text:
مسینا فوتبال کولوبو
مسینا فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: A.C.R. Messina) بیر فوتبال کولوبودور. Serie D دَستهسینده موسابیقه آپاریر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Impianti superiori a 7500 Archived 21 July 2011 at the Wayback Machine. osservatoriosport.interno.it
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«A.C.R. Messina»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده مسینا فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[بؤلمه:۱۹۵۴ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده
- Pages using Template:Football kit with incorrect pattern parameters
- فوتبال قارالامالاری
- ۱۹۵۴ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده
- فوتبال کولوبلاری
- یوونتوس فوتبال کولوبو
- هوْرموزقان اۇستانی
- وجده
- والنسین
- واغارشاپات
- نجران
- میتسویی
- مونتبلیر
- موصول
- لیورپول فوتبال کولوبو
- لوریستان اوستانی
- لوریان
- لوانته فوتبال کولوبو
- کیقالی
- کیرمانشاه اوستانی
- کن (فرانسه)
- قوزئی کوره سیلاحلی قوهلری
- قاروا
- فیلیپس
- فوتبال کولوبلاری تهراندا
- فوتبال کولوبلاری ایراندا
- سامرا
- زنجان اوستانی
- زقازیق
- دهوک
- دسوق
- حمص
- چلسی فوتبال کولوبو
- پرسپولیس تهران فوتبال کولوبو
- پالمبانگ
- بیتالمقدس تشکیلاتلاری
- بصره
- بایر فارماکولوژی شیرکتی
- بارسلونا فوتبال کولوبو
- آژاکسیو
- آرادان گئتمیش فوتبال کولوبلاری ایراندا
- ایستیقلال فوتبال کولوبو
- ایدمان تهراندا
- ایدمان تبریزده
- ام درمان
- البی
- اتلتیکو مادرید فوتبال کولوبو
- ۲۰۱۸ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۸ - جی ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۷ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۷ - جی ایلینده ایتالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۷ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۴ - جو ایلینده هیندوستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۴ - جو ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۴ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۳ - جو ایلینده هیندوستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۲ - جی ایلینده فیلیپین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۲ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۲ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۲ - جی ایلینده ایتالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۲ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۲ - جی ایلینده افغانیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۱ - جی ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده روسیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده آذربایجان جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۱۰ - جو ایلینده ایتالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده ویئتنام اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده میانمار اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده قازاخیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده آذربایجان جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۹ - جو ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده یمن اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده روسیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده تورکمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۸ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده نیوزیلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده سوئد اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده تاجیکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۷ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده ویئتنام اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده ایسلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۶ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده آذربایجان جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده اؤزبکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۵ - جی ایلینده اوتریش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده نیوزیلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده آذربایجان جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده ایستونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۴ - جو ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده نیجریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده عومان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده سوئد اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده دانمارک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۳ - جو ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۲ - جی ایلینده سیرالئون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۲ - جی ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۲ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۲ - جی ایلینده ایستونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۲ - جی ایلینده اؤزبکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۲ - جی ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۱ میلادی ایلینده قورولانلار ایراندا
- ۲۰۰۱ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۱ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۱ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۱ - جی ایلینده بلژیک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۱ - جی ایلینده بحرئین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۱ - جی ایلینده آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده فیلیپین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۲۰۰۰ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۹ - جو ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۹ - جو ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۹ - جو ایلینده دانمارک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۹ - جو ایلینده جنوبی آفریقا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۹ - جو ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۹ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۸ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۸ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۸ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۸ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۸ - جی ایلینده ایستونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۸ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده مولداوی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده لتونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده برزیل اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده آذربایجان جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۷ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۶ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۶ - جی ایلینده فیلیپین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۶ - جی ایلینده سوئد اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۶ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۶ - جی ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده پاکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۵ - جی ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۴ - جو ایلینده روسیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۴ - جو ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۴ - جو ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۴ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۳ - جو ایلینده رواندا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۳ - جو ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده دانمارک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده آذربایجان جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده ایسلوواکی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۲ - جی ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده لوکزامبورق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده لتونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده روسیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده دانمارک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۰ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۰ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۰ - جی ایلینده دوغو آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۰ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۹۰ - جی ایلینده ایستونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۹ - جو ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۹ - جو ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۹ - جو ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۹ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۸ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۸ - جی ایلینده بلژیک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۷ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۷ - جی ایلینده اندونزی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۶ - جی ایلینده کامرون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۶ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۶ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۶ - جی ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۶ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۶ - جی ایلینده اؤزبکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۵ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۵ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۵ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۵ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۴ - جو ایلینده هیندوستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۴ - جو ایلینده لیبی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۴ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۴ - جو ایلینده ایرلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۳ - جو ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۳ - جو ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۳ - جو ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده چین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۲ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۱ - جی ایلینده عومان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۱ - جی ایلینده سوریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۱ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۱ - جی ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۰ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۰ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۰ - جی ایلینده سوئد اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۰ - جی ایلینده سوریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۸۰ - جی ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۹ - جو ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۹ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۹ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۹ - جو ایلینده سوریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۹ - جو ایلینده ایستونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۸ - جی ایلینده یمن اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۸ - جی ایلینده قامبیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۸ - جی ایلینده تونیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۸ - جی ایلینده اؤزبکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۷ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۷ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۷ - جی ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده ویئتنام اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده نیجریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده تاجیکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۶ - جی ایلینده اندونزی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۵ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۵ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۵ - جی ایلینده سوریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۵ - جی ایلینده پاکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۵ - جی ایلینده باتی آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۵ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۴ - جو ایلینده نیجر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۴ - جو ایلینده قینه بیسائو اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۴ - جو ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۴ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۴ - جو ایلینده ایمارات اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده جنوبی کوره اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده بلاروس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده برزیل اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده ایتالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۳ - جو ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۲ - جی ایلینده مالزی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۲ - جی ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۲ - جی ایلینده عومان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۲ - جی ایلینده سوریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۲ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۱ - جی ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۱ - جی ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۱ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۱ - جی ایلینده سوئد اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۱ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده مکزیک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده عومان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده سوئد اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده باتی آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۷۰ - جی ایلینده اندونزی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده یمن اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده لوبنان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۹ - جو ایلینده افغانیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۸ - جی ایلینده هیندوستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۸ - جی ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۸ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۸ - جی ایلینده برزیل اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۸ - جی ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۸ - جی ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده فرانسه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده ایسلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۷ - جی ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده لوبنان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده دوغو آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۶ - جی ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده یونان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده دوغو آلمان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده پورتوقال اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۵ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده یونان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده لیتوانی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده رومانیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده دانمارک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده اینگیلیس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۴ - جو ایلینده اکوادور اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده تورکیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده اوقاندا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۳ - جو ایلینده اندونزی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده عومان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده سوریه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده ایران اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده اؤزبکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۲ - جی ایلینده الجزاییر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۱ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۱ - جی ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۱ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۱ - جی ایلینده بلاروس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۰ - جی ایلینده کووئیت اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۰ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۰ - جی ایلینده بلاروس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۰ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۶۰ - جی ایلینده ایسپانیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۹ - جو ایلینده قطر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۹ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۹ - جو ایلینده بلاروس اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۹ - جو ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده میصر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده لیبی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده روسیه اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۸ - جی ایلینده الجزاییر اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۷ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۷ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۷ - جی ایلینده سودان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۷ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۷ - جی ایلینده ایستونی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۷ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۶ - جی ایلینده مراکش اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۶ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۶ - جی ایلینده عراق اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۶ - جی ایلینده اؤزبکیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۶ - جی ایلینده اوردون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده ژاپون اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده تایلند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده پرو اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده ائرمنیستان اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۵ - جی ایلینده اوسترالیا اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۴ - جو ایلینده هولند اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۴ - جو ایلینده مکزیک اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۴ - جو ایلینده لیبی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۴ - جو ایلینده قیبریس جومهوریتی اؤلکهسینده یارانانلار
- ۱۹۵۴ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده یارانانلار


c: text/html

text:
آی مئهربان اؤز آنام
گؤزلریمه، گؤز آنام
هر نهدیم دئمهدی
گولدن آغیر سؤز آنام.(احمدهانی)
21 فئورال دونیا آنا دیلی گونو آدلانیبدی. اؤنجهلیکجه بو گونون بیر بئله آدلانماغینین سببی بنگلادش اؤیرنجیلرینین طلبلری اولوبدور. بنگلادش 1952ـ جی ایلده دوغو پاکستان آدلاناردی. او زامانلار بو اؤلکهده اؤیرنجیلرینین اؤز آنا دیلینده درس اوخوماقلاری یاساق اولوموشدو. بونا گؤره اونلار ائعتراضلارینی باشلاییب، ایستهدیلر کی، بنگال دیلی، اوردو دیلینین یانیندا ایکمجی دیل اولوب، بو دیلده کیتابلار یازیلیب اوخوللار قورولسون. بئله ائعتراضلار سبب اولدو کی، بنگلادش، پاکستان دان آیریلسین، البتده بو ایش بو راحاتلیقدا اولمادی، چوخلو اینسانلار حبسه گئدیب، چوخلاری دا جانلارینی الدن وئردیلر، باشقا اؤلکه بو راحاتلیقدا ایستهمیردی کی، بو ایش اولسون آما بو اؤلکهنین تورپاقلاریندا آخان قانلار اوستونلوک قازاندیلار.
بنگلادش اؤلکهسی دوغو پاکستاندان آیریلدی. اؤزو اوچون بو اؤلکهنین دیلی بللی اولوب، بنگال دیلینده کیتابلار یازیلیب، اوخوللار قورولدو. بو قونو اوچون او اؤلکه ده چوخ اینسانلار اؤز جانلارینی اَلده وئریب، هلاک اولدولار، اونلارین آخیب یئره توکولن قانلاری سبب اولدو بینالخالق قورومو فئورال آیینین اییرمیبیرینی 1999ـ جی ایلده دونیا آنا دیلی گونو آدلاندیرسین. او گونده بری هر ایل بو گونو، بوغولموش دیللرین خالقی سایقیلاییب، بو گونو حؤرمتله آنیت بیر گون بیلیرلر.
آنا دیلی ندیر؟ اؤنجه بیر سورو هامیلار اوچون بودور. آنا دیلی، او دیلدیر کی، اوشاق آناسینین دؤل یاتاغیندا، آنا ایله بیرلیکده ایلیشکلری اولور، اونلار برابر اؤز دویغولارینی بیر ـ بیری ایله دگیشدیریرلر. اونلارین آراسیندا ایلک دفعه سسلر آلیش ـ وئریش اولور، بو سسلری اوشاق چوخ یاخشی آنلاییب، او سسه اونسیت باغلاییر. بونا گؤره دیر کی، اوشاق دونیایا گؤز آچاندان سونرا آغلایان زامانلار آنا سسینی ائشیتجک اوونور، راحاتلیق تاپیر. بو ایش او سبب دن اولور کی، اوشاق او سسی تانییا بیلیر، هامی محبتلر، گؤزل دویغولار یانلیز بو دیلده اوشاغا چاتا بیلیر. هامی سئوگولو سؤزلر ایلک دفعه بو دیلده آنادا اوشاغا دئییلیر. بو سبب دن دیر کی، «سوسانه ماریانه ایمپراطوری» دئییر: (آنا دیلی او آراج دیر کی، اوشاق اؤز کیملیگینی اوندان آلیر.) یا بو قونودادیر کی، «نلسون ماندلا»دئییر: (اگر بیر اینسانا کی، او دیلی باجاریر سؤز دانیشسان، سنین سؤزلرین اونون بئینینه یول تاپار، آما ایسه اونون آنا دیلینده دانیشا بیلسون، او سؤزلر او اینساننین کؤنلونده یئر تاپار.)
هامی میللتلر اؤز کولتورلری ایله تانینارلار. تاریخ ده یانلیز او میللتلر دیری قالیبلار کی، باجاریب و چالیشیبلار اؤز آتا ـ آنا عنعنهلرینی، اسکی مدنیّتلرینی قورویوب، ساخلاسینلار. بئله میللتلر هئچ واخت ایناملارینی الدن وئرمهییبلر، اونلارا فخر ائدیب، قول ـ بوداق وئریبلر. دیل بیر بئله قونولارین قول بوداغی دیر. او کولتورلارین بوی ـ بوخونلو آغاجلاری دیر. هر دیلین اؤزونه سایاق دویغولاری، ایستکلری واردیر، چوخلو بو ایستکلری سانکی دیللرده تاپماق اولماز، اونلاری سانکی دیللرده آیدینلاشدیرماق اولماز. ایسه بئله سؤزلر، بئله حیسّلر آلاهی دیلده یازیلیب، دئییلسه ده اؤز شیرینلیگینی الدن وئررلر. هر دیلین اؤزونه سایاق چوخلو گؤستریجیلری، سیمووللاری واردیر کی، سانکی دیللرده اونلاری تاپماق اولماز، یئنی دیلده اونلار اؤز معنالارینی الدن وئررلر. بئله نیشانهلر هر دیلدن گئتسه، او دیلده آرادان گئتمهلیدیر. دیلی اولمویان اینسان، داها بیر کولتور، مدنیّت، دویغو صاحیبی دئییل.
بونا گؤره یونسکو اینسانلارین آنا دیلینه اؤنم وئریب، او دیللری آلقیشلاییر، بو قوروما گؤره هامی دیللرین اؤنملیگی واردیر، بو اؤنملرین بیر سیراسی بودور:
1 ـ اینسانلار توپلوسونون کولتورلارینی قورماق، اونلارین مدنیّت و کیملیگینی هامی اینسانلارین قورولوشوندا تانیتدیرماق.
2 ـ منفی اؤگرتمهلرین قاباغینی آلماق، بو قورولوش(یونسکو) بئله دوشونورکی، اوخوللاردا اؤگرتمه آنا دیلینده اولمویاندا اوشاقلار اوجا مرتبهلی تحصیللردن دالی قالیب، چوخلاری دا یاریم تحصیل ده قالیرلار، بو قونو سبب اولور توپلومون ساوادسیز اینسانلاری چوخالسین.
بونا گؤره یونسکو چوخلو کونفرانسلار توتماقلا چالیشیر آنا دیلینین اؤنملی اولماسینی بیلدیرسین، اینسانلارین اؤزلرینه ایناملاری اولسون، یادیرغاماق آرادان گئتسین، اوخوللاردا آنا دیلی راحاتلیقلا اوخونسون. آنا دیلینده اؤگرتیم(تحصیل) سانکی دیللری اؤیرنمک اوچون گیریش یولودور. آنا دیلینده تحصیل آلماق سبب اولار اوشاقلار آلاهی دیللری چوخ تئز اؤیرنسینلر، او قونولاردا گؤزه گلن اوغورلوقلار قازانسینلار، آنا دیلینی اؤیرنمک آلاهی دیللره ایلیشیک دئییل، بلکه یول آچاندیر.
«بولز و جینتیس» بیر اورتاق باخیشدا دئییرلر کی، کاپیتالیزم سیستمینده اوخوللاردا اولان تحصیللر سبب اولور آداملارین کیملیگی دگیشدیریلسین، بو سیستم اینسانلاری اؤز ایناملاریندان آلیر، او اؤنملی دوشونمهلر آرادان گئدیر، آداملار بیر شئی کیمین اولورلار کی، بو سیستمین قوللوغوندا اولسونلار. بو ایکی عئلم بیلیمچیسی مریتوکراتیا(یارار بگلیک)تئورئمینی رد ائدیب دئییرلر کی، کاپیتالیزم سیستمینده تحصیل قونوسوندا تارازلیق یوخدور. بو سیستم چالیشیر اؤزونه سایاق اولموش طبقهنی قوروسون بئله ایشلر سبب اولور اونلار اوخوللاردا اوشاقلاری سئچمه ائلهسینلر، اونلار یئتهنکلیلری آختارمیرلار بلکه اؤزلرینه اوخشارلاری سئچیرلر، آما بو ایشلری بئله گؤستهریرلر کی، سئچملر یارار بگلیکدیر.
«شارعپور»: لذت وئرن تئورئمینده دئییر، هر بیر شئی کی، اینسانلارا لذت وئره یا اونلارین آغریلارینی آرادان آپارا، آداملار اونا مثبت جاواب وئررلر.
«پارسا» دئییر: آنا دیلینده اؤگرتمه، اوخوجولارا لذت وئرر، بونا گؤره اونلار بو قونویا چاواب مثبت وئریرلر.
بو دؤرد مرحله دن سونرا دئمهلیک کی، بیر اؤنملی قونو باخیم دیر. بو قونو آدامین توتارینا، کئچمیش گونلرینه، ایستکلرینه باغلیدیر. اوشاق اگر تحصیل آلان دیله اؤنم وئرمهسه، بو دیله باغلیلیغی اولماسا، اونو اؤیرنمک اوچون کؤنولسوز اولاجاق. بیلیریک کی، کؤنوللو اولماق اؤیرنمهنین وئریمی دیر، ایلگیسیز اوشاق تحصیل آلماغا چوخلو وئریملری اولمویاجاق، اسناد تئورئمینه گؤره آداملارین باسیلیب ـ قالخماسینین سببی کؤنوللوکدور. «بندورا» بئله دئییرلر کی، باخیش، گؤرمک، یامسیلاماقدان قاباقدیر. چونکی باخیشچی اؤزونون بیلگیلرینی هندهوریندن آلیب، اونلاری پروسس ائلهییرلر، آما بو ایشلر یامسیلامادا یوخدور. بو بیلیمچی بئله دوشونور کی، اؤیرنمه، وئریم ایله فرقلی دیر. آداملار باخیم ایله اؤیرهنیرلر. اونلارین آراسیندا علاقه اولماسا وئریم(عملکرد) اولمویاجاق.
«برنشتاین» دئییر کی، بیر اوشاغین بؤیویوب، باشا چاتماسیندا، اونون توپلوم ایچینده اولماسیندا دیلین اصلی رول واریدیر. دیل واسیطهسی ایله بیر اوشاق باجاریر توپلومدا، عاییلهده، یولداشلارینین ایچینده اؤزونه سایاق اولان عنعنهلری دیله گتیرسین، اونلاری سانکیلارا دئسین، آلاهی عنعنهلردن باش چیخارتسین. «اریکلنهبرگ»بئله دوشونور کی، بیر اوشاق دیل اؤیرنه بیلمز مگر اینسانلارین ایچینده بؤیویوب باشا چاتسین کی، بیر ـ بیرلری ایله قونوشوب، دانیشسینلار. البتده بو قونو یانی دیلی اؤیرنمک، ایله دیلی اؤیرتمک فرقلی قونودولار. ائله کی، بو تئورئم بللندیریر، اؤگرتیم قورولوشو ایکی طرفلی باغلیلیقدیر، بئله باغلیلیغینین آراجی دا دیلدیر. اؤیرتمنله اؤیرنجینین آراسیندا دوزگون باغلیلیق اولسا، سبب اولار او اؤلکهده آنلام اینکشافی اولسون، اؤیرنجیلر اؤکونلوکلرینی الدن وئریب، هامی توپلوم اوچون چالیشسینلار، بو شراییط ده اولور کی، منلیک آرادان گئدیر. هامی بیلیمچیلرین نظرینه گؤره اوشاقلارین لاپ یاخشی ارسهمه ـ بوی آتما زامانی ایکی یاشدان، اون ایکی یاشاجاقدیر. بو سندیر کی، اوشاقلارین توپلوم شکیللری یارانیر. ایسه بو زامانلار اوشاق باجارابیلمهسه دویغولارینی، بیلدیکلرینی دیله گتیرسین، یا باجارماماقلارینی سوروشسون هامی آرزولاری، ایستکلری اؤلوب، آرادان گئدهجکدیر. داها بئله اوشاغین یوکسکلیک فیکرلری اولمویاجاق، اونون دیلی ، اؤزو کیمی آلچاقلانیب داها او اوشاق اؤزونو برابر گؤرمویهجک. بئله ایشلر اولاندا اوشاغین هامی کیملیگی آرادان گئدهجک، ایندی یانلیز اونو اینجیمهسی، محو اولوب، آرادان گئتمهسی اؤنم دئییل، بلکه اونون بوتون مدنیّتی ده او توپلومدا محو اولمالی دیر...
آنا دیلی ان اؤنملی یول دور کی، اوشاق باجارا بیلسین بوتون دویغولارینی قورخوسوز، قایغیسیز دیله گتیرسین. آنا دیلین اوخویوب، یازان و دانیشان اوشاقلار سانکی دیللری، او دیلده اولموش عئلمی قونولاری هامیدان یاخشی اؤیرنه بیلیرلر. بو سبب دندیر کی، اوشاقلارا آنا دیلینی اؤیرتمک اؤنجهلیکجه آتا ـ آنانین بورجودور.
اوشاقلارلا آنا دیلینده شعر اوخویوب، اونلارا بیچیملی سؤزلر دانیشین، اوشاقلار ریتمیک سؤزلری چوخ سئورلر. چوخ چالیشمایین کی، اوشاقلار هامی جوملهلری سیزین کیمی دوغرو دانیشسینلار، چوخ چالیشمایین اونلار یانلیش سؤزلرینی دوزلتسینلر اونلار اؤزلری بیر آز زاماندا بونو باشا دوشوب، دوغرو سؤزلری دیله گتیرهجکلر. لازیم دیر اونلارا آنا دیلینده دانیشاسیز.
گرک هر دن آتا ـ آنا اؤز اوشاغی اوچون چرن ـ پرن دانیشیب؛ اونا ماهنیلار اوخوسون. بو قونو چوخ اؤنملیدیر چونکی بونلار هامیسی اوشاغین یادیندا قالیب اونو اؤز آنا دیلینه ماراقلاندیراجاق، کئجمیش آنالارین بایاتیلارینی یادا سالین! اونلارین چوخو هله بیزیم یادیمیزدا قالیب، اونلاری یادا سالاندا اؤز آنا دیلیمیزه فخر ائدیب، اونا ساری اوچماغیمیز گلیر.
داغلارا دولو دوشر
قار دوشر، دولو دوشر
قبریمی یول اوسته قاز
آنامین یولو دوشر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
میلان
میلان - «دوزنلیین مرکزی» و یا «چؤلون اورتاسی»، — ایتالیانین ایکینجی بؤیوک شهری، لومباردیا بؤلگه سی باشکندی. میلان مودا باشکندی، یوکسک اینجه صنعت مرکزیدیر. بورادا آوروپا قوتیکاسینین شئدئوری اوْلان دووم کلیساسینین ایشپیللری گؤیلره اوجالیر. میلاندا لئوناردو دا وینچینین قیمتسیز اثری اوْلان «سیرلی شام یئمیی» ساخلانیلیر. میلان ایتالیالاری و خاریجیلری اؤز مشهور تدبیرلری - مودا نوماییشلری، موختلیف سرگیلر، چوخسایلی ایدمان و مدنی حادثهلرله جلب ائدیر. دوم کلیساسی، ویکتور امانویل قالریاسی و لا سکالا تئاتری بورادا یئرلشیر. میلانین دوم میدانیندا بیر نئچه دیققتلاییق عابده واردیر - کلیسا، ویکتور امانویل عابدهسی، امانویل قالریاسی. دومو کلیساسی میلانین اساس گؤرمهلی یئریدیر، او هر گون ساعت ۹٫۰۰–۱۲٫۰۰ و ۱۴٫۳۰–۱۸٫۰۰ کیمی آچیق اولور. کلیسانین تیکینتیسینه ۱۳۸۶-جی ایلده باشلانسا دا، او ۱۸۱۳-جو ایلده باشا چاتدیریلمیشدیر. کلیسا دۆنیادا قوتیکا اوسلوبلو ان بؤیوک کلیسالردن بیریدیر. ارکولئ روزا طرفیندن اینشا ائدیلمیش ویکتور امانویل عابدهسی دومو میدانینین مرکزی و توریستلرین گؤروش یئریدیر. ویکتور امانویل قالریاسی ظفر تاغی موتیولی گیریشله باشلانیر و گئتدیکجه شوشهلی کوچهلرله داوام ائدیر. بۇ گون بۇ قالریا شهرین مدنی حیاتینین مرکزی حساب اوْلونور. بورادا مشهور کیتاب ماغازالاری و رستورانلار یئرلشیر. قالریانین مرکزی گونبزینین آلتیندا ایسه موزایکالی اؤکوزو گؤرمک اولار. حساب ائدیلیر کی، اگر ۳ دفعه ساعت اقربینین عکسی ایستیقامتینده اونون باشینا دولانسانیز آرزونوز یئرینه یئتهجک.
تاریخی و عمومی معلومات[دَییشدیر]
میلان ان بؤیوک ایتالیا بؤلگه و اوْلان لومباردیانین باشکندیدیر و اؤلکهنین مالییه-ایقتیصادی مرکزیدیر. شهر دنیز سوییهسیندن ۱۰۰ متر یوکسکلیکده یئرلشیر. اوزون مدت آلمانجا «مایلند» آدلانان میلان سؤزونون معناسی لاتین دیلیندن ترجومهده «دوزهنلیکده مسکونلاشما» دئمکدیر. میلان ائرامیزدان اول ۶–۵-جی عصرلرده قاللار (فرانسهلار) طرفیندن سالینیب. اوزون تاریخی بویونجا بوتون آوروپا ایشغالچیلاری میلانی ایداره ائدیبلر. میلان بیر نئچه دفعه بؤیوک روما ایمپیراتورلوغونین باشکندی اوْلوب. ۱۱۵۷-جی ایلده میلان موستقیل اولسا دا، بو، اوزون سورمهدی. ۱۲۷۷-جی ایلدهن ۱۵۰۰-جو ایله قدر نؤوبه ایله میلانی ویسکونت و سفورتس سولالهسی ایداره ائدیب. ائله بۇ دؤورلرده ده شهرده بیر سیرا عابدهلر اوجالدیلیب.
جوغرافییاسی[دَییشدیر]
میلان شهری ایتالییانین قوزئیندا، پادانا دوزونده (ایت. پیانورا پادانا)، اوْلونا و لامبرو چایلارینین احاطهسینده یئرلشمیشدیر.
میلان مۆعاصیر دؤورده[دَییشدیر]
بوگونکو میلان ایتالیانین ایشگوزار و صنایع مرکزیدیر. شهرده ایری مونوپولییالار، بانکلار، بیرژالار فعالیت گؤستریر. میلاندا ایل عرضینده دۆنیانین صنایع سرگیلری تشکیل اوْلونور. میلاندا ان بؤیوک بئینلخالق هاوا لیمانی - مالپئنس یئرلشیر. همچینین اؤلکهده ان یاخشی مترو و دمیریولو کومونیکاسیاسی دا بورادادیر. میلان اصل مودا مرکزیدیر. دبدبهلی میلان آرمانی و وئرساچی کیمی دۆنیا شؤهرتلی دیزاینئرلرین وطنیدیر. بوراداکی ایری مودا ائولری، ماغازالار، اووتلئتلر بوتون آوروپادان شهره آلیجی جلب ائدیر. مودا هوسکارلاری بورایا ایلده ایکی دفعه - یایدا و قیشدا گلیرلر. شهرده بانکوماتلار چوخدور، اما بیر دفعهیه ۲۵۰ آورودان چوخ پول چیخارماق اولمور. بانکلارین ایشلهمه واختی هر بانکا گؤره فرقلیدیر.
نقلیات[دَییشدیر]
ایتالیانین شهرلری[دَییشدیر]
قارداشلاشمیش شهرلر[دَییشدیر]
- اینگیلیس، بیرمینگم
- آلمان، فرانکفورت
- لهیستان، کراکوف
- فرانسه، لیون
- اوسترالیا، ملبورن
- ژاپون، اوساکا
- چین، شانخای
- کانادا، تورونتو
ایستینادلار[دَییشدیر]
قالری[دَییشدیر]
شابلون:Geniş resim شابلون:Geniş resim
میلان (ایتالیاجا: Milan) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- 9426 - Manutenzione binari a Milano - Foto Giovanni Dall'Orto, 11-Oct-
- 007.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Milan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده میلان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- ایتالیا قارالامالاری
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- CINII شناسهسیله مقالهلر
- HDS شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- ایتالیا
- میلان
- Cities and towns in Lombardy
- Communes of the Province of Milan
- 1st-millennium BC establishments in Italy
- Former capitals of Italy
- Populated places established in the 6th century BC
- University towns in Italy


text:
مصطفی کمال آتاتورک
مصطفی کمال آتاتورک (تورکیه تورکجهسی: Mustafa Kemal Atatürk)، د. ۱۸۸۱ - اؤ. ۱۰ نوْوامبر ۱۹۳۸)، تورک میلّی قورتولوش موباریزهسینین حربی و سیاسی لیدئری، تۆرکیه جۆمهورتینین و کامالیزمین قوروجوسو و تورکیهنین ایلک جۆمهور باشقانی.
حیاتیدَییشدیر
۱۸۸۱–۱۹۱۲دَییشدیر
مصطفی کمال آتاتورک، ۱۸۸۱ (مصطفی کمال آتاتورک) -جی ایلده سلانیکده (ایندیکی یونانیستانین سالونیکا شهری) دوغولموشدور. آتاسی علی رزا افندی، آناسی ایسه زوبئیده خانیم ایدی. پولیس زابیتلیگی، کاتیبلیک و تاختا-شالبان تیجارتی ایله مشغول اولموش علی رضا افندی، ۱۸۷۱-ایلده زوبئیده خانیملا ائولنمیشدیر. آتاتورکون بئش باجی و قارداشلاریندان تکجه ماکبوله (آتابیر) 1956-جی ایله قدر یاشامیشدیر.
مصطفی اول حافظ مئهمت افندینین محله مکتبینده تحصیله باشلامیش، سوْنرا آتاسینین ایستکی ایله شمسی افندی مکتبینه کئچمیشدیر. بۇ مۆدتده آتاسینی ایتیرمیشدیر (1888). بیر مدت راپا فئرماسیندا داییسینین یانیندا قالدیقدان سوْنرا سلانیکه قاییدیب مکتبی تاماملامیشدیر. 1893-جو ایلده حربی مکتبه داخیل اولموش، بۇ مکتبده ایکن ریاضیات معلیمی مصطفی بی آدینا «کمال» ی علاوه ائتمیشدیر. 1896-1899-جی ایللرده ماناستیر حربی مکتبینی بیتیرهرک ایستانبول حرب مکتبینده تحصیله باشلامیشدیر. 1902-جی ایلده لئیتئنانت روتبهسی ایله مزون اولموش، حربی آکادئمییادا تحصیلینه داوام ائتمیشدیر. 1905-جی ایل، ۱۱ ژانویه-دا کاپیتان روتبهسی ایله آکادئمییانی بیتیرمیشدیر. 1905-1907-جی ایللر آراسیندا شامدا ۵-جی اوردو امرینده خیدمت ائتمیش، 1907-جی ایلده آدیوتانت روتبهسی آلمیشدیر. سوْنرا ماناستیرا ۳-جو اوردویا تیین اولونموشدور. 1909-جو ایل، ۱۹ آوریلده ایستانبولا گیرن حرکات اوردوسوندا قرارگاه رئیسی اولاراق خیدمت ائتمیشدیر. 1910-جو ایلده فرانسهیا گؤندریلمیش، پیکاردی مانئورالاریندا ایشتیراک ائتمیشدیر. 1911-جی ایلده ایستانبولدا باش قرارگاه مرکزی امرینده خیدمته باشلامیشدیر.
۱۹۱۱–۱۹۱۹دَییشدیر
۱۹۱۱–۱۲ تورک-ایتالیان مۆحاریبهسینده مصطفی کمال بیر گروپ یولداشییلا بیرلیکته توبروک و درنه بؤلگهسینده خیدمت ائتمیش، 1911-جی ایل، ۲۲ دسامبردا ایتالییانلارا قارشی توبروک دؤیوشونده قالیب گلمیشدیر. 1912-جی ایل، ۶ مارسدا درنه کومئندانتی تعیین اولونموشدور.
1912-جی ایلین اوْکتوبریندا بالکان مۆحاریبهسی باشلایان واخت مصطفی کمال گلیبولو و بولاییرداکی اوردو حیسهلری ایله مۆحاریبهده ایشتیراک ائتمیشدیر. دیمئتوکا و ادیرنهنین گئری آلینماسیندا بؤیوک خیدمتلری اوْلموشدور. 1913-جو ایلده سوفییا حربی آتشهلیگینه تیین اولونموش، بۇ وظیفهده ایکن 1914-جو ایلده پودپولکوونیک روتبهسینه یوکسلمیشدیر. حربی آتشه وظیفهسی 1915-جی ایلین ژانویهسینده سونا چاتمیشدیر. بۇ مودت عرضینده I دونیا مۆحاریبهسی باشلامیش، عثمانلی ایمپئراتورلوغو موحاریبهیه گیرمک مجبوریییتینده قالمیشدی. مصطفی کمال ۱۹-جو تومنی قورماق اۆچون تکیرداغا گؤندریلدمیشدیر.
1914-جو ایلده باشلایان I دونیا مۆحاریبهسینده، مصطفی کمال چاناققالادا آنتانتا دؤولتلرینه قارشی ووروشلاردا بؤیوک شجاعت گؤسترمیشدیر. چاناققالا دؤیوشوندن سوْنرا 1916-جی ایلده ادیرنه و دییاربکرده وظیفه آلمیش، ۱ آوریل 1916-جی ایلده ژئنئرال-مایور روتبسینه یوکسلمیشدیر. موش و بیتلیسین روسلاردان گئری آلینماسینی تعمین ائتمیشدیر. ۱۵ آوقوست 1918-جی ایلده حلبده ۷-جی اوردو کوماندیری تعیین ائدیلمیش، بۇ جبههده اینگیلیسلره قارشی اوغورلو مودافیعه تشکیل ائتمیشدیر. موندروس موقاویلهسینین ایمضالانماسیندان بیر گون سوْنرا، ۳۱ اوْکتوبر 1918-جی ایلده ایلدیریم اوردولاری قروپونا کوماندیر تعیین ائدیلمیش، بۇ اوردونون لغو ائدیلمهسیندن سوْنرا ایسه ۱۳ نووامبر 1918-جی ایلده ایستانبولا گلهرک مۆدافیعه ناظیرلیگینده وظیفهیه باشلامیشدیر.
۱۹۱۹–۱۹۲۳دَییشدیر
آنتانتا دؤولتلرینین عثمانلی اراضیلرینی ایشغالا باشلامالاریندان سوْنرا مصطفی کمال ۱۹ مای 1919-جو ایلده سامسونا گئتمیشدیر. ۲۳ جولای-۷ آوقوست ۱۹۱۹ تاریخلری آراسیندا ارزوروم، ۴–۱۱ سپتامبر ۱۹۱۹ تاریخلئری آراسیندا دا سیواس کونگرئسینی چاغیراراق اؤلکهنین ایشغالدان تمیزلنمهسی اۆچون ایزلنمهلی یولو معین ائتمیشدیر. دسامبر ۱۹۱۹-جو ایلده آنکارادا هیجانلا قارشیلانمیش، ۲۳ آوریل 1920-جی ایلده تورکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین آچیلماسییلا تورکیه جومهوریتنینن قورولماسی یولوندا اهمیتلی آددیم آتیلمیشدیر. مجلیس و حؤکومت باشقانلیغینا سئچیلهرک تورکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین قورتولوش موباریزهسینین اوغورلا نتیجهلنمهسی اۆچون لازیمی قانونلاری قبول ائدیب تطبیقینه باشلاماسینی تعمین ائتمیشدیر.
مصطفی کمالین رهبرلیک ائتدیگی تورک قورتولوش موباریزهسینین اساس مرحلهلری:
- ساریقامیش (۲۰ سپتامبر ۱۹۲۰)، قارس (۳۰ اوْکتوبر ۱۹۲۰) و گومرونون (۷ نووامبر ۱۹۲۰) آزاد ائدیلمهسی.
- چوکورووا، قازیانتئپ، کاهرامانماراش و شانلیورفا مودافیهلری (۱۹۱۹–۱۹۲۱).
- I اینؤنو زفری (۶–۱۰ ژانویه 1921).
- II اینؤنو زفری (۲۳ مارس-۱ آوریل ۱۹۲۱).
- کوتاهیا-اسکیشهیر دؤیوشلری.
- ساکاریا زفری (۲۳ آوقوست-۱۳ سپتامبر ۱۹۲۱)
- بؤیوک هوجوم، باشکوموتانلیق دؤیوشو و بؤیوک زفر (۲۶ آوقوست - ۹ سپتامبر 1922)
ساکاریا ظفریندن سوْنرا ۱۹ سپتامبر ۱۹۲۱-جی ایلده تورکیه بؤیوک میلّت مجلیسی مصطفی کامالا مارشال روتبهسی و قازی تیتولو وئرمیشدیر. قورتولوش موباریزهسی ۲۴ جولای 1923-جو ایلده ایمضالانان لوزان موقاویلهسی ایله سونا چاتدی. بئلهلیکله سئور موقاویلهسی ایله پارچالانان، تورکلره ۵–۶ ویلایت بؤیوکلوگونده اراضی وئریلن تورکیه تورپاقلاری اوزرینده، میلّی بیرلیگه اساسلانان یئنی تورک دؤولتینین قورولماسی اۆچون هئچ بیر انگل قالمامیشدیر.
۱ نووامبر ۱۹۲۲-جی خیلافت و مونارخییا بیربیریندن آیریلمیش، مونارخییا لغو ائدیلمیشدیر. بئلهلیکله عثمانلی ایمپاراتورلوغو ایله علاقهلر کسیلمیشدیر. ۲۹ اوْکتوبر ۱۹۲۳-جو ایلده جومهوریت ائلان ائدیلمیش، آتاتورک یکدللیکله ایلک پرزیدنت سئچیلمیشدیر. ۳۰ اوْکتوبر ۱۹۲۳-جو ایلده ایسمت اینؤنو طرفیندن رئسپوبلیکانین ایلک حؤکومتی قورولموشدور. تورکیه جومهوریتی، "حاکیمیییت قئیدسیز شرطسیز میلّتیندیر" و "یورددا سوله، دونیادا سوله" ایدئولوژیک اساسلاری اوزرینده قورولموشدور.
۱۹۲۳–۱۹۳۸دَییشدیر
1927، 1931، 1935-جی ایللرده تبمم طرفیندن یئنیدن پرزیدنت سئچیلمیشدیر.
۱۵–۲۰ اوْکتوبر ۱۹۲۷-جی ایلده قورتولوش موباریزهسیندن و رئسپوبلیکانین قورولوشوندان بحث ائدن بؤیوک نیتقی، ۲۹ اوْکتوبر 1933-جی ایلده ده ۱۰-جو ایل نیتقینی سؤیلمیشدیر.
۲۹ ژانویه ۱۹۲۳-جو ایلده لاتیفه خانیملا ائولنمیش، بۇ ائولیلیک ۵ آوقوست 1925-جی ایلهدک داوام ائتمیشدیر. اوشاقلاری چوْخ سئون آتاتورک آفت (اینان)، سابیها (گؤکچئن)، فیکرییه، اولکو، نئبیله، روقیه، زهرا آدلی قیزلاری و مصطفی آدلی چوبان اوغلانی منوی اؤولادلیغا گؤتورموش، عبدالرحیم و احسان آدلی ایکی اوشاغی ایسه حمایهسینه آلمیشدیر.
فامیلییا قانونونا گؤره، ۲۴ نووامبر 1934-جو ایلده تبمم طرفیندن مصطفی کامالا «آتاتورک» فامیلییاسی وئریلمیشدیر.
فرانسیز و آلمان دیللرینی بیلیردی.
۱۰ نووامبر 1938 ساعت ۹:۰۵-ده توتولدوغو سیرروز خستهلیگیندن ایستانبولدا دولماباخچا ساراییندا وفات ائتمیشدیر. جنازهسی ۲۱ نووامبر 1938-جی ایلده موقتی اولاراق آنکارا ائتنوقرافییا موزئیینده دفن ائدیلمیش، مووزولئیی تیکیلدیکدن سوْنرا ۱۰ نووامبر 1953-جی ایلده اورایا کؤچورولموشدور.
اینقیلاب و اصلاحاتلاردَییشدیر
آتاتورک، تورکیهنی «مۆعاصیر مدنیت سویهسینه چیخارتماق» مقصدی ایله بیر چوْخ انقلاب و اصلاحاتلار حیاتا کئچیرمیشدیر. بونلار بئش آنا باشلیق آلتیندا توپلانا بیلر:
سیاسی ساحهدهدَییشدیر
- مونارخیانین لغوی (۱ نووامبر ۱۹۲۲)
- تورکیهنین جومهوریت اعلان ائدیلمهسی (۲۹ اوکتوبر ۱۹۲۳)
- خیلافتین لغوی (۳ مارس ۱۹۲۴)
ایجتیماعی ساحهدهدَییشدیر
- قادینلارا و کیشیلره برابر حاقلار وئریلمهسی (۱۹۲۶–۱۹۳۴)
- پاپاق و پالتار اینقیلابی (۲۵ نووامبر ۱۹۲۵)
- تکه، زاویه و توربهلرین باغلانماسی (۳۰ نووامبر ۱۹۲۵)
- فامیلیا قانونو (۲۱ ژوئن ۱۹۳۴)
- لقب و تیتوللارین لغوی (۲۶ نووامبر ۱۹۳۴)
- بینالخلق ساعت، تقویم و اوزونلوق اؤلچولرینین قبولو (۱۹۲۵–۱۹۳۱)
حقوق ساحهسیندهدَییشدیر
- عوثمانلی مجلهسینین لغوی (۱۹۲۴–۱۹۳۷)
تحصیل و مدنیت ساحهسیندهدَییشدیر
- تدریسین بیرلشدیریلمهسی (۳ مارس ۱۹۲۴)
- یئنی تورک الیفباسینین قبولو (۱ نووامبر ۱۹۲۸)
- تورک دیل و تاریخ قوروملارینین تشکیلی (۱۹۳۱–۱۹۳۲)
- اونیوئرسیتت تحصیلینین نظاملانماسی (۳۱ مئی ۱۹۳۳)
- اینجهصنعتده یئنیلیکلر
ایقتیصادی ساحهدهدَییشدیر
- کندلیلردن آلینان اوندا بیر وئرگیسینین لغوی (۱۹۲۵)
- فئرمئر فعالیتینین تشویقی
- نومونوی فئرمئر تصروفاتلارینین قورولماسی
- صنایع تشویق قانونونون قبول ائدیلهرک صنایع اوبیئکتلرینین قورولماسی
- ۱-جی و ۲-جی توسعه پلانلارینین (۱۹۳۳–۱۹۳۸) تطبیق ائدیلمهسی، اؤلکهده یئنی یوللارین سالینماسی
اثرلریدَییشدیر
- تابییه مسئلهسینین حلی و امیرلرین سورئدی تاهریرینه دایر نئساییه
- تاکیمین مۆحاریبه تعلیمی (آلمان دیلیندن ترجومه-۱۹۰۸)
- جومالی اوردوگâهی - سوواری: بؤلوک، آلای، لیوا تالیم و مانئورالاری (۱۹۰۹)
- تابییئ و تاتبیکات سئیاهادی (۱۹۱۱)
- بؤلوغون موحاریبه تعلیمی (آلمان دیلیندن ترجومه-۱۹۱۲)
- ظابط و کوماندان ایله حسب حال (۱۹۱۸)
- نیتق (۱۹۲۷)
- وطنداش اۆچون مدنی بیلگیلر (۱۹۳۰)
- هندسه (۱۹۳۷)
ائشیگه باغلانتیلاردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Andrew Mango Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey, Overlook Press, 2002, ISBN 978-1-58567-334-6, [۱]


text:
دده عدالتین فراقیندا
چنگیز مهدیپور
عاشیق صنعتی و تورک خالقینا عائید اولان بنزرسیز ساز موسیقی آلتی، مین ایللردن، عصیرلردن بئله زامانین چوخ آغیر سیناقلاریندان چیخمیش و خالقیمیزا، مدنیتیمیزه، توپراغیمیزا، تاریخیمزه قارشی خور باخانلارین و قوشون چکنلرین اؤنونده، قورخمادان، سارسیلمادان و کدرلنمهدن داغ کیمی دایانمیشدیر.
عاشیق صنعتی، تک شیفاهی خالق ادبیاتیمیزین یوخ، بلکه بوتون تورک خالقینین یاشادیغی اراضیلرین و اونونلا باغلی عادت عنعنهلرین ده تبلیغچیسی، آنلاتیجیسی و قورویوجوسو اولموشدور. حقیقتنده بونو بیلمهلیییک کی، عاشیقلاریمیز بوتون تاریخ بویو اؤز سازلاری ایله، زامانین ان آغیر دوروموندا تک آذربایجان دئییل، بلکه بوتون تورک خالقلارینین هم معنوی و هم ده مدنی، اجتماعی و سیاسی وارلیقلارینین قورویوجولاری اولموشلار. ائله اونا گوره ده عاشیق صنعتی و سازیمیز دونیا سوییهسینده مقدس بیر موسیقی آلتی اولاراق دیللره دوشموشدور.
بیلدییینیز کیمی بو صنعتین داهیلری یاخود ماهیر ایفاچیلاری بارماق سایی قدهرینده اولموشلار. اونلاردان بیری معاصیر دؤوروموزون داهی و ال چاتماز صنعتکاری اوستاد «عدالت نصیب اوو»دور کی الله طرفیندن بیر نعمت اولاراق آذربایجان خالقینا پای گؤندریلمیشدی. هر کس بونا آگاهدیر کی، بئله شخصلر تئز- تئز یوخ، بلکه نئچه عصیردن بیر ظاهیر اولارلار. آذربایجان خالقی گؤر نهقدهر خوشبختدیر کی، طالعینه بئله بیر انسان دوشموش. ائله بیل او الله طرفیندن گوندریلمیشدیر کی، بوتون تورک خالقینین طرفیندن مین ایللر بویو خالقیمیزین آجیسینا، اذیتینه قاتلانان سازیمیزین اورهیینی اوخشاسین، کؤنلونو آلسین.
داهی اوستادیمیز ساز دونیاسینا یئنی بیر باخیشلا هم ده تام فرقلی دوشونجه ایله یاناشمیش. او، ساز دونیاسینا وارد اولدوقدا سازی اؤپدو، تئللرینه سیغال چکدی، باغرینا باسدی، باشینین اوستونده دولاندیردی. او هئچ زامان سازیمیزی اورهیینین باشیندان آشاغا ائندیرمهمیش. دئمک اولارکی، داهی صنعتکاریمیز سازین مقدسلییینی دوشونهرک، ایللر بویو گئجهسینی- گوندوزونو سازا حصر ائتمکله بو صنعتین درینلییینه جوموب، اونونلا دیل تاپیب دانیشمیش. او بلکهده انسانلارین فرقلی دوشونجهلریندن آسیلی اولاراق میثال اوچون هره آیری- آیری بیر یولا یاخود مکتبه قوللوق ائتدییی اوزوندن، نه بیلیم نهدن، ائلییه بیلمهدی هرکسله دیل تاپیب دانیشماغا، آمما سازلا اؤز روحونو بیرلشدیرمهیی باجاردی. ساز دا اونو اینانمیش و مین ایللر بویو سینهسینده ساخلادیغی سیرلری یاواش- یاواش اونا آندیرمیش، هم ده اوزون زامان ایچهریسینده بو صنعتین قوللوغوندا دوران داهی صنعتکارلارین او جوملهدن «دده قورقود»دان باشلایاراق۲۰-۱۹- جی عصیرده یاشایان «دده علسگر»ین زامانینا قدهر بوتون اوستادلارین روحلارینان اونون روحونو جالاشدیرمیش. اونا گؤرهده اوستاد صنعتکاریمیزین سولو ساز ایفا طرزی، اؤزونه مخصوص دستخط اولاراق اورکلرده یئر آچمیش.
عدالت سازا یئنیدن جان وئرمیش. او، سازی هر کسه سئودیرمهیی باجارمیش. عدالتین سازیندا پردهلرین و نوتلارین دقیقلییی، میضراب و بارماق تئخنیکاسی بیر معجیزهیدی. عدالت اؤزو ده بیر معجیزهیدی. عدالتین بو ساحهده گؤردویو ایشلری بیر بؤیوک موسیقی عالیمینین گؤردویو ایشلریله مقایسه ائتمک اولار.
عدالتین ان اوستون جهتلریندن بیری ده هاوالارلا باغلی اؤز آرتیرمالاریدی، او دا عبارتدیر مئلودیالار، گوللر و خاللاردان کی، بعضیلری کیمی یاماق دئییل، بلکه ائله بیل هاوا یاراناندان بئله یارانمیش. عدالت سازا، ساز عدالته، او قدهر یاراشیردی، سانکی بیر-بیرینین بویونا بیچیلمیشلر. عدالت بو صنعته بیر افسانه کیمی گلمیش، آمما اورهکلرده و تاریخده اوسطوره اولاراق یاشایاجاق.
عدالت ساز ایفا ائتدییی زامان اولو بابالاریمیزدان توتموش داهیلریمیزه قدهر او جوملهدن: «یونیس ایمره»، «دیریلی قوربانی»، «عباس توفارقانلی»، «تیکمهداشلی خستهقاسیم»، «گؤیچهلی علسگر»، «عاشیق وئیسل» و … گؤزموزون اؤنونده جانلانیرلار. عدالت سازی باغرینا باساندا، دده قورقود، کوراوغلو – نیگار، اصلی و کرم و… حیکایهلری هر کسین گؤزونون اؤنونده جانلانیر. عدالت ساز ایفا ائتدییی زامان سانکی تورک خالقینین اوردوسو دوشمنه غلبه چالیر. بو سؤزلردن سونرا بئله بیر سووال اورتایا چیخیر کی، نهدن عدالتین ایفاسیندا بئله بیر تصوور یارانمیش؟ چونکو سازایله عدالتین روحلاری بیرلشمیش. ایندی بئله بیر بیرلشمهدن، بئله بیر روح باغلانتیسیندان آیریلماق، سازیمیزا چوخ آغیر درد اولدوغونو دوشونورم. شوبههسیز کی، بو اوزون زامان ایچهریسینده حدسیز هجوملارا معروض قالان، تاریخین ان درین قاتلاریندان، بورولقانلاریندان، چتین دؤنگهلریندن بورا قدهر سارسیلمایان، کدر حیسی کئچیرمهین اولو سازیمیز، بلکهده ایلک دفه اولاراق بئله بیر داهی صنعتکارین فراقیندا، غم اورهیینه یول تاپمیش. عاشیق صنعتینه، سازیمیزا کئچمیش اولسون دئییرم و اینانیرام کی، بودا گئچهجک. چونکو سازیمیز بئله آغری- آجیلاری چوخ تجروبه ائتمیش و عدالتین یولونون داوامی اوچون بونا دا تابلانماق زوروندادیر.
ساز سولو ایفاچیلیغی اوستاد «عاشیق امراه گولممداوو»دان باشلایاراق، عدالت اونو زیروهلره قالدیرمیش. گئچمیشده عاشیغین کیم اولدوغونا نظر سالاندا گؤروروک کی، بیر نئچه اینجهصنعتین ماهیر ایفاچیسی اولموشلار. آمما عدالت بونلارین ایچهریسیندن سازی سئچهرهک اونا یئنی و مستقیل قول آییرماقلا، بو گون سولو ساز ایفاچیلیغی عاشیق صنعتینین ان چوخ سئویلن قوللاریندان بیرینه چئوریلمیش.
داهی اوستادیمیز گاهدان موصاحیبهلرینده بئله بیر سؤز ایشلهدردی: «ساز منیمله گلیب و منیمله ده مزارا گئدهجک.» بو سؤزو مزاح اولاراق بو صنعتله باغلی گنجلری تحریک ائدیب و حرکته گتیرمک مقصدیله استیفاده ائدیرمیش. چونکو هر کسه آیدیندیر کی، عدالت سازا یئنیدن جان وئریب و اونون تاثیرینده چوخلو ساز ایفاچیلاری مئیدانا گلمیش. هله دونیا اوزره بو سازین ایلک آددیملاریدیر. بوندان سونرا گلن نسلین واسطهسیله بیر چوخ ذیروهلر فتح اولوناجاق.
سون اولاراق داهی اوستادیمیز عدالت نصیباوو، جیسمن بیزدن آیریلدیغی اوچون بوتون تورک و آذربایجان خالقینا، خصوصی اولاراق حؤرمتلی عائلهسینه باش ساغلیغی دیلهییرم.


text:
«شرقی آذربایجانین عاشیقلار انجمنی»نین یایدیغی خبر اساسیندا، تاسفله آذربایجانین تانینمیش عاشیقی «عاشیق علعسگر ونیارلی» شهریورین یئددینجی گونو کرونا ویروس خستهلیگیندن حیاتا گؤز یومموشدور.
عاشیق علعسگر ونیارلی ۱۳۴۸نجی ایل تبریزین ونیار کندینده دونیایا گؤز آچمیش، گنج چاغلاریندان آذربایجان عاشیق صنعتینه وورولموش و بو صنعتین سیرلرینی اوستاد عاشیقلار عاشیق عبدالعلی نوری و عاشیق عزیز شهنازی دن اؤیرنمیشدیر.
دهیرلی صنعتکاریمیزین ایتگیسینی آذربایجان اینجه صنعت و مدنیت خادملرینه، ائلهجهده عاشیق علعسگر ونیارلینین حؤرمتلی عائلهسینه و قوهوم-اقرباسینا تسلیت دئییریک. خاطیرهسی عزیز.
.
«شرقی آذربایجانین عاشیقلار انجمنی»نین یایدیغی خبر اساسیندا، تاسفله آذربایجانین تانینمیش عاشیقی «عاشیق علعسگر ونیارلی» شهریورین یئددینجی گونو کرونا ویروس خستهلیگیندن حیاتا گؤز یومموشدور.
یک پاسخ
-
باشیز ساع اولسون دوستلار!
نه بلادی دوًشموَک!
بیر نئچه گوًن عرضیده:
استاد حسن ریاضی، مغنی صمدزاده، عاشیق ونیارلی آذربایجان خالقئنی آغلار قویوب گئتدیلر.
خالقیمیزین باشی ساغ اولسون!
یاخینلارینا دوًزوًم آرزو ائدیرم!


text:
لا ویکتوریا (ایسپانیا)
لا ویکتوریا (ایسپانیا) (ایسپانجا: La Victoria, Spain) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر بۇ شهرین مساحتی ۲۰ کیلومتر موربّع دیر. ۲۲۸ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۳۳۶ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Victoria (Córdoba)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لا ویکتوریا (ایسپانیا) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
Demography[دَییشدیر]
Number of inhabitants in the last eleven years.


text:
پراق
پراقا — چک جومهوریتینین باشکندی و اؤلکلرده ان بؤیۆک شهر. پراقا — بۇ آد گؤزل شهره صفالیٛ ایقلیمین، داغ هاواسیٛنا، طبیعی ثروتلرینه گؤره وریلیب. باشکند شهر پراقانیٛن یارانماسیٛ حاقدا دوْلاشان افسانلر دیللر ازبریدیر. لیبۇشئ آدلیٛ سحرباز قاراباسمالاریٛنیٛن بیرینده پراقا آدلیٛ دیاریٛ یۇخۇدا گؤرۆر و بۇنۇنلا دا رؤیادا گؤرۆنن شهر چوْخ کچمیر کی، حقیقت چویرلیر.
هر آدیٛمدا معجزه[دَییشدیر]
یوْلۇنۇز چک دن دۆشس، باشکند شهر سیزه "قیٛزیٛل شهر"، "شهرلرین آناسیٛ" کیمی تقدیم اوْلۇناجاق. بۇرادا هر آدیٛمدا اوْلان معجزه سیزی حیرتلندیرجک. مثلاً، قدیم یئر کیمی تانیٛنان راتۇشا - شهر ایدارسی، بلدییه بیناسیٛ اوْلان اوْرلوْی ساعتلاریٛدیٛر. بۇ ساعتلار شهر ساعت سککیزدن، آخشام ساعت سککیزه کیمی زنگ چالیٛرلار. ساعتیٛن یانیٛندا یلشن "خسیس" بیلدیریر کی، پۇل اوْلانا کیمی هئچ کیمه اؤلۆم یوْخدۇر.
کارلوْو کؤرپۆسۆنۆن ده ماراقلیٛ تاریخچسی وار. افسانیه گؤره، مشهور دین خادیمی کارلوْو بۇ کؤرپۆنۆن آلتیٛندا باسدیٛریٛلیٛب. چۆنکی، کرال واسلاویٛن حیات یوْلداشیٛ سوگی سیرلرینی بۇ رۇحانییه ائتیراف ائدیب. دین خادیمی بۇ سیرلری کرالا دمکدن ایمتینا ائتدیی اۆچۆن اؤلدۆرۆلۆر و بۇ یئرده باسدیٛریٛلیٛر. پراقادا رقص ائدن ائولر مشهوردۇر. بۇ بینالار ائله شکیلده تیکیلیر کی، سانکی ائولرین ایکی قۆللسی حقیقتاً ده رقص ائدیر [۵][۶]
قالری[دَییشدیر]
پراقا (چکجا: Prague) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۲۸۰۵۰۸ نفر ایمیش. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Demographia World Urban Areas. Demographia.com. یوْخلانیلیب18 November 2013.
- ^ Prague Facts & Figures, Population. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2015-12-22. یوْخلانیلیب2016-08-02.
- ^ Czech Republic: Major Cities. CITYPOPULATION. یوْخلانیلیب13 May 2015.
- ^ Regional GDP per inhabitant in 2007. Official site. Eurostat (18 February 2010). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-11-09. یوْخلانیلیب22 April 2010.
- ^ Architecture of the Gothic. Old.hrad.cz (13 October 2005). یوْخلانیلیب18 November 2013.
- ^ Old Royal Palace with Vladislav Hall – Prague Castle. Hrad.cz (16 December 2011). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2009-04-01. یوْخلانیلیب18 November 2013.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Prague»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پراق گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز دان آچیقلاما: اؤنه گلن یازی «آزادلیق یولوندا مبارزه» آدلی کیتابین “محمد امین آزاد وطن” بولومونون عینی متنی آدی گلمیش کیتایدان حاضیرلانمیشدیر.
محمد امین آزاد وطن
محمد امین آزاد وطن اورمی نین نازلی چای محالینداندیر. او ، اوللر قدیم اصولدا ، سونرا اورمی شهرینده ابتدائی مکتبده اوخوماغا باشلاییر، لاکن ئوز تحصیلینی آخرا قدر دوام ایتدیره بیلمیر.
بیر چوخ جوانلار کیمی محمد امین ده اقتصادی چتین لیکلر اوزوندن تحصیلدن محروم ایدیلیر، اونون ایلکین معلمی ده همین محرومیت اولور. او ایشله مک ایسته ییرسه، ایش تاپا بیلمیر. نهایت ، هر آدیمدا ینی بیر چتین لیک، ینی بیر محرومیت محمد امینی ده محروم آداملار جرگه سینه، موجود قورولوشدان ناراضی اولانلار سیراسینا چکیب گتیریر. او هله جوان ایکن اجتماعی مبارزه میدانینا قدم قویور. آزاد وطن رضا خانین خلقین منافعینه ضد سیاست و مقصدلرینی اهالی ایچرسینده افشا ایدیر. او ، اورمی کندلیلرینی حکومتین، اربابلارین قانونسوز حرکتلرینه قارشی مبارزه یه چاغیردیغی ایچون وقتیله پولیس مامورلارینین، اورمی فرمانده لشگرینین دقتینی جلب ایدیر. او ، بیر نچه دفعه پولیس اداره سینه چاغیریلدیقدان سونرا، نهایت سیاسی جهتدن «اعتبارسیز» آدام کیمی سیاهییه آلینیر و ۱۳۱۲- نجی شمسی ایلده اورمی قوشون فرماندهی طرفیندن توتولور، بیر مدت اورمییده زندانی ساخلاندیقدان سونرا عمرلیک اولاراق زنجانا تبعید اولونور. زنجانین نظمیه اداره سی و فرماندارلیغی آزاد وطنین فعالیتینین قارشیسینی آلماق مقصدیله اونی نظارت آلتینا آلیر و موقتی اولاراق زنجان بلدیه سینده سوپورگه چیلرین باشچیسی وظیفه سینده ایشه قبول ایدیرلر.
آزاد وطن شخصی مطالعه و حیات تجربه لری نتیجه سینده بیشیب برکیمیش مبارز بیر انسان، آچیق فکرلی وطن پرست و اجتماعی حادثه لره دوزگون قیمت ویرمگی باجاران تشکیلاتچی ایدی. او ، کتله نین حقیقی قدرتینی درک ایدره ک همیشه بو قدرتین بیر تشکیلات حالیندا بیرلشمه سینه چالیشیردی. گله جگه محکم امید و اینام بسله ین آزاد وطن همیشه صحبت زمانی دییردی: «بیز سوپور گه چیلر و باشقا زحمتکشلر گوجوموزی بیر یره توپلایا بیلسه ک خلقین آزادلیغینا، مملکتین ترقیسینه انگل اولان هر بیر مانعه نی آرادان آپارا بیله ریک ».
آزاد وطن زنجاندا سکگیز ایل تبعیدده قالدیغی زمان ایش یولداشلاریندان و سور گونده اولانلاردان علاوه بیر چوخلارینین حرمت و محبتینی قازانمیش، اونلاری ئوز مترقی فکرلرینه طرف جلب ایده بیلمیشدی. او، بو حرمتدن استفاده ایدره ک کتله ایچریسینده تبلیغات آپاریر. موجود قورلوشون عیبه جرلیکلرینی آچیب گوستریر، رضا خانین امپریالیستلرین عاملی اولدوغونو هامییا باشا سالیردی. نهایت ، ۱۳۱۹- نجی ایلین پائیزیندا، او، سیاسی فعالیت اوستونده ینیدن زندانا دوشور. اونی دورد آی زنجان نظمیه سینده ساخلادیقدان سونرا تهرانین« قصر قاجار» زندانینا گوندریرلر.
۱۳۲۰- نجی ایلده رضاخان دیکتاتورلوغونون یخیلماسیله ایران خلقلرینین حیاتیندا ینی بیر دور باشلانمیش اولور. ایللر بویی زندان و سور گونلرده قالمیش وطن پرستلر، ترقیخواه آداملار آزاد اولورلار. بو زمان آزاد وطن ده باشقا زندانیلرله برابر آزاد اولوب زنجانا قاییدیر. او زنجاندا حزب توده ایران تشکیلاتلارینین یارانیب گنیشلنمه سینده گورکملی خدمتلر ایدیر و آز بیر زماندا گوستردیگی فعالیتی نظره آلیناراق حزبین مرکزی کمیته سی طرفیندن تقدیرنامه آلماغا موفق اولور.
۱۳۲۲- نجی ایلین آخرلاریندا آزاد وطن ئوز دوغما شهری اورمییه گله ره ک بورادا دا حزب توده ایران تشکیلاتینین یارادیلماسیندا و محکم لندیریلمه سینده فعال اشتراک ایدیر. آزاد وطن خلق ایشینه صداقتی و تشکیلاتچیلیق لیاقتی نتیجه سینده اورمی حزب توده ایران تشکیلاتینین کمیته صدری سچیلیر. بو زمان مشهور جانی سرهنگ زنگنه اورمی نین تیپ فرماندهی ایدی. ایستر اوردو داخلینده ایسترسه باشقا دولت اداره لرینده زحمتکشلرین حقوقونا، اونلارین آزادلیغینا قارشی حاضرلانان هر بیر توطئه وقتلی وقتینده تشکیلات طرفیندن افشا اولونوردو. آزاد وطن اورمی تیپینین نظامی ساخلولارینین داخلینه نفوذ ایتمک ایچون چالیشمیش و بو ایشده بیر سیرا موفقیتلر ده الده ایتمیشدی.
۱۳۲۴- نجی ایلده آذربایجان دموکرات فرقه سینین تشکیلیندن سونرا، او ینه ده اورمی کمیته سینده ئوز تشکیلاتی فعالیتینی دوام ایتدیره رک فرقه نین شعارلارینی، مرامنامه و مقصدینی کتله لره ایضاح ایتمکده وار قوه سینی صرف ایدیری. آلوولی وطن پرست ئوز حرارتلی نطقلریله، کسگین منطقیله زحمتکشلرین آذربایجان دموکرات فرقه سینین بایراغی آلتیندا بیرلشمه لرینده، شانلی ۲۱ آذر نهضتینین حاضرلیق ایشلرینده گورکملی خدمتلر ایتمیشدیر. نهضتین ان مسئول دقیقه لرینده آزاد وطن فدائی لرله چیگین- چیگینه، صدری اولدوغی تشکیلاتین عضولریله بیرلیکده قاتل سرهنگ زنگنه یه قارشی ووروشور و اورمی فدائیلر شوراسینین صدری کیمی فرقه نین امر و گوستریشلرینین یرینه یتیریلمه سینه چالیشیردی.
آزاد وطن آذربایجان دموکرات فرقه سینین بیرنجی قورولتاییندا نماینده کیمی اشتراک ایتمیش و آداف مرکزی کمیته سینه عضو سچیلمیشدیر. او، ملی مجلس نماینده سی انتخاب اولونموش و ملی حاکمیت دورونده حکومت و فرقه طرفیندن اونا ویریلن ماموریتلری لایقینجه یرینه یتیرمیشدیر. او، خلق حرکاتیندا اشتراکینا گوره شانلی ۲۱ آذر مدالی ایله تلطیف ایدیلمیشدیر.
۱۳۲۵- نجی ایلده شاهنشاه اوردوسی آذربایجانا خائنجه سینه باسقین ایتدیکده آزاد وطن ده خائن تهران حکومتی طرفیندن توتولور. قوام حکومتی نین رسمی مامورلاری اونی همکارلیغا، ایللر بویی صداقت و متانتله آددیملادیغی یولون عکس استقامتینده حرکته دعوت ایتدیکده آزاد وطن اونلارا:«جلادلار! چنار آغاجی سینار- لاکن اگیلمز!…» – دییه جواب ویرمیشدیر.
آلچاق دشمن آزاد وطنین قارشی سیندا «یا ئولوم! یا مسلکه قارشی چخماق!» – مسئله نی بو قدر کسگین و قطعی قویموشدی. لاکن قوجامان آزادیخواه غدار و حیله گر دشمنه «یوخ!» دیمکله شرافتلی ئولومی شرفسیز یاشاماقدان اوستون توتدوغونو بیلدیرمیشدیر.آزاد وطن مردلیک و شرافتله یاشادیغی کیمی آزادلیق اوغروندا ئولومی ده شرف و مردلیکله قارشیلامیشدیر.
او، ئوز انقلابی متانتی، پولاد کیمی محکم اولان عزم و اراده سیله دشمنی ده، ئولومی ده ئوز قارشیسیندا دیزه چوکمگه مجبور ایتمیشدیر. او، قوجامان بیر چنار کیمی سیندی، لاکن اگیلمه دی. آذربایجان خلقینین مبارز اوغلی ، آذربایجان دموکرات فرقه سینین، ملی نهضتینین گورکملی خادمی فیزیکی جهتدن سیندیسا، معنوی جهتدن یاشاییر و یاشایاجاقدیر.
او، ساغ ایکن ئوز شعورلی فعالیتیله آذربایجان خلقینین نهضتینه، ایران خلقلرینین آزادلیق حرکاتینا خدمت ایتمیش، شهید اولارکن آزادلیق یولونون مرد مبارزلر تاریخینه قیزیل صحیفه علاوه ایتمیشدیر.


text:
ایشلدن دانیشیغی:قارانلیق
سلام, قارانلیق. بوتونلوکه کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تورکجه دیلینده اولان ورژنینه خوش گلمیسینیز.
باشلامازدان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اولمانیزی توصیه ائدیریک:
- یارانان مقاله لری دَییشدیرمه یه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمه یین، جسور اولون. بیر نئچه جومله لیک مقاله لر یاراتماقدان چکینمه یین.
- مقاله لری بیلگی لیک، بیلیملیکلیک، طرفسیزلیک و غرضسیزلیک اولماسینا دقت ائدین.
- مقاله لری دَییشردیرمه دن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اولون.
- سواللارینیزی کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوردا جاواب تاپماسینیزسا، ایلگیلی دانیشیق صفحه سینده سوروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایسته مکدن چکینمه یین، اونلارین دانیشیق صفحه لرینی دَییشدیررک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقاله لرین تورکجه دیلینده اولماسینا دقت ائدین. کوچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلین یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیرندن سونرا مقاله یه آرتیرا بیلرسیز.
- مقاله لرده و بونلارا ایلگیلی صفحه لرده (بؤلمه لر، شابلونلار و...) امضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سس وئرمه، سوال-جاواب و... فورمادا اولان یازیلارینیزین سونوندا 4 تیلدا ~~~~ علاوه ائدرک امضالایین.
- موضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صحیفه لر سیزه یاردیم ائده جک:
- یاراتماق ایسته دیگینیز مقاله نین آدینی آشاغیداکی بوش یئره یازین و "مقاله یارات" دویمه سینه باسین.
ویکی پدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بوجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحه لرینده وئره بیلرلر! Matreeks (دانیشیق) ۲۱ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۲۰:۳۰ (UTC)
باشا دوشمه دیم نه اولدو؟قارانلیق (دانیشیق) ۲۲ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۴:۵۵ (UTC) بو ایشلره باش قاتیمنجاق دورد دانا یئنی مقاله یارات باشارمیسیز چیخ گئت اوزگلره داش آتماقارانلیق (دانیشیق) ۲۲ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۷:۱۸ (UTC)
سوسان کیمدی ؟ نیه ایستیرسیز منی تانیارسیز قارانلیق (دانیشیق) ۲۴ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۴:۴۶ (UTC)
- سوسان بی ویکیمیزین ایستیقامت دامغاسیدیر. آنجاق بیر آز یازیلارین دیل بیلگیسی باخیمیندان گۆجلندیریب، ایران تاریخینده قایناقسیز مقاله یاراتماسایدی هامینین سایقیسین قازانیب ویکینین آغ ساققالی اولابیلردی.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۲۴ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۳۸ (UTC)
البته یئنه ده گئج اولماییبدیر. سوسان بیین گوجلو پوتانسیئللری واردیر. بو پوتانسیئللر دوغرو یولا یؤنلسه، ویکیپدیانین ترقیسینده اثرلی اولا بیلر. بیزیم بوردا ان واجیب ایشلریمیزدن بیری چوخونو سوسان بی یاراتدیغی ویکیلشدیریلهجک مقالهلری ایصلاح ائتمک و ویکیلشدیرمک دیر. سوسان بی تکجه تاریخ آرکئولوژیده بیلگین بیر آدام دئییل، بلکه بیولوژی، نوجوم، ژئولوژی و فیزیک، شیمی و باشقا بئله علملرده ده بیلیجی بیر آدام دیر و مقاله یارادیر. ساغولسون سوسان بیی. Matreeks (دانیشیق) ۲۴ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۳:۱۱ (UTC)
بیر ایستکدَییشدیر
سایین قارانلیق، سیزین آرتیردیغینیز یازیلار گؤزل دیلر. آنجاق جسارتدیر، بو ایکی ایشی یازیلاردا گؤرسنیز داها گؤزل اولار:
- یازیلاردا فارسجادان آلینمیش کینی ایشلتمه یین. تورکجه کینی دئمیرم(تبریزده کی قوشلار). اؤرنک:
بیلیندی کی حئیوانلاردا بیرجور فوتوسنتز اولا بیلر ---> حئیوانلاردا بیرجور فوتوسنتز اولابیلَمَسی، بیلیندی.
- فارسجا ویکی پدیا دا بیلیم یازیلارینی اینگیلیسجه دن آلیب، قایناغی اینگیلیسجه ویکی نی یازین.
سایقبلار --Arda Arpaçaylı (دانیشیق) ۲۴ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۵۵ (UTC)
ساغول Arda Arpaçaylı سیزین سوزلریز چوخ گوزلدی باشاردیغیم قدر اولاری ایشلدئرم یاشا قارانلیق (دانیشیق) ۲۴ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۳۴ (UTC)
سایین قارانلیق ، تورکجه نی قوروماق ایچین لوطفن بوردا تورکجه سؤزجوکلره سس وئرین. --Arda Arpaçaylı (دانیشیق) ۲۵ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۰۳ (UTC)
بی لشکر چکمکله هئچ زاد حل اوْلماز، سوسان بی هله کی لاردان و سیز ده ایچین دن ال چکسز تۆرکجهنی ده قوْرویا بیلرسینیز. اوردا اۆستده یازیلیب: سؤزجوک سئچیمینده سسلرین ساییسی یوْخ، باخیشلار و گتیریلمیش دلیللر اهمیتلیدیر.--آلپ ار تونقا✉ ۲۵ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۰۶ (UTC)
سس اویومو یاساسینا گؤره ایچون یانلیش دیر و اوندان اؤنجه کی سؤزجوکدن بیلینر اوچون یازیلسین یوخسا ایچین. اؤزو ده، تکلیفی بللی ائدین دلیللرین اؤنمی نی سیز تشخیص وئریرسیز؟!! --Arda Arpaçaylı (دانیشیق) ۲۵ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۲۱ (UTC)
خیالی یوخ عیبیده یوخ هر کیمسه نه هرجوره ایستیر دانیشین اگر سوز مفهومو یئترسه کفایت ائدر داهی بیر سوز کی بیزیم دیلده مفهوم یئریدیر آیری دیله باغلی اولماق یانلیز ایشدی .هئچ فیکر ائدمیرم کیم نه سویلور و نئجه یازیر هر نجور عشقین چکیر یاز مفهومو یئتیر باشلا آلله آدینا ساغولون قارانلیق (دانیشیق) ۲۵ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۳۲ (UTC)
قارانلیق من جیلخا دیل یانداشی دئییلم، آنجاق اؤنملی مقاله لرین باشلیقلاری تورک دیلینده اولمالیدیلار. یوخسا بورا باخان دئییَر هئچ بورانین آدی تکجه تورکجه دیر و بوتون سؤزجوکلرده اؤزگه دیللره باغلی دیر. --Arda Arpaçaylı (دانیشیق) ۲۵ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۳۵ (UTC)


text:
آشیق پاشا
آشیق پاشا (1272 – 1333) — آنادولو آشیغی.
یاشامی[دَییشدیر]
آشیق پاشا آنادولودا قیرشهیرده دوغولموش و اورادا دا وفات ائتمیشدیر. اثرلرینی تورک دیلینده یازمیشدیر. تصووف فلسفهسینی یایماق، درویشلیگی اؤیرتمک مقصدیله یازدیغی "غریبنامه"سی اون ایکی مین بئیتدن عیبارتدیر. عروضلا یازیلمیش بو اثر دیداکتیک ماهیتدهدیر. اثرینده تورک دیلینین اهمیتینی خوصوصی اولاراق وورغولاییر. آشیق پاشا یونس امرهنین تاثیری ایله بعضاً هجا، بعضاً ده عروضلا ایلاهیلر و غزللر یازمیشدیر.
آشیق پاشا تورک دیلینین اینکیشافیندا و یاییلماسیندا بؤیوک خیدمتلری اولان و تورکجه شعیرلر یازان ایلک شاعیرلردندیر. 1272-جی ایلده قیرشهیرده دونیایا گلن آشیق پاشا تانینمیش موتصووف بابا الیاسین نوهسیدیر. بابا الیاس 13. عصرین اوّللرینده اورتا آسیااداکی خوراسان بؤلگهسیندن آنادولویا کؤچموش، قیرشهیر و اطرافینداکی تورکمن اویماقلارینین شئیخی اولموش، اونلارلا بیرلیکده سلجوقلو سولطانی 2. کیخسرووا قارشی تشکیل اولونان بابایی عوصیانیندا ایشتیراک ائتمیشدیر. اوغلو موهلیس پاشا عثمان قاضینین گووندیگی آداملاردان اولموشدور. قیرشهیرده یاشایان موهلیس پاشانین اوچ اوغلوندان ان بؤیوو علاالدین علی ایدی. بونا گؤره ده علاالدین علی باش آغا، یعنی ان بؤیوک قارداش اولاراق تانینمیشدیر. باش آغا آدی زامانلا بئشه، سونرا دا پاشا اولاراق سؤیلنمیش، شعیرلرینده ده پاشا تخلوصوندن ایستیفاده ائتدیگی اوچون اصل آدی اونودولاراق آشیق پاشا کیمی تانینمیشدیر.
آشیق پاشا دین و تصووفو قیرشهیرلی شئیخ سلیماندان اؤیرنمیشدیر. عثمانلی دؤولتی یئنی قورولدوغو ایللرده آتاسی ایله بیرلیکده عثمان غازیین یانیندا خیدمت ائتمیشدیر. سلطان اورخان عثمانلی بیگلیگینده حاکیمیتده اولدوغو ایللرده قیرشهیره گئری قاییداراق آتا-بابا یوردوندا یاشامیشدیر. آشیق پاشا قیرشهیرده اخیلیک طریقتینین " مورشید "ی اولموش، اطرافینا توپلانان اوغوز بویلارینا دوستلوق و قارداشلیق حیسلرینی آشیلامیش، اونلارلا تورک دیلینده اونسیت قورموش، شعیرلرینی بیرمعنالی اولاراق تورکجه یازمیشدیر. آشیق پاشا اطرافینداکیلارلا تورکجه دانیشماق، اثرلرینی تورکجه یازماقلا کیفایتلنمهمیش، عئینی زاماندا او واخت دبده اولان عرب و فارس دیللری قارشیندا تورک دیلینین قیزغین مودافیعهچیسی اولموشدور.
آنادولو سلچوقلو سولطانلاری تورک اولسالار دا، تورک اوغوز بویلارییلا آنادولودا ایلک تورک دؤولتینی قورسالار دا ایسلامین تاثیرییله عرب، ایران مدنیتینین تاثیری ایله فارس دیلینه رسمی دیل کیمی یاناشمیشلار. بونا قارشی ایلک اعتیراض آنادولو اوغوز بویلاریندان گلمیش، حتی 1277-جی ایلین مئی آییندا قاراماناوغلو محمد بیگ، سلجوقلونون پایتاختی قونیهنی آلاراق تورک دیلینی دؤولت دیلی اعلان ائتمیش و بونونلا باغلی فرمان چیخارمیشدیر. بو فرماندان سونرا تورکجه یازان شاعیرلرین سایی آرتمیش، مولانانین اوغلو سلطان ولد، شیاد همزه، یونس امره کیمی شاعیرلر تورک دیلینین ان گؤزل شعیر نومونهلرینی یاراتمیشلار.
آشیق پاشا دا بو شاعیرلردن بیری اولموشدور. حتّی اؤز " غریبنامه "سینده تورک دیلینه لازیمی قدر اهمیت وئرمه دیکلری اوچون او دؤورون ضیالیلاریندان گیلئیلنمیشدیر. آشیق پاشا شعیرلرینده تورکون تانری و یورد سئوگیسینی، صولحپرور دونیاگؤروشونو، دوستلوق و قارداشلیق حیسلرینی تبلیغ ائتمیشدیر.
آشیق پاشانین ان مشهور اثری تورکجه یازدیغی 12000 بئیتلیک " غریبنامه " دیر. مثنوی اولاراق یازیلان اون فصیللی بو اثر دینی نصیحتلرله زنگین اخلاق کیتابیدیر. ایللر سونرا سلیمان چلبی بو اثری اوخوموش و اوندان تاثیرلنمیشدیر. آشیق پاشانین عروض و هجا وزنینده یازیلمیش شعیرلری، غزللری، ایلاهیلری ده واردیر.
آشیق پاشا 3 نوامبر 1333-جو ایلده قیرشهیرده وفات ائتمیش، مزاری اوزرینده ناخیشلارلا بزه دیلمیش، آغاپپاق مرمر دؤشنمیش توربه اوجالدیلمیشدیر.
کیتابلاری[دَییشدیر]
- غریبنامه: 12مین بئیتلیک اخلاقی، تصووفی، دیداکتیک بیر اثردیر
- فقیرنامه
- وصف حال
- کیمیا ریسالهسی
- حکایه
شعیرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
تورک دیلینه کیمسه باخماز ایدی
تورکلره هرگیز گؤنول آخماز ایدی.
تورک داخی بیلمز ایدی بو دیللری،
اینجه یولو اول اولو منزیللری
بو غریبنامه اگر گؤنول گلدی بیله،
کیم بو دیل اهلی داخی معنا بیله،
یول ایچینده بیربیرینی یئریمهیه،
دیله باخیب معنانی خور گؤرمهیه،
تاکی محروم قالمایا تورکلر داخی
تورک دیلیندن آنلایالار او حاقی.
قایناق[دَییشدیر]
- Resimli Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: Erdem Yayınları. 2003. ss. 35, 36. ISBN 975-501-039-4.


text:
سوسیالیسم
جامعه ایستکی یوخسا سوسیالیسم اینگیلیسجه: Socialism، فرانسهجه: Socialisme، سیاست، ایقتصاد و ایجتیماع اۆچون بیر باخیش. بئله باخیش بیر هامی اۆچون نظم و بیرلیق یارادیر و ایجتیماع ایستکین بوتون ایشلرده قوللاندیریر. بو جامیعهده بوتون اینسانلار و پارتیلار بیر سهم و بؤلوم صاحبی اوْلوب و اوز ایشلرینده برابر سهم آپاریر.
خوصوصی مالکیتی آرادان آپاریب و ایجتیماعی مالکیت یارادیلیر و بوتون مالکیت ایجتیماع الینده اولور و هئچ کیمسه هئچ زادا صاحیب و مالک اولمور. بو ایجتیماعی مالکیت ایشچیلر الینده و پارتیلار و دپارتمانلار الینده اولور.
بولشویک[دَییشدیر]
روسیه نین اوکتوبر اینقلابیندا سوسیالیست بولشویک پارتیسی ایشلری الینه گئچیتدی. سوسیالیست پارتیلار بولشوویکلری قبول ائتمیردی و سوسیالیستلر ایکی بؤلوندو. بولشویکلر دونیادا سوسیالیسمی ایکی بؤلدولر و آمریکا و اوروپادا سوسیالسیتلر اوز ایشلرین اولاردان آیری بیلدیردیلر. بو سوسیالیست تشکیلاتی اوزلرین ایشچیلره دایاق پارتی تانیدیرب و بولشویکلردن اوزاق گئزدیلر. مه آینین بیرینده بوتون سوسیالیست تشکیلاتلار پارتی قوروب و ایشچیلردن حمایت ائدر.
ایگیرمینجی یوز ایلده سوسیال دموکرات و سوسیالیست پارتیلار هرهسی بیر اؤلکهده حاکیم اوْلدولار و هر پارتی و تشکیلات بیر نظر صاحبی اوْلوب.
سوسالیسم کؤکده[دَییشدیر]
افلاطون یازان جمهوری کیتابین اوْنا کؤک بلیبلر هابئله بۇ کیتابدا حاکیملر و ایشچیلر هئچ قدرت صاحیبی اولمور.


text:
نوبل ادبیات موکافاتی”آلیس مونرو”یا چاتدی
بو ایل (۲۰۱۳) ادبیات اوزره نوبل موکافاتینی ۸۲ یاشلی کانادالی یازیچی خانیم “آلیس مونرو” قازاندی. آلیس مونرو بو موکافاتی قازانان ۱۳ینجی قادین یازیچیدیر. اوندان اؤنجه آلمان یازیچیسی “هرتا مولر” ۲۰۰۹ینجی ایل بو موکافاتا لاییق گؤرونموشدور.
نوبل ادبیات موکافاتینی وئرن ایسوئچ(سوئد) آکادئمیاسی بو موناسیبتله یایدیغی معلوماتدا آلیس مونرونو “مودئرن قیسا حیکایهلر اوستادی” کیمی تقدیم ائتمیش و اونو “معاصر قیسا حیکایه ژانرینداکی اوستالیغینا گؤره” بو مکافاتا لاییق گؤرموشدور.
آلیس مونرو “کانادانین چئخوفی” کیمی تانینیر. ایندییهدک ۱۳ حیکایه کیتابی و بیر رومانی یاییلیبدیر. حیکایهلرینده کانادانین کیچیک کندلرینده یاشایان اینسانلارین حیاتلاریندان بحث ائدن “مونرو” سئوگی و اؤلوم کیمی موضوعلاری اؤن پیلانا چیخاریبدیر. اونون حیکایهلرینین آنا خطینی قادین موضوعسو: آنا- قیز، قیز- آنا- نوه، آتا- قیز موناسیبتلری تشکیل ائدیر.
آلیس مونرودان فارس دیلینده «فرار»، «رویای مادرم»، «دورنمای کاسلراک» و «دستمایهها» عنوانلاری آلتیندا حیکایهلر مجموعهسی چاپ ائدیلمیشدیر.


text:
آذربایجان ادبیات تاریخینین صحیفه لری نه قدر گئنیش و زنگین اولورسا ، بیر اوقدر ده سن دئنه هله آدی ایتیب باتمیش شاعیریمیز وار کی تاسف له آدلاری ایله اثرلری ادبیات تاریخیمیزه داخیل ائدیلمه میشلر . سئوینج له دئمه لی ییک کی بونلارین بیرسیراسی نین اثرلری بو گون عمومی یا خود شخصی آرشیولرده قورونسالاردا ، مع الاسف بیرسیرالارینین شعرلری ایله باشقا اثرلری آرادان گئدیب یا همان ایتیب – باتمیش یادا بیر سیرا موقع لر ایتیریلیب –…بیشتر بخوانید
آرشیو ها
“زبان و ادبیات ترکی آذربایجان” کتابی – “رضا همراز”دان یاییلدی
رضا همراز بوتون آذربایجان دیلی و ادبیاتینا ماراقلی اولانلارا تانیش بیر فرهنگی سیمادیر. بوگونه قدر نئچه – نئچه کتابلارین یازاری اولموش و گونوموزون تاریخی و ادبی ایستک لرینه جواب وئرمیشدیر. بو جنابین سون اثرلریندن بیری ده “یادداشتهایی از تاریخچه زبان و ادبیات ترکی آذربایجان” دیر کی تبریزده “یاران انتشاراتی” طرفیندن یاییلمیشدیر. بو کتابدا گؤزل بیر مقدمه ده، تورک دیلی نین آذربایجاندا یئرلشدیگینه عایید دیَرلی معلومات واردیر. سونرا بیر سیرا اسکی زمانلاردان توتوب گونوموزه قدر…بیشتر بخوانید
دیوان قاضی برهان الدین / رضا همراز
دیوان قاضی برهان الدین یئنی دن نشر اولوندو سون آیلار کلاسیک ارثیه میزدن دیرلی بیر کیتاب گون ایشیغینا چیخا بیلدی . بو کیتاب سگیزینجی عصرین قدرتلی هابئله تانینمیش شاعیری قاضی برهان الدینین شعر دیوانی ایدی کی ادبیاتیمیزین قیغیلجیم و چالیشقان اراشدیریجی سی اوستاد محمد رضا کریمی نین چابالاری اساسدا ۵۲۵ صحیفه ده تبریزین آدلیم ناشری اخترین نشر سیراسیندا اوخوجو کوتله سینه تقدیم اولوندو . قاضی برهان الدین دیوانیندا ۱۳۰۸ شعر غزل فورماسیندا و ۱۱۸ رباعی…بیشتر بخوانید


text:
بیر شانجان، بیر آسلان- (بیر یئنی کیتابا اؤتری بیر باخیش)
مرتضی مجدفر
بو گونلر حؤرمتلی یازیچی، تدقیقاتچی و آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت خادمی «عبدالعلی مجازی» طرفیندن، بیر محتشم کیتاب ائلیمیزه تقدیم اولموشدور. بو کیتاب تورکجه، فارسجا یازیلمیش ۶۵۰ صحیفهلیک بیر منوگرافی دیر. مؤلف اؤز اثرینده گونئی ماحالینین فولکلور و ادبیاتینی گئنیش و اطرافلی آیدینلادیر. او آنا یوردو «شانجان» کندینه اولان علاقهنی، بو کیتابین آدلانماسیندا دا اونوتمور و کیتابی نین آدینی « شانجان (فولکلور و ادبیات)- بر اساس مونوگرافی منطقۀ گونئی» قویور. دئمک دوز دور کی کیتاب عمومیتله گونئی ماحالینا عایید دیر، آنجاق یازیچی نین شانجانلی اولدوغونا گؤره، کیتابین بیر چوخ صحیفهلری شانجان حاققیندا دیر.
کیتابدا گونئی ماحالی حاققیندا هر نهیی گؤرمک و اوخوماق ممکن دور. ایللر بویو ادبی مجلسلرده آسلان آدی ایله اؤزونو تانیتدیران و حؤرمته لاییق قوجامان تدقیقاتچی، یازیچی و شاعریمیز عبدالعلی مجازی، بو کیتابدا شانجانین آدینی دیللره سالیب، گؤیلره قاوزاییب و سسلندیرمیشدی، دئمک ایندی هامی گونئیلیلر، بیرلیکده دئیه بیلرلر:« بیر شانجان، بیر آسلان!»
بو کیتاب فولکلور و ادبیات حاققیندا ایشلهینلره بیر اؤرنگ اولا بیلر. مؤلف، کیتابینی اون ایکی بؤلومه تقسیم ائدیبدیر. بؤلوملردن قاباق دا نئچه مقدمهنی و ایضاحی گؤروروک. دکتر حسین محمدزاده صدیق. ح.م. گونئیلی، رحیم کاویان مقدمه یازانلارین بیر نئچهسی دیرلر. سونرا اون ایکی بؤلوم بئله بؤلونور:
۱. گونئی منطقهسیندن جغرافی و اقتصادی بیر تحقیق.
۲. آذربایجان، گونئی و شانجان فولکلوروندان اؤرنک. بو بؤلوم چوخ اطرافلی دیر و بوتون فولکلور و دبلریمیزی آراشدیریر و نمونهلر وئریر.
۳. شانجانین اجتماعی و طبیعی جغرافیاسیندان بیر تحقیق. بو بؤلومده، مؤلف شانجانین وجه تسمیهسی، کوچهلری، آبیدهلری، یئر آدلاری، آغاجلاری، عمومی ایشلری و پئشهلری، ائل طبابتی، ساخلامالاری، اؤلچولری، هفته بازار گونلری و… حاقدا، فارسجا- تورکجه مقالهلرده بیر چوخ معلومات وئریر. بو بؤلوم، کیتابین دؤرددن بیرینی تشکیل ائدیر.
۴. شانجان و شانجانلیلارا اختصاص وئریلن شعرلر. بو بؤلومده شاعرین اؤز یئرلیلرینه سؤیلهدیگی شعرلرله اوز- اوزه دوروروق.
۵. مؤلفین عمومی شعرلری.
۶. دوستلارلا دانیشیقلار. بو بؤلومده شاعرین مشاعرهلری وئریلمیشدیر.
۷. گونئی ادبیات تاریخیندن اؤرنک. مؤلفین دگرلی ایشلریندن بیری، بو بؤلوم دور. بورادا او گونئی ماحالینین قدرتلی یازیچی، شاعر و محققلری او جملهدن پروفسور زهتابی، عاشیق قشم، عبدالکریم منظوری خامنه، پروفسور مبارز علیزاده، حسین محمدخانی، رحیم کاویان، عاشیق احد ملکی علیشاه و… ترجمه حاللاری و اثرلریندن نمونه لر وئریر.
۸. شانجانین معاصر هنر وادبیات تاریخیندن نمونه. بو بؤلومده، مؤلف اؤز کندینده بویا- باشا چاتان بیر چوخ چاغداش ادبیات و اینجه صنعت خادملری و فعاللاری حاققیندا معلومات وئریر و اونلارین ایشلریندن نمونهلر گتیریر.
۹. غمنامه. بو بؤلومده، عبدالعلی مجازینی، شاعرلیک پالتاریندا گؤروروک. او بورادا اؤلوب، آرامیزدان کؤچن شاعر- یازیچیلار، همده اونلا گزیب – دولاشان وطنداشلارین اؤلومونده دئدیگی شعرلردن نمونهلر و محرم عزادارلیغی حاققیندا ایضاحلار وئریر. بیر ده بیر چوخ باشقا شاعرلرین غملی شعرلریندن اؤرنگلر گؤستریر.
۱۰. منابع و ماخذ.
۱۱. آدلار (فهرست اعلام)
۱۲. شکیللر.
بو کیتاب مین نسخهده، تهرانداکی اندیشهنو انتشاراتی توسطیله، اونبئشمین تومن قیمتله بوراخیلمیشدیر. کیتابی اَلده ائتمک اوچون ۶۶۴۲۷۳۷۱-۰۲۱ و ۰۹۱۲۳۸۷۵۹۰۶ نمرهلری ایله تماس توتماق اولار.
آسلان شعر آدی ایله تانینان عبدالعلی مجازینین بو کیتابی، اوخومالی، ورق وورمالی و گزمهلی بیر کیتاب دیر. بو کیتاب دوز دورکی قالیندیر، آنجاق منه قالان دا اولاجاقدیر. آذربایجانیمیزین دؤرد بیر یانیندا یاشایان هوسکارلار، اؤز اورهک سؤزلرینی بیریئره ییغیب، دیگر آذربایجانلیلارا چاتدیرماقدا، مجازینین کیتابینی اوخویوب، اوندان اؤرنکلر آلا بیلرلر.
ایکی ایل سونرا، عبدالعلی مجازی ۸۰ یاشیندا اولاجاقدیر. من ایکی ایل قاباقدان، اونون ۸۰ ایللیگینی آلقیشلاییرام و اومید ائدیرم او ، ایللر بویو یاشاسین و یئنه ده یازیب- یاراتسین.


text:
عومومی داخیلی محصول
عومومی داخلی محصول اینگیلیسجه: Gross Domestic Product-وئریلمیش زامان مودّتینده اؤلکه داخلینده تولید اولونان امتعه و خدمتلرین بازار دیَریدیر.
بۇ تعریفین ایضاحی ایسه آشاغیداکی کیمیدیر:
وئریلمیش زامان مودّتیند… تولید اولونان…
اۆدم, اؤزل (خصوصی) زامان اینتئروالی مودّتینده تولید اولونان مال و خدمتلر داخیلدیر. کئچمیشده تولید ائدیلن محصوللارا عاید سؤودلشملر اۆدم-ده عکس اولونمۇر. عادتاً بۇ اینتئروال ایل و یا روبعلردیر.
اؤلکه داخلیند[دَییشدیر]
اۆدم تولیدین حجمینی اؤلکهنین جوغرافی حودودلاری داخلینده اؤلچۆر. مثلاً، رۇسییه شرکتی آذربایجاندا فعالیت گؤستریرس، اوْنۇن یاراتدیغی دیَر آذربایجانین اۆدم-ده عکس اولونۇر و عکسینه آذربایجان شرکتی تورکیهده فعالیت گؤستریرس، اوْنۇن تولید ائتدییی محصول و یا گؤستریدیی خدمت تورکیهنین اۆدم-ده عکس اولوناجاق.
بؤتون[دَییشدیر]
اۆدم اؤلکهده تولید اولونان و قانونی یوْللا ساتیلان بۆتۆنمته و خدمتلری اَحاطه ائدیر. اۆدم بیرنئچه اساس محصولۇن دئییل، تولید اولونان هر محصولۇن دیَرینی اؤزۆنده عکس ائتدیریر.
سوْن[دَییشدیر]
بیر موسیسه مینئرال سۇلار اۆچۆن پلاستیک قاب تولیدائدیر، باشقا موسیسه بۇ قابلاری آلیب مینئرال سۇیۇ قابلاشدیریب استهلاکچیلارا ساتیر. ایکینجی موسیسهنین تولید ائتدییی محصول اۆدم-ه داخل ائدیلیر، بیرینجی موسیسهنین محصولۇ ایسه حسابلانمیر. چۆنکی، بیرینجی موسیسه وریندن تولید اولونان محصول باشقا بیر امتعهنین تولیدیندا قۇللان (ایشلت) ائدیلیر، باشقا موسیسه ایسه بۇ محصولۇ ساتان زامان آلدیغی پلاستیک قابین دیَرینی بۇرا داخل ائدیر. ایکینجی موسیسهنین ساتدیغی محصول سوْن استهلاک محصولۇ آدلانیر. بیرینجی موسیسهنین محصولۇ ایسه باشقا بیر محصولۇن تولیدیندا قۇللان (ایشلت) ائدیلدییندن آرالیق محصول آدلانیر. باشقا سؤزل، سوْن محصوللار آرالیق محصوللارین دیَرینی ده اؤزۆنده عکس ائتدیریر. بئلهلیکل، بیر محصولۇن دیَرینی ایکی و یا داها چوْخ کهره (دفعه) حسابلاماماقدان اؤترۆ اۆدم-ه یالنیز سوْن محصوللارین دیَری داخل ائدیلیر.
امتعه و خیدمتلر[دَییشدیر]
اۆدم-ه هم مادی (گئییم، ائو، قیدا محصوللاری و س), هم ده غیری-مادی (بربر، نقلیات، رابطه خدمتلری و س) امتعهلر داخیلدیر.
بازار دیَریدیر[دَییشدیر]
اۆدم چوْخلۇ مۆختلیف امتعه و خدمتلرین عومومی دیَرینین واحد اؤلچۆسۆدۆر. بازاردا ایستهر فیزیکی، ایستهرسه ده کئیفیت باخیمیندان بیر-بیریندن فرقلهنن بیر چوْخ امتعه ساتیلیر. اوْنلاری جمعلمهاین یئگانه یوْلۇ دیَرلرینین اؤلچۆلمسیدیر. بۇ سببدن اۆدم-ین حسابلانماسی هر بیر محصول بازار دیَری اساسیندا آپاریلیر. بینالملل موقاییسه اۆچۆن اۆدم-ۇ همان بیر والیۇتادا حسابلاماغین ایکی یوْلۇ وار: مظنّه و آلیجیلیق یئتهنک (قابلییت) ینین پاریتئتی (AQP) (daha dəqiq hesablama yoludur) یوْلۇ ایله.
نوعمینال و (گرچک) رئآل اۆدم[دَییشدیر]
نوعمینال اۆدم حسابلامادا تولید ائدیلن محصوللارین عملیاتۇال بازار قیمتی گؤتۆرۆلۆر. بۇ سببدن نوعمینال اۆدم محصولۇن قیمت دهایشیکلیکلریندن آسیلیدیر–یعنی تورم (deflyasiya) نتیجه سینده محصولۇن قیمتی قالخدیقدا (düşdükdə) نوعمینال اۆدم دا قالخیر (düşür).
مثلاً، اؤلکهده جمعی ۲ محصول تولید ائدیلیر، آ و ب محصوللاری. ۲۰۰۷-جی ایلده آ محصولۇندان ۱۰۰ عدد، ب محصولۇندان ایسه ۲۰۰ عدد تولید ائدیلیب. آ محصولۇنۇن ۱۳۸۶ شمسی ایلده بازار قیمتی ۳۰، ب محصولۇنۇنکۇ ایسه ۲۰ پول واحیدی دیر. بۇ حالدا ۱۳۸۶ شمسی ایلده ۆدم=۱۰۰*۳۰+۲۰۰*۲۰=۷۰۰۰. ۲۰۰۸-جی ایلده ۱۰٪ اینفلاسیا اوْلدۇغۇ حالدا و تولیدین آرتمادیغی حالدا نوعمینال اۆدم ۱۰۰*۳۳+۲۰۰*۲۲=۷۷۰۰ اوْلۇر. گؤردۆیۆمۆز کیمی حتّی تولیدین آرتمادیغی حالدا نوعمینال اۆدم ۷۰۰ پول واحیدی آرتدی.
محصولۇن قیمتیندن آسیلیلیغی آرادان قالدیرماق و سهو یاناشمادان یایینماق اۆچۆن (گرچک) رئآل اۆدم حسابلانیر. (گرچک) رئآل اۆدم-دا قیمت دهایشیکلیکلری نظره آلینیر. بۇنۇن اۆچۆن بیر ایل اساس گؤتۆرۆلملی و نؤبتی ایللرده اساس گؤتۆرۆلمۆش ایلین قیمتلری اۇیغۇلان ائدیلملیدیر. یوخاریداکی مثالدا ۱۳۸۷ شمسی ایلده (گرچک) رئآل اۆدم=۱۰۰*۳۰+۲۰۰*۲۰=۷۰۰۰. بۇ اوْ دئمکدیر کی، اساس ایل اوْلاراق ۱۳۸۶ شمسی ایل گؤتۆرۆلدۆکده ۱۳۸۷ شمسی ایلده (گرچک) رئآل اۆدم-ۇن آرتیمی ۰٪, نوعمینال اۆدم-ۇن آرتیمی ایسه ۱۰٪ تشکیل ائدجک.
اۆدم دئفلیاتوْر نوعمینال اۆدم-ۇن (گرچک) رئآل اۆدم-ا نسبتینی گؤستریر:
یوخاریداکی مثالدا ۱۳۸۷ شمسی ایلد:
اۆدم-ۇن حسابلاما یوْللاری[دَییشدیر]
اۆدم-ۇ حسابلاماغین بیرنئچه یوْلۇ وار:
-
- ج–اهالینین استهلاک خرجلری
- بیر–عومومی اؤزل (خصوصی) یاتیریم(سرمایهگذاری)لار
- گ–دؤولت خرجلری
- ائخ–صادرات
- ایم–ایدخال
-
- ایمد–تولید ائدیلن سوْن محصوللارین دیَری
- اوْم–سوْن محصول (İMD) اۆچۆن قۇللان (ایشلت) اولونان باشقا محصوللارین دیَری
- بئش–محصول اۆچۆن وئرگی (مالیات)
- س–سۇبسیدیالار
-
- خۆدم=گ+دگ+بئش–س
- خۆدم–خالص اۆدم
- آ–عاموْرتیزاسیا
- گ–راضیلاشمایا اساسأ حقوقی و یا فیزیکی شخصین (یعنی، ایشگؤتۆرنین) ایشچیسینه اؤدملی اوْلدۇغۇ مبلغلر
- دگ–باشقا گلیرلر
اۆدم آذربایجان[دَییشدیر]
۱۳۸۷ شمسی ایلین سوْنۇندا اۆدم آذربایجاندا ۳۱۴۶۸ میلیون. ازن و یا ۷۹۱۸۱ میلیون. اۇسد (ÜDM(AQP)) تشکیل ائتمیشدیر. آدامباشینا دۆشن اۆدم ۳۶۷۰ آزن و یا ۹۱۸۳ اۇسد (ÜDM(AQP)) تشکیل ائتمیشدیر و بینالملل موقاییسهده آذربایجان ۸۲جی یئرده قرارلاشمیشدیر.
۸۰-جی ایللرده بۆتۆنشوْروی اؤلکهلری کیمی آذربایجان دا اقتصادی تنزُّلله اۇغرادی. مستقللیک الده ائدیلدیکدن سونرا دا تنزُّل داوام ائتدی. ان آز اۆدم آذربایجاندا ۱۹۹۵-جی ایلده قیده آلینمیشدیر (۲۱۳۳ mln. AZN). ۱۹۹۶-جی ایلدن باشلایاراق آذربایجاندا اۆدم-ۇن وْرتا (گرچک) رئآل آرتیم دماسی ~۱۶٪ تشکیل ائدیب. بۇ چوْخ بؤیۆک گؤستریجیدیر، لاکین اۆدم-دا نفت بخشۇنۇن پایی چوْخ بؤیۆکدۆر، ۵۹٪. غیری نفت بخشۇنۇن اوْرتا آرتیم دماسی ۱۹۹۸-جی ایلدن ۱۳۸۷ شمسی ایله کیمی ۱۰٫۵٪ اوْلموشدور. اۆدم-ۇن صنایعی دۆشن پایی ۶۲٪, کند صنعتینا ۶٫۵٪, تیکینتی ۵٫۶٪, خدمات بخشلرینه ۱۹٫۲٪ تشکیل ائتمیشدیر. قوْنشۇ اؤلکهلرله موقاییسهده آدامباشینا دۆشن اۆدم (AQP):
- روسیه–۱۵۹۲۲ اۇسد
- تورکیه–۱۳۱۳۸ اۇسد
- قازاخیستان–۱۱۴۱۶ اۇسد
- ایران–۱۱۲۵۰ اۇسد
- آذربایجان–۹۱۸۳ اۇسد'
- تۆرکمنیستان–۵۷۱۱ اۇسد
- ئرمنیستان–۵۲۷۳ اۇسد
- گۆرجۆستان–۴۸۶۳ اۇسد
اۆدم دونیادا[دَییشدیر]
دونیانین اۆدم-ۇ ۱۳۸۷ شمسی ایل اۆچۆن ۶۸۹۹۹ میلیارد. اۇسد تشکیل ائتمیشدیر. ان بؤیۆک اۆدم ایسه آمریکا بیرلشمیش اوستانلاریندادیر، ۱۴۲۶۴ میلیارد. اۇسد. آدامباشینا دۆشن اۆدم-ا گؤره ایلکین یئرلری قطر و لۆکسئمبۇرق (İMF) تۇتۇر، ~۸۰۰۰۰ اۇسد. اۆدم-دا وطنداشلارین ایجتماعی ایستکلری (عدالتلیلیک درجهسی–هر بیر بخشد، سیغوْرتا، ثابتلیک، هاوانین، سۇیۇن و یئمک محصوللارینین کئیفیتی، ایستیراحت اۆچۆن شرایط و س) نظره آلینمادیغینا گؤر، آدامباشینا دۆشن اۆدم اؤلکهده یاشایان اینسانلارین حیات سویهسینین اساس گؤستریجیلریندن بیری کیمی قبول ائدیلسه د، یئگانه گؤستریجی کیمی قبول ائدیله بیلمز. حیات سویهسینین اؤلچۆلمسینده بۇ اصوللار دا یاردیم اوْلا بیلر:
- گینی-یندئخ–دؤولتین گلیرلرینین وطنداشلاری آراسیندا عدالتلی بؤلۆشدۆرۆلمسینی بللی ائتمهک اۆچۆن بیر اصول
- اینسان گلیشمه سی ایندئکسی (İİİ)–وطنداشلارین عومومی گلیشمه سی (خالْقین گلیرلریندن، وطنداشلارین اوْرتا حیات مودّتیندن و تحصیل سویهسیندن عبارتدیر)
- گئنۇینئ پروْگرئسس ایندیجاتوْر
- ایندئخ اوْف سۇستاینابلئ ائجوْنوْمیج وئلفارئ (ISEW)
- هاپپی پلانئت ایندئخ (HPI)
قایناقلار[دَییشدیر]
- http://www.economy.gov.az/
- http://www.imf.org/
- گرۇندزۆگئ دئر ووْلکسویرتسجهافتسلئهرئ، ن. گرئگوْری مانکیو، ۳. آۇفلاگئ، ۲۰۰۴


text:
۱۹ دسامبر
۱۹ دسامبر:
- ۱۷۹۳ - فرانسه حؤکومتی پۇلسوز ایجباری ابیتیدایی تحصیله گؤره قرار وئرمیشدیر.
- ۱۸۰۵ - ناپلئون بوناپارتین باشچیلیق ائتدیگی فرانسه اوْردوسو وارشایا گیرمیشدیر.
- ۱۸۴۲ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری هاوایینین باغیمسیزلیغینی تانیمیشدیر.
- ۱۹۱۹ - آتاتۆرک و هئیأت-تمثیلیّه٬ سیواسدان آنکارایا یوْلا دۆشموشدور.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیه قۇرتولوش ساواشینی دستکلهین آنتالیادا آنادوْلو قزئتی یایینلانمایا باشلامیشدیر.
- ۱۹۳۴ - ایسپانیا حؤکومتی کاتالونیانین موختاریّت حۆقۇقونو لغو ائتمیشدیر.
- ۱۹۳۹ - تی۳۴ تانکی شوروی اوْردوسوندا سیلاحلانمایا قبول ائدیلمیشدیر.
- ۱۹۴۱ - هیتلر آلمان اوْردوسونا کوْماندانلیغی اله آلمیشدیر.
- ۱۹۴۶ - فرانسه هند-چین یاریمآداسیندا ساواشا باشلامیشدیر.
- ۱۹۶۵ - شارل دو قول تکرار فرانسه جومهورباشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۲ - سومالیده «اومود عملیاتی» باشلانمیشدیر.
- ۱۹۹۳ - کانال د نوْرمال یاییما کئچمیشدیر.
- ۲۰۰۳ - لیبی لیدری معمر قذافی اؤلکهسینین اتوم و شیمیایی سیلاح الده ائتمک آماجیندان ال چکدیگینی سؤیلهمیشدیر.
- ۲۰۰۵ - ۱۹ فرانسهلی تاریخچی اۇیدورما «ائرمنی سوْیقیریمی»نی تانیان قانونا اعتیراض ائتمیشدیر.
- ۲۰۰۸ - ایقدیردا «ائرمنیلر تۆرک میلّتیندن عۆذر ایستهسینلر» آدلی اینترنت کمپئینی باشلامیشدیر.


text:
ویکیپدیا:طرفسیزلیک
طرفسیزلیک (نیترال نظر نؤقطهسی) — ویکیپئدیانین فۇندامئنتال پرینسیپلریندن بیری و ویکیپئدیانین تمل داشیدیر. بۆتون ویکیپئدیا مقالهلری نئیترال نؤقطهی-نظردن، غرضسیز و عدالتلی یازیلمالیدیر و اعتیبارلی منبعلرله تصدیق ائدیله بیلینمهلیدیر. بۇ پرینسیپ بۆتون مقالهلره و بۆتون ایستیفادهچیلره عینی درجهده عایددیر و بۇ پرینسیپ بارهسینده هر هانسی سؤودهلشمه یوْلوئریلمزدیر.
طرفسیزلیک ویکیپئدیانین مضمونلا باغلی اوْلان اۆچ اساس سیاستیندن بیریدیر.
انسیکلوْپئدیکلیک، طرفسیزلیک و مۆلیف حۆقوقلارینین قوْرونماسی. هر اۆچ پرینسیپ دیلیندن آسیلی اوْلمایاراق ویکیپئدیانین بۆتون بؤلمهلرینه عایددیر. دیگر قایدالار سسوئرمه و عۆمومی راضیلیغا گلمکله قبول اوْلونا بیلر.. بۇ اۆچ سیاست بیرلیکده هانسی تیپ متنلرین ویکیپئدیادا یئرلشدیریلمهسینی مۆعَیین ائدیر. ویکیپئدیانین هئچ بیر قایدا و پرینسیپلری و ایستیفادهچیلر آراسیندا هئچ بیر فیکیربیرلیگی بۇ اۆچ سیاستله مۆقاییسهده اۆستون اوْلا بیلمز.
طرفسیزلیک پرینسیپینه ویکیپئدیانین بۆتون بؤلمهلرینده رعایت اوْلونمالیدیر. جیمی اۇلسین دئدیگی کیمی: " طرفسیزلیک — ویکیپئدیانین مۆطلق و مۆزاکیره ائدیلمهین طلبیدیر"
طرفسیزلیگین تامین اوْلونماسی اۆچوندَییشدیر
اگر کوْنکرت مساله بارهسینده مۆختلیف توْققوشان نظر نؤقطهلری وارسا، امین اوْلماق لازیمدیر کی، مۆباحیثهلی مقالهده بۆتون طرفلرین نظری عدالتلی شکیلده تمثیل اوْلونسون. لاکین بۇ یاناشما بۆتون نظر نؤقطهلرینه دئییل، آنجاق اعتیبارلی قایناقلاردان قایناقلانان و تصدیق ائدیله بیلن پئرسپئکتیولره عایددیر.
بئله دوروملاردا هئچ بیر نظر نؤقطهسی “حقیقت” کیمی تصویر ائدیلیب اوْنا فوقالعاده چکی وئریله بیلمز. بۇندان علاوه، دیگر نظر نؤقطهسی حاقیندا آلچالدیجی توْنلاردا معلومات وئرمک، اوْنلارین سهو اوْلدوغونو بیلدیرمک ویکیپئدیاچیلارا ضد داورانیشدیر. مقالهلری غرضلی شکیلده یازماق اوْلماز.
“فاکتلاری تثبیت ائت، مۆلاحیظهلری یوْخ!” – بۇ طرفسیزلیک سیاستینی تانیتدیران قێسا رهبرلیکدیر. بۇرادا فاکت دئدیکده ثبوتا احتیاجی اوْلمایان ساده حقیقتلر، مۆلاحیظه دئدیکده ایسه مۆباحیثه موضوعسو اوْلا بیلهجک آبستراکت آنلاییشلار نظرده تۇتولور. مثلا، مارس پلانئتدیر ایفادهسی فاکتی بیلدیرسه ده، "بیتلز" تاریخ بوْیو ان داهی مۇسیقی قروپو اوْلوب ایفادهسی سادهجه مۆلاحیظهدیر. اوْنا گؤره ده بیرینجی ایفادهنین ویکیپئدیایا یازیلماسینا هئچ بیر محدودیت اوْلماسا دا، ایکینجی تیپ ایفادهلر ویکیپئدیانین سیاستلرینه ضدیر.
بۇنا گؤره ده ویکیپئدیادا “بیر چوْخلاری بئله دۆشونور کی” تیپلی ایفادهلرین سۇی-ایستیفادهسی آلقیشلانمیر (ایشلنمهمهلیدیر).
“قوْی واقعیتلر سنین عوضینه دانیشسین” – بۇ دا طرفسیزلیک ایفاده ائدن دیگر قێسا رهبرلیکدیر. یعنی ویکیپئدیادا آدوْلف هیتلر و یا صدام حسین حاقیندا مقالهلری “هیتلر و یا صدام پیس آدام اوْلوب” جۆملهلری ایله باشلاماق دۆزگون دئییل. سیز سادهجه اوْنلارین حاکمیتده اوْلارکن ائتدیکلری عمللری (هوْلوْکاست، یئرلی اهالینین کۆتلوی قتلی) ویکیصحیفهلرینده فاکتلار فوْرماسیندا یئرلشدیرسهنیز، هر کس بۇ شخصلرین کاراکتئری حاقیندا رئال تصور آلاجاق.
اگر ایستیفادهچی مقالهده یازیلانلارلا راضی دئییلسه اوْنون اؤز فیکیرلرینی دیگر مقاله فوْرماسیندا یاراتماسی قاداغاندیر. یاخشی اوْ اوْلاردی کی، ناراضی طرف اؤز فیکیرلرینی و نظرینی آرتیق مؤوجود مقالهده نۆفوذلو قایناقلاردان ایستیناد گتیرمکله بیلدیرسین. عۆمومیتله، نۆفوذلو قایناقلارا ایستیناد وئرمک نئیترال نظر نؤقطهسینه نایل اوْلماغین ان یاخشی یوْللاریندان بیریدیر.


text:
Dec 2, 2018
چاغیریش
درویش اوغلو
بو شعر مهدی اخوان ثالثین "چاووشی" آدلی شعریندن آذربایجان تورکجه سینه چئوریلمیش و بیر پارا بؤلوملری بیراخیلمیش، بیر پارا بؤلوملری دگیشدیریلمیش، بیر پارا یئرلرده ایسه "چاووشی" شعرینده اولمایان بؤلوملر آرتیریلمیش بیر قوشقودور.
یولا آددیم قویان، افسانه لرده یول دؤگنلر تک
یول اوسته ییغدیغی چنته چیگینلرده
سیخیبدیر پنجه سینده خیزران دگنک
دئگینکن کن، سکوت ایچره
او کیمسیز، کیمسه سیز افسانه لی یولدا
بیزیم ده یولچولوق واقتی گلیب چاتمیش
گؤروندو بیر هاچا، اوچ یول
نئجه؟ اوچ یول؟ کی چوخ یوللار
ساریلمیش سارماشیق تک، افعی یه بنزر
بیلینمزلیکده باشلار، سونسوزا دوغرو گئدن یوللار
یونولموش داش کتابت له یازیلمیش
هر یول اوسته، بنزه ییشسیز باشقا بیر باشلیق
بیرینجی: شنلیگین دینجلدیگی، عیش و نشاط ایچره
بولاشمیش ننگه، آنجاق شهر و آبادی و باغ ایچره
ایکینجی شأن و شهرت، ننگ و رخوت سه
اگر باش قاوزاسان، غوغا
و گر سوسسان، او دا سوسغون
اوچونجو سونسوزا دوغرو گئدر- گلمز
داریخدیم، چوخ داریخدیم
بوردا هر ساز اینجیدیر روحو
گئدک، آل چانتانی یوکلن
قاییتمازلیق یولوندا آتمالی آددیم
گؤرک هر یئرده بو گؤی عینی رنگینده؟
بیلیرسن، گؤیلره چاتماز بو یول سوندا
چاناقلا قان ایچن بهرامه
عارسیز، قحبه ، دول، ناهیده
چاتماز یول
او جنتلر کی شاعرلر یاراتمیش یوخ
نه زمزم قایناغی، نه هوری و قیلمانا
چاتماز یول
قاراچی گنج قیزلا اوینایان ساغر توتان شعره
بو چاتماز یول
بو یول بیر تانریسیز صحرا یولو،
دیوانه لر تک قاینایان قانیم،
و هر نبضیمده مینلر اولدوزون
سؤنموش، قارالمیش کؤسسگینده بیر قیویلجیم تک
تازا روح گؤزله ین بیر جان
داریخدیم، چوخ داریخدیم
قالخ گئدک، آل چانتانی یوکلن
قارالدی بوردا گؤی، ماوی دگیل آرتیق،
اوفقدان قاوزانان آی یوخ، قارانلیقدیر،
سولار شاققیلداییب آخمیر، رکود ایله بولانلیقدیر
بوغولغانلیق، دومانلیق، گؤز گؤزو گؤرمور،
یئتن قوردون گؤزو آج، قارنی توخ، شوغلو چوبانلیقدیر
یئتر دؤزمک، یئتر سوسماق، یئتر ناله،
بو سسلر گوجلنیب، چئوریلملی دیر گوجلو عصیانه
داریخدیم، چوخ داریخدیم
بوردا هر ساز اینجیدیر روحو
گئدک، آل چانتانی یوکلن
قاییتمازلیق یولوندا آتمالی آددیم
داریخدیم، چوخ داریخدیم،
قالخ گئدک، آل چانتانی یوکلن
کؤلن ، نوامبر 2018


text:
اینگیلتره و دانیمارکا-دان تورکیه-یه اوچوشلار برپا اولوناجاق
تورک هاوا یوللارینین باش دیرکتورو بلال اکشی اینگیلتره و دانیمارکا-دان تورکیه-یه اوچوشلارین یئنیدن باشلایاجاغینی بیلدیردی.
تورک هاوا یوللارینین باش دیرکتورو بلال اکشی اینگیلتره و دانیمارکا-دان تورکیه-یه اوچوشلارین یئنیدن باشلایاجاغینی بیلدیردی.
اکشی سوسیال مئدیا حسابیندان ائتدیگی پایلاشیمدا "اینگیلتره و دانیمارکا-دان تورکیه-یه اوچوشلار برپا اولونور. قبول ائدیلن قرارا گؤره، سون 72 ساعات ایچینده کئچیریلن پی سی آر تستی منفی اولانلارین اینگیلتره-دن و دانیمارکا-دان تورکیه-یه اوچمالارینا ایجازه وئریلهجک. اوچوشلاریمیزی تعقیب ائدین" ایفادهلردن ایستیفاده ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی
بیرلشمیش میللتلردن تۆرکیهیه تشکر
آنتونیو گوترش، روسیا ایله اوکراینا آراسیندا ۲۰۰دن چوخ ساواش اسیرینین دییشیمیندهکی رولو ندنی ایله تۆرکیهیه تشکر ائتدی
پکاکا عضوو ۱۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۱۴ تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی


text:
بالاش آذراوغلو چاغداش آذربایجان شاعیرلری نین اؤنونده گئده ن مبارز بیر شاعیردیر کی ایراندان ائشیکده داها آرتیق تانینیر. اونون نئچه – نئچه شئعر دفتری و خاطیره لر کتابی چاپ اولوب، گئنیش صورتده یاییلیبدیر. آنجاق اؤز وطنینده تکجه نئچه کتابی الده دیر. بورادا “وحید ارضی” جنابلاری بو گؤرکملی شاعیریمیزین “وصال گؤروشو” عنوانلی شئعر دفترینی کؤچورموش و تبریزده اوستاد مطهری و آذر تورک یاییملاری طرفیندن چاپ ائتدیرمیشدیر. کتاب ۲۸۶ صفحه نی احتوا ائدیر و آذراوغلونون ۱۹۳۷دن ۲۰۰۶ ایله قدر مختلف شئعرلرینی اؤزونده ساخلاییر.
بو شعر دفتری نین اوخوماسینی توصیه ائده رک، وحید ارضی جنابلارینا باشاریلار آرزو ائدیریک.


text:
شاعر «افراسیاب نورالهی بسطام»ین ایشیق سایتینا گؤندردیگی معلوماتا اساسن، «شعر نهدیر؟» موضوعسوندا کیتاب حاضیرلانیر. بو کیتابا آذربایجان شاعرلرینین وئردیگی جوابلار داخیل ائدیلمکله، سورغونون جاوابی دیرلندیریلهجدیر.(ایشیق)
***
سایین شاعر/ یازار ……………
سالاملار و سایقیلاریملا
بیلدیینیز کیمی، تا قدیملردن عینی تاریخه صاحیب اولساقدا، قاجارلار دؤنمی پارچالاندیقدان سونرا، آرتیق آیری آیری تاریخلری یاشاماغا و یازماغا مجبور اولدوق؛ گونئی و قوزئی آذربایجان خالقی.
بو آرادا گونئی آذربایجان شاعر و یازارلاری، هر دؤورده اولدوغو کیمی، بو دؤوردهده، بو آغیر شعر و ادبیات یۆکونون داشییجیسی اولموش و سوروملوغونو یۆکلنمیشدیر. اساسلی ایشلر گورموش و لاییقینجه داورانماقدادیر. ائله کی، گۆوهنیلیر حالا گلمیش و سوز صاحیبلریدیرلر.
ایندی “ادنان یۆجل” دئمیشکن؛ “بلکه بیر شاعیره سورولاجاق، ان زور سورو” اولان “شعر ندیر؟” سوروسونو عنوانلارینا سورور و بئلهلیکله بو جاوابلامالارین گونوموزده و گلجکده بوراخدیغی ائتگیسینی آشیلاماق نییتیندهییک.
بو اساسدا، بو جاوابلامالاردان اولوشاجاق کیتاب اوچون، “شعر ندیر؟” سوروسونا، دیرلندیرمهلرینیزین یولونو گوزله ییریک.
دیرلندیرمهنین حجمی: بیرجملهدن بیر A4 صایفایادک.
گوندرمه زامانی: بیر آی سوره نظرده توتولوب.
مئیل آدرئسی:
afrasiyab_nurullahi@yahoo.com
واتساپ نمره سی:
۰۹۱۴۳۲۶۳۸۶۲
درین حورمتلرله: افراسیاب نورالهی بسطام


text:
افغانستان عالم لر کینگاشی عیال لرنینگ تعلیمی، تحصیلی ییرلرده شو نینگ دیک ایش خانه لرده ایرکک لر بیلن اختلاط قیلمس لیک لرینی قرار آلیب، عین موضوع نی جمهور رییس کرزی بیلن هم اورته گه قوییگن.
مذکور کینگاش ، خاتین قیزلرنی یککه لیکده سفر قیله آلمس لیک لرینی هم تاکیدله گن.
شونده ی بیر حالده جمهور لیک ریاستی سرایی ایسه عالم لر کینگاشی نینگ ترقه تگن بیاناتی دن آرقه داش لیک بیلدیرگن.
سونگی پیتلرده طالبان بیلن مذاکره الیب باریش اوچون یول یوروق لر کوریب چیقیله یاتگن پیتی بو بیانات ترقه تیلگن.
مذکور کینگاش هرچند عیال لر حق و حقوقی نینگ اسلام گه بناً ایرکک لر بیلن برابر دیب ایتگن لیکن، ترقه تگن بیاناتی ده، افغان عیال لری، ایشله یاتگن جایی لر، یاده تعلیم کوریش یا تحصیل آلیش ییرلرده ایرکک لر بیلن اختلاط قیلمس لیک لرینی تاکید له گن.
شونده ی بولسه هم، مدنی جمعیت قوریلمه لر فعال لری ایسه مملکت دینی عالم لر کینگاشی نینگ مذکور قراری نی، توغری ایمس ایکن لیگی نی بیان قیلیب، مذکور بیانات، افغان عیال لر اوستیده فشار کیلتیریش مقصدیده ترقه تیلگنی نی معلوم قیله دیلر.
عیال لر فعال لریدن خانم سایره شکیب نینگ ایتیشیچه، عیال لر ایشله یاتگن ییرلرده ایرکک لر بیلن گپله شمس لیک لری امکان سیز.
هرچند افغانستان حکومتی عیال لر خصوصیده انیق بیر مناسبت بیلدیر مه گن اما مملکت دینی عالم لر کینگاشی تمانیدن ترقه تیلگن عمومی بیانات دن آرقه داش لیک بیلدیرگن.
شونده ی بیر حالده بیر قنچه کوزه توچیلرنینگ معلوم قیلیشلریچه، افغانستان باش قانونی گه بناً عیال لر و ایرکک لر حق و حقوقی برابر دیه کورسه تیلگن. شو نینگ دیک ینه بیر قنچه تحلیل چیلر بوندن کیین افغانستان خلقی، طالبان دوریده عیال لر قرشی سیده یولگه قویله یاتگن زوراوانلیک لرنی قبول قیلمه سلیگی اوستیده تاکید قیله دیلر.


text:
گونلر کئچیر وَ بوش یئره تقویم واراقلانیر
سونبول کیمی بنؤوشه عؤمور-گون اوراقلانیر
سئوگی گونونده قول-بویون اولمور کی سئوگیلر
اللر چؤرهک غمینده دیز اوسته داراقلانیر
یارما یاوان قالیر گئجهلر آج یاتیر بالام
ارباب ائوینده یاغ یاغین اوستدن تاباقلانیر
چوخدان سئوینجی، توی دویونو تام اونوتموشوق
گولمک ایتیبدی قاشلاریمیز دا قاباقلانیر
یعنی نیشانهسی یاشامیندیر قورو نَفَس
ویروسلانیب او بیرجه نَفَس ده داباقلانیر
مین دفعه سانجیلیب ایلانا هئچ آییلمیریق
آلدانمیشیق “آل”ا*، باشیمیز هئی پاپاقلانیر
اینجلمیشیک ائله، تورا بنزیر یاشام ایپی
بَتدیر پوفه، بئله لاپ اوجوندان ساپاقلانیر
گون گؤرمهمیش و سئوگی تامین دادمامیش “سحر”
بیر گون خبر یئتر اؤلوم ایله آداقلانیر
*آل: بو غزلده حیله معنادادیر


text:
آخشام چاغی ایشدن گلیردیم؛ دربندین باشیندا گؤزوم محللهنین گؤپچولرینه ساتاشدی. گؤپون بازاری دام داغدی. صادیرات دئییل کی ۵۰ مین قانونی اولسون؛ جینسین بیر ایل گؤمروکده قالا، آخیردا دا تیتدیا؛ تؤکهسن ائشییه. یئریدیم یاخینا گؤردوم آژان قولی چوپور حوسینه دئییر:
– او بیر زاد دئییل کی؛ اولار آغا، اولار! من اونناندا رهلیسینه راست گلمیشم . الله سیزه ده قیسمت ائلهسین. بیلدیر یایدا آرواد اوشاغینان گئدیردیک مئشهده. تهرانین او تازا دوزهلن ترمینالیندا قدیمی همکلاسیلاریمین بیرینه راس گلدیک. باخماکی بیز بیر پوخ اولمادیق، آنجاق آغا خلبانایدی؛ خلبانی گئیینمیشدی؛ الینده سامسونیت کیف، دودی عینک ده ووروموشدو. منی اوزاقدان تانیمیشدی، خوش بئش اون بئشدن سونرا سوروشدی: آغا قولی هارا تشریف آپاریرسیز ؟دئدیم: الله قبول ائلسه گئدیریک مئشهده زیارته. بیردن گؤردوم گئدهنین گؤزلری چیراخ کیمی یاندی. دئدی: آقولی سنی الله یئتیریب، منیم ده پروازیم مئشهدهدیر، آمما تب لرز آز قالیر اؤلدورسون. ایستیرم خواهیش ائلییم طیارهنی سن سورهسن. دئدیم: والله من هر جور ماشین سورموشم؛ ایرمی ایلدی ده پایه یکم وار، آمما ایندیهجه طیاره سورمهمیشم. خلبان دئدی: سن زلیخ حسنجن یوخسان؟ اودی با دادسرانی تک جانینا دولاندیریر، گونده یوز نفره حؤکم وئریر. سن قوخما، من سنی تانیماسیدیم دئمزدیم کی. بیرآز او دئدی، بیر آز من دئدیم؛ من اؤلوم دئدی، دای سؤزون یئره سالا بیلمهدیم. گئتدیک فورودگاها، اوتوردوق طیارهده. دوستوم طیارهنین دنده مندهسین منه گؤرستدی، دئدی: بوننان یاندیراللار، بوننان قالخاللار، بوننان دا قوناللار یئره. یازیق تب ایچینده یانیردی، قیپ قیرمیزی قیزارمیشدی. ائله سؤزو آغزیندا قورتارماق همن، یوخو توتدی. دئدیم: الله سنه توککول. بیرآز دنده مندنی اللشدیردیم. ائله کی هاواسی گلدی الیمه، یواش – یواش استارت ووردوم. طیاره یاندی. آخی طیاره ماشین دئییل کی بیردن زیرت استارت ووراسان. اؤزونون قیلیغی وار. دئدیم دای هرچی بادا باد، ایاغیمی قویدوم کیلاجا، دندنی عوض ائلهدیم. ائله یولا دوشموشدوم گوردوم آرواد آز قالیر سکته ائلهسین. ره –روفو قاچمیشدی، دیلی توتار توماز دئدی: سن الله آقولی مییاقات اول ها، وورارسان اویان بویانا دوستوندان خجالت اولاریخ. دئدیم: آرواد سن قورخما، منه ده قولی دییللر. چوپور حوسین بیر گوز ووردی، یئتیم قولام حسینه دئدی: آغا قولی ایندی یئرده سن یه گؤیده ؟ آژان قولی دئدی: للهشین الله کؤمکلیغینان طیارهنی قالخیزیب، ایندی گؤیده گئدیرم، امما بیلمیرم کی هارا گئدیرم. جامی چکدیم اشاغییه، پنجرهدن باخدیم گؤردوم ائله بیل شومال یولوینان گئدیریک. خلباندا کاسیبین بختی یاتان کیمی یاتمیشدی. یئریز بوش هریانی دولاندیم. دریانین اوستوندن گئدنده لاپ اندیم آشاغییا، بیر اوندا گؤردوم آرواد باشین پنجرهدن چیخاردیب ائشییه، باخیر دریایا. بیردن دئدی: آقولی باخ سودا بالیقلارا . دئدیم: باخ کیف ائیله، من اولاردان چوخ گؤرموشم. بیر اوندا گؤردوم آزقالیرام وورام بیر گمییه؛ فوری دنده عوض ائهلدیم قالخدیم اوسته، بیر آزدان سونرا آرواد دئدی: آغا قولی ائله بیل یئتیشدیک مئشهده؛ اودو با آغانین گونبزلری گؤروشور. آقایا بیر سلام وئردیم. یئددی دؤره دولاندیم آغانین باشینا,؛ یواش – یواش یئندیم آشاغییا، اؤزومو یئتیردیم باندین اوستونه. قورخا – قورخا اوتدوم یئره. ایندی گل بییول خلبانی یوخودان اویات، بیه دورو ! آغانی نه موکافاتینا یوخدان اویاتدیم . دئدیم: دوستوم، دای منیم ایشیم قورتولدی، بوندان سونرا اؤزون بیلرسن. یولداشیم دئدی: دئمهدیم سنین ایشیندی. الین آتدی جیبینه، ایکی دانا شخ بئش مینلیق چیخارتدی قویدی منیم جیبمه. خداحافیظلشدیق، دوشدوک یولا. آرواد دئدی: آقولی من بیلمیردیم سن بوجور وارید خلبانسان! دئدیم: بالا من کفتار میر اسماعیل جان یوخام؟ اوچ دؤرد دانا یالاننان سققل قویوب، ایندی استانداردی.
باقال میر بؤیوک آغا توکانین چینینده دورموشدی، قولاق آسیردی. اوجادان دئدی: مالیات دئییل کی کاسیب لاردان آلالار دولتلیلر قالا؛ سؤزدو دئییر دا.
آخشام چاغی ایشدن گلیردیم؛ دربندین باشیندا گؤزوم محللهنین گؤپچولرینه ساتاشدی. گؤپون بازاری دام داغدی. صادیرات دئییل کی ۵۰ مین قانونی اولسون؛ جینسین بیر ایل گؤمروکده قالا، آخیردا دا تیتدیا؛ تؤکهسن ائشییه. یئریدیم یاخینا گؤردوم آژان قولی چوپور حوسینه دئییر:


text:
سیند ایالتی
سیند اوستانی یا دا سیند ایالتی (شابلون:دیل-اور)، پاکیستان'نین ۴ ایالتیندن بیریدیر.
اؤلکهنین ان بؤیوک شهری کراچی 'نین ایچینده اوْلدوغو بۇ اوستان، اؤلکهنین جنوبوندا و هیند اوقیانوسی ساحلینده یئرلشیر. سیندی لر 'این آنا وطنی اوْلان اوستانین یئرلی آدی "مهران" دیر. اوستان آدینی ایندوس چایی 'ندن ائتمکدهدیر.
ایندوس وادیسینین محصولدار توْرپاقلاریندا ایشتیراک ائدن سیند توْرپاقلاریندا بیلینهن ایلک مسکونلاشمانین مؤ ۷۰۰۰ ایللرینه قدر گئتدیی بیلینیر. بۇ دؤورده مئهرگاره یئرلئشیمینین ایزلرینی بۇ بؤلگهده گؤرمک مومکوندور. داها سوْنرا ایندوس وادیسی سیویلیزاسییاسی اولاراق بیلینهن سیویلیزاسییانین، بۇ بؤلگهده ایندوس چایی ساحلینده قوردوغو موهنجو-دارو بۇ سیویلیزاسییانین ان اینکیشاف ائتمیش شهری ایدی.
بؤلگهده ایسلام اوردولارینی گؤرولدویو تاریخ ۷۱۱ ایلین. کوماندیر محمد امین نوامبر ایدارهسیندهکی ۲۰.۰۰۰ عسگر بۇ تاریخده بؤلگهنین آلور، مولتان و دبال یئرلئشیملئرینی آلدی. سیند ائمئویلئر'این ان شرق اوستانی حالینا گلدی و عرب خریتهلری اۆزرینده 'ائل-سیند' اولاراق گؤستریلمهیه باشلاندی. محمد بی نوامبر داها سوْنرا بۇ یئنی توْرپاقلارا باشکند اولاراق مانسورا شهرینی، لیمان اولاراق خیدمت وئرمهسی اۆچون دبال شهرینی قوردو. بۇ دؤورده سیندلی موسلمانلار، دنیزچیلیک ساحهسینده ایرلی بیر سوییهیه چاتدیلار.
اوستانین محللاری[دَییشدیر]
- کراچی محلی
- جامشورو محلی
- داددا محلی
- بادی محلی
- تارپارکار محلی
- اومئرکوت محلی
- میرپور کاس محلی
- تاندون آللاهیار محلی
- ناوسهاهرو فئروز محلی
- تاندون محمد خان محلی
- حئیدرآباد محلی
- سانگار محلی
- کایرپور محلی
- بئنازیراباد
- دادو محلی
- قامبار سهاهدادکوت
- لارکانا محلی
- ماتیاری محلی
- گوتکی محلی
- شیکارپور محلی
- یاکوباباد محلی
- سوککور محلی
- کاشمورئ محلی
بؤیوک شهرلر[دَییشدیر]
سیند اوستانیندهکی دیگر شهر و قصبهلر:
- دادو
- داهارکی
- دیپلو
- گوتکی
- حالا
- جامشورو
- کاشموره
- کایرپور
- کوتری
- ماتلی
- مهاری
- میهرابپور
- میتهی
- مورو
- ناسارپور
- ناوسهاهرو فروز (پادیدان)
- راهارکی
- رانیپور
- راتودرو
- روهر
- ساکراند
- سانگهار
- سهوان
- سئکهات
- سهاهدادکوت
- سیتا
- سوبهودرو
- تاندون آدام خان
- تاندون آللاه یار
- اومارکوت
شکیللر[دَییشدیر]
Faiz Mahal, Kairpur
Ranikot Kalesi, dünyanın en büyük kalesidir
- Sindh Museum.jpg
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- سیند اوستانی قوبئرناتورلوغو Archived 2015-05-09 at the Wayback Machine.
- سیند اوستانی خریطهسی Archived 2016-03-13 at the Wayback Machine.
- سیند اوستانی محله لری خریطهسی Archived 2009-11-26 at the Wayback Machine.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ DISTRICT WISE CENSUS RESULTS CENSUS 2017. www.pbscensus.gov.pk. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-08-29.
- ^ Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab (en).
- ^ Welcome to the Website of Provincial Assembly of Sindh.
- ^ LgdSindh - News Blog. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2019-06-16. یوْخلانیلیب2020-10-26.
- ^ شابلون:Web kaynağı