text:
بو مساله یالنیز راست موغامیندا دگیل بلکه ده بعضی عالیم لر طرفیندن بیر چوخ موغام لارین آدی فارس و عرب سؤزجوک لری کیمی قئید اولونموشدو. بو عالیملرین فیکریجه راست موغامی هله ده اؤز راستلیغیندا (دوزلوگونده) قالیر. حال بو کی راست موغامی و اونون آدی نین یارانماسی بو موغامین بیر پارا دگیشیکلیک لره معروض قالماسی/قالماماسیندان چوخ اؤنجه یه عاییدیر. باشقا سؤزله دئسک ایلک دفعه اولاراق راست موغامی نین اؤزو و آدی یارانمیش و سونرالار اونون شؤعبه لری و گوشه لرینده دگیشیک لیکلر اوز وئرمیشدیر. بئله لیکله بو موغام بو دگیشیکلیک لرین اوز وئردیگینه گوره راست آدلانمامیشدیر.
Aug 24, 2014
آذربایجان موغاملاری / اوچونجو بؤلوم : «راست موغامی (1)»
فرهاد جعفری
راست(Rast) موغامی: آذربایجان موسیقی سینده اساس موغام لارین سایی یئتدی دیر : راست ، چاهارگاه ، شور ، بایاتی شیراز، زابول - سئگاه ، شوشتر ، هومایون. بونلارین بیرینجی سی ، ان قدیمکی سی و ها بئله بوتون موغام لارین کؤکو ساییلان ، راست موغامی دیر. بو موغام بوندان اؤنجه ایشاره اولوندوغو کیمی قدیم شرقین 12 کلاسیک موغام لاریندان بیری سی و داها دوغروسو ان اؤنملی سی اولموشدور. بونون ان قدیم آدی «راسین»(Rasin) اولموش و آنلامی دا بوگونه دک بللی اولمامیشدیر. آنجاق بیر چوخ موسیقی عالیم لری بو سؤزو فارس منشالی اولان «راست (دوز ، دوغرو)» آنلامی ایله عئینی لشدیرمیشلر.
بو مساله یالنیز راست موغامیندا دگیل بلکه ده بعضی عالیم لر طرفیندن بیر چوخ موغام لارین آدی فارس و عرب سؤزجوک لری کیمی قئید اولونموشدو. بو عالیملرین فیکریجه راست موغامی هله ده اؤز راستلیغیندا (دوزلوگونده) قالیر. حال بو کی راست موغامی و اونون آدی نین یارانماسی بو موغامین بیر پارا دگیشیکلیک لره معروض قالماسی/قالماماسیندان چوخ اؤنجه یه عاییدیر. باشقا سؤزله دئسک ایلک دفعه اولاراق راست موغامی نین اؤزو و آدی یارانمیش و سونرالار اونون شؤعبه لری و گوشه لرینده دگیشیک لیکلر اوز وئرمیشدیر. بئله لیکله بو موغام بو دگیشیکلیک لرین اوز وئردیگینه گوره راست آدلانمامیشدیر.
قدیم موسیقی قایناقلارینا نظر یئتیردیکده راست موغامی نین ایکی اساس شؤعبه سی ایله راستلاشیریق. ایلک دفعه اولاراق شرق دونیاسی نین بؤیوک موسیقی شوناسی ماراغالی عبدالقادیرین اثرلرینده[1] بو ایکی شؤعبه مُبَرقَع(موبرّیغه) و پنجگاه کیمی قئیده آلینمیشدیر. بو شؤعبه لرین هر بیریندن ایکی گوشه ایستخراج اولونوردو. بو گوشه لر «روح الارواح ، بحر نازیک ، رهبر و حصارک مَدَن » دن عبارت اولموشدور . بو گون بو شؤعبه لر و گوشه لردن موبریقه نین سئگاه لادیندا اولماسینا باخمایاراق ، موبریقه ؛ راست موغامیندا دا شیکسته فارس شؤعبه سیندن سونرا ایفا اولونور. پنجگاه ؛ دا بو گون راستین زیل شؤعبه لریندن اولموش و عیراق شؤعبه سیندن سونرا یئرلشمیشدی. روح الارواح ؛ ایسه راست موغامی عاییله سینه منسوب اولان بایاتی قاجار و دوگاه موغام لاریندا ایفا اولونماقدادیر. باشقا گوشه لر ده تاریخ بویو سیرادان چیخمیش و اونلارین یئرینه راست موغامی نین ترکیبینه موختلیف شؤعبه لر و گوشه لر داخیل اولموشدو. بئله کی م 19 – ینجی عصیرده آذربایجانین گؤرکملی موسیقی شوناسی ، میر محسن نوّابین «وضوح الارقام» آدلی اثرینده راست موغامی بو شؤعبه لر و گوشه لر له قئیده آلینمیشدی : راست ، پنجگاه ، ويلايتي، منصوريه، زمين خارا ، راك هيندي ، آذربايجان ، عیراق ، باياتي تورك، باياتي قاجار ، ماوراءالنهر ، بال كبوتر ، حيجاز ، شاهناز ، عشيران ، زنگ شتر، كركوكي ، راست. راست موغامی ؛ 19 – ینجی عصیرده شمالی آذربایجانین موختلیف موغام مکتبلرینده آشاغیدا کی جدولده گؤروندوگو کیمی ایفا اولونورموش :
19 –ینجی عصیرده آذربایجاندا راست موغامی نین ایفا اولونان شؤعبه لر و گوشه لری
19 – ینجی عصیرین باشقا بیر موسیقی شوناسی ، تارچی میرزه فرجین موسیقی جدولینده راست موغامی نین شؤعبه لر و گوشه لری ، شیروان موغام جدول ایله اوست اوسته دوشور. بو ایفاچیلیق فرقلرینه (ایستر راست موغامی و ایسترسه ده باشقا موغاملار ) سون قویما مقصدی ایله م 1925 – ینجی ایلده بیر نئچه او عصیرین بؤیوک موغام ایفاچیلاری و موسیقی شوناسلاری او جومله دن : میرزه مختار ، جبار قار یاغدی اوغلو ، تارچی میرزه فرج رضا اوغلو ، میرزه منصور منصوروو ، قوربان پیریموو ، شیرین آخوندوو و باشقالاری نین ایشتیراک ایله ، عوزئییر حاجی بیگلی نین رهبرلیگی آلتیندا کئچیریلن موسیقی توپلانتیسیندا راست موغامی نین ترکیبی بئله موعینلشدیریلدی : راست ، عوشاق ، حسینی ، ویلایتی ، مسیحی ، دهری ، خوجسته ، خاوران ، عیراق ، پنجگاه ، راک خراسانی ، قرایی ، راست.
بوتون بونلارا باخمایاراق راست موغامی بو تاریخدن بری ده بیر پارا دگیشیکلره معروض قالمیشدی. او جومله دن احمد خان باکیخانو - ون تدریس پروقرامیندا بو موغامین شؤعبه لری و گوشه لری بئله قبول اولونموشدو : برداشت ، مايه، عوشاق ، حسيني، ويلايتي ، شيكسته فارس ، عیراق ، پنجگاه ، قرايي ، راستا اياق. سونرالار بو موغاما دیلکش ، کوردو و راک شؤعبه لری علاوه اولوناراق نهایتده بو گون بو شؤعبه لر و گوشه لر ایله ایفا اولونور : برداشت ، مایه ، عوشاق ، حسینی ، ویلایتی ، دیلکش ، کوردو ، شیکسته فارس ، موبرّیقه ، خاوران ، عیراق ، پنجگاه ، راک ، قرایی ، راستا ایاق. بو پروقراما نظر یئتیردیکده گؤروروک کی راست موغامی هم قدیم 12 موغام لار و شؤعبه لردن بیر نئچه سینی اؤزونده شؤعبه و گوشه کیمی جمعلشدیریب هم ده بوگون ایفا اولونان 7 اساس موغام لارین شؤعبه لر و گوشه لریندن بیر نئچه سی او جومله دن ویلایتی ، دیلکش شؤعبه لری و کوردو گوشه سی شور موغامیندان ، شیکسته فارس شؤعبه سی ، سئگاهدان بو موغاما داخیل ائدیلمیشدیر.
برداشت(گیریشGiriş =) : راست موغامی دا آذربایجانین باشقا موغام لاری کیمی برداشت(گیریش) ایله باشلاییر. آنجاق بو شؤعبه دن اؤنجه درآمد چالینا بیلر یا تصنیف ده اوخونا بیلر.گیریش شؤعبه سی بوندان اؤنجه ایشاره اولوندوغو کیمی موغاملارین زیل پرده سینه اساسلانمالی دیر. بورادا دا گیریش(برداشت) بو موغامی نین زیل پرده لریندن بیری سی اولان عیراق شؤعبه سی اوزرینده قورولور. بونا گؤره ده بو ایکی شؤعبه نین مئلودیلری عئینی دیر. راستدا گیریش(برداشت) قیسا صورتده ایفا اولونمالی دیرسا ، عیراق شؤعبه سی گئنیش بیر شؤعبه اولموش و باشدان باشا زیلده ایفا اولونمالی دیر. حال بو کی گیریش(برداشت) شؤعبه سی نین زیلدن باشلانماسینا باخمایاراق ، اونون موسیقی آخینی گئتدیکجه بم پرده لره دوغرو گئدیر. بئله کی بوندان سونرا کی شؤعبه – تمل (مایه) – گیریشین(برداشت) سونا چاتدیغی یئردن یعنی بمدن باشلاییر. گیریش(برداشت) حجمجه کیچیک اولدوغونا گؤره گاهدان گوشه ده آدلانیر. بعضی موغام لارین گیریشی (برداشت) نین خصوصی آدی اولور. راست موغامیندا دا گیریش (برداشت) «نووروز رونده» آدلانیر.
مایه(تَمَل Təməl =) : ایفاچی راستین گیریشینی(برداشت) ایفا ائتدیکدن سونرا اونا ایاق ائدرک بو موغامین تمل شؤعبه سینه دوشمه لی دیر. بو ایش «آواز ناقیص» آدلی بیر گوشه نین ایفا سی واسیطه سی ایله اولور. راستین ایکینجی شؤعبه سی و عین حالدا ان بؤیوک شوعبه سی تمل (مایه) دیر. تمل(مایه) گیریش شؤعبه سی نین عکسینه اولاراق بمدن باشلامیش و زیل پرده لره دوغرو گئدیر. دئمک اولار باشلانیشدا (درآمد) اولان بیر خاصیت یعنی باشلانیشین چالینماسیندا ، ایفا اولونان موغامین بوتون شؤعبه لرینی گزرک ، اونلاری تمثیل ائتمه ، تمله(مایه) ده عایید اولور. بئله کی تملین آدیندان بللی اولودوغو کیمی تمل(مایه) هر بیر موغامین اساسی و جؤوهری ساییلیر. اولا بیلر بیر موغامی دستگاه شکلینده ایفا اولونماسیندا گیریش یا باشلانیش ایفا اولونماسین آنجاق تمل هم اینسترومئنتال هم ده ووکال – اینسترومئنتال ایفاچیلیقدا ایفا اولونمالی دیر. بئله لیکله اونون هر زمان موغاملاردا ایفا اولونماسی ، موغاملاردا ان بؤیوک و مرکزی شؤعبه ساییلماسی ، تملین موقعیتینی موغاملاردا او یئره چاتدیرمیش کی قطعیت له دئمک اولار هر موغامین تملی (مایه) او موغامین بوتون اؤزللیک لرینی سجیه لندیرن و ها بئله او موغامین تمثیلچی سی دیر. راستین تملی کیچیک اوکتاوانین سول پرده سینده ایفا اولونور ، اونون ایفا اولونوندوغو پرده راست موغامی نین باشلانغیج پرده سی دئمک دیر. بو قایدا بوتون موغام لاردا حیاتا کئچیریلیر.
عوشاق (Üşşaq) : راست موغامی نین تملدن (مایه) سونرا ایفا اولونان نؤوبتی شؤعبه سی عوشاق دیر. بعضی موسیقی عالیم لری گاهدان بونو گوشه ده آدلاندیریرلار. عوشاق ؛ شرق خالقلاری نین قدیم 12 کلاسیک موغامیندان بیری اولموشدور و موسیقی قایناق لاریندا راستدان سونرا هر زمان عوشاقین آدی چکیلمیشدی. بئله کی 19 –ینجی عصیرده وضوح الارقام اثرینده ده ایکینجی یئری توتموشدور. حال بو کی عوشاق بو عصیرده یاشایان تارچی میرزه فرجین موغاملار جدولینده و هم ده شیروان و باکی موغام ایفاچیلیغی مکتبلرینه عایید اولان موسیقی جدوللرینده راست موغامی ترکیبینده قئیده آلینمیشدیر و او تاریخدن بری بیر شؤعبه کیمی راست موغامی داخیلینده ایفا اولونماقدادیر.
عوشاق سؤزونون آنلامی حاققیندا بعضی باشقا موغاملار دا دا اولودوغو کیمی ایندی یه قدر اورتاق بیر فیکیر سؤیله نیلمه میشدیر. عوشاق سؤزو موختلیف آنلاملار داشیییر ، او جومله دن : عربجه عاشیقلر دئمکدیر و عاشیق سؤزجوگونون جمعی دیر ، بو فیکیر بو حاقدا ان چوخ سؤیلنیلن فیکیردیر ، بوندان علاوه بو تئرمین ایله عرب دیلینده گول - چیچک ، شک - شوبهه ، باغیشلاما ، شریکلیک ، شوکور ائتمک آنلاملاری دا ایفاده اولونور. عوشاق سؤزو صوفی لیکده(تصوف) ده صوفیلرین سیر و سولوک پروسئس لریندن بیری نین آدی اولموشدور. عوشاق راستدا ایکی حیصه ده ایفا اولونور : بیرینجی سی سربست بحر ده ایفا اولونان موغام پارچاسی اولموش ، ایکینجی حیصه ایسه بو شؤعبه نین ریتمیک یئری دیر. سونونجوحیصه نین ان مهارتلی ایفاچیلاریندان بیری سی حاجی بابا حسینوو اولموشدور. اونون ریتمیک عوشاقدا ان چوخ اوخودوغو غزل لردن بیری سی بودور :
اول پری وش کیم ملاحت مولکونون سلطانی دیر – حوکم اونون حوکمو دورور ، فرمان اونو فرمانی دیر
سوردو مجنون نؤوبتین ، ایندی منم روسوای عشق – دوغرو دئرلر هر زمان بیر عاشیقین دؤورانی دیر.
حسینی(Hüseyni) : عوشاقین ریتمیک یئریندن سونرا گلن گوشه حسینی دیر. بو گوشه واخت ایله قدیم 12 موستقیل موغامدان بیری سی اولموشدور. اونون م 19 - ینجی عصیرده وضوح الارقام اثرینده موغاملار سیاهه سینده گتیریلمه گینه باخمایاراق ، بو عصرین موسیقی جدول لرینده (باکی و شیروان موغام مکتب لرینه عایید جدول لرده) راست موغامیندا بیرگوشه کیمی قیده آلینمیشدیر. حسینی بو تاریخدن بری بو گونه قدر راست موغامی ترکیبینده ایفا اولونماقدادیر.
حسینی تاریخده موسیقی ایله باغلی بیر شخصین آدی اولموش یا دا عرب سؤزو اولان «حسین» ایله ایلگیده اولموش ، گؤزل - گؤزللیک و یاخشیلیق آنلامی داشیییر.
حسینی یه ایاق ائتدیکدن سونرا عوشاق تصنیفی یا راست تصنیفی اوخونمالی یا دا رنگ چالینمالی دیر. بورادا راستین بیرینجی میکرو سیلسیله سی باشا چاتیر و ایکینجی میکرو سیلسیله ویلایتی شؤعبه سی نین ایفاسی ایله باشلانیر. میکرو سیلسیله موغام لارین ایچینده ایفا اولونان شؤعبه لر ، گوشه لر ، تصنیف و رنگینبیر مجموعه کیمی ایفا اولونماسیندان عیبارتدیر.
ویلایتی(Vilayəti) : حسینی دن سونرا ویلایتی شؤعبه سی ایفا اولونمالی دیر . بو شؤعبه راستین ایری حجملی شؤعبه لریندن بیری سی اولموش و شور موغامینا منسوبدور. ویلایتی سؤزونه قدیم(16-14 – ینجی عصیرلرده) موسیقی کیتابلاریندا راست گلمیریک . آنجاق م 19 – ینجی عصیرده بیر نئچه یئرده او جومله دن میر محسن نوابین «کشف الحقایق مثنوی» اثرینده اونون آدی چکیلمیشدیر. ویلایتی بو شخصین باشقا اثری اولان وضوح الارقامدا و ها بئله بو دؤورون بوتون موسیقی جدول لرینده(قاراباغ ، شیروان و باکی موسیقی مجلس لرینه عایید اولان جدول لرده) راست موغامی نین بیر شؤعبه سی کیمی قئیده اولونموشدو.
ویلایتی ؛ «ویلایت» سؤزو ایله ؛ عربجه منسوبیت شکیلچی سی اولان «ی» ایله بیرلشمه دن ووجودا گلمیشدیر. ویلایت سؤز ایله عرب دیلینده موختلیف ایفاده لر اولونور : دوستلوق - یولداشلیق ، یئر – بؤلگه – حوکومت دایره سی و ... . آنجاق هله لیک ویلایتی سؤزونون موغام لا علاقه دار ، سیرری بو گونه قدر آچیلمامیش قالیر.
خواننده ولایتی نین اوخوماسینا باشلایاندا آوازلاردان یارارلانمالی دیر میثال : آمان ، آمان ، آمان ، آمان ، ای. سونرا ایسه موغامی غزل ایله داوام ائتدیرمه لیدیر. گنج خواننده لر ویلایتی نین ایفاسیندا کیفایت قدر دیقتلی اولمالی و اونون لا شور موغامینا منسوب اولان «شور شاهناز» شؤعبه سی آراسیندا مئلودیک باخیمیندان یاخینلیق اولودوغونا گؤره بونلاری بیری بیرینه قاریشدیرمامالی دیرلار. موغاملاریمیزین سینه دن سینه یه کئچمه سی و بئله سی قورونماسینا گؤره بئله گؤرونور کی بو سهولره یول وئرمه مک اوچون یگانه یول موغام شؤعبه لری و گوشه لری نی تکجه اوستاد خواننده لرین سس خزینه سیندن فایدالاناراق ، دوزگون دینله مک و نهایتا دیقتله بو موغام لاری ایفا ائتمکدیر. یوخسا خواننده ؛ موغاملاری اؤلچو – بیلچیدن چیخارماق و اونلارین اؤلچوسونو بیر بالاجا اوزالدیب یا قیسالتما ایله و یا یاد موسیقیلری دینله مک له راحاتجاناسینا موغاملارین سهو صورتده ایفا اولونماسینا و یا بیگانه موسیقی لره یول وئرمیش اولور.آردی وار ...
[1] - ماراغالی عبدالقادرین (837-754 ه.ق) اثرلریندن بونلارا ایشاره ائتمک اولار : رساله فی الموسیقی(تورکجه)،رساله فی النغم و الایقاع (تورکجه)، ذکر اسامی قوالان عصر سلطان حسین بایقرا(تورکجه) ، شرح الادوار اورموی یا روح پرور رساله سی(تورکجه) مقاصد الالحان (فارسجا)، کنزالتحف(فارسجا)، جامع الالحان ، مجالس و... .


c: text/html

text:
کارلوس آلبرتو تورس
کارلوس آلبرتو تورس (اینگیلیسجه: Carlos Alberto Torres) (دوْغوم:۱۷ ژوئیهٔ ۱۹۴۴ ریو دو ژانیرو) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیلهرک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کارلوس آلبرتو تورس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- Wikipedia articles with WorldCat-VIAF identifiers
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۴۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۲۰۱۶-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- ۱۹۷۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- فلومیننزه کولوبونون اویونچولاری
- فلامینقو کولوبونون اویونچولاری

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تستوسترون
تستوسترون (اینگیلیسجه: Testosterone، روسجا: TecTocTepoH، عربجه: تستوستيرون ) ممه لیلر بدن ینن ده ستروئیدیهورمون دیر. بدنده آندروژنیک(جینسیت) و آنابولیک(بؤی آچماق) اثری وار.
آنا قارنیندا اوشاق ایکی آیلیق اولاندا تستوسترون هورمونی تولید اولار و اوشاغین ارکک یا دیشی اولماسین تعیین ائدر.اوغلانلار بدنینده اونون میقداری چوخالمادا اوغلان بالیغ اولار.بدنده ان دئیرلی تغییر اوز وئریب سس قالین اولوب و اوزده توک چوخالار.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Testosterone»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تستوسترون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Pages using div col with unknown parameters
- شیمی
- Cyclopentanols
- Alkene derivatives
- Androgens and anabolic steroids
- Androstanes
- Estrogens
- GABAA receptor positive allosteric modulators
- Hormones of the testis
- Hormones of the ovary
- Hormones of the hypothalamus-pituitary-gonad axis
- Hormones of the suprarenal cortex
- Enones
- Neuroendocrinology
- Human hormones
- Sex hormones
- Testosterone


text:
کپک
کپک : تورکجه فارسجا
ا.پوستة گندم که هنگام الک کردن آرد از آن جدا میشود. سبوس. خاک ارّه. شورة سر. قارچ. کفک. سفیدک
کپک : تورکجه تورکجه
[آد]
اوُن¬الَندیکدن¬سونرا الک¬اوستونده قالانی (فا:سبوس). bran
بعضی دئییشلرده بوغدالارین باشیندا دوزهلن کوفلنمهیه کپک وورماق دئییلیر، بوُغدا کوٌفو، کوٌف (فا:سفیدک). powdery
باشین دریسینده دوزهلن چیرک، (فا:شوره سر). nitre
آغاج و تاختا اوْوونتوسو.
کَورَک، «کپک آلما، کپک هئیوا». {دیوان لغات تورک ده ایشله نیبدیر؛ کبیمک و کپیمک دیواندا قوُروماق و اؤزللیکله پالتارین و بیر شئیین بیر طرفی قوُروماق مفهوموندا گلیب، کپک سؤزو بو کلمهدن آلیناراق بیر شئیین قوروموش حالدا اولان بؤلومونو آندیریر، نئجه کی باشدا و یا بوغدا و اوُندا کپک بو وضعی گؤسته ریر}
کپک : تورکجه تورکجه
[اؤزل آد] سایینقالا دا داغ آدی


text:
بایرن مونیخ 5- بشیکتاش 0
بشیکتاش مونیخ دا آلمان توُپارا ینگیلدی
بشیکتاش فوتبال توپاری یوفانینگ قاهرامانلار لیگینده آلمان توپاری بایرن مونیخ بیلن بأسله شدی.
یاریشدا 16-نجی داقیقادا بیر فوتبالچیسی قیزیل کارت آلان بشیکتاش فوتبال توپاری بأسدهشینه ینگیلدی.
آلمان فوتبال توپاری 5 گل بیلن بشیکتاشی ینگدی.
بایرن مونیخ ینگ گللارینی 43 و 66-نجی داقیقادا توماس مولر، 52-نجی داقیقادا کینگزلی و 79 و 88-نجی داقیقادا روبرت لوواندوفسکی اوردی.
ایکی توُپار 3 هپده سونگرا ایستامبول دا دا بأسله شر.
دِگیشلی حابارلار
بنکسی نینگ بیر اثری 18.5 میلیون پوندا ساتیلدی
مارماریس دا فونیکس تاریحی شهرینده قازوو آغتاریش ایشلری باشلادیلار
بو قازوو آغتاریش ایشی پنسیلوانیا بیلیم یوردونینگ عالیملاریندان دکتر آصیل یامان ینگ یوُلباشچیلیغیندا باشلادیلار
قاراحان دپه ده نئولیتیک دؤورۆنه دگیشلی تاریحی اثرلر تاپیلدی
قاراحان دپه ده 3 ییلدان بأری قازوو آغتاریش ایشی دوُوام ادیأر


text:
اوزونده بوسه دن، ای گول، ایکی نشان یئری وار
بیرینده قیرمیزیلیقدیر، بیرینده قان یئری وار
گؤزونده واردیر اوخ آتماق، مُشه نده قان تؤ کمک
قاشیندا، سهو دئییلدیر، دئسم، کامان یئری وار
ساچین توتاندا عذاره،بیله خیال ائدیرم
چمنده برگِ گول اوسته قارا دومان یئری وار
بلایا سالما منی، درد محنتیم چوخدور
نه دیلده تاب قالیبدر، نه ده توان یئری وار
وفاسی اولماسادا، یاردن ال اوزمه، کؤنول!
گلرترّحمه بیر گون، یئنه گمان یئری وار
رقیبه همدم اولوب، دلبریم کوسوب مندن
بئله گمان ائدیرم، بلکه بیر اوُمان یئری وار
وفالی سؤیله دیگین چیخدی بیوفا آخیر
سنین سؤزونده ده، واحد، بیر آز یالان یئری وار


text:
آبورن لیک تریلز، کالیفورنیا
آبورن لیک تریلز، کالیفورنیا (اینگیلیسجه:Auburn Lake Trails, California ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۳۳۳۰ نفر ایمیش و ۳۳٫۰۲ کیلومتر موربّع ساحهسی وار دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۵۸۴ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب و کالیفورنیا ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ 2016 U.S. Gazetteer Files. United States Census Bureau. یوْخلانیلیبJul 19, 2017.
- ↑ Auburn Lake Trails. United States Geological Survey.
- ↑ Population and Housing Unit Estimates. یوْخلانیلیبJune 9, 2017.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Auburn Lake Trails, California»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آبورن لیک تریلز، کالیفورنیا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قارا قوشوزومو
قارا قوشوزومو (اینگیلیسجه: Solanum nigrum، فارسجا: بادنجان تاجریزی ، لاتین تورکجه: Qara quşüzümü ، عربجه: مغد أسود ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Köpek üzümü ، فرانسهجه: Schwarzer Nachtschatten ، آلمانجا: Schwarzer Nachtschatten ) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Solanum nigrum»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قارا قوشوزومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نووروز بایرامی گلمهمیشدن؛ گئتمیشدی. دای او قَدَر ائو سیلیب سوپورمکدن– او قدَر ماراقلا یئدی لووون آلیب آخیر چرشنبهنی گؤزلهمکدن- شال ساللاماقدان- یومورتا دؤیوشدورمکدن- گؤروشه گئدیب گلمکدن- بایراملیق آلیب وئرمکدن، خبر یوخویدو.
بایرام گونلری پیسدن-یاخشیدان یئلکیمی گلیب سوووشموشدو. مدرسهلر آچیلیب کیلاسلار قورولموشدو. اوشاقلار گلیب بیربیر انشالارین اوخویوب یئرلرینده اوتوروردولار.
اینشانین قونوسو (نووروز بایرامینین خاطیرالاری) ایدی. هرکس گلیب،دوغرو- یالان، گئدیب یا گئتمهدیگی سفرلردن؛ دال بادال دوزدویو جملهلری اوخویوب بیر نومره آلیردی. سیرا کریمه چاتدی. کریم اوجا بویلو آریق و ساری یوزلو، قاشقاباخلی اوندؤرت یاشیندا بیر اوغلانایدی. نورمالدا کیمسه ایله دانیشمازدی. دوغروسو کیمسهلر اونونلا دانیشمازدیلار و ساناردیلار بیر اسکییویان و فرش توخویانین اوغلویلا دوستلوق ائتمک، اونلارا باش آشاغیلیق گتیرر. کریم ویقارلی آددیملارلا کیلاسین اؤنونه گئچیب دفترینی آچیب انشاسینی اوخوماقا باشلادی. کریمین سسی کیلاسی بورودو. اوشاقلار اونون سسینی سایمادان بیربیرلریله قونوشوب دئییب گولوردولر. آما گئتدیکجه کریمین اوخودوغو جملهلر چکیش سسی تکین قولاقلاریندان گئچیب قافالاریندا اوتوروردو. دانیشیقلار بیربیر کسیلیب قافالار کریمه ساری دؤنوب؛ گؤزلر کریمین آغزینا تیکیلیردی. معلّمکی کیلاسین پنجرهسیندن حیطه باخیردی؛ کریمه ساری دؤنوب کریمین آغزیندان چیخان کلمهلری قولاقلاریلا اوتوردو. کیلاسی آغیر سیکوت بوروموشدو.
کریمین سسی کیلاسدا جینگیلدیردی:
«…..گؤزل آنام… او گؤندن کی، منله باجیمی بوراخیب آتامین یانینا کؤچدون، بیز آغیر گونلر گئچیریریک. ایلک گونلر قوهوم قونشو گلیب گئدیردیلر، آما گون گئچدیکجه گلیب گئتمهلرده آزالیردی. دای بو گونلر کیمسه بیزدن یاد ائتمیر. دوزدو سن گئدیب راحاتلاشدین، آما بیزی کیمه تاپشیردین؟! یاخشی بیلیرم کی خسته حالینلا نه قَدَر چالیشاردین اونون- بونون پالتارلارین یویاسان و بوش ساعاتلاردا بیزیله برابر دزگاه باشیندا اوتوروب ایلمک دویونلهیهسن کی قاباللار تئزتئز بیتیب اربابدان پول آلیب دردلریمیزه وئرهسن.
یادیندادی آنا، بیر گون نازلی کیچیک باجیم تلهسیکدن بارماغینی کسدی؛ آما سن دونیانین زورلوغونون آجیسینی اوندان چیخارتدین و اونون بارماقینین قانینا باخماییب؛ اینجه بدنینی پیچرقاجین آلتینا سالدین!؟ باجیم آغلییا- آغلییا دئییردی :
-“آنا… سن دئییرسن تئزتئز دوتلهدا؛ منده تلهسیک دوتلهییردیم بیردن بارماغیم پیچاق آلتینا گئتدی….”
باجیم ایچین چالا-چالا، آجی آغلیردی؛ دؤزه بیلمهدین اونو باغریوا باسدین، سنده آغلادین؛ منده آغلادیم. نئجه گون پیچرقاجین یئرلری اونون بدنینده زول- زول شیشیب گؤیرمیشدی.
یادیندادی ایلمک سالا سالا ، ایلمکلرین دیلیله اوخویاردین :
” گینه صف باغلاییب باخیرسیز منه؟!
قانلارین رنگیدیر بویویوب منی
اینجه بارماقلارلا مظلوم بالالار
گئجهلر یاتماییب توخویوب منی
…..”
یادیندادی آنا…صبح گون چیخمادان دزگاه باشیندا اوتوراردیق، مدرسه ساعاتی چاتینجا اوسدوموزون تویلرین سوپورگهایله سوپوروپ تمیزلردین، بیزده گولردیک کی مهیه بیز یئریک یا فرشیک کی اوستوموزو سوپورورسن !؟
نه سنین حووصلهن اولاردی بیزیم باشقا نییازلاریمیزا چاتاسان ونه بیزیم بؤش واختیمیز اولاردی کی آرتیخراق درسلریمیزه چالیشاق. دوشوک نومره آلاندادا سئوینردیک کی اَن آزی سنین ساوادین یوخدورکی بیله سن. آما سن اؤزووو سیندیرمازدین، دفترلریمیزی آلیب باش آشاغی ترسه توتوب باخیب، مظلوم گولوب گینه بیزه گئری وئرردین. من چوخ زامانلار کیلاس مشقلرین یازا بیلمزدیم نییهکی وقتیم اولمازدی. آغا معلّم ساناردی بس من اوزلو و دانقاز اوشاغام. اودوکی آغا معلم ایستهمهمیش الیمی آچاردیم تا گوندهلیک شووومو وورسون، اما شادیدیم کی بونلاری سن بیلمیرسن.
سن اؤلن گوندن نئچه گون سونرا، ارباب بیزه گوونمهییب گلیب دزگاهی گئری آپاردی. قورخوردو بیز فرشی پوزوب ریهلی توخویاق. ایندی من مدرسهدن چیخان زامان بیر باشقا فرش کرخاناسینا قاچیب فرش توخویورام. آما باجیمی قویمادیم کرخانایا گئتسین، آخی بیلیرسن آنا! کرخانالاردا، کیفیر سؤزلر دانیشیلدیغی اوچون بیر قیز اوچون اویقون یئر دئییل.
گئجهلرگلیب هم اؤز درسلریمه، همده باجیمین درسلرینه چالیشیرام. سنه سؤز وئریرم سنین ایستهیین کیمین درس اوخویوب دَیَرلی اینسان اولاق.
جمعه گونلری سنین یانیوا گلیب سنله دانیشیریق. بیلیریککی سسیمیزی ائشیدیرسن. البت سنین پوزقون قبریوی گؤرنده اورهییم کدرلنیر. سنین قونشولارین قبیرلری ایکی اوچ قات، آینا کیمین قیرانیت داشلارداندی، آما سنین قبرین قارا سیمیتدندی..! سانیرام سن خسته اولان زامانلار بو گونلری دوشونوردونکی دئییردین:
کاشکی قبرین ایچی جنت اولا، اوستندن نه فایدا….؟
آنا….! بو گونلر بایرام گونلریدی و بو گونلر سنسیز بیزه چوخ زور گئچیری. چالیشدیم بایراما بیر کیچیک سوفره آچام. باجیما قیرمیزی بالیقدا آلدیم.
آنا…! بیز قوهوملارین گؤروشونه گئتدیک؛ آما دئیهسن بیز یوخوق، کیمسه بیزی گؤرمهیه گلمهدی!
بوگون مدرسهنین ایلک گونودو. اگر منله باجیم تازا پالتار گیمهمیشیک، آما پالتارلاریمیز تمیزدیلر. اگر یئمهییمیز یاغلی دئییل، آجدا دئییلیک. اگر اوشاقلار گئتدیکلری سفرلردن وآلدیقلاری هدیهلردن یازیبلار، منده سنین قبریندن یازاجاغام. سنه وئردیگیم سؤزلردن یازاجاغام. چالیشاجاییق یاخشی نومرهلر آلیب روحووو شاد ائدک. اگر آغا معلّم و صینیف یولداشلاریم منی سئومهسه لرده بئله، من اونلاری سئوه جاغام. روحون شاد اولسون آنا.»
کریم انشاسینی بیتیریب کیمسهنین اؤزونه باخمادان یئرینه ساری یولا دوشدو. نیه کی ایستهمیردی اوشاقلار اونون گؤزونده اولان یاش دامجیسینی گؤرسون. آما بیلمیردی اوشاقلاردا دینمز سویلهمز آغلاییردیلار و اوتانیرلار کی بوگونه قَدَر نییه بو بؤیوک اینسانا، یاخشی دَیَر وئرمهییب واونون دَیَرینی پالتارلاریلا اؤلچوبلر. آغا معلّمده گؤزلویونو گؤتوروب یاش دامجیلارینی اوزوندن سیلدی.
کیمسهدن بیر سس چیخمیردی. آغا معلّم بو کیچیک یاشلی، بؤیوک اینسانین آیاغینا قالخیب باش اَیدی. کیلاس بیردن بیره بومبا کیمین آچیلیب آلقیشلاما سسی گؤیه یوکسلدی.


text:
`نایجریا` نتیجه لر
ینگی لیکلر [21]
- نایجریا ده اونلب کیشی کولرا دن اولدی
- نایجریا ده سیل کوپلب کیشی نینگ اولیمی گه سبب بولدی
- نایجریا ده ترور تشکیلاتی گه قتتیق ضربه اوریلدی
- نایجریا ده یوزلب کیشی کولرا دن اولدی
- نایجریا ده اویوشتیریلگن قوراللی هجوملر عاقبتیده اونلب کیشی حیاتینی یوقاتگن
- تورکیه نایجریا گه قیغوداشلیک بیلدیردی
- جمهور باشلیغی ایردوغان نایجریا دولت باشلیغی بیلن سوزلشدی
- نایجریا ده قوراللی هجوم عاقبتیده 14 کیشی جان بیردی
- نایجریا دینگیز ساحه سیده هجوم عاقبتیده اولگن کیمه پرسونلی نینگ جنازه سی باکوگه جونه تیلدی
- نایجریا ده بوکوحرام نینگ هجومی عاقبتیده بیر یوز اون نفر دهقان حیاتی نی یوقاتدی
- نایجریا ده انیقلنمه گن بیر کسللیک سببلی اونلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- نایجریا ده ترافیکی حادثه عاقبتیده ییگیرمه کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- نایجریا ده قوراللی هجوم اویوشتیریلدی
- نایجریا ده آلیب قاچیریلگن تورک لر نی قوتقریش اوچون عملیات باشله تیلدی
- نایجریا ده اون نفر تورک کیمه چی آلیب قاچیریلدی
- نایجریا ده اوچ قَوَتلی بنا قولب توشدی
- نایجریا ده کوپلب یاش اوقووچی آلیب قاچیریلدی
- نایجریا ده آلیب قاچیریلگن قیز اوقووچیلردن حاضرگچه خبر آلینمه ی تورگن
- ترکیه بیلن نایجریا آره سیده کیلیشوو امضالندی
- ترکیه نایجریا ده عملگه آشیرلگن حمله لرنی تقبیح ایتتی