text:
افغانستان حکومتی شمالی سمنگان ولایتیده موجود قینچلیک لرنی برطرف ایتیش بوگون کابلده ملی رواجلنتریش ناملی بیر کنفرانس اوتکزدی.
رسمیلرایسه مذکور یغینده سمنگان ولایتی نینگ برچه قینچلیک لرینی محاکمه ایتیب، امکانگه قدر یوللرنی قوریش همده بناسی بولمه گن مکتب لرگه بنا قوریش کبی ریجه لرنی عملگه آشریش وعده سینی بیرگن.
عینی حالده سمنگان حاکمی مذکور ولایت ده سمنت ایشلب چیقاره دیگن بیر فابریکه قوریلیشیدن خبربیردی، حاکم گه کوره بو فابریکه نینگ قوریش اوچون آذربایجان لیک ملی تجارلردن بیری بیلن کیلشوو بیتمی هم امضالنگن، اونگه کوره یقینده عملی ایشی باشله نیشی کوتیله دی.
بوحقده سمنگان حاکمی خیرالله انوش بیلن آلیب باریلگن صحبت نی تینگلنگ.


c: text/html

text:
آپرل ساواشی ارمنی جمعیتینده روسییایا و کوللکتیو تهلوکهسیزلیک موقاویلهسی تشکیلاتینا (کتمت) اولان اینامی سارسیدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو حاقدا پولیتولوق ائلخان شاهین اوغلو یازیب. سیاسی شرحچی قئید ائدیب کی، ارمنیستاندا کئچیریلهن سون رای سورغولاریندان بیری ده بونو ثبوت ائدیر:
«ایرواندا یئرلشهن رگیونال امکداشلیق و گلوباللاشما مرکزینین باشدا پایتاخت اولماقلا، ارمنیستانین موختلیف شهرلرینده ۹۰۰ رسپوندنت آراسیندا کئچیردیی سورغونون نتیجهلرینه گؤره، ۳۴ فایز روسییانی اوولکیتک ایستراتژی طرفداش سایارکن، ۳۰ فایز ایسه بونون عکسینی دوشونور. «روسییا ارمنیستانین تهلوکسیزلیینین تامین ائدیرمی» سوالینا وئریلهن جاوابداکی نیسبت ده میوسلوقدان خبر وئریر. ۲۵ فایز روسییانین ارمنیستانین تهلوکسیزلیینی تامین ائتدیینی، ۳۰ فایز ایسه عکسینی دوشونور».
پولیتولوق بیلدیریب کی، ارمنی لرین کتمت-یه اینامی آزالیب:
«سورغودا ایشتیراک ائدنلرین یالنیز ۳۱ فایزی آذربایجانلا محاربه باشلایاجاغی تقدیرده آدی چکیلهن تشکیلاتین ارمنیستانی قورویاجاغینی، ۶۳ فایز ایسه قورومایاجاغینی دئییب. ارمنیلره ان چوخ تأثیر ائدن اودور کی، روسییا ارمنیستانی ایستراتژی طرفداش آدلاندیردیغی حالدا آذربایجانا سلاح ساتیر. روسلارین «بو بیزنس لاییحهدیر، ایمتیناع ائده بیلمریک» جاوابی ارمنی لری داها چوخ مایوس ائدیر. ارمنی سئپاراتچیلاری واختیله آذربایجان تورپاقلارینی روسییا اوردوسو و کشفیاتی حسابینا ایشغال ائدیب، موسکوا آپرلده ده ۴ گوندن چوخ ساواشا ایمکان وئرمهدی، آنجاق روسلار ارمنیلری آذربایجان اوردوسونون راکت و اسنایپر آتشلریندن قوروماق فیکرینده دئییل. ارمنی سئپاراتچیلارینین یایدیقلاری سون رقملره گؤره، ایشغالچی ارمنیستان اوردوسونون ۲۰۱۷-ج ایلده ۶۰ ایتکیسی اولوب. بو هله آچیقلانان رقمدیر. «یوروجو محاربهیه» داوام!».

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تورکییهنین نه واختسا آوروپا بیرلیینه عضو اولوب-اولمایاجاغینی دئیه بیلمرم.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آوروپا کمیسییاسینین صدری ژان کلود یونکر دئییب.
«تورکییهنین عضولوک مسئلهسینین دایاندیریلماسی فیکرینده دئییلم. آنکارانی اصلاحاتلار کئچیرمهیه و آوروپایا یاخینلاشماغا راضی سالماق لازیمدیر. اما اگر تورکییهده اعدام جزاسی یئنیدن تطبیق اولونسا، بو، پروسسین سونو اولار»، - یونکر بیلدیریب.
قید ائدک کی، تورکییه اعدام جزاسینی ۲۰۰۴-جو ایلده آوروپا بیرلیینه عضولوک مذاکیرهلری عرفهسینده لغو ائتمیشدی. لاکین ۱۵ ایول حربی چئوریلیشه جهددن سونرا اعدام جزاسینین یئنیدن تطبیق اولونما احتیمالی ایله باغلی رسمیلرین دیلیندن آچیقلامالار وئریلیب.


text:
جمهور باشقانی ارطوغان ، صوسیال پایلاشیم سیتەسی تویتردن الكتریكلی یرلی اوطوموبیلە ایلیشكین پایلاشیمدە بولندی .
جمهور باشقانی رجب طیب ارطوغان ، الكتریكلی یرلی اوطوموبیلڭ ۲۰۲۱دە یولە چیقاجغنی بلیرتەرك ، بونڭ غیری صافی یورت ایچی حاصلەیە ( گ س ی ه ) ٥۰ میلیار آورو قاتقی صاغلایاجغڭی و تركیەنڭ پترول باغیملیلغنی آزالتاجغنی افادە ایتدی .
جمهور باشقانی ارطوغان ، صوسیال پایلاشیم سیتەسی تویتردن الكتریكلی یرلی اوطوموبیلە ایلیشكین پایلاشیمدە بولندی .
۲۰۲۱دە یوللرە چیقاجق اولان الكتریكلی یرلی اوطوموبیلمز ، غیری صافی یورت ایچی حاصلەیە ٥۰ میلیار آورو قاتقی صاغلایاجق ، پترول باغیملیلغمزی آزالتاجق . وقت یرلی اوطوموبیل وقتی . وقت تركیە وقتی . ” افادەلرینی قوللانان ارطوغان ، پایلاشیمندە الكتریكلی یرلی اوطوموبیل پروژەسنە ایلیشكین دتایلری ایچرن بر گورسلە دە یر ویردی .
ارطوغانڭ پایلاشدیغی گورسلدە ، تركیەنڭ اوطوموبیلنڭ اقونومی یە قاتقیلری شویلە صیرەلاندی :
” ۱۰۰ە یاقین یان سكتور گلیشەجك . بیلیشیم ، یازیلیم و دیژیتال تكنولوژیلری گلیشدیرەجك . پترولە باغیملیلغی آزالتاجق . عقللی سوروش سیستملری ایلە گلەجگڭ تكنولوژیلرینی یانسیتاجق . ”
تركیەنڭ اوطوموبیلنڭ ۲۰۲۱دە یوللردە اولاجغینڭ آلتی چیزیلن گورسلدە ، ” تركیەنڭ اوطوموبیلنڭ گ س ی ه یە قاتقیسنڭ ٥۰ میلیار آورو ، جاری آچیغە قاتقیسنڭ ٧ میلیار آورو ، استخدامە قاتقیسنڭ ۲۰ بیڭ ” اولاجغی بلیرتیلدی .
اوطوموتیو صنایع اخراجاتی ویریلرنڭ دە یر آلدیغی گورسلدە ۲۰۰۲دە ٤ ، ٨ میلیار طولار اولان اخراجاتڭ ٦ قات آرتیش گوسترەرك ۲۰۱٧دە ۲٨ ، ٥ میلیار طولارە اولاشدیغی ، اوطوموتیو صنایعندەكی ییللق أورتیمڭ دە ۲۰۰۲دە ۳٤٧ بیڭ عادت گرچكلشدیگی ، ۲۰۱٧دە ایسە ۱ میلیون ٦٩٦ بیڭە اولاشارق ٤ ، ٨ قات آرتیش گوستردیگی قید ایدیلدی .
آلینتی(aa)
https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/cumhurbaskani-erdogandan-yerli-otomobil-paylasimi/1173365


text:
تورکیه ده سونگی بیر هفته جریانیده آلیب باریلگن عملیاتلر بیلن تیگیشلی معلومات بیریلدی
تورکیه ده سونگی بیر هفته جریانیده آلیب باریلگن عملیاتلر بیلن تیگیشلی معلومات بیریلدی
سونگی بیر هفته دوامیده اویوشتیریلگن ایچکی خوفسیزلیک عملیاتلریده بولووچی ترور تشکیلاتی پی کاکا نینگ 4 نفر یوقاری مرتبه لی باشقرووچیسی توپلم 46 کیشی تروریست جنگریسی تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیریلدی.
ایچکی ایشلر وزیرلیگیدن بیریلگن بیاناتده، 27 اگست – 3 سپتامبر کونلری اورته سیده ایچکی خوفسیزلیک عملیاتلری بوییچه معلومات بیریلدی.
خوددی شو عملیاتلرده گی 46 کیشیدن 26 ته سی اولگن 8 ته سی تیریک اوشلنگن، 12 ته سی تسلیم بولگن.
باشقه تاماندن پی کاکا بیلن ارتباطی بولمیش 104، فتح الله چی ترور تشکیلاتی بیلن ارتباطی بولمیش 153 کیشی، داعش بیلن ارتباطی بولمیش 21 کیشی و چپگرا ترور تشکیلاتلری بیلن ارتباطی بولمیش 8 کیشی ایسه قولگه آلینگن.
ترور چیلیک تبلیغی آلیب بارووچی و نفرت سوزلری بولگن 274 اجتماعی ترماق بیلن تیگیشلی تیکشیروو باشله تیگن لیگی بیلدیریلدی.


text:
فیكون معنى الروایة: أنه إذا كان الذی یحسب لكم
نتیجهده روایتین معناسی [اوچونجو احتماللا] بو اولار: سیزه بیر سئری آرتیق حسابلاسالار و بیر سئری اسكیك، حسابلادیقلارینین عیبی یوخدور. هر نه چاتیرسا چاتسین. آما همیشه آرتیق اولورسا جایز دئییل. یوخسا آشاغیداكی یوللارلا حل اولونسون:
الف: ساتیجی هبه ائده و نئچه كیلوسونو باغیشلایا. (هبه، خارجی عینده اولار.)
ب: ساتیجی ثمنین بیر بؤلوموندن برائت ائده و دئیه كی ایستهمیرم. (ابراء، بورج و دینده اولار.)
ج: ایكی طرفین راضیلاشماسی ایله. بو تقدیرده كی بیرینجی نظری راضیلیقدان آسیلی بیلمهیك. (دئیَك كی اوردا استثنا ائدن ساتیجی و یا وكیلی دئییلدی بلكه) استثنا ائدن، عادت اوزو ایله یاغ مالكینین خبری اولمادان، دلّال ایدی.
هر حالدا (هر احتمال وئریلسه ده)
نظره گلیر كی متأخرلر ایچینده مشهور اولان، آرتیق-اسكیك اولماسینین احتمالی اولان مقداری، استثنا ائتمك اولار. چونكی اصل بئلهدیر كی: «مبیع اوندان آرتیق دئییل و ساتیجی مشترینین ثمندن اونا وئردیگیندن آرتیغا استحقاقی یوخدور». (20 كیلوجن بیر قوتودا آلما آلیریق. قوتوسونا ایكی كیلو چیخیریق. شك ائسك كی مبیع 18 كیلودور و یا آرتیق. اصل بودور كی مبیع 18 كیلودان آرتیق دئییل.) لاكن حال آشكار اولاندان سونرا، اصله عمل ائتمك، اونلارین حقّلرینی آرادان آپارماز. (یعنی سونرا چكیب گؤرسهلر اویان-بویاندیر حقّلرینی آلا بیلرلر.)
آما آرتیق-اسكیكلیگه یقین اولان حاللاردا، [بو آرتیق-اسكیكلیگی] اقتضا ائدن بیر عادت اولورسا، اونلارین بو عادته یقینلری اولدوغوندا، بیع اونون اوزرینده واقع اولار. (اونلارین ایكی شئیه یقینلری وار:1. استثنا ائتدیكلرینین حقیقی چكیدن آزلیغینا و یا چوخلوغونا. 2. بئله استثنا ائتمگین مرسوم بیر عادتین اولدوغونا.)
اولا بیلسین ایكی طرفین عادتی بیلمكلرینه مقیّد اولونماماسی، عادته جهلین اولماسی و یا عادتین اولماماسی، تقدیرده استثنا ائتمك جایز اولماسین مگر راضیلیقلا كی بو راضیلیق تأثیرینده حقّ، حقّ مالكیندن ساقط اولسون. بو راضیلاشما دا ایكی جور اولار:
الف: عقدین متنینده اونا توطئه ائدهلر مثلاً دئیهلر: «بو قابلارین ایچیندهكیلری هر رطلینی بیر درهمه سنه ساتدیم. بو شرطله كی هر قابا فلان رطل مقداری، استثنا اولسون». بو، حقیقتده قارشی طرفه هبهدیر.
ب: ذمهدن ساقط ائتمكه و یا عینی هبه ائتمكله، عقددن سونرا راضیلاشالار.
نصّلردن قطع-ی-نظر ائتمكله بونلار، نظرلرین هامیسیدیر.
آما نصّلری ملاحظه ائتمكله:
گووونیلیر روایت بایاق قید اولان حنّانین روایتیدیر. او روایتین نئچه ظاهری وار:
الف: بیر شئیین رسم و عادت اولماسی معتبردیر. بو ظهورو بوردان چیخاردیریق كی خاص مقدارین متعارف اولماسی اوندان ظاهر اولور.
ب: یقین اولا كی استثنا اولان مقدار، گؤز یوممالی میقداردان آرتیق دئییل. مظروفون هامیسینا گؤره، قابلارا استثنا اولان، گؤز یوممالی مقداردان چوخ اولمایا. (مثلاً 100 كیلولوق بوغدا ساتیریق و قابلارینا 3 كیلو استثنا ائدیریك. بو اوچ كیلونون، قابلارین حقیقی چكیسیندن چوخ اولماسینا، گؤز یومماق اولار.)
دئیهسن شیخ «النهایه» كتابیندا روایتدن بونو آنلاییب. اؤز مئتودو كیمی او كتابدا اونون مضمونونو تعبیر ائدیب. (شیخ طوسینین مئتودو بئله ایدی كی كتابلاریندا بیر روایته اشاره ائتسه ایدی اونون متنینی عیناً نقل ائدر و یا متنینه یاخین یازاردی.) روایتین ظاهری استثنانین جایز بیلمهسیدیر واقعاً.
فیكون معنى الروایة: أنه إذا كان الذی یحسب لكم زائدا مرة وناقصا اخرى، فلا بأس بما یحسب وإن بلغ ما بلغ، وإن زاد دائما، فلا یجوز إلا بهبة أو إبراء من الثمن أو مع التراضی، بناء على عدمتوقف الشق الأول علیه، ووقوع المحاسبة من السمسار بمقتضى العادة من غیر اطلاع صاحب الزیت.
وكیف كان، فالذی یقوى فی النظر، هو المشهور بین المتأخرین:
من جواز إندار ما یحتمل الزیادة والنقیصة، لأصالة عدم زیادة المبیع علیه وعدم استحقاق البائع أزید مما یعطیه المشتری من الثمن.
لكن العمل بالأصل لا یوجب ذهاب حق أحدهما عند انكشاف الحال.
وأما مع العلم بالزیادة أو النقیصة، فإن كان هنا عادة تقتضیه، كان العقد واقعا علیها مع علم المتبایعین بها.
ولعله مراد من لم یقید بالعلم.
ومع الجهل بها أو عدمها فلا یجوز إلا مع التراضی لسقوط حق من له الحق، سواء تواطئا على ذلك فی متن العقد، بأن قال: " بعتك ما فی هذه الظروف كل رطل بدرهم على أن یسقط لكل ظرف كذا " فهو هبة له، أو تراضیا علیه بعده بإسقاط من الذمة أو هبة للعین.
هذا كله مع قطع النظر عن النصوص، وأما مع ملاحظتها
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
قیزمار هاوادا ایشلهین اینسانلار اؤز صحتلرینه خصوصی دقت یئتیرملیدیرلر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ صحییه ناظرلیگی مطبوعات خیدمتینین امکداشی صفایه احمدووا گون وورمادان قورونماق اوچون نلر ائتمک لازیم اولدوغونو ایضاح ائدرکن دئییب.
او بیلدیریب کی، آچیق هاوایا چیخماغا مجبور اولمایان اینسانلار، اساساً ده خسته، اوشاق و یاشلیلار کؤلگهده دایانمالیدیرلار: "گونشلی هاوایا چیخدیقدا سو، گوندن قورویوجو اؤرتوک و چتیر گؤتورملیدیرلر. گونش آلتیندا ایشلهمهیه مجبور اینسانلار ایسه بئله هاوادا تئز-تئز کؤلگهده استراحت ائتمهلی، چوخلو سو ایچمهلی، گوندن قورونماق اوچون باش اؤرتوکلریندن ایستیفاده ائتملیدیرلر. حالینین پیسلشدیینی، باش آغریسی، باش گیجللهنمهسی حس ائتدیکده ایسه تئز حکیمه مراجعت ائتمک گرکدیر.
یانینیزدا بیرینین گونوورمادان ناراحات اولدوغونو گؤردوکده اونو کؤلگهیه چکمک و ایلکین یاردیم گؤسترمک لازیمدیر. حالی پیسلشن اینسانین هوشو یئریندهدیرسه، اونا سو ایچیرملی، سویو اوزونه، الینه و بوینونا چکمهلی، بدن تئمپراتورونو آشاغی سالمالیسیز. عینی زاماندا حکیم چاغیریلمالیدیر».
قید ائدک کی، ایول آیی باشلایاندان ۱۵ نفر گونوورما سببیندن حکیمه مراجعت ائدیب.


text:
- «حاجی کورسان، اؤلوسن، گئت ائوینده اول دا، ایستیسن قانین سالاسان مَم باشیما… ورثهنه دییَه دیریلدهسن؟»
مئیدانا یئتیشمهمیش، دایانیب باخیر. ائله فیر-فیرالارا زیللهنیبکی، گویا دونیانین هر هانسی بیر هنرینین شاهاثریدیر.
اوغرونجا قاپینی آچیب، بویلانیب، کوچهنین ساغ- سولونا باخیر. آتاسیندان خبر- اَتر یوخدور. آناسینین سسی گلیر.
«بالا گل گئت ایچری. سنه دئمهمیشم، بوحسوز، کوتسوز ائشییه چیخما. اؤسگورمهن خورزهیه دؤنسه، کیم سنی حکیملره دولاندیراجاخ؟ چرشنبه آخشامیدی، حاجی قویماز تئز گلسین. صاباح دایین گلر، دئیرم آپارار»
قاپینی ایشگیللهییب، کردیلرین ایچینده تللهنمیش قاری تپیکلهییر. رزین چکمهسی قار اوستونده یول- یول ایز بوراخیر. اؤسگوره- اؤسگوره مطبخه دوغرو گلیر. آناسینین الینده میس کفگیر، مطبخه کئچیر. اویسا قاپیدا دایانیب، دووارلارینی هیس باسمیس، یاری- قارانلیق مطبخه باخیر. مطبخین ایستی هاواسی اوزونه توخوندوقدا بورنونون لیلیغینی آخیندیریر. الینین دالیسیایلا بورنونو سیلیب، الینی شالوارینا چکیر. آناسی بئلینه دویونلهمیش چادیراسینین اوجویلا اونون الینی، سونرا دا بورنونو سیلیر. اویسا اوجاق اوستونده قاینایان دویونون اییسینی درین نفسله ایچینه چکیر.
- «تویوخ- پیللوو دی؟»
آناسیدان سس چیخمیر. اونون سسینی ائشیتمهمیش کیمی، اودوندان قورولموش اوجاغینین اوستونده قاینار قازانین باشیندا دایانیب، کفگیری قازاندا دولاندیریر. کردینین قیراغینا گئری دؤنوب، چکمهسینین اوجویلا قار قالاغیندا سیچان یوواسی بویدا بیر دلیک دئشیر. جانی گیزیلدهییر. حیطین قوزهئینده، پنجرهلری آغ پردهلرله اؤرتولموش تنهبینین قاباغیندا، آینا کیمی پاریلدایان بوزون اوستونده زویولداق گئدیر. گئنه آناسینین سسی گلیر: «بالا گل گِئچ ائوه، ائله اویوموز قالیب بو عزیز گونده سنی سینیخچیلارا دولاندیراخ»
بورنونو چکه- چکه اَل اوتاغینا ساری گئدیر. اوندان ایکی یاش کیچیک باجیسی پنجرهنین هئرهسینده ایکی گولدانین آراسیندا اوتوروب، بیر یؤنونده شمعدانی گولدانی، بیر یؤنونده عطیرشاهی، اوزونو پنجرهنین شوشهسینه دایاییب. شوشه دالیسیندا، باجیسینین یاستیلانمیش آغیز- بورنونا گولمهیی توتور. پیللهلری یوخاری قالخیب، ائیواندان ایچری گئچمهدن حیطدن اوزونو شوشهیه دایاییر. آغیز- بورنونا بوز یاپیشیر دئیهسن. باجیسی پنجره دالیسیندان گولور. آناسی گئنه ده مطباخین قاپیسینین آچیق تاییندان ائیوانا ساری بویلانیر: «بالا بیر قالاخ دا اودون آپار ایچری»
کیشی میخ کیمی مئیدانین اؤنونده دایانیب. قوللارینی ائله آچیب کی، دئیهسن مئیدانین بوتون فیرفیرالاری ایندی قاچیب اونون باغرینا گیرهجکلر. پیادا یولوندان کئچن ایکی جوان قیز کیشییه باخیب، گولوشورلر.
- «ائله بی آدم آهنیدی»
- «آدم آهنی یوخ، یورقانعلی»
- «ائلهبی یازیغی بوران آپاریر»
- «بویوح مامام دئییی بعضی کتتیلره یای- قیش فرق ائلهمز. قالین پالتار گییَللر.یایدا ایسسیدَن ساخلار، قیشدا سویوخدان»
- «آخی عَغیلی! بینین هاراسی کتتییه بنزیی؟»
- «کتتییه ده بنزهمهسه یورقانعلییه کی بنزیی. بویوح مامام دئییر کی یورقانعلی بی آزار یئکه پر بی دلی کیشیایدی. یایین جیزلاماسیندا دا یورقان کیمین پالتارین ایینیدن چیخاتمازدی. هله دئیی کی پوللارین دا تیکردی یورقان کیمین پالتارینا»
- «بَ حاماما گئدنده نئینردی؟»
قیزلار گوله- گوله مئیداننان اوزاقلاشیرلار. کیشی مئیدانین اورتاسیندا ستارین یاشیل فیرفیراسینا باخیر. ستارین فیرفیرالارینین واییلدیسینا اورهیی کئچر. اؤزونو اودا- کؤزه وورسایدی دا هئچ واخت دوزلتدییی فیرفیرالار اونون فیرفیرالاری کیمی واییلدامازدی.
معلیم: «بویون اوخودوغوموز درسی بیر دفعه اوزونن اوخویون. جینقیریز چیخماسین، اورهییزده اوخویون هااا. اون دقیقه گؤزلریمی یومورام. سورا هامیزدان بیر به بیر سوروشاجایام.»
ستار کیتابینین آراسینداکی یاشیل رنگلی کاغیذی اونا گؤستریب، گولور: «فیرفیرا کاغاذی…»
معللیم اللرینی یومورقلاییب، باشینی یوموروقلارینین اوستونه قویور. اویسا ستارین قولاغینا پیچیلداییر: «ایکی هفرح شارینان عوضلییخ؟»
ستار قاشلارینی یوخاری چکیب، اوووجونو آچیر. بیر جوت باشماق میخی ستارین اووجونون ایچینده دئیهسن اونون اوزونه گولور.
«سن ده بی وَرخ کیتابیننان جیر. ایکیمیزده دوزهدَخ»
کیتابینی آچیب بیرینجی صفحهسینی جیریر. صفحهنین بیر بوجاغیندان یاپیشیب، قاتلاییر. نئچه دفعه ایکی دیرناق آراسیندا کاغیذی اوتولهییر. مربعدن آرتیق قالان بؤلومو دیرناق آراسیندا اوتولهییب، آستاجا جیریر. مربع-نین ایکی بوجاغینی بیر بیرینه یاپیشدیرییب، الینی کاغیذین اوستونه چکیر. کاغیذین بوکولو یئری اوطولهنیب، خط دوشور. خطلری یارییاجان جیریر. بیر داها جیریلمامیش بوجاقلاری بیر- بیرینه یاپیشدیریب، یئنه ده الیایله کاغیذی اوطولهییب، خطلری یارییاجان جیریب، دؤرد بوجاغی بیر یئرده، کاغیذین اورتاسیندا بیر-بیرینه یاپیشدیریب: «میخی وئر» دئییر. ستار رنگلی کاغیذی جیریلماسین دئیه، آستا- آستا ایکی دیرناغینین آراسینا چکیر. ستار فیرفیرا دوزلتمک اوستاسیدیر، آمما هئچ واخت تلهسیک ایشینن آراسی یوخدور. ستار کاغیذلارین بوجاقلارینی اورتایا ییغمامیش، اویسا پرچمی مئیدانینین باشینداکی میداد سیلهنی دیشیایله قوپاردیب، میخی میدادین باشینا تاخیب، فیرفیراسین پوفلهییر. نارین- نارین گولور. ستار میخی فیرفیرانین اورتاسینا تاخاندا زنگ چالینیر. معلیم بیر گؤزو یومولو، بیر گؤزو آچیق باشینی قالدیریب، یئریندن قالخییب، کیلاسدان چیخار- چیخماز ایکیسی ده حیطه ساری قاچیرلار. قاچماقدا ستارینا آیاغینا چاتمیر. اونا گؤره ده ستارین فیرفیراسی بتردن واییلداییر. قاچا- قاچا اؤزونه ستارا یئتیریر. فیرفیراسی فیرلاندیقجا، واییلدیسی قالخدیقجا گولور. قوشا گَزهن اؤیرنجیلری ایتهلهییب، بیریئره ییغیشمیش اؤیرنجیلرین آراسیندان ووروب، چیخیر؛ حیطین یوخاری باشینا قاچیر. بیر آندا ناظیم قولوندان یاپیشیب، اونو قاچماقدان دایاندیریر: « اوغول او ندی الینده؟»
ناظیمین سسی ده هئیکلی کیمی هئیبتلی دیر. اورهیینه قورخو سالیر. رنگی بوزاریر. ستار فیرفیراسینی دالیسیندا گیزلهدیر.
«آ… هئش زات… فیرفیرادی. اؤزوموز دوزتمیشیخ آ…»
ناظیم دقتله فیرفیراسینا باخیر. هؤلهسک بیر داها فیرفیرانی اونون الیندن چکیب دقتله باخیر. بیر آندا ناظیمین گؤزلری قان چاناغینا دؤنور. آز قالا تپهسینه چیخسین. بیردن- بیره بیر شاپالاغی اونون اوزونه یاتیردیر: «بازار یئتیمی… کیم سنه دئییب شاه-ین عکسینن فیرفیرا دوزهلدهسن؟» شاپالاغین ضربهسیندن اوزونون دریسی دئیهسن یانیر. الینی اوزونه آپاراندا ناظیم اونو تپیکینین آلتینا سالیر…
اللرینی باشینا قویموش بیر هئیکل کیمی خیابانین اورتاسیندا دایانیب. بیر شئیدن قورخور دئیهسن. مئیدانی دؤور ووران وانت- پیکان-ین شوفری الینده بلندگو سسلهنیر: «حاجی عمی به نئییه بئله؟ فیر- فیرا گؤرمهمیشیسَن؟ خیابانین اورتاسیندا دورما. ماشین ویرارهااا… آش پئنجری ، دولما پئنجری… قیرمیزی بادیمجان… کدو… لوبیه… مالیمی اود ویردیم هاااااا…. گل آپار… بیر کیلونون پولونا اوش کیلو پئنجر آپار…. »
اَل اوتاغینین پنجرهسیندن باخیر. آناسی مطبخدان چیخیب، ماوالا گئدنده، کوتونو کورسونون اوستوندن گؤتوروب، تهسیک کوچه قاپیسینا ساری قاچیر. کوچهنین اورتاسینا قالانمیش قار اونون بویوندان اوجادی. قار قالاغینین او تایی گؤروشمور. یئرین زویوشکن اولدوغونا باخمایاراق، کوچهنی بیر باشا قاچیر. مقبرهنین آچیق قاپیسینین یانیندا دایانییب، اؤسگورور. خیابان دا، پیادا یولوکیمی قالابالیقدی. مقبره قاباغیندا دایانمیش فایتونون آلینی آینالی آتلارینا باخیر. آینانین اوستوندن ساللانمیش قیرمیزی قوتازلار آتلارین گؤزلرینین اوستونه تؤکولوب. قوتازلارین اورتاسیندا یاشیل دووانی گؤرونجه، الینی کوتونون آلتیندا یاخاسینا سانجاقلانمیش دووایلا، گؤز مینجیغیا چکیر. آتلار دئیهسن جئمیحدیلر. بیر بویدا، بیر بویادا. باخاندا بیر- بیریایلی دَییشیک دوشوردولر. آتاسی دا اونو کئچن ایل قیزیلجانین قیزدیرماسیندان اؤلن جئمیح قاراداشینی دَییشیک سالاردی. گاهدان اونو مصطفی سسلردی، قارداشینی مرتضی.
چهارراها ساری گئتمهیه ایکی هاوالی قالیب. گئنه ده اؤسگورور. گلدی- گئدر جماعتین آراسیندا سیخیلیر. ایینه سالماغا یئر یوخدی. خرزی بازارا گئتمهیه جان آتیر، آمما بازاردا ایتمکدن قورخور. گئری دؤنوب، خیابانی آتلاییب، یئره دوزولموش هفت تاراققالارا، فیشفیشالارا باخیر. بویدا اوندان آزجا بؤیوک بیر اوغلان: «آلمیسان چکیل قیراغا، خاخین یولونو توتما» دئییر. اویسا اللرینی جیبلرینه سوخور. اون شاهی بئله پولو یوخدور. یئره دوزولموش ماللارا باخا- باخا گئچیر. آینا، داراق، چاخچاخا، گلین، اوزوک، سیرغا… رنگ به رنگ فیرفیرالاری گؤرونجه آیاق ساخلاییر.
- «بیری نئچهدی؟»
- «اوچو بیر قیران»
اللرینی کوتونون جیبینه سوخوب، چیینلرینی یوخاری چکیر.
- «صاباح گلسن بیری اون شاهیدی»
- «من یاشیلین ایستییرم»
- «مورتوض بو اوغلان یاشیل فیرفیرا ایستیی»
حالواچینین تاباغینا دایانمیش آدداشی فیرفیرا ساتان اوغلانین سؤزونه هیر- هیر هیریلداییر. قابان دیشلرینه حالوا یاپیشیب. اوزون قیچلاریایلا آت النگهسی دیر دئیهسن. آدداشی تاباقدان بیر پارچا حالوا گؤتوروب، اونا ساری توتور. باشیایلا «ایستهمیرم» دئییر. بونونلا بئله آغزی ساخسی حالواسینا سولانیر. اؤسگورور.
- «پولون وار؟»
اللرینی جیبیندن چیخاردیر.
- «گِئیب گَتیررَم دا»
- «اون دَنه فیرفیرا ساتسان، بیرینی سنه موفته وئرهرم»
ستار یایین تعطیل گونلرینده کوچهلرینین باشیندا بیر چللک اوستونده اوتوروب، رنگ به رنگ فیرفیرالاری دیوارین دئشیکلرینه سوخوب، بیر تاباق شیرهباغلاوانی قوجاغیندا قویوب، ساتاردی.
- «ساتارام»
آت النگهسی «دالیمجا گل» دئییر. قوزو کیمی اونون آرخاسیندان گئدیر. آت النگهسی، یئرین زویولداق اولدوغونا باخمایاراق، اوزون آیاقلاریایلا یئکه آددیملار آتیر. نابلد بیر دربنده گیرنده، اویسا آیاق ساخلاییر. دربندین باشیندا دایانیر.
- «بیدی بیرادی، یئتیشدیخ»
ایچینده هؤوشنه وار. آتاسینین خبری اولسا…
- «اون دنه ساتسان، ایکیسین وئرهرم»
آت النگهسینین دالیسیجا دربندین اورتاسیندا ییخیق بیر دیوارین آرخاسینا کئچنده، قفیلدن آونو آت باسیر دئیهسن. آت النگهسینین اوزون قوللارینین، قیچلارینین آراسیندا چابالاییر، قورتولوب قاچماغا چالیشیر…
چارشابلی بیر خانیم قولوندان توتوب: «حاجی عمی! بیردا نئیه دوروبسان؟ آلـلاه ائلهمهمیش ماشین ویرار آخی… قوی سنی آپاریم پیادهرووا. »
آتاسی گیلانار آغاجینین نازیک شووویله آیاقلارینا، دیزلرینه چالیر. شوو جانینا توخونمادان هاوادا سسلهنیر. ششوش… ششوش… ششوش…..جانی آغرییر. آجیشیر.
ستارین یاشیل فیرفیراسینین وییلدیسی قولاغیندا. دیزلری تیترهییر. خیابانین اورتاسیندا یئره اوتورور. چارشابلی خانیم قولوندان یاپیشیب، اونو پیادا یولونا کئچیریرنده، قولونداکی قولباغیندا یازیلمیش تئلفون نومرهسینی گؤرور.
- «حاجی عمی قولونداکی ائویزین تئلفون شمارهسیدی؟»
- «من ده یاشیل فیرفیرا آلاجایام»
کیشینین گوزم شالی مئیدانین قیراغیندا، فیرفیرالارین آیاغینین آلتینا یئره دوشوب. هاوادا بیر اسیم یئل بئله یوخدور …|
۹۳٫۵٫۴


text:
تورکمن ادبییاتی؛ نورمحمّد عندلیب (1740-1660)
تورکمن ادبییاتی؛ نورمحمّد عندلیب (1740-1660)
نورمحمّد عندلیب زنگین تورکمن ادبیاتینین ان گؤرکملی نومایندلریندن بیری، اؤزوندن سونرا گلن بوتون تورکمن شاعیرلرینین موعلّیمی و اوستادیدیر. آزادی، شاهبنده، مخدومقولو، شئیدایی، مغروبی، قاییبی، طالیبی، قورد اوغلو، کمینه، سئیدنظر صئیدی، ذلیلی، سئیدوللا صئیدی، زینهاری، موللا نفس، عاشیقی، کاتیبی، مؤحتاجی، میسکین قیلینج، بالقیزیل کیمی تانینمیش سؤز اوستالاری اونون آردیجیللاری و شاگیردلریدیر.
عندلیبین تورکمن ادبیاتی قارشیسینداکی خیدمتلری سون درج بؤیوکدور. هر شئیدن اول او، موعاصیر تورکمن ادبییّاتینین و ادبی یازی دیلینین بانیسیدیر. اوندان اول یاشاییب-یارادان تورکمن شاعیرلریندن بایرام خان و وفایی اؤز اثرلرینی همین دؤورده بوتون اورتا آسییادا گئنیش یاییلان و اساسن مدرسه تحصیلی گؤرموش آداملارین ایشلتدیگی ادبی چاغاتای تورکجهسی ایله قلمه آلمیشلار. عندلیب ایسه اثرلرینی اوشاقلیقدان بری سئوه-سئوه دینلدیگی میلّی-محلّی داستانلارین تاثیری آلتیندا شیرین تورکمن دیلینده یازماقلا بیر ایلکی گئرچکلشدیرمیشدیر. شاعیرین ایکینجی بؤیوک خیدمتی تورکمن ادبییّاتینی مؤوضو و ژانر باخیمیندان زنگینلشدیرمهسیدیر. اصلینده، او، رئالیست تورکمن پوئزییاسینین ایلک روشئیملرینی قویموش، مخدومقولو ایسه اونو زیروهیه قالدیرمیشدیر. میلّی ادبییّاتدا ایلک پوئمانین، ایلک داستانین مولّیفی ده عندلیبدیر. نهایت، او، تورکمن ادبییّاتیندا ایلک ترجومچیلردن بیریدیر.
نورمحمّد عندلیبین حیاتی حاقیندا الده دقیق معلومات یوخدور. سون دؤورلرده آپاریلان تدقیقاتلار نتیجهسینده اونون 1660-جی ایلده داشاوغوز ویلایتینین ایلانلی بؤلگهسینین قارامازی کندینده آنادان اولدوغو تثبیت ائدیلمیشدیر. شاعیر 1740-جی ایلده 80 یاشیندا وفات ائتمیشدیر.
عندلیب آمانسیز بیر خستهلیگه توتولدوغو اوچون تبدیلی-ایقلیم مقصدیله اؤزبکلر آراسینا کؤچموش، اورگنجده، اساسن ده خیوده یاشامیشدیر. او، «ریسالهیی-نسیمی» پوئماسینین گیریش قیسمینده حیاتی، دوغولدوغو و یاشادیغی یئر، هابئله تخلّوصو حاقیندا کیچیک بیلگیلر وئرمیشدیر:
آدیم ایدی نورمحمّد غریب،
سؤزده تخلوصوم ایدی عندلیب.
شهریمیز اورگنج - ویلایت ایدی،
خانیمیز شیرقازی حیمایت ایدی.
اصلی-مکانیم کی قارامازیدیر،
آدمی عیشرتده قیشی-یازیدیر.
بیل کی، قارامازی بیزیم جاییمیز،
ذیکری-خودا عشق ایله دیلخاهیمیز...
بارچا خلاییق ایچینده بد ایشیم،
یئتدی اللی بئشه منیم بو یاشیم.
شاعیر اؤز اثرلرینی عندلیب تخلوصو ایله یازمیشدیر. روایته گؤره، او، گنجلیگینده گول آدلی بیر قیزی سئومیش، اونا نیسبت اولسون دئیه اؤزونه عندلیب، یعنی «بولبول» تخلوصونو سئچمیشدیر. آدینین ترکیبینده کی غریب سؤزو ایسه دوغما وطندن، ائل-اوبادان اوزاقدا یاشاماسینا ایشاره دیر. شئعیرلرینده اؤزونو عندلیبی-بینوا، عندلیبی-زار، عندلیبی-بلاکئش آدلاندیرماسی حیاتینین مشققت ایچینده کئچدیگینی گؤستریر:
گاهی خراباتدا ایشیم، گاه فغان،
کولبئیی-احزان ایدی گاهی مکان.
شاعیرین تحصیلی، شخصی حیاتی حاقیندا یازیلی منبعلرده ائله بیر جیدی معلومات یوخدور. آنجاق اثرلریندن آنلاشیلدیغینا گؤره، او چوخ موکمّل تحصیل آلمیش، شرق پوئزییاسینی، اونون بدیعی ایفاده واسیطه لرینی دریندن منیمسهمیش، عرب، فارس، تاجیک دیللرینی ده یاخشی اؤیرنمیشدیر. شاعیرین «شاهنامه»نی ترجومه ائتمهسی باره ده بعضی مأخذلرده بیلگی وئریلیر. تأسوف کی، بو ترجومه ایندییهدک تاپیلمامیشدیر. عندلیبین بیر سیرا شاعیرلرین اثرلرینه نظیره یازماسی اونو گؤستریر کی، او، کلاسیک شرق شئعیرینی جیدی موطالیعه ائتمیش، سؤز صنعتینین بوتون اینجهلیکلرینه یییهلنمیشدیر.
عندلیبین زنگین پوئتیک ایرثینین چوخ آز قیسمی بیزه گلیب چاتمیشدیر. حاضیردا الیمیزده اونون سککیز غزلی، بیر نئچه موربّعسی، موخمّسی و موسدّسی، بعضی باشقا شئعیرلری وار. بونلار سایجا آز اولسالار دا، ژانر و مضمونجا چوخ الوان، بدیعی جهتدن ایسه چوخ موکمّل اثرلردیر. عندلیب صنعتینه درین احتیرام بسلهدیگی نوایینین اون یئددی، فوضولینین ایکی، وفایی، عوبئیدی، حبیب و جامینین بیرر غزلینه تخمیس، نوایینین بیر غزلینه تسمین، مشربین بیر غزلینه و بیر موربعسینه تضمین یازمیشدیر. اونون قلمه آلدیغی تضمین، تخمیس و تسمینلر ان یوکسک پوئتیک سوییّهدهدیر، اوریژیناللاریندان اصلا گئری قالمیر. بو، عندلیبین پارلاق ایستعدادیندان خبر وئریر.
اونون صنعتینه حؤرمت علامتی اولاراق اؤزبک شاعیرلری موخلیص و مونیس ده هرهسی عندلیبین بیر غزلینه تخمیس یازمیشلار. بئللیکله، عندلیب اورتا آسییادا نظیرهچیلیگین، دولاییسی ایله، ادبی علاقهلرین اینکیشافیندا موهوم رول اوینامیشدیر. او، مشهور فارس شاعیری جامینین اون بیر غزلینی تورکمن دیلینه عئینی ایلهاملا ترجومه ائتمیشدیر.
بؤیوک صنعتکار یازدیغی پوئمالارلا اؤزوندن سونراکی شاعیرلره ده نومونه اولموشدور. اونون «ریسالهیی-نسیمی»، «اوغوزنامه»، «سعد وقّاص» و «قیصّهیی-فیرعون» آدلی دؤرد پوئماسی وار.
عندلیبین «اوغوزنامه»سی دیگر اوغوزنامهلرله مضمون اعئتیباریله عومومن سسلشه، اکثر مقاملاردا اوست-اوسته دوشسه ده، بیر سیرا فرقلر ده موشاهیده ائدیلیر، یعنی بورادا شاعیرین اوریژینال دست-خطی، بدیی اوسلوبو و تحکییهسی اؤزونو گؤستریر. عندلیبده اوغوز خانین تورک جاهان حاکیمیتی اوغروندا موباریزهسی داها ییغجام، داها فرقلی ائپیزودلارلا تصویر ائدیلیر. حتّی عئینی دئتاللاردا بئله بعضی فرقلر گؤرمک مومکوندور. اوغوز خانین اؤلومونه شاعیرین مرثییه سی اونون ان اوریژینال طرفیدیر.
عندلیب «ریسالهیی-نسیمی» پوئماسیندا مشهور شاعیر عیمادالدین نسیمینین پارلاق اوبرازینی یاراتمیشدیر. «سعد وقّاص» و «قیصهیی-فیرعون» آدلی پوئمالار دینی سجییّهلی اثرلردیر. سد وقّاص مشهور ایسلام سرکردهسی و دؤولت خادیمی، اؤز سخاوتی و خئییرخاهلیغی ایله افسانوی شؤهرت قازانمیش تاریخی شخصیتدیر. پوئمادا اونون مردلیگی و جومردلیگی، بو یولدا حتّی اوغلونو قوربان وئرمهسی تصویر اولونور. « قیصهیی-فیرعون » ایسه یهودی پئیغمبری موسانین دوغولماسی و ظولمکار میصیر فیرعونونو دئویرمهسی حاقیندادیر.
عندلیب تورکمن ادبیاتیندا ایلک دفعه اولاراق داستانلاری، روایتلری، خالق حئکایهلرینی نظمه چکمیش، اونلاری ادبی جهتدن جیلالامیش، سوژئت خطّینه ال گزدیرمیش، شئعیرلرینی یئنیدن ایشلهمیشدیر. بونلار «لئیلی و مجنون»، «یوسیف و زولئیخا»، «بابا رؤوشن» و «زئینال عرب» داستانلاریدیر. باشقا بیر معلوماتا گؤره، «میرزه همدم» داستانی دا اونا مخصوصدور.
بو داستانلاردان ایکیسی، داها دوغروسو، «لئیلی و مجنون»لا «یوسیف و زولئیخا» عئینن آذربایجان وئرسییاسی ایله سسلشیر و بیزه معلوم اولان مضموندادیر. شاعیرین دینی-منقیبهوی سجیییه داشییان «بابا رؤوشن» و «زئینال عرب» داستانلاری ایسه بیزده بیلینمیر و آشیقلاریمیزین داستان رئپئرتواریندا یوخدور. شاعیرین داستانلارینین هامیسی سوژئت و صنعتکارلیق باخیمیندان چوخ موکمّل، شئعیرلری ایسه چوخ گؤزلدیر.
2011-جی ایل عندلیبین 350 ایللیک یوبیلئیی ایلیدیر. بو موناسیبتله تورکمنیستانین موختلیف شهرلرینده بیر سیرا یوبیلئی تدبیرلری، طنطنه لی مراسیملر کئچیریلیر. 10-12 مارت تاریخلرینده ایسه شاعیرین وطنی داشاوغوزدا تورکمنیستان عئلملر آکادئمییاسینین و داشاوغوز ویلایت ایجرا حاکیمیتینین بیرگه امکداشلیغی ایله عندلیبه حصر اولونان بئینالخالق علمی کونفرانس تشکیل ائدیلدی. بیز بو یوبیلئیه تؤهفه اولاراق نورمحمّد عندلیبین «شئعیرلر، پوئمالار، داستانلار» (باکی، 2011، 292 ص.) آدلی کیتابینی آذربایجان دیلینده نشره حاضیرلادیق. شاعیرین بورادا وئریلن شئعیرلری همین کیتابدان آلینمیشدیر.
خندان-خندان
گلدی اول سروی-سخی ناز ایله خندان-خندان،
آلدی کؤنلومو نوازیش بیله چندان-چندان.
شوکرولیللاه کی، گؤزوم دوشدو گونش تک اوزونه،
مونتظیر اولموش ایدیم یولوندا چندان-چندان.
جیسمیمه سالماق اوچون عیشوه بیله تاب اوزه تاب،
سونبولون گول اوزونه ائیلهدی پیچان-پیچان.
قالدیلار سئیر قیلاردا اوزو-لعلی-لبینه
گول باخیب، قؤنچه آچیب آغزینی حئیران-حئیران.
عندلیبا، قیلا وئر وصل گونونون شوکرون،
قالمازسان سن یئنه هیجرانیندا نالان-نالان.
نه بلا خوب
ائی رشکی-پری، مئهری-جامالین نه بلا خوب،
وئی نیلوفری تک قوشا خالین نه بلا خوب.
فیکرینده اولوب، گؤزلریمه جیلوه نومایان
هر ساعت و هر لحظه خیالین نه بلا خوب.
لعلین غمیندن دیشلادی خیضیر آبی-حیاتین،
کؤوثر سویو تک صافی-زولالین نه بلا خوب.
ائی حوری، اوزونون بیری آی، بیریسی گون تک،
بو آی و گونش اوزره هیلالین نه بلا خوب.
باشدان آیاغیندیر آچیلان گولشنی-خوبو،
سر تا بئقدم تازه نیهالین نه بلا خوب.
اؤلدورسه گؤزون، ایکی لبین لئیک وئریر جان،
جانبخشلیگین خوبی-قیتالین نه بلا خوب.
باخسا اوزونه، عندلیبه هئچ عجب اولماز،
فیرقتزده اولانا ووصالین نه بلا خوب.
خورامان قامتی نازیک
خورامان قامتی نازیک، نیهالی-سروی-آزادی،
گولندامی-ملایک، صورتی-رشکی-پریزادی.
ووصالی-بزمینده عوشاقلارینی کامییاب ائیلر،
و لیکن ائیلهمز هرگیز منی-آزادهنی یادی.
سؤندوردوم عاریضی-هیجرانیندا آی و گونش شمعین،
چکیب بیر آه مونلوق ائیلهدیم یئر-گؤیو بربادی.
چکیب موژگنیندن خنجر، سوروب مئیدان آرا آشکار،
تنیم ریش ائتدی اول کافیر، عجب بیرحمی-جللادی.
هیلالی ابرو موصفّا چو نازیک طبعی-شیرین گوی،
پری طلعت، سمن نوکهت، لبی قند، اؤزو قنّادی.
نولار، کؤیونده خارا منه اولسا تیکان بستر،
قیلارام حسرت اودونا یانیب، هر گئجه فریادی.
اوزی-قددی-سمنسه کاکیلینین صدقهسی ائیلر،
گولی-سونبول بیله سروی-چمنی قیلدی آزادی.
آیاغینا دوشوب، باشیندان چئوریلسم عجب اولماز،
نوازیشلر قیلیب، قیلمیش پوزوق کؤنلومو آبادی.
زخی کاغیل، زخی قامت، زخی بیر عیشوه جادو گؤز،
زخی خالی، زخی قب-قب، زخی حوسنی-خودادی.
جامالی نقشی چین-صورتگری سالدی تخیییره،
کی حئیران قالدی، فانی رشک اودونا یاندی بیزادی.
نسیمی-ایسم هر بئیت ایبتیداسیندان گلیر، امما
گرکدیر عندلیبه آد چیخارماقلیقدا اوستادی.
اولدو عندلیب
داش آرا ائیلر وطن، داشباغا اولدو عندلیب،
تورپاغا باغرین باسیب قورباغا اولدو عندلیب.
اولماسا قورباغا، داشباغا اول نصبی-یامان،
نه اوچون بیر اؤیده دایم یئککه اولدو عندلیب.
بیقناعتلیک توتوب عضاسیندان بال و پرین،
بو عوقوبت بیرله تیککه-تیککه اولدو عندلیب.
دوست اولانلار ائشیتسه لر سویوقدان اؤلمگینی،
گولوشوب سؤیلرلر، اؤلسه خکده اولدو عندلیب.
اولسا قیش، اورموش قوواغا، یاز اولسا یازیلار،
گه بایقوش اولدو، گهی چککه اولدو عندلیب.
آچدی
باهار اَییامی گؤزدن قؤنچه لر گولشنده خاب آچدی،
صبا مشّاطهسی سونبولون زولفون یایدی، تاب آچدی.
گؤروب سرگشته احوالینی بزمی-بوستان ایچره،
تبسّوملر ایلن بولبوله گوللر لعلی-ناب آچدی.
دوداغین گول قؤنچه سی گوللر دمه-دم بولبولون سسلر،
حرمی-گولشن ایچره سبز سوفره دن کیتاب آچدی.
تقدیمی-بولبوله زرّین پییاله بیرله گولشنده،
دییمنلر نستران لبه-لب گولی-شراب آچدی.
خلیل کیمی اؤزونو آتشی-عشق ایچره اوران چون،
بیلین، حق رؤوضهیی-گولزاریندان بولبوله باب آچدی.
دبیستانی-چمنده طیفل سایاق عندلیبی-زار،
کی بیسمیللاه اوخوبان ائلده حمرادان کیتاب آچدی.
یئتسه
نه خوش گوندور، موصاحیبلر، کیشی جانانینا یئتسه،
گؤروب دورلو ملامتلر، آخیر دیلدارینا یئتسه.
چکیب رنجی-مشقّتلر، کی عشق یولوندا آفتلر،
گؤروب یوز مین علامتلر، کؤنول ارمانینا یئتسه.
فلک اورسا اونا شبخون، ییخیلسا باشینا گردون،
گؤروب یوز درد و غم افزون، یئنه درمانینا یئتسه.
دیل و جانیم خاراب اولسا، یولوندا مین عذاب اولسا،
یانیب باغریم کاباب اولسا، نه ارمان جانینا یئتسه.
ملک سیما، قددی زیبا، گؤزو آهو، اوزو حمرا،
اولوب چون عندلیب شئیدا، گولی-خندانینا یئتسه.
اولموشام
بیر پریوش نازنین یارا گیریفتار اولموشام،
قان اودوب هیجرینده، وصلی-یار اوچون زار اولموشام.
من اؤزومدن، دوستلاریم، سانما، خبردار اولموشام،
بو جودالیق دردیندن دیوانه کردار اولموشام،
حسرتی-اندوه ایله روسوایی-بازار اولموشام.
یوز موعالیج باخسا، آیریلماز تنیم بیماردان،
چکمیشم یوز دردی الس بزمینده بیر یاردان،
دم به دم اؤلمهیه یئتجک دیل آچیب ناچاردان،
شیکوه قیلما، ائی دیلا، بو چرخی-کجرفتاردان،
قیسمتی-روزی-ازل ایلن گیریفتار اولموشام.
شمعوش باشدان چیخار هر گئجه شؤوقی-ایشتییاق،
درد ایله بیر آهی-دیل چکسم یانار هفتوم رواق،
دور ائدیبدیر یوسیفیم یاقوب تک مندن ایراق،
ائی یارانلار، عئیب قیلمان ائیلسم سوزی-فراق،
دوستا زار و عدولار الینده خار اولموشام.
عسگری-درد و بلا بیرله دولا ........ میر،
بیابا مئیدان آرا سورن سمندینی گلیر.
من کیمی جیسمینه هر یاندان دییب مین زخمی-تیر،
وارمیدیر عالم آرا غم الینده اولان یئسیر؟
جامی-غمدن ایچه لی صؤحبته خومار اولموشام.
باسدی مجنونو شاهی-غم لشکری-انبوه ایله،
اولدو شیرین هیجرینده فرهاد آرا بیر کوه ایله،
دان دئییل کئچسه اوممیدی-عؤمرو آه-اوه ایله،
اؤتدو دونیادان یارانلار جومله پور اندوه ایله
محزون سؤیلر عندلیب، اؤزگه گولزار اولموشام.
سئویرم
ائی شاهی-نازیک طبیعت، گول اوزونو سئویرم،
ائی قمر اوزلو، شکر-شیرین سؤزونو سئویرم،
خوش قلم اول ایکی قاشی-قوندوزونو سئویرم،
عیشوه -ناز ایلن باخان نرگیز گؤزونو سئویرم،
هم اوزونو، هم گؤزونو، هم اؤزونو سئویرم.
بو نه دؤولتدیر کی، دیدارین تاماشا ائیلهسم،
سانکی اول حضرتی-یوسیفی سؤودا ائیلهسم،
آی اوزون گؤردوم، اؤزومو مستی-شئیدا ائیلهسم،
عشقینی، ائی نؤوباهاریم، کؤنلومه جا ائیلهسم،
هم باشینی، هم دیشینی، هم قاشینی سئویرم.
تختی-دونیانی گزیب، سن تک نیگاری گؤرمه دیم،
سن کیمی صاحیب-لطافت گولوزاری گؤرمه دیم،
سن کیمی نازیک بدن چئشمی-خوماری گؤرمه دیم،
دیلروبالار ایچره سن تک شهرییاری گؤرمه دیم،
هم بئلینی، هم الینی، هم دیلینی سئویرم.
اویغودا گؤردویوم اول شاهی-جاهانیم سنمیسن؟
عاغلی-هوشوم آلان اول قاشی کامانیم سنمیسن؟
کؤنلوم ایچره جای اولان مئهریبانیم سنمیسن؟
قامتی-طوبادان آرتیق شیرین زبانیم سنمیسن؟
هم دیلینی، هم لبینی، هم بالینی سئویرم.
بو موخمّسی سنین وصفین ایلن قیلدیم بیان،
عقلی-هوش یئتمز سنین وصلینه، ائی نازیک خورام،
وصفینی دئسهم توکنمز تا بو دم یؤوم اول-قییام،
من غریب جانیم فدا قیلسام، سنه اولوب قولام،
هم بویونو، هم اویونو، هم هویونو سئویرم.
شوکر آللاها، سن کیمی بیر مهلیقایا یئتمیشم،
چون کامالی آفیتاب، قاشی قارایا یئتمیشم،
عندلیب بینوادیر، من کی، نوایا یئتمیشم،
بو نه دؤولتدیر کی، سن تک پادیشاها یئتمیشم،
هم بویونو، هم اویونو، هم هویونو سئویرم.
دیلبر
قوربان اولوم گول اوزه، بادام قاباغا، دیلبر،
گؤرجک منی ال آتدی غمزهن بیچاغا، دیلبر،
لعلین مئیین ایچمه دن دوشدوم آیاغا، دیلبر،
اولار نه جوره حالیم یئتجک دوایا، دیلبر،
قتلیم گنشین ائیلر زولفون قولاغا، دیلبر.
عؤمور بویو قاپیندا، ائی ماه، شمع تک یانارام،
چیخسان سن خورام ائدیب، باشینا دولانارام،
خالی-تباغین بیرله کؤیونه من دالارام،
گنجی-ووصالین ایستر، چون مار تک توولانارام،
رحم ائیله گؤزلریمده قانلی بولاغا، دیلبر.
شرح ائیلهسم توکنمز هم دم صیفتی-حوسنون،
باغ ایچره گول قیزاردی آلجاق براتی-حوسنون،
اغیارا همدم اولموش چوخ ایلتیفاتی-حوسنون،
ائی شاه، من گدایا وئرمز ذکاتی حوسنون،
بیر گؤرسه دیب اؤزونو چکدین قیراغا، دیلبر.
باخیشینین آرزوسو قیلدی قددیم خمینده،
حالیم کیمی پریشان اولدو تنیم جبرینده،
قانلار اودار همیشه کؤنلوم لبین غمینده،
خالینا رام اولدوم گؤرجک منی-رمیده،
جانلار قوشونو زولفون سالدی دوزاغا، دیلبر.
شؤوقونده، ائی پریوش، دیوانه دیر بو جانیم،
هر نه گوناه قیلسان سن، جورمانه دیر بو جانیم،
من خسته بینوادان بیگانه دیر بو جانیم،
وصل آخشامینی تاپان افسانه دیر بو جانیم،
شمعی-جمالینه باخ، باخما چیراغا، دیلبر.
گول تک اوزون غمینده یوخ منده صبرو طاقت،
روزی-شب فراغیندان تاپماز زامانی راهت،
سن اولمایان زامانی قیلماز کؤنول فراغت،
جنّت سنین ووصالین، هیجرین دورور قییامت،
صدقه اولسون گؤزوندن، گلگیل قوجاغا، دیلبر.
سنسیز منه گولوستان گویا کی تاری-سوزان،
شؤوقونده عندلیبی سارار نوایی-افغان،
بیل حوسنونون قدرینی، سندن اؤتر بو دؤوران،
ظولمی-سیتم بدل قیل، قویما آرادا هیجران،
صدقه اولسون قاشیندان، گلگیل قوجاغا، دیلبر.
ردد ائیله مه قاپیندان، ائی نازهنین، قولون من،
تون-گون شیکسته خاطیر، کؤنلو حزین قولون من،
غم دردیندن قارالان هیندویی-چین قولون من،
بازاری-عشقه گیرن بیر کمترین، قولون من،
من زاری باشیندان قیلگیل صاداغا، دیلبر.
گول چؤهرن ائت نومایان بیچاره عندلیبه،
قیلسان نه اولور گهی نظاره عندلیبه،
رحم ائیلهمزمیسن هئچ آواره عندلیبه،
بیر جمعی دولو توتگیل مئیخاره عندلیبه،
ناز و عیتابی بیرله واراندا باغا، دیلبر.
بو چارخ
هوسلی دئهقانلارا بیر نازنین جانان بو چارخ،
اولسا سو وقتی-اکینده دولانیر چندان بو چارخ،
ایکی یوز آخچا باهاسی اولسا هم ارزان بو چارخ،
گورلایان سو تیترهدر دیرکلری لرزان بو چارخ،
اشکی-سئیلاب گؤزلریندن آخیزیر گیریان بو چارخ.
هر سحرلر ناله ائیلر، هیچقیریر شئیدا اولوب،
دولانیر یوز نغمه بیرله بولبولی-گویا اولوب،
گؤلچه-گؤلچه یئرلره رحمت سویو دریا اولوب،
رحمتیندن گؤیرر جومله نباتات جان بولوب،
حق-تعالا ذیکرین دئیر، گئجه لر افغان بو چارخ.
سن قولاق وئرسن، یاخار، هر دمبه دم آوازی خوش،
بالامان، دوتار، سئتاردان یئی اولور، هم سازی خوش،
سو فیراوان اولسا هم اولار آندا یازی خوش،
دم به دم تؤکسه تکر سویو فیکیردن نازی خوش،
بیز کیمی اوفتاده لرین دردینه درمان بو چارخ.
اولسا گویا بیر سفر کیم دولانماقدا جوش ائدر،
یییه سی یوز مین ثنالار بیرله کؤنلون خوش ائدر،
مئهریبان اولسا خودا کیمه بو چارخی توش ائدر،
کیم بو چارخین لذتین بیلمز اونو مدخوش ائدر،
در حقیقت، تانییان ائله اصلی دئهقان بو چارخ.
ایشبو چارخا مینده بیر آغاج، بیلین، درکار اولار،
هر بیری بیر لفظ ایله ذیکری-خودایا زار اولار،
بیری صوبحان دئر، بیری الحمدولیللاه یار اولار،
دولاناندا قیسقانیب چرخی-فلک تک وار اولار،
تکری «هو-هو» دئییب، باغیرلاری بیریان بو چارخ.
دیرگی باخیب سمایا عرشی-علا گؤرگوسو،
حق-تالا بیرلیگینه هم قووّه لیک وئرگیسی،
بئله سی حق ایشینه دایم تاماشا قیلغوسو،
سویوندان پستو بولند شوره زمینلر دولغوسو،
آبی-رحمتدن گؤیریر باغ ایله بوستان بو چارخ.
لایلاهه-ایللللاه دئییب، آرپا-بوغدا باش اولور،
لاشریکه وحدتو دئب قارغیدالی هم چاش اولور،
یئرکؤکو، کونجوت، کتن، دویو عجایب آش اولور،
چوخ اکین قارغیدالی، اونون خوروشو ماش اولور،
احتیاط ائدین، ارنلر، اولماسین ویران بو چارخ.
هم اوزوم پئیدا اولوب، انجیر، هم زردالیلار،
آلما، کیشمیش، قارپوزو، قووونو، قارالیلار،
پوسته لر، انارلار، ناباتییو شافتالیلار،
سوسنو سونبول، قیزیلگول آچیلیب، گول لاله لر،
ایشبو گوللرین گؤروب، چندان اولور مستان بو چارخ.
کیم کی بیلمز بو چارخین لذتینی حئیوان اولور،
«سو» دئییب هئی گؤزلسه، بیل، آخماغ و نادان اولور،
داشماسا سو یئر اوچون ایشیمیز مین افغان اولور،
شوکروللاه، عندلیب، قیلدی بو چارخ جؤولان اولور،
بیز کیمی اوفتاده لرین دردینه درمان بو چارخ.
نه عجایب، نه قییامت
ائی پرتؤوی-حوسنونده اولان نوری-سعادت،
وئی نخلی-قدین زیبی-گولوستانی-ظرافت،
یئتیردی داماغیما قدین نوکهتی-راهت،
بیر غمزه ایله باخدین، جانیم تاپدی خلاوت،
های-های، نه دوشوبدور بو خورامان قددی-قامت،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
اؤوراقی-جامالیندا یازیلمیش خطی-رئیحان،
هر تون باشینین ثمرهسی بیر آیتی-قوران،
شانیندان نوزول اولدو اونون «سورةی-رحمان»،
رنگین اوزونه موزمر اولور معنایی-الوان،
باشدان آیاغیندیر آچیلان تازه گولوستان،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
اول خالی-سییاهین کی، دوشوبدور ذکان ایچره،
بیر موشکی-خطادان یئنی گلمیش خوتن ایچره،
هیندویی-شوخ بادامین ایکن انجومن ایچره،
یا نیلوفریندیر، آچیلیبدیر چمن ایچره،
دوردانه دیشیندیر، تاپیلیبدیر عدن ایچره،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
مرگوله لرین طورّهیی-طرّارین آچیبدیر،
سونبول اوزه سونبول گولی-روخسارین آچیبدیر،
گول قؤنچه لرین لعلی-شکربارین آچیبدیر،
سرو عئیبینی نازیک قدی-رفتارین آچیبدیر،
جان قصدینه گؤز غمزهیی-خونخارین آچیبدیر،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
کولبمه قدم قویسان، اؤپرم آیاغیندان،
گه غبغبی-صافی، گهی سیمین ساکاغیندان،
اؤلدورمه یه ناوک چیخاریبدیر ساداغیندان،
قوربانین اولوم گؤز اوزه بادام قاباغیندان،
شربت ازیلر یخییل-ایزام دوداغیندان،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
ائی غمزه سی قانلار ایچیجی، گؤزلری جللاد،
جان آلماغا اوستاد یارادیبدیر سنی اوستاد،
اینسان دئمک اولماز سنه، ائی حوسنو-خوداداد،
حوسنون گولی-رعنا و قددین عرعری-شومشاد،
صیراطدا ملایکسن او صورتده پریزاد،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
ائی موغبئچه، محبوبلوغون حددن اؤتوبدور،
آوازئیی-حوسنون کوللی عالمی توتوبدور،
اوزون گؤره لی جنّتی آدم اونودوبدور،
روخساری-جامالیندا گولی-لاله بیتیبدیر،
مششاطهیی-تقدیر سنی خوش یارادیبدیر،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
ائی شوخ، سنی گؤره لی دیوانه اولموشام،
هر گئجه اوزون شمعینه پروانه اولموشام،
هیجرینده اؤزوم غم ایله غمخانه اولموشام،
لعلی-لبین سورالی مستانه اولموشام،
قوواص کیمی طالیبی-دوردانه اولموشام،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
بولبولون ایشی، عندلیبا، آهو فغاندیر،
دیلدار گؤزوندن نئچه وقت اولدو نیهاندیر،
بیر گؤرمکله اود تک اوزونو یانماق هماندیر،
بو فیتنهیی-دؤوران کی، همه سنده عیاندیر،
ائی موغبئچه، جادو گؤزون آشوبی-زاماندیر،
به-به، نه گؤزلسن، نه عجایب، نه قییامت.
ائی دیلبر
قارالدی گول روییندن آغ بولوددا تئی دیلبر،
کؤنوللرین ایستگین گؤرمه دیم سن دئی دیلبر.
حوسنی-جامالین اوچون دؤولتی دیله دیلبر،
«لا ایلاهه ایلللاه» سؤزو سوردو بوی دیلبر،
نورلاندی حاق نوروندان یاناقلارین، ائی دیلبر.
اوجا قددی-قامتین اولدوم گئرچک یئسیری،
عشقین سئوداسی باشا دوشنلرین من بیری،
دییب اولدوم روسوایی سن بلا اوخون تیری.
منی اؤلدورمک اوچون ایکی کیرپیک خنجری،
چکدی قوشونون منه، بو گونومه وای، دیلبر.
گؤز اؤنومده همیشه غوصه لی توزون گیریان،
جامالین گولشهنینده باهارین، اؤزون گیریان،
خوماردان دولوب دوران مست-سرخوش گؤزون گیریان،
حاقین نورو ساییلان نورانه اوزون گیریان،
بیسمیللاهین «سینی»سن، آغزین قؤنچه تک، دیلبر.
سن یاغمورلو بولودسان منه آسماندان گلن،
سن آچیلان قؤنچه سن باغ و بوستاندان گلن،
کولبمه دورلو مئهمان چکیب غوصه ندن گلر،
بو بیچارن یانینا قاچیب هیجراندان گلر،
«لا ایلاهه ایللللاه»، سندن آمان، ائی دیلبر.
هر هانسی وطن یاخشی نازیک تورپاغین ایله،
تیکیلن دونلار یاخشی نورلو گؤوهرین ایله،
اییلی یاسمن یاخشی قارا زولفلرین ایله،
بوغولان چمن یاخشی سنین خیالین ایله،
یاناغیندان اوتانیب، یئره گیرر گول، دیلبر.
فیتنه وارین تؤره دن ایکی سانی مست گؤزون،
کیرپیکلرین غمزه سی تؤکر قانیمیز بیزیم،
گؤوهر لبین ترپنسه، سپر شکرین اؤزون،
جامالین یئسیریدیر اهلی بوتون تبریزین،
آغزیندان چیخان سؤزون حاق آیتی دئی، دیلبر.
گؤروب حوسنی-جامالین باشا بیر بلا آلدی،
ساچین عندلیب کیمی اونو بو عشقه سالدی،
دانیشماغا سنینله دیلیم بیر مئیله گلدی،
کمینه عاشیق بولبول کویینین قولو اولدو،
کرامته دوشرم سباب ایله، ائی دیلبر.
یار
تالان سالیب باغیما، هیجران اودون یاخدی یار،
توکنمز غمه دوشدوم، باشا فیرقت تاخدی یار.
آیریلیق دردی منی منگنه تک سیخدی، یار،
حسرت اودو قلبیمی داغلادی، هم یاخدی، یار.
فیرقت مئیی کؤنلومه دولا-دولا آخدی، یار.
پاکیزه جنّت اولدو جنانمین اؤنونده،
خیدیر گلیب دوراردی ویران کولبهم یانیندا.
عشقیم قاناد چالاردی کولبهمین هر یئرینده،
ووصال اومیدلی چیرام رؤوشندی اؤز اؤیومده،
هیجرانین قارا یئلی بو چیرامی ییخدی، یار.
آیدان، گوندن پارلاقدی نورو اونون اوزونون،
جانا شفا وئرردی هر نظری گؤزونون،
اوغرون باخیشی منه بخشیشییدی اؤزونون،
بالین شیرنیسی چوخدو، یوخسا یارین سؤزونون،
قلبه فیرقت موشکونون ایگی دولوب ییخدی، یار.
قیسمته باخ، حیاتدا آیری دوشدوم یاریمدان،
روحوم، بدنیم، جانیم دولو حسرت-زاریمدان،
فرقی نه گؤز یاشیمین توفانلارین زوروندان،
قدد-قامتلی یاریم گئتدی منزیل-واریمدان،
خزان اَییامی گلیب، باغا تالان سالدی، یار.
باتیر کیمی بیلیندی تعظیم ائدنلر اونا،
زولفونون هر بیر تئلی بنزه دیلدی آلتونا،
عندلیب چمن ایدی، چئوریلدی قورو تنه،
عنقا آدین ایتیردی، مشهور قوش بو گون یئنه،
بو وادیده چوخ آدام منه زارین باخدی، یار.
باشا تورپاق!
یار کویینده سرگردان گزمه ین باشا تورپاق!
خسته لیکدن ساغلیغا یازمایان باشا تورپاق!
یار اوغروندا آغرییا دؤزمه ین باشا تورپاق!
عشقین غم دریاسیندا اوزمهین باشا تورپاق!
دیلدار ایله سارماشیب گزمه ین باشا تورپاق!
کیم صحرایا توتدو اوز، مؤوسومو گلیب گولون،
عاشیق معشوقو ایله توتدو بیر کونجون اؤیون،
یوز باهار سونا چاتدی، هر گول آلدی اؤز یئرین،
اؤرپکله بزهمهسم، اورک باغینین گولون،
وورماسین بؤیله اورک، تؤکولسون باشا تورپاق!
بو گون تشنه اورگی عشق دنیزینه غرق ائیله،
مئیله اونون نه فرقی، اولسا وضعیت بئله،
بویون سروی اولماسا، بوینونا زنجیر باغلا،
توووز کیمی سکَن یار چیخماسا باغا سئیره،
گول یارپاغی اوزولسون، تؤکولسون باشا تورپاق!
عشق یولوندا ایخلاص ائت بیر نئچه گون، باشارسان،
نئی ساتان یئر نیشانسیز، سن بو یولدا چاشارسان،
خوشدور یئنه اوتوروب، دیلبرله مئی ایچرسن،
گؤزونده نور اولماسا، کوردور دئیه بیلرسن،
یارسیز لذت آلاندان تؤکولسون باشا تورپاق!
یون خیرقه گئین صوفو، مئیی نوش ائتمک گرک،
تقوالیقدا اؤزونه عذاب وئرمه آخماق تک،
گؤتور بو گون بادهنی، اولما بؤیله داش اورک،
او یوز قاتلی چالمانی دییشمه یارا، گؤرک،
سئوگیلی یار اولماسا، تؤکولسون باشا تورپاق!
کیرپیکده دویون اولدو، یاناقدان آخان یاشین،
خیالیم دویون اولدو زولفون تاری تک باشین،
قؤنچه تک دویون اولدو قییا-قییا باخیشین،
تاتار موشکو اولسا هم اوستون، اطرافین-دیشین،
یاناقدا خال اولماسا، تؤکولسون باشا تورپاق!
یار ایله سیرلی-سیرلی سؤیلشمهین هر دیلین،
اورک ذؤوقونون بوندا یوخلوغونو سیز بیلین،
عشق سؤوداسی کیمده یوخ - اولماز هوشو عقلینین،
طالع اوینادار اونو، میثلی چؤوگن توپونون،
دیدار دیزینده بیر دم اولمایان باشا تورپاق!
بو اورک پاک اولارمی، اولماسا عشق آتشی،
اول غمدن پاک اولارمی، چکمهسه فغان باشی؟!
یار غمینده یاخاسین چاک ائتمهین بیر کیشی،
قییامتده، سؤیلهیین، نه اولار اونون ایشی؟!
لاله یاناق داغینی گؤرمه ین باشا تورپاق!
گؤزللیک بازاریندا هر گولده عندلیب وار،
هر کس اوردا گؤرکونو اؤزو تک ائدر آشکار،
بو بازاردا بیر آزجا آد-سانیمیز تانینار،
تاپیلار اول بازاردا هر بیر مالا خیریدار،
بازار ایچره خیریدار اولمایان باشا تورپاق!
مستانیم گلر
(«میرزه همدم» داستانیندان)
قادیر آللاه امری بیلن
کرملی سولطانیم گلر،
سحرلر ناله ائیله ین
گؤزلری مستانیم گلر.
قیرخ قولامبئچه اؤنونده،
زهرلی خنجر قولوندا،
سئیری-بازارین یولوندا،
میرزه خان تک جانیم گلر.
ائی یارادان بیریواری،
سندن باشقا یوخ غمخاری،
مؤولوینین اینتیظاری،
دردیمین درمانی گلر.
یوسیف اوچون هیجران چکدیم،
عندلیب تک فغان چکدیم،
من اؤزومو قوربان چکدیم،
قیرخ قولاملی خانیم گلر.
مؤولوی مئی حاقدان ایچدی،
قیرخ قولامبئچه یئتیشدی،
میرزجانیم منه دوشدو،
مردلیک ائتسه رحمی گلر.
قلندر
(«میرزه همدم» داستانیندان)
عاشیقلیک دردی یاماندیر،
گئتگیل بو یئردن، قلندر.
بو دونیانین وفاسی یوخ،
گئتگیل بو یئردن، قلندر.
عاشیقلر یانیب کؤیمه سین،
سیرریمی کیمسه بیلمه سین،
سولطان حوسئین گؤرمه سین،
گئتگیل بو یئردن، قلندر.
سن بیر عاشیقی-شئیداسان،
یا مگر بیر اؤولییاسان،
عشقین یولوندا فداسان،
گئتگیل بو یئردن، قلندر.
چوخ دورما، کئچ بو دونیادان،
دادمادین ذؤوقی-صفادان،
مقصدین دیله آللاهدان،
دورما بو یئرده، قلندر.
عندلیب تک شئیدا اولسام،
من یولوندا فدا اولسام،
آخیر چاغدا سنی گؤرسم،
دورما بو یئرده، قلندر.
میرزجانی چوخ اینجیتمه،
بو سؤزده قاشینی چاتما،
من غریبی چوخ آغلاتما،
دورما بو یئرده، قلندر.
یارین لیباسی
(«میرزه همدم» داستانیندان)
صبر ائیلهگیل، ائی جان فرزند،
یئتیشر یارین لیباسی.
کؤنلونه سالماگیل مین درد،
یئتیشر یارین لیباسی.
کؤنلونده اونون قووغاسی،
باشیندا عشقین سئوداسی،
خیتای، خوتن پادیشاسی،
یئتیرر یارین لیباسی.
صبرسیزلیک ائتمه، زینهار،
صبر قیلان گؤرر دیدار،
عاشیقلره ارنلر یار،
یئتیشر یارین لیباسی.
کؤنلونو ائیله مه تیره،
ییخیلارسان اولو یئره،
مقصودو آللاهدان دیله،
یئتیشر یارین لیباسی.
کؤنلونو ائیله مه ناخوش،
نامرد بیلن اولما یولداش،
دارا دوشسن تئز مرده قوش،
یئتیشر یارین لیباسی.
دونیادا چوخ، بیتمز سؤزوم،
صبرسیزلیک ائتمه، قوزوم،
ایکی دونیا گؤرر گؤزوم،
یئتیشر یارین لیباسی.
ایلن
(«لئیلی-مجنون» داستانیندان)
واردیم ادب سارایینا،
شنبه گونو صبا ایلن،
دوشوب گؤزوم آیاغینا،
بیر نئچه دیلروبا ایلن.
لؤوحه آچیب اوخور ساپاق،
هر ساپاغی دوز اوچ واراق.
نور قوخولار تاباق-تاباق،
آغزی دولو ثنا ایلن.
بیر پری ناز ایله باخار،
باخیشی جانیمی یاخار،
دانیشسا شکری آخار،
لبلریندن شفا ایلن.
بیر پری تزه، خوش-خوررم،
نووگولی-باغ، لاله-فام،
کاغیلی موشک، لئیلی نام،
یاشماق اؤرتر حیا ایلن.
قاپقارادیر گؤزو-قاشی،
قولونو سالیب سارماشیر،
اوینایاندا خوب یاراشیر،
بیر-بیرینه ایبا ایلن.
من قئیسی اودا سالدیلار،
کؤنلومو الدن آلدیلار،
تعظیم ائدیب اَییلدیلر،
خوش دئدیلر ریضا ایلن.
ایندی سن
(«بابا رؤوشن» داستانیندان)
خزنه ندی، بابا رؤوشن،
گل آرخاما مین ایندی سن،
عاغلین گئدیب، ییخیلارسان،
گؤزون مؤحکم یوم ایندی سن.
هارا وارسام، اورا گئدک،
گؤز گؤرمه ین یئره گئدک،
آلتی آیلیق یولا گئدک،
کرامتیم گؤر ایندی سن.
یوخسوللوقدان اولدون ادا،
سنه جانیم اولسون فدا،
بورجلو اولماق - قهری-خودا،
زینهار، حذر قیل ایندی سن.
سور بازارا، قولا قاتیب،
«قولومدور» دئ، منی ساتیب،
مدینه یه گئری چاتیب،
جوهودا وئر پول ایندی سن.
عزیز باشیم سنه قولدور،
بورجونون علاجی بودور،
موسلمانسان، دین رسولدور،
بورجدان خیلاص اول ایندی سن.
آدیم علی شاهیمردان،
بیر ده دئرلر شیری-یزدان،
دوستلار منه اولار خندان،
سؤزوم قبول قیل ایندی سن.
قایناق:
تورکمن شئعیری آنتولوگییاسی (19-17 عصرلر)؛ رامیز عسکر ، باکی 2011
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
ایرانده کوپلب کیشی جان بیردی و یره لندی
اوشبو حادثه ایران نینگ اهواز شهریده یوز بیردی
ایران نینگ اهواز شهریده حربی مراسم جریانیده اویوشتیریلگن ترورچیلیک هجومی عاقبتیده آلینگن ایلک معلومات لرگه کوره ۸ عسکر جان بیررایکن، ۲۰ نفر ایسه یره لندی.
اوشبو عسکر لرنینگ حربی کییم کییب آلگن هجومچی لر نینگ نظامی مراسم جریانیده اوق اوزگن لیک لری عاقبتیده جان بیرگن لیک لری بیلدیریلدی.
ایران رسمی خبر آژانسی ایرنا اوشبو حادثه عاقبتیده ۲۰ کیشی نینگ یره لنگن لیگی نی بیلدیررایکن، هجومچی لر نینگ تورت نفری نینگ اولدیریلگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
آشیق ماهنیلاری تئللی ساز (بخش اول) مین ایللردن بری نسیلدن نسیله سینه دن سینه یه آخیب گلن آزربایجان آشیق ادبیاتی و صنعتی خالقیمیزین روحونو اوخشاییب، اوریینی شنلیک جالاییر. تاریخ بویو اوستاد آشیقلاریمیز هونر و ادبیات ساحه سینده پارلاییب، زنگین شعرلر، اوریه یاتیم ناغیللار و اونودولماز هاوالاری اؤزلریندن یادیگار قویموشلار. بو آلبومو حاضیرلایاراق ایستر حیات دا اولان صنعتکارلار، ایسترسه حیاتلارینی دییشن …ادامه نوشته »
دانلود عاشیق ماهنیلاری سری جدید
عاشیق ماهنیلاری اوچ آدلیم عاشیقدان، عاشیق اکبر، عاشیق گؤیجه لی تاپدیق، عاشیق فتح الله 19 عاشیق ماهنیسین آشاغادان ایندیره بیلرسیز هر ماهنی نی آنلاین قولاخ آسابیلرسیز یادا ایندیرمک اوچون، هر ماهنیا، ایکی لینک قویولوب کی هر هانکیسیندان ایسته سز ایندیره بیلرسیز. عاشیق اکبردن اوچ ماهنی: اؤلچوسو: 5.8 MB … اؤلچوسو: 5.1 MB … اؤلچوسو: 5.4 MB … عاشیق فتح الله …ادامه نوشته »


text:
رادیوداکی آکتیو فعالیتی و آوتومبیل سوروجولرینین معاریفلهنمهسی اوچون حاضیرلادیغی لاییحهلرله تانیدیغیمیز دی جی تورال (یوسیفوو) یئنی روبریکاسینی تقدیم ائدیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، او، یئنی مؤسومده روبریکاسینین کاسکو سیغورتاسینا عایید اولاجاغینی بیلدیریب. تورال قئید ائدیب کی، بو مؤوضوعدا خیلی آراشدیرما آپاریب و چوخلو سایدا سواللار، پروبلم لرله قارشیلاشیب. او، سیغورتا ساحهسینده موشتریلره موختلیف شرطلی موقاویلهلرین تقدیم اولونماسینین، موقاویلهنین شرطلرینین بیر چوخ حاللاردا آیدین اولماماسینین اساس پروبلم اولدوغونو دئییب:
«آذربایجاندا آوتومبیل سیغورتاسی مدنیتی دیگر اؤلکهلرله مقاییسهده تام فورمالاشماییب. بو سببدن یئنی روبریکانی هم ده سوسیال معاریفلندیرمه لاییحهسی کیمی گؤرورم. روبریکادا هر کس آوتومبیل سیغورتاسی ساحهسینده قارشیلاشدیغی پروبلم لردن دانیشاجاق، من ایسه هر پروبلمین حلینه و یاخود یارانما سببینه اویغون شرحلریمی بیلدیرجک، موذاکیرلر و آراشدیرمالار آپاراجاغام».
قید ائدک کی، «آوتو کاسکو» روبریکاسی هفته ایچی هر گون ۱۸:۳۰-۱۹:۳۰ آراسیندا ۱۰۶.۳ اف ام-ده یاییملاناجاق.


text:
تیکانتپه شهرینین امام جومعهسی عیسی برادری تمثیل ائتدیی شهری کورد شهری کیمی تقدیم ائدن مهابادین (سویوقبولاق) میلت وکیلی جلال محمودزادهیه جاواب وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سون گونلر آغدره قیزیل معدهنینده باش وئرن حادثهلردن دانیشان برادری سئچیلدیی دایریه عایید اولمایان مکاندان دانیشدیغینی بیلدیریب:
«مهابادین میللت وکیلی جناب جلال محمودزاده آغدره کندینین مسئلهلرینه رئاکسییا وئریب. لاکین تیکانتپه جلال محمودزاده نین میلت وکیلی سئچیلدیی منطقهده یئرلشمیر. اونون بو منطقهیه مداخیله ائتمهسی یاخشی حال دئییل».
عیسی برادری میللت وکیلینین اؤلکه پرزیدنتینه یازدیغی غرضلی و مقصدیؤنلو مکتوبوندان دا سؤز آچیب:
«جلال محمودزاده فهلهلرین پروبلمینه باخماق بهانهسی ایله تیکانتپنین ایشلرینه ائله بیر شکیلده مداخیله ائتمهملیدیر کی، بؤلگهده اتنیک و مذهبلر آراسیندا اوچوروم یارانسین. مسئوللار و میلت وکیللری اهالینی تحریک ائدجک آچیقلامالار وئرممهلیدیر. اونلار اؤز چیخیشلاریندا یالنیز مسئله نین ماهیتیندن دانیشمالیدیرلار».
قید ائدک کی، تیکانتپه شهرینین آغدره کندینده بیر قروپ شخص قیزیل معدنی اطرافینا توپلاشیب، بوردا چالیشماق ایستدیکلرینی بیلدیریبلر. پلیس امکداشلاری ایسه ییغینجاغا مداخیله ائدیب، نتیجهده قارشیدورما یارانیب.
جلال محمودزاده یارانان فورصتدن سوء-ایستیفاده ائدرک پرزیدنت حسن روحانییه حادثه ایله باغلی مکتوب یازیب. او، مکتوبدا تیکانتپهنی سرحدیانی و کورد شهری، اهالیسینی ایسه کورد کیمی تقدیم ائدیب. هالبوکی کوردلر بو بؤلگهیه سون ایللرده کؤچوبلر.


text:
بیزیم میللت
گلین قبول ائدهک کی مرثیه اوخویان بیر میللتیک یا بلکهده اولموشوق!
گنج قیزلارین آغ آت رویالارینا تای بیزلرده گؤزوموزو تیکمیشیک چیخیش یولاریمیزین قاپیلارینا، بیر قورتاریجی گلیسین بیزی بو دوروملاردان قورتارسین دئیه؛ چاباسیز، چالیشماقسیز. بیر یئرده قالان سو کیمی اؤز ایچیمزدن قوخوماغا باشلاییریق.
نیه دئییرم چیخیش یوللاریمیزین قاپیلاری، اونون اوچون کی چیخیش یوللاریمیزین لاب آچیق آیدین فرقیندهییک. بو اوزدن هئیت کیمی دوشونورلریمیزی چوخ سئویریک؛ اونلارا بیزی قورتاران منجی کیمی باخیریق! کیتابلارین آلیریق آنجاق قاتلاری آچیلمامیش قالیر، ائلهبیل ساتیش اوچون آلمیشیق، کیتاب قفسهلریمیزده توز یئییرلر. بو دوروم نهقدر اؤزوموزو اوتوزموش ساندیغیمیزدا بیر اوقدر ده داها آرتیق گؤزه چارپیر،گئت گئده اؤزوموزده بئلنچی دوروملارا قاتلاشمیش کیمی داورانیریق نه یازیق.
کئشکه بئله اولماسایدی و هر کیمیمیز اؤزونه هئیت کیمی بیریسی اولا بیلمهسهیدیده بیله بو یولون دوغرو یولچوسو اولماسینا اولدوغو و یئتهنهییجه چابا گؤسترسهیدی . . .
ی. س: نئچه ایل اؤنجه دوستلارین بیرینه تئهراندان نئچه سای "وارلیق" درگیسی گؤندریلمیشدیر؛ درگیلری ساتسین، پاراسین اونلارا گؤندرسین دئیه. آنجاق درگیلر دوستوموزون الینده قالمیشدیرلار، سادجه ایکیسین ساتا بیلمیشدیر؛ بو یولداشیم ایسه قورخوردو رحمتلی دؤکتور هئیت (ایندی زنگ آچماسین)، زنگ آچیب، درگیلره گؤره سوروشسون، بودا اوستادین أمهیینین قارشیسیندا اوتاندیغیندان بیلمهسین نه جاوابی وئرسین.
-
- ۹۳/۰۵/۲۷


text:
تورکیه ده اوقوچیلر قششاق طلبه لر اوچون یاردم کمپاینی باشلتدی
اوشبو یاردم کمپاینی دایره سیده اوقوچیلر گه کابچه, قلم و بکس ترقه تیلدی
تورکیه نینگ اِزمیر ولایتیده قششاق طلبه لرنینگ مکتب ضرورت لری نینگ تامین ایتیلیب بیریلیشی اوچون عایله لری نینگ اقتصادی وضعیتی یخشی بولگن اوقوچی لر تامانیدن یاردم کمپایتی باشله تیلدی.
کمپاین دایره سیده اوشبو اوقوچیلر مکتب اوچون کیره ک لیک بولگن قلم, بکس و کتابچه کبی نرسه لر نی معلوم بیر جایگه قویب کیترایکن, احتیاجی بولگن طلبه لر ایسه باریب اوشبو ییردن مکتب ضرورت لری نی تامین ایته دی.
خوددی شوو کمپاین نینگ مادی امکانیتی یخشی بولمه گن باله لر گه ضرورت لری نینگ تامین ایتیلیب بیریلیشی بیلن بیر قطارده, باله لرنینگ یاردم سیورلیک نی اورگه نیشی بوییچه حصه قوشیشی هم کوتیلماقده.
اوشبو کمپاین نینگ شعاری ایسه, "دیوارده کتابچه و قلم" دن عبارت.


text:
قندهارپولیسی تاماندن قول بیلن تیارلنگن تراکتورگه آرتیلگن 3500ته ماین پارتله تیلدی.
مملکت جنوبیده جایلشگن قندهارولایتی نینگ رسمی لری 3500ته ماین جایلشتیریلگن تراکتوررتوری ده بولگن نقلیه واسطه نی پاکستان چیگره سیدن اوته یاتگنده پولیس تاماندن اوققه توتیلیب پارتله تیلگنیدن خبر بیرگن.
قندهار ولایتی حاکمی نینگ سوزچیسی جاوید فیصل گه کوره بوگون بی بی سیگه افغان کوچلری بو نقلیه واسطه افغانستان گه قره ب حرکت قیلیشیدن خبرلری بولگن شورابک منطقه سیده کوزه تیب تورگن لر.
شونینگ دیک فیصل جنابلری گه کوره بو نقلیه واسطه پاکستان چیگره سیدن افغانستان گه کیرگن بیر پیتده، پولیس تیکشیریش اوچون توخته لیشی نی طلب قیلدی، بیراق تراکتور هیداوچیسی توختتمی قاچماقچی بولدی کیین پولیس تاماندن اوققه توتیلدی.
قندهارحاکمی سوزچیسی نینگ معلوم قیلیشیچه 3500 ته ماین بوتونلی پارتله گن، بونگه مینیلگن ایکی کیشی هم هلاک ایتیلگن.
اونینگ ایتیشیچه بو ایکی کیشی بیری هیداوچی وینه بیری هم اونینگ یاردمچی سی بولگن.
بوندن آلدین، افغانستان رسمی لری عصیانچی لراوز فعالیت لرینی دوام ایتدیریش اوچون قورال وپارتلاوچی ماده لرنی مملکت تشقری سیدن آلیب اوتیش لرینی ایتگن ایدیلر.
قول بیلن تیارلنه دیگن ماین اوروش لرده فایده لنه دیگن اوسکونه حسابلنه دی، افغان رسمی لری گه کوره بونینگ کیره کلی ماده لری تشقریدن کیله دی.
بوماین لرنینگ تیارلش اوچون آمونیم اوغوتی دن فایده له نیله دی.
کوپ حاللرده امنیتی مسووللر عصیانچی لر بوتور اوغوت دن عادی ماین لرنی توزته یاتگن لرینی ایته دیلر.
یول یانیده اورنه تیله دیگن قول ماین لری کوپلب عادی اهالی دن جان آله یاتگنی ایتیله دی.


text:
بنؤوشه
بنؤوشه Bənövşə ـ بیر بیتکی دی کی دنیادا سرین هوا و سولی هاوادا گویهرر. بو بیتکینین گوللری ایلی و گؤزهلدی.[۱]
ایچیندهکیلر
گول یاپراقلاری[دَییشدیر]
اونون گول یاپراقلاری ساری یا آبی و قیرمیزا اوخشار بنوشه رنگینده دی بنوشه رنگی آدلیم و خوشاگلیم رنگی دی . بو بیتگینین یره یاتار یاپراقلاری وار و گول یاپراقلاری قلب شکیلنده و ایلی دیلر اونون یاشیل یاپراقلاری یره یاتیم و قیسسادی کی اونون آراسیندان بیراوزون قول اوسته گوللری و چیچکلری بئجریب و اوسته قالخار بو گولون ایی و رنگی سومه لی دی و چوخلی یرلرده بزک اوچون باغچالارا اکیلر.
درمانی[دَییشدیر]
بو گول اسهال گتیرندی و برک اولان آداما وئریلر کی راحت اشیه گئتسین بو گولون یاپراقلارین یا گوللرین یا میوه سین دیب و دملیب اوندان داوا دوزلدللر .اونون دم اولموشی رماتسم داواسی و ایشاماق گتیرندی و اونی چوخ ایچن تئز تئز اشیه گئدر اونون عراقی سویوقلوقدی وشیشی آرادان آپاراندی . اونی بوغاز آغریسیندا و چیرکلی شیشده و اوزون و درینین سپمه سینده و آغزین یاراسیندا ایشله دیللر آمّا ایه اونی چوخ یه سن استفراغ و اسهال گتیرر .
میوهسی[دَییشدیر]
اونون گیرده و توکلی میوه سی وار و ساری رنگده کی آق خالاری وار و بیر کیسه ده گیزلیندیلر .اونون میوه لرین دیب و قیشین اخرینده و قار گئدن زمان اکللر اونا گوره بو گوله قارآلتی گولوده دئیلیب .
بوگولون ایشلن مه سی[دَییشدیر]
چوخلی باغچالاردا اونی بزک اوچون اکه للر و آداخلی لار اونی بیر بیرینه وئرللر اوروپادا اونی وئرن ایستیر کی آداخلی سی اونی هئچ واقت یاددان چیخاتماسین و بوگولی وئرماق یانی منی یاددان چیخاتما و منه فکرائله .
آفتی[دَییشدیر]
خیارین موزائیک ویروسی کی بوگولون یاپراقلارینا دوشه ر و اونی سارالدیب وقورودار .
قایناقلار[دَییشدیر]
گورنتیلر و گویلر تزئینی نشریه سی فاسدلینده
- ↑ جمشیدی النجارقی، سلیمان؛ رمضانی، عادل؛ اسامی محلی گیاهان آذربایجان، گرگان: انتشارات نوروزی، ۱۳۹۵.


text:
تۆرکیأنینگ و دۆنیأنینگ گۆن ترتیبی ۳۹: تۆرکیه، روسیا و ادلب مسئله سی
جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستا
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان بیلن روسیانینگ دؤولت یۇلباشچیسی ولادیمیر پوتین سوچی دأکی اؤزآرا دوشوشیقدان سۇنگ بیله لیکده مطبوغات ییغناغینی گچیریپدی. یۇلباشچیلار برن بیله لیکدأکی بیاناتیندا ادلب ده یاراغدان صاپلانان زۇلاق دؤرهتمهک بارادا ایلالاشاندیقلارینی نیغتادیلار. بیله کی تاراپدان مؤهۆم دوشوشیغینگ ایزی یانیندان روسیانینگ قۇرانماق وزیرلیگیندن بریلن یازماچا بیاناتدا ادلب ولایاتینا حاربی حرکت قورالماز دییلدی.
تۆرکیه قازانیلان ایلالاشیق بیلن اولی اۆستۆنلیگه یتدی. تۆرکیأنینگ یۇلباشچیسی رجب طیب اردوغان ینگ ایغرارلی توتومی سۇنگقی دؤوۆرده ادلب مسئله سینه ایه چیقماغی، ادن باشلانغیچلاری و تهران دا هۆجۆملرینگ بس ادیلمه گی بۇیونچا ایه له یأنم اِگیلشیکسیز توتومی اؤز نتیجه سینی بردی. سۇنگقی گۆنلرده تۆرک یاراغلی گۆیچلری ادلب ینگ ایچینده اؤرأن مؤهۆم ایشلری عامالا آشیردی. تۆرکیأنینگ ادلب ده یرله شیأن ۱۲ سانی گؤزهگچیلیک مرکزینه کؤپ سانلی سۇوتلی اولاغ (زرهی ماشین)، تانک و حاربی قشون اوغرادیلدی. تۆرکیه نأدرجهده اِگیلشیکسیزدیگینی روسیا، ایران و سوریأنینگ حؤکۆمتینه هم ده شیغا ساواشچیلارا گؤرکِزدی.البتده بیر تاراپدان دۇوام اتدیریلن دیپلماتیک گپله شیکلر و بیله کی تاراپدان یرلرده گؤرۆلن حاربی چأره لر اؤز نتیجه سینی بردی. روسیا سوچی ده اولی اِگیلشیک اتدی. روسیا، ایران و سوریأنینگ حؤکۆمتی ادلب ده گینگ گِریملی حاربی حرکت گچیرمه ک ایسله یأردی. حرکت اۆچین اولی باسیشلار ادیلیأردی. اساسان دا جسرالشغور و دمیرقازیق حما شأهِری نینگ بمبالانماغی، حؤکۆمته تابینلیقداقی گۆیچلر بیلن ایران تاراپیندان قۇلدانیان یاراغلی تۇپارلارینگ جپهه حاطینا گتیرن گۆیچلری باسیشی آغیرلاشدیریاردی.
شیله لیکده حاربی اۇپراسیانینگ اؤنگۆنینگ آلینماغی هم تۆرکیأنینگ میللی حۇوپسوزلیغی هم ده سوریأنینگ گلجگی اۆچین پاراحاتچیلیق تاپغیریندا مؤهۆم أهمیته ایه. اینگ اساسی زات بۇلسا تۆرکیأنینگ تاغاللالاری نتیجه سینده ۳ میلیوندان قۇوراق ایلاتینگ جانی نینگ حالاص ادیلمه گی و اولی بۇسغون تۇلقونی نینگ اؤنگۆنینگ آلینماغیدی. ادلب مسئله سینده قازانیلان اۆستۆنلیک میناسیبتلی پرزیدنت أردۇغانی، تۆرک یاراغلی گۆیچلرینی و میللی حۇوپسوزلیق قوللوغینی قوتلاماق یرلیکلی بۇلار. دۆنیأنینگ آلادا بیلن قاراشیان بؤلگه سینده قومانیتار (انسانی) پاجیغانینگ اؤنگی آلیندی.
روسیا بیلن سوچی ده قازانیلان ایلالاشیغا لاییقلیقدا دؤرهدیلجک یاراغسیز زۇلاقلاردان ایکی تاراپلی شرطده رادیکال تۇپارلارینگ و یاراغلارینگ چکیلمهگی اۆپجۆن ادیلدی. شۇل چأکده هم روسیا هم ده تۆرکیأ اولی جۇغاپکأرچیلیک دۆشیأر. روسیا سوریه دأکی شیغا ساواشچیلارینی راضی اتمه لی بۇلسا، تۆرکیه هیئت تحریرالشام یالی تۇپارلار مسئله سینده چؤزگۆت تاپمالی.
تۆرکیه بیلن روسیا ۱۵-۲۰ کیلومتر ایچرده یاراغسیزلاندیریلان زۇلاق دؤرهدیلمهگی نینگ حمایاتچیسی بۇلماق بیلن بیرلیکده، شۇل بیر واغتد ادا اوتغاشیقلی اؤزباشداق گؤزهگچیلیک ایشلرینی گچیرلر. تۆرکیه و روسیا آستانا تاپغیرینا لاییقلیدا دؤرهدیلن گؤزهگچیلیک یرلرینی حاربی تایدان کِسگیتلأر و یاراغسیرلاندیریلان زۇلاق ایکی یوردونگ اوچارمانسیز هۇوا اولاغلاری درونلاری بیلن گؤزهگچیلیک آستینا آلینار. یاراغسیزلاندیریلان زۇلاقلارداقی محالیفلارینگ و حؤکۆمته دگیشلی گۆیچلرینگ گؤزهگچیلیک گینگیشلیکلری دۇوام ادر هم ده ایکی تاراپلی گؤرنۆشده آغیر یاراغلار جپهه حاطیندان چکیلر.
قازانیلان ایلالاشیغا لاییقلیقدا استراتژیک أهمیتدأکی ام- ۴ و ام- ۵ اولاغ یۇللاری حۇوپسوزلاشدیریلار، یانگاداندان سؤودا قاتناشیغینا آچیلار. لاذقیه و دمشق شأهِرینی حلب شأهِرینه بیریکدیریأن ام ۴ و ام ۵ اولاغ یۇللاری سوریأنینگ ایقدیصادیهتی اۆچین اولی أهمیته ایه.
تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی ایلالاشیق شۇل بیر واغتد ادا تۆرکیأنینگ ترورچیلیغا قارشی آلیپ باریان گؤرهشینه هم اؤنگین قۇشانت قۇشیار. شیله لیک بیلن پ. ک. ک/ ی. پ. گ ترورچیلاری ادلب اۇپراسیاسیندان پیدالانیپ عفرین شأهِرینه باسیش اتمأگه سینانشیاردی. ایلالاشیغینگ نتیجه سینده شۇل باسیشینگ اؤنگی آلیندی. آیراتین هم ادلب حرکتی نینگ اؤنگۆنینگ آلینماغی بیلن تۆرکیأنینگ یانگاداندان حاص اۆنسلی چمه له شمه سی بیلن پ. ک. ک/ پ. ی. د نینگ عمله گتیریأن حۇوپونا قارشی چأره گؤرمهگی أحتیمال.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.


text:
تورک دیل قورومو
تورک دیل قورومو، تورکیه تورکجهسینی آراشدیرماق، گلیشتیرمگی اوچون چالیشماق مقصدیله قورولان قورومدور.
ایچیندهکیلر
تاریخچه[دَییشدیر]
قوروم "تورک دیلی تدقیق جمعیتی" عادی ایله ۱۲ ایول ۱۹۳۲ده مصطفی کمال آتاتورکین تعلیماتیلا، بیر درنک اولاراق قورولموشدور. قورومون قوروجولاری، هامیسی دا میلت وکیلی و دؤورون تانینمیش ادبیاتچیلاری اولان سامیه ریفات، روشن اشرف، جلال ساهیر و یعقوپ کادریدیر. قورومون ایلک باشقانی سامیه ریفات بیدیر. تورک دیلی تدقیق جمعیتینین گرگی، "تورک دیلینین اؤز گوزللیگینی و وارسیللیغینی اورتایا چیخارتماق، اونو یئر اوزو دیللری آراسیندا دگرینی یاراشیر یوکسکلیگی اریشتیرمک" اولاراق بلیرلنمیشدیر. آتاتورکون ساغلیغیندا ۱۹۳۲، ۱۹۳۴ و ۱۹۳۶ ایللاریندا ائدیلن اوچ قورولتایدا هم قورومون رهبرلیک اورقانلاری سئچیلمیس، هم دیل سیاستی بلیرلنمیش، هم ده علمی بیلدیریلر تقدیم ائدیلیب تارتیشیلمیشدیر. ۲۶ سپتامبر-۵ اوْکتوبر ۱۹۳۲ تاریخلری آراسیندا دولماباخچا سارایییندا ائدیلن بیرینجی تورک دیلی قورولتایی سونوندا قورومون "لوغت-ایصطیلاح، قراماتیکا-سئنتاکس، ییغما، لئنگویستیک-فیلولوژی، ائتیمولوگییا، یایین" آدلاری ایله آلتی قول حالیندا چالیشمالارینی داوام ائتدیرمهسی قبول ائدیلمیستیر.[۱]
آتاتورکون اؤزو ده تورک دیلی اوزریندهکی یئرلی و چؤلچو آراشدیرمالاری آراشدیراراق، دؤوروندکی عالیملری تورک دیلی اوزرینده آراستیرمالار ائتمگه یؤنلندیرمیشدیر. نئجه کی تورک دیلینین ان کؤهنه آنیتلاری اولان گؤکتورک یازیلی متنلرین ایلک ایکی جیلدی اونون ساغلیغیندا یاییملانمیشدیر؛ ۱۹۴۰لاردا یایین حیاتینه چیخابیلن دیوان لغات الترک، قوتادغو بیلیگ کیمی یاپیتلار اوزرینده ده یئنه اونون ساغلیغیندا چالیشیلمایا باشلانمیشدیر. داها سونرا بیر چوخ دری حالیندا اورتایا چیخاجاق اولان داراما و ییغما سؤزلوگویله الاقدار چالیشمالار دا آتاتورکون ساغلیغیندا باشلامیشدیر. داراما سؤزلوگو، ۱۳. یوزییلدا باسلایان باتی تورکجهسینین کؤهنه اثرلرینین تارانماسیلا؛ ییغما سؤزلوگو، آنادولو آغیزلاریندا ایستیفاده ائدیلن سؤزلرین ییغیلماسییلا اولوشتورولموش بؤیوک لوغتلردیر. چاغداش تورکجهنین قراماتیکا، سؤزلوگو، یاییمی و تئرمینلریله الاقدار چالیشمالار دا آتاتورک طرفیندن ماراق ایزلنمیشدیر.
تورک دیل قورومونون قورولوسویلا بیرلیکده چاغداش تورکجهده آتاتورکون اؤنجولوگونده اؤزلشتیرمه آغیمی باشلامیشدیر. آتاتورکون اؤلوموندن سونرا اؤز تورکجه آغیمی تورک آی ایدینلری آراسیندا داواملی تارتیشیلان بیر مؤوضوع اولموشتور. تورک دیل قورومو بو آخامین اؤنجولوگونو ائتمگی ۱۹۸۳ه قدر سوردورموشدور.
آتاتورک، اؤلوموندن قیسا بیر مدت اول یازدیغی وصیتنامه ایله مالوارلیغینین بیر حیسهسینی تورک دیل قورومو ایله تورک تاریخ قورومونا بیراخمیشدیر. لاکین آتاتورکون وصیتنامهسی ۱۹۸۳ده بو قوروملار دئولتلشدیریلهرک چییننمیشدیر.[۲][۳]
تورک دیل قورومونون یاپیسیلا علاقهدار ایلک اهمیتلی دگیشیکلیک ۱۹۵۱ ایلیندهکی اولاغاناوستو قورولتایدا یاپیلمیشدیر. آتاتورکون ساغلیغیندا میلّی اؤیرتیم ناظرینین قوروم باشقانی اولماسینی ساغلایان توزوک مادهسی ۱۹۵۱ده دگیشتیریلمیشدیر. ایکینجی اهمیتلی یاپی دگیشیکلیگی ۱۹۸۲-۱۹۸۳ ایللریندا گرچکلشدیریلمیشدیر. ۱۹۸۲ده قبول ائدیلن و بو آندا دا قوهده اولان آنایاسا ایله تورک دیل قورومو و تورک تاریخ قوروم، بیر کونستیتوسییا قورولوسو اولان آتاتورک مدنیت، دیل و تاریخ یوکسک قورومو چاتیسی آلتینا آلیناراک دئولتلشدیریلمیش و درنک توزلکیشیلیکلرینه سون وئریلمیشدیر.
آتاتورک، ۱ ازلم ۱۹۳۶دا تورکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین ۵. دؤور ۲. قانونوما ایلینین آچیلیش قونوشماسیندا تورک دیل قورومو و تورک تاریخ قورومونون گلجگی ایله علاقهدار دیلکلرینی بو سؤزلرله دیله گتیرمیشدی:
باشلاریندا دگرلی اگیتیم ناظریمیز اولان، تورک تاریخ قورومو ایله تورک دیل قورومونون هر گون یئنی گرچک اوفوقلر آچان، جدی و آرالیقسیز چالیaمالارینی تعریف ایله خاطیرلاماق ایستیرم. بو ایکی میلی قورومون، تاریخیمیزین و دیلیمیزین، قورونلوقلار ایچینده اونوتولموش درینلیکلرینی، دونیا مدنیتینده باشلانغیجی تمثیل ائتدیکلرینی، قبول ائدیله بیلر علمی سندلرله اورتایا قویدوقجا، یالنیز تورک خالقینین دئییر، بوتون علم دونیاسینین ماراقی و اویانماسینی ساغلایان، مقدس بیر وظیفه یئرینه یئتیرمکده اولدوقلارینی اعتبارلا سؤیلیه بیلرم. (آلقیشلار) تاریخ قورومونون آلاجاهؤیوکده ائتدیگی قاضیلار نتیجهسینده، اورتایا چیخارتدیغی بش مین بش یوز ایللیک مادی تورک تاریخ سندلری، دونیا مدنیت قهرمان تاریخینین یئنی باستان آراشدیریلماسینی و درینلشدیریلمهسینی طلب ائدهجک. بیر چوخ آوروپالی علم آدامینین قاتیلماسی ایله توپلانان سون دیل قورولتایینین آی ایدینلیک نتیجهلرینی گؤرمکله چوخ خوشبختم. بو میلی قوروملارین آز زامان ایچینده میلّی آکادئمییالارا دؤنوشمهسینی دیلهییرم. بونون اوچون، چالیشقان تاریخ، دیل و علم آداملاریمیزین، علم دونیاسین طرفیندن تانیناجاق اوریژینال اثرلرینی گؤرمکله خوشبخت اولمانیزی دیلییرم.[۴]
مقصدلری[دَییشدیر]
بو گونکو تورک دیل قورومونون چالیشما مقصدی تورک دیلینی باغیمسیز بیر حالا گتیرمکدیر.. آتاتورکون ایفاده ائتمیش اولدوگو؛ میلی حیس ایله دیل آراسینداکی باغ چوخ قوتلیدیر. دیلین میلی و زنگین اولماسی، میلی حیس گلیشمهسینده باشلیجا فاکتوردور. تورک دیلی، دیللرین ان زنگینلریندندیر. یئتر کی، بو دیل شوعورلا ایشلنسین. اؤلکهسینی، یوکسک باغیمسیزلیغینی قوروماسینی بیلن تورک میلتی، دیلینی ده چؤلچو دیللر بویوندوروگوندان قورتارمالیدیر، سؤزو و دوشونجه یولو قورومون قانونودور.
موکافاتلار[دَییشدیر]
تورک دیل قورومو ۱۹۵۵دن باشلایاراق چئشیتلی بوداقلاردا موکافاتلار وئردی. موکافاتلار هر ایل ۲۶ سپتامبر دیل بایرامیندا آنکارادا ائدیلن مراسیمله صاحبلرینه وئریلر. موکافات وئریلن بوداقلار فرقلی مودیریتلره گؤره زامان زامان دییشیر. ۱۹۸۳ده آتاتورک مدنیت دیل و تاریخ یوکسک قوروم بونیهسینه آلیندیقدان سونرا تورک دیل قورومو موکافاتلاری قالدیریلدی. تورک دیل قورومو موکافاتلارینی ساحهلردن اساسیلاری تقدیم ائتلردیر:
- علم بوداغیندا
- ۱۹۵۵ موکافاتینی گوندوز آغینچی
- ۱۹۵۷ موکافاتینی جاوید اورخان توتنگیل
- ۱۹۵۹ موکافاتینی نرمی اویغور
- ۱۹۶۰ موکافاتینی حوسین باتوهان
- ۱۹۷۷ موکافاتینی امره کونگار
- صنعت بوداغیندا
- ۱۹۵۵ موکافاتینی جاهید کولبی
- ۱۹۶۴ موکافاتینی بهجت نجاتیگیل
- ۱۹۶۹ موکافاتینی نجاتی جومعهلی
- رومان بوداغیندا
- ۱۹۵۸ موکافاتینی اوختای آکبال
- ۱۹۶۲ موکافاتینی نزیهه مئریچ
- ۱۹۶۸ موکافاتینی کمال طاهیر
- ۱۹۷۱ موکافاتینی کاسیب بایقورت
- ۱۹۷۵ موکافاتینی فوروزان
- اهوالات بوداغیندا
- ۱۹۵۸ موکافاتینی تاهسین اوجال
- ۱۹۶۰ موکافاتینی اونات قئیدائدر
- ۱۹۶۸ موکافاتینی سامیم قوجاگؤز
- ۱۹۶۹ موکافاتینی اورخان کمال
- ۱۹۷۷ موکافاتینی هولکی آکتونچ
- اویون بوداغیندا
- ۱۹۶۰ موکافاتینی اورخان آسانا
- ۱۹۷۰ موکافاتینی عزیز نسین
- ۱۹۷۲ موکافاتینی هالدون تانر
- ۱۹۷۴ موکافاتینی عدالت آغااوغلو
- ۱۹۸۰ موکافاتینی رجب بیلگینر
- سیناق، الشدیری، گزینتی بوداغیندا؛
- ۱۹۶۲ موکافاتینی فیکرت اوتیام
- ۱۹۶۵ موکافاتینی جیهون آتیف قانسو
- ۱۹۷۸ موکافاتینی چتین آلتان
چالیشمالاری[دَییشدیر]
بو گون تورک دیل قورومو، ۲۰سی یوکسک اؤگرتیم قورومو؛ ۲۰ی آتاتورک مدنیت، دیل و تاریخ یوکسک قورومو طرفیندن سئچیلن ۴۰ اصیل عوضوه مالیکدیر. عوضولرین بؤیوک چوگونلوگو تورک اونیوئرسیتئتلرینده چالیشان تورکولوقلردیر. باشباخانین تکلیفیله جومهورباشقانینجا تعیین ائدیلیلن قوروم باشکانی و ۴۰ اصیل عوضو علم قورولونو اولوشتورور. قورومون علمی چالیشمالاری بو قورول طرفیندن پلانلاندیغی کیمی رهبرلیک ایشلرینی بوینونا گؤتورن ایجرا قورومو ایله علمی چالیشمالاری ایجرا ائدن قول و کومیسییالارین عضولری ده بو قورول طرفیندن سئچیلمیشدیر.
علمی چالیشمالاری ایجرا ائدن قوللار تقدیم ائتلردیر:
- لوغت علم و تطبیق قولو ،
- قراماتیکا علم و تطبیق قولو،
- لینقویستیکا علم و تطبیق قولو ،
- تئرمین علم و تطبیق قولو،
- آغیز آراشدیرمالاری علم و تطبیق قولو ،
- قایناق اثرلر علم و تطبیق قولو.
تورکیه تورکجهسینین چاغداش سؤزلوگونو داواملی گلیشدیرهرک یاییملایان تورک دیل قورومو، یازام قیلاووزونا دا سون توندلونو وئرهرک ۲۰۰۰ ایلینده یئنیدن یایینلامیشدیر. ۱۹۹۸ ایلی ایچینده ۹. باشقیسی چیخمیش اولان تورکجه لوغتده ۷۵.۰۰۰ اطرافیندا سؤز یئر آلمیشدیر.
سون دؤورده، ایلده ۳۰-۴۰ علمی اثری یایین دونیاسینا قازاندیران تورک دیل قورومونون اوچ داواملی یایینی دا اول/تاپیلماقدادیر. آکتوال دیل مؤوضولارینی و گئنیش کیلیدلنین آنلایاجاغی دیلده یازیلمیش آراشدیرمالاری ایچینه آلان تورک دیلی ژورنالی آیدا بیر یاییملانماقدادیر. آلتی آیدا بیر یاییملانان تورک دونیاسی دیل و ادبیات ژورنالی؛ قازاخ، قیرقیز، تاتار و سونرا تورک بیرلیکلرینین دیل و ادبیاتلاریلا علاقهدار آراشدیرمالارا یئر وئرر. تورک دیلی آراشدیرمالاری ایللیگی-بللتن ایسه تامامیله علمی آراشدیرمالاری ایچینه آل/گؤتورر و ایلده بیر سایی یایینلانار.
تورک دیل قورومو بو آندا، بو پروژهلری ایجرا ائتمکدهدیر:
- قارشیلاشتیرمالی تورک لهجه و شیوهلری سؤزلوگو و قراماتیکاسی ساحه آراشدیرماسی پروژهسی،
- تورکیه تورکجهسی لوغتلری پروژهسی،
- گؤکتورک (رونیک) یاییلی سند، یازیت و آنیتلارین آلبومو پروژهسی،
- تورکیه تورکجهسی و تاریخی آشیرتلار یایی دیللری قراماتیکالاری پروژهسی،
- تورک دونیاسی داستانلارینین تثبیتی، تورکیه تورکجهسینه آقتاریلماسی و یایینلانماسی پروژهسی.
تورک دیل قورومو ۸۰۰ه اولاشانسا یایینی، ۴۰ علم قورولو عوضوو، ۱۷ متخصصی، ۵۶ چالیشانی و وارسیل بیر آراشدیرما کیتابخاناسیلا چالیشمالارینی داوام ائتدیرمکدهدیر.
یایینلار[دَییشدیر]
داواملی یایینلار[دَییشدیر]
؛تورک دیلی ژورنالی ایلک ساییسی اوْکتوبر ۱۹۵۱ده یایینلانمیشدیر. آیلیق دیل و ادبیات ژورنالیدیر. ؛تورک دونیاسی دیل و ادبیات ژورنالی اولوسلارآراسی حاکملی بیر ژورنالدیر. آلتی آیدا بیر یاییملانار. ؛تورک دیلی آراشدیرمالاری ایللیگی بللهدن. ۱۹۵۳دن بری ایلده ایکی سایی اولاراق یایینلانار. حاکملی علمی بیر ژورنالدیر.
آیریجا باخینیز[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ت.د.ک رسمی عمومی آغ صحیفهسی، تاریخچه بؤلومو
- ↑ پروف. دؤکتور فلاکت اینان، یایینا حاضیرلایان آری اینان، رمزی نشریات، ایستانبول ۲۰۰۵، س. ۱۲۴: "۱۹۸۰ قیامیندان سونرا چیخاریلان بیر قانونلا ت.ت.ک و ت.د.کین (آتاتورکون وصیتی ده هئچه ساییلاراق) خصوصی ایستاتولئری دگیشدیریلمیشدیر."
- ↑ آیریجا باخینیز یارگیتای حقوق عمومی قورولونون اساس ۲۰۰۴/۴-۳۷۱، قرار ۲۰۰۴/۳۷۵ ساییلی ۲۳.۰۶.۲۰۰۴ گونلو قراری و قارشیاوی سببی.
- ↑ [۱]


text:
زیتون بوداغی عملیاتینین محتمل سیاسی نتیجهلری
زیتون بوداغی عملیاتینین قوزئی سوریهده اورتایا چیخاردیغی یئنی گوج دنگهسی، سوریه بحرانینین سیاسی چؤزوم مرحلهسینی ده ائتکیلهیهجکدیر
تورکیهنین عفرین بؤلگهسیندهکی ی.پ.گ وارلیغینی اورتادان قالدیرماغا یؤنلیک زیتون بوداغی عملیاتی سونا چاتدی. عملیاتین ایلک آیی نیسبتا چتین کئچسه ده، سرحد بؤلگهسیندهکی ی.پ.گ مقاومتینین قیریلماسی ایله بیرلیکده عملیات سرعت قازاندی و قیسا مدت عرضینده عفرین قوشاتماسی تاماملاندی. بو پروسهده ی.پ.گلیلر اطراف ساحهلری بوشالداراق، عفرین مرکزه دوغرو چکیلدی. گؤزلنتی ی.پ.گنین عفرین مرکزده شهر ساواشینا حاضیرلاشدیغی یؤنونده ایدی. آنجاق بونون عکسینه ی.پ.گ شهر مرکزینده ده هئچ بیر مقاومت گؤسترمهدی و عفرین هارداسا، هئچ بیر چاتیشما باش وئرمهدن تورک سلاحلی گوجلری و اؤزگور سوریه اوردوسونون کنترلونا کئچدی.
زیتون بوداغی عملیاتینین حربی اؤلچوسونه دایر دیرلندیرمهلر چوخ ائدیلدی. آنجاق بونون قدر اؤنملی اولان عفرینین تورکیه کنترلونا گئچیشینین بوندان سونرا سوریه بحرانینین گئدیشی، تورکیهنین ی.پ.گ ایله موباریزهسی، سوریهده تورکیه-آمریکا رقابتی و یا امکداشلیغینا محتمل تأثیرلری، ی.پ.گنین اولوسال و اولوسلارآراسی اتفاقلاری اوزریندهکی ائتکیلرینین نهلر اولاجاغیدیر.
زیتون بوداغی عملیاتینین تورکیه اوچون ان اؤنملی نتیجهسی حربی داشیندیریجیلیغینین تاسیسی اولموشدور. فرات قالخانی عملیاتی ایله مقایسهده چوخ داها چتین بیر مکاندا داها چوخ ساییدا ساواشچی ایله مباریزه آپارماق مجبوریتینده قالان تورک سلاحلی گوجلری چوخ قیسا بیر مدتده و چوخ داها آز ایتکی وئرهرک عملیاتی باشا چاتدیردی. حربی توتومونو اورتایا قویان و بونو ایستیفاده ائتمک ایرادهسی اولدوغونو گؤسترهن تورکیهنین منبج و فراتین دوغوسوندا ی.پ.گ ایله موباریزهده الینین گوجلنهجیی آچیق. هر شئیدن اول آمریکا، تورک سلاحلی گوجلری قارشیسیندا هئچ بیر مقاومت گؤسترمهیهن ی.پ.گنی هارا قدر و نئجه قورویاجاغی بارهده سورغو سوال ایچینه گیرهبیلر. بو یئنی وضعیت آمریکانی ایکی شکیلده حرکت ائتمهیه زورلایاجاق. آمریکا ایلک سئچهنک کیمی تورکیهنی تطمین ائتمک اوچون منبج مسئلهسینده بعضی امتیازلار وئرمهیه یؤنهلهبیلر. ایکینجی سئچهنک ایسه منبجده ی.پ.گیه تامین ائتدیگی ساوونما سیستمینی گوجلندیرمک یولونا گئدهبیلر. آمریکانین ایکینجی سئچهنگی اوستون توتماسی داها یوکسک احتیمال. چونکو آمریکا عفرینده قوروماغی باجارمادیغی ی.پ.گنی اؤز حربی قوروماسی آلتینداکی منبجده ده قورویابیلمزسه هؤرگوتو الدن وئرهجگینی بیلیر. ی.پ.گ حقیقتا ده منبجده محتمل تورکیه-آمریکا آنلاشماسی حالیندا ایران/رژیم اتفاقینا یؤنلمهیی دوشونهبیلر.
عرب اهالینین ی.پ.گ تپکیسی
زیتون بوداغی عملیاتی، ی.پ.گنین منبج و فراتین دوغوسوندا عربلرله امکداشلیغینی دا کؤورک حالا گتیرهجکدیر. ی.پ.گنین سوریه دموکراتیک گوجلریترکیبینده عرب عنصوررلارلا یاراتدیغی اتفاقلار ذاتا چیخار و عرب عشیرتلرین یئرلی تهلوکهسیزلیکلرینی ضمانت آلتینا آلماق مسئلهسینه دایانیر. ی.پ.گنین عرب اهالیسینین سیخ اولدوغو بؤلگهلرده، مشروعیتینین هارداسا، اولمادیغی بیلینیر. اؤزللیکله منبج، سوریه بحرانینین اولیندن بو یانا رژیم موخالیفی کیملیگی ایله اؤنه چیخمیش بیر شهر و حاضردا اؤزگور سوریه اوردوسو ایچینده ده منبجلیلر آغیرلیقدا. بو سببدن ی.پ.گنین زیتون بوداغی عملیاتی ایله اورتایا چیخان ضعیفلیگی، منبج ایچیندهکی آلقیلاری دییشدیرهجکدیر. اونسوز دا اوزون زاماندیر منبجتده خالقین بیر بؤلومو، ی.پ.گ علیههینه میتینگلر کئچیریر. قارشیداکی دؤورده بو حادثهلرده آرتیش یاشانابیلر. منبجده ی.پ.گیه قارشی حرکته گئچمک اوچون فورصت آختاران کسیملر، تورکیهنین منبج مسئلهسینده جدی اولدوغونو گؤرمک و اونا گؤره مؤقعیتلرینی معینلشدیرمک ایستهییر. زیتون بوداغی، تورکیهنین سؤیلمین اؤتهسینده حربی گوجونو ایستیفاده ائتمک ایرادهسینده اولدوغونو اورتایا قویماسی و ی.پ.گنین هئچ بیر مقاومت گؤسترمک شانسینین اولمادیغینی گؤسترمهسی باخیمیندان اؤنملی. اولوسلارآراسی باسقیلارین دا تورکیهیه مانع اولمایاجاغی اورتایا چیخمیشدیر.
ی.پ.گنین عفرینده اودوزماسی قدر اودوزما شکلی ده اؤنملی. زیتون بوداغینین ایلک مرحلهسی ساییلمایاجاق اولورسا، دئمک اولار کی، هئچ بیر مقاومت گؤسترمهیهن، ساواش ایرادهسی قالمامیش و شهر مرکزینی بئله قاچاراق ترک ائدن بیر هؤرگوت گؤرونتوسو اورتایا چیخمیشدیر. بو وضعیت ی.پ.گ ایچیندهکی سوریهلی عنصورلاری، اؤزلرینی پکاکانین بؤلگهسل هدفلرینه قوربان ائتمهمه یولوندا دوشونمهیه سؤوق ائدهبیلر. بو وضعیتین طبیعی نتیجهسی قارشیداکی دؤورده ی.پ.گ ایچینده پکاکا کادرلاری و سوریهلی عنصورلار شکلینده بیر پارچالانمانین اورتایا چیخماسیدیر. بو ساوی/تزی دستکلهیهن بیر دلیل، عفرین مرکزده ی.پ.گنین نئجه حرکت اتئمهسی لازیم اولدوغو قونوسوندا پکاکا کادرلاری ایله یئرلی میلیتانلار آراسیندا یارانان فیکیر آیریلیغیدیر. پکاکا لیدئرلری، سون گونه قدر عفرینده مقاومت گؤسترمه چاغریسی ائدرکن، عفریندهکی قندیل کادرلاری ساواش سئچهنگینی زورلارکن، یئرلی میلیتانلار بونا اویماییب قاچماغی ترجیح ائتمیشدیر.
روسیا-تورکیه امکداشلیق داها دا آرتابیلر
زیتون بوداغی عملیاتینین قوزئی سوریهده اورتایا چیخاردیغی یئنی گوج دنگهسی، سوریه بحرانینین سیاسی چؤزوم آشاماسینی دا ائتکیلهیهجکدیر. تورک سلاحلی گوجلری ایله بیرلیکده سوریهلی مخالیفلر ده قوزئیده گئتدیکجه گوجلنن بیر آکتور کیمی اؤنه چیخیر. ایدلیبده زیتون بوداغی عملیاتینین سونلانماسی ایله یئددینجی گؤزلم منطقهسی اولوشدورولدو. ۱۲ گؤزلم نقطهسینین باشا چاتدیریلماسی ایله ایدلیبده ان آزیندان اورتا مدتده موخالیفلرین کنترلو ضمانت آلتینا آلینمیش اولاجاق. بئلهلیکله جرابلوسدان باشلایاراق جسر الشغورا قدر اوزانان بیر ساحهده اؤزگور سوریه اوردوسو بؤلگهسی اورتایا چیخاجاق. تورکیه قوروماسی آلتینداکی بو ساحه سیاسی چؤزوم ماساسیندا رژیمین امتیاز وئرمهیه داها آچیق اولماسینی تامین ائدجکدیر.
عفرین سونراسیندا سوریهدهکی روسیا-تورکیه امکداشلیغینین دا گوجلهنمهسی گؤزلهنهبیلر. تورکیه، آمریکا ایله منبج مسئلهسینده راضیلیق الده اولونماماسی حالیندا مرحلهلی اولاراق بو شهر اوزریندهکی باسقیسینی آرتیراجاق. عفرین سونراسی پروسهده تورکیهنین ی.پ.گ ایله موباریزه قونوسونداکی آددیملاری آرتیق داها چوخ روسیا دستگی آلابیلر. چونکو آرتیق هدفده اولان ی.پ.گ ساحهلری، عینی زاماندا آمریکا نفوذ بؤلگهلری. روسیا، رژیم و ایران ایله یاناشی سوریهنین دوغوسوندا آمریکا ایله گئدهرک چاتیشماچی بیر حال آلان رقابت ایچینده. رئژیم طرفداری اولان گوجلر، دیر الزور بؤلگهسینده بیر نئچه دفعه سوریه دموکراتیک گوجلری بؤلگهلرینه موداخیله ائتمک ایستهسه ده آمریکانین سرت جاوابی ایله قارشیلاشدی. آنجاق تورکیهنین ده منبج اوزریندهکی باسقینی آرتیرماسی، آمریکانین داها چوخ سیخیشماسی نتیجهسی دوغوراجاغی اوچون بو آکتورلار طرفیندن ده مثبت قارشیلانابیلر.
ی.پ.گنین عفرینی ایتیرمهسی ایله روسیایا حربی آسیلیلیغی قالمادی و هؤرگوت تامامیله آمریکا قوروماسی آلتینا گیردی. آیریجا ی.پ.گ، زیتون بوداغی عملیاتینا یاشیل ایشیق یاندیرماسی سببین ایله روسیانی دا سوروملو توتور. بو سببدن یاخین وعدهده روسیا-ی.پ.گ ایلیشکیلرینده ده قریلما باش وئرمهسی محتمل و بو دا تورکیهنین روسیا ایله امکداشلیق آلانینی گوجلندیرهجک، تورکیه-آمریکا گرگینلیینی آرتیراجاق.
روسیا عفرین مسئلهسینده تورکیهیه قارشی بؤیوک اؤلچوده دستکلهییجی بیر مؤوقعیت آلدی. آنجاق عینی وضعیتین سوریهدهکی متفیقلری ایران و رژیم اوچون ده گئچرلی اولدوغونو سؤیلهمک مومکون دئییل. حتی ایرانین عفرین مسئلهسیندهکی توتومو سببی ایله روسیایا تپکیلی اولدوغو سؤیلهنهبیلر.
بونون ان آیدین دلیلی زیتون بوداغی عملیاتی داوام ائدرکن رژیم طرفداری و ایران دستکلی میلیس گوجلرین ی.پ.گیه دستک اولماق اوچون عفرینه گیرمهسی اولدو. محتملا بو آددیم روسیانین معلوماتی داخیلینده آنجاق راضیلیغی و دستگی ایله باش توتمادی. روسیانین تورکیه ایله ایران/رژیم آراسیندا طرفسیز قالماسی حربی اوستونلویو الینده ساخلایان تورکیهنی اؤنه چیخاردی و تورکیه ی.پ.گلیلرین یانی سیرا، اونا دستک وئرهن شیعه میلیس فاکتورلاری دا هدف آلدی. بو سببدن ایرانین حملهسی تامامیله بوشا چیخدی. روسیانین بو داورانیشیندا تورکیه ایله سوریه دیشیندا دا داوام ائتدیریلن امکداشلیغین رولو اؤنملی. آنجاق روسیا محتملا، سوریهده گوجلنن ایرانا قارشی تورکیهنین دنگهلهییجی گوجونه ده احتیاج دویور. چونکو عفریندهکی تابلونون بیر بنزری ایدلیبده باش وئریر. ایدلیبده گؤزلم نقطهلرینی قورماق اوچون ایرلیلهیهن تورک اوردوسو ایران دستکلی میلیسلرین سالدیریلارینا معروض قالارکن روسیانین گؤزلم منطقهلرینین اولوشدورولماسینی دستکلدیگی گؤرونور.
سوریهنین قوزئینده یئنی گوج دنگهلری
زیتون بوداغی عملیاتینین نتیجهلری محتملا، ایران و رژیمین قایغیلارینی داها دا آرتیراجاقدیر. آرتیق تورکیه اؤزگور سوریه اوردوسو ایله بیرلیکده حلبدهکی رژیم بؤلگهلری اوزرینده داها چوخ باسقی اویقولیابیلیر مؤقعیته گلدی. آستانا پروسهسی سببی ایله طرفلر آراسیندا چاتیشما گؤزلنتیسی اولماسا دا، هر ایکی طرف بیر بیرینین نیتلرینه گوونمیر. ایران اؤزللیکله اؤزونه باغلی میلیس گوجلرین کنترلونداکی نبل و الزهرا یاشاییش یئرلرینین تهدید آلتینا گیردیگی دوشونجهسی ایچینده اولابیلیر.
ایران و رژیمین ی.پ.گ/پکاکایا قارشی توتوموندا ایسه هؤرگوتون بوندان سونرا منبج و فراتین دوغوسوندا نئجه بیر یول تعقیب ائدجیی تعیین ائدیجی اولاجاق. مؤوجود اتفاقلار اوزریندن باخدیقدا تورکیهنین منبج و فراتین دوغوسوندا باسقینی آرتیرماسی، بو آکتورلار طرفیندن مثبت قارشیلاناجاقدیر. آنجاق آمریکا تهدیدینین باشقا بیر تهدید اولاراق گؤردویو اؤزگور سوریه اوردوسو ایله دیییشمهسی ده ترجیح ائدیلمهیهجکدیر. منبج و فراتین دوغوسوندا آمریکا-ی.پ.گ اتفاقینین داوامی تورکیه-ایران ایش بیرلیگی اوچون زمین حاضرلایابیلر. آنجاق ایران و رژیم بوندان چوخ ی.پ.گنی اؤز طرفلرینه چکمک ایستهیهبیلر. بو امکداشلیق ایمکانی اولدوغو عفرینده گؤرولدو. آمریکانین سوریهده اساس تهدید اولاراق گؤردویو شیعه میلیسلرین ی.پ.گلی میلیتانلارلا بیرلیکده فوتوگراف وئرمهسی، آمریکادا بعضی شبههلر دوغورموشدور. آمریکا، ی.پ.گنی منبجده ده قورویابیلمزسه هؤرگوتون ایران محورینه گئتمهسی احتیمالینین فرقینده اولابیلر. بئله بیر سناریو تورکیه-آمریکا یاخینلاشماسینی برابرینده گتیرهجکدیر. تورکیه ایسه اتفاقلارینی نئجه تعیین ائدجیی بارهده چوخ دقیق. تورکیه باخیمیندان ی.پ.گ ایله بیرلیکده حرکت ائدن هر بیر آکتیر تهلوکه اولاراق دگرلندیریلهجک.
[اویتون اورخان اورتادوغو استراتژیک آراشدیرمالار مرکزینده (اورسام) اوزمان اولاراق چالیشماقدادیر]


text:
یۆزاونبئشینجی درس
فعللر (44)
فعلین عمومى شکیللرى
کئچن درسلرده اؤیرندییگمیز شکیللرین هر بیرینین اؤزۆنه اؤزل شکیلچى وارایدى.
بونا گؤره ده، او شکیللرین هامیسینا خصوصى شکیللر دئییلر. دیلیمیزده بو خصوصى شکیللردن باشقا فعلین ائله شکیللرى ده واردیر کى، فعلین گؤردویوموز بۆتۆن شکیللرى، زامانلارى، شخصلرى و نوعلاریندا ایشلهنه بیلر. فعلین بو شکیللرینه عمومى شکیللر دئییلیر. فعلین باجاریق و سوال شکیللرى بونلاردان دیر:
1- فعلین باجاریق شکلى:
بو شکلى دۆزهلتمک اۆچۆن، هر بیر فعلین کؤکونه، اگر سسسیزله قورتارسا، "آ-ه" و اگر سسلى ایله قورتاسا "یا-یه" آرتیریلار و اوندان سونرا "بیلمک" فعلى گلیب صرف اولار، بو صرفده اصل فعل ثابیت قالار: یازا بیلرم، گؤره بیلهجهیم، آلا بیلمیشدیم.
فعلین بۆتۆن شکیللرینین باجاریق شکلى ده اولا بیلر:
1. مصدر شکلى: یازا بیلمک، گؤره بیلمک.
2.امر شکلى: یازا بیل، گؤره بیلین.
3. شهودى کئچمیش: یازا بیلدیم، گؤره بیلدینیز.
4. نقلى کئچمیش: یازا بیلمیشم، گؤره بیلمیشسیز.
5. داواملى کئچمیش 1: یازا بیلیردیم، گؤره بیلدینیز.
6. داواملى کئچمیش 2: یازا بیلردیم، گؤره بیلردیز.
7. اوزاق کئچمیش: یازابیلمیشدیم، گؤره بیلمیشدینیز.
8. ایندیکى زامان: یازا بیلیرم، گؤره بیلیرسینیز.
9. قطعى گلهجک: یازا بیله جگم، گؤره بیله جکسیز.
10. غیر قطعى گلهجک زامان: یازا بیلرم، گؤره بیلرسینیز.
11. غیر شهودیلر: یازا بیلرمیشم، گؤره بیلرمیشسیز.
12. لازیم شکیل: یازا بیله سىیم، یازا بیلهسیسینیز.
13. واجیب شکیل: یازا بیلمه لىسینیز، یازا بیلمه لىیم.
14. داوام شکلى: یازا بیلمکدهیم، گؤره بیلمکدهسینیز.
15. شرط شکلى: یازا بیلسم، گؤره بیلسه نیز.
باجاریق شکلینین اینکار علامتى "بیلمک" فعلینه آرتیریلان "ما" دیر: یازا بیلمیرم، یازا بیلمه سم، ...
2- فعلین سوال شکلى:
فعلین سوال شکلینین علامتى "مى؟-مو؟" دور کى، فعلین استیثناسیز بۆتۆن زامانلارى، شکیللرى و نوعلاریندا فعلین سونونا آرتیریلار: گلردین مى؟، گؤرموش سونوزمو؟، یازا بیلرمیشم مى؟... بونلار ایسیم، صیفت، ساى و عوضلیکلرله ده ایشلهنه بیلر.


text:
روسییا و تورکییه گارانت اؤلکهلر اولاراق سورییادا آتشکهسه نظارت ائدجک.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه پرئزیدئنتی رجب تایییب اردوغان کوسووالی همکاری هاشیم تاچی ایله گؤروشوندن سونرا تشکیل ائدیلهن مطبوعات کونفرانسی زامانی دئییب.
«تورکییه وطنداشلارینین تهلوکهسیزلیگی تعمین ائدیلنه قدر ایشید و دیگر تئررور قروپلارینا قارشی موباریزه آپاریلاجاق. تورکییه و روسییا آتشکهسه نظارت ائدجک. طرفلر نظارتیندهکی اراضیلری گئنیشلهندیرمهیهجک. بمت-نین تئررور تشکیلاتی اعلان ائتدیی قروپلاشمالار آتشکهسین خاریجیندهدیر. بوتون متلبلری پوتینله موذاکیره ائتدیک. سورییاداکی بو فورصت قاچیریلمامالیدیر»، - اردوغان وورغولاییب.
قئید ائدک کی، سورییادا آتشکس رئژیمی ۳۰ دئکابر ۰۰:۰۰ تاریخیندن باشلایاجاق.


text:
رومینییادا مشهور «ایستیاوا» کلوبو ایله باغلی سرت قرار وئریلیب.
قول .آذ-این یایدیغی خبره گؤره، کلوبون «ایستایوا» آدیندان ایستیفاده ائتمکله باغلی آپئلیاسییا محکمهسینه اونوانلادیغی شیکایت رد ائدیلیب. قرارا اساساً، اؤلکهنین اوردو ایدمان کلوبونون راضیلیغی اولمادان، بو آددان و رمزلریندن ایستیفاده اولونا بیلمز.
قئید ائدک کی، «ایستیاوا» ۱۹۴۷-جی ایلده اوردو ایدمان آسسوسیاسییاسینین نزدینده یارادیلیب. ۵۱ ایل عرضینده کلوب مدافعه ناظیرلیینه مخصوص اولوب. ۱۹۹۸-جی ایلدهن ایسه کلوب اؤزللشدیریلیب، یئرلی حاکمیت «ایستیاوا» آدینین ایستیفاده اولونماسینا ایجازه وئریب.
سونرادان ایسه اوردو ایدمان کلوبو بیر نئچه دفعه «ایستیاوا»نین پرئزیدئنتی جیدجی بئکالییه قارشی ادعا قالدیراراق ۲۰۰۴-۲۰۱۴-جو ایللرده مؤلف حقوقونو پوزدوغو اوچون اوندان ۳۷ میلیون آورو تضمینات طلب ائدیب. بیر مدت اول بیرینجی ایستانسییا محکمهسی کلوبدان ایستیاوا» آدینین آلینماسی ایله باغلی ادعانی تامین ائدیب. آپئلیاسییا محکمهسی ایسه قراری قوهده ساخلاییب.
رومینییا مطبوعاتینین یازدیغینا گؤره، اؤلکهنین ان تیتوللو کلوبو (او جملهدن ۱۹۸۶-جی ایل چئمپیونلار کوبوکو (ایندیکی چئمپیونلار لیگاسی) و آوروپا سوپئروبوکونون قالیبی) اولان «ایستیاوا»نین بو آد آلتیندا ۱۹۹۸-جی ایلده قازاندیغی بوتون موکافاتلاردان محروم ائدیله بیلر.


text:
براتعلی فتحاللهی
براتعلی فتحاللهی ـ چاغداش تورک شاعیر.
حیاتی[دَییشدیر]
1328 گونش ایلینده ساوه شهرینین نوبران بخشینین کردر آدلی کندینده دونیایا گؤز آچدی و ایلک و اورتا تحصیلاتی اؤز یوردوندا و لیسانس دؤورهسینی ده تبریز ده بیتیردی. او ایندی کرج شهرینده یاشاییر و وزارت درمان و بهداشت امکلیسیدیر. 1384 گونش ایلینده «کؤرپو» آدلی شعر کاسئتی تهرانین "نواي دلشده" استریوسوندان یاییملاندی. فتحاللهینین شعرلری یاشماق سیرا کیتابلاری وریندن یاییملاناجاقدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- سید حیدر بیات، سیبی میان دو آینه، يادنامه حکيم تيليم خان - ص215، تالیف اسدالله امیری


text:
اندروید سسینیز ایله ایشله یه جك!
بو اویغولاما (برنامه)ایله آلیشیق اولمادیغینیز بیر عقللی جئب تئلئفونو تجروبه ائدین!
تئلئفونونوزو یئنیدن سئودیرهجك اولان Asistan B، سیزه تام فرقلی بیر آندروید تجروبهسینی وعد ائدیر. اویغولاما سایهسینده، یالنیز تئلئفونونوزلا دانیشاراق، جیهازینیزی ایداره ائده بیلجكسینیز. بیر معنادا عقللی تئلئفونونوز سیزین اوچون هر شئیی ائدن بیر یاردیمجی اولاجاق.
بو اویغولامانین تمل خصوصیتلری هلهلیك بئله سیرالانیر:
- آلارم قورما
- تاریخ و ساعت سورغولاما
- یاخینداكی مكانلار حاقیندا معلومات وئرمه (یاخینداكی داواخانالار، خسته خانالار، كافئلر، رئستورانلار، مسجیدلر، بانكلار، یاناجاق ایستگاهلاری، موزئیلر، گئجه كلوبلار، بارلار، تاكسی دایاناجاقلاری كیمی)
- شهرلره گؤره و یا یاشادیغینیز جغرافیایا گؤره اتوماتیك اولاراق هاوا وضعیتینین معلوماتی
- خریته(نقشه) گؤسترمه
- جئب تئلفونون آیارلارینی(تنظیماتینی) دهیشتیرمك (كابئلسیز شبكه، بلوتوث، تئلئفون سسی كیمی)
- فرقلی بؤلوملر حاققیندا معلومات آلما (Wikipedia دستكلی)
- یوتوب دا ویدئو آختارما
- گوگلده هر هانسی بیر مؤوضوع حاقیندا آختاریش ائده بیلمه
- اهمیتلی تئلئفون نؤمرهلری اوچون اتوماتیك آرایا بیلمه(اورژانس و یا پلیس نؤمرهلری كیمی)
- تئلئفونا یوكلو اولان بوتون اویغولامالری چالیشدیرما
- تئلئفون دا قئیدلی(ذخیره اولان) آداملاری آرایا بیلمه
- سس سرعتینین و سس كئیفیتینین (آشاغی سرعتلی علاقهلرده داها یاخشی پئفورمانس) آیارلانا(تنظیم اولا) بیلمهسی
- Asistan Bین آد ایله دانیشیق آپارا بیلینمهسی
- رسمی فیسبوك اویغولاماسیندا فیسبوك حسابینی Asistan B ایله باغلانما و دوروم پایلاشا بیلمه.
- توتیئر حسابینا Asistan B ایله باغلانما و دانیشاراق، سرعتلی بیر شكیلده tweet گؤندره بیلمه.
- ایستهدیگینیز بیر تئلئفون نؤمرهسینه مئساژ گؤندره بیلمه.
- بورس قیمتلری سورغولاما (دولار، یورو، پوند)
- قیزیل قیمتلری سورغولاما
- اتوماتیك پول چئویرمه سورغولاری (۱۰ دولار نئچه لیره؟، ۵۰ یورو نئچه لیره ائدر؟)


text:
افغانستان حکومتی، 26 ییل کیین مملکت هوا ساحه سی کنترولینی اوز قولی گه آلدی
26 ییلدن بیری خارجیلر آلیب بارماقده ایدی
جمهور رئیس لیک سوزچیسی شاه حسین مرتضوی، تقریباً 26 ییلدن بیری افغانستان هوا ساحه سی نینگ کنترولی خارجی اولکه لرنینگ قولیده ایکن لیگینی بیلدیردی.
کابل خلق ارا قونلغه سیده ینگی رادار تیزیمی نینگ قوریلیشی بیلن هوا ساحه سی کنترولی نینگ بوتونله ی افغانستان حکومتی نینگ قولیگه اوتگن لیگینی افاده ایتگن مرتضوی، بو تیزیم سایه سیده افغانستان هوا ساحه سی نینگ کنترول ایتیله جگینی ایتدی.
افغانستان ملکی هواچیلیک اداره سی باشلیغی محمد شاه حبیبی، افغانستان هوا ساحه سی نینگ ایندی امنیتلی بوله جگینی قید ایتدی.
حبیبی ینگی قوریلگن هوا تیزیمی نینگ خرجتی نینگ 30 میلیون دالر ایکن لیگینی معلوم قیلیب، رادارنینگ تخنیکی ترمیم و کنترولی اوچون هم هر ییلی 10 میلیون دالر مصرف قیلینیشی کیره ک دیب ایتدی.
سویتلر بیرلیگی تامانیدن قوریلگن کابل قونلغه سیده گی ایسکی رادار تیزیمی 1990 – ییللریده گی ایچکی اوروش جریانیده تخریب بولیب کیتگن ایدی.
طالبان تیزیمی نینگ 2001 – ییلی اورته دن کیتیشی بیلن مملکت نینگ هوا ساحه سی نینگ کنترولی خارجیلر تامانیدن آلیب باریلماقده ایدی. بیراق 2014 – ییلی افغانستان اداره سیگه تسلیم ایتیلیشی نینگ آرتیدن خصوصی بیر شرکت گه تسلیم بیریلگن ایدی.


text:
اؤنده گئدن موغهننینین قالماقالی اولمالیدیر. اما موغهننی قاباقدا گئدر، قالماقال آرخادا قالار. یاخشی ایفاچینین پاخیللیغینی چکهنلر چوخ اولور.
آخشام .آذ-این معلوماتینا گؤره، بو سؤزلری خالق آرتیستی نازپری دوست علیئوا "لیدئر ماقازین"ا آچیقلاماسیندا دئییب.
موغهننی شخصی حیاتینا موداخیله ائده نلره سرت جاواب وئریب:
"منیم شخصی حیاتیم حاقیندا کیملرسه نسه دانیشماق ایستیرسه، قارشیلاریندا منی گؤرهجکلر. بو حاقدا دانیشماغا هئچ کیمه ایجازه وئرمیرم.دوست علیئوا آپاریجی لامییه ال اکبر قیزینین وئریلیشینده میکروفونو آتیب گئتمهسینه موناسیبت بیلدیریب:
"یئنی ایل وئریلیشی ایدی، چوخ گؤزل کئچدی. بیر نئچه دفعه جانلی ماهنی اوخودوم. سونونجو ایفادان سونرا دئدیم کی، ائوده منی گؤزلهیهن وار، گئتمهلییهم. اما لامییه خانیم ایجازه وئرمهدی، منه حؤرمت ائتدیینه گؤره، یئنه اوخوتدوردو. سوندا آپاریجینی اؤپدوم، بایرامینی تبریک ائدیب قاچدیم. گرکسیز قالماقال بیزه عایید دئییل".
ل.ال اکبرقیزی "من قالماقال ائده نه اوخشاییرام؟ نازپری دوست علیئوا صنعتی ایله سؤزونو دئیهن آدامدیر. یئنه ده وئریلیش لریمیزده اونو گؤزله ییریک" دئیه، علاوه ائدیب.


text:
ساغلیک ایسته سیزلرکوپ سووایچیلر
ساغلیک بولم لرینینگ دانشمند لری ایته دیلرکه یخشی ساغ لیک تیریک چیلیک قیلیش لیگی اوچونه هرکون تورت لیترسووایچیلسه، انسان لرنینگ بدنی یتمیش فایز سوودن توزلگن دیروشواساس دن یخشی ساغلیک اوچون سوو کوپ ایچیلسه ،
که بدن گه کیره ک لیک سوونی پوره ایته دی ، سووانسان لرنینگ تیریک چیلیک لری اوچون کوپ بیرمهم ماده دور سووبولمه سه ییریوزیدن تیریک چیلیک قیلیش امکانی یوق دیرشونی بیلن هم یخشی تیریک چیلیک قیلیش اوچون سووبیرکیره ک لیک نرسه دیرسووکوپ خطرلیک کسل لیک لرنینگ یلغوزطبیعی داروسی دیرکه تورلیگ تورلیگ کسل لیک لرنینگ آلدینی آله دی..وانسان بدنی باشقه بولم لریگه هم زیان یتوشترمیدی،
انسان بدنی ده کی سووبار لیگی بولردن باشقه بدن گه کیره ک لیک نرسه لرنی پوره ایته دی اعصاب فعالیتقیلیش لیگ لرنی آماده ایته دی وانسان بیلن تیزفکر قیلیش لیگی ده کوپ یاردم ایته ده عامه ساغلیک دانشمندلرنی ایتیشینی یوزیدن وبدن نی یخشی اسرش یولیگه یاردم ایته دی وانسان لرنینگ تیری سی نی تازه اسرب وقانگه ینگی آکسیجن یتوشتریش لیگ یولیگه یاردم ایتیب وانسان لرنینگ تیری سی نی چیرا یلیک ایته دی ، عامه ساغ لیک دانشمندلری ایته دیلرکه هرکون انسان بدنیدن تورت لیترسووچیقه دی وشواساس دن کیره ک دورکه هرکون بدنگه کیره ک سووآماده بولسه کسل بولیب قالیش لیگ دن قوتیلتیریلسه.