text:
ستار گولمحمدینین حیات و یارادیجیلیغینا قیسا باخیش
وقار نعمت
حیاتی:
ستار گولمحمدی ۱۳۲۲-جی گونش ایلی گونئی آذربایجانین قاراداغ ماحالینین خدآفرین بؤلگهسینه باغلی آراز ساحیلی «شوجئیلی» کندینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. اورتا مکتبین ایکینجی صینیفینا قدهر اهر و تبریزده اوخوموش، سونرا میلیونلارجا باشقا آذربایجانلی کیمی مادی ایمکانسیزلیق و ائییتیم چتینلیکلرینه گؤره درسی داوام ائندیره بیلمهییب دوغما کؤیونه قاییتمیش و اوردا اکین-بیچین ایشلری ایله مشغول اولموشدور. «سئچیلمیش اثرلر» آدیندا ایلک اثری ۱۳۵۸-جی ایلده تبریز شهرینده ایشیق اوزو گؤرموشدور. بوندان سونرا کیتاب-کیتاب شعرلر یازیب، آرد-آردا کاسئتلر بوراخسا دا نسه اونلاری چاپا یئتیرمهمیشدیر. سون ایللر اونون آجیلی-شیرینلی بوتون خاطیرهلرینی اؤزونده داشییان شوجئیلی کندی سویون آلتینا، خدآفرین باراژی آلتینا گئتمیشدیر. قاراباغ و آراز یاراسی اوزهریندن بو دا بیر یارا کیمی ایشلهمیشدیر اونون اورهیینه. اونلار ایجبارلا اوردان کؤچورولهرک جانانلی شهرَکینده یئرلشدیریلمیشدیرلر. حال حاضیردا دا جانانلی شهرکینده یاشاماقدادیر.
یارادیجیلیغی:
سئوینج دوداقلاردا بوز کیمی دوندو
دوواردان آسیلان یاراشیق کیمی.
وارلیغین چیراغی شام کیمی سؤندو
ظولماتا بوغولان سون ایشیق کیمی.
ایکییه بؤلونن بیر جانین دیلی
آغلادی گاه سازدا، گاه غملی تاردا.
کؤکسونو یاندیران هیجران نیسگیلی
نغمه تک سوروندو بایاتیلاردا.
هونر یئرسیز اولدو، صنعت دهیرسیز
اینسانلیق بوغولدو دوماندا چنده.
یئرلییه دانیشما، سوس دئدی یئرسیز
دیل غریب یاشادی آنا وطنده…!
ستار گولمحمدی اویانیش دؤنَمی گونئی آذربایجان ادبیاتینین ان تانینمیش، ائتکیلی و اوغورلو صنعتچیلاریندن بیریدیر. ایستَر دیل آنلاییشی، ایسترسه ده سئچدییی تئمالار باخیمیندان اؤزگونلویو یاخالامیش باشاریلی بیر شاعردیر.
کلاسیک و نئوکلاسیک شعریمیزی اؤزومسهین شاعر، ایران دئوریمی اؤنجهسی و سونراسی، آذربایجان شعرینین اؤزونه خاص طرزییله دیققت چکن شاعرلریندندیر.
چئشیدلی زامانلاردا شعر دیکلمه کاسئتلری یاییلان، چئشیدلی درگیلرده و سوسیال مئدیادا شعرلری پایلاشیلان، الیازمالاری الدن اله گزَن صنعتچی، اؤزهللیکله ده شعر کاسئتلری ایله گئنیش بیر اوخوجو کوتلهسی قازانماغی باجارمیشدیر.
بابکیمین اورهیینی غم دلیر
جاوانشیرین آهی گؤیه یوکسلیر
کوراوغلونون مزاریندان سس گلیر
وطن اوغلو یامان گونده تانینار
خالقیمیزین شاعر اوغلو بختیار!..
آنا وطن بوگون یامان داردادیر
داغی، داشی، تورپاغی دا زاردادیر
سویدان کؤکدن دم وورانلار هاردادیر
هانسی گوندن بس بو خلقه اولار یار؟
خالقیمیزین شاعر اوغلو بختیار!..»
سؤز قونوسو شاعریمیز، شعرلرینده ایدئولوژیک باغلانتیلار گؤرولمکدهدیر. شعرلرینده گؤرونن اولکوجولوک، تورکچولوک و آذربایجانچیلیق ایدئولوژییاسی دانیلمازدیر. بوندان علاوه اینسانین تمل وار اولوش پروبلئملرینی (اؤلوم-یاشام) سورغولار. بونلارین کناریندا یالنیزلیق، یابانجیلاشما، ساتقینلیق، رذیللیک، عشق، نیفرت و خیانت کیمی تئمالارا دا یؤنهلیر.
شعرلرینده چاغریشیم زنگینلییی گؤزه چارپار. ستارین شعرلرینین ان اؤنملی اؤزَللییی، هر شعرین بوتونجول بیر ایمگه اطرافیندا شکیللنمیش اولماسیدیر.
گاه لـله باسار شلهنی
گاه شله باسار لـلهنی
قضادان بیل هر گلهنی
دؤزگینن گولوم، دؤزگینن!
یا دیللَنمه هردن، هردن
یا آل باشین قاچ بو یئردن
خئییر وارکی پیسدی شردن
دؤزگینن گولوم، دؤزگینن!
نهدن عؤمرو گونو هدر
سینهن بئله کؤکس اؤتورر
گؤی نه یاغسا یئر گؤتورر
دؤزگینَن گولوم، دؤزگینن!..
شعرلرینده ائتکیلندییی آذربایجانین بؤیوک شاعرلریندن، فولکلوردان و دیوان ادبیاتیندان دا میصرالار و دئییملر قوللانماقدادیر. آنجاق بو طرز بسیط بیر آلینتیلاما تئکنیکینین اؤتهسینده آنلام داشیر و صنعتسال طرزه خیدمت ائدهر.
ادبی یارادیجیلیغینی آذربایجانچیلیق تفککورونون قورولماسینا و قورونماسینا، آذربایجانین اینکیشاف و ترقیسینه، آذربایجان اینسانینین معاریفلنمهسینه و گئنل اولاراق اینسان و اینسانلیغین بیلینجینه حصر ائدن ستار گولمحمدی ادبیاتیمیزدا، اجتماعی فیکریمیزده پوئتیک دوشونجهلریمیزده اوزونه مخصوص بیر زیروه یاراتمیشدیر.
ستار گولمحمدی عاشیق شعر گلهنهیینه اؤزهن گؤسترهرک یئنیلییه جان آتان اوزان شعری و دیوان شعری شاعرلریندن ساییلیر. خالق دیلینه و فولکلورونا یاخین گرایلیلاری، قوشمالاری، اوستادنامه و نصیحتنامهلری دیللر ازبری اولموشدور. بو خصوصیتدن یارارلانیب، پاپولیار اولاراق شعری خالق ایچینه آپاراراق، گونئی آذربایجان پوئزیاسیندا وطنداشلیق روحونون گوجلنمهسینده، بوتؤو آذربایجان تفککورونون یاییلماسیندا، اویانیش و مقاومتین گئنیشلنمهسینده و اؤزونو درکین یئتیشمهسینده دانیلماز خیدمتلری اولموشدور.
دیلیمیزین پوئتیک ایمکانلاریندان مهارتله بهرهلهنن شاعر سیاسی، اجتماعی و فلسفی مضمونلو لیریکانین گؤزل اؤرنکلرینی یاراتماغا اوغورلو اولموشدور. معنوی اوجالیق، دونیا و زامان، طبیعت و اینسان حیاتینین معناسی حاققیندا دوشونجهلرله زنگین پوئزیاسی اجتماعیت طرفیندن داییم رغبتله قارشیلانیب و سئویلمیشدیر.
صنعتکارین اینسانی داییم معنوی اوجالیغا سسلهین پوئتیک-فلسفی مضمونلو یارادیجیلیغی میللی پوئزییادا اینسانلیق و وطنداشلیق روحونون گوجلنمهسینده و ادبی-اجتماعی فیکرین آزادلیق ایدئیالاری ایله زنگینلشمهسینده بؤیوک رولو اولموشدور. میللی-مدنی دهیرلره حؤرمت و آنا دیلینین و آنا وطنین قورونماسی ستارین شعرلرینین اساس چوخونلوغونو تشکیل ائدیر.
چوخ دا بئله اولما اوشاق
حقیقته گل یاناشاق!
أیری دوروب دوز دانیشاق
ساتان ساتدی، آلان آلدی
داها آرزون نهده قالدی؟!
توپ توفنگسیز یاخشی ساتدین
گؤر کندینه نهلر یاپدین
شر ایچینده خئییر تاپدین
آج نه بیلیر هئیوا کالدی
داها آرزون نهده قالدی؟!
ستار گولمحمدی، شعرلرینده آذربایجان تورکجهسینی آری و تمیز شکیلده قوللانماغا دیققت گؤسترمیش و خالقینین آری و تمیز دویغولارینین ترجومانی اولموشدور.
شعرلرینده وطن سئوگیسی، آنا دیل، اؤزگورلوک، میللت، دیک دوروش، ووقار، عشق و حسرت تئمالاری اؤن پلاندا اولان ستار گولمحمدی بو تئمالاری دیله نئجه ایشلمهیی ده لاییقینجا باجارمیشدیر.
دوشمنینله باریشمارام
نامردینله ساریشمارام
اؤزگه دیلله دانیشمارام
آنادیلیم، آنادیلیم!
من دئمیرم، دئییر جانیم
اورهییم، دینیم، ایمانیم
دامارداکی قیزیل قانیم
آنادیلیم، آنادیلیم!..
……………..
یاز گئجهسی گؤیده آی
سون ایشیغین یایاندا
بارماغیندا اینتظار
لحظهلری سایاندا
یانیندادیر خیالیم
سن اولسان دا هایاندا
سحر یئلی هر سحر
باغچامیزدا اَسنده
سئوهجهیم من سنی
سن منی سئومهسن ده!..
شعرلرینده بیرئیسل قونولاری دا اله آلماسینا رغمن، داها چوخ توپلومجو(اجتماعی) بیر شاعر اولاراق دهیرلندیریلمهلیدیر. بیرئیسل قونولاردان داها چوخ، ازیلن، تاپدالانان، حاقلاری و اؤزگورلوکلری اللریندن آلینان میللتلرین دراملارینی، اسارت چکن اینسانلارین پئسیکولوژیلرینی، باشقا کولتورلرین اسارَتی آلتیندا قالان بیرئیلرین، ایچ دونیالاریندا قوپان فیرتینالاری ادبی بیر دیلله دیله گتیرن شعرلر یازمیشدیر. داها چوخ توپلومجو و خالقچی بیر شاعر گؤرونومو وئرهن ستار گولمحمدینین شعرلرینده یئر یئر بیرئیسل موضولاریندا یئر آلدیغینی سؤیلهمک مومکوندور.
روس و … ائمپریالیزمینین پنجهلری آراسیندا اینلهیَن آذربایجانین اؤزگورلویو و آذربایجان خالقینین آزادلیق، حُرّییت حسرتی و فاشیزمین بیج جوجوغو و ائمپئریالیزمین ماشاسی اولان ائرمنی دیغالارینین قاراباغ ایشغالی و خوجالی سویقیریمی و دونیا اجتماعیتینین بو گونه قدهر سوسماسی ستار گولمحمدینین شعرلریندهکی تَمل تئمالارداندیر.
گؤزوم باخا-باخا قلبیم اولدو قان
اسیر اولدو ائرمنییه موسلمان
تالاندی جبراییل، یاندی زنگیلان
دونیانین آغزیندا سوسدو دیل عاشیق!
بوگون منه بیر کرمی چال عاشیق!
اورهییمی یامان آلیب سکسکه
وارلیغیما کؤلگه سالیب تهلوکه
خبر گؤندهر کوراوغلویا، بابکه
یامان یئرده تورا دوشوب ائل عاشیق!
بوگون منه بیر کرمی چال عاشیق!
آمان عاشیق! آستا دانیش بیلن وار
جبراییلدان، زنگیلاندان گلن وار
بوردا اوغلو، بوردا قیزی اؤلن وار
غم پردهسین، غم اوستونه سال عاشیق!
بوگون منه بیر کرمی چال عاشیق!
او بیر میللی مباریز کیمی بیر چوخ شعرلرینده تنقیدی بیر باخیشلا بابکی، نبینی، جاوانشیری و دیگر اولو بابالاری اؤرنک گؤسترهرک خالقینی دیک دوروشا، سارسیلمازلیغا، وطنپرورلیییه، قاراباغین قورتولوشو اوغرونا سفربرلیییه و موباریزهیه سسلهمیشدیر.
قاراباغ ایشغالی زامانی، آرازین بوتایینا آخین ائدهن ائولری ائشیکلری داغیلمیش قاچقینلارین اوزهرینده ائمئریالیزم، فاشیزم و تئرور پنجهسینی آیدینجا گؤرهن شاعر، بوتایین ساوادسیز، میللی دوشونجهسیز، میللی شعورسوز و معیارلاری مادی چیخارا اوداقلانان عواملارین، ……. او قاچقینلاری، سیغینماجیلاری مادی چیخار کیمی باخاراق اونلاری سویماق جهدلری و رذالتلری گؤرن شاعر قلمه ساریلمیش …… آرد-آردا دیکلمه کاسئتلری چیخارمیش او ائل ضرریندن شخصی منفعت اومان ناموسسوزلاری افشا ائدهرک، خالقی آییلماغا، دوشونمهیه و دیرهنمهیه سسلهمیشدیر.
کیم یاراتدی بیر-بیریزه سیزده کین؟
اورتالیغا نیفاق توخمون آز اَکین!
ساتقینلارا دئ میللتدن ال چکین!
بو میللتین باشقا غمی دردی وار
خالقیمیزین، شاعر اوغلو بختیار!..
خالقیم دئیبب یارییانلار اوزاقدان
بیر گون گلیب کئچهجکدیر سیناقدان
چوخ یاریماز یارییانلار ناحاقدان
زامان حاقسیز یارییانی تئز ییخار
خالقیمیزین شاعر اوغلو بختیار!..
شعرلرینده آنا دیلینین اینجهلیکلرینی، سؤیلم گوزَللییینی، دئییملردن و آذربایجان کولتورونون دوشون اؤزَللیییندن گلن دوغال دئییشلرینی قوللانان شاعر یاپماجیقسیز، زورلاماسیز، صمیمی، ایچدن بیر اوسلوبا اولاشمیشدیر.
یابانجی کؤکنلی دوشونمه، دئییش، ایمگه و سؤیلملره ائنمهین شاعر آذربایجان ادبیاتی و گئنللیکله تورک ادبیاتینین خیال، دئییش، تئکنیک و دیل زنگینلیکلریندن قیراق یابانجی منشألی آنلاییشلاری تقلید ائتمهیه قالخمامیشدیر:
بیر کؤز کیمی اتهیینده، ساخلار منی داییم کولوم
هر باهاردا چیچک آچار، هر پاییزدا سولان گولوم
بوینون اَیَن بنووشهلر آغلار منه زولوم-زولوم
منیم آرزوم خالقین عشقی، قیریلدیقجا تاغلایاجاق
بس سنه کیم آغلایاجاق؟!..
من عشقدن یارانمیشام جان باغیشلار یارا یار دا
باخ گور نئجه نسیمی تک بابالاریم قالدی داردا
کرملریم اوردا یاندی، لهلهلریم قالدی قاردا
واخت گلهجک آه-آمانیم، هیجران یولون باغلایاجاق
بس سنه کیم آغلایاجاق؟!..»
اونون شعرلرینده یئرل کولتورون زنگینلییی ایچدنلییی (صمیمیلییی) و دوغاللیغی گؤرونور. منجه بیر خالق شاعری اولاراق گؤرولمهسیندهکی آنا سبب ده بودور. حالبو کی ستارین شعرلرینه باخدیغیمیزدا اونون شعرلریندهکی ائنتئللئکتوئل بویوت، خالق اوزانلارینی آشان سیاسی، فلسفی، سوسیولوژی، و بیر چوخ پوزیتیو بیلیملره واقیف اولماقدان قایناقلانان زنگین بیر موخییلهنین بلیرتیلری درحال گؤروشهجکدیر. فقط ستار دوشون زنگینلییینی خالق اوزانی دیلینین یؤنتملرینی، دوغال جیزگیلرینی گلهنکسل شکیل و تئکنیک عونصورلرینی دئژئنئره ائتمهیه قالخمادان، آذربایجان خالق اوزانی کیملییینه خَلَل گتیرمهدن یانسیتماغی باجارمیشدیر.
ستار گولمحمدینین شعرلری یاغیش کیمی یومشاق، شیمشک کیمی سرت، چیچک کیمی اینجه، قیلینج کیمی کسکین و سونگو کیمی ایتیدیر.
ستار گولمحمدینین شعرلری کئچمیشین سؤز هئیکلی، دوشونجه اوسطورهسی و حاققا، حقیقته اوزانان بیر مرد الیدیر. شاعرین اؤز پوئتیک دیلییله دئسک:
شیمشک کیمی شیددتلیدی کسکیندی قیلیشدان
مئیداندا کئچر الده غضب سونگوسو داشدان
غفلتده یاتان میللتی جارلار هر او باشدان
کئچمیشلرین اوسطورهسیدیر، هئیکلیدیر شعر!
آزادلیغا حاققین اوزانان مرد الیدیر شعر!..
آذربایجان خالق شاعری ستار گولمحمدییه اوزون عؤمور، جان ساغلیغی و داها چوخ و تزه یارادیجیلیقلار آرزو ائدیریک.


c: text/html

text:
ویلیام لیپسکام
ویلیام لیپسکام (اینگیلیسجه: William Lipscomb) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۹ دسامبر ۱۹۱۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۱ ایل عومر ائلهییب و ۱۴ آوریل ۲۰۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ویلیام لیپسکام کنتاکی بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری مینهسوتا بیلیمیوردودیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Lipscomb»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویلیام لیپسکام گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
أردوُغان رامی-نی قابول اتدی
پایتاغت آنکاراداقی قابول ادیلشیک مطبوغاتا یاپیق یاغدایدا گچیریلدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان آلبانیانینگ باش وزیری ادی راما-نی قابول اتدی.
پایتاغت آنکاراداقی قابول ادیلشیک مطبوغاتا یاپیق یاغدایدا گچیریلدی.
دِگیشلی حابارلار
أردوُغان: بیز ایقدیصادی تایدان دوُغری یوُلدادیرس
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان، تۆرکیأنینگ قینچیلیقلارینگ اۆستهسیندن گلیأندیگینی آیتدی
دمیرقازیق عیراق دا 4 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیأنینگ قشونی نینگ دوُوام اتدیریأن پنچه- کیلیت حرکتینده پ. ک. ک ترور قوراماسی نینگ 4 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ایکی آیدا غاللا کریدوریندان 5.4 میلیون تن غاللا گچیریلدی
غاللا کریدوری تۆرکیأنینگ دیپلماتیک تاغاللاسی بیلن یوُلا قوُیولیپدی


text:
ویکیپدیا:اینجیتمک
اینجیتمک، بیله-بیله بللی ایشلدن و یا ایشلدنلرله، اوْنلاری تهدید ائدیب، قوْرخوتماق اۆچون یوْخسا ویکیپدیادان قوْوماق اۆچون پیس و هۆجۇمی رفتارا دئییلیر.
گۆدوش[دَییشدیر]
گۆدوش، آیری ایشلدنی اینجیتمک اۆچون، اوْ ایشلدنین اوْنلاردا چالیشدیغی مقالهلری گۆدهرک، اوْنلاردا مۆخالیف دییشدیرمه ائتمهیه دئییلیر.
خۆصۇصی شخصی ایطلاعاتی لو وئرمک[دَییشدیر]
بیر ایشلدنین شخصی ایطلاعاتینی، ریضایتسیز عۆمۇمی ائتمک و آیریلارلا پایلاشماق و یا ایشلدنین شخصی ایطلاعاتینا ال تاپماق اۆچون چالیشماق٬ اینجیتمک و شخصی حمله میصداقی ساییلیب، خطاکارین سوْنسۇز باغلانماسینا سبب اوْلا بیلر.
ایشلدن صفحهلرینده اینجیتمک[دَییشدیر]
ایشلدن صفحهسینده چوْخلو یالان، ایفتیرا و سببسیز ایخطار پیاملاری قوْیماق، سببسیز زاپاس آدلاندیرماق و باخیشینی دییشدیرمک اۆچون سیخماق، اینجیتمک میصداقلاری ساییلا بیلر.


text:
اردوغان ناتو باش کاتیبی ینس ایستولتنبرگ ایله تلفوندا گؤروشوب
پرزیدنت اردوغان، بئله بیر سؤزده گوج یارادیلماسینین اصلا قبول ائدیله بیلمیهجگینی وورغولاییب
دولت باشقانی رجب طیب اردوغان ناتو باش کاتیبی ینس ایستولتنبرگ ایله تلفوندا گؤروشوب.
اردوغان، باش کاتیبه، میللی امنیتیمیزی قوروماق اوچون هر جور تدبیری آلیریق دئدی.
پرزیدنت قایناقلاریندان الده ائدیلن معلوماتا گؤرهگؤروشمهده، داعش ایله موباریزه قلوبال کوالیسیون سؤزچوسونون سوریهنین شمالیندا، بؤلوچو ترور تشکیلاتی پ.ک.ک /پ.ی.د فاکتورلاری سؤزده "سوریه مرز امنیتی گوجو تاسیس ائدیلهجگی ایستیقامتیندکی آچیقلاماسی اوزرینده دایانیلیب.
پرزیدنت اردوغان، بئله بیر سؤزده گوج یارادیلماسینین اصلا قبول ائدیله بیلمیهجگینی وورغولاییب.
بئله بیر تشببوسون سوریهنین بیرلیگینه و ثابتلیگینه خیدمت ائتمیهجگینی قید ائدن پرزیدنت اردوغان، بعضی موتتفیقلرین ترور تشکیلاتلارییلا امکداشلیق ائتمهلرینی آنلاماغین مومکون اولمادیغینا دا دقت چکدی.
پرزیدنت اردوغان، سوریهدکی سون حادثهلر قارشیسیندا تورکیهنین اولوسلار آراسی حقوقدان ایرهلی گلن حاقلاری چرچیوهسینده میلی امنیتینی محافظه اوچون لازیمی هر جور تدبیری آلاجاغینی خاطیرلادیب.
مسئله ایله باغلی ناراحاتلیقلارا حاق وئردیکلرینی بیلدیرن ناتو باش کاتیبی ایستولتنبرگ ایسه تورکیهنین اؤزونو ترور تورکیهلریندن قوروماسینین ان طبیعی حاقی اولدوغونا ایشاره ائدیب.
تورکیهنین ناتو اوچون اهمیتلی بیر اؤلکه اولدوغونا توخونان استولتنبرگ، سوریهنین شمالیندا سؤزو ائدیلن نوعدن بیر سؤزده گوج یارادیلماسی بارهده اونونلا دانیشلمادیغینی سؤیلهدی.
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغانین تورکیهنین مرزینین همن خاریجینده بیر ترور گوجو یارادیلماسینا تاماشاچی قالمایاجاغینی آمریکا مقاملارینا هر سویهده ایضاح ائتمهیه داوام ائدجگینی قید ائتدیگی گؤروشمهده ناتو باش کاتیبی ینس استولتنبرگین ده پروبلمین حلّی اوچون موتتفیقلر آراسیندا آچیق دیالوقون اهمیتینه دقتی چکدیگی اؤیرنیلدی
ایلگیلیلی خبرلر
جمهور باشقانی اردوغانلا پوتین آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
جمهور باشقانی اردوغان ایله ولادیمیر پوتین اوکراینا محاربهسینی موذاکیره ائدیبلر.
تورکیه اولوسلار آراسی آتوم انرژی آژانسینین ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب
تورکیه 2022-2024-جو ایللر اوچون اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب.
جمهور باشقانی اردوغان ولادیمیر پوتین ایله تلفونلا دانیشاجاق
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان بو آخشام روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین ایله گؤروشهجک.


text:
اكبر آزاد: اوُلوسلار آراسي پئن ( Pen ) کولوپ درنگينين سايين باشقاني و سايغيلي اويهلري! خانيملار، بی لر!
آچیقلاما: اکبر بگ آزاد-ین ایله تیسی اؤنجه بیلگی سایار آراجیلیغییلا چکیلمیش؛ سونرا ایسه دگیشدیریلمه دن یازییلا کؤچورولموشدور.
گون آيدين!
سایین باشقان!
سيزینله بيرآز دردلشمک ایسته ییرم، اورگيمده اولان سؤزلري آچیقجاسینا دیله گتیریب سيزینله پايلاشاماق اوچون؛ دگرلی واختینزی آلاجاغام. بوُندان دولایی سیزدن اؤنجه دن عوذور دیله ییرم:
دئییلنلره گؤره: من بوُ دونیایا گؤز آچاجاغیم گون؛ آنام يارپيز درمهيه گئديبدير. او دا هاچان؟! قيشين سون آيينين، سون گونونون، سون ساعاتيندا و يازين ايلک آيينين، ايلک گونون، ايلک ساعاتيندا ! چرشنبه گئجهسي، بايرام آخشاميندا، دوُروب يايليغين باغلاييب، شدّهسين بَرک چکيب؛ يلين- دؤشلويون گئيینیب؛ کنديميزين ياخينليغيندا بوُلونان سولو درهيه دوغرو يوللانیبدیر.
ايشه باخ، جسارته باخ؛ قيز بويلو – بويلو يارپيز توپلاماغا گئدير! البته تکجه اؤزو اوچون يوخ، بلکه بايرام سوفرهسيني، يئني گون بايرام سوفرهسيني بزهمک اوچون! گئديب سولو درهيه یئتیشدیکده تزهجه جوجرميش يارپيزلارين اينجه ياشيل يارپاقلاريني دَرير. ياريم- يالچاق تورباسيني دولدورور. دۆز بوُ آنلاردا دوغوم سانجيسي باشلايير، يئني گون بايرامي (یاز بایرامی)، يئني بير اولایین اولاجاغینی دوُيور. یئگین کنديميزه، ائوه میزه دؤنمه یه چالیشیر. آنجاق من آناما ماجال وئرمهدن، يولون ياريسيندا دوغولماغا تلهسيب، يئني بير دونياني تجربه ائتمهيه گليرم. يئني دنياني دوُیدوغدا؛ برک بیر چيغيرتي ايله سئوينجيمي ده بيلديرمیش اولورام. آنام ایسه آغلادیغیمی سانیب و ساغلار اولدوغوما اورکدن سئوینیر. آخي بوُ چيغيرتي یئنی دوغولان کؤرپه اوچون ساغلارليق نيشاناسي سانيلير بیزلرده!
يالقيز قالميش آنام سانجي ايله درد ايچينده منيم چيغيرتيمدان سئوينـيب گـولومسهيير. گؤبک باغيمي ايچهري سيغاييب، ايکي داش آراسيندا خينجاراق کسير، دوگونلهيير. داها دوغروسو آنام منیم سئوينجيمه سئوينميشدي! دئییرم من سورکلی.
ايندي ایسه آرا-سیرا دوشونورم، اوگون سئوينجيمي بيلديرمک اوچون من کسین لیکله تورکجه، گونئي آزربايجان تورکجهسينده چيغيرميشام، چونکو منیم آنام بير تورک قيزي، گونئي آزربايجان تورک قيزي ايدي! آنامين بويوندا اولاندا اونون زمزمهلري ايله بؤيوموشدوم! گونئي آزربايجان تورک اوُلوسونون روحو و داشی ایله گؤبگيمي کسنده آزربايجان طبيعتينين هاواسي بوتون وارلیغیما جالانميش-یاییلمیشدیر.
اوُلوسلار آراسي پئن کولوپ درنگينين سایین اويهلريندن رجا ائديرم، مني اولدوغوم کیمی قبول ائديب، اولدوغوم کیمی ده تانییب تانيسينلار! دئمک ایسته دیگیم بير گونئي آزربايجان تورکو کيمي، گونئي آزربايجانين کيچيک بير يازاری کيمي!
البته بونو دا دئمهلييم، من آنادان دوغولاندا عربجه، تورکمنجه، بلوچجا، فرانسيزجا، آلمانجا و يا باشقا بير ديلده چيغيريب، سئوينجيمي بيلديره بیلیردیم! آنجاق بوُ دا منیم آلین یازیم ایمیش. گؤزومو آچیب يئني بير دونياني تانيياندا سئوينجيمي، گونئي آزربايجان تورکجهسينده چيغيرديم! بئلهليکله ده گونئي آزربايجان تورکجهسي مني بئجردي، ياشاتدي و بويا- باشا چاتديردي. آنا ديل اينجهليگي، يوموشاقليغي، ایستی قانلیغی آزربايجان طبيعتينين گؤزلليگي ایله بیرلیکده روحومو اوخشاییب- بیچیملندیردی.
آیریجا اورگيمده اولان گيزلي بير سيرّي ده سيزه آچماق ایسته ییرم:
اؤزومو تانيديغيم گوندن بری ديللر اوزه رینده فيکيرلشديم؛ هر بیر ديلين اؤزونه گؤره گؤزلليگي، اينجهليکي آیریجا باشقالاریندا اولمایان اؤزللیگی اولدوغونو گؤردوم. بيليرسينيز، اینسانلار گؤزهليکلري سئويرلر، بوُ اساسدا من ده ياواش- ياواش بوتون ديللري، کولتورلري سئومگي اؤگرنديم و عؤمور بويو بو گؤزل دوُیغو منله ياشادي، هله ده ياشايير!
سؤزومون تمل قونوسوندان اوزاقلاشماييم. آنام بايرام سوفرهسينه يارپيز دَرنده، من دوغولماغا تلَسديم، دئدیم. يئني بير دونياني کشف ائدنده سئوينجدن بَرک چيغيرديم دئدیم. اؤزو ده آزربايجان تورکجهسينده چيغيرديم! دوغولدوغوم ساعاتدا چیگ تورپاق ياتاغيم، آنامين دَرديگي يارپيز تورباسي ياستيغيم و يئر کورهسي بئشگيم اولدو، مني ييرغالادي. منیم آنام لايلالارینی گونئي آزربايجان فولکلوريک موسيقيسي هاواسيندا، دئییشینده، لهجهسينده ترّنم ائتدي. چیگ تورپاق ياتاغي، تَر يارپيز ياستيغي، يئرکورهسينين ييرغالانماسي و آنامين جانا سينار لايلالاري منه دينجليک، توختاتليق و شن بير رؤيا باغيشلادي؛ دۆز اوگوندن بری آنا ديليني، آنا موسيقيسيني، اینجه چیگ طبيعتي سئومک روحوما آشيلاندي، بوُگون چئشيتلي ديللري، کولتورلري، چئشيتلي طبيعتلري، چئشيتلي آیری-آیری اوُلوسلاری گؤنولدن سئويرهمسه، نهدنيني يوُخاريدا سايديغيم اولايلاردان بيليرم ! آنامين لايلالاريندان آلديغيم ایلهاملارا اساسلاناراق، اینسانلاري سئويرم، چئشيتلي دوشونجه لره گؤره! چئشيتلي فيکيرلري سئويرَم، چونکو اینسانلاري چئشيتلي يوللارلا يوکسکلره قالديرير! بیر دهً چئشيتليليگي سئومک و يوکسکليکلره دوغرو یورومک بيزيم ديلين، موسيقينين، کولتورون آناچیزگیلریندندير! تورکلر، اؤزهلليکله گونئي آزربايجان تورکلري يوکسکليکلره زيروهلره چاتماغا جان آتيرلار. بوُنا گؤره ده گونئي آزربايجان فولکلوروندا داغلارين زيروهسي مقدسدير؛ قوُتلودور اونا مقدس بير اوجاق سايغيسي ايله ياناشيلير! دينج آددیملارلا داغلارين زيروهسيني زيارت ائتمهيه گئیرلر آزربایجانلیلار! بوُندان دولایی اؤرنک اوچون بیزیم ساوالان داغی قوُتلو بیر داغ ساییلیر اوُلوسوموزجا.
سؤز آنا ديليندن و دونيا میللتلرينين ديليندن گئتدي، بوتون دنيا ديللرينين هر بيريسينين اؤزونه گؤره اؤزل گؤزلليگي واردير دئدیم. من اونلارين هامیسینی سئويرَم، کسین لیکله سیز ده منه قاتیلیرسینیز. منیمله بو فيکيرده اورتاقسينيز. اؤز ديليني، کولتورونو سئومهين بير کيمسه، باشقا ديللري و کولتورلري ده سئوه بيلمز! بودور منیم سؤزومون اؤزو.
بئله بير یاناشیم يعني اؤزديليني، کولتورونو هابئله باشقا ديل و کولتورلري سئومک، منجه دئموکراتيک بير روحيهنين ثمرهسيدير! من بوُنو آزربايجان کولتورو کؤلگهسينده قارانميشام. چاغداش دؤورده يوز ايلدن آرتيقدير، گونئي آزربايجان تورکلري دئموکراسي اوغروندا و اونون زيروهلرينه چاتماق اوچون چاليشيرلار، بويولدا آغير هزينهلره ده دؤزوبلر. سيز بونو تاريخ صحيفهلرينده چوخ آيدينجا گؤره بيلرسينيز، باخماياراق کي، يوز ايلدن آرتيقدير سيستماتيک بیر بیچیمده بيزيم تاريخيميزي تحريف ائتمهيه، یوق ائتمه یه چاليشيرلار!
دئموکراسي اوغروندا چاليشان گونئي آزربايجانليلار بعضي زامانلار آز- چوخ اوغور قازانيبلار و يا یئنیلگییه اوغراييبلار! آنجاق چاليشمادان نه يورولوبلار، نه ده اوُسانيبلار!
سون اوتوز ايلده گونئي آزربايجانين آیدین تورکلري يئني بير دوُرومدا اؤز کيمليکلريني، ديللريني، کولتورلريني قوروماغا چاليشيبلار! اونلارين فعاليتلرينين تمل محوري ايران اسلام جمهوريتنينين آنا ياساسيندا قيد اولموش ايکي قانوني ماده دير؛ اون بئشينجي و اون دوققوزونجو ماده! بوُ ايکي ماده اساسيندا ايران ترکيبينده ياشايان ائتنيک گوروپلار حاقلي ديرلر اؤز آنا ديللريني مدرسهلرده اوخويوب، آزادجاسينا اؤز کولتورَل NGO – لاريني ياراتسينلار، بو ايکي مادهيه گؤره هر بير آیری- سئچکیلیک، تبعيض، عرقچليک ياساقدير، آنجاق ندنسه اوتوز ايلدن آرتيقدير ايران آنا ياساسينين بير چوخ مادهلري و اؤزلليکله 15- نجي و 19- جو مادهلر تعطيل قاليب و اجرايا کئچيریلمير! بير دوزگون NGO- نون قورولماسينا بئله مين- بير انگل تؤرتمکله ياساقلاييرلار! بو يولدا جهد ائدهنلري ياخالامايا؛ توُتساق آتماقلا هدهلهييب، اونلارا آغير سيخينتيلار، باسقیلار تؤره دیرلر.
آنا ديليميزين مدرسهلرده تدريسيني ايستهسک، نظامين عليهينه تبليغ ائديرسينيز دئییرلر! میللي تهلوکهسيزليگي پوزورسوزنوز دئییرلر! اجنبيلره جاسوسلوق ائديرسينيز دئییرلر! من سيز سايین شاعير و يازلاردان سوروشورام بيري اؤز آنا ديليني، وطنينده اولان باشقا ديللري و کولتورلري سئوسه او ديللرين مدرسهلرده تدريس اولماسيني ايستهسه جاسوس مودور؟ میللي تهلوکهسيزليگي می پوزور؟! سيزدن جاواب وئرمه نیزی دیله ییرم!
گونئي آزربايجان آیدین توركلري بوُگونکو دوُرومدا دينج، باریشجیل و دئموکراتيک يوللارلا اؤزکيمليكلريني، ديللريني، کولتورلريني قوروماغا چاليشيرلار، هئچ بير کيمسهنين عليهينه دئييللر،هيچ بيرکسين تويوغونا کيش ده دئميرلر، کيمسهني ييخماق و يا اَزمک فيکرينده دئييللر، ترسینه تام مدني يوللارلا اؤز وارليقلاريني ساوينيرلار! و بو يولدا سورکلی سرتجهسينه تاپدالانيرلار، دؤيولورلر، اَزيليرلر و…
اوُلوسلار آراسي پئن کولوپ درنگينين سايين باشقاني و سايغيلي اويهلري!
خبرلرده ائشيتديگينيز کيمي سون آيلاردا آنا ديليمي و کولتورومو ساوينيب سئوديگيمه گؤره ياخالانيب دوستاقخانايا دوشدوم. منیمله بیرلیکده اون دؤرد کيشي ده ياخالاندي:
1- کبري خانيم فرجزاده (پينار) 2- زهرا خانيم فرجزاده (سونا)، بوُ خانيم دوستاقخانادا اولانادا اوچ ياشيندا اوغلو تاتاري، گؤرمکدن محروم ايدي. 3- آيدين خواجهاي، 4- شکراله قهرمانيفر، 5- لطيف حسني هله ده انفرادي سلول دا ساخلانيلير (210 گوندن آرتيقدیر) 6- آيت مهرعلي بيگلو 220 گوندن آرتيقدير هله ده انفرادي سلول دا قالير 7- محمود فضلي، 8- ياشار کريمي، 9- حسن رحيمي بيات، 10- بهبود قلي زاده 11- يونس سليماني، 12- عليرضا عبدالهي، 13- شهرام رادمهر 14- نعيم احمدي خياوي
ایندی ایسه؛ بوُنلاردان علاوه سعيد متين پور، حسين نصيري و رسول بدلي توُتساقداا آغير دوُرومدا گونلريني کئچيريرلر و کئچميشده يوزلرجه آزربايجان تورکو اؤز آنا ديللريني سئوديكلري اوچون و اونو قوروماغا چالیشدیقلاری اوچون چئشیتلی زيندان و سيخينتيلارا محکوم اولوبلار اوجملهدنديرلر: عباس لساني، حسن دميرچي، عليرضا صرافي، حسن راشدي، ابراهيم رشيدي، جمشيد زارع، حسين محمدخاني گونئيلي، عليرضا فرشي، علي رضايي، صياد محمدي، ابراهيم جعفرزاده و…
بوُرادا من بيرداها آيت مهرعلي بيگلو، لطيف حسني، حسين نصيري و سعيد متينپورون دوُروملارينين آغير اولدوغونا تاکيد ائديرم. من سيز اینسان سئوهر يازرلارا اوزومو توُتوب گونئي آزربايجان توركلرينين دوُرومونون نه بویدا آغيرليغينين سیزلرجه دونیایا یاییلماسینی اوُمورام!
بيز دوستاقخانالاردا هر گون هر ساعات دؤيولوروک، سويولوروک، ايشکنجه اولوروق ! آنجاق هر بير سيخينتييا دؤزهرک اؤز ديليميزي، کولتوروموزو، کيمليگيميزي قوروماغا چاليشيريق، اونو ساوينيريق و دينج، باریشجیل ياشاماغا اصرار ائديريک، بوُرادا اوُلوسلار آراسي پئن کولوپ درنگينين سايين اویه لریندن سوروشورام: سيزجه بيز پيس ايش می گؤروروک، يوخسا حاقلييق!؟
اینانیرام بوُ ايشيميزه گؤره بيزي قيناماياجاقسينيز، بلکه بيزيم درديميزين درينليگيني و آغیری-آجیلاریمیزی دوُيوب، فيکره دالاجاقسينيز! اینانیرام فيکيرينيزين سونوجو راسيسم و عرقچيليگين عليهينه اولاجاقدیر. چونکو سيزين اورگينيزده اینسان سئوگيسي دالغالاماقدادير! و اینسانلارا سئوگي راسيسم و عرقچليک ایله بير يئره سيغيشا بيلمز!
بوگون ايراندا عربلر، تورکمنلر، قاشقايلار، کوردلر، بلوچلار، گيلکلر و… باشقا ائتيک گوروپلار اؤز ديللريني، کولتورلريني، کيمليکلريني قورويوب ساخلاماغا جدّيتله جهد ائديب، چاليشيرلار و بوُ يولدا آغير- آغير سيخينتيلارلا اوز- اوزه گليرلر!
سايين اینسان سئوهر يازارلار و شاعيرلر! بوُگون گونئي آزربايجان تورکلري ايراندا نفوس باخيميندان چوغونلوق اولاراق باشقا ائتنيکلرله بيرليکده ديللريني، کولتورلريني سئوديکلري اوچون سيخينتيدا ديرلار!
اوُلو تانري قوُران-دا قلمه و اونون يازديغي سطيرلرين دگرینه آندا ايچير! اینجیل-ده ایسه؛ تانرينين باشلانغیچدا سؤزو ياراتماسينی یاخشی بیلیرسینیز. بوُ يئر اؤزونده اینسانلار آراسيندا آن مقدس وارلیغین سؤز، ديل و کولتور اولدوغونو گؤسترمه ییرمی؟
يئرکورهسي اوزهرينده بوُلونان چئشيتلي ديللر و کولتورلر، بوتون اینسانلارين معنوي ثروتيدير. منجه بوُ معنوي ثروتلري قورويوب ساخلاماق و بير امانت کيمي گلهجک نسيللره ایله تمک هر بير اینسانين بویون بورجودور.
سايين قلم یییه لری! منیم اوچون سیزین آرانیزدا بوُلونوب؛ سیزین درنه گین اویه سی اولماق ان بؤيوک بير قیوانچ و فخردير. سيز سایین يازار و شاعيرلرين اللرینیزی اوُزاقدان سیخیرام. مني اؤز بيرليگينيزه قبول ائتديگينيزه گؤره تک- تکينيزه اؤز تشکورومو بيلديريرم.
عشق اولسون اینسان سئوهر اینسانلارا
ياشاسين دوشونجه و ديل اؤزگورلوگو
21- 9- 1389 – سايغي ايله- اکبر آزاد
يازيدان سونرا !
ايگيرمي بير آذر تاريخيني يازيمين آياغيندا يازديقدا، میللتيمين، يعني گونئي آزربايجان تورکلرينين تاريخينين آجي گونلري ایچیمی چولغالادي. 1325- جي ايلده کئچميش شاه رژيمينين اوردوسو وطنيمه ياغيجاسينا هجوم ائتدي، اللريندن گلديکجه وطنداشلاريمي دؤيدولر، اَزديلر، اؤلدؤردولر. تاريخي آبيدهلريميزي تخريب ائتديلر، آنا ديليميزده قوُرولموش مدرسهلري قاپاتديلار. آزربايجان تورکجهسينده تدريس ائدهن اؤگرتمنلری آسديلار و تورک ديلينده اولان کيتابلاري ائولردن، مدرسهلردن توپلاییب، شهرلرين اصلي ميدانيندا اودا چکديلر( 26 ـ آذر 1325 ). آنا ديللرينده يعني گونئي آزربايجان تورکجهسينده دانيشانلارا مين – بير توهين ائتديلر. 25 مين نفردن آرتيق وطن سئوهري اعدام و اوچ يوز مين دن آرتيق آیدین اینساني اؤز وطنلريندن سورگون ائتديلر و . . . آه ! ملّتيمين نه آجي تاريخي واردير…!
سيزي کدرلنديرديگيمه گؤره مني باغيشلايين!
21- 9- 1389 – سايغي ايله- اکبر آزاد
قایناق : تریبون


text:
تورکوستان
تۆرکیستان (فارسجا: ترکستان توْرکئستان، معنا: تۆرکلرین اوْتوردوغو یئر؛ عربجه: بلادالترك، معنا: تۆرک اؤلکهسی)، اوْرتا آسیادا غربده خزر دنیزی و آشاغی ایدیلدن باشلاماق اۆذره شرقده مغولیستانداکی آلتای داغلارینا، جنوبدا کوْپئت - هیندوکوش - کۇئنلون داغلارینا، شیمالدا آرال و بالکاش گؤللرینین کناریندا قێرغیز چؤلونه قدر اۇزانان ساحه 6 میلیوْن ک.م²دن گئنیش جغرافی و تاریخی بؤلگه. اهالیسی 2001 ایلی اعتبارییلا 43.210.802 نفردیر.
جغرافیایی موْقعیتدَییشدیر
بؤلگه غرب و شرق تۆرکیستان اوْلاراق ایکیيه آيریلماقدادیر.
غرب تۆرکیستاندَییشدیر
غرب تۆرکیستان؛ بۇ گۆنکی اؤزبکیستان، تۆرکمنیستان، قێرغیزیستان، تاجیکیستانین هامیسی ایله قازاخیستانین بؤيوک بیر حیصهسی و افغانیستانین بیر قیسیمینی ایحاطه ائتمکدهدیر. غرب تۆرکیستانین افغانیستاندا اوْلان حیصهسی افغان تۆرکیستانی اوْلاراق خاطیرلانار و مزار شریف و اطرافیندان مئيدانا گلر.
بۇنون خاریجینده آنادوْلو ایله غرب تۆرکیستان آراسیندا قالان ایرانین شیمال بؤلگهسینه ده ایران تۆرکیستانی دئيیلمکدهدیر. آراز چايینین خزر دنیزینه تؤکولدويو نؤقطهدن باشلاياراق ایرانین شمال-غرب، شمال و شمال-شرق بؤلگهلری اوْلان آذربایجان، مازندران، تۆرکمن صحراسی و خراسانی دا ایچینه آلان بؤلگه تخمیناً 800 مین کم² اوْلوب 40 میليوْنا ياخینلاشان تۆرک اهالی ياشاماقدادیر.
شمالدا شرق رۇسیه دن باشلايیب اۇرال داغلارینا، جنوبدا آراز چايی و قارادنیز ساحللرینه، غربده موْلدوْوا قاقاوزلی و شرقده اۇرال داغلاری ایله خزر دنیزینین سرحدلرینی مئيدانا گتیرن بؤلگهيه ده تۆرک ائلی دئيیلمکدهدیر.
شرق تۆرکیستاندَییشدیر
شرق تۆرکیستان، چینه باغلی اوْلان داها چوْخ اۇيغور تۆرکلرینین ياشادیغی سینجان اۇيغور آوتوْنوْم بؤلگهسی توْرپاقلارینا وئریلن آددیر.
قایناقلاردَییشدیر
- آنادولو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Türkistan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۷ نوْوامبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
فلورانس بیلیمیوردو
فلورانس بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Florence, فارسجا: دانشگاه فلورانس، عربجه: جامعة فلورنسا)ایتالیانین فلورانس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۴۶٬۶۲۷ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. فلورانس بیلیمیوردو ۱۳۲۱ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Rettorato firenze, aula magna 02.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فلورانس بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سستو سان جووانی
سستو سان جووانی (ایتالیاجا: Sesto San Giovanni) ایتالیانین لمباردی بؤلگه سینده یئر آلان بیر شهردیر. 2016-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 81 668 نفر دیر. بۇ باخیمدان اۆلکهنین 67_اینجی شهری سایاگلیر.[۱]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
سستو سان جووانی (ایتالیاجا: Sesto San Giovanni) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Resident population by age, nationality and borough. City of Milan – Statistical Department.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sesto San Giovanni»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سستو سان جووانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شاماخی رایونو
شاماخی رایونو — آذربایجان جومهوریتیندا اینضیباطی – اراضی واحیدی. باش قافقاز سیلسیلهسینین جنوب-شرق اَتکلرینده، باکیدان ۱۱۸ کیلومتر مسافهده یئرلشن شاماخی آذربایجانین قدیم تاریخه مالیک شهرلریندن بیریدیر. ساحهسی ۱۶۱۱کیلومترموربع، اهالیسی ۸۵،۳ مین نفردیر. رایون اراضیسینده ۳ طیب موسّسهسی، ۹۷ مدنیت اوْجاغی فعالیّت گؤستریر.
تاریخیدَییشدیر
قدیم یونان جوغرافیاشوناسی پتولومیین اثرینده "ساماخیا" و "کماخیا" کیمی چکیلن شاماخی حاقیندا بیر چوْخ آنتیک دؤور عرب، فارس، تورک، روس و اوْرتا عصر آوروپا مؤلفلری گئنیش معلوماتلار وئرمیشلر.
آذربایجان رایونلاریدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده شاماخی رایونو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آشیق
آشێق یا عاشیق، گۆنئی و قۇزئی آذربایجاندا و تورکیه ده ساز (قوْپوز) ایله ایجرا ائدن اوْخوجو. آشیقلار ایسلامدان اؤنجه زامانلاردان، تۆرک خالقلارین آراسیندا ایجرا ائدرمیشلر. مۇختلیف تۆرک ائللری، آشیق ایله سازی مۇختلیف آدلار ایله تانیرلار. آشیقلار قهوهخانالاردان علاوه، توْی و آیری مراسیمده ده ایجرا ائدرلر.بو سوزون دوزراق یازیلیمی "آشیق" شکیلینده دیر.[۱]
ایسلامی اینقیلابدان اؤنجه ایللرده، آشیقلارین چێخی و باتی آذربایجانین بۆتون اصلی شهرلرینده، چوْخلو ایجرالاری اولاردی. تبریز، آشیقلارین چێخی مرکزی و اۇرمیه اوْنلارین باتی مرکزی ایدی. تبریزده چوْخلو واقتلار آشیق بیر بالابانچالار و بیر قاوالچالار ایله ایجرا ائدردی. اۇرمیهده آشیق همیشه تک ایجرا ائدردی.[۱]
آشیق سؤزونون آچیقلاماسیدَییشدیر
عاشیق سؤزونون آنلامی:آغ ، d/d/ دده ، ozan اوزان ، varsaq وارساق ، baxwi عاشیغا کئچمیشده باخشی و کیمی آدلار وئریلمیشدیر. yanwaq و یانشاق iwiq ایشیق ، a\ saqqal ساققال
میر علی سیدوفا گؤره عاشیقلارا ۶- جی و ۷- جی عصیرلرده وارساق، سونرالار ۸- جی عصیردن -۱۰ جو عصره قدر اوزان سؤزو ایشلنمیشدیر. کیتابی دده قورقوتدا اوزاندان علاوه دده سؤزو ده ایشله نیلیر. آنجاق دده دئدیکده اوزانلیغی ایله برابر هم ده بیلیجی و آغ ساققال و عاقیل بیر ائل آتاسی نظرده توتولور. اکثر اوغوزنامه لرین یارادیجیسی دده لر اولموشلار. نئجه کی اوغوزنامه لرین سونوندا بئله بیرعیباره لره راست گلیریک:دده م قورقود گلیبن بوی بویلادی ، سؤی سؤیله دی بو اوغوزنامه یئگنکین اولسون دئدی.
سونرالار حتی گونوموزه قدر قوجامان ، دونیا گؤرموش خلق ایچینده چوخلو حؤرمت قازانمیش آغ ساققاللارا "دده" دئییرلر. مثلا ۱۵ – جی عصرده تبریزده یاشایان دده عؤمر ایستر عادی جماعت ، ایسترسه ده حؤکومت باشچیلاری طرفیندن چوخ سایغیلی بیر آغ ساققال اوزان ایمیش و آققویونلو اوزون حسن دفعه لرله اونون گؤروشونه گئتمیشدیر.
بعضی نظریه چیلره گؤره عاشیق سؤزو ایشیق سؤزوندن عمله گلمیشدیر. بیزه معلومدور کی اسکی زامانلاردا تورک ائللری ایشیغی قوتسال بیلمیشلر, بلکه ده عاشیغا اولان حؤرمتلرینه گؤره اونا ایشیق آدی وئریلمیشدیر. نئجه کی "حق عاشیغی" ، "دده" و" آغ ساققال" سؤزلرینده ده بئله بیر قوتسال لیق واردیر.
کور اوغلو دستانیندا اولان بو میصراعلاردا دا بئله بیر آنلام ایفاده اولموشدور. کوراوغلو دئر: من عاشیغام, عاشیق دئییلم ایشیغام.
لاکین محمد فؤاد کؤپرولوزاده عاشیق سؤزونون محض پوزولاراق ایشیق طرزینده تورک دیلینه کئچدیگینی سؤیله ییر.
سؤزوندن عمله گلم هسینی ایدّعا ائتمیشلر. نئجه کی awilamaq بعضیلری ده اونو آشیلاماق دئییرلر. awule= و آواز اوخویان آشوله چی awule اؤزبکلر مئلودی یه آشوله آنجاق اکثر آراشدیرماچیلار عاشیق سؤزونون آنلامینی اورگی عشقله دولو اولان معناسیندا بیلمیشلر.
بیلیریک عاشیق سؤزو یونوس امره دن بو یانا آذربایجاندا و آنادولودا ایشلنمگه باشلادی یونوس امره حقه عاشیق بیر درویش و اوزان ایدی . اسگی قایناقلاردا دا همیشه عاشیق سؤزو عاشق کیمی ایمیش.
عاشیق شعرلری تمامیله هیجا وزنینده دیر. عاشیق شعرلری نین فورملاری عاشیق هاوالاریله دوغما یارانمیشدیر. بونلار عوموما یئددی, سککیز, اون بیر هیجالیدیر.[۲]
آشاغیدا بو شعر فورملاری حاقّیندا داها دا گئنیش معلومات وئریلهجک:
آدلی سانلی آشیقلارداندَییشدیر
- موراد چوبان اوغلو
- آشیق محزونی شریف
- آشیق عؤمر
- آشیق بستی[۳]
- آشیق قوربانی
- خسته قاسيم
- آشیق غافار
- آزافلی میکاییل
- آشیق احمد شهبازی
- آراز ائلسس
- اوزان عادیل
- آشیق هدایت
- خوندابلی مهجور
- حسن دمیرچی
- آشیق قشم
- آشیق ایمران حیدری
- عاشیق مسیحالله
- عاشیق گونش
- آشیق حسین علیحسینی
- آشیق حیدر محمودی
- آشیق حسن اسکندری
- آشیق حسین جوان
- آشیق رسول قربانی
- آشیق زولفیه
- ساری آشیق
- آشیق عابباس توفارقانلی
- آشیق عبدالعلی نوری
- آشیق یوسف اوهانس
- عزیز شهنازی
- قاراجا اوغلان
- آشیق چنگیز مهدی پور
- آسیق آلی
- عاشق عدالت نسیبوو
عاشیقلار بایرامیدَییشدیر
ایلده زنگان شهرینده عاشیقلار بایرامیآدیندا بیر تؤرن کئچیریلیر. بو تؤرهنده آذربایجان تورک اوزانلاری اشتراک ائدیر. بو ایل بازار ائرته سی ۳۰/۱/۸۹ تاریخینده، آذربایجانین زنگان شهرینده ۵ ینجی آشیقلار بایرامی قورولدو. بو بایرام دا آذربایجانین چوخلو بؤلگه لریندن قاتیلانلار اولموشدور. قوم، ساوا- همدان آشیق محیطیندن، اوستاد آشیق مسیح الله رضایی و گنج آشیق نادر رنجبر و تؤره نه قاتیلدیلار. آشیق لاریمیزی بالابان لا سایین محمد چناری و دایرا سایین محمدعلی افتخاری ائشلیک ائدیردی. آیریجا بؤلگه نین نئچه ادبی فعالی او جومله دن سایین سیامک سلامزاده، جلال کسائی. و اسدالله امیری قاتیلانلار آراسیندا بولوندولار. باشقا بؤلگه لردن اؤزللیکله تبریزدن، اوستاد آشیق قافار ابراهیمی، اورومودان، اوستاد آشیق دهقان و شاگیردلری، زنگان دان اوستاد آشیق موسلوم عسگری و آشیق ستار و ، مییانادان آشیق بولوت و چوخلو آشیق و شاعیر، یازیچی قاتیلانلار آراسینداایدیلار. آشیق مسیح الله رضایی و نادر رنجبر حکیم تیلیم خان شعرلریندن اوخویوب و اسدالله امیری بؤلگه نین مدنی و کولتورل دوروموندان بیلگیلر وئردی. بو بایرامین قوروجوسو زنگانلی محمد رزاقی دیر..
قوم-ساوه عاشیق موحیطي'نه منسوب چاغداش عاشیقلاردَییشدیر
- عاشیق عابباس شاهبوداغی (ساوه ۱۹۵۶)
- عاشیق علی جمالی (مردآباد-کرج ۱۹۶۶)
- عاشیقعلی رمضانی (ساوه ۱۹۴۹)
- عاشیق علی رشیدی (ساوه ۱۹۷۱)
- عاشیق علی صدیقی (گؤرمه اؤزورلودور. ساوه ۱۹۷۱)
- عاشیق عابباس ملاييرلي (مالايير ۱۹۵۶)
- عاشیق احمد رحيمی (ساوه ۱۹۴۶)
- عاشیق عسکر قوربانی (قوم ۱۹۷۱)
- عاشیق اسد زيارتی (فراهان-اراک ۱۹۵۶)
- عاشیق حیدر محمودی (همدان ۱۹۳۶)
- عاشیق بالاخان دانيش بايات (ساويجبولاگ ۱۹۴۶)
- عاشیق ابوالفضلی ذوقی (ساوه ۱۹۶۸)
- عاشیق عرشداد جلالي (ساوه ۱۹۷۶)
- عاشیق فتح اللهی ولیخانی (قوم ۱۹۶۳)
- عاشیق حسن ميرزايی (قوم ۱۹۵۸)
- عاشیق حسين علي حسيني (ساوه ۱۹۷۰)
- عاشیق حسين ياری (ساوه ۱۹۶۸)
- عاشیق حسين آوشار (افشار) (همدان ۱۹۷۲)
- عاشیق ايبراهيم قديرنييا (بوئین زهرا !۹۷۳)
- عاشیق قیاس جباری (قاراقان ۱۹۴۶)
- عاشیق لطیف یونسی (بويونزئهرا ۱۹۶۶)
- عاشیق مهدی سردی (ساوه ۱۹۷۲
- عاشیق محمد رضا ميرزايی (ساوه ۱۹۷۰)
- عاشیق مسیح الله رضایی (قاراقان۱۹۴۶)
- عاشیق ميرزآقا مجیدی (بويونزئهرا ۱۹۶۱)
- عاشیق محمد خوشرو (قوم ۱۹۶۸)
- عاشیق محمد آفشار (قاراقان۱۹۶۱)
- عاشیق محمد باقری (همدان ۱۹۶۲)
- عاشیق محمد چیراغی (قوم ۱۹۷۳)
- عاشیق محمد عزتی (قوم ۱۹۷۳)
- عاشیق محمد علی صحرايی (ساوه ۱۹۴۹)
- عاشیق نعمت چيناري (قاراقان۱۹۷۲)
- عاشیق نصرت الله زرگر (شهریار-کرج ۱۹۶۱)
- عاشیق رضا حاجعرب (بوئین زهرا ۱۹۷۳)
- عاشیق صفر دانئکی (قاراقان۱۹۴۱)
- عاشیق ستار خیدمتی (ساوه ۱۹۶۵)
- عاشیق تقی موحیط (ساوه ۱۹۶۲)
- عاشیق ولیالله ميرزايی (قاراقان۱۹۶۴)[۴]
قایناقلاردَییشدیر
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ĀŠEQ (Asheq), Iranica
- ^ تورک خلق ادبیاتی – یازان: علیرضا صرّافی
- ^ https://doi.org/10.22452/sare.vol56no2.10
- ^ قوم ساوا عاشیق محیطی – یازان: دکتر علی قافقازیالی
- تورک خلق ادبیاتی – یازان: علیرضا صرّافی
- قوم ساوا عاشیق محیطی – یازان: دکتر علی قافقازیالی


text:
بیر گون، گونباتان چاغـی، نوروز عمی ایشدن قایـیدیردی کی، کندین اوشاقلاری اونو دؤورهلهییب، دئدیلر:
– نوروز عمی، بیزه بیر ناغـیل سؤیله.
نوروز عمی کی، اوشاقلارین سؤزونو یـئره سالماغی سئومزدی بیر آغاج کؤتویونون اوستونده اوتوروب، دینجینی آلا- آلا دئدی:
– یادیما گلیر چوخ ایللر بوندان قاباق، او زامان کی، سیزین آتا و آنالارینـیز اوشاق ایدیلر یاداکی دونیایا گلمهمیشدیلر- بیر ایل بیر غریبه ایش اوز وئردی:
کندیمیزین قـیشی قورتاردی، آمما هر نه قدهر گؤزلهدیک، یاز گلمهدی.
قـیزیل گول داریخـیردی، آمما قؤنچهسیندن چـیخا بیلمیردی تا اؤز گؤزهل پالتارینـی هامییا گؤستره.
بولاق درهلره تؤکولوب اوخویا بیلمهییردی.
داغلار ایستهییردیلر قارلـی بؤرکلرین گؤتورسونلر، آمما ائلهیه بیلمهییردیلر.
اینکلر بیزوولاری ایله، قویونلار قوزولاری ایله، و کئچیلر چپیشلری ایله دار- قارانلـیق تؤیلهلرده یونجالارین گویرمهسینی و یاشیل چمنلیکلرده گزمهیی گؤزلهییردیلر. کند اهالیسی پنجرهلردن گؤیه باخـیردیلار، آمما یاز موشتولوقچوسو گتیرن قارانقوشدان بیر خبر یوخ ایدی. هامیدان آرتـیق ناراحات چوبان اومودعلی ایدی.
اومود علی کند اهالیسیندن داها آرتـیق یازین یولونو گؤزلهییردی. آرزولایـیردی کی، سوروسونو داغـین یاشیل اتکلرینه یایا و توتهیـینین موسیقیسی ایله قـیرمیزی لالهلری داشلارین کناریندا بیتیره:
آخـیردا بیر گون اومودعلی قـیشدان بـئزدی. یـئریندن قالخـیب، پالتارلارینـی گئـییندی، تاخچادان گولاب شوشهسینی گؤتوردو و داغا ساری اوز قویدو…
گئـتدی، گئـتدی و گئـتدی… یـئـتیشدی داغـین دالـیـنا، او یـئره کی، یـئل لرین یوواسی ایدی. گولاب شوشهسینی ترپتدی، گولابی سپهلهدی هاوایا و یـئللره دئدی:
– گئدین داغا، چؤله باخـین گؤرون، بلکه یازین موشتولوغونو گتیرن قارانقوشو گؤره بیلدینیز. اونا دئـیین چوخ گئجیکیب.
یـئللر کی، گولابین قوخوسوندان جانلانمیشدیلار، سئوینجک یولا دوشدولر. بولودلاری گؤیون اوزودن کنارا چکیب، گئـتدیلر، گئـتدیلر و بیر مدت اونلاردان بیر خبر اولمادی.
یـئنه هر بیر شئـی ترپنیشسیز قالدیلار. داغلارین، آغاجلارین و آداملارین قولاقلاری سسده ایدی.
بیر گون سحر آلا توراندا، اومودعلینین پنجرهسی آچـیلدی. اومود علی یـئریندن سیچرادی، گؤردو سحر یـئلی یورغون و نفس تؤوشویه- تؤوشویه گلیب کی:
– نه اوتوروبسوز، یازین خبرینی گتیرن قارانقوش یولدا قالـیبدی.
– نه اولوبدور؟
– بیر نادینج اوشاق اوخونان ووروب اونون قانادینـی یارالایـیبدیر.
اومود علی دوردو، چانتاسینـی گؤتوروب. گئـتدی کند اهالیسینین یانـینا و دئدی:
– گئدهک، گئـتمهسک نه قارانقوش گلر، نه ده یاز.
اومود علی قاباقدا و یولداشلاری اونون دالـیسیجا یولا دوشدولر.
آز گئـتدیلر، چوخ گئـتدیلر… یـئـتیشدیلر، سحر یـئلی دئـین یـئره گؤردولر قارانقوش بیر داشین اوستونده یاری جان، یورغون- آرغـین دوشوب و سویوقدان دونماق حالـیـندادیر. اومود علی قارانقوشو گؤتوردو، یارالارینـی چپیشلرین یارالارینـی باغلایان کیمی، اونون یارالانمیش قانادینـی باغلادی.
سونرا بویون شالـینـی قارانقوشا ساریدی و اونو قـیزدیردی.
گئجهدن سحرهدک اومودعلی ایله دوستلاری اودون کناریندا نؤوبه ایله قارانقوشدان میغایات اولدولار. صاباح صوبح قارانقوشون یاراسی بیتیشدی و توختادی. قارانقوش قانادلارینـی آچدی و اوچدو:
بیر- ایکی دؤنه اونلارین باشینـین اوستونده فیرلاندی.
آداملار قـیشقـیرا- قـیشقـیرا دئـییردیلر:
– قارانقوش! داها گئـت یازی کندیمیزه آپار.
قارانقوش کنده ساری اوچدو. اومود علی ایله یولداشلاری کنده چاتاندا، قـیشدان داها بیر اثر یوخ ایدی. هامی سئوینیردی و هریان بهشت کیمی یام یاشیل ایدی. بولاق ماهنـی اوخویوردو. قـیزیل گول کؤینهیینی گؤستریردی. آغاجلار اوینایـیردیلار. آیاق توتان قوزولار یاشیل درهلرده چمنلرده اوتلایـیردیلار.
کند اهالیسی قوللارینـی چـیرمالایـیب ایشلهییردیلر.
هامی چالـیشیردی. یاز ایدی و ایش فصلی ایدی.
اومود علی اؤز- اؤزونه دئدی:
– یاز گلدی، ایندی داها واختـیدی.
سورونو قاباغـینا قاتـیب و یوللاندی. بئل باغـیندان توتهیینی چـیخاریب باشلادی یاز نغمهسینی چالماغا.
هر بیر داشین کناریندان بیر لاله، یاواش- یاواش باش قاوزایـیردی. ائله بیل چمنلر چـیراغان اولموشدو و هر لاله بیر چـیراق ایدی.
گونباتان چاغـئـیدی کی، او بیری قارانقوشلار دا یولدان یـئـتیشدیلر. جوت- جوت کندین ائولرینه ساری گئـتدیلر تا اؤزلرینه بیر یووا قورسونلار.
منیم اوشاقلاریم! اومودوم وار قارانقوشون قانادینـی سیندیران او نادینج اوشاغـین آدینـی مندن سوروشمایاسیز. نه ائلهییم من ده قوجالمیشام، یادیمدان چـیخـیب!
نوروز عمینین ناغـیلـی باشا چاتدی.
اوشاقلار سئوینجک بیر به بیر نوروز عمیدن ویدالاشیب و مسافر قارانقوشلار کیمی کندین ائولرینه گئـتدیلر.


text:
بایدن: روسیه اوکراین نی یوق قیلیش گه اِنتیلدی
بایدن اوشبو مطلب نی بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی 77- عمومی کینگشی ییغیلیشیده قیلگن معروضه سیده بیلدیردی
امریکا قوشمه ایالتلری دولت رهبری جو بایدن نیویورکده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی 77- عمومی کینگشی ییغیلیشیده معروضه قیلدی.
اوشبو معروضه سیده 24- فبروری دن بیری دوام ایتیاتگن روسیه- اوکراین اوروشی حقیده سوز یوریتگن بایدن, "بیرلشگن لر تشکیلاتی خوفسیزلیک کینگشی دایمی اعضاسی بولگن روسیه, قوشنی سی نی اشغال ایتیب مستقل بیر دولت نی یوق قیلیش گه حرکت قیلدی" دییه قید ایتدی.
بایدن, روسیه جمهوررئیسی ولادیمیر پوتین نینگ هسته ای امکانیت لر بیلن علاقه لی بیرگن بیاناتی توغریسیده هم بحث ایترایکن, اوز سوز لری نی, "پوتین, هسته ای قورال لرنینگ کینگ ترقه لیب کیتیشی نینگ آلدی نینگ آلینیشی رژیمی دایره سیده گی مسئولیت لری گه اهمیت بیرمه ی, انیق روشده اوروپا گه قرشی هسته ای قورال تهدیدی نی مطرح قیلدی" شکلیده دوام ایتتیردی.
ایران نینگ هسته ای قورال گه ایگه بولمس لیگی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیرگن بایدن, "چین, تینیق بولمه گن بیر شکلده آلدین هیچ کورینمه گن بیر مقیاسده خواطر گه سبب بوله دیگن بیر صورتده هسته ای قورال گه ایگه بولیش فعالیت لری یوریتدی" دییه قید ایتدی.
روسیه جمهوررئیسی ولادیمیر پوتین, تلویزیون آرقه لی قیلگن صحبتیده, قسمی سفربرلیک اعلان قیلگن لیگی نی بیلدیررایکن, هسته ای قورال لر نی قصد قیلیب کیره ک بولگن تقدیرده قوللری ده گی برچه امکانیت لردن فایده له نه دیگن لیک لری نی معلوم قیلگن ایدی.


text:
ویکیپدیا:سیلمه سیاستی
ویکیپدیا سیلمه سیاستینین آماجی٬ ویکیپدیاداکی هر جۆر سیلمه عملیّاتینین آماجینی و سیلمه مرحلهلرینین قۇراللارینی مۆعیّن ائتمک و ایفاده ائتمکدیر.
مقالهنین سیلینمهسی تکلیفیدَییشدیر
مقالهیه {{سیل}} ویا {{سیلینمهیه کاندید}} شابلوْنو علاوه ائتمهنیزدن اؤنجه اوْنون تاریخچهسینه و دانیشیق صحفهسینه باخماق واجیبدیر. اوْلا بیلسین کی مقالهنین سیلینمهسی ایله باغلی تکلیفلر اوّللرده اوْلموشدور. لاکین عۆمومی راضیلیق نتیجهسینده ساخلانماسینا قرار وئریلمیشدیر. تاریخچه صحفهسینه باخماقلا بعضاً بیلینیر کی٬ مقاله اوّللر ویکیپدیا قایدالارینا اۇیغون حاضیرلانمیشدیر. لاکین آیری ایشلدنین «دگیشدیرمهسی» نتیجهسینده پیس حالا سالنمیشدیر. بۇ حالدا مقالهنی نوْرمال دۇروما سالماق واجیبدیر.
مقالهنین سیلینمهسی ایله ایلگیلی اوّللر هئچ بیر تکلیف ائدیلمهییبسه ویا ساخلانماسی ایله ایلگیلی وئریلمیش ایستیدلاللار سیزه یئترلی گؤرنمهییرسه مقالهنین سیلینمهسینی تکلیف ائده بیلرسینیز. مقالهنین سیلینیب ویا قالماسیندا شک ائدیرسینیزسه مقالهنین آدینی ویکیپدیا:سیلینمگه کاندید مقالهلر صحفهسینه داخیل ائدین و ویکی-جمعیّتین فیکرینی اؤیرنین.
دانیشیلمادان سیلینن مقالهلردَییشدیر
دانیشیلمادان سیلینن مقالهلر آشاغیدا گؤرسدیلن شرطلری اؤدهمهلیدیر:
- رِکلام و اسپم کاراکترلی مقالهلر؛
- بوْش مقالهلر (چوخ قیسا و هئچ بیر بیلگی داشیمایان مقالهلر (ان ساده مضمون قایداسی: مقاله باشلیقدان و بۇ باشلیغی چوخ ساده شکیلده ده اولسا ایفاده ائدن ان آزی بیر جۆملهدن عیبارت اولمالیدیر).)
- واندالیزم نتیجهسینده یارادیلمیش مقالهلر؛
- عئینی ویا چوخ یاخین مضمونا مالیک باشقا مقالهنین مؤوجود اوْلماسی؛
- مضمونو مؤعتبر قایناقلارلا اساسلاندیریلماسی مۆمکون اولمایان مقالهلر٬ اوْ جۆملهدن ایشلدنلرین قایناقلارا اساسلانمایان اؤز فعالیّتی؛
- دیگر دیللرده یازیلمیش مقالهلر.
سیلینمهسی دانیشیق ایستهین مقالهلردَییشدیر
سیلینمهسی دانیشیق ایستهین مقالهیه {{سیلینمگه کاندید}} شابلوْنو داخیل ائدیلیر و مقاله ویکیپدیا:سیلینمگه کاندید مقالهلر صحفهسینده دانیشیغا چیخاریلیر.
سیلینمهسی دانیشیق ایستهین مقالهیه عاییددیر:
- مقالهده اعتیبارلی قایناق یوْخدورسا؛
- مقالهیه {{قارالاما}} شابلوْنو داخیل ائدیلسه ده اؤزون مۆدّت (۶ آیدان آرتیق) دگیشیک اوْلونماییرسا؛
- مقالهیه {{ایش گئدیر}} شابلوْنو داخیل ائدیلسه ده اۇزون مۆدّت (۳ آیدان آرتیق) دگیشیک اوْلونماییرسا؛
- مقالهدهکی بیلگیلرین اِنسیکلوپِدیک اؤنمی شۆبهه آلتیندادیرسا؛
- مقاله مۆباحیثه و تناقوض یارادیرسا و دیگر یوْللارلا تناقوضو دفع ائتمک مۆمکون دئییلسه؛
آز اهمیّتلی مقالهلردَییشدیر
ویکیپدیادا مقالهنین اؤنملیلیک درجهسینی تعیین ائتمک چوْخ زامان چتینلیک تؤرَدیر. بئله کی٬ مقالهنین اؤنملیلیگی نظری و ذهنی آنلاییشدیر. لاکین مقالهنین اؤنملی اوْلماسینی تعیین ائتمک اۆچون ایک اوْلاراق مؤوضوع ایله علاقهدار اعتیبارلی قایناقلارین تعیین ائدیلمهسیدیر. مقالهنین مؤوضوعو حاقّیندا اعتیبارلی قایناقلاردا هئچ بیر بیلگی یوْخدورسا مقاله سیلینمهلیدیر.
حقیقته اۇیغونلوغودَییشدیر
مقالهنین سیلینمهسینه سببلردن بیری ده اوْراداکی بیلگینین حقیقته اۇیغون اوْلماماسیدیر. بۇ زامان مقالهنین بۆتون بیلگیسی ویا متنین چوْخلوغو شۆبهه یارادارسا سیلینه بیلر. اگر مقالهنین مۆعین بیر حیسّهسیندهکی متن شۆبهه یارادیرسا مقالهنین سیلینمهسینی تکلیف ائتمک دۆزگون دئییل. مقالهدهکی بیلگینین حقیقی اوْلماسی ایله باغلی شۆبههلره سوْن قوْیماق اۆچون تکجه اۆصول همین بیلگییه اعتیبارلی قایناقلاردان ایستیناد آرتیرماقدیر (اعتیبارلی قایناقلاردان ایستینادلار نه قدر چوْخ اوْلارسا٬ قایناغین دوْغرولوغونا امینلیک داها چوْخ اوْلار.
اعتیبارلی قایناق ایله اساسلاندیریلمایان مقاله دانیشیق آپاریلمادان ویکیپدیادان سیلینه بیلر و بۇنا گؤره مقالهنی سیلن مۆدیره ایراد بیلدیرلمهسی اخلاقی دئییل. اعتیبارلی قایناغی اوْلمایان مقالهنی سیلن مۆدیر ویکیپدیانین اساس اصلرینه اۇیغون اوْلاراق چالیشمیش اوْلور.
سیلینمگه کاندید اوْلان مقالهلرده نظره آلینمالی مقالهلردَییشدیر
اگر مقالهدهکی چاتیشمامازلیقلار آسانلیقلا آرادان قالدیریلا بیلَرسه اوْنو دانیشیغا چیخارتمایین٬ چالیشین چاتیشمامازلیقلاری اؤزونوز آرادان قالدیراسینیز. مقالهنین جیدّی دگیشدیریلمگه احتیاجی وارسا و ایندیکی حالیندا ویکیپدیا استیلینه اۇیغون دئییلسه سیلینمهسی تکلیف اوْلونا بیلر.
چاتیشمامازلیقلار دئدیکده نظرده تۇتولور:
- یازان حۆقوقلارینی پوْزان متنین اوْلماسی. مقالهدهکی متنین بیر حیسّهسی اینتیحالدیرسا اوْنو اؤزونوز ده سیله بیلرسینیز. آنجاق متنین اینتیحال اوْلماسی ثۆبوت اوْلونمالیدیر.
- مقاله ویکیپدیا قایدالارینا اۇیغون اوْلاراق دۆزولمهییبسه٬ یعنی٬ باشلیقلارا آیریلماییبسا سیلینمهسی اۆچون جیدّی بحث اوْلا بیلمز.
- مقالهدهکی بیلگیلر عئینی مؤوضوعلو دیگر مقالهدهکی بیلگیلرین داوامیدیرسا ویا مۆعیّن مقالهلر تکرارلانیرسا بۇ مقالهلری بیرلشدیرن شابلوْنو ایشلدین: {{تکرارلانان مقاله}}
- سیلینمگه کاندید اوْلان مقالهلر صفحهسینه بیر گۆنده ماکسیموم ۵ مقالهنین سیلینمهسی ایله باغلی تکلیف وئرمک اوْلار. ۵-دن آرتیق مقالهنین سیلینمهسی حاقّیندا تکلیف یالنیز عئینی تیپلی مقالهلر حاقّیندا عۆمومی قرار قبول ائدیلدیکده مۆمکوندۆر.
مقالهنین سیلینمگه کاندید اوْلان مقالهلر سیاهیسیندان چیخاریلماسیدَییشدیر
مقاله سیلینمگه کاندید اوْلان مقالهلر سیاهیسیندان چیخاریلا بیلر:
- مقاله بیلیکلیکلیک اؤنم داشییرسا و ویکیپدیا استیلیلنه اۇیغوندورسا؛
- مقالهنین سیلینمهسی کۇکلا ویا باغلانمیلمیش ایشلدن طرفیندن تکلیف اوْلونورسا؛
- سیلینمهسینه گؤره سبب گؤستریلمهییبسه؛
- مقاله «سیلینمگه کاندید مقالهلر» صفحهسینده آرتیق دانیشیغا چیخاریلیبسا و قالماسی حاقّیندا قرار وئریلیبسه.
ایشلدن یۇخاریداکی گؤستریلن قایدالارا محل قوْیمادان مقالهنی سیلینمگه کاندید وئریرسه٬ بیرینجی حالدا تذکّۆر ائدیلیر. تذکّۆره محل قوْیمایان ایشلدن موْعیّن مۆدّته باغلانیر.


text:
بیر قاری آرواد وار ایدی . قاری آروادین بیر بیزوْوو واریدی.
پییه ده یئری داریدی
آپاردی سووارماغا
قارینین آیاغی بوزدان زویدو
ییخیلدی قیچی سیندی .دوردو بیله سؤیله دی :
بوز ! سن نه ظالیم سَن؟
دئدی: من ظالیم اوْلسئیدیم، گۆن مَنی اَریتمَزایدی
دئدی: گون، سَن نه ڟالیم سَن !
دئدی: من ظالیم اولساایدیم، بولود اوستومو آلمازیدی
دئدی : بولود، سَن نه ظالیم سَن!
دئدی: ظالیمـ اولسئیدیم، یاغیش مَندَن یاغمازایدی.
دئدی : یاغیش سَن نه ظالیم سَن!
دئدی: ظالیمـ اولساایدیم، گوگ اوْت مَندَن گؤیرمزیدی.
دئدی : اوْت سن نه ظالیم سَن!
دئدی:
دئدی: ظالیم اولساایدیم، بولود اوستومو آلمازایدی
دئدی : بولود، سَن نه ظالیم سان !
دئدی: من ظالیم اولساا،یدیم،یاغیش مندن یاغمازدی
دئدی : یاغیش سن نه ظالیم سن .
دئدی : من ظالیم اولسا ایدیم ، قویون ، قوزو منی یئمز ایدی دئدی : قویون سن نه ظالیم سن دئدی : ظالیم اولسا ایدیم ، قورد منی ییرتمازیدی.
دئدی: قورد، سَن نه ظالیم یسَن!
دئدی: ظالیم اولساایدیم، ایت مَنی بوغمازیدی
دئدی : ایت سَن نه ظالیمی سَن!
دئدی: ظالیم اولساایدیم، قاری کوْسسوونان منیم بیرنیمین اوستوندن ویرمازایدی
دئدی: قاری سَن نه ظالیم سَن!
دئدی: ظالیم اولساایدیم، سیچان بوغدامی داشیماز ایدی.
دئدی: سیچان سَن نه ظالیم سَن!
دئدی: ظالیم اولساایدیم، پیشیک مَنی توتمازایدی.
دئدی : پیشیک ، سَن نه ظالیم سَن!
دئدی: ظالیمم ها ظالیمم
دَمیر داراق دیشلییَم!
کورسی آلتی قیشلاغیم دیر،
کورسی اۆستی یایلاغیم دیر.
خانیم هرنه پیشیرسه
اودا منیم قویماغیم دیر .
روایت : ح . ا . ت
قاری آروادین ناغیلی / روایت ائده ن: حمید احمدزاده (تئلیم خانلی)
بیر قاری آرواد وار ایدی . قاری آروادین بیر بیزوْوو واریدی.


text: یازار: عظیم غلامعلی پور (سحر) شکسیز، بوگون آذربایجان دنیا دیل و ادبیات چرچیوه سینده، حیات فلسفه لی یاشاملارین ادامهسینده… گؤزل _گؤزللیکلرین قات – قاتیندان اوره کلر اوخشایان ناغیلارین، شعیرلرین، موسیقی ملودیلارینین آخارلارلاریندا، ترنومله قلملرین گوجلنمه سی اؤزون گؤرستمکده دیر. یازیچیلاریمیزین، شاعیرلریمیزین فیکریندن قوپاریلان شعر، ناغیل و مختلف قالیبلرده ادبیاتیمیزین دوشوندوروجی مفاهیملری درین مفکوره لره باغلی کئچمیشلرین ایزیدیر. و نه گؤزلدیر قلملر، اطرافلی یاشام و طبیعتین اورکلر اوخشایان الوان چیچکلریندن رنگ آلا – آلا حیاتیمیزی…بیشتر بخوانید