text:
چوواش تورکجهسی
چوواش تورکجهسی یا چوواشچا (چوواشچا: ЧӑBaшлa / چاواشلا؛ ЧăBaш чĕлxи/ چاواش چلخی)، روسیا فئدراسیونو’نون اورتا کئسیمینده، اورال داغلاری’نین باتیسیندا دانیشیلان چاغداش دؤنم تورک یازی دیللریندن بیریدیر. تورک دیللرینین اوگور-بولگار گروبو اؤبگیندن وارلیغینی قوروموش تک دیلیدیر. چوواشچا، چوواشلارین آنادیلی و چوواشیستان’ین رسمی دیلیدیر. یاخلاشیق ایکی میلیون کیشی طرفیندن دانیشیلیر. 2002 وئریلرینه گؤره چوواشیستان’دا بو دیلی دانیشان نوفوسون 92% ائتنیک اولاراق چوواش، ۸%’ی ایسه باشقا ائتنیک کؤکنلیدیر.
چوواشچا، مدرسهلرده ائییتیم دیلی اولماسینا و مئدیادا قوللانیلماسینا قارشین، روسجانین یایقین ایشلهنیلمهسینه گؤره تهلوکه آلتیندا اولان بیر دیلدیر.
وولگا دیرسگیندهکی قازان'دا، ایلریده -تاتارلار و باشقیرلار آراسیندا داغیلمیش اولاراق- وولگا و اورال آراسینداکی بؤلگهده، نیسبتن آز اولان ساییلارینا راغمن (1959 ساییمینا گؤره 1.470.000) دیل بیلیم و ائتنولوژی آچیسیندان ائن ایلگی چئکیجی و ان اؤنملی تورک خالقلاریندان بیری اولان چوواشلار (چاواش) یاشار. هم فرقلی ائتنیک خصوصیتلری هئم ده آغیز خصوصیتلرینه گؤره چوواشلار ایکی آنا گروبا آیریلیرلار: قوزمودم'ژانسک، چئبوقساری، ژادرین و قورمیش قاسابالاریندا یوقاری چوواشلار (ویریال < *وز ائل " یوقاری مئملکت، یوقاری هالک " ) و آشاغی چوواشلار (اناتری < *ئنت ôئگی ؟ 'اشاغیدا [وولگا و دئوامیندا] اولانلار')، آیریجا، بالخاصه وولگا قیییسی داغلاری بویونجا جیویل'سک'دن، تئتیوشی اوزریندن اولیانوفسک (اسکی سیمبیرسک، ستپ چوواشلارینین مئرکزی) بؤلگهسینه قادار اولان یئردهکی ستپ چوواشلاری اؤنمل قایدهدیلمهلیدیر.
قایناق[دَییشدیر]
- تورکیه تورکجهسی ویکی پدیاسی.


c: text/html

text:
تبریز آذربایجان تئاتری
ایلهام رحیملی
کؤچورن: احمد عسگرپور- (۱۰)
“عشق و انتقام” تاماشاسیندا اساس روللاری صمد صباحی (چنگیز)، اسماعیل دلبرپور(شمسی بی)، لیلا محسینپور (زهره)، مدینه علی اکبرزاده(قمر)، قمر نیکپور (یاسمن)، سارا میانپور(هجر)، تمجیدی (شاه عباس بی)، محمدعلی ولی زاده (علی مردان )، اسماعیل مزدوری(پیری بابا)، حضی (جبی لله)، رساّم ولی خاکدان (عباد)، حبیب قلی زاده (حیدر قلی)، مجیدضراّبی (صفی بی) ایفا ائتمیشلرş
تنقید تاماشایا مثبت و تقدیر ائدیجی رأی وئرمیشدی. تماشایا رئسئنسیا یازان مؤلفین فیکرینجه “عشق و انتقام” تاماشاسیندا، هرشئیدن اوّل، یارادیجی هیئتی اؤز اوزهرینده دریندن دوشونهرک ایشلهدیگی حسّ اولونور. بونون نتیجهسیدیر کی، تاماشاچی هر بیر آکتیورون اویونوندا اونون ایفا ائتدیگی سورعتین تکجه اؤزونو دئییل، بلکه همین سورعتین سیماسیندا اونون داخیل اولدوغو بوتون بیر صینفی، تام بیر طبقهنی گورور.
اگر بیز آقای تمجیدینین اویونوندا اؤلمکده اولان صینفین شاهباز بی کیمیظالیم و قدّار بیر نومایندهسینی گؤروردوکسه، آقای ولی زاده نین اویونوندا بو وحشی صینیفله آمانسیز موباریزه آپاران خالقین علیمردان کیمیایگید اوغلونو گؤروروک.
رئپئرتوواردا(حکیمه خاک انداز)”حسین عرباوغلو“(گولدان علی پاریسده)، (باشماق تایی)، (هلّم گلّلم) آدلی پریمیتیو بدیعی جهتدن سؤنوک، دراماتورجی باخیمیندان ضعیف پیئسلرده اوینانیلیب. فارس مؤلّیفلری جعفر جابباّرلی نین “اود گلینی” و “آیدین” درام لارینی تحریف ائدیلمیش سوژئت ده “”سیاهپوش”(اقتباس ائدن حسین عرب اوغلی) “انتقام لیلا” آدلاریلا صحنه ده گؤستریلمهسینه نایل اولا بیلیبلر.
بیر ایل مودتینده تئاتر ۵۵ تاماشا گؤستریب. کلئکتیو جنوبی آذربایجانین مرند، ماکو، سلماس، میانداب، میانا، زنجان، سویوق بولاق، نقده، اوشنو، اورمو، شهر و قصبهلرینده، بؤیوک کندلرینده د ه صحنه اثرلری اویناییب.
تئاتر دستهسینده خصوصی سازاندالار، عاشیقلار، خوانندهلر، قاوال چالان قیزلار دستهسی، رقاّصلار اولوب. اونلار خصوصی پروگراملارلا تبریزده و ایرانلی آذربایجانلیلار یاشایان شهرلرینده کونسرتلر وئریبلر. تئاترین آیلیق رئپئرتوواری توتولاندا اورایا اولّجهدن کونسرت تاماشالاردا داخیل ائدیلیردی. کونسرتلرده مختلیف تاماشالاردان، خصوصا اوپئرا و اوپئرتّالاریندان، کومئدیالاردان پارچالار گؤستریلیردی.
آکتیورلارین مادّی وضعیتینی یاخشیلاشدیرماق مقصدیله تروپّانین منصوب اولدوغو جمعیت هر آی خصوصی پول آییریب، تئاتر بیناسینین کرایهسینین یاریسینی اؤدهمهیی جمعّیت اؤز اوزهرینه گؤتوروب. قادینلار و مکتبلیلر ایچون گؤستریلن تاماشالاردان الده اولونان قازانجدان هئچ بیر وئرگی وئریلمیر و بوتون پول تمامیله آکتیورلار آراسیندا بؤلونوردو. تاماشالاردان قازانیلان پولون معّین فایزی ایسه مطلق گئییم و رئکویزیت آلینماسینا خرجلنیردی. بونا گورادا قیسّا زاماندا تبریز تئاتری اؤزونون آکسئسوارینی یارادا بیلدی.
تئاتر تاماشا و کونسرت پروگرامیایله سئنتیابر آییندا آذر شهر، ماراغا، میانداب، سلماس، مهاباد، نقده، اورمیه، خوی، ماکو، مرند شهرلرینده، همین شهرلره یاخین کندلرده گاسترول سفرینده اولوب. مطبوعات تئاترین گاستروللارینا جیدّی ماراق گؤستریب و بو مدنی حادیثهنی مونتظم اولاراق دیققّت مرکزینده ساخلاییب. آذربایجان دیلینده چیخان قزئتلر موختلیف شهرلردن یازیلمیش ضیالی مکتوبلارینی اؤز صحیفهلرینده ایشیقلاندیریب.
تبریز آرتئستلری هیئتینین ماراغایا گلمهسی منی چوخ سئویندیردی. من دوغما آنا دیلیمده “سئویل “و “عشق و انتقام” کیمیاثرلرین وارلیغینا سئویندیم. آذربایجاندا بو جوره اثرلردن چوخ اویناماق و میللی مدنیّتیمیزین گؤزهل نمونهلریله خالقی تانیش ائتمک لازیمدیر.
تبریزده تئاتر هیئتینین گلیشی، ماراغا قادینلارینی چوخ سئویندیرمیشدیر. بیز بیرینجی دفعه بؤیوک آذربایجان درام نویسی جعفر جاببارلینین “سئویل” پیئسیله تانیش اولدوق. پیئس قارانلیقدا قالان و آزادلیق ایجون چیرپینان قادینلارین یولونو بیر مشعل کیمیایشیقلاندیریر. قادینلاریمیز و کیشیلریمیز بو کیمیپیئسلری نه قدر چوخ گؤرسهلر قادین آزادلیغینین حقیقتده نه اولدوغونو، باشا دوشوب، بو یولدا جیدّی چالیشارلار.
سووئت اتفّاقیله مدنی رابیطه ساخلایان ایران جمعیّتی، تبریز شعبهسی تئاتر دستهسینین مهاباددا وئرهجهیی کونسرت مناسیبتیله شهرین بؤیوک ائولریندن بیرینین گئنیش حیطینده صحنه دوزهلدیلمیشدی. صحنه قالیلارلا بزهدیلمیش، پرده قاباغیندا آغاج دیرهکلردن لامپالار آسیلمیشدی.
مهاباددا غیر عادی حادیثه اولان بو کونسرته مین نفردن آرتیق آدام بلیط آلمیشدی. حیط آداملا دولدوغوندان جماعتین چوخو قاپیدا ییغیلیب دورموشدو، داملارا چیخمیش، تاماشا وئریلن حیطه آچیلان پنجرهلره دولموشدو.
…. آرتئستلر صحنهده بیر بیرینی عوض ائدیرلر. صابیرین حبیب قلی زاده طرفیندن ایفا اولونان “ندامت و شکایت ” شعری تاماشا سالونوندا شن گولوش قوپاریر، عبّاس صحتین، مدینه علی اکبرزاده طرفیندن ایفا اولونان “وطن ” شعری ایسه تاماشاچیلارا درین تاثیر باغیشلاییر….بؤیوک محمدی و سارا حیدرزاده طرفیندن ایفا اولونان “آرشین مال الان”دان تئللی – ولی صحنهسی، لیلا محسن پورون “کوراوغلو”دان ایفا ائتدیگی ماهنی، فاطما زرگری نین اوخودوغو “کوردون گؤزهلی” تاماشاچیلارین آلقیشلاریایله قارشیلانیر.
کونسرتین آخیریندا آقای قاضی محمد مهابادلیلار طرفیندن آرتئستلره بخشیشلر تقدیم ائدیر. کونسرت مهاباد اهالیسینین او قدرخوشونا گلمیشدی کی کونسرت قورتاراندان سونرا دا تاماشاچیلار ائوه گئتمک ایستهمیر. قاپیدا آرتئستلره یاناشیب اؤز تشکورلرینی بیلدیریردیلر…
“وطن یولوندا” قزئت تئاترین رضائیه شهرینه گاسترولونو بئله ایشیقلاندیریب. “سووئت” ایتیفّاقیله مدنی رابطه ساخلایان ایران جمعیّتی تبریز شعبهسینین و تبریز ده کی سووئت مدنیّت ائوینین نزدینده اولان تئاتر دستهسی رضائیه شهرینده بؤیوک موفقیتلرله تاماشالار وئرمیشدیر. آرتئستلر هیئتی رضائیّه ده دؤرد گون قالاراق، بیرینجی گون بؤیوک کونسرت وئرمیش، ایکینجی گون “عشق و انتقام”، اوچونجو گون “اصلی و کرم”، دؤردونجو گون ایسه “مشدی عباد” تاماشالارینی گؤسترمیشدیر.
هر تاماشایا میندن آرتیق آدام باخمیشدیر. آرتئستلرین چیخیشلاری قورولتولو آلقیشلارلا قارشیلانمیشدیر. بو آلقیشلارین و سئوینجین سببی اودورکی جماعاتا دوغما آذربایجان دیلینده کامل تاماشالار وئرهن مقتدر آرتئستلریمیز یئتیشمیشلر. اونلارین شهریمیزده وئردیکلری دؤرد تاماشا اورهیمیزده سیلینمز خاطیرهلر بوراخمیشدیر. بیز بونونلا فخر ائدیر و آرزولاییریق کی بو دسته جنوبی آذربایجاندا میللی اینجه صنعتیمیزین ترقّی و تکامولو ایچون بینوره داشی اولسون و باشقا شهرلریمیزده ده آنا دیلینده تئاتر دستهلری یارانسین.
“وطن یولوندا ” قزئتی خوی و آذرشهر، ماکو و میانداب، شاهپور شهرلریندن تبریز تئاتر دستهسینین کلئکتیوینه تشکّور و منتدارلیق مکتوبلاری چاپ ائدیب.
اوزئیر بی حاجی بیوفون آنادان اولماسینین ۶۰ و یارادیجیلیغینین ۴۰ ایلی مناسبتیله تبریز شهرینده یوبلئی طنطنهلری کئچیریلیب. تبریز تئاتری یوبلئی طنطنهلرینده بستهکارین “مشهدی عباد” (اون دؤرد سئنتیابر)، “آرشین مال الان”(۱۶سئنتیابر) “اصلی و کرم” (۱۸سئنتیابر)، “لیلی و مجنون” (۲۰سئنتیابر) موسیقی اثرلرینی تاماشاچیلارا گؤستریب. مشدی عبادین قورولوشونو صمد صباحی وئرمیشدی. مسئول مودیر ایسه، ا.فریور ایدی. لیلا محسن پورون گولناز رولوندا ایفاسی اصیل صنعت نائلیّتی کیمیقارشیلانیردی. سارا حیدرزاده (چئدان) ایسه صنم رولوندا کولوریتلی و اورهیه یاتیملی صحنه اوبرازی تاثیری باغیشلاییردی.
بیرینجی گاسترولون بؤیوک اوغوروندا، خالق آراسیندا معارفلنمهیه گؤستردیگی مثبت تاثیردن روحلانان تئاتر بو ایلین یانوار آییندا نوبتی گاسترولا چیخیب. بو دفعه گاسترول هیئتینه ۳۰آکتیور داخیل ائدیلیب. تئاتر ایچون یوک ماشینی آیریلیب. اوینانیلان تاماشالارین دکورلاری دا ماشینلارا یوکلنرهک تاماشا گؤستریلن یئرلره آپاریلیب. کولئکتیو هر یئرده طنطنه ایله قارشیلانیب. بو گاسترولون شهرلری احاطه دایرهسی داها گئنیش اولوب. کلئکتیو آذربایجان شهرلرینده و کوردلرین مسکونلاشدیقلاری یاشاییش منطقهلرینده چیخیشلار ائدیبلر. محض همین سفرده بناب، زیندشت، تقی آباد، زنوز، شهرلرینده ایلک دفعه تئاتر تاماشالاری گؤستریلیب. زنجاندا، ماکودا، خویدا، مهاباددا قادینلار، خویدا و مراغادا مکتب شاگردلری ایچون پولسوز تاماشالار اوینانیلیب. تاماشاچیلار “سئویل”، “ناموس”، “عشق و انتقام” اثرلرینه باخیبلار. گاسترول تروپاسی بیر نئچه حربی حیصهده ده چیخیشلار ائدیب.
گاسترول رئپرتووارینا میللی کلاسیکلریمیزین، شیمالی آذربایجانین شاعیر و بستهکارلارینین اثرلریندن عبارت کونسرت پروگرامیدا داخیلیدی. تاماشاچیلار نظامیگنجوینین، محمد فضولینین، مولاّ پناه واقفین، میرزه علی اکبر صابرین، عباس صحتین، جعفر جبارلینین، صمد ورغونون، جلیل محمد قلیزادهنین، سلیمان رستمین. علی اغا واحدین، ثابت رحمانین، یئرلی مولّیفلردن ژاله شیدانین، سید مهدی اعتمادین، محمد بی ریانین، شعر و حکایهلرینی بستهکارلاردان اوزئیر بی حاجی بیوفون، سعید رستموفون، جهانگیر جهانگیراوفون ماهنیلارینی جوشغون ماراقلا، آلقیش دوغرودان مینتدارلیقلا دینلهییبلر.
شهر و کندلرده دستهنین گلیشی مدنی و میللی بایراما چئوریلمیشدیر. دسته همین یئرده اولدوغو بیر نئچه گون مدتینده اهالینین فیکری دسته و اونون تاماشالاریله اولموشدور. اهالینین همتیله هر گون عرضینده صحنه دوزلدیلمیش، اسکاموالار ییغیلمیش، بلیطلر ساتیلمیش، یالنیز شهرلردن دئییل، اوزاق کندلردن بئله تاماشاچیلارین گلیشی تشکیل ائدیلمیشدیر. مهاباددا آرتئستلره اورادا اولدوغو اوچ گون کوردلر ایچون میللی بایرام اولموشدور. شهر اهالیسی کوچهده آرتئستلری میللی ارکستر ایله مشایعت ائتمیش، تاماشا زمانی فاصلهلرده میللیهاوالار چالمیش و اوخوموشلار. مهاباددان آیریلارکن آرتئستلری یولا سالماق ایچون ماشینین اطرافینا یوزلرله آدام ییغیشمیشدیر.
گاسترول زامانی تاماشاچیلارا تبریز تئاترینین تاریخی، سووئت آذربایجانینین اینجه صنعت باره ده، جلیل محمد قلیزادهنین، اوزئیر بی حاجیبیاوفون، جعفر جاببارلینین یارادیچیلیقلاری حاققیندا قیرخدان چوخ معروضه اوخونوب، اینفورماسیا قیتلیقی اولان ساوادسیز کوتله بئله معروضهلری ماراق و دیقتله دینلهییب.
***
فاشیست آلمانیاسی ایکینجی دونیا محاربهسینده مغلوب اولاندان سونرا (۱۹۴۵مای۹) دونیانین بیر سیرا اؤلکهلرینده سیاسی اقلیم و اجتماعی – سوسیال دوروم دهییشدی. ۱۹۴۵ینجی ایلین سئنتیابریندا جنوبی آذربایجاندا(ایران آذربایجانیندا) سید جعفر پیشهوری باشدا اولماقلا، آذربایجان دموکرات پارتیاسی تشکیل ائدیلیب. بونون اساسیندا ۱۲دکابر ۱۹۴۵ینجی ایلده آذربایجان میللی حکومتی یارادیلدی. ایلک و خصوصی دیقّت میللی دیلده معاریف و مدنیّتین ترقّیسینه یئتیریلیب. حکومتین ۶ یانوار تاریخلی قرارینا اساسن آذربایجان کندلرینده ۲۰۰۰دن یوخاری، شهرلرده ایسه ۵۰۰ یاخین موختلیف تحصیل اوجاقلاری آچیلیب. موجود تئاتر کلئکتیوینین بازاسی اساسیندا تبریز آذربایجان دولت درام تئاتری یارادیلیب. اونون تروپّاسینین اساسینی موختلیف دستهلرین هوسکار آکتیورلاری تشکیل ائدیبلر.
تئاترین کلئکتیوینین بوتون مالیه خرجلرینی، بوتونلیکده مالیه و یارادیجیلیق، تجهیزات و تامینات پروبلئملرینی دولت اؤزونون رسمیحمایهسینه آلیب. تئاتر ایچون آیریلمیش “شیرخورشید”بیناسینین اساسلی تعمیرینی و یئنیدن قورولماسینی دا عهدهسینه گؤتوروب. بو مسئول ایش تبریزده کی سووئت – ایران دوستلوق جمعیّتینده ایشلهین، باکیدان گلمیش معمار حسن آقا مجید اوفا تاپشیریلیب. او، بو ایشه جوشغون هوسله گیریشهرک چوخ قیسّا مودتده بینانین یئنیدن قورما لایحهسینی حاضیرلاییب. تعمیر واختی بوتون گونو اوستالارین یانیندا اولوب، یئری گلدیکجه لایحهده کیچیک دهییشیکلیکلر ائدیب.
تئاترین بیناسی اوزون ایللر باخیمسیز قالدیغینا گورا بیر سیرا یئرلری تعمیره یاراماییب و سؤکولهرک یئنیدن تیکیلیب. کاروانسرا تیپلی دهلیز یئنیدن قورولاراق فویه حالینا سالینیب. بینانین ایچریسینده پارتئردن علاوه آمفی تئاتر قورولوب. سالوندان بؤیوک چیلچیراق آسیلیب. صحنهنین دؤشهمسی دهییشدیریلیب و بیر قدر ده قالدیریلیب کی آرخا سیرالارداکی تاماشاچیلار دا باش وئرهن حادیثهلری آیدین ایزلهیه بیلسینلر. ایشیق سیستئم یئنیدن قورولوب و علاوه آفئکتلر ایچون آوادانلیق آلینیب. صحنهیه اؤن پرده، سوپر پرده و آرخالیق پردهلر آسیلیب. دکورلاری قالدیریب ائندیرمک ایچون بورولار (شتانقئتلر) قوراشدیریلیب. تبریزده ایلک دفعه اولاراق بینایا گیریشده تاماشاچیلار ایچون قاردئروب یارادیلیب. صحنه آرخاسیندا آکتیورلارا گریم اوتاقلاری، ساغ و سول صحنه حیصهلرینده دکورلار ایچون برج میدانچالار تیکیلیب. سالونا تبریز کارخانالاریندا توخونموش قالین پای اندازلار دؤشهنیب.
“شیرخورشید “بیناسی اؤزونون آکوستیکا قورومونا گورا او دؤرده ایراندا یگانه تئاتریدی. صحنه دیوارلارینا خصوصی سس اوتوروجو سس گوجلندیریجی بورولار یئرلشدیریلیب. معمار حسن آغا مجیداوف یئنی دن قورما زامانی بو ایشه دیقّت و قایغی ایله یاناشیب، همین بورولارین زدلنمهسینه ایمکان وئرمهییب.
تبریز دولت درام تئاترینین یارادیلماسی میللی حکومتین مدنیّت صحنهسینده قازاندیغی ان اوغورلو نائلیتلردن اولوب. کلئکتیو قیسّا مدتّده معیّن رپئرتووار قورا بیلیب. تبریز اهلی صنعت اوجاغینین آچیلیشینی انتظارلا گؤزلهییب. نهایت، بینانین تعمیری باشا چاتیب و تئاتر ایلک تاماشاسینی صنعت سئورلره گؤسترمهیه حاضیر اولوب.
۲۸مارس ۱۹۴۶ینجی ایلده تبریز دولت درام تئاترینین طنطنهلی آچیلیشی اولوب. میللی آذربایجان حکومتینین باش وزیزی (ناظری) پیشهوری صحنهنین مخمر پردهلرینین اؤنونه چیخیب. او گورولتو آلقیشلار آلتیندا ایپک لئنتی کسیب و ایراندا آذربایجان دیلینده بیرینجی دولت (حکومت) تئاترینین رسمیآچیلدیغینی فخر و غرورلا اعلان ائدیب.
صحنهیه یئنی- یئنی ناطقلر چیخیبلار. سووئت مدنیّت ائوی طرفیندن همیئرلیمیز احد باقرزاده دانیشیب، تبریزلیلری تبریک ائدیب. او، تئاترین “دولت”حمایهسیله آچیلیشینی و فعالیّت باشلاماسینی میللی شعورون تکامولوندا، میللی معنوی ذووقون فورمالاشماسیندا، میللی مدنیّتین ترقیسینده داها بؤیوک رول اوینایاجیغینی قید ائدیب. بوندان سونرا میللی آذربایجان حکومتینین معارف ناظری محمد بیریا، رژیسور صمد صباحی تئاترین آچیلیشی موناسبتیله اورهک سؤزلرینی سؤیلهییبلر.
تبریز دولت درام تئاتری اؤز صحنهسینده ایلک دفعه جلیل محمد قلی زادهنین “آنامین کیتابی” درامینین تاماشاسینی گؤستریب. عظمتلی بایرام طنطنهسی ایله اوینانیلان تاماشانین قورولوشچو رژیسورلاری صمد صباحی و اسماعیل افندیاوف ایدی. تاماشایا پئسیخولوژی و فلسفی دراماتیک موسیقینی باکیلی بستهکار جهانگیر جهانگیروف بستهلییب. تبریزه گلن بستهکار تاماشادا خالق چالغی آلتلرینه دریژورلوغودا اؤزو ائدیب.
مونومئنتال رئالیست سبکده حاضیرلانمیش “آنامین کیتابی” تاماشاسینین بدیعی ترتیباتینین اسکیزلرینی باکیلی رسّام کاظم کاظم زاده چکمیشدی. همین اسکیزلرین اساسیندا ترتیباتی یئرلی رسّام ولی خاکدان ایشلهمیشدی. استعدادلی بویاکار و تئاتر رسّامیاولان خاکدان پئشه تحصیلینی باکیدا عظیم عظیم زاده آدینا رسّاملیق مکتبینده آلیب. او تبریز دولت تئاترینین بیر سیرا تاماشالارینا ماراقلی و کولوریتلی صحنه ترتیباتی وئریب. حسّاس صحنه دویومو، گوجلو کومپوزیسیا قورماق باجاریغی واریدی، تئاترین واجب ایسئتیک طلبلرینی یاخشی بیلیردی.
تاماشادا اساس روللاری محمدعلی ولی زاده “رستم بی”، اسماعیل مزدوری “محمدعلی”، صمد صباحی (صمد واحد)، ایرج احمد زاده “حاجی بخشعلی”، قمر نیکپور (آنا )، لیلا محسن پور (گول باهار)، علسگر رضوان (چوبان )، مهدی زاده (سن زور)، پرویز پرویری (طلبه) ایفا ائدیبلر.
تئاترین اوغورلو ایشلریندن ساییلان (آنامین کیتابی) تاماشاسی دوغما دیله، میللی معنوی دیرلره محبت ایدیالارینین دراماتیک، ترنّمو ایله تاماشاچیلارین کوتلهوی شکیلده، بؤیوک ماراقلا باخدیقلاری اثرلردن ایدی. هر دفعه “آذربایجان دیلی ” “آنا دیلی” سؤزلرینی قورولتولو آلقیشلارلا قارشیلامیشلار….
“آنامین کیتابی” تاماشاسی تبریز تئاترینین یارادیجیلیق جهتجه بؤیوک ترفّی ائتدیینی گؤسترمکله برابر، آذربایجان تئاترینین گلهجکده داها قوتّلی بیر مدنی اوجاق اولاجاغینا بؤیوک امیدلر وئریر. “آنامین کیتابی” تاماشاسی تبریز تاماشاچیلارینین تئاترا اولان حسن رغبتینی داها دا آرتیرمیشدیر.
تنقید “آنامین کیتابی” تاماشاسیندا آکتیور ایفالارینا دا یوکسک قیمت وئریب. “آنا” رولونو ایفا ائدهن قمر خانیم نیکپور و “گول باهار” رولونو لیلا خانیم محسن پور اؤز روللارینی چوخ مهارتله اویناییرلار. بو ایکی جاوان آکتریسا (خصوصیله دوردونجو پردهده) اؤز آرتئستلیک قوّهلرینی نوماییش ایچون ایمکان تاپمیشلار. آنانین اؤلومونو گؤسترن حیسّ ده قمر خانیمین حقیقتن بالالارینین دردی اؤزوندن ورهمه توتولوب اؤزونو آغیر بیر وضعیّتده حیسّ ائتمهسی و قیزین رولونو ایفا ائدهن لیلا خانیمین اونا مهربان بیر قیز قلبی ایله پرستار اولماسی و نهایت لیلا خانیمین ان آخیردا عائلهیه اختلاف سالان کیتابلاری یاندیرارکن گؤستردییی جلدلیک و هیجان تاماشانین ان یاخشی پارچالاری کیمیهمیشه یاددا قالاجاقدیر.
باشقا بیر مقاله مولّیفی (آنامین کیتابی) تاماشاسیندان آلدیغی معنوی حظّی کئچیردییی میللی غرور حیسّینی ایفاده ائدیب. “ایندی بو دیرلی پیئسین بیزیم آذربایجان دولت تئاتری آرتئستلری طرفیندن نئجه اوینانیلماسینا گلسک، من پیئس ده کی روللاری ایفا ائدن آرتئستلرین مهارت و یارادیجیقلارینی سؤزلرله ایضاح ائتمکدن اؤزومو عاجز گؤرورم. چونکی آرتئستلرین هر تک تکی اؤز رولونون ایفاسیندا جاوانلیقلارینا و میللی تئاتر عالمینه یئنی آتیلماقلارینا باخمایاراق اوزون مودتّ تجروبه گؤرموش آرتئستلردن هئچ ده دالا قالمازلار”. مخصوصا پیئسین باش روللارینی ایفا ائدن قمر خانیم نیکپور، ولیزاده، صمد صباحی، اسماعیل مزدوری، علعسگر رضوان، احمدزاده یارادیجیلیغیندا خالقین رغبتینی قازانا بیلهجک قدهر اؤزلرینه گؤرکملی یئر توتورلار. رئژیسورلوق و موسیقی قیسمتینین بدیعیلیگی، دئکوراسیانین گؤزهل و طبیعیلیگی داهادا پیئسی جانلاندیریردی. تئاتر سالونونون تاماشاچیلارلا دولو اولماسی پیئسین خالق طرفیندن بیهنیلیب منیمسنیلمهسینین ایفادهسی ایدی”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بار ایلاها،بیزه رَحم اِئیلَه، آمان گونلَریدور
بازار اَهلینین اوضاعی یامان گونلَزیدور
کَئسیلیب آلوِئریمیز،مال دایانیب،نیسییَه باسئِب
ایتیریبدیر اوزونو، لاپ دایانان گونلَریدور
هَر کیمی دیندیریسَن، “نِئجَه اولسون” دا قالئب
دالئسئنجا یِئکَه بیر داستان آچان گونلَریدور
یولو گِئتدیکجَه گورورسَن دانیشئر اُز اوزونه
اَلی ساغ سولدا گَئزیر،عَقلی چاشان گونلَریدور
آقا جان، باخما بو خالقئن پوزونا، صورَتینَه
باطینین گورسَن اگَر،اوددا یانان گونلَریدور
اگر بزرگوارانی داننده در روند برگردان از الفیای لاتین به عربی ملاحظاتی دارند، دستور فرمایند اصلاح گردد.


text:
صارمالسلطنهنین قیزی اکرم خالاما بیر مکتوب فرزین اصغری (آرپاتپهلی) “توپلومون اشرافیتی اونو بختهور ده ائلهیر یازیق دا ائلهیر” دئییرلر، “اشرافیت توپلومو اؤزوندن بیلسه اونو بختهور، بیلمزسه اونو یازیق ائلهیر.” اۆچو اوخویاندا “سیدی” آدلی معلمین ائوینده اجارهیه اوتوروردوق. قدیم زامانلار تیکیلیمش بیر ائو و بؤیوک بیر حیط؛ عباسیه مچیدینین قونشوسو. نمین’ین مچیدلرینین آراسیندا ان پولسوزو ایدی. پولسوز مچیدین ده ایشی یالنیز ...Read More »
اوشوین/ فرزین اصغری(آرپاتپهلی)
اوشوین فرزین اصغری(آرپاتپهلی) بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، سویوقدان تیترهین بیر اوشاق وار ایدی. اوشاغین آدی آسلی ایدی. آتاسی قیزی دوغولان گون اونا “آدیوی آسلی قویورام”-دئمیشدی “کرم’یوی ده الله یئتیرسین.” سورا دا قولاغینا آذان دئمیشدی. آسلی چوخ دا یاشی یوخ ایدی آخی؛ او فقط اون دنه بایرام گؤرموشدو. ائله او آخیر بایرامدان دا تکجه بئش-آلتی آی کئچمیشدی. آسلی’نین هله ...Read More »


text:
بیر نئچه گون اؤنجه بیبی هیبت یولونداکی فاجعوی قزانین سببکارلاریندان بیری اولان "پورشه» مارکالی آوتومبیلین سوروجوسو روشن آیدین اوغلو ممدوو آذربایجاندا "بینه کبیره» کیمی تانینان مشهور ایش خانمی کبیره ممدووانین قارداشی اوغلو کیمی تقدیم اولونوب.
کبیره ممدووا اونیکال. اورگ-آ آچیقلاماسیندا یاییلان معلوماتین اساسسیز اولدوغونو بیلدیریب:
"او اوجارلی، من باکیلی. منیم ائله قارداشیم اوغلو یوخدور. حاضردا وکیللریم یانیمدادیر. سؤزوگئدن خبری یازان سایتلاری محکمهیه وئرمک اوچون حاضرلیق گؤروروک. بو نه دئمکدیر، هر اؤتن حادثهیه گؤره منیم آدیم حاللاندیریلیر؟»
خاطیرلاداق کی، رؤشن ممدووون ایداره ائتدیی ۱۰ وو ۱۵۵ دؤولت نمره نیشانلی آوتومبیلله ۹۹ آپ ۶۵۸ نمرهلی پلیس پوست پاترول خیدمتینه مخصوص "فیات دوبلو» آوتوموبیلینی ووروب. حادثه زامانی پلیس امکداشی، ۲۵ یاشلی امیل عادیل اوغلو زیناللی دونیاسینی دییشیب.


text:
ایگیرمی اوچونجو هفته
بوگون ایرانین فوتبال لیگینین ایگیرمی اوچونجی هفته سیندن ، تبریزین تراختور تیمی ، انزلی نین ملوان تیمی ایله بو لیمان دا اوینادیلار . بو اویونو سونوندا ، ایكی – هئچه انزلی چیلر اوتدولار . بو اویوندان بیز زاماندا ، تبریز ده شهرداری تیمی ، قم شهرینین صبا تیمی ایله اوینادیلار . بو اویونودا بیر – هئچه صبا تیمی اوتدی .
بو اویونلاردان سونرا ، دسته بیر رقابت لرینده ده تبریزین ماشین سازی تیمی ، اراكین همیاری تیمی ایله اوینادیلار ، بو اویون دا بیر – بیره قوتولدی . گسترش فولاد دا بوشهر شهرینده ، ایران جوان تیمی ایله هئچ – هئچه اولدولار . بوگون آذربایجان فوتبالینا پیس بیر گون اولدو . بو هفته نین سونودا تراختور 38 امتیاز ایله 4 ده قالدی ، شهرداری 24 امتیاز ایله 13 ده قالدی ، ماشین سازی دا 20 امتیاز ایله 10 دا دی . گسترش ده 26 امتیاز ایله 5 ده دی .


text:
مارالان
مارالان محله سی .تبریزین گونئی طرفینده یئرلشن بیر محله آدی اولور.بو محله قوزئی طرفدن خیاوان و گونئی طرفدن یانیق داغلار دوغو طرفدن ساری زمی و چاچاداغ و باتی طرفدن قازان داغی و چرنداب ونوبر محله سینه محصور اولور.[۱]
بو محله نین آرا یئری چارچی میدانی اولور.بو محله ده اولان ننه مریم کلیساسی و مزاری ارمنیلر ایچره چوخ آدلیم اولور.بو مزار و کلیسا قاجار چاغیندا قورولوب.اوچ آدلیم قنات و بولاق بو محله ده اولوردو تاجرباشی، قورچیباشی و نایبالسلطنه آدیندا.اسکیده اهالیسی چوخلو پالاس و جئجیم و ال ایشلرده چالیشیردیلار.[۲]
آد[دَییشدیر]
مارال بیر جور اؤو و جیران آدی اولور.تبریزین گونئی طرفینده مئشه لر ایچره چوخلو مارال یاشیردی.ساری زمی و قازان داغی و چاچاداغی و چرنداب باغلاریندا مارال اولاردی.[۳]
دربندلری[دَییشدیر]
غیاث ان آدیلیم محله سی اولور و ارمنی دونن، چارچی، حاج کاظیم باغی ، چوپور، حاج خیرالله خان و مریم ننه دربندلری آدلیمدی.[۴]
قایناقلار[دَییشدیر]
- تبریز تاریخ اوزرینده .ذوقی .نیکنام


text:
بیلگیسایارلارین بیرینین آرخاسیندا اوتورموشدوم و هئدفون قولاغیمدا موزیک دینلهرکن بیلمیرم نم نمنمهنی تایپ ائدیردیم. اوخوماقلار روبابهدنایدیلر. حسن ده منیم ساغ الیمدهکی بیلگیسایاردا ایشلیییردی.
ایشیندن ال گؤتوردو و چکیلدی منه طرف بیرآز دانیشاق و دینجهلسین دییه.
- نهیه قولاق آسیرسان؟
- اوخوماقدیرلار، روبابهدندیر.
هئدفونون بیر قولاغین وئردیم او دا دینلهسین دییه.
- آذربایجاندیر هن؟
- هن. تورکییه ده واریم.
- کیمدن؟
- موراد کهکیللی و ...
آچدیم مورادی دا دینلهسین. ووردوم اؤز سئودیگیم پارچایا (سنده بولاجاقلار
). هم ریتمی گؤزلدیر، همده زامانی اوزون دگیل 2.58 ثانیه. همده سؤزلری راحاتدیر و آنلاملی. چوخ اوخویانلارینکی کیمی تیکراری سؤز دگیللر! شارقیلارین سوزلرینین آنلاملی اولماقلاری و یئنی بیر شئی دئمکلری منیم ایچین چوخ اؤنملی دیر. اوولده ائله ائشیدن کیمی تئز دئدی: "پاپدان اؤترو اؤلهرم!". اوخویوپ بیتهندن سونرا دئدیم:
- دئدیکلرینی آنلادینمی؟
- هن، [ گوله گوله] "سو بیلیر، توپراق بیلیر، بونو بیلمز چوجوقلار"!
اوندان سونرا سوردو:
- چوجوقلار نهیی بیلمز؟
- [من او دیزهنی خاطیرلاییم دییه یئنیدن سؤیلهدیم و دئدیم] "اؤلومدن سیزان داملادیر حایات سو بیلیر، توپراق بیلیر بونو بیلمز چوجوقلار". "اؤلومدن سیزان داملادیر حایات" چوجوقلار اونو بیلمز!
بیرآز فیکیرلهشدی و دئدی:
- "اؤلومدن سیزان داملادیر حایات" یانی نمنه؟
- [بیرآز زیققیلدییاندان سونرا] یانی اؤلومو بیر شئی، بیر جیسم فرض ائدیپ و بو جیسمین سو کیمی بیر مایعسی اولدوغونو فرض ائلیییر. سونرا ایسه یاواش یاواش او سویون اوندان آخماسین سانیر و او آخدیغی دامجیلار حایات اولور.
- داها نه دئدی؟
- [من بیرآز فیکیرلهشدیم، دیزهلری چتین خاطرلادیغیمی آنلادیم] گل ووروم اووله بیر داها دینلییهک.
- یاخچی
ووردوم اووله و دیزهلری بیر بیر اوخودوقجا اوخوماغی دوردوروردوم و آنلاتیردیم، اوولده موراد دیین سؤزو یاواش یاواش دیییردیم، آنلایاندا گئچیردیم اوبیریسینه، آنلامییاندا ایسه بیرآزدا راحاتلاشدیریردیم آنلاسین دییه. شارقی بیتدی.
بیرآز قونوشاندان سونرا حسن چکیلدی اؤز بیلگیسایاری طرفه و ایستیردی ایشینه باشلاسین. گؤردوم فیکره دالیپ.
- اوخوماغی سئودین؟
- هن، گؤزلایدی، او دیزهسین دوشونورم!
- هانکیسین؟
- او ها "اؤلومدن سیزان داملادیر حایات". یانی نمنه؟ اوندا به اؤلمک نهجور اولور؟
هئچ ایندییهجن بو قدر بو اوخوماغی قولاق آسمیشدیم آما بونو تام آچیق آنلاییم دییه دوشونمهمیشدیم. اوراسی ائله منه ده بهلیرسیز گلیردی! او دیزییه آچیقلادیقلاریمی یئنیدن سؤیلهدیم! آما اؤلمکین ناسیل اولدوغو یینهده بیلهمهدیک!
بیرآزدان سونرا حسن اؤزو دئدی:
- اؤلومو بیر شئی و جیسم سانیر، اوندان آخان دامجیلارین حایات اولدوغونو دیییر. او دامجیلار اوندان سیزیر سیزیر و داماندا حایات اولور، او زامان کی داها او داملالار بیتدی و بیر داها داممادی و او جیسم قورودو او قالان شئی، او قالان قورو جیسم اؤلوم اولور!
حسنین بو سؤیلهدیکلری منی ده شاشیردی! و او بهلیرسیزلیگی آرادان قالدیردی و چوخ سئویندیردی.
-------------------------
*حسن زنگان بؤلگهسیندندیر.
**من دامجی دیییردیم او ایسه دامچی! :)


text:
توروز
سایین اوخوجولار!
توروز سیته سی بیر کولتورل اوجاق اولاراق دیلچیلیکله باغلی قونولاردان دانیشیر. بو سیته دیلچیلیکله باغلی دیرلی بیلگیلر وئرمکدهدیر. دیلیمیزین تاریخی و ائتیمولوژیسی ساحهسینده چالیشان بو سیته، سؤزلرین کؤکو و ائتیمولوژیسی حاقیندا، باشقا سیتهلردن دییشیک اولاراق، ائیلمله(فعل) باغلی آنلاملارین آچیقلاییر.
سیتهمیزده دیلچیلیکله باغلی بیر چوخ کیتاب، سؤزلوک، یازیلار الده ائدیب اوخویابیلرسینیز. اوموروق کی بو سیته، سیز دیرلی، سایین اوخوجولار یاردیمییلا، دیلچیلیک قوللارینین گلیشمهسی، یوکسلیشی یولوندا بیر آددیم گؤتوربیلسین.
بئی هادی (h.beyhadi@gmail.com)
تبریز


text:
اویان نیوز: ۲۰۰۸-جی ایلده باش گؤسترن و تأثیرلری هله ده داوام ائدن قلوبال اقتصادی بحرانا باخمایاراق سون ایللرده دونیادا سرعتله سرمایه آرتدی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، مرکزی سوئیسده اولان کرئدیت سویس-ین شیرکتینین “قلوبال وارلیق راپورو”نا گؤره، سون اون ایلده دونیانین ثروتی یوزده ۶۸لیک بیر آرتیم گؤسترهرک، ۲۴۱ تریلیون دولارا یوکسلدی.
آمریکا بیرلشیک دولتلرینین قلوبال وارلیق آرتیمینین یوزده ۷۲سینی تمثیل ائتدیگینی یازان راپورا گؤره ، دونیا سطحینده آدام باشینا دوشن وارلیق ۵۱ مین ۶۰۰ دولارکن، سوئیسده بو رقم یاریم میلیون دولاری کئچدی.
باشدا چین، تورکیه، برزیل، هیندیستان و جنوبی آفریقا جمهوریتی اولماق عذره اینکیشاف ائدن ایقتیصادلارین قاتقیلارییلا اؤنوموزدکی بئش ایل ایچینده قلوبال وارلیغین یوزده ۴۰ آرتیم گؤسترهرک، ۳۳۴ تریلیون دولارا چاتاجاغینی آچیقلایان راپور، بوتون اهالینین داها دا سرمایه دار اولاجاغی اورتایا قویدو.
گلهجک بئش ایل عرضینده اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلردکی سرمایهنین اینکیشاف ائتمیش اؤلکلردکیندن نیسبتله داها سرعتلی آرتیم گؤسترجگینی گؤسترن راپورا گؤره، چوخو اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرده دولار میلیونرلرینین سایسیندا یوزده ۵۰ آرتیم تامین ائدیلهجک، بئلهجه ۲۰۱۸ اعتباریله دونیا داخیلینده ۴۷ میلیوندان چوخ آدام دولار میلیونری اولاجاق.
حاضیردا دونیاداکی جمعی ثروتین یوزده ۸۶سینین یوزده ۱۰ ان سرمایهلی قروبون الینده اولدوغونو خاطیرلادان راپوردا، اورتا و آلت گلیر قروپلارینین سرمایه دار اولاجاقلاری آنجاق سرمایهدار قروبون دونیانین ثروتینی نظارت ائتمهیه داوام ائدهجگی بیلدیریلیر.


text:
+0 به یه ن
سولماز بو گئجه کی کیمی قورخونج (ترسناک) یوخو گؤرمه میشدی. همیشه اوزونه گولومسه ین، اونو خوش سؤزلرله دیندیرن سیرانوش
خالا یوخودا اَجینه صیفتینده اونو بوغوردو. سورئن دایی نین الینده توتدوغو ایتی قیلینجدان داملا داملا قان سوزولوردو. بو قان اونون
اوست باشینا و ان چوخ دا گؤزلرینه چیلنمیشدی. الینده قان سوزولن قیلینج اولان سورئن دایی نین گؤزلری قان سوزولن قیلینجدان
چوخ چوخ قورخونج گؤرونوردو. اونلارین قیزلاری اولان سوسن و روزانین اللری، اتکلری داشلا دولو ایدی. هامیسینی دا سیرانوش
خالانین الینده بوغولان سولمازین باشینا یاغدیرماغا حاضیر ایدیلر. بوتون بو دهشتلرین هامیسینا دؤزمک اولاردی، تکجه سولمازین سسی چیخیب
دئیه چاغیرا بیلسیدی. یاخشی کی، قیزجیغاز (بالاجا قیز) یوخودان تئز آییلدی. یوخسا، اورگی پارتلایاجاق ایدی. گؤزونو
آچاندا اؤزونو قان تر ایچینده گؤردو. بو عذاب و ایشکنجه نین یوخو اولدوغونا سئویندی، هئچ کیمی سسله مه دی. بیلیردی کی،
سحرلر آتا آناسی اونو یوخودا قویوب ایشه گئدیرلر. یاتاغیندان قالخماق ایسته دی، آنجاق قالخا بیلمه دی. ائله بیل اوستونه داش
قالامیشدیلار. آجی آغریدان ال قولونو ترپده بیلمیردی. هاندان هانا اؤزونو اله آلیب یاتاقدان قالخدی.
گونش چوخدان چیخمیشدی. هاوادا یازین نفسی دویولوردو. ائشیک ده سئرچه لرین جیویلتی سیندن قولاق توتولوردو. ائشیگه
چیخیدی کی، ال اوزونو یوووب، تویوقلارینا دن سپسین. الینی ائیوانین قیراغیندا کی لولکلی پارچا آپاراندا گؤردو کی، بوم بوش
دور. آخی آناسی سحرلر اونو دولدورورب قویور کی، قیزی ال اوزونو یوسون. گؤردو کی، یئر یاشدی، کیمسه اونون سویونو یئره
بوشالدیب. پارچی دولدورماق اوچون حیطه دوشنده گؤردو کی، آتاسی نین دونن اَکدیگی قیزیل گول کوللارینی کیمسه سیندیریب،
ازیب. ال اوزونو یویوب آنباردان بیر سینی دن گؤتوروب تویوقلاری دودوله دی. تویوقلار گلدی. آنجاق لاری خوروزلا پاپاقلی فره
گؤزونه دیمه دی. آختاردی آختاردی، تاپا بیلمه دی.
چای چورگینی یئدی کوچه یه چیخدی. سوسن گیلین دوققازینا یاناشی. سوسنله روزا، ایکی باجی حیطده اویناییردیلار.
سوسن، آی سوسن !
سوسن، آی سوسن !
سولمازین بئش آددیملیغیندا اولان نه سوسن، نه روزا اونا های وئرمه دیلر. سولماز حیطه کئچدی، اونلارا یاناشدی.
آخچی، بیزیم لاری خوروزلا پاپاقلی فره حیطه گلمه ییب؟
قیزلارین هئچ بیریندن سس چیخمادی. اوزلرینی یانا چئویریب آغیزلارینی بوزدولر. سولماز گؤردوگونه اینانمادی. گؤردوگو
دهشتلی یوخونو خاطیرلادی. اونا ائله گلدی کی، بو ساعات قیزلارین آناسی چیخیب او اجینه بارماقلاری ایله اونو بوغاجاق، اوندان
تامامیله اوز دؤنده رن سوسن و روزا باشینا داش یاغدیراجاقلار. قیز قورخوب گئری دؤندو. باغی باغچانی گزیب لاری خوروز و
پاپاقلی فرهی آختارا آختارا، تاپا بیلمه دی. سون زامانلار تویوقلارین ایتمه سی بیرینجی دفعه دئیی لدی.…
سولماز نه تویقلارین ایتمه سینی، نه پارچین سویونون کیمسه طرفیندن داغیلماسینا، نه گول کوللاری نین سیندیریلماسینا، نه اونونلا همیشه بیر یئرده اوینایان قونشو
قیزلارین اونون چیغیریشینا سس وئرمه مه لرینه، نه ده گؤردوگو او قورخونج یوخولارا اینانا بیلمیردی
گون باتدی، آتا آناسی ایشدن قاییتدی. قیز تویوقلارین ایتمه سینی آتا آناسینا، گؤردوگو قورخونج یوخوسونو ایسه آناسینا
سؤیله دی. اونا ائله گلدی کی، تویوقلارین ایتمه سینه آتاسی اوندان چوخ ناراحات اولدو. اونا ائله گلدی کی، سؤیله دیگی بو قورخونج
یوخودان آناسی اوندان دا چوخ قورخدو. آنجاق نه دن سه هئچ بیری دینیب دانیشمادی.
بالاجا سولماز بونا چوخ تعجوب ائدیردی.
سون گونلر نه سیرانوش خالا اونلارا گلیردی، نه ده آناسی اونلارا گئدیردی. حتی بیر گون گؤزو ایله گؤردو کی، سورئنله اوز
اوزه گلن آتاسی سالاملاشمادان اوندان یان توتوب کئچدی.
قیز یئنی سحری گون اؤز عادتینجه یوخودان دوردو، اَل اوزونو یودو، تویوقلاری سسله ییب دن سپدی. سونرا داریخیب
کوچه یه کئچدی. اؤز عادتینجه بیر ده گؤردو کی، سوسن گیلین حیطینده دیر. آرالاریندا هئچ نه اولمامیش کیمی اوزونو اونا توتاراق :
آخچی، آی آخچی، گئدک دره یه بنؤوشه ییغماغا دئدی.
آخچی، آی آخچی …
سوسن دن سس چیخمادی. او سولمازا دیلینی چیخارداراق،قاچیب باجی سی روزانین یانینا گئتدی. سولماز کور پئشمان اونلارین حیطیندن چیخدی. یازیق قیز بیلمیردی کیمینله اویناسین، هارا گئتسین. اوزو آشاغی یوللاندی، گلیب دره یه یئتیشدی. کول
دیبیندن یئنیجه آچیلیب بویلانان بنؤوشه لری گؤروب سئویندی. بنؤوشه لر بوینونو بوکه رک ائله بیل بو کیچیک قیزین یولونو
گؤزله ییردیلر.
سولماز اَلینی اوزالدیب کول دیبیندن بیر بنؤوشه اوزدو. او اووجوندان بو اووجونا قویاراق، بو اینجه چیچگی دویونجا تاماشا
ائله دی. سونرا دا دسته باغلاماق اوچون اونلاری درمه گه باشلادی. نه آز، نه چوخ، ایکی دسته باغلادی.
بیری آتامین، بیری ده آنامین دئدی.
سولماز گئری دؤنن ده ائله بیل سوسنله روزا پوسقودا دایانمیشدیلار. دوققازلاریندا قیزین قاباغینی کسدیلر. بنؤوشه
دسته لری نین ایکی سینی ده اونون اَلیندن آلیب، اؤزونو ده دؤیدولر.
سولماز آغلایا آغلایا ائوه دؤندو. همین گوندن سولمازین قارا گونلری باشلادی. قورخوسوندان گولونون آلینماسینی،
دؤیولمه سینی آتا آناسینا دئمه دی. او بیلیردی کی، بو کندده ائرمنی لر اولاردان چوخدو. او بیلیردی کی، قوهوم اقربالاری بو دوغما
کندی چوخدان ترک ائتمیشدیلر. او بیلیردی کی، بو حد ده قورخولارا دؤزمه ییب بیر گون اونلار دا بو دوغما اوجاقلارینی
ترک ائتمه لی اولاجاقلار سولماز ایندی نه گئجه عیفریته صیفتینده اونو بوغان سیرانوش خالادان، نه ده قیلینجیندان قان دامان سورئن دایی دان
اینجیمیردی. هئچ روزادان دا بیر او قدر اینجیمیردی. اونا درد اولان سوسن ین دؤنوکلوگو ایدی. آخی سوسن هر یاز گلنده اؤزو اونو
سسله ییب دره یه بنؤوشه ییغماغا گئدردی. آخی، سوسن دردیگی بنؤوشه لردن باغلادیغی دسته نین بیرینجی سینی سولمازا وئرردی.
آخی اونلار ایکی سی ده بو پاییز بیرلیکده مکتبه گئده جکدیلر. آخی آناسی سولمازا تیکدیگی گوللو ایپک دوندان بیرینی ده سوسنه
تیکمیشدی. آخی، اونلار طؤوله تیکنده ایمه جیلیکله اَن چوخ جان یاندیران آتاسی اولموشدو. سولماز بو سوال لارین بورولغانیندا بوغولوب قالیر، بیر یانا چیخا بیلمه ییردی.
بو دهشتلی سواللارین بورولغانلاریندا باتیب بوغولان تکجه سولماز دئییل دی، هم ده اونون آتا آنا سی ایدی. سولماز نئچه گون
ایدی تکلیگه دؤزوردو. آنجاق بو سحر صبری لاپ توکندی. آیاقلارینی سورویه سورویه سوسن گیله گئتدی. سوسن حیطده تک
اویناییردی. بیر آیاق بیر آیاق گئدیب اونا یاناشدی و اؤزونو توپلاییب :
آی آخچی، من سنه نه پیسلیک ائله میشم؟ دئدی.
سوسن اوزونو یانا چئویریب، سولماز اوندان ال چکمه دی. سوالینی بیر ده تیکرار ائتدی. نهایت، سوسن دیللندی:
سن تورک سن دئدی.
سیز بیزیم دوشمنیمیزسیز. آنام دئییر کی، سنینله اویناماییم.
سولماز باخدی باخدی، بو قیزین سؤزلریندن هئچ نه آنلامادی. نه تورک سؤزونو، نه ده دوشمن سؤزونو. یئنه کور پئشمان
ائولرینه دؤندو. آخشام آتاسی ایشدن گلنده اونون بوینونا سریلیب سوروشدو :
آتا، دوشمن نه دیر؟
آتاسی بیر قدر قورخدو، بیلمه دی قیزینا نه جاواب وئرسین.
قیزیم، بو سؤزو کیمدن ائشیتمیسن؟
سوسن دن. او دئدی کی، بیز دوشمنیک.
قیزیم دوشمن اونلاردی، بیز دوستوق.
بس تورک کیمدیر؟
تورک بیزیک، قیزیم.
بس بیز آذربایجانلی دئییلیک؟
قیزیم، آذربایجان بیزیم توپراغیمیزین آدی دیر بونا گؤره بیزه آذربایجان تورکو دئییرلر. بؤیوگنده بونلارین هامیسینی
بیله جک سن.
آتا بو سؤزلری دئدیکجه قهر اونو بوغوردو. گؤزلری یاشلا دولوب بوشالیردی. بو زامان ائله کیمسه چپرین اوستوندن،
سیز تورکلره کندی بوشاتماق اوچون » . گؤزونون قاباغیندا حیطه بیر ورق یازیلی کاغیذ آتدی. آتا جلد کاغیذی گؤتوروب اوخودو
«! اوچ گون واخت وئریلیر. گئتمه سیز، بختینیزدن کوسون
آتانی ائله بیل ایلدیریم ووردو. بوتون ائو ائشیک، حیط باجا باشینا فیرلاندی. همین مکتوبدان سونرا آتا آنا، بالا ائودن
چیخمالیدیلار. گئجه نی گونوزه قاتیب ییر ییغیش ائله دیلر.
وئریلن وعده سحری گون تامام اولوردو. اونلار بو آخشام قارانلیق دوشن کیمی داغلا، داشلا آشاغی قاچمالی ایدیلر، هر اوچو پار
پالتارلارینی اوست اوسته گئیینمیشدیلر. آتا آنا هره سی ایکی چانتا، ایکی باغلاما دوزلتمیشدی. تویوقلارینی هیندن، ایتلری
زنجیردن آچیب بوراخماق قالیردی.
آتا ائله بیل اؤز الیله اکیب یئتیشدیردیگی آغاجلارلا ویداعلاشیردی. آنا گؤزو یاشلی حالدا آستانادان بایاتی دئییب خانیمانی ایله ویداعلاشیردی. سولماز ایسه گؤزه دیمیردی.
غافیلدان اونلارین ائولر ینین اوستوندن گولله لر آچیلماغا باشلادی. آتادا، آنادا اؤزلرینی ایتیردی. آتش چوخالدی، گولله
یاغیش کیمی یاغماغا باشلادی. آتا آنا دونن دن حاضیرلادیغی چانتالارینی گؤتورمگه، ایتلرینی زنجیردن، تویوقلارینی هیندن بئله
آچیب بوراخماغا ماجال تاپمادیلار. تالاش ایچینده آختاردیلار. قیز ائله بیل یوخا چیخمیش ایدی. آتیلان آتشلر ایسه اونلارا آمان
وئرمیردی. باغین آیاغینا دوغرو، قره بویو قاچماغا باشلادیلار. چوخ اوزاقلاشاندان سونرا بیر تپه نین اوستونه چیخیب ائولرینه طرف
بویلاندیلار. گؤزلرینه اینانمادیلار. ائولری اود آلوو ایچریسینده آلیشیب یانیردی. آتا دریندن آه چکدی :
آی نامرد سورئن دئدی.
بو سنین ایشین ایدی. یقین اوشاغی دا اؤلدوره جکلر.
آرتیق اونلارین آیاقلاری یئر توتموردو. قونشو کندلردن ده دره بویو قاچیب آشاغییا تؤکولوردولر. آتا نه قدر تأکید ائدیردیسه،
آنانین بئلی بوکولو حالدا اوتوردوغو یئردن ترپده بیلمیردی.
- هئچ هارا گئدن دئییلم. بالاملا بوردا اؤله جگم.
- گئجه نی بو سویوغون سازاغین ایچینده دیری گؤزلو آچدیلار. قورخودان سسلرینی چیخاریب دویونجا آغلایا دا
بیلمه ییردیلر. کندین ایتلری سحره کیمی اولاشیردی.
- دان یئری سؤکولنده آتا آنانی زورلا راضی سالیب اوشاغین دالینجا یوللاندی. آیین آیدینلیغی اولدوغوندان سحر تورانلیغی
آیدین گؤرونوردو.آتا باغلاری نین قاباغیندا دایانیب ائولری نین، طؤوله لری نین سون توستولرینه تاماشا ائتدی. جسارت ائدیب
ائولرینه یاخین دوشه بیلمه دی. قیزی سولمازین ساغ قالماسینا بوتون اومودو تامام کسیلدی. کسه جیغیرلا گئری دؤنن ده آرتیق
سحر آچیلمیشدی. کول دیبیندن یئنیجه آچیلمیش بنؤوشه لر بویلانیردی. آتا گؤزو یاشلی قیزینی خاطیرلادی. آخی سولماز هر یاز
گلنده بو اینجه بنؤوشه لردن دسته باغلاییب اونا باغیشلایاردی.
- آتا یول گؤزله ین آنایا نه جاواب وئره جگینی بیلمیردی. و اونو یئریندن قالدیریب، قاچانلار دسته سینه نئجه قوشاجاغینی بیلمیردی. فیکیر خیال ایچینده، قارشی سیندا کی کولون دیبینده بیر قارالتی گؤردو. یاخین گلدی. بو قیز اوشاغی نین جسدی ایدی.
شاختادان قارالیب بوزارمیش بو جسد اونون جیگر پاراسی اولان سولماز ایدی. قیز آل قانین ایچینده یدی. کؤکسونده نئچه نئچه
گولله یاراسی وار ایدی. سیخیلمیش اووجوندا ایسه قانلی بنؤوشه چیچکلری !
آتا گؤزلرینه اینانمادی. جسدی پالتاریندان تانیسادا، قالدیریب اوزونه باخدی. دیزلری قاتلاندی، یئره اوتوردو. بالاسی نین اوزونه
حئیرتله باخدی. سولمازین بارماقلارین آراسیندان قانلی بنؤوشه لری گؤتوروب وار سسیله هایقیرماق، بو وحشی لیگی، بو
عدالت سیزلیگی بوتون دونیایا جار چکمک ایسته دی. آنجاق باجارمادی.
قیزی نین قوللارینی اوستونه قالدیریب، شاختادان دونوب بوزارمیش اوزوندن اؤپدو. سونرا آنانی قویوب گلدیگی سمته
یوللاندی


text:
کؤنلوم قان آغلار! دوستوم «سیفی»نین اونودولماز خاطیرهسینه اتحاف احد آیلاقلی بیلیرسن یولداشیم، یارام چوخ تزه؛ اوچدو قارانقوشوم گئتدی گلمزه! گئتدی اوزاقلارا او گلمز اولدو؛ اونون حسرتی چوخ دؤزولمز اولدو! من اونون آدیلا فرحلهنردیم، اونون وارلیغینا چوخ گووهنردیم! یامان داغ چکیلدی اورهییمیزه، نیسگیلی چؤکولدو بوتون تبریزه. او گئدیب سینهمه وورولوب داغلار؛ یادیما دوشرکن کؤنلوم قان آغلار!Read More »
«صمد بهرنگی» و آذربایجانین ملی وارلیغی / احد آیلاقلی
«صمد بهرنگی» و آذربایجانین ملی وارلیغی احد آیلاقلی (صمد بهرنگینین اؤلومونون ایل دؤنومیمناسبتینه) هَله تبریزینکوچهلرینده، ملی حکومت دؤرونون طنطنهلی و محکم شعارلاری جینگیلدهییردی؛ هله فدایی دستهلرینین منظم شکلده نمایشلری و تماشایا دوران انسانلارین گورولتولو آلقیشلاری گؤز اؤنوندن چکیلمهمیشدی؛ هله آنا دیلینین سحرکار و تأثیر ائدیجی حسی اورهگلرده یاشاییردی؛ وهابئله، هله تجاوزکار دشمنین ظفر شنلیکلرینین شوم قهقههسی تبریزین و دیگر آذربایجان ...Read More »
داغلارین ماتمی / احد آیلاقلی (حسین حراستی*نین عزیز خاطیرهسینه)
داغلارین ماتمی احد آیلاقلی (حسین حراستی*نین عزیز خاطیرهسینه) چؤکوب ذیروهسینه، دومان داغلاریـن! یاللار یورغونلاشیب، درهلر سوســـوب. داغچیسی مین لذت اومان داغلارین، گؤزلری یاشاریب، دوداغی کوســـــوب! اَسیب پاییز یئلی، پاییز کولــــــهگی، تبریزین گول اوغلون بیر وورغو ویریب، هیجرانلار دوشگونو، دردلــــی اورهگی، زیروهلر یولونـــدا دایانیـــب ـ دوروب. ماتــــمه بورونوب، چاتیلیب قاشـــی، گئـیینیب ســــاوالان عزا پالتــــاری. ائله گیلهلنیب گؤزلـــــرین یاشــــی، گؤرونمور داغلارین آخــار ...Read More »
یاریمچیق رؤیا/ احد آیلاقلی
یاریمچیق رؤیا احد آیلاقلی یاریمچیق قالمیش رؤیاسی بیر عشقین، هله ده حیات وئریر وارلیغیما! اونو کابوسلارین تلاطمینده بیر امید ساناراق آردینجا چاپدیم! و گؤردوگوم آلیز یوخولارین، علاجی تاپدیم!! او یاریمچیق رؤیا، انسان آدیلا باشلاندی انسان آدیلا بیتمه دی!… او رؤیا، آخشاملارین سرخوش افقلرینده، ایتدی،… ایتمه دی!… او رؤیا هرآن، گؤزلریمده جانلاندی؛ و خیالیم اونو ...Read More »


text:
هنگریده اوچ نفر افغانستان لیک مهاجر نظارت گه آلیندی
اون بیر کیشی اوشلنگن بولردن اوچ نفر افغانستانلیک
کیچیک بیر اوچاق بیلن قاچاق اوله راق هنگری گه بارگن 11 نفر مهاجر اوشلندی.
Szabolcs-Szatmar-Bereg منطقوی پولیس مرکزیدن بیریلگن بیاناتده، هنگری نینگ اوکراین و رمانیا مشترک چیگره سیده گی منطقه دن AN2 مودل طیاره بیلن هنگری گه قاچاق اوله راق کیرگن 11 کیشی نینگ اوشلنگنی بیلدیریلدی.
اوشبو مهاجرلردن سیکیز نفر ویتنام اوچ کیشی أفغانستان لیک ایکن لیگی معلوم قیلندی.
هنگری، پناهنده لرگه قرشی آلینگن چاره – تدبیرلر دایره سیده ویزگراد گروهیده گی چیکیا، پولند و سلواکیا نینگ همکارلیگی بیلن حدودیده پولیس و عسکرنی کوپه یتیرگن ایدی.


text:
آذربایجاندا توتون معمولاتلارین رئکلامی قاداغان اولونور, توتون و توتون معمولاتی نین ایستحصالی و ساتیشی ایله مشغول اولان شخصلره ایسه سپوُنسوُرلوق قاداغان ائدیلیر.
آ.پ.آ-نین معلوماتینا گؤره, بونولا باغلی میللی مجلیسین بو گون کئچیریلن ایجلاسیندا "توتون و توتون معمولاتی حاققیندا" قانونا علاوه و دَییشیکلیکلر موذاکیره اولونوب. قانونون 20-جی مادده سینه تکلیف اولونان دَییشیکلیگه اَساساٌ, توتون, توتون معمولاتی نین و اونلارین لوازیماتلاری نین, او جومله دن تَنبَکی چوبوقلاری نین, قلیانلارین, ائلکترون سیگارئتلرین, سیگارئت کاغیذلاری نین, آلیشقانلارینین رئکلامی قاداغاندیر. قانونا آشاغیداکی مضموندا 20.3-جو مادده علاوه ائدیلیر: "توتون و توتون معمولاتی نین ایستحصالی و (و یا) ساتیشی ایله مشغول اولان شخصلر "رئکلام حاققیندا" آذربایجان رئسپوبلیکاسی قانونون 1304-جو و28-جی مادده لرینه اویغون اولاراق سپوُنسوُر اولا بیلر.
لاییحه سَسه قویولاراق قبول ائدیلیب.


text:
سلاملارلا، بو گؤزهل قورولتایی قورانلاردان اؤز تشکورومو و منتدارلیغیمی بیلدیریرم و آشیقلار بایرامینی بوتون آشیقلاریمیزا تبریک ائدیرم و هامیسینا ساغلیق، شنلیک آرزو ائدیرم. بو مجلیسلر گؤسته ریر کی آشیق ادبیاتی و موسیقی سی گونو – گوندن گلیشمهدهدیر، موسیقیمیزده و ادبیاتیمیزدا یئنی جیغیرلار آچیر، دیرچه لیر و آکادمیک آراشدیرمالارا یول آچیر. آشیق ادبیاتینین سسی تاریخین درینلیکلریندن گلیر. ۱۳۸۹جو ایلده آراز قیراغیندا خدا آفرین کؤرپوسونون یانیندان بیر قوپوز تاپیلدی. اونون کاساسی توسباغا کاساسیندان دوزهلینمیشدیر. گاما رِی ایله اونون دوزه لینمه تاریخی ۴۲۰۰ ایل بوندان قاباغا عائید اولدوغو اعلان اولدو. بو قوپوز یا ساز بوگون تبریزین “آذربایجان” آدلی موزهسینده ساخلانیلیر. تاریخی ورقله ینده اوخویوروق: میلاددان اؤنجه دن اسلاما قدر، آشیقلار مختلف آدلارلا شامان، قام، باکسی و اوزان آدلانیرمیشلار. اونلار دینی و ملی مراسیملری ایفا ائده رک خالق ایچینده یاشاییرلار. آنجاق ایراندا اسلامدان سونرا – سلجوقیلر زمانی اوزانلار ایکی بؤلومه بؤلونور: درویشلر و آشیقلار.
درویشلر مذهبی تبلیغلری بویونلارینا آلاراق اماملارین مدحیهلری، اونلارین رشادت و شجاعتلرینی داستان و شعر صورتینده خالق ایچینده یایماغا چالیشیرلار. اونلار مولودیه لر اوخویور، داستانلار سؤیلور و تصوّفون بیر شاخه سی کیمی چالیشیرلار. آذربایجان ادبیاتی تاریخینده یوزلرجه اثرلر واردیر؛ او جمله دن یوسف مداح، شیاط حمزه، عاشیق پاشا و باشقالاریندان چوخلو کتابلار واردیر. بونلار تصوف عالمی نین بؤیوک شاعیرلری تانینیرلار. مثلا یوسف مداح ۷۰۰ ایل بوندان قاباق “مقتل حسین” آدلی اثرینده کربلا حادثه سینی بیر ائپیک داستان کیمی قلمه آلیر. همان شاعیر، بوگون آشیقلاریمیز سؤیلهین “ورقا و گولشا” داستانینی دا شعره چکمیش و آشیقلیق عنعنه سینه وفالی قالمیشدیر. هابئله باشقا تصوف شاعیرلریمیز ده بئله اولموشدولار.
ایکینجی بؤلوم آشیقلاردیر. آشیقلار یوزایللر بویو خالق ایچینده ساز و سؤز ایله شنلیک یارادیب، شنلیک مراسیملرینی ایرهلی سورموشلر، بونونلا بئله، مذهبدن ده قیرمامیشلار. اونلارین مولاسی و رهبرلری شاه مردان – علی (ع) اولموش و اکثر داستانلاریمیزدا حضرت علی(ع)، عاشیقلارا بوتا وئریر، قهرمانلارا یول گؤستهریر و اونلارا یاردیمچی اولور.
آشیق نئچه صنعته مالیکدیر: او، اوخویور، ساز چالیر و داستان سؤیلهییر. ماهیر آشیقلار شعر ده قوشور، بیر سیراسی داستان دا یارادیر و رومان یازاری کیمی یازیب – یارادیر. داها ماهیر اولاندا بستهکار کیمی موسیقی هاوالاری یارادیر. بونلارین یانیندا ایفاچیلیق مهارتی وار اولور. بئله آشیقلارا “دده” آدی وئریلیر. دده آشیق آدلانان آشیق، ساز و سؤزده بلکه اؤز اوستادیندان دا یوخاری مقاملارا چاتیر. خالق آراسیندا بؤیوک بیر ایشلر و مسئولیتلری یاخشیجاسینا بویونلارینا آلیب و دوزگون یئرینه یئتیره ن آشیقلار دا اولموشدور. اونلار یاس مجلیسلرینی تویا چئویریرلر، ساواش میدانلارینی باریشا دؤنده ریرلر و توپلومدا بؤیوک اثرلر یارادیرلار. بونلار “حق آشیغی” دئییلهرک تانینیرلار. حق آشیغی ائله بوگون واردور؛ او جمله دن رحمتلی “آشیق قشم جعفری” بو حق آشیقلاریندان اولماسا، اونا نه دئمک اولور؟!. او، ۲۵ ایل تامام شاه رژیمینین قارشیندا دایاندی. ظولمه باش اَیمهدی، هئچ زمان بیر قولدور خانین مجلیسه گئتمه دی. همیشه حقدن – حقیقتدن مودافیعه ائتدی. دئییرلر بیر مجلیسه چاغیراندا، ایلک اؤنجه اؤزو سازسیز مجلیسه واراردی. مجلیسده بیر ظالیم، پیس آدام، اؤزگه نین جانیندا – مالیندا و ناموسوندا گؤزو اولان خبیث بیر آدام اولسایدی اونو مجلیسدن قوواردی. سونرا اؤزو ده ائشیگه چیخیب – سازی الینه آلیب، ساز ایله مجلیسه گیرنده دئیردی: ایندی منیم یوخ، بلکه سازین احترامینا آیاغا قالخین! دوغرودور سازین حؤرمتی واجبدیر. تاریخده ده بئله اولموشدور، دده قورقود کتابیندا اوخویوروق ایکی ایگید بیر – بیریله ساواشاندا بیرینین یانیندا ساز اولسایدی قیلینجی یئره قویاردی و ساواشا گیرمزدی؛ ساز قارشیندا باش اَیردی. خالقیمیزین سازا بسله دیگی حؤرمتی تاریخ بویو بئله گؤسته ریلیر.
تاریخ بویو آشیقلاریمیز دوزگون – ایگید و صادق انسانلار اولموش، خالق ایچینده پاکلیق، دوزلوق، یاخشیلیق، ادب – نزاکت و صداقت یایماغا چالیشمیشلار. اونلار شنلیکله برابر ائلیمیزه باریش، قهرمانلیق و باشی اوجالیق گتیریرلر. یئنی یوللار آچیرلار، سینیرلاری پوزورلار، ائلدن – ائله، یورددان – یوردا دولانیب، ادبیاتیمیزا دایاناراق گلیشیرلر . من بو آشیقلاری باغریما باسیب، اللریندن اؤپورم و هامیسینا باشاریلار دیلهییرم. آشیقلارین ساغلیغینا آلقیشلار دئییرم.


text:
بئله بیلیر لر سنده اونلارین ایچینده اولان بیر جاسوس یا مخبیر سن ، گلیب سن سوزلرین جمله ییب ، او لرین ییخاسان!
آرادا اولان موخبیر لر ده بیئله دوشونیر لر ، سن ، یاهالیب ، آقلی جاییب یا دا هر حالدا دوز دانیشان آدام ، خاریجی اولکه آدامیندان ؛ خاریج دن گلن بیر آدامسان ، جاسوسلیغا ، مملکت قاریشدیرماقا گلیب سن!
ایندی دوز دبرنده ، سنی گیج یا دا چوخ بیچ ساییر لار!
ائله بیل دوز آداملارین هامیسی گیج یا دا بیج اولیر لار!
یا دا ایندی بیر زاماندی ، دوز دانیشالار یا قسید جن دوز دانیشیرلار ،؛ خوشا گلمه ین دوز سوزلری دانیشیر لار ، او سوزلره فیکیر لشن لری ، تاپیب ، ...!
یا دا او قدر گیج دیلر ، بیلمیر لر بو سوزلری دانیشانلارین یئری ...!
دوز سوز ، جامیعه ده اولان ، گوزه گیرن سوزلردی!
دوز سوز قانوندا یازیلان لار ،
ائل آراسیندا بیه لینن،
قوناق قاباقینا قویا بیلینن سوزلر دی
سوزی قورتاریم ، دوز سوز
قرآندا یازیلان آچیغ سوزلردی ،
*
ایندی جاماعات هامیسی دوز دیگدن او قدر پیس لیگ گوروب ، او قدر جامیعه ده ایری سوزلر دوز سوزلرین یئرینه ده ییلیب ، دوز دانیشانلار او قدر پیس له نیب لر کی ، هیچ کیم دوز سوزه اینانمیر.
**
دونیانی قارا توستولر توتاندا ،
جهالت قارانلیغیندا ، حاق یوللاری ایتنده ،
حقیقی یول آختارارانلارین باشماقلارینین بیر تایی یول کاناریندا قالاندا.
کفن پولونا گورا ، خیر دا پول لار اوستونه آتیلاندا
او ندا دا داهامازسان !
داهامازسان یولون دوز اولدوغونی!


text:
هرمز بوغازیندا آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری حربی دنیز قوهلرینه مخصوص «ماهان» گمیسینه سرعتله یاخینلاشان ۴ ایران کاترینه خبردارلیق آتشی آچمیشیق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو پنتاگون سؤزچوسو جئفف دئویز آچیقلاییب.
«ایران ایسلام اینقیلابی کئشیکچیلری کورپوسونا عایید ۴ عدد ساحل تهلوکهسیزلیک کاتری یوکسک سرعتله آمئریکا بیرلشمیش شتاتلارینین «ماهان» گمیسینه یاخینلاشیب. ائدیلهن خبردارلیغا باخمایاراق، ۸۰ متره قدر یاخینلاشان کاترلره خبردارلیق آتشی آچیلدی. بوندان سونرا کاترلر اوزاقلاشماغا باشلادی»، - سؤزچو وورغولاییب.
قید ائدک کی، ۲۰۱۶-جی ایل عرضینده طرفلر آراسیندا ۳۵ بنزر حادثه یاشانیب.


text:
ایسرایل سفیری قاری کورئن روسییا خاریجی ایشلر نازیرلیینه چاغیریلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو روسییا خین رهبرینین موعاوینی میخایل بوقدانوو ژورنالیستلره آچیقلاماسینا دئییب.
«پالمیرا شهرینده ایسرایل قیریجیلارینین حیاتا کئچیردیی آویازربهلرله باغلی سفیردن معلومات آلدیق»، - دئیه بوقدانوو بیلدیریب.
خاتیرلاداق کی، ایسرایل قیریجیلاری پالمیرا شهرینده روسییا حربی قوهلرینین یئرلشدیی اراضییه یاخین یئرلره آویازربهلر ائندیرمیشدی.
سورییا اوردوسو بو عملیاتلاردا بیر ایسرایل قیریجیسینین وورولدوغون ادعا ائتسه ده، قارشی طرف بو معلوماتلاری تکزیب ائتمیشدی.


text:
بالاخره پوتین اعتراف قیلدی
روسیه دولت رهبری ولادیمیر پوتین سوریه بیلن علاقه لی مهم بیر موضوع نی اعتراف قیلدی
روسیه دولت رهبری ولادیمیر پوتین اولکه سی نینگ ینگی سلاح لری نی سوریه ده امتحان قیلگن لیگی نی اعتراف قیلدی.
پوتین, "او ییر گه اینگ مُدرن سلاح لری میز نی جایلشتیریب امتحان قیلدیک. اردو میز اوچون یخشی بیر امکانیت دن عبارت بولدی" دییه قید ایتدی.
روسیه دولت رهبری تلویزیون آرقه لی قیلگن مصاحبه سیده,سوریه ده گی حربی عملیات لرنینگ روسیه نینگ ینگی سلاح لری نینگ امتحان قیلینیشی اوچون جوده هم یخشی بیر امکانیت دن عبارت بولگن لیگی نی بیلدیردی.
حاضرگی کونده روسیه, سوریه ده بشار الاسد رژیمی بیلن همکارلیک ایتماقده.


text:
سَکسناۆچونجو درس
فعل (12)
ایجبار نوعو:
دیلیمیزده ائله فعل نوعو واردیر کى، اوندا ایش بیر نفرین امرى، خواهیشى، مصلحتى و یا تدبیرى ایله ایکینجى و یا ایکینجى شخصین یولو ایله اۆچۆنجۆ شخص طرفیندن ایجرا اولور.
بئله فعللره ایجبار نوعو دئییلیر. بو فعللر یالنیز تأثیرلى فعللردن دۆزهلر و تأثیرلى ده قالار. ایجبار نوع فعللرینى دۆزهلتمک اۆچۆن ، تأثیرسیز فعللردن تأثیرلى فعللر دۆزهلدن شکیلچیلردن یارارلانیریق:
اوخشا > اوخشات > اوخشاتدیر، اوخو > اوخوت > اوخوتدور، ...
دئییلمهلیدیر کى، "بیلدیرمک" فعلینین ایجبار نوعو اولماسا، ها بئله، ایشین ایکینجى و اۆچۆنجۆ ایجراچیسى اولماسا دا، اونون "بیلمک" فعلیندن فرقى واردیر. بو فرق اوندان عیبارتدیر کى، "بیلمک" فعلى یالنیز "نهیى؟" سوالینا، "بیلدیرمک" فعلى هم "نهیى؟" هم ده "کیمه" سواللارینا جاواب وئریر.
بیلدیردیم. نه یی؟ - سیرری. کیمه؟ - دوستوما.
دئمک، ایجبار نوعو شکیلچیسی قبول ائتمیش "بیلدیرمک" فعلی فاعیل، مۆستقیم تاماملیق و غیر مۆستقیم تاماملیق ایستهییر، آنجاق او فعل ایکینجى ایش گؤرن ایستهمیر و اوندا ایجبار نوعو آنلاییشى یوخدور.
آمما میثال اۆچۆن "یازدیرماق" فعلینده یوخاریداکى آنلاییشدان علاوه ایکینجى ایش گؤرن ده واردیر، یعنی فعل ایجبار نوعونداندیر. "یازدیردیم" فعلى، نهلر بیلدیریر؟ بو فعلده بو آنلاییشلار واردیر:
1. ایشى گؤرن (فاعیل). کیم یازدیردى؟ من یازدیردیم.
2. مۆستقیم تاماملیق. نهیى؟ نهیى یازدیردیم؟ مکتوبو یازدیردیم.
3. غیر مۆستقیم تاماملیق. کیمه؟ کیمه یازدیردیم؟ آتاما یازدیردیم.
4. ایکینجى غیر مۆستقیم تاماملیق و یا اصیل ایش گؤرن، اصیل فاعیل کى، "کیمه" سوالینا جاواب وئریر. مکتوبو دوستوما یازدیردیم، یعنى دوستومو مجبور ائتدیم کى، مکتوبومو یازسین.


text:
روسییا حربی کوسمیک قوهلرینین هجومو نتیجهسینده مایین ۲۹-دان ۳۰-نا کئچهن گئجه راکانی ترک ائتمهیه چالیشان ایشید-چیلر محو ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده روسییا مدافعه ناظرلیگی آچیقلاما یاییب.
«روسییا آویاسییاسی تعیین اولونموش هدفلره ضربهلر ائندیریب. ضربه نتیجهسینده ۸۰-دن چوخ ترورچو، ۳۶ آوتوموبیل، ۸ یاناجاقداشییان ماشین، میناآتان و ایری چاپلی آتیجی سلاحلار قوراشدیریلمیش ۱۷ پیکاپ محو ائدیلیب»، - ناظیرلیین آچیقلاماسیندا قید اولونوب.
قید ائدک کی، بو، ترورچولارین راکادان پالمیرایا ایلک قاچیش جهدلری دئییل. ترورچولارین ایلک کاروانی مایین ۲۵-ده روسییا آویاسییاسی طرفیندن محو ائدیلمیشدی.


text:
چک جومهوریتی
چک جۆمهۇریتی — اوروپانین مرکزینده یئرلَشن بیر اؤلکهدیر.پراقا چک جومهوریتینین باشکندی و اؤلکله ده ان بؤیۆک شهر[۱۱]
اؤلکه تاریخاً ۲ ویلایتدن - بوهمیا و موراویدان عبارتدیر. سیلزی توْرپاقلارینین دا بیر حیصّه سی چکلرین اراضیسینه دۆشور. چک جومهوریتی اهالیسینین سایی ۲۰۱۰-جو ایلین مارسین ۳۱-نه اوْلان معلوماتا اساساً ۱۰ ۵۰۹ ۳۷۷ نفردیر[۱۲]. اؤلکهنین باشکندی پراقا شهریدیر. پراقا - ۱ ۲۱۲ ۰۹۷ نفر[۱۳] و برنو - ۷۱۹ ۵۵۵ نفر[۱۴] اهالی ایله چک جومهوریتی ان بؤیوک شهرلریدیر.
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
بوهمیا بؤلگهسینده یاشایان سلتلر اؤلکهنین تاریخده معلوم اوْلان ایلک یئرلی اهالیسیدیر. V عصرده شرقدن ایسلاو قبیلهلری گلهرک البا چایینین وادیسینده یئرلهشمیشلر. آلتی عصر عرضینده مۆنتظم اوْلاراق ایسلاو، آلمان و ماجارلارین ایشغاللارینا معروض قالمیشدیر. XIV عصرده قۇرولان آلمان ایمپیراتورلوغو اۇزون ایللر اؤلکهیه حاکم اوْلموش، ۱۷-جی عصرین اوّللرینده اوتریش-ماجاریستان ایمپیراتورلوغونا مغلوب اوْلاراق بۇ توْرپاقلاری ایتیرمیشدیر. اوتریش، بوهمیا و موراوییایا، ماجاریستان ایسه ایسلوواکییا حؤکم ائتمکده ایدی. بیرینجی دونیا ساواشی نتیجهسینده اوتریش-ماجاریستان ایمپراتورلوغونون ییخیلماسی ایله ۱۹۱۸-جی ایلین اۇکتوبر یندا چک ایسلواکی جومهوریتی آدییلا موستقیللیکلرینی اعلان ائتدیلر. اؤلکهدهکی اتنیک قروپلاردان آلمانلارین قیاملاری و آلمانین تضییقی ایله بوهمیا بؤلگهسی آلمانلارا وئریلدی (۱۹۳۸). بیر ایل سوْنرا هیتلرین امری ایله آلمان اوْردوسو چخوسلوواکیانی ایشغال ائتدی.
ایکینجی دۆنیا ساواشی نتیجهسینده ۱۹۴۵-جی ایلده اؤلکه بۇ سفر ده روسیه طرفیندن ایشغال ائدیلدی. چخوسلوواکیانین شرقدهکی روتنیا ایالتینی اؤز توْرپاقلارینا قاتان روسیه، تضییق نتیجهسینده چک کومونیست پارتییاسینی اقتدارا کئچیرهرک سوسیالیست بیر رژیم قوردوردو. یئنی اداره اؤز آنلاییشی گریی آزادلیقلاری محدودلاشدیردی. آزادلیق طرفداری اوْلان کسلری حبسخانا و عقل خسته خانالارینا دولدوراراق اؤلکهنی روسیه نین پیکی دۇرومینه گتیردی. ۱۹۵۵-جی ایلده ورشو مۆقاویلهسی تشکیلاتی نا داخیل اوْلدو. ۱۹۶۰ دان سوْنرا اکینچیلیک کولکتیفلشتیریلدی. نقلیات تیجارت و آغیر صنایع دؤولتلشدیریلدی. مدنیت و دینی اینانجلارا تضییق آلتینا آلیندی. ۱۹۶۸-جی ایلده ایستالین طرفدارلارینین یئرینه کئچن آلکساندر دوبجک و لودویک سووبودا اؤلکهده لیبرال بیر سیاست ایزلهیهرک ایقتصادیاتدا خاریجه آچیلما ایستیقامتینده مۆختلیف اصلاحاتلار ائتدیلر. مطبوعات و نشر قورولوشلارینا آزادلیق وئریلدی. کوممونیزمین دیکتاتورلوق رژیمیندن خلاص اوْلوب اینسانجا یاشاماق اۆچون سی صرف ائدن رهبرلر روسیه ایدارهچیلری طرفیندن شدتله تنقید ائدیلدی. چک ایسلواکیداکی بۇ لیبرال اصلاحاتلار نتیجهسینده بیر پیکینی ایتیرمه قوْرخوسو اشیدن روسیه اؤلکهنی ایشغال ائتدی. اؤلکهلره موستقیللیک شوعارلاری اؤیرهدن روسیه اؤزونون ائتدیی ایشغالا قارشی گلن خالقی اینسافسیزجا تانکلارین پالیترالاری آلتیندا ازدی و اؤلکه ایدارهچیلرینی شدتله جزالاندیردی. یوز مینلرله چک ایسلواکیلی، روس ظلمونه دؤزه بیلمهیهرک اوتریش و آلمان قاچدی.۱۹۸۹ دا بۆتون شرق بلوکو اؤلکهلرینده اوْلدوغو کیمی، چک ایسلواکیدا دا یومشالما سیاستی باشلادی. چوْخ پارتییالی سیستمه کئچیلدی و ۱۹۹۰ دا ایلک سربست سئچکی کجیریلدی. کومونیستلر قازانا بیلمهدیلر. میللیتچی پارتییالار اقتدار اوْلدولار. ۱۹۹۲ ژۇئنوندا چک وسلوواکی میدانا گتیرن چک و ایسلوواکی جومهوریتیلاریندا آیری-آیری ائدیلن سئچکیلردن سوْنرا ایکی جومهوریتین بیر-بیریندن آیریلماسی گوندمه گلدی. ائدیلن گؤروشمهلر نتیجهسینده ۲۵ نوْامبر ۱۹۹۲ گۆنو ائدیلن آندلاشما ایله ۳۱ دسامبر ۱۹۹۲ تاریخینده ایکی جومهوریتی بیر-بیریندن آیریلدی.
رنسانس دؤورو[دَییشدیر]
چکیانین اساسینی قوْیان چک و اوْنون قیزی لیبوشنین نسلینین بیرباشا داوامچیسی — چک حؤکمدارلاریندان بیری، XIII عصرین سوْنلاریندا حؤکمدارلیق ائدن IV کارلدیر. اوْنون دؤورونو چکیانین رنسانس دؤورو حساب ائتمک اوْلار. کارلین حؤکمدارلیغی ارفهسینده مقدس ویتا معبدی، کارلاوف کؤرپوسو، سایسیز-حسابسیز سارایلار، قصرلر تیکیلیب. محض بۇ ارفهده چکدا آوروپانین ان یاشلی بیلیم یوردولریندن بیری آچیلیر. چک تاریخینده تبلیغاتچی و اصلاحاتچی یان قوسون امه یی دانیلمازدیر. اوْ، کاتولیک کلیساسینین عدالتسیز مؤوقیینی، کاسیبلارا قارشی موناسیبتینی آچیق-آشکار گؤسترمیشدیر. بۇ موقعیت گؤره، اوْنو تونقالدا یاندیرمیشدیلار.
چک ایسلواکی[دَییشدیر]
ایکینجی دۆنیا ساواشینین باشا چاتماسیندان سوْنرا سوسیالیست بلوکونا قاتیلان چک ایسلواکی ۱۹۶۸-جی ایلده سووت قوْشونلارینین پراقا باهاری آدی ایله تاریخه دوشن، سوسیالیزمدن اۇزاقلاشما مئیللرینین قارشیسینی ساواش موداخیله یوْلو ایله آلماسیندان سوْنرا ۱۹۹۰-جی ایله قدر کومونیست رژیمی ایله ایداره اوْلونموشدور. چک و ایسلوواکی جومهوریتی اوْلماقلا ایکی فدراسییا سوبیکتینین بیرلشمهسیندن یارانان چک ایسلواکی ۳۵۰ عضولو فدرال مجلیس طرفیندن ایداره اوْلونوردو. فدرال مجلیس بۆتون اؤلکهدن سئچیلن ۲۰۰ دپوتاتلی خالق مجلیسیندن و هر فدراسییا سوبیکتیندن ۷۵ عضو اوْلماقلا ۱۵۰ دپوتاتلی میلّت مجلیسیندن عبارت ایدی. دؤولت باشچیسی، باش ناظیر و نازیرلر فدرال مجلیس طرفیندن اؤز عضولری آراسیندان سئچیلیردی. ۱۹۸۹-جو ایلده شرقی آوروپانین سوسیالیست بلوکو اؤلکهلرینده باش قالدیران دموکراتیکلشمه و چوخپارتییالی سیستمه کئچید، چکدا دا مۆشاهیده اوْلوندو. ۱۹۹۰-جی ایلده ایلک چوخپارتییالی سئچکیلر کچیریلدی. ۱۹۹۲-جی ایلین ژۇئنوندا چک ایسلواکی تشکیل ائدن چک و ایسلوواکی جومهوریتیلاریندا آیری-آیری سئچکی کچیریلدی. چکداکی سئچکیلرده غالیب گلن واتسلاو کلاوس باش ناظیر اوْلدو. بۇ سئچکیلردن سوْنرا آپاریلان دانیشیقلاردان سوْنرا [[۳۱ دسامبر ]] ۱۹۹۲-جی ایلده ایکی جومهوریتی بیر-بیریندن آیریلدی.
ایقلیم و طبیعی احتیاطلار[دَییشدیر]
دنیزدن اۇزاق مرکزی آوروپا اؤلکهسی اوْلان چک، دیگر مرکزی آوروپا اؤلکهلرینده اوْلدوغو کیمی قیشی چَتین کئچن قۇرو ایقلیمه مالیکدیر. یایی سرین کئچن اؤلکهده، ایللیک اوْرتا تِمپراتور ایلدن ایله فرقلنیر. قیشدا اؤلکهده هاوا هر زامان صیفیر درجهدن آشاغی اوْلور. ایللیک اوْرتا یاغینتی بؤلگهلره گؤره ۱۰۰۰-۱۵۰۰ مم آراسیندا دییشیر. یۆکسکلییی چوْخ اوْلمایان دوزنلیک بؤلگهلرده یاغینتی میقداری ۱۰۰۰ مم اطرافیندا اوْلور، یۆکسک داغلیق اراضیلرده داغلارین یاغیش بۇلودلارینی توتماسی و سیخلاشدیریجیلیق وظیفهسی گؤرمهسی، ایللیک یاغینتی میقدارینین اوْرتا حسابلا ۱۵۰۰ مم اطرافیندا اوْلماسینی تامین ائدیر. یاغینتیلار قیشدا عمومیتله قار شکلینده اوْلور.
چکیانین ۳۰%-i مشهلرله اهاتلنمیشدیر. اؤزلله بوهمیا داغلاری و کارپاتلارین یۆکسک بؤلگهلرینده اینیارپاقلی مشه بؤلگهلری، یۆکسکلییی چوْخ اوْلمایان یئرلرده قایین، پالید و گورژن مشهلری اۆستونلوک تشکیل ائدیر. مشهلیک بؤلگهلرده یاشایان وحشی حئیوانلار - چؤل دونوزو، چؤل پیشیی و داغ کچیسیدیر. یئرآلتی احتیاطلاری محدوددور. آوروپانین ان چوْخ اورانوس چیخاران اؤلکهسی اوْلان چکدا کؤمور، ایستیبیوم، ماقنزیت، جیوه، قرافیت، کاولین و آز میقداردا نفت ده چیخاریلیر. چیخاریلان اورانوسین میقداری، بۇ ماده نین ایستراتژی اهمیتی باخیمیندان آچیقلانمیر.
ایقتصادیات[دَییشدیر]
چک صنایعیه آرخالانان ایقتصادیاتا مالیکدیر. سوسیالیزم ایدارتمه اۆصولو زامانی توْرپاقلار دؤولتینکیلشدیریلهرک کوللکتیو اکینچیلییه کچیلدی. بۇ سمرهلیلییی آشاغی سالدی و اؤلکه اوولکیندن داها چوْخ ارزاق محصولو ایدخال ائتمک مجبوریتینده قالدی. ان اهمیتلی اکینچیلیک محصوللاری بۇغدا، آرپا، یولاف، چوودار، قارغیدالی، چوغوندور، کارتوف و بالقاباقدیر. حئیواندارلیق گئنیش تشککول تاپمیشدیر. ان چوْخ ائو حئیوانلارینین یتیشدیریلدیی اؤلکهده بؤیوک باش حئیوانلارین سایی کیچیک باش حئیوانلارین ساییندان چوْخدور. مشهلردن الده ائدیلن محصوللار احتیاجی اؤدمکله یاناشی، ایخراج دا ائدیلیر. یئرآلتی احتیاطلاری اؤلکهنین احتیاجینی اؤدمدیی اۆچون بۇ ماللاری ایدخال ائتمک مجبوریتیندهدیر. دمیر کوندنساتینین اهمیتلی قیسیمینی ایدخال ائتمهسینه باخمایاراق دۆنیادا پولاد ایستهصالیندا ایلک اوْن اؤلکه ایچینه گیره بیلمکدهدیر. شرق بلوکو اؤلکهلرین ماشین، کیمیوی ماده، سیلاح، تکستیل محصولو احتیاجلارینین بؤیوک بیر کیمینی چک جومهوریتی قارشیلاماقدادیر.
اهالی[دَییشدیر]
چک جومهوریتی اهالیسینین %۹۴.۲ سی چکلردن عبارتدیر. کیچیک آزلیقلار اوْلاراق ایسلوواک (%۱.۹) و آلمانلار(%۰.۴) واردیر. آیریجا اؤلکهده لهیستانلیلاردا یاشاییر. اهالیسینین بؤیوک اکثریتی شهرلرده یاشاییر. اهالینین ان سیخ اوْلدوغو یئرلر باشکند پراقا ایله پیلسن، برنو و اوْستراوادیر.
نقلیات[دَییشدیر]
چک اینکیشاف ائتمیش آوتوموبیل و دمیر یوْلو شبکهسینه مالیکدیر. دمیریوللارینین دؤردده بیرینده الکتریکلی قاتارلار چالیشماقدادیر. پراقا و اؤلکهنین دیگر بؤیوک شهرلری هاوا نقلیاتی ایله بیر-بیرینه باغلیدیر.
کؤپوکلو ایچکیلر دیاری[دَییشدیر]
چکدا پیوه چکمه صنعتی گئنیش یاییلیب. چکلرده پیوه نسیللری بیرلشدیرن دَیَر کیمی قیمتلندیریلیر. پیوهنین مشهور بودوار نؤعو بیر چوْخ ویتامینلرله زنگیندیر. بۇ پیوهنین سویو ۳۰۰ متر درینلییی اوْلان آرتزیان قویوسوندان چیخاردیلیر.
چک سوونیرلری(سوغات)[دَییشدیر]
خانیملار اۆچون ان سئویملی و دَیَرلی هدیّه کیمی تانینان چک سوونیرلری دۆنیادا مشهوردور. "موزِر" فیرماسینین سوونیر - بولور قابلاری آدیندان سؤز ائتدیرمیی باجاریر. چکدا مشهور اوْلان داها بیر آکسِسوار - دۇزلارا هوپدورولان گۆلدور. بئله گۆل اۇزون مودّتلی قالیر.
یئمک[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ Czech language. Czech Republic – Official website. Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic. یوْخلانیلیب14 November 2011.
- ↑ Citizens belonging to minorities, which traditionally and on a long-term basis live within the territory of the Czech Republic, enjoy the right to use their language in communication with authorities and in courts of law (for the list of recognized minorities see National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic, Belorussian and Vietnamese since 4 July 2013, see Česko má nové oficiální národnostní menšiny. Vietnamce a Bělorusy). Article 25 of the Czech Charter of Fundamental Rights and Basic Freedoms ensures the right of the national and ethnic minorities to education and communication with the authorities in their own language. Act No. 500/2004 Coll. (The Administrative Rule) in its paragraph 16 (4) (Procedural Language) ensures that a citizen of the Czech Republic who belongs to a national or an ethnic minority, which traditionally and on a long-term basis lives within the territory of the Czech Republic, has the right to address an administrative agency and proceed before it in the language of the minority. If the administrative agency has no employee with knowledge of the language, the agency is bound to obtain a translator at the agency's own expense. According to Act No. 273/2001 (Concerning the Rights of Members of Minorities) paragraph 9 (The right to use language of a national minority in dealing with authorities and in front of the courts of law) the same also applies to members of national minorities in the courts of law.
- ↑ The Slovak language may be considered an official language in the Czech Republic under certain circumstances, as defined by several laws – e.g. law 500/2004, 337/1992. Source: http://portal.gov.cz. Cited: "Například Správní řád (zákon č. 500/2004 Sb.) stanovuje: "V řízení se jedná a písemnosti se vyhotovují v českém jazyce. Účastníci řízení mohou jednat a písemnosti mohou být předkládány i v jazyce slovenském ..." (§16, odstavec 1). Zákon o správě daní a poplatků (337/1992 Sb.) "Úřední jazyk: Před správcem daně se jedná v jazyce českém nebo slovenském. Veškerá písemná podání se předkládají v češtině nebo slovenštině ..." (§ 3, odstavec 1). http://portal.gov.cz
- ↑ Czech Republic Population 2014. World Population Review. یوْخلانیلیب14 April 2014.
- ↑ Czech Republic Demographics Profile 2014. Index Mundi. یوْخلانیلیب14 December 2014.
- ↑ Population change – 1st – 2nd quarter of 2015. Czech Statistical Office (21 March 2016). یوْخلانیلیب21 March 2016.
- ↑ Census of Population and Housing 2011: Basic final results. Czech Statistical Office. Retrieved on 19 December 2012.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ Czech Republic. International Monetary Fund. یوْخلانیلیب31 December 2015.
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer. یوْخلانیلیب4 December 2015.
- ↑ Human Development Report 2015. United Nations (2015). یوْخلانیلیب14 December 2015.
- ↑ Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa
- ↑ [۱]
- ↑ http://www.czso.cz/eng/redakce.nsf/i/characteristics_of_the_capital_city_of_prague
- ↑ http://www.czso.cz/eng/redakce.nsf/i/characteristics_of_the_jihomoravsky_region
بیرده باخ[دَییشدیر]
شابلون:چک کۇنولاردا شابلون:آوروپا اؤلکهلری شابلون:آوروپا بیرلیگی شابلون:ناتو


text:
مکانیک
مکانیک — فیزیکنین جیسملرین حرکتی و اونلارا تأثیر ائدن قوهلری اؤیرهنهن بؤلمهسی.
ایچیندهکیلر
کلاسیک و کوانت مکانیکلارینین فرقلری[دَییشدیر]
مکانیک اساس اولاراق کلاسیک و کوانت مکانیکسی اولاراق ۲ بؤلمهیه آیریلیر. تاریخی اولاراق باخیلدیغی زامان، کلاسیک مکانیک ایلک ایجاد ائدیلیب (۱۶۸۷)، کوانت مکانیکسی ایسه یئنی ایجادلار آراسیندادیر (ییرمینجی عصر).
کلاسیک مکانیکنین اساسینین ایساک نیوتونون ۵ ایول ۱۶۸۷-جی ایلده نشر ائدیلمیش "طبیعت فلسفهسینین ریاضی اساسلاری" اثری ایله قویولدوغو قبول ائدیلیر. اساساً، دیگر دقیق علملرین مودئللرینی قورارکهن ایستیفاده ائدیلیر. ماکروسکوپیک پروسئسلره باخیلدیغی زامان، "کوانت مکانیکسی" ایله آپاریلاجاق حسابلامالار حدسیز درجهده قلیزدیر و "کلاسیک مکانیک"نین تطبیقی داها منتیقلیدیر.
کوانت مکانیکسی، داها گئنیش ایستیفادهیه صاحبدیر، چونکی کلاسیک مکانیک سادهجه "کوانت مکانیکسی"نین معین خصوصی شرطلر آلتینداکی وضعیتیدیر. "کوانت مکانیکسی" آتومیک و سوب-آتومیک سوییهدهکی حادثهلرین آنلاشیلماسی و تخمینی مؤوضوسوندا "کلاسیک مکانیک"دان اوستوندور.
اینشتین و نیوتون مکانیکلارینین فرقلری[دَییشدیر]
مکانیک کلاسیک و کوانت مکانیکسی اولاراق بؤلونبیلجیی کیمی، اینشتین و نیوتون مکانیکسی اولاراق دا ۲ بؤلمهیه آیریلا بیلر.
اینشتینین "عمومی و خصوصی نیسبیلیک نظریهلری" نیوتون و قالیلئونون اورتایا چیخاردیقلاری "کلاسیک مکانیک"نی اساسلی درجهده گئنیشلتمیش و "کلاسیک مکانیک"یا دوزلتمه گتیرمیشدیر، هانسی کی، اساساً جیسمین سرعتینین ایشیق سرعتینه (هانسینی کی، آشماق مۆمکون دئییل) یاخینلاشدیغی حاللار اوچون بؤیوک اهمیت کسب ائدیر (الکترونلارین ایشیق سرعتی ایله حرکت ائتتیکلری قبول ائدیلدیی اوچون، الکترونیکادا اساساً "اینشتین مکانیکسی" ایستیفاده ائدیلیر).
کلاسیک مکانیکنین بؤلمهلری[دَییشدیر]
- کینماتیک (حرکتین نؤولرینی اؤیرنیر)
- دینامیک (حرکتی یارادان سببلری اؤیرنیر)
- ایستاتیک (جیسملرین تارازلیق حاللارینی اؤیرنیر)
- دۆزخطلی برابرسورتلی حرکت. .
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت..
- اَیری خطی برابر سۆرتلی حرکت.
- اَیری خطی برابر سۆرتلی اولمایان حرکت..
- دۆزخطلی برابرسورتلی حرکت
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت
- سرعتلرین توپلانماسی قانونو
- دۆزخطلی برابرسورتلی اولمایان حرکت
- دۆزخطلی برابرتجیللی حرکت
- سون سرعت دوستورو
- یول دوستورو )
- سون سرعت دوستورو
قایناقلار[دَییشدیر]
لاتین آذربایجان ویکی پدیاسی


text:
گزهگن
گزهگن یا دا سیاره (اینگیلیسجه:Planet) بیر گؤی جیسمیدیر کی اؤز گونشینین و یا گۆنش قالیغینین اطرافینا دؤنور.
بیر گزگین اولماقی اوچ شئیه باغلیدیر:
- ۱-آغیرلیقی یا سیخلیقی اوقدر چوْخ اولا کی اؤز چکیمی نتیجهسینده گیرده اولا
- ۲-آغیرلیقی یا سیخلیقی اوقدر چوْخ اولماسین کی اوندا چکیردک فیوژنی باش وئرسین.
- ۳-اؤز دؤورهسین اوزایین کیچیک گزگنلریندن بوْشالدا.
اسکیده
بطلمیوس بئله حساب ائدیردی کی گزگنلر اؤز فلکلری دؤوره سینده یئرین باشینا دوْلانیرلار. بۇ نظرده یئر دونیا اوچون مرکز حساب ائدیلیر و اونا گؤره گزگنلرین مداری قاریشیق اولوردی. ۱۷-نجی عصرده قالیلئو قالیله گونشی گزگنلر مرکزی حساب ائتدی. یوهانس کپلر آشکار ائتدی کی گزگنلرین مداری دایره دئییل بیضی شکیلده اولور.
قایناقلار
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«planet»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
گورجیستان
۴۲°۰۱′۰۱″شمالی ۴۳°۴۳′۵۹″شرقی / ۴۲.۰۱۷°شمالی ۴۳.۷۳۳°شرقی
گورجیستان (گورجوجه: საქართველო - ساکارتوئلو) - جنوبی قافقازدا دؤلت. روسیه, آذربایجان جومهوریتی, ارمنیستان و تورکیه ایله همسرحددیر. پایتختی تیفلیس شهریدیر.[۸]
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
اوزاق کئچمیشده بۇ اراضیلرده یونانلارا و رومالیلارا معلوم اوْلان ایکی دولت مؤوجود ایدی: عبریا و کولخیدا. بۇ دولتلر 337-جی ایلده مسیحیلیک قبول ائتدیلر. بیزانس ایمپیراتورلوغو و عربلر ایدارهسیندن قورتاریب گورکو ملیکلری XI عصرده توْرپاقلارینی بیرلشدیریب موستقیل گورجو شاهلیغینی یاراتدیلار. XII عصرده بۇ شاهلیق قونشو اراضیلری فتح ائدیب گوجلو بیر دولته دؤندور. XIV عصردن بری مونقوللار, ایرانلیلار و عثمانلیلار اؤلکهیه هجوم ائدیب موستقیللیگینده دفعهلرله سون قویوردولار. 1783-جو ایلده گورجو کارتلی-کاخئتی شاهی عیراقلی II روسیه ایله گئورگیوئسک موقاویلهسینی ایمضالادی. بۇ موقاویله اساساً روسیه گورجوستانا موحافیظه تعمین ائتسه ده, ایران هله ده اؤلکهیه قارشی هجوم ائتمهیه داوام ائدیردی. 1801-جی ایلده گورجوستان کؤنوللو اولاراق روسیهنین ترکیبینده گیردی. 1810 روسیه غربی گورجو ایمئرئتی شاهلیغینی دا اؤزونه تابع ائتدی. 1918-جی ایلده 1921-جی ایللر آراسیندا گورجوستان موستقیل جومهوریت ایدی. 1921-جی ایلده سووئت عسگرلری گورجوستانا داخیل اوْلوب, موستقیللیگی لغو ائدیب س.س.ر.ی.نین ترکیبینده گورجوستانا سووئت سوسیالیست جومهوریتینی یاراتدیلار. 1922-1936-جی ایللرده گورجوستان زاقافقازییا سووئت فدراتیو سوسیالیست رسپوبلیکاسینا داخیل ایدی. 1991-جی ایلدن بری گورجوستان جومهوریتی موستقیل اؤلکهدیر.
اهالی[دَییشدیر]
2006-جی ایلین یاناوارین 1-ه اوْلان معلوماتا گؤره گورجوستان اهالیسی 4401,3 مین نفر تشکیل ائتمیشدیر کی، اونون دا 52,5%-ای شهر و شهر تیپلی قصبهلرده, 47,5%-ای کندلرده یاشاییر. 2002-جی ایلده آپاریلمیش سوْنونجو سییاهییالامانین نتیجهلرینه اساساً اهالینین 83,8%-نی گورجولر, 6,5%-نی آذربایجانلیلر, 5,7%-نی ائرمنیلر, 1,5%-نی روسلار, 0,9%-نی اوسئتینلر, 0,5%-نی کوردلر, قالانلارینی ایسه اوکراینالیلار, یونانلار, چئچئنلر, آوارلار, یهودیلر, آبخازلار و دیگر ائتنوس تشکیل ائتمیشدیر.
اقتصادیات[دَییشدیر]
گورجوستان اکین(تاریم)-صنایع اؤلکهسیدیر. 2004-جو ایلدن اعتیباراً اقتصادیات ثابیت آرتیم تئمپی, کیچیک حجملی بودجه کسیری (2006-جی ایلده ÜDM-ین 0,3%-ای حجمینده), والیوتا احتیاطلارینین صورتله آرتماسی, خاریجی دولت بورجونون ایداره اوْلونان سوییهیه دوشمهسی و اینفلیاسییا پروسسلرینین صورتلنمهسی ایله کاراکتئریزه اوْلونور.
2006-جی ایلده بورادا ایقتیصادی آرتیم 9,6%, آدامباشینا دوشن ÜDM 3153 لاری (1771 آمریکا دولاری) تشکیل ائتمیشدیر. سون 3 ایلده (2004-2006) بودجه خرجلرینین اوْرتا ایللیک 47% آرتماسی قیمتلرین باهالاشماسینی ستیموللاشدیراجاق 2006-جی ایلده 8,8%-ه چاتماسینی شرطلندیرمیشدیلر. خاریجی تیجارت بالانسیندا ایری حجملی کسیره باخمایاراق, اؤلکهیه اینتئنسیو آخیب گلن خاریجی اینوئستیسییالار داخیلی والیوتا بازاریندا تضییق یاراداراق آمریکا دولارینا نظراً لارینین مزننهسینی 2002-جی ایلین آپرئلیندن اعتیباراً داواملی اولاراق باهالاشدیرماقدادیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ . In آبخازیا, also Abkhazian.
- ↑ Population. یوْخلانیلیب2 May 2016.
- ↑ 2014 General Population Census Main Results General Information — National Statistics Office of Georgia. یوْخلانیلیب2 May 2016.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ Georgia - Gross domestic product.
- ↑ Gini Index. World Bank. یوْخلانیلیب23 December 2016.
- ↑ 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیب24 March 2017.
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
geostat.geوارد نشدهاست
- ↑ Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa


text:
آوروپا بیرلیگی لیدئرلری روسییایا قارشی اقتصادی سانکسییالارین داها آلتی آی اوزادیلماسینا دایر راضیلیغا گلیبلر.
آپا-نین وئردیی خبره گؤره، مدافعه، ائنئرگئتیکا و مالییه سئکتورلارینی احاطه ائدن سانکسییالارین اوزادیلماسی پروسئسینه گلن هفتهنین اولیندن باشلانیلاجاق.
«بلومبئرگ» آوروپا بیرلیگی نمایندهسینه ایستینادن پروسئسین آرتیق دئکابرین ۱۶-دان باشلاناجاغینی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، بوندان اول فرانسا و آلمانییا لیدئرلری روسییایا قارشی سانکسییالارین اوزادیلاجاغینی بیلدیریبلر. اونلار قرارلارینی مینسک راضیلاشمالارینین ایجراسیندا ایرلیلییشین اولماماسی ایله علاقله ندیریبلر.


text:
ایستی هاوا جان آلدی
هفته سونو هاوا ایستیلیگی 40 درجهنی گئچدی
ایسپانیادا هفته سونو ایستی هاوا ایکی نفرین اؤلومونه سبب اولدو.
سون 2 گونده یالنیز کاتالونیادا 147 آشیری ایستی هاوادان ائتکیلنهرک اورژانسا مراجعت ائتدی.
وئریلن آچیقلامادا، هفته سونو مادریددکی هاوا ایستیلیگینین 40 درجهنی گئچدیگی ایفاده ائدیلهرک، باشکندده 1920، پونفرادادا 1951، کادیزده 1955 و تاریفادا 1945.جی ایلدن بو یانا هاوا ایستیلیگینین ژوئن آییندا بو قدر یوکسلمدیگی ایفاده ائدیلدی.
ایستی هاوانین گلهجک هفته سونونا دوغرو تأثیرینی آزالداجاغی اؤلکهده، قیسا سورهلی شدتلی یاغیش و فیرتینا گؤزلنیلیر.


text:
نريمان ناظیم خانيش خانیش اوراقجاسینی بورنو اوسته آرخین قیراغینا ماندیردی. بیچدیگی اوتلاری ییغیب جمعلدی. باردانا باسدی، باردانین آغزین کئچدی. اوتلار هله او قدهر اوجالمامیشدی کی، باغا گله بیلسین. آمما خانیش اوتون بویـوک کیچیکلیگینه باخمایاراق آرتیق ایکی هفته ایدی کی، هر گون ایکی باردان اوت آرخلاردان بیچیب دوشوروردو… هله قیشین سون آیی باشلانمامیش خانیشین اوت تایاسی توکنمیشدی. بیر هفتهدن سونرا سامان ...Read More »
قبریستان احوالاتی / نریمان ناظیم
قبریستان احوالاتی نریمان ناظیم نه گئجه کیمیگئجه، نه گوندوزه بنزهر گوندوزایدی. آی باتمیشدی. گونشایسه آغری چکیر، آمما هله دوغا بیلمهییردی. یاری قارانلیق، آلاتورانلیقایدی. قبریستانین آخار- باخارینا قالین- قاتی دومان چؤکموشدو. چن- چیسگین یئر- گؤیو بوروموشدو. هلهده اورادا- بورادا تکه- توک اولدوز سوزاریر، آمما گئت- گئده دومانلاشیردی؛ بوزاریردی. آداملار آداما بنزهمیر؛ وهمه بورونموش هئیکللر یان- یؤرهده دولاشیر؛ آنایین وارلیقلار قارجاشیردیلار. سؤز- ...Read More »


text:
اوشاقلارین دوستلوغو عائیله م له بیرلیکده کیسلووودسکایا)روسیه ده بیر شهردی) گئتمیشدیم.یئرلی آداملارین دئییلدیگی قایدادا ائو توتموشدوم. عایله) دیکاریوم)هامیلیقجا) عوضولری، نوه لریم له بیرلیکده ۷ نفر اولدوغونا گؤره ساناتورییادا و یا استراحت ائوینده ائو توتماق منیم اوچون چتینلیک تؤره دیردی. آخی من پروفسور ایدیم… بو ائوده قالدیغیمیزین بیرینجی گونو ایدی.بیزیم اوچون ایکی اوتاق آییلمیشدی. ییر- ییغیش ائتدیک، قایدایا دوشدوک. نوه م سامیرله یاخینلیغا گئدیب بیر آز کالباسا، بیر آز کسمیک)شور(و چؤرک آلدیق. قاییداندا گؤردوک کی، بیزیم…بیشتر بخوانید
آرشیو ها
کلبجرلی قاچقین اوشاغین گولومسه مه سی / توفیق قلی اوو
ایشغالدان ۲۵ ایل کئچیب، آما من ایندیینه کیمی نه دئمکدیر،آنلایا بیلمه میشم. آخی » قاچقین « ایشغال سببیندن ائو ائشیگینی ترک ائدنلر – “ قاچقین « . قاچمیرلار، اونلاری مجبوری قووورلار ائویندن کوسوب گئدن، وطنینی ترک ائدنلر، ندنسه، هانسی سبب دنسه قاچیب گیزلنن آداما دئیرلر. آدام دا، میلت ده،ؤز اؤلکه سینده، وطنینده قاچقین قاچقینلیق استاتوسو )مجوز « اولارمی؟ هله بیر سؤزو ده ایشله دیرلر.بو نه استاتوسدو، ») کوچ “ روتبه دی « قاراباغلیلارا کیم…بیشتر بخوانید
آتاسیز اوشاق / پروفسور توفیق قلی اف
غریبه ده اولسا بعضاً حیوانلاردا اولان اینستیکت (فطری) وردیشلر اینسانلاردا دا اولور. گؤرورسن کی، سورویه تزه گلن قویون، قوزو، دیگر حیوانلارتئزلیکله اولکیلره اویغونلاشا بیلمیر، بیر بیرینه اؤگئی کیمی – یاناشیرلار. داها دوغروسو، سونرا گلن لر اولکی لر آراسیندا اؤزلرینی تنها حیس ائدیرلر، حتّی اولکی لرین تضیقینه معروض قالیرلار، هله بیر بوینوزلاشیرلار دا. گؤرورسن بیر خوروز او بیریسینین باشینی دیدیکله ییر، پیپیگینی قانادیر. مراد ایکینجی صینیفده اوخویوردو. اونون آتاسی جاوان ایکن رحمته گئدندن سونرا اونوانلارینی دییشدی،…بیشتر بخوانید
خدیجه نین کاغیذ گمیسی / توفیق قلی اوو
خدیجه سورییالی اوشاقدیر . اونون بئش آلتی یاشی اولاردی. عایله سی ایله بیرلیکده آوروپایا قاچقین کیمی گئدیردی، میقراسیا)مهاجرت ائدیردی( اولونوردو. عرب اوشاغی اولسا دا قارایانیز دئییلدی، آغیمتیل ایدی. حرکتیندن، دوروشوندان زیرک قیزا اوخشاییردی. گمی فیرتینالی کولکدن آز قالا تیتره ییردی، گؤی اوزونو قاتی دومان آلمیشدی، اینسانلار واهیمه ایچینده ایدیلر. بلکه دوشاغ اولدوغوندان تهلوکهنین نه درجهده قورخولو اولدوغونو لازیمی قدر درک ائتمیردی. نئجه کی، اوشاق ایلانی تانیمایاندا اونو گؤرنده بوغماق ایستیر. بعضاً بونا دئییرلر »…بیشتر بخوانید


text:
ایشید موصولدا دهشتلی تئررور آکتی تؤره دیب.
اؤلکه .آذ خبر وئریر کی، موصولدا حضرت یونوس پیغمبرین قبری پارتلادیلیب.
عیراقین موصول شهرینه نظارت ائدن ایشید تئررورچولاری یونوس پیغمبرین توربهسینی و مسجیدی پارتلادیب. ۳ هفته اول ده تئررورچولار یونوس پیغمبرین قبرینی راکئتله پارتلاتمیشدیلار. عیراقدا بعضی شهرلری اله کئچیرهن تئررورچولار دینه اویغون اولمادیغی ادعاسی ایله بیر چوخ توربهلری پارتلادیرلار. موصولدا ایسه حضرت یونوس پیغمبرین توربهسی دینامیتله پارتلادیلیب.
پارتلاییشدان اول تئررورچولار توربهنین اطرافینداکی اراضیلری بوشالدیبلار. پارتلاییشدان توربهنین یانینداکی بعضی ائولر ده زیان چکیب. دونهن ایسه تئررورچولار موصولداکی ۱۴۰۰ ایللیک ایمام یحیا ابول قاسیم مسجیدینی داغیتمیشدیلار.
قئید ائدک کی، حضرت یونوس پیغمبرین توربهسی ائرامیزین ۷۰۰-جو ایللرینده اینشا ائدیلیب.


text:
فرکانس
فرکانس یا تیترشیم سایؽسی یا تئزلیک، ( اینگیلیسجه: frequency) بیر اوْلایین بلیرلی زاماندا تکرارلانما اؤلچومودور. فرکانسدا زامان بیریمی عمومیتله «بیر ثانیه»دیر کی اوْلایین نئچه کئز تکرارلانماسین بیر ثانیه سۆرهسینده ایفاده ائدیر.
SI سیستمینده فرکانسی هئرتز(Hz) ایله گؤستریلیر. هئرتز ساده تعریفده بیر ثانیهده نئچه کئز تکرارلانماق آنلامیندادیر. بیر هئرتز بیر اوْلایین ثانیهده بیر تکرارلاندیغی آنلامیندا گلیر و ایکی هئرتز بیر اوْلایین ثانیهده ایکی کئز تکرارلاندیغین ایفاده ائدیر. آیری سایی قورالاریندا فرکانس اۆچون باشقا تعریفلر وار :سیکل بیر ثانیه ده، دور بیر دقیقه ده (rpm).اۆرک چارپماسی فرکانسی نچه کئز بیر دقیقهدهدیر.
ایچیندهکیلر
اؤلچومو[دَییشدیر]
بیر اوْلایین فرکانسین اؤلچمک اۆچون اوْ اوْلایین بلیرلی بیر زامان آرالیغیندا نئچه کئز اؤزون تکرار ائتدیگی سایلیر، سونرا بو سایی زامان آرالیغینا بؤلونَرَک فرکانس الده ائدیلیر. فرکانس اؤلچمگین باشقا یوْلو ایکی تکرارلانما (یا یئنیلنمه) آراسیندا سۆرن زامانی تعیین ائتمکدیر، بو تعیین اوْلونان زامانین آدی پئریود دور پئریود، ایکی تکرارلانمانین آراسیندا سۆرن زاماندیر. پئریود ریاضیاتی تعریفده فرکانسین ترسهسیدیر.
دالغانین فرکانسی[دَییشدیر]
بیر دالغانین فرکانسی، دالغابویویلا ایلیشکیلیدیر. دالغانین، دالغابویویلا فرکانسینین چارپیمی، اوْ دالغانین سرعتین بلیرلیر(مشخص ائدیر). بونا گؤره دالغا بویو بیلینن بیر دالغانین فرکانسی بو ایلیشکینی قوللاناراق بلیرلنیر.
بو ایفادهده v سرعت و λ (لامبدا) دالغا بویون گؤستریر.


text:
ابراهیم اوغلو ذکریا ، آتا آناسی و بوتون فامئللری نصرانی اولاراق، و اؤزوده بئله بیر دین ده ایکن، بیر زامان اولاردی کی اوره کدن ایسلام دینینه گؤیول باغلامیشدیر. و ایچه ریسیندن قاینایان دویغو اونو ایسلام دینینه چاغیریردی . آنجاق آتا آناسی و فامئللری نین گؤیولو اولمایاراق ، ایسلام دینینه اوز گتیریب اونون قانونلارینا بویون اَیدی.
حجّ زامانی چاتدی، جاوان ذکریا حجّ سفری قصدیله کوفه دن چیخدی و مدینه ده امام صادق(ع) حضرتلری نین قوللوغونا چاتدی. ایسلاما اوز گتیرمه ک جریانین حضرته تعریف ائتدی و سونرا دئدی: آتام ، آنام و بوتون فامئللریم نصرانی ( مسیحی ) دیرلر . آنام کوردیر . من اونلاریله بیر یئرده یم و اونلاریله آجیقلی حالدا بیر سفره ده خوره ک یئییره م. بئله بیر حالدا منیم تکلیفیم نه دیر؟
– آیا اونلار دووز اتی یئییرلر؟
– یوخ یابن رسوال الله! اونلار هئچ اللرینده وورماییرلار.
– اونلاریله اوتوروب دورماغیوین مانعی یوخدور.
اوندان سونرا بویوردو: آنا وین حالین گؤزله! هر نه قده ر دیری دیر اونا یاخشیلیق ائتگیلن. اؤلندن سونرا دا اونون اؤلوسون آیری بیر کسه تاپیشیرما! جنازه سین تشییع ائتمه ک اوچون اؤزون ایشلرین یئر به یئر ائتگیلن!
حج گونلری باشا چاتدی و جاوان ، کوفه یه گئتدی. حضرتین تاپیشیردیقلاری یادیندایدی. آنایا خدمت ائتمه ک قئییشین باغلادی و بیر لحظه ده کور آناسی نین قوللوغوندان قیراغا چکیلمه دی. اؤزو اؤز الیله اونا خوره ک وئریردی و اوستونه باشینا یئتیشیردی.
اوغلانین مکه دن قاییداندان سونراکی رفتاری آناسینا تعجّب گتیریردی. بیر گون اوغلونا دئدی: « اوغلوم! سن کی قاباقجا اؤز دینیمیزده ئیدین، و من سنیله بیر مذهب ده یاشاییردیق، بیر بئله منه مهربانلیق ائتمه ییردین، ایندی نه اولوبدور کی قاباقجادان چوخ منه محبّت گؤرسه دیرسن؟!
– آناجان! پیغمبر(ص) اوغلانلاریندان بیری منه بئله امر ائدیبدیر
– او کیشی اؤزو ده پیغمبردیر؟
– یوخ، او پیغمبر ده ییل ، او پیغمبرین اوغلودور.
– اوغولجاغیم! گومان ائدیرم کی او اؤزو پیغمبردیر، چون بئله تاپیشیرمالاری پیغمبردن ساوای هئچ کیم دئمه ز.
– یوخ آناجان! آرخایین اوُل، او پیغمبر ده ییل، او پیغمبرین اوغلانلارینداندیر، ائله بیل بیزیم پیغمبریمیزدن ساوای داها باشقا پیغمبر گلمه یه جکدیر.
– اوغولجاغیم! سنین دینین چوخ یاخشی دیندیر. بوتون دین لردن یاخشیدیر. دینیوی منه عرضه قیل!
جوان، شهادتینی آنایا عرضه ائتدی . آنا موسلمان اولدو . سونرا جوان آناسینا ناماز اؤرگه تدی .
او گونو اوغلونون یاردیملیق ایله ناماز قیلیب گئجه ده ناماز اوسته جانین تانری یه تاپیشیردی.
سحر چاتدی، موسلمانلار اونون غسل و تشیعینده حاضیر اولدولار .
او کس کی جنازه یه ناماز قیلدی و اؤز الیله تورپاغا تاپیشیردی ، جاوان اوغلو « ذکریا » ایدیر.
قایناق: داستان راستان
چئویره ن: الف. عظیمی بیلوردی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
اؤلومویله دوغولان دلی! زینب فرجی اورهییمده ایلدیریم شاققیلدیر، شاخیر اورهییمه قوناق گلیر گئدیر آنجاق اورهییم ساتیلماز بیر قالادیر بیلیرسنمیدونیا پیس یئردی؟ نه آتماق اولور نه ده اوتماق دوققوز ایدی سنی سئومک اوچون توکاندا قونشولار تلویزیوندا آپاریجیلار بئله، پیچیلداشیردیلار! دوغروسو بو ایدی سنی سئومک اوچون آداملاری، بوتونلوکله یاندیریب، یاخاق! دوغروسو بو ایدی سنی سئومک اوچون بنؤوشهنی، نرگیزی، سوسنی، سسلهمَهیَک! آتدان ائنهنی ...Read More »
بئش بارماغین ایزی بیر اولماز / زینب فرجی
بئش بارماغین ایزی بیر اولماز زینب فرجی گئدیشینین آدینی نه قویوم ؟ قوش یوخوسوندا داری داری یوخوسوندان باشاق باشاق یوخوسوندا تورپاق و تورپاق یعنی اولوم. بئش بارماغین ایزی بیر اولماز تورپاق باشاق باشاق داری داری قوش قوش من من سن اولا بیلمهرم من سنسیز اولا بیلرم سادهجه آدینی قویماقدا زورلاندیم اوچدوم سن اولا بیلمهدیم شعیر اولدوم نغمه اولدوم آغی اولدوم ...Read More »
اؤلوم! / زینب فرجی
اؤلوم! زینب فرجی ساعات بئشده دونیایا گلنده منی، شیرین یوخویا قویما ایستیرم قوجاقلایام، اؤپم هردن یوللایام مدرسهیه گاهدان بؤیوک کیشی اولاندا آپارام یونیوئرسیتهیه اؤلوم ساعات بئشده… باغیشلایین آغا سیز گونشین چیخان چاغیسیز؟ یوخسا گونشین باتان چاغی؟! دئیه بیلرسیز دیازپام حبلرینی تؤکسک قارنیمیزا نه قدر آغلارسیز؟! نه قدر گولومسرسیز؟! باغیشلایین آغا! بیر مئتیر وئرسم الینیزه خیاوانلاری اؤلچمهیه قول – قانادسیزام بو آپارتمان ...Read More »


text:
اوغوزتیوی:گونئی آذربایجانین مرکزی تبریز شهرینین آدی نؤوبتی دفعه کوردلشدیریلیب.اکثر ایشچیلری کوردلردن عبارت اولان «ایران سازه» اینشاعات شیرکتی اینشا ائتدیی ۳۳ مرتبهلی یاشاییش کومپلکسینین قارشیسیندا «تاوریژ باغ قوللسی» لؤوحهسی قوراشدیریب.
یالنیز میللی فعاللارین اعتراضلاریندان سونرا «ایران سازه» شیرکت رهبرلیگی لؤوحهنین دییشدیریلجیینی آچیقلاییب. قید ائدک کی، تبریز و گونی آذربایجانین دیگر بؤلگهلرینده موختلیف اینشاعات لاییحهلری ایللرله یاریمچیق قالدیغی حالدا، «تاوریژ باغ قوللسی» لایحهسینده ۱ آی عرضینده چوخلو ایشلر گؤرولوب.
سون زامانلاردا آذربايجان ميللي آزادليق حرکاتينا مانع اولاراق فارس موللا رئژيمي کؤچوردوغو ۲ ميليون عراق کورد تروریستلرینی گونئي آذربايجان میلتینه قارشي سياسي کارت کيمي ايشلهدير.
موللا رئژيمي آذربايجان ميللي حرکاتينا قارشي اورميه, ماکي ،سويوق بولاغ ،خوي ،سولدوز و سون زامانلاردا تبريز ده کورد جبهه سي آچيب.رئژيم گئنيش شکيلده کوردلره مادي، سياسي ،تبليغاتي دستک وئرمکده و آذربايجانا قارشي تؤرهديکلري تخريبات ،آذربايجاناقارشي اراضي ايديعالاري و تئررور بير باشا فارس موللا رئژيمينين سيياستلري نتيجهسينده باش توتور.سون گونلرده دواملي تاوريژ آديني رئستورانلاردا،خيياوان تابئلا تبليغاتلاريندا گؤرمک مومکوندور .
اؤزهليکلهده روحاني گلديکدنسونرا فارس رئژيمي آذربايجانا قارشي کورد تئررور سيلاهينيداها چوخ و گئنيش ايشلهدير .


text:
قیرمیزی پاپیون مژگان صیامی آغ آپباق، گؤزهل، نازلی – دوزلو، سسسیز سایقیلی «سونا» خانیم! قوجاقلاردان دوشموردو. . . او قدهر تربیهلی- سئویملی و او عائلهده ده یئری وار ایدی کی سون بئشیک سایاغی اونو عزیزلهییردیلر. گؤزلری بال رنگینده، ساچلاری پامبیق کیمی، جانی هر زمان تر – تمیز. . . او ائوده دوغولموشدو. هر شئیی اؤزهل و آیریجا آلینمیشدی. بالاجا بیر ...Read More »
منه بیر «جمدک» اؤرتویو یئتر…/ مژگان صیامی
منه بیر «جمدک» اؤرتویو یئتر… مژگان صیامی اوولانمیش «اوو»لارین، «قان»لی قانادلاریندان دولان «یاسدیق»! «یاتاق»دا یئرلهشن قیرخیلمیش «یون»لار «جنایت» قوخوسوندا قوسولان «اینسان» آآآ……..ه تام بیر یییهسیز یالاندیر «ویجدان»! محکمهسیز ملهیین بیر «محبوس»… باخ! دینلهییرسینیز…؟! منیم یاسدیغیمدا «دورنا»لارین اورهیی دورمادان نئجه دؤیونور! یاتاغیمدا ایسه، دیلسیز دولانان دیدرگین «داوار»لار! سیزه شیرین یوخولار…! منه بیر «جمدک» اؤرتویو یئتر…Read More »
گور با گور / مژگان صیامی
گور با گور مژگان صیامی قبرستانین بوتون ایشلری «میری»نین الینده ایدی؛ اؤلو یوماقدان، باسدیرماقدان، یاسین اوخویوب، مردهشیرخانانین دام – دووارینی تمیزلهییب، سیل – سوپورمه… هله بسدیک دئییلدی، ائله اوردا بیر بوجاق دا، دار – دودوک بیر یووا قوروب، عائلهسینی ده ییغمیشدی قانادی آلتینا! قادین جنازهسی گلدییی زمان «زیور» قوللارین چیرمالاییب، اینانیلماز بیر هیجانلا اؤلونون جانینا دوشوب، ایشه باشلاییردی. تر – ...Read More »
قوشقو رنگینده چیلقینلیق / مژگان صیامی
قوشقو رنگینده چیلقینلیق مژگان صیامی قایقیلاری قورخو اوزوندن اولوب، سیماسین دا سئوینج ایتمیشدی. ساچلاری دنه بیر آغارمیشدی. ارینین قاش – قاباق ساللاییب، باغیریب چاغیرمالارینا آلیشمیشدی، آمما گئجه – گوندوز ایچی دوغرانیردی… اون دؤرد ایل سووشوردو، آللاهین هر گونو آینی سئویهده ایدی. هئچ بیر دئییشیکلیک اولمادان، جانی – روحو سیخیلمیشدی! اوشاق سسی، اونا درد و بیر بؤیوک نیسگیل اولاراق، یئرینده، ان ...Read More »
کیتاب: سون سکانس / مژگان صیامی
کیتاب: سون سکانس مژگان صیامی عنوان: سون سکانس (حئکایه توپلوسو) چاپ: ۱۳۹۵ ناشر: ماهواره دیل : آذربایجات تورکجهسی فرمت: PDF – ۸۶۵ کیلوبایت صحیفه: ۱۰۴ صحیفحه کیتابی آشاغیداکی آدرسدن ائندیره بیلرسینیز: son sekanshttp://ishiq.net/wp-content/uploads/2017/02/son-sekans.pdfRead More »
«ساوالانین گوز یاشی» رومانی ساتیشدادیر
«ساوالانین گوز یاشی» رومانی ساتیشدادیر استاد ابراهیم دارابینین «اشک سبلان» عنوانلی ایکی جیلدلیک تاریخی رومانینین آذربایجان تورکجهسینده ترجومهسی تانینمیش یازیچی و ژورنالیست مژگان خانیم صیامینین امهیی سایهسینده نشره بوراخیلدی. «ساوالانین گوز یاشی» آدی ایله ترجومه ائدیلن بو رومان ۱۰۲۴ صحیفهده و ۷۵ مین تومن قیمتینده اؤنجهدن ساتیشا قویولوبدور. بو بؤیوک و دهیرلی اثری آلماق ایستهینلر کیتابین مترجمیمژگان خانیم صیامینین تلفن ...Read More »
پهلوانین معرکهسی / مژگان صیامی – سس / کبری میرحسینی
پهلوانین معرکهسی مژگان صیامی سس کبری میرحسینیRead More »
دوستومون قاشقاسی / مژگان صیامی
دوستومون قاشقاسی مژگان صیامی شاماسبیدن اوزو یوخاری، نادری تپهسینه یاخین، گؤزهل و گؤروکوملو بیر یئرده، دوستومون قاشقاسی یاشاییردی. ایستی قانلی، ایستکلی و اصیل بیر کهر آت! شمشاد سایاغی ایری گؤزلری آینادان دوم – دورو، ایچین ده هر شئی گؤرونوردو؛ او یان – یوره ده بوتون مئشهلیکلر، داغ – داش، دره – تپه و گونشین ایشیقی دوز گیلهلرینه ساچمیشدی. ناللارینی ریتمیک ...Read More »
دونیا بویدا اورهییم / مژگان صیامی
دونیا بویدا اورهییم مژگان صیامی آآآ…..ی محتشم – محترم دوستلار! منی باسدیراندا نیسگیللریمین شکلینی چکه بیلدیزمی…؟ بو قارانلیق داریسغالا تاپشیراندا اللریمیگوره بیلدیزمی؟ یونولموش بارماقلاریمین حسرت لرینه ایناندیزمی… یالنیزلیغیمین آجیلیقیندان یازا بیلدیزمی؟ یالان اولدوغومو گؤردنوزمو؟! منی کاغیذ ائدیب دووارا یاپیشدیرانلار من چوخدان چورویوب دووارلاردان آخمیشدیم… مندن بیر شئی آختارمایین! من شاعیرلیگیمیجئبیمده کی اسن یئللر آراسیندا، توخ نفسیمده ایتیردیم شعر دفتریمی محلهمیزده ...Read More »
ساوالانین گؤز یاشی/ مژگان صیامی
ساوالانین گؤز یاشی مژگان صیامی آلمالیـــقدا دا «آذر» آیـــینین آلا قارغالارینا دوشونــوردوم: قاتار – قاتار قاپ – قارا شـــهوه گــــؤزلری ایله ساوالانیـــن آغ – آپباق ساچلارینا قونمـــوش؛ قوجا فایتونچـــی دئمیشکــن سانکی نحــس بیر گلهجهیی باغیـــریردیلار. شــوبههلی کــؤلگهلر… پیچیلتــــی ایله دانیشانلار… چیرپینیب چابالایانلار… چارهسیــز قالیب سینیـــردان کئچنلر… اوزلرینه اؤرتولـــن قاپیلار… «خالق» کلمهسینی یامسیلاییب، «آذربایجان» – دئیه، شاققیلتـــی ایله گولوب آت اوسته ...Read More »


text:
حماس ایرانا نماینده هئیتی گؤندریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا حماس-این لیوانداکی نمایندهسی علی برکه سؤیلهییب. او، ایرانا گلهجک نماینده هئیتینین ترکیبینده یوکسک وظیفهلی شخصلرین اولاجاغینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، حماس-لا ایران مناسیبتلری ۲۰۱۱-جی ایلده پوزولوب. بونا ایرانین سورییا پرزیدنتی بشار اسدی دستکلهمهسی سبب اولوب. محض بونون اوجباتیندان حماس او زامان تورکییه ایله یاخینلاشمیشدی.
حماس ترکیبینده بیر نئچه قروپلاشما وار. تشکیلاتین حربی قانادی ایرانلا اوزون ایللره دایانان عنعنوی مناسیبتینی داوام ائتدیریر. تشکیلاتین رهبری و ایدئولگو اولان خالید مشعل تورکییه و قطردن بؤیوک دستک آلیر.


text:
روسییا پرئزیدئنت آدمینیستراسییاسینین مدب، آبخازییا و جنوبی اوسئتییا ایله قارشیلیقلی علاقهلر ایدارهسینین ترکیبینده آبخازییا اوزره بؤلمهنین یئنی رهبرینین آدی مویینلشیب.
آخار. آذ ربک پورتالینا ایستینادلا خبر وئریر کی، بو وظیفهیه روسلان تمیربولاتوو تعیین ائدیلیب.
تئمیربولاتوو قوندارما آبخازییانین "پرئزیدئنت آدمینیستراسییاسی"نا یاخینلیغی ایله سئچیلیر. سایت بو تییناتین کرئملین آبخازییا ماراغینین آرتدیغینین نیشانهسی اولدوغونو بیلدیریب.
قئید ائدک کی، آبخازییا گورجوستان اراضیسیدیر. ۹۰-جی ایللرین اوللرینده موسکوانین آکتیو دستیی ایله بو اراضی تیفلیسین نظارتیندن چیخیب. ۲۰۰۸-جی ایلین آوقوستوندا گورجوستانلا روسییا آراسیندا باش توتان ساواشدان سونرا موسکوا آبخازییانین موستقیللیینی تانیییب.


text:
مسجد الاقصی
مسجد الاقصی (عربجه: المسجد الأقصی) موسلمانلار اۆچون یوخاری اهمیته ایگه اولان مسجیدلرین بیری و موسلمانلارین ایلک قیبلهسی دیر. بو مسجید بیت المقدس شهرینین گۆنئی دوْغوسوندا یئرلشیبدیر. مسجد الاقصینین قۇرولوش چاغی تام اولاراق آیدین دئییل، اما حضرت محمد (ص)دن نقل اولان حدیثلره دایاناراق بو مسجیدین، کعبهنین دۆزنیلمهسیندن قیرخ ایل سونرا قۇرولماسی بللی اوْلور.[۱][۲]
قرآن دا[دَییشدیر]
مسجد القصینین آدی قرآن کریمین إسراء سورهسینین ایلک آیهسینده گلیبدیر:
معنیسی: دلیللریمیزدن بعضیسینی اونا (حضرت محمد (ص)) گؤرستمک اۆچون اؤز قۇلونو گئجه واختی مسجد الحرامدان، اطرافینا خیر-برکت وئردیگیمیز مسجد الاقصییه آپاران الله پاک و موقدس دیر. حقیقتا او، ائشیدن، گؤرندیر.[۳]


text:
کامانچا
کامانچا — سیملی موسیقی آلتی، ان قدیم آذربایجان موسیقی آلتلریندن بیریدیر [۱]. اساساً موغامدا ایستیفاده اوْلونان آلت. قدیم دؤورلردن بری ایستیفاده اوْلونور و مشهوردور. آذربایجاندا چوْخلو سایدا کامانچا موسیقیچیلری وار.
ایچیندهکیلر
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
"کامانچا" سؤزو فارسجا "یای، قؤوس" دمکدیر، -چا ایسه کیچیلتمه شکیلچیسیدیر [۲]. آلت فارسلارا تورکلردن کچیب. سؤزون تورکجه قارشیلیغی "قیشک"دیر.
دیگر آدلاری[دَییشدیر]
"کامانچا" آدییلا بۇ آلت آذربایجاندا، ایراندا، قافقازدا بیلینیر. میصرده اوْنا "کامانقا" دئییلیر، اوْرتا آسیادا - قیشک. تۆرکیهده "ایکیلیق" آدلانیر، چونکی ایکیسیملی کمپانلا چالینان قدیم قوپوزا بنزییر [۳]؛ "کمنچئ" کیمی بیلینهن آلت ایسه آذربایجان کامانچاسیندان بیر آز فرقلنیر [۴].
تاریخچه[دَییشدیر]
اۇزمانلار کامانچانین اوْرتا آسیادان یا دا هیندوستاندان گلدیینی یازیر [۵].
کامانچا اوْرتا عصر کلاسیکلرینین اثرلرینده گنیش تصویر اوْلونموشدور. ۱۶-جی عصر تبریز رسساملیق مکتبینین نمایندهسی میر سید علینین "موسیقی مجلیسی" رسم اثرینده بربت، دف و کامانچا آلتلری تصویر ادیلمیشدیر. ابدولقادیر ماراغای اثرلرینده باشقا موسیقی آلتلری ایله یاناشی، کامانچانین دا آدینی چکمیش و اوْنون حاقیندا معلومات ورمیشدیر. ۱۷-جی عصرده آذربایجانا سیاهت اتمیش آلمان سییاهی ا. کمپفر کامانچانین اۆچسیملی و بعضاً ده دؤردسیملی آلت اوْلدوغونو، چوْخ گؤزل سس تمبری ایله سسلندیینی قید ادیر [۶].
نظامی گنجوینین "خوسروو و شیرین" پوماسیندا کامانچا بئله تصویر ادیلیر:
کمپان موسا کیمی یانیر، اینلییر،
چالان خانهندنی دوروب دینلییر.
اوْخویان بیر گؤزل قزل باشلادی
بۇ کیفی-ایشرتی چوْخ آلقیشلادی.
کامانچا ایفاچیلیغینین آذربایجاندا یۆکسک اینکیشافی ۱۹-جو عصرین ایکینجی یاریسیندان باشلایاراق خانهندهلیک صنعتینین اینکیشاف اتمهسی ایله باغلیدیر. ایلک نومونهلری بالقاباقدان، هیند جویزوندان هازیرلانار، فیل سومویو ایله بزدیلرمیش. بیر و ایکیسیملی کامانچانین نه واختسا یایلی قوپوزدان فورمالاشماسی گومان ادیلیر.[۷]
تۆرهلری[دَییشدیر]
کامانچانین مۆختلیف تۆرهلری باشقا آدلارلا شرق و اوْرتا آسیا خالقلاری آراسیندا یاییلمیشدیر. کچهن عصرده اۆچسیملی، دؤردسیملی و حتی بشسیملی کامانچانین مؤوجودلوغو معلومدور.
آذربایجان تاریخی موزه ییینین اتنوقرافییا فوندوندا ساخلانیلان ۱۹-جو عصره عایید بشسیملی کامانچا بۇ باخیمدان ماراقلیدیر. بۇ موزه ییده گؤرکهملی بستکار زولفوقار هاجیبیووا مخصوص اوْلان بیر کامانچا دا نۆماییش اتدیریلیر. اۆچ سیمدن عبارت اوْلان بۇ کامانچانین چاناق و قوْل حیصّه لری یۆکسک زؤوقله طبیعی سدفله بزدیلمیشدیر. ۱۹-جو عصره عایید ائدیلن بۇ آلتین ماراقلی جهتی اوْندان عبارتدیر کی، اوْنون چاناغی یاری حیصّه دن شاقولی شکیلده کسیلمیش و اۆزرینه دری چکیلمیشدیر. کامانچا چاناق، قوْل و چاناغین ایچریسیندن کچهرک، اوْنون هر ایکی حیصّه سینی بیرلشدیرهن شیشدن عبارتدیر. چاناق، قوْل و آشیقلار جویز آغاجیندان خصوصی دزگاهدا یونولما اۆصولو ایله حاضیرلانیر. چاناغین اۆزونه نره بالیغینین دریسیندن حاضیرلانمیش اۆزلوک چکیلیر. آلتین سسلهنمهسینین یاخشی تامین ادیلمهسینده قوْل ایله سیملر آراسینداکی مسافهنین دقیق تعیین ادیلمهسی واجیب شرطدیر.
آذربایجان میلّی موسیقی آلتلرینین تکمیللشدیریلمیش لابوراتوریاسینین رهبری مممدلی مممدوو طرفیندن زیل و بم سسلرین عینی کامانچادا یرلشدیریلمیش ایکیقوللو "زیل-بم" کامانچاسی ایختیراع اوْلونموشدور.[۸]
قورولوشو[دَییشدیر]
توت و یاخود قوز آغاجیندان حاضیرلانیر. چاناغی کوروی، قوْلو پردهسیز، غشاناسی (اۆزو) بالیق دریسیندن یا دا قارامال جیرینین پردهسیندن چکیلیر. آغاج چوبوغا (یای) باغلانمیش بیر چنگه آت تۆکونون توتامی سیملری سسلندیریر. قوْلو دایروی و پردهسیزدیر. قوْلون آشاغی قورتاراجاغینا میل وورولور. بۇ میل بۆتون گؤودنیک ایچریسیندن کچهرک آیاق کیمی کنارا چیخیب آلتین سؤیکنجیینه خیدمت ائدیر. کامانچا چوْخ واخت سۆموکله و صدفله بزهدیلیر. اوْنون اۆزریندهکی خرک چپ قویولاراق سیملرین دوزگون و روان سسلهنمهسینه کؤمک ائدیر. اوّللر کامانچانین تللری دامارلی سیملردن عبارت اوْلموشدور. سوْنرالار ایسه دامارلی سیملر دمیر سیملرله عوض ائدیلمیشدیر.[۹][۱۰] عمومی اۇزونلوغو ۷۰۰ مم، چاناغینین هوندورلویو ۱۷۵ مم، انی ۱۹۵ مم-دیر. دیاپازونو کیچیک اوْکتاوانین "لیا" سسیندن اۆچونجو اوْکتاوانین "لیا" سسینه کیمیدیر. کامانچا اۆچون نوتلار "سوْل" آچاریندا یازیلیر و یازیلیشیندان بیر تون یوخاری سسلنیر. خالص کوارتا، کوینتا اینترواللاری ایله کؤکلنیر.
مشهور کامانچا ایفاچیلاری[دَییشدیر]
- هابیل علییئو
- میرناظیم اسدوللایو
- شفیقه ایوازووا
- عدالت وزیروو
- فریده ملیکووا
- فخرالدین داداشوو
- توغرول اسدوللایو
- مونیس شریفوو
- قیلمان سالاهوو
- ائلنور احمدوو
- صابیر اشرفوو
ایرانلی کامانچا ایفاچیلاری[دَییشدیر]
فیلموقرافییا[دَییشدیر]
- اوْخو، تار (فیلم، ۱۹۶۸)
- خاقانی (فیلم، ۱۹۸۰)
- هابیل کمپان (فیلم، ۱۹۸۴)
- کامانچا (فیلم، ۱۹۹۳)
- کمپانین عدالت اۇجالیغی (فیلم، ۲۰۰۳)
- کمپانین ناخیش سهری (فیلم، ۲۰۰۳)
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ افراسیاب بدلبیلی. ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی - کامانچا
- ↑ آبباسقولو نجفزاده. آذربایجان چالغی آلتلرینین ایضاحلی لوغتی. باکی، ۲۰۰۴.
- ↑ آذربایجان قدیمی موسیقی لوغتی - قوپوز
- ↑ CaaдeT AбдyллaeBa - CaMый пeByчий cpeди иHcTpyMeHToB. ЖypHaл ارث، № ۲(۵۰)، ۲۰۱۱.
- ↑ БaxMaH B. CpeдHeaзиaTckиe иcToчHиkи o poдиHe cMычkoBыx иHcTpyMeHToB // Myзыka HapoдoB Aзии и Aфpиkи، Bып. ۲. M.، «CoBeTckий koMпoзиTop»،۱۹۷۳، c. ۳۴۹-۳۷۳
- ↑ انگلبرت کمپفر. آمونیتاتوم اخوتیجاروم پولیتیجو-پهیسیجو-مدیجاروم فاسجیجولی ۵-جی : قویبوس جونتیننتور واریائ رلاتیونس، اوْبسرواتیونس & دسجریپتیونس رروم پرسیجاروم ات اۇلتریوریس آسیائ، مولتا آتتنتیونئ، ین پرگریناتیونیبوس پر اۇنیورسوم اوْرینتم، جوللجتائ.
- ↑ آذربایجان قدیمی موسیقی آتلاسی - کامانچا
- ↑ سدا - ینی کمپان ایختیراع اوْلونوب (۱۸.۰۳.۲۰۱۶)
- ↑ موغام انسیکلوپدییاسی - کامانچا
- ↑ سودا الیقیزی - حکایهلی موسیقی لوغتی، ک حرفی


text:
۳۱ اوْکتوبر
۳۱ اوکتوبر:
۱۵۱۷ — مارتین لوتر ویتنبرگ کیلیساسیندا "دوخسان بئش تز"اینی کیلیسا قاپیسینا آساراق "جنت قبضلری"نه اعتراضینی بیلدیردی.
۱۸۷۶ — هیندده توفان ۲۰۰۰۰۰ اینسانین حیاتینا سون قویدو.
۱۹۲۲ — بنیتو موسولینی ایتالیانین باش ناظیری سئچیلدی.
۱۹۵۲ — آمریکا بیرلشمیش اوستانلری مارشال جزیرهلرینده ایلک هیدروژن بومبونون تستینی کئچیردی.
۱۹۵۶ — بؤیوک بریتانیا و فرانسه میصرین سوئز کانالینی میلیلشدیرمهسینه جاواب اولاراق کانالین بومبارانینا باشلادیلار.
۱۹۶۱ — ایستالینین جنازهسی ماوزولیدن چیخاریلاراق دفن ائدیلدی.
۱۹۸۴ — ایندیرا گاندی اؤز موحافیظهچیسی طرفیندن قتله یئتیریلدی.
۱۹۸۹ — تورقوت اؤزال تورکیهنین ۸-جی رئیسجومهورو سئچیلدی.
۱۹۹۲ — واتیکان گالیلو گالیلیه برات وئردی.
۲۰۰۶ — گنجه بینالخالق فورودگاهی اساسلی تعمیردن سونرا آچیلدی.


text:
قاشینما مرتضی مجدفر یئنی ایل بایرام تعطیللرینین صاباح سحریسی ایشه گئتمهلی اولان سون گونون آخشام چاغیندان، الینین ایچی قاشینماغا باشلامیشدی. کئچمیش زامانلاردان یادیندا قالمیشدی،کیمسهنین الینین ایچی قاشینسا، قاشینما کسیلن کیمی، یوکسک پارا الین توتاجاقدیر. بونو همشه قاری ننهسی دئیردی، آنجاق بیر نئچه دؤنه بو سؤزو آتا- آناسیندان دا ائشیتمیشدی. اوشاقلیقدا الینین ایچی قاشیناندا، چوخ سئوینردی. آمما عادت اوزهره، آتاسی وئرن ...Read More »
از خمیرشدن کتاب چاپ شده تا طلوع یک کتاب جدید! / دکتر مرتضی مجدفر
از خمیرشدن کتاب چاپ شده تا طلوع یک کتاب جدید! (نگاهی به کتاب «آلتمیشلار، یئتمیشلر…»، سرودۀ غلامرضا مجدفر) دکتر مرتضی مجدفر پدرم شعر میگفت، مقاله و یادداشت مینوشت، مواد فولکوریک و ضربالمثل جمع میکرد، آثارش را بیشتر و به ویژه در سالهای پایانی عمرش از طریق من به چاپ میرساند، تقریباً به تمامیمطبوعاتی که به زبان ترکی منتشر میشدند و ...Read More »
آیریلیق، بیرلیک یاراتدی / مرتضی مجدفر
آیریلیق، بیرلیک یاراتدی مرتضی مجدفر 55 ایل بوُندان قاباق، 1335- نجی ایلین مهر آیینین اوْنبئشینده، ، گئجه واختی اردبیلین کوْرابازلی کندیندن کؤچوب، تهراندا یاشایان22 یاشلی بیر گنج شاعر ، اؤزو ایله زمزمه ائتمگه باشلادی. اوْ هئچ بیلمیردی سؤیلهدیگی شعر، ایللر بوْیو یاشایاجاق و آذربایجان خلقینین آیریلیق و حسرت دردلرینی ترنم ائدهجکدیر. اوْ گنج شاعرین گئجه واختی قوْشدوغو آیریلیق ماهنیسی، یاشادی، ...Read More »
کتاب ترکی- فارسی «قیرمیزی سئوگی»/ قیرمیزی سئوگی همان عشق سرخ است…
کتاب ترکی- فارسی «قیرمیزی سئوگی» قیرمیزی سئوگی همان عشق سرخ است… (بو یازی 1392ینجی ایل، سایتیمیزدا ان چوخ اوخونان اثرلردندیر.) کتاب ترکی- فارسی «قیرمیزی سئوگی» که شامل 9 داستان کوتاه ترکی به همراه ترجمة فارسی هر یک از آنها دربارة هواداران تیم فوتبال تراکتورسازی آذربایجان است، به قلم مرتضی مجدفر و توسط نشر امرود منتشر شد. این کتاب که در ...Read More »
درجه 2/ اورهان کمال – چئویرن: مرتضی مجدفر
درجه 2 اورهان کمال – چئویرن: مرتضی مجدفر (بو ترجمه 1392ینجی ایل، سایتیمیزدا ان چوخ اوخونان اثرلردندیر.) درباره نویسنده اورهان کمال(Orhan Kemal) در سال 1914 میلادی در بخش جیحان آدانا در ترکیه به دنیا آمد. دانشآموز سال آخر دبیرستان بود که به دلیل فعالیتهای سیاسی پدرش، به همراه خانواده مجبور به ترک میهن و اقامت اجباری در سوریه و لبنان ...Read More »
یازیلمایان روْمانلار- اوچونجو بؤلوم- بیرینجی فصیلین سوْنو-/ مرتضی مجدفر
یازیلمایان روْمانلار- اوچونجو بؤلوم- بیرینجی فصیلین سوْنو- مرتضی مجدفر اوْ گونون آخشامی، دوْستلاریمیزین بیرینین ائوینده قوْناقلیق ایدی. سهرابلا منی ده اوْرایا چاغیرمیشدیلار. سهراب حاضیرلاشانا کیمی، مطالعه ائتمکله اؤزومو مشغول ائتمیشدیم. مجلّه اوْخویوردوم. قافلان ایچری گیردی و دئدی: – مطالعهنیزی قطع ائتمک اوچون عذر دیلهییرم. سهراب حاضیر دیر. دئدیم: – عیبی یوْخ! مطالعه ائتمیردیم. واختیمیکئچیردیردیم. – یوْخ اوْغول! بئلهلیکله واخت کئچیرتمک ...Read More »
یازیلمایان روْمانلار- ایکینجی بؤلوم- بیرینجی حیصه-/ مرتضی مجدفر
یازیلمایان روْمانلار- ایکینجی بؤلوم- بیرینجی حیصه- مرتضی مجدفر یعقوبآغانین یانیندان ائوه قاییتدیم. نوروز گونلری اوْلدوغونا گؤره، تهران چوْخ سس- سمیرسیز و ماشینلارین گل- گئتلری ترافیکسیز ایدی. هم ده اداری ایشلرین آزالدیغی و اؤزوم اوْیان- بوْیانا گئتمک مجبوریتینده اوْلمادیغیم اوچون، عادی گونلر کیمیپوْزغون و یوْرغون دگیلدیم. من تهرانین بایرام گونلرینی چوْخ سئویرم. عادی گونلرده گئدیب- قایتیماغی ایکی ساعات واخت توُتان بیر ...Read More »
یازیلمایان روْمانلار- بیرینجی بؤلوم-/ مرتضی مجدفر
یازیلمایان روْمانلار (روْمان)– بیرینجی بؤلوم- مرتضی مجدفر ایضاح: «یازیلمایان روْمانلار» معاصر یازیچیمیز «دکتر مرتضی مجدفر»ین، یئنی اثری دیر. بو روْمان هله کیتاب صورتینده چاپا وئریلمهمیشدن قاباق، آردیجیل صورتده “ایشیق” سایتیندا نشر ائدیلهجکدیر. بیز سیز حؤرمتلی اوخوجولاریمیزا سؤز وئریریک کی بو روْمانین یئنی بؤلوملرین هئچ اوْلماسا هر اون بئش گوندن بیر ایشیقدا درج ائدهک. بونو دا دئمهلییک کی روْمانین سوْن حیصهلری ...Read More »
دوغرو خیال/ مرتضی مجدفر
دوغرو خیال مرتضی مجدفر نئچه آی اولاردی کی آتامین قبیری اوستونه گئتمهمیشدیم. او گون جمعه آخشامیآنام، باجیم و باجیمین اَری ایله بهشت زهرایا گئدیب، آتاملا گؤروشموشدولر. او گون، اونلارین قبیر اوستونه گئتدیکلرینی ائشیتدیکدن سونرا، اؤزومدن، همده آتامدان اوتانیردیم. دئمک ائله ایشلر و روزگار منی یاخالامیشدی کی اؤزومو ده یاددان چیخارتمیشدیم. جمعه گئجهسی، بو فیکیرلرله یوخویا گئتدیم. دئییرلر یوخو گون عرضینده ...Read More »
او یک پسر بد نیست!/ مرتضی مجدفر
او یک پسر بد نیست! مرتضی مجدفر بعضی وقتها، بهویژه هنگامیکه اهالی یک شهر یا استان قدر برخی از همولایتیهایشان را نمیدانند، آنها به فکر رفتن یا فرار از شهر و دیارشان میافتند و اگر در شهر مقصد، استقبال خوبی از آنها به عمل آید، دیگر حتی فکر برگشت هم به سرشان نمیزند. یکی از این افراد رسول یونان است؛ ...Read More »


text:
۱۳۹۳ فروردین ۱۲, سهشنبه
اورمو و سولدوزا کورد فرمانداری ! فاجعه یوخسا نورمال وضعیت
خبرلرده گلمیشدی مرتضی فرامرزی سولدوز فرمانداری سینین سرپرستی و عاباس حسنخانی اورمونون فرمانداری تعیین اولوب لار. البته عاباس حسنخانی بوندان قاباخدا خانا و چالدران شهرلرینین فرمانداری اولوب دور.
آمما بیر چوخ دوستوموز بونلارین کورد اولدوق لارینا گوره نگران چیلیق لاری وار و بعضاً منه یازیبلار بو قونودا یازی یاز. من ده ایجابتا مختصرده اولموش اولسا بیر نچه نوکتیه ایشاره اتمه ک ایسته ییرم :
بیر- نورمال شرایط ده آزربایجانین قربینده یاشیان لار هم تورک و هم کورد جمعیتین دن دیر و بیر یا بیر نچه کورد وطن داشین دئولت ایستاتوسون داشیماق بعید بیر شئی دئیل و نرمال دیر ، آنجاق منطقه نین حساس لیقی و عمومی نگران چیلیق لار و کورد تروریسمینین منطقه ده اولماسی خالقی و فعال لاری حساس ائدیب و بو حساسیت چوخ دوغرودور.
ایکی - کورد مسئول لارین فئودالی عمل لری و هر یرده اولدوق لاریندا کوردلری گتیریب اللری آلتیندا ایستیخدام اتمه لری دوغرودور و سابیقه سی هر یرده خالقیمیزا آیدین دیر و بو اوزدن فعال لار بو مسئلیه حساسیت گوستریرلر.
اوچ - تورک مسئول لار عمومیت ده میللی ماراخ لارا جهد گوسترمیللر و میللی ماراخ لارلا علاقه لی دییلر بو اوزدن کوردلرین ایش اوستونه گلمه لری و کورد توپلومونون فئودالی یاپیسیندان دولایی کورد مسئول لارینین نیروی اینسانی قونوسوندا مافیایی سابقه لری حساسیت لر و نگران چیلیق لارا آرتیریر.
دورد - اصلاح طلب قروپ لارین گچمیش ده کی سابقه لری و کورد قروپ لار و پان ایرانیست قروپ لارلا ایش بیرلیک لری داهادا نگران چیلیق لاری آرتیرماق دادیر.
بش - کورد استان دار قربی آزربایجانا سچیلمیشدیر آنجاق میللی حرکتین دویارلیقی بونا مانع اولدو . بو اوزدن گوزله نیردی بو شکستین مقابلینده فارس دئولتی سیاس لیق لا دیگر وسیله لردن اوز مقصدینه چاتماقا چالیشسین و بو تشبثات منجه بو نوع دان دیر و ایندی که ، دیره ک اولاراق ان باش مسئولیتی کورد آزینلیقینا وره بیلمه ییبلر دولایی یوللاردان نفوذ لارین چوخاتمایا جهد گوسته ریللر.
نتیجه : حال حاضیردا و ایندیکی شرایط ده و بونو نظرده آلماق لا کی یاخلاشیق اون آلتی فرمان دار قربی آزربایجان ولایتینده آدی گجه ن شخص لردن سونرا دییشیم سیراسین دادیلار و معلوم آزینلیقین سهمی هر آن طبیعی سهم لرین دن چوخ اولا بیلر ، بو اوزدن میللی فعال لار مسئلیه حساسیت لرین ایتیرمه مه لیدیلر و گرکیر قونونو دقیق رصد ائدیب و شرایطین کونترول دان چیخماسین انگل له سین لر. بونوبیلمه لیک دورودوقوموز زامان دا شرایط فاجعه لی دئیل آنجاق هر بیر آنی و نورم دان اشیک ده اولان دوروم دا فاجعه قاپیمیزی چالار . بو اوزدن حساسیت لریمیزی قورویب و منطیق لی اعتیراض لاریمیزا دوام اتمه لیک . بو قونودا هر شی دن اونملی بیلگیلری خالقیمیزا چاتدیریب و دئولت اورقان لارینا هر بیر وسیله ایله کی ایمکانیمیزدا وار اعتراض اتمه لیک .
تایماز اورمولو


text:
بالابان
سردار آمین(آذربایجان جمهوریسی)
قوجالار عصالارینا دیرسکلهنیب، جاوانلار قوللارینی سینهسینده چارپازلاییب، اوشاقلارسا اللرینی پاچالاریندا سیخیب گؤزلهییردیلر.هامیالی ایله “مانع اولما” ایشارهسی وئریر، منی سوسماغا سسلهییردی. کوره یینده مکتبلی چانتاسی، ماراقلا آتیلیب دوشن بیر اوشاغین یانیندا چؤمبلدیم.
– قاقاش، نهیه باخیرسیز؟
– دئسم، منی قوجاغینا آلارسان؟
سونرا قوجاغیمدان ساغ قولاغیما “آذربایجانلی ایلا ائرمنی داوا ائلیهجک” دئیه پیچیلدادی. مئیدانا ییغیشانلارین یاریسی ائرمنی، یاریسی آذربایجانلی ایدی. قارشی-قارشییا دوران بو صیفتلرین هر بیریندن عئینی تبسسوم بویلانیردی. اوزلردهکی نیفرت قوجالی- جاوانلیهامینی بیر-بیرینه اوخشاتمیشدی.هامیاؤز تایینی ایهاملا تحقیر ائدیردی؛ آذربایجانلی قوجالار اللرینی گؤیه آچیب قارشی طرفه بلا دیلهییر، ائرمنی هم یاشیدلاریهاوادا خزل کیمییئللهدیکلری اللریله اونلارا “نه گوندهسیز؟” جاوابی وئریرلر، بیزیم گنجلر دیشلرینی قیجیییر، ائرمنی قولو زورلولاری قانلی-قانلی فورصت گؤزلهییردیلر. ائرمنی اوشاقلاری دیللرینی چؤلده ساخلاییر، باش بارماقلارینی بالاجا اوووجلاریندا دوزلدیکلری “یووا”دان چیخاراق آذربایجانلی بالاجالاری تحقیر ائدیردیلر. بیزیم کیلرسه، شالوارلارینی آشاغی سالیب زوغال بویدا دودوشلارینی ائرمنی یاشیدلارینا تکلیف ائدیردی. کیمسه یئره توپورور، قارشیسینداکی بوغازینی چکیب اوندان دا بؤیوک توپورور، قادینلار اللرینی جوتلهییب بیر-بیرینه “کول باشینا” ائدیرلر. مئیدان قیزیشیردی. ایللردیر ییغیلیب قالان حیرص، هیککه پارتلاماغا حاضیر ایدی. بو واخت تونللرین آغزیندان آغ توستو چیخدی. هر ایکی تونل دن عینی بویدا، عینی یاشدا اوغلان گؤزه دهیدی ایینلرینده غریبه ناخیشلی ابالار… بوتا، اولدوز، اود، لچک ایشارهلریله بزهدیلمیش پالتارلار بنزر ایدی. آذربایجانلی قوجالاردان بیری اسن الیله آغزینا “چپر” چکیب یانینداکینا پیچیلدادی: “پالتارینداکی شکله باخ – ایت باشینا اوخشایان ایشارهنی دئییرم – کؤپک اوشاقلاری بیزدن اوغورلاییبلار”. گنجلر آستا-آستا بیر-بیریلرینه یاخینلاشیردیلار.هامیصبیرسیزلیکله غالیبی گؤرمک ایستهییردی. مئیدانا توپلاشانلار قهرمانلارینی سسلهییردیلر: ائلجان! ائلجان! ائلجان! قارشی طرف ده عئینی تئمپله قیشقیریردی: خانجان! خانجان! خانجان! سونرا آذربایجانلی گنج ائرمنییه وار گوجو ایله بیر شاپالاق ووردو. و برکدن:
– “خوجالی” – دئدی.
ائرمنی ایللردیر بونا حاضیرمیش کیمیبیر ثانیه بئله گؤزلهمهدن شیلله جاوابینی وئریب، – “پیندیق” – دئیه قیشقیردی.
سونرا “ساناتورک”ه “هامازاسپ” جاواب وئردی، “آتاتروک”ه “زوری بالایان”. “آوو” قیشقیردیلار، “موباریز” آغلادیلار… سونرا بیر آنلیق سوسدولار. آذربایجانلی بیر آز یاواشدان دئدی:
– دؤیولهسی چوخ شئییمیز وار.
سینه-سینهیه دایاندیلار، بئلجه بیر-بیرلرینی ایته لهدیلر… ایته لهدیلر… ایته لهدیلر… دیز اوسته دوشدولر، دیز اوسته ایتهلندیلر، دیزلری قانادی. دیرسک اوسته کللهلشدیلر، دیرسکلرینین دریسی قوپدو، یئری جیرماقلادیلار، دیرناقلاریندان اولدولار، گون باتدی، آذان سسلندی، گؤزلریندن یاش آخدی، قانلارینا قاریشدی، ایتلر اولاشدی آتلار کیشنهدی، آغری داغ آغری ایدی مهرینی سالدی – اینسانلارین هیککهسی کئچمهدی. یئنی دن سینه-سینهیه دوردولار، خیسین-خیسین آغلادیلار. عئینی دیلده آغلاییب عئینی دیلده سیزلادیلار. قول-بویون اولوب هؤنکوردولر. بو صحنهیه دؤزمهین ناتوانین شوشاداکی هئیکهلینین گولـله دئشیکلریندن یاش گلدی. سونرا بعضی قادینلارین گؤزلری یاشاردی، گنجلر یئره باخدی، قوجالار ساققالینی قاشیدی، اوشاقلار پرت اولدو. سونرا بیر قوجا آیاغا قالخیب یاواش-یاواش قاباغی گئتدی. ائرمنیلردن کیمیسه قارالامیشدی. کئشیکچیلر اونو ساخلاماق ایستهینده کیشی الی ایله رد ایشارهسی وئریب – “آده، الیویزی چکین! بو قاینیم وارتاندی” ،آده، وارتان، سن ساغسان؟” – دئدی. اؤزونه اوخشایان بیر ائرمنینی قوجاقلاییب ائرمنیجه آغلادی، “وئرا، آی قیز!هارداسان؟ وارتانی تاپمیشام” – دئییب، آذربایجانجا هؤنکوردو. اینسانلار بیر-بیریلرینه قاریشدیلار. سانکی بونلار بایاقدان نیفرتله بیر-بیریلرینی سوزنلر دئییل! مئیدانی گولمک، آغلاماق، قیشقیریق سسی بورودو.
آداملار بیر-بیرینه قاریشیب هیجانلا دانیشیردیلار. گنجلر ائلجانلا خانجانی آتیب-توتوردو. سونرا اطرافی غریبه موسیقی سسی بورودو. اسرارانگیز سسینهانسی آلتدن چیخدیغینی بیلمک اولموردو. ساری گلین دئییلدی. بلکه ده ساری گلین ایدی. قوجاغیمدان نه واخت دوشوب قاچدیغینین فرقینه وارمادیغیم بایاق کی مکتبلی الیمیدارتدی:
– عمی، عمی، اوردا بیر بالابان وار، بیر طرفینی ائرمنی پیلهییر، بیر طرفینی شیرزاد دایی. گل باخ!
اوشاغین آردینجا گئدیردیم، کورهییندهکی چانتا بیر جوت قانادا اوخشاییردی.