text:
نوکیا لومیا ۹۲۵
{{موبایل بیلگی قوتوسو |آد=نوکیا لومیا ۹۲۵ |عکس=Nokia Lumia 925 Smartphone.jpg |عکس ایطلاعاتی= ||عکس اؤلچوسو=280px |شوعار=More than your eyes can see |یارادان=نوکیا |مارک= |اوْپراتور= |ایل= |صفحه= |ائشیکصفحه= |دوربین=8.7 megapixels 1080p Full HD video capture at 30 fps, autofocus Carl Zeiss optics plus sixth lens made of glass, Touch to focus, image stabilisation, Face detection, Exposure compensation, Digital zoom, Geo tagging, Power Dual-LED flash |ایکینجی دوربین= |ایشلهدیم سیستمی= |ولتاژ= |سیپییو=1.5 GHz dual-core Qualcomm Krait |زنگ سسی= |حافیظه=16 or 32 GB internal flash |حافیظهکارتی= |بللک= |آغلار=جیاسام/GPRS/EDGE |باغلانتی= نوکیا لومیا ۹۲۵ اینگیلیسجه: Nokia Lumia 925 فنلاندلی نوکیا شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. نوکیا لومیا ۹۲۰-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز نوکیا لومیا ۹۳۰ موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nokia Lumia 925»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نوکیا لومیا ۹۲۵ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


c: text/html

text:
زائور اوستاج
زائوراوستاج 8 یانوار1975-جی ایلده؛باکی شه هه رینده؛آنادان اولموش.ایلک تحصیلی نی؛آغدام رایونونون یوسیفجانلی که ن د؛اورتا مه ک ته بینده آلمیش؛آردیجیل اولاراق باکی دوله ت اونیوئرسیتئدینده عالی تحصیلاتین بئین الخالق ایختیراچیلیق وبیزنئس اینستیتوتونـدا و شاماخی هومانیتار کوللئجینده داوام ائتدیرمیشدیر.زائوراوستاج1988-جی ایلده ن؛اعتیباره ن دؤوری مطبوعاتدا؛چیخیش ائدیر. او«یازارلار»ژورنالینین تأسیس چی سی وباش ریداکتورودور. زائوراوستاج*گونآیدین,آغ چیچه ییم,ایسته مه زدیم شاعیراولوم حه له من, گولزار,شئح چیچه ییم,محدود حه ی دتین مجهول دوشونجه له ری, برزخ ده, موم کیمی یومشالاردا,بایاتیلار,بال چیچه ییم,گولونون شعرله ری, سئوینکی سئویله سیز..,قه ل بیمین آچیقجاسی,اوستادنامه,نیشانگاه, چه ه رایی کیتاب,اوتوزایلدیرالده قه له م,کیمی شعرله ر اوسوبجان افسانه سی آدلی مقاله له ر توپلوسونون و آذربایجان رئسپوبلیکاسینین میللی قهرمانی گیزیر موباریز,,ایبراهیمووون عزیزخاطیره سینه حسر اولونموش,,اوری یئنتیر اولدوزو,,کیتابینین موعه ل لیفیدیر. اوستاجا گؤره یازارلار؛آنجاق یازارلار… یعنی شوبهه سیز کی؛حیکمه ت و سؤز؛اوجا تانرییا مخصوصدور بیز ساده جه؛دیکته اولونانلاری قه له مه آلان؛قه له م توتان قوللاریق. قه له مین صاحیبیده اودور
! اوستاجلییام الیم عرشی اعلادا… بو نه سیته م میلله تیم نه بلادا؟
Təqdim edir: Zaur Ustac
===================================================
ƏLİFBAMIZDAKI HƏR BİR HƏRFƏ AİD İKİ ŞEİR, HƏR RƏQƏMƏ AİD İKİ TAPMACA, AYLAR VƏ FƏSİLLƏR HAQQINDA YENİ ŞEİRLƏRİ AŞAĞIDAKI KEÇİDDƏN İSTİFADƏ ETMƏKLƏ OXUMAQ OLAR:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژوئن ۱
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/رویدادلار
- ۱۸۶۹ - توماس ادیسون اوزو یارادان رای آلماق ماشینین ثبته یئتیردی.
- ۱۹۵۸ - شاردوقول فرانسهنین باش وزیری اولدو.
- ۱۹۸۰ - سیانان آمریکالی تد ترنرین ۲۴ ساعاتلیق خبر کانالی دونیادا ایشه باشلادی.
- ۱۹۹۰ - آمریکا و شوروی باشچیلاری شیمیایی سیلاحلارین ایستیفاده اولونماماسینا گوره بیر قرارداد ایمضالادیلار.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/دوغوملار
- ۱۹۲۶ - مریلین مونرو آمریکالی اویونچو
- ۱۹۳۷ - مورقان فریمن آمریکالی اویونچو و فیلم یؤنئتمنی، اسکار جایزهسین قازانان
- ۱۹۷۴ - آلانیس موریست آمریکالی-کانادالی خواننده، ترانه یازان و اویونچو
- ۱۹۸۲ - ژوستین انه بلژیکلی تنیسچی
- ۱۹۸۸ - خاویر هرناندز بالکازار مکزیکلی فوتبالچی، منچستر یونایتد فوتبول کولوبونون فوتبالچیسی
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/اولوملر
- ۱۸۴۱ - نیکولا آپر فرانسهلی مخترع
- ۱۸۴۶ - اونآلتیجی گرگوری رومون کاتولیک کلیساسینین پاپلارینان
- ۱۸۶۸ - جیمز بیوکنن آمریکانین اونبئشینجی رئیسجومهور
- ۱۹۵۲ - جان دیویی آمریکالی فیلسوف
- ۱۹۶۸ - هلن کلر (عکسده) آمریکالی کار و کور معلیم و یازیچی
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ژوئن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ژوئن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ژوئن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱ ذیالقعده/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
آیېنجار / آیهان میانالې (حیکایه) 1 إلشنگیل اۏرایا یئنی کؤچمۆشدۆلر. هر شئی اؤگئیسهنن کیمی بیر اؤرۆشه اۏخشارلېق إدیردی. سئویم ایسه ایکی آیدان دۏغولموش بیر ملک کیمی، اولدوز کیمی پارلایان گؤزلرین …Read More »
گلیمسیز اؤگئی یازار / آیهان میانالې (حیکایه)
گلیمسیز اؤگئی یازار / آیهان میانالې (حیکایه) (آلتې پردهلیک ساغالمایان یارانېن سېزېلتېسې) یۏللارېن جېزېقسېز بوجاغېندان گۆنَشه باخاراق، گرنهشیب آیاغا قالخدې. دۆنَنکی آغېر هینکهدن دورماغا چالېشېب، ساعاتلارېن بارېش دقیقهسینه باش …Read More »
قارتاللار اؤرگهتیمچیسی / لوییجی کاپوانا (حیکایه)
قارتاللار اؤرگهتیمچیسی / لوییجی کاپوانا (حیکایه) دۏکتۏر ماججۏلی، اۏنون صؤحبَتینی یارېمچېق کسَنلره فیکیر وئرمَزدن، سؤزۆنه داوام إلهدی: – بَلی، بیز یاواش-یاواش، عئلمه میننتدارلېغېن، طبیعَتی ساختالاشدېرماغا ناییل اۏلوروق. آنجاق إحتیاطسېز قابالېغېمېزا …Read More »
وای ….. وای / زامان پاشازاده (حیکایه)
وای ….. وای / زامان پاشازاده (حیکایه) ساعاتېم آمانسېزﺟﺎ اﯾﺮهﻟﯿﻠﻪﯾﯿﺮدی. ﺑﯿﺮ ﺑﻮﭼﻮقدان آرتېق اﯾﺪی ﺗﺎﮐﺴﯽ دوراغېندا داﯾﺎنمېشدېم. ﺑﯿﺮ داﻫﺎ اﯾﺶ ﯾﺌﺮﯾﻤﺪه ﻣۆدۆرۆﻣۆزۆن داﻧﻼقلارې ﺑﺌﯿﻨﯿﻤﺪه ﭼﺎﻟﺨﺎﻻنېردې: – ﯾﺎﺗﺎﻏﺎن ﺟﻨﺎبلارې! دﺋﯿﻪﺳﻦ …Read More »
یئنیـدن یاشام / آیناز بزرگان (حیکایه)
یئنیـدن یاشام / آیناز بزرگان (حیکایه) گؤزلرینی آچدې، گۆنش چۏخدان ایشېقلانېب ایشېقلارېنې، إوین هر یانېنا سرمیشدی. بو نئچه هفته ایچینده ایلک گئجه ایدی کی بوجور راحات یاتا بیلمیشدی. سۏنا، یۏرقانې …Read More »
قېش قاطارې / فیروز موصطافا (حیکایه)
قېش قاطارې / فیروز موصطافا (حیکایه) قوزئی چؤللرینین شاختاسې ایلیڲه ایشلهسه ده سرنیشین قاطارېنېن واقۏنونلارې، اۏ واقۏنونلارداکې راحات کوپهلر إله ایستی ایدی کی، سفره چېخانلارېن چۏخو أڲیینلریندهکی قېش گئییمینی …Read More »
یاساق سئوگی / آیهان میانالې (حیکایهدن دؤنمه)
یاساق سئوگی / آیهان میانالې (حیکایهدن دؤنمه) ایکینجی آددېمې آتېب هَمَن یئرده بایېلدې… ایزدیحام هر یئری بۆرۆمۆشدۆ. شَهَرین بۆتۆن اینسانلارې سانکې اۏرا تۏپلانمېشدېلار. قادېن ایکی ألی’یله باشېنا تاپدایاراق …Read More »
دووارسېز اۏتاق / نیگار خیاوی (حیکایه)
دووارسېز اۏتاق / نیگار خیاوی (حیکایه) – گؤڲۆن هاراسېنا سن باخسان، دیک اۏردان بیر آی گؤیهریر – گئنه باشلادېن رۏمانتیک-رۏمانتیک دانېشماغا – سن باخاندا اولدوزلار آیلاشېر إلهبیل. گؤڲ اۆزۆ …Read More »
داشدان سس چېخدې، سندن سس چېخمادې / سحر خیاوی (حیکایه)
داشدان سس چېخدې، سندن سس چېخمادې / سحر خیاوی (حیکایه) اۏرتا یاشلې قادېن تزه سولانمېش باغچایا آچېلان پنجره اؤنۆنده اۏتورموشدو، آخشام چاغېنېن سرین مئهی سو و ایسلاق تۏرپاق اییی’یله، …Read More »
قارنېنداکې بۏشلوق / آیناز بزرگان (حیکایه)
قارنېنداکې بۏشلوق / آیناز بزرگان (حیکایه) اؤزۆنۆ تاپشېرمېشدې آیاقلارېنا هئچ دۆشۆنمزدن باش آلېب گئدیردی، ایچینده کؤهنه بیر یارا دئشیلیب گؤینهییردی، اؤز-اؤزۆنه دئدی بو آغرې، بو درد هاردان گلیر یئرینی بیلمهلییم. اۏتوروب …Read More »


text:
گؤبِکلیدپه دأکی داش قطرده سِرگیلهنِر
گؤبِکلی دپه دۆنیأنینگ اینگ قادیمی عیبادات یری حاساپلانیار
بیرلشن میللتلر قوراماسی نینگ یونسکو اداراسی تاراپیندان بۆتین دۆنیأنینگ مدنیت میراثلاری ساناوینا آلینان گؤبِکلی دپه دأکی P18 داشی نینگ بیر منگزِهشی فیفانینگ بۆتین دۆنیأ فوتبال یاریشِی نینگ گچیریلجک یری بوُلان قطرده گؤرکِزیلر.
شانلی اورفا ولایاتینداقی گؤبِکلی دپه 2018-نجی ییلدا یونسکونینگ ساناوینا آلینیپدی.
مصرداقی هرملردن 7 مۆنگ 500 ییل اوُزال سالینان گؤبِکلی دپه اؤی سالان ایلکینجی آداملارینگ ایلکینجی گؤرکِزیجیلریندن بیری.
گؤبِکلی دپه شوُل بیر واغتدا دۆنیأنینگ اینگ قادیمی عیبادات یری حاساپلانیار.
سوُنگقی ییللاردا بو تاریحی یره گلیأن توریست سانی اؤرأن یوُقارلادی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیأنینگ گلف یاریشچیسی آلتین مدال آلدی
5 گِزه ک اوُینالان پلی آف یاریشیندا بیرینجی بوُلان محمت قازان آلتین مدال آلدی
تۆرک تۆرگِنلِر صربیستان دا 22 مدال قازاندی
سوده فیدان دۆنیأ یاریشلاریندا 3 تأزه رکورد قوُیوپ تۆرکیه دأکی رکوردلارینی 13 سانینا یتیردی


text:
قوزئی قازاخیستان اوستانی
قوزئی قازاخیستان اوستانی (اینگیلیسجه: North Kazakhstan Region) قازاخیستاندا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۹۷۹۹۳ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۵۷۹۴۰۳ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«North Kazakhstan Region»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قوزئی قازاخیستان اوستانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
هن-یوخ سئچیمی
هن-یوخ سئچیمی یوْخسا رفراندوم ،(اینگیلیسجه: referendum یا plebiscite) بیر ایجتیماعی و یا سیاسی مسألهنین موافیقلر و موخالیفلرینین آراسینداکی چوْخلوغو هن-یوْخ واسیطهسییله تاپماق اۆچون قۇرولان سئچیمه دئییلیر. بیر سایی تعریفلره گؤره هن یوخ سئچیمی و یا پلیبیسایت آنایاسا (اساس قانون) دَییشکیلیگی یا بیر اؤلکهنین حؤکومت طرزینی خالقدان سوْروشماق اۆچون قۇرولان سئچیمه دئییلر. البته بیر سایی اؤلکهلرده بئله سئچیملر فرقلی تانینیر و تعریف اوْلونور. میثال اۆچون، اوسترالیادا رفراندوم اساسی قانونو دَییشدیرمه سئچیمینه، و پلبیسایت اساسی قانونا اثرسیز سئچیمه دئییلیر. عکسینه ایرلندده، ایندییهدک اساسی قانونو تعیین ائتمک اۆچون تکجه بیر پلبیسایتی اوْلوب، و باشقا سس وئرمهلره رفراندوم دئییرلر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکی پدیا صفحهسی


text:
اوکراینادا محاربه باشلایاندان ایندییهدک 228 اوشاق اؤلوب
روسیانین اوکراینایا هوجوملاری نتیجهسینده 238 اوشاغین اؤلدوگو بیلدیریلیر.
اوکراینا باش ساووجیلیغی میین 26-سی سحر ساعاتلارینا اولان معلوماتینا گؤره، روسیانین اوکراینایا هوجوملاری نتیجهسینده 238 اوشاق حیاتینی ایتیریب، 433 اوشاق ایسه یارالانیب.
معلوماتدا رقملرین سون معلومات اولمادیغی، موقتی ایشغال آلتیندا اولان و آزاد ائدیلمیش اراضیلرده آشکارلاما ایشلرینین داوام ائتدیگی بیلدیریلیب.
آچیقلامادا اوکراینانین بیر چوخ شهرینین بومبالانماسی نتیجهسینده حربی منطقهلرله یاناشی بیر چوخ اجتماعی بینانین دا ضرر گؤردوگو، خسارت آلمیش 848 تحصیل موسسهسیندن 173-نون تامامیله داغیلدیغی قئید ائدیلیب.
بو بارهده اوکراینا ساوونما ناظیرلیگینین مطبوعات کاتیبی آلکساندر موتوزیانیک بیلدیریب:
"روسیانین اؤلکهمیزه قارشی گئنیش میقیاسلی تجاووزونون ان فعال مرحلهسینده اولدوغونو موشاهیده ائدیریک. اوکراینانین دوغو جبههسینده وضعیت سون درجه آغیردیر، اؤلکهنین تالعی اورادا معین ائدیلیر".
قئید ائدک کی، روسیا عسگرلری فوریهنین 24-ده اوکراینایا هوجوما کئچیب.
ایلگیلیلی خبرلر
سوریهده حیاتینی ایتیرهن وطنداشلارین ساییسی آچیقلاندی
بیرلشمیش میللتلر اینسان حاقلاری یوکسک کمیسری میشل باچله، آچیقلانان ایتکیلرین تکجه رقم دئییل، ایتیب گئدن حیاتلاری تمثیل ائتدیگینی سؤیلهدی
روسیا، خارکوو بؤلگهسینی هاوادان ووردو
خارکوو ساکینلرینه گؤره، روس هاوا سالدیریلاری سون گونلرده چوخ آرتدی، شهرین موختلیف سمتلرینده گئجه یاریسی گوجلو پاتلاما سسلری ائشیدیلدی
لبنان باشباخانی تورکیهیه تشکور ائتدی
باشباخان نجیب میقاتینین، اؤلکهسینه بوتون ساحهلرده وئردیگی دستگه گؤره تورکیهیه تشکور ائتدیگی قید ائدیلدی


text:
اویان نیوز: «قزئت تحقیر ائتدیی خانیمدان عذر ایستهمهلیدیر»
آرتیق نئچه گوندور کی، «فوتبول+» ایدمان قزئتینده ایشیق اوزو گؤرهن «ایلکین قیرتیموو بلکده کئف ائدیر» باشلیقلی یازی جمعیتده نارازیلیق یارادیب. هبیب آسلانوو آدلی ژورنالیستین آنتالیادا تلیم-مشق توپلانتیسی کئچیرهن «سیمورق» فوتبول کلوبوندان هازیرلادیغی رئپورتاژدا فوتوقراف خانیم، ۲۲ یاشلی لئیلا ستتارووانی تحقیر ائتمهسی تکجه فوتبول جامئهسینی دئییل، بوتؤولوکده ایجتیمایتین قیناغینا سبب اولوب.
مؤلف یازیسیندا فوتبولچو ایلکین قیرتیمووون فوتوقراف خانیمین اوتاغینا گئتمهسینی تصویر ائدیب. مسئله «قافقازینفو» سایتیندا دا ایشیقلاندیریلیب، ژورنالیست آینور ائلگونشین یازدیغی «ایدمان مطبوعاتینین ائروتیک یازاری» باشلیقلی یازی ایسه قهت نمایندهلرینین دقتینی مسئلهیه یؤنلندیریب. داها بیر نئچه متبو اورقاندا بو بارهده یازیلسا دا، ائتیک نورمالاری آشماقدا اتهام ائدیلهن قزئت رهبرلیگی ل.ستتارووادان عذر ایستهمهییب.
«سیمورق» مثلاًی قاپاتماق ایستییر
اما ایجتیمایتین دقتینده اولان بو مسئلهیه ندنسه «سیمورق» کلوبونون رهبرلیگی، ائلجه ده آدی حاللاندیریلان ل. ستتارووا هئچ بیر رئاکسییا وئرمیر. زررچکهن مسئله ایله باغلی دانیشماق حقوقونون کلوبدا اولدوغونو اساس گتیریب موصاحیبه وئرمکدن چکینسه ده، حادثهدن تسیرلندیینی گیزلتمیر.
کلوبون مطبوعات کاتیبی روستهم آللاهوئردیئو ایسه دئییر کی، «سیمورق» رهبرلیگی بو مثلاًین اوزادیلماسینی ایستمیر: «بیز بو صحبتین چوخ اوزانماسینی ایستهمیردیک، رهبرلیک ده بئله قرار وئردی. ایلکین قیرتیموو موساهیبه وئریب، مسئلهیه آیدینلیق گتیردی. دئدی کی، اوتاغا چکدیردیی شکیللری گؤتورمک اوچون گئدیب و جمعی ۵ دقیقه لنگییم. باش وئرهنلر اوتئلین تهلوکهسیزلیک کامئرالارینا دا دوشوب. ایلکین موصاحیبهسینده ده یازیلانلارین شخسیقرزلیک اولدوغونو گؤستردی».
«بیر خانیمین تالئیی ایله اویناماق کیشییه یاراشان آددیم دئییلدی»
قادین کریزیس مرکزینین رهبری متانت ازیزووا دا ژورنالیستین حرکتیندن قزبلندیینی دئییر: «بورادا هم خانیمین شخصی حیاتینا موداخیله اولونوب، هم ده شرف و لیاقتینه توخونولوب. من چوخ گؤزل باشا دوشورهم کی، بو قیز هانسی وضعیتدیر. آذربایجان جمعیتی ائله بیر جمعیتدیر کی، بو قیزا قارشی موناسیبت چوخ سرت اولاجاق. داها چوخ ایدمانلا باغلی یازیلار یازماسی گرکهن حالدا هانسیسا قرهزلی بیر مقاله یازیر. صاباح بو خانیم عائله زوراکیلیغینا معروض قالسا، بؤیوک بیر پروبلئمله قارشیلاشسا، کیم اونون تهلوکسیزلیینی تعمین ائدجک؟ بو خانیما قوهوم-قونشودان پسیخولوژی تضییقلر اولاجاق. خانیم پسیخولوژی زربه آلیب. او قیز اینتیهار ائتسه و یا اینتیهارا جهد ائتسه، کیم بو مسئلهیه جاوابدئه اولاجاق؟ بیر خانیمین تالئیی ایله اویناماق کیشییه یاراشان آددیم دئییلدی. چوخ اومید ائدیرهم کی، مقالهنی یازان ژورنالیست، چاپ ائدن رئداکتور اؤز قزئتلری واسطهسیله همین خانیمدان عذر ایستهیهجکلر. تشکیلات اولاراق او خانیما پسیخولوژی یاردیم ائده بیلریک. امینهم کی، بو خانیم محکمهیه اوز توتسا، موطلق قلبه قازاناجاق. دیگر طرفدن، تکلیف ائدیرهم کی، مطبوعات کونفرانسی کئچیریلسین و اورادا همین ژورنالیستین، باش رئداکتورون شکیللرینین اوزرینه «قهرهمانلارین» لاییق اولدوقلاری سؤزلری یازیب گؤندرسینلر. قوی او آداملار بیلسین کی، اجتماعی قیناق نه دئمکدیر.
«بو مدافعهنی وطنداشین ایختیارینا بوراخماق اولماز»
د.الیئوا آدینا قادین حقوقلاری مدافعه جمعیتینین امکداشی سداقت پاشایئوا دا حساب ائدیر کی، قزئت رهبرلیگی موطلق خانیمدان عذر ایستهمهلیدیر: «پئشکارلیق باخیمیندان بو یولوئریلمزدی و موطلق همین خانیمدان عذر ایستنیلمهلیدیر. آذربایجان دیرلرینه ضیددیر. ایستهنیلهن حالدا اورادا بیر خانیمین حیاتیندان بحث اولونور و او آلچالدیلیر. عمومیتله،آذربایجاندا بئلهدیر کی، سئومدیکلری آدامی قارالاماغا چالیشیرلار. حاضردا آذربایجان فوتبولوندا او قدر پروبلئملر وار کی، محض اونلاردان دانیشماق لازیمدیر. عینی زاماندا خانیمین آتاسینین شهید اولماسینی دا قابارتماق هئچ بیر منتیقه سیغیمیر. ایجتیمایت سوسمامالیدیر، طلب ائتمهلیدیر کی، یازار و قزئت همین قیزدان عذر ایستهسین. حقوق مدافعهچیلری، گئنیش اوخوجو کوتلهسی، پئشکار ژورنالیستلر همین قزئتی محکمهیه وئرمهلیدیر. بلکه او خانیم ائله بیر وضعیتدهدیر کی، ایندی مثلاًین جیددیلیینین فرقینده دئییل، بونو موختلیف تشکیلاتلار ائتمهلیدیر. بو مدافعهنی وطنداشین ایختیارینا بوراخماق اولماز. بو ساحهده هر کس موتشککیل اولمالیدیر».
«گؤرونور آففا رهبرلیگی ده کلوبا ساکیت دایانماسی اوچون گؤستریش وئریب»
مسئلهیه موناسیبت بیلدیرهن ژورنالیست آینور ائلگونش ایسه «سیمورق»او قینادی: «کلوب اؤز ایشچیسینین حاقینی مدافعه ائتمهلیدیر.من مثلاًی بیر قدر آراشدیردیم و بو سوسقونلوغون سببینی اؤیرندیم. بو کلوب آففا طرفیندن مالیلشدیریلیر. عینی زاماندا «فوتبول+» قزئتی ده آففا-یا یاخین قزئت حساب اولونور. گؤرونور آففا رهبرلیگی ده کلوبا ساکیت دایانماسی اوچون گؤستریش وئریب. بو گون حاقی تاپدانان قادین دانیشماق ایستمیر، چونکی بیلیر کی، دانیشسا، ایشینی ایتیرهجک. کلوبلارلا قزئتلرین ایشبیرلیگی ساده اینسانلارین حاقینی یئمهیه سبب اولور. قزئت رهبرلیگی ایسه سهوینی آنلاییب قادیندان عذر ایستهمک اوزینه، اونو مدافعه ائدنلری وورور. مثلاًی شخسیلشدیریر، یازارلاری هدفه آلیر. آنجاق اونودور کی، آتدیقلاری هر آددیم پئشکار اولمادیقلارینی بیر داها گؤستریر. عمومیتله، بو، «فوتبول+» قزئتینین صحیفهلرینده یئنی حادثه دئییل. بو قزئت آرتیق نئچنجی دفعهدیر کی، ائتیک نورمالاری پوزور».
«فوتبول+» قزئتینین باش رئداکتورو ماهیر روستهملی فاجئبووک صحیفهسینده مسئلهیه بو جور موناسیبت بیلدیریب: «ژورنالیستیکایا دونهن-سراغاگون گلمهیهن بیریسی کیمی بوتون ژئستلری و مانئورلری، نئجه دئیرلر، رئوئرانسلاری آنلاییرام. اما آغزینی الله یولوندا قویانلار بیزیم ایجلاسلاردا هبیبله آرامیزدا گئدن صحبتلرین مزمونونو بیلمیرسه، کونکرئت ماهیر روستملینین معلوم مؤوضودا هانسی فیکیرلرین ییهسی اولدوغونا دای فال آچماسین. گومان ائدیرهم کی، من تئزلیکله بو مؤوضودا فیکیرلریمی “فوتبول+” صحیفهلرینده یازاجام».
قافقاز اینفو


text:
نسیلدن نسیله کورلانان دیل سزیرگیسی! / ناصر منظوری
عزیزیمیز آلاندا الینه قلمی دونیانین بولودلاری، داغـدرهلری، آغاجی، گؤیـگؤیرتیسی، سئوگیسی . . . ائله لاپ گؤز.گؤرهسی بیرجه بیرجه چئوریلیر مربع اولور، مستطیل اولور، مکعب مستطیل اولور، قائمالزاویه بیر مثلث اولو . . . آی بالام، بئله نییه؟
* * *
یوز ایل قاباق، هانسی اوزاق بیر کندین اوجقارلاریندا ساوادسیز بؤیوک آتاـآنا گؤرموش اولسایدیز ایندی یاخشی بیلردیز؛ اونلارین باشلاری اؤز اکینچیلیک ایشـگوجونده ایکن _آمان آللاه_ آنجاق دانیشاندا، [ایللاه کی هاوا آیاز دا اولسایدی]، سسلری گورولدردی! دئیهردین بس، دیلی ده، دیلدن تؤرهنن دیلـآغیزی دا، ائله بونلار اؤزلری یاراتدیقدا، ائلهجه ده، _آللاه قووات وئرسین! _هرآن بئجردیرلر.
دیل دئمه؛ اونلارا وارلیغین لاپ اؤزو، وارلیغین گؤزهسی دئ!
یئییردیلر ایچیردیلر؛ کسیردیلر بیچیردیلر. چاققاچوققونان جانآتیب یاشاییردیلار، آنجاق سؤزلرینده، بو نهدیر مئهین سرینلیـیی، بو نهدیر داغین ظالیم شاختاسی، بو نهدیر آغیزدا أرییهن أریکین دادی . . . هامیسی جانلاردان، آغیزلاردان جانلانیب آنجاق سؤزلره ده سوزوردو. هر بیرزادین اؤز سزیرگیسی دیله دامیردی. باخ، ائله ایدی کی، دوُزـچؤرک یئییلنده، دوُز، دیلین اؤزونده ده، دیلین سؤزونده ده، ائله، دوُز دادی وئریردی، چؤرک ده چؤرک دادی.
بیریسی، بو دادآلما قایدالارینی، بو سزیرگیلری دوز اؤز یولـیولاجاغیندا ایشلتمهسهیدی هامی تئز باشا دوشردی!
* * *
أللی ایل سونرا، بالا بالا شهـَر هاواسی دولور کنده.
میراثا قالمیش بو هاوانی، «توستو» دئییم یوخسا «چن» دئییم، «دومان» دئییم نه دئییم؛ گؤزللیگی ده وار ایدی چیرکینلیگی ده! بالا بالا، گنجلرین دیلینه _بیراز بو یان بیراز او یان_ اویارـاویماز سؤزلر قاریشیر. بالالار دانیشارکن لحنلرینه تردیدلی بیر قورخو حیسی آرتیر. بئله باخ! دیلین ایلیگینه بالا بالا قورخو جومور.
گل ایندی کی، جانلارینا قورخولو بیر اوشنمک دولان جاوانلار باشلاییرلار دیله ایکیـاوزلولوک گتیریرلر.
بو دؤورون نسلی، نه بو یانلیق نه او یانلیق، کئچیت بیر دؤورون آداملاری کیمی، دیله تردید آرتیریرلار، اؤز هویوخمالارینی قاتیرلار دیله.
* * *
یوز ایل سونرا، نوهلر ساوادلی دیرلار، اونلار قرامئر بیلیرلر؛ آنجاق، دئمک اولار، اونلارین دیل سزیرگیلری کورلانیبدیر. اونلار دیلی چوخلو قراردادی بیر شئی باشا دوشورلر. بونلارین بئیینـزئـیینلرینده نئچه دیل اویناییر؛ هئچبیریسی ده اوستون دئییل. بونلار بولودون فورماسینی مربع.مستطیل کیمی باشا دوشورلر. آغاجی دیجیتالی آنلاییرلار. دیل ده قراردادی بیرزاد دیر (بو یانلیق دا یوخ او یانلیق دا یوخ! آپ.آوارا بیرزاد!)
بونلارین دیلـدوشونجو گرگین بیر دورومدا دیر (گؤلون قوروماسی کیمی، مئشهلرین کورلانماسی کیمی، سو قیتلیغی کیمی، آتموسفئردهکی اوزون قاتینین ییرتیلماسی کیمی . . .)
* * *
ایندیلیکده، دئمهلی، یاراتدیغیمیز بیر هویوخدوـکیریخدینی دیله دولدوروروق؛ دیل سزیرگیسینی تانیمیریق. او دیر کی، بئـیینـزئـیینیمیز دیله ارکین یاناشا بیلمیر بلکه قراردادی بیر هاوایا دادانیر، اعتیاد کیمی!
دیلین سزیرگیسی اؤز شستـلی ووقارینی ساخلاماقلا یاناشی دیلین عئلمی قایداـقانونلاری دا قورونمالی ایدی. آنجاق، اؤز آرامیز دیر، بیزیم قراردادیلشمیش بئـیینـزئـیینلریمیز دیل سزیرگیسینی بیر آنلام سیستئمی کیمی، بیر بیلگی سیستئمی کیمی باشا دوشنمیر.
باشلامیشیق (قولوموزا چؤپدن دیرک!) ۳۰۰ دنه سؤزجوکله اؤز دیلیمیزده، ۵۰۰ دنه ایله ده فارس دیلینده، آللاه قویسا، رومان یازیریق! (اوستهلیک، هله، ۱۵۰ کلمه ده اینگیلیس دیلینده بیلیریک!)
اورمو گؤلونون دورنالاری گئدن سایاقدا آنلامیمیزدان بیزیم ارکینلیک ده گئدیر، باخ . . .
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
چاووش اوُغلی امامعلی رحمان بیلن دوشوشدی
رسمی ساپار بیلن دوشنبه شهرینده بوُلان چاووش اوُغلی دوشوشیقدان سوُنگ بیانات بردی
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری مولود چاووش اوُغلی تأجیگیستان ینگ جمهورباشلیغی امامعلی رحمان تاراپیندان قابول ادیلدی.
رسمی ساپار بیلن دوشنبه شهرینده بوُلان چاووش اوُغلی دوشوشیقدان سوُنگ بیانات بردی.
تۆرک وزیر "اؤزآرا سؤودانی و تۆرکیأنینگ تأجیگیستان داقی مایاقوُیوملارینی یوُقارلاتماق اۆچین الیمیزدن گلنی ادریس" دیدی.
چاووش اوُغلی ارتیر دوشنبه ده اوُوغانیستان بیلن باغلانشیقلی گچیریلجک آسیانینگ قلبی- ایستامبول اتابی ماصلاحاتی نینگ 9-نجیسی اۆچین امامعلی رحمانا مینتدارلیق بیلدیردی.
مولود چاووش اوُغلی،
"دوُغان تأجیگیستان یوردی بیلن قاتناشیقلاریمیزا أهمیت بریأریس. تأجیگیستان ینگ حوُوپسوزلیغی و دورنوقلیلیغی بیزینگ ده حوُوپسوزلیق آسودالیغیمیزدیر" دیدی.
تۆرک وزیر ایکی یوردونگ ایقدیصادی، سؤودا، مایاقوُیوم، مدنیت، سیاحاتچیلیق، تعلیم تربیه و انرژی یالی کؤپ اوغوردا اؤرأن قوُوی حیذماتداشلیق ادیأندیگینی یاتلاتدی.
رحمان بیلن دوشوشیغی بیلن بارادا دا ماغلومات برن چاووش اوُغلی توییتردا،
"قاتناشیقلاریمیز جمهورباشلیقلاریمیزینگ یوُلباشچیلیغیندا هر پوداقدا اؤسیأر" دیدی.
مولود چاووش اوُغلی تأجیک ایشدشی سراج الدین مهرالدین و صناغات و تأزه تکنولوژیلار وزیری شیرعلی کبیر بیلن ده دوشوشدی.
دِگیشلی حابارلار
فواد اوکتای: اژه دنگیزیندأکی آدالار یازاغسیزلاشدیریلمالیدیر
دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتینده رسمی ساپاردا بوُلان اوکتای ارسان تاتار بیلن اؤزآرا دوشوشیغیندان سوُنگرا بیانات بردی
چاووش اوُغلی: ایسرائیل – تۆرکیه آراسیندا ایلچی بِللهمهک اۆچین ایش باشلاتدیق
چاووش اوُغلی فلسطین مسئله سینده تۆرکیأنینگ ایکی دؤولت چؤزگۆدینی قوُلدایاندیغینی آیتدی


text:
شاحسین واحسین
شاخسی یا دا شاحسین واحسین و یا شاهحوسین وایحوسین بیر نوع مذهبی تؤرهنی دیر کی محرم آیینین گونلرینده آذربایجانین اکثر یئرلرینده و بؤلگهلرینده گؤسترمیش حالتده اؤزللیکله تبریز شهرینده یاپیلیر. بو تؤرن نئچه گون موحرم آیینا قالاندا (یاخلاشیق بیر هفته موحرم آییندان قاباق) باشلانیر و هر آخشام و هر گئجه کیشیلر توسوطیله انجام قیلینیر و موحرم آیینین اونونجو گونونه قدر (عاشورا گونو) دوام تاپیلیر و عاشورا گونو ناهار چاغی بو تؤرهنه سون قویورلار. آذربایجان تورکجهسینده ، خالق بو مراسیمه «شاخسی» دئییرلر کی «شاهحسین» سؤزونون قیسّاتمیش حالتی دیر.


text:
رنه سولی پرودوم
رنه سولی-پرودوم (فرانسهجه: Sully-Prudhomme؛ اصل آدی رنه فرانسوا آرمان پرودوم، ؛ ۱۶ مارس ۱۸۳۹، پاریس – ۷ سپتامبر ۱۹۰۷، شاتنه مالابری) – فرانسه شاعر، "پارناس" قروپونون عضوو، ادبیات اوزره ایلک نوبل اؤدولی قازانان (۱۹۰۱) ("بؤیوک ادبی مزیتلرینه، عالی ایدئالیزمینه، بدیعی موکممللیینه و صمیمیلیک ایله ایستعدادین غیری-عادی طرزده بیر-بیرینی تاماملادیغینا گؤره").
حیاتی[دَییشدیر]
ادبیات ساحهسینده ایلک نوبل قازانان رنه فرانسوا آرمان پرودومون آدی ایندی فرانسه ادبیاتی متخصصلری استثنا اولونماقلا چوخ آز آداما معلومدور. او، پاریسده دوغولموشدو. ایکی یاشیندا آتاسینی ایتیردییندن عمیسینین حمایهسینده بؤیوموشدو. ایلک تحصیلینی بوناپارت لیتسئیینده آلمیشدی. دقیق علملره، خصوصاً ده ریاضیاتا ماراغی بؤیوک ایدی. لیتسئیی بیتیردیکدن سونرا مۆهندیس ایختیساسینا ییهلهنمک اۆچون مشهور پوْلی تکنیک مکتبه داخیل اولماق ایستهسه ده، گؤزلرینده یارانان پروبلم بونا ایمکان وئرممیشدی.
ائرکهن گنجلییندن "حیات بیلیم یوردولاری" کئچهن رنه ایلک شعر مجموعسینی – "ایستانسلار و شعرلر" کیتابینی ۱۸۶۵-جی ایلده چاپ ائتدیرمیشدی. کیتاب دؤورون گؤرکهملی تنقیدچیلریندن بیری – شارل سنت-بؤو طرفیندن هرارتله قارشیلانمیشدی. بوندان سونرا سولی-پرودوم اؤزونو بوتونلوکله ادبیاتا حصر ائدیر.
اوغورلو شعر دئبوت سولی-پرودومو یئنی آختاریشلارا روح لاندیرمیشدی. نؤوبتی ایللرده چاپدان چیخان "آوگی تؤولهلری" (۱۸۶۶)، "ایتالیا جیزگیلری" (۱۸۶۸)، "تنهالیق" (۱۸۶۹) مجموعه لری اونو ادبی دایرهلرده داها یاخشی تانیتمیشدی. جاوابسیز مهببت، دین-علم قارشیدورماسی بو شعرلرین اساس مؤوضوسونو تشکیل ائدیردی.
گنج یاشلاریندا ادبی شؤهرت قازانسا دا شاعرین سونراکی حیاتی آجیلارلا دولو اولموشدو. عمیسی قیزیندان عائله قورماق تکلیفینه رد جاوابی آلدیغیندان اؤمرونون سونونا قدر ائولنممیشدی. ۱۸۷۰-جی ایلین اووللینده بیر نئچه گون ایچریسینده عمیسینی، آناسینی و خالاسینی ایتیرمیشدی. همین ایلین ایول آییندا فرانسه -پروس ساواشی باشلایاندا سوللی پرودوم دا کؤنوللولر سیراسیندا وطنینین مۆدافیعهسینه قوشولموشدو. او، دریفوسون فعال طرفدارلاریندان اولموشدو. پاریسین محاصرهسی زامانی اوزلشدیی محرومیتلر سونرالار صحتی اۆچون جدی پروبلملر یاراتمیشدی. آیاقلاری توتولدوغوندان سولی-پرودوم اوزون مدت یاتاق خستهسی اولموشدو. لاکین خسته یاتاغینا دوشمهسینه باخمایاراق فرانسه خالقینین میلّی ساواشینا تکجه سلاحلا دئییل، قلهمله ده یاردیم گؤسترمهیه چالیشمیشدی. ۱۸۷۰-جی ایلده اونون حربی-وطن پرورلیک روحلو شعرلرینین توپلاندیغی "حرب تسوراتلاری" کیتابی چاپ ائدیلمیش و بؤیوک پوپولیارلیق قازانمیشدی.
آنتیک پوئزییانین تأثیرینی یارادیجیلیغیندا همیشه حیس ائدن سولی-پرودومون بعضی اثرلرینین مؤوضو و ایده سی قدیم دؤوردن گؤتورولموشدو. مثلاً، "عدالت" (۱۸۷۸) فلسفی شعری قدیم روما شاعری لوکرئتسینین تأثیری ایله یازیلمیشدی. مؤلفین فیکرینجه، اینسان عدالتی خاریجی عالمده دئییل، اؤز داخیلینده آختارمالیدیر. "خوشبختلیک" (۱۸۸۸) آدلاندیردیغی دؤرد مین میصراعلیق دیگر فلسفی پوئماسیندا ایسه سوللی پرودوم اینسانین یالنیز علمه جان آتماق، هر شئیله ماراقلانماق، فضیلت و اؤزونو قوربان وئره بیلمک سایهسینده سادته قوووشاجاغی ایدئیاسینی اساسلاندیرماغا چالیشمیشدی.
بشریتین طالعیینده بؤیوک فاجیوی دؤورون یاخینلاشدیغی ارفهده سوللی پرودوم هومانیست ایدهآللارین ترهننومونو یارادیجیلیغینین اساس قایهسینه چئویرمیشدی. تنقیدچی ژان بئدئنین یازدیغی کیمی، "او، پوئزییانی پوزیتیویستلرین بدبینلیگی نتیجهسینده دوشدویو زولمتدن قورتارمیش، خوشبختلییه آپاران یولون عذابلاردان، فداکارلیق و قارداشجاسینا مهببتدن کئچمهسی فیکرینی آشیلاماغا چالیشمیشدی".
سولی-پرودوم ادبی فورما و ژانرلارا موناسیبتده موهافیزکار مؤقیعتی ایله تانینیردی. "ادبی وصیّعت" کیتابیندا (۱۹۰۰) او، کلاسیک فرانسه پوئزییاسی عنعنهلرینه طرفدار چیخمیش، سربست شعره، سیموولیستلرین آختاریشلارینا و دئکادانس ادبیاتینا تنقیدی موناسیبتینی ایفاده ائتمیشدی.
۱۹۰۱-جی ایلده سولی-پرودوم اثرلرینین "بؤیوک ادبی مزیتلرینه، عالی ایدئالیزمینه، بدیعی موکممللیینه و صمیمیلیک ایله ایستعدادین غیری-عادی طرزده بیر-بیرینی تاماملادیغینا گؤره" ادبیات ساحهسینده ایلک نوبل اؤدولی قازانان اولدو. سوئد آکادمیسینین بو قراری چوخلاری اۆچون گؤزلنیلمز ایدی. چونکی همین دؤورده یئنی اؤدولا ان لایقلی نامیزد روس یازیچی سی لئو تولستوی ساییلیردی. لاکین سندلرینی گئج تقدیم ائتمهسی بهانه گتیریلهرک اونون نامیزدلیینه باخیلمامیشدی. بوندان سونرا بیر قروپ سوئد یازیچی سی (او جملهدن بو اؤدولین گلهجک قازانان سلما لاگرلوف) آچیق مکتوب یازاراق آکادمینین قرارینا اعتراض ائتمیشلر و تولستویون نامیزدلیینی مۆدافیعه ائتدیکلرینی بیلدیرمیشلر. بوندان سونرا طبیعی کی، پرودومو چوخلاری دؤرد بیر یاندان تنقید آتشینه توتموشلار.
اؤدولین تقدیمات مراسیمینده سوئد آکادمیسینین عضوو کارل ویرسئن نیه محض سولی-پرودومون سئچیلمهسی مسئلهسینه موناسیبت بیلدیرهرک قئید ائتمیشدی کی، لاورئات "هر شئیین مغزینه واران و اینسانین معنوی بؤیوکلویونو درک ائدن موشاهیدهلری ایله سئچیلیر" و بو باخیمدان نوبلین "ادبیاتدا ایدئالیست تمایول" آدلاندیردیغی فیکیر جرهیانینی دیگر یازیچیلاردان داها یاخشی تجسوم ائتدیریر".
سولی-پرودوم خسته اولدوغوندان تقدیمات مراسیمینده ایشتیراک ائده بیلممیشدی. اونا گؤره ده ایلک اؤدولین دیپلومو و مدالی ایستوکهولمداکی فرانسه سفیرینه تقدیم اولونموشدو.
حیاتینین سون ایللرینی خسته یاتاغیندا کئچیرهن سولی-پرودوم پوئزییادان چوخ کریستیان اخلاقی و فلسفه پروبلملری ایله ماراقلانمیش، "پاسکالین حقیقی دینی" (۱۹۰۵) و "سربست سئچیم سایکولوژیسی" (۱۹۰۶) کیمی تراکتاتلار یازمیشدی.
سولی-پرودوم هم ده نوبل اؤدولیندان ایستیفادنین نجیب نومونهسینی قویوب گئتمیشدی. وصیّتینه اساساً اؤدولدان قازاندیغی یاردیم حسابینا گنج فرانسه شاعرلری اۆچون ادبی فوند تأسیس ائدیلمیشدی.


text:
`یوسف یازیجی` نتیجه لر
ینگی لیکلر [10]
- تورک فوتبالچی یوسف یازیجی روسیه ده کتته یوتوق قازاندی
- سعودی عربستان ده عالم یوسف الاحمد تورت ییل قماققه محکوم ایتیلدی
- جمهوررئیس ایردوغان ملی فوتبالچی یوسف یازیجی نی قبول قیلدی
- محمد یوسف غضنفر حیات دن کوز یومدی
- چاد ساغلیق نی سقلش وزیری: فقط گینه تورکیه دن یاردم آلدیک
- ایردوغان بیلن یوسف اسلام لندنده بویوک بیر جامع مسجدنی افتتاح قیلیب آچدی
- پاکستان نینگ ایسکی باش وزیری یوسف رضا گیلانی نینگ چیت ایل گه چیقیشی گه رخصت بیریلمه دی
- افغانستان شمالیده طالبان گروهی نینگ اینگ مهم قوماندان لریدن بیری هلاکتگه اوچره دی
- مهم بیر تروریست سوریه ده قولگه آلینیب تورکیه گه کیلتیریلدی
- پاکستان ایسکی باش وزیری نینگ اوغلی افغانستان ده تاپیب آلیندی


text:
`چای صادراتی` نتیجهلر
خبرلر [55]
- تورکیه و روسیا اوکراینادان تاخیلین چیخاریلماسینی موذاکیره ائدیب
- ترابزون-دان 49 اؤلکهیه فیندیق صادراتی
- تورکیه-نین ایلین ایلک ایکی آییندا چاخ صادراتی
- تورکیه چای صادراتیندان 203 میلیون 872 مین 233 دولار گلیر الده ائدیب
- کئچن ایل صادرت 32،8 فایز آرتیب
- تورکیه-نین فیندیق صادراتی آرتیب
- تورکیهنین صنایع صادراتیندا تاریخی رکورد
- تدقیقات: چای و قهوه، فلج و دمانس ریسکینی آزالدیر
- آمریکادا تورک شریف
- تورکیه-دن 83 اؤلکهیه چیچک صادر ائدیلیب
- زیتون یاغی صادراتی آرتیب
- تورکیه 5 آی عرضینده 5.5 میلیارد دلارلیق اتومبیل صادر ائدیب
- تورکیه-نین لیمون صادراتی آرتیب
- تورکیه-دن 40 اولکهیه بال صادر ائدیلیب
- تورکیه-نین فیندیق صادراتی
- تورکیه-نین پوسته صادراتی آرتیب
- تورکیه-نین چای صادراتی
- گونئی – دوغو آنادولودان 145 اولکهیه تاخیل صادراتی
- تورکیه-نین چیچک صادراتی آرتیب
- تورکیه-دن ژانویه آییندا 31.4 میلیون دلارلیک لیمون صادر ائدیلیب


text:
اویان نیوز: ۲۳آوریل میللی اگمنلیک و اوشاق بایرامی قوتلامالاری چرچیوهسینده تشکیل ائدیلن ۲۳ آوریل اولوسلار آراسی
۲۳ آوریل میللی اگمنلیک و اوشاق بایرامی قوتلامالارینا قاتیلاجاق دونیا اوشاقلاری، ایزمیرده …
۲۳آوریل میللی اگمنلیک و اوشاق بایرامی قوتلامالاری چرچیوهسینده تشکیل ائدیلن ۲۳ آوریل اولوسلار آراسی اوشاق شنلیگی، بو گون کورتئژ گئدیشی و اوشاق اؤلکهسینین آچیلیشییلا باشلاییر.
اوشاق شنلیغینه، ۴۱ اؤلکهدن تخمینن ۲۵ مین اوشاق قاتیلیر.
ساواشدان قاچاراق تورکیهیه سیغینان و سیغینما مرکزلرینده قالان سوریهلی اوشاقلار دا اونودولمادی.
هاتای، شانلی اورفا، غازی آنتپ، قهرامانماراش، عثمانیه، آدییامان و آداناداکی سیغینما مرکزینده قالان ۱۵۰ اوشاق، شنلیک اوچون ایزمیره گلدی.
ت رت


text:
توراجی (رقص)
توراجی - آذربایجان قدیم قادین خالق رقصی.
قدیم خالق رقصی "توراجی" لیریک و اینجه ملودیسی ایله سئچیلیر و قادینلار طرفیندن ایفا ائدیلیر. گؤزل داغ قوشونا حصر ائدیلمیش قدیم، تقریباً اون دوققوزونجو عصرین اوّللرینده عایید اولان رقصدیر. آذربایجانین هر یئرینده گئنیش یاییلمیشدیر. حزین، قلباوخشایان موسیقیسی وار. رقص بیر نؤوع توراجین اوچوشونو خاطیرلادیر. رقاصهنین هر بیر حرکتی قوشون اوشوچونو، هاوادا سوزمهسینی خاطیرلادیر.
توراجی رقصینه دایر ناخچیواندا بئله بیر افسانه وار. قاراباغ خانی نجفقولونون چوخ قشنگ بیر رقاصی وارمیش، خان اونون گؤزللیگینی، مهارتینی چوخ قییمتلندیررمیش. بیر دفعه خانین اوغلونون تویوندا بو رقاص رقص صنعتینین چوخ اینجه، چوخ گؤزل مؤعجیزهلرینی نوماییش ائتدیریر. بو منظرهیه حئیران قالمیش خان اوجادان دئییر : - سن لاپ توراج کیمی اویناییرسان. او واختدان بری همین رقاصین اوینادیغی رقصی "توراجی" آدلاندیریرلار. گؤزل داغ قوشونا حصر ائدیلمیش قدیم رقصین آدی ناخچیوان موعلیملر اینستیتوتوندا یارادیلمیش قیزلاردان عیبارت فولکلور رقص کوللکتیوینه وئریلهرک یاشادیلیر.[۱]
ایچهریک[دَییشدیر]
"توراج چیخیر مئیدانا، اویناییر، ساغا-سولا باخیر کی، گؤرسون اووچولار وار، یا یوخ. اؤزو اۆچون چمنلیکده شئللنه-شئللنه گزیر و اؤزونو خوشبخت حیس ائتدیگی بیر واختدا اووچو گیزلندیگی یئردن چیخیب اونو وورور. گولله قولونا دَییر. توراج یئره ییخیلیر، اؤلومله چارپیشیر. آللاها، گونشه یالواریر کی، اونو ساغالتسین. او، یئرده چوخ موصیبت چکیر، ها قالخماق ایستهییر، قالخا بیلمیر، نئچه دفعه یئره دَییر. نهایت، قالخیر، اوچماق ایستهینده یئنه ییخیلیر. آخیردا قالخا بیلیر، اوچور گونشه ساری و طبیعته قوووشور."[۲][۳]


text:
یان کولمانس
یان کولمانس (اینگیلیسجه: Jan Ceulemans) (دوْغوم:۲۸ فوریهٔ ۱۹۵۷ (۶۵ یاش) Lier, Belgium) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. بلژیک میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیلهرک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.
اوْیونلاریدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Ceulemans, Jan – Stats. National-Football-Teams. یوْخلانیلیب26 October 2017.
قارداش پروژهلرده یان کولمانس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
هری دین استنتون
هری دین استنتون (اینگیلیسجه: Harry Dean Stanton) آمریکالی موغنی, موسیقیچی و اوْیونچو. ۱۴ ژولای ۱۹۲۶ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۱ ایل عؤمر ائلهییب و ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اؤز تحصیلینی کنتاکی بیلیمیوردودا بیتیرمیش. 1954–2017 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Harry Dean Stanton»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هری دین استنتون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
دونیاده ازل خلقتیمیز دوزدی یالاندی؟ (راست و دروغ )
حوا ادامین بورون آچیب سوزدی یاراندی (جاری و خلق شدن)
انسالخ ادام اولماغیمیز دُوزدی یوباندی (صبر و دیر کردن )
گوجسوز بوغازین گوجلی نددن عوزدی یارالدی؟
انسالغیمیز بیلممیشیخ دوزدی یالاندی؟
الله یاردان انسانا باخمیش دیله گلدی
مینلر رسول الله طرفیندن دیله گلدی
موسی بوغا فرعون قوشونیلان نیله گلدی
فرعونلا اولان آتلی قوشون عولدی قوتاردی
انسانلغیمیز بیلممیشیخ دوزدی یالاندی
باشلاندی یازیش سوزلری بیلمخ کتاب اولدی
شاهلاردان اولان عبرتی مینلر خطاب اولدی
قارون تکیلر دونیادا ادسیز باتا بولدی
دونیا واری بیر شورجا اولان دوزدی یالاندی (نمک لیسیدن)
اسانلغیمیز بیلممیشیخ دوزدی یالاندی
قانوندی یازیر دولتمیمیز خلقه زور اولسون
ایدین اچیلان گوزدی چیخان بلکه کوراولسون
بالخ تکی میلت چابالیر فتنه تور اولسون
هر یرده دانش اولسا اخور دوزدی قرآندی
انسالغیمیز بیلممیشیخ دوزدی یالاندی
هاردان بوعدالت گورولوب هاردا یازیلدی
ایپلر بوعدالت بویونا هاردا ساریلدی
کسدیر نفسین عولدور او آز جاندا قالیردی
اولسون بو عدالت دیرلر سوزدی گوماندی
انسانلغمیز بیلممیشیخ دوزدی یالاندی ؟
«روح اله سلیمی»


text:
`فخرالدین آلتون` نتیجهلر
خبرلر [192]
- ترت اولوسلارآراسی متاورس و یایینچیلیق فورومو باشلادی
- گؤیاۆزونده بئش گزهگن بیر سیرادا گؤرولهجک
- "ت.ر.ت فرانسیزجا" دیجیتال خبر کانالی فعالیته باشلاییب
- فوات اوکتای و فخرالدین آلتوندان نوروز بایرامی مئساژی
- تورکوواک بوتون اؤلکهده وورولماغا باشلاندی
- فخرالدین آلتون جمهور باشقانی اردوغانین اوکراینا سفری ایله باغلی "بلوومبرگ"ا بیانات وئریب
- آذربایجان هیئتی تورکیهده
- فخرالدین آلتون: "قطر -تورکیه آراسیندا مهم موقاویلهلر ایمضالاندی"
- تورکیه 10 میلیون دوز کووید-19 واکسنی باغیشلایاجاق
- آلتون: عاجل اصلاحاتلارا احتیاج وار
- کوجا: تورکوواکی تورکیهنین خیدمتینه سونماغا حاضیرلانیریق
- جمهور باشقانی اردوغان روسیایا یولا دوشوب
- تورکیه، دونیادا ۷.جی سیرادا
- تورکیهده وورولان واکسن دوزو ۸۰ میلیونو گئچدی
- فخرالدین کوجا "دلتا" واریانتی ایله باغلی آچیقلاما وئریب
- ایلک دوز آشی وورولانلارین نسبتی یوزده ۶۰ اولدو
- تورکیهده "کووید-19" اولانلارا 2 دئییل، 1 دفعه آشی وورولاجاق
- تورکیه-ده ایدمان یاریشلارینا تاماشاچیلار دا بوراخیلاجاق
- تورکوواکین ۳.جو فاز چالیشمالاریندا ایلک دوز وورولدو
- فخرالدین آلتون رادیو ایشچیلرینی رادیو گونو موناسیبتیله تبریک ائدیب
- فخرالدین آلتون "ت.رت ورلد فوروم 2020"ده چیخیش ائتدی
- فخرالدین آلتونون سوسیال مئدیا شیرکتلرینه ترور تشکیلاتلاری ایله باغلی چاغیریشی
- آلتون: ترووا آتلارینا قارشی حاضیر اولمالیییق


text:
تورک کلاسیکلری سئچمهلری 7 دیلده دونیایا آچیلیر
ماوی آغاج یایینلارینین تورک کلاسیکلریندن ائتدیگی سئچیمده یئر آلان 64 کیتابخانا سری، 7 دیله چئوریلهرک، فرانکفورت کیتاب سرگیسینده زیارتچیلره پولسوز پایلاناجاق
تورک کلاسیکلری سئچکیسی 7 دیلده دونیایا آچیلیر.
ماوی آغاج یایینلارینین تورک کلاسیکلریندن ائتدیگی سئچیمده یئر آلان 64 کیتابخانا سریسی، 7 دیله چئوریلهرک، فرانکفورت کیتاب سرگیسینده زیارتچیلره پولسوز پایلاناجاق.
باشباخانلیق تانیتما فوندو دستگی ایله، سفاهت، قوتادغو بیلیگ، سیاحتنامه، مثنوی، یونوس امره دیوانی، نطق، نصرالدین حوجا، حاجیوات و کاراگؤز ایله عمر سیف الدینین حکایهلریندن ییغیلان حیسهلرین 7 دیله چئوریلدیگی تورک کلاسیکلری سریسی، 19 اوکتوبردا آلمانیادا فرانکفورت کیتاب سرگیسینده سرگیده اوخوجویلا گؤروشهجک.
تورک کلاسیکلریندن ائدیلن سئچکی، اینگیلیس، فرانسیز، ایسپانیا، روس، آلمان، بوسنی و کوره دیللرینده یایینلادی.
هدف، تورک کلاسیکلرینی اولوسلار آراسی آرئنایا چیخاریب، اینسانلاری تورک مدنیت صنعتینه آشینا ائتمک.
سئچکی، پروژه چرچیوهسینده نوامبر آییندا دونیانین ایکینجی ان بؤیوک کیتاب سرگیسی اولاراق گؤستریلن مکزیکدکی گوادالاژارا کیتاب سرگیسینده، آوریل 2017ده ایسه سارایئوو کیتاب سرگیسینده یئرینی آلاجاق.
ایلگیلیلی خبرلر
جونیت آرکین وفات ائتدی
"تورک سینماسینین دگرلی اویونچوسو سایین جونیت آرکین، اۆرهگینین دورماسی سببی ایله گتیریلدیگی خستهخانادا بوتون یئنیدن جانلاندیرما چابالارینا باخمایاراق حیاتینی ایتیردی"
سکو چؤکدو، ۴ نفر اؤلدو
اؤکوز دؤیوشو میدانیندا سکونون بیر بؤلومونون چؤکمهسی نتیجهسینده ان آز ۴ نفر اؤلدو
"الویس" فیلمینین تورکیه قالاسی ایستانبول-دا کئچیریلدی
ایلک اکراندا"İstanbul Tribute Band" قروپو الویس پریسلینین اونودولماز ماهنیلارینی سسلندیریب.


text:
سئوگي يولچولاري-ني آلماق يوللاري
چوخ یاخیندا یاییلاجاق: یابانچی
یاخیندا یاییلاجاق؛
آلبئرت کامونون "یابانچی" آدیندا رومانی، تورکجه ترجمهسیله یاخیندا یاییلاجاق
تورکجهیه چئویرن: حسین واحدی
یایینائوی: بوتا - اورمیه
Yaxında yayılacaq
Yabançı
Albert Kamyu
Türkcəyə çevirən: Hüseyn Vahidi
آنتون چئخوو ایله یادیگارلیق شکیل
آنتون چئخوو ایله یادیگارلیق شکیل
یازان: حسین واحدی
بیلگیسایار ایکی دفعه دینق-دینق ائتمکله، بیلدیم یئنه ده بیر ساعات قورتولدو. مانیتورون قیراغینداکی ساعاتا باخدیم. گئجه ساعات بیر ایدی. کؤچورمه هله یاری اولمامیشدی. “دیل بلاسی*” منه، ” گؤز بلاسی” اولموشدو.
بیری یوخدو دئسین، گئجهنین بو واختیندا سن فیلان سایتدان بو حیکایهنی گؤرمهسیدن نه اولاردی؟، _ اؤز- اؤزمله دئدیم.
آنجاق حیکایه دونیامیزا یئنی بیر حیکایه آرتیریم دئیه دایانمادان آنتون چئخوون اون ایللرجه بوندان اؤنجه یازدیغی حیکایهسینی حاضیرلاییب قورتارماغا ماراقلی ایدیم.
عادی بیر آدام
عادی بیر آدام
تورکجهیه چئویریب حاضیرلایان: حسین واحدی
فرانس کافکا*، 1883-جو ایلده بیر آلمانلی عایلهده پراق شهرینده دونیایا گلدی. فرانس عایلهنین ایلکین اوشاغی ایدی. ایکی قارداشی، یئددی یاشلارینا یئتیشمهمیش دونیادان گئتمیشدیلر. اوچ باجیسی ایسه نئچه ایللر سونرا ایکینجی دونیا ساواشینین اؤلوم کمپلرینده اؤلدورولدولر. کافکانین آتاسی چوخ مذهبی و جدی ایدی. اونون بو اخلاقی آتا-بالا آراسیندا بؤیوک اختلافلارا نهدن اولدو. البته بو جدیلییی کافکانین اثرلرینده ده گؤرمک اولور.
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
Yaponiyalı yazıçı Haruki Murakami
حاضیرلایان: حسین واحدی
hazırlayan: Hüseyn Vahidi
هاروکی موراکامی* 1949-جو ایلده ژانویه آیینین 12سینده کییوتو شهرینده دونیایا گلمیشدیر. آتاسی بوتپرست کئشیش، آناسی ایسه ادبیات معلمی اولان هاروکی هله گنج یاشلاریندان بَری ادبیاتا مئیل گؤسترمیشدیر. اوشاقلیق دؤنهمینی اؤز اثرلرینده تئز-تئز عکس ائتدیرن یازیچی بیر چوخ مصاحبهلرینده اوشاقلیقدا آتا-آناسیندان اؤیرهندیگی گئرچکلرین اونون اوچون وازکئچیلمز اولدوغونو آچیقلامیشدیر. گنج هاروکی گنجلیگینین بؤیوک بیر بؤلومونو کوبئ [kobe] شهرینده کئچیرمیشدیر. توکییونون واسئدا بیلیمیوردونون ادبیات فاکولتهسینی بیتیرمیش یازیچی بیلیمیوردو ایللرینده اوسلوبیاتین [سبکتانیمانین] دَرین سیرلرینی اؤیرنمیش، چئشیدلی دوغما و خارجی اثرلردن رنگارنگ تصوراتلار آلمیشدیر. یازیچی گنج یاشلاریندان کیتابلارا، اؤزللیکله ده باتی [غرب] ادبیاتینا خصوصی مئیل گؤسترمیشدیر.
خیال پردهسی Xəyal pərdəsi
خیال پردهسی
یازار: محمدعلی ضیایی*
چئویرن: حسین واحدی
... قادین قیشیردی (بلکه ده من بئله گومان ائتمیشدیم) :
- دئدیم دا! سنه احتیاجیم یوخدو. مهیه من ائلییه بیلمهرم بو ایشی تکباشیما گؤرهم؟
تلهسیردیم، آما ماراقدان، آددیملاریم سارسیلدی. قادین، اوتوز قارلی فصیلی گؤرندن داها چوخ گنج ایدی. بوندان داها تئز یئنی چادیرا ایله دهییشه بیلهجهیی کؤهنه چادیراسینی، فرنگی قونداغین اوستونه چکمیشدی. سورتولموش پالچیقلی و دابانلی باشماقلارینی، جَمدهک کیمی یئرده سوروتلهییردی. کیشی اونا ساری آتیلیب، اوز-اوزهسینده دایاندی. ألینی قالدیردی و سانکی یئنیجه بیر مؤوضوعنو آنلاییبدیر دئیه یان یؤورهسینه باخدی. مندن سونرا بیر-ایکی نفر یولدان کئچن ده وار ایدی. یقین بیزیم اولماغیمیزین قرارینی دهییشمهیه یئترلی اولدوغو اوچون، ألینی یاواشجا قادینین چییینلرینه کیمی آشاغی ائندیریب، علاجسیزلیقلا دئدی:
یاغیش آلتیندا پیشیک Yağış altında pişik
یاغیش آلتیندا پیشیک
یازار: ائرنئست هئمینگوئی
حاضیرلایان: حسین واحدی
مسافرخانادا ایکی آمئریکالی قالیردی. اوراداکیلاردان هئچ کیمی تانیمیردیلار. قالدیقلاری دنیز منظرهلی نؤمره ایکینجی مرتبهده ایدی. پنجرهدن پارک و ساواش قوربانلاری اوچون قویولموش آبیده گؤرونوردو. گؤز اوخشایان پارکا ایری[iri] خورما آغاجلاری، یاشیل اوتوراجاقلار بیر باشقا گؤزللیک وئریردی. یاخشی هاوا اولان کیمی هانسیسا رسام قولتوغوندا رساملیق تاختاسی ایله پارکا گلر، اوجا خورما آغاجلارا، مسافرخانایا، دنیزه تاماشا ائدر، اونلاری فیرچاسی ایله عکس ائتدیرمهیی سئوردی. ایتالیالیلار آبیدهنی گؤرمک اوچون اوزون یول گلیردیلر. بورونجدن دوزلدیلن هئیکل یاغیش آلتیندا پاریلداییردی. یاغیش یاغیر، داملالار پالما یارپاقلاریندان سوزولوردو. چینقیل یولدا سولار چوخورا آخیب گؤلمهچهلر دوزهلیردی. یاغیش آبیدهنین قارشیسینداکی بوش مئیدانچانی دؤیَجلهییردی. مئیدانین اوبیری طرفینده کافهنین قاپیسی آغزیندا قارسون دایانیب اطرافا تاماشا ائدیردی.
گؤیده اولان ائی بیزیم آتامیز
گؤیده اولان ائی بیزیم آتامیز
یازار: لئاندرو اوروینا
چئویرن: حسین واحدی
چاووش، اوشاغین باجیسی ایله آناسینی سورغویا چکیردی، یوزباشی ایسه اوشاغین الیندن توتوب اؤزو ایله باشقا اوتاغا آپاردی.
"آتان هاردادیر؟" دئدی.
اوشاق دیل آلتی جاواب وئردی: گؤیه گئدیبدیر.
یوزباشی حئیرانلیقلا سوروشدو: نمنه؟! اؤلوب؟!
اوشاق، "یوخ. هر گئجه گؤیدن آشاغی گلیب، بیزله شام ییئیر.» دئدی.
یوزباشی، گؤزلرین دولاندیریب تاواندا بیر قاپیجیغی گؤردو.
***
سؤزلوک:
چاووش: گروهبان
یوزباشی: سروان
حئیران: تعجب
تاوان: سقف
قاپیجیق: دریچه/دربچه
ائدیتورلاری یاخشی اولان یازیچیلار یاخشیدیر
اورهان
پاموک: ائدیتورلاری یاخشی اولان یازیچیلار یاخشیدیر
Orhan Pamuk: Redaktoları yaxşı olan yazıçılar yaxşıdır
حاضیرلایان: حسین واحدی
اورهان
پاموک سون رومانینین (کافامدا بیر توهافلیک) اینگیلیسجهسینی تقدیم ائتمک اوچون لندندهدیر.
“دئ قاردیین” قزئتینین تدبیرلر زالیندا چیخیش ائدن یازیچی رومان ژانرییلا مودئرن شهرلرین بؤیومهسی آراسیندا سیخ علاقه اولماسیندان دانیشیب، بریتانیالی اوخوجولارین سواللارینی جاوابلاندیریب:
“شهرلر رومانلاری بؤیودور، رومانلارسا اؤز نؤوبهسینده شهری میفلهشدیریر (میف= اسطوره) و اونون بؤیوکلویونه بؤیوکلوک قاتیر.”
“من ده مؤولود (سون رومانینین قهرمانی) کیمی گئجهیاری شهره چیخیب اونو گؤرمهیی خوشلاییرام… شهر اینسانلیغین مختلف جیلدلره گیریب گیزلندیگی یئردیر.”
“بیر رومانچی کیمی گزمک، آددیملاماق، باخماق و قیدلر گؤتورمک بؤیوک ذوقدور. فوتو چکمک اوچون آیفونومدان فایدالانایرام، ماراقلی سایدیغیم شئیلرین ویدئوسونو دا چکیرم.”
اعدام واختینی دهییشمک اولماز Edam vaxtını dəyişmək olmaz – Kamal Abdulla
اعدام واختینی دهییشمک اولماز
یازار: کمال عبدالله yazar: Kamal Abdulla
کؤچورن: حسین واحدی köçürən: Hüseyn Vahidi
اعدام واختینا نه آز، نه چوخ دوز ایکی گون، دؤرد ساعت، ایگیرمی بئش دقیقه قالیردی.
اونو آرتیق تکآداملیق کامئرایا [انفرادی سلول-ا] کئچیرمیشدیلر. یئرینده اوزانیب گؤزلرینی رنگسیز تاوانا [سقفه] زیللهدی. أللرینی باشینین آرخاسیندا داراقلادی. بئلهجه صاباحدان آخشاما قدر اوزانماقدان باشقا هئچ نه ائده بیلمیردی. بو حال اونون أن سئویملی حالی ایدی. یئنه ده ثانیهلری اؤلچوب داها دقیق واختی معینلشدیرمهیه أریندی و دوشوندو کی، حتی بونو ائتسم بئله، تام دقیق رقمی هئچ زامان توتا بیلمهیهجم، چونکی ساعاتلاری، حتی دقیقهلری فیکرینده، بئینینین ایچینده «حبسخانا»یا سالیب ساخلایا بیلرسن، آما ثانیهلر نئجه و هاردان آرادان چیخیرسا، سوروشوب چیخیر و دقیقلیک هئچ جور آلینمیر.
ایکی گون، دؤرد ساعات، ایگیرمی دؤرد دقیقه قالدی…


text:
21 آذر نهضتی پروفئسور محمد تقی زهتابینین دیلیندن
هر سؤزدن اؤنجه :
چوخدان اولار کی بیر سورو ساوادسیز و اخلاقسیز آذربایجان تورک لرینه قارشی دوروب آغیزلاریندان هر نه کی عاییلهلرینه عاییددیر چیخاریب سفسطه توخویورلار!
سید جواد طباطبایی و اونون کیمی ساوادسیز و تربییهسیز اینسانلار بیر قانلی دوشمن کیمی آذربایجانین بوغازینا دیشلرین باتیریب قانین ایچمک فیکریندهدیرلر.
ایللر اؤنجه احمد کسروی کیمی ساتقین،اؤزوندن اولوب هر شئیین الدن وئرن اینسان چوخ آز تاپیلاردی!
یازیقلار اولسون کی بیلگی دئوریمینده بئله اینسانلار تاپیلیر کی دئدیکلری ایله هامینی اؤزلرینه گولدورورلر.
اؤزلرینه سایت قوروبلار و اورادان بوتون توهملرینی خالقین بئینینه یئرلشدیریرلر.
آذریها آدلی بیر سایت کی اوندا أن چیرکین یازیلار یاییلیر و هر عاغیللی و ویجدانلی اینسان گؤزلجهسینه بیر باخیشدا اونلارین تورکلردن نیفرت بسلهمکلرین آنلایا بیلیر.
قارداشیم سیزلر ندن بئله اینسانلار سینیز؟
ندن دوشونجهلرینیز بئله خستهدیر؟
دونیا هایانا گئدیر سیزلر هایانا؟
یئتر آرتیق شرفسیز پهلویلره و اونلارین دوشونجهلرینه باش اگیب قویروق بولاماق!
جناب طباطبایی سیزینلهیم کی هر گون جهالتـَده اوزمکله تورک خالقینین گؤزوندن دوشورسوز.
سیز تاریخ دن نه آنلاییرسینیز کی اؤزونوزدن سفسطه توخویوب بو یالانلاری یازیق خالقین قولاقلارینا دولدوروب هر گون یاشادیغینیز جهالتین باتلاغینا داها درینجهسینه باتیرسیز!؟
سیزی باغیشلادیق پارسلارا!،
لوطفن بیرداها مقدّس تورکون و آذربایجانین آدین آغزینیزا آلمایین!
بو گون ۲۱ آذر دیر.تاریخیمیزین بؤیوک سیّدــی، سیّد جعفر پیشهوری مقدّس آذربایجانین تورپاقلارین پهلوی فاشیزمین ألیندن قورتارما ایل دؤنومو.
بوگونون شنلیکلرین اونوتمایاجاغیق و او شرفسیز ،ناموسسوز پهلویلرین آذربایجاندا تؤکدوگو قانلارین حققینی ده قایتاراجاغیق!
بیزلر اینقیلاب ائتدیک کی فاشیزمدن و بوتون پیسلیکلردن قورتولاق آما یازیقلار اولسون کی سیدجواد طباطبایی لر کیمی قوللار بئجهریب و او شرفسیز پهلویلرین یولونا داوام ائدیرلر.
ایران خالقی و اؤزللیکجه آذربایجان تورکلری بونلار کیمی ساتقینلارین سفسطهلریله یولدان اولمایاجاق!
یاشاسین سیدجعفر پیشهوری
یاشاسین تورک میللتی
یاشاسین آذربایجـــانیمیز
یاشاسین ایران
آیهان میانالی
21 آذر نهضتینین یارانماسی
( 26 آذر 1325، تهران ارتجاعی الی ایله آنا دیلیمیزده یاندیریلان كیتاب گونو مناسبتی ایله )
پروفئسور محمد تقی زهتابی
( بو مقاله ۱۳۵۴ –جو ایلده یازیلمیشدیر )
21 آذر نهضتیندن ۳۰ ایل كئچدی، بو نهضت ایكینجی دونیا محاربهسیندن سونرا عموماً ایران آزادلیق حركاتی خصوصاً ملی آزادلیق حركتینین زیروهسی دیر. بو حركت علیهینه ایستر داخل و ایستر خاریج ده تجزیه طلب آدلاندیریب و بیگانهلر اَلیله یارانمیش بیر حركت گؤسترسهلرده، ۲۱ آذر نهضتی مشروطهدن۱۳۲۴نجو ایله قدر ایران آزادلیق حركاتینین تمامیله طبیعی و لازمی بیر نتیجه سی ایدی، بونا گؤرهده هئچ بیر خاریجی اَل واسطهسیله یارانمامیشدی، بو حركت او دؤوردن ایجتیماعی حادیثهلری قوجاغیندا تدریجله و طبیعی حالدا و خلق حركتینین ایستهیی و ایرادهسی ایلهیاراندی. بو مسئلهلری ایشیقلاندیرماق اوچون ۲۱ آذر نهضتینین مختلف جهتلرینه دیقّت ائتمك لازیمدیر.
۲۱ آذر نهضتی نئجه یاراندی؟
۱۲۸۹ – نجو ایل اتابك پاركی جنایتی ایله ارتجاع، غلبه چالمیش دموكراتیك مشروطه انقلابینی بوغدو و اونون قهرمانلارینی تدریجله مختلف یئرلرده آرادان آپاردی؛ لاكین آزادلیق فیكری و آزادیخواهلار آرادان گئتمهدی. بونلار یئنی شرایط و فرصت آختاریردیلار تا قانون اساسی و مشروطهنی یئنیدن دیرچلدیب دموكراتیك اینقیلابی تماملاسینلار. ۱۲۹۹ نجو ایلده بو فرصت یاراندی چونكو تئزار روسیه-ایرانین سیاست صحنهسیندن چیخمیشدی.
اساساً مشروطه اینقیلابی اشتراكچیلارینین رهبرلیگی آلتیندا تبریزده خیابانی قیامی، گیلاندا جنگل نهضتی، خوراسان دا ایسه كلنل محمدتقی خان قیامی باش وئردی و بو حركتلرده ارتجاع طرفیندن یاتیریلدی! لاكین گئنه ده نه مترقی فیكیرلر بوغولدو و نه ده تمام آزادیخواهلار محو اولدو.
رضاشاه ناقص قانون اساسیه ال آپاریب اونو روحسوز بیر كالبده چئویردی ، آزادیخواهلارا گؤرونمهمیش دیوان توتدو و بیر سیراسینی زینداندا اؤلدوردو. ایرانین آزادیخواه قوّهلری رضاشاهـین سیماسیندا مشروطه جیلدینه گیرمیش بیر دیكتاتورون نئجه اینگیلیسلر طرفیندن یارانیب ایران خالقلارینا تحویل ائدیلمهسینی بوتون وارلیقلاریله لمس ائتدیلر. ایكینجی دونیا موحاریبهسی باشلاندی و شهریور حادیثهسینده ایرانیدا احاطه ائتدی. اینگیلیسلیلر رضاشاهی گتیردیكلری كیمی آپاردیلار. ارتجاع ضعیفلَدی ، لاكین ارتجاع دستگاهی اَل دَییلمهمیش قالدی.
آزادیخواهلار زیندانلاردان چیخدیلار؛ سورگوندن قاییتدیلار و ایران آزادلیق حركاتینین مرحلهسی باشلاندی. بو حركتین باشیندا یئنهده مشروطه اینقیلابی و ۱۲۹۹ نجو ایل حركتلرینین ایشتیراكچیلاری دایانیردیلار. ایجتیماعی حركت گوجلندی و حزبلر فعالیته باشلادیلار ، خلق حركتیله برابر یواسی ساغلام قالمیش ارتجاعدا فعالیتدن اَل گؤتورمهمیش چوخ آشكار شكیلده مترقی قوهلرخطابا دئییردی :«قوی متّفقلر قوهلرینی آپارسینلار، اوندا بیز سیزه آزادلیق و دموكراسینین نه اولدوغونو گؤسترهریك» (پیشهوری، ۱۳۲۴ آذربایجان روزنامهسی ۳۰ شهریور)
آزادیخواهلار ، ایرانین فاشیزیم علیهـینه غلبهده اوینادیغی رولا بئل باغلاییر و دیكتاتورلوغون تازادان احیاسینا آز گمان ائدیردیلر.لاكین فاشیزیم اَزیلیب و متّفقلرین ایرانی تَرك ائتمهسی یاخینلاشدیقدا كیریمیش ارتجاع آزادیخواه قوّهلره قارشی جدی هجوما باشلادی. مرحوم پیشهوری ۱۳۲۴ نجو ایل شهریورین ـ ۲۹ ندا بو حقده یازیردی :
«تهران سریع قدملرله ارتجاع طرفه گئتمكدهدیر . باشیمیزا، یونان خالقینین باشینا گلن اویونو گتیرمك فیكیریندهدیرلر. مجلس و دولت و مطبوعات ساتیلمیش خائن آداملارین الینه دوشموشدور. بونلار ویریب -ییخیب، اؤز سیاستلرینی یئریتمك ایستهییرلر. آزادلیق و دموكراسی نامینه چالیشدیقدا اولان قوّهلر جوربهجور بهانهلر ایله بوغولوب تارومار ائدیلمكدهدیر. رضاخاندان داها قابان، داها خشن بیر جلاد وجودا گتیرمك نقشهسی جدی صورتده موقع اجرایه قویولموشدو.»
پیشهوری آذربایجان روزنامهسینده یئنه یازیردی : « محاربه خاتمه تاپار-تاپماز اؤلكهمیزده ارتجاعی عنصرلر باش قالدیریب ایگیرمی ایللیك استبداد و دیكتاتورلوق اصولونو دوباره دیریلتمهـیه باشلامیشلار… بیز بیلمیریك آتلانتیك منشوری نه اولدو، پوتسدام كنفرانسینین رأیلری نییه ایرانا شامیل اولا بیلمهدی؟! اوندان علاوه منشور آتلانتیك بوتون دونیا میللتلرینه اؤز مقدارتینی تأمین ائتمك حاقّینی وئرمیشدیر. بیز آذربایجانلیلاردا بو حاقدان ایستیفاده ائدیب ایران داخیلینده اؤز سرنوشتیمیزی تعیین ائدیب و وئردیگیمیز بؤیوك قوربانلار باهاسینا الده ائدیلن قانون اساسینی دیریتمگ ایستیهییریك.» (پیشهوری آذربایجان روزنامهسی صحیفه ۲۳۱)
ایكینجی دونیا موحاریبهسیندن تازا مئیدانا آتیلمیش آمریكا امپریالیزمیده ایرانین سیاست مئیدانا آت چاپماغا باشلادی. بو مسئله آزادیخواهلاری بتر نیگران ائدیردی. چونکی اونلار بیلیردیر كی، آمریكا طرفیندنده حمایت اولان تازا دیكتاتورلوق داها خشن و داها گوبود اولاجاقدیر.ارتجاعین قاباغینی آلماق اوچون آزادیخواه قوهلر ایكینجی دونیا موحاریبهسی نتیجهسینده یارانمیش نسبتاً مساعد فرصتی الدن وئره بیلمزدیلر. كئچمیش اینقیلابی سابقهلری و اینقیلابی زمینه جهتدن ارتجاعیله مقابله آذربایجاندان سوایی ایرانین آیری یئرینده ممكن دئیلدی. دئمك بئله بیر مقابله ایران آزادلیق حركتینین مشروطیهدن ۱۳۲۴ – نجی ایله اینكیشافینین طبیعی محصولوایدی. بو زامان اینقیلابی قوّهلر ال- ال اوسته قویوب باخا بیلمزدیلر و بو ایشی محض آذربایجاندان باشلامالیدیلار.
بو حقیقتی مرحوم پیشهورینین ۱۳۲۴ – نجو ایل شهریورین ۲۴ – نده تبریزین شیر و خورشید سالونداكی نطقوندا آچیق گؤرمك اولار او دئیردی :
«وضعیت ائله آغیر بیر حال آلدی كی، آرتیق تهراندا اوتوروب مقاله یازمادان نطق ائتمكدن بیر نتیجه اولا بیلمییهجگینی یقین ائتدیم. ناچار بیر ایل بوندان اوّل تبریزده اوزون – اوزادی بحث ائتدیگیمیز مسئله اطرافیندا دوشونمگه باشلادیم.بو چوخ ساده تدبیرایدی، منیم تبریز مسلكداشلاریمدان دئدیلر : آذربایجاندان باشلاماسی بورانی اصلاح ائتمهلییك ، آذربایجان خالقینین اؤز گوجوایله بوردا میللی حكومت گتیرمهلیییك، تهران ارتجاعین باشی استبدادین مركزیدیر. بیر نئچه نوبهده اوردان گؤز یوموب مستقیماً بوردا ایش گؤرمهلیییك. بو فیكرین حقیقتی او وقت نظریمده داها آشكار بیر صورتده جلوه ائتدیگی، دؤولتین مسئول مامورلاری ایله آذربایجان خالقینین تظلم و دادخواهلیق تلگرافلاری حاقّیندا مذاكره ائتدیم. مثلاً بیات دئدی : من رادیو واسطهسیله مراجعت ائتمیشم. آرتیق خالق عریضه و تلگراف واسطهسیله اؤزونه زحمت وئرمَمهلیدیر. صدر دئدی : بیر تلگراف اولماسین مین تلگراف اولسون من بو كیمی بوش سؤزلره جاواب وئرمییهجییم. بو سؤزلرین آیری جاوابی اولابیلمزدی، گرك خالقا مراجعت ائتمك. خالقین یومروغونون گوجوایله آزادلیغی تأمین ائتمك. بو شعارلار من تبریز آزادیخواهلارینین تكلیفی اوزهره تهراندان آذربایجانا حركت ائتدیم. (پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۸٫)
بئله بیر شرایطده ۱۳۲۴- نجو ایلین اوّللریندن بیر سیرا آزادیخواهلار ایرانین مختلف یئرلریندن تبریزه گلیب شهریورین ۱۲- سینده آذربایجان دموكرات فرقهسینی تشكیل ائتدیلر. بو فرقهنین مؤسسلری و قاباقجیللارینین چوخو مشروطه اینقیلابی، خیابانی قیامی، جنگل نهضتی و ۵۳ تفرین اشتراكچیلاری ایدیلر. بو شخصلردن آشاغیداكیلاری نمونه گؤسترمك اولار:
- حاجی عظیمخان (ستارخانین قارداشی)،
- نظامالدوله رفیعی (فرقهنین مؤسسلریندن و مشروطه اینقیلابی زمانی آذربایجان انجمنین عضوو)
- مستشارالدوله (مشروطه دورو آذربایجان انجمنین عضوو)
- .میرجعفرپیشهوری(جنگل حركاتینین فعال رهبرلریندن)
- میرزه نوراله خانیكانی (مشروطه اینقیلابینین ان مشهور قهرمان مجاهد رهبرلریندن)
- نعمت آقاولی صمصام (مشروطه اینقیلابیندا ستارخان مجاهدلریندن)
- مرندلی برهانی (خیابانی قیامی اشتراكچیلاریندان)
- علی فطرت (شاعیر مشروطه آزادیخواهلاریندان)
- علی قهرمانی (ستارخان آتلیلارینین رئیسی و خیابانی قیامی انیقیلابچیسی)
- تقی شاهین (۵۳ نفردن)، طسوجلو جمالی (مشروطه و خیابانی انقلابچیلاریندان)
- میركاظم (مشروطه اینقیلابی مجاهدلریندن)
- جعفر ادیب و میر عبدالحسین فائقی (مشروطه و خیابانی قیامی معارفچیلریندن) و … بو شخصیلردن آذربایجانین بوتون شهرلری و قصبه و كندلریندن واریدی و فرقهنین اؤن سیرالاریندا گئدیردیلر.آزادلیق، مشروطه بوتون ایرانین یولوندا گئتمیش قیرخ ایللیك (۱۹۴۵- ۱۹۰۵) دؤیوشلر و مبارزهلرین ایشتیراكچیلارین طرفیندن یارانمیش بیر فرقه فقط اونون دوشمنلری طرفیندن بیگانهلر اَلیله یارانان فرقه آدلانا بیلر. بئله بیر فرقه آزادیخواه قوّهلر طرفیندن قانون اساسینی دیریتمك، آزادلیق دموكراسی رولو حقوقلاری تأمین ائتمك و دیكتاتورلوغون قاباغینی آلماق اوچون یارانا بیلردی.آذربایجان دموكرات فرقهسی بو ایش اوچونده یارانمیشدی. بونو قید ائتمك لازمدیركی، دونیانین هئچ بیر یئریندن و هئچ بیر زامان ائله اینقیلابی حركت باش وئرمهمیش و باشدا وئرهبیلمزكی، خاریجی ذینفع قوّهلر اؤز خئییرلرینه اوندان استفاده ائتمهگه جان آتماسینلار. بئله خاریجی جهدلر بیر حركتین خلقیلیگی و اونون خلقی طرفیندن یارانماسینی خدشهدار ائده بیلمز. آذربایجان دموكرات فرقهسینین یارانماسی و ۲۱ نهضتیده بو قانوندان مستثنی دئیلدیر.ـ
ـ ۲۱ آذر نهضتی نئجه یاراندی؟
ایرانین یوخاریدا گؤستردیگیمیز ایجتیماعی – سیاسی وضعیتی نظره آلاراق ۱۳۴۴-نجو ایل شهریور آیینین۱۲ سینده فرقهنین ۱۲ مادّهـدن عبارت اولان مراجعت نامهسی نشر اولوندو. بئلهلیكده آذربایجان دموكرات فرقهسی تشكیل اولوب ایشه باشلادی. بو مراجعتنامه فرقهنین آذربایجان بارهـده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و میللی احتیاجلاری اساسیندا شعارلارینی ایرهـلی سوروردولر. مراجعتنامهـنی ۴۸ نفر ایمضاء ائتمیشدیكی، بیر پاراسی سونرالار دالی چكیلدیلر. بیر آی كئچمهـدن آذربایجان كارگر اتحادیهـسی و حزب توده ایرانین آذربایجان و زنگان تشكیلاتیدا فرقهـیه ملحق اولدولار، بئلهـلیكده آز بیر مدت عرضینده فرقه آذربایجانین ان قدرتلی و نفوذلو ایجتیماعی تشكیلاتینا چئوریلدی. بو مراجعتنامه و یا فرقهـنین اساسی هدفلرین مرحوم پیشهورینی ۱۳۲۵ – نجو ایل اردیبهشت آیینین ۲۴ نده آذربایجانین شخصیتلری كنفراسیندا بئله خلاصه ائتمیشدی :
«ایران داخیلینده ایرانین ایستیقلال و تمامیت ارضیسینی مراعات ائتمك شرطیله اؤز داخلی ایشلریمیزی اؤز الیمیزه آلماق و اؤز ائویمیزی اؤز ایدارهـمیزایله ایداره ائتمك اؤز آنا دیلیمیزده میللی فرهنگیمیزی مترقی و موعاصیر حالا سالماق» ( پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۳۰)
آذربایجانین آذربایجانلی اَلیله ایداره اولما ایشینی فرقه قانون اساسینی بیر ستونی اولان ایالتی و ولایتی انجمنلری واسطهـسیله حایاتا كئچیرمك ایستردی، بونا گؤره تهراندان بو انجمن لری تشكیل ائتمك طلبینی ایرهـلی سوردو، لاكین صدرالاشراف كابینهـسی بو تكلیفی مهر آییندا رد ائتدی و آذربایجاندا جدی ترورا اَل آتدی. بئلهـلیكله بیر داها معلوم اولدوكی، تهران آذربایجانین قانون حقینی دینج یولیله وئرمیهـجكدیر. فرقه یارانمیش ایمكانی الدن وئره بیلمزدی بونا گؤرهـده مستقل حركت ائتمهـلیدیر.
«خالقیمیز سیاستـده سردار میللینین تهرانا گلمهـدن قاباق تعقیب ائتدیگی یول ایله گئتمهلی، اونا تقلید ائتمهـلیدی». (پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۱۴۹٫)
بئله اولدوقدا فرقه ایالتی انجمن ایله كفایتلنیب قالا بیلمزدی. خالقین آرزولارینی حایاتا كئچیرَن تشكیلات لازیم ایدی بو ایش اوچون خالق كنفرانسلاری یاراتسین. خالقا مراجعت اولدو.خالق كنفرانسلاریندا اون مینلرجه ایمضایا مالیك اولان قرارلا تهرانا منتظر اولمادان میللی آزادلیق تامین ائدن موختارییت و میللی حكومت تشكیلاتی طلب ائدن تصمیم نامهلر سئل كیمی آخیب تبریزه گلدی، فرقهمیزایسه خالقیمیزین روحوندان قوپان بو بؤیوك نفسه لاقید قالا بیلمز و خالقی اؤز حالینا قویا بیلمزدی. اونا گؤره چوخ سریع بیر صورتده خالق كنفرانسلارین آرزولارینی عملی ائتمك و خالقین سسینه تمركز وئرمك اوچون آبان آیینین ایگیرمی دوققوزوندا، اؤزونو مؤسسلر مجلیسی آدلاندیران، خالق ییغینجاغی یاراتدی.» (پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۲۲ـ)
ـ۲۴۰نفر حدودوندا نمایندهسی اولان و تبریزین شیر خورشید سالونوندا كئچیریلن بو ییغینجاق میللی حكومتین اساسینی قویدو و فوریتله میللی مجلسین چاغیریلماسی قرارینی قبول ائتدی. آذر آیینین بیرینجی یاریسیندا مجلسین انتخاباتی كئچیریلدی. بو زامانلار تهران حكومتی “بیات”ی تبریزه گؤندردی . “بیات ” ایالتی انجمنی گلجك مجلسین تصویب ائدهـجگی صورتده قبول ائتدی و بو ایشه دیققت قازانمادان اؤتوردی. فرقه اؤز ایشینه داوام ائتدی. ۲۱ آذر گونو میللی مجلس آچیلدی و میللی حكومت قورولدو. رسمی دؤولت تشكیلاتی یاراتماق ایشیله مشغول اولماقلا برابر فرقه اؤز اساسینی مؤحكمـلندیرمك ایشیندن غافل دئییلدی. بئلهـکی مهر آیینین دوققوزوندا فرقهنین بیرینجی کنگرهسی تشكیل اولوب فرقهـنین خط حركتینین و مرامـنامهسی تصدیق ائتدی. ۱۳۲۴- جو ایل آذرین ییرمی بیری خالقیمیزین تاریخینده اَن هیجانلی گونلردن بیرایدی. بو گونه شاهید اولانلار بیلیرلركی، بو گون بیر طرفدن ساعات بناسیندا میللی مجلیس آچیلیر و او بیری طرفدن ایسه فدائی قوهـلری طرفیندن محاصره اولونموش تبریز ارتشینین فرماندهی سرتیب “درخشانی” ایله مذاكره دوام ائدیردی. تا اوردو قارداش قانی تؤكولمهـدن تسلیم اولسون.ـ
فدائی قوّهلر نئجه یارانمیشدی؟
دئمك فرقه دولت تشكیلاتی یاراتماغا چالیشماقلا برابر بیلردی كی، تهران اوردوسو تبریزده اولدوغو حالدا میللی حكومت ایش باشینا گله بیلمز ، بونا گؤره یارانان میللی حكومتین سلاحی آرخاسیندا حاققیندادا دوشونور و فعالیت ائدیردی. بورادان اوخوجولارا بئله بیر سؤال میدانا گلهـبیلر. بو فدائیلر كیملرایدیلر؟ فدائی تشكیلاتی نئجه یاراندی؟۱۳۲۰ – نجی ایل شهریور آییندا رضاشاه قاچیب ایران اوردوسو داغیلاندا آذربایجان كندلرینین الینه چوخلو سلاح دوشدو و اربابلارلا كندلیلر آراسیندا توقوشمالار باشلاندی. بو توقوشمالار زامان كئچدیكجه شیدّتلنیردی و كندلیلر یایین اوّللرینده حزب توده ایرانین آذربایجان ایالتی كمیتهسینین تشبّوثوایله آذربایجان استاندارینین كفیلی آقای نیكخو كندلیلرین وئرمهلی اولدوغو بهره مالیكانه بارهـده بخشنامه صادر ائلهـدی. بو بخشنامه حزب توده ایرانین ایالتی كمیتهسی طرفیندن تكثیر اولونوب بوتون كندلره گؤندریلدی. بو ایش اربابلا كندلی آراسینداكی توقوشمانی داها شیدّتلندیردی. بونون نتیجهسینده فرقهنین یارانماسی عرفهسینده آذربایجانین بوتون زیندانلاری كندلیلرله دولوایدی. كندلیلرین حزب تودهـیه شیكایتی او یئره چاتمیشدیكی، ـ۱۳۲۴ – نجو ایلین یاییندا حزب تودهـنین مركزی كمیتهسی اصفهانلی وكیل دادگستری “مرتضی راوندی” تبریزه گؤندریلمیشدی تا زیندان اولموش كندلیلردن محكمهلرده مدافعه ائلهسین. بو زامانلار تهران حكومتینین كندلیلر علیهینه فشاری آرتدیقجا اونلارین ناراضیلیقلارینی داها آرتیردی. فرقه یارانان زامان آذربایجان كندلیسی بو وضعیتده ایدی. فدائیلر همین ناراضی كندلیلر ایدی، و فدائی تشكیلاتیدا بونلارین طرفیندن یارانمیشدی.
آذربایجان دموكرات فرقهسینین رولوایسه بو ناراضی كندلیلری اؤز عضولری واسیطهسیله منتظم حالا سالماق و معیّن هدفه دوغرو یونلتمكدن عبارت ایدی. مرحوم پیشهوری فدائی دستهلری و اونون تشكیل بارهـسینده دئمیشدیر :
«بو فدائی دستهلرینین بارهسینده متأسفانه بو وقتهـدك چوخ ائشیدیلمیشدیر.بو تشكیلاتین تفصیلی میللی تاریخیمیزین اَن شانلی صیغهلریندن بیرینی وجوده گتیرمیشدیر. فدائی تشكیلاتی چوخ طبیعی بیر صورتده خالق حركاتیندا دوغموشدور، كندلردن اینتیقام آلماق قصدیله مئیدانا چیخان بو جریاندا فرقه تشكیلاتلارینین گؤستردیكلر و فداكارلیغی اینكار ائتمهـیه لزوم یوخدور. دوغرودور كندلی، ژاندارم ظلموندن جانا دویوب اونون شرّینی دفع ائتمك اوچون سیلاح اَلده مبارزهـیه قیام ائتمیشدی، لاكن اونو تشكیل ائدن اونون باشیندا دوران،اونو دوزگون هدفه سوق ائدهن فرقهمیزین یئرلی تشكیلاتلارینین ترتیب ائتدیگی قهرمانلار اولموشدو. آجی تنقیدلر و شدید تعرّوضلره باخمیاراق كمال خونسردلیكله خالقی تشكیل ائدیب فدائی دستهلرینین فرقهنین اینانیلمیش آداملارین رهبرلیگی آلتیندا چكمهـگه چالیشیردی. نهایت حركت خلق ایچرهسیندن باشلاییب بوتون اؤلكهنی بورویوب تهران ارتجائنین قوشون قلعهلرینی اوزوك قاشی كیمی محاصرهـیه آلیب میللی قدرتیمیزین قاباغیندا دیز چؤكمگه مجبورائتدی.» (پیشهوری۲۱آذر روزنامهسی صحیفه۶۴)
فدائی تشكیلاتی آذربایجانین بؤیوك یئرلرینده یارانمیش بؤیوك بیر مسلح تشكیلات ایدی. بو تشكیلات اؤزوده ارتجاعین هجوما كئچدیگی و بیداد ائتدیگی بیر زاماندا یارانمیشدی. خالقیمیز و ۲۱آذر نهضتینین بؤیوك افتخارلارینداندیركی، بئله بیر شرایطده فدائی تشكیلاتینین یارانماسی جریانیندا بیر نفرده اولسون خیانت ائتمهمیشدیر. مرحوم پیشهوری ۱۳۲۵ – نجی ایل مهرین ۲۵ نده دئییردی :
«بو گون ایفتیخار ائدیریككی، آغیر بیر شرایطده او وقتكی، آذربایجاندا ارتجاع تام قدرتله حوكمرانلیق ائدیردی، بیز آذربایجاندا بیر مسلح فدائی تشكیلاتی وجوده گتیردیك كی، اونون افرادیندان بیر نفرده اولسون خیانت ائتمه دی.» (پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۱۲۸)
بلی فدائی قوّهسی و اونلارین قهرمانلیق حركاتی تهران، اونون ژاندارمالاری و دؤولت مامورلارینین آذربایجانا گؤستردیگی اقتصادی و میللی ظولمون قانونا اویغون عكس العمل ایدی. نئجه كی محمدعلیشاهین ظولمو بو فدائی لرین آتالارینی تفنگ گؤتوروب مجاهد دسته لری یاراتماغا مجبور ائتمیشدی.
ـ ۲۱ آذر نهضتی بوتون ایران آزادلیغینین باشلانقیجی ایدی
سلطنت رژیمی بیرینجی ۲۱ آذر نهضتینی تجزیه طلب آدلاندیریب و چوخلاری بو نغمهنی تكرار ائتمكده دیرلر.دوغرودان می ۲۱ آذر نهضتی آذربایجانی ایراندان آییرماق ایستردی؟ فرقه زامانینین بوتون سندلری و مرحوم پیشهورینین بوتون مقالهلری و سخنرانلیقلارینی نظردن كئچیردیكده چوخ چتین ائله مدرك و مقالهـیه راست گلمك اولاركی، اورادا فرقهـنین بوتون ایستكلرینین ایران چرچووهسی داخیلینده اولدوغونو قید اولونمامیشدیر. ۱۳۲۴- نجو ایل فرقهنین بیرینجی رسمی سندی اولان ۱۲ شهریور مراجعتنامهسینین بیرینجی مادهسی همین بو مسئله ایدی. بو باره ده سندلر اوقدردیركی، گؤسترمك و یا یازماقلا باشا گلمز. اگر اوخوجولار خصوصیله جاوان نسل بو باره ده حقیقتی بیلمك ایسترلرسه، مرحوم پیشهورینین سئچیلمیش اثرلری و ۲۱ آذر كیتابی هابئله ـ ۱۲ شهریور كیتابینی الده ائدیب و اوخوسونلار.بونونلا برابر قید ائتمك لازیم حساب ائدیریك كی، اؤز فعالیتینی بیرینجی مرحلهسینده آذربایجان دموكرات قوّهسی چالیشیردی. بوتون ایرانی آزاد ائتمك اوچون آذربایجاندا بیر دایاق و مركز یاراتسین. ۱۳۲۴- نجو ایل شهریورین ۲۱ ینده مرحوم پیشهوری یازیردی :
«تاریخ بیزیم عهدهـمیزده بؤیوك بیر وظیفه قویموشدور. بیز آذربایجاندا سارسیلماز بیر آزادلیق قلعهسی وجوده گتیرمهلیییك».بو ایشه موفق اولاندان سونرا فرقه اؤز فعالیتینی ایكینجی مرحلهسینه باشلامیشدیر، اودا بوتون ایرانی آزاد ائتمك مسئله ایدی.دئمك فرقهنین ایلك گوندن هدفی بوتون ایرانی اسارت و دیكتارلوغوندان آزاد ائتمك ایدی. مرحوم پیشهوری ۱۳۲۴ – نجو ایل مهر آیینین سكیزینده یازیردی :
«بیز مقالهلریمیزین بیرینده یازمیشدیق اگر تهران اؤزونو ارتجاعین آغوشینا آتارسا بیز اؤز آزادلیغیمیزی مستقل بیر صورتده تامین ائدهجَییك. او ایشیمیزین باشلانغیجی ایدی. ایندی فرقهمیزین قدرتی آرتمیشدیركی، بیر قدر ایرهلی قویوب دئییریك اگر تهران توتدوغو یولدان قاییتماق ایستهمزسه،بیز اونو قهر و غضبله او یولدان قایتارمالیییق». (پیشهوری سئچیلمیش اثرلری صحفه ۲۲۴)
ـ۲۱ آذر نهضتی و باشقا ایران میللتلری
ـ ۲۱ آذر نهضتینده ان اساسی مسئلهلردن بیریده میللی حقوق مسئلهسیدی، لاكین او بو میللی حقوقو تكجه آذربایجانلیـلار و ایران توركلری اوچون دئییل بوتون ایران خالقلاری اوچون ایستیهییردی. یعنی فرقه ایراندا آزادلیق و دموكراسینین برقرار اولماسینی بیر طرفدن و ایكینجی طرفدن ایسه آزادیخواه قوّهـلرین كمكی و محروم میللتلرین آذربایجان كیمی اؤز میللی حقوقلارینا چاتماسی یولونا دوشونوردو. چونکی فرقه و اونون رهبرلری میللی ظولمون آجیسینی دادمیش و چوخ میللتلی ایراندا میللی قوّهـنین نئجه بؤیوك قدرت اولدوغونو یاخشی بیلیردیلر. اولار یاخشی باشا دوشوردولركی، اگر محروم ایران میللتلری آذربایجان كیمی اؤز میللی حقوقلارینی آلماق اوچون بیرلیكده آیاغا قالخسالار ایران ارتجاعینی مطلق ییخیلاجاق دیر.
فرقهـنین كورد خلقیله همكارلیغی و قارداشلیغی بو حقیقتی عملی شكیلده ثبوت ائدیر. فرقهنین بو سیاستی تكجه كورد میللتینه عایید دئیلدی، بوتون محروم ایران میللتلری نظرده توتولوردو. لاكین تأسفلرله قید ائتمك لازیمدیر كی، او زامانلار باشقا محروم ایران میللتلرینده میللی شعور هله لازیمی سَویهـده دئییل دی. بونا گؤرهـده مرحوم پیشهوری بو مسئلهـیه اؤرتولو توخاناراق ۱۳۲۴-نجو ایل آذرین سكیزینده یازیردی :
«بیز هئچ بیر قوم و هئچ بیر میللت و هئچ بیر جماعته دوشمن دگیلیك، اؤزوموزه روا گؤردوگوموز یاشاماق و ترقی ائتمك وسیلهلرینی اؤزگهلره اوچونـده روا گؤروب بو گونهـدك كیمسهنین ترقی و تعالیسی ایله مخالفت ائتمهمیشیك ، حتی تهران ارتجاعی حكومتینین آزادلیغیمیز علیهینه ایشلتمكده اولدوغو خائنانه تدبیرلریده فارس میللتینین حسابینا یازماق ایستهمیریك. میللی اسارت و استبداد اصولونون مزهـسینی آنلادیغیمیزا گؤره اسیر میللتلره اورهگیمیز یانیب اونلارین اسارت و استعمار بویوندورغو آلتیندان خلاص اولماقلارینی صمیم قلبـدن آرزو ائتدیگیمیز حالدا زلف یاره توخانماق قورخوسوندان، اونلارین آزادلیق حركتی حقینده بیرلشدیریب و اونلاری دموكراتیك فرقهـیه باغلایان آنجاق فرقهمیزین میدانا آتدیغی میللی شعارلاردیر.» ( پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۱۲۳)
مرحوم پیشهوری بیلیردی كی، آذربایجان خالقی، تاریخ بویو همیشه ایران ایستیقلالی و تمامیت ارضیـسینی اؤز قانیله حفظ ائتمیشدیر. اگر لازم گلسه یئنهـده بو مقدّس وظیفهنی شرفله یئرینه یئتیرجكـدیر. لاكین هئچ وقت اؤز میللتینی و دوغما دیلی و میللی خصوصیتلریندن صرفنظر ائتمیهـجك دیر. ایران بوتون ایران میللتلری كیمی آذربایجانیلارین و تمام ایران توركلرینینده قدیمـدن وطنی اولموشدور. باشقا ایران میللتلری كیمی آذربایجانیلار و بوتون ایران توركلری اوندان سونرا كئچمیش كیمی حقوق سوز یوخ، آزاد، برابر حقوقلو بیر ملت كیمی میللی وارلیق، دیل و ادبیات و میللی خصوصیتلرینی توسعه وئرمكله آزاد شكیلده ایراندا یاشایاجاقلار.بوتون محروم ایران میللتلری ال- اله وئریب بو آرزولارینی تخته چیخاراجاقلار. دیل مسئلهسی همیشه آذربایجان روشنفكرلرینی دوشوندورموشدو. آذربایجان دموكرات فرقهسینین بیرینجی كنگرهـسینده كنگرهـنین رسمی نمایندهسی آقای مكرم المله محكم منطقله دئمیشدیر : «مسئوللارین گوجو ایله اؤز دیللرینی آذربایجانلیلارا تحمیل ائتدیكلرینی ادعا ائدنلر چوخ نادان آداملاردیر مسئوللار یوز ایلدن آرتیق آذربایجاندا حكومت ائده بیلمهـدیكلری حالدا اؤز دیللرینی بیزه تحمیل ائتمیشلر. عجبا آلتی یوز ایلدن زیاده حكومت ائدن فارسلار نه اوچون بو دیلی دییشدیرمهـیه موفق اولمامیشلار؟ (پیشهوری سئچیلمیش اثرلری صحیفه ۲۹۶٫)
گؤستردیگیمیز۲۱ آذر نهضتینین سون هدفی بوتون ایراندا آزادلیق دموكراسی و قانون اساسی برقرار ائتمك ایدی. بونلا برابر بو اینقیلابین خصوصیتی اونون اینترناسیونالیزم روحونا مالك اولان میللی سیماسیندا ایدی … بونا گؤره دیل و میللییت مسئلهسی اونون اساس سنگری و دایاغی ایدی. بو نهضتی بوتون دونیادا تانیتدیراندا بو خصوصیتلرایدی. محض همین دیل و میللییت واسطهسیله ایدی كی، بوتون عالم بیلدیگی، ایرانین اوچده بیر حیصهسیندن چوخونو تشكیل ائدن ائله بیر میللت واریمیشی، ایللر بویو میللی حقوقلاردان محروم اولموش و ایندی اؤز دیلینده یازیب اوخویور، اؤز ایشلرینی اؤزو ایداره ائدیر و بوتون ایرانی آزاد ائتمك ایستهییر.ـ
ـ ۲۱ آذر نهضتی و دونیا خالقلاری
ایكینجی دونیا موحاریبه سیندن سونرا ۲۱ آذر نهضتی دونیادا غلبه چالان بیرینجی میللی آزادلیق حركتی ایدی. بونا گؤرهـده بوتون دونیا خالقلارینین دیققتینی جلب ائتمیشدی. اگر ۱۳۲۵-۱۳۲۴ ایللر آذربایجان روزنامهسینین صفحهـلرینه باخیلسا، فرانسه و سایر اروپا اؤلكلرینین اجتماعی،سیاسی تشكیلاتلاری و سیاسی شخصیتلرین ۲۱ آذر نهضتینین غلبهسی مناسبتله گؤندردیكلری تبریك تلگرافلاری دیققتی جلب ائدهـجك دیر. ۲۱ آذر نهضتی زامانی بوتون شرق و آفریقا خالقلاری او جومله دن یاخین و اورتا شرق منطقهسی خالقلاری استبداد و امپریالیزمین پنجهسی آلتیندا ان آغیر و فلاكتلی گونلر كئچیردیلر. بو خالقلارین آزادیخواهلاری او جوملهـدن عراق، الجزایر، تونس، بلوچستان و سایر اؤلكه و خالقلارین مترقی شخصلری كیمی و یا شیفاهی شكیلده ۲۱ آذر نهضتینی صمیم قلبدن تحسین ائتمیش و اوندان بؤیوك اومود گؤزلهـدیكلرینی بیلدیرمیشلر. ۲۱ آذر نهضتی بو خالقلارین مبارزه روحونون گوجلنمهسینه جدی تاثیر ائتمیشدیر.ـ
میللی حكومت نه ایشلر گؤروردو؟
بؤیوك ایجتیماعی ایشلر گؤرمك اوچون بیر ایل چوخ آز بیر مدت دیر. بونونلا برابر میللی حكومت بیر ایل عرضینده، تهران حكومتینین ایللر اوزونو آذربایجاندا گؤرمهدیگی ایشلری گؤردو. بونودا علاوه ائتمك لازیم دیركی، اصلاحات اوچون پول لازیمدیر. لاكین میللی حكومت ایش باشینا گلنده بوش الیله ایش باشلادی. چونکی دوشمنی آییق سالماقدان اؤتورو فرقه آذربایجان بانكلارینی ۲۱ آذره بیر هفته قالانا قدر اؤز الینه آلمامیشدی. تهران حكومتی بو فرصتدن استفاده ائدیب تبریز بانكلاریندا اولان نقد پوللاری چكیب آپارمیشدی. بئله كی فرقه بانكلاری تحویل آلاندا دولت بانكیندا ایكی میلیون و ایكی یوزمین تومن آیری بانكلاردا ایسه یاریم میلیون تومن پول واریدی. بونون مقابیلینده بانكلار ۱۰ میلیون تومن خالقا بورجلو ایدیلر. بوندان علاوه میللی حكومت آذر آیی بابتیندن كارمندلره اون میلیون تومن ده آرتیق حقوق وئرمهلیدی. دئمك میللی حكومت ایش اوستونه گلنده بوش الیله ایشه باشلامیشدی. بونون مقابیلینده آذربایجانین بوتون كندلری، شهرلری آبادلیق، اقتصاد، معارف، ایش و سایره جهتلردن اولدوقجا گؤزهگلیملی ایدی.بونون نتیجهـسینده تبریزین كلی اهالیسیندن آنجاق ۲۰۰- مین نفری قالیردی و آذربایجانین یوزمینلرجه اهالیسی عائلهلرینی دولاندیرماق اوچون آذربایجانی ترك ائدیب ایرانین باشقا یئرلرینه سپهلنمیشدیلر. بونا گؤرهـده ۲۱ آذر نهضتینین مهم ایشلریندن بیریده آذربایجانین برباد حالا سالینماسی و محو اولماغا دوغرو گئتمهسینین قاباغینی آلماسیدی . بو بربادلیق مشروطه اینقیلابی و خیابانی قیامی زامانی خلقیمیزین گؤستردیگی قهرمانلیقلارین و ایرانین ایستیقلالینی قوروماقلارین، تهران حكومتی و رضاشاه طرفیندن آذربایجانا وئریلن جزا و مكافات موزدی ایدی!
دئمك آذربایجان اوتوز ایل تهران طرفیندن عمدا برباد حالا سالینماسیندان سونرا الی بوش ایش اوسته گلمیش میللی حكومته تاپشیریلدی. لاكین خالقا و اونون همّتینه دایانان، خالق طرفیندن و اونون ایستگی ایله ایش باشینا گلن میللی حكومت دؤرد بئش آی مدتینده عادلانه مالیاتلار، خالقین كونوللو كمگی ایله كارخانالار و سایر گلیر منبعلرینی ایشه سالدی.ـآذربایجان ورشكست حالیندا اولان میللی وضعیتی دوزهـلتدی . مرحوم پیشهوری باش وزیر اولدوغو زامان ۱۳۲۵- نجی ایل فروردین آیینین ـ۱۶ سیندا میللی مجلسین ایكینجی اجلاسیندا دئییردی :
«بوگونكی، آیین ۱۶ سیدیر، مالی جهتدن داها وحشتیمیز یوخدور. بیز بیلیریك كی، پولوموز وارسا بؤیوك موفقیتدیركی، بورجوموزو تنظیم ائتمیشیك و كسر بودجهمیزده یوخدور.»(پیشهوری سئچیلمیش اثرلری ۳۵۰)
میللی حكومتین مختلف قسمتلرینده آپاردیغی ایصلاحاتین هامیسینی گؤسترمك ممكن دئییل دیر. بورادا اونلارین ان مهمـلرینه ایشاره ائدهجَییك. اكینچیلیك و كند حایاتی بارهـده دئمك لازیمدیركی، میللی حكومت زامانی بوتون خالصه تورپاقلار و آذربایجاندان قاچمیش خالق دوشمنلرینین تورپاقلاری كندلیلر آراسیندا بولوندو، اكینچیلیگی گئنیشلندیرمك اوچون كندلیلره توخوم وئریلدی و مادی كمك اولوندو. صوفیان طرفینده اكینچیلیگین نمونه و تجربه یئرلری و علمی تحقیقات ایشلری اوچون بینوره حاضیرلانماغا باشلادی. تورپاق صاحبلریله كندلر آراسیندا عادلانه مناسبتلر و قانونلار قویولدو. صنایع ساحهسینده آذربایجانین مختلف شهرلرینده یاغلانمیش كارخانالار جدی كمك ائتمكله میللی حكومت اونلاری ایشه سالدی. ایشسیزلرین بؤیوك حیصّهـسینه ایش تأمین ائتدی و آذربایجانین ایقتیصادیاتینی جانلاندیریب محكم اساسلار اوزهـرینده قوردو.میللی حكومت آنجاق خشكبار و سایره اولونمالی محصوللارا بو شرطه صادر اولماغا اجازه وئردی كی، صادر ائدنلر اؤلكهنین احتیاجی اولان شئیلری وارد ائتسینلر. ۲۱ آذر نهضتیندن قاباق آذربایجاندا مریض خانالارین فقط ۲۰تختخوابی واریدی. فرقه زامانیندا آذربایجاندا بیر ایل مدتیننده ۲۰ تازا خسته خانا آچیلدی، اونلاردا ۸۰۰ تختخواب واریدی. دیل و فرهنگ، مدنییت ساحه سینده میللی حكومتین گؤردویو ایشلر تهران حكومتینین ۵۰ ایل عرضینده آذربایجاندا گؤردویو ایشلردن قات – قات اوستون ایدی. بو بیر ایل عرضینده تبریز دانیشگاهی یارانیب، آنا دیلینده ایشه باشلادی و اونون بناسینین اساسی قویولدو. بو بیر ایلده آذربایجان فولكلورو، خوانندهلر و موسیقی اوستادلارینین الیله آنا دیلینده نمایشلر وئرمكله یارانمیش تئاتر و دستهلری اساسیندا رسمی دؤولت تئاتری یارانیب آنا دیلینده موفقیتلی نمایشلر وئرمگه باشلادی. میللی حكومت دؤورو بوتون ابتدائی و اورتا مكتبلرده حتی تازا قورولموش تبریز دانیشگاهیندا درسلر آنا دیلینده ایدی.بو مدتده ابتدائی مكتبلرین اكثر كیلاسلاری اوچون آنادیلینده درس كیتابلاری حاضیرلانیب چاپ ائدیلدی و مجّاناً اوشاقلارین ایختیاریندا قویولدو. میللی حكومت رادیوسو قورولوب ایشه باشلادی. آذربایجان و زنگاندا تورك دیلی رسمی دولت دیلی ایدی. بونوندا نتیجه سینده بو بیر ایلده آنادیلیمیز كئچمیش بیر عصیردن داها چوخ اینكیشاف ائدیب گؤزللشدی. یوزلرجه شاعیر یازیچی، روزنامه یازان مئیدانا گلدی. دیلین ادبیاتیمیزین بو سرعتلی اینكیشافی تهران اوردولارینین تبریزه گلمهسیله گئنه دایاندی!
۱۳۲۵ – نجی ایل آذرین ۲۲ سینده تهراندان گلن جلادلار فرقه زامانی آنادیلینده چاپ ائدیلمیش كیتابلاری تبریزین كوچهلرینده اودلاییب یاندیردیلار. آذربایجان خالقی، اونون دیلین ادبیاتی و میللتینه اولونان تحقیر و توهین بو وحشی حركتی هئچ بیر زامان یاددان چیخارمایاجاقدیر.میللی حكومت زامانی تبریز- زنگان، اردبیل، ارومیه، ماراغا،مییانا و سایر آذربایجان شهرلرینین كوچهلری آسفالت اولدو. چوخلو كیتابخانالار و ایجتیماعی مدنی یئرلر آچیلدی. بو شهرلرده ایجتیماعی بنالارین تیكیلمهسینه باشلاندی. تبریز لولهكشیـسینین اساسی قویولدو و تبریز سو جهتدن اساسی شكیلده تامین ائتمك اوچون “سیوان” چایینین تبریزه گتیریلمهسینین نقشهسی چكیلیب قورتارمیشدی.میللی حكومت و آذربایجان دموكرات فرقهسی گنج نسلین تربیهسینه خصوصی فیكیر وئریردی. مرحوم پیشهوری ۱۳۲۵- نجی ایل تیرآیینین ۱۵ نده تشكیل اولموش دموكرات جوانلارینین بیرینجی كنگرهسینه گؤندردیگی پیامیندا یازیردی :
«جوانلاریمیز گلهجگیمیزدی، اونلارا همیشه بیز اومود گؤزی ایله باخیریق. اگر اولارین تربیهسی دوزگون یولیله گئدیرسه بیز هامیمیز خوشبخت اولاریق.» (پیشهوری ۲۱ آذر روزنامهسی صحیفه ۷۱)
جاوانلار تشكیلاتینین رهبرلیگی آلتیندا آذربایجانین هر یئرینده اوشاقلار تشكیلاتی یارانمیش و اونون مینلرجه اوشاغی متحدالشكل حالا سالینمیشدی. آذربایجان دموكرات فرقهسینین رهبرلیگی آلتیندا یارانان ۲۱ آذر نهضتی و قورولان میللی حكومتین هدفلری بیر ایل عرضینده آذربایجان و زنگاندا گؤردویو ایشلری بیر مقالهـده احاطه ائتمك ممكن دئییلدیر. بو حركت ایران آزادلیق مبارزهسی، هابئله آذربایجان خالقی تاریخینده ائله بؤیوك حادیثهـدیركی، اونون بارهسینده چوخلو یازیلمیش و گئنهـده یازیلاجاقدیر.
21 آذر نهضتی ائلهـجه ده كوردوستان نهضتی و اونلارین رهبرلیگی حركتین سون گونونه قدر یعنی ۱۳۲۵- نجی ایل آذرین ایگیرمیسینه قدر اؤز اینقیلابی خطلرینده ذرجهـده اولسا دگیشیكلیك عمله گتیرمهمیش. بیر آدّیمدا اولسا گئری چكیلمهمیشدیر. عكسینه زنگان، تهران جلادلاری طرفیندن قان دریاسینا چئوریلندن سونرا آذربایجانین هر یئرینده تازا روحیه ایله ۱۳۲۴- نجو ایل آذریندن داها شیدّتلی حاضیرلیق گئدیردی. خالق یئنی اومودلرله مثلـسیز شكیلده سیلاحا ساریلیردی.او گونلر آذربایجاندا اولمامیش آدام ستارخان اولادینین بودرجهـده یوكسك اینقیلابی احوال روحیهسینی تصور ائدهبیلمز. بو گونلر ۲۱ آذر نهضتی ایل دؤنومونه حاضیرلیغا برابر مركزی كمیته و مرحوم پیشهورینین امری ایله اساساً بابك آدلی یئنی فدائی دستهسی یارانیردی. بو فدائی دستهسینین یارانماسیندا شخصا ایشتیراك ائدیردیم. فدائیلر سیراسینا ایستیهـنلرین سایی او قدر ایدی كی، اونلارین هامیسینی تعلیمات مئیدانلاریندا مشق ائلهمك اوچون منظم ائتمك ممكن اولموردو. بو گونلر تبریزین بوتون محلهلرینین گئنیش یئرلری حربی تعلیمات مئیدانینا چئوریلمیشدی. تفنگ گؤتوروب تعلیمات مئیدانلاریندا مشق ائلهین قادین و قیزلارین سایی كیشیلردن آز دئییلدی. مرحوم پیشهورینی سونونجو دفعه آذرین ایگیرمیسینده سحر مركزی كمیتهنین بناسیندا گؤردوم. اولدوقجا توتغون و عصبیایدی، بئله بیر حالتی مرحوم پیشهوریده ۱۳۲۴ –نجو ایل ۲۱ آذر گونو سحر سرتیب درخشانیلیه مذاكرهدن قایداندا پاساژدا گؤرموشدوم. لاكین اوندا گؤزلرینین ایچی گولوردو. اوزوندن موفقیت یاغیردی. دایانیب گوله – گوله : اوغلوم ایشلر نئجه گئدیر؟ زنگنهیه تسلیم اولماق ایستهمیریك. اورمویا آدام گؤندرمك لازیمدیر، ایشلر دوزهلر دییه تلهسیك گئتدی. لاكین سونونجو دفعه من اونو گؤرهنده باشینی آشاغا سالیب هئچ نه دئمهدن اؤز اوتاغینا گیردی و سونرا بیر داها اونو گؤرهبیلمهدیم.همین گون آخشام چاغلاری جاوانلارین مركزی كمیتهسیندهایدیم. فرقهنین مركزی كمیتهسیندن تلفون ائتدیلركی، فرقه بیناسی مقابلینده میتینگ وار. یولداش پیشهوری نطق ائدهجكدیر دئیه اورایا گئتدیك. لاكین پیشهوریدن خبر یوخایدی. محمد بیریا بینانین بالكونوندان مقاومت گؤسترمك بارهسینده اؤزوده مركزی كمیته آدیندان دانیشیردی. میتینگیدن سونرا مركزی كمیتهیه گئتدیم. اوردا بیریادان باشقا مركزی كمیتهنین عضولریندن هئچ كیم یوخایدی. بیریانین اعلان ائتدیگی تصمیم هانسی مركزی كمیته طرفیندن و نه زامان توتولدوغو هئچ كیمه معلوم دئیلدی. اتحاد شورویه گئدندن سونرا مرحوم پیشهوری وفاتینا قدر ایرانا قایتماق اوچون دوشونور و چالیشیرمیش لاكین …مرحوم پیشهورینین ایرانی ترك ائتمهسینده چوخلو سیررلر واردیركی، هلهلیكله آچیلمامیشدیر. بیر اونون شورویده ایرانا قاییتماغا چالیشماسی و بو چالیشمالار زامانی گؤزلهنیلمهدن وفاتی بو سیررلرین چوخ مركب اولماسیندان حكایت ائدیر!


text:
یاشام / ساموئل بئکئت (چئوری شعر) نهسه اۏرادا نهسه اۏرادا هارادا بایېردا آخې هارادا بوندا یۏخ بس نه داها نه هارادا’سا اۏرادا بوندا یۏخ باخ تانېش اۏلمایان سَس بئله قېسا …Read More »
اینسان و دَنیز / چارلز بۏدلایئر (چئوری شعری)
اینسان و دَنیز / چارلز بۏدلایئر (چئوری شعری) آزاد آدام، دَنیزی سئوهجکسن سۆرَکلی! دَنیز آینان دېر سَنین؛ روحونو سئیر إدرسن اۏنون سۏنو گلمهین جۏشقون دالغالارېندا اوچوروم دېر اۆرهڲین، اۏنون کیمی …Read More »
سن منیم کیمیسَن إی قار / شمس لنگرودی (چئوری شعر)
سن منیم کیمیسَن إی قار / شمس لنگرودی (چئوری شعر) چئویرن: الهام بزرگان سن منیم کیمیسَن إی قار گئدیرسن و أریییرسن. سن منیم کیمیسَن إی قار اۏدو یاندېرېرسان ایستیلیڲینده …Read More »
یاد آداملار / چارلز بوکۏوسکی (شعر)
یاد آداملار / چارلز بوکۏوسکی (شعر) اینانمایاجاقسېنېز آما یاشامېنی گرگینسیز و هیجانسېز کئچیردن آداملار وار. یاخشې گئیینیرلر یاخشې یئییرلـر یاخشې یاتېرلار. عائله یاشامېندان راضېدېرلار. هردن کدرلی حادیثه گلیر باشلارېنا آما …Read More »
دوستاق / فروغ فرخزاد
دوستاق / فروغ فرخزاد سنی ایستهییرم و بیلیرم أصلن قۏینوما آلمایاجاغام. سن اۏ آیدېن و ایشېلدایان گؤگ اۆزۆسن، من بو قفسده بیر دوستاغام. قارا و سۏیوق بارماقلېقلار آرخاسېندان، گؤزلریم حسرت’له باخېر …Read More »
یئنی بیر شئی / شل سیلوئر ائستاین (چئویرن: ائلمان موغانلی)
یئنی بیر شئی / شل سیلوئر ائستاین یئنی بیر شئی دیله دیلر یئنی لرین کؤهنلدیگینده چتیر دوزلتدیم کاغیذدان آنجاق هئچ بیر کیمسه سیناماق ایسته مه دی خاردال دوندورماسی دوزلتدیم هئچ بیر …Read More »


text:
اویان نیوز: باشباخان اردوغان ترورلا مباریزهده امکداشلیق ائتمهین آوروپا اؤلکهلرینی اویاردی
باشباخان رجب طیب اردوغان، اوچ اؤلکهنی قاپسایان دوغو آوروپا تورو چرچیوهسینده دونن چک جمهوریتینه گئتدی.
هاوا لیمانیندا رسمی مراسیمله قارشیلانان باشباخان، داها سونرا پراگ قالاسینی و ایچیندکی “عزیز ویتوس کاتئدرالی”نی گزدی.
اردوغان، چک جمهوریتینین باشکندی پراگدا آک پارتی بایراقلاری ایله قارشیلاندی. اردوغان تماسلاری چرچیوهسینده چک قونومداشی پتر نکاس ایله گؤروشدو. باش باشا و هیاتلرآراسی گؤروشمهلردن سونرا اردوغان و نکاس اورتاق مطبوعات کنفرانسی تشکیل ائتدی. اردوغان، “چک جمهوریتی ایله نوکلئر انرژی مؤوضوسوندا مشترک آددیملار آتابیلریک” دئدی. تورکییه-آوروپا بیرلیگی ایلیشکیلرینه توخونان اردوغان، “بیزی تورکیه جمهوریتی اولاراق آوروپا ایچینه آلمادینیز اما آوروپا اؤلکهلرینده ۵ میلیون تورک یاشاییر. تورکیه، آوروپایا خالقییلا گیرمیش وضعیتده. بو ایشی بیتیرک دئییریک” دئدی.
تورکیه چک جمهوریتی ایش فورومونا دا قاتیلان اردوغان، ترورلا مباریزهده امکداشلیق ائتمهین آوروپا اؤلکهلرینی اویاردی. اردوغان، “لازیم اولان دستیی آلابیلمیریک، ان قانلی جینایتلری ایشلهین تروریستلر بعضی آوروپا اؤلکهلرینده راحات راحات گزیر، ترور گون گلر، او ماشانی توتان الی ده یاندیرار” دئدی. باشباخان پراگ گؤروشمهلرینی تاماملادیقدان سونرا بوداپسته گئتدی.
قایناق ت ر ت


text:
ایراندا بوغدانین ایللیک مصرفی تقریبن 12 میلیون توندور و بیزیم بو اؤلکه آسانلیقلا 18 میلیون تون بوغدا تولید ائده بیلدیگی حالدا، ایندی فقط 6 میلیون تون بوغدا تولید ائدیب، قالانینی خاریجدن گتیریر.
روسیانین اوکراینا موداخیلهسی بوغدا، آرپا، مَکَه (قارغیدالی) و گونهباخان یاغی بازارینا جیددی تاثیر گؤستریب، فقط بیر هفته عرضینده بعضیلرینین قیمتی ایکی قات آرتیبدیر. اوکراینا قارغیدالی و گونهباخان یاغینین ان اؤنملی تولیدچیلریندن بیری اولاراق، دونیا صادراتینین 16% -سینی تامین ائدیر و دونیا بوغدا صادراتینین 30% -و روسیا و اوکراینادان گلیر.
دؤولتلر بو ساواشین هله – هله سورهجهیینی و چوخ بیر شئیلری تاثیر آلتینا آلاجاغینی باشا دوشوبلر سانکی.
قیرغیزیستاندان قازاخیستانا، چیندن سعودی عربیستانا قدر اکثر دؤولتلر، بیر- ایکی ایللیک بوغدا احتیاجلارینی ییغیبلار.
ابراهیم رئیسینین مسکووا سفرینین حاشیهلری (ناماز، پیس استقبال، قو قو قو)، متندن داها شیرین ایدی و آز آدام سفرین هدفینه دیققت یئتیردی. بعضیلرینه گؤره، رئیسی بو سفره دعوتسیز (خودخوانده قوناق) گئتمیشدی و پوتین بو گؤروشه راضی اولمادیغی اوچون، اونو چوخ پیس قارشیلامیشدی. بو آداملارا گؤره، رئیسی بو سفرده پوتینه وعدهلر وئریب، اونو ایران و غرب دانیشقلاریندا ایران طرفلی اولماغا چاغیرمیشدی.
سونراکی گونلرده، امانوئل ماکرونون مسکووا سفری و ایلهام علییئوین مسکووایا مجبوری و چاغیریشلی سفری (ساواشین باشلاماسینا بیر نئچه ساعات قالمیش) گؤستریر کی، اصلینده رئیسی مسکووایا پوتینین احضاری و دعوتی ایله گئدیب و سؤز قونوسو ایران غرب دانیشیغی یوخ، بلکه تئزلیکله باشلاناجاق ساواش ایمیش. پوتین بو چاغیریشلاردا ایران، آذربایجان و آوروپانین (فرانسا نماینده اولاراق) او ساواش حاقدا نظرلرینی اؤیرنیب اؤز نظرلرینی دیکته ائتمهیه چالیشیرمیش.
دئمهلی بیزیم حؤکمدارلار بو ساواشین باشلاماسینی اؤنجهدن بیلیرمیشلر، آما قرغیزیستان، عربیستان و باشقالاری کیمی، اؤلکه احتیاجلارینی اؤدهمک اوچون لازیمی آددیملاری آتماییبلار، فقط «تئزلیکله اوز وئرهجک آجلیغین قیشقیریغا سبب اولاجاغینی» یاخشی بیلدیکلری اوچون، ایندیدن سانال فضالاری محدودلاشدیرماغا جیددی پلانلار تؤکوبلر.
#ابراهیم_ساوالان


text:
قیرخ حدیث
«قیرخ حدیث» ـ محمد فضولینین منظوم اثرلریندن.
ان مهم منظوم قیرخ حدیثلردن بیری، فضولینین اثریدیر. فضولی، اثرینی بیر منثور مقدمه ایله باشلاییر. بورادا دئییر که قیرخ حدیثین عموم فیضی اۆچون اونو تورکجهیه چئویرمیشدیر. بودا گؤستریر که تورکجه او زمان عمومی خلق دیلی اوْلموشدور.
او، هر بیر حدیثی ایکی بیتلیک بیر قطعه اولاراق چئویریبدیر. فضولیدن قاباق بیر چوخ تورک و فارس شاعرلری او جملهدن نوایی و جامیده قیرخ حدیث ترجمه ائتمیشلر. فضولینین ترجمهسی اونلارین قارشیسیندا هم دیلین سادهلیگی و همده ترجمهنین دقیقلیگی باخیمیدان اؤنم داشیییر.
بو اثری، ایراندا دوکتور حسین محمدزاده صدیق بیر مقدمه ایله 1370- نجی ایلده «بنیاد بعثت» طرفیندن نشر ائتدیرمیشلر.
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- عثمانلي مؤلفلري: ج2، صص360-362؛
- ريحانة الأدب: ج4، صص343-345؛
- دانشمندان آذربايجان: ص300؛


text:
آذربایجان فدرال دمکرات حرکاتی نین دونیا قادین گونو موناسیبتی ایله بیانیه سی
قادینلار حرکتی 19مینجی یوز ایلین باشلاریندا صنعتیلشمیش دونیانین اورتایاچیخارتدیغی یئنی قادین کیشی ائشیتسیزلیگی شکیللرینه قارشی اعتراض هدفیله گلیشدی. 8 مارت 1857 ایلینده پارچا توخوما ایش یئرلرینین ایشچی قادینلاری نیویورکدا خیابانلارا گلیب آیلیق قازانجلارینین آرتماسی ، ایش ساعاتلاری نین آزالماسی و ایش شرط لرینین دوزلمه سی ایچین تظاهورات ائتدیلر. ایلک دفعه1911 ایلینده اتریش، دانمارک، آلمان و سویس ده بیر میلیون کیشی و قادین قادینلارین رأی حققینه صاحیب اولمالاری و قادین کیشی آراسینداکی ائشیتسیزلیگی آرادان قالدیرماق ایچین گؤستریلر دوزنلدیلر. زامان ایلرلدیکجه دونیا قادینلار گونوموناسیبتییله قادینلارایستکلرینی داها گنیش بیر چرچیوه ده اورتایا قویدولار. مثلأ بیرینجی دونیا ساواشی اثناسیندا قادینلار ساواشا قارشی کامپانیا قوروب بو وسیله یله دونیا مسئله لرینه نیسبت اؤز لرینین داشیدیغی مسئولیتی گؤستررک دونیا سیاستینده داها آکتیو بیر رولا صاحیب اولماق ایستکلرینی بیلدیردیلر. البته کی زمان ایچینده قادینلار ایش قانونلاریندان علاوه همجینسلری نین دورومونون دوزلمه سی ایچین داها گنیش چالیشمالارا مثلأ آنایاسا و اؤزللیکله مدنی قانونلاری نین دییشیلمه سی یولوندا دیرلی آددیملار آتدیلار.
بو چالیشمالارین سونوجوندا 2000 ایلینین باشلاریندا بیرلشمیش میللتلرینین میللئنیوم زیروه سینده، «اولوسلارآراسی گلیشمه آماجلاری» هدفی ایله یایینلانان 8 ماده لی میللئنیوم بیانیه سینده قادین کیشی ائشیتلیگینه بویوک اؤنم وئریلیب و قادینلارین توپلومدا و سیاستده کی قاتیلیمینی فقیر اؤلکه لرین گلیشمه سینده اساسی بیر شرط اولاراق تانینیب.بیانیه ده اؤلکه لرین گلیشمیشلیک درجه سی اونلارین پارلیمانلارینداکی قادینلارین صاحیب اولدوغو صندل ساییسییلا بلیرتیلمیش. میللئنیوم بیانیه سی بو نوقطه یه تأکید ائدیرکی قادینلارنان کیشی لرین ائشیت حققه صاحیب اولماسی یالنیز بیر هدف اولاراق دئییل اؤزوده باشقا هدفلری قازانماق ایچین اؤنملیدیر. بو اساسدا دا قادین کیشی ائشیتلیگی نین یوخسوللوغون آرادان گئتمه سی و توپلوملارین گلیشمه سی ایچین اؤنملی بیر اساس اولوشدوردوغو تأکیدله بیلدیریلمیش.
کانادا دولتی ده بو ساحه ده اؤنملی بیر آددیم آتاراق2010 ایلینین قادین گونونون شعاری نی« گوجلو قادین، گوجلو اؤلکه و گوجلو دونیا» اولاراق بلیرتمیشدیر.
اجتماعی، اقتصادی و سیاسی لحاظ - دان گئری قالمیشلیگین اؤنملی بیر ندنی قادینلارین بو ساحه لرده آکتیو اولمامالاری دیر. هر انسانی توپلوم قادین و کیشی دن تشکیل اولور، بونلارین یاریسینین فعال و دیگر یاریسینین غیر فعال بیراخیلمالاری او توپلومون فلج و خسته بیر دورومدا اولدوغونو گؤستریر. اگر بیر توپلومدا یالنیز بیر جینسیت گلیشیب و عصره اویقون حرکت ائده، و دیگر جینسیت بونلاردان محروم قالا او توپلوم گئتدیکجه گئرییه دوغرو ایلرلییه جکدیر.
ایران توپلوموندا اؤزللیکله ایسلام جومهوریسی نین قورولوشوندان بویانا قادینلار ائشیتسیزلیگه معروض قالمیشلار . گنه ل اولاراق جينسى آپارتايد و قادينلارين تحقيرائديلمه سى ایران اسلام جومهوریيتی نین دونيا گؤروشونون تملی دیر و بو اساسدا ایران اسلام جومهورییتینین آنا یاساسی آچیقجاسینا جینسی آپارتایدا رسمیت و قانونیت وئریب دیر.توپلومون بوتون ساحه لرینده قادینلار ایکینجی درجه لی وطنداش حساب اولورلار.اؤزللیکله ایسلام جومهوریتی نین مدنی و قضایی قانونلاریندا قادینلار بؤیوک اؤلچوده حقسیزلیکلره معروض قالمیشلار. بونونلا بیرلیکده آذربایجان تورک قادینلاری ملی هویتلرینه گؤره ایکی قات داها ظولمه معروض قالیب و توپلومدا دؤردونجو درجه وطنداش حساب اولورلار و بودا قادینلارین سیاسی، اجتماعی و اقتصادی دورومونو یوکسک درجه ده ائتگیلیر. مثال اولاراق توپلومداکی ائشیتسیزلیکلردن آذربایجان تورک قادینلارینین تحصیل دورومو بؤیوک اؤلچوده اولومسوز شکیلده ائتکیلنیب. آیریجا توپلومدا قادینلاریمیزین علئیهینه راییج اولان پروپاگاندا و دوشونجه لرده قادینلارین داها چوخ آسیمیلاسیون سیاستیندن ائتکیلنمه لرینه سبب اولوب، نتیجه ده ، بعضی قادینلارین اؤز میللی کیملیکلرینی اینکار ائتمه لرینه و بونوندا آغیر ایجتماعی و سیاسی پروبلملره یول آچدیغی ایثبات اولونموشدور.
ایران دا گئری قالمیش بیر توپلومدان وتئوکراتیک بیر دولت یاپی سیندان یعنی ایسلام جمهوریسی دن قادین - کیشی ائشیتلیگی نین قبول ائدیلدیگی مدرن بیر توپلوما گئچپیش آنجاق بیر چوخ دئوریمله مومکون اولابیلیر .بو دئوریملری ایلک اؤنجه اؤزدونیا گؤروشوموزده وقادینلارا نیسبت اولان اینانجلاریمیزدا یاراتمالییک . ایران توپلوموندا قادین علئیهینه راییج اولان عنعنه لر،گلنکلر ،ائو و مدرسه تعلیم تربیه سیستمینه حاکیم اولان گئری قالمیش دوشونجه لر کی سیاسی ، ایجتماعی و عمومی شکیلده جیدی مسئله لری کیشی ایشی اولاراق دیرلندیریر، قادینلارین ایجتماعی و سیاسی فعالیتلری نی بؤیوک اولچوده ائتکی لیر. بئلنجی گئری قالمیش دوشونجه لر حاکیم ایدئولوژی طرفیندن ده اؤزللیکله گوجلندیریلیر. توپلومون بوتون ساحه لرینه کؤک سالمیش بو گئری قالمیش ذهنیتله موجادیله ائتمک ، قادینلارنان کیشیلرین ائشیت حقلره صاحیب اولمالاری نین توپلوم ایچینده منیمسه نمه سی و یئرینی آلماسی مدرن بیر مدنیتین اساسی دیر. انسانی حقلریمیزه، گلیشمیش و مدنی اؤلکه لر سطحینه یئتیشمه میز آنجاق قادینلار یمیزین توپلومون اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ساحه لرینده قاتیلیمجی اولمالارییلا مومکون اولور.
آذربایجان میللی دموکراتیک حرکتی نین انسان حقلرینه اویقون، گلیشمیش و مدرن بیر یولدا ایلرلمه سینی هدفلمیشسک قادینلارین فیکیر و دوشونجه سیندن توپلومون گلیشمه سی ایچین استفاده ائتملی ییک. بونو وورقولامالییک کی ایندی کی دورومدا یالنیز سکولار، مدرن و مدنی قانونلارلا قادینلاریمیز و بئله لیکله ده توپلوموموزشریعت اسارتیندن و زنجیریندن قورتاریلابیلیر.
آذربایجان فدرال دمکرات حرکاتی 2009 ایلینین دسامبرآییندا آمستردام توپلانتی سیندا تصویب ائدیلن قادین قطعنامه سینی منیمسه یه رک بو پرنسیپلری 2010 ایلینین قادین گونو ایلکه لری اولاراق اعلام ائدیر.
-قادینلارین علئیهینه اولان بوتون یازی لی و شفاهی قانونلارین قالدیریلماسی گرکیر. بو قانونلار توپلومون بوتون ساحه لرینده اؤز عکسلرینی تاپمالیلار
-قادین کیشی برابرلیغی توپلومون بوتون ساحه لرینده قانونی لشمه لیدیر
-آذربایجان تورک قادینلاری اؤزمستقیل تشکیلاتلارینی قورماق حقینه مالیک اولمالی لار
-آذربایجان تورک قادینلارینین توپلومون بوتون ساحه لرینده آکتیو و قراروئریجی بیر شکیلده قاتیلمالاری دستکلنمه لیدیر
-آذربایجان تورک قادینلارینین اؤز میللی کیملیکلرینی قورویاراق یورد ایچی و یورد دیشی تشکیلاتلارلا ایش بیرلییی ائتمه لری دستکلنمه لی دیر
-یورد ایچینده و اولوسلارآراسی ساحه ده آذربایجانلی تورک اجتماعی- سیاسی فعال، صنعتچی ، یازار ......قادینلار تانیتیلمالی و اونلارین معروض قالدیغی ائشیتسیزلیکلر افشا اولونمالی دیر
آذربایجان فدرال دمکرات حرکاتی ایجرائیه هیئتی
12.12.1388
03.03.2010


text:
بیری وار / فرهاد کدخدائی (شعر) دوستاق ایسه؛ میلهلرین اۏ تایې……بو تایې دۆنیا دۆشۆندۆکجه بیر اۏلترا لایت نۏت’لا بیری وار یالوارماغا بارماقلارېم أللرینده اولدوزلار دؤڲمهلَنیر بیر-بیر گۆنش؛ ایچی بۏش طبیل …Read More »
دارېخمالارېم بیر داها یاشلاندې / آیهان میانالې (آنېلار)
دارېخمالارېم بیر داها یاشلاندې / آیهان میانالې (آنېلار) سَحَرین لاپ اۏغلان چاغېندا، دان اولدوزو یئرین باختېنې سؤکمزدن، إویمیزدهکی هاوایا قالخان های-کۆی سَسی یئددی قۏنشو اۏیانا گئدیب چاتمېشدې. شهرام دۏداقلارېنې …Read More »
قارا اؤرتۆکلر / آیهان میانالې (حیکایه)
قارا اؤرتۆکلر / آیهان میانالې (حیکایه) شَهَرین اۏرتانجېل بؤیۆک بیر کۆچهسیندهکی یئرلهشن تیکینتینین بئشینجی قاتېندا تئز یاشلانمېش اۏتوزایکی یاشلارېندا بیر کیشی، قارېشېق بیر دوروم’لا اۏتورقایا سؤیکهنیب دریندن نفس آلاراق …Read More »
گلیمسیز اؤگئی یازار / آیهان میانالې (حیکایه)
گلیمسیز اؤگئی یازار / آیهان میانالې (حیکایه) (آلتې پردهلیک ساغالمایان یارانېن سېزېلتېسې) یۏللارېن جېزېقسېز بوجاغېندان گۆنَشه باخاراق، گرنهشیب آیاغا قالخدې. دۆنَنکی آغېر هینکهدن دورماغا چالېشېب، ساعاتلارېن بارېش دقیقهسینه باش …Read More »
منیم آدېم قېرمېزې / اۏرهان پاموک (رۏمان) (اۆچۆنجۆ بؤلۆم)
منیم آدېم قېرمېزې / اۆچۆنجۆ بؤلۆم ایکینجی بؤلۆمۆن اؤزهتی… آنام قاپېنې آچدې. قۏناق گئدهنه قدر دینمز دوراجاقسېنېزمې؟ – دئدی. یاخشې، اۏندا قارا گئدهنه قدر مطبخده اۏجاغېن یانېندا دوراجاقسېنېز، یوخارې چېخمایاجاقسېنېز. اۏرادا دارېخېرېق، – …Read More »
هر کس اؤز دیلینده اوچور / بولود مرادی (شعر)
هر کس اؤز دیلینده اوچور / بولود مرادی (شعر) آیرېلېغا بنزهییرم بو داغېن باشېندا بیر بیر یانېب سؤنن إولَرَم آخشامام ساچلارېندا دلیلیڲیم توتور دومان کیمی بورولور بارماقلارېم بئلیوه اؤپۆرسن شعریمین …Read More »
40-نجې سېناق / آیهان میانالې
40-نجې سېناق / آیهان میانالې 40-نجې دوراغېن ایلکین سېناغېنې کئچیرمکدهیم! سؤز بئله باشلایېر، قېسا و آپ-آیدېن. هر دۏغولدوغوم آن، آنامې خاطېرلایېب، ایچیمدهکی یاشانتېلارا دۆشۆنۆب، دۏیونجا فیکیرلره دالېرام. وطن آدلې بیر …Read More »
یانلیش / تایماز مییانالی
یانلیش / تایماز مییانالی هاوانین ایستیسیندن کیریخیب، آلنیندان اۆزۆندن تَر سۆزه-سۆزه، کُتین آتیب قۏلونون اۆستۆنه تاکسیدان إندی. مشدحمزهعلی آلچاق، دیغیریق، کئچل بیر کیشی’یدی. هَمَشه دوداغینین ساغ طرفینده سیقاری تۆستۆلهیَردی. …Read More »
آغلاما ببـهگيم / دومان بختیاری
آغلاما ببـهگيم / دومان بختیاری ياریسی قيرميزی، ياریسی ساری كؤكسۆنه قالاييب هئيوانی، ناری اۏ سئوه بيلمـهدی آلماليقلاری قۏوزاندی داغلارا، قۏشولدو يئله آغلاما ببـهگيم آغلاما هله دئيرلر ياریسی توش گليب قارا …Read More »
آغ-قارا / ارشد نظری
آغ-قارا / ارشد نظری سنین ساچین قارا’دیر گۆنلرین آغ منیم گۆنۆم قارا’دیر ساچلاریم آغ نه فرقیمیز اۏلاجاق؟؟؟؟ بَنزَرگهلر / Bənzərgələrبایراملېق! / ارشد نظری (حیکایه)قارا اؤرتۆکلر / آیهان میانالې (حیکایه)قارا قوطوسو …Read More »


text:
دانیشیق:سرباز
گزمه[دَییشدیر]
سلام اولسون ویکیچیلره. سرباز و عسگر کلمه سینین تورکجه اولماماغین بیلیرسیز. قاباقجا اوز اولکهمیزده تورک قوشونون دا سرباز یا همان عسگره گزمه دئییرمیشلر و بیزده یاخچیدیرکی ائله او گزمه کیمهسینی کی گزماقدان گلیر ایشلداق آیری آدلارینی دا ائلیه بیلریک مقالهنین اورتاسیندا یازاق. سیزنظرینیزی سوروشماق ایستئییردیم کی اگر منله نظریز بیردیر یا یوخ؟--Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۱۵ (UTC)
- @Bitim: بَی سلام. یازدیغینیز مطلبلره گؤره قایناغینیز دا وارمی؟! بیرده منجه گئچمیش چوخ اؤنملی دئیل، بوگون بیزیم دیلیمیزده عسگر و سرباز سؤزجوکلری داها چوخ ایشلنیرلر. قوزئی آذربایجان و تورکیه ویکیلری ده Əsgər و Asker سؤزجوکلریندن ایستیفاده ائدیبلر.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۴ (UTC)
سلام. بَی ائله کلمهنین معناسی اوستوندَدیر. بیردهکی منیم نظریمه تورکجه کلمه ایشلدماق باشدیر هر بیر زادا هئچ بیر عیبیده یوخدور کی، ائله او کلمهلریده یازاریق مقاله اورتاسیندا.-Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۷ (UTC)
- @Bitim: قارداشیم، ویکی طرفسیز یئردی، بورا تورک دیل قورومو (فرهنگستان زبان ترکی) دئیل کی! بیرده بولورم گزمه کلمهسی آدی اوستونده دی، اما زحمت اولماسا سیز بیر قایناق گتیرین کی گئچمیشده بو کلمه سرباز معناسیندا ایشلنیرمیش.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۴۳ (UTC)
بله بورا قوروم دئیل آما بیز گرکدیرکی اسکی کلمهلرین یاددان چیماماغینا چالیشاق فارس کلمه سین ایشلدساق یاخچی اولار؟!؟ بورا فارس یا عرب ویکی دئیل کی! ائلیه بولرسیز قایناق اوچون "پلیس" فارسجا ویکینیده اوخویاسیز. بیرده بونی نظریزده آلین کی بیراز بو فارسجا ویکینین ایداره چی لری فاشیستدیلر و کامیل یازماییب لار پهلوی دوورونن قاباق بوتولوکله ایشاره ائلَمَییب لر پهلوی دورونده فارسجایا چوویردیلر اونان قاباخ بوتونلوکله گزمه دئییردیلر.-Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۰۳ (UTC)
- سالام لار. بله فارسجا دا باخدیم بیتیم ایشلدن دئدیی دوزدور [۱] منله گزمه کلمه سینی ایشلدماق ایله یاناشییام. قاباقجادا اوخوموشدوم و گورموشدوم کی گئچمیشده او کلمه نی ایشلدردیلر و بیزده یاخچیدیرکی تورکجه کلمه ایشلداق چونکی دا الله قویسا بورا تورکجه ویکی دیر.حؤرمتله.--Salman.oglu (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۲۰ (UTC)
- @Bitim and Salman.oglu: عزیز و حؤرمتلی قارداشلار، منجه هئچ گزمه کلمهسی بیزیم دیلیمیزده سرباز و یا عسگر معناسیندا گلمهییب، بلکه پاسبان (قدیم پولیس مقامیندا اولانلار) معناسیندا گلیب. ائله فارسجادا پولیس صفحهسینه ده باخساز پاسبان صفحهسین پلیس صفحهسینه یوللاییبلار. منجه بیزده گزمه صفحهسین گرک پولیس صفحهسینه یوللاندیراق. بیرده منده سئویرم دیلیمیزده اصیل تورکجه سؤزلردن ایستیفاده ائلیاق، اما قارداشیم بو ایش ویکیپدیانین ایشی دئیل! بیزیم ده گرک فارسلار تکین فرهنگستانیمیز اولا کی اصیل تورکجه سؤزجوکلرینی خالق آراسیندا پایلاشسین و یئرینه سالسین کی بیزده ویکیده ائلیه بیلاق ایستیفاده ائلیاق. یوخسا ایندی اصیل تورکجه سؤزجوکلرین بوردا یازساق کیم باش تاپاجاق بیز نه یازمیشیق؟! بوجورده ویکیمیزین مخاطبلری ده آزالار.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۲۹ (UTC)
یولداشیم
- اوجور کی بولوسوز پاسبان سونرادان پهلوی زامانی یارانیب و اصلا بیزه ربطی یوخدور و کاملا فارسجادیر و اصلا فارسلار اوزی ده بونی ایشلَتمَزلر.
- آما تیلویزیوندا، کارتونلاردا و... گزمه کلمهسی ایشلَنیب و کیتاب لاردا دا یازیلیب و اوجوردکی گوروسوز بوتونلوکله تورکلر اونی ایشلدیب صفوی دن توتدی تا قاجارلارا کیمی نئجه دئییرسیز بیزده او کلمه یوخدور!!؟
- بیرده بوکی بو بیر علمی بیر کلمه زاد دئییل کی دییسن هن اوخویانلار باشاتوشمز بیر ساده کلمهدیر.
- بیز آیری موعادیللرینده یازاجاغیق دا هر ایکی فارسجا و عربجهنی یازاجاغیخ آما تایتئل گزمه کی تورکجه دیر اولاجاق بیر شئی کی اوزوموز کلمه میز وار نیه ایشلتمییاق؟!
+هامیسین یازاریق آما تایتئل تورکجه کلمه اولسون بونلار یاددان چیخماسین کی ایندی مثلا بیگانه کلمه گلسین بعضی لره
- سون سوزده بو کی اگر فارسجا ویکینی گورسز بیر کلمه کی اصلا یایقین دا دئییل آما یئنه چالیشارلار فارسجا اولسون ایچیندهده آیری یایقین موعادیللرین ده یازرلار. و بوکی بیز یئنی کلمه یاراتمیریق که فرهنگستان لازیم اولسون بیز دوننکی بیر یایقین کلمهنی یازیریق-Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۴۴ (UTC)
- @Bitim: حؤرمتلی یولداش، من دئمدیم پاسبان کلمهسی بیزیم دیلیمیزده وار! خیر! منده بولورم پاسبان سؤزو فارسجا دیر و بیزیم دیلیمیزده ایشلتمهسی یوخدور و بیزیم ویکیمیزده ده ایشلدیلمز. من سادجه دئدیم بیزیم دیلده اولان گزمه کلمهسینین معادلی فارسجادا پاسبان اولور. سیز تاریخی فیلملره ده باخساز و تاریخی کتابلارا دا باخساز گزمه کلمهسینین فارسجاداکی معادلی سرباز اولماز! گزمه کلمهسینین معادلی فارسجا دا پاسبان اولار. بیرده منیم بو بارهده داها نظریم یوخدور، گؤراخ آلپر بَیین نظری بو بارهده نهدیر.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC)
آما بوردا[۲] گوردوغونوز کیمی پاسبان، سرباز موعادلیلی یازیلیب گینه ده بیلمیرم نجور دوزدی اونی گورون چون منده راضی دئییرم بیر غلط سوز یازیلا.سیزدن ده تشکور ائدیرم.یولوزداواملی اولسون.-Bitim (دانیشیق) ۲۸ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۲۲ (UTC)
سلام بی لر،
۱- بوراسی دیلقورومو دئییل و تکجه دیلیمیزده یایغین اولان کلمهلر و ایصطلاحلاری مقالهلرده ایشلتمهلییک. بیزیم وظیفهمیز بورادا موحتوا یاراتماقدیر، دیلیمیزی ایصلاح ائتمک و یئنی کلمهلر یاراتماق دئییل.
۲- Trkgs بی بویوردوغو کیمی گزمه کلمهسی بیزیم دیلیمیزده سرباز کلمهسی موعادیلی عنوانیندا ایشلتمک اولماز و فارسجا پاسبان و پلیس آنلامیندادیر. مقاله ایچینده کلمهنین تورکجه موعادیللرینی ایشاره ائتملیدیر ( اسکی تورکجهده اَر، اَرَن و سۆ ایشلهنیبدیر) آنجاق مقاله باشلیغی بیر یایغین آد اولمالیدیر. بو موضوعدا عربجه عسکر و فارسجا سرباز آراسیندان بیرینی سئچمهلییک. منجه سرباز داها یایغین و تانیش اولدوغو اوچون مقاله باشلیغی اولمالیدیر انجاق مقالهنین باشیندا قایناق وئرمکله عسکر و تورکجه قارشیلیقلارا ایشاره اولونمالیدیر.
۳- مقالهلرین آدینی اولدوقجا دانیشیقلا دییشدیرین. Bitim - Trkgs - Salman.oglu بی لر، مقاله آدینی دانیشیقسیز بیر ساعات ایچینده نئچه سری دییشدیریبسینیز. بو ایش دییشدیرمه ساواشی و اۆچ قایتاریش پوْزونتوسو اولاراق، تکرار اولورسا موقت باغلانماغینیزا ندن اولاجاقدیر. حورمتله --آلپ ار تونقا✉ ۲۸ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۵۵ (UTC)
@Alp Er Tunqa: بَی توضیحاتینیز اوچون سیزدن تشکور ائدیرم. من سرباز صفحهسینی ایکی سری و گزمه صفحهسینیده ایکی سری دییشدیردیم و اۆچ قایتاریش پوْزونتوسو'نا داخیل اولمادیم. اما گینه ویکیپدیا سیاستلرینی خاطیرلاتما و یادیمیزا سالماغینیز اوچون دا سیزدن تشکور ائدیرم. اما مقالهیه گؤره ایندی نه ایش گؤرمهلییک؟! مقالهنین باشلیغی نه اولاجاقدیر؟!Trkgs (دانیشیق) ۲۸ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۲ (UTC)


text:
سوریه ده بوگونگچه مینگلب تروریست جنگری تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلدی
اوشبو تروریست جنگریلر تورکیه قوراللی کوچلری تامانیدن تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلگن
تورکیه قوراللی کوچلری تامانیدن سوریه نینگ زیتون یاله سی عملیاتی منطقه سیده 2018 ییلی 20 جنوریدن بوگونگچه 6 مینگ 370 ته تروریست جنگری تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلگن لیگی بیلدیریلدی.
تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن یازمه بیاناتده، تورکیه قوراللی کوچلری نینگ اولکه نینگ جنوبیده ایجاد ایتیلماقچی بولگن ترور گذرگاهینی یوقاتیش PKK/KCK/PYD-YPG و داعش کبی ترور تشکیلاتلرینی تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریب منطقه خلقینی طلمدن قوتقریش و چیگره خوفسیزلیگینی تامین ایتیش اوچون 4 ییل آلدین زیتون یاله سی عملیاتی باشله تیلگن لیگی ایسله تیلدی.
بیاناتده "تورکیه نینگ خلق ارا حقوق باعث قولگه کیریتگن مشروع مدافعه حقی دایره سیده 2018 ییلی 20 جنوریده باشله تیلگن عملیات دایره سیده تورکیه قوراللی کوچلری تامانیدن بوگونگچه توپلم 6 مینگ 370 ته تروریست جنگری تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلدی. شونده ی بولیب 1859 کیلومتر ساحه نینگ ایسه خوفسیزلیگی تامین ایتیلدی. تروریست جنگریلر منطقه دن تمیزلنیشی نینگ آرتیدن کینگ کولملی ماین و منفجره مواد تمیزلیگی عملگه آشیریلیب حیات نینگ نورماللشیشی اوچون انسانی یاردم و آست قوریش فعالیتلرینی قوللب – قوتلش فعالیتلری اجرا ایتیلدی" دییلدی.


text:
تورکیه نینگ ایفیس جماعه سی بیلن اسپانیانینگ ریئال مادرید جماعه لری اوچره شه دی
ایککی جماعه فاینل بیلله شوویده اوچره شه دی
تورکیه نینگ ایفیس جماعه سی بیلن اسپانیانینگ ریئال مادرید باسکیتبال جماعه لری فاینل بیلله شوویده اوچره شه دی.
تورکیه نینگ ایفیس باسکیتبال جماعه سی تورک هوا یوللری اروپا لیگی یریم فاینل بیلله شوویده یونان نینگ المپیاکوس جماعه سی گه قرشی 77-74 بیلن غلبه قازاندی.
اسپانیانینگ ریئال مادرید جماعه سی ایسه ینه اوز اولکه سی نینگ جماعه سی بولمیش بارسیلونانی مغلوبیت گه اوچره تیب فاینل گه چیقدی .
تورک هوا یوللری اروپا لیگی فاینل بیلله شووی شنبه کونی تورکیه وقتی بیلن کیچقرون ساعت 8:00 ده افغانستان وقتی بیلن کیچقرون ساعت 09:30 ده صربستان نینگ پایتختی بلگرادده بولیب اوته دی.
اوشبو فاینل بیلله شوویده ریئال مادرید بیلن ایفیس جماعه لری اوچره شه دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اسپانیا لیگی باشقرووی پاریس سن جرمن بیلن منچستر سیتینی قاره لب شکایت ایتدی
بو جماعه لرنی کوپ پول خرجت قیلیب بازارنی بوزگن لیگی بیلن عیبله ماقده
تورکیه – لیتوانیا ملی تیرمه فوتبال جماعه لری اوچره شدی
تورکیه ملی تیرمه فوتبال جماعه سی اوز رقیبی گه قرشی غلبه قازاندی


text:
امریکا قوشمه ایالتلریده بیر تیک اوچر قولب توشدی
اوشبو حادثه نینگ الاسکا ایالتیده یوز بیرگن لیگی بیلدیریلدی
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ الاسکا ایالتیده توناون کونی بیر تیک اوچرنینگ قولب توشیشی عاقبتیده 5 کیشی حیاتینی یوقاتدی.
مذکور ایالتده یوروکوپتر Eurocopter AS50 مودل تیک اوچرنینگ قولب توشیش سببی نینگ حلی گچه انیقلنمه گن لیگی بیلدیریلدی.
خوددی شو حادثه ده 5 کیشی نینگ حیاتینی یوقاتگن لیگی 1 کیشی نینگ آغیر یره لنگن لیگی معلوم قیلیندی.
حادثه نینگ جایی گه الاسکا قوتقروو مرکزیدن بیر گروپ نینگ ییتیب بارگن لیگی قید ایتیلدی.
اولگنلرنینگ کیم لیگی حقیده معلومات بیریلمه دی.
حادثه بیلن تیگیشلی ملی ترانسپورت خوفسیزلیک باشقرمه سی تامانیدن تیرگاو باشله تیلگن لیگی بیلدیریلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
سریلانکاده یوزلب محکوم نینگ قاچیب کیتگن لیگی بیلدیریلدی
قاچیب کیتگن محکوم سانی نینگ 500 دن آرتیق ایکن لیگی معلوم قیلیندی


text:
آلمائو (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۹)
آلمائو (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۹) (اینگیلیسجه: Alemão (footballer, born 1989)) (دوْغوم:۲ مارس ۱۹۸۹ (۳۳ یاش) Valinhos, São Paulo state, Brazil) بیر فوتبالیست. بوسان ایپارک فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آلمائو (فوتبالیست، دوغوم ۱۹۸۹) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- ویتوریا کولوبونون اویونچولاری
- شاپهکوئنزه کولوبونون اویونچولاری
- فیقورنسه کولوبونون اویونچولاری
- اودینزه کولوبونون اویونچولاری
- ویچنزا کولوبونون اویونچولاری
- کروز آزول کولوبونون اویونچولاری


text:
ایشلدن حاقلاری
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایشلدن حاقلاری ژورنالی
- ۱۳ ژانویه ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۸ Alp Er Tunqa دانیشیق چالیشمالار، E THP-ین قروپ عۆضولوگونو خارابکارلیق سۆزگَجی دَییشدیرن، اوْتوماتیک دوْلانان، مدیر رابط کاربری، دولان، قایتاریجی، ایدارهچی و ترنزویکی کؤچورن-دن خارابکارلیق سۆزگَجی دَییشدیرن، اوْتوماتیک دوْلانان، مدیر رابط کاربری، دولان، قایتاریجی، ایدارهچی، ترنزویکی کؤچورن و ای پی باغلانمادان آزاد اولما-ه دَییشدیردی
- ۳۱ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۰۴:۲۰ E THP دانیشیق چالیشمالار، E THP-ین قروپ عۆضولوگونو خارابکارلیق سۆزگَجی دَییشدیرن، اوْتوماتیک دوْلانان، مدیر رابط کاربری، دولان، قایتاریجی و ایدارهچی-دن خارابکارلیق سۆزگَجی دَییشدیرن، اوْتوماتیک دوْلانان، مدیر رابط کاربری، دولان، قایتاریجی، ایدارهچی و ترنزویکی کؤچورن-ه دَییشدیردی
- ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۵:۱۶ E THP دانیشیق چالیشمالار، E THP-ین قروپ عۆضولوگونو اوْتوماتیک دوْلانان، دولان، قایتاریجی، ایدارهچی و ترنزویکی کؤچورن-دن اوْتوماتیک دوْلانان، دولان، قایتاریجی، ایدارهچی، ترنزویکی کؤچورن و خارابکارلیق سۆزگَجی دَییشدیرن-ه دَییشدیردی
- ۱۰ نوْوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۱ E THP دانیشیق چالیشمالار، E THP-ین قروپ عۆضولوگونو ایدارهچی-دن ایدارهچی، ترنزویکی کؤچورن، اوْتوماتیک دوْلانان، دولان و قایتاریجی-ه دَییشدیردی


text:
تورک هاوا یوللاریندان ائندیریملی اوچوش ایمکانیلاری
محدود سایدا یئر اوچون اعتبارلی اولان ائندیریمدن فایدالانماق ایستهین یولجولار، سیاحتلرینی 8 دسامبر 2016-31 مارس 2017 تاریخلرینده رئاللاشدیرا بیلهجک
تورک هاوا یوللاری، بیلتلرینی 18 دسامبرا قدر ساتین آلان یولجولارا بالکانلار، قفقاز و اوکراینا گئدیش-دؤنوش هر شئی داخیل 99 دولاردان باشلایان قیمتلرله اوچوش ایمکانی تامین ائدهجک.
18 دسامبرا قدر ساتین آلیناجاق بیلتلر اوچون ترانسفر مرکزی آتاتورک و سابیها گؤکچن هاوالیمانلاریندان بالکانلاردا جلوژا 99 دولار، بخارست، کونستانسا، لیوبلیانا، پریشتینا، سارایئوو، تیران، ایسکوپی، زاگرب و دوبرونیک 109 دولار، بلگراد و پودگوریکا'یا 119 دولار، سوفیهیه 129 دولار، وارنا و کیشینو-ه 139 دولار؛ قفقازدا ناخچیوان، گنجه و تیفلیسه 129 دولار، باتوما 149 دولار، باکییا 179 دولار؛ اوکرایندا زاپوریژیایا 119 دولار، لویو-ه 139 دولار، خرسون و اودئسایا 159 دولار، کیئوه 169 دولاردان باشلایان قیمتلره گئدیش-دؤنوش هر شئی داخیل سیاحت ایمکانی تقدیم ائدیلیر.
تورکیه جمهوریتی وطنداشلاری بالکانلارین بلگراد، کیشیناو، پودگوریکا، پریشتینا، سارایئوو، تیران و ایسکوپیه شهرلرینه ویزا؛ قفقازین باتوم و تیفلیس شهرلرینه ایسه پاساپورتا احتیاج دویمادان یالنیز هویت کارتی ایله داخیل ائده بیلیر.
محدود سایدا یئر اوچون اعتبارلی اولان ائندیریمدن فایدالانماق ایستهین یولجولار، سیاحتلرینی 8 دسامبر 2016-31 مارس 2017 تاریخلرینده رئاللاشدیرا بیلهجک.
ایلگیلیلی خبرلر
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
میللی ساوونما باخانلیغیندان وئریلهن آچیقلامادا، عراقین قوزئییندهکی پنجه کیلید عملیاتی بؤلگهسینه تروریستلرین آتیش ائتدیگی بیلدیریلدی
بیر تروریست داها میت طرفیندن ضررسیزلشدیریلدی
سؤزده اوست سویه یؤنهتیچی، "برفین نورحاک" کد آدلی تروریست خانیم دمیر، میت طرفیندن عراقین قوزئیینده تعقیبه آلیندی...