text:
ایلیاسین ناغیلی حامام-حامام ایچینده, خلبیر سامان ایچینده,دوه دللکلیک ائدر, کؤهنه حامام ایچینده. قارێشقا شێللاق آتدێ, دوهنینقێچێ سێندێ. حامامچێنێن تاسێ یوْخ, بالتاچێنێن بالتاسێ یوْخ, اوْردا بیر تازێگؤردۆم, اوْنۇن دا خالتاسێ یوْخ. گۆنلرین بیر گۆنۆنده, مممد نسیرتینینده. چوْخلۇ شیلاشێ یئمیشم, بئله یالان دئممیشم. بیری وار ایدی, بیرییوْخ ایدی, اللهدان باشقا هئچ کیم یوْخ ایدی. بیر تاجیر وار ایدی. بۇ تاجیرینایلیاس آدلێ بیر قۇلۇ وار ایدی. تاجیر ایلیاسێ اؤز اوْغلۇ کیمی ایستییردی. ایلیاس داتاجیری اؤز ددهسی کیمی.بیر گۆن تاجیر الینده اوْلان وار-یوْخ مایاسێنێ باتێردێ. تاجیر چوْخفیکیرلی-فیکیرلی اوْتۇرمۇشدۇ. ایلیاس بۇنۇ قۆسسهلی گؤرۆب یانێنا گلدی, دئدی:- آغا, نه فیکیر ائلییرسن? دردینی دئ, بلکه چاره ائلدیم.تاجیر گۆلۆب دئدی:-آی ایلیاس, سن بیر قۇل آدامسان, منیم دردیمه نه چاره ائلیهبیلرسن?ایلیاس دئدی:- آی آغا, سن اؤزۆن بیلیرسن کی, من سنی نه قدر ایستییرم. بلکهایکیمیز بیر یئرده دردۆوه درمان ائلدیک.تاجیرین چارهسی کسیلدی, دئدی:- ایلیاس, من وار-یوْخ مایامێ باتێرمێشام. ایندی الیمده بیر قپیکمایام یوْخدۇ. اوْنۇن فیکرینی ائلییرم کی, ایندی من نه ائلیهجهیم.ایلیاس دئدی:- آغا, بۇننان هاسان شئی یوْخدۇ, آپار منی سات, همین پۇلۇ الیندهمایا ائله!تاجیر گۆلۆب دئدی:- ایلیاس اول, من سنی چوْخ ایستییرم. نئجه سنی آپارێم ساتێم? بیرده کی, سنه نه پۇل وئرهجکلر کی, من اوْنۇ الیمده مایا ائلییم?ایلیاس دئدی:- آغا, من قییمتلی قۇلام. من دۆنیادا اۆچ شئیی یاخشێ تانێیێرام.آتێ, داش-قاشێ, آدامێ. اوْدۇ کی, آپار منی بازارا, بئش یۆز تۆمندنآشاغێ ساتما. همین پۇلۇ گتیر, الینده مایا ائله!تاجیر بیر آز فیکیر ائلدی, گؤردۆ باشقا چاره یوْخدۇ. ایلیاسێ قۇل میدانێناآپاردێ. کیم گلیب قییمت سوْرۇشۇردۇ, تاجیر بئش یۆز تۆمن دئییب,اؤزۆ ده اۆچ شئی بیلدییینی خبر وئریردی.بۇ واخت پادشاهێن وزیری بۇرادان کئچیردی. بۇ سسی ائشیدیب تاجیرینیانێنا گلدی, دئدی:- قۇلۇ نئچه دئییرسن?- بئش یۆز تۆمنه دئییرم. اؤزۆ ده اۆچ شئیی یاخشێ تانێیێر: آدامێ, آتێ,داش-قاشێ.وزیر دئدی:- سن دلی اوْلمۇسان ندی? هئچ پادشاهێن بۆتۆن قۇللارێ بئش یۆزتۆمنه دیمز. سن بۇ قۇلۇ بئش یۆز تۆمنه دئییرسن?تاجیر دئدی:- بۇ قۇلۇن قییمتی هله بئش یۆزدن ده یۇخارێدێ. کئفین چکیر آل,کئفین چکمیر آلما.وزیر گئدیب پادشاها اهوالاتێ دانێشدێ. پادشاه دئدی:- گئت, همین قۇلۇ آل!وزیر بئش یۆز تۆمن گتیریب تاجیره وئردی, ایلیاسێ آلدێ, گتیریب پادشاهێنقۇللارێنێن ایچینه اؤتۆردۆ.تاجیر ده همین پۇلۇ الینده مایا ائلییب آلێش-وئریشینه باشلادێ.تاجیر آلێش-وئریشینده اوْلسۇن, ایلیاس دا قۇللارێن ایچینده اوْلسۇن, سنهکیمدن دئییم, بیزیم بۇ شهرین جاوان پادشاهێندان. بیر گۆن پادشاهابیر گؤزل آت گتیردیلر. هامێ آتا باخێب به-به دئدی, هئچ کیم بیر ائییبتاپمادێ. بیردن پادشاهێن یادێنا دۆشدۆ کی. آخێ منیم بیر قۇلۇم وار,آتێ چوْخ یاخشێ تانێیێر. تئز امر ائلدی ایلیاسێ گتیردیلر. پادشاه دئدی:- ایلیاس, بۇ آت نئجه آتدێ?ایلیاس باش اییب دئدی:- قیبلئیی-عالم ساغ اوْلسۇن, بۇ آتا هئچ بیر سؤز یوْخدۇ. آت بیرینجی آتدێ.اما بۇنۇن بیر ائیبی وار کی, سۇیا گیرسه یاتار.هامێ دئدی:- هئچ ائله شئی اوْلماز.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, منیم دؤولتیم یوْخدۇ, آنجاق باشێمێ گیروْوقوْیارام. آتێ سالاق سۇیا, اگر یاتماسا منیم بوْینۇمۇ وۇرۇن!بلی, آتێ میندیلر, سۇیا وۇردۇلار. آت سۇیا گیرن کیمی یاتدێ. هامێمتتل قالدێ.پادشاه ایلیاسدان سوْرۇشدۇ:- ایلیاس, بۇ آت نییه سۇیا گیرن کیمی یاتدێ?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بۇ آتا جامێش سۆدۆ وئریبلر, اوْدۇ کی, جامێش کیمیسۇیا گیرن کیمی یاتدێ.پادشاه ایلیاسێن بۇ سؤزۆنۆ یوْخلاماق اۆچۆن آتێ ساتاندان سوْرۇشدۇ:- سن بۇ آتا جامێش سۆدۆ وئرمیسن?آت ساتان باش اییب دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بۇ آت آنادان اوْلاندان سوْنرا آناسێ اؤلدۆ, من دهاوْنۇ جامێشێمێزا عمیزدیردیم.پادشاهێن ایلیاسدان چوْخ-چوْخ خوْشۇ گلدی, دئدی:- بۇ آتێ آلێن, ایلخێیا قاتێن! چاپێشمادا لازێم اوْلار.اؤزۆ ده امر ائلدی کی, بۇندان سوْنرا من یئین خؤرکدن ایلیاسا داوئرین!بلی, ایلیاس هر گۆن پادشاه یئین خؤرکدن یئییردی. بۇنلار بۇرادایئمکده اوْلسۇنلار, سنه کیمدن دئییم بیزیم پادشاهێن قوْناقلارێندان.بیر نئچه شهرلرین پادشاهلارێ بیزیم پادشاها قوْناق گلمیشدیلر.بیر نفر ده پادشاها یۇمۇرتا بوْیدا آلماز گتیرمیشدی. هامێ آلمازاباخێب به-به ائلییب دئییردی: بۇ آلمازێن هئچ قییمتی یوْخدۇ. بۇقییمتده شئی اوْلا بیلمز.بیردن پادشاهێن یادێنا دۆشدۆ کی, آخێ منیم ایلیاس آدێندا قۇلۇموار, داش-قاشێ یاخشێ تانێیێر. تئز امر ائیلهدی ایلیاسێ چاغێرتدێردێ. ایلیاس گلدیباش ایدی, دایاندێ.پادشاه دئدی:- ایلیاس, اوْغۇل, بۇ آلمازا قییمت قوْی!ایلیاس آلمازێ آلدێ الینه, بیر اوْ طرفینه باخدێ, بیر بۇ طرفینه باخدێ, دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بۇ آلماز اوْتۇز تۆمندن یۇخارێ دیمز, چۆنکیبۇنۇن اۆزۆ آلمازدێ, ایچی توْرپاقدێ.هامێ دئدی:- هئچ ائله شئی اوْلا بیلمز.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, امر ائلیین آلمازێ سێندێرسێنلار, ایچیندن توْرپاقچێخماسا بوْینۇمۇ وۇردۇرۇن.بلی, پادشاه امر ائلدی, آلمازێ سێندێردێلار. آلماز سێنان کیمی ایچیندنتوْرپاق تؤکۆلدۆ. همین آلمازا قییمت قوْیانلار کی, دئییردیلر بۇآلمازێن قییمتی یوْخدۇ, هامێ اۇتاندێ, باشێنێ آشاغێ سالدێ. پادشاه فرحلندیکی, بئله بیر قۇلۇ وار. قوْناقلارێن یانێندا قوْلتۇغۇ شیشدی. بلی, پادشاهامر ائلدی کی, بۇندان سوْنرا ایلیاس منیم اؤزۆمله چؤرک یئیهجک.بلی, بۇ گۆندن ایلیاسنان پادشاه همیشه بیر یئرده چؤرک یئییردیلر.بۇنلار بۇردا یئمکده اوْلسۇن, ایچمکده اوْلسۇن, سنه کیمدن دئییم,بۇ شهرده گؤزللیکده میثلی-برابری اوْلمایان بیر قێز واردێ. بۇ قێزێنگؤزللییی بۆتۆن شهرده مشهۇردۇ. اما بۇ قێزێ هئچ کیم گؤرممیشدی,آنجاق آدێنێ ائشیتمیشدی. بیر گۆن پادشاه فیکیرلشدی کی, بیر اؤزۆنۆ بۇقێزێن یانێنا وئرسین. چوْخ فیکیرلشدی, آخێردا بئله تاپدێ کی, امر ائلسین هئچکیم شهره چێخماسێن, اؤزۆ خلوتجه قێزێن یانێنا گئتسین. بلی, بیر گۆنپادشاه امر ائلدی کی, آخشام ساعت سککیزدن سوْنرا بیر آدام ائشیکده قالماسێن,بیر آدامێن حاقۇشقالارێ آچێق اوْلماسێن. امرینه تابع اوْلمایانلارێنباشێنێ بدنیندن آیێراجام.بلی, ائله کی, آخشام سککیز اوْلدۇ, ممه یئیندن پپه یئینه کیمیهامێ قوْرخۇدان گیزلندی. ائله کی, بیر آز دا کئچدی, پادشاه یاواش-یاواشائودن چێخێب همین گؤزلگیله طرف گئتمهیه باشلادێ. بلی, پادشاه گلیبقێزێن قاپێسێنێ دؤیدۆ, قۇللۇقچۇ گلدی.پادشاه دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, پادشاه گلیب.قۇللۇقچۇ گلیب خانێما دئدی.خانێم دئدی:- گئت, پادشاها دئ کی, بیر اینییم وار, نه آرێقدێ, نه کؤک, اؤلدۆرسن نهقدر پییی چێخار?قۇللۇقچۇ گلیب خانێمێن دئدییینی پادشاها دئدی.پادشاه بیر آز فیکیرلشدی, آخێردا دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, دؤرد پۇد.قۇللۇقچۇ گئدیب خانێما دئدی.خانێم دئدی:- گئت, دئنن خوْش گلدی, گئده بیلر.ائله پادشاه ایستییردی قایێتسێن, گؤردۆ کی, بیر قارالتێ گلیر. اؤز-اؤزۆنهدئدی: بۇ کیمدی منیم امریمدن چێخێب شهرده گزیر. یاخشێ, من صاباحآتاسێنێ یاندێرارام, قوْی یاخێنلاشسێن گؤرۆم کیمدی.قارالتێ یاخێنلاشدێ. پادشاه گؤردۆ کی, اؤز وزیریدیر. تئز گیزلندیاوْرادا اوْلان آغاجلارێن دالێندا. دئدی, قوْی گؤرۆم وزیر نه قایێراجاق.وزیر پادشاهێ گؤرمۆردۆ, اما پادشاه اوْنۇ گؤرۆردۆ. وزیر قێزێن قاپێسێنایئتیشدی, قاپێنێ دؤیدۆ, قۇللۇقچۇ گلدی, وزیر دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, وزیر گلیب.قۇللۇقچۇ گئتدی خانێما دئدی... قایێدێب گلدی کی:- خانێم دئییر کی, بیر اینییم وار, نه آرێقدێ, نه کؤک, اؤلدۆرسم نهقدر پییی چێخار?وزیر فیکیرلشدی نه دئسین. نئچه پۇد دئسین. آخێردا دئدی:- یئددی پۇد.قۇللۇقچۇ گئدیب خانێما خبر وئردی, گلیب دئدی:- خانێم دئییر کی, گئده بیلر, خوْش گلدی.وزیر ایستییردی قایێتسێن, بیر ده گؤردۆ کی, آها بۇدۇ, بیر قارالتێ گلیر.اؤز-اؤزۆنه دئدی: اده, بۇ کیمدی ائشییه چێخێب. سحر پادشاها دئیهجهیمبۇنۇن باشێنێ بدنیندن آیێرسێن. تئز آغاجلارێن دالێنا گیردی کی, گیزلنسین,گؤردۆ پادشاه دا بۇرادادێر. وزیر ایستهدی سس ائلسین, پادشاه دئدی:- دینمه, گؤرک بۇ گلن کیمدی. گؤرک بۇ نه دئیهجک.بۇنلار بۇرادا مێسدێلار. قارالتێ یاخێنلاشدێ, گؤردۆلر کی, بۇ گلنایلیاسدێ. ایلیاس قێزێن قاپێسێنێ دؤیدۆ, قۇللۇقچۇ گلدی, ایلیاس دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, پادشاهێن قۇلۇ ایلیاس گلیب.قۇللۇقچۇ گئدیب خانێما خبر وئردی, گلیب ایلیاسا دئدی:- خانێم دئییر کی, بیر اینییم وار, نه آرێقدێ, نه کؤک; اؤلدۆرسم نهقدر پییی چێخار?پادشاهنان وزیر دئدیلر, دایان گؤرک ایندی بۇ نه دئیهجک.ایلیاس دئدی:- گئت, خانێما دئ کی, قبۇلدۇ.پادشاهنان وزیر لاپ متتل قالدێلار, دئدیلر نه اوْلسۇن کی, بۇنۇ بیزده دئیردیک ده.بلی, قۇللۇقچۇ گلیب قاپێنێ آچدێ. ایلیاس ایچری گیردی. پادشاهنان وزیرایشی بئله گؤرۆب تئز بیر تهر اؤزلرینی قێزێن باغچاسێنا سالدێلار, آغاجلارێنآلتێندا گیزلندیلر. گؤردۆلر کی, ایلیاس گلیب ائیواندا ایلشیب.بلی, قۇللۇقچۇ الینده بیر پوْدنوْس, اۆستۆنده آغ اؤرتۆک, گتیریب ایلیاسێنقاباغێنا قوْیدۇ. ایلیاس پوْدنوْسدان اؤرتۆیۆ گؤتۆردۆ, گؤردۆ کی, پوْدنوْسدابیر قایچێ, بیر واراق کاغێذ, بیر قۇران, بیر توْپ ایینه, بیر ده بیر نار وار.پادشاهنان وزیر دئدیلر, هله قوْیاق کی بیز ده دئمیشیک “قبۇلدۇ”,یاخشێ, بس بۇ نه اوْلسۇن. نار, قۇران, ایینه, قایچێ, ایندی کی, بۇ سیرری بیلمهیهجکدیک.قوْی گؤرک ایلیاس نئیلهیهجک.ایلیاس ایینهلری گؤتۆرۆب هامێسێنێ بیر-بیر نارێن اۆستۆنه تاخدێ. سوْنراکاغێذێ گؤتۆرۆب قایچێ ایله جێققێلێ-جێققێلێ دوْغرادێ. سوْنرا قۇرانێ اؤپۆبیئره قوْیدۇ. پادشاهلا وزیر بیر-بیرینه دئدیلر:- یاخشێ, بۇ نه اوْلسۇن?بۇ حالدا قۇللۇقچۇ گلدی, پوْدنوْسۇ آپاردێ. بلی, ائله کی, قۇللۇقچۇپوْدنوْسۇ آپاردێ, خانێم ائیوانا گلدی. قوْلۇنۇ ایلیاسێن قوْلۇنا سالدێ.خانێم نه خانێم... آیا, گۆنه دئییر سن چێخما, من چێخاجاغام. آدامدئییر یئمهییم, ایچمهییم, بۇ خانێمێن خطتی-خالێنا, گۆل جامالێنا تاماشاائلییم. پادشاهلا وزیرین آغزێنێن سۇیۇ آخێردێ. خانێملا ایلیاس اؤپۆشدۆلر,گؤرۆشدۆلر, سوْنرا گیردیلر ائوه. وزیرله پادشاهێن آز قالێردێ پاخێللێقدانباغێرلارێ چاتلاسێن.بلی, پادشاهگیل گؤردۆلر کی, آز قالێب صۆبح آچێلسێن, تئز دۇرۇب ائولرینهگئتدیلر.ایلیاس سحر چوْخ بیواخت ائوه گلدی. پادشاه دئدی:- ایلیاس, گئجه هارادایدێن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, منی سنه ساتان تاجیرین آناسێنێ من اؤزۆمه آناکیمی بیلردیم. اوْ دا منی چوْخ ایستییردی. اوْ اؤلۆبدۆ, گئتمیشدیم اوْنۇنقبرینین اۆستۆنه. قبرین اۆستۆنده آغلادێم, آغلادێم, یۇخۇ تۇتدۇ, قالدێمقبرین اۆستۆنده. بیر ده گؤردۆم کی, سحردی.پادشاه بیلیردی کی, گئجه ایلیاس هارادایدێ, چۆنکی اؤزۆ اؤز گؤزۆ ایلهگؤرمۆشدۆر. اوْدۇ کی, بیلدی کی, ایلیاس یالان دئییر, یئنه دئدی:- ایلیاس, دۆزۆن دئ, گئجه هارادایدێن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.پادشاه حیرصلندی, دئدی:- ایلیاس, دۆزۆنۆ دئ, گئجه هارادایدێن? یوْخسا باشۇوۇ بدنیندنآیێرارام.ایلیاس یئنه دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.القرز, پادشاه نه قدر دئدیسه ائله ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.پادشاه امر ائلدی کی:- آپارێن, بۇ ملۇنۇ اوْخلایێن.اما اوْخ آتانلارێ اؤیرتدی کی, اوْخۇ ائله آتسێنلار ایلیاسا دیمهسین.چۆنکی بۇ سیرلری اؤیرنمک ایستییردی.بلی, ایلیاسێ اوْخا باسدێلار. اما اوْخ ایلیاسا دیمیردی, بوْینۇنۇن,قوْلتۇغۇنۇن آلتێندان کئچیردی. پادشاه گلدی, دئدی:- ایلیاس, دۆزۆن دئ گؤرۆم, گئجه هارادایدێن? یوْخسا بۇ ساعت سنیآسدێرارام.ایلیاس یئنه دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, یۇخۇ تۇتمۇشدۇ, قالمێشدێم قبرین اۆستۆنده.پادشاهێن غضبی آرتدێ. حیرص بئینینه وۇردۇ, گؤردۆ کی, بۇ دئدیییندئییر, امر ائلدی:- بۇ ساعت بۇنۇ آسێن!بلی, ایلیاسێ دار آغاجێنێن آلتێنا گتیردیلر. کندیری بوْغازێنا سالدێلار.ائله کی, ایستهدیلر کندیری چکسینلر, بیر ده گؤردۆلر کی, بیر آتلێ چاپا-چاپاگلیر. آتلێ ائله یئیین گلیردی کی, آتێن اۆستۆندهکینی گؤرمک مۆمکۆن دئییلدی.ائله کی, دار آغاجێنێن آلتێنا یئتیشدی, چاپا-چاپا یئره بیر نار وۇرۇبگئتدی. نار داغێلدێ.ایلیاس دئدی:- دایانێن دئییم.بلی, ایلیاسێن بوْینۇندان کندیری آچدێلار.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, گئدک اوْتاغا, بۇ سیرری تک سنه دئیهجهیم.پادشاهلا ایلیاس گئتدیلر اوْتاغا. ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, گئجه من فیلان گؤزل قێزێن یانێندا ایدیم.پادشاه دئدی:- یاخشێ, اوْ پیی مسئلهسی نه ایدی کی, سن دئدین قبۇلدۇ.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, خانێم اوْ سۇالنان دئمک ایستییردی کی, سن منیگؤرممیسن, بیلمیرسن آرێغام, کؤکم, گؤزلم, چیرکینم. اوْندا مندئدیم کی, قبۇلدۇ. یعنی هر نئجه اوْلسان, گؤزل ده, چیرکین ده, کؤک دهمنه قبۇلسان. اوْندا قاپێنێ آچدێلار, منی ایچری بۇراخدێلار.پادشاه دئدی:- یاخشێ, اوْ پوْدنوْس مسئلهسی نه ایدی?ایلیاس دئدی:- پوْدنوْسداکێ ایینهلری نارێن اۆستۆنه وۇردۇم کی, یعنی بدنیمی بئلهاوْخلاسالار, یئنه بۇ سیرری هئچ کیمه دئمهیهجهیم. سوْنرا کاغێذێ قایچێیناندوْغرادێم کی, بدنیمی بۇ کاغێذ کیمی دوْغراسالار دا, هئچ کیمهبۇ سیرری آچمارام. سوْنرا قۇرانێ اؤپدۆم, یئره قوْیدۇم کی, آند اوْلسۇن بۇقۇرانا, هئچ کیمه هئچ نه دئمهرم. اوْدۇ کی, دئمیرم ده.پادشاه دئدی:- یاخشێ, بس نییه سیرری آچێب ایندی دئییرسن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, اوْ آتلێ کی, کئچدی, نارێ وۇردۇ یئره, نار داغێلدێ,همین قێزدێ. نارێ یئره وۇردۇ, دئدی کی, بۇ سیرر منیم دئییل قوْی داغێلسێن,سن اؤلمه. اوْدۇ کی, من ده دئدیم.پادشاه ایلیاسا په-په دئییب اؤز یانێندا اوْتۇرتدۇ, دئدی:- ایلیاس, آخێ سن آدامێ دا تانێیێرسان. ایندی دئ, گؤرۆم من نئجهآدامام?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, سن چؤرکچی اوْغلۇسان.پادشاه دئدی:- سن نه دانێشێرسان, من پادشاه اوْغلۇیام. منیم آتام دا بۇشهرین پادشاهێ اوْلۇب, بابام دا.ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, امر ائله آنان گلسین, سوْرۇش, ائله اوْلماسا بوْینۇمۇوۇردۇر!پادشاه آناسێنێ چاغێردێ, دئدی:- آنا, دۆزۆنۆ دئ, من کیمین اوْغلۇیام? منیم آتام کیم اوْلۇب?آناسێ دئدی:- بالا, من سنه همله اوْلاندا آتان دئدی کی, اگر قێز دوْغسان, سنیاؤلدۆرهجهیم, اوْغلان دوْغسان, نه دئسن گؤزۆم اۆسته. من دوْغان گئجهسیقوْنشۇدا چؤرکچینین آروادێ دا دوْغدۇ. منیم قێزێم, اوْنۇن اوْغلۇ اوْلدۇ. ایشیبئله گؤرنده مامایا پۇل وئردیک, چؤرکچییه ده پۇل وئردیک, اۇشاقلارێدییشدیردیک. ایندی سن, دوْغرۇدان دا, چؤرکچی اوْغلۇسان.پادشاه ایلیاسا آفرین دئییب سوْرۇشدۇ:- ایلیاس, سن نه بیلدین کی, من چؤرکچی اوْغلۇیام?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, من اوْندان بیلدیم کی, سن اول دفعه امرائلدین کی, سنین چؤرییندن وئرسینلر. سوْنرا دا بیر یئرده چؤرک یئدیک.تا سن منه نه پۇل, نه باشقا شئی باغێشلامادێن. اوْدۇ کی, من بیلدیمسن چؤرکچی اوْغلۇسان.پادشاه دئدی:- یاخشێ, ایلیاس, بس اوْ قێز کیمدی?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, اوْ قێز پادشاه قێزێدێ.پادشاه آناسێندان سوْرۇشدۇ, گؤردۆ, دوْغرۇدان دا, همین قێز بۇنۇنیئرینه دییشیلن قێزدێ. پادشاه سوْرۇشدۇ:- ایلیاس, بس سن کیمسن?ایلیاس دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, من بیر باغبان اوْغلۇیام. من اۇشاق اوْلاندابیزیم شهره هۆجۇم ائلییب باسێرلار, منی اسیر ائلییرلر, سوْنرا داگتیریب قۇل یئرینه ساتێرلار.پادشاه ایلیاسێن بۆتۆن خاسیتینه فرحلندی. همین قێزێ ایلیاساآلدێ, قێرخ گۆن, قێرخ گئجه توْی ائلدی, اؤز تاجێنێ باشێندان گؤتۆرۆب ایلیاسێنباشێنا قوْیدۇ, دئدی:- پادشاهلێغا سن یارارسان. سنین بیلییین منیمکیندن چوْخدۇ.بۇندان سوْنرا بۇ شهرین پادشاهێ ایلیاس اوْلدۇ.یئدیلر, ایچدیلر, مطلبه یئتیشدیلر. گؤیدن اۆچ آلما دۆشدۆ. بیریمنیم, بیری ناغێل دئیهنین, بیری ده اؤزۆمۆن. سن یۆز یاشا, من ایکی اللی.هانسێ چوْخدۇ سن گؤتۆر! سن ساغ, من سلامات.زمانهنین حؤکمۆبیری واردێ, بیری یوْخدۇ, کۆر قێراغێندا بیر الیمردان کیشی واردێ. بۇیازێغێن الی خمیرده, قارنێ آج. ها ایشلردی, شۇملاردێ, اکردی, مالالاردێ,بئجریب محصۇلۇ باشا گلنده بَی بیر یاندان, بوْرجلۇ بیر یاندان, ائلهخێرماندا الیندن آلاردێلار. پایێز گلنده بۇ کیشی تزهدن دۆشردیقاپێ-قاپێ بوْرج دیلنمهیه.گۆنلرین بیر گۆنۆنده الیمردان کیشی آروادێینان سؤزۆ بیر یئرهقوْیدۇلار کی, تا بۇندان سوْنرا شهرلره دۆشۆب, رۇزیلرینی قازانسێنلار.بلکه الیمردانێن بیر یاندان بختی آچێلدێ. سحر اوْلدۇ, الیمرداندۆشدۆ یوْلۇن دۆزۆنه. آز گئتدی, اۆز گئتدی, گلدی بیر درهنین قێراغێنا چاتدێ.بۇ دره ویلایتده جیننی دره آدێینان مشهۇر ایدی. بۇرا گیرن ساغسالاماتائوینه قایێتمازدێ. ساغدان-سوْلدان بۇلۇدلار ایچینده گیزلنمیشداغلارێ آشێب شهره گئتمک, درهدن ده قوْرخۇلۇیدۇ. آدام چنه,دۇمانا دۆشۆر, یوْلۇنۇ آزێب, آخێردا گئنه ده بۇ درهیه گلیب چێخێردێ, یادا قۇرد-قۇشا یئم اوْلۇردۇ. الیمردان کیشی دئدی:- جیننی درهیه گیرهرم, هر نه اوْلۇرسا-اوْلسۇن, تفاوۆتۆ یوْخدۇ,آجێندان اؤلمکدنسه, جاناوارا یئم اوْلماق داها یاخشێدێ.کیشینین اۆستۆنده کاراستێدان-زاددان بیر تییهسی ده یوْخدۇ. چؤریینییوْخلادێ, آنجاق کی, صاباحێنا چاتاردێ. کوْروْغلۇ اؤزۆنۆ دۆشمنه توْخۇیانکیمی, بۇ دا سوْخۇلدۇ درهیه. بیر خئیلی گئتدی. یوْلۇ چوْخ ایریش-اۆیرۆش,داشلێ ایدی. درهنین ائنسیز بیر یئریندن آچێق بیر یئرینه چێخمێشدێ کی, گؤردۆدالدان چاغێرێرلار:- الیمردان, الیمردان, دایان!الیمردان کیشی بیر آز دا یئیین ترپندی. گؤردۆ دالدان یئنه سس گلدی:- الیمردان, دایان, الیمردان سنننم, دایان!قوْجا کیشی اؤزۆنه اۆرک وئردی. دؤنۆب دالا باخدێ. هئچ کیمی گؤرمهدی,دئدی:- باخ, یقین کی, جیننی درهده بئله سسلر گلیر. آدام اؤزۆنۆ گرکایتیرمهسین. نه اوْلاجاق اوْلسۇن.قوْجا داها دا یئیینلهدی. باخدێ کی, یوْخ, بۇ دفعه سس لاپ قۇلاغێنێندیبیندن گلیر. دیشلرینی باسێب بیر-بیرینین اۆسته یئنه دؤنۆب دالا باخدێ,گؤردۆ بیر آغ ایلاندێ, قۇیرۇغۇ اۆسته قالخێب ائله گلیر کی, دئیهسن بۇ ساعتبۇنۇ پۇچ ائلیهجک. گؤردۆ ایلان دئییر:- الیمردان, آخێ من سنننم, آیاق ساخلا!الیمردان بوْغازێ قۇرۇمۇشدۇسا دا, یئنه اؤزۆنه توْختاق وئریردی. آغایلان گلدی یئتیشدی, دئدی:- الیمردان, خوْش گؤردۆک. هارا بئله یئیین گئدیرسن?الیمردان دئدی:- باشێنا دؤنۆم, آجلێقدان شهره گئدیرم, گؤرۆم هاردان بیر آزچؤرک پۇلۇ چێخاردارام.ایلان دئدی:- الیمردان, بۇ درهدن قوْرخمادێن, گلدین?قوْجا دئدی:- آی بالام, آج اؤزۆنۆ قێلێنجا توْخۇیار. منه نه تفاوۆتۆ وار. یاکندده اؤلۆم, یا بۇردا ایلان-چایانا یئم اوْلۇم.ایلان دئدی:- الیمردان, من گؤرۆرم کی, سن چوْخ جوْمردسن, اؤزۆن ده اهلیالصاحبیسن. گل قارداش اوْلاق.الیمردان دئدی:- نه دئییرم کی, اوْلاق.ایلان دئدی:- بۇ گۆندن قارداش اوْلدۇق. ایندی سؤزۆمه قۇلاق آس. باخ بۇردان دۆزشهره گئدرسن. گؤرهجکسن, جاماات دۆکان-بازارێ باغلایێب, پادشاهمیدانچاسێنا قاچێر. سن ده قوْشۇلارسان جامااتا. شهرین پادشاهێ بیریۇخۇ گؤرۆب. اوْ, دئیهجک کی, آی جاماات, کیم منیم یۇخۇمۇ یوْزا بیلر?یۇخۇسۇنۇ دانێشێب دئیهجک کی, من بۇ گئجه یۇخۇمدا گؤردۆم کی,گؤیدن جاناوار یاغێر. واهیمه ایله یئریمدن قالخدێم. بیر آدام گلسینمنیم یۇخۇمۇ یوْزسۇن.جاماات کیرییهجک, هئچ کس بیر سؤز دئمهیهجک. اوْندا سن سسلن کی,من یوْزارام. سنی آپارارلار پادشاهێن باغێنا. یئیرسن, ایچرسن, سوْنراچێخارسان باغێن اوْرتاسێنداکێ گؤلۆن قێراغێندا اوْتۇرارسان. پادشاه سندنخبر آلاجاق کی, ائی منیم شهریمین دۆنیا گؤرمۆشۆ, منیم بۇیۇخۇمۇن معناسێ نه دیر? سن ده بیر آز فیکیردن سوْنرا, بیر گؤله باخارسان,بیر گؤیدهکی آیا, اۇلدۇزا باخارسان, دئیرسن: - پادشاه ساغ اوْلسۇن,بؤیۆک آدامێن یۇخۇسۇنۇن معناسێ دا بؤیۆک اوْلار. سنین گؤردۆیۆنیۇخۇنۇن معناسێ بۇدۇ کی, بیر زامان گلهجک کی, دۆنیا قارێشدێرما دۆنیاسێاوْلاجاق. دۆنیانێن آداملارێ جاناوارا دؤنهجک. گۆجلۆ گۆجسۆزۆنباشێنێ ازیب الیندهکینی آلاجاق.سن بۇنۇن یۇخۇسۇنۇ یوْزاندان سوْنرا سنه بوْللۇجا خلت, قێزێل وئرهجکلر.هر نه وئرسهلر سنین, آنجاق قێزێلێن یارێسێ قارداشلێقدا منهچاتێر.الیمردان گئدیب شهره چاتدێ. چایچێ دۆکانێنا گیرمک ایستییردی,گؤردۆ جاماات چؤله چێخێر. بۇ ایچری گیره بیلمهدی. آخێردا چایچێ دا چێخدێ.الیمردان سوْرۇشدۇ:- آی بالا, چایچێ, بۇ واخت دۆکانێ باغلاماغێندان, دیهسن بیر یاناتلهسیرسن?چایچێ دئدی:- هه, عمی, شهرین پادشاهێ جامااتێ چاغێرێب. هامێمێز اوْرا تلهسیریک.سن ده اوْرا گل.الیمردان دا بۇنلارا قوْشۇلدۇ, گلدی گؤردۆ پاهوْ, بۇردا پاپاقآتسان یئره دۆشمز. آدام اوْ قدر چوْخدۇ کی, سایێ-حسابێ یوْخدۇ. بۇ دااؤزۆنۆ وئردی بیر طرفه, قێسێلدێ دۇردۇ.پادشاه چێخدێ. جاماات باش ایدی.پادشاه دئدی:- جاماات, من بۇ گئجه بیر یۇخۇ گؤرمۆشم. یاتمێشدێم, یۇخۇداگؤردۆم کی, گؤیدن جاناوار یاغێر. واهیمه ایله یۇخۇدان آیێلدێم. ایندیمنیم بۇ یۇخۇمۇ کیم یوْزا بیلر?الیمردان باخدێ کی, آغ ایلانێن دئدیکلری دۆز چێخدێ, دئدی:- هه, ایندی بیلدیم کی, آغ ایلان بیر شئی بیلیرمیش. یوْخسا, بۇنۇ من جینشیاتینداغداغاسێ سایێردێم. قوْی گؤرۆم, نه اوْلۇر.پادشاه بیر ده سوْرۇشدۇ:- جاماات, منیم یۇخۇمۇ کیم یوْزا بیلر, چێخسێن یۇخارێ.عالم کیریدی, کیمسه دینمهدی. الیمردان کیشی پاپاغێنێ قالدێردێ. پادشاهێنساغێندا-سوْلۇندا دایانانلار بۇنۇ گؤردۆلر. قوْجانێ یۇخارێ آپاردێلار.یئدی, ایچدی, کئفی دۇرۇلدۇ. آخشام چاغێ پادشاه وزیر, وکیلیینن سۇقێراغێنا سئیرانا چێخدێ. گؤلۆن قێراغێندا اوْتۇردۇ. الیمرداندان سوْرۇشدۇ:- یاخشێ, منیم بۇ یۇخۇمۇ یوْز گؤرک. سن گلن کیمی خبرآلماق ایستییردیم, آنجاق یۇخۇنۇن واهیمهسی منی ائله باسمێشدێ کی, ایندیآنجاق اؤزۆمه گلمیشم. دئ گؤرک, باشێمێزا نه گلهجک?الیمردان کیشی ساققالێنێ اللشدیردی. یئره باخدێ, سۇیا باخدێ,اۇجالمێش آغاجلارا باخدێ, آغ ایلانێن سؤزلرینی یادێنا سالێب دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, بؤیۆک آداملارێن یۇخۇسۇنۇن معناسێ دا بؤیۆکاوْلار. سنین گؤردۆیۆن یۇخۇدان بۇ معنا چێخێر کی, دۆنیا چوْخ قارێشاجاق,اینسانلار جاناوار کیمی بیر-بیرینی گمیرمهیه چالێشاجاق, بیر-بیرینین الیندهکینیقامارلایاجاق.الیمردانێن سؤزلری پادشاهێن خوْشۇنا گلدی. وزیر-وکیله امرائلدی کی, منی ایستهین الیمردانا خلت وئرسین. گتیردیلر قوْجا کیشینیباشدان-آیاغا گئییندیردیلر. بیر نئجه کیسه قێزێل دا وئریب یوْلا سالدێلار.قوْجا گئنه جیننی درهیه گلدی. ایلانێن یۇواسێنێن آغزێندان کئچدی. آغایلان گؤرۆنمهدی. الیمردان فیکیر ائلدی کی: “ا کیشی, بۇ قێزێلێن یارێسێنێ ایلاننئیلهیهجک? گؤتۆرۆب بۇنۇ آپار ائوینه, بالالارێن آجدێر یئسین.” الیمردانائوینه گلدی, یئدی, ایچدی, کئفی کؤکلدی. بۇندان بیر قدر کئچدی. گنهبیر گۆن پادشاه خبر گؤندردی کی, گلسین.الیمردان آروادێینان حالال-همت ائلییب یوْلا دۆشدۆ. گلیبجیننی درهدن کئچیردی, اؤز-اؤزۆنه خیال ائلییردی کی, پادشاهنان دوْستاوْلانێن باشێ یا اۇجالار, یا دا کسیلر. بۇ دفعه منی یقین اؤلدۆرهجک.ایندی ایلان دی بیر یاندان چێخێب چالسایدێ, هئچ “ۇف” دئمزدیم. ائل ایچینده دهرۆسوای اوْلمازدێم.بۇ هینده قۇلاغێنا ایلانێن سسی گلدی. بوْغازێ لاپ قۇرۇدۇ. اؤز-اؤزۆنهدئدی: “ۆرهییمه گلن باشێما دا گلهجک”.ایلان یاخێنلاشدێ, دئدی:- آی کیشی, هارا گئدیرسن?الیمردان کمال-ادبنن سلام وئردی, دئدی:- آغا, پادشاه حؤکمۆدۆ, منی چاغێرتدێرێب, اوْرا گئدیرم. بۇ دفعهیقین منی اؤلدۆرهجک.ایلان دئدی:- قوْرخما, بۇ دفعه سن اوْنا دئیرسن کی, پادشاه, سن یۇخۇدا گؤرمۆسنکی, گؤیدن قێلێنج یاغێر. پادشاه بۇنۇ ائشیدنده سندن معناسێنێخبر آلاجاق. دئیرسن کی, بیر زامان گلهجک, دۆنیا بیر-بیرینی قێراجاق.پادشاهلار آراسێندا چوْخلۇ داوالار اوْلاجاق. سن ده اؤزۆنۆ گؤزله. قانسۇ یئرینه آخاجاق.الیمردان پادشاهێن یانێنا گلدی. پادشاه آغزێنێ آچمامێش دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, منی نییه چاغێردێغێنێ بیلیرم. سن یۇخۇداگؤرمۆسن کی, گؤیدن قێلێنج یاغێر.پادشاه سئویندی, الیمردانێن کرامتینه لاپ ایناندێ. یۇخۇنۇنمعناسێنێ سوْرۇشدۇ. الیمردان کیشی دئدی:- پادشاه ساغ اوْلسۇن, دۆنیا چوْخ قارما-قارێشێق اوْلاجاق. پادشاهلار بیربیرییننداوا ائلیهجکلر. قان سۇ یئرینه آخاجاق. سن ده اؤزۆنۆ گؤزله.پادشاه چوْخ راضێ اوْلۇب دئدی:- منی ایستهین, بۇنا خلت.الیمردان چوْخلۇ خلت, قێزێل, گۆمۆش آلدێ. پادشاه امر ائلدی کی,الیمردانا لاپ یاخشێ آتلاردان بیرینی وئرسینلر, خزینهسیندن ده داشقاشلێقێلێنج.الیمردان آتێن اۆستۆنده اوْن بئش یاشێندا بیر اوْغلانا دؤنمۆشدۆ. جیننیدرهدن گلنده اۇزاقدان آغ ایلانێ گؤردۆ. قێلێنجێ سیویردی, آتێ چاپدێ آغایلانێن یۇواسێنا طرف. اوْندا یئتیردی کی, آغ ایلان اؤزۆنۆ دئشیکدن ایچریسوْخۇردۇ.الیمردان دئدی:- تا بۇندان سوْنرا نه پادشاه یۇخۇ گؤرهجک, نه ده منی چاغێراجاق.سنی ده اؤلدۆرهرم, جانێم قۇرتارار. سننن قێزێل بؤلن کیمدی.- قێلێنجێ ائندیردی آغ ایلانێن قۇیرۇغۇنۇ چاپدێ, آتێ سۆردۆ ائوه گلدی,کئفله دوْلانماغا باشلادێ.گۆنلرین بیر گۆنۆنده گئنه الیمردانێن کئفی کؤک, داماغێ چاغاوْتۇرمۇشدۇ ائوینده. پادشاهدان حؤکم چێخدێ کی, الیمردان بۇرایا گلسین.الیمردانێن دیزلری قێرێلدێ, دئدی:- تا بۇ دفعه اؤلمکدی. یا ایلان منی اؤلدۆرهجک, یا پادشاه. من کی,هئچ بیر شئی بیلمیرم. پادشاها نه دئیهجم... ایلانێ دا یارالامێشام,قارداشلێغێمێز پوْزۇلۇب.آرواد-اۇشاقلارێینان حالال-حۆممت ائلدی. گئنه گلیب, ایلانێنیۇواسێنێن قاباغێندان کئچنده آغ ایلان بۇنۇ چاغێردێ دئدی:- باخ, پادشاه یۇخۇدا گؤرۆب کی, گؤیدن قوْیۇن یاغێر. سندن خبرآلسا, دئیرسن کی, دۆنیا دۆزلهجک. یاخشێ زامانا اوْلاجاق. هئچ کس بیربیرینهدیمهیهجک. فاغێر-فۆقرا آغ گۆنه چێخاجاق. نه داوا اوْلاجاق, نهده قێلێنج.الیمردان گلدی. آغ ایلان دئدییی کیمی پادشاها دئدی. پادشاهێن کئفیدۇرۇلدۇ. گتیریب الیمردانا اوْ قدر خلت, قێزێل, داش-قاش وئردی کی,نسیلبنهسیل یئسین, دوْلانسێن.الیمردان فیکیرلشه-فیکیرلشه گلیردی کی: “یاخشێ بۇ ایلان منه بۇقدر یاخشێلێق ائلدی, من هر دفعه اوْنا پیسلیکدن باشقا بیر شئی ائلمهدیم.بۇ آغ ایلانێن سایهسینده وارا-دؤولته چاتمێشام. بۇ دفعهکی خلتو قێزێللارێن هئچ بیرینه احتیاجێم یوْخدۇ. گلسنه, بۇ قێزێللارێن هامێسێنکیسهلریله آپارێم, قوْیۇم ایلانێن یۇواسێنێن آغزێنا. اوْنا وۇردۇغۇمیارادان اؤترۆ, یالوارێم, بلکه قانێمدان کئچه, ایستسه ده چالسێن اؤلدۆرسۆن,داها بالالارێم مندن سوْنرا فاراغات یاشایا بیلر”.الیمردان ائله ده ائلدی. قێزێللارێ گتیردی قوْیدۇ ایلانێن یۇواسێنێنآغزێنا. چاغێردێ, ایلان چێخدێ.الیمردان ایلانا یالواردێ. ایلان دئدی:- الیمردان کیشی, منه قێزێل دا, خلت ده لازێم دئییل. گل بۇنلارێنهامێسێنێ آپار بالالارێنا. سن منه هئچ یالوارما. من سنی تاقسێرلاندێرمێرام.تاقسێر زمانهدهدی. اوْندا کی, جاناوار زامانێ ایدی, هر کسبیر-بیرینین الیندهکینی قامارلایێردێ, سن ده منیم پایێمێ یئدین.اوْندان سوْنرا قێلێنج-قالخان زمانهسی گلدی, آداملار بیر-بیرینین اتینیدیدیردی, سن ده قێلێنجبازلێق ائلییب, منی یارالادێن. ایندی اینسانلێق زمانهسیگلیب, هئچ کسین هئچ کسنن ایشی یوْخدۇ, سن ده زمانهنین هؤک-مۆینن خاسیتینی دییشیبسن. گئت, قێزێللارێن هامێسێ آنانێن سۆدۆکیمی حالالێن اوْلسۇن.بۇنۇ دئییب ایلان یۇواسێنا چکیلدی. الیمردان کیشی ده گلدی ائوینه,آروادێ, اۇشاغێ, قوْنشۇسۇینان دؤوران سۆردۆ, آغ گۆنه چێخدێ.اوْنلار یئدی, ایچدی, یئره کئچدی, سیز ده یئیین, ایچین, دؤوره کئچین
برچسبها: قصه ی کودکان بزبان آذری


c: text/html

text:
ساری سونبوللی تارلا
اؤرک یارالار لا دولو.....اما بهانه سیز گلدیم
سن ائله گوزلسن ائله گویچکسن تانری سئویب سنی درد وئریب سنه ترلان خییالی سان اینجه باخیشلی داوامی دوزومو مرد وئریب سنه قاشلارین کاماندیر اوزون آی بنیز ایچینده ولقان وار ایچینده دنیز بیر بئله داشماقین ندندیر آی قیز تانری عیار وئریب حد وئریب سنه غونچا دوداقلارین توتما یاشماقا سن بیلاق کیمین سن دولوب داشماقا گوزونده کیپریگین ویریب آشماقا گومان آغلیاندا سد وئریب سنه سئوگی دردی بیزه الهی پای دیر دردی اولمیانلار خوماردیر ضای دیر ائلچی بئی سوروشما بیردا نه هایدیر اگر ده خوش گونون بد وئریب سنه داوامی دوزومو مرد وئریب سنه هر آن قلم الیمه آلیپ سنی اونوتدومی یازماق ایستیرم باشلیرام یازماقا و یازیرام بیتدی سئوگین گلمه یاریم اما بیر آن ... بیر گؤز یاشی صفحه نی ایسلادیر یالان دویغونی نئجه یازا بیلرم؟ هر تلفن سسی گلنده هله ده اللریم تیتره ییر قاچیرام تلفنا ساری اولمیه سن سن اما........ ینه ده یازماقی چوخ ایستیرم بیتدی سئوگین گلمه یاریم....... تارلا
سن ائله گوزلسن ائله گویچکسن
تانری سئویب سنی درد وئریب سنه
ترلان خییالی سان اینجه باخیشلی
داوامی دوزومو مرد وئریب سنه
قاشلارین کاماندیر اوزون آی بنیز
ایچینده ولقان وار ایچینده دنیز
بیر بئله داشماقین ندندیر آی قیز
تانری عیار وئریب حد وئریب سنه
غونچا دوداقلارین توتما یاشماقا
سن بیلاق کیمین سن دولوب داشماقا
گوزونده کیپریگین ویریب آشماقا
گومان آغلیاندا سد وئریب سنه
سئوگی دردی بیزه الهی پای دیر
دردی اولمیانلار خوماردیر ضای دیر
ائلچی بئی سوروشما بیردا نه هایدیر
اگر ده خوش گونون بد وئریب سنه
داوامی دوزومو مرد وئریب سنه
هر آن قلم الیمه آلیپ سنی اونوتدومی
یازماق ایستیرم
باشلیرام یازماقا
و یازیرام
بیتدی سئوگین گلمه یاریم
اما بیر آن ...
بیر گؤز یاشی صفحه نی ایسلادیر
یالان دویغونی نئجه یازا بیلرم؟
هر تلفن سسی گلنده
هله ده اللریم تیتره ییر
قاچیرام تلفنا ساری
اولمیه سن سن
اما........
ینه ده یازماقی چوخ ایستیرم
بیتدی سئوگین گلمه یاریم.......
تارلا

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قایناق : زبان و ادبیات ترکان خراسان
خوراسان توركلريین یاشایان یئرلری:
خوراسان توركلري بوتون خوراسانين قوزئيينده (شماليندا) يعني درهگز، کلات نادر، شيروان، قوچان و بوجنوردون بير چوخ يئرلري، مانه و سملقان، فاروج، جوین، چاغاتای (جغتای)، چک انه (چکنه) مشهد، نيشابور، ايسفرايئن، توربت حئيدريه، توربت جام نين بعضي بؤلگهلرينده ياشاييرلار. عئين حالدا سمنان، گولوستان ايالتي نين گونئيينده اولان ماحالين اهاليسيده عومومن تورك خوراسان دورلر.
خوراسان تورک لرینن چوخلی لار آزاد شهر، رامیان علی آباد، گرگان، مینودشت (حاجیلر)، کرج و تهران و .... شهرلرینه گوچموش دیلار. تورکمنیستان شهرلرینده اورنگ اوچون فیروزه ، باقر و...چوخلی یئرلرده واردیرلار.
خوراسان توركلرينين ائللري
خوراسان توركلرين ايكي بويوك يئره بولمك اولار: يئرلي توركلر كي قوچاني، درگزي، بوجنوردي و..... توركلري آديلا تانينيرلار و نئچه عصردير كي بورالاردا ياشاييرلار. آزربايجانلي توركلر كي كي سون يوز ايلده خوراساندا ساكين اولوبلار.
خوراسان توركلرينين تشكيلينده بو ائللرين بؤيوك رولو اولموشدور: گرايلي، تئمورتاش، جيغاتاي، جلايير، قارشي قوزئي، افشار، بايات، اوستاجلو، اجيرلي، كنگرلي، قاراگؤزلو و قرائی و ساييره.
افشارلار خوراسانین دره گز بؤلگه سینده، بایات و بگ دیلی و شاه سئونلر بام صفی آباد بؤلگه سینده یئرله شیبلر و بو بؤلگه لرین ده چوخو قارااؤیلو دیلر.
بغایئرلی، قارشی قیزی، تیمورلو و ...دا قارااؤیلو لرین آلت کروپلاریدیلار.
قاجارلاردا کؤکن خوراسان تورکو و بوگونکو گرگان بؤلگه سیندن خوراسان و آزه ربایجان تورکلر آراسیندا ائرییبدیلر.
خوراسان توركلرنین ان بویوک شاعرلری:
تورک ديلي آذربايجاندان علاوه, ايرانين هر بؤلگهسينده خالقين آنا ديليدير و بوتون اؤلکهميزده ياييليبدير. خراساندا چوْخ قديم زامانلاردان يئرلي بير ديل اوْلاراق بؤيوک عاليملر بورادان باش قالديرميش, حتّا آذربايجان شئعرينين, اؤزهلليکله غزل فوْرماسينين ايلک نومونهلري خراسانلي شاعيريميز شيخ عزالدين حسن اوْغلو اسفراینلی(اصلن بام صفی آبادلی) آديلا باغليدير. عزالدين حسن اوْغلو دان تکجه ايکي تورکجه غزل اليمزه چاتميشسادا, کلاسيک شئعريميزين باشلاييجيسي تانينير. بونودا آرتيرمالييام آذربايجان ادبياتينين بينؤورهسيني خراسانلي شاعيرلر و يا خراساندان آذربايجانا و آنادوْلويا کؤچموش شاعيرلر مولانا و دخایی خوراسانی و حاج ولی بکتاش قوْيموشلار.
خوراسان توركلريین سایلاری:
خوراسان تورک لرینن سايلاري دورد ميليون اولدوغو تخمين ائديلن.
خوراسان توركلرينين مذهب لري
خوراسان توركلرينين هاميسي اون ايكي ايماملي شیعه مذهبلي موسلمانديرلار.
خوراسان توركلريین ديللري
خوراسان تورکچه سی آزربایجان تورکچه سی و تورکمنجه نين آراسيند ا يئر آلير. عئيني حالداخوراسانليلارين توركجه سي اؤزبك توركجه سيندن ده ائتگيلنميشدير.
خراسان توركلرينين ديلچيليك ديللري
خراسان توركلرينين ديللري ديلچيليك باخيمين دان اوچ بوداغا بؤلونور:
1ـ باتي (غربي) بوداغي:
خراسان توركجهسي يئددي صايتلهكي آذربايجان صايتلريندن ايكي اينجه يووارلاق سسلري (اؤ ö , او ü) بو ديلده يوْخدور. اؤزلري ده چوْخو بجنورد و اسفراین شهرستانيندا، سبزوار شهرستانينين جوين جغتا و بام و صفی آباد بخشينده ياشاييرلار. بونلارين لهجهسي آذربايجان لهجهسيله چوْخ فرقليدير. بونلارين ديللرينده بعضاٌّ توركمن، اؤزبك، دوْغو توركجهسي، كوردجه، هابئله تورك آغزينا بوْيانميش فارسجا لوغتلر واردير.
بو لهجهنين اؤزهلليكلري:
1ـ صايتلر يئدديدير. دئمك اؤ (ö) و او (ü) يوْخدور. اؤ (ö )ائـ (e)شكلينده او(ü) ايـ (i) شكلينده دئييلير. اورنگ اوچون:
گؤز =گئز/ سؤز=سئز/چؤرهک =چئرهيٌ / سؤ ت= سيت/ اؤج=ايچ/ گؤن=گين.
۲ـ نون غونه آزجانا نازال اوزهره (بوروندا) دئييلير. سوْندا گلن نون ايسه (گ) حرفيله گلير. نون غونه توركمن توركجهسينده ده ايشلكدير. بو اؤزهلليك آذربايجان ديلينده ده اَسكي ده وارميش و بعضاٌّ نون غونهلي سؤزلر توركجهدن فارسجايا گيرميش اوْ حالدا قاليب : اورنگ اوچون:
مينگ/ حالئنگ/نه جورنگ / گلینگ / گئدینگ / دوننگ / و.....
3ـ چوْخ يئرده سوْندا گلن (ر) دوشور. اورنگ اوچون:
چاغاله= چاغالر / بيء = بئر / دئ = دیر /
4ـ سؤز سوْنوندا گلن (ك) و (گ) صاميتلري (ي) تلفوظ اوْلور. اورنگ اوچون:
چئرهيٌ/ ايرهيٌ / ائشک = ائشئ / ایشیک = ایشئ / و.....
5ـ كلمهنين سوْنوندا گلن قاپالي صايتلر (او u / او ü /ايـ i / اﻴ ı ) بيرليكده ائـ (e ) اوْلور.
ائليء / دوْليء / ايزيء / ديشيء /
جوملهني بيتيرن (دير) فعلي ده بو قايدادان آسيليدير.:نه تر ديء / نئجه دير / و....
6ـ كلمهنين باشلانيشينداكي (ب) اسکي اوزهره قالير، بو اؤزهلليك توركمن توركجهسيندهده وار.: بار / بئر / بوْلديء /
ترسينه هردن اوْ بيري ديللردن آلينميش سؤزلرده (و) حرفي (ب) يئرينه اوْتورور.:خوٌهر/ كوٌير
7ـ عمدتاٌّ ايكي هئجالي ايسيملر تك هئجا اوْلورلار.:بوْيٌن/ بآغز / قوْيٌن/ قارن
8ـ چوْخ مؤقع سؤزون ايلكيندهكي (د), (ت) اوْلور.:تورماق/ توْغماق / توْوٌشان
9ـ بعضاٌّ كلمه اوْرتاسي بيرسس قوْشا دئييلير.:قوززيء / قرريء/ تاممان/
10ـ گاهاٌّ بعضي صاميتلر كلمه اوْرتاسي دال قاباق گلير.:سئرفه/ قوْشنيء
11ـ عمدتاٌّ كلمهنين سوْنونداكي (اَ) صايتي (اه) اوْلور.:آته / آله
1۲ـ جمع شكيلچيسيندهكي (ر) حرفي (ن) اوْلور فعللرده قالير ايسيملرده دوشور.
2ـ دوْغْو (شرقي) بوداغي :
آذربايجان توركجهسي خراسان توركجهسينين لهجهسيله كي عمدتاٌّ درگزين يئني توركلري، شيروان، قوچان، كلات نادر شهرستانيندا، شهرلرينده، قالاریندا (كندلرينده) و تربت جامدا پايين ولايتين بيرنئچه كندينده ياشاييرلار بيرگروپداديرلار.
بو لهجهنين اؤزهلليكلري:
سومهي / ايديش / بئرماق / ايرهي / بئرن / چوْپيت / آتيء /بوْين / انيء /قوْش / سئرچه
درريء / قوْلاق / آل / دوواق / گؤز / قاتئق / سؤز / قوْمبئز / ايشيء / توک / آغز / قئل / ديل / دئرناق / اوچ / چؤرهي / گؤنس / آلبالو / قارن / ائل / الاوز /
3ـ اوْرتا بوداغ: كئچن ايكي ديلين اوْرتاسيدير. (9) صايتي وار ايلك بوداغين لوغتلرينيده ائحتيوا ائدير. بو ديلده دانيشانلار بونلاردان عيبارتدير: نيشابورون سرولايت بخشينين اهاليسي، تربت حيدريهده روْخ جلگهسي، اسفراين ده بام صفيآباد بخشي، هابئله درگزين اَسكي توركلري. یاشاسین خوراسان تورکلری.
بو لهجهنين اؤزهلليكلري:
1ـ نون غونه ايشلهكدير (چوْخ ضعيف صورتده).
۲ـ صايتلر آذربايجان كيمي 9 دور.
3ـ او(u)، ايـ (i)، او (ü) صايتلرله باشلانان سؤزلر (يٌ) حرفيله باشلانير.
يٌيل / يٌيليك / يٌيلان/ يٌوز / يٌوچ / يٌولدوز /
4ـ (ب) كلمهنين اوّلينده اسکي حالتينده قالير:
بار / بئر / بوْلدو /
5ـ مصدر شكيل چيسي يالنيز (ماخ) دير.
خوراسان توركلري و اشوونيستي دوشونجهلر
پهلوي رئژيمي زامانيندا ايراندا شوونيستي دوشونجهلر اساسيندا فارسجادان باشقا ديلر قاداغان اولونوب و بونون اساسيندادا خوراسانتوركلري بويوك ظولملره قارشي اولوبدور. همين سياست اسيندا ايندي اوخوللاردا توركلر چوخ سايلي اولان بولگهلرده اوشاقلارين درس اوخوماغيندا بويوك پروبلئملر واردير.


text:
گوزوم آغـلار
یار کونلومو هجرانیله داغلار گوزوم آغلار یاردان گلییم وار سیزه داغلار گوزوم آغلار
اوندان منه رویاکیمی بیر خاطیره قالمش کونلوم ینه رویانی سوراغلار گوزوم آغلار
زلفینده صلیب اوسته چکیلمیش اورگیم وار یئل لر هورولن زولفی داراغلار گوزوم آغلار
یار دشمن الوب یاره ورور یاره مین اوسته نازیله آچوب یاره می باغلار گوزوم آغلار
اول سروین آیاقندا سریلمک هوسیم وار یار کونلومو یاپراق تک ایاقلار گوزوم آغلار
بو قلبی سینیق شاعیری محنتلی عمیرده هرکیمسه ده یاد اتمه سه آغلار گوزوم آغلار
همسایه اشیتجک گئجه هذیانمی سویلر (شیدا)دی یاتان وقتده سایاقلار گوزوم آغلار
شاعر: عیسی پاشاپور (شیدا)


text:
فوتوشکیل و قیسا ویدئو پایلاشما تطبیقینه خصوصی مساژلاشما خصوصیتینین اکلنهجگی، ایستیفادهچیلرین قارشیلیقلی و یا قروپ اولاراق مساژلاشابیلهجگی ادعا ائدیلیر
گؤرسل ایرتیباط قورماسی اینستاگرما یئنی خصوصیتلر گلیر.
ادعالارا گؤره، اینستاگرمین بیر سونراکی سالدیرینی مساژلاشما اولاجاق. شیرکته یاخین قایناقلارین وئردیگی معلوماتا گؤره، فوتوشکیل و قیسا ویدئو پایلاشما تطبیقینه خصوصی مساژلاشما خصوصیتینین اکلنهجگی، ایستیفادهچیلرین قارشیلیقلی و یا قروپ اولاراق مساژلاشابیلهجگی ادعا ائدیلیر.
هله نئجه ایشلیهجگی تام اولاراق بیلینمهین یئنی خصوصیتین بو ایلین سونونا قدر اویغولامایا علاوه اولونماسی گؤزلنیلیر. اینستاگرم سؤزجولرینین ایسه اورتایا آتیلان ادعالار حاقیندا آچیقلاما ائتمهگی رد ائتدیگی بیلدیریلیر.


text:
توت الیمنن بو همان الدی فراقینده سنین
یادیما سالماخ همان باشه سالاردیم گئجه لر..
حسن رخساریوی رویاده چکردیم قلمه،
قلبیمی قاب الییب قابه سالاردیم گئجه لر..
گوزلرین یادیما دوشدوخجا اسردی بدنیم،
سینمه دیرناخ آتیب من پارالاردیم گئجه لر..
بونا خاطیر کی ساغ یاشاییب،ساغ دولانیب،ساغ قالاسان
گوزلیم هرقادان اولسایدی آلاردیم گئجه لر..
تابلو اوستونده چکردیم سنی من زحمتینن،
بیر باخیب اوستونه تئز رنگی جالاردیم گئجه لر..
میکده عشقی ده مجنونیلن هم دردیدیم،
غم بغاردیم سینمه،غصه چکردیم گئجه لر..
مجنون اوز عشقینی لیلا گوره بیلدیردی،
من گونوز یازدیغیم عشقی قارالاردیم گئجه لر...


text:
اوغول
گل آتانین سؤزلرینه قولاق آس،
یئتیر عصرلره سن دقت، اوغول،
اونوتما کی، بیز قوناغیق دونیادا،
عومروموزدن گئدیر هر ساعت، اوغول.
قیمتلی واختلارین گئتمهسین بوشا،
کامیل صنعتکار اول، همیشه یاشا،
ناموسلا عومرونو وئرگیلن باشا،
ائل سنه بسلهسین محبت، اوغول.
سن یا بیر عالیم اول، یا بیر صنعتکار،
اؤیون صنعتینله ائیله ایفتیخار،
یازیب-یاراتدیغین قالسین یادیگار،
یاشادار اینسانی، ایش، صنعت اوغول.
خالقین سئوسین سنی اؤز اوغلو کیمی،
اؤز اورگی کیمی، اؤز آغلی کیمی،
ایگید بابک کیمی، کوراوغلو کیمی،
اولسون اورگینده متانت، اوغول.
داغیلماسین فیکرین، چاشماسین هوشون
بیر ایشی باشلاسان ازلدن دوشون،
مذمّت ائتمهسین سنی تای-توشون،
اولما دوست یانیندا خجالت، اوغول.
آشیق حسین دئیر، گلهجک صاباح،
صاباحین نبضینی توت، اول بیر جراح،
بیلمزه یول گؤستر، اولگیلن همراه،
ساخلا بو سؤزومو امانت، اوغول.
لیسان بلاسی
اوچ کلمه حیکمت کلمهلریندن
هر کس دانیشسا، البته، اؤز-اؤزونو خار، ذلیل و ناچیز ائدر. او سببه
کی، اینسانین هئچ بیر عضووندن او قدر ضرر اینسانا یئتیشمز، نه
قدر کی، دیلیندن یئتیشیر. عیسی علئیه السّام حضرتلرینه عرض ائلهدیلر:
– یا روحالله، دلالت بویور بیزی بیر عمله کی، او عمل بیزی جنّته
داخیل ائلهسین.
بویوردو:
– هئچ دانیشمایین.
عرض ائلهدیلر:
– یا روحالله، هئچ دانیشماماق اولماز.
بویوردو:
– عجب اولار.
حضرت سولئیمان علئیه السّام بویوردو:
– اگر دانیشماق گوموش اولسا، دانیشماماق قیزیلدیر.
دانیشماماق دانیشماقدان یاخشیدیر. هئچ بیر موسلمان گرک دانیشماسین:
خاه جاهیل و آخماق اولا، خاه کامیل و صاحبی-مریفت. اینسان
نه قدر کی، ساکیت و صامیتدیر، – او قدر گؤزلدیر. ائله کی، باشلادی دانیشماغا،
– دخی گؤزللیک ایتیب گئدیر. اودور کی، موسلهددین شیرازی دئییب:
زبان در دهان، ائی خیرَدمند، چیست؟
کیلیدی-دری-گنجی-صاحبهونر.
چو در بسته باشد بداند کسی
کی، جواهیر فوروشست یا پیلور.
بو مطلبلری تصدیق ائدندن سونا، موللا نصرالدین اؤز طرفیندن
بونو دا لازیم بیلیر دئسین:
ائی دیل، دخی دینمه و سوکوت ائت، سنی تاری،
لال اول و دانیشما!
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
مال اول دانیشما!
گر قئیریلری جمعدهیینه وورسالا، دینمه!
گر باشین اییب پئیسرینه دورسالا، دینمه!
یا ظولم ائده، یا بوینونا کندیر سالا، دینمه!
یا روزونو جبر ایله الیندن آلا، دینمه!
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
لال اول و دانیشما!
گر قوصّهلهنیب ائیلهیهسن نادوو-زاری،
مال اول و دانیشما!
هر بیر-ایکی گون دور آیاغا، باغلا دوکانی،
گئت بیر یاووق حمّامه، اوزان، باغلا هنانی،
یوم گؤزلرینی، دینمه و هم گؤزله اذانی،
گر ائیلهمیش اولسان گئجه بیر تؤور خطانی،
گئت گیر سویا تا اخز ائدهسن راحتی-جانی.
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
لال اول دانیشما!
ائی دیل، دخی دینمه و سوکوت اول، سن[بیر ] تاری،
مال اول و دانیشما!
گر جومله طوایف سنه افسوس ائده ائتسین،
آخیرده حؤکومت اؤزونو روس ائده ائتسین،
هم موللالارین روس الینی بوس ائده ائتسین،
ایسلامی جاهاندا دخی مأیوس ائده ائتسین،
یا ائتمهیه یا آر و ناموس ائده ائتسین.
شوکر ائت، یئگیلن بوزباشینی، ائیله ناهاری،
لال اول و دانیشما!
سال باشینی آشاغا و هئچ باخما یوخاری،
لال اول و دانیشما!
“موللا نصرالدین”، 7 آپرئل 1906، 1
من عاشق آه ۆ زاردا،
جانیم دردده، آزاردا.
اوْ گۆندن کی قۇل اوْلدوم،
ساتیرلار هر بازاردا.
******
من عاشق بۇ داماخدا،
قم منی بۇداماقدا.
هئچ بیر کافیر گؤرمهسین
لئیلیسین بۇ دم آهدا.
******
یاخشی یوْل یاخشی قێزا،
بۇردان کئچن نرگیزه.
بۇ بختور قێزلاری
کؤچورمک دۆشمور بیزه.
******
عزیزیم آیرانسیزا،
آیران وئر آیرانسیزا.
ظۆلم ائوی آباد اوْلماز،
قالماز بۇ دؤوران سیزه.
******
اززییم گؤزل مایا،
دؤنوبدو گؤز آلمایا.
عصرهمیش نر اؤلدوردون،
قانلیسان، گؤزل مایا!
******
عزیزیم آغ چۇخایا،
چال کیشی، آغ چۇخایا.
منیم یاریم جاواندی،
وئردیلر آغ چۇخایا.
کوراوغلوینان دلی حسن
گونلرین بیر گونو کوراوغلو قیرات مینیب چنلیبئلین اتهییندهکی
یولا چیخمیشدی. بیر ده باخدی بودو، بیر دسته یاراقلی-یاساقلی آتلی
گلیر. آمما آتلیلارین قاباغیندا بیر اوغلان گلیر کی، دونیالارا دیَر.
اوزوندن، گؤزوندن ایگیدلیک یاغیر. اوغلان کوراوغلونو گؤرجک، دستهسینه
های ووردو. آتلیلار او ساعت کوراوغلونو آرایا آلدیلار. کوراوغلو دایاندی.
گؤزلهدی کی، گؤرسون ایشین آخیری نه اولاجاق. اوغلان آتی جؤولانا گتیردی، سوزدوروب
دوز کوراوغلونون قاباغیندا دایاندی. سونرا بیر کوراوغلویا باخدی،
بیر آتینا باخدی، سوروشدو:
رادیوْ
گیزلی-گیزلی هاوانین رایلاریندان آشاراق،
دۆشونجه وادیسیندن قاچیب اۇزاقلاشاراق،
قوْهوم-قارداش بیلمهییب هر کسه یاخلاشاراق
هر یئردن خبر وئریر
آللوْ، آللوْ سسلری.
عجب جیلوه گؤستریر
آللوْ، آللوْ سسلری.
قێوریم قامچیلار وۇروب داغلارا، دنیزلره،
بیر خبرله یاخلاشیب اۇزاقلاردان بیزلره،
یوْلچولاری توْپلاییر بیر یێغناغا، بیر یئره
هر گۆن صؤحبت ائیلهین
آللوْ، آللوْ سسلری.
هر شئیی تئز بللهین
آللوْ، آللوْ سسلری.
ائللر آیری، ائللرده یاشایانلار دا آیری،
خبرسیزکن چوْخ ایشدن اؤلکلرین مۆخبیری،
بیرلشیب سایهنیزده هپ کؤنول ایقلیملری،
چیچکلهنیر، آللانیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
نشهلهنیر، حاللانیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
نه یئللر اۇغولتوسو، نه وۇلکانلار نرهسی،
نه خیالی دیولرین کؤپوکلو یایقاراسی،
قێشقیریب باغیرسانیز کسیلمهدن آراسی
قیامت ائیلرسینیز
آللوْ، آللوْ سسلری.
سیز باشقا بیر نرسینیز
آللوْ، آللوْ سسلری.
سسینیزه تای اوْلماز سیزین کئچدی-کئچدیده،
هر یئرده آش اوْردا باش، اوْلموشسونوز گئت-گئده،
بیر توْرپاغین، بیر ائوین بۆتون سرگوذشتی ده
ایچینیزده ساقلیدیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
دوْغرودان ماراقلیدیر
آللوْ، آللوْ سسلری.
بئیتلر، اوچلوکلر و دؤردلوکلر
اووچو بیلمز، خیالینین اؤز سسیدیر،
اؤز قلبینین، اؤز عشقینین نشهسیدیر؟!
بو سس بضا بیر قوش اولور،
بیر بوداغا قونموش اولور،
اؤتور یونجالی باغدا!
بضا باخارسان بیر مارال،
اندامینین هر یئری خال، -
گزر دومانلی داغدا!..
ایلک باهارین ایلک نفهسی،
جوشان عشقین بیر هوسی؛
نه اولورسا، اولسون آدی،
سسدیر روحومون قانادی!
آنجاق منیم دویدوغوم سس،
بو سسلره هئچ بنزهمز.
آلی کیشی
آلی کیشی نئچه ایللر حسن خانا ایلخی اوْتاریب عؤمرونو، گۆنونو اوْنون
قاپیسیندا چۆرودوب، ساققالینی آغارتمیشدی.
اوْ، هر گۆن سحر دان یئری آغاراندا ایلخینی هایلار، بۆتون گۆنو اوْتارار،
گئجهدن بیر پاس کئچندن سوْنرا خالخالا گتیرردی. تای داغلاردا، داشلاردا
کؤوشنلرده آلی کیشینین آیاغی دیَمهمیش بیر یئر یوْخ ایدی.
یئنه ده بیر گۆن آلی کیشی ایلخینی سۆروب دریا قێراغینا آپارمیشدی.
آتلار دریانین قێراغینداکی اوْتلاقدا اوْتلاییردیلار. آلی کیشی اؤزو ده بیر
طرفده داشا سؤیکهنیب اوْتورموشدو. قوْجا ایلخیچی بیر ده باخدی کی، بۇدو
دریادان ایکی آت چێخدی. آلی کیشی دریا آتی اوْلماغینی ائشیتمیشدی، آمما هئچ
گؤرمهمیشدی. آتلار یاواش-یاواش گلیب ایلخییا قاریشدیلار. ایکی مادیانا
یاخینلاشاندان سوْنرا یئنه قاییدیب دریایا گیردیلر. آلی کیشی نه قدر
ایلخیچیلیق ائلهمیشدی، بئله شئی گؤرمهمیشدی. تئز قالخیب مادیانلاری
مانشیرلادی. آمما بۇ بارهده هئچ کسه بیر سؤز دئمهدی.
نه بیر اؤلوم اولسون،
نه بیر قان اولسون
خزر ساحلینده گلدیم دونیایا،
داشیدیم یوکونو آغیر ایللرین.
آمانسیز اؤلومو آلماییب سایا،
چیخدیم قارشیسینا قارا یئللرین.
دیَدی داشدان-داشا باشیم مین کره،
من گئری دؤنمهدیم، ایرهلی گئتدیم.
بئینیم ده، قلبیم ده دؤندو سنگره،
مسلک ووروشوندا کامیما یئتدیم...
ظولمت دونیاسینا چکیب پرده من،
قازاندیم بختیمی دؤیوشلرده من.
قلبیمده بئشگوشه بیر اولدوز هؤردوم،
هر شئیی، هر یئری قیرمیزی گؤردوم.
بایراغیم قیرمیزی، اؤزوم قیرمیزی،
کؤنول دفتریمده سؤزوم قیرمیزی.
بو گؤزل حیاتدا دؤولتیم، واریم،
عومرومون بزیی یئنی باهاریم -
آنا وطن آدلی خزینمدهدیر،
بؤیوک محبتی بو سینمدهدیر.
هر سحر گؤرورم اوفوقلرده من -
قیزاریر دان یئری شعرلریمتک.
جانیمدان عزیزدیر منیمچون وطن،
بیر آن دا وطنسیز وورماییب اورک.
گئنجلیک هوسییله، ائی کؤنول، اؤیون،
کئچیلمز یوللاردان کئچیرم یئنه.
شعرلر، ماهنیلار یوکومله هر گون
اورکدن-اورَگیه کؤچورم یئنه.
اؤتدوکجئ فصیللر، اؤتدوکجه ایللر
گلیر دونیامیزا تزه نسیللر.
اونلار عشقیمیزدیر، هوسیمیزدیر،
بؤیوک قورغولاردا عوضیمیزدیر.
دئییرم، عومروموز گؤرمهسین خزان،
نه بیر اؤلوم اولسون، نه بیر قان اولسون.
واختیندا دونیادان کؤچدویوم زامان
کفهنیم قیرمیزی پارچادان اولسون.
بیر ائله کیشینین توت اتهییندن،
بیل سنه ایمدادی اول ائیلر-ائیلر.
ذرّهجه اوستونده اولسا نظری
یئردن داش گؤتورسن، لعل ائیلر-ائیلر.
بؤهتان دئمه، بؤهتان توتار آدامی،
قول ائیلر، بازاردا ساتار آدامی.
جهنّم اودوندان بئتر آدامی
یوخسوللوق یاندیرار کول ائیلر-ائیلر.
عاقیل اینسان دئمز هر گؤردویونو،
دالدالار دوشمندن وای دردیگینی،
گؤرمزسن ناکسین پای وئردیگینی،
وئرسه ده، تؤهمتین بول ائیلر-ائیلر.
خسته قاسیم دئیر سؤزون بو باشدان،
پای اومما قوهومدان، یاددان، قارداشدان،
اؤزون امک چکسن، سو چیخار داشدان،
اریدر داغلاری یول ائیلر-ائیلر.
دوشه بیر ده نظریم مئهری-روخی-جانانه،
کافیرم، مئیل ائلهسم سروو گولو ریحانه.
بو نه سؤزدور کی، منیم عشقیمی ترک ائیلهمیسن،
الله، الله، سؤزه باخ، سئیر ائله بیر بؤهتانه!
تؤوبه قیل، تارییه باخ، بیر ده چئویرمه اوزونو،
باخما دوشمن سؤزونه، لعن ائله بیر شیطانه.
هانی زاهید کی، گله بیر گؤره ترسا قیزینی،
اؤزونو ضبط ائلییه، تعنه وورا صنعانه.
ایستهرم، اطلسو دیبا گئیهسن قامتینه،
مست تاووس کیمی چتر اوراسان هر یانه.
بئلینه تیرمه ساریب، اوجلارین افشان ائدهسن،
آچیلیب گول کیمی، مینّت قویاسان هر جانه.
نظرینده دوزوله، صف چکه خودّامو کنیز،
سن اؤزون تخته چیخیب ایلشهسن خاقانه.
عشق اودون دوغرو ایمیش، گیزلهمک اولماز، بالله،
آلیشیب اؤز-اؤزونه، دوشدو سؤزوم داستانه.
یازیغیم گلدی، نباتی، سنه، یاندی اورگیم،
حئیفسن، چوخ دا دخی گزمه بئله دیوانه.
هوما یینی هجو
ائی هومایی، بو نه اطواردی ایظهار ائلهدین،
چرخی-بدمئهر کیمی ظولمو پدیدار ائلهدین،
صوبحی-کازیب کیمی صادق یوزونو تار ائتهدین،
صادقین ثابتی-اشکین یوزه سیّار ائلهدین،
شفقی-اشک ایله توخسارینی گولنار ائلهدین؟
دوستلوقدا نه اوچون گوزلهمهدین اندازه،
دوشمن اولدون نییه اول سروقدو
طنّازه، قلئیی-شیشهیه سالدم گئدیبن
آوازه - کی، فیلانی توخی-زیبایه اوراردی غازه،
شاهیدی-قیسمته مششاتهلیک ایظهار ائلهدین.
صادقین نامهسی گلدی منه، ائی طالبی-راز،
سانکی یازمیشدی اونو ناز ایله محموده
ایاز، لئیک باشدان-آیاغا شیکوه ایدی، سوزو
گوداز، گؤتونور عشقی-حقیقین دئمیسن عشقی-
مجاز، ائی برادر، نه اوچون سن بئله رفتار ائلهدین؟
صادقین وصفینی داستانه گتیردین سن اؤزون،
گئدیبن کیشوری-شیروانه گتیردین سن اؤزون،
تؤهفه تک بزمی-سولئیمانه گتیردین سون
اؤزون، میندیریب رخشینی مئیدانه گتیردین سون
اؤزون، بئش اسفینی عالمه فیردووس کیمی جار ائلهدین.
ائی عزیزیم، گلیبن شور ایله گؤفتاره اؤزون،
ائیلهدین خلقی زولئیخا توخی-دیلداره
اؤزون، چکدین اول یوسیفی-گولچؤهرهنی بازاره
اؤزون، ائیلهدین عرض متاعنی خریداره اؤزون،
سوما دؤندون نییه بس تلقی-خریدار ائلهدین؟
ائی هومایی، قسم اول پادشهی-قههاره
- کی، وئریبدیر قولاغا سم، گؤزه نظّاره،
حوسنده یوسیف اولا گر او مهی-سیّاره،
اولماییب پیرهنی-عصمتی هرگیز پاره،
یوخ یئره سن بو ایشی بیر غرضین وار ائلهدین.
خود توتاق صادقه لازیم گؤرونوردو بؤهتان،
نئیلهمیشدی سنه محمود آغا، ائی روحی- روان؟
شرم ائدیب گؤزلهمهدین حقی-نمک، حؤرمتی-
نان، گئدیبن قلهیه حقینده دانیشدین هدیان،
فیلهقیقه، نه اونو، سن اؤزووی خار ائلهدین.
آغانین نعمتی-الوانی گؤزوندن گلسین!
سوفرهی-بزمی-سولئیمانی گؤزوندن
گلسین! کابابی، چاخیری، بوریانی گؤزوندن
گلسین! مئیی اولسون جیگرین قانی، گؤزوندن
گلسین! چونکی حقینده اولان فئیضینی اینکار ائلهدین.
گلمیسن بیر نئچه دفعه سن اؤزون شیروانه،
حوسنده بنزر ایدین مئهرو مهی-تابانه،
سنه ده محمود آغا ائتدی خیانت، یا
نه؟ نییه بیجا یئره سالدین کیشینی بؤهتانه؟
بینوانین نه اوچون فیسقینی ایقرار ائلهدین؟
نغمات اهلینه محمود آغانین رغبتی
وار، بیلمهین یوخدو، بو اسراره اونون
شؤهرتی وار، گر اولا، حقی ده واردیر، کیشینین
دؤولتی وار، دؤولتی، مریفتی، لذّتی وار،
حؤرمتی وار. سن بو ظاهر ایشی باعث نه دیر اینکار
ائلهدین؟ [ ... ل
اولوتورپاق
آنا تورپاق، اولو تورپاق
هم اینسانین اللهی،
هم اینسانین قولو تورپاق.
سنسن آنالارین آناسی دا،
سنسن آتالارین آتاسی دا،
سنسن دونیانین دونیاسی دا،
داهیسی ده، دوهاسی دا،
اجدادی دا، اولوسو دا:
بو دونیاسی، "او دونیاسی" دا ...
آنا تورپاق، اولو تورپاق،
ائی اینسانین اللهی،
ائی اینسانین قولو تورپاق!
اینسان - سنین نادینج بالان،
ان شیلتاق و ان دینج بالان.
سؤکوب داش-قایا دیشلرینی،
عمارتلر تیکن ده او،
هامارلاییب، طومارلاییب،
اورگینی چکن ده او،
اوز-گؤزونو شیریملاییب،
اکن ده او، بیچن ده او،
آتوم یوکلو فلاکتله
داخیلینی سؤکن ده او.
هم اینسانین اللهی،
هم اینسانین قولو تورپاق! دؤزورسن
بشرین هر بلاسینا، دؤزورسن
اینسانین چوخ اداسینا، تحقیر
ائشیتمیسن چوخ واخت سسینده، لاکین
سون نفهسینده
یول وئرمیسن اورگینین باشیندا،
دینجلیک تاپیر تورپاغیندا، داشیندا.
قالیر اولو یادداشیندا؟
عبادتگاهیم
ایستهییمه یول گئدیرم
گؤزو باغلی، سینه داغلی،
من دونیایا نئیلهمیشم
منه باخیر قاشقاباقلی.
ب.واهابزاده
مزارین اؤنونده دایانمیشام لال،
دانیشا بیلمیرم، دینه بیلمیرم
منی قوجاقلاییب قارا بیر خیال،
دانیشا بیلمیرم، دینه بیلمیرم.
***
خیال اوزاقلارا آپاریر منی،
سنین کؤرپهلیگین یادیما دوشور.
عکسینی گؤرنده مزار داشیندا،
دیلیم سؤز توتمیایر، وارلیغیم اوشور.
***
بیرجه یول باش قالدیر، معجزه یارات،
بیرجه آن دا اولسا روحومو ائت شاد.
یانان اورگیمه بیر داملا سو آت،
منیم اورک بالام، آی قابیل بالام.
***
اینانا بیلمیرم بو یوخلوغا من،
ائله بیل قلبیمده گونش توتولوب.
اینانا بیلمیرم شیرین حیاتدان،
منیم اورک پارچام قابیل یوخ اولوب.
***
مزاریندان سس گلیر دئییر، آی آتا.
گؤز یاشی تؤکمهیین نه معناسی وار؟
بیر ده بو یئرلرده منی آختارما،
قاییت جوت بالامین قلبینده آختار.
***
عشیرم، درد چکیر منی بو یئره،
آتایام یوکسهلیب گؤیلره آهیم،
هر گون گلهجهیم من بو یئرلره،
چونکی بو مزاردی عبادتگاهیم.


text:
آیفونون یئنی نسیللرینده، بارماق ایز اوخویوجوسون(اسکنر اثر انگشت) اکلهنمهیین سؤزصوحبتی یایینلانیب؛اپل شیرکتی کئچن دؤرد ایله کیمی، عاقیللی موبایللارینین اورهتیمینده(تولیدینده) بیر تانیش و اوخشار اولگو ایله آددیم آتیب؛اما یعنی سؤیلهنتیلرده بو قایدانین پوزولماغیندان سؤز گئدیر.
اپل شیرکتی،۲۰۱۳ ده AuthenTec گؤونلیک و بارماقایز اسکنر شیرکتینی ۳۵۰میلیون دولار قیمتله آلدی،بئلهلیکله،اپل شیرکتین قوللانماغی بو یئنی تکنولوژییه گؤزلنیر.سؤیلهنتیلره اساس، آیفونلارین یئنی نسیلینده، دیزاین یؤنوندن چوخلو دگیشیکلیق گؤزلنمیر؛ یالنیز یئنی آیفونلار ،بارماقایز اسکنرینه قورولو اولاجاقلار.یئنی آیفون لاردا ، HOMEکیلیدین یئرینه،بارماقایزین اسکنری قورولاجاق.


text:
بو اراضیده اکینچیلیک و مالدارلیقلا ياناشی صنعتکارلیق دا اینکیشاف ائتمیشدی. "حسنلی" و "يانیق تپه"دن الده ائدیلن آرخئولوژی ماتئریاللار بو ارازیده صنعتکارلیغی يوکسک اینکیشاف ائتدیگینی گؤستریر. تبریز شهرینین تاریخینین اؤيرهنیلمهسی اوچون آسور حؤکمداری ایکی سارقون اون، 722-701 ائرامیزدان اول 714 نجو ایلده ماننا اراضیسینه سويغونچو هوجومونون و اونون بو هوجوم حاقیندا وئردیگی معلوماتلارین بؤيوک اهمیتی واردیر.
بو هوجوم زامانی يازیلمیش ایکی سارقونون کیتابهسی، ماننا و هابئله تبریز شهرینین تاریخینین اؤيرهنیلمهسینه دایر ان قیيمتلی سنددیر. همین کیتابهده دئيیلیر: «تارماکیسده اهمیتلی ایستحکاملار واردیر. بورادا يارادیلان سدلر مؤحکمدیر.همین سدلر بؤيوک خندک لر(خندق) واسیطهسی ایله دؤورهيه آلینمیشدیر. دؤولت قوشونلارینین علاوه قووهسی ده بورادا ساخلانیلیر. عینی زاماندا اونلارین آتلاری دا بورادا بسلهنیلیر. اطراف رايونلارین اهالیسی بورايا توپلانمیشدی. من بورا هوجوم ائدن زامان اهالی بورانی ترک ائدهرک سوسوز چؤللره قاچماغا مجبور اولدو (سوسوز چؤل دئدیکده موغان نظرده توتولور).
من بو ماهالی اله کئچیردیم. مدافعه ایستحکامی حالینا سالینمیش ياشايیش يئرلری آراسیندا دؤيوشلره باشلادیم. داخیلده اولان ياشايیش يئرلرینه اود ووردوم، قالا ساکینلرینین کوللی میقداردا اولان ارزاقلارینی ياندیریب محو ائتدیم. بوندان باشقا همین قالا اطرافیندا اولان 30 کندی ده ياندیردیم». تدقیقاتچیلار ایکی"سارقون"ون کیتابهسینده قئيد ائدیلن "تارماکیس" شهرینین "تبریز" اولماسینا شوبهه ائتمیرلر. دیگر طرفدن همین کیتابهده قئيد اولونان "اوچ قايا" قالاسینین معاصر اوسکويه توپونیمی ایله بیر منشألی اولماسی دا دقتی جلب ائدن فاکتلارداندیر. بئلهلیکله ایکی سارقونون کیتابهسی تبریزین قدیم دؤور تاریخی اؤزره هلهلیک آشکار اولونموش يئگانه منبعدیر. لاکین ایران تاریخچیلری شهری خئيلی گنجلشدیرهرک اونون اورتا عصرلرده عباسی لر ثولالهسیندن اولان "هارون الرشید"ین حاکمیتی دؤورونده اینشا ائدیلدیگینی يازیرلار.
"ف.مینورسکی" قدیم ائرمهنی دیللی منبعلره ایستیناد ائدهرک تبریزین عباسی لرین حاکمیتیندن چوخ - چوخ اول ياراندیغینی قئيد ائدیر. تاریخچی محمّد حسن خان مقدم "زینت مجالیس" و "تقویمئ بولدان" آدلی اثرلرینه ایستیناد ائدهرک تبریزین "آذربایجان"ین بؤيوک شهرلریندن بیری اولدوغونو و خالق آراسیندا "توریز" آدی ایله مشهور اولدوغونو گؤستریر. اونون فیکرینجه قدیم مؤلف لر آذربایجانین پايتاختینین کانزا و ياخود کانزاک (گنجک، قازاکا) اولدوغونو قئيد ائتمیشلر.
قدیم مؤلف لر تبریز شهرینی هم ده "شاهیستان" آدلاندیریرلار. شاهیستان ایبئر دیللی خالقلاردا مؤحکم، ائرمهنی دیلینده ایسه خزینه دئمکدیر. آذربایجانین قدیم حؤکمدارلاری، سونرا ایسه ساسانی شاه لاری اؤز خزینهلرینی بو شهرده ساخلايیرمیشلار. ائرکن اورتا عصر ائرمهنی دیللی منبعلرده تبریز شهری هم ده "داوریژ" آدلاندیریلیر. بو سؤزون معناسی قرابارجا (قدیم ائرمهنی دیلی) "قیصاص چی"دئمکدیر. ائرمهنی دیللی منبعلرده گؤستریلیر کی، "آرشاکی لر" ثولالهسیندن اولان اردوان ائرمهنیستان حؤکمداری ،خوسرو ایله بیر نسیلدن ائرمهنیستان، قافقاز آلبانیياسی و آتروپاتئنادا آرشاکی لر ثولالهسینین کیچیک قوللاری حاکمیتده اولموشلار.
خوسرو شاه دا ائرمهنیستانی ایداره ائدن آرشاکی اصیللی حؤکمداردیر.تاریخ شوناسلیقدا آرشاکی لرین تورک و پارف منشألی اولماسی حاقیندا فیکرلر وار. آيریجا پارفلاراین دا تورک منشألی اولماسی حاقیندا تکذیب ائدیلمز فاکتلار وار و دوست اولدوغونا گؤره بیری دیگرینین مؤتتفیقی ایمیش. ساسانی ثولالهسینین بانیسی اردشیر اول اردوانین وزیری ایمیش. لاکین چوخ کئچمهدن او، اردوانا خيانت ائدیب اونو اؤلدورموش، تاخت - تاجا اؤزو صاحب اولموشدور.بو خبری ائشیدن اردوانین دوستو و موتتفیقی خوسرو اردشیردن قیصاص آلماق اوچون اونونلا اون ایل محاربه ائتمیشدیر.
بو محاربهده بعضی حاللاردا اردشیرین اوستون گلمهسینه باخماياراق نتیجهده خوسرو اونو مغلوب ائدهرک هیندیستانا قه در قووموشدور. بو حادثهدن سونرا بؤيوک خوسرو ائرامیزین 253 نجو ایلینده آذربایجاندا بیر شهر سالاراق اونون آدینی داوریژ قويموشدور. هر حالدا بو معلومات ياریم افسانوی اولسا دا هله ساسانی لر دؤورونده تبریزین بیر شهر کیمی وارلیغینی گؤستریر. اورتا عصر مؤلف لریندن "ياقوت حموی" و "حمدالله موستوفی قزوینی" تبریز شهرینین اساسینین قويولماسی تاریخینی عباسی لر ثولالهسیندن اولان هارون الرشیدین باجیسی زوبيده(زبیده) خاتونون آدی ایله علاقهلندیریرلر.
زوبيده خاتون ایسیتمه خستهلیگینه توتولموش، گويا تبریزه گلدیکدن سونرا ساغالمیش و بونونلا علاقه دار اولاراق او، بو يئرده شهر سالماق امرینی وئرمیشدیر. " ایسیتمه " فارس دیلینده "تب"، "ریز" ایسه (ریختن) فعلیندن اولوب "تؤکمک" دئمکدیر. دئمهلی، فارس مؤلفلرینین ایدعالارینا گؤره تبریزین لغتی معناسی ایسیتمهنی موعالیجه ائدن دئمکدیر. لاکین بوتون تاریخی فاکتلار بیر معنالی شکیلده بو فیکری رد ائدیر. ان آزیندان تبریز بو سؤزون ایلکین فورماسی دئيیل. قئيد ائدک کی، تبریز شهری ياخینلیغیندا قاضیلمیش قدیم کهریز ایندی ده زوبيده کهریزی آدلانیر. اولا نیلسین کی، زوبيده خاتونون امری ایله بو شهرده بیر سیرا بینالار تیکیلمیش و آبادلیق ایشلری آپاریلمیشدیر و اورتا عصر مؤلف لری ده تبریزین زوبيده خاتونون امری ایله بینا ائدیلمهسینی قئيد ائدرکن قدیم شهرین برپا ائدیلمهسینی نظرده توتموشلار. لاکین فارس تاریخچیلری عظمتلی شهرین تاریخینی ساختالاشدیرماق اوچون منبعلرین يالنیش شرحیندن ایستیفاده ائتمیشلر.
تبریز قدیم دؤورلردن آذربایجانین پايتاختی اولماقلا ياناشی، هم ده آتش پرست لیگین مرکزلریندن بیری اولموشدور. حاضردا تبریز ياخینلیغیندا الله اکبر داغی اوستونده (بابا داغی ياخینلیغیندا) مؤحکم داش دیوارلارا مالیک اولان آتشگاه بیناسینین قالیقلاری ساخلانلیر. بو آتشگاه خالق آراسیندا "زردوشت (زرتشت) پئیغمبر" آتشگاهی آدی ایله مشهوردور. منبعلر و آرخئولوژی فاکتلار گؤستریر کی، تبریز بیر شهر کیمی هئچ ده تاریخچی لرینین ایدعا ائتدیگی کیمی اورتا عصرلرده يوخ، ائرامیزدان اول بیرینجی مین ایللیک دن اعتباراً ياشايیش منطقهسی کیمی فورمالاشمیشدیر و بو شهر حاقیندا ایلک دفعه معلومات وئرن منبعلر قدیم آسور منبعلریدیر. بو منبعلرده شهرین آدی تاروی و يا تارماکیس کیمی قئيد ائدیلیر.
تبریز اون ایکی - اون اوچ عصر - آتابي لر دؤولتی نین پايتاختی اولموشدور.
1375 - 1468 - قاراقويونلولار دؤولتینین پايتاختی اولموشدور.
1469 - 1501 - آغقويونلولار دؤولتینین پايتاختی اولموشدور.
1501 - 1548 - صفوی لر دؤولتی نین پايتاختی اولموشدور.
داها سونرالار قاجار ثولالهسی دؤورونده ایران ولیعهدینین قرارگاه شهری.
1905 - 1906 ایل لرده مشروطه اینقیلابینین مرکزی اولموشدور.
نظرات شما عزیزان:


text:
قوم تپه یوخ اولماق اوزره
محمدرضا خیری فام
ایکی ایل اؤنجه «قوم تپه یوخ اولماق تهلوکه سینده» آدلی بیر مقاله ده قوم تپه نین یوخ اولماق تهلوکه سینده اولدوغونو اوخوجولارا سؤیله یرک، دوغا سئورلر باشدا اولماقلا یئتگیلیلری ده اویارمیشدیم. آدی گئدن مقاله نئچه- نئچه درگی، سایت و بلوگدا باسیلیب یاییلدی. آنجاق بونلارین سونوجو نه ایدی؟
سون واختلار ایچیمده دویدوغوم قورخویا باخمایاراق قوم تپه یه گئتمه یه قرار وئردیم. او گون، همین قورخو دویغوسو قوم تپه یه یاخینلاشدیقجا آرتیردی. بو قورخو اونجا دا یئرسیز دئیلدی. آخی اوشاق دا بیلیر، کیچیکلی- بؤیوکلو یوک ماشینلارینین باسقیسنا معروض قالان کیچیک بویوتلو بیر چؤلون باشینا نه گله بیلر. نهایت گئدیب قوم تپه یه چاتدیق. گؤردویوم گؤرونتویه اینانمیردیم. دونوخوب یئریمده قالمیشدیم. ائله بیل تالانچیلار- دوغا دوشمنلری، ایشلرینی یاخشیجاسینا یئرینه یئتیرمیشدیلر. زاواللی قوم تپه سون نفسلرینی چکیر، سون گونلرینی یاشیییردی. هله ده قوملار، سون قوملار داشینماقدا ایدی. هله ده یوک ماشینلاری لودرله دولدورولوب منه بللی اولمایان یئره داشینماقدا ایدی.
دوغرودان دوغرویا قوم قیتلیغیدی! یوخسا سورومسوز اینسانلار سوروملولار سوسدوقدا، کیشیسل قازانجلاری و بیر آز راحتلیقلاری اوچون هئچ بیر ایشدن چکینمیرلر. حتی بو قازانج و راحاتلیغین باهاسی اونلارین سویونو ایچدییی، چؤرینی یئدییی، قوینوندا- قوجاغیندا بویا- باشا چاتیب، بسله ندییی یورد- یووالارینین داغیلماسی اولسا دا بئله.
چوخ اوزگونلوکله دئمه لییم؛ آرتیق بوگون بیر تهلوکه دن سؤز گئتمیر و آرتیق 6 کیلومتر کوادراتلیق قوم تپه دن دانیشا بیلمه ریک. بوگون من جان اوسته اولان، سون گونلرینی یاشایان، کیچیلیب- کیچیلیب شیریخ بیر قوملوغا دؤنوشن قوم تپه دن دانیشیرام. نه یازیق کی، یازماقدان باشقا بیر زاد الیمدن گلمه دی و گلمیر و نه یازیق کی، گؤردویوم گئدیشله، قوم تپه ایله ایلگیلی اوچونجو یازینی یازا بیلسم چوخ گومان کی، باشلیغی «قوم تپه آنیلارا قوووشدو» کیمی بیر باشلیق اولاجاق.
خوجالی سوی قيريمی
كؤچوروب دوزنله ين: محمدرضا خيري فام
قاراباغ ساواشی سيراسيندا 1992- جی ايل فئورال آيی نين 25 دن 26 سينا كئچن گئجه ده، 1991-جی ايلدن قوشاتيلميش (موحاصره اولان) خوجاليدا آذربايجان تاريخينده اولان ان دهشتلی جينايتلردن بيريسی باش وئردی. او گئجه سيلاحلی ائرمنی لرله ياناشی، چوخو ائرمنی لردن عيبارت اولان ساوتلر بيرلييی (شوروی) دؤنميندن خانكندی شهرينده يئرله شن روسيانين 366-جی موتوآتيجی (مكانيزه) آلايی خوجالی شهرينی يئرله بير ائتميشلر.
خاتين، ليديستا و اوردور سوی قيريملاری كيمی خوجالی فاجيعه سيده چاغداش تاريخيميزده اولان قورخونج اولايلاردان بيريسيدير....
یاغیش تؤرنی
محمدرضا خیری فام
قوراقلیق ایللرینده، بیناب شهرینده گؤزونو گؤیه تیکن اینسانلارین اومودلاری کسیلدیکده، اونلار یاغیش آشی بیشیرمه لی اولدوقلارینی دوشونوردولر.
محله قادینلاری هره سی بیر قاب ایله قاشیق گؤتوره رک بیر یئره توپلاشیب، محله کوچه لرینده قاشیقلا قابین آلتینا ووراراق....
آیا تئوری «تکامل انواع» هزار سال پیش از داروین توسط یک دانشمند ترک ارائه نشده بود!
(«بیرونیسم» یا «داروینیسم»؟!)
حسین فیض الهی وحید (دارای دکترای افتخاری)
چارلز داروین زیست شناس مشهور در سال 1809 میلادی در انگلستان چشم به جهان گشود. او بعد از طی مراحل رشد و مسافرتهای بسیار در اطراف و اکناف جهان منجمله در آمریکای جنوبی و جزایر غربی اقیانوس آرام و جمع آوری نمونه های بسیار از انواع نباتات و حیوانات و سنگواره های آنها عاقبت تئوری تکامل انسان را در سال 1859 ارائه کرد.
بر اساس تئوری تکامل که در کتاب معروف «بنیاد انواع» به چاپ رسیده است، موجودات جهان دارای اصل واحدی بوده و تمام آنها از تکامل همدیگر حاصل شده اند. حیوانات طبق قانون «تنازع بقاء» و «انتخاب طبیعی» و «بقای اصلح» راه کمال را می پیمایند. مفهوم ساده و عوام الفهم و رایج این تئوری در مورد انسان آن است که انسان از تکامل میمون بوجود آمده است!...
تورک ائللرینده نوروز بایرامی
محمد رضا خیری فام
اسکی چاغلاردان یئرین نفس آلیب دوغانین (طبیعت ین) اویاندیغی گون، یعنی گئجه ایله گوندوز برابر اولدوغو، یازین بیرینجی گونو، تورک ائللرینده بایرام و شنلیک گونلریندن اولوب. دوغالدیر کی، یاشاملاری بوتونلوکله دوغایا باغلی اولان اولو ننه- بابالاریمیزا یازین گلمه سی، دوغانین چیچک لنمه سی و یئرین ایسینمه سی بؤیوک بیر تهلوکه دن قورتولماق و یئنی بیر یاشامین باشلانیشی آنلامیندا ایمیش. بئله لیکله اونلارین شنلیک و سئوینجلری و او گونلری بؤیوک بیر بایرام کیمی دیرلندیرمه لری چوخ دوغال ایمیش....
تأملی دربارهی زبانها و موقعيت زبان تركی
دکتر حسین محمدزاده صدیق (دوزگون)
تعريف زبان:
زبان يك دستگاه به هم پيچيدهای است كه ميان انسانها تفهيم و تفاهم ايجاد ميكند. زبانشناسان آن را وسيلهی انسيت و سيستم مفاهمه ميان انسانها نام دادهاند. اما از آن جا كه ميان ديگر جانداران و گياهان نيز دستگاههای مرئی و نامرئی مفاهمه وجود دارد، نميتوان تعريف زبان را به سيستم مفاهمه ميان انسانها محدود كرد. به سبب اسرار خفته و نامكشوف در اين دستگاه به هم پيچيده، هنوز زود است كه بشر تعريف كاملی از اين پديدهی طبيعی و اجتماعی به دست دهد. به هر انجام، امروزه زبان را حاصل و قالب انديشهی انسانی، حاصل تكامل اجتماعی و حاصل انسان و اجتماع و روابط متقابل آن دو میدانند كه نماد موقعيت و ارزش آدمی در جهان است....
آذربايجان خالق چالغی آلتلری
توپلایان: محمدرضا خیری فام
آذربایجاندا اوزاق کئچمیشلردین، چئشیدلی چالغی آلتلرین اولدوغونو بلگه لردن اؤیرنیریک. کلاسیکلرین یاپیتلاری، اورتا عصر موسیقیچیلرینین یازیلاری، رساملارین چکدیکلری مینیاتورلر، داش چکیدلری، یوردوموزو گزمیش سیاحلارین گونده لیکلری و موزئی کوللئکسیالاری واختی ایله آذربایجاندا 90- ا یاخین چالغی آلتین قوللا نیلماسینی گؤستریر.
"دده قورقود" کیتابیندا چالغی آلتلرينه داير بیلگیلر وار. کیتابدا زورنا، قوپوز و ناغارا کيمی آلتلرين آدی چکيلميشدير. نیظامی، خاقانی، فوضولی و نسيمی کیمی سؤیچولریمیزین سؤیلرینده (شاعیرلریمیزین شعرلرینده) ده خالق چالغی آلتلرينين آدلاری چکيلميش، مينياتور مکتبی رساملارينين یاپیتلاریندا ايسه اونلارين گؤرونتولری وئريلميشدير. کلیبر شهرینین یاخینلیغینداکی ... کندینده اولان مزار داشلارینا تای آذربایجانین چئشیدلی بؤلگه لرینده داش اوزرینده قازیلمیش چالغی آلتلری گورونور....
توروکی های باستان آذربايجان
نویسنده: مرحوم عادل ارشادی فر
مهم ترين سند تاريخی منهای داده های زبانشناسی تطبيقی كه تاكنون در اثبات بومی بودن ترك های آذربايجان ارائه شده است، وجود نام «توروكی» در اسناد آشوری و اورارتويی از آغاز سده چهاردهم تا اوايل هزاره اول قبل از ميلاد است.....
آزیخ ماغاراسی
یازار: پروفسور عاریف موصطفی یئو
کؤچوروب دوزنله ین: محمدرضا خیری فام
آزیخ اینسانی یئر کوره سینین ان اسکی ساکین لریندن بیری، واختی ایله ایندی آذربایجان کیمی تانینان توپراقلاردا یئرله شمیشدی.
بو آذربایجانین ان گیزلی ساخلادیغی گیزدیر (سیردیر). آذربایجان یاخود دا کئچمیش سووئتلر بیرلیییندن (شوروی) قیراقدا بو گیزی بیلن چوخ آزدیر....
حکیم ابوالقاسیم نباتی
توپلایان: محمدرضا خیری فام
نباتی تاخما آدی ایله آذربایجانین اولدوز دولو گؤیونده پارلایان سید ابوالقاسیم، قمری 1191- جی (میلادی 1812) ایل آذربایجانین قاراداغ بؤلگه سینده، خان آرازین قونشولوغوندا اولان" اوشتیبین" کندینده آنادان اولور. نباتی نین سؤیلرینده نباتی ایله یاناشی مجنون، مجنون شاه و خان چوبان کیمی تاخما آدلارا دا راستلاشیریق. آنجاق سؤیچو، نباتی تاخما آدی ایله اونله نیب، باشقالاری ایسه کوتله نین سؤیچویه وئردییی تاخما آدلاراولمالیدیرلار....
آذربایجان مهد ورزشهای المپیك باستانی یونان
اصغر رشتبری
رقابتهای ورزشی المپیك یكی از معتبرترین و باشكوهترین مسابقات ورزشی جهان بشمار میآید كه هر 4 سال یكبار در كشورهای مختلف جهان برگزار میشود. براساس نوشته مورخان « اولین المپیك باستان در سال 776 قبل از میلاد به افتخار زئوس zeus ( خدای اساطیری یونان) در الیمپیا Olympia در یونان برگزار گردید و این مسابقات به طور مرتب تا سال 392 پس از میلاد ادامه داشت و بر این روال جمعا 293 دورة آن برگزار گردید....
کلنل پسیان
محمدرضا خیری فام
تبریزلی کلنل محمد تقی خان پسیان1309- دا (1273- جو گونش ایلی) تبریزین سیرخاب محله سینده آنادان اولور. اونون باباسی روستم بی 1343- جو ایلین ساواشیندان سونرا، بو گون ائرمنی تاپداغیندا اولان قاراباغدان تبریزه کؤچور. کیچیک یاشلی محمد تقی 1317-دن 1323- جو ایله دک اؤنجه ائوده، سونرا ایسه تبریزین لوقمانیه اوخولوندا فارس، عرب و باشقا یابانجی دیللرده ائییتیم آلیر....
سینیرلی شونیستلر دوردورولمالیدیرلار
سایین اوخوجولار! هر زاد بلوگوما قویدوغوم سون یازیدان (بنای پاسارگاد مقبره کوروش نیست) باشلادی. بو یازینی بلوگوما قویدوقدان نئچه گون سونرا گئجه چاغی ائوه دؤندوکده باخیشلاری (کامئنتلری) کونترول ائتمک اوچون اینترنئته باغلانیب بلوگوما گئتدیم. سون کامئنتده چوخلو سؤیوشلر یازیلمیشدی، هم منه هم ده اولوسوموزا. بو کامئنتلری سیلمک اوچون بلاگفایا گئتدیم آنجاق ائله بیل کی او اونورسوز(شرفسیز) فاشیست هله ده سویومامیشدی....
بنای پاسارگاد مقبره كوروش نيست !
حسن راشدی
چندي پيش در وبلاگي ‘ تصوير فردي به نمايش گذاشته شده بود كه براي اظهار بندگي به كوروش سر سلسله هخامنشيان ‘ به پاي مقبره اي كه به نام وي در پاسارگاد منسوب است ‘ افتاده و بر خاك آن سجده مي كرد ! و اين در حالي است كه بنايي كه به نام مقبره كوروش در پاسارگاد مشهور است نمي تواند قبر كوروش هخامنشي باشد....
1 + 12
محمدرضا خیری فام
چئشیدلی دینلر و اولوسلاردا اؤزل، حتی قوتسال ساییلارین سیراسیندا یئرله شن 12 سایی سینین رولو زامان بؤلگولرینده ده قاباریق شکیلده گؤرونور.
اسکی تورکلرین اوسطوروی دونیا گؤروشونده، دونیانین 12000 ایل عؤمرو وار ایمیش. بو 12000 ایل 4 دنه 3000 ایللیک، گاه، قات یا قاسا بؤلونوردو. اونلارا گؤره 12000 ایل سونا چاتدیقدا ایکی احتمال وار ایدی...
سفره ی هفت سین!!!
محمدرضا خیری فام
کئچن ایللرین بیرینده، بایرام اؤنجه سی بیر ایش اوچون تانیشلارین بیریسینین قاپیسینا گئتدیم. ائو یییه سی کونوللو اولمادیغیما باخمایاراق منی ائوینه آپاردی. ائوه گیردیکده، اوتوروب- اوتورمامیش بؤیوک و رنگارنگ بیر سوفره گؤزومه چارپدی. چئشیدلی زادلارلا بزدیلمیش سوفره نی گؤرر- گؤرمز اوشاقلیق آنیلاریم گؤزلریمین اؤنوندن اؤتوشمه یه باشلادی....
ریشه ها وعلل مناقشه ی قره باغ
محمد رضا خیری فام
روس ها از زمان پطرکبیر برای نیل به اهداف شوم خود، یعنی دستیابی به آبهای گرم و فشار آوردن به دو دولت و امپراتوری ترک صفوی و عثمانی چشم طمع به اراضی مقدس آذربایجان و قفقاز دوخته بودند. از طرفی آنها آذربایجان را به عنوان دروازه ی خاورمیانه می شناختند. آنها قصد داشتند با تکیه به ستون پنجم خود (ارامنه ) ترکهای مسلمان را از وطنشان بیرون رانده، ارامنه مسیحی را جایگزین ایشان کنند. خود ارامنه نیز حاکمیت روسهای مسیحی را بر حاکمیت ترکهای مسلمان ترجیح می دادند....
" اللغة التركیة فی ایران"
اقرار نامه ای از احمد كسروی !
در مورد باطل بودن نظريه "زبان آذری"مورد ادعای خودش در مجله عرب زبان "العرفان"
ترجمه از عربی: پروفسور محمدعلی شهابی شجاعی
بندهاى زیر از مقاله ی تاریخنگار برجسته، احمد كسروى-یكى از ترك گریزان و آذربایجان ستیزان مشهور ایرانی كه خود آذربایجانى بوده و ملیت ترك داشته است.- انتخاب شده است [1].هر چند آثار این محقق آماتور و بی باك در عرصه هاى مختلف علمى مانند زبانشناسى٫ ریشه شناسى٫ تبارشناسى و … به طور كلى چندان داراى ارزش علمى و قابل اعتناء شمرده نمی شوند، ولی او در ثبت رویدادهاى دوران خود مانند انقلاب مشروطه و تصویرنگارى اجتماعاتى كه شخصا شاهد آن بوده است بسیار موفق عمل نموده است....
من ده شاعیرم
یازار: محمدرضا خیری فام
بیر گون قلم گؤتوروب سؤزلری بیر- بیرینین یانینا دوزرک بئیته اوخشار بیر زاد یازدیم. آنجاق نه قدر ایکینجی بئیت و حتی بیرینجی میصرعی قوشماغا یا داها دوغروسونو دئسک یازماغا چالیشیردیم، باجارمیردیم....
"ائرمنی تاريخينين آتاسی " تورکدور
یازار: ايلهامی جعفرسويلو
کؤچورن: محمدرضا خیری فام
قافقازين ايشغاليندان سونرا ائرمنيلر کؤچورولدوکلری تورک تورپاقلارينين ارمه نيييه آدلانان ائتنيک- جوغرافی مکانين قوراما تاريخينی ياراتديلار. خورئنلی موسی نی " ائرمني تاريخينين آتاسی " کيمي قلمه وئريب، اونون معلوماتلاری اساسيندا خريطه لر جيزديلار....
آذربایجان ادبیاتینین گؤرکملی سؤیچوسو(شاعیری) ممد آراز( ممد ایبراهیم اوو) 1933- جو ایل اوکتیابرین 14- ده ناخچیوانین شاهبوز رایونونون نورس کندینده آنادان اولور. او دوغما کندینده اورتا اوخولو بیتیردیکدن سونرا آذربایجانین پئداقوژی اینستیتوتوندا ائییتیم (تحصیل) آلیر.
ممد آراز 1952- جی ایلدن اؤز یارادیجیلیغینی باشلاییر. اونون ایلک سؤیو (شعری) آذربایجان درگیسینده باسیلیر....
تورک پیرامیتلری
کؤچوروب، دوزنله ین: محمدرضا خیری فام
چینین شاآنشی بؤلگه سینین مرکزی اولان شیان شهرینین 100 کیلومئتره لییینده یوزه یاخین پیرامیت(هرم) واردیر. آغ پیرامیت آدلانان بونلاردان بیریسینین یوکسکلییی 300 مئتره دیر....
چال آشیق
محمدرضا خیری فام
چال آشیق، چال! چال اورییم پارتلادی، چال! آغریلاریمیزی، آجیلاریمیزی، نیسگیللریمیزی چال! چال آشیق! ساریلمامیش یارالار، ساغالمامیش آغریلار سؤیلمکله بیترمی؟ دئمکله قورتارارمی؟ چال آشیغیم ....
گولوستان موقاویله سی
محمدرضا خیری فام
چوخلارین دوشوندویونون تام ترسینه گولوستان و تورکمنچای موقاویله لرینده قوتسال تورپاقلاریمیز روسلارا پای وئریلمه دی. بلکه قانلی دؤیوشلردن سونرا چوخلو ندنلره گؤره روسلار ساواشی قازانیب، بیز توپراقلاریمیزی ایتیردیک....
کاستی های بهره برداری از کتابهای درسی ایران در آموزش کودکان غیرفارسی زبان
مینو امیرقاسمی
ایران را از نظر ترکیب اقوام مختلف و زبانها و لهجه های گوناگون، می توان جزو یکی از غنی ترین سرزمین ها دانست. چنین تنوع قومی و زبانی، هیچ گاه وحدت ملی آن را خدشه دار نکرده، مگر این که تغییراتی در مرزهای سیاسی آن صورت گرفته باشد ....
قاچاق نبی
توپلایان: محمدرضا خیری فام
فتحعلی شاه زامانینندا اولان گولوستان و تورکمنچای موقاویله لریندن سونرا آذربایجان پارچالانیر. بئله لیکله آرازین قوزئیینده اولان توپراقلار قوزئی آییسینین(روسلارین)جایناغینا دوشور.آمما آذربایجانلی لار روس حاکمیتینی ایسته مه دیکلرینه گؤره روسلارا باش ایمه ییب، اونلارا قارشی دورورلار...
رمز و اسطوره در فرهنگ شفاهي آذربايجان
اسطوره كه بازتاب تفكر انسان درباره ی هستی و جهان است با بن مايه های افسانه اي و با بادبان هاي برافراشته ی خيال، سفري به مافوق الطبيعه را با گريز از واقعيت پی می گيرد كه در آن تصويری از اخلاق ودين رابازندگی و ماهيت آن پيوند مي زند. اسطوره با ريشه در زبان، سيال گونه عصرها را در می نوردد و با همه ی سحرانگيزی اش، تاريخ را متبلور ساخته و سرمشقی راستين برای رفتار انسان می شود. رفتاری كه در جوامع نوين نمودی پر رمز و راز دارد و فهم مضاميناسطوره ای آن به دشواری امكان پذير است....
اوشاقلار فولکلورو
محمدرضا خیری فام
اوشاق فولکلورو زنگین و ائنگین تورک فولکلورونون بؤیوک بیر بؤلومو اولاراق اؤزونه اؤزل اؤزللیکلری واردیر. اوشاق فولکلورو آنلام و قاورام ( معنا و مفهوم ) باخیمیندان قولای ( ساده )، اؤیردیجی و ایلنجه لی اولور. اوشاقلارا عایید اولان فولکلوروموزون بیر بؤلومونو بؤیوکلر، بیر سیراسینی ایسه اوشاقلار اؤزلری یارادیب یا یارادیرلار. فولکلوروموزون بو بؤلومو ده مادی و معنوی بؤلوملره بؤلونور. اویناتمالی لار، چاخچاخا (شیکشیکی)، قولچاق، مازالاق و یوگورک کیمی نسنه لر مادی فولکلور ساییلیرلار آنجاق معنوی اوشاق فولکلوروموز مادی اوشاق فولکلوروموزدان قات -قات زنگین دیر....
قوم تپه یوخ اولماق تهلوکه سینده
تبریزین 35 کیلومئترلییینده، تبریز- صوفیان جاداسینین یاخینلیغیندا ایکی قوم تپه واردیر. بیرینجیسی آدیندان دا بللی اولان کیمی، قوم تپه سیدیر. ایکینجیسی ایسه همین تپه دن آدینی آلان 539 نفر نفوسو اولان بیر کنددیر. بو یازیدا بیرینجی قوم تپه دن سؤز گئدیر....


text:
Polyphony گلیشدیریچی تیمی و سونی،Gran Trusimoگئیمین یایینلایانی ، رسمی اولاراق بو اویونون آلتینجی ورژنین تایید ائدهرک ، بو یئنی نسخهنین اوستونده ایشلمکزوروندا اولماقلارینی بیلدیردیلر ، بو گئیم،اؤزللیک له پلی استیشن ۳ کونسولو اوچون حاضیرلانیر. یئنی اوتوموبیللر ،یؤن و یوللار، بو گئیمین یئنی ورژنینه اکلهنیب،توپلامدا بو ورژن، ۱۲۰۰اوتوموبیل و ۳۰۰ یؤنده یولا و بیر مودرن گرافیکی موتورا قولانیلماسی گؤزلهنیر! Polyphony Digitalتیمی ... دوامی نی اوخو »
ائتیکت آرشیوی: سونی
اکسپریا ZR، سو کئچیرمهز موبایل!
سونی اکسپریا ZR، سو کئچیرمهز بیر موبایل اولاراق؛ ۱۳مگاپیکسللی،کامئراسیلا، سو آلتیندا، یوخاری کئیفیتله شکیل و فیلم چکمک ایمکانی وار.سونی اکسپریا ضد آر؛۱٫۵مئتیر، سو درینلییینده،۳۰ دقیقهیه دک چالیشما یئتهنهیی وار دیر. بو جئب تئلئفونو،۴٫۶ اینجی، گورونتو صفحهیه و NFC اؤزللیگینه صاحیبدیر،بو عاقیللی موبایل، آندروید ۴٫۱ ایشلهتیم سیستئمینه قوللانیب. سونی شیرکتی، Opticontrast OLED تئکنولوژی سینه قولاندیغی اوچون؛ گورونتو صفحهسی،ایشیق آلتیندا داها یاخشی ... دوامی نی اوخو »


text:
گونش سیستمی ایچینده بیر گؤی جیسیمینه و آی اوزئیینده بؤیوک بیر کراتئره اولوغ بی آدی وئریلدی
ماورءالنهر، بیلیم و معنویاتی عینی قازان ایچریسینده اریتمیش، تورک-اسلام و بیلیم تاریخی باخیمیندان چوخ اؤزل بیر جغرافیا.
طبدن ریاضیاتا، جغرافیادان آسترونومییه بیر چوخ ساحهده بیلیم تاریخینه یؤن وئرن شخصیتلر بو جغرافیادا یئتیشدی. اولوغ بی عدالتلی بیر حؤکمدار و بؤیوک بیر گؤیبیلیمچی ایدی. داها اوشاقلیق ایللرینده گؤنلونو گؤیاوزونون ایشیلتیسینا قاپدیرانلارداندی. بو ایشیلتیلی عالمین سیرلرینی چؤزمک اوچون سمرقندده زامانین ان بؤیوک گؤزلمائوینی/رصدخاناسینی تیکدیردی.
بو گؤزلمائوی چیلپاق گؤزله گؤی جیسیملرینین حرکتلرینی گؤزلملهیهجک شکیلده حاضرلاندی. گؤزلمائویندهکی علمی فعالیتلر زامانلا اینسانلیغا گؤیاوزونون قاپیلارینی آرالامایا باشلادی. رصدخانا سایهسینده میندن چوخ اولدوزون کووردیناتلاری/مختصاتی حسابلاندی. دؤنمین ان قابساملی گؤیاوزو خریطهسی یارادیلدی. دونیانین گونش اطرافینداکی یولچولوغو، عطارد، ونوس و مریخین حرکتلری هارداسا خطاسیز حسابلاندی. آسترونومی حسابلامالارینین تملینی اولوشدوران تریگونومتری/مثلثات رصدخانا ایشلری سایهسینده بو گونکو درینلیگینی قازاندی.
اولوغ بیین چالیشمالارینی قلمه آلدیغی کیتابی بیر چوخ دیله چئوریلدی. عصرلرجه آسترونومیک چالیشمالارا یؤن وئرن بیر باش کیتابی اولاراق ایستیفاده ائدیلدی.
بیلیم دونیاسی اولوغ بیین بو قاتقیلارینی اونوتمادی. گونش سیستمی ایچینده بیر گؤی جیسیمینه و آی اوزئیینده بؤیوک بیر کراتئره اولوغ بی آدی وئریلدی.
بو گون موزهیه چئوریلن رصدخانا هر ایل مینلرجه توریست طرفیندن حیرانلیقلا گزیلیر.
*کراتئر: یئر، آی و باشقا گؤی جیسیملری اوزئیینده اولوشان چوخور. یانارداغ آغزی کراتری، دوشن کیچیک گؤی جیسیملری سببی ایله اولوشان ضربه کراتری و…
قایناق: ت.ر.ت تورکی


text:
یاشاسین تیراختور
یاسایسن گسترش
یا شاسین دوشونجه لی اینسان آقای زنوزی
یاشاسین گسترش ایشالله چوخ گوزل نتیجه آلار و مس اومودون الدن ورر و روحیه سیز و الی بوش گدر
آذربایجان تیملری فرق ائلمز رهلری
یاشاسین گسترش
اینشالله تیراختوردا الی دولی گله
جاننان اوینادیلار، تشکرلر و تبریکلر
والله منیم آنام توپدان باشی چیخماز امان دونن منه دییرکی بیز یاخچی اوینوروخ یا اولار پیس اوینولار
گسترشین اویونچولاری بیلسین کی هامی اولارین تعصبینن میداندا اویونارین گورور
بیلیرم بیر گون آزربایجان تیملری سنن گوزل یرلره و اوجا لارا یتیشجاخ
آقا ب نیه رسول خطیبی استغفا سینان هیساد سایتا قویمامیسیز
اطلاع رسانی سایت چوخ ضعیفدی یا خبرلری بایکون ائلیسیز یا اعتراض لوطفا علتین دیین
***پاسخ***
متاسافانه مربوط به سایبری نمی شود. اخبار سایت بیشتر از طریق روابط عمومی تغذیه می شود و ...
بیر عوموردن سورا بیزده اروپایی مدل توپا تاماشا ائلیه جاخ


text:
یازان : محمدرضا کریمی
مولانا
همتی انگورانی، آذربایجان ادبیاتینین گؤرکملی و عارف شاعرلریندندیر کی
اونونجو یوز ایلده یازیب- یارادیب و جانینی اؤز اینام و عقیدهسی یولوندا
قویوبدور. همتینین یاشاییشی حاققیندا معلومات الده یوخدور. اونون حتی
آدینین نه اولدوغو، هاچان دونیایا گلمیش، هاچان شهید اولدوغونو دا
بیلمهییریک. آنجاق الیمیزده اولان شعرلری اساسیندا دانیشا بیلهریک.
آدینین اوّلینده «مولانا» لقبی بیزه ایناندیریر کی شاعر بؤیوک مفکورهلی و
بیلگین بیر ذات اولاراق، چوخلو مریدلری واریمیش کی اونلارین مولاسی اولموش
و اونا اقتدا ائدهرمیشلر. ایکینجی سؤز بودور کی آدینین سونوندا گلن
«انگورانی» شاعرین انگوراندان عرصهیه گلدیگینی آندیریر. اوچونجو . . .
[ادامه مطلب ...]


text:
* پارلاق گلجه یه گون آیدین
یاز ﮔﯙﻨﯙ... هاوا سووق...!
شاختا کسیر...! سووقدان دیلیم آغزیمدا دولانمیر.
اللریم هاوا بوزلوقوندان آنام ﻫﺅردﯙﮔﯙ الجک ایچینده توتوب !!!
سووقدان بولاغ طبعیمده بوزلویوب... گاهدان قایناییب آخدوقجا
گنه بوزا دونور...
بیر شارکی بولاغ طبعیمده قایناییب ،جوشماق ایستر...
نچه بیر ﺘﯙﻤﯙش اوۉجوما هویخورورام، باشلورام یازغومو
ﺒﺋله یازماغا :
" اوزون بیر یول ... دومان ایچره ایتمیش بیر قارانلیق ﮔﺋجه."
اﺅزﯙم بیر دومان!
دومانلی بیر یوللار...بیر قارانتی و ایتگینلی یوللا ردا گادوم آتورام،
گادوم آتدوقجا ،دومان دومان قۉووشور و قارانلیقلاریلا قول_بویون
اولور تا منی پارلاق گله جه ییمدن یول آزدیرالار ...
ﮔﺅزلریم بو قارانلیق ﮔﺋجه ده بیر اینجه جه ، ایشیللی ین ایشیق
دالینجا دولانیر تاپمیر!
تک بیر ایشیق وار، اودا اﯙره گیمده ، کی قویمور یولوندان آزام ...
اﺋله بو ایشیق ممره سیندن ، آیدینلی ﮔﯙنلر سنه و پارلاق ﮔﯙنلر
اﺅزومه ﮔﺅرﯙرم .
اﺅزومو بیر داردا قالمیش آسلان کیمی، قارتال کیمی ، دوستاق لار
بوجاقاسیندا آسیلی ﮔﺅرﯙرم کی هله ﮔﺅزﯙم دوستاق پاجاسیندان
بیر ایشیقلیق یولو، اوموشدو وار...
آنجاق سنی ده ﮔﺅرﯙرم ، ﮔﯙن بو ﮔﯙن بوی آتیب، بویون آیداندا آشیب
و آیدا اولماقدان ﮔﯙنشه چاتیب...
ﺘﺋللرین ﮔﯙنش ساچاقلاری تک بوتون شافاق لاردا ﺴﯣرولموش و
ﺘﯙم حایاتا ایشیقلیق نعمتی یارادمیش .
ﮔﯙنلر، آیلار ، ایللر گچیر من هله ده ﮔﯣزﯙم دوستاق پاجاسیندان
آسیلی قالیب و ﺘﺋللرین قیبریم قیبریم گوز_ قاشیم اوسته اوزانیب،
داهی هچ بیر یانی ﮔﺅرﻤﯙرم.
بیر آندا ﮔﺅزلریمه بیر زاد تانیش گلیر! هیه تانیشدیر...
بیر قوجاق ﺘﺋللریندن سوﯣرولموش ، ﮔﺅنش ساچاقلاری تک ،
پاجادان ، ﺘﺋللریم دالیندا بیتمیش، گوزومه ساتاشیب و ساتاشدیقجا
قاماشوب و قاماشدوقجک " دومان" اولماقدان " آیازا" دﺅﻨﯙرم و
آیازلیقدا آزادلیق موشتولوقو ﮔﺅرﯙرم...
ﺴﺋووینجکدن آغزیمدا اﺅز اﺅزﯙمله ﺒﺋله دانیشیرام :
" ﮔﺅزﯙن آیدین ... ﮔﺅزﯙن آیدین..."
بو ﮔﯙن او یول ﮔﺅزله دیگیم ﮔﯙندﯙر، " پارلاق گون " ...
تقدیم اولسون عزیز امکداشیما
شارکی چی : "دومان قاراﮔﺅزﻟﯙ_درگزین"
+
نوشته شده توسط کرووسلو در چهارشنبه دوم آذر 1390 و ساعت
22:14 |


text:
بیرجاوان ،اینجه ، نزاكتلی ،آغا !
آخشام اوستی
تكیدی گیردی باغا !
بییرقودوخ گؤردو دیشی چوخ
بالاجا
باغلاییبلار اونو باغدا آغا
جا !
غالب اولد و اونا شهوت اوزامان !
قودوقه وئرمه دی فرصت او
جاوان !
قورخمادی عاقبت ِ شهوت دن !
قاچماییبدیر او جاوان ذلت دن !
خواراولار شك ائله مه ،وای حالینا
گتسه هر كیمسه كی شهوت دالینا !
سئوینیب باخدی سولا،باخدی ساغا !
دگمیور باغدا گؤروب سس قولاغا !
اؤز یانیندا د ئدی :« گوجلو ،آقا من !
قودوقی قوی سالیم اوستورماقا من »!
گؤوه نیردی اؤیالانچی اؤزونه
فلكین بارماقی باتدی گؤزونه !
چونكی آلچاق بویودو اؤل هرزه!
قودوقی چكدی گتیردی مرزه !!
الغرض یاد ائله دی اؤز یارینی !
آشاغی چكدی بیر آز شالوارینی
!
مرزین اوستونده دایاندی قمیشه
قودوقی ناز ائله ییب چكدی ایشه !
بیلمه ییردی كی بال اولماز آری سیز !
یاشاماز كؤهنه زامانه قاری سیز !
ناگهان چاتدی گویه ناله سسی !
قیشقیریب الده آغاج باغ یئیه سی :
«آی كؤپك سؤیله نه ایش دیرگورورم »
قودوقی سؤیله دی: ناز ایلیورم!
دئدی : «بیرذر ّه اوتان آی جاكش !
خواب ِغفت دن اویان آی جاكش !
دی سن آی كندیمیزین رسواسی !
كی بو دور ناز ائله مك معناسی »؟!!
ای جاوان بو فلك هرزه صفت !
قویماز ائششك .....سن ،چوخ راحت !
معنای بعضی از لغات : جاوان : جوان / اینجه : لاغر / سئوینیب : شاد شد / سول : چپ / ساغ : راست / گؤوه نیردی : مطمئن بود ،اعتمادداشت / آلچاق بوی : كوتاه قد / اؤل : آن /قمیش : نی / بال : عسل / آری : زنبور /سؤیله دی : گفت / اوتان :خجالت بكش
ترجمه ی شعررا در ادامه ی مطلب بخوانید .
ادامه مطلب
نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


text:
سلام
نئچه آیدان سونرا تزهدن فورصت الدیم عزیز باجیمین بایاتیلار وئبلاقینا باش وروپ یولداشلاری یوخلویام. درس باشیمی قاریشدیرمیشدیر فوصت تاپبیردیم که بایاتی یئغیشدیریپ یازام. نوروز بایرامی باهانا اولدور که من بیرده عزیز دوستلاری یاد ادیپ بیر نئچه خط قرلدم. اوغورلو بایرامینیز اولسون یاشیاسینیز.
یئنی ائلینیز اوغورلو اولسون.
عاشيق گلير سازي وار،
غمزه سي وار نازي وار،
هر باهارين بير قيشي،
هر قيشين بير يازي وار.
بايراميدى ، گئجه قوشى اوخوردى
آداخلى قيز ، بيگ جوْرابى توْخوردى
هركس شالين بير باجادان سوْخوردى
آى نه گؤزل قايدادى شال ساللاماق !
بيگ شالينا بايرامليغين باغلاماق !
(شهریار)
بايرام اوْلوب ، قيزيل پالچيق اَزَللر
ناققيش ووروب ، اوتاقلارى بَزَللر
طاخچالارا دوْزمه لرى دوْزللر
قيز-گلينين فندقچاسى ، حناسى
هَوَسله نر آناسى ، قايناناسى
(شهریار)
نوْروز على خرمنده وَل سوْرردى
گاهدان يئنوب ، كوْلشلرى كوْرردى
داغدان دا بير چوْبان ايتى هوْرردى
اوندا ، گؤردن ، اولاخ اياخ ساخلادى
داغا باخيب ، قولاخلارين شاخلادى
باكى چى نين سؤزى ، سوْوى ، كاغيذى
اينكلرين بولاماسى ، آغوزى
چرشنبه نين گيردكانى ، مويزى
قيزلار دييه ر : « آتيل ماتيل چرشنبه
آينا تكين بختيم آچيل چرشنبه »


text:
دئدی:بیجا یئره عشقیمده فغان ائیله میسن!
دئدیم:انصاف ائله،اینجیتمه منی،عاشیقینم،
دئدی:گئت،سیرریمی دونیایا عیان ائیله میسن!
دئدیم:- آغلاتما منی سرو بویون شوقونده،
دئدی:گوز یاشینی بیهوده روان ائیله میسن
دئدیم:- آخیر گوزه لیم،باغ و باهاریم سنسن،
دئدی:- سن عومرونو حسرتله خزان ائیله میسن.
دئدیم:- آز چکمه میشم گوزلرینین حسرتینی،
دئدی:- اوز کونلونو یئرسیز نیگران ائیله میسن.
دئدیم :عشقینده اسیرم،منه بس خیری نه دیر؟
دئدی:- اولده بو سئودادا زیان ائله میسن.
دئدیم:عشق اتشی نئیلر منه،قورخان دئییلم!
دئدی:-بیچاره یانارسان نه گمان ائیله میسن؟!
دئدیم:- ای گول،من ازلده نده گوزل عاشیقییم،
دئدی:- سن روحونو عشق ایله جاوان ائیله میسن.
دئدیم:- هر گون سر-کویوندا دولانماقدیر ایشیم،
دئدی:- واحد،نه گوزه ل یئرده مکان ائیله میسن!
سوْنرا سنسیز اؤز باشیما دوْلامباجی دوْلانمیشام!
كوچه – كوچه آغلامیشام، آجی – آجی دوْلانمیشام!
سوْنرا سنسیز، اللریمین كلهبچهسین آچانمادیم!
قوْل – قانادیم سینیق بیر دام بوْیو اوچانمادیم!
سوْنرا سنسیز ، گویهرچینلر قاطار-قاطار گلیب گئشدی!
سنسیزلیكده نئشتر اوْلوب اورهییمی دلیب گئشدی!
دئدین اولدوز گتیرمیشم! بیری منیم، بیری سنین!
من آغلادیم سنسیزلییه، سنده منه گولومسهدین!
دئدین دورسان بو یوْلدا چوْخ ! گوزلرینه دن دوشهجك!
من بولورهم سن گئدهن اوْ یوللارادا چن دوشهجك!
ایندی سنسیز دوستاقدا دا اللریمی باغلاییبلار!
سندهن دئییب هارای-هارای اورهییمی داغلاییبلار!
ایندی سنسیز دوْداقلانان سؤزلریمی اوتوزموشام!
چؤل – باجانی آختارمادان ! گؤزلریمی اوتوزموشام!
ایندی سنسیز! تكلیییمده ! اؤز-اؤزومه كئفلهنیرهم!
سوْنرا سن اوْل گئدهن یوْلدا! گاه دورورام – گاه انیرهم!
ایندی سنسیز! بوْغازیمدا بیر باغیرتی قالانیبدیر!
سن گئدهلی بیر اورهییم وارسا! اوْ دا اوْدلانیبدیر!
سوْنرا سنسیز! نئجه قالیم بو غم-كدهرلی دونیادا!
من اؤزومو چابمادایام! تیشهنی وئر بو فرهادا!
یالان دونیا
سنین بهرن یئین کیمدیر؟
کیمینکی سن؟ ییهن کیمدیر؟
سنه دوغرو دئین کیمدیر؟
یالان دونیا، یالان دونیا!
سنی فرزانه لر آتدی
قاپیب، دیوانه لر توتدی
کیمی آلدی، کیمی ساتدی
ساتان دونیا، آلان دونیا
آتی ازل داغا سالدیق
یورولدوقجا دالی قالدیق
آتی ساتدیق، اولاغ آلدیق
یهر اولدی پالان دونیا
بیری آینا ، بیری پاس دیر
بیری آیدین، بیری کاس دیر
گجه توی دور، گونوز یاس دیر
گول آچدیقجا، سولان دونیا
ایگیت ارین باشین یئیهن
گوجالار بوزباشین یئیهن
قبیرلرین داشین یئیهن
اءوزو یئنه قالان دونیا!
نه قاندین، کیم گول اکن دیر؟
کیم قیلیج تک قان توکن دیر؟
تیمور هله کوره کن دیر
چنگیز جانین، آلان دونیا
یامان قورقو! ییغیلایدین!
طوفانلاردا بوغولایدین!
نه اولایدی بیر داغیلایدین
بیزی درده سالان دنیا
چاتیب، سندن کوءچن کچدی
اجل جامین، ایچن کچدی
اولان اولدو، کئچن کئچدی
نه ایستردین اولان دونیا
بوغولایدین، دوغان یئرده
دوغوب خلقی بوغان یئرده
اوغول نعشین اوغان یئرده
آنا زولفون یولان دونیا
یارین بویون قوجاخلادیم یار آغلادی من آغلادیم
ییغیشدی قونشولار بوتون جار آغلادی من آغلادیم
طاریمدانار آغاشلاری منی گوروب دانشدیلار
بویومو زیتون اوخشادی نار آغلادی من آغلادیم
ائلیکه اسدی بیر خزان تالاندی گوللریم منیم
خبر چاتینجا بولبوله خار آغلادی من آغلادیم
اوره ک سوزون دیدیم تارا سیملر اولدی پارا پارا
یاواش یاواش سیزیللادی تار آغلادی من آغلادیم
دئیدیم کی حق منیمکیدی باشیمی چکدیلر دارا
طناب کسنده بوینومو دارآغلادی من آغلادیم
جعفریم بویوم بالا غم سینمده قا لاقالا
یار جانیمی آلا آلا یار آغلادی من آغلادیم


text:
سن آزربایجان سویله ،نچون آزر به جان اولدون
اونوتدون اوز درین دردین،آلان اولدون
چتین گونلرده ایرانین بلاسیندا ،یانان اولدون
وئریب ائولادینی ،اوزون یالقیز قالان اولدون
یاشیل یوردوم باهار ایکن،نه دن سولدون خزان اولدون
گئچن یوز ایلده یوزلر یول دویوشدون ،مین یارا گوردون
دایاندین ،سینمادین ،دوزدون ،وفا ائتدین ،جفا گوردون
کیمین چکدین بلاسین سن،همان یئردن بلا گوردون
سویولدون،پای بولوش اولدون،یاد اللرده تالان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
دویوشدون،دوشمنه غالیب گلیب مشروطه نی آلدین
قیز-اوغلان قهرمانلارلا،آدین دیلدن دیله سالدین
سونوندا یادلارا اویدون ،الی بوش چاره سیز قالدین
بوتون ایرانه باش اولدون،اوزون باش سیز قالان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
ایگید ((ستار)) یوین،قبری ،آیاق آلتیندا غوربت ده
آدی سردار ملی دور، ولی بوش سوزده صوحبت ده
وطن قوینوندا یاتسایدی ،یاشاردی اوج غیرت ده
ایناندین فیتنه کار یادی،اوزون قبرین قازان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
ائدیبدیر پای بولوش اوزگه یه،پایین اولوبدور چول
مین ایللر شاه اولساندا ،دیلین باغلی ،اولوبسان قول
نه یین یوخدور دئیم یوخدور ،قوی اولسون ائلرین یوخسول
دویوردون اوزگه لر قارنین ،((ائوین)) ده آجیاتان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
سن اوز فیکرینده اولسایدین ،بوگون بو گونده اولمازدین
وفاسیز اوزگه یه خاطیر ،اوزون مین درده سالمازدین
((کویر)) ین کندلری آباد،سن ویرانه قالمازدین
گلنده هر جا تیری ،بیرینجی سن نیشان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
غازان خانلار سراییدین ،قوجا شرقین چیراغیدین
نیظامیلر ،فضولیلر،هونر علمین اوجاقییدین
تمدنله ،ترقیله ،بیرینجی سن ایاغییدین
یادا وئردین کهر آتین،اوزون آخسار چاپان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
گووه ن ائولادینا آنجاق،اوزون قیل دردینه چاره
کونول وئرمه شکردیللی ،هر آن اویناشلی دیلداره
فیریلداقدیر دئیه هر نه،بوراخ گئتسین اوزو قاره
جانین قویدون سوزون اوسته ،بو یولدا ایمتحان اولدون
سن آزربایجان سویله نچون آزر به جان اولدون
پریشان سئوگیلی یوردوم،سنه قوربان غریب جانیم
توکنمز وارلیغیم سن سن،سنینله وار آدیم سانیم
اوزون چون بیر اوزون گوستر،دیریلسین شوهرتیم شانیم
گلیب دیر آزاد لیغین عطری،او گون کی سن عیان اولدون
سن آزربایجان بیرده بو خئیر ایشده گومان اولدون


text:
سانکی اوزومله یاریشا چیخمیشام.لال دویغولاریم اوره گیمین بوزومتول هاواسیندا حبس اولونوب وبیر بولود تک دولوبدور.کاش بیر یاغمور
یاغاردی کاش بو اوچوق داخمانین باغلی پنجره لری آچیلیب اوره گیمی دیله گتیره یدی.
داریخمیشام کوهنه خاطیره لری بیرکولگه تک کاغیذلار اوزه رینده یازماقدان قارانلیق حاق سیزلیق لاردا بوم بوش یاشاماقدان تانیمادیغیم آددیم لارین سسینی ظولمت لی عذاب لاردا ائشیتمک دن یورولموشام آختاریرام آما نه؟
بیلمیرم ایشیقلی دوشونجه لریمده گئجه اولدوزلاری منیمله یولچو اولوب گلدیلر آما یاری یولدا اونلاری ایتیردیم.اوچماق ایسته ییردیم من چیخماغا تپه یوخ اوجا داغ ایسته ییردیم آما بو آرزولار یالنیز بیر گوجسوز گوج تک بیرآن منده یارانیب هامیدان اونجه اولورلر.
هه!نه آختاردیغیمی بیلمیرم. بلکه سئوینج بلکه دوشونجه لریم تک بیر ایشیق لی یول بلکه ده گونش!!!!! آما هاردان آختاردیغیمی بیلمیرم.اوجالماق اوجون گوجوم یوخ اوچماق اوچون قانادیم یوخ..کاش هئچ اولماسا هارای چکمیه گوجوم اولسایدی
کیمه یازدیغیمی بیلمیرم یالنیز یازماق ایسته ییرم بیر دولو بولود تک یاغماق ایسته ییرم. بلکه اوخویانین بیری منیم یاغیش لاریمین آلتیندا ایسلانیب اوره گینین چیرکین لییی تمیزلنه. بلکه بیرینین اود توتدوغو کونلو سونوب سرین لیکده یادا یاز هاوالاردا یاشامین دادین بیله
چوخ چتیندیر بولاق باشیندا سرین سولارین آخیب شاققیلداماسینا گوز تیکیب دنیز قیراغیندا اوتوروب دالغالارین سسی ایله اوز گورلویو دوشونه سن آمما سوسوزلوقدان یانیب یاخیلاسان!!! بیر قورخو دوشوب اوره گیمه سانکی اوچوروملار آلتیندا قالیب چیخا بیلمیرم هارای چکمه ک ایسته ییرم چیغیرماق ایسته ییرم بلکه ده بیر یولدان کئچن اولا گوز یاشلاریمی گوره بو یاشلار آغری دان دئییل.حاق سیزلیق لاری داشییا بیلمه دیییم اوچون دور
نه جور اولدو؟! داغین باشینا چیخمامیش یئرین آلتینا اندیم!!اوچمامیش ییخیلدیم!! قلمین آغیرلیغی نه قدر دیرکی توتا بیلمه ییرم؟هاچان گونش دوغولاجاق؟؟بلکه ده گونش وار من گورمورم!!!!کاش اوره گیمده بیر اینقیلاب اولاردی دامارلاریمین گوجونه اینانیرام بیر گون اولاجاق بیری سسیمی ائشیدیب قورو دوداقلاریمدا تبسسوم یاراداجاق
یانیقلی نغمه لریم سئودالی و عیدالت لی ماهنی لارا چئویریب اوچون ائعتیراظلارین آلتیندا توکولن قان لاریمی قایتاراجاق...
توپراق آلتیندا ایتیلیب گوموله ن خاطیره لریمی تاپیب منه گوستریب آلوولو اوجاقلاری سوندره جک کوزوده یئرده قالمایاجاق اونون یئرینه شاق_هاشاق سولار منیم اولاجاق.بو ایمداد آددیم لارینین سسینی تانیییب گلجه یینه گووه نیرم
اوندادیر کی اوزومله باریشیرام.عیدالت لی بیر دونیادا یاشاماغی اوز حاققیم بیلیرم و بونون اوچون داوام ائدیرم.داوام اوچون گوجومه اینانیرام.یولومون سونوندا ایشیقی گورورم بو ایشیق منیم و خالقیمین طبیعی حاققیدیر.
بو قارانلیق گونلردن سونرا البت گونش دوغاجاق
عیدالت دوغاجاق عیدالت دوغاجاق آنجاق.......


text:
اویان نیوز:
قوزئی عراق بولگهسل رهبرلیگی، جیحاندا توپلانان ایکی میلیون بوشکا نفت اوچون مناقصه گئچیریلهجک.
قوزئی عراق بولگهسل رهبرلیگی مسئولاری، عراق مرکزی حکومتینین اعتراضینا باخمایاراق ژانویه آیینین اولیندن اعتباراً نفتین جیحان شهرینه پمپالاندیغینی بیلدیریبلر.
بولگهسل رهبرلیگین طبیعی ثرولر ناظیرلیگی جیحاندا توپلانان ۲ میلیون بشکا نفت اوچون مناقصه گئچیریلهجکلرینی بیلدیریب.
بو مقدارین فوریه آیندا ۴ میلیون، مارت آییندا ۶ میلیون و دسامبردا آییندا ایسه ۱۲ میلیون بشکایا چیخاریلماسی گؤزلنیلیر.
ت ر ت تورکی


text:
ادبی-azərbayçan
پویئما-تورکولوژی-شعر تورکی-معرفی مناطق دیدنی
اجاق کندی
اجاق کندی ، مئشه پارانین ودیزمار
ماحالینین آراسیندا یئرلشیر آمما مئشه پارا کند لریندن حسابلانیر کئچمیش تقسیمات
دا دیزمار کندلریندن ایدی .دیش گدییی
، دینه ور (شيخ محمد دينوري نين كندي)، تیروان، تیویل،مرداناغام، چای کندی ایله هم کووشن دی یام یاشیل مئشه لی علی بولاغی کسیب باشین اوستون اولی سال داغی ایگیت کوراوغلودان قوچاق نبی دن اورگنیب اولوبدی دلی سال داغی چوله بزک وئریر آل الوان لاله قیرمیزی یاناخدا ،باخ قارا خاله قایالاردا نغمه چالیر شلاله داشلاردان سوزولور بالی سال داغی هر سحر قایالار بورونور چنه قیزیل تارلالاری تئز دولور دنه آپاریر دویقولار سنی کئچه نه اویادیر یوخودان یئلی سال داغی بولبولون دیلینده بسته لنیب دی جنت دن قیریلیب یئره یئنیب دی حمیدالهام آلیب بیل بینیب دی اؤتر چاغلار سولمازگولی سال داغی سال داغینین زیروه سینده گوزل منظره(داشین آراسیندا بیتمیش آغاج)
ادامه مطلب
ادامه مطلب
اجاق کندی
اجاق کندی ، مئشه پارانین ودیزمار ماحالینین آراسیندا یئرلشیر آمما مئشه پارا کند لریندن حسابلانیر کئچمیش تقسیمات دا دیزمار کندلریندن ایدی .دیش گدییی ،
دینه ور (شيخ محمد دينوري نين كندي)، تیروان، تیویل،مرداناغام، چای کندی ایله هم کووشن دی
یام یاشیل مئشه لی علی بولاغی
کسیب باشین اوستون اولی سال داغی
ایگیت کوراوغلودان قوچاق نبی دن
اورگنیب اولوبدی دلی سال داغی
چوله بزک وئریر آل الوان لاله
قیرمیزی یاناخدا ،باخ قارا خاله
قایالاردا نغمه چالیر شلاله
داشلاردان سوزولور بالی سال داغی
هر سحر قایالار بورونور چنه
قیزیل تارلالاری تئز دولور دنه
آپاریر دویقولار سنی کئچه نه
اویادیر یوخودان یئلی سال داغی
بولبولون دیلینده بسته لنیب دی
جنت دن قیریلیب یئره یئنیب دی
حمیدالهام آلیب بیل بینیب دی
اؤتر چاغلار سولمازگولی سال داغی
سال داغینین زیروه سینده گوزل منظره(داشین آراسیندا بیتمیش آغاج)


text:
گوهرشاد مسجیدی
بیرنجی عظمتلی و بویوک تیموری دوره سینین عابیده و تاریخی اثرلرینن ساییلیر.،گوهرشاد مسجیدی امام رضا حرمینین گونئی قیسمتینده یئرلشیب بو بینانین 2855 متر مربع و 6048 متر مربع یئر بیناسی ایله ، 4 ایوان ، 7 شبستانی وار گوهرشاد خانم ،شاهرخ میرزا تیموری نین کادینی 821 اینجی ه.قمری ایل ده بو مسجیدی بینا ائدیب تیموری امپراطورلوقی بویوک تورک امپراطورلوق لارینان ساییلیر مسجدین تئزیناتیندا گوهرشاد خانیمین اوغلو بایسنغر میرزا گوزل و دئیرلی شاه اثرلری یارالدیب بو مسجید قوام الدین شیرازی الیله برپا اولوب و اونون آدی مسجیدین بایسنغر کتیبه سینده مقصوره ایوانیندا گورونور بو ایوان 500 متر مربع یئری اشغال ائدیب و 37 متر ائنی و 25 متر اوجالیقی دیر گونبزین رنگی گوی فیروزه رنگی دیر و اونون اوجالیقی 41 متیر دی گونبزین ایکی پوشش آراسی 10 متیر اوجالقی وار ایوانین ایکی طرفینده بیر میناره 43 متر کف دن دوزئلیب ،اونون بویوک و عظمتینی چوخالدیر مسجیدین محرابی مرمر داش ایله و سون درجه تزئینات ایله (مقرنس ، کنده کاری ، کتیبه ) او دورانین هنر صنعتینین مئلیفی دیر[1]
قایناق[redaktə]
- ↑ در این قطعه از بهشت - معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی استان قدس رضوی - 1390 مشهد - آسمان گرافیک - صفحه 93


text:
تبیلیسی
تبیلیسی گورجوستانین پایتاختی، قافقازین موهوم صنایه، مدنیییت و عئلم مرکزلریندن بیریدیر. اولکهنین شرق حیسسهسینده، کور چایینین هر ایکی ساهیلینده، ۴۰۶-۵۲۲ مئتر هوندورلوکده، تیفلیس چوککلیگینده یئرلشیر.
شهر ۲۴۴ کوادرات کیلومئتر اراضیده یاییلمیشدیر. «تبیلیسی» توپونیمینین حرفی معناسی قدیم گورجو دیلینده «ایستیسو» آنلامینا گلیر. تاریخی قایناقلارا گور، شهر ائرامیزین بئش عصرینده گورجو سرکردهسی واختانق قورقاسالی طرفیندن سالینمیشدیر.
۲۰۰۶-جی ایلین اوولینه اولان معلوماتا گوره، اهالیسینین سایی ۱،۱۰۳،۳00 نفر و یا گورجوستانین جمعی اهالیسینین ۲۵،۱%-نی تشکیل ائدیر. اهالیسینین تقریبن ۸۰%-ه قدری ائتنیک گورجولردن عیبارتدیر. حاضیردا شهرده سایجا ۳-جو ان چوخسایلی ائتنیک قروپ سایلاری ۱۸ مینه چاتان آذربایجانلیلاردیر.
تبیلیسی ایقتیصادی باخیمدان حاضیردا گورجوستانین ان اینکیشاف ائتمیش بولگهسی حساب اولونور. ۲۰۰۵-جی ایلده اولکهده ایستئهسال ائدیلمیش صنایه محصولونون ۳۵، ۴%-ای، تیکینتینین ۶۳، ۶%-ای بو شهرین پایینا دوشموش، فعالیییتده اولان موسسیسهلرین سای ائتیباریایله ۴۷، ۴%-ای بورادا جملشمیشدیر.
تبیلیسی گورجوستان رئسپوبلیکاسینین پایتاختی اولماقلا یاناشی، ایری صنایه، عئلم، مدنیییت و نقلییات مرکزیدیر. شهر ۸ رایونا بولونور. ایللیک اورتا تئمپئراتور یانوار آییندا ۰، ۵º س، اییول آییندا ۲۴، ۲º س اولور. ایللیک یاغینتینین میقداری ایسه ۵۶۸ مم-دیر.
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Tbilisi