text:
ایلیاسین ناغیلی حامام-حامام ایچینده, خلبیر سامان ایچینده,دوه دللکلیک ائدر, کؤهنه حامام ایچینده. قارێشقا شێللاق آتدێ, دوهنینقێچێ سێندێ. حامامچێنێن تاسێ یوْخ, بالتاچێنێن بالتاسێ یوْخ, اوْردا بیر تازێگؤردۆم, اوْنۇن دا خالتاسێ یوْخ. گۆنلرین بیر گۆنۆنده, مممد نسیرتینینده. چوْخلۇ شیلاشێ یئمیشم, بئله یالان دئممیشم. بیری وار ایدی, بیرییوْخ ایدی, اللهدان باشقا هئچ کیم یوْخ ایدی. بیر تاجیر وار ایدی. بۇ تاجیرینایلیاس آدلێ بیر قۇلۇ وار ایدی. تاجیر ایلیاسێ اؤز اوْغلۇ کیمی ایستییردی. ایلیاس داتاجیری اؤز ددهسی کیمی.بیر گۆن تاجیر الینده اوْلان وار-یوْخ مایاسێنێ باتێردێ. تاجیر چوْخفیکیرلی-فیکیرلی اوْتۇرمۇشدۇ. ایلیاس بۇنۇ قۆسسهلی گؤرۆب یانێنا گلدی, دئدی:- آغا, نه فیکیر ائلییرسن? دردینی دئ, بلکه چاره ائلدیم.تاجیر گۆلۆب دئدی:-آی ایلیاس, سن بیر قۇل آدامسان, منیم دردیمه نه چاره ائلیهبیلرسن?ایلیاس دئدی:- آی آغا, سن اؤزۆن بیلیرسن کی, من سنی نه قدر ایستییرم. بلکهایکیمیز بیر یئرده دردۆوه درمان ائلدیک.تاجیرین چارهسی کسیلدی, دئدی:- ایلیاس, من وار-یوْخ مایامێ باتێرمێشام. ایندی الیمده بیر قپیکمایام یوْخدۇ. اوْنۇن فیکرینی ائلییرم کی, ایندی من نه ائلیهجهیم.ایلیاس دئدی:- آغا, بۇننان هاسان شئی یوْخدۇ, آپار منی سات, همین پۇلۇ الیندهمایا ائله!تاجیر گۆلۆب دئدی:- ایلیاس اول, من سنی چوْخ ایستییرم. نئجه سنی آپارێم ساتێم? بیرده کی, سنه نه پۇل وئرهجکلر کی, من اوْنۇ الیمده مایا ائلییم?ایلیاس دئدی:- آغا, من قییمتلی قۇلام. من دۆنیادا اۆچ شئیی یاخشێ تانێیێرام.آتێ, داش-قاشێ, آدامێ. اوْدۇ کی, آپار منی بازارا, بئش یۆز تۆمندنآشاغێ ساتما. همین پۇلۇ گتیر, الینده مایا ائله!تاجیر بیر آز فیکیر ائلدی, گؤردۆ باشقا چاره یوْخدۇ. ایلیاسێ قۇل میدانێناآپاردێ. کیم گلیب قییمت سوْرۇشۇردۇ, تاجیر بئش یۆز تۆمن دئییب,اؤزۆ ده اۆچ شئی بیلدییینی خبر وئریردی.بۇ واخت پادشاهێن وزیری بۇرادان کئچیردی. بۇ سسی ائشیدیب تاجیرینیانێنا گلدی, دئدی:- قۇلۇ نئچه دئییرسن?- بئش یۆز تۆمنه دئییرم. اؤزۆ ده اۆچ شئیی یاخشێ تانێیێر: آدامێ, آتێ,داش-قاشێ.وزیر دئدی:- سن دلی اوْلمۇسان ندی? هئچ پادشاهێن بۆتۆن قۇللارێ بئش یۆزتۆمنه دیمز. سن بۇ قۇلۇ بئش یۆز تۆمنه دئییرسن?تاجیر دئدی:- بۇ قۇلۇن قییمتی هله بئش یۆزدن ده یۇخارێدێ. کئفین چکیر آل,کئفین چکمیر آلما.وزیر گئدیب پادشاها اهوالاتێ دانێشدێ. پادشاه دئدی:- گئت, همین قۇلۇ آل!وزیر بئش یۆز تۆمن گتیریب تاجیره وئردی, ایلیاسێ آلدێ, گتیریب پادشاهێنقۇللارێنێن ایچینه اؤتۆردۆ.تاجیر ده همین پۇلۇ الینده مایا ائلییب آلێش-وئریشینه باشلادێ.تاجیر آلێش-وئریشینده اوْلسۇن, ایلیاس دا قۇللارێن ایچینده اوْلسۇن, سنهکیمدن دئییم, بیزیم بۇ شهرین جاوان پادشاهێندان. بیر گۆن پادشاهابیر گؤزل آت گتیردیلر. هامێ آتا باخێب به-به دئدی, هئچ کیم بیر ائییبتاپمادێ. بیردن پادشاهێن یادێنا دۆشدۆ کی. آخێ منیم بیر قۇلۇم وار,آتێ چوْخ یاخشێ تانێیێر. تئز امر ائلدی ایلیاسێ گتیردیلر. پادشاه دئدی:- ایلیاس, بۇ آت نئجه آتدێ?ایلیاس باش اییب دئدی:- قیبلئیی-عالم ساغ اوْلسۇن, بۇ آتا هئچ بیر سؤز یوْخدۇ. آت بیرینجی آتدێ.اما بۇنۇن بیر ائیبی وار کی, سۇیا گیرسه یاتار.هامێ دئدی:- هئچ ائله شئی اوْلماز.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, منیم دؤولتیم یوْخدۇ, آنجاق باشێمێ گیروْوقوْیارام. آتێ سالاق سۇیا, اگر یاتماسا منیم بوْینۇمۇ وۇرۇن!بلی, آتێ میندیلر, سۇیا وۇردۇلار. آت سۇیا گیرن کیمی یاتدێ. هامێمتتل قالدێ.پادشاه ایلیاسدان سوْرۇشدۇ:- ایلیاس, بۇ آت نییه سۇیا گیرن کیمی یاتدێ?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بۇ آتا جامێش سۆدۆ وئریبلر, اوْدۇ کی, جامێش کیمیسۇیا گیرن کیمی یاتدێ.پادشاه ایلیاسێن بۇ سؤزۆنۆ یوْخلاماق اۆچۆن آتێ ساتاندان سوْرۇشدۇ:- سن بۇ آتا جامێش سۆدۆ وئرمیسن?آت ساتان باش اییب دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بۇ آت آنادان اوْلاندان سوْنرا آناسێ اؤلدۆ, من دهاوْنۇ جامێشێمێزا عمیزدیردیم.پادشاهێن ایلیاسدان چوْخ-چوْخ خوْشۇ گلدی, دئدی:- بۇ آتێ آلێن, ایلخێیا قاتێن! چاپێشمادا لازێم اوْلار.اؤزۆ ده امر ائلدی کی, بۇندان سوْنرا من یئین خؤرکدن ایلیاسا داوئرین!بلی, ایلیاس هر گۆن پادشاه یئین خؤرکدن یئییردی. بۇنلار بۇرادایئمکده اوْلسۇنلار, سنه کیمدن دئییم بیزیم پادشاهێن قوْناقلارێندان.بیر نئچه شهرلرین پادشاهلارێ بیزیم پادشاها قوْناق گلمیشدیلر.بیر نفر ده پادشاها یۇمۇرتا بوْیدا آلماز گتیرمیشدی. هامێ آلمازاباخێب به-به ائلییب دئییردی: بۇ آلمازێن هئچ قییمتی یوْخدۇ. بۇقییمتده شئی اوْلا بیلمز.بیردن پادشاهێن یادێنا دۆشدۆ کی, آخێ منیم ایلیاس آدێندا قۇلۇموار, داش-قاشێ یاخشێ تانێیێر. تئز امر ائیلهدی ایلیاسێ چاغێرتدێردێ. ایلیاس گلدیباش ایدی, دایاندێ.پادشاه دئدی:- ایلیاس, اوْغۇل, بۇ آلمازا قییمت قوْی!ایلیاس آلمازێ آلدێ الینه, بیر اوْ طرفینه باخدێ, بیر بۇ طرفینه باخدێ, دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بۇ آلماز اوْتۇز تۆمندن یۇخارێ دیمز, چۆنکیبۇنۇن اۆزۆ آلمازدێ, ایچی توْرپاقدێ.هامێ دئدی:- هئچ ائله شئی اوْلا بیلمز.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, امر ائلیین آلمازێ سێندێرسێنلار, ایچیندن توْرپاقچێخماسا بوْینۇمۇ وۇردۇرۇن.بلی, پادشاه امر ائلدی, آلمازێ سێندێردێلار. آلماز سێنان کیمی ایچیندنتوْرپاق تؤکۆلدۆ. همین آلمازا قییمت قوْیانلار کی, دئییردیلر بۇآلمازێن قییمتی یوْخدۇ, هامێ اۇتاندێ, باشێنێ آشاغێ سالدێ. پادشاه فرحلندیکی, بئله بیر قۇلۇ وار. قوْناقلارێن یانێندا قوْلتۇغۇ شیشدی. بلی, پادشاهامر ائلدی کی, بۇندان سوْنرا ایلیاس منیم اؤزۆمله چؤرک یئیهجک.بلی, بۇ گۆندن ایلیاسنان پادشاه همیشه بیر یئرده چؤرک یئییردیلر.بۇنلار بۇردا یئمکده اوْلسۇن, ایچمکده اوْلسۇن, سنه کیمدن دئییم,بۇ شهرده گؤزللیکده میثلی-برابری اوْلمایان بیر قێز واردێ. بۇ قێزێنگؤزللییی بۆتۆن شهرده مشهۇردۇ. اما بۇ قێزێ هئچ کیم گؤرممیشدی,آنجاق آدێنێ ائشیتمیشدی. بیر گۆن پادشاه فیکیرلشدی کی, بیر اؤزۆنۆ بۇقێزێن یانێنا وئرسین. چوْخ فیکیرلشدی, آخێردا بئله تاپدێ کی, امر ائلسین هئچکیم شهره چێخماسێن, اؤزۆ خلوتجه قێزێن یانێنا گئتسین. بلی, بیر گۆنپادشاه امر ائلدی کی, آخشام ساعت سککیزدن سوْنرا بیر آدام ائشیکده قالماسێن,بیر آدامێن حاقۇشقالارێ آچێق اوْلماسێن. امرینه تابع اوْلمایانلارێنباشێنێ بدنیندن آیێراجام.بلی, ائله کی, آخشام سککیز اوْلدۇ, ممه یئیندن پپه یئینه کیمیهامێ قوْرخۇدان گیزلندی. ائله کی, بیر آز دا کئچدی, پادشاه یاواش-یاواشائودن چێخێب همین گؤزلگیله طرف گئتمهیه باشلادێ. بلی, پادشاه گلیبقێزێن قاپێسێنێ دؤیدۆ, قۇللۇقچۇ گلدی.پادشاه دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, پادشاه گلیب.قۇللۇقچۇ گلیب خانێما دئدی.خانێم دئدی:- گئت, پادشاها دئ کی, بیر اینییم وار, نه آرێقدێ, نه کؤک, اؤلدۆرسن نهقدر پییی چێخار?قۇللۇقچۇ گلیب خانێمێن دئدییینی پادشاها دئدی.پادشاه بیر آز فیکیرلشدی, آخێردا دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, دؤرد پۇد.قۇللۇقچۇ گئدیب خانێما دئدی.خانێم دئدی:- گئت, دئنن خوْش گلدی, گئده بیلر.ائله پادشاه ایستییردی قایێتسێن, گؤردۆ کی, بیر قارالتێ گلیر. اؤز-اؤزۆنهدئدی: بۇ کیمدی منیم امریمدن چێخێب شهرده گزیر. یاخشێ, من صاباحآتاسێنێ یاندێرارام, قوْی یاخێنلاشسێن گؤرۆم کیمدی.قارالتێ یاخێنلاشدێ. پادشاه گؤردۆ کی, اؤز وزیریدیر. تئز گیزلندیاوْرادا اوْلان آغاجلارێن دالێندا. دئدی, قوْی گؤرۆم وزیر نه قایێراجاق.وزیر پادشاهێ گؤرمۆردۆ, اما پادشاه اوْنۇ گؤرۆردۆ. وزیر قێزێن قاپێسێنایئتیشدی, قاپێنێ دؤیدۆ, قۇللۇقچۇ گلدی, وزیر دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, وزیر گلیب.قۇللۇقچۇ گئتدی خانێما دئدی... قایێدێب گلدی کی:- خانێم دئییر کی, بیر اینییم وار, نه آرێقدێ, نه کؤک, اؤلدۆرسم نهقدر پییی چێخار?وزیر فیکیرلشدی نه دئسین. نئچه پۇد دئسین. آخێردا دئدی:- یئددی پۇد.قۇللۇقچۇ گئدیب خانێما خبر وئردی, گلیب دئدی:- خانێم دئییر کی, گئده بیلر, خوْش گلدی.وزیر ایستییردی قایێتسێن, بیر ده گؤردۆ کی, آها بۇدۇ, بیر قارالتێ گلیر.اؤز-اؤزۆنه دئدی: اده, بۇ کیمدی ائشییه چێخێب. سحر پادشاها دئیهجهیمبۇنۇن باشێنێ بدنیندن آیێرسێن. تئز آغاجلارێن دالێنا گیردی کی, گیزلنسین,گؤردۆ پادشاه دا بۇرادادێر. وزیر ایستهدی سس ائلسین, پادشاه دئدی:- دینمه, گؤرک بۇ گلن کیمدی. گؤرک بۇ نه دئیهجک.بۇنلار بۇرادا مێسدێلار. قارالتێ یاخێنلاشدێ, گؤردۆلر کی, بۇ گلنایلیاسدێ. ایلیاس قێزێن قاپێسێنێ دؤیدۆ, قۇللۇقچۇ گلدی, ایلیاس دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, پادشاهێن قۇلۇ ایلیاس گلیب.قۇللۇقچۇ گئدیب خانێما خبر وئردی, گلیب ایلیاسا دئدی:- خانێم دئییر کی, بیر اینییم وار, نه آرێقدێ, نه کؤک; اؤلدۆرسم نهقدر پییی چێخار?پادشاهنان وزیر دئدیلر, دایان گؤرک ایندی بۇ نه دئیهجک.ایلیاس دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, قبۇلدۇ.پادشاهنان وزیر لاپ متتل قالدێلار, دئدیلر نه اوْلسۇن کی, بۇنۇ بیزده دئیردیک ده.بلی, قۇللۇقچۇ گلیب قاپێنێ آچدێ. ایلیاس ایچری گیردی. پادشاهنان وزیرایشی بئله گؤرۆب تئز بیر تهر اؤزلرینی قێزێن باغچاسێنا سالدێلار, آغاجلارێنآلتێندا گیزلندیلر. گؤردۆلر کی, ایلیاس گلیب ائیواندا ایلشیب.بلی, قۇللۇقچۇ الینده بیر پوْدنوْس, اۆستۆنده آغ اؤرتۆک, گتیریب ایلیاسێنقاباغێنا قوْیدۇ. ایلیاس پوْدنوْسدان اؤرتۆیۆ گؤتۆردۆ, گؤردۆ کی, پوْدنوْسدابیر قایچێ, بیر واراق کاغێذ, بیر قۇران, بیر توْپ ایینه, بیر ده بیر نار وار.پادشاهنان وزیر دئدیلر, هله قوْیاق کی بیز ده دئمیشیک “قبۇلدۇ”,یاخشێ, بس بۇ نه اوْلسۇن. نار, قۇران, ایینه, قایچێ, ایندی کی, بۇ سیرری بیلمهیهجکدیک.قوْی گؤرک ایلیاس نئیلهیهجک.ایلیاس ایینهلری گؤتۆرۆب هامێسێنێ بیر-بیر نارێن اۆستۆنه تاخدێ. سوْنراکاغێذێ گؤتۆرۆب قایچێ ایله جێققێلێ-جێققێلێ دوْغرادێ. سوْنرا قۇرانێ اؤپۆبیئره قوْیدۇ. پادشاهلا وزیر بیر-بیرینه دئدیلر:- یاخشێ, بۇ نه اوْلسۇن?بۇ حالدا قۇللۇقچۇ گلدی, پوْدنوْسۇ آپاردێ. بلی, ائله کی, قۇللۇقچۇپوْدنوْسۇ آپاردێ, خانێم ائیوانا گلدی. قوْلۇنۇ ایلیاسێن قوْلۇنا سالدێ.خانێم نه خانێم... آیا, گۆنه دئییر سن چێخما, من چێخاجاغام. آدامدئییر یئمهییم, ایچمهییم, بۇ خانێمێن خطتی-خالێنا, گۆل جامالێنا تاماشاائلییم. پادشاهلا وزیرین آغزێنێن سۇیۇ آخێردێ. خانێملا ایلیاس اؤپۆشدۆلر,گؤرۆشدۆلر, سوْنرا گیردیلر ائوه. وزیرله پادشاهێن آز قالێردێ پاخێللێقدانباغێرلارێ چاتلاسێن.بلی, پادشاهگیل گؤردۆلر کی, آز قالێب صۆبح آچێلسێن, تئز دۇرۇب ائولرینهگئتدیلر.ایلیاس سحر چوْخ بیواخت ائوه گلدی. پادشاه دئدی:- ایلیاس, گئجه هارادایدێن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, منی سنه ساتان تاجیرین آناسێنێ من اؤزۆمه آناکیمی بیلردیم. اوْ دا منی چوْخ ایستییردی. اوْ اؤلۆبدۆ, گئتمیشدیم اوْنۇنقبرینین اۆستۆنه. قبرین اۆستۆنده آغلادێم, آغلادێم, یۇخۇ تۇتدۇ, قالدێمقبرین اۆستۆنده. بیر ده گؤردۆم کی, سحردی.پادشاه بیلیردی کی, گئجه ایلیاس هارادایدێ, چۆنکی اؤزۆ اؤز گؤزۆ ایلهگؤرمۆشدۆر. اوْدۇ کی, بیلدی کی, ایلیاس یالان دئییر, یئنه دئدی:- ایلیاس, دۆزۆن دئ, گئجه هارادایدێن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.پادشاه حیرصلندی, دئدی:- ایلیاس, دۆزۆنۆ دئ, گئجه هارادایدێن? یوْخسا باشۇوۇ بدنیندنآیێرارام.ایلیاس یئنه دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.القرز, پادشاه نه قدر دئدیسه ائله ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.پادشاه امر ائلدی کی:- آپارێن, بۇ ملۇنۇ اوْخلایێن.اما اوْخ آتانلارێ اؤیرتدی کی, اوْخۇ ائله آتسێنلار ایلیاسا دیمهسین.چۆنکی بۇ سیرلری اؤیرنمک ایستییردی.بلی, ایلیاسێ اوْخا باسدێلار. اما اوْخ ایلیاسا دیمیردی, بوْینۇنۇن,قوْلتۇغۇنۇن آلتێندان کئچیردی. پادشاه گلدی, دئدی:- ایلیاس, دۆزۆن دئ گؤرۆم, گئجه هارادایدێن? یوْخسا بۇ ساعت سنیآسدێرارام.ایلیاس یئنه دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.پادشاهێن غضبی آرتدێ. حیرص بئینینه وۇردۇ, گؤردۆ کی, بۇ دئدیییندئییر, امر ائلدی:- بۇ ساعت بۇنۇ آسێن!بلی, ایلیاسێ دار آغاجێنێن آلتێنا گتیردیلر. کندیری بوْغازێنا سالدێلار.ائله کی, ایستهدیلر کندیری چکسینلر, بیر ده گؤردۆلر کی, بیر آتلێ چاپا-چاپاگلیر. آتلێ ائله یئیین گلیردی کی, آتێن اۆستۆندهکینی گؤرمک مۆمکۆن دئییلدی.ائله کی, دار آغاجێنێن آلتێنا یئتیشدی, چاپا-چاپا یئره بیر نار وۇرۇبگئتدی. نار داغێلدێ.ایلیاس دئدی:- دایانێن دئییم.بلی, ایلیاسێن بوْینۇندان کندیری آچدێلار.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, گئدک اوْتاغا, بۇ سیرری تک سنه دئیهجهیم.پادشاهلا ایلیاس گئتدیلر اوْتاغا. ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, گئجه من فیلان گؤزل قێزێن یانێندا ایدیم.پادشاه دئدی:- یاخشێ, اوْ پیی مسئلهسی نه ایدی کی, سن دئدین قبۇلدۇ.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, خانێم اوْ سۇالنان دئمک ایستییردی کی, سن منیگؤرممیسن, بیلمیرسن آرێغام, کؤکم, گؤزلم, چیرکینم. اوْندا مندئدیم کی, قبۇلدۇ. یعنی هر نئجه اوْلسان, گؤزل ده, چیرکین ده, کؤک دهمنه قبۇلسان. اوْندا قاپێنێ آچدێلار, منی ایچری بۇراخدێلار.پادشاه دئدی:- یاخشێ, اوْ پوْدنوْس مسئلهسی نه ایدی?ایلیاس دئدی:- پوْدنوْسداکێ ایینهلری نارێن اۆستۆنه وۇردۇم کی, یعنی بدنیمی بئلهاوْخلاسالار, یئنه بۇ سیرری هئچ کیمه دئمهیهجهیم. سوْنرا کاغێذێ قایچێیناندوْغرادێم کی, بدنیمی بۇ کاغێذ کیمی دوْغراسالار دا, هئچ کیمهبۇ سیرری آچمارام. سوْنرا قۇرانێ اؤپدۆم, یئره قوْیدۇم کی, آند اوْلسۇن بۇقۇرانا, هئچ کیمه هئچ نه دئمهرم. اوْدۇ کی, دئمیرم ده.پادشاه دئدی:- یاخشێ, بس نییه سیرری آچێب ایندی دئییرسن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, اوْ آتلێ کی, کئچدی, نارێ وۇردۇ یئره, نار داغێلدێ,همین قێزدێ. نارێ یئره وۇردۇ, دئدی کی, بۇ سیرر منیم دئییل قوْی داغێلسێن,سن اؤلمه. اوْدۇ کی, من ده دئدیم.پادشاه ایلیاسا په-په دئییب اؤز یانێندا اوْتۇرتدۇ, دئدی:- ایلیاس, آخێ سن آدامێ دا تانێیێرسان. ایندی دئ, گؤرۆم من نئجهآدامام?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, سن چؤرکچی اوْغلۇسان.پادشاه دئدی:- سن نه دانێشێرسان, من پادشاه اوْغلۇیام. منیم آتام دا بۇشهرین پادشاهێ اوْلۇب, بابام دا.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, امر ائله آنان گلسین, سوْرۇش, ائله اوْلماسا بوْینۇمۇوۇردۇر!پادشاه آناسێنێ چاغێردێ, دئدی:- آنا, دۆزۆنۆ دئ, من کیمین اوْغلۇیام? منیم آتام کیم اوْلۇب?آناسێ دئدی:- بالا, من سنه همله اوْلاندا آتان دئدی کی, اگر قێز دوْغسان, سنیاؤلدۆرهجهیم, اوْغلان دوْغسان, نه دئسن گؤزۆم اۆسته. من دوْغان گئجهسیقوْنشۇدا چؤرکچینین آروادێ دا دوْغدۇ. منیم قێزێم, اوْنۇن اوْغلۇ اوْلدۇ. ایشیبئله گؤرنده مامایا پۇل وئردیک, چؤرکچییه ده پۇل وئردیک, اۇشاقلارێدییشدیردیک. ایندی سن, دوْغرۇدان دا, چؤرکچی اوْغلۇسان.پادشاه ایلیاسا آفرین دئییب سوْرۇشدۇ:- ایلیاس, سن نه بیلدین کی, من چؤرکچی اوْغلۇیام?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, من اوْندان بیلدیم کی, سن اول دفعه امرائلدین کی, سنین چؤرییندن وئرسینلر. سوْنرا دا بیر یئرده چؤرک یئدیک.تا سن منه نه پۇل, نه باشقا شئی باغێشلامادێن. اوْدۇ کی, من بیلدیمسن چؤرکچی اوْغلۇسان.پادشاه دئدی:- یاخشێ, ایلیاس, بس اوْ قێز کیمدی?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, اوْ قێز پادشاه قێزێدێ.پادشاه آناسێندان سوْرۇشدۇ, گؤردۆ, دوْغرۇدان دا, همین قێز بۇنۇنیئرینه دییشیلن قێزدێ. پادشاه سوْرۇشدۇ:- ایلیاس, بس سن کیمسن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, من بیر باغبان اوْغلۇیام. من اۇشاق اوْلاندابیزیم شهره هۆجۇم ائلییب باسێرلار, منی اسیر ائلییرلر, سوْنرا داگتیریب قۇل یئرینه ساتێرلار.پادشاه ایلیاسێن بۆتۆن خاسیتینه فرحلندی. همین قێزێ ایلیاساآلدێ, قێرخ گۆن, قێرخ گئجه توْی ائلدی, اؤز تاجێنێ باشێندان گؤتۆرۆب ایلیاسێنباشێنا قوْیدۇ, دئدی:- پادشاهلێغا سن یارارسان. سنین بیلییین منیمکیندن چوْخدۇ.بۇندان سوْنرا بۇ شهرین پادشاهێ ایلیاس اوْلدۇ.یئدیلر, ایچدیلر, مطلبه یئتیشدیلر. گؤیدن اۆچ آلما دۆشدۆ. بیریمنیم, بیری ناغێل دئیهنین, بیری ده اؤزۆمۆن. سن یۆز یاشا, من ایکی اللی.هانسێ چوْخدۇ سن گؤتۆر! سن ساغ, من سلامات.زمانهنین حؤکمۆبیری واردێ, بیری یوْخدۇ, کۆر قێراغێندا بیر الیمردان کیشی واردێ. بۇیازێغێن الی خمیرده, قارنێ آج. ها ایشلردی, شۇملاردێ, اکردی, مالالاردێ,بئجریب محصۇلۇ باشا گلنده بَی بیر یاندان, بوْرجلۇ بیر یاندان, ائلهخێرماندا الیندن آلاردێلار. پایێز گلنده بۇ کیشی تزهدن دۆشردیقاپێ-قاپێ بوْرج دیلنمهیه.گۆنلرین بیر گۆنۆنده الیمردان کیشی آروادێینان سؤزۆ بیر یئرهقوْیدۇلار کی, تا بۇندان سوْنرا شهرلره دۆشۆب, رۇزیلرینی قازانسێنلار.بلکه الیمردانێن بیر یاندان بختی آچێلدێ. سحر اوْلدۇ, الیمرداندۆشدۆ یوْلۇن دۆزۆنه. آز گئتدی, اۆز گئتدی, گلدی بیر درهنین قێراغێنا چاتدێ.بۇ دره ویلایتده جیننی دره آدێینان مشهۇر ایدی. بۇرا گیرن ساغسالاماتائوینه قایێتمازدێ. ساغدان-سوْلدان بۇلۇدلار ایچینده گیزلنمیشداغلارێ آشێب شهره گئتمک, درهدن ده قوْرخۇلۇیدۇ. آدام چنه,دۇمانا دۆشۆر, یوْلۇنۇ آزێب, آخێردا گئنه ده بۇ درهیه گلیب چێخێردێ, یادا قۇرد-قۇشا یئم اوْلۇردۇ. الیمردان کیشی دئدی:- جیننی درهیه گیرهرم, هر نه اوْلۇرسا-اوْلسۇن, تفاوۆتۆ یوْخدۇ,آجێندان اؤلمکدنسه, جاناوارا یئم اوْلماق داها یاخشێدێ.کیشینین اۆستۆنده کاراستێدان-زاددان بیر تییهسی ده یوْخدۇ. چؤریینییوْخلادێ, آنجاق کی, صاباحێنا چاتاردێ. کوْروْغلۇ اؤزۆنۆ دۆشمنه توْخۇیانکیمی, بۇ دا سوْخۇلدۇ درهیه. بیر خئیلی گئتدی. یوْلۇ چوْخ ایریش-اۆیرۆش,داشلێ ایدی. درهنین ائنسیز بیر یئریندن آچێق بیر یئرینه چێخمێشدێ کی, گؤردۆدالدان چاغێرێرلار:- الیمردان, الیمردان, دایان!الیمردان کیشی بیر آز دا یئیین ترپندی. گؤردۆ دالدان یئنه سس گلدی:- الیمردان, دایان, الیمردان سنننم, دایان!قوْجا کیشی اؤزۆنه اۆرک وئردی. دؤنۆب دالا باخدێ. هئچ کیمی گؤرمهدی,دئدی:- باخ, یقین کی, جیننی درهده بئله سسلر گلیر. آدام اؤزۆنۆ گرکایتیرمهسین. نه اوْلاجاق اوْلسۇن.قوْجا داها دا یئیینلهدی. باخدێ کی, یوْخ, بۇ دفعه سس لاپ قۇلاغێنێندیبیندن گلیر. دیشلرینی باسێب بیر-بیرینین اۆسته یئنه دؤنۆب دالا باخدێ,گؤردۆ بیر آغ ایلاندێ, قۇیرۇغۇ اۆسته قالخێب ائله گلیر کی, دئیهسن بۇ ساعتبۇنۇ پۇچ ائلیهجک. گؤردۆ ایلان دئییر:- الیمردان, آخێ من سنننم, آیاق ساخلا!الیمردان بوْغازێ قۇرۇمۇشدۇسا دا, یئنه اؤزۆنه توْختاق وئریردی. آغایلان گلدی یئتیشدی, دئدی:- الیمردان, خوْش گؤردۆک. هارا بئله یئیین گئدیرسن?الیمردان دئدی:- باشێنا دؤنۆم, آجلێقدان شهره گئدیرم, گؤرۆم هاردان بیر آزچؤرک پۇلۇ چێخاردارام.ایلان دئدی:- الیمردان, بۇ درهدن قوْرخمادێن, گلدین?قوْجا دئدی:- آی بالام, آج اؤزۆنۆ قێلێنجا توْخۇیار. منه نه تفاوۆتۆ وار. یاکندده اؤلۆم, یا بۇردا ایلان-چایانا یئم اوْلۇم.ایلان دئدی:- الیمردان, من گؤرۆرم کی, سن چوْخ جوْمردسن, اؤزۆن ده اهلیالصاحبیسن. گل قارداش اوْلاق.الیمردان دئدی:- نه دئییرم کی, اوْلاق.ایلان دئدی:- بۇ گۆندن قارداش اوْلدۇق. ایندی سؤزۆمه قۇلاق آس. باخ بۇردان دۆزشهره گئدرسن. گؤرهجکسن, جاماات دۆکان-بازارێ باغلایێب, پادشاهمیدانچاسێنا قاچێر. سن ده قوْشۇلارسان جامااتا. شهرین پادشاهێ بیریۇخۇ گؤرۆب. اوْ, دئیهجک کی, آی جاماات, کیم منیم یۇخۇمۇ یوْزا بیلر?یۇخۇسۇنۇ دانێشێب دئیهجک کی, من بۇ گئجه یۇخۇمدا گؤردۆم کی,گؤیدن جاناوار یاغێر. واهیمه ایله یئریمدن قالخدێم. بیر آدام گلسینمنیم یۇخۇمۇ یوْزسۇن.جاماات کیرییهجک, هئچ کس بیر سؤز دئمهیهجک. اوْندا سن سسلن کی,من یوْزارام. سنی آپارارلار پادشاهێن باغێنا. یئیرسن, ایچرسن, سوْنراچێخارسان باغێن اوْرتاسێنداکێ گؤلۆن قێراغێندا اوْتۇرارسان. پادشاه سندنخبر آلاجاق کی, ائی منیم شهریمین دۆنیا گؤرمۆشۆ, منیم بۇیۇخۇمۇن معناسێ نه دیر? سن ده بیر آز فیکیردن سوْنرا, بیر گؤله باخارسان,بیر گؤیدهکی آیا, اۇلدۇزا باخارسان, دئیرسن: - پادشاه ساغ اوْلسۇن,بؤیۆک آدامێن یۇخۇسۇنۇن معناسێ دا بؤیۆک اوْلار. سنین گؤردۆیۆنیۇخۇنۇن معناسێ بۇدۇ کی, بیر زامان گلهجک کی, دۆنیا قارێشدێرما دۆنیاسێاوْلاجاق. دۆنیانێن آداملارێ جاناوارا دؤنهجک. گۆجلۆ گۆجسۆزۆنباشێنێ ازیب الیندهکینی آلاجاق.سن بۇنۇن یۇخۇسۇنۇ یوْزاندان سوْنرا سنه بوْللۇجا خلت, قێزێل وئرهجکلر.هر نه وئرسهلر سنین, آنجاق قێزێلێن یارێسێ قارداشلێقدا منهچاتێر.الیمردان گئدیب شهره چاتدێ. چایچێ دۆکانێنا گیرمک ایستییردی,گؤردۆ جاماات چؤله چێخێر. بۇ ایچری گیره بیلمهدی. آخێردا چایچێ دا چێخدێ.الیمردان سوْرۇشدۇ:- آی بالا, چایچێ, بۇ واخت دۆکانێ باغلاماغێندان, دیهسن بیر یاناتلهسیرسن?چایچێ دئدی:- هه, عمی, شهرین پادشاهێ جامااتێ چاغێرێب. هامێمێز اوْرا تلهسیریک.سن ده اوْرا گل.الیمردان دا بۇنلارا قوْشۇلدۇ, گلدی گؤردۆ پاهوْ, بۇردا پاپاقآتسان یئره دۆشمز. آدام اوْ قدر چوْخدۇ کی, سایێ-حسابێ یوْخدۇ. بۇ دااؤزۆنۆ وئردی بیر طرفه, قێسێلدێ دۇردۇ.پادشاه چێخدێ. جاماات باش ایدی.پادشاه دئدی:- جاماات, من بۇ گئجه بیر یۇخۇ گؤرمۆشم. یاتمێشدێم, یۇخۇداگؤردۆم کی, گؤیدن جاناوار یاغێر. واهیمه ایله یۇخۇدان آیێلدێم. ایندیمنیم بۇ یۇخۇمۇ کیم یوْزا بیلر?الیمردان باخدێ کی, آغ ایلانێن دئدیکلری دۆز چێخدێ, دئدی:- هه, ایندی بیلدیم کی, آغ ایلان بیر شئی بیلیرمیش. یوْخسا, بۇنۇ من جینشیاتینداغداغاسێ سایێردێم. قوْی گؤرۆم, نه اوْلۇر.پادشاه بیر ده سوْرۇشدۇ:- جاماات, منیم یۇخۇمۇ کیم یوْزا بیلر, چێخسێن یۇخارێ.عالم کیریدی, کیمسه دینمهدی. الیمردان کیشی پاپاغێنێ قالدێردێ. پادشاهێنساغێندا-سوْلۇندا دایانانلار بۇنۇ گؤردۆلر. قوْجانێ یۇخارێ آپاردێلار.یئدی, ایچدی, کئفی دۇرۇلدۇ. آخشام چاغێ پادشاه وزیر, وکیلیینن سۇقێراغێنا سئیرانا چێخدێ. گؤلۆن قێراغێندا اوْتۇردۇ. الیمرداندان سوْرۇشدۇ:- یاخشێ, منیم بۇ یۇخۇمۇ یوْز گؤرک. سن گلن کیمی خبرآلماق ایستییردیم, آنجاق یۇخۇنۇن واهیمهسی منی ائله باسمێشدێ کی, ایندیآنجاق اؤزۆمه گلمیشم. دئ گؤرک, باشێمێزا نه گلهجک?الیمردان کیشی ساققالێنێ اللشدیردی. یئره باخدێ, سۇیا باخدێ,اۇجالمێش آغاجلارا باخدێ, آغ ایلانێن سؤزلرینی یادێنا سالێب دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بؤیۆک آداملارێن یۇخۇسۇنۇن معناسێ دا بؤیۆکاوْلار. سنین گؤردۆیۆن یۇخۇدان بۇ معنا چێخێر کی, دۆنیا چوْخ قارێشاجاق,اینسانلار جاناوار کیمی بیر-بیرینی گمیرمهیه چالێشاجاق, بیر-بیرینین الیندهکینیقامارلایاجاق.الیمردانێن سؤزلری پادشاهێن خوْشۇنا گلدی. وزیر-وکیله امرائلدی کی, منی ایستهین الیمردانا خلت وئرسین. گتیردیلر قوْجا کیشینیباشدان-آیاغا گئییندیردیلر. بیر نئجه کیسه قێزێل دا وئریب یوْلا سالدێلار.قوْجا گئنه جیننی درهیه گلدی. ایلانێن یۇواسێنێن آغزێندان کئچدی. آغایلان گؤرۆنمهدی. الیمردان فیکیر ائلدی کی: “ا کیشی, بۇ قێزێلێن یارێسێنێ ایلاننئیلهیهجک? گؤتۆرۆب بۇنۇ آپار ائوینه, بالالارێن آجدێر یئسین.” الیمردانائوینه گلدی, یئدی, ایچدی, کئفی کؤکلدی. بۇندان بیر قدر کئچدی. گنهبیر گۆن پادشاه خبر گؤندردی کی, گلسین.الیمردان آروادێینان حالال-همت ائلییب یوْلا دۆشدۆ. گلیبجیننی درهدن کئچیردی, اؤز-اؤزۆنه خیال ائلییردی کی, پادشاهنان دوْستاوْلانێن باشێ یا اۇجالار, یا دا کسیلر. بۇ دفعه منی یقین اؤلدۆرهجک.ایندی ایلان دی بیر یاندان چێخێب چالسایدێ, هئچ “ۇف” دئمزدیم. ائل ایچینده دهرۆسوای اوْلمازدێم.بۇ هینده قۇلاغێنا ایلانێن سسی گلدی. بوْغازێ لاپ قۇرۇدۇ. اؤز-اؤزۆنهدئدی: “ۆرهییمه گلن باشێما دا گلهجک”.ایلان یاخێنلاشدێ, دئدی:- آی کیشی, هارا گئدیرسن?الیمردان کمال-ادبنن سلام وئردی, دئدی:- آغا, پادشاه حؤکمۆدۆ, منی چاغێرتدێرێب, اوْرا گئدیرم. بۇ دفعهیقین منی اؤلدۆرهجک.ایلان دئدی:- قوْرخما, بۇ دفعه سن اوْنا دئیرسن کی, پادشاه, سن یۇخۇدا گؤرمۆسنکی, گؤیدن قێلێنج یاغێر. پادشاه بۇنۇ ائشیدنده سندن معناسێنێخبر آلاجاق. دئیرسن کی, بیر زامان گلهجک, دۆنیا بیر-بیرینی قێراجاق.پادشاهلار آراسێندا چوْخلۇ داوالار اوْلاجاق. سن ده اؤزۆنۆ گؤزله. قانسۇ یئرینه آخاجاق.الیمردان پادشاهێن یانێنا گلدی. پادشاه آغزێنێ آچمامێش دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, منی نییه چاغێردێغێنێ بیلیرم. سن یۇخۇداگؤرمۆسن کی, گؤیدن قێلێنج یاغێر.پادشاه سئویندی, الیمردانێن کرامتینه لاپ ایناندێ. یۇخۇنۇنمعناسێنێ سوْرۇشدۇ. الیمردان کیشی دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, دۆنیا چوْخ قارما-قارێشێق اوْلاجاق. پادشاهلار بیربیرییننداوا ائلیهجکلر. قان سۇ یئرینه آخاجاق. سن ده اؤزۆنۆ گؤزله.پادشاه چوْخ راضێ اوْلۇب دئدی:- منی ایستهین, بۇنا خلت.الیمردان چوْخلۇ خلت, قێزێل, گۆمۆش آلدێ. پادشاه امر ائلدی کی,الیمردانا لاپ یاخشێ آتلاردان بیرینی وئرسینلر, خزینهسیندن ده داشقاشلێقێلێنج.الیمردان آتێن اۆستۆنده اوْن بئش یاشێندا بیر اوْغلانا دؤنمۆشدۆ. جیننیدرهدن گلنده اۇزاقدان آغ ایلانێ گؤردۆ. قێلێنجێ سیویردی, آتێ چاپدێ آغایلانێن یۇواسێنا طرف. اوْندا یئتیردی کی, آغ ایلان اؤزۆنۆ دئشیکدن ایچریسوْخۇردۇ.الیمردان دئدی:- تا بۇندان سوْنرا نه پادشاه یۇخۇ گؤرهجک, نه ده منی چاغێراجاق.سنی ده اؤلدۆرهرم, جانێم قۇرتارار. سننن قێزێل بؤلن کیمدی.- قێلێنجێ ائندیردی آغ ایلانێن قۇیرۇغۇنۇ چاپدێ, آتێ سۆردۆ ائوه گلدی,کئفله دوْلانماغا باشلادێ.گۆنلرین بیر گۆنۆنده گئنه الیمردانێن کئفی کؤک, داماغێ چاغاوْتۇرمۇشدۇ ائوینده. پادشاهدان حؤکم چێخدێ کی, الیمردان بۇرایا گلسین.الیمردانێن دیزلری قێرێلدێ, دئدی:- تا بۇ دفعه اؤلمکدی. یا ایلان منی اؤلدۆرهجک, یا پادشاه. من کی,هئچ بیر شئی بیلمیرم. پادشاها نه دئیهجم... ایلانێ دا یارالامێشام,قارداشلێغێمێز پوْزۇلۇب.آرواد-اۇشاقلارێینان حالال-حۆممت ائلدی. گئنه گلیب, ایلانێنیۇواسێنێن قاباغێندان کئچنده آغ ایلان بۇنۇ چاغێردێ دئدی:- باخ, پادشاه یۇخۇدا گؤرۆب کی, گؤیدن قوْیۇن یاغێر. سندن خبرآلسا, دئیرسن کی, دۆنیا دۆزلهجک. یاخشێ زامانا اوْلاجاق. هئچ کس بیربیرینهدیمهیهجک. فاغێر-فۆقرا آغ گۆنه چێخاجاق. نه داوا اوْلاجاق, نهده قێلێنج.الیمردان گلدی. آغ ایلان دئدییی کیمی پادشاها دئدی. پادشاهێن کئفیدۇرۇلدۇ. گتیریب الیمردانا اوْ قدر خلت, قێزێل, داش-قاش وئردی کی,نسیلبنهسیل یئسین, دوْلانسێن.الیمردان فیکیرلشه-فیکیرلشه گلیردی کی: “یاخشێ بۇ ایلان منه بۇقدر یاخشێلێق ائلدی, من هر دفعه اوْنا پیسلیکدن باشقا بیر شئی ائلمهدیم.بۇ آغ ایلانێن سایهسینده وارا-دؤولته چاتمێشام. بۇ دفعهکی خلتو قێزێللارێن هئچ بیرینه احتیاجێم یوْخدۇ. گلسنه, بۇ قێزێللارێن هامێسێنکیسهلریله آپارێم, قوْیۇم ایلانێن یۇواسێنێن آغزێنا. اوْنا وۇردۇغۇمیارادان اؤترۆ, یالوارێم, بلکه قانێمدان کئچه, ایستسه ده چالسێن اؤلدۆرسۆن,داها بالالارێم مندن سوْنرا فاراغات یاشایا بیلر”.الیمردان ائله ده ائلدی. قێزێللارێ گتیردی قوْیدۇ ایلانێن یۇواسێنێنآغزێنا. چاغێردێ, ایلان چێخدێ.الیمردان ایلانا یالواردێ. ایلان دئدی:- الیمردان کیشی, منه قێزێل دا, خلت ده لازێم دئییل. گل بۇنلارێنهامێسێنێ آپار بالالارێنا. سن منه هئچ یالوارما. من سنی تاقسێرلاندێرمێرام.تاقسێر زمانهدهدی. اوْندا کی, جاناوار زامانێ ایدی, هر کسبیر-بیرینین الیندهکینی قامارلایێردێ, سن ده منیم پایێمێ یئدین.اوْندان سوْنرا قێلێنج-قالخان زمانهسی گلدی, آداملار بیر-بیرینین اتینیدیدیردی, سن ده قێلێنجبازلێق ائلییب, منی یارالادێن. ایندی اینسانلێق زمانهسیگلیب, هئچ کسین هئچ کسنن ایشی یوْخدۇ, سن ده زمانهنین هؤک-مۆینن خاسیتینی دییشیبسن. گئت, قێزێللارێن هامێسێ آنانێن سۆدۆکیمی حالالێن اوْلسۇن.بۇنۇ دئییب ایلان یۇواسێنا چکیلدی. الیمردان کیشی ده گلدی ائوینه,آروادێ, اۇشاغێ, قوْنشۇسۇینان دؤوران سۆردۆ, آغ گۆنه چێخدێ.اوْنلار یئدی, ایچدی, یئره کئچدی, سیز ده یئیین, ایچین, دؤوره کئچین.
بازگشت به صفحه اصلي


c: text/html

text:
دوشنبه بیست و نهم فروردین ۱۳۹۰
فاطما گولون سوچو نه؟
دومان اردم
هر بیر مدنیتی قادینلارا داورانیشلاریندان تانیماق مومکوندور .(جک لندن)
بری باشدان دئییم تئلی سریاللارا باخماقدان کسینلیکله زهلم گئدیر. همیشه گئدیب الله جانیما دئیمه سه عؤمرومون قالان بؤلومونو ده بو یؤنده سونا چاتدیریب واختیمی سریاللارین الیندن ایکی اللی قورویاجاغام. آنجاق جانیم سیزه دئسین بیر نتچه سوره بوندان اؤنجه تورک کاناللارینین بیرینده محتشم یوز ایل آدلی بیر سریالین آنونسونو گؤردوم. دوغروسو سریالین عثمانلی تاریخی حاققیندا چکیلدیی اوچون اونو سئیر ائتمه یه گئت- گئده ایچیمده اولان ماراق چوخالماغا باشلادی. ای بینوا باشی باتمیش من عثمانلی پادشاهی سولطان سولیمان قانونینین اؤزل حیاتی قونوسوندا چکیلمیش سریالین آز مدت سونرا سیاسی- اجتماعی پولئمیکایا چئوریله جه یینی هارادان بیله یدیم. سن دئمه توربادا پیشک وار. همیشه یاییندا اولان گیج- گیج عاشقانه سریاللاریلا آدی چکیلن سریالین ائششه گیده بیر قازاندا قاینامازمیش. سریال سولطان سولیمان قانونینین حرمسرادا یاشایان دؤرد رسمی،نیکاهلی قادینیندان دولایی باشقا بیر روملو قیزلا عشق ماجرالاریندان سئکسووال حیاتلاریندان دانیشیر. آخی بیلیرسینیزمی شریعتین یاسالارینا گوره هر بیر موسلمان کیشی یالنیز دؤرد قادینلا عینی زاماندا ائولیلیک حیاتی سوره بیلر.والسلام. دئمه لی شریعت بایراغینی دالغالاندیران اؤزونو ایسلامین قیلینجی دییه دونیایه تانیتدیران عثمانلی پادیشاهی یاواشجا، خیمیر- خیمیر شریعت قانونلارینی چئینه ییب توپورورموش. واخسی. سریالین بیرینجی بؤلومو یایینلاندیقدان همن سونرا mhp پارتیاسینین تملچی بوروکراتلاری اللرینی قالدیریب اولجه دیزلرینه سونرادا تپه لرینه دؤیدولر. های- هارای دوشدو : ای اهل موسلمان گلین آماندیر سولطان سولیمان الدن گئدیر. تورک تاریخی آشاغیلانیر یازیق اولدوق دییه باغیرا- باغیرا محکمه سالونونا تپیلدیلر. سریالین سئناریستی حاقدا محکمه یه شیکایت عریضه سی تقدیم ائتدیلر. صوحبتیمیزی بورا قدر یادینیزدا ساخلایین.
بیر سورغو : سیزجه عثمانلی امپراطورلوغونون چؤکوش ندنی ساده جه فیریلداق آوروپالیلارین گیزلی جیجی- باجیلاری، اویونلاری هابئله حربی یوروشلریله می ایلگیله نیر؟ یوخسا بونون باشقا ندنلریده وار؟ آی برکه الله . گئتدیکجه قونوموزون آنا چیزگیسینه یاخینلاشیریق.دونیا شهرتلی آلمان فیلوسوفو نیچه اؤز چاغینین بوتون پلاتونیک دوشونجه لرینه قارشی دئکادانس قونوسونو اعتیراض سیمگه سی اولاراق قالدیردی. نیچه یه گؤره پلاتونیک دوشونجه لر فوندامئنتال اوصوللارینی برک- برک دوتاراق اؤز استاتیک اؤزللیکلریندن هئچ بیر زامان ال اوزه بیلمیرلر. ائله اولدوقلاری کیمی ده قالیرلار. آنجاق بونون ترسینه اولاراق وارلیق، انسان، دئییشکن دیر. هرشئی دئییشیر نیچه نین دیلی ایله دئسک دئشمک اؤزوده دئییشر. سونوجدا اؤز دئییشمزلیینی قورویان یئنی اینسان و حیات دیرلری هابئله ایلگیلردن دوغولان تپکیلره قارشی یئنی تئزلر اوره ته بیلمه ین هر بیر قورولوش و مدنیت دئکادانس ویروسونا یولوخاجاقدیر. دئکادانس لاتینجه چؤکوش آنلامینا گلیر. قارداش تورکلر بو سؤزه قارشیلیقلی یوزلاشما تئرمینینی قولانیرلار. سیزجه نیچه باتی مدنیتینین چؤکوشونون ندنلرینی آختاردیغی زامانلاردان عصرلر کئچدیکدن سونرا بیز اوچونجو دونیا انسانلاری کئچمیشیمیز حاقدا بیلگیلر الده ائتمک اوچون چابالاریمیز دوزگون ساییلماز می؟ بیز آتالاریمیزی تنقید ائتمک له اونلارین یاخشی عمللرینی اؤپوپ گؤز اوستونه قویمالی، پیس عمللرینی ایسه گؤتلرینه بیر تپیک توللامالییق.دولایی سیلا بیز گله جکده کی اؤلادلاریمیزین کئچمیشییک. بئله لیکله اونلارین بیزی تنقید ائتمه لری اوچون یوللاری هامارلایا بیلریک. سؤزوموزو اوزاتمادان فئودال گلنکلره باغلی قالان آتالار یادیگاری آتالار سؤزونه باش چکک. اونجه بونو دئمه لییم آتالار سؤزو تئرمینی لاپ اوره یی می بولاندیریر. نه اوچون آنالار سؤزو اولماییب؟ آی ساغ اول. بیز آذربایجانلی لارین تاریخی بیلینج آلتی گؤزلجه سینه گؤز اؤنونه سریلیر. یوخ بو دئییم اؤز تکلییینده منی قانع ائتمه دیی کیمی سیزی ده ائده بیلمز. اوزامان گلین بیر نئچه آتا سؤزونو اوخویوب فاکتیمیزی داها گئرچک لشدیرمه یه چالیشاق
1- اوغلان اؤوه نکدیر، قیز دؤیه نک
2- قیزینی دؤیمه ین دیزینی دؤیر
3- آتین پیسدیرسه سات، آروادین پیسدیرسه بوشا.
4- آتلا آرواد آمانت اولماز(اونلارجا آتالار سؤزونده آتلا آرواد سؤزو عین دیرده ایشله نیر.
حتی دده قورقود کیتابیندادا بو حال چوخ کؤتو دورومدا وورغولانمیشدیر یازیقلار اولسون.
خان بایندر ایلده بیر کره طوی ائدیب اوغوز بگ لرین قوناقلاردی.
- کیمین کی اوغلی – قیزی یوق، قره اوتاغا قوندورون،کئچه آلتینا دؤشه یین، قره قویون یخنیسیندان اؤنونه گتیرین.ییرسه یئسین، یئمزسه دورسون گئتسین دئمیشدی. و...
البته بو نئچه ساده اؤرنک دیر. اعتراض ائدیب- بیزیم اخی قادینلار حاقدا آتامیزدان یاخشی سؤزلرده وار دییه بیر- بیرینیزین قولاغینا پیچیلداشاجاقسینیز. بیر آز درزوملو اولون. یئددی آیلیق اولمایین. باسدی دؤشونه صدفلی سازی آشیق آلدی دوباره :
سیز منه نمونه اولاراق بونو یازاجاقسینیز : آنا حاققی تانری حاققی دیر.
آتالار سؤزونده بوبارلیق اوچون بیرده نه اولسون بئله قادین سؤزجویونه راست گلمک ایمکانسیزدیر. ان چوخ ایشله دیلن تئرمینلر آرواد و آنا تئرمینی دیر.آرواد سؤزونون کوکو اوراقوت و اوروق سؤزوندندیر. توخوم بئجه رن، نسیل تؤره دن آنلامینا گلیر. ایندیسه گلک آنا سؤزونه گؤرک گئنه آشیق آۀدی نه دئدی دوباره.
بیز قادیندان همیشه آنالیغی یونتوب چیخارمیشیق،آنا اوشاق دوغماق اوچون اؤزل بیر پروسه محصولودور!آنالیق یعنی
دوغماق یئته نه یی بیولوژیک بیر اؤزللیکدیر.قادین دوغا بیلر.چون انسان آدلی بیر وارلیغین مونث(دیشی)واریانتیدیر.بس دوغماق یئته نه یی طبیعی اولاراق بوتون دیشی جانلی لارا عاییددیر.دئمه لی بیزلرده قادین کیملیگی اونون دوغماق یئته نه یی و بیولوژیک اؤزلیییله وورغولانیر.او زامان بیر سورو وار!آخیی حیوانلاردا دوغا بیبرلر؟اونلار دا بالالارینی امیزدیریر،بسله ییر.اونلار دا مقددس آنادیرلارمی؟آتالاریمیز اونو سادجه دوغوم مشینی کیمی،اونو استثمار ائدیب دوزلتدیگی دؤرد دووارین آراسینا سالدیقدان سونرا اونا آنا قوتساللیغی مئدالینی بوینونا بیوندوروغا سالیریق!
تورکون مثلی قادینی آلدادیبلار!سونرا بایاتیلار قوشوبلار،نغمه لر یازیبلار.اؤز حیاتینی اؤزگورجه یاشاماق ایسته ین قادینی ایسه ناموسسوز آدلاندیریبلار!دوغا بیلمه ینلره ایسه ناقص،قیسیر،یاریمچیق دامغاسینی ووروبلار.اونون دوغماق کیمی دوغال اوزللیی اساس ماهیتینه چئوریلیب.فئودال گلنک لرینی قورویان اتالار بو میکروب دوشونجه نی چاغداشلاریمیزادا اؤتوروبلر!داییما اجتماعی-سیاسی تاریخیمیزدا اونولا اؤیوندویوموز،داشینی دؤشوموزه دؤیدویوموز مشروطیت انقلبیندادا بو فاجعه گلیر اؤز یئرینی تاپیر.بوووی!!!بو دئموکراتیک حرکت؟؟؟مشروطیتین تصویب ائتدیگی یاسادا دلی لرو قادینلار سَس وئرمه حاققیندان محروم اولورلار.ادبیاتیمیزدا ایسه بو میکروب دوشونجه طرزی اؤزونو درین قاتلاردا گیزله دیر.(بو دا یاری معاصر یاری سنتی عنعنه وی بیر محافظه کارلیقدان آسیلی دیر) منیم اؤزومون ده بعضی یازیلاریم کئچمیشده ه ایکی آنلاملی آلینیبسا بورادان عذر ایسته ییرم.اگر اؤزومو قادین یئرینه قویا بیلسَم(ایمکانسیز)اؤزلرینی شعریمیزین تمللری سایان بوغو بورما شاعرلریمیزین دؤنه-دؤنه قارداش و بَی سؤزونو گؤرونجه نئجه ده اوره ییم بولانماز!بولانار(اوتانیم یئرینه آی بوغلو یازین ....)
درد بیر دئییل ایکی دئئیل!آتا ارکلیگین آت چاپدیغی بیر اجتماعی بیلینچ آلتیندان تؤرنن کولتوردن چوخلاری تیپیک آذربایجانلی قادینی اولماق اوچون جان وئرسینلر. اونلارین آرزیلادیغی فانتازیا و رومانتیک دونیا مدرن و چاغداش دیرلره اویغون یاشاماق دئییل اصلینده دره لرده ساجدا چؤره ک یاپیب،11- قارین دوغماق. گئجه لر ارلرینین قاییش کؤته یینه وتجاووزونا اوغراماقدیر. 21- ینجی عصریده بونلاری آرزیلاماق یادا کئچمیش دییه اؤیونمک حیاسیزلیقدیر. چاغداش حیات سایاغینی پیسله ییب خاقانلارین آتا- ارکلیگین پادشاهلارین اؤلاد قتلینی حرمسرا مدنیتینی کؤله لیکله و قولدارلیق کولتورونو چوخ ائولیلیگی آرزیلاماق حیاسیزلیقدیر.
سونوج : قادینلارلا بئله دوشگون و ایره نج موناسیبت بسله ین کولتورون و ادبیاتین سونون نه دیر؟ بوغونا ادبیاتی قوربان کسدییم نیچه دئمیشکن "دئکادانس"

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دوشمز بير آن
اللريمدن فيرچا ...
اللريمدن بويا ...
رسميندن پلاكارد لار دوزلدركن ...
الوان قوووخ لارلا
آغ بولودلاردان آسديم ...
ايندي تامام ياغمورلار تانيير سني ...
هر گون اؤزومو سوپوروب آتیرام ائودن چؤله ...
کول قابیمداکی اؤلموش سیقارئت جسدی کیمی اؤلورم هر گون ...
من دوغولاندا بیر ملک اؤلموشدو بیر اوشاغین قلبینده ...
ساحيلده سو ایتی جسدلری وار ایدی اوندا ...
بالاجا ایدیم، بیر فینجانیم وار ایدی
رنگلی، باپبالاجا ...
او دا اؤلدو دونن گئجه ...
چیرپدی اؤزونو الیمده ن یئره
دؤزمهدی ...
چیخیب گئدهجم بورالاردان ...
گؤتورمهیهجم یاریمچیق یازیلاریمی،
ان سئودیگیم فینجانیمی ...
بیر بوغچایا ییغیب خاطرهلریمی،
آتاجام محلهمیزده کی زیبیل یئشیگینه ...
یئنه ساچلاریمی دیبینده ن ووردوروب،
ننه مین یایلیغی،آتامین گولوشو،آنامین سسی اوچون
داریخماغیمی گؤتوروب گئدهجم...
اونو تانیدیغیم گون گئیدیگیم کؤینك ین بیر دویمهسینی،
سئودیگین هر ماهنیدان بیر نوت گؤتوروب گئدهجم...
من گئدیرم غوربت ائله
سن سالامات قال آ داغلار
حالاللیق وئر قوی قالماسین
اؤره ییمده خال آ داغلار
هانی منده دؤزوم سن سیز
سؤنه جکدی کؤزوم سن سیز
قان تؤکه جک گؤزوم سنسیز
اولاجاغام لال آ داغلار
دوستوم یاریم کئچیر گئنده ن
دردیم آرتیر گؤنو گؤنده ن
منی غمده ن، غمی منده ن
آل آ داغلار، آل آ داغلار
گؤنش گزیب یورولاندا
سازین سیمی قئریلاندا
گؤیده قارتال وورولاندا
منی یادا سال آ داغلار
قایالاری اله دؤندر
جئغیرلاری تئله دؤندر
شجاعتی کؤله دؤندر
بیر کرمی چال آ داغلار
بو دونیانی اونودارام
گولوم سنین قوجاغوندا
بیهوش اولوم قوی لال اولسون
دیلیم سنین قوجاغوندا
تاپسا منی قضا قدر
عؤمروم گونوم گئتسه هدر
خوش دور منه چکسم اگر
ظولوم سنین قوجاغوندا
یا وعده نی بو یازا وئر
یا بهمنی گؤدازا وئر
هئچ اولماسا ایجازا وئر
اؤلوم سنین قوجاغوندا
عاشیق اولانی زولفونه، ای گول ده لی یم من
اؤلدور منی آسوده ائله، اؤلمه لی یم من ...
زولفون کیمی آردونجا سوروننم هارا گئتسن
هر یئرده سریللم یئره گویا خلی یم من ...
قوپارديلار مني سنده ن
بوداخ دان مئيوه دئيل
بوغاز دان ديل كيمي ...
سن اوردا قالدين قان ايچينده ...
ديل سيز ...
من بوردا
هاوادان آسيلي ...
اینسان اولمایاجاقدیمسا
اوزاق بیر یول اوستونده اوجالان
قوجامان بیر آغاج اولایدیم کاش،
یایایدیم دؤرد یانیما
یاشیل قولومو،
یولدان اؤتن یورغون یولچو
دینجلیدی کؤلگمده،
قورودایدی ترینی
و سونرا
گئدیدی یولونو ...
گل آچ اوره ييني دينله ييم سني
دنيز تك چكيليب قابارير سينه ن
ديلين ديه بيلمير قلبين ديه ني
آز قالير آليشان گؤزلرين دينه ...
باخيشين كدرلي، اوزون اوتانجاق
بلكه ده قوورولور سؤز اوره يينده
من اوني بيليره م حايات دا آنجاق
سيرلي بير دونيا وار قيز اوره يينده ...
ياناقين قيزاريب سسين تيتره يير
دوروب كيپريگينده داملا داملا ياش
تورپاغا زيلله نن باخيشين ديير
تزه جه سئويرسن سن ياواش ياواش ...
بيلميرسن حيس كئچر هوس اوتري
دييرسن خوشبخت دير كيمين ياري وار
گوره رسن، سئويليب سئونده ن بري
عؤمرون، اه، نه قدر عذاب لاري وار ...
بیریمیز قیش اولدوق، بیریميز باهار
سانکی بیلینمیردی، بیزده سئوگی وار
سؤندو اوره گيمده شیرین آرزولار
سنی باغیشلایا بیلمیرم آرتیق ...
سویویوب باخیشین، سویویوب قلبین
الیمه دگمهسین او سویوق الین
حسرتین چکدیردین منه ایل لرین
سني باغيشلايا بيلميرم آرتيق ...
حوسنون گوزه ل آیت لری، ای سئوگیلی جانان
اولموش بوتون عالم ده سنین شانینه شایان
گل ائیله عينايت، منه وئر بوسه لبیندن
چونکی گوزه لین بوسه سی دیر عاشيقه احسان
سوردوم کی کونول هاردادیر آلدیم بو جاوابی
هئچ سورما، تاپیلماز اونو آختارسا دا اینسان
رحم ائیله دئییب، سئل کیمی گوز یاشیمی توکدوم
کیم، قانیم ایله ال یوما، اي آفت دووران
اینصافین اگر وارسا، آچیق ده، بو نظامی
سن له نئجه رفتار ائله سين، اي مه تابان؟
داغلار منه گل- گل دئسه اورک دن
گلیب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
طبیعتله سئوینجیمی، دردیمی
بؤلوب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
نفسیمده یاشاداردیم عطرینی
عزيزلردیم چیچکلرین خطرینی
عؤمرون- گونون قیمتینی، قدرینی
بیلیب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
نه گؤزه ل دیر بو داغلارین تالاسی
من گئتسم ده، کؤنلوم بوردا قالاسی
سئوسه منی بیر ظالمین بالاسی
اؤلوب، ائله بو یئرلرده قالاردیم
ائله بیلیرسن آسان دی؟
چیخیب گئتمک …
بو شهرین
هر کونجوندن
اوشاقلیغیم سیزیلدایان
خاطيرهلری
سؤکوب گئتمک ...
ائله بیلیرسن آسان دی
سنی سئومک …
بو شهرین یاغیشینی
باشقا شهرین
باهارینا دییشیب
پاییزینین رنگلرینه
اوز چئویرمک ...
یاغیشینین جیزیلتیسینی
کولیینین ویییلتیسینی
قولاقلاریمدان سؤکمک
کدرینین بوز رنگيني
دنیزینین ماویسینی
یارپاغینین ساریسینی
گؤزلرینده کی ظولمته باتیریب
چیخیب گئتمک ...
ائله بیلیرسن آسان دی
ال لرینین ایستیسینی
گؤزلرینین قورخوسونو
دوداقلارینین پیچیلتیسینی
گؤتوروب گئتمک …
ائله بیلیرسن آسان دی؟
سنی سئومک ...
یئنه اوزاق یوللاردا گؤرونمز اولدون سن
حیاتدا ایتیرمیشم ایزینی،
سنی یالنیز خیاللاریمدا تاپیرام
یئنه گؤی اوزونو بورويوب دومان
یئنه داغلار آرخاندا گؤرونمز اولدو ...
بیلیرسن، سنی هاوایا بنزه دیرم
گاه توتولوب، گاه آچیلیرسان
ایستییرم گؤی گورولداسین
شیمشک چاخسین
دومان یوخ اولسون
اوزومه چیلنسین دامجیلاری
من آخی یاغیشی چوخ سئویرم ...
اورییم ین کدر آدلی یوکو وار
قوشالاشیب بیر آزینی چکن یوخ
قیسمتیمه غم گئن اولدو، سئوینج دار
غم یولونو منله بیرجه کئچن یوخ ...
تنها بیر اوتاقدا تک قالاجاقسان،
پنجره اؤنونده دایاناجاقسان،
من گلن یوللارا بويلاناجاقسان،
آرتیق بو دونیادا من اولمایاندا ...
یارپاق اولوب تورپاغینا تؤکولسم،
تورپاق اولوب سئللرین له سؤکولسم،
سئل- سئل اولوب دریالارا تؤکولسم،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
قایا کیمی شیمشکلره دؤزوم مو ؟
شیمشک اولسام، آز عؤموردن بئزیم می ؟
عؤمور کئچیب، کئچیب اگسه دیزیمی
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
ساحيل اولوب دالغالارلا اوولسام،
دالغا اولوب کولکلرله قوولسام.
کولک اولوب سمالارا سورولسام،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
چئشمه کیمی دامجی- دامجی سوزولسم،
دامجیلانیب چیچکلره دوزولسم،
چیچک اولوب واختلی، واختسیز اوزولسم،
دویماز گؤزوم، دویماز یئنه بو ائلدن.
( بو دییشمه نین شعیرلری یازی نین آردیندا دیر . )
یازی نین آردی
یادیما سالدی سنی مطلبینه چاتدی یاغیش
کوچه لر اولدو گؤزومده یئنه بیر آرپا چایی
منی سنسیز نئجه نیسگیل سئلینه آتدی یاغیش
اودو سؤندورمه گه سو قایداسیدیر آمما دونن
کؤزه ره ن کؤنلومو یاغدیقجا آلوولاتدی یاغیش
دامجی دامجی سنه لای لای دئدی قوینومدا منیم
نه دئیم بلکه سنی کورپه یه اوخشاتدی یاغیش
او قدر مستیدیم هئچ بیلمدیم آخیر نه زامان
سینه م اوسته ساریلان تئللری ایسلاتدی یاغیش
سورا بیلدیم آپاریب قورد کئچینین شنگولوسون
سنی مندن آلیب آنجاق منی آلداتدی یاغیش
سن گئتدین ائله بیل دونیا داغيلدی
یاز دا کؤچوب گئتدی ، یئری بوش قالدی
باهار اوره ییمی سنسیز قيش آلدی
من یازا وورغونام ، قيشي نئیليره م ؟؟؟
عشقيمي آپاریب سن گئتدین دئمک
عشق سيز بیر کؤنول نه ییمه گره ک ؟
سویوق داشا دؤندو او گونده ن اوره ک
سینه م دن آسیلان داشي نئیليره م ؟؟؟
هميشه آیریلیق، گئجه - گوندوزوک
بیریمیز تپه ییک بیریمیز دوزوک
اوستونون قاشی لا تانینار اوزوک
اوزویوم یوخدورسا ، قاشي نئیليره م ؟؟؟
نیه یاشاییرام من نیيه سن سیز
نه یئره باخمارام ، نه گؤيه سن سیز
من کی کور اولموشام هر شئيه سن سیز
کور گؤزون اوستونده قاشي نئیليره م ...
اوره ییم اینجهلر یاغیش یاغاندا
یادیما دوغمالار ، عزیزلر گله ر
نده ن سه گئجهلر یاغیش یاغاندا
یوخوما دریالار ، دنیزلر گله ر
گئجه یاغیش یاغار ، مین سس، مین صدا
تیکانلی نغمهلر دینله یه ر گئجه
اینهلر سانجیلان ، اینهلر باتان
زنجي بدنی تک اینله یه ر گئجه
گئجه یاغیش یاغار ، غم له کؤکله نن
بیر شاعير قلبینی عزيز له مک ايچون
گئجه یاغیش یاغار ، گوندوز چیرکله نن
گوناهکار دونیانی تمیزله مک ايچون
سما صاحیبکاری کؤورهلر یئنه
آچار ساندیقلاری ، دفینهلری،
گئجه یاغیش یاغار ، یاغار شعریمه
یووار هئجالاری ، قافیهلری
گؤزلریم یورولوب یورغون آی کیمی
سؤندوروب ایشیغی یاتاجاغام من
ایندی اوتاغیمی کلاغای کیمی
گئجهنین چینینه آتاجاغام من
ایندی اوتاغیما دولاجاق گئجه
گئجه نی یانیمدا قالاجاق گئجه
سحر آچیلاندا منیم ائویمدن
قوپ قورو چیخاجاق بیر اوتاق گئجه...
بوردا باكي دا ياشايان آذربايجانلي گنج شاعير " اژدر اول " دان ايكي شعر وطن حاققيندا ، mp3 فورماسيندا ، سيزين ايچون حاضيرلاميشام .
من سنی اونودا بیلمیره م، آخی
اونوتسام نه لری اونودام گره ک ؟
گؤیلره باخمیشیق آی لی گئجهده
اونوتسام گؤیلری اونودام گره ک !
دنیزی اونودوم، یا دالغالاری
خاطيره ن یادیمدان چیخایدی باری
پاییزدا خزانی ، قیشدا سا قاری
باهاردا گوللری اونودام گره ک !
دئ نئجه اونودوم من سنی نئجه؟
سئوگی دورنا دییل پاییزدا کؤچه !
یوخوما گلیرسن منیم هر گئجه
آیلاری، ایل لری اونودام گره ک !
سنین خیالیندیر حسرتله باخان
آدیندیر هر ساعات قارشیما چیخان
قاریشیب شکلینه گؤزومده ن آخان
یاغیشی، سئللری اونودام گره ک !
سینه مده پئشمان اوره ییم قالدی
اوچدون اللریمده لئليیم قالدی
نه لری ایتیریب ، باخ نه ییم قالدی
نه لری، نه لری اونودام گره ک !
بیر آخشام طرفی
گونش باتارکن
بیر گلینلیک دونو
کیرایه گؤتوره ک ...
بیر شوشه لیکؤر،
بیر قوتو سیقار …
و بیر قدر زامان
گئده ک
صحرالارین بیتن یئرینه …
دنیزین
دادینا باخاق،
قوملارا بورونک،
اولمازمی؟...
من سنین اولوم،
دونیاسا منیم …
…نیشان اوزوگي
ایسته میرم،
بارماغیمی
دیشلهسن یئتر …
دوداقیم دا ...
ماهنی چیچك له نیر ...
ساواش میدانین دان
غنيمت له قایيدان بیر عسگر تك
سئوینجلی ام ...
ساچلارین دان بیر نئچه تئل
فاتح اولموش بیر قوشون تک
بارماقلاریم آراسیندا اینتیظار چكیر ....
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
گره ك اوردا قال اوغلي قال اولايديق
عؤمروموزو گؤل عؤمرونه دؤندريب
زيروه ده قار ، پتك ده بال اولايديق
آللاها تن ، حاققا ياردي زيروه لر
يارانيش دان دوم آق قاردي زيروه لر
عؤمروموزو اوجالداردي زيروه لر
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
اوفوق لرده قوش اولماق دا گؤزه ل دير
شيمشك لره توش اولماق دا گؤزه ل دير
لاپ او يئرده داش اولماق دا گؤزه ل دير
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
حاق ائوي دير هر داش اوتاق هر كاها
سالام وئرير دان يئرينه ، صاباحا
تئزه تئزه قووشوردوق آللاها
ناحاق ائنديك او داغلارين باشيندان
قشم ميرزه اوغلي نجف اف 1959 اينجي ايل آپرل آييندا " ايميشلي " رايونوندا آنادان اولوب . 1981 اينجي ايلده يونيورسيته دن ادبيات شعبه سيني بيتيريب . حال حاضيردا آذربايجان يازيچي لار بيرليگي نين " آذربايجان " ژورناليندا شعر شعبه سي نين موديري و " تفككور " يونيورسيته سينده باش معلم دير . آشاغي د ا كي لينك لردن اونون اوز ديليتده اوخونان شعرلريندن دانلود ائده بيلرسينيز .
گلوبدور تنگه ای ظالم ، ستمله قان اولان کؤنلوم
همیشه باغ وصلینده ، گولوب خندان اولان کؤنلوم
دوشوب مجنون کیمی ، صحرایه بیر لیلی فراقیندا
بوتون عاشقلر ایچره ، منبع عرفان اولان کؤنلوم
نه اولدو بیلمه دیم دوشدو ، جدا گولزار کویوندان
همیشه خوان وصلین بزمینه ، مهمان اولان کؤنلوم
کیمه بیلمم ، گئدیب اظهار قیلسین محنت عشقین
دؤنوبدور قانه هيجرینده غمی پنهان اولان کؤنلوم
نه چاره ائیله سین ، بیلمم خلاص ائتسین اؤزون غمدن
اسیر محنت و پا بسته هيجران اولان کؤنلوم
اولورمی بیر زمان خرم ، یئتیشسه وصل جانانه
غم هجرینله افغانلار چکیب ، گریان اولان کؤنلوم
منم فرهاد ! عصرین سئودیگی واحيد گوزل لر دیر
اودور کی لاله داغین گؤستریر ، ویران اولان کؤنلوم
****
زولفونده نه لازیم ، گؤزلیم ، شانه دولانسین ؟
قویما او حرمخانه نی بیگانه دولانسین
عیب ایله مه ، کویوندا دولانسام گئجه گوندوز
شمعین گرک اطرافینه پروانه دولانسین
ساقی دولانیم باشینا مئی جامینی گزدیر
سرمست اولوم ، باشیما میخانه دولانسین
اول زولفه کؤنول وئرمه ، دییرلر منه ال چک
اونسوز نئجه بس بو دل دیوانه دولانسین
مجنون نه برابر منه صحرالره قاچدی
عشق اهلی اودور عرصه ده مردانه دولانسین
اغیار ایله اؤز یارینی همدم گؤرن عاشیق
دوشسون او گره ک دشت و بیابانه دولانسین
سرخوش لیق ایله عؤمرونی صرف ائیله مه واحید
عارف اونا دییرلر کی ، حکیمانه دولانسین
Sevginin yalnız
dadına baxa bildim.
Yemək istədim
Ayrılıqla doyuzdurdular...
سئوگي نين يالنيز
دادينا باخا بيلديم .
يئمك ايسته ديم
آیريليق لا دويوردو لار ...
Tək ürəyim yox!
Gözlərim gözlərin üçün,
əllərim əllərin üçün,
qulağım səsin üçün
darıxır...
تك اوره گيم يوخ !
گؤزلريم گؤزلرين ايچون ،
ال لريم ال لرين ايچون ،
قولاغيم سسين ايچون
داريخير ...
بیر یولدا دئدیم باخار گئدنده
باخدی قاپیدان کئچنده گولدو
بیلمیردی اوره ک اومار گئدنده
باغلاندی دیلیم اوره کده ن آمما
آز قالدی چئکم هاوار گئدنده
گئتمه گئدیسن ؟ یاواش – یاواش گئت
جانیم بیلی سن چیخار گئدنده
دؤندر گؤزونو خومار – خومار باخ
قویما منی ده ، خومار گئدنده
سن سیزلیگه دوزمه گیم چتیندی
گل جانیمی آل قوتار گئدنده
سندن سورا عشقی نئیلیرم من
آل عشقینی ده آپار گئدنده
مهر ائیله نوازش ائیله بلکه
گول بیتسین اورک ده قان گئدنده
من گؤر نه دئییردیم اؤز اؤزومنه ن
قول بوینوما بیر سالار گئدنده
بیچاره اوره ک بولود کیمین دیر
گؤردوکجه سنی دولار گئدنده
دای « جعفری » بسدی سیزلاما چوخ
سؤز اوستادی شهریار گئدنده
ایراندا هونر دیلنچی لیک دیر
باخما کی تاپار ویقار گئدنده
اون بيرينجي عصرين سونلاري و اون ايكي اينجي عصرين اول لرينده ياشاميش بويوك آذربايجان شاعره سي مهستي گنجوي آذربايجانين پارلاق صنعتكار و مغني سي دير . مهستي هر صنعت ده بيرينجي ليك قازانميش دير . او ايلك مشهور آذربايجان شاعره سي ، ايلك شاهمات چي قادين ، ايلك گوركملي قادين موسيقي چي سي و چوخ احتمال كي ايلك قادين بسته كاريميز دير . روايت لره اساسا او گنجه نين "خرابات" محله سينده ياشاميش ، واختيني قوناق ليق لاردا موسيقي و رقص مجلس لرينده كئچيرميش دير . اونون شعرلرينده شراب و عشق دويغوسو ترنم اولونور .
شاعره نين اثرلري ايچره سينده گنجه نين خرابات محله سينده ياشايان گنج صنعتكارلارا ، درزي لره ، اييريجي لره ، قيزيل آختاران لارا و باشقالارينا حصر ائتديگي شعرلر سلسله سي داها چوخ مشهور دور :
دون كاشي كوزه مي داشلارا چاخديم
سرخوش ديم بيلمه ديم اليمدن سالديم
كوزه ديله گليب دئدي كي من ده
سنين كيمي ايديم ، بو گونه قالديم
بنزه ر، درزي اوغلو ، اوزون قمره
سنه يوز مهستي دونر چاكره
الينده كي ساپ تك يولوم دوشه كاش
شكر دوداقينا گونده مين كره
يون اييره ن اوغلان منيم جانيم دير
اونون زنخداني بير زيندانيم دير
اونون دوداقيندان بوسه وئر الله
چونكي او دوداق لار جان درماني دير
تورپاق اليين ين من عاشيقي ام
ديليم گلمير آچيپ سيرريمي دييم
او تورپاق ال له ييب قيزيل آختارير
من اليمده قيزيل اوني گزيره م
پاپاق چي سئوگيليم شوق ايله بياق
تيكيردي الينده اطلس ده ن پاپاق
هر پاپاقا يوز يوز آفرين دئديم
دوردونه بيري ده بس ايدي آنجاق
آذربايجان ادبياتي نين قدرت لي نماينده سي اولان مهستي گنجوي نين رباعي لري ، خاقاني و نيظامي اثرلري ايله باغلي اولماق لا ، دنيوي حس لر ترنم ائدير ، اينساني و اونون گوزه ل ليگيني ، آرزو و ايستك لريني ايفاده ائدير :
بير نال گوتوروب گلدي او نال بند اوغلان
نال وورماق اوچون اگيلدي قالديم حيران
كيم گؤردي بوجور معجزه ني عالم ده
وورسون هلال آت ديرناغينا بدر اوغلان !
* * * *
هرگاه كي گؤزومده ن ياشيم الوان توكولور
آغلار منه گوي ، ياشي بير عمان توكولور
سنده ن گؤزوم آيريلديغي گون قان توكدي
آيريلسا بدن دن باش اگر ، قان توكولر
* * * *
شهلا گؤزون اي گؤزه ل باخسا مستانه
سرخوش دا گلر ، مي ده گلر افغانه
رقص ايله سه ساچلارين سنين بير لحظه
مين فتنه قوپار ، كونول گلر طغيانه
یئنه گلدی باهار عطیرلی ، لاله لی غمزه لی نازلی نیگار
گئچدی عوموردن شاختا سازاقلی ، قارلی کولک لی ، غملی کدر لی گونلو قیشلار
بیر داها قارلی داغلار چیخاراجاق آغ کورکونو
گئیه جک یاشیل دونونو
تاخاجاق دوشونه آل لاله لری
توحفه وئرجک قوجاق قوجاق ... اتک اتک
مین بیر رنگ ایله بویانمیش لچک چیچک
بیر داها آخاجاق شلاله لر دامجی دامجی ، اینجه اینجه
نوروز گولو قار چیچگی بویلاناجاق توپراقدان دویمه دویمه
بوز بولاقلار ارییب آخاجاق طبیعت یاناغیندا
سوزه جک جان تاپاجاق بولاق اوتو
گوله جک یاماجلاردا بوینو بوکوک بنو وشه لر
گونش ساری تئلرینی یایاجاق سینه سینه داغلارین
چیچک قوناجاق آیلمیش بوداغلارینا آغاجلارین ، باغلارین
گوللر عطیر ساچاجاق دره لره ، داغلارا
باد صبا شانه چکر تئللره
خبر وئرر اوبالارا - ائللره
نه یاتمیسیز دورون شادلیق ائدین فرح گلیب دیللره
بولبول اوخور سئوینج گلیر گوللره
قارلی قیشا سون دی باهار
داغا یاشیل دوندی باهار
گولوش دی سانکی ، دوداقلارا قوندی باهار
سئوگیه باشلانیش حسرته سون دی باهار
غملر آتار سئوینج قاتار
دورنالاری قاتار قاتار
چیچک لری لئچک لئچک
سئل سولاری آشار داشار
یئل اولوب داغدان اشار
عطیر لرین قوجاغیندا ناز باهار
اوردوسونو گتیریب دیر بویانا
خوش قوخولو نوروز گولو ، بنووشه
لاله نرگیز یاییر آذربایجانا
باهارین خوش نسیمیندن بو گون روحلاندی سونبول لر
دونوب بیر جنته یوردوم آچیلدی جور به جور گول لر
بوتون گولشن لره ای دل نیگهبان اولدو بولبول لر
یاشیل چول لر صفالاندی چیچک گولدو چمن گولدو
کپنک لر گولدن گوله قونورلار
باهار گلیر پنجره نی باغلاما
بنوشه لر کردیمیزه دولورلار
بولاغ آخیر سن گؤزه لیم آغلاما
یئنه قالدی اوزو قارالیق کؤموره
ظالیم شاختا ساراییندا گول بیتیر
ایلیق یئللر اسیر سئزاق یئرینده
یاز چمنده آچیب چیچکدن چتیر
گول دردیمیز بوزا دؤنوب اریسین
خزان وورموش آرزی باغی گول آچسین
یاز گتیرسین یئنیلیک ین نغمه سین
کؤنول لرده اومود دالی زوغ آتسین
گول اوچوشسون دوداق دوداق دردیمیز
سئوگی سئلی سارسین عومور یوللارین
کؤلگه لرده سارالماسین گولوموز
اسیر تورپاق دادین آلسین باهارین
شاعیر میرزا علی معجز شبستری تبریزین شمال شرقینده واقع اولان شبستر شهرینین اهلی دیر . او 1252 شمسی ایلینده آنادان اولوب و حاجی آغا آدلی بیر تاجیرین اوغلی دیر . میرزا علی تحصیلاتین بیر کؤهنه اصول مکتبینده مشغول اولموش و اؤز یازدیغینا گوره آتاسی اونون 16 یاشیندا اولان زامان وفات ائدیب و قارداشلاری اونی استانبولا دعوت ائتمیشدیلر . معجز استانبولدا چوخ حکایت و ادبیات و تاریخ صاحه سینده یازیلان رمان لارین اوخوماقی ایله مشغول اولموشدیر . معجز 30 یاشا چاتاندا غربتی ترک ائدیب و اؤز وطنی شبستره مراجعت ائتمیشدیر و ان عزیز اوقاتینی شیخ محمود شبسترلی نین توپراغی کناریندا کئچیریب و شعر یازماغا مشغول اولموشدیر .
اثرلریندن واضح گورونور کی شاعیر اجتماعی حیات باره سینده بؤیوک و گؤرکملی آددیملار گوتوروب . مثلا دئیر کی :
چون قاییتدیم وطنه آچما دهانین دئدیلر
دینمه دانیشما و ترپتمه زبانین دئدیلر
دئدیم اللاهه باخین ائتمه یین آخر اولدوم
گر بوجور ائتمیه سن چوخدی زیانین دئدیلر
شاعیر اوز زندگانلیغیندا بئله یازیر :
"وطنه قایداندان سونرا یوردومون حالینی گؤروب نوحه خوانلیغا باشلادیم ! منیم نوحه خوانلیغیم آخوندلارین خوشونا گلمه دی و منه محاربه اعلانی ائتدیلر . 26 ایل ووروشدوم . خیرات وئردیلر منی دعوت ائتمه دیلر ، طوی اولدی منی چاغیرمادیلار ، یعنی یازدیم و گوشه کناردا باشا آپاردیم ."
او اؤز شعرلرینده خرافات اصول لاری و جهالت و ظلالته سوق ائدن عادت و مرض لری تنقید ائدوب ، اینسانلاری یاخشی شرح لر و گؤزل شعرلر وسیله سی ایله مدنیت و اجتماعی حقوق سمتینه سوق ائدیب و هئچ بیر زاددان قورخوسی یوخموش .
شعرلریندن نمونه لر عزیز اوخوجولاریما تقدیم اولونور ...
یازی نین آردی
يیغدی خير و بركت سفره سين ، احسانیله گئتدی
امن امانليق دا يوكون باغلادی ، ايمانیله گئتدی
بيگ خان اولمازسا دئيه رديك اولاجاق كنديميز آباد
او خراب كتده ، و لاكن ائله بيگ خانیله گئتدی
(سيلو) داير اولالی ، هر نه دگيرمان ييغيشيلدی
آمما خالص تميز اوونلاردا ، دگيرمانیله گئتدی
مستبد سلطاني سالدوق ، كي اولا خلقميز آزاد
سونرا باخديق كي آزادليق دا او سلطانيله گئتدی
بير (بلی قوربان!) اولوب ايندی بيزه مين بلی قوربان
آمما (خلعت وئرن) اول بير بلی قوربانیله گئتدی
دوز مسلمانه ديئيرديك : قولاغی توكلو دی بدبخت
ايندی باخ ، گور كی او دوزلوك ده ، مسلمانیله گئتدی
وئرمه (صابر) دئدی ، او دولما فسنجانی آخوندا
آغزيميزدان دا داد ، اول دولما فسنجانیله گئتدی
دئدی انسانيمیز آزدير ، هامي انسان گرك اولسون
آمما انسانليقمزدا ، او آز انسانیله گئتدی
بو قدر (دفتر) و (اسناد) له ، بير حقه چاتان يوخ
حق وئرنلر (پيتيگي) ميرزا قلمدانیله گئتدی
بيزه بير دين قالا بيلميشدي ميراث ، بيرده بو ايران
دين گئدنده دئدی : " تك گئتمه رم! " ايرانیله گئتدی
ايسته ديك قانلا يوواق ئولكه ميزين لكه سين ، آمما
ئولكه ميز خالص ئوزی لكه اولوب قانیله گئتدی
يورقانی اوغری قاپاندا ، دئدی ملانصرالدين :
نيله سين چيلپاغيدی ، اوغري دا يورقانیله گئتدی
هاوا انسانی بوغور باش باشا " گاز كربنيك " اولموش
يئل ده اسمير ، ائله بير ، يئل ده سليمانیله گئتدی
سو ، كرج دن " كلور " ايله گلی پاسلی دميرده
گوره سن " شاه سويی " تك چشمه نه عنوانیله گئتدی
تركی اولموش قدغن ، ديوانيميزدان دا خبر يوخ
"شهريارين" ديلی ده وای دئيه ، ديوانیله گئتدی
هر زامانکی باخیرام باشینا قار وار گورورم
اوغول اولموش آتا تک گوزلرین آغلار گورورم
هر طرفدن چکیلیب سینه وه داغلار گورورم
آی آلان اوستونو غم چیسگینی ، هر یانی دومان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
گورموشوک یازدا کوچک لرده چیچکلر آچیلار
هر طرفدن چیمنین سینه سینه گول ساچیلار
ماهنی لار قوشماغا باشلار یئنه ده قوشماچیلار
یاز گلیب گئتدی یئنه گولمه دین اوچ آیدا بیر آن
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
قرنیلر گئچدی سنین گولمه دی بیر لحظه اوزون
قانلی یاش توکدو سارالمیش اوزونه یاشلی گوزون
غصه دن دوندو قارانلیق گئجه اولدو گونوزون
نه سوران حالینی اولدی نه وئرن جیسمیوه جان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
آند وئررم سنی او قانه بلنمیش داشووا
گئجه گوندوز او گوزوندن توکولن قان باشووا
اورگین دردینی بیلدیر او "سهند" قارداشووا
سنی وارلیق سنی تانری سنی بو آه و فغان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
سالارام یادیما بیر لحظه او گئچمیش لریوی
توکولن سنگ جفائیله او دور دیشلریوی
ایزلرم بیر بیر او حئیرت یارادان ایشلریوی
هامی دان من سنین احوالینا آرتیق نیگران
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
ساکیت اول ، آغلاما قوی بیرجه چکیلسین بو دومان
گون چیخیب ظولمنی بیر یوللوقا قووسون بورادان
"نبی" گلسین ، بو آت اولسون یئنه داغلار آتیلان
"هجر"ین بلکه یغیلسین گوزو یولدان ، آناجان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
سوندوره بیلمه دی گوز یاشین اورکدن اودووی
چاغیریم قوی کومک ائتسین سنه اوز اولادیوی
افتخاریله بوگون ذیکر ائدرم پاک آدیوی
مرد اوغوللار بئجریب خلقه وئرن شوهرت و شان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
"بابکین"گئتدی سه بوش قالمادی آمما قوجاغین
دولودور مین ائله اوغلانلاریلا هر بوجاغین
نه قدر یئل اسه طوفان قوپا سونمز اوجاقین
ای بلالر سپری ، خالقا یامان گونده آمان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
چنلی بئلده "ده لی لر " قوی یئنه قورسون بوساطی
قوچ کوراغلو یئنه جولانه گتیرسین قیر آتی
هئچ زامان اصلین ایتیرمز او کی دوزگوندی ذاتی
آند اولا آدیوا ، آی گوزلری آغلار ، یاشی قان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
سن دویوشلرده بیر آسلان کیمی دوردون ایاغا
اوخ آتیلدیقجا بیزه سینه نی وئردین قاباغا
غم یئمکدن داها جانیم یئتیشیب دیر دوداغا
نه یامان گونلره گور قالدی بو احساسلی بالان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
بابالاردان بیزه قالمیش بو مثل هاممی بیلر
سو ٬ گلن آرخا دئیبلر یئنه بیر گون سو گلر
فلکین داش اورگین آه اوخو آخیردا دَئلر
"بارز" اوغلوندا یئتر سئودیگی یاره او زامان
آی یاغان باشینا غملر اودو ، یاسلی ساوالان
بیر چینار کؤلگه سی ، بس ائدر منه
بیر لطیف بنؤوشه ، بیر یاشیل یارپاق
حزین بیر نئی سسی بس ائدر منه
...
بیر سونبول دنه سی ، بیر آیدین سما
بیتمز بیر خاطرات بس ائدر منه
بیر حسرتسیز عمور ، بیر سونسوز وفا
بیر عمورلوک حیات بس ائدر منه
...
بیر کؤرپه گولوشو ، بیر توی صداسی
بیر دوست صداقتی بس ائدر منه
بیر قارانقوش سسی ، بیر یاز هاواسی
بیرده ائل شفقتی بس ائدر منه
...
بیر اوجا سسدی قولاق وئر اونا هایسیز گئجه لر
سارا بیر باغدی طبیعتدن آلیب قول بوداقی
بیر شیرین ماهنیدی یانلیز اوخویار ائل دوداقی
سارا بیر قیزدی سودان سورمه چکیب گؤزلرینه
جان دئییب بیرده اورکدن آرازین سؤزلرینه
سارا سئودا ایله دونیانی آتان بیر قیزدی
سارا غملر اوجاقینادا آلیشان بیر کؤزدی
بیر نجابتلی گلین دیر ائله آسلان سایاغی
قویمادی تار ائده دونیاسینی چاققال آیاقی
اؤزونو آتدی سئله اؤزگه نی حئیران ائله دی
او یانان شمعینی پروانه یه قربان ائله دی
قوشولوب سئللره گئتدی آنا یوردون ساراسی
قالدی شیرین اوره گینده یئنه فرهاد یاراسی
باغلادی ساچلارینی قویمادی بیگانه گؤره
آنا یوردون قیزی وئرمز ساچین هر کیمسه هؤره
گلین اولدو آرازا، اوردا تویون توتدو سارا
سؤیله دی اوردا اورک سؤزلرینی نازلی یارا
آراز آغلار گؤز ایله، آلدی سارا اللرینی
دارادی ائل قیزینین بیرده قارا تئللرینی
گئتدی گؤزلردن اوزاق دوشدو ائلین بیردنه سی
گؤرمه دی خان چوبانین آیریلیقین سون نفسی
سارا گؤزلردن اوزاق دوشسه ده ایتمز اثری
بیر یاراق تک سؤزونون واردی هله چوخ کسری
ایکیمیزده بیر اورک وار
یاری منده ، یاری سنده
سئوگی آدلی بیر آغاجیق
بوداق منده ، باری سنده
چیچک بیتر گول اوزونده
مین معنا وار هر سوزونده
بیر بولودوق گوی اوزونده
یاغیش منده، دولی سنده
بیراووچویام گوزوم اوودا
قاچ ها قاچدا ، قوو ها قوودا
عومروموز بیر شیرین سئودا
پتک منده ، بالی سنده
ساوالان...اوچور ایلهامیم او قوشلار کیمی کی
یاز وعده سینده
قوزانیر ماوی گویه تا اوجا باش بیر داغا قونسون
کورپه قارتال کیمی دیر
گاه چکیلیر گوزده ن ایتینجه ک
اگله نیر گاه ساوالان عشقینه _آغدان_آغا قونسون
هر اوجا داغ کی گوروسن باشی قاردا آغاراندی
اورا بیل کی ساوالاندی
آمما یوخ!
هر اوجا داغ سسیمی آلسا دا تئز قیته ره جکدی
سسی قیته رمک همان یئل بیله جکدی
آخی یئل یولچو دو گئتگین اوکی سوز ساخلایا بیلمز
یئل سوزو قاپدی قاچیردار اونو کیم هاخلایا بیلمز
یئل گئدر گیندی پیچیللار سوزو کوللار قولاغیندا
سوزو قربان ائله یر قیرنادا قانقال آیاغیندا
چئویره ر سوز چاناغیندا
جالایار داغلارا هر بیر سوزو مین سوز توره دندی
بیلمیرم سیرری ندندی
یئل گئده ر گیندی یئلی ساخلاماق اولماز
یئله بئل باغلاماق اولماز
آمما سن ای سوزو سینه نده کوزردن ساوالانیم
کیم گله صدقله زرتشت بئجردن ساوالانیم
ائلیمین شانلی داغی باباشیوا مین لر جه دولانیم
اریدیب ائل غمی بیر یول سنی کوکدن ده تالانسان
سئل اولوب قانلی دنیزلر کیمی دونیایه جالانسان
آدی دیللرده قالانسان
ساوالانسان،ساوالانسان
ساوالان ائل غمینی بللی دی ساخلار سینه سینده
سینه سی کوزدو آلودور گیزیلیک اینسی سی واردیر نفسینده
شاعرین غملی سه سینده آلگیلان ساخلا سن ای ائل داغی غملی قفسینده
ساوالان آلسادا هر سیرری سوزو داغلارا سالماز
گوره نامرد دوروبدور ساوالاندان سس اوجالماز
ساوالاندا توکولن داشلاری دیندیر دانیشالار
سالسا عاشیق نفسین کوللارا،کوللار آلیشالار
ده ده قورقود سازی چالسا
ده لی دومرول باش اوجالدار
بلی البته کی یولداش باشینی یولداش اوجالدار
سسله عاشیق سازی چالسین
سسی میز بیرده اوجالسین
اویناماق لیزگی یه دونسون
کاس شوشم گوزگویه دونسون
قوی وئرک سس سسه باهم اوخویاق بیرده کوراوغلو دلی سیندن
هجرین قوچ نبی سیندن
اوکی ظالیملری مظلوملارین اوستونده ازه ردی
او کی آسلان کیمی داغلاردا یاتیب باغدا گزه ردی
اوخو عاشیق اوخو
سن بیل اوکی تانری تانییبسان
سوزومه دوز جالییبسان
سوگوم قوی سازا گلسین
بولبولوم آوازا گلسین
یازمیشام ایوازا گلسین
گوج آلاق قوی دلی لردن
باج آلاق اجنبی لردن
اوکی بیلمیر نبی کیمدیر قویون آذر ائلینی مسخره سانسین
بیر عومور دورکی فضولی نی -نسیمی نی دانیب ایندی ده دانسین
شهریار تک سن اوجات باشیوی قوی عرشه دایانسین
قوی باخار کور تر ایچینده جوموبان اولسون -اوتانسین
اوکی آخساخدی یوبانسین
اوکی تورکون دیلین اسگیتمه گه تصویره سالیبدیر
اوکی تورکون بالاسین ایندی ده آشغالچی سانیبدیر
او تفاله بیلیرم فیکرینی طاغوتدان آلیبدیر!!
او رژیمیندی قالیبدیر
یوخسا تورکون بالاسیندان چیخیب علامه ی دوران
اونا دونیا باش اییر فلسفه ده
بیرجه نه ایران
قوی دئییم شهریاریمدان
نیسگیل او چرچی یه قالسین کی جواهیر نه دی، قانمیر!!
فیکری آللاتما دادیر خالقی ،ائلین حالینه یانمیر
اریمیر،اولمور،اوتانمیر
آخی ای قاردا،دوماندا باش اوجالدان ساوالانیم
غمی ،دونیانی قوجالدان ساوالانیم
ائل بیلیر داغلار آرا هر اوجا داغلار باشی سن سن
وئر سهنده الیوی قارداشیوین سیر داشی سن سن
وئر گیلن بیر لیک الین بیرده دماونده اونون یولداشی سن سن
اوندان آیریلما آماندی
یولوموز چندی دوماندی
قوی ایگیدلر سیزه فخر ائلیه ییبن باشین اوجاتسین
قویما قارتال دولانان یئرلره قوزغون الی چاتسین
ساوالان چنلی چاغیندا
منیم ایلهامیم اولارکن
کونلوم اوز سری سوزون صدق ایله سویلر ساوالانه
ساوالان کوز قالادار شاعیر اولانلار سینه سینده
اوردا زرتشت گئدیب تانریدان ایلهامین آلانه
اگیرم باش ساوالانه، اگیرم باش ساوالانه
نغمه سینی قوشلار باغ- باغ بـولنده،
من گوز آچـــیب، بو دونـــــیایا گلنده،
بخت اولدوزوم بورادا یانان اولوبدور
یازی نین آردی
ییغیشدی قونشولار بوتون جار آغلادی من آغلادیم
باشیندا قارقالان داغا دانیشدیم آیرلیق سوزون
بیر آه چئکیب باشینداکی قار آغلادی من آغلادیم
طاریمدا نار آغاجلاری منی گوروب دانیشدیلار
بویومو زیتون اوخشادی نار آغلادی من آغلادیم
ائلئی که اسدی بیر خزان تالاندی گوللیرم منیم
خبر چاتینجا بولبوله خار آغلادی من آغلادیم
اورک سوزون دئدیم تارا سیملر اولدی پارا پارا
یاواش یاواش سیزیلدادی تار آغلادی من آغلادیم
دئدیم کی حق منیم کی دیر باشیمی چکدیلر دارا
طناب کسنده بوینومو دار آغلادی من آغلادیم
ایللر بویو بو جامیدن اوتری دولانمیشام
گورجک سنی ، تمام وجودوم سن اولموسان
سنسیز ولی ، اوزومده اوزومدن تالانمیشام
سنلی گونش لریم منی ایزلیر آداخلی تک
نئیلیم من عاشقم ، سنی تکجه اینانمیشام
عشقیم یالان دئییل منه بیگانه سویله مه
مجنون کیمی دالینجا گزیب چوخ دولانمیشام
سنسن منیم ازل سوزومون سون حکایتی
سن ناز ائله ، کی من سوزوم اوسته دایانمیشام
عالم بیلیر کی اوزگه خیالی باشیمدا یوخ
عشقیم بو دور کی عشقین ایچون چیرمالانمیشام
من وار یوخو اودوزسام اگر سنلی گونلره
یوخدور غمیم کی سنله حیاتی قازانمیشام
قوی باشیوا اوزوم دولانیم مین نیازیله
یاندیر یانیم کی یانماق ایچون گر یارانمیشام
بیر گون گلر دئیر کی « سامع » ده گئتدی گل
گئتماق گرک ، قالماغا واخت یوخ ، یوبانمیشام
عزیز دوستوم ایل قیزیندان تشکورلر


text:
وارلیق
وارلیق درگیسی 1979-جو ایلدن اعتیبارا تهراندا پروفسور دوکتور جواد هیئتین مودورلویونده چیخان تورکجه - فارسجا ایکی دیللی بیر نشریه دیر. درگیده تورکجه دیلی، ادبیاتی، تاریخی و کولتورونه عاید مقاله و آراشدیرمالارا یئر وئریلمیشدیر. وارلیق درگیسینین اساس هدفی اوزون ایللر آنا دیلیندن، ادبیاتیندان، کولتوروندن محروم ائدیلن تورک خالقینی گئچمیشی، تاریخی، دیلی و ادبیاتی ایله تانیش ائتمک و اونلارا میلی شعور آشیلاماق اولموشدور. درگی، ایزلهدیگی دوغرو سیاست نتیجهسینده قیسا بیر زاماندا آذربایجان (گونئی و قوزئی) و ایران تورکلرینین کؤنلونده یئر آچمیش، میلی کیملیگینی منیمسهین یئنی بیر نسلین یئتیشمهسینده اؤنملی رول اوینامیشدیر.
درگی یازارلار هیئتی[redaktə]
درگینین یازارلار هیئتی، دوکتور جواد هیئتدن باشقا دوکتور حمید نطقی، دوکتور محمدعلی فرزانه، حسن مجیدزاده ساوالان، کریم مشروطهچی سؤنمز، تیمور پیرهاشمی، صمد سردارینیا، منظوری خامنه، پروفسور حمید محمدزاده، پروفسور غلامحسین بیگدلی، علی کمالی، اسماعیل هادی، محمدرضا هیئت و دیگرلریندن تشکیل اولونموشدور. محمدرضا هیئت عینی زاماندا درگی نین یازی ایشلری مودورو و رداکتورودور.
خاریجی منبعلر[redaktə]
Bu məqalənin latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə qarşılığı vardır. Bax: Varlıq (jurnal)


text:
">
YOUR WEBSITES NAME
Anadili beinhaltet die Wünsche der süd-aserbaidschanischen Bevölkerung. Sie hat keine Beziehung zur Parteien und Vereinene
Die Selbstbestimmung ist unverzichtbares Recht des SÜD -azerbaidjanischen Volkes
Anadili qəzetəsi
Bonn- Germany, 30-ci
il , نجی ایل 30
ایل لیک آرشیوی 30 آنادیلی نین ـ Anadinin 30 illik arşivi
Milletler arası bilgi toru = Mabtor ـ İnternet) ـ (Internet ـ مـیـللتـلر آراسـی بـیلگی تـورو = مـابـتورـ,v
WWW.anadili.com : مابـتور عنوانیمیز
anadili@aol.com
Copyright © 1984 by "Anadili" . All Rights reserved . E-Mail : anadiliqanadili.com
ILGÖR"Təqvim"gapağı
2014-1393"
1393-ایـلگور(تقویم )قاپاغی2014 ـ
Tarixi günlər (il gözgüsü)
حورمتلی
وطنداشلار، مستملکه چی ،ایرقچی ، تئروریست ـ فوندامنتالیست تئهران
رئژیمی آذربایحانلی نین دیریسینده نده نیفرت ائدیر ، اولوسونده
نده ، آذربایجانلینی، اونون بوتون وارلیغینی دا یوخ ائتمک ایسنته ییر
. میللتیمیزین بئله تاریخی و میـللی ثروتلری مستملکه چی رئژیــم
طرفیندن داغیدیلیـب یوخ ائدیلمکده دیر. موغاندا جـانـانلــی
کندینده تاپیلان ،دونیادا میپثلی گورونمه
میش ایکینجی مومیانین دا، یوخ ائدیلیب، هارا آپاریلدیغی حاقدا بیلگی
سی معلوماتی اولانلار،ائله جه ده چیخدیغـی یــئرین شکیللری نی
آنادیلی غزئتی نین عنوانینا گونده ره بیلیرلر . بیز بو
معلوماتی بیئن الخالق قوروملارین اختیاریندا قویا بیله
ریک. بو میللی وظیفه نی یئرینه یئتیره نلره مینتدارلیغیمیزی بیلدیرمک
ایسته ردیک. خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی بیرینجی مومیا ،آذربایجانین
خانیم شاهلاریندان اولموش اونون مومیاسی خییوو شهری نین یاخینلیغندا
تاپیلمیش ،کوردلر طرفینده ن یوخ ائدیلیب ،آلتین جیکاسی ،سینه ،بویون باغی ،
سیرقا وه باشقا جواهراتی،اونون یئشی یی نین ایچینه چکیلمیش
واراق آلتین ، وآلتین سیکه لری آلمانا گتیریلیب بون دا کی ایران ائلچیلی یی
واسیطه سیله ساتیلمیشدیر
http://video.google.com/videoplay?docid=7621684977698500744&ei=
_9FsSdHMEZSCiwLb0_maDw&q=xomarli&hl=en. شوجثیلی
سولطانی / گونئی آذربایجان . موغان . جانانلی کندی
یئنی اورتا دوغو(شرق) پیلانی، یوخسا فاجیعه سی؟
Yeni ortadoğu pıganı,yoxsa faciəsi
تاسوفله اوزلرینیو دئموکراسی نین اینسان حاقلاری نینن طرفداری کیمی گوستره ن
آمئریکا وه غرب اولکه لری نین . تاسوفله کئچه ن ایلده
گوتورد.کلری آددیملار بو ایدعانی تصدیق ائتمیر. 36 به ری بو منطقه ده
گوتوزولن آددیملار دینی فاناتیزمی کوروکله مک ، اینسانلارین دینی
ایناجلارینی مقصدلی فایدالانماغا خیدمت ائتمیشدیر
آردی وار.


text:
فئورال آیی نین 21 - اینجی گونو ، دونیا آنا دیلی گونو ، بوتون آزربایجان خالقینا و اؤزللیکله بو یولدا امیی اولانلارا و چالیشانلارا ، قوتلو و اوغورلو اولسون.
پروفسور دوکتور محمد تقی زهتابی ( کیریشچی ) نین بیر گؤزل شئعیری ایله بو گونو قوتلورام و یاخین گله جک ده ، بو یولدا بؤیوک باشاریلار دیله یرم....
سو دئییب دیر منه اولده آنام
"سو" دئییب دیر منه اولده آنام ، آب کی یوخ
"یوخو" اؤیرتدی اوشاقلیقدا منه ، خواب کی یوخ
ایلک دفعه کی "چؤرک" وئردی منه ، نان دئمه دی
ازلیندن منه "دوزدانه" ، نمکدان دئمه دی
آنام ، اختر دئمه ییب دیر منه ، "اولدوز " دئییب او
سو دوناندا ، دئمه ییب یخ دی بالا ، "بوز" دئییب او
"قار" دئییب ، برف دئمه ییب ، دست دئمه ییب ، "ال" دئییب او
منه هئچ واخت بیا سؤیله مه ییب ، "گل" دئییب او
یاخشی خاطیرلاییرام ، یاز گونو آخشام چاغی لار
باغچانین گون باتانیندا کی ، ایلیق گون یاییلار
گل دئیه ردی ، داراییم باشینی ، ای نازلی بالام!
گلمه سن گر ، باجینین آستاجا زولفون دارارام
او دئمه زدی کی ، بیا شانه زنم بر سر تو
گر نیایی بزنم شانه ، سر خواهر تو
بلی ، داش یاغسادا گؤیدن ، سن او سان من ده بویام
وار سنین باشقا آنان ، واردی منیم باشقا آنام
اؤزومه مخصوص اولان باشقا ائلیم واردی منیم
ائلیمه مخصوص اولان باشقا دیلیم واردی منیم
ایسته سن قارداش اولاق ، بیر یاشایاق ، بیرلیک ائدک
وئریبن قول-قولا ، بوندان سورا بیر یولدا گئدک
اولا ، اوزگه کولک لرله گرک آخمایاسان
ثانیا ، وارلیغیما ، خالقیما خور باخمایاسان
یوخسا گر زور دئیه سن ملتیمی خوار ائده سن
گون گلر ، صفحه چونر ، مجبور اولارسان گئده سن
یاشاسین آزربایجان - یاشاسین مییانا


text:
چاغیمیزین ادبییاتینا اؤتری بیر باخیش
ایکینجی بؤلوم:
«سهند»
چاغداش ادبییاتیمیزدا ان بؤیوک تاثیر بوراخان و موباریز شعیرین بانی لریندن بیریسی ایسه موباریز خالق شاعیری، بولود قره چورلو«سهند» اولموش:
دئمیرم اوستون بیــر نژاددانام من
دئمیرم ائللــــریم، ائللردن باشدیر
منیم مسلَکیمده، منیم یولومـــــدا
مللتلــر هامیسی دوستو، قارداشدیر
آنجاق بیـــــر سؤزوم وار، منده اینسانام
دیلیم وار، خالقیم وار، یوردوم، یووام وار
یئــــــردن چیخمامیشام گؤبلک کیمی
آدامام حاققیــــــم وار، ائلیم وار منیم ...
دئییلنلره گوره، بولود قاراچورلو«سهند» یوخاریداکی ایکی بند چارپارانی، پهلوی رژیمینین اوزدن ایراق ساواک مامورلاری طرهفیندن ایستینتاق اولدوقدا، اونلارین سورغولاری اساسیندا، جاواب اولاراق سؤیلهمیشدیر. رحمتلیک سهند تام متانتله، بورنو یئللی مامورلارین، بویالی تؤحمتلرله :«...سن، دولتدن نه ایستهییرسن...؟» ایستینتاقلی سورغولاریندا، :« من، باشقالارلا مقاییسهده، اؤزومو استون سانمیرام و هابئله ائللریمی ایسه باشقا ائللردن آرتیق، اؤتکن توتماییران، بو ناگؤره کی، منیم باخیشمدا، اینامیمدا بوتون اولوسلار، کوتلهلر دوست و قارداشدیرلاردئییر. دئمک باجاریقلی شاعیر، تانری تعالانین «انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوبا و قبائللا لتعارفوا...»[1]آیه سینی چالارلامیشدیر. او، سؤزونون آردینی توتاراق:«...یالنیز، اؤنملی بیر سؤزوم واردیر، اودا بودورکی، منده آدامام، ائلیم، آرخام، یوردوم، یووام و گؤزهلجه دیلیم،... واردیر، یوخسا بیر بیتگی کیمی یئردن گؤیرمهمیشم دئییر.»
سهند، توتالیتئر رژیمین تؤرهتدیی یاساقلیق اثرینده تورکون ادبییات باغینین سوسوزلوق و آمانسیز غاسیرغالارا توتولاراق، سولوب، سارالماسینی گؤردوکده، اورهیی سیزلاییر، نئی سایاغی اینیلدهییر و کمان تکی ملهییر. او، بوتون قاپیلاری قاپالی گؤردوکده، اوستاد شهریارا خطاباً اوز توتوب، اورهیینی بوشالتماق ایستهییر:
...
نه بیلیم بلکهده سولطانیــــم قارداش
ایشین عیبی بیزیــــم اؤزوموزدهدیر
همین بو، ایلقارین دوشگونویوک بیز
گوناه یاد ددا دئییل، اؤزوموزدهدیر
بیر اووج کلک باز، قـــــومار بازایله
پاکباز اولموشوق، پاک اودوزموشوق
مرد اکن، نامــرده، رحم ائله میشیک
ایندی، نامردلره محتاج اولموشوق...
اؤزگه چیــراغینـــا یاغ اولماق بسدیر
دوغما ائللــــــریمیز قارانلیقـــدادیر
یانیب، یانــــدیرمایاق یادین اوجاغین
ائویمیز سویوقدور، قیشدیر، شاختادیر...
سارسیلماز شاعیر چاغی نین سیخیجی، بوغوجو، اؤزو دئمیشکن: دیلینده دانیشانین دیلینی بوینوندان چیخاریرلار، دورومونا باخمایاراق، ده ده قورقود داستانلارینی ایکی جیلد «سازیمین سؤزو» عنوانی ایله اینجهلهییب، چاغلاشدیرمیش، هرداستانین باشلانیشی و قورتولوشونو گؤزهل و اورهک اوخشایان بیر اوزون شعیر ایله بزهمیش، دئمک چاغداش ادبییاتیمیزین گلیشمه سینده اؤنملی آددیملار آتمیشدیر. سهندین «سازیمین سؤزو»ندن علاوه، گؤزه ل و بدیع پئومالاری اوجومله دن، ارمغان، آراز، عزیز شهریارا مکتوب، بوزچیچکی، سووئت قیزی و... کیمی زنگین و بارلی اثرلر آندیرا قالمیش کی، ادبییات سئوهر خالقیمیز اؤزهللیکله صنعتکار، یازیچی، شاعیرلریمیز بو قوتسال اثرلردن دولایی، بؤیوک شاعیریمیزه منتداردیرلار. سون اولاراق، دویاز شاعیرین «بوزچیچهیی» منظومه سینی تقدیم ائدیریک:
بوز چیچهیی
گلدي چپيش كيمي شن، شيطان، ورهوو
نـازلانـا- نـازلانـا اوزومـه باخــــــدي.
الــده نئـچه بـوتـا بـوز چيچهیـــی، او
گـوللــري هوسلن گولــدانا تاخــدي.
« بونلاري يادگار ساخلارسان منــدن»
دئيه- گؤيرچينیم پيـرلادي، گئتــدي.
غمزهسي اوخ كيمي ده یدي سينَمدن،
اوو ايكن اووچوسون اوولادي، گئتدي.
گولداندا بوتالار قالـدي بيـر زامان
گوللري قورودو، تؤكولـدو بير-بير
منيمده ايچيمي دوغرادي هیجران:
بـو نازيـن، ادانين معنـاسي نهديـر؟
منــي بيـر دفعهليك آتيــردي اگـر،
گئـدنـده گول نه يه وئـردي يادگار؟
بيلميردي، بيلميـردي، بيلميـردي مگـر
گول نه قدر عؤمر ائدر، نه قدر ياشار؟!
اونا سؤيـلهمهديــم، دئمهديــم نهدن
دريـلـن چيـچكـدن يادگار اولمـاز!
يوزده گؤزتلهسن، يوزده سو وئرسن،
كؤكونـدن آيـريـلان سارالار، قالماز.
نه بيليم، بلكهده، او، آج مارالين
گوماني بو گوله گليرميش تكجه.
بيرده يارامازا نه يارجي - يارين
صاباحين معناسین بیلئیدی نئجه؟
صاباحسيز کئچمیشدی عؤمرو هميشه،
كدرلر عؤمورلوك، سئوینج لر بير آن
صاباحدان نه اوموب-كوسهجكدي، نه
سحـري سيخينتي، آخشامــي حـرمان.
او، سئللر اوزونده اوزهن بير گولون،
پوتاسينـدا آچان گـولـه بنـزهردی.
هـر آن بـو دهشتلي طالعين، يولون،
داشلی دالغالاري باغـرين ازهردی.
او، سرت قايالارين قـوزو جيـراني،
قورشونلو، پيچاقلي شهرده دوستاق.
بيـر قارين منتلـي چؤرك قـرباني،
هر گئجه بير قوردون ائوينده قوناق.
اؤزو بختــی قارا پريلـر كيمين،
پئشهسي بخته ور دئولره خدمت
قوينو بختهورليك اوجاغي لاكن
نصيبي قارا گون، قسمتي حسرت.
عشقـه، محبتـه سـوسـوز اورهیـــي،
گاه ايكي يه باغلي ،گاه اوچه باغلي،
اومـودو، آرزيسي، عشقي، ديلهیـي،
بيلمز نهيه باغلي، لاپ هئچه باغلـي.
نئجه کی قلبیندن چیخاردی، آتــدی
بورانلی گئجه ده باش آلدی ، گئتدی
غبارلی کؤنولـدن توفان قـوپارتـدی
دومانلار ایچینده ایتدی کی، ایتـدی
بيـر نئـجـه داليجـا دولانـديــم خستـه،
يئـره-گؤيه زنجير سالـديـم، تاپماديـم.
آختارديم، قويماديم داشي داش اوسته،
هـر يانـدان سوراغين آلـديم، تاپماديم.
گون كئچدي، آي كئچدي، ايلده دولاندی،
حسـرتین كـؤنــولـدن آتا بيلمهديـم،
منيـمده سارامــي سئـللــر آپـاردي،
نـدنـسه الينــدن تـوتـا بيـلمهديــم.
اؤزو ايتـدي باتــدي، دومانـدا، چنــده،
گولـوده قـورودو، تـؤكـولــدو، اولسون!
غمـينــي يـادگار ساخـــــــلارام منده،
غم كي، چيچك دئیيل سارالسين، سولسون!
اونودان دئیيلـــم دردين، نيسگيلين،
سهنــد طاقتي وار منــده ده قاللام.
شرينين اؤزوتـك غمــيده شيرين
گئـديبسه مهــريمـي غمينه ساللام.
دونن قار ياغيـردي، باخديـم، باغچا، باغ
سون يارپاقلارينيدا تؤكوب ساچميشدي.
يـالينـجيـابـوتـالار اسيــردي زاغ-زاغ،
لاكین، بوز چيچه یي چيچک آچميشدي!
ائله بيـل بيــر آنــدا عالم دهیيشـدي،
بولودلار دانيشدي، سس گلدي چندن.
ايچيمـه سسلــردن ولـولـه دوشــدو،
« بونلاري يادگار ساخلارسان مندن»!
بوز چيچهیي، منيم سئوگي چيچهیيم،
آلقيش بـو دؤزومـه، ايلقـارا آلقيش!
شاختايا، بورانا كيم دؤزَرميش، كيم؟
سنده گؤر نه درين معنا وارايميش!
قيـزين اورهیيميـن اودونا، قيـزين!
سن، منيم عشقيمين سون باهاريسان.
او گوناهسيز قيزين، پناهسيز قيزين،
خزانــدا گـول آچان يادگاريسان.
سنــــي اورهیيـمـه اَكيـــــرم بـاري،
كؤكسومده کؤك ساليب بوداق آتاسان.
يـاغــديـقجـا بـاشـيمـا زمـانـه قـاري،
هي چيچك آچاسان، چيچك آچاسان!
[1] ـ بیز سیزی یاراتدیق و اوبا ـ اوبا، اویماق ـ اویماق قرار وئردیک ، بو ناگؤره کی تانیناسینیز.


text:
گورسن من نییه یا رب بئله نالان اولدوم ؟
غلط ائتدیم کی سنه واله حیران اولدوم ؟
اودا یاخدین منی بیچاره نی پروانه کیمی
آجیغین گدی مگر عاشیق انسان اولدوم ؟
سود و سرمایه می مجموع الیمدن آلدین
نییه کیم زاهد اولوب مسجده دربان اولدوم !
شیخ صنان کیمی من بوینوما سالدیم زنار
ایندی گل گور کی کلیسالارا رهبان اولدوم
ائتدیم اول دیلبر ترسایا بوگون بیر سجده
ایندی بیلدیم کی یقین منده مسلمان اولدوم
شکر الللاه کی من کوفروده بولدوم ایمان
کئچن ایامه نه حاصیل کی پشیمان اولدوم
گل نباتی، دولانیم باشینا، به! به! نه گوزل
جان وئریب یاره، وفا راهینا قوربان اولدوم


text:
بۇگۆندن راحاتچێلێقدان تۆرکۆ دیلینه تایپ ائلییه بیلرسیز! لایۏتۇ یۇکلهمهقه لایۏتلار یارپاقێنا گئدین.
تۆرکۆ کئیبۏرد لایۏتۇنۇن ۰.۶ وئرژئنیاسێندا آذربایجانێمێزێن ألیفباسێن لاتین ألیفباسیلا داها چۏخ طهتبیقلهندیرمهسی اۆچۇن چالێشێلێب بۆتۆن حرفلر یئرلهری کئیبۏرددا ثابیت یئرلهرینده قالسێن بئله کی بیر عرب کؤکلۆ ألیفبامێزێ بیلمییهنده ائلییه بیلسین راحتچێلێقدان بۇ کئیبۏردا عادت ائلهسین.بیز چالێشێرێق کی بیر ایستاندارد کئیبۏرد وه ألیفبا اینتئرنئتده پایلییاق بۇ یۏلدا سیزین باخێشالارێز وه تۏصییهلهریزه ائحتییاجێمێز وار.
کئیبۏردۆن دۆزۆلۆشۆندهن گؤرۆنتۆلهر:


text:
کیوانچ تاتلیتوغ تورک آکتور و کؤهنه مانئکئن.2002 ایلینده تورکیه ده بیر موسابیقه ده بیرینجی اولماسییلا آدینی دویورموشدور.عشقی ممنو فیلمیندئکی رولو ایله چوخ مشهور اولموشدور.
کیوانچ تاتلیتوغ,۱۹۸۳جی ایلده تورکیه نین آدانا شهرینده دونیایا گلدی.بش قارداشی واردیر.
اورتا مکتبی آدانادا یئنی چاغ اوزئل لیسه سی نده تامانلادی.۱۹۹۷ ایلینده باباسی قلب امئلیییاتی گچیردی و ایستانبولا کوچتولئر.ایستانبول کالامیش لیسه سیندئن مئزون اولدو.ایستانبول کولتور عالی مئکتئبینده اغیتیم گؤرؤر.
۲۰۰۲جی ایلده تورک مانئکئن آزرا آکین ایله دانیشتی و موناسیبئتلئری دوام اتمئکتئدیر.


text:
مطالب این مجله عبارتند از دست نوشته ها و اشعار و مطالب آذری و ادبیات و فولکلور آذربایجان
میهربان و باغیشلایان تانرینین آدیلا
زندگینامه استاد شهریار
سید محمد حسین بهجت تبریزی در سال 1285 هجری شمسی در روستای زیبای « خوشکناب » آذربایجان متولد شده است.
او در خانواده ای متدین ، کریم الطبع واهل فضل پا بر عرصه وجود نهاد. پدرش حاجی میر آقای خوشکنابی از وکلای مبرز و فاضل وعارف روزگار خود بود که به سبب حسن کتابتش به عنوان خوشنویسی توانا مشهور حدود خود گشته بود.
شهریار که دوران کودکی خود را در میان روستائیان صمیمی و خونگرم خوشکناب در کنارکوه افسونگر « حیدر بابا » گذرانده بود همچون تصویر برداری توانا خاطرات زندگانی لطیف خود را در میان مردم مهربان و پاک طینت روستا و در حریم آن کوه سحرانگیز به ذهن سپرد.
او نخستین شعر خویش را در چهار سالگی به زبان ترکی آذربایجانی سرود . بی شک سرایش این شعر کودکانه ، گواه نبوغ و قریحه شگفت انگیز او بود.
شهریار شرح حال دوران کودکی خود را در اشعار آذربایجانیش بسیار زیبا،تاثیر گذار و روان به تصویر کشیده است.
طبع توانای شهریار توانست در ابتدای دهه سی شمسی و در دوران میانسالی اثر بدیع و عظیم« حید ربابایه سلام» را به زبان مادریش بیافریند .
او در این منظومه بی همتا در خصوص دوران شیرین کودکی و بازیگوشی خود در روستای خشکناب سروده است :
قاری ننه گئجه ناغیل دییه نده ،
( شب هنگام که مادر بزرگ قصه می گفت، )
کولک قالخیب قاپ باجانی دویه نده،
(بوران بر می خاست و در و پنجره خانه را می کوبید،)
قورد کئچی نین شنگیله سین ییه نده،
( هنگامی که گرگ شنگول و منگول ننه بز را می خورد،)
من قاییدیب بیر ده اوشاق اولایدیم!
(ای کاش من می توانستم بر گردم و بار دیگر کودکی شوم !)
شهریار دوران کودکی خود را درمیان روستائیان پاکدل آذربایجانی گذراند. اما هنگامی که به تبریز آمد مفتون این شهر جذاب و تاریخ ساز و ادیب پرور شد. دوران تحصیلات اولیه خود را در مدارس متحده ، فیوضات و متوسطه تبریز گذراند و با قرائت و کتابت السنه ترکی ، فارسی و عربی آشنا شد.
شهریار بعدا به تهران آمد و در دارالفـنون تهـران خوانده و تا کـلاس آخر مـدرسه ی طب تحـصیل کردو در چـند مریض خانه هـم مدارج اکسترنی و انترنی را گـذراند ولی د رسال آخر به عـلل عـشقی و ناراحـتی خیال و پـیش آمدهای دیگر از ادامه تحـصیل محروم شد و با وجود مجاهـدتهـایی که بعـداً توسط دوستانش به منظور تعـقـیب و تکـمیل این یک سال تحصیل شد، شهـریار رغـبتی نشان نداد و ناچار شد که وارد خـدمت دولتی بـشود؛ چـنـد سالی در اداره ثـبت اسناد نیشابور و مشهـد خـدمت کرد و در سال 1315 به بانک کـشاورزی تهـران داخل شد .
شهـریار در تـبـریز با یکی از بـستگـانش ازدواج کرده، که ثـمره این وصلت دودخـتر به نامهای شهـرزاد و مریم است.
از دوستان شهـریار مرحوم شهـیار، مرحوم استاد صبا، استاد نـیما، فـیروزکوهـی، تـفـضـلی، سایه وزاهدی رامی تـوان اسم بـرد.
وی ابتدا در اشعارش بهجت تخلص می کرد. ولی بعدا دوبار برای انتخاب تخلص با دیوان حافظ فال گرفت و یک بار مصراع:
«که چرخ این سکه ی دولت به نام شهریاران زد»
و بار دیگر
«روم به شهر خود و شهریار خود باشم»
آمد از این رو تخلص شعر خود را به شهریار تبدیل کرد.
اشعار نخستین شهریار عمدتا بزبان فارسی سروده شده است.
شهریار خود می گوید وقتی که اشعارم را برای مادرم می خواندم وی به طعنه می گفت:
"پسرم شعرهای خودت را به زبان مادریت هم بنویس تا مادرت نیز اشعارت را متوجه شود!"
این قبیل سفارشها از جانب مادر گرامیش و نیز اطرافیان همزبانش، باعث شد تا شهریار طبع خود را در زبان مادریش نیزبیازماید و یکی از بدیعترین منظومه های مردمی جهان سروده شود.
سیری در آثار
شهـرت شهـریار تـقـریـباً بی سابقه است، تمام کشورهای فارسی زبان و ترک زبان، بلکه هـر جا که ترجـمه یک قـطعـه او رفته باشد، هـنر او را می سـتایـند.
منظومه «حیدر بابا سلام» در سال 1322 منتشر شد واز لحظه نشر مورد استقبال قرار گرفت.
"حـیـدر بابا" نـه تـنـهـا تا کوره ده های آذربایجان، بلکه به ترکـیه و قـفـقاز هـم رفـته و در ترکـیه و جـمهـوری آذربایجان چـنـدین بار چاپ شده است، بدون استـثـنا ممکن نیست ترک زبانی منظومه حـیـدربابا را بشنود و منـقـلب نـشود.
این منظومه از آثار جاویدان شهریار و نخستین شعری است که وی به زبان مادری خود سروده است.
شهریار در سرودن این منظومه از ادبیات ملی آذربایجان الهام گرفته است.
منظومه حیدربابا تجلی شور و خروش جوشیده از عشق شهریار به مردم آذربایجان است ، این منظومه از جمله بهترین آثار ادبی در زبان ترکی آذری است، و در اکثر دانشگاههای جهان از جمله دانشگاه کلمبیا در ایالات متحدهآمریکا مورد بحث رساله دکترا قرار گرفته است و برخی از موسیقیدانان همانند هاژاک آهنگساز معروف ارمنستان آهنگ جالبی بر آن ساخته است.
اشعار ولایی
عمق تعلقات دینی و توجهات مذهبی خانواده و نیز شخص استاد شهریار به حدی است که عشق به ائمه اطهار علیهالسلام در بسیاری از اشعارش عینا هویداست.
او در نعت حضرت رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم می فرماید:
ستون عرش خدا قائم ازقیام محمد ------- ببین که سر بکجا می کشد مقام محمد
بجز فرشته عرش آسمان وحی الهی ------- پرنده پر نتوان زد به بام محمد
به کارنامه منشور آسمانی قرآ ن -------- که نقش مهر نبوت بود بنام محمد...
شهریار در شعر یا علی علیهالسلام در مورد حضرت امیر المومنین علیهالسلام می فرماید:
مستمندم بسته زنجیروزندان یاعلی ------- دستگیر ای دستگیر مستمندان یا علی
بندی زندان روباهانم ای شیر خدا ------- می جوم زنجیر زندان را به دندان یا علی
اشعار شهریار در ستایش امام اول شیعیان جهان سرآمد سلسله مداحان اهل بیت عصمت و طهارت علیهالسلام است.
علی ای همای رحمت توچه آیتی خدارا ------- که به ما سوا فکندی همه سایه هما را
دل اگرخداشناسی همه در رخ علی بین ------- به علی شناختم من به خدا قسم خدا را
برو ای گدای مسکین در خانه علی زن ------- که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را ...
شهریار جانسوزترین اشعار خود را تقدیم حضرت سید الشهداء علیهالسلام و حماسه ابدی او کرده است:
شیعیان دیگر هوای نینوا دارد حسین ------ روی دل با کاروان کربلا دارد حسین
ازحریم کعبه جدش به اشکی شست دست ------ مروه پشت سرنهاداماصفا دارد حسین... .
روز ملی شعر و ادب
بیست و هفتم شهریور ماه سالروز خاموشی شهریار شعر ایران با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی " روز ملی شعر و ادب " نامیده شده است.
بیر نئچه شعر استاد شهریاردان
1- خان ننه
خان ننه، هایاندا قالدین
بئله باشیوا دولانیم
نئجه من سنی ایتیردیم!
دا سنین تایین تاپیلماز
سن أولن گون، عمه گلدی
منی گتدی آیری کنده
من اوشاق، نه انلیایدیم ؟
باشیمی قاتیب اوشاقلار
نئچه گون من اوردا قالدیم.
قاییدیب گلنده، باخدیم
یئریوی ییغیشدیریبلار
نه أوزون و نه یئرون وار
«هانی خان ننهم؟» سوروشدوم
دئدیلر که: خان ننه نی
آپاریبلا کربلایه
که شفاسین اوردان آلسین
سفری اوزون سفردی
بیر ایکی ایل چکر گلینجه
نئجه آغلارام، یانیخلی
نئچه گون ائله چیغیردیم
که سسیم، سینم توتولدی
او، من اولماسام یانییندا
اوزی هئچ یئره گئدنمز
بو سفر نولوبدی من سیز
أوزی، تک قویوب گئدیبدی ؟
هامیدان آجیخ ائدرکن
هامیا آجیخلی باخدیم
سورا باشلادیم که: من ده
گئدیرم اونون دالینجا
دئدیلر: سنین کی تئزدیر
امامین مزاری اوسته
اوشاغی آپارماق اولماز
سن اوخی، قرآنی تئز چیخ
سن اونی چیخینجا بلکه
گله خان ننه سفردن
تله سیک، راوانلاماقدا
اوخویوب قرآنی چیخدیم
که یازیم سنه: گل ایندی
داها چیخمیشام قرآنی
منه سوقت آل گلنده
آما هر کاغاذ یازاندا
آقامین گؤزی دولاردی
سنده کیگلیب چیخمادین
نئچه ایل بو انتظار لا
گونی، هفته نیسایاردیم
تا یاواش یاواش گوز آچدیم
آنلادیم که، سن اولوبسن!
...
بیله بیلمییه هنوزدا
اوره گیمده بیر ایتیه وار
گؤزوم آختارار همیشه
نه یاماندی بو ایتیکلر
...
خان ننه جانیم ، نولیدی
سنی بیرده من تاپایدیم
او آیاقلار اوسته ، بیرده
دؤشه نیب بیر آغلایایدیم
کی داها گئده نمییه یدین
...
گئجه لر یاتاندا ، سن ده
منی قوینونا آلاردین
نئجه باغریوا باساردین
قولون اوسته گاه سالاردین
...
آجی دونیانی آتارکن
ایکیمیز شیرین یاتاردیق
یوخودا ( لولی ) آتارکن
سنی من بلشدیره ردیم
گئجه لی ، سو قیزدیراردین
اؤزووی تمیزلیه ردین
گئنه ده منی اؤپه ردین
هئچ منه آجیقلامازدین
...
ساواشان منه کیم اولسون
سن منه هاوار دوراردین
...
ائله ایستیلی او ایسته
داها کیمسه ده اولورمو ؟
اوره گیم دئییر کی : یوخ – یوخ
او ده رین صفالی ایسته
منیم او عزیزلیغیم ته
سنیله گئدیب ، توکندی
...
خان ننه اؤزون دئییردین
کی : بهشت ده ، الله
وئره جه ک نه ایستیور سن
بو سؤزون یادیندا قالسین
منه قولینی وئریبسه ن
...
ائله بیر گونوم اولورسا
بیلیرسن نه ایستیه رم من ؟
سؤزیمه درست قولاق وئر :
سن ایله ن اوشاخلیق عهدین...
خان ننه آمان ، نولیدی
بیر اوشاخلیغی تاپایدیم
بیرده من سنه چاتایدیم
سنیلن قوجاقلاشایدیم
سنیلن بیر آغلاشایدیم
یئنیدن اوشاق اولورکن
قوجاغیندا بیر یاتایدیم
ائله بیر بهشت اولورسا
داها من اؤز الله هیمدان
باشقا بیر شئی ایسته مز دیم
اثر : استاد شهریار
2- تاریم منیم
سیزلاییر احوالیما صبحه قدر تاریم منیم
تکجه تاریم دیر قارا گونلرده غمخواریم منیم
چوخ وفالی دوستلاریم واردیر، یامان گون گلجهیین
تاردان اوزگه قالماییر یار وفاداریم منیم
یئر توتوب غمخانه ده، قیلدیم فراموش عالمی
من تارین غمخواری اولدوم، تار غمخواریم منیم
گوزلریمه هر تبسم سانجیلیر نئشتر کیمی
کیپریگی خنجردی، آه، اول بی وفا یاریم منیم
آسمان آلدی کناریمدان آی اوزلو یاریمی
یاش توکر اولدوز کیمی بو چشم خونباریم منیم
ای بو غملی کونلومون تاب و توانی، سویله بیر
عهد و پیمانین نه اولدو، نولدو ایلغاریم منیم
شهریارم گر چی من سوز مولکونون سلطانییم
گوز یاشیمدان باشقا یوخدور در شهواریم منیم
اثر : استاد محمدحسین شهریار
3- تورکون دیلی
تورک'ون دیلی تک سئوگیلی، ایسته کلی دیل اولماز
اؤزگه دیله قاتسان، بو اصیل دیل، اصیل اولماز
اؤز شئعرینی فارس'ا، عرب'ه قاتماسا شاعیر
شئعری اوخویانلار، ائشیده نلر کسیل اولماز.
فارس شاعیری، چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش
صابیر کیمی بیر سوفره لی شاعیر، بخیل اولماز.
تورک'ون مثلی، فولکلورو دونیادا تکدیر
خان یورقانی، کند ایچره مثلدیر، میتیل اولماز.
آذر قوشونو، قئیصر-ی رومو اسیر ائتمیش
کسرا سؤزودور، بیر بئله تاریخ، ناغیل اولماز.
پیشمیش کیمی شئعرین ده گره ک داد-دوزو اولسون
کند اهلی بیله رلر کی دوشابسیز خشیل اولماز
سؤزلر ده جواهیر کیمیدیر، اصلی بدلدن
تشخیص وئره ن اولسا، بو قده ر، زیر-زیبیل اولماز.
شاعیر اولا بیلمه زسه ن، آنان دوغماسا شاعیر
میسسن، آبالام، هر ساری کؤینک قیزیل اولماز.
چوخ قیسسا بوی اولسان, اولورسان جین کیمی شئیطان
چوخ دا اوزون اولما کی اوزوندا عقیل اولماز.
مندن ده نه ظالیم چیخار اوغلوم، نه قیصاصچی
بیر دفعه بونو قان، کی ایپکدن قزیل اولماز.
آزاد قوی اوغول, عئشقی طبیعتده بیلینسین
داغ-داشدا دوغولموش دلی جئیران، حمیل اولماز.
اینسان اودور توتسون بو ذلیل خالقین الیندن
آللاهی سئوه رسن، بئله اینسان ذلیل اولماز.
چوخ دا کی سراب'ین سویو وار، باغ- بالی واردیر
باش عرشه ده چاتدیرسا سراب، اردبیل اولماز.
میللت غمی اولسا، بو جوجوقلار چؤپه دؤنمه ز
اربابلاریمیزدان دا قارینلار طبیل اولماز.
دوز واختا دولار تاختا تاباق ادوییه ایله
اوندا کی ننه م سانجیلانار، زنجفیل اولماز.
بو شهرییار'ین طبعی کیمی چیممه لی چئشمه
کؤوثر اولا بیلسه دئمیره م، سلسبیل اولماز.
4- سهندیه
شاه داغیم، چال پاپاغیم،ائل دایاغیم، شانلی سهندیم
باشی توفانلی سهندیم
باشدا حئیدر بابا تک قارلا قیروولا قاریشیبسان
سون ایپک تئللی بولودلارلا اوفوقده ساریشیبسان
ساواشارکن باریشیبسان
گؤیده ن ایلهام آلالی سیرری سماواتا دییه رسن
هله آغ کورکو بورون، یازدا یاشیل دوندا گییه رسن
قورادان حالوا یییه رسن
دؤشلرینده سونالار تک شوخ ممه لرده
نه سرین چیشمه لرین وار
او یاشیل تئللری، یئل هؤرمه ده آینالی سحرده
ایشوه لی ایشمه لرین وار
قوی یاغیش یاغسادا یاغسین
سئل اولوب آخسادا آخسین
یانلاریندا دره لر وار
قوی قلم قاشلارین اوچسون فره لرله، هامی باخسین
باشلاریندا هره لر وار
سیلدیریملار، سره لر وار
او اتک لرده نه قیزلار یاناغی لاله لرین وار
قوزولار اوتلایاراق نئیده نه خوش ناله لرین وار
آی کیمی هله لرین وار
گول- چیچکدن بزه ننده، نه گلینلر کیمی نازین
یئل اسنده او سولاردا نه درین رازونیازین
اوینایار گوللو قوتازین
تیتره ییر ساز تئلی تک شاخه لرین چایدا چمنده
یئل او تئللرده گزه نده، نه کوراوغلو چالی سازین
اؤرده یین خلوت ائدیب گؤلده پری لرله چیمنده
قول-قاناددان اونا آغ هووله آچار قمزلی قازین
قیش گئده ر قوی گله یازین
هله نووروز گولو وار، قار چیچه یین وار، گله جکلر
اوزلرین تئز سیله جکلر
قیشده کهلیک هوه سیله چؤله قاچدیقدا جاوانلار
قاردا قاققیلدایاراق نازلی قلمقاشلارین اولسون
یاز، او دؤشلرده ناهار منده سین آچدیقدا چوبانلار
بوللو سودلو سورولر، دادلی قاوویتماشلارین اولسون
آد آلیر سنده ن او شاعیر کی سن اوندان آد آلارسان
اونا هر داد وئره سن، یوز او موقابیل داد آلارسان
تاریدان هر زاد آلارسان
آداق اولدوقدا، سن اونلا داها آرتیق اوجالارسان
باش اوجالدیقدا دماوند داغیندا باج آلارسان
شئر الینده ن تاج آلارسان
او دا شعرین، ادبین شاه داغیدیر، شانلی سهندیم
او دا سن تک آتار اولدوزلارا شعریله کمندی
او دا سیمرغیدان آلماقدادی فندی
شعر یازاندا قلمینده ن باخاسان دور سپه لندی
سانکی اولدوزلار الندی
سؤز دییه نده گؤره سن قاتدی گولو، پوسته نی قندی
یاشاسین شاعیر افندی
او نه شاعیر کی، داغین وصفینه میصداق اونو گؤردوم
من سنین تک اوجالیق مشقینه موششاق اونو گؤردوم
عشقه، عشق اهلینه موشتاق اونو گؤردوم
او نه شاعیر کی، خیال مرکبینه شو شیغییاندا
او نهنگ آت، آیاغین توزلو بولودلاردا قویاندا
لوله لنمه کده دی یئر-گؤی، نئجه تومار سارییاندا
گؤره جکسن او زاماندا
نه زامان وارسا، مکان وارسا کسیب بیچدی بیر آندا
کئچه جکلر، گله جکلر نه بویاندا – نه او یاندا
باخ نه حورمت وار اونون اؤز دئمیشی توک پاپاغیندا
شهریارین تاج ایمیش باشی دورموش قاباغیندا
باشینا ساوریلان اینجی، چاریق اولموش آیاغیندا
وحی دیر شعری ملک لردی پیچیلدار قولاغیندا
آیه لردیر دوداغیندا
او دا داغلار کیمی شانینده نه یازسام یاراشاندیر
او دا ظالیم قوپاران قارلا-کوله کله دوروشاندیر
قودوزا، ظالیمه قارشی سینه گرمیش، ووروشاندیر
قودوزون کؤکونه، ظالیم بیره لر تک داراشاندیر
آمما واختیندا فقیر خالقی اییلمیش سوروشاندیر
قارا میلله تده هونر بولسا، هونرله آراشاندیر
قارالارلا قاریشاندیر
ساریشاندیر
گئجه حققین گؤزودور، تور تؤره تمیش اوجاغیندا
اریییب باغ تک اوره کلردی یانارلار چیراغیندا
مئی، محبتدن ایچیب لاله بیتیبدیر یاناغیندا
او بیر اوغلان کی، پری لر سو ایچه رلر چاناغیندا
اینجی قاینار بولاغیندا
طبعی بیر سئوگی لی بولبول کی، اوخور گول بوداغیندا
ساری سونبول قوجاغیندا
سولار افسانه دی سؤیلر اونون افسونلو باغیندا
سحه رین چنلی چاغیندا
شاعیرین ذووقو، نه افسونلو نه افسانه لی باغلار
آی نه باغلار کی "الیف لئیلی" دا افسانه ده باغلار
اود یاخیب داغلاری داغلار
گول گولورسه بولاغ آغلار
شاعیرین عالمی اؤلمز، اونا عالم ده زوال یوخ
آرزولار اوردا نه نه خاطیرله یه ایمکاندی، محال یوخ
باغ جنت کیمی اوردا "او حارامدیر، بو حالال" یوخ
او محبتده ملال یوخ
اوردا حالدیر، داها قال یوخ
گئجه لر اوردا گوموش دندی، قیزیلدان نه گونوزلر
نه زمرد کیمی داغلاردی، نه مرمر کیمی دوزلر
نه ساری تئللی اینه کلر، نه آلا گؤزلو اؤکوزلر
آی نئجه آی کیمی اوزلر
گول آغاجلاری نه طاووس کیمی چترین آچیب الوان
حله کروانیدی، چؤللر بزه نر سورسه بو کروان
دوه کروانی ده داغلار، یوکو اطلس دی بو جئیوان
صابیرین شهرینه دوغرو، قاتاری چکمه ده سروان
او خیالیمده کی شیروان
اوردا قار دا یاغار آمما داها گوللر سولا بیلمز
بو طبیعت او طراوتده ماحالدیر، اولا بیلمز
عؤمر پئیمانه سی اوردا دولا بیلمز
او اوفوقلرده باخارسان نه دنیزلر، نه بوغازلار
نه پری لر کیمی قولار، قونوب-اوچماقدا نه قازلار
گؤلده چیممه کده نه قیزلار
بالیق اولدوز کیمی گؤللرده، دنیزلرده پاریلدار
آبشار موروریسین سئل کیمی تؤکدوکده خاریلدار
یئل کوشولدار، سو شاریلدار
قصریلر واردی قیزیلدان، قالالار واردی عقیق دن
رافائیل تابلوسی تک، صحنه لری عهد-عتیق دن
دویماسان کؤهنه رفیق دن
جنتین باغلاری تک باغلارینین حورو قوصور
الده حوریلری نین جامی بولوری
تونگونون گول کیمی صهبای تهوری
نه ماراقلار کی، آییق گؤزلره رؤیادی دئییرسن
نه شافاقلار کی، دیرن باخمادا دریادی دئییرسن
اویدوران جنت مأوادی دئییرسن
زوهره نین قصری بیریلیان، حصاری نرده سی یاقوت
قصری جادودی، موهندیس لری هاروت ایله ماروت
اوردا مانی دایانیب قالمیش او صورتلره مبهوت
قاپی قوللوقچوسو هاروت
اوردا شعرین موزیکین منبعی سرچئشمه دی قاینار
نه پری لر کیمی فواره دن افشان اولوب اوینار
شاعیر آنجاق اونو آنلار
دولو مهتاب کیمی ایستخریدی فواره لر ایل
ملکه اوردا چیمیر، آی کیمی مهپاره لر ایله
گوللو گوشواره لر ایله
شعر و موسیقی شاباش اولمادا، افشاندی پریشان
سانکی آغ شاهیدیر اولماقدا گلین باشینا افشان
نه گلینلر کی، نه انلیک اوزه سورترلر، نه کیرشان
یاخا نه تولکو نه دووشان
آغ پری لر، ساری کؤینه کلی بولودلاردان ائنیرلر
سود گؤلونده ملکه ایله چیمرکن سئوینیرلر
سئوینیرلر، اؤیونورلر
قووزاناندا هله الده دولو بیر جام آپاریرلار
سانکی چنگی لره، شاعیرلره ایلهام آپاریرلار
دریا قیزلارینا پئیغام آپاریرلار
دنیزین اؤرتویو ماوی، اوفوقون سقفی سماوی
آینادیر هر نه باخیرسان: یئر اولوب گؤیله موساوی
غرق اونون شعرینه راوی
غورفه لر، آی، بولود آلتیندا اولار تک گؤرونورلر
گؤز آچیب-یومما، چیراغلار کیمی یاندیقدا سؤنورلر
صحنه لر چرخی فلک تک بورونوب، گاه دا چؤنورلر
کؤلگه لیکلر سورونورلر
زوهره ائیواندا الهه شینئلینده گؤرونرکن
باخسان حافظی ده اوردا صلابتله گؤره رسن
نه سئورسن
گاه گؤره ن حافظ شیراز ایله بالکاندا دوروبلار
گاه گؤره ن اورتادا شطرنج قورارکن اوتوروبلار
گاه گؤره ن سازیله-آوازیله ایله نجه قوروبلار
سانکی ساغرده ووروبلار
خواجه الحان اوخویاندا، هامی ایشده ن دایانیرلار
او نوالرله پری لر گاه اویوبف گاه اویانیرلار
لاله لر شعله سی، الوان شیشه رنگی بویانیرلار
نه خومار گؤزلو یانیرلار
قاناد ایستر بو اوفوق، قوی قالا ترلانلی سهندیم
ائشیت اؤز قیصه می، دستانیمی، دستانلی سهندیم
سنی حئیدر بابا او نعره لر ایله چاغیراندا
او سفیل داردا قالان تولکو قووان شئر باغیراندا
شئیطانین شیللاغا قالخان قاتیری نوخدا قیراندا
بابا قورقور سسین آلدیم، دئدیم آرخامدی ایناندیم
آرخا دوردوقدا سهندیم ساوالان تک هاوالاندیم
سئله قارشی قووالاندیم
جوشقونون دا قانی داشدی، منه بیر هایلی سس اولدو
هر سسیز بیر نفس اولدو
باکی داغلاری دا، های وئردی سسه، قیها اوجالدی
او تایین نعره سی سانکی بو تایدان دا باج آلدی
قورد آجالدیقدا قوجالدی
راحیمین نعره سی قووزاندی دییه ن توپلار آتیلدی
سئی گلیب نهره قاتیلدی
روستمین توپلاری سسلندی دییه ن بوملار آچیلدی
بیزه گول-غونچه ساچیلدی
قورخما گلدیم دییه، سسلرده منه جان دئدی قارداش
منه جان-جان دییه رک، دوشمنه قان-قان دئدی قارداش
شهریار سؤیله مه دن گاه منه سولتان دئدی قارداش
من ده جانیم چیغیریب: جان سنه قوربان دئدی قارداش
یاشا اوغلان سیزه داغ-داش دلی جئیران دئدی قارداش
ائل سیزه قافلان دئدی قارداش
داغ سیزه آسلان دئدی قارداش
داغلی حئیدربابانین آرخاسی هر یئرده داغ اولدو
داغا داغلار دایاغ اولدو
آرازیم آینا-چیراق قویمادا،آیدین شافاق اولدو
او تایین نغمه سی قووزاندی، اوره کلر قولاغ اولدو
یئنه قارداش دییه رک قاچمادا باشلار آیاق اولدو
قاچدیق، اوزله شدیک آرازدا، یئنه گؤزلر بولاغ اولدو
یئنه غملر قالاق اولدو
یئنه قارداش سایاغی سؤزلریمیز بیر سایاق اولدو
وصل اییین آلمادا، ال چاتمادی عشقیم داماغ اولدو
هله لیک غم سارالارکن قارالار دؤندو آغ اولدو
آرازین سو گؤلو داشدی، قایالیقلاردا باغ اولدو
ساری سونبوللره زولف ایچره اوراقلار داراق اولدو
یونجالیقلار یئنه بیلدیرچینه یای-یاز یاتاغ اولدو
گؤزده یاشلار چیراغ اولدو
لاله بیتدی یاناغ اولدو
غونچا گولدو دوداق اولدو
نه سول اولدو، نه ساغ اولدو
ائلیمی آرخامی گؤردوکده ظالیم اووچو قیسیلدی
سئل کیمی ظولمو باسیلدی، زینه آرخ اولدو، کسیلدی
گول گؤزونده ن یاشی سیلدی
تور قوران اووچو آتبن قوومادا سیندی، گئری قالدی
اؤزو گئتدی تورو قالدی
آمما حئیدربابا دا بیلدی کی، بیز تک هامی داغلار
باغلانیب قول-قولا زنجیرده بولودلار اودور آغلار
نه بیلیم بلکه طبیعت اؤزو نامرده گون آغلار
ایری یوللاری آچارکن، دوز اولان قوللاری باغلار
صاف اولان سینه نی داغلار
داغلارین هر نه قوچو، ترلانی، جئیرانی، مارالی
هامی دوشگون، هامی پوزغون، سینه لر داغلی، یارالی
گول آچان یئرده سارالی
آمما ظن ائتمه کی، داغلار یئنه قالخان اولاجاقدیر
محشر اولماقدادی بونلار داها وولقان اولاجاقدیر
ظولم دونیاسی یانارکن ده تیلیت قان اولاجاقدیر
وای ...! نه توفان اولاجاقدیر
دئدین: آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلی یم من
نیسگیل اولسامدا گولوم بیر ابدی سئوگیلی یم من
ائل منی آتسادا اؤز گوللریمین بولبولو یم من
ائلیمین فارسیجادا دردینی سؤیلر دیلی یم من
دینه دوغرو نه قارانلیق ایسه ائل مشعلی یم من
ادبیات گولو یم من
نیسگیل اول چرچی یه قالسین کی جواهیر ندی قانمیر
مدنیت دبین ائیلیر بدویت، بیر اوتانمیر
گون گئدیر آز قالا باتسین گئجه سینده ن بیر اویانمیر
بیر اؤز احوالینا یانمیر
آتار اینسانلیغی آمما یالان انسابی آتانماز
فیتنه قووزانماسا بیر گون گئجه آسوده یاتانماز
باشی باشلارا قاتانماز
آمما منده ن ساری، سن آرخایین اول شانلی سهندیم
دلی جئیرانلی سهندیم
من داها عرش علا کؤلگه سی تک باشدا تاجیم وار
الده موسی کیمی فرعونه قنیم بیر آغاجیم وار
حرجیم یوخ، فرجیم وار
من علی اوغلویام آزاده لرین مرد و مورادی
او قارانلیقلارا مشعل
او ایشیقلیقلارا هادی
حققه ایمانه مونادی
باشدا سینماز سیپه ریم، الده کوتلمز قیلیجیم وار .


text:
یکشنبه 2 مردادماه سال 1390 ساعات 11:40 ق.ظ
یار دئدیم سینه مده یارام قانادی
دیلیم لال اولدو ، قانیم چاغلادی
گؤزلریمده یاش دورمادی آغلادی
عذابلار ایچینده تنهایام ظالیم
یادیما دوشموسن بو آخشام یئنه
خیالیم دؤنوب دولانیر سنه
اصلینده نه اولوب بیلمیره م منه
حسرت اودونا یانیرام ظالیم
قلبیمده آیریلیغا دؤز دئییب
الویداع سؤیله دیم عادی سؤز بیلیب
سئوگی دونیام منی ویران ائدیب
سنین له سنسیز قالمیشام ظالیم
گؤزلریم یاشاردی، دیلیم توتولدو
محبت ساراییم چؤکدو، اوچولدو
آغلایان گؤزلرین قارشیمدا دوردو
یئنه ده سنه مؤحتاجام ظالیم
کوسکون م ، قلبیمی دویان یوخ هله
قلبی قلبیم له ووران یوخ هله
گئری دؤن آرادا هیجران یوخ هله
سنین له ویصالا قووشام ظالیم ...!
شنبه 1 مردادماه سال 1390 ساعات 09:29 ق.ظ
بیر گون من اولماسام سنین یانیندا
منی باشی قارلی داغلاردا آختار
یورولدون، توکندین، بیتدین ساناندا
دینجل، گول-چیچکلی باغلاردا آختار
آختار، خوش خاطره کؤشهسیندهیم
آختار، گولوشونون نئشهسیندهیم
قلبینین ان درین گؤشهسیندهیم
منی اؤز-اؤزونون ایچینده آختار
سنه سئوگی آدلی جاهان وئرمیشم
جانیمدان آییریب اوچ جان وئرمیشم
عؤمرومو تک سنه قوربان وئرمیشم
منی قوربانلیقلار ساییندا آختار
قورخما کی یانیندا اولمایاجاغام
سنی اؤز روحوم لا یاشاداجاغام
بوتون بلالاردان قورویاجاغام
منی اوجاغینین کؤزونده آختار!...
پنجشنبه 30 تیرماه سال 1390 ساعات 12:51 ب.ظ
خیانت بو گئجه قوناغیم اولدو
بو الوان دونیامین رنگلری سولدو
کدردن قلبیمه گؤز یاشی دولدو
بوغدوم گؤز یاشیمدا محبتیمی
آیاقدا ساخلادی منی اینتیزار
خزانا چئوریلدی سئودالی باهار
کدردن گؤز یاشیم یاغیش تک یاغار
بوغدوم گؤز یاشیمدا محبتیمی
اوره یین یئرینه باغلاندی بیر داش
نه دوشمن تانیدیم ، نه ده کی یولداش
دولویا چئوریلدی گؤزومده کی یاش
بوغدوم گؤز یاشیمدا محبتیمی
پنجشنبه 30 تیرماه سال 1390 ساعات 09:44 ق.ظ
اولدوزلار ایدی سنین اوریین، بونا گؤره سمایا باخاردیم همیشه..
سببینی بیلمدیگیم بیر دینجلیک ایدی، گئجهلری آی ایشیغیندا اولدوزلاری ایزلمک، اورادا منی چکن بیر شئی واردی، سسسیز، سیررلی و ده معمالی..
رنگلری آختاریردیم سمادا، ماوینی، قیرمیزینی، چهراییداکی بوزو، قارایا محبوس یاشیل ، سونرا گؤزلرین گلیر آغلیما..
دایانیرام!.. بوغازیما بیر شئیلر دوگونلنیر..
سنه داییر مینلرله سؤز گلیر آغلیما، سونرا سئومهیه داییر دئییلمیش بوتون سؤزلری سؤیلمک، دونیایا قیشقیرماق ایستییره م، اما گولومسه ییره م یاواشجا..
بو نیه یارایاجاقدی کی؟
سئومهیه داییر یازیلمیش و دئییلمیش بوتون سؤزلری سؤیلهسم ده ایچیمده کی بوسه نی ایضاح ائده بیلمزدی کی اونلار...
یاشاماق لازیم ایدی سنی آنلاماق اوچون ، چونکی سن یالنیز معنا ایدین..
گئجهلری سمایا باخدیغیمدا، عاقلیما دوشن بیر معنا ایدین سن..
آنلاییب دا ایضاح ائده بیلمدیگیم بیر معنا، یان-یانا قویدوغومدا هر شئیی معناسیزلاشدیران بیر معنا ایدین.
سندن داها معنالیسی واردیرمی گؤرهسن..؟
داها ایستی بیر توخونوش..؟
داها ایستی بیر اؤپوش..؟
داها ایچدن بیر قوجاقلاما..؟
و سندن داها درین باخا بیلهجک بیر گؤز وار ایدی.. ؟
ایندی گئجهنین قوینوندایام، خیالینلا سئویشیرم، تک لیگیمده یاستیغیمی قوجاقلاییرام، اونونلا دردلشیرم هر گئجه...
آینالاردا آختاریرام سنین توخوندوغون منی، آینالاردا آختاریرام بدنیمده کی ایزلرینی، آینالاردا آختاریرام ایتیردیگیمی!
ایندی سنه دایر تک بیر شئی بیلیرم..
" یاستیغیم دا قوروتدوغوم گؤزیاشیم سان سن ..."


text:
ابرکوه
ابرکوه (تورکجه ده معناسی : داغ یانیندا ) ایرانین یزد ایالتینده بیر شهردیر. بو شهر ابرکوه بولگهسی نین مرکزی و ایرانین اسکی شهرلریندن بیری سایلیر. شهر بیر داغ کناریندا تیکیلیب و بونا گؤره ابرکوه آدلانیر . بو شهرین طبیعی و تاریخی اثرلرینین بیری قوجا و اوجا بیر سرو آغاجی دیر، بو آغاجین اوجالیغی 28 متر و عمرو (ایران و روس عالیم لرین آپاردیغی تحقیقاتا گؤره ) تخمینا 4000 ایل دیر.
اهالی سی[redaktə]
شهرین اهالی سی 21818 نفر (2006 – جی ایل- اهالی سایینا گؤره) دیر.
منبع[redaktə]
- ایران ايالتلرينين جوغرافیا درگیسی (2004) – گیتی شناسلیق اطلسی 1383
Bu məqalənin latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə qarşılığı vardır. Bax: Əbərkuh


text:
شاه داغیم، چال پاپاغیم،ائل دایاغیم، شانلی سهندیم
باشی توفانلی سهندیم
باشدا حئیدر بابا تک قارلا قیروولا قاریشیبسان
سون ایپک تئللی بولودلارلا اوفوقده ساریشیبسان
ساواشارکن باریشیبسان
گؤیده ن ایلهام آلالی سیرری سماواتا دییه رسن
هله آغ کورکو بورون، یازدا یاشیل دوندا گییه رسن
قورادان حالوا یییه رسن
دؤشلرینده سونالار تک شوخ ممه لرده
نه سرین چیشمه لرین وار
او یاشیل تئللری، یئل هؤرمه ده آینالی سحرده
ایشوه لی ایشمه لرین وار
قوی یاغیش یاغسادا یاغسین
سئل اولوب آخسادا آخسین
یانلاریندا دره لر وار
قوی قلم قاشلارین اوچسون فره لرله، هامی باخسین
باشلاریندا هره لر وار
سیلدیریملار، سره لر وار
او اتک لرده نه قیزلار یاناغی لاله لرین وار
قوزولار اوتلایاراق نئیده نه خوش ناله لرین وار
آی کیمی هله لرین وار
گول- چیچکدن بزه ننده، نه گلینلر کیمی نازین
یئل اسنده او سولاردا نه درین رازونیازین
اوینایار گوللو قوتازین
تیتره ییر ساز تئلی تک شاخه لرین چایدا چمنده
یئل او تئللرده گزه نده، نه کوراوغلو چالی سازین
اؤرده یین خلوت ائدیب گؤلده پری لرله چیمنده
قول-قاناددان اونا آغ هووله آچار قمزلی قازین
قیش گئده ر قوی گله یازین
هله نووروز گولو وار، قار چیچه یین وار، گله جکلر
اوزلرین تئز سیله جکلر
قیشده کهلیک هوه سیله چؤله قاچدیقدا جاوانلار
قاردا قاققیلدایاراق نازلی قلمقاشلارین اولسون
یاز، او دؤشلرده ناهار منده سین آچدیقدا چوبانلار
بوللو سودلو سورولر، دادلی قاوویتماشلارین اولسون
آد آلیر سنده ن او شاعیر کی سن اوندان آد آلارسان
اونا هر داد وئره سن، یوز او موقابیل داد آلارسان
تاریدان هر زاد آلارسان
آداق اولدوقدا، سن اونلا داها آرتیق اوجالارسان
باش اوجالدیقدا دماوند داغیندا باج آلارسان
شئر الینده ن تاج آلارسان
او دا شعرین، ادبین شاه داغیدیر، شانلی سهندیم
او دا سن تک آتار اولدوزلارا شعریله کمندی
او دا سیمرغیدان آلماقدادی فندی
شعر یازاندا قلمینده ن باخاسان دور سپه لندی
سانکی اولدوزلار الندی
سؤز دییه نده گؤره سن قاتدی گولو، پوسته نی قندی
یاشاسین شاعیر افندی
او نه شاعیر کی، داغین وصفینه میصداق اونو گؤردوم
من سنین تک اوجالیق مشقینه موششاق اونو گؤردوم
عشقه، عشق اهلینه موشتاق اونو گؤردوم
او نه شاعیر کی، خیال مرکبینه شو شیغییاندا
او نهنگ آت، آیاغین توزلو بولودلاردا قویاندا
لوله لنمه کده دی یئر-گؤی، نئجه تومار سارییاندا
گؤره جکسن او زاماندا
نه زامان وارسا، مکان وارسا کسیب بیچدی بیر آندا
کئچه جکلر، گله جکلر نه بویاندا - نه او یاندا
باخ نه حورمت وار اونون اؤز دئمیشی توک پاپاغیندا
شهریارین تاج ایمیش باشی دورموش قاباغیندا
باشینا ساوریلان اینجی، چاریق اولموش آیاغیندا
وحی دیر شعری ملک لردی پیچیلدار قولاغیندا
آیه لردیر دوداغیندا
او دا داغلار کیمی شانینده نه یازسام یاراشاندیر
او دا ظالیم قوپاران قارلا-کوله کله دوروشاندیر
قودوزا، ظالیمه قارشی سینه گرمیش، ووروشاندیر
قودوزون کؤکونه، ظالیم بیره لر تک داراشاندیر
آمما واختیندا فقیر خالقی اییلمیش سوروشاندیر
قارا میلله تده هونر بولسا، هونرله آراشاندیر
قارالارلا قاریشاندیر
ساریشاندیر
گئجه حققین گؤزودور، تور تؤره تمیش اوجاغیندا
اریییب باغ تک اوره کلردی یانارلار چیراغیندا
مئی، محبتدن ایچیب لاله بیتیبدیر یاناغیندا
او بیر اوغلان کی، پری لر سو ایچه رلر چاناغیندا
اینجی قاینار بولاغیندا
طبعی بیر سئوگی لی بولبول کی، اوخور گول بوداغیندا
ساری سونبول قوجاغیندا
سولار افسانه دی سؤیلر اونون افسونلو باغیندا
سحه رین چنلی چاغیندا
شاعیرین ذووقو، نه افسونلو نه افسانه لی باغلار
آی نه باغلار کی "الیف لئیلی" دا افسانه ده باغلار
اود یاخیب داغلاری داغلار
گول گولورسه بولاغ آغلار
شاعیرین عالمی اؤلمز، اونا عالم ده زوال یوخ
آرزولار اوردا نه نه خاطیرله یه ایمکاندی، محال یوخ
باغ جنت کیمی اوردا "او حارامدیر، بو حالال" یوخ
او محبتده ملال یوخ
اوردا حالدیر، داها قال یوخ
گئجه لر اوردا گوموش دندی، قیزیلدان نه گونوزلر
نه زمرد کیمی داغلاردی، نه مرمر کیمی دوزلر
نه ساری تئللی اینه کلر، نه آلا گؤزلو اؤکوزلر
آی نئجه آی کیمی اوزلر
گول آغاجلاری نه طاووس کیمی چترین آچیب الوان
حله کروانیدی، چؤللر بزه نر سورسه بو کروان
دوه کروانی ده داغلار، یوکو اطلس دی بو جئیوان
صابیرین شهرینه دوغرو، قاتاری چکمه ده سروان
او خیالیمده کی شیروان
اوردا قار دا یاغار آمما داها گوللر سولا بیلمز
بو طبیعت او طراوتده ماحالدیر، اولا بیلمز
عؤمر پئیمانه سی اوردا دولا بیلمز
او اوفوقلرده باخارسان نه دنیزلر، نه بوغازلار
نه پری لر کیمی قولار، قونوب-اوچماقدا نه قازلار
گؤلده چیممه کده نه قیزلار
بالیق اولدوز کیمی گؤللرده، دنیزلرده پاریلدار
آبشار موروریسین سئل کیمی تؤکدوکده خاریلدار
یئل کوشولدار، سو شاریلدار
قصریلر واردی قیزیلدان، قالالار واردی عقیق دن
رافائیل تابلوسی تک، صحنه لری عهد-عتیق دن
دویماسان کؤهنه رفیق دن
جنتین باغلاری تک باغلارینین حورو قوصورو
الده حوریلری نین جامی بولوری
تونگونون گول کیمی صهبای تهوری
نه ماراقلار کی، آییق گؤزلره رؤیادی دئییرسن
نه شافاقلار کی، دیرن باخمادا دریادی دئییرسن
اویدوران جنت مأوادی دئییرسن
زوهره نین قصری بیریلیان، حصاری نرده سی یاقوت
قصری جادودی، موهندیس لری هاروت ایله ماروت
اوردا مانی دایانیب قالمیش او صورتلره مبهوت
قاپی قوللوقچوسو هاروت
اوردا شعرین موزیکین منبعی سرچئشمه دی قاینار
نه پری لر کیمی فواره دن افشان اولوب اوینار
شاعیر آنجاق اونو آنلار
دولو مهتاب کیمی ایستخریدی فواره لر ایله
ملکه اوردا چیمیر، آی کیمی مهپاره لر ایله
گوللو گوشواره لر ایله
شعر و موسیقی شاباش اولمادا، افشاندی پریشان
سانکی آغ شاهیدیر اولماقدا گلین باشینا افشان
نه گلینلر کی، نه انلیک اوزه سورترلر، نه کیرشان
یاخا نه تولکو نه دووشان
آغ پری لر، ساری کؤینه کلی بولودلاردان ائنیرلر
سود گؤلونده ملکه ایله چیمرکن سئوینیرلر
سئوینیرلر، اؤیونورلر
قووزاناندا هله الده دولو بیر جام آپاریرلار
سانکی چنگی لره، شاعیرلره ایلهام آپاریرلار
دریا قیزلارینا پئیغام آپاریرلار
دنیزین اؤرتویو ماوی، اوفوقون سقفی سماوی
آینادیر هر نه باخیرسان: یئر اولوب گؤیله موساوی
غرق اونون شعرینه راوی
غورفه لر، آی، بولود آلتیندا اولار تک گؤرونورلر
گؤز آچیب-یومما، چیراغلار کیمی یاندیقدا سؤنورلر
صحنه لر چرخی فلک تک بورونوب، گاه دا چؤنورلر
کؤلگه لیکلر سورونورلر
زوهره ائیواندا الهه شینئلینده گؤرونرکن
باخسان حافظی ده اوردا صلابتله گؤره رسن
نه سئورسن
گاه گؤره ن حافظ شیراز ایله بالکاندا دوروبلار
گاه گؤره ن اورتادا شطرنج قورارکن اوتوروبلار
گاه گؤره ن سازیله-آوازیله ایله نجه قوروبلار
سانکی ساغرده ووروبلار
خواجه الحان اوخویاندا، هامی ایشده ن دایانیرلار
او نوالرله پری لر گاه اویوبف گاه اویانیرلار
لاله لر شعله سی، الوان شیشه رنگی بویانیرلار
نه خومار گؤزلو یانیرلار
قاناد ایستر بو اوفوق، قوی قالا ترلانلی سهندیم
ائشیت اؤز قیصه می، دستانیمی، دستانلی سهندیم
سنی حئیدر بابا او نعره لر ایله چاغیراندا
او سفیل داردا قالان تولکو قووان شئر باغیراندا
شئیطانین شیللاغا قالخان قاتیری نوخدا قیراندا
بابا قورقور سسین آلدیم، دئدیم آرخامدی ایناندیم
آرخا دوردوقدا سهندیم ساوالان تک هاوالاندیم
سئله قارشی قووالاندیم
جوشقونون دا قانی داشدی، منه بیر هایلی سس اولدو
هر سسیز بیر نفس اولدو
باکی داغلاری دا، های وئردی سسه، قیها اوجالدی
او تایین نعره سی سانکی بو تایدان دا باج آلدی
قورد آجالدیقدا قوجالدی
راحیمین نعره سی قووزاندی دییه ن توپلار آتیلدی
سئی گلیب نهره قاتیلدی
روستمین توپلاری سسلندی دییه ن بوملار آچیلدی
بیزه گول-غونچه ساچیلدی
قورخما گلدیم دییه، سسلرده منه جان دئدی قارداش
منه جان-جان دییه رک، دوشمنه قان-قان دئدی قارداش
شهریار سؤیله مه دن گاه منه سولتان دئدی قارداش
من ده جانیم چیغیریب: جان سنه قوربان دئدی قارداش
یاشا اوغلان سیزه داغ-داش دلی جئیران دئدی قارداش
ائل سیزه قافلان دئدی قارداش
داغ سیزه آسلان دئدی قارداش
داغلی حئیدربابانین آرخاسی هر یئرده داغ اولدو
داغا داغلار دایاغ اولدو
آرازیم آینا-چیراق قویمادا،آیدین شافاق اولدو
او تایین نغمه سی قووزاندی، اوره کلر قولاغ اولدو
یئنه قارداش دییه رک قاچمادا باشلار آیاق اولدو
قاچدیق، اوزله شدیک آرازدا، یئنه گؤزلر بولاغ اولدو
یئنه غملر قالاق اولدو
یئنه قارداش سایاغی سؤزلریمیز بیر سایاق اولدو
وصل اییین آلمادا، ال چاتمادی عشقیم داماغ اولدو
هله لیک غم سارالارکن قارالار دؤندو آغ اولدو
آرازین سو گؤلو داشدی، قایالیقلاردا باغ اولدو
ساری سونبوللره زولف ایچره اوراقلار داراق اولدو
یونجالیقلار یئنه بیلدیرچینه یای-یاز یاتاغ اولدو
گؤزده یاشلار چیراغ اولدو
لاله بیتدی یاناغ اولدو
غونچا گولدو دوداق اولدو
نه سول اولدو، نه ساغ اولدو
ائلیمی آرخامی گؤردوکده ظالیم اووچو قیسیلدی
سئل کیمی ظولمو باسیلدی، زینه آرخ اولدو، کسیلدی
گول گؤزونده ن یاشی سیلدی
تور قوران اووچو آتبن قوومادا سیندی، گئری قالدی
اؤزو گئتدی تورو قالدی
آمما حئیدربابا دا بیلدی کی، بیز تک هامی داغلار
باغلانیب قول-قولا زنجیرده بولودلار اودور آغلار
نه بیلیم بلکه طبیعت اؤزو نامرده گون آغلار
ایری یوللاری آچارکن، دوز اولان قوللاری باغلار
صاف اولان سینه نی داغلار
داغلارین هر نه قوچو، ترلانی، جئیرانی، مارالی
هامی دوشگون، هامی پوزغون، سینه لر داغلی، یارالی
گول آچان یئرده سارالی
آمما ظن ائتمه کی، داغلار یئنه قالخان اولاجاقدیر
محشر اولماقدادی بونلار داها وولقان اولاجاقدیر
ظولم دونیاسی یانارکن ده تیلیت قان اولاجاقدیر
وای ...! نه توفان اولاجاقدیر
دردیمیز سانما کی، بیر تبریز و تهران دیر عزیزیم
یا کی، بیز تورکه جهنم اولان ایراندا عزیزیم
یوخ بو دین دعواسیدیر دونیا تیلیت قاندیر عزیزیم
تورک اولا، فارس اولا دوزلوک داها تالاندیر عزیزیم
بیز آتان دیندیر، آتان دا بیزی ایماندیر عزیزیم
سامیری مروتد ائدیب هه نه موسلماندیر عزیزیم
اوممه تین هارونو من تک له له گیریاندی عزیزم
هر طرفدن قیلیج ائندیرسه له قالخاندیر عزیزیم
بیر بیزیم درمانیمیز موسی عمران دیر عزیزیم
گله جک شوبهه سی یوخ آیه ی قورآندیر عزیزیم
او هامی دردلره درماندیر عزیزیم
د.وقتور اولدوقدا بشر بو یارانی ساغلاماق اولماز
اولماسا آللاه الی دین مرضین چاغلاماق اولماز
داغلاماقدا علاج اولسا بیر ائلی داغلاماق اولماز
دینی آتمیش ائله یاوروم داها بئل باغلاماق اولماز
او گولوب آغلایا دا، اونلا گولوب آغلاماق اولماز
شئیطانی یاغلاماق اولماز
دئدین: آذر ائلینین بیر یارالی نیسگیلی یم من
نیسگیل اولسامدا گولوم بیر ابدی سئوگیلی یم من
ائل منی آتسادا اؤز گوللریمین بولبولو یم من
ائلیمین فارسیجادا دردینی سؤیلر دیلی یم من
دینه دوغرو نه قارانلیق ایسه ائل مشعلی یم من
ادبیات گولو یم من
نیسگیل اول چرچی یه قالسین کی جواهیر ندی قانمیر
مدنیت دبین ائیلیر بدویت، بیر اوتانمیر
گون گئدیر آز قالا باتسین گئجه سینده ن بیر اویانمیر
بیر اؤز احوالینا یانمیر
آتار اینسانلیغی آمما یالان انسابی آتانماز
فیتنه قووزانماسا بیر گون گئجه آسوده یاتانماز
باشی باشلارا قاتانماز
آمما منده ن ساری، سن آرخایین اول شانلی سهندیم
دلی جئیرانلی سهندیم
من داها عرش علا کؤلگه سی تک باشدا تاجیم وار
الده فرعونه قنیم بیر آغاجیم وار
حرجیم یوخ، فرجیم وار
من علی اوغلویام آزاده لرین مرد و مورادی
او قارانلیقلارا مشعل
او ایشیقلیقلارا هادی
حققه ایمانه مونادی
باشدا سینماز سیپه ریم، الده کوتلمز قیلیجیم وار
استاد شهریار
موضوعات مرتبط: شعرهای ترکی