر بونلاری دئییرلر ایمیشلر
– ییغجاملیقلا ایمگه شعیرده اولان دقیق و آچیق خیاللاری تاماملاندیریر
-ایماژیستلر، نماد اوستونده ایلگیلهنن فیرانسا شاعیرلریندن، سربست چین شعیریندن، ژاپون هایکو شعیریندن ساده ایمگهلری گؤتورمه یه ماراق گؤرسهدیرلر
“بو حسابلا ، ایماژیسم مکتبی ده تقلیدی اولور. هر بیر قونویا بو تیپ باخیش گؤرستمک ، همت بیین عفینه سیغیناراق ، چوخ آما چوخ گولونجدور. اوندا گرک هر یارانان بیر دوشونجه، دئوریم، تئوری ، ایسمدن سونرا، هئچ بیر شئی دارتیشیلیب اورتایا قویولمایا. ”
– سؤزو دوز دئمک یئرینه خیال ایمگهسیله بهره آلیرلار
– ایماژیستلرین باخیشیندا ایمگه موستقیل بیر قونودو. یانی، نظرده آلینان شئی سادهجه ایمگهدیر.
بونو دئمک اوچون بو بندلری یازدیم کی:”قارالاما” سادهجه ایمگهدن عیبارت دئییل. ایمگه دؤرد بؤلومدن سادهجه بیریدیر. قارالاما مانیفئستینی آچیقلاماق ایستهییرسهنیز، بیر بؤلومو یوخ، دؤرد بؤلومو بیر گؤرمهلیسینیز.
بو قونو داها آیدین گؤرونسون دئیه، “قارالاما”آخینیندا گئدن ایمگه آنلاییشینین نئچه بؤلومونو سیزلره پایلاشماق زوروندایام
– ایمگه دوشونجهنین دورولماسی اوچون، ایلغیملارایله آنلاشا بیلر
– بیر دوشونجهنین نئچه یؤنلو ایمگهسل بیر وارلیق اولدوغونو گؤرمک ده اولار، حیس ائتمک ده
– ایمگهلرده تمل بیر تابو اولمادیغی ایچین من ایمگهلرین وار اولوشونداکی آنلاری لذت آلماق اوچون باشقا بیر دوشونورون دوشونجهسینه احتییاجیم یوخدور
– سیلگیلرین سیله بیلمه یئتهنهیینی دوشونجهنین ذهنیندهکی ایمگهلردن آلسانیز اگر سیلگی سادهجه سیلگی کیملییینی داشیماق ایله داشینیب زوروندا قالاجاق
. . .
بو یازدیقلاریمین هر هانکی بیر بندینین ایماژیستلردن، اوندان، بوندان یاخین بیر علاقهسی یوخدور. من همت شهبازی اوستادیمین ندن بونجا تلهسیک بیر باخیشلا بو قونویا توخوندوغونو باشا دوشمورم. بیرده سئوگیلی اوستادین یازدیقلارینا دایاناراق، اؤز کیتابیندا ایمگه اوچون یازدیقلارینی بویورموشلار. کاش یازدیقلارینی بو یازی دا پایلاشاردیلار. ندن؟ چونکو ائله یازمیشلار، سانکی بیزدن قاباق بیزیم فیکیرلریمیزی یازمیشلار. من اؤز آدیما اوستاددان تشککورومو بیلدیریب، یازیلارینی اورتایا قویسونلار ایستهییرم.
بیرده مانیفئسته یازیلان “نؤقطه قویمارام”جومله سینده بؤیوک بیر یانلیش آنلاشیلمالاری وار. بیزیم سؤزوموز گیرامر بابیندا یوخ، سینیرسیز و هر زامان یئنیلهنن بیر قاورامدیر. بیزیم دوشونجه میزده، هر بیر ایمگه یئنیدن دوغمایا بویلودو. و ایمگهنی هئچ بیر زامان دورقون ساخلاماق ایستهمیریک. نؤقطه قویماق یعنی بیر دوشونجهنی، ایمگهنی، دورومو، دورقون ساخلاماق. بیز ایمگهدن سادهجه ایمگهلییینی گؤزلهمیریک. ایمگهدن وئردییی ایماژدان باشقا، یئنی دوشونجه، یئنی آلان، یئنی باخیش، و یئنی وارلیق گؤزلهییریک.
من “ایز” یئرینه “گؤسترگه” اؤنردیغینیزه قارشیام. ندنی؟ ایز دوشونجهدن دوغولوب ایمگهلهنن بیر وارلیقدیر. گؤسترگه ایسه دورقون بیر مووضع ده دوغادا دوشونجه ایزینی اونا باخیش آتسین دئیه یالوارماقدادیر. من یالواران بیرینه یاردیم ائده بیلرم آنجاق یالواران بیری اولمارام!
●
سایقیدیر تنقیدچیمیز، تکنیک بؤلومونو آچیقلایاندا، سمبولیزم له فوتوریست مکتبینه ایشاره ائدیرلر، آنجاق بونو آرتیرمالییام کی یئنه سادهجه آد اولاراق اورتایا قویورلار. حال بو کی، هر بیر متن اؤزونه گؤره آز یادا چوخ تکنیک داشیییر و بونون هئچ بیر مکتبه ایلگیسی اولمادیغینی هر کس بیلیر. بیر قونو اورتایا قویولورسا، کلی سؤزجوکلرله اوینامایا گرک یوخدور.
شعیر اؤرنکلرینه گلیرسک، اونلاری سادهجه قورولوش و آنلام بابیندا آچیقلاییبلار حال بو کی:بیزیم سؤز آچدیغیمیز دوشونجه، ایمگه، تکنیک، و قارالاما باخیمیندان هئچ بیر شئی اورتایا قویماییبلار. و شعیرلری ده سوروملو گؤرهرک ایستر ایستهمز “جیناس” مووضعسیندن قونویا توخونورلار. جیناس، شعیرین مین بیر قونوسوندان سادهجه بیریسیدیر.
سئوگیلی تنقیدچیمیز شعیرلرده کی فرم، ایچه ریک، و نئچه یؤنلو اولدوغونا ایشاره ائتمهدن “بایاتی”قالیبیندن سؤز آچیر آنجاق، بیز یازدیغیمیز کیمی: هر بیر قالیبه حؤکم وئره بیلهریک.
قارالاما بؤلومونو کئچدیینیزی آنلایا بیلمیرم دوغروسو. بو اوزدن سون بؤلومو اوخوجونون ویجدانینا بوراخاراق، نئچه سورویلا یازیما سون وئریرم :
۱٫
قارالاما مانیفئستینی هر بؤلومونو آیری گؤرمهیین ندنی ندیر؟
۲٫
“جهان وطنی”سؤزجویون هاراسی تقلیدی اولا بیلر؟
۳٫
یازدیقلاری متنده اؤرنکلرین یئرینین بوش اولماق ندنی ندیر؟
۴٫
قارالاما بؤلومونو ندن آچیقلاماییبلار؟
و باشقا سورولار کی انشالله بو یازییا باخیشلارینی یازدیقدان سونرا اورتایا قویاجاغام.
سایقی و سئوگیلریمله


text:
نیمروز، 14 عقرب، باختر
مالیه وزیرلیگی نیمروز ولایتیده تاریخی اوتگن 60 تُن ییگولیک و ایریم ماده لرنی الاو بیریلگنی دن خبر بیردی.
باختر آژانسی نینگ گزارش بیریشیچه؛ اوشبو وزیرلیک بیر خبرنامه ترقه تیب ایتیشیچه: ” 60 تُن دن عبارت بولگن دارو، چاکلیت، عطر و ایریم تاریخی اوتگن ییگولیک ماده تعیین ایتیلگن هیات حضوریده الاو بیریلگن”.
خبرنامه ده کیلیشیچه؛ اوشبو ماده لرنینگ بهاسی 5 میلیون بولیب، ایریم مملکت لردن وارد بولگن.
شونده ی بیرحالده گمرکلر عمومی رئیسی برچه سوداگرلردن مملکتگه تاریخی اوتگن و کیفیت سیز توارلرنی آلیب کیلیشی آلدی آلینیشینی سوره دی.
حال بو کی، اوتکن کون مزارشریف شهریده 36 کار بسته تاریخی اوتگن کاراباو انرژی سی یوق ایتیلدی.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه
میلادی ایلی بیرینجی گونو، تایوانین قورولوش گونو، کوبا دا: آزادلیق گونو، سودان و هائیتیدا ایستیقلال گونو، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ جمادیالاول/رویدادلار
- ۶۳۰ - مۆسلمانلار مکّه شهرینی دؤیوشسوز آلدیلار.
- ۱۵۱۵ - بیرینجی فرانسیس فرانسهده شاهلیغا چاتدی.
- ۱۸۰۱ - ایرلند شاهلیغی بؤیوک بریتانیا شاهلیغی ایله فوْرمال اوْلاراق بیرلشدی.
- ۱۸۱۳ - روسیه-ایران ساواشی (۱۸۱۳-۱۸۰۴) گئدیشینده روس اوْردوسو لنکران قالاسینی آلدی.
- ۱۹۲۹ - شوروی رهبرلیگی آذربایجاندا عرب کؤکلو الیفبانین ایشلنمهسینه قاداغا قوْیدو.
- ۱۹۴۰ - آذربایجان شوروی جومهوریتینده لاتین کؤکلو الیفبادان کیریل (روس) کؤکلو الیفبایا کئچید گئرچکلشدی.
- ۱۹۵۹ - کوبا عۆصیانچیلاری فیدل کاسترو باشچیلیغی ایله هاوانانی اله کئچیریب٬ جومهور باشقانی دوْمینیکن جومهوریسینه قاچدی.
- ۱۹۹۳ - یورونیوز کانالی فرانسهنین لیون شهرینده ایلک دفعه یاییما باشلادی.
- ۱۹۹۵ - دۆنیا تیجارت تشکیلاتی یارادیلدی.
- ۲۰۰۷ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی بان کی مون ایشه باشلادی.
- ۲۰۰۷ - رومانی اوروپا بیرلیگینه قاتیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ دی/اولوملر
- ۱۵۱۵ (میلادی) - اولوم گونو: اوْنایکینجی لوئی، فرانسهنین پادیشاهی
- ۱۷۴۸ (میلادی) - اولوم گونو: یوهان برنولی سوئیسلی ریاضیدان
- ۱۷۸۲ (میلادی) - اولوم گونو: یوهان کریستین باخ کلاسیک دورهسینین آلمان بستهچیسی و یوهان سباستیان باخین اوغلو
- ۱۸۹۴ (میلادی) - اولوم گونو: هاینریش هرتز، آلمانلی فیزیکدان
۲ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ دی/رویدادلار
- ۶۹ - روم لژیونرلری طرفیندن یۇخاری آلمانین ایمپیراتورو کیمی لِقات آول ویتِلی اعلان ائدیلدی.
- ۱۷۰۳ - بیرینجی روس قزئتی «BeдoMocTи» یاییما باشلادی.
- ۱۷۵۷ - بؤیوک بریتانیا کلکوتهنی ایشغال ائتدی.
- ۱۸۳۹ - لویی دنگِر آیین ایلک فوْنوشکلینی چکدی.
- ۱۸۷۰ - بروکلین کؤرپوسونون اینشاسی باشلادی.
- ۱۹۰۵ - روس-ژاپون ساواشی دؤورونده پورت-آرتور شهرینین مۆدافیعهسی دایاندیریلاراق شهر ژاپونا وئریلدی.
- ۱۹۲۲ - آنکارادا تۆرکیه ایله اوکراین شوروی جومهوریتی آراسیندا آنلاشما ایمضالاندی.
- ۱۹۲۵ - تاجیکیستان شوروی جومهوریتی ترکیبینده داغلیق بدخشان مۇختار ولایتی قۇرولدو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ ژانویه/اولوملر
۳ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۳/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/رویدادلار
- ۱۴۹۱ - حۆقۇقشۆناس راونسکیه اثری «فِنیکس»ی چاپ ائتدیرمهیه حۆقۇق وئرن سند وئریلدی. بۇ یازارلیق حۆقۇقو حاقّیندا تاریخده ایلک سند ساییلیر.
- ۱۵۰۱ - علیشیر نوائی٬ اؤزبک شاعیر٬ فیلسوف و دؤولت خادیمی اؤلدو.
- ۱۸۰۴ - روسیه اوْردوسو گنجه شهرینی آلدی. جواد خان٬ شهرین سوْنونجو قاجار خانی٬ اؤلدورولدو.
- ۱۸۶۸ - ژاپونون ایمپیراتور شوراسینین ایجلاسیندا ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی حاقّیندا بیانیه قبول ائدیلدی. ساسوما و تیویسونون قوْشونلاری کیوتوداکی ایمپیراتور سارایینی تۇتوب میجی ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۲۴ - توتانخآمونون قبری تاپیلاندان سوْنرا قیزیل تابوتدا مومیاییلانمیش جسدی ده تاپیلدی.
- ۱۹۳۴ - شورویده طیّارهلرین رادیولوژیسی ایله یئرینین مۆعیّنلشدیریلمهسی اۆچون اۇغورلو سیناق کئچیریلدی.
- ۱۹۶۲ - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۱۹۹۳ - موسکودا روسیه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا ایستیراتژی سیلاحلارین آزادیلماسی بارهده آنلاشما ایمضالاندی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/اولوملر
۴ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۴/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/رویدادلار
- ۱۴۹۳ - کریستوفر کولومب گمی کاروانی ایله ایلک دفعه آمریکادان اوروپایا سفر ائتدی.
- ۱۶۱۰ - سولطان احمد جامیع مسجیدینین تملی آتیلدی.
- ۱۸۸۴ - اینگیلیسده فابی جمعیّتی یارادیلدی.
- ۱۹۲۳ - «پراودا» قزئتهسینده ولادیمیر لنینین «گۆندهلیکدن صفحهلر» آدلی یازیسی چاپ ائدیلدی. اوْرادا اوْ ساوادسیزلیقلا مۆباریزهنی گۆجلندیرمهیه چاغیریر.
- ۱۹۴۳ - آمریکا ژورنالی «تایم» ایستالینی ۱۹۴۲-جی ایلین آدامی اعلان ائتدی.
- ۱۹۴۸ - بیرمهنین باغیمسیزلیغی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۶۹ - ایسپانیا و مراکش آراسیندا چوْخایللیک دانیشیقلاردان سوْنرا ایفنی ایالتی مراکشه قایتاریلدی.
- ۱۹۷۰ - بیتلز قروپو «Let It Be» ماهنیسینین یازیلیشی ایله سوْنونجو دفعه بیرگه چیخیش ائتدیلر.
- ۲۰۰۴ - میخائیل ساکاشویلی گۆرجوستانین جومهورباشقانی سئچیلدی.
- ۲۰۱۰ - بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینده اینشا ائدیلن و دۆنیانین ان بؤیوک گؤیدلنی ساییلان بۆرج خلیفهنین رسمی آچیلیشی اوْلدو.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ژانویه/اولوملر
۵ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/رویدادلار
- ۱۷۶۹ - اینگیلیسلی مۆهندیس جئيمز وات بۇخار ماشینینی ثبت ائدیبدیر.
- ۱۸۰۹ - تۆرکيه ایله اینگیلیس آراسیندا مۇحاریبه سۇلطانیه صولحو ایله باشا چاتیب.
- ۱۹۲۹ - يۇقوْسلاویده دیکتاتورلوق رژیمی برقرار اوْلوب.
- ۱۹۶۸ - آلکساندر دۇبچِکین چکسلواکی کومونیست حیزبی رهبرلیگینه گلمهسی ایله پراقا باهاری آدلی سیاسی پروسس باشلانمیشدیر.
- ۱۹۸۹ - آمریکا بیرلشمیس ایالتلری حربی طیارهلری لیبیيه مخصوص ایکی میگ طيارهسینی وۇروب.
- ۱۹۹۷ - روس قووهلری چئچئندن چیخیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژانویه/اولوملر
۶ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۶/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دی/رویدادلار
- ۱۸۱۰ - ایستانبول باریش آنلاشماسی ایمضالاندی. باریشا اساساً عوْثمانلی دؤولتی قیریمی روس ایمپیراتورلوغونا وئردی.
- ۱۸۳۸ - ساموئل مورز تلقرافی تقدیم ائتدی.
- ۱۹۲۶ - آلمانین لوفتهانسا شیرکتی قۇرولدو.
- ۱۹۳۰ - ایستالینین بۇیوروغو ایله شورویده فردی تصرّوفات سیستمی پوْزولدو. عئینی زاماندا «یئنی ایقتیصادی سیاست» دؤورونون سوْنا چاتدیغی دا اعلان اوْلوندو.
- ۱۹۳۵ - تۆرکیهده «میلّیّت» قزئتهسی نشره باشلادی.
- ۱۹۶۷ - ویئتنام ساواشی باشلاندی.
- ۱۹۸۴ - تۆرکیهده والیوتا مۆبادیلهسی سربستلشدیریلدی.
- ۱۹۹۲ - آذربایجان توْرپاقلارینین ایشغالی ایله یارادیلمیش اوْلان «داغلیق قاراباغ جومهوریتی» یارادیلدیغینی اعلان ائتدی.
- ۲۰۰۵ - کامیل علییئفین یاراتدیغی شخصی خالچا موزهسینین آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ ژانویه/اولوملر
۷ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۷/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/رویدادلار
- ۱۵۹۸ - بوریس قوْدونوف روس تزاری اوْلدو.
- ۱۷۱۴ - اینگیلیس مۆهندیسی هنری میل یازی ماشینینی یاراتدی.
- ۱۸۳۹ - فرانسهلی فیزیکچی فرانسوا آراقو تصویرلرین آلینماسینین شیمیایی خۆصۇصیّتلری بارهده معلومات وئردی. بۇ تاریخ فوْتوقرافینین باشلانغیجی ساییلیر.
- ۱۹۱۴ - پاناما کانالی گمیلر اۆچون آچیلدی.
- ۱۹۲۷ - لندن و نیویورک آراسیندا ایلک بیرباشا قیطعهلر آراسی تلفون دانیشیغی باش تۇتدو.
- ۱۹۲۹ - «تارزان» فیلمی نۆماییش ائتدیریلدی.
- ۱۹۵۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری جومهور باشقانی هری ترومن اؤلکهسینین آتوم سیلاحینا مالیک اوْلدوغونو آچیقلادی.
- ۱۹۵۹ - آمریکا فیدل کاسترونون قۇردوغو رژیمی تانیدی.
- ۱۹۷۹ - ویئتنام قوْشونلاری کامبوجدا پوْل پوْت رژیمینی دئویردی.
- ۱۹۸۰ - ایندیرا قاندی هیندوستانین باش ناظیری سئچیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ ژانویه/اولوملر
۸ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۸/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ دی/رویدادلار
- ۱۲۹۷ - موْناکو باغیمسیزلیق اعلان ائتدی.
- ۱۸۰۶ - بریتانیا قوْشونو اۆمید بۇرنونو (آفریقا) ایشغال ائتدی.
- ۱۹۱۴ - سرطان خستهلیگینین توْختاتماسی اۆچون رادیوم عونصورلرینی ایشلندی.
- ۱۹۲۳ - زاقافقازیا فدراسیونو بیرلشمیش زاقافقازیا پول نیشانی حاقّیندا فرمان قبول ائتدی.
- ۱۹۴۲ - ۷۷-جی آذربایجان قوْشونو آلمان قوْشونلارینین قیریمداکی تامان یاریمآداسیندان وۇروب چیخاردی.
- ۱۹۵۹ - شارل دو قوْل فرانسهده بئشینجی جومهوریتین ایلک جومهور باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۷۷ - موسکودا ترور عملیاتی تؤردیلدی.
- ۱۹۹۲ - ائرمنیستان کراسنوْووْدسک - باکی شرنیشین برهسینده ترور عملیاتی تؤرتمهسی نتیجهسینده ۲۵ نفر اؤلوب٬ ۸۸ نفر آغیر یارالاندی.
- ۲۰۰۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری افغانیستاندا حربی بازالار قۇرماغا باشلادی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ ژانویه/اولوملر
۹ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۹/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/رویدادلار
- ۱۷۹۲ - تۆرکیه و روسیه آراسیندا ياسسی صۆلح سازیشی ایمضالانیب.
- ۱۹۰۵ - پتربورقدا “قانلی بازار گۆنو”. حؤکومت قۆووهلرینین دینج نۆمايیشچیلری آتشه تۇتماسی نتیجهسینده ۱۳۰ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰ نفر يارالانیب .
- ۱۹۳۹ - فرانسیوم رادیوْاکتیو اِلِمِنتی آلینیب.
- ۱۹۵۱ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین نيويورکداکی منزیل قرارگاهی رسمی مراسیمله آچیلیب.
- ۱۹۹۲ - صربیستان جومهوریسی مۆستقیللیگینی اعلان ائدیب.
- ۲۰۰۵ - محمود عباس فیلیسطین مۇختاریتینین باشچیسی سئچیلیب.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ ژانویه/اولوملر
۱۰ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۰/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ دی/رویدادلار
- ۱۵۹۵ - عوْثمانلی سۇلطانی اۆچونجو مراد ۴۹ یاشیندا اؤلدو. اۆچونجو محمد تاختا چیخدی.
- ۱۷۳۲ - عوْثمانلی ایله صفوی آراسیندا احمد پاشا آندلاشماسی ایمضالاندی.
- ۱۸۱۰ - ناپلئون ایله ژوزفینین ائولیلیکلری سوْنا چاتدی.
- ۱۸۶۱ - آمریکا ایچ ساواشی: فلوریدا٬ بیرلشمیش ایالتلردن آیریلدی.
- ۱۸۶۳ - دۆنیانین ایلک متروسو اوْلان لندن متروسونون متروپولیتان آدی وئریلن ایلک خطّی آچیلدی.
- ۱۹۱۹ - مدینه مۆدافیعهسی دۆشدو. مدینهدهکی عوْثمانلی ساخلیسی سیلاح بۇراخان سوْن ساواشان گۆج اوْلدو. بیرینجی دۆنیا ساواشی عملاً سوْنا چاتدی.
- ۱۹۱۹ - اینگیلیس گۆجلری باغدادی ایشغال ائتدی.
- ۱۹۲۰ - میلّتلر جمعیتی قۇرولدو. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری جمعیته قاتیلمادی.
- ۱۹۲۱ - بیرینجی اینؤنو ساواشی: آلبای عصمت بی باشچیلیغینداکی تۆرک اوْردوسو٬ یۇنان اوْردوسو ایله اینؤنوده قارشی قارشییا گلدی. تۆرک اوْردوسو ساواشی قازاندی. ظفرین آردیندان٬ آلبای عصمت بی جنراللیغا ترفیع ائدیلدی؛ تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسی دؤولتینین اۇلوسلارآراسی اعتیباری دا سۆرعتله چوْخالدی.
- ۱۹۲۷ - متروپولیس آدلی آلمان فیلمی گؤستریمه گیردی.
- ۱۹۲۸ - شورویده٬ تروچکینین ده داخیل اوْلدو ۳۰ نفرلیک مۆخالیف لیدرلر دستهسی٬ آلماتییا سۆرولدو.
- ۱۹۲۹ - تنتنین ماجرالاری آدلی کاریکاتور کیتابی ایلک دفعه یاییملاندی.
- ۱۹۴۰ - پیئر لوییسین آفرودیت آدلی کیتابییلا علاقهلی داعوایا باشلاندی. کیتاب مۆستهجنلیکله مۆتّهم اوْلونوردو.
- ۱۹۴۴ - نوری دمیرآغین دۆزلتدیگی تۆرک مۆسافیر اوْچاغی ایلک اۇچوشونا چیخدی.
- ۱۹۴۶ - بیرلشمیش میلّتلرین ایلک عۆمۇمی قۇرولو لندنده توْپلاندی. بۇ قۇرولدا ۵۱ اؤلکه حاضیر ایدی.
- ۱۹۸۴ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایله واتیکان آراسیندا ۱۰۰ ایلدن چوْخ بیر آرادان سوْنرا دیپلوماتیک علاقهلر یئنیدن باشلادی.
- ۱۹۸۹ - کوبا عسگرلری آنقولادان چکیلمهیه باشلادی.
- ۱۹۹۰ - تایم ایله وارنیر شیرکتلری بیرلشهرک «تایم وارنیر» آدینی آلدی.
- ۲۰۰۱ - ویکیپدیا٬ نوپدیانین بیر پارچاسی اوْلاراق حیاتا گئچدی. بئش گۆن سوْنرا آیری بیر سایت اوْلدو.
- ۲۰۱۲ - آنکارا ۱۲-جی آغیر جزا محکمهسی٬ ۱۲ سپتامبر کودیتاسییلا علاقهلی کودیتا باشچیسی ۷-جی جۆمهۇر باشقانی کنعان ائورن ایله امکلی جنرال تحسین شاهینکایانین شۆبههلی اوْلاراق یئر آلدیغی ایدّیعانامهنی قبول ائتدی. ایدّیعانامه٬ ائورن و شاهینکایا اۆچون آغیرلاشدیریلمیش ابدی حبس جزاسی ایستهدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ ژانویه/اولوملر
۱۱ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۱/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/رویدادلار
- ۱۰۵۵ - تئودورا٬ بیزانس ایمپیراتورلوغونون تختینه اوْتوردو. مقدونیهلیلر خاندانینین سوْن شاهی اوْلاجاق ایدی.
- ۱۴۵۴ - بؤیوک ایستانبول یانغینی.
- ۱۸۶۱ - آلاباما٬ بیرلشمیش ایالتلردن آیریلدی.
- ۱۸۷۸ - سۆد ایلک دفعه شۆشهلنهرک ساتیلدی.
- ۱۸۸۵ - لورد کرزن٬ اینگیلیس سیاستچیسی٬ ۱۹۰۵-۱۸۹۸ آراسیندا هیندوستان گئنل والیسی و ۱۹۲۴-۱۹۱۹ آراسیندا بیرلشمیش شاهلیق خاریجی ایش باخانی٬ آنادان اوْلدو.
- ۱۹۰۵ - مصطفی کمال ساواش آکادمیسیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.
- ۱۹۲۱ - بیرینجی اینؤنۆ ساواشینین سوْنو. یۇنان قوْشونلاری گئری چکیلدی.
- ۱۹۲۷ - تۆرکیه جومهوریتی ایله آلمان آراسیندا تیجارت و ایقامت آندلاشمالاری ایمضالاندی.
- ۱۹۲۹ - تۆرکیهده اسکی یازیلی کیتابلاری یئنی حرفلره چئویرمک اۆچون دیل انجۆمنی بۆنیهسینده بیر کومیسیون قۇرولدو.
- ۱۹۴۳ - قیزیل اوْردو٬ ایستالینقراد مۆحاصیرهسینی قیردی.
- ۱۹۶۹ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ساغلیق باخانی لوتر تری٬ جیغالانین ساغلیغا ضررلی اوْلا بیلهجگینه داییر ایلک راپورتو یایینلادی.
- ۱۹۷۲ - دوْغو پاکیستان٬ بنقلادش اوْلدو.
- ۱۹۹۹ - تۆرکیه جومهوریتینین ۵۶-جی دؤولتی قۇرولدو؛ دموکراتیک سوْل حزب آزینلیق دؤولتی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/اولوملر
۱۲ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۲/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ دی/رویدادلار
- ۱۹۴۵ - استالین، رۇزولت و چرچیلین ایشتیراک ائتدیگی يالتا کوْنفرانسی باشا چاتیب.
- ۱۹۴۵ - سوْوئت قوْشونلاری شرقی اوروپادا گۆجلو عکس-هۆجوما کئچیب.
- ۱۹۹۰ - سوْوئت اتفاقینین رهبری میخایل قورباچوفون ویلنوسه سفری زامانی اوْرادا ۳۰۰۰۰۰ نفر مۆستقیللیک طلبی ایله تظاهورات کئچیریب.
- ۱۹۹۰ - رۇمانی ایلک شرقی آوروْپا اؤلکهسی اوْلاراق کوْممونیست حیزبین قاداغان ائدیب.
- ۱۹۹۱ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کوْنقرسی جوْرج بۇشا عراقدا سیلاح تطبیق ائتمهيه صلاحیت وئریب.
- ۲۰۰۶ - حج زیارتی زامانی شیطان داشلاما مراسیمینده، باساباس زامانی 362 زووار هلاک اوْلوب
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ ژانویه/اولوملر
۱۳ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۳/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دی/رویدادلار
- ۱۸۲۲ - یونان بایراغینین طراحلیغی ایلک میللی مجلیسده قبول ائدیلدی.
- ۱۸۳۰ - نیو-اوْرلِان، لۇیزیانادا دهشتلی یانغین باشلادی.
- ۱۹۰۸ - پنسیلوانیادا یئرلشن روْدس اوْپرا ساراییندا یانغین نتیجهسینده ۱۷۱ نفر حیاتینی ایتیردی.
- ۱۹۱۵ - ایتالیانین شهری آوززانوْدا باش وئرمیش زلزله نتیجهسینده ۲۹۸۰۰ اینسان حیاتینی ایتیردی.
- ۱۹۴۲ - هنری فوْرد پیلاستیک کۆتلهدن آوتوموبیل حاضیرلادی، بۇ آوتوموبیل دیگر آوتوموبیللردن ۳۰٪ داها یۆنگول ایدی.
- ۱۹۹۱ - ویلنوسده سوْوئت اتفاقینین گۆج قۆووهلری مۆستقیللیک ایستهین لیتوا وطنداشلارینا هۆجوم ائدیر.
- ۲۰۰۱ - سالوادوْردا زلزله ۸۰۰-دن چوْخ اینسانین حیاتینا سوْن قوْیور.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ ژانویه/اولوملر
۱۴ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۴/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دی/رویدادلار
- ۱۵۳۹ - کوبا، ایسپانیانین مۆستملکهسینه چئوریلمیشدیر.
- ۱۸۹۷ - ایسوچرهلی ماتیاس زۇربریگگِن آجوْنجاگوا زیروهسینه چیخان ایلک اینسان اوْلموشدور.
- ۱۹۰۷ - جاماییکادا باش وئرن زلزله نتیجهسینده میندن آرتیق اینسان اؤلموشدور.
- ۱۹۴۳ - ژاپون اوْردوسو کئ عملیاتینا باشلايیب.
- ۱۹۵۳ - ایوْسیپ بروْز تیتوْ يوقوسلاوی مجلیسی طرفیندن جومهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۲ - آذربایجان جومهوریتی، تۆرکیه ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.
- ۲۰۰۰ - بیرلشمیش میلتلر قورومونین محکمهسی، بئش بوْسنیلی کوروواتی ۱۹۹۳-جی ایلده بیر بوْسنی کندینده ان آزی ۱۰۳ مۆسلمانین قتلینده اتهام ائدهرک اوْنلاری ۲۵ ایل حبسه محکوم ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/اولوملر
۱۵ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/رویدادلار
- میلاددان اؤنجه ۵۸۸ - بابیل حؤکومتی بیتالمقدسی مۆحاصیره ائتدی. مۆحاصیره ۱۵ ژوئیه م.اؤ ۵۸۶-یا کیمی سۆردو.
- ۱۵۵۹ - اینگیلیس ملکهسی بیرینجی الیزابت تاج تاخدی.
- ۱۸۸۹ - داها اؤنجه آدی پمپرتون عیلاج شیرکتی اوْلان کوکا-کولا شیرکتی٬ آتلانتا٬ جورجیادا رسماً قۇرولدو.
- ۱۸۹۲ - بسکیتبالین قۇراللاری ایلک دفعه٬ اوْیونون دوْغوم یئری ساییلان ایسپیرینقفیلد٬ ماساچوستده یاییملاندی.
- ۱۹۲۱ - تۆرکیه گۆموشخانانی روس ائرمنی ایشغالیندان قۇرتاردی.
- ۱۹۲۴ - ایزمیرده حرب اوْیونلاری کئچیریلدی.
- ۱۹۴۰ - آنکارا رادیوسو فرانسهجه٬ یۇنانجا٬ فارسجا و بۇلغارجا خبر یایینینا اینگیلیسجهنی ده آرتیردی.
- ۱۹۵۲ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری٬ تۆرکیهنین قۇزئی آتلانتیک آندلاشماسی تشکیلاتینا (ناتو) گیریشینی تأیید ائتدی.
- ۱۹۹۲ - یوقوسلاوی اؤلکهسی رسماً آرادان گئتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ ژانویه/اولوملر
۱۶ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۶/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ دی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ ژانویه/اولوملر
۱۷ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۷/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ دی/رویدادلار
- ۱۲۹۹ - عوْثمانلی ایمپیراتورلوغونو٬ اوْغوزلارین قایی بوْیونا منسوب عوْثمان غازی٬ آنادوْلو سلجوقلو دؤولتیندن باغیمسیزلیغینی اعلان ائدهرک قۇردو.
- ۱۶۰۵ - سروانتسین دوْن کیشوت رومانی ایلک دفعه یاییملاندی. رومانین ایکینجی بؤلومو ده ۱۰ ایل سوْنرا چاپ اوْلوندو.
- ۱۶۸۵ - وینده ایلک کافهنی ژوهانس دیوداتو آچدی.
- ۱۸۱۹ - سیمون بولیوار کولومبیا جۆمهۇریتینی اعلان ائتدی.
- ۱۸۵۲ - ساند ریور آندلاشماسی ایله بیرلشمیش شاهلیق٬ ترانسوال دئدیگی (گۆنئی آفریقا) بوئر مۆستعمرهلرینین باغیمسیزلیغینی قبول ائتدی.
- ۱۹۰۹ - فنرباخچا ایله قالاتاسارای ایلک دفعه قارشیلاشدی: ف.ب ۰٬ ق.س ۲.
- ۱۹۱۷ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ویرجین آدالارینی ۲۵ میلیون دوْلارلا دانمارکدان آلدی.
- ۱۹۲۳ - مصطفی کمال پاشانین ایزمیتده دۆزنلهدیگی ایلک باسین توْپلانتیسی٬ سحره یاخین سوْنا چاتدی.
- ۱۹۴۴ - مونت کازینو دؤیوشو: ایکینجی دۆنیا ساواشینین ان اۇزون و قانلی دؤیوشلریندن بیری باشلاندی.
- ۱۹۴۵ - شوروی قوْشونلاری ورشو شهرینه گیردی.
- ۱۹۶۴ - لندن کونفراسیندا قیبریس تۆرک جمعیتینی تمثیل ائدن رئوف دنکتاش دانیشدی. رئوف دنکتاش٬ فدرال ایدارهیه گئدیلمزسه٬ آیری بیر حؤکومت قۇراجاقلارینی آچیقلادی.
- ۱۹۹۱ - خلیج ساواشی٬ مۆتّفیق اۇچاقلارینین عیراق و کووئیتدهکی هدفلری وۇرمالارییلا باشلادی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ ژانویه/اولوملر
۱۸ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۸/فایل مارتین لوتر کینگ گونو ، آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده تعطیل گونو، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ دی/رویدادلار
- ۱۵۳۵ - ایسپانیالی فاتیح فرانسیسکو پیزارو پرونون باشکندی لیمانی کشف ائتدی.
- ۱۷۷۸ - اینگیلیسلی کاشیف جئیمز کوک٬ هاوایییه چاتدی.
- ۱۸۸۶ - عوْثمانلیدا قادینلار شۆکوفهزار درگیسینده «ساچی اۇزون عاقلی قیسا» دئییمینه قارشی اعتیراضا باشلادیلار.
- ۱۸۹۶ - ایکس اشعهسی جیهازی ایلک دفعه نیویورکدا خالقا تانیدیلدی.
- ۱۹۰۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی تئودور روزولتین بیرلشمیش شاهلیق شاهی ۷-جی ادواردا گؤندردیگی رادیو مساژی٬ آمریکادان رادیو ایله گؤندریلن ایلک اوقیانوسدان اۇزاغا مساژی اوْلموشدور.
- ۱۹۱۱ - ایلک دفعه بیر اۇچاق٬ بیر گمینین اۆستونه ائندی.
- ۱۹۱۲ - کاپیتان روبرت فالکون ایسکات گۆنئی قۆطبه چاتدی. بۇنو باجاران ایلک اینسان اوْلماغی خیال ائدیردی آنجاق آموندسن اوْندان یاخلاشیق بیر آی اؤنجه بۇنو باجارمیش ایدی.
- ۱۹۲۴ - ایستانبولدا میلّی تۆرک تیجارت بیرلیگی کونقرهسی توْپلاندی.
- ۱۹۱۹ - بیرینجی دۆنیا ساواشیندان سوْنرا پاریس باریش کونفرانسی گئچیریلدی.
- ۱۹۲۷ - لوْزان آندلاشماسینی آمریکا سناسی رد ائتدی.
- ۱۹۲۹ - لئو تروچکی شوروی بیرلیگیندن ائشیگه چیخاریلدی.
- ۱۹۴۳ - شوروی لنینقراد مۆحاصیرهسینین قیریلدیغینی آچیقلادی.
- ۱۹۴۷ - ایستانبولدا مۆعلّیملر بیرلیگی قۇرولدو.
- ۱۹۷۷ - ذاتالریهیه یوْل آچان لژیونر ناخوشلوغونون عامیلی تاپیلدی.
- ۱۹۹۶ - مایکل جکسون ایله لیزا ماری پرسلینین ایکی ایل سۆرن ائولیلیکلری بوْشانما ایله سوْنا چاتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ ژانویه/اولوملر
۱۹ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۹/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
۶۴۹ میلادی ایلینده باتئ تورک بؤلگه سی(اویقور) چین اردوسو طرفیندن آلئنمیش.قوچون قوشون لاری بیر قوشاتماغا دوشموش لر تانگ قورومون قوزئی تاریم باسین ایندیکی سین کیانگ دا چین. ۱۹۲۰ آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اولوس لار توپلومونا قاتیلماغینی قبول اتمدی. ایکینجی دونیا ساواشیندا شوروی اوردوسو لیدز گتو شهرین نازی لر الینن قوتاردی لار بو شهر نازی لرین ایشغالینان اؤنجه ۲۰۰مین جمعیتی وارمیش آما نازی لرین ایشغالینان سرا تک ۴۰۰ جمعیتی قالمیش.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ ژانویه/اولوملر
۲۰ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۰/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دی/رویدادلار
- ۱۲۶۵ - ایلک اینگیلیس مجلیسی توْپلاندی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون ۱۴۰٫۰۰۰ نفرلیک بیر اوْردو و ۲۰۰٫۰۰۰ نفرلیک کؤنوللو بیرلیگی ایله پاریسه گیردی.
- ۱۸۴۱ - هونق کونق آداسی٬ تیریک ساواشلاری سیراسیندا بیرلشمیش شاهلیغا وئریلدی.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیهنین مرعش شهرینده فرانسه ایشغالینا قارشی مرعش دیفاعی باشلادی.
- ۱۹۲۱ - تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین قۇرولماسینین آردیندان٬ ۲۳ مادّهلیک ایلک آنایاسا قبول ائدیلدی.
- ۱۹۲۳ - عصمت پاشا لوزاندا یۇنانین یاخدیغی ۲۶ شهرین لیستینی وئردی.
- ۱۹۵۳ - جنرال آیزنهاور٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۶۱ - جان اف کندی٬ آمریکانین ۳۵-جی باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۸۱ - ایران٬ ۴۴۴ گۆن بوْیونجا گیروْو گؤتوردوگو ۵۲ آمریکالینی بۇراخدی.
- ۱۹۸۶ - ژاک شیراک٬ فرانسه باشوزیری اوْلدو.
- ۱۹۸۹ - جورج اچ.دبیلیو بوش٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۴۱-جی باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۹۰ - قارا ژانویه (Qara Yanvar، قارا ژانویه) چؤکمک دوروموندا اولان شوروینین قیزیل اوردوسو میخاییل قورباچوفون امری ایله، آزربایجان جومهوریتینین باشکندی باکیدا خالقا سالدیریب ۱۳۷ نفری اؤلدوردو، و بئلهلیکله قارا ژانویه فاجیعهسی یاراندی.
- ۱۹۹۲ - فلش تیوی یایینا باشلادی.
- ۲۰۰۱ - جورج دبیلیو بوش٬ آمریکانین ۴۳-جو باشقانی سئچیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ ژانویه/اولوملر
۲۱ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۱/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ ژانویه/اولوملر
۲۲ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۲/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۸ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ ژانویه/اولوملر
۲۳ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۳/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
۱۵۵۶ تاریخین ان اؤلدوروجو دپرمی (یئر دبرمسی) یوخسا زلزله سی شانخی چین یوزمین اؤلومنن. ۱۹۴۲ ده ایکینجی دونیا ساواشیندا ژاپون گوجلری اوسترالیا نینیئنی بریتانیا آداسینا هجوم اتمیش. ۱۹۵۰ کینیست ایسرائیلین پارلومانی اورشلیم یوخسا بیت المقدسی ایسرائیلین باشکندی اولاراق تانیمیش.
- دوْغوم گونلری
۵۹۹تایزونق تانق ایمپراتورو دوغولموش. ۱۸۴۰ ائرنئست آبه آلمانلی فیزیکچی و موهندیس. ۱۹۰۷ هیدکی یوکاوا نوبل اؤدولو آلان ژاپونلی فیزیکچی و آکادمیست
- اؤلوم گونلری
۱۰۰۲ اوچونجو اوتو موقدس یوخسا قوتسال روم ایمپراتورون اؤلوم گونی ۱۶۲۲ ویلیام بافین اینگیلیسلی کاشیف و گمیچی . ۲۰۰۲ رابرت نوزیک آمریکالی فیلسوف یازار و آکادمیک.
۲۴ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۴/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۰ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ ژانویه/اولوملر
۲۵ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ ژانویه/اولوملر
۲۶ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۶/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۶ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ ژانویه/اولوملر
۲۷ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۷/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۷ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ژانویه/اولوملر
۲۸ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۸/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۸ ژانویه/اولوملر
۲۹ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۲۹/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۹ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ ژانویه/اولوملر
۳۰ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۳۰/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ جمادیالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ بهمن/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ ژانویه/رویدادلار
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ جمادیالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ بهمن/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۶ جمادیالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ بهمن/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳۰ ژانویه/اولوملر
نائورو اؤلکهسینده : ایستیقلال گونو، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ بهمن/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ بهمن/رویدادلار
- ۱۹۵۸ - جیمز وان آلن وان آلن قارشاقینی کشف ائتدی (شکیل)
- ۲۰۰۳ - بلژیک هیجینسچیلرین ائولنمکلرین رسمیّته تانیدی
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ بهمن/دوغوملار
- ۱۷۹۷ - فرانتس شبرت، اتریشلی اوخوجونون دوغوم گونو
- ۱۹۲۹ - رودولف لودویگ موسباور، آلمانلی فیزیکدانین دوغوم گونو
- ۱۹۸۹ - جاستین تیمبرلیک، آمریکالی اوخوجونون دوغوم گونو
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ بهمن/اولوملر
- ۱۹۳۳ - جان قالزورثی، اینگیلیسی یازیچینین اؤلوم گونو
- ۱۹۷۳ - راقنار فریش، نوروژلی بیلیمجینین اؤلوم گونو


text:
"زلنسکی ان آز اوچ سوءقصد گیریشیمیندن قورتولدو"
اوکراینا لیدئرینین باشکند کیئوده چچن سوءقصدچیلرین سالدیری گیریشیمیندن قورتولدوغو قید ائدیلدی
اوکراینا دؤولت باشقانی ولودیمیر زلنسکینین گئچهن هفته ان آز اوچ سوءقصد گیریشیمیندن قورتولدوغو ادعا ائدیلدی.
اینگیلیس تایمز قزئتینین خبرینه گؤره، روسیانین اوکراینانی ایشغال ائتمهسینین آردیندان سوءقصد تیملری اوچ دفعه زلنسکینی اؤلدورمهیه چالیشدی.
ایکی سوءقصد گیریشیمین موزدلو عسگرلردن اولوشان واگنر قروپو طرفیندن تشکیل ائدیلدیگی ایفاده ائدیلدی.
اوکراینا لیدئرینین شنبه گونو ده باشکند کیئوده چچن سوءقصدچیلرین سالدیری گیریشیمیندن قورتولدوغو قید ائدیلدی.
خبره گؤره، سوءقصد گیریشیملری، روسیاداکی ساواش قارشیدی استخبارات یئتکیلیلرینین وئردیگی بیلگی سایهسینده اؤنلهندی.
تایمزا دانیشان بیر دیپلوماتیک قایناق، اوکراینا لیدئرینین اؤلدورولمهسینین ساواشین گئدیشی اوزرینده بؤیوک تأثیر یاراداجاغینی ایفاده ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
مزارشریفده قانلی سالدیری
سیدآباد قووشاغیندا حیاتا گئچیریلهن سالدیریدا ۷ مامورون حیاتینی ایتیردیگی، ۶ نفرین ایسه یارالاندیغی بیلدیریلدی
ایراندا بعضی اونیوئرسیتهلرده بایکوت قراری وئریلدی
اونیوئرسیته اؤیرنجیلری، باشلایان گؤستریلردن سونرا اونیوئرسیته یؤنهتیملرینین اؤیرنجیلره قارشی اویقولامالارینا اعتراض اولاراق ۳ گون بویو درسلری بایکوت ائدجکلرینی آچیقلادیلار
میت "میزگین کوبانی" لقبلی ترورچونو ضررسیزلشدیریب
ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-نین قوندارما عین عیسی ویلایتی اوزره مسئول شخصلریندن "میزگین کوبانی" لقبلی سیهام میسلیح ضررسیزلشدیریلیب.


text:
روحانی: ایران بیلن پاکستان نینگ افغانستانده تینچلیک پروسه سی بوییچه رول اوینه شی کیره ک
حسن روحانی پاکستان تشقی ایش لر وزیری نی قبول قیلدی
پاکستان تشقی ایشلر وزیری شاه محمود قریشی نی قبول قیلگن ایران جمهوررئیسی حسن روحانی, پاکستان بیلن ایران اورته سیده گی مناسبتلر و افغانستانده گی تینچلیک پروسه سی نی بهالنتیردی.
روحانی, امریکا قوشمه ایالتلری حربی لری نینگ افغانستانده گی موجودیتی نینگ خوفسیزلیک و برقرارلیک نینگ اورنه تیلیشی گه حصه قوشمه گن لیگی نی معلوم قیلدی.
روحانی, "ایران و پاکستان, افغانستان نینگ اینگ موثر و مهم قوشنی لری اوله راق اوشبو اولکه ده گی تینچلیک پروسه سی نینگ باشقریلیشی بوییچه رول اوینه شی کیره ک. ایران, اوشبو موضوع بوییچه رول اوینه ش اوچون پاکستان و افغانستان بیلن همکارلیک نی خرسندچیلیک بیلن کوتیب آلماقده" دییه قید ایتدی.
روحانی, پاکستان نینگ انرژی بوییچه ضرورت لری نی تامین ایتیب بیریشگه تیار ایکن لیک لری معلوم قیلدی.
قریشی هم, یقین کیله جکده ایران بیلن پاکستان اورته سیده گی مناسبت لرنینگ اینیقسه تجارت ساحه سی بوییچه ینگی بیر باسقیچ گه اوتیشی نی آرزو قیلیاتگن لیک لری بیلدیردی.
علاقه لی ینگی لیکلر
بیرقطار اروپا اولکه سی ایران نینگ اتوم پروگرامینی کینگه یتیریش قرارینی قاره له دی
موضوع بوییچه انگلستان، فرانسه و آلمان تامانیدن مشترک بیانات بیریلدی
ایران تشقی ایشلر وزیرلیگی انگلستان نینگ بویوک ایلچیسینی چقیریب آگاهلنتیردی
ایران نینگ لندن بویوک ایلچیلیگی بناسیگه قره ته قول اوریلگن هجوم اوچون چقیریلگن


text:
هیلاری کلینتون
هیلاری دیانا رودهام کلینتون اینگیلیسجه: Hillary Diane Rodham Clinton - دوغوم گونو ۱۹۴۷ اوکتوبر ۱۴ - رئیسجومهور بیل کلینتونون آروادی و آمریکانین بیرینجی خانیمی، آمریکا اَسکی خاریج ایشلری وزیری، اسکی نیویورک اوستانی سناتورو، و آمریکا ۲۰۱۶ جومهور باشقانلیغی سئچیملرینه تمثیلچی یوللاماق اۆچون دموکرات حزبی نین کاندیدی دیر، و جومهور باشقانلیغینا بیرینجی معرفی ائتدیگی یاردیمچی سی دا ویرجینیا اوستانی نین سناتورو تیم کین دیر. هیلاری کلینتونون دموکرات حیزبیندکی رقیبی برنی ساندرز ایدی. هیلاری کلینتون ۲۰۰۸ جومهور باشقانلیغی سئچیملرینه تمثیلچی یوللاماق اۆچون دموکرات پارتیسیندا باراک اوبامایا یئنیلدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "The Mystery Of Hillary's Missing Millions". Forbes. Retrieved August 11, 2017.
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hillary Clinton»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ فوریه سینین ۲سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
سلیسبوری، کانتیکت
سلیسبوری، کانتیکت (اینگیلیسجه:Salisbury, Connecticut ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۹۷۷ نفر ایمیش و ۱۵۵٫۷ کیلومتر موربّع ساحهسی وار دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲۱۳ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب و کانتیکت ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
The Town of Salisbury Connecticutوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Salisbury, Connecticut»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سلیسبوری، کانتیکت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بو إودن هیس اییسی گلیر/ پریسا میرزاییماهر (حیکایه)
تنگه نی دؤنوب دایانیرام قاپینین دالیندا. هیس اییسی گلیر… چوروموش قاپینی ایته له ییب حیطه کئچیرم. هر یئر سسسیز – سمیرسیز.
آغاجلارین یئلده ترپنمه سینه باخیرام… گیردکان آغاجی قورویوب آلما آغاجلاری سینیب، آلچا آغاجلاری آنجاق هله آیاق اوسته. حیط اورتاسینداکی یئکه حوضون رنگی گئدیب بؤیرو چارتلاییب.
سارماشیقلار دولاشیب بوتون قیزیل گوللره… اوزوم آغاجلارینا…
پیلله لری چیخیرام. تندیرین یاخینلیغیندا ایلهشیرم، اوچموش دیوارلارا باخیرام، تندیرین ایچینده کی تیکه پارا کوللنمیش اودونلارا.
گؤزلریمی یوموب سؤیکه نیرم دیوارا. بؤیوک ننه مین سسی گلیر. خمیری تشتده گتیریب ایلشیر تندیرین بؤیرونده. چرقدینی وئریب هؤروکلرینین آلتینا… “نارین خالا” دا کوچه نین آچیق قاپیسینی تاققیلدادیب، ـ «کیم وار» دئیه دئیه ایچری کئچیر. قیچینی زورلا چکه – چکه پیلله لری چیخیر، اؤزونو بؤیوک ننهنین بؤیرونه وئریر… بؤیوک ننه باشلاییر خوش گلدینه. نارین خالا تؤوشوله دیکجه، سینه سینین خیسیلتیسی قولاغیما دولور. ـ “نه یامان توستو سالیبسان؟… کوچه نین باشینا گلیر اییسی”، دئییب گوللو دامنینی وئریر آلتینا. اوزوکلرینی خینالی بارماقلاریندان چیخاردیر، سونرا دا ال آتیر خمیره…
ـ “هئچ منه دئمه میشدین بو گون خمیر ائله یه جکسن؟”، دؤنور منه ساری، ـ “نه قاییریرسان هؤروکلو قیز؟!”
یاواش سسله دئییرم: ـ “ساغ اول!”
کونده لری بیر بویدا توتوب، برق کیمی ایشله ییر. اونو سپیر تاختایا، کونده لری فیرلادیب ییغیر تئشته سوفراداکیلارین بؤیرونه، تئز ده اوستونو باستیریر قوروماسینلار.
کونده لری یاییر، اوخلونو اوینادیر، پیچیلتییا باشلاییر… بیر آز کئچمه میش، منه باخیب گولوشلو اوزو آجیلانیر. ـ “دور گئت بیر چای گتیر! اوشاق بؤیوگون سؤزونه قولاق وئرمز…”
یئریمدن ترپنمه دن، بؤیوک ننه نین پؤرتموش اوزونه باخیرام. خمیردن جورلادیغیم بالاجا فطیرلری بوراخام دئیه منه گؤز قاش ائله ییر. زورلا دورورام چای حاضیرلاماغا. سؤزلریندن باشیم چیخماسا دا، تئز قاییدیرام قالانینی ائشیتمه یه. نارین خالا داها بیر سؤز دئمیر. بؤیوک ننه ده. من دئییرم: ـ “بس هانی منیم فطیرلریم؟”
نارین خالا نارین نارین گولور. هامیسینی تزه دن کوندهله ییب لاواش ائله دییینی بیلیرم. حیرص بوغازیمی کسیر، قاش قاباقلا ایله شیرم…
نارین خالا ـ “خمیری اویناتمازلار، گوناه دیر!” دئییر، آلنینین ترینی سیلیر.
پیشمیش لاواشلار تاختا کیمی قالانیر بیر بیرینین اوستونه. بؤیوک ننه دوروب اونلاری یغییب آپاریر حیطین او باشینا.
نارین خالا ایلشدیییی یئرده اؤزونو ترپدیب، یاخینلاشدیریر تندیرین باشینا. بیلنگلرییله دامنینی آلتیندان چکیر، او حالدا یئکه قارنی ترپه نیر.
بؤیوک ننه گلیب ات پیتیسینی قویور تندیره. سونرا کؤمکله شیر نارین خالا دورسون. ـ “گئدک ائوه… بیر آز کئچسین، تندیر سویوسون، گلریک قیچلاریوی سالارسان ایچینه.”
ـ “هه باشیوا دؤنوم”، دئییب دورور آیاغا.
قاچیرام ائوه ساری. بؤیوک حیطین ایچینده ایتمک ایسته ییرم… نالچانی سالیرام ائیوانا، نارین خالا ایله شرکن بالیشی گتیریب قویورام دالینا. منه باخدیغیندا، بالاجا گؤزلری ایشیلداییر، ـ “منیم جئیران بالام ساغ اولسون؟!”
الیمدن یاپیشیب منی ایلشدیریر بؤیرونده. جورابینین اوستونده کی کئشی آچیب اوردا گیزلتدیییی شیقالاتی اوزادیر منه ساری… گولومسه ییر.
یئل چوخالیر. یارپاقلار تؤکولور حیطه، بوش حاووضون ایچینه…
بؤیوک ننه چؤرکلری سولاییر، اونلاری قاتلاییر. سونرا لاواشلارین آراسیندان بالاجا بیر فطیر چیخاردیب توتور منیم قاباغیما. ـ “بو دا سنین اؤزون بویدا فطیرین!”
گولور. گولمک همه شه کی کیمی اوزونه یاراشیر. اللریمی اوزادیرام بؤیوک ننه مه ساری… یئل کوچه قاپیسینی چیرپیر. قاپینین آچیلی تاقلارینا باخیرام، اوچموش دیوارلارا، بوش تندیره.
سئرچه لرین سسیندن باشقا هئچ زاد ائشیتمیرم. بیر آز اوشویورم. دوروب پالتاریمی چیرپا – چیرپا کوچه یه چیخیرام. قاپی آچیق قالیر.


text:
اسرائیلدن ایرانا سالدیری مانورو
"اگر بیر موشک بیر نئچه دلارلیق بیر الکتریک آخیمییلا اؤنلهنهبیلسه، ایرانین سرحدیمیزه قوردوغو اود چمبری فعلی اولاراق ائتکیسیز حالا گلهجک"
اسرائیل اوردوسونون اونلارجا اوچاقلا ایرانا سالدیرینی بنزهدن/سیموله ائدن گیزلی بیر مانور ائتدیگی اورتایا چیخدی.
اسرائیل یایین قورولوشو کانین خبرینده، اسرائیلین بیر آمریکا عسگری یئتکیلیسینین هاوا گوجلری مانورونا گؤزلمچی اولاراق قاتیلماسینا ایجازه وئردیگی، بیر قیسمی ایراندا یئر آلان اوزون منزیللی هدفلره قارشی بیر سالدیرینین تطبیق اولونماسینی سیموله ائتدیگی ایفاده ائدیلدی.
تخمیناً ایکی هفته اؤنجه گرچکلشدیریلن گیزلی مانورا اونلارجا ساواش اوچاغینین قاتیلدیغی وورغولانان خبرده، مانورون هاوادا یاناجاق دولدورولماسی، اوزون منزیللی بیر هدفه سالدیرما و قورودان هاوایا موشکلرله مقابله کیمی مختلیف سناریولاری احتیوا ائتدیگی ایفاده ائدیلدی.
خبرده، سؤز قونوسو مانورون، ایرانین نوکلئر پروگرامییلا باغلی وینده داوام ائدن مذاکیرهلرین سون مرحلهلری ایشیغیندا گرچکلشدیریلدیگینه دقت چکیلدی.
اسرائیل باشباخانی نفتالی بنت ۱ فوریهده، اؤلکهسینین لیزرلی هاوا ساوونما سیستمینین بیر ایل ایچینده فعالیته گئچهجگینی سؤیلهمیشدی. بنت،
"اگر بیر موشک بیر نئچه دلارلیق بیر الکتریک آخیمییلا اؤنلهنهبیلسه، ایرانین سرحدیمیزه قوردوغو اود چمبری فعلی اولاراق ائتکیسیز حالا گلهجک" ایفادهسینی ایشلتدی.
ایرانا عاید اینسانسیز هاوا آراجلارینی و کروز موشکلرینی بیر تهدید اولاراق گؤرهن اسرائیل، بو سببله باشدا قوزئیده اولماق اوزره اؤلکهنین بوتون بؤلگهلرینده هاوا ساوونما سیستملرینی داها دا گوجلهندیرمهیه چالیشیر.
ایلگیلیلی خبرلر
ماجاریستان-ارمنیستان ایلیشکیلری یئنیدن قورولدو
ارمنیستان، آذربایجان بایراغینا سایغیسیزلیق ائدن ارمنی سوبایی اؤلدورن سفرووون آذربایجانا قایتاریلماسینا گؤره ماجاریستانلا دیپلوماتیک ایلیشکیلری کسمیشدی
آیبکده میدانا گلن پاتلامادا ان آز ۱۹ نفر اؤلدو
افغانیستانا یاردیم هیئتی اکیبلرینین آراشدیرمالاری نتیجهسینده پاتلامادا ان آز ۱۹ نفرین حیاتینی ایتیردیگی، ۲۳ نفرین یارالاندیغی آچیقلاندی
فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
نیکلا رش، فرانسا خاریجی ایشلر باخانی کاترین کولونانین آچیقلامالارینا گؤره ایران خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ای مَنیم رَبِبِم، مَنِیم مَحبُوبُم، مِنِیم مَقْسُودُم! Tənhalığımda mənim dostum və sürgünümdə munisim ol. Mənim kədərimi dağıt. Məni gözəlliyinə heyran et. Məni özündən başqa hamıdan ayır. مِنی موقِددِسلیک رایحِلِرینلِ جِزب ایله. قوي سئنين مئل كوتوندا اونلارلا ونسيئت اديم كي، سئندن خوبقا هميدان آيريليبلار، سئنين موقددس آستاناندا گزيدم اتمهي آرزولاييرلار، سئنين چچيالارشما. منی سئنین رازیلیغینا میخ اولموش کهنیزلیریندن بیری اولماغا قبیل ایله. Həqiqətən، Sən Fəzl Sahibi و Səxavətlisən.
-ابدول-بهاء عباس
قادینلار اوچون دوالار
قادینلار اوچون دوالار
ایندی کی، سین اونو اوزونه چاغیرمیسان، لوتفونل، اونو اوزوندن اوزاقلاسدیرما.
Sənin kənizlərin arasında seçilmişlər-in üçün müəyyən etdiklərindən məh
سئنین و کینزینه م کی، سئنین نیدنی ایشیدیب، اؤزون قاچاراق سئنه دوغرو.
Sən bu kənizini görürsən- مرهمت ساراینین قارشیسیندا دایانیب و سانی
مِن سِنین کِنیزلِریندِن بیریِهِم، ایلاهی! Üzümü Sənin sitayiş yerinə tutm
منی سئنین رازیلیغینا نیل اولموش کئنیزلریندن بیری اولماقا قبیل ایله
Hamilə Analar- Bətnimdə Olanı Sənə həsr edirəm-onu Mələkutunda layiqli


text:
تیسفون
تیسفون یادا کتسفون ایرانین هلنیسم چاغیندا خانکندی ایدی و تاریخی بیر شهرین آدی دیر، بو شهر حاضیرده بوگونکو عراق اؤلکهسینین اراضیلرینده یئرلشیبدیر. تیسفون شهری اشکانیلر و ساسانیلر چاغیندا ایرانین پایتختیایمیش. بو شهرلر هلنیسم دؤورونده قورلموشدور و نئچه مجموعه و قصرلری وارایدی.هابئله ولوگاسس سلوکوس ، بای آداتیس ، پومبدیتا ، آنتیوخیا کسری ، بابل و... نئچه سری شهرلر کتسفون یادا عربجه مدائن آدلانیردی.
تاریخدَییشدیر
بؤیوک اسکندر آرامیلر سولاله سین ایراندا مغلوب ائتدی هابئله سون ایللر آرامیلری ظولمونه قارشی ایران ائللری هلنیسم یادا فیلهلنیسم رویه سین قبول ائتدیلر.هلنیسم یونانجادا اولماقدیر و چوخلو ائللر ایراندا میصرده و اورتا آسیاده و عیراقدا و شامدا بو رویه نی آرامیلره قارشی قبول ائتمیشدیر و آرامیلرین قاباغیندا قارشی اولدولار بو اساسدا ایراندا سلوکیلر و پارتیلر هلنیسیم رویه سینده حکومت سوردولر و بوتون شهرلری یونانی رویه ده قورولدو. کتسفون آدی اسکی یونانجا دیلدن گلیب هابئله معناسی بیلنیمیر بللی اولان ایسکیتلر بو آدی بوشهره سئچیبلر و یونانی اولموش ایسکیت بیر آددیر.
قایناقدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
- Ctesiphon and Taq Kasra photo gallery
- Ctesiphon Exhibition by the Islamic Art Museum at the Pergamon Museum in Berlin in 2016 (Video)
- Livius.org: Ctesiphon Archived 2013-05-06 at the Wayback Machine.
- Ctesiphon (profile at the Metropolitan Museum of Art)


text:
لئوناردو دیکاپریو
لئوناردو ویلهلم دیکاپریو (اینگیلیسجه. Leonardo Wilhelm DiCaprio)، (دوغوم گونو. 1974 ژانویه 11، دوغوم یئری. هالیوود، کالیفورنیا) بئش دفعه اوسکار جایزه سی کاندیدی گؤستریلمیش آمریکالی اویونجو.
بیوقرافی[دَییشدیر]
اوشاقلیق چاغی[دَییشدیر]
آتاسی گئورگئ دیکاپریو، چیزگی رومان یاییملایان و داغیدیجیسی، آناسی ایرمالین دیکاپریو وکیلدیر. لئوناردو ایتالیا، آلمان و روس کؤکنلی دیر. آتاسی ایتالیا و آلمان اصیللی، آناسی ایسه آلمان و روس اصیللیدیر. آناسی هلن ایندنبیرکن (1915-2008) روسیه نین پرم کندینده دوغولموشدور. اصل آدی ائلئنا اسمیرنووا اولان هلنئ ایندنبیرکن آلمان وطنداشی اولموش و لئوناردونون بؤیوک دَدَسی آلمانلی ویلهلم ایندنبیرکن ایله ائولنمیشدیر. آدام فاررار اوگئی قارداشیدیر. داها بیر یاشیندا اولاراق آناسی و باباسی آیریلیق قراری آلدیلار. لئوناردو اوچ یاشیندا اولاندا اَن چوخ سئودیگی اوشاق وئرلیشینه چیخدی. آدینی لئوناردو داوینچی دَن آلمیشدیر.
اویونجولوق چالیشمالاری[دَییشدیر]
1989دا چالیشما یولونا پارنت هود (Parenthood ) سریالیندا گَرری بوکمان رولو ایله باشلادی. داها سونرا سانتا باربارا سریالیندا ماسون کاپول کاراکترینین گنج حالینی جانلاندیردی. 1991-1992 ایللری آراسیندا قرووینگ پاینس سریالیندا 22 بؤلوم لوک براور اولاراق یئر آلدی. 1991 ایلینده کریترس 3 آدلی فیلمده جاش رولوندا ایدی.
ایکی ایل سونرا 1993ده روبرت دئ نیرو و ائلن بارکین ایله بیرلیکده بو اوغلانین یاشامی (This Boy's Life) آدلی فیلمده یئر آلدی. عئینی ایل عوذورلو بیر جاوانی جانلاندیردیغی What's Eating Gilbert Grape فیلمی ایله 19 یاش 90 گونلوک ایکن اَن یاخشی یاردیمچی کیشی اویونچو اوسکارینا آدای گؤستریلدی. (2010 ایلینه قدر بو اؤدولو ان گنچ آدای گؤستریلئن 7جی کیشیدیر.)
1995 ایلینده The Basketball Diaries و Total Eclipse فیلملرینده یئر آلمیش، 1996 ایلینده رومئو + ژولیئت فیلمینده رومئو جانلاندیرمیش و برلین فیلم فستیوالیندا ان یاخشی کسیش اویونجویا وئریلن برلین گوموش آیی (Silver Berlin Bear) اؤدولونو قازانمیشدیر. آیریجا فیلمدن 147 میلیون دولار آلمیشدیر. همن ایلMarvin's Room فیلمینده مئریل ایستریپ و دیانی کیتون ایله بیرلیکده چالیشمیشدیر.
1997 ایلینده جک داوسون رولو ایله تایتانیک فیلمینده یئر آلدی. فیلم بوتون زامانلارین ان چوخ باخیلان فیلمی اولموش، 11 اوسکار اؤدولو قازانمیش. دیکاپریو بو فیلمی ایله قیزیل کوره (Golden Glob) آدای گؤستریلمیشدیر (ان یاخشی آکتور - دراما).
1998 ایلینده کیشی دمیر ماسکدا (The Man in the Iron Mask) و سلبریتی، 2000 ایلینده ساحیل (The Beach) و 2001 ایلینده ( Don's Plum) فیلملرینده یئر آلمیشدیر. داها سونرا 2002 ایلینده مارتین اسکورسیسی یؤنلتدیگی و اون دالدا اوسکار آدایی اولان نیویورک گانگسترلری (Gangs of New York) فیلمینده و یؤنَتمَنی استیون اسپیلبرگ اولان منی توتابیلسَن توت (Catch Me If You Can) فیلملرینده یئر آلمیش، تام هنکس، مارتین شین، کریستوفر والکن و آمی آدامس کیمی اویونجولارلا بیرلیکده رول آلدیغی بو فیلمده کی اویونجولوغوندان دولایی قیزیل کوره یه گینه ده آدای گؤستریلمیشدیر.
2004 ایلینده بیر باشقا مارتین اسکورسیسی فیلمی اولان آویاتور (The Aviator) فیلمینده هووارد هوقز'و جانلاندیرمیش و قیزیل کوره قازانمیشتیر. اوسکار، بفتا، اسکرین آکتورس قویلد (Screen Actors Guild) کیمی اؤدوللره آدای اولموشدور.
2006 ایلینده گینه مارتین اسکورسیسی ایله چالیشمیش دؤنوکلر (The Departed) فیلمیندهWilliam M. 'Billy' Costigan Jr. کاراکترینی جانلاندیرمیشدیر. اسکرین آکتورس قویلد، قیزیل کوره و بفتا اؤدوللرینه آدای گؤستئریلمیشدیر. ائله بو ایل بلود دیاموند (Blood Diamond) فیلمینده دَنی آرچر رولو ایله اوسکار و قیزیل کوره آدایی اولموشدور.
2008 ایلینده گؤستریمه گیرَن سام مندسین یؤنلتیدیگی، کئیت وینسلت (Kate Winslet) و کتی بئیتز (Kathy Bates) ایله بیرلیکده رول آلادیغی دئوریملی یول (Revolutionary Road) فیلمینده فرانک ویلر کاراکترینی جانلاندیردی و Body of Lies ایله اؤزگورلوک اورکده (Freedom Within the Heart) فیلملرینده یئر آلدی.
قیساسی[دَییشدیر]
- بیر ادعایا گؤره آلمانلی آناسی فلورانسداکی اوفیزی (Uffizi) موزه سینده داوینچی نین اثرلرینیی اینجَلرَک، هلَه دوغمامیش اولان لئوناردونون تپیکلرینه معروض قالاراق، اوغلونا لئوناردو آدینی قویمایی دوشونموشدور.
- بیر یاشیندا اولاراق آناسی و آتاسی آیریلدیلار.
- آتاسی ایتالیالی اصیللی آمریکالی، آناسی روس-آلمان کؤکنلی آمریکالی دیرلار.
- اوچ یاشیندا اولاراق اَن سئودیگی تلویزیون شو'وونا چیخدی.
- ایمپایر درگی سینین "بوتون زامانلارین اَن یاخشی 100 فیلم اولدوزو" لیستینده 75جی سیرادا یئر آلدی (1997).
- پیپل (People) درگیسی نین "دونیانین اَن گؤزل 50 اینسانی" لیستینده سئچیلدی (1997 و 1998).
- آمریکانین ایستار تی وی کانالیندا، 1990لارین ان یاخشی On Box Office ایستارلار لیستینده 6جی سیرادا یئر آلدی (2003).
- هالیوود دا اَن چوخ قازانان (پول چیخاردان) اویونچودور (2011).
فیلملری، روللاری، و یاشاییشی حاقّیندا[دَییشدیر]
عمومن اَن سئودیگی یؤنَتمن اولدوغونو سؤیلدیگی مارتین اسکورسیسی ایله ایشلمیشدیر. (نیویورک گانگسترلری، گؤیلرین حاکیمی، Departed، زیندان آداسی، وال استریت جاناواری)
گنللیکله گرچک حیاتدا اویغونلاشان روللری جانلاندیرمیشدیر. (بو اوشاغین یاشامی - Tobias Wolff ، گونلوک - جیم کارول، توتقونون شاعیرلری - آرتور ریمباود، دمیر ماسکلی آدام - کرال XIV. لوویس/فیلیپس، توتابیلسن توت - Frank Abagnale Jr.، گؤیلرین حاکیمی - هووارد هوقز، جی.ائدقار - جی.ائدقار هوور، وال استریت جاناواری - جوردن بلفورت)
گنللیکله پوللو کاراکترلئری جانلاندیرمیشدیر. ( دمیر ماسکلی آدام- کرال XIV. لوویس/فیلیپس، توتابیلسن توت - Frank Abagnale Jr.، گؤیلرین حاکیمی - هووارد هوقز، زنجیرسیز - کالوین کاندی، بؤیوک گتسبی - جب گتسبی، پارا آوجیسی - وال استریت جاناواری - جوردن بلفورت)
11 یاشیندا اویونجو اولماق ایستَیَن لئوناردو بیر تمثیلچی گؤروشمه یی باشلادی. تکجه تمثیلچی آدینی داها آمریکا طرزی بیر آدام اولان Lenny Williams اولاراق دَییشدیرمه سینی ایستَدی. لئوناردو بونو قبول ائتمه دی، و 13 یاشیندا اؤزونو آدی ایله قبول ائدن باشقا بیر تمثیلچی گؤروشمه یی باشلادی.
1999 ایلینده وکیللری لئوناردونون اؤز آدی نین تئلیف حاقّینی اۆچون باش ووردولار.
1995 دوزلمیشی باتمان دایما فیلمینده کی دیک قرایسون / روبین رولو اۆچون سئچمه لره گئتدی، آنجاق رولو کریس اودانل (Chris O'Donnell) آلدی.
1997 ایلینده اودلو گئجه لر فیلمیندن تکلیف گلدی، آنجاق عئینی زاماندا تایتانیکدن ده تکلیف آلان لئوناردو اودلو گئجه لر فیلمینی مارک والبرگه بوراخدی.
2000 ایلینده آمریکالی ساپیق فیلمینده کی باشرول تکلیفینی پروقرامینداکی اویوشمازلیق نَدَنی ایله ردد ائتمک زوروندا قالدی. رولو کریستین بئیل (Christian Bale) آلدی.
2001 ایلینده هاروارد مان آدلی فیلم اۆچون تکلیف آلدی، آنجاق رولو دوشوک اوجرتی ندنی ایله قبول ائتمَدی. رولو یئرینه آدریان گرئنیر آلدی.
2002ده اولدوز ساواشلاری: بؤلوم II - کلونلارین سالدیریسی فیلمینده آناکین اسکایواکر (Anakin Skywalker) رولو اۆچون دوشونولدو، آنجاق رول هایدن کریستینسن'ه (Hayden Christensen) وئریلدی.
2009 ایلینده ایسه لئوناردو دیکاپریو خالق دوشمانلاری فیلمینده جان دیلینگر (John Dillinger) رولو اۆچون آدایلیغینی قویسا دا، رولو جانی دئپ(Johnny Depp)ه قاپدیرمیشدیر.
2015ده استیو جابز یاشاییشینی عئینی آدی ایله سینمایا آختاراجاق اولان فیلمدن گلن استیو جابز رولونو ردد ائتدی و رول مایکل فاسبندر(Michael Fassbender)ه کالدی.
ایندیپندنت درگیسینه (The Independent) ان سئودیگی اون فیلمی بو شکیلده سؤیلَمیشتیر; بیسیکلت اوغورلولاری (1948)، تاکسی سوروجوسو(1976)، عربیستانلی لورنس (1962)، سککیز یاریم(1963)، اوچونجو آدام (1949)، یوجیمبو ( 1961)، سانست بولواری (1950)، پارلاماق(1980)، جننت یولو (1955).
ان سئودیگی کیشی اویونچولارین رابرت دئنیرو و جک نیکولسون اولدوغونو دئمیشدیر.
ان سئودیگی خانیم اویونچونون ایسه مریل استریپ اولدوغونو دئمیشدیر.
چئوره قورویان و دوغانی ساوونان(مودافع محیط زیست و طبیعت) بیریدیر. دونیا طبیعت قوروما وقفی عضوو دور.
فیلموقرافی[دَییشدیر]
جایزه لَری[دَییشدیر]
- 2015: 73. قیزیل کوره (Golden Glob) اؤدوللری دراما دالیندا ان یاخشی کیشی اویونچو اؤدولو - دیریلیش
- 2013: 71. قیزیل کوره(Golden Glob) اؤدوللری موزیکال و یا کومئدی دالیندا ان یاخشی کیشی اویونچو اؤدولو - وال استریت جاناواری
- 2010: Teen Choice Awards شاتر ایسلاند فیلمی -قورخو/گئریلیم دالیندا ان یاخشی کیشی اویونچو اؤدولو
- 2009: Nickelodeon Kids Choice Awards بؤیوک یاشیل یاردیم-اَن باخشی چئوره (محیط زیست) اؤدولو
- 2005: 62. قیزیل کوره اؤدوللری دراما دالیندا ان یاخشی کیشی آکتور اؤدولو - گؤیلرین حاکیمی
- 1997: برلین گوموش آیی فیلم فستیوالی - ان یاخشی کیشی آکتور ، رومئو + ژولیئت فیلمی
- 1997: ام تی وی (MTV) فیلم اؤدوللری - ان یاخشی کیشی آکتور، تایتانیک
- 1993: National Board of Review - ان یاخشی یاردیمچی اویونجو، What's Eating Gilbert Grape فیلمی
- 1993: لوس آنجلس فیلم مونتقیدلری - یئنی نسیل اؤدولو، This Boy's Life ve What's Eating Gilbert Grape فیلمی
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Leonardo DiCaprio»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( ۲۰۱۶ ژانویهسینین ۱۳ـو تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- ^ "Celebrities' Political Affiliations". Us Weekly. October 23, 2012. Retrieved August 12, 2017.
- آمریکالی اویونچولار
- لئوناردو دیکاپریو
- ۱۹۷۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰. یوز ایلده آمریکالی کیشی اویونچولار
- ۲۱. یوز ایلده آمریکالی کیشی اویونچولار
- American environmentalists
- American film producers
- American male child actors
- آمریکالی کیشی فیلم اویونچولار
- American male soap opera actors
- American male television actors
- American people of German descent
- American people of Italian descent
- American people of Russian descent
- Best Actor AACTA Award winners
- Method actors
- Best Actor AACTA International Award winners
- Best Actor Academy Award winners
- Best Actor BAFTA Award winners
- Best Drama Actor Golden Globe (film) winners
- Best Musical or


text:
اس ام اس آذری عاشقانه فوق العاده زیبا فروردین 92
اس ام اس عاشقانه ترکی فروردین ۹۲
اس ام اس به زبان شیرین ترکی فروردین ماه ۹۲
اس ام اس آذری عاشقانه جدید فروردین ۹۲
بی عطر سنبل اولماز/ بی نغمه بلبل اولماز/ دنیا بوتون گل اچسا/ سنین کیمیگل اولماز
::
قیزیل گولی بیچرم / اوستونده آند ایچرم دونیا منه دوست اولا / تهجه سنی سچرم
…::: بقیه اس ام اس های آذری جدید فوق العاده زیبا فروردین ۹۲ در ادامه مطلب :::…
یاریم بویون قوجاقالدیم * یارآغلادی من آغلادیم * یغشدی قونشولاربوتون * جان آغلادی من آغلادیم * دردلریمیددیم تارا * سیملری اولدو پاراپارا * یاواش یاواش سیزیلدادی * تارآغلادی من آغلادیم * ددیمکی یارمنیمکیدی * باشمیچکدیلردارا * طناب کسینده بوینومو*دارآغلادی من آغلادیم
::
بی عطر سنبل اولماز/ بی نغمه بلبل اولماز/ دنیا بوتون گل اچسا/ سنین کیمیگل اولماز
::
اولدوز گلیب آی اولماز، بهار گلیب یای اولماز، نجیب لرین ایچینده هیچکس سنه تای اولماز .
::
حیدر بابا ارمو گولی سوسوزدی
باغری یانیب ، دیل دوداغی ، قئر دوزدی
بو گلینین ، یوخدی یأری ، یالقوزدی ! زامان بویو ، آخان چایا ، نه گلدی ؟
شیرین سویا ، آجی چایا ، نه گلدی ؟
::
آیریلیق اولسادا مین جمله جمالون سورم،سنه من دوست دمیشم آیرى کسه دوست دیمرم،قلب بیماریمه مینلرده طبیب اولسااگر ، زهرورسن ایچرم اوزگه دواسین یمرم…
::
شنیسگیل یامان درد اولار
اونی چکن مرد اولار
هر کسین سنین کیمین نازی ایتسه قلبی دولی درد اولار.
::
گجلر تک اوتورب تک قالاسان عالمیوار_او گچن گونلره تک آغلیسان عالمیوار_مند ه بیر گون بوتون عاشیقلر ایچینده یاشادم_ عاشقین گوز یاشینا آغلایسان عالمیوار
::
دونن آخشام چاغی سنسیز منی آغلاتی یاغیش/ یادیما سالدی سنی مطلبینه چاتی یاغیش/ کوچه لر اولدو گوزومده ایله بیر آرپا چایی/منی سنسیز نئجه نیسگیل چاینا آتی یاغیش.
::
من وفالی دوستلارین چوخ مبتلاسی اولموشام@آشنا،بیگانه نین انگشت نماسی اولموشام@ادعاسیز عاشقم آش سینه میباخ قلبیمه@ دوست بازام بامعرفت دوستلار فداسی اولموشام.
::
گونده منه باش ووران ایندی منه داش وورور،
ایندی منه داش ووران اوزگلره باش وورور،
اوزگه اگر داش وورا دردینه دوزمک اولار،
باخ بورا سوز بوردادی داشلاری قارداش وورور..
::
غم آغاجی بیزه سایه سالماسین،عشقین غمی صبریمیزی آلماسین،من چکمیشم بوانتظار چتیندی ،هیچ عاشقین گوزی یولدا قالماسین.
::
عومور گچدی بیر شاد اولوب گولمه دیم ، غم توزونی اورگیمدن سیلمدیم ، گورچین تک بیر قوشوموش جوانلیق ، نجه گلدی نجه گتدی بیلمدیم
::
آختارما!بیزیم اؤلکده میخانه تاپیلماز
بیرلیک مئى نى ایچمگه پیمانه تاپیلمازبواؤلکده عاشیق اولانى داره چکیرلر
شمعین اودونایانماقا پروانه تاپیلماز
::
گرچه عشق اهلی ایچر باده نی جان ساغلیغنا/ایچیرم جام شرابی یارادان ساغلیغنا/ایچیرم سل ده سارا داغدا چوبان ساغلیغنا/ایچیرم مین گول ایچینده بیر تیکان ساغلیغنا/ جوانی آیریلیق آخرده قوجالدار بیلیرم/ایچیرم بیر قوجا شیکلینده جوان ساغلیغنا.
::
فانوسه نه حاجت اوزامان کى گونوز اولسا،
اینسان اؤزو بیر کعبه دیراعمالى دوز اولسا،
هرقلبیده آیینه کیمى اولماسا لکه
گریاخشى گزیب آختاراسان اوردادى مکه.
::
قیزیل گولی بیچرم / اوستونده آند ایچرم دونیا منه دوست اولا / تهجه سنی سچرم


text:
سای سایماق(اویون)
سای سایماق – آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرامقاباغی) گونلرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
نوروز بایرامی گونلرینده ائلجه ده دیگر گونلرده اوشاقلارین اوینادیقلاری اویونلاردان بیریدیر.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
اوشاقلار اویونا باشچی سئچیرلر. باشچی اوشاقلاری جرگهیه دوزور، موعیّن سای رقمی سئچیر. اساساً 15، 25، 35، 45، 55، 65، 75، 85، 95 رقملرین گؤتورورلر. اوشاقلاردان بیر-بیر بو رقملری تئز-تئز سؤیلهمک طلب ائدیلیر. چاشانا هامی بیر یئرده:
مایـماق، آی مایـماق!
بیلمهدین سایماق!
- دئییر، اونو اوتاندیریرلار.


text:
مارکو پانتلیچ
مارکو پانتلیچ (اینگیلیسجه: Marko Pantelić) (دوْغوم:۱۵ سپتامبر ۱۹۷۸ (۴۴ یاش) بلقراد) بیر فوتبالیست. صربیستان و مونتهنقرو میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مارکو پانتلیچ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ایراکلیس ۱۹۰۸ کولوبونون اویونچولاری
- پاریسن ژرمن کولوبونون اویونچولاری
- لوزان-اسپورت کولوبونون اویونچولاری
- اشتورم قراتس کولوبونون اویونچولاری
- ستاره سرخ بلقراد کولوبونون اویونچولاری
- هرتابرلین کولوبونون اویونچولاری
- آژاکس امستردام کولوبونون اویونچولاری
- المپیاکوس کولوبونون اویونچولاری
- آلمانداکی صربیستانلی غوربتچیلر
- هولنددهکی صربیستانلی غوربتچیلر
- یونانداکی صربیستانلی غوربتچیلر
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۱۶
۱۶ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۱۶/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/رویدادلار
- ۱۶۳۱ - وِزووی یانارداغینین پۆسکورمهسی نتیجهسینده ۴۰۰۰ نفر هلاک اوْلموشدور.
- ۱۷۷۳ - بوْستوْن چاي قوْناقلیغی - آمریکا مۆستملکهچیلری چاي وئرگیسینه اعتراض علامتی اوْلاراق، اینگیلیس گمیلرینه هۆجوم ائدهرک ۳۰۰-دن چوْخ چاي قۇتوسونو دنیزه تؤکموشدور.
- ۱۸۹۹ - میلان فۇتبال کولوبو يارادیلمیشدیر.
- ۱۹۲۰ - ۸.۵ بال گۆجونده زلزله چینین قانسو ايالتینده ۱۸۰۰۰۰ اینسانین اؤلومونه سبب اوْلموشدور.
- ۱۹۴۸ - کامبوْج مۆستقیللیک الده ائتمیشدیر.
- ۱۹۴۹ - احمد سۇکارنوْ اندوْنزینێن ایلک جومهورب باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۵۹ - بلژیک کوْنقوْيا مۆستقیللیک وئرمیشدیر.
- ۱۹۷۱ - هیندوستان اوْردوسو شرقی پاکیستانین باشکندی دککه شهرینی ایشغال ائتمیش، پاکیستان حربی قۆووهلری تسلیم اوْلدوقدان سوْنرا آتشبس اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۷۱ - بنقلادش مۆستقیللیک الده ائتمیشدیر.
- ۱۹۷۸ - چین خالق جومهوریسی و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرولموشدور.
- ۱۹۹۰ - ژان-برتراند آریستید هایتینین دموْکراتیک يوْللا حاکمیته گلن ایلک جومهور باشقانی اوْلموشدور.
- ۱۹۹۱ - قازاقیستان مۆستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۹۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینسانین ژنتیک خریتهسی حاضیرلانمیشدیر.
- ۱۹۹۸ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و بؤيوک بریتانيا عراقدا "صحرا تۆلکوسو" آدلی حربی عملیات کئچیرهرک اؤلکهنین بعضی حربی مکانلارین هاوادان بوْمبالامیشلار.
- ۲۰۰۵ - تۆرک يازیچیسی اوْرخان پاموک "تۆرک شخصیتینی تحقیر ائتدیگینه گؤره" محکمهيه وئریلمیشدیر.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ آذر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۶ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۲ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
ایرانین سوپر لیگی (فارسجا: لیگ برتر فوتبال ایران)، ایرانین بیرینجی فوتبال لیگی دی کی خلیج فارس جامی آدینان آدلانیبدیر.
خلیج فارس سوپر لیگینین اوستون تیملرین لیستی[دَییشدیر]
۱۹ اینجی دورده ۱۶ تیم بو ریقابتلرده (۹۹-۱۳۹۸) حاضیر اولدولار.
لوآ خطاسیماژول:Location_map-ین 388-جی/جو خطینده: The value "۵۵٫۶۷۳۹۲" provided for longitude is not valid.
Locations of clubs in 2018–19 Persian Gulf Pro League
تیملرین ساییسی[دَییشدیر]
خلیج فارس سوپر لیگینین کلی جدولی[دَییشدیر]
ایرانین سوپر لیگین باشلانیشنان بویانا ۱۸ دوره کامل اجرا اوْلوبدور.[۱]
قهرمان اولان کولوبلار هر مووسومده[دَییشدیر]
قهرمانلار شهر اساسیندا[دَییشدیر]
ایرانین سوپر لیگینین استون گل ورانلاری[دَییشدیر]
یوخلاما تاریخی: ۵ مه ۲۰۱۸
بو سیاهی ایرانین فوتبال اویونچولارینین گوللارینین ساییسین گوستریر و خلیج فارس جامی (۲۰۰۱–۲۰۱۸)، حذفی جامی و آسیاداکی اویونلارین گوللاری حسابلانیب دیر.
اویونچولار کی آدی قالین یازیلیب ایرانین سوپر لیگینده هله اوینولار.
ایرانین سوپر لیگینین اوستون گل وورانلاری[دَییشدیر]
شامپیون مشقچیلر هر مووسومده[دَییشدیر]
شابلون:نوشتار اصلی
شامپیون مشقچیلر[دَییشدیر]
شامپیون اویونچلار[دَییشدیر]


text:
ایران-لی ژورنالیستلری داشییان اتوبوس آشیب، اؤلنلر و یارالانانلار وار
بونو نقده شهر باشچیسی منوچهر شاکر دئییب.
ایران-لی ژورنالیستلری داشییان اتوبوس آشیب.
بونو نقده شهر باشچیسی منوچهر شاکر دئییب.
اونون سؤزلرینه گؤره، باتی آذربایجان ایالتینده یئرلشن کانی سیب سو بندیندن رپورتاژ حاضیرلاماق مقصدیله نقده شهرینه سفر ائدن ژورنالیستلرین اتوبوسونون آشماسی نتیجهسینده 2 نفر اؤلوب، 21 نفر یارالانیب.
یارالی ژورنالیستلردن بیر نئچهسینین وضعیتی آغیردیر.
یارالیلار نقده شهر خستهخاناسینا یئرلشدیریلیب.
اؤلن ژورنالیست خانیملار "ایرنا" و "ایسنا" آژانس لارینین امکداشلاریدیر.
ایلگیلیلی خبرلر
دونتسک شهرینه ائدیلن هوجومدا 3 نفر اؤلوب
روسیانین ایلحاق ائتدیگی دونتسک شهرینه ائدیلن هوجومدا 3 نفر اؤلوب، 14 نفر یارالانیب.
رئیسی: اعتراضلارا قولاق آسماق لازیمدیر
"اعتراض مثبت، عصیان ییخیجیدیر. اعتراضلارا قولاق آسماق لازیمدیر"
ایسراییل قوهلری نابلس-دا کؤهنه شهر اراضیسینی محاصرهیه آلیب
ایسراییل قوهلری ایشغال آلتینداکی اوردون چایینین باتی ساحلیندهکی نابلس-دا کؤهنه شهرین اراضیسینی محاصرهیه آلیب.


text:
کریستین قامبوا
کریستین قامبوا (اینگیلیسجه: Cristian Gamboa) بیر فوتبالیست. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "2018 FIFA World Cup: List of players" (PDF). FIFA. 24 June 2018. p. 6. Archived from the original (PDF) on 2018-06-19. Retrieved 2019-02-17.
قارداش پروژهلرده کریستین قامبوا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۵ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
- ۲۰۱۷ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
- فردریکستاد کولوبونون اویونچولاری
- کوپنهاقن کولوبونون اویونچولاری
- روزنبورق کولوبونون اویونچولاری
- وست برومویچ آلبیون کولوبونون اویونچولاری
- سلتیک کولوبونون اویونچولاری