text:
اورمو-دا سئچگیلر و کوردلر
بؤیوک رسولوغلو
آذربایجان میللی هرکاتی بؤیوک-کیچیک بوتون ایمکانلاردان یارارلاناراق بوتون ساهه لرده ایره لیله مگی باجارمالیدیر. بیز موتشککیل اولماغا جان آتارکن، حرکتیمیزی گوجلندیره رک اؤزوموزون مودافیعه سیستمینی یاراتماقلا هوجوم پلانینی حاضیرلاماقدا بوتون فورصتلری دوزگون دیرلندیرمه لیگیک.
باتی آذربایجان، اؤزللیکله اورمو و سولدوزدا سئچگیلرده ایشتیراک ائدیب، تورک اصیللی بیر نومایندنین سئچیلمه سینده کی فایدالاری گئچن یازیلاریمدا درینلیگینه آراشدیردیغیم اوچون آرتیق واختینیزی آلماق ایستمیرم، قیساجا ایشاره ائتمکله یئته نیرم.
سئچگیلرده ایشتیراک ائده رک تورکلرین قازانماسی ایله!
۱- کورد دسته لری نین یالانچی ایدعالاری نین اوستو آچیلاجاق. بو یالانچی تبلیغاتا اینانانلار ایستر اؤز میلتیمیزدن ایسترسه ده باشقالاری گرچکلری گؤروب اونا گؤره فیکیر یوروده جکلر.
۲- بئینالخالق هوقوق عالمینده اؤزللیکله گله جکده ماسا باشینداکی موزاکیره لرده میلتیمیزین ایستیفاده سی اوچون سندلره بیریده ائکلنه جک.
۳- او بؤلگه ده یاشییان میلتیمیزین روح یوکسکلیگینه سبب اولاراق کورد شووینیستلری نین پلانلی شکیلده اورمو و اطرافینا تبلیقاتچی گؤندره رک میلتیمیزی قورخودوب قاچیرتماغا چالشدیغی سییاستی چورویه جک.
۴- میللی حرکتچیلریمیزین بو آغیر و پولیسی اورتامدا بیر آرایا گلمه لری اوچون موناسیب اورتام یاراداجاق.
۵- میللی هرکاتیمیزی مودافیعه ائدن ویا اونا نیسبی یاخین اولان اورگانلاری و یوکسک سوییه لی شخصییتلری داهادا اورکلندیره جک.
۶- بیرلیکده موقاویمت فیکری نین گوجونو آرتیراجاق.
۷- ترافدا یاشییان و کورد دسته لری نین تبلیقاتینا ایناناراق بؤیوک بیر فاجیعه یه دوغرو سوروکلنن بعضی صمیمی کوردلره اویانیش قامچیسی ووراجاق.
۸- یالانچی تبلیقاتلا بؤلگه ده میلتلر آراسیندا کین و نیفرت یارادان دوشونجه نین تاثیرینی آزالداجاق.
۹- یاخینلاشان فاجیعه نین قارشیسیندا بیر مانیه تؤرده رک اینسانلارین قانی نین تؤکولمه سی نین اؤنلنمه سینده رول اوینویاجاق.
۱۰- و …
بو بؤلگه ده سئچگیلرده ایشتیراکا چاغیرماغین، آذربایجانی پارچالامق معناسینا گلمه دیگینی، تام ترسینه تاریخی تورپاقلاریمیزا گؤز تیکنلرین پارچالاما چابالاری نین قارشیسینی آلماق اوچون درین معنالی و اؤلچولو بیر سییاست اولدوغونو وورقولاماقدا فایدا گؤرورم. عومومییتله گونئی آذربایجانین بوتون بؤلگه لرینده بو سئچگیلرده ایشتیراک ائدیب- ائتمه مه باره ده عزیز دوستوم در. سمد بی نیکنام و سایین ماشاللاه بی رزمی نین فیکیرلرینیه بؤیوک اؤلچوده قاتیلماقلا بیرلیکده آزبیلتوپ -اون سون بیانییه سینه دیقت چکیرم. چونکی، گونئیده کی فاللاریمیزین ذهنییتدن اوزاق، گرچکلره دایاناراق و عئینی حالدا بیر تک یول سئچه رک قرار وئریب تبلیقات آپارمالارینی داها اویگون گؤردویومو بیلدیرمیشدیم.
داخیلده اؤن سنگرده ساواشان میللی موباریزلریمیز، بوتون بونلاری نظرده آلاراق باتی آذربایجاندا اؤزللیکله اورمودا بوتون گوجلرینی سفربر ائده رک مومکون قدر موتشککیل اولاراق سئچگیلرده ایشتیراک ائتمه لیدیرلر. آتالار دئمیشکن ” دوه دن بیر قیل دا چکسن قنیمتدیر ” بو دورومدان ایستیفاده ائدیب، اینزیوادان چیخاراق تهرروک ائتمک، میللی تفککورلولریمیزین آدایلیغینا ایجازه وئرمزلرسه کی وئرمییه جکلر، بیزه یاخین اولنلارا یاردیم ائتمک، تورک میلت وکیللرینی مجلیسه گؤندرمک میللی هرکاتیمیزین و گله جگیمیز اوچون ان دوشونجه لی سییاستدیر.بای بک
خاریجده اوتوروب، تورک سؤزوندن دیسکیننلر، اؤزو قاییرما رهبرلیک یوخوسو گؤره رک بونا – اونا داش آتماق اوچون نظرییه وئرنلرین بولاشیق سؤزلری، سیزلری چکیندیرممه لیدیر، قوللاریزی داها دا یوخاری چیرمالاماغا شیرنیکدیرمه لیدیر.
اورمودا کورد مسئله سینه گلدیکده ایسه، اورمودان، ایسمایل آغا سیمیتقونون جینایتلریندن، بیرینجی - ایکینجی دونیا موحاریبه لرینده کی کورد تالانلاری و سویقیریملارینیندان معلوماتی اولمویانلارین، ایسلام اینقیلابیندا اورمو دا باشوئرنلردن خبرسیز اولانلار ویا او زامانکی ایرتیجای تفککورله کورد دسته لری ایله بیرلیکده سولدوزا هوجوم ائدنلرین غئیری علمی و بزنده غرضلی تهلیللری بیر داها بو مثله یه قاییتماغی بوینوما یوکله دی. بو تهلیللرین بعضیلری اینسان سئورلیک دونو ایله بزنمیشسه ده، میلتیمیزه روا گؤروله جک ان بؤیوک غئیری اینسانی هوجوملاری یا گؤرمور یادا گؤرمه مزلیکدن گلیر.
بوگونکو دورومدا باتی آذربایجانداکی وضعییتی تهلیل اوچون درین معلومات، تاریخ بیلگیسی، میللی تفککور، بؤلگه و دونیا سییاستینی اولدوغو کیمی آنلاماغین واجیبلیگی اینکار ائدیلمزدیر. بیزیم، کورد ویا باشقا میللئتلرله دوشمنچیلیگیمیزین اولمادیغنی، آنجاق تورپاق و میلتیمیزه هوجوملار قارشیسیندا اؤزوموزو مودافیعه ائتمک مجبورییتینده قالدیغیمیزی بیلنلر یاخشی بیلیرلرکی، اونلارین بیزیمله پروبله می وار، تورپاغیمیزدا گؤزو وار.
هر هانسی بیر چوروموش ایدئولوگییه صاحیب اولانلار، شخصی موناسیبتلری میللی منافعیدن اوستون توتانلار، علمی و بیلگی یئتنگی اولمویانلارین، اورموداکی دورومو تهلیلده آپاردیقلاری غئیری سیاسی وئ غئیری میللی فیکیر ویا تهریفلر میلتیمیز طرفیندن باغیشلانمازدیر. شوبهه یوخدور کی، تاریخیمیزی دوزگون ترزیده اؤلچمه قابیلییتینده اولمویانلار، ماننا دؤولتی نین ماهییتینی بیلمیینلر و اونا صاحیب چیخماق ایسته ینلری تانیمییانلار، تاریخی سلاجیقه نی اوخومویانلار، عوثمانلی تاریخینی ورقلمیینلر، اوستاد مهممد تمددون- ائلی دئهقان – کاوه بایات- اورمو خانی مهممد قولی خان افشار – موتمدولووزرانین خاطیره لری و اونلارجا بئله اثرلری اوخومویانلاردان دوزگون آنالیز گؤزله مک اولماز. آنجاق ملون کسروی نین ” آذربایجانین ۲۰ ایللیک تاریخینی ” چوخلاری نین اوخودوغونا دا شوبهه ائدیلمز. او حادیثه لری دیرلندیریرکن باخیش آچیسینی کسروی زاوییه سینه توشلویانلار ویا میللی مفکوره یئرینه هله ده طبقاتی تهلیللرله یاناشانلار، دایاز سودا بوغولان اوشاق کیمی ایمکلییه رک میلتی قالانمیش تونقالا ساری الی یالین سوروکله مکده دیرلر. بیر زامانلار روسقولو، شاهقولو ویا ایمامقولولوقلا مشقول اولانلارین اورکدن میلتین قوینونا سیغینمییانلاری اؤزلرینی بؤیوک سییاستچی سایسالار دا هله ده او آنتی تورکلرین آلیشدیردیغی تهلیل مئتود اؤلچولرینده اؤزلرینی آلداتماقدادیرلار.بای بک
بیزلرین خطاسی میلتیمیزین بوگونو و گله جگینه بؤیوک تهلوکه لر تؤرده جگینه شوبهه ائدیله مز. عوثمانلی ایمپیراتورلوغونون، گونئی آندولو و دییار بکیری، آذربایجانلی آققویونلو تورکلریندن بوشالداراق یئرینه باشقا میلتلری یئرلشدیرمه سی نین سببی نه اولورسا – اولسون بوگون اؤز تؤرمه لری خوسران و عذابینی چکمکده دیر. رحمتلیک سئیید جفر پیشوری نین سویوق بولاق خطاسی نین یانیندا زنجانی ایتیرمه سی و یا آذربایجانین تاریخی تورپاقلاری ( قزوین – همدان- سونگور- ساوه - اراک…) ایددئاسیزلیغی نتیجه سینده بؤیوک گوجه دؤنوشمه مه سی بیزی بوگونه گتیریب چیخارمیشدیر. آنا دیلی اوستونده دیرلی جاوانلاریمیز زیندانلاردا، ائشیکده کی لر ایسه اولمازین تهقیرلره معروض قالماقدادیر. باشقاسینا یوخ، آنجاق میلتیمیزه گوونمه لی، میلتیمیزی آیاغا قالدیرمالی، گوجلو و اَییلمیین بیر قول اولاراق باشقا میلتلرله دیپلوماتیک علاقه لر یاراتمالی و موزاکیره ماساسی آرخاسیندا اوتورمالیییق.
اورمو ایله باغلی سون گونلر رادیو- تئلئویزیونلاردا موصاحیبه لری، قروپ و سیته لرده یازیلاری، پالتالک اوتاقلاریندا موزاکیره لری و سایره هر کس گؤروب و موختلیف گؤروشلری ائشیتمکده دیر. بو تهلیللرین بیر بؤلومونون میللی هرکاتیمیزا اویگون بیر بؤلومونون ایسه تهلوکه لی اولدوغو آشیکاردیر. تسسوفله بو تهلوکه لی دیرلندیرمه لرین بعضیسی صمیمییتینه و دئموکراتیک دوشونجه سینه ایناندیغیمیز چوره لردن گلدیگینه گؤره تهلوکه ایکی قات آرتیر. چونکی بو تهلیللره میلتین بیر بؤلومو ایناناراق موقاویمت و دیره نیش تفککورو یئرینه سؤزده سییاست، عملده تسلیمچیلیک پرئنسیپینی گودور. بو هاقدا ایکی مثله یه توخوناراق سؤزلریمه سون وئریرم.
۱- تأسوفله و اوتاناراق دئمه لییمکی گوجلو بیر تشکیلاتیمیزین اولمادیغینا گؤره بوگون سیستئماتیک موقاویمت ایمکانیمیز یوخدور. باتی آذربایجاندا هر آن گؤزله نیلمز بیر حادیثه نین باش وئربیله جگی ایسه بیزی گؤزله مز. خالقیمیزین تاریخ بویو اولدوغو کیمی بو گونده اؤزونو قوروماق اوچون سیلاهینی یاستیغی نین آلتینا قویماسی اونون گوون قایناغیدیر.
بونو باشقا یئره یورانلار خطا ایچینده دیرلر.
۲- بوتون ساواش و موباریزه لرین سونو موزاکیره ایله بیتدیگینه شوبهه یوخدور. آنجاق کورد دسته لری نین باتی آذربایجان حاقینداکی ایددئالاری، خریته لری، تبلیقات و تهریکاتی کسیلمه دیکجه آذربایجانین هر هانسی بیر شخص – قوروم و قورولوشونون اونلارلا موزاکیره یه گیرمه سی اویدورما سییاستدیر. قیلینجینی قینیندا گیزلده رک اوزانان دوستلوق الی گؤرونموین دوشمن قدر تهلوکه لی، آلداتیجی و یالانچیدیر. اؤزوموزو سییاستچی سایاراق بو اویونلارا گلمگیمیز ده باغیشلانمازدیر. بیز آنجاق بوتون کورد دسته لری نین تبلیقات ماشی نین بو موتجاویز چاغیریشلارینا سون قویمالاری ایله اونلارلا بیر ماسا باشیندا اوتورماغی دوشونمه لیگیک.
۲۰۰۸/۰۲/۱۲


c: text/html

text:
کولت. آذ گونئیلی یازار و آراشدیریجی ایواز طاها نین یازیسینی تقدیم ائدیر:
مجهول فعللر آوروپا دیللرینین ائتکیسی ایله دیلیمیزده چوخ واخت یئرسیز ایشلهنیر. مجهول فورمالارین فارسجادا گئنیش ایشلنمهسی ده پروبلئمین کؤکلرینی داها درینلشدیریر.
مثلاً: پرئزیدئنت طرفیندن معین اولونموش هئیت.
یوخاریداکی جومله ده بیلینمیر پرئزیدئنت هئیتی اؤزو معین ائدیب، یوخسا معین ائتدیریب؟ جوملهنی بو بیچیمده آیدینلاشدیرماق فارسجادا مومکون دئییل. چونکی فارس دیلینده بعضی فعللرین تأثیرلی [متعدّی] فورماسی اولمادیغینا گؤره چتینلیک یارانیر، آمما آذربایجان تورکجهسینده فعلین ایجبار نؤوعلری بو چتینلییی آرادان قالدیریر. بونونلا دا بیر چوخ فعللری معنا باخیمیندان بعضن اوچ قات تأثیرلندیرمک اولور. سوْنوجدا "طرفیندن"، واسطهسی ایله"، "جانیبیندن" کیمی سؤزلره احتیاج قالمیر.
- پرئزیدئنتین معین ائتدییی هئیت.
- پرئزیدئتین معین ائتدیردییی هئیت.
باشقا بیر اؤرنهیی گؤزدن کئچیرک. «یاشار کیتابی اوخودو» کیمی معلوم بیر جوملهنی آشاغیداکی بیچیمده مجهوللاشدیرماق گولونج آلینیر:
- کیتاب یاشار طرفیندن اوخوندو.
چوٍنکی جوٍملهنین چرکینلیییندن علاوه بیلینمیر یاشار کیتابی اؤزو اوْخویوب ، یوْخسا باشقاسینا اوْخوتدوروب. عینی آنلامی چاتدیرماقدا جوملهنین معلوم بیچیملری داها گؤزهل، دقیق و قولای آلینیر:
- یاشار کیتابی اوخودو.
- یاشار کیتابی اوخوتدو.
- یاشار کیتابی اوخوتدوردو.
ایجبار فعللرینین آراجیلیغی ایله اوٍچونجو، دؤردوٍنجو آداملارین آیاغینی دا اوْرتایا چمک اولار. یاشار بیر باشقاسینا، او باشقاسی دا بیر باشقاسینا کتابین اوخوماغینا دایر گؤستریش وئره، یا دا ریجا ائده بیلر: "یاشار کیتابی اوخوتدورتدوردو".
- شهر دوشمن طرفیندن اودا چکیلدی.
بو جوٍملهده آنلاشیلمازلیق واردیر. چوٍنکی بللی دئییل «شهری دوشمنین اؤزوٍ اوْدا چکیب»، یوْخسا «شهری دوٍشمن اوْدا چکدیریب»، یا دا «شهر اؤنجه دوٍشمن یئرلشن طرفدن اود توتوب». بو آنلاملاری آیدین شکیلده معلوم بیچیمده ایفاده ائتمک اولار:
- شهری دوشمن اوْدا چکدی.
- شهری دوشمن اودا چکدیردی.
- شهر، دوشمن یئرلشن طرفدن اودا چکیلدی.
مجهول جوملهلرین اوجاق داشی عادتن "واسیطهسی ایله" سؤز ترکیبیدیر. هانسی ندندن آسیلی اولورسا اولسون، مجهول فورمانی ساخلاماق ایستهییریکسه هئچ اولماسا اونون یئرینه بعضن "ألی ایله" کیمی ترکیبین ایشلتمهسیندن چکینمهیک:
- سولطان محمدین واسیطهسی ایله ایستانبول فتح اولوندو.
- سولطان محمدین الی ایله ایستانبول فتح اولوندو.
جوٍملهنی معلوم فورما چئویریرسک داها گؤزل آلینیر.
- سولطان محمد ایستانبولو فتح ائتدی.
مجهول فعللرین ایشلنمهسی گراماتیک باخیمدان یالنیش اولماسا دا، اونلارین ایشلنمهسی یالنیز واسیطهسیز تاماملیغا [صریح مفعولا] گرهک اولمایان جوملهلرده اویغون گؤروٍنور.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آمریکا و آوروپا بیرلیینین تضییقلرینه باخمایاراق، تورکییه ایله روسییانین یاخینلاشماغا داوام ائتمهسی آوروپانی تلاشا سالیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، سون گونلرده آوروپا مطبوعاتیندا اردوغان-پوتین گؤروشو ایله باغلی بیر چوخ یازی درج اولونوب.
آوسترییادا نشر اولونان «در ایستاندارد» قزئتینین یازاری مارکوس برنات تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغانلا روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینین گؤروشونو «ناتو متفیقی تورکییه روسییا ایله یاخینلاشدی» باشلیغی ایله ایفاده ائدیب. یازار پرزیدنتلرین بو ایل چوخسایلی گؤروشلرینه دقت چکیب. گؤروش گرافیکینین سیخلیغینین اولدوقجا واجیب مؤوضوعلارین موذاکیرهسیندن خبر وئردیی بیلدیریلیب.
مؤلف روسییا و تورکییهنین هر اؤتن گون بیر-بیرینه داها دا یاخینلاشدیغینی قید ائدیب.


text:
مالوروسییا هئچ بیر بلوکا داخیل اولمایاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا دونتسک سئپاراتچیلارینین نمایندهسی آلکساندر تیموفیئو دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، اؤلکهنین یئنی کورسو روسییا ایله علاقهلرین برپاسی اولاجاق:
«بیز مستقیللییمیزین قورونماسی اوچون روسییا و بلاروس اتفاق دؤولتینه داخیل اولاجاغیق. آوروپا بیرلیگی راضی اولاجاغی حالدا اونلارلا ویزاسیز رژیمی ساخلایاجاغیق».
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه قوندارما دونتسک خالق رسپوبلیکاسینین رهبری آلکساندر زاخارچنکو یئنی "مالوروسییا" آدلی دؤولتین یارادیلدیغینی اعلان ائتمیشدی.


text:
گئنل ائییتیم و اؤیرهتیم سیستئمی
بیر گون اورمانداکی حئیوانلار بیر آرایا گهلیب اوخول آچمایا قرار وئرهرلر.
بیر دووشان، بیر قوش، بیر سنجاب، بیر بالیق و ایلان یؤنهتیم شوراسینی اولوشدورارلار.
دووشان، تدریس برنامهسینده قاچمانین اولماسینی ایستمهکده ایصرارلی ایدی. قوش، اوچمانین داخیل اولماسینی، بالیق اوزمهنین داخیل اولماسینی و سنجاب، آغاجا دیرماشمانین موطلق زورونلو درسلر آراسیندا اولماسی گرکلیلیینی سؤیلهمکدهایدیرلر. بوتون بونلاری بیر آرایا گهتیریب،بیر تدریس پروقرامی حاضیرلادیلار و بوتون حئیوانلارین بو درسلری گؤرمهسینی ایستهدیلر.
دووشان قاچماق درسیندن A آلدیغینا باخمیاراق، آغاجا دیرماشماق اونون اوچون چوخ جیددی بیر سورونودو. سورکلی اولاراق باشی اوسته یئره دوشوردو. بیر سوره سونرا بئینی ضربه گؤردو و أسکیلر سایاغی قاچا بیلمهدی. آرتیق قاچمادا A آلماق یئرینه، C آلیردی. و طبیعی اولاراق، آغاجا دیرماشمادا ایسه هر زامانکی کیمی ضعیف اولوردو. قوش، اوچمادا چوخ باشاریلییدی، آمما سیرا تورپاق قازمایا گلدییی زامان، او قدهر باشاریلی دئییلدی. سورکلی دیمدییی و قاناتلارینی سیندیریردی. بیر سوره سونرا تورپاق قازما نومرهسی هلهده کی وار F اولماسینا رغمن، اوچما نومرهسی C' یه دوشموشدو. او' دا آغاجا دیرماشماقدا چوخ زورلانیردی.
سونوجدا اوخولون بیرینجیسی اولان حئیوان هر شئیی یاریمچیلیق باشارا بیلن، گئری ذکالی ایلان اولدو. آنجاق ائییتیمچیلر چوخ موتلویدولار، چونکو هرکس بوتون درسلری کئچیریردی.
و بونا "گئنل ائییتیم و اؤیرهتیم سیستئمی" دئدیلر.
(اوشو'نون " سئزگی (شهود) " کیتابیندان آلینیب)
-
- ۹۴/۰۱/۳۱


text:
هندبول
هندبول — بیر کوماندانین ۶-سی ساحه، ۱-i قاپیدا اوْلان ۷ اویونچو ایله ایکی کوماندا اوینادیغی بیر ایدمان نؤوودور.
اویون مدتی ۳۰ دقیقهلیک ایکی دؤورهدن عبارتدیر. ایلک ایللرینده بؤیوک ایستادیونلاردا ۱۱ نفر عبارت کوماندالار حالیندا اوینانان هندبول، ۱۹۵۰-جی ایللردن سوْنرا بیر سالون ایدمانی اوْلموش و آچیق ساحهده هندبول گئدهرک مشهورلوغونو ایتیرهرک ایتمیشدیر.
ایندیکی واختدا هندبول، خصوصیله آوروپا قیتهسینده بؤیوک دقتی جلب ائتمکدهدیر. ایسپانییادا آسوبال لیگا، آلماندا هاندبالل بوندئسلیگا، سوئیسده هاندبول ائلیتسئریئن، دانیمارکدا تدج لیگائن ایدمانین ان یوخاری سوییهده اویناندیغی یئرلی لیقالار اولاراق خاراکتئریزه ائدیلمکدهدیر.
مۆعاصیر هندبولدا دونیا و اولیمپیادا چئمپیونلوغونو آوروپا قیتهسی خاریجینه چیخارا بیلهن تک کوماندا کورئیا اوْلموشدور. هم کیشیلرده، هم ده قادینلاردا آسییا قیتهسینین ان یاخشیسی اوْلان کورئیالیلار، آوروپانین نهنگلری ایسوئچ، آلمان، ایسپانییا، روسیه، دانمارک، نوروئچ و فرانسه یا باش آغریسی وئرمیشدی.
آفریقادا فوتبولدان سوْنرا ان چوخ دقتی جلب ائدن ایکینجی کوماندا ایدمانی اوْلان هندبول، سون ایللرده قورو قیتهده بؤیوک ایرللییش ائتمیشدیر. مصرده ۱۹۹۹-دا تشکیل ائدیلهن دونیا کیشیلر هندبول چئمپیوناناتیندا ائو صاحبی اؤلکه ۴-جو اولارکهن، ۲۰۰۵-جی ایلده ده تونیس اؤز اؤلکهسیندهکی چئمپیوناناتدا ایلک دؤرده گیرمه موفقیتی گؤسترمیشدیر.
ساحه ایچی پایلانما (مؤقعلر)[دَییشدیر]
- قاپیچی
- ساغ اویون قوروجو
- سول اویون قوروجو
- اوْرتا اویون قوروجو
- ساغ قاناد اویونچوسو
- سول قاناد اویونچوسو
- پیووت


text:
روسییایا قارشی سانکسییا مکانیزمی یئنیدن ایشه دوشدو. دونن آمریکا سناتینا تقدیم اولونموش سانکسییا قانونونون متنینین یاییلماسی روسییا مالییه بازارلاریندا چاخناشما یاراتمیشدی. پروسئس بو گون ده داوام ائدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری پولیتولوق شاهین جعفرلی قئید ائدیب. او بیلدیریب کی، آمریکا حکومتی طرفیندن سکریپال ایشی ایله علاقدار روسییایا قارشی ایکیمرههلهلی سانکسییا پلانینین اعلان اولونماسیدیر:
«خبر دونن آخشام یاییلدی، بو گون بیرژالار آچیلدیقدان سونرا روسییا شیرکتلرینین سهملرینده نؤوبتی اوجوزلاشما باشلادی. «آئروفلوت»اون سهملری ۱۲%-دن چوخ، «سبربانک»این سهملری ۶% جیواریندا، و ت ب-نین سهملری ۷%-دن چوخ اوجوزلاشدی، روبل دا دوشمهیه داوام ائتدی. آوقوستون ۲۲-دن اعتباراً آمریکا روسییایا میللی تهلوکهسیزلیک ساحهسی ایله باغلی اولان الکترون قورغولارین و اونلارین کومپوننتلرینین، او جملهدن آویاسییا ساحهسینده ایستیفاده اولونان جیهازلارین ایخراجینی تام دایاندیراجاق. بو، کیمیوی و بیولوژی سلاحلار اوزرینده نظارت و اونلارین تطبیقینین قاداغان اولونماسی حاقیندا ۱۹۹۱-جی ایل تاریخلی قانونا اساساً ائدیلیر. آمریکا شرط قویور کی، روسییا بو تیپ سلاحلاردان بیر داها ایستیفاده ائتمیجیینه دایر ۳ آی عرضینده تأمینات وئرمهلی و اؤز اراضیسینه بین الخالق موفتتیشلرین بوراخیلماسینا راضیلاشمالیدیر. عکس تقدیرده، سانکسییالارین ایکینجی، داها آغیر مرحلهسی باشلایاجاق. روسییا ایله دیپلوماتیک علاقهلرین سوییهسی آشاغی سالیناجاق (سفیر گئری چاغیریلاجاق)، «آئروفلوت»اون و روسییا حکومتینین نظارتیندهکی دیگر آویاشیرکتلرین آمریکایا اوچوشلاری دایاندیریلاجاق، قیدا محصوللاری استثنا اولماقلا، آمریکادان روسییایا ایخراجات تام دایاندیریلاجاق و بو اؤلکهدن آمریکایا ایدخال (او جملهدن نئفت و نئفت محصوللاری) قاداغان ائدیلهجک، روسییایا بین الخالق مالییه قوروملاریندان یاردیم و کرئدیتلرین آیریلماسی انگللنهجک».
پولیتولوق قید ائدیب کی، سؤزوگئدن قانون ایندیدک یالنیز ایکی اؤلکهیه قارشی تطبیق ائدیلیب:
«بو قانون ۲۰۱۳-جو ایلده سورییایا، ۲۰۱۸-جی ایلده شیمالی کورئیایا قارشی تطبیق ائدیلیب. روسییا فاکتیکی بو اؤلکهلر و ایرانلا عینی کاتئقورییایا عایید ائدیلیر و اونون قارشیسیندا کیمیوی سلاحلارینین ساخلانیلدیغی حربی اوبیئکتلرینی بئینلخالق موفتتیشلره آچماق طلبی قویولور. آیدیندیر کی، موسکوا آلچالدیجی گؤرونن شرطلری یئرینه یئتیرمهیهجک، بونو شرط قویانلار دا بیلیر. بئله گؤرونور کی، پوتین گئری آددیم آتماسا، اونون قارشیداکی ۵،۵ ایللیک سلاهیت مدتینده سانکسییالار آغیرلاشماقدا داوام ائدجک، نتیجهده روسییا اقتصادیاتی کومایا دوشهجک. بؤیوک احتیماللا آمریکانین سانکسییالارینا بریتانییا دا قوشولاجاق».
قید ائدک کی، کئچمیش جاسوس سئرگئی سکریپاللا باغلی روسییایا سانکسییالار آوقوستون ۲۲-سی ایشه دوشهجک.
یئنی سانکسییالار ۲ فازایا بؤلونهجک. ایلک فازادا روسییایا ائلئکترون جیهازلارین و احتیاط حیسهلرین ایخراجاتی تمامیله قاداغان اولوناجاق. ایکینجی سانکسییا پاکتی ایسه روسییانین گلهجکده کیمیوی سلاحدان ایستیفاده ائتمیجیی بارهده ضمانت وئرمیجیی تقدیرده، ۳ آی سونرا ایسه دوشهجک.


text:
اسد رژیمی هجومدان اول آویابازاداکی بوتون دؤیوش طیارهلرینی چیخاریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله «الجزیره» سایتی چیخیش ائدیب.
آمئریکا طرفی ایسه بومباردمان زامانی بازاداکی طیارهلرین محو ائدیلدیینی آچیقلاییب.
قید ائدک کی، بو گون آمئریکا سورییانین شعیرات آویابازاسینا راکت ضربهلری ائندیریب. آمئریکا مدافعه ناظرلیگی آویابازادا روس حربچیلرینین اولدوغونو بیلدیکلرینی، بومباردماندان اؤنجه روسییانین خبردار ائدیلدیینی آچیقلاییب. احتیمال ائدیلیر کی، روسییانین خبردار ائدیلمهسیندن سونرا اسد رژیمی ده بازادان طیارهلرینی چیخاریب.


text:
بیزیم شورالار
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوضون ایشی شورایا دوشموشدو. ایچری گیرنده شورالارین یاخالاشیب یامانلاشدیقلارینی گؤردو. آرالیق ائتمگی باجارمایینجا ائشیگه قاچیب، " وطنداشلار اؤزوزو یئتیرین شورالار بیربیرلرینی اؤلدوردولر!" دئیه قیشقیر-باغیر سالماغا باشلادی. قضادان نئچه ایل بوندان قاباق، قارانلیق بیر گئجهده یورغانینی اوغورلادان موللا نصرالدین، سوراق توتا-توتا اورایا یئتیشمیشدی.
- اشی..نه هارای-کوی سالیبسان؟!- دئیه موللا سوروشدو.
قلئیچی مورتوض تؤوشویه- تؤوشویه دئدی:
- یاردیم ائدین؛ شورالار بیربیرلرینی اؤلدورورلر...
موللا قاشلارینی چاتدی:
- شورالار، خالقین حق- حوقوقو اوستونده دالاشیرلار؟
قلئیچی مورتوض باشی ایله "هه" دئدی.
- بئله ایسه قورخما؛ بیر دقیقه چکمز باریشارلار!
قئلیچی مورتوض، موللانین سؤزلرینه اینانماییب ایچرییه قاییتدی:
شورالار دئییب، گولوب، موز یئییردیلر!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
شورالار اولماسایدی بیز نئیلهیهجک ایدیک؟!
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوضون اینگی یئددی-سککیز گون ایدی آلیزلاییب آغزینی اوتا-سویا وورموردو. دونن دوکتور جئری ایگنهلری ووروب ائشیگه چیخدیغیندا اینک انگینی یئره قویوب خیریلداماغا باشلادی. ال-آیاغینی ایتیرن قلئیچی مورتوض کوچهیه قاچاراق، "ائی موسلمانلار دادیما یئتیشین؛ اینگیم الدن گئتدی" دئیه چیغیر-باغیر سالماغا باشلادی. شانسدان بو چاغدا ترس آوانین شورالاری هفتهلیک اوتوروملارینی بیتیریب کوچهده ایکی-ایکی قونوشا-قونوشا گلیردیلر. قلئیچی مورتوضون هارایینا شورالار حیطه دولوشدولار. شورانین باشقانی قوللارینی چیرمالایاراق سسلندی:
- هانی پیچاق ؟!
قلئیچی مورتوض تیترهک سس ایله زاریلدادی:
- پیچاق دامدادیر. سیراغا گون دامدا قارپیز یئییردیک قالیب اوردا..
شورانین باشقانی تلهسیک اینگین قویروغوندان یاپیشراق امکداشلارینا های باسدی:
- یاللاه دئیین اینگی پیللهلردن چیخارداق داما!
بیر ساعاتدان ناوداندان قیزیل قان شورلایاندا قلئیچی مورتوض اللرینی گؤیه قالدیریب دئدی:
- آللاه وئردیگین نئعمتلره چوخ شوکور. شورالار اولماسایدی بیز نئیلهیهجک ایدیک؟!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
قولاق
دوکتور جئری
آخیر چارشنبه، اوستاد دفترینین اوغلو باختی آچیلسین دئیه اوْدون اوستوندن آتیلاندا تونقالین ایچینه دوشوب قولاقلاری یانیب جیزلیق اولموشدو. خسته خانادا، اوغلانی عمل اوتاغینا آپاراندا اوستاد دفتری آغلایا-سیزلایا اتگیمدن یاپیشدی:
- دوکتور!.. اوغلومون قولاقلارینی سندن ایستهییرم!..
اللرینی سیخاراق توختاقلیق وئردیم بیلهسینه:
- اوستاد! بیلیم چوخ ایرهلیلهییب؛ اوغلونا بیر جوت قولاق جالاق ووراجاغام قاباقکیندان دا یاراشیقلی اولا، هئچ داریخما...
عملیات سککیز ساعات چکسهده، سونوجو باشاریلی اولدو؛ اوستادین اوغلو یئنه قولاقلی اولموشدو.
بو اولایدان اون بئش گون سونرا اوستاد دفتری قاش-قاباقلا مطبه گلدی:
- دوکتور!.. سندن هئچ بونو گؤزلهمیردیم، دوست دوستادا بو ایشی گؤرهر؟ بو نه قولاقدیر اوغلوما جالاق ووروبسان، اخلاقی بوس-بوتون دگیشیب...
شاشیردیم:
- قولاقلارا سؤز اولا بیلمز، اؤلکهنین ان یاخشی قولاقلارینی اوغلونا جالاق وورموشام. نه اولوب مگر؟!
اوستاد وایسینا-وایسینا الینی دیزینه تاپدادی:
- نه اولاجاق دوکتور!.. اوغلانا هر نه دئییریک، بو قولاقدان آلیب او بیری قولاقدان ائشیگه بوراخیر!
بارماغیمی دیشلهدیم، یانلیشلیغیمی ایندی آنلادیم: اوغلانا جومهور باشقانی قولاغی جالاق وورموشدوم.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
تویوق ایلی
دوکتور جئری
بایرام قوناقلاری اوچون ایکی-اوچ تویوق آلاجاقدیم؛ اوستاد دفتری دئدی:
- منده آلاجاغام؛ یاخشیسی بودور گئدک کسیلگهدن (کشتارگاهدان) آلاق؛ منیم بیر دوستوم وار کسیلگده چالیشیر گئتسَک وئرهر...
دئدیم:
- رحمتلیگین اوغلو ایکی تویوق اوچون بو قدر یولو باسا-باسا گئدک کسیلگهیه؟ بازار ایچینده توکانلاردان آلاریق دا!!..
باشینی توْولادی:
- سانکی خبرین یوخدو دوکتور!.. بازاردا ساتیلان تویوقلارین ایچینه یاری-یاری سو باسیرلار، گؤرمورسن پیشندن سونرا نه دادی اولور نه دوزو؟!
اوستادین سؤزلری بئینیمه باتدی. بیر ساعات سونرا کسیلگهده ایدیک. ایندییهدیک یاخیندان تویوق کسیلگهسی گؤرمهمیشدیم. تویوقلار سیرا ایله آیاقلاری قارماقدان آسیلی یاواش-یاواش ایتی بیر کَسَره یاخینلاشیب باشلاری قیرت-قیرت گؤودهلریندن آییریلیر سونرا بیر آیری تزگاهین ایچینه گئچهرک توک-تئلّکلری یولوشدورولور، ایچ-آلاتی بوشالدیلماق اوچون ائشیگه بوراخیلیردی. دالغین- دالغین بو دم-تزگاهی گؤزدن گئچیریرکن بیردن تویوقلارین آراسیندا ایکی تویوغون قیتداشاراق قونوشدوغو دیقّتیمی چکدی.
بیرینجی تویوق:
- باجین اؤلسون باجی!.. هئچ خبرین واردیر خبردن؟!!
ایکینجی تویوق:
- یوخ، نه خبری؟!.. اولمایا "مُرغانه"لری چوخالدیبلار؟
- یوخ جانیم! سنده گؤر نهلری دوشونورسن؟
- هن به؟!
- بهیم بیلمیرسن بو ایل تویوق ایلی دیر؟!
- تویوق ایلی؟!!
- هن تویوق ایلیدیر!.. بیلیرسن؛ تویوق ایلینده بوْللوق اولار، گئچینهجک یاخشیلاشار، هر گون توی اولار، بایرام اولار، بو اوزدن بیزده بو دن چاتیشمازلیغیندان قورتولاریق...
- آآقیززز...سنینده لاپ عاغیلین آزالاییب ها. آناجلاریمیزین بو سؤزونو ائشیدمهییبسن دئییبلر: تویوغون باشینی یاسدا دا کسرلر، تویدا دا؟! آداملارین دورومو یاخشیلاشدی، پیسلشدی بیزه نه؟!
- یووو.. تکجه بو دئییل. آداملار بایرامدان سونرا جومهور باشقانی سئچهجکلر. قراردیر؛ یئنی باشقان تویوق ایلی موناسیبتینه تویوقلارا حقّ-حوقوق وئره....
- حقّ- حوقوق نمنهدیر؟!
- یاخشی بیلمیرم، ائله بیل بیر چئشید دن-دوشدور.
- هاااا...بئله اولسا منده اؤزومو ییرتیب آداملارا یئپ-یئکه یومورتالار یومورتلایاجاغام....
قیرت- قیرت سسی قونوشمانی یاریمچیق قویدو.
- دوکتور.. دوکتور.. تویوقلاریمیز حاضیردیر، گل گئدک.
اؤزومه گلدیم، سسلهین اوستاد دفتری ایدی.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
فارس کؤرفزی سولاریندا آبش حربی دونانماسی ایله ایران دونانماسی آراسیندا خبردارلیق آتشی ایله موشایت اولونان تهلوکهلی اینسیدئنت باش وئریب.
ویرتوالاز. اورگ خبر وئریر کی، آمئریکا حربی دنیز قوهلرینین «نیمیتز» تییارهداشییان گمیسیندن بؤلگهده پاترول خیدمتی حیاتا کئچیرهن ایران کاتئرلرینه خبردارلیق آتشی آچیلیب. ایران طرفی جاواب وئرمهییب.
ایران اینقیلاب کئشیکچیلری کورپوسونون کوماندانینین موعاوینی رسول سنائ راد بیلدیریب کی، ایران گمیلری فارس کؤرفزیندهکی «رئسالات» نئفت-قاز پلاتفورماسینین یاخینلیغیندا پاترول خیدمتی حیاتا کئچیررکهن آمئریکانین «نیمیتز» تییارهداشییانینین باشچیلیق ائتدیی گمی قروپلاشماسی اونلارا یاخینلاشیب. تییارهداشییانین گؤیرتهسیندن وئرتولیوت هاوایا قالخیب و ایران پاترول کاتئرلرینین اوزرینده بیر مدت دؤور ائدیب. داها سونرا آمئریکالیلار ایران کاتئرلرینه طرف بیر نئچه خبردارلیق آتشی آچیب.
اینقیلاب کئشیکچیلری کورپوسو بیلدیریر کی، ایران حربچیلرینی آمئریکا حربچیلرینین «تخریباتچی و قئیری-پئشکار» آددیمینا رئاکسییا وئرمهییبلر و پاترول خیدمتینی داوام ائتدیریبلر. داها سونرا پلاتفورمایا یاخینلاشان ایکی آمئریکا گمیسی اوزاقلاشیب.
«نیمیتز» تییارهداشییانینین باشچیلیق ائتدیی گمی قروپلاشماسی کؤرفزه اؤتن بازار گونو داخیل اولوب. آمئریکا طرفی اینسیدئنتی تصدیقلهییب و ایران کاتئرلرینین «نیمیتز» تییارهداشیانینا تهلوکهلی مسافهده یاخینلاشدیغینا گؤره اونلارا خبردارلیق آتشی آچیلدیغینی بیلدیریب. پئنتاقون نمایندهسی پئتئر کوک بیلدیریب کی، ایران کاتئرلری تییارهداشییانا ۳۰۰ مئتره قدر یاخینلاشیب و خبردارلیق سیقنالینا محل قویولماییب. نتیجهده آمئریکا طرفی هاوایا وئرتولیوت قالدیریب و کاتئرلره خبردارلیق آتشی آچیلیب.
خاتیرلاداق کی، سون واختلار فارس کؤرفزینده ایران و آمئریکا حربی گمیلری آراسیندا بو جور «سورتوشمه» تئز-تئز باش وئریر. آنالیتیکلره گؤره بو، ترامپ آدمینیستراسییاسینین ایرانا قارشی سرت مؤوقئیینین داوامیدیر.


text:
آمریکانین ایران اوزره خصوصی نمایندهسی برایان هوک آوروپا بیرلیگی اؤلکهلری و هیندیستانلا ایرانین نفت سکتورونا قارشی یئنی سانکسییالاری موذاکیره ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی آمریکا دؤولت دپارتامنتی یاییب. معلوماتدا بیلدیریلیر کی، برایان هوک ۱۰-۱۷ اوکتیابر تاریخلرینده هیندیستان و آوروپایا یوللاناجاق:
«هیندیستانا هوکلا برابر آمریکا دؤولت کاتیبینین انرگتیکا مسئلهلری اوزره کؤمکچیسی فرنسیس فنون دا گئدهجک. هیندیستاندا رسمی شخصلرله گؤروشدوکدن سونرا اونلار لوکزامبورقا یولا دوشهجکلر. بورادا اونلارین آوروپا بیرلیینین ناظرلری ایله گؤروشو پلانلاشدیریلیر. فرانسادا ایسه هوک بین الخالق انرگتیکا آگنتلیینین دیرکتورو ایله گؤروشهجک.
هوک همچینین بلچیکایا دا سفر ائدجک».


text:
ارمنی سلاحلی بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده ایریچاپلی پولمیوتلاردان دا ایستیفاده ائتمکله سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی عمومیلیکده ۸ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلیینین مطبوعات خیدمتیندن آخار. آذ-آ بیلدیریبلر کی، ائرمنیستان رئسپوبلیکاسی ایجئوان رایونونون بئرکابئر کندینده یئرلشن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قیزیل حاجیلی کندینده، بئرد رایونونون آیقئپار کندینده یئرلشن مؤقعلردن توووز رایونونون علی بیلی کندینده یئرلشن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
گورانبوی، ترتر، فضولی و جبراییل رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده سلاحلی قوهلریمیزین مؤقعلری آتشه توتولوب.


text:
میللت وکیلی قنیره پاشایئوا بین الخالق بیزنس و پشه کار قادینلار فئدراسییاسینین رهبرلیگی ایله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، گؤروش زامانی میللت وکیلی فئدراسییانین پرزیدنت لری یاسمین داتویچ و آمانی آسفوورا، همچینین تشکیلاتین بیر سیرا دونیا بؤلگهلری اوزره رهبرلرینه آذربایجاندا قادینلارین جمعیتده رولونون آرتیریلماسی ایستیقامتینده گؤرولهن ایشلر، آذربایجانین بیرینجی کئچمیش پرزیدنتی، یونسکو و ایسسکو-نون خوشمراملی سفیری مهریبان علیئوانین رهبرلیگی آلتیندا بو ایستیقامتده حیاتا کئچیریلهن لاییحهلر، قادینلارین جمعیتده رولونون گئنیشلهنمهسی ایله باغلی مسئلهلرین دؤولت سیاستینین ترکیب حیسهسی اولماسی حاقدا گئنیش معلوماتلار وئریب.
گؤروشده قاراباغ حقیقتلری ایله باغلی دا فیکیر موبادیلهسی آپاریلیب.


text:
بیز روسییانین مؤقعلرینین ضعیفلهمهسیندن ایستیفاده ائدرک، سورییا محاربهسینه سون قویمالیییق.
آخار. آزذخبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا فرانسا پرزیدنتی فرانسوا اوللاند سؤیلهییب. اونون فیکرینجه، آمریکانین شعیرات بازاسینا ضربه ائندیرمهسیندن سونرا محاربهنین بیتمهسی ایله باغلی اونیکال ایمکانلار یارانیب:
«آمریکانین شعیرات بازاسینا ائندیردیی ضربهلر کرملین سسسیز راضیلیغی ایله باش توتدو. پوتینین مؤقعلری ضعیفلهدی. اوزون مدت عرضینده او دوشونوردو کی، اللری تام اولاراق آچیلیب. اونون تورکییه ایله راضیلاشماسی، ایرانلا وتتفیقلیگی وار ایدی. اسد رژیمی ایسه دؤیوشده یئنی مؤقعلر اله کئچیریردی. آرتیق یئنی ایمکانلار یارانیب. ادیبدهکی کیمیوی هجوممدان سونرا فرانسانین آلتی ایلدیر دییشمز قالان «اسد گئتمهلیدیر» مؤوقعیی آخیر کی، ائشیدیلمک شانسی قازانیب. بیز بو سونسوز محاربهیه سون قویا بیلریک».


text:
جانلیلار
جانلیلار
جانلی یا دا اورقانیزم؛ بیولوژی و اکولوژی ده، وظیفه لرینی حیاتا مۆمکون اولدوغونجا اویغونلاشدیراراق دوام ائتدیرن ساده قورولوشلو مولکوللارین ویا کمپلکس اورقانلار سیستملرینین بیر آرایا گلمه سیله یارانان وارلیقلار اوچون ایشله نیلن بیر آنلامدیر. جانلیلار چئوره یه اویغونلاشما و چوْخالما خصوصیت لره مالیک طبیعی وارلیقلار قوروپونون و حیاتین تَمَل عضولریدیر. دونیادا بیر چوْخ جانلی واردیر و بیلیم اینسانلارینین بونلارین هر بیرینی تک تک اینجه لمه سی مۆمکون دئییلدیر. بۇ اووزدن جانلیلارین بَلیرلی خصوصیت لرینی گؤز اؤنونه آلاراق اونلاری قوروپلاندیریرلار. بۇ قوروپلاندیرماغا، سینیف لاندیرما ویا بیوسیستماتیک دئییلیر.
جانلیلارین موشترک خصوصیت لری[دَییشدیر]
- ۱- حوجره سل قورولوش
- ۲- بسلنمه
- ۳- تنفس
- ۴- چوْخالما
- ۵- حرکت
- ۶- متابولیزم
- ۷- سیندیریم (هضم)
- ۸- بوشالتما
بوتون جانلیلاردا بۇ خصوصیت لرین هامیسی گؤرسه نمه کده دیر


text:
سیزه امنیت لازیم دئییل می؟!
دوکتور جئری
دونن کئفلی ایسکندردن ائشیتدیم،
قلئیچی مورتوضو آروادی ائودن ائشیگه اؤتوروب. سالیغینی توتدوقدا آنلادیم گئدیب
حاجی نیظامین کؤهنه حامامینین تولانبارخاناسیندا قالیر. تلم-تلَسیک اؤزمو اورایا
یئتیردیم. جیریلتی ایله قاپینی آچیب ایچری گیردیم. مورتوض ال-قولتوق
دیوارین دیبینده اوتورموشدو. اوست-باشی قاپقارا ایدی. منی گؤرجک آیاغا قالخدی.
- مورتوض بگ بورادا نه قاییریرسان؟- دئیه سوروشدوم. دولوخساندی؛ دینمهدی.
قوجاغیمی آچیب اؤپوشمک ایستهدیگیمده باشینی چیگنیمه قویوب هؤنکور- هؤنکور آغلادی:
- خویلو خانیم منی ائودن ائشیگه اؤتوروب!
- نه اولوب اولمایا گئنه بیلهسی ایله دالاشمیشسان؟!
باشینی توولادی:
- یوو.. گئچن هفته آخشام ائوه دؤننده، خویلو خانیم دئدی: "پول وئر گئدیم چؤرک
آلیم." دئدیم:" پولوم یوخدور، هله ایش تاپمامیشام." خویلو خانیم دا حیرصلهنیب سسینی آتدی باشینا:- "دئینده
پول وئر چای-چؤرک آلیم، دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام. دئیینده گازی،
برقی، کسیبلر پول وئر قبضیلری وئریم، دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام، دئیینده
پول وئر اوشاقلارا پار-پالتار آلیم دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام، دئینده
اوشاق مریضدیر پول وئر دوکتورا آپاریم دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام. دئیینده،
بؤیوک اوغلان نئچه واختدیر آخشاملاری گئج ائوه دؤنور، بورنونون سویونو ساخلایا
بیلمیر، سایمیرسان. دئیینده، قیزیمیز مشقه دوشوب یولداشلاری ایله گئتسین خلیج همیشگی فارسین
قیراغینداکی اؤلکهلرده ادامهیی تحصیل وئرسین، چگینلرینی سیلکهلهییرسن..."
سونرا اللرینی بئلینه ووراراق قیشقیردی: "دئیه بیلرسن سن بو
ائوده نهیه گرهکسن؟!".
خویلو خانیمی بیرآز یوشوتماق ایستهدیم: "بیلیرسن آرواد! من اولماسام
قونشوموز دونباگؤز عوض گئجه دیواردان آشیب ناموسونا توخانار! یا اونون مؤهتاد
اوغلو گلیب باشیزی کسیب مال-دؤولتیمیزی آپارار!."
مورتوضون سؤزلرینی کسدیم:
- خانیمین نه دئدی؟
- هئچ نه دئمهدی. سوپورگهنی گؤتورب منی ائوده ائشیگه اؤتوردو.
اوزونتو ایله دئدیم:
- ایندی نئجه اولاجاق؟!
- دئییرم، ایجازه وئرسن گلیب بیر نئچه گون سیزده قالیم گؤرک سونرا نه اولور!
- یوخ!.. یوخ!.. اولماز قارداش. بیلرسن آرواد منی ده ائوه بوراخمیر. قاپینی
تپکلهمهینجه اوزومه آچمیر!
شاشیردی:
- یانی قاپینی تپیکلهینده قورخوب اوزونه آچیر؟!!
آجی - آجی گولومسهدیم:
- یوخ بابا!.. آرواد قولتوغوم دولودور دئیه قاپینی اوزومه آچاندا تئز ایچرییه
سوخولورام!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
قلئیچی مورتوض دا دوکتور ایمیش!
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوض اوچ آی ایدی ایشسیزلیکدن تئهرانا کؤچوب صابون کارخاناسیندا چالیشماقدا ایدی. کئچن جومعه آخشامی، مین بیر چتینلیکله ایش یییهسیندن ایذین آلیب ترسآوایا قاییداندا اورگی اوزولدو. قونشو آروادلاری ائولرینه گیریب چیخماقدایدیلار. آیاقلاری یئره یاپیشدی. گوجلوکله اؤزونو قاپییا چاتدیراندا اسمرخالا ایله اوز-اوزه گلدی:
- خالا نولوب ؟ دئیه اینگیلدهدی.
خالانین گؤزلری دولدو:
- خویلو خانیم اؤلور.. بیر هفتهدیر نه یئییر، نه ایچیر، نه دانیشیر.
مورتوض حیطی اوچ-دؤرد آددیم ائدهرک پللهلردن چیخیب اؤزونو اوتاغا یئتیردی. آروادی خوُیلو خانیمی اوتاغین اورتاسیندا یاتاغا اوزاتمیشدیلار. گؤزلرینی تاوانا تیکمیشدی. اوزو ساپ-ساری ایدی. بیر قارا چارشافلی قادین باشی اوسته قورآن اوخویوردو. بئش-آلتی آیری قادین ایسه یاتاغین قیراغینا آغلاییردیلار. قادینلار قلئیچینی گؤرونجه آیاغا قالخیب اوتاغی ترک ائلهدیلر. قلئیچی قاپینی دالدان باغلادی.
یاریم ساعات سونرا خویلو خانیم چادیراسینی بئلینه باغلاییب قاپینی سوپوروردو. یاناقلاری قیپ-قیرمیزی ایدی!..
بیر ساعاتدان قلئیچی مورتوض ائودن ائشیگه چیخاندا قونشولاری چوپور مصمه دیشلرینی آغاردا-آغاردا بیلهسینه دئدی:
- مورتوض قارداش سنده بتر دوکتور ایمیشسن ها!!
قلئیچی مورتوض باشینی آشاغی سالاراق دریندن بیر آه چکیب دئدی:
- واختیندا دوکتورلوغومدان خبردار اولسایدیم، قویمازدیم ددهلیگیم، شئیخ بؤیوک آغا اؤلسون!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
ترسآوا کندینین اؤلولری هاچان اویاناجاق؟
دوکتور جئری
ائوین تئلئفونو کسینتیسیز زنگ چالیردی. یوخودان داشلاندیم. گئجه یاریسی ایدی. خستهخانادان آراییردیلار. تعجیلی عملیات اولوناجاق یامان دوروملو بیر خسته گتیرمیشدیلر. تلم-تلهسیک گئیینیب یولا دوشدوم. یاریم ساعات سونرا خستهنین باشی اوسته ایدیم. اوزوقویلو تختین اوستونه اوزادیلمیشدی. اوستونه آغ اؤرتوک چکمیشدیلر. اؤرتوگون اورتالاریندان قان سیزیردی! خستهنی یوخلاماق ایستهدیگیمده اوزونو منه چئویردی. تانیدیم بیلهسینی. منیم عسکرلیک یولداشیم، قئلئیچی مورتوض ایدی. حال-احوالینی سوروشا-سوروشا اؤرتوگو قالدیردیغیمدا گؤزلریمه اینانا بیلمهدیم سوروشدوم:
- سیلاحداش..باشینا نه ایش گلیب؟!
قلئیچی مورتوضون گؤزلری دولدو. بیر شئی دئمهدی. طیب باجیلارینا دئدیم، خستهنی عمل اوتاغینا آپارسینلار.
بئهوشدارینی ووراندا گئنه قلئیچی مورتوضدان سورشدوم:
- سیلاحداش دئمهدین باشینا نه ایش گلیب؟!
قلئیچینین گؤزلری سوزوله-سوزله سؤزه باشلادی:
- دوکتور!.. من اؤرت باسدیر ماحالینین ترسآوا کندینده یاشاییردیم. نئچه آی بوندان قاباق آروادیم، خویلو خانیم ایکی آیاغین بیر باشماغا سوخدو؛ گرهک شهره کؤچَک. نه قدر دئدیم:- آی خانیم منیم شهرده نه اؤلوم اؤلوب؟ قولاغینا باتمادی کی باتمادی. سونودا چارهسیزلیکدن مال-قارانی، دده-بابا ائوینی ساتیب شهره یوللاندیق. شهره گلن گوندن اؤزومه ایش آختارماغا باشلادیم آنجاق نه قدر چوخ آختاردیم او قدر آز تاپدیم. دونن آخشام، آرغین-یورغون ائوه قاییتمیشدیم. دئمه اوتوردوغوم یئرده منی یوخو آپاریب. بیردن گؤردوم؛ آللاهین اولو فریشتهسی حضرت اسرافیل دودوک چالان ایستیخدام ائلهییر. آداملارین آراسیندان سوخولوب اؤزمو حضرته چاتدیریب دئدیم:-قوربان منی ایستیخدام ائلهیین، منیم تجروبهم وار، من عسکرلیکده شئیپور چالاردیم. حضرت قولومدان یاپیشیب دفترینه آپارا-آپارا دئدی:- قیامت گونون یاخینلاشدیغینا گؤره من هر ماحالا بیر دودوکچو آختاریرام. سنین گؤرهوین بودور، قیام-قیامت اولاندا ان اوجا تپهنین باشینا چیخیب دودوک چالاراق اؤلولری اویاداسان. من الیمی گؤزومون اوستونه باسدیم. بیردن گؤردوم قیام-قیامت اولوب من اؤرت باسدیر ماحالینین ان اوجا یئری اولان قارا تپهنین زیروهسینده دودوک چالماقدایام. اؤنجه داناباش کندینین اؤلولری قبیرلردن قالخاراق گلیب تپهنین قاباغیندا دایاندیلار. سونرا تکهلی کندینین اؤلولری گلیب داناباشلیلارین آرخاسیندا سیرایا گئچدیلر. ساغدان دوهلی ، سولدان آختالی کندلرینین اؤلولری یئتیشدیلر. اوزاقدان کفنلرینی یئللهیه- یئللهیه بیر سیرا اؤلو گلیردی؛ اؤز-اؤزومه دئدیم:- یقین بونلار کندیمیز ترس آوانین اؤلولری دیر؟ آنجاق اونلار قویونلو کندینین اؤلولری ایدی. بس بیزیم ترس آوا کندینین اؤلولری هارادا اؤلموشدولر؟! بلکه دودوگون سسینی ائشیتمهییبلر؟ دودوگو بتر پوفلهدیم. ترس آوالیلاردان گئنه خبر یوخ ایدی! داها بتر پوفلهدیم، گئنه خبر یوخ ایدی!! آغ جیگرلریمین بوتون هاواسینی اووورتلاریما توپلایاراق وار گوجومله پوفلهینده هوشوم باشیمدان چیخیب تپهدن آشاغی دیغیرلاندیم. گؤزومو آچاندا اؤزومو خستهخانادا گؤردوم. دودوگو برک پوفلهدیگیمدن گؤتوم پاتلامیشدی!...
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
هر شئی باهالاشسادا...
دوکتور جئری
والیلیگین ائشیگی قالابالیق ایدی. خالق بیردن-بیره قیزمیشدی سانکی. کیمی آیاغین یئره تاپداییردی، کیمی فیشقا چالیردی، کیمی هارای تپیردی، کیمی یامان دئییردی، کیمی باشینا تاپداییردی، کیمی آغلاییردی...
والی تدریرگین-تدریرگین اوتاغیندا وار-گل ائدیردی. یاردیمچی ایچری گیردی. والی طرفینه قوشدو:
- نولوب؟!.. بورادا دا میللت باهالیق اوچون ائشیگه تؤکولوبلر می؟!
یاردیمچینین دوداق بوزمهسیندن بیر شئی آنلامایان والی اؤفکهلندی:
- سؤیله گؤروم میللت نه دئییر؟! نه ایستهییر؟!
یاردیمچی درین بیر سولوق آلدیقدان سونرا دیله گلدی:
- قوربان خالق دئییر:
چالدی- چاپدیلار قالسین اویاندا،
قاپدی-قاچدیلار قالسین اویاندا،
ایشسیزلیک، یوخسولوق، اعتیاد قالسین اویاندا...
بئنزینی،گازوییلی باهالاشدیردیز دینمهدیک!
گازی، برقی، سویو باهالاشدیردیز دینمهدیک!
ائوی، کرایهنی باهالاشدیردیز دینمهدیک!
داوانی، درمانی باهالاشدیردیز دینمهدیک!
چایی، چؤرگی باهالاشدیردیز دینمهدیک!
یاغی، دوگونو باهالاشدیردیز دینمهدیک!
اتی، تویوغو باهالاشدیردیز دینمهدیک!
یئرآلمانی، سوغانی باهالاشدیردیز دینمهدیک!
میوهنی، گؤیو باهالاشدیردیز دینمهدیک!
یاردیمچینین بوشبوغازلیغیندان دؤزومو توکهنن والی قیشقیردی:
- بئله ایسه درد-چورلاری ندیر؟!!
یاردیمچی باشینی آشاغی سالیب فیسیلدادی:
- قوربان دئییرلر: کفنی باهالاشدیردیغیزدان آیاغیمیزی اوزادیب راحات اؤله بیلمیریک!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
شئیخیمیز و اورمو گؤلو
دوکتور جئری
اوتوز نئچه ایل بوندان قاباق، بؤلگهنین آغساققاللاری شئیخیمیزین یانینا گئتمیشلر:
- یا شئیخ!.. سرحدلرده یاشادیغیمیزدان بیزیم یئرلرده صنعت یوخدور؛ کارخانا یوخدور؛ ایش یئری یوخدور؛ گنجلر تئهرانا کؤچورلر؛ کند-شهرلریمیز بوشالماقدادیر؛ بویورورسوز نئیلهیک؟!
شئیخیمیز درین بیر دوشونجهیه دالدیقدان سونرا:
- ایشسیزلیکدن قورتولماق اوچون گئدین اورمو گؤلونه تؤکولن سولارین قاباغینی کسیب اکینچیلیک ائلهیین!-دئمیش.
آغساققاللار سئوینه-سئوینه شئیخیمیزین الینی اؤپوپ آییریلمیشلار...
اوتوز نئچه ایل سونرا یئنه بؤلگهنین آغساققاللاری شئیخیمیزین یانینا گئتدیلر:
- یا شئیخ!.. یویوردوغوز کیمی چایلارین قاباغینا سد ووروب اکینچیلیگه باشلامیشدیق آنجاق ایندی اورمو گؤلونون قوروماسیندان تؤرهنن دوُز-دوُمانا گؤره زمیلریمیز شوراکته دؤنوشوب؛ بویورورسوز نئیلهیک؟!
شئیخیمیز گیجگاهینی قاشایا-قاشایا:
- سدلری سیندیرین گؤلو قورتارین!-دئدی.
آغساققاللار سئوینه-سئوینه شئیخیمیزین الینی اؤپوپ آییریلاندا، بیریسی سوروشدو:
- یا شئیخ!.. بو بیلگهلیک سیزه کیمدن قالیب؟!
یاش شئیخیمیزین گؤزلرینده دالغالاندی. اوزونتو ایله "آتامدان منه قالیب"دئیه آرتیردی:
- رحمتلیک آتام داناباش کندینین شئیخ ایدی. بیرگون کندیلر آتامین یانینا گلیب مصلحتلهشیرلر: "یا شئیخ!.. اینگین باشی کؤپهیه گئچیب. کؤپهنی نئجه چیخارداق؟" آتام دئییر:" اینگین باشینی کسین کوپهنی چیخاردین". کندلیلر اینگی کسدیکدن سونرا یئنه آتامین یانینا گلیرلر:" اینگی کسدیک، باشی کوپهدن نئجه چیخارداق". آتام بو کز،"کوپهنی سیندیرین باشی چیخاردین"دئیه یول گؤستریر. کندلیلر کوپهنی سیندیرماغا گئدنده آتام آغلاماغا باشلاییر. کندلیلر آیاق ساخلاییب، "یا شئیخ! نییه آغلاییرسان؟"دئیه سوروشورلار. آتام الینین دالی ایله گؤزلرینین یاشینی سیله-سیله دئییر:" بونا گؤره آغلاییرام گؤرهسن بیزدن سونرا سیزین موشکوللریزی کیم حلّ ائدهجک؟!".
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اوستان-ین یئنی موُدیرلرینین تجروبهلری نه قدردیر؟
دوکتور جئری
بو ایل حاجی ایسکندرین باغی یاخشی بار وئرمیشدی. آغاجلار پتیراق کیمی آلما گتیریب بوداقلاری سینماقدایدی. درمه واختی یئتیشینده، او سئوینه-سئوینه قلئیچی مورتوضون یانینا گئدیب آلمالارین درمهسی اوچون یئش-اون نفر یاخشی آلمادَرَن ایستهدی. قلئیچی مورتوض، ایشچی دللالی دیر؛ اوزاقدان-یاخیندان گلن ایشچیلره ایش تاپیب یوزدهسینی(درصدینی) آلار. قئلیچی مورتوض، حاجی ایسکندرین قولوندان یاپیشاراق اونو اوزون بوْی، ائنلی کورک، قوللو-بیلکلی، چاتماقاش بیر کیشینین یانینا آپاریب دئدی:
- آختاردیغین آدام ائله مشه نوروزعلیدیر، عاییلهسی ایله بیزیم شهره ایشلهمک اوچون قوناق گلیبلر. چوخ ایشلهین آدامدیرلار، یئددی-سککیز گونه سنین باغین دریب قورتارارلار.
حاجی ایسکندر، نوروزعلینی آشاغیدان یوخارییا سوزهرک سوروشدو:
- مشدی!..اینشاالله سیزین تجروبهنیز وار، باجاریرسیز دا نئجه آلما درهسیز؟!
مشه نوروز علی گولومسهدی:
- حاجی! بونلار نه سؤزدور؟!.. بیز اؤزوموز ائله باغچیییق. گتیرمزلیکدن بو ایل باغ-باغاتیمیزی شاختا ووردو. بیزده الیمیزی اونون-بونون قاباغینا آچمایاق دئیه گلمیشیک بورادان بئش-اوچ تومن پول آپاراق.
قلئیچی مورتوض، نوروز علینین سؤزونو کسدی:
- دوز دئییر حاجی... نوروز علینین قوْزلی کندینده اوچ-دؤرد هیکتار باغ-باغاتی وار.
حاجی ایسکندر قوْزلی کندینین آدینی ایندییهدک ائشیتمهمیشدی. اوزاق دوشموش، اوجقار بیر کند اولمالی ایدی. وئریلهجک موزد اوستونده آنلاشدیقدان سونرا حاجی ایسکندر، مشه نوروز ایله عاییلهسینی وانئته میندیریب باغا آپاردی. ماشینی کوْلانین قاباغیندا ساخلایینجا نوروزعلینین آروادی، اوچ اوغلو ایله دؤرد قیزی یئره آتلانیب یوک-یاپیتلارینی کوْلایا چکمهیه باشلایاندا حاجی ایسکندر نوروزعلییه دئدی:
- کولانین دولابیندا پیشیرمگه هرنه ایستهسهنیز وار، اوجاقدا قاپی آغزیندادیر. من گئدیرم کارخانادان سلهلری گتیرم. ایکی-اوچ گون چکر..سیز صاباحدان ایشه باشلایا بیلرسیز.
نوروز علی الینی گؤزونون اوستونه باساراق حاجی ایسکندر آرخایین ائلهییب یولا سالدی.
***
ایکی گون سونرا، حاجی ایسکندر باغا قاییداندا گؤزلرینه اینانا بیلمهدی. درمه ایشی بیتمک اوزره ایدی! آلمالار دریلیب باغین بیر نئچه یئرینده قوببالانمیشدی! بیلدیر، باغی اوْن گونده درمیشدیلر!! حاجی ایسکندر اوجا آددیملار آلما قوببالارینین بیرینه یاخینلاشدی؛ آلمالارین بیر نئچهسینی گؤتورب باخیب یئره آتدی. سونرا توْواراق ایکینجی قوببانین باشینا قاچدی، یئنه بیر- ایکی آلمانی یوْخلادی. اوچونجو قوبباییا چاتاندا رنگ-روفو ساپساری اولدو. دیزه کؤچوب یئره ییخیلدی. آلمالارین هامیسی ازیلمیش، بوزولموش، یارالانمیشدی!!
اوزاقدان بو گؤرونتو گؤرن نوروز علی آروادینا دئدی:
- حاجی ایسکندر ایشیمیزه باییلدی!
تئز اؤزلرینی حاجی ایسکندرین باشی اوستونه یئتیردیلر. آغزیندان کؤپوک گلمکده ایدی. نوروزعلینی گؤرونجه سیزیلدادی:
- آلمالارین باشینا نه اوْیون گتیریبسیز؟!..
نوروز علی شاشیردی:
- نه اوْیونو حاجی؟.. درمیشیشک دا!!
حاجی ایسکندر اینگیلدهدی:
- نئجه دردیز؟!
نوروز علی دوْشونو قاباغا وئردی:
- قاباقجا آغاجلاری سیلکهلهدیک سونرا آغاج باشیندا قالان آلمالاری چیرپیب یئره تؤکدوک!.. بیز کندیمیزده جویزلری ده ائله بئله درهریک!..
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
تئهران نئجه توریستی شهر اولدو؟
دوکتور جئری
دایی اوغلو، عم اوغلو، خال اوغلو، بیبی اوغلولاریمین آردینجا باجاناغیم-مورتوضدا نئچه آیدیر ایشسیزلیک اوزوندن، عاییلهسی ایله بیرگه تئهرانا کؤچوب. کئچن هفته ائل گونو غوربت ائلده یوخلایاق دئیه تئهرانا گئتدیک. مورتوض شهرین اسکی محلهلرینین بیرینده ایکی قاتلی کیچیک بیر ائو توتموشدو. اوست قاتدا اگلهشیر آلت قاتیدا دوکان ائلهییب یئر-یئمیش ساتیردی. بیزی گؤرجک اورکدن سئویندیلر. ایکینجی قاتا قالخدیغیمیزدا مورتوض اوزونو آتاسینا توتدو:
- دده!.. سن دوکاندا اول؛ ایندی من گلیرم!
بالدیزیم چایلاری قاباغیمیزا دوزونجه مورتوضا دئدیم:
- بیز اوتورموش؛ سن تئز چایینی ایچ گئت دوکانا، کابلایی فارسی بیلمیر، موشتریلری یولا سالا بیلمز.
مورتوض قیس-قیس گولدو:
- بابا نه فارسی؟!..بورادا هامی تورکدور؛ قاپی-قونشو تورک، باققال تورک، قصاب تورک، شیرنیچی تورک، قهوهچی تورک، چؤرکچی تورک، تاکسیچی تورک.. حتی پولیس، بلدیه، مدرسه کیمی دؤولت یئرلرینین ایشچیلری ده تورکدورلر!
بو صؤحبتلرده ایدیک مورتوضون آتاسی آشاغیدان سسلندی:
- مورتوض..مورتوض...
باجاناغیم باشینی پنجرهدن ائشیگه چیخارتدی:
- نه اولوب دده؟!!
- گل گؤر بو توریست نه ایستهییر؟.. من دیلینی بیلمیرم...
مورتوض آشاغی ائندی. دالیجا منده تلهسیک آشاغی ائندیم. من ایندییهدک یاخیندان توریست گؤرمهمیشدیم.
توریست فارس ایدی!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
قلئیچی مورتوضون قویونو
دوکتور جئری
امنیت شوراسینین ایران علئیهینه اولان تحریملری باشلایاندان، قلئیچی مورتوض ایشینی الدن وئریب یوخسوللوغا-داریشلیغا دوشموشدو. اؤنجهلر، کوچه-بازاردان کاغیذ-کارتوْن ییغماقلا ائوینی بیر تورلو گئچیندیره بیلیردی آنجاق سون آیلاردا اللر چوخالدیقدا گوندهلیک چؤرهک پولونو بئله، چتینلیکله چیخاردا بیلیردی. اومودونو هر یئردن اوزَن مورتوض، بیر گون جاماعات نامازیندان سونرا اؤزونو مچیدین موللاسی حاج آغا نیظاما یاناشدیریب سیزیلدایا-سیزیلدایا آغیر دوروموندان دانیشاراق اوندان یاردیم دیلهدی. حاج آغا الینی مورتوض چیگنینه قویوب آتاجاسینا دئدی:
- اوغلوم! گوناهلارین هامیسی اؤزونده دیر! سن نییه بوشو- بوشونا شهرین کوچه-بازاریندا واختینی سورتوب زیبیل قابیلاری آختاریرسان؟! نییه اؤز کندیمیزده "اقتصاد مقاومتی"-یه باشلامیرسان؟!...
قلئیچی مورتوض حاج آغانین سؤزلرینی کسدی:
- حاج آغا اقتصاد مقاومتی نمنهدیر؟؟
حاج آغا نیظام ساققالینی تومارلاییب سؤزلرینه آیدینلیق وئردی:
- اقتصاد مقاومتی یعنی آزاجیق بیر سرمایه ایله بؤیوک بیر ایشی باشلایاسان!
- نئجه یعنی آغا!.. هئچ باشا دوشمورم؟ بیرآز بونو ایچ ائلهیه بیلرسن؟ آخی منیم ساوادیم کسمیر!!
- باخ! میثال اوچون: سن باشلانیشدا ائلهیه بیلرسن مثلا بیر قویون آلسان...
- آلدیم!
- قویون بئش آلتی آی سونرا بیر بالا دوغوب اولاجاق ایکی!
- اولدو ایکی!
- آلتی آی سونرا سنین قویونونلا بالاسی گئنه هرهسی بیر بالا دوغوب اولاجاقلار دؤرد.
- اولدولار دؤرد!
- ایکینجی ایل سنین دؤرد قویونون اولاجاق سککیز سونرا اون آلتی، سونرا اوتوز ایکی...
- بو حئسابلا اوچ- دؤرد ایچینده یوز قیرخ- یوز اللی باش قویونا صاحاب اولوب بؤیوک بیر چودار اولاجاغام!
موللا گولومسهدی:
- نئجه دئییرسن ائلهدیر!.. گؤردون یوخسوللوغون داشینی آتماق نه قدر راحاتدیر. بونا دئیرلر:اقتصاد مقاومتی!
سئوینجیدن قلئیچی مورتوضون چیچکلری چاتلاماقدا ایدی. حاج آغانین اللینی برکدن سیخیب آیاغا قالخدی آنجاق تئز کور-پئشمان یئره اوتوردو:
- آغا!..آخی منیم بیرجه دنه قویون آلماغا بئله پولوم یوخدور!
حاج آغا گوله-گوله جیبندن بیر تیکه کاغیذ چیخاردیب اوزهرینده نسه یازیقدان سونرا قلئیچی مورتوضا اوزاتدی:
- گئت شیخالاسلام قرض الحسنه مؤسسهسیندن آز بهرهلی بیر وام گؤتور..
قلئیچی مورتوض آغانین الینی اؤپهرک کاغیذی آلیب مچیددن چیخدی.
***
قلئیچی مورتوض قرض الحسنه وامینا قیسیر بیر قویون آلدی. ترس آوا کندینین یوخاری باشیندا شیخ آغانین یاخشی بیر قوچو وار ایدی. بو قوچ هر قویونا آتلانیردی ائکیز بالا دوغوردو. قلئیچی مورتوض بونو ائشیتجک سئویجیندن قاناد چیخارتدی سانکی. بو حئسابلا اوچ- دؤرد ایلین ایچینده اوچ – دؤرد یوز قویونو اولاجاقدی!
قلئیچی مورتوض قویونو ال آراباسینا میندیریب یولا دوشدو. شیخ آغانین ائوینه چاتیب کئف- احوالدان سونرا دئدی:
- آغا!.. سیزین قوچوزون تعریفینی ائشیتدیم. قویونومو گتیردیم خیدمتلرینه!!
شیخ آغا، قلئیچینی ایچرییه بویور ائدهرک دئدی:
- اوغلوم مورتوض! دوستلوغوموز، قوهوملوغوموز قالسین اویاندا، قوچون آتلانماغینا اون مین تومن گرهک وئرهسن ها!!
قلئیچی مورتوض الینی گؤزونون اوستونه باسینجا شیخ آغا سؤزو باشقا یئره چکدی:
- اوغلوم مورتوض! دوغوشدان مشدی خانیم نئیلهییر؟! اونودا گتیرهردین بیر آز بیزیم اوشاقلار ایله دانیشیب حؤوصلهسی آچیلاردی دا!
قلئیچینین رنگی قیزاردی:
- آنام دا سالام یئتیریر... اینشاالله سونرالار موزاحیم اولاریق!
بونلار دانیشدیقلاریندا قوچ ایشینی بیتیرمیشدی. قلئیچی مورتوض تکرار قویونو آربایا میندیریب یولا دوشَنده شیخ آغادان سوروشدو:
- آغا! من هارادان بیلیم قویون بوغاز اولوبدور؟.. اولماییبدیر؟!
- صاباح صوبح کومه گیرنده باخ قویون یاتمیشسا بوغازدیر، یوخ.. آیاق اوسته دورموشسا بوغاز دئییل!
*
ائرتهسی گون، قلئیچی مورتوض تئز یوخودان اویانیب هیجانلا کومه ساری قاچدی. باخدی گؤردو: قویون آیاق اوسته دیر!
- واخ.. توتماییب!- دئیه قلئیچی الینی دیزینه تاپدادی. آروادی خوُیلو خانیم دئدی:
- اولماسا بیر یولدا آپار!
قلئیچی مورتوض یئنه قویونو آرابایا میندیریب یولا دوشدو. شیخ آغا قویونو قوچون یانینا اؤتورمهدن دئدی:
- اوغلوم مورتوض! دوستلوغوموز، قوهوملوغوموز قالسین اویاندا، بوکز قوچون آتلانماغینا گرهک ییرمی مین تومن وئرهسن!!
قلئیچی مورتوض راضی اولدو.
ائرتهسی گون، یئنه قلئیچی مورتوض تئزدن کومه گیردیکده گؤردو: قویون یئنه آیاق اوستهدیر! اؤفکهلهنیب آغاج ایله قویون وورماق ایستهینده آروادی خوُیلو خانیم آرا گئچیب:
- اینشاالله بو کز توتار!- دئیه قلئیچینی قانع ائلهدی تکرار قویونو قوچون یانینا آپارسین.
قلئیچی یئنه قویونو آرابایا میندیریب آپاردی آنجاق بو سفر شیخ آغا،" اوغلوم مورتوض! دوستلوغوموز، قوهوملوغوموز قالسین اویاندا..." دئیه اوتوز مین تومن ایستهدی. چارا یوخ ایدی...
صاباح قلئیچی مورتوض اویاندیقدا اومودسوز- اومودسوز آروادینا دئدی:
- دور، گئت باخ گؤر قویون نه حالدادیر؟.. یاتیب یا آیاق اوستهدیر؟!!
خویلو خانیم گئدیب، باخیب گلدی:
- قویون نه یاتیب نه ده آیاق اوستهدیر؛ آرابایا مینیب سنی گؤزلهییر!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
کؤپک اوغلولارین یئکهسی
دوکتور جئری
دونن قیبیش عمی اوغلو بیزه قوناق گلمیشدی. اؤز-اؤزمه دئدیم:
- گون هارادان چیخیب قیبیش بیزه قوناق گلیب؟! اولمایا شورا یازیلیب؟!
اؤپوش-گؤروشدن سونرا گئچدی اصل مطلبه:
- عم اوغلی بولمورم بولورسن یا یوخ، شورا اینتیخاباتینا نامزت اولموشام. گلمیشم گؤرهخ نئینهمهلیییخ؟!!..
ایچیمده دئیندیم:
- اولان سندن ده شورا چیخار؟! رحمتلیک عمیم بیرکره چؤلده اوچ قوتور کئچی سنه تاپشیرمیشدی؛ بیرینی قوردا وئردین، بیرینی ایتیردین، بیرینین ده اؤلوسونو ائوه قایتاردین..
قیبیشی آلدیغی قراردان داشیندیرماق ایستهدیم :
- عمی اوغلو یاخشی دئییل ایشی ایش بیلنلره تاپشیریب بو ایشلره قاریشمایاق؟ قورخورام سورو-سورو شورا سئچکیلرینه آدای اولماقلا اورتالیغی بیر سیرا تورپاغیمیزا گؤز تیکن آزینلیقلارا هامارلامیش اولاق...
قبیش اگری- اگری منه باخدی:
- یانی سن دئییرسن من ایشبولن دَییرم؟! منیم اؤزگهلردن نهییم کَمدی؟!.. اصلن من برنامهینن بو یولا قدم قویموشام...
شاشقین-شاشقین سوروشدوم:
- برنامه؟!!..
سینهسینی قاباغا وئردی:
- هه برنامه!... من تصیم توتموشام شورا سئچیلسم ایشسیزلری ایش باشینا قویام؛ میللته ایکی یوز اللی مین تومن رایانه وئرم؛ جاوانلارا اللی میلیون وامی ازدیواج وئرهم، ائوسیزلره ائوه دوزلدم، ائوده قالیب تورشامیش قیز- اوغلانلارا ار- آرواد تاپام...
اوجادان گولدوم:
- عمی اوغلو! یانلیشجا شورا سئچکیلرینه آدی اولموشسان، سن گرهک جومهور باشقانی سئچکیلرینه آدی اولاردین، سنین وعدهلرین جومهور باشقانی وعدهلریدیر نه شورا!!
قیبیش اینجمیشجهسینه دیللندی:
- مگر شورالار نه ایش گؤرهللر؟!
- شورالار شهر ایشلرینه یئتیشرلر..
قبیش سؤزومون اورتاسینا آتلاندی:
- عیبی یوخدی.. منیم اونادا برنامهم وار.. اگر من شورا سئچیلسم شهره زیبیللری آییرما دسگاهی گتیرهجَغم.. بو ایشینن جاوانلارا ایش، اکینچیلره کوت دوزلدهجغم.
دیشلریمی قیسا-قیسا دئدیم:
- آخی عمی اوغلو سنین بو کیمی ایشلرده نه تجروبهن وار؟!
گولومسهدی:
- نئجه یوخدی عم اوغلی!..سن منیم بارهم نه فیکرلهشیرسن. من اؤزوم گئجهلری سهچرخه موتورومنان کوچه به کوچه شهری دولانیب زیبیللری تفکیک ائلیرم. من بو ایشیمنن همی اؤزومه پول چیخاردیرام همی ده جاوانلارا ایشتیغال یارادیرام..
- نه ایشتیغالی؟!!
- هه! من زیبیللری تفکیک ائلیینن، شهرداری عملهلرین سایینی ایکی قات چوخالدیب منن یولداشلاریم سؤکوپ داغتیتدیغی زیبیللری ییغیشدیرسیننار..
سؤزلریمین قبیشین بئینینه باتمادیغینی گؤرونجه باشقا یولدان وارید اولماق ایستهدیم:
- بیلرسن عمی اوغلو! سن ساده، آغ اورک بیریسیسن، آللاه آدامیسان.. یاخشیسی بودور بو ایشدن واز گئچهسن سیاست دونیاسی یالان-فیریلداق دونیاسیدیر؛ کؤپک اوغلولوق دونیاسیدیر...
قیبیش قاققاناق چکهرک گولدو:
- عم اوغلی! ائله بیل خبرین یوخدی خبردن؛ من کؤپک اوغلیلارین لاپ یئکهسییم!!....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
هامییا ایش وار!
دوکتور جئری
دونن کوچه ده قلئیچی مورتوض ایله بورون-بورونا گلدیم. سککیز- دوققوز آی ایدی ایشسیز گزیر، ائوینی باققالدان-چاققالدان نیسیه آلماقلا گئچیندیریردی.
- خوش گؤردوک مورتوض بگ نئجهسن؟ ایش تاپدین؟!- دئیه سوروشدوم.
الیمی ایستی- ایستی سیخدی:
- ساغ اول دوکتور!.. هه؛ ایش تاپمیشام!..
اورکدن سئویندیم:
- مورتوض بگ سنه دئمهدیم؛ بیرآز دؤزسهز شیخ حسن آغا "برجام" دان سونرا بوتون ایشسیزلره ایش فورصتی یاراداجاقدیر؟!
باشینی آشاغی سالیب اوتانجیندان دینمهدی!
- هله دئ گؤروم نه ایش گؤرورسن؟
فیسیلدادی:
- ائو اثاثی ساتیرام...
- بازارین نئجهدیر؟..یاخشی قازانیرسان؟..
- یوخ! یاری-یاری زییان ائلهییرم!!
شاشیردیم:
- نئجه زییان ائلهییرسن؟!!.. ائشیتدیگیمه گؤره ائو اثاثی ساتانلار یاری- یاری قازانیرلار سن نییه...
سؤزومو کسدی:
- آخی من ائویمین اثاثلارینی ساتیرام...
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
روسییانین کئچمیش پرزیدنتی دمیتری مدودیئو ۲۰۰۸-جی ایلین آوگوستونداکی ۵ گونلوک محاربدن سونرا قوندارما جنوبی اوستییا و آبخازییا لیدرلرینه گورجستانین ترکیبینه داخیل اولماقلا باغلی کونفدراتیو اتفاق لاییحهسینی تقدیم ائتمیشدی.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا قوندارما آبخازییانین کئچمیش خاریجی ایشلر ناظری سرگئی شامبا سؤیلهییب.
«من او زامان سرگئی باقاپشا (آبخازییانین اکس-لیدری) دئدیم کی، جنوبی اوستییا و آبخازییا آراسیندا هانسی کونفدراسییا اولا بیلر؟ بیزیم هئچ عمومی سرحدلریمیز بئله یوخدور. بندلرین سونونجوسوندا ایسه گورجستانین مقاویلهیه قوشولاجاغی دئییلیردی و او زامان منده شوبهه یاراندی کی، بو، فرانسا پرزیدنتی نیکولا سارکوزینین خواهیشی ایله بورا سالینیب. مقصد ایسه سوخومی و تسخینوالینین حاضرلیغینی یوخلاماق ایدی. صاباحیسی گون طرفلر بونو رد ائتدیلر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
سیستئم گوجونه یییهلهننلر
گوج قایناقلارینا یییهلهنن کیمسهلر گونو گوندن بو أللرینده اولان گوجدن یارارلانیب گئرچهیی مصلحته قوربان وئریب، بو یانغیلاری داها درینلهشهجک.
بیر نئچه ایل اؤنجه ماراغا بیلیم یوردوندا اؤیرنجی اولدوغومدان بری بیلیم یوردوندا سوروملو (مسئول) آدینا چالیشان بیر چوخ اینسانلا تانیش اولدوم. آذربایجان تانیتیم اوجاغینین بیر اویهسی اولاراق اونلارلا ایلگیده اولماق زوروندایدیم. چوخ زامان اؤنجهدن بیزدن اولان اؤن یارغیلاریندان دولایی، گؤزلرینده اولان مات گؤزلوکلردن دولایی، اؤزلرینی بیزیم دوشونجهمیزین یؤنهتیجیسی اولدوقلارینی ساندیقلاریندان دولایی، چوخراق دارتیشمالاریمیز اوزونا چکیب سونوندا أللری اوزولوب هر هانسی مدنی و منطقی دانیشمامیزین قاباغینا بیر سؤز اورتایا قویا بیلمهین ایش باشیندا اوتوردولموشلار، زوراکیلیغا قاپانیب "داها قونو قاپانیب" " بو سؤز بیتدی" "همان کی بیز دئدیک اونو ائدهجک سیز" "بو ایشی گؤرسز توبیخ اولاجاقسیز" "دوشمان جیبههسینده دایانماق ایستهمیرسینیزسه بیزیم سؤزوموزه باخین" و بونلارا بنزر منطیقسیز و اصولسوز سؤزلر دئییب "بیر منم بیر باغداددا کور خلیفه" دئییمینی ثبوتلاردیلار. بیز ایسه بیرجای چابالادیغیمیزدان سونرا أل-آیاغیمیز هر یئردن اوزولوب کؤنوللو اولاراق بونو ایستهمهدن بو حاقسیزلیغا قاتلاشماق زوروندا قالاردیق.
اوجاغین بیر خبری بولتنی واریدی، بیر گون ایش اورا چاتدی بیلیم یوردونون همین سوروملولاریندان بیریسی بیزه بؤیوک ألیشدیریسی بو اولدو: سیز ندن بیزیم (حاکیمیتین) گلیشدیغیمیز گوجلندیییمیز قونولاردان یازیب رئکلام ائتمهییرسیز؟ اؤرنهیک ایستهیهنده "مردم سالاری دینی" "نانو و اوزای بیلیمی ساحهلرینده گلیشمهلر" "توپلومسال عدالت" چئشیدلی کندلر و شهرلرین آوادانلیغی اوچون یاپیلان ایشلر" و بونلارا بنزر آخسارلیقلاری گؤزده اولان سؤزلری اورتایا آتماقلا سانکی بیزیم گؤرهویمیز اونلاری رکلام ائتمک اؤته یاندان باشقا آخسارلیقلاری اؤرت باسدیر ائدیب اوزده تانیمادیغیمیز دوشمان دئییلنلرین دهییرمانملارینا سو آختیرمایاق. بئلنچی بیر توپلومدا و بئلنچی سیاستلر اوزده دوزنلهنن سیستم و اونون قوروجولاری داها مسئلهلرین چؤزمک یولونو دئییل مسئلهلرین اوزلرینی سیلمهک پئشینده اولاجاقلاری قاچیریلماز اولاجاق. بو سیستئمده گوج قایناقلارینا یییهلهنن کیمسهلر ایسه گونو گوندن زایلاشیب فسادلار تؤرهدهجکلر. سیستئمین تعریفلهدیگی أساسلارا دایاناراق اؤت باسدیرمالار چوخالیب ایچهریدن زایلامالار گونو گوندن داها چوخ آرتاجاق.
أتک یازی: سانیرام بو یازی ناقیصدی هله. بیر ده بونو میللی مسئلهمیز و اؤز سیویل حرکتیمیزه ده یانسیدیب نقدلر و ألیشدیریلر یازماق اولار.
-
- ۹۴/۰۲/۰۹


text:
هاکئرلر روسییا بانکلارینین مرکزی بانکدا یئرله شن حئسابلاریندان 2 میلیارد روبل اوغورلاییبلار.
آخار.آذ خبر وئریر کی, بو بارَده اینفورماسییانی, سی اِن اِن تئلئکانلی روسییا مرکزی بانکینا ایستینادن یاییب.
بانکین آچیقلاماسینا گؤره, هاکئرلر 5 میلیارد روبل پول اوغورلانماغی پلانلاشدیرسالار دا, بونا ایمکان
وئریلمه ییب. کیبئرهوجوم نه زامان تشکیل ائدیلدیگی حاققیندا هئچ بیر معلومات یاییلماییب.
قئید ائده ک کی, روسییا فئدئرال تهلوکه سیزلیک خیدمتی بیر نئچه گون اوّل اؤلکه مالییه سیستئمی نین چؤکدورولمه سی اوچون غَرب اؤلکه لرینین کیبئرهوجوملار حاضیرلادیغینی بیلدیریب. اِف سی بی بو هوجوملارین نیدئرلانددان تشکیل ائدیله جه یینی سؤیله ییب.


text:
ترامپ و پوتین نینگ هلسینکی جلسه سی بوییچه بیر تحلیل
تحلیل تیکشیروو 31
ترامپ و پوتین نینگ هلسینکی جلسه سی بوییچه بیر تحلیل
امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ بیلن روسیه دولت رهبری ولادیمیر پوتین نینگ هلسینکیده اوتکزگن اوچرهشووی، بیر نیچه جهتدن کتّه اهمیت کسب ایتهدی. چونکه ایکّله مملکت اورتهسیدهگی مناسبت آخرگی کونلرده انچه ساووب کیتگن ایدی. پوتین بیلن ترامپ اوتکزگن اوچرهشوو نینگ کون ترتیبیده هستوي قورال دستوری، روسیه نینگ امریکا قوشمه ایالتلری سیلاولریگه ارهلشووی، انرژی سیاستی، سوريه و چین مسألهلری اورین آلدی.
تاریخده سوویت بیرلیگی بیلن امریکا قوشمه ایالتلری اورتهسیدهگی ساووقلیک اوج آلگن وقتده ایکّله مملکت نینگ مذاکره اوتکزیشی اوچون فنلند طرفسیز بیر منطقه دیب تنلنگن ایدی. ترامپ و پوتین بو عنعنهگه عمل قیلگن حالده اوچرهشوولرینی فنلندده اوتکزدی. فنلند نینگ میزبانلیگیده بولیب اوتگن اوچرهشوو نه فقط ایکّله مملکت مناسبتلری اوچون بلکه دنیا اوچون هم کتته اهمیت کسب ایتدی.
جهان مطبوعات واسطهسی تامانیدن انچه قیزیقیش بیلن کوزهتیلگن اوچرهشوولر آرتیدن ایکّله مملکت رهبری مطبوعاتگه بیانات بیردی. ترامپ نینگ بیانات بیریش چاغیدهگی حال-حرکتی امریکا قوشمه ایالتلری مطبوعاتی و مهم امریکالیک سیاستچیلر تامانیدن انچه تنقید قیلیندی. امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپگه روسیه نینگ امریکادهگی سیلاولرگه ارهلشووی حقیده بیریلگن سوالگه ترامپ نینگ، روسیه دولت رهبری ولادیمیر پوتین نینگ یانیده امریکا تشکیلاتلرینی تنقید قیلیب، کوپراق روسیه نینگ افادهلریگه ایشانگنلیگی حقیدهگی معاملهسی کتّه اعتراضگه یول آچدی. دونالد ترامپ آرتیدن هلسینکیدهگی ییغیلیشده « wouldn’t» اورنیگه ادهشیب « would» دیگنلیگینی و بو آرقهلی ناتوغری بیانات بیرگنلیگینی ایسلهتگن حالده، اوز بیاناتینی توزهتدی.
امریکالیکلر نینگ کوپچیلیگی ترامپ و پوتین نینگ اوچرهشووینی تنقید ایتیشی گه قرهمهی امریکا قوشمه ایالتلری بیلن روسیه خلقارا جیوپولیتیک اوستیدن مهم مسألهلرنی قولگه آلدی. چین اوستیدن عملگه آشیرگن مذاکرهلر اولر آرهسیدن اینگ اساسي موضوعلر ایدی دیسهک بولهدی. امریکا قوشمه ایالتلری نینگ چین محصولاتلریگه نسبتاً اقتصادي اوروش آلیب بارهیاتگندیک چیکلاو کیریتیش حقیدهگی قراری امریکا قوشمه ایالتلری و چین اورتهسیده ساووقلیک یرهتگن ایدی. هلسینکیدهگی اوچرهشووده امریکا قوشمه ایالتلری و روسیه اورتهسیده چینگه قرشی شریکلیک تشکیل ایتیش نیتی اولچهب کوریلدی. لیکن روسیه و امریکا قوشمه ایالتلری چینگه قرشی همکارلیک قیلیشدن انچه اوزاق ایکنلیگینی ایتیشیمیز ممکن.
هلسینکیده کون ترتیبیگه آلینگن ایکّینچی مسأله ایسه سوريه ایدی. امریکا قوشمه ایالتلری و روسیه شو دایرهده اینگ کوپ جنوبي سوريهدهگی وضعیتنی محاکمه قیلیب، اسرائیل نینگ خوفسیزلیگی و ایران نینگ جنوبي سوريهدهگی اورنینی قولگه آلدیلر. ولادیمیر پوتین اسرائیل و سوريه تیزیمی اورتهسیده 1974-ییل ده گی شرطنامه اساسیده کیلیشیب آلینیشی نینگ ممکنلیگینی قید ایتدی.
امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ ایسه امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ایران نینگ سوريهدهگی موجوديتینی قبول قیلمسلیگینی تأکیدلهدی لیکن ایرانگه قرشی سوريهده قندهی فعالیت آلیب باریشی مسألهسیگه اصلا اشاره قیلمهدی.
ایکّله مملکت رهبرلری اورتهسیده بولیب اوتگن ییغیلیش ناتو جلسه سیدن کیین اوتکزیلدی. ناتو ییغیلیشیده آلمان نینگ روسیهگه «شمالي آقیم 2» پروژه سی آرقهلی انرژی سیاستلری جهتیدن باغلیق ایکنلیگینی تنقید قیلگن دونالد ترامپ، هلسینکیدهگی بیاناتیده، بو قرار نینگ آلمانگه عاید ایکنلیگینی افاده ایتدی. روسیه دولت رهبری ولادیمیر پوتین ایسه خلق آلدیده امریکا قوشمه ایالتلریگه، خلقارا بازاردهگی طبيعي گاز نرخلرینی بیرگهلیکده بیلگیلب آلیشنی تکرار تکلیف قیلدی. چونکه روسیه اقتصادیاتی طبيعي گاز صادراتیگه باغلیق بولگنی اوچون خلقارا بازاردهگی انرژی نرخلری توغریدن-توغری روسیه اقتصادیگه تأثیر قیلهدی.
هلسینکیده قولگه آلینگن کون ترتیبی مسألهلریدن ینه بیری ایسه هستوي قورال مسألهسی ایدی. امریکا قوشمه ایالتلری و روسیه دنیادهگی برچه هستوي قوراللر نینگ 90 فایزیگه ایگهدیر. ایکّله مملکت رهبری نینگ مذکور اوچرهشوولریده دنیادهگی هستوي قورالنی کمهیتیریش اوچون امریکا قوشمه ایالتلری و روسیه اورتهسیدهگی شرطنامه نینگ دوام ایتتیریلیشی اوچون قرار قبول قیلیند.
هلسینکی ییغیلیشی روسیه و امریکا قوشمه ایالتلری اورتهسیدهگی ساووقولیکنی بوتونلهی برطرف قیلمسه هم ایکّی مملکت رهبری نینگ طرفسیز بیر منطقه ده اوچرهشوو اوتکزیشی و بیر نیچه مسأله اوستیده فکر المشیشی ایکّله مملکت اورتهسیدهگی مناسبتلر نینگ سَل بولسه هم قَیته تیکلنیشیگه یول آچدی.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.


text:
بو گون خالق آرتیستی تلمان آدیگؤزلووون دوغوم گونودور.
کولت. آذ خاتیرلادیر کی، تلمان آدیگؤزلوو ۱۹۵۳-جو ایل ایولون ۱۷-ده بالاکن شهرینده آنادان اولوب. بوتون عمرونو اینسانلاری سئویندیرمکله یاشایان تلمان آدیگؤزلووون دوغوم تاریخی عمرونون سونونا کیمی اینسانلارین قانینی ایچن ایستالینین اؤلومو ایله تخمیناً عینی واختا تصادف ائدیر.
۱۹۷۵-جی ایلده آذربایجان دؤولت اینجه صنعت اینستیتوتونون درام و کینو آکتیورلوغو فاکولتهسینی بیتیرن آکتیور ۱۹۸۰-جی ایلدن آکادمیک میلی درام تئاتریندا فعالیته باشلاییب، تئاتر صحنهسینده ماراقلی اوبرازلار یارادیب.
ایستعدادلی آکتیور دؤولت تلویزییاسیندا حاضرلانان "یاشیل عینکلی آدام"، "اوردان-بوردان"، "قونشولار"، "آذربایجان فیلم" کینوستودییاسیندا ایستحصال اولونموش "نسیمی"، "اوزو کولهیه"،"خاطرهلر ساحلی" کیمی فیلملرده خاراکتریک روللار اویناییب.
۲۰۱۰-جو ایل آپرلین ۱۵-ده ۵۶ یاشیندا اورک چاتیشمازلیغیندان وفات ائدن تلمان آدیگؤزلوو فاطماییداکی کند قبریستانلیغیندا تورپاغا تاپشیریلیب.
اونودولماز صنعتکارین دوغوم گونونده اونون سئویلن چیخیشلاریندان بیرینی تقدیم ائدیریک:


text:
لوگر کسل خانه سیده قیلینگن هجوم 60 کیشی نی نابود قیلدی
افغانستان نینگ لوگر ولایتیده گی کسل خانه سیده اویوشتیریلگن خودکش لیک هجومده کمیده 60 انسان هلاک بولگن. افغان رسمی لری معلوماتیگه کوره، پارتله شده ینه اونلب آدم لر جراحت آلیشگن، بعضی لری نینگ اوته آغیر. هلاک بولگن لرنینگ اکثر عادی فقرا لر بولگن لیگی ایتیلگن. جنگری لر تیز تیز افغانستان دولتی ایشچیلری نی، همده خارجی قوشونلرینی نشانگه آلیشه دی. رسمی لر هجوم آرتیده طالبان تورگنلیگینی ایتماقده، بیراق طالبان واعظی اوز گروه جماعت جایلرگه هجوم قیلمسلیگی نی ایتگن و پارتله شنی "اوز مقصد لریگه ایگه بولگن کیمدیر" عملگه آشیریلگنینی دعوا قیلگن. لوگر والی سی نینگ سوز چیسی، دین محمد درویش قربان لر سانی آرتیشی ممکن لیگی، کوپلب، آدم لر حلی هم مخروبه لر آستیده قالیب کیته یاتگنینی بیلدیردی. قوتقروچی گروه لر پارتله ش صحنه سیگه یتیب کیلیب، کومیلیب، قالگن آدم لرنی چیقریب آلیشگه اورنگنلیگی ایتیلماقده. ازره تمانیده گی بو کسل خانه گه کوپ سانلی آدم لر هفته لیک معالجه اوچون یغیلگن ایدی. اولرنینگ کوپی عیال لر و باله لر بولگن. "پارتله ش نینگ نشانی کیم بولگنی انیق بولمه گن، بیراق عیناً کسل خانه نشان گه آلینگنی و عادی انسان لر نابود بولگنی بیللی بولگن،" دیدی جناب درویش. مذکور قانلی هجوم شمالده گی قندوز ولایتیده، اون کیشی نی اولدیریب، 24 کیشی نی یره له گن پارتله شدن بیر نیچه کون اوتیب صادر بولماقده. چهار شنبه کونی امریکا جمهور رییسی باراک اوباما، افغانستاندن امریکا کوچلری قسماً آلیب چیقیلیشی نی اعلان قیلگن ایدی.


text:
روسییانین تورکییهدهکی سفیری آندرئی کارلووا ائدیلهن سوی-قصدله باغلی ایستینتاقا یئنی معلومات داخیل اولوب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، کارلووون قاتیلی مؤولود مرد آلتینداشین اوتاق یولداشی وکیل سرخان اؤنون کومپوتئریندن اؤتن ایلین اوکتیابر آییندا سفیر آندرئی کارلوو بارهده آراشدیرما آپاریلدیغی معلوم اولوب.
آلتینداشین سوی-قصددن اول کارلووون شکیللرینی آراشدیردیغی و اونون بارهسینده معلومات توپلاماغا چالیشدیغی معین ائدیلیب. پروکورورلوگ همین عرفهلرده آلتینداشین کیم و یا کیملرله گؤروشدویو بارهده آراشدیرما آپاریر.
قئید ائدک کی، آندرئی کارلووا ائدیلهن سوی-قصدله باغلی ۹ نفر ساخلانیلیب. موراد آلتینداش ایسه اولای گونو پولیس طرفیندن اؤلدورولوب.


text:
آذربایجان سیلاحلی قوهلرینین رئال دؤیوش آتیشلاری ایجرا ائتمکله، «ایلدیریم» زئنیت-راکئت کومپلئکسلرینی نوماییش ائتدیرمهسی ائرمنیستاندا بیرمعنالی شکیلده شوک ائففئکتی یارادیب. عادتهن ایستهنیلهن معلوماتا شرح وئرهن ائرمنی ائکسپئرت-متخصصلر بو دفعه ایفلیج وضعیتینه دوشوبلر. آرتیق ایکینجی گوندور کی، اونلارین سوسقونلوغو داوام ائدیر.
بو سؤزلری احتیاطدا اولان پولکوونیک شاعر رامالدانوو آذرتاج -آ آچیقلاماسیندا دئییب.
ش.رامالدانوو بیلدیریب کی، دوشمن طرفینین الده ائتدیی «ایسگندر» راکئتلرینه آذربایجانین «ایلدیریم»لا جاواب وئرمهسی اؤزونو چوخ گؤزلتمهدی. ماراقلیدیر، قیسا مدت «ایسگندر»له اؤیونهن ائرمنیستان رهبرلیگی ایندی اؤز خالقینین باشینی یئنیدن هانسی «اویونجاقلا» آلداتماغا باشلایاجاق؟
«آلی باش کوماندان ایلهام علیئوین یوروتدویو اوغورلو سیاست نتیجهسینده گوجلو اوردو قوروجولوغو، دؤولتیمیزین اقتصادی اینکیشافی، دئموگرافیک اوستونلوک و دیگر عامللر ائرمنیستانین آذربایجان ایله آیاقلاشا بیلمهمهسینه عیانی ثوبوتدور. آذربایجانین هاوا مکانینین ائشالونلاشدیریلمیش محافظهسی، اوردوموزون سیلاحلانماسینا بوندان سونرا دا قبول ائدیلهجک سیلاحلار ائرمنیستان اوچون سورپریز اولاجاق و دوشمنین واهیمه ایچینده قالماسی شوبههسیزدیر. دوشمنین اوزرینه یاغدیراجاغیمیز راکئتلری اونلار نه ایله ضررسیزلشدیرهجکلر؟ بو، بؤیوک سوال دوغورور»، - دئیه احتیاطدا اولان پولکوونیک قئید ائدیب.


text:
آمئریکا سورییا هوجوموندان سونرا اسد رژیمینه قارشی نؤوبتی آددیمینی آتاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو آمئریکا مالییه ناظری ایستون موچین دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، آمئریکا اسد رژیمینه قارشی مباریزنین داوامی اولاراق سورییا حاقدا فیلم چکهجک:
«بو فیلمله اسد رژیمی و اونلارا کمک ائدنلره قارشی مباریزهمیزی بیر داها گؤسترجییک. بونون لازیملی و تاثیرائدیجی اولاجاغینا اینانیریق».
خاطیرلاداق کی،آمئریکانین اسد رژیمینه قارشی سورییا هجومو تورکییه، سعودییه عربیستانی، ایسرایل و آوروپا بیرلیی اؤلکهلری کیمی بیر چوخ اؤلکه طرفیندن دستکلنمیشدی.


text:
تخار ولایتی چاه آب تومنیده بیرعیال یاواییلرچه کلتکلنگن
عفرین، کوبانی نینگ حماسه سینی تکرار قیله دی!
سیلی غفار، اروپالیک اولکه لرنینگ ایلغار حزب لری بیلن اوچره شووی
سیلی غفار دسامبر۲۰۱۷-ده اروپا سفریده نیچه ایلغار حزبی وسازمان لری جمله دن اسپانیا، ایتالیا، هالند و آلمان اولکه لرنینگ نماینده لری بیلن اوچره شدی.
افغانستان اینگ کوچلی اولکه لرنینگ قوراللیلیک رقابت میدانی بولماغیگه رخصت بیر مه یلیک!
امریکا بو سفر زرادخانه سیگه بار اینگ بویوک غیر هستوی بمبی نی که « بمب لرنینگ آنه» سیگه آتاقلی دیر، اولکه میزده توسیق سیز ودغدغه سیز آزمایش قیلدی. اگر بو دهشتلی آزمایش لرگه قرشی جیم اوتیرسک، افغانستانیمیز اینگ کوچلی اولکه لرنینگ قوراللیلک رقابتی شغالی میدانی بولیب اونی حتی هستوی تهلکه سی دوق ایتماقچی.
تالانچیلرده مافیایی بیرلیشلری و ایتلافلری نیمه اوچون؟
ملی سیز و مرتجع حاکیملرده ایچیده کی قره مه قریشلیک بیر حدیگه یتگن اوچون سسیقلیک گی هر وجدانلیک افغانده بورنو نی بوزدی. اشرف غنی که امریکانی بیر مهره سی اوله راق اوچون قانخور کیشلرده و یمان عناصرلرده قولی نی قاتتی توتیپ ارگه ییتی، بوگون اوز بیرلیشچیلری بیلن اوریشیب اجتماع سیاسی فضاسینی کوپ تن کوپ قنیراق...
تا تورکل میسک، بو توپراق دی هر بیر بورشاقی میرزااولنگ بوله دی!
افغانستان گه، سویش و نسل کشلیک دوامی بار اوچون هیچ بیر قوم و مذهب اونی یمانلک دن امانگه قالگن یوق و کمبغل وطنداش میزدن قربانی آلده دی. دینی جنایتکارلرامریکایی، پاکستانی، ایرانی، عربستانی و... بیکلرنی اشاره سیگه آزچیلیک قومی و مذهبی لرده اوستیگه وحشی لیک هجوم لریگه اورنیشب، افغانستانده قابی عراق اوچاغی سازلیب، مذهبی اوریشلریگه غرق...
افغانستان خلقی هنوزگچه ثورآیینی ۷ و ۸ اوتیگه کویه دی!
ثور ده ۷ و ۸ افغانستان تاریخگه بیرکته ناموسلیک لکه دور، افغانستان حاضر گچه اوتیگه کویگنلر شو سبب بولگنده. بو افغانستان خلقی هردایم آرزو قیله دیلرکه کاش شو اییکی کون افغانستان تاریخگه بولمسیدی تا که بیز هر اییل ده بو قرانگی کونده ایسمزدن چقارسیدیک دیدیلر. ثور کودتاسینی خاطره لری بولردن عبارتده: مینگلرچه بی گناه انسانلر...
افغان عیال ایرکینلیگی اوچون بیرینچی آدیم، باسقینچ وبنیادگرچیلیککه قرشی کوره ش دیر!
بو ییل شونداق وضعیتده خلق ارا عیاللر کونی نینگ قرشیله ماغیگه باره میز که، فرخنده ورخشانه نینگ قورومه گن قان لرینینگ اوستیگه، مملکت بویلب مینگلرچه عیاللر خشونت وظلم اوتیگه کویدیلر. افغان عیالی نینگ آتی دن و اونینگ بختسیزلیک لریدن، اون بیش ییلدن بو یان، رذیللرچه ناتوغری فایده له نیب شعارده « افغان عیالی نینگ قوتقریشی»...
کندز ده امریکا هوای حمله سی گه عام خلق لر هلاک بولدی
۱۳۹۵ عقرب آیی نی ۱۳ کونی ساعت ۱۰کیچه کندز ولایت گه بوزی قندهاری دیگن منطقه گه امریکا کوچلرینی بیریوزبیرگن هوایی حمله سیگه ۳۰ کیشی هلاک بولدی. یوزدن کوب کندز یشاوچیلری بو وحشیانه شکلده یوزبیرگن جنایت اوچون وز مرده لرینی کوترب اعتراض قیلب وامریکاهجومچی اولکه سی واونینگ نوکرلری ضدیگه شعاربیردلر.
بشری حقلرنینگ دیدبانی نینگ ایتیشیچه: «حکمتیاربیلن معامله قیلیش اوتمانیدن عملگه آشیریلگن قانلی اوروشلرگه هلاکت ایتیلگن کیشیلرگه توهین دیر»
گلبدین حکمتیارافغانستان نینگ اینگ یمان اوروش جنایت کارلریدن بیری دیر.گلبدین راکتیار او کیشی دیرکه میلادی 1992 ییلده صدراعظم بولگن پیتیده اوز مملکتی نینگ باشکنتی کابل نینگ اوستیده راکت یاغدیردی. او اونلرچه تبعیددن کیین ملی بیرلیک حکومتی تینچلیک شعاری بیلن اونینگ اوییگه قیترماقچی لر. اونینگ قیتیشی جزالردن قوتیلیش فرهنگینی کوچلنتیره دی، فرهنگی که افغانستان دولتی و...
راکتیار و شریک جرملرنینگ تاریخ و مردم هیچ قچان اونوت مه یدی!
امریکا باسقینچ دولتی و نوکرلری گلبدین لاشه سینی «صلح» آتی بیلن ینه بیر مرتبه دردلی مظلوم ملتگه اونینگ ظلمینی قبول قیلدیریش اوچون اینتیلماقده. کوپینچه گلبدینلر اوشبو دولت نینگ اینگ دالزرب مهره لریدن بولگن ینه هم باسقینچلر ایچکی ساتیلگن لر بیلن بیرگه اوشبو نفرتلنگن میتیدن فایده لنیب زوال یولینی آلگن نی صفتلب جنایت عمللری اوچون خذمتگه...
کیلتیریله دیگن یا خیراتی برق، نی سالنگ یولی بیلن و نی بامیان یولی بیلن‼
بگونگی کونده کوپ کیشلر شاوقینلرنی یولگه تشله گنلرکه توتاپ پروژه سی نینگ برقی پایه لری که ۵۰۰ کیلو ولت برقنی ترکمنستان اولکه سیدن کابل گه کیلتیره دی باید بامیان ولایتی بیلن کابلگه ایتکوریلسه، نی سالنگ یولی بیلن. اما برق نینگ تشقی قیناقلردن تامین لنیشی بامیان ولایتی دن اوتسه یا سالنگ یولی بیلن بیزنینگ یورتی میز...
«فرخنده نینگ یادلیش مناری» مکمل بولهدی
کابلده دریا سینینگ گوشه سیگه ١٣٩٤ییل ٢٠ دلو آیی نینگ ( ٩ فبروری ٢٠١٦) « افغانستان همبستگی حزبی» نینگ اعضالری و هوادارلری یولچیلردی همکارلگیمینم «فرخنده نینگ یادلیش مناری» نینگ اینگ ایشلرنی بنا سیگه اشتراک قیلدیلر. بو برنامه گه مردمده مجلس سنا سیگه اوتکن نمایندهسی بلقیس روشن هم حصه آلگنیده. همبستگی حزبی نینگ وکیلی سیلی غفار...
اجتماعی تارموقلردن ظالم حاکملردی قورقیشی
بوگون افغانستانده آدملر نینگ و عیینقسه یاش نسل نی زنده لیگگه اجتماعی رسانهلر عیینقسه فیسبوک حادیسه سی مهم بولگن. مملکتی احالیسی اجتماعی رسانهلرده طریقیدن آسانلقه بیرقنچه مسئللرده که دولت عام مردمدن تشقاری درز قیلماقدن آلدنی آلهدی، یول تابیب فکرلرگه تاثیر قیلهدی. ملی سیز مزدور دولتلرده بیر خاصیتلری شول که اوز احالیسنی بیربیرمینم جمع بولیشی و...
«عیاللرده اوریشی» داعشده قریشیگه عیاللرده الهاملنیش قارشیلیک هوجتلی
هوجتلی فلم «عیاللرده اوریشی: عیاللر داعشده قریشیگه» روایت قیلده که قرن ده اینگ رحمسیز و اینگ جاهل نیروسی نی قریشیگه حاضرده مبارز کوردلر و با شهامت عیاللری قارشیلیک قیلیب اوریشه دی. شو هوجتلی « روسیه بوگن – آر.تی» تلویزویونگه پخش بوللدی که نیچه با افتخارکورد قیزلرده زندگی لرنی سوریه گه تعقیب قیلگن که جمیت لریگه...
ایشسیزلیککه قرشی تظاهراتی، ایشلر وزیرلیگی نینگ ایشیگه قفل اوردی
١٣٩٤ نیچی ییلی عقرب آیی نینگ ١٠ ده ساعت ٧ ده ایشسیزلیککه قرشی حرکتی ایشسیزلیک قیینچیلیک لرینی حلی اوچون ایکی هفته آلدین اخطاری دن سونگ بو مرته ایشلر و نگران لر وزیرلیگی نینگ کیره دیگن کته ایشیگینی قلبله دی. عتراضچیلر سانی لحظه به لحظه کوپه یب، اشدی شعارلرنی بیرماقده ایدی. کونلیک ایشلاووچیلر هم اوشبو حرکتگه...
همبستگی حزب نینگ اروپاده گی هواخواه لری افغان پناهجولریدن ارقه داشلیک بیلدیردی
اوشبو نمایشده همبستگی حزبی نینگ هوا خواه لری هم فعال قتنشگن ایدی. اوشبو ییغینده مسوللردن ایکی کیشی بیری دری تیلیده وینه بیرته سی آلمانچه تیلیده صحبتگه چیقیب، افغانستان ملیتینی یمان وضعیتده لیگی جهادلیک تنظیم لری ، طالبلر و داعش ظلمیده بولگنی باره سیده سوزلب فرخنده نینگ زجرکشلیگی، رخشانه نی بی رحمانه سنگسار بولگنی وینه ییتی...
اولکه داشلریمیزنینگ باش کیسیلگنی اوچون اعتراض بیلدیریب کیشیلیک مثلسیز نمایشی
١٣٩٤ نچی ییلی عقرب آیی نینگ ٢٠ نچیسده اولکه داشلریمیزنینگ داعش آدم خوار لری تمانیدن باش کیسیلگنینی دادخواه لیگی اوچون کابل شهریده کیینگ کولمد مینگلرچه مردملیک تظاهرات بولیب، جهور ریس نینگ بناسینی قمره ب ملی خاینلر دست نشانده دولتگه قرشی شعار بیرگن.
فقط باسقینچیلر وغلاملرنی چیقیریشمینم دموکراسی و آسایشلقه ایریشش بۉلیشی مومکین!
افغانستانده اۉستیگه امریکا و متحدلرنی انیک هجومدن اۉون تۉرت ییل کیچیرده. باسقینچیلر بیر خاینانه فیتنه « «ترورگه قره شی اۉریش» مینم صحنه گه تاپیللدیلر. قتللیک و تالانچیلیک بیلن، مواد مخدرده مثلیگه کۉرین مگن اوسیشی و اۉریشده کوپی تیرماقی و جنایتچیلرده و هیرویین سالارلرده سیمیزدریب، بو ییرده حمایه سیز آدملرگه قبرستان قیلگن. باسقینچیلر اۉز استراتژیک و...
کندز، جنایتچی طالب لرده و ترور ملی حکومتی رحمسیز اوتیگه یان دی
کندز ولایتی نینگ طالبلرده قولیگه دوشگندن سونگ، بو شهر دی ایچیگه اوت تیشگن و اوزیلگن اهالیسی شفقت سیز جنایتلرده کوریپ یاتیپتی. ترور ملی حکومتی بیر یشیرینچه معامله مینم بو شهر ده وحشی طالبلرگه تاپشیرده و اولر هم چور و چپاول، بی ناموسلیک و گروهی اولترو مینم اوزلرینی قساوتلیک و بربریتی نینگ ینه بیرقله مردمگه کورگیزده...


text:
عراقین نورمال، سیویل بیر اؤلکه اولاجاغینا اومیدیمیز قالماییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری عراق کورد رگیونال رهبرلیینین باش ناظری نجیروان بارزانی ایشید-این ۲۰۱۴-جو ایل آوگوستون ۳-ده موصولدا تؤرتدیی قانلی اولایلارین ایلدؤنومو مراسیمینده چیخیشی زامانی دئییب.
«بونو بؤیوک مایوسلوقلا دئییرم. عراقلا بوتون یوللاری سینامیشیق، آنجاق تمامیله چارهسیز و اومیدسیزیک. عراق بیزی قورویا بیلمیر و یا قوروماق ایستمیر. بونا گؤره ده تهلوکسیزلییمیزی تعمین ائتمک اوچون رفرندوم یولو ایله بوتون دونیایا تالعیمیزی معین ائده بیلجییمیزی گؤسترملیگیک. رفرندوم بیزیم یگانه مقصدیمیز دئییل، بؤیوک هدفلره چاتماغیمیز اوچون بیر واسطهدیر»، - بارزانی بیلدیریب.
قید ائدک کی، عراق کورد مختار ویلایتینده مستقیللیکله باغلی رفرندومون سنتیابرین ۲۵-ده کئچیریلمهسی نظرده توتولور.


text:
هامینین مجنون کیمی سئودیی گؤرکهملی صنعتکاریمیز منصوم ابراهیموو صنعتده تکرارولونماز ایزلر قویماقلا یاناشی، یئنی خوانندهلر ده یئتیشدیریر. او، اوزون مدتدیر ماراقلا ایزلهنیلن و حیدر علیئو فوندونون دسته یی، آذربایجان مدنیت فوندونون لاییحهسی اساسیندا کئچیریلن «موغام تلویزییا موسابیقهسی»نده مونصیفدیر.
خالق آرتیستی، موغام اوستاسی منصوم ابراهیموو کولت. آز-آ موصاحیبهسینده ائله سؤزوگئدن موسابیقه حاقدا ماراقلی معلوماتلار وئردی.
- منصوم بی، جمعیتده بو واختا قدر کئچیریلن «موغام تلویزییا موسابیقهسی»نین ان یاخشی ایفاچیلارینین ۱-جی و ۲-جی موسابیقهنین ایشتیراکچی لاری اولدوغو فیکری فورمالاشیب. داها سونرا تشکیل ائدیلن موسابیقهلرده ایشتیراک ائدن ایفاچیلار نیه ایلک موسابیقهنین ایشتیراکچی لاری کیمی تانینمادی؟ بونا سبب ندیر؟
- راضییام کی، سونراکی موسابیقهلرده ایشتیراک ائدن ایفاچیلار ۱-جی و ۲-جی موسابیقهده اولانلار قدر گوجلو دئییل. چونکی هر بیر ایشین بیرینجیسی سس گتیرن، چوخ گوجلو اولور. همین موسابیقه آذربایجاندا ایلک دفعه کئچیریلن «موغام تلویزییا موسابیقهسی» ایدی. اونا گؤره ده سئچیلن ان گؤزل سسلر او موسابیقهده بیر یئره توپلاندی. همین موسابیقهدهکی ۲۰-لیین دئمک اولار، هامیسی گؤزل سسلر ایدی. حاضردا دا همین خوانندهلرین هامیسی صنعتدهدیر، آرتیق او اوشاقلارین فخری آدلاری وار. اونلارین هر بیری خالقیمیز طرفیندن تانینیر و سئویلیر. اوندان سونرا کئچیریلن موسابیقهلرده ده یاخشی سسی اولان ایفاچیلار وار ایدی. بئله ایشتیراکچی لارین اولمادیغینی دئسک، بو، سهو اولار. آنجاق تام ۲۰-لیین هامیسی حاقیندا بونو دئمک اولماز. هر موسابیقهده ان آزی ۲-۳ نفر خالقا تانیدیلیب. ۱-جی موسابیقهدن تییار، بابک، ایلکین، بییم خانیم، آرزو، آیتن، ۲-جی موسابیقهدن گوللو، علم الدین خالقین سئویملیسینه چئوریلیب. بو سایی، طبیعی کی، آرتیرماق اولار. بو ایل کئچیریلمیش ۶-جی موسابیقهده ده گؤزل سسه مالیک ایفاچیلار وار ایدی. بزن بیز تنقیدلره معروض قالیریق کی، موسابیقه تئز-تئز کئچیریلیر. اما بو ایل کئچیریلن «موغام تلویزییا موسابیقهسی» آذربایجان خالقینین پوتئنسیالینین بؤیوک اولدوغونو گؤستردی. آلماخانیم، پرویز قاسیموو، روانه، سما، نورلان، والید اؤز ایفالاری ایله بونو ثبوت ائتدی. سئویندیریجی حالدیر کی، بو ایلکی موسابیقهده بیر نفر ده گونئی آذربایجاندان اولان ایفاچیمیز مجید عصری اولدو. فیکریمجه، هر موسابیقهده ۲-۳ نفر سئچیلیرسه، بو، بیزیم اوغوروموزدور. چونکی بو عهدهلیک دئییل، پلان دئییل. بونو دا نظره آلمالیییق کی، هر گؤزل سسی اولان ایفاچینی دا خالق قبول ائتمیر. خالقین سئوگیسینی قازانماق اؤزو ده بیر باجاریقدیر.
- نؤوبتی موغام موسابیقهلری کئچیریلهجکمی؟ موسابیقهده داها پارلاق ایفاچیلارین سئچیلمهسی اوچون هانسی دییشیکلیک لر ائتمه یی نظرده توتورسونوز؟
- بو، حیدر علیئو فوندونون لاییحهسیدیر. بونا رهبرلیگی آذربایجانین ۱-جی ویتسئ-پرزیدنتی مئهریبان خانیم علیئوا ائدیر. لاییحهنین اساس مقصدی اؤلکهمیزده اولان ایستعدادلی گنجلری، گؤزل سسلری اوزه چیخارماق، صنعته، تحصیله جلب ائتمک و خالقا تانیتماقدیر. کئچیریلمیش ۶ «موغام تلویزییا موسابیقهسی»نده آرتیق ۱۲۰ ایفاچی خالقا تقدیم ائدیلیب. نؤوبتی ایللرده ده بئله موسابیقهلرین کئچیریلمهسینی نظرده توتوروق. داها گؤزل سسلری اوزه چیخارماق اوچون بؤلگهلرده، حتی اوجقار داغ کندلرینده بئله ایلکین سئچیم مرحلهسینی حیاتا کئچیریریک. داها سونراکی مرحلهلرده ایسه بوتون سسلره قولاق آسدیقدان سونرا یاخشیلارین یاخشیسینی قالیب اعلان ائدیریک. مونصیف لریمیزین قراری چوخ اوبیئکتیو شکیلده وئردیکلرینی دوشونورم. چونکی مونصیف لر هئیتینین ترکیبینده اولان شخصلر آذربایجانین بؤیوک صنعتکارلاریدیر. مونصیف لر خالق آرتیستلری علیبابا مممدوو، عاریف بابایئو، سکینه عسماییلووا، من، بسته کارلار اتفاقینین کاتیبی، امکدار اینجه صنعت خادیمی سردار فرجوو، یازیچی لار بیرلیینین کاتیبی ایلقار فهمی و «مدنیت» تلکانالینین دیرئکتور موعاوینی، امکدار اینجه صنعت خادیمی نادیر آخوندوودور. بو لاییحهنی تشکیل ائدن هر کسین مقصدی یاخشی ایفاچینی خالقا تقدیم ائتمک، صنعتیمیزده یئنی لئیلی لری، مجنونلاری گؤرمکدیر. منی ان چوخ سئویندیرن بودور.
- بس موغام موسابیقهلریندن کناردا دا پارلاق ایفاچیلارا دستک اولورسونوزمو؟
- البته کی، موغام صنعتینین اینکیشافی اوچون بیز ده الیمیزدن گلنی ائتمهیه چالیشیریق. تارزن ائلچین هشیموو و کامان ایفاچیسی ائلنور احمدوولا بیرلیکده «گنجلشن موغام» لاییحهسی تشکیل ائدیریک. بیزیم بو لاییحهده اساس مقصدیمیز موسابیقهدن چیخان، یئر توتا بیلمهین، موسابیقهده عمومیتله ایشتیراک ائتمهین گنجلری بو صنعته گتیرمکدیر. بیز بو لاییحه چرچیوهسینده هم ده تار و کامانچا ایفاچیلارینا دستک اولوروق. لاییحه چرچیوهسینده هم گنجلریمیزی تاماشاچیلارا تقدیم ائدیریک، هم ده تانینمیش خوانندهلرین کومپوزیسییا شکلینده او ایفاچیلارلا بیرلشیب موغاملاریمیزدان کومپوزیسییالار قوروروق. ایندییه قدر حیدر علیئو ساراییندا ۶ لاییحهمیز کئچیریلیب. هر لاییحه چرچیوهسینده ایسه ۴۰-۵۰ ایفاچینین خالقا تانینماسینا شرایط یاراتمیشیق.


text:
روسییا زامانلا دنیزده بؤیوک گوج صاحبی اولمادیغینی اعتراف ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله آمئریکانین «ایستراتفور» شیرکتی چیخیش ائدیب. شیرکت مسکوانین اؤز دونانماسینین مالیلشدیریلمهسینی و حربی گمیلرینین سایینی آزالتماقلا بؤیوک دنیز گوجونه چئوریله بیلمیجیینی وورغولاییب:
«روسییا اساس دقتینی بالتیکیانی، اوکراینا، قفقاز و آرکتیکایا یؤنلدیر. اوستهلیک، روسییا آرکتیکاداکی «شیمال» ایستراتژی کوماندانلیغینا ۲۰۲۰-جی ایله قدر حربی دایره ایستاتوسو وئرجک. لاکین روسییا، تزلیکله، بؤیوک دنیز گوجو اولمایاجاغینی اعتراف ائدجک».


text: ایستیرم یازام چوخ شوقولی اوشاخسان...مثلن بالا چرخ خیاطیوی چوخ سویوسن...ایستیسن بیرزادلار تیکه سن یا بیر سری حتی الگو چیخاتمیشدین...نقاشی چکسن...باشیمی هوره سن..باله لباسیوی گیینیب منن ایستییه سن سنه آهنگ آچام...پارکا گئدسن کوف سرسره اللا کلنگه مینه سن...پپا و کانیو کارتونونا باخاسان..زهرانی چاغیراسان...آشپزخانادا منه بیرایشلر گورسن...مامان من ایستیرم سنه کمک الییم بولوسن نققده ایش وار سویورم سنن گورم...سن ایسته دیغین مامان اولام... چوخ درکیلی اوشاخسان....همیده چوخ شلوخسان...آیسل من سویورم سن بوسنیده قالاسان.آخی اوندا سنی قوجاغیما آلانمارام..مامان نیه؟؟بوینده مدرسییه گئدجاغام...تک ئوزم گئدجاغام...توحلریمی اوزالداجاغام...خرید الییه جاغام...


text:
ییلدیریم: ترامپین بئله بیر آچیقلاما وئرممهسی، قلوبال باریش باخیمیندان حیاتی اهمیته مالکدیر
بئله بیر قرارین دوغوراجاغی نتیجهلر جناب پرزیدنتیمیز طرفیندن آچیق شکیلده اورتایا قویولموشدور
واخت وارکن یول یاخینکن آمریکا پرزیدنتینین بئله بیر آچیقلاما وئرممهسی،
هم بؤلگهنین گلهجگی باخیمیندان، هم ده قلوبال باریش باخیمیندان حیاتی اهمیته مالیکدیر.
بئله بیر قرارین دوغوراجاغی نتیجهلر جناب پرزیدنتیمیز طرفیندن آچیق شکیلده اورتایا قویولموشدور
و معلوم اولدوغو کیمی، قودس اوچ بؤیوک دینین مقدس مکانیدیر
دولاییس یله بورادا هر هانسی بیر وئریلمیش فرمان ایله دییشیکلیک ائتمک
اوزون مدتدیر کی، ایسرائیل فیلیسطین آراسیندا داوام ائتمکده اولان و بیر جور حلّ چاتماماسی فیلیسطین دولتینین یارادیلماسی تلاشلارینی دا آرادان قالدیرمیش اولاجاق
دیگر طرفدن یئنی دینلر آراسی چاتیشمانی دا گئتیرمیش اولاجاقدیر.
تورکیه فیلیسطینلی قارداشلاریمیزین حاقلی دعواسیندا بوتون ایسلام عالیمی بیرگه بو گونه قدر اولدوغو کیمی بوندان سونرا دا یانیندا اولاجاقدیر.


text:
ترامپ: او تروریست نینگ اعدام ایتیلیشی کیره ک
دونالد ترامپ توناوون نیویورکده تروریستیک هجوم اویوشتیرگن کیشی نینگ اعدام ایتیلیشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیردی
امریکا قوشمه ایالتلری دولت رهبری دونالد ترامپ, توناوون نیویورکده موتری نی بایسکل یولی گه هیدَشی آرتیدن موتر دن توشیب اوق اوزگن لیگی سببلی انسان لرنینگ جان بیریشیگه سبب بولگن تروریست نینگ اعدام ایتیلیشی نینگ ضروری ایکن لیگی نی معلوم قیلدی.
ترامپ, تویتر آرقه لی بیرگن بیاناتلریده, "نیویورک تروریستی کسلخانه ده گی اتاقیده داعش بیراغی نی آسیشنی طلب ایتدی. او خرسند. او 8 کیشی نی اولدیررایکن, 12 کیشی نینگ ایسه یره له نیشی گه سبب بولدی. اوشبو کیشی نینگ اعدام ایتیلیشی کیره ک" دییه قید ایتدی.
اوشبو حادثه عاقبتیده 8 کیشی جان بیررایکن, 15 نفر ایسه یره لنگن ایدی.
امریکا رسانه لری اوشبو ترورچیلیک هجومی نینگ میلادی 2010 نچی ییلیده امریکا گه کیلگن اوزبیکستان لیک سیف الله سَیپوف تامانیدن اویوشتیریلگن لیگی نی بیلدیردی.
سیپوف نینگ هم اعتراف ایتگن لیگی معلوم قیلیندی.
سیپوف, خودی منه شوو هجوم نی داعش نامیدن اویوشتیرگن لیگی نی بیلدیردی.


text:
ایشیق- آذربایجان
ادبیات و اینجه صنعت سایتی
آذربایجانین
تانینمیش اجتماعی شخصیتی و گؤرکملی حکیم شاعری و جذامیلرله علاقهدار بیر عؤمور
چالیشدیغی اوچون ائل آراسیندا جذامیلرین آتاسی آدلانان دوقتور محمدحسین
مبین(شیمشک) بو گون وفات ائتمیشدیر.
گونو تبریز
شهرینده حیاتا گؤز یومموش و صاباح (سهشنبه) تورپاغا تاپشیریلاجاقدیر. خالقیمیزین
بو فداکار اوغلونون وداع و تورپاغا تاپشیرما مراسیملریله باغلی الیمیزه چاتان هر
هانکی بیر خبری عزیز و حؤرمتلی اوخوجولاریمیزا چاتدیراجاغیق.
الیمیزه چاتان خبره
اساسن دوقتور محمدحسین مبین(شیمشک) ۸۸ یاشیندایکن قوجالیق اوجباتیندان مهر آیینین آلتیسیدوشنبه
ایشیق- آذربایجان
ادبیات و اینجه سایتی امکداشلاری باش وئرن بو آغیر ایتگینی خالقیمیزا، اؤلکه
اجتماعیاتینا، ادبی جمعیتیمیزه و مبین عائیلهسینه باش ساغلیغی و اوستادین
اونودولماز و شرفلی خاطیرهسینه عشق اولسون دئییر.
ایشیق- آذربایجان
ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۰۶/
۰۷/
۱۳۹۴


text:
ارمنیستانین یئنی حکومتی سرژ سرکیسیانین رسپوبلیکا پارتییاسینین حاکمیتدهکی سون دایاغی اولان ایروان مرینه قارشی یئنی هوجوما باشلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ارمنیستانین میللی تهلوکهسیزلیک خیدمتی مرییادا یوخلامالارا ایستارت وئریب. یوخلامالارین داها چوخ مر تارون مارکاریانین رهبرلیک ائتدیی «ایروان» فوندو ایله باغلی اولدوغو بیلدیریلیب.
قید ائدک کی، پاشینیان حاکمیته گلدیکدن سونرا مارکاریانا قارشی هوجوملار شیددتلنیب. نیکول پاشینیانین باش ناظر سئچیلمهسیندن سونرا اونون طرفدارلاری بیر نئچه هفته ایروان مئرییاسی اؤنونده اعتراض آکسییالاری کئچیریبلر. آکسییالارا خصوصیله وطنداش موقاویلهسی پارتییاسینین همصدری آلئن سیمونیان اؤندرلیک ائدیب. لاکین مارکاریان سونرادان سیمونیانی ایروان شهر شوراسیندان اوزاقلاشدیرماغی باجاریب و اؤز پوستونون تهلوکسیزلیینی تعمین ائدیب.
سونراکی مدتده مارکاریانا قارشی حکومتین تضییقلری کسیلمک بیلمهییب. حکومت بو دفعه ایروان فوندونو هدف سئچیب و بورادا جدی ماخیناسییالارا یول وئریلدیینی ادعا ائدیب. مارکاریان ایسه اؤز نؤوبهسینده بو فوند واسطهسیله حیاتا کئچیردیی کورروپسییا فعالیتلرینی گیزلتمک اوچون فوندو باغلایاجاغینی سؤیلهییب. حکومت مارکاریانین بو ایستیی ایله رازیلاشماییب.
تارون مارکاریان ارمنیستان کئچمیش حاکم پارتییاسیندا بؤیوک نفوذو اولان شخصدیر. آتاسی آندرانیک مارکاریانین هم رسپوبلیکا پارتییاسینین یارادیجیلاریندان بیری، هم ده باش ناظر (۲۰۰۰-۲۰۰۷-جی ایللر) اولماسی و سیاسی الیتادا اؤلوموندن سونرا دا یوکسک نفوذونون قالماسی تارون مارکاریانین سونرا مئر وظیفهسینه قدر یوکسلمهسینه شرایط یارادیب.


text:
محلی رسمیلر: کنرده گی قوشمه عملیاتده 11 باله هلاک بولگن
محلی مقاملرگه کوره، کنر لایتیده یولگه قوییلگن قوشمه عملیات عاقبتیده اوشبو لایتی نینگ شیگل تومنیده اون بیر باله اولیب و آلتی عیال یره لنگن.
محل یشاوچیلری ، هجومده هلاک بولگن باله لرنینگ جسدلرینی اعتراض شکلده تومن مرکزیگه کیلتیرلگنلر.
شونینگ دیک محل مسووللری، بو عملیات ده طالبان نینگ محلده گی ایکی مهم قوماندانی شامل آلتی طالب هلاک بولگنینی معلوم قیلگن.
افغانستانده فعالیت آلیب باره یاتگن ایساف کوچلری، مذکور عملیات ده عادی اهالی یره لنگنینی تصدیق له گن،اما عادی اهالی تلفاتی باره سیده تیکشرو آلیب باریشینی تاکیدله گن.
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگیگه کوره، هلاک بولگن ایکی طالبان قوماندانی کنر ولایتیده عملگه اشریلیب کیلگن قطار ناقرارلیک لرگه قولی بولگن.


text:
بوندسلیقا
بوندسلیقا، آلمان فۇتبول لیقالارینین عۆمومی آدیدیر. بوندسلیقا آلمانداکی بۆتون فۇتبول لیقلرینه احاطه ائتسه ده عۆمومی اوْلاراق ان اۆست سوییهسی تعیین ائتمک اۆچون ایستیفاده ائدیلر. ۱. لیقادا عۆمومی ۱۸ تاخیم یئر آلیر. بوندسلیقا سؤز معناسی اوْلاراق میلّی لیقا دئمکدیر. بوندسلیقا آوروپا داخیلینده ان کیفیتلی ۵ لیقادان بیری اوْلاراق قبول ائدیلیر.
۱۹۶۳-جی ایلدن بری بوندسلیقا وضیّعت اوْینانان لیقادا ان باشاریلی کلۇب ۱۹۶۳-ده بری ۲۵ دفعه چمپیون اوْلان بایرن مونیخ فوتبول کولوبو 'دیر. بوروسیا دورتموند فوتبول کولوبو ۵ ایله بوروسیا مونشنقلادباخ ۵ چمپیونلوق ایله بایرن مونیخی تعقیب ائتمکدهدیر. بۇ کلۇبلارین یانیندا آوروپا و میلّی باشاریلریندن اؤتری ان چوْخ تانینان دیگر کلۇبلار ایسه وولفسبورق فوتبول کلوبو، شالکه ۰۴ دیر. ۱۹۶۳-جی ایلدن اوّل تشکیل ائدیلن (۱۹۰۳'دن اعتباراً) دییشیک آلمان لیقا بیرلیکلرینین (شرقی آلمان لیقاسی داخیل) گؤز اؤنونه آلیندیغیندا بایرن مونیخه - کی بایرن مونیخ ۲۳ چمپیونلوغون هامیسینی بوندسلیقا داخیلینده و ۱۹۶۹-جی ایلدن اعتباراً قازانمیشدیر شابلون:بوندسلیقا


text:
روبئرت کؤچریانین حبسی ارمنیستانا ایتیردیی سووئرنلیگی قایتارماق پروسسینده سادهجه آیسبئرقین گؤرونهن حیصهسیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ارمنیستانین اکس-پرزیدنتی لئوون تر پطروسیانین میللی تهلوکهسیزلیک مسئلهلری اوزره اکس-موشاویری آشوت مانوچاریان دئییب.
«۲۷ اوکتیابر ۱۹۹۹-جو ایلدهن سونرا (پارلامئنت تئراکتی) ارمنیستان اؤزونون موستقیللیینی ایتیردی. اؤلکه خاریجی ایداره ائتمه رژیمینه کئچدی. کؤچریان اونون خلفی سرژ سرکیسیان کیمی خاریجدن تعیین اولونان آدمینیستراتور ایدی. ارمنیستانی داواملی اولاراق لیوییا، سورییا، عراق کیمی محوه آپاردیلار. ایندی ایسه ایرنج سیستمین داغیلماسی گئدیر. کؤچریانا قارشی جینایت ایشینه من بو کونتکستده باخیرام.
کؤچریان ۲۰۰۸-جی ایلده حقیقتا کونستیتوسیون قورولوشو دییشدی. ایندی هم کؤچریان، هم ده سرکیسیان خاریجی کوراتورلارین واسطهسیله مقاومت گؤسترمهیه چالیشیرلار. اونا گؤره ده اونلاری بوتون ایمکانلاردان محروم ائتمک لازیمدیر» – دئیه او بیلدیریب.


text:
ایسرایل باش ناظری بنیامین نتانیاهو غزه سرحدیندهکی وضعیتله علاقدار ایجلاس کئچیرهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ایجلاسدا ایسرایل مدافعه ناظری آویگدور لیبرمان، باش قرارگاه رئیسی قادی آیزنکوت، عمومی تهلوکهسیزلیک خیدمتینین رهبری (شاباک) ناداو آرقامان ایشتیراک ائدجک. ایجلاس مدافعه ناظیرلیینین تل-اویودهکی کیرییا کومپلکسینده باش توتاجاق.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه ایسرایلله حماس آتشکسله باغلی دانیشیقلارا باشلاییب. دانیشیقلار مخفی شکیلده قطرده کئچیریلیر. طرفلر آتشکسله باغلی راظیلاشاجاغی تقدیرده حماس قزغزاداکی حاکمیتینی فیلیسطین آدمینیستراسییاسینا تحویل وئرهجک.


text:
زیتون یاله سی عملیاتی نینگ کوتیلگن سیاسي نتیجه لری
سیاسی تحلیل خاص برنامه
«زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ کوتیلگن سیاسي نتیجهلری
«زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ سوريه نینگ شمالیده پیدا قیلگن ینگی قوّت موازنتی، سوريه معماسی نینگ سیاسي ییچیم جریانگه هم اوز تأثیرینی کورسهتیشی ممکن.
تورکيه تامانیدن سوريه نینگ حلب ولایتی نینگ عفرین تومنیدهگی YPG ترور تشکیلاتینی یوق قیلیش نیتیده باشلهتیلگن «زیتون یالهسی» عملیاتی اوز نهایهسیگه ییتدی. عملیات نینگ بیرینچی آیی، ایکّینچی آیگه نسبتاً مرکّب اوتیشیگه قرهمهی چیگره حدودیدهگی YPG ترور تشکیلاتی نینگ تورک قوراللی کوچلریگه قرشیلیک کورسهتیش صلاحیتی استه-سیکین ضعیفلب باشلهدی. بو نینگ عاقبتیده عملیات ینه-ده تیزلشدی و قیسقه وقت ایچیده عفرین تورکیه قوراللی کوچلری تامانیدن اورهب آلیندی. بو جریانده YPG ترور تشکیلاتی قیشلاق جایلرینی ترک ایتگن حالده عفرین تومن مرکزی تامان یول آلدی. نتیجهده YPG ترور تشکیلاتی نینگ عفرین مرکزینی ایگهللب آلیش اوچون کورهشگه قتّيق تیارلنیشی کوتیلر ایکن شهر مرکزیده اوروشیش نری تورسین حتا قرشیلیک هم کورسهتالمهدی و عفرین دییرلی هیچ قندهی تهلش-تارتیشسیز تورک قوراللی کوچلری بیلن ایرکین سوريه اوردوسی نینگ نظارتی آستیگه آلیندی.
«زیتون یالهسی» عملیاتی حربي نقطهی نظریدن تیز-تیز قولگه آلیندی. لیکن عملیات نینگ حربي جهتیدیک مهم بولگن باشقه مسألهلر هم بار. اولر اوستیدن ایسه تورلی سواللر توغیلدی. بولر عفرین تورکيه نظارتی آستیگه آلینگنیدن کیین سوريه معماسی نینگ قندهی دوام ایتیشی؛ تورکيه نینگ YPG ترور تشکیلاتیگه قرشی کورهشی؛ سوريهده تورکيه-امریکا قوشمه ایالتلری رقابتی یاکه بو وضعیت نینگ ایکّی مملکت همکارلیگیگه کورسهتیشی ممکن بولگن تأثیرلری؛ YPG ترور تشکیلاتی نینگ ملي و خلقارا اتفاقلری اوستیدهگی اورنی نینگ قندهی بولیش مسألهسیدیر.
«زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ تورکيه جهتیدن اینگ مهم نتیجهسی عسکری کوچینی کورستیشی دیر. فیرات قالقانی عملیاتی بیلن قیاسلنگنیده ینه-ده قیین اوتدی دیسهک هم مبالغه بولمهیدی. چونکه تورکیه قوراللی کوچلری بو عملیاتده ینه-ده قیین بیر جغرافیهده، ینه-ده کوپ تروریستگه قرشی کورهش آلیب باریشگه مجبور بولیب قالدی. شونگه قرهمهی قیسقه وقت ایچیده، ینه-ده آز یوقاتیش بیلن عملیاتنی موفقیتلی روشده تماملهدی. شوندهی ایکن حربي کوچینی اورتهگه قویگن و بوندن فایدهلنیش ارادهسی بارلیگینی تروریستلرگه کورسهته آلگن تورکيه نینگ منبیج و فرات نینگ شرقیدهگی YPG ترور تشکیلاتیگه قرشی کورهشده ینه-ده کوچلی بولیشی انیق. اینگ قیزیغی امریکا قوشمه ایالتلری، تورکیه قوراللی کوچلری آلدیده هیچ قندهی طاقت قیلالمهگن YPG ترور تشکیلاتینی قچان و قهییرگچه حمایه قیله آلیشی حقیده اوزینی-اوزی سوراق قیله باشلشی ممکن. بو ینگی وضعیت امریکا قوشمه ایالتلرینی ایکّیته موضوعده قییناققه سالهدی. شو دایرهده اوّلاً بار امریکا قوشمه ایالتلری تورکيهنی قانیقتیریش اوچون منبیج مسألهسیده بعضی امتیازلر بیره باشلشی ممکن یاکه منبیجده YPG ترور تشکیلاتی نینگ حمایه قالقانینی کوچهیتیریش احتمالی هم بار. امریکا قوشمه ایالتلری کوپراق ایکّینچی یولنی تنلهیدیگندیک. زیرا امریکا قوشمه ایالتلری عفرینده حمایه قیلالمهگن YPG ترور تشکیلاتینی اوزی نینگ حربي نظارتی آستیدهگی منبیجده هم حمایه قیلالمسه اونده تشکیلاتنی قولدن بای بیریشینی یخشی بیلهدی. اگر تورکيه و امریکا قوشمه ایالتلری منبیجده کیلیشگودیک بولسه اونده YPG ترور تشکیلاتی حقیقتدن هم ایران/ بشارالاسد حکومت اتفاقیگه یونهلیش فکرینی یوریتیشی ممکن.
عرب اهالیسی نینگ YPG ترور تشکیلاتیگه بولگن اعتراضی
«زیتون یالهسی» عملیاتی YPG ترور تشکیلاتی نینگ منبیج و فرات دریاسی نینگ شرقیدهگی عربلر بیلن بولگن همکارلیگینی هم ضعیفلهتهدی. YPG ترور تشکیلاتی نینگ سوريه دموکراتیک کوچلری ترکیبیدهگی عربلر بیلن قیلگن همکارلیگی منفعد و عرب قبیلهلری نینگ محلي خوفسیزلیگینی کفالتگه آلیش سببیگه تهیهنماقده. YPG ترور تشکیلاتی نینگ اهالی سانی نینگ کوپچیلیگینی عربلر تشکیل ایتگن منطقهلرده دییرلی موجودیتی یوقلیگی معلوم.
اینیقسه منبیج، سوريه معماسی پیدا بوله باشلهگنیدن بیری مخالفت گروهگه عاید بیر شهردیک قبول قیلینیب کیلدی. اعتبار بیرگودیک بولسهک حاضرگچه هم ایرکین سوريه اوردوسی ترکیبیده منبیجلیکلر کوپ اوچرهیدی. شو نینگ اوچون هم YPG ترور تشکیلاتی نینگ «زیتون یالهسی» عملیاتی آرقهلی معلوم بولگن ضعیف جهتی منبیج ایچیدهگی توشونچهلرنی اوزگرتیرهدی.
شونده ی قیلیب اوزاق مدتدن بیری منبیج اهالیسی نینگ بیر بولهگی YPG ترور تشکیلاتیگه قرشی نمایشلر اویوشتیرماقده. کیلهسی دورده بو واقعهلر ینه-ده آرتیشی ممکن. منبیجده YPG ترور تشکیلاتیگه کورهش آلیب باریش اوچون امکان کوتگن قِسملر، تورکيه نینگ منبیج مسألهسیده قنچهلیک جدّي ایکنلیگینی کوریش و انه شونگه قرهب اوز اورنینی بیلگیلب آلیش نیتیده. «زیتون یالهسی» عملیاتی تورکيه نینگ حربي کوچیدن قنچهلیک فایدهلنه آلیش ارادهسی نینگ بارلیگینی اثباتلشی بیلن بیرگه YPG ترور تشکیلاتی نینگ هیچ قندهی آیاق تیرهش امکانی نینگ یوقلیگینی کورسهتیشی جهتیدن هم مهمدیر. بو آرقهلی خلقارا باسیملر نینگ هم تورکيهگه مانعلیک قیلالمسلیگی معلوم بولدی.
YPG ترور تشکیلاتی عفرینده مغلوب بولدی لیکن اونینگ قندهی قیلیب مغلوب بولگنلیگی هم مهم مسأله. «زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ بیرینچی باسقیچینی حسابگه آلمهگودیک بولسهک، ترور تشکیلاتی مذکور عملیات چاغیده هیچ قندهی آیاق تیره یالمهدی. توغریراغی آیاق تیرهشگه حالی-قدرتی هم قالمهگنلیگی اوچون شهر مرکزینی هم قاچیش یولی آرقهلی ترک ایتدی. بو وضعیت YPG ترکیبیدهگی سوريهلیکلرنی، اوزلرینی پی کاکا ترور تشکیلاتی نینگ منطقوي آرزولریگه قربان قیلمسلیککه آلیب باریشی ممکن.
بو وضعیت نینگ طبيعي نتیجهسی یقینده YPG ترکیبیدهگی پی کاکا اعضالری بیلن سوريهلیکلر نینگ ایکّیگه بولینیب کیتیشی بیلن اوزینی یقّال کورسهتیشی ممکن. بو اساسنی اثباتلهگن سببلردن ینه بیری عفرین تومن مرکزیده YPG ترور تشکیلاتی نینگ قندهی فعالیت آلیب باریشی مسألهسی بوییچه پی کاکا اعضالری بیلن محلي جنگریلر اورتهسیده کیلیب چیققن تورلی فکر ضدلیگی دیر. پی کاکا باشقروولری آخرگی کونگچه عفرینده آیاق تیرهشنی طلب قیلر ایکن، عفریندهگی قندیللیک تروریستلر بونگه عمل قیلیشده حرکت قیلر ایکن، محلي جنگریلر بونگه عمل قیلیش اورنیگه قاچیش یولینی تنلهدی.
روسیه و تورکيه همکارلیگی ینه-ده آرتیشی ممکن
«زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ سوريه نینگ شِمالیده یرهتگن ینگی موازنتی سوريه معماسی نینگ سیاسي جهتدن حل قیلینیشی توغریسیدهگی جریانگه هم اوز تأثیرینی کورسهتیشی ممکن. تورک قوراللی کوچلری بیلن سوريهلیک مخالف گروه هم شمالده باریب کوچلی اکتورگه ایلنیب بارماقده. ادلیبده «زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ تماملنیشی آرتیدن ییتّینچی نظارت نقطهسی تشکیل ایتیلدی. اون ایکّینچی نظارت نقطهسی نینگ تماملنیشی بیلن ایدلیبده کمیده اورته مدتده مخالفت گروه نینگ نظارتی کفالت آستیگه آلینگن بولهدی. بو آرقهلی جرابلوسدن باشلب جیسر الشّگورگچه بولگن میدانده ایرکین سوريه اوردوسی حدودی پیدا بولهدی. تورکيه حمایهسیدهگی بو حدود، معمانی سیاسي یوللردن حل قیلیش مذاکرهسیده حکومت نینگ امتیاز بیریب بیریشی بیلن کیلیشیب آلیش مسألهسینی ینه-ده قولهیلشتیرهدی.
عفریندهگی وضعیت آرتیدن سوريهدهگی تورکيه-روسیه مناسبتی ینه-ده مستحکملنیشی ممکن. تورکيه، امریکا قوشمه ایالتلری بیلن منبیج مسألهسیده کیلیشالمهگودیک بولسه اونده باسقیچمه-باشقیچ مذکور شهردهگی کوچینی آرتتیرهدی. عفریندهگی وضعیت آرتیدن تورکيه YPG ترور تشکیلاتیگه قرشی کورهش مسألهسیده روسیه تامانیدن ینه-ده کوپراق قوللب-قوّتلنیشی ممکن. زیرا بوندن بویان هدفدهگی YPG ساحه لری عینِ وقتده امریکا قوشمه ایالتلری منطقهلری حسابلنهدی. روسیه، بشارلاسد حکومتی و ایران بیلن بیرگه سوريه نینگ شرقیده امریکا قوشمه ایالتلری بیلن کتّه رقیب بوله باشلهدی. حکومتنی قوللب-قوّتلهگن کوچلر دیر الزور منطقهسیده بیر نیچه مراتبه سوريه دموکراتیک کوچ منطقهلریگه مداخله قیلماقچی بولدی. لیکن بونگه قرشی امریکا قوشمه ایالتلری نینگ قتّيق اعتراضیگه دوچ کیلدی. لیکن تورکيه نینگ هم منبیج اوستیدهگی باسیمینی آرتتیریشی امریکا قوشمه ایالتلری باسیم بیلن دوچ قالیشی باعث بو نتیجه مذکور اکتورلر تامانیدن هم ایجابي قبول قیلینیشی ممکن.
YPG ترور تشکیلاتی عفرینده مغلوبیتگه اوچرر ایکن روسیه بیلن هیچ قندهی حربي علاقهسی قالمهدی. بو نینگ نتیجهسیده تشکیلات بوتونلهی امریکا قوشمه ایالتلری حمایهسیگه اوتدی. اوندن تشقری YPG، «زیتون یالهسی» عملیاتینی قوللب-قوّتلهگنی اوچون مغلوبیتیده روسیهنی هم عیبلهماقده. شو نینگ اوچون هم یقینده روسیه-YPG مناسبتلری هم بوزیلیشی ممکن. بو هم بولسه تورکيه نینگ روسیه بیلن بولگن همکارلیگی نینگ اساسینی مستحکملهیدی. تورکيه-امریکا قوشمه ایالتلری بحرانی ایسه آرتهدی.
عفرین عملیاتی چاغیده روسیه نینگ تورکيهگه بولگن همکارلیک معاملهسی ایجابي ایدی. لیکن بونی سوريهدهگی اتفاقلری حسابلنگن ایران و بشارالاسد حکومتی اوچون ایتیش قیین البته. حتا ایران نینگ عفرین حقیدهگی مناسبتی یوزهسیدن روسیهگه قرشی یخشی مناسبتده بولمهگنلیگینی ایتیش ممکن.
«زیتون یالهسی» عملیاتی دوام ایتر ایکن حکومتنی قوللب-قوّتلهگن کوچلر بیلن ایران تامانیدن قوللب-قوّتلنگن کوچلر نینگ YPG ترور تشکیلاتینی قوللب-قوّتلش اوچون عفرینگه کیریب باریشی بونگه اورنک دیسهک مبالغه بولمهیدی.
بلکه بوندن روسیه باخبردیر لیکن انیق روسیه نینگ تصدیقی و قوللب-قوّتلشی بیلن عملگه آشگنی یوق. روسیه نینگ تورکيه بیلن ایران/حکومت اورتهسیدهگی بیطرفلیگی حربي جهتدن اوستون بولگن تورکيهگه ایجابي حصه قوشدی و تورکيه YPG اعضالری بیلن بیرگه اونی قوللب-قوّتلهگن شیعه کوچلرینی هم نشانگه آلدی.
شو نینگ اوچون هم ایران نینگ حمله سی پوچ بولدی. روسیه نینگ بو مناسبتیده تورکيه بیلن سوريهدن تشقری هم دوام ایتتیریلگن همکارلیک نینگ اهمیتی کتّه. لیکن روسیه سوريهده کوچیگه-کوچ قوشیلگن ایرانگه قرشی تورکيه نینگ موازنتلی کوچیگه هم محتاجدیک. زیرا عفریندهگی وضعیت ادلیبده هم یوز بیرماقده. ادلیبده نظارت نقطهلرینی تشکیل ایتیش اوچون ایلگریلهگن تورک اوردوسی، ایران تامانیدن قوللب-قوّتلنگن خوفسیزلیک کوچلری نینگ هجوملریگه معروض قالر ایکن روسیه نینگ نظارت نقطهلری نینگ تشکیل ایتیلیشینی قوللب-قوّتلهدی.
سوريه نینگ شِمالیده ایجاد بولگن ینگی کوچ توازنلری
«زیتون یالهسی» عملیاتی نینگ نتیجهلری ایران و حکومت نینگ قیغولرینی هم آرتتیرهدی. بوندن بویان تورکيه ایرکین سوريه اوردوسی بیلن بیرگهلیکده حلبدهگی حکومت منطقهلری اوستیدهگی کوچینی ینه-ده آرتتیریش کوچیگه ایگه. آستانه جریانی نتیجهسیده تامانلر اوروش کوتیلمسه هم بیر-بیری نینگ نیتیگه ایشانمهیپدی. اینیقسه ایران اوزیگه قرهشلی خوفسیزلیک کوچلری نظارتی آستیدهگی نبول و زهرا مسکونی جایلر نینگ خوف آستیده کیرگن دیگن فکرده.
ایران و حکومت نینگ YPG/ PKK ترور تشکیلاتیگه بولگن مناسبتی ایسه بوندن بویان منبیج و فرات دریاسی نینگ شرقیده قندهی یول توتهجگینی کورسهتهدی. مسألهنی موجود اتفاقلر اوستیدن قولگه آلگودیک بولسهک اونده تورکيه نینگ منبیج و فرات دریاسیده اوز کوچینی آرتتیریشی، بو اکتورلر تامانیدن ایجابي کوتیب آلینهدی.
لیکن امریکا قوشمه ایالتلری خوفینی ایکّینچی خوف صفتیده قبول قیلگن ایرکین سوريه اوردوسیگه هم المشتیریلمهیدی. منبیج و فرات دریاسی نینگ شرقیدهگی امریکا قوشمه ایالتلری-YPG اتفاقی نینگ دوامی تورکيه-ایران کوردیناسیونی اوچون زمین تیارلشی ممکن. لیکن ایران و حکومت بونگه قرهگنده کوپراق YPG ترور تشکیلاتینی اوز مرکزیگه تارتیشگه حرکت قیلیشی ممکن. بوندهی همکارلیک امکانی نینگ بارلیگی عفرینده کوزهتیلدی. امریکا قوشمه ایالتلری نینگ سوريهده اینگ مهم خوف صفتیده قبول قیلگن شیعه کوچلری YPG ترور تشکیلاتی اعضالری بیلن بیرگه صورهتگه توشیشی، امریکا قوشمه ایالتلریده بعضی شبههلرنی توغدیردی. امریکا قوشمه ایالتلری، YPG ترور تشکیلاتینی منبیجده هم حمایه قیلالمهگودیک بولسه اونده تشکیلات نینگ ایران تامانیگه اوتیشی احتمالی پَی قیلگن بولیشی ممکن. بوندهی بیر سناریو تورکيه-امریکا قوشمه ایالتلری یقین بولیشلری گه آلیب کیلیشی ممکن. تورکيه ایسه اتفاقلرینی قندهی انیقلش مسألهسیده انیق قرارلر قبول قیلگن وضعیتده. تورکيه جهتیدن YPG بیلن همکارلیک قیلگن اکتور خوف اولهراق قبول قیلینهدی و انه شوندهی بهالنهدی.
آیتون اورخان، یقین شرق ستراتیژیک تدقیقات مرکزیده، (ORSAM) متخصص صفتیده ایش آلیب بارماقده.


text:
اوغوزتی وی: 6 ایسفند (24 فئورال) تاریخینده قازاقیستاندا آکتاو شهرینین دنیزکناری پارکیندا آزربایجانین آکتاوداکی باش کونسوللوغونون و آکتاو شهریندکی آذربایجانلی طلبه-گنجلرین تشکیلاتچیلیغی ایله خوجالی سویقیریمینین قوربانلارینین خاطرهسینه هسر اولونموش آکسیا کئچیریلیب.
باش کونسوللوقدان وئریلن معلوماتا گؤره، “خوجالییا عدالت” کامپانیاسی چرچیوهسینده تشکیل اولونموش آکسیادا مانقیستاو ویلایتینده یاشایان چوخسایلی سویداشلاریمیزلا یاناشی، آکتاو شهریندکی باش کونسولو و کونسوللوغون امکداشلاری، آکتاو شهر ایجتیمایت نمایندهلری، آکتاو شهرینین اینجسنت و رسساملیق مکتبلرینین معلم و طلبهلری، ویلایتده فالیت گؤسترن دیگر دیاسپورلارین رهبرلری و عضولری، کیو نمایندهلری ایشتیراک ائدیبلر.
ائیلمده خوجالی شهرینده قتله یئتیریلمیش اینسانلارین روحو آنیلاراق، اوزرینده آذربایجان، قازاخ، روس و اینگیلیس دیللرینده “خوجالییا عدالت” سؤزلری یازیلمیش یانار شارلار سمایا بوراخیلیب
قارداش قازاقیستاندا “خوجالییا عدالت” اوچون ائیلم کئچریلدی
اوغوزتی وی: 6 ایسفند (24 فئورال) تاریخینده قازاقیستاندا آکتاو شهرینین دنیزکناری پارکیندا آزربایجانین آکتاوداکی باش کونسوللوغونون و آکتاو شهریندکی آذربایجانلی طلبه-گنجلرین تشکیلاتچیلیغی ایله خوجالی سویقیریمینین قوربانلارینین خاطرهسینه هسر اولونموش آکسیا کئچیریلیب.


text:
افغانستان اوزبیک لری نینگ ینه بیر فرهنگی موفقیتی
ینگی بیر اوزبیکچه- دریچه سوزلیک باسیلیب چیقدی
افغانستان اوزبیک لری آره سیده مهم بیر فرهنگی اورین ایگلله گن استاد رحیم ابراهیم نینگ اوزبیکچه- دریچه سوزلیگی چاپ ایتیلدی.
استاد ابراهیم نینگ اوشبو سوزلیگی نینگ افغانستانده یشیتگن اوزبیک لرنینگ اوز تیل لری نی ینه ده یخشیراق اورگه نیش لری اوچون اوزی گه خاص حصه قوشه دیگن لیگی بیلدیریلماقده.
ینگی چاپ بولگن خودی منه شوو کتاب نینگ بازارده ساتیله باشلنگن لیگی بیلدیریلدی.
استاد ابراهیم فیسبوک آدرسی آرقه لی ترقتگن پیامیده, اوشبو کتاب نینگ تیل بوییچه موجود قیین چیلیک لرنینگ بیر قسمی نینگ ییچیلیشی گه حصه قوشیشی نی امید ایتگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
روسییا ایله غرب آراسینداکی سویوق موناسیبتلر روسییا وطنداشلارینین دوللارا اولان طباتینین آرتماسینا و بانکلاردا دوللار قیتلیغینین یارانماسینا سبب اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری روسییا بانکلارینداکی دوللار قیتلیغینین سببلرینی شرح ائدن اقتصادچی اکسپرت ناطیق جعفرلی دئییب. او بیلدیریب کی، بینلخالق شیرکتلر دوللارین، بو ایلین سونو و گلن ایلین اولیندن اعتباراً باهالاشاجاغینی و روس روبلونون دیردن دوشجیینی احتیمال ائدیرلر. اکسپرتین سؤزلرینه گؤره، حکومت بونون قارشیسینی آلماق ایستیقامتینده بیر سیرا تدبیرلر ده گؤرور:
«روسییا مالییه ناظرلیگی اوزون زاماندیر کی، دوللار آلغی-ساتقیسینی بیرژالار واسطهسیله حیاتا کئچیریر. یعنی بیرژالارا موداخیله ائدرک، آلیش-ساتیش پروسسینی تنظیملهمه آلتلریندن ایستیفاده ائدیر. بونونلا دا اونلار دوللارین داها چوخ باهالاشماسینا ایمکان وئرمیرلر. ایندیسه بیان ائدیبلر کی، گلن ایلدن اعتباراً بو واسطهلردن ایستیفاده ائتمهیهجکلر. یعنی مالییه ناظرلیگی داها چوخ بازارین رئاکسییاسینا اویغون اولاراق آددیم آتاجاق. بو دا اهالیده «مالییه ناظیرلیینین مداخیلهسی اولمایاجاقسا، او زامان دوللارین باهالاشماسی احتیمالی یوکسکدیر»فیکرینین فورمالاشماسینا سبب اولور».
اکسپرت دوللارا طلباتین هم ده سیاسی و پسیخولوژی سببلرله باغلی اولدوغونو بیلدیریب:
«اوزون زاماندیر احتیمال اولونوردو کی، روسییا ایله غرب آراسیندا باش وئرن سویوق موناسیبتلر بیر مدت سونرا دوزلهجک. ۲۰۱۷-جی ایل اوچون بؤیوک گؤزلنتیلر وار ایدی. هم آمریکاداکی پرزیدنت سئچکیلریندن، هم ده آوروپادا بعضی سیاستچیلرین و سیاسی قروپلارین اؤنه چیخماسیندان سونرا بئله بیر احتیمال فورمالاشمیشدی. سون پروسسلر ایسه اونو گؤستریر کی، هم آوروپا بیرلیگی اؤلکهلری، هم ده آمریکا روسییایا قارشی داها جدی سانکسییالارین تطبیق اولونماسینا و بو سانکسییالارین داها دا گنیشلندیریلمهسینه باشلاییب. بو دا بوتون اومیدلری سونلاندیردی. مناسیبتلرین بئله اولماسی دوللارا طلباتین آرتماسینا سبب اولان پسیخولوژی عامللردن بیری ایدی.
دیگر بیر مسئله ایسه نفتله باغلیدیر. چونکی روسییا نفتدن آسیلی اولان اؤلکهدیر. بو یاخینلاردا روسییا مرکزی بانکی انرگتیکا ناظیرلیینه چوخ ماراقلی آراشدیرما تقدیم ائدیب، گؤزلنتیلرینی آچیقلامیشدی. بو آچیقلامالار، نفتین یاخین ایکی ایلده اورتالاما قیمتلری ایله باغلی احتیماللاردان عبارت ایدی. بو پسیخولوژی عامللر وطنداشلاری روبللا اولان وسایتلرینی دوللارا چئویرمهیه وادار ائدیر».


text:
اوغوز تی وی:بو گون صنایع وزیرینین حضور ایله قوروهنین ساریگون آدلی قیزیل معدنی و قیزیل شومش تولید ائدن کارخاناسینین آچیلیش مراسیمی اولوب.
اوغوز تی وی خبرنگارلار سایتیندان آلدیغی بیلگییه دایاناراق جار سالیرکی ، بهمن آیینین 16 سینده ایرانین تیجارت و صنعت وزیرینین قاتیلدیغی مراسیمده یئرلی مسووللارین حضور ایله قوروه شهرینین ساریگون آدلی قیزیل معدنینده 78 میلیون دولار خاریجی یاتیریم(سرمایه) ایله قیزیل شومش تولید ائدن کارخاناسینین آچیلیش مراسیمی اولوب.
کوردیستان تیجارت و صنعت معدنینین دئدیگینه گؤره بو معدنین ایستخراجینا آبان آییندا باشلانیلیب و بو گون شومش کارخاناسینین آچلیش مراسیمی اولوب٬ بو پروژهنین ایشه باشلاماسیلا 300 کیشییه ایش یئری آچیلیب.
بو معدنین 14 میلیون 800 مین تون قیزیل کانسنگ داشی وار. بو معدنین هر تون کانسنگ داشیندان 1.24 گرم قیزیل اله گلیر.
آرتیرمالییق قوروه آذربایجانین کوردیستان اوستانیندا یئرلشن محروم شهرلریندن بیری دیر.
آذربایجاندا داها بیر قیزیل معدنینین استخراجینا استارت وورولوب
اوغوز تی وی:بو گون صنایع وزیرینین حضور ایله قوروهنین ساریگون آدلی قیزیل معدنی و قیزیل شومش تولید ائدن کارخاناسینین آچیلیش مراسیمی اولوب.


text:
روسییا و قیرغیزیستان آراسیندا حربی امکداشلیقلا باغلی موقاویله بو گوندن قوهیه مینیب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، موقاویلهیه اساساً روسییا اوردوسو قیرغیزیستاندا ان آزی ۱۵ ایل ده قالاجاق.
بئلهلیکله، روسییا قیرغیزیستانین کانت آئرودرومونو ایستیفاده ائده جک، ائدئلوئیس تحصیل مرکزی و دیگر حربی اوبیئکتلرده وارلیغینی ساخلایاجاق.
موقاویلهده بو مدتین داها ۵ ایل اوزادیلماسی مومکونلویو ده عکسینی تاپیب.
خاطیرلاداق کی، کانت حربی بازاسی ۲۰۰۳-جو ایلدهن روسییانین ایختیاریندادیر. بیشکئکین ۲۰ کیلومئترلیینده، چو چایینین ساحلینده یئرلشهن بازا کانت شهریندهدیر.