text:
بیر بئی اوغلونا توی ائتمه لی اولور.آشیق دعوت ائتمک قرارینا گلیر.باشقا اوغلو دئییر آتا بو منلیک دی.آتا دئییر آ بالا !یاخشی آشیق دعوت ائتمه لییک.بی آبیرو اولمایاق خالق آراسیندا.اوغول دئییر نیگاران قالما آتا.منلیک دی. توی گونو اولور.آشیق گلیر.بوتون فوناق لار گلیر.سؤز او یئره چاتیر کی بیریسی آشیق دان قارا باغ شیکسته سی ایسته ییر.بیلدیینیز کیمی قارا باغ شیکسته سینده اؤلورم اؤلورم یئری وار. او حالدا کی آشیق گوزلرینی باغلاییب باشقا عالمده اؤلورم اؤلورم لری اوخویور بئی ین آتاسی یاپیشیر آشیقین قولوندان و دئییر :هله لیک سن اؤلمه قادان آلیم!قوی منیم بو اوغلوم اؤلسون ، سنی منه اورجاح ائله ین بو اولوبدو!!!!
ایندی ده سیزه کیمدن دئییم کیمدن خبر وئریم گؤیچه ماحالینین قیزیل ونگ کندیندن.قیزیل ونگ کندینده یاشییان اسکندر کیشی دن.بو اسکندر کیشی نین هجر آدلی قیزی وار ایدی.غنی سیز گؤزل ایدی هجر.سس سیز سوراغ سیز بوتون گؤیچه ماحالینیا یاییلمیشدی.علعسگره خبر چاتیر کی ایه بو قیز نئچه ائلچی نین گؤزونو یاغمور ائدیب.هامیسینی جاوابسیز قویوب.من نه بیلیم اون سگگیز کندین دول آغاسی مشدی عیسی ، محمد ، ایمیرزه ، دونیا مالی بئی. هامیسینی جاوابسیز قویوب.علعسگر فیکیرلشیر دئییر قوی بو قیزی سیناغا چکیم گؤروم دئییلنلر دوزدومو?.یالاندی می?سازینی گؤتورور اوز قویور اسکندر کیشی گیله.
بوردا بیر دئییشمه اولور گل گؤره سن!!
علعسگر
هجر خانیم!قاشین گؤزون تهرینده
خط یازسام قوراندا آیه دوشرمی?
گؤتورسن نیقابی ماه جامالیندان
حوسنون نوری-تجلایا دوشرمی?!
هجر خانیم
لقمه دن کج اولان،نوطفه دن ایری
یوز درس آلسا،بیر کمالا یئتیشمز
بیر قول دوز دولانسا حاققین یولوندا
قضا تاپماز،اونا بلا یئتیشمز
علعسگر
ساخلاسان قاپیندا من اوللام نوکر
دیشلرین میرواری،دوداغین شکر
سنی سئون بو دونیادان ال چکر
داها غیری تمنایا دوشرمی?!
هجر خانیم
گر حوکمون ایشله سه قاف ایله قافا
بیهوده خرج چکمه، افسانه جفا
غواص تاپار لعلی ،ساتار صرافا
نه آشیغا نه آبدالا یئتیشمز
علعسگر
قامتین ملکدی، حوسنون پری دی
کؤنول گؤزلرینه چوخ مشتری دی
جمالین شوخوندان جیسمیم اریدی
زولفوندن اوستومه سایا دوشرمی?!
هجر خانیم
قضا انساناتی طنابدان آسار
لیلی-ناهار-موشدو،جهد ائیلر کسر
اژداها آیاقدان چکر سراسر
اللشر،بارماغی بالا یئتیشمز
علعسگر
یازیق علعسگرین وار اعتقادی
مؤهر اولونوب گؤزللیگین باراتی
جیسمین صاداغاسی، حوسنون زکاتی
ساییل اولان بی نوایه دوشرمی?!
هجر خانیم
وار هجرین گؤزللیکده اثباتی
زر لیباسا ناخیش وورور خیاطی
اولار گؤزللرین خمس و زکاتی
جاوانا یئتیشر،چالا یئتیشمز.
حسن پروانه نین قاین آناسی اؤزونو چاتدریر کوره کنی گیله. کوره کن ده سحر صبح نامازی واختی گؤرور ایه ائوین سوتونو دبریر. تاپا تاپ ،تاپا تاپ حسن! حسن!.دئییر ایه بو سس منه یامان شیرین گلیر!!قاپینی آچیر گؤرور ائوین داغیلماسین قاین آنا دی. آللاه خیر ائله سین سحر سحر! قاین آنا خوش گلمیسن خیر اولا.دئییر ایه قیزی آپارماغا گلمیشم. حسن دئییر ایه بیز سحری خیر شر ائلمه میشیک، بیر دئه گؤروم نه سببه گؤره گلمیسن.دئییر بو گئجه یاتدیم یوخودا گؤردوم سن قیزیما گون وئرمیرسن!نه تویا قویورسان گئدسین ، نه بایراما قویورسان گئدسین ، قویمورسان ائل ایچینه چیخماغا.
دئییر یوخو گؤرموسن. دوزدور.آما منیم دردیم وار، آللاه تعالا سنی گؤندریب بورا.دئییر نه تهر?!چوخ دانیشیر گؤرور کی سؤز ایله بونو باشا سالا بیلمیجک دئییر قاین آنا دیلینن دئسم دیلیم یانار ایجازه وئر ساز ایله باشا سالیم.
نه تهر?!
دئدی تهری بودور دا!
من ایسته دیم سنده وئردین
ائولننده آ قاین آنا!
کاش باشیما داش دوشیدی!
اونو آلاندا آ قاین آنا!
دئییر دئییرسن کی گزمیر دا، قویمورسان باییرا چیخا ?
دئییر هه! ائله یوخودا گؤرموشم! دئدی یوخون سهو دی.
نه تهر?!
گوندوزلر گزیر اوبانی
آخشام آغرییر دابانی
بئلیمده قیریر یابانی
من دیننده آ قاین آنا!
دئییر ایه سن نه تهر کیشی سن کی بیر آروادین عهده سیندن گله بیلمیرسن?!بس بو گوناه اوزونده دیر دا.منده نه گوناه گؤرورسن کی?!
دئدی بیر بالا جا فرقیمیز وار آخی!
نه تهر?!
دئییر یاریم مئتیره مندن هوندور دو!
نه تهر?!
قاپاز وورور پاپاغیما
پاپاغ گئچیر قولاغیما
بیر باخاسان قاچماغیما
او گلنده آ قاین آنا!
دئییر ایه بس سن فیکیرلشمه میسن کی نه تهر بوندان قورتاراجاقسان?
دئییر فیکیرلشمیشم.
نه تهر?!
پروانه حسن اولاجام
حایفیمی اوندان آلاجام
آیاغیمین آلتدا سالاجام
او اؤلنده آ قاین آنا!
مهدی کیشی نین خانیمی مهدی کیشی یه دئییر آخشاما شاگیرد لرینی ،آشیق دوسلارینی دعوت ائله، سیزه بیر یاخشی آش،پلوی پیشیرجم ،بایرامی بیر یئرده کئچیره ریک.مهدی کیشی چیخاردیر جیبینده اولان بش اون ماناتی وئریر آروادا، آرواددا گئدیر بازارا ، گئدیر بازارلیق ائدیر گلیر ائوه چیخیر ، بوتون آلدیقلاری ، هر شئی اورتایا چیخیر، یاغ یوخدو. آ بالا یاغی گؤردونمو? اوردا یاغ?بوردا یاغ?یاغ یوخدو.اساس مسئله یاغ دیر.اودا یوخدو.آخشام بی آبیرو اولاجام،ائویمه قوناق گلجک بس من نه ائدیم نه قاییریم?مهدی کیشی گؤرور کی بو خینا او خینادان دئییر.دئییر آرواد منه بیر کاغاذ قلم گئتیر یاغین هاردا اولدوغونو من سنه دئییجم !
مهدی کیشی نین دردی وار!قلم اله آلیر و بئله یازیر:
ندن بی خبردی یازیق آشیقلار?
یاغدیریر اوستومه قار بیزیم آرواد
گزیرقونشولاری خبر داشییر
گؤر نه لر ائیلییر سؤر بیزیم آرواد!?
سحر تئزدن اؤز اؤزونو خوتدویور
بیر دابانا یئتدی قاپی آتدییر
قوهوم قونشولاری یامان اوتدویور
نه یوخ قانیر نه ده وار بیزیم آرواد!
آشیق مهدی سوزون باشا یئتیردی
آرواد باشیمیزا نه لر گئتیردی?!
بازاردان یاغ آلدی اونو ایتیردی
ائیله ییر دونیانی دار بیزیم آرواد!
سون واختا یازدیغیم :ساده جه اوره ک دن گلن
افسانه آغلاما قوؤزاما هارای
کؤنلومو اینجیدیب ،سالماگینان های
قاییتماز یئرینه کئچیب گئدن چای
گلرمی کئچمیش لر،زامان یئرینه
افسانه سوروشما ندی غم بئله
گؤز یاشیم دؤنوبدور طوفانا سئله
کؤنلومون سؤزونو دئمه رم ائله
دوشوب اوره ک اوخون چاخان یئرینه
افسانه آغلادیم، سن گولدون آمان
ساچیما دن دوشدو قوجالدیم یامان
طالعین حوکمودور یاغیش یا دومان
قویما بو سوزومو گومان یئرینه
افسانه یادیندا او کئچن گونلر
کئچمه ییب اوستوندن فصیللر،ایللر
یاز عشقیله قیشا چاتدیم آی ائللر
ناغیل اولوب،دوشدوم داستان یئرینه
افسانه اوزاقدا بیر سئوگیم قالدی
حسرتین آلاوی کؤنلومو آلدی
دئمه دین بو ندن بویله قوجالدی
نظر ائیله، بئلین کامان یئرینه
صحبت آشیق علعسگرین قارداشی محمد دن گئدجک
محمد بئی ائولرینده اولارکن اوز توتوب خانیمینا دئییر آی قارا آرواد!دور یئمک گتیر.(ایندی بوردا نه وار کی!هرکیشی اؤز خانیمینا قارا دئییه بیلر!) آرواد هچ نه دئمه دن دورور. محمد بئی ده فیکیرلشیر کی آرواد گئدیب مطبخ ده یئمک حاضیرلاییر.بیر آز کئچیر.قونشولاردان بیریسی گلیر محمد گیله. محمده دئییر آی محمد!سیز نییه آروادا پیس آدامسینیز? محمد دئییر نه اولوب کی?نه اولاجاق دئییر،آروادین ائودن چیخیب دانیشا دانیشا گئدیردی دئییر دی یئددی بایرام محمد ی دیندیرسم آتامین قیزی دئییرم. محمد دئییر ایه بئله سؤز اولماز ،باخیرگؤرور آرواد مطبخ ده یوخدو، سازینی گؤتورور و اوز قویور قاین آتاسی گیله،همه شه محمد ین قارشیسینا چیخان قادین ، بو دفا هئچ اوزونه ده باخمادی. محمد قاییتدی کی آی آرواد دور گئدک ائوه.آرواد دئدی گه له سی دئییلم. محمد گؤرور کی بونو سؤز ایله باشا سالا بیلمیه جک سازینی آلیر الینه و بئله یازیر:
یار سوروشمورسان منیم احوالیمی
من تکلیف ائدیرم یارا دورگئدک
من سنه نه ائیله دیم تانری ظالیمی?
آخماق اولما گونو قارا دورگئدک
آرواد قاییدیر کی سن کی بایاق منه قارا دئییب سن ها ،او سبب دن گئده سی دئییلم! محمد باشا دوشور کی آرواد قارا سؤزوندن اینجییب.ایکینجی بندینده بئله دئییر:
گئدرسن آغزیمیز تئز تاپار دادی
گولدورمه اوستومه قوهومو یادی
دوداغین غنچه،یاناغین آلمادی
قاشلارینا دئییردیم قارا دور گئدک!
قاشلارینا دئییردیم قارا دور گئدک ، آرواد بیر قه در یوموشانیر! قاییدیر کی اوشاقلار نه ائدیردیلر سن گلنده?? محمد فیکیرلشیر کی اوشاقلارا گؤره راضی لاشار و سون بندینده بئله دئییر:
محمد عرض ائیلر ای نور عینیم!
اگر کی گئتمه سن بوینونا دئینیم
آغلار آللاه وئردی حسن ،حوسینیم
رحم ائیله اوشاقلارا، دور گئدک.
حورمتلی دوسلار بیلدیینیز کیمی مجلیس اوستاد نامه له باشلانیب مخممس له باشا چاتیر.
بیر اوستاد آشیق بیرتوی مجلیسه دعوت آلیر ، آشیق بئله قرارا گلیرکی بیر نئچه شاگیردینله بو مجلیسه گئتسین. شاگیردلر مجلیسی باشلاییب هر بیریسی بیر هاوا اوخویوللار، آما اوستادا سؤز وئرمیللر و بو دا اوستادین اینجیک دوشمه یینه سبب اولور. او آرادا شاگیردلرین بیری اوستاد آشیقا دئییر کی اوستاد بس سن هئچ نه اوخوماق ایسته میرسن?اوستاد دا قاییدیر کی اوخو قادان آلیم من مخممس دن سونرا اوخویارام!!!!!!!!!!!!!!!!!
تزه تزه ائل آراسینا چیخیرام و بیر آشیق کیمی مجلیسلره دعوت آلیرام . گئتدییم مجلیسلرین بیرینده ، بیر قوجا منه یاخینلاشیب 10مانات ماسا نین اوستونه قویار کن سؤیله دی : قیزیم!عاباسی قویودان چیخارد! (عاباس گؤلگز داستانینا ایشاره). من دوروب بیر آشیق هاواسی اؤخویاندان سونرا همن شخص منه یاخینلاشیب و یئنه ده دئدی قیزیم عاباسی قویودان چیخارد! من قالدیم آللاه نئجه ائدیم?یئنه ده بیر هاوا اوخودوم.بیرده گؤردوم همن شخص منه یاخینلاشماق ایسته ییر ، گلدی و دئدی قیزیم عاباسی قویودان چیخارد ، اؤز اؤزلویومه دئدیم نه شکیلده اولورسا اولسون اؤزومو بو تهلیکه دن قورتالمالیام.دئدیم کی عمی!منیم کندیریم گودک دی قویونون دیبینه چاتمیر ! قوجا دا قاییتدی کی : قیزیم داها سنله ایشیم یوخدو!
بئلی حورمتلی اوخویانلار! ائله یئرینده دییبلر کی اوستاد اوغلو شاگیرد اولماز.ده یرلی سؤز صحبت لریزی مندن اسیرگه میین
آشیق شمشیر احوالاتی
بیر طوی مجلیسینه آشیق شمشیر ،آشیق کیمی دعوت آلیر.یولون اوزاغ اولدوغو سببدن ، آشیق بئله قرارا گلیر کی بو مسافه نی قاطار لا گئدسین.او سببدن ده قاطار بیلیتی ساتیلان مکانا مراجعت ائتدیک ده قاطار بیلیتینی طلب ائدیر.سن دئمه بیلیت ساتان بیر جاوان قیز دیر کی آشیق شمشیرین شعرلریله تانیشدی ، و آشیقین حاقیندا چوخ اوخویوب و ائشیدیب آما آشیقی گؤرمه میشدی. آشیق یاخینلاشیر و گئتدیی مقصده بیلیت طلب ائدیر.قیز باشینی قوؤزامادان سوروشور آدینیز?آشیق دییر آشیق شمشیر.قیز شمشیر آدینی ائشیدرکن باشینی قالخیزیب آشیقا باخیر و گولومسه ییر ، و دئییر عمی!سن آشیق شمشیر سن?من بئله بیلیردیم آشیق شمشیر جاواندی، سن کی بو قده ر قوجاسان!!آشیق هئچ نه دئمه دن قلم الینه آلیب و بئله یازیر:
بیر ده گول
جاوانین گولمه سی قوجایا خوشدور
گول آی قیزیم من قوجایا بیر ده گول
خط آغاریب دیش تؤکولوب اوز باتیب
گولونج ائدیب او خدایا ،بیر ده گول
الیمدن چیخیبدی جاوانلیق دمی
قوجالیق داغلاییب بوتون سینه می
قویمور دوز دانیشام، اییب چنه می
سالیب منی نه های هایا بیر ده گول
بیر واخت جاوان ایدیم منده سیزین تک
دئییردیم آچیلیب چمن گول چیچک
سئومزدیم چیرکینی گزردیم ملک
اعتبارسیز بو دونیایا بیر ده گول
منیم له غملره یاری اولارسیز
گؤزللیگین انتظاری اولارسیز
سیزده بیر گون قوجا قاری اولارسیز
بوگردیشه، بو فنایا بیر ده گول
دوشگونه لازیمدیر وئره سن قویماق
سحری قایقاناق، آخشام بال ،قایماق
شیرین جمالیندان اولارمی دویماق
ائتدیگیم بو تمنایا بیر ده گول
عشق اوجوندان اودا یاندی پروانام
زحمت دن قاچمیرام مرد دوغوب آنام
دئییردیم اوو آلان قوجا ترلانام
شمشیرکیمی قارچیقایا بیر ده گول.
17 جی عصرین بؤیوک صنعت کاری آشیق عاباس توفارقانلی
طبیعی کی هر بویوک صنعتکار اؤزونه تخلص سئچر کن اؤز دوغولدوغو یئرین آدینی اوزونه تخلص سئچیر.دهرقان کندی تبریز اطرافیندا اولان گئنیش مدنیته صاحیب اولان بیر کند دیر و اورادان چوخ گؤزل شاعیرلر ،ائل صنعتکارلاری ،نقاش لار و رسام لار اولوب.عینی زامان دا بیر فیکیر وار کی دهر قان کندی سون نتیجه ده توفار قان آدیلا بیزه گلیب چاتیب. مختلف افسانه لرده توفار قانلا باغلی ،اونون موجود اولماسی اساسیندا ،چوخ ماراخلی سوژت لر اولوب.رئال یاناشمادا ،دهخوارقان کندی ،تبریز اطرافیندا ،مهم مدنی مرز لردن بیری اولوب دور.سون مناظره لرده بو حقیقتا و تاریخا موجود اولان بیر اینفورماسیادیر.هر هانسی بیر صنعتکارین یئتمه سینده ،اونون یاشادیغی دؤورون چوخ بویوک تاثیری وار.شبهه سیز آشیق عاباس دونیایا گلدیی ، و صنعته باشلادیغی دؤور ، آذربایجانین ، سیاسی حیاتیندا ، یئنی بیر مرحله نین باشلانیشی دیر. شاه عاباسین حاکمیتی ایللرینده ، اونون حتی مرزی پایتختی دییشدیغیندان سؤنرا ، تبریز دن آپاردیغدان سونرا، آذربایجاندا تامامیله یئنی بیر سوسیال و صنعت یارانماغا باشلاندی.عادت عنعنه لرده اؤکله نین اداره اولماسیندا،سوسیال حیاتدا یئنی قایدالار تدبیر اولونماغا باشلاندی.و عینی زاماندا بو واختا قده ر ادبیاتدا موجود اولان عنعنه لر ، و صنعتده موجود اولان عنعنه لر ، دئیشمه یه باشلاندی. یئنی بیر آیدینلیغ،بیر دوغولوش باشلاندی. هم اجتماعی حیات حادیثه لرله مناسبتده،هم اؤکله نین اداره اولماسی مناسبتده.مسئله بوردادیر کی ایر 16 جی عصیردن باشلایاراق ،آذربایجان آشیق ادبیاتیندا بیر نوع چکیلمه لر واریدی سه،آرتیخ 17 جی عصیرده یوز ایل اؤتمه سینه باخمیاراق ،ادبیات فورماسی تامامیله دئیشدی.17 جی عصیر،عینی زاماندا حاق آشیقلیغی مرحله سیندن ،مجازی عشقین تبلیغه کئچیرد مرحله سی دیر.16 جی عصیرده آللاه سئورلیک ،آللاه آشیقلیغی آیدینجاسینا اؤزونو گؤستریر.آنجاخ 17 جی عصیرده رئال دوشونجه لر گلمیه باشلادی. و ایفا فورمالاری تامامیله دئییشدی. 16 جی عصیرده گؤرمه دییمیز دوشونجه لری17 جی عصیر ده عاباس گولگز داستانیندا گوروروک.
بیر قیسسا حیصصه عاباس گولگز داستانیندان
ایشاره یئری آدلی بیر مکان وار ایدی. عاباس و گولگز بو مکاندا گوروشردیلر.عباس و یا گولگز ایشاره یئرینه گلنده بیر دسته چیچک دریب ایشاره یئرینه قویوب و بیر کناردا بیری بیریلرین گوزلردیلر.عاباس گلیر گؤرور بیر دسته چیچک دریلیب و ایشاره یئرینه قویولوب. چیچک دسته لری گوتوروب ایئله یرکن اؤز اؤزلویونه دئییردی ایندی گولگز پری بوردان چیخار، اوردان چیخار. گؤز قارالدی، گولگز پری دن خبر اولمادی.عباس باخیب گؤردو اطرافدا بیر چوبان اوغلان وار.یاخینلاشیب و سؤردو اوغول بورا گلن اولدومو؟بو چیچک لری کیم قویوب داش اوسته؟ دئدی هه عمی بیر کجاوه یول اوسته گئدیردی، دایاندی و بیر گؤزل قیز کجاوه دن ائندی بولاغ دان سو ایچدی و بیر چیچک دسته سی دریب داش اوستونه قویدو و سونرا دا کجاوه یولونا داوام ائتدی.عباس باشا دوشدو کی ساری خوجا گولگزی اصفهانا شاه عباسین سارایینا آپاریر.اوردا قلم الینه آلیب و بئله یازیر
گلدیم گوردوم پریم کوچوب یوردون دان
یایلاق یئری چمن اولموش آی اولموش
ایندن بئله جان ساغلیغین نئیلرم؟
هر نه اولموش منه، اولموش آی اولموش
یئنه آرتدی من فقیرین المی
چرخی فلک ترسه چکدی قلمی
گؤز یاشیملا غرق ایلرم عالمی
قطره سولار عمان اولموش آی اولموش
مجلیسیمه صوراحی لر دوزولدو
عینیم یاشی چشمه کیمی سوزولدو
آغلا عاباس الین یاردان اوزولدو
بوگون آخیر زامان اولموش آی اولموش.
آشیق علعسگرین بیر شعری وار گؤزله آدیندا.بو شعرین سون بندینده دئییر
فلک دن گئیلیلیم گونو بیزه قارا وئریب
مؤمنی ذلیل ایله ییب،سورو گوناهکارا وئریب
ترلانی سارا یازیب،تر غنچه نی خارا وئریب
علعسگر مجنون اولوب مئیلینی داغلارا وئریب
اونودوب عبادتی باغلاییب داستان گؤزله
دئییر مانا خئییر وئرمیر.عبادت مانا لازیم دئییل.بو سؤزدن اؤتری بوتون دین خادیملری علعسگر له گؤرمزه بیلمزه طرف دوشوللر. گنجه ده طوی مجلیسیندن سونرا آشیق علعسگر شاگیردینه دئییر اوغول سن بوردا دایان بو دین اسلام مملکتینده من بیر ناماز قیلیم قاییدیم. علعسگر هئچ کیمی گؤزلمه دن باشینی مؤهوره قویوب شست ایلن ناماز قیلیر.دئمه لی علعسگری ایچری ده گئدنده بوراخمیللار،باییرا دا چیخاندا بوراخمیللار.دئییر سیز نه تهر میللت سینیز! نه تهر آدامسینیز!.بایاخ منی ایچری بوراخمیردیز آیاغیما باشیما باخدیز بوراخدیز،ایندیسه باییرا چیخماغا قویمورسونوز.دئدیلر یوخ گرک دیر سواللاریمیزی جاوابلاندیراسان.بیر روایته گؤره علعسگرین گؤزلرین باغلییب اوچ گون دورت گون علعسگره سوال وئریب جاواب آلیردیلار.سون دادا دئدیلر حالال اؤلسون گئده بیلرسن.اوندا علعسگر دئییر بو قده ر سیز منه سوال وئردینیز بیر سوال دا منیم سیزدن واریم ، و بئله داوام ائدیر
صبحون چاغی بیرحیکمته توش اولدوم
دئسم اینانمازلار،سیرری سبحاندی
یئددی قات قالادی،داشسیز،کرپیجسیز
او قالادا بیر اژدها پنهاندی
گؤرن دئییر علعسگرندن دانیشیر!!
نه قده ر باخیرام یوخدور گؤزلری
ایکی بوینوزو وار، بحر ششپری
نه ال آیاغی وار نه بال وپری
سئیر ایله ییر، نه گردیشی دؤوراندی?
دئدیلر بئله شئی نه دونیایا گلیب نه ده گلجک!.
نه زامان کی، سرین چیخاردیر در دن
یئددی قات قالانی ترپدیر یئردن
قالدیم عاجز،ذلیل،حیران ،سرگردان
بیلمه دیم چینی دا استخواندی?
دیندیررم،دیلله نمیر،یوخدور زبانی
اونا ترتیب وئریب کرمین کانی
اؤزو دینجدی،هئچ اینجیتمیر انسانی
حئییف،ایسمی دوغرولارا دوشماندی
سحردن سحره ائدیر سئیرانی
گؤتورور قالانی،گزیر هر یانی
آشیق علعسگر دئییر بو معمانی
هر کس تاپسا،جانیم اؤنا قورباندی.
بیر قوناغ سئومز بیریسینه قوناغ اوللوللار آشیق علعسگر و شاگیردی میکائیل.استادی ، شاگیردی له بیرلیکده ، آپاریب بیر داخما دا یئرلشدیریللر. میکائیل آنلاییرکی ائو صاحیبی سس کور سئومین بیریسی دیر.تئز گئدیب آشیقا دییر کی بیردن چالیب اوخویارسان بو ظالیم گلر بیزی بوردان قؤووار.اوندا هارا گئدریک آی استاد. کیمین قاپیسین دؤیه ریک!بو آندا ائو صاحیبی میکائیلی ، علعسگرله بیرلیکده گؤرور و دییر آی آغا نوکر!دانیشیخ اوردا بازار ندی.خبریمیز یوخدو بلکه بیزیم!. بو احوالاتی گؤرن میکائیل ائو صاحیبی نین یانینا قاچیر و دییر کی قوناغینیز گؤیچه نین اوستاد صنعتکاری آشیق علعسگردی.نه!!!!!! دییر ائو صاحیبی. تئز نوکرینله بیرلیکده آشاغی مرتبه یه ائنیللر.آشیقین حوضورونا گللیللر.عذر خواهلیق ائدیللر و اؤزلریله بیرلیکده یوخاری مرتبه یه آپاریللار. بوردا قوربان کسیلیر، ساماوار قاینییر.بیر هنگامه قورولور گل گؤره سن! آشیقین شاگیردی میکائیلیندا یاواش یاواش دؤنو آچیلیر. آشیق علعسگر گؤزونون اوجولا میکائیلا باخیر اونون بو احوالاتین گؤرنده دییر گؤردون!اوستان علعسگر بئله علعسگردی. میکائیل دییر گؤردوم آی استاد. گؤردوم هونری نیده، حورمتی نیده.و آشیق بئله داوام ائدیر
میکائیل !سن تانی قوجا بابانی
کم عاقلین نه کسیر بو تویدان ایندی
راضی قالمیردین سن سازی چالماغا
یاخشی قورتارمیشیق آلوودان ایندی
گلنده گؤردونمو دانا دال دالا
بوزوشموشدو یان با یانا دال دالا
حالال خوشون اولسون جانا دال دالا
دوشه بوزارتمادان پولویدان ایندی
مرد آدام گؤرنده سر کیمی تانی
دولاندیر گؤزونو هرکیمی تانی
اوستان علعسگری نر کیمی تانی
سانا سان آچیلیب جیلویدان ایندی.
عباس اسلامی باریز تخلص ائدیب.
70 ایلدن آرتیخ آذربایجان شعری و مدنیتیله چالیشاراق ائل دایاغی اؤلوب ، ائلین سؤزون یازیب ، و ائلین مودافیعه ائدیب. ائل قایغیسینی چکن ائلین اوره یینده یاشایار. بوتون وارلیغینی ائلین وارلیغی بیلیب ، اوزوندن ال چکیب ، منم لیک یئرینه کیملیینی آراییب. عباس باریز بئله بیر شاعیردیر. آذربایجان چاغداش مدنیتی باسیلماز بیر قالادیر کی هئچ طوفان ، سئل اؤنا صدمه یئتیرمه ییب و یئتیره بیلمیه جکدیر.عباس باریز شعردن بیر قالا تیکیب.باریزکیمی قهرمان ، روحوندان جوشوب گلن شعرلرینن بو قالانین بیناسینی قویوب وکرپیجلرینی دوزوب دور.عباس باریز بوتون عمرونو ،گونونو ، وارلیغینی ، یؤخونو شعرینه حصر ائتمیش و یارادیجیلیغیلا ، وطنیندن ائلیندن و دیلیندن مودافیعه ائدیبدیر. عباس باریز 1298 جی ایلده اهرین بیر آغاجلیغیندا یئرلشن ، آی پیرزن کندینده دونیایا گلدی. آتاسی قارا داغ عالیمی شیخ الاسلام میرزا جعفریدی. اؤن آلتی یاشیندا اؤلاندان آنا دیلینده شعر قوشماغا باشلاییب. بالاجا عباس اؤز روحانی آتاسیندان درس آلیب و دینی حؤضوی تحصیلینی داوام ائدیر.مالاریا اداره سینده ایشلیه رک سؤنرالار 1340 جی ایلدن جی
1370 ایله قدر معلیملیک ائتمیش و بو ایلده تقاعد اؤلموشدور. اؤنون ایلک کیتابی ائل داغینا سلام، شهریارین حیدر بابایه سلام اثرینه بنزتمه اولاراق 1333 ده یازیلیر.1350 ایللرینده اؤنون نئچه نئچه بالاجا شعر دفتری یایلاناراق 1355 جی ایلده یاسلی ساوالان شعری دیللره دوشور ، و عباس باریز آدی آذربایجان خالق شاعیری کیمی تانینیر. اؤنون شعرلری کاست لرده توتولور ، موسیقیه بسده لنیر و آغیزلاردا اؤخونور.1357 جی ایلده «قیزیل قوش»آدیندا کیتابی فرامرز هاشمی و قهرمان خطیبی شعرلریله بیرلیکده باسیلیر. 1379 دا یاسلی ساوالان کیتابی 316صفحه ده 332 شعرینه اکتفا ائدرک چاپدان چیخیر. عباس باریز خالقیندیر. و بو یوکسک مقامی ، اؤنون بونون مدحینده شعر دئمک له، اوغور الدن وئرن شاعیر دییردیر. عباس باریز بوتون آذربایجاندا و ایراندا ، مرزلردن اؤتایلاردا تانینمیش بیر شاعیردیر. اؤرالاردا اونون شعرلری دیللر ازبری اولاراق ، شعرلری آرالاشدیریر، اؤنون حاقیندا مقاله لر گئدیر. عباس باریزین صمیمی شعرلری ، وطن دوشونجه سی ، طبیعته باغلیلیغی ، آنا دیلینه سؤنمز محبتی ،گئچمیشیمیزه باغلیلیغیله ،اؤنون یاسلی ساوالان کیمی شعرلری آذربایجانلیلارین اوره یینده یاشییر.اؤ میللی حرکتلری جانلاندیرماغی اوچون ، آنا دیلینه و خالقینا ،سؤنسوز محبتی گوسترمه یی اوچون ، یوردونون داغلاری ،چایلاری، بیتگی لریندن توتدو ، گؤیلرین قوشلارینا قده ر ، اوره کدن سایغی گؤستردیینه گؤره ، و یازدیغی اثرلرینه گؤره بیر ائل شاعیری و میللی بیر شخصیت کیمی تانینیر. شاعیر اؤز دؤورونون کئچیردیی حادیثه لرینه بؤیوک مهارتله یاناشیر.قارانلیق گئجه ده ائلین باشینا گلن فلاکتی « گئجه لر»ردیفلی شعرینده اؤز دیلینده تصویره آلیر. اؤنون وطن آدینا یازدیغی شعرلرین باشقا دادی وار. شاعیر بیر دئمیر ، اؤن دئمیر ، بلکه وطن آدینا یوزلرجه قؤشما قؤشور ،یئنه ده دویمور و کیتابیندا حددن آرتیخ وطن اوغروسونا یئر وئرمیشدیر. شهریار حیدر بابایه سلام شعریله بیر قالیب و بیر سبک یاراتدی ، و بو قالیبی و سبکی یوزلر شاعیر منم سیلییب، ایشه آپاردیلار. اؤنلارین اؤنونده عباس باریز گؤرونور.بیر عمور ائل دایاغی و ساری داش داغلاریلا یاخین الفتی و تؤکنمز ایلگی سی اولدوغو اوچون ، شاعیرین سیرداشی و مهربان همدمی کیمی اؤلوب و شاعیر اؤنو خطاب ائدرک تاریخی واراقلاییب و بوگونون دردینی اونلارلا اؤرتایا قویوب. باریز بیر دوزگون تاریخ یازان کیمی کئچن قارالی گونلری و بو گونون دورومونو داغلارلا آرایا قویوب.
باریزین ایلهام قایناقلاری
جامعه ده کی عدالت سیزلییه اعتراض ائدن باریز، یارادیجیلیغینین اساسی موباریزه دیر.شاعیرلرله قونشولوقدا اؤلان ائل دایاغی داغیندا ، سرت قایالاری ، یام یاشیل اتک لری ، اؤنون ایلهام قوشونون یوواسی اؤلور.باریز بو داغی گؤزلرینده کیرپیک لری اوجوندا، اوره یینین باشیندا ائوه گتیریر. گاهدان اؤنو اؤز عالمینده کؤرپه اوشاق کیمی بلک له ییر،قوینوندا یاتیردیر.عطریندن تبریزه آپاریر، گاهدان اؤزو بیر اوشاق اؤلور داغ اتگینده ایلهام آتینا مینیب دؤرت طرفه چاپماخدان یؤرولمور.
شاعیر بیلدیک لریندن و گؤردولریندن سؤز آچیر ، و حتی اؤزونون دارا چکیلمه سیله عبرت آلان اؤلورسا شاعیر بونا راضی دیر.
کاش بو فلک بیر دایانیب دوورایدی
عدالتین قورغوسونو قورایدی
لاپ قاباخجا منی دارا وورایدی
باخان گؤزلر باخیب عبرت ائدیدی
اؤندان سؤنرا دوز یولونا گئدیدی
باریزین یارادیجیلیغی چوخ چئشیتلی،الوان و بؤیالی دیر.عینی حالدا،غزل، قؤشما ،گرایلی، عروض و هیجالی شعر فؤرمالاریندا شعری وار.غزل ده اولان باجاریغی تایسیزدی. بئله دئمک اؤلار قوزئی ده علی آقا واحد غزل شاعیری دیرسه، گونی ده ده عباس باریز واردیر. غزل ائله بیر شعر فؤرماسی دیر کی عشقه حصر اولونوب، آنجاخ عباس باریز ، غزلی عشقیله باشلاییر سادا، اؤنا اجتماعی موضو لاری دا یاپیشدیریر و اؤنلارلادا قورتاریر.
غزل ده قاراداغین کلاسیک گؤرکملی شاعیری ابوالقاسم نباتی نین یؤلونو داوام ائتدیرن عباس باریز ، اؤز شاعیرلیک رسالتینی غزل فؤرماسیندا یاراداراق، آنلی آچیخ و اوزو آغ اؤلموشدور.
عباس باریز اوره یی سؤزله دؤلو قلمی آخار بیر شاعیردیر.بئله اؤلماسایدی شعرلری جؤشقون بولاغلار کیمی آخمازدی.او ائل ایله یاشاییب ائل ایله برابر آتددیم آتیب.اؤ ائلدن آیریلمایان شاعیر اؤلاراق، شعرلریده ائل آراسیندا یاشاییر.او بوتون صراحتله وطن وطن سویله ییر.
عباس باریزین 20000بیت لیک شعری شاه دؤورونون سیخینتیلی و بؤغونتولو بیر زامانیندا ،تپراغا باسدیرماغی اوچون چورویوب، آرادان گئدیب. آنجاخ بو قده ر الیمیزه چاتاراق اونون ابدی یاشاماغینا ایمکان وئریر.
چاپ اؤلونمامیش اثرلری عبارتدی
آی عاشیقلار یاسا گلین،
، چوبان قارداش ، ساری داش، بایاتیلار،ساری سوسن.
عاقبت عباس باریز24 آبان دا ائله همین آی پیرزن کندینده باقی دونیایا کؤچدو.آللاه بوتون آنا دیلیمیزی زیروه یه چاتدیرانلارا غنی غنی رحمت ائله سین.
اوستادلار همه شه هاواجاتلاری یارادارکن ، اونلارا آد وئررکن ، معین عامیللر وار کی اونلاری موطلق کیمی گؤتورموشدولر. و بو دا اوندان ایره لی گلیر کی هاواجاتلارین آدی اونون مضمونونا اویغون اولمالیدیر. هاواجاتلارین آدی انسان آدلاریلا و یا خود بولگه آدلاریلا آدلانیرسا، بوردا اساس هاوانین سامباللیغی ،ریتمی، آهنگلیی و روحو دور.
یقین کی هر بیرکسه بللی دیر ، نخجوان ، آذربایجانین دیلبر بیر گوشه لریندن اولدوغو.مس بو نقطه ی نظردن استاد عاشیقلاریمیز هاوانی یارادارکن ، نخجوان آدی نین معناسینی ، نخجوان آدی نین مسئولیتینی درک ائدرک دن، هاوانی بو آدیلا آدلاندیریب و سسلندیریبلر.
ایر بو بولگه نی ترنم ائدن بیر هاواجاتی یارادیر سانسا ،موطلق کی همین هاوا همین آدی دوغروتمالی دیر.چون کی بو بولگه دن داهی شخصیت لر ،بویوک یازانلار و بویوک متفکرلر اولوبدور. نخجوانی هاواسی ، عاشیق هاوالاری نین ایچری سینده ، نخجوان بولگه سینه حصر اولان هاوالاردان ،چوخ سامباللی هاوا حساب اولونور.
کئچن یازی لاردا دئدیییم کیمی هاوالار اوچ کؤک ده ایفا اولونور.باش کؤک ،اورتا کؤک ، و آیاق کؤک . سؤن زامانلاردا پرده لرین آرتیمینا گؤره ، سازدا دوققوز کؤک اولور ، لاکین بیز کلاسیک ژانرلره سؤکه نرک، اوچ کؤک لویو اساس توتوروق.
کهنه نخجوانی
کهنه نخجوانی باش کؤک ده ایفا اولونور.بو هاوایا اون بیر 11 هیجالی قوشمالار اوخونور.هاوادا آخارلیلیک و ریتمیلک وار.هاوا او قده ر یوکسک دیر کی ،بارماق علاوه سی ده قبول ائدیر.
هاوالار وار کی ایفا باشقا جور و اوخونوش دا باشقا جور اولور. مثال اوچون روحانی و دیلقمی.لاکین هاوالار دا وار کی ایفا نئجه، اوخونوش دا ائله اولور. مثال گؤدک دؤنو و کهنه نخجوانی . یانی کهنه نخجوانی دا ایفا و اوخونوش عینی دیر.
نخجوانی
نخجوانی اورتا کؤک ده ایفا اولونور. بو هاوایا دا اون بیر 11 هیجالی قوشمالار اوخونور. لای لا لاری آغیر سامباللی دیر. آغیر یوک لو هاوا حساب اولونور و یوکسک دیر.
قئید ائتدیییم کیمی هر ایکی هاوایا 11 هیجالی قوشمالار اوخونور. و بو دا سبب سیز دییل. چون کی بو ایکی هاوا آراسیندا قوهوملوق وار. چون کی عینی عاشیقین، عینی بسته کارین یاراتدیغی هاوالاردی.صحبت عاشیق علی دن گئدیر.
ایندیسه بیر11 هیجالی شعر کی نخجوانی هاواسینا اوخونور.
آغارمایین، آی ساچلاریم
جوانلیغین محبتین عشقینه
آغارمایین، آی ساچلاریم،آماندی
دوز ایلقارین،صداقتین عشقینه
آغارمایین، آی ساچلاریم،آماندی
حق عاشیقی یارانیبدی غم چکه
اوره ییمه سالیبسینیز یوز لکه
نه لازیمدی گؤزوم قانلی یاش تؤکه
آغارمایین، آی ساچلاریم،آماندی
ائله بیلدیم داغ باشینی قار آلیب
آیاز ووروب چیچک لری سارالیب
گؤرن دییر عاشیق داها قوجالیب
آغارمایین، آی ساچلاریم،آماندی
آزافلی یام،آغ ساققالیم بیر یانا
گنجلیک گئتدی ،کؤنول اولدو ویرانا
دئیه جکلر دؤزه نمه دی زندانا
آغارمایین، آی ساچلاریم،آماندی.
حورمتلی اوخویانلار! عاشیق علی نین آدی چکیلدیی اوچون بیر شعر ده اوندان یازمالییام.بیلدییزکیمی عاشیق علی ،عاشیق علعسگرین استادی اولوب.
دئدیم آی قیز،کوسدوم سندن ال چکدیم
البت بیر یادینا سالیسان دئدی!
دئدیم آ بخته ور بو نه بساط دی
دئدی نظر ایله،گؤر نه صفاتدی
دئدیم چشمیم یاشی یئری ایسلاتدی
وئررم دسمالی سیلیسن دئدی
دئدیم آی قیز غمدن دفتر باغلارام
دئدی قؤرخما،نیشانینی ساخلارام
دئدیم حسرتیندن ایلینن آغلارام
قؤرخما یاخین واخدا گولوسن دئدی
دئدیم نه گؤزل دی او تر شاماما
دئدی دیمه،عمرون یئتر تاماما
دئدیم آی قیز ال اوزادیم بوتاما
اؤزونو نفوذ دان سالیسان دئدی
دئدیم خسته لرین جان درمانی سان
دئدی عاشیقلارین کرم کانی سان
دئدیم آی قیز منیم آدیم تانیسان!
ازلدن تانیرام،علی سان دئدی.
دیر لی سؤز صحبت لریزی مندن اسیرگه میین.
ساز صنعتی
چوخ حورمتلی اوخوجولار!بو یازیدا صحبت عاشیق صنعتیندن و قوپوز هاوالاریندان گئدجک .بیلدیینیز کیمی قوپوز (عاشیق سازی)دده قوقوددان قالان یادیگاردی.نئجه کی شاعیر یازیر:
دده قورقود یادیگاری
آی اوروسلی ائللی سازیم
خوش آهنگلی خوش صدالی
منیم شیرین دیللی سازیم
اوزان و عاشیق صنعتینین کؤکو تاریخین قدیم چاغلاریندان سو ایچیر.بئله کی اونون 13-جو یوز ایللیک ایله 16-جی یوز ایللیک آراسیندا اولان یاشی هامیا آیدین دیر.
قوپوز سازینی یاشادان اوستادلار چوخ اولوب و سئویندیریجی حالدیر کی بو صنعتی مکمل جسینه یاشادیب و هله ده واردیر یاشادانلار.خصوصیله قوزئی آذربایجاندا ساز صنعتینی یاشادانلار چوخ اولوب.او جومله دن عاشیق العسگر ،عاشیق شمشیر،عاشیق کاماندار و همچنین سؤن واخلاردایاشایان اوستاد عاشیق میکائیل آزافلی و گونی آذربایجاندا خسته قاسیم تیکمه داشلی ،دده قوربانی و عاباس توفارقانلی و ....
سؤزسوز کی آدینی چکدییم عاشیقلار ساز ایفاچی سی اولدوغلاریندان علاوه تورک ادبیاتینا چوخ بویوک خدمتلری اولوب.اونلاردان چوخو داستانی ادبیات یازماقدا چوخ گوجلو قلم لری اولوبدور.
البت ایندی ده واردیر اولو ساز صنعتینین قایناقلاریندان سو ایچن جاوانلار. بیر واخلار تکجه ایلات عاشیق لارینین سینه سینده دیللنن ساز بوگون قوپوز مکتب لرینده ماراخلانان جاوانلارا
پیشه کار موسیقی کیمی اؤیره تیلیر و بو اینجه سازین یئنی ایمکانلاری اوزه چیخیر و بویوک اوستادلاردا بو بیلیک و تجربه سینی جاوانلاردان اسیرگه میللر.
طوی مجلیس لرینده ایسته لینن ماهنی لار،عاشیق لاردان و مغنی لردن سؤزسوز کی عاشیق صنعتینی ابدی اولاراق یاشاماغینی گؤسته ریر.بعضا طوی مجلیسلرینده ایشتیراک ائدنلرین جاوان و گنج اولماغلارینا باخمیاراق ائله ماهنی لار ایسماریش اولونور کی بو اینجه ساز نئچه یوز مین ایل بوندان سونرادا یاشاماغی بللب اولور.
عاشیق کیمی ائل شنلیک لرینه دعوت آلانلاردا ،سؤزسوز کی مجلیس لرده جاوان و گنج انسانلاری گؤرنده ،داها دا اوز صنعتلرینه ماراخ گؤسته ریللر.
قالدیکی ساز:ساز صنعتینی ،بو صنعتله یاشایان لار درک ائدیب و بیللر.بئله کی اوستاد یازیر:
اوستاد وئرمه دردین آلیم هر نادانا چالا سازی
عمور بویو دییشمه رم وار دوؤلته مالا سازی
ساز دوشمندی غمه درده،اصلی یورددان کؤچن یئرده
خانه خانه پرده پرده،شاه پرده ده چالا سازی
قوپوز سازی دوققوز پرده یه ،یئددی کؤکه و اوچ تئله مالیکدیر.
قوپوز سازی نین 72 هاواسی وار، او جومله دن روحانی،قاراچی،دیل قمی،یانیخ کرمی،میصیری،قهرمانی،گویچه گولو،قایتارما،چوبان یایلاغی،کرم گوزللمه سی،بهمنی ،دوراخانی،قره داغ تجنیسی، خان چوبانی و......
اومید کی بوندان آرتیخ ساز صنعتینه اؤنم وئرک و یاشاییشیمزدن بیر ایریلماز حیصصه اولسون.
سالاملار عزیز و حورمتلی منیم اوخوجولاریم.بو یازیدا ایکی ساز هاواسینین تحلیلی گئدجک:
قوپوز سازیندا اوچ کؤک وار. یانی هاوالار اوچ کؤکده ایفا اولونور. شاه کؤک ،اورتا کؤک و آیاخ کؤک.کی ترتیبله شاه کؤک اوچونجو ،اورتا کؤک ایکینجی و آیاخ کؤک بیرینجی آد آلیبلار. مینا گرایلی هاواسی شاه کؤکده یانی اوچونجو کؤکده ایفا اولونور.ساز ائله آلت دیر کی هاوا ایفا اولونان زامان هر بش بارماقدا اوندا استفاده اولونور(پرده لری توتان زامان).
آما مینا گرایلی سیندا بش بارماقین حدن آرتیخ استفاده اولونماسی گورونور.
مینا گرایلی سینا سگگیز هیجالی شعرلر اوخونور.بو هاوادا بارماق سوروتمه سی وار و بو سازین اساسینا مخصوص اولان گئنیش لردن دی و مینا گرایلی یا دا مخصوص دور. سورتمه بارماقلار هاوانی چوخ گوزل ائدیر.بو هاوادا سگگیز سیمننده استفاده اولونور.ایندی سه بیر شعر کی مینا گرایلی هاواسینا اوخونور:
آلا گوزلو نازلی دیلبر
واختین کئچر دئمه دیم می؟
گوزلرین یاغی جلاددیر
قانیمی توکر دئمه دیم می؟
باخ بو قاشا باخ بو گؤزه
یاندی باغریم دوندو کؤزه
یاخاسیز کؤینک لر بیزه
فلک بیچر دئمه دیم می؟
قاراجا اوغلان گئز مردی نن
ایشین یوخدو نامردینن
فلک بیزی بو دردینن
قویوب قاچار دئمه دیم می؟
شقایق گرایلی
شقایق گرایلی لا مینا گرایلی آراسیندا ریتم و کؤک فرقلری وار. شقایق گرایلی ایکینجی کؤکده یانی اورتا کؤکده ایفا اولونور.داها ذیل هاوالاردا اوندا اوخوماق مومکوندور و چوخ کؤورلدیجی بیر هاوادیر. یانی انسانی آغلادادا بیلر و بو قوویه حقیقتا ده مالیک دیر.چون کی بو هاوا بوتون روحلا ایفا اولونور.هاوانین اوز مکمل لیی وار و آغیر روحلو هاوا حساب اولونور.سازدا ائله هاوالار وار کی آنا لای لاسی اوستونده دی.یانی هاوانین اساس کؤکو آنا لای لاسیندان گوتورولوب و شقایق گرایلی سیدا آنا لای لا لاریندان حساب اولونور.اونون بیر باشقا نمونه سی ده ان سئویلن و منیم ده چوخ سئودییم باش ساری تئل هاواسیدیر.و ایندی سه بیر باشقا شعر کی شقایق گرایلی سیندا ایفا اولونور.
گوزل سانا معلوم اولسون
آلیشمیشام یانیرام من
آلا گوزلر سوزولنده
جانیمدان اوسانیرام من
هانسی داغین مارالی سان؟
حاییف بیزدن آرالیسان
سن ده یاردان یارالیسان
دوروشوندان قانیرام من
منیم آدیم علعسگردی
دردیم دیللرده دفتردی
خاللارین دوررو گوهردی
صرافییام،تانیرام من.
عزیز دوسلاریم منیم، بو ایکی ساز هاواسینین تحلیلی دی.ده یرلی سوز صوحبتیزی مندن اسیرگه میین.


c: text/html

text:
آشیق باهارعلی دن بیر احوالات
نوروز بایرامی
قاباخدادی، هامی اؤزونو بایراما حاضیرلاییر.آمما بخت آدامینان یولداش اولمایاندا،
بایرامدا گلسه ائله بیل کی بیر بؤیوک
درد گلیب آدامی تاپیر.
آشیقلیغین بازاری کساددی آشیق باهاردا اوبیریسی آشیقلار کیمین
ائوده اوتوروب بیر تویچو گؤزله ئیر کی گلسین تویا آپارسین.بلکه بیر بئش اون تومن
پول آلا بایرامی سووشدیرا.
بو گؤنلرین
بیرینده قاپی چالینیب ،آچیلاندان سونرا معلوم اولوب کی بزازدی ،گلیب کی بیر آز
بورج حسابیندان آلسین. مجبورا اونی یولا سالیب باشلاییب آرواددان سوروشماقا کی بو
نه بورجودو؟
آرواددا دئییب کی:یادیندادی بئش آلتی گؤن بوندان قاباق
آنامینان قارداشیم گلمیشدیلر؟
آشیق جواب وئریب کی:بئلی، بو ایشین اونا نه ربطی واردی؟
آرواد دئییب کی: واردی نئجه یوخدو! اوگؤنو قارداشیم منه پای
گئتیرمیشدی، اونا گؤره ده من بو بزازدان بیر چادیرالیق آلمیشام تا گئدنده ده ده م
ائوینه بایراملاشماغا،سنین طرفیندن آناما پای وئرم.
آشیق ناچارلیغینان دئییب: آل آپار گؤره ک!
بو ایش، آشیغین احوالاتین پوزوب، اونو فکره سالیب. ائله
بونا دوشونورکن، سینه سی جوشا گلیب،گؤروب بو دردی سازا دئمه سه اولمیاجاق.سازی
آلیب سینه بئله دئییب:
ائولره سالیرسان تالان،
گلنده نوروز بایرامی!
اوشاقا ساتیرام یالان،
گلنده نوروز بایرامی!
دئدیم آرواد بو نه هایدی،
دئدی دوستان گلن پایدی،
دئدیم کاش قیچی سینایدی،
گلنده نوروز بایرامی!
نیسیه نی بول کسدیریر،
بزازلارا قول کسدیریر،
اسلحه سیز یول کسدیریر،
گلنده نوروز بایرامی!
نوروز گلسه گؤللر آچیر،
بوشلولارین رنگی قاچیر،
باشا بیر بؤیوک درد آسیر،
گلنده نوروز بایرامی!
بختی آغدی بنزیر قارا،
قولاق وئر آشیق باهارا،
بیلمیرم باخ قاچیم هارا !
گلنده نوروز بایرامی!
برچسبها: عاشیقلارسوزو
, آشیقلارسوزو
, عاشیق باهارعلی میاندوآب
, آشیق باهارمیاندوآب
, عاشیق بهار علی میاندواب

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بیر «فضولیشوناس»! مصاحبهسی
آشاغیداکی مقالهنی آقای رضا همرازین رسمی سایتینا گؤندرمیشم و او محترم بو مقالهنی سایتیندا 19/9/91 تاریخینده نمایشه قویوبدور. (کلیک ائدین) بیر داها بورادا مقالهنی نقل ائدیرم.
عیسی مجیدی
چوخ عزت و احترام ایله عرض ائدیرم کی سیزین رسمی سایتینیزدا بؤیوک اوستادیمیز «دکتر حسین محمدزاده صدیق» علمی ایشلریندن بیریسی اولان «دیوان اشعار ترکی مولانا حکیم ملا محمد فضولی» کتابی بارهسینده چوخ ناشیانه، عوامانه و حتی دئیه بیلرم کی غرضورزانه بیر مصاحبه قویولوبدور. بو مصاحبهنی ترتیب ائدن تبریزده «خوار بار فروشی دادیزاده» دوکانینین رئیسی، استانبولدا ساختمان مهندسلیگی آلان آقای دادیزاده دیر کی اؤزونو فضولیشناس آدلاندیریبدیر. من بو آقای فضولیشناسین مصاحبهسینی اوخودوم. آشاغیداکی نظریمه گلنلری قیساجا یازیرام اومیدوارام کی بو یازینی اونا چاتدیراسیز و سایتیزدادا قویاسیز.
مصاحبه ائدن دئییر:
«. . . فضولی کربلا (حله) ده 970 ـنجی ایلده دونیایا گلیب، ابراهیم خانلا باغدادا گلمیش، اورادا ساکین اولوب، عؤمرونون سونلاریندادا یئنه حلللهیه قاییتمیشدیر. 963 ـینجی (هـ . ق) ایلده دونیادان کؤچموشدور.» (ص 82)
بو یازیدا بیر چوخ مهم سهولر واردیر:
1- فضولی کربلادا دوغولماییب، بلکه اوردا دفن اولوب. اوستاد صدیقین تحقیقاتیندا گؤره او «حلّه»ده دوغولوب. آتاسیدا حلّهده مفتی ایدی.
2- فضولینین دوغوم تاریخی بو یازیدا اؤلوموندن یئددی ایل سونرایا وئریلیب! حالبوکی یئنه اوستاد صدیقین تحقیقاتینا گؤره فضولی هیجری 900 ـنجو ایلده دوغولوب.
3- فضولی عؤمرونون سونلاریندا حلّهیه قاییتماییب، بلکه کربلادا قالیب و اورادا دفن اولوب. اوستاد صدیقین تحقیقاتینا گؤره، او کربلادا طاعون بلاسینا توتولموش و رحلت ائتمیشدی. (دیوان اشعار ترکی فضولی، اوستاد صدیقین مقدمهسی، ص 54).
4- ابراهیم خان آدیندا بیر آدام فضولینین حیاتیندا اولمامیشدیر. بو سؤز جعل و تحریفدیر. مصاحبه ائدن بو یالان ادعانین قایناغین گؤسترمیر.
اوستاد صدیقین تحقیقاتینا گؤره:«. . . مولانا حکیم ملا محمد بن سلیمان فضولی، هیجری 900 ـنجو ایلده دونیایا گلمیش و هیجری 963 ـنجو ایلده طاعون بلاسینا توتولموش و رحلت ائتمیشدی.» (دیوان فضولی، ص 54).
مصاحبه ائدن ادامهده دئییر:
«. . . سلطان محمد خانین دایما رکابیندا دولانارمیش . . . بیر قصیدهده او شاهی ائله بؤیودور کی اونون آدی گلنده ائله بیل پیغمبرین آدی گلیر. گرهک صلوات چئوریلسین.» (ص 82) و بونا شاهد مثال اولاراق اوستاد صدیقین ترتیب ائتدیگی «دیوان اشعار ترکی فضولی» کتابینین 135 ـنجی صحیفهسیندن بو بیتی شاهد گتیر:
معین شرع شریف نبی، محمد بیگ
کی ذکریدیر ذکر احمد مرسل. (دیوان، ص 135)
مصاحبه ائدن اولا بورادا ایکینجی مصراعی غلط ضبط ائدیب. اونون دوغروسو بئلهدیر:
کی ذکریدیر سبب ذکر احمد مرسل
ثانیاً بورادا محمد بیگ وصف اولونور. اونا پیغمبرلیک صفتی وئریلمیر. مصاحبه ائدن بوردا بیر بؤیوک سهوه دوشوبدور.
سونرا بیر بیتده شاهد گتیریر کی بئلهدیر:
نشان رونق بغداددیر بیم کیم قیلمیش
ظهور لطف مجدد خدای عزوجل. (ص 134)
یئنه بو شعریده اوستاد صدیقین ترتیب ائتدیگی «دیوان اشعار ترکی فضولی» کتابینین 134 ـنجو صحیفهسیندن نقل ائدیر. ولی غلط نقل ائدیر. دوغروسو او صحیفهده بئلهدیر:
نشان رونق بغداددیر بو کیم قیلمیش . . .
بورادا مصاحبه ائدن «بو» کلمهسینی سالماقلا، شعری پوزور. بو شعرده سلطان سلیمان یوخ، بلکه محمدبیگ وصفیندهدیر!
اوستاد صدیقین تحقیقاتینا گؤره:«سلطان سلیمان قانونی عراق عربی اله کئچیردیکدن سونرا، فضولینین وضعیتی گرگینلهشیر. بو دؤورده اونون حیاتی و معیشتی آغیر کئچیرمیش. اؤزوده بو مسأله اعتناسیز ایدی. نئجه کی «اوقاف» دان وئریلن معاشی بیر مدت کسیلدیکدن سونرا «وقفیه ایشلری اداره» سینه شکایت ائدرک دئمیشدیر:
. . . ما راتبهخواران در آل رسولیم
عمری است که این راتبه داریم مقرر . . . (دیوان، ص 54)
ولی مصاحبه ائدن ادعا ائدیرکی:«فضولی بیر دؤورده یاشاییردی کی، او دؤوره آرامیشلی بیر دؤور آدی وئرمک اولار.» (ص 82)
مصاحبه ائدهنین هم بو ادعاسی و هم ده سلطان سلیمانی پیغمبر ائتمه ادعاسی یالان و عوامانه بیر سؤزدور.
مصاحبه ائدن سونرا دئییر:«فضولینین باغداددا یاشادیغی زامان ایراندا صفویلر حکومت ائدیردیلر. بو دؤورهیه ادبیاتین ان ضعیف دؤورهسی دئمک یئرسیز دئییل!»
مصاحبه ائدهنین بو سؤزوده عوامانه بیر ادعادیر. بو دؤورده نسیمی، فضولی، حبیبی، شاه ختایی و بیرآز سونرا صائب تبریزی ظهور ائتمیشدیرلر و اتفاقا ادبیاتین چیچکلتمه دؤوروده ائله بو دؤوردور. تاریخیمیزین هئچ بیر مقطعینده ادبیات بو قدهر قوی و گوجلو اولمامیشدیر.
مصاحبه ائدن ادامهده دئییر:«اونونجو یوز ایلده موغوللار حملهسینین اثرینده بوتون علمی مجالیسین رونقدن دوشمهسی، ال ایشلری او جوملهدن کاشیکارلیق، خطاطلیق و . . . بیر سیرا فنی ایشلرین ایرهلیلمهسی او زاماندا فیکیرلرین قیسالیق و آیدیق دوشونجهلرین اولماماغینا دلالتدیر!» (ص 83)
مصاحبه ائدهنین بو سؤزلرینده فاحش غلطلر واردیر:
1- موغوللار اونونجو یوز ایلده یوخ، بلکه 606 هـ . (یئددینجی یوز ایلین اوللرینده) یعنی فضولینین ظهوروندان اوچ یوز ایل قاباق حمله ائدیبلر!
2- فنی ایشلرین ایرهلیلهمهسی فیکیرلرین قیسالیقینا دلالت ائده بیلمز. همین عصرده امیرعلیشیر نوایی و ملا جامی کیمی نهنگ عالملر و اونلاردان قاباق خواجه نصیر توسی کیمی شخصیتلر و . . . ظهور ائتمیشلر.
باشیزی نه آغریدیم، بو مصاحبه بئله سهولر، غلطلر، یالانلار و متفاضلانه سؤزلر ایله دوام ائدیر تا اوراجان کی مصاحبه ائدن آخردا خط به خط استفاده ائتدیگی اوستاد دوقتور صدیقین ترتیب ائتدیگی «دیوان اشعار ترکی فضولی» بارهسینده دئییر:«. . . ماراقلی بوراسیدی کی بو کیتابدا تصحیح اولونان بیر بیت گؤزه دهیمیر کی هئچ! بلکه اوخویانا بیر پارا چنینلیکلرده ارتیریلمیشدیر.»
مصاحبه ائدن بئله بیر یئکه ادعا ایله اوستادین بؤیوک امک و زحمتینی سؤال آلتینا آپاریر. بیز بیلیریک کی اوستادین چاپ ائتدیگی فضولی دیوانی، ایندیه قدهر ایراندا و خارجده چاپ اولان فضولی دیوانلارینین هامیسیندان مکمل، صحیح و دوغرودور. باخاق گؤرک بو یئکه دانیشماغین دلیل، ثبوت و نمونهلری نهدیر. نمونه اولاراق، 53 – نجو غزلده تخلص بیتی گتیریر:
ای فضولی من ملامت مولکونون سلطانیام
برق آهیم تاج زر، سیم سرشکیم، تخت عاج
و ادعا ائدیرکی بو گرهک «ملاحت مولکو» اولسون و اوستاد صدیقه ایراد توتورکی «. . . .بونو بیلمک گرهکدیرکی ملامتین مولکو اولماز بلکه ملاحتین مولکو اولار و فضولی بیر دئیرده دئییب:
اول پریوش کیم ملاحت مولکونون سلطانیدیر
حکم اونون حکمی دورور، فرمان اونون فرمانیدیر.
اومیدوارام آقای مصاحبه ائدهنی متوجه ائده بیلم کی شاعر بورادا «برق آه» و «سیل سرشک» دن دانیشیر و اونو سرزنش و ملامت ائدنلرین عذاب اذیتلریندن سؤز ائدیر و بئلهلیکله دئییرکی «من ملامت مولکونون سلطانیانم» نه قدهر ایستیرسیز ملامت ائدین منی. و اگر بیر یئرده بیر پریوشدن دانیشیر و اونون حکم و فرمانلاریندان سؤز ائدیر، اونو «ملاحت مولکونون سلطانی» آدلاندیریر. و اونون قارشیسیندا اؤزونو «ملامت مولکو سلطانی» ساییر.
محترم مصاحبه ائدن، مصاحبهسینین اولینده دئییرکی گویا نئچه ایل قاباق تورکیهده مهندسلیک اوخویاندا بیر گئجه بیر محفیلده فضولینین نئچه بیتینی آوازلا اوخویور و اوستادی اونا دئییر:«. . . یاخشی اوخودون، اما شعرین بعضی یئرین دورو اوخومادین. دئدیم:نه یاپیم؟ دئدی: گئت یونیورسیتهنین کیتابخاناسیندان فضولینین لیلی – مجنون منظومهسینی آل، باخ و اوخو. علاقهم اولماسایدیدا، اوستادین سؤزو منی تکلیف سالدی. او کیتابی آلیب اوخودوم و فضولینین شعرلرینی دورو اؤیرندیم!»
من اوستاد دئییلم تکلیف ائدم، اما اؤز نوبهمده بو مصاحبه ائدن قردشه دئییرم کی بو دفعه گئدیب اوستاد صدیقین کتابینی دقت ایله اوخوسون، اللشمهسین کی بنیاسرائیلی ایرادلار تاپیب، اؤز خام خیالیندا اوستادی و اونون علمی امگینی سؤال آلتینا آپارسین.
مصاحبه ائدن بعضی نقطه ویرگوللاری ایراد توتوب دوام ائدیب دئییر:
«بیر قول اوغلونو کؤنول تختینه سلطان ائتدیم» مصراعیندا اوستاد گرهک قول کلمهسینی «غول» یازهیدی و سونرا دئییر اوستاد نییه 283 ـنجو صحیفهده «قاتی» کلمهسینین معناسینی یازمامیشدیر و یا نییه «حبیبی»نی معرفی ائتمهمیشدیر. بو سؤزلر گؤستریرکی او حتی اوستادین 93 صحیفهلیک مقدمهسینیده اوخویا بیلمهمیشدیر. اگر اوخوسایدی البته کی حبیبی بارهسینده اطلاعات الده ائدردی.
حافظ دئییر:
نصحیت گوش کن جانا که از جان دوستتر دارند
جوانان سعادتمند، پند پیر دانا را
حؤرمتله
عیسی مجیدی قرهچرلو
برچسبها: درباره اظهار نظر مهندس سعید دادیزاده, مصاحبه محمد رضا شوکتی, پاسخ به ادعای مهندس سعید دادیزاده, اشتباه محمد رضا شوکتی و سعید دادیزاده, اغلاط مصاحبه محمدرضا شوکتی و سعید دادیزاده
» واکنش دکتر ح. م. صدیق به اظهارات نسنجیده بعضی اعضای فرهنگستان زبان ( پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1392 )
» دکتر صدیق و جنبش آموزش زبان مادری در دانشگاهها ( شنبه بیست و هشتم دی 1392 )
» ( دوشنبه بیست و سوم دی 1392 )
» قدر استاد - 1 ( چهارشنبه بیست و نهم آبان 1392 )
» زبان فارسی و فارس زبانان در نگرش دکتر حسین محمدزاده صدیق (حسین دوزگون) ( شنبه بیست و پنجم آبان 1392 )
» علت اهانتها به دانشمند زبانشناس دکتر حسین محمدزاده صدیق چیست؟ ( یکشنبه نوزدهم آبان 1392 )
» دیدار با استاد بزرگ، پروفسور دکتر حسین محمدزاده صدیق ( یکشنبه نوزدهم آبان 1392 )
» تخریب شخصیت دکتر حسین محمدزاده صدیقژ، مترجم قرآن به ترکی آذری ( دوشنبه سیزدهم آبان 1392 )
» دکتر حسین محمدزاده صدیق و روحانیت شیعه ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )
» قابل توجه فصلنامه (فحشنامه) تاریخ معاصر ایران ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )
» سردبیر فحشنامه (فصلنامه) تاریخ معاصر پاسخ دهد ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )
» تخریبگری فصلنامه تاریخ معاصر در هتک حرمت به یک دانشمند ایرانی ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )


text:
دووشانلار پالیت آغاجلارین یانیندا شنلیکله یاشاییردیلار. گونلر کئچرکن سایی لارینین آزالماسینی دویدولار.
آنجاق ایزی-توزو قالمایان یولداشلارینین نه اولدوغونو، هارا گئتدیکلرینی بیلمه ییردیلر.
بیر گون یئر کوکو آختارارکن، دوزاغا دوشن بیر قارتالی تاپدیلار.
قارتال اونلاردان یاردیم ایسته یه رک: "سیز منه یاردیم ائتسه نیز منده هر ایش ایسته سه نیز سیزین اوچون ائدرم." دئدی.
دووشانلار قارتالی دوزاقدان بوراخییب، یولداشلارینین ایتمه سینی اونا دئییب، اوندان یاردیم ایسته دیلر.
قارتال جاوابلاریندا: گویده اوچاندا گؤره رم آغاجلارین دیبینده گیزله نن ایلانلار، سیزی گؤرونجک توتوب اودورلار. دئدی
بو سوز ائشیتجک دووشانلاری قورخو بورودو.
قارتال ایسه اونلارین قورخمالارینی حیس ائدیب، "منی دوزاقدان بوراخدیغینیز اوچون یاردیمیزا گلیب، اونلاری یئیه رم." دئدی
او گوندن بری دووشانلارین هامیسی سئوینرکن، قارتالی، اونلارا بسله دیگی محبتینه گؤره چوخ سئوردیلر.
بو دوستلوقدان نئچه گون سونرا، بیر دووشان قارتالی گؤیده اوچارکن گؤردو. اونون جایناغینین ایچی دولو گؤرونوردو.
او گون یئنه بیر دووشان غیب اولموشدو...
********************
دوزاق: تله
پالیت: بلوط
یئر کوکو: هویج
قارتال: عقاب
بوراخماق: آزاد کردن
جایناق: چنگال


text:
شیح الوان ولی شیرازی نین گلشن رازی
شیح محمود شبستری نین گلشن راز مثنوی سی فارسجادا یازیلدیکدان تام یوز ییل سونرا ، آدلیم عاریف ، شیح الوان ولی شیرازی اونون اساسیندا تورکجه مثنوی یازمیشتیر.
بورادا سؤیله مه لییز کی « گلشن راز » مثنوی سی هیجری یئددی و سکگیزینجی یوز ییلین بؤیوک عاریف و کلامچی سی ساییلان شیح محمود شبستری نین ان اؤنملی و آدلیم اثری دیر .
بو اثری « امیر حسین هروی » نین 717 نجی ییلدا گؤندردیگی فلسفی سورولارینا ، جواپ اولاراک یازمیشتیر و بو سورولارین جوابیندا شیح محمود «تمثیل » و « قاعیده» عنوانلاری ایله ، عرفانی و فلسفی کونولاری آچیکلامیشتیر ، و فلسفی دوشونجه لر و ایسلام کلامی نی ایضاح ائتمیشتیر .
او ، « گلشن راز » ا یئتمیش بئیتلیک بیر باشلانغیج یازمیش ، بو باشلانغیج « وارلیک بوتؤلوگو » اینانجینی کیسالتماکدان سونرا ، 717 نجی ییل شئوال آییندا ، حوراسان دان « حسینی » نین اونا بیر یازی گؤندردیگینی و یازیدا اوندان مثنوی طارزیندا بیر کاچ سورو سوردوغونو و بو سورولارین مثنوی طارزیندا مجلیسینه گلدیگینی و اودا مجلیسته اونلارین ایستگی اوزهره جواب وئردیگی نی ، ائلچی نین ایسه سورو مکتوبونا وئریلمیش جوابی سایغی ایله آلیپ گیتدیگینی سؤیله ییپ و بؤیله جه ، او زامانا کادار نثیر ایله یازیلمیش اثرلر صاحیبی اولماسینی دوشونمهیهرک هیچ بیر شیعیر یازماماسینی ، سؤیلییور. او ، معنانین آغیرلیک و کافیه یه سیغماز اولدوغونو دانیشیپ،شیح عطاری ( اؤلوم : هیجری 627 نجی ییل ) سایغی ایله هاتیرلاتییور . و سونرادان جواپ لاری بیر آز گئنیشلندیگینی و بیرکاچ ساعات ایچینده بو کیتابین یازدیغی و اونا گلشن راز آدی وئردیگینی سؤیلییور .
اکمل المدققین و الموحدین ، قطب المحققین ، سعد الدین حضرتی نجم الدین شیح محمود ابن عبدالکریم ابن یحی ابن شبستری تبریزی ، تبریزین کوزئی باتیسیندا و اورمیه دنیزینین کوزئیینده و مرندین گونئیینده یئرلشن شبستر کنتینده دونیایا گلمیشتیر . شهرین دوغرو و تورکجه آدی « چووستر» و « داها یوکسک دهلیکانلی » آنلامیندادیر . چووستر بولگه سی مدنیت تاریحیمیزین ان اسکی بئشیکلریندن اولموشتور . بؤلگه ده تاپیلان مزار تاشلاری و اسکی مزارلیکلار و باضی تارلالارداکی یانیک یئر آلتی تاپیلانلار، اورانین اسکی مدنیت اویلاغی اولماسینی ایثبات ائتمکده دیر .
دوشونجه ، فلسفه و شیعیر سمالاریندا پارلایان ایکی بؤیوک ییلدیز « شیح محمود شبستری» و « میرزا علی معجز» بو بؤلگهنین بشریت اوچون باغیشلادیغی ایکی آدلیم فخری ساییلیر.
شیح محمود«گیخاتوخان» پادیشاهلیغی زامانیندا دوغولموشتور. 33 ییل یاشامیش و 720،719،718 و 725 ییللاری آراسیندا اؤلموشتور.
اباقاهان اوغلو ،گیخاتوخان ،690 نجی ییلدا کیرال اولموش و 694 نجی ییلدا اؤلموشتور. شیخ محمودون شیمیدیه کادار تاپیلان اثرلر شونلاردیر :
1. حق الیقین فی معرفت رب العالمین (نثر)، : بیر باشلانغیج و 8 بؤلوم .
2. میرآت المحققین (نثر) ، نفس تانیما و تانری تانیما بیلیملری ، 7 بؤلومدهدیر.
3. سعادت نامه ( شیعیر): کلامی و علمی مساله لری احتوا ائدن بو اثر 8 بابدادیر. شیمدیه کادار 4 بابی بولونموشتور.
گلشن راز ایسه شیعیردیر. شیح محمودون شو اثری یوز ییللار بویونجا تورکجه و فارسجا یازان عاریف شاعیرلره طارز وئرمیشتیر و اونلاری تقلید ائتمگه سوروتموشتور .
هیجری ، 8 نجی دئورده یاشایان « ایماد فقیه » اؤز دگرلی اثری اولان « میصباح الهدایه » سینی « گلشن راز»ا بنزهدرهک یازمیشتیر. درویش علی گیلانی ، شو دئویرده ، سورو ، جواب طارزیندا منظوم بیر رساله یازمیش و اونو گلشنی رازا بنزهتمیشتیر.
9 نجو یوزییلین شاعیری ایبراهیم تنوری تورکجه ، گلزارنامه سینی گلشنی راز دان ایلهام آلاراق یازمیشتیر.
شو اثرین اؤلچوسو، گلشن راز دان آلینمیشتیر و آینی دورومدا شاعیر بیر چوک بئیتلری ده ترجومه ائتمیشتیر . بؤیلهجه تورکجه «گلشن راز عاریفان » آدلی عبدالله بوسنهای نین اثری آدینی شو لیستهیه یازمالییز.
شیح الوان ولی شیرازی ایسه ، بیر چئویرمن گیبی یوک ، بلکی بیر یاراتیجی گیبی ، دیلیمیزده فلسفی ، عیرفانی بیر اثر کازاندیرمیشتیر . او ، گلشنی رازین بئیتلرینی چئویریب ، اونلارین اساسیندا عرفانی لطیفهلر بحثه کویویور و شیعیر جاذیبهسی ایله اوکوجونو شو مسالهلری بئنیمسهمهیه سوروتویور.
اگر شیح محمودون گلشنی رازی توپلو بیر اثردیر . شیح الوانین گلشنی رازی داها چوک ایضاحلی دیر و داها چوک یاییلمیش و بنیمسه نمیشتیر . او، شیح محمودون فارسجانین بلکی ده سینیرلی کابیلیهتیندن آسیلی اولاراک کورو و بیلیمسل ادا ایله یازیلان سؤزلرینی ، تورکجهمیزده سسلی و یورویهن بزهکلر ایله دولدورموشدور.
نفس اوردو او رحمانی نسیمی
معطر اولدو جان و دیل حریمی
ازل گؤیونده گؤر رحمت سحابین
ابد،یئرینه توکدو نعمت آبین
شافاک بو شافاکاتی گؤردو اوفوقدا،
بو حؤرمتدن حجیل اولدو توتوکتا.
عینایت مهری چون کیم آچدی چیهره
شعاعی شعله اوردو ماه و مئهره
مگر نئوروزی عیزت گلدی نازه
سعادت نئو باهارین کیلدی تازه
محبت بولبولو گوینده اولدو
شفاعت گلشنی جوینده اولدو
یانار نوری کرمدن گول چیراغی
دولار فضلی سمندن لطف باغی
حاج بایرام ولی موریتلریندن ساییلان «شیح الوان ولی شیرازی» نین تورکجه میزده کازاندیردیغی ان ئونملی و آدلیم اثری ، شیح محمود شبستری نین « گلشن راز» ترجمه سی ، تعدیل و تصنیفیدیر.
شاعیرین آدی حاککیندا ایلک اؤنجه « عثمانلی مولفلری » کیتابیندا سؤز آچیلمیشتیر.او اثر، شاعیری « شیرازی الوان چلبی» آدلاندیریر. مرحوم محمد علی تربیت ایسه آذربایجان عالیملری کیتابیندا یالنیز شیرازی یازیر . باشکالاری ایسه او جملهدن بانارلی،شیح الوان شیرازی آدلاندیرمیشلار.
شاعیرین اؤز دیلیندن یازیلان آشاغیداکی بئیتلرله ایستیناد ائدرک اونون آدینی ولی شیرازی اولماسینی دوشونویوروز :
ولی ! وارلیغینی اندیشه ائیله
تنی حقانی حومره شیشه ائیله
ولی شیرازی یی حئیر ایله یاد ائت
دعا ایله آنین روحونو شاد ائت
اگر منصور ایسه مردی حودایی
نئچون سالدی جئهانا بو صدایی
ولی دن سادیر اولماز بو عیبارت
کیم اؤلمک اولا جورمونه کئفالت
و یا بیر یئرده دئییر :
آنا دئیین بونو اونوتما یانا
ولی اونوتما بو آرانی یانا
بو یئرده ایکتیفا ائت بو مکاله
گیره ییم یئنه بیر داهای سوواله
پروفسور، دکتر دوزگون ، تاهراندا یاینلادیغی گلشنی رازی شبستری کیتابیندا یازیر : « بیزجه کلاسیک کایناکلاردا « الوان» لاقابینین شاعیرین آدیندان اؤنجه گلمسینی سبب سیز حساپ ائتمک اولاماز. اودور کی : اونون شیح الوان ولی شیرازی آدلاندیرییوروز. اثردن دونیا کوتوبحانه له رینده ساکلانیلان اوتوز الیازماسینی کارشیلیکلی عیلمی تنقیدی متنین نشرینده بیر چوک مجهوللر چوزولمهلیدیر.
او آرتیریر:«اونون،گلشنی راز شبستری نین چئویریسیندن علاوه یازیلمیش شیعیرلرینده زامانین آیدین و کیتله دیلینده یاشایان سؤزجوکلری ایشله نیلمیشتیر . سوزجوکلر، دده کورکوت بویالاری، یونس ایمره ، کوشچو اوغلو و قاضی برهانالدین شیعیر دیلینده کی سوزجوکلردیر . اونون شیعیر دیلینده تورکجه سؤزلر اویناماکتادیر،ریتیم و آهنگه اویغون شیعیر جاذیبهسی بولونی یور و اویناکتیر. او،بیلیم و عرفانی دیلی تامامییله حالک دیلینه و جانلی تورکجه یه یاکینلاشتیریر.
آشاغیداکی موستزاددا ایشلهنن 75 کئلیمنین 50 سی تورکجه دیر .
بیر غنچهنی سئودیم کی بو گون گوللر ایچینده جانانهلیک ائیلر
باغلاندی کؤنول زلفونه سمبللر ایچینده دیوانهلیک ائیلر
یاردیم تنیمی شانه گیبی باشدان آیاغا ای دان یئلی بیر سور
کیمدیر کی اونون زولفونه کؤنوللر ایچینده کیم شانه لیک ائیلر
گؤزه للر آنین حوسنو کاتیندا کامو یوکسول بو گؤرمک ایله بای
بیر شاه جهاندیر کی بو گون کوللار ایچینده مردانه لیک ائیلر
شیرازی اسیر اولالیدان بری دیر آنین اوچ گئجه گوندوز
ایتلری ایله بئله یاتیر کوللر ایچینده یارانه لیک ائیلر
(بانارلی - سایفا 720)
شیرازی دیلیمیزین ان گؤزل فلسفی سؤیله ییشینی یارادا بیلمیشتیر . میثال اولاراک،روحون اینساندا بدنلشمه سی حادثهسینی ، بئله دیله گتیریر:
فلکلردن گذر ائیله دی جانین
زمینینده بولوندو بو زامانین
نباتا،معدنه،حئیوانا گلدین
بولاردان کئچدین و اینسانا گلدین
او ، ابن عربی دن ، حوجا آحمئت یئسوی دن ، شیح عطاردان و مئولانادان بعضی فیکیرلر و ایلهاملار آلاراک ، همده اثرین حاقیقی مؤلیفینین اورتاغی اولموش ، آدینی حؤرمتله چئکدیگینی شیح محمودون اثرینی داها تفصیلات ایله تورکجه میزه سؤیله میشتیر.
وصفی ماهیر کوجا تورکون « تورک ادبیات تاریحی ( سایفا 276 ، کیتابیندا یازدیغینا گؤره « شیح الوان شیرازی طرفیندن یازیلان تورکجه گلشنی رازی ، شیعیریمیزین اولگونلاشماسیندا یئر آلان یازیلان بیر ناظیم اثری اولاراک اوکویا بیلیریز. اثر دیلیمیزین 9نجو یوزییلدا ادبی کؤکلنمسینده اؤنملی رول اوینامیشتیر . بو اثرده اوکویوجو، دوشونجه ، کیملیک ، ایچ عالمینه سفر ائتمک ، حاقیقی اینسان ، وحدتین سیرینه واکیف اولان انا الحق سوزو نه اوچوندور. اینسان تانرینی ناسیل تانیا بیلیر ، محلوق ناسیل سالیک اولابیلیر و بو کونودا سورولارا یتیشمیش و اونلارین جوابلارینی بولماکتادیر .
شبستری بو سورولارا ابن عربی و مئولانا گؤزویله باکیر . لاکین فلسفنی رد ائتمیر . عرشی سکگیزینجی و کورسونو دوققوزونجو گؤی کاتیندا گیبی کابول ائدیر . هئیولادان جئوهر و ارض دان دانیشیر و اونلارین تعویللری حاققیندا بحث ائدیر .
شیرازی نین تورکجه گلشنی راز کیتابیندا ، چوکلو جوشغون و اویناک میصرعلاردا وار کی فلسفی بحث لری ، کورو بئیان شیوه سیندن کورتاریر :
بو مئی دن دنگ و حئیراندیر ملک لر
بو مئی دن مست و شئیدادیر فلک لر
طلب ائیله ایچ اول می دن پیا پی
کی فاریغدیر کام و ساغردن اول مئی
ایچهر، ساغیسین او مئی ، مئی دئیینجه
نه ساغر قور نه مجلیس هئی دئیینجه
تورکجه گلشنی رازین شیمدیه دک 30 الیازما نوسهالاری تانینمیشتیر. شو الیازمالارین 22 سی تورکیه کوتوپحانه لرینده وکالانی ، پاریس ، واتیکان، وییئنا و باشکا یئرلرده دیر. بونلارین آراسیندان ان نفیس نوسحه ایسه ، آذربایجان جومهوریتی الیازمالار فوندوندهدیر . همین الیازمانین بیلمسل متنینی بابام پروفسور دکتر حسین دوزگون 2002-جی ییل تاهراندا یاییملامیشتیر . بن کندی بیلدیرمده یاییملایان شو تکستین تانیتتیرماسینا چالیشییوروم .
کیتابین فیهریست و کیسالتمالار بولوموندن سونرا 6 سایفالیک فارسجا ئونسوز گئچیر . بورادا شیح محمود شبستری و اونون هیجری 8-جی یوزییلدا فارسجا 999 بئیتلی یازدیغی گلشنی راز اثرینه عائیت کاییتلار اونون تبریزده اوکوماسی ، شیح محمودون اثرینی تورکجه یازماماسی ایچین سیکیلماسی آنیلاری ، اثرین محتواسی و ئونمی ، اثرین تورکجه چئویریلری ، تورکجه-فارسجا اویقولامالی ادبیاتی ایران دا ئونمیندن و شیح ولی شیرازی نین 2000 بئیتلی چئویریسی نین ئونمیندن سؤز گئدیر.
بورادا چئویری ئوزللیکلری اوچ ساییدا سیرالانیر :
1. بیرینجیسی بو کی شیح ولی باعضا بئیتلری آینهن چئویرمیشتیر . مثلا :
کی گون حاصیل اولا دل ده تصور
آنین آدی اولور ئونده تفکر
فارسجا متنی :
که چون حاصل شود در دل تصور
نخستین نام او باشد تفکر
و یا :
مقدم دیر پدر تالی چو مادر
نتیجه اولدو فرزند ای برادر
فارسچا متنی :
مقدم چون پدر تالی چو مادر
نتیجه هست فرزند ای برادر
ایشبو چئشیت چئویریلردن ، ولی شیرازی فارسجا سؤزجوکلرین تورکجه میزه گیرمسینه ایزین وئرمیشتیر.
2. ایکینجی سی ولی شیرازی نین کندی دیلی و دوشونجه سیندن کایناکلانان بئییتلرین آچیکلامالی چئویریسیدیر . بورادا بعضا فارسجا بیر بئیتلی 4-5 بئییته چئویرمیشتیر . بؤیله حاللرده دیل چوک آری و تمیزدیر ، مثلا :
بیر اود واردیر دمیرده داشدا گیزلی
نه ایچده دیر اول اود نه دیشدا گیزلی
دمیر چون کیم اول تاشا کیکارسان
اول اود چیکسین دئیه لابد چیکارسان.
3. اوچونجوسو بو کی ولی شیرازی کندی یانیندان چئویریلری شرح ائتمیش و یا کندی فلسفی گؤروشلرینی آچیکلامیشتیر و آسلیندا چئویریلره آرتیمیشدیر . بونلار کیتاپتا اؤزهل ایشارتلرله گؤسترمیشتیر. ئونسؤزون سونوندا ایران عیلمی مرکزلری و اؤزللیکله اویره نجی لر تورکجه آراشتیرمالارا ئونهم چاغریلیور.
کیتاپتا فارسجا ئونسوزدن سونرا 15 سایفالیک تورکجه ئونسوز گلیر . شو ئونسوز ایکی تمل بؤلومده یازیلمیشتر . بیرینجی بؤلوم « شیح محمود و گلشن راز » آدلانیر و 9 باشلیکا آیریلیر:
بیرنجی باشلیک : کایناکلار
ایکینجی باشلیک : دوغدوغو یئر
اوچونجو باشلیک : دوغومو و ئولومو
دؤردونجو باشلیک : ائولاتلار
بئشینجی باشلیک : اوستاتلار
آلتینجی باشلیک : اثرلری
یئددینجی باشلیک : گلشن راز و شرحلری
سکگیزینجی باشلیک : گلشنی رازدان تاقلید
دوققوزونجو باشلیک : گلشنی رازین نشرلری
دوققوزونجو باشلیغین ان ایلگینج سونونجو بودور کی : « هیچ بیر فارسجا اثر گلشنی راز کادار نشر ائدیلمه میشتیر ، تاشباسماسی اوصولویله نشرائدیلن بیر چوک اثرلرین حاشیه لرینده ده وئریلمیشتیر.»
تورکجه ئونسوزون ایکینجی بؤلومونو « شیح الوان ولی شیرازی و گلشنی راز » آدلانیر و 10 باشلیکلا یازیلمیشتیر :
بیرینجی سی : تورکجه میزده گلشنی رازی شبستری
ایکینجی باشلیک : شیح الوان ولی شیرازی کیمدیر
اوچونجو باشلیک : دوغومو و ئولومو.
دؤردونجو باشلیک : اثرین محتواسی
بئشینجی باشلیک : ویلایت بحثی و کلام بیلیمی.
آلتینجی باشلیک : اویقولامالی ادبیاتین ئونمی
یئددینجی باشلیک : اثرین ئوزه للیگی
سکگیزینجی باشلیک : الیازمانین ایملا ئوزه للیکلری
دوققوزونجو باشلیک : اثرین باشقا الیازمالاری
اونونجو باشلیک : تصحیح شیوه سی.
تورکجه ئونسوزدن سونرا 2020 بئیتلی متین 60 سایفایا سیغیشمیشتر . بئییتلر لاتین حرفلر ایله بئشهر نومارالانمیش و سادجه چئویری ئوزهللیگی تاشییان بئیتلر عربجه سایلاردا ایشارتلنمیشتیر . ایش بو سایلار ، کیتابین سونونا اکلنهن فارسجا متنین بئیتلرینین سایلارینی گؤستریر.
متین دن سونرا گلن بؤلوم « آچیکلامالار» آدلانیر . بورادا بئیتلرین نومارالاری آلتیندا تورکجه سؤزجوکلر باشتا اولماکلا ، فلسفی و میتولوژیک تمرین لر آچیکلانییور .
کیتابین آلتینجی بولومو « باشلیکلار» آدلانیر . متنین چئشیتلی بؤلوملرینده گئدن تفصیلاتی باشلیکلار شورایا آلینمیشتیر . شو باشلیکلار بعضا اوزون آچیکلامالی دوز یازی گیبیدیر .
کیتابین یئددینجی بؤلومو اؤزهل آدلار جئتولی ، سککیزینجی بؤلوم « آچیکلامالاردا ایضاح ائدیلن تورکجه سؤزلر جئتولی ، آدلانیر . سون بؤلومده ایسه گلشن راز اثرینین فارسجانین تنقیدی متنی وئریلیر . بو بؤلومون ان ئونملی یؤنو بودور کی اویغولامالی ادبیات ائتمه لریندن یارارلاناراک ، تورکجه متین گؤز ئونونئه آلینمیش و فارسجا اورژینالین بیر چوک موناقیشهلی یؤنلری تورکجه متین یاردیمی ایله چؤزولموشتور.
کیتابین سون بولومو کایناکلار و وسیقه لر آدلانیر.
پروفسور دوکتور دوزگون شو کیتابدا اویغولامالی ادبیات ئونمینه ایشارت ائدرک دیور کی : « تاسفله سؤیلهمه لییز ، شیمدیه کادار ، فارسجا ، تورکجه اویغولامالی ادبیاتی عیلمی انکشاف ائتمه میشتیر . بو دونیا ادبیاتی مقوله لرینده چوک ئونملی و مؤهیم بیر باحیث تیر . بیزده بئله بیر باحیس انکشاف ائدرسه ، هر ایکی دیلده یازیلی ادبی اثرلرین بیر چوک مسالهلرینی چوزه بیله جه گیز . فارس ادبیاتیندا تاحقیق ائتمک ایستهین هر کس ، تورکجه و آراپجا نی دا ایی بیلمه لیدیر . یوکسا آراشدیرمالار ، البته یئرسیز اولاجاقتیر .
بو یولدا شیمدیه کادار « یوسوف و زولیخا» مثنویسی فیردوسی دن اولماسی نی ایثبات اولموشتور و حاج احمد یئسوی نین شیح عطارین یاراتیجیلیغیندا تاثیر اویره نه بیلیریز.»
برچسبها: مشاهیر و بزرگان آذربایجان, شیخ الوان ولی شيرازی, حسین محمدزاده صدیق, گلشن راز ترکی, ائلدار محمدزاده صدیق تبریزلی


text:
موتلو یاشاماق
دادلار یوخاریدا اوخودوقلاریمیزلا قورتارمیر. هردن اینسانلار HIV دادی وئریرلر. دیندیریرسن HIVلیییرلار. گلیب، گئدنی HIVسیزقویمورلار. هردن ده یئرلرینده اوینویورلار. دونیانین دادینی چیخاردانلارین اؤزلرینین یئرلری وار (بئلهلرین هله گؤرمهمیشم، باشقالارینین آغیزیندان ائشتمیشم، اؤزلرینی اؤزگهلرین یئرنده گؤرمک ایستهینلردن ائشیتمیشم).
یاشاییشدان داد آلماق، ایستهدیییمیز کیمی یاشاماقدان آلینا بیلر. هر بیر ایستهیین سینیرلاندیغینی نظره آلساق، هر کس ایستهدیگی کیمی یاشایا بیلمهیهجک. آما هردن سینیرلانان سینیرلاری آشیب، یاشایان کیمسهلر موتلو (خوشبخت) یاشایانلار اولورلار. اونلاری بیر شئیلر سینیرلاندیرماغینا باخمایاراق، سینیرلاری پوزوب یاشاییرلار. یا دا اؤزلری سینیرسیزلیقلارینی سینیرلاندیریرلار. داها دوغروسو بیچیلیب، آلیشقان دوروملاری دهییشدیریرلر.
هردن گؤرورسن، قورخو اینسانی ائله سینیرلاندیریر کی چیغیرماغی، آغلاماغی گلن زامان، اؤزونه بئله چیغیرانمیر، آغلایانمیر. دال با دال اوتقونورلار، هردن چیغیریق اودورلار، هردن آغلاماق. چیغیریب، آغلایان دوروما دوشنده، گؤیوللاری گولمک ایستهینده گولنمیرلر. بئله بیر دوروملاردان قورتولا بیلنلری من خوشبخت آدلاندیرا بیلهرم. خوشبخت یاشاماق اؤزوموزه، یان-یؤورهمیزه، چئورهمیزه یاشاییب، سینیرلارلا، سینیرسیزلیقلاردان قورتولماق نظره گلیر.


text:
آذربایجان و تورک فولکلورنون ژانریلارینا باخیلدیقیندا گورنور کی اونلارین بویوک بیر حیصه- سی تخمین اولاراق 80% قادینلار و آغ بیرچکلی آنالار و خانیم لارطرفیندن یارادلمیش دیر کی بودا تورک و آذربایجان قادینلارنی نه قدر باجاریقلی و یارادجیلیقا صاحیب اولدوقونی گورسه دیر.ایشاره ائله دگمیز کیمی فولکلور بیر خالقین یاشایشیندان و اونون نئجه سی آخشیندان اورتایا چیخیر.
باشقا مدنیت لره تای یاشایش یوکونون یاریسندان چوخ حیصه سینی قادینلارین اوسلندیق لری اوچون بوتون یاشایش دوورانلاریندا ائتگیلری اولور بودا اونلارین فولکلور یاراتماسیندا بویوک رول واردیر.عومور بویو چتینلیک لرله اوغراشمادا اولان و بیر چوخ باسقی و سیخینتیلارلا گئچینن قادینلار نه قئدر اولموش اولسادا چالشمیشلار کی سؤز یارادیجیلیقیلان بیر تسلی اولوشدوروب ایچلرینده کی دویغولارنی ائشیگه توکمکله سیخینتی لاردان قورتولسونلار.
کیچیک یاشلاردا یا شیشا آددیم آتیب اوزلری گورمدیگی و چاتابیلمدیکلری آرزولارنی لای لای لاردا ،نازلامالاردا ،اوخشامالاردا کورپه بالالارینا آرزولایرلار،آنالار محبتیلن قاریشمیش اولان سؤزلر تای سیز و ان دویغولی سؤز یارادیجیلقین اورتایا چیخاردیر.آنالارین اوسلندیگی وظیفه لر اوشاقلارین بویا باشا چاتدیقلاری زمانا قئدر سورمکده دیر اوشاقلارین تربیت لرینی اونلاری یاشایشین هر بیر آلانیلن تانیش ائلمه لری گئنه ده بویوک بیر فولکلور ساحه سینین یارادیلیشینا ندن اولور.
اوشاقلارین ائیتیملرینده ،تاپماجالار ،مثللر ، آتا بایا سؤزلری، داستانلاری، ناغیلار، یاهالتماجالار، دیل اورگنجلری، اویونلار و سایره فولکلور دالاریندان فایدالاناق چالشیرلار کی هم اوشاقلارا یاشایشین دوزو دوغرولوقلارینی اؤرگه دمیش اولسونلار همده اوشاقلارین ذهنیلرین آچسینلار.گئنه ده گوروندگی کیمی بوتون بودالارین یارادیجیلاریدا قادینلار سایلیرلار.گۆنده لیک یاشایشدا ائو وائشیک ایشلرینده ده قادینلارین بؤیۆک رولاری اولدۇقۇندان، فولکلور ساحه سینده امک نغمه لری و ایش گؤرن حالدا اوخۇماقالارینین بیرچۇخۇدا گئنه قادینلارین طرفیندن یارادلیر.
یئمک و یئیجکلر ، گئیم و گیسیلر، بزه ک و سۆسلمه لر، توی و انون حاظیرلیقلاری، دوغۇم و اۇشاق بؤیۆتمک دؤورانلاری،شنلیک لر و بایرام حاظیرلیق لاری و عنعنه لری، عزا و یاس و ماتم تؤره لری، آرالیق حکیملیقی، و بیرچوخ سایا گلمین فولکلور دالاری قادینلارین یاراتدیقلاری اؤزل فولکلور بیچیملریدیر کی تکجه قادینلارا عاییت اولابیلیر. فولکلورساحه سی نین ان گۆجلی قولاریندان سایلان آشیق ادبیاتیندا دا گئنه قادینلاردان چوخلی ایزگؤرمک اولار، تۆرک قادینلاری بو ساحه ده چوخلی اۆن قازاناراق آدلارینی بؤیۆک آشیق یارادیجیلاری آراسینا قاتمیشلار.
آشیق پری، آشیق بستی، آشیق گۆل بگیم خانیم ، و یوزلرجه آدلیم قادین آشیق تکجه بۇنلاردان بیرنئچه سی سایلیر کی کیشی آشیقلاریندان نتکجه دالیجی قالان دئیللر بلکه اونلاردان بئلله قاباقجیل و اۆنلی سایلماقدادیرلار. تاریخین قارانلیق دؤنگلرینده آدلاری ایتیب باتان بۇبؤیۆک فولکلور یارادیجیلارین ان ماراقلی قیسمتلری اونلارین «قارا بیلمزلیق لری» (ساوادسیز) و اوخویوب یازیلاری اولمالاری دیر کی گۆنمۆمۆزده کی ساوادلی و بیلیملرینه قۆونن قادینلارمیزین قارشلاشدیریلاندا بیر گۆجلۆ یارادیجلیق و باشاریلان اۆز به اۆزاولۇرۇک .
صون سؤز بۇ کی بیزلره دۆشن بۇ اولا بیلیرکی، چالیشاق زنگین فولکلورمۇزی بیرآتا-بابا یادیگاری کیمی تانییب اونلاری قورۇیاراق گئلجک نسیل لره چاتدیراق، نیه کی بوفولکلور و ادبیات بیزلرین ان اونملی وارلیقی سایلیر و آتا بابا لارمیزین و آغ بیرچک آنالارمیزین بیزلره بوراخدیغی میراثی قورۇماق هربیریمیزین بورجو سایلیر.
..
نظرات شما عزیزان:


text:
سالماسلیلار
Salmas yalnız(fagat) Turkləryn Töprağydy-سلماس سرزمین ترکها
بو ملاحتلی باخیشلار قوزی
جیراندا اولور بیر علاج ائت منه، ایستکلی
طبیبیم سنسن عاشیقین چارهسی اوز سئودیگی
جاناندا اولور بولبول ایستر گولی طوطی-
شکری، منده- سنی، عشق سوداسی بو اوچ عاشیق
نالاندا اولور نه طبیعت گوروب عمرونده،
نه دنیا یئتروب او گؤزهللر کی، بیزیم
آزربایجاندا اولور گول اگر بولبولی اینجیتسه،
وفاسیز دئمهیین قیزلارین تقصیری اولماز؛
گنه اوغلاندا اولور بو گؤزهللیک که سنین
وار، گؤزهلیم، انصافاً نه ملکده، نه پریده،
نه ده انساندا اولور مبتلا کونلومه، بیلمم
نه اولوب هر گون ایتیر آختاریر کن یئنه اول زولف
پریشاندا اولور واحدین بللی دهگیل
مسکنی پروانه کیمی گاه شمعه دولانیر،
گاه گولوستاندا اولور شاعیر:علی آقا واحد
بو ملاحتلی باخیشلار قوزی جیراندا اولور
بیر علاج ائت منه، ایستکلی طبیبیم سنسن
عاشیقین چارهسی اوز سئودیگی جاناندا اولور
بولبول ایستر گولی طوطی- شکری، منده- سنی،
عشق سوداسی بو اوچ عاشیق نالاندا اولور
نه طبیعت گوروب عمرونده، نه دنیا یئتروب
او گؤزهللر کی، بیزیم آزربایجاندا اولور
گول اگر بولبولی اینجیتسه، وفاسیز دئمهیین
قیزلارین تقصیری اولماز؛ گنه اوغلاندا اولور
بو گؤزهللیک که سنین وار، گؤزهلیم، انصافاً
نه ملکده، نه پریده، نه ده انساندا اولور
مبتلا کونلومه، بیلمم نه اولوب هر گون ایتیر
آختاریر کن یئنه اول زولف پریشاندا اولور
واحدین بللی دهگیل مسکنی پروانه کیمی
گاه شمعه دولانیر، گاه گولوستاندا اولور
شاعیر:علی آقا واحد


text:
... بیری یوخ ایمیش!
او منی درسدهن دئییل ، هر شئیده ن سالمیشدی. اؤزومدهن بئله . هر دهنیزی گؤرهرکن خزردیر سانیردیم ، هر قوشو اوچارکن دورنادیر سانیردیم ، و هر گیتاری ...! یوخ ، او تار اولا بیلمزدی !
م . الوان اوغلو m_elvanoglu@yahoo.com
... پنجرهیه آچیلان الوان گوللر همیشهلیک کیمی عطری یوخ ایدی. فقط حیاتیولداشیم همئشه اونلارا سو وئریب : « عطری نئیلیرسن ! » دئیهردی. و باخاندا اونلارا گولهگوله « سن رنگلره باخ ! » دئیهردی ، سونرا اسکی بیر ماهنینی همهمهلهیهردی.
بالاجاقیزیم « آیاتای » دوراجاغی* [روروک] ایله اوتاقدا سورکلی بو یان اویانا گئدهردی. آرتیق اونو دیللهمزدیم. چونکو بیریمجی مرتبهده یاشاییردیق و اوینایاندا ســس کویو یان ـ یورهیه گئتمزدی. کیچیک ایکن قیزیم مندن بئلوسیپت[دوچرخه ] ایستهمیشدی ، آنجاق آلاممامیشدیم. قویموشدوم سونرایا. دئمیشدیم بیزکی گئده رگیییک قیزیم ! قوی خاریجه کؤچک، اوندا بیر گؤزهلین سنه آلارام. آمما آیاتای خاریجه گلندهن آرتیق دوراجاغی [روروک] گؤرجهیی بئلوسیپتی اونوتموشدو. بونا گؤره قییمیردیم آجیقلاماغی، فقط « قیزیم! چوخ سـس سالسان بیزی بوردان ائشیگه آتارلار ها! » دئمکله آیاتایین اوزونه قورخو قاچاردی. او سوروتمهنی بیر کؤشه یه آتاراق منه ساری گلیب « بس منه ناغیل دئگینن آتا! » دئمکله منیمله آل وئره قالخاردی ...
او گونلر چوخ یورغون ایدیم. لاکین ایشده ن دئییل، ایش سیزلیکدهن ایدی. خانیم اؤزونو آریقلاتماق ایچون گونده بیر ایکی ساعات یئریش ایدمانینا [ورزش ] چیخاردی . اوندا منله آیاتای ائوده قالاردیق باشباشا. سققیز یاشینا دولاندان آرتیق « بیری وار ایمیش ـ بیری یوخ ایمیش » ایله باشلانان ناغیللاری بهینمزدی. اونو داریخدیراردی . و من « شنگول و منگول » دهن دئیهنده ، ناغیلین یاریسینا کئچمهمیش یوخولویاردی او . چونکو دفعهلرجه ائشیتمیشدی بو ناغیلی مندهن . و منده او یوخودا ایکن آستاجا اونو قالدیریب یاتاغینا گؤتورهردیم . و گؤرهردیم کی بو آچی دان [زاویهدهن] دا الوان گوللر حیاط باغچاسیندان اونا گولور. فقط گولمزدی . او گوللر دونوخموشدو ، هاوا کیمی !
دئدیم : « بیر آز اوشاغا یئتیش خانیم ، بو دا دونارها ! » و خانیم ائله بیلدی پنجرهلر آچیق دیر. « گئنه پاپیروس [سیغارا ]مو چکدین ؟ » دئیهدئیه منی داننییاراق پنجرهلری گؤزدهن آلدی . سونرا کول قابیداکی سیغارا چوپلاریمی سایماغا باشلادی، و سرت بیر دئییشله « گئنه پاپیروسونو چوخالتمیسان کی ؟ ! » دئییب قاپینی آردیندان اؤرتدو.
یادیمدا بیر گون کی آیاتایا « بالاجا قارا بالیق » حئکایهسینی آلمیشدیم او سئوینه سئوینه اونو آچیب « بیری وار بیری یوخ » وار می دئیه سوروشموشدو . و منده دوداغیمدا سئوگی شؤوقو ساچیلاراق « یوخ ، بو آرتیق بؤیوکلرین کیتابی دیر بالام ! » دئمیشدیم . دوروخوب « به نییه بالاجا بالیقدان سؤز ائدیر می آتا ؟ من یئکه بالیق ایستیرهم . » دئییب دیرهندی . سونرادا بئلوسیپتین آجیغینا مینیب قویمادی ناغیلی اونا اوخویام. بو اوزده ن خاریجه گلن کیمی بئلوسیپتی اونا آلماق ایسته دیم ، آنجاق اؤزو ایستهمهدی . آدینیدا بیلمیردی. منده بیلمیردیم . گؤسته ردی منه ، منده سوروشدوم . گؤردوم شوغریبین بیری دیر و آلدیم. بیلمیرهم دوراجاغینین لذتی نئجه بئلوسیپتدهن آرتیق ایدی. بیرآیاغین اوستونه قویوب او بیری آیاق ایله او قدر یئره گره ک وورایدی کی بیر آز یئیین گئتسین . منده او اوینارکن شکیل چکدیریب ایرانا گؤنده ردیم.
چوخ سئوینیردیم . خوش آخارباخار آپارتمانلی بیر ائو دوشموشدو شانسیمیزا. اؤزوده بیریمجی مرتبهده . و ایلده ائله بیلیم بیر نئچه دفعه ایستی ندهنی تصادوفوندهن کی پنجرهلر آچیق قالیردی رنگ به رنگ گوللر گؤزلری اوخشاردی پنجره ده ن . داها اوللر هر دفعه ائوه گیریب یا چیخدیغیمدا گوللری اییلهیردیم و اوجا ســسله « بهبه خانیم !» دئیهردیم . آنجاق یالان دئیهردیم . او گوللر بیز گلن گوندهن ائله اوردا ایدی. و هئچوده عطری یوخ ایمیش . فقط آیاتای اوتاغیندان اونلارا باخا باخا یوخولاردی و من ... هر آخشام یئمکده ن سونرا آچیق پنجرهلردهن پیپ چکه چکه توستوسونو اوفلهیهره ک، گؤرونمز خیال دومان لاریمدا دالدالاناردیم .
بیر گون آیاتای قاپینی برکدهن چالیب ائوه گیردی . و بو گیریشله منی خیاللاریمدان حوپپا یئندیردی . ائله بیل ساکین دیاگراملاریمدا زلزله اولدو .
ـــ سنسن قیزیم ! دئیه سوردوم .
ـــ هئی Hi دئییب کئچدی اوتاغینا. باخدیم گؤردوم ماشاالله یئکه قیز اولوبدور. بو ایل آرتیق اورتا اوخولو باشلامیشدی. و اول گونلردهن بئش آلتی ایل کئچیردی . یئنیدهن باغچایا باخدیم . دونوخموش گوللر. پنجرهنی اؤرتدوم . و باشا دوشدوم کی اونلاری اؤرتدوگومه رغما" اوتاغین عطری دییشمهمیشدیر. سونرا اؤز اؤزومله « بلکه ائله اولدنده یانیلمیشدیم. بو گوللرین گلن گوندهن بری هئچ عطری یوخ ایمیش » دئدیم. بلکهده من باشا دوشموردوم عطری. و باخدیم گؤردوم حیاتیولداشیم یوخدور. او حله ده آریقلاما پروسئسی آردیندان گونده ایکی ساعات تای ـ توشلاری ایله یئریشه گئدیردی . ایشی یئمک یاتماق ایدی. بیرده کی منی سیغارا چکنده یاخالاسین. منده آرتیق پیپ چکهردیم . دئییشمهیه حؤوصلهم یوخ ایدی. چونکو دارتیشاندان سونرا ، او منی قویوب یولداشلارینا قهوه فال باخماغا گئده ردی. و من قالاردیم یاپ یالقیز. آرتیق آیاتای دا یوخ ایدی کی باش باشا قالاق ... بیر آز کوسموشدو آخی ! دئمیشدی گیتار مشقینه گؤندهریم اونو ، گؤنده رمیشدیم تارا! یازیق اودا اوزومده دورماسین دئیه بیر ایکی آی کورسا قاتیلیب ، بیردهن بوراخمیشدی اونو . بیلمم نده ن اوتانیردی . آناسیندان پیغام وئرمیشدی کی تاری چالماق ایسته میر!
آمما اوشاق ایکن من چالاندا تاری ، دیزلریمده اوتوروب میضراب له اویناردی. سونرا « جوپ ـ جوپ ـ جوجه لریم » ی اوخوتدوروب چالدیراردی منه . و من چالاندا قالخیب اویناردی. آنجاق من کؤچهنده خاریجه تاری گتیرهممهدیم. دئمهلی قورخوب ائلهدیم . دئدیم سرحد گؤمروکونده آلیب سیندیریب ائلهرلر. فقط تارسیز ، بهتر تار کئچدی دونیا منه . ائله بیل گؤزلوگومو یئرده قویموشدوم. ائله بیل اؤزومو یئرده قویموشدوم.
دئدیم : « نه فرق ائلهر قیزیم ، بیر گی تاردان آرتیقدی دا ، نه اولار گؤتور چال ! »
آجیغیندان گولدو. گولنده آیاتای منه ، ائله همان آیاتای ایدی. ائله همان بورا گلدیگیمیز آیاتای.... « چال آتا ! » دئیهنده « نئیلهن چالیم آخی بالام ؟ » من سوروشاندا ، قاچیب سوپورگهنی گتیریب الیمه وئرهردی و منــده « دای ـ دالای ـ دای ـ لای لای » چالیب اوخویاردیم . و ساچلاری عطیر ساچاندا ائله بیلردیم دونوخان الوان گوللر دیر کی شاختادا آچیلیب .
خانیم دئدی : « آشی سنه نه وار ، اوشاق گیتاری اؤیره شمک ایسته ییر ، بونون تارا نه دخلی ؟ »
من سوسدوم . سونرا ائودهن ووردوم ائشیگه . حندهورده[دور و برده ] گؤزه ل بیر گؤل وار ایدی. بلکه ده ده نیز. داریخاندا گئدهردیم اورایا و بعضا" دورنالارین تاماشاسینا قالخاردیم . یادیما دوشردی اوشاقلیغیم . او زاماندا داریخاندا خزره سیغیناردیم . و کیچیک ال رادیوملا او تایدان گلن ماهنی لارلا ایچیمی بوشالداردیم . رحمت لیک آنام دئیهردی « آخیر بو رادیو سنی درسده ن سالار ! » و من قولاق آساردیم : « دورنالار گلدی ... تکجه سن گلیب چیخمادین ، هاردا قالمیسان ... »
آمما رادیو منی درسدهن دئییل ، هر شئیده ن سالمیشدی. اؤزومدهن بئله . هر دهنیزی گؤرهرکن خزردیر سانیردیم ، هر قوشو اوچارکن دورنادیر سانیردیم ، و هر گیتاری ...! یوخ ، او تار اولا بیلمزدی ! بونا گؤره بو سونلاردا ائوده دائیما داعوا اولاردی . و من ائله بیلردیم قیزلا آناسی ال بیر اولوبلار کی منی باشلاریندان ائلهیه لر. بونا گؤره منده غضبلهندیم . قیشقیردیم :
ــ آخی نه خبر دیر ؟ کس بو رادیو شوغریبین سـسین !
آیاتای باخدی منه . ائله بیل گؤزلهمیردی مندهن بو غضبی! « سی .دی چالغیسینی» سؤندوروب کوسولو ائوده ن باییرا چیخدی. گئجه ده یوباندی. و من نیگاران قالدیم.
خانیما دئدیم « بو نه اوشاق یئتیرمک دیر ؟ لاپ بوراخمیسان اؤز باشینا ! »
ـــ چوخ باشباشا قویورسان اوشاقلن ! خانیم دئدی. گؤردوم حاقلی دیر...
***
نئچه گون برک خستهلهندیم . آیاتایین اورهیینی آلماغا بیر یولاق آختاریردیم. زوراکی قالخیب کیتاب رفهسینده آختارارکن بیرجه وطنده ن گتیردیگیم اوشاق کیتابی « بالاجا قارا بالیق » گؤزومه ده یدی. چاغیردیم قیزی کی گؤتوروب اونو منه اوخوسون . بیلیردی خستهیم . اودا اوره ییمده یول ائتمک ایسته ردی. گلیب یانیمدا اوتوردو ... گؤردوم گئنه باشباشا قالمیشیق ، آنجاق اوره یی دولو. پنجره لرده ن دونوق الوان گوللر گؤزو اوخشاییردی. آیاتایین ساچلاری عطیر ساچیردی. و گولنده منه ائله او آیاتای ایدی. گولهگوله شیرین دیلی ایله باشلادی اوخوماغا : « بیری یوخ ایمیش ـ بیری یوخ ایمیش ... »!
بیر آز سونرا ، قاه قاه ایله گولمهیه باشلادی. شاشیردیم . سونرا دایاندی و آرتیق اوخویا بیلمهدی . دؤنوب گؤردوم یئنی یئتمه قیزیم کیتابی ترسهسینه الینه گؤتوروب اوخوماق ایسته ییر ... گؤردوم ال لری دونوخوب، او گوللر کیمی ...
سون
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
* فارسجادا « روروک» آدلانان شئی ، « بهزادی » جنابلارینین سؤزلوگونده « دوراجاق » معنی ائدیلمیشدیر.


text:
موضوعات : شهریمیز
حسنلی تپهسی
غربی آذربایجاندا چوخلو تانینمامیش و ده یرلی تاریخی اثرلر واردیر. اونلاردان بیری اولان حسنلی تپه سی ۶ مین ایل دوغوش (میلاد) دان اؤنجه یه قاییدان تاریخی واردیر. بو ده یرلی تاریخی اثر تکجه آذربایجان بؤلگه سینده یوخ، ایرانین باشا- باشیندا تایسیز بیر اثر ساییلیر. حسنلی تپه سی اورمو گؤلونون گونئی باتیسیندا…
حسین جباروند دونیاسینی دگیشدی
حسین جباروند دونیاسینی دگیشدی.حسین جباروند، تبریزین تلویزیون و رادیو صنعتچیسی دونیاسینی دگیشیدی ،رحمتلیک حسین جباروند؛تبریزین تلویزیون ورادیوسوندا ایفالاریلا ایزلهییجیلره گؤزل آنلار(لحظهلر) یاشاداردی. دئمهلیدیر ؛ حسین جباروندین توپراغا تاپیشیرما تؤرهنین (مراسیم) زامانی هلهلیک بللی اولماییب. قایناق:رویدادهای فرهنگی هنری تبریز
اورمونون توی سسی
دبلر، عادت-عنعهلر اؤلکهلر، شهرلر ایله کندلر آراسیندا فرقلی و چئشیتلیدیر. آذربایجان دیارینین گؤزل شهرلریندن بیری اولان اورمو ایسه اؤزونه گؤره مخصوص دبلری واردیر. مختلف شهرلر ایله کندلرده توی آدیندا بیر شنلیک تؤرنی قورولور. آنجاق بو تویلارین گؤزللیگی اونلارین مختلف قایدالار ایله دبلرده توتولماسیدیر. بو یازی دا چالیشمیشام سیز عزیزلری اورمو…
تهراندا شکیللری دوواردا اولان ماشینلاری؛ تبریزین خیاوانلاریندا گؤره بیلرسینیز!
قوجامان تبریز بیر بؤیوک شهر(کلانشهر) اولاراق اسکیدن ایندیهدک اورتادوغونون(خاورمیانه) گلیشمیش و فرقلی شهرلریندن بیری ساییلیر.تبریز شهری، ایران دا بیرینجیلر آدیلا تانینیر. تبریز؛ تاریخ بویو ایز بوراخان اولوب ایندی ایسه، تبریز اؤزونو بیر مودرن وگلیشمیش بؤیوک شهرکیمی تانیتماق ایستهییر،گرچکده تبریزلیلر، اؤز شهرلرینی فرقلهندیرمک اوچون چالیشیرلار بو اوزدن؛ تبریزده هله ایندیده بیرینجیلیک…


text:
صوفیانه اصطلاح لار
منبع : دیوان اشعار ترکی حکیم ابوالقاسم نباتی
به کوشش : دکتر حسین محمدزاده صدیق
آدم : آللاهین گؤزل صیفتلری و آدلاری نین تظاهرو
آشنایی : اؤزونه بیگانه اولماقلا حققه باغلیلیق
آغوش : اسراری تاپماق ، سیرلری درک ائتمک
آئینه : کامیل اینسانین علمی و ذهنی کمالاتی نین تظاهر ائتدیگی یئر
ابر : اللاهلا بنده آراسیندا پرده
اراده : یوکسک عالمه چاتماق ایچون سالیکین ال آتدیغی دونیا گؤروشو
اندوه : غم ، خیر ایله شر آراسیندا مات قالماق
انسان : کامیل شخص
انوار: سالیکین نظرینده ظاهر اولان ابدی نور
اوباش :دوزلوک و ثوابی ترک ائدنلر
باده : ورد و ذکرین نشئه سی
باده فروش : وصله چاتمیش مرشد کامل
بازو : ایلاهی اشاره لری سؤزله افاده ائتمک
بام : عالم اهلی نین ادراکیندان گیزلی قالان یوکسک محل
بذل : بیر شئی دن ال چکیب اوز دؤندرمک
بازی : ایلاهی نشئه لرین رنگارنگلیگی
بزم : حقیقت اهلی نین خصوصی مجلیسی
بقا : گؤزل خیصلتلرین ثابیتلیگی
بندگی : عهده یه دوشن وظیفه لرین مقام و عالمی
بنفشه : ادراکین قدرتی دویولمایان تفکر
ترسایی : ایلاهی دوسلوغون سالیک قلبینده معنوی تظاهرو
تفرقه : سوال و دوعا واسطه سیله حققه مراجعت ائتمک ، دردلشمک
تمکین : حقیقت اهلی نین صیفتی
توبه : کامللیک یولوندا نقصانلاردان خیلاص اولماق
ترک : آختاریلانا چاتماق ایچون لازم اولان ایلاهی گؤزللیک
تکبر : حققین هامیدان و هر شئیدن اوستون اولماسی
تیر : سونو گؤرونموین ایلاهی نظرلر
تیر مژگان : عملی صالیح عارفین حقیقتی گؤرمک ایچون مالیک اولدوغو ایتی باخیش
جام : معرفت باده سی ایله دولو آدام
جان : دونیوی حقیقتلرین آچیق نظرده تجلی سی
جان جان : حقیقی وحدت ، حقیقتلرحقیقتی
جرعه : سالیکدن گیزلی قالان سیرلر
جفا : حقیقی گؤزللیکه چاتماق ایچون ، سالیکین کئچدیگی سیناق
جور : سالیکین حقیقتلری درک ائتمه سینه احتمالی
جذبه : حقیقتهدوغرو جذب اولونوب عذابلی حاللار کئچیرمک
جلال : عاشقین گؤزونده معشوقه یئتمک احتمالی
جنت : تجلی نین ان یوکسک سون مرحله سی
جهان : وارلیقلارین ظاهیری صورتی
چاه زنخ : مشاهیده و جد جهد یولونداکی چتینلیکلر
چشم : سالیکین ایلاهی صیفتلری و کمالاتی شئیر ائتمه سی
چهره : سالیکین گؤه بیله جگی تجلیات
چهره گلگون : ماده و زمان داخیلینده گؤرونمین یوکسک عالمین تجلی سیچلیپا : انسانین داخیلی وارلیغی
چنگ : سالیکین گؤرونن سیرری ، شوق و ذوق کمالاتی
حجاب : معشوقه چچاتماق یولوندا مانیعه
حسن : کمالاتین بیر یئره توپلانماسی ، عضولرین تناسبو
خال : وصالی مشکل اولان حققه وارماق
خرابات : فنا مقامی ، معنا عالمی
خرقه : وجودون ظاهیری
خمار : کامیل پیر ، وصله چاتمیش مرشد ، تجلی و جاذبه لره یاخین سالیک
خم زلف : ساچین قیوریمی ،ایلاهی سیررلر
خواب : اختیاری یئنیلیک بیلرکن اؤزونو فنا ائتمک
خط : حققین جمالینین ظهورو
دف : حقیقی معشوقون طالیبی
دل : کامیللیک و تاماملیق مرکزی
دلدار : روحون صفاسی
دلبر : اورکده اولان دوسلوقون رمزی
دیر: انسان وجودو و موهوم عالم
دین : پریشانلیق زامانی باش وئرن اعتقاد
ذوق : کشفلرین نتیجه سی
ذقن : لذت محلی ، حقیقی مشاهده مکانی
ریند : هوی و هوسدن کنار اولان شخص ، عاریف
روح : محنتلر محلی
ریحان : سالیکین زحمت باهاسینا الده ائتدیگی ضیاء
رمز : ایلاهی سیررلرین تمثالی
رخ : فطری گؤزللیگین تظاهری
زکات : واجب ایشدن امتناع
زردی : شکسته نفسلیک نشانه سی
زولف : آغلاگلن ، حس ائدیلن جزیی و کلی امکانلارین مرتبه سی
زنار : کامیل مرشده خیدمت ، واحید مسلک
زهد : حققه یاد اولان عامیللرین اورگی تمیزلمک
ساربان : حقیقت یولونو گؤسترن
ساغر لبریز : حقیقتی درک ائتمیش مردک آدام
سالیک : حققه چاتماق اوچون جد و جهد ائدن
ساقی : معنا عالمینین فیض بخش ائدنیذوق وئرنی
سخن : ایلاهی اشاره
سرو : معرفت
سیمرغ : کامیل انسان
شراب : ایلاهی عالم
شمع : ایلاهی نور
شیدا : شوق اهلی ، دنیا قایغیلاریندان خیلاص اولموش عاشق
شیوه : موقتی جاذبه
صبح : سالیکین آرزولارینین طلوع ائتمه سی ، حقیقت جمالینین غیب عالمدن گؤرونمه سی
صراحی : عارف شخصین قلبی
صنم : روحون صفاسی
صفا :قلبین پاکلیغی
ظهور : جد و جهد یولیله حقیقت نورونو مشاهیده ائتمک
عارض : حققین تظاهر ائتدیگی
عارف : قورخو بیلمین ، عاغیللی و آننی آچیق شخص، هر شئی ده حققی گؤرن
عشرت : عارفین اؤز سئوگیلیسیله انسیت باغلاماسی و فیض آلماسی
عاشق : نفسینی و وجودونو کمالا چاتدیریب ، حققین جمالینا مفتون اولان شخص
عنقا : کامیل انسان
عید : بیرلیک مقامی ، بیرلیک محلی


text:
موضوع:
آذربایجان ناغیللاری
بیری واریدی بیری یوخیدی، " ولی
" آدلی بیر کچل واریدی. بونون وار یوخو بیرجه داناسی واریدی. بیر گون
کووخا قونشولاری ییغیب دئدی:
گلین گئدک ، کئچلین داناسینی بیر فند
ایلیب کسدیرک، چوخدان دی دیلیمیزه ات دیمیب.
سوزو بیر یئره قویوب گلدیلر کئچلین
یانینا دئدیلر:
ولی! گل بیر شئی ائلیه یک . چوخدان بری
دیلیمیزه ات دیمیب دیر . ولی بیر هفته گوزله دی ، هئچ کس اوز داناسین کسمه دی ایکی
هفته اوچ هفته بیر آی کئچدی کسن اولمادی. ولی باشا دوشدو کی بونو آلدادیبلار. دئدی
:
یاخشی ، گورون سیزین باشیزا نه گتیرجم.
دانانین گونونو گونون آلتینا قویوب قوروتدو ، خیردا - خیردا دوغراییب خورجونا
دولدوروب ، ائشگین بئلینه آشیردی . شهره طرف یوللاندی ولی گلیب بیر بولاغین
باشیندا یاتدی. گئجه سووداگرین کاروانی گلیب بو بولاغین اوستونده دوشدو .
ولی سوودا گره دئدی :
سیز مندن بیر آز آرالی اوتورون. چون کی منیم قیمتلی شئی لریم
سنین کینه قاریشار.
سووداگر فیکیرلشدی کی دلی دن دوغرو خبر.
گنجه سووداگر کئچلین خورجونو گوتوروب ، اوزونون تایلارینی قویدو ، اوزوده باشلادی
یول گئتمه یه.
آما کچل یاتمامیشدی گوزونون اوجو ایله
باخدی، سحر آچیلدی. کئچل گورودو کی اونلار گئدیب تئز تایلاری ائششگه یوکاله ییب
ائوه گئتدی. ائوده آچیب گوردو کی قیمتلی پارچادی ، کئچل دئدی:
آرواد گلیب کووخادان آرشین ایسته دی.
کووخا دئدی: آرشینی نئیله جکسن؟
آرواد دئدی: کئچل بیر یوک پارچا گتیریب ،
اولچه جک. کووخا آرشینی وئردی ، اوزوده گلدی گوردو دوغوردان دا کئچل بیر یوک پارچا
گتیریب
کووخا دئدی: آی کچل بو هاردان دوشوب الینه؟
کئچل دئدی: سیز ائله بیلدینیز دانانی
کسدیردینیز منه ضرر ائیله دی. دانانین گونونو قورودوب تاغلاق ائله دیم. سونرا
تاغالاقی دوغراییب آپاردیم شهر ده بیر قیزیل پولا ساتدیم ، بو پارچالاری آلیب
گتیردیم.
کووخا بو احوالاتی قونشولارینا سویله دی
، قونشولاری هامیسی دانالارینی کسدیلر ، دریسینی قورودوب تاغلاق قاییردیلار .
آپاردیلار شهره ساتماغا باشلادیلار اوردا قیشقیرماغا:
بازار آداملاری دوشدولر بونلارین دالینا.
باشلادیلار ال چالیب اویناماغا کی تاغالاغین بیر قیزیل پولا اولار؟ گوردولر کئچل
بونلاری آلدادیب قاییدیب گلدیلر کی کئچلی اولدورسونلر . کئچل دامدان باخیردی. کووخا گیل کئچلی گوردولر، کئچل قاچدی چولده قونشوسو چوبانین یانینا گئتدی.
چوبان دئدی: کئچل هارا قاچیرسان؟ کئچل دئدی : پادشاهین قیزینی گولجه منه
وریلر . منآلمیرام اونا گوره فاچیرام.
ایسته ییرسن گل پالتارلاریمیزی دییشک
قیزی سنه وئرسینر.
چوبان و کئچل پالتارلارینی بیربیرینن
دیشدیلر. کووخا گلیب چوبانی کچل بیلیب چایا ایته له دی.
گل سنه کیمدن دئییم، کئچل دن. کووخا ائوه گلندن سونرا کچل قویونلاری ائوه گتیردی
، کئچل قویونلاری گوروب دئدی: من سنی چایا آتدیم قویونلاری هاردان گتیردین؟ کئچل
دئدی: اگر چایا دوشوب دسن " دریججو " اوندا قویونلار گلجک ، من بو
قویونلاری پایدان گتیرمیشم.
کووخا دئدی: من چایا دوشوب دئسم " دریججو " اوندا قویونلار گلرمی؟
کئچل دئدی: هه
کووخا سحر دوروب گئتدی همین یئرده ، اورادا اوزونو چایا آتدی کی دریججو دئسین
سودا ، بوغولوب اولدو .
برچسبها: کئچلین فندی


text:
اوزاقلاردا بیر یول وار
سؤیلر ـ یازیلار
نسیمی فیلمینین تاریخی ـ اعتقادی یؤنونه قیسا بیر ملاحظه کئچن ساوئت دؤرونده نسیمی آدینا بیر سینمایی فیلم چکیلیب
کی باشدان ایاغا تاریخ تحریفیدیر. بو فیلمین تکنیکی جهتدن گوجلو اولماغینا
رغما، حقیقتدن تام اوزاق بیر فیلمدیر. بو فیلم کمونیستلرین منافعینین
اوغروندا یازیلمیش و تصویره چکیلمیشدیر. بو فیلمین اساس تحریفلری
حروفیلر حاقدا گئدیر. بو فیلمده حروفیلر بیر مادیگرا نحله
تانیتدیریلیبلار. فیلمی دوزهدنلرین دغدغهلری
تاریخده اولان نسیمینی دیریلتمک دئیلده اونو اؤز منافعلر اوغروندا بیر
مسخ اولموش شکیلده آذربایجان میلتینه و بوتون روسیه کمونیستلری سلطهلری
آلتیندا گئتمیش مسلمان خالقلارا تقدیم ائتمکدیر. حروفی
تاریخی و عقیدهلری تانیش اولانلار بیلیرلر کی حروفیلر اون ایکی ایماما
اینانان بیر شیعی نحله ایدیلر. فضل الله نعیمی استرآبادی اؤزو اصالتا
ایندیکی تورکمن چؤلونون گرگان شهرینین یاخینلیغیندا اولان «استرآباد»دان
اولموش. سربهدارلار قیامیندان سونرا باش قالدیران بو حروفیلر اساس سؤزلری
شیعهلیک محورینده ایدی و خوراساندا سرکوب ائدیلدیکدن سونرا ائلخانلیلار
دؤرونده شیعهلیگه مایل اولان آذربایجانا اوز گتیردیلر. فضل الله نعیمی
اؤزو بیر تورک اولمادان یازدیغی کیتابلاری دا فارس دیلینین استرآباد
لهجهسی ایله یازیب، او اینانیردی کی عرب دیلینده اولان 28 حرف فارس
دیلینده 32 حرفه چاتماقلا کامیللشیب و اؤزونو داها آرتیق گلیشمیش بیر
علملره واقف سانیردی. نعیمینین ایمامی شیعهلیگه باغلی اولدوغو
آیدیندیر؛ اون ایکی ایمام اعتقادی، مهدویت اعتقادی، حی علی خیرالعمل
سؤزونو آذانین بیر جزو ببیلمک و ... حروفیلرین شیعی اولدوقلارینی ثبوته
یئتیریر. الیمیزه یئتیشن حروفیه الیازمالاری اونلارین آللاها و ایمام
پیغمبره قائل اولدوقلارینی ثبوت ائدیر[1]
کی نسیمی فیلمینده اونون عکسینی ثبوته یئتیرمگه چالیشیلیر. حتی کلمنت
هوارتین تحقیقی ایله چاپ اولونان هدایتنامه، محرمنامه سید اسحق، نهایتنامه،
اسکندرنامه و ... رسالهلرینده ده حروفیهنین بیر نوع شیعهلیک آخینی
اولدوغو آپ آچیق گؤرونور.[2]
آنجاق حروفیهنین بیر عرفانی مشربلری و دونیا گؤروشلری وار ایمیش کی شیعی
اعتقادلاریلا یاناشی اونا اینانیرمیشلار. فضل الله نعیمی شروان زیندانیندان
یازدیغی مکتوبوندا بئله بیر بیت گتیریر: من حسین وقت و نا اهلان یزید و شمر من روزگارم جمله عاشورا و شروان کربلا[3] نه ایسه، حروفیلرین عقیدهلریله آرتیق تانیشماغا ایران دا دکتر یعقوب آژندین حروفیه در تاریخ آدیندا چاپ ائتدیگی کیتابدان دا فایدالانماق اولار. ایندی
بئله بیر ایسلامی فرقهنین آغزینا گتیریب تام ملحدانه سؤزلر قویماق و
نعیمی و نسیمی و حروفیلردن مسلمانلار قاباغیندا قوندارما بیر سنگر دوزلتمک
کمونیستلرین معجزاتینداندیر. فیلمده حروفیه آدینا گئدن کؤکسوز کؤتوکسوز
کمونیستی سؤزلر آنجاق آذربایجان خالقینا ملحدانه بیر تاریخی عقبه دوزلتمک
ایله اورتایا قویولموشدور. بئله بیر ایش بابک فیلمینده ده داها آرتیق
ایرهنج شکیلینده کمونیستلر وریندن دئییلمیشدیر. فیلمده
یالنیز ایسلام دونیاسی هجومدا دئییل، تورک دونیاسی دا تحریف آتشینه
توتولور و بؤیوک تورک شاهی امیر تیمور، بیر آذربایجان دوشمانی کیمی گؤستریلیر
حال بو کی امیر تیمور دؤروندن باشلایاراق تورک دیلی یالنیز آذربایجاندا
یوخ بوتون تورک یوردلاریندا گوجلو بیر شکیلده یازیلماغا کئچدی. فیلمین
بوتون دیالوق و دراملارینی بیر به بیر بورادا گتیریب نقده چکمگه و
حروفیلرین گئرچک عقیدهلرینده گئنیش سؤزلر آپارماغا واقت یوخ، بلکه ده بو
قونودا چوخلو مقالهلر یازیلیبدیر، بو حاقدا بیلگینیز وارسا مندن
اسیرگهمهیین. 31/02/1387 گونش ایلی [1].
ایران کیتابخانالاریندا بیر چوخ حروفیه رسالهلرینین الیازمالاری
ساخلانیلیر کی بیر سیراسینین سالیق سوراغینی من یادداشت ائتمیشم. رحمتلی
عبدالباقی گولپینارلی حروفیه کیتابشناسلیغی قونوسوندا بیر کیتاب یازیبدیر
کی اونون فارسی ترجمهسی ده ایراندا «فهرست متون حروفیه» آدیلا چاپ اولوب دور. [2].
بو کیتاب «مجموعه رسائل حروفیه» آدیندا 1909 میلادی ایلینده لیدن شهرینین
بریل مطبعهسی طرفیندن چاپ اولموش و 1360 گونش ایلینده تهرانین «نشر مولی»
طرفیندن تجدید چاپ اولموش. [3]. رک: حروفیه در تاریخ، یعقوب آژند، ص25. سئل ساغاناق سوووشدو قاچین قوپدو درهلر قوووشدو. ٭٭٭٭ قالان؛ بیر یالین آیاقلارین ایزلریدی چایلاقلار یاخاسیندا قاییدان؛ بیر بئلی بوکولموش آتلیدی ایگید اوغلو قوجاغیندا Sel Sağanaq sovuşdu Qaçın qopdu Dərələr qovuşdu ٭٭٭ Qalan, Bir yalın ayaqların izləriydi Çaylaqların yaxasında Qayıdan Bir beli bükülmüş atlıydı İgid oğlu qucağında شاهلار شاهي؛ قيزيلباشلار باشي؛ شاه اسماعيل ختايي صفوي؛ شانينا! ييغدي قيزيلباشلاريني باشينا چاتميش ايدي تازه اوناوچ ياشينا بويدا اوجا، اوزده گؤزهل، گؤزده خوش آي کي دئييل، گون دولانير باشينا قلبي ايشيق، کؤنلو اوجاق قورآن´ا کیم کی گؤرور سجده ائدیر قاشينا باشلادي «گيلان»لا «تاريم»دان گليب «اردبيل»ـه، آغلادي قارداشينا اردبيل اوغلو، صفيالدين بويو قويدو باشين شيخ صفينين داشينا آندي بير آن «حئيدر» آتاسين دئدي: اؤج آلارام! آند ايچيرهم آشينا! آلدي قيلينجين اله حئيدر کيمي ييغدي قيزيلباشلاريني باشينا! ... بو قوشوغون لاتینجایا کؤچورولموشونو سایین مئهران باهاری جنابلارینا مینتدارام! Şah Xətayi Şahlar şahı; Qızılbaşlar baş; Şah İsmayıl Xətayi-i Səfəvi; Şanına! Yığdı Qızılbaşlarını başına Çatmış idi tazə onüç yaşına Boyda uca, üzdə gözəl, gözdə xoş Ay ki deyil, gün dolanır başına Qəlbi ışıq ,könlü ocaq Quran'a Kim ki görür səcdə edir qaşına Başladı Gilan'la Tarım'dan gəlib Ərdəbil'ə ağladı qardaşına Ərdəbioğlu, Səfiyəddin boyu Qoydu başın Şıx Səfi'nin daşına Andı bir an Heydər atasın, dedi Öc alaram, and içirəm aşına Aldı qılıncın ələ Heydər kimi Yığdı Qızılbaşlarını başına! ... بو شعر اؤنجهدن ایملر سیتهسیندهده گئتمیشدی. بورادا دا سئویملی اوخوجولارا تقدیم اولور. «اوچ قيزلار» تورپاق يولون قيراغيندا اسين اسير؛ قايالارين دوداغيندا ساري سونبول ساچلاريني يئل اوخشايير. سسسميرسيز اوزاقلاردا دوروب باخان «اوچقيزلار»ين ساچي داشدان گؤزو داشدان هؤرولموشکن يولا باخير. گؤي گَوَنلر سوت تيکانلار زوو زولالار زهرين داديب باخان قيزلار «اؤرتولو دوز» اورتاسيندا دوران قيزلار اوچ اولدوزلار اوزاقلارا ـ ياخينلارا باخا باخا اوتانجدان قوروموشلار![1] 1386 ـ یای چاراویماق / ایستی سو یولوندا Üç qızlar Torpaq yolun qırağında Əsin əsir Qayaların dodağında Sarı sünbül saçlarını Yel oxşayır Səs – səmirsiz Uzaqlarda Durub baxan Üçqızlar"ın Saçı daşdan Gözü daşdan Hörülmüşkən Yola baxır. Göy gəvənlər Süt tikanlar Zuu zolalar Zəhrin dadıb baxan qızlar Örtülü düz ortasında duran qızlar Üç ulduzlar Uzaqlara – yaxınlara Baxa – baxa Utancdan Qurumuşlar! 2007 - yay Çaroymaq - İsti su yolunda [1] . چاراویماقدا خالق آرا بير اسطورهوي افسانه وار کي: اوچ قيز بولاق باشيندا ايميشلر کي بيردن قاينآتالاري گلير و اونلار اونو گؤرجک اوتانيرلار و آللاهدان ايستهييرلر کي اونلاري داش ائتسين و ائلهجهده دوردوغو يئرلرينده قورويوب داش کيمي قاليرلار. ايندي ده ائله او داشلار دورور و اوزاقدان اوچ قادين کيمي باخيرلار آنجاق چوخ بؤيوک بير بيچيمده. تاک تیک... تیک تاک..! انیر ـ چیخیر آتدیم ـ آتدیم اؤته ـ اؤته اؤزونو ساییر ... تکرارلاییر ... عقربهلر! ـ تیک ـ تاک ـ تیک ـ تاک ـ تیک ـ تاک ... اؤز باشینا دولانیر آردیجیل پارادوکس یارادیر هه، یوخ! هه، یوخ! هه، یوخ! ... اوزولمهدن آن ـ آن بو تسلسلده اؤز دؤورونه دوام ائدیر تلهسیر، تلهسمیر تیکتاکلار؛ دوردوغو یئرده ایضطیراب دوغورور ایکی اورهکلیک یارادیر ان، چیخ ان، چیخ!... آلت، اوست! آلت، اوست!... من، سن من، سن!... وار، یوخ وار، یوخ!... عقربهلر اؤزونو دانیر! و یئر ـ عقربهیه یالنیز بنزهییر ـ آی باجیسیلا بیرگه گونش منظومهسینین اولدوزلو خانقاهیندا سونسوزلوغو سماع ائدیر و بیرلیکده دؤنور، دولانیر، فیرلانیر و ایکی ایاقلی بیریسی اوتوروب گونه، آیا، ایله بؤله رک بو اوزولمزلیگی سادالاییر او گونشین گونده دوغولوب بوغولماغینی گؤردویو گؤزونه اینانیر نییه کی اؤزو بیر گون اولور بیر گون اؤلور. آنجاق زامان ساعاتینین عقربهلری بونلارا باخمادان بیر آن یورولمادان بیر چالیم دورمادان ابدیّتی اولاییر.
برچسبها: حروفیه, سید عمادالدین نسیمی, تاریخنگاری
برچسبها: شاه اسماعیل صفوی, شاه ختایی, صفویه
برچسبها: زمان, چاغ, ساعت, ابدیت, وارلیق
نسیمی فیلمینین تاریخی ـ اعتقادی یؤنونه قیسا بیر ملاحظه
کئچن ساوئت دؤرونده نسیمی آدینا بیر سینمایی فیلم چکیلیب کی باشدان ایاغا تاریخ تحریفیدیر. بو فیلمین تکنیکی جهتدن گوجلو اولماغینا رغما، حقیقتدن تام اوزاق بیر فیلمدیر. بو فیلم کمونیستلرین منافعینین اوغروندا یازیلمیش و تصویره چکیلمیشدیر. بو فیلمین اساس تحریفلری حروفیلر حاقدا گئدیر. بو فیلمده حروفیلر بیر مادیگرا نحله تانیتدیریلیبلار. فیلمی دوزهدنلرین دغدغهلری تاریخده اولان نسیمینی دیریلتمک دئیلده اونو اؤز منافعلر اوغروندا بیر مسخ اولموش شکیلده آذربایجان میلتینه و بوتون روسیه کمونیستلری سلطهلری آلتیندا گئتمیش مسلمان خالقلارا تقدیم ائتمکدیر.
حروفی تاریخی و عقیدهلری تانیش اولانلار بیلیرلر کی حروفیلر اون ایکی ایماما اینانان بیر شیعی نحله ایدیلر. فضل الله نعیمی استرآبادی اؤزو اصالتا ایندیکی تورکمن چؤلونون گرگان شهرینین یاخینلیغیندا اولان «استرآباد»دان اولموش. سربهدارلار قیامیندان سونرا باش قالدیران بو حروفیلر اساس سؤزلری شیعهلیک محورینده ایدی و خوراساندا سرکوب ائدیلدیکدن سونرا ائلخانلیلار دؤرونده شیعهلیگه مایل اولان آذربایجانا اوز گتیردیلر. فضل الله نعیمی اؤزو بیر تورک اولمادان یازدیغی کیتابلاری دا فارس دیلینین استرآباد لهجهسی ایله یازیب، او اینانیردی کی عرب دیلینده اولان 28 حرف فارس دیلینده 32 حرفه چاتماقلا کامیللشیب و اؤزونو داها آرتیق گلیشمیش بیر علملره واقف سانیردی. نعیمینین ایمامی شیعهلیگه باغلی اولدوغو آیدیندیر؛ اون ایکی ایمام اعتقادی، مهدویت اعتقادی، حی علی خیرالعمل سؤزونو آذانین بیر جزو ببیلمک و ... حروفیلرین شیعی اولدوقلارینی ثبوته یئتیریر. الیمیزه یئتیشن حروفیه الیازمالاری اونلارین آللاها و ایمام پیغمبره قائل اولدوقلارینی ثبوت ائدیر[1] کی نسیمی فیلمینده اونون عکسینی ثبوته یئتیرمگه چالیشیلیر. حتی کلمنت هوارتین تحقیقی ایله چاپ اولونان هدایتنامه، محرمنامه سید اسحق، نهایتنامه، اسکندرنامه و ... رسالهلرینده ده حروفیهنین بیر نوع شیعهلیک آخینی اولدوغو آپ آچیق گؤرونور.[2] آنجاق حروفیهنین بیر عرفانی مشربلری و دونیا گؤروشلری وار ایمیش کی شیعی اعتقادلاریلا یاناشی اونا اینانیرمیشلار. فضل الله نعیمی شروان زیندانیندان یازدیغی مکتوبوندا بئله بیر بیت گتیریر:
من حسین وقت و نا اهلان یزید و شمر من
روزگارم جمله عاشورا و شروان کربلا[3]
نه ایسه، حروفیلرین عقیدهلریله آرتیق تانیشماغا ایران دا دکتر یعقوب آژندین حروفیه در تاریخ آدیندا چاپ ائتدیگی کیتابدان دا فایدالانماق اولار.
ایندی بئله بیر ایسلامی فرقهنین آغزینا گتیریب تام ملحدانه سؤزلر قویماق و نعیمی و نسیمی و حروفیلردن مسلمانلار قاباغیندا قوندارما بیر سنگر دوزلتمک کمونیستلرین معجزاتینداندیر. فیلمده حروفیه آدینا گئدن کؤکسوز کؤتوکسوز کمونیستی سؤزلر آنجاق آذربایجان خالقینا ملحدانه بیر تاریخی عقبه دوزلتمک ایله اورتایا قویولموشدور. بئله بیر ایش بابک فیلمینده ده داها آرتیق ایرهنج شکیلینده کمونیستلر وریندن دئییلمیشدیر.
فیلمده یالنیز ایسلام دونیاسی هجومدا دئییل، تورک دونیاسی دا تحریف آتشینه توتولور و بؤیوک تورک شاهی امیر تیمور، بیر آذربایجان دوشمانی کیمی گؤستریلیر حال بو کی امیر تیمور دؤروندن باشلایاراق تورک دیلی یالنیز آذربایجاندا یوخ بوتون تورک یوردلاریندا گوجلو بیر شکیلده یازیلماغا کئچدی.
فیلمین بوتون دیالوق و دراملارینی بیر به بیر بورادا گتیریب نقده چکمگه و حروفیلرین گئرچک عقیدهلرینده گئنیش سؤزلر آپارماغا واقت یوخ، بلکه ده بو قونودا چوخلو مقالهلر یازیلیبدیر، بو حاقدا بیلگینیز وارسا مندن اسیرگهمهیین.
31/02/1387 گونش ایلی
[1]. ایران کیتابخانالاریندا بیر چوخ حروفیه رسالهلرینین الیازمالاری ساخلانیلیر کی بیر سیراسینین سالیق سوراغینی من یادداشت ائتمیشم. رحمتلی عبدالباقی گولپینارلی حروفیه کیتابشناسلیغی قونوسوندا بیر کیتاب یازیبدیر کی اونون فارسی ترجمهسی ده ایراندا «فهرست متون حروفیه» آدیلا چاپ اولوب دور.
[2]. بو کیتاب «مجموعه رسائل حروفیه» آدیندا 1909 میلادی ایلینده لیدن شهرینین بریل مطبعهسی طرفیندن چاپ اولموش و 1360 گونش ایلینده تهرانین «نشر مولی» طرفیندن تجدید چاپ اولموش.
[3]. رک: حروفیه در تاریخ، یعقوب آژند، ص25.
سئل
ساغاناق سوووشدو
قاچین قوپدو
درهلر قوووشدو.
٭٭٭٭
قالان؛
بیر یالین آیاقلارین ایزلریدی
چایلاقلار یاخاسیندا
قاییدان؛
بیر بئلی بوکولموش آتلیدی
ایگید اوغلو قوجاغیندا
Sel
Sağanaq sovuşdu
Qaçın qopdu
Dərələr qovuşdu
٭٭٭
Qalan,
Bir yalın ayaqların izləriydi
Çaylaqların yaxasında
Qayıdan
Bir beli bükülmüş atlıydı
İgid oğlu qucağında
شاهلار شاهي؛
قيزيلباشلار باشي؛
شاه اسماعيل ختايي صفوي؛
شانينا!
ييغدي قيزيلباشلاريني باشينا
چاتميش ايدي تازه اوناوچ ياشينا
بويدا اوجا، اوزده گؤزهل، گؤزده خوش
آي کي دئييل، گون دولانير باشينا
قلبي ايشيق، کؤنلو اوجاق قورآن´ا
کیم کی گؤرور سجده ائدیر قاشينا
باشلادي «گيلان»لا «تاريم»دان گليب
«اردبيل»ـه، آغلادي قارداشينا
اردبيل اوغلو، صفيالدين بويو
قويدو باشين شيخ صفينين داشينا
آندي بير آن «حئيدر» آتاسين دئدي:
اؤج آلارام! آند ايچيرهم آشينا!
آلدي قيلينجين اله حئيدر کيمي
ييغدي قيزيلباشلاريني باشينا!
...
بو قوشوغون لاتینجایا کؤچورولموشونو سایین مئهران باهاری جنابلارینا مینتدارام!
Şah Xətayi
Şahlar şahı;
Qızılbaşlar baş;
Şah İsmayıl Xətayi-i Səfəvi;
Şanına!
Yığdı Qızılbaşlarını başına
Çatmış idi tazə onüç yaşına
Boyda uca, üzdə gözəl, gözdə xoş
Ay ki deyil, gün dolanır başına
Qəlbi ışıq ,könlü ocaq Quran'a
Kim ki görür səcdə edir qaşına
Başladı Gilan'la Tarım'dan gəlib
Ərdəbil'ə ağladı qardaşına
Ərdəbioğlu, Səfiyəddin boyu
Qoydu başın Şıx Səfi'nin daşına
Andı bir an Heydər atasın, dedi
Öc alaram, and içirəm aşına
Aldı qılıncın ələ Heydər kimi
Yığdı Qızılbaşlarını başına!
...
بو شعر اؤنجهدن ایملر سیتهسیندهده گئتمیشدی. بورادا دا سئویملی اوخوجولارا تقدیم اولور.
«اوچ قيزلار»
تورپاق يولون قيراغيندا
اسين اسير؛
قايالارين دوداغيندا
ساري سونبول ساچلاريني
يئل اوخشايير.
سسسميرسيز
اوزاقلاردا دوروب باخان
«اوچقيزلار»ين
ساچي داشدان
گؤزو داشدان
هؤرولموشکن
يولا باخير.
گؤي گَوَنلر
سوت تيکانلار
زوو زولالار
زهرين داديب باخان قيزلار
«اؤرتولو دوز» اورتاسيندا دوران قيزلار
اوچ اولدوزلار
اوزاقلارا ـ ياخينلارا
باخا باخا
اوتانجدان قوروموشلار![1]
1386 ـ یای
چاراویماق / ایستی سو یولوندا
Üç qızlar
Torpaq yolun qırağında
Əsin əsir
Qayaların dodağında
Sarı sünbül saçlarını
Yel oxşayır
Səs – səmirsiz
Uzaqlarda
Durub baxan
Üçqızlar"ın
Saçı daşdan
Gözü daşdan
Hörülmüşkən
Yola baxır.
Göy gəvənlər
Süt tikanlar
Zuu zolalar
Zəhrin dadıb baxan qızlar
Örtülü düz ortasında duran qızlar
Üç ulduzlar
Uzaqlara – yaxınlara
Baxa – baxa
Utancdan
Qurumuşlar!
2007 - yay
Çaroymaq - İsti su yolunda
[1] . چاراویماقدا خالق آرا بير اسطورهوي افسانه وار کي: اوچ قيز بولاق باشيندا ايميشلر کي بيردن قاينآتالاري گلير و اونلار اونو گؤرجک اوتانيرلار و آللاهدان ايستهييرلر کي اونلاري داش ائتسين و ائلهجهده دوردوغو يئرلرينده قورويوب داش کيمي قاليرلار. ايندي ده ائله او داشلار دورور و اوزاقدان اوچ قادين کيمي باخيرلار آنجاق چوخ بؤيوک بير بيچيمده.
تاک تیک... تیک تاک..!
انیر ـ چیخیر
آتدیم ـ آتدیم
اؤته ـ اؤته
اؤزونو ساییر ...
تکرارلاییر ...
عقربهلر!
ـ تیک ـ تاک
ـ تیک ـ تاک
ـ تیک ـ تاک ...
اؤز باشینا دولانیر
آردیجیل پارادوکس یارادیر
هه، یوخ!
هه، یوخ!
هه، یوخ! ...
اوزولمهدن
آن ـ آن
بو تسلسلده اؤز دؤورونه دوام ائدیر
تلهسیر، تلهسمیر تیکتاکلار؛
دوردوغو یئرده ایضطیراب دوغورور
ایکی اورهکلیک یارادیر
ان، چیخ
ان، چیخ!...
آلت، اوست!
آلت، اوست!...
من، سن
من، سن!...
وار، یوخ
وار، یوخ!...
عقربهلر اؤزونو دانیر!
و یئر
ـ عقربهیه یالنیز بنزهییر ـ
آی باجیسیلا بیرگه
گونش منظومهسینین اولدوزلو خانقاهیندا
سونسوزلوغو سماع ائدیر
و بیرلیکده
دؤنور، دولانیر، فیرلانیر
و ایکی ایاقلی بیریسی
اوتوروب
گونه، آیا، ایله بؤله رک
بو اوزولمزلیگی سادالاییر
او گونشین گونده دوغولوب بوغولماغینی گؤردویو گؤزونه اینانیر
نییه کی اؤزو
بیر گون اولور
بیر گون اؤلور.
آنجاق
زامان ساعاتینین عقربهلری
بونلارا باخمادان
بیر آن یورولمادان
بیر چالیم دورمادان
ابدیّتی اولاییر.


text:
|
گولگو
خالق آغزیندان ، خالق گولوشو(2)
روایت : حسن ایلدیریم
فرمانلی پيشيك
قوجانـین باشیندان اهل- عیالي داغـیلـیب،
بير اؤزو قالمیشدی، بير قاریسي وبيرده پيشيیي. پيشيك ايللر اوزونو ااونلارلا
یاشامیشدی. چوخ ایميل حـییوان ايدي! هیچ بير قابا باشین سوخمازدی، نه ویرسه
ايديلر اونو یییردي. پيشيك قاپی قونشودا یاخشی تانـینمیشدی. هامی اونا ایميل
پيشيك دیييرديلر، اونو چوخ سیورديلر! آمما بيردن – بيره نه اولدو پيشيیين احوالـی
دیيشيلدي! ایله بيل باشینا هاوا گلدي! ییره- گویه سیغمازدی. گونو- گوندن پيشيك پيسلشدي.
داها قوجایا گؤز ویريردی ايشیق ویرميردي! ایوده هیچ نه قویماق اولموردو. قوجانـین
اليندن اتي ایله قاپیردی کی، او قالیردی كسيله- كسيله، قارینـین سوت-
قاتـیغـینـی گؤز قـیرپیمیندا یالايیيب ديبينه چـیخـیردی، آمما دی گل کی ، سیچانلار
ایوده آت اوینادیردیلار، پيشيك باشینا بير سورو سیچان یـیغمیشدی! قوجا ايله قارینـین
آمانـی كسيلميشدي!
بير گون قوجا قاریسینا
دیدي كي:
- آی آرواد بو پيشيك- سیچان بيزي بوغازیمیزا
یـیغدی آخـی! گلسن بونو آزدیراق!
- آی كيشي آللاها خوش گلمز، بير آزدا گؤزله
بلكه دوزلدي.
آخشام قارینـی یوخو آپارمیش، پيشيك جوموب
قارینین قولاغـینـی آغزینا سالار- سالماز، آرواد چـیغـیرا- چـیغـیرا
ییريندن سیچرادی. قوجا دوردو آروادین قولاغـینـی گوجه- بالا ايله پيشيیين آغزیندان
آلدیلار.
- آی كيشي سن آللاه هاردان اولسا بو پيشييیي
سحر آپار آزدیر.
صاباح قوجا، دان ییري آغارمامیش یوخودان
دوردو. پيشيك ایوين بوجاغـیندا مورگولهيیيردي تليسي آتدی پيشيیين باشینا آغزینـی
برك- برك بوغدو. آتدی دالـینا اوز قویدو شییطان درهسينه ساری، گون اورتا چاغـی
شیطان درهسينين لاپ درين يییرينه تليسي آتدی. گـیري قايیيتدی. قاش قارالاندا
ایوينه چاتدی، قاپیدا نه گؤرسه یاخشیدی !؟ا- هه دوز تاپدیز- پيشيك اوندان قاباق گليب
قاپینـی كسميشدي.!
- كيشي سحردن اينديیهجن هاردا ايدين:
- آپارمیشدیم پيشيیي آزدیرام.
- بهنيیه آزدیرمادین؟
- آرواد بو پيشيك دیيیيل بلادیر. بيلميرم
بونون اليننهن نییلهيیيم؟
صاباح یینه پيشيیي آزدیردی پيشيك یینه
قايیيتدی .آزدیردی، قايیيتدی ...........
بير گون قوجانـین عاغلـینا بير شیی گلدي.
دوردو گـیتدي بازارا بير آز آیين- اویون آلدی تیز قایيتدي. تاختا- پارا بير قوتو
قایيردی. قوتونون ايچيني آلدیغـی قـیر- ساققـیزلا سووادی. سونرا بير تهر پيشييي
باسمارلايیيب باسدی قوتونون ايچينه، آیاقلارینـی قـیر ساققـیزلا سووادی! قوتونون
ْآغزینـی برك- برك میخلادی. چاتدی ایششهیه، قاتدی قاباغـینا سوردو... سوردو...
آخـیردا «گوی ايرماق» چايیينا چاتدی. قوتونو سویا آخـیتدی. گؤزلهدي قوتو گؤزدن ايتدي.
سونرا گئري قايیيتدی.
- آی آرواد پيشيیي ایله آزديردیم كي چرچيده
سوراغـینـی گتيرمز دای! اونون قايیيتماغـی قالدی قيیامته.
سو، قوتونو آپاردی چاتدیردی بير بویوك گؤله.
شهرين والیسی او گون بالـیق توتماغا چـیخمیشدی. گليب گؤلون قـیراغـیندا چادیر
قوردووموشدور. بؤیوك باشلار ايله چادیردا اوتوروب شيرين- شيرين دیيیيب گولور.
یئیيب- ايچيرديلر والـینـین گؤزو گولدو. اوزون قوتویا ساتاشاندا. آداملاریندان چاغـیرتدیردی.
قوتونو توتوب اونون حوضورونا گتيرديلر.
بؤیوك باشلار قوتونون دورهسينه
توپلاشدیلار، هره بير شیی دیيیيردي. قوتونون آغزینـی آچان كيمي پيشيك مووولدویا-
مووولدویا باشیني قالخـیزدی. و گؤزلريني والـینـین گؤزلرينه زيللدي. والـینـین
اورهيیينـی پيشيين حالـینا یاندی. اوز توتوب ميرزهسينه:
- اوغلان بير كاغـیذ گؤتور، یاز، آس بو
پيشيين باشینا! یازكی «ای پيشيين صاحيبي اگر بوندان سونرا بو ايشلردن گؤرسن! بيل
كي منن طرفسن والي... فيلانكس.»
فرماني یازدیلار آسدیلار پيشيين باشینا و
بوراخدیلار.
پيشيك گليب ائوه چاتدی. مووولدویا-
مووولدویا كـیچيب اوتوردو ائوين یوخاری باشیندا!
- آرواد پيشيك گليب، بوینوندا دا بير یازی!
باخ بورا. گؤرنه یازیبلار. اوزوده والـی اوزو یازیب. دور آرواد، دور! نهیين وارسا
یـیغ یـیغـیش ایله، گـئدك.
قوجا و قاری نه لازیم ايديسه گؤتوردولر!
چاتدیلار اولاغا سوردولر والـینـین سارايیينا. سارایا چاتدیلار قاپیچـییا دئديلر
كي، والـینـین آچارلارینـی گتيريبلر! قاپیچـی ايجازه ویردي! والـینـین
قاپیسینـی دؤیدولر و ايچري گيردي والـییا باش اییدي:
- قوربان بو آچارلاری آلـین.
- كيشي نه دانـیشیرسان، نه آچار؟
- آغا منيم پيشييمين هله فرمانی یـوخودو
بيزه گؤز ویريردي ايشیق ویرميردي اونون اليندن تنگه گلميشديك. ايندي او سنين
فرمانـینلا ایوه قاييدیب بوندان سونرا داها اونونلا، هیچ باشارماق اولماز. آلـین
بو آچارلاری ویرين صاحیبینا.
قوجا آچارلاری والـییه ویريب بايیيرا
چـیخدی....
* استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد
:: موضوعات مرتبط:
طنز


text:
رحمتلیک اوستاد غلامرضا مجدفرباهار گلیر
هاوالار قیزدی، نیاز اولمادی کورکه - کرییه
واخت- او واخت اولدو کی داغلاردا کی قارلار ارییه
ساغمال حئیوانلاری داشقین سودایله یایدی چوبان
گتیریر ساغماغا آخشام چاغی، کنده، برییه
شاققاشاق بوُزلار اریر، سئل- سوُ توُتوب کؤشنیمی
لایبالای دالغالانیب، آخدی، سوُ دولدو درییه
قورخما، حئیوان نه قدر دوشگون اولا، اؤلمیهجک
یازگلیر، آغزی چاتار یونجایا، گؤم- گؤی ترییه
شن باهار، چؤل باییر، هر یئر دولو دوُر نعمت ایله
چوْخ یئییب، پارتلاییر حیئوان، دا سیغیشمیر درییه
نازایله گؤلده اوزور یاشماغی یاشیل صونالار
ناز ائدیر اؤردگه قاز، شیشدی خوروزدا فرییه
مادمازل چوخ دئمه،ائششک قوُدورار، سونجوق آتار
چیخاری یوخدو، یاراشماز بوُ لقب کور زرییه
بوُ پری، چوخ دا حیجابه، دینه پابند دئییل
داز باشین اؤرتمه یه، محکم بورونوب روسرییه
یادا ساللام او شیرین عصری، جاوانلیق چاغینی
کیم قویاردی او زامان، فرق، آغ ایله قرییه
ذوق شوقیله، نه عشقیله گئدردیک جمعه لر
قلّهیه، حکم آوارا، شاهگؤلونه، سردرییه
پهلوان تک چالیشیب بیلمز ایدیک خستهلییی
دؤشهنردیک نئجه آج قوُرد کیمی بیز، بال کرییه
سورا باغلاردا دَرردیک قانالاردان اوزومو
کیم باخاردی آغاج اوستونده قیزارمیش ارییه
خوش گزیب، خوش یاشادیق، گلمزیدی فیکریمیزه
دوُر صفحه آلتی ساعات، سنگک ایله بربرییه
سلقه سهمان بیزیم ائولرده داریخدیردی منی
جارونو بوکمهمیش آرواد، اَل آتیر مرمرییه
بایرام آخشامی اوُشاق تک من اونو توولامیشام
قورخورام عکس اولا ایشلر، او حقیری سرییه۱
----------------------------------------------------
۱. بوُ شعرین سؤیله نیش تاریخی ۱۷/۱۲/۶۸دیر. شعرده " قله" ،" حکم آوار" و " شاه گؤلو" سؤزلری، تبریز شهری نین قدیمی صفالی و دوْلانمالی یئرلرینه اشاره دیر.
قایناق: http://mortezamajdfar.blogfa.com/


text:
سه شنبه بیست و یکم آذر 1391
اطلس،"آلیش وئریش،ایلنجه ،ایداری توپلومو"
"اطلس ،آلیش وئریش توپلومو" یئنیدن جانلاندی!
نئچه ایل اؤنجه ،ولیعصرین ،نگین پارکیندا "اطلس،آلیش وئریش، ایلنجه توپلومونون"،تیکیلمه یی،تبریز شهرینده دیللره دوشدو!ایندی چوخلو شهرداشلاریمیز، اطلس توپلومون، تیکلمه ییندن خبرلری وار!تاسوفله، شهرداشلاریمیز، اطلس توپلومونون، ایمکانات واؤزللیکلریندن خبرسیز دیلر!
اطلس توپلومونون،قورالی ،4 بؤلومدن تؤره نیب!
بیرینجی بؤلوم:دؤرد قات پارکینگ
ایکینجی بؤلوم:6قات، آلیش وئریش مرکزی
اوچونجوبؤلوم:ایکی قات، ایلنجه،کولتورال وایدمان مرکزی
دؤردونجو بؤلوم:آلیش وئریش،خدمات وایداری دفترلری
اطلس توپلومو بیر باخیشدا
اطلس ،آلیش وئریش مرکزی، ولیعصرین، نگین پارک، بؤلگه سینده یئرله شیب؛اطلس توپلومو،87اینجی ایلده،"مهندیس عبدالحسین رهبری" و "ایران اطلس شیرکتین" ایشتراکیله،ایش اوستونه کئچمه یی، باشلاندی.
بیرایل کئچندن سونرا،و ایکی قات، دمیراسکئلتی تیکیله رک،تاسوفله، مهندیس رهبری ، پارا دورموندان،دیگرگین اولاراق،اؤز پای ین، ساتماق ایسته دی!بیرایلدن سونرا،باغمئشه شیرکتین الی له ، اطلس توپلومونون ،تام پای ین آلماغی ،بللی اولدو.
پروژه نین ،سرمایه یاتیرانیندا ،دگیشیکلیک لر و اوزون سوره ده ایشین یاتیریمیندان سونرا،90 اینجی ایلین سونوندا،اطلس توپلومو یئنیدن جانلاندی.
هله لیک، بو آز زاماندا، نئچه قات دمیر اسکلتین اوستونه قویاراق،بو آلیش وئریش مرکزی ،بئشینجی قاتینا(اسکلتی) یئتیشیب؛برنامه لره اساس، ایکی شیرکت ، اطلس توپلومونون، 92 اینجی ایلین سونونا دک،بیتمه یین ،سؤزون وئریب لر.
اطلس توپلومونون ،جاقیندا ،گئنل بیلیگی لر!
تیکینتی نین قاتلاری:18قات(4قات یئرآلتی و14 قات اوستونده)
پوروژه نین آلت یاپی سی:43000مئترموربع
یئرین ساحه سی:12381مئتر موربع
پارکینگ:500 پارکینگ، دؤرد قاتدا
آلیش وئریش مرکزی:300دوکان و تعریف اولنموش صینفلر!+بؤیوک هایپرمارکت،6 قاتدا
ایلنجه مرکزی:9 رستوران+اوشاقلارباغچاسی+اویون شهری+قوناقلیق سالونی(اؤزل)،ایکی قاتدا
ایداری مرکزی:96 خدماتی وآلیش وئریش واحیدلری6 قاتدا
یاشیل ساحه:9000مئترموربع محوطه+6000مئترموربع دام باغ+مودرن ایشیق ساچما
سرگی مرکزی:بیرواحید
گؤرونوم(نما):آمریکالی کامپوزیت ایله آلمانین فریم لس شوکو وبلژیکین،سئکوریت اولموش،ترمال بریک ،شوشه لری
باغلانتی آراجلاری:24 دستگاه برقی پیله+7دستگاه قالدیریجی(آسانسور)+4سئری پیله یولو
باغلانتی آراجلارین یوخاری ساییدا اولماغی،باعیث اولوب بو تیکینتی نین، قاتلاری ،دیر باخیمیندان،برابر اولسون!


text:
آرشیو برای مهر, ۱۳۹۲
۱۰مگابیتلیک اینترنت،ایلک کز ایراندا
“ارتباطات ثابت ایران” شیرکتینین مودورو،ایلک کز(اولین بار) ایراندا ۱۰مگابیتلیک اینترنتین ساتیشیندان خبروئردی ،محمدحسین نیک اختر ،مهر آژانس خبرلیگیله (خبرگزاری) دانیشیقدا،دئدی:ائو قوللانیجیلاری(کاربر) اوچون،سورعتلی اینترنت ثانیهده۲مگابیت سورعتله عرضه اولاجاق ،دئمهلیدیر ایلک کز اولاراق،۵ و۱۰ مگابیتلیک اینترنت، تیجاری قوللانیجیلارا عرضه اولاجاق ،دئمهلیدیر، ۱۰ و۵ مگابیتلیک اینترنت، یالنیز،تیجاری قوللانیجیلارا عرضه اولاجاق .محمدحسین نیک اختر…
رئکلاملارین فایدالاری وضررلری
آل وئر ائتمهدن اول آل/گؤتورجه ییمیز محصوللارین قیمتلرینی آراشدیرار عینی کئیفیتدکی محصولون ان اوجوزونو آل/گؤتورمهیه چالیشاریق. چونکی لازیملی آراشدیرمانی ائتمزسک پول اؤدهیهرک ضرره اوغرایا بیلریک. رئکلاملار ایشده تام بو نقطهده بیزه بازار حاقیندا معلومات و بیر آز دا سئوینج وئرهرک کؤمکچی اولارلار.خصوصیله حیاتیمیزا تئلئویزیون گیردیکدن سونرا، رئکلامسیز بیر حیات دوشونه…
آیفون۵S و ۵C،اپل شیرکتینه نئچهیه چیخیر!
اپل کمپانیسی، یئنی اورونلرینی(محصول) بازار عرضه ائدندن سونرا،آراشدیرمالار (تحقیقات) بو یئنی آیفونلارین اوستونده باشلادی،بو آرادا،اپل کمپانیسینه، یئنی آیفون نئچهیه چیخیر سوالی هرکسین قافاسینا گلیر، آیفون۵S و ۵C،آدلیم اپلین اورونلرینی،هزینه باخیمیندان بو شیرکته قورتارمیشی نئچه اولور! IHS iSuppli وئردیگی وئریلهره(داده) وبیلگیلره گؤره،آیفون۵Sین جورلهمه قیمتی ۱۹۹دولار دی.دئمهلیدیر، ۵Cموبایلی ایسه،۱۸۰دولار هزینه ایله جورلهنیب.۱۹۹دولار…
گوگل ۱۵ یاشلیغینی،ایلک دفترینده قوتلادی!
بو هفته گوگلین ۱۵ینجی ایلینین دوغوم(تولد) گونودور ،دئمهلیدیر،دونیانی ایندی گوگلسیز سانیماق اولماز.”لری پیج” و “سرگئی برین” ۱۵ ایل قاباق،گوگلین ایلک دفترینی بیر بالاجا گاراژدا آچیلیش ائتدی لر.گوگلین ایجاره ائتدیگی گاراژ،Susan Wojcicki خانیمین گاراژ ایدی،آرتیرمالی دیرSusan Wojcicki گوگلین یوکسک مودورلریندن بیریسی دیر،سوزان،دونیانین ۱۰۰گوجلو قادینلاریندان بیریسیدیر.، هر اینسان،بیر فیسبوک حسابی، فیسبوک شیرکتین…


text:
ایمام جواد
محممد ایبن علی (ایمام جاواد، تقی، ابوجعفر) شیعهلرین دوققوزونجو ایمامیدیر کی ۱۹۵اینجی هیجری ایلینین رجب آیینین اوناونجو گونونده مدینه شهرینده آنادان اولوبدور. اونون آتاسی ریضا -شیعهلرین سککیزینجی ایمامی- و آناسیدا سبیکهایدی.
Mündəricat
ایمامت[redaktə]
ریضانین مأمونون توسسوطایله اولمهسیندن سونرا، جاوادین تکجه یئددی یاشی واریدی. شیعهلر اونون ایمامتی بارهسینده شککه توشدورلر و بو بارهده نئچهلر جلسه برپا ائتدیرلر؛ آمما سککیزینجی ایمام اولمهسیندن اونجه، جاوادی ایمامته منسوب ائتمیشدی. اونون اولمهسیندن سونرا، جاوادی مأمونون دستوریله مدینهدن بغدادا گتیریب و اوز قیزی -اوممالفضل-ین عقدینه چیخارتدیرلار.
اویرنجیلر[redaktə]
جاوادین تخمینن ۲۶۰ نفر اویرنجیسی واریمیش کی عبدالعظیم حسنی، ابوهاشیم جعفری، ایبراهیم ایبن مهزیار اهوازی، حسن ایبن محبوب سرراد کوفی، حوسئین ایبن سعید اهوازی، دعبل ایبن علی خزاعی، ایسماعیل ایبن بزیع و صفوان ایبن یحیا اونلارین ان اونملیلریدیرلر.
موناظیرهلر[redaktə]
جاواد نئچهلر دفعه اوچون، اوز زامانینین بویوک عالیملریله موناظیره ائدیب و اونلاری مغلوب ائدیبدیر. بو موناظیرهلرین ان اونملیلری کی خلیفهنین حوضوریله انجام تاپیردی، یحیا ایبن اکثم -موسلمانلارین قاضیالقوضاتی- و ایبن ابیداوود -بغدادین قاضیسی-له اولان موباحیثهلریدی. او یحیا ایبن اکثمایله موناظیره ائدن زامان، تکجه دوققوز یاشی واریدی و خلیفه اونو تحسین ائتدی. ابیداوودیله اولان موناظیرهدهده موعتصیم اونون حوکملرینین ایجراسینین دستورونو وئردی.
اولوم[redaktə]
۲۱۸اینجی هیجری ایلینده، جاواد عاییلهسیله بیرلیقدا حججه گئدیر و هامان ایلدهده مأمون اولور. جاواد حججدن قاییداندان سونرا، اوز اوغلو -هادی-نی مدینهده قویوب، آرواتایله بیرلیقدا عیراقا قاییدیر. بو زاماندا موعتصیم عابباسی حوکومتینین خیلافتینی عوهدهدار اولموشدی. موعتصیمین دستوریله جاوادا بیر زهرلی شربت وئریلیر و او ۲۲۰اینجی هیجری ایلینین ذیالقعده آیینین سون گونونده -۲۵ یاشیندا- بغداد شهرینده اولور.
مقبره[redaktə]
جاوادین مقبرهسی کاظیمئین شهرینده -بویوکآتاسی کاظیمین قبرینین یانیندا-دیر. الکاظیمییه مسجیدینین ایکی گونبزی وار کی اونلارین بیری کاظیم و بیریده جاوادا تعللوقو واردیر. شئیخموفید (شیعهنین بیرینجی مرجعی)، خواجه نصیرالددین توسی، سئیید مورتاضا، سئیید رضی و ایبنقولویهنینده قبرلری بو مسجیدین یاخینلیغیندادیر.
قایناقلار[redaktə]
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: İmam Təqi