text:
فواد اوکتای آذربایجان انرژی ناظیری ایله گوروشوب
جمهور باشقانی یاردیمجیسی فواد اوکتای آذربایجانین انرژی ناظیری پرویز شاهبازوو و آذربایجان جمهوریتی دؤولت نفت شیرکتینین باشقانی روشن نجفینی قبول ائدیب.
جمهور باشقانی یاردیمجیسی فواد اوکتای آذربایجانین انرژی ناظیری پرویز شاهبازوو و آذربایجان جمهوریتی دؤولت نفت شیرکتینین باشقانی روشن نجفینی قبول ائدیب.
ایستانبولدا باش توتان گؤروشده ایکی اؤلکه آراسینداکی بیرگه لاییحه لر و یئنی امکداشلیق ایمکانلاری، همچنین انرژی تهلوکهسیزلیگی و برپا اولونان انرژی ساحهسیندهکی ایمکانلار موذاکیره اولونوب.
گؤروشده تورکیه-نین انرژی و طبیعی ثروتلر ناظیری فاتح دؤنمز و معاوینی آلپ آرسلان بایراکتار دا ایشتیراک ائدیبلر.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه - آذربایجان اورتاق مانورو داوام ائدیر
آذربایجاندا تشکیل ائدیلن اورتاق حربی مانوردا گئجه تاپشیریقلاری اجرا ائدیلدی
تورکیه و آذربایجان اوردولاری اورتاق مانور تشکیل ائدیر
تورکیه و آذربایجان اوردولاری باکی، آستارا، جبراییل و ایمیشلی بؤلگهلرینده مانورا باشلادی


c: text/html

text:
زلنسکیدن بایراقدارا دؤولت لیاقت نیشانی
بایکار تکنولوژی لیدئری سلجوق بایراقدارا، اوکراینا دؤولت باشقانی ولودیمیر زلنسکی طرفیندن دؤولت لیاقت نیشانی تقدیم ائدیلدی
اوکراینا درولت باشقانلیغی دفتری باشقانی آندری یئرماک، یانینداکی هیئت ایله اؤزدمیر بایراقدار میللی تکنولوژی مرکزینی گزدی.
"بایکار"ین وئردیگی آچیقلامایا گؤره، آندری یئرماک گؤروشمهده بایکار تکنولوژی لیدئری سلجوق بایراقدارا، اوکراینا دؤولت باشقانی ولودیمیر زلنسکی طرفیندن دؤولت لیاقت نیشانینی تقدیم ائتدی.
بایکار باش مودورو حالوک بایراقدار آندری یئرماک و یانینداکی هیئته بایکار طرفیندن میللی و اؤزگون اولاراق گلیشدیریلهن سیستملر حاقیندا بیلگی وئردی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهنین اتومبیلی ایستانبول هاوا لیمانیندا سرگیلهندی
"طبیعی کی ایچینه اوتوروب باخماق و تست سوروشو ائتمک لازیم. چوخ بگهندیم. آلماغی دوشونورهم"
اردوغان: تورکیه، یالان خبره ان چوخ معروض قالان اؤلکهلردن بیریدیر
"طرفسیز خبر وئرمه یئرینه تورکیه ایله حسابلاشماغی هدفلهیهن یاناشمالاردان ال چکیلمهسی لازیم اولدوغونو هر فورصتده و پلتفورمدا ایفاده ائدیریک"
ایکی آتاک هلیکوپتری داها فیلیپینه تحویل وئریلدی
فیلیپین حربی هاوا گوجلرینه ۶ هلیکوپتر تحویل وئرهجک اولان تورک هاواچیلیق صنایعی، اوچونجو و دؤردونجو هلیکوپترلری فیلیپینه گؤندردی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تورانچیلیق
تورانچيليق یا دا تورانيزم — بوتون اورال-آلتاي خالقلارينين بيرليگيني نظرده توتان سياسي ايدئولوژی. ايلک اولاراق فينلر، ماجارلار، ائستونلار و روسيه ترکيبيندهکي فين-اوُگْور خالقلاري ايله برابر مانجورلار، موغوللار و تورکديللي خالقلارين بيرلشمهسي مقصدي ايله اورتايا آتيلميشدير. تورکچو و تورانچي شخصلردن ضيا گؤکآلپ ايسه "تورکچولوگون اساسلاري" آدلي اثرينده تورانچيليغين هئچ ده ماجارلاري، موغوللاری، مانجورلاري، فينلري بيرلشدیرمک مقصدي گودمهديگيني بيلديرميشدير .[۱]
روسيهده 1905-جي ايل اينقيلابيندان اول آذربايجانلي و تاتار ضياليلاري طرفيندن دستکلنميش بو ايدئولوژی، تورکيهده 1908-جي ايلده ايکي مشروطيتين ائلان ائديلمهسيندن سونرا ياييلماغا باشلادي. ايتیحاد و ترقّي پارتياسينين رهبرلري آراسيندا ضييا گؤکآلپين ايرهلي سوردوگو تورانچيليق باخيشلاري اساس گؤتورولموشدور. او دؤورون عثمانلي کوماندانلاريندان بيري اولان انور پاشا ايسه 1918-1922-جي ايللرده کئچميش روسيه ايمپئريياسينين اراضيسينده تورانچيليق فيکريني جانلانديرماغا چاليشيرکن شهيد اولموشدور.
ضيا گؤکآلپين بير شئعيريندهکي آشاغيداکي بئيت، تورانچيليق باخيشلاريني کونکرئت عکس ائتديرير:
وطن بويوک و ابدي بير اؤلکهدير: توران.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ گؤکآلپ, ضیا. تورکچولوگون اساسلاری (ایستانبول تورکجهسی), ۲۵.


text:
اشلی جاد
اشلی جاد (اینگیلیسجه: Ashley Judd) آمریکالی اوْیونچو ۱۹ آوریل ۱۹۶۸ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۹۱–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Ashley Judd Joins Epix's 'Berlin Station' Season 2". March 21, 2017. Retrieved April 3, 2017.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ashley Judd»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اشلی جاد گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
توحید ملک زاده (زاده ی 19 مرداد 1352)
توحید ملک زاده1352 جی ایلده سلماس شهرینده سلماسلی آتا دان و تبریزلی آنادان دوغولوب متوسطه تحصیلاتینا قدر سلماس شهرینده اوخویوب فیزیک کاربردی لیسانسین اورمیه ده آلیب ،ژئوفیزیک زلزله تانیماق فوق لیسانسین تهراندا ژئوفیزیک مهندیسلیغین آنکارا دا قورتاریب هابئله تۆرکجه دیلینده دیپلماسی مدرکین آنکارا دانیشگاهیندان واریدی اونون بیر چوخلو تحقیق لری فیزیک و ژئوفیزیک دن علاوه سلماسی تانیماق و آذربایجانی تانیماق ( فولکلور و عامه بیلگی لر) ده اوْلوب.
دیرلی تحقیق لری جیلولوق جنایت لری آذربایجان دا قایناق و مرجع عنوانیندا مۆحقیق لر اوچون ایستفاده اولور و ایندییه قدر اونلارجا علمی کنفرانسلار اؤلکه نین ائشیگینده و ایچیری سینده اولاراق سونون دا تحقیق لری ائشیک و ایچری ده چاپ اوْلوب.
اثرلر و یازدیغی کیتابلار
تاریخ ده هزار ساله سلماس و غرب آذربایجان
آذربایجان در جنگ جهانی اول یا فجایع جیلولوق
زلزله بزرگ و مخرب سال ۱۳۰۹ سلماس
سلماس در سیر تاریخ و فرهنگ آذربایجان
آذربایجان در اوایل دوره پهلوی


text:
`کوچلی یامغیر` نتیجه لر
ینگی لیکلر [23]
- هندوستانده کوچلی یامغیر؛ کوپلب کیشی اولدی و یره لندی
- پاکستان ده مونسون یامغیر لری سببلی حیاتی نی یوقاتگن لر سانی 1208 نفر گه ییتدی
- پاکستان ده کوچلی یامغیر لر عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- جنوبی کوریا ده کوچلی یامغیر لر کوپلب کیشی نینگ اولیمی گه سبب بولدی
- جنوبی کوریا ده کوچلی یامغیر لر کوپلب کیشی نینگ اولیمی گه سبب بولدی
- پاکستان ده یامغیر کوپلب کیشی نینگ اولیمی گه سبب بولدی
- بنگلدیش ده کوچلی یامغیر لر عاقبتیده اونلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- پاکستانده کوچلی یامغیرلر عاقبتیده ییتمیش دن آرتیق کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- پاکستان ده بیش کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- کلمبیا ده یامغیر و کوچکی عاقبتیده اونلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- پاکستانده اونلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی و یره لندی
- ملیزیاده یوز بیرگن سیل حادثه سیده کوپلب کیشی جان بیردی
- هندوستانده طبیعی آفتلر باعث کوپلب کیشی جان بیردی
- پاکستان ده طوفان کوپلب کیشی نینگ اولیمی گه سبب بولدی
- چینده یوزلب کیشی حیاتینی یوقاتدی
- چین ده طبیعی آفت عاقبتیده اونلب کیشی اولیب لادرک بولدی
- چین ده یامغیر و طوفان باعث کوپلب کیشی اولیب لادرک بولگن
- چین ده کوپلب کیشی هلاک بولدی و یره لندی
- امریکا قوشمه ایالتلریده 5 کیشی جان بیردی
- اندونزیاده تلفات سانی آرتیب بارماقده


text:
دول قصبهسی
دول قصبهسی اورمیه بؤلگهسی و مرکزی بؤلومو نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجینۆفوس سایی سی اساسیندا ۸٬۵۴۴ نفر اهالیسی وارایمیش.[۱]
دیل[دَییشدیر]
بو قصبه نین اهالیسی آذربایجان تورکجهسینده دانیشیرلار و اونلارون چوخونلوغودا شیعهدیرلر.آنجاق بونا باخمایاراق بورادا آزسایدا سوننو آذربایجان تورکلری(کورهسوننولر) و گلمه شیکاک بویونون کوردلری(اساسن قصبهنین غربی و گونئی کندلرینده) یاشاییرلار.
کندلر[دَییشدیر]
بو قصبهنین کندلرینین چوخو چؤککلیکلر ایچینده یئرلشیب دیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "پایگاه اطلاعات نشریات مرکز آمار". Archived from the original on 2016-06-18. Retrieved 2021-02-07.


text:
ایدمان تورکیه یونانیستانی 2 قوللا کئچدی ...
تورکیه آ میللی فوتبال تیمی، یورو 2020 سئچمه قروپ اویونلاری اؤنجهسی یونانیستانا قارشی اؤزل اویونو قازاندی
تورکیه آ میللی فوتبال تیمی، یورو 2020 سئچمه قروپ اویونلاری اؤنجهسی یونانیستانا قارشی اؤزل اویونو قازاندی.
آنتالیانین ایستادیونوندا اوینانان اویونون قارشیسیندا باشدان سونا اوستون اولدوغو آی اولدوزلولار، 11. دقیقهده جنگیز اوندر و 17. دقیقهده کنان کارامان ایله 3 امتیازلا ساحهدن چیخدی.
90-جی دقیقهده یونانیستانین تک قولو کووربلیسدن گلدی.
کنان کارامان، دؤردونجو میللی اویونوندا ایلک قولونو آتدی.
یونانیستانا قارشی قورماق ایمکانی اولان اوموت مراش، ناظیم سانگاره، اوغورجان چاکیر، عبدالقادیر ؤمور و گووئن یالچین ایلک دفعه آ میللی اولدو.
آوروپا فوتبال شامپیونلوغو "ه" قروپو فرانسا و ایزلند ایله قارشیلاشمادان اوّل میللی تیم، 2 ژوئن بازار گونو آلانیادا اؤزبکیستان ایله قارشی-قارشییا گلهجک.
ایلگیلیلی خبرلر
دونیا کاپیندا بیر ایلک
فیفا، آلمانیا - کاستاریکا اویونونا فرانسالی قادین داور استفانی فراپاری تعیین ائتدی
سون ۱۶ قارشیلاشمانین ایلک ائشلشمهلری بللی اولدو
سون ۱۶ تیمین اویونلاری ۳ دسامبر جمعه ائرتهسی گونو هلند - آمریکا اویونو ایله باشلایاجاق


text:
عاشورا
عاشورا یا دا عاشورا گونو یوخسا اونونجو گون (عربجه: عاشوراء) محرم آیینین اونونجو گونودور هیجری قمری ایلینده. موسلمانلارین موقدّس گونو و شیعهلرین عزا و تعزیه گونودور. عاشورا گونو ایمام حسینین کربلادا ۶۱ هیجریده شهید اولان گونودور. بو گون ایمام حسین شیعهلرین اوچونجو ایمامی کربلا چؤلونده محصور اولوندو و عمر بن سعد اوردوسو اونلارا قارشی چیخدی و اؤزو و ۷۲ نفر صحابهسی شهید اولدولار.
تاریخدهدَییشدیر
ایسلام یازیلاریندا حضرت موسی دنیزی آچان گوندور و حضرت موسی دنیزدن یول آچیب و بنی ایسرائیل فرعون الیندن قورتاردیلار. بیر یازیدا حضرت نوحون گمیسی جودی داغیندا اوتوران گون اولور.
ایران، عراق، لوبنان، پاکیستان، هیند و افغانیستان اؤلکهلرینده ایلده بو گونو تعطیل گونو بیلیرلر.
گون ساییدَییشدیر
۶۱-جی هیجری قمری ایلینین محرم آیینین اوْنونجو گونو، ۲۰ مهر (خزل) ۵۹ گونش هیجری ایلیله برابر بیر گونده (۹ اوکتوبر ۶۸۰). هابئله بیر سایلاردا اودگونو (چرشنبه گونو) ۲۱ خزل (مهر) ۵۹ اولوردو (۱۰ اوکتوبر ۶۸۰) هابئله یازیلاردا بو گون جومعه گونو یازیلیب و سایلار بللی دئییل.


text:
صمد وورغونون شعری اؤتری باخـیشدا
حسن ایلدیریم
صمد وورغون۲۰نجی عصر آذربایجان ادبیاتینـین دونیا شهرتلی نمایندهسی و کـئچمیش شوروی ادبیاتینـین گؤرکملی سیمالارینـین بیری ایدی.
اونون اثرلری بدیعی فیکیرلرینین دولغونلوغو، بدیعی قورولوشونون یـئـنیلییی و گوجلو عمومیلشدیرمه کــیـفیـتلری ایله، معاصر اینسانـین معنوی عالمینی زنگینلشدیرن اثرلردیر.
صمدوورغون اؤز یارادیجـیلـیق آختاریشلاریـندا، بؤیوک صنعت اثرلریندن اؤیرنمیش، اونلارین مترقی کیفیتلرینی منیمسهمیش، دوغما خالقینـین سؤز صنعتی ایله هماهنگ سسلندیرهرک اؤلمز اثرلر یاراتمیشدیر.
صمد وورغون اؤز یارادیجـیلـیغیلا، آذربایجان شعرینی، دؤورون اجتماعی، سیاسی، فلسفی ایدهآللارینی ترنّوم ائدن ملی بویالی، معاصر روحلو بدیعی حقیقته چئویرمیشدیر. او آذربایجان ادبیاتی تاریخینده یـئـنی بیر مرحله آچاراق، صمد وورغون ادبی مکتبینی یاراتمیشدیر. بو گونده، صمد وورغونون آدی ۲۰نجی عصرین ان بؤیوک شاعرلرینین آدی ایله قوشا چکیلیر. «لویی آراگون» دئمیشکن: «صمدوورغون تکجه شوروی ادبیاتینـین یوخ، بلکه دونیا ادبیاتینـیندا فخریدیر.»
شاعرین یارادیجـیلـیق اوفوقلری گـئنیش و سونسوز و موضوع دایرهسی اولدوقجا احاطهلیدیر. اونون اثرلری ایستر مندرجه، فیکیر، احوال و روحیه چالارلاری و ایسترسه ده بدیعی قورولوشو و بیچیمی باخـیمـیندان رنگارنگدیر. وورغون، ادبیاتـین مختلف نوعلرینده، دیرلی، بیتگین نمونهلر یاردا بیلمیشدیر.
اونون اثرلری قالدیردیغی مسئلهلرین درینلییی و دوشوندورجولویو ایله اینسان معنویاتـینا درین ایزلر بوراخـیر. اینسانلارین روحونو چالخالایـیر، اونلاردا یاشاماق و یاراتماق هوسی اویادیر. بو اثرلر اوخوجونون گؤزلرینی آچـیر، فیکیرلرینی آیدینلادیر، اوریین تمیزلهدیر. ماکسیم گورگی دئمیشکن: «اینساندا اینسان اویادیر.»
صمدوورغون عـینی حالدا بدیعی یارادیجـیلـیقلا برابر، علمی نظری مسئلهلرله ده مشغول اولموشدو. او گؤرکملی ادبیات شوناس کیمی اوز مقالهلری، چـیخـیشلاری، قـئـیدلری ایله دؤورون اجتماعی فیکیرینه گوجلو تأثیر بوراخمیشدیر.
وورغون، سؤزون حقیقی معناسیندا، اوز دؤورونون ائولادی ایدی. اونون اثرلری معاصر حیاتـین، معاصر دؤورون آب هواسی ایله نفس آلـیردی. دئمک معاصرلیک اونون یارادیجـیلـیغینـین اساس کـئیفیـتی، داها دوغروسو جوهریدیر.
شاعرین ان چوخ مراجعت ائـتدییی موضوعلار اینسانلا باغلیدیر. قوروب – یارادان امکچی اینسانـلار. سئوگی، محبت، دوستلوق و قارداشلـیق دونیاسی یارادان؛ صلح و امین آمانلـیق آرزولاری ایله یاشایان اینسانلا علاقهداردی. اینسانا لایـیق، عدالتلی، گؤزل دونیا یاراتماق اوغروندا مبارزه ائدن معاصر دؤورون اینسانی اونون شعرلرینین باش موضوعسودور.!
من صحبت آچسامدا یوز قرینهدن
بو گوندن آیـریلا بیلمهیهجهیم
صمدوورغون شعرینین یوکسک بدیعی عمومیلشدیرمه قابلیـتی، حقیقی فلسفی درینلییی صنعتینین ایدهآللی اولماسیندان آسیلیدیر. اونون اثرلرینین ماهیـتینی ایشیقلاندیران یالنـیز و یالنـیز بؤیوک ایدهآللار گونشیدیر. بو قوه، شاعری محدود گؤروشلردن، اؤترگی حیسّلردن اوزاقلاشدیریر. اونا، معاصر حیاتـین درینلیکلرینه نظرسالماق اوچون جرعت و جسارت باغـیشلایـیر. شاعرین کؤنلوندهکی پارلاق اینام، جوشغون احتراصلار اونون ایلهامینی گلهجک اوفوقلره ساری قانادلاندیریر.
باهار دوشونجهلری شعرینده صمدوورغون، طبیعتین باهاری ایله، شاعر اورهیینی، بیر جوت آینا کیمی قارشی – قارشییا قویاراق، اینسان طبیعیت گؤزللیکلریندن تؤرهنن رومانتیک بیر دونیا یارادیر. بو دونیادا: اینسان آرزولاری، دویغو و دوشونجهلری، طبیعت گؤزلیکلرینده جانلانـیر و طبیعت گؤزللیکلری ایسه، اینسان اورهیینه، اینسان کؤنلونه یـئنی –یـئنی، دویغولار آشیلایاراق، اونلاری بشریتین آرزولارینـین ترجومانـینا چئویریر:
بیر جوت آلاگؤزلو گؤیرچین اولوب
گل یـئرکورهسینین چیینینه قوناق،
شعرتک، دینلهنیب، نغمه تک اؤتوب
دیلدن – دیله دوشک، ازبر اوخوناق
بیر جوت مشعل اولسون اورهکلریمیز
بیرجوت اولدوز کیمی باش – باشا یاناق
صلحون، سعادتین کـئـشییینده بیز
گل قوشا دایاناق، قوشا دا یاناق!
مین ایل عؤمور سورسک سنینله قوشا
بیر جاندا دؤیونن ایکی اورهک تک
مین ایل نفس وئرهک تورپاغا، داشا
نسیل دن – نسیله تزهلشهرک
صمدوورغون یازیر: «هر صنعتکار اورهیینده آلوولانان مسلک عشقی اونا قول – قاناد وئرن ان بؤیوک قدرتدیر… بیز ده هر بیر حقیقی وطنداش امللرینین، آرزولارینـین قانادلاری اوزهرینده اوچور، یوکسهلیر، انکشاف ائدیر. یـئنهده یوکسلمک، یوکسلمک، یوکسلمک ایستهییر. چونکی یوکسهلیش عشقی بیزیم اینسانلارین فطرتیندن دوغان، اونو انکشافا آپاران، ان بؤیوک عامیلدیر، بو عالی صنعت، حیات حقیقتلریندن و بشریـتی صاباحـین آزادلـیق دونیاسینا چاغـیران، بو شانلی امللر، انقلابی رومانتیکا دئـییل می؟»
استقبال ترانهسی شعری بو فیکیرلرین ان پارلاق بدیعی ایفادهسی دیر. بو شعرده شاعرین ایشیقلی، جوشغون، دان یـئری کیمی شفقلی دویغولاریلا، زامانـین معنوی ایستک و آرزولاری ایله بیر بیرینه ساریلـیر و اینسان کمالینـین، اینسان ادراکینـین یاراتماغـینا قادر اولدوغو گؤزل بیر دونیانـین پارلاق سیماسینـین بدیعی صورتینی یارادیر.
کؤنوللر مولکونو توتموش، خوراماندیر بوتون دونیا…
امل، آرزو، خیال، سئودا
اؤتور بیر سازدا، بیر سیمده، بیر آهنگ بیر سعادتله
گولور تورپاق، گولور اینسان
او چـیخمیش یاس لباسیندان
سما شفاف
چیچکلر صاف
یـئرین قلبینده توی، بایرام
گولور صنعت
گولور ایلهام
گونش تک نورا غرق اولموش بوتون خلقت!
صمد وورغون اؤلکهسینی، اوبا – اوبا، اویماق– اویماق گزن، ائللرین طالعی ایله یاخـیندان بلد اولان صنعتکار ایدی. او خالقینـین گؤزل عادت و عنعنهلرینی آلقیشلایـیر. ایگیدلیک، آچـیق اورکلیلیلیک و قوناق پرورلیلیک کیمی نجیب خاصیتلرله ماراقلانـیر؛ خالق ایچینده خـئـیرخاهلـیق، اینسان پرورلیک، محبّت و صداقت کیمی حیسّ لرین گونو – گوندن آرتماسینا سئوینیردی. بئله لیکه، قوروب یارادان اینسالارین، تمیز نیـتلری، خوش امللری و فداکار ایشلری شاعرین ایلهام منبعینه چئویریلیردی. اونلارین بدیعی لووحهلرینی، یارادان شاعر، شعرلرینی خالق قارشیسیندا، شهرلرده، کندلرده اوخویور، اثرلرینین عکس صدالارینی دینلهییر و بدیعی دویغولارینی، خالقـین امل و ایستکلری ایله آهنگدارلـیغا، اویارلـیغا دوغرو یونلدیردی. بو اوزدن شعرلرینین ایفادهلری سادهلشیر، صافلاشیر، درینلشیر و بوللورلاشیردی. صمد وورغون شعری بو یوللا، خالق اورهیینه یول تاپیر و ابدی اولاراق خالق معنویاتینـین بیر پارچاسینا چئوریلیردی.
من ائللر اوغلویام ائللر جانـیمدیر
خیالـیم، صنعتیم، هیجانـیمدیر
چایلارین، آهنگی آخـیر قانـیمدا
چیچکلر اؤپوشور هر داستانـیمدا
دوغروداندا صمدوورغون صنعتینین خلقیلییینین مضمونو و ان بارز خصوصیتلری، دوغما خالقینـین حیاتینـین ترنّومونده اؤزونو تام معنادا گؤستره بیلیر. وورغون شعرینین ایدهیا آیدینلـیغی، فکیر سرراستلـیغی، فلسفی گـئرچکلییی، آذربایجان خالقینـین، معنوی مدنیـتینین زنگینلییی، بشریلییی، یوکسکلییـیندن سو ایچیر. بوردا باشقا خالقلاریـندا، معنوی دونیالارینـین، بؤیوک و نجیب اینسانی آرزو و ایستکلرینین پایی آز دئـییل. خالق ایله بشریـتین آرزولاری اونون صنعتکار قلبینده بیر– بیرینه قاریشیر و ایدهآللاری ایله یوغرولور، عمومیلشیر، شعرلشیر:
قلبین اورهیین اودلارینا یانماسا بیر سؤز
دیللرده، آغـیزلاردا، او داستان اولا بیلمز
صمدوورغون شعرینـین بدیعی قایناقلاریدا، آذربایجانـین زنگین کلاسیک ادبیاتی، رنگارنک فولکلور خزینهسی و دونیا کلاسیکلرینین اؤلمز اثرلریندن مایالانمیشدیر. شاعر بو منبعلردن یارادیجی کیمی بهرهلنیب، اونلاری منیمسهییب، یاشاییب و یارادیجـیلـیق سوزگجنیدن کئچیریبدیر. منیمسنمیش بو تجروبهلر وورغون استعدادینـین، وورغون شخصیـتینین ایشیـغـیندا، بیچیملنیب، و یـئنی یـئنی اثرلر شکیلنده یارانـیبلار.
صمدوورغون اثرلری، حیاتیلـییی، درین معناسی، مودروک فلسفی فیکیرلری، درین مضمونلاری ایله بیرلیکده، همده گؤزل بیچیملریله ده اینسانی مارا قلاندیریر.
وطنپرورلیک صمد وورغون شعرینین ان مهم کیـفیتلریندندیر. اگر صمد وورغون شعرلریندن وطنله باغلی مضمونلاری، ایفادهلری چـیخارتساق، اونون یاردیجـیلـیغینـین جانـینی آلمیشیق ، دئسک، یانلـیشماریق؛ چونکی وطن سئوگیسی، وورغون شعرینین قانـیدیر. قانسیز اینسان یاشایارمی؟ صمد وورغون خیالینـین اوچوش نقطهسی وطن تورپاغی، اوچوش یـئری وطن گؤیلریدیر. وطن گؤزللیکلریندن قـیدالانان شاعر، وطنی سعادتـین اوجاغی، خوشبختلییین یوردو سانـیر. اونون خالقی یالنـیز وطنی ایله معنا تاپیر. شاعرین فیکرینجه وطن، اینسانـین یاشادیغی، یاراتدیغی بیر مکاندیر. اینسانـین آرزو، امللرینین اینانج یـئری، گوونج اوجاغیدیر. شاعره گوره وطنسیز، یوردسوز اینسانلار عالمده مسلکسیز یاشایـیرلار. وجدان دا، ناموس دا، مسلک ده هامیسی وطنله معنالانـیر.
وطن یوردو، دوغما اوجاق، بختیار اینسان
سنین قارتال قانادینلا، من اوچاجاغام
حیات اوچون دوغولموشام، یارانـیشیمدان
شعر، صنعت عالمینده نور ساچاجاغام.
صمدوورغون خالقـیندان صحبت آچاندا وطنینین طالعینی دوشونور. وطنیندن دانـیشاندا ایسه، خالقـینـین ایستکلری، آرزولاری، حیاتی، معنویاتی اونون خیالـیندا جانلانـیر. شاعر اوچون، خالق ایسه وطنله داها بارز شکیلده کیملییینی نمایش ائـتدیره بیلیر. اونون اوچون وطن خالق ایله، خالق ایسه وطن ایله گؤزل بیر وحدت یارادیر. وطن آباد و بول نـعمتلی و خالق آزاد، خوشبخت اولاندا، شاعرده اؤزونو خوشبخت سانـیر. شاعرین گونلری گونشلی، کؤنلو ایلهاملی، اورهیی سئوینجلی اولاندا، پارلاق خیالی ایشیق ساچاراق، سعادت نغمهسی اوخویور:
موغانا سو گلیر، میله سو گلیر
آخـیشیب اؤز ائلی، اولوسو گلیر
تورپاغا اینسانـین آرزوسو گلیر
باغریما باسیرام آنا وطنی
بو اولفت ایلهاما چاغـیریر منی
بو شعر، ایلان ملهین موغان تورپاغـینی حیات اوجاغـینا چئویرن و تورپاغا اینسان آرزوسونو گتیرن وطنداشلارین محبّـتیندن، اینسان آرزولو تورپاغـین بؤیوک سئوگیسیندن یارانمیشدیر. ائلهجهده، بؤیوک ایلهامین، محصولو اولان و آذربایجان شعرینین اینجیسی سایـیلان، وورغونون شاه اثری «آذربایجان» شعری ده بئله ایلهام قایناغـیدان سو ایچیر:
ائل بیلیرکی، سن منیم سن
یوردوم، یووام مسکنیم سن
آنام، دوغما وطنیم سن
آیـیریلارمی کونول جاندان
آذربایجان، آذربایجان
آذربایجان شعری بدیعی بویالار، شیرین ملودیلار، صمیمی نیدالاردان توخونموشدور. بو شعر، شاعرین، وطنپرورلیک دویغولارینـین، وطن سئوگیسینین، جوشغون، احتراصلی بدیعیلشمیش ایفادهسینین سیمفونیک تجسومودور. آذربایجان شعری خالقـین، وطنین، تاریخین، طبیعتین دوننینی، بو گونونو، صاباحـینی ترنّوم ائدن بؤیوک بیر منظومه تأثیری باغـیشلایان بیر اثردیر. آذربایجان شعری شفقلی دویغو– دوشونجهلردن یوغرولموش و بؤیوک بیر اورکده، ایللر اوزونو سونسوز محبّـتین، تؤکنمز سئوگینین،بؤیوک ایدهآللارین ایشیغـی ایله سیمفونیلشمیشدیر.
شعرین هر بندی، اثرین، عمومی قورولوشوندا کی رولو ایله برابر، اؤز – اؤزلویونده ده یـئـتگین و کامیل بیر شعر تأثیری باغیشلایـیر. بو بدیعی لووحهلر، پارچالار بیر بیرینه قوشولاندا، گؤزلریمیزین قارشیسیندا وطنین قوجاغـیندا باش وئرن تاریخی حادثهلرین، معنوی نائلیتلرین، طبیعی گؤزلیکلرین بؤیوک منظرهسینی رسم ائدیر. خالقلا وطنین بیر بیرینه قوووشماسیندان بدیعی بیر حقیقت یارانـیر. شعر، سانکی بیر شاعرین دئـییل بیر خالقـین روحوندان قوپان حیسّلر و دوشونجهلردیر و یاخود وطن تورپاغینـین دیل آچمیش گؤزللیکلرینین نغمهسیدیر.
سونسوز سئوگی ایله اورهیی دؤیونن شاعرده بؤیوک یاشاماق هوسی وار ایدی. اینسانلارلا بیرگه طبیعتین قویـنوندا، گؤزل و مهربان دوشونجهلرین ایستی قوجاغـیندا کـئچن آنلاری، شاعر اؤز عؤمرونون ان خوشبخت و سعادتلی آنلاری سانـیر. او بئله آنلاری عادی زامان اؤلچوسوندن چـیخاردیب، اؤز آرزولارینـین اؤلچوسونده بیچیملهمک ایستهییر. او، خیالـینی داها اوزاق اوفوقلره، انگین فضالارا اوچوراراق، دونیانـین بوتون گؤزللیکلرینی، یاشادیغی لحظهلره سیغـیشدیرماق ایستهییردی. او بو آنلار ایچینده، طبیعت گؤزللیکلرینین، حیات عشقینین درین ماهیـتینی درک ائدهرک، کؤنلو یاشاماق عشقی ایله آلوولانـیردی. اونو اؤترگی حیسّلر، اؤترگی سسلر، بیر آنلـیق یانان هوسلر ایلهاما گتیره بیلمیر. شاعرین باخیشلاری هر شئیده حیکمت آرایـیردی. اورهیی سعادت عشقی ایله چیرپینـیردی. درین فیکیرلری، سونسوز گؤزللیکلری ترنّوم ائدن بؤیوک صنعت اثرلری یاراتماق سئوگیسی اونون وجودونو بوروموشدو. “من تلسمیرم” کیمی اؤلمز بیر نغمهده بو بؤیوک اورهیین، بو بؤیوک سئوگینین پارلاق بدیعی تجسّومونون شاهدیییک.
قوی دونیا بؤیوسون، زامان اوزانسین
بیر گونون عرضینده، آیلارلا یانسـین
آل گونش، گؤزوندن نور یاغا – یاغا
عؤمور کیتابینی تاماملاماغا
چوخدا جان آتماسین الیمده قلم،
من تلسمیرم! من تلسمیرم
صمد وورغون شعرلرینین جوهری، روحو، فلسفی درینلییی، بدیعی قورولوشونون بوتون گؤزللیکلری اؤز تاملـیغـینی، بوتؤولویونو، بو شعرده، (من تلسمیرم) شعرینده تاپا بیلمیشدیر. بو شعر، شاعرین سون شعرلریدن بیریدیر. بو شعر صمد وورغون شعرینین زیروهسی اولدوغو حالدا، آذربایجان شعرینینده نادر اینجیلریندندیر.
صمدوورغون سؤزون حقیقی معناسیندا وورغونایدی. گؤزللییی، طبیعتی، اینسانی، دلیجهسینه سئویردی. اونون اثرلرینی اوخویان هر بیر کیمسه بونو آیدین و آچـیق دویا بیلر. او یاشایـیردی: یاراتماق اوچون، یالنـیز و یالنـیز یاراتماق اوچون… بدیعی بیر دیل ایله، بیر چوخ میصرالاریندا آچـیق آیدین بو حیسّی بیان ائدیردی، او یاشایـیردی دونیانی دریندن درک ائـتمک اوچون، ان عادی بیر شئی دن توتموش، اوجسوز بوجاقسیز عالمدن درین معنالار کشف ائـتمک اوچون. اونون آچـیق گؤرن فیلسوف گؤزلری تکجه گؤزللیکلری، یاخشیلـیقلاری دئـییل، عـئـیبهجرلیکلری، پیسلیکلری، آلچاقلـیقلاریدا گؤروردو. یالانچی پهلوانلاری ، سئوگیسی، محبّتی یالان اولان شهرت دوشگونلرینین آلچاق عمللرینی طنز آتشینه توتوردو. ملتلر، خالقلار، اینسانلار آرا دوشمنچیلیک تؤرهدن منفور سیمالاری درین نیفرت حیسّیلری ایله لعنتلهییردی. بؤیوک شاعر هر شئیی یاخشی گؤرور، یاخشی سئچیر، یاخشی تانـییـیردی. حیاتـین آجـیلـیقلارینی اودور، اؤز ایچیینده یانـیر، قوورولا قوورولا اونلاری اوریینین درین قاتلاریندا گیزلدیردی، هئچ کیمه آغارتمیردی. بو اوزدن ائرکن قوجالـیردی. دردلر اونو ایچریدن یـئسهده، آمما او اؤز اینامینی ایتیرمیر، آیدین، اومید وئریجی، جان وئریجی نغمهلری ایله اینسانلارا اورک – دیرک وئریر و اونلاری سئومهیه یاراتماغا سسلهییردی. مشهور «شاعر نه تـئز قوجالدین سن»شعری بئله آرخایـینلـیقلارین داخیلی سارسینـتیلارین، معنوی آرخایـینلـیقلارین یـیغجام، بدیعی ایفادهسیدیر:
ساچ آغاردی، آنجاق اورهک
آلوولودور اول کی تک
ساچ آغاردی آنجاق نه قم
الیمده دیر هله قلم…
بیلرم کی دئمییهجک
بیر سئوگیلیم، بیر ده وطن
شاعر نه تـئز قوجالدین سن!
شاعرین بو درین اینامی، اونون اورهیینده بسلهدییی سئودگیدن دوغوردو. چونکی او، یاشادیغی عؤمرونو یالنـیز و یالنـیز خالقا، وطنه و بؤیوک آرزولارا حصر ائـتمیشدیر. او دونیا مالـیندان اؤترو یاخود شهرت نامینه یوخ، تکجه خالق اوچون یاشایـیب یارادیبدیر. اونا گؤره وورغونون ان مونیس اورهک همدمی اولان، دوغما خالقی، عزیز وطنی، گؤزل سئوگیلیسی اونو هامیدان یاخشی تانـیـیـیردئ. شاعر بو دویغولاری بو حیسّلری دؤنه – دؤنه تکرار ائدیب، «اونوتماز بو اوبا بو ماحال منی»، «وورغونو دا سالار یادا/ دوز ایلقارلی بیزیم داغلار»، «وورغون اولدو دئمهیین بیر ابدی صنعتی وار» دوغرودان دا بؤیوک شاعر، اوز طالعین اوزو هامیدان یاخشی یوزا بیلمیشدیر. طبیعیدیر چونکی او گلهجهیی گؤرن شاعردی.
وورغونون شعرینده کی حیاتیلیک و بشریلیک دویغولاری، سئوگی و محبّت حیسّلری مودروک و نیکبین بدیعی فیکیرلر، ایندی ده دیلدن – دیله، ائلدن – ائله کئچهرک یاشایـیر.
هر کسین معنوی عالمینده، اؤزونون ایدهآللارینا، خیال دونیاسینا اویغون بیر شکلیده صمد وورغون جانلانـیر. صمد وورغون ایندی بیر چوخ منظومهلرده، حیکایهلرده، رسم اثرلرینده، موسیقی پارچالاریندا، عاشیقلارین سازیندا، مغنیلرین آوازیندا، بستهکارلارین ماهنیلاریندا یـئنیدن بدیعی بیر صورت کیمی یاشاماقدادیر.
آذربایجانـین بؤیوک بستهکاری فیکیرت امیر اوف خاطیرهلرینده یازیر : «۱۹۵۴نجی ایلین یازی ایدی، صمد وورغونلا، مهدی حسین، تـئاتر سآلونوندا گزیردی، وورغون منی گؤرجک آیاق ساخلادی و منی یانـینا چاغـیردی: و اؤزونه مخصوص بیر صمیمیتله دئدی: دؤنن سنین سیمفونیک سویتانـیـنی ائشیتدیم، لاپ کپزین باشینا چیخمیشدین. شاعر منیم «آذربایجان» سیمفونیک سویتاما قولاق آسمیشدی. یـقین کی اونون «چوبان بایاتیسی» آدلانان ایکینجی حیصّهسیندن آلدیغی تأثیری «کپز»ین باشی آدلاندیریردی. او واخت اوتاندیم، اورهییمده اولان سؤزو شاعره دئـیهبیلمهدیم. دئـیه بیلمهدیم کی، بو اثری سیزه حصر ائـتمیشم، اونو سیزین آذربایجان شعرینیزین تأثیری ایله یازمیشام.»
بیر چوخ صنعتکار صمد ووغونون دوهاسینین ایشیـغـیندا، اونون آچدیغی بؤیوک یارادیجـیلـیق یوللاریندا آددیملاییر و صمد وورغون شخصیتینین، صنعتینین ساچدیغی ایشیـغـین شعالاری آلتـیندا یـئنی یـئنی اثرلر یارادیر. ایندی او مین بیر قولو اولان بؤیوک بیر ایرماغا بنزهییر، آخـیر آخـیر، هارالارا، هانسی یـئرآلتی سولارا قوشولاجاغـینی کیم بیلیر!
مقالهلرینین بیرینده وورغون یازیر: «منیم عزیزیم! من عصیرلر آراسیندان سنی گؤرورم… من فیکرن سنینله یاناشی آددیملایـیرام، سانکی سنینله نفس آلـیرام. ائله بیل سنینله ال اله وئریب ایشلهییرم. من سنین اوزاق گؤرن گؤزلرینین شعلهسینده نه ایسه بیر یاخـینلـیق و دوغمالـیق گؤرورم. منه ائله گلیر کی، یـئنه ده یاشایـیر و یارادیرام…..»
دوغروسو بؤیوک یازیچی آلکساندر فادایوو دئمیشکن: «دوسلار! نه یاخشی کی، بو دونیادا صمد وورغون وار.» صمد وورغونون صمیمی دوستو ناظیم حیکمت، شاعرین اؤلوموندن بیر ایل سونرا باکییا گلیر و صمد وورغونا شعرینی او زامان یازیر:
نهایت شهرینه گله بیلدیم،
آمما گـئجیکدیم.
گؤروشه بیلمهدیک
بیر اؤلوم بویونجا گـئجیکدیم.
ضبط اولموش سسینی
دینلهمک ایستهمهدیم صمد
اؤلولرین، بوسبوتون اؤلمهدن،
شکیللرینه باخمارام.
آمما گون گلهجک
سنی ده سندن بوسبوتون آیـیراجاغام صمد.
عزیز خاطیرهلر دونیاسینا گیرهجکسن
قبرین اوسته گول دستهسی ده قویاجاغام
گؤزلریم یاشارمادان.
سونرا گون گلهجک
سنین باشینا گلن ایش
منیم ده باشیما گلهجک صمد!
باکی ۱۹۵۷


text:
دالیمجا گلمهسین کؤلگم!
حسین رزمی(یارای)
بو گئجه گئدیرم دای گوله – گوله
گئدیرم؛ گؤز یاشین هئی سیله – سیله
بیلن یوخ؛ اؤلورم من بیله – بیله
تاپشیرین دالیمجا گلمهسین کؤلگم!
من یاریمین یارا یئری اولدوم آه…
توز کیمی اؤز گؤزلریمه دولدوم آه…
دوز یولومو گئده – گئده یولدوم آه…
تاپشیرین دالیمجا گلمهسین کؤلگم!
اؤزومو سیرتیمدان ووروب دا دوشدوم
گؤى تانریم گؤزوندن داملا تک دوشدوم
من، نه گئرچکایدیم، نه ده بیر دوش دوم
تاپشیرین دالیمجا دوشمهسین کؤلگم!
او خزر گؤزلومون گؤزو قارالمیش
بوکولموش کؤلگهمین اوستون قار آلمیش
بو قار آدامینین قانی قارالمیش
تاپشیرین دالیمجا گلمهسین کؤلگم!
سیزه بیر سؤز دئیهجهیدیم اولمادی
ساندیم درده دهیهجهیدیم، اولمادی
آما، بیرین سئوهجهیدیم اولمادی
تاپشیرین دالیمجا گلمهسین کؤلگم!
بو گئجه گئدیرم دای گوله – گوله
گئدیرم؛ گؤز یاشین هئی سیله – سیله
بیلن یوخ؛ اؤلورم من بیله – بیله
تاپشیرین دالیمجا گلمهسین کؤلگم!


text:
عامهساغلیک وزیرلیگی: کرونا معماسی تورت هفته افعانستانده دوام ایتهدی
افعانستان عامه ساغلیک وزیرلیگی سرپرستی وحید مجروح، کروناویروسی معماسی افعانستانده کیلهسي تورت هفتهگهچه دوام ایتیشی ني ایتکن.
مجروحجنابلری بوکون ( چهارشنبه ۱۹جوزا) کابلده بیر خبری یغینده کروناویروسی ییریلیشی مملکت ده اوز اوجیگه یتیببارشیگه یقینلشکن ديدي. مجروحجنابلری مملکتنینگ اون آلتی ولایتیده اون کیشیدن آرتیق یغینلر جملهدن مکتبلر، عالیاوقویورتلر، توی سالونلری و سو حضوری فعالیتی منع ایتیلگن دیب تاکیدلشدی.
اونگه کوره اونسکیز ولایتدهگی یغینلر حقیده عامهساغلیک وزیرلیگی جدي تیکشیرولرنی باشلهگن و بو ولایتلرده کروناویروسی وضعيتي کوریب چیقیلگندن سونگ قرار آلینهدی.
عامهساغلیک وزیرلیگی سرپرستی مملکت کسلخانهلریده طبی امکانیتلر و آکسیجن بارلیگیدن ایشانچبیلدیریب اما او ساغلیک ني سقلش ملازملری مردمنینگ حمایتیگه جدي ضرورتلری بار دیب ایتیکن. مجروحجنابلری مدني جماعه و مملکت یشوچیلریدن ساغلیک ني سقلش چاره تدبیرلرنی نظرده توتیب شفاخانهلرده باریب اوزحمایتلرینی شفاکارلر و طبی ملازملردن کورستیشلرینی طلب ایتدی.
عامهساغلیک وزیرلیگی اوندایبی حالده بو طلب ني اورتهگه قویگن که سونگی کونلرده کروناویروسی مثبت واقعهلری کوپیگنیدن علاوه بیمارلنی بیرقطار قرینداشلری ساغلیک ني سقلش ملازملری بیلن یخشی مناسبت کورتمیدیلر. جمهوررييس غني بوندای حرکتلرگه نسبتن ساغلیک ني سقلش ملازملرینی کلتکلش ده حرکت قیلگن شخصلرگه قرشی قانونی مناسبت کورستیلیشی ده حکم صادر قيلگن.


text:
تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 29.09.2022
تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 29.09.2022
صباح روزنامه سی, تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ, خصوصی بیر تلویزیون آرقه لی بیرگن بیاناتیده, "یونان نینگ اژه ده گی ارال لر گه امریکا قوشمه ایالتلری نینگ زرهی واسطه لری نی جایلشتیریاتگن لیگی حقیده بحث ایترایکن, "بو ارال لرنینگ سلاح لردن تصفیه ایتیلیشی کیره ک" دییه قید ایتگن لیگی نی بیلدیرماقده.
خبرده, اردوغان نینگ اوز سوز لری نی, "امریکا قوشمه ایالتلری نینگ یونان نی ناتوغری سوق بیرمسلیگی و خلق ارا جامعه نینگ ینگلیش یول گه کیتیشی گه اجازت بیرمس لیگی نی کوتماقده میز" شکلیده دوام ایتتیرگن لیگی معلوم قیلینماقده.
حریت روزنامه سی, جمهوررئیس اردوغان نینگ ملی خوفسیزلیک کینگشی ییغیلیشی آرتیدن بیرگن بیاناتیده, "یونان نینگ بیهوده اینتیلیش لری گه قرشی ملتی میز نینگ منفعت لری نینگ قورینیشی اوچون هر خیل مشروع یول و واسطه دن فایده له نه میز" دییه قید ایتگن لیگی نی ایسلتماقده.
خبرتورک روزنامه سی, تورکیه جمهوریتی انرژی و طبیعی منبع لر وزیری قاتح دونمز نینگ, برق, پطرول و طبیعی گاز بوییچه تورک دولت لری اورته سیده ینه ده کوپراق همکارلیک امکانیتی اوچون سعی و حرکت قیلینیشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیررایکن, اوشبو همکارلیک دایره سیده خزر دینگیزی نینگ غربی بیلن شرقی نینگ بیرلشتیریلیشی نینگ ممکن ایکن لیگی نی معلوم قیلگن لیگی نی بیلدیرماقده.
ستار روزنامه سی, تورک هوا یوللری شرکتی نینگ سونگّی پیت لرده آلگن ساورین لر نینگ آلمان مطبوعاتیده اورین آلگن لیگی نی یازماقده.
خبرده, آلمان نینگ اشپیگل روزنامه سی نینگ, اوشبو خبر نی "تورک هوا یوللری, لوفتهانزا دن اوتیب کیتدی" عنوانی بیلن بیرگن لیگی ایسله تیلماقده.
ینی شفق روزنامه سی, یاز موسمی نینگ توگه گن لیگی گه قره مسدن تورکیه نینگ انتالیا شهری گه اوچاق بیلن کیلگن توریست سانی نینگ رکورد سویه گه ییتگن لیگی نی یازماقده.
خبرده, انتالیا والیسی ایرسین یازیجی نینگ, شهر گه اوچاق بیلن کیلگن چیت ایللیک توریست سانی نینگ 10 میلیون 788 مینگ 467 نفر گه ییتگن لیگی نی بیلدیررایکن, توریست لرنینگ اینگ کوپ آلمان و روسیه دن کیلگن لیک لری معلوم قیلینماقده.


text:
زلنسکی اونلارلا یاشاییش منطقهسینین ایشغالدان آزاد اولوندوغونو بیلدیریب
بو بارهده دؤولت باشچیسی اننوی ویدئو مراجیتینده دانیشیب.
اوکراینا پرزیدنتی ولودیمیر زلنسکی اوکراینا اوردوسونون حاضیرکی ساوونما عملیاتی چرچیوهسینده اوکراینانین گونئی ینده کیفایت قدر سرعتلی و گوجلو حرکات حیاتا کئچیردیگینی بیلدیریب.
بو بارهده دؤولت باشچیسی اننوی ویدئو مراجیتینده دانیشیب.
زلنسکینین سؤزلرینه گؤره، تکجه بو هفته اونلارلا یاشاییش منطقهسی آرتیق روسیانین ایشغالیندان آزاد ائدیلیب:
"بو، خرسون، خارکوو، لوگانسک و دونتسک ویلایتلرینده باش وئریب".
ولودیمیر زلنسکی خاطیرلادیب کی، خرسون ویلایتینده لیوبیمووکا، خرشنیوکا، زولوتایا بالکا، بلیاوکا، اوکراینکا، بولشایا و مالایا آلکساندرووکا و داویدوو برود یاشاییش منطقهلری آزاد ائدیلیب:
"بو هئچ ده تام سیاهی دئییل... دؤیوشچولریمیز دایانمیر. ایشغالچینی بوتون تورپاقلاریمیزدان قووماغیمیز سادهجه زامان مسئلهسیدیر".
ایلگیلیلی خبرلر
ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده 3 فیلیسطینلی هلاک اولوب
فیلیسطین-ین ایشغال آلتینداکی اوردون چایینین باتی ساحلیندهکی جنین شهرینده ایسراییل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده 3 فیلیسطینلی هلاک اولوب.
ایرانداکی اعتراضلاردا اؤلنلرین ساییسی گونجللندی
حیاتینی ایتیرهن گؤستریچیلردن ۲۹نون قادین، ۶۳نون ایسه ۱۸ یاشدان کیچیک اولدوغو بیلدیریلدی
ایراندا اعتراضچیلارا وئریلن اعدام جزالارینین ایلکی اجرا ائدیلدی
محسن شکاری ایراندا باشلایان اعتراضلاری ایله باغلی اعدام ائدیلهن ایلک گؤستریچی اولدو


text:
خوداآفرین کؤرپولری
خوداآفرین کؤرپولری — آراز چایینین اۆستونده تیکیلمیش تاریخی کؤرپولر دیرلار. خوداآفرین کؤرپولری ایکی تاریخی کؤرپویه دئییلیر؛
- بؤیۆک خوداآفرین کؤرپوسو
- کیچیک خوداآفرین کؤرپوسو
قدیم زامانلار بو تاریخی کؤرپولر آذربایجانین قوزئی و گۆنئی قیسمتلرین بیربیرینه باغلاردیلار. بوگۆن بو تاریخی کؤرپولر، ایران و آذربایجان جومهوریتینین سینیریندا یئرلشیبلر، کؤرپولرین بیر طرفلری ایران توپراقلاریندا و بیر طرفلری ده آذربایجان جومهوریتینین توپراقلاریندا یئرلشیب. کؤرپولر ۱۰۲۷–جی میلادی ایلده شددادی حکمداری محمد اوغلو فضل (فضل بن محمد) طرفیندن اینشاء ائتدیریلیب. اونیکال معمارلیق آبیدهسی اولان کؤرپو ده آذربایجان معمارلیق مکتبینین اوصولو ایزله نیلمکدیر. آقا محمد شاه قاجارین آذربایجان نا یوروشو زامانی بیر حیصصهسی اوچورولسادا سونرادان برپا ائدیلیب. طبیعی قایالار اوستونده اینشاء ائدیلن کؤرپونون بیر حیصّهسی دؤوروموز قدر قالیب.


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ای الله، منم اللهم! بو سئنین نورلو بیننده و روحانی کولندیر، او کیس کی، سئنین یاخینلیغینا چزب اولونوب و سئنین هوزورونا یاخینلاشیب. اوز وزنو سئنین وزونه توتوب، سئنین تکلیینی ائتیراف ادیب، وحیدلییین ایمان گتیریب، سئنین ادینلا میلتل آراسیندا سسینی اوکالدیب، اینسانلاری سحولارامن! ایستینلئر او، سِنین سونسوز فَزلینین شَرَابی ایله دولوب-داشان هدایِت پیالاسیندن ایچیریب.
ایلاهی، بوتون شهرایتلرده اونا یاردیم ایله، قورونان سیرلرینی اونا اویرات و گیزلی گئووهرلیرینی اونون وستون یاغدیر. اونو سئنین الهی کومه یینین یئلری ایله اوکا بورکلرد دالغالانان بایراق ایله، اونو صف سولارین چاغلادیغی چشمه ایله.
سن ای منیم باغیشلایان ربیم! اوز اینسانلارین آراسیندا سئنین لوتف اتدیکلرینه بودون شهیلرین هیقیقتینی آچماقلا، شؤلسینی اترافا یایان چیراغین شوالاری ایل اورهکلندری نور.
Həqiqətən، Sən Qüdrətlisən، Qüvvətlisən، Qoruyucu، Güclü، Xeyirxahsan! هقیقتن، سِن مرهمِت موولاسیسان!
-ابدول-بهاء عباس
روحانی اینکیشاف
روحانی اینکیشاف دولار
گوزللییینی روزیم، هوزورونو سویوم، رازیلیغینی ومیدیم، تریفینی املیم
Öz sevimlilərini ədalət libasına bürü onların varlığını etibar işığı ilə Nurlan
İnayət səmana məni ucalt، ای الله، و هدایات Günəşinə məni yönəlt
من bilmirəm، mənə fayda verən nədir، ziyan vuran nə; Sən hər şeyi
İ zn ver, Sənin aləmlərinin hər birində onun xilası olacaq şeyə çatsın
O duanı Eşidən، ona cavab Verən Allahdır! و اولسون چلالینا، ای ماه
Fəzlinin bir nişanəsi kimi, bütün günü və gecəni Sənin həyatverici yellərini
تا کی، اورآییم سِنین ایشقینل اِلِه دولسون کی، اورادا دونیا سِوگیسینه. باغلیغا یر
سئنین زوهورونون توروندا یانان آتشل اونون اودونو، آلوونو شولئن
Sənin xidmət yolunda addımlayır, lütfünü gözləyir, kəramətinə ümid
بو سینین نورلو بیننده و روحانی کلندیر، او کیس کی، سئنین یاخینلیغینا.
بونلار سئنین زئف بئندلریندیر، سئنین اوکا بئیانین قارشیسیندا خوب ئین.
بونلار سئنین بئندئلریندیر کی، سئنین نیدانا س ورمکله، سئنین تریفینی.


text:
سون بیر هفتهده 12 تروریست محو ائدیلدی
سون بیر هفتهده اؤلکه داخیلینده حیاتا کئچیریلن عملیاتلاردا بیری دیرناقاراسی یوکسک وظیفهلی تروریست اولماقلا 12 تئررورچو ضررسیزلشدیریلدی.
سون بیر هفتهده اؤلکه داخیلینده حیاتا کئچیریلن عملیاتلاردا بیری دیرناقاراسی یوکسک وظیفهلی تروریست اولماقلا 12 تئررورچو ضررسیزلشدیریلدی.
ایچ ایشلر ناظیرلیگینین همین مسئله ایله باغلی آچیقلاماسیندا بیلدیریلیب کی، 17-24 دسامبر تاریخلری آراسیندا 2 مین 442 عملیات حیاتا کئچیریلدی. ضررسیزلشدیریلن تروریستلر آراسیندا بوز کاتقوری ده یئر آلان آدنان ساو دا وار.
عملیاتلاردا ترور تشکیلاتی پ.کا.کا ایله علاقه ده 192، فتح الله چی ترور تشکیلاتی (فتو) ایله علاقه ده 450، ترور تشکیلاتی داعش ایله علاقه ده 17 و سول یؤنوملو ترور تشکیلاتلاری ایله علاقه ده اولدوغو بیلدیریلن 15 نفر ساخلانیلدی.
سوسیال شبکه واسطهسیله ترور تبلیغاتی یایانلارلا موباریزه آپاریلیر. همین چرچیوهده 302 حساب تدقیق ائدیلیب، 270 نفر بارهسینده قانونی عملیات آپاریلیب.
دیگر طرفدن ایچ ایشلر ناظیرلیگی تونجلی ویلایتینین اوواجیک قصبهسینده ماغارالاردان بیرینده گیزلنن تروریستلره قارشی عملیاتین داوام ائتدیگینی ده آچیقلاییب.
ایلگیلیلی خبرلر
آلتون:"دونیا تورکیه-نی ثابیتلشدیریجی گوج کیمی قبول ائدیر"
جمهور باشقانلیغی ایله تیشیم ایدارهسینین رهبری فخرالدین آلتون بیلدیریب کی، دونیا تورکیه-نی ثابیتلشدیریجی گوج کیمی قبول ائدیر.
چاووشاوغلو: تۆرک دۆنیاسیندا یئنی فورصتلر اورتایا چیخدی
"تۆرک دۆنیاسینین اؤزونه اولان گۆونینین هر گئچن گون آرتدیغینی گؤروروک. قاراباغ ظفریندن سونرا بیر شئی اولسا ‘تۆرکیه بیزیم یانیمیزدا اولار’ آنلاییشی گۆجلهنیر"
"تورکیه، باتی بالکان اؤلکهلرینده باریشی قورویان اورتاقدیر"
ووچبچ: صربیستان تورکیهنی باتی بالکانلاردا باریش و ثابتلیگی قورویان، بوتون بؤلگه اؤلکهلرینده وطنداشلارین عمومی گوونلیگینه قاتقی وئرهن اورتاق کیمی گؤرور''


text:
آللاە حاشا “دۆنیایئ هیچە سایئن!” دەمز. بوراسئ اینسان اۇغلو ایچین چۇق مۆهیمدیر. دۆنیا بیر بکلەمە اۇداسئ اۇلسا دا، نتیجەدە بیزیم ایمتیحان سالۇنوموزدور.
اؤیلە کی یۆجە راببیمیز:
وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا … ﴿۷۷﴾ (سورة القصص)
آللاهئن سانا وردیکلری ایلە آحیرت یوردونا یؤنل! دۆنیادان دا پایئنئ اونوتما!.. (قاصاص سورەسی؛ 77)
بویورماقتادئر.
اؤزتلە قورئانئن بو حوصوصتاکی وورغوسو، هیچ بکلەمەدیگیمیز هرحانگی بیر ثانیە، ایچیندە بارئندئردئغئ هر شەی ایلە تامامن سۇنا أرەبیلەجک قئساجئق دۆنیا حایاتئنئ؛ سۇنسوز، بیتمەیەجک وە یاشامانئن نە دەمک اۇلدوغونو تام آنلامئیلا ایدراک أدەجگیمیز أساس حایاتا “ترجیح أتمەنین” اۇلدوغودور.
یاشادئغئم حایات ماعنوی دۆزلمدە یترسیز گلییۇردو.
بونو، هرکسە اۇلدوغو گیبی بانا دا آللاە حیسسەتتیرییۇردو:
فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا ﴿۸﴾ (سورة الشمس)
“اۇ”، کیشییە داورانئشلارئنداکی یانلئشلئغئ دا، دۇغرولوغو دا ایلهام أدر. (شمس سورەسی؛ 8)
کاریەرجی کاپیتالیستیک آنلایئشئن یاشاتتئغئ نۇرماتیف پرەنسیپلریندن (یالانلاردان، یونوس سورەسی: 30) اوزاقلاشئپ باشقا بیر آرایئشا گیرمەیی ایستەدیم. بو ترجیح تماسئ ایلە ایلینتیلیدیر. دۇغرولار وە منفاعاتلر شکلیندە چیزیلن آکسئن، منفاعاتلریم قئسمئندان آیرئلئش غایرتیدیر. بلکی دە بو آرایئشئ ینی منفاعاتلر بولماق اوغرونا یاپتئم، فاقاط یینە دە سۇرغولاماقسئزئن میراث آلدئغئم ساحتەلیکلردن اوزاقلاشمایا چالئشماق صامیمی بیر یؤنلیشتی. آما یؤنلیشین آدرسی بللی دگیلدی. ایشتە أساس مسئلە دە بویدو.
حایاتئمئن مرکزینە آلدئغئم اۇلغولارئ ترک أتمک آرزوسوندایئم. بیرآز داحا آچماق گرکیرسە، اینسانئن کندینە یاپابیلەجگی أن بۆیۆک، آما أن بۆیۆک کؤتۆلۆک آۇلان آللاە ایلە برابر باشقا ایلاەلار أدینمکتن، یاعنی شیرکتن -پک دە فارقئندا اۇلمایاراق- قورتولماق وە آرئنماق ایستەدیم… چۆنکۆ اۇ بیر پیسلیکتیر وە اینسانئ هم بورادا هم دە چۇق یاقئنئمئزدا اۇلان آحیرتتە ماحوەدر.
شیرک اۆزرە یاشایان بیر اینسانئن، یاعنی اؤنجەلیکلرینین بیرینجی سئراسئنا آللاها عیبادت أتمەیی یرلشتیرمەین اینسانئن عاقلئ دا، قالبی دە راحات اۇلاماز. بونون ایمکانئ یۇقتور.
بونو، حایاتئ وە یاشامایئ یاراتان یۆجە آللاە (جج.) سؤیلەر:
وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى ﴿۱۲۴﴾ (سورة طە)
کیم دە کیتابئمدان یۆز چەویریرسە اۇنون سئقئنتئلئ بیر حایاتئ اۇلور. (مزاردان) قالقئش گۆنۆ ماحشر یرینە کؤر اۇلاراق گتیریریز. (طاها سورەسی؛ 124)
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ بِمَا أَشْرَكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ ﴿۱۵۱﴾ (سورة آل عمران)
آیتلری گؤرمزلیکتن گلنلرین (کافیرلرین) قالبلرینە قۇرقو سالاجاغئز. چۆنکۆ اۇنلار، آللاهئن ایندیردیگی بیر دلیلە دایانمادان “اۇنا” اۇرتاقلار اویدورموشلاردئر. وارئپ قالاجاقلارئ یر جهننمدیر. بو یانلئشئ یاپانلارئن یرلشەجکلری یر نە کؤتۆدۆر. (آلی عیمران سورەسی؛ 151)
کذا بو آیت بیزە شونو سؤیلۆیۇر کی؛ آیتلردن یۆز چەویرن اینسان، آللاهئ حایاتئنئن ایلک سئراسئنا آلمئیۇر دەمکتیر. یاعنی هر کافیر، عاینئ زاماندا مۆشریکتیر.
بیر دە شیرک ایلە یاشایئپ کندینی ممنون آدلاندئران کیمسەلرە دگینەلیم. “مۆشریک اینسان” کندیسینی موتلو حیسسەتسە دە بو سؤزدە موتلولوق، آللاهئ آرد سئرایا آلمانئن اینشا أتتیگی فاجیعایئ اونوتابیلمک هدفییلە “بیلیشسل چلیشکی” گرگینجە اۇلوشموش بیر یالاندئر.
رِجَالٌ لَا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ ﴿۳۷﴾ (سورة النور)
دەمەم اۇ کی، بو اینسانلار أن بۆیۆک مۆجادلەیی کندیلرینە قارشئ وریرلر. یاپئلماسئ گرکنی بیلن، آما یاپمایان اینسان، یاپئلماسئ گرکنی نەدن یاپمادئغئنا دائیر باهانەلر بولمایا باشلار. بو باهانەلر یالانلاردان عیبارتتیر. چۆنکۆ آللاهئن أمرینی یرینە گتیرمەمک ایچین هیچبیر سبب اۇلاماز. (نور سورەسی؛ 37)
بو یالانلار، بو اینسانلارئ چۇق راحاتسئز أدر؛ فاقاط کندیلری ایچین اویغون گؤردۆکلری حایات طارزئنئ بئراقماق ایستەمەدیکلری ایچین یالان سؤیلەمکتن وازگچەمزلر:
بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ ﴿۱۹﴾ (سورة البروج)
بۆتۆن کافیرلر (آللاهئن آیتلرینین اۆزرینی اؤرتنلر) یالانا باتمئشتئر. (بوروج سورەسی؛ 19)
نیتەکیم کندیمیزە یالان سؤیلەیەرک کندیمیزی بیلە قاندئرابیلیریز، فاقاط آللاهئ قاندئرامایئز.
اۇ هر شەیی بیلندیر:
قُلْ أَتُعَلِّمُونَ اللَّهَ بِدِينِكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۱۶﴾ (سورة الحجرات)
دە کی: “دینینیزی آللاها مئ اؤگرتەجکسینیز؟ آللاە، گؤکلردە وە یریۆزۆندە نە وارسا بیلیر. آللاە، هر شەیی بیلندیر. (حوجورات سورەسی؛ 16)
وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكَاذِبِينَ ﴿۳﴾ (سورة العنکبوت)
آند اۇلسون، اۇنلاردان اؤنجەکیلری سئنادئق؛ آللاە، گرچکتن دۇغرولارئ دا بیلمکتە وە گرچکتن یالانجئلارئ دا بیلمکتەدیر. (عانکبوت سورەسی؛ 3)
وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْأَوْنَ عَنْهُ وَإِنْ يُهْلِكُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿۲۶﴾ (سورة الأنعام)
اۇنلار، -آللاهئن آیتلری قارشئسئندا یالانا سارئلانلار- اینسانلارئ قورئاندان أنگللـەر، کندیلری دە اۇندان اوزاق دورورلار. آما سادەجە کندیلرینی هلاک أدرلر دە فارقئندا اۇلمازلار. (أنعام سورەسی؛ 26)
کندینی ماحوەتمکتە اۇلان اینسان ایستەدیگی قادار “بن موتلویوم” دەسین. آللاە بو اینسانلارئ یانلئش یۇلدا گؤرمکتەدیر. یوقارئدا آیتلر ایلە بلیرتتیگیمیز گیبی، آللاهئن یانلئش یۇلدا گؤردۆگۆ بیر اینسان نە بورادا نە دە أساس حایاتتا مۆستریح اۇلاماز.
آللاە بویورور کی:
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ ﴿۲۱﴾ (سورة الأنعام)
بیر یالانئ آللاها عاطفەدندن وەیا “اۇنون” آیتلری قارشئسئندا یالان یانلئش شەیلرە سارئلاندان داحا یانلئشئ کیم اۇلابیلیر؟ آللاە، یانلئشلار ایچیندەکی اۇ کیمسەلری اومدوقلارئنا قاووشتورمایاجاقتئر. (أنعام سورەسی؛ 21)
تکرار کندیمە دؤنەییم. اۇ دؤنمکی اؤنجەلیکلریمی دگیشتیرمک ایستەسم دە، “آللاهئن أمیرلرینی حایاتئمئن مرکزینە آلاجاغئم” گیبی بیر قارارلئلئق ایچیندە دگیلدیم. حاتتا آللاها گؤنۆللۆجە قوللوق أتمەیی بەینیم حاطئرلایامئیۇردو بیلە. زیرا، قالبیم کؤرلمیشتی:
أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِهَا أَوْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ﴿۴۶﴾ (سورة الحج)
کندیسییلە عاقلەدەجکلری بیر قالبلرینین وە ایشیتەجکلری بیر قولاقلارئنئن اۇلماسئ ایچین یریۆزۆندە دۇلاشمازلار مئ؟ چۆنکۆ گؤزلر کؤر اۇلماز. آصئل کؤر اۇلان سینەلردەکی قالبلردیر. (حاج سورەسی؛ 46)
وە آللاهئ اونوتموشتوم؛
وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۹﴾ (سورة الحشر)
آللاهئ اونوتانلار گیبی اۇلمایئن. آللاە بؤیلەلرینە کندیلرینی اونوتتورور. اۇنلار یۇلدان چئقمئش کیمسەلردیر. (حاشیر سورەسی؛ 19)
هر نە اۇلورسا اۇلسون، حایاتئمئن ایلک سئراسئندا بولونان ماددەلری ینیلەمک ایستییۇردوم. ینی هدفلریمی اۇ آن بلیرلەمەمیش اۇلسام دا یوقارئدا تکرار أتتیگیم گیبی، سالت بو دگیشیم آرزوسو داحی بلکی دە گچ قالمئش بیر “شیرکی ترک أتمک” (نیسا سورەسی؛ 48) ترجیحییدی. حاطئرلایالئم کی ایمتیحانئمئز دا ترجیحلر ایمتیحانئدئر. سانئیۇروم یۆجە راببیمیز، بو ترجیحی -بیلینچلی یا دا بیلینچسیز- سرگیلەدیگیم ایچین بانا اؤیلە بیر ایکرام وردی کی، شیمدی بونو آنلاتمایا چالئشاجاغئم.
بیر گۆن هیچ بکلەمییۇرکن، قورئانئن ایچریگینە دائیر هیچبیر شەی، آما گرچکتن هیچبیر شەی بیلمییۇرکن بیر آیت ایلە قارشئلاشتئم.
بو آیت اینفیطار سورەسینین 6-نجئ آیتییدی:
يَا أَيُّهَا الْإِنْسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ ﴿۶﴾ (سورة الإنفطار)
“أی اینسان! کریم اۇلان راببینە قارشئ سنی آلداتان نەدیر؟” (اینفیطار سورەسی؛ 6)


text:
آغری کسیجی
آغری کسیجی یا دا ضد درد ،آنالژزیک آغری دیندیرمک و آنالژزیک (آجی ییتیمینه) یوْل آچماق اۆچون ایستیفاده ائدیلن هر جور درمانا وئریلن آد. یونان دیلی آن- (اوْلمادان) و -آلژی (آغری) سؤزلریندن گلیر. آغری کسیجی دواءلر اعصاب سیستمینه ائتکی گؤستریر.
تاریخین ان کؤهنه و اۆزرینده ان چوْخ چالیشیلمیش مسئله لردن بیری دواء ایستیفاده ائدهرک آغری دان خلاص اوْلماقدیر. مرکزی اعصاب سیستمینده حرکت ائدن و آغریلاری دیندیرن دواءلار عومومیتله آغری کسیجی آدلانیر. اینسانلار ان کؤهنه مدنیت چاغلاریندان بری آغرینی دیندیرمک اۆچون بیتکی لردن الده ائتدیکلری ماده لری ایستیفاده ائدیردیلر. ان چوْخ ایستیفاده اوْلونان طبیعی آغریدان تمیزلییجی مادهلر آراسیندا اوْپیوم واردیر. آفیون، یوخو خاشخاشی ین ( یوخو خاشخاشی ) هله یئتیشمَمیش گول لرینین بیچاقلا چیزیلمئسیله سیزان و گونش ین ائتکیسی ایله کاپسولا اۆزرینده قۇرویوب سرتلشن بیر اؤزسویودور. خام آلوودا تخمیناً ۲۳ نؤعو وار آلکالوئید. آلکالوئید فیزیولوژی تاثیر گؤستریر. آفیون نارکوتیک تاثیری ایچیندهکی آلکالوئیدلردن گلیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آغری کسیجی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کولون بَی
بايمئی خان کۇلون بَی — ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغینین سگگیزینجی خاقانی.
حاکمیتی[دَییشدیر]
قارداشی اوْزمیش تئقین خانین اؤلدورولمهسیندن سوْنرا تاختا چێخمیشدی. تان سۆلالهسینه تابع اوْلماقدان بوْيون قاچیرمیش و 2 ایلدن سوْنرا قۇتلوق بیلگه کۆل خاقان طرفیندن حبس اوْلوناراق اؤلدورولموشدور. ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغینین سوْنو گلمیشدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kulun bəy»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
لس باریس د بوربا
لس باریس د بوربا (ایسپانجا: Los Barrios de Bureba) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر بۇ شهرین مساحتی ۴۶ کیلومتر موربّع دیر. ۶۳۳ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۴۳ نفر و اهالی سیخلیغی ۵٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Los Barrios de Bureba»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لس باریس د بوربا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سیمون چرچ
سیمون چرچ (اینگیلیسجه: Simon Church) (دوْغوم:۱۰ دسامبر ۱۹۸۸ (۳۳ یاش) امرشام) بیر فوتبالیست. ولز میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Hugman, Barry J., ed. (2010). The PFA Footballers' Who's Who 2010–11. Mainstream Publishing. p. 83. ISBN 978-1-84596-601-0.
قارداش پروژهلرده سیمون چرچ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- امرشام دوغوملولار
- وایکام واندرز کولوبونون اویونچولاری
- ردینق کولوبونون اویونچولاری
- کرو آلکساندرا کولوبونون اویونچولاری
- یئوویل تاون کولوبونون اویونچولاری
- لیتون اورینت کولوبونون اویونچولاری
- هادرزفیلد تاون کولوبونون اویونچولاری
- چارلتون اتلتیک کولوبونون اویونچولاری
- میلتون کینز دونز کولوبونون اویونچولاری
- پلیموث آرقیل کولوبونون اویونچولاری
- ابردین کولوبونون اویونچولاری
- رودا جیسی کرکراد کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری


text:
یئولاخ رایونو
یئولاخ — آذربایجان جومهوریتیدا شهر. ۱۹۳۸-جی ایلده رایون تابعلی شهر دۇروم آلمیشدیر.[۱] ۶ ژانویه ۱۹۶۵-جی ایلدن جومهوریتی تابعلی شهردیر. ۲۰۱۰-جو ایلده آپاریلمیش سیاهییا آلمانین نهاییلارینا اساساً یئولاخ شهرینده ۶۴.۵۲۴ نفر اهالی یاشاییر .[۲]
جوغرافیاسی[دَییشدیر]
یئولاخ شهری باکیدان ۲۹۳کیلومتر آرالی کر (قفقاز) چایینین ساغ ساحلینده، دوزنلیکدهدیر. (گنجه-قازاخ دوزنلیینین جنوب-شرقی، قاراباغ و شیروان دۆزلرینین شیمال-غرب کناری). یئولاخ شهری قدیم ایپک یولونون اۆزریندهدیر. قیشی قوراق کئچن مۆلاییم-ایستی یاریم صحرا و قۇرو چؤل ایقلیمی وار.
ایدمان[دَییشدیر]
کاروان فۇتبال کلۇبو ۱۱ ژۇئن ۲۰۰۴-جو ایلده یئولاخ شهرینده تأسیس ائدیلمیشدیر. کلۇب اۆچون ۵۰۰۰ یئرلیک چاغداش ایستاندارلارا جواب وئرن ایستادیوم، بیرده احتیاط مئیدانچا قۇرولموش، فۇتبالجیلار اۆچون دوشرگه اینشا ائدیلمیش و بۆتون لازیمی آلت یاپی(زیر ساخت)لا تجهیز اوْلونموشدور.
آذربایجان رایونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ПpeзидиyM BepxoBHoro CoBeTa AзepбaйджaHckoro CCP. "AзepбaйджaHckaя CCP، AдMиHиcTpaTиBHo-TeppиTopиaлbHoe дeлeHиe Ha ۱ яHBapя ۱۹۶۱-ro roдa". AзepбaйджaHckoe rocyдapcTBeHHoe издaTeлbcTBo، Бaky، ۱۹۶۱، cTp. ۸
- ^ یئولاخ حاقیندا


text:
الهی، سنی آند وئریروخ صدرینین صداقتینه، کره یاغینین کرامتینه، جمیع علی شیعهسین آخیرچرشنبه گئجهسی حالوانین قبرینه زوّار ائله! الهی، سنی آند وئریروخ پلووون زۆلفی-پریشانینا، سن بیزیم الیمیزی خوروشون دامنیندن کم و کوتاه ائلهمه. یا غفّار، خودایا--خوداوندا، سنی آند وئریروخ پۆستهنین دهانی-تنگینه، خورمانین رنگینه، بیز اهلی-شبوستری مۆبارک یئددی لؤوونون شفاعتیندن محروم و بینصیب ائلهمه. الهی، سنی آند وئریروخ آبدوق ایله قندابین پیلوو دؤورهسینین اطرافیندا چکدیگی زحمته، او گئجه بیزیم عؤورته بیر هوش و باش کرامت ائله، یاغ-دۆیونو خراب ائدیب، اووقاتیمی تلخ ائتمهسین، اوشاغی آغلایا-آغلایا قویوب، قونشویا چوبوق چکمهیه گئتمهسین.
ائی آخیرچرشنبه گئجهسی یاتیب، سحر تئزدن قوشلار زیارتینه گئدن خانیملار، "آمین" دئیین! ائی چئهیل-یاسین سویو کیمی گندوو سویونو ایستئعمال ائدیب، مرامینه نایل اولانلار، اوجادان "آمین" دئیین. خودایا-پروردیگارا، سنی آند وئریروخ کۆچهلریمیزین زؽغینا، حاماملاریمیزین کثافتینه، جاوانلاریمیزین بؽغینا، سن بو یالانچی مۆسلمانلارین ایمانینی کامیل ائله. ائی اون تۆمنه یۆز تۆمن مۆعامیله آلانلار، ائی ائوینی، باغینی گیروو قویانلار، "آمین" دئیین!
الهی، سنی آند وئریروخ دؤولتلیلریمیزین توخلوغونا و فۆقرالاریمیزین چوخلوغونا، خیروو سویونون یوخلوغونا، یا بیزی اؤلدور، طلبکارین یاخاسین قورتار، یا طلبکاری اؤلدور، بیزیم یاخامیز خیلاص اولسون. ائی آرپا چؤرهیینی بیری بیرینین الیندن قاپانلار، ائی سویوق یارما آشینا حسرت قالانلار، "آمین" دئیین!
الهی! سنی آند وئریروخ تۆمنی اون شاهییا حؤجّت یازان مولّالارین قلم-داواتینا، ایستامبولچولارین باراتینا، تیفلیسچیلرین ماناتینا، بو نذیر صاحیبینین امواتینا، آخیرتده "نئینیم!" گۆنو گؤرستمه. ائی بیر کاغیذ لیره وئریب، بیر جۆت جوراب آلیب آیاغینا سوخانلار، یاتمیسیز، یا بنگ آتمیسیز؟ اوجادان "آمین" دئیین!
ائی نذیر صاحیبی، الله گؤروم سنین پوللارینی فالچییا، ایلانچییا قیسمت ائلهمهسین. ائی باجیلار، الله فالچیلاری سیزه و سیزی فالچیلارا چوخ گؤرمهسین! اوجادان "آمین" دئیین! جناب حاجی، الله نذرووو قبول ائلهسین. سنین کی، الیندن سو سووارماق و جنازهیه یاپیشماق و خئیره-شره ایشلهمک گلمز، بس الله یانیندا ایلشن کاسیبین عؤمرونه برکت عطا ائلهسین، سنه ده بیر اؤلوم وئرسین، تا بئش-اون کاسیب فؤوتوندن خئییر گؤرسون.
ائی دؤولتلیلرین خئیراتیندا آشاغی باشدا ایلشیب، دویون-قارین پیلوو یئینلر، اوجادان "آمین" دئیین! ائی مولّا قورخوسوندان ساققال قویوب، باش قؽرخدیرانلار، "آمین" دئیین!" ائی ایستامبولچو قارداش، نه یاپدین گلدین وطنه، اؤلدون اتنه، اگر ننن جاریدی، سنین عؤمرون یاریدی. ائی جمیع علی شیعهسینی موردار و اؤزونو پاک بیلن جاری، اؤلدورسون سنی تاری! "آمین" دئیین!
خودایا-خوداوندا، باری پروردیگارا، بیر سؤز دئیهجگم، آجیغین گلمهسین، اولا کی، یادیندان چؽخا، سن بو نذیر صاحیبینین قدیم اؤلنلرینه و جدید اؤلنلرینه رحمت ائله. علیالخوصوص ایکی یۆز دوخسان دوققوز ایل بوندان قاباخ، آخشاما اۆچ ساعت قالاندا، قایناناسی تۆکزبان خالا کی، باش تیرهیی-خاکه چکیب، اونا رحمت ائله و اوندان یاخشی مۆتوجّیه اول. جان سنین، جان تۆکزبان خالانین. "آمین" دئین، لال اولمایاسان! الهی، سنی آند وئریروخ بو نذیر صاحیبینین بوردوغو گۆلهلره و چؽخارتدیغی لۆلهلره، اوّلا جمیع باغ صاحیبلرینی بونون شرّیندن مۆحافیظت ائله و ثانیاً حلال کسبینه برکت عطا ائله. ائی باغینا هر هفته قاپی آلانلار، ائی آلتی آی زحمت چکیب، حاصیلده الی بند اولمایانلار، "آمین" دئیین! آمین یئددی پئیغمبرین آدیدیر! اوجادان آمین دئیین.
الهی، سنی آند وئریروخ گیردکانین گیردهلیگینه، فؽندیغین خؽردالیغینا، سیسبگین قبریستانلیغینا زیبیل تؤکنلرین باشینی قویوب آیاغینا داش وورما. ائی ایدهنی یئییب، چردهیینی حصیر آلتینا سوخانلار، ائی بورنونو اتگی ایلن سیلنلر، ائی پؽرپیسلی دونبالانلار، مباده اللهین بئیتینده سیزدن بیر حادثیه بیروزه گله هر ایکی دۆنیادا روسیاه اولارسیز. قالخین، اوجادان "آمین" دئیین.
به، به، طاغدان دا بیر نذیر وئردیلر! ائی باجی، بیلمیرم مۆسلمانسان، یا کافیرسن؟ بوینووا قؽزیل تاخیرسان، نامحرمه باخیرسان! الهی، آند وئریروخ اوجو بونوغون قدّینه، وتّضالینین مدّینه، بو عؤورتین جدّینه، جنّاتی-عدنده یئر کرامت ائله. اوجادان "آمین" دئینلرله برابر.
الهی سنی آند وئریروخ ریانین مۆباحلیغینا، قوماربازلارین ساغلیغینا، فیرعونون اللهلیغینا، کربلایی حسینقولونون جرّاحلیغینا، بو نذیر صاحیبینی عصرین عزرائیل حکیملرینه و ایدارهلرینه مؤحتاج ائلهمه. ائی اوجادان "آمین" دئین، سنی گؤروم، وایقانلی زۆلفعلینین سۆتونه راست گلهسن!....
به، به، اوستا عباسقولو دا بیزه بیر نذیر گؤندردی. اوشاخ، اوجادان "آمین" دئیین. خودایا-پروردیگارا، سنی آند وئریروخ مشدی لۆطفعلینین ایشتاهاسینین آزلیغینا، هیروو جعفرین کئفینین سازلیغینا، کربلایی حسنعلینین گؤزلویونه، آغا میرزه ممّدعلی آغانین سۆخنورلیگینه، بیره یۆز مین بو دۆنیادا، بیره یۆز مین آخیرتده اجیر و عوض کرامت ائله. ائی باشینی اوستا عباسقولویا قؽرخدیریب پول وئرمهینلر، اوجادان "آمین" دئیین. الهی، سنی آند وئریروخ گۆلشنین دووارلارینا و ایمامزادهنین داغیلان تیفاغینا، سن بو نذیر صاحیبینی سولطان بابانین قبرینه زوّار ائله. ائی بو نذیر صاحیبی! گئت، بو درهکوچهسیندهکی پیر مطلبین وئرسین، حۆسینبابا کمرین باغلاسین، قؽشین تۆتهتوت واختیندا مسجیدین مینارهسینده اذان دئیهسن. ائی ایمامزاده قاپیسینا قندیل باغلایان باجیلار، اوجادان "آمین" دئیین. الهی، سنی آند وئریروخ مولّا ممّدعلی (مولّا مندلی) آخوندون قبرینه، پادیشاهی-ایسلامین تیغی-بیدریغینی ادایه قاطع و بۆررا ائله. بو مسجیدین بانیلرینین اؤلنلرینه رحمت، قالانلارینا توفیقین کرامت ائله. اوجادان "آمین" دئیین. الهی، بو عمی کی، آدینی تانیمیرام، منه پول عطا ائلهدی، ائی عمی، الله قادانی-بالانی، عقربی-ایلانی، مامیلی-ماتانی، یانوندا یاتانی، رحمتلیک آتانی، یئرین، گؤیون بلیاتیندان محفوظ ائلهسین!....


text:
بیر کارت پستال ۴۲ ایل سونرا آلیجیسینین الینه چاتدی
۴۲ ایل اؤنجه هلندنین برابانت بؤلگهسینده تعطیلده اولان بیر عائله، نیو-فنپده قوهوملارینا کارت پستال گؤندردی
هلندده ۱۹۸۰.جی ایلده گؤندریلهن تعطیل کارت پستال، ۴۲ ایل سونرا آلیجیسینین الینه چاتدی.
۴۲ ایل اؤنجه هلندنین برابانت بؤلگهسینده تعطیلده اولان بیر عائله، نیو-فنپده قوهوملارینا کارت پستال گؤندردی.
اوزرینده «سلاملار» یازیلمیش و تعطیل کمپیندن فوتوگرافلارین یئر آلدیغی کارت، اؤتن هفته پستچولار طرفیندن گئری قایتاریلدی.
پست تشکیلاتی، کارتین یانلیش و یا اسکیک آدرس سببی ایله چاتدیریلمادیغی بیلگیسینی یازدی.
کارتی گؤندرن وئرونیکا، کارتی ایللر سونرا باجیسی لودوینایا یئنیدن گؤندردی.
حاضردا ۶۴ یاشیندا اولان لودوینا ورهوفن،
"بو کارتی آلماغین چوخ اؤزل اولدوغونو دۆشونورم" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آنتالیایا ۱۳ میلیوندان چوخ توریست گلدی
شهره ان چوخ توریست گؤندرهن اؤلکهلر سیراسییلا روسیا، آلمانیا، اینگیلتره، لهستان و هلند اولدو
اردوغان: تورکیه، بوتون گؤزللیکلری اؤزونده توپلامیش بیر خزانهیه صاحب
"مقصدیمیز، اؤلکهمیزی یئنیدن شکیللهنن کۆرهسل، سیاسی و اقتصادی معمارینین مرکزینه یئرلشدیرمکله ایمکانلارین الیمیزدن چیخماسینا مانع اولماقدیر"
گوگلدان اؤیرتمنلر گونو اوچون اؤزل لوگو
لوگونون اۆزرینه کلیک ائدن ایستیفادهچیلر اؤیرتمنلر گونو ایله باغلی بیلگی و خبرلرین یئر آلدیغی صحیفهیه یؤنلندیریلیر


text:
شبهه سیز، بشریت تاريخينده بو آمانسيز و غدار سوی قيريم ، ائرمنیلر و اونلاری حمایت ائده ن دولت لرین اوز قاراسی اولاراق ثبت اولونموشدور!
چیخارجی دولت لر، اوزون مدتلی پیلانلاری اساسیندا، ائرمنی جانیلری، ماشا اولاراق قوللانمیشلار، عثمانلی اراضی لرینده کی جنایت لر، ایسته نیلن نتیجه یه چاتماینجا، باشقا تورک جغرافیاسیندا ، چیرکین پیلانلارین یئنی دن حیاتا کئچیرمه یه چالیشدیلار!
گونئی آزربایجانین باتیسیندا (غربینده)اون مینلرجه آزربایجان تورکونو قتل ائدیب و آرزولارین حیاتا کئچیرمه نی دوشونوکن تورک اردوسونون ،سویداشلارینین فریادینا لاقید قالماماسی اونلاری بیر داها دالی آدیم آتمایا مجبور ائتدی !
قورئی آزربایجاندا ایسه، روس ایرقچیلارینین حمایه و یاشیل ایشیق یاخماسی ایله چوخ سایدا سوی قیرم و مجبوری گوچ لر باش وئرمیش ،
بو سلسله جنایت لرینین دوامیندا ،۱۹۹۲-جی ايل فئورالين ۲۶ دا ائرمنیلر، خوجالی شهرینده ۶۱۳ معصوم انسانیمیزی وحشیجه سینه قتل ائدیلیب، ۱۰۰۰ نفر دينج ساکين ( سویل ) آلديقلاری یارالار نتیجه سینده عليل اولوب. ۱۰۶ نفر قادين، ۶۳ اوشاق، ۷۰ قوجا اولدورولوب و ۱۲۷۵ نفر دينج اسیر دوشموش!
ائرمنیلرین یاراتدیغی بو وحشت و ایشله تیلن سیلاحلار، ژنو پروتوکوللاری و ب م ت قانونلارینا ضيد و دونیا مدیالارینین گوزو قاباغیندا اولماسینا باخمییاراق قاتیللر و ائلجه ده، اوهانيان، سارکيسيان ،روبئرت کوچريان و ديگرلری باش وئرميش سويقيريمين مسبب لری کيمی بين الخالق محکمه قارشيسينا چیخاریلمالارینا ، چیخارجی دولت لر مانع اولورلار!
بوگون کورد استیلاچی چه ته لر ایله تاکتیکی!؟ اتفاق قورانلار، اونلاری سورون اولماقدان چیخاردیب متفق گورنلر ، صاباح یارانان قتل عاملار قارشیسندا مسئول دورلار، تاریخه قیسا بیر گوز آتیب ، ائرمنی و کورد ایستیلاچیلارینین، فیکیر ، آماج و آرخالارینداکی مشترک قوه لرین کیملر اولدوقلارینی گورمک او قدهر ده زور دئیلدیر.
آزربایجانین، بیر داها سوی قیریم ، اشغال واستیلایه معروض قالماماسی اوچون، بوتون تشکیلات و قوروملارین میللی منافع و اوزون وعده لی پیلانلار اساسیندا حرکت ائتمه لری گئره کیر، اوز باشینالیق ، آنی و منفعت اوزه ره آلینان قرار و قیسا وعده لی چیخارلاراوچون استراتژیمیزی خطره سالماق، وطن ومیللتیمیز اوچون جبرانی اولونمایان ضررلر وئره بیلیر.
خوجالی سوی قیریمین اونوتمادیق ، اونوتدورمایاجاییق!
یاشاسین قورتولوش مبارزه میز!
۲۴.۰۲.۲۰۱۹
خوجالی سوی قيريمی
شبهه سیز، بشریت تاريخينده بو آمانسيز و غدار سوی قيريم ، ائرمنیلر و اونلاری حمایت ائده ن دولت لرین اوز قاراسی اولاراق ثبت اولونموشدور!


text:
لاچین المنصوری
لاچین المنصوری (بۆتون آد: الملک المنصور حسامالدین لاچین بن عبدالله المنصوری) مملوک سۇلطانلیغینین اوْن بیرینجی سۇلطانی. حسامالدین لاچین عزالدین آیبکین اوْغلو، نورالدین علینین مملوکلاریندانیدی. بایبارس، نورالدین علینی بیزانس نیقیه ایمپیراتولوغونا گؤندرندن سوْنرا قالاوون لاچینی آلیب اوْنا باشقا حسامالدین لاچین آدلی مملوکلاریندان فرقلی اوْلما اۆچون «لاچین الصغیر» آدین وئردی.
باشقا حسامالدین لاچینلار
حسامالدین لاچین آدیندا باشقا مملوکلار، میصر مملوک دؤولتینده خیدمت ائدمیشلر:
- حسامالدین لاچین الرومی أستادار
- حسامالدین لاچین الأیدمیری دوادار (آی دمیری)
- حسامالدین لاچین العزیزی الجوکندار
- حسام الدین لاچین العمری
- حسام الدین لاچین العنتابی
قایناقلار
عربجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«حسام الدين لاجين»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۴ مارس ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایبراهیم کالین ایستانبول-دا جیک سالیوان ایله گؤروشوب
جمهور باشقانلیغی سؤزچوسو ایبراهیم کالین ایستانبول-دا امریکانین میللی تهلوکهسیزلیک مسئلهلری دانیشمانی جیک سالیوان ایله گؤروشوب.
جمهور باشقانلیغی سؤزچوسو ایبراهیم کالین ایستانبول-دا امریکانین میللی تهلوکهسیزلیک مسئلهلری دانیشمانی جیک سالیوان ایله گؤروشوب.
گؤروشده تورکیه-امریکا سیاسی و اقتصادی علاقهلری، ساوونما صنایع سینده امکداشلیق ساحهلری، روسیانین 24 فوریهده محاربه اعلان ائتدیگی اوکرایناداکی وضعیت، سوئد-فینلاندیانین ناتو-یا عضولوک پروسه لری، اگه و آغ دنیزیندهکی اینکیشافلار و گونئی قافقاز، او جملهدن بولگهسل مسئلهلر موذاکیره ائدیلیب..
ایکی اؤلکه آراسیندا ایستراتژی مکانیزمین حیاتا کئچیریلمهسی ایله اورتاق ماراقلار اساسیندا امکداشلیق ساحهلرینین آرتیریلماسی گؤزلنتیلری ایفاده ائدیلیب.
تورکیه-نین اف-16 طلبی ایله باغلی پروسهنین باشا چاتدیریلماسینین ایکی اؤلکهنین ایستراتژی ماراقلارینا خیدمت ائدجگی وورغولانیب.
گؤروشده تورکیه-نین ناتو-داکی اساس رولو وورغولانیب، متفیقلرین عمومی تهلوکهسیزلیک ریسکلرینه و بوتون ترور تهدیدلرینه قارشی دایانیشما ایچینده حرکت ائتمهلری دیله گتیریلیب.
تورکیه-نین اگه و آغ دنیزی مسئلهلرینده حقوق و ماراق لارینی قوروماقدان چکینمهیهجگی وورغولاندیقدا، یونانیستانین تجاووزکار و قانونسوز حرکتلرینین قبول ائدیلمز اولدوغو بیلدیریلیب.
قلوبال تهلوکهسیزلیک و ثابتلیگی تهدید ائدن اوکراینادا حادثهلرین اولوسلار آراسی حقوق نورمالاری اساسیندا دایاندیریلماسی اوچون دیپلوماتیک سعیلرین گؤستریلمهسینین واجیبلیگی وورغولانیب.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"
اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنی انشا ائدنه قدر موباریزه داوام ائدهجک
"نه ترورون نه ده ترور هؤرگوتونون جیلووونو اللرینده توتان امپریالیست چتهلرین بیزی یولوموزدان ائتمهسینه ایجازه وئرمهیهجییک"
آکار: ۳۲۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"هر یئرده کیشیلیکلی و کیملیکلی سیاستلرله اؤلکهمیزین و میللتیمیزین حاق و حقوقونو ساوونوروق"


text:
دانیشیق:سامسونگ
«گ» یوخسا «ق» ؟!دَییشدیر
@Trkgs, Elmaxtar, Alp Er Tunqa, Ziraksima, Abbas elçin, Aydın Sümərinli, Abolfazlyashar, Salman.oglu, and Yossardaz: و باشقا یولداشلار:
بیلدیگیمیز کیمی یازی قوراللارینین 9/3-جو بندینه دایاناراق، «اوْرژینال ایملاسی G ایله یازیلان و آذربایجان لاتین الیفباسیندا Q ایله ایفاده ائدیلن سس، بیزده «ق» ایله یازیلاجاق: اوْرتوقرافی، قرامر، قاز».
آنجاق بعضی کلمهلر وار کی هم اوْرجینال یازیلیشیندا و هم قوزئی آذربایجاندا (لاتین الیفباسیندا) G ایله یازیلیر، آمما بیز تلفوظلارینا دایاناراق اوْنلاری Q (ق) ایله یازمیشیق. میثال اۆچون: Google --> قوقل / Telegram --> تلقرام. حتی قاباقجا بیر سسوئرمه نتیجهسینده لاتینجه Kiloqram-ی، یازی قوراللارینا قارشی اوْلاراق «کیلوگیرم» فوْرموندا یازماغی ترجیح ائتمیشیک.
ایندی سؤز یئتیشیر اوْ کلمهلره کی ایچینده ایشلنن «G»، بیزده هم «ق» و هم «گ» تلفوظ اوْلابیلیر. مثلا: Hamburger --> همبرگر یا همبرقر / Hamburg --> هامبورق یا هامبورگ / Bergman --> برگمن یا برقمن / Sergei --> سرگئی یا سرقئی / Texas --> تگزاس یا تقزاس (یا اصلا تکزاس؟) / Samsung --> سامسونگ یا سامسونق.
منجه بیر واحید یازیلیش طرزی سئچمهلیییک، چونکو نئجه کی گؤرونور بو صفحه بیر دفعه حؤرمتلی M.XIII بی طرفیندن سامسونگ-دان سامسونق-ا و بیر دفعه ده باشقا حؤرمتلی ایشلدن طرفیندن اوْنون ترسینه داشینیبدیر. بئله دییشیکلیکلرین قاباغینی آلماق اۆچون بیر ایجماع گرکیر منجه. لوطفا سیز ده بو قوْنو ایله ایلگیلی اؤز نظرلرینیزی پایلاشین. سایغیلاریملا -- Bir Morty (دانیشیق) ۱۱ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۲۱ (UTC)
- @Bir morty: بو واجیب مؤوضوعا داخیل اولدوغونوز اوچون تشکور ائدیرم. منجه، بوتون حاللاردا گ-دان G-نین موعادیلی کیمی ایستیفاده ائتمک داها یاخشیدیر. اوچ سببه گؤره: بیرینجیسی، بیز بوتون حاللاردا k اوچونده ک-دان ایستیفاده ائدیریک؛ بیر حالدا کی جنوب لهجهسینده، کربلا، باکی و کیرمان (کئچمیشدن داها چوخ ایستیفاده اولونان کلمهلر) و کاشان، کازیرون و کانادا (کئچمیشده آز تانینان کلمهلر) کیمی سؤزلرده ک-نی فرقلی تلفوظ ائدیریک (باخمایاراق کی، شیمال لهجهسینده هامیسی عئینی شکیلده تلفوظ اولونور). گ حاقیندادا، دئیهسن، گ حرفی اوزونمدت آرامیزدا اولان گیلان و گونبذ کیمی سؤزلرده بیر شکیلده و گوگل و سامسونگ کیمی کئچمیشده چوخ راست گلینمهین سؤزلرده بیر آیری شکیلده تلفوظ اولونور (یئنهده باخمایاراق کی، شیمال لهجهسینده هامیسی عئینی شکیلده تلفوظ اولونور). آما منجه ایستراسبورگ کیمی داها یئنی تانینمیش سؤزلرده گیلان کیمی تلفوظ ائدیله بیلر و گ عئینی گ-دیر. ایکینجیسی، بو سؤزلرین یازیلیشیندا واحیدلیک اولمالیدیر و بوتون دیللرده، او جوملهدن شیمال لهجهسینده عئینی شکیلده یازیلان گ دیلیمیزده بیر چوخ شکیللرده اولمامالیدیر (البته قئید ائتدیم کی، بو نئچهشکیللیق یالنیز بو کلمهلرین تورکجهده یاییلدیغی زامان دؤورو ایله باغلیدیر). نهایت، ویکیپدیادا معیار سؤزون خالق آراسیندا عومومیلیگیدیر. تورکلر سامسونگ یازیسی ایله داها چوخ تانیشدیرلارسا، ویکیپدیا بو کلمهنین باشقا شکیلینی عومومیلشدیرمهمهلیدیر. حؤرمتله --علمآختار (دانیشیق) ۱۱ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۱۲ (UTC)
- "G" حرفلی یابانچی سؤزلری الیفبامیزا کؤچورولنده دیلیمیزین آهنگ قانونونونا اویمالیدیر. یعنی "G" حرفی داشییان هجا اینجهدیرسه "گ" کیمی یازیلمالی ( اؤرنک: همبرگر، سرگئی،برگمن) ، هجا قالیندیرسا "ق" کیمی یازیلمالیدیر (اؤرنک: قاز، قیرام، قیرامر و...)
- سامسونگ و هولدینگ کیمی کلمهلره گلدیکده، کلمهلرین سونداکی "نگ"، اسکی تورکجه و بعضی چاغداش تورکجهلرده "نون غنه" حرفی دئییلن و "نگ" کیمی یازیلیب تلفوظ اولان حرفه تام بنزهدیگی نظره گلیر "نگ" کیمی یازیلسا داها اویغوندور. — بو ایمضاسیز یازی Abbas elçin (دانیشیق • چالیشمالار) طرفیندن آرتیریلمیشدیر.
سلام حؤرمتلی بی لر منجه سامسونگ یازماق تلقرام یازماق داها اویقون دور چۆن بیزیم دمگیمیز نقدر یازماقیمیزا یاخین اولسا او قدر اویقون اولور — بو ایمضاسیز یازی Aydın Sümərinli (دانیشیق • چالیشمالار) طرفیندن آرتیریلمیشدیر.
سلاملار. تکجه اوستدهکی آدلار بارهسینده منجه معیار دیلیمیزدهکی تلفوظونا گؤره قوگل (قوقل و گوگل ایکیسی ده یانلیشدیر منجه)، کیلوقرام، قرام، تلقرام، اینستاقرام، همبرگر، سرگئی، برگمن، هامبورگ، تگزاس و سامسونگ کیمی یازیلیشلاری داها اویغوندور. آنجاق تاسوفله بیزیم دیلیمیز و خطیمیز رسمی اولمادیغی اۆچون و دیل قورومو تشکیلاتیمیز اولمادیغی اۆچون، اوستدهکی کلمهلردن آرتیق G ایله یازیلان چوخلو کلمهلرده بو موشکول واردیر و حؤرمتلی Bir morty بی اوستده ایشاره ائتدیگی کیمی بیز تورکجه ویکیپدیا ایشلدنلری اولاراق G حرفی ایله یازیلان کلمهلره گؤره اؤزوموز بیر واحید و ایستاندارد یازیلیش طرزی سئچمهلیییک. ایستاندارد یازیلیش طرزی سئچمک اۆچون حلهلیک منیم خاص بیر نظریم یوخدور و باشقا ایشلدنلرین نظرین گؤزلهییرم. آنجاق حلهلیک ایستاندارد بیر یازیلیش طرزی سئچمهیه قدر، باشلیقلاری G ایله اولان مقالهلرین آدین دییشمک ایستهیَن ایشلدنلر، آد دییشمهدن اؤنجه مقالهلرین دانیشیق صفحهلرینده بو قونونو مطرح ائتمهلیدیرلر و G ایله اولان مقالهلرین آدلارین ایجماع اساسیندا دییشدیرمهلیدیرلر. البته بو منیم شخصی نظریمدیر. حؤرمتله Trkgs (دانیشیق) ۱۱ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۵ (UTC)
سلام حؤرمتلی بیلر، منجه ده ائلچین بی و Trkgs بیلری بویوردوغو کیمی، آلینما سؤزجوکلرده G حرفینین نئجه یازیلماسی سس اۇیغونلوغو قانونو اساسیندا نئجه تلفوظ اولونماسینا باغلیدیر.--Alp Er Tunqa ☎ ۱۲ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۲۷ (UTC)


text:
حولوصی آکار: "سون 6 ایلده 18 مین 196 ترورچو ضررسیزلشدیریلدی"
حولوصی آکار سون 6 ایلده 18 مین 196 ترورچو ضررسیزلشدیریلدی، سیغیناجاقلارینا، ماغارالارینا، بوتون یووالارینا گیریلدی و بو پروسه داوام ائدیر" دئییب.
"سون 6 ایلده 18 مین 196 ترورچو ضررسیزلشدیریلدی، سیغیناجاقلارینا، ماغارالارینا، بوتون یووالارینا گیریلدی و بو پروسئس داوام ائدیر".
بونو میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار باش قرارگاه رئیسی ژنرال یاشار گولر و دیگر قوموتانلارلا ایلک میللی "آتماجا" گمی علیهینه راکتین سیناق آتیشینی ایزلهدیگی زامان وئردیگی آچیقلامادا دئییب.
میللی گمی TCG کینالیادا کوروتیندن حیاتا کئچیریلن و اوغورلا تاماملانان آتیشدان سونرا آکار تورکیه-نین اولوسلار آراسی عالمده بیر گوجه چئوریلدیگینی و تورکیه سلاحلی قوهلرینین مسئولیتلرینین آرتدیغینین شعورو ایله فعالیتلرینه داوام ائتدیگینی بیلدیریب.
ناظیر آکار ترورا سون قویماقدا قرارلی اولدوقلارینی ایفاده ائدهرک، "قوزیی عراق-دا یئرلشن ترورچولاری ضررسیزلشدیرمک اوچون آپاردیغیمیز موباریزه سونونجو ترورچو ضررسیزلشدیریلنه قدر داوام ائدهجک. 24 ژویه 2015-جی ایلدن بری ترورلا موباریزه گوجلندی و آرتان تئمپله فاصیلهسیز داوام ائدیر. او گوندن بو گونه قدر 18 مین 196 ترورچو ضررسیزلشدیریلدی.
اوراداکی سیغیناجاقلارینا، ماغارالارینا، بوتون یووالارینا گیریلدی و بو پروسه داوام ائدیر. نجابتلی میللتیمیزی بو ترور بلاسیندان قورتاراجاغیق، سرحدلریمیزین و خالقیمیزین تهلوکهسیزلیگینی تامین ائدجییک. مهمتجیگین نفسی ترورچولارین قولاغینین دیبیندهدیر. هارا قاچسالار دا، بیز ده اونلارین آردینجا گئدیریک. اونلار اوچون یئگانه چیخیش یولو عدالته سیغینماقدیر" دئییب.
ایلگیلیلی خبرلر
تروریست گۆلتن ماتور ایستانبولدا یاخالاندی
تروریست ماتور، میللی استخبارات تشکیلاتی و امنیتین اورتاق عملیاتی ایله ایستانبولدا یاخالاندی
اردوغان: شهیدلریمیزین قانی یئرده قالمایاجاق
"ایندی چوخ چتین قیش شرایطینده هم پنجه-کیلید ایله زاپدا، هم ده سوریهنین قوزئیینده اؤنملی بیر موباریزه آپاریلیر"
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"


text:
۲۰۱۹-نجی ییلدا آنتالیا شهرینه ۵.۵ میلیون روس توریست گلدی
آنتالیا گلیأن توریستلارینگ هر ۳ سانیسیندان بیری روس
آنتالیا شهرینه اؤتن میلادی ییلدا ۵ میلیون ۵۸۲ مۆنگ ۷۶۳ اۇرس توریست گلدی.
آنتالیا گلیأن توریستلارینگ هر ۳ سانیسیندان بیری روس.
آنتالیانینگ سیاحاتچیلیق اداراسیندان بریلن ماغلوماتا گؤرأ اؤتن ییل، ۲۰۱۸-نجی ییلا گؤرأ آنتالیا گلیأن سیاحاتچیلارینگ سانی ۱۷.۱۴ گؤتریم یۇقارلادی.
آنتالیا ۲۰۱۹-نجی ییلدا ۱۵ میلیون ۶۴۴ مۆنگ ۱۰۸ سیاحاتچی گلدی.
شۇل توریستلاردان ۵ میلیون ۵۸۲ مۆنگ ۷۶۳-ی اۇرس.
۲۰۱۶-نجی ییلدا روسیادان آنتالیا شهرینه ۴۹۲ مۆنگ ۳۴۹ سیاحاتچی گلیپدی.
روس توریستلارینگ سانی ۲۰۱۷-نجی ییلدا ۳ میلیون ۷۹۶ مۆنگ ۳۷۴ سانینا یتدی.
۲۰۱۸-نجی ییلدا بۇلسا آنتالیا ۴ میلیون ۸۰۳ مۆنگ ۸۶۰ توریست گلیپدی.
اؤتن ییل (۲۰۱۹-نجی ییلدا) آنتالیا شهرینه گلن روس توریستلارینگ سانی ۱۶.۲۱ گؤتریم یۇقارلادی.
۲۰۱۹-نجی ییلینگ سۇنگقی اۆچ آییندا دا آنتالیا گلن سیاحاتچیلارینگ کؤپۆسی روسیادان.
دینچ آلماق اۆچین آنتالیا گلیأن سیاحاتچیلارینگ ۳۵ گؤتِریمی روس.
دِگیشلی حابارلار
قطر ۲۰۲۲: کرواسی ژاپن توُپارینی زوُردان ینگدی
پنالتی اوروشلاریندا کرواسی نینگ دروزه چیسی دومینیک لیواکوویچ اؤزۆندن سؤز اتدیردی
قطر ۲۰۲۲: انگلستان اۆچ گل بیلن سنگال توُپارینی ینگدی
انگلستان یاریم فینالا آدینی یازدیرماق اۆچین فرانسیانینگ میللی فوتبال توُپارینی یِنگمهلی


text:
افرم زیمبالیست جونیور
افرم زیمبالیست جونیور (اینگیلیسجه: Efrem Zimbalist Jr.) آمریکالی اوْیونچو. ۳۰ نوْوامبر ۱۹۱۸ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۵ ایل عؤمر ائلهییب و ۲ مئی ۲۰۱۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اؤز تحصیلینی ییل بیلیمیوردودا داوام ائتدیرمیشدی. 1945–2008 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Efrem Zimbalist Jr.»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده افرم زیمبالیست جونیور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آستارا رایونو
آستارا رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. آستارا رایونو آذربایجانین جنوب حیصّه سینده یئرلشیر. جنوبدان و غربدن ایرانلا همسرحددیر.
تاریخی[دَییشدیر]
قدیم تاریخ[دَییشدیر]
قدیم دۆنیانین گؤرکملی ریاضیاتچیسی، آسترونومو و جوغرافیاشوناسی ایسکندریهلی کلاودی پتولومی چاغمیزین ۹۰-۱۶۰-جی ایللرینده یاشایاراق قدیم آراشتیرماچیلاردان بیری اوْلموش و ۲-جی – عصره عایید خزر دنیزینین خریطهسینی ترتیب ائتمیش ، اوْنون ساحللرینده یئرلشن جوغرافی آدلار، شئیلر و یاشاییش منطقهلری بارهده عۆمومی قایدا ایله دقیق معلومات وئرمیشدیر. کی پتولومی بۇ خریطهده آلبانینین اوْنا معلوم اوْلان بیر چوْخ شهر و کندلرین آدلارینی چکمیش و آستارانین آدی یونانجا "آستاراتا" کیمی قئید اوْلونموشدور.
آستارا بیر قدیم یاشاییش منطقهسی اوْلماقلا، تاریخی ایپک یوْلو اوْنون اراضیسیندن کئچمیش، اوْرتا، اؤن، کیچیک آسیا، چین، هیندوستان و عرب دۆنیاسی ایله گئنیش علاقهلر قۇرولموشدور. آستارا شهرینین جنوب – غرب حیصّه سینده یئرلشن قاپیچی محله کندینین اراضیسینده آستارا چایینین کناریندا چوْخ قدیم تاریخه مالیک اوْلماقلا کاروانسارا مؤوجود اوْلموشدور. همین کاروانسارانین قالیقلاری آشکار ائدیلمیش و اوْنون ۷-جی عصره عایید اوْلماسی بَللی اوْلونموشدور.
آستارا ۱۷۴۷ (میلادی)-جی ایله کیمی تالیش محلینین باشکندی اوْلموش، سوْنرالار آستارا حاکمی قاراخان باشکندی لنکرانا کؤچورموشدور. باشکند لنکرانا کؤچورولرکن بیر چوْخ مؤهوم قدیم تیکینتی و معمارلیق شئیلری، ایستهکاملاری دا سؤکونتویه معروض قالمیشدیر.
آستارا رایونو ۸ آقوست ۱۹۳۰ (میلادی)-جو ایلده تشکیل اوْلونموشدور، ۴ ژانویه ۱۹۶۳ (میلادی)-جو ایلده لغو ائدیلیب لنکران رایونونا بیرلشدیریلمیش، ۶ ژانویه ۱۹۶۵ (میلادی)-جی ایلده آیریلاراق یئنیدن موستقیل رایون اوْلموشدور. تاریخی حقایقلار تصدیق ائدیر کی، آستارا شهری آذربایجانین تالیش محلینین قدیم و اینکیشاف ائتمیش منطقهلریندن بیری اوْلموشدور. آستارا شهرینین آدی قدیم دۆنیا عالیملرینین کیتابلاریندا، سییاهلارین قئیدلرینده، جوغرافیاشوناسلارین خاطرهلرینده اؤز عکسینی تاپمیش، بۇ منطقه بارهده بللی ماراقلی معلوماتلار وئریلمیشدیر.
آذربایجان رایونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Astara Rayonu Academic System Archived September 4, 2011, at the Wayback Machine.
- ^ "Şəhərlərarası telefon kodları". Aztelekom MMC. Aztelekom İB. Retrieved 19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)


text:
دانلود آهنگ ترکی آمان یاریم از خاطره اسلام
خاطره اسلام – آمان یاریم
دانلود آهنگ ترکی خاطره اسلام به نام آمان یاریم
Xatirə İslam – Aman Yarim
+ قویما منی سنسیز قالام آمان یاریم آمان یاریم
+ دایانیبدیر کچمیر سنسیز زامان یاریم زامان یاریم
متن آهنگ آمان یاریم
دوشوندوم کی حیاتیمدا یوخسان بیر آنلیغ
سنسیز ظلمت اولار هر یان چکر قارانلیغ
انصافین یوخ منی بله آتیب گدیرسن
هچ دمدین نجه دوزر ظولوم ادیرسن
قویما منی سنسیز قالام آمان یاریم آمان یاریم
دایانیبدیر کچمیر سنسیز زامان یاریم زامان یاریم
هله چوخمو داشیاریخ بو حسرتین عذابینان
قووشماغا قالماییپدی گمان یاریم گمان یاریم
.
.
.
دانلود جدیدترین آهنگ های تورکی
تورک موزیک ، مرجع آهنگ های تورکی
…
کانال تلگرامی تورک موزیک
…
–


text:
اورلین چدجو
اورلین چدجو (اینگیلیسجه: Aurélien Chedjou) (دوْغوم:۲۰ ژوئن ۱۹۸۵ (۳۷ یاش) Douala) بیر فوتبالیست. کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اورلین چدجو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- لیل کولوبونون اویونچولاری
- قالاتاسرای کولوبونون اویونچولاری
- مدیپول باشاکشهیر کولوبونون اویونچولاری
- بورسااسپور کولوبونون اویونچولاری
- اوسر کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۵ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری


text:
آذربایجان میلی حؤکومتی
آذربایجان میلّی حؤکومتی — (اینگیلیسجه: Azerbaijan People's Government) آذربایجاندا ۱۹۴۵-اینجی میلادی ایلین نووامبر آییندان ۱۹۴۶-اینجی میلادی ایلین نووامبر آیینا دک (شمسی تاریخینده ۱۳۲۴-جی ایلین ۲۱ آذر گونوندن؛ ۲۱ آذر ۱۳۲۵ گونونه قدر) یارانمیش بیر دؤولت دیر. بو دؤولتین مرکزی تبریز شهری ایدی.
قۇرولوشدَییشدیر
آرخا پلاندَییشدیر
- ریضا خاننین طرفیندن آذربایجانا اولان ظولملر
دئمک اولار بو حوکومتین قورولوشونون اصل عامیلی ریضاخان دؤنمینده فارسلاشدیرما اساسیندا ایقتیصادی و ایجتیماعی تبعیضلر ، تۆرکجهنین یاساقلانماسی و تۆرکلره قارشی ایهانتلر ایدی
۱۲ شهریور بیاناتیدَییشدیر
۱۲ شهریورده سید جعفر پیشهوری ۱۲ شهریور بیاناتی ایله آذربایجان دموکرات فیرقهسینین تشکیلینی اعلان ائتدی و او گوندن فیرقه ساواشلارینی پهلویلر علئیهینه باشلادی
۲۱ آذر ۱۳۲۴دَییشدیر
۲۱ آذر ۱۳۲۴ ده فیرقهنین ساواشلاری ظفر قازاندی و بوگون ژاندارمری آذربایجان میلی حؤکومتینی رسمیته تانیدی.
خالقین باخیشی میلی حؤکومتهدَییشدیر
خالقین باخیشی بو حؤکومته دئمک اولار کی چوخ یاخچی ایمیش. بو یاخچی باخیشین نئچه عیلتی واریمیش:
یؽخیلیشدَییشدیر
ایران و شوروینین آنلاشماسیدَییشدیر
شوروی آذربایجان میلّی حؤکومتینی یالنیز بوراخدی چونکو ایران، آذربایجان و خزر دنیزی نفتینین وعدهسینی اونلارا وئرمیشدی.
خالقین سوْیقیریمی پهلوی حؤکومتی طرفیندندَییشدیر
۱۳۲۵-ین ۲۱ آذر گۆنونده آذربایجان میلّی حؤکومتی یؽخیلدی و پهلوی حؤکومتی ۲۱ آذر سویقیریمی آدی آلتیندا تانینان بؤیوک بیر سوْیقیریم سالدی و ۲۵ مین اینسانی اؤلدوردو.
خریطهلردَییشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
آذربایجان تورکجهسی (لاتین) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:az:Az%C۹%۹۹rbaycan Milli H%C۳�kum%C۹%۹۹ti]] Azərbaycan Milli Hökuməti]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۴ نووامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بیرینجی درس
دونیا دیللری
دیللرین یارانیشی
دیللرین یارانیش مسألهسی هر زامان انسانی مشغول ائتمیشدیر.
بو مسأله أوزهرینده بیلگینلر چوخ دوشونموش و چئشیدلی گؤروشلر اورتایا
قویموشلار. بیلیم دونیاسی ایندیه کیمی قطعی و کسین بیر نظریهیه ال
تاپمامیشدیر. ان تانینمیش گؤروشلر،بونلاردیر:
1. یانسیلاما گؤروشو: بو گؤروشه گؤره، انسان
هر بؤلگهده، طبیعتده و یان – یؤرهسینده اولان سسلری تقلید ائتمک و
اونلاری انکشاف وئرمکله دیل یارادا بیلمیشدیر. بو گؤروشه گؤره، طبیعت انسان
ایچون یارادیجیلیق قایناغی حساب اولور. انسان، قوشلارین، آغاجلارین،
سویون، یئلین و یورهسیندهکی هر وارلیغین تؤرهتدیگی سسلری، یانسیمایا
چالیشمیشدیر. بونا گؤرهده، بؤلگهلردهکی سسلرین و شرطلرین دگیشیک و
فرقلی اولدوقلاری ایچون، دیللرده دگیشیک اولموشلار. تورک دیلینین
یاراندیغی بولگهلرین، بوزلاق و سیجاق بؤلگهلر کیمی باغلی سسلی بؤلگهلر
اولمادیقلاری ایچون، تورک دیلی ان یئتگین و گئنیش دیل اولاراق یارانمیشدیر.
2. قارشیلاما گؤروشو: بو گؤروشه گؤره، انسان
گؤرودوگو و یا تأثیرلندیگی هر اولای و حادثه قارشیسیندا، بیر سس
چیخارمیشدیر. بو سسلرین یئتگینلشمهسی نتیجهسینده دیل یارانمیشدیر.
چئشیدلی بؤلگهلرده، قارشیلامالاریندا چئشیدلی اولدوغو ایچون، دیللر
چئشیدلی اولموشلار. ئورنگین بوزلاق یئرلردهکی قارشیلامالار، سیجاق
بؤلگهلردهکی قارشیلامالار ایله دگیشیر. اونا گؤرهده دیللر دگیشیک
اولموشلار.
تورک دیلینین یاراندیغی بؤلگهلر، بوزلاق و سیجاق بؤلگهلر
کیمی «باغلی قارشیلامالی» یوخ بلکه «گئنیش قارشیلامالی» بؤگهلر اولدوقلاری
ایچون،بو بؤلگهلرده یارانان دیللر، ان یئتگین و ان گئنیش و هر اینجه
دویغونو بیان ائدهبیلن دیل اولموشدور.
3. ایش گوجو گؤروشو: بو گؤروشه گؤره
انسانلار، بیر یئره ییغیلیب، بیرگه ایشلهدیکلری زامان، ایش واختیندا، تک و
یا بیرلیکده، چوخلو سسلر چیخارماق و اشارهلر ایجاد ائتمگه
باشلادیقلاریندان سونرا، دیللرین یارانیشی باشلانمیشدیر. بو گؤروشه گؤره
چوخ ایش گوجو اولان ائللرین، دیللری یئتگین اولموشدور. تورکلرین
یاشادیقلاری بؤلگهلرین، ایلین هر دؤرد فصلینده ایشلمگه اویغون اولدوغو
ایچون، یاراتدیقلاری دیلده، بوزلاق و سیجاق بولگهلردهکی یارانان دیللره
گؤره، داهادا یئتگین و گئنیش دیل اولموشدور.
4. اسلامی گؤروش: اسلام مدنیتی
تاریخیندهده، دینی اینانجلارا دایاناراق، دیل یارانیشی حاققیندا چوخ
سؤیلهییشلر اولموشدور. بو سؤیلهییشلرین هامیسی، آشاغیداکی مبارک آیهنین
آنلامیندان قایناقلانیر:
علم الأسماء آدم کلّها ثم عرضهم علی الملائکة فقال أنبئونی بأسماء هولاء ان کنتم صادقین قالوا ربنا ما علمتنا لنا انک علیم حکیم.
بو مبارک آیهنین آنلامینا گؤره اوجا تانرینین انسانلارا
باغیشلادیغی یئتگینلیک، اونلارا دیل یاراتما گوجو وئرمیش و بئلهلیکله
اونلار ملکلردن داها یوخاری اولموشلار. علامه طباطبایی بو حاقدا گتیردیگی
گئنیش تفسیر سونوندا، نتیجه آلیرکی «اسماء»دان مقصد، دونیا دیللریدیر و
تانرینین طرفیندن انسانلارا دیللری یاراتماغا و ئویرهنمه گوجو بخش
اولونموشدور.
قوهوم دیللر
یئر أوزهریندکی دیللرین قوهوملوغو، ایکی تمل موضوع أوستونده آراشدیریلیب اینجهلهنیر:
بیرینجی تمل، دیللرین تؤرهندیگی یئرلر و بؤلگهلرین بنزر و
قوهوم اولمالاری، ایـکینجی تـمل ایـسه دیـللرده اولان سسلـرین بنزهرلیگی،
سؤز داغارجیغی و جمله بیچیمیدیر.
دیلچیلر، دیللری تانیما ایچون بو ایکی تملی، اللرینده اساس ئولچو ائتمیش و یئر أوزهریندهکی دیللری أوچ قوهوم بؤلگوسونه بؤلموشلر:
1. تک هجالی دیللر
بو دیللرده هر سؤزجوک بیر هیجادیر و هر آنلام ایچونده
بیر سؤزجوک واردیر. سؤزجوکلر، چکیم، بوکوم و اک آلماقدان اوزاقدیرلار.
جملهنی قوران، بیر نئچه چکیمسیز و بوکومسوز سؤزجوکلردیر کی جملهنیده
چکمیسیز و بوکومسوز حالا گتیریر.
بو دیللر آراسیندان، چینجه، ویئتنام دیلی، جاوا دیلی،
تبت دیلی، بورما، سیام دیـلی و آفـریقادا یاشایان بیر چوخ دیللر، اوجملهدن
بانتودیللرینی آد آپارماق اولار.
2. بؤکوملو دیللر
بو دیللرده هر سؤزجوگون بوکولدوگو یا ترکیب تاپماسی ایله یئنی سؤزجوک یارانیر. بوکوملو دیللر ایکیه آیریلیرلار:
الف) ناقیص بوکوملو دیللر
بو دیللرده بیر آز چکیم اولدوغو ایچون، بوکوم (ترکیب) و چکیم
(تصریف) بیرلیکده گئرچکلهشیر و بو زامان کؤکدهکی أونلو و أونسوز ایتیر و
دگیشیر و سؤزجوگون کؤودهسیده بوکولور. ئورنک فارسجادان:
داشتن ... ندارم
ساختن ... میسازم
پالودن ... میپالایم
گؤرولدوگو کیمی، بورادا بوکوم و چکیم چوخ ابتدایی فورمادا و
قانونسوزدور. بو دیللرده ناقیص اکلمهده واردیر. بئلهکی سون اکلر کؤکه و
یا گؤودهیه یاپیشاراق، سؤزجوکلر تؤرهده بیلر.
یونانجا، آلمانجا، فرانسیزجا، فارسجا و «هیند – آوروپا»
قوندارما آدی ایله تانینان دیللر «ناقیص بوکوملو» دیللر دندیرلر. بو
دیللرین ان یئترسیزلری ائرمنیجه، توخارجا، سغدجا، کوردجه و تالیشجادیر.
ب) کامل بوکوملو دیللر
بو دیللر، کؤکدن بوکوملودورلر. بو دیللره، فارس دیلچیلری
«قالبی» دیللرده دئمیشلر. بو دیللرده سؤزجوک بوکومونه قانون حاکیمدیر.
ئورنگین، فعلین کؤکو باشقالاشماقلا، دیلده جوره - جوره آنلاملار ایچون، بیر
قانون اساسیندا، دگیشیک و مختلیف فورمالار یارانیر. ئورنک عربجهدن:
خرج ... اخراج، تخرج، استخراج و غیره
بوتون حامی- سامی آدی ایله تانینان دیللر، اوجملهدن عربجه کامیل بوکوملو دیللردیرلر.
هابئله آکادجا، عبرانیجه، سوریانیجه، آرامیجه و اوقاریتجهده بو دیللردن ساییلیرمیشلار. بو دیللرین چوخو ئولموشلر.
اکلمهلی دیللر
بو دیللره «التصاقی»، «بیتیشیملی»، «باغلانتیلی» و «چکیملی –
بوکوملو» دئییلیر. یئر اوزوندهکی دیللرین ان یئتگین، قانونلو و گئنیش
دیللردیرلر.
بو دیللرده، کؤک هئچ زامان دگیشمز. بونا گؤره بو دیللره
«کؤکلمه»ده دئییلیر. یعنی کؤکلره اکلر آرتیریلاراق، یئنی سؤزجوکلر یارانیر.
بو دیللر «ئون اکلی» و یا «سون اکلی» و یا «ئون اکلی – سون اکلی» اولا
بیلرلر. همده بو دیللرده اسم، ضمیر و فعللرده چکیم و جمله بیچیمینده
موسیقیلی بوکوم واردیر.
ئورنک تورکجهدن:
گؤز ... کؤک
+ هل ... گؤزهل (اکلمه)
+ یم ... گؤزهلیم (چکیم)
+ دیر ... گؤزهلیمدیر (بوکوم)
یئر أوزوندهکی دیللر آراسیندان، ژاپون، کوْره، فین، مجار، ساموئیت دیللری و تورکجهمیز اکلمهلی دیللردیرلر.
اکلمهلی دیللر آراسیندان، تورکجه باشدا گئدیر و یئر أوزونون
ان یئتگین دیلی ساییلیر. بونا گؤره بیر نئچه بیلگین بئله ظنّ ائتمیشلر کی
تورکجه دونیا دیللرینین آناسی ساییلیر و بوتون دیللری تورکجهدن آیریلمیش
ساییرلار.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
۱۷ دسامبر:
- ۱۷۹۳ - ناپلئون بوناپارت ایلک حربی اۇغورونو اینگیلیس طرفیندن آلینمیش تالونو تۇتماقلا قازانمیشدیر و بۇ ظفرینه گؤره بریگارد جنرالی اوْلموشدور.
- ۱۹۰۳ - تاریخده ایلک طیاره هاوایا قالخمیشدیر.
- ۱۹۲۵ - شوروی و تۆرکیه آراسیندا طرفسیزلیک آنلاشماسی ایمضالانمیشدیر.
- ۱۹۴۶ - پهلوی حؤکومتی گۆنئی آذربایجان میلّی حؤکومتینی ییخاراق تۆرکجه کیتابلاری یاندیرمیشدیر.
- ۱۹۸۹ - برزیلده ۲۵ ایللیک آرادان سوْنرا ایلک سئچکیلر کئچیریلمیشدیر.
- ۲۰۰۴ - اوروپا بیرلیگی تۆرکیه ایله مۆذاکیرهلره باشلاماغا قرار آلمیشدیر.
- ۲۰۰۸ - تایم قزئتی آمریکا جۆمهۇرباشقانی باراک اوبامانی «ایلین آدامی» اعلان ائتمیشدیر.


text:
ديمبوفيتسا چایی
ديمبوفيتسا چایی (اینگیلیسجه: Dâmbovița River، آلمانجا: Dâmbovița (Fluss)، ایتالیاجا: Dâmbovița (rivière)، عربجه: ديمبوفيتسا (نهر)، روسجا: ДыMбoBицa) رومانی اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۸۶ کیلومتر دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ديمبوفيتسا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dâmbovița River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آذربایجان جومهوریتینین مارشی
آذربایجان مارشی (لاتین تورکجه: Azərbaycan marşı)، آذربایجان جومهوریتینین رسمی دؤولت هیمنی دیر.[۱]
تاریخی[دَییشدیر]
۳۰ ژانویه ۱۹۲۰-جی ایلده آذربایجان خالق جومهوریتینین ناظیرلر شوراسی جومهوریتین میللی مارشینین حاضیرلانماسی حاقیندا قرار قبول ائتدی و بو مقصدله خالق معاریف ناظیرلیگی طرفیندن یاریشما اعلان ائدیلدی. خالق معاریف ناظیرلیگی دؤولت مارشینین لاییحهسینین شرطلرینی " آذربایجان قزئتینده" دفعهلرله اعلان ائدهرک بیلدیرمیشدی کی، تقدیم ائدیلهجک ان یاخشی دؤولت مارشی لاییحهسینه گؤره ۵۰٫۰۰۰ مانات مۆکافات تعیین ائدیلیر. یاریشما ایشتیراکچیلاری لاییحهلرینی همین ایلین مئی آیینین ۱-دک خالق معاریف ناظیرلیگینین دفترخاناسینا تقدیم ائتمهلی ایدیلر. یاریشمانین نتیجهلری مئیین ۲۸-دک آذربایجان خالق جومهوریتینین ایکینجی ایلدؤنومونه قدر اعلان ائدیلمهلی ایدی. لاکین ۲۸ آوریل ۱۹۲۰-جی ایلده آذربایجانین شوروی قوْشونلاری طرفیندن ایشغالی و خالق جومهوریتینین یؽخؽلیشی آذربایجانین میللی مارشینین قبول اوْلونماسینا ایمکان وئرمهدی.
۲۷ مئی ۱۹۹۲-جی ایلده آذربایجان جومهوریتی باغیمسیزلیغینی یئنیدن قازاندیقدان سوْنرا " آذربایجان جومهوریتینین دؤولت مارشی حاقیندا " قانون کئچیریلدی. قانونا اساساً، ۱۹۱۹-جو ایلده بستهکار اوزئییر حاجیبَیاوو و شاعیر احمد جاواد طرفیندن ترتیب ائدیلمیش "آذربایجان مارشی" آذربایجان جومهوریتینین دؤولت مارشی کیمی تصدیق اوْلونوب قبول ائدیلدی.
آذربایجان جومهوریتی میللی مجلیسینین ۲ مارس ۱۹۹۳-ده وئردیگی قرارلا آذربایجان جومهوریتی دؤولت مارشی حاقیندا اساسنامه تصدیق ائدیلمیشدیر.
۲۰۱۸-جی ایلین نوْوامبریندا میللت وکیلی طاهر کریملی مارشین داواملیلیغینین قیسالدیلماسینی و غملی نوْتلارین ییغیشدیریلماسینی تکلیف ائتدی آمما نتیجهده تکلیف چوْخ یاخشی قارشیلانمادی.[۲]
موسیقیسی[دَییشدیر]
آذربایجان خالق جومهوریتی دؤنمینده اوزئییر حاجیبَیاوو ایکی مارش یازمیشدیر. اوْنلارین هر ایکیسی ۱۹۶۶-جی ایلده تورکیهلی موسیقیشوناس ائتئم اونگؤروکون طرفیندن آنکارادا نشر ائتدیردیگی "تورک مارشلاری" کیتابیندا چاپ اوْلونموشدور.
سؤزلری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Vikipediyaya, Azərbaycan himni
- ^ "Dövlət himni qalmaqalı və Tahir Kərimlinin sovet nostaljisinə cavab Read more: https://sputnik.az/life/20181102/417725049/himn-deyiskilik-deputat-azerbaycan.html". Sputnik (az.).İstifadə tarixi: 4 noyabr 2018.


text:
أردوُغان پوتین بیلن تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی
أردوُغان- پوتین دوشوشیغیندا قاراباغ و سوریه حاقیندا دا گنگه شیلدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان روسیانینگ یوُلباشچیسی ولادیمیر پوتین بیلن تلفن آرقالی دوشوشیق گچیردی.
کرملین دن بریلن ماغلوماتا گؤرأ بو دوشوشیقدا روسیانینگ تۆرکیأ هوُوا قاتناوی نینگ تأزه دن باشلاتماغی و روسیانینگ اؤندۆریأن اسپوتنیک وی واکسنی نینگ تۆرکیأ برمه گی باراسیندا گپله شیلدی.
ایکی یوُلباشچی قاراباغ مسئله سی باراسیندا دا گنگه شدی.
کرملین ینگ برن ماغلوماتیندا شیله دییلیأر:
"دوشوشیقدا تۆرک- روس اوُرتاق بارلاغ مرکزی باراسیندا اومیتلی قاراییشلار بوُلدی. تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی؛ روسیا، ارمنیستان و آذربایجان ینگ یوُلباشچیلاری نینگ 2020-نجی ییلینگ 9-نجی نویابر و 2021-نجی ییلینگ 11-نجی یانوارینداقی ایلالاشیغی نینگ دوُلولیغینا اولغاما گیریزیلمه گی اۆچین روسیانینگ تاغاللالارینا قوُلداو بریأندیکلرینی آیتدی"
بیاناتدا هر ایکی یوُلباشچی نینگ دا بؤلگه دأکی ایقدیصادی اؤسۆش و قاتناو اۆپجۆنچیلیگی باشدا بوُلماق بیلن مسئله لر حاقیندا گنگه شه دوُوام اتجدیگینی بیلدیرندیکلری حابار بریلدی.
روسیا و تۆرکیأنینگ قشونلاری نینگ ادلب و سوریأنینگ دمیرقازیق گۆن دوُغارینداقی دارتغینلیغی آزالتماق اۆچین بیله لیکده ایش آلیپ بارجاقدیغی بیلدیریلدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه دۆنیأده اینگ گینگ گِریملی اوچار آغینا ایهدیر
تۆرکیه، یوُلاغچی هوُواچیلیق پوداغیندا دۆنیأنینگ اینگ کؤپ یرینه اوچار اوغرادیان یورت بوُلدی
آنتالیا اسکله سیندن 30 مۆنگ توریست گلدی
آنتالیانینگ اسکله سینده شو ییل لوکس گأمیلر بیلن 30 مۆنگدن کؤپ توریست گلدی
أردوُغان: تۆرکیه بیلن آذربایجان اِت بیلن سۆنک یالی بیرهک بیرهگهدیر
أردوُغان بیلن علی یف تۆرکیه بیلن آذربایجان ینگ اوُرتاق تۆرگِنلهشیگینه قاتناشان عسگرلره بیانات بردی


text:
آنتانتا
آنتانتا یا تفاهم مثلث . - ۱۹۰۴—۱۹۰۷-جی ایللرده روسیه نین، اینگیلیسین و فرانسه نین ساواش-سیاسی بلوکو اوْلموشدور. سوْنرالار ۱۹۱۵-جی ایلده ایتالیا و ژاپون دا بۇ اتفاقا قوْشولدو.
آنتانتا بلوکو - بیرینجی دونیا ساواشی زامانی ۱۹۰۴-۱۹۰۷جی ایللرده «اۆچلر اتفاقی»نا قارشی اوْلاراق یارانمیشدی. آنتانتا بلوکو «اۆچلر اتفاقینا» جواب اوْلاراق یارادیلمیش و اؤزونده آلمان قوهلرینه قارشی اوْلان دؤولتلری جمع لشدیرمیشدی. فرانسه اوّلجهدن آلمانیا قارشی ایدی. روسیه و اینگیلیسنین ده بۇرادا آلمان هژمونی سینا قارشی اوْلماسی بۇ دؤولتلری بیر بلوک آلتیندا بیرلشدیردی. ۱-جی دۆنیا ساواشی آنتانتا بلوکونون قالیبیتی ایله باشا چاتمیشدی. ساواشین نتیجهسی عثمانلی ایمپیراتورلوغون و «اۆچلر اتفاقینا» داخیل اوْلان اوتریش-ماجاریستانین سوقوطو، روسیه دا فوْریه و اۇکتوبر عۆصیانلارینا، آلماندا ایسه نوْامبر عۆصیانین باش وئرمهسی اوْلموشدو.
آنتانتا بلوکو - ۱-جی دۆنیا ساواشی زامانی ۱۹۰۴-۱۹۰۷-جی ایللرده «اۆچلر اتفاقی»نا قارشی اوْلاراق یارانمیشدی. آنتانتا بلوکو «اۆچلر اتفاقینا» جواب اوْلاراق یارادیلمیش و اؤزونده آلمان قوهلرینه قارشی اوْلان دؤولتلری جمع لشدیرمیشدی. فرانسه اوّلجهدن آلمان قارشی ایدی. روسیه و اینگیلیسنین ده بۇرادا آلمان هژمونی سینا قارشی اوْلماسی بۇ دؤولتلری بیر بلوک آلتیندا بیرلشدیردی.
۱۸۹۱-جی ایلده- روسیه ایمپیراتورلوغو و فرانسه جومهوریتی فرانسه-روس اتفاقینین یارادیلماسی ایله باغلی راضیلیغا گلدیلر.
۱۹۰۴-جو ایلده- اینگیلیس-فرانسه راضیلیغی الده اوْلوندو.
۱۹۰۷-جی ایلده- روس-اینگیلیس راضیلیغی ایمضاءلاندی.
آنتی-آلمان مؤقیعتی توتان دؤولتلرین سایی چوْخ اوْلسا دا، اوْنلارین بیر چوْخ آلمان قارشی ساواش عملیّاتلار دا ایشتیراک ائتمیردیلر. مثلاً، چین ۱-جی دۆنیا ساواشسینه آنتانتانین ترکیبینده باشلاسا دا، اوْ سادهجه فورمال اوْلاراق اۆزولوک داشیییردی. اوْ، یالنیز آلمان ایله دیپلوماتیک علاقه لری کسمک ایسه کیفایتلنمیش، هئچ بیر ساواش عملیّات آپارمامیشدی.
۱-جی دۆنیا ساواشی آنتانتا بلوکونون قالیبیتی ایله باشا چاتمیشدی. ساواشین نتیجهسی عثمانلی ایمپریاسینن و «اۆچلر اتفاقینا» داخیل اوْلان اوتریش-ماجاریستانین سوقوطو، روسیه دا فوْریه و اۇکتوبر عۆصیانلارینا، آلماندا ایسه نوْامبر عۆصیانین باش وئرمهسی اوْلموشدو.


text:
آییکیمیلر
آیئ(Ayı) یا آیی کیمیلر (اینگیلیسجه: Bear, فارسجا: خرس، عربجه: دب، روسجا: MeдBeжbи، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Ayıgiller) خوْردالیلارتیپینه عایید حئیوان نؤعو. خوْردالیلار۵۰۰ میلیون ایل بۇندان اوّل عمله گلیب. خوْردالیلارین قدیملیینه و مۆختلیفلیینه باخمایاراق اوْنلاری بیرلشدیرن عۆمومیلیک وار: بۇ سوْتونون اۆستونده بوْرو فوْرمالی مرکزی اعصاب سیستمی یئرلشیر. اونلار جانیفورما و یا ایت کیمی تسنیف ادیلیرلر. یالنیز سککیز آیی نووو موجود اولماسینا باخمایاراق گنیش یایلمیشدیر شیمالی یاریمکورد و قیسمن جنوبی یاریمکورد موختلیف یاشاییش یرلندیرنده گورونور.
آیی، اورسیدا آیلسینین ات یین مملیلردن دیلر. اونلار جانیفورما و یا ایت کیمی تسنیف ادیلیرلر. یالنیز سککیز آیی نووو موجود اولماسینا باخمایاراق گنیش یایلمیشدیر شیمالی یاریمکورد و قیسمن جنوبی یاریمکورد موختلیف یاشاییش یرلندیرنده گورونور. آیی لار شیمالی آمریکا، جنوبی آمریکا، آوروپا و آسیا قیتلرینده تاپیلیر. معاصر آیی لارین عمومی خصوصیت لرین آراسیندا، ایری بدنی، اوزون بورونلو، کیچیک یووارلاق قولاقی، توکلو ساچلی بش دری چکیلمین پنجلی آکین پنجلری و قیسا قویروقلاری وار.
تصنیفات[دَییشدیر]
فیلوجنیا[دَییشدیر]
قید ادک کی، بعضی دیللرده "آیی" آدلاندیریلسادا، قیرمیزی پاندا و ینوت و اولارین یاخین قوهوم لاری آیی دییل، عکسی ده موستلیددیر.
یرده اولان و فوسیل آیی نولری آراسینداکی علاقه لره دایر ایکی فیلوجنتیک فرضیه وار. بیری بوتون نوع آیی لارین یددی آلت آیلده تصنیف ادیلدیی و علاقه دارمقاللردیر:
فیزیکی خوصوصیات[دَییشدیر]
اولچوسو[دَییشدیر]
قوطب آییسی 350-700 کیلوگرم آغیرلیغیندا و عمومعی اوزون لوقی 4-3 متر دیر.
مورفولوژی[دَییشدیر]
آیی لار عمومی یتلر قیسا قویروق و موحکم حیوان دیلار. کیشی لر عمومی یتله داها بویوک اودوقلاری اوچون اولچوسی باخیمیندان جینسی اولاراق دیفورم اولولار.
ایستیلیک ایتکیسینی مینیموما ادیرمک اوچون آیی لارین کیجیک یووارلاق قولاقلاری وار، لکین اشیتمه و گورمه خوصوصا کسکین دییل.
پایلانماسی و یاشاییش ساحسی[دَییشدیر]
اوزاق آییلار اساسا شیمالی یاریمکوردکی آلتمیش اولکده راست گلینیر و آسیا، شیمالی آمریکا و آوروپادا جملشیر.
داورانیش و اکولوجیا[دَییشدیر]
قهوه ای و آمریکالی قارا آیی لار عمومیتله دیومومدولار، اساساگوندوزلری یم ییه بیلسلرده ، گون اراسیندا چوخ حیسهدیلر.
قیدالانما[دَییشدیر]
یارپاقلاردان، کوکلردن و تزه ات و بالیقلارا قدر هر هانسی بیر شی ییرلر و هضم سیستمی و دیشلری بله بیر پهریزه یوغونلاش دیریلمیشدیر
بروملیادلار اینکلی ایینین پهریزین 50%-نی تشکیل اده بیلرکی، یودا اونلاری آچماق اوچون گوجلو چنلرله مالیک دیر.
گونش آیی لار هم بوجیی و هم ده بالی اولاماق اوچون اوزون دیللریندن ایستفاده ادیرلر.
رابیطه[دَییشدیر]
اینسانلارلا موناسیبت[دَییشدیر]
قوروما[دَییشدیر]
هوجوم[دَییشدیر]
بیر نچه آیی نوعو اینسانلار اوچون تهلوکلیدیر.
گورونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Servheen, C.; Herrero, S.; Peyton, B. (1999). Bears: Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN. pp. 5–10. ISBN 978-2-8317-0462-3.
They are opportunistic omnivores whose diet varies from plant foliage, roots, and fruits; insect adults, larvae, and eggs; animal matter from carrion; animal matter from predation; and fish. Their dentition and digestive system reflects this varied diet.


text:
بارات إششهڲی / منوچهر فضلی خلف(آزرائللی) (حیکایه)
ایمامزادا بولاغیندا، اوز- گؤزونو، ال- آیاغینی یودو- ییخادی، سوْنرا، وضوع آلماغا باشلادی. نه اوْ منی تانیدی، نه ده من اوْنو تانیدیم. سؤز- صؤحبتین آراسیندا، اؤزوموزو تاپدیق
دئدیم: باراتعمی، اینشاللاه باغیشلارسان، آخی…، نئچه ایلدی سنی گؤرمهمیشدیم، گومانیمجا…، اوْتوزبئش- آلتی ایل اوْلار؟
بارات، دئدی: هه… بالام، من ده اوولینده، سنی تانیمادیم، یاواش- یاواش، بنزریشلردن! بنزتدیم
بیر چوْخلو، سؤز- صؤحبتلردن سوْنرا، دئدیم: باراتعمی…، اوْ، معروف! باراتائششگی سنیندی؟
دئدی: خئییر!
دئدیم: آخی…، کؤیوموزده سندن باشقا، بارات آدلی بیری یادیما گلمیر؟
گولومسرکن، دئدی: بورالاردا بیر بارات وار، اوْ دا منم، البت کی! اوْ قدیمکی باراتین باراتاسی! باراتائششگی ده منیم دئییل! منیم ایدی یاهو
آی بالام، ایندی، هر ائوین، نئچه موْتورو- بیر سوواریسی- بیر نئیسانی وار…، ائششک- مئششک! ییغیشیلدی، گئتدی
دئدیم: باغیشلا، باراتائششگی نین هانسی اؤزللییی اوْنو «باراتائششگی» آدلاندیرمیشدی؟
دئدی: سن، نهلر ائشیدیبسن؟
دئدیم: واللاه…، یئرلی- یاتاقلی، بیلمیرم، ائشیتدیییمه گؤره، چوْخ کؤنز بیر حئیوان ایمیش، ایندینین ایندیسینده ده، هله ده وار، بیزیم بایرام، آرا- بیر، منی «باراتائششگی» دئیه آدلاندیریر، گولور
دئدی: هانسی بایرام؟
دئدیم: بایرام کیشیزاده
دئدی: هه…!، بایرام، بایرام!!!
دئدیم: بایرامی بوْش وئرین گئتسین، باراتائششگیندن دئیین
دئدی: هه…! باراتائششگی…!، باراتائششگی چوْخ کؤنز بیر ائششک ایدی، چوْو..و..وخ کؤنز…!، کؤنز وار- کؤنز وار…!، لاپ! بئله، کؤنزلییین ده لجین چیخاراردی. کؤنزلیکلریندن بیری، قاپیلارین آچیلماسینا، ماریز اوْلدوغویدو. اؤرنگ اوچون، بیرینی، چوْخ آیرینتیلی دئییل، خولاصه دئییم؟…!
: اوزون قیش گئجهلرینین بیرینده، گئجه یاتمادان، دئدیم: گئدیم، بو حئیوانین قاباغینا بیرآز سار- ساماندان زاددان تؤکوم، یئسین. سامانلیقدان سبتچهنی دوْلدوردوم، آپارام تؤکم حئیوانین آخورونا، تؤیلهنین قاپیسینی ها… ایتهلهدیم آچیلمادی، سن دئمه! کی، طیبقی معمول!، ائششک هر یئری ویللهییب، گلیب یاتیب قاپینین دالیندا…، سؤزو چوْخ اوزاتماییم، مینبیر فندله قاپینی آچدیم، سبتچهنی ائششگین آخورونا بوْشالتدیم. نهایسه، گؤردوم، ائششک یئمدن یئییر، آما! اوْ حالدا دا بیر جوره! اؤزونو قاپییا ساری وئرمگ ایستهییر! لئشینین مئیلی قاپییا ساری گئدیر!. تؤیلهکورهیینی گؤتوردوم، کورهیی سؤیکهدیم دووارین کؤشهسینه، دستهسینی دایادیم! ائششگین قابیرغاسینا!!!، گئتدیم…
صاباح تؤیلهیه گئتدیکده، نه گؤرسم؟ یاخشیدی؟!. گؤردوم، ائششک، گئجهنی صوبحهجن! کورهیین ساپیلا اوغراشیب! قابیرغاسی- بؤیرو یارالانیب، قاناییب، نه ایسه، یئنه ده کورهیی ایتهلهییر…
بیر سؤز دئمیش اوْلام!، دئدیم: اوْلور دا…!، اوْ دا بیر دؤورهیدی، دئوریلدی- گئتدی
بارات، دئدی: آی بالام، یانیلیرسان!، دئدییینکیمی، دئییل، اوْ زامانلار، بیر باراتائششگی وار ایدی، نه ایسه! ایندی، دونیانین دوزهنی پوْزولوب، مینلر- مینلر باراتائششگی وار!
مینلر- مینلر باراتائششگی…
مينلر- مينلر باراتائششگی…
–


text:
۱۹۰۵ (میلادی)
میلادی ۱۹۰۵-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز بئشینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ ژانویه - پتربورقدا “قانلی بازار گۆنو”. حؤکومت قۆووهلرینین دینج نۆمايیشچیلری آتشه تۇتماسی نتیجهسینده ۱۳۰ نفر هلاک اوْلوب، ۳۰۰ نفر يارالانیب .
- ۵ سپتامبر - روسیه-ژاپن موحاربهسینین سونو.
- ۲۹ ژولای - داگ هامرشولد؛ یارادیجی، اقتصادچی، بیرلشمیش میلتلرین تشکیلاتینین باش کاتیبیُ صولح ساحه سینده نبول اٰدولو قازانان شخص
- ۲۷ فوریه - روس یازیچیسی ماکسیم قوْرکی ریقایا سۆرگون ائدیلدی.
- ۲۶ فوریه - قافقاز جانیشینلیگی قۇرولدو.
- ۲۶ اوْکتوبر - سوئد نوروژین موستقیللیینی تانیدی.
- ۲۳ فوریه - شیکاقودا (آمریکا) حۆقۇقشۆناس پوْل پِرسی هاریس ایلک روتاری کلوبونون اساسینی قوْیدو.
- ۲۱ نوْوامبر - انشتَين مشهۇر E=mc2 فورمولونو آچێقلامێشدێر.
- ۲ ژانویه - روس-ژاپون ساواشی دؤورونده پورت-آرتور شهرینین مۆدافیعهسی دایاندیریلاراق شهر ژاپونا وئریلدی.
- ۱۷ اوْکتوبر - روس ایمپیراتوری ۲-جی نیکولای دؤولت دوماسینا قانونگوذار حاکیمیتین و لیبرال آزادلیغین وئریلمهسی حاقیندا بیانیه ایمضالادی.
- ۱۳ اوْکتوبر - تورکیهنین قالاتاسارای ورزیش کلوبو یارادیلمیشدیر.
- ۱۱ ژانویه - مصطفی کمال ساواش آکادمیسیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.


text:
ویکیپدیا:دییشدیرمه ساواشی
دییشدیرمه ساواشیندا — اۇزون زامان توافوقا گله بیلمهين ایشلدنلر مقالهنی موداویم اؤز ایستهدیکلری مضمونا قايتاریرلار. دییشدیرمه ساواشی عادتا ایدارهچیلردن بیرینین مقالهنی قوْروماسی و يا ساواشدا ایشتیراک ائدن ایشلدنلرین بیرینی یوْخسا هر ایکیسینی بلوکلاماسیندان سوْنرا سوْنا چاتیر.
ویکیپديادا دییشدیرمه ساواشینا چاغریلمیش ایدارهچینین مقالهنی قوْروماسی دۆزگون آددیم سايیلماییر. بۇنو تکجه طرفسیز ایدارهچی ائتمهلیدیر. بۇ زاماندا تکجه بیر طرفین مۆدافیعه ائتدیگی دییشمهنین سئچیلمهسی دۆزگون دئيیلدیر.
دییشدیرمه ساواشلاری ایصطلاحینین ویکیپديادا ایکی اساس ایستیفادهسی واردیر. بۇ صفحهده ایکی ایشلتمگه ده آچیقلیق گتیریلیر. بعضیلری، تِرمینی؛ بیر مقالهده ایکی و يا داها چوْخ ایشلدنین بیریلرینین دییشدیرمهلرینی قایتارما عملیاتینی تکرارلاماسی اوْلاراق تعریفلر. آیریلاری تعریفی قبول ائدهرک؛ ایکی و يا داها چوْخ یازانین داواملی اوْلاراق مقالهنین بؤيوک بیر قیسمتینی (خۆصوصییله يازیچیلار آراسینداکی سؤزلو قیسمتلر) ديَیشدیرمهسی اوْلاراق داها دا گئنیشلَدَر. آنجاق ایکینجی ایشلتمهسینی آچیقجا تشخیص ائتمک چتیندیر؛ فردلر، بعضی حاللاردا، قیسماً ديَیشدیریلن قیسمتین، بیر "دؤيوش" مئيدانا گتیریب اوْلوشدورماياجاغینی دانیشیقلی تاپار و بۇ تعریفین ایشلتمهسینی قبول ائتمز.
ایکینجی تعریفی قبول ائدنلر اوّلجه بیر قایتارما دۇئلی اوْلدوغونو نظره ساخلايار. لاکین اوْنلارا گؤره، بو ایصطلاحین تنظیملهمه دؤيوشونون تک بیر تیپینی تعیین ائتمهسینه موخالیف، گئنیشلَدیلمیش احاطهده تنظیملهمه دؤيوشلرینی تعیین ائتمک اۆچون غئيریکافیدیر. بۇ کیمی حرکتلر مۆطلق، بوتون معناسی ایله "تنزیملهمه دؤيوشلری" اوْلاراق آدلاندیریلمايا بیلیرسه ده، چوْخو ایشلدنه گؤره ثمرهسیز بؤلوملرین ایصرارلا تۇتولماسی و ناخوش بیر شیکلده داواملی علاوه-چیخاردیلماسینا بۇ گؤزله باخیلیر.
طرفسیز دۆشونجهدهکی ایشلدنلر بۇ نوع داواملی ائدیلن دییشدیرمهلر و شخصلر آراسینداکی حلسیز مساژلاشمالاری گؤردوگونده، اوْنلاری دانیشیقلارین حلّی پروسِسینه گیرمهلری اۆچون تشویق ائتمهلیدیر. مقاله اوستونده ياشانان آنلاشیلمازلیق، ثابیت قالماسینی الدن وئررسه ایشلدنلر مقالهنین قوْروما آلتینا آلینماسی اۆچون ایستک ائده بیلر.
هۆجۇما شامیل اوْلان حاللاردا، هۆجوم ائدن شخصلر قۇراللارین اؤن گؤردوگو شرطلرده جزالاندیریلا بیلر.
شخصی بیر ياریشا چئوریلمیش اوْلان قایتارما ساواشلاری ویکیپديانین اساس اصلرینه تامام ایله عکسینه، هر ایکی ایشتیراکچی اۆچون ده تأثیری پیس اوْلار، و عۆمۇمیتله اۆچ دفعه قایتارما پوْزونتوسو سببی ایله ایشتیراکچیلارین قاباغی آلینماسی ایله نتیجهلَنیر. بۇ تکجه قایتارما حملهسینی عیبارت حرکتین يئرینه، دانیشیقلی شخصلر ایجماع مِتودلاری و يا وضعیتی قۇرتارماق اۆچون آلتِرناتیو مِتودلار آختارمالیدیر. بو شیکلده امکداشلیق ایچینده ائدیلن دییشیکلیکلر، اینعیکاس اوْلاراق ائدیلن قایتارما حرکتیندن چوْخ داها ساغلام اوْلاجاق و داها دوْغرو و هر ایکی طرف اۆچون ده داها دوْيوروجو بیر مادّه اوْلما احتیمالینی ضمانت آلتینا آلاجاق. داها آز تجرۆبهلی ایشتیراکچیلار، دۆشونمهسیزجه و غئيریکافی بیر دییشدیرمه ائتمیش و بۇ ائتدیگی دییشیکلیگین اۇيغون اوْلمادیغی ایکی و یا داها چوْخ آدام طرفیندن میثاللارلا آنلادیلاراق قایتاریلمیش اوْلدوغو حالدا و يا پیس نیّتلی و يا اساس اصلره اۇيغون گلمهسی مۆمکون اوْلمايان دییشدیرمهلر ائتمیش اوْلدوغو حاللاردا دییشدیرمه ساواشینا گیررسه، غرضسیز بیر راضیلیق آختارماق يئرینه وضعیته سون وئرمک داها اۇيغوندور.
یوخاری سیخلیقداکی قایتارما ساواشلاری، کئچمیش یوخلاما ایشلتمهسینی فايداسیز حالا گتیرر، معنالی بیر شکیلده تؤحفه ائدن ایشلدنلرین ایشینی چتینلشدیرهرک، ژورنالی و سوْن دییشدیرمهلرین بۇ شکیلده دوْلوب داشماسینا سبب اوْلار. آشاغی سطحدهکی قایتارما ساواشلاری، ویکیپديا بیرلیگی اۆچون چوْخ مۆشکوله سبب اوْلما مئيیلینده دئيیل (بو گؤروش هله کسینلشمهمیشدیر.). تجرۆبهلی ایشلدنلره گؤره، واندالیزم ائتمک اۆچون ائدیلن دییشیکلرده قایتارما عملیاتلاری آراسیندا بیر ساعات ويا داها چوْخ گؤزلهيهرک، واندالیزمین داوام ائتمه احتیمالی سالینار. چوْخ واقت، بۇ نوع مۆشکول يارادان ایشلدنلر ماراغینی ایتیریب، آيریلار.
دییشدیرمه ساواشلاری بیر چوْخ سببه یییه اوْلا بیلر. بو سببلر آراسیندا، بۇنلار گؤستریله بیلر (لاکین تکجه بۇ سببلرله محدود اولمادیغی اۇنودولمامالیدیر): سیاسی فیکیر، دینی گؤروش و دیگر اینانجلارلا باغلی سببلر؛ حدّیندن آرتیق بوْش واقت؛ دارگؤروشلولوک/ اؤنفیکیر؛ اؤزونو اۆستون گؤرمه و مۆعيّن بیر ایشلدندن خوْشلانماماق.
ویکیپدیاداکی تجرۆبهلی ایشلدنلرین تاپیشیریغی بۇدور: تکجه بیر دفعه قایتارین و داها سوْنرا دانیشین.
- فیکیر آيریلیغی ياشايان اینسانلار، فرقلی بیر ياناشما ساغلامفیکیر گؤستره بیلر.
- طرفسیز ایشلدنلر بو دییشدیرمهلرین قاباغینی آلماق اۆچون دیقّت ائدر و راحاتلیقلا تدبیر آلا بیلرلر.
- روْمانتیک اوْلاراق اوْرتالیق قیزیشدیغیندا، اؤز دۇيغو و دۆشونجهلرینی اینجَله و سويوققانلی قالا بیلمک اۆچون تئز-تئز مؤوضودان اۇزاقلاش.
- اۇنوتمايین، ۲۴ ساعات عرضینده قصداً دؤرد دفعه قایتارما عملیاتی ائتمک (وپ: ۳گد قايداسی) ویکیپديا اصلرینین پوْزولماسی و بلوکلانما ریسکی داشیيیر.
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۳
۳ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۳/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/رویدادلار
- ۱۴۹۱ - حۆقۇقشۆناس راونسکیه اثری «فِنیکس»ی چاپ ائتدیرمهیه حۆقۇق وئرن سند وئریلدی. بۇ یازارلیق حۆقۇقو حاقّیندا تاریخده ایلک سند ساییلیر.
- ۱۵۰۱ - علیشیر نوائی٬ اؤزبک شاعیر٬ فیلسوف و دؤولت خادیمی اؤلدو.
- ۱۸۰۴ - روسیه اوْردوسو گنجه شهرینی آلدی. جواد خان٬ شهرین سوْنونجو قاجار خانی٬ اؤلدورولدو.
- ۱۸۶۸ - ژاپونون ایمپیراتور شوراسینین ایجلاسیندا ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی حاقّیندا بیانیه قبول ائدیلدی. ساسوما و تیویسونون قوْشونلاری کیوتوداکی ایمپیراتور سارایینی تۇتوب میجی ایمپیراتور حاکیمیّتینین برپاسی اعلان ائدیلدی.
- ۱۹۲۴ - توتانخآمونون قبری تاپیلاندان سوْنرا قیزیل تابوتدا مومیاییلانمیش جسدی ده تاپیلدی.
- ۱۹۳۴ - شورویده طیّارهلرین رادیولوژیسی ایله یئرینین مۆعیّنلشدیریلمهسی اۆچون اۇغورلو سیناق کئچیریلدی.
- ۱۹۶۲ - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۱۹۹۳ - موسکودا روسیه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا ایستیراتژی سیلاحلارین آزادیلماسی بارهده آنلاشما ایمضالاندی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۳ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۹ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
اویان نیوز اختصاصی سی: ایراندا تورکجه سربست وزنده یازیلمیش «شعرین آتاسی» کیمی تانینان آذربایجانلی شاعر حبیب ساهیرین (اولکر) تبریزده آنیم مراسیمی کئچیریلیب. آذربایجانلی شاعرلر، یازیچیلار و مدهنی فعاللارین ایشتیراکی ایله کئچیریلهن بو تدبیرده آذربایجان موسیقیسی سسلندیریلیب و شاعرین حیاتی و ادبی یارادیجیلیغی ایله باغلی چیخیشلار اولوب.
«اویان News» وئب صحیفهسینین یازدیغینا گؤره، مراسیمده حبیب ساهیردن علاوه آذربایجان میللی حکومتی دؤورونده «شاعرلر مجلیسی»نه داخیل اولان باشقا شاعرلرین ده خاطرهسی آنیلیب. مراسیمه قاتیلانلاردان میللی-مدهنی فعال علی پاکباز حبیب ساهیر کیمی شاعرلرین جمعیتده یاخشی تانیدیلمادیغینی دئییب. «حبیب ساهیرین اثرلری تورکییه اونیوئرسیتئتلرینده اوخونور و آراشدیریلیر، آنجاق بیزلر هله اونو یاخشی تانیمیریق»-دئیه او علاوه ائدیب.
شاعر و یازیچی روزبئه سادتی ایسه ۱۹۴۵-۴۶ ایللرده قورولان آذربایجان میللی حکومتینی ساهیرین حیاتیندا بیر دؤنوش نقطهسی حساب ائدیلدیینی بیلدیریب. جناب سادتی علاوه ائدیب کی، ساهیرین شعرلری میللتین نئجه یاغمالانیب، سویقیریما معروض قالدیغینین هئساباتیدیر.
حبیب ساهیر ۱۹۰۳-ده میانا شهریندن تبریزه کؤچموش بیر کندلی عائلهده دونیایا گلیب. او، تبریزده کاتولیکلر مکتبینده فرانسیز دیلینی اؤیرنیب و دؤولت اورتا مکتبینی بیتیردیکدن سونرا معلملییه باشلاییب. حبیب ساهیر ۲۴ یاشیندا ایکن تورکییهیه گئدیب، لاکین ایستانبول اونیوئرسیتئتینده تحصیلینی بیتیردیکدن سونرا اؤلکهیه دؤنوب معلم اولاراق ایشلهمهیه داوام ائدیب.
اولکر آذربایجان یوردو و تورک دیلینه وورغون بیر شاعر کیمی تانینیر.
گؤروم کؤنول گولزارینا
سحرلهدن ایشیق دولسون.
او وطنین باخچاسیندان
نه قوش اوچسون، نه گول سولسون.
تورکجه یازان هر شاعره
آلقیش اولسون، آلقیش اولسون.
آذربایجانلی آراشدیرماچی الیرزا میانالینین یازدیقلارینا گؤره، میللی حکومت دؤورونده ساهیرین تورپاغا، یوردا، ائله و اوبایا جانی دیلدن وورغون اولدوغونو گؤرهن بعضی سول دوشونجهیه منسوب اولانلار اونون بو فیکیرلرینه قارشی منفی موناسیبت بسلییردی.
حیاتی بویو معلم اولان شاعر اؤز شعرلرینده آذربایجانلی مکتب اوشاقلارینا دا توخونوب:
آنلاتدیلار
گئت مکتبه، اوشاق اوخوت،
درسدن سونرا، دؤن ائوینه
خوشدور داخما،
قارانلیغا قرق اولوبان،
پارلاق قیزیل گونه باخما
یادا قول اول،
درده آلیش،
فارسجا دانیش،
اسیرلیگی، درویشلیگی تلقین ائیله اوشاقلارا!
بعضی ادبیاتچیلار حبیب ساهیری ایراندا سادهجه سربست تورک شعرینین آتاسی دئییل، اونو تبریزلی تاغی رفت ایله بیرلیکده، اساساً ایراندا سربست شعرین تانینمیش نومایهنلریندن بیری حساب ائدیرلر. حبیب ساهیرین ۲۰-ا یاخین شعر و باشقا مؤوضولاردا کیتابی چاپ اولوب. او، ۱۹۸۵-جی ایلین دئکابر آییندا تئهراندا وفات ائدیب.
خبر تورکجه کوچورن : آمریکا سسی
http://oyannews.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%A8%DB%8C%D8%A8-%D8%B3%D8%A7%D9%87%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD/


text:
۸ آوریل
۸ آوریل:
- میلاددان اؤنجه ۵۶۳ - سیدارتا قوتاما (بودا)٬ آنادان اوْلدو.
- ۱۵۱۳ - ایسپانیالی ژوآن پونس دِلئون٬ فلوریدانی کشف ائدیب بؤلگهنی ایسپانیا توْرپاغی اوْلاراق تانیتدیردی.
- ۱۸۳۰ - اوروپا اؤلکهلری٬ عثمانلی ایمپیراتورلوغوندان٬ باغیمسیز یونان دؤولتینی تانیماسینی ایستهدی.
- ۱۸۶۹ - ایکینجی دارالفنون بیناسینین تیکیلمهسی قۇرتولدو؛ دارالفنون-عوْثمانی قۇرولدو.
- ۱۹۲۴ - تۆرکیهده شریعه محکمهلرینی قالدیران یئنی محکمهلر تشکیلاتی قانونو تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسینده قبول ائدیلدی.
- ۱۹۳۳ - آلماندا آریایی عیرقدان اوْلمادیغی دۆشونولن مأمورلار امکلی ائدیلدی.
- ۱۹۴۶ - میلّتلر جمعیتی سوْن اوْتورومونو کئچیردی. بۇندان سوْنرا تشکیلاتین آدی بیرلشمیش میلّتلر اوْلاجاقدیر.
- ۱۹۷۳ - پابلو پیکاسو٬ ایسپانیالی رسام٬ اؤلدو.
- ۱۹۹۲ - ائرمنیستان سیلاحلی گۆجلری آغدابان سوْیقیریمینی تؤرتدی.