text:
فوک، سو آلتیندا دالغیجی قوجاقلادی
بیر دالغیج، اینگیلترهنین قوزئی دنیزیندهکی دالیش سیراسیندا وحشی بیر بوز فوکون اؤزونه ساریلدیغی آنی فیلمه آلدی
سو ایتی، سو آلتیندا قارشیلاشدیغی دالغیجا ساریلدی.
بیر دالغیج، اینگیلترهنین قوزئی دنیزیندهکی بیر دالیش سیراسیندا وحشی بیر بوز فوکون اؤزونه ساریلدیغی آنی فیلمه آلدی. دالغیج بن بورویل تخمیناً ۲۰ ایلدیر دالدیغیندان بؤلگهدهکی فوکلارا دوست اولدوغونو سؤیلهدی.
ایلگیلیلی خبرلر
نیجریهده ۱،۸ میلیون نفر ایدز خستهسیدیر
"ایدزه قارشی یئریدیلن موختلیف کمپینلرین آرزو ائدیلن نتیجهسی یاواش یاواش الده ائدیلمهیه باشلاندی"
لیبیده تۆرک خستهخاناسی آچیلدی
۱۳ پلیکلینیک و ۴ عملیات اوتاغی اولان ۱۲۰ یاتاقلی خستهخانادا تام دونانیملی آمبولانس سرویسی ده فعالیت گؤستریر.
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی


c: text/html

text:
قامبیا چایی
قامبیا چایی (اینگیلیسجه: Gambia River، فارسجا: رود گامبیا، آلمانجا: Gambia (Fluss)، ایتالیاجا: Gambie (fleuve)، عربجه: نهر غامبيا، تورکیه تورکجهسی: Gambiya Nehri، روسجا: ГaMбия (peka)) اۇزونلوغو۱۱۲۰ کیلومتر دیر. و اطلس اوقیانوسونا تؤکولور.
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده قامبیا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gambia River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایکی قادین اورمیه ده پیس حجاب دان اوتورو ماشین آلتینا آلیندیلار
یکشنبه مرداد آیین اون یئدیسی اورمیه نین کاشانی خیابانیندا ایکی قادین حجابلاریندان اوتورو ماشین آلتینا آلیندیلار . گورگو تانیغلارینا گوره؛ پژو ماشین سوروجوسو یوروین بو ایکی قادینا ، باشدا حجابلاری ایله ایلگیلی تذکر وئریبدیر. صونرادا قادینلارین اهمیت وئرممه لرینی گورونجه، هر ایکیسینی ماشین آلتینا آلیب و بیر نئچه ماشینا چارپاراق اولای یئریندن اوزاقلاشیبدیر .ارک اینسان حاقلاری خبر آژانسینین دئدیگینه گوره : بو اولایدا قادینلارا جیدی جانی خسارت وارد اولوبدور و سوچلو اولان پژو سوروجوسو یکشنبه گئجه توتوقلانیبدیر . وورقولاماق گرکیر کی ابراهیم رئیسینین ایش باشینا گلدیگیندن بری بلنجی رادیکال ایسلامجی حرکتلر وطن داشلارا اوزللیکله قادینلارا قارشی چوخالمیشدیر . ائله کی قورخمادان گونون اورتاسیندا اینسانلارا هر طورلو شدت و زوربالیق گوسترمکدن چکینمیرلر . هامی بیلیر کی ایندیجه ایران جدی سیخینتیلار ایچینده بوغولماقدا، سوسوزلوق بحرانی، یوخسوللوق ، ایقتیصادین چوکمه سی و بیر چوخ میللیمدنیسیاسی صورنلار رژیمین صونونو گتیریرکن، بیر عده افراطچی بولانیق سودان بالیق توتماغا چالیشیر و دقتلری کوکلو سیخینتیلاردان اوزاقلاشدیریب قادینلارین باش اورتو و گیینیشلرینه چکمک ایستییرلر.


text:
کوراوغلو دا قوجالارمیش
رقیه کبیری
قارا پوسهک آستا-آستا چیلهییردی. چوخ کئچمهدن چیلهمه یاغیش اوتاغیمین پنجرهسینه دؤیور. توزلو جاملاردا یاغیش گیلهلرینین ایزی قالیر.
من جیغیردا دایانمیشام. بولودلارین گؤز یاشلاری داملا-داملا ساچلاریمی، یاناغیمی ایسلادیر. سانکی منی یوخودان اویادیر. آیاغیمی بؤیوک بیر داشین اوستونه قویورام. آیاغیم یاغیشدان ایسلانمیش مامیر ناخیشلی داش اوستونده سویروشور، بودرهییرم. سازین سرلی-سئحیرلی سسینه دلی اولموشام. چوخداندیر کی یاخیندان ساز دینلهمهمیشم. گرهک یاخیندان اوتوروب دینلهییم اونو.
بیر واختلار اژدر عمینین سازینا واله ایدیم. او دوروشوقلو، یاراشیقلی، شستلی قدّی-قامتی ایله سازی ائله چالاردی کی، دئیردین بس، کوراوغلو ایندیجه قاپیدان گیریب دئیهجک: «چونکی اولدون دییرمانچی/چاغیر گلسین دن کوراوغلو.» حاییف اولسون کی، اژدر عمی قوجالیب. بئلی بوکولوب، دیشلری تؤکولوب، سازی ایسه…
ایندیسه کوراوغلو سازینین شاقراق سسی، سیسلی هاوادا قایالاری بورویوب. منسه اونو یاخیندان دینلهمهیه دریدن-قابیقدان چیخیر، ال-آیاقدان گئدیرم. آنجاق یوخاری قالخماغا نه قدر جان آتیرام بیر او قدر ده اذیّت چکیرم. جیغیردا دایانیب، قالمیشام. بیر یانیم قورخولو سیلدیریم، او بیری یانیم ایسه بولودلاری باغرینا قوجان یالچین قایالار. یوخاری قالخیم دئیه، اوشاقلار کیمی ایمکلهییرم. داهار یئرین چینقیللاری، خیر داشلاری دیزلریمه، اللریمین آیاسینا توخونوبان اینجیدیر منی. اوغرون-اوغرون آددیملاییرام. بیر آز یوخاری قالخیرام. آیاغیمین بودرهمهسیندن قورخورام. ائله اولورسا، تپهم اوسته یارقانا دوشهجهیم. اؤز اؤزومه توختالیق وئریر، ایرهلی آددیملاییرام. نه قدر چالیشیرام یوخاری قالخا بیلمیرم.
چارهسیز قالیب بیر داشین اوستونده اوتورورام. هردن قوللاریمی داراقلاییر، هردنسه قولتوقلاریمی قوجاقلاییرام. کوراوغلو سازینین یئلتمه هاواسیلا دان یئرینه یول آلیرام.
کوراوغلو طؤیله دامیندا هویوخموش، فیکره دالمیش، نهسه بیر شئیی ماددیم-ماددیم سوزور. «نییه تلهسدین ؟!» دئییرم. «روشن! بیر آزجا دؤزوملو اولسایدین، قیرآت قاناد آچمیشدی…».
آلیکیشی دئییر: «بلکه قیسمت بئلهیمیش!». کوراوغلو اؤزونو لعنتلهیهرک، «نییه قیسمتی دَییشه بیلمهدیم !» دئییر.
منسه دوشونورم؛ کوراوغلو قیسمتی دییشمیش اولسایدی، اوندا دورآیغیر بلکه ده قیرآتین قانادلارینی قیسقاناردی.
گورشاد شیدیرغی شیغاییر. آتقویروغو ، آتقولاغی داملالار کوراوغلونون سازیندان قوپان جینگیلیلرله بیرگه پنجرهمه چیرپلیر. باشیمی کیتابدان قالدیریب، باییرا باخیرام. یاغیش گیلهلری سو بومباسیدیر سانکی، جاملارین اوزهرینده پارتلاییب، آشاغی سوزولور. ساچلاریم ایسلانیب. ایسلاق گئجهلیییم جانیما سوواشیر. کورهییم اوشویور. یئریمدن قالخیب شالیمی چیگینلریمه سالیرام.
کیتابی قوجاقلاییرام. قایالارین باشیندان گلن سازسسی دامارلایمدا آخان ایستی قاندیر سانکی. کوراوغونون آوازی نیگارخانیمی ایستانبولدان قاچیرماق ماجراسینی قایالاردا سسلندیریر.
کوراوغلو قیرآت بئلینده، نیگار ایسه ترکینده، من ده نیگاردان اجازهسیز، قوللاریمی اونون بئلینه دولامیشام. بارماقلاریم آز قالیر کوراوغلویا چاتسین. قیرآت دؤردنالا چاپیر. نیگارین شوه ساچلاری هاوادا یئللهنیر. کولکله دالغالانان ساچلار، اوزو-گؤزومه ساریلیر. گؤزلریم قارالیر.
قارانلیق آستا-آستا پنجرهدن اوتاغیمین اورتاسینا اوزانیر. قالخیب میز اوستو چیراغیمی یاندیریرام.
هله آخشاما چوخ قالیر. گلیرم…گلیرم…گلیرم؛ قایالارین دیبینده، داش اوستونده اوتوردوغوم یئرده، اوتورورام.
بیریسی یاغیشین آغزینا پیچاق آتمیش دئیهسن، یاغیش کسیب. بلنلری، یاماجلاری بوروین چن، بولودلارا قاریشیب. گونش بولودلاری ایشقلاندیرمیش. سازین دا سسی کسیلیب. باشیمی یوخاری قالدیریب گوموشو دونقار قایالارا باخیرام.
قیریشلی آلنی، ائشمه بیغلاری، ایچینی اوزونده عکس ائتدیریر. آنجاق آردیج قامتی آزجا اییلمیش؛ کوراوغلونون گؤزو اوزاقلاردا، آستا-آستا داغدان ائنیر. قوشا بولاقدان گلیر. آتاسی مزاریندن.
منه چاتان کیمی داش اوستونده اوتورور. اونا یاخینلاشیرام. یورولمایاسان کوراوغلو!» دئییرم. نیگار خانیم یوخدور. الیمی، الینین اوستونه قویورام. اللری پوللانمیش دمیر کیمیدیر. اطرافیمی سوزهرک بارماقلاریمی آغارمیش ساچلاریندا گزدیریرم. بارماقلاریمین اوجو کؤز کیمیدیر. باشیمی دیزلرینه قویورام. ایستی اویلوقلاری یاناقلاریمی ایسیندیریر. اللریندن توتوب ساچلاریمدا گزدیرمک ایستهییرم. او ایسه سازینی دؤشوندن آلیب، بیر قیراغا قویور. قیلینجینین اوجو یئردهکی داشلارا دَییر. «کوراوغلو! منه بیر یانیق کرمی چال!» دئییرم. ائشیتمیر. گؤزلرینی یومور. بارماغیمی سازینین تئللرینه چکیرم.
جینقیدی….جینقیدی…جینقیدی….
کوراوغلو گؤزلرین آچیر. منه باخیر. آنجاق منی گؤرمور. باشینی قالدیریب بولودلارا چکیلمیش هوندور قایالارا باخیر. من ده گؤزلریمی بولودلارا زیللهییرم. باشیم دؤنور. بیر پارچا کؤز کیمییم. باشیمی اونون دیزیندن گؤتورورم.
کوراوغلو سازی دؤشونه آلیب، یولونا دوام ائدیر. هر آددیم آتدیقدا ساز، توْولاما بئشیک کیمی دؤشونده ییرقالانیر. بئلینه قورشانمیش میصری قیلینجی، سانکی اونونلا قوشا آددیملاییر. اونون آرخاسینجا چنلیبئله گئدیرم. اوزاقدان نیگار خانیمی گؤرورم. کوراوغلو دا اونو گؤرور. «کئشگه من او داش اوستونده اوتوراردیم» دئییرم.
نیگار، تک-تنها اوتوروب، آغ قایالارا باخیر. ساچلاری چیگینلریندن بئلینه شلالهلنیب. هؤلهسک بیر شکیلده، کوراوغلودان قاباق، نیگارا یاناشیرام. امّا کوراوغلو یاخینلاشدیقجا، نیگارین قاشلاری چاتیلیر، گؤزلری توتقون بولودلار کیمی دولور، بیر هیمه بنددیر، دیندیرهن اولورسا نئیسان یاغیشی تک یاغاسیدیر.
کوراوغلو نیگارین یانیندا اوتورور. منسه او بیری یانیندا اوتورورام. کوراوغلونون قولو نیگارین بئلینه دولاشیرکن منیم ده قولوما توخونور. قازان دولوسو قاینار سو، باشیمدان آشاغی تؤکولور سانکی.
گؤزلریمی یومورام. کیتابی میز اوستونه بوراخیرام. چیراق، کوراوغلویلا نیگارین اوتوردوغو داشین اوستونو ایشیقلاندیریر. نیگارین باشی کوراوغلونون دؤشوندهکی سازا سؤیکهنیب. ساچلاری ایسه اونون دیزلرینه توکولوب.
هندهوریمه گؤز گزدیریرم. کیتابخانامدا سیرایلا دوزولن کیتابلار ائلهبیل بوز قالیبلاریدیر، کیتابلارین سویوغو ایچیمی اریدیر. اوشویورم، اوشونورم، دوشونورم. کیتابی باغریما باسیرام. نیگار خانیمین سسی گلیر:
«قوچ ایگیدیم! کئچن گونلر یادیما دوشور. چنلیبئلده آت کیشنرتیسیندن، دلیلرین نعرهسیندن، قیلینجلارین سسیندن قولاق توتولاردی. اورایا بئله، قوش قوشلوغوندا قانادلانمازدی. سن نعره چکدیکده، داغلار، داشلار سسینه سس وئرردی. ایندی هانی او گونلر!؟ ایندی چنلی بئلده قوو ووروسان قولاق توتولور.»
کوراوغلو قاراقاباق سیماسیلا دینمز-سؤیلمز قییا تؤکوبن اوزاقلارا باخیر. بارماقلاری نیگارین ساچلاریندا گزیشیر. الیمی ساچلاریما چکیرم. کوراوغلویا یاخینلاشیرام، الیمی ساچلارینا آپاردیقدا، نیگار، قارا خومارگؤزلریله، سیگیرمه باخیشیلا منه باخیر. گؤزلری منه گئت دئییر سانکی. اوتانیرام. بوینو بوکولو، ائنر-قالخار چنلی بئلین بان ائولرینه ، بینهلرینه ساری گئدیرم. بویلانیب بیر به بیر ایچهریلرینه باخیرام. تاوانلارین ویغالینی قوروم باسمیش. تندیرلر سؤنوک، ارسینلر ایسه تندیرلرین پییهسینه بوراخیلمیش. تاخیل کندیلری اوزوقویلو یئره سریلیب. اوجاقلاردا یاریمچیق یانمیش اودونلار کولتوپاسینا قویلانیب. تونلوکدن تؤکولن یاغیش ایزلری کولون اوستونده خال-خال گؤرونور. چالی-چیرپی، گون، تیکانکوللاری بوش ائولرین بوجاغیندا تللهنیب. کلوولار دا بوشدور کاغالار دا. غفیلدن آیاغیم چارداغین قاباغیندا دؤشهمهیه ایلیشیر. اودون قالاغیندان توتماسایدیم، ییخیلاجاقدیم. دؤندرمهنین آلتیندا چیغ سبد ایچره سامانا قویلانمیش بیر نئچه یومورتا وار. نه بیلیم ، بلکه بو یومورتالار کوتتویوغون فالاسیدیر.
ائولرین بیریسی دؤشهنکلیدیر. بیر بوجاقدا چیچک ناخیشلی اویماصاندیق، او بیریسینده ایسه یورغان-دؤشک باغلیسی. باغلی اوزهرینده ایسه ایکی یاستیق گؤرونور. کوراوغلونون میخدان آسیلان، قاراگول بؤرکو، یارغاق کورکو، قارساق دریسیندن تیکیلمیش چکمنی اؤزونه چکیر منی. دوواردا، کورکون یانیدا سینق بیر گوزگو وار. ایچهری گیریرم. الیمی کورکه چکیرم. سینیق گوزگوده، اؤزومه باخیرام. سیر-صیفتیم پارچا-پارچا گؤرونور. گؤزوم صاندیقدا قالیب. یاخینلاشیب. قیفیلینی یوخلاییرام. الیم هاوادا قورویور. گئری چکیلیرم. نیگارخانیمین صاندیغیندا نه وار دئیه دوشونورم. ائشیگه چیخمادان کوراوغلونون کورکونو میخدان آلیرام. قوخوللاییب، باغریما باسیرام. ائشیگه چیخارکن آیاق ایزلریم دؤشهمهنین اوستونده قالیر. بیر آندا اؤزومه گلیرم. کوراوغلویلا نیگار مندن چوخ اوزاقلاشیبلار. اونلارین آرخاسینجا قاچیرام. آیاغیم نهسه بیر زادا ایلیشیر. اوزو اوسته یئره ییخیلرام، اللریم اینجیییر. قاچماسام اونلارا یئتیشه بیلمهرم. قاچا-قاچا گؤزوم یاشیل مخمرلی درهلرده قالیب. داشلارین دیبیندهکی ساری گوللرده، یاماجلاردا بیتن دوه تیکانلاری، قوتاز گوللری هله ده کؤرپهدیرلر. کئچه-کئچه الیمی گوللره چکیرم. اللریمین یارالی آیاسی آجیشیر. آز قالیرام کوراوغلویلا نیگارا چاتیم. ککاوتو اییسی گلیر. ککاوتو کوللاریندان، توهلوجهلردن یان کئچه بیلمیرم. داشین دیبیندن بیر اوووج ککاوتو دریب. بورنوما توتورام. گؤزل قوخو بورنومو اوخشاییر. یاغیش دییمیش ککاوتونون قوخوسو قانیمی جوشدورور.اورییمدن قارا-قارا قانلار کئچیر. ککاوتو چایینا یامان یئریکلمیشم. تلهسیک ایکی تئل قوپاریب آغزیما آتیرام، عطری دیلیمی گؤینهدیر. بیر اوووج دا نیگارخانیما آپاریم دئیه دوشونورم. سونرا اووجومداکی اوتو یئره سپهلهییرم.
کوراوغلو یاشلی بیر کیشی ایله دانیشیر. کیشی، چیگینده توفنگ یولون اورتاسینی آلیب دورموش. چوماغینی چنهسینه دایامیش، کوراوغلویلا نیگارا باخیر. یولون قیراغیندا ایکی اؤکوز اوتلاییر.
کوراوغلونون بئلینه حمایل اولان قیلینجی، نیگارین اتهینه دَییر. نگارین اتهیندهکی ناخیش چیچکلری داشلارین دیبیندهکی ساری چیچکلره اوخشاییر.
نیگار خانیمین یانیندا دایانیرام. ایندییه کیمی بو قدر اونا یاخینلاشمامیشدیم. چیگینیمی اونون چیگینینه سؤیکهییرم. بویداشیق. اورتا یاشلی اولسا بئله، بسته بویو اییلمهییب هله. منیم بوی-بوخونوم نیگاردان شلهلیدیر. دقّتله باخیرام، شوه ساچلارینا دن دوشوب. منیم ده ساچلاریمین چینگهسیده بیر نئچه آغ توک وار. چکهسینه چکیلن چاتما قاشلاری قورولو یایدیر ائله بیل. کیپریکلری قیوریلیب قاشلارینا دایانیب. منیم کیمی قارتال بوروندور. آنجاق نیگار مندن داها اؤتگملی ، تیتیکلی گؤرونور. دوداقلاریندا گولویشه بیر تبسّم وار. گولوشونو دوشوندوکده، ژوکوند تابلوسونداکی مونالیزانین آجی گولوشو یادیما دوشور. کوراوغلو توفنگچی کیشی ایله دانیشیر:
-«چیگینیندهکی نهدیر؟» دئییر، سونرا دؤنوب نیگارا باخیر. یئنه سؤزونه دوام ائدیر «یاری آغاج-یاریدمیردی» دئییر. کیشی آغزینی آچمامیش اورتایا آتیلیرام. «توفنگدی» دئییرم «کوراوغلو!».
او سسیمی ائشیتمیر. کیشی «توفنگدی» دئییر. کوراوغلو قاشلارینی چاتیر. قیریشلانمیش آلنییندا نئچه جیزگی گؤرونور:
-«توفنگ نهدی؟» دئییر.
یئنه اؤزومو ساخلایا بیلمیرم. «کوراوغلو! توفنگ-آداملاری، قوشلاری، حیوانلاری اؤلدورهن اودلو سیلاحدی. بو، قیلینج دئیییل ها!» دئییرم. «آن ایچینده قیریب خزل کیمی یئره توکر.»
نیگار من اولان سمته ائله هوروت-هوروت باخیر، سانکی منی گؤرور. «هله توفنگ نهدی!» دئییرم. «بلکه سیز جور به جور قیریجی مسلسللردن، هیروشیمانی داغیدان بومبالاردان خبرنیز اولا!»
نیگار خانیم منه ساری گلیر. یقین بو دؤنه سسیمی ائشیدیب. گلیر، یانیمدا دایانمیر، مندن اؤتور. کئچیب کیشییه ساری گئدیر. اونون دؤرهسینه هرلهنیر. توفنگه باخیر. کیشی ایسه توفنگین لولهسینی کوراوغلویا ساری توتوب، نیگار خانیما؛ «توفنگ بیر جور یئنی یاراقدی» دئییر. کوراوغلونون الی قیلینجین قبضهسینه یاخینلاشیر. کیشینین الی توفنگین لولهسینده -«باخ! بوراسیندا گولـله وار. بارماغینی بو تتییه باسدیقدا گولـله آچیلار.»
کوراوغلو نیگارا، نیگار ایسه کوراوغلویا باخیر. من، نیگارلا کوراوغلونون آراسیندا دورموشام. اؤکوزلر هر شئیدن خبرسیز یولون قیراغیندا اوتلاییرلار.
کوراوغلو الینی اوزالدیر، توفنگی کیشیدن آلسین.
-«وئر منه گؤروم» دئییر.
کیشی کوراوغلونون بئلیندهکی قیلینجا باخیر.
-«باشینا دؤنوم، چیخ یولونو گئت! منی قان-قادایا قویما!» دئییر. کوراوغلو دیرهنیر، آندا-ماند ائلهییر. ال چکمیر کی، چکمیر.
اونلارین آراسیندا دورموشام. قورخورام کیشی الینی تتییه آپارسین، یا دا کی، کوراوغلو اوندان قاباق قیلینجینی سیییریب کیشینین اوزهرینه هجوم چکسین.
کیشی بیر آزدان جین آتیندان دوشور، یومشانیب یولا گلیر. «قوی بیر اؤکوز سنه قوربان اؤلسون!» دئییر. کوراوغلو الین قیلینجیندان چکیب، قورشاغینداکی بورماخلتهسیندن آخچا یارماق چیخاریر. «بویور، بو دا اؤکوزون پولو!» دئییب، توفنگی کیشینین الیندن آلیر. هر یئرینی یوخلاییب دقّتله سئزیر:
-«دئییرسن بو توفنگ اؤکوزو اؤلدوره بیلر؟!»
کیشی توفنگی کوراوغلودان آلیر. قونداغینی دؤشونه باسیب. اؤکوزو نیشان آلیر. کوراوغلونون بیر الی دؤشوندهکی سازدا، بیر الی ایسه قیلینجیندا، نیگار خانیمین یانیندا دایانیب، منه باخیر.
تاراااااق… بیر گؤلـله آچیلیر، آچیلان گولـلهنین سسی چؤلده یاییلیر. اؤکوز آنسیزین قانا بلهشیب یئره دوشدو. او بیری اؤکوز ایسه باش آلیب بودورها، چؤل دوزو قاچدی.
قانی قاچمیش نیگار خانیمین یاناقلاری آغ قار کیمی ایدی. کوراوغلونون قولوندان توتوب.
من سه اودقونا بیلمیرم. دیل-دوداغیم قورویوب. دوداقلاریم تیر-تیر تیترهییر. ال-آیاغیم اسیم-اسیم اسیر. کوراوغلونون احوالی بیر تهر اولور. بوتون کیتاب بویونجا اونو بو قیلیقدا گؤرمهمیشدیم. چالیملی بویو نهدنسه سارسیلمیش، ایتی گؤزلری حیران- حیران اطرافینی سوزور.
گؤزلریمی یومورام. هئچ ده ایستهمیرم اونو بو شکیلده، بو قیلیقدا یادداشیمدا ساخلاییم.
ساز سسی گلیر. گؤزلریمی آچیرام. کوراوغلونون سازی دؤشونده، قیلینجی ایسه نیگارخانیمین آیاغینین یانیندا یئردهدیر.
نیگار غملی–غملی کوراوغلویا باخیر. منیم بوغازیما قهر تیخانیب. اؤکوزون آخان قانی کوراوغلونون قاباغیندا، زینه بولاق کیمی داشلارین اورتاسیندان اؤزونه یول آچیر. یاغیش یئنه آستا-آستا چیلهییر، قانلی داشلارین اوزهرینده یووارلاق شکیللی ایزلر بوراخیر. کیشی توفنگ چیگنینده بیزدن اوزاقلاشیر. من کوراوغلونون قیلینجینی یئردن قالدیریرام.
داها کیتابی اوخویوب، دوام ائتمهیه نه گوجوم وار نه ده تپهریم. سطیرلنمیش سؤزلر، کلمهلر اللریمه آغیرلیق ائدیر سانکی. قوللاریم، چیگینلریمدن آسلانمیش آغیر داش کیمیدیر. کوراوغلونون قیلینجی الیمده قالیب. اوخودوغوم واراقلاری گئری قایتاریرام. کیتابی میز اوسته بوراخیرام. کوراوغلو قایالارین اوستونده قوشا بولاقدان گلیر. هر آددیمدا دؤشوندهکی ساز بئشیک کیمی ترپهنیر. بئلینه حمایلاولان میصری قیلینجی سانکی اونونلا بیرگه آددیملاییر.
چیراغین نور زولاقلاری، کیتابین صحیفهسینه حالقاواری ایشیق سالیر. قارانلیق اوتاقدا، یاتاغیمین قیراغیندا اوتورورب، کوراوغلویا باخیرام. کوراوغلو منه ساری گلیر….
اردیبهشت ۱۳۹۰


text:
اؤلوم سئوینمهسین قوی! عؤمرونو وئرمیر بادا
ائل قدرینی جانیندان داها عزیز بیلنلر؛
شیرین بیر خاطیره تک قالاجاقدیر دونیادا
سئوهرک یاشایانلار، سئویلهرک اؤلنلر.
چوخ تاسفله، گؤرکملی آذربایجان یازیچیسی، میتولوژیستی و حؤرمتله سئویلن اجتماعی شخصیتی «میرعلی سیدسلامت» آبان آیینین ۲۲-نجی گونو سحر چاغی، یاشادیغی تبریز شهرینده ابدیته قووشموش و آرامیزدان کؤچموشدور.
میرعلی سیدسلامت ۱۳۲۵-نجی ایل(دی آیینین ۱۸ده) تبریز شهرینده بوگون ۱۷ شهریور آدی ایله تانینان محلهنین «گنجعلیبئی» دربندینده دونیایا گؤز آچمیش، اوشاقلیق و گنجلیک ایللرینی و تحصیلاتینی دا ائله بو شهرده کئچیرمیش، ریاضی اختصاسیندا تبریزین فردوسی مدرسهسیندن دیپلم آلمیشدیر. ۱۳۴۵-نجی ایل تبریز دانیشگاهینین فنی دانشکدهسینه کئچمیش و «راه و ساختمان» اختصاسیندا بئش ایل تحصیلینی داوام وئردیکدن سونرا یول ادارهسینین متخصصی کیمی ایشه باشلامیشدیر. او، بو ایللرده اوجقار و یوخسول کندلرده ۱۵۰دن آرتیق یول پروژهلرینین اجرا مسئولو کیمی بؤیوک علاقه ایله آذربایجان کندلیلرینه خدمت گؤسترمیشدیر
میرعلی سیدسلامت حیاتینی انسانسئورلیک، آزادلیق و اجتماعی عدالته حصر ائتمیش و بو سببدن ده عؤمرونون بارلی- بهرلی ایللرینین ۱۵ ایلینی (۱۳۶۰ دان ۱۳۷۵ قدهر) زندانلاردا کئچیرمیش و مختلف عذاب، اذیتلر گؤرموشدور؛ آنجاق اینامیندان دؤنمهمیش و حیاتینین سونونا کیمی بشری و زحمتکشلرین سعادتی آماللارینا صداقتلی قالمیشدیر.
میرعلی سیدسلامت یئتمیشینجی ایللرین ایکینجی یاریسیندان آذربایجان و تورک میتولوژیسی زمینینده تدقیق آپارماغا باشلامیش و آذربایجانین مدنی و اسطورهوی تاریخینه اونلارلا مقاله، علمی یادداشت، دانیشیق متنی و بیر نئچه علمی- تدقیقی کیتاب بخش ائتمیشدیر. او جوملهدن: «بایاتی اسطوره باخیمیندان»، «مقدمه رسالهای در میترائیسم»، «ساری گلین»، «حاجیزادهنین یاشاییشینا بیر باخیش»، «اصلی – کرم»، «کتاب دده قورقود(قورد ربالنوعونون گزارشی تانریلار توپلومونا)» و «زبان چیست؟» کیتابلارینی آد چکمک اولار. بونلاردان علاوه، میرعلینین «انجمن موسیقی آذربایجان»ین قورولماسیندا بیر موسس کیمی دانیلماز رولو اولموش و بو انجمنین ارگانی اولان «سس» مجلهسینین یازیچیلار هئیتینده یورولمازجاسینا چالیشمیشدیر
«ایشیق» -آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی امکداشلاری آدیندان شرفله عؤمرونو باشا ووران سئویملی اینسان، اوستاد «میرعلی سیدسلامت»ین آغیر ایتگیسینی اونون حؤرمتلی عائلهسینه، یولداشلارینا، دوست-تانیشلارینا و سئونلرینه باش ساغلیغی وئریریک. بیز اینانیریق میرعلینین شرفلی خاطیرهسی خالقین یادداشیندان سیلینمز اولاجاقدیر؛ ادبی مدنی اجتماعیاتیمیز اونو همیشه حؤرمتله یاد ائدهجک و ابدی یاشارلار سیراسیندا یاشاداجاقدیر. عشق اولسون شرفلی خاطیرهسینه. خالقیمیزین، آذربایجانیمیزین باشی ساغ اولسون!
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۲۳ آبان ۱۴۰۱


text:
۱۹۴۴ (میلادی)
میلادی ۱۹۴۴-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز قیرخ دؤردونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ سپتامبر - بولغاریستان فاشیزمدن آزاد اولونموشدور.
- ۷ نوْوامبر - فرانکلین رۇزولت دؤردونجو دفعه آبش رئیس جومهورو سئچیلدی.
- ۴ دسامبر - آلبانی خالق جومهوریسی يارادیلمیشدیر.
- ۳۱ ژولای - آنتوان دو سنتاگزوپری، فرانسه لی یازار و خلبان، بالاجا شاهزاده نین یازاری
- ۳ مئی - ۳ مئی تۆرکچولوک بایرامی اوْلاراق اعلان ائدیلدی.
- ۳ دسامبر - یوناندا کومونیستلرله شاهچیلار آراسیندا یونان ایچ ساواشی باشلاندی.
- ۲۵ آقوست - پاریس فاشیست ایشغالیندان آزاد ائدیلمیشدیر.
- ۲۳ آقوست - ایکینجی دونيا موحاریبهسی: مارسل شهری آزاد ائدیلمیشدیر.
- ۲۲ مارس - ایکینجی دۆنیا ساواشی: مونت کاسینوداکی آلمان مۆقاویمتی قیریلدی.
- ۲۱ سپتامبر - سانمارینو آنتیهیتلر ائتیلافینا قوشولموشدور.
- ۲۱ آوریل - فرانسهده قادینلارا رأی حاقّی وئریلدی.
- ۱۷ ژانویه - مونت کازینو دؤیوشو: ایکینجی دۆنیا ساواشینین ان اۇزون و قانلی دؤیوشلریندن بیری باشلاندی.
- ۱۴ نوْوامبر - آخیسقا تۆرکلرینین آخیسقادان سۆرولمهسی.
- ۱۳ سپتامبر - چان کای شی چینین رئیسجومهورو سئچیلمیشدیر.
- ۱۰ ژانویه - نوری دمیرآغین دۆزلتدیگی تۆرک مۆسافیر اوْچاغی ایلک اۇچوشونا چیخدی.
- ۱۰ دسامبر - شوروی و فرانسه آراسیندا قارشیلیقلی کؤمک و امکداشلیق حاقّیندا آنلاشما ایمضالانیب.
- ۱۰ آقوست - ایکینجی دونيا محاربهسی: آمریکا اوردوسو گوامداکی سون ژاپون قوهلرینی مغلوب ائتدی.


text:
Mar 29, 2017
احبر آغا نهجور اولدی سیز ده آد یازدیردیز؟
مئیخانانیوز
احبر آغا نهجور اولدی سیز ده آد یازدیردیز؟
بسم ال ... [قرائت سوره بقره] واللاه حاژ جعور آغا اؤزو شاهیددی کی من گلمیردیم [حاژ جعور: یوووخ گلمیردی] محلله اوشاخلاری الچهمهدیلر، آند آمان وئردیلر، یالوار یاخار ائلهدیلر، آخیرده یامان سالدیلار کی گرح شرکت ائلیهسن، من ده اؤزومه وظیفه بیلدیم بو شریف میللته خیدمت ائلهماخ اوچون گلم مئیدانا. دئدیم دوروم گلیم فرمانداری دا آد یازدیریم، بوردان دا گئدیرم داراییدان یاغ دویو آلاجاغام توکانا. حاژ جعور آغانان دا خط واحید ده راست گلدوخ.
.
بلی بلی! باخ بیر بو کی من درد اهلیهم! من بو میللتین ایچیندن گلمیشم، نئچه ایللر توکانیمدا بو میللتین وارلیسین دا گؤرموشم یوخسولون دا. اوندان سورا دئسهن هنرمند، من ۴ ایل ماتی میخاناسیندا نقش اوّل اوینامیشام، پس هنرمند ساییلارام. دئسهن ورزیشکار، نئچه ایللر توپ اوینامیشام، هله ایندی ده کی ایندی دی محلله ده هر کیمه دئسهز احبر مارادونا منی بارماغینان گؤرسدر ... مدرک فوق لیسانس علوم سیاسی یوخومدی آما دانشگاه آزاد واحید واسمیشین رییسی اؤز موشتریمدی، دییب گل آد یازدیر مدرکیوی آل! اصلن بولاریین هامیسین بوشلا با! منیم نهییم بوبیری آد یازدیرانلاردان اسگیهدی؟ یانی من مش ایسماییل پیتیپزجن ده یوخام؟ حاژ جعور سن دئنه! محلله ده منیم خاطیر حؤرمتیمی نه قدر ایسترلر؟
[حاژ جعور: چووخ، چوووخ! احبر آغا محللهده بیردانادی]
.
احبر آغا برنامهلریز نمنهدی؟
اوّل آللاه فقط و فقط و فقط خیدمت! من بو میللتین انینه بویونا فقط خیدمت ائلیهجاغام. بیر بو کی میللتین بئلی باهالیخدان بوکولوب، باهالیخ گرح آرادان گئده. سورا اشتغال و تولید منیم برنامهلریمدن دی.
.
احبر آغا شورای شهردی ها!
اولسون دا نولار؟ منیم بولارین هامیسینا برنامهم وار، من دئدیغیمی ائلرم [حاژ جعور: بلی بلی! احبر آغا دئدیغین ائلر]
.
آیری سؤز صؤحبتیز اولسا بویرون.
من فقط دییرم: آی میللت! من اوبیریلره تای دییلم، من یئماخ اوچون گلمهمیشم، منیم یاغیم وار، منیم قندیم وار، منی دؤهتور پهریز وئریب، من هئش ایستهسم ده ییه بیلمرم! رأی وئرمیین خاللییا، رأی وئرمیین دوداخلاری باللییا، رأی وئرمیین ییب قاچانا، رأی وئرین اؤز احبر باققالیزا، خیدمت ائلهسین سیزین انیزه بویوزا!
ماتی میخاناسین بورالاردان تاپین 👇🏻
Telegram:
🆔 @matimeyxanasiofficial
Instagram:
🌐 https://instagram.com/mati.meyxanasi


text:
قوجا کاسکوش حریصلیکله هندهورینی دینلهییردی. اونون سؤنوک گؤزلری چوخدان بری یاخشیجا سئچمیرسه ده، قولاقلاری آمما هله ده ایتی ایدی. ان خفیف، ان اینجه بیر سس ده اونون آلنینین آردیندا یئرلهشیب ایشاران، آمما داها چئورهسینه اینجهلیب، دیققت یئتیره بیلمهین بئینینه هوپوردو. آاها. . . ، بو «سیت-کوم-تو-ها »دی؛ باغیرتیلا ایتلری قارغییاراق، اونلاری دؤیه – دؤیه بویوندوروغلاییب سوروتمهیه قوشماغا چالیشیردی. «سیت-کوم-تو-ها » اونون قیز نوهسی اولورسا دا او قدر باشی ایشه قاریشمیشدیر کی، قار اوزرینده اومسوق، کؤمکسیز یالقیزجا اوتورموش اوزگون باباسینین قایغیسینی چکه بیلمیردی. دوشرگه ییغشدیریب کؤچمهلیدی. اونلاری اوزون – اوزادی یوللار گؤزلهییردی. گونلرین گؤدهلیگی لنگیمهیه رخصت وئرمیردی. اونلاری حیات سسلهییردی. اؤلوم دئییل، یاشاماق حؤکمو چاغیریردی طایفانی. آمما کاسکوش، آرتیق، اؤلومه یاناشماقدایدی.
قوجا کیشی اؤز دوشونجهلریندن بیردن- بیره اوشندی. اؤلگون اللری قاباغا اوزانیب یانینا ییغیلمیش اوفاجیق اودون توپاسینین اوزرینده اسه-اسه گزیشدی. اودونلارین اورادا اولماسیندان بیر داها آرخایینلاشاندان سونرا الینی شاققیلداقلی کورکونون قولتوغلاریندا گیزلهدیب، یئنیدن دینلهمهیه دوشدو. یاری دونموش گؤنون سرت خیشیلیتیسی اونا آندیردی کی ائل بهیئنین مارال گؤنوندن تیکیلمیش کوماسی ییغیشدیریلیب سوروتمهلره چاتیلمادادیر. ائلبهیی اونون اؤز اوغولویدو. بویلو- بوخونلو، ار- ایگید، طایفانین ان قوچاق اووچوسویدو او. قادینلار دوشرگهنین یئر- ییغیشیغیلا چالیشدیغی حالدا ائل به یینین سسی اوجالدی. او قادینلاری آغیر ترپنمهلرینه گؤره قیناییردی. قوجا کاسکوش قولاقلارینی شکلهدی. بو دؤنه بلکه ده اونا بو سسین سون ائشیدهجهیی اولاجاقمیش. «گئی هو»نین آوادانلیغی ییغیشیلیب، «توسکین »نین کی ده، یئدینجینین، سگگیزینجینین، دوققوزونجونون کی دا، دالی قالان تکجه شامان اولا بیلردی. اودور، اونلاردا ایشین اوستوندهدیلر. او شامانین،دیر-دیرریگینی سوروتمهیه یوکلئیه – یوکلئیه، دئیینمهسینی ائشیدیردی. بیر اوشاق آغلادی، بیر قادین ایسه اونو اوووندورماغا حزین بیر نغمهیه باشلادی. «آخ ائی، طفیل کو- تی»، قوجا دوشوندو، «زئی – زئی دی، چلیمسیز بیر اوشاقدیر. گئجی – تئزی اؤلهجک او؛ توندرانین دونموش توررپاغینین اوستونده اود یاندیراجاقلار؛ اونو قویلاماق اوچون بیر چولا قازاجاقلار؛ قوردلاردان قورونسون دئیه، اونون بام – بالاجا گؤدهسینی داشلارلا اؤرتوب باسدیراجاغلار. یاخشی، نه اولسون یانی؟ بیر نئچه ایل یاخشی یا پیس، آج، یوخسا توخ قارینلا یاشاماق، سوندا اؤلوب قورتارماق! اؤلومون گؤزلری همیشه یولدادیر. اونون قارینی دایمن آجدیر، هامی دان داها دویمازدیر او. »
نه خبردی ؟!. . . ، آاه. . . ، کیشیلر سوروتمهیه چاتیلان یوکلری کندیرلهییب، قاییشلاری برکیدیردیلر. کاسکوش باشقا سسلری، داها بوندان بئله ائشیده بیلمهیهجهیئ سسلری دینلهییردی. گؤندن ائشیلمیش قیرمانجلارین ویییلتیسی، سوروتمهلری چکمهیه چاغیریلان ایتلرین میریلتیسی ،. . .
«ایتلرین زینگیلتیسینه باخ !» قوجا دوشوندو: «گؤر نئجه زور ایشه، یوللارا قارشینیفرت دویدورورلار. . . »، ائل آداملاری یولا دوشوب گئتدیلر. سوروتمهلر بیر- بیرینین آردینجا، آستا – آستا اوزاقلاشیب سسیزلیگه باتدیلار. اونلار اونون حیاتیندا دیشاری چیخیردیلار. آرتیق او عؤمورونون سون ساعاتلارینین آجیسینی یالقیزجاسینا دادمالیدی. یوخ!. . . ، قار کیمینسهنین آیاقلارینین آلتیندا خیرچ – خیرچ خیرچیلدادی. بیریسی گلیردی , گلدی یانیندا دایاندی. الینی ائهمالجا اونون باشینا قؤیدو. نه یاخشی اولاردی اوغلو بو ایشی گؤرهیدی. باشقا قوجالاری خاطیرلادی؛ اوغلانلاری ویداعلاشمادان اونلاری بوراخیب گئتمیشدیلر. اونون ذئهنی کئچمیشلره کؤچمهده ایدی، آمما، اوغلونون سسی اونو گئریه قایتاردی:
ـ «یاخشیسان می؟» – اوغلان سوروشدو.
ـ «یاخشییام. » – قوجا جاواب وئردی
– «باخ، بونلار اودوندی ییغیلیب یانیوا» اوغلان سؤزونه داوام ائتدی : «اود دا یاخشیجا آلیشیب یانیر؛ بو گون سحردن هاوا بوزاریب؛ سویوقدی؛ گؤرونور یاغاجاق، دئیه سن ده قارلاییر. آه، ایندی، لاپ ایندیجه بئله باشلار. »
ـ «هه، باشلاییر ائله بیل. »
– «ائل آداملاری مقصده تلسیرلر، اونلارین یوکلری آغیر، یئمکلری آزدیر. آجیندان قارینلاری داللارینا یاپیشیب. یول اوزون، مقصد ایسه اوزاقدیر؛ تلسمک لازیمدیر. من اؤزوم ده گئتمهلییم. هر شئی یاخشیدیرمی ؟»
– «یاخشیدیر. من ایندی ایلین سون گونلرینده آغاجلاردان آسیلیب قالان یارپاق کیمییم. ایلک کولک اسدیکده من یئره دوشهجهیم. ایندی منیم سسیم قاری قادینلارین سسینه بنزهییر. منیم گؤزلریم آرتیق گئدهجک یولومو منه گؤسترمیر. آیاغلاریم آغیرلاشیب؛ آنجاق، من یورغونام . . . هه، یاخشیدیر. هر شئی یاخشیدی. »
او تسلیمنیشانهسی اولاراق باشین کؤکسونه ساللاییب، آیاق آلتیندا تاپدانان قارین اینیلتیسی کسیلهنه قدر گؤزلهدی. او اوغلونون آرتیق اون یئتر ساحهدن دیشارا چیخماسینی دویدوغدا، هؤوولجهسینه الی اودونلارا اوزاندی. آخی آغیزینی آچیب اونو گودن اؤلومله اونون آراسیندا یالنیز بو اودون توپاجیغی دایانمیشدی؛ اونون حیاتینین سرحددینی، آنجاق، بو بیر نئچه تیکه اودون معیینلشدیریردی. اود، اودونلاری بیرجه – بیرجه یئیهجک، اونونلا یاناشی اؤلوم ده آددیم – آددیم اونا یاخینلاشاجاق؛ اودونون سون پارچاسینین یانیب توکنمهسیله برابر شاختا یورویهجک؛ ایلک اوول آیاقلار دیز چؤکهجک، سونرا اللر تسلیم اولاجاق. کئیلشمه آستا-آستا گؤدهنین ائشیگیندن ایچریسینه ایشلئیهجک، اونون باشی قاباغا ساللانیب دیزینه دوشهجک. نهایت توختایاجاق او، دینجهلهجک؛ ساپ – ساده، قولایجاسینا. . . ، هامی اؤلمهلیدیر آنجاق؛ اؤلوم حقدیر !
او گیلئیلنمیردی اصلن. حیاتین یولو بئله ایدی. دوزو او ایدی. او تورپاقلا دوغولموشدو. تورپاقلا بیرگه یاشامیشدی؛ حیات قانونلارینا تانیش ایدی. گؤدهیه، موجودا حاکم اولان قانون بئلهیدی. طبیعت گؤدهیه قارشی سایغیلی دئییل؛ او «فرد» آدلانان موشخص بیر شخص یاخود مشخص بیر شئیئ وئجینه آلماییر، طبیعت یالنیز نووعلرله، سویلارلا ماراقلانیر. بو اینام قوجا کاسکوشون قابا ذهنینین دوشونه بیلدیگی ان درین، ان مجرد معناایدی؛ یقینه چئوریلمیش، بئینینه اوتورموش بیر معنا. او بو معنانین تمثیلینی عؤمورو بویو گؤروبسینامیشدی. ایلک باهاردا آغاجلار شیرهلنیر، سؤیودون تومورجوقلاری چیرتلاییب پؤهرهلنیر؛ سونرا، سون باهاردا طراوتلی، کؤورک، یام – یاشیل یارپاقلار قورویوب قاخا دؤنور, تؤکولور. بو قیساجیق حیکایه ده حیاتین بوتون تاریخی سؤیلهنیر. طبیعت بیر وظیفه «فرد»ین عهدهسینه قویور، «فرد» بو تکلیفی یئرینه یئتیرسه ده اؤلهجک، یئتیرمهسهده، فرق ائله میر. طبیعت اونو وئجینه آلماییر. چوخلاری بو وظیفهیه بویون اهییب، آمما بورادا «مطیع»دن دئییل، تکجه «اطاعت»دن سؤز گئدیر، کی یاشاییب، یاشایاجاق دا. کاسکوشون طایفاسی چوخ قدیمدیر. او گنجیلیگینده قوجامان ارلر گؤرموشدور؛ اونلارین آغیزیندان اونلاردان قاباقکی ارلردن ده ائشیدیب اؤرینمیشدی. بو بیر حقیقت ایدی کی طایفا یاشاییب؛ بو دا دوزدور کی طایفا عضولرینین «اطاعت»ی اوزریندن طایفا داواملاشیب قالیب؛ یول آلیب گئدیب یادیرقانمیش گئچمیشلرینه؛ خاطیرلانماز، سانا گلمز دوشرگهلرینه. بونونلا بئله، اونلارین هئچ بیریسی سانا سالینمیر. اونلارین هاممسی تیکه – پارا، اؤترگی حادثهلرایدیلر، یای گونونده گلیب کئچن بولودلار کیمی. اونون اؤزو ده بیر پارچادیر، اوتوب کئچمهلیدیر. طبیعت اونا اؤنم وئرمز. طبیعت یاشایشا بیر تکلیف معین ائدیب؛ بیر قایدا دا قویوب اونا. حیاتین تکلیفی ابدیلیک، زاوالسیزلیقدیر؛ اوندا حؤکم سورن قایدا ایسه اؤلومدیر. باکیره بیر قیزا باخیلاندا، گؤزل گؤیچک بیر یارانمیشدیر؛ دولو دؤشلریله، ساغلام، دولغون گؤدهسیله. یئریشینده سکیب سوزمه، باخیشیندا یانار چیراق اولورسا دا، تکلیفی اوندان اوول بللهنیبدیر. گون کئچدیکجه اونون گؤزلرینده کی چیراق داها دا ایشیقلاشیر، اونون سکیب سوزمهلری گونه بیر اوتگونلشیر. اوتانقاج گنج کیشیلری اوز جسارتیله دجللیگه دوغرو اوغرادیر. او داها گؤزللشنده، داها گؤز اوخشایان چاغیندا بیر دلیقانلی اووچو تاپیلیر، آرتیق دؤزه بیلمهدن یاپیشیر اونون قولوندان آپاریر کوماسینا، بیشمیش بیشیره اونا، ائو- ائشینه یئتیشه اونون، آنا اولا اونون اوشاقلارینا. ائو- ائشیه صاحاب چیخیر؛ اوشاق دا دوغور، آمما اوشاقلارین دوغولوشویلا برابر گؤزللیک ده اونون اوزوندن چکیلیر؛ گون کئچدیکجه قول- قانادی ساللانیر؛ قیچلاری دالینجا سورونور؛ گؤزلری اؤلگونلشیر، آلاجالانیر. یالنیز کئچیک اوشاقلار یانار اوجاغین ایشیغیندا قاری قادینلارین اپریمیش یاناقلاریندا شنلیک ایزینی سئچه بیلرلر! آرتیق اونون تکلیفی یئرینه یئتیریلیب. یالنیز قیساجیق یبر زامان، یونگولجه بیر قیتلیق، یوخسا، ایلکین اوزاق بیرکؤچمه کفایتدیر کی او دا قاردا – شاختا دا، یالنیزجاسینا باشینا بوراخیلا، بیر بالاجا اودون توپاسیلا برابر؛ اونون اؤزونون بوراخیلدیغی کیمی. قایدا – قرار بئلهدیر.
کاسکوش دیققتله بیر تیکه اودون اوجاغا قویدو. یئنیدن درین دوشونجهلره دالدی. هر یئره هر بیر شئیه باخیرسا اولدوغو کیمی اؤز یئریندهدیر. شاختانین باشلانماسیلا میغ میغالار محو اولور. سینجابلار ایسه اؤلومه ساری سوروشور. دووشان قارییب قوجالاندا کوتهلیر، آغیرلاشیر. ایتیلیکدن دوشدوکده داها اؤز حریفلرینین قاباغیندا دیزه چؤکور. او زورابالیغدا قاشقا میمون۱قارتلاشاندا یاوالاشیر، کورلاشیر؛ قارا قاباق،سیمسیریقلی اولور، سوندا دا بیر سورو هوروشکن هاسکینین گودازینا گئدیر. او نه تهر اوز آتاسینی بیر قیش گونونده «کلوندایک»ین یوخاریلاریندا بوشلاییب گئتدیگینی خاطیرلادی. میسیونرین، مکالمه کیتابی و داوا-درمان جعبهسیله گلدیییندن قاباق کی قیشدایدی او. میسیونرین جعبهسینین آنارکن کاسکوشون آغزینین سویو دؤنه-دؤنه آخمیشدی، آمما ایندی اونون آغیزی حتا ایسلانمیردی دای. میسیونرین دینجلدیجی درمانلاری یاخشی اولموشدوسا، اونون اؤزو گئتدیکجه بیر انگله چئوریلمیشدیر. چونکو او دوشرگهیه ذرهجه ات گتیرمهدیگی حالدا، یئمک واختی آج گؤزلوجهسینه خورهیه داراشیرمیش. بو ایسه اووچولارین اینجییب دونقولدانماسینا سبب اولورموش. آخیردا میسیونر «مایو»نین یاخینلاریندا آغ جئیهرین سویوغا وئرمیش، ستلجمدن اؤلموشدو. سونرا کؤپکلر اونون قبیرین ائشیب، داشلارین داغیتمیشدیلار، اونون سوموکلرینین اوستونده بیر-بیرلریله بوغوشموشدولار.
کاسکوش باشقا بیر اودون اوجاغا قویوب، کئچمیشین لاپ درینلیگینه جومدو. بؤیوک قیتلیق دورانینی خاطیرلادی؛ او زامان کی قوجا کیشیلر آج قارینلاریلا اوجاغین دیبینده دوموشوب، قدیم – قدیم عنعنهلردن, توتغون، یایغین اووسانالاردان سؤیلهییرمیشدیلر. او زامان کی «یؤکون» چایینین اوچ قیش دالبادال کؤکریب داشان سویو دونموشدو. اوچ یای گلیب سوووشموشدو، یاییلان سویون دونو آچیلمامیشدی. همان قیتلیقدا او آناسینی ایتیرمیشدی. یایدا قیزیل بالیغین گلمهسیندن خبر اولمامیشدی. ائل گؤزون تیکمیشدی قیشدا «کاریبو»نون گلمهسینه؛ قیش گلمیشدی، آمما کاریبودان دا خبر چیخمامیشدی. بئله بیر حال هئچ بیر زامان گؤرونمهمیشدی، حتی قوجالارین حیاتی بویونجا دا. یئددینجی ایل گلیب چاتمیشدی یئنه ده کاریبو گلمهمیشدی. آرادان گئدن دوشانلارین یئری دولمامیشدی. ایتلر بیر دری بیر سوموک اولموشدولار. اوزون سورن او قارا دوره ده کؤرپهلر، اوشاقلار اینیلدئیه – اینیلدئیه اؤلوموشدولر؛ اونلارا برابر قادینلار دا، قوجالار دا قیریلمیشدیلار. طایفانین اوندا بیر آدامی دیری قالیب،یازدا یئنیدن قاییدیب گلن گونشی بیر داها گؤره بیلمه میشدی. . . ، هه، قیتلیق بئله اولموشدو.
کاسکوش بوللوق، نعمتلی گونلر، آرخایینلیق چاغلاردا گؤرموشدو. جیلیخا اتی الدن سالیب،ائیلنمهیه، قوردلاماغا بوشلادیقلارینی؛ ایتلرین چوخ یئمکدن موتاللاشدیغینی، کاهیللاشدیغینی؛ اووو گؤروب اؤلدورمهدن باشینا بوراخدیقلارینی دا گؤرموشدو او. قادینلارین دوغومجول، تؤرهدیجی اولدوقلاری ایللر ده، کومالارین داخمالارین اوغلان – قیز اوشاغیندان قایناشدیغی واختلار دا اولموشدو اونون حیاتیندا. طایفا ارلرینین قارینلارینی یوغونلادیب هارینلاشمالاری، اسکی عیناد – عداوتلری یئنیدن آییلدیب بسلهمهلری، گؤنئی سرحددین آشیب «پئللی»لره باسقین ائتمهلری؛ باتی خطتین اوتوب «تانانا»لارین بلکه ده سؤنموش اوجاقلارینین باشینا چاتمالاری و. . . ، بئله – بئله گونلری ده گؤروبسینامیشدی کاسکوش.
اوشاغلیق چاغلاریندا، بوللوق ایللرینین بیر گونونده، قوردلارین بیر مارالی بوداییب پارچالادیغی حادیثه اونون ذهنینده جانلاندی. کاسکوش بو صحنهنی یولداشی «زینگ-ها» ایله برابر، قاردا اوزاندیقلاری حالدا تاماشا ائلهمیشدی. زینگها سونرالار طایفا اووچولارینین ان جلدی، ان آلیجیسی اولموشدو. سوندا دا او «یوکون» چاییندا بورولقانا دوشوب بوغولموشدور؛ بیر آیدان سونرا اونون دونموش جنازهسینی، زویوشوب چایین قیراغینا یاخینلاشدیغیندا، تاپمیشدیلار. آمما مارالین ماجراسینا گلدیکده، او گون کاسکوش زینگهایلا بیرلیکده، گزیب ایلنمه مقصدیله،آتالارینا قوشولوب اوولاغا گئتمیشدیلر. چای باسارین اوزرینده بیر مارالین یئنیجه قویولموش آیاق ایزلرینه، اونونلا برابر بیر نئچه قوردون لپیرلرینه توش گلمیشدیلر. لپیرچیلیکده چوخ چئویک اولان زینگها دئمیشدی: «بو بیر قوجا مارال ایمیش؛ سوروایله آیاغلاشا بیلمهدن گئرییه قالیبدیر . قوردلار دا اونو سورودن آییریب تکلهییبلر. گؤرونور کی داها اونو بوشلایان دئییللر.» ائله بیل کی دوغرودان دا او دئین کیمی ایمیش. قوردلار گئجه گؤندوز بیر آن دینجلمهدن دیشلرینی قیجیرا – قیجیرا،میریلداشاراق مارالی پوسوب ایزلهمیشدیلر. سون لحظهیه قدر اونو بوراخمامیشدیلار. کاسکوش ایلا زینگ ها دا بو ییرتیجیلیغی گؤرمهیه نئجه ده تلسیرمیشدیلر؛ چوخ گؤرمهلی منظره اولاجاغمیش ائله بیل او سون لحظه!
اونلار ائحتیراصلا حادیثهنی ایزلهمیشدیلر. حتا او، کاسکوش، کوت گؤروشونه، ایزچیلیکده آز تجروبهسینه رغمن آمانسیزجاسینا لپیرلرین آردین توتوب قاباغا یؤرویورموش. اونلار قیزغین ایزلهییش بویو، هر آددیم آتدیقدا تازاجا یازیلمیش دهشتلی فاجعهنین سطیرلرین اوخویوردیلار. ایندی ایسه گلیب مارالین دایانیب دوردوغو یئره چاتمیشدیلار. هر دؤرد یاندان اوچ سایتال کیشینین بویوندا اولان بیر ساحه ده قار آیاقلانیب یاپیخدیریلمیشدیر. ساحهنین اورتاسیندا، بیر اووون هاچالانمیش دیرناغلارینین درین ناخیشلاری گؤرونوردو. اونون اطرافینداکی بوتون یئرلری قوردلارین لپیری گؤتورموشدو. گؤرونودو کی قوردلاردان بیر نئچهسی، او بیریلرینین هردن بیر یورویوب اووو دیدیشدیردیگی حالدا، قار اوسته یایخانیب دینجهلیرمیشلر. اونلارین گؤدهسینین ایزی قارین اوستونده ائله آچیق-آیدین ناخیشلانیب قالمیشدیر کی سانکی لاپ ایندیجه قویولموشدو. قوردلاردان بیری قودوزلانمیش مارالین دلیجهسینه یوروشونا معروض قالمیش، اونون شیللاغینین گودازینا گئتمیشدی. بیر نئچه سومویون دیققتله یوخلانماسی حادیثهنین نئجهلیینی آیدینلاشدیریردی.
ایکینجی مقامدا اونلار چکمهلرینین قارا باتیب چیخماسینی بیر داها دایاندیرمیشدیلار. سانارسان بورادا سایتال مارال اومسونجاسینا اؤلوم –دیریم دؤیوشونه گیریشمیشدیر. بورادا اونون آرخاسی ایکی دؤنه یئره گلمیشدی؛ آمما یئنیدن قاخمیشدی. او اؤز تکلیفین یئرینه یئتیردیگی حالدا،سانکی حیات اونا نسبت قایغیلی اولمامیشدی. زینگ ها دئمیشدی «مارالین بیر یول ییخیلیب، سونرا قالخیب قاچا بیلمهسی گؤرونمهمیشدی. آمما گؤرونور کی اولوبدو بو ایش. بونو شامانا دئسن، اوولجه بوتون ایزلری یوخلایاجاق، سونرا حتمن بئله ایشین اولماسیندان مات قالاجاقدی.» داها سونرا اونلار مارالین بیر یارغانادیرماندیریلماسی، اورادا بیر آغاجا ایلیشیب آسلاندیغی یئره گئدیب چاتمیشدیلار. حریفلر او حالدا مارالین آردیندا دایانیب اونون قاوریلیب آرخاسی اوسته اونلارین قاباغینا دوشوب،قاردا ایکی درین چولا چیخارماسینی گؤزلهمیشدیلر. آرتیق اووون الده اولماسی بللیدی، قوردلار اونا توخونمادان باشینا بوراخمیشدیلار اونو. بوندان سونرا دا ایکی قیساجیق دیرهنیب دایانما، بیر بیرینه یاخین یئرلرده اولوب سووشموشدو. ایندی ایسه جیغیرا قیزیلی ایزلر قویولموشودور. گئت – گئده سایتال اووون لپیرلری پوزغونلاشیر، بیر بیرینه یاخینلاشیردی. سوندا اونلار چکیشمهنین سسینی ائشیتدیلر. بو سس قوپاراقلاما باغیریشماسینا بنزهمیردی، بو سس تلهسیک، قیساجیق، کسیک-کسیک هارین میریلتیلار ایدی، آغیزلا – اتین یاخینلیغی، دئشیلن – بودون حیکایهسی ایدی. صحنهیه یاخینلاشماغا زینگها قارین اوستونده ایمکلئیهرک کولهیی کسیب ایرلیلییردی. اونلا یاناشی کاسکوش، طایفانین گلجک ائل بهیئسی، دیزی- دیزی سورونوردو. اونلارین گؤزلری بیر بالاجا صنوبرین آلت بوداقلارینین آرالاریندان صحنهیه دیکیلمیشدی؛ گؤردوکلری ایسه ایشین قورتاراجاغیدی آرتیق.
بو تصویر گنجیلیگین باشقا تاثراتی کیمی هنوز دا کاسکوشون ذهنینده اؤتگون ایدی؛ سون صحنه هله ده، اوزون ایللرین آردیندان، اونون دومانلانمیش گؤزلریینن اونونده اوول اولدوغو کیمی آپ-آیدین گؤرونوردو. سونراکی ایللرین بویوندا دا، کاسکوش طایفانین ائل بهیئسی، آغ ساققاللار ییغیناغینین باشچسی اولاندا؛ بویوک ایشلر گؤردویو اوچون آدی ـ سانی پئللیلرین آغیزیندا دولاناندا؛ هئچ وعده آغیزینا گتیرمهدییی، او غریبه آغ سویلو کیشی ایله دؤش – دؤشه دؤیوشوب پیچاغلاشدیغی، و اونو اؤلدورویو گونده ده، بو سارسیدیجی تصویر اونلا بیرگه یاشامیشدی.
کاسکوش اوزون زامان، اوجاغین سؤنمهسینه و شاختانین سوموکلرینه ایشلهییب سانجماسینا قدر گنجیلیک گونلرینی دوشونوردو. ایکی تیکه اودون اوجاغا قویوب اودو یئنیدن آلیشدیریب،اودونلارین قالمیشینین حسابیلا نه قدر حیاتا آسیلیب قالا بیلهجهیی زامانی تخمین ائتدی. آخ، تکی «سیت-کوم-تو- ها» باباسینی یادینا سالیب، بیر بؤیوک قوجاق اودون ییغسایدی، او بیر نئچه ساعات آرتیقراق یاشایا بیلردی! بو آسان بیر ایشی ایمیش، آنجاق او همیشه سایماماز بیر اوشاق اولموشدو، زینگهانین اوغلونون اوغلو،«بیور»ون گؤزو اونو توتدوغو گوندن او دده-باباسینین حؤرمتین ساخلامامیشدی. اولسون دا، نه اولموشدو کی؟ اونون اؤزو جاوانلیغیندا عینی ایشی گؤرمهمیشدیمی؟ او بیر آن سکوتو دینلهدی. بلکه ده اوغلونون اورهگی ریققتلندی، ایتلری یانینا سالیب قاییدیب گلدی، قوجا آتاسینی دا قوهوم- طایفا ایلا برابر اتلی- جانلی، یاغلی کاریبولارین بول اولدوغو یئرلره گؤتوردو.
قولاق یاتیرتماقدان بئزیکدی، دینجلمز بئینی یبر آن سوسوب دایاندی. نه سس- سمیر، نه بیر هنیرتیدن خبر یوخویدو. آغیر سکوت ایچره ائشیدیلن تکجه سس اونون نفس آلیب وئرمهسیدی؛ یالقیزلیقدا، کیمسهسیزلیکده. آخ، قولاق آس !. . . نه سسی ایدی او ؟! جانینا اوشوتمه دوشدو. اوزون سورن اولاما سکوتو سیندیردی. تانینمیش بو سس لاپ یاخیندان گلیردی. اونون آلاجالانمیش گؤزلرینین اؤنونده مارالین بودانما صحنهسی بیر داها قورولدو. قوجامان ائرکک مارال پارچالانمیش بؤیرویله،قانا بولانمیش ساغریسیلا، دئشیک- دئشیک اولموش بویون- بوغازیلا، شاخهلنمیش ایری بوینوزلاریلا بو لحظه ده چابالاییب قورتارماقدایدی. او جاناوارلارین پاریلدایان بوزومتول گؤرکمینی، ایشاران گؤزلرینی، آغاران دیشلرینی ده گؤردو. داغیلماز حالقانین دارالیب،سیخلاشدیغینی، قاری آیاغلانمیش ساحهنین اورتاسیندا توتغون بیر توپا یا چئوریلدیگینی ده گؤردو او
جاناوارین سویوق بورنو کاسکوشون چنهسینه توخوندوقدا اونون فیکرینی کئچمیشدن داشیندیریب اولدوغو حالا قایتاردی. در حال الی اوجاغا ساری اوزانیب یانان بیر اودون پارچاسی چکیب چیخارتدی. حئیوانین انساندان ذاتی چکینمه حیسی اوزره، جاناوار هلهلیک گئری چکیلیب، سورکلی اولادیقدا باشقالارینین ائحتیراصلی جاوابلاریلا قارشیلاشاراق، نئچه قودورغان، آغیزینین سویو آخان جاناوارین اورتاسیندا حالقالاندیلار. قوجا حالقانین دارالماسینی حیس ائلهدی. الینده کی اودلو کسووو دلیجهسینه ترپتدی، اونون پیسیکمهسی چیمخیرماغا چئوریلدیینه رغمن، آج گؤزلو و آزغین جاناوارلار یئرلریندن ترپشمهدیلر. ایندی ایسه قوردلاردان بیریسی کوکسون قاباغا وئریب سوروشهرک، ساغریسین آردینجا چکدی. ایکینجیسی، اوچونجوسو ده بو ایشی گؤردو، هئچ بیریسی دالا قاییدان دئییلدی. «او نهدن اوترو بئلهجه آسیلیبدیر حیاتا ؟» قوجا سون سوروغوسونو سوروب، الینده کی یانان کسووو توللادی. کسوو قارا دوشدوکده جیزیلداییب سؤندو. گرگینلیگین،چارپیشمانین شیددتلی اولدوغونا رغمن، قورولان حالقا قیریلمادی. بیر داها قوجامان ائرکک مارالین سون لحظهلرینده کی گؤرکمی کاسکوشون گؤزونون اونونده جانلاندی. بئزیکمیش بیرحالدا باشینی کؤکسونه بوراخدی. بوندان بئلهنین نه اولدوغونون داها نه اهمییتی وار؟ حیاتین قانونودور. بئله دئییلمی؟
«سون»
قوجا کاسکوش حریصلیکله هندهورینی دینلهییردی. اونون سؤنوک گؤزلری چوخدان بری یاخشیجا سئچمیرسه ده، قولاقلاری آمما هله ده ایتی ایدی. ان خفیف، ان اینجه بیر سس ده اونون آلنینین آردیندا یئرلهشیب ایشاران، آمما داها چئورهسینه اینجهلیب، دیققت یئتیره بیلمهین بئینینه هوپوردو. آاها. . . ، بو «سیت-کوم-تو-ها »دی؛ باغیرتیلا ایتلری قارغییاراق، اونلاری دؤیه – دؤیه بویوندوروغلاییب سوروتمهیه قوشماغا چالیشیردی. «سیت-کوم-تو-ها » اونون قیز نوهسی اولورسا دا او قدر باشی ایشه قاریشمیشدیر کی، قار اوزرینده اومسوق، کؤمکسیز یالقیزجا اوتورموش اوزگون باباسینین قایغیسینی چکه بیلمیردی. دوشرگه ییغشدیریب کؤچمهلیدی. اونلاری اوزون – اوزادی یوللار گؤزلهییردی. گونلرین گؤدهلیگی لنگیمهیه رخصت وئرمیردی. اونلاری حیات سسلهییردی. اؤلوم دئییل، یاشاماق حؤکمو چاغیریردی طایفانی. آمما کاسکوش، آرتیق، اؤلومه یاناشماقدایدی.


text:
اویان نیوز: سارایئوودا “۲۵.جی اولوسلارآراسی سارایئوو کیتاب سرگیسی”نده تورک دونیاسینین سئچکین اثرلری اوخوجولارا سونولاجاق
تورکیه کولتور و توریزم باخانلیغی، لندنین آردیندان بوسنی و هرزگووین و ماجاریستاندا گئچیریلهجک کیتاب سرگیلر اوچون ۶۰ مربع مترلیک ایکی آیری غرفه حاضرلادی.
باشکند سارایئوودا ۱۷-۲۲ آوریل تاریخلری آراسینداکی “۲۵.جی اولوسلارآراسی سارایئوو کیتاب سرگیسی”نده تورک دونیاسینین سئچکین اثرلری اوخوجولارا سونولاجاق. سرگیده یئر الاجاق ۱۱۵۳ کیتاب، اورگانیزاسیونون آردیندان سارایئوو خالق کیتابخاناسی کلکسیونونا قازیندیریلاجاق.
تورک ادبیات کیتابلاری، اولوسلارآراسی بوداپست کیتاب سرگیسینده ده سرگیلنهجک. تورک یایینچیلارینین ۱۸-۲۱ آوریل ۲۰۱۳ تاریخلری آراسیندا ماجار کیتاب سئورلرله اؤنملی آدلارینی بولوشدوراجاق. تورکیهدن ۱۱۴۳ کیتابین سرگیلنهجیی میللی غرفه ۱۸ آوریلده آچیلاجاق. ائتکینلیکده؛ ۲۰۰۵.جی ایلدن بو گونه قدر ماجار یایینچیلارا ۲۷ اثر اوچون مادی دستک ساغلایان تورک ادبیاتینین خاریجه آچیلیمی پروقرامی پروژهسینین تانیتیمی دا ائدیلهجک.
ت رت


text:
امریکانین ویرجینیا ایالتینده فوق العاده وضعیت اعلان ائدیلیب
بو بارهده والی شخصی توییتر صحیفهسینده یازیب.
امریکانین ویرجینیا ایالتینین والیسی رالف نورتهام یاخینلاشان "ایدا" تروپیک قاسیرغاسی ایله باغلی فوق العاده وضعیت اعلان ائدیب.
بو بارهده والی شخصی توییتر صحیفهسینده یازیب.
"باتی ویرجینیادا لئیسان یاغیشلارا و داشقینلارا سبب اولا بیله جگی احتیمال ائدیلن "ایدا" تروپیک قاسیرغاسی ایله علاقهدار فوق العاده وضعیت رژیمینین تطبیق اولوندوغونو اعلان ائتدیم"، - نورتهام یازیب.
ایلگیلیلی خبرلر
لیبیده تۆرک خستهخاناسی آچیلدی
۱۳ پلیکلینیک و ۴ عملیات اوتاغی اولان ۱۲۰ یاتاقلی خستهخانادا تام دونانیملی آمبولانس سرویسی ده فعالیت گؤستریر.
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی
دۆزجهده ۵،۹ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئردی
زلزله اطراف شهرلرده، اؤزللیکله ایستانبول و باشکند آنکارادا حس ائدیلدی


text:
افغانستان اینگ کوچلی اولکه لرنینگ قوراللیلیک رقابت میدانی بولماغیگه رخصت بیر مه یلیک!
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در دوشنبه، 02 دلو 1396
امریکا بو سفر زرادخانه سیگه بار اینگ بویوک غیر هستوی بمبی نی که « بمب لرنینگ آنه» سیگه آتاقلی دیر، اولکه میزده توسیق سیز ودغدغه سیز آزمایش قیلدی. اگر بو دهشتلی آزمایش لرگه قرشی جیم اوتیرسک، افغانستانیمیز اینگ کوچلی اولکه لرنینگ قوراللیلک رقابتی شغالی میدانی بولیب اونی حتی هستوی تهلکه سی دوق ایتماقچی.
امریکالیک جنایتچی لری و اونینگ رسانه لری ایسته یدیلر که بیزگه بونی اونه تسه لر که اونینگ هدفی، اچین تومنیده داعش نینگ « ییر آستی نوتل لرنینگ بوزماغی» ایمش، اما بو داعش نی بویوک کورسه تماغی اوچون آچیق یلغان دیر. داعش، طالب لر دیک امریکانینگ حرامزاده باله سی دیر وهیچ قچان بو قولیگه ییتیشتیریلگنینی که بادارینینگ ایسته گیگه ماس کم نظیر بربرلیک بیلن اورته گه چیققن، یوق ایتمه یدی. امریکا اگر داعش گه قرشی تورگن بولسه ایدی، نیگه بو یاوایی کوچی نینگ اینگ بویوک کاروان لرینی سوریه وعراق ده قول اورمه سدن هیچ قچان بمب لر آنه سینی اولرنینگ اوستیگه یاغدیرمه دی؟.
منطقه دن قولگه کیلتیرگن اطلاع لریمیزچه، بو 16 ملیون دالرلیک بمبی بیر بوش منطقه گه و یخلیت آزمایش اوچون عملگه آشیریلگن دیر تا امریکا عمدلیکچه منطقوی رقیب لری اینیقسه روسیه گه کوز زهری کورسه تیب توشونتیرسه که پایگاه لریده اینگ الدوروچی قورال لرنی ییرلشتریب و افغانستانده هم تگی بوش واراده سیز داعش وطالب لر بیلن فکرداش ستم چی لردن شکل لنگن بیر دولت نی اورنتماغی بیلن شونداق یومروغیگه آلگن که او تماندن هر قنداق تباه ایتوچی قورال نینگ قوللنماغ زمینه سی بار.
بو بمب نینگ قوللنگنی « تروریزم گه قرشی کوره ش» ی بیلن هیچ علاقه سی یوق چون اولوسیمیز تجربه ارقلی بیلگن لر که اوتمیش 15 ییل جریانیده امریکا خودی افغانستانده تورلی تروریزم نینگ اساس قویوچی و تمویل قیلوچیسی بولیب و طالب لر بیلن یاو بولمه گنلیگینی قتله لرچه ایشیتترگن. وباشقه، داعش خاور میانه ده امریکا نینگ استراتیژیک حربه سی بولگنی بول سند لر بیلن اثباتلنگن که روسیه اتوک لرینی بی ثبات قیلماق اوچون اونینگ یوزی نی افغانستان شمالیگه تمان آیلنتیرماقچی دیر.
در حالیکه سوریه ده امریکا وروسیه قطبی نینگ اوروشی خطرلی باسقیچ چیگره سیده بارگن، بو بیر- بیرینینگ قانیگه تشنه کوچلرنینگ شاخ مه شاخ بولیش سونگی میدانی افغانستان بولماقچی دیر دیب برچه هشدار بیرماقده لر. اولکه میز بیر سفر بو ایککی سینینگ اوروش صحنه سی بولیب تاریخی نینگ اینگ قانلی واینگ فاجعه لی دورینی تجربه قیلدی، بو سفر چوقورراق تباهلیک آغزیگه توشماغیگه رخصت بیرمه یلیک. وحشت بیردملیک دولتی امریکا گه غلاملیک کیلیشوونامه امضا لشگنی و بادارلرینینگ بو آزمایشینی تایید لگنی بیلن، ملتیمیز نینگ حقیده اینگ یمان خیانت نی مرتکب بولیبدیلر. اما افغانستان نینگ ایرکین سیور و استقلال طلب اولوسی برباد ایتوچی خطر نی درک قیلیشی بیلن اولکه لری شرق وغرب نینگ قورراللیلیک رقابتیده ایاق آستی بولماغیگه رخصت بیرمسلیگی کیره ک.
15 ییل جریانیده امریکا نینگ هجوم وبمب لریده دفاع سیز وکمبغل اولوسیمیز اصلی قربان بولگن لر ایدی. بو قوراللر خطرلی کیمیاوی ورادیو اکتیو مواد دن توزیلگن لر که معمولا اولوس وچیگره اوستیده سوء و اوزون پیتلی سایه ساله دی و اولکه میز دی شدتلیچه بولغانتیرگن لر دیر.
امریکالیک رسانه لرنینگ یلغان تبلیغ لری و اوشبو دولت سوزچی لریگه که پنتاگون نینگ اعلامیه لرینی عینا چه ینه یدیلر، الده نمه ماغیمیز کیره ک. امریکا و واونینگ غلام لرنینگ زوروانچیلیگیگه قرشی ایاقه توریب مقاومت قیلمه سک، شک یوق که دلنبد افغانستانیمیز نی اتمی قوراللی بیلن ایسه آزمایش آستیگه قرار بیرماقچی دیر.
افغانستان همبستگی حزبی
۲۶ حمل ۱۳۹۶ (۱۵ اپریل ۲۰۱۷)


text:
آرتیرما (اویون)
آرتيرما - آذربايجاندا ان چوخ يازقاباغي، نوروز بایرامی گونلرينده، ائلجه ده ديگر واختلاردا، اساساً اوشاق و گنجلر آراسيندا، گئنيش شکيلده اوينانيلان قديم اويونلاريندان بيري.
اويونون قايدالاري[دَییشدیر]
اوشاقلار ايکي دستهيه آيريليرلار. پوشک آتيرلار. پوشک هانسي دستهيه دوشرسه، او دسته آشاغي اَييلير. او بيري اوشاقلار بير-بير اونلارين اوستوندن آتيلير، آخيرا چاتان اوشاق يئره اَييلير. بو مينواللا سيرا اوّلدن آرتير، آخيردان آزالير. اوشاقلارين هر دستهسينده اون اوشاق اولارسا، اونو دا آشاغي اَييلير. ايکينجي دستهنين عوضولري بير-بير اونلارين اوستوندن هوپپانيب بيرينجي دستهنين سيراسيندا آشاغي اَييليرلر. هامي آتيليب قورتاراندان سونرا آشاغييا اَييلميش يئني بير دسته يارانير. بيرينجي دستهنين اوشاقلاري بير-بير آياغا قالخيب آشاغي اَييلن اوشاقلارين اوستوندن هوپپانيرلار. بو مينواللا اويون اوشاقلار يورولاناجان داوام ائدير.
قایناق[دَییشدیر]
- شيفاهي خالق ادبياتي، اوشاق فولکلورو. "آلتون کيتاب" نشرياتي، باکي-2007. ص. 65.
- نووروز بايرامي ائنسکلوپئديياسي. باکي-2008 (شرق-غرب). ص.31.


text:
یوری قاقارین
یوری قاقارین (روسجا:Юpий AлekceeBич ГarapиH) کندچی عایله سینده آنادان اولموشدور. اونون آتاسی آلکسی ایوانویچ قاقارین دولگر، آناسی آننا تیموفوان ایسه حئیوانادارلیق لا (حشم دارلیق) مشغول ایدی.
اوشاقلیغینی او کلوشینو کندینده کچیریر. ۱ سنتیابر (سپتامبر) ۱۹۴۱ - جی ایلده مکتبده گئدیر. ۲۴ مای (می) ۱۹۴۵ - جی ایلده اونون عایله سی قژاتسک شهرینه کؤچور. ۱۹۵۱- جی ایلده یوری اورتا ایختیصاصی مکتبینی بیتیره ره ک تؤکمه اوزره ایختیصاصا ییلنیر. همین ایلین آوقوستیندا (آگست) قاقارین ساراتوو صنایع تکنیکومونا داخیل اولور و اوْکتوبر (اوکتوبر) آییندان ساراتوو آئروکلوبون (هواکلوب) عضوی اولور. ۱۹۵۵ - جی ایلده تحصیلینی علاء قیمت لرله باشا وراراق یاک-۱۸ طیاره سینده (اوچاک) ایلک دفعه سربست اوچوش ائدیر.
۲۷ اکتیابر ۱۹۵۵- جی ایلده قاقارین عسگرلی یه چاغریرلیر و اورنبورقداکی ۱-جی حربی آویاسیا مکتبینه گؤنده ریلیر. ۲۵ اکتیابر ۱۹۵۷- جی ایلده او بۇ مکتبی بیتیریر.
۹ دکابر ۱۹۵۹-جی ایلده او عریضه ایله کوسموناوت لیغا نامیزدلرین سیاهه سینا گؤتورولمیه خواهیش ائدیر. قاقارین ایکی طیببی معاینه کئچندن سوْنرا ۱۹۶۰-جی ایلدن ژنرال وریشینین امری ایله او کوسمیک (فضا) اوچوشلار اۆچون حاضیرلیق کومانداسینا قبول ائدیلیر.
۱۹۶۱-جی ایلده ABŞ ایله راکت یاریشماسیندا قابغا چیخماق ایسته ین کورولیف نامیزدلر آراسیندان ۶ نفری سئچیر. کیمین کوسموسا اوچماسی سونونجو دقیقه یه قدر گیزلی ساخلانیلیر. سونونجو آندا قاقارین و اونون
عوضله ایی جی سی تیتوو سئچیلیر.
اوچوش ۱۲ آپریل (آوریل) ۱۹۶۱-جی ایلده بایکونور استارت منطقه سینده باش وئریر. ووستوک گمیسینده اوغورلا کوسموسا چیخان قاقارین گؤی ده ۱۰۸ دقیقه دؤر ائتدیکدن سوْنرا ساغ و سالامات یئره قاییدیر. اونون اینسانییتین تاریخینده ائدتیی بۇ ایلک آدیم تکجه اؤلکه داخیلینده دئییل، هم ده خاریجده یوکسک قیمت لندیریلیر.
قاقارین ۲۷ مارس ۱۹۶۸-جی ایلده سیناق اوچوشو زامانی طیاره ده (اوچاک دا) قضایا اوغراییر و هلاک الور.
او مسکوادا کرملین دیوارینده دفن اولونوب.
- روسیهلی کاشیفلر
- ۱۹۳۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- 1961 in spaceflight
- ۱۹۶۸-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- ویدئو کلیپلری اولان مقالهلر
- Aviators killed in aviation accidents or incidents
- Burials at the Kremlin Wall Necropolis
- Foundrymen
- Heroes of the Soviet Union
- Honorary citizens of Baikonur
- People from Gagarinsky District, Smolensk Oblast
- Recipients of the Order of Georgi Dimitrov
- Recipients of the Order of Karl Marx
- Recipients of the Order of Klement Gottwald
- Recipients of the Order of Lenin
- Recipients of the Order of the African Star
- Recipients of the Order of the Cross of Grunwald, 1st class
- Recipients of the Order of the Flag of the Hungarian Republic
- Recipients of the Order of the N


text:
`مرز قاپیلاری و هاوا لیمانلاری` نتیجهلر
خبرلر [1823]
- ایکی آتاک هلیکوپتری داها فیلیپینه تحویل وئریلدی
- اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنی انشا ائدنه قدر موباریزه داوام ائدهجک
- فائو: قلوبال گوبره چاتیشمازلیغی 2023-جو ایله قدر داوام ائدهجک
- تورک هاوا یول لاری:"کووید-19 تستی طلب اولونمایاجاق"
- ارسوی:" 50 میلیون توریستین اؤلکهیه گلمهسینی هدفلدیک"
- آوروپادا یای مؤوسومونده ایستی هاوادان اؤلنلرین سایی آچیقلانیب
- اردوغان: اؤلکهمیزده تک بیر قادینین بئله شدت گؤرمهسینی قبول ائدهبیلمریک
- آوروپا بیرلیگینین بوسنیا و هرزگوینا-داکی میسیونونون مدتی اوزادیلدی
- تورکیه ایله اندونزیا آراسیندا اوزای و هاواجیلیک ساحهسینده موقاویلهلر ایمضالانیب
- تورک هاوا یوللاری کرکوک و تورکمن باشی شهرلرینه اوچوشلار حیاتا کئچیرهجک
- "بوتون دلیللر ایرانین روسیایا اینسانسیز هاوا آراجی وئردیگینی گؤستریر"
- ایستانبول-دان میلانا اولان بعضی اوچوشلار لغو اولونوب
- اردوغانی داشییان اوچاق زنگیلان هاوا لیمانینا ائندی
- ایستانبول هاوا لیمانلاریندا یولچو ساییسی آرتدی
- ان بؤیوک تهدید مالی و سایبری سوچلار
- اردوغان آذربایجانا گئدیر
- جمهور باشقانی اردوغان علی عزت بیگوویچین خاطرهسینی آنیب
- اوکراینا: ایرانا عاید ۲۲۳ اینسانسیز هاوا آراجی ووردوق
- ایران: اوکراینا ایله گؤروشمهیه حاضریق
- عادل کارا اسماعیل اوغلو: "اوکراینا لیمانلاریندان 354 گمی یولا دوشوب"
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی
- سوریه ده اسد رژیمی و روسیانین، ایدلیب هاوا سالدیریلاریندا 17 نفر یارالانیب
- آخینجی ایلک اوچوشونو ائدهجک
- هاوا سالدیریسی سونراسیندان گؤرونتولر
- دونیا مطبوعاتیندا هاوا لیمانی آچیلیشی
- ایستانبول هاوا لیمانینداکی روبات لار
- تورک هاوا یوللارینین یئنی رکلام فیلمی
- هاوا آراجی بئه وورولدو
- چین-ده هاوا چیرکلیلیگی
- ایستانبول یئنی هاوا لیمانی آچیلیر
- تورک هاوا ساوونما سیستمی: سپر
- آمریکا، روسیانین ایران هاوا لیمانینی ایستیفاده ائتمسینه اعتراض گؤستردی
- حصار ساوونما سیستمی سیناغی باشاری ایله گئچدی
- تورک سلاحلی گوجلرینین گؤز بهبهیی مینی اینسانسیز هاوا آراج لار
- کیئو روسیانین هاوا هوجوملارینا معروض قالیب
- ایهالار تاریمدا دا قوللانیلاجاق
- ایتالیا زلزلهسیندن سونرا هاوا گؤرونتولریله ضرر
- تورک ملی هاوا ساوونما سیستمی حاضیردیر
- فرانسادا ایر فرانس امکداشلارینین اعتصابلاری استعفا گتیردی
- ساواش اوچاغی دوشدو
- ایستانبول هاوا لیمانی
- اوچونجو هاوا لیمانیندا ایشلرین 30 فایزی باشا چاتیب.
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- قیش میوه و سبزه لری
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور تیمی و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی
- ایسکی و ترمال توریزم مرکزی ارضوروم
- 15 ژوئیه دموکراسی ظفری و شهیدلری آنما گونو
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری


text:
لارس بوهینن
لارس بوهینن (اینگیلیسجه: Lars Bohinen) (دوْغوم:۸ سپتامبر ۱۹۶۹ (۵۳ یاش) Vadsø) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. نوروژ میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لارس بوهینن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- وادسو دوغوملولار
- بروم کولوبونون اویونچولاری
- لین کولوبونون اویونچولاری
- وولرنقا کولوبونون اویونچولاری
- وایکینق کولوبونون اویونچولاری
- یانق بویز برن کولوبونون اویونچولاری
- لیلستروم کولوبونون اویونچولاری
- ناتینقهام فارست کولوبونون اویونچولاری
- بلکبرن روورز کولوبونون اویونچولاری
- دربی کانتی کولوبونون اویونچولاری
- نورشلان کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
شیمیایی المنتلر
شیمیایی المنتلر یا کیمیاسال المنتلر یا شیمیایی عوْنصوْر، عئینی جینس آتوملاردان اولوشان و باشقا ماددهلره آیریلامایان ماددهیه وئریلن آددیر. المنتلرین آتوملاری عئینی آتوم ساییسینا صاحیبدیرلر. آتومساییسی آتومون پروْتون ساییسین گؤسترن ساییدیر.
توپلام ۱۱۸ المنت کشف اوْلونوبدور. بونلارین ۹۴ عددی دۆنیادا دوْغال (طبیعی) اولاراق موجوددور. ۸۰ المنتین ثابیت ایزوتوپو واردیر. آتومساییسی ۸۳ و ۸۳-دن داها چوْخ اوْلان المنتلر ثابیت دییللر و رادیوآکتیو اؤزللیکلرینه (خصوصیتلر) صاحیبدیرلر. آتوم ساییسی ۸۳-دن ۹۴-ده ثابیت دییللر.
المنتلر آتومساییسینا گؤره «کیمیاسال المنتلرتابلوسوندا» بیر یئرده دۆزولموشلر. عئینی قروپدا اوْلان المنتلرین اؤزللیکلری بیر بیرینه یاخیندیر.


text:
«گؤرهسن صاباح گلهجک؟» دئدیکده گؤزلریمی یومورام. قوللاریمی ایکی طرفه آچیب، شهادت بارماقلاریمدان باشقا دیگر بارماقلاریمی یومورام. آچیق بارماقلاریمی تلهسیک بیرـ بیرینه یاخینلاشدیریرام، گلمیر. «گؤرهسن بیریسی گون…؟»، «گؤرهسن داها بیریسی گون…؟» چارهم کسیلیر، لاپ گئج اولسا دا، هفته آخیری گلمهیینه راضیلاشیب، بو دؤنه اللریمی احتیاطلا بیرـ بیرینه یاخینلاشدیریرام. گئجیکمهییندن اورهییم چیرپینیر، گؤزلریمی آچیرام، بارماقلاریمین بیرـ بیریندن سوووشماسی اورهییمی سیخیر. چوخدان بئله گلمهییبدیر. ایکی داشین آراسیندا اولموش اولسا دا تاپیب گتیرجهیم. بارماقلاریمین اوجو بیرـ بیرینه دیدیکده، گؤزلریمی اینانمازجاسینا آچیرام، سئویندیییمدن ال چالاـ چالا آتیلیب، دوشورم. بیرینجی صینیفه گئتمهییمه گؤره، مداد قابیلا، یازی ـ پوزی وسایلی گتیرمهیینه سؤز وئریب. بو هفته چوخ آغیر باشا چاتیر. الی دولو گلیر. بارماقلاریمین اوجونو اوجا سسله اؤپورم. گتیردیکلرین ییغیرام اوتاغین بوجاغینا، گئدیبـ گلدیکجه ذؤوقایله باخیرام. گئجه اونلاری اؤزومله یاتیرماغا اوتانیرام. مدرسهنین آچیلماسینا تلهسیرم.
نئچه گون کئچیبـ کئچمهمیش، یئنه ده داریخیب، گئتمکدن دانیشیر. همیشه بئلهدی؛ گئج و چتینلیکله گلر، تئز و آسانلیقلا گئدر. ساعاتین گیزلدیب، گیریرم اوتاغا. «گؤرهسن گلن هفتهنی ده قالاجاق؟» گؤزلریمی یوموب، او قدر چالیشیرام کی گلن هفتهنی ده ساخلایا بیلیرم.
* * *
گؤزومو آچاندان سونرا دا داریخیرام. گئج ـ گئج گلردی، آمما بیر بئله یوبانمازدی. گئجهدن بری اورییمی داریخماق سوچونا دارا چکیرلر. یئنه شهادت بارماقلاریما سیغینیرام. نئچه ساعاتدی چالیشیرام اونلاری بیر ـ بیریله گؤروشدورم، چوخ زامان کئچدییندن بلکه ده اونودوبلار بیرـ بیرلرینی. گؤزلریمین چاتلاغیندان دا باخیرام، اولمور. «اللریمین تیترهییشیندندیر بلکه ده؟» دئیه، صندلده اوتورورام. گؤزلریمی یوموب، قوللاریمی آچیرام. اللریمی دویونلهییب، قویورام میزین اوستونه. شهادت بارماقلاریمی آچیب، اللریمی میزین اوستونده بیرـ بیرینه ساری زویولدهدیرم. اؤزومو قوجاقلاماقدا گؤزلریمی آچیرام. ائو بومـ بوش بوجاقلار ایله یئر کورهسی اولوب سرعتله باشیما فیرلانیر.
هفته آخیری، آی آخیری، ایل آخیری، هئچ واخت… حاییف کی اوشاقلیق اویونلاریم یادیمدان چیخیب داها. نئجه اوندا بیر یوللوق ساخلامادیم اونو.
باشیمی قوللاریمین اوستونه قویوب، یئر کورهسیله بیرلیکده فیرلانیرام.


text:
نیگار و یاشار، آتا آنالاری ایله، شهرین ائشیگینده اولان، اگلنجه مئشهسینه گئتمیشدیلر. اونلارین بؤیوک دده و بؤیوک ننهلریده، اونلارلا دولانماغا گلمیشدیلر.
گونشلی بیر گونایدی گویلره اوزانان اوجا آغاجلارین یارپاقلارینین خیشیلتیسی ائشیدیلیردی. آغاجلار، پارکین اویون یئرینین بوتون هندهورینی توتموشدو. عائلهلر پارکا چاتیب چاتمامیش، اوشاقلار یار یولداشلاری، همده باجی قارداشلاری و آتا آنالاری ایله اویناماغا باشلاییردیلار. اویون یئری چوخ بؤیوک بیر یئرایدی و اوشاقلار اونون دورد بیر یانینداکی جور به جور اویونلارلا ماراقلانیردیلار. اوردا فوتبال، آرادا ووردو، پیل – دسته، والیبال، جیزیق اویونو و دیگر اویونلاری اوینایان اوشاقلاری، همده بؤیوکلری گؤرمک اولوردو.
نیگار و یاشار، آتا آنالاری ایله آرادا ووردو اویناییردیلار. اونلارین اویونوندان بیر ایکی ساعات کئچمیش و گونش، گؤیون اورتالارینا چاتمیشدیر. اوشاقلار، آتالارینین اگیلیب – دوزلمهسیندن، اونون یورغون اولماسین بیلدیلر. ائله اونا گؤره، دؤشهدیکلری و بابا ایله بؤیوک مامان اوتوران یئره قاییتماق ایستهدیلر.
بؤیوک مامان، بالاجا گاز چیراغینین اوستونده چای دوزلتمیشدیر. هامی چای ایچدیلر. شیرینیده یئدیلر. اوشاقلارین آتاسی، چای ایچن کیمی، یـئره سالینان دیالین اوستونده اوزاندی و بیر آز کئچمهدن، یوخلادی. نیگار و یاشاردا چایلارین ایچدیکدن سونرا، اوزاندیلار، آنجاق یوخلایا بیلمهدیلر. اونلار هلهده اویناماق ایستهییردیلر.
نیگار دئدی: یاشار اویون یئرینه باخ !
یاشار دئدی: هانسی اویون یئری ؟
نیگار جاواب وئردی: “گؤیلردهکی اویون یئرینی دئییرم. بولودلارین آراسیندا اولان یئری ” و سونرا الیایله بولودلاری گؤستردی. بولودلار گویون اوستونده، اویان بویاندا گؤزه دییردیلر. همده هردن گونشین قاباغینی کسیردیلر.
یاشار دئدی: “هانسی اویون یئری؟ منکی بیر زاد گؤرمورم . . .”
نیگار دئدی: ” اورایا باخ! اورایا! ساغ طرفدهکی بولودو گورورسن؟ زویولداغ دیر . . . “
یاشار دئدی: “هه، دوز دور . . . ائله بیل زویولداق دیر . . . “
سونرا نیگار گؤی اوزونون بیر حیصه سینی گؤستریب دئدی: “اورایا باخ! بؤیوک قار توپو کیمی یئکه بیر چرخیفلک! به به، نهده آغ آبپاق و گؤزل دیر. “
یاشار دئدی: “دوز دئییرسن – بؤیوک بیر چرخیفلک، همده بیرگؤی زویولداغی…”
سونرا نیگار، یاشارین الینی توتوب، چوخ سئوینجله، گؤیون ان شمال طرفینی گؤستهریب دئدی: ” واه واه واه، گؤر نه قدهردیر؟ گل سایاق یاشار! اوتوز بئش دنه گؤزل واوزون کوف!”
یاشاردا دئدی: “اورایا باخ! یاریسیندان چوخودا بوشدور . . . هئچ بیر کیمسهده یوخدور. “
نیگارلا یاشار، گویلردهکی اویون پارکینی گزدیلر و اورانین هر بیر یئرینی بیربیرلرینه گؤستردیلر. اونلار بو ایشدن ماراقلانیر، ایلنیر و فرحلنیردیلر.
نیگار اویان بویانا باخدی. آتا هلهده یاتمیشدیر. آنا ایسه آبابا و بؤیوک مامانلا دانیشیردی. نیگار گؤز آلتیایله اونلاری ایزلهدی. بونلارا باخمیردیلار. سونرا چوخ یاواشجاسینا سسلندی: “خبرچیلر… خبرچی لر؟!”
او طرفلرده، دورد – بئش دنه خبرچی، هاوادا فیرلانیردیلار. دایاندیلار و دئدیلر: هن! نه دئییر؟! بیزه بیزله ایشینیز وارایدی؟! “
نیگار، خبرچیلری اؤزونه ساری چاغیردی و اونلارین قولاقلارینا پیچیلدادی. بیر آن سونرا، نیگار و یاشار، ائله اوزاندیقلاری کیمی گؤزلرینی یومدولار. داها سونرا هرهسی بیر خبرچینین توک کیمی قانادیندان یاپیشاراق، اوجا سسله دئدیلر:
– ” خبرچیلر! خبرچیلر! بویورون. بیز گؤیلردهکی اویون مئیدانینا گئتمهلیییک” و نئچه ثانیه سونرا، داها اونلار اورادا دئییلدیلر. آتا یوخودان دورارکن و آنانین، آبابا و بؤیوک مامانلا دانیشیغی قورتارارکن، اونلار نیگار و یاشارین اورادا اولمادیقلارینی آنلادیلار. دوغرودان سیز بیلیر سینیز نیگار و یاشار هارادا ایدیلر؟!


text:
اویان نیوز: بیرینجی فجر موغام فستیوالی فورالین ۲۵-ده تبریزده کئچیریلیر. ایرانین رسمی خبر آگنتلیکلرینین یایدیغی معلوماتینا گؤره، موسابیقهده ۷۲ موغننی و موسیقیچی ایشتیراک ائدیر.
ایکی گونلوک تدبیرین قالیبلری ۵ خاننده، تار، کامانچا، توتک، ناغارا، قوشاناغارا، اود، بالابان، قاوال، قانون و قارمون کیمی چالغی آلتی ایفاچیلاری مونسیفلر هیاتی طرفیندن سئچیلهجک.
زنجان، اردبیل، غربی و شرقی آذربایجان ویلایتلری، هابئله تهران شهریندن ده موسیقیچیلر موسابیقهیه قاتیلیب.
سس اوستادلاری نعمت جوانشیر، ودود مؤذن، ناصر عطاپور و احمد ستاری، شاعر و اینجه سنت خادیمی خسرو سرتیبی، تار اوستادی مراد کاشف و کامانچا اوستادی سید میرزازاده موسابیقهنین ژوری اوزولریدیرلر.
آذربایجان وب صحیفهلری اوزون ایللر بویو آذربایجان موسیقیسینی محدودلاشدیران ایران ایسلام رسپوبلیکاسینین بو هجمده بیر موسیقی فستیوالی کئچیرمهسینی غیری-عادی حال کیمی قیمتلندیریر.
بو سایتلارین یازدیغینا گؤره، گنجلرین آذربایجان موسیقیسینه اولان ماراغی و رغبتینین سرعتله آرتماسی نتیجهسینده اونلارین آذربایجان رسپوبلیکاسینا جلب ائدیلمهسی ایران ایسلام رسپوبلیکاسینی قورخودور و حکومت اؤلکه داخیلینده بئله فستیواللارین کئچیریلمهسینه شرایط یاراتماغا مجبور اولوب.
آمریکا سسی


text:
دنیز
اوقیانوسون بیر حیصهسیدیر.[۱] دۆنیانین ان بؤیوک دنیزلری آرالیق دنیزی، برینق دنیزی، کارائیب دنیزی، فیلیپین دنیزی و … ساییلیر. دنیز بیر اوقیانوس ایله باغی اوْلان و بؤیوک بیر ساحهسی اؤرتن و عومومیتله دوز لو اوْلان سو کوتلهسی. ایصطلاحین عومومیتله اوقیانوس ایصطلاحینی یئرینه ده ایستیفاده ائدیلر. دنیزلر یئر سطحینین ۷۰٪ -نی ایحاطه ائدیر. یئر اۆزونده کاپلادیکلاری ۱٬۳۳۸ میلیارد کیلومتر موربّع حجملی دۆنیا اۆزریندهکی سو وارلیغینین% ۹۶٬۵'اینی مئیدانا گتیرمکددیرلر. دنیزلر اۆزریندن حیاتا کئچیریلن تیجارت، هاوا یوْلو ایله داشینماسی گئتدیکجه اینکیشافینا قارشی، اهمیتیندن چوخ بیر شی ایتیرممیشدیر. دۆنیا تیجارتینده کؤچورولن ماللارین% ۹۲'سی، ایلده ۵٬۷ میلیارد تون، دنیز یوْلو اۆزریندن داشینیر.
دۆنیا دنیزلرینین سیاهیسی[دَییشدیر]
- قوزئی بۇز اوْقیانوسو
- بارنس دنیزی
- قارا دنیز
- آزوف دنیزی
- بالتیک دنیزی
- بیسکای کؤرفزی
- کارائیب دنیزی
- قوزئی دنیزی
- مکزیک خلیجی
- گونئی چین دنیزی
- ساری دنیز
- گونئی اوْقیانوسو
- هیند اوقیانوسو
- عدن کؤرفزی
- آندامان دنیزی
- فارس خلیجی
- بنقال کؤرفزی
- قیزیل دنیز
- عرب دنیزی
بیرده باخ[دَییشدیر]
منابع[دَییشدیر]
- ^ اینگیلس دیلی ویکیپدیاسی


text:
پکاکالی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز سوریهنین قوزئیینده تروریستلره قارشی موباریزهنی ائتکیلی و قرارلی شکیلده داوام ائتدیریر"
سوریهنین قوزئییندهکی باریش بولاغی بؤلگهسینه سالدیرماغا حاضیرلاشدیقلاری معین ائدیلهن بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی.
میللی ساوونما باخانلیغینین سوسیال مئدیا حسابیندان ائدیلهن آچیقلامادا،
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز سوریهنین قوزئیینده تروریستلره قارشی موباریزهنی ائتکیلی و قرارلی شکیلده داوام ائتدیریر. باریش بولاغی بؤلگهسینه سالدیرما حاضیرلیغی ایچینده اولان ۲ پکک/یپگ تروریستی ائتکیسیز حالا گتیریلدی" ایفادهلری ایشلهدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده 3 فیلیسطینلی هلاک اولوب
فیلیسطین-ین ایشغال آلتینداکی اوردون چایینین باتی ساحلیندهکی جنین شهرینده ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده 3 فیلیسطینلی هلاک اولوب.
ایرانداکی اعتراضلاردا اؤلنلرین ساییسی گونجللندی
حیاتینی ایتیرهن گؤستریچیلردن ۲۹نون قادین، ۶۳نون ایسه ۱۸ یاشدان کیچیک اولدوغو بیلدیریلدی
ایراندا اعتراضچیلارا وئریلن اعدام جزالارینین ایلکی اجرا ائدیلدی
محسن شکاری ایراندا باشلایان اعتراضلاری ایله باغلی اعدام ائدیلهن ایلک گؤستریچی اولدو


text:
چاناق(اؤلچو بیریمی)
چاناق — ریاضیاتدا اسکی چاغلاردا اساساً ارزاقین چکیسینی اؤلچمک اۆچون ایستیفاده ائدیلن چکی اؤلچو بیریمی.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
چاناقدان معیشتده هم قاب کیمی، هم ده اؤلچو مقصدیله گئنیش ایستیفاده ائدیلمیشدیر. تخمیناً 12 کق توتومو اولموشدور. "بیر چاناق آرپا" ،"بیر چاناق پئندیر" آنلاییشلاری چاناغین توتومو ایله باغلی یارانمیشدیر.
بونلاردان باشقا، آذربایجاندا بادیا، ساطیل، سرنیج و س. قابلاردان دا اؤلچو قابی کیمی ایستیفاده اولونموشدور. بو قابلاردان اؤلچو مقصدیله ایستیفاده اولونماسینا دایر فولکلوروموزدا و یازیلی ادبیاتیمیزدا چوخلو میثاللار وار.
بئلینن بو یئری اکدیم بیر آیدا،
سولاماقدان سو دا قالمادی چایدا.
بیچدیم، دؤیدوم، داریم اولدو بیر بایدا،
قوی سؤیلگیم، ماحاللارا جار اولسون!
و یاخود:
بیر سرنیج سود ساغان اوچ ساطیل ساتیر، نه ساغسا بیربیر سو قاتیب ساتیر.
قایناق[دَییشدیر]
آذربایجان ائتنوقرافیاسی، باکی-2007، "شرق-غرب" نشریاتی. اوچ جیلدده.3. جیلد. ص. 459. ایسبن 978-9952-34-152-2


text:
دوتا ۲
دوتا ۲، والو شیرکتی طرفیندن گلیشدیریلن و یاییلان اویناماسی اوجرَتسیز بیر موبا (MOBA - آنلاین نئچه رقیبلی اوینانیلان) اویونودور. اویون 2002ده چیخمیش بیر ویدئو اویونو اولان وارکرافت 3: قالخینما کابوسو Reign of Chaos و اونون گنیشلتمه پاکتی اولان The Frozen Throne نقشه سی اولان Defense of the Ancients' (DotA) نین باغیمسیز دوام اویونودور. اویون 2011ده تکجه مایکروسافت ویندوزا اؤزَل بتا اولاراق چیخمیش، 2013 جولای دا ایسه مایکروسافت ویندوز، او.اس اکس و لینوکس اۆچون یایینلانمیشدیر. اویون بیر میلیوندان یوخاری ساییدا عئینی آندا اوینانما رکوردونا صاحیبدیر و عئینی زاماندا ایستیم ده کی پاپیولار اویونلاردان بیریسیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آنادولو تورکجه سی ویکی پدیا صفحه سی


text:
ایکی شعر کارگر گونو موناسیبتیله
محمد بیریا
(۱)اربابلارین دیلیندن کارگرلره خیطاب
آی کیشی دال با دال وورور قلبیمه یارا کارگر
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
ایندی قدیمکیلر کیمی سؤزلریمه اینانماییر
دیک اوزومه دورور هله، ذره قدر اوتانماییر
خاصیتی اولوب عوض، بئینی دؤنوبدو قانماییر
اؤز جیزیغیندان آتلاییب، چیخدی کنارا کارگر
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
یومروغونو دویونلهییب، قاشلارینی چاتیر منه
حیزبده عوضو اولوب گئده، گونده فاسون ساتیر منه
ایستهییرم میریلدایام، فوری تپیک آتیر منه
چیخمایاسان گؤروم سنی بیرده باهارا کارگر
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
دوغروسو من زمانهده انگله دوشموشم عجب
هئچ گؤرونوبدو کارگر حقینی ائیلهسین طلب؟
یوخ هونریم کی، سالدیرام، بونلاری حبسه بیسبب
غوصهدن ائتمیشم داها بؤرکومو پارا کارگر
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
آی بالا، کارگر ندیر، دوکتور ایله داوا ندیر؟
درس اوخوماق، ساواد ندیر؟ علمیله تئخنیکا ندیر؟
کور اولا کارگر گرک، بیلمهیه کی، ضییا ندیر!
سن هله گئت چؤرک قازان، شامو- ناهارا کارگر
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
کارگرین نه حقی وار مونکیر اولا ریاسته؟
یا، بیله ایقتیصاد ندیر، ال آپارا سیاسته!
سئچگیده ایشتیراک ائدیر، گل قولاق آس حکایته
سن نه اود اولموسام مگر؟ ائی اوزو قارا کارگر؟
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
چیخدی الیمدن ائی فلک، شانیله شؤهرتیم منیم
گئتدی همیشهلیک بوتون، فخرله عزتیم منیم
یوخدو ازلکیلر کیمی، ایندیلیک حؤرمتین منیم
آز قالیر ائتسین ایشلری ایندی ایداره کارگر
دینجهلی، چورلادیب منی، سوخسا مزاره کارگر
تبریز ١٣٢٢
(۲)گؤز آچ آی کارگر!
گؤز آچ آی کارگر بسدیر، آییل بو خابی غفلتدن
جاهاندا مرحمت اومما، بو قانوندان، بو دؤولتدن
سارالدین، گول کیمی سولدون، ازیلدین، پایمال اولدون
بوکولدو قامتین غمدن، قوجالدین درد و محنتدن
همیشه گؤزلرین گیریان، سویوقدا آج، سوسوز، عوریان
داش اولسا دیللهنر اینسان، گلر جانا بو ذیلتدن
الین بوش، ائوده ائولادین – عیالین هر شئیه حسرت
سنی دیندیرسهلر دینمه، قیزار شرم خجالتدن
دگیلسن کیمسهدن اسکیک، دئمک اولماز بونا دیریلیک
سنی آزاد ائدر «بیرلیک» بو زنجیر و اسارتدن
قولوندا قودرتین واردیر، اورکده جوراتین واردیر
سنین اؤز حؤرمتین واردیر، ال اوز ارباب ظولمتدن
سنین سایهنده ظالیملر، توتوب کاشانهده مسکن
آلیر اؤز کامینی هر گون ملک منظر بیر آفتدن
آماندیر فؤوت اولور فورصت، چالیش اول حقیوه صاحیب
خیانتکاره توت دیوان، قصاص آل بیمورووتدن


text:
روسیه ده ایکّی یوز مینگ دن آرتیق کیشی عسکرلیککه آلیندی
اوشبو مطلب نی روسیه مدافعه وزیری بیلدیردی
روسیه مدافعه وزیری سرگی شویگو, اولکه سیده اعلان قیلینگن قسمی سفربرلیک دایره سیده 200 مینگ دن آرتیق کیشی نینگ عسکرلیککه آلینگن لیگی نی معلوم قیلدی.
شویگو, اوشبو پروسه نینگ دوام ایتیاتگن لیگی نی بیلدیردی.
عسکرلیککه آلینگن کیشی لر آره سیده کونگیللی کیشی لرنینگ هم موجود ایکن لیگی نی بیلدیرگن شویگو, حربی لر قطاری گه کیرگن خوددی شوو کیشی لرنینگ 80 پلیگون بیلن 6 حربی مرکز ده تعلیم آلگن لیک لری نی معلوم قیلدی.
"عسکر لرنینگ کیره کلی تعلیم نی آلیش لری آرتیدن جبهه گه کیتیش لری کیره ک" دییه قید ایتگن شویگو, سفربرلیک پروسه سی نینگ کنترول آستیده بولیشی نینگ ضروری ایکن لیگی نی بیلدیردی.
روسیه ده مجبوری عسکرلیککه جلب دوری نینگ نوامبر آییده باشله یدیگن لیگی نی بیلدیرگن شویگو, خوددی شوو دور نینگ اوزی ده ینه 120 مینگ کیشی نینگ عسکرلیککه آلینه دیگن لیگی نی ایسله تیب اوتدی.
شویگو, "عسکرلیککه آلینگن کیشی لر, خاص حربی عملیات لرده اورین آلمه یدیگن قطعه لر گه یوباریله دی" دییه قید ایتدی.
روسیه جمهوررئیسی ولادیمیر پوتین 21- سپتامبر کونی قسمی سفر برلیک اعلان قیلگن ایدی.
سرگی شویگو هم اوشبو سفر برلیک دایره سیده توپلم 300 مینگ کیشی نینگ عسکرلیککه آلینه دیگن لیگی نی بیلدیرگن ایدی.


text:
بورادان ابدیت
بورادان ابدیت (اینگیلیسجه: From Here to Eternity, تورکیه تورکجهسی: İnsanlar Yaşadıkça (film, 1953), فارسجا: از اینجا تا ابدیت) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک رومانتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی دانا رید، فرانک سیناترا، دبورا کار، مونتقومری کلیفت، برت لنکستر جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جورج دانینق یارادیب. ۱۹۵۳ میلادی ایلینده ۱۳ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۸ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Numbersوارد نشدهاست
- ^ Webster, David Kenyon. "Film Fare: Hollywood producers concentrate on fewer, more lavish pictures, theatre owners complain, but studios' profits are the best in year's Genghis Khan and Ben Hur." The Wall Street Journal, July 13, 1954, p. 1.
قارداش پروژهلرده بورادان ابدیت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فیلملر ۱۹۵۳ (میلادی)
- English-language films
- ۱۹۵۳-جو ایل فیلملری
- آمریکانین ملودرام فیلملری
- آمریکا فیلملری
- اوسکار اؤدولی آلان فیلملر
- آمریکادا دوزلمیش آغ-قارا فیلملر
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رومانلارینا اساسلانان فیلملر
- ان یاخشی ایکینجی پلان نفر رولونا گؤره اوسکار اؤدولی غالیبلرینین چیخیش ائتدیکلری فیلملر
- 1941 میلادی ایلیده گئچن فیلملر
- آمریکانین آرشیو فیلملری


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۱۲
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/رویدادلار
- ۱۸۱۸ (میلادی) - شیلی رسمیتیله ایسپانیا دان موستقیل اولدو.
- ۱۹۱۲ (میلادی) - پویی اینقیلابینین سببیله، چینین سون ایمپراطورونون سلطنتی باشا چاتدی.
- ۱۹۱۹ (میلادی) - گونئی قافقاز منطقهسیندهکی آراز تۆرک جومهوریتی، بریتانیانین توسوطیله آرادان قوتورولدو.
- ۱۹۹۹ (میلادی) - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین کونقرهسی، بیل کلینتونو استیضاح ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/دوغوملار
- ۱۸۰۹ (میلادی) - دوغوم گونو: آبراهام لینکلون، آمریکالیلار سیاستچی جومهوریت حیزبیندن.
- ۱۸۰۹ (میلادی) - دوغوم گونو: چارلز داروین، (عکسدهکی) اینگیلیسلی بیلیمجی و زیستشناس ، تکامل نظریهسینین قوروجوسو.
- ۱۹۱۸ (میلادی) - دوغوم گونو: جولیان شوینگر، آمریکالی فیزیکدان ؛ ۱۹۶۵-جی ایلده فیزیک نوبل جایزهسین قازانان.
- ۱۹۸۰ (میلادی) - دوغوم گونو: کریستینا ریچی، آمریکالی اویونچو.
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/اولوملر
- ۱۵۵۴ (میلادی) - اولوم گونو: جین قری، اینگیلیس و ایرلند ملکهسی.
- ۱۸۰۴ (میلادی) - اولوم گونو: ایمانوئل کانت، آلمانلی فیلسوف.
- ۱۹۴۹ (میلادی) - اولوم گونو: حسنالبنا، میصرلی سیاستچی؛ اخوان المسلمینین قوروجوسو.
- ۱۹۸۴ (میلادی) - اولوم گونو: خولیو کورتاسار، آرژانتینلی رومان و حیکایه یازیچیسی.
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ بهمن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ فوریه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ بهمن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ فوریه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۳ بهمن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ فوریه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رجب/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
گیزلی دیل
سیدمرتضی حسینی
هر دیل بؤیوک بیر دونیادیر. یئر اوزونده اولان دیللر، اؤزلیکله گئنیش بیر جغرافیادا یایغین اولاراق تاریخین اوزون اوزاق یوللاری و دَرین دَرین گوشهلریندن آخیشیب گَلَیب، نئچه نئچه لهجهده دانیشیلان دیللرین دونیاسی داها گئنیش و رنگارنگدیر. هر دیلین تاریخ اوزره دَییشیکلیکلر و جغرافیا اوزره اولان فرقلیلیگی اَن باشدا لهجه و آغیز بؤلومو ایله بؤلونور، آما دوزونه باخساق بو لهجه و آغیز بؤلمهسی دیللرین چئشید- چئشید دَییشیکلیکلری و فرقلَرینی آیدینلاتماغا یئتَرلیدئییل، اؤزللیکله تاریخی درین و زنگین، یایغینلیق جغرافیاسی گئنیش اولان دیللری تانیییب تانیتدیرماغا چوخ یئتَرسیز بیر وسیلهدیر. اؤرنکایچین تورک دیلینی سادهجه اویغور، اؤزبک، قیرقیز، قازاخ، اوغوز (تورکمن، آذربایجان و تورکیه)، باشقیر، تاتار، یاقوت و … لهجهلره بؤلوب و اونون نئچه مین ایل اؤنجهدن آخیشیب بو گونه گَلَن تاریخی پروسهسی و بو گون چیندن آوروپایا قدر اوزانان بیر جغرافیادا اولان یایغینلیغینی بو لهجه بؤلوملرینده دوشونمَک، بو دیلین دونیاسینی چوخ دار- دودوک بیر قالبه سالماق دئمکدیر. منجه هر بؤیوک بیر دیلی اونون تانینان و ساییلان لهجهلریایله دوشونمَک، اونون تانیماغینا سوندئییل، ایلک آددیمدیر و هر لهجهنین اؤز ایچینده چوخ چئشیدلی بؤلوملَری و نوعلاری اولور و بوتون بو نوعلاری تانییب اونلارا عالم اولماق بیر شخصین ذهنی گوجوندن اوستوندور؛ یعنی بیر شخص تورک دیلی کیمی بؤیوک بیر دیلین اَن چوخو بیر لهجهسینده هر بیر اینجهلیگی تانییب، اونلارین جیک- بؤکونه وارا بیلَر.
هر بؤیوک بیر دیلین هر بیر لهجهسینین (اؤرنکایچین تورک دیلینین اوغوز لهجهسینده آذربایجان تورکجهسی) اؤزونه اؤزگو دونیاسی و نئچه یؤنلو و قات قات بؤلوملری وار. بو نئچه یؤنلو و لابیرئنتلی دونیانی بیر اؤنَملی بَنزَتمهایله آنلاتماغیم یئرلی و یئتَرلی اولابیلر.
دیل دونیاسی عیناً بیر انسان توپلومو کیمیدیر. هر بیر انسانی توپلومون کندلیسی، کؤچَریسی، شهرلیسی، وارلیسی، یوخسولو، ساوادلیسی، ساوادسیزی، چئشیدلی مَسلَک صاحبلری، چئشیدلی اصنافی، چئشیدلی طبقهلری، قوروپلاری و داها و داها باشقا نوع بؤلوملری و یؤنلری اولدوغو کیمی او توپلومون دیلینینده بئله بیر اینجه- اینجه بؤلوملری وار. اؤرنَک ایچین؛ دیلداش بیر توپلوم ایچره یاشایان کندلیایله شهرلینین دانیشیغی و گؤنَدم دانیشما ادبیاتی فرقلیدیر، ساوادلیسیایله ساوادسیزینیندا هابئله، چئشیدلی اصنافینیندا هابئله، چئشیدلی طبقهلرینینده هابئله ایشلَتدیکلری دانیشما دیلی و دیل کولتورو چوخلو اینجه فرقلرله دولودور. بو اینجه چئشیدلیلیک و فرقلر لهجه آیریمی قَدَر بؤیوک دئییللرسهده، گؤزدن قاچیریلیب اونودولاجاق قَدَر کیچیک و اؤنَمسیز دئییللر. اصلینده هر دیلین ادبیات دئدیگیمیز دیل کولتورونون بؤیوک بیر بؤلومو بو اینجهلیکلردن یارانیر. هر دیلینده اساس گؤزللیگی و جانلیلیغی هَمَن اینجهلیکلردن قایناقلانیر.
بو اینجه بؤلوملردن بیری «گیزلی دیل»دیر.
گیزلی دیل، آدیندان بیلیندیگی کیمی اؤزل بیر توپلومسال قوروپلارین آراسیندا ایشلهنَن رمزی دیلدیر. گیزلی دیلده دانیشیب آنلاشماق ایچین گؤندَمده هامینین ایشلَتدیگی سؤزلرین بعضی نهدنلر اوزوندن یئتَرلی اولمادیغی ایچین باشقا اؤزل سؤزلر ایشلهنیر. بو اؤزل سؤزلر شیفره کیمی بیر شئیدیلر و اونلارین آنلامین سادهجه گیزلی دیل اونا عاید اولان توپلومسال قوروپون اویهلری باشا دوشورلر. اؤرنکایچین کئچمیشده چَلَبیلر (عارفلر) متشرع قوروپلار و حاکمیتلر طرفیندن باسقی آلتیندا اولماق اوزوندن، بیر بیریایله آنلاشماق و اؤز طریقتلرینی دوام ائتدیریب، یایغینلاشدیرماق اوزره یاواش- یاواش گیزلی و رمزی بیر سؤزلر ایشلَتمهیه باشلادیلار و گئتگئده بو رمزی و گیزلی دیل عموم جماعته آنلاشیلامیاجاق قَدَر بؤیودو و بورولغانلاشدی و سونوندا عرفانی شطحیات کیمی گولونج بیر شئیلر اورتایا چیخدی. ساواشلاردادا ساواشان ایکی طرفین اوردولاری، ساواش پلانلاری و پروگراملارینی قارشی طرفین اوردوسو کشف ائتمهسین دئیه ایچینده بولوندوقلاری ساواشا عاید اولان دئتایلار و امرلری، رمزی بیر گیزلی دیلایله یئرینه یئتیرَرلر.
بو ساواش اوزره گَرَکَن گیزلی دیل مسئلهسی قونوسوندا ماراقلی تاریخی بیر حکایه وار. بیلدیگینیز کیمی ایکینجی دونیا ساواشیندا هیتلر یئنیب ساواش آوروپادا بیتدیگینه رغماً ژاپون دولتی ساواشا دوام ائدهرک متفق دولتلرین اوردولارینین قارشیسیندا دیرهنیب دایانمیشدی. بو دیرهنیب دایانماق گوجونونده اَن اؤنملی نهدنلریندن بیری ژاپون اوردوسونون آمریکالیلارین ساواش اوزره یوللادیقلاری بوتون اؤنملی رمزلی مئساژلاری دئشیفره ائدیب، اؤنجهدن اونلارین پلانلاری و پروگراملاریندان خبردار اولماقلاریایدی. سونوندا آمریکا اوردوسو «ناواجو» آدلی چوخ کیچیک بیر قیزیل دَری قبیلهنین آداملاریندان یاردیم آلیب، بوتون شیفرهلر و رمزی مئساژلاری اونلارین دیلینده یوللاماغا باشلادی و بو دؤنه ژاپون اوردوسو او دیلده اولان مئساژلاری دئشیفره ائدیب چؤزمهیی باشارا بیلمهدی و همن باشاریسیزلیق ژاپون اوردوسونون دورومونون یئنیلمهیه دوغرو یورودوگونه اؤنملی بیر نهدن اولدو.
بویو (سحر و جادو) تاریخدا تانینان اَن مشهور رمزلی و هلهده شیفرهلری آچیلمایان گیزلی دیلدیر. بویو میتلرله (اسطوره) ایلگیلیدیر و میتلر دونیاسی بشریتین ان بؤیوک رمزلری ساحهسیدیر.
بس گیزلی دیل بیر توپلومسال، اقتصادی، سیاسی، اؤزل مسلک صاحبلری، اصناف و بونلار کیمی یوزلر چئشیدلی توپلومسال قوروپلارین ایچینده یارانیب، اونلارین اویهلرینین بیر بیریایله ایلگیلَنمهیی ایچین یارارلاندیقلاری اؤزل دیل طرزیدیر و بو قوروپلاردا اویه اولمایان انسانلار اونلارین بو گیزلی دیللرین باشا دوشمَزلر. اؤرنکایچین بیزده یونیوئرسیته اؤیرنجیلری آراسیندا اؤزل بیر دانیشما طرزی وار و یاشلی آنا- آتالار اونلارین ایشلَتدیگی اؤزل سؤزلری باشا دوشمَزلر. بو سؤزلردن بیر نئچهسین مثال چکمهییم فایدالی اولار. مثالایچین؛ جیوی، خَفَن، بالا، تئفلون، فیشقا، پیاده، دارالماق، شاسقول، اوسکول، چَترباز، سفارت، جوجه و بو نوع سؤزلرین اؤیرنجیلر آراسیندا اؤزل آنلاملاری وار و چوخودا رمزی سؤزلردیر و من بورادا بو سؤزلرین آنلاملارین آچیقلاماغی گرکلی گؤرمورم و سانیرام اوخوجولاریمیز اؤزلری بیلیرلر.
گیزلی دیل بیزیم توپلوموموزدا اَن چوخ اوچ قوروپون آراسیندا ایشلهنیر: ۱. یونیوئرسیته اؤیرنجیلری. ۲. چالیشمالار و دوشونجهلرینین چوخون گیزلَتمهیه مجبور اولان سیاسی قوروپلار و شخصلر. ۳. «خلاف» سؤزو ایله اؤزَتلهنن قانونسوز ایشلری و داورانیشلاری اولان قوروپلار و شخصلر.
بو اوچ قوروپون اویهلری بیر بیریایله ایلگی قوروب آنلاشماقایچین اؤزل بیر سؤزلر ایشلهدیرلر. اؤرنکایچین زنگانین آشاغی طبقه آنارشیک قوروپلارینین آراسیندا اَبی، قره، ساقی، جیریق، تولو، آنتین، قوش، گیرمَک، مَرام، آجی دنه، حاجی، بار، قرهیاخا و بو کیمی گیزلین آنلاملی اؤزل سؤزلر ایشلهنیر و بو اؤزل سؤزلرین بیر چوخودا آرقو سؤزلری اولاراق پیس آنلاملار داشیییرلار. یا خالق آراسیندا ایشلهنن داش کَلَم، ساری قولاق، کؤپوکلهمک و بو کیمی سؤزلرده هابئله. البته من بو سؤزلرین اَن تمیزلرین سئچیب اؤرنک چَکدیم یوخسا بیر چوخونو بورادا اؤرنک گَتیرمهمیزه اَدَب- ارکان اجازه وئرمیر.
گیزلی دیل، هر دیلین اَن اینجه گوشهلریندَن بیریدیر و هر دیلین بو اینجه قیل دامارلارینین دیریلیگی و گیزلی دیل ساحهسینده یئنی یئنی سؤزلر اورَتمهسی (تولید) او دیلین جانلیلیغی، گوندَمده اولدوغو و آخیجیلیغینا بیر علامت و تانیقدیر (شاهد).
اسکیدن بیزیم تورکجهمیزین گیزلی دیل گوجو یوکسَک سویهده اولاراق دیلیمیزین چئشیدلی توپلومسال قوروپلارا عاید اولان گیزلی دیللرینده ساییسی چوخ چوخ اولان چئشید- چئشید گیزلی سؤزلر وارایدی. تاسفله دیلیمیز فارس دیلی و کولتورونون هجومونا معروض قالدیقدان بَری بو گیزلی دیل سؤزلری اورَتمه گوجو دیلیمیزین بیر چوخ اینجه یؤنلَری کیمی چوخ ضعیفلهشیب. گئتدیکجه فارس دیلینین گیزلی دیللرینه عاید اولان گیزلی سؤزلر دانیشیقلاریمیزدا آرتماق اوزرهدیر. اؤرنکایچین ایندی بیزیم گنجلریمیزین دانیشیقلاریندا فارس دیلیندن گَلَن اوسکول، خَفَن، زاغارت، تئفلون، شوت و بو کیمی گیزلی سؤزلر عادیجه یئرلَشیب و ایشلهنیر.
بلکهده اوخوجولاریمیزین بعضیسی منی بئله بیر اینجه و اونلارین گؤزونده اؤنمسیز بیر قونویا بئله حساسیتله یاناشیب توخوندوغومو قینییالار، آما من ائله دوشونمورم. منجه هر دیل بیر آغاج کیمیدیر. آغاجین بیر بؤلومو یئر آلتیندا اولان کؤکودور، بیر بؤلومو بوداقلاریایله ریشهلرینی قاووشدوران بَدَنی و بیر بؤلوموده بؤیوکدن کیچیگه سیرالانان بوداقلاری و اَن اوجدا یارپاقلاری. دیلین کؤکو تاریخده اولان کئچمیشی و تاریخی- ادبی میراثی، ادبی یازی طرزی و رسمی ادبیاتی اونون بَدَنهسی و خالق دیلینده دانیشیلان یوزلر بلکهده مینلر اینجهلیک دونیاسی اولان اینجه آغیزلار و فولکلور سؤزلرله دولو شفاهی دیلیده یارپاقلاریدیر. ایندی دوشونهلیم آغاج نئجه قورویار؟ قوروماق اوزره اولان آغاجین اؤنجه یارپاقلاری، سونرا سیراایله اینجه بوداقلاری، یوغون بوداقلاری، بَدَنهسی و اَن سونوندا کؤکو قورویار. باشقا دیل هجومونا معروض قالان دیلینده اؤنجه اینجه آغیزلار و فولکلور نوعلاری قورویوب اونودولار و سونرا بو هجوم اؤلومجول بیر خستهلیک کیمی یاواش یاواش ادبی دیل و تاریخی کؤکلره دالیب اونلاری ایچیندن یئییب یوخ ائدر. گیزلی دیلده هر دیلین اینجه بوداقلاریندان بیریدیر. هر بیر دیل گیزلی دیل اوزره گیزلی سؤزلر اورتمه گوجون اَلدن وئرمیشسه او دیل بؤیوک بیر خطره معروضدور؛ قوروماق خطری!
ایندی بیزیم تورکجهمیز فولکلور نوعلارینین چوخون اَلدن وئردیگی کیمی گیزلی دیل و گیزلی دیل اوزره گیزلی سؤزلر اورتمه گوجونون بیر چوخون اَلدن وئریب و وئرمکدهدیر. بو بؤیوک بیر خطر آلارمیدیر.
بیز دیلیمیزی گوجلَندیریب، جانلاندیریب، آخیجی، یئتَرلی و رسمی بیر دیل سویهسینه گتیرمکایچین بو اینجهلیکلریده البته دوشونمهلیییک. احمد شاملو کیمی بؤیوک بیر دیل بیلگینی و شاعرین ایللر بویو «کوچه» آدلی بؤیوک بیر اثرین یاراتماغینا جاندان چالیشماسی بوشونا دئییلدیر. او اؤز دیلی یعنی فارس دیلینین جانلیلیق و گوجلولوگو اوزره خالق دیلینده دانیشیلیب ایشلهنن فولکلور سؤزلر اؤزللیکله گیزلی دیل سؤزلرین ییغیشدیریب یازیب قوروماقلا بو دیلین گلیشمهسی یولوندا بؤیوک بیر آددیم آتدی. بیزیم دیل بیلگینلریمیز بو اینجهلیکلری دوشونوب اونلارا اؤنَم وئرمهلیدیرلر.


text:
اوشاقلارین آغزینداکی بویوک شکر کیمی من
سهیلا قمرنیا (تارلا)
شابک : 0-346586-226-879
ناشر : گنج حضور
باجاریقلی اولماق گرکیر آلما درمک اوچون بیر الینی اته ییندن،او بیری الینی آلمادان توتاجاقسان بارماقلارینین اوجونو سیخمایاجاقسان آلمانین جانینا سونرا الینی بورخا_بورخا قوپاراجاقسان اونو، آغاجین آلتیندا اوتوروب گؤزلرینی یوموب دردیکلریندن بیرینی الینه آلیب قوخلایاجاقسان دیشله ییب اوتغوناجاقسان تورشا_ شیرین دادینیگؤزلرینی آچیب گولومسه یه جکسنسونرا اته یینی آچیب آغ_قیرمیزی بویالارینا باخاجاقسان باخارسان … باخارسان…توخونارسان… اللرین آلمایا دؤنوشر، یاناقلارین،دوداقلارین آلما اولار اوره یینده آلما چیرپینار ، بیلیرم آنلایارسان باغچانین دادینی مئیوه لرین یولونو آنلایارسان ،کؤکدن بوداغا گلمه لرینی ، گونشی تامسیندیقلارینی ،یاغیشلا اویناشدیقلارینی ، بیلرسن بیر آلما، آلما اولماق اوچون اوزون بیر یولچولوق سورور ، بونو آنلاسان هر کیمسه نی آنلایاجاقسان یاشاملاری، سانجیلاری ، ورم لری ، آجیلاری ،دالاشما _ووروشمالار، چابالاما ، گولومسه مه لری، باجیم قیزی کیچیک آی سودا کیمی دریندن گولرسن ، بیلینمز یئردن گلر گولوشلرین درینلیکلردن بارماقلارین اوجوندان یولچولوقلارینی باشلاییب سونوندا دوداقلارینا یئتیشر گولوشلری ده آنلاماق گرکیر و هر شئی بو آنلاماقلا باشلانار بارماقلارینین اوجو توخوندوغون یئرلری آنلاسا،جییه رلرین هاوانی ، گؤزلرین گؤردویونو ، ائشیتدییینی ،دویغولارینی ، بونلاری آنلاسان او آندا یاشایاجاقسان ، او آندا بیر سئودا دوشر جانینا ، ائله آلیشارسان کی بوتون دونیا ایچینده دؤیونر بیلرسن اینسانلارین آجیلارینی ، ازیلمه لرینی ، سئودالارینی ، دونیالارینی ، یولچولوقلارینین بیر آلما کیمی اولدوغونو بیلرسن .و ایندی اته یینده او آلمالار وار یا ، اونلاری چایا بوراخسان یوللاری داهادا گؤزل سورر بؤیوک چایا گئت اته یینی بوشالت ، اوزونو بوشالت ، اللرینی ، یاناقلارینی ، دوداقلارینی ، هامیسینی سویا تؤک و ایزله ، دنیز کیمی بیری توتاجاق اونلاری بیری توتسا نه اولار توتسون یا …


text:
فضا شاتئلی
فضا شاتئلی (اینگیلیسجه: Space Shuttle) آمریکا دا (ABŞ) ناسا طرفیندن یارادیلمیش کوسمیک (فضایی) گمی تیپیدیر.
آمریکا دا راکت اینکیشافی عرفه سینده یئره گئری یه قاییدابیلن گمی کونسئپتی (konsepti) ایشله نیلیر. بو بیر دفعه تطبیق اولونان راکت لره نیسبتا خرج لره قناعت وئرمه لی ایدی. آنجاق بو مقصدی الده ائتمک ممکون اولمادی ، بئله کی ، بو گون بیر شاتل گمیسینین قیمتی یاریم میلیلرد دوللارا چاتیر. 1960 –جی ایللرده بیر پیله لی راکت سیستمی آرتیق اؤز ایمکان لارینی توکتدیییندن بو گمینین حاضیرلانماسی زامانی چوخ پیله لی راکت سیستمیندن ایستیفاده ائدیلمیشدیر. فضا شاتل لی گمیسی خاریجی یاناجاق چنلریدنن (çənləridnən) و برک یاناجاق راکتیندن ایعبارت اولان سیستم له تجهیز اولونموشدور. کوسموسا (فضا) راکت کیمی بوراخیلان بو گمی گئری یه طیاره (اوچاک) کیمی قاییدیر.
right|thumb|فضا شاتلی "دیسکاوری" بوینگ 747 SCA ایله اوچوش بازاسینا نقل زامانی
اساس مقصدی گؤی یه فایدالی یوک لرین داشینماسی اولان بو گمی لر آزی 100 دفعه گؤی یه و گئرییه اوچمالی ایدیلر. آنجاق بو گونه کیمی ان چوخ گؤی یه اوچان شاتل "دیسکاوری" جمعی 33 دفعه بو سیاحت ده اولموش دور. [۱]
قايناقلار[دَییشدیر]
- ^ ويکي پديا


text:
اویان نیوز: بو اینسانلارین ” بیز” تانیملارینداکی بیرلیکدهلیکلری اونلاردان موستقیل اولان و اونلارا یؤن وئرن کولکتیف ویجدانی/شعوورو یارادیر. کولکتیف ویجدان میللی حرکاتین آنا آخیشینی تعیین ائدیر. گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین آنا آخیشی ایسه عومومی عاغیل، اورتاق ایراد، خوشونتدن اوزاق دورماق، دموکراتیک پرئنسیپلره اویماق، رادیکالیزمدن چکینمک، دونیایلا بوتونلشمک/ئنتگراسیون و میللی-عومومی منفتلردن تویز ورمهمک کیمی ایلکهلر/پرنسیپلر اساسیندا فورمالاشیر.
گونئی آذربایجان میللی حرکاتی ائله مورککب مدنی، سیاسی و سوسیال ترکیب/کوپزیسیونا صاحیبدیر کی،اونون اصیل ماهییتینی و اؤزللیکلرینی تانیماق و تانیملاماق چتیندیر.
میللی حرکاتا اوزاقدان بیر موشاهیدهچی کیمین باخدیغینیزدا؛ داغینیق، تشکیلاتسیز، ائلیتادان محروم، ایچ ایختیلافلارین درین اولدوغو، مئدیادا ضییف اولدوغو(گازت، تلوزیون، ژورنال، تی وی)، رهبرییتی اولمایان و حرکات ایچینده اؤز باشینالیغین حاکیم اولدوغونو دوشونه بیلرسینیز. بو موشاهیدنیزدن یولا چیخاراق میللی حرکاتین اولمادیغینی یا دا گوجسوز و سیاسی صفربرلیگینین ضعیف اولدوغو ایدیعاسیندا اولابیلیرسینیز. آنجاق گؤرونتولر هر زامان دوغرولاری گؤسترمهیه بیلر. اوزاقدان گؤردوکلرینیز سیزی یانلیشلیغا سوک ائدبیلر. میللی حرکاتین گرچگینی و اؤزلوگونو اؤیرنمک اوچون اؤنجهلیکله گؤردویونوزچوروک گؤرونوشلوقابیغی سؤکوب آتاجاقسینیز. امین اولون کی، او زامانسیزی آلداتان و چوروک گؤرونوشلو قابیغین آلتینداکی عاغلی و تجروبهنی گؤرونجه شاشیراجاقسینیز. بیر داها اؤزونوزه اعتیراف ائدهجکسینیز کی،حقیقت سیزین گؤرمهدیکلرینیز و بیلمهدیکلرینیزده گیزلیدیر. سیزین باخیشینیزی چوروک قابیق فورمالاشدیریرمیش. اصلینده اینسانین دونیا گؤروشونو بیلگیسی دئییل ده جهالتی شکیللندیریدیگی حقیقتینی اونوتماماق دا گهرکیر.
میللی حرکاتین عومومی-میللی تشکیلاتلاری اولماسا دا،میللی حرکاتیمیزا خودجوش/ اؤزلوگوندن هارمونی حاکیمدیر. عومومی صفربرلیک احتییاجی حیسئدیلدیگینده میللی حرکاتین توپیکون ایرادهسی عئینی نوقتهده بیرلشیر. بابک قالاسی هیماسهسینده، ۲۰۰۶ مای حادیثه لریند، یاشیل حرکاتینا قارشی اورتاق مؤوگی سرگیلنمهسینده و تراختور کیمین افسانهنین یارادیلماسیندا اورتاق ایرادنین اوراتیا چیخماسی بو اولقونون گؤسترجیسیدیر. میللی حرکاتیمیزدا رهبرییت پروبلهمی اولسا دا،میللی حرکاتیمیزا باشی بوشلوق، آیلاقلیق و سرسریلیک حاکیم دئییل. تام ترسینه راسیونالیت/قلانییت و منطیق حاکیمدیر. ۱۹۹۷-ده موهممد خاتهمی حاکیمییته گلدیگینیده میللی حرکاتیمیز او دؤنمدن ان یاخشی شکیلده فایدالاندی. او دؤنمه حاکیم اولان رئفورم گوفتئمانینی/سؤیلمینی اؤز میللی گوفتئمانی ایستیقامتینده دؤنوشتوردو(یستیهال). نیسبی اولاراق آچیلان سیاسی فضادان نهایت ایستیفادنیئتمگی باجاردی. ایراندا رئفورم حرکاتینین نتیجه وئرمیهجگینی و ایران ایسلام جومهورییتی رئفورم ائدیلبیلیر دؤولت اولمادیغنیی ایلک آنلایان، اونو دیله گتیرن و اوندان کسگین ختلرله اوزاقلاشان یئنه میللی حرکاتیمیز اولدو. میللی حرکاتیمیز رفعورمجولاردان ائله قوپتو کی،ونلارین لیدرلیگیندهکیهر تور سیاسی حرکاتدان اوزاق دورور. نئجه کی،۱۹۹۹ اویرنجی هادیسلرینه نیسبی اولاراق قاتیشان تبریز، یاشیل حرکاتی اورتایا چیخدیغی ۲۰۰۹-دان گونوموزه سسینی چیخارتمادی. میللی حرکاتیمیز رئفورمجولارین ایسلامی دئموکراسی ملغمهسینین آلتیندا گیزلتدیکلری فارس میللییتچیلیکلرینیگؤرونجه دیسکیندی. گؤرونوشه آلدانمادی و اونون آرخاسیندا گیزلنن یانلیشلیغی گؤردو. گؤزل، بعضاًمیش و هر تور آکسئسوارا (تزییانت) بورونموش گلینین ” یالانچی گلین” اولدوغونو آنلادی.
بونلارین هامیسینی سنین او تشکیلاتیسیز، داغینیق، لیدئرسیز و صفربرلیک گوجونونولمادیغینیایدیعا ائتتیگین حرکات گرچکلشتیردی. بورادا سنین گؤرمهدیگین و یا گؤرمک ایستمهدیگین گیزلی بیر ایراده و عاغیل یوخمو؟بونلارین اؤز-اؤزونه گرچکلشمهسی سنین اوچون هئچ بیر آنالام ایفاده ائتمیرمی؟میللی حرکاتیمیزین گؤزللیگی اونون درینلیگی و شارشیرتیجی اؤزللیکلریولماسیندادیر.
گونئی آذربایجان میللی حرکاتی ایچینده کولکتیف/ومومی ویجدان/شوور یارانیب. بو ویجدان فردلرین اوستونده و اونلاری یؤنلندیرن گوجه چئوریلیب. عومومی ویجدان سؤزو سنه سویوت/موجررد گلبیلر. بونلار سنئمیل دورکهایمی خاطیرلادا بیلر و بلکه دسهنین پوستمودئرن سیاسی لیتئراتورونه ترسگؤرونبیلر. آنجاق بیر-بیرییله تشکیلاتی علاقه سی اولمایان میلیونلارجا اینسانین عئینی دویقو، دوشونجه و ایرادنی پایلاشماسی سادجه تصادوفاثری اولابیلمز بیر-بیرییله اوز-اوزه و یا تشیکیلاتی علاقه سی اولمایان و حتّی بیر چوخ یئرده شخصی علاقه لرین بئله قوپوق اولدوغو حاللاردا یئنه ده اورتاق دویقو، دوشونجه و ایرادنین پایلاشیلماسی آنلاملیدیر. دئمک کی، بوتون بو اینسانلاری بیر-بیرینه باغلایان بیر “بیز “واردیر. اونلار او “بیزده” بیر-بیرلرینی تاپیر و بیرلشیر. “بیز” اولگوسو اصلینده فارسلیقدان و ایرانلیلیقدان اؤزونو آییران آذربایجان-تورک کیملیگینین درونیلشمهسی دئمکدیر. “بیز” مفهومو اطرافینداطلبلر، آرزولار،فورصتلر، قورخولار و تهلیکه آلگیلاریبهلیرگینلشمیش و اؤزونو آچیق شکیلده ایفاده اتمهسهد،ؤز نیهایی چرچوهسینی تاپمیشدیر.
بو اینسانلارین ” بیز” تانیملارینداکی بیرلیکدهلیکلری اونلاردان موستقیل اولان و اونلارا یؤن وئرن کولکتیف ویجدانی/شعوورو یارادیر. کولکتیف ویجدان میللی حرکاتین آنا آخیشینی تعیین ائدیر. گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین آنا آخیشی ایسه عومومی عاغیل، اورتاق ایراد، خوشونتدن اوزاق دورماق، دموکراتیک پرئنسیپلره اویماق، رادیکالیزمدن چکینمک، دونیایلا بوتونلشمک/ئنتگراسیون و میللی-عومومی منفتلردن تویز ورمهمک کیمی ایلکهلر/پرنسیپلر اساسیندا فورمالاشیر.
گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین آنا آخیشینی اؤیرندیگین زامان اوزاقدان داغینیق، تشکیلاتسیز، رهبرییتسیز و باشی بوش گؤرسنن حرکات گؤزونده چوخ دییشهجکدیر. اوندا گؤرهجکسن کی،گونئی آذربایجان میللی حرکاتی `باابام دئدی، وور دئدی- هر گلنه وور دئد` منطیقسیزلییله حرکت ائتمیر. امین اول کی،میللی حرکاتین آنا آخیشینی آنلادیغن زامان گؤرکجکسن کی، میللی حرکاتیمیز هارا گئتتیگینی، نئجه گئتیگینی، نییه گئتیییینی، کیمینله گئتیییینی چوخ یاخشی بیلیر.
عاریف کسکین


text:
عبدالحمید گۆل اوروپا گنگه شی نینگ توُپارینی قابول اتدی
توُپار بو مسئله باراسیندا تۆرکیأنینگ آلیپ باران قوُوی ایشلری نینگ باردیغینی بیلدیردی
تۆرکیأنینگ عادالات وزیری عبدالحمید گۆل اوروپا گنگه شینه باغلی اوروپادا شکنجه نینگ دوروزیلماغی کمیته سی نینگ توُپاری بیلن دوشوشدی.
اوروپالی توُپار، 7242 سانلی قانونینگ جزا قورامالاری اۆچین اونگین تأثیرلی بوُلاندیقلارینی آیتدی.
توُپار بو مسئله باراسیندا تۆرکیأنینگ آلیپ باران قوُوی ایشلری نینگ باردیغینی بیلدیردی.
دِگیشلی حابارلار
محمت زاهد سوُباجی: تۆرکیه دۆنیأدأکی دۆرلی گؤزیِتیملره یر ایهچیلیگینی ادیأر
ت. ر. ت نینگ باشلیغی، تۆرکیأنینگ حاص عادالاتلی بیر دۆنیأ اۆچین ایش آلیپ باریاندیغینا اۆنس چکدی
أردوُغان ادی راما-نی قابول اتدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان آلبانیانینگ باش وزیری ادی راما-نی قابول اتدی
فخرالدین آلتون: دۆنیأ تۆرکیأنی دورنوقلاشدیریجی گۆیچ حؤکمۆنده قابول ادیأر
آلتون "یوردومیز بیلن بیرلیکده بؤلگأمیزدن باشلاپ دۆنیأنینگ هر یرینه دموکراسی، اؤسۆش، پاراحاتچیلیق و آبادانچیلیق گتیرمه ک ایسله یأریس" دیدی


text:
بامیان 21-میزان، باختر
بامیان فقرالری ینه بیربار ییریک احتفال یولگه قوییب، اسلامی امارت توزومیدن اوز-حمایتلرینی بیان قیلدیلر.
باختر آژانسینینگ گزارشیگه کوره؛ اوشبو بویوک ییغلیشده، حربی و ملکی مسئوللری، قوم بویوکلری و سکیزتهلیک تومن وکیللری اشتراکی بیلن بولیب اوتدی؛ شونینگدیک مذکور ولایت حاکمی، خلق بیرلیگینینگ یتوق کلیدی دیب، مملکتده گی برچه قوملر و دین اعتقادچیلری نینگ بیرلیک و بیردملیککه تاکید قیلیب اورغو بیردی او.
یاشلردن تعلیم و تربیه ساحه سیده سعی و حرکت قیلیشلرینی سورهب، اجتماعی ترماقلرده اسلامی امارتگه پایلشیلگن ناتوغری تبلیغلر قرشی سیده توختش لرینی طلب قیلدی او.


text:
بوتون عمومی ژورناللار
ویکیپدیا اوچون بوتون مؤوجود ژورناللارین بیر یئرده گؤستریشی. ژورنال نوعو، ایشلدن آدی یوخسا دییشدیریلمیش صفحه لری سئچمکله داها محدودلاشدیرا بیلرسینیز.
- ۱۷ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۲۸ H.ALIZADE Q دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ صادق شئر-نیاز را ایجاد کرد (بوش صحفه یاراندی) اِتیکِت: بصری دییشدیریجی
- ۱۷ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۶:۴۵ H.ALIZADE Q دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ دانیشیق:داغلار ملکه سی را ایجاد کرد (صفحهنی ' بو صفحه اوچون منبع و فیلم مشخصات و اؤزللیک لری آرتیریلمالیدی' ایله ياراتدی)
- ۱۷ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۶ H.ALIZADE Q دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ داغلار ملکه سی را ایجاد کرد (بوش صحفه یاراندی) اِتیکِت: بصری دییشدیریجی
- ۱۸ اوْکتوبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۴۳ H.ALIZADE Q دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ بوزلاق گؤلو را ایجاد کرد (بوش صحفه یاراندی) اِتیکِت: بصری دییشدیریجی
- ۱ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۵۶ H.ALIZADE Q دانیشیق چالیشمالار ایشلدن حسابی اوْتوماتیک یارادیلدی


text:
عائیله
عایله (عائله، عاییله، عائیله) یا دا خانواده و یا ائو-اوجاق سؤزجۆکلرینی، آرالاریندا قوهوملوق موناسیبتی اوْلان اینسانلار اۆچۆن ایشلدیلیر.
عائیله[دَییشدیر]
بیر عائیله سوسیولوژیا (جامعه) باخیمیندان ائولنمک یا دا قوهوملوق خطی ایله گلن بیر حیات بیرلیگیدیر. عائیله سؤزو، غربی میللتلرده اکثریتله آنا-آتا و اوشاقلار آنلاییشینی وئریر. شرق خالقلاریندا عائیله داها چوْخ عئینی ائوده یاشایان یا دا عئینی نسیلدن گلن اینسانلارین جمعینه دئییلیر. بیولوژیده عائیله سؤزو بیر بیرلرینه قوهوملوق درجهسی باخیمیندان بیر قروپدا بیرلشن حئیوانلار یا دا نباتات اۆچون ایشلدیلیر.
سؤزون منشأی[دَییشدیر]
عائله سؤزونون اصلی عربجهدن گلن عائله سؤزوندن گلیر. بۇ سؤز عربجهده دایانماق معناسیندا اوْلان عول کؤکوندن گئلیر. بیر بیرلرینه دایانان، اعتیماد ائدن اینسانلار اۆچون ایشلدیلیر. عائله سؤزو مشترک خصوصیتلری اوْلان علمی، تئکنیکی و سوسیال قروپلار اۆچون ده ایشلدیلیر. مثال اۆچون بیر ایستحصالچینین بیر محصول خطیندکی محصوللارا او ایستحصالچینین محصول عایلهسی ده دئییله بیلر. تۆرکجهده ائو-اوْجاق ایکی بؤلۆمدن اوْلۇشۇب فارسجایا اجاق دۇرۇمۇندا و اوْرتا آسیادا اوْت باشی ٫ اوْجاق کیمی دۇرۇموندا ایشلنیبدیر. ائو سؤزجۆگۆ عائیله اۆچۆن ایشلنیبدیر. اؤرنک اۆچۆن ائولنمک ائیلمینی چکمک اوْلار.
عائلهنین وظیفهلری[دَییشدیر]
عائلهنین بیولوژیا و سوسیولوژیا علملری بارهسینده چوْخ مهم وظیفهلری واردیر: «اینسان» نؤوعون اؤزونو یئنیدن حاصیل ائتمهسی اۆچون عائله موسیسهسینه احتیاجینین اولماسی ایختیلافلیدیر. آنجاق بیر عائیلهنین تشکول اولماسی اۆچون بیولوژیا باخیمیندان قادینین محصولدارلیغی و کیشینین دؤللنمه گوجونون اولماسی لازیمدیر. ائولی بیر قادین-کیشی جوتونون اوشاقلاری اولمایاندا اجنبی بیر اوشاغینی اؤولادلیغا گؤتورمهسی بونون ایستیثناسیدیر. عائلهنین خصوصیتلری نئچه نسیللرین بیر یئرده یاشادیغینا گؤره ده فرقلنیر. اونا گؤره چوْخ نسیللی ائو حیاتی یا چوْخ نسیللی عایلهدن سؤز گئدیر. اؤزونو یئنیدن حاصیل ائتمک، نسیللرین حیات وئرهرک ساخلانماسی وظیفهسی اۆچوندور. بۇ بارهده عائلهنین باغلاری بیر جمعیتینین ساخلانماسی و چوْخالماسی اۆچون چوْخ مهمدور. مۆعاصیر جمعیتلرده عائلهنین سیاسی، دینی، ایقتیصادی و تعلیم له علاقهلی وظیفهلر قیسمن باشقا ایجتیماعی موسیسهلره (دؤولت حاکمیتلری، سیغورتا موسیسهلری، تحصیل موسیسهلری، ایدمان جمعیتلری کیمی) آپاریلار و عائلهنین گوندلیگینده اهمیتینی ایتیرر.
ترمینولوژیا[دَییشدیر]
اینسانلاردا گؤرولن موختلیف عائله شکیللری واردیر. بونلاردان آتانین سؤزونون کئچدیگی عائلهلره آتاشاه عیله، آنانین سؤزونون کئچدیگی عائلهلره ده آنا شاه عایله دئییلر.[۱]
آیریجا باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیسی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ویکیپدیا


text:
ای مقدس مسکنیم، ای شانلی آذربایجان!
بیز سنینله فخر قیللیق یئر اوزونده هر زامان.
قوی وار اولسون ای وطن، اصلان صفت اوغلانلارین!
اؤپسون آلنیندان آنا! اونلار سنین، سن اونلارین.
***
قارا گونلر قاراسین گوندوزه دؤندرمک اولار
بولبولو باغچالارا، باغلارا گؤندرمک اولار
قارا ظلمت تؤرهدن کس قانا بیلمز بو سؤزو
عرشهده چاتسا اونو عرشدن ائندیرمک اولار
آنلامیر خلقیمیزین “قوچ نبی”سی، “روشن”ی وار
فتح اوچون اونلاریدا مئیدانا گؤندرمک اولار
بمبالارلا بیلیرم سوسمایاجاق شانلی ائلیم
بیر یانار وولقان اولارسا اونو سؤندورمک اولار
قول- قولا وئرسه ائلیم دونیانی آزاد ائدهریک
دیل آچیب، شاعر اولوب ملتی دیندیرمک اولار
غم- کدر چولغاسادا اؤلکهمی “علیا” بیلیرم-
دؤورانی گلسه یئنه ملتی گولدورمک اولار.


text:
اویان نیوز: باباجان، ۲۰۲۳.جو ایله قدر ایستانبولو دونیانین ان اؤنملی ۱۰ مالی مرکزلریندن بیری ائتمهیی آماجلادیقلارینی سؤیلهدی
باشباخان یاردیمچیسی علی باباجان، فینانس چئورهلریله گؤروشمک اوزره آمریکانین نیویورک شهرینده.
باباجان، ۲۰۲۳.جو ایله قدر ایستانبولو دونیانین ان اؤنملی ۱۰ مالی مرکزلریندن بیری ائتمهیی آماجلادیقلارینی سؤیلهدی. باباجان، تشکیل ائتدیگی مطبوعات کنفرانسیندا، تورک اکونومیسینین سون ایللرده گؤستردیگی پرفورمانسدا سیاسی ثابیتلیگین اؤنمینه وورغو ائتدی. باباجان، یاتیریمچیلارین تورکیهدکی اصلاحات پروسسینی ماراق ائتدیکلرینی ایفاده ائدهرک، حکومت اولاراق اؤزللیکله یارقی و ائگیتیم اصلاحاتینا بؤیوک اؤنم وئرهجکلرینی قید ائتدی. باباجان، “یاتیریم اورتامینین یاخشیلاشدیریلماسی بؤیوک اؤنم کسب ائدیر. تورکیهنین یاتیریملار باخیمیندان گوونلی بیر اؤلکه اولماسی یاتیریمچیلارین آسان بیر ایش ائدهبیلهجیی، قوراللاری باشدان بیلدیکلری اما اویون اورتاسیندا قوراللارین دییشمدیگی بیر اؤلکه اولماسی چوخ اؤنملی. اؤنوموزدکی دؤنمده دوزنلمه و دنتلهمهیه اؤنم وئرجییک” دئدی.
باباجان، جغرافی اولاراق فرانکفورت ایله سینگاپور آراسیندا اؤنملی بیر مالی مرکزی اولمادیغینی خاطیرلاتدی. باباجان، “بوردان باشلاسانیز نی یورکدور سونرا لندن. آرخاسیندان فرانکفورتدور. فرانکفورتدان سونرا ایستانبول اولمالیدیر. ۲۰۲۳ اوچون تورکیهنین هدفی ایستانبولون دونیانین اؤنملی مالی مرکزلریندن بیری اولماسی. بو پتانسیلی وار ایستانبولون. یئتر کی بیز دوغرو سیاستی ایزلهیهلیم. دوغرولاری ائدهلیم ” دئدی.
کرئدی درجهلندیرمه قورولوشلارینی دا تنقید ائدن باباجان بو تشکیلاتلارین تورکیهنی گئریدن تعقیب ائتدیکلرینی، یاتیریمچیلارین کرئدی پوئنی مؤوضوسوندا تورکیه ایله بیر پروبلئم یاشامادیقلارینی ایفاده ائتدی.
قایناق : ت ر ت


text:
ارسوی:" 50 میلیون توریستین اؤلکهیه گلمهسینی هدفلدیک"
محمت نوری ارسوی ایلین سونونادک 50 میلیون توریستین اؤلکهیه گلمهسینی هدفلدیکلرینی بیلدیریب.
مدنیت و توریزم ناظیری محمت نوری ارسوی تورکیه-ده توریزم سئکتورونون هر ایل داها دا اینکیشاف ائتدیگینی، ایلین سونونادک 50 میلیون توریستی هدفلدیکلرینی بیلدیریب.
ناظیر ارسوی اؤزل تلویزیون کانالاریندان بیرینده جانلی یاییملانان پروقرامدا توریزم سئکتورونداکی اینکیشافلاری دیرلندیریب.
تورکیه-ده توریزم سئکتورونون هر ایل داها دا اینکیشاف ائتدیگینی بیلدیرن ارسوی محصول و بازار موختلیفلیگینین ده آرتدیغینی بیلدیریب.
ناظیر ارسوی جاری ایل مؤوسومون اولینده 42 میلیون توریستی هدف آلدیقلارینی، روسیا ایله اوکراینا آراسینداکی محاربهیه باخمایاراق هدفی 47 میلیون توریسته چاتدیردیقلارینی و اوکتبر آیی اعتباریله بو رقملری یئنیدن نظردن کئچیردیکلرینی و ایلین سونونادک 50 میلیون توریست هدفلدیکلرینی ایفاده ائدیب.
توریزمی تانیتما و اینکیشاف آژانسینین (TGA) فعالیتینه ده توخونان ناظیر ارسوی تورکیه-نی 200 اؤلکهده تانیتدیقلارینی و بو گونه قدر یوزلرله تانیتیم فیلمی چکدیکلرینی بیلدیریب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه اقتصادی بؤیومهیه داوام ائدیر
داخلی ناخالص اۆرهتیم ۲۰۲۲.جی ایلین اوچونجو دؤرددهبیرینده اؤنجهکی ایلین عینی دؤرددهبیرینه گؤره یۆزده ۳،۹ آرتدی
تورکیهنین اکتبر آیی صادراتیندا آرتیش
عمومی تیجارت سیستمی چرچیوهسینده صادرات گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۳ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۲۸ میلیون دلارا چاتدی


text:
قاراباغ’ین ائرمنی ایشغالیندان قورتاریلماسینین اوزهریندن تام بیر ایل گئچدی. آزربایجان جومهورباشقانی ایلهام علییئو، قاراباغ ظفرینین ایل دؤنومونده اولوسا سسلهنیش دانیشماسی یاپدی. آزربایجان، یاخلاشیق ۳۰ ایل ائرمنی ایشغالی آلتیندا قالان توپراقلارینین...
کامیونهای ایرانی حامل کالاهای مشکوک و ناشناخته به ارمنستان در جاده جایگزین تاتئو-قافان حرکت میکنند. ویدئویی منتشر شده است که نشان میدهد کامیونهایی که از ایران به مقصد ارمنستان میروند؛...
تورکیه جومهورباشقانی رجب طیب اردوغان’ین بیرلشمیش میللتلر گنهل قورولو’نا قاتیلماق اوزهره نیویورک’ا یاپدیغی زیارتدن اؤنجه دوزهنلهدیگی باسین توپلانتیسیندا زنگهزور کوریدورونون آچیلماسییلا آزربایجان ایله ائرمنیستان آراسینداکی سورونون سونا چاتاجاغینی اومدوغونو سویلهدی....
آزربایجان ساوونما باخانلیغی‘ندان یاپیلان آچیقلامادا، تطبیقاتلارین تمل آماجینین، ایکی اولکهنین عسگری بیرلیکلرینین قارشیلیقلی فعالیتلرینی و قوموتانلارین قرار وئرمه ایله بیریم یؤنهتیمی بئجهریلرینی گئلیشدیرمک اولدوغو بیلدیریلدی. تطبیقاتدا، مودرن ساواش ائکیپمانلاری و...


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
O Fəzl Sahibi، Ən Səxavətlidir! ای الله، منم اللهم! سهنین نیدان منی چزب اتدی و شئرف قلیمینین سسی منی اویتدی. موقددس بییانینین کووسهری مِنِی مِست اتدی و ایلهامینین شَرابی مِنی اوسونلاد. گورورسن مِنی، یا رَبَب، سِندِن باشقا هِر شهیدن اینقیتا اتمیشِم، سِنین اِیپیندِن یاپیشمیشام، فِذلینین موچوذِلِرینی دیل. Səni و verirəm Sənin inayət dənizinin əbədi dalğalarına və Sənin nəvaziş və lütfünün parıldayan şəfəqlərinə، mənə ای şeyləri bəxş eylə کی، məni Sənə cəzb etsin və Sənin sərvətinlə məni zənginləşdirsin. منیم دیلیم، منیم قائلمیم، منیم بوتون وارلیغیم سینین قؤدرتینه، سینین قوووتین شههاد وریر کی، سئن اللهسان، سَندوکسدیر قائور اللهت.
من بو اندا، ای منیم اللهیم، اؤز آیزلییمه و سئنین هوکمرانلیغینا، اوز زئیفلییم و سئنین قوووتینه شهادت ویررم. من bilmirəm، mənə fayda verən nədir، ziyan vuran nə; سین، هقیقتن، هر شهی بیلون و حکمت صاحبین. یا ربب، منیم اللهم، منیم موولم، منی سئنین اِبَدی هوکمونل رازی سالاقاق و سئنین بودون الملیریندن ریفاها قوووشدوراقاق شهیل اِنَس. Sən həqiqətdə، Fəzl Sahibi، Səxavətlisən.
یا رب! سِنین سیروَت دِریاندان و مرهِمِت سِماندان مِنی قایترما و بو المین و اکسیرتین خئیرینی مِن قیسمت ایله. Həqiqətən، Sənsən ucada qurulan mərhəmət kürsüsünün Sahibi; Səndən başqa Allah yoxdur، Tək، Hər Şeyi Bilən و Ən Hikmətli.
-بهاءالله
روحانی اینکیشاف
روحانی اینکیشاف دولار
6. من bilmirəm، mənə fayda verən nədir، ziyan vuran nə; Sən hər şeyi Bilən
گوزللییینی روزیم، هوزورونو سویوم، رازیلیغینی ومیدیم، تریفینی املیم
Öz sevimlilərini ədalət libasına bürü onların varlığını etibar işığı ilə Nurlan
İnayət səmana məni ucalt، ای الله، و هدایات Günəşinə məni yönəlt
من bilmirəm، mənə fayda verən nədir، ziyan vuran nə; Sən hər şeyi
İ zn ver, Sənin aləmlərinin hər birində onun xilası olacaq şeyə çatsın
O duanı Eşidən، ona cavab Verən Allahdır! و اولسون چلالینا، ای ماه
Fəzlinin bir nişanəsi kimi, bütün günü və gecəni Sənin həyatverici yellərini
تا کی، اورآییم سِنین ایشقینل اِلِه دولسون کی، اورادا دونیا سِوگیسینه. باغلیغا یر
سئنین زوهورونون توروندا یانان آتشل اونون اودونو، آلوونو شولئن
Sənin xidmət yolunda addımlayır, lütfünü gözləyir, kəramətinə ümid
بو سینین نورلو بیننده و روحانی کلندیر، او کیس کی، سئنین یاخینلیغینا.
بونلار سئنین زئف بئندلریندیر، سئنین اوکا بئیانین قارشیسیندا خوب ئین.
بونلار سئنین بئندئلریندیر کی، سئنین نیدانا س ورمکله، سئنین تریفینی.


text:
ا.ا.ج.رییسلیگینینگ ایشلری بوییچه عمومی اداره رییسی ترکمنستاننینگ کابلدهگی ایلچیسی بیلن ایکّی مملکت اورتهسیده اوچته قوشمه پروژه نینگ آچیلیشی حقیده بحث قیلدی
ا.ا.ج.رییسلیگینینگ ایشلری بوییچه عمومی اداره رییسی داکتر فضل محمود فضلی ترکمنستاننینگ کابلدهگی ترکمنستان ایلچیسی خواجه عوضوف جنابلری بیلن اوچرهشدی.
اوشبو اوچرهشووده، ایکّی تامان، ایکّی مملکت اورتهسیده بولگن اوچته قوشمه پروژهنینگ تیزلیکده آچیلیشی توغریسیده بحث قیلدیلر. "تیمیر یول، نوری فایبر و برق دن عبارت بو پروژهلر فاریاب ولایتی نینگ اندخوی اولسواللیگیده آچیلیشینی خوش قرشیلهدیلر.
شونینگدیک، آستقورمه پروژهلر عملگه آشیریلیشی تیزلشتیریلیشی، قوشمه اولهنیش و منطقوی باغلهنیش اوچون همکارلیکلر کینگهییشی کبی مسالهلر اوستیده هر ایکّی تامان به تفصیل بحث قیلدیلر.