text:
کیتابی بوردان ائندیریرن >>> “کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر“ [تزهایی آسیبشناختی دربارهی سیاستهای هویتی]. بو، ایواز طاهانین قیسا بیر کیتابینین آدیدیر. کیتابین ایلکین قارالاماسی [چرکنویسی] یالنیز سانال اورتامدا نشر اولونور. یازار بو کیتابدا بعضی سواللارا جاواب آختایریر: سیاست دوغرودانمی چیرکین بیر ساحهدیر؟ کیملیکچی سیاستین آماجی نهدیر؟ اؤزچو [ذاتگرا] طبقه آنلاییشی اؤنمینی ایتیردییی چاغدا توپلومسال …
Read More ““کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر” کیتایینی ائندیرین”
سؤزجوکلر بیزیم اوچون اؤنملیدیر، چونکی داها دانیشمایان کیمسه آرتیق گئجیکمهدن قتل تؤرهده بیلر. ائ. ژئلینئک آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا ایشلهنن بیلیمسل دیل پروبلئماتیکدیر. پروبلئم ایلک باخیشدا اؤزونو تئرمین آلانیندا گؤستریر.[1] دئمک اولار تئرمینلره سؤیکنمهسی قاچیلماز اولان بیلیمسل نثرده، فعللردن باشقا دوغما دیلدن بیر ایز قالماییب. فعللرین چوخو دا جالاقدیر. منطیق، فلسفه، حقوق، دیلچیلیک و ریاضیات کیمی …
Read More “نه جالاق دیل، نه ده دیل تملچیلییی | ایواز طاها”
۱. دیلین اؤزهرک [خودبسنده] وارلیغی واردیر. او، یالنیز دوشونجهنین ایفاده آراجی دئییل، یالنیز اینسانلار آراسیندا اۆنسیت قوللوقچوسو دئییل. گلهنکسل دیلچیلیکده، دیلله دوشونجه ایلگیسی ایکینجیسینین خئیرینه یوزولموشدو. آنالیتیک فلسفه و چاغداش دیلیچیلیک بو باخیشی چوخدان آرخادا قویموشدور. بوردان آشیری سونوج چیخاراراق دیلی دیل اوچون قابارتماق ایستهمیریک. پراتیک سویهده، دیلی دیل اوچون گلیشدیرمک آبسورددور. تکجه آبسورد دئییل، …
Read More “ديل اینسانلارا یاشام، تانريلارا ایسه آد باغيشلايير! | ایواز طاها”
بير چوخ ميللتلر کيمي، بيزيم تاريخيميز ده کيشيلرين اويلاغيدير. دوغرودور، دده قورقوددا، اصليکرمده و عباسگولگزده قادين سؤيلملریيله قارشيلاشيريق. آمما بو اوجقاردير. اوجقار دئيهنده بير داها وورغولاماق ايستهميريک کي، أسکی عربلر قيز اوشاقلاريني ديري ديري باسديريرديلار. و یا داها اؤنجهلری خاطیرلاماق ایستهمیریک. حئمورابي قانونلاريندا دئييليردي: «بير کيشي، هانسيسا آريستوکرات کيشينين قيزيني دؤيهرک اؤلدورسه او کيشينين اؤزو …
Read More “شعر، قادين شاعيرلر و فئمينيزم | ایواز طاها”
ایلک باخیشدا فلسفهنین یالنیز موطلقلر دوزهلییینده گزیندییی گؤرونور. باشقا سؤزله، بیرچوخلاری فلسفهنین زامانسیزلیغا سارماندیغینی گومان ائدیرلر. لاکین بو یالنیز بیر آرزودور. گئرچک فلسفه أن یاخین زامان و مکانا باغلی سورولارا تپکیلردن باشلانیر. بونون اوچون آلمان مکانینین فلسفه دقیقهسیندن سؤز آچماق اولار، فلسفهنین ایسه آذربایجان دقیقهسی بارهده یالنیز سوسماق اولار. اؤرنهیین، ائرنئست کاسیرئرین “سیمگهسل بیچیملرین فلسفهسی”[1] …
Read More “فلسفهنین دؤرد تاریخی دؤنمی | دوغان اؤزلم | ایواز طاها”
آذربايجان توركجهسينده وئريليش يايان یئرلی راديو و تلويزيون كاناللاري گئنللیکله يانليش دانيشيرلار. ديليميزين کورلانماسیندا بونلارين بوراخدیغی بؤيوک ائتکی دانيلمازدير. بو بيلگي آراجلاري، اوخوجو، دينلهييجي و گؤروجولرین بؤيوك كوتلهسي ايله دیالوگدا اولدوقلارینی گؤز اؤنونه آلدیقدا، مسئلهنين اؤنمي داها دا آرتير. گؤرونور، بئله بير آپاريجي مانعهدن يان كئچمك، ديلين آلینیازیسینا گؤز يومماقدان باشقا بیر آنلام داشيماياجاقدير. بیلیریک …
Read More “يئرلي راديو و تلويزيونلارين جالاق ديلی | ایواز طاها”
انسان يالنيز ايتکين اؤلکه آختاريشيندا انسانلاشير. ياشامين آرخاسيندا حقيقي دنيا يوْخدور بيليم حقيقتي بوُلور، اينجهصنعت ايسه گؤزهللييي يارادير. بونلاري دَييشيک ساليرکن ايشلرين گئديشي آخسايير. گؤزهللييي کشف اتئمهيه، حقيقتي ياراتماغا قالخيشيرکن يانليشليق باش وئرير. شعر بيليمين گؤرهويني اؤز اوٍزهرينه گؤتوٍرور، بيليم ايسه شعرين. هر شئي آيديندير. گؤزهللييي قوْيوب، حقيقتي ياراتماق ايدئاليزمه قاپيلماقدير. گئرچکليکله ايلگيسي اوْلمايان …
Read More “ایتکین اؤلکه [اوتوپیا] | ایواز طاها”
اؤلمزليک، انساني قيسا يوْلچولوغوندا باغرينا باسير. بیرینجیسی، کیتابلاریمین بیریندن آلینمیش بو یازی، سانال اورتامین سادهلیکسئوهرلییی و دؤزومسوزلویونه اویغون گلمهیه بیلر. هابئله یازینین فلسفه روحلو اولدوغونو گؤز اؤنونه آلاراق قاوراییشی چتین گؤرونه بیلر. ایکینجیسی، مدنیت باخانلیغینین کیتابلارا تحمیل ائتدییی یازیم قلاووزو (آلینما سؤزجوکلرین اولدوغو کیمی یازیلماسی) منیم یازی اوسلوبوملا اویوشمور. 1. نسنهنين باغرینا باسیلماسان شعر دوْغولماز …
Read More “هايکو و ميستيک شعر | ایواز طاها”
آذربایجان جومهورییتینده دوشونجه سورونو دریندیر. بو سورون یالنیز سوموت اؤزهللیک داشیمیر، اونون قیغیلجیملاری هر آن گوندهلیک یاشامیمیزا دا سیچراییر. باشقا سؤزله، اونون ائتکیسی یاشامین اوبیئکتیو آلانی اولان و توپلومون گئرچکلشمهسینین شرطی ساییلان “سیاست”ده ده اؤزونو گؤستریر. مسئلهنین کؤکو ایسه اوسساللیقدادیر. اوسساللیغین [عقلانیتین] آخساقلیغی اوزوندن “سیاست” اوچ فئنومئنله یئر دییشدیریر: چوروک أخلاقی دهیرلندیرمهلر، أیلنجه و پولیس …
Read More “پوستمودئرنیزم آذربایجانا گلمهدن گئتمک ایستهییر | ایواز طاها”
ماکس ائشتیرنئرین (1806-1856) باخیشیندا اؤزلوک و اؤزگورلوک ماکس ائشتیرنئرين اؤزگورلوک آنلاييشي، بعضي دوشونرلرين ايفاده ائتديیي کيمي، موطلق اؤزگورلویون عرشه قالدیریلماسی دئمک دئییل. و یا أساسن یاشام طبيعتينين موطلق اؤزگورلویه ايمکان وئرمهديیي دوشونجهسينه سؤیکنمیر. اصلينده بوردا اوستو اؤرتولمک ايستهنیلن مسئله، ائشتیرنئرين دوشونجهسینده “اؤزگورلوک و اؤزلوک” آنلاييشلارینین بیربیریندن سئچیلمهسیدیر. ائشتیرنئر، اؤزگورلویو، بوتون محدودلاشديرمالارين يوْخلوغو آلامیندا ساوونور. …
Read More “آنارشیست اولماق ایسترمیسینیز؟ | حانیفی ماجیت | ایواز طاها”
هیتلئرین چؤکوشو آردینجا بیر فیلوسوف بئله سوال قویدو: حاکیمیتین دیکتاتور و یا دئموکراتیک اولماسینین ایلکین گؤستریجیسی نهدیر؟ جاواب بو ایدی: کوتله هانسیسا حؤکومتی بهیهنمهدیکده گوج ایشلتمهدن دئویره بیلیرسه او حؤکومت دئموکراتیکدیر، یوخسا دیکتاتور. دیکتاتور حؤکومت همیشه اؤزونه قارشی هر توًرلو دیرهنیشی قانلی مجرایا سوًروکلهییر؛ هر بیر اعتراضی قورغو قورامینا [توطئه نظریهسینه] سیغیناراق تاپدالاییر. قورغو قورامینا …
Read More “وطن سنسیز گؤزلدیر، بشار! | ایواز طاها”
“ياراديجینين اؤلومو” رولان بارتین آدییلا باغلی مشهور قورامدیر. کلاسيک ادبياتدا، اوخوجويا يالنيز توٍکهديجي [مصرفکننده] کيمي باخيليردي. متن يازيچينين بئينيندن بيرباشا اوخوجونون بئينينه داشينيردي. متنين بيرجه آنلامي واريدي، او دا يازيچينين ذهنييتينده يارانيردي. يازيچي توتاليتار حؤکومتلر کيمي متنه و متنين اساسلانديغي آنلاما حؤکم سوٍروردو. اوخوجو، متندن آسیلی اولان ساده بير توٍکهديجي ايدي. بونون فلسفي کؤکلري واريدي. …
Read More ““یارادیجینین اؤلومو””
لیبی دئوریمینده ایستالیندن قالما جیندیر بیر گلهنک بیردنبیره باش قالدیردی. بو گلهنک سوریه دئوریمینده داها پلانلی، داها قورخونج بیچیمده یئنیدن ایستئحصال اولوندو: “اعتیراف”. بونونلا دا دئموکراتییا و دیکتاتورلوغون تانیمیندا [تعریفینده] یئنی بیر اؤلچو اورتایا چیخدی. باشقا سؤزله، اعتیراف آکسییاسی منفی آنلامدا حؤکومتلرین نه قدهر دیکتاتور و یا دئموکراتیک اولدوقلارینین گؤستریجیسینه چئوریلدی. اعتیراف نه دئمکدیر؟ 1. …
Read More “عرب دئوریمی: ایشگنجه و اعتیراف | ایواز طاها”
نئچه گون اؤنجه سایین همت شهبازیدن بیر مقاله اوخودوم: «مئدیا و پستمدرنیزم». اؤزـ اؤزومه دئدیم کئشکه بئلهجه یازیلمایایدی. منه ائله گلدی کی، مقاله گئنللیکله بیر یانلیش دوشونجه اوزهرینده قورولوب. پستمدرنیزمین منیمسهنیلمیش آنلامی ایله باغلی بدیهی بیر یانیلما. بوندان کدهرلنمهیه بیلمزدیم. چونکی همت بی دوشونجه یولچوسو اولان آزساییلی آداملاریمیزداندیر. و اونون خیرداجا سهوینین رئزونانسی بؤیوک اولا …
Read More “سیاستدن گؤزهللییه کئچیرم | ايواز طاها”
شعر و دوشونجهنین ایلگیسیندن دانیشماق ایسترکن، بو گونلر آردیجیل تکرارلانان «دوشونر شاعیر» مؤوضوعسونا قاییتماق ایستهمیریک. بیلیرسینیز ایندی شاعیرین یاخشیسیندان آد چکدیکده اونون شعرینده، فلسفهنی آختارماغا باشلاییرلار. بونون شعرینده فلسفه وار. بو جومله سانکی شعری ال چاتماز زیروهیه قالدیریر. بونون هاردان گلدییینی بیلیریک. بو، آذربایجان جومهوريیتینده ایللرجه شاعیردن اسیرگهنمیش دوشونجه موتیولرینه قاییدیر؛ انسانین دوشونجه مرکزینده دایانمیش …
Read More “شعر و دوشونجه: والئری، هؤلدئرلین، افلاتون، و هایدگئر | ایواز طاها ایله موصاحیبه”
دوخسانینجی ایللردن بری، شعریمیزده «نورمال دیله قارشی عصیان» آدلاندیرا بیلهجهییمیز بیر دوروم یارانیب: یئنی سؤزجوکلر قوندارماق، آلیشمادیغیمز سؤزبیرلشمهلرینی گئنیش اؤلچوده قوللانماق، ترجومهدن گلمه یازی طرزی، آیری دیللردن آلینما ایمگهلر و باشقا دیللرده دوشونوب اؤز دیلیمیزده یازماق. ایندی شاعیرلر یئنی دیل قوندارماقدا بیربیرینه آمان وئرمیر. بو، بیلهرکدن دیله قارشی پلانلاشدیریلمیش قورغو [توطئه] دئییل، شعرین نئجهلییی ایله …
Read More “بیلیم دیلی اؤلدورور، شعر ایسه دیلی دیریلدیر | ایواز طاها”
اینسان بیلمهدیکلرینین دوشمنیدیر. بیز آراـ سیرا “پستمدرنیزم” سؤزونو آغیزلاردان ائشیدیر، کاغیذلاردا اوخویوروق. بوندا قباحت یوخدور، بونا سئوینمهلیییک. چاغداش دونیادا اؤزونو بوتون ادبیات، اینجهصنعت، بیلیم و دوشونجه ساحهلرینه سیرامیش بو تئرمینله ماراقلانماغیمیز، ایرهلیلهییشمیزین یاشیل ایشیغیدیر. آمما بوردا اؤنملی بیر مسئله وار: واخت اولور بیلمهدیییمیز ایشه باشیمی سوخور، آنلامادیغیمیز آنلاییشا قاتلاشیریق. بونونلا دا بؤیوک بیر فیکری تجروبهنی …
Read More “پُستمُدرنیزم و آرخادان آتیلان داش / ایواز طاها”
بير يئره توپلانميش ثروتين مرکزيني سوسياليزم داغيتدی، دئموکراسی ايسه اوست اوسته قالانميش قدرتين مرکزيني. بونو لويي آلتوسئر دئيير: بيز مارکس – دان بويانا اؤيرنميشيک کي، اينسانين ذهني، يادا اونون اقتصادی – سياسي – فلسفي «من»ـي تاريخين مرکزی دئييل. آيدينلانما فيلسوفلارینين و هئگل – ين عکسينه اولاراق، بونو باشا دوشموشوک کي، تاريخين مرکزی يوخدور. تاريخ ائله …
Read More “يازيچینين اؤلومو: اوخوجو دؤنمی / ایواز طاها”
“غربده میستیسیزم” بارهسینده آمریکالی فیلوسوف پروفئسور «لئگئن هاوزئن»له ایواز طاهانین دانیشیغی □ يئني دونيانين اؤزولونده دایانان راسيوناليزم (عقلانیت) سون واختلاردا آنتيراسيوناليستلرین هجوملارا معروض قالير. بونون سببلريني آچیقلایا بيلرسينيزمي؟ ■ گلين، بير شئيي آيدينلاشديراق. سيز دئييرسينيز كي، راسيوناليزم چاغداش دونيانين اينفراستروكتورودور. اصلينده، بو، «ماكس وئبئر»دن باشلاياراق بوتون سوسييولوقلارين ایرهلی سوردوکلری بير خرافاتدير. بونون كؤكلرينه بلكه ده …
Read More “لئگئن هاوزئن: چاغداش غرب و عرفانی یؤنهلیشلر | ایواز طاها”


c: text/html

text:
دونیادا کوروناویروسا یولوخانلارین سایی 517 میلیونو اؤتوب
بیلدیریلیر کی، دونیادا کوروناویروسا یولوخانلارین سایی 517 مین 99 مین 297 نفره، کوروناویروسا یولوخانلاردان 6 میلیون 250 مین 668 نفره چاتیب.
بونو، اولوسلار آراسی تشکیلاتلارین، فدرال و یئرلی حاکمیت اورقانلارینین معلوماتلاری اساسیندا حسابلامالار آپاران جان هاپکینز اونیورسیتهسی بیلدیریب.
بیلدیریلیر کی، دونیادا کوروناویروسا یولوخانلارین سایی 517 مین 99 مین 297 نفره، کوروناویروسا یولوخانلاردان 6 میلیون 250 مین 668 نفره چاتیب.
معلوماتا اساساً، ان چوخ یولوخما و اؤلوم حاللاری امریکا (81 میلیون 858 مین 744 یولوخما حالی و 997 مین 503 اؤلوم حالی)، هیندوستان (43 میلیون 102 مین 194 و 524 مین 064)، برزیلیا (30 میلیون 558 مین 530 و 664 مین 361)، فرانسا (29 میلیون 119 مین 127 و 147 مین 707)، آلمانیا (25 میلیون 295 مین 950 و 136 مین 533) و بؤیوک بریتانیادا (22 میلیون 292 مین 118 و 176 مین 860) قئیده آلینیب.
ایلگیلیلی خبرلر
سوئد باشباخانی آندرسون: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمانین آرخاسینداییق
"طبیعی کی، آنلاشمادا اولان ائدیلهجک. تورکیهنین داها اؤنجه قایتارما طلبلری اولدو، بیز ده بونلارلا ایلگیلهندیک"
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا، سوئد و فنلاندین ناتو عضولوک سورهجلری حاقیندا اوچ اؤلکهنین لیدئرلرینین حضوروندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اوکراینا: روس اوردوسونون ۲۷ مین ۹۰۰ عسگری اؤلدورولدو
اوکراینا باش قرارگاهیندان، روسیا اوردوسونون سون ۲۴ ساعاتدا ۲۰۰ عسگر داها ایتیردیگی بیلدیریلدی
اوکراینا باش قرارگاهی، روسیا اوردوسونون ۲۷ مین ۹۰۰ عسگر، ۲۰۱ اوچاق، ۱۶۷ هلیکوپتر و ۱۲۳۵ تانک ایتیردیگینی بیلدیردی.
اوکراینا باش قرارگاهیندان، روسیا اوردوسونون ۲۴ فوریه - ۱۷ می تاریخلری آراسینداکی ایتکیلری ایله باغلی وئردیگی آچیقلامادا روسیا اوردوسونون سون ۲۴ ساعاتدا ۲۰۰ عسگر داها ایتیردیگی بیلدیریلدی.
آچیقلامادا، روسیا اوردوسونون توپلامدا ۲۷ مین ۹۰۰ عسگری و ۲۰۱ اوچاق، ۱۶۷ هلیکوپتر، ۱۲۳۵ تانک، ۳ مین ۹ زرهلی آراج، ۵۷۸ توپ، ۱۹۸ راکت آتار و ۹۰ هاوا ساوونما سیستمی ایتیردیگی بیلدیریلدی.
روسیا گوجلرینین ۲۱۰۹ آراج، ۱۳ گمی، یونگول سرعتلی قاییق و ۴۳۶ اینسانسیز هاوا آراجی ایتیردیگی قید ائدیلهن آچیقلامادا، روسلار طرفیندن آتیلان ۹۷ کروز موشکینین ده اوکراینا هاوا ساوونما بیرلیکلری طرفیندن وورولاراق یوخ ائدیلدیگی بیلدیریلدی.
روسیا ساوونما باخانلیغینین ۲۵ مارسدا وئردیگی آچیقلامادا اوکراینادا ۱۳۵۱ روس عسگرینین اؤلدوگو آچیقلانمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایراندا ۳۷ نفرده وبا گؤرولدو
"بو خستهلیک، تمیز ایچمهلی سویون لازیم سویهده اولماماسی و کانالیزاسییون سیستمینین دوزگون قورولماماسی نتیجهسینده یارانیر و یوکسک درجهده یولوخوجودور"
ایراندا بانکچیلیق سیستمینه خاریجدن گیریش گئچیجی اولاراق کسیلدی
ایرانین رسمی آژانسی ایرنانین خبرینه گؤره، اؤلکهنین بانکچیلیق سیستمینه خاریجدن گیریش گئچیجی اولاراق کسیلدی
ایران: قاتقی وئرمهیه حاضریق
ایرانین خاریجی ایشلر باخانی حسین امیرعبداللهیان و اوکراینالی قونومداشی دمیترو کولئبا آراسیندا تلفندا دانیشدی


text:
دونکستر راورز فوتبال کولوبو
دونکستر راورز فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Doncaster Rovers F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۵٬۲۳۱ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Grant McCann: Doncaster Rovers appoint former Peterborough boss as manager". BBC Sport. Retrieved 27 June 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Doncaster Rovers F.C.»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دونکستر راورز فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورک هوا یوللری اوچاق لری نینگ استانبول- بخارا پرواز لری باشله یدی
اوشبو پرواز لر نینگ جون آییده باشله یدیگن لیگی بیلدیریلدی
تورک هوا یوللری شرکتی نینگ اوچاق لری, 7- جون کونی دن باشلب استانبول- بخارا پرواز لری نی باشله یدی.
اوزبیکستان نینگ سمرقند و تاشکینت شهر لری گه پرواز لری بولگن تورک هوا یوللری شرکتی, ایندی اوشبو اولکه نینگ مهم شهر لری دن بیری بولگن بخارا گه هم استانبولدن هفته ده ایکّی مراتبه پروازی بوله دی.
اوشبو ینگیلیک بیلن علاقه لی تورک هوا یوللری شرکتی تامانیدن بیانات بیریلدی.
بیاناتده, "ایندی بخارا گه پرواز لری میز باشله یدی. 7- جون کونی دن باشلب باشله یدیگن پرواز لری میز اوچون حاضردناق جای لرینگیز نی اجره تیشینگیز ممکن" دییه قید ایتیلدی.


text:
موجاهید (درگی)
موجاهید — آذربایجانسیاسی موهاجیرتینین تورکیهده نشر ائتدیردیگی آیلیق درگی.
تاریخی[دَییشدیر]
1955-جی ایلین ژوئنیندن 1962-جی ایلین ژوئنیه کیمی چینگیز گؤیگؤلون رداکتورلوغو ایله چیخمیشدیر. ایلک نؤمرهسینده کی پروقرام مقالهسینده " بوتون گوجونو محکوم تورک ائللرینین قورتولوش دعاواسینا و کومونیزم ایله موجادیلهیه " یؤنلدهجگینی بیلدیریردی.
فعالیتی[دَییشدیر]
قافقاز بیرلیگی ایدئیاسینا و بو فیکرین داشیییجیلارینا کسکین موخالیفتده دوران " تورک ایزی " درگیسینین نشری دایاندیقدان سونرا چیخماغا باشلایان " موجاهید " اؤز سلفینین مؤوقعیینی بیر قدر یومشالتسا دا، یالنیز تورک بیرلیگینی قبول ائتدیگینی گیزلتمیر، " تورکوستان، ایدیل-اورال، قوزئی قافقاز، آذربایجان و قیریم موجاهیدلرینین ده موشترک بیر تورک جبههسی حالیندا چالیشمالاری لوزومونا ایناندیغینی بیان ائدیردی " . بونونلا برابر، " موجاهید " قوزئی قافقازلا آذربایجان آراسیندا دوستلوق و ایش بیرلیگی طرفداری و تبلیغاتچیسی اولموشدور. " قوزئی قافقاز و آذربایجان قارداشلیغی " مقالهسینده (1962، مئی-ژوئن، № 49-50) درگی قئید ائدیردی کی، قوزئی قافقازلا آذربایجان آراسیندا سیخ معنوی یاخینلاشما مؤوجود اولموش، حتّی قوزئی قافقازلیلار روسیهده تزار رژیمی دئوریلدیکدن سونرا، قوردوقلاری موستقیل جومهوریتین دؤولت دیلی کیمی آذربایجان تورکجهسینی قبول ائتمیش، اورتا و عالی مکتبلرده تحصیلین تورکجه تدریسینه قرار وئرمیشدیلر.
" موجاهید " تورکدیللی خالقلارین تاریخی، ادبیاتی، عادت-عنعنهسی، تانینمیش لیدرلری حاقیندا ماتریاللار درج ائتمیش، تورکچولوک، تورک بیرلیگی ایدئیاسینا اؤز تؤهفهسینی وئرمیشدیر.[۱]
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ "Mücahid"(PDF). Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. II.Bakı: "Lider". 2005. səh. 213-214. ISBN 9952-417-44-4.


text:
`اوردون چایینین باتی ساحلی` نتیجهلر
خبرلر [151]
- جمهور باشقانی اردوغان باتی اؤلکهلرینی تنقید ائدیب
- اوردون چایینین باتی ساحلینده 13 فیلیسطینلی یارالانیب
- ایکی فیلیسطین-لینی یارالاییب
- روسیا باتی اؤلکهلرینین اوکرایناداکی حرکتلری ایله باغلی خبردارلیق ائدیب
- لاوروو: باتیلی اؤلکهلر روسیانی یوخ ائتمک ایستهییر
- اسکی تورک مزارلیغی تخریب ائدیلدی
- روسیا - باتی بحرانی داوام ائدیر
- کرملین: باتینین تحریملرینه قارشی اویغون جاواب وئریلهجک
- زاخارووا:"باتی اؤلکهلری روسیا-یا قارشی هیسترینی قیزیشدیرماغی دایاندیرمالیدیر"
- ایسراییل اوردوسو فیلیسطین کندینه باسقین ائدیب
- ایسراییل قوهلری داها 17 فیلیسطین-لینی حبس ائدیب
- مولود چاووش اوغلو مرحوم دوکتور صادیق احمدین عائلهسینی قبول ائدیب
- تورکیه سودانا باش ساغلیغی وئریب
- نیجریه-ده قاییق باتدی، 7 نفر اؤلدو
- ایسراییل قوهلری 28 فیلیسطین-لینی حبس ائدیب
- ایران: باتی اؤلکهلری "خوشمراملیلیق" نوماییش ائتدیرجگی تقدیرده راضیلیق الده اولونا بیلر
- ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده بیر فیلیسطینلی اؤلوب
- اوردون چایینین باتی ساحلینده بیر فیلیسطینلی اؤلدورولوب
- ایسراییل عسگرلری داها ایکی فیلیسطینلی گنجی اؤلدوروب
- تورکیه ایسراییل-ین فیلیسطینلیلرین ائولرینی داغیتماسینی قیناییب


text:
پاکستان ده بیش کیشی حیاتی نی یوقاتدی
اوشبو توغریده پاکستان مطبوعاتیده خبر لر ترقه تیلدی
پاکستان نینگ لاهور شهریده, ققشتکیچ یامغیر و شمال سببلی بیر اوی تامی نینگ قوله شی عاقبتیده 5 کیشی حیاتی نی یوقاترایکن, 1 نفر ایسه یره لندی.
پاکستان مطبوعاتیده باسیلیب چیققن خبر لر گه کوره, لاهور نینگ فیروزپور منطقه سیده ققشتکیچ یامغیر و شمال سببلی بیر اوی تامی قوله دی.
اوشبو حادثه عاقبتیده 5 کیشی حیاتی نی یوقاترایکن, 1 نفر ایسه یره لندی.
عینی دمده ققشتکیچ یامغیر لر سببلی شهرده برق تامینی ده اوزیلیش لر روی بیردی.


text:
`افغانیستان` نتیجهلر
خبرلر [22]
- تورکیه حربچیلرینین ایلک قروپو افغانیستاندان اؤلکهیه قاییدیب
- ولادیمیر پوتین ایله عمران خان آراسیندا تلفون دانیشغی اولوب
- "تورک عسگرینین افغانیستاندان آیریلماسی بو گون یا دا یارین تاماملاناجاق"
- امریکا افغانیستاندان اون گون عرضینده 58 میندن چوخ شخصی تخلیه ائدیب
- گ7 اؤلکهلری "طالبان"لا گلهجک علاقهلره دایر یول خریطهسی قبول ائدیب
- داها 229 تورکیه وطنداشی افغانیستان-دان تخلیه ائدیلیب
- جوزپ بورل:"افغانیستان-دا طالبان دؤیوشو قازاندی"
- تورک عسگری یتیم افغانلارا گئییم گؤندریب
- آمریکانین افغانیستاندا یاشادیغی مغلوبیتین سندلری اورتایا چیخدی
- طالبان هئیتی تهراندا
- ترامپ روسیانین G7 -یه قوشولماسینی ایستییر
- ترامپ افغانیستان ایله باغلی ناراحاتلیغینی دیله گتیردی
- افغانیستانداکی بومبالی سالدیریدا 7 اوشاق اؤلدو
- قطر امریکا و طالبان آراسینداکی دانیشیقلارا ائو صاحبلیگی ائده جک
- عرب اؤلکهلری ایران اینقیلاب محافیظچیلرینی ترور سیاهیسینا آلدی
- افغانیستاندا طالیبان اؤرگوتو، 3 گونلوک آتشکس اعلان ائتدی
- تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 23.05.2018
- 8 میندن چوخ اوشاق اولوب
- 106 یاشینداکی قادینین سیغنما طلبی رد ائدیلدی
- آمریکا افغانیستانداکی "چیخمازی" قیرماق اوچون یئنی بیر ایستراتژی اوزرینه چالیشر


text:
میمون چیچگی کسللیگی ترقه لیب بارماقده
اوشبو کسللیک نینگ کینگ قولاچ کیتیش احتمالی نینگ انچه پس ایکن لیگی معلوم قیلیندی
میمون چیچگی کسللیگی نینگ, اوروپا اتفاقی نینگ 9 اولکه سیده 67 کیشیده انیقلنگن لیگی معلوم قیلینرایکن, اوشبو کسللیک نینگ کینگ قولاچ کیتیش احتمالی نینگ انچه پس ایکن لیگی بیلدیریلدی.
اوروپا اتفاقی گه باغلیق اوروپا کسللیک لرنینگ آلدینی آلیش مرکزی, آلدین 8 اولکه ده 85 اوله راق اعلان قیلگن میمون چیچگی واقعه سی سانی نی 67 اوله راق اوزگرتدی.
اوروپا کسللیک لرنینگ آلدینی آلیش مرکزی ریسک راپوری گه کوره, میمون چیچگی واقعه لری, جاری آی نینگ 15- و 23- کون لری آره سیده اطریش, بلجیم, فرانسه, آلمان, ایتالیا, هالند, پرتگال, اسپانیا و سویدن ده کوریندی.
اوشبو کسللیک نینگ کسل کیشی نینگ مخاطی غشاء لری, ضرر ییتکزیلگن تیری یاکه اوزاق مدتلیک یوزمه یوز تماسده تنفس یولی بیلن یوقه دیگن لیگی بیلدیریلگن ایدی.
اوروپا کسللیک لرنینگ آلدینی آلیش مرکزی باشلیغی اندریا آمون, موضوع بیلن علاقه لی بیرگن بیاناتیده, "موجود واقعه لرنینگ اکثریتیده یینگیل علایم کورینماقده. کسللیک نینگ کینگ قولاچ یاییب کیتیش احتمالی جوده هم پس" دییه قید ایتدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
هندوستانده بیر بنانینگ قولب کیتیشی عاقبتیده کوپلب کیشی جان بیردی
تورکیه اردن گه قیغوداشلیک بیلدیردی
اوشبو توغریده تورکیه تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیانات بیریلدی


text:
اوکراینادا 12 میلیوندان چوخ اینسان دیدرگین دوشوب
روسیانین فوریهنین 24-ده اوکراینایا قارشی باشلادیغی ساواش نتیجهسینده 12 میلیوندان چوخ اینسان دیدرگین دوشوب.
روسیانین فوریهنین 24-ده اوکراینایا قارشی باشلادیغی ساواش نتیجهسینده 12 میلیوندان چوخ اینسان دیدرگین دوشوب.
اولوسلار آراسی کوچ تشکیلاتینین باش مودیری آنتونیو ویتورینو بمت تهلوکهسیزلیک شوراسیندا کئچیردیگی بریفینقده روسیانین اوکراینایا هوجوملاری شدت لندیقجه بؤیوکلرین و اوشاقلارین پسیکولوژی احتیاجلارینین دا آرتاجاغینا دقت چکیب.
ویتورینو همچنین بیلدیریب کی، قادین و اوشاقلار اینسان آلوئری، زوراکیلیق و جینسی زوراکیلیقدان قورونمالیدیر.
اوکرایناداکی اوشاقلارین یاریدان چوخونون کؤچکون اولدوغونو بیلدیرن ویتورینو بو اوشاقلاری قبول ائدن اؤلکهلری یانیندا کیمسهسی اولونمایانلارین معین ائدیلمهسینده، اونلارین عائلهلری و قوهوملارینا قوووشدورولماسیندا یاردیم ائتمهیه چاغیریب.
قاچقینلارا قارشی آیری-سئچکیلیگه سون قویولماسینی طلب ائدن آنتونیو ویتورینو عیرقی، اتنیک منسوبیتی، میللیتی و یا کوچ ایستاتوسو اساسیندا آیری-سئچکیلیگین قبول ائدیلمز اولدوغونو بیلدیریب.
بمت-نین قاچقینلار عالی کمیسارلیغینین رسمیسی کلی کلمنتز بیلدیریب کی، اوکراینالی قاچقینلارین سایی 5 میلیونا یاخیندیر.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران: قاتقی وئرمهیه حاضریق
ایرانین خاریجی ایشلر باخانی حسین امیرعبداللهیان و اوکراینالی قونومداشی دمیترو کولئبا آراسیندا تلفندا دانیشدی
پکاکالی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
میللی ساوونما باخانلیغی: ترور یووالارینی یوخ ائتمهیه داوام ائدیریک
روسیا سالدیریسیندا ۱۷ اوکراینالی اؤلدو
روس اوردوسونون اودسایا تشکیل ائتدیگی ایکی موشک سالدیریسیندا ایلک بیلگیلره گؤره ۱۷ نفر اؤلدو، ۳۱ نفر ایسه یارالاندی


text:
خلیل ریضا اولوتۆرک (بیوقرافی) خلیل ریضا اولوتۆرک 1932-نجی ایل اۏکتۏبر آیېنېن 21-نده آذربایجانېن سالیان رایۏنونون پیرَببه کندینده آنادان اۏلموشدور. گلیشی ایله عائلهیه سئوینج بخش إتمیش، کؤرپهیه باباسې خلیل اؤز آدېنې …Read More »
بیوگرافی / محمد حسین بهجت تبریزی (شهريار)
بیوگرافی / محمد حسین بهجت تبریزی (شهريار) سید محمد حسین بهجت تبریزی « شهریار » آزربایجانین میللی شاعیری و شرق عالمینین فخری 1285 بیر آیری روایته گوره 1283 هجری شمسی ایلینده …Read More »
قارا بالیقدان قار یاغیر
قارا بالیقدان قار یاغیر قارا بالیقدان قار یاغیر هر دنه سی داغدان آغیر بو تویا آرازی چاغیر اؤزگه بیلنمز بو رازی قارا بالیق اوچماغا چیرپینارکن، قار الدی قارانلیق لارا، …Read More »
بیوگرافی /صمد وورغون
بیوگرافی /صمد وورغون صمد یوسیف اوغلو وکیلوو 1906-جی ایل مارتین 21-ده قازاخ رایونونون یوخاری سالاحلی کندینده بی نسلینه منسوب بیر عاییله ده آنادان اولموشدور. وکیل آغالیلار، سونرالار ایسه وکیلوولار آدلانان …Read More »
بیوگرافی / هابیل علی یئف
بیوگرافی / هابیل علی یئف هابیل مصطفی اوغلو علی یئف چتین و ماراقلی بیر حایات کئچیرتمیشدیر. او۱۹۲۷نجی ایل مای آینین ۲۷سینده آذربایجان جمهوریتینین آغداش رایونونون اوچ قوواق کندینده آنادان اولوب.۷یاشیندا …Read More »
بیوگرافی / مرضيه احمدی اسكوئی
بیوگرافی / مرضيه احمدی اسكوئی مرضيه احمدی اسكوئی، ١٣٥٣-١٣٢٤ (١٩٧٤-١٩٤٥) آذربايجانلى شاعير، اينقيلابچى موباریز موعللیم و يازیچی قادين و خالق قهرمانی دير. تبريزين ياخينليغيندا يئرلَشن آذربايجانين كيچيك شهرلريندن اوسكوده اورتا …Read More »


text:
عباسقلی یحیوی اردبیلی
حاج عباسقلی یحیوی اردبیلی، ۱۲۸۰ ـ جی ایلین تیر آیینین ۲۷ سینده اردبیل شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. او اوناوچ یاشیندا احقر تخلصی ایله شعر یازماغا باشلامیش، و ۷۸ یاشیندا رحمته گئتمیش. یحیوی آرتیق تورک دیلینده یازیب یاراتمیش. اونون فارسجادا شعرلری وار.
یحیوینین اثرلری[دَییشدیر]
یحیویدن آرتیق ۸ جیلد اثر چاپ اوْلموش. اثرلریندن:
- بساط کربلا
- اسرار عاشورا
- پرچم عزا
- آخرین آثار یحیوی
- یادگار یحیوی
- بهارستان یحیوی
- نگارستان یحیوی
- غزلیات و طنز
شعرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
آی باتدێ صۆبح آچێلدێ، زینب نوایه گلدی
زهرا دئدی حۆسئن وای، عالهم صدایه گلدی
چۆن یێخدێلار آتێندان، سولطان-ی- تشنه کامی
دنیایه اوْلدۇ ائعلان، قتل-ی-حۆسئن پئیامی
قایناقلار[دَییشدیر]
- دارالارشاد و شرشربلاق آدیلا تانینان وبلاقیندان Archived 2015-04-03 at the Wayback Machine.


text:
اویان نیوز: تبریزین باریش قوروپو، تورک ویزیون شارکی یاریشماسیندا یاری فینالا یوکسلدی.
امیر سپهر و باریش قوروپو ، قازان شهرینده حیدربابانین سسین یوکسلتدی.”باریش” قوروپو ،ایران ایسلام جمهوریتین رسمی تمثیلچیسی اولاراق، بوگون تبریز ساعاتی ایله ۲۰ده ،قازانین “تات نفت آرنا” سالونوندا صحنهیه چیخدی.مسعود امیر سپهرین قوروهو ،حیدربابا شعرینی راک بیچیمینده دونیایا عرضه ائتدی. دئمهلیدیر، اویلامانین سونوجو باریش گورهورن یاری فینالا گئتمهسینی بللی ائتدی. یاری فینال جومعه گونو جانلی اولاراق “تی ام بی” کانالیندا یایینلاناجاقدیر. آتیرمالیدیر؛ ایران بو ایل ایلک کز اولاراق تورک ویزیوین یاریشماسینا قاتیلیبدیر.
قایناق: بیلیم سسی


text:
سۏن تۆفنگ / آراز احمداۏغلو (حیکایه)
آز اؤنجه اؤزلرینی قارا بولوددان آشاغېداکې قان دَنیزی اۆزهرینه آتماغا تلهسن قار دَنهلری نفسدن دۆشمۆشدۆلر. اۏ قۏرخونج بولود اؤزۆ ده اؤلۆم تۏزونا دؤنمۆشدۆ سانکې، دورقون و بۏز. قار دَنهلری هردن ساللانا ساللانا کئچینَنلر کیمی دۆشۆردۆلر گؤڲدن، چۆنکۆ داها تلسمهڲه جان آتان کیمسه یا نهسه گؤرۆنمۆردۆ اۏ بولودلاردان. چۏخ چۏخ آشاغېلاردا گؤرۆنن یالنېز بیر قادېن دا بئله هئچ إله جلد ترپَنه بیلمیردی.
داها چېلدېرېم آیاز ایدی. گۆناۏرتا ایشېغې ایدی سانکې، یانلېز گؤز قاماشمېردې. هئچ یارېم ساعات اۏلماز، اۏندان اؤنجه بیر دومان بیر کۆلک ایدی گل گؤرهسن. کۆلک آدامېن گؤزلرینی اۏیوردو. سَسدن قولاق توتولوردو. بلکه ده إلهجه اۏلمالې’یمېش. بلکه اۏ آمانسېز کۆلک بیر اؤرتۆک کیمی هر نهیی باسدېرېب سوسدوروب اونوتدورمالې ایمیش.
آما ایندی ایسه قار إله قالېن، إله آغېر ایدی، سانکې یۏل گئدن یئریمک یۏخ کردیوار چکمهلی ایدی. هر آددېما مین نفس ایستهییردی. یالنېز قادېن بیر ألی بؤیرۆنده، اۏ بیریسی ایله ده قوجاغېنا باسمېشدې بالاسېنې، دۆشمن قارشېسېندا سېنمایان، بایراغېنې ظفر’له دیک توتان قۏچاق بیر عسگر کیمی. هر آددېمدا دیزینهجن قارا قویلانېب چېخېردې. آیاغې قاردان إشیڲه چېخاندا قان ایله بوز قارېشېغېندان اۏلان آیاققابېلارې گؤزه چارپېب قارانلېق گئجهنین بئله قارا قایادان اۏیولموش اۆرهڲینی پارام-پارچا إدیردی. أڲنیندهکی پالتارلارې دا اۏندان قالمېردې، هامېسې آرخا طرفدن جېر-جېندېرا دؤنمۆش یارېسېندان چۏخو یانېب قانا بلشمیش ایدی و قان قندیللری پالتارلارېن اوجوندان آسېلې ایدی. آما اؤندن قانلې پالچېقلې اۏلسالار دا یانېب پارتاخلانمامېشدېلار.
قادېن یۆرۆمۆردۆ، داها دۏغروسو آردېجا دیز درینلیڲینده بیر ایز سؤکهرک آغېر-آغېر سۆرۆنۆردۆ و سۆرۆندۆکجه تاریخین أن گؤزَل أن باشاوجالدان واراغېنې طبیعَتین گۆمۆش کیتابې اۆزهرینده یازېردې، چۆنکۆ “من بو ایشی سۏنا یئتیرمهلییم. من بالامېزې قورتارمالېیام” دئییردی اؤزۆ اؤزۆنه و هر آددېم باشې بؤیرۆندهکی ألینی گؤتۆرۆب أتهڲینه سیلدیکدن سۏنرا چۏخ دیققت’له یۏنولموش قلم بارماقلارې اوجو ایله بالاسېنېن اۆستۆنۆ باسدېرېردې. آغزېندان چېخان بوغلار بیر زامان چۏخلو اۆرَکلره اۏخ اۏلان قارا کیرپیکلرینده بوزا دؤنۆب سئوگی دَنیزی اۏلان آلا گؤزلرینی یامان قېجېقلاندېرېردې. آردېجا دؤنۆب باخدې. داها دۏغروسو هئچ قۏرخودان سن دئیَن بۏیلانېب باخا بیلمهدی. آنجاق وار-یۏخونو ألدن قۏیوب قاچدېغې، یئر اۆزۆندن همیشهلیک سیلدیریلن کندین داها گؤرۆنه بیلمهدیڲی اۆچۆن دئیهسن بیر آز دینجَلدی.
آرتېق اۏ مئشهنین دۆز اۏرتاسېنا چاتمېشدې. مئشه إله قالېن ایدی کی قېشدا بئله کیمسه اۏنو آغاجلارېن آرخاسېندان گؤره بیلمَزدی. هردن مئشهدن گلَن شاققېلتې سَسلری اۏنو اۆرکۆدۆردۆ، آما گئجهنین بو چاغېندا بو مئشهنین اۏرتاسېندا قارېن آغېرلېغېنا دؤزه بیلمهییب قۏل-بوداغې سېنان آغاجلارېن نالهسی اۏنا هئچ ده یاد گلمیردی. گؤڲ اۆزۆنه قاش-گؤز إدن گؤزَللیکلر گؤلۆنه چاتمېشدې آرتېق. بو آدې گؤله أری ایله بیرگه وئرمیشدیلـر بیر گۆن بو گؤلۆن یانېندا هۆندۆر قۏجامان چترینی آچمېش بیر سالخېم سؤیۆدۆن آلتېندا تاپېشارکن. ایستر ایستهمَز گؤزۆ اۏ سؤیۆدۆ سئچدی. “إله قېشېن بو شاختاسېندا دا چۏخ گؤزَل ایمیش، بیر بورا باخ ایلاهی،” دئدی. سؤیۆد باشدان باشا پار-پار پارېلدایان پامبېق کۏماسې ایدی سانکې، یالنېز یئره یاخېن گؤله دۏغرو أڲیلن بؤیرۆنۆن قارالتېسې گؤرۆنۆردۆ، بیر ده اۏ تایدا سېندېقدان سۏنرا یئره ساللانان یئکه بیر بوداغې.
قېزجېغازلاردان سئچیلمهڲن اۏ سو سۏناسېنېن سئویملی قاپ-قارا شوه گؤزلریندهکی یاش دا کیرپیکلریندهکی بوزلارا قارېشدې. دیزلری سېنمېشدې سانکې، دینجلمک ایستهییردی اۏردا. “بلکه بو یئرلره بیر ده گلمهدیم،” مېزېلداندې اؤزۆ اؤزۆنه. آما آرخاسېندان گلَن بیر اووولتو اۏنو دیکسیندیردی. “یۏخ، هئچ بیر آن بئله دۆشۆنمه. اۏنلار هامېسې کئچمیشده قالدې،” دئییب قېرقې کیمی آتېلدې قاردا کسیلمیش ایزین اۆزهرینه. اۏ تکجه قار اۆزهرینده ایزین کسدیڲینی گؤرۆردۆ، هئچ آردېجا چکیلن قېرمېزې نؤقطه-نؤقطه جیزگینی گؤرمۆردۆ. بلکه ده گؤرمک ایستهمیردی.
هردن مئشهده سېرایا دۆزۆلن قلَمه اۏردوسو گؤڲه دایانېردې، اولدوزلارې بئله کئچیردیلـر بو ظالیمین بالالارې. هم گؤزَل، هم ده قۏرخودوجو. اۏ یۆرۆدۆکجه آیاغې آلتېندان جایان قارېن خارېلتېسې باشقا سَسلر ایله قارېشېردې سانکې. “اۏلا بیلمز. آخې کیمسه بیزی گؤرمهدی گیزلَندیڲیمیز یئردن چېخارکن، کیم قالمېشدې کی بیزی گؤرسۆن! آیاقلارېنېن سَسی ده منیمکی کیمی آغېر دَڲیل.” اۏ سازاقدا شاختادان بئله سۏیوق تر دامجېلارې إنلی کۆرَکلرینین دۆز اۏرتاسېندان اینجه بئله دۏغرو آخدې. گؤزۆنۆن قېراغې ایله مئشهنین ساغ-سۏلداکې آغاجلارېنې یۏخلادې. آرتېق سَسلر چۏخ یاخېنلاشمېشدې. بیر آز اؤنجهده ساغ ألینده بیر جۆت گؤز پارېلدایېردې. “بیر بو أکسیک ایدی، ایلاهی.” سۏلا دۏغرو بورولماق ایسترکن سۏلدا دا بیر جۆت گؤز پارېلدادې. اؤزۆنۆ بیلمهمزلیڲه ووردو. آخې کند آدامې چؤلۆن دیلین یاخشې بیلر. اۏ گئتدیکجه سَسلرین سایې چۏخالېردې. آرتېق ساغېندا دا سۏلوندا دا سۆرۆ ایله پارېلدایان شیمشک کیمی گئجهنی یاران گؤزلر ایدی. “دئیهسن بیزیمکی بوراجانې’یمېش” دئدی. قوجاغېنداکې اؤرتۆڲۆ قالدېرېب بالاسېنېن اۆزۆنه سۏن کز اۏلاراق باخماق ایستهدی. سۏیوق اوشاغې یوخودان اۏیاتماسېن دئیه یاواشجاسېنا ننه تۏخویان ناخېشلې یۆن شالې بیر بالاجا قالدېردې، آنجاق بالاسېنېن هۆلۆ اۆزۆنه باخماق ایستهدی. “ماراقلېدېر! بس نییه آغلامېر. نییه سَس-کۆی سالمېر آخې … بوندا بیر ایش اۏلماسېن!” دۆشۆنجهیه دالدې. اوشاغې یۏخلادې. نَفَسی کۆره کیمی ایستی، قلبی قوش کیمی چېرپېنېر، شوه گؤزلر ده گۆلۆمسهیهرَک کیمی سئوگی ایله آنانېن گؤزلرینه دیکیلمیش، سانکې بیر سؤزلر دئمک ایسترمیش کیمی. بالاجا آناسېنې دفعهلر’له گؤزلرینین گیلهسینی سۏنوناجان آچېلاراق گؤرمۆشدۆ، آما اؤز آرامېزدېر بو آچېلماقلارا هئچ بنزهمیردی. اۏ دا بیر قۏرخویا قاپانېب قېشقېرماق ایستهدی اۆرَکدن، آنجاق نه ایسه اۏنو اۏووندوردو. اۏ یالنېز کیرپیک چالاراق شیرین گؤزلرینی آناسېنا دیکمیشدی، “قۏرخما آنا! اۏغلون بوردادېر،” دئییردی بلکه ده. آنا اۆرَکلهنهرَک شیمشک گؤزلر اۏردوسونون اۏرتاسېندا دایاندې. اۏنلار دا دایاندېلار.
“منه باخېن إی! سۆمسۆکلر! نه دئییرسیز بیزدن أل چکمیرسیز؟”
قارشې طرفدن هئچ بیر اینیلتی ده چېخمادې.
“اۏلان چېخېن جه…” سؤزۆنۆ اوددو. “واللاه من بۏرجومو یئرینه یئتیرمهلییم. سیزدن خواهیش إدیرم، چېخېن گئدین إی گؤزَل تانرېنېن گؤزَل یاراتدېقلارې، قۏیون بیز ده اؤز یۏلوموزو گئدک …” سَسی آغلاماغا بنزهییردی.
بو آرادا دۆز قانېن ایزی ایله گلَن بیر جۆت گؤز باشقالارېندان داها چۏخ پارېلدایېردې، قادېنا دۏغرو یومولارکن آرخادان بیر سۆرۆ گؤز اۏنون اۆزهرینه سېچرادېلار. بۏغوشان قوردلارېن سَس-کۆیۆندن آسلانلارېن بئله اؤدۆ پارتلایاردې. یازېق قادېن بیر آن قاچماق ایستهدی، آما هارا؟ اؤزۆنه چۏخ گۆج وئریبن آرخایا بۏیلاندې، نه گؤرسه یاخشېدېر؟ گؤردۆ اۏ بیری قوردلار هامېسې بیرینی پارتاخلایېر.
“آخې کیم اینانا بیلر کی، ایلاهی سنه اؤزۆم قوربان اۏلوم، اؤزۆ ده مین کره، یۏخ، میلیۏن کره. تَصاددېغېن اۏلوم. دئمک منیم بالامې قورتارماق ایستهییرسن، هه؟ بیرجه اۏنو قورتار، جانېم سَنین آلا گؤزلرینه میلیۏنلار کره قوربان! آخې اۏ بو کنددن قورتولوب قالان بیرجه قولوندور سَنین …” یئنه بۏغازې قۏووشوب سَسی تیترهیهرَک آغلاماغا دؤنمۆشدۆ. آما بو دفعه داها اؤزۆنۆ ساخلایا بیلمهدی. هؤنکۆرتۆ ایله آغلاماغا باشلادې. اؤزۆنۆ تانېیاندان بری هئچ بئله آغلامامېشدې. بلکه ده بیر آز سئوینجدن اۏلا بیلردی. بیر آز اۏوونارکن إله بیل باشقا سَسلر ده قولاغېنا دَڲدی. آخې اؤز گؤزلری ایله گؤرمهین یازېقلار بونا نئجه اینانسېنلار. قوردلار اۏنو آرالارېنا آلېب تولالار کیمی گۆزۆلدهییردیلر. “بس سیز نییه آغلایېرسېز، آللاهېن حئیوانلارې؟ بلکه سیز ده اؤز گؤزۆنۆز’له گؤردۆنۆز اۏ کندین باشېنا گلنلری؟ نییه آغلایېرسېنېز؟ کیم نه بیلهجک بو کندین آدامېنا قوردلارېن یېغېشېب آغلاشماسېنې …؟”
بو آرادا اۏ بؤیرۆندهکی ألینی اونودموشدو. ایستی قان داها بَتَر آخماقدا ایدی. بالاجا قانېن ایستیلیڲینی سۏل آیاغېندا دویماغا باشلادې. آرتېق قۏخوسونو دا آلمېشدې. بو قۏخو اۏنا تانېش گلدی. إولری گؤزۆ قارشېسېندا جانلاندې بو آندا. کندین آشاغې باشېندا کندین اۏرتاسېندان آخان قارا سو آرخېنېن دۆز یانېندا یئرلهشن دیبی-بوجاغې بیلینمهین یام-یاشېل آغاجلې بیر باخچانېن اۏرتالارېندا ایدی إولری. بو آغاجلارېن چۏخونو آتاسې اؤز ألی ایله أکمیشدی. ألی یاشېل بیر آدام ایدی آتاسې. یئردن چؤپۆ گؤتۆرۆب عکسین، ایکی ایلدن سۏنرا گل اۏنون مئیوهسینه باخ. دئمک اۏلار تانېدېغې مئیوه آغاجلارېن هامېسېندان اۏردا أکمیشدی. کندده هامې اۏنون یاشېل ألینه اینانمېشدې و اۏ اۆزدن هامېیا یاردېم إدردی، اۏنون ألینین برکتی بورداکې باغ-باخچالارېن هامېسېندا ایز سالمېشدې. هر بارماغېندان یئددی صنعت یاغېر دئیَردیلر، آما اوشاقلار کیمی صافاۆرکلی و آلچاقگؤیۆل بیر آدام ایدی. اؤزۆ ده بؤیۆک چایېن اۏ تایېندان گلمیشدی. هله بو تایا کؤچمهمیشدن اؤنجه اۏنون آد-سانې دیللرده گزیردی. سۏیو کؤکۆ چایېن بو تایېندان اۏلان آناسېنې دا إولَندیکدن سۏنرا إوینه گتیریب بیرلیکده قالېردېلار. ایکی باجېسېنې دا بو تایدان اۏلان دایېسې اۏغلانلارې آلمېشدې. اۏ تایدا بئش قارداش بیر باجې اۏلدوغونا باخمایاراق آناسې بو تایې داها چۏخ سئویردی. آخې اۏنون آتا-بابا یوردو دا تپهنین قوزئیینده یئرلهشن بؤیۆک کندده ایدی و اۏ اؤز دۏغما-دۏلاما قۏهوملارېنا آرخایېنلېق’لا تئز-تئز گل-گئد إده بیلدیڲی اۆچۆن بوردا یاشادېغېندان داها چۏخ راضې قالېردې.
إولری یئردن بیر مئتر اوجادا چایلاق داشلارېندان تیکیلمیش بیر سکینین اۆزهرینده ایدی. بؤیۆک بیر إیوانا دۆز اۏرتادان إنلی بیر پیللهکاندان چېخېلېردې. هر بئش پیللهنین اۏ باش بو باشېندا بیر گۆلدان قۏیولموشدو. پیللهکاندان چېخمادان اؤنجه اوزون بیر مئو قلمهسینین آلتېندان کئچمهلی ایدی إوه گلنلر. هر فَصیله گؤره بۏیاسېنې دَڲیشن بو دالانېن ترکینی گیرده چانقېل داشلار دؤشهمیشدی، بو اۆزدن اۏردا آددېملاماغېن دا اؤزۆنه اؤزل ریتمی و موسیقیسی واردې. یایدا بوردان زۆمرۆد کیمی پارلایان اۆزۆملر ساللانېردې. باشقا فصیللرده ایسه آغېزلارې دادلاندېران یارپاق دۏلمالارې دیللرده داستان اۏلموشدو. إیوانېن آغاجدان یۏنولموش یارېم مئتر بۏیدا نردهلرینی دؤرد آغاج دیرک آیېرېردې و نردهلرین باشېنداکې گۆلدانلار إوین اؤنۆنده چۏخ کلاسیک بیر گؤزَللیک یاراتمېشدې. بو ساخسې گۆلدانلار دیرکلردن آسېلانلاردان داها ایری ایدیلر، آما اۏنلار آغ چینیدن ایدیلر. بو گؤزَللیک هله باشلانقېج ایدی. إیوان اؤزۆ چۏخ سرین و کؤلگه اۏلوردو. ننهسینین تۏخودوغو مین-بیر بۏیالې، مین-بیر ناخېشلې گیلیم ایله دؤشنمیشدی إیوانلارې. بیر یاندا گۆنَش کیمی پارلایان کؤمۆر سیماوار، اۆستۆنده گۆللۆ چینی چاینیڲی، دۆز قارشېسېندا دا بیر قالېن یۆن دؤشکچه ایله ایکی قالېن یاستېق واردې اۆزَرلریندهکی ماراقلې أل ایشلری ایله. بو أل ایشلری ایله بزَنمیش یاستېقلار و بالېشلار آناسېنېن گتیردیڲی جئهیزلردن ایدی. ننهسی بوردا اۏتوروب بالاجانې هئچ واخت پارلایان گۆنَشه یاخېن قۏیمازدې. إیوان إوین گۆنئیینده ایدی و اۏردان بؤیۆک چایېن اۏ تایېندا باشې قارلې دومانلې بیر داغ گؤرۆنۆردۆ. ننه أره گئتدیکدن سۏنرا اۏ داغېن أتهڲینده یئرلهشن چۏخ آباد بیر کندده یاشامېشدې بیر داها بو تایا کؤچمَزدن اؤنجه. اۏ اۆزدن ننهنین گؤزۆ آشاغېداکې مین-بیر یاشېللېقدا اۏلان مئشهنین مَنظَرهسیندن سۆزۆلۆب اۏ تایدا مین-بیر ماوی ایله چهرایی قارېشېغېندا اۏلان داغلارا دیکیلردی چۏخ واخت.
بیر یاندا دا داها بیر-ایکی دؤشکچه، نئچه بالېش، و بیر ایری یاستېق واردې اۏنلارېن یانېندا. بالاجانېن آتاسې ایله آناسې دا اۏردا اۏتوراردېلار، و اۏ دا آتاسېنېن دیرسکلندیڲی یاستېغېن اۆزهریندن بالا پیشیک کیمی دېرماشېب اۏیناشاردې. اۏنلارېن آرخاسېنداکې پنجرهنین ساغ أل دووارېندان بیر ساز سۏل ألیندن ایسه بیر قوش تۆفنگی آسېلې اۏلوردو. گۆنلرین بیر گۆنۆ چۏخ اوزاقلاردان آشېغې سۏروشا سۏروشا آغساققال بیر کیشی اۏنلارا قۏناق گلمیشدی. گؤزلریندن مئهریبانلېق اۆزۆندن نور یاغېردې. بو آشېغېن خلت آلماماسېنې بیلیردی، آما اۆزۆ کسَر کسمز چۏخ دَڲَرلی خلَتلری بیر باغلامانېن ایچینده آشېغېن قاباغېنا قۏیوب دئمیشدی:
“اۏغول، منیم بیر سۏن-بئشیڲیم وار. بو گۆنلرده اۏنا تۏی توتاجایېق. قۏی سَنین خئییر دوعان اۏنو خۏشبخت إتسین، نه دئییرسن؟ دئییرلر بو یاخېنلاردا بیر کند قالمایېب بو سازېن اۆرکلری اۏخشایان سَسی ایله سئحیرلنمهسین. هانسې تۏی بو ساز ایله یۏلا سالېنېب اۏ إوده هئچ واخت دئدی-قۏدو حاللا-معرَکه اۏلمایېب. سئوگی چیلهییر اۆرَکلره بو ساز، سَنین سؤزلرین …. قۏی بیزیم ده کنیدیمیزدن بو مئه یئلی أسیبن اۆرَکلریمیزه نور چیلهسین. نه دئییرسن اۏغول؟”
آشېق خلَتلره بیر گؤز آلتې باخمېشدې، آما اۏ قۏجانېن اۆرهڲینی سېندېرماق ألیندن هئچ گله بیلمَزدی، تری آلنېندان سۆزه-سۆزه قېزارېب بۏزارېب آنجاق بئله دئمیشدی: “عمی بو اوزاقلېقدا یۏلو سن نئجه اؤزۆنه زحمت وئریب گلیبسن، من ده باشېم اۆستده گلهرَم، نه دئمک؟ بو منیم بۏرجومدور.”
بیر گۆن بالاجانېن آناسې إیوانېن قاباغېنې سولایېب سۆپۆرۆردۆ. اۏرا چۏخ گؤزَل گؤرۆنۆردۆ سۆپۆرۆلدۆکدن سۏنرا، دؤشهمه گیرده داشلار هرهسی بیر بۏیادا پارېلدایېردې. آما بیری پارېلدامېردې دۆز دووارېن دیبینده إیوانېن آلتېندا. بالاجا ماراقلانېب داشا دۏغرو ساللانارکن تپهسی اۆستده داشا چارپمېشدې. بالاجا اؤنجه بیر شئی بیلمهمیشدی، سۏنرا آناسې ایله ننهسینین های-کۆیۆندن اؤزۆنه گلرکن آلنېندان ایستی، قېرمېزې، و اؤزل قۏخولو بیر زادېن آخماسېنې دویموشدو. آناسې ألینی بالاجانېن آلنېنا باسدېقدا آجېشماسېنې دا دویموشدو. آما آناسېنېن “إی وای! بالامې قان گؤتۆردۆ!” دئییب آغلاشماسېناجان آغلامامېشدې.
إیواندان بیر آز قاباقلېق حَیَطدن بیر آرخ کئچیردی. آرخېن اۏ بیری ألینده سېرایا دۆزۆلن گیلهنار آغاجلارې بوداقلارېنې گؤز یاشې کیمی دوم-دورو سویا ساللامېشدې. یاقوت کیمی پارېلدایان گیلهنارلار سویون آخېشې ایله سرینلهییب اۏیناشاردېلار. آغاجلار ایچیندن ایسه بۆلبۆللر سَس-سَسه وئریب نئجه گؤزل مئلۏدیلر یاراداردېلار. بالاجا دا إیواندا ننهسینین ایستی قوجاغېندا پیشیکلهنهرَک شیرین لایلالارې ایله مۆرگۆلهیردی.
آرتېق بیر مۆدّت ایدی بالاجانې إیوانا قۏیموردولار. اۏ بیر گۆن پنجرهدن بۏیلانېب حَیَطه باخماق ایسترکن تۏپول أللری جاما یاپېشېب قالمېشدې. بئلهلیک’له ده اۏ نییه إیوانا چېخا بیلمهدیڲینی آنلایا بیلمیشدی سانکې. اۏ یام-یاشېل باخچادان، بۆلبۆللردن، حَیَطدهکی تۏیوق-جۆجهدن هئچ خبر یۏخ ایدی آرتېق. “اۏنلار دا إولریندن چؤله چېخا بیلمیر،” دئییب دۆشۆنۆردۆ بالاجا. بیر ده جامدان حَیَطه باخارکن گؤزلری قاماشېردې، هر یئر آغ-آپ-آغ پارېلدایېردې. “قار” سؤزۆنۆ بیر نئچه دفعه بو گۆنلر إشیتمیشدی إودهکیلرین آغزېندان، آما نه اۏلدوغونو داها دۏغروسو دۆزگۆن باشا دۆشه بیلمیردی.
نئچه گۆن اؤنجه حَیَطده سَس-کۆی اۏلموشدو. اۏ جامدان بۏیلانېب آغ اؤرتۆڲۆن اۆزهرینده قېپ-قېرمېزې قانېن سئل کیمی آخماسېنې گؤرمۆشدۆ. یئکهپَر قارنې تایا کیمی شیشمیش قالېن بېغلې بیر کیشینی گؤرمۆشدۆ ألیندهکی قانلې پېچاغې ایله قان سئلی ایچینده تیترهین داوارېن باشې اۆستۆنده. بو اۏنون بیرینجی آد گۆنۆ قوربانې ایدی. داوارېن کلّهسی قانېن اۏ یانېندان گؤزلرینی یالوارېرجاسېنا بالاجایا دیکمیشدی، سانکې اۏنا بو قان سئلی اۆزهریندن کئچمهمهسینی دیلهییردی. بالاجا قېشقېرېب آغلارکن آناسې قېرقې کیمی تنهبییه گیریب اۏنو ایستی قوجاغېنا باساراق نه گؤزَل ماهنېلار اۏخوموشدو اۏ یانېقلې سَسی ایله اۏنو اۏووندورماق اۆچۆن.
بالاجا آناسېنېن قانېنېن آخماسېنې دویار دویماز بیر قېشقېرېق سالدې إولردن ایراق. آنانېن اۆزۆندن بیر سیلّه کیمی گلدی اۏنون قېشقېرېغې. اوشاغا باخارکن قانېن آخماسېنې گؤردۆ. هله تزه بو آن ایدی آردېجا قۏیان قېرمېزې ایزی گؤردۆ.
“إی وااای! یاندېق! بونو گؤرَن اۏلسا نه اۏلور اۏلسون ایزیمیزی سۆرۆب بیزی تاپار. بیر آن دا بئله دؤزمک اۏلماز، یاللاه!” دئییب قالخدې. نهایسه بیر داها کنده دۏغرو باخدې. بیر ده گؤزَللیکلر گؤلۆنه باخدې. هئچ کیم و هئچ نه گؤرمهدیکدن گؤله بیر آز چۏخ دالدې.
“اۏ سؤیۆدۆن آلتېندا اۏتوروب ساز چالېردې. هئچ اۆزۆ ده بیلمیریدی عؤمرۆمۆن أن اونودولماز هاواسېنې چالېر. ایلک دفعه گؤز-گؤزه گلدیک اۏردا اۏنا وورولدوغوم آن. اۏ گؤلۆن قېراغېندا سؤزلهشیب سئویشمیشدیک. اۏ گؤلده چیمیب سولاشېب بالېق توتاردېق.”
آما ایندی ایسه اۏ گؤل بوغلانا بوغلانا کنددن گؤله دۏغرو آخان قارا سو ایله قارېشېب آشاغېیا دۏغرو بوغلانا بوغلانا آخماقدا ایدی، دؤڲۆشدن دؤنمۆش یۏرقون بیر أژدها کیمی. چایېن ایزی ایله کنده دۏغرو بۏیلاندې.
“بلکه گلیر، بلکه منه یئتیشه بیلدی، قۏی بیر آز دا دؤزۆم،” دئییب دوردوغو یئرده کنده دۏغرو سۏنالار کیمی بۏیون اوزاتدې. بیر ایکی آددېم گئرییه قایېتدې. ایکیرجیکلی ایدی:
“قایېدېممې، قایېدمایېم؟ آخې نئیلهییم من یازېق؟ نئیلهمک اۏلار؟”
ننهنین سۏن سؤزۆنۆ آنېمسادې:
“بالام، گۆلۆم، گؤزَل گلینیم، آنام-باجېم! چېخ گئت، تانرېدان اؤترۆ، چېخ گئت، یوبانما. چاتدېر بالامېزې اۏ تایا. چاتدېر اۏنو قۏهوملارېمېزېن ألینه. من بیر آددېم داها آتا بیلمهرَم. منیمکی بوراجانېیدې بالام. قاچ قورتار جانېنې بو کافیرلرین ألیندن، آماندېر! قۏیما اۏغلومون ناموسو لکهلنسین، گئت، دورما …”
“آخې، آنا …”
“بالا سَسیمی چېخارتما، قوربانېن اۏلوم! منی ایت إلهمه بو سۏن نفسلریمده. گؤرمهدینمی هم خالقېن ناموسونو لکهلهدیلر، هم ده جلّاد کیمی شاققالادېلار اۏ گؤزَللری؟ گئت باشېنا دۏلانېم، گئت …قوربانېن … اۏلوم، گئت آ … مان…”
ننهنین داها سَسی چېخمامېشدې اۏردا. ننه ده اۏ آغ اؤرتۆڲۆن اۆستۆندهکی قوربانلېق کیمی تیترهییب جان وئرمکده ایدی. قارنې آچېلمېشدې، آغزېندان قان آخېردې کؤپۆکلهنهرک. کؤکسۆ خېرېلدایېردې سۏن سؤزلرینی دئیَرکن، و بیر داها گلینین ألینی سېخا بیلمهمیشدی ألینده.
آز اؤنجه اۏنلارېن دۆز دابانلارې دیبینه دۆشن تۏپ گۆلـلهسیندن کیمسه قورتولا بیلمز ایدی. بو آنا-بالانېن قورتولوشوندا باشقا بیر ایش وار ایمیش دئمک. اۏ پارتلایېشدان کیم نه بیلیر نئچه دقیقه یا ساعات سۏنرا اؤزلرینه گلَن بو اۆچ قوربانلېق دۆشمنین سۏن هَدَفی ایمیش دئمک، چۆنکی بو تۏپ گۆلـلهسینین آچېلان یئرینه باخان ژئنئرال آرتېق وۏدکا شیشهسینی قالدېرمېشدې هاوایا آلایېنداکې باشقا آدامقېرانلار ایله بیرلیکده. چاووشلاردان بیرینین ألینده بیر آدام کلّهسی، نئچهسینین ده ألینده نئچه قادېن آلت پالتارې گؤزه چارپېردې باشدان باشا یانماقدا اۏلان کندین گؤڲلره قالخان ألۏولارېندا. قالان عسگرلر ایسه سېرایا دۆزۆلۆب هاوایا دۏغرو إله بئله بۏلونا-سۏلونا آتش آچماقدا ایدیلر. اوزاقدان گؤرَن بیلردی “فیشنگ دؤولتدن دیر، بالام! وور گئتسین،” دئییردیلر هامېسې.
اۏ پارتلایېشدان چۏخ سۏنرالاراجان آنا-بالا هئچ نهیی إشیده بیلمهمیشدیلر. قولاقلارېندا چۏخ جانسېخېجې بیر کۆشۆلتۆ قالمېشدې. آما اۏ حالدا بالاجانېن بورنوندان چۏخ تانېش اۏلان بیر قۏخو هئچ چکیلمیردی. بو قۏخو اۏنو چۏخ اوزاق کئچمیشلره آپارمېشدې. هم ده چۏخ چۏخ اوزاقلارا.
آتاسېنېن بۏینوندا کندده دۏلانارکن ممه یئیندن پپه یئیهنه هامې آتاسېنې سلاملایېب بالاجانې قوجاقلایېب اؤپردیلر. إولرینده هر گۆن قۏناق اۏلاردې. بیر گۆن چایېن اۏ تایېندان قۏهوملارې گلمیشدی. قۏناقلاردان بیر گنج اۏغلان إیوانداکې تۆفنگی گؤتۆرۆب باخچادان قاچماقدا اۏلان بیر دۏوشانې وورماق ایسترکن ده بالاجانېن قولاقلارې إله بئله توتولوب کۆشۆلدهمیشدی. إله اۏندا دا بو قۏخو گلیب اۏتورموشدو بورنونون ایچینده. گنج قۏناق بیر آز سۏنرا آغلایان بالاجانې اۏووتماق اۆچۆن ووردوغو دۏوشانې اۏنا گؤرسهدیردی. هر گۆن اۏ باخچادا گیزلیجه دۏلانان، بالاجانېن گیزلی یۏلداشې، دۏوشان داها ترپنمیردی. بؤیرۆندن ده قانې سۆزۆردۆ. بالاجانېن اۆزۆندهکی ایتی باخېشدان اۏ گنج اۏغلانېن آز قالا اؤدۆ پارتلایاجاقدې.
“بو گۆرۆلتۆ ایله بو پیس قۏخو بیر یئرده گلنده آدام نهلر ایتیرمیر؟!” دئییب دۆشۆنمۆشدۆ بالاجا.
إله اۏ آن آناسېنېن بؤیرۆ یادېنا دۆشدۆ. بالاجا بیر ایش گؤرمهلی ایدی. باشلادې قېشقېرېق’لا آغلاماغا. آنا اؤزۆنه گلیب ننهنی اۏلدوغو یئرده قۏیوب یۏللانمېشدې. یۏلچو یۏلوندا گَرَک. عئینی حالدا هم اؤنده هم آرخادا نهلر ایسه آختارېردې آنانېن گؤزۆ. آرخایا بۏیلانېب اؤنجه بیر داها ننهنی یۏخلاماق ایستهدی، آما بیر آز داها چۏخ گئرییه دالدې. أری إودن چېخارکن اۏنا بیر مکتوب وئریب دئمیشدی: “بونو نه اۏلور اۏلسون آنام و اۏغلوموز ایله بیرگه اۏ تایدا قارداشلارېما چاتدېرمالېسان. من سیزی بیر آز قۏرویاجاغام. سیز اؤزۆنۆزۆ چای قېراغېنداکې قایېغا چاتدېرېب اۏرالاردا گیزلهنین. سَس-کۆی یاتدېقدان سۏنرا من اؤزۆمۆ اۏرا چاتدېردېم بیرلیکده اۏ تایا کئچهریک، یۏخ’سا منی هئچ گؤزلهمییهجکسیز.”
قادېن بیر سؤزلر دئمک ایستهدی، آنجاق اۏ هئچ واخت أر سؤزۆنۆ ایکی إتمزدی، ایندی ده إتمهدی. یالنېز اوزون-اوزادې بیر-بیرلرینه بیر داها هئچ گؤرۆشمهیهجک کیمی باخدېلار. ایکیسینین ده گؤزلری یاشارمېشدې. أری قوش تۆفنگینی گؤتۆرۆب فیشنگ قاطارېنې چیڲنیندن آسدې. اۏ چۏخ کسگین نیشانچې ایدی. ایستهدیڲی قوشو سئچیب گؤڲده اوچاراق ووراردې، آما هر حالدا ألیندهکی قوش تۆفنگی ایدی! اۏ گؤزلرینین یاشېنې گیزلهدهرَک آناسې ایله یۏلداشېندان آیرېلېب کندین یوخارې باشېندا إولرینی قۏروماغا چالېشان ایگیدلره دۏغرو یۏللاندې. آرخادان آناسې ایله یۏلداشېنېن هؤنکۆرتۆ ایله آغلاشماسې اۏنو بیر آز داها کسگینلَشدیردی: “هامې نئجه، بیری ده بیز. اؤزۆنۆ کیشی بیلن اؤزۆ ده إوینی قۏرومالېدېر، نهیین باهاسېنا اۏلور اۏلسون،” دئییب قارتال کیمی جومدو تپهنین اۆستۆنده یئرلهشن قایالاردان بیرینین آرخاسېنا.
اۏ واختداکې دؤولت “میللی تهلۆکهسیزلیڲی” قۏروماق باهاناسې ایله کندلرده هر نه تۆفنگ سورسات واردې یېغېشدېرمېشدې. میللی تهلۆکهسیزلیڲین نه اۏلدوغونو یئرلی دینج کندلی هاردان بیلسین آخې؟ نئچه گۆن اۏندان سۏنرا بیری بیریندن آجې خبرلر دئیهسن بو ساده خالقې باشا سالا بیلمیشدی. اۏ بیری کندلرین نئجه تالان إدیلیب یئرلی آدامېنې قېرماق خبرلری یاخېنداکې کندلردن قۏهوملارا گلیب چاتېردې، آما اۏ گۆن تپهنین قوزئییندهکی بؤیۆک کندی تۏپ-تانک گۆللـهلری یئر’له بیر إدندن سۏنرا بو کندین خالقېنېن باشې آرتېق قبیر داشېنا دَڲمیشدی. هر تۏپ گۆلـلهسی آچېلدېقدا بو کندین إولری گؤڲه آتېلېب دۆشۆردۆ. تاوانداکې آغاجلارېن پردیلرین آراسېندان سۏورولان دېندېرقا قېرېقلارې ایله تۏز-تۏرپاق یالنېز گؤزلرینی یۏخ، بۏغازلارېنې قۏووشدوروردو.
سامانلېغا تۆلکۆ گیرمیشدی سانکی. قېشقېرېقلار گؤڲه قالخېردې إولردن. هامې دَڲمیشدی بیر-بیرینه. هئچ کیم بیلمیردی نئیلهسین. هره اؤز إوینده اۏ-یان-بو-یانا قاچېردې. بو هاوادا هئچ کیم چؤله چېخا بیلمَزدی. چۆنکی کۆلک قاپېلارېن قاباغېنې إله قالامېشدې کی اۏ قارې کۆرۆمک اؤزۆ اوزون بیر ایش ایدی. قار إله یاغېردې سانکې سۏن دفعهسی دیر، بیر داها یاغمایاجاق. اۏ اۆزدن لاپ اۆرهڲینی بۏشالدېردې. بیر آندا کندین آغساققاللارې آشېقگیلین قاپېسېن چالېب اۏنو چؤله چاغېردېلار.
“نئیلهمهلیییک اۏغول؟ سن بیزدن چۏخ گزیبسن، بیزدن ده چۏخ یاخشې بیلرسن. بیر مصلحَت وئر،” دئدیلر آشېغا. پنجره آرخاسېندان بوغلانان جامې تئز-تئز سیلهرَک نیگاران گؤزلر’له قادېنلار اۏنلارا باخېردېلار.
“بیز کندی قۏرویاق، قادېنلار’لا اوشاقلار دا بؤیۆک چایا دۏغرو قاچسېنلار،” دئمیشدی کندین دۆز اۏرتاسېنداکې إولردن بیری بیر تۏپ گۆلـلهسی ایله گؤڲه سۏورولدو. دئمک قاچماغا دا هئچ فۆرصَت قالمامېشدې.
اۏ کندده یالنېز اۆچ آدامدا تۆفنگ واردې. اۏ دا آتېجېلېق دلیسی اۏلدوقلارېندان اۏلموشدو. تپه اۆستۆندهکی قایالارېن آرخاسېندا اۆچ نیشانچې یامان ووروشوردو. آتدېقلارې هئچ بۏشا گئتمیردی. “اۏغول بیلیرسنمی هر گۆلـله منه نئچهیه باخېب؟ گۆلـلهیه وئردیڲیم پولون بیر قپیڲینده بئله قارېشېق یۏخدور. آلېن تری تؤکمۆشَم هر قپیڲینه. قۏیمارام بیری ده بۏشا گئده،” یۏلداشلارېنا دئییردی آشېق. قالان کندلیلر ایسه أللریندهکی بئل، بالتا، ناجاق، اۏراخچا، و شنه ایله تۏپ-تانک اۏردوسونون قارشېسېندا أل-یاخایا دؤڲۆشۆنۆ گؤزلهییردیلر. کندلیده بونلاردان باشقا نه اۏلا بیلردی کی؟ اۏ یاراتماغا چالېشېر یېخماغا یۏخ. أللریندهکیلر ده یاراتماق اۆچۆندۆر، یېخماق اۆچۆن یۏخ. دئمه بوردا نهیی یارادېردېلار، ألبتّه کی اؤز تاریخلرینین أن شرفلی واراغېنې.
دؤڲۆشچۆلرین بۏشا گئتمهین گۆللـهلرینه جاواب اۏلاراق قایالارېن بیرینین آرخاسېنا بیر قومپارا گۆلـلهسی دۆشدۆ. نه یازېق کی آردېجا ایکی یۏلداشې دا بئلهلیک’له سوسدو. گۆلـلهلر ده سۏنا چاتېردې. دۆشمن گئت-گئده یاخېنلاشېردې. بئلهلیک’له ده سېرا بئل-بالتا ساواشېنا چاتېردې. آما سۏنونجو تۆفنگی سوسدورماق گَرهکیردی. آغېر بیر تۏپ گۆلـلهسی سانکې تپهنی قالدېرېب کندلیلرین باشېنا چېرپدې. بو آندا سۏن تۆفنگ سوسموشدو، آما اۏ آن ماوییه چالار یاشېل بیر ایشېق تپهنین اۏ أل بو ألینی بۆرۆیۆب دۆز گؤڲۆن اۆزۆنه قالخدې. هر ایکی طرفده ووروشانلار ایندییهجن گؤرۆب إشیتمهدیکلری بیر ایشېغا مات قالمېشدېلار. سۏنرا هئچ کسین دویمادېغې ماراقلې بیر عطیر قۏخوسو دۆنیانې بۆرۆدۆ. قېشېن اۏ قودورقان چاغېندا بۆتۆن دۆنیانېن گۆلۆ-چیچهڲی، و مئیوهسینین عطری واردې اۏردا. بو مات إدیجی قۏخو ایله اۏ ماوییه چالار یاشېل ایشېق هامېنې چاشدېرمېشدې. بو آرادا دۆشمن طرفدن نئچه عسگر سیلاحلارې آتېب قاچارکن ژئنئرال اؤزۆ اۏنلاردان بیر نئچهسینی گۆللـهلهدی آرخادان. قالانلارې ایسه قبیردن چېخمېش اؤلۆلر کیمی دؤندۆلر، آما بیر-بیرلری ایله پېچېلداشېردېلار.
کندین آشاغې طرفیندهکی مئشهده ننه، گلین و بالاجا گیزلَنمیشدیلر. ایگیدلری گلمهیینجه هارا گئده بیلردیلر. آما گیزلَندیکلری یئردن اۏ ایشېغې گؤرۆب اۏ تایې هئچ گؤرۆنمهمیش عطری دویدولار. آنجاق بونلار گؤرهنی کیمسه گؤره بیلمهمیشدی. “آنا، گئدین آماندېر، دورمایېن،” اۏ ایشېغېن ایچیندن بونلارا یالوارېرجاسېنا مئهریبان گۆلۆشۆ اۆزۆنده دئمیشدی ایگیدلری. دۆشمن آرتېق کنده دۏلموشدو. اۏردا قالانلار یالنېز قادېنلار ایله اوشاقلار ایدی. گۆلـله سَسی ایله قېشېقېرېق، چېغېر-باغېر، مال-حئیوان، تۏیوق-جۆجه سَسی، یانغې، تۆستۆ کندی بۆرۆمۆشدۆ. گؤزلری ایله گؤردۆکلرینه اینانا بیلمیردیلر کندلیلر. هئچ بیلمیردیلر بو ساواش نه اۆچۆندۆر، آخې کیمسهنین سویونو کسیب تۏیوغونا داش آتمامېشدېلار. بیر یاندان دا ساواشان عسگرلرین نئچهسی بیر زامان بو کندلیلرین قۏنشوسو اۏلوب اۏنلارېن دوز-چؤرهڲینی یئمیشدی. ننه اؤزۆ اوزاقدان ژئنئرال ایله بیر نئچهسینی سئچه بیلمیشدی کندین ألۏولارې ایشېغېندا.
“وای سَنین گؤزۆن چېخسېن … یاش ایتین بالاسې … نانکۏر. آناسېنېن أمجهڲینی کسَن مېندار کؤپکاۏغلو … کاش سنی اؤز ألیم’له قاپېمېزا آج-لۆت سېغېندېغېن گۆن بۏغاردېم. من کۆلباش نه بیلردیم قۏینومدا ایلان بسلهییرم؟ وای سنی آتاسې-آناسې بللی اۏلمایان مېندار کؤپکاۏغلو … قاپېمېزداکې نؤکر إله ژئنئرال اۏلسا بوندان آرتېق اۏلا بیلمز … وای سنی ایتدن سۆت أمَن …”
“دور بالا، دور یازېقسان، دور قاچاق بورالاردان،” دئیهرَک دؤندۆ گلینه. گؤزلرینین یاشېنې گیزلیجه سیلهرَک سئویملی سئویملی گلینین ألیندن توتوب آرخاسېجا چایېن قېراغې ایله چکمهڲه باشلادې.
“بوردان بیر تۏیوق دا جانلې چېخمامالې. آختارېن هر دلیک-دئشیڲی. قېزلاردان أن گؤزَللرینی سئچین، قالانلارېنې کئفینیزی سۆردۆکدن سۏنرا یاندېرېن،” بویوردو ژئنئرال آدامقېرانلارېنا. اۏنلار تاپشېرېغې یاخشېجا یئرینه یئتیردیلر. اۏ آرادا عسگرلردن بیری اۏ ایکی قادېنې اوزاقدان سئچیب ژئنئرالا دۏغرو یۆرۆدۆ. ژئنئرال بارماغې ایله مئشهنی گؤرسَتدی. بو آندا اۏندان “آتش” بویوروغو پارتلادې، آردېجا دا تۏپ گۆلـلهسی.
سنگردن گؤڲه بیر آن قالخېب سؤنن اۏ ایشېق ایله سؤنمۆشدۆ اۏ قادېنېن اومود چېراغې، آما نهیین باهاسېنا اۏلور’سا اۏلسون یئرینه یئتیرمهلی ایدی أرینین أمانتینی. مئشهنین اۏرتاسېندان کند گؤرۆنمهسه ده اۏ تپه گؤرۆنۆردۆ. سۏن کز اۏلاراق تپهنین باشېنا دۏغرو باخدې “بیر آز دایان، گلیرَم عزیزیم،” دئییب چایا دۏغرو یۏللاندې. داها گۆجۆ قالمامېشدې. قانې دۏنموشدو. غونچه دۏداقلارې سۏلموشدو. نفسینده ایستیلیک یۏخ ایدی. اولدوزلاراجان بۏیلانان قَلَمهلر گاهدان آیاغې آلتدا قالېردې. گاهدان گؤزَللیکلر گؤلۆندن اؤلۆم بوغو قالخېردې ترک إدیلمیش قبریستانلېقلار کیمی. قوجاغېنداکې بالاسېنې داها دویا بیلمیردی. بلکه ده بۆتۆن جانېنې سۏلقون گؤزلرینه تۏپلامېشدې. گؤزۆ قارشېدا یالنېز بیر قایېق آختارېردې. “مَڲَر بو آغېر قاردان سۏنرا دا قایېق تاپماق اۏلار؟ دی گل سامانلېقدا ایڲنه آختار! هاردا قالېب بو یییهسیز؟”
بیر آز قاباقدا بیر جۆت گؤز اۏنا دۏغرو پارېلدایېردې. ایستر-ایستهمَز اۏ پارېلتېیا دۏغرو گئتدی. یۏل آزجا یۏقوشلاشمېش ایدی. سۆرۆشۆب قالدې. اۆزۆ قویلو دۆشرکن بالاجانېن قېشقېرېغې اۏنون اۆزۆنه شیمشک کیمی چاخدې. بیر آز اؤزۆنه گلدی. سۆرۆنه-سۆرۆنه یۏقوشو دېرماشدې. اۏ یاندان آشاغېیا یووارلانارق بالاسېنې هئچ ألیندن سالمادې. باشې برک بیر زادا دَڲدی. عؤمرۆنده هئچ واخت بو یاخېنلېقدان بیر بئله اولدوز گؤرمهمیشدی. اولدوزلاردان أن اولوسو یاشېل ایشېقلې قویروغو ایله آخدې. “دؤز. گلیرَم. یالنېز بیر ایشیم قالېب …” دئدی، آما هئچ نهیی آنېمسایا بیلمهدی بیر آن. بیردن اۆزۆنده ایستیلیک دویدو. بو اۏنو بیر آز جانلاندېردې. گؤزلری آنجاق بالاجانې سئچه بیلدی. بیر آز داها جانلاندې. آز اؤنجه باشېنې چېرپدېغې یئره دۏغرو باخدې. “اؤزۆدۆر.” قایېغې تاپمېشدې. اۆستۆندهکی قارې قایېغېن اؤرتۆڲۆنۆ چکهرَک سیلیب، بالاجانې ایچینه قۏیدو. اۏردا داها باشقا اؤرتۆک واردې. بالاجانې دۏغرو-دۆزگۆن باسدېرېب قارلارا دۏغرو دؤندۆ. قایېغې باغلایان کندیری تاپېب آچدې. آرخادان چایا دۏغرو ایتهلهمهڲه باشلادې. قایېق قاردا قویلانمېشدې. اؤن طرفدن قارې أللری ایله کۆرۆیۆب بیر آز یۏل آچدې. إنیش اۏلدوغونا گؤره قایېق آزجا یئریندن ترپَندی، آما چایا گئدیب چاتمادې. آنا قایېغېن آرخاسېنا سۆرۆندۆ. چیڲنی ایله آغېرلېغېنې سالدې سالالې قایېغېن اۆستۆنه، آما بو سۏن دۆشمهسی اۏلدو. إله دۆشدۆڲۆ یئرده دۏنوب قالدې. جانې سانکې قولاقلارېنا یېغېشمېشدې. أرینین سۏن اۏلاراق ساز چالېب اۏخودوغو ماهنې کۆشۆلتۆ کیمی بو قولاغېندان اۏ بیرینه فېرلانېردې:
“بلکه بو یئرلره اۏیییییی بیر ده گلمهدییییم، دومان سالااامات قاااااال داغ سلامااات قال، آ دینیم ایمانېم، گل قادان آااالېم، یئری یئری ترلااااانېم …
قوردلار قایېغېن باشېنا فېرلانېردېلار. بلکه ده قایېغې ایتهلهمهڲین یۏلونو بیلمیردیلر. ایستر یای اۏلسون ایستر قېش، گئجهلری آیېن مَنظَرهسی بو چایېن اۆزهرینده باشقا بیر مَنظَره اۏلور، یالنېز گؤرَنلر بیلر. آما بو گئجه بورانېن گؤرۆنتۆسۆ اینانېلماز بیر زاد اۏلموشدو. قورو قَمیشلردن آزجا اۏ ألده چایېن قېیېسېندا چۏخ بؤیۆک بیر قایا واردې. قوردلاردان بیری اۏ قایانېن اۆزهرینده دوروب جیڲَری چېخاناجان چایېن اۏ تایېنا دۏغرو اولایېردې، اولادېقجا دا اۏ بیری قوردلار اولاشېردېلار.
چایېن اۏ تایېنداکې کندلیلر دئییر: “هئچ واخت بئله قورد اولاشماسې قولاغېمېزا دَڲمهمیشدی.” صاباحاجان هئچ بیری گؤزلرینی بئله یوما بیلمهمیشدی. صاباح تئزدن کندلیلر بؤیۆک چایېن قېراغېنا گلیب نه گؤرسهلر یاخشېدېر؟! بیر قایېق سویون دۆز اۏرتاسېندا اۏلدوغو یئرده دایانېب ایچیندن هئچ گؤرۆب إشیتمهدیکلری ماوییه چالان یاشېل بیر ایشېق قایېغېن ایچیندن گؤڲه فېشقېرېردې، و اۏردان دۆنیانېن بۆتۆن گۆل-چیچک ایله مئیوهسینین اییی هامېنې مات قۏیموشدو.
بۆتۆن دۆنیانې اؤزلرینین اۏیونجاغې بیلن آجگؤزلۆ
سیاسَتچیلرین یانلېشلارېنېن گۆناهسېز قوربانې
اۏلان آزاد اینسانلارېن روحونا تقدیم إدیرم.
عباسعلی احمداۏغلو(1968 – )
خۏی، آپریل،4،2011،
ساعات: 02:00 آ.م. – 10:00 آ.م.


text:
ایشلدن دانیشیغی:Qilavuz
خوشگلدینیز[دَییشدیر]
سالام٬ Qilavuz. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
Maxeeder (دانیشیق) ۴ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۹:۵۳ (UTC)== خوشگلدینیز ==
سالام٬ Qilavuz. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
M.XIII (دانیشیق) ۷ فوریه ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۰۷ (UTC)
آذربایجان تورکجهسینده یازین[دَییشدیر]
سلام حورمتلی قیلاووز بی، سیزین کیمی ایشلدنلر و یاراندیغی مقالهلر ویکیمیز اوچون چوخ دیرلیدیر. من اؤزوم کؤچورمه یولو ایله مقاله یاراتماغا بازلیغیم یوخدور آنجاق سیز ده تر یوخسا آذویکی دن کؤچورمه ایله مقاله یاراتساز دا تکجه ک لاری ق ائتمگه کیفایت ائتمهملیسینیز. بۇراسی آذربایجان تورکجهسی اوچون بیر ویکیدیر و ایستانبولجا یازیلمامالیدیر. لوطفا یاراتدیغینیز مقالهلری اؤز دیلیمیزه اویان سؤزلرله دییشدیرین یوخسا ایدارهچیلردن اونلارین سیلینمهسین ایستهملیییک. --آلپ ار تونقا✉ ۱۶ فوریه ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۱۱ (UTC)
سلام آلپ ارتونقا بی بو ایش ک"یی ق"یا دییشمکدن داها یوخاری مسئله دیر. هر چئویرمه منیم اوچون بیرگون زامان دئمکدیر. مع الاسف تخصصی قونولار اوچون بیزیم آغیزدا سؤزجوک یوخدور بلکه ده من بیلمیرم. ایندیلیک بیزیم فیلوسوفلار یازارلار و آیدینلار و دوشونرلریمیز تورکییه آغزینداکی تورکجه نی بیلیمسل و استاندارد اولدوغونا گؤره ،بوتون یازیلاریندا قوللانیرلار و بو حرکت بیزیم اوچون بویوک بیر آتدیم آتماق اولوبدور . اؤز قونوموزا گلک. من آیری شکیلده یازانمارام مع الاسف. بو ایشگؤنوللو اولاراق ائدیرم . ایشلدیجیلرده سیلمک ایستهسه لر سیلسینلر. یانی من گلیب علمی و یا فلسفی بیر موضوعونو محاوره دیلده یازماغا جرات ائده مم.
- سلام حؤرمتلی Qilavuz بی استاندارد و علمی یازماغینیز چوخ گؤزلدیر و هئچ کیم ده سیزین موحاویره دیلینده یازماغینیزی ایستهمیر، آما سیزجه تانیش و رایج سؤزلری بوراخیب و غئیر رایج کلمهلری ایشلتمک نه قدر دۆز اولابیلر؟ قیضاوتی سیزه بوراخیرام. بیلمیرم هانسی منطقهنین تۆرکوسوز، منجه بیزیم خالقین 90%-ی بو کلمهلرین "قولانماق، بولونماق، بیلیمسل، ياپی، ائورَن، سونماق، ياخلاشیم..." آنلامینی باشا دۆشمز بو کلمهلری ایشتمک خالقی اؤز دیلی ایله غریبه سالماقدیر. بیرده لوطفاً دانیشیقلارینیزی ایمضالاین.حؤرمتله M.XIII (دانیشیق) ۱۷ فوریه ۲۰۱۸، ساعت ۱۷:۲۳ (UTC)
_ یاشییاسیز و بوتون زحمتلریز اوچون چوخ ساغولون. من اورمودانام فریدا کاهلونون صفحه سینی بیراز ساده لشدیرمیشم. سیزلرین بویوردوقلاریزا نهایت حرمتیم واردیر آنجاق اینانمیرام بورانی کیمسه سواللارینی آختارماق اوچون سئچه. منجه ویکیپدیا محققلر یازارلار و بیلیم یوردو اؤیرنجیلر طرفیندن چوخ قوللانیلیر و اونلارین تحقیقاتی اوچون بوراسی بیر "خام ماده" کیمی بیر یئردیر.بوناگؤره بیزیم یوخاری سوییه ده یازیلاریمیزن اولماسی شرطدیر. منیم ایکینجی دیلیلم بوردا چالیشماغادیلیمیزین ایران اؤکه سینده آکتیو و اؤنملی بیر دیل اولماسینی دنیایا خاطیرلاتماقدیر. من ائیواز طاها جنابلاری نین وبسایتینا باخماغا چاغیریرام [[۱]] یاخود حیدر بیات [[۲]] من بو اینسانلاردان اؤنه گئچمه میشم جناب M.XIII .آخیر سوزوم بودورکی. منیم یازیلاریمی دییشدیرن اولسا من دارالمام و اؤزولمرم.قیلاووز 10:47, 17 feb 2018 (UTC)


text:
یارقئتای
یارقئتای فارس دیلینده دادسرا تورکیه ده ساوجی اوفیسی
بیر قورولوش دیر بو قورولوشون وظیفه سی خالقین حوقوقون ساخلاما دیر و دیگر وظیفه لریندن یاسالارین یاپئلماسینا گوزه آلماخ یا نظارت و سوچلی لاری تعقیب اتمک جزالارین باشلارینا گتیرمک دیر. یارقئتایین باشقانی عدالت باکانی دیر آما حاکیملرین ور دیگلری اویلاردا باغئمسیزلیغلاری وار. یارقئتای تاریخی اولاراخ فرانسه لی بیر اورگان اولماسینی دمک اولار. یوزلر ایل اونجه فرانسه پادیشاه لارین اوزلرینن دیفاع اتمک ایچون الچی لری اولوردو. فرانسه نین بویوک اینقلاب یا دوریمین ده قبول اتدی لر کی یارقیتای و اونون باشیندا ساوجی لارین اولماسی فایدالی دیر. یارقیتای باشقانلاری ۱-ساوجی: خالقین حوقوقون ساخلانماسی و یاسالارین یاپیلماسینا گوزه آلماخ و سوچلی لاری تعقیب اتمک دیر. ساوجیا تعقیب حاکیمی ده دییرلر. ۲-ساوجی آسیستانتی:ساوجینین الینین آلتیندا یارقیتایین بیر نچه ایشلرین گورور و ساوجی اولمیاندا ساوجینین ایشلرین گورور. ۳-سورگولانچی:یوخسا تحقیق حاکیمی ایلک یاپیلان تحقیقاتی و سوچلانانین زیانینا یا خیرینه اولان دلیل لری ییغماخ بونون وظیفه سی دیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
تورکی حقوق مقاله سینن یازار رضا عباس زاده ثمرین/ جزا پروسیدور قورولوشلاری / یارقیتای.


text:
عراقلی تۆرکمن باخان: هر زامان تۆرکیه جمهوریتینین یانینداییق
"گئچمیشدن بو گونه قدر تۆرکیه جومهوریتی هر زامان بؤلگهده اولان اینسانلارا، وطنداشلارا، بوتون اتنیک قروپلارا و دینی قروپلارا آیریم ائتمهدن بؤیوک بیر دستک، بؤیوک بیر قاتقی وئرمکدهدیر"
عراق کورد یئرلی ادارهسی اتنیک و دینی قوروملاردان مسئول باخانی و عراق تۆرکمن جبههسی ایجرا قورولو عضوو آیدین معروف، تۆرکیهنین عراقین قوزئیینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکایا قارشی عملیاتینین بؤلگهده باریش و دینجلیک اوچون حیاتا گئچیریلدیگینی بیلدیررک،
"عراق تۆرکمنلری اولاراق هر زامان تۆرکیه جمهوریتینین یانینداییق" دئدی.
تۆرکمن باخان ویدئو مئساژلا، تۆرکیهنین بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکایا قارشی حیاتا گئچیردیگی "پنجه-کیلید" عملیاتینی دگرلندیردی.
معروف مئساژیندا،
"سون گونلرده تۆرکیه جمهوریتی تۆرک سلاحلی گوجلرینین سرحد بؤلگهسینده پکاکا ترور هؤرگوتونه قارشی حیاتا گئچیردیگی بو عملیات حاقلی اولاراق بؤلگهده باریش اوچون، دینجلیک اوچون بیرگه یاشاماق اوچون بیر عملیاتدیر. بیز عراق تۆرکمنلری اولاراق هر زامان تۆرکیه جمهوریتینین یانینداییق" ایفادهلرینه یئر وئردی.
باخان معروف،
"گئچمیشدن بو گونه قدر تۆرکیه جومهوریتی هر زامان بؤلگهده اولان اینسانلارا، وطنداشلارا، بوتون اتنیک قروپلارا و دینی قروپلارا آیریم ائتمهدن بؤیوک بیر دستک، بؤیوک بیر قاتقی وئرمکدهدیر" دئدی.
معروف مئساژیندا، شهیدلره رحمت، عائلهلرینه باشساغلیغی وئردی.
ایلگیلیلی خبرلر
شنتوپ: دونیانین، تۆرک دؤولتلرینین سسینه احتیاجی وار
"اولوسلارآراسی دوغو-باتی اورتا دالانی و خزر گئچیشلی آذربایجان-ناخچیوان باغلانتیسیسی کیمی آددیملارلا بیربیریمیزه داها سیخ باغلانمالیییق"
علییئو لاوروو قبول ائتدی
"باریش آنلاشماسی تکلیفیمیز جاوابسیز قالدی آنجاق یئنه ده بو تکلیفین قبول ائدیلهجگینی اومود ائدیریک"
قوزیی قیبریس روم طرفینین سیلاحلانما فعالیتلرینه رئاکسیا گؤستریب
قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی گونئی قیبریس روم ایدارهسینین سیلاحلانما فعالیتلرینه رئاکسیا وئریب.


text:
سوسلان زانائف
سوسلان زانائف (اینگیلیسجه: Soslan Dzhanayev) (دوْغوم:۱۳ مارس ۱۹۸۷ (۳۵ یاش) ولادیقفقاز) بیر فوتبالیست. روبین کازان فوتبال کولوبو و روسیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سوسلان زانائف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- اوستینلر
- فوتبال قولرلری
- کاماز نابرژنیه چلنی کولوبونون اویونچولاری
- ایسپارتاک مسکو کولوبونون اویونچولاری
- اسپارتاک ولادیقفقاز کولوبونون اویونچولاری
- روستوف کولوبونون اویونچولاری
- روبین کازان کولوبونون اویونچولاری
- زسکا موسکو کولوبونون اویونچولاری


text:
اوکراینده یوزلب باله حیاتی نی یوقاتدی و یره لندی
اونلب تعلیمی موسسه نینگ ویران بولگن لیگی بیلدیریلدی
اوکراین باش قاره لاوچیلیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, روسیه اردوسی نینگ بمباران لریده 1141 تعلیمی مرکز گه ضرر ییتکزیلگن لیگی معلوم قیلیندی.
بیاناتده, 99 تعلیمی مرکز نینگ ایسه بوتونله ی ویران بولگن لیگی بیلدیریلدی.
عینی دمده بیاناتده, روسیه نینگ هجوم لری نینگ باشله گن 24- فبروری کونیدن بیری 208 باله نینگ حیاتی نی یوقاتگن لیگی و 376 باله نینگ ایسه یره لنگن لیگی معلوم قیلیندی.
اوکراین باش وزیری نینگ اوریبناسری ایرینا ویریشچوک هم, توناون آچیلگن یولدن 4 بس گه میندیریلگن عادی اهالی نینگ ماریوپول دن چیقاریلگن لیگی نی معلوم قیلرایکن, کیچه بردیانسک ده قالگن اوشبو کیشی لرنینگ بوگون زاپوریژیا گه ییتیب کیله دیگن لیک لری نی بیلدیردی.
ویریشچوک, عیال لر, باله لر و قری لرنی اوروش منطقه لری دن چیقاریش فعالیت لری نینگ بوگون هم دوام ایته دیگن لیگی نی معلوم قیلدی.
عینی دمده اوکراین جمهوررئیسلیک دفتری باش مصلحتچیسی اولیکسی آرستوویچ, حاضرگی کونده اوکراین ده 90 مینگ گه یقین روس حربی سی نینگ موجود ایکن لیگی نی بیلدیردی.
آرستوویچ, 22 مینگ روس حربی سی نینگ ایسه اوکراین چیگره سیده کوتیب تورگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
دیسودیوم تتراکربونیلفرات
دیسودیوم تتراکربونیلفرات (اینگیلیسجه: Disodium tetracarbonylferrate، روسجا: TeTpakapбoHилфeppaT HaTpия) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و برک جیسم حالتینده تاپیلار.دیسودیوم تتراکربونیلفرات کربونات و سودیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Disodium tetracarbonylferrate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیسودیوم تتراکربونیلفرات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوروپادا تهلوکهسیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتی
اوروپادا تهلوکهسیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتی، ATƏT (اینگیلیس. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) —دونیانین ان بؤیوک تهلوکهسیزلیک یؤنوملو حؤکومتلرآراسی تشکیلاتی.
تاریخی[دَییشدیر]
30 ژوئیه - 1 آقوست 1975-جی ایل تاریخینده یئنیدن هلسینکیده کئچیریلمیش موشاویرهده اوروپانین 33 دؤولتینین، همچنین آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و کانادانین دؤولت و حؤکومت رهبرلری اوروپادا تهلوکهسیزلیک و امکداشلیق موشاویرهسینین یئکون آکتینی (هلسینکی موقاویلهسی) ایمضالامیشلار. تشکیلات 1995-جی ایل ژانویهنین 1-دک اوروپادا تهلوکهسیزلیک و امکداشلیق موشاویرهسی (ATƏM) آدلانمیشدیر (اینگیلس. Conference for Security and Cooperation in Europe - CSCE). حاضیردا 56 عوضو و 11 طرفداش دؤولتله دونیانین ان بؤیوک بؤلگهسل تشکیلاتیدیر.[۳]
ATƏT "سویوق ساواش"ین قورتارماسیندان سونرا عوموماوروپا تهلوکهسیزلیک سیستمینی فورمالاشدیران، یئنی اوروپانین سیاسی و ایقتیصادی حیاتینین سیویل بیرگهیاشاییش قایدالارینی موعین ائدن، دؤولتلرآراسی موناسیبلری رقیبلیک و موناقیشه رِلسیندن امکداشلیق و قارشیلیقلی منافع ایستیقامتلرینه یؤنلدن بیر تشکیلات فونکسیونونو ایجرا ائدیر.
ATƏT 1975-جی ایلده یارادیلاندان بری تشکیلاتین یوکسک سویّهده 6 زیروه گؤروشو کئچیریلیب. تشکیلاتین سون زیروه گؤروشلری 1999-جو ایلده ایستانبولدا، 2010-جو ایلین دسامبرین 1-2-ده آستانادا کئچیریلیب. آستانا زیروه گؤرشونده تشکیلاتا عوضو اولان 56 اؤلکهنین، هابئله قورومون طرفداشی اولان 12 اؤلکهنین دؤولت و حؤکومت باشچیلاری، او جوملهدن 68 بین الخالق تشکیلاتین رهبرلری ایشتیراک ائتمیشدیلر[۴].
آذربایجان جومهوریتی 1992-جی ایلدنATƏT-این عوضوودور. همین ایل مارسین 24-ده داغلیق قاراباغ موناقیشهسینین باریش یولو ایله، دانیشیقلار واسیطهسی ایله حلی اوچونATƏT-این مینسک قروپو یارادیلمیشدیر.
ایشتراکچی اولان دؤولتلر[دَییشدیر]
امکداشلیق اوزره طرفداشلار[دَییشدیر]
اورتا شرق و شیمالی آفریقا اؤلکهلری
- 1992 ژاپون
- 1994 جنوبی کوره
- 2000 تایلند
- 2003 افغانیستان
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ OSCE - Organization for Security and Co-operation in Europe 2021.
- ^ OSCE - Organization for Security and Co-operation in Europe 2018.
- ^ Heydər Əliyev. Müstəqilliyimiz əbədidir: (Çoxcildliyin I-IX cildlərinin köməkçi aparatı).- Bakı, 2008.- 339 səh.
- ^ "Ermənistan küncə sıxışdırılıb: "2+5" ssenarisindən necə qaçmalı?". 2010-11-25 tarixində orijinalındanarxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-11-24.
- ^ Archived copy.
- ^ OSCE - Partners for Co-operation.


text:
یئل چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله)
نۏوروزون گؤزل چرشمبهلرینین اۆچۆنجۆسۆ خالق آراسېندا یئل چرشمبه آدلانېب.
یئل، هاوانېن حرکتی و یئر دڲیشدیرمهسیندن اولوشان أسینتی و روزگار دئمک دیر.
خالق ایچره یئل چرشمبهسینه، کۆلک چرشمبهسی، هاوا چرشمبهسی، یئللی چرشمبه، کۆلک اۏیادان چرشمبه و زونانېن بیر سېرا کندلرینده حئیدر چرشمبهسی ده دئییبلر.
یئل چرشمبهسینه بعضی بؤلگهلرده (غرب ) قارا چرشمبه و گۆل gül چرشمبهسی ده آدلاندېرېبلار.
أسکی إعتیقادلارا گؤره قارا نهرده یاتمېش دؤرد جۆره کۆلک یئر اۆزۆنه چېخېب ایلک اؤزۆنۆ تمیزلَییر و هر کۆلک بیر پالتاردا و بیر رنگده اؤزۆنۆ گؤرسهتیر. بوردا رنگلرین میفیک معنالارې خۆصوصی معنا داشېیېر. تۆرک میفۏلۏژیسینده آغ یئل آغ لیباسدا، قارا یئل قارا لیباسدا، خزری گؤی لیباسدا، گیلاوار قېرمېزې لیباسدا تصوّۆر إدیلیر.
دئدیکلره گؤره چرشمبه بایرامېندا یوردوموزا دۏلاشان کۆلَک محض بو دؤردلۆڲۆن رنگیندن اؤزۆنه پای آلېر و قېسا مۆدّت ده عالمی گزیر.
اۏنا گؤره ده هاوا طبعدن-طبعه، رنگدن-رنگه دۆشۆر.
أسکی ایناملاردا مۆقدّس کیتابلاردا اینجیل، تورات، زبور، و قورآن’دا یئل آللاهېن قۆدرَتی وصف اۏلونور. یئل، أراضی ایداره إدن، قۆدرتلی تانرېلاردان سایېلېر. اینانېلېر یا اؤزۆ تانرې دېر یا تانرې طرفیندن قۆدرتلی بیر آنترۏپۏمۏرفی دیر. اۏ لازېم اۏلاندا اینسانلارې عزیزلَییر یاردېمجې اۏلور، غضبلَننده ایسه آداملارې جزالاندېرېر.
یئل آذربایجان میفیک تفکّۆرۆنده یۏل گؤرسهدن و بلدچی رۏلونو اۏینایېر.
قدیم یونانلارېن گۆرجۆستان أراضیسیندهکی نسیللری ایچهریسینده تری آلئت اوروملارېندا کۆلَک آللاهی إله بئلهجه یئللی بابا آدلاندېرېلېر.
یئل چرشمبهسینده أسن ایستی کۆلَکلر یازېن گلیشیندن خبر وئریر و اۏیانان یئل، کۆلَک، اۏیانمېش سویو و اۏدو حرکته گتیریر.
بئلهجه بوز آیېنېن مۆقدّس چرشمبهلریندن سایېلان و طبیعتین عۆنصۆرلری ایله باغلې اۏلان سودان ایچدیک، اۏددان کئچدیک، ایندی ده کۆلهڲینین حزین مئهینه بلهنیریک.
قدیم إعتیقادلارا گؤره بو چرشمبه آخشامېندا اۏیانان کۆلَک عرضی دۏلاشاراق سویو، اۏدو حرکته گتیریر. یئل چرشمبهسینده أسن مئحینده، کۆلهڲین آهنگینده بیر حرارت اۏلور.
گۆن عرضینده هاوانېن بیر نئچه دفعه دڲیشمهسی کۆلهڲین تمیزلَنمهسی کیمی باشا دۆشۆلۆر.
هر بیر چرشمبهنین اؤز آدې، اؤز معناسې، اؤز یۏزومو وار.
فۏلکلۏر نومونهلرینده، خوصوصی ایله ده داستانلارېمېزدا، إلهجه ده أسکی إعتیقادلاردا یئر اۆزۆنده کۆلهڲین ایکی رنگی گؤرسهتیلیر آغ و قارا.
حتتا دئییملرده بئله بیر ایفاده وار کی، هانسې خۏشا گلمهین ایفادهدن ناراضېلېق یارانارسا، ننهلر تئز دییردی:
“آغزېندان قارا یئللر آپارسېن”
هابئله اۏبایا، عائلهیه، نسله، خئیر دوعا وئرنده سؤیلهیردیلر:
“اۆستۆنۆزه آغ یئللر أسسین”
ألبته آرتېرمالېیام کی یئل، اینسانلارېن دۆشۆنجهسینده هاوانېن معناسېنې کسب إدیر و اینسانلارېن حایاتېن یارانېشدان إعتیبارَن اۏنون’لا نفس آلدېغېنې وورغولایېر.
باهارېن گلیشی، هاوالارېن دڲیشمهسی دورمازدان حزین کۆلَکلرین و مئحلرین اۏلماسې اینسان عالمینده ده مۆختلیف دڲیشیکلیکلره یۏل آچېر خۆصوصن کندده یاشایان اینسانلارېن أکین-بیچینینده اۏنلارېن زمیلرینده حزین کۆلَکلرین اۏلماسې تۏرپاغېن یاواش-یاواش اۏیانماسېنا ایشارت دیر.
همین بو یئل چرشمبهسی اینسانلارېن فعالییتلرینه، عادت، عنعنهلرینه باغلې اۏلماغا گؤره فرقیلی دیر. محض بو چرشمبه گۆنۆ بۆتۆن إولرده تمیزلیلیک ایشلری باشلانېلېر خۆصوصن قادېنلارېمېز-قېزلارېمېز إوده تام معنادا تمیزلیک ایشلرینه باشلایېرلار. هر بیر قادېن إوین ده کی یۏرقان-دؤشهڲی هاوایا آتېر و اۏنون تزه گلن باهار نفسی ایله یئنیلَنمهسینی، چېخان گۆنشه تأثیری آلتېندا داها تمیزلَنمهسینی ایستهییر. بیر ده إولرده هرطرف سیلینیب، تمیزلَنیر. پالازلار، خالچالار، چېرپېلېب شۆشهلر، پنجرهلر سیلینیر.
خانېملار اوشاقلار اۆچۆن تزه پالتارلار بیچیب تیکیرلر.
تۏنقاللارې حاضېرلایېرلار.
إولرده سۆدلۆ پلۏو و یا بولغور آشې بیشیریلیر. پلۏو دملهنیلیر، سۆفرهیه داها چۏخ قورو مئیوه و یا دنلی بیتگیلردن حاضېرلانمېش چرزلر قۏیولور.
قېز-گلین قۏز-فېندېغې لپهلَییب، شیرنییات بیشیریرلر.
همین گۆنده بیر قارېش بۏیو اۏلموش سمنینین دؤورهسینه قېرمېزې قوماش باغلانېلېر.
سۏنرا إو أهلی یا بیر محللهنین قۏنوم-قۏنشولارې یېغېشېب قورولموش تۏنقاللارې شر قارېشاندا اۏد وورورلار، تۏنقال باشېنا تۏپلاشانلار نؤوبه ایله اۆچ دفعه اۏنون اۆستۆندن آتلانېرلار. بو آتلانماقلار بۆتۆن آزار-بئزاردان-بدبختلیک-فلاکتلردن-گۆناهلاردان خیلاص اۏلماق نییت ایله إدیلردی.
تۏنقال باشېندان دؤنۆب بیر سؤیۆد آغاجېنېن آلتېندا دوروب نییت إدیب و یئل بابانې کؤمهڲه چاغېراردېلار، أڲر بو آندا یئل أسیب و آغاجېن بوداقلارې تۏرپاغا تۏخونسایدې دئمهلی همین اینسانېن آرزوسونو تانرې إشیدیب و یئرینه یئتیرهجک ایدی.
خالق کۆلهڲی تانرېنېن قۆدرَتی بیلیب اۏنا نذیرلر دییرمیشلر و تاپشېراردېلار کی یئل أسدیرهنی سؤیۆب یامانلامازلار.
میللت ایناناردې یئل چرشمبه آخشامې تانرې آنجاق خۏش سؤزلری إشیدر اۏنا گؤره اویوملو و یاخجې سؤزلر دئییلیب و دوعالار اۏلوناردې.
عادتدن ایدی یئل چرشمبهسینده قفسده ساخلانېلان قوشلار و حئیوانلاری آزادلېغا بوراخماق لازېم ایدی .
همین گۆنده قبیرلر زییارَت اۏلونار، کۏل-کۏسدان تمیزلَنَر و دۆنیاسېنې دڲیشمیش یاخېنلار یاد اۏلار.
بو چرشمبه ایله ده باغلې ایللرین سېناغېندان چېخاراق بو گۆنۆمۆزه قدر یاشامېش و اؤزۆنۆ دۏغرولتموش خالق حیکمتلری وار کی دئییبلر:
– یئل أسیب قۏز تؤکۆلۆب.
– یئلنن گلن سئلنن گئدر.
– یئل آپاردېغېنې قایتارماز.
یئل بابا مراسیمی
قدیم زامانلاردا خرمن زامانې یئله باغلې یارانمېش أن چۏخ اینانجلار چؤرک و خرمن’له باغلې اۏلاردې کۆلهڲی ترنّۆم إدهرَک اۏنون شأنینده آغېز-آغېزا وئرهرَک نغمه اۏخویارمېشلار.
آی یئل بابا یئل بابا
تئز گل بابا گل بابا
سۏوور بیزیم خېرمانې
آتېنا وئر سامانې
دن یېغېلېب داغ اۏلسون
یئل بابامېز ساغ اۏلسون
تاخېلېمېز یئرده قالدې
یاخامېز ألده قالدې
آی یئل بابا یئل بابا
قوربان سنه گل بابا
بو چاغېرېشدان سۏنرا یئل بابا گلیب خېرمانې سۏووراردې سامانې آپارېب اؤز آتېنا وئریب، تمیزلَنمیش دن ایسه آداملارا قالاردې.
خېرمان سۏورولوب، تاخېل دؤڲۆلۆب، قورتاراندان سۏنرا اۏخویاردېلار:
خېرماندا شانا قالدې
یئل أسدی شانا قالدې
خېرمانا بیر قېز گلدی
ساچې نیشانا قالدې
هابئله خرمنده اینانجلار وار ایدی کی یئل بابا خېرمانا گلمهمیشدن قاباق اوردان بوغدا، دن گؤتۆرمزدیلر و ایناناردېلار سۏوورولمامېش بوغدا گؤتۆرهنین اۏغلو اؤلَر ،آما خېرمان سۏورولاندان سۏنرا ایلک بوغدا گؤتۆرهنین اۏغلو اۏلار.
یئل داغېنا زییارَت إدردیلر، آداملار اۆرکلرینده هر هانسې بیر دیلَک توتوب نذر-نیاز گتیریب، قوربان کسردیلر. یئل بابا دا هر کسین قوربانېنې قبول إتسه ایدی اۏ آدام خئیر تاپېب آرزوسونا چاتاردې.
آما تاخېل سۏورولاندا یئل بابا برک أسردی و ایشه مانئع اۏلاردې اۏندا ألهڲین یا دا قلبیرین اۆستۆنۆ برک-برک باغلایاردېلار اۏندا یئل بابا اینصافَن گلیب یاواش-یاواش أسردی؛ بیر ده تاخېل دؤڲۆلَنده یئل بۏغاناغې قالخاندا قېزلار ” گلمه-گلمه، سنه گئدهرَم ” دییردیلر.
شیفاهې خالق یارادېجېلېغېندا یئل’له باغلې نغمهلر، أفسانهلر، میفلر، مثل، سؤز، بایاتې، آغې، قارقېشلارا دا توش گلیریک.
یئل أسسین یئله دڲسین
مئح أسسین تئله دڲسین
تک ألدن نه سس چېخار؟
أل گرک أله دڲسین
آچېقلامالېیام کی بعضیلری سانېر خېرمان و تاخېل دؤڲمک مراسیمی نۏوروز شنلیکلری ایله هئچ بیر علاقهسی یۏخدور آما بیلین کی یئلین دؤرد مۆقدّس عۆنصۆردن بیری کیمی ایلین باشلانغېجېندا اۏیاندېغېنې نۏوروز شنلیکلرینین ایسه دؤرد عۆنصۆر’له باغلې یاراندېغېنې نظره آلساق اۏندا آیدېن اۏلار کی یئل بابا مراسیمی اؤز سۏی کؤکۆ یئل تانرېسېنا إعتیقاد آنلامې ایله باغلې دېر. اۏنو نۏوروز شنلیکلریندن هئچ جۆر کنارا قۏیماق اۏلماز.
بابالارېمېز اینانېردې کی چرشمبه آخشامې تانرې دوعالارې إشیدر و قفسده اۏلانلار آزادلېغا بوراخېلار.
بیز ده بو مۆقدّس آخشامدا أللریمیزی اولو تانرېیا اوزالدېب اۏنا دوعا إدیریک کی یئل بابا حؤرمَتینه محبوسدا اۏلانلار آزادلېغا بوراخسېن و یاشاملار محبّت’له دۏلو اۏلسون صۆلح یئر اۆزۆنۆ بۆرۆیۆب اوشاقلارېن گۆلۆشۆ قاینار بولاقلارا قۏشولسون.
یئل چرشمبهنیز مۆبارک اۏلسون.
قایناق:
– ایل آخېر چرشمبه
(آزاد مۏلوداۏغلو نبییئف)
کؤچۆرن بهرام اسدی
– چرشمبه (میفۏلۏژی)
– فئیسبوک مقالهلریندن


text:
اویان نیوز: بیر چوخ شهری بومباردمانا توتان اسد بیرلیکلرینین سون هوجوملاریندا ۸۸ نفر حیاتینی ایتیردی
سوریه خالقی گونه یئنه پارتلامالارلا اویاندی.
بیر چوخ شهری بومباردمانا توتان اسد بیرلیکلرینین سون هوجوملاریندا ۸۸ نفر حیاتینی ایتیردی. بشار اسد بوتون اویاریلارا باخمایاراق اؤلکهده قان آخیتماغا داوام ائدیر. باشکند دمشق باشدا اولماق اوزره حلب، حم، درعا، حماه، ایدلیب و دیرالزوردا بومباردمان و چاتیشمالار بوتون شدتی ایله داوام ائدیر. دمشقین گونئی باتیسیندا بیر واسطهیه یئرلشدیریلن بومبا پاتلادی، پاتلامادا اؤلن یا دا یارالانان اولمادی.
اؤته یاندان بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین سیغینماچیلار یوکسک کمیسرلیگی، قیده آلینان سوریالی سیغینماچی ساییسینین ۱ هفتهده یوزده ۱۰دان چوخ آرتدیغینی بیلدیردی. اردن، لبنان، عراق، تورکیه، میصیر و قوزئی آفریقایا سیغینان سوریهلیلرین ساییسینین گئچن هفته ۱ میلیونا چاتدیغینی خاطیرلادان سؤزچو، آرادان گئچن ۱ هفتهده، بو سایییا ۱۲۱ مین یئنی سیغینماچینین اکلهندیگینی ایفاده ائتدی.
ت ر ت


text:
حلیم یارقین
هر وقت که کۉرگاسېن مېنینگ سۉزومنی
سۉزومنی کۉروب ساغینغاسېن اۉزومنی
ظهیرالدین محمد بابر پادشاه نېچیته اثر یازگن؟
ظهیرالدین محمد بابر کوچلی سیاستچی و بویوک امپراتورلیک قورگن پادشاه بۉلگنیدن تشقری، او یېتوک اېسدهلیک یازووچی و اینجه سۉزلی شاعر بۉلیب، اسلام فقهی، موسیقی سرلری و یۉللری همده اوروش فنلرینی چوقور بیلگن بیلیمدان اېدی. او دولتچیلیک مشمشه لریگه قرهمهی، هر بیر آز کېز دوچ کېلگنده قلمی نی ایشگه تشلب، شعر می یا اېسده لیک؛ نامه می یا بویروقلر یازیب تورردی.بابر پادشاه، اۉز تیلی و ادبیاتی گه اۉته مسؤولیتلی و بورچلی اېدی. شونینگ اوچون، او سناقلی فارسچه بیتلر، وصیتنامه و بیر نېچیته نامه دن اۉزگه برچه یازوولری، اینیقسه بوتون ییریک اثرلرینی آنه تیلیگه یازدی.بابر یره تگن اثرلر قوییده گیلردن عبارت دیر:1. بابرنامه/ توزوک بابری/وقایع (بابرنینگ بوتون حیاتی اېسده لیکلری)؛2. بابر دېوانی(تورلی شعر تۉپلمی)؛3. عروض رسالهسی (شعر بحرلری وزنلری حقیده)؛4. مبیّن (حنفی فقه حقیده)؛5. والدیه رسالهسی (خواجه عبیدالله احرار “والدیه” رساله سینینگ منظوم ترجمهسی)؛6. بابری خط (اۉز نامیگه اتب اختراع قیلگن یازوو)؛7. موسیقی رسالهسی (یۉقالگن، بیراق اۉزبېکستان مطبوعاتیده ترقلگن بیر مقالهده، اویغورستان نینگ “کاشغر” شهریده قیسی دیر کیشی نینگ قاشیده بارلیگی یازیلگن. بیراق، “بابر خلق ارا فوندی” باریب، تاپالمهدی)؛8. اوروش رسالهسی (یۉقالگن)؛9. نوایی شعرلریدن بحرلرگه کۉره سَیلنگن تېرمه تۉپلم (استاد رحیم ابراهیم نینگ ترقتگن مقالهسیگه کۉره، بو تۉپلم ایراندن تاپیلگن اېمیش)؛10. مصحف بابری (بابر، بابری خط بیلن کتابت قیلیب مکه گه جۉنتگن قرآن. هرچند مشهد شهری، آستان قدس رضوي کتابخانهسیده 50 رقم آستیده سقلنهیاتگن قرآننی ایرانلیک عالم احمد گلچین معانی “مصحف بابري” دېب تانیتگن، بۉلسه-ده، بیراق کۉپلب عالملر اونی تن آلمهی توریبدیلر)؛ 11. شعر مصطلحاتی. بابرنینگ بونداق بیر اثر یازگنلیگی اونینگ “خراسان و عراق فضلاسی بیله فصحاسی خدمتلاریده” یازگن بیر نامهسیدن گمان سِیرهلگن. (بو اثر حقده اوشبو قلم بیر مقاله یازیب، اۉزبېکستان مطبوعاتی همده استاد رحیم ابراهیم مسؤوللیگیده پشاورده چیقه دیگن “چاووش” ژورنالیده نشر قیلگن اېدی.)بابرنینگ یوقاریده رویخطی یازیلگن اثرلری نینگ هر بیری اۉز اۉرنی و ساحهسیده اهمیتلی دیر. بیراق، اولر ایچیده شک-شبهه سیز “بابرنامه” و “شعرلر دېوانی” أیری یوکسک اهمیت و اعتبارگه اېگه.(قوییده بابرنینگ بیر بېت دستخطی و بابر باغیدهگی مقبرهسی)
“بابر”


text:
Template:Wn/azb/Wn news
- گورولمهلی لازیم ایشلر: کومک ایستکلری: ۰ بررسییه ایحتیاجی اولان مقالهلر: ۰ بررسی حالینداکی مقالهلر: ۰ دولدورولمالی بؤلمهلر: ۰ دییشیکلیکلره قوروما ایستکلری: ۰ تئز سیلینمک اوچون ایشارهلنمیش صفحهلر: ۰ بلاکدان چیخارتما ایستکلری: ۰ اعتیبارلاندیرماق ایستکلری: ۰ Requests for permissions: 0 Flagged revs requests: 0 Accreditation requests: 0 FA candidates: 0 Deletion discussions: 2 Bot requests: 0 توسعه حالیندا اولان مقالهلر: ۰ دن ≤ 0 حاضیرلانمیش مقالهلر: Script error: No such module "Wikilisp". دییشدیر
See also: WP Signpost – Internal News – Foundation News


text:
امریکانین یئنی سفیر آنکارایا گلدی
امریکانین یئنی تعیین اولونموش آنکارا سفیری دیوید ساترفیلد اؤتن گون تورکیه-یه گلدی.
امریکانین یئنی تعیین اولونموش آنکارا سفیری دیوید ساترفیلد اؤتن گون تورکیه-یه گلدی.
سفیر ساترفیلدی هاوا لیمانیندا امریکانین آنکاراداکی سفیرلیگینین موقتی ایشلر وکیلی جفری م. هوونیر قارشیلادی.
امریکانین آنکاراداکی سفیرلیگی بو معلوماتی تویتر حسابیندان پایلاشاراق: "امریکانین آنکارا سفیری تعیین اولونان دیوید ساترفیلدین بو گون آنکارایا گلدیگینی بیلدیریریک. تورکیهیه خوش گلدینیز!" ایفادهسی ایشلدیلدی.
قئید ائدک کی، امریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ 2017-جی ایلده وظیفهیه باشلادیقدان سونرا عینی ایلده تورکیهدکی وظیفه مدتی باشا چاتان امریکانین آنکاراداکی سفیری جان باسی افغانیستانا سفیر گؤندرمیشدی.
باس آنکارانی ترک ائتدیکدن سونرا تخمینا 1،5 ایل تورکیهیه سفیر تعیین اولونمامیشدی.
ترامپ 1،5 ایلدن سونرا 6 فوریه تاریخینده امریکانین آنکاراداکی سفیری وظیفهسینه دیوید ساترفیلدین نامیزدلیگینی ایرهلی سورموشدو.
آبش سناتی دا ژوئن آیی نین 28-ده ساترفیلدی بو وظیفهیه تصدیق ائتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
شهیدیمیز وار
"پنجه-کیلید عملیاتی" بؤلگهسینده پکاکالیلار طرفیندن ائدیلن آتیش نتیجهسینده ۳ عسگرین یارالاندیغی بیلدیریلدی
اردوغان: آرتیق اؤز ویزیونونو معین ائدن بیر تورکیه وار
"اؤلکهمیز دونیانین ان گلیشمیش ۱۰ دؤولتی آراسینداکی سئچکین یئرینی آلماغا هر زامانکیندان داها یاخیندیر"


text:
اوکراینادا ان آز ۴۶۰۰ مولکی وطنداش حیاتینی ایتیردی
ایندیه دک روسیانین سالدیریلاری نتیجهسینده ۲۳۲سی اوشاق اولماقلا ان آز ۴۶۰۰ دینج وطنداشین حیاتینی ایتیردیگی بیلدیریلدی
روسیانین ۲۴ فوریهده ساواش آچدیغی اوکراینادا ایندیه قدر ان آز ۴۶۰۰ مولکی وطنداشین حیاتینی ایتیردی.
اوکراینانین باش ساوچیسی ایرینا ونئدیکتووا، ایندیه دک روسیانین سالدیریلاری نتیجهسینده ۲۳۲سی اوشاق اولماقلا ان آز ۴۶۰۰ دینج وطنداشین حیاتینی ایتیردیگینی بیلدیردی.
ونئدیکتووا، بو رقملر گئچیجی اولاراق روسیانین کنترلو آلتیندا اولان بؤلگهلردن گلن بیلگیلری ایچرمهدیگینی، انجاق اویدو گؤرونتولریندن و دیگر قایناقلاردان گؤردوکلرینه گؤره، اورادا وضعیتین "فاجعهلی" اولدوغونو، بیر چوخ شهر و قصبهنین یئرله بیر ائدیلدیگینی دیله گتیردی.
روسیانین ساواش سوچلاری ایله باغلی یاشلادیلان دعویلرین ساییسینین ۱۳ مینه یاخینلاشدیغینی قید ائدن باش ساوچی وندیکتووا بونلارین یئرلی و اولوسلارآراسی سوروشدورمالار، قازئتچیلیک سوروشدورمالاری و اینسان حاقلاری هؤرگوتلرینین راپورلاری ایله دوغرولاندیغینی بیلدیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
زلنسکی، اسیر دۆشن ۱۴۴ عسگری قورتاردیقلارینی بیلدیردی
"اوکراینالی ۱۴۴ عسگری، روس اسیرلیگیندن قورتاردیق. بونلارین آراسیندا ۵۹ اولوسال محافظ، ۳۰ دنیز گوجلری، ۲۸ اوردو، ۱۷ سرحدچی، ۹ آنتیترور عسگری و ۱ پلیس وار"
پکاکالی ۴ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
تورک سلاحلی گوجلرینین "چئلیکدن پنجهلری" ایله ترور یووالارینی پارچالاماغا داوام ائتدیگی ایفاده ائدیلدی
سوریهده حیاتینی ایتیرهن وطنداشلارین ساییسی آچیقلاندی
بیرلشمیش میللتلر اینسان حاقلاری یوکسک کمیسری میشل باچله، آچیقلانان ایتکیلرین تکجه رقم دئییل، ایتیب گئدن حیاتلاری تمثیل ائتدیگینی سؤیلهدی


text:
اوکراینده تینچلیک نینگ اورنه تیلیشی اوچون اینگ کوپ تورکیه اورنشماقده
اوشبو مطلب نی ایتالیا تشقی ایش لر وزیری لوئیجی دی مایو بیلدیردی
ایتالیا تشقی ایش لر وزیری لوئیجی دی مایو, اوکراینده تینچلیک نینگ اورنه تیلیشی اوچون اینگ کوپ تورکیه نینگ اورنَشیاتگن لیگی نی بیلدیردی.
دی مایو, اوکراین ده گی اوروش بیلن علاقه لی بیرگن بیاناتیده, تامان لرنینگ رد ایتیشی گه قره مسدن اوز لری نینگ دیپلماسی نی تیزلشتیریش اوچون سعی و حرکت قیلیش لری کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیررایکن, دیپلماسی نینگ اساسی عنصر ایکن لیگی نی معلوم قیلدی.
اوروپا بیرلیگی نینگ تینچلیک کنفرانسی نی تشویق ایتیشی کیره ک ایکن لیگی نی معلوم قیلگن دی مایو, "آتشکیسین دن آلدین بیر تینچلیک کنفرانسی نی تشویق ایتیشی میز کیره ک. تینچلیک اوچون اینگ کوپ سعی و حرکت قیلیاتگن اولکه ایکله تامان بیلن گپیره آله دیگن تورکیه دن عبارت" دییه قید ایتدی.
دی مایو, تحریم لر بیلن روسیه جمهوررئیسی ولادیمیر پوتین نینگ مادی منبع لری نی توسیب قویمس لیگی تقدیرده, پوتین نینگ اوروش نی مالی جهت دن تمویل ایتیب موفقیت کسب ایته دیگن لیگی نی اویلب هیچ قچان مذاکره نی اویله مه یدیگن لیگی نی بیلدیردی.


text:
اویان نیوز: فوتوشکیلده سزارین عملیاتی سوررکن، هله آنا رحمیندن آلینمامیش کؤرپهنین، الینی اوزاتماسی، حکیمین بارماغینی قاوراماسی گؤرولور
بوتون دونیا بو فوتوگرافی دانیشیر
فوتوشکیلده سزارین عملیاتی سوررکن، هله آنا رحمیندن آلینمامیش کؤرپهنین، الینی اوزاتماسی، حکیمین بارماغینی قاوراماسی گؤرولور.
شکلی دوغومو گؤرونتولمک اوزره ائشییله بیرلیکده عملیاتخانایا گیرن آتا چئکدی. بالاجا نئوایه آتکینس هله گون اوزونو گؤرمهدن، دونیایا الینی اوزادیر. کیچیک بارماقلاری ایله حکیمین بارماغینی قاوراییر.
او آندا ایش باشیندا اولان کامئرا ایسه آتاسینا عاید. سوسیال شبکهده گئتدیکجه داها چوخ باخیلان بو فوتوشکیل اینسانلاری هیجانلاندیریر. دووغومدان ۱۰ گون سونرا آتا بو فوتوشکیلی سوسیال مئدیادا پایلاشدی. بالاجا نئوایه او آندان اعتباراً شهرت پیللهلرینی دیرمانمایا باشلادی. آناسی ایله آتاسی او گوندن سونرا سایسیز موصاحیبه وئردی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
پوتین نینگ افغانستان بوییچه خاص وکیلی طالبان اوتیش دوری حکومتینی تن آلیش احتماللری بارلیگینی ایتدی
اولر بیزدن بیرقطار محصول ساتیب آلماقچی دیب ایته دی
روسیه دولت باشلیغی ویلادیمیر پوتین نینگ افغانستان بوییچه خاص وکیلی ضمیر کابلوف افغانستانده طالبان اوتیش دوری حکومتینی تن آلیش احتمالی نینگ بارلیگیدن خبر بیردی.
افغانستان نینگ اولردن بیرقطار محصول ساتیب آلماقچی ایکن لیگینی معلوم قیلگن کابلوف پوتین نینگ بو اولکه گه حبوبات تامین ایتیب بیریلیشی گه رخصت بیرگن لیگینی بیلدیردی.
طالبان اوتیش دوری حکومتی نینگ روسیه تامانیدن تن آلیش احتمالینی بهالندیرگن کابلوف شولرنی ایتدی:
شونقه بیر احتمال بار. بونینگ شرطلری هم روسیه دولت باشلیغی همده تشقی ایشلر وزیری (سرگی لاوروف) تامانیدن انیقلندی. بو توغریده آتیله دیگن ایلک آدیم کینگ کولملی، کوچلی سیاسی حکومت نینگ ایجاد ایتیلیشیدن عبارت دیر. افغان اورتاقلریمیزگه بونی آچیق شکلده بیلدیرماقده میز. بو عملی بولگنده جدی اوچره شوولر اوچون زمین یراتیله دی" دیدی.
ضمیر کابلوف روسیه نینگ طالبان اوتیش دوری حکومتینی تن آلیشده امریکا قوشمه ایالتلری ویا ایریم اولکه لرگه قره مسلیگینی تاکییدله دی.
کابلوف "طالبان نینگ بیز بیلن همکارلیک قیلیش و معقول خلق ارا قانونلرگه کوره فعالیت قیلیش توغریسیده علاقه سی بار. اولر روسیه نینگ افغانستان بوییچه اساسی خواطلرینی توشونه دی. بو خواطرلر خلق ارا تروریزم و مخدره مواد تولیدی دیر" دیب گپیردی.
طالبان نینگ اورته آسیا اولکه لری اوچون تهدید ایجاد ایتمه گن لیگینی تاکییدله گن کابلوف شولرنی ایتدی:
"طالبان افغانستاندن قاچیب کیتگن برچه غرب اولکه لری نینگ عکسینچه فقط روسیه اوچون ایمس ایریم اولکه لر اوچون هم دشمن بولمیش داعش ترور تشکیلاتی گه قرشی حقیقتن اوروشماقده" دیب ایتدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اوکراین نینگ اودسا منطقه سیده روسیه نینگ راکت هجومی عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
مکرون تورکیه نینگ سویدن و فینلندنینگ ناتو اعضالیگی نی قوللب – قوتله گنیدن خرسند ایکن لیگینی ایتدی
امریکا قوشمه ایالت لریده بیرینچی قاره تنلی عالی محکمه قاضی سی اوز وظیفه سینی باشله دی
اوشبو قاره تنلی قاضی دولت رهبری جو بایدن تامانیدن کاندید قیلیب کورسه تیلگن ایدی


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
خبر تورک گزیتهسی: ایردوغان سوریه لیک قاچقینلرگه صاحب چیققن یگانه دولت تورکیه سرلوحهسی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره، تورکيه جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان ازمیرده گی خلق ارا کوچ کنفرانسیده گپیردی. "اروپا بیرلیگی، یونانگه 100 مینگ قاچقین اوچون 3 میلیارد یورو یاردم ایتیب بیررکن تورکیه ده گی 4 میلیون قاچقین اوچون قولینی تاش نینگ آستیگه قویمه دی. اروپاگه سیغینگن اون مینگلب سوریه لیک قاچقین باله نینگ قه ییرده ایکن لیگی کیملر تامانیدن آلیب قاچیریلگن لیگی انیق ایمس" دیب ایتدی.
حریت گزیتهسی: «چاووش اوغلی: دنیا پی کاکانینگ قتل عامی گه ینه سیس سیز قالدی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی انسان حقلری کینگشی 46 – جلسه سی بیلن تیگیشلی گپیریشیده بولووچی ترور تشکیلاتی پی کاکانینگ عراق نینگ غارا منطقه سیده 13 نفر معصوم انساننی شهید ایتیشی گه دنیانینگ سیس سیز قالگن لیگینی ایتدی. چاووش اوغلی خلق ارا همجهتلیک بولمه ی و موجود ایککی یوزلمه چیلیکلر بیلن بو تهدید برطرف ایتالمه یمیز" دیب ایتدی.
وطن گزیته سی: امریکا قوشمه ایالتلریدن تاریخی اعتراف: وای پی جی توغریسیده خطا قیلدیک سرلوحه سی بیلن خبر بیره دی.
خبرگه کوره سوریه ده بولووچی ترور تشکیلاتی پی کاکا/وای پی جی گه کمک بیریب قاره لنگن امریکا قوشمه ایالتلریدن اعتراف کیلدی. امریکا قوشمه ایالتلری نینگ سابق اروپا کوچلر قومندانی جنرال بین هودگیس تورکیه گه قره ته ایشانچ قیته دن قوریلیشی کیره ک" دیدی. پی کاکا/وای پی جی توغریسیده خطا قیلگن لیکلرینی تیلگه آلگن هودگیس تورکیه کبی بیر متفق بیلن مناسبت نی جدی شکلده خراب قیلگن پی کاکا/وای پی جی بیلن ایشلش کبی تخنیکی منفعتلر قیته دن تیکشیریب چیقیلیشی کیره ک" دیب ایتدی.
ستار گزیته سی: یونان و روم تامانیدن تاریخی ینگلیشلیک سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
پروفیسور دوکتور حسین ایشیق سال یونان و قبرس روم تامانی نینگ ییچیم ایمس فرصت اوچون اورونگن لیگینی ایتدی. تورکیه نینگ قبرسده فرصت بیریشینی کوتگن ایکاوی نینگ جدی بیر ینگلیش گه توشگن لیگینی اورغوله گن ایشیق سال اروپا اولکه لری نینگ شرقی اورته ییر دینگیزیده گی اینگ مهم و ستراتیژیک اکتور بولگن تورکیه بیلن قرشی قرشی گه کیلمس لیگینی آخر بولسه انگلب آله جگینی و ایلگریده بو ایکاوی نینگ قیینچلیکلرگه دوچ قاله جگی کوتیله دی" دیدی.
یینی شفق گزیته سی: تورکیه نینگ آلتین تولیدی ریکارد اورنتماقده سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
تورکیه ده آلتین تولیدی کوپه یماقده. انرژی و طبیعی منبعلر وزیرلیگی اجتماعی ترماق ارقه لی تورکیه نینگ آلتین تولیدی نینگ سونگگی 5 ییل لیک تابلوسینی نشر قیلدی. تابلوگه کوره تورکیه نینگ آلتین تولیدی 2016 ده 34،5 تن، 2017 ده 22،5 تن، 2018ده 27،1 تن، 2019 ده 38 تن و 2020 ده 42 تن دیب اتلدی.


text:
قای اندی آسمبه
قای اندی آسمبه (اینگیلیسجه: Guy N'dy Assembé) (دوْغوم:۲۸ فوریهٔ ۱۹۸۶ (۳۶ یاش) Yaoundé) بیر فوتبالیست. نانسی فوتبال کولوبو و کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قای اندی آسمبه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- فوتبال قولرلری
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- نانت کولوبونون اویونچولاری
- والنسین کولوبونون اویونچولاری
- نانسی کولوبونون اویونچولاری
- قنقام کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۵ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری


text:
سوئدده بیچاقلی سالدیری
واستراس شهرینده، بیر آلیش وئریش مرکزینده ائدیلن بیچاقلی سالدیریدا چوخ ساییدا اینسانین یارالاندیغی بیلدیریلدی.
سوئدین واستراس شهرینده، بیر آلیش وئریش مرکزینده ائدیلن بیچاقلی سالدیریدا چوخ ساییدا اینسانین یارالاندیغی بیلدیریلدی.
وضعیتی آغیر اولان بیر نفر خستهخانایا آپاریلدی.
سالدیرقان توتوقلانیرکن، بؤلگهیه چوخ ساییدا پلیس و ساغلیق اکیبی گؤندریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
سوئد باشباخانی آندرسون: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمانین آرخاسینداییق
"طبیعی کی، آنلاشمادا اولان ائدیلهجک. تورکیهنین داها اؤنجه قایتارما طلبلری اولدو، بیز ده بونلارلا ایلگیلهندیک"
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا، سوئد و فنلاندین ناتو عضولوک سورهجلری حاقیندا اوچ اؤلکهنین لیدئرلرینین حضوروندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی


text:
ال هیو د پینارس
ال هیو د پینارس (ایسپانجا: El Hoyo de Pinares) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۸۰ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۳۶۹ نفر و اهالی سیخلیغی ۲۹٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«El Hoyo de Pinares»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ال هیو د پینارس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز: دینامیزم (کؤچ، حرکتلیلیک)، دؤیوش (موباریزه)، اوستونلوک ( شنلیک، غرور)
«شاید علت وجودی آن دو خصیصه، یعنی روائی بودن و مادی بودن آثار ترکان در این نکته نهفته باشد که ترکان نژادی در حال گریز از مرکز بودهاند…سفر، روان مشترک ترکان است… حس سفر، روحیه روائی خلق می کند. اتفاقا این حس سفر، روحیه مادی هم خلق می کند.»
(رضا براهنی، اسطوره صمد و موضوع زبان)
اؤزت
هئچ نه بوشلوقدان یارانمیر. آذربایجان میلتینین یارادیجیلیغینا، تورک یارادیجیلیغی آچیسیندان باخیلمالیدیر. تورک یارادیجیلیغیندان آیری بو اینجه صنعت اؤز دیرینی ایتیرهجکدیر. آذربایجان موغامی، آشیق یارادیجیلیغی، اویونلار(رقص)، ماهنیلاری ایچره تورک دینامیکلیلییی، تورک دؤیوشو و اوغورو یاشاییر. دینامیزم، دؤیوش، آزادلیق مادی- مدنی تورک وارلیغیندا کدلاشمیش اوچ اؤزللیکدیر. بو اوزللیکلرین قورولماسیندا ان اسکی تورک میفیک تفکورو بؤیوک رول اوینامیشدیر. تورک اسطورهلرینده سعادت آختاریلیب تاپیلمالیدیر. بونون اوچون بیر کؤچ و یا یوروش گرهکیر. تاپیلان سعادتین قورونماسی اوچون دؤیوشمک لازیمدیر. کؤچ، دؤیوش تورک میفیک تفکورونون قاچیلماز عونصورلریندندیر. سعادتین اینتیزاعی آختاریشی و یا قورولماسی تورک تفکورونه عایید دئیلدیر. بونون اوچون فرم، فضا و مفهوم، عینی یعنی گئرچک حیات بحثلریله فورمالاشمیشدیر. عینییت عونصورو قاباریلدیقجا، اینجهصنعت گرچک دونیانین اولایلارینی آندیراجاق. بیزجه، بو ندنله تورک دیلینده مجرد سؤزلر آزدیر.
دونیا تورک ادبییاتیندا، فولکلوروندا، آشیق ادبییاتی، افسانهلری، ناغیل و میفلرینده موباریزه باشلیجا یئر توتموشدور. مدنییتین آدین چکدییمیز بو قوللاریندا، تورکلرین سیاسی تاریخی ایله یاناشی موباریزهلرین و دؤیوشلرین گئنیش آلاندا باش وئردیینه تاریخی سندلر ثبوتدور. ائپیک شعر و بوی، ائپیک طرزده اوخونوب ائپیک موسیقیایله سسلندیکده داها ائتگیلی آلینیر. ائپیک سسلنمه اوچون شعرده، بویدا، اوخویانین سسینده و چالغیدا ان باشلیجا کوتلهنین ائپیک فضا یاراتماق و قاوراماق پتانسیلی اولمالیدیر. تورک موسیقیسینده دؤیوش، دینامیزمله بیر یئرده حیاتا کئچدیینین شاهیدییک. تورک موسیقیسی بوتون باشقا تورک هنری یارادیجیقلاردا اولدوغو کیمی، ذهنییتینده یاخشی گؤردویو اوجالیق- یوکسکلیک اوغروندا جان آتیر. اوغوردان دانیشدیقدا، بو دویغو دؤیوش ویوکسهلیش سونوجو اولاراق آشیلانیر. سانکی اؤزگورلوک – اوستونلوک قازانیلمشدیر.
دینامیزم هر آنلام دا، دؤیوشله بیرلشیب سوندا اوغور و آزادلیقلا سونجلانما منطیقی و دوشونجهسی آذربایجان موسیقیسینده قیرمیز خطله گئدیر. بیز بو تفکر و منطیقی حتی ان یانیقلی موغام کیمی آدلاندیردیغیمیز سه گاه دادا گؤرمکدهییک.
کلید سؤزلر: موسیقی، موغام، دینامیزم، دؤیوش.
گیریش
چئشیدلی ارگانیسملر آراسیندا قارشیلیقلی آداپتاسیون باش وئریر و ارگانیسملر اؤز چئورهلریایله آداپتاسیون یارادیر. بو گون اینسانلار آراسیندا بیر کوتلهنین آغ یا قارا دریلی، یادا بادام گؤزلو اولدوقلاری ارگانیسملرین چئورهایله آداپتاسیونون سونوجودور. هاوانین ایستیلییی، سویوقلوغو، یاغیشین هانسی فصیلده و نئجه یاغماسی، ایلدیریم شاخماسی و باشقا دوغال قووهلر ایلکین اینسانلارا فیزیکسل و روحسال ائتکی بوراخمیشدیر و بوراخماقدادیر. دوغال گوجلرین ائتکیسینی اینسانلارین دوشونجه و یاشایش طرزینده آچیق آیدین گؤرمک اولور.
هراولوس تاریخ بویو چئورهایله ایلگیلی و دوغال گوجلرله باغلی ذهنینده سورولار یارانمیش و سورولاری جاوابلاندیرماغا چالیشمیشدیر. چئشیدلی یاشام دورومو (جغرافیا دورومو)، چئشیدلی سورو، سونداایسه چئشیدلی جاوابلارلا سونوجلانمیشدیر.
ایلکین اینسانلارین دوشونجهسی یارانیشلا باغلی اولموشدور. انسان دونیانین، چئورهنین و اؤز وارلیغینین نئجه یارانماسینا سورو وئریب و اونو جاوابلاندیرماغا چالیشمیشدیر. سورویا تاپیلاجاق جاوابایسه کوتله ساریدان مثبت قارشیلاندیقدا بؤیوک اؤنم و دیققتی اؤزونه جلب ائتمیشدیر. بئله اولدوقدا، سورو و جاوابلار کوتله مدنییتینین مادی- معنوی قایناق و یاتاغینا چئوریلیر. بو سورو و جاوابلار اوچاغ اؤز اؤنمینی گوستریرکی مین ایللرجه یاشاییر. سورو و جاوابلارلا اویغون، کوتله اؤز دیرلرینی قورور. میللتلر بؤیوک و گئنیش کوتلهلر حالیندا بو دیرلری کولتور ائلهجه مدنییتلرینین هر اؤزرینده (فولکلور، بویلار، افسانهلر،میفلر، ماهنیلار، بنالار و یاشام اشیالاری…) یاشاتمیشلار. بو دوشونجهلر بعضا شیفرهلنمیش حالدا یاشاماقدادیرلار. اؤرنک اولارق، اوغوزخان و بوزقورد رولونو اوغوزنامهلرده، ددهقورقود بویلاریندا، تورک اینانج، یاشام و فولکلوروندا گؤرمک، هئچده تصادوفی دئیل، بلکه اونون آردیجیل پروسهسی اولاراق کولتور و مدنییتین بوتون قولاریندا یایلمیشدیر. بواوزدن هر بیر اولوسون کولتور و مدنییت قوللارینی آرایارکن او اولوسون افسانه، میف و بویلارینی بیلمک گرهکیر. بو ایشی گورمهدیکده سونوج دوزگون اولمایاجاقدیر و شیفرهلر دوزگون چؤزولمهیهجکدیر.
ایلکین اینسانلارین ذهنینده یارانمیش ان اؤنملی سورولاردان، اینسانین نئجه یارانماسی، بو دونیادا و اؤلوموندن سونراکی طالعی بارهده سورودور. بو سورویا جاواب اولاراق اینسان اوزون مرحلهلی بیر دوشونجه آخیمی کئچیرمیش، آمما سوندا هر اولوس باشقا اولوسدان فرقلی اولاراق اؤزونه مخصوص جاواب الده ائتمیشدیر. تورکلرده ان ائتگیلی و قالارلی سونوج اینسان طالعینین، گلهجهینین اؤز الینده اولما سونوجو اولموشدور. اسکی تورکلر آنلایشینا گؤره اینسان طالعی و گلهجهیی ائله اینسانین اؤز الیندهدیر. اینسانین اؤزونه و تانرییا باخیشی بو آرادا اؤزل اولاراق وورغولانمالیدیر. اینسانین اؤزگور و دونیانین قودرت و دیقت مرکزینده اولماسی گلهجهیینه سوروملو و دونیایا اوستون باخیش آچیسیندان باخماغا امکان یارادیر.
هونلار چرخین دولانماسینی تانرینین دئیل، اینسانین ارادهسینه باغلاییردیلار. دوشونوردولر کی، چرخین دولانماسی داوام ائتدیریرسه، دئمه لی هر شئیه قادیردیر و بئلهلیکله، خریستیان وباشقا دینلر تانریسینین عاجیز بندهسی سایدیغی اینسان حاققیندا «تانریدا اولا بیلر» قناعتینه گلیردیلر. (میرعلی سیداف، آذربایجان خالقینین سوی کؤکونو دوشونرکن) بو اوستون باخیش فلسفهسی اینسانی یاشامیندا اؤزوندن یوکسک هئچ بیر گؤجه تابع اولمادان سوروملو گؤروردو.
اؤلومله اوزلشرکن یئنی اینسان یاراتماق ایستهیی اسکی تورکلرده باشلیجا گؤروشلردن سایلیر. آذربایجاندا اؤلومه تسلیم اولونمامیش و همیشه اونا قارشی چیخیلمیشدیر. یوغ مراسیمی اؤلوم -اولوم آراسیندا دؤیوشدور. یوغ تؤرهنینده ائپیک موسیقی و ماهنی اوخوما طرزینی نظردن قاچیرساق دا، اورادا اؤلموش اینسانین یئرینه یئنیسینی یاراتماق موتیویوار. آدام اؤلوموایله باغلی(بو تورهن اساسا ائل قهرمانینین اولوموایله کئچیریلرمیش) قبریستانلیقدا کئچیریلن یوغ تورهنینده اؤلوموش آدامی باسدیریلان چاغ ار-آرواد سئویشیر و اؤلموش اینسانین یئرینه یئنی اینسان یاراتماغالارینا سؤز وئریرلر. «آذربایجانین بیر سیرا بؤلگهلرینده، خصوصیله کلبجرین آلمالی کندینده یوغ مراسیمینین بیر سیرا قالیقلاری بو گونه کیمی یاشاماقدادیر (بو یازی کلبجر اهالیسی ائرمنیلرین قیرغینیندان قاباق رحمتلیک میر علی سیداف طرفیندن قلمه آلینمیشدیر). بو کندده اؤلونو گؤتورمهمیشدن قاباق اونون بیر طرفینده کیشیلر، او بیری طرفینده قادینلار دیز چؤکور و اللرینده کی دسمالی یئللهیه –یئللهیه کـُرایله «واوئیلا»،«حیئف،یازیق» (بیزجه، بو آز-چوخ سونرادان مراسیمه گلمهدیر- میر علی سیداف) دئییرلر. اؤلونو گتیریب کندین اورتاسیندا باسدیراندان سونرا، یوغ مراسیمینده اولدوغو کیمی چالیب اوخویوب، رقص ائدیرلر.(میرعلی سیداف، آذربایجان خالقینین سوی کؤکونو دوشونرکن)
دلی دومرول عزراییلیین قارشیسیندا دورور. عزراییلین نه اولدوغونو بیلدیکدن سونرا عزراییلی ساواشا چاغیریر. آمما بو تانرینین خوشونا گلمیر:«باخ مهره دهلی قاووات، منیم بیرلیگیم بیلمز، بارلیغیما(وارلیغیما) شوکر قیلماز. منیم اولو درگاهیمدا گزیب، منلیک (شخصیت، غرور، اؤزونو بینمک) ائلیه یه!” دئدی.( دده قورقود کیتابی)
بورادا دا اوستون دورومدا، اؤن پلاندا اولان اینسان، تانری حاکمیتینی گئنیشلندیرمک ایستهین دینی دوشونجهایله اؤزلهشیر و بو عاجیزلییی، تابع چیلییی قبول ائتمهین دلی دومرول یوغ مراسیمینده اولدوغو کیمی اؤلوم قارشیسینا چیخماقلا یاناشی یئنی دوشونجهایله بو اؤلومه قارشی دؤیوشه باشلاییر.
اینسانین اوستون دورومونو تورک دیل فلسفهسینده ده گؤرمکدهییک. هر بیر دیل اؤز اولوسونون دونیا باخیشیندان و دونیانی نئجه دویماسیندان تؤرهمیشدیر. اؤرنک اولاراق «اوچوروم» سؤزونو گؤتورسک، آلمان و روس دیللری بو طبیعت منظرهسینی «آشاغیدان یوخارییا» باخاراق آدلاندیرمیشلار. تورکلر عینی منظرهنی «یوخاریدان آشاغییا باخاراق»، «اوچوروم» آدینی وئرمیشلر. (لاچین درگیسی، دیل اوزل ساییسی) بوردادا اوستون دوروم اؤزونو گؤستریر. باشقا اؤرنک اولاراق آرتیرمالییام کی، «یوق» کؤکوندن دیلیمیزده دؤرد سؤزجوک یارانمیشدیر. یوققوش، یوخاری، یوکسک. هر اؤچو اوجالیق و یوخاری آنلامینی ایفاده ائدیر. سونرالار یاخشی فورماسی تاپان یوقشو سؤزوده همن سؤزدندیر. یعنی تورک دونیا باخیشینا گؤره یاخشیلیق اوجالیقدا اولمالیدیر. بئلهلیکله یاخشیلیق، یوخاریلیق و اوجالیقلا ایلگیلیدیر.
بورادا آذربایجان تورک موسیقیسی یازینین قونوسودور و بوگونکو ائلهجه کئچمیش یوزایللیک موسیقی دؤنمی ایچره آذربایجان تورک موسیقی گؤز اؤنونه چکیلهجکدیر. آذربایجان تورک موسیقیسی دئییلدیکده، آذربایجان موغاملاری (دستگاهلار، آز حجملی موغاملار، ریتمیک موغاملار…)، آشیق موسیقیسی (بویلار، ماهنیلار…) سؤز قونوسودور. قوبوستان داشجیزگیلری، اسکی چاغلارا عایید کوزهلر، زینت اشیالاری، …الیمزده ایکن ددهقورقود، فولکلور و گئنل اولاراق آذربایجان تورک هنر تاریخیندن سؤز آچاجاییق. بیز بورادا آذربایجان موسیقی تمللری اولان موغام و آشیق صنعتی اوزره دایاناجاییق.
آذربایجان موسیقی اؤزللیکلری
دونیا اولوسلارینین هنری یارادیجیلیغیندا بیری بیریسینه اوخشار پارچالار چوخدور. آدین چکدییمیز اوچ اؤزللیک اثرین قورلوشو اولاراق سؤز قونوسودور و بونلاردان باشقا چوخلو اؤزللیکلری چئشیدلی موسیقیلرده قابارتماق اولار اؤرنک اولاراق تورک موسیقی و گئنل اولاراق اینجه صنعتینده عینییت گئنیش آلاندا دارتیشیلاسی قونولاردان بیریسیدیر. بو گئنیش قونونو باشقا مقاله چرچیوهسینده آراشدیرماق لازیمدیر. اونا گؤره کی بو قونو تورک اینجه صنعتینده ان یایغین اؤزللیکلردندیر.
آذربایجان موسیقیسینین باشلانیش، یوکسهلیش و کولمیناسییا (یوکسک) پارچالاری اوچ اؤزللیک فضاسیندا گئدیر و بو اوچ اؤزللیک موسیقی اثرلرینین قورلوشونو تشکیل ائتمیشدیر. بونونلا باغلی بیر چوخ اثرلرین سونو اوغور قازانمیش، شادلیق، غرور و اوستونلوک دویغولاریلا بیتیر. بو اؤزللیکلر اثرین روحلاندیریجی دویغولارلا بیتمهسینین ندنیدیر. بیز بو غرور و سینمازلیغی ان کدرلی موسیقی آدلاندیردیغیمیز موغام، ماهنی و هاوالاریمیزدادا یاشاماقداییق. گؤستریلن کدر و حزن غرورلو بیر اینسان تیپینین سیماسیندا تصویر ائدیلیر. بیزجه بو تیپین تملی اسکی تورک میفیک تفککورو ساریدان قویولموش و تاریخ بویو فورمالاشمیشدیر. بو اوچ اؤزللیک اؤزونو تورک هنری یارادیجیلیغیندا، تورک هنر تاریخینده داها قاباریق گؤسترمکدهدیر. هنری یارادیجیلیغین باشلانیش، یوکسلیش وان یوکسک پارچالاری واردیر. هر اوچ حیصصه یعنی باشلانیش، یوکسلیش و کولمیناسییا فضالاری سؤز قونوسودور. آذربایجان تورک هنری یارادیجیلیغیندا ایسه یوکسهلیش بیر دیرنیشله اوز-اوزهدیر، بونونلا یوکسهلیش دؤیوشله بیرگه باش وئریر و تورک موسیقیسی بوتون باشقا هنری یارادیجیقلاردا اولدوغو کیمی، ذهنییتینده یاخشی گؤردویو اوجالیق- یوکسکلیک اوغروندا جان آتیر. اوغوردان دانیشیریقسا، بو دویغو دؤیوش ویوکسهلیش سونوجو اولاراق یارانیر. سانکی اؤزگورلوک، اوستونلوک قازانمیشدیر.
آنلام بیز


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
حریت گزیته سی: " ایردوغان بیرلشگن عرب امیرلیکلری گه قیغوداشلیک سفری اویوشتیردی سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیرلشگن عرب امیرلیکلری دولت باشلیغی شیخ خلیفه بن زاید آلنهیان نینگ وفاتی باعث ابو ظبی گه باردی. ایردوغان قیغوداشلیک سفری دایره سیده بیرلشگن عرب امیرلیکلری دولت باشلیغی و ابو ظبی امیری شیخ محمد بن زاید آلنهیان بیلن اوچره شدی.
یینی شفق گزیته سی: بیراقدار ت ب2 اوکراینده اوزگریش کیلتیردی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره روسیه تامانیدن قریب 3 آی آلدین باشله تیلگن اوروشده اوکراین اردوسی نینگ مدافعه خطیده تورکیه هیداوچیسیز هوا واسطه سی ایها بیراقدار ت ب2 یوتوقلرگه دوام ایتماقده. انگلیس مطبوعاتی اوروش باشله گندن بیری اوکراین نینگ مدافعه اوروشیده 800 دن آرتیق هجوم اویوشتیرگن بیراقدار ت ب2 لر باعث روس اردوسی نینگ قیین وضعیت گه قالگن لیگینی بیلدیردی.
وطن گزیته سی: "سویدن و فینلنددن تورکیه بیلن تیگیشلی بیانات" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره فینلند جمهور باشلیغی سائولی نینیستو اولکه سی نینگ ناتو اعضالیگی و تورکیه نینگ عکس العملی بیلن تیگیشلی "معماگه ییچیم تاپیش گه ایشانه میز" دیگن حالده سویدن باش وزیری مگدیلینا اندرسون "تورکیه بیلن گپلشیب هر قنده ی معماگه ییچیم تاپیش گه تیارمیز" دیب گپیردی.
صباح گزیته سی: "تورکیه کتته مال و کیچیک مال سانیده اروپا بیرلیگینی آرتده قالدیردی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره اروپا استاتستیک باشقرووی راپوریگه کوره تورکیه، اروپا بیرلیگی اولکه لریگه قیاسلنگنده کیچیک و کتته مال سانیده ییتکچی وضعیتده.
ستار گزیته سی: "روسلر ایلک مرته بیرینچی اورینده" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره روسلر تامانیدن تورکیه دن آلینگن غیر منقول سانی اپریل آییده اوتگن ییل نینگ خوددی شو باسقیچی گه کوره 186،6 فایز کوپه ییب 1،152 ته گه ییتدی. روسیه تبعه لری غیر منقول آلگن چیت ایللیکلر قطاریده بیرینچی اوریننی ایگلله دی.


text:
علی لطیفی
علی لطیفی (اردبیل) ایرانلی فۇتبولچو. اوْ اردبیل شهرینده آنادان اوْلوب و فۇتبولو بهمن کرج فوتبول کولوبوندا باشلاییب و هۆجومچو کیمی چیخیش ائدیب. اوْ پاس تهران فوتبول کولوبونا گلندن اؤنجه ایستیقلال فوتبول کولوبوندا اوْینامیشدیر
یاشاییشی[دَییشدیر]
باشاریلاری[دَییشدیر]
اوْینادیغی تیملر[دَییشدیر]
علی لطیفی بهمن کرج فوتبول کولوبو، ایستیقلال فوتبول کولوبو، پاس تهران فوتبول کولوبو، پئیکان فوتبال کلوبو، ابومسلم خوراسان فوتبول کلوبو، پئیکان فوتبال کلوبو و ایران میلّی فوتبول تاخیمیندا مئیدانا گئدیب


text:
"آق شهریم آشغابات" سِرگیسی اؤز ایشینه باشلادی
شو ییل بو سرگأ 80-دن کؤپ ایسلهگ بیلدیریلیپدی
تۆرکمنیستان ینگ سؤودا صناغات اداراسی نینگ سرگی مرکزینده "آق شهریم آشغابات" آدینداقی 21-نجی کؤپ اوغورلی حالقارا سِرگی اؤز ایشینه باشلادی.
آشغابات شهری نینگ گۆنۆنه قابات گچیریلیأن حالقارا سرگی نینگ آچیلیش داباراسینا حؤکۆمت آغضالاری، تۆرکمنیستان ینگ میللی گِنگه شی نینگ حالق ماصلاحاتی نینگ آغضالاری، مجلیس وکیللری و وزیرلیکلرینگ پوداقلایین دوُلاندیریش ادارالاری و قورامالارینگ وکیللری، دیپلماتلار و ایشهوۆر آداملار قاتناشدی.
سرگی نینگ آچیلیش داباراسیندا تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی سردار بردی محمدووینگ سرگأ قاتناشیجیلارا ایبرن قوتلاغی اوُقالدی.
شو ییل بو سرگأ 80-دن کؤپ ایسلهگ بیلدیریلیپدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکمنیستان ینگ طبیغی گازی نینگ تۆرکیأ گتیریلمه گی اۆچین ایش آلیپ باریلیار
فواد اوکتای تۆرکمنیستان ینگ طبیغی گازی نینگ تۆرکیأ یتیریلمه گی اۆچین اۆچ یوُل بارادا ایش آلیپ باریلیاندیغینی آیتدی
فواد اوُکتای تۆرکمنیستان دا
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ اوُرنباساری فواد اوُکتای تۆرکمنیستان دا ساپاردا بوُلیار


text:
بمت امریکا-دا اعدام جزالارینین تطبیقینه رئاکسیا گوستردی
2003 -جو ایلدن بو یانا ایلک دفعه اولاراق امریکانین عدالت ناظیرلیگی اؤلوم حؤکمو وئریلن محکوملارین اعدام جزاسینین ایجرا ائدیله جگینی آچیقلاییب.
2003 -جو ایلدن بو یانا ایلک دفعه اولاراق امریکانین عدالت ناظیرلیگی اؤلوم حؤکمو وئریلن محکوملارین اعدام جزاسینین ایجرا ائدیله جگینی آچیقلاییب.
عدالت ناظیرلیگیندن وئریلن و عدالت ناظیری اویلیام بارین سؤزلرینه ایستیناد ائدیلن معلوماتدا یازیلیر:
"اعدام سیاهیسیندا اولان و اوشاق اؤلدورمک مادهسیله تقسیرلی بیلینن 5 محکوم اوچون فدرال جزا ایجرا قوروملارینا تاپشیریق گؤندریلدی. حؤکملر دسامبر آییندان اعتباراً 6 هفته عرضینده ایجرا ائدیلهجک.
عمومیتله، اعدام سیاهیسیندا اولان 62 محکومون دا اؤلوم حؤکملری ایجرا اولوناجاق.”
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی باش کاتیبلیگینین سؤزجوسو فرحان حق فدرال حکومتین اعدام جزالارینین تطبیقینه رئاکسیا گؤسترهرک بیلدیریب: "دونیانین هاراسیندا اولورسا اولسون، بمت اؤلوم جزاسینین تطبیقینه قارشیدیر و بوتون اؤلکهلر اعداملاری حیاتا کئچیرمهیه قطعی شکیلده سون قویمالیدیر".
قئید ائدک کی، امریکانین حال-حاضردا 29 ایالتینده اعدام جزاسی تطبیق اولونور و فدرال قانونلارا گؤره، اؤلوملر "pentobarbital" آدلی زهرلی یگنه واسطهسیله ایجرا ائدیلیر.
خاطیرلاداق کی، امریکادا فدرال محکمهلر اؤلوم جزاسی وئرمهیه داوام ائتسه ده، 2003-جو ایلدن اعداملار ایجرا اولونموردو.
ایلگیلیلی خبرلر
آمریکادا سلاحلی سالدیری
باغیمسیزلیق گونو قوتلامالاری سیراسیندا سلاحلی سالدیری نتیجهسینده ۶ نفر اؤلدو، ۲۴ نفر یارالاندی
سوئدده پکاکا طرفداری میللت وکیلی، خاریجی ایشلر باخانینی محکمهیه وئردی
پکاکا طرفداری میللت وکیلی امینه کاکهباوه؛ سوئد، فنلاند و تورکیه آراسیندا اوچلو مموراندوم قونوسوندا توتومو ندنی ایله، سوئد خاریجی ایشلر باخانی آن لیندهنی محکمهیه شکایت ائتدی
دانمارکداکی سالدیریدا ان آز ۳ نفر اؤلدو
"دانمارکلیلاری بو چتین زاماندا بیر آرادا دورماغا و بیر بیرینه دستک اولماغا تشویق ائتمک ایستهییرم"