text:
٢٠ یانوار شهیدلری ایرانلی مهاجرلر جمعتینده آنیلدی
تشکیلاتین بیاناتیندا قانلی اولای بشریته قارشی جنایت آدلادیریلدی.
ئوتن شنبه گونو ایرانلی مهاجرلر جمعتینده ٢٠ یانوار فاجعه سینین ٢٥- جی الدونومونه حسر اولونموش مراسیم کیچیریلیب. تدبیرده ئونجه یانوار شهیدلرینین خاطره لری بیر دقیقه لیک سوکوتلا یاد ایدیلیب.
مراسیمی گیریش سوزو ایله آچان جمعتین صدری رحیم حسین زاده شهادت ایفاده سینین ماهیتینه دقتی چکرک آذربایجان خلقینین همین گئجه تاریخین یادداشینا شانلی صحیفه لر یازدیغینی دیله گتیریب: «٢٠ یانوار بو ئولکه ده یاشایان، اونون دقت و قایغیسی ایله احاته اولونان هر بیر شخص ایچون امتحان ایدی. مبارز آذربایجان خلقی بو سیناقدان آلنی آچیق، اوزو آغ چیخدی. باکینین کوچه و میدانلارینا آخیشان محتشم ازدهام ارمنستان ایشغالچیلیق حرکتلرینه سون قویماغی طلب ایدرکن خیالینا بئله گتیرمیشدی که، اسلینده بو تجاوزه گوز یومان دا، ائله سناریسینی حاضرلایان دا قورباچوف رژیمیدیر. بو رژیم خلقلر آراسیندا اون ایللر بویو موجود اولموش امین آمانلیغی برپا ایتمک عوضینه قزاخستان، گورجوستان و اوزبکستان کیمی آذربایجاندا دا قانلی امللرینی رئاللاشدیرماق نیتینده دیر.»
مروضه چی بیلدیریب که، قانلی یانوار آذربایجان مستقیللیه آپاران یولون باشلانغیجی ایدی. باکیدا یاشایان مینلرله ایرانلی مهاجر ده دوغما باجی و قارداشلارینین حرکاتینا بیگانه قالمادی. ایندی اونلاردان بیرینین – سالح علی قولو اوغلو پولادینین مزاری شهیدلر خیابانیندا زیارت ایدیلمکده دیر.
آذربایجان دولت تب اونیورسیتیتینین پروفسورو عدیله چرنیکبولند همین گئجه نین جانلی شاهیدی کیمی گوردوکلریندن صحبت آچدی/ تب ایشچیلرینین سحره دک گولله یه توش گلن انسانلارین حیاتینی خلاس ایتمک ایچون نئجه جانفشانلیق گوستردیکلریندن، ئوزلری ده هدف گورولدوکلریندن دانیشیب. تانینمیش سنعتکار حسن جبراییلوف آز.تو- ده انرژی بلوکونون نئجه پارتلادیلماسی باره ده تسورلر یارادیب. گوردوکلری و ایشیتدیکلریندن بحس ایدن ٢٠٠ دقیقه لیک لنت حاسیله گتیردیینی دییب.معلم محمد حاقوردیوف شهید اولان ایکی شاگردیندن بحس ایدیب. آذربایجان یازیچیلار بیرلیینین عضولری شوکت امانی، سیاد داسی و تاریل اومید قانلی یانوارلا باغلی قلمه آلدیقلاری شعر و نصر اثرلرینین مزمونو باره ده معلومات ویریبلر. پیرشاغی قصبه مکتبینین معلمی محبوب امانی خوجالی فاجعه سینی بو قتل آمین دوامی کیمی قیمتلندیریب. اوچ نفر عایله عضوونون نئجه قهرمانلیقلا حلاک اولدوقلاری باره ده صحبت آچیب.
تدبیرده مهاجرلردن احمد الایی، مورتوزا مقدم و پرویز اسدی ده دویغولارینی دیله گتیریبلر. سوندا ایرانلی مهاجرلر جمعتینین ٢٠ یانوار فاجعه سینین ٢٥- جی الدونومو ایله باغلی بیاناتی قبول اولونوب. سندده بو قتل آم بشریته قارشی جنایت کیمی قیمتلندیریلیر، اونو توره دنلرین لایقلی جزالارینا چاتاجاقلارینی امینلیک بیلدیریر، ٢٠ یانوار آذربایجانی ینیدن استقلالیته قووشدوران یولون ایلک شهیدلیک زروه سی آدلاندییریلیر. ارانلی مهاجرلرین بو مستقللییین قورونماسیندا بوتون امتحانلارا حاضر اولدوقلاری دییلیر.


c: text/html

text:
کریستوفورکولومب
كریستوفورکولومب کولومب-1451-جی ایلده اوکتوبرین 29-دا ایتالیانین گئنویا شهرینده دوغولموشدیر .كریستوفورکولومب آمریکا قیتهسینی کشف ائتمیشدیر .
کولومب 1451-جی ایلده اوکتوبرین 29-دا ایتالیانین گئنویا سحرینده دوغولموش،عؤمرونو ایسپانیادا باشا وورموشدور (20 مای 1526-جی ایل). او، ایلک دنیز سیاهتینه 1472-جی ایلده دوغما شهریندن باشلامیشدی. 1476-جی ایلده پورتوقالییایا گئدن کولومب ایلک دفعهبورادان اوزاق دنیز سیاهتینه چیخدی. اینگیلتری، آتلانتیک اوکئانینداکی مادئیرا آداسینا، قوینئیا کؤرفزینه اوزدو. بیر مودت مادئیرا آداسیندا یاشادی
آمریکانین کشفیدَییشدیر
نهایت گؤزلهنیلن آن گلیب چاتیر. 1492-جی ایل آوقوستون 3-ده کولومب ایسپانیانین پالوس لیمانیندان اوزاق صفره چیخیر. اونون کومانداسی 90 نفردن و 3 گمیدن: "سانتا ماریا" ،"پینتا" و "نینیا" گمیلریندن عیبارت ایدی. 1492-جی ایلین اوکتوبرینین 12-ده گئجه یاری ماتروس رودریگو "قورو" دئیه قیشقیرماغا باشلاییر. بۇ زامان کولومب چوْخ سئوینیر. او، گومان ائدیر کی، هیندیستانا دنیز یولونو آرتیق تاپیب. آما اونلارین گؤردوکلری قورو ساحه سی باهام آدالاریندان بیری اولان سانسالوادور ایدی. او، قییمتلی داش-قاش آختاریشی مقصدی ایله جنوبا دوغرو عوذور و اوکتوبرین 29-دا کوبا آداسینی کشف ائدیر. او، بورادا هئچ بیر شئی تاپا بیلمهدیگی اۆچون یئنیدن اوزمهیه باشلاییر و دسامبرین 6-دا هایتی آداسینی تاپیر. بۇ زامان "سانتا مارییا" گمیسی قزایا اوغراییر. او، بورادا 43 نفر کؤنوللو قویوب 1493-جو ایلده ایسپانیایا قاییتماق قرارینا گلیر. همین ایل مارتین 15-ده او، ایسپانیایا چاتیر. بیرینجی سیاهتدن سونرا اونو ایسپانیادا یاخشی قارشیلادیلار. او، ایسپانیا کرالیچاسینی ایناندیرا بیلدی کی، ینی کشف اولونان اؤلکهلر خزینهیه کوللی میقداردا گلیر ورهجک. بوندان سونرا او "باش اوکئان آدمیرالی" روتبهسینه یوکسلدیر

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آت تعلیمی
آت تعلیمی، آت تربییهسی فرانسهجه: dresaj ، (تربییه، تعلیم ائتمک معناسینیدادیر) آتچیلیق ایدمانینین بیر نؤعو. آتی ایداره ائتمک باجاریغینین ان عالی فورماسی، عالی آتسورمه مکتبی. یاریشلار زامانی آت و سوواری طرفیندن آتسورمه، المنتلری: یورغا، ایسپانیا یوروشو، پاساژ، دوزگون دوروش، یئرینده سایما نوماییش ائتدیریلیر. چاپار بۇ زامان موختلیف تئمپلرده آتین مشق حاضیرلیغینی، اونون آتلئتیکلیینی، حرکتلری ایجرا ائتمک، قامتین دوزگون ساخلانیلماسی باجاریغینی نوماییش ائتدیرمهلیدیر. بۇ یاریشما ایکی: هوسکار و پروفئسسیونال فورمادا کئچیریلیر. آت تعلیمی یا تعلیم اولیمپیا ایدمان نؤعودور.
آرنا[دَییشدیر]
ایکی جور: کیشیک و ایستاندار مئیدانچا مؤوجوددور. هر بیر مئیدانچا آرنا چرچیوهسینده حرکتلرین هارادا ایجرا اوْلوناجاغینی بیلدیرمک اۆچون حرفلرله ایشارلنمیشدیر. کیشیک آرنا ۲۰م ائن و ۴۰ م اویونلوغا مالیکدیر. بورادا عادتاً آشاغی سویلی۳ گونلوک تعلیملار کئچیریلیر. مئیدانچانین گیریشیندن باشلاماقلا حرفلر؛ آ-ک-ائ-ه-سی-م-ب-ف ساعت اقربی ایستیقامتینده ایشارلنمیشدیر. اورتادا د-۱۰-جو-گ حرفلری، تام مرکزده ایسه ۱۰-جو هریفی یئرلشدیریلمیشدیر. ایستاندار آرنا ۲۰م ائن و ۶۰م اویونلوغا مالیکدیر. یوکسک سوییهلی تعلیملار بۇ مئیدانچادا کئچیریلیر. بورادا دا مئیدانچانین گیریشیندن باشلاماقلا حرفلر؛ آ-ک-۵-جی-ائ-س-ه-سی-م-ر-ب-پ-ف ساعت اقربی ایستیقامتینده ایشارلنمیش دیر اوراتادا د-ل-۱۰-جو-۱-جی-گ حرفلری، تام مرکزده ایسه ۱۰-جو هریفی یئرلشدیریلمیشدیر. کونجلره ان یاخشن مسافه ۶م و بۇ نقطهلر آراسی مسافه ۱۲م-دیر.


text:
عیبری الیفباسی
عیبری الیفباسی یا عیبرانی الیفباسی — سامی دیل قروپونا باغلی اوْلان و ایسراییلین رسمی دیلی عیبرانیجهنین یازماسیندا ایشلهنن الیفبا. سامی دیل قروپونا باغلی اوْلان دیللر کیمی عیبرانی الیفباسی دا ساغدان سوْلا یازیلیر و ۲۲ سَسسیز تَمل حرفدن تشکیل اوْلور. بۇ الیفبادا حرفلر بیربیریندن آیری یازیلیر و حرفین شکیلی کلمهنین سوْنوندا دَییشیلیر.
قایناق[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«İbrani alfabesi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
الرائد (سعودی عربیستان) فوتبال کولوبو
الرائد (سعودی عربیستان) فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Al-Raed FC) بیر فوتبال کولوبودور. PRO League دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۳٬۶۰۰ نفرلیک ملک عبدالله ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "King Abdullah Sport City Stadium". Saudi Pro League Statistics. Retrieved 28 December 2015.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Al-Raed FC»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده الرائد (سعودی عربیستان) فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایران تورکلرینین آذربایجان جومهوریتینه دستک گؤستریلری ۱۳۹۹
ایران تورکلرینین آذربایجان جومهوریّتینه دستک گؤستریلری — ایران اؤلکهسینده ۱۳۹۹–جو هیجری گۆنشلی ایلین خزل آییندا ایران تورکلری طرفیندن آذربایجان جومهوریتینی ۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشیندا دستک ائتمک مقصدیله باش وئرمیش گؤستریلره دئیلیر.[۱]
آرخا فونو[دَییشدیر]
۱۹۹۴–جو میلادی ایلده بیشکک شهرینده ایمضالانان آتشکس بیاناتیندان سونرا آذربایجان جومهوریتی و ارمنیستان آراسیندا بؤلگهده تخمیناً ۲۶ ایللیک نیسبی ساکیتلیک حؤکم سۆردۆ و نتیجهده ۲۰۲۰–جی ایلین ژوئیهسینده باشلایان سرحد توْققوشمالارینین یئنیدن باشلاماسینا سبب اولدو. قارشیدورمالار ایرانین ارمنیستانا حربی یاردیمینین ویدئولاری سوسیال مدیا دا یاییلارکن باشلادی و بو، ایران آذربایجانلیلارینین آراسیندا میلّتچی دۆشۆنجهلره سبب اولدو. حسن روحانی ایرانین جومهورباشقانی، ایرانین ارمنیستانا یاردیم ائتمهسینی تکذیب ائتدی. حسن روحانینین اوفیس لیدری محمود واعظی، بعضی مدیادا، سانال دونیادا و سوسیال شبکهلرده ایرانین ایکی اؤلکه آراسیندا قارشیدورمادا ارمنیستانا یاردیم گؤندرمهسی بارهده یاییلان خبرلری قطعیتله رد ائتدی و دئدی کی بو ایدعالاری اساسسیز حساب اولونور.[۲][۳]
علی خامنهای نۆمایندهلرینین حیمایتی آذربایجان جومهوریتیندن[دَییشدیر]
محمدعلی آلهاشم، سیدحسن عاملی، علی خاتمی و سیدمهدی قریشی علی خامنهاینین شرقی آذربایجان، اردبیل، زنجان و غربی آذربایجان اوستانلارینداکی نۆمایندهلری اؤز آچیقلامالاریندا آذربایجان جومهوریتیندن حیمایت ائتدیلر. علی خامنهای ده «قاراباغ ایسلام و آذربایجان توپراغی دیر» دئیه ظاهیرده آذربایجاندان حیمایت ائتدی. علی خامنهای نۆمایندهلری آچیقلامالاریندا تأکید ائتدیلر کی آذربایجان جومهوریتی قاراباغ توپراقلارینین آزاد ائدیلمهسینه هم قانونی و هم شرعی نظردن حاقلیدیر و قاراباغ آذربایجانین قانونی توپراقلاریدیر. بو نۆمایندهلر «داغلیق قاراباغ آذربایجانا مخصوص اولدوغونا و آذربایجانا قایتاریلماسی لازیم اولدوغونا تردید اولمادیغینی» وۇرغۇلادیلار و آذربایجان جومهوریتینه دستک اولدوقلارینی ایفاده ائتدیلر.[۴][۵]
اعتیراضلار[دَییشدیر]
سوگونو خزل آیینین ۱۰–جو گونو ۱۳۹۹–جو هیجری گۆنشلی ایلینده "آذربایجان جومهوریتی" و "داغلیق قاراباغ آزادلیغی" اوچون دستک چاغیریشیندان سونرا تهران، مراغه، نقده، تبریز، اورمیه، اردبیل، زنجان، مشکینشهر و سلماس دا کئچیریلن میتینگلر برپا اولوندو و "ایران و روسیهنین ارمنیستانا دستگینه" اعتیراض ائدیلدی. تهران و تبریز داخیل اولماقلا بعضی شهرلرده میتینگلر پولیس مۆداخیلهسی ایله شیدّته چئویریلدی.[۶]
- تبریزده[۷] راستاکۆچه ده توْپلاشانلار "نوردوز گرک باغلانا" شوعارلاری سسلندیرهرهک نوردوز مرزینین باغلانماسین ایستهدیلر و ایراندان ارمنیستانی دستکلنمکدن چکینمهسینی طلب ائتدیلر. تربیت ده میتینگلر و نۆماییشلر گؤستریشلی شکیلده یاییلدی، عۆصیاناقارشی موتورسیکلتچیلرین اعتیراضچیلره هۆجوم ائتمهلری اعتیراضچیلارین اولاریله چاتیشماسینا سبب اولدو.
- تهراندا[۸] هابئله اعتیراضچیلار امام حسین مئیدانیندا ییغیشیب و آذربایجان جومهوریتیندن حیمایت ائتدیلر. تهرانداکی اعتیراضچیلار «قاراباغ آذربایجاندیر» ، «ارمنی دن حیمایت جینایت دی جینایت» ، «قاراباغ بیزیمدیر بیزیم اولاجاق» و «یاشاسین آذربایجان» شوعارلارینی سسلندیردیلر.
- اردبیلده[۹]، اورمیهده و زنجاندا[۱۰] اعتیراضچیلار میتینگلر کئچیریلدیلر. بو شهرلرده خالق جیرال پارکی، بازارباش مئیدانی و سبزه مئیدان دا ییغیشیب و آذربایجان جومهوریتیندن حیمایت ائتدیلر. بو شهرلرین اعتیراضلاری دا عۆصیاناقارشی گۆجلرینین شیدّتلی هۆجومونا معروض قالدی.
حبساولانلار[دَییشدیر]
بینالخالق عفو تشکیلاتی، ۱۱ خزل جۆمعه گۆنۆ بیر چوخ تۆرک فعالین توتولماسی بارهده یاییلان خبرلردن ناراحات اولدوغونو دیله گتیردی و ایران حاکیمیّتینی دینج اعتیراضلارا گؤره توتولان هر کسی سربست بوراخماغا چاغیردی. هرانا خبر آژانسی، هابئله اردبیل، تبریز، اورمیه، مشکینشهر، پارساآباد موغان و زنجان شهرلرینده توتولان ۳۸ نفرین شخصیتلرینی آچیقلادی. یالنیز دینج میتینگلرده ایشتیراک ائدن محبوس سایینین داها چوخ اولدوغو تخمین ائدیلیر. حبسلر خیاباندا، ایش یئرینده و یا بو شخصلرین ائولرینده باش وئردی. بو شخصلرین تهلۆکهسیزلیک گۆجلری طرفیندن توتولماسی زامانی چوخ سایدا شیدّت یاشاندی، کی بعضی موردلرده بو شخصلرین ال و یا بورونلارینین سینماغینا سبب اولموشدو.[۱۱]
شوعارلار[دَییشدیر]
- یاشاسین آذربایجان
- آذربایجان بیر اولسون، مرکزی تبریز اولسون
- فارس روس ارمنی، بونلار تورکون دوشمنی[۱۲]
- ارمنی دن حیمایت، جینایت دی جینایت
- نوردوز گرک باغلانا
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ تجمع در تبریز و تهران در حمایت از جمهوری آذربایجان. ایران اینترنشنال.
- ^ کمک ایران به ارمنستان در جنگ قرهباغ صحت دارد؟. تابناک.
- ^ کمک ایران به ارمنستان در جنگ قرهباغ صحت دارد؟. دنیای اقتصاد.
- ^ سیاستهای مبهم ایران در قبال بحران قره باغ. خبرگزاری فرانسه.
- ^ حمایت نمایندگان خامنه ای از جمهوری آذربایجان. دویچه وله فارسی.
- ^ تجمع در تهران و تبریز در حمایت از جمهوری آذربایجان. ایندیپندنت فارسی.
- ^ تجمع در تبریز با تدبیر پلیس پایان یافت. ایرنا.
- ^ برگزاری تظاهرات در برخی شهرهای ایران در اعتراض به اشغالگری ارمنستان. خبرگزاری آناتولی.
- ^ بازداشت شماری از فعالان حاضر در تجمع حمایت از قرهباغ در شهر اردبیل.
- ^ اعتراضات در آذربایجان؛ افزایش شمار بازداشت شدگان در شهرهای مختلف. اخبار روز.
- ^ ابراز نگرانی از بازداشت دهها نفر در پی تجمعات در مناطق ترکنشین ایران. بیبیسی.
- ^ تاملی در شعارهای تظاهرات ۱۰ مهر. آراز نیوز.


text:
لقانس فوتبال کولوبو
لقانس فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: CD Leganés) بیر فوتبال کولوبودور. لا لیگا دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۱۲٬۴۵۰ نفرلیک بوتارکه ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "El CD Leganés pulveriza un año más su récord de abonados y lo eleva a 10.300" (in اسپانیایی). Al cabo de la calle. Retrieved 11 September 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«CD Leganés»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لقانس فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سایت فدائی، ارگان رسمی سازمان اتحاد فدائیان کمونیست
بیرمای بایرامین بتون ایشچیله ره تبریک ئدیریک
اعلامیه کمیته آذربایجان بمناسبت اول ماه مه
بیرمای بایرامین بتون ایشچیله ره تبریک ئدیریک
بیر مای دونیا ایشچیلرینین بویوک بایرامی یاخینلاشیر .بیرمای گونی ایشچیله ر ایشده ن ال چکیپ کاپیتالیسم وسرمایه ساحابلارینین قاباقیندا واحد وال بیر صف لرینی نمایشه قورالار . بو ئیل حساس بیر وضعیته گوره بیر مای بایرامی بتون آذربایجان ایشچیلرینه فرصت دیر کی ئوز ایستکلرینه اوجا سس ایله جامعه نین ودنیا ایشچیلرینین قولاقینا یتیر سین و ئوز ال بیر ومتحد قدرتینی دولت وسرمایه صاحیبلارینا گوسترسین .
آیدیندیر کی بوگون اقتصادی بحرانین ادامه سینده ، ایشسیزلیک ، باهالیق و دولتین ایشچیلره قارشی سیاسی اقداماتنین نتیجه سینده اوضاع گون به گون ایشچی صنفی و زحمت کش اینسانلارا چتین لشیر . رژیم ایشچیلرین فشارآلتیندا تنگه گلیب واونلارین ناگزیر ایاغاقالخیب وشورش ایتمکلرینن قوروخور واونا گوره ترپنن کارگری توتوپ دوستاقا باسماقینان ایستیر ایشچیلرین تشکیلاتا صاحب اولماقلارینین قاباقین آلسین واونلاری داغیشیق حالت ده حرکت دن و اعتراضدان و توپلانیشدان قویسون .
اونا گوره بیرمای ایشچی حرکتلرینه آیینش و ترپنیک ویرمه گه بویوک فرصتی . بو فرصتی الدن ویرمین و هر شکل ده کی ئوزوز سچیسینیز ، بیرمای بایرامینی سازمان ورین . اصلی شعار یعنی ایش – او – وآزادلیق ایستینی قاباغا قوروب وئوز ایقتصادی وصنفی مطالبه لریله قارشیق ایشیگیه چخیب و بیرلیکده سرمایه دار طبقه سی و ئونون مذهبی دولتنین قاباقیندا قدرتیزی نمایشه گورون. بیز تمام آذربایجان ایشچیلرین وزحمتکش اینساتنلاری بیرمای بایرامینین مراسیمین توتماقا دعوت ئدیریک و ایستیریک کی هرییرده وارسیز ال بیر ایسدن ال چکیب و بیر ییرده توپلانیب ودنیا ایشچیلریله برابر بو بویوک ایشچی گون مراسیمینده اشتراک ئدین.
یاشاسین دنیا ایشجی صینیف بیرلیغی
یاشاسین بیرمای
بیرلشمیش کمونیست فدائلرین آذربایجان کمیته سی
۸اردیبهشت ۱۳۹۱


text:
تورکیهده وورولان بیرینجی دوز واکسن ساییسی ۳۰ میلیونو گئچدی
اؤلکهده ۲۵ یاش و اوزریندهکی وطنداشلارا آشی وورولدوغو پروگرام، یاریندان اعتباراً ۱۸ یاش اوزریندهکیلرله داوام ائدجک
تورکیهده یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله مبارزهده بیرینجی دوز آشی ساییسی ۳۰ میلیونو آشدی.
ساغلیق باخانلیغینین "covid19asi.saglik.gov.tr" آدرسینده یئر آلان آنلیق بیلگیلره گؤره، ۲۴ ژوئن تورکیه ساعاتی ایله ۰۸.۳۷ اعتیارییلا وورولان بیرینجی دوز آشی ساییسی ۳۰ میلیون مین ۹۶۳، ایکینجی دوز آشی ۱۴ میلیون ۶۵۴ مین ۳۸۰ اولدو.
بئلهجه توپلام دوز ساییسی، ۴۴ میلیون ۶۵۶ مین ۳۴۳ اولاراق ثبت ائدیلدی.
بو آندا اؤلکهده ۲۵ یاش و اوزریندهکی وطنداشلارا آشی وورولدوغو پروگرام، یاریندان اعتباراً ۱۸ یاش اوزریندهکیلرله داوام ائدجک.
بئلهجه تورکیه، توپلومسال باغیشیقلیق هدفینه چاتماق اوچون اؤنملی بیر مرحلهیه گیریلهجک.
ایلگیلیلی خبرلر
نیجریهده ۱،۸ میلیون نفر ایدز خستهسیدیر
"ایدزه قارشی یئریدیلن موختلیف کمپینلرین آرزو ائدیلن نتیجهسی یاواش یاواش الده ائدیلمهیه باشلاندی"
لیبیده تۆرک خستهخاناسی آچیلدی
۱۳ پلیکلینیک و ۴ عملیات اوتاغی اولان ۱۲۰ یاتاقلی خستهخانادا تام دونانیملی آمبولانس سرویسی ده فعالیت گؤستریر.
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی


text:
مولود چاووش اوغلو آنتونی بلینکن و دمیتری کولبا ایله تلفونلا دانیشیب
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو امریکانین خاریجی ایشلر ناظیری آنتونی بلینکن و اوکراینانین خاریجی ایشلر ناظیری دیمیتری کولبا ایله تلفونلا دانیشیب.
مولود چاووش اوغلو آنتونی بلینکن و دمیتری کولبا ایله تلفونلا دانیشیب
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو امریکانین خاریجی ایشلر ناظیری آنتونی بلینکن و اوکراینانین خاریجی ایشلر ناظیری دیمیتری کولبا ایله تلفونلا دانیشیب.
چاووش اوغلو همکارلاری ایله کئچیردیگی گؤروشلرده فوریهنین 24-ده روسیانین اوکراینا اراضیسینده باشلاتدیغی حربی عملیاتی و بوندان سونرا باش وئرنلری موذاکیره ائدیب و اوکراینانین اراضی بوتؤولوگونو دستکلمهیه داوام ائدهجکلرینی وورغولاییب.
بو آرادا دمیتری کولبا امریکا خاریجی ایشلر ناظیری آنتونی بلینکن ایله روسیانین اوکراینایا حربی موداخیلهسی ایله باغلی تلفون دانیشیغی آپاریب.
کولبا توییتر حسابیندان وئردیگی آچیقلامادا روسیانین اؤلکهسینه قارشی آپاردیغی “آمانسیز محاربنی” دایاندیرماغین یوللارینی موذاکیره ائتدیکلرینی بیلدیریب.
بلینکنین اونا امریکانین یئنی تحریم لری و اوکراینانی یئنی ساوونما سلاحلاری ایله تجهیز ائتمک پلانلاری بارهده معلومات وئردیگینی قئید ائدن کولبا "اوکراینا مقاومت گؤستریر. دونیانین کمکینه احتیاجیمیز وار" دئییب.
قئید ائدک کی، روسیا فوریهنین 24-ده اوکراینایا قارشی حربی عملیاتا باشلاییب.
ایلگیلیلی خبرلر
سؤزده سوروملو تروریست ضررسیزلشدیریلدی
اؤزونه باغلی عنصورلارلا بیرلیکده تخریبات ائیلملرینه قاتیلان تروریست، میت طرفیندن هدف لیستینه آلینمیشدی
میللی گوونلیک شوراسی توپلانتیسیندان سونرا بیلدیری یاییملاندی
"میللی گوونلیک شوراسی بیلدیریسینده، عملیاتلارین تک هدفینین ترور هؤرگوتلری اولدوغو، بؤلگهده هئچ بیر ترور هؤرگوتونون وارلیغینا و فعالیتینه ایجازه وئریلمهیهجگی وورغولاندی"
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی


text:
کیلیبی خاقان
کیلیبی خاقان - 630-جۇ ایلده تان سۆلالهسی طرفیندن خاقان اوْلاراق وظیفهلندیریلمیشدی. 639-جۇ ایلدهکی کۆرشاد (آشینا جیئشئشوای) عۆصیانی امپراتورو قوْرخوتدوغو اۆچون خاقانلیغی يئنیدن قۇرماق قرارینا گلدی.
اؤنجهکی خاقانلار دؤورونده[دَییشدیر]
آشینا سیموْنون نه واخت دوْغولدوغو معلوم دئيیل آنجاق آشینا عائلهسینه منسوب اوْلدوغو دقیق بیلینیر. تۇغروق شادین اوْغلو ایدی. شیبی خاقان و چۇلا خاقان اوْنو چوْخ سئومزدی. چۆنکی اوْ تۆرکدن چوْخ هۇنا بنزهيیردی. اوْنلارین دؤورونده سرکرده اوْلا بیلمهمیشدی. ایللیگ خاقان اوْنو ایمپئراتوْرلا دانیشیق آپارماغا گؤندرنده ایمپئراتوْر طرفیندن هئشون شاهزادهسی عنوانی ایله مۆکافاتلاندیریلمیشدی. بۆتون بۇنلارا باخماياراق شرقی گؤی تورک خاقانلیغینین ضعیفلهدیگی دؤورده ایمپئراتوْرا يوْخ خاقانا صادق قالمیشدی. ایمپئراتوْر اوْنون صداقتیندن رۇحلاناراق خۇايخوای شاهزادهسی عنوانینی وئرمیشدی.
چین دؤورونده[دَییشدیر]
13 آوقوست 639-جۇ ایلده کۆرشاد عۆصیانینین ياتیریلماسیندان سوْنرا آشینا سیموْيا کیلیبی خان آدی ایله خاقانلیق عنوانی وئریلدی. اوْنا هم ده ایمپئریيا سوْيآدی اوْلان لی سوْيآدیدا وئریلدی. بئلهلیکله اوْ ایمپئریيا عائلهسیندن سايیلیردی. ایمپئراتوْر اوْنا کؤمکچی اوْلاراق باغا خاقانین نوهسی اوْلان آشینا چوْنقو سوْل مۆدریک شاهزاده تعیین ائتدی. 641-جی ایلده سئيانتوْ خانلیغینین حؤکمداری اوْلان اینجو خانین گۆجلو هۆجومو قارشیسیندا تاب گتیرمهيهرک چینه قايیتدی. 645-جی ایلده تۆرکلر خاقانی تک قوْياراق چینین درینلیکلرینه کؤچدولر. کیلیبی خاقان ایسه ایمپئراتوْرلا بیرلیکده کوْرئيالیلارا قارشی مۇحاریبهده قوْلوندان يارالاندی. خاقان چانقان شهرینده ایمپئراتوْرون يانیندا باسدیریلدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kilibi xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
سینیرلارین قالدیریلماسی گون
۳۱ دئکابر دونیا آزربایجانلیلاری نین هم رأیلیک گونو قوتلو اولسون – ارسلان بیگی
آزربایجان تورکلری اونلاری بیر-بیریندن آییری توتماغا چالیشاق گوجلره قارشی دونیانین دؤرت بیر یانیندا دیلده بیر، فیکیرده بیر، ایشده بیر آنلاییشی ایله ال – اله وئررک داها یاخشی بیر گلجک اوچون بیر-بیرنه آرخالانمالیدیلار.
۱۸-جی یوز ایلین سونلاری و ۱۹-جی یوز ایلین باشلاریندا دنیادا یاشانان سیاسی چالخانتیلارلا بیرگه آزربایجانین توپراقلاری روس چارلیغی ایله قاجار امپراتورلوغو آراسیندا پایلاشیلدی. ۱۸۲۸-جی ایلینده امضالانان تورکمنچای آنلاشماسی ایله مینلرجه ایللیک آزربایجان وطنی گونئی-قوزئی اولاراق ایکیه بؤلوندو. وطنین بؤلونمسی عایله لرین بؤلونمسینه و مینلرجه آزربایجان تورکونون وطنلرینی ترک ائتمسینه سبب اولدو.
سووئت بیرلیگی نین داغیلماسی عرفه سینده آنا وطن آزربایجانی ایکیه بؤلن آراز چایی نین هر ایکی طرفینده گئنیش گؤستریلر آیاق توتماغا باشلادی. مینلرجه آزربایجانلی سرحد بؤلگه سینه گلرک سرحد تئللری نین قالدیریلماسی اوچون آراز کنارینا توپلاندیلار. اونلار ایللر بویو حسرت قالدیقلاری عایله لری، طایفالاری و وطنداشلاری ایله گؤروشمک ایزنی ایستیردیلر.
گونلرجه سورن بو گؤستریلرین آردینجا آزربایجانلیلار بوتون تهلوکه لری گؤز اؤنونه آلاراق ۱۹۸۹ –جی ایلین دئکابر (دئسامبر) آییندا تیکیلن سرحد تئللرینی داغیداراق بیر-بیرینه قووشدولار. داها سونرا خودمختار نخجوان جمهوریتی نین مجلیسی ۱۶ دئکابر ۱۹۹۱-ده ۳۱ دئکابر گونونو «دونیا آزربایجانلی لاری نین هم رایلیک (دایانیشما) گونو» اولاراق اعلان ائدیب قوتلاماسی یؤنونده قرار آلدی. آزربایجان پارلمانی دا ۱۹۹۲-ده نخجوانین مجلسینده آلینان قراری تایید ائتدی.
بوگون آزربایجانین قوزئیینده ۱۰ میلیون و گونئیینده ان آز ۳۵ میلیون و فرقلی اؤلکه لرده ایسه ۱۰ میلیونا یاخین آزربایجانلی یاشاماقدادیر. آزربایجان تورکلری اونلاری بیر-بیریندن آییری توتماغا چالیشاق گوجلره قارشی دونیانین دؤرت بیر یانیندا دیلده بیر، فیکیرده بیر ایشده بیر آنلاییشی ایله ال – اله وئررک داها یاخشی بیر گلجک اوچون بیر-بیرنه آرخالانمالیدیلار.


text:
فرانچسکو سوری
فرانچسکو سوری (اینگیلیسجه: فرانسهsco Severi) ایتالیالی بیلیم اینسانی. ۸۲ ایل عومر ائلهییب و ۸ دسامبر ۱۹۶۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ریاضیچی ان چوخ بو ایشلره تانیلمیش: الجبرا ، ژئومتری و فانکسیون لار یوخسا توابع یوخسا دییشکن لر نچه قاریشیق دییکنلر یوخسا متغییرلر .
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«فرانسهsco Severi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فرانچسکو سوری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز: رافی هووهانیسیان، سرژ سارکیسیانا بو گون ساعات ۱۷یه قدر اقتداری گئرچک صاحبینه تسلیم ائتمهسی اوچون سوره وئردیگینی آچیقلادی
ارمنیستاندا سئچیملری یوزده ۳۶.۷ لیک اویلا ایکینجی سیرادا تاماملایان اسکی خاریجی ایشلر باخانی و میراث پارتیسی باشقانی رافی هووهانیسیان، سرژ سارکیسیانا بو گون ساعات ۱۷یه قدر اقتداری گئرچک صاحبینه تسلیم ائتمهسی اوچون سوره وئردیگینی آچیقلادی.
ایروانداکی آزادلیق میدانیندا مطبوعات منصوبلارینا دانیشان هووهانیسیان، “سئچیملرده خطالی اولان بوتون رسمی گؤرهولیلیلر، اگر ساعت ۱۷یه قدر سهولرینی قبول ائتسهلر، خالق طرفیندن باغیشلاناجاقلار. بونو قبول ائتمهینلرسه، حقوق ایچینده محاکیمه اولوناجاقلار” دئدی. هووهانیسیان مطبوعات آچیقلاماسی سیراسیندا اؤزونو دینلهین تخمینا ۳ مین جیوارینداکی دستکچیسینه، “یارین یانینیزا گلیب سارکیسیانین ظفریمی تبریک ائتدیگینی سیزلره سؤیلهمک ایستهییرم” ایفادهلرینی قوللانیرکن، سارکیسیانین خالقین قلبهسینی قبول ائدهجک جسارته صاحب اولدوغونو قید ائتدی.
سئچیم نتیجهلرینه دایر پارتی مرکزینده ایش یولداشلارییلا بیر آرایا گلن پرزیدنت سرژ سارکیسیان ایسه، ارمنیستان خالقینین داها گوونلی اولان یولو سئچدیگینی قید ائتدی. سارکیسیان، چالیشمالاریندان اؤترو اکیبینه تشکر ائدرکن، سئچیملرده هر شئیین بیتمهدیگینی، داها چتین بیر ایشین اؤزونو و اکیبینی گؤزلدیگینی ایفاده ائتدی و “بیز بونا حاضیریق” دئدی.
اؤته یاندان ارمنیستاندا سئچیم نتیجهلرینه دایر دارتیشمالار داوام ائدرکن، روسیا دؤولت باشقانی ولادیمیر پوتینین سارکیسیانی آرایاراق تبریک ائتدیگی ایفاده ائدیلدی. پوتینین سارکیسیانا، روس-ارمنی ایلیشکیلرینین گلیشهرک داوام ائدجگیندن امین اولدوغونو سؤیلدیگی بیلدیریلدی.
ت ر ت


text:
روسیه ده سپورتچی لرنی تاشووچی اوچاق قولب توشدی
اوشبو حادثه عاقبتیده تورت کیشی هلاک بولدی
روسیه نینگ سایبریا منطقه سیده گی کمروو ده بیر اوچاق نینگ قولب توشیشی عاقبتیده 4 کیشی هلاکتگه اوچره دی.
روسیه عاجل وضعیت لر اداره سی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, کمروو منطقه سیده پاراشوت سپورتچی لری نی تاشووچی اوچاق نینگ اوچیشی آرتیدن ماشین لری دن بیری نینگ بوزیلگن لیگی بیلدیریلدی.
"تنای" هوا قونلغه سی گه قیتریلگن اوشبو اوچاق قولب توشدی.
کمروو والی لیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, 19 کیشی نینگ موجود بولگن اوچاقده, اوشبو حادثه عاقبتیده 2 پیلوت داخل 4 کیشی نینگ حیاتی نی یوقاتگن لیگی, 15 نفر نینگ ایسه یره لنگن لیگی بیلدیریلدی.
یره لنگن اوشبو کیشی لردن 4 نفری نینگ ساغلیق وضعیتی نینگ یمان ایکن لیگی معلوم قیلیندی.


text:
کیمدیر گوناهکار …؟
رقیه کبیری
ائشیدنده اورهییم سیخیلدی. هر بیریسی آ فرهادین بیر شیرین-ی اولماسایدی دا، آنجاق اورک یاغیایلا، بیلک گوجویله قازانمیش اؤز پاراسییلا ۲۰ ایل عرضینده بو قدهر کیتابی «خانهی کتاب» آدلی بیر مکاندا توپلامیشدی. ایندیسه قولاغیمیزین دیبینده، گؤزوموزون اؤنونده، گونون گوناورتا چاغیندا– داها کیتاب اوخویان، کیتاب امانت آپاران یوخدی،- دئیه، بو مکانین قاپیسی تاختالاندی. بیر مدت کئچندن سونرا حتّا آدی بئله اونودولاجاق. زامانین آخیمی بیزلرده ائله تاثیر بوراخاجاق کی، دئیهسن او قدهر رمان، شعر، فلسفه، تاریخ و… کیتابلارینی آ فرهاددان امانت آلیب، اوخویانلار بیزلر دئییلمیش.
ائشیتدیییمده دئدیم «گئدیم احتیاجیم اولان کیتابلارین بیر نئچهسینی ده من گتیریب کیتاب رفلریمه دوزوم». آ فرهاد همیشه کی کیمی گولش قاباق ایدی. نم ندن اورهییم ایستیردی بو گون اونو قاراقاباق، اوزونتولو گؤروم. سؤزون آچیغی لاپ بئله اورهییم ایستیردی آ فرهاد کیتابلارین یاسینی توتوب، اییرمی ایل سورهسینده توپلادیغی معنوی ثروتینی، اؤکوتمه ایله آغلایا- آغلایا پای- بؤلوش ائلهسین. آمما آ فرهاد تاسفلرینی، اوزونتولرینی گولوشلرینین آرخاسیندا گیزلتمیشدی. هر یولدان یئتیشن بیر- ایکی کیتابی رفلردن سئچیب، اؤزونه مال ائلیردی. منیم ده اورهییم سیخیلماغا باخمایاراق، آیریلارینا تای، مئیوهنی تای باشیندان سئچن کیمی، کیتاب رفلرینده، ایستهدیکلریمی آییریب، بیر- ایکی قوجاق ییغدیم…
منه ائله گلیر کی، کیتابین لاپ بئله اویغون یئری، کیتاب رفلری، کیتاب سئونلرین قوجاقلاری، کیتاب اوخویانلارین اللرینین آیناسیدیر. آمما دئیهسن بیزیم اؤلکهده کیتابلارین خاصیتی دئییشیلیب. رفلری بزهییر. قوجاقلار، آلدیغیمیز کیتابلارا فخر ساتیر. اللرین آیناسی دا، دوشونجهلریمیز کیمی پاسلانیب.
چئورهمیزدهکی اولایلارا گؤره هر ایشدن اوّل گؤزوموز دوغو – باتیدا، یا – نه بیلیم – آوروپا اتحادیهسینده قالیر. اؤتری اولاراق قارین دولو دانیشیریق. سونرا فیشفیشا کیمی یئریمیزدن قالخیب، یوموروقلاریمیزی گؤیه قالدیریب، سسیمیزی قالخیزیریق. ائله باغیریریق کی، بیر- بیریمیزین سسینی ائشیتمیریک، نه دئدیمیزی بئله دویموروق؛ و کیتابلار گؤزوموزون اؤنونده جان وئریر. یاشادیغیمیز تورپاغین کولتورو عاغلیمیزدان سیلینن کیمی کیتابلار دا حیاتیمیزدان سیلینیر. دئییرم بس بو بئش- اون تومن دَیَرسیز ریال- تومن-یمیزی کیتابا خرجلهسک، بو سایسیز- حئسابسیز «بزهک» لوازیمی ساتان، آددیم باشی قورولموش «پوشاک»چیلارینین توکان- بازاری باغلانار. اون کیتابین پولونو چیندن، تورکیهدن وارد اولموش بیر سویا بند اولان دونا خرجلمهسک، عملیمیز آشماز. اوندا هاوادا قالمیش اقتصادیمیز گؤیدن یئره دَیَر. ال ائوینده اولانی قوربان پایی وئرمهلیییک. کیتابدان، کولتوردن داها یاخین، داها ال ائوینده اولان نه اولا بیلر؟!
کتابلاریمیزین اوتاندیریجی تیراژینا گولوروک. هله بوندان کئچک کی، قلم حؤرمتی اسکی بیر ناغیلا دؤنوب. آدی بئله بیزی داریخدیریر. سانال دویناسیندان ایذنلی، ایذنسیز قیدالانان سایسیز- حئسابسیز روزنامهلر، درگیلر و… بوتقالارین اؤنونده، گونش آلتدا ساپ- ساری سارالیر. آغریمامیش باشیم دسمالا داریخمیر. هله دیلیمی قارنیما قویوب، دوستاقلاردا جاوانلیقلارینی هزینه ائلهین ژورنالیستلردن بیر سؤز دئمیرم. هردن الی بوش، وئیلان- سرگردان قالمیش ژورنالیستلره، کیتابلار کیمی اورهییم یانیر.
آ فرهاد بو گونلر، کیتاب اوخویان یوخدی، هئچ کیم گلیب کیتاب امانت آپارمیر،- دئیه، ۲۰ ایل سورهسینده توپلادیغی کیتابلارینی بیر ایکی گونون عرضینده پای بؤلوش ائلهدی. کیتابلاری قوجاغیما ییغا- ییغا اؤز اؤزومه دوشونوردوم: «دئمک بیز بونجا ایل گلدیییمیزده، من بیلهسی ۲۰ ایل آرخا دا قالمیشیق» حقیقتده نئچه ایل آرخادا قالدیغیمیزی بلکه سیز بیلیرسیز!
۱۳۹۳/۲/۳۱
ایضاح:
۲۰ ایلدن سونرا آ فرهادیندا(فرهاد ورقائیان) کیتاب ماغازاسینین(خانه کتاب) قاپیسی باغلاندی….


text:
تورکیه-نین قیرمیزی بیبر صادراتی آرتیب
بو ایلین 6 آییندا تورکیه-دن 96 اؤلکهیه 4 میلیون 730 مین دولارلیق قیرمیزی بیبر صادر ائدیلدی.
بو ایلین 6 آییندا تورکیه-دن 96 اؤلکهیه 4 میلیون 730 مین دولارلیق قیرمیزی بیبر صادر ائدیلدی.
گونئی - دوغو آنادولو صادراتچیلار بیرلیکلرینین (گایب) معلوماتینا گؤره، کئچن ایل 107 اؤلکهیه 7 میلیون 637 مین دولارلیق قیرمیزی قیرمیزی بیبر صادر ائدیلدی.
کئچن ایلین ژانویه-ژوئن دؤورونده 3 میلیون 236 مین دولار اولان قیرمیزی بیبر صادراتی جاری ایلین مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده 46 فایز آرتاراق 4 میلیون 730 مین دولارا چیخیب.
جاری ایلین بیرینجی روبونده آلمانیا، هوللاندیا، اینگیلتره، عراق، امریکا، فرانسا، روسیا، بیرلشمیش عرب امیرلیکلری، نیجریه، کوبا، پاراگوئه، لیبی، کانادا، عمان، ژاپونیا، اوردون، اتیوپی، میصر، مالتا و کنیانین دا داخیل اولدوغو 96 اؤلکهیه قیرمیزی بیبر ساتیلیب.
قیرمیزی بیبر صادراتیندا 1 میلیون 236 مین دولار ایله آلمانیا بیرینجی یئری آلیب.
بو اؤلکهنی 869 مین دولارلا هولاندیا، 448 مین دولارلا اینگیلتره ایزلهییب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه نویابردا 354،9 میلیون دولارلیق تزه میوه و سبزه صادر ائدیب
آغ دنیزی تزه میوه و سبزه صادراتچیلار بیرلیگینین صدری فرهات گوروز یازیلی آچیقلاماسیندا سئکتورون نوامبر آیی صادرات ساتیشلارینی قیمتلندیریب.
اردوغان: موباریزهمیزی آرالیقسیز بیر شکیلده داوام ائتدیرجییک
"آلدیغیمیز تدبیرلرین تأثیری ایله انشاالله گلن ایل باشیندان اعتباراً تورمون بوینونو قیرمیش اولاجاغیق"
تورکیه-نین تاریم سئکتورو آیلیق صادراتی رکوردو قیریب
تورکیه-نین تاریم سئکتورو 3 میلیارد 329 میلیون دولارلا بوتون زامانلارین ان یوکسک آیلیق صادراتینی رئاللاشدیریب.


text:
تورک اؤلکهلری اقتصاد باخانلاری باکیدا توپلاناجاق
تورک کنهشی اقتصاددان سوروملو باخانلار ۱۰.جو توپلانتیسی آذربایجان جمهوریتینین باشکندی باکیدا ائدیلهجک
تورک اؤلکهلری امکداشلیق شوراسی (تورک کنهشی) اقتصاددان سوروملو باخانلار ۱۰.جو توپلانتیسی آذربایجان جمهوریتینین باشکندی باکیدا ائدیلهجک.
آذربایجان اقتصاد باخانی میکائیل جاباروو و تورک شوراسی کاتبی باغداد امرهیئوین ائو صاحیبلیگینده تشکیل ائدیلهجک توپلانتییا، قیرقیزیستان باخانلار قورولو باشقان کؤمکچیسی، اقتصاد و مالیه باخانی آکیبک جاپاروو، قازاقیستان تجارت باخانی باکیت سلطانوو، اؤزبکیستان سرمایه و خاریجی تجارت باخان کؤمکچیسی عزیز وویتوو و ماجاریستان خاریجی ایشلر و تجارت باخانلیغی دؤولت کاتیبی پتر ستارای قاتیلاجاق. توپلانتیدا تورکیهنی تجارت باخانی محمد موش تمثیل ائدجک.
توپلانتیدا، تورک یاتیریم فوندونون "ائدیلهبیلیرلیک چالیشماسی" و "قورولوش آنلاشماسی"، تورک تجارت و صنایع اوتاغینین حقوقی ایستاتوسو و دیگر فعالیتلری، تورک شوراسی بؤلگهسینده تیجارت و سرمایهنین داها چوخ سربستلشدیریلمهسی اوچون علاوه مکانیزملر و عضو دؤولتلرده تورک تیجارت ائوینین قورولماسی کیمی گوندم مادهلری مذاکره ائدیلهجک. باخانلار آیریجا ماجاریستان (بوداپست) و قیرقیزیستاندا (بیشکئک) گلهجک دؤورده تشکیل ائدیلمهسی پلانلانان ایش و سرمایه فوروملارینین تشکیلاتی حاقیندا دا گؤروش آلیش وئریشیی ائدیلهجک.
ییغینجاغین آردیندان "چئشیدلی اقتصادی بؤلگهلر آراسیندا بیلگی و تجروبه پایلاشیمینا باغلی آنلاشما" ایمضالاناجاق، تورک ایش اؤدوللری مراسمی تشکیل ائدیلهجک.
عینی گون باخانلارین ده ایشتیراکییلا "آذربایجانین ایشغالدان قورتاریلان قاراباغ بؤلگهسینین قالخینماسینا اتحاف اولونان" تورک ایش فورومو دا تشکیل ائدیلهجک.
ایلگیلیلی خبرلر
چاووشاوغلو: باتی تراکیا تۆرکلرینی یالنیز بوراخمایاجاغیق
"یونانیستان لوزان آنلاشماسینی و سویداشلاریمیزین تمل اینسان حاقلارینی پوزماقدا اصرارلیدیر"
تورکیه ایله قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی بیرگه آختاریش-قورتارما تعلیمی کئچیریب
تورکیه ایچ ایشلر ناظیرلیگینین طبیعی فلاکت و فوق العاده حاللار آژانسی (آفاد) و قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی سیویل ساوونما تشکیلاتی بیرگه آختاریش-قورتارما تعلیمی کئچیریب.
"تۆرک دۆنیاسی یئنیدن بیرلشیر"
"قاراباغ ظفری، تۆرک دۆنیاسینا استراتژیک ایمکان و قابلیتلریمیزی بیرلشدیرسک نهلر باشارابیلهجگیمیزی گؤسترهن چوخ اؤنملی بیرغورور، اومود قایناغی اولدو"


text:
خبرلر-یازیلار / یازیلار / میثری قیلینج / دوکتور فیروز سیمینفر
میثری قیلینج:
اوجورکی بیلیریک کور اوغلو داستانینـدا کور اوغلونون آتاسی کور اوغلویا آت ایلا قیلینج تداریکی گؤرموشدو و اونـا یاپدیردیغی قیلینجـین آدی “میثری” قیلینج اولموشدور. ایندی بیز ایستهییریک بو آدین اوستونـده دایاناق .نییه بو قیلینجا “میثری قیلینج” آدی وئریلیبدیر؟
نیجه کی داستانـدان بیلیریک کور اوغلونون آتاسی، ” آلی کیشی ” بو قیلینجی گؤیـدن دوشن بیر داشـین پارچالاریندان دوزلتدیرمیشدیر و چوخ موحکم بیر دمیر داشینـدان اولدوغونا گؤره قاباقکی دمیر قیلینجلاری دوغراییردی.
بیلیریک کی چوخ چوخ قدیم دؤورلرین اینانجیـنا گؤره اینسانلار تانرینی گؤیده بیلیب و اورادان یئره گلن نسنهلری تانری طرفینـدن یئره گؤندریلمهسینه اینانیردیرلار و او گؤیـدن دوشن داش کی آلی کیشی اوندان قیلینج چکدیرمیشدیر اونودا تانرینین طرفینـدن گلدیگینه ایناندیقلارینا گؤره اونو قوتسال و اوستون بیر دمیر بیلیردیرلر.
بیلدیگیمیزه گؤره قدیم تورکلر گؤک تانریسینا اینانیب و زامان زامان اونا موختلیف آدلار وئرمیشدیلر ، بیزیم بؤلگهمیزده یاشایان اینسانلار زردوش دینینـدن قاباق اوزون موددت یایقین اولان میترائیسم یا مهرپرستی آدلی بیر دینـه اینانیرمیشلار کی او دینـده مئهر(مئثر،میثیر،میترا،میثرا) تانریجاسی سیتاییش اولارمیش و اونون سیمگهسی ده گونش و یا گون ایمیش و گؤیـدن یئره ، گلن شئیلری ده میثر یا میهر طرفینـدن گلن بیر شئی حساب ائدرمیشلر و او شئیـه آد قویانـدا اونو مئهر و یا میثر تانریجاسینا منسوب ائدرمیشلر و او اوزدن بو قیلنجـین آدینا “میثری قیلینج” دئمیشلر. او قیلینجین کسگینلیگینی ده تانرینین طرفینـدن وئریلن بیر گوج بیلیب و او قیلینجین صاحیبینه اوغور و گوج گتیرمهسینه اینانارمیشلار.
باستان شوناسلارین ائتدیکلری تحقیقاتا گؤره معلوم اولوبدور کی میصیر فیرووونلارینـدان اولان “توتنخامون”ون یانینـدا قویولان قیلینجـدا گؤگ داشینـدان دوزلمه بیر قیلینج اولوب، و میصیرلیلر ده فیرووونلار زامانی گؤگ داشینـدان قیلینج دوزلدرمیشلر.
بیر آیری باخیش دان بئله دئمک اولار کی کور اوغلونون قیلینجینین دوزلمهسی میصیرین فیرووونلارین قیلینجی کیمی دوزلدیگینه گؤره و میصریلرین گؤگ داشینـدان دوزلتدیکلری کیمین دوزلدیلمهسینه گؤره، اونا میصری قیلینج آد ویریبلر.
بو موضوعا گئنیش باخانـدا گؤروروک کی آذربایجانـدا مئثر و یا مئهر ایله باغلی باشقا آدلاردا واردیر کی بیز بورادا بیر نئچهسینه ایشاره ائدیریک. ماراغا شهرینین یانینـدا تاپیلان بؤیوک عیبادتگاه کی اونا مئهرابه دئییلیر، ویا اینسانلارا قویولان مئهر ألی و مئهران، مئهریبان آدلاری، یا ساوالانـدا اولان مئهراب داشی و ماراغادا مئهر آوا کند آدی، تبریزده مئهران چایی، قئیداردا و بوستان اوادا مصر آباد آدی ایلا کند آدی، کیرماندا کویر آدی (کویر مصر) … .
یوخاریدا دئدیگیمیزه آرتیرمالییق کی مئهر ویا میثره تاپینما (مئهرپرستی، میترائیسم) اینانجی اؤز دؤورونـده چوخ یایقین بیر اینانج اولموشدور و ایران، آنادولو، آوروپا و میصیر بؤلگهلرینـده چوخ اوزون بیر زامان اوستون بیر اینانج اولوب و او دؤورون اینسانلاری میثیر تانریجاسینین آدی ایلا باغلی چوخلو آدلار یارادیبلار.
بو یئر و چای و کند و …. آدلارینین اوستونده دایانیب و فیکیرلـهشنده، بو قناعته گلمک اولور کی اوسته دئدیگیمیز کیمی بو آدلار میصیر (میثیر) تانریجاسینا نیسبت وئریلن آدلاردیر و میثیر تانریجاسینا منسوب اولان چئشیدلی آدلار بیزیم بؤلگه میزده اولدوغونا گؤره، گؤگ داشینـدان دوزلینن قیلینجین آدی دا بو تانریجایا منسوب اولان بیر آد دیر.
بو فیکیرلره گؤره کور اوغلو داستانینین یارانماسی دا ،میرعلی سئییداوون دئدیگی کیمین چوخ قدیم دؤورلره عایید اولدوغو اورتایا چیخیر، و فولکولورموزون بؤیوک خزینهلریندن اولان بو ناغیل چوخ چوخ قدیم دؤورلرین اینانجلارینین اؤزونـده عکس ائتدیریبدیر.
سونـدا آرتیرمالییام کی، کور اوغلونون میثری قیلینج ایلا باغلی بیر آشیق هاوامیزدا وار کی، اونا “میثری کور اوغلو” دئییرلر، و ائله بو هاوانین آدی دا کور اوغلونون قوتسال قیلینجی ایلا گؤرستدیگی شوجاعتلی دؤووشلردن گؤتورولوبدور.
“دوکتور فیروز سیمینفر”
نفیس سینافر
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
چارلی چاپلینین سونونجو فیلم تئکنیکی اوندان عیبارت اولموشدور کی کئچمیش روسیه رسمیلریندن آلدیغی اؤدولون یاریسینی بیر ایشچی خئیریه جمعیتینه باغیشلادی. دوغروسو، بو ایش یوخسول و ایشچیلر آراسیندا بیر نوع طبیعی مساواتچیلیغین یارانماسی آنلامیندادیر. چونکی چارلی ایشچیلری همیشه یوخسول بیلیردی: اونون فیلملرینین انسانی گوجو ده ائله بوندان آسیلی ایدی. البتده کی اونلارین سیاسی قارانلیقلاری دا ائله بوندان تؤرهمیشدیر. بو مسئله اونون «یئنی چاغ» فیلمینده داها بدیعی شکیلده گؤرونور. بورادا، چارلی ایشچیلیک مضمونونو هئچده اونوتمور. آمما هئچ واخ اونا سیاسی باخیمیندان دا یاناشمیر. او ایشچیلری هلهده، قانداللی، کور و اؤز ساده طلباتلارینین و آغالارا قول اولمالارینی گؤستریر. اونون فیکرینجه ایشچیلر هلهده آج انسانلاردیلار. چارلینین فیلملرینده، آجلیغین گؤرونوشو همیشه ائپیکجهسینهدیر (حیماسی): ساندئویچلرین حددیندن آرتیق بؤیوکلویو، سودله دولو قانوولار، زنگینلرین دیشلهدییی مئیوهلر و اونلارین تیکهسینی سایمازیانا یئره آتماق، و اونون گؤستردیی انسانلار، آجلیغا قاپیلیر، سیاسی شعوردان اوزاقدیلار. اونون فیکرینجه کوتلهوی نوماییشلر (اعتراضات عمومی ) بیر نوع مصیبتدیر: چونکی آجلیقدان کور اولموش انسانی قورخودور. بئله بیر آداملار ایشچیلرین موقعینی دویا بیلمز، تکجه یوخسول و ایشچیلرین تضییقلر سونوجوندا بیرلشمهلری اونلاری قورتارا بیلر. تاریخی باخیمدان چارلی تخمینا ۱۹ – جی عصرین ایشچیلرینی نظرده توتور: چونکی اونلار، ماشینیزمه قارشی دورور، کوتلهوی نومایشلردن یورولوب و تکجه بیر تیکه چؤرهیه دوشونور. اونلار هله سیاسی ندنلری تانیماق و کوتله وی نومایشین گرهکلییینی دویمامیشلار.
آنجاق چارلی اونا گؤره سونسوز صحنه قابلیتینه مالیکدیر کی شعورسیز و انقلابچی دوشونجهلردن اوزاق اولان ایشچیلری عکس ائدیر. هله توپلوما مئیللی اولان هئچ بیر اثری ایشچی یاشاییشینین پیسلیکلرینی بو قدَر شدتلی و الی آچیق عکس ائتدیرن گؤرمه میشیک. اولا بیلسین کی تکجه برتولت برئشت بو ضرورتی دویموشدور کی سوسیالیستی بدیعی اثر همیشه انسانین، انقلابدان اؤنجه دورومونو نظره آلمالیدیر: بئله بیر انسان یالنیز اولاراق همده کوردور؛ و تکجه تضییقلر سونوجوندا انقلابچی آنلامینا یئتیشمک حدینده دیر. حال بو کی چارلی، برئشت کیمی کورلوق و شعورسیزلیغی ائله تاماشاچی لارا گؤستریر کی تاماشاچی هم کورو و همده کورلوغون بدیعی نوماییشینی گؤرور. کور بیر کیمسهنی گؤرمک، أن یاخشی و ائتکیلی باخیش آچیسی (زاویه دید)دیر کی کور اونو گؤرمهییر: اؤرنک اوچون: چارلی دوستاقدا، دوستاغبانین سئوگی و سایغیسینی گؤرمکله، اؤزونو آمریکانین زنگینلریندن (ثروتمند) سانیر، بیز اونو یاخشی گؤروروک «لینکولن» کیمی قیچینی قیچینین اوستونه آشیراراق، گوندهلیکلری واراقلاییر: آنجاق اونون بو تقدیره لاییق حرکتی، اونون اعتبارینی آزالداراق، ساختاکارلیغی و باشقالارینین یامسیلاماسی هئچده آلینماییر؛ یئنی و باشقا دورومدا قوللوغا اوغراییر. بئلهلیکله حتتا أن کیچیک بئله باغلی لیق دا، یارارسیز اولاراق یوخسوللوق آراسیندا باغلانتی هر آن قیریلیر. ائله بونا گؤرهده چارلینین کاراکتئرلری هر شئیی یه غلبه ائدیر: چونکی او بوتون باغلی لیقدان ازاددیر؛ و بئله آدامین، انسانی وارلیغی تکجه اونون یالنیزلیغی دیر. اونون آنارشیزمی – سیاسی باخیمدان شوبههلیدیر – صنعت باخیمیندان بلکهده انقلابین أن ائتکیلیجهتیدیر.
چارلی چاپلینین سونونجو فیلم تئکنیکی اوندان عیبارت اولموشدور کی کئچمیش روسیه رسمیلریندن آلدیغی اؤدولون یاریسینی بیر ایشچی خئیریه جمعیتینه باغیشلادی. دوغروسو، بو ایش یوخسول و ایشچیلر آراسیندا بیر نوع طبیعی مساواتچیلیغین یارانماسی آنلامیندادیر. چونکی چارلی ایشچیلری همیشه یوخسول بیلیردی: اونون فیلملرینین انسانی گوجو ده ائله بوندان آسیلی ایدی. البتده کی اونلارین سیاسی قارانلیقلاری دا ائله بوندان تؤرهمیشدیر. بو مسئله اونون «یئنی چاغ» فیلمینده داها بدیعی شکیلده گؤرونور. بورادا، چارلی ایشچیلیک مضمونونو هئچده اونوتمور. آمما هئچ واخ اونا سیاسی باخیمیندان دا یاناشمیر. او ایشچیلری هلهده، قانداللی، کور و اؤز ساده طلباتلارینین و آغالارا قول اولمالارینی گؤستریر. اونون فیکرینجه ایشچیلر هلهده آج انسانلاردیلار. چارلینین فیلملرینده، آجلیغین گؤرونوشو همیشه ائپیکجهسینهدیر (حیماسی): ساندئویچلرین حددیندن آرتیق بؤیوکلویو، سودله دولو قانوولار، زنگینلرین دیشلهدییی مئیوهلر و اونلارین تیکهسینی سایمازیانا یئره آتماق، و اونون گؤستردیی انسانلار، آجلیغا قاپیلیر، سیاسی شعوردان اوزاقدیلار. اونون فیکرینجه کوتلهوی نوماییشلر (اعتراضات عمومی ) بیر نوع مصیبتدیر: چونکی آجلیقدان کور اولموش انسانی قورخودور. بئله بیر آداملار ایشچیلرین موقعینی دویا بیلمز، تکجه یوخسول و ایشچیلرین تضییقلر سونوجوندا بیرلشمهلری اونلاری قورتارا بیلر. تاریخی باخیمدان چارلی تخمینا ۱۹ – جی عصرین ایشچیلرینی نظرده توتور: چونکی اونلار، ماشینیزمه قارشی دورور، کوتلهوی نومایشلردن یورولوب و تکجه بیر تیکه چؤرهیه دوشونور. اونلار هله سیاسی ندنلری تانیماق و کوتله وی نومایشین گرهکلییینی دویمامیشلار.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
آلیشیا کریستین فاستر یادا جودی فاستر اینگیلیسجه: Alicia Christian "Jodie" Foster آمریکالی اوْیونچو ۱۹ نوْوامبر ۱۹۶۲ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. جودی فاستر ییل بیلیمیوردو ندا درس اوْخویوب. ۱۹۶۵–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jodie Foster»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده جودی فاستر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
«اؤزبکیستان سفرنامهسی» کیتابینا یاری انتقادی، یاری توصیفی بیر باخیش
عباس نعیمی
کیتابین یازاری «رقیه کبیری»دیر. کیتابین بیرینجی چاپی، ۱۳۹۵-ده، قطع رقعیده، ۲۰۹ صفحهده، «انور کیتاب» یایین ائوی طرفیندن تبریزده چاپ اولوبدور. بو کیتاب، بیر سفرنامه آدلانسا دا، آشاغیداکی دلیللر اونو اوخودوغوموز سفرنامهلردن فرقلندیریر.
– رقیه خانیم شاعر ایله بیرگه حئکایه- رومان یازاری اولدوغو اوچون، کیتابین چوخ یئرینده تاریخه ادبی-سوسیال باخیشلا جوموب اؤزو ایله اوخوجونو دا آپاریر.
– سفری بیر سَیاحت آگئنتلیگی پلانلادیغینا گؤره، اونلارا اویغون گؤرولن یئرلره گئتمهلی اولورلار.
– رقیه خانیم ایکی یؤنلو(اولوملو-اولومسوز) آچیق-آشیکار بیر اؤن یارغی ایله گؤردوکلرینه یاناشیر. «امیر تیمور»ا یارانان اؤن یارغی، اؤزبکیستانی گؤرندن سونرا، چوخ فرقلنیر. اؤزبکیستان میللی وارلیغی آدلانان نه وارسا، تیموری دؤنمینه عاییددیر.
– کیتابدا یئمکلر، گئییملر، دبلر، موسیقیدن سؤز گئدیلیر، آنجاق، نارینلیقلارینی آچیقلامادان، اونلارا گؤره، عمومی بیر گؤروش وئریر. بیر-ایکی یئرده نارینلیقلارا چوخ دقت وئردیگی آن، یازارین خیال گوجو، اوخوجونو زامان آخینینا چکیر.
– بو کیتابین باشقا اؤزللیکلریندن بیری ده قادین گؤزویله باخیلدیغیدیر. بو اؤزللیک هر بؤلومه، قادین دامغاسینی وورور.
– کیتابی اوخویاندا، سفرنامه ایله بیرگه رقیه خانیمین دویغولاری ایله تانیش اولوروق. بو دا، کیتابی شیرینلهدیر.
– کیتاب، یئددی گونلوک یولچولوغون محصولودور. یئددی گونده اؤزبکیستانین اوچ بؤیوک شهرینین(تاشکند، سمرقند و بخارا) تاریخی یئرلرینه گئدیلیر. دئمک اولار؛ بو آغیر یولچولوقدا بوش واختلاری یاتاندان یاتانادیر.
– باشلانیشیندا، «اؤزبکیستان یعنی م. م. م.» یازینی کودلاندیریب کیتابی اوخوماغا ماراقلاندیریر. اوچ م. (مسجد، مدرسه، موزه) کلمهلرین باشلانقیج حرفلریدیر.
هاوا یوللاری ایله اؤزبکیستانا گیردیکلری اوچون، یولچولوق تانیتیمی هاوا لیمانیندان باشلاییر. هاوا لیمانی رقیه خانیمین یازدیغینا گؤره، آدینا یاراشان بیر یئر دئییل. یازیچی، هوسله بو یولچولوغا چیخسا دا، هاوا لیمانیندا گؤردوکلری، گؤروشونو دهییشیر. هاوا لیمانیندان چیخاندان سونرا تاشکندی دولاناراق «اؤزبکیستان» هوتئلینه گئدیرلر. سالیقچی(راهنما) «تاشکند»ی تانیتدیرارکن «سمرقند» ایله «بخارا»نی دا خاطیرلادیر. دئمک؛ تاشکند ده، تورک شهرلرینین چوخونا تای، زلزله یاتاغیندا یئرلهشیبدیر. یئرآلتی قطعهلر زورا دوشنده شهر تیترهییر. دئییلنلره گؤره ۱۹۶۶ دا ۸.۷ (سککیز مومَییئز یئددی) ریشتئرلیک زلزله اولوبدور. زلزلهدن سونرا تاشکندی یئنیدن قوروبلار. خیاوانلارین گئنیشلیگی اوندان اؤترودیر. تاشکند، سووئتلر بیرلیگینده اؤزونه اوچ آد قازانیب: “بیرینجیسی «دوستلوق شهری»دیر. زلزلهدن سونرا، اون دؤرد سووئت جمهورسی تاشکندی دوزهلتمهیه قاتیلیرلار. ایکینجیسی، ایکینجی دونیا ساواشیندا، ساواشدا اولانلارا اوچ ائونه ایشلهییب چؤرک پیشیردیکلرینه گؤره، «چؤرک شهری» آدلانیب. اوچونجوسو، اوشاقلارین تاشکندین هر بؤلگهسیندن اورا گلیب درس اوخودوقلاریندان اؤترو «اوشاقلار شهری» آدلاندیریبلار.
اونون دئدیگینه گؤره تاشکندین أسکی آدی «چاچ» ایمیش. سککیزینجی قرن، عربلر اورانی آلدیقدا، عرب دیلینده «چ» حرفی اولمادیغیندان اؤترو، بو شهر اؤنجه «شاش»، سونرا «شاشکند» و اونبیرینجی قرندن بویانا «تاشکند» آدلانیبدیر. بو ایپک یولو اوستو شهری، هر زامان هجوملارا معروض قالیب، داش کیمی دایانیبدیر. بو اوزدن، تاش (داش) سؤزو تاشکند خالقینین دایانیش سیمبولونا چئوریلیبدیر. یازارین تانیتدیردیغی تاشکند یئنیدن قورولموش بیر شهر اولسا دا، کوچهلری ایله اسکی بینالاری، تاریخی جانلاندیریر. یئتمیش ایل سووئت دؤنمینی یاشادیقلارینا باخمایاراق، اؤزبکیستان میللتی خورافه ایله بورونموش دینی اینانجلارینا باغلی قالیبدیر. تاشکند، باشکند اولسا دا، هله ده سوواق قوخویور.
– کیتابین ایکینجی بؤلومونون آدی «امنیتلی یئرده حاجیلئیلک بیر آیاغی اوسته دایانیر»دیر. ایکینجی بؤلومون گیریشی اؤزبک یئمکلری ایله یئمیشلرینین تانیتیمی ایلهدیر. «اؤزبک پیلووو» ایله «باغِ زاغان” اوزومو دونیادا آدلار ایچینده آد قازانیبلار. «باغ زاغان» تیموریلر دؤورونده هرات شهرینده بیر باغین آدی ایمیش. دئییلنلره گؤره «امیر تیمور»، ساواش ایله بیرگه هونر ایله طبیعتی ده، عزیزلهین بیری اولوبدور. تیموریلر دؤنمینده شهرلرین چئورهسینده باغلار قورولموشدور. بو باغلار معمارلیق کیتابلاریندا تیموری باغلاری آدینا تانینیر. بو عصرده تیکیلمیش باغلار رساملیق دونیاسینی دا ائتگیلهییبلر.
یازیچی، بو بؤلومده ایکی«آنا» هئیکلینی تانیتدیرار کن، کیتابین باشقا یئرلرینده ده ایزینی بوراخان دویغولار ایله مسئلهیه یاخینلاشیر. بو دویغولاردان بیری، قادین روحودور. قادین روحونو عکس ائتدیرن یازیلاردان بیر پارچالاری: «منه ائله گلیرکی، بو اؤلکهده ده، شرقین بیر چوخ اؤلکهلری کیمی، بیر خانیم اؤز خوشبختلیک ایله غم-غصهلرینی یالنیز ائولادلاریندا عکس ائتدیریر. ائولادلاریندان باشقا اؤزونه عایید اؤزل بیر غم- غصه دن، اؤزل بیر خوشبختلیکدن هئچ بیر نَم- نیشان یوخ!»
یازار بو دویغونون ایچینده خوشبخت آنا سیمبولوندان «سِنا» بیناسینی گؤرورکن، اؤزبکیستان حؤکومتینین قورولوشوندان سؤز آچیر. دئدیینه گؤره، قانون کئچیرهن مجلیسده نومایندهلرین یوزده اونو یاشام چئورهسی پارتیالارینا آیریلمالیدیر. اؤزبکیستانین «قانون کئچیرمه»، «قضائیه» و «اجرائیه” قووهلری واردیر. اجرائیه قووهسی «دئموکراتیک اؤزبکیستان جمهوریسی»نده أن گوجلو قووه ساییلیر. خوشبخت آنا سیمبولونون قارشیسیندا قانادلانان حاجیلئیلک سیمبوللا واردیر. بلدچینین دئدییینه گؤره، حاجیلئیلک اؤزبکیستاندا موثبت بیر سیمبول داشیییر. «ایسلام کریموو» اؤزبکیستان جمهور باشقانین، حاجیلئیلکلره گؤره بئله بیر سؤزو واردیر: “هاردا امنیت وارسا، حاجیلئیلک اورادا بیر آیاغی اوسته دایانار.”
یازارین وئردیگی معلوماتا گؤره؛ اؤزبکیستانین ۱۲ ولایتی واردیر. مرکزی تاشکنددیر. تاشکند، ولایتلرین هئچ بیرینه باغلی دئییل. ۱۲ ولایتدن علاوه قرهقالپاق آدیندا خودمختار بیر بؤلگه ده واردیر. یاشایان جمعیتلرین ایچینده یوزده یئتمیش دوققوزو اؤزبک، یوزده یئددیسی روس، یوزده دؤردو قازاق، یوزده دؤردو تاجیک، یوزده ایکیسی تاتار و یوزده بیری قره قالپاق، قلیمانی ایسه قیرقیز، کوره، اویغور، باشقیر، آذربایجانلی، ائرمنی، یهودی، ایرانلی، تورکمن و کیریمه تورکلری و بیر نئچه آیری جمعیتلردیر. قانونا گؤره هئچ بیر جمعیتین سوی ایله جنسیت و یا دین باخیمیندان باشقا جمعیته، اوستونلویو یوخدور. بلدچینین دئدییینه گؤره بخارادا یاشایان ایرانلیلار فارسجا و سمرقندده یاشایان ایرانلیلار آذربایجان کؤکنلی اولدوقلاری اوچون، اؤزبکجه دانیشیرلار.
رقیه خانیم، اؤزونو ساخلایانماییب فئمئنیستلره گؤره سوروشاندا، بلدچینین گولوش ایله اوزلهشیر. بلدچییه گؤره، اؤزبکیستاندا خانیملار ایله کیشیلر باراباردیرلار.
– اوچونجو بؤلوم «خالق رستورانی و اؤزبک پیلووو»دیر. صنعت موزهسینه گئدنده هئیکلی مئیدانا قویولموش امیر تیمور مئیدانیندان کئچیرلر. بو مئیدان سیاسال دورومدان آسیلی اولاراق، فرقلی هئیکللرین آدینی (کونستانتین فون کافمن، ایستالین، لنین، مارکس، …) داشیییبدیر.
صنعت موزهسیندن وئردیگی بیلگیده، چکیدهنگاری ایله سوزندوزی (ال ایشلری) اؤزبکلرین اسکی هونرلریندن ساییلیر. صنعت موزهسینده، تیموریلرین هونر ایله ایلگیلنمهلرینه یاناشاندا، ساواشچی قان تؤکن بیر یانی اولان امیرلر ایله اینجه صنعته دهیر وئرن باشقا یانلاری اولدوغونو وورغولاییر. بو باخیش، بؤلوملرین چوخوندا گلدییی اوچون، کیتابا آغیرلیغینی قویور. یازیچی بو قونویا بیر اؤزبک کیمی باخماق ایستهسهیدی، بلکه ده بیر قان تؤکن ساواشچی یوخ، دیریلیگی ساغلایان رَهبر کیمی «امیر تیمور»ه یاناشاردی.
رسّاملیق، تیموری دؤورونون یایقین هونرلریندن ساییلیرمیش. تیموری سبکی رسّاملیقدا موستقیل بیر سبکدیر. تیموریلر دؤنمینده، «کمالالدین بهزاد» بو سبکین آدلیم رساملاریندان ایدی. اؤزبک پیلووو داشییان بؤلومده، پیلووون نئجه پیشیریلمهیینه گؤره بیلگی وئریلمیر. سادهجه، اؤزبک پیلووون ایکی جور (فرغانه، عروسی) اولدوغوندان سؤز گئدیر.
تاشکندین چارشیسیندا بؤلمهلر بئلهدیر: چؤرک بازاری (اؤزبکجه بازار نان)، أت بازاری (اؤزبکجه، بازار گوشت)، خشکبار بازاری و لبنیات بازاری. چؤرک، أت، خشکبار بازارینین ساتیجیلاری کیشی، لبنیات بازار ایله قیویر-زیویر ساتانلار قادیندیرلار. تاشکندده سون گئتدیکلری یئر سیم-سیم رئستورانی اولور. سیم-سیم رئستورانیندا جاز موسیقیسی جانلاسا دا، جازدان خوشلانمایانلارا دینج کلاسیک موسیقی سسلهنن یئر ده آییرمیشایمیشلار.
– دؤردونجو بؤلوم «قاتار مراقَندهیه دوغرو آخیر»دیر. قاتار، یازاری زامانا آپاریر. زاماندا ۱۳۰ ایللیک سورهن تیموری ایمپیراتورلوغوندان باش چیخاریر. بو ایمپیراتورلوق قیلینج گوجویله، گئنیش یاییلماسی ایله بیرگه هونر و مدنیت پارلایان سمرقند، بخارا، هَرات کیمی شهرلری جانلاندیریبدیر.
سمرقنده یئتیشدیکده قاتاردان یئنینجه کئچمیشدن آیریلیب، ایندییه گلیریک کیتابدا، امیر تیمورون مزارینا!. سمرقند بوگون ده، تیموریلر زامانی دونیانی آلدیغی سان ایله تانینیر. دئییلنلره گؤره، بو شهر، «سُغد» دؤولتی زامانیندا «مراقَنده» آدلانیرمیش!!! بلدچینین دئدیگینه گؤره سمرقنددن اؤنجه، ایندیکی یئره یاخین اَفراسیاب آدلی بیر شهر وار ایمیش. چنگیزخان او شهری تورپاق بویونا چاتدیرسا دا، امیر تیمور اونون یاخینلیغیندا سمرقندی تیکیب، باش کند ائلهمیشدیر. تیموریلر داغیلاندان سونرا سمرقند، بخارا والیسینه باغلی اولور. ۱۸۶۸-جی میلادی ایلده روسلار سمرقندی آلیب روس حاکیمی شهره قویورلار. ۶ قرن امیر تیمورون زامانیندان کئچسه ده، اؤزبک میللتینین گؤنوللرینده تکجه امیر تیمور یاشاییر. یازار، امیر تیمورون مزاریندا، بیرداها تیمورون ایکی یؤنلو اولدوغونو وورغولایاراق، بو دؤنه اوستونلویو هونره یاراتدیغی ایمکانلارا وئریر.
سمرقندده ریگستان آدلی بیر مکان دا، اوچ بینادان اولوشموش بیر مجموعه واردیر. اولوغ بیگ مدرسهسی، شیردار مدرسهسی ایله طلاکاری مچید- مدرسه.
– «یئرله گؤیو بیر- بیریله باریشدیران سمرقند» بئشینجی بؤلومه وئریلن آددیر. افراسیاب شهریندن سادهجه تورپاق قالیب (سانکی یوخ ایمیش). یئرله بیر اولموش شهر، یازارین خاطیرهسینی هیروشمادان ناکازاکییه، پالمیرادا داعش ایله طالیبانین یانینا آپاریر. اؤزبکیستاندا، زینداندان آغیر جزا یوخدیر. دئیهسن اعدام سووئتلر دؤورو قالدیریلیبدیر!!!
«خوجا دانیال» مزاری، موسلمان، خیریستیان و یهودی لرین اورتاق زیارت ائتدیکلری مزاردیر. خوجا دانیال مزاری سیاب چایی یئرلشن تپهنین اوستوندهدیر، تپهنین أتهیینده ایسه، گومبذلی دامچا یئرلهشیر. اؤزبکیستاندا مقدس مکانلار ایله سو یان-یانا گلیر. یازارین ظنیجه سویو قوروماق اوچون مقدس مکانلاردان، مقدس مکانلاری قوروماق اوچون ایسه، سودان فایدلیمانیرمیشلار.
«چیللهخانا» مزاردان گؤرونن تپهنین قارنیندا، قاپیسی قیفیللی دورور. چیللهخانا صوفولارین قیرخ گئجه-گوندوز دونیادان آیریلیب اؤزلرینده اولماق یئریدیر.
سمرقندین اسکی بینالاریندان بیری «اولوغ بیگ» رصدخاناسیدیر. تیمورون نوهسی اولان «اولوغ بیگ» بیلگین بیر ایمیش. یازارین فارسسویلو یولبیرلریندن بیری «اولوغ بیگ»-ین، تیمورون نوهسی اولدوغونو سیندیرَنمیر. روسلار اؤلکهنی ایشغال ائدهندن سونرا، موسلمانلار ایله بیرگه یاشایا بیلمهدیکلری اوچون، سمرقندین یانیندا «روسلار شهری» آدیندا بیر یئر تیکدیریرلر. بو بؤلومده، یازار بو دؤنه «جاواد مجابی» دیلیندن تیموریلر دؤنمینین ایکی یؤنلو دؤنم اولدوغوندان سؤز آچیر: «تیموری حؤکومتی قان تؤکن بیر حؤکومت اولدوغویلا برابر، دینی بیر حؤکومت دئییلدی. بونونلا بئله هونر و علمه یییه دوروردولار. بیزیم بوتون تجسمی هونرلریمیزین شاه اثرلری موغوللار و تیموریلر عصرینه عاییددیر و بو عصرده هونر اینکیشاف ائتمیشدیر. «بیز» کلمهسی ماراقلی گلیر. نئجه اولور؛ بیز آدلانان کیملیگین هونرلرینین شاه اثرلری، ائله همین «بیز» آدلانان دوشمنلرینین حاکیم اولدوقلاری دؤنمده یارانیر؟!!»
۸- ینجی میلادی ایلدن قلیمان، ایستیقلال دؤنمینده مرمت اولونان کاغیذخانا سمرقندین باشقا تاریخی یئری ساییلیر. کاغیذخانادا سو ایله فیرلانان دَییرمان، یازاری زامانین گئرییهدؤنوش آتینا میندیریر. اوردا، کاغیذ اسکی اوسلوب ایله عمله گلیر. یازار، کاغیذین نئجه عمله گلمهیینی نارینلیق ایله ایضاح ائدیر. کاغیذین نئجه چتین عمله گلمهیی، کاغاذین دهیرینی آرتدیریر.
«شاهِ زنده» مقبرهسی ۸-ینجی یوز ایللیگه عایید اولسا دا، اوردا تیکیلن بینا «امیر تیمور»ون دستور ایله تیکیلیبدیر. «شاهِ زنده» مجموعهسینه اورتا آسیانین میرواریسی آدی وئریلیر. بو بینانین کاشیکارلیقلاری یازارین ماراغینی هر ندن چوخ چکیر. اوردا کاشیلارین گؤی رنگی ایله «گؤی» بیر-بیرینه قوووشورلار. سمرقندده اولان تاریخی اثرلر، تیموریلر دؤنمین نئچه یؤنلو و پارادوکس یارادان دؤنم اولدوغونو یازاردا جانلاندیریر. یازار، نه قدر خوش گؤرولو اولسا دا، بیر یؤنلو یازیلان تاریخی کیتابلاردان لایلانان گؤروشلرین ائتگیسینده «تیموری» دؤنمینه بیر اؤزبک گؤزو ایله باخا بیلمک ایمکانی تاپمیر. یازارین دئدیگینه گؤره؛ «سمرقند تورپاقلا گؤیو رنگ واسیطهسیله باریشدیریب. هونر، یئرله گؤیو بیر- بیرینه هؤروب”.
یازارین یولبیری «جاواد مجابی»، «شهریار عدل» آدلی بیر آراشدیریجی و آرخولوقون «جهان ایرانی» نظریهسیندن دانیشیر. بو نظریهده دونیانین هر بیر یئرینده ایرانین ایزینی گؤرسهدن شئیلر، ایرانین وارلیغی ساییلیر. بو نظریه، کوردلرین «هر یئرده کورد واردیرسا اورا کوردوستاندیر» شعارلارینی جانلاندیریر.
– آلتینجی بؤلوم «قاتار ، شیطان آراباسی»
سمرقندده (صحیح بخارایی) کیتابین یازاری «امام بخارایی»نین مزاری، یازار ایله یولبیرلرینین مقصدی اولور. اوردا، بوتون دینی مکانلارین مزاردا یاتان آداملارینا منسوب، خورافهیه بورونن اوسطورهوی ناغیللار واردیر. یازار، اؤزبکیستانی گزَرکن خالقین یئنیلهشمهسیندن سؤز آچیر. یاشا، قاتا، جینسه، پئشهیه باخمایاراق هر کسین الینده بیر موبایل گؤرونور. سمرقندین بازاریندا قووهون(قوون) سبدی یازیچینین ماراغینی قازانیر. سمرقنددن بخارایا قاتار ایله اوچ ساعاتلیق یولچولوغا چیخیرلار. یازارین واقونداشی، یازارین یازدیغینا گؤره خوروز رسامی ایمیش!!! کیتابین باشا-باشیندا یازارین سیمبول آختاریجی گؤزو واردیر. هر نهیی سیمبوللاشدیریر. بخارانین واغزالی (قاتار دوراغی) بلدچینین دئدیگینه گؤره نیقالای زامانینا قاییدیر. دمیریولو ایندیکی یئره یئتیشنده، دین خادیملری “قاتار شیطان آراباسیدیر” دئیه، قاتار یولونون بخارایا چکیلمهیینه ایجازه وئرمهمیش ایدیلر. روسلار واغزالا یاخین، اؤزلرینه بیر شهر تیکمیش ایدیلر!!!
«لبِ حووض» آدلی مکاندا، حووضون چئورهسینده، بیر رئستوران، ایکی دینی مدرسه، بیر ده خانقاه واردیر. دئییلنلره گؤره بو حووض ، ۱۹۱۵-جی میلادی آخان چایلارین سولاریندان فایدالانماقدان اؤترو دوزهلمیشدی. بخارادا سوواق بینالار، بو شهری تورپاق رنگی ایله بویاییبدیر.
– «مودئرن اینسانین هر ایشی یاریمچیق قالیر» یئدینجی بؤلومون باشلیغیدیر. «ایوب چشمه»نین اوستونده بیر گونبذلی بینا تیکیلیبدیر. بینانین ایچینده بیر قویو (ایوب چشمهسی نین قویوسو)، قویون آرخاسیندا بیر مزار، مزارین قیراغیندا بیر توغ، توغون باشینا پَنجه لابه (بئش بارماقلی أل تیمثالی) و چشمهدن لوله چکیلمیش سو قیرنالاری واردیر. بلدچی، بو چشمهنین رَوایتینی دئیهرکن، یازار گئنه دالیر خیال باغچاسینا. «امیر تیمور» بو بینانی چشمهنین اوستونه تیکدیریبدیر. بخارا شهرین شیرین سو چشمهسی، تکجه بو چشمهدیر. بوزقیر ایقلیمینده یئرلشن بخارا شهرینین خریطهسی، دَوهباشی شکلیندهدیر. بو چشمهیه گؤره ده، خورافهیه بورونموش بیر روایت واردیر.
بینانین دووارینا آسیلان خریطه، اورال گؤلونون ۱۹۶۰-دان ۲۰۱۰-قوروماسینین دؤنملرینی بیلدیریر. گؤلون قوروماسینین اصلی سببی حددن آرتیق اکینچیلیک اوچون، سو گؤتورمک اولوبدور. «ورمو گؤلو» ده «اورال» گؤلونون یولونو گئدیر سانکی!!!
۹-جو عصره عایید اولان ایسماعیل سامانینین مزاری یئرلشن بینادا، ۱۸ نؤوع کرپیج هؤرمهسی واردیر. بخارانین ۱۶-جی عصرده تیکیلن حاصاری بازارا آچیلیر. بو بازارین؛ چؤرک، آغارانتی، قورو یئمیش، أت، گؤی-گؤیرتی کیمی بؤلمهلری واردیر. یازییا گؤره بازارین ساتیجیلارینین یوزده دوخسانی خانیمدیرلار. بازارین تمیزلیگی، اؤزبکیستانین باشقا یئرلرینه تای یولچولارین ماراغینی چکیر. بازار ایله افراسیاب شهرین آراسیندا ۱۸-جی عصیرده تیکیلمیش «بالای حووض» خانقاه-مَچید بیناسی یئرلشیر. بوردا دا، سولاری ییغماغا بیر حووض واردیر. قدیم زامانلار صوفولارین مکانی اولموش یئرده، ایندی نئچه ائونهلیک ناماز قیلینیر. صوفولاردان بیر ایز گؤرمک اولمور.
ریگستان مئیدانیندا یئرلشن سیاوش أرکی (بخارا أرکی)، یئنی چاغ باشلامامیشدان، حاکیملرین مکانی اولوبدور. هر ساواشدا قلیمانین اوست بؤلومو ییخیلیب سونرادان دوزهلمیشایمیش. قالادا زیندانین ایچینده سیمبولیک دوستاقلار بیر داها یازیچینی دویغولاندیریر. قالادان اوزاقدا یاریگونبذلی فیروزه رنگینده بیر بینانی(نیمگونبذ مسجدی) بلدچی اونلارا گؤرسهدن کیمی، یازارین خیالی اوچور گئدیر گونبذدن گؤیه!
– سککیزینجی بؤلومون باشلیغی «زامان؛ اوجوزلو بیر میداد سیلن”»دیر. شهرین سوواق بینالاری، بینالارین اسکی قاپیلاری، قاپیلارین اوستوندهکی گول میخلارینین ایزی ایتمهیه دوغرو گئتمهسینی گؤرهن یازار، زامانی اوجوزلو بیر میداد سیلهنه بنزهدیر.
ائو-رئستورانین بیچیمی، قدیم زامانلاری جانلاندیریر. یئمکلری گؤزلویورکن «مجابی» توپلومدا سورویه قاریشیب ایتمهمک اوچون، هونرمندین توپلوم طرفیندن تعریفلهنن استانداردلاردان اوجا سویهده اولماسینی وورغولاییر.
«ستارهی ماه خاصه» آدلی باغ-سارای بخارا حاکیمینین ائوی، سئوگیلیسی(ستاره خانیم) اوچون، ۱۹۱۱-۱۹۱۷ آرالاریندا تیکیلیبدیر. بینانین معماری اوستاد شیرین مورادوودیر. «چهار منار» آدلی بینا، یازارگیلین سونراکی مقصدلریدیر. بو بینانین حئکایهسی باشقا بینالارین حئکایهسینه تای، دینه باغلی دئییل. بو حئکایه عاییلهیه باغلی بیر حئکایهدیر. اونا گؤره ده، یازارین خوشونا گئدیر.
اؤزبکیستاندا اولان امنیت حیسی یازیچی ایله یولداشلارینی چوخ ائتگیلهییر. خانیملار اؤزلرینی قوروماق دویغوسونو یاشامیرلار.
– سونونجو بؤلوم «سفر در وطن، خلوت در انجمن (بهاالدین نقشبند)» باشلیغیندادیر. بهاالدین نقشبندینین مزاری یئرلشن بینادا، بخارانین باشقا بینالارینا تای، حووض واردیر. بخارانین کویری ایقلیمینده، بو بؤیوک حووضلار سوُیون یوخ اولماسینین قاباغینی آلیب، أسکی زامانلاردان بری سوُ توپلاماق اوچون بیر آراج اولوبلار. بهاالدین نقشبندینین آغ معجرله حاصارلانمیش اوستو آچیق مزاری، حیطین اورتاسیندا یئردن اوجا بیر مکاندادیر. بینا اوچ بوجاقلی بیر ائیوان ایله، نئچه چیللهخانادان اولوشور. او یئرین آدی هیندوان قصری، سونرا عارفان قصری اولموش ایمیش. بهاالدین نقشبندیه ۱۳۱۸-جی میلادی ایلده دوغولسا دا، ایندی گؤرونن بینا ۱۹-جو عصرده تیکلیبدیر.
کیتابا گؤره بهاالدین اؤز عصرینین بؤیوک عاریفلریندن اولوبدور. اونون شاگیردلرینه وئردییی درس، بو ایمیش: «سفر در وطن، خلوت در انجمن». او، ذکر جهری ایله راضیلاشا بیلمیرمیش. اوستادین اصل سؤزو بو ایدی؛ «دل بیار و دست بکار». بهاالدین دئییرمیش کی: «گرکلی دئییل بیر صوفو طریقت یولوندا سئیر و سلوک ائتمک اوچون یاشامین نعمتلریندن أل اوزسون. صوفو دا باشقا اینسانلارا تای یاشاییب عاییله قوروب، یاشاملا برابر صوفولوغون دؤرد مرحلهسی یعنی شریعت، طریقت، معرفت و حقیقته چاتمالیدیر.»
«بخارا»نین سووئت دؤورونون سونونجو جمهور باشقانی «فیض اله خواجه»نین ائوی، بلدچینین دئدیینه گؤره، بخارا وارلیلارین ائولرینی تمثیل ائدیرمیش. ائوین اوچ حیطی وار ایدی. بیرینجی حیط باغ کیمی، ایکینجی حیط بیناسی دؤولته باغلی ایداری ایشلری گؤرمک اوچون، اوچونجو حیط ایسه ایکی مرتبهلی اوچ ائیوانلی بؤیوک بیر ائو ایدی. بو ائو، گونون ایشغینا دایالی، یاز، یای، پاییز و قیش ائولرینه بؤلونور. «فیض اله خواجه»، «استالین»ین أمری ایله ۱۹۳۷ ده اؤلدورولوب، تک ائولادی(قیزی) سیبرییه سورگون اولموشدو. یازارین دئدیگینه گؤره اؤزبکیستانین اسکی معمارلیغیندا پنجرهلر سادهجه حیطه آچیلیرمیشلار. کوچه ایله دربنده آچیلان پنجرهلری یوخ ایمیش.
بخارانین «قره گول» بؤرکو تانینمیش بؤرکدیر. قره گول بؤرکو قوزو دریسیندن تیکیلیر. بؤرکچو بازار توریستلرین ماراغینی قازانان آلیش-وئریش بازارلاردان بیریدیر.
«پای کلان» مینارهسی، ۱۲-جی قرنده بخارا حاکیمی أرسلان خانین أمری ایله تیکیلمیشدی. ۴۷ مئتر اوجالیغی، ۱۰ مئتر بینؤورهسی، ۱۴ بئلی، هر بئلین ده اؤزل کرپیج هؤرمهسی، بو عظمتلی مینارهنی بخارانین سیمبولونا چئویریبدیر. مینارهنین یانیندا «اولوغ بیگ مدرسه»سی ایله «میر عرب مچید»ی یئرلشیر. اؤزبکیستاندا گلینلرین، گلین پالتاری ایله مقدس یئرلرین زیارتینه گئتمهسی، یازاری ماراقلاندیریر. «پای کلان»ین یانیندا خالچا توخویان قیزلارین دورومو، ایش اوشاقلار ایله قادینسل حیسلری قاپسایان قیزلار دویغوسونو، یازاردا اویاندیریر. قیزلارین دَزگاه باشیندا موبایل اویناتمالاری، مودئرنیزمین آیاق ایزلرینی گؤسترگهسی کیمی اورتایا گتیریلیر.
اؤزبکستان یولچولوغون سون ناهاری بیر رئستوراندا اولور. رئستورانلاردا «آت أتی» بیر دئسئر کیمی یئمک ماسالارینا قویولور. اؤزبک یئمکلرینین چوخو أتدن دوزهلیر. قولچاق دوزهلدن فابریکا یولچولاریمیزین سون گزدیکلری مکان اولور. قولچاق دوزهلدن فابریکادا، کاغیذ خمیریندن دوزهلَن قولچاق (اؤزبکجه؛ قوقیرچوق) اؤزبک ناغیللارینین شخصیتلرینی جانلاندیریر.
بخارا هاوا لیمانیندان تاشکند هاوا لیمانینا گئدیب، گئجهنی هوتئلده قالیب، سحر تاشکندین هاوا لیمانیندان تئهرانا دؤنمک ایستهین یولچولار، تاشکند هاوا لیمانیندا، تپهدندیرناغا آختاریلیرلار. بو دا، موسافیرلری اینجیدیر. یازیچی طیارهده، نوت دفترینه یادداشتلارینی یازیر. یولچولوغا باشلامادان اؤنجه تاریخه سفر ائتمهیی دوشونن یازار، دؤنوشده ده، تاریخه سفر ائتدیگینی دوشونور. اؤزبکیستانین تاریخینده «تیموریلر» دؤنمیندن سونرا هئچ بیر دؤنم اؤزبک میللتینین میللی وارلیغینا بیر شئی آرتیرماییبدیر. سووئتین ایدئولوژیک باسقیسی، اؤزبکلری اؤز میللی کولتوروندن آییرا بیلمهییبدیر. سووئتلردن سونرا خورافه ایله دینی اینانجین قارما-قاریشیق قاریشیمی خالقین ایچینده آیاق توتوب گئدیر.
تهران ۷/۵/۹۹


text:
أردوُغان: تۆرکیه، ترورچیلیق بیلن ساواش اتمأگه دوُوام ادر
"تۆرکیه ترورچیلیق تهدیدینی یوُق ادینچأ ترورچیلیق بیلن گؤرهشه اۆزنۆکسیز یاغدایدا دوُوام ادر"
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان تۆرکیأنینگ ترورچیلیق بیله گؤرهشه دوُوام اتجکدیکلرینی نیغتادی.
أردوُغان "بیز، موغاللیملاریمیزا ال قالدیرانلارینگ هممه زادینی دارغاداریس. یوردومیزا بوُلیان ترورچیلیق تهدیدینی دوُلولیغینا یوُق ادیأنچأک گؤرهشیمیزه دوُوام ادریس" دیدی.
أردوُغان موغاللیملار گۆنی اۆچین تۆرکیأنینگ 81 ولایاتیندان آنکارا گلن موغاللیملار بیلن بأشدپه سرگی سالونیندا ناهاردا دوشوشدی.
"یاراغلی گۆیچلریمیز، عیراغینگ و سوریأنینگ دمیرقازیغینا قوران هوُوا حرکتی بیلن هۆجۆم پلانینی قوران ترورچیلارینگ هینلرینی ییقیپ یوموریار" دیهن أردوُغان
"نیرده ترورچی بار بوُلسا میللتینگ حوُوپسوزلیق قورامالاری، پلیسی بیلن عسگری بیلن، حوُوپسوزلیق گۆیچلری بیلن شوُل یرده بوُلار. بو دینگه شو گۆن آیدان سؤزۆمیز دأل، گاباردا دا بوُلاریس، جودی دا دا بوُلاریس، تندۆرک ده ده بوُلاریس. نیره ده اوُلار بوُلسا بیز ده بوُلاریس" دیدی.
أردوُغان " بیز، موغاللیملاریمیزا ال قالدیرانلارینگ هممه زادینی دارغاداریس. موندان سوُنگرا شیله دوُوام ادیلر. یوردومیزا قارشی ترورچیلیق تهدیدینی یوُق ادینچأ سرحتلریمیزینگ ایچرسینده و داشارسیندا ساواشیمیزا توتان یرلی یاغدایدا دوُوام ادریس. چاغالاریمیزی 780 مۆنگ اینه دؤردۆل کیلومترینگ هیچ بیر قارشیندا ترورچیلیغینگ بوُلمان تۆرکیه سینده یاشاتماق ایسله یأریس" دییپ بیلدیردی.
دِگیشلی حابارلار
ت. ر. ت ورلد فوُروم ایستامبول دا باشلایار
34 اۆلکهدن 100 عالیم و آکادمیسین 6-نجی ت. ر. ت ورلد فوُروما قاتناشار
تۆرکیه 11 آیدا داشاری یورتلارا 20 میلیون دلار قورئ چای ساتدی
بلژیک، بریتانیا و آلمانیا تۆرکیه دن اینگ کؤپ چای ساتین آلیان یورتلارینگ ساناویندا
أردوُغان: تۆرکیه داشاساتوو پوداغیندا هر آی رکورد قوُییار
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری نینگ هر آی رکورد قوُیوپ 300 میلیارد دلارا قوُلایلاندیغینینی آیتدی


text:
اردوغان:"بو گئجه ادلیب-ده آتشکس قوهیه مینهجک"
جمهور باشقانی اردوغان و پوتین سوریه-نین ادلیب شهرینده آتشکس حاقیندا راضیلیغا گلدیلر.
جمهور باشقانی اردوغان و پوتین سوریه-نین ادلیب شهرینده آتشکس حاقیندا راضیلیغا گلدیلر.
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان سوریه-نین ادلیب بؤلگهسینده بو گئجه یاریسیندان اعتباراً قوهیه مینه جگینی آچیقلاییب.
جمهور باشقانی اردوغان و روسیالی همکاری ولادیمیر پوتین آراسینداکی کریتیک سوریه گؤروشو باشا چاتیب.
گؤروشدن سونرا اردوغان و پوتین مطبوعات کنفرانسی تشکیل ائدیبلر.
اردوغان پوتین ایله تخمینا 6 ساعات داوام ائدن گؤروش کئچیردیکلرینی سؤیلهییب:
"ادلیب-ده یاشایان 4 میلیون اینسانی ترورچو اعلان ائدیب، آغیر بومباردمانلا قارشی- قارشییا بوراخیلماسینی قبول ائتمهمیز غیری -مومکوندور. رژیمدن قاچان 1،5 میلیون بؤلگه خالقی سینیرلاریمیزا گلیب. تورکیه بئله بیر تهدید قارشیسیندا الی-قولو باغلی دورمایاجاغیق".
اردوغان 2018-جی ایلده ادلیب گرگینلیگی آزالتما بؤلگهسینین یارادیلدیغی سوچی راضیلاشماسینین اساسلارینی پوزان آدیملارین بیرینجی درجه ده سوروملوسونون سالدیرقانلیغی ایله بولگه ثابتلیگینی هدف آلان سوریه رژیمینین اولدوغونو سؤیلهییب.
"رژیمین عسگرلریمیزی هدفه آلدیغی تجاوزکار آددیملاری نتیجهسینده یاشانان اوزوجو حادثهلردن سونرا ادلیب-ده یئنی بیر ایستاتوسون یارادیلماسی قاچیلمازدیر" دئییب.
اردوغان بؤلگهده آتشکسین گئجه یاریسیندان اعتباراً قوهیه مینه جگینی قئید ائدیب.
"تورکیه بو پروسه ده رژیمین ائده بیله جگی هر هوجوما بوتون گوجویله و بوتون ساحهده جاواب وئرمه حقوقونو اؤزونده ساخلایاجاق" دئیه اردوغان خبردارلیق ائدیب.
ائو صاحبی پرزیدنت ولادیمیر پوتین ده اؤز نوبهسینده دئییب:
"هر دفعه کریتیک آنلاردا ایکی طرفلی موناسیبتلرده الده اولونموش یوکسک سویهیه سؤیکنهرک، ایندیدک موباحیثهلی آنلاردا کسیشمه نقطهسینی، مقبول قراری تاپا بیلیریک. بو دفعه ده بئله اولدو"،
ولادیمیر پوتین بیلدیریب کی، روسیا و تورکیه سوریه پروبلئمینین نیظاملانماسی اوچون بیرگه سندی راضیلاشدیریب.
ولادیمیر پوتین بو ایل اوچونجو دفعه گؤروشدوکلری پرزیدنت اردوغانا زیارت اوچون تشککور ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"
اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنی انشا ائدنه قدر موباریزه داوام ائدهجک
"نه ترورون نه ده ترور هؤرگوتونون جیلووونو اللرینده توتان امپریالیست چتهلرین بیزی یولوموزدان ائتمهسینه ایجازه وئرمهیهجییک"
آکار: ۳۲۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"هر یئرده کیشیلیکلی و کیملیکلی سیاستلرله اؤلکهمیزین و میللتیمیزین حاق و حقوقونو ساوونوروق"


text:
قادینلار گؤزللییین عؤمورلوک آنلامی
سحر بارانی
قادینلار دونیانین رنگی، حیاتین معناسی و گؤزللییین عؤمورلوک آنلامیدیرلار. دونیانین اؤنملی ایکییاریسیندان بیریدیرلر، بوتون اینجهلیکلرده قادین ایزی وار.
آنایلا باشلانیر یاشامین ایلکین نبض آتیشی، معنویتین تمثیلیدیر. انسانی دوشونجهده، قادین-آنا دوغمالیق، دوغارلیق، معنوی سئوگی و آن باشدا وطن تورپاغینین تجلیسیدیر.
افسانهلرده قادین، کیشینین قابیرقاسیندان یارادیلمیش کیمی قئید اولونسا دا، بلکه آناایمیش یوغرولوب انسان اولان تورپاق، جانینی روحونو وجودونو ائولادینا باغیشلاییب، سونرا یاشاتماسی، بسلهییب بؤیوتمهسی اوچون، قوجامان یئر کورهسینه چئوریلیب سیرتینا آلیب اونو. گرهیینده قوجاق، گرهیینده اوجاق اولوب. آنجاق کی، هر شئیدن اؤنجه، آنا-تورپاق یارانیب.
عصیرلر بویو، هاردان گلدیینی بیلمهین، اورک گؤزونو بیر تهر آچا بیلمهین بشر-کیشی، قادینا خور باخسا دا، آنجاق، اؤزونه قارشی دوردوغونو، اصلینده اؤزونه خور باخدیغینی حله ده آنلامیش دئییل. آخی تورپاق-آنانین بیر یوماغیدیر انسان.
نه یازیق کی جانیندان آیریلان جاندان حاققینی آلماق اوچون، مینلرجه ایل بویو ساواشماق مجبوریتینده قالیب آنا-قادینلار.
آنا-قادین گونو دونیانین هر طرفینده قوتلانسا دا، بو بیر گونو قازانماق ائله ده راحات اولمامیشدیر.
۸مارت دونیا قادینلار گونودور. دونیانین دؤرت طرفینده تؤرنلر قورولور، جشنلر توتولور و هر کس باشاردیغی دیلده قوتلاییر بو گونو. کیمیسینه سیاسی بیر آنلامدیر، کیمیسینه معنوی بیر دَیَر. اما ۸مارتین تاریخچهسی ندیر و ندن قادینلار گونو عنوانیندا دونیا بیرلشمیش میللتلری طرفیندن قئید ائدیلیب:
اسکی زامانلار دونیا ایشچی قادینلار گونو آدلانان، دونیا قادینلار گونو، هر ایل ۸مارت تاریخینده گئچیریلن بیر تؤرندیر. اؤلکهلره باغلی، تؤرنین اساس توجه نقطهسی، قادینلارین حقوقونون قورونماسی، سئوگی، یا دا توپلومسال، اقتصادی یا سیاسی ساحهده الده ائتدیکلرینی قوتلاماقدیر.
۸مارت، ایلک اؤنجه سیاسی بیر اولای کیمی، آمریکا، آلمان بیر ده دوغو اوروپادا باشلاندی. سونرا بو اؤلکهلردن بوتون دونیایا یول آچماغی باشاردی. بونا باخمایاراق کی بو گون بعضی اؤلکهلرده سیاسی اؤنمینی ایتیریب، قادینلارا اولان سئوگینی ایفاده ائتمک اوچون سیرادان بیر مناسبته دؤنوشوب، سئوگی گونو و آنالار گونون تلفیقی کیمی بیر گون اولموشدور؛ اما حله ده بیر چوخ اؤلکهده سیاسی و انسان حاقلاری اساسلی وجههسی قورونماقدادیر.
بو گون، ایلک دفعه، ۲۸ فوریه ۱۹۰۹دا آمریکانین نیویورک شهرینده، ایشچی قادینلارین اعتصابینین ایل دؤنومونو قوتلاماق آدینا بیر تؤرن کیمی، آمریکانین سوسیالیست حزبی طرفیندن کئچیریلدی.
دونیانین فرقلی بؤلگهلرینده فرقلی گونلرده قوتلانسا دا، نهایت ۱۹۱۴جو ایلده دونیا قادینلار گونو ۸مارت، یکشنبه گونونده کئچیریلدی و بوگونه کیمی ده هر ایل دونیانین بوتون مملکتلرینده ۸ مارت قادینا حصر ائدیلمیشدیر. ۱۹۱۴تاریخینه قدر هر هانسی بیر قادین باشلیقلی اعتصاب، تؤرن و یا اولای، ۸مارت تاریخینه ثبت ائدیلمهمیشدیر.
۱۹۱۴ده لندنده بیرینجی دونیا ساواشینا قارشی، سونرا دا ۱۹۱۷ده سنپطرزبورگ شهرینده ۸مارت گونو، ساواشین گتیردییی فلاکتلره اعتراض آدینا «باریش و چؤرک» شعاری ایلا بؤیوک تظاهراتلار اولموشدور. روسیهده باش وئرن تظاهرات فوریه انقلابینین باشلانقیجیدیر و دؤرد گوندن سورا روسیه تزاری استعفا ائتمیشدیر.
لئون تروتسکی بو حاقدا بئله یازیر:
۸مارت دونیا قادینلار گونوایدی، ییغینجاقلار و هر جوره ممکون اولاسی اولایلار قاباقجادان تدبیره آلینمیشدی، اما بیز بو گون قادینین انقلاب ائدهجهیینی تصور ائلهمیردیک. انقلابی اولایلارین اولماسینی سئزسک ده زامانینی بیلمیردیک… هامی خیاوانلاردا توپلانمیشدیلار.
بو گونون روسیهده رسمیلشمهسیندن سونرا چوخو کمونیست اؤلکهلرده ده رسمیلشمیش کیمی، قوتلاندی. باتیدا ایسه ایلک دفعه ۱۹۷۷جی ایلده قادین گونو، ۸مارتدا گئچیریلدی.
سون ایللرده، قادینلار گونو دونیادا یئنی بویوتلار قازانماقدادیر. قادینلار کیشیلرین مینلرجه ایللیک مطلق حاکمیتینه سون وئرمک، بوتون ساحهلرده ائشیت حاقلار قازانماق ایستهییرلر. علمی، سیاسی، اقتصادی، هنری و … ساحهلرده باشاریلارینی تثبیت ائتمکله گونو گوندن لایق اولدوقلاری یئری قازانماق نائلیتیندهدیرلر.


text:
زنگاندا “خمسه آدینا دیل و مدنیت اوجاغی”نین آچیلیش مراسیمی
محمدرضا کریمی
چرشنبه گونو اردیبهشت آیینین بیرینده زنگانین امام خمینی فرهنگسراسیندا “خمسه آدینا دیل و مدنیت اوجاغی”نین آچیلیش مراسیمی کئچیریلدی. بو مراسیمده اوجاغین دعوتی ایله استاندارینین امور اجتماعی مدیر کلّی، ارشاد ادارهسینین مدیر کلّی و باشقا ادارهلرین رئیس لریندن علاوه، زنگانین یازیچیلار، شاعیرلر، صنتکارلار، آشیقلار، تدقیقاتچیلار و بیر چوخ تورک دیلی و ادبیاتی علاقمندلری اشتراک ائتدیلر. ایلک اؤنجه اوجاغین آغ ساققاللاری طرفیندن قوناقلارا خوش گلدین دئییلیب، ارشاد ادارهسینین مدیر کلّی آقای مقدم دانیشدیلار و بو اوجاغا نئجه اومود باغلادیقلارینی و “بنیاد فرهنگ آذربایجان”ین زنگان اوستانیندا باشلانیشینی آلقیشلادیلار. سونرا استاندارینین امور اجتماعی مدیرکلّی دانیشاراق، زنگاندا ۳۵۰ مؤسسهنین اولدوغوندان دانیشیب آنجاق بو مؤسسه اوچون اؤزهل بیر اومود باغلادیقلارینی سؤیلهدیلر. همین مراسیمده اوجاغین مجوز پیتیگینی اوجاغین مدیر عاملی اولان م. کریمییه اهداء ائتدیلر. وئرلیشین داوامیندا اوجاغین هیئت مدیره رئیسی دانیشدیلار و بوتون هنرمندلرین، تدقیقاتچیلارین، تورک دیلینده یازانلارین، فولکولوروموزو توپلایانلارین، الیازما نسخهلرین آچیقلاماسیندا چالیشانلارین هامیسینی بو اوجاقلا ایش بیرلیگی ائتمهلرینی ایستهدیلر.
مراسیمین آراسیندا آشیقلار اؤز گؤزهل موسیقیلریله بو تؤرهنه شادلیق باغیشلادیلار. بورادا زنگانین قوجامان و دهیرلی آشیغی اولان گلابعلی داوودی جنابلاری اؤز گؤزهل شعرلریله برابر سازلارینی دیله گتیردیلر. وئرلیشین باشقا بیر بؤلومونده باشقا موسیقیچی آشیق داوود داوود بیگی ده ساز و سؤزلریله مجلیسده شنلیک یاراتدیلار. بو مراسیمین باشقا بیر بؤلومونده کتابدان قوواق قاپما مراسیمی ده کئچیریلدی. بورادا م. کریمینین نشر اولان “دیوان جاذب” کتابیندان رونمایی اولوندو. بو کتاب همین اوجاق طریقی ایله یاییلمیشدیر. ایکینجی کتاب، ۱۲ جیلدلیک “تاریخ ادبیات آذربایجان” اولدو. بو کتاب تهرانین بینالمللی کتاب سرگیسینده یاییلیب ساتیشا قویولاجاقدیر. مراسیمین سون بؤلومونده اوجاغین دفترینه طرف یولا دوشوب و روبانی قیچی ایله کسهرک، اوجاق قانونی صورتده ایشه باشلادی. اوستانین مسئوللاری و یازیچی – تدقیقاتچیلار اوجاقدان بیر درگی و انتشاراتین یولا سالماسینی ایستهدیلر و بو آلاندا سوروملو مودیرلر ده اوجاغا یاردیم ائتمهیی سؤز وئردیلر. مراسیم ساعات ۶دا باشلاناراق ۸٫۵دا گؤزه ل دویغولو آنلاری کئچیردهرک سونا چاتدی.


text:
اینگیلیس و زولو ساواشی
اینگیلیس و زولو ساواشی (اینگیلیسجه: Anglo-Zulu War) گونئی آفریقا یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو بریتانیا غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Morris 1998, p. 498.
- ^ Knight & Castle 1999, p. 115.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anglo-Zulu War»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اینگیلیس و زولو ساواشی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
جوزجان ولایت نینگ صنعت و تجارت اداره سینه گؤرأ: جوزجان ولایت نینگ آقچه ولسواللیغیندا بیر صنعت پارکی غورلمالی بولدی. بو غوریلجاق صنعت پارکی بو ثبیت ینگ اوسیشی، و سرمایه دارلارینگ اونس بریشی اوچین اولی نقشی بار دیر.
صنعت و تجارت وزیرلیگی نینگ جوزجان ولایتی بویونچه باشلیغی، مولوی نیازمحمد تواب جنابلاری بو غورلشیق آقچه ولسوللیغینه سرمایه دارلارینگ اونس بریپ، مایه غویماق اوچین غیزقلان ماغینه سبب بولجاغینی یادلاپ؛ بو اورده صنعت و تجارت وزیرلیگی نینگ اراده سی گوچلی دیگینی آیتدی.
بوغورلشیق همه ممکن چیلیگی بیلن آقچه ولسواللیغی نینگ اوچ یول اییریغیندا (سه سرکه) بولوپ؛ تاجرلر و سرمایه دارلار اونم اوندریون فابریکه لر در شرکتلرنی غوریپ اوسدریپ بیلرلر.
جوزجان ولایت نینگ تاجرلری، سرمایه دارلاری بو صنعت پارکی اورده سوز یوردیپ، بوغورلمالی بولان صنعت پارکی، یکه بو ثبیت ینگ اقتصادی نه دال بلکه بوتین اولکه نینگ اوسیشی اوچین ده اولی رولی بار دیغینی یادلاپ، بو صنعت پارکی نینگ اوسیشی اوچین مایه غویجاق لرینی و ممکن بولدیغیندان بو ولایتلاره ضرور بولان اونملر اوندریون فابریکه لرغورجاق دیغینه وعده بردیلر.


text:
ایبولا ویروسی
ایبولا وایروسی یادا ابولا ویروسی.ایبولا نوخوشلوغونا سببدیر.وایروس تانیماق علمینده بیرنوع قویروقلو وایروسدیر.بیرچیخیلی وایروسلار کیمیلردن قوللانیر.بونوع وایروسلاردا بیری ایبولا وایروس آدلانیر.آلتی وایروس نوعو تانینمیشدیر هابئله بوندیبوقوی ایبولاوایروسی ،ریستون ایبولاوایروسی ، سودان ایبولاوایروسی ، تایی مئشه ایبولاوایروسی (اوریجنال آدی:کوته دلوویر) ،زئیر ایبولاوایروسی و بومبالی ایبولاوایروسی.سونداکی نوعو آنقولادا بیلیندی و سیرالئون اؤلکه سینده بیرنوع گئجه قوشدان تاپیلدی.ایبولا وایروسلارین هر تیپی بیرنوع وایروسدیر.و بو نوع وایروسلارین دؤرد نوعو اینساندا نوخوشلوق یارادایر.بو نوخوشلوقون قیسساجا آدی ای وی دی EVD سسلئنیب.بو نوخوشلوقدا تب و قان گلماق ایله چوخلوجا اؤلوملره سببدیر.ریستون ایبولاوایروسی چوخلوجا نوخوشلوغا سبب اولوب هابئله ان چوخ اؤلوم زئیر ایبولاوایروسوندا بیلینیب.1976جی میلادی ایلده ان چوخ بلشیکلیک زئیر ایبولا وایروسوندان گؤروشدو و چوخلو کیمسه لر جانین ایتیردی.بو ایده ژوئن آیی ندا سوداندا و اوت آیی ندا زئیرده چوخلاری نین اؤلومونه سبب اولدو.


text:
میزان-12 – کابل-باختر
ایچکی ایشلر وزیرلیگی سرپرستی، اروپا اتفاقینینگ مخصوص وکیلی بیلن بولگن اوچره شوویده، افغانستاندهگی داعش و اونگه اوخشش باشقه گروهلرگه قتتیق ضربه ییتکیزیلن، آلدینگی کوچینی یوقاتگن دیدی.
تشقی ایشلر وزیرلیگی نینگ مطبوعاتی دفتری بوگون بیر خبرنامه ترقه تیب ایتیشیچه، اروپا اتفاقی نینگ افغانستان بوییچه مخصوص وکیلی و هیاتی همراه لیگیده، مملکت تشقی ایشلر وزیرلیگی سرپرستی، مولوی امیرخان متقی بیلن اوچره شگن.
نیکلاس، کابل شهری غربیده “کاج” تعلیمی مرکزیده اوییشیریلگن هجم نی قاره لب، بو هجمنی بوتون افغانستان خلقیگه دیب عنوان قیلدی.
او علاوه قیلدی: اروپا اتفاقی، آمریکا و اونینگ همکارلری افغانستان اوچون یالغیز انسان پرورلیک یاردم لر بیلن نتیجه گه ییتیشیب بولمس، بو یول بیلن اقتصادی معمالری حل ایتیلمیدی، بیراق رواجلتیریش ایشلر یولگه قوییلیشی کیرهک.
اروپا اتفاقی هیاتی افغانستان بوییچه چیکلاولرگه توخته لیب، افغانستانلیکلرنی جماعه وی جزاله مسلیک کیرهکلیگینی ایتدی؛ چونکی بو حرکت تینچلیک و خوفسیزلیکککه قرشی کورهشگه ضرر یتکیزیشینی قوشیمچه قیلدی.
اوشبو اوچره شووده، حاضر افغانستاندهگی داعش و شونگه اوخشش باشقه گروه لرگه آغیر ضربه بیریلگن، اولر قرشیلیک کورسه تیش و هجوم قیلیش قابیلیتینی یوقاتگن، شونینگ اوچون حاضر حمایه سیز خلققه هجوم قیلماقده دیدی، تشقی ایشلر وزیرلیگی سرپرستی، مولوی امیرخان متقی.
موجود امکانیت و شرایط-شرایطگه اشاره قیلیب، او واقعیت لرنی توشینیب، شوندن کیلیب چیققن حالده اوز-ارا همکارلیگنی دوام ایتتیریش کیرهک لیگینی ایتدی.


text:
۱ مارس
۱ مارس:
- ۱۴۳۰ - عثمانلی سۇلطانی ایکینجی مراد٬ سالونیکی آلدی.
- ۱۸۰۳ - اوْهایو٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینه قاتیلاراق ۱۷-جی ایالت اوْلدو.
- ۱۸۱۱ - کاوالالی محمدعلی٬ مملوکلری قالاسینا دعوت ائدیب ایمحا ائتدی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون بوْناپارت٬ اِلباداکی سۆرگوندن فرانسهیه گئری دؤندو
- ۱۸۶۷ - نبراسکا٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینه قاتیلاراق اؤلکهنین ۳۷-جی ایالتی اوْلدو.
- ۱۸۸۱ - روس تزاری ایکینجی الکساندیر اؤلدورولدو.
- ۱۸۹۶ - آدوْوا ساواشی – حبشه اۆستون ساییداکی ایتالیا قوْشونلارینی مغلوب ائتدی.
- ۱۸۹۶ - هنری بکورل رادیونو یاراندی.
- ۱۹۱۹ - کورهنین تک طرفلی باغیمسیزلیق اعلانی.
- ۱۹۲۵ - آنادوْلو آژانسی قۇرولدو.
- ۱۹۳۵ - تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسی ۵-جی دؤنم چالیشمالارینا باشلادی. آتاتۆرک٬ ۴-جۆ دفعه جومهورباشقانی سئچیلدی. تۆرکیه مجلیسینده ایلک دفعه ۱۸ قادین میلّتوکیلی یئر آلدی.
- ۱۹۴۱ - آلمان قوْشونلاری بولغاریستانا گیردی.
- ۱۹۴۷ - تۆرکیهده «قادین» قزئتی یایینا باشلادی. قزئت٬ ۱۹۷۹ ایلینهجه٬ ۳۲ ایلده ۱۱۲۵ سایی اوْلاراق چیخدی.
- ۱۹۶۶ - بعث حزبی سوریهده حاکیمیّتی اله کئچیردی.
- ۱۹۷۵ - اوستورالیادا رنگلی تلویزیون یایینلارینا باشلادی.
- ۱۹۹۵ - یاهو قۇرولدو.
- ۱۹۹۷ - قبول اوْلونمایان شخصیت اعلان ائدیلن ایرانین ارزروم باشکوْنسولو سعید زارع ایرانا گئری دؤندو. ایران دا عوض آچاراق تۆرکیهنین تهران بؤیوککوْنسولو عثمان کوْراتۆرک ایله اورمیه باشکوْنسولو افق اؤزسانجاکی قبول اوْلونمایان شخصیت اعلان ائتدی.
- ۱۹۹۸ - تایتانیک دۆنیادا ۱ میلیارد دوْلار اۆستو قازانان ایلک فیلم اوْلدو.
- ۲۰۰۲ - آمریکا قوْشونلاری افغانیستانا گیردی.
- ۲۰۰۶ - اینگیلیسجه ویکیپدیا ۱ میلیونونجو مقالهیه چاتدی.


text:
آذربایجان خالق شاعری سهراب طاهیرین وفاتی مناسیبتی ایله
آذربایجان دئموکرات فیرقهسی مرکزی کمیتهسینین بیاناتی
آذربایجانین خالق شاعری، آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین عضوو سهراب طاهیر 2016 ایل مای آیینین 4-ده باکی شهرینده دونیاسینی ده ییشدی. آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین کمیتهسی بو گؤرکملی شاعر و سیاسی خادیمین خاطرهسینی عزیز توتاراق، بوتون فیرقه عضولرینه، خصوصیله مرحومون عائله عضولرینه درین حوزنله باشساغلیغی وئریر. سهراب طاهیر 1926 ایل آوقوست آیینین 6-دا آستارا شهرینده زحمتکئش و انقلابچی بیر عائلهده دونیایا گؤز آچدی. او،هله اوشاق اولارکن آتاسی ابوالفضل طاهیرزاده سیاسی فعالیتینه گؤره کرمانشاه شهرینه سورگون ائدیلدی.
1941- جی ایل رضا شاه حکومتی دؤوریلدیکدن سونا او، عائلهسی ایله بیرلیکده تبریزه کؤچدو.
1946- جی ایلین آپریل آییندا(1324-جو ایلین سوو) او، بیر قروپ فیرقه گنجلری ایله بیرلیکده تحصیل آلماق اوچون سووئت آذربایجانینین پایتختی باکی شهرینه اعزام اولوندو. او، آفیسئرلیک کورسونو بیتیرمهسینه باخمایاراق 21 آذر حرکاتینین نتیجهسینده یارانمیش میللی حکومت مغلوب اولدوغو اوچون وطنه قاییدا بیلمهدی. سهراب طاهیر 1952-جی ایلده باکینین پئداکوژی اینستیتوتونا داخیل اولدو و 1957-جی ایلده ادبیات فاکولتهسینی موفقیتله بیتیردی.
او، تحصیلینی باشا ووردوقدان سونا آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین اورقانی “آذربایجان” قزئتینده ادبی بؤلمهنین مسئولو وظیفهسینده چالیشدی.
1984-جو ایلدن آذربایجان ژورنالینین باش رئداکتورو و همین تشکیلاتین یازیچیلار جمعیتینین اداره هیئتینین عضوو وظیفهسینده فعالیت گؤستردی. عینی زاماندا او، همین تشکیلاتین مرکزی کمیتهسینین عضوو و باکی شهر کمیتهسینین تشکلات مسئولو تعیین ائدیلدی.
2006- جی ایلده سهراب طاهیر آذربایجان ادبیاتی ساحهسینده گؤستردیگی لاییقلی خیدمتلرینه گؤره آذربایجان رئسپوبلیکاسی دؤولتی طرفیندن خالق شاعری مئدالی ایله تلتیف اولوندو.
او، بیر نئچه رومان، شعر کیتابی و اونلارجا ادبی مقالهلرین مؤلفیدیر.
2016 ایل مای آیینین 5-ده مرحومون جنازهسی یازیچیلار، شاعرلر، فیرقه نمایندهلری و هابئله چوخلو سهراب سئورلرین مشایعتی ایله آذربایجان رئسپوبلیکاسینین 2-جی فخری خیابانیندا تورپاغا تاپشیریلدی.
آدی و خاطرهسی ابدیاشار اولسون.
آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین مرکزی کمیتهسی
05.05.2016


text:
توتمیسم
توتم ، هر قبیله یا طایفانین قوتسال موقدّس سایدیغی بیر حئیوان یا بیتکی یه دئییلیر ، بیر چوخ واقتلار قبیله لر توتم سایدیقلاری حئیوانی یا بیتگینی اؤز جدّلری كیمی قبول ائدیر، اونا گؤره ده او حئیوانی اؤلدورمگی یا دا اتینی یئمگی حرام بیلرلر . بئله بیر اینانج توتمیسم آدلانیر. هر قبیله نین توتمی اونون آرمی و بایراغینا چئوریلر ، اسكی توركلرده بوزقورد، ژرمن لرده قارتال، غربی رومادا قورد، بعضی اسكی آذربایجان قبیله لرینده دورنا، سونقور، ایلان و آسلان واقتیله توتم اولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- تورک خلق ادبیاتی - یازان: علیرضا صرّافی


text:
ژوآئو پریرا
ژوآئو پریرا (اینگیلیسجه: João Pereira (Portuguese footballer)) (دوْغوم:۲۵ فوریهٔ ۱۹۸۴ (۳۸ یاش) لیسبون) بیر فوتبالیست. ترابزون ایسپور فوتبال کولوبو و پورتوقال میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ژوآئو پریرا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- بنفیکا کولوبونون اویونچولاری
- ژیل ویسنته کولوبونون اویونچولاری
- براقا کولوبونون اویونچولاری
- اسپورتینق پرتغال کولوبونون اویونچولاری
- والنسیا کولوبونون اویونچولاری
- هانوفر ۹۶ کولوبونون اویونچولاری
- ترابوزاناسپور کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
زبیر بن عوام
زبیر بن عوام بن خویلد پیئغمبرین بیبیسی اوغلو و یاخین صحابهسی ایدی. پئیغمبر اونو اؤزونه حواری و آرخا آد وئریبدیر. اون بهشت وعدهسی وئریلمیش کیمسهلردن بیریدیر.
عمر بن خطاب اؤلوم حالیندا اونو ۱۰نفر خلیفه سئچن شورادان ائتمیشدی. زبیر عربجه سؤزدور. عربجه: زوبئر (قویو داشی) آغیر و گوجلو کیمسه معناسیندادیر.[۱]
پئیغمبر چاغیندا[دَییشدیر]
زبیرین آناسی صفیه عبدالمطلب بن هاشمین قیزی، پئیغمبرین عمهسی(بیبیسی) ایدی. زبیرین باجیسی، خدیجه بنت خویلد، پئیغمبرین خانیمی ایدی و زبیر پئیغمبرین قاینی اولوردو. بیر یازیدا علی، طلحه، سعد بن ابی وقاص و زبیر دؤردو بیر ایلده دونیایا گؤز آچیبلار[قایناق گؤسترین].
قایناق[دَییشدیر]
- ^ Hasson, “al-Zubayr b. al-ʿAwwām”, 11: 549–51.


text:
سیسقا یاغیش یاغاری بشینجی گئجهیه قووشور، گونوزو اوستونده، یورولمادان. هردن بیر قیساجا آرا وئریب تؤشکون دریر قاچارلار تک، یورغا قاچیر. سانکی قیش دئییل، باهار و یا پاییز آیلارینین ایلکیدیر، آمما ایچینده هردن بیر قار گیلهسی قیش آیینین اولماسینا بلگهدیر، سویوق، چیله سویوغو تکجه یاندیریجی دئییل. بولودلار آی ایشیغینین یئره یئتمهسینی نه قدر اؤنلهسده، او اؤز شفقلرین آغ بولودلارین آراسینا سوخاراق بَیاز پانبیغلی بیر سما یارادیر.
بو بیاز سمانین آلتیندا گئنیش گؤزهل خیاوانلاریلا، پالچیغلی کوچهلریله، عرشه قوزانمیش بینالاریلا، چیی کرپیجدن تیکیلمیش داملاریلا، صفالی پارکلاریلا، کرخانالارین توستوسو دولو محللهلریله، روشوته غارته دایانان خائین اللرین آوروپا یاغماکار اللرنن بیرلییی ایله، چوخونلوقدا اولان یارادیجی و امک صاحیبلریله، بؤیوک بیر شهر دایانیب.
بوراسی شهرین آشاغاسینین قیراغیدیر .
بوراسی اؤز هاواسیلا، داشیلا، تورپاغیلا، ائولریله، پالچیغلی دار کوچهلری ایله، آداملاریلا… شهرین آشاغیسیدیر. آشاغیسینین آشاغیسی. چیی کرپیجدن هؤرولموش داملار، بیر بیرینین قارنینا گیررک نیظاملی نیظامسیز اَیری مویری کوچهلرین کنارینده رنگلی- رنگسیز قاپیلارینی دوزمکدهدیرلر. سوبا برولاری دامین، دوارلارین دهلییندن بوغازلارین گؤیه آچاراق توستولرین هاوایا هووخوروب جانلاریندان چیخان ایستیله ائودهکیلره شیرین یوخو اورتامی یاراتماقدادیرلار. بوراسی اوزاقدان باخان گؤزلر اوچون، بوخارلاشماقدا اولان تیترک بیر گؤرونتو سرگیلییر. بوردا یاشایان اینسانلار شهرین یوخاری باشیندا یاشایان آغالاردان بام باشقا بیر یاشام سورورلر. بورادا آخشام سحره دک طمطراقلی قوناقلیقلاردان، دانس مجلیسلریندن بیر اثر یوخ. اونلار شهرین یوخاریسیندا اولان کابارالاردا، رستورانلاردا، زرق- برقلی آپارتمانلاریندا یئییب ایچیب اوینایاراق گئجهنی صبحه قووشدوروب، گونوزلر شیرین یوخو قوینونا گیررلر، بونلار ایسه کرخانالارین جان آلیجی قییناغیندان رخصت اَلده ائدرک، ائرتهدن کَپرَم آلتیندا یورقونلوقلارین دَره رَک سَحَر تئزدن کرخانانین امانتین یئنیدن الینه تاپشیرارلار.
آمما نه ایسه بیر نئچه آیدان بَری شهرین یوخاریسی اومودسوزلوغا اوغرامیش، آشاغیداکیلارین ایسه اورهکلرینده اومود چیراغی یانیب، اوجاقلاری قالانیب.
– سیرفانی گؤتوردون اوردان؟ اونودارسان سَحره کیمی دامجی چورهیین هامیسین پایمال ائدر ها…اولماسا بیر قاب قویایدین دامجینین التینا…پولاد یورقانین آلتیندان باشین چیخاردیب فریدهیه دئدی.
فریده بیر آنلیغا سیرفانی خاطیرلاییب بیر از شوبهه ائدرک یادینا چؤرهک سیرفاسینین یئرینی سهمانلادیغی دوشوب، یورقانی چنهسینین آلتینا قدهر ائندیریب دئدی:
– آرخایین اول… قاب قالیب کی…
پولاد یاتدیغی یئرده ائوین قارانلیغیندا باشین توولایب
– تارینین کرمینه شوکور …آخی قیشدادا بو قدهر یاغیش اولار؟ دئدی.
اوچ گوندو هاوالار یاغشلی کئچدیییندن داملار یئترینجه ایسلانیب، دامین دیرهکلری آراسیندان دامجیلاماغا باشلامیشدی. فریده تکجه اوتاغلاریندا هر دامجینین آلتینا بیر کاسا، بوشقاب قویاراق ائودهکی دؤشهنهجیین ایسلانماسینین قاباغین آلیردی.
پولاد ائوین قارانلیغی سکوتونده فیکره دالمیشدی. بو سکوت محض بیر سکوت دئییلدی، چونکی هر دامجینین نوبتله اؤز قابینا دوشمهسی ائوه حاکیم اولان سکوتو هارمونیک بیر شکیلده پوزوردو. بونا باخمیاراق کوچهدن کئچن آوارا ایتلرینده هر دَن بیر هوروشو بو پوزقونلوغو داها دا آرتیریردی.
– گرک فرهادا دئییم صاباح …
– صاباح فرهادا تاپشیر دامی یاخشیجاسینا آیاقلاسین. فریدهنی خیطاب ائدرک دئدی.
فریده دن بیر جاواب چیخمادی.
– بلکه ده یوخلامیش، اؤزونه دئدی.
گؤزلرین یومدو، یورقوندو، یوخلاماق ایستیردی. بو یورقونلوق فابریکا ایشیندَن دولائی دئییل، بلکه ده اعتصابلاردان، شعارلار وئرمهدن، اوزون موددت خیاوانلاردا یول یئریمکدن دولایی ایدی. کئچن گونون ماجرالاری، اعتصابلار سورهجینده ائشیدیب اؤیرندیکلری، بئینینی فیرتینالار عالمینه چئویررک یوخویا میدان سولاییردیلار. پولاد دؤرد آیدی فابریکا اَمکداشلاریلا ایشدن اَل چکرک اعتصابلارا، گؤستریلره قوشولموشلار. بو موددت ده او چوخ شئیلر اؤیرنمیشدی. هر گئجه یاتارکن یئرین ایچینده اؤیرندیکلری، گؤردوکلری بارده دَرینجهسینه فیکیرلشیب، اونلاری اؤزو اؤزونه قاوراییردی، قاورارکن یوخلاییردی. آمما بو گئجه بام باشقا، سانکی بو ایشین سونونا وارماقدا ایدی. اونا گوره، بعضاً زامان آنلامین ایتیریب حادیثهلر زامانا اییلمییهرک بیربیرینین آردیندان اوز وئریب، بعضاً ده دامجیلارین هر آهنگی بیر حادیثهنی تمثیل ائدیردی…
– دوستلار داها او زامان کئچیب…هر ایشچی اَن آزی آلتی یئددی کیلاس ساوادا مالیکدیر، گؤردویو شئیی اؤزونه گوره یاخشی درک ائدیر، بیزیم خیالنان زادنان ایشیمیز یوخدو. “مَمیموتور” دئدی. هامی اَل چالدی.
حسن مَرَددی دئدی:
– اون بئش ایلدی جان وئریرم هله بیر دام صاحیبی اولمامیشام، یئنه ده ایجارهنیشینم، اودا هاردا؟ شهرین خارابالاریندا، “آقای میلانی” همشه قول وئریب! آقای میلانی، بیر ساعات ایشه بئواخت گلسم قیرانینا کیمی حقوقومدان چیخیرسان، چوخدا دانیشسام قولاغیمدان توتوب ائشییه آتیرسان…
ایشچی لر هر طرفدن – اؤز تخصیریمیزدی … باییث اؤزوموزو…مرگ بر میلانی… دئدیلر
صمد سیبیل:
– دوستلار فیکریمیزی ساپتیرماییب تقصیرلری بوینوموزا یغمایاق، نه “میلانی” ده تقصیر وار نه بیزده، میلانیلر اربابلارین یالنیز بیر عامیلی، قولدورلاریدیرلار، بو شاه رژیمیدیر کی بیزی هر شئیدن محروم ائدیب، نییه تاجیرلر “اتحادیهی بازاریان”، ” انجمن بازاریان” آ مالیکدیرلر، آمما بیزلردن دؤرد نفر بیر یئره توپلاشاندا اولوروق “خرابکار”، یوخ قارداشلار اصیل دوشمانی تانییاق، او شاه رژیمی و اونون خاریجی اربابلاریدیر…
هامی بیرلیک ده:
مرگ بر شاه…مرگ بر شاه….
دامجیلار بیر عسگری موزیک دستهسینین طبلی تک پولادین بئینیندن قالخان شعارلاری موشایعت ائدیردیلر. پولاد بیر آنلیغا اؤزون دامجیلار عالمینه تاپشیردی. دام… دووم…چاک..چوک. هر بیریندن آیری آیری سسلر یاییلیردی، آمما سسلرینه باخمیاراق اونلارین هر بیری بیر قییق تک جانینا باتیردی. تکجه اوغلو، فرهاد یادینا دوشدو.
– اوستونه دامیب یورقانین ایسلاتمییا…صاباح یولداشلاریندان یاردیم آلاراق دامی یاخشی آیاقلاماسی لازیم….وضع گئتدیکجه خارابلاشیر…گاردلاردا وحشیجهسینه گولله یاغدیریرلار، فرهاد خیاوانا چیخماسا یاخشیدی…
بیر آن جانین قورخو بورودو، دامجیلاردان بیری یوغون بیر سسله …دارامب، اوتاغین قارانلیغیندا بیر توفنگ گوللهسینین آچیلدیغینی ساندی…
– یوخ آلله ائلهمسین… دئییب اورهیین آرام ائتدی. “وحدت عمی” نین سؤزلری یادینا دوشدو:
– هر بیر اجتماعی حرکت ده هرکس هر اجتماعی صینیف اؤز صینیفسال چیخارینا گوره حرکتین سَهمانلار، بوندان باشقا، اورتاق بیر چیخار دا سؤز موضوسو اولابیلر، آمما بیز ایشچیلرین ایستهیی اَن تمل ایستکدیر کی بوتون اجتماعی زومرهلرین ایستیین ده تمثیل ائدیر، صاباح اللاهین کؤمکلیگیله شهرین مرکزینه ساری بوتون جاماعاتلا بیرلیکده…سعادتلی گلجک بیزیمدی…
پولاد، – صاباح میدانا ساری… دئییب اؤزون یوخویا تاپشیردی.
***
نودانلاردان سو کوچهیه سوزور، کوچهدکی داشین اوستونه دهیرک پارچا پارچا اولوب هر بیر طرفه سیچراییردی. بلکه ده سیسقا یاغیشین داملار اوستونه یاغدیغینین یارسیندان دا آز قیسمیایدی بو. کوچهدن گئدنلر پالچیغلارین آراسیندان بیر جیغیر تاپاراق اوزی یوخاری ساری ایرهلیلهییرلر. هر کسین الینده بیر شمسییه، آمما شمسییهسیزلر ده وار. قارا شمسییه، آغ شمسییه، قیرمزی، یاشیل …رنگ به رنگ شمسییهلر. شمسییهلر چشیدلی اولسالار دا گئدریسی عینیدیر. بو آخیش هرکسی اؤزونه ساری چکرک یول یولداشی ائدیردی. فرهاد دا ائوین ایچیندهکی دامجیلاری اونوداراق بو یورویوشه قوشولدو.
فریده، دامجیلار، قابلار. او قابلارداکی چیرکلی سولاری توپلایاراق دامجیلارین آلتین سهمانلادی. بیلمیردی بئله بیر وضعیت نه زامانا قدهر دوام ائدهجک، آمما هر حالدا سیسقا یاخیش کئچن گئجهدن بیر آز سهیریمهیه ساری گئدیردی.
– فرهاد یاخشی آیاقلاسا بلکه ده بو سووخا تئز کسیله، دییهرک ائوین دامجیسی اولمایان بیر سمتینده اوتوردو. اصلینده اونو اوتوردان قارنینداکی اوشاق ایدی. اوشاق هله اوچ – دورد آیلیقایدی، بونا گوره گئییمینین آلتیندان او قدهر ده بَللی اولموردو. بلکه ده پولاد دا بیلمیردی حامیله اولدوغون. سحر پولاد ائودن آیریلارکن داریخماماسینی تاپشیریب و «اینشالله بو گون گورَی نینیریک» دییه آیریلمیشدی. فریده ایسه اونا اؤزیندن موغایات اولماسینی ایستهمیشدی. فریده کندده ایکن آلتینجی کیلاسا قدهر اوخوموشدو، آمما کندده اوخوماسینین دوام ائتمهسینه ایمکان اولمادیغیندان، تحصیلین یاریدا قویموشدو. او پولادی چوخ سئویردی، هر زامان اونونلا خوشبخت بیر حیات آرزوسوندا ایدی. پولاد دا اَلیندن گلنی بو مقصد اوچون خرج ائدیردی. آمما اونون حیاتدا قولونون قودرتیندن باشقا بیر شئیی یوخایدی، اونودا اربابلار چوخ اوجوز آلیردیلار. وحدت عمی سؤز ویریردی کی “انقلاب بیز ایشچیلره اوغورلو اولاجاق.” پولاد وحدت عمییه اینانیر، اونون سؤزلرینه گؤوهنیردی. او فریدهیه بئله دئییردی: “فریده، دونیا بئله قالماز، بیر گون اولار بیزیم ده آتیمیزین دوشونه گون شاخار.” فریده گولومسونوب دئییردی: “بیزیم گونوموز فرهاد.”
فریده ائوده داریخمیردی، چونکی او یالنیز دئییلدی. یئنی بیر حیاتین انتظاری اونو هئچ داریخمیردی. او بیر آنا اولاراق چوخ اوزاقلارا گؤزون تیکمیشدی. اَلین قارنینا قویوب ببهیین نازلاندیریردی:
– داریخمارام … ببهییم، هر انتظار آجی دا اولسا بو انتظار شیریندیر… ساغلام اولومون اؤنَملی، ساغلام اولسا اوغلوم- قیزیم، طبیعتی ده، حیاتی دا ساغلام اولوب اینسانلاری دا ساغلام گؤرر. داریخمارام … ببهییم، داریخماسام دوغماسان، داریخمایان حیاتسان، داریخدیرمایان حیاتسان، گلهجهیه اومود- ایشیق، کئچهجهیین سون اوجوسان، حیات اوجاغینا یئنی شعله وئریب سماسینی یئنی شفقلرله سوسلویاجاقسان، داریخمارام … ببهییم، فرهادین گؤزلری یولدا…..
«فرهاد»دئدیینده درحال حیطه سیچرایب دامین اوستونه باخماق ایستهدی. اورهیی سخیلیردی، ببهیینَن خوسونلاشدیغی موددتده بو دونیادان خبرسیز ایدی، سانکی باشقا بیر عالمده. اوتاغین خیرداجا حیطه آچیلان قاپیسینا یاووقلاماق ایستییردی، آمما یاخینلاشامیردی. قاپی دئییردی “منی آچ” او آچا بیلمیردی. بیر آن آیاق ساخلاییب قولاغین قاپینین آرخاسیندان گلن سسلره تاپیشیردی. توفنگین، مسلسلین گولله سسی بیر آن آرا وئرمیردی. فریده نئچه آی ایدی گولله سسی ائشیدیردی، آمما بو گونکو بام باشقا بیر شئی ایدی، گولله قوورقا کیمی اَلَنیر، بیر آن آراسی کسیلمیردی. قاپییا دوموخاراق قالمیشدی. قوللاری قاپینی آچماغا گلمیردی. بیردن قاپی آچیلدی. “گولجهان خالا” تلهسیی ائوه گیردی. فریده قورخاراق ایکی- اوچ قدم گئری چکیلدی. گولجهان خالا هم قورخور، هم سئوینیر و هم فیکیرلره دالمیش بیریسینه بنزهییردی. فریده گولجهان خالانی بو وضعیتده گؤروب:
– نه اولوب !؟ دئدی
– بس ائشیتمیرسن؟ شهرده قیامتدی… گولجهان خال دئدی.
فریده بو سؤزو ائشیدیر – ائشیدمز قاپییا ساری یورودو، گولجهان خالا اونو بوحالدا گؤروب قولوندان توتوب سوروشدو:
– هارا؟ هاوایی گولله دهیَر. عصبی وضعیتده سسین یوکسلدرک دئدی.
فریده اوزون چئوریب گؤزون گولجهان خالانین گؤزونه زیللهیرک اضطرابلی بیر سسله
– فرهاد!؟
بارماغینان دامی گؤسترهرک دئدی.
– اوست ده، دامدادی…
– دامدا کیمسه یوخدو، بوتون جاوانلار شهره ساری یورویوبلر. گولجهان خالا گولومسییرک دئدی.
فریده بونو ائشیدیب اؤزون چارهسیز گؤروب، قوللاری یانینا دوشدو. گولجهان خالا اونون بو حالینی گؤروب قولوندان توتاراق دئدی:
– هَله گل اوتور، اؤزوی سیخما، اینشالله بیر شئی اولماز، بوتون قوجا – جاوان هامی شهردهدیر، اینشالله دییهسن ایش بیر تههَر اولور…آمما بیلمیرم! گؤره سن واختیدیر؟
فریده بئله کدرگین سؤزو گولجهان خالانین آغزیندان ائشیدیب اؤزونه گلدی.
– نجه یانی “گؤره سن واختیدیر” آی خالا، نه دئمک ایستیرسن!؟
گولجهان خالا بو سَفَر گؤزلرینی یئره زیللهییب فیکره دالدی. سول قولو قوینوندا ساغ اَلینین ایشاره بارماغین اوتوردوغو پالازین گولو اوزهرینده اویناداراق خیال قانادیلا کئچمیشلره اوچموشدو. خیسین – خیسین زومزومهسین باشلادی:
– هه قیزیم، هر ایشین بیر واختی وار، آلما یئتیشمهینه قدر یئره دوشمز، یئتیشسه بیر ایشاره ایله اووجوندا اوتورار، همده دادلی، طاملی، سولو اولار، یئتیشمهین آلما کالدی، کال آلمانین دا فایداسی اولماز…
فریده گولجهان خالانین سؤزلرینی کسهرک
– آی خالا پولادا دا دئییرم دونیا نئجه اولور اولسون بیزه ایشچیلیکدن سوائی بیر شئی چاتماز. دئدی.
گولجهان خالا دریندن بیر آه چکدی، شهردن گلن گوللهلرین سسی کچمیش خاطیرهلری سینما پردهسی کیمی گؤزلرینین اؤنونده جانلاندیریردی. “حسن”له ائولنمهسی بیر ایله یاخین ایدی، – حسن فیرقه قوشونونون چالیشقان عضولریندن ایدی. فیرقه، یئرلری مالیکلردن آلاراق کندلیلر آراسیندا بؤلموشدو. حسن ده باشقا کندلیلر تک ایستهییردی ایللر بویو اکیب بئجَردییی یئرین بهرهسینه اؤزو مالیک اولسون. بیر پارچا تورپاغین اوستونده اؤزو دورسون، اؤزو اکسین، اؤزو بیچسین، حسن رحمتلی آرزوسونا چاتمیشدی، آمما خانلار، اونون قولدورلاری، قولاغی توکلولر شاه رژیمی ایله بیرلشهرک، فیرقهچیلره تهمتلر یاغذیراراق بو آرزولاری قان ایچینده بوغدو…
او یاخاسین چتینلیکله خاطیرهلرین اَلیندن قورتاریب
– قیزیم هله ده دؤز! یاخشی دئییبلر «سن توخودوغوو توخو، گؤر فلک نه لر توخور»، دونیا حسابسیز- کیتابسیز دئییل. فریدهیه دئدی.
گون اییلمیشدی، آمما هر بیر گوللهنین سسی گولجهان خالایا یئنی بیر خاطیره آندیریردی. بعضاً گولوردو، بعضاً باهار بولودو تک دولوردو، سونرا گؤزلریندن یاشلار سوزولوردو. فریده سوساراق گؤزلرین گولجهان خالانین آغیزنا دیکمیش هر بیر خاطیرهسین ائشیدیب اؤز حیاتینین گئدیشی و گلهجهیی ایله اویقولاییب موقاییسه ائدیردی. شهردن گلن گولله سسلری، آمبولانس آژیرلری گولجهان خالانی فدائی اَری حسنه و اونون فیرقهسینه قووشدورموشدو، فریده ایسه اؤز عالمینده پولادین، فرهادین و قارنیندا کی ببهیین اضطرابی ایله یاشاییردی.
بو دار، قارانلیق، دامجیلی ائوده سانکی دونیا آیری بیر دونیا ایدی، آمما بو ائوین حال و هاواسی یئنه ده شهرده کئچن پراسسدن آسیلی ایدی.
فریده داریخاراق آیاغا قالخماق ایستهدی، بو ایشی باجارماییب اوتوردوغو یئرده قالیب، اللرین قارنینا قویدو. گولجهان خالا اونون بو حالینی گؤروب ماراقلاندی.
– قیزیم نه اولوب، حالون او قدهر ده خوش گؤرونمور!؟ سوروشدو.
– هه گولجهان خالا، آخی…دئدی
گولجهان خالا فریدهنین قارنی اوزهریندهکی اللرینه ماراقلا باخاراق
– قیزیم اولمییا بویلوسان؟ اَلیله فریدهنین باشین طومارلیاراق سوروشدو.
– هه خالا ائلهدی، فریده اوتاناراق دئدی.
– اَلونده اووجوندا گؤرَسَن بالام، سالاماتلیق اولسون…
غفلتا حیط قاپیسی آچیلدی، چیرپیلاراق آچیلدی، هَنیرتیلر گلدی. گولجهان خالانین طومارلایان اَلی بیر نقطه ده قورویوب قالدی.
– بلکه ده گاردلاردی، هر بیری بیر بوجاغی آختارماغا باشلاییرلار، اللرینده توفنگ، گؤزلر کللهده،- کدوم سوراخ قایم شدی؟ پدر سگ… ، حیطده اولمایان شئیلری داغیدیب ویران ائدیرلر، فریده گولجهان خالانین قوجاغینا سیغینیر، اورهیی آز قالا یئریندن چیخاجاق…ساکیتلیک هر طرفی بورویور، داها گولله سسی گلمیر، گولجهان خالا دا قورخوب، او هئچ زامان بئله قورخمامیشدی، حسنی بیله شاهین قولدورلاری آپاراندا. ایکیسینین ده گؤزو ائو قاپیسینا دیرهنیب، آمما قاپی ندنسه آچیلمیر.
اورتاما حاکیم اولان سوکوتو قاپینین آرخاسیندان باشلانان بیر اینیلتی پوزور، چوخ حزین بیر اینیلتی، سانکی اوتانیر و یا جرأت ائتمیر نالهسین اوجالدسین. آمما دردین نه قدهر آغیر اولدوغو اونو زورلاییر، اینیلتی، اینیلتیلره چئوریلیر، اینیلتیلر نالهلره… قاپی آچیلیر، یاواش یاواش، بلکه ده اوتانیر آچیلماغیندان، اوتانسادا، اوتانماسادا آچیلماسی گرک، قارا سمانین بوز ایشیغی، ناله لرین فغانی، فریدهنین قورخولو اوزونه چیرپیلیر. بوز ایشیغین اورتاسیندا «آیدین»، فرهادین دوستو، دوستلارینین اورتاسیندا…
– بس فرهاد!؟ بو فریدهنین وحشت دولو سئوالی ایدی.
نالهلر فغانه دؤنوب اوجالدی…
– جانیم اؤلسون، ووردولار…؟ دئمک ووردولار…! گولجهان خالا دییرک یومروقلارین دویونلهدی…
فریدهنین گؤزلرینین گیلهلری یاش ایچینده اوزوردو. گؤزلرین قاپیدان گؤرسهنن قارا بولودلارا زیللهمیشدی. گؤزلرینین یاشی آخمیردی، اولدوغو یئرده دونوب قالمیشدی. اونون گؤزلری سانکی قارا بولودلار آرخاسیندا بیر شئی آختاریر بو عالمده دئییلدی. چارشابی باشیندان دوشموش چیینلریندن ساللانمیشدی. گنج اوغلو اؤلموشلر تک آغلاییب ناله ائتمیردی، ناله ائدنلره ده قوشولموردو. اوتوردوغو یئرده قامتین دوز توتموشدو.
فریدهنین بو حالی ناله ایله آغلایانلاری ساکیتلشدیریب، شاشیرتماغا ساری سوروکلهدی.
– قیزیم! فریده؟ گولجهان خالا اونون قولوندان توتاراق دئدی.
فریده هئچ نَیین فرقینده دئییلدی، آمما ایچینده بؤیوک بیر فیرتینا باشلنمیشدی. او اَللرین قارنینا قویوب اوزون بیر فغانلا فریاد ائتدی… سانکی دونیانی طبیعتی ایله، اینسانلاریلا ایچینده کئچن فیرتینا سئیرینه چاغیریردی. فریده ببهیینی ده ایتیرمیشدی…
گولجهان خالا فریدهنی قوجاقلایاراق
– “فلک” یوخ ، اؤزوموز توخومالییق… اؤزو اؤزونه دئدی.
پولاد کیچیک حیطتین بیر گوشهسینده اوتوروب وحدت عمینین، صمد سیبیلین سؤزون تیکرار ائدیردی.
***
قیشین دوندوروجو بیر گونو ایدی. سویوق قیلینج کیمی کسیردی. گؤیلر ماتملیلر کیمی، قارا چارشابا بورونموش، داغلار، چؤللر آغ کفنله اؤرتولموشدو. کوچهلرده کومه – کومه دوران قارلار اوزهرینده قارغالار قورخمایاراق راحتجاسینا گزیردیلر. قالین قیسا، اوزون، مینجیغلی مئداللی پالتو گئیینمیش آداملار، بزهکلی و ایستی آپارتمانلاردان چیخیب، پییادا یا دا آرابالار ایچینده راحات – راحات خیاوانلاردان کئچیردیلر. بو دوندوروجو قیش، بو بَرک سویوق، اونلار اوچون اَیلنجهدن باشقا بیر شئی دئییلدی. شهرین آشاغیسیندا فابریکالار خورطوملارین ماتملی گؤیه توتاراق توستوسون اونا فیسقیردیردی…
۲۱/۱۲/۱۳۹۶
سیسقا یاغیش یاغاری بشینجی گئجهیه قووشور، گونوزو اوستونده، یورولمادان. هردن بیر قیساجا آرا وئریب تؤشکون دریر قاچارلار تک، یورغا قاچیر. سانکی قیش دئییل، باهار و یا پاییز آیلارینین ایلکیدیر، آمما ایچینده هردن بیر قار گیلهسی قیش آیینین اولماسینا بلگهدیر، سویوق، چیله سویوغو تکجه یاندیریجی دئییل. بولودلار آی ایشیغینین یئره یئتمهسینی نه قدر اؤنلهسده، او اؤز شفقلرین آغ بولودلارین آراسینا سوخاراق بَیاز پانبیغلی بیر سما یارادیر.


text:
هیبرید آراجی
هیبرید آراج یا هیبرید ماشین (اینگیلیسجه. Hybrid vehicle) هاوا بولاندیرماسی نی آزالتماق اۆچون ایکی و یا نئچه جور موتورو ایشلَدَن ماشینلارا دئییلیر. بیر موتور معمولی بنزین یا قازویل یاندیریر(یول شولوق اولمایاندا و ماشین تئزتئز دایانمایاندا) ، و آیریسی دا الکتریک موتور دور، یول شولوغ اولاندا آشاغی سورعتلرده بو موتور ایشه سالینیر، ماشین بو موتورون گوجوندن یارارلانیر. بو قاتیشیق گوجلری ایشلتمک تکنولوژی سی ماشینلاردان علاوه، دیزل - الکتریک قاتارلاردا، دنیز آلتیندا باتری ایشلدن سو آلتی گمی(زیر دریایی) لرده ده استفاده اولونور. هیدرولیک هیبریدلرده ده سیخیلمیش مایعلرین ذخیره اولونموش انرژیلری ایشه سالینیر.
گوج[دَییشدیر]
هیبرید آراجلاردا گوج قایناقلاری بونلاردیلار:
شارژ ائتمک[دَییشدیر]
لیتیوم یون باتریلاری شارژ ائتمک اۆچون ان اویغون وولتاژ 3 و 4.2 آراسیندا بیر وولتاژ دیر. بونون اۆچون ائولرین 120 وولتلاری نین آداپتورو نئچه ساعاتدا او باتریلاری یئنی دن دولدورابیلر. 240 وولت برقی ده 1-4 ساعات آراسیندا ریشارژ ائده بیلر. بیر یئیین وولتاژ دا یاریم ساعات دا 80% شارژ ائده بیلر.
هیبرید-الکتریک وسیلهلر نئجه ایش وئریر؟[دَییشدیر]
- تورموز سیستملری یئنی بیر نسل دیر
- ایکی گوجلو
- اؤز ایش (اوتوماتیک) یانیب سؤنمک
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا صفحهسی


text:
اویان نیوز:
ابراهیم رشیدی
آچیقلاما: دؤکتور محمدحسین مبین ۱۳۹۴جی ایلین مهر آیینین ۶سیندا ۸۸ یاشلیغیندا دونیاسینی دهییشدی؛ بو یازی ۱۰آذر۸۷ ده یازیلمیش،
«هیندوستان، میصیر، آفریقا، چین، و ژاپون دونیانین لاپ چوخ جوذاملی یئرلری ساییلیر. یالنیز هیندوستاندا بئش میلیون جوذاملی واردیر. هر ایل بئش یوز کیشی بو سایا آرتماقدادیر. ایرانین لاپ چوخ جوذاملی بؤلگهسی، آذربایجاندیر. جوذام ویروسو میصیردن عثمانلی تورپاغینا، اورادان آذربایجانا یاییلمش.» بو سؤزلر دوکتور محمد حسین مبین، جوذاملی آلیزلارین معنوی آتاسینین دئدیکلریدیر.
آذربایجان شهرلرینده ایسه، اهرله خلخال لاپ چوخ آلیزلی شهردیر. آراشدیرمالارا گؤره قاراداغین تورپاغی بو ویروسون یاشامینا اویغوندور. ایرانلی جوذاملیلارین اوچوندن ایکیسی آذربایجانلیدیر. اؤرنک اولاراق: اهرده مین ایکییوز کیشی آلیزدیر. بیر حالدا کی، فارس بؤلگهسینده یوز سککیز کیشی؛ اصفهان بؤلگهسینده یالنیز اوندؤرد جوذاملی آلیز واردیر.
توپلوموموزدان قوولان بو اینسانلارین تکجه اومودو محمد حسین مبین اولموش. سکسن بیر ایل اؤنجه، اوخآتانین اوناوچونده، تبریزین چرنداب محلهسینده دونیایا گؤز آچان اوشاغین آدی محمد حسین قویولدو. محمد حسین ۱۳۱۹-دان ۱۳۲۹ قدر عائیلهسییله بیرلیکده کرماندا یاشادیغینا باخمایاراق هله ده آذربایجان میللی حکومتیندن سؤز گئدنده دئموکراتیک حکومتیمیز دئییر. دئموکراتیک حکومتیمیز گئدندن سونرا دوکتورلوق فاکولتهسین آذربایجاندا آرادان آپارماق ایستهییردیلر؛ آما اؤیرنجیلر هر گئجه کئشیک وئریب بو فاکولتهنی قورودولار و۱۳۳۴-جو ایلده تبریزده ناصرالدین شاهین گزی یئری اولان بابا باغین جوذاملی آلیزلار خستهخاناسینا چئویریب ایندیه قدر آذربایجانین هریانیندان؛ اردبیل، اورومو، زنجان هابئله تبریزدن گتیریلن آلیزلارین ساغالتماسینا چالیشیر. دوکتور مبین، گئجهلری فانیس یاندیریب؛ بولاقدان مریضلره سو داشیییب؛ اؤز خالقینین توپلوموندان قوولموش بالالارینا یاردیم ائتمیش. او آلیزلاری یالنیز ساغالتماغا یوخ، بلکه بیر داها توپلوما قایتارماغا جان آتیردی. چوخلارین ساغالدیب بیر داها اوخولا، بیلییوردونا گؤندردی. ایسلامی آزاد بیلییوردوندان گیلئیلهنیر: «بیزیم اوشاقلارین اوخو هزینهسین تأمین ائتمهدیلر. آخی اون اوشاغین هزینهسی اونلارا بیر شئی ائتمزدی».
دوکتور محمد حسین مبین دوکتورلوقدان باشقا اینجه دویغولو شاعیردیر. اونون آنا دیلیمیزده چوخلو کیتابی ایشیق اوزو گؤرموش. کیتابلارینین چوخو اوشاق ادبیاتی قونوسوندادیر. اونلاردان «گل باهاریم؛ گل» «قوشلار یوواسی»«لای لای مارالیم؛ لای لای»،«آچیل چتریم؛آچیل» ها بئله «جوذاملی سارا»-نی آد آپارماق اولار.
شهریار حاققیندا چوخلو مقالهلر یازمیش؛ اونلاردان: «شیطان در شعر شهریار»، «تبریز گنجینهای مرده در تاریخ»، «نظامی گنجوی»، «به یاد شهریار»، «قانلی چیچکلر»، «عاشیقلار» ها بئله «قاپیمیز آچیلیر گونشه ساری» کیمی یازیلاری آد آپارماق اولار:
جوذاملی سارا کیتابیندان بیر شعر:
آرخاسیز آدامسیز
گؤبَلک کیمی
داغلارین دؤشونه
دوشدوم بوی آتدیم
رنگلر ایچینده
قارا رنگ ایله
باختیمین رنگینی
قارا بویادیم
بیر یاغیش داملاسی
یاراتدی منی
یاغیشسیز قالالی
کول اولدوم یاندیم
بیر لحظه یاشادیم
بیر عؤمور یاندیم
اودلانیب یانماغی
من عؤمور ساندیم


text:
باربارا بوش
باربارا بوش اینگیلیسجه: Barbara Bush، - دوْغوم تاریخ: ۸ ژوئن ۱۹۲۵ - اولوم تاریخی: ۱۷ آوریل ۲۰۱۸ میلادی (۹۲ یاش) - جرج هربرت واکر بوش، آمریکا بیرلشمیش ایالتلریینین قیرخ بیرینجی رئیسجومهورونون خانیمی و ۱۹۸۹ دان ۱۹۹۳ جان آمریکانین بیرینجی خانیمی ده. اونان قاباق ۱۹۸۱ دن ۱۹۸۹ جان آمریکانین ایکینجی خانیمی اولموشدو او زمان کی جرج هربرت واکر بوش آمریکانین رئیس جومهورو، رونالد ریگانین معاونیده. همچنین باربارا بوش، جرج دبلیو بوش، آمریکانین قیرخ اوچونجی رئیس جومهورونون، آناسیده.
قایناقلار[دَییشدیر]
- رسمی وبسایت ویکیدئیتادا دئییل
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- LNB شناسهسیله مقالهلر
- NLA شناسهسیله مقالهلر
- NLK شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- DTBIO شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SNAC-ID شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- Trove شناسهسیله مقالهلر
- Multiple شناسهسیله مقالهلر
- آمریکانین بیرینجی خانیمی
- آمریکانین ایکینجی خانیمی


text:
رایس مبولحی
رایس مبولحی (اینگیلیسجه: Raïs M'Bolhi) (دوْغوم:۲۵ آوریل ۱۹۸۶ (۳۶ یاش) پاریس) بیر فوتبالیست. الاتفاق فوتبال کولوبو و فرانسه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "List of Players" (PDF). FIFA. Archived from the original (PDF) on 2020-05-17. Retrieved 2010-07-13.
قارداش پروژهلرده رایس مبولحی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- فوتبال قولرلری
- اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری
- هارت اف میدلوتیان کولوبونون اویونچولاری
- زسکا صوفیه کولوبونون اویونچولاری
- کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری
- الاتفاق کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۵ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۷ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری


text:
شموئل یوسف آقنون
شموئل یوسف آقنون (اینگیلیسجه: Shmuel Yosef Agnon) یازیچی - ۱۷ ژولای ۱۸۸۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۱ ایل عومر ائلهییب و ۱۷ فوریه ۱۹۷۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Shmuel Yosef Agnon»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده شموئل یوسف آقنون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
File:Agnon.jpg File:Nobel prize ocher.PNG


text:
اوشاقلارین جینسل ایشچیلیگی ایله مجادیله فرانسه 14 میلیون یورولوق پروژه یی آچیقلادی
تورک قادینی-فرانسه دوُلتی، جینسل ایشچیلیگه اوز گتیرن اوشاقلارین قاباغینی آلماق اوچون ۲۰۲۰_۲۰۲۱ ایلینده گرچکلشهجک اون دوُرت میلیون یورولوق پروژهیی آچیقلادی .
فرانسه دوُلتینه گوُره؛ جینسل ایشچیلیک، اوشاقلار آراسیندا گونبهگون آرتماقدا و بو قایغی ویریجی بیر شئیدیر.
یورونیوز خبر آژانسینین راپورونا گوُره:
“آدرین تکه” ، فرانسهنین ساغلیق باخانلیغینین اوشاق و آئیله قوروما مودورو، ۱۶ نوامبر آییندا گرچکلشن بیر خبر اوتوروموندا دئدی: “ان آز یئدی مین ایله ۱۰مین اوشاق، جینسل ایشچیلیک یاپماق شرطلریندهدیرلر”. او عئینی زاماندا دئدی کی بو سایی دواملی آرتماقدادیر . آیریجا بو اوشاقلارین یاریسیندان چوخ ۱۴ یاشین آلتیندا اولان قیزلاردیر. بو پروژهی گوُره، فرانسه دوُلتی ضرر گوُرن آئیلهلری قوروماق اوچون”واحد ایرتباط پلتفرم” یولا سالاجاقدیر.