text:
آلمان فوتبال فدراسیونو
آلمان فۇتبول فدراسیونو (اینگیلیسجهده قیسالتماسی: DFB، فیفا کودو: IRN)[۱] آلمانجا: Deutscher Fußball-Bund، آلمان داکی فۇتبول فعالیّتلرینی ایجرا ائتمک، فۇتبولون اینکیشافینی و یورد سطحینه یاییلماسینی تأمین ائتمک، بۇ کۇنولاردا هر جور تنظیملمهنی ائتمک، قرارلار آلماق و اۇیقولاما صلاحیتلی تشکیلاتدیر. اؤلکهدهکی بۆتون آلمانلار فۇتبول لیقالاری و آلمان میلی فوتبول تاخیمی ایله آلمان قادین میلّی فۇتبول تاخیمیندان مسئولدور. فیفا و یوفانین قۇروجو عضولریندن بیری. مرکزی فرانکفورتادیر، ۵ بؤلگه فدراسیا و ۲۱ بؤلگه تشکیلاتا آیریلمیشدیر.
۲۸ ژانویه ۱۹۰۰ تاریخینده ۸۶ کلۇب طرفیندن لایپزیقده قۇرولدو. ایکینجی دونیا ساواشینداکی آغیر مغلوبیت و آلمان فوتبال فدراسیونون ۱۹۴۵-جی ایلده لغویندن سوْنرا باتی آلمان فۇتبول کلۇبلاری ۱۰ جۇلای ۱۹۴۹ تاریخینده اشتوتقارتا یئنیدن تشکیل اوْلدو. بۇ گۆن تخمیناً ۲۶٫۰۰۰ قئیده کلۇبو، جمعده ۱۷۰٫۰۰۰ تاخیمی و ۲ میلیوندان چوْخ حرفه ایی فۇتبولچوسو ایله جمعده ۶ میلیوندان چوْخ ایستیفادهچیسی ساخلایان دۆنیانین ان بؤیوک فدراسیونودور. آلمان فوتبال فدراسیونو دامی آلتیندا ۸۷۰٫۰۰۰ قادین عضو و ۸۶۰۰ قادین فۇتبول تاخیمی وار.
۱۹۴۵ و ۱۹۹۰ ایللری آراسیندا آلمانین ایکی اؤلکهیه آیریلماسی سببیله، باتی آلمان فوتبالو بۇ دؤورده Deutscher Fußball Verband der DDR (DFV) طرفیندن ایداره اوْلوندو و بۇ دۇروم، باتی آلمان و دوغو آلمان فۇتبول فدراسیونلاری'نین 'آلمان فۇتبول فدراسیونو آلتیندا یئنیدن بیرلشمهسینه قدر داوام ائتدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ FIFA.com. Country Info: Deutscher (DFB) (en). یوخلانیلیب June 25, 2014.


c: text/html

text:
`ویزا مراجعت امک حاقلاری` نتیجهلر
خبرلر [166]
- بولغاریستان وطنداشلارینا ویزا معافیتی
- گورجوستان، آوروپا بیرلیگینه قاتیلماق اوچون مراجعت ائدیر
- آمریکایا ایشلهین افغانیستانلیلار هله ده ویزا گؤزلهییر
- افغانیستان وطنداشلارینین باشووروسو رد ائدیلدی
- امریکا-دا سوپرمارکت و کافه لرده اورتا ساعاتلیق امک حاقی ایلک دفعه 15 دولاری اؤتوب
- ی.پ.گ/پ.کا.کا سوریه-ده 67 نفره ایشگنجه وئرهرک اؤلدوروب
- سلیمان سویلو ایلوا جانسون ایله گؤروشوب
- ناظیرلر کابینهسینده دییشیکلیک
- اؤزبکستان، بعضی اؤلکه وطنداشلارینا ویزاسیز سفر حاقی تانیدی
- بمت امریکانین اینسان حاقلاری شوراسینا قاییتماق قرارینی آلقیشلاییب
- ایسرائیل ایله ویزانی قالدیران ایلک عرب اؤلکهسی امارات اولدو
- می آییندا امریکا-دا ایشسیزلیک درجهسی آزالیب
- امریکا-دا ایش سیزلرین سایی 36 میلیونا چاتیب
- آنتونیو گوترش سوریه بحرانی ایله علاقهدار آچیقلاما وئریب
- تورکیه 11 اؤلکه نی ویزادان آزاد ائتدی
- بعضی آوروپا اؤلکهلرینه تطبیق ائدیلن ویزا رژیمی لغو اولونوب
- بمت اینسان حاقلاری شوراسینین سوریه-ده کی اوشاقلارلا علاقهدار یئنی راپورو
- چاووش اوغلو:"آوروپا شوراسیندان طرفسیز و یاپیجی موضع گؤزلییریک"
- اردوغان: لیبی طلب ائتسه عسگر گؤندره بیلیریک
- قوزئی کورهدن بیرلشمیش میللتلره اینسان حاقلاری اویاریسی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
جمعه گونودور. آتام نئچه دفترله نئچه قوجاق کاغیذ گتیریب، اؤز اؤنونده، اوتورما اوتاغیندا سرهلهییبدیر. تاخجالار هزینه سندلری، چئشیدلی دفترلرله، ایداره ایشچیلرینین آیلیق لیستهلری ایله قالانیبدیر. آتام مالیه ایدارهسینین موحاسیبیدیر. آنام دئیینهرک اوتاقدان ائیشیگه چیخیب، پیللهلرده اوتوروب، ایشاره ایله منی اؤز یانینا چاغیریر:
ـ “گؤروسن نه خبردی؟ گؤروسن باشیما نه کول الهنیب، بودا جمعهلریمیزدن. آخیردا من گئتمهسم، بو یاشاییشدان قورتولمارام. بیلیرم گئجه یاریسینادک داوامی وار، یول گئتمهیین، دانیشمایین، او نهییدی دوشدو؟ داها یاواش دانیش، منیم دفتریم هارادا؟… هله اوتاقلاری سوپورمهمیشم. یئمک بیشیرمهمشیم. ترپنمکده اولمور، دلی اولور، گل، گل باخ.”
ایکیمیزده، سینه-سینه پنجره آلتینا گئدیریک. آتام، اوتاغین یوخاری باشیندا، میتیل پتو اوستونه سرهلهنیب، گؤزل چال توکلرینی آلنینا تؤکوب، گؤزلوگونو بورونونا میندیریب، کؤینهگینین دوگمهلری آچیقدی، او آچیق یئردن، قفسهیه تای قابیرقالار همیشهدن داها دیک و داها برک گؤرونورلر.
نئچه بؤیوک دفتری بیر-بیرینین اوستونه دوزوب، ساغ- سولو دا ایری کاغیذ باغلامالاری ایله قالانیبدیر. آما هئچ ایش ائتمهییر. دیشلرین آراسینا بیر قلم قویوب، دقت ایله اوتاغین بیر بوجاغینا گؤز تیکیبدیر. آنام بیر داها باشلاییر:
- “بودا اولدو ائو، بودا اولدو حیات، تانریم اؤلوم یوز دفعه بو حیاتدان یاخشیدیر. بیرى یوخدو بو کیشییه دئسین، بورا ایداره دئییل، ائودیر. نهدن بو قدهر اؤزونو اؤلدورورسن؟ باخ هله، باخ هله، پیشیگه تای گؤزون تیکیب او بوجاغا، ایندی باشلایار، یومولار، نئچه عدد کللهسینده قاتیشیب، آییرا بیلمهییر.”
بو صحنهلردن یورولموشام، زور ایله آنامی پنجره باشیندان قیراغا چکیب، دینج سس ایله دئییرم:
- “یاخشی دا آنا، هئچ ایش گؤرمک اولماز، دؤزومون اولمالیدیر، آز قالیر، ایکی ایلدن سونرا امکلی اولوب، بولارین هامیسیدا قورتولار، بیزده راحاتلاشاریق.
آنام الچکن دئییل، دئیینیر، داها دؤزوموم قالماییب، پیللهلردن یوخاری چیخیرام، قوناق اوتاغینین قاپیسین آچیب یئرده اوزانیرام. باشیم گیجهلیر آز قالیر باییلام. اوز- اوزمده آتامین گنجلیک شکیلی دوواردان آسیلیب. بزکلى قیافهسی، یاناقلاری یاقلاشیق قالخیق، توکلری ایسه دارانمیش. من آتامین یاشینا چاتدیغیمدا نه قیافه ده اولاجاغیمی، خیال ائدیرم. بو اؤلو- وای بدنیم ایله. باشیمدا بیر زاد یئر به یئر اولور، آتامین شکیلی، شکیل قابینین ایچینده جان تاپیر، قیافهسی دهییشیر. آغزینین ایکی قیرناسیندا درین قیریشلار گؤرونور. توکلری قاریشیب، قاش- قاباق ساللاییر، اوزو بوزوشور. یاناقلاری باتیر، چیگینلر، چیگینلری یوخاری گئدیر، آغزی آچیلیب، بیرآن قوسماغا باشلاییر. حس ائدیرم، عجایب اورهک بولانما تاپیر منى، قالخماق ایستهییرم. شئح قوخوسو بورنوما دییب، دالیجا اوتورما اوتاغیندان آتامین باغیرتیسی. یوروش [حمله] باشلاییب.
تلهسیک اؤزومو اوتورما اوتاغینا چاتدیریرام. آتام یالنیزدیر. غریبه اسیم-اسیم اسمهجهیه دوشوبدور.
– نهییندی آتا؟ بیرزاد اولوب؟
– دوز دئییل، دوز چیخمیر. بو ایشده بیر کلک وار.
– نه کلهیی آتا؟
– بو دفترلرده هر نمنه یئربه یئر اولور.
– نه یئر به یئر اولور؟
– عدد ایله رقم. ایستهییرسن نه یئر به یئر اولسون.
– نه تههر یئر به یئر اولور.
– هامیسی قاریشقالارا تای یول گئدیرلر. قاریشیرلار. منی اله سالیبلار.
– آتا بئله بیرزاد مومکون دئییل.
– نئجه مومکون دئییل؟ اؤز گؤزلریم ایله گؤردوم، نئچه دنه دؤرد، دوققوز ایله بئش، توو ایله یئرلرین دییشدیلر.
– بو اؤنملی دئییل آتاجیم …
– اؤنملی دئییل؟ موفته یئییرسن، موفته دولانیرسان، سنه اؤنملی گؤرونمور.
– یورولوبسان آتا، بیر زاد …
– یورولوبسان نهدیر. بیلیرسن حئساب یالنیش چیخارسا نه حادثهسى چیخار، سن هئچ منیم سؤزومو باشا دوشورسن؟ بالاجا بیر فرق چیخسا بیلیرسن نه اولار؟ فرق نه ایله برابردیر؟
– فرق همن فرقدیر.
– یوخ بوینو یوغون. فرق باشقا آنلامی یئیینتىدیر[اختلاسدیر]. فرق یعنی یئیینتى.
– یانی کیم یئیینتى ائدیب؟
– یانی من. شرفسیز، ناموسسوز آتان.
– سیزین پول ایله ایشینیز یوخدور کى.
– اوندا بو یازدیقلاریم نهدیر. بونلار پول دئییل!
– آخى پولون عددین اوغورلاماق اولماز کى.
– اوندا نهیی اوغورلاماق اولار؟
– پولون اؤزون.
– گئت ایتیل، سن نه باشا دوشورسن. رحمتلیک “دفتری” یادیندا دئییل؟
– نییه، یادیمدا.
– نه اوچون اؤزون اؤلدوردو؟
– بیلمیرم.
– بلی، بیلمهییرسن. ائله بو فرق اوچون اؤزون اؤلدوردو.
– دوز ایش ائتمهییب دیر.
– بلی، سیزلردن ائله بئلهدیر. منده اؤزومو اؤلدورنده ائله بونو دئیهجکسن.
– آخى نهدن اؤزونو اؤلدورمک؟
– جانیم، آدی پیس اولماقدان، آدی پیس اولماقدان. خیال ائدیرسن نه دن قورخورام؟ پاسباندان؟ یوخسا محکمه رئیسیندن، یادا زینداندان؟ یوخ آغا، فقط آدیپیس اولماقدان، آدیمین پیس اولماسیندان قورخورام.
– آتا آدین پیس اولماز،هامی سیزی تانیر، آرخایین اولون!
– ایرهلى گلمز؟ ایرهلى گلیب ایندی، بو آنا قدهر کى قاباغا گلیب. بس نهدن بئله اولوب؟ نهدن هرنه قاتیشیب؟ نهدن هرنه بیر- بیره قاتیشیب؟ نهیه؟ جاوابلایا بیلرسن یوخسا یوخ؟ نییه لال اولدون؟ دیلین توتولدو؟ داها دئ گؤرک قئیرتسیز سببچی.
الینی هاوادا دولاندیردى، دفترلرین بیرینی توتدو. من اؤزومو اوتاغدان ائشیگه آتانادک، آغیر بیرزاد دالیمجا، برک بیر یوموراق قاپییا دؤیدو.
گوناورتا ساعات ایکی ده، منله آنام دولابدا ناهار یئییب، ائشیگه چیخیریق. آتامین غذاسى تاخچادا سویویوبدور، نه من، نهده آنامین یئمک واختینی خاطیرلاتماغا جسارت یوخوموزدور. آتام باشینی قالدیریب، گؤزلوک آرخاسیندان منله آناما باخیر.
- نهیینیزدیر؟ نهدن بئلهجه منه باخیرسینیز؟
من آنامدان داها اورهکلییم، یاواشجا دئییرم:
– بیر زاد دئییل.
– نییه، چوخ زادلار وار. سیزلر بیلمهییرسینیز.
– مومکوندور آتا.
– یوخ، مومکون دئییل، بیر دقیقه اؤنه گل.
اؤنه گئدیب، یانیندا اوْتوردوم. آتامین اؤنونده آچیق اولان دفتر، عددلرین سایسیز ستونلاری ایله دولودور. آتا، بارماغی ایله بیر عددی منه گؤستهریر.
– بو نئچهدیر؟
– دوققوز!
– آما نئچه دقیقه بوندان اؤنجه یئددی ایدی.
– بو بیری نئچهدیر؟
– اوچ.
– دوغرودور، بو یئریندن ترپنمهین تکجه رقمدیر.
– بو بیری.
– یئددیدیر.
– آلچاق شرفسیز. بونو گؤسترمهدن اؤنجه سگگیز ایدی.
– نئجه اولا بیلر؟
– یانی من یالان دئییرم؟ سگگیز ایدی دا.
– نئجه اولا بیلر؟ بلی؟
نئچه آن اوتاغین بیر بوجاغینا ساپلانیب سونرا سئوینج له!
– یاخشی بللیدیر، سگگیز ترسه دوشر اولار یئددی. یوخسا یوخ؟
یوموشاقجا جاوابینی وئریرم.
– بلی، دومبالاق آشیب یئددی اولا بیلر. دومبالاق، ترسینه.
– دوغرودور.
– آنجاق یئددی نه ایش ائتسهده دوققوز اولا بیلمز، اولار؟
– نییه، اولا بیلر اولدوغو کیمی اوزانیب، بیر اولوب، اوندا باشینی اگیب، گیردهلهنیب، دوققوز اولار.
برک بیر یوموروق بؤیرومه دهییب، یئریمدن آتیلدیم.
– آخماق آدام، اؤزونو سهری. اولا بیلمز. آنجاق من بو کلکدن باش چیخارتمالییام. بلی، بو آرادا بیر غریبه سیرٌ واردیر. بیر جادو-مادو ایشدهدیر.
آناما ساری قاییدیب، قُوْندان[گؤز ببهگیندن] چیخمیش گؤزلر ایله اونا سانجیلیر. یاواشجا گؤزلوگون چیخاردیب، دفترین آراسینا قویور.
– آرواد باخ گؤروم، بو ایش، سنین ایشین اولمایا؟
– نه دئییرسن کیشی، لاپ دلی اولدو ها!
– هه اؤز جانین اوچون، فیکر ائدیرم هامیسی سنین گوناهیندیر. نه ائدیبسن؟
– ال چک گئت ایشینه. ایندی هرنهیی منیم بویونوما ییخماق ایستهییرسن؟
– نهیه بو ایشی ائدیم؟
– ایدارهنین ایشینی ائوه گتیرمهیم دئیه.
– آمان آللاه، داها نهلر ائشیتمهیهجهیم کى.
آیاغا قالخیب، تلهسیک آنامین توکلریندن یاپیشیب، اوتاغین دؤورهسینده سوروتلهییر، هردن بیر چیگینلرینین اورتاسیندان برک یومروق چالیر.
– اؤلدورهجهیم! اؤلدورهجهیم! گرهک دئیهسن، دوزونو دئ.
آجیقلا آرایا آتیلیرام. آنامی آتامین الیندن قورتاریرام. آنام اوجادان آغلایا- آغلایا دالبادال قارغیش ائدیر.
آنام چادیراسین گؤتوروب، قاپینی آچیب ائشیگه چیخدی. تلهسیک آرخاسیجا قاچدیم. آنام آغلایا-آغلایا قاییدیب، پنجرهدن حیطه ساللانان آتاما:
– سنی یاریمایاسان کیشی. یاخشی عؤمروموزون سونوندا بو قاری واختی امهییمی اووجوما قویدون. فیکر ائدیرسن اسیر توتوبسان؟ گئدیرم قارداشیم ائوینه.
آتام اوجا سسله باغیردى:
- هانسی قبیره گئدیرسن گئت، اؤلهسن سنی، هرکیمسه ایداری ایشلرده موداخله ائدیرسه، گؤرهجهیی بودور.
چالار ساعاتیمیز ۱۲ دفه زنگ چالیر. اوزهریندهکی ککیللی، اونایکی دؤنه آغزین آچیب یومور. قونشونون خوروزونون سس ایله ککیللینین سسی قاتیشیر. من قوناق اوتاغیندا اوتوروب، سیغار چکیردیم، بیر آن قاپی آچیلدی، آتام، چاشقین- چاشقین ایچهری گیردی. اللرین دؤشونه قویوب، اؤنومده دیز چؤکور.
– “اجل حضرتلری! خاهیش ائدیرم، منیم سون مودافعهمه دقت ائدهسینیز، من آجیناجاقلى[فلک وورموش] کارمنددن آرتیق بیر زاد دئییلم. بیر عؤمور، تام فداکارلیقلا، مالیه حئسابلارینی سال- چیخ ائتمیشم. آللاه شاهیددیر، بوگونهدک ان کیچیک خلاف ایشده ائتمهمیشم. ایندییهدک منیم آیاغیم بورالارا چاتماییبدیر. من تام شرافتله یاشامیشام و یاشایاجاغام. بیلمهییرم نه اولدو بئله دوروما دوشدوم. بیلیرمده قانون کیمسهنی باغیشلاماز، عدالت هامینی توتاجاق، آنجاق بو دفعه، گوناه او قورخمالی آرواد ایله بوینو یوغون اوغلومدادیر کى بئله اولدو. من، جزا چکمکدن قورخوم یوخدور، فقط آبیرسیزلیقدان قورخورام. منی اوشاقلارینیزین باشینین تصدقی اولاراق بوراخین، قویمایین هر کیمسهنین یوخسا آلچاغین یانیندا آبیریم آرادان گئتسین. منیم آدیمی قزئتهلرده یایمایین، من یازیغام، مین جوره یازیقلیق چکمیشم. آنجاق هئچواخت، آبیرسیز اولمامیشام. منی آبیرسیزائتمهیین. ریجا ائدیرم، ریجا ائدیرم، منیم تکلیفیمى بللی ائدین.”
منیم آیاقلاریمی قوجاقلاماق ایستهییر، قالدیریرام. منیم آمرانه سسیم اوتاقدا دولاشیر:
– سیزین گوناهینیز یالنیز بیزیم امرلریمیزی آپارماماغینیزدیر.
– من سهو ائلیرم. هرنه سیز بویورسانیز بیربهبیر ائدهجهیم.
– بئله دیرسه، لاپ ایندی، بیر آسپرین حببی آتیب، راحاتجا یاتاجاقسینیز.
آتام باش اوستونه-باش اوستونه دئیهرک، اوتاقدان ائشیگه چیخدی. نئچه دقیقهدن سونرا سینه-سینه دهلیزه گیردیم. آتامین خورولتوسو اوتورما اوتاقیندان اوجالیبدیر، بللی اولمایان یئردن ایسه بیر ککیللینین سسی قولاغا چاتیر.


text:
قاپ قارا جییهرین سئوگیسی
آغشین یئنیسئی(آذربایجان جمهوریسی)
بدنینه توخوندوقجا کدرلهنیرم،
کدرلهنیرم کی، بو گؤزللیک بیر گون حیاتدا اولمایاجاق.
اؤلهجهیمسه، بو گؤزللییین یئرینی تانریدان سوروشماق اوچون اؤلهجهیم.
تانرییا – اینسانی پالچیقدان، سئوگینی آیریلیقدان،
آیریلیغی اؤلومدن یاراتمیش بو تانریسیزا ثوبوت ائتمک ایستهییرم کی،
سنی تاپماقدان اؤترو، یوخا چیخماقدان بئله قورخمورام.
یاشاییب سنی ایتیرمکدنسه،
اؤلوب سنی تاپماقدی سئوگی – منیم اوچون.
من تانرینین یوخ، سنین یوخلوغونون آتئیستییم.
گؤزلرین بوتون قادینلارین گؤزلرینین معلیمهسی ایدی
اینسانا نئجه باخماغی اؤیرهدیردی.
اللرین اوزاقلاشماق درسی کئچیردی.
چونکی بیز
اینسانلاردان اوزاقلاشا-اوزاقلاشا یاخینلاشمیشدیق بیر-بیریمیزه.
سنی هامینی ایتیردیییم یئرده تاپمیشدیم، دوقتور.
بوندان سونرا باشقاسینی سئوسن ده سئوینهجهیم
بیلهجهیم کی، او دا منم.
آما سن
بو بویدا گؤزلری نئجه، کیمین آرخاسیندا گیزلدهجکسن،
هاردان تاپاجاقسان او نهنگی؟
دانیشدیقجا آغلاماغیم گلیر،
آغلادیقجا سوسماغیم
سوسدوقجا یوخا چیخماغیم گلیر، دوقتور.
باخ، یئنه ده آغریییرام
ساعاتیمین عقربی سول قولومو سانجیب!
زامانین زهرینی قاتیب قانیما.
بیر اینسان اؤرت اوستومه، تنهالیقدان اوشویورم
باخ، ال چاتماز آغاجلارین باشیندا مورگولهین کولک اسمهیه باشلادی یئنه
گئجهنین قارانلیغیندان آغا آپپاق قار یاغدی
اوشودوک و گؤیلر یئنه ثوبوت ائتدی کی،
سئونده قارانلیق دا آغا آپپاقدی.
دوقتور، هر قادین حوانین اوزاق قوهومودو
هر کیشی آدمین یاخین دوستودو.
آلما آغاجی گؤرنده اییرهنیرم
چونکی بو آغاجین اجدادی
قادینین جنّت ده یئدییی
قاداغان اولونموش مئیوهنین
معدهسینده گتیردییی توخومودو.
گولو آغاج اولماق آرزوسو سولدورور
بیزی تانری اولماق ایدعاسی اؤلدورور.
آغاجلار تانرینین اؤزونه باغیشلادیغی نهنگ گوللردی.
واخت واردی، اومیدسیزلیییم ده
منه یاشاماق اوچون اومید وئرردی.
دوقتور، گئری دؤنمک، یئنی دن گیل، پالچیق اولماق ایستهمیرم
منی ائله سئو کی، یئنی دن پالچیق یوخ،
بیریوللوق یوخ اولوم.
آچ قولونداکی ساعاتی، دوقتور، گؤزللییینی زامانا قیسقانیرام.
بیز آیری-آیریلیقدا او قدهر خوشبختیک کی،
بیر یئرده اولاندا بیر آز دا بدبخت اولماق ایستهییریک.
دوقتور، منی اونوتسان، ائله اونوت کی،
سندن سونرا هئچ کیمین یادینا دوشمهییم.


text:
سونی اریکسون اکسپریا نئو
سونی اریکسون اکسپریا نئو اینگیلیسجه: Sony Ericsson Xperia neo ژاپونلی سونی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. سونی اریکسون ویواز-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. بۇ جیهاز سونی اکسپریا پی موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Ericsson Xperia neo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سونی اریکسون اکسپریا نئو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بیلگه خاقان
بیلگه خاقان ( اسکی تۆرک دیلینده , بیلگه قایان)[۱] گؤک تۆرک لرین خاقان لارینین بیریدیر. بیلگه خاقان 683 و یا 684 دۆنیایه گَلیب و 734 دۆنیادان گئدیب.
بیلگه خاقان داشیازماسی[دَییشدیر]
بیلگه خاقان کتیبهسینده آذربایجان تۆرکجهسینه چئویرلمیش بئله یازیلیبدیر: تۆرک اوْغوز بَیلری، ائشیدین، اۆسته گؤی چؤکمهدیکجه، آلتدا یئر دَنیزی دئشمهدیکجه، ائلینی مراسیمی کیم پوْزا بیلر؟! ای تۆرک میللتی! اؤزونه دؤن، سنی یۆکسلتمیش بیلگه خاقانا، آزاد و مۆستقیل اؤلکهنه قارشی سهو ائتدین، پیس وضعیته سالدین میللتین آدی یوْخ اوْلماسین دیه، تۆرک میللتی اۆچون گئجه یاتمادیم، گۆندوز اوْتورمادیم. قارداشیم گۆل تیگین ( کۆل تکین) و ایکی شاد ایله اؤلَسیله بیتنه چالیشدیم.
یاشاییش[دَییشدیر]
اصل آدی بؤگو اوْلوب، تاختا چێخدیقدان سوْنرا بیلگه آدینی قبول ائتمیشدیر. قۇتلوق ایلتریش خاقانین اوْغلو ایدی. 700-جۆ ایلده تانقوتلارا قارشی يۆروشده ایشتیراک ائتمیشدی. 701-جی ایلده اوْنق تۇتوکون باشچیلیغینداکی 50.000 عسگردن عبارت تان سۆلالهسی اوْردوسونو مغلوبیته اۇغراتمیشدی. 703-جۆ ایلده ایسه آشینا سۆلالهسی طرفیندن ایداره اوْلونان لاکین خاقانا تابع اوْلمايان باسمیللارا هۇجوم ائتمیشدی. 705-جی ایلده 80.000 عسگردن عبارت چاچا سئنقون باشچیلیغینداکی تان اوْردوسونو مغلوبیته اۇغراتمیشدی. لاکین 709-جۇ ایلده يئنی سئی قێرغیزلارینا مغلوب اوْلموشدو. سوْنراکی ایل گئجه باسقینی ایله قێرغیزلار دا مغلوب ائدیلمیشدی. 710-جۇ ایلده ساکال خانین باشچیلیغینداکی تۆرگیشلرده مغلوب ائدیلدی و تابع ائدیلدی. 715-جی ایلده ایسه قارلوقلار تاماق داغیندا مغلوب ائدیلدی. 716-جێ ایلده 33 ياشیندا کۆل تئگینین خان اوْلماق ایستهمهمهسیله تاختا چێخدی.
حاکمیتی[دَییشدیر]
حاکمیته گلدیکدن سوْنرا کۆلتیگین ولیعهد اعلان اوْلوندو. بیلگه خاقان اوْتوراق حیاتا کئچمک ایستسهده توْنيوکوک اوْنو بۇ فیکیردن داشیندیردی. همچینین بۇدیزم و تاوْیزمهده ماراق دۇيان بیلگه خاقانین بۇ دینلری يايماماسی مصلحت گؤرولدو. خاریجی سیاست کۆلتیگینین الینده جمعلنمیشدی.
چینله مۆناسیبتلر[دَییشدیر]
720-جی ایلده توْنيوکوکون باشچیلیغینداکی بیر اوْردو چین واسسالی باسمیللارا هۆجوم ائتمیشدی. يۆان چئن باشچیلیغینداکی باسمیل-تاتاب-کیدان-چین اوْردوسو 300.000 نفردن عبارت ایدی. بۇ اوْردونون مغلوبیتی چین اۆچون بؤيوک ضربه اوْلدو. تۆرکلر، ایلک دفعه بۇ دؤيوشده قادینلاری و اۇشاقلاری بئله اؤلدورموشدولر - هانسی کی، بۇ تۆرک مۇحاریبهلرینده گؤرونن بیر عادت دئيیلدی. 722-جی ایلده بۇ طایفالارین مقاومتی ده قێریلمیشدی. بۇندان سوْنرا چینله صلح مۆناسیبتلری باشلادی.
کۆل تیگینین اؤلومو[دَییشدیر]
731-جی ایلده کۆل تیگین وفات ائتدی. ایمپئراتوْر خاقانا باش ساغلیغی گؤندردی و کۆل تیگین اۆچون بیر آبیده تیکدیردی.همین ایل چینلیلرله علاقهلر يئنیدن پوْزولدو. کیدانلارین باشچیسی کئتوقان خانا 40000 تۆرک عسگر وئرن خاقان 733-جۆ ایلده چینلیلری آغیر مغلوبیته اۇغراتمیشدی.
اؤلومو[دَییشدیر]
خاقان بۇيروق چوْر آدلی بیر ايان طرفیندن زهرلنمیشدی. خاقان بۇندان خبر تۇتاندا گئج ایدی آمّا اؤلومدن اؤنجه بۇيروق چوْر و عائلهسینی اعداما محکوم ائتمیشدی.
دفنی[دَییشدیر]
25 نوْيابر، 734-جۆ ایلده وفات ائتمیشدی. تاختا اوْغلو يوْللیق خاقان چێخمیشدی. بیلگه خاقانین دفن مراسیمی 22 ایيون، 735-جی ایلده باش تۇتموش، 500 خاریجی سفیر مراسیم اۆچون قیزیل و گۆموش، شاملار گتیرمیشدی. کدرلنن تۆرکلر اؤز قۇلاقلارینی، اۆزلرینی، بۇرونلارینی کسمیشدیلر. خاقانین شرفینه آتلار، ایتلر، سامورلار و سینجابلار قۇربان وئریلمیشدی.
باشقا لینک وبسایتلار[دَییشدیر]
- - ГyMилëB. ДpeBHиe Tюpkи.
- - БичypиH. CoбpaHиe…
- Orxon Abideleri metni Archived 2012-04-11 at the Wayback Machine.


text:
- آراز آذربایجان – روزنامه خبری آذربایجان غربی - http://www.araznews.ir -
آغ چادیر قارا چادیر
Posted By admin On مرداد ۲۵, ۱۳۹۵ @ ۵:۱۵ ق.ظ In آنادیلیمیز | No Comments
سعید فیوضات
سون بولوم
آنادیلیمیز:نهدن هارا گئتدیگیمی دئمهدیم. نه دن تانیمادیغیم آدامین آرخاسینا دوشوب بو قتیلگاها گلدیم.ائله بو آندا گؤردوم شوشه نی تیقیلدادیرلار. باخدیم گؤردوم بو آغ خانیم بیر پاسلی قمه تاپیب گتیریب منه .
او پاسلی قمه, ان قیمتلی هدیه ساییلیردیدئدیم: آی آغ خانیم سن نه دن منه یاردیم ائله دین. دئدی: منیم طاقتیم توکندی. داها آرتیق بو ظولوم لره سس سیز قالا بیلمه دیم. ایندی بیل کی منیم ده جانیم خطرده دیر. اگر ایشینی دوز گؤره بیلمه سن منیم ده باشیم گئده جک.سونرا قویوب گئتدی. من تئز آیاق یالین , چوخ سس سیز جه اوتاغیمدان چیخیب یاواش-یاواش ائوه ساری گئتدیم . تنبی نین پنجره سینین قاباغیندا دوروب قولاق وئردیم. گؤردوم قادین اوجادان گولور. سونرا سؤزلرینی ائشیتدیم .
دئدی: گؤر بو جاوان بَی نه قدر آخماقدیر. بوتون سیلاحینی سویونوب تؤکدو بورایا. هئچ من بو قدر راحات بیر اووا راست گلمه میشدیم .۹ هئچ بو قدر راحات بیریسینی توراسالمامیشدیم. هئچ دؤنوب عائیله سینه هارا گلدیگینی بئله دئمه دی.بو سؤزلری دئییب ائله اوجادان گولوردو. بیردن دؤنوب ان کیچیک اوغلونا دئدی: اوغلوم گئت قوناغیمیزی راحاتلا.ائله کیچیک اوغلان آیاغا دوران کیمی منده تئز آستاجا گئدیب گیردیم اوتاغا. قمه نی الیمده برک یاپیشتیم. ائله اوغلان حَیطدن اوتاغا گیرنده بوینوندان توتوب قمه نی اوره یینه سوخدوم. هئچ آخ دئیه بیلمه دی . آما منیم فیکیریم او دئوین یانیندا ایدی.
یوخسا بو ایکی قارداش منه سو ایچیم کیمی ایدیلر. یئنه قاییتدیم اوتاغین قاباغینا قادین ائله قاه –قاها گولوردو. بو قدر ثروتین راحاتجا الینه دوشمه گی اونو لاپ بئله کئفلندیرمیشدی. بیردن دؤنوب اورتانجیل اوغلونا دئدی: آی اوغول قارداشین یوباندی. گئت گؤر هاردا قالیب گلمه دی.اورتانجیل اوغول دئدی: آی آنا نه قانینی قارالدیریسان بلکه ووروب دور طرفی, طرفده یئرده چابالاییر اودا دوروب او منظره یه باخیر.
بیر آز کئچدی . قادین دئدی :آی اوغول دور گؤر آخی بو قارداشین هاردا قالدی .آخی چابالاماق نه قدر چکر کی. گئت گؤر نئیله ییر . نیه قاییتماییر.اورتانجیل اوغلان آیاغا دوردو.من بو منظرهنی گؤرن کیمی تئز قاییتدیم اوتاغا. اؤزومو حاضیرلادیم اورتانجیل اوغلان اوتاغا گیرن کیمی شیغادیم اوستونه آغزینی توتدوم. بیر آز منیمله گورشدی ، آما من تئز قمه نی سوخدوم اوره یینه. ایش دن دوشن کیمی سورودوم آپاردیم اوتاغین قیراغینا . لحله یه –لحله یه قاییتدیم تنبی نین قاباغینا.قادین ائله کئف ائله ییردی . پوللاری گؤتوروب گویه ساووروردو. بیردن دؤنوب بؤیوک اوغلانا دئدی: آی اوغول بس قارداشلارین هاردا قالدیلار . بؤیوک دئو اوغلان دئدی: آی آنا حتما ایکی قارداش اونون چابالاماسینا باخیرلار.قادین شهله نه رک دئدی: اوغول ائله قوناقیمیز دا آز آشین دوزو دئییلدی ها. هله –هله چابالایان آداما بنزه میردی گئت گؤر آخی نه اولدو بو ایکی قارداشینا.دئو قارداش دوردو آیاغا. ظالیم اوغلو ظالیم اوقدر اوزون ایدی کی منیم دورد آتدیمیمی او بیر آتدیمدا آتیردی . چوخ سورعتله قاچدیم، آما هله اوتاغیما یئتیشمه میش او حَیطه گیردی . ائله حیطه یئتیشجه گین منی گؤردو. بیر نعره چکدی سونرا یوگوردو منیم اوستومه .من گؤردوم بو دئوله ال به یاخا اولسام ائله منی بیر الیله بوغاجاق. اودور, بوتون گوجلو –گوجومه قمهنی تولازدادیم. قمه گئدیب دوز سانجیلدی اونون اوره یینین باشینا. اورکدن باغیردی. آما هله جانی قالمیشدی . سمتیرله یه- سمتیرله یه , والایلایا-والایلایا, منه ساری گلدی. گوجو قورتاران کیمی اؤلدو. ائله یئره دوشن زامان الینده کی قمه نی منه ساری تولازدادی .اوقدر گوجلو گوجونه تولازدادی کی من اؤزومو قیراغا چکدیم اما سونوندا قمه دوز دوشدو منیم بیلنگیمه , بیلنگیمی سالدی. بوتون وجودومو آغری آلدی. ییخیلدیم یئره ,اویدوم. ائله اویار اویماز بیرده گؤردوم کی قادین منیم ائوده قالان شوشگه می گؤتوروب جیحه چکه –چکه یوگوردو منیم اوستومه . داها آرتیق اینجاریم قالمامیشدی. او زامان گؤردوم کی بو قارا خانیم الینده کی دیه نه گیله او قادینی ووردو. قادین یئره دوشدو.
باش گؤزو یاریلمیش ایدی. اوندان سونرا بو قارا خانیم شوشکه نی قادین دان آلیب گتیردی قویدو منیم اووجوما ,دئدی: باتیر بو عفریته نین اوره یینه قوی عالم الیندن قورتارسین.منده سورونه –سورونه قادینا ساری گئتدیم بئله الیمی قالدیرا بیلمیردیم. یئنه بو قارا خانیم منه یاردیم ائله دی. سول ا لیمی گؤیه قالدیردی. منده شوشکه نی ائندیره رک او قادینین اوره یینی پارچالادیم. قادین بیر جیحه چکدی سونرا سوسدو. سونرا بیر شئ بیلمه دیم…. گؤز آچدیغیمدا گؤندوز ایدی. نه قدر یاتدیغیمی بیلمیردیم بیردن گؤردوم باشیمین اوستونده بو ایکی خانیم اوتوروب لار. یارالاریمی باغلامیشدیلار. سوروشدوم من نه قدر یاتمیشام , دئدیلر سن یئددی گون دور یاتمیسان.دئدیم: تئز منی قالدیرین گئدک عائیله مین یانینا ایندی یازیق لار الدن گئدیبلر.آغ خانیم کئچدی ساغ قولتوغوما , قارا خانیم کئچدی سول قولتوغوما. مسافیر منزیلینه یئتیشنده ائله بیل قیامت قوپدو. داها آرتیق آتام، ائله جه ده بوتون عائیلم منی گزمک دن یورولوب , ییر –ییغیش ائله ییب گئتمک ایسته ییردیلر. منی گؤرن کیمی ائله بیل دونیانی وئردیلر اونلارا….گونلر کئچدی بیز باکییا قاییتدیق. من ساغالدیم اما او منه نیشانلادیقلاری قیزی آلمادیم. آخی منیم ایکی جان بورجوم وارایدی. بیری بو آغ خانیما بیریسی ده بوقارا خانیما. من بونلارین ایکیسینی ده آلدیم . ائویمده یئرلشدیردیم. بیز ایندی چوخ بختوریک. هر ایل یازدا بویایلاغا گلیریک… سنده هر یاز گلیب بیزی گؤره بیلرسن سونرا منه بیر آغ آت توحفه وئردی.میرزه منصور فیوضات سوروشدو: گؤره سن ائله هر یاز گلیرمیش لر اورایا.قوجا آغ ساققال: والله جناب رئیس بیر نئچه یاز گلدیلر حتی من بیرکره سیخینتی دا قالمیشدیم اونا گؤره ده آتی ساتدیم. او یاز گلنده گئتدیم اونلاری گؤرمه گه. او منی گؤرن کیمی اوزونو دؤندردی.نه قدر دانیشدیردیمسا دانیشمادی. سونرا آغ خانیمدان سوروشدوم. بَی نییه مندن کوسوب دئدی: آخی آغ آتی گؤرمه ییب اونا گؤره یقین سن اونون تحفه سینی ساتمیسان. او ایش بَیه سایقی سیزلیق حساب اولور. اودور سنی دیندیر مه یه جک.اوندان سونرا آغ خانیمی و قارا خانیمی واسیطه سالدیم سونوندا منیمله دانیشدی. آنجاق دئدی:آی کیشی آدام دا تحفه آتی ساتار؟
دئدیم:بَی باغیشلا آنلامامیشام.نئچه یازدان سونرا داها آرتیق اونلاری گؤرمه دیم داها آرتیق بیزیم طرفلره گلمه دیلر….میرزه منصور فیوضات بو حقیقی حادیثهنی اؤز اوغلو داوود فیوضاتا دئییب، منده آتام داوود فیوضات دان ائشیدیب و یازدیم بو کاغازلارا. تانری هامی سینا رحمت ائله سین. نور ایچینده یاتدیلار.ماراقلی سی بودور کی بو دفتری باشلادیغیم قلم ائله بوردا توکندی.
Article printed from آراز آذربایجان – روزنامه خبری آذربایجان غربی: http://www.araznews.ir
URL to article: http://www.araznews.ir/%d8%a2%d8%ba-%da%86%d8%a7%d8%af%d9%8a%d8%b1-%d9%82%d8%a7%d8%b1%d8%a7-%da%86%d8%a7%d8%af%d9%8a%d8%b1-2/
Click here to print.
Copyright © 2013 آراز آذربایجان - روزنامه خبری آذربایجان غربی. All rights reserved.


text:
پرل چایی (چین)
پرل چایی (چین) (اینگیلیسجه: Pearl River (China)، فارسجا: رود پرل (چین)، آلمانجا: Perlfluss، ایتالیاجا: Rivière des Perles، عربجه: نهر اللؤلؤ (الصين)، تورکیه تورکجهسی: İnci Irmağı (Çin)، روسجا: ЧжyцзяH) چین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۴۰۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن پرل چایی (چین) ندان ثانییهده ۹۵۰۰ متر مکعب سۇ آخیر. و گونئی چین دنیزینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پرل چایی (چین) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pearl River (China)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
1- ات دن دیوار
2-اته ک دولو آشق دیر، ایچینده بیرسققه سی
3- اتی وار ، جانی وار ، قانی یوخ
4- ازل واریدی یئییردیک ، یئمه سیدیک اولوردوق ، ایندی ده وار یئمیریک ،یئمیریک ده اولمیریک
5- اژدهادیر انسانی بودار ، انسان اونون اودونی اودار
6- اذان وئریرناماز قلیماز ، آرواد آلیر کبین قورماز
7- اصلی بدل دیر یا علی ، غسلی بدل دیر یا علی ، یاشیل اکیره م قیرمیزی چیخیر، سبب نه دن دیر یاعلی؟
8- اکدیم نوخود ، چیخدی سویوت ، یارپاغی توت ، میوه سی آرمود
9- اکدیم پالوت ، چیخدی شابالوت ، اورتادان بیر زوغ وئردی ، نه پالوت دی نه شابالوت !
10- اکیل بکیلقوش ایدی ، دیوارا قونموش ایدی ، گئددیم اونو توتماغا ، او منی توتموش ایدی
11- اله دئدی اله دیم ، دولا دئدی دولادیم ، یاپدیم ایستی چوخوردا ، اوزاق یولا یوللادیم
12- الله اکبر دره سینده ، گول بیتیب دوره سینده
13- الله اکبر دره سینده ، قیل بیتیب دوره سینده ، چارلانوب چادیرلانوب ، ایمان وار آراسیندا
14- آغ صاندیغیم آچیلدی ، ایچیندن ایشیق ساچیلدی
15- الینده اوراق ، قوللاری داراق ، اوستونده خرمن ، آلتیندا دئیرمان
16- الی یوخ قاپونی آچار ، قاناتی یوخ گویلره اوچار
17- ائل یاتدی ، اوبا یاتدی ، قنبر دیلین اوزاتدی
18- ائوین قارا قوللوقچوسو، بیر الی خیدمت ده ، بیر الی بئلینده
19- ائوده بیر ده رین قویو وار ، ایچینده سرین سویو وار ، سویوندا ایلان یوواسی ، باشیندا گوهر بالاسی
20- ائوده بیر قوناق کیشی وار ، کوندله ن جه یاتیشی وار.
جاوابلار
1- دیش لرین اتی – لثه
2- آی و اولدوزلار ، آشیق: قویونون قول و قیچ سوموک لرینی بیر بیرینه باغلایان سوموک دور کئچمیش ده اوشاقلارین اویونجاقی سانیلیردی
سققه آشیق لارین ان بویویو ، آشیق اویونوندا اونجه ده گئدن آشیق
3- آری – بال آریسی
4- آنا سودو
5- سیغار – پاپیریس
6- خوروز
7- حنا – حنا اونجه یاشیل اولور و اله یا ساچا یاخیلاندان سونرا قیرمیزی اولور
8- پامبوق
9- قاطیر
10- گونش – گونون ایشیقی
11- اون – خمیر – تندیر و نهایت اونو چؤره ک ائدیب و اونو یئمک
12- آغیز-بوغ – ساققال
13- بوغدا و تارلا
14- گون چیخان چاغی
15- کومباین – بوغدانی بیچیب و اله ین ماشین
16- یئل – کوله ک
17- قفیل – مارا آدلی قفیل لر بو قفیل لرین آچاری اوزوون اولوردو
18- آفتابا
19- لامپا چیراغی – پیلته سی – اودو
20- مرفش – یورقان دوشک باغلی سی


text:
سیرت چایی
سیرت چایی (اینگیلیسجه: Siret (river)، فارسجا: رود سیرت، آلمانجا: Sereth، ایتالیاجا: Siret (rivière)، تورکیه تورکجهسی: Siret Nehri، روسجا: CиpeT) اوکراین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۶۴۷ کیلومتر دیر. بۇ گۆن سیرت چاییندان ثانییهده ۲۵۰ متر مکعب سۇ آخیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سیرت چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Siret (river)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایمن الظواهری و القاعده؛ تحلیلی مقاله
مرا ییشیل تاش تامانیدن یازیلگن مقاله نینگ اوزبیک تیلیده گی ترجمه سی
امریکا قوشمه ایالتلری استخباراتی نینگ افغانستان پایتختی کابل ده القاعده رهبری الظواهری نی اولدیرگن لیگی اوتگن هفته نینگ بیر نیچه مهم موضوع لری دن بیری نی تشکیل ایتدی. اوشبو مسئله حقیده امریکا قوشمه ایالت لری نینگ 11- سپتامبر هجوم لری و اعلان ایتگن خلق ارا مقیاسده تروریزم گه قرشی کوره شی دایره سیده بحث ایتیلدی. بیراق اوشبو موضوع نینگ فرقلی جهت لردن بهالنتیریلیب, الظواهری بیلن بیرگه آرقه پلان لری حقیده هم سوز یوریتیلیشی کیره ک.
القاعده نینگ حاضرگی کونده هم تاثیری نینگ بولگن لیگی یاکه بولمه گن لیگی دایره سیده بهالنتیریلیشی تقدیرده, الظواهری گه قرشی اویوشتیریلگن اوشبو هجوم نینگ ترور تشکیلاتی گه ضربه بیرگن لیگی بوییچه فکر نینگ انیق بولمس لیگی ممکن. دینی اساس گه ایگه آیدیولوژی لر بیلن اوزی نی انعکاس ایتتیرماقچی بولگن کیشی لر نی فزیکی اوله راق یوق قیلیش اوچون فکری ساختاری بیلن بیرگه اویلش کیره ک.
اوتمیش ده زرقاوی, لادن, بغدادی یاکه قریشی نینگ اولدیریلگن لیگی بیلن دینی اساس گه ایگه تروریزم اداققه ییتمه دی. شونده ی قیلیب الظواهری نینگ یوق قیلینگن لیگی هم فرقلی بیر وضعیت نینگ پیدا بولیشی گه سبب بولمه یدی.
القاعده نینگ 11- سپتامبر هجوم لری آرتیدن عمل نی بیر تمان گه قوییب فکری بیر ترور تشکیلاتی ستراتیژی سی نی کوزه تیشی دقت گه سزاوار بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده. اوشبو دایره ده فرقلی افراطی تمایل لر نی بیرلشتیریش قابلیتی گه ایگه. 11- سپتامبر هجوم لری نینگ روانی امکانیت لری بیلن باشقه افراطی گروه لر گه الهام بیریاتگن القاعده, اوزی نی اساس بیر ساختار وضعیتی گه کیتیرماقده. باشقه چه قیلیب ایتگنده, فکری جهت دن آره لری ده جنجال لری بولگن حرکت لر گه اساسی هدفی نی ایسله تیاتگن بیر خصوصیت گه ایگه بولگن وضعیت ده.
القاعده نینگ کیله جگی توغریسیده ایسه کوپلب فکتور لر موجود. بولردن بیری باشقروچی بوله دیگن کیشی نینگ کوزه ته دیگن میتود. آلیب باریلیاتگن تدقیقات لر و همده امریکا لیک مسئول لر و بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ راپور لری گه قره گنده مصرلیک سابق ضربتی کوچ پرسونلی و خوددی شوو ترور تشکیلاتی نینگ عملیات لری نی باشقریاتگن سیف العدل نینگ القاعده نینگ باشلیغی بولیشی کوتیلماقده. امریکا تشقی ایش لر وزیرلیگی نینگ قیدیریلیاتگن کیشی لر لستی گه الظواهری اورنیگه العدل نی جایلشتیریگن لیگی گه قره مسدن, سوریه ده گی القاعده طرفدار لری نینگ تیلگرام کانال لریده سیف العدل نینگ حاضرگی کونده ایران ده قماقخانه ده ایکن لیگی نینگ ادعا قیلینگن لیگی گه کوره, باشقه بیر کیشی نینگ اوشبو ترور تشکیلاتی نینگ باشلیغی بولیشی کیره ک.
مطرح بولگن باشقه بیر کیشی ایسه بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی راپوریده اوچینچی اورین نی ایگلله گن, الظواهری نینگ کویاوی, القاعده نینگ افغانستان- پاکستان امیری و میدیا اورگانی باشقروچی سی عبدالرحمن المغربی اسمی بیلن بیلینگن محمد اباطای دن عبارت.
باشقه بیر فکتور ایسه طالبان دن عبارت. اوشبو حرکت نینگ افغانستانده گی باشقه گروه لرنی کنترول ایتیاتگن لیگی بیلینماقده. ایمن الظواهری دن فرقلی اوله راق ینگی باشلیق نینگ اوروپا و امریکا قطعه لری بیلن بولرنینگ یقین جغرافیه سیده گی موجودیت لری نی هدف قیلیب آلیشی تقدیرده طالبان نینگ مخالفتی گه دوچ کیلیب قالیشی و حتی توسیلیشی ممکن. اوشبو احتمال نینگ عملی بولیشی ایسه ینگی باشلیق نینگ ایمن الظواهری نینگ اوچی نی آلیش اوچون امریکا لیک لر گه قرشی تیز و ققشتگیچ عکس العمل گه سبب بوله دیگن حربی سیاست می آلیب باره دیگن لیگی یاکه مسلمان لرنینگ یشیاتگن جغرافیه لرده اوزاق بیر مدت قالیب, اوز موجودیت لری نی افغانستان- پاکستان منطقه سیده ینه ده امنیتلی بیر شکلده دوام ایتتیریش آرزوسی گه باغلیق.
علاقه لی ینگی لیکلر
استانبول ده گی اینگ گوزه ل جاده حقیده قیسقه معلومات
دنیا نینگ اینگ "گوزه ل" جاده لری دن بیری نینگ استانبولده ایکن لیگی نی بیله سیز می؟


text:
عکس: اولکر تبریزلی
ائل عاشیغی «عاشیق غفار ابراهیمی» ابدیلشدی
چوخ تاسفله آذربایجانین ائل عاشیغی «عاشیق غفار ابراهیمی» دی آیینین ۱۶سیندا، ۶۴ یاشیندا حیاتا گؤز یوموب، ابدیلیک سازدان و سؤزدن آیریلدی.
عاشیق صنعتی ارثیمیزین یورولماز قوروقچولاریندان اولان «عاشیق غفار» ۱۳۳۳نجی گونش ایلینده قاراداغ ماحالینین «مئشه پارا» بؤلگهسینده حیاتا گؤز آچمیشدیر. گنج یاشلاریندان عاشیق صنعتینه وورولموش و اوستاد عاشیقلار «عاشیق رسول قربانی»، «عاشیق حسن غفاری» و «عاشیق علعسگر» دن درسلر آلمیش و اؤزو ده اوستادلیق سویهسینه یوکسلمیشدیر.
اوستاد عاشیق، بیر چوخ مدنی و موسیقی درنکلرین فعاللاریندان اولموش و دونیانین بیر چوخ اؤلکهلرینده او جملهدن: سوئد، سوئیس، تورکیه و آذربایجان جمهوریتینده دفعهلرله اؤز صنعتینی ایفا ائتمیشدیر. اوستادین یارادیجیلیغی دا چوخ زنگین اولموش و ایندییهدک «ائل قوشمالاری»، «سئوگی مقدسدیر» و «داغلار منیم اولدو، من ده داغلارین» عنوانلی کیتابلاری یاییلمیشدیر.
ائل عاشیغی «عاشیق غفار ابراهیمی»نین جنازهسی آیین ۱۸نجی گونو (سهشنبه) تبریزین وادی رحمت مزارلیغینین «قطعه هنرمندان» حصهسینده تورپاغا تاپشیریلاجاقدیر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی، بو آغیر ایتگینی آذربایجان خالقینا، آذربایجان عاشیقلار بیرلیگینه و اوستادین حؤرمتلی و صنعتکار عائلهسینه باش ساغلیغی دئییر، و خاطیرهسینی عزیزلهییر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی
۱۷/۱۰/۱۳۹۷


text:
آرازی (رقص)
آرازي — آراز اطرافي بؤلگهلرده، او جوملهدن ناخچيوان موختار جومهوریتی اوردوباد، جولفا، شرور، بابک و کنگرلي بؤلگهلرینین توي شنليکلرينده ايفا اولونان قديم ياللي نؤوعلريندندير. بو ياللينين ديگر آدي "پاپوُروْ" دا آدلانير.
آستا و سورعتله ايفا اولونماقلا ايکي حيصهدن عيبارت بو يالليني قادينلار و کيشيلر قاريشيق شکيلده چئچله بارماقلاري ايله چيگين سويّهسينده بير-بيريندن توتاراق ايفا ائديرلر. ايفاچيلار ساغ آياقلاريني دابان اوسته قارشييا سولا قويور، ساغ آياغي دا جلد چوخ دا هوندور اولماياراق قارشييا سولا آتيرلار. ناخچيوان موختار جومهوریتی اوردوباد، جولفا، شرور، سدهرک، بابک بؤلگهلرینده، ائلجه ده ناخچيوان شهرينده کئچيريلن مدني-کوتلوي تدبيرلرده توي و بايرام مراسيملرينده فولکلور رقص کوللئکتيولري طرفيندن ماراقلا ايفا اولونور.
قایناق[دَییشدیر]
اوردوباددا يارانميش ميلّي رقصلر Archived 2010-09-26 at the Wayback Machine.


text:
آی توتولماسی
آی توتولماسی(عربجه: خسوف ،فارسجا:ماه گرفتگی) آی اؤز مداریندا دولاناندا یئر کؤلگهسینه گیرن زامان آی توتولور.آی دونیا کؤلگه سینه گیرنده گوندن آلدیغی ایشیغی الدن وئریر و آی قارالاشیر.
یئر کولگه سی[دَییشدیر]
یئر کولگه سی بیر مخروط شکیلده اولور کی اونون قاعده سی یئر (چاپی یئرچاپیندا) و اوزونلوقو 138,000کیلومتیر اولور.بو کولگه یئر گونشدن یاخین واوزاق اولماسینا باغلیدی و 40000 کلیومتیر آزالیب چوخالار ,آی توتولماق اوندا اولار کی آی کوره سی یئرین کولگه سی مخروطینه گئدسین.
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«ماه گرفتگی»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰دئسامیر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
تورکیه – انگلستان مدافعه وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
ایککی کسبداش تیلفون آرقه لی سوزلشوو اوتکزدی
تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیر خلوصی آقر بیلن انگلستان مدافعه وزیری بن والس تیلفون آرقه لی اوزارا سوزلشوو اوتکزدی.
تورکیه ملی مدافعه وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده، اوشبو سوزلشووده اوزارا و منطقوی مدافعه قاله ویرسه خوفسیزلیک و مدافعه صنایعیده همکارلیک موضوعلری نینگ تیلگه آلینگن لیگی بیلدیریلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه تامانیدن تایلندگه قیغوداشلیک بیلدیریلدی
تایلندده بیر باله لر باغچه سی مکتبیده قوراللی هجوم اویوشتیریلگندی


text:
۲۸ نوْوامبر
۲۸ نوْوامبر:
- ۱۵۲۰ - سیّاح فردیناند ماژلان آمریکانین ان جنوب نؤقطهسی اوْلان ماژلان بوْغازینی کئچهرک ساکیت اوْقیانوسا گیرمیشدیر.
- ۱۷۸۹ - فرانسهلی حکیم ژوزف گیوتین اؤلوم آلتینی (گیوتینی) فرانسه مجلیسینه تقدیم ائتمیشدیر.
- ۱۸۹۳ - قادینلار ایلک دفعه اوْلاراق یئنی زلانددا سئچکیده ایشتیراک ائتمیشلر.
- ۱۹۰۹ - فرانسه حؤکومتی دوْغوش کئچیرن قادینلارا ۸ هفته اؤدنیشسیز مزونیّت حۆقۇقو وئرمیشدیر.
- ۱۹۱۲ - آلبانیا عثمانلی ایمپیراتورلوغوندان باغیمسیزلیق اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۱۲ - روسیهده دؤردونجو دؤولت دۇماسی ایشه باشلامیشدیر.
- ۱۹۱۸ - شوروی قوْشونلاری استونیایا هۆجۇم ائتمیشدیر.
- ۱۹۲۴ - ایلک فنرباخچا-بئشیکتاش مۆسابیقهسی کئچیریلمیش٬ اوْیون ۰-۲ حسابی ایله فنرباخچانین خئیرینه باشا چاتمیشدیر.
- ۱۹۳۸ - آتاتۆرکون تاریخی وصیتنامهسی آچیقلانمیشدیر.
- ۱۹۳۸ - ایران فرانسه ایله ایلگیلری کسمیشدیر.
- ۱۹۴۳ - شوروی٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و بؤیوک بریتانیا دؤولت باشچیلارینین تهران کوْنفرانسی باشلامیشدیر.
- ۱۹۴۵ - ائرمنیستانین رهبری ه.آرتیونوف ایستالینه مۆراجیعت ائدهرک داغلیق قاراباغین ائرمنیستانا بیرلشدیریلمهسینی ریجا ائدیر.
- ۱۹۵۸ - چاد٬ کونگو٬ گابون٬ مالی٬ موریتانی و سنگال باغیمسیزلیقلارینی اعلان ائتمیشلر.
- ۱۹۶۹ - ایتالیا بوْشانما قانونیلشدیریلمیشدیر.
- ۱۹۷۷ - آرکادی ووْلسکینین رهبرلیک ائتدیگی قوْندارما «داغلیق قاراباغ اۆزره خۆصۇصی ایداره کوْمیتهسی» لغو ائدیلمیشدیر.
- ۱۹۹۴ - نوْروژلیلر رفراندومدا اوروپا بیرلیگینه قاتیلماغین لاییحهسینه سس وئرمیشلر.
- ۲۰۰۲ - عبدالله گۆل تۆرکیهنین ۵۸-جی حؤکومتینی قۇرموشدور.
- ۲۰۰۶ - روم پاپی بندیکت مسئحیّته عایید مۆقدّس یئرلری گؤرمک اۆچون تۆرکیهیه گلمیشدیر.
- ۲۰۰۷ - رجب طیب اردوغان تۆرک سیلاحلی گۆجلرینه عیراقدا عملیّات آپارماغا ایجازه وئرمیشدیر.


text:
«صابر ادبی انجومنی»نین اطلاعیهسی
باش ساغلیغی
دیشب صدای تیشه
از بیستون نیامد
شاید به زیر آوار
فرهاد رفته باشد!
قاچان قاچدی
قاچانمایان
تورپاق آلتدا
قالیب یاتدی…
صابر ادبی انجمنی، اؤلکهمیزین غرب حیصهلرینده اوز وئرن زلزلهدن آسیلی اولاراق، بیر چوخ وطنداشیمیزین دونیادان کؤچمهلرینی تسلیت دئیهرک، بوتون عضولری ایله برابر، اؤزونو بو کدرده اونلارلا بیرگه ساییب، دونیادان کؤچنلرین عائیلهلرینه باش ساغلیغی وئریر. بیز آذربایجانلیلار، هله ده بوتون ایرانلیلارین ورزقاندا اوز وئرن زلزلهنین چتینلیکلرینی آرادان قالدیردیقدا گؤتوردویو آددیملارینی اونوتمامیشیق. قارداشلیق، شنلیکدن چوخ، چتینلیکده بیلینر. عزیزلرینی الدن وئرمیش بوتون عائیلهلره صبیر آرزیلاییریق.
صابر ادبی انجمنی
۲۲ آبان ۱۳۹۶


text:
-گوننرین بیر گونونده، شاه آبباسین دوربونونده، بیر قیز واریدی، آدی سیتاره ایدی. سیتاره هم یاخجی قیز ایدی، هم گؤزل ایدی، هم الایشلی ایدی، همده ائوین بیری بیدانا قیزی ایدی.
– اننه خانیم! جیرتدان نغیلینی دئیهجاغیدین هاااا…
-دی کَس سسین. یوم گؤزووو، عغلیمه بو گلدی!
“یاخجی” دئدیم، گؤزومو یوموب گیردیم اننهنین قوینوندا اولدوم سیتاره…. اننه زینه زینه کورهگیمه چالیب داوام ائلهدی:
-سیتاره هر گون گئدردی سو کوزهلرینی چایدان دولدوروب گتیرردی. هم ایشماغا، همده ال- اوزلرینه، قاب- قاشیغا سو آخیتماغا.
-چای ائولریننن چوخ اوزاغیدی.
-بیر آز واریدی دا…
-به یورولمازدی؟ ددهسی نیه گئدیب گتیمزدی؟!
-آی قیز دیلیوی قوی قارنیوا، نغیلیمی دییم… گونلرین بیر گونونده، سیتاره اَییلمیشدی چایدان کوزهسینی دولدورسون، سودان غریبه بیر سس گلدی “سیتااااره بختی قارهههه! سیتااااره بختی قارهههه!”
بونو دئینده توکلریم بیز- بیز دوراردی، قیسیلاردیم اننهنین بؤیرونه، قورخومنان زاغ- زاغ اسردی اورگیم. گؤزلریمی برک سیخیب یوماردیم، سانکی آچسام سسین صاحبینی گؤرهجاغام.
-سیتاره سسی ائشیتماخ همان قورخوسوننان سو کوزهسی الیننن دوشوب چایا سیندی. او طرفه باخدی، بو طرفه باخدی، قالخیب یئیین قاشدی ائولرینه، هئشکیمهده هئشزات دئمهدی. ننهسینهده یالاننان دئدی یولدا ییخیلدیم کوزه سیندی. ننهسی بیر آز دئییندی اوتدی.
-به دییردین سیتاره یاخجی قیزدی؟ یاخجی قیز یالان دانیشار؟
– ویرقینا باخاااا! دا خط اولمادی کی! یوم گؤزون… صاباحیسی گون گینهده سیتاره کوزهسینی گؤتوروب گئتدی چایا، کوزهنی دولدوردی، اَییلدی اوزنه بیر شاپبا سو ویرسین، گینه سودان بیر سس دئدی: “سیتااااره بختی قارهه هه! سیتااااره بختی قارهههه!” یازیخ قیزجیغاز، قورخوسوننان گینه کوزهسی الیننن دوشوب اوغوم اوغوم اولدی. دوردو قاشدی ائولرینه ساری. رنگی بَتی آتمیش، ال- ایاغی سیلکلهنیردی. آما گینهده قورخوسوننان هئشکیمه هئشزات دئمهدی.
-اننه! آدام گرح هر زادی دییه دا؟!
-هن به؟! اوشاق گلر هر سؤزون دده- ننهسینه دییر.
-قوی من سنه دییم دا!……
-کول اوقَتیمه! گؤزلریم آیدین! قیز گینه نه اوت یاغدیرمیسان؟! نه فساد تؤرتمیسن گینهده؟ سن منی دیری دیری گورا سوخاجاقسان آخیرده! گئدهجام قالام عمین گیلده، دا سنین اننهن اولمیهجام.
-دا بس منده سیتاره بختی قاره کیمین هئشزات دئمیهجام هئشکیمه. هئش سنهده دئمیهجام سیرتیخ سوره گیلده نه گؤردوم!
کورَگیمی دومسوکلهدی، آغزینی بوزوب دئدی:
-کؤپهیین قیزی به سن سیرتیخ سوره گیلده نه پ… یییسن؟ دئمهمیشم هر ائوه دورتولمز آدام؟!
گینه بؤیرومه بیر دومسوک ایلیشدیردی.
-سن خلقین ائوینده نه قئییریسن؟ قیز اوشاغی دا سوخولار اونون بونون ائوینه؟
داها بارانی قویموشدوم، ایندی گرک آفتافا گؤتوروب بیر تهر یووایدیم بارامی!
-ائولرینه گیرمهدیم کی آخی، دامنان گؤردوم؛ سیرتیخ سوره اوتوموشدی حوضون ایچینده، آعا کَلبلیده مشکفهینن سو تؤکوردی باشینا!……..
اننهمی ائله بیل ایلان چالدی بیردن بیره! قالخیب اوتوردو یئرینده.
-لا ایلاهه ایلهللاه… لا ایلاهه ایلهللاه…آللاه شئیطانا لعنت ائلهسین!
یازیغین نفسی کسیلیردی.
“آللاه بو نه پ…ایدی یئدیم. آغزیمدا لپه ایسلانمیر! کاش منده سیتاره کیمین گیزلهدئیدیم سؤزومو”. ایتین کیمین پئشمان اولموشدوم. “نئجئلییم آللاه؟ ایندی نه دانا بیلهجام، نهده دییه بیلهجام!”
اوندا بیلمزدیم دول آرواد یانی نمنه، آما ائشیتمیشدیم دئیردیلر سیرتیخ سوره دول دور! محلهمیزین مچیدینده چای تؤکردی. مچیدی سیلیب سوپورردی. اوروجلوقدا بالالی- بؤیوکلو قیزلاری ییغاردی باشینا شرعیاتدان دانیشاردی. اونون شرعیاتی انواع اقسام غسل لاردان عبارت ایدی. هر ندن دانیشسایدی، گینهده سؤزو بوروشدوروب غسل-ا چاتدیراردی! و اونون آللاهی دا چوخ قورخمالی ایدی. اونون بیزه ترسیم ائتدیگی آللاهدا نه رحمانلیق آثاری واریدی نهده رحیملیک. فقط غضب ائلهییب بیر اوجدان جهنمه گؤندرردی بندهلرینی.
آعاکَلبَلیده او بیری کوچهنین آغزیندا قند- چای ساتاردی. آلچاق بوی، قارینلی، میزی (موذی) باخیشلی، قیرمیزی صوفَت بیر کیشی ایدی. دئیردیلر چوخ تقوالی دیر. من بیلمز ایدیم تقوالی یانی نمنه، آنجاق اونا پول وئرنده دیشلرین منه آغاردیب، الینی باشیما چکمهسیندن اورپهنردیم، ایرگهنردیم.
نه باشیزی آغریدیم، دوردوم پنجیر ایچیندن بیر دفعهده اننهنین چوباغالتیسی ایله پاپریزینی، بیرده کیربیتینی گتیردیم وئردیم الینه. اؤزومده اوتدوم یانیندا حیرصینه توستو وئرسین بیر آز!
ائله کی حیرصینین آلووشو بیر آز آلیندی دئدیم:
-توپ گئتمیشدی داملارینا، چیخمیشدیم توپوموزو گتیرم…
-سن چوخ آننامامیشدین. سن چوخ غلط ائلهمیشدین. سن چوخ…استافوروللاه!
-من نه بولوم سیرتیخ سوره لوت اولوب اوتوروب حوضدا؟!! بیده کلبلی داللاحدی اونی یووندورور!!!
– دی اوزاتما سؤزو. گیر یئریوه.
یازیق اننهمده جیح قالمیشدی، بیلمیردی نه دئسین. سیگارینی چکدی، چوباغالتیسینی آپاردیم قویدوم گینه پنجیر ایچینه، گلدیم اوتانماز اوتانماز دئدیم:
-هن بیول نولدی سیتارییه؟!!
اننهنین حال- هاواسیدهییشمیشدی. اویوب فکره دالمیشدی سانکی. گئرچهیی گؤرموشدوم. ائرکنده اولسایدی، گؤرموشدوم. بلکهده منیم سوروشمادیغیم سوالا، جواب آختاریردی ذهنینده.
-هن بالاسی. قیز اوشاغی بؤینده گرک اؤزوننن چوخ موغایات اولا. سنده بؤیوموسن، دام- باجادا گزمک وختین سووشوب. دا کلبلیدنده شئی آلماغا گئتمه، ددهن اؤزو آلیب گتیرر.
-سیتارهنی دئه با. کلبلینی اؤتور.
ائله کی اَننه نین حیرصینین آلووشو بیر آز آلیندی دئدیم:
-توپ گئتمیشدی داملارینا، چیخمیشدیم توپوموزو گتیرم…
-سن چوخ آننامامیشدین. سن چوخ غلط ائلهمیشدین. سن چوخ…استافوروللاه هااا!
-من نه بولوم سیرتیخ سوره لوت اولوب اوتوروب حوضدا؟!! بیرده، کلبلی آخی داللاحدی اونی یووندورور؟!!!
– دی اوزاتما سؤزو. گیر یئریوه.
یازیق اننهمده جیح قالمیشدی، بیلمیردی نه دئسین. سیگارینی چکدی، چوباغالتیسینی آپاردیم قویدوم گینه پنجیر ایچینه، گلدیم اوتانماز – اوتانماز دئدیم:
-هن بیول نولدی سیتارییه؟!!
اننهنین حال- هاواسیدهییشمیشدی. اویوب فکره دالمیشدی. اونون ایستمه دیگی بیر گئرچهیی گؤرموشدوم. ائرکنده اولسایدی، گؤرموشدوم. بلکهده منیم سوروشمادیغیم سوالا، جواب آختاریردی ذهنینده.
-هن بالاسی. قیز اوشاغی بؤینده گرک اؤزوننن چوخ موغایات اولا. سنده بؤیوموسن، دام- باجادا گزمک وختین سووشوب. دا کلبلیدنده شئی آلماغا گئتمه، ددهن اؤزو آلیب گتیرر.
-سیتارهنی دئه با. کلبلینی اؤتور.
-هن، بالا. سیتاره هر سفر چایدان سو گتیماغا گئدنده بو سسی ائشیدیردی. آخیرده بیر گون اوتورب ننهسینه قضیه نی دئدی. ننهسیده اوتوروب سیتارهنین ددهسینه تعریفلهدی. خئیلک سالدیلا، چیخدیلا، آخیرده کیشی گئتدی ائششهیین ساتدی بیر کؤششک آلدی. چول- پالازلارینی یوکلهدیلر اونا، سیتارهنیده میندیردیلر اوستونه، یولا دوشوب کؤشدولر اورالاردان…
آز گئتدیلر- چوخ گئتدیلر، آخشام اولدو یورولدولار. یئتیشدیلر بؤیوک بیر باغا. پالاز سالیب دؤشندیلر باغین دووارینین دیبینده. باغین دوواری چوخ اوجئیدی. قاپیسی دا قالا قاپیسی کیمین ایدی. باخیب گؤردولر سولاری قورتولوب. او یانا باخدیلا، بو یانا باخدیلا، چایدان- چشمهدن گؤرمه دیلر. دووارین دالیندان سو شیریلتیسینین سسی گلیردی. کیشی گئتدی باغین قاپیسینی ها چالدی، ها چالدی، گلیب آچان اولمادی. بیر آز گئشدی سیتاره دئدی:
– من چوخ سوسوزام. قوی دوروم منده بیر قاپینی دؤیوم گؤروم بلکه باغ صاحابی ائشیدیب گلیب آشدی.
سو کوزهسینی گؤتوروب گئتدی. قاپینی چالاندا گؤردی قاپی اؤرتوحدی. یاووَججه قاپینی ایتهلهدی، گیردی باغا، کوزهسینی سالدی چایدان سو دولدورا، گینه بیر سس دئدی: “سیتاره بختی قااااره…سیتاره بختی قااااره”.
کوزهنی تولازلادی یئره، قاشدی قاپییا ساری، قاپی اؤز- اؤزونه ایشکیللندی. آغلادی، قیشقیردی، ننه- ددهسینی چاغیردی. هر نئینهدیله قاپینی آچانمادیلا. سیتاره قالدی قاپینین او یانیندا، بولار قالدی بو یانیندا… ننه- ددهسی بیر نئچه گون دؤزدولر، نه دوواردان آشا بولدولر، نه قاپینی آچا بولدولر، دئدیلر دا گومان ائله بو قیزین بختی قره ایمیش. آغلیه- آغلیه، بوینو قینیندا، قئیتدیلر ائولرینه.
سیتارهده آغلادی- آغلادی، آخیرده گؤردی آغلاماقدان ایش چیخماز. دوردی باغی گزیب آختارماغا. گؤز ایشلهدیخجا میوه آغاجی ایدی، گول ایدی، گؤی- گؤیرنتی ایدی. بیر آز آغاجلاردان میوه زات دردی یئدی، عغلی گلدی باشینا. گؤردو باغین اورتاسیندا بؤیوک بیر ائو وار. باخدی، ائوین قاپیسی اؤرتوح ایدی. اوتاق، اوتاق ایچینده،دهلیز،دهلیز ایچینده…هر یئر دریلی- دوزولی، دؤشهنَحلی، نمنه گؤزللیخدا، گزیب دولانماغینان قورتولوب باشا چاتان دَیی. اوتاقلارین بیرینین آراسیندا، سال داشین اوستونده گؤزل بیر جوان اوغلانی اوزاتمیشدیلا. ائله بیل یاتمیشدی، جانینا دا نم نققده ایینه باتیرمیشدیلا. باشی اوسته بیر کاغاذ قویموشدولا. قیز کاغاذی گؤتوروب اوخودو، یازمیشدی هر کیم قیرخ گون، قیرخ گئجه بو اوغلانا قرآن اوخویوب، ایینهلری جانیندان چیخارتسا، اوغلان آییلاجاق، اؤزوده وارینی یوخونی، باغینی، هر نهیینی اونا وئرهجاخ. قیز، اوغلانی گؤرجاغ، هم اونا اورگی یاندی، همده اونا ویریلدی. هر سحر دوروب ائوی- ائشیگی ییغیشدیراردی، بیر از باغدا گزردی سورا گلیب اوتوراردی اوغلانین باشی اوسته قرآن اوخویوب، ایینهلری جانیننان چیخاردیردی. بیر گون باغدا دولاناندا گؤرر دووارین دالیندا کنیز ساتیللا. اؤز- اؤزونه دییر: “یاخجی اولار با، بیر کنیز آلارام هم ایشلرده منه کؤمح ائلر، همده تح قالمارام.” بیر کوزه واریدی، گئدر اوننان بیر قیزیل سیککه گتیریب وئرر، بیر قره کنیز آلار، گتیرر. قره کنیز گیزلینجاخ قیزی گودر، سیررینی بولر، آما سسینی چیخاتماز. قیرخیمینجی گون اولاندا، قیزین یئماغینا داوا قاتار قیزی یوخلادار، اؤزو گئدر قرآنی قورتاریب ایینهلری چیخاردار. آخیریمینجی ایینه چیخاندا، اوغلان آسقیرار یوخودان آییلار، گؤرر قره کنیز گؤزو یاشلی بونون باشی اوستوندهدی. ائله بولر قره کنیز بونو دیریلدیب. توتار قره کنیزی باسار باعرینا، اوزوننن- گؤزوننن اؤپر، اونو اؤزنه گلین ائلر. قره کنیزده سیتارهنی گؤرسهدیب، دئییر بو دا منیم کلفتیم دی. سیتارهده نه اینر، نه دینر، گؤز یاشلاری ایچینده آلنینین یازیسینا باش ایَر.
گوننرین بیر گونونده، اوغلانا بیر ایش چیخیر، دییر گرک شهره گئدم. آروادیننان سوروشار نه ایستیسن سنه گتیرم؟ قره کنیزده مین جوره پار- پالتار، انیک- کیرشان، اوزوک- بیلرزیک، باشماق، جوراب….. دا عغلینه گلنی ساییب، دییر بولاری آل منه. سورا اوغلان گئدر سیتارهدن سوروشار. سیتاره دییر من هئشزاد ایسته میرم. اولسا بی دانا صبیر داشی آل گتی منه. کیشی گئدر شهره، ایشلرین گؤرر، یولون سالار بازارا، آروادینین دئدیخلارینی آلار. سورا اوردان- بوردان خئیلک سوراخلاشاننان سورا، بیر قوجا کیشینی گؤرسهدرلر. صبیر داشی فقط اوندا اولار دییرلر. اوغلان داشی آلاری، قوجا کیشی اوغلانا دییر، بونو هر کیمه آلیسان بؤیوک دردی وار اورگینده. قاپی دالیندا گیزلن دردینه قولاق آس. سؤزلری قورتولاندا چیخ ائشییه داشی آل یئره چیرپ یوخسا اوریی پاتدار.
اوغلان گلر ائوینه، اروادینا آلدیقلارینی وئرر، او دا بتر سؤیونر. سورا دا صبیر داشینی آپاریب وئرر سیتاریه.
گئجه اولار، اوغلان بارماغینی کسر یاراسینا دوز تؤکر یوخوسی آپارماسین. آروادی یاتاننان سورا، ایاخلارینی دره- دره گئدیب قاپینین دالیسیندا دوروب قولاق آسار. گؤرر آغلاماق سسی گلیر. قولاغینی دایار قاپییه، گؤرر سیتاره صبیر داشینن درد-اوت ائلیر، باشینا گلنلری بیر به بیر ساییر، داشا دییر یا من سینیم، یا سن سین. سؤز اورا چاتیر کی، بیر قره کنیز آلدیم، گلیب منی توولادی، اوتوز دوققوز گوننن سورا منی یوخویا وئریب منیم یئریمی توتدی…بونو دئییب هؤکورتمه ویریب آغلیاندا، اوغلان قاپی دالیسیندا چیخیب گلیب سیتارهنین الیننن داشی آلیب جیرپدی یئره، سورا قیزجیغازی قوجاخلادی، اؤپدی، دئدی منی بغیشله. قره کنیزیده باغلادی بیر ائششهیین قویروغونا اؤتوردی چؤللره.
یئدی، ایشدی، مطلبیه یئتیشدی.
http://ishiq.net


text:
پائولو روسی
پائولو روسی (ایتالیاجا: Paolo Rossi) ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۷۷ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۴۸ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۸۶ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۲۰ میلّی گوْل وۇروب.
قایناقلار[دَییشدیر]
https://it.wikipedia.org/wiki/Calciatori_della_Nazionale_italiana "
اوْیونلاری[دَییشدیر]
- ^ Biography for Paolo Rossi. یوْخلانیلیب8 December 2009.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ایتالیا فوتبولچیلاری
- ۱۹۵۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۱۹۷۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۱۹۸۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۱۹۸۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری
- کومو کولوبونون اویونچولاری
- هلاس ورونا کولوبونون اویونچولاری
- یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
- پراتو دوغوملولار
- پروجا کولوبونون اویونچولاری
- ویچنزا کولوبونون اویونچولاری


text:
«کلمهلرین آردیجا» رومانینا بیر باخیش
رضا سلطانوند
ادبیات عالمیندهدیرلی و محتشم اثرلرین چئشیتلی ائتگیلری اولور. هر کیمسه چالیشدیغی علم، هنر ساحهسینده اونلاردان یارارلانیب، اونلاری یئنی ساحهلره چکیب، منظورلارینی، هنرلرینی بیان ائتمک ایچون قوللانا بیلیرلر. بونونلا بئله، اثرین یازیلدیغی دیله اولان مناسیبتی و ائتگیسی داها ماراقلی اولا بیلیر. خطا اولماز دئسک، محتشم اثرلر دیلین وارلیغینی ساخلاییب اوندا گئنیشلیک و انکشاف یارادیرلار. بوندان باشقا، سونرا یازیلان اثرلره ده تاثیر بوراخیرلار. گاه یئنی اوفوقلر، یئنی یوللار آچارکن مختلف سبکلرین یارانماسینا کؤمک ائدیرلر. بئله بیر اثرلر، همده یازیلان دیلده اؤنملی رول اویناییرلار. اونلار دیلی حرکته گتیرهرک اونو یئنی دوشونجهلره میدان وئرمهیه حاضیرلایا بیلیرلر. روماندادا، ادبیاتین مهم ساییلان حیصهلریندن بیری کیمی، بو چالیشمالار نهایتده دیلین گوجلنمهسینه، اونون معنوی قدرتلرینین آرتیب قاتلانماسینا سبب اولورلار. بیلینن کیمی هر دیل، اونو ایشلهدن انسانلارین واسیطهسی ایله و او دیلده یازیب، دوشونمکله زنگینلشیر. بو اوزدن، رومان ساحهسی یازیچیلیقین گئنیش دوزنلیگی کیمی، هر دیلین انکشافینا سبب اولاراق، هم ده دونیا اوزهرینده باشقا میللتلرین طرفیندن داها آرتیق تانیلماسیندا و اونا سایقی گؤسترمهلرینده دانیلماز رول ایفا ائدیر. روماندا یارانان کاراکترلر، اونلارین دانشیقلاری و باخیشلاری دیل یاتاغیندا سو کیمی آخیب انسانلارین حیاتینا یئنی بیتگیلر، گؤزللیکلر و حال و هوا بخش ائدیرلر.
روماندا قورولموش تمهیدلر، هر یاخشی روماندان گؤزلهنیلن کیمی، اوندا دئییلن سؤزلره اینانج یاراداراق، اوخوجونو اؤزو ایله آیاق ائدیب، اونا لذت بخش ائدرکن، اؤز دوشونجهلرینه یؤنلدیر. رومانی روایت ائدن باخیشلار، کاراکترلر، صحنهلر، سئچیلمیش واقعهلر، ایشلنمیش مثللر، اصطلاحلار، او زامانکی یاشام تجربهلرینه دوزگون قاتیلیر، دیل اوزره یئنی اوفوقلر آچیب، دیلین استفادهچیلرینه یئنی دونیا آرتیرا بیلیر. سؤزسوزکی هر دیلین نه قدر مکتوب اثرلری اولورسا او دیلین گوجلنمهسینه ده سبب چوخالیر. دئمهلی دیل ساحهسینده ده کاسیب و یا ثروتلی دیللرین، اولماسیندان دانیشیب،دوشونه بیلریک. بونودا بیلیریک کی ثروتلی دیللرده، چئشیتلی علملرین- ایستر طبیعی علملر ایستر اینسان علملری ساحهسینده سؤزلری بیان ائتمهیه کلمهلرین، اصطلاحلارین قیتلیقی یوخدور. بو قیتلیقلارادا، قارشی چیخان یازیچیلیقدی؛ قیساسی، کلمهلرین آردیجا گئتمکدیر.
سون واختلار دا ائله بو آدلا -«کلمهلرین آردیجا»- بیر رومان یاییلدی. رومانین آدینی گؤرن کیمی اینسان اونو اوخوماغا هوسلنیر. اؤز- اؤزونله دوشونورسن نئجه یانی کلمهلرین آردیجا؟ البته کلمه تاریخ بویو انسانلارا عزیز، . مؤحترم اولوب. اینسانلار اونا آند ایچیب دینی قایناقلاردا، هر شئی دن اؤنجه، اونون وجوده گلمهسینه تاکید ائدیبلر.
آنجاق صالح عطایی، رومانینا تکجه هوسلندیریجی آد سئچمهییب؛ رومان اؤزوده آذربایجان تورکجهسی ادبیاتیندا دئیه بیلریک یئنی اوفوق آچیر. رومانین گئدیشی آذربایجانین فولکلور ادبیاتینا دایانارکن اوندان قایناقلانیر؛ سونرا اونو گتیریب یئنی ساحهلره چیخاردیر. بو ایشی یئرینه یئتیره بیلن، روماندا گؤرولن تزه تمهیدلردی.
رومان، حسن آدلی بیر اوغلانین سرگذشتینی سؤیلهمک ایچون، اونون یازدیقلاری خاطره دفترلرینی اوخوجو طرفیندن اوخونماغا یول وئریر. بو تمهید، رومانا سؤزلرینی دئمک ایچون گئنیشلی یئر آچیب، اونون دوشونجهلی، شیرین ناغیللارینی اوخویوب، اینانماق ایچون مساعد شرایط یارادیر.
یئنی یئتمه بیر اوغلانین محلهسینه کؤچ گلیر. اوغلانین آدی حسندیر. او بوندان اؤنجه، محلهلرینده دوستلاریلا باشی اؤز دونیاسینا قالدیر. گؤرونور یاخین دوستو قدیر و باشقالاریلا اونون هرگون ماجرالاری وار. اویناییب، شیلتاقلانیرلار. گاهدان بؤیوک باباسینین موسیقی ضیافتلری ده اونون دنیاسینا آیری رنگلر قاتیر. بو ضیافتلرده، شعر اوخونوب موسیقی چالینیر. بئلهلیکله هرشئی اوز قایداسیندا نظره گلیر. گونلر بئلهلیکله گلیب کئچیرلر. یئنی عائلهنین محلهیه گلمهسی آنجاق یاواش- یاواش کئچمیش روالی حسن ایچون دییشدیریر. رومانین بوتون زامانی و صحنهلری اردبیل شهرینده یا بو شهرین اطرافیندا کئچیر.
دییشیکلیکلر اوز وئرمهدن اؤنجه، حسن هله اوشاقدیر. هله بؤیومهییب. او هله جنتده یاشاییر. دیونیزوسی بیر عالمده سئیر ائدیر. دنیاسیندا بوندان اؤنجه، هر شئی اولدوغو کیمی اؤز یئریندهدیر. هر شئی گرک ائله اوجور اولسون. آرادا دا بیر پیرتلاشیق، چاتیشمامالیق و یا دالی قالماق حیسی یوخدور. بو باخیش، بو یاشام، اما یئنی کؤچموش عائلهنین قیزی، رعنانین حضورو واسیطهسیله گئت به گئت دییشیلیر. او و اونون قارداشی ماحی(محمود)، بیر یئنی دونیادان گلمیش آداملار کیمی، گئییم طرزلریله، داورانیشلاریلا حسنین دیقتینی اؤزلرینه چکیرلر. سونرا بیر دویغوسال ایلگی اونونلا رعنا آراسیندا یارانماقدا ایکن، حسنین بئینینده، محلهسینه – سانکی اونون دونیاسینین بوتونلویونه – اولان باخیشینی دییشدیریب اوندا خلل یارادیر.
رعنا اصلینده اردبیل لی اولاراق، آتاسینین ایشی، پئشهسیندن آسیلی،چوخلو آیری آیری شهرلرده اولوب. او مختلف جامعهلری تجربه ائتدیگینه،گؤردوکلری و دوشوندوکلری گئنیشدیر. اونلار تهراندان گلیب ایندی اردبیلده -آتا آناسینین شهرینده -ساکن اولسالاردا، آنجاق رعنا بؤیوک شهر قیزیدیر. بو شهر اونو داریخدیریر. او بورانی اؤزونه کیچیک سانیب،بوردا اولان داورانیشلاری، آداملارین یاشاییش طرزینی ائله جه به ینمیر. او تهرانا قاییتماق آرزوسوندادیر.
بو ایکی دونیا ایکی چئشیتلی باخیش قارشیلیغی، حسن له سئودیگی رعنانی بیربیری ایله دایما چکیش برکیش ده قویور. اونلار تضادلار ایچینده بیر پروسس ده دیلر. بو تضادلارین سنتزی اثرینده، حسن له رعنانین بئیینلرینده، دییشیکلیکلر یارانیر.
آمما رومانین دئمهیی نهدیر؟ رومانین بوتون صحنهلرینی بیر سیرا پرترهلر کیمی نظردن کئچیریب، اونو تام شکیلده نظره آلاندا، اونو بیر مرکب سیستم کیمی گؤروب دوشونمک اولار. بو سؤزو ایضاح ائتمک ایچون مرکب سیستملر نظریهسیندن کؤمک آلسام پیس اولماز.
مرکب سیستملر ( complex systems) نظریهسی دئییر: بو سیستملر، اجزاسی چوخ اولان سیستملردیلر. اجزالارسا، بیر بیری ایله قونوشمادا ایلگیده اولماقدان علاوه، اوندان آیری ائشیکده اولان سیستملر و اجزالارلا ایلگیده، آلیش – وئریشدهدیلر. اجزالارین بیربیری ایله اولان ایلگیلری بوسیستملره اؤزل داورانیشلار وئریر. او جوملهدن، دوغروسال اولمایان(غیرخطی)(nonlinear)، اورتایاچیخما (Emergence، دویغوسال نیظام( دوزن) (نظم خودجوش)(Sensory Order)، و باشقا داورانیشلار. اورتایا چیخما (Emergence) داورانیش دا، دئییلیر: سیستمدن اورتایا چیخان نتیجه، اجزانین تک تکیندن چیخان نتیجه دئییل. اونلاردان باشقا بیر شئیدیر.
دئمک بو روماندا دا، چوخ اجزالی بیر مرکب سیستم کیمی، چئشیتلی اجزالار، بیربیریله ایلگیده اولارکن، اوندا دوغروسال اولمایان داورانیشلار گؤره بیلیریک. عینی حالدا اونون دویغوسال دوزنی ده وار. بو داورانیشلار رومانا، اوندان یئنی دوشونجهلر و باشقا شئیلر اورتایا چیخما قابیلیتینی وئریرلر. بو باشقا شئیلر اوخوجولاردان آسیلی، اونلارین متنلره نئجه یاناشدیقلاری، همده متنلرین آرالارینی نئجه دولدوردوقلاریندان اورتایا چیخمالیدیر.
رومان بیر گالری کیمین، پرترهلرله، مختلف بویلو بوملارین اوزهرینه چکیلمش ناخیشلارلا نوماییشه قویولوب. تصویره چکیلن صحنهلرده، مثلا حسن، محله دوستلاریلا قاتیلان زاماندا، اجتماعی وجهده، ایلگیلرین نئجه اولماسیندان پردهلر گوستریلیر. رعنا و اونون قارداشی ماحیلا علاقهلرینده گئت به گئت دییشیکلره شاهد اولوب، بیر طرفدن ده حسنین بؤیوک باباسیلا ایلگیده اونون اللشیب، چالیشماسینی، آیری بیر استیقامت ده گؤره بیلیریک. گؤزه گلمه ین داورانیشلار سایهسینده، آرادان گئتمه زوروندا اولان سؤزلر، دوشونجهلری قوروماغا چالیشماسینی، یاددان چیخما قارشیسیندا دورماسینی تاماشا ائدیریک. بؤیوک بابا بو روماندا سانکی شفاهی تورکجه ادبیات و فولکولورون سویهلرینی عکس ائتدیرن تمثیلچیدیر.
رومانین تمهیدی اوزره، اوخوجو یالنیز حسنین یوخ بلکه رعنانین خاطره دفترلرینه ده ال تاپیب اونون منظریندن ده دونیایا باخا بیلیر. بیرگون ماجرالار سیراسیندان، اونون یازیلاری (قصدن) حسنین الینه دوشور. بو حادثه، اؤز دالیسیجا بیر سیرا دفتر یازیلارینا سبب اولور. بئلهلیکله بیزه بو شانسی وئریر کی رومانین هم کیشی، همده قادین باخیشیندان روایت اولماسینی سئیر ائدهک. آمما ایش حسن ایچون بو آسانلیقدادا دئییل. او، سؤزلرینی یازا بیلمک ایچون یازی – پوزونو دوزگون باشارمالیدیر. بونو باشارسایدی دا گئتدیکجه دوشونور کی یازماغا بیردیرلی سؤزو یوخدور. گؤرونور او بونداندا داها آرتیق فیکرلشمهلی و داهادا دیقتلی اولمالیدیر، اما بونلاردان داها اوستون دوشونجهیه مالک اولماسی لازم گلیر. حسن اونا خیطابن یازیلمیش دفترده، سئودیگی قیز، همده اونون قارداشی ماحینین باخیشلارینی اؤزونه، محلهسینه و شهرینه داییر اؤیرنیب آگاه اولاندان، ویرنیخیر بو دئییلنلره، بلکه ده تحقیرلره، هرشئیدن آرتیق اؤزونون تنقید اولونموش حیات طرزینه دیرلی اویغون جاوابلار الده ائتسین. سانکی بو سؤزلر اونو اؤز جنتیندن ائشیگه آتیبلار. حسن، یارالانمیش آدام کیمی، بو یارالارا مرهم آختاردیقدا اونو کیتابلار آراسیندا تاپا بیلیر. دونیانین تانینمیش یازارلاری آردیندان گئدیب اونلاردان اؤیرنیب، اونلارلا دیالوگ ائتمکده اؤزونو تاپماق ایستهییر.
حقیقتده رومان حسنین نئجه کیتاب اوخوماغا آلیشماسینی، هم ده او کیتابخانانین یولونو نئجه اؤیرنیب، سونرادا اورایا بیر معبد کیمی باخماسینی بیزه ائله آیدین آچیب بللندیرمیر. اما حدسیات اوزوندن دئیه بیلریک، اوزاقدان سئودیگی قیزین ایزینی توتوب اورانی تاپمیشدیر؛ سونوندا ایسه سئودیگی قیز بیر بلدچی کیمی اونا ادبیاتچیلیق یولونو گؤستره بیلمیشدی. او بلکهده اوللر رعنانی داها آرتیق گؤره بیلمک ایچون کتابخانایا قدم قویوردو. ایستهییردی اونونلا بیرلیکده اولسون؛ بو بیرلیک ایچون، آددیمینی رعنانین آددیملارینا یئتیرمک مجبوریتندهدیر. او نه اوخوسا بودا گرک اوخومالی اولسون. اوندان دالی قالا بیلمز. بئلهلیکله او ایستر ایستهمز، کیتابلار عالمینه آتیلمیشدی. شبههسیز، حسن اؤزوو بو دریانین بالیغیدیر. او اوزمهیه سو تاپمیرمیش، ایندی کی سویا دوشموشدو، درینلره دوغرو یورویوردو.
تمهیدلر رومانی قاباغا آپارماق ایچون چوخدور. هر صفحهنی اوخودوقدا، بونو گؤروروک. اونلار گؤزل بیر نقاشی پرترهسی کیمی گؤزوموزون اؤنونده دورورلار. پرترهلر گاه آچیق گون رنگینده، ایستی، جان قیزدیران. گاهدان دا سویوق رنگلرله سارسیدیب، آدامی ایشدن سالیرلار.
بودا وارکی اؤیکولرده، رومانلاردا، بیر اؤزل زاماندا باش وئرمیش تاریخی حادثهلره عایید یازیلار، جذب ائدیجی اولور. اونلارین یاراتدیغی صحنهلر واسیطهسی ایله، سؤز گئدن دوراندا، اینسانلارین بیربیری ایله همده محیطلرینه اولان ایلگیلرین نئجه اولماسیندان خبردار اولورسان؛ اونلارا اؤنملی اولان مسالهلر، یادا اونلارین نئجه یئییب ایچمهلری بارهده، یازیچینین تخیلوندن کئچن فورمدا درام شکلی تاپمیش، هیجانلی صحنهلره، تصویرلره، سؤزلره توش گلیرسن. دارتیشمالاریندان، سئویشمهلریندن و بیر چوخ باشقا سویهده جذب ائدیجی دانیشمالیلارا و اوخومالیلارا راستلاشیرسان.
بیر رومان بو فورصتی بیزه یارادا بیلیرسه کی اؤزل بیر زاماندا بیر توپلومون، ایچ قاتلارینا، نظر سالیب اوردا باش وئرمیش حادثهلری ایزلهیک، بو چوخ هیجانلی بیر واقعه اولا بیلر، اما «کلمهلرین آردیجا» رومانی، تکجه بو دئییل، بوندان باشقا و داها آرتیق اوندان حاصل اولان «چؤله وورما» اؤزللیگیدیر. اونون دوغروسال اولمایان روایتی، شفاهی ادبیاتا اؤزل باخیشلاری و اونلاری یئنیدن دوروب دوشونمهسی، رومانی یئنی یوللارا سالیب یؤنلدیر. اونا آغیر وزن وئریب اونو دیقتله و جدیتله اوخوماغا چاغیریر. اصلینده بو رومانین حیکایه بویاسی آختاریشدیر. کلمهلرین آردیجا آختاریش. ندنلیگی و اونون پئشیندن دوروم و ایستقامتلری نئجه بیان ائتمک آختاریشیدیر. دیلی نئجه واسیطه ائدیب و اونونلا نئجه دوشونمک آختاریشیدیر.
بو کلمهلری نئجه معاصیرلشدیرمک مومکوندور؟ نوام چامسکییا گؤره دیل فیکرین گوزگوسو دور. بیز فکرلریمیزی دیل واسیطهسی له بیان ائدیب و عکسینده ده دیل واسیطهسیله فیکرلشیریک. اما اگر بیر دیل فیکردن دالی قالمیش اولسا نئجه؟ مومکوندور سوروشاسیز نئجه اولابیلر دیل فیکردن گئریه قالسین؟ نئجه اولابیلر دیل زامانیندان اوزاق دوشسون؟ صالح عطایی بو رومان دا ائله بیل بئله بیر سئواللاری دوشونور، اونلارا یول آختاریر.
یاشاییشین دوغاللیق و طبیعی سوزوب آخماسیندا، بیردن گؤزلهنیلمز دیش نسنهنین داخیل اولماسی، اولان هر نه وارسا، دوغاللیغینی بیربیرینه وورور. سونرا ائله بیل هر نه ایسه یئریندن جاییر. داها نسنهلر، کئچمیش ده اولان نسنهلر دئییللر. ایلگیلر، آداملار، داغلار، تپهلر، یوللار، آخیشلار،باخیشلار، دوستلار، تانیشلار، هئچ نه ایسه داها، کئچمیشده اولانلار دئییللر. باخیشین دییشیب. گؤزون دییشیب. ایندی بونلارین دالیسیجا سؤزونده دییشهجک. تزه دیل آختاریب تاپمالیسان. حسن بو صحنهلرین باش کاراکتری اولاراق، قورخویا، واهمهیه دوشهجک. او، بیر باشینا سئلبه دیمیش آدام کیمی اؤز باشینا گیجللنیر. داها اونا هئچ بیرزاد اوز قایداسیندا دئییل. بیر سیرا شئیلر دییشیب. او بونو گؤروب، حیس ائدهجک. او یارالی بیر آدام کیمیدیر. بو اونون پرابلمی اولور. او پرابلملشهجک. آنجاق مدرن حیاتا داخیل اولماقدا، ائله پرابلملشمهدن، اضطراب و مخمصه ایچینده اولماقدان، اؤزونو داریخماقدا گؤرمکدن عبارتدیر. اودور کی، حسن، بؤیوک باباسینی دوشوننده آغزیندان چیخان بو سؤزو: «گؤرهسن نییه بؤیوک بابا بو قدر ناغیل بیله- بیله یئنه ده داریخیر؟بو سورغویلا یاناشدیرماق اولار: بوردا داریخان بؤیوک بابادیر، یوخسا حسن اؤزو؟
تعلیق دئییلن تمهید، اوخوجونو شیرین بیر انتظاردا قویور. بعضی صحنهلری سونرادان دوشونوروک. صحنهلر دال قاباق اولور. حسنله بیرلیکده بیز ده،سانکی دوشونمک ایچون داییم، اوز وئرمیش حادثهلری ذهنمیزدن کئچیریریک. اونلاری ساهمانلاماق ایچون، بئینیمیزدهکیلری، دوشونجهلریمیزی دورولتماق ایچون، اونلاری خاطرهلرده اوخودوغوموزدان چکیب، احضار ائدیب اونلارا فیکرلشملیییک. سونوندا بو دوشونجهلری، دییشیکلیکلری بیان ائتمک ایچون اؤزل دیل آختارمالییق.


text:
`استرالیا-دا یاراسالار` نتیجهلر
خبرلر [67]
- ایلک آبورجین یوکسک محکمه یارغیجی وظیفهیه باشلادی
- دونیانین ان بؤیوک بیتکیسی کشف ائدیلدی
- ملبورندا هلیکوپتر دوشدو
- یئنی بیر ایشین کشف ائدیلدی
- "لئوناردو دا وینچی تورک اولابیلر"
- زینداندان قاچان چته لیدری قادین شکلینده توتولدو
- استرالیا-دا ایسلام موزه سی
- یئنی بیر دایناسور نؤوعو کشف ائدیلدی
- استرالیا-داکی قوراقلیق اوشاقلارین پسیکولوژی اینکیشافینا منفی تأثیر گؤستریر
- "فایننشال تایمز": "ایستانبولدا یاشاماق اوچون 5 سبب"
- محمود عباس بمت باش کاتیبی ایله گؤروشدو
- اوچان تاکسیلر یولدا
- 102 یاشیندا تاریخه گئچدی
- استرالیا-دا تورکلرین حیاتینی عکس ائتدیرن "کیملیک" سرگیسی
- گوندم آنالیز: 37
- هلیکوپتر آغاجلارا دیهرک دوشدو
- برزیل ده لویس ایناسیو لولا دا سیلوا پارتیسی طرفیندن نامیزد گؤستریلدی
- مارس-دا سو تاپیلدی
- یئنی بیر ایلان نؤوعو کشف ائدیلدی
- باشباخانین خانیمی اوچون "لذیذ" دئدی
- استرالیا-دا یاراسالار یوکسک ایستییه دؤزه بیلمهدیلر
- بغداد-دا ترور: 11 نفر حیاتینی ایتیردی
- کانادا-دا بورولقان شوکو یاشاندی
- پرتغال-دا مئشه یانغینی داوام ائدیر
- افغانیستان-دا پاتلاما: 4 نفر اولدو
- فرانسا-دا کوتلوی اعتراضلار
- یونانیستان دا حادثه'لی گؤستری
- آستانا-دا فوق العاده وضعیت
- بولو دا یاماج پاراشوتو کئیفی
- استرالیا-دا مئشه یانغین لاری


text:
“دند داغی”
کیان خیاو
بیر آن دند داغینین ان اوجا یئرینده دایانیب، دیبی گؤرونمهین بیر اوچورومون آغزیندا، اؤزومه نئجه قییماغی دوشوندوم. دئمک اؤزقیییم بو قولایلیغایمیش! او دند داغیندان دانیشدیقجا، من اؤز بئینیمده اؤزومه نئجه قییا بیلهجهییمی پلانلاشدیریردیم. دئمهلی دند داغینی گؤرمهمیشدن ده اونون ان اوجا دایاناجاغیندا دایانماق اولارمیش! هانکیسا گؤرمهدییین بیر اوچورومدا، ییخیلیب اؤلمهیین ده کسین اؤز دادی وار دااا، نه بیلیم؟! بوراسی بوتون کیمسهدن، بوتون نسنهدن، اومودون اؤزوندن بئله اومودسوزلانماغا ان یاخشی یئردیر دئمک!
یاریم ساعاتین ایچینده بیر اوتوبوس بیلیتی آلیب میندیک. بو اوتوبوس تبریزدن دوز اؤلومون قوجاغینا گئدیردی. دند داغینا، اوردان دا دندین دیبی واریلماز بیر اوچورومونون تکینه.
بیردن بیره گولومسوندو. سانکی ائله ایندی آغلایا آغلایا، اؤلومدن، اؤز قیییمدان دانیشان بو دئییلدی! گولونجه بیر داها اورییمی آلدی. تئلین دالیندان دا اولموش اولسا، بیر آن توتوب باغریما باسماق ایستهدیم:
-هه باخ بئله! بونجا آغلاماغین نهیه یارار آخی؟ اینان سنه گولمک داها چوخ یاراشیر، دئدیم.
بونلا بئله او یئنه ده نهدنسه گولمک آدینی ائشیدینجه، آغلاماغینی دا گولمهیه قاتدی. بیلدیر بو گونلر منی ائوینه چاغیراندا دا گولمکله آغلاماغینی بیر- بیرینه قاتاراق منه گل دئمیشدی.
او گل دئدی، من ده گئتدیم. باساماقلاردان چیخینجا اؤنجه اللرینی گؤردوم. بیری قاپینین ال یئرینده، بیرییسه قاپینین چرچیوهسیندهیدی. قاپینین تاغینی دیبه کیمی آچمیش، سالونون دووارینا دایامیشدی. سونرا اوزویله گؤزونو گؤردوم. نهدنسه او آن دوداقلارینی گؤرمهدیم. ائوین ایچینه گیرندن سونرا، دوداقلارینی اؤزو گؤستردی منه. سونرا گؤودهسینین یئر- یئرینی آچیق- ساچیق قویدو اؤنومه. بو اینسان سرگیسییدی. سرگی اؤنجه تینیمه، سونرا بوتون گؤودهمین یئر- یئرینه سریلدی. سانکی بوتون اوتاغی، بوتون شهری سارمیشدی اینسان سرگیسی. من اوتانقاج- اوتانقاج اؤزومو اؤز اللریمده گیزلتدیم. آنجاق آرتیق بوتون اولاجاقلار اولموش، بوتون نهسهلر سانکی یاریم ساعاتدا باشلانیب بیتمیشدی. سونرا دا اینسان سرگیسی اوتاقدان ییغیشدیریلدی و او بیر هؤرومچک کیمی اوتاغین سول بوجاغیندا اؤز توروندان آسیلمیش کیمی قالدی.
ایندی گلک منیم اؤز اوتاغیما! کئچن گئجه اوتاغیمدا دوز گؤزومون قاباغیندا بیردن بیره سول بوجاقدان بیر هؤرومچک یئرله گؤیون آراسیندا آسلانیب قالدی. اونا زیللهنیب باخاندا چوخ گؤزل اولدوغونو گؤردوم. سککیز آیاغی پار- پار پاریلداییردی. قوناق دا دئدییین بؤیله اولمالی دئدیم اؤز- اؤزومه. دونن دوخسان بیرینجی گونش ایلینین مئهر آیینین ایرمی بیری، ان گؤزل بیر هؤرومچهیین قوللوغوندایدیم. حیطیمدهکی رئیحان- نانا کرتیسیندن دووارا دیرماشیب، پنجرهمین ایشیغینا سورونه- سورونه گلمیش، دوز گؤزومون قاباغیندا آسلانیب آچیلا قالمیشدی. هؤرومچهیی توتوب لاپ باشدا، اوخودوغوم “بیزیم دوننلریمیز” بیتییینین اوستونده، دوز “ناتالیا گینزبورگ”ون یانیندا اوتورتدوم.
گئجه یاریسی ساعات اوچو بیر آز کئچیردی. زامان نم نییه چوخداندیر گئجه یاریسی ساعات اوچو بیر آز کئچهنین اوستونده دایانماقدادیر. چوخداندیر یازدیغیم، یازمادیغیم، یازاجاغیم اؤیکولری دوشونورم. نهدنسه بوتون گئجه یاریلاری اؤزومله تکلهمهیی چوخ سئویرم. یاپ- یالنیز، کیمسیز، کیمسهسیز، کیملیکسیز اولدوغومو داها دا چوخ. کئچن گئجه ده بو هؤرومچک هاردان گلیب، سورونه- سورونه اوتاغیمین دووارینا سوواشمیش، اوردان دا پنجرهمین ایشیغیندان اوتاغیمین ایچینه سوخولوب، یئرله گؤیون آراسیندان اؤزونو آسمیشدی، بیلمیرم. کسین منیم رئیحان- نانا کرتیمده نهسه وار، اونو دا بیلمیرم. بونلار اؤنملی دئییل. اؤنملی اولان، او هؤرومچهیین، هئچ اولمادان دوداغیندا، هانکیسا بیر گولوشون اولدوغونو سانماغیم ایدی. هؤرومچهیین دوداقلارینا زیللندیم، آنجاق به بونون دوداقلاری هاراسیندایدی؟! سانکی هؤرومچهیین گولوش سسلرینی ائشیدیردیم. ایندی اونا دا، سنه گولمک داها چوخ یاراشیر دئیندن سونرا، بیر آز اوجادان گولدو. مجبور اولدوم موبایلیمی قولاغیمدان اوزاقدا توتوب دانیشیم.
بیر داها دا گولدو. بایاقدان آغلاماغینین قاباغینی آلا بیلمیردیم، ایندی ده گولمهیینین. بیر داها دا، داها بیر داها دا گولدو. نهیه گولوردو بیلینمیردی. آنجاق ائله بو گولوشلر اونون سئوگیسینین دهیرینی یانیمدا داها چوخ چوخالدیردی. من سوسموشدوم، او بیر دوزونه دانیشیب آغلاییردی. اورتادا آغلاییشینا بیر آز دا گولوش قاتیردی. من گولوشونه آلیشماق ایستهییردیم. تئلین دالیندان دوداغییلا دیشینی دوشونوب داشینیردیم. و سؤزسوز، گولمکدن تیترمهیه دوشن بوتون گؤودهسینین اتلی- متلی یئرلرینی. گؤودهسینین یئر- یئرینده دند داغینین دیبی واریلماز اوچورومو آغیز آچیردی. من ده سونوندا آغزیمی آچیب، تئلین دالیندان دانیشماغا باشلادیم:
-ساغ اول، دوغوردان دا ساغ اول! یاخشی باشاریرسان هاچان کیمه نئجه آغلاییب، نئجه گولهسن! بونو دا مئبیلین اوستونده نئجه اوتوروب، نئجه اوزانیب، نئجه یاتماق کیمی یاخشی باشاریرسان. یوخسا آیریلارینا قالسا، باخ، بو تئلین دالیندا دا آغلاماق، گولمک گوناه ساییلار. کؤکونده تانریلارین بئله تانریلیقلارینا قالسا، بیزیم بیرگه تئل دالیندا دانیشماغیمیز دا گوناهدیر. هه باخ بئله! گول! ائله اوجادان گول کی مجبور اولوم موبایلیمی قولاغیمدان بیر آز اوزاقدا توتوم! اولورسا بیر آز دا ساچینی اوزالت! گوده ساچ دا آغلاماق کیمی سنه یاراشمیر. ساچینی ان آزیندان کورهیینین اورتاسینا کیمی اوزالت! من ساچیندان دا یول آلیب، دند داغینین دیبسیز اوچورومونا اؤزومو آتا بیلهرم. اوستهلیک باساماقلاردان چیخماق وارسا، داها اوچوروما دوشمک نهیه گرک، دئدیم.
من بونلاری دئین کیمی داها آغلامادی. ائله بیل بیر آز توختادی.
او باساماقلاردان چیخیب ائوینه گئتدیییم گون، ایلک اؤنجه اللریمی اللرینه آلیب، سونونا کیمی اللریمی سئوهجهییندن دئدی. اللریمین سئویلهسی بیر فیقورو یوخ ایدی. قاپ- قارا، بیر سوموک بیر دری اولدوغونو اؤزوم اونا آشیلایاندا گؤزلری دولدو. اللرینی اللریمدن چکیب دوز قولاقلاریمین دیبیندن اوزوناسینا یاناقلاریما قویدو:
-اللرینین ائله قارالیغینی، ائله بیر سوموک بیر دری اولدوغونو سئویرم، دئدی.
اللرینی یاناقلاریمدان چکیب بیر داها اللریمین ایچینه قویاندا، اللرینین نئجه ده منیم اللریمه بنزهدییینی گؤردوم. اوستهلیک بارماقلاری دا منیم بارماقلاریمدان داها آریق ایدی. بونلا بئله او بارماقلار یاریم ساعاتین ایچینده، اونا کیمی دوشمهین بیر قیامت سالدی ایچیمه. آنجاق بو قیامت قانلی دئییلدی. او گئرچکده قانینی باشقا قیامتلرده تؤکموشدو. آنجاق او یاریم ساعاتین ایچینده، سسینده، سولوغوندا، ایچینین آلت قاتلاریندان چیخان اینجه- قالین آخ- وایلاریندا دوزن قالمامیشدی. داغینیق بیر دورومدا هاوا آلیر، داغینق بیر دورومدا دا هاوا وئریردی اوستومده. دوزنسیز چکیلن آخ- وایلارین ایچیندن سانکی یئنی یئتمه بیر قیز ائکرانا چیخیردی. منسه یئنی یئتمه بیر قیزین دئییل، آرتیق اللینی آشیرمیش بیر قادینین اؤنونده دایانمیشدیم. سؤزسوز دایانمالییدیم و دایاندیم. اؤنجه اللرینی اؤپوب، سایقی سیمگهسی آلنیما دایامالی، سونرا دا او اللری بوراخمامالییدیم و بوراخمادیم. اوستهلیک گؤزلریمی ده گؤزلرینه زیللهدیم. گؤزلرینین بیرینده بیر یئنی یئتمه قیز ائکرانا چیخیردی ، بیرینده ده آرتیق اللینی آشیرمیش بیر قادین اؤنومده دایانیردی. اللریمیز بیر- بیرینه سیخلاشمیش، گؤزلریمیز بیر- بیرینه زیللنمیشدی. کئچن گئجه هؤرومچهیین ده گؤزلرینه زیللندیم. آنجاق به بونون گؤزلری هاراسیندایدی؟
یاریم ساعات بویو باخسام دا، هؤرومچهیین گؤزلرینی، باخیشلارینی هله ده سئزه بیلمهمیشدیم. بونلا بئله هله ده باخیردیم. ناتالیا گینزبورگون یانیندا نئجه ده گؤرونوشلویدو هؤرومچک! اونو توتوب باغریما باسماق ایستهییردیم. آنجاق گؤودهسی یوخ ایدی کی. باش بارماغیملا باشالا بارماغیمین آراسینا سیغیشا بیلردی تکجه. نهیسه چوخ سئومهلی بیر قوناق ایدی. او آن، او گئجه یاریسینین ساعات اوچو بیر آز کئچهنینده کیمسهنی او هؤرومچکجه سئوه بیلمیردیم. کیتابی سول الیمه، سونرا دا هؤرومچهیی کیتابین اوستوندن ساغ الیمین ایچینه آلدیم. هئچ اولماسا سسینی ائشیدیم دئیه هؤرومچهیی توتوب قولاغیما یاخینلاشدیریردیم. سسی یوخ ایدی، اولسا دا چیخمیردی. خسته کیمی گؤرونوردو. بونا نه ائتسم توختایار دئیه دوشونوردوم. یئنه او هؤرومچک جهنم، هله کی او گولوب توختادی ائلهبیل.
ائله بیل ایچ حال- هاواسی دییشیلدی. او دوز دئییر، چوخ یالنیزدیر. کیمی گونلر اینسان اوچون سئوگی چؤرکدن ده، سودان دا اؤنملی اولور. بو دورومدا اینسان صاباحینی بئله دوشونوب داشینا بیلمیر. دوشونوب داشینا بیلسه ده، داها دا بؤیوک یالنیز قالا بیلهجهیی اونو انایین بیر قورخویا سالیر. قورخو چتیندیر. اؤزللیکله گلهجکدن قورخماق. هئچ بیر قورخو گلهجکدن اولان قورخونو اوستهلهیه بیلمیر. آدام نئجه ده دوشونور، گلهجهیین سونونو بیر یئره چاتدیرا بیلمیر. یالنیزلیق قورخوسو داها چتیندیر. اؤزو ده اللینی آشیرمیش بیر قادین اولاسان هله! قادین اولاسان، اوستهلیک سایسیز دوست یییهسی اولاسان، بوتون تبریزین و بیر نئچه باشقا شهههرین تانینمیش اینسانلارییلا اوتوروب دوراسان، اونلاری ائوینه قوناق گتیرهسن، اونلارین ائوینه قوناق گئدهسن. دوروم اویغون بیر دوروم اولاندا، بیریسییله گیزلی- آچیقدان سینمایا گئدهسن. چئشید درنکلر، چئشید توپلانتیلار، کونگرهلر، هوتئللر، کیرایه توتولموش ائولر، اوتاقلار و یاتاقلار. یاتاقلار کی دند داغینین اوچوروملاری اورادان آداما آغیز آچا بیلر! دئمهلی او دئین اولسا بیز بیر گون بیرگه دند داغینا گئدیب اؤزوموزو اوچوروما توللایاجاغیق. آنجاق هله کی هردن بیر مئبیل اوستونده نئجه اوتورماغی، سونرا دا یاتاقدا نئجه یاتماغی مشق کئچیریریک. بو ایشلری اوچ- دؤرد دؤنه دئنهسک ده، یئنه ده دند داغینین اوچوروملاری لاپ بئله بویون- بوغازیمیز کیمی بئینیمیزدن ائشییه چیخمیر کی چیخمیر.
دند داغینین اوچورومو هردن یاخشی دوشونولور، هردن پیس. یوخ، باغیشلایین، دند داغینین اوچورومونو دئمهیهجکدیم. اونون بویون- بوغازینی دئیهجکدیم. هردن یاخشی آلینیر، هردن ده پیس. کیمسه منیم کیمی اونون بویون- بوغازینین دادینا وارا بیلمز. اونا ائله ال چکیرم، ائله یئر- یئر اؤپورم کی یاریم ساعات بیر چوخ آجی- آغریلارینی اونودا بیلیر. بونون قاباغینی آلماق ایستهینلرین سایی دا آز دئییل. یاخشیسی بودور، آیریلارینا هئچ ایذین وئرمهیک. هردن اؤزوموز اؤزوموزون قاباغیمیزی آلیریق. گئرچکده ده هردن اؤزوموزو بیر یئرلردن آسیریق، بیر یئرلرده داشا باسیریق، لاپ بئله اؤز الیمیزله تورپاغی اؤز بویوموزجا قازیب، ایچینه گیریریک، باش- گؤزوموزو وئریریک شیدیرغی داش دولوسونون آغزینا. بیر آن داش دولوسوندان دا باش آچاندا، گؤی اوزونون ان اوزاقلارینا دالیب، باشیمیزا نهلر گلیر، نهلر گله بیلر دئیه دوشونوروک. بو آنلاردا گؤی اوزو ده دند داغینین دیبی واریلماز اوچورومو کیمی بیزه آغزینی آچیر. بیردن بیره سئرچه کیمی قانادلاریمیز اوچورومون دیبینه ساری پیریلداییر. او گون ده اللریمیز بیر- بیرینه سیخلاشیب، گؤزلریمیز بیر- بیرینه زیللهننده، دوزنسیز آلیب- وئردیییمیز سس- سولوقلار، سئرچه قانادلاری کیمی پیریلدامادایدی. بیردن بیره بیر- بیریمیزی قوجاقلاییب، مئبیلین اوستونده اوتوردوق. هاچان قیچلاریمیزی اوزالدیب بیر- بیریمیزی سویوندورموشدوق، بیلمهدیک. قیپ- قیزیل چکدیییمیز دوزنسیز آخ- وایلار، بیر- بیریمیزین یاناغینا قونموشدو. منیم اوزومده اوتانجدان بیر مانقال کؤز یانیردی. آنجاق زامان بیزیم اوچون چوخ گؤدک ایدی. کیمی آنلار یوروتمه یارارلی دئییل، یاریم ساعاتی دؤرد نالا چاپمالیسان و چاپیرسان. بوتون چاپیب کئچمهلیسن و کئچیرسن. کئچیب آستاجا اؤزونو قالابالیغین ایچینه آتمالیسان و آتیرسان. بونلا بئله قارنین، قارنینین آلتی دویسا دا، هله گؤزلرین دویماییب. گؤزلرین یئنه ده بیر جوت زیللندییین گؤزه زیللنمک ایستهییر. او گؤزلرین بیریسینده یئنی یئتمه بیر گنج قیزلا یاشاماق، بیریسینده ده آرتیق اللینی آشیرمیش بیر قادینلا اؤلمک ایستهییرسن. اؤلمک ایستهمکسه بیر چئشید خستهلیکدیر. بو خستهلیک نئجه توختایار دئیه دوشونورسن. کئچن گئجه من ده بئله دوشونوردوم.
بو هؤرومچک آجمی گؤرن؟ سوسوزمو؟ گؤرن نه یئیه بیلر دئیه دوشونوردوم. یئنه ده ایتدن، پیشیکدن اولسایدی، اتدن، سوتدن، قاتیقدان قاباغینا قویاردیم. بیر آز یئدیریب ایچیردیکدن سونرا دویونجا اوتوروب دانیشاردیق. بو هؤرومچهیین ان آزیندان بیر آغزی، آغزینداسا بیر دیلی اولسایدی اؤلمزدیم. هئچ اولماسا بیر آز اوزومه دایاییب، اؤزومو اونا یالاتدیراردیم. یوخسا دا بیر آز دیالوق ائدردیک. او خسته، سادهجه خستهیدی. هئچ دیالوق ائتمهیین یولونو دا بیلمیردی. هؤرومچک دئدییین هؤرومچکدیر داااا! دئییرم بو هؤرومچکلرین ده آدام کیمیسی یاخشی اولاردی اولسایدی! گئرچکده ده آداملیق باشقا بیر شئیدیر. بونا گؤره ده هؤرومچهیی ناتالیا گینزبورگدان آییریب اوتاغیمدا بیر بوجاغا قویدوم. بونلا بئله بیزیم دوننلریمیزی اوخودوقجا، گلیب گؤزومون اؤنونده دوروردو. اونون بوتون باغلاملاردا، دیزیلرده، سؤزجوکلرده یئری واردیر هله ده. اونو دوشوندوکجه دوروب آیاغیمی اوستونه دایاییب، باسیم، ازیم، داغیدیم یوخسا یوخ دئیه اؤز- اؤزومه چئشید سورولار وئریردیم. آنجاق او آدام اولماسا دا، من کی آدام ایدیم. اونا گؤره ده هؤرومچهیی بوشلاییب یئنه ده ناتالیا گینزبورگا دؤنوردوم. آنجاق زامان نییه یئریمیردی بیلمیرم. زامانین دا باتریسی وارمی گؤرن؟ اونو دا هانکیسا بیر ایتهلهییجی گوج اؤنه ایتهلهییر گؤرن؟ بؤیله دئییلدیسه، اوندا نییه ساعات گئجه یاریسینین دوز اوچو بیر آز کئچهنینین اوستونده یاتیب قالمیشدی؟ بونلابئله من هؤرومچکدن ده، ناتالیادان دا چوخ، اونو دوشونمکدهیدیم. او هؤرومچک دئییل کی. اونون آغزی وار، دیلی وار. ان آزیندان منی بیر اؤپوش اؤپهجکجه قیزیل دوداقلاری وار. قوناغیم اولسا ساعاتلارجا گؤزلرینه زیللهنهرم دئییردیم. باخیشلارینی سئزینجه ایچیب ایچیمه چکهرم دادینی. داها اونا ناتالیا گینزبورگون یانیندا دئییل، ناتالیا گینزبورگا اونون یانیندا یئر وئریب اوتورداردیم. چونکو اونون گؤودهسی بامباشقادیر. داها ایکی بارماق دئییل، ایکی قولاج آچیلان قوللاریمین آراسیندا اونا یئر وئره بیلهرم. سیخ- سیخ باغریما باسارام. او دا، منی داها دا سیخ قوجاقلا، دئیر. اونو سول یانیما آلیب، کیتابی دا ساغ الیمه قایتارارام. بیر رومانی دیزی- دیزی، باغلام- باغلام اوخویارام، قولاق آسار. من یورولاندا وئرهرم او اوخویار. رومانلاری بیرلیکده اوخویاریق بیتینجهیه دک. آج اولار یئدیرهرم، سوسوز اولار ایچیرهرم. اتیمی- قانیمی بئله یوخ دئمهرم. اؤزومو ده اونا دئییل، اونو اؤزومه یالاتدیرارام آیاقدان باشا.
هله ده زامانین گئجه یاریسیندا، گئجه یاریسینین ساعت اوچو بیر آز کئچمیشیندهیم سانکی. آیاغیندان باشینا کیمی اونو یالاماقدایام. اللریمی کؤکسونه آپارینجا بوشا گئدیر. بیردن بیره بؤیوک بیر بوشلوق یارانیر. یئنه ده دند داغینین اوچورومو گؤزومون اؤنونده جانلانیر. او چوخ اورکلیدیر آنجاق. اونون اورکلی اولدوغوندان نه دئسم آز دئمیشم.
بیر ده گؤرورسن تبریزین ان قالابالیق قالدیریملاریندا ساچلارینی پاییز کولهیینه باغلاییب اؤزگور بوراخیر. دئمیر هاااا، بورادا قادینین بیر توکو بئله گؤرونسه گوناه ساییلیر. چوخ دا گنج، چوخ دا گؤزل اولماسا دا، چوخ اورکلی اولدوغوندا سؤز یوخدور. هئچ اسکی یونانین تانریچالاری دا بونجا اؤزونو اؤزگور سانمیردی. هله اونوتمامیشام. بیر گون اؤزلم باغچاسی دئدیییمیز بیر باغچادا، چانتاسیندان بیر شوشه چیخاریب، قاپاغینی آچا- آچا، گولهرک، بو سومئر سورهسیندن قالان اسکی تورک قیمیزیدیر، دئدی. بیر ایستیکان اؤزونه، بیر ایستیکان دا منه سوزوب اوتوردو. باشیمیزین کاساسی قیزاندان سونرا یئنه دوروب تبریزین ان قالابالیق قالدیریملارینین جانینا دوشدوک. هاچان هاردا نئجه اولدو بیلمهدیک. بیز هئچ اؤزوموز بیلمهدن دند داغیندان سؤز آچمیشدیق. دند داغینی گؤرمهسم ده، اوردا اولان دیبی واریلماز بیر اوچوروم منه آغیز آچمیشدی….
۱۳۹۱/ ۷/ ۲۲ (۲۰۱۲)


text:
آناستازیا نیکولائونا رومانوا
آناستازیا نیکوْلایئونا روْمانوْوا (اینگیلیس دیلیGrand Duchess Anastasia Nikolaevna of Russia) (روس دیلی: Beлиkaя KHяжHa AHacTacия HиkoлaeBHa PoMaHoBa, Velikaya Knyazhna Anastasiya Nikolayevna Romanova)، (19 ژوئن 1901-اؤلوم17ژوئه 1918). روسیهنین سوْنونجو تزاری ایکینجی نیکولاین کیچیک قیزی. آناسی آلکساندرا فیدروفنا ایدی و اوچ اولقا،تاتیانا و ماریا و بیر کیچیک قارداشی الکسی آدیندا واریدی. شایعه اولدو کی آناسیتازیا روسیه اینقلابیندا قاچیب و گیزلینده یاشیر. مقبرهسی کومونیست حکومتی چاغیندا گیزلی قالدی و شوروی داغیلاندان سونرا تاپیلدی.
آناستازیا یعنی زنجیر قیرماق و آچیق اولماق. اونون بونیون نوخوشلوقو واریدی.
قایناق[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا یازیچیلاری طرفیندن یارادیلان مقاله.


text:
ایسکاتلند
ایسکاتلند اوروپا قیطعه سینده بیر اؤلکه. ایسکاتلند بؤیوک بریتانییا کراللیغینا داخیل اوْلان تاریخی و اینضیباطی اراضی. بؤیوک بریتانییا آداسینین قوزئی حیسهسینده یئرلشیر. باشکندی ادینبورقدور. ایسکاتلندنین ان بؤیوک شهری قلاسقودور. ایسکاتلند اؤزونون قالالاری و داغلیق پئیزاژی ایله تامامیله باشقا اؤلکه تسوراتینی یارادیر. ایسکاتلنددا ۷۸۷ آدا واردیر، دئمک اولار کی، هامیسیندا اهالی مسکونلاشیب. مشهور هایلندس ("یوکسک یئرلر") ویلایتی، اؤلکهنین قوزئی-قربینده داغلار دنیزلرله، چمهنلر، مئشهلرله اوز اولونان تکرارولونماز طبیعی لاندشافتدیر. ایسکاتلند اطرافی اوکئان و دنیز دونیادا بیلوژی جانلیلارین ان چوْخ یاشادیغی سو هؤوزهسی ساییلیر، اورادا ۴۰ مین نؤو وار. ۱۷۰۷-جی ایلدهن بیرلشمیش کراللیغین بیر حیسهسی کیمی یاشایان، بؤیویهن و اینکیشافا چالیشان ایسکاتلند، بیرلشمیش کراللیغی میدانا گتیرهن دؤرد بؤیوک قورو پارچاسیندان بیریدیر. هر نه قدر ایسکاتلند پارلامئنتی لوندونا باغلی اولسا دا، ایسکاتلندنین آوتونوم بیر حقوق سیستئمی و کیلسهسی مؤوجوددور.
ائتیمولوگییادَییشدیر
"سجوتلاند" سؤزو لاتین دیلینده قائللری آدلاندیریلان — "سجوتی" سؤزوندن یارانمیشدیر. گئج لاتین سؤزو اوْلان "سجوتیا" ایلکین زامانلاردا ایرلاندییایا مراجعت ائتمک اۆچون ایستیفاده ائدیلمیشدیر.[۱]
حاکمیت و سیاستدَییشدیر
کونستیتوسییا دییشیکلیکلریدَییشدیر
اینضیباطی اراضی بؤلگوسودَییشدیر
حقوق و عدالت سیستئمیدَییشدیر
جوغرافیا و طبیعی تاریخیدَییشدیر
گئولوگییا و گئومورفولوگییادَییشدیر
ایقلیمیدَییشدیر
فلورا و فاونادَییشدیر
اقتصادیات و اینفراستروکتورادَییشدیر
فلورا و فاونادَییشدیر
والیوتادَییشدیر
بانک اوف ائنگلاند بؤیوک بریتانییا اۆچون مرکزی بانک اولسا دا، اوچ شوتلاند کلیرینق بانکلاری هله ده اؤز ایستئرلینق بانکنوتلارین بوراخیلماسیندا ایشتیراک ائدیر: بانک اوف سجوتلاند، رویال بانک اوف سجوتلاند و جلیدئسدالئ بانک. ۲۰۱۳-جو ایلده دؤورییهده اوْلان ایسکاتلند پول نیشانلارینین دیری بانک اوف ائنگلاند طرفیندن £۳٬۸ میلیارد مبلغینده دیرلنمیشدیر.[۲]
نقلیاتدَییشدیر
ایسکاتلنددا بئش اساس بئینلخالق هاوا لیمانی (قلازقو، ائدینبورق، آبئردین، اینوئرنئسس، پرئستویک) یئرلشیر؛ هانسی کی، بیرلیکده ۱۵۰ بئینلخالق مکان ایستیقامتینده موختلیف تعیین و نیزامنامه اوچوشلاری خیدمت ائدیر.[۴] گیپ ائدینبورق هاوا لیمانینی، اینفراتیل پرئستویکی، Heathrow آیرپورت هولدینگس آبئردین و قلازقو بئینلخالق هاوا لیمانلارینی، هالبوکی هیگهلاندس آند ایسلاندس آیرپورتس ۱۱ رئگیونال هاوا لیمانینی، او جملهدن، اینوئرنئسسی، هانسی کی، داها اوزاق یئرلره خیدمت ائدیر.[۵]
اهالیدَییشدیر
تحصیلدَییشدیر
بیرلشمیش کراللیغدان فرقلی اولاراق، ایسکاتلندنین تحصیل سیستئمی همیشه گئنیش تحصیل خاراکتئریکلری اوزرینده یؤنلمیشدیر.[۶]
دیندَییشدیر
۲۰۱۱-جی ایل سیاهییاالماسیندا ایسکاتلند اهالیسینین یاریدان چوْخو (۵۴٪) اؤزونو خریستیانلیق دینینه عایید ائتسه ده، اهالینین ۳۷٪-i آتئیست کیمی قئید اولونوب.[۷]]]-جی ایل ایسکاتلند رئفورماسییاسیندان سوْنرا، میلّی کیلسه (ایسکاتلند کیلسهسی، بزهن کیرک کیمی ده تانینیر) پروتئستانتلیق و کالوینیزمدن عبارتدیر. ۱۶۸۹-جو ایلدهن میلّی کیلسه پرئسبیتئریان کیلسه حؤکومت سیستئمی مؤوجود اولموش و دؤولتدن موستقیللییه مالیکدیر.[۸] اؤلکه اهالیسینین حاضردا ۱۲٪-i ایسکاتلند کیلسهسینین عضوو، ۴۰٪-i ایسه کیلسهیه یاخین اوْلدوغو ادعا اوْلونور. کیلسه ایسکاتلنددا هر ایجمادا یئرلی جامااتی اوْلان اراضی کیلسئ ایستروکتورو سیستئمینده فعالیت گؤستریر.
ایسکاتلنددا اهمیتلی روما کاتولیک اهالیسی وار، اهالینین ۱۹٪-i، خصوصیله باتیده، کاتولیک کیمی قئید اولونوب.[۹] رئفورماسییادان سوْنرا، ایسکاتلنددا کاتولیکلیک هایلئندس و اویست و باررا کیمی باتی آدالاریندا داوام ائتدیریلمیش و ۱۹-جو عصرده ایرلاندییادان گلن ایممیقراسییا نتیجهسینده گوجلنمیشدیر. ایسکاتلنددا دیگر خریستیان مذهبلردن آزاد ایسکاتلند کیلسهسی، موختلیف پرئبیستئریان جرهیانلاری و ایسکاتلند یئپیسکوپ کیلسهسی مؤوجوددور.
اؤلکهده ایسلام ان بؤیوک غئیری-خریستیان دیندیر (۴۰٬۰۰۰ اطرافیندا قیمتلندیریلیر، اهالینین ۰٫۹٪-i تشکیل ائدیر)،[۱۰] و خصوصیله قلازقودا، همچینین اهمیتلی یهودی، هیندو و سیکخ ایجمالاری وار.[۱۰] Eskdeylmyurda Kagyu Samye Ling Monastırı, 2007-ci ildə 40 illiyini qeyd etmiş və Qərbi Avropada ilk Buddist monastırdır.[۱۱]
سهییهدَییشدیر
ایسکاتلنددا سهییه اساساً ایسکاتلندنین دؤولت سهییه سیستئمی اوْلان «نهس سجوتلاند» طرفیندن تعمین ائدیلیر.
اوردودَییشدیر
۲۰۱۳-جو ایلده بؤیوک بریتانییانین مدافعهیهسینه خرجلنهن پولون، تخمیناً £۳٬۳ میلیون ایسکاتلندیا عایید ائدیله بیلر.
مدنیتدَییشدیر
شابلون:همچینین باخ ایسکاتلندلی تولوق زورناچیسی. ایسکاتلند موسیقیسی میلّی مدنیتینین اهمیتلی بیر حیسهسیدیر. مشهور اننوی ایسکاتلند موسیقی آلتی قرئیت هایلئند تولوق زورناسی — چالغیچینین قولتوغو آلتیندا یئرلشهن اوفورولموش تولوق تدریجهن سیخیلیر و بۇ زامان موسیقی آلتینین بوروسوندان چیخان هاوا بارماقلارلا چالینیر. تولوق زورناسی و موختلیف نؤو زرب آلتلریندن عبارت اوْلان تولوق زورنا دستهلری، شوتلاند موسیقی اوسلوبلارینی نوماییش ائتدیریر و دونیادا گئنیش شکیلده یاییلمیشدیر. کلارساخ (آرفا)، سکریپکا و آککوردئون دا اننوی ایسکاتلند آلتلری ساییلیر و سونونجو ایکی موسیقی آلتی سیخ شکیلده ایسکاتلند کانتری رقصی دستهلرینده یئر آلیر. بۇ گون ایسکاتلنددا موختلیف ایندیویدوال و موسیقی قروپلاری موختلیف اوسلوبدا اوغور قازانیر، اونلاردان ائننی لئننوکس، ائمی ماکدونالد، رونریگ، یوونگ فاتهئرس، جوجتئاو Twins، دئاجون بلوئ، فرانز فئردیناند، سوزان بویل، پاولو نوتینی، کئلوین هارریس، ائمئلی ساندئ، تئخاس، تهئ View، تهئ فراتئللیس، Twin آتلانتیج، بیففی جلیرو و شیرلی مئنسوننو قئید ائتمک اولار.[۱۲] ایسکاتلند اورتا عصرلردن باشلایان ادبی ارثه مالیکدیر. ائرکهن قالمیش ادبیاتدا، ۶-جی عصردن قالمیش بریتونیک نیطق ایسکاتلنددا یارانسا دا، اوئلس ادبیاتینین حیسهسی کیمی ساخلانیلیر.[۱۳] گئج اورتا عصرلر ادبیاتینا لاتین،[۱۴] شوتلاند کئلت،[۱۵] قدیم اینگیلیس[۱۶] و فرانسیز دیللرینده اثرلر داخیلدیر.[۱۷] ائرکهن شوتلاند دیلینده ایلک اساس قالان متن، ۱۴-جو عصر شاعری جون باربورون داستانی اوْلان بریوس، ۱-جی روبئرتین حیاتی حاقیندا یؤنلمیش،[۱۸] و تئزلیکله بیر سیرا آنا رومانس و نسر اثرلری ایله داوام ائدیلمیشدیر.[۱۹] ۱۶-جی عصرده کرال حمایهسی شوتلاند دراما و پوئزییاسینین اینکیشافینا یاردیم ائتدی،[۲۰] لاکین ژامئس ۶-جی-اونون اینگیلیس تاجینا قوشولماسی ادبی حمایهسی اوْلان اساس مرکزینی چیخارتدی و شوتلاند ادبی دیلینی خاریج ائتدی.[۲۱] ایسکاتلند ادبیاتینا ماراق ۱۸-جی عصرده جئیمس ماکفئرسون کیمی خادیملرین نتیجهسینده برپا ائدیلمیشدیر. ماکفئرسونون اوسسیان دؤورو اونو بئینلخالق نفوذ قازانان ایلک ایسکاتلند شاعری ائتدی و آوروپا مااریفچیلیینه بؤیوک تأثیری اولموشدور.[۲۲] اثر ایسکاتلندنین خالق شاعری کیمی تانینان روبئرت بئرنسه[۲۳] و والتئر سکوتتا بؤیوک تأثیر ائتمیشدیر.[۲۴] ویکتورییا دؤورونون سونوندا روبئرت لیویس ایستئوئنسون، آرتور کانن دویل، ج. م. بئرری و جورج ماکدونالد کیمی ایسکاتلند یازیچیلاری بئینلخالق نفوذ قازانمیشدیلار.[۲۵] ۲۰-جی عصرده ایسکاتلند اینتیباه دؤورو ادبی فعالیتین دالغاسینی گؤردو و شوتلاند دیلی جدی ادبیات اۆچون ایستیفاده اولونماغا باشلادی.[۲۶] حرکاتینین عضولری مۆحاریبه سوْنراسی یئنی نسیل شاعرلری ل طرفیندن تعقیب ائدیلدی: ۲۰۰۴-جو ایلده ائدوین مورقان، ایلک ایسکاتلند حؤکومتی طرفیندن، ایلک ایسکاتلند ماکاری سئچیلدی.[۲۷] ۱۹۸۰-جی ایلدهن ایسکاتلند ادبیاتیندا خصوصیله ایروین اوئلش و او جملهدن بیر قروپ یازیچی ایله باغلی یئنی بؤیوک دیرچلیش یاراندی.[۲۶] عئینی دؤورده اورتایا چیخان ایسکاتلند شاعرلریندن، کئرول ائنن داففی، هانسی کی، ۲۰۰۹-جو ایلده، بؤیوک بریتانییا شاعری لاورئاتینا آدینا گؤرولهن ایلک شوتلاند اوْلدو.[۲۸]شوتلاند ایختیراچی جون لوقی بئیرد ۱۹۲۶-جی ایل ۲۶ ژانویه ایلک ایشلهن تلویزیون سیستئمینی نوماییش ائتدیردی.[۲۹] ایسکاتلنددا تلویزیون اساساً بریتانییادا گؤستریلهن وئریلیشلرله عئینی اولسا دا، میلّی یاییمچی ببج سجوتلاند-دیر. ببج سجوتلاند-آ اوچ میلّی تلویزیون ایستانسییالاری، و میلّی رادیو ایستانسییالاری - ببج رادیو سجوتلاند، ببج رادیو نان گایدهئال و باشقالاری داخیلدیر. ایسکاتلنددا بعضی وئریلیشلر شوتلاند کئلت دیلینده یاییملانیر. ببج آلبا شوتلاند کئلت دیلینده یاییملانان میلّی کانالدیر. اساس ایسکاتلند کوممئرسییا تلویزیون ایستانسییاسی ایسه ایستو-دیر. میلّی قزئتلر اوْلان دایلی رئجورد، تهئ سجوتسمان و تهئ هئرالد، ایسکاتلنددا ایستئهسال اوْلونور.[۳۰] واجیب رئگیونال قزئتلردن، ائدینبورقون ائدینبورگه ائوئنینگ News، داندینین تهئ جووریئر و آبئردینین تهئ پرئسس آند ژوورنال قزئتلرینی قئید ائتمک اولار.[۳۰] ایسکاتلند هم ده جئلتیج مدیا فئستیوالدا تمثیل اوْلونور، هاردا کی، کئلت اؤلکهلری فیلم و تلویزیون وئریلیشلرینی سرگیلییرلر. ۱۹۸۰-جی ایلدهن باشلایان فئستیوالدا ایسکاتلندنین نمایندهلری چوْخ موکافات قازانمیشلار.[۳۱] دیگر کئلت خالقلاری کیمی، ایسکاتلند و ایسکاتلند مدنیتی اؤلکهده و دونیادا اینتئرکئلت تدبیرلرده تمثیل اوْلونور. ایسکاتلنددا موختلیف موسیقی فئستیواللاری کئچیریلیر، بونلاردان جئلتیج جوننئجتیونس و ت این تهئ پارک فئستیواللارینی قئید ائتمک اولار. فئستیوال اینتئرجئلتیقوئ دئ لوریئنت، پان جئلتیج فئستیوال و میلّی کئلت فئستیوال کیمی کئلت مدنیتینی قئید ائدن فئستیواللار، ایسکاتلند مدنیتیندن موسیقی، دیلینی و رقصلرینین ائلئمئنتلریندن عبارتدیر.[۳۲][۳۳][۳۴][۳۵][۳۶][۳۷][۳۸]
ایدماندَییشدیر
ایدمان ایسکاتلند مدنیتینین موهوم حیسهسیدیر. ایسکاتلند بیر چوْخ بئینلخالق ایدمان تدبیرلرینده، او جملهدن فیفا دونیا کوبوکو، رئقبی دونیا کوبوکو، رئقبی لیقاسی دونیا کوبوکو، کریکئت دونیا کوبوکو و بیرلیک اویونلاریندا موستقیل اؤلکه کیمی، اولیمپییا اویونلاریندا ایسه، شوتلاند ایدمانچیلار بؤیوک بریتانییا کومانداسینین بیر حیسهسی کیمی تمثیل اوْلونور. ایسکاتلندنین ایسکاتلند فوتبول فئدئراسییاسی (دونیادا ایکینجی ان قدیم میلّی فوتبول آسسوسیاسییاسی)[۳۹] و ایسکاتلند رئقبی بیرلیگی کیمی اؤز میلّی ایدارئتمه اورقانلاری وار. فوتبولون موختلیف واریانتلاری ایسکاتلنددا عصرلر بویو، ائرکهن ۱۴۲۴-جو ایلدهن مؤوجود اولموشدور.[۴۰] فوتبول ایسکاتلنددا ان پوپولیار ایدمان نؤوودور؛ دونیانین ان قدیم میلّی کوبوک ایسه ایسکاتلند کوبوکودور.[۴۱]۱۸۷۲-جی ایلده قلازقودا فوتبول اوزره ایلک بئینلخالق گؤروش کئچیریلمیشدیر و بۇ زامان ایسکاتلند میلّی فوتبول کومانداسی و اینگیلیس میلّی فوتبول کومانداسی قارشیلاشمیشدی.[۴۲] ایسکاتلند فوتبول کلوبلاری آوروپا یاریشلاریندا اوغورلو اولموشدور: سئلتیک ۱۹۶۷-جی ایلده آوروپا کوبوکونو، رئینجئرس ۱۹۷۲-جی ایلده اوئفا کوبوکلار کوبوکونو، آبئردین ۱۹۸۳-جو ایلده اوئفا کوبوکلار کوبوکونو و اوئفا سوپئرکوبوکونو قازانمیشدیر. ۱۹۸۷-جی ایلده داندی یونایتئد اوئفا کوبوکونون فینالینا چاتسا دا، ایفک گؤتئبورق کومانداسینا آقرئقاتدا ۲–۱ مغلوب اولموشدور. مۆعاصیر قولف اویونو ایسکاتلنددا ۱۵-جی عصرده یارانمیشدیر و اؤلکه قولفون ائوی کیمی تبلیغ اوْلونور.[۴۳][۴۴][۴۵] ۱۵۷۴-جو ایلده سئنت-ائندریوسده یئرلشهن «اولد جوورسئ»، بیر چوْخ قولفچولار اۆچون زیارت بیر مکانی کیمی حساب اوْلونور.[۴۶] دونیانین ان کؤهنه قولف تورنیری اوْلان تهئ اوپئن جهامپیونسهیپ، ایلک دفعه پرئستویجک قولف کلوبوندا ۱۷ اوْکتوبر ۱۸۶۰-جی ایلده کئچیریلمیشدیر.[۴۷] ایسکاتلنددا چوْخلو قولف کورسلاری، او جملهدن مویرفیئلد، گلئنئاگلئس، رویال تروون و جارنووستیئ یئرلشیر. اؤلکهنین میلّی ایدمان مدنیتینین دیگر فرقلی خصوصیتلرینه هایلئند اویونلاری، کؤرلینق و شینتی عاییددیر. ایسکاتلنددان ۱۳ دونیا بوکس چئمپیونو اولموشدور، او جملهدن آلئکس آرتور، بئننی لینچ و جیم اووتت و قئید ائتمک اولار. ۱۹۳۰-جو ایلدهن ایسکاتلند هر بیرلیک اویونلاریندا ایشتیراک ائتمیش و ۳۵۶ مئدال (۹۱ قیزیل، ۱۰۴ گوموش و ۱۶۱ بورونج) قازانمیشدیر.[۴۸] بیرلیک اویونلارینا ائدینبورق ایکی دفعه — ۱۹۷۰ و ۱۹۸۶-جی ایللرده، قلازقو ایسه ۲۰۱۴-جو ایلده ائو صاحبلیگی ائتمیشدیر.[۴۹]
میلّی سیمووللاریدَییشدیر
شابلون:ماین هواری آندرئی. سئنت-ائندریوسون گئربی، ۱۶-جی عصر. ایلک دفعه ایسکاتلند کراللیغیندا ۱۰-جو-فورمالی چارمیخدا هواری آندرئیین رسمی، اویلیام I-نین دؤورونده میدانا گلمیشدی.[۵۰]۱۲۸۶-جی ایلده کرال آلئکساندر III-نون اؤلوموندن سوْنرا، هواری آندرئیین رسمی ایسکاتلند گؤزتچیلرینین مؤهورونده ایستیفاده اولونموشدور.  آندرئی خاچینین ایسکاتلند بایراغیندا ایشلنیلمهسی ۱۴-جو عصره تصادف ائدیر؛ ۱۳۸۵-جی ایلده ایسکاتلند پارلامئنتینین فرمانینا گؤره، ایسکاتلندنین عسگرلری اؤن و آرخا فورمالاریندا آغ رنگلی آندرئی خاچینی گئیینمهلی ایدیلر.[۵۱] آندرئی خاچی اۆچون ماوی فونون ایستیفاده اولونماسی ان آزی ۱۵-جی عصره تصادف ائدیر.[۵۲] ۱۶۰۶-جی ایلدهن آندرئی خاچی بؤیوک بریتانییا بایراغیندا ایستیفاده اولونموشدور. ایسکاتلندنین دیگر رسمی و یا غئیری-رسمی رمزلریندن شئیتانقانقالی، آربروت بیاننامهسی، ایسکاتلند کرال ایستاندارتیندا عکس اولونان قیرمیزی رنگلی شیری قئید ائتمک اولار.[۵۳][۵۴][۵۵] ۱۷۸۲-جی ایلده جئیمس قرئام، مونتروزون ۳-جو هئرسوقونون ۱۷۴۷-جی ایل آکتینی لغو ائتمهسی نتیجهسینده، هایلئندلیلر قاداغادان سوْنرا یئنیدن تارتان گئیینه بیلمیشدیلر.[۵۶] ایسکاتلندنین رسمی هیمنی اولماسا دا، Flower اوف سجوتلاند ایسکاتلندنین میلّی ایدمان کوماندالاری و اؤلکهده کئچیریلهن ایدمان یاریشلاری، و بیرلیک اویونلاری زامانی ایستیفاده اوْلونور.[۵۷][۵۸] ایسکاتلندنین میلّی هیمنی اۆچون حاضردا پوپولیار نامیزدلرینه: سجوتلاند تهئ براوئ، هیگهلاند جاتهئدرال، سجوتس Wha هائ، جالئدونیا و آ مان'س آ مان فور آ' تهات ماهنیلاری داخیلدیر.[۵۹]۳۰ نویابردا کئچیریلهن مقدس آندرئی گونو، ایسکاتلنددا میلّی بایرام کیمی قئید اولونسا دا، بؤرنس شام یئمیی داها گئنیش قئید اوْلونور. ۲۰۰۶-جی ایلده ایسکاتلند پارلامئنتینین چیخارتدیغی فرمانا گؤره، مقدس آندرئی گونو رسمی بانک استراحت گونو کیمی قئید اوْلونور.[۶۰] ۱۲-جی عصردن ایسکاتلندنین هئرالدیکاسیندا ایستیفاده اولونان تکبوینوز — ایسکاتلندنین رسمی حیوانیدیر.[۶۱]
همچینین باخدَییشدیر
شکیللردَییشدیر
ایستینادلاردَییشدیر
خاریجی کئچیدلردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ The History Of Ireland. Retrieved 17 September 2014.
- ^
- ^ Barra Airport Today. Barra Airport. Highlands and Islands Airports. یوْخلانیلیب19 September 2010.[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ The Scotsman 27 March 2007. "Special Report—Business Class"
- ^ Highlands and Islands Airports – Airport Information. یوْخلانیلیب17 September 2014.
- ^ A Guide to Education and Training in Scotland – "the broad education long regarded as characteristic of Scotland". Scottish Government. یوْخلانیلیب18 October 2007.
- ^ Scotland's Census 2011 – National Records of Scotland
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Keayوارد نشدهاست
- ^ Andrew Collier, "Scotland's Confident Catholics," The Tablet 10 January 2009, 16.
- ^ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Analysis of Religion in the 2001 Census. General Register Office for Scotland. یوْخلانیلیب26 September 2007.
- ^ In the Scottish Lowlands, Europe's first Buddhist monastery turns 40. یوْخلانیلیب17 September 2014.
- ^
- ^ ر. ت. لامبدین آند ل.ج. لامبدین، ائنجیجلوپئدیا اوف مئدیئوال لیتئراتورئ (لوندون: Greenwood، ۲۰۰۰)، ایسبن ۰-۳۱۳-۳۰۰۵۴-۲، پ. ۵۰۸.
- ^ ی. Brown، ت. Owen جلانجی، م. پیتتوجک، س. ماننینگ، ائدس، تهئ ائدینبورگه هیستوری اوف سجوتتیسه لیتئراتورئ: فروم جولومبا تو تهئ اونیون، اونتیل ۱۷۰۷ (ائدینبورگه: ائدینبورگه اونیوئرسیتی پرئسس، ۲۰۰۷)، ایسبن ۰-۷۴۸۶-۱۶۱۵-۲، پ. ۹۴.
- ^ ژ. ت. کوجه، جئلتیج جولتورئ: آ هیستوریجال ائنجیجلوپئدیا (آبج-جلیو، ۲۰۰۶)، ایسبن ۱-۸۵۱۰۹-۴۴۰-۷، پ. ۹۹۹.
- ^ ائ. م. ترئهارنئ، اولد آند میددلئ ائنگلیسه ج. ۸۹۰-ج. ۱۴۰۰: آن آنتهولوگی (Wiley-Blackwell، ۲۰۰۴)، ایسبن ۱-۴۰۵۱-۱۳۱۳-۸، پ. ۱۰۸.
- ^ م. فری، ائدینبورگه (لوندون: پان ماجمیللان، ۲۰۱۱)، ایسبن ۰-۳۳۰-۵۳۹۹۷-۳.
- ^ ن. ژایاپالان، هیستوری اوف ائنگلیسه لیتئراتورئ (آتلانتیج، ۲۰۰۱)، ایسبن ۸۱-۲۶۹-۰۰۴۱-۵، پ. ۲۳.
- ^ ژ. Wormald، جوورت، کیرک، آند جوممونیتی: سجوتلاند، ۱۴۷۰–۱۶۲۵ (ائدینبورگه: ائدینبورگه اونیوئرسیتی پرئسس، ۱۹۹۱)، ایسبن ۰-۷۴۸۶-۰۲۷۶-۳، پپ. ۶۰–۷.
- ^ ی. Brown، ت. Owen جلانجی، م. پیتتوجک، س. ماننینگ، ائدس، تهئ ائدینبورگه هیستوری اوف سجوتتیسه لیتئراتورئ: فروم جولومبا تو تهئ اونیون، اونتیل ۱۷۰۷ (ائدینبورگه: ائدینبورگه اونیوئرسیتی پرئسس، ۲۰۰۷)، ایسبن ۰-۷۴۸۶-۱۶۱۵-۲، پپ. ۲۵۶–۷.
- ^ ر. د.س. ژاجک، "پوئتری اوندئر کینگ ژامئس VI"، این ج. جایرنس، ائد. تهئ هیستوری اوف سجوتتیسه لیتئراتورئ (آبئردئئن اونیوئرسیتی پرئسس، ۱۹۸۸)، وول. ۱، ایسبن ۰-۰۸-۰۳۷۷۲۸-۹، پپ. ۱۳۷–۸.
- ^ شابلون:جیتئ بووک
- ^ شابلون:جیتئ ژوورنال
- ^ شابلون:جیتئ بووک
- ^ شابلون:جیتئ ژوورنال
- ^ ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ شابلون:جیتئ ژوورنال
- ^ شابلون:جیتئ ژوورنال
- ^ شابلون:جیتئ ژوورنال
- ^ شابلون:جیتئ news
- ^ ۳۰٫۰ ۳۰٫۱
- ^
- ^ شابلون:جیتئ بووک
- ^ شابلون:جیتئ بووک
- ^
- ^
- ^
- ^
- ^
- ^ سوججئر این سووته آسیا: ائمپیرئ، ناتیون، دیاسپورا. بی ژامئس میللس، پاول دیمئو: پاگئ ۱۸ – اولدئست فووتبالل آسسوجیاتیون ایس ائنگلاند'س فا، تهئن سجوتلاند آند تهیرد اولدئست ایس تهئ ایندیان فا.
- ^
- ^
- ^ شابلون:جیتئ news
- ^
- ^
- ^ کئای (۱۹۹۴) اوپ جیت پاگئ ۸۳۹. "این ۱۸۳۴ تهئ رویال آند آنجیئنت گولف جلوب دئجلارئد ست. Andrews 'تهئ آلما ماتئر اوف گولف'".
- ^ جوجهرانئ، آلیستایر (ائد) سجیئنجئ آند گولف IV: پروجئئدینگس اوف تهئ World سجیئنتیفیج جونگرئسس اوف گولف. پاگئ ۸۴۹. رووتلئدگئ.
- ^ تهئ اوپئن جهامپیونسهیپ – مورئ سجوتتیسه تهان بریتیسه Archived 2012-10-02 at the Wayback Machine. پگا توور. رئتریئوئد ۲۳ سئپتئمبئر ۲۰۱۱
- ^
- ^
- ^ "فئاتورئ: ساینت Andrew سئالس سجوتلاند'س ایندئپئندئنجئ" Archived 2013-09-16 at the Wayback Machine.، تهئ ناتیونال آرجهیوئس اوف سجوتلاند، ۲۸ نووئمبئر ۲۰۰۷، رئتریئوئد ۱۲ سئپتئمبئر ۲۰۰۹.
- ^ دیجکینسون، دونالدسون، میلنئ (ائدس)، آ سوورجئ بووک اوف سجوتتیسه هیستوری، نئلسون آند سونس لتد، ائدینبورگه ۱۹۵۲، پ. ۲۰۵
- ^ گ. بارترام، www.flaginstitute.org بریتیسه فلاگس & ائمبلئمس Archived 2012-11-09 at the Wayback Machine. (ائدینبورگه: Tuckwell پرئسس، ۲۰۰۴)، ایسبن ۱-۸۶۲۳۲-۲۹۷-X، پ. ۱۰.
- ^ "ناتیونال ایدئنتیتی" این م. لینجه (ائد)، تهئ اوخفورد جومپانیون تو سجوتتیسه هیستوری، (اوخفورد، ۲۰۰۱)، پپ. ۴۳۷–۴۴۴.
- ^ کئای، ژ. & کئای، ژ. (۱۹۹۴) جوللینس ائنجیجلوپائدیا اوف سجوتلاند. لوندون. هارپئرجوللینس. پاگئ ۹۳۶.
- ^
- ^ شابلون:جیتئ بووک
- ^ شابلون:جیتئ news
- ^ شابلون:جیتئ news
- ^
- ^ "ائخپلاناتوری نوتئس تو ست. Andrew'س دای بانک هولیدای (سجوتلاند) آجت ۲۰۰۷" اوففیجئ اوف پوبلیج سئجتور اینفورماتیون. رئتریئوئد ۲۲ سئپتئمبئر ۲۰۰۷.
- ^


text:
فیرتینادا اولن لرین سایی آرتیب
هیندوستان-دا طبیعی فلاکت نتیجه سینده حیاتینی ایتیرنلرین سایی 21 نفره چاتیب.
هیندوستان-دا طغیان ائدن فیرتینا نتیجه سینده حیاتینی ایتیرنلرین سایی 21 نفره چاتیب.
اؤلکهنین باتی ساحل لرینده طغیان ائدن فیرتینا سببیندن بمبئی ساحل لرینده بیر گمی باتیب.
هیندوستان ساوونما ناظیرلیگی گمیده 273 نفرین اولدوغونو آچیقلاییب. معلوماتدا بیلدیریلیب کی، 146 نفری قورتارماق مومکون اولوب.
ایتکین دوشن 127 نفرین تاپیلماسی ایستیقامتینده آختاریش-قورتارما فعالیت لرینین داوام ائتدیریلدیگی بیلدیریلیب.
فیرتینا سببیندن 200 مین آدام تخیله ائدیلیب، چوخ سایدا بؤلگهده الکتریک خطلری سیرادان چیخیب. طبیعی فلاکت سببیندن قاطار سفرلری دایاندیریلیب. بمبئی هاوا لیمانینا گئدن بعضی طیارلر باشقا شهرلره ایستیقامتلندیریلیب. هاوا لیمانی فعالیتینی دایاندیریب.
ایلگیلیلی خبرلر
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
لئو تولستوی
لئو تولستوی و یا لئو نیکولایئویچ تولستوی (روسجا лeB HиkoлaeBич ToлcToй؛ ۹ سئنتییابر، ۱۸۲۸ – ۷ نووامبر، ۱۹۱۰) — روس یازیچی، قزئتهچی و فیلوسوف.[۱] یازدیغی «ساواش و باریش» (جنگ و صولح) و «آننا کارئنینا» اثرلری ایله دونیا ادبیاتیندا رومان ژانرینین أن گؤرکملی نمونهلرینی یاراتمیشدیر. ۱۹-جو یوز ایللییین روس جمعیتینین رئالیستیک منظرهسینی جانلاندیران بۇ ایکی اثر رئالیست رومان ژانرینین یوکسک زیروهسینده قرار توتور. تولستوی اؤزونون اخلاقی-منوی اثرلری ایله – «آللهین سلطنتی قلبیمیزدهدیر» (ЦapcTBo Бoжиe BHyTpи Hac روسجا) ۲۰ یوز ایللییین ماهاتما قاندی و مارتین لوتئر کینق کیمی شخصیتلرینه جدی تأثیر گؤسترمیشدیر.
یاشاییشی[دَییشدیر]
وارلی بیر عائلهنین اؤولادی اولاراق یاسنایا-پولیانادا آنادان اولدو. چوْخ کیچیک یاشلاریندا اؤنجه آناسینی، سونرا آتاسینی ایتیردی، قوهوملارینین حمایهسینه کئچدی. اوشاقلیغیندان بَری حقیقتلری اینجهلمهیه قارشی بؤیوک بیر ماراغی واردی. تحصیلینی داوام ائتدیرمک اۆچون موسکویا گئتدی. چالیشقان ساوادلی بیر اؤیرنجی اولاراق اوغور و سئوگی قازاندی. فرانسیزجاسینی گهلیشتیرمیش، وولتئری و ژ.ژ. روسسونو اوخوموش، بۇ ایکی یازارین گوجلو ائتکیسینده قالمیشدی. یاسنایا-پولیانایا گئری دؤندو، یوخسول کندلیلر آراسینا قاتیلدی. ایلک اثری اولان «اوشاقلیق» ی بۇ دؤنملرده یازدی. بیر مدت سونرا اوردویا چاغیریلدی؛ قافقاز`ا گئتدی. قافقاز خالقینین یوخسوللوق دولو یاشاییشلارینی أله آلدیغی ایزلنیملرله ایلک رئالیست حیکایهلرینی یازدی. ۱۸۵۴ده کیریم (Kırım) ساواشینا افسر اولاراق قاتیلدی. سونرا عسگرلیگی قورتاریب پئتئربورگا گئتدی. بیر بؤلوم اثرلرینی اولدوقجا سسسیز کئچیردیگی او ایللرده یازدی. یئنه ده ایچینده، آخداردیغینی تاپمایان بیر روح چالخالانیردی. باتی آوروپا اؤلکهلرینده اوزون بیر گزینتییه چیخدی. آلمان، فرانسه، ایسوئچرهیه (سوییس-ه) سیاحت ائلهدی. مملکتینه دؤنوشونده یئنه یاسنایا-پولیانایا یئرلشدی. نجیبلیک عنوانلاریندان، یوکسک حیاتدان سیخیلیردی. کندینده بیر اوخول قوردو. بۇ اوخول، اؤیرهنیم، تدریس باخیمیندان یئپیئنی بیر قورومدو. راحاتچیلیغا قوووشدوغونا قناعت گتیردیکدن سونرا، ۱۸۶۲ده ائولندی. تولستوی ائولندیگینده آروادی سوفی بئرس ۱۶ یاشیندا ایدی. بۇ ائولیلیک اونون دوزنلی بیر یاشام حسرتینی کئچیرهجکدی. آروادینا؛ اوّلکی حیاتی، اؤزللیکلهده یانلاریندا چالیشان قادین قوللارلا اولان جینسی علاقهلری آنلاتدیغی گونلوکلرینی ائولندیکلری گون اوخوماسی اۆچون وئرمیش و اوُلکی حیاتینداکی ائلهدیگی سهولری اؤیرنمهسینی ایستهمیشدیر. قادین حریصلیگینه باخمایاراق ائولیلیکلری حیاتلاری سونونا کیمی داوام ائلهدی. بۇ ائولیلیکدن ۱۲ اوشاقلاری اولدو؛ بۇ اوشاقلاردان ۵ی اؤلدو.
اثرلریندن أن گوجلو اولان ایکی رومانی "ساواش و باریش" ایله "آننا کارئنینانی"، بۇ زامانلاردا یازدی. آروادی، اثرلرینی یازماغیندا أن بؤیوک کؤمکچیسیدی. آرادان بیر مدت سونرا یئنیدن، بۇ سفر اوّلکیلردن داها شدتلی بیر معنوی چؤکونتویه اوغرادی. گئنیش خالق ییغینلارینین، اؤزهلیکله روس کندلیسینین یوخسول، سولغون وضعیتی اونو چوْخ کدرلندیریردی. بوتون ثروتینی کندلیلره پایلادی، هر حالییلا اونلار کیمی یاشاماغا باشلادی. کور-کوبود گئیینیر، گئیدیگی هر گئییمی اؤزو تیکیردی. دییشمهین تک طرفی بئزیب اوسانمادان یازماسییدی. ""کرئیسئر سوناتاسی""، "آغا و کؤله "، "قارانلیقلارین گوجو"، "ایمان نهدیر"، "اینجیلر"، "کیلسه و دؤولت"، "اعترافلاریم" هامیسی بۇ ایللرین محصوللاریدیر.
اثرلرینده اینسانلیغین جوربهجور مسئلهلرینه دئیینن تولستویون دونیا اؤلچوسونده بیر صنعت و فیکیر دهیری واردیر. اؤز اؤلکهسینین اجتماعی-سیاسی پروبلئملرینی، خالقینین یارادیلیشینی، یاشاییشینی حقیقتاً بؤیوک بیر اوستالیقلا عکس ائتدیرمهسیدیر. رئالیست ادبیاتین أن بؤیوک تمثیلچیلریندن اولدوغو قدر، بیر فیلوسوف بیر معاریفچی اولاراق دا شؤهرت قازانمیشدی. یوخاریدا ساییلانلارین ائشیگینده «دیریلیش»، «گنجلیگیم»، «اوشاقلیق»، «حاجی موراد»، «آیاقلانیش»، «سئرگی آتا»، «تانری بیزیم ایچیمیزدهدیر»، «کازاکلار»، «تصادف»، «ایکی سوواری» کیمی اثرلری واردیر. دونیاگؤروشو و یارادیجیلیغیندا ایسلام دینی بؤیوک یئر توتور. ۸۲ یاشیندا وفات ائدئن تولستوی دفعهلرله بؤیوک سیخینتیلار یاشامیشدیر. مارکسیزمدن ائتکیلنهرک اؤزونده یاراتدیغی مولکیت مؤوضوسونداکی رادیکال فیکیرلری سببیله بوتون ثروتینی کندلیلره پایلادی، هر هالییلا اونلار کیمی یاشاماغا باشلادی. بۇ سببله عائلهسیله سُورونلاری یاراندی. مسیحیتین گلیشمهسینین چالیشتیغی کیتابی «تانرینین اگمنلیگی ایچیمیزدهدیر» کیتابییلا یئنی بیر مسیحیلیک آخیمی تانیملاماسی پروووسلاو کیلیسهسی طرفیندن قووولماسینا سبب اولدو. تولستوی، اؤمرونون سون ایللرینی بوسبوتون دربدر بیر شکیلده کئچیردیکدن سونرا، بیر کوسکونلوک نتیجهسینده، ائوینی بوراخیب یوللارا دوشدو. آستاپووو دمیریول دایاناجاغیندا اؤلو اولاراق تاپیلدی. اؤلومونه سَتَلجَمین سبب اولدوغو بیلینمکدهدیر. یاشامی (حیاتی) بویونجا یاشاییشین نئجه بیر شئی اولدوغونو آنلاماغا چالیشدی. اثرلرینده بونو أکسیکسیز اولاراق یانسیتماغی هدف ائتمیش أن بؤیوک روس یازارلاریندان بیریسی اولاراق ادبیات و دونیا تاریخیندکی یئرینی آلدی.[۲]
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
تولستویون ایلک حیکایه و پووئستلرینین (آنلاتی/روایتلرینین) بیر بؤلومو قافقاز یاشامی ایله باغلیدیر. سونرالار یازدیغی مشهور «کازاکلار» و «حاجی موراد» آنلاتیلارینین و باشقا اثرلرینین ماتئریاللارینی دا (مادهلرینی ده) تولستوی قافقازدا توپلامیشدیر. ۱۸۵۴-جو ایلده تولستوی حربی قوللوق زامانی سئواستوپولا، دؤیوشن اوردویا دَییشیلیر. حربی قوللوق زامانی او، روس، بلکه ده دونیا ادبیاتیندا ساواش صحنهلرینی دوزگون، رئال تصویر ائدن اؤزونون گؤزل «سئواستوپول حیکایهلری» نی یازیر. آرتیق ۱۸۵۵-جی ایلده ل. تولستوی تانینمیش بیر یازیچی کیمی سئواستوپولدان پئتئربورقا قاییداراق «عائله موتلولوغو» اثرینی چاپ ائتدیریر. او، ۱۸۶۲- جی ایلده «یاسنایا پولیانا» آدلی اؤهرتیمسل درگی بوراخماغا باشاریلی اولور. ۱۸۶۳–۱۸۶۹ -جو ایللرده «ساواش و باریش» رومانی اوزرینده ایشلهمیشدیر. دونیا ادبیاتیندا بئله گئنیش پلاندا یازیلمیش بوتون اثر تاپماق چتیندیر. گ. پلئخنوو و آ. لوناچارسکی، تولستوی دوهاسینی (نابغهسینی) یوکسک دهیرلندیریب، اونون «ساواش و باریش» رومانینی دونیا ادبیاتیندا ان گؤزل اثر سایمیشدیر. «ساواش و باریش» دان سونرا دونیا شؤهرتی قازانان اثری «آننا کارئنینا» رومانی اولموشدور. تولستوی ۱۸۸۰–۱۸۹۰-جی ایللرده «ایوان ایلیچین اؤلومو» (۱۸۸۴–۸۶)، «خولستومئر» (۱۸۸۵)، «کرئیسئر سوناتاسی» (۱۸۸۷–۱۸۸۹)، «سئرگی آتا» (۱۸۹۸)، «جهالت حؤکمرانلیغی» (۱۸۸۶)، «معاریفین بهرهلری» (۱۸۹۱) اثرلرینی یازمیشدیر. عؤمرونون آلتمیش ایلینی بدیعی یارادیجیلیغا حصر ائتمیش و دونیا ادبیاتیندا أن یوکسک یئرلردن بیرینی توتان ل. تولستوی ۱۹۱۰-جو ایل نووامبر آیینین ۲۲-ده یاسنایا پولیانادا دفن اولونموشدور.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
منابع[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- روسیهلی فیلسوفلار
- روس یازیچیلار
- لئو تولستوی
- ۱۸۲۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۱۰-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- 19th-century Christians
- 19th-century essayists
- 19th-century Russian dramatists and playwrights
- 19th-century Russian educators
- 19th-century Russian journalists
- 19th-century Russian male writers
- 19th-century Russian novelists
- 19th-century Russian short story writers
- 20th-century Christians
- 20th-century essayists
- 20th-century Russian dramatists and playwrights
- ۲۰. یوز ایلده روس رومانچیلار
- 20th-century Russian short story writers
- Anarcho-pacifists
- ویدئو کلیپلری اولان مقالهلر
- Burials in Russia
- Christian anarchists
- مسیحی یازیچیلار
- Corresponding Members of