text:
|
عمران صلاحی: نغمهسینین آلوویلا،کوله دؤنن نغمهکار
آنام
دیلیمین اوستونه سپدی
کلمه – کلمه سؤزلر
شعر ، گؤیردی
ایندی
آغلار – گولهین آغاجین غم عطیرلی گوللری
آیاغینا یاراشیر
عمران صلاحی
عمران صلاحی اؤلکهمیز ایرانین دونیا شهرتلی شاعر و ساتیریکی و معاصر آذربایجان شعرینین گؤرکملی و دیرلی نمایندهلریندن بیریایدی. او دونیایا، انسانا، حیاتا یئنی باخیشلا باخدی، او یئنی دویوملارلا دویدو، دؤرونون، یوردونون باشینا گلن حادثهلری آچیق گؤزله، درین دوشونجه ایله قاورادی، یاشانتیلارینی، دویدوقلارینی بدیعی اثرلرده جانلاندیردی. آذربایجان و فارس دیللی ادبیاتا، یئنی سسلی، یئنی نفسلی اثرلر باغیشلادی. شعرمیز عمرانین بدیعی گوزگوسونه چئوریلدی. بیز او گوزگوده اؤزوموزو گورور و دویوروق. دونیانی یئنی بیر باخیشلا سیر ائدیریک، حیاتی یئنیدن معنالاندیریریق.
عمران صلاحی، طنزلرینده زمانهسینین اوزونه گولدو، لیریک شعرلرینده، دؤرونون روحونو، جانینی ترنم ائتدی. او، گولوشو حیاتین اؤزوندن اؤیرندی و اونو، توفیقچیلرین اوسلوبوندا سیناقدان چیخارتدی و ملانصرالدین مکتبینده یئتگینلشدیردی. بئلهلیکله اؤزونون ساتیریک اوسلوبونو یاراتدی و بو ساحهنین اونودولماز سیمالاریندان اولدو. او ساتیرا حاقینداکی یازیلاری و آراشدیرمالاریلا دا بو ساحه اوهزرینده چالیشانلارین یولونا ایشیق ســــاچدی. بو چوخ یؤنلی فعالیت عمران صلاحییه اؤلکه میقیاسیندا اوغور قازاندیردی و اونو ایران ادبیاتینین گؤرکملی سیمالاری سیراسینا داخل ائتدی، دونیایا تانیتدیردی.
عمران نادر بیر شخصیته مالک صنعتکارایدی. او لیریک شعرلرینه بنزهییردی. آلچاق کؤنوللو، اینجه روحلو، بؤیوک قلبلی، شریف بیر انسانایدی. داها دوغروسو او انسانلیغین جانلی آبدهسیایدی و بیر پارچا صفاایدی. ایچینین دورولوغو، گونشلی گؤزلرینده پارلایاراق، محبتینین ایشیغی آخیب اورهکلره جالانیردی. او شعرلرینده چیچکلنیر، گولوشلرینده گوللندی. وارلیغی گؤزهللیکلرین پارلاق جیلوهسیایدی.
او صفاسی ایله، گولوشلری ایله ، اورهکلردن غم – کدری سیلیب، قارانلیقلاری ایشیقلاندیریب، اؤلومو بئله، گؤرونمزلیکلرهجن قووالایاردی. کؤنلونون گؤی قورشاغین چتیـــر کیمــی آچــاردی، کــی انسانلار طاغینین آلتیندان کئچه – کئچه، اونون شعر، صنعتینین ایشیغینا بلنه – بلنه، دورولوب و انسان اولماقلارینا گوونه بیلسینلر:
بولوتلار، یارپاق – یارپاق
اولدوزلار پاریلداییر
یارپاقلارین اوستونده
اورهکلر یارپاق – یارپاق
ایستکلر پاریلداییر
یارپاقلارین اوستونده
اولدوزلار ، بولوتلار، ایستکلر ، اورکلر
عمرانین شخصیتی بیللور کیمی پارلاقایدی. اوزاقدان باخاندا، شخصیتینین پاریلتیسینا غبطهایله باخا – باخا شاشیب قالیردین، یاخیندان باخماق ایستهدیین زاماندا، بیللورونون قیراق بوجاغینین چوخلوغوندان، اونون کیملییینی سئزه بیلمیردین. او، یئنهده سنین اوچون ال چاتماز، آچیلماز قالیردی. گؤرهسن اؤزو، بو گؤزهللییینه واقفایدیمی؟بیلمیرم. اولسایدی بئله اوزه چیخارتمازدی. اونون داورانیشی، دویوم – دوشونجهسی، یازیلاریندا، شعرلرینده اولدوغوکیمی ایدی: مهربان، اوتانقاج و ادبلی. عمران چوخلاریایلا دوستلاشمیش، بعضیلریایله قایناییب قاریشمیش، کیمسهلرایله ده باغیرداش اولموشدو. آنجاق هرحالدا او، اؤزوایدی. اوزو اوتانقاجلیغین، اینجه، یوموشاق ایپهیینین پاریلتی سیایله بورونن زاماندا یا خود اورهییندن پرهیز پردهسی آتیلان زامانلاردا، همان تواضعکار، پاک، شریف و سئوینج باغیشلایان انسان ایدی. اونون وارلیغی باهارکیمی ایدی. آمما اگر سن بیرآز آییق اولسایدین، کؤنول کؤنوله اونونلا یاشاسایدین، گؤرردین کی، هانسیسا بیر مزهلی احوالاتین، گولمهلی بیر سؤزون، بیر آتماجانین آردینجا، اوتانجاقلیغیندان، گولرگولمز، گولوش دوداقلاریندان قاچیب، گؤزلرینده اویناشاردی. او بو وضیعتدن یاخا قورتارماق اوچون ایچینده چالخالاناردی، بو دؤنه گولوش اونون اللرینین ایتی و تلهسیک حرکتلرینده چیرپینا – چیرپینا سوساردی … بیر آندا سنه ائله گلردی کی نه ایسه اونون جانینی جایناقلاریندا سیخیر. کؤنلونون کدری جانینین دیبینه یاتا – یاتا او دا یاواش یاواش دورولاردی. جانینین ایشیغی اوزوندن سوزولرکن سیماسی ایشیقلاناردی. بیردن – بیره سن دویاردین کی بو سئوینجین درینلیینده نه بویدا کدر گیزلنیب:
کوچهلری دولانیر
قاپیلاری دؤیور
پیلهلردن چیخیر
غم
بیر یئکه مجمعه ده
آی، منه پای گتیریر.
عمرانین شعری حیات کیمیدیر. ساده و چالیشقان انسانلارین حیاتی اونون شعرلرینین قایناغیدیر. اونون سئودییی و شعرلرینده تصویر و ترنم ائتدییی انسانلار، زمانهنین چتینلیکلرینه، آجیلیقلارینا دؤزورلر، آجیلارینا، غملرینه، زارافاتلارین، لطیفه لرین شیرینلیین قاتیب یاشایا – یاشایا، دونیانی گؤزهللشدیریرلر. تاریخین باشلانغیجیندان گونوموزه قدر دونیانین مادی و معنوی ثروتلرینی یارادان انسانلار. شعر، صنعت، اونلارین وارلیغیایله معنالانیر. اونلار بو اثرلری منیمسهییب یاشادیرلار. هانسی صنعت اثری اولورسا اولسون، اگر بو اثر اینسانلارین آرزو و ایستکلرینی، رؤیالارینی، حسرتلرینی اؤزونده یاشاتمیرسا دئمک تاریخین توزاناغیندا ایتیب گئدهجک. هئچ اولاجاق:
گمی لر
یئلکنلرین آچیرلار
فقیرلرین آهیندا
یا خود:
قوجا آروادلار
نفتی قورتارمیش چیراقلار کیمی
اوتوروبلار، پنجره قیراغیندا
ائلهجه ده:
بولود گلیر
تولوق کیمی زهر تؤکور
چیچک بو باغدا قورخودان
سحر دوراندا، تر تؤکور
بو پارچادا:
یاشیل آغاجلار
بیر بیرین گورمهمیش ده تانیرلار
آغاجلارین دیلی بیردیر
یامیاشیلدیر
خلقیلیک عمران صلاحینین شعرلرینین باشلیجا سجیهلریندندیر. بو شعرلر خالق حیاتیندان، خالق روحوندان مایالانیب، اینسانلیق ایشیغی ساریلان، جانینی خالق جانینا جالایان، دویغو و دوشونجهلرینی، خالقین آرزو و ایستکلریایله یوغوران بیر شاعیرین یارادیجیلیق سوزگجیندن سوزولوبدور. بو شعرلر هئچ بیر ادبی تحلیله ، یوزمایا احتیاج اولمادان خالق کؤنلونه یول تاپا بیلیرلر. بو قوهدیر کی عمرانین ان محرم و خصوصی حس و هیجانلارینی ایفاده ائدن اثرلرینی ده عمومیلشدیریب، اوخوجولارینین دویغو و دوشونجهلرینه جالاییر.
عمرانین شعرلرینین «لیریک منی»، اوشاق تخیللو، اوشاق دویغولو، یارادیجی بیر وارلیقدیر. اونون آیدین ، پارلاق ، تمیز ، مهربان قلبی، ایچ دونیاسینا یاد اولان عیبجرلیکلری ، پیسلیکلری گولوشله اریدیب یوخ ائتمهیه جان آتیر. او آجیغینی، نیفرتینی، داخیلی چیرپینتی، چاخناشمالارینی ایفاده ائدنده ده، کسکین، سرت ایفادهلردن دئییم طرزلریندن قاچینیر، بو آن اونون لحنینده، سؤزونده قیناق اوزه چیخیر.
او ان آجی، ان دؤزولمز آغیر غملرینی، داخلی سارسینتیلارینی، سانجیلارینی ائله دییشدیریب، باشقالاشـــــدیریر و گولوشـــــه، زارافاتا، شیرینلییه چئویریردی کی سن مات قالیردین، عمرانین ان بؤیوک باجاریغی، گوجوده باخ بو ایدی.او آغلاییشدان گولوش تورهده بیلیردی:
غنچه، معطل قالیب دیر
باهار یئلی اونا دئییر:
گئج اولار ، بیر آز تلس
هاوا ائله آغیردیر کی
قوشلار اوچماق ایستهمیر
آچیق قالسا دا قفس!
ایکی داغین دؤشوندن، ایکی قاینار بولاق، جوشوب چاغلار، بیر بیرینه قوووشار، آرخ اولار، چایلارا، دنیزلره دوغرو آخار، بو ایکی بولاغین قوووشاغیندان قایناقلانیر عمرانین شعری.
بو بولاقلارین بیری آذربایجان خالقینین، خالق یاردیجیلیغی ایله چاغلایان، بایاتیلی، قوشمالی، نغمهلی سینهسیدیر، دیگری ایسه، فارس دیللی خالقلارین ترانهلر، مثللر، دوبیتیلر، تصنیفلرله بزهنمیش سینهسیدیر. بو بولاقلارین جوهری، مایاسی عینی اولسادا، آنجاق بو جوهر بدیعی بیچیمده تظاهر ائدنده، اونلارین بویالاری، معنا چالارلاری، لحنی، آهنگی، هر دیلین اؤزونه مخصوص سجیهلری ایله، ایفاده اولونور. هر دیلین اؤز گؤزهللییی ایله جیلوهلنیر. عمرانین فارسجا شعرلرینه، آذربایجان دیلینین موسیقی چالارلاری، ایفاده الوانلیغی، آناسینین اورهک دؤیونتولریایله سسلشن آنا دیلینین ایشیغی دوشور. اونون فارسجا شعرلرینین دیلینی شیرینلشدیریر. آذربایجانجا شعرلرینده فارس دیلینین گؤزهللیکلری، فارس شعرینین بدیعی قورولوش یؤنلری، ایفاده طرزی، شعرلرینین بدیعی – ایستهتیک قورولوشوندا، بدیعی تصویر واسطهلرینین توخونوشوندا، ایفادهلرینین رنگارنگلیینده، اؤز عکسینی تاپیر. بئلهلیکله عمران فارس دیللی شعرلرینی باشقا فارس دیللی شاعرلرین اثرلریندن فرقلندیریر. ائلهجه ده آذربایجانجا شعرلری عینی وضعیتدهدیر. بونلار هر ایکی دیلده اؤزونه مخصوص بیر بدیعی اوسلوبا مالکدیرلر. عمرانین یاردیجیلیغیندا ، ایکی مدنیتین، ایکی دیلین بیر بیرینه قارشیلیقلی تاثیری گؤزهل، دولغون عکسینی تاپا بیلمیشدیر:
بیر دسته گول
چیراق یانیر اوزاقلاردا
اولدوز یانیر اوزاقلاردا
هر اولدوزدا بیر سئوگی وار
هر سئوگیده بیر دسته گول
هر گولده بیر عطیر
هر عطیرده بیر کپنهک
هر کپنهکده بیر شاعیر
یک دسته گل
در هر چراغ دوری
ستارهای میسوزد
در هر ستارهای عشقی
در هر عشقی گلی
در هر گلی عطری
در هر عطر پروانهای
در هر پروانه شاعری
عمرانین شعرده ایلک معلمی، اونون «لیلا ننه»سی اولموشدور. او سؤزلو، کؤزلو سینهسین نوهسینه آچیب، اونو سیرلی سئحیرلی عالمه آپاریب، او عالمین آل الوان فضاسیندا گزدیریب اورهیینی مین بیر رنگه چالان، مین بیر نغمه قونداغینا بوکوب، روحونو قاینار سؤز چشمهسینده، یویوندوروب، دورولدوب، اونا ساده، صاف، صمیمی و آیدین بیر دیل، باغیشلاییب، عمران یارادیجیلیغی بویو بو عالمین فضاسیندان آیریلا بیلمهییب.
سینهندهکی خاطرهلر، بؤیوک باغدی
گؤزلریندن بولود کئچدی
یاغیش یاغدی
«لیلا ننه» گل بایاتی اوخو منه
بایاتی لارلا، بیر کؤینک توخو منه
ناغیل دئنه کئچمیشلردن
…
«لیلا ننه»
قوربان سنه
قویما یانام
آچ گؤزونو، من عمرانام!
عمران بو ساده، دورو، آخیجی دیلی تکجه آناسیندان، ننهسیندن دئییل، یورد یواسیندان قووولوب دیدهرگین دوشموش، تهرانین حاشیهسینده مسکن سالان، وطنداشلاریندان دا اؤیرنمیشدیر. او بو یوللا، بو دیل واسطهسیایله زنگین خالق یارادیجیلیغیایله تانیش اولموش، اونلاری اؤیرنمیش، منیمسهمیش و شعرینین آیریلماز بیر حیصهسینه چئویرمیشدی.
عمرانین شعری، یاشادیغی دؤرون اجتماعی سیاسی حادثهلریندن تأثیرلنمهسی ایله برابر اوشاقلیق دؤرونون، اوشاقلیق عالمینین آب و هواسیایله ده دولودور. عمران شاعرلیینین ایلکین چاغلاریندان، فولکولوردان دورلو – دورلو فایدالانمیشدیر، ایلک اثرلرینده شفاهی خالق ادبیاتینین ان ساده، اویناق و اوشاق دونیاسینا داها یاخین داها اویغون اولان نمونهلریندن، او جملهدن دوزگولردن چوخلو استفاده ائتمیشدیر:
یاشارام من، یاشارام
گونش کیمی ، یاشارام
گونش کیمی سحرلر
داغدان، باغدان آشارام
بو ماراقلی و گؤزهل شعرلرله برابر، بایاتیلاریمیزدان، بایاتیلارین بدیعی عالمیندن، روحوندان، بو یارادیجیلیق نوعونون تؤرتدییی احوال – روحیه اوزرینده بیر چوخ شعرینی قوشموشدور:
میدان چیخیبدیر آیا
آی ائنیبدیر میدانا
توزلو آی ایشیغیندا
«آتین اویناتدی گئشدی.»
عمرانین شعرلرینده خالق ماهنیلارینین ، بستهکار نغمهلرینین ده تاثیری آچیق – ساچیق گؤزه چارپیر. عمران ماهنیلاردان بیر یارادیجی کیمی بهرهلنمیشدیر:
سن گلنده پنجرهلر آچیلیر
یئل اویناییر پردهلرین تئلینده
«پنجرهنین میللری
آچیر قیزیل گوللری.»
بونلارین هامیسینا رغماً، عاشیق دونیاسی عمران اوچون باشقا بیر دونیادیر. منه ائله گلیرکی عمرانین شعرلرینده ان گؤزهل سسلنن موتیولردن بیری ده عاشیق شعری، موسیقیسیدیر. عمرانین شعرلرینده سسلرین چوخ مهم رولو وار، اونون شعرلرینده سسلر، سانکی رسمدهکی رنگلرین رولونو اویناییر. اونو سس ترپدیر. سس اونو گؤزهل عالملره چاغیریر، گؤزهللیک، شیرینلیک، آیدینلیق عالمینه چکیر. بو سسلرین چوخو عاشیقلارلا باغلیدیر. البته بو طبیعی بیر حالدیر. چونکی عاشیق دونیاسی آذربایجان خالقینین زنگین و رنگین معنوی دونیاسینین گوزگوسو دئمکدیر. عاشیق یاردایجیلیغیندا انسان گؤزهللییی ایله طبیعت گوزهللییی بیر بیرینه قوووشور. بیر بیرینی تاماملاییر بوسازلی – سؤزلو دونیادا اورکلرین ان درین قاتلاریندا گیزلنن حسلر، دویغولار، چیچکلنیر، روحا قیدا وئریر، اونو اؤز عطرینه بورویور، اؤز رنگینه بلهییر:
محبت
عاشیق لارین سازیندا
چالینیردی
محبت نغمهسی شاعیری ، شعر دونیاسینا چکیر:
عاشیقین سسی چؤلده یانیر
سسی اوجالیر، شعریم اویانیر
او اورهیینی بو سسین صدا لارینا آچیر:
عاشیقلارین سسینی من ایچرم
عاشیق لارین سسینده من اورهییمی سرهرم
عاشیقلارین نفسیندن قیزیل گول درهرم.
بوســس سانکی دنیزدیر. بوسس گؤزهللیک عالیمیندن قاوزانان موسیقیدیر:
بوسسین ساحیلینده
گؤزهل باغ لار، باغ لاردا
شیرین – شیرین میوهلر
بو سسین ساحیلینده
بیری منی گؤزلهییر
یئلکنلریم دومانلاردا آچیلیر
و گئتدیکجه سازین سسی ، عاشیغین آوازی اونون روحونون، قلبینین، دویغو و دوشونجهلرینین چاغلار و جوشغون احوال روحیهسینین ترجمانینا چئوریلیر:
سازین سیمی دالغالانیر
دالغالار داشا دییر
جالانیر
ایندی منیم اورهییم
یئلکنسیز بیر گیمی کیمی
دالغالارین ایچینده.
عمران صلاحینین اجتماعی شخصیتی و صنعتینین فورمالاشماسیندا ان اؤنملی رول اوینایان عامللردن بیری ده، اونون یاشادیغی، ادبی – مدنی محیط اولموشدور. بو محیط ۴۰ نجی ایللردن باشلامیش ۸۰ – نجی ایللره قدهر تاریخی – اجتماعی بیر دورو احاطه ائدیر. بو ایللرده ایرانین اجتماعی، مدنی، سیاسی، اقتصادی ساحهلرینده، بؤیوک دییشیکلر اوز وئرمیشدیر. ادبیات و اینجه صنعت ده بو دییشیکلرین تاثیریندن اوزاقدا قالمامیش، بلکه ان درین ایزلری گوجلو تاثیرلریایله اجتماعی حادثهلر بو ساحهلرده داها آرتیق اؤزونو عکس ائتدیرمیشدیر.
عمران بئله بیر چاغلار قاینار، ادبی – اجتماعی محیطین یئتیرمهسیدیر. اونون یارادیجیلیغی، اجتماعی شخصیتی بو دورده یئتگینلشمیش، بو فضادان شعرلری تأثیرلنمیشدیر. عینی حالدا اونون اؤزونون ده بو فضانین یارانماسیندا اؤنملی رولو اولموشدور. بو دؤرده عمران اؤلکهمیزین بیرچوخ تانینمیش و آپاریجی ادبی، مدنی شخصیتلری، صنعتکارلاری ایله سیخ علاقهده اولموشدور. بو شخصیتلر مختلف دونیا گؤروشلو، باشقا – باشقا آداملارایدیلار. اونلارین یارادیجیلیق عالملری، فیکیر و دوشونجه طرزلری، مختلف و بعضاَ ده تضادلیایدی. عمران بونلارلا علاقه ساخلایاراق، اؤز نادر شخصیتیایله اجتماعی حیاتیندا یاشاما میدانینین دایرهسینی گئنیشلندیرمیشدیر. هر هانسی بیر شخصیتده، داورانیش و گؤروشده انسانی سجیهلری سئچیب، اونلاری قابارداراق، اؤزونون معنوی عالمیایله، انسانی دیرلری، اولچولریایله اویغونلاشدیرا بیلمیشدی. اؤز منلییینی بئله بیر رنگارنگ ، مختلف دوشونجهلر، داورانیشلار ایچیندن گیزلی و گؤرونمز بیر خط کیمی کئچیریب اونلاری بیر – بیرلرینه جالامیشدی. منیم فیکریمجه، عمران صلاحی ایندیهجن گؤروب، تانیدیغیم شخصیتلر ایچینده ان دموکرات، آلچاق کؤنللو، بؤیوک اورهکلی، بؤیوک آماللی، قدرتلی بیر شخصیتایدی. بونا گؤره ده هامی اونو سئویردی. اونونلا فخر ائدیردی. بو یگانه بیر محیط، اؤزونه مخصوص بیر فضاایدی. بئله بیر خاص موقعیت چوخ آداملارا نصیب اولمور.
عمران بو فضادان باشقا ، آیری – آیری دونیالار، یارادیجیلیقلار، شخصیتلرله، اثرلری واسطهسیایله تانیش اولور، او چوخ اوخویان، اطرافلی معلوماتی اولان بیر شخصایدی. عمران اوخودوقلاریندان یارادیجی بیر شاعیر و یازیچی کیمی فایدالانیردی. اونلاردان اؤیرنیردی اؤیرندیکلرینی منیمسهییر و شعرینده، یازیسیندا، اونلاری ایفاده ائدیردی.
عمرانین شعرینه ان گوجلو تاثیر بوراخان، ایکی بؤیوک نهنگ شاعیری خصوصی ایله قید ائتمه لییم، ناظم حکمت و رسول رضا، بو ایکی استاد شاعر، بؤیوک صنعتکار عمرانین یارادیجیلیغیندا چوخ مثبت تاثیر بوراخمیشلار. عمران اونلاری تقلید ائتمهییب، بلکه اونلاردان یارادیجیلیق سیرلرینی اؤیرنیب و اثرلرینی معاصر دونیاایله سسلشدیره بیلیبدیر. شعری پختهلشیب، چوخلو تجربهلری ییهلنیب، دویغو و دوشونجهلرینی حیات، انسان و وارلیق حاقدا درینلشدیریب. بویوللا بدیعی – ایستهتیک عالمیده زنگینلشیب، شعرینین بدیعی تصویر واسطهلر، ایفاده، معنا چالاری الوانلاشیب، آیدینلاشیب و معاصر دونیانین قاباقجیل شعریایله آیاقلاشماغا، سسلشمهیه حاق قازانیبدیر.
عمران بؤیوک شاعرلردن، خالقدان، حیاتدان اؤیرنه– اؤیرنه،بیللورلاشیب ، شعری ده سادهلشیب ، آیدینلاشیب. عینی حالدا درینلشیب و حیاتیلشیبدیر. ایللر بویو آراییب آختاردیغی بیر عالمه چاتیپ. افقلری گئنیشلنیب یارادیجیلیق دونیاسی بؤیویوب. او افقلردن کئچه – کئچه، شعرینین یئرسیز بیر بزهیی تؤکولوب، اونون روحونون چیلپاقلیغیایله بدیعی عالمینین گؤزهللییی وحدتیندن، قوووشماسیندان یئنی بیر عالم یارانیب، بوتون اینجه صنعت اثرلرینین، شعرین، ادبیاتین، سو ایچدییی بیر عالم. دوم – دورو، بیللور، ایشیقلی نغمهلر عالمی! «نغمه لشمک»، اورهکلرین ان صمیمی حسلرینین، دوم – دورو دویغولارین، جانلاندیغی بیر عالمدیر. عمرانین شعری بو بولانماز صنعت بولاغینین گؤزوندن سو ایچیردی. آرزولارین، گؤزهللیکلرین، شعریتین، بیرلشدییی، سئحیرلی صنعت بولاغی:
ال لریمی اوزالتدیم
آی ایشیغینی یئره سردیم
سبد سبد آلما دردیم
دانیشسام، سپهلنر
آیین دورو بولاغینا، گول چیچک
هاوا نه ایچمهلیدیر
آلمالارین عطری کیمی بیر سئوینج
کؤینییمده گیزلنیب… .
باخ بئله نغمهلری اؤته – اؤته، بیزیم گؤزهل سسیلی «دورنا» میز شرقین گؤیلرینده اوچاراق سئوگی نغمهسینین ان اوجا زیروه سینه اوچدو. بو «یاشیل باش سونا» یاشیل دریالارا، یاشیل آدالارا اوزدو، شرقین باشلانغیجیناجان، کی عومرونون ان گؤزهل نغمهسینی اوخوسون. دونیا شاعرلری ایله بیرگه، انسانلیق نغمهسی اوخودو. انسان سسینین، انسان نفسینین ان گؤزهل نغمهلرینی آلچاقلیقلار عیبجرلیکلر، یارامازلیقلارین حؤکوم سوردویو بیر زمانهده، شعری یاخشیلیقلار، گؤزهللیکلر، دوستلوقلار، قارداشلیقلارین، گؤزهل انسانی خاصیتلرینین، گوزگوسونه چئویررک، دونیا قاباغینا توتاراق، شعر و ادبیاتی صلحون، دوستلوغون بایراغی کیمی قالدیردیلار، اؤزوده دونیانین ان اوجا یئرینده، شرقین دامی آدلانان پامیرده (اورادا بیزیم بیر گؤزهل انسانمیز دا ابدی خاطرهسیایله اویوماقدادیر: حسین حراستی) نغمه اوخودو، پکن دانشگاهیندا، کاشغرده، اورمجیدا، آنا دیلنده شعرلر اوخودو. قارشیلاندی سئودی، سئویلدی. شاعرلر ایچینده پارلادی. او شعر اوخویا اوخویا او دیاری اورهیینین ایشیغینا بویادی. بیرده یوردوموزون سسی، نفسی، ایپک یولونون، مدنیتلرین قوووشدوغو بیر دیاردا سسلندی، عمرانین شعرلرینده جیلوهلندی:
آییلیر
یاتان باغ
باهارین نفسینده
آچیلیر
چیچکلر
قوش لارین دورو سسینده
یئل اسیر
کوللره
اود یوخوسوندان اویانیر
قوشولور
گؤللره
پاریلداییر جاوانلیق
پردهلری تیترهدیر.
نه یازیق کی، اونون نجیب جانیندا قیوربلیب یاتان اؤلوم واختسیز باش قالدیریب، شاعیرمیزین مهربان قلبینی چالدی، زهرلهدی. عمران هله «چین سفری»نین شعرلرینی قوشمامیش، خاطرهلرینی یازمامیش (یازماغا باشلامیشدی) اؤلومونون شعرینی قوشدو. غملی پاییز گئجهسینده، اؤلومایله حیاتی اوزلشدی. اولوم ایله اؤلوم چاتیشدیلار. اونون بدنینی پاییز خزانینین ساریلیغینا ساریدیلار. گئدرگلمز عالمه آپاردیلار.
بودور: «خانه هنرمندان ایران» سارایینین سکیسی. سول طرفده خطابت کورسوسو. ساغ طرفده عمرانین بؤیوک بیر تمثالی. او تمثالدا عمرانین همیشهکی مهربان باخیشلاری انسانلاری سوزمکدهدیر. اونون عزیز خاطرهسی یولداشلارینین، دوستلارینین، سئونلرینین توپلاشدیغی جومالارا باش چکیر. بیر شیرین سؤز، بیر آتماجا ایله اونلارین دوداقلاریندا گولوش اکیپ و یوخا چیخیر. حسرتلرین، کدرلرین ایچینده ایتیر. اونسوزلوغون آغیر غمی جاماعاتین ایچینده دالغادالغا یاییلیر.
منی گؤیلردن سوروش
بلکه سنه دییهلر
بوردا بیر یارالی دورنا ایزلندی
دیمدیگینده بیر دامجی یاش
سوروشسان هاراگئتدی
دییه جکلر: ناغیل لاردا گیزلندی… .
* استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد
:: موضوعات مرتبط:
ترکی مقاللر


c: text/html

text:
بو گونلر نه چکدیغ !
اعصاب گالمییب. صاباح دا ایمتاحانیم وار. دراما ! ابزورددان دوشونمورم امریکن دریم سند باکس ویتینگ فور گودو
دونن و بوگون اوخوموشام . اله نقد منی نوخوشلاددی کی فقط نچه گون ایستیراحت الدیم.
یایا چوخ تصمیملر توتموشام. الله کومهلیغ السین
+
نوشته شده در جمعه نهم تیر 1391ساعت 15:46  توسط Araz suyu
|
دونن همکیلاسیمه دییرم کی منیم اولین نقد زندگیم دی ها :))
منیم نظریمه بو نقد بوتون ایمتاحانلاردان چتیندی
مجبور الورام گدم کیتابخانادا درسه باخام.
دونن کی ایمتاحاندا یاحچیدی الله اوستادی ساخلاسین قشه نومره ورسین
+
نوشته شده در پنجشنبه یکم تیر 1391ساعت 15:13  توسط Araz suyu
|
بوگون حالیم یاخچیدی
چوخ ته لیغ حیس المیرم :)
نچه گونویدی هی آغلاماغیم گلیردی
درسه دوزه سوللو باخاممیرام . بونو یاخچی یازیم الله !!!
+
نوشته شده در دوشنبه بیست و نهم خرداد 1391ساعت 20:19  توسط Araz suyu
|
باتاردیم ایندیه جان بله ورقه یازمامیشدیم.
اوستاد بیرآز اینصافین اولسون . بو نه سواللاریدی ؟ نه کتاب دان ورمیشدین نه ده اوز دین سواللاردان
هاممیمیزین آغزی بله آچیغ قالدی .
دوشمسم یاخچیدی
حالیم یوخدی ایستیرم دویونجا اوتورام اوز حالیما آغلییام :((
+
نوشته شده در شنبه بیست و هفتم خرداد 1391ساعت 16:1  توسط Araz suyu
|
هه!دونن كيلاس تشكيل اولدي و اوستادي راضي الديغ كي تزه درس ورنلردن ايمتاحان آلماسين و اپليكيشن ده ورمسين :) بو دا ياخچي ايتيفاقيدي كي چهارشنبه دوشجيدي اما قالدي پنجشنبيه :))
صاباح ايمتاحاندي. گينه گرك ياخچي باخام . چوخ موهومدي منه ناسلامتي ايستيرم پايان نامه ايشليم :))
بيلسز نه چتينليغينن بو نو يازديم . لپ تاپ او اوتاغدا / بابانين دا كامپيوتري بله دي دا :))
هلليك
+
نوشته شده در جمعه بیست و ششم خرداد 1391ساعت 12:53  توسط Araz suyu
|
الله گینه اوز حوضوروو منه گوستردین
شوکر اولسون سنه
چوخ بیوک سن
بیردنه الله یم سان
بیردنه عشقیمسن
+
نوشته شده در سه شنبه بیست و سوم خرداد 1391ساعت 22:1  توسط Araz suyu
|
بویون یاخچی درسه باخدیم. خوشوما گلدی اما اصلی سوالین جوابینی تاپانمادیم .
او قیزین جوابی دا قوشمادی .
استاد بیرشی لر دییب اما فارسی دی . گره صاباح گینه فیکیرلشم.
بو فونولوژی نیه مندن ال چکمیر. کارشناسی دن یاپیشیب منه.
بیر دلیل کی زبانشناسی اوخومادیم بو فونولوژی دی :))
آهو جان یازیب بیرآزدا فارسی یاز :)) یازاریغ دا قوخموروغ کی :))
فردا و پنجشنبه کلاس دارم شنبه هم که امتحانه . می مونه جمعه !
ای خدااااااااااا. کم کم دارم استرس می گیرم
+
نوشته شده در سه شنبه بیست و سوم خرداد 1391ساعت 20:37  توسط Araz suyu
|
یورولموووووووشام !
سحردن بورسیه آختاریرام فرانسه دن توتدی تا چین. نه اولور اولسون اما موفته اولسون :))
هله دانیشگاه موفته اولاندا دا اوردا یاشاماغ آزا باخمیر. یانی آیدا بیر میلیون ایستییر . اوووه !
منه بووووورس ! :)
بیرسری بیر دانشجوی دکترا تورکیه دن دانیشیردیم. ددیم سن بورسیه آلمیسان؟ ددی یوخ منه راحتدی دانیشگاهین خرجین ورماغ. گوی اونلار کی پوللاری یوخدی بورسیه آلسینلار :) سورا دا پروپوزالین ترجمه ایرادلارین وردی من باخام . :))
بله کی گورورم اله تورکیه ده اوخوماغ یاخچیدی . چاره یوخدی
+
نوشته شده در یکشنبه بیست و یکم خرداد 1391ساعت 23:31  توسط Araz suyu
|
یازماسایدیم اولمازدی :)
من آخی باش تاپمادیم بوندان.
ددیم باخیم گوروم ایرانی کیلیپ نجه اولور. بیا بیا فرزاد فرزیندن دانلود الدیم. شعر یاخچیدی اوخوماغ یاخچیدی اما کیلیپ ؟؟؟ والله موضوع سونو باش تاپمادیم. اوغلان بیر یرده یرییر. بوردا سوز یوخدی. سورا ۳ نفر گلیرلر . بیری شلیک الییر . ( بیلمیریغ نیه شلیک الییر؟ هدفی نیدی؟ ) سورا گلوله دورور . سورا آیری دونیا بونون گوزونون قاباغیندا آچیلیر و اوغلان گدیر روم قدیمه . ( نیه روم؟) ضعیف دکوراسیون و نچه نفر واردی که معلوم دییر نیه اونلار اوردادیلار. اوغلان باشلییر اوخوماغا . اولده هچ کس قولاغ آسمیر. بودا اوز اوزونه اله اتورور دورور اخویور :)) گل گل !!! دوزورم که بیله بو بیر یره چاتا اما نقدر دووزورم هچ زاد بیلمیرم. آخیرده ده هچ زاد اولمور . اوغلان قیتیر ایندی کی دونیایا . آداملار دا یوخدی. اوزوده شوک زده دی. بو نیدی آخی؟
بوردان باخیب دانلود الیین .
http://www.tooptarinha.com/index.php?newsid=1580
+
نوشته شده در شنبه بیستم خرداد 1391ساعت 17:39  توسط Araz suyu
|
شنبه دیسکورس ایمتاحانی وار. گینه بیرآز قاتیشدیرمیشام. بیلمرم نه اوخویام. اوستاد دین کیتاب تیچینگ اوسوتده دی. اوزوم ایکی آیری کیتابدان و اینترنتدن اوخویورام. یاخچی هله دییب دیسکاس ورجیام. یوخسا بونو خیردا خیردا اخوماغ اولماز. او ترم زبانشناسی ایمتاحانین یادینا دوشورم. ایندی ده دقیقا او احساسیم وار.
ایکی گون بوندان قاباغ یولداشیمینان قرار گویدوغ. گدمیشدی تورکیه منه بولوز آلمیشدی. چوخ قشهدی :)) بیر ایلیدی ایستییردیغ گوراغ بیربیریمیزی اما اولموردی . گددیغ بیر آز پارکدا گزدیغ دولاندیغ دانیشدیغ هویج بستنی یدیغ . یاخچی گونویدی.
چهارشنبه اوستاد کیلاس گویوبدی . اونون آپاندیس پادداماغی بیزه دردیسر اولدی :(( اما اولسون بیله او گون یاخچی ایتیفاق دوشدی :)) یوخ ایندیدن دمیرم. گوی گوراغ نولور.
هللیک
+
نوشته شده در شنبه بیستم خرداد 1391ساعت 13:54  توسط Araz suyu
|
دونن گجه سات ۱۲ ده اینترنت قوتاردی . اله دپرس اولدوم کی. چوخ پیس وضده :))
سحر بیرسری ده ایمتاحان الدیم گوردوم یازیب ۲۴ سات تمدید
ایندی او تمدیددن ایستیفاده الییرم :))
دونن همایشدیدیم . سحردن آخشاما. اولده اله خوش گچمدی هچ ادبیات دان بیر مقاله ده اکسپت اولمامیشدی.
تیچینگ ده کی منیم ریشته م دییر . دوردوم یولداشیمینان گددیغ زبانشناسی همایشینه که سالن کنفرانسیدایدی. او را گینه یاخچیدی. دیسکورسدان دانیشدیلار کی دردیمیزه دییر.
اما ناهاری اینصافا یاخچیدی یملیدی . دییرم نولاردی همیشه بله غذالار ورسینلر. سوپ جوجه کباب ماست خیار کره :)) تنفس لاردا دا قشه اوزوموزه یتیشدیغ. کیک خامه ای آب میوه آب معدنی چای
قوتارمامیش دوردوغ گلدیغ :))
+
نوشته شده در پنجشنبه هجدهم خرداد 1391ساعت 11:10  توسط Araz suyu
|
اوه یتیشدیغ :) بتر یورولدوم
یولداشیم زنگ وروب دییر دیسکورس کیتابین نویسنده سی کیمدی؟
ایندی گدیب کیتاب آلماغا. دییجدیم قیز تزدی بیرآز دوز. ایمتحانا بیر گون قالان گد آل :))
اله بیر وبلاگیم مخاطب تاپیر :))
صاباح دا کی همایشدییغ .
هللیک
+
نوشته شده در سه شنبه شانزدهم خرداد 1391ساعت 20:44  توسط Araz suyu
|
ایسسی هاوادا آدامین درسه باخماغی گلمیر. ایمتاحانلار چوخ پیس گونه دوشور.
یازماغلاریما کی باخیرام گورورم تم اصلی ایمتاحان دی :))
دانیشگاه قشهدی اگر ایمتاحانی اولماسا. آی بیر او گون گله بکار اولام .
یای دا گرک پایان نامه اوستونده فیکر الیم. موضوع تاپام. دیسکورس و ادبیاتی گوتوسم او اوستاد کمهلیغ الیر منده کی زبانشناسی دن خوشوم گلر اما آغیر ایشدی .
قوی گوراغ نولور .
بوگون اوده اینترنتین وقتی قوتاردی . اه . اوچ آی اله تز گلیر گدیر کی.
+
نوشته شده در یکشنبه چهاردهم خرداد 1391ساعت 19:19  توسط Araz suyu
|
اله بیر کامنته گوره سوزلریم اثر الییب . باخین گورون نچه نفر کامنت یازیب. تبلیغاتی اولماغینلاری گوزدن کچیدیرم :))
هچ زاددان کی یاخجیدی . دوز دمیرم؟
قالمیشام اوتاغدا . بیوک مامانین باجیسینین اوشاغلاری نوه لری گلیب. هله بیلمیرم نچه نفردیلر. فقط سسلرینی اشیدیرم. یازیغ ماما . یورولدی :(
نفسی بنشین یارا من تشنه ی دیدارم ... بونا قولاغ آسیرام. بیرزمان بونو ترجمه المیشدیم.
+
نوشته شده در یکشنبه چهاردهم خرداد 1391ساعت 18:25  توسط Araz suyu
|
بیرآز گینه نقده باخدیم . پست مدرنیسم و پست استراکچرالیسم چوخدی. هاممیسینی اوخویانمادیم. مغزیم قیزیشدی.
ماما دییر بسدی . سنده مغزیم قاتار :))
اوزومو چوخ یورمورام. ایمتاحانلارا ۱۳ گون قالیر . نقد و شعر منی چوخ قورخودور . اوزلری یوخا اوستادیییی !!!
دونن ترانه لری عکس لری خالا قزیزیا گوستردیم. اله سویندی کی :)) ایکی گون اونون اوستونده زحمت کچمیشدیم . بو اینترنتین سورعتینن چوخ چتیندی آهنگ کیلیپ دانلود الماغ.
بیرسری تورکیه نین اینترنت تبلیغاتیندا گوستریردی کی بیر فیلمی ایکی دیقه ده دانلود الدی . کفلری اولسون .
+
نوشته شده در یکشنبه چهاردهم خرداد 1391ساعت 17:36  توسط Araz suyu
|
آخی نیه بیر بله منی شرمنده الیرسیز !؟؟ من نجه بیر بله کامنته جواب وریم؟ ! هه؟ :))
دا باشلامیشام ایمتاحانا باخیرام. نقد ادبی ! اله سوینیردیم کی اوچ فصل اوخویاجیام ! اوستااااااااد !
نیه آخی؟ بیز نه گوناه المیشیغ یددی فصل اوخویاغ ؟
بو دا شانسیمیز دی دا :(
چه غریب دام داری جهت شکار مستان مستان .آی من بو آهنگی نه قدر چوخ سویرم . اصلا حالیم عوض اولور. الله داود آزادی سلامت ساخلاسین. بونو اوخویانده من کنسرتینده وارییدیم :)
دونن تزه بیلمیشم یورو ویژن ( به قول او تایلیلار آورو ویژین ) برگزار اولوب . تزدی هه؟ آذربایجاندان عشقیم اوخوموشدی ( عالیم قاسیموف ) گدسم اوه گرک تاپام قولاغ آسام. عالیم ! بیر دنه سن !!
ایندی بویوک مامان اویندیم ایرانسیلین اینترنتیین گیرمیشم سورعت آزدی اما یاخچی که واردی.
هللیک
+
نوشته شده در شنبه سیزدهم خرداد 1391ساعت 17:47  توسط Araz suyu
|
بوگون اولین ایمتاحانیمی وردیم اما منیم ایمتاحانیم دییردی :)) هچ اوزوم ده بیلمیردیم ایمتاحان ورقه سی نی یازیرام !!!
گددیم دانشجولارینین بیریندن سوال سوروشام ددی خانیم گل باخ بو سواللار ندی ؟ جواب ور . منیم حوصلم یوخدی
منده ددیم بس نمونه سوالدی
گددیم نیمکت اوتوردوم جوابلارین یازدیم . زبان عمومی سواللاریدی :)
سورا آغا آخیر سوالدا دییر خانیم بوراجان بسدی استاد شک اللیر !!! معرفی به استاد گوتوموشم :))
منده اله قالدیم باخا باخا
ایندیجان بیرینه ایمتحاندا بله کومهلیغ الممیشدیم ورقه سینی اول دن آخیره یازام :))
+
نوشته شده در پنجشنبه یازدهم خرداد 1391ساعت 22:0  توسط Araz suyu
|
بابا ضد حال ووردی !
قشه چالیردیغ اوخویوردوغ ماما دا قولاغ آسیردی
بابا دییر : بینیم گددی . بیرآز سسینی آزاد .
داداش دا الینی قویدی قووالین اوستونه البیر کی والومون آزالدیر :))
اما سورا بتر عصبانی اولدی منی اوتوردی اشیه.
آی بابا . اوزون او حالی خراب الین اهنگیلره قواغ آساندا سسینی دا نه اوجالیغ دا الینده بس نیه سنه سوز دین یوخدی . بیزیم بینیمیز گتمیر؟ اه
+
نوشته شده در سه شنبه نهم خرداد 1391ساعت 23:35  توسط Araz suyu
|
بستنی یدیم :) یریز بوش !
درس باخاندا تز تز آجالیرام. ایمتاحان واختلاری بله اولارام یوخسا دوز واختا بواخت آجالارام :)
نمایشنامه اوخویورام .آی نه ده اوزوندی اما قشه موضوع سو وار. بیندیم :))
بو جلسه یولداشلاریم گلمیحجه . اه . داریخاجیام . دوزدی بوتون همکلاسلاریم دوستالاریمدیلار اما گینه دا ...
+
نوشته شده در سه شنبه نهم خرداد 1391ساعت 20:10  توسط Araz suyu
|
قالیبی عوض لدیم :)
نجه اولوب؟
قرم توروق قالیبلر دن خوشوم گلمز. اله ده عاشیقانه موقعیتیم یوخدی :) اله ایکی نفری عاشیقانه تم گویام هاممی دا دسن به ! قیزین کفی اولسون :)
تزلیغدا گورموسن دا قیزلار نجه دانیشیللار ( عجیجم دوست دالم ) آخی بو نمه نه دی؟ :))
اما اولسون ! گره دیل دییشه یوخسا راکید قالار هچ پیشرفتی اولماز. البته بله دانیشمالار بیر مدت دن سورا یاددان چیخار بیرده فقط بیر محدوده ده گالار یانی شاید آیری آداملار باش تاپمیا بونلار نه دانیشیللار . زبانشناسی ده دییر چوخ گیر ورمیین بله مساله لره . هله اونلارا اونلاری آنالیز الماغین چوخ ارزیشی وار. اینان ها !!!
+
نوشته شده در سه شنبه نهم خرداد 1391ساعت 16:27  توسط Araz suyu
|

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
باللیجا کندینین کولتورونده آشیق اویونو
آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: علی محمد خلفی زنگیر
آشیق اویونو تاریخی بیر تورک اویونودور. قدیم چاغلاردان بو گونه قدر، تورکیستان و تورکیه باشدا اولماقلا تورکلرین یاییلدیغی بوتون جغرافیا بؤلگهلرینده بو اویونا راست گلمک مومکوندور. آشیق اویونو بوگون ده تورک کند، قصبه و حتی شهرلرینده گئتدیکجه آزالسا دا اوینانماقدادیر. آشیق، جوت دیرناقلی حیوانلارین آرخا قیچلارینین دیزیندن چیخاریلان و دؤرد اوزو فرقلی شکیللر گؤستهرن سوموگون آدیدیر. آشیق اویونو، آشیق ایله اوینانان بیرنئچه نوع اویونون عمومی آدیدیر. اویون کئچی و قویون آشیغی ایله اوینانیر. بو حیوانلارین آشیغی بالاجا اولدوغو و یئره دوشَنده هر اوزو اوستونده دورابیلدییی اوچون ترجیح وئریلیر. آشیق اویونو بوگون ده خصوصاً تورک اؤلکهلرینین کندلرینده، بالاجا قصبهلرینده، حتی شهرلرینده داها دوغروسو یئنی اویونلارین تانینمادیغی هر یئرده اوینانماقدادیر. آشیق اویونلاریندا اویونچو سایینین اهمّیتی یوخدور. بوتون تورک ائللرینده آشیق اویونونون ان یایقین ایکی نؤوعو بئلهدیر:
یازینین آردی
قازاقیستانین پاولودار شهر مرکزی
1.کسمهلی؛یئمیش؛ آشیقلارین یئره آتیلماسی و یئردهکی اوتوروشلارینا گؤره آتانین و یا قارشیسینداکی اویونچونون قازانماسی. بو اویوندا آشیق الین باش، ایشاره و اورتا بارماقلاری ایله توتولوب یئترلی بیر هوندورلوکدن معین بیر یئره آتیلیر. آشیق بو یئره آنجاق دؤرد شکیلده دوشور. بو دؤرد نوع دوشوشون ده مختلف آدلاری واردیر. یئره دوشوش، سوموگون یوخاریدا قالان قیسمینه گؤره آدلانیر. سوموگون داها ائنلی اولان اوزلریندن چوخور اولان طرف یوخاریدا اولسا آچ، (فیک، جوک، چیل- fik, cuk, çil)، بونون قارشی طرفی یوخارییا باخسا توک- tok ، (تؤک، دوک- tök, dok)، دار و دوزجه اولان قالان ایکی اوزوندن قیراغی آزجا قالخیق اورتاسی چوخورجا اولان اوزو یوخاریدا ایسه بئی، کسدی (سای، کازاک، کاللئک، کئللئک- say, kazak, kallek, kellek)، بونا قارشی اولان طرفی ده یوخاریدا ایسه کیت، غالا (توکان، دالاک، ائشئک، داپپان- tokan, dalak, eşek, dappan) آدلارینی آلیر. آشیقلاری بیتن اوشاغا «اودوزدو، اودولدون» دئییلیر. بو اویوندان باشقا «یئمیش،کسمهلی،میره- yemiş, kesmeli, mire » دئیه آدلانان بیر آیری اویون شکلینده ایسه، اورتایا اوینایان اویونچو سایی قدر آشیق دوزولور. دوزولن بو آشیق توپاسینا بیر نئچه مئتیردن ساغا (ساققا) دئییلن آشیقلا شکلهمه یاپیلیر. آشیق «میره، کسمهلی» گلسه توپانین اولدوغو یئردن بونو وورماق اوچون او بیری اویونچولار ساغالارینی آتارلار، ووران اوشاق او بیریلردن بیر آشیق آلیر میره گلن ساغا وورولامازسا صاحبی او بیری اویونچولاردان بیر آشیق آلیر. شگلهنن آشیق میره گلمزسه او بیری اویونچولاردا کوما اطرافیندا آشیقلارینی شگلرلر سونرا بیر اوشاق طرفیندان آشیق توپاسینا ساغا ایله آتیش یاپیلیر کوما داغیلیرسا ساغانین اوزلرینه اویان آشیقلار، اولوشونجایا قدر وورولور. سونرا تکرار کوما قورولور قازانان اویونچو یولداشلاریندان بیر آشیق آلیر اویون بئله داوام ائدیر.
2.چیزگیلی؛ دیززیکلی،اودمالی؛اویونچولاردان هر بیری بیر بالاجا آشیغی یئره چیزیلمیش بیر مثلثین و یا بیر مربعنین ایچینه دوزور. سونرا اویونچولار سیرایلا بللی بیر اوزاقلیغا چیزیلمیش اولان خطدن باچچیلدان بو بالاجا آشیقلارا اللریندهکی داها ایری ساغا ساکا دئییلن آشیقلارلا آتماغا باشلاییرلار. ساکالارین ایچلری، ووروشون چتین و باشاریلی اولابیلمهسی اوچون بعضاً قورشون و یا بال مومو آخیدیلاراق دولدورولور و آغیرلاشیر. هدف مثلث یا دا مربع ایچینه قویولموش آشیقلاری وورماق و حدوددان جیزدان چیخارتماقدیر. وورولان آشیق ووران اویونچو طرفیندان قازانیلیر. بو ووروشون دا قایدالاری واردیر. بو قایدالارا گؤره بعضاً ووران و یا وورولان آشیغین دورومو دا نظره آلینیر. مثلاً وورولان آشیغین قازانیلماسی اوچون دوزولن یئرین حدود جیزیندان چیخماسی لازیمدیر کی آلینا. آشیقلارین، بالاجا آشیقلاری وورماق اوچون استفاده اولونان ایریلرینه بعضی یئرلرده سیواس، ایمرانلی`دا «ائنئکئ» ساکا آدی وئریلیر.
آشیغین تاریخچهسینه گؤره بونلاری سؤیلهیهبیلَریک:
آشیق یئتیشکینلر آراسیندا «اودمالی،دیززیکلی- udmalı, dızzıklı »، اوشاقلار آراسیندا «جزا وئرمه، جزالاندیرما» هدفی ایله اوینانان ان اسکی اویونلارداندیر. آمبروسیوس میلانو پیسکوپوسو (Ambrosius milano piskoposu) 385-ده یازدیغی «لیبئر ده توبیا» آدلی اثرینده خون اوخچولارینین آشیق اوینادیقلارینی بیلدیرمکدهدیر. آشیغین، دیوان لغاتالتورکده کی شکلی «آشوق»دور. دیواندا بیر ده آشوقلاماق فعلی قید اولونوب کی چئویریسی “آشیق سوموگونه وورماق” دئیه وئریلمیشدیر. تألیف تاریخی 11-جی یوز ایلین باشلارینا قدر گئدن دده قورقود حکایهلریندن دیرسهخان اوغلی بوغاجخان حکایهسینده «مگر سلطانوم، دیرسه خانون اوغلانجوغی اوچ داخی اوردو اوشاغی میداندا آشوق اوینارلار ایدی. بوغایی قویوویردیلر، اوغلانچوقلارا قاچ دیدیلر. اول اوچ اوغلان قاچدی. دیرسه خانون اوغلانجوغی قاچمادی، آغ میدانون اورتاسیندا باخدی دوردی.» جوملهلریندن، او تاریخلرده داها آشیق اویونونون اوغوز ایچینده یایقین اولدوغو آنلاشیلماقدادیر.
ماجار تورکولوقو آرمین وامبئری طرفیندان اوخچو بارماقلارینین چئویکلشدیرمهسی اوچون یاپیلان بیر آلیشدیرما، بیر ایدمان سانیلمیشدیر. آشیق اویونو، عینی بیلگین طرفیندان اورتا آسیا`داکی تورک بویلاری ایچینده ده آراشدیریلمیشدیر. وامبئری، 19-جو یوز ایلده اورتا آسیا`دا تثبیت ائتدییی آشیق قوراللارینی دا یازمیشدیر. بو قوراللاردان بیرینده، آشیغی آتمادان اؤنجه نه آتاجاغینی سؤیلهین و سؤیلهدییینی توتدوران اویونچو اویونو قازانیر. آشیغین کمر شکلی اولان یانینا «چکه- çeke »، کسکین یانینا «آلچی- alçı »، دوز یانینا «تاوا- tava » دئییلیر. آشیق اویونو بعضاً 4، بعضاً 8 آشیقلا اوینانیر.
ایلک چاغلاردا، تورکلرین آشیق ایله فال آچدیقلاری بیلینمکدهدیر. نئجه کی آشیق ایله فالا باخما عادتی بوگون آنادولو اوشاق اویونلاری ایچینده یاشاماقدادیر. قیرشهرده «آشیغیم نه آدام» و یا «باخت» آدلی آشیق اویونویلا بیر کیمسهنین نئجه بیر آدام اولدوغو اؤیرنیلمهیه چالیشیلیر. قازیانتئپده «آشیق فیلان نه کیشی» آدلی آشیق اویونو، گَمهرکده سوفره باشیندا اوینانان «سؤیلَشمهلی آشیق اویونو» دا عینی مقصدین اویونلاریدیرلار. ایستانبولدا دا بو هدفله اوینانان آشیق اویونلارینین وارلیغی بیلینمکدهدیر.
گونوموزده تورک ائللرینده آشیق اویونونا وئریلن آدلار بئلهدیر:
«باتی تورک ائلی»نده، «اؤزبک ائلی»نده، «تورکمن ائلی»نده آشیق، «قیرقیز ائلی»نده آشیق و یا چوکؤ- çükö ، «آزر ائلی»نده آشیغ، «قازاق ائلی»نده آسیک.
تاریخی چوخ اسکی بیر اوشاق اویونو اولان و بو گون آرتیق اوشاقلارین هئچ اوینامادیغی آشیقدان بحث ائتمهنین کولتور دیَرلریمیز باخیمیندان اؤنملی اولدوغونا اینانیریق، بئله کی اویوندا کئچن بیر سیرا دئییملر کاشغارلی ماحمود’ون 1068–1072 ایللر آراسیندا یازدیغی بیلینن دیوان لغات التورکده گلمکدهدیر.
قویون، کئچی، اوغلاق (ائرکک کئچی) و بالاجا دانالارین آیاقلاریندان چیخان آشیقلار، اوشاقلار اوچون بیر اویون وسیلهسیدیر. آشیقلار عمومیتده بویا ایله بویانیر، ساققالارین بئللری پاخیر تئل له ساریلیر و اورتالاری دلینهرک آغیر اولماسی اوچون قورشون (قورقوشوم) تؤکولور. «ساغا-ساققا»تعبیر ائدیلن آغیر و بؤیوک آشیقلار اویونچونون الیندهکی سئچیلمیش آشیقدیر، هر اویونچونون بیر ساققاسی واردیر.
ائشیکده و یا ائولرین داملاریندا اوینانان، آشیق اویونلارینی سادهجه اوغلان اوشاقلاری اوینار. آشیقلارین اوزلری چیک، شک، تؤک، میرئ، آلچی کیمی آدلار آلیرلار. بیر دایره ایچهریسینه دوزولن آشیقلار بیر نئچه مئتر اوزاقدان ساققالارلا آتیلاراق دایرهدن ائشیگه چیخاریلماغا چالیشیلیر، بو اویونا «چیزی اویونو» دئییلیر. جیزگی دیشینا چیخاریلان هر آشیق، چیخاران اویونچویا عاید اولور. آشیق چیخارا بیلمهین اویونچو، اویونو رقیبینه بوراخیر، بئلهجه آشیقلارین تامامی دایرهدن ائشیگه چیخانا قدر اویون داوام ائدیر:
بیر اوشاقلیق مثلیندن چوخ، تاریخی
بیر سوزگجین درین ریتملری آراسیندان بو گونه گلمهین آشیق اویونلاری... من و منیم کیمی
اولانلار اوچون بو اویونو سون گؤرنلر دئیهبیلرسینیز. توفنگین یارانماسییلا پوزولان
مردلییین مقایسهسی آشیق اویونو اوچون لاپ چوخ مبالغه اولابیلر آما اؤزللیکله
آتاری و بیلگیسایارین یارانماسییلا یوخ اولماغا اوز توتان بیر اویوندور آشیق اویونو
تاریخ ارسال پست: : یکشنبه 1 دی 1392 ساعت: 09:04 ب.ظ
آخرین ویرایش مطلب در تاریخ: دوشنبه 2 دی 1392 ساعت: 05:26 ق.ظ
برچسب ها : باللیجا کندینین کولتورونده آشیق اویونو، آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران، علی محمد خلفی زنگیر، قازاقیستانین پاولودار شهر مرکزی، وطنیم ایران.آنا یوردوم آذربایجـــــــان، www.moran.ir،


text:
دئدیم...دئدی
دئدیم ای تی 37 کونلوموقان ایله میسن
دئدی حتمی یری وار بوردا فغان ایله میسن
دئدیم اینصاف اله اینجیتمه منی،سربازینام
دئدی گئت گئت بالا آشخور نه گومان ایله میسن
دئدیم آغلاتمامنی ایستمیرم بوردا قالام
دئدی گوز یاشینی بیهوده روان ایله میسن
دئدیم عمرومون بهاری سره کویینده کئچیر
دئدی سن عمرونی خدمت له خزان ایله میسن
دئدیم آز ورمه میشم پست بو دکلرده گولوم
دئدی بلی، سن اوزو چوخ نگران ایله میسن
دئدیم من بوردا اسیرم بیله یئر اولماز آخی!
دئدی دوشدون کی بورا اوندا زیان ایله میسن
دئدیم بو آتش حسرت نه الر خوف ادیرم؟
دئدی بیچاره یانارسان نه گومان ایله میسن
دئدیم آخیر نقدر تیپده قالیم خدمت ادیم؟
دئدی سن 21 آی بوردا مکان ایله میسن
دئدیم من، یوخدو چکیب عمرو تباه ایله مرم
دئدی بهرام غزلی یاخشی بیان ایله میسن
موضوعات مرتبط: دست نوشته ها...
برچسبها: تیپ 37 پیاده حضرت عباس ع اردبیل


text:
· آز اولسون یاخشی اولسون
· آرتیق تمالیق باش یارار
· آرتیق تماق داش یارار داش قئیدر باش یارار
· آغاجی ایچیندن قورت یئیر
· ئوزوندن آشاغا باخ دم ائله- ئوزوندن یوخاری باخوب غم ائله مه
· اونونان آشاغی اولسون یوزیندن یوخاری سان
· اولاد آدما بیر ترش آلچادر یئسن دیش قاماشار یئمه سن کؤونول ایسته ر
· آزواد وار که هیچدن آش ایله ر آرواد وار که تاگاهی هیچ ایله ر
· الله آدامین عمریندن اسکیلدسین شانسناآرتریسن
· آدام چوخ بیلر آز دانیشار
· ئوزگه آتینامینن تئز دوشراوزاقدان باخانا دؤگوش آسان گله ر
· آرتیق تماقلیق باش یارار
· ئوز حاقوه قانع اول
· ده ده اولمیانجاق ده ده وون قدرینی بیلمزسن
· آز ایشیم آغریماز باشیم
· آغریمیان باشا دستمال باقلامازلار
· آغریماز باشیمزا ساقئز سالما
· آز آغری هاساند اؤلوم
· آتالار سؤزونه باخمیان گئری قالار
· اوچ دفعه ئولچ بیر دفعه بیچ
· باغدا اریک واریدی سلام علیک واریدی – باغدان اریک قوتاردی سلام علیک قوتاردی
· بؤیوک باشین بؤیوکده بلاسی وار
· بولانماسا دورولماز
· بوگونون ایشین صباحا قویما
· دامی چوخ قاری چوخ
· باجاریسان اصلان اول، تولکی اولماق آساندور
· پیس قونشی آدامی وارلی ائیلر
· قونشنون پیسی کیمی قاپی آراسیندا اگلشمه
· پیسلیگه یاخشیلیق گرک
· تیرمه قورشاق اوغولدان، ار یاخشیدر
· جاهل ایله بال یمه ، اهلی ایله داش داشی
· اوشاق ساخلاماق داش داشیماقدان چتیندیر
· چالیش دوست قازان دشمن باش آلتیندادر
· چوخ ایشلین ائششگین پالانی یرتیق اولار
· خیرنن شر قارداش دلار
· دوست دوتاندا ، دوستاریناباخ
· سوزی آغزوندا پیشیر چخارت
· خیرین اوزگیه ویرمه دی
· شرطی شوخومدا کسک، خرمنده دعوامیز اولماسین
· عقل عقلیدن ئوتگین اولار
· قلینج یاراسی توختار دل یاراسی توختاماز
· قوجا آدام اوشاق طبیعتده (سیاق) اولار
· گئچمه نامرد کوپیسیدن قوی آپارسین سئل سنی، یاتما تولکی داداسیندا قوی یئسین اصلان سنی
· گؤنول سؤون یاخشی دیر( نه یاخشیدیر گؤنول سؤون)
· کیشینی آرواد ائو ائلر
· ماوال بوجاقی اولسون ئوزائوین اولسون
· مکه ائوین ایچیدیر
· مالیندان گیچن جانینداندا گئچر
· هر گولمه گین بیر آغلاماقی وار
· هر اوخویان ملا اولابیلمز
· وارین وئره ن اوتانماز
· یامان یئینجین اولسون یامان دئینجنین اولماسین
· یئل ایله گلت یئل ایله گئدر
· یئل گترنی سیل آپارار
· یاخون قونشی اوزاق قوهومدان یاخشیدر
· ئوزگه مالینا گؤز تیکن اوز مالیندان قالار
· باشیمی سیندیریب اتگیمه قوز تؤکور
· قونشویا امید اولان گئجه شام سیز قالار
· هر کس اگیره دولایینی ئوزوبیل قولایینی
· قارین دویران آشی گؤزتانیر
· حیف اولسون مرد اییدلر قوجالسین نامردلر گلسین اوندان باج آلسین
· گئت دوست قازان دشمن اوجاق باشیندا
· آت میننجی سینی تانیر
· آت ایگیدین یولداشیدیر
· آتا دوست کیمی باخمالی دشمن کیمی مینمه لی
· آتا مینمه دن آیاغلارینی سالاما
· آتی آت یانیندا باغلاسان هم رنگاولماسا هم خوی اولار
· آتیلا ایت، ایستگی یاخشی دویار
· آتینا باخان آردینا باخماز
· قاشیق قاشیق یئغیب چومچه چومچه داغئدار


text:
شعر ترکی شهریار درباره محرم
فرا رسیدن ماه محرم را به همه شیعیان
پیشاپیش تسلیت میگم
التماس دعا
حسینه یئرلر آغلار گؤیلر آغلار
بتول و مصطفی پیغمبر آغلار
حسینین نوحه سین دلریش یازاندا
مسلمان سهل دیر کی کافر آغلار
کور اولموش گؤزلرین قان دوتدو شیمرین
کی گؤرسون اؤز الینده خنجر آغلار
حسینین کؤینه گی زهرا الینده
چکر قیحا قیامت ، محشر آغلار
آتاندا حرمله ، اوخ کربلاده
گؤریدین دوشمن آغلار ، لشکر آغلار
قوجاغیندا ، گؤردین ام لیلا
آلیب نعش علیّ اکبر آغلار
رباب ، نیسگیل دؤشونده سود گؤرنده
علیّ اصغری یاد ائیلر آغلار
باشیندا کاکل اکبر هواسی
یئل آغلار ، سنبل آغلار ، عنبر آغلار
یازاندا آل طاها نوحه سین من
قلم گؤردوم سیزیلدار ، دفتر آغلار
علی ، شق القمر ، محراب تیلیت قان
قولاق وئر ، مسجید اوخشار منبر آغلار
علی دن شهریار ، سن بیر اشاره
قوجاقلار قبری ، مالک اشتر آغلار


text:
عیراق
عیراق - یاخین شرقده دولت. عراقین شمالینده تورکیه شرقیندا ایران عربیندا سوریه و اوردون جنوبندا سعودی عربستان و کوویت جنوب شرقیندا بصرا کورفزی بولونور. اهالیسینین بیر قیسمینی آزربایجان تورک لری تشکیل ائدیر. رسمی اولاراق تورکمن آدلانیرلار. عیراقداکی آزربایجان تورکلرینین باشلیجا بیرلشدیریجی تشکیلاتلاری "عیراق تورکمن جبههسیدیر"، قیسا آدی İTC-دیر. 20-جی عصر بویونجا بیر چوخ سویقیریملارلا، ائتنیک آیری-سئچکیلیگه معروض قالیبلار. سویداشلاریمیزین شهر، قصبه، کند آدلاری هابئله تورپاقلاریمیزداکی باشقا توپونیملر عربلشدیریلمیشدیر. کرکوک ولایتینین آدی التمیم اولاراق دییشدیریلمیشدیر.
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: İraq


text:
سه شنبه بیست و هفتم فروردین 1392
گله جک 4گونون هاوا دورومو
هاوابیلیم سازمانیندان، آلینان وئریلهره(داده) گؤره،گؤی اوزهری، گله جک4 گونده؛ بولودلو و داغینتی یاغیش اولاجاق.
گؤزلنتیلر بو قرارا دیر:
چهارشنبه:بو گون،گؤی اوزهری چوخلو بولودلارلا دولو اولاجاق؛داغینتی یاغیش، آزاراق یئل اسینتیسی گؤزلهنیر.
یئل یؤنو،گؤنئیدن باتییا ساری اولاجاق.البته کئچن گونه گؤره ؛یئل اسینتیسین،شیددتی آزالاجاق. چهارشنبه نین سیچاقلیق درجه سی،ان یوکسک17c و ان آزی 11cدرجه گؤزلهنیر.
پنج شنبه: بو گونون سیچاقلیغی دونهنه گؤره 6درجه سرینله شه جک ، یئل اسینتیسی کئچن گونه گوره ؛چوخالاجاق. گون اورتاسینادک،گؤی اوزهری داغینتی بولودلو وگونشلی اولاجاق؛ اما سونرا داغینتی یاغیش وبولود گؤزلهنیر . یئل یؤنو،قوزئی ،دوغو اولاجاق.پنج شنبه سیچاقلیق درجه سی،14 و ان آزی8 درجه اولاجاق.
جمعه:گون بویوندا آزاراق داغینتی یاغیش گؤزله نیر؛گؤی اوزهری، یاریم بولودلوق اولاجاق،آخشام چاغی داغینتی یاغیشین یاغماسی،محتمل دیر.بو گون ،یئل اسینتیسی ،کئچن گونلره گؤره آزالاجاق.بو گونه 15 و4درجه، ان یوکسک و ان آز سیچاقلیق،گؤزله نیر.
شنبه:گؤی اوزهرینه، یاری گونشلی و داغینتی یاغیش گؤزله نیر.ساعات 14دک گؤی اوزهری گونشلی وپارچا بولودلوق اولاجاق،آخشام چاغیندا؛ آزاراق داغینتی یاغیش و یئل اسینتی سی گؤزله نیر.سیچاقلیق دونهنه گؤره ملموس دگیشیک لیغی اولمایاجاق.


text:
شنبه بیست و یکم اردیبهشت 1392
ماکونون؛باغچا جوق سارایی
باغچا جوق سارایی،ماکو -بازرگان یولونون 2 کیلومئتیرلیگینده،ماکونون،"باغچا جوق" کندینده یئرلهشیب.
ماکولو اقبال السلطنه،مظفرالدین شاه زامانیندا، ماکو بؤلگهسینین باشچیلاریندان اولاراق، باغچا جوق سارایین تیکیلمهیین فرمانین وئرمیش دیر.بو گؤزل و تاریخسل، سارای،1271 نجی(گونش ایلی) ایلده؛ آوروپا و روس معمارلاینین الیله تیکیلمیش دیر.
باغچاجوق سارایی
قوناق تالاری
باغچا جوق سارایین، حوضخاناسی
بو گؤزل سارای، بیر بؤیوک آغاجلی باغین ایچینده یئرلهشیب
باغچا جوق سارایین، یاتاق اوتاقلاری
ماکولو اقبال السلطنه نین عاییلهوی شکیلی


text:
كمي ساده تر...
هرچند همه شهر نشين شده ايم اما هنوز يك دهكده باقيست...
بو آتش هجرانیوه اودلاندی عالم یا علی(ع) آغلار غمینده حضرت زهرا(س) و خاتم (ص) یاعلی(ع) شعله سالیب محفللره ، پیر و جوانی یاندیریر سرگشته چؤللرده گزن صاحبزمانی یاندیریر هئچ مرد دوران گؤرمه ییب بو نحو ماتم یا علی (ع) ای آفتاب لم یزل،دنیای عشقین مهتری رحمتسرای حقّده عدل و شرافت مظهری ای عارف شیرین سخن، اهل حقیقت یاوری گردش ائدیر شمس و قمر،عشقینله توأم یاعلی(ع) سن سیز بو ماتم ،حضرت زینب(س) دن آیریلماز داها آسایش دورانیده ، مظلوم بالان قالماز داها حقّی اذیّت ائتمه دن ، شرمه عدو دالماز داها سنسیز عدالت امن دن دوشدی مسلّم یا علی(ع) بیر عؤمر اولموش خونجگر ، درد دلین چاهه دئدین غیرت سرودین دال با دال زهرا(س) تکی ماهه دئدین معناده یعنی سؤزلرین هر لحظه آللاهه دئدین نامردلردن گلمه دی اسراره محرم یاعلی(ع) اولدی قارانلیق بیر بولوت کوفه،حقیقت ماهینه بی حرمتی ائتدی ریا قومی خدا درگاهینه مذهب یولیله ووردولار ضربه عدالت شاهینه جان یاندیران نیسگیلدی بو سوز دمادم یاعلی(ع) آیا مگر حق مشعلین دونیاده سؤندورمک اولار؟ بخت اولدوزون هر توزلو بیر آیینه ده گؤرمک اولار؟ ائتدی خیال اهل ستم انواری اؤلدورمک اولار اؤز بختینه ووردی عدو شمشیری محکم یا علی(ع) سن اؤلمه ییبسن! آغلادان خلقی بو غم دریاسی دیر هر درددن کسگین اولان ، بیر دونیا هیجران یاسی دیر داغلار ووران عاشقلره ، آنجاق زمان سوداسی دیر هاردا وار آخر سن تکی مظلوم اعلم یا علی(ع)؟ بولبول یئرینده اوتدو چون بایقوش،قانادی باغلادار شعریله شیر عالمی هم اؤلدوره ر هم آغلادار اول قدر تکرار ائیلییه ر ، صاحب زمانی داغلادار تلقین ائده ر اؤلمک سؤزون شیطانلا باهم یا علی(ع) حُرمت بو گون محفوظ دور بیزدن سنین تک سروره دونیا اولا قوربان گئنه آزدیر مقام حیدره آنجاق خیالیمدا گزیز باخ گؤر نه عالی منظره! خالیقله مئهمانلیقلارین اولموش مجسّم یا علی(ع) هیجران غمین احساس هئچ نامرد عالم ائیلمز بو دردی هر عاشق اولان آدم دویوب فهم ائیلمز باغلار اُمیدین یوللارین، آینده یه رحم ائیلمز تعظیم ائده ر امّا سنه، عیسای مریم(ع) یاعلی(ع) مین ابن ملجم بیر نفر جیلدینده قالدیردی خطر ائتدین بو فانی دونیادان البتّه نیسگیللی سفر اودلاندی امّت سر به سر داغلاندی قلب دادگر چوخ سیررلر قالدی گئنه مجهول و مبهم یا علی(ع)
بو اود نه اوددور سر به سر داغلوب جهانی یاندیریر؟
بو آتش هجرانیوه اودلاندی عالم یا علی(ع)
آغلار غمینده حضرت زهرا(س) و خاتم (ص) یاعلی(ع)
شعله سالیب محفللره ، پیر و جوانی یاندیریر
سرگشته چؤللرده گزن صاحبزمانی یاندیریر
هئچ مرد دوران گؤرمه ییب بو نحو ماتم یا علی (ع)
ای آفتاب لم یزل،دنیای عشقین مهتری
رحمتسرای حقّده عدل و شرافت مظهری
ای عارف شیرین سخن، اهل حقیقت یاوری
گردش ائدیر شمس و قمر،عشقینله توأم یاعلی(ع)
سن سیز بو ماتم ،حضرت زینب(س) دن آیریلماز داها
آسایش دورانیده ، مظلوم بالان قالماز داها
حقّی اذیّت ائتمه دن ، شرمه عدو دالماز داها
سنسیز عدالت امن دن دوشدی مسلّم یا علی(ع)
بیر عؤمر اولموش خونجگر ، درد دلین چاهه دئدین
غیرت سرودین دال با دال زهرا(س) تکی ماهه دئدین
معناده یعنی سؤزلرین هر لحظه آللاهه دئدین
نامردلردن گلمه دی اسراره محرم یاعلی(ع)
اولدی قارانلیق بیر بولوت کوفه،حقیقت ماهینه
بی حرمتی ائتدی ریا قومی خدا درگاهینه
مذهب یولیله ووردولار ضربه عدالت شاهینه
جان یاندیران نیسگیلدی بو سوز دمادم یاعلی(ع)
آیا مگر حق مشعلین دونیاده سؤندورمک اولار؟
بخت اولدوزون هر توزلو بیر آیینه ده گؤرمک اولار؟
ائتدی خیال اهل ستم انواری اؤلدورمک اولار
اؤز بختینه ووردی عدو شمشیری محکم یا علی(ع)
سن اؤلمه ییبسن! آغلادان خلقی بو غم دریاسی دیر
هر درددن کسگین اولان ، بیر دونیا هیجران یاسی دیر
داغلار ووران عاشقلره ، آنجاق زمان سوداسی دیر
هاردا وار آخر سن تکی مظلوم اعلم یا علی(ع)؟
بولبول یئرینده اوتدو چون بایقوش،قانادی باغلادار
شعریله شیر عالمی هم اؤلدوره ر هم آغلادار
اول قدر تکرار ائیلییه ر ، صاحب زمانی داغلادار
تلقین ائده ر اؤلمک سؤزون شیطانلا باهم یا علی(ع)
حُرمت بو گون محفوظ دور بیزدن سنین تک سروره
دونیا اولا قوربان گئنه آزدیر مقام حیدره
آنجاق خیالیمدا گزیز باخ گؤر نه عالی منظره!
خالیقله مئهمانلیقلارین اولموش مجسّم یا علی(ع)
هیجران غمین احساس هئچ نامرد عالم ائیلمز
بو دردی هر عاشق اولان آدم دویوب فهم ائیلمز
باغلار اُمیدین یوللارین، آینده یه رحم ائیلمز
تعظیم ائده ر امّا سنه، عیسای مریم(ع) یاعلی(ع)
مین ابن ملجم بیر نفر جیلدینده قالدیردی خطر
ائتدین بو فانی دونیادان البتّه نیسگیللی سفر
اودلاندی امّت سر به سر داغلاندی قلب دادگر
چوخ سیررلر قالدی گئنه مجهول و مبهم یا علی(ع)


text:
اولو یارادان، اینسانلاری یاراداندا اونلارین دانیشدیقلاری اوچون دیلی پای وئریب و اینسانلارلا
حئیوانلاری فرقلندیریب دیر. بیز موسلمانلارین قوتسال كیتابی، قورآن-دا ایسه بو دیل لر
تانری-دان بیر بَلیرتج (نشانه) اولاراق گؤسته ریلیبدیر. بللی اولدوغو كیمی دیل تانری وریندن، چوخ
اؤنملی ساییلیب و یوكسك یئره صاحیب دیر.
بوتون دیللر گؤزل دیر و یئرینده هامیسینا دَیر وئریب اونلاری قورویوب ساخلاماق بیز اینسانلار
اوچون آغیر گؤرَودیر(وظیفه)–دیر. بونون یانیندا هر اینسانین اؤز آنا دیلی داها فرقلی و اؤنملی
ساییلیر.
اینسان اؤز آنا دیلینده دویغولارینی اوزه چیخاریب، اونلاری یاشادیر. آنا دیلینی بیلمه ین
اینسان ایسه اؤز آنا دیلینده اولان دویغولاردان اوزاق قالاراق، اؤزگه دویغولاری ایله یاشایاجاق دیر!
ایندیكی چاغیمیزدا آنا دیلینین یانیندا، هر اینسان دونیانین باشقا دیللریندن، بیر- ایكی سینی
ایسه باجاراندا، دونیایا نئچه آچی-دان و نئچه یؤن-دن باخا بیلیب و نئچه اینسان ساییلیر. آمما
آنا دیلین بیلمه ین ایسه، اون دیل بئله بیلسه ده، ظولوم آلتیندا یاشاییر. آنا دیلی بیر اینسانین
وارلیغی ساییلاراق اونو بیلمه ین اینسان، اؤز وارلیغیندان اوزاق دوشه رك، آنا دیلینده اولان
بوتون دویغولار ایله گؤزللیك لردن محروم قالیر.
دونیانین او بیری اینسانلارینا تای بیزم ده، اؤز آنا دیلیمیز واردیر. بیزیم آنا دیلیمیز اولان توركجه
(آذربایجان توركجه سی)، دونیانین گوجلو، گؤزل، قایدالی و دَیرلی دیللریندن ساییلاراق،
یاشاماقدادیر. بیز ایسه اونو یاشاتمالیییق. اؤنجه اؤلكه میزین قانونوندان فایدالاناراق، اونو
اوخول-لار ایله بیلیم یوردلاردا دیری ساخلاماق ان واجیب اولان دیر و بودا رؤیالاردان اوزاق قالان
بیر زاد دئییل دیر. ایسلامی اؤلكه میزده بو ایمكان وار و تئز-گئج یاراناجاق دیر و بو ایشله تانری
وَریندن وئریلن پای-ا یییه (صاحب) چیخاجاییق.
اونون یانیندا ایندیكی دورومدا، یئتیری (رسانه)-لرین هامیسیندا، اؤزللیك له رادیو-تلویزیون دا،
توركجه میزی تمیز و دوزگون دانیشماق ایله، دیلیمیزه بیر آیری یاردیم ائده بیله ریك. تأسفله بو
ایكی یئتیری (رسانه) ده، اؤزللیكله اوستانی شبكه لرده (آذربایجان تورك لری یاشایان اوستان
لارین شبكه لرینده) توركجه میزه هر دیلدن بیر آز قاتیب یئنی بیر دیل یارادیب لار و یقین اولاراق
كوتله نین ده (مردم) دانیشیغیندا تأثیر قویولور.
گؤزل توركجه میز رادیو-تلویزیون دا دوغرو-دوزگون و تمیز دانیشیلسا، یوزده-یوز كوتله نین ده
دانیشیغی دوزگون توركجه اولاجاق دیر. جمله نین سونوندا تكجه بیر توركجه فعل گتیرمه یه،
توركجه دانیشماق دئمزلر!! گركلیدیر بونا چوخ دقت ائدیب دیلیمیزین آرادان گئتمه سینه یاردیم
ائتمه یك. ایندیكی وضعیت ده توركجه كیتاب لار ایله نشریه لردن ایسه فایدالانا بیله ریك. بو
ایشله هم اونلار آیاق اوسته قالار همده توركجه میز یاشایار.
اؤزوموز ایسه دانیشیغیمیزا دقت ائتمه لیییك، نه زامانادك دیلیمیزه خور گؤز ایله باخا جاییق؟
ندن توركجه دانیشاندا جمله میزین چوخونو باشقا دیلده دئییریك، بودا كیلاسمی؟ منجه كیلاس
و افتخار، توركجه میزی دوزگون دانیشماقدادیر. پیس عادت لریمیزدن بیری عددلری، بویالاری
و... باشقا دیلده دئمك دیر. تورك، توركجه!! دانیشاندا اؤلكه ده یاشایانلارین هامیسی نه
دانیشدیغینی آنلایا بیلیر و اودا توركجه میزه هر دیلدن قاتماسی ندنی (سببی) دیر. همن آدام
باشقا دیلده دانیشاندا چالیشیر هم تمیز، همده لهجه سیز دانیشسین!! و بیری بیلمه دن آیری
بیر دیلین كلمه سین او دیله قاتاندا، ایش گولمه یه چكیر!
دیلیمیزین آرادان گئتمه سی ائله بو عددلر ایله بویالار و جمله میزده تكجه توركجه بیر فعلی
ایشلتمك دن باشلاییر، نه زامانا كیمین، بیر-بیریمیزه، واز گئچ نه اولاجاق -دئیه جه ییك؟ دوروم بئله
گئدیرسه، ساباح دیلیمیزدن قورو بیر آد قالار!!
دیلیمیزی قوروماق ایسته ییریك سه، بوتون دَیرلی یازیچیلاریمیز، تمیز و توركجه قیرامئرینده
یازمالیدیرلار. ان اؤنملی سی، كه/كی، اگر، چونكی، آیا و... كلمه لرینی قوللانماق لا دیلیمیزه
آغیر بیر ضربه وورماغا داوام ائدیریك. آمما اونلاری دیلیمیزدن آییرماق لا دیلیمیز داها گؤزللشه
جك دیر. بو ایش ایسه یازیچیلاریمیزین وظیفه سینی آغیرلادیر. اونلار توپلومون آیدینی اولاراق،
دیلیمیزی جانلی و تمیز یاشادیب، ساخلاماسی اوچون داها چوخ چالیشیب، زحمت چكمه
لیدیرلر.
دیلیمیزی یاشاتما، یئرلرین بیری ایسه اینترنت دیر. وبلاگ لار ایله سایت لاریمیزدا توركجه میزه
اؤزل یئر وئریب اونو قوللانماق لا بیر آیری یاردیم ائده بیله ریك.
بو قیسا یازیدا ایسته ییم آنا دیلیمیزی قوروماغی خاطیرلاتماق دیر و هر بیر آذربایجان توركونه
اؤز دیلینی قوللانماق و اونو یاشادیب گله جك نسیل لریمیزه ساخلاماق، آنا دیلی بورجودور.
اومود ائدیرم دیلیمیز یاشام بویو یاشایاجاق دیر


text:
کیرمان ایالتی
کیرمان ایالتی (فارسجا: استان کرمان) ایران ایالتلریندن بیریدیر. بو ایالتین مرکزی، کیرمان شهریدیر. بو ايالتده فارسلار برابر توركلرده ياشاييرلار. کیرمان تورکلری افشار و پیچاقچی ائللریندن اولوب ، بافت ، سیرجان ، جیرفت بؤلگهلرینده یاشاییرلار.[1] بو ايالت 1385-اينجي نوفوس ساييسي اساسيندا 2,652,413 نفر اهاليسي وار. [2]
قایناقلار[redaktə]
- ↑ تورک خالق ادبیاتی - یازان: علیرضا صرّافی
- ↑ ایرانین آمار مرکزی
بيرده باخ[redaktə]
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Kirman (ostan)


text:
اوستاد نامه
استاد
آشیقلارین طرفیندن سؤیله نیلیب،اخلاقی،تربیه وی،حکمت آمیز سجیه داشییان
شعرلردئییلیر،استاد نامه لرده آشیق شعری نین قوشما،گرایلی،
مخمس،مستزاد،دیوانی، تجنیس ودیگر شکیلریندن استفاده اولونور.
اوستادنامه
آشیق صنعتی نین،آشیق شعری نین ان چوخ شهرتله نن نوعلاریندان دیر،او اؤز
تاریخی اعتباری ایله ده کلاسیک وآشیقلاریمیزین یارادیجی لیغی ایله باغلی
دیر.
اوستادنامه لرین ایلک نمونه لرینه«ده ده قورقود»ون آغیللی کلاملاریندا، حیاتین اؤزوندن آلدیغی نصیحت آمیز فیکیرلرینده راستلاشیریق.
خسته قاسیمدان بیرنئچه اوستاد نامه:
ده لی کؤنلوم نه دیوانه گزیرسن
بیوفا دلبردنسنه یار اولماز!
دوزچیخماز ایلقاری عهدی پیمانی
هرجایی دا ناموس غیرت عار اولماز!
اؤز وئرمه نادانا ،سیر وئرمه پیسه
آخیر قلبین یا اینجی یه یا کوسه
اوت بیته ر کؤک اوسته اصلی نه ایسه
یووشان بسله مکله چمنزار اولماز!
وفالی یا امک چکسن ایتیرمز
بد اصیل نصیحت،اؤیود گؤتورمز
قاباق تاغی تر شاماما بیتیرمز
گؤی سؤیودده هیوااولماز،نار اولماز!
تکلیف اولونمامیش بیریئره وارما
نر اولماز میداندا هربیغی بورما
سیراغیب،آداما سن یاخین دورما
خائن چیخار،اوندا دوزایلقار اولماز!
خسته قاسیم گؤنو کئچمیش قوجادیر
گه لن بزیرگاندی،گئدن خوجادیر
سرو آغاجی هر آغاجدان اوجادیر
اصلی قیتدی،بوداغیندا بار اولماز!
اوستادلار اوستاد نامه نی بیردئمز،ایکی دئیه ر،بیزده دئیه ک ایکی اولسون دوشمنلر گؤزو کور اولسون.
ده لی کؤنول مندن سنه امانت
دئمه بو دونیادا قالیم یاخشیدی
بیرگون اولارقوهوم-قارداش یاد اولار
دئمه اولسوم وار،ائلیم یاخشیدی.
بیر یئره گئدنده اؤزونو اؤیمه
شیطانا باج وئریب،کیمسه یه سؤیمه
اگر گوجلو ایسه ن فقیری دؤیمه
دئمه کی زورلویام،قولوم یاخشیدی.
قوچاقدان اولوبسان،قوچاق اول گینن
قادادان بلادان قاچاق اول گینن
عاشیق اول جومرد اول،آلچاق اول گینن
دئمه واریم چوخدور،پولوم یاخشیدی!
خسته قاسیم کیمه قیلسین دادینی
جانی چیخسین ،اؤزو چکسین اودینی
یاخشی ایگید یامان ائتمز آدینی
چونکو یامان آددان اولوم یاخشیدی.
اوستادلار اوستاد نامه نی ایکی یوخ، اوچ دئیه ر، بیزده دئیه ک اوچ اولسون،یاغینین عومرو پوچ اولسون.
آی عاریفلر هئچ کس یالنیز اولماسین
یالنیز ایسه داشدان دیوار دئیه ر لر
بزیرگانسان،آچ متاعین،خیرد ائله
آرارلار،یوکونده نه وار دئیه ر لر
بیگلر اله آلار آلیئجی قوشی
صرافلار تانییار قیمتلی داشی
بیر اوغول آتادان آرتیرسا ایشی
ائل ایچینده اونا تاوار دئیه رلر.
قیزیل گؤلو دسته-دسته ده ر گینن
ده ریبسنده پینهانلارا سرگینن
هرنه وئرسن اؤز الینه وئریگینن
یوز قادانی باشدان سووار دئیه ر لر.
نئیله رم باغچانی،باری اولماسا
نئیله رم هیوانی، ناری اولماسا
بیر ایگیدین دونیا واری اولماسا
یئلکنسیز اوخ کیمی چووار دئیه رلر.
اسکندر آتلاندی چیخدی ظولماتدان
قاسیم،خضر ایچدی آب حیاتدان
سؤزو دوشدو ایگیددن،قیلینجدان،آتدان
سفره نی هامیدان کبار دئیه رلر
برچسبلر: اوستاد نامه


text:
هر چیچگین اؤز عطری هر گؤلؤن اؤز رنگی وار
هر قلبین اؤز ایستگی اؤز سؤزی آهنگی وار
هر انسان اؤز عمرونه یار سئچیر همدم سئچیر
منیمده اؤرگیمدن غملی بیر نیسگیل کئچیر
گؤیده بولود دولانیر آخشام دؤشؤر یئل اسیر
هئچ بیلمیرم نه اؤچون کؤنلؤم تلسیر
قولاق لاریم سس ده دیر گؤزؤم یئنه یولدادیر
گلن هر آددیم سسی منی آلدادیر
تحلیخ اؤز وئریر منه چیخیرام اتاقیمدان
سئوگیلی لر کوچه ده دئییب گؤلؤر مهربان
اونلاری بئله خوشبحت بئله مسرور گؤرنده
دویغولار دالغا کیمی چیرپینیر بو سینه م ده
دویغو= احساس دالغا= موج
.: Weblog Themes By Pichak :.


text:
معاصیر دونیا سیاستینده کیپر (قبرس)
پروبلئمی
آذربایجان میللی علملر اکادئمیاسینین
شرق شوناسلیق
اینستیتونون
علمی آراشدیریجیسی (دکترانت) سبحان طالیبلی
Subhan_azun@yahoo.com
معاصیر
دونیا سیاستینده حل اولونمامیش پروبلئملریندن بیری ده کیپر مسئله سیدیر.
20-
نجی
یوزیللیگین یاشیدی اولان بو پروبلئم یونانیستانین «ائنوسیسEnosis-»
سیاستی نین اعلان ائتدیگی واختدان باشلانیر.
یاخین شرق و
آوروپا آراسیندا استراتئژی تیجارت باخیمیندان کؤرپو رولوندا چیخیش ائدن
شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی تورکیه دن 70 کیلومتر، سورییادان 132
کیلومتر، میصیردن 370 کیلومتر، یونانیستان ساحیلریندن ایسه 700 کیلومتر
اوزاقلیقدا یئرلشیر. گیرینتیلی-
چیخینتیلی
خصوصیتلرینه
گؤره
782 کیلومترلیک ساحیل اوزونلوغونا مالیک آدا 350 شیمال پاراللئلی و 350 شرق
مئریدیانی اوزرینده یئرلشیر. آدا شیمالدا کورماکیتی یاریماداسیندان
باشلایاراق کارپات یاریماداسینا قدر اوزانان و ان یوکسک زیروه لری 1000
متری آشان گیرنه- کارپات داغلاری، جنوبدا ایسه ترودوس داغلاری و بونلارین
آراسیندا 100 کیلومتر اوزونلوغوندا، 10-15 گئنیشلیگینده بیر آلچاق ساحه دن
عیبارتدیر. آدانین شرقده و قربده کی
بورونلاری اولان آندرئاس و درئپانا آراسیندا مصافه 227 کیلومتر،
جنوب و شیمال بورونلاری اولان گاتا و کورماکیتی آراسینداکی مصافه ایسه 97
کیلومتردیر.
تورک
دیلینده کیبریس، عرب دیلینده کوبروس (کوبپوش)، غرب دیللرینده «جیپروس»،
«جیپرئ»، «گیپروس» و «جیپرئن» آدلاندیریلان آدا میصیر
و هئت منبعلرینده «الاشیا» (الاسیا)، سونرادان میصیر منبعلرینده
«اسی»، آسسور منبعلرینده «یانتاما» و یا «یا» کیمی ایشلنمیشدیر. کیپر آدینی
ایلک دفعه هومئر
ایشلتمیشدیر. بوندان علاوه، آدادا چوخلو میس یاتاقلاری اولدوغونا گؤره،
لاتینجا «جوپروم»، هاواسی گؤزه ل اولدوغونا گؤره «ائریا»، داغلیق اراضی
اولدوغونا گؤره «کئراشیتسی» و س. آدلانلدیریلمیشدیر.
رئلیئفی نین
خصوصیتلری آنادولونون رئلیئفینه یاخیندیر. ایقلیم باخیمیندان دا آنادولویا
اوخشارلیغی وار. آرالیق دنیزینه
خاص
ایقلیم تیپیی مؤوجوددور. یایی ایستی، قیشی ایسه ایلیق و یاغیشلی اولور.
آدانین
اهالیسی اساساً یونان اصیللی روملاردان و تورکلردن عیبارتدیر. حاضیردا
کیپرده 1 میلیونا قدر اهالی یاشاییر، اونون 80 فاییزی روملار، 20 فاییزی
ایسه تورکلردیر. لاکین آدانین تورک اهالیسی نین سایی بیله رکدن روم ایداره
چیلیگی طرفیندن گیزله دیلمیش، حقیقتی عکس ائتدیرمه یه رقملر وئریلمیشدیر.
دؤولت دیلی تورک دیلی، پول واحیدی ایسه تورک لیره سیدیر.
سیجیلییا و
ساردانییادان سونرا آرالیق دنیزینده اوچونجو بؤیوک آدا اولان کیپر آداسی هر
ایکی طرفدن آغ دنیزین گؤی سولارییلا احاطه له نیب. شیمالی کیپر تورک
رئسپوبلیکاسی 4 اساس یاشاییش مرکزینه - لئفکوشا، قاضی ماغوسا، گیرنه و گؤزه
ل یوردا بؤلونوب. آدا 1571-جی ایلده عوثمانلی دؤولتی طرفیندن فتح ائدیلدی و
قیبریس ایمپئراتورلوغون بیر پارچاسی اولدو. 1878-جی ایله دک عوثمانلی
ایمپئراتورلوغونون ایداره سی آلتیندا اولموشدور. بو دؤور عرضینده آنادولو
یوردلاریندان
خیلی
سایدا تورکلر کیپره کؤچه رک اورادا مسکونلاشمیش، نسیللر آرتیرمیشدیر.
عوثمانلی دؤولتی 1878-جی
الده آانی انگیتره یه ایجاه ی وئریر. 1918-جی ایلده یونانلار
اورتودوکس طرفیندن دستکلنن «ائنوسیس» (قیبریسین یونانیستانا بیرلشدیریلمه
سی) حرکاتینا باشلاییرلار. لوزاننا مقاویله سیندن (1925) سونرا قیبریس
بریتانییا ایمپئراتورلوغونون بیر پارچاسی اولور.
اورتودوکس
کیلسه سی ائنوسیس کامپانییاسینی گئنیشلندیرمه یه باشلادی. اصلینده قیبریسلی
یونان اهالی ائتنیک باخیمیندین قطعیاً یونان دئییل. سادجه اولاراق اونلاری
دیل باخیمیندان یونان حساب ائتمک اولار. معاصیر یونانیستان ایله قیبریس
آداسی آراسیندا یگانه علاقه
بوتون
دؤورلرده اورتودوکس کیلسه سی واسیطه سیله اولوب. بوندان باشقا، ائنوسیس
فیکری نین ائتنیک کؤکلریندن باشقا سببلری ده واردیر.
عوثمانلی
حؤکمدارلیغی آلتیندا اورتودوکس روحانی صینفی اؤزو اوچون ساغلام بیر یئر
الده ائتدی و باش یئپیسکوپ دینی بیر فیقوردان داها چوخ
سیاسی لیدئرلیک میسسییاسینی یئرینه یئتیرمه یه باشلادی. عوثمانلی نسلیندن
اولان قیبریسلی تورکلر هر زامان قطعیتله «ائنوسیس» ایدئیاسینا قارشی
چیخمیشلار. چونکی بو اونلار اوچون ساده جه ایشغالچی بیر دؤولتین -
اینگیلتره نین، دیگر بیر ایشغالچی دؤولتله، یئنی یونانیستانلا عوضلنمه سی
دئمک ایدی. بئله بیر وضعیت قیبریسلی تورکلرین گله جگینی سؤال آلتینا
آلیردی. بئله اولان تقدیرده قیبریس تورکلری تورکیه دن کؤمک ایسته مه یه
مجبور اولدولار. بوتون باش وئرن تهلوکه لی اولایلار تورکیه نین حادیثه لره
موداخیله سینی واجیب ائتدی.
تورکلرین
کوتلوی شکیلده سویقیریما معروض قویان قیبریسلی مباریزلرین میللی تشکیلاتی (EOKA)
پولکوونیک قریواسین رهبرلیگی آلتیندا 1953-جو ایلده یارادیلدی. تشکیلاتین
سیلاحلی فعالیتی بیرباشا اینگیلیسلره قارشی دئییل، عئینی زاماندا قیبریسین
تورک ایجماعسینا و حتّی
اونلارلا اوخشار فیکیرلرین داشیییجیلاری اولمایان یونانلارا قارشی
یؤنلمیشدی. تورکلر ایسه اینگیلیسلرین فعالیتسیزلیگینی گؤروب اؤزلرینی
مودافیعه ائتمک مقصدیله 1956
- جی ایل آوقوستون 1-ده «کیپر تورک مقاویمت تشکیلاتینی قوردولار».
1959-جو ایلده قیبریس تورک ایجماعسینی قوروماق اوچون تورکیه نین ده
قوشولدوغو سوریخ
مقاویله سی حاضیرلاندی و 1960-جی ایلده لوندوندا ایمضالاندی. موقاویله ده
موستقیللیگین شرطلری ده معینلشمیشدی. مقاویله یه گؤره، یونانجا دانیشان
ایجماعنین تامامیله «ائنوسیس» فیکریندن داشینماسی لازیم ایدی. سازیش آدانین
بؤلونمه سینی و باشقا اؤلکه یه بیرلشدیریلمه سینی قاداغان ائدیر، دینی،
مدنیتی و دیلی فرقلی اولان ایکی ایجماعیا سیاسی و آدمینیستراتیو صلاحیتلر
نظرده توتوردو.
1960-جی
ایلده قیبریس رئسپوبلیکاسی نین یارادیلماسی، پرئزیدئنتی یونان، ویتسئ-
پرئزیدئنتی تورک و 35-ی یونان، 15-ی تورک اولماقلا 50 نفرلیک پارلامئنتدن
عیبارت دؤولت قورولمالی ایدی. هر ایجماع پارلامئنته اؤز نماینده لرینی سئچه
جکدی. قیبریسین تورک ایجماعسینا
اوچ
ناظیرلیک حواله اولونموشدو: مودافیعه، صحییه و کند تصروفاتی ناظیرلیکلری.
قیبریس رئسپوبلیکاسی اینگیلتره، یونانیستان و تورکیه نین ضمانتی و مودافیعه
سی آلتیندا اولاجاقدی.
کونستیتوسییایا اساساً یارادیلمیش ماکاریوس حؤکومتی چوخ
کئچمه دن کونستیتوسییانین دفن ائدیلدیگینی بیان ائده رک 1963-جو ایل
دئکابرین 21-دن اعتیباراً کیپرین تورکلر اوزرینه آچیق هوجوملارینی تشکیل
ائتمه یه باشلادی. مقصد کیپر آداسی نین یونانیستانا زورلا ائنوسیسینی حیاتا
کئچیرمکدن عیبارت ایدی.
کیپر
آداسیندا وضعیت او درجه ده گرگینلشمیشدی کی، بین الخالق میللتلر تشکیلاتی
تهلوکه سیزلیک شوراسی نین فؤوق العاده سئسسییاسی 1964-جو ایل مارتین 4-ده
186 سایلی قطعنامه ایله کیپرده صلحو تأمین ائتمک اوچون بین الخالق میللتلر
تشکیلاتی سیلاحلی قووه لری نین یارادیلماسی و همین قووه لرین یونان و تورک
ایجماعلاری
آراسیندا یئرلشدیریلمه سینه قرار وئردی. لاکین یونانیستانین گیزلی یوللارلا
اورایا گتیردیگی 20 مین نفردن یوخاری حربی قووه تورک ایجماعسی نین اولجه
آیری-آیری آنکلاولارا، داها سونرا ایسه آدانین جمعی اوچ فایزینی تشکیل ائدن
حیصه یه پناه ائتمه یه وادار ائتدی. تورک دیپلوماتلاری نین
خریستیان هم رأیلیگی قارشیسیندا سسی و اعتیراضلاری دئمک اولار کی،
ائشیدیلمز اولموشدو.
قیبریس
موقتی تورک یؤنتیمی مجلیسی 1970-جی ایل اییونون 18-ده فعالیته باشلادی.
مجلیسین نیظامنامه سینین 1-جی ماده سینه گؤره، «16 آوگوست 1960-جی ایل
کونستیتوسییاسی نین بوتون ماده لری حیاتا کئچمه یینجه، تورک بؤلگه لرینده
یاشایان تورکلر، موقتی تورک یؤنتیمینه باغلانیردی». نیظامنامه 3 اساس حیصه
دن: قانون وئریجی، ایجرا ائدیجی و محکمه ایشلری اوزره ماده لردن عیبارت
ایدی. مجلیسین ایش فعالیتی 2-4-جو ماده لرده تثبیت ائدیلیردی. تشکیل
اولونان ایجرا ائدیجی اورگان («یوروتمه قورومو») «1960-جی ایل
کونستیتوسییاسی نین 46-جی
ماده
سینده نظرده توتولان 3 ناظیر (داخیلی و
خاریجی ایشلر اوزره ناظیر، کند تصروفاتی ناظیری، صحییه ناظیری» و داها
آرتیق 6 ناظیردن مئیدانا گلیردی». داها سونرا ایجرا ائدیجی اورگانین
حقوقلاری و وظیفه لری (ماده 9-13، 15)، تورکیه ایله موناسیبتلر، محکمه
حاکیمیتی ایله ماده لر وئریلیردی. سونونجو ماده بیر داها 1960-جی ایل
کونستیتوتوسییاسی تام حیاتا کئچیرمه یینجه، آدی چکیلن 19 ماده نین قووه ده
قالاجاغینی تثبیت ائدیردی.
1970-جی ایل
اییولون 18-ده کئچیریلن مجلیسین ایلک ایجلاسیندا نجدت اونئل - صدر، فاضیل
کیچیک - باشقان، رائوف دئنکتاش - باشقان یاردیمچیسی سئچیلدیلر.
1971- جی
ایل آپرئلین 21-ده «موقتی» سؤزو گؤتوروله رک و 1974-جو ایل اوکتیابرین 1-دک
«قیبریس تورک یؤنتیمی مجلیسی» آدی آلتیندا یاشایان پارلامئنت 1974-جو ایل
حرکاتی نین دوغورموش اولدوغو یئنی شراییطده «موختار قیبریس تورک یؤنتیمی
مجلیسی» اولاراق فعالیتینی داوام ائتدیردی. 1975-جی ایلده
فئورالین 13-ده کیپر تورک فئدرال دؤولتی اعلان ائدیلدی. حادیثه لرین
بو جور گئدیشی روملارین دا معین گذشتلر ائتمه سینه گتیریب چیخارتدی.
روملارلا تورکلر آراسیندا 1975-جی ایلین 28 آپرئل-3مای، 5-7 اییون و 31
اییول- 5 آوقوست تاریخلرینده ویانادا آپاریلان دانیشیقلار نتیجه سینده
جنوبی کیپرده کی تورکلرین
شیمالا، شیمالی کیپرده کی
روملارین دا جنوبا کؤچورولمه سی مسئله سینده راضیلیق الده ائدیلدی و
سئنتیابیر 8-10 آراسیندا موبادیله حیاتا کئچیریلدی. بئله لیکله، آدا
ایکی میللتدن عیبارت 2 دؤولته
بؤلوندو.
کیپر حادیثه
لری نین دؤنوش نؤقطه سی یونانیستاندا باش وئرمیش 15 اییول 1974-جو ایل حربی
چئوریلیشی ایله باغلیدیر. حربی
خونتانین یونانیستاندا حاکیمیتی اله کئچیرمه سی نتیجه سینده ماکاریوسون
کیپر یونان حؤکومتی آدادان قووولدو، پرئزیدئنت سامسون باشدا اولماقلا یئنی
کیپر حؤکومتی یارادیلدی. کیپرین ائنوسیسی ائلان ائدیلدی.
1974-جو ایل
اییولون 19-دا ماکاریوسون نیو- یورکدا بین الخالق میللتلر تشکیلاتی تهلوکه
سیزلیک شوراسینا موراجیعتیندن سونرا تورکیه نین 14 ویلایتینده سفربرلیک
اعلان ائدیلدی. اییولون 20-ده بولند ائجئویت تورکیه حربی هاوا قووه لری و
دونانماسی تورک قوشون حیصه لرینی آدانین شیمالینا چیخارتدی. تورک قوشونلاری
نین آپاردیغی اوغورلو عملیات نتیجه سینده آدادا یونانلارین زوراکیلیغینا
سون قویولدو، آدانین 37 فایزه قدری ائنوسیسی حیاتا کئچیرمگی قارشیسینا مقصد
قویان
EOKA
تئررور تشکیلاتی نین قولدور دسته لریندن تمیزلندی.
تورکیه نین
حادیثه لره فعال موداخیله سی نتیجه سینده یونان حربی
خونتاسی آدادا ائتنیک تمیزله مه سیاستینی حیاتا کئچیره بیلمه دی. اییولون
22-ده ایمضالانمیش سازیشه اساساً آتشکس رژیمی یارادیلیر، بین الخالق
میللتلر تشکیلاتی موشاهیده چیلری نین نظارتی آلتیندا حربی اسیرلین و مولکی
اهالی نین دگیشدیریلمه سینه باشلانیلدی.
1977- جی
ایلده ماکاریوسون وفاتی ایله دئموکراتیک پارتیاسی نین لیدئری سیپیروس
کیپریانو کیپر روم رئسپوبلیکاسی نین پرئزیدئنتی سئچیلدی. کیپر تورک فئدئرال
دؤولتی و تورکیه کیپریانونون یالنیز کیپرین روم طرفینی تمثیل ائده بیله
جگینی بیلدیردی و اونون پرئزیدئنتلیگینی تانیمادی. لاکین روملار و
یونانیستان بو حال ایله راضیلاشماق نیتینده دئییلدیلر. اونلار بو مسئله نین
بین الخالق میللتلر تشکیلاتیندا مذاکیره ائدیلمه سینه نایل اولدو. بین
الخالق میللتلر تشکیلاتی ایسه 1983-جو ایل مایین 13-ده کیپر تورک فئدرال
دؤولتی نین لغو ائدیلمه سی حاقیندا قرار قبول ائتدی. بو حادیثه دن سونرا
کیپرین تورک اهالیسی مایین 20-ده دؤولت باشچیسی رائوف دئنکتاشا علاوه
صلاحیتلر وئره رک اوندان رئسپوبلیکانین اعلان ائدیلمه سینی طلب
ائتدی و نویابرین 15-ده شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی اعلان اولوندو.
لاکین نویابرین 17-ده بین الخالق میللتلر تشکیلاتی تهلوکه سیزلیک شوراسی
نین 541 سایلی قراری ایله شیمالی کیپر تورک جمهوریتی نین قورولماسینا
احتیاجین اولمادیغی بیلدیریلیر و تورکلرین بو قراردان ایمتیناع ائتمه لری
تکلیف اولونوردو. لاکین بین الخالق میللتلر تشکیلاتینین بو قراری نه
تورکیه، نه ده شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی طرفیندن قبول ائدیلمه دی.
تورکیه رئسپوبلیکاسی شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینی رسماً تانیدی و
1984-جو ایلده قارشیلیقلی سفیرلر قبول ائدیلدی. 1985-جی ایل مارتین 12-ده
شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین پارلامئنتینده کونستیتوسییا لایحه سی
قبول ائدیلدیکدن سونرا مایین 5-ده عمومخالق سس وئرمه سی نتیجه سینده
کونستیتوسییا قبول ائدیلدی. اییونون 9-دا ایسه پرئزیدئنت سئچکیلرینده رائوف
دئنکتاش قوزئی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی نین
ایلک پرئزیدئنتی سئچیلیر.
شیمالی کیپر
تورک رئسپوبلیکاسی دؤولت قورولوشونا گؤره پارلامئنت قورولوشلو دئموکراتیک
رئسپوبلیکادیر. اؤلکه پارلامئنتی 50 میلت وکیلیندن عیبارتدیر. پارلامئنتده
حاکیم پارتییا اولان جمهوریت تورک پارتییاسینی 25 دئپوتات، میللی بیرلیک
پارتییاسینی 13 دئپوتات، دئموکرات پارتییاسینی 6 دئپوتات، آزادلیق و
اصلاحات پارتییاسینی 3 دئپوتات، بی طرفلری ایسه 2 دئپوتات تمثیل ائدیر.
اؤلکه نین آنا موخالیفت پارتیاسی میللی بیرلیک پارتییاسیدیر. رئسپوبلیکادا
10 ناظیرلیک وار. حاضیردا اؤلکه نین پرئزیدئنتی محمد علی طلعت، خاریجی
ایشلر ناظیری و باش ناظیرین معاوینی ایسه سردار دئنکتاشدیر.
شیمالی کیپر
تورک رئسپوبلیکاسی قورولماسیندان سونرا دا دانیشیقلار داوام ائتدیریلیردی.
هله 1977-جی ایلده دئنکتاش-ماکارئوس و 1979-جو ایلده دئنکتاشا- کلئریدئس
آراسیندا ایمضالانمیش سازیشلره اساساً روملار ایلک دفعه
اولاراق فئدرال دؤولتین قورولماسینا راضیلیق وئرمیشدیلر. سونراکی
دانیشیقلارین دا محض بو پرینسیپلر اوزره داوام ائتدیریلمه سی لابود ایدی.
لاکین سونراکی گؤروشلر یئنیدن روملارین غیری- کونستروکتیولیگی سببی ایله
نتیجه وئرمیردی. بئله کی،
1985-جی ایلین یانوارین 17-ده و 1986-جی ایلین مارتین 29-دا بین الخالق
میللتلر تشكیلاتی باش کاتیبی نین حاضیرلادیغی «کیپر مسئله لری اوزره
آنلاشما پروتوکولو» کیپر تورکلری طرفیندن قبول ائدیلدیسه ده، روملار
طرفیندن رد ائدیلدی. 1987-جی ایلین مایین 22-ده آوروپا بیرلیگی ایله کیپر
آراسیندا 18 آی داوام ائدن دانیشیقلاردان سونرا گؤمروک بیرلیگی حاققیندا
سازیش ایمضالاندی. 1988-جی ایلین یانواریندا ایسه بو سازیشین آدایا شامیل
ائدیلمه سی قرارا آلیندی.
1990-جی
ایلده نیو- یورکدا کئچیریلن گؤروشلر ده بیر نتیجه وئرمه دی. ائله بو ایل
کیپرین روم طرفی آوروپا بیرلیگینه عضولوگو اوچون بو قوروما موراجیعت ائتدی.
1991-جی ایلدن اعتیباراً ایسه تورکیه نین پرئزیدئنتی تورقوت اؤزالین
دانیشیقلارین دؤرد طرف - شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی، تورکیه، کیپرین
روم طرفی و یونانیستان آراسیندا آپاریلماسی تکلیفی بین الخالق میللتلر
تشكیلاتی طرفیندن قبول ائدیلدی.
20-جی
یوزیللیگین سونلاریندان اعتیباراً کیپرین تورک و یونان ایجماعلاری
آراسیندا، تورکیه و یونانیستان آراسیندا موناسیبتلرین یومشالماسی 2002-جی
ایلین نویابرین 10-دا بین الخالق میللتلر تشكیلاتینین تهلوكه سیزلیك شوراسی
کیپر پروبلئمی نین نیظاملانماسینا دایر یئنی تکلیفلرین مئیدانا گلمه سینی
شرطلندیردی.
بو
تکلیفلرده کیپرده ایسوئچره کونفئدراسییاسی نمونه سینده دؤولتین قورولماسی
نظرده توتولوردو. کونفئسسیونال سیستئمین یئنی واریانتی اولان بو تکلیفین
رئاللاشماسی هر ایکی ایجماعنین، ایلک نؤوبه ده یونانلارین «چوخلوق
حقوقوندان» نه درجه ده ایمتیناع ائتمه سی ایله
باغلی اولموشدور.
بوتون بو
جهدلره باخمایاراق آدانین تورکلر یاشایان حیصه سی بو گونه قدر دونیا
بیرلیگی طرفیندن موستقیل دؤولت کیمی تانینمامیشدیر. 1992، 1994، 1997،
2001-جی ایللرده بین الخالق میللتلر تشكیلاتی واسیطه سیله آپاریلان
دانیشیقلار اؤز نتیجه سینی وئرمه میشدی. بونونلا برابر، آدانین روم طرفی
نین
بیرطرفلی قایدادا آوروپا بیرلیگینه قبول ائدیلمه سی ایسه وضعیتی داها دا
گرگینلشدیردی.
کیپر
پروبلئمینی حل ائتمک اوچون حاضیرلانان عننان پلانی 24 آپرئل 2002-جی ایلده
قبول ائدیلمه سه ده،
پروبلئمین مرحله سینده قارشییا قویولان هله ده اهمیتلی بیر یئره صاحیبدیر و
بو اوزدن ده آراشدیریلماسی واجیب اولان بیر پروبلئمدیر.
بین الخالق
میللتلر تشكیلاتی باش کاتیبی طرفیندن حاضیرلانان عننان پلانی 11 نویابر
2002-جی ایل دئنکتاش و کلئریدئسه تقدیم اولونموشدور. پلان اساس اعتیباریله
بیر طرفدن تورک طرفی نین برابر دؤولت طلبلرینی یئرینه یئتیررکن، دیگر
طرفدن، یونانلارا تورپاق
گذشتی و معین اؤلچولر چرچیوه سینده گئری دؤنمک حقوقو وئرمک
ساحه سینده معین قدر تارازلیق یاراتمیشیر. پلان کیپر پروبلئمینده
ایشتیراک ائدن بوتون طرفلری معین اؤلچوده راضی
سالاراق پروبلئمین چؤزولمه سینی
قایدایا سالمیشدیر.
بو پلانا
تورکلرین موناسیبتی اوزاق گؤره نلیک باخیمیندان تورکلری قوروجو
اورتاق استاتوسا صاحیب اولدوقلاری 1960-جی ایل سیستئمیندن داها اوله
آپاردیغی و مللی آزلق
اساتوسونا دوشدوکلری قئید ائدیلدیکده، یونانلارین ناراحات اولدوغو نؤقطه
ایسه آوروپا بیرلیگینه عضو اولما عرفه سینده آدانین بین الخالق میللتلر
تشكیلاتینین صلح مراملی ایستیقامتینده آچیقلاماسی، آوروپا بیرلیگی ایله
علاقه نین ریسک آلتینا آتیلماسی و تورکلره ایسه سیاسی حاقلارین وئریلمه سی
نظرده توتولموشدور.
24
آپرئل 2004-جی ایلده کیپرده گئرچکلشدیریلن رئفئرئندومدان سونرا آدانین 1
مایدا آوروپا بیرلیگی عضوو اولماسی عرفه سینده آداداکی هر ایکی
خالق
بیرلشمه ایستیقامتینده تشبث گؤستردیلر. رئفئرئندومون نتیجه لرینه گؤره
یونانلارین 75 فایزی بیرلشمه ایستیقامتینده علیهینه سس وئریرکن، تورکلرین
ایسه 66 فایزی لئهینه سس وئردیلر. آنجاق آداداکی پروبلئمین حلی اوچون
طرفلرین هر ایکیسی نین ده مثبت سس وئرمه سی لازیم ایدی.
رئفئرئندومدان سونرا شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین دورومونو
یاخشیلاشدیران بعضی اوغورلار الده ائدیلمیشدیر. داها اؤنجه «کیپر موسلمان
جاماعاتی» اولاراق ایسلام کونفرانسی تشکیلاتیندا تانینان شیمالی کیپر تورک
رئسپوبلیکاسی، ایسلام کونفرانسی تشکیلاتی طرفیندن «کیپر تورک دؤولتی»
اولاراق تانینمیشدیر. شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین ائمبارقو سببی
ایله
آیریجا آوروپا بیرلیگی شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین 2004-جو ایل 6،
2005-جی ایل اوچون 114 و 2006-جی ایل اوچون ایسه 139 میلیون یورو مالییه
یاردیمی وئره جگینی آچیقلاماسی اؤنملی بیر اوغوردور. قئید ائدیلن
یاردیملارین کیپرین یونان طرفی نین اوزریندن وئریله جگینه دایر سؤیلنن لرین
عکسینه
کؤمگین ائدیلمه سینده کیپرین یونان طرفی نین سؤز حاققی اولمایاجاغینی و
مالییه دستکدن یئرلی حاکیمیتلر، ایجتیماعی تشکیلاتلار، وطنداش جمعیتی
تشکیلاتلاری، درنک و وقفلری یارادا بیله جگی گؤستریلمیشدیر. آنجاق بو
یاردیمین جنوبی کیپر یونان رئسپوبلیکاسی نین مانعه ایله
قارشیلاشاجاغینا دایر هر هانسی بیر قارانتی ده یوخدور.
آوروپا
بیرلیگی طرفیندن ائدیلن بو یاردیم عننان پلانینین علئیه اینه سس وئرن
کیپرین یونان طرفینه موناسیبتینی بیلدیرمکله آوروپا بیرلیگی طرفیندن کیپر
تورک طرفینه معین یاردیملار اولونموشدور. لاکین آوروپا بیرلیگی طرفیندن
دؤولتین تانینماسی ایستیقامتینده مهم آددیملار آتیلمامیش و بوتون
آچیقلامالاریندا «کیپر تورک توپلومو» ایفاده سینی ایشلتمیشدیر. آوروپا
بیرلیگی شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین ایقتیصادی قورولوشونون
یاخشیلاشدیریلماسی یولوندا وئردیگی یاردیملا جزالاندیرما اصولوندان
ایستیفاده ائتمیشدیر. آنجاق جنوبی
قیبریس
یونان رئسپوبلیکاسی بو جور
قییمتلندیرمه نین حسابینی تخمین ائده رک حلی یؤنونده منفی موناسیبت
یاراتمیشدیر. روملارین ان
چوخ
قورخدوغو نؤقطه شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین تانینماسینا یؤنه لیک
آددیم آتیلماسی اولموشدور. بو ایسه آوروپا بیرلیگی شیمالی کیپر تورک
رئسپوبلیکاسینین رغبتلندیرمه سی، یونانلارین ایسه جزالاندیریلاجاغی
کئچیریلمیش گؤروشونده نیظاملی داورانمامیشدیر. یونانلارین آوروپا بیرلیگی
عضوو اولماسیندا قازاندیغی اوستونلوک شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینا
ائدیلن یاردیملاریندان داها چوخدور. بو دورومو شیمالی کیپر تورک
رئسپوبلیکاسینین «آغزینا بیر سوموک آتماق» اولاراق دیرلندیرمک هئچ ده
موبالیغه اولمایاجاقدیر. شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین آداداکی حاضیرکی
وضعیتی نین قبول ائدیلمه سی و بو مؤوضوعداکی وئردیگی مباریزه ده ایقتیصادی
یاردیملاردان داها چوخ
وارلیغی نین ایفاده ائدیلمه سینده کی
سیاسی اینکیشافا داها چوخ
احتییاجی اولدوغو گؤرونور.
شیمالی کیپر
تورک رئسپوبلیکاسینین جنوبی قیبریس یونان رئسپوبلیکاسینی ایقتیصادی مال
ایدخالینی تنظیمله ین و 23 آوگوست 2004-جو ایلده قووه یه مینن «یاشیل
خط
سندی»، کیپر تورک طرفی نین ایزولیاسییاسی نین یونگوللشدیریلمه سی ساحه
سینده مثبت یؤنده آتیلمیش بیر آددیم کیمی گؤرونسه ده، تطبیقینده قارشییا
چیخان چتینلیکلر سببیله ثابیتلیک یاراتماق عوضینه شیمالی کیپر تورک
رئسپوبلیکاسینین یونان طرفیندن داها دا آسیلی وضعیته گتیره جکدیر.
آیریجا بین
الخالق میللتلر تشكیلاتی باش کاتیبی نین کیپرده رئفئرئندومدان سونراکی
وضعیتی قییمتلندیرمک اوچون بین الخالق میللتلر تشكیلاتی تهلوکه سیزلیک
شوراسینا تقدیم ائتدیگی راپورتلا باغلی حاضیرلانان بوللئتئنده
«رئفئرئندومدان سونرا: کیپرین تورک طرفی نین معروض قالدیغی حاقسیز
ایزولیاسییاسیندان قورتارماسی اوچون بین الخالق میللتلر تشكیلاتی، آمئریكا
بیرلشمیش شتاتلاری، آوروپا بیرلیگی و ایسلام کنفرانسی تشکیلاتی طرفیندن
سیاسی و ایقتیصادی ایستیقامتده وئریلن عهده چیلیکلرین هئچ بیری بو مرحله ده
کونکرئت نایللییتلر الده ائدیلمیشدیر» ایفاده سی گؤستریلمیشدیر. بو ایفاده
24 آپرئلدن بری کیپرده کی
سعی لرین موثبت بیر اینکیشافینا سبب اولمامیشدیر.
1997-جی
ایلده پرئزیدئنت حیدر علییئو آغ دنیزین قوینوندا دونیادان تجرید اولونموش
وضعیتده یاشایان دینی، دیلی، تاریخی و عادت-عنعنه سی بیر اولان کیپر
تورکلرینی آذربایجانا دعوت ائتدی. شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی نین
آذربایجاندا مدنیت، توریزم، تیجارت پالاتاسی یارادیلدی و دایمی نماینده
لیگی آچیلدی. قارشیلیقلی اولاراق شیمالی کیپر تورک جمهوریتینده ده
آذربایجان رئسپوبلیکاسی نین تیجارت و مدنیت مرکزی یارادیلیب. 1997-جی ایلده
شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین باکیدا نماینده لیگی آچیلیب. 1997-جی
ایلدن 2001-جی ایله کیمی نماینده لیگین رهبری آیشئر ائرکمئن، 2001-جی ایلدن
2006-جی ایلین آوگوست آیینا قدر ایسه نماینده لیگین رهبری مصطفی ائوران
اولموشدور. حاضیردا ایسه
شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین آذربایجانداکی تیجارت و مدنیت نماینده
لیگی نین رهبری ذکی قاضی اوغلودور.
آذربایجان
رئسپوبلیکاسی نین ده 6 اوکتیابر 2005-جی ایلده مدنی امکداشلیق و تیجارت
مرکزی آچیلیب. مرکزین رهبری
پروفئسسور فخرالدین محمدوودور. فخرالدین محمدوو عئینی زاماندا کیپر
اونیوئرسیتئتی نین پرورئکتورودور.
شیمالی کیپر
تورک رئسپوبلیکاسینین تورکیه ده (آنکارادا سفیرلیگی، ایستانبولدا و
مئرسینده باش کونسوللوغو، ایزمیرده نماینده لیگی)، آذربایجاندا،
پاکیستاندا، آمئریكا بیرلشمیش شتاتلاریندا (واشینگتوندا و نیو-یورکدا)،
بیرلشمیش عرب امیرلیگینده، اینگیلتره ده، بئلچیکادا نماینده لیکلری فعالیت
گؤستریر.
2005-جی
ایلین 27 اییولوندا آذربایجاندان کیپره ایلک طیاره رئیسی آچیلیب. بو
1974-جو ایلدن بو یانا شیمالی کیپره
خاریجی بایراق آلتیندا ائنن بیرینجی ایدی. بو رئیسله آذربایجان و تورکیه
صاحیبکارلاری نین، ائله جه ده مدنیت ایشچیلریندن عیبارت نماینده هئیتی
شیمالی
کیپره سفر ائتدیلر. پرئزیدئنت 2005-جی ایلده آنکارایا سفری زامانی کیپرده
کئچیریله جک رئفئرئندومون منفی نتیجه لنه جگی تقدیرده باکی نین لئفکوشا
ایله علاقه لر قوراجاغینی بیان ائتمیشدی.
2005-ج
یلین اییولون 24-ده لئفکوشادا ایللیک آذربایجان-کیپر ایقتیصادی فورومو
کئچیریلدی. آوگوستون 3-نه قدر داوام ائدن سفر زامانی بیر چوخ
ساحه
لرده، او جومله دن بانک، تیکینتی، توریزم، آقرار و قیدا صنایع ساحه لرینده
امکداشلیق، مدنی علاقه لرین قورولماسی باره سینده راضیلیقلار الده
ائدیلمیشدیر و آذربایجان نماینده هئیتی نین عضولری ایله کیپرلی ایش
آداملاری آراسیندا 8 ایش پروتوکولو ایمضالانمیشدیر. عئینی زاماندا ایکی
اؤلکه آراسیندا چارتئر رئیسی نین آچیلماسی باره سینده ده سازیش ایمضالاندی.
آذربایجان
نماینده هئیتی نین شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینا سفریندن سونرا کیپردن
بیر نماینده هئیتی ده آذربایجانا گلیر.
2005-جی ایل آوگوستون 29-دا شیمالی كیپر تورك جمهوریتینده اؤلکه
میزه 100 نفردن عیبارت نماینده هئیتی گلدی. نماینده هئیتینه شیمالی کیپر
تورک رئسپوبلیکاسینین ائکس-پرئزیدئنتی رائوف دئنکتاش،
خاریجی ایشلر ناظیری و باش ناظیرین معاوینی سردار دئنکتاش باشچیلیق
ائدیردی. بو سفر گئدیشینده ده بیزنئس-فوروم - ایقتیصادی اهمیتلی گؤروشلرله
یاناشی، بیر سیرا رسمی تدبیرلر ده کئچیریلدی. کوتله وی اینفورماسیا واسیطه
لری نماینده لرینه موصاحیبه سینده شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسینین خاریجی
ایشلر ناظیری س. دئنکتاش
بئله
دئمیشدیر: «پرئزیدئنت ایلهام علییئوین آچدیغی بو یول حؤکومتین و آذربایجان
خالقی نین بو
خوش
نیتی بوتون
خاریجی تضییقلره باخمایاراق چوخ
اوغورلو آلیندی… اومود ائدیرم کی، آذربایجانین بو آددیمدان دیگر آوروپا
اؤلکه لری ده روحلاناراق شیمالی کیپر تورک رئسپوبلیکاسی ایله امکداشلیغا
جان آتاجاقلار».
خاطیرلاداق کی، بو سفر زامانی شیمالی كیپر تورك جمهوریتی ایله آذربایجان-
تورکیه ایش آداملاری بیرلیگی آراسیندا 5 مقاویله ایمضالانمیشدیر. بونلار
کیپر تورک اینشاعاتچیلار، کیپر تورک سیاحت آگئنتلیکلری، کیپر تورک هتل
چیلر، کیپر تورک نارینجی محصوللار (سیتروس مئیوه لری)، ایخراجاتچیلار، کیپر
تورک فئرمئرلر بیرلیکلریدیر.
عئینی زاماندا، ایکی دؤولتین ایش آداملاری آراسیندا بانک، سیغورتا،
موشاویرلیک، تحصیل ساحه سینده ده ایش بیرلیگی قورماق باره سینده راضیلیق
الده ائدیلمیشدیر. قئید ائدک کی، آذربایجاندان شیمالی کیپره گئدنلر اوچون
ویزا لازیم دئییل.
بوتون
بونلارا باخمایاراق، شیمالی كیپر تورك رئسپوبلیكاسی بو گون اؤزونون
مؤوجودلوغونو و فعالیتینی داوام ائتدیریر. اونون موستقیللیگینی تورکیه
رئسپوبلیکاسیندان باشقا هئچ بیر دؤولتین تانیماسینا باخمایاراق شیمالی کیپر
تورک رئسپوبلیکاسی اینکیشاف ائتمکده دیر.
خاطيرلاداق کي، باکيدا کئچيريلن دونيا آذربايجانليلارينین
ايکي قورولتاييندا و 2007-جی ايل نويابرين 17-19 کئچيريلن
"تورک ديللي دؤولت و جمعيتلري دوستلوق و امکداشليق قورولتاي"لاريندا
جنوبی کیپر تورک جمهوریتینین پرئزيدئنتي محمد علي طلعت و نماينده هئيتي
باکيدا سفرده اولوموشدور.
قایناقلار:
1. Osmanlı idaresində Kıbrıs (Nüfuzu-Arazi dağılım
ve Türk Vakıfları). T.C. Başbakanlıq Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü
Yayını, № 43, Ankara 2000.
2. Fikret Kürşad, Mustafa Haşim
Altan, Sabahattin Egeli. Belgelerle Kıbrısta Yunan imperalizmi.
«Kutsun» Yayın evi, Haziran, 1978.
3. Gazioğlu Ahmet. Ingilis
Idaresinde Kıbrıs 1878-1960. Statü ve Anayasa meseleleri, Istanbul,
1960.
4. Çay Abdulhaluk Mehmet.
Kıbrısta Kanlı Noel – 1963. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü
Yayınları, Ankara 1989.
5. Yusuf Gedikli. Kıbrısta en
uygun çözüm nedir? Istanbul, Haziran, 2003.
6. Salahettin Halilov.
Doğu-Batı: Ortak bir ideale doğru. Istanbul «Mefkure» Yayınları, Ekim,
2006.
7. OIC-EU
Joint Forum “Civilation and Harmony: The political Dimension” (Istanbul,
12-13 February 2002)/ MFA of Republic of Turkey. Ankara, October 2002.
8.
«Yeni Batı Trakya» dergisi. Aylık aktüel, tarih ve kültür dergisi. Yıl
7, kasım 1989. 80 ve Yıl 8, sayı 89, Agustos 1990 yıl sayları.
9. Behzad Zirəng. Kıbrısı da
ayırdılar. «Ərmağane Azərbaycan» dərgisi. №40, Təbriz, 14 Aban, may
1383.
10. Mustafa Evran. «Dağlıq
Qarabağ münaqişəsi ilə Kipr problemini müqayisə edənlərin niyyəti
xoş
deyil». «Paritet» qəzeti. №04(890) 14-16 yanvar.
11. Sübhan Talıblı. Avropa
ilə Yaxın
Şərqin körpüsü. «Palitra» qəzeti. № 131(856) 23 noyabr 2005.
12. Sübhan Talıblı. Dünyanın
həll olunmuş problemlərindən biri. «Vətəndaş Həmrəyliyi» qəzeti. №
01(408) 8-11 yanvar 2006.
13. Sübhan Talıblı. Kipr
problemi müasir beynəlxalq
münasibətlər sistemində. «Gənc Hüquqşünas» Ictimai-Hüquq jurnalı.
№ 04(17).
Bakı,
aprel
2006.
14. Rauf R.Denktaş. The
Cyprus problem.
What it is – How can
it be solved? CYREP (Lefkoşa),
2004
15.
Ahmed C.Gazioglu. Two equal
and sovereign peoples. A documented backqround to the
Cyprus
problem and the concept of partnership. CYREP (Lefkoşa),
July 2004
16. Facts About
Turkish Republic of Northern Cyprus.
CYREP (Lefkoşa),
July 2004
17. Facts About
Turkish Republic of Northern Cyprus.
CYREP (Lefkoşa),
July 2005
18.
Sabahattin Ismail.
Cyprus
peace operation. Reasons-Development-Consequens. CYREP 19Lefkoşa.
Akdeniz News Agency Publicasions-6.
Lefkoşa
2006.
20.
Nurani, Fazil Alekseroqlu.
Mecdu svastikoy i krestom. Baku 2000.
21.
Rauf Raif Denktaş. Tureükaə
Respublika Severnoqo Kipra: kratkaə istoriə. Baku «Mutardcim» 1996.
22.
Menter Şahinler.
Türkiyenin 1974 Kıbrıs siyaseti. Istanbul, 1979
23. Vehbi Z. Serter. Kıbrıs
türk mücadele tarihi. Lefkoşa, 1975
24. Vehbi Z.Serter. Kıbrıs ve
1974 barış hareketi. Lefkoşa, 1976
25.
Ahmet Sozen. The
Cyprus
confilict and the negotiations: A Political and International Law
Perspektive. Ankara: Can Reklam, 1998
26. Bekir Günay. Avrupadan
Asyaya Sorunlu Türk Bölgeleri.
Istanbul, «IQ Kültürsanat Yayınçılıq», Mayıs,
2005.
27. Margaret Bainbridge.
Dünyada türkler. (Margaret
Bainbridge.
Turkis
peoples of the
world.)
Türkcesi: Mehmet Harmancu. Istanbul, «Say» yayınları, Temmuz 1995.
28. www.trncinfo.org
29. www.trncpio.org
30. www.gazeteler.com
31.
www.cypruspolisycenter.com
32.
www.holidayinnorthcyprus.com
33. www.kitsab.com


text:
استاد دکتر صدیق در اربعین حسینی در شهر تبریز سخنرانی کردند. خلاصهای از این سخنرانی به دست اینجانب رسیده است، آن را در زیر قرار میدهم.( سفر از کثرت به وحدت )
امام حسین (ع) ین نهضتی، بیز شیعهلردن علاوه، بیر چوخ خارجی و باشقا دینلره اینانان منصف عالیملر و تدقیقاتچیلار و آراشدیرماچیلاریدا تحسینه وادار ائتمیشدیر. آشاغیدا بعضی اوروپا بیلگینلرینین بو زمینه ده اولان سؤزلریندن نمونهلر گتیریرم.
ادوارد براون، انگلستانین معروف محقق و تدقیقاتچیسی:
کربلا ماجراسینی ائشیدن و حزن و اندوه ایله دولمایان بیر قلب تاپماق اولماز. حتی مسلمان اولمایانلاردا بو اسلامی ساواشدا اولان پاک بیر روحو انکار ائتسین.[1]
«حسین (ع) ین شهادتی، بیر فاجعه ایدی. اما استثنایی بیر فاجعه. 14 قرن سونرا، بیر


text:
چیخیرام بیر بیر پیلله لری داغ باشینا
و یوکسلدیکجه چوخالیر قلبیمین پییی
بیر آزدا اعتیراضیم آرتیر جهانا
یئنی گلمیش نسله اعتراضیم آرتیر
دئمیشدیم آخی بو واختلاری یادیما دوشمه نازنده
من گئدر اولسامدا بو واختلاری یادیما دوشمه
نه ایسه بتر گؤیلومه دوشورسن نئچه گوندو
تلف اولموشام شادلیقلا غم آراسیندا
جیخیرام بیر- بیر پیلله لری
لمس ائتمک ایسته ییرم گونشی
توتورام اولدوزلاری
غروبو گلیر حیاتیمین
پیشدئی له سم ده قویروغون بولاییر خاطره لر
هم اوردا یاشاییر هم بوردا بیلیرم
هم سنی قوجالدیر هم منی گؤرورم
بیر آتیم وار آت ائیلرم
اؤلسه قیامت ائیلرم
اتین یئیه رم
و سومویون خئیرات ائیلرم
قویما گئده آماندی
کسیرم زامانین باشین بو دقیقه
هم قوجایام هم جوان
فقط چوخداندی 25 یاشیم وار
آزدا اولسا منطقی آداملار گؤرموشم
داها اصلا قورخمورام بیر زاددان
چیخیرام بیر بیر پیلله لری
غروبو گلیر حیاتیمین
امضالامالی بیر شئی لر وار سا دا
گون ایستی سینه دیمیش بوینوم
سیریستوو چکیر بئنیمده قاتارلار
عجله ائتمه سم جوان اؤلرم
آغیرلاشیر غروروم
اؤزومو ان یوکسک داغلاردان آتماق ایسته ییرم
سرابیندا اوزمک ایسته ییرم کائناتین
من اؤلونجه بوتون افکاریم هانکی مزارلیقدا قویلاناجاق؟
تعصبله گرچک نئجه دؤیوشه جک؟
کیم ایچه جک بسله دییم شرابلاری؟
چیخیرام بیر بیر پیلله لری
چیخیرام بیر بیر پیلله لری
برچسبها: کسیرم زامانین باشین, حایات, غوروب, سیریستوو, جوان اؤلرم


text:
نه زامان اؤله جه یم من؟
بورجوم قورتولاجاق بو فانی دونیادا؟
یورولمایاجاغام داهی هر آخشام،قوجالما یاجاغام و دوشونمه یه جه یم سنی دوشوندوکجه
نه زامان اؤله جه یم من؟
و سئوگیلی دردین چوروده جه یم تورپاقدا
سؤندوره جه یم تئلفونومو ابدی لیک
نه ده بیر خبر گله جک سندن، ظولوم ائیله سین
بونا دونیا نئیله سین؟
نئیله سین حایات؟
نه زامان اؤله جه یم من سئوگیلیم؟
و بیته جک یالقیزلیقین؟ بیتوولوغون، یالقیزلیغیم، بیتوولوغوم
و آنا –بالا سئوگیسینین ده حتی حیکایه سی
ناغیل کی ناغیل دی له له م
طبیعتین اوزو قارا اولسون
سولاریق ایکیمیز ده بو گونلر بیلیرم
کئشکه بیر تک سئللوللو حئیوان اولسایدیم
داها خرچنگ ده فایدا وئرمزدی خسته لیگیمه
و تازا چیخان HIV ده اینسان عؤمرونده
یا بیر بوشقو اولسایدیم
ائله کسردیم حایاتیمین توپوغون،فلج ائله ردیم
چولاق اولسون بئله بیر رؤیانی
نه زامان اؤله جه یم من؟
نه بورجوم قالاجاق کؤهنه چورکچی لره و
نه ده آلاجاغام بیز شئی اورک آدلی تورونبادان
حتی دیشلریمده چورویه جک
ساچلاریم ده
بلکه ده پاتلادی دونیا نم نئچه ایل سونرا
دمیرچی ده قالمادی
کؤمورچو ده
دومان بورودو هر یئری
دینج اولدو اورتا دوغو
دین اولدو آمئریکا
دینج اولدون سن
نه زامان اؤله جه یم من؟
داها غیری شعوروم رسمینی چکه بیلمه یه جک
بیته جک عومروم،کدریم،غمیم،سن
و یورولاجاق آنا - باجیم آغلاماغدان
آی منی منی منی
چوروتسون دئوران منی
کئشکه بیر کسسک اولسایدیم
نه صنعت ایشله سیدیلر اوستومه
نه تجروبه م اولسایدی اؤیونمک اوچون کؤهنه شهرلر کیمی، دوداقلاریمین اطرافیندا
کئشکه اولماسایدی آنام
کئشکه اولماسایدی بابام و قارداشلاریم
کئشکه ایتسیدی عؤمروم
برچسبها: بیتوولوغون, یالقیزلیغیم, آنا –بالا سئوگیسی, تک سئللوللو حئیوان, تازا چیخان HIV


text:
"قارانلیقدا بیر قوش وار
قانادیندا گوموش وار
یاریم گئتمیش گلمه میش
البت بوندا بیر ایش وار " کی کوسموش سئودام مندن
و دورمادان ایچریمی یئمیش بیر آجی مین یئردن
مثلا بیر بؤیرومو قوپاریب آپارماق ایسته ییر
بیرده کوره ییمه قویموش تبریزده عئینالی داغین
گؤیول سنی گؤیول سنی
سولدورارلار گؤیول سنی
25 ده قوجالدار لار
اؤلدوره ر لر گؤیول سنی
اده غئیرتین اولسون آیاغا دور
ایتمک اوزه ره دیر یارین و بارماقلارین بیر- بیر چورویور
ساغین
ساغین
بیرده آغلاماق ایسته مه ها!!!
گؤیلونه دمیر دوشر،یانارسان
یاندیقجا کؤمور دوشر،آغلارسان
گؤزلریندن آخان قان قورویار،قالدیقجا خمیر دوشر
و یانارسان جابیریم یانارسان تهران آدلی گمیده
یاندیقجا یانیق اولارسان دنیزین اورتاسیندا
کوره یین دلینر
نه غریبه احساسدی بو آی بالام
تاسوف ائدیرسن
صاباح بایرامدی مثلا!آییقسان گئجه نی و آلدانمایاجاقسان بو بایرامدا
نه من تهراندا،نه سن نم هاردا- بو تورپاق تورباسی یئر کوره سینده-
بیر سانجی قوپمادان دیزلریمیزده
آیاغا دورساق کئشکه
بیر آز یئریسک دوزه لر بو سرسم
سانجی قاپیب یوخولاریم جئیران
بیلیرم آغلاغان آدام دی گؤزلرین
بیر آز منه آغلا
بیر آز دا گئجه یاریسی گول له له نن یوخولاریما آغلا
من کی آغلایا بیلمه رم-کیشییم-
و کیشیلر آغلاماز دئمیشلر
آما چیرمالاییر بالدیرلاریمی سانجی یوکو
مین بیر ایکی اولور اوستومه دادانان دیشلرین توکو
بیر آزدا قاباریسا بو قورخو پاتلایاجاق بدنیم
و آرالیغا دوشمک ائحتیمالی وار گؤزلیم
تاسسوفله صاباح بایرام دی
باشیمدا بیر آز خومارلیق وار بیلدیر کی گؤزلرینده ن
بیر آزدا سن وارسان
بیر آزدا سن وارسان
ائی دوغوم گونون موبارک اولسون گولوم
سور پیرایز ائله دیم ها
حافیظه م ایتسه یدی ده بو یادیمدا
صاباح دوغوم گونون دو
آیین دوققوزو
قوزومسان قوزو
آغ قوزو
گؤزلرینین گیله سیندن قوخلاماق ایسته ییرم
تئهران و تبریزده
بو کؤهنه دونیانین هاراسی اولور اولسون
لاپ بئله سیزده
برچسبها: سئودام, عئینالی داغی, اده, ساغین, دوغوم گونون موبارک اولسون


text:
بیری واردی، بیری يوْخدو، بیر چيیرتکه واردی. اوْ هله چوْخ بالاجا اوْلدوغوندان، چوْخ اۇزاغا اۇچا بیلمیر، تئز يوْرولوردو. بیر دفعه اوْ اۇچدو، اۇچدو، تئز ده اوْرولدو. گؤلمچهنین اۆستونه دۆشموش بیر يارپاغا قوْندو کی، هم دینجلسین، هم ده سۇ ایچسین. بۇ واخت بیر قۇرباغا هوْپپانیب اوْنو تۇتدو. چيیرتکه هاي-کۆي سالدی:
- بۇراخ منی، سۇسامیشام، سۇ ایچیرم!
- بۇراخیم سنی، سوْنرا آج قالیم؟
- کیم آجسا منی يئمهلیدیر؟
- اوْ بیریلیری بیلمیرم، من سنی يئمهلیيم!
اۆچ دوْست – گۆللو، آنار، جۆمشود ائيواندا دینمزجه اوْتورموشدولار. نیيه دینمزجه اوْتورموشدولار؟ چۆنکی شکیل چکیردیلر. ائو، حيط، منظره شکلی. اولجهدن شرطلشمیشدیلر ده… باخاق گؤرک کیمین چکدیگی رسم داها قشنگ اوْلاجاق؟! گۆللو ایله آنار کارانداشلارینی گؤتوروب ایشه باشلادیلار. جۆمشود ایسه اوْنلاردان آرالی اوْتوروب چکمهيه باشلادی. اۇشاقلار شکیللرینی چکیب قۇرتاراندان سوْنرا اوْنو دیوارا ياپیشدیردیلار. جۆمشود اوْ بیریلرینین چکدیکلری رسملری لاغا قوْيدو:
- هئچ بئله ده شکیل اوْلار؟ گۆللو اینجیدی:
- نیيه اوْلمور؟ جۆمشود هر ایکی رسمده ائولرین دامینی گؤستردی:
- باخین، بۇنلار سهودی.
شَکر خالا اَلی قوینوندا، اونو گؤزلهییردی. ـ «دئدیکلریمی ائلهدین؟»
کؤینهیینین قوللارینی سالا - سالا دئدی: ـ «هه، دوریسینی قویدوم تاغا!»
آغزینی دولدوردو یئنه فلکدن گیلئیلَنسین، آنجاق شکر خالا دئدی: ـ «یاخشی... عزیز گونده اوشاقلارووی پئشمان ائلهمه. گئت اینشاللاه دوشرگهلی اولسون! اونون بونون سؤزونه ده باخما، کیشیدی دای، آخیر کی ایشلهیهجک!» . . . . .
بیر گون وار ایدی٬ بیر گون یوخ ایدی. بیر دانا حلالزاده قردش وار ایدی٬ بیر دانا حرامزادا٬ شهرده داها ایش یوخ ایدى. بونلار دئیرلر: نه ائلهیک٬ نه ائلهمهیک؟ دئیرلر: دوراق گئدک بیر آیرى شهرده ایش تاپاق.
بونلار دستماللارینا چؤرک باغلارلار٬ دوشرلر یولا. ناهار چاغی یئتیشرلر بیر سویون باشینا. حرامزادا قردش دئیر: چؤره گینی آچ یئیک. آخشام دا منیمکین یئیهریک.
حلالزاده قردش بیر سؤز دئمز. دستمالین آچار باشلارلار یئمهگه. سونرا گینه دوشرلر یولا. آخشام چاغی یورغون-آرغین یئتیشرلر بیر یئره. حلالزاده قردش دئیر: قردش٬ ایندی ده من آجام. گتیر چؤرەگیندن یئیک. دئیر: اوغلان٬ گئت ایشینین دالیجا! چؤره ک آنجاق منی گؤرهر.
بو٬ نه قدر ایللاه ائلر٬ اولماز. آخیردا بونلار ساواشارلار. حلالزادە قردش بیر طرفه گئدر . . . . .
هله نوبهمیزه قالیر. میز آرخاسیندا اوتوران نومره وئرهن؛ قارا
بوغدایی ساچلی، اورتا یاشلی کیشییه باخماقدان اوتانیرام. یقین او دا بیلیر
بیز نییه گلمیشیک. گؤزوم دووارداکی، آغ اؤرپکلی، گؤیچک اوشاغین سوس دئیه،
بارماغینی دوداغیندا ساخلایان شکیلده قالیب.
آشپازخانانین سکیسینه سؤیکهنیب، دئدیم: “گئتمیهجهیم!”
گلین باجی آغ یایلیغینی بوخاغینین آلتیندا سانجاقلادی. قار چرچیوهلی گیرده گؤزلویونون اوستوندن منه باخدی: ” آنان بیر شئی بیلیر دا، دئییر گئت…!”
بیردن دیلیمه گلدی دئییم کی، “آخی سنه نه دخلی وار، گلین باجی!” ایستهمهدیم گلین باجینی اینجیدیم. تئلویزیونو آچیب، گؤزلریمی اکرانداکی اوچان قوشلارا زیللهدیم . . . . .


text:
«« سؤزلوک »»
چئشدک : صبحانه .
قیلیش قاناد : ابابیل .
قارانقوش : چلچله .
گولابتین : بیر نوع تزئینی پارچا .
آغی : کوون کیمی بیر اوت دور . کهلیک اوتو کیمی . نارین گوللری اولار . آنجاق سمی دیر .
اووچو پیریم : اوولاری حفظ ائیله ین .
خیل : دوغوزون آلت انگینده اولان بیر سوموک کی عاج سایاق اولار .
ککیره : بیر نووع آلاغ کی داوارلار اونو چوخ سئورلر . طامی آنجاق آجی اولار.
سلم : او آدام لارکی اللرینین دسترنج لرین یئییرلر .
خوگان : بیر شهر آدی دیر کی خمینی شهرین یاخین لیغیندا اولار . بو شهرین هامیسی تورک دیرلر .
زاغلی : گوی یا تقریبا بنفشه رنگینه اوخشار . اسلحه یا بو سایاق شئی لرده بو رنگی داها آرتیق گورمک اولا بیلر .
تئر : خورجونون بویوکو . معمولا اونا سودولدوروب ؛ باشینا دا بیر تپه جک قویاردی لار .
چور : اوجا بویلو گول چولو دور کی بنفش رنگلی اولار .
سئلینتی : سئل دن سونرا گلن .
گوزر : بوغدا – آرپاکی دویرلر خرمن ده . آنجاق هله آیریلمامیش سونرا سونبولدن . بیر آتا سوزونده بو لوغت بئله ایشله نمیشدیر : ... ت ایستر گوزر دویه / اونودا گوزل دویه
تاققیر : محکم
دویوش : ال آغاجی کی پالتاریوماقدا اوندان فایدالاناردی لار .
هامپا : او یئرکی ارباب اکینچی یه وئریب. بو هامپالیق ائدیر . اوزو اکیب – بیچیر . اوندان پول گوتورور .
ایت باسماق : بیر ایت کی خطری احساس ائدیب های - کوی سالار دئییر کی ایت باسیر .
سکمک : کهلیکین یئریشینه دئییرلر .
قاراواش : قولون دیشی سی
توتقال : چسب
ولیم : بیر تهر آغاج . میانا آغاج . تندیرده اوجاقدا یاندیرماق اوچون قویارلار .
حاللالیق : اکینچی لر ؛ کندلی لر بیچین دن سونرا شادیانه ائدنده اونا حاللالیق ائدیریک دئییرلر .
شده ره : لاپ بویوک الک .
سیر سیرا : هاوانین سویوغوندا سویون اوزو نازیک بیر تئل باغلار کی اونا سیر سیرا دئییرلر .
چن : یئردن قالخان بوخارا چن دئییرلر .
یال : داغین سره لرینده لوت یئرلره یال دئییرلر .
یال : بیر تهر یئمک . ایت لرین ده یئمک لرینه یال دئییرلر .
اوروائی : قدیم کولش مئیدانیندا کولشمه دن قاباق اوخونان شعرلره اوروائی دئییردیلر .
یازان : جمشید شیبانی


text:
تورکیه جمهوریتی مرکز بانکی، ژانویه آیینا دایر جاری دنگه وئریلرینی آچیقلادی.
ژانویه آیی جاری ایشلملر آچیغی/بودجه کسری، بیر اؤنجهکی ایلین ژانویه آیینا گؤره ۹۳۲ میلیون دولار آزالاراق ٤ میلیارد ۸۷۷ میلیون دولارا گئریلهدی. ایللیک آشامادا جاری ایشلملر آچیغی ٦٤ میلیارد ۸ میلیون دولار اولدو.
خاریجی تیجارت کسری ٦۳۰ میلیون دولار آزالیشلا ٥ میلیارد ۲۳۹ میلیون دولارا گئریلرکن، خیدمت گلیرلری ۲٥٦ میلیون دولار آرتیشلا ۸۸۸ میلیون دولارا یوکسلدی.
توریزم گلیرلری بیر اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره ۸٥ میلیون دولار آرتاراق ۱ میلیارد ۳۰۰ میلیون دولارا، توریزم خرجلری ده ۱٥ میلیون دولار آرتاراق ۳۳٤ میلیون دولارا چاتدی.
یاتیریم گلیری دنگهسیندن قایناقلانان نت چیخیشلار، بیر اؤنجهکی ایلین عینی دؤنمینه گؤره ٦٥ میلیون دولار آزالاراق ٥۱٥ میلیون دولار اولاراق گرچکلشدی. بو آزالیشدا، "پورتفوی یاتیریملاری" ایله "فایزلردن اولوشان باشقا یاتیریملار" قلملری آلتیندا نت خرجلر گؤرولن گئریلمه تأثیرلی اولدو.


text:
هر اینسانین یاشامیندا بیر پارا شئیلر اؤنملی اولوب، او اینسانی حیاتدا ساخلاماغا، عشق ایله یاشاماغا داها مارقلی ائدیر. اینسانلارین بعضیلرینین ان اؤنملی حیات مسئلهسی وطن اولوب، اونلاری یاشادان، .طن عشقی اولور. بئله اینسانلار عؤمورلرینین چوخونو بو یولدا قویورلار. بیرى وطنه دوکتور اولار، بیری ایشچی، بیر یازیچی و... . هر حالدا هر بیریسی اؤز یئرلرینده وطنه قوللوق ائدیرلر.
بو اینسانلاردان بیری ده قوشاچایلی کؤکنلی، اورمودا دوغولموش احمد اسدی جنابلاریدیر. آتا-آناسینا خلف اؤولاد اولان احمد، 1367جی گونش ایلینده یاشما گولومسهییب، دونیایا گؤز آچیبدیر. اورمیهنین آدلیم شاعیر ایله یازیچیلاریندان بیرى اولان بهرام اسدینین یگانه اوغلو اولان احمد، بیر بویا باشا چاتدیقجا اتاسی ایله بیرگه ادبیاتا، آشیق موسیقیسینه و شعره علاقه باغلاییر. او 1390جی ایلده دوغال قایناقلار قولوندا لیسانسینی بیتیرمکله بیرگه ادبیاتیمیزا ایکی عنوان کیتاب دا پاى وئریر. "آتالار سؤزو" توپلوسو ایله تورک شاعیری ناظیم حیکمتین "قیز جوجوغو" آدلی شعرلری اونون چاپ ائتدیگی کیتابلاردیر. . . .


text:
Anadili
بیر خورداد قیامی نین ایلدونومو
مای آیی نین 25 ده شنبه گونو کولن شهری نین ان بویوک کلیساسی اؤلان دومون قارشی سیندا میللتی میزین تاریخی قیامی قئید ئدیلمیشدیر. بو قئید ائتمه مراسیمینده او گونده جانلارینی وطن اوچون قوربان وئره ن وطنداشلارمیزین شکیللریله یاناشی ، آذربایجانیمیزدا اولان سیاسی توتوقلولارین شکیل لریده سرگیلنمیشدیر.وطنیمیز آذربایجانین اوچ رنگلی بایراغی نین اولماسی و ایران آدلانان یئرین اورادا آدی نین کئچمه سی دیقتی چکمیشدیر. بورادا مستملکه ده اولان وطنیمیزین حاقیندا ، سیاسی توتوقلولاریمیز و بیر خورداد قیامی حاقدا آلمانلیلارا آلمان دیلینده معلومات وئریلیمیشدیر
آچیقلاما
بوگون آلمانیانین کولن شهرینده چوخ سایدا یورداشیمیزین قاتیلماسیله بیرخورداد قیامینین ایل دونوموو قئید اولوندو .
تداروک کومیته سی اولاراق، بوتون سویداشلاریمیزدان خصوصن اوزاق یوللاردان گه لیب قاتیلانلارا منتدارلیغینی بیلدیریر.
بوگون مراسیمده اوخونان قطنامه:
بیر خوردادقیامی
خانیملار و بئی لر:
یوز ایله یاخیندیرکی گونئی آذربایجانیمیز بعضی دولتلرین چیخارلارینی قوروما ایله بیرلیکده فارس ایرقچی لیغیتا ( نژاد پرست لی یینه ) آرخالانان تئهران رئژیمی نین مستعمره سینه چئوریلمیشدیر..
تهران رئژیمی بوتون ایمکانلاری ایله بوگونه قده ر آذربایجان نین موجودییتینی و تورک میللتینین وارلیغینی انکار ائتمه یه چالیشیب ، چالیشماقدادیر.
سوزده دولت اولاراق اینسان حاقلارینین بیاننامه سینه قول چکسه ده چیخارجی دولتلره آرخالاناراق ، بوتون طبیعی حاقلاریمیزی الیمیزدن آلماقا جهد گوسترمیش، تاریخ ، مدنیت و دیلیمیزی داناراق، بیزی بیز اولاراق یوخ، اوزلرینین فاشیست ذئهنیتینده ن دوعان بیر کیچیک قوم کیمی گوسترمه یه چالیشیرلار، اولکه میزی تالان ائده ره ک بوتون یئر آلتی ویئر اوستو میللی سرمایه لریمیزی فارس بولگه لرینه آختاریرلار، پیلانلی بیر شکیلده میللتیمیزین سرمایه ، بئیین و ایش گوجونو ن فارس بولگه لره گوچورتمک اوچون زمین حاضیرلایرلار، بوتون مئدیا آراجلاریندان یارارلانیب ، میللتیمیزی جاهیل ، آنلاماز ، گئریجی گوستریرلر. باشقا سوزله دئسک اوز آدلارینی ، خصوصییتلرینی بیزه مال ائتمه یه چالیشیرلار. دیل و کولتوروموزه قارشی آغیر تحقیرلر ائدیرلر. بونلار بس دئیلمیش کیمی 2006 نجی ایلده دولتین رسمی اورقانی اولان « ایران »آدلی قزه ته ده تحقیر ائدیجی بیر کاریکاتور ایله ان چیرکین و غیر اینسانی شکلیده میللتیمیزه بویوک بیر اهانتده بولوندولار. حقیقی اوزلرینی گوسته ره ره ک میللی وارلیغیمیزین نئجه یوخ ائتمک ایسته دیکلرینی اوتانمازجاسینا یاینلادیلار!!
بو آرتیق میللتیمیزین صبرینین کاساسینی داشیردی ! 1 خورداددا میللتیمیز ان مدنی شکیلده گوستردی کی، کیمسه بیزیم میللتین منلی ینی تاپدالایّب و تحقیر ائده بیلمه ز ، میلیونلارجا اینسان خیاوانلاراـ کوچه لره توکوله ره ک هارای ، هارای من تورکم دییه رک، اوز وارلیغینا صاحیب چیخدیلار. بئله لیکله بیر عصره یاخین چیخارجی دولتلرین و ایرقجی فارس حاکمییتین انکار و آسیمیلاسیون سیاستلرینی بوشا چیخارتدیلار.
اوگون اونلارجا شهید ، یوزلرجه یارالی وئریب و مینلرجه توتوقلانسادا ، بیر داها دونیایا گوستره بیلدیک کی، تومروس آنا ، بابک آتا ، ستارخان ،خیابانی اولادلاری وار اولدوقجا آذربایجانیمیزی یوخ ائتمک مومکون دئییلدیر. یاشاییب و یاشایاجاقدیر.
بیر خورداد قیامی بو آچیدان باش وئره ن قیاملار ایچینده خصوصی بیر موقعییته صاحیبدیر،باشقا قیاملار ساده جه استبدادا قارشی اولوب ، دموکراتیک ایستک لره آغیرلیق وئرسه ده ، خورداد قیامی دئموکراتیک ، اجتماعی عدالته دایالی سجیه وی بیر ماهیت داشیر، بوقیامین آماجی اوز مقددراتیمیزی اوز الیمیزه آلماق و او اولکه ده اینسان حاقلارینا دایالی ، چاغاش (مدرن) ،و اجتماعی عدالتلی دولت یاراتماقدیر..
هئچ شبهه سیز بو قیام دونیا و اوزللیکله آذربایجان تاریخینده قیزیل بیر صحیفه اولاراق قالاجاق آزادلیق میز یولوندا آپاریلان موباریزه میزه ایشیق ساچاجاقدیر.
دوشمن بونو بیلمه لیدیرکی، اودلاریوردونداکی بو اودو سونمه یه جک وقهرمان اولادلاری مستملکه چی فارس رئژیمینین بوتون باسقی ، تئرور، دوسداق و اعداملارا باخمیاراق اوز فعالیتلرینی قورتولوشا اولاشانا قدره ر دوام اتدیره جک لر
بیزیم بو شانلی قیامدان چیخاردیغیمیز درس لر ایسه بونلاردان عبارتدیر:
1- میللی چیخارلاریمیزی ، شخصی و تشکیلات چیخارلاریندان اوستون توتمالی ییق.
2-رئژیمین منسوبلاری نین دوست آدینا آرامیزا گیریب، زامانسیز و گئره کسیز اختلاف یارادان و بیرلیگیمیزی بوزان موضولاری اورتایا آتمالارینا ایمکان وئرمه مه لی ییک
3- بو بیر میللی داوادیر، کیمسه اوزون و تشکیلاتینی میللتیمیزین تک سه سی کیمی گورمه مه لیدیر
4- میللی چیخارلار و بین الملل قوروملار ، آذربایجان تشکیلاتلارینی پارجالانمیش یوخ ، بلکه بیرچاتی آلتیندا توپلانما لارینی گورمک ایستر.
5- بوگون کیچیک شخصی و یا خود ایدئولوژیک داوانین نه زامانی و نه یئریدیر ، قورتولوش داوامیز بیزده ن بیرلیک و برابرلیگی ایسترییر.
6-دونه نه قده ر بیربیرینین قانین توکن دشمن ، تشکیلات و قوروملار اوز میللی چیخارلاری اوچون ایش بیرلیگینه گئدیرکن ، بیزیم ایچیمیزده اولان پارچالانمالار ، بیر داها توپراقلاریمیزی ایتیرمک، و میللتیمیزین یوخ اولماسی دئمکدیر!
7- صاباح اوز مقددراتیمیزی الیمیزه آلدیغیمیزدا طبیعی دیرکی ، مدرن و چاغداش آذربایجاندا هر بیر فیکیر صاحیبی، فرقلی گوروشلو تشکیلاتلار، قانون چرچیوه سینده اوزلرینین فیکیرلرینی آچیقلاییب ، میللتین سه سینی آلماق اوچون مدنی مبارزه ائده جکدیر.آما بوگون اونون واختی دئییلدیر.
8- بین الملل حقوق و فعال دیپلماسی یوروتمک و میللی چیخارلاریمیزی قوروماق اوچون ، تک مرکزلی ،میللی اراده نی حقیقتن تمثیل ائدن بیر گوجلو و ایش بیلن تیمه احتیاج وار، بودا تشکیلاتلارین بیر آرایا گئلمه لری ایله اولا بیله ر.
9- بیزیم داوامیز اینسانی و بین الملل حقوقا دایالیدیر، یئرسیز حرکتلرله حقلی اولوغوموز حالدا ، حقسیز دوروملارا دوشمه مه لی ییک.اونوتماماق لازیمدیر کی، بیز ایرقچی ـ راسیست، دیکتاتور، فوندامنتالیست گئریچی بیر رئژیمه قارشی موباریزه آپاران آزادلیق و اینسان سئوه ر بیر میللت یک. .
یاشاسین بیرخورداد قیامی نین خاطیره سی
یاشاسین آذربایجان
وار اولسون ، بیرلیک و برابرلیگیمیز
25.05.2013


text:
اویان نیوز : دادلیلار(شیرینی)،قندندن دولو بیر قیدا دیرلار. قند،فرقلی شکیللرده، بدنه گیره بیلر،کسکینلیک له، قند،بدنه لازیم و اؤنملی(مهم) دیر، اما قندین یوخاری قاتدا توکتیمی (مصرف)،چئشیدلی(مختلف) خستهلیکلره(بیماری) سبب اولور.یوخاری قاتدا قند، بئیینین(مغز) ایشلمینه(عملکرد) ضرر وورار ،آراشدیرمالار اساسیندا، قنددن دولو بیر یئمک رژیمی،بئیینین ایشلمینده بوزوقلوق(اختلال) یارادابیلر،بو بوزوقلوق ،حافیظه و اؤیرنمه (یادگیری)ده اؤزونو گؤستهریر(نشان می دهد)،یعنی،یوخاری قاتدا قندین توکتیمی، اؤیرنمه و حافیظهده بوزوقلوق یارادا بیلر. دئمهلیدیر دئدیگیمیز سورون(مسئله)،قندین ضررلرینیدن بیریسیدیر، باشقا ضررلرینی بیلمک ایستهییرسیزسه،آشاغیدا یازیلمیش یازینی اوخومالیسینیز.
وئردیگی انرژی،قالیرگی و دهیرلی دئییل !
دادالیلاردا اولان قند،بدنه انرژی وئریر،اما بو انرژی قالیرگی دئییل وتئز آرادان گئدیر.بو کئچیجی(موقت) انرژی بیتهرک،یورغونلوق و آجلیق حیسسی اینسانا گلیر،بو اوزدن ؛یئنهدن دادلی و قندلی یئییمتیلرین توکتیمینه ماراقلانیرسینیز(علاقمند).
یوخاری قاتدا قند توکتیمی، دیابته یول آچار
قندلی یئیهجکلر(خوراکی)،یوخاری قاتدا بدنه کالری وئریر، بو اوزدن؛ چکی آرتیقلیغینا(اضافه وزن) ندن اولور، تاسوفله، چکی آرتیقلیغی، دیابت خستهلیگینه یول آچا بیلر.
سرطانا یول وئرهر
تصفیه اولونموش قندلر ویا فوروکتوزدان(بیرنؤوع قند)دولو اولان یئیهجکلرین توکتیمی،انسولین اؤلچومونون(میزان) کونتورولوندا بوزوقلوق یارادار. انسولیننین حدن آرتیق تولیدی،تومورلارین بؤیومهسینه(رشد) سبب اولور، بواوزدن، سرطانا یول آچیر.
جوش وآکنه
سون آراشدیرمالار؛ قندلی قیدالارین توکتیمینی،جوش و آکنهلرین چوخالماسینان ایلگیلی بیلیر.
قایناق : بیلیم سسی