text:
چیچک ماغازاسینین جامینین دالیسیندا دایانیر. آذر آییدیر، آنجاق هلهده نرگیزدن بیر خبر یوخدور. باخیشلاری هوسله چیچکلرین اوزهرینده قاچیر. – «یوخ، نرگیز گلمهییب. اؤز گوناهیمدی؛ نرگیز گولونه اؤیرتمیشدیم”.
“یوخ. منیم گوناهیمایدی کی دئییردیم… ”
“دئییردین کی نه اولسون؟”
“دئییردیم کی اون ایکی آی ایل بویو پاییزین سونوندا نرگیزین گلمهسینی گؤزلهییرم. و من ایسه اوندان سونرا هر ایل سنه اؤزونه بنزهر و آداشین اولان نرگیز گولو آلاردیم.”
قوجا، هلهده نرگیزین گلمهمهسینه اینانمیر. چیچک ماغازاسینا داخیل اولور: «نرگیز گلمهییبمی آقا؟»
چیچک ساتان قوجانی آد- سانیلا یوخ، یالنیز اون ایللیک بیر موشتری کیمی تانییردی. اون ایلدیر کی دوز پاییزین سونوندا ماغازاسینا گلیب و قیش چیخانادک هر “هفته اوچو” سحر ساعات دوققوزدان تئز، ایکی دسته نرگیز گولو آلیب گئتمیشدیر.
“نرگیز گلیبمی آقا؟”
“هه، ائله ایندیجه گتیریبدیلر جناب! نوبارلیقدیر و بیر آز دا باهادیر.”
“عیب ائتمز، هر نه تهر اولوبدورسا نرگیز گولو الده ائتمهلییم.”
چیچکلری آلیب و بوتون وارلیغیلا اییلهییر. یالقیزلیغیندا مینلر دفعه بئینینده دولاندیردیغی او اون ایللیک یولدا، گئتمهیه باشلاییر. ایندی او “هفته اوچو”ندن اون ایل کئچمیشدیر. او گوندن کی سحر ساعات دوققوزدا اونا زنگ آچیب، “گلین نرگیزین چمدانین آپارین!” دئمیشدیلر.
بو سؤزو ائشیدینجه بیردن اؤز ایچینه دالیب، سونسوز بوشلوغا باتدی. کؤکسونده یارالی گؤورچین کیمی بیر شئی قاناد چالدی. بیر آن اؤزوندن گئدیب دوشدو؛ سونرا اهمالجا آیاغا قالخدی: “گرهک گئدیب نرگیزین یادگارلارینی آلام.”
چمدانی آچدیقدا، اونون ایچیندن قیزیل ایشیق ائشییه آخدی. قان. فیکیرلشدی کی، اولمایا چمداندان قانلی سئل یولا دوشوب هر یانی توتا. چمدانی تئز قاپاتدی.
مامور دئدی: “قوجا، چمدانی آپار ائوینده آچ. بوردا قاداغاندیر.”
مامورا باخمادان دئدی: “اؤزونو … ایستیرم … گؤرهم.”
“اؤزو داها گؤرمهیه دهیمز. بئله شئیلر کی گؤرمهلی دئییل. تئز بوردان اوزاقلاش! سسسیز- سمیرسیز. آغلاییب زاریمادان. یاللاه ترپن قوجا.”
اون ایل اؤنجه ساچلاریم آغارمامیشدی؛ آنجاق چمدانی گؤتوررکن مامور یئنهده دئدی: “قوجا دور گئت، آرخانادا باخما.!”
اولسون کی من ائله او آندا قوجالمیشدیم. چمدانی گؤتوردوکده بئلیم بوکولدی، دیزلریم طاقتینی الدن وئریب، تیترهدی. آخی نرگیزله منیم نه قدهر یاش فرقیمیز واریدی کی؟ هامیسی اون سککیز ایل. اون سککیز ایل مندن اوشاقایدی و من چمدانی گؤتوردوگوم آن، اوتوز سککیز یاشیندایدیم.
آغیر بیر چمدان دئییلدی؛ آنجاق نه ایسه قورخوردوم کی قان داشلانیب اونون تیکیش یئرلریندن تؤکولسون خیاوانا و یول آلیب گئتسین، اؤزونو چاتدیرسین آناسینین مزارینا و اونو خبردار ائدیب، دئسین: “آنا، گؤردون کی نهایت گلدیم یانینا. ایندی داها یالقیز دئییلسن آنا.”
آرخادان آیاق سسلرینی دویدوم. چمدانلی بیر کیشی ایله قادین. چمدان کیشینین الینده ایدی؛ قادین ایسه آغلاییردی. کیشی منه چاتدیقدا سوروشدو: “کیمسهسیز ایدی؟ آناسی، باجیسی یوخیدی کی اونون ایچون آغلایا؟ ”
دئدیم: “یوخ. منیم نرگیزیم کیمسهسیز ایدی. دوزو کیمسهسیز ایدیک. یالنیز منیمله او. بو دونیادان تکجه او واریم ایدی. اونا وورغون ایدیم. ایندیهدک بیر آتانین اؤز قیزینا وورغون اولدوغونو ائشیدیبسنمی؟
منیمله کؤلگه کؤلگهیه گلیردیلر. چمدانلاری ایله. قادین دئدی: “چمدانداکیلار اوغلوموزون اشیاسیدیر. بو گون بیزه وئردیلر”
چمدانا باخدیقدا، دویار- دویماز دورو و گنج قانین اوندان سوزمهسینی گؤردوم. دئدیم: “تئز ائوه چاتدیرین؛ مومکوندور کی خیاوانی دولدورا.
کیشی منیم چمدانیمی گؤستردی: “آناسی هاردادیر؟ بئله واختلاردا آنا اولمالیدیر آغلاماق اوچون”.
دئدیم: “دئدیم کی کیمسهسیزیک.”
گؤردوم مندن آرتیق شئیلری سوروشماق ایستهییر. سانکی اؤز دردلری آز ایدی کی باشقاسینیندا دردلرینی ائولرینه آپارماق ایستهییردیلر.
بیر پارکا یئتیشدیک. گؤیلره باش قالدیران بیر سرو آغاجینین آلتیندا اوتوردوق. چمدانلاری آغاجین گؤودهسینین کناریندا یان- یانا قویدوق و اوتوردوق صندلین اوستونده. دئدیم: “آناسی اوشاق اوسته گئتدی. قانا دوشموشدو. قان لازیم ایدی کی اودا یوخیدی. آختاریب تاپینجا حیاتینی ایتیردی. بیر نرگیز قالدی، بیرده من. اؤزوم بؤیوتدوم. اؤز قوجاغیمدا. سوت شوشهسیله. هر یئرده منیمله ایدی. یولداشلاریملا مباحثهده دیزلریم اوسته اوتوراردی و قولاقلاری بیر سسییغان سایاغی آغزیمدان چیخانلاری قاپاردی. بعضاده اوشاق دئییمیله اعتراض ائدهردی: ” یورولدوم دای آتاجان. آز دانیش.” ساچلارین دووشان قولاغینا بنزهر باغلاردیم. بؤیودوکده، اؤزومله عمومی حاماما آپارمالی اولدوغومدان ساچلارینی دیبدن قیرخاردیم. کیمسه اونون قیز اولدوغونو بیلمزدی. آریغ و اینجه ایدی. هر یئرده منیمله اولماق و یولداشلاریملا آرامیزدا کئچن مباحثهلری ائشیتمک مجبوریتینده قالیردی. کیتابا ماراق گؤستردی؛ و ائله بیر زامان اولدو کی مندن گیزلین، سئودیگی کیتابلاری کؤینگی آلتیندا گیزلهدیب، ائوه گتیریردی. من او سایاق مبارزه ایله موافق دئییلدیم. نئیلهمک، هر زامان بئله اولموش. اینسانین یاشی آرتدیقجا یئنی گؤروننلری رد ائدیر و یاخود چوخ چتینلیکله اونلارا بویون اهییر. اؤز گنجلیگینی و هیجانلارینی اونودور. یئنی کیتابلار، ماهنیلار و دوشونجهلر اونا غریبه و آنلاشیلماز گلیر. نئجه کی اونوندا کیتابلاری، دوشونجهلری و سئودیگی ماهنیلاری آتاسینا غریبه و آنلاشیلماز ایدی.
کیشی سوروشدو: “گؤروشونه گئتمیشدینمی؟”
“گئتمیشدیم. ایکی دؤنه. آپاردیقلاریندان سونرا ایکی دؤنه گؤروشونه گئتدیم. ساچلارینی دووشان قولاغینا بنزهتمیشدی و خالچا ساپینا اوخشار چوروک بیر ساپلا باغلامیشدی. گیزلینجه منه گؤستردی. سئودیگیمی بیلیردی. بلکهده اوشاقلیق زامانینین خاطیرهلرینی منده اویاتماق ایستهییردی. قورتولاجاغینا چوخ اومید بسلهمیشدی. مندن بویالی قلملر ایستهدی. “رسیم چکیرم آتا!”- دئدی. نوبتی گؤروشده بیر نئچه بویالی قلم و بیر دسته نرگیز گولو آپاردیم اونا. گوللری گؤرن کیمی دئدی: “ائشیکده پاییزدیر آتا؟” دئدیم: “قیشدیر گؤزهلیم؛ تاریخی بیر قیش.” گولهرک دئدی: “اوندا ایناناق سویوق فصیلین باشلانیشینا.” سونرا سؤزونو دهییشیب، سنین اوچون گول رسم ائتمک ایستهییرم؛ سئودیگین گولو.”- دئدی. ایکینجی گؤروشوموزده یئنهده یاواشجاسینا دووشان قولاغینا بنزهر ساچلارینی منه گؤسترهرک، “رسیمی قورتارمیشام. دوشونورم آزاد اولاجاغام و اؤزومله گتیرهجهیم. ایکی قیزیل گول چکمیشم و بیر دسته نرگیز گولو یانیندا. بیلیرم، چوخ سئوهجکسن.” قورتولاجاغینا چوخ اومید بسلهمیشدی. اومیدلریندن، آرزولاریندان و گلهجک اوچون پیلانلاشدیردیغی ایشلردن دانیشیردی کی گؤروش زامانی سونا چاتدی.”
قالخیب، چمدانلاریمیزا ساری گئتدیک. چمدانیمی گؤتورمک ایستهدیم باجارمادیم. سانکی یئره یاپیشمیشدی. او کیشی ده چمدانینی گؤتورنده بیر آن دایانیب، دئدی: “عجب! چمدانلار یئره یاپیشیبلار!”
“آه! کؤکلره باخ!! ائله بو تئزلیکده سروین کؤکلری چمدانلارین جانینا یئرییب؟ آغاج بو قدهر سوسوز ایمیش؟
کیشی دئدی: “بیز ایللردیر بوردا اوتوروب دانیشمیشیق. زامان نه ده تئز اؤتور.”
دئدیم: “اولا بیلر”
چمدانلاری کؤکلردن آییریب، یوللاندیق. قادین وداعلاشاندا دئدی: “کاش اونونچون آغلاماغا آناسی یا باجیسی اولایدی.”
ائوه یئتیشدیکده، چمدانی یئره قویور و اهمالجا قاپیسینی آچیر. هر نهدهن اؤنجه، رسیم تابلوسونو گؤرور. تابلونون بوتونلوگونو ایکی قیزیل گول توتموش. تابلونون کناریندا قوروموش بیر دسته نرگیز گولو و ایکی پارچا چوروموش خالچا ساپی دوشموش. قوجا تابلونو گؤتورور. بیردن بیر دنیز قیزیل گول تؤکولور تابلودان و دولدورو اوتاغی. قوجا چیچک دالغالارینا باش قویور و یورقونلوقدان اویویور.
پاییزین سونودور. آذر آیی. قوجا ایکی دسته نرگیز گولو آلمیش. آغاجلارین سولغون و یاریجان یارپاقلاری، پیادا یوللارینی باشاباش بورویوبدور. اویان بویاندا، قورو یاپراقلار توپالاریندان، رنگی سولموش و سرگردان توستو گؤیه اوجالیر.
قوجا ائوین بوز نردهلرینین یانیندا دورور. قاپینین زنگینی چالیر. یوخاریدان، پیللهلرین اوستوندن بیر قادین قاپینی آچیر. قوجانی گورجک دئییر: “آه! پاییز چاتیب؟ نهده تئز!”
حؤوصلهسیزجه داوام ائدیر: “بو اونونجو ایلدیر کی سنه دئییرم اونلار بوردان گئدیبلر. اون ایل اؤنجه قیزی نرگیزه بیر اتفاق اوز وئردیکدن سونرا، او دا اشیاءلارین ییغیشدیریب، بوردان کؤچدو.”
قادین ایچری گیریب قاپینی باغلاییر.
قوجا، نرگیز گوللرینی نردهلرین کنارینا قویور. هر ایل اولدوغو کیمی پاییز کولگیندن قاچماق اوچون، اوزونو پالتوسونون یاخاسی ایچینه چکیر و بوکوک بئلی ایله اوزاقلاشیر.
چیچک ماغازاسینین جامینین دالیسیندا دایانیر. آذر آییدیر، آنجاق هلهده نرگیزدن بیر خبر یوخدور. باخیشلاری هوسله چیچکلرین اوزهرینده قاچیر. – «یوخ، نرگیز گلمهییب. اؤز گوناهیمدی؛ نرگیز گولونه اؤیرتمیشدیم”.


c: text/html

text:
د ۸/۹/۱۴۰۰ دانیشیق متنی دیلیمیزین گؤزه للیک لری هر بیر بوجاقدان باخیرسان سا آشیب – داشیر. دیلیمیزین اؤزه للیک لری اونون گؤزه للیک لریندن ساییلیر. ساده دیل ایله دئسک دیلیمیز هم گوجلودور، هم تاریخین درینلیگیندن گلیر و هم ان گؤزل ماتئریاللار دیلیمیزده یارانیب و باشقا سؤزله ادبیاتیمیز دا زنگین دیر. دیلیمیزده اولان ۹ سسلی حرفلر، سبب اولور باشقا دیللرده اولان کلمه لری دوزگون تلفظ ائده ک، دیلیمیزده سؤزجوکلری بوللولوغو سبب اولور دانیشقدا دوشونجه لریمیزی و…بیشتر بخوانید
دیلیمیزین گؤزه للیک لری و اؤزه للیک لری
دیلیمیزین گؤزه للیک لری و اؤزه للیک لری – ۱۱ / م. کریمی
دانیشیق متنی ۱/۸/۱۴۰۰ تورک دیلی نین فرهنگستانی قورولمالی دیر! م. کریمی دیلیمیز، تاریخ بویو بوگونکو ایراندا یاشاییب یارادیبدیر. بو دیل اؤزویله مدنیت لر یارادیب، گوتتی لر، هورری لر، آراتتی لر، اورارتولار، ماننالار، مادلار اؤز کوکلرینی بو دیل اساسیندا قوروب و دیلیمیز اؤزونو قورویوب ساخلاییبدی.ر. بو مدنیت لرین اصیل یئری آذربایجان اولموشدور، دیللری بیزیم دیلین کؤکلری ساییلماقدادیر. هله ده ماننالارین، ساکالارین، هورری لرین و گوتتی لرین بینالاری نین فونداسیونو یوردوموزون هر بیر بوجاغیندا قالیر….بیشتر بخوانید
دیلیمیزین گؤزه للیک لری و اؤزه للیک لری – ۱۰
م. کریمی دانیشیق متنی ۲۴/۰۸/۱۴۰۰ بوگون دیلیمیزین گؤزه للیک لریندن دانیشاندا، دیلیمیزین گون ایستک لریله آددیلاشما گوجونه توخوناجاغام. دیلیمیز یارادیجی – دوغورقان بیر دیلدیر. دیلین ایچینده اولان پتانسیل لری تانیماق گره کیر. بو دیلده هم گوجلو بیر دینامیسم و هم پتانسیل واردیر، باشقا سؤزله ان اسکی زامانلاردان تورک دیلی باجارا بیلمیشدیر گون ایستک لریله بیرگه آددیملاشسین و عالیم لرین دوشونجه و تفکراتینی دیله گتیرمکله آخساقلیق گؤسترمه میشدیر. آما بورادا بیر سورو وار: نییه دیلیمیز بیر…بیشتر بخوانید
دیلیمیزین گؤزه للیک لری و اؤزه للیک لری – ۹
دانیشیق متنی م. کریمی ۱۷/۰۸/۱۴۰۰ دیل، دانیشیق و لهجه لر حاققیندا Laguage – Dialect – Accent دیلیمیزین گؤزه للیک لریندن، دیلیمیزده اولان دینامیسم و پتانسیل دیر. دیلیمیزی ۱۰۰ ایلدیر بوغماغا چالیشانلبار، عاجیز قالمیشلار! نه اوچون؟ دلیل بورادادیر کی دیلیمیزده اولان دینامیسم، دیلیمیزی زمانلا آددیملاماغا یؤنلدیر. آیاقدان دوشمه ییب، بلکه گونو – گوندن گوجله نیر. دیلیمیزین دینامیسمی بورادادیر کی دانیشیق دیلیمیز ایله ادبی دیلیمیز آراسیندا چوخ فاصله یوخدور. گرامری دیلین ایچیندن چیخاریب و اونون قانونلاشدیرارلار. قانونلار…بیشتر بخوانید
دیلیمیزین گؤزه للیک لری و اؤزه للیک لری – ۵
۵ دیلچی لیک و تورک دیللری دانیشیق متنی ۱۹/۰۷/۱۴۰۰ دیلچی لیک علمی دیل دیری بیر موجود اولدوغو اوچون همیشه گلیشمه ده دیر. انسان گلیشیرسه، توپلوم گلیشیرسه، دیل ده اونونلا برابر گلیشمه یه مجبور قالیر. گلیشمه سه انسان یوکسک فیکیرلر ائده بیلمز و دوشونجه سی ده گئری قالار. پس دیل هر گون، هر آی و هر ایل ده ییشیلیر و انکشاف تاپیر. دیلچی لیک علمی بو ده ییشیک لیکلری آردیجیل صورتده تعقیب ائدیر و یوللار تاپیر…بیشتر بخوانید
دیلیمیزین گؤزه للیک لری و اؤزه للیک لری – ۷
دیل و کولتور ۰۳/۰۸/۱۴۰۰ جامعه شناسلار یا سوسیولوگلار، همیشه خالقلارین دیلی ایله فرهنگلری آراسیندا ایلگی یه توخونموشلار. فرهنگ – کولتور – یا مدنیت، بوروشوق بیر توپلومسال فنومن دیر کی ملت لرین حیاتی نین مختلف یؤنلرینده ائتکی بوراخیر و اثر قویور. جامعه شناسلار جامعه ایله طبیعت آراسیندا اولان تفاوتلری انسان فیکری چابالاریندا گؤرموشلر. اونلارین باخیشیندا انسانین یاراتدیغی صنعت، هنر، اجتماعی اورگانلار، اخلاقی عیارلار، علمی تاپینتیلار اساس تانینیر. “کانت”ا اینانانلار – کانتیستلر (Kantists)، و ماخیست لر…بیشتر بخوانید
زبان ترکی در بوته ی زبانشناسی تطبیقی
مقدمه[۱] زبان یک پدیدهی اجتماعی است که در مرحلهای از تکامل انسان و جامعه پدید آمده است. اصولا پدیدههای اجتماعی را میتوان به دو نوع اصلی تقسیم کرد: یک دسته از پدیده ها همانگونه که در مسیر تکامل تاریخی به وجود آمده اند در مقطعی دیگر، با پایان یافتن رسالت تاریخیشان رو به زوال مینهند. دسته ی دیگر با روند رو به رشد جامعه متکامل شده و در نهایت به نظامی قانونمند و…بیشتر بخوانید

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آرمود
آرمود (اینگیلیسجه: Pear، فارسجا: گلابی، لاتین تورکجه: Armud، عربجه: إجاص، تورکیه تورکجهسی: Armut، فرانسهجه: Birnen، آلمانجا: Birnen) بیر نؤع آغاج و میوه دیر. دونیادا 800 جوره آرمود تانینیب. آدلیم آرمود دوغال یادا اورپا آرمودی آدلانیب. آسیا آرمودی گیرده و آلما کیمی دیر. آرمود سویوق هاوادا بیتیر و قیش سویوغونا احتیاجی وار.
قالری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pear»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آرمود گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کاتلقو فلا
کاتلقو فلا (اینگیلیسجه: Katlego Mphela) (دوْغوم:۲۹ نوامبر ۱۹۸۴ (۳۷ یاش) Brits) بیر فوتبالیست. جنوبی آفریقا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کاتلقو فلا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۰۹ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۶ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۸ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ایسترایسبورق کولوبونون اویونچولاری
- ایستاد رنس کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
علیرضا ذیحق دن اوچ حکایه
قان بایرامی
حکایه
دئییردیلر جشن دی و دونوب کیریمیش ال آیاغیمیز جان تا پمیشدی . خالقین های کویی و شن لی یی کی قالابالیق بیر دوروم دا قاوال و دونبَک له اودآلاوین دؤوره سینده یاللی گئدیب اویناییر دیلار ، جیریق باشماق لاریمیزی و داغیلمیش کؤهنه پالتارلاریمیزی یادیمیزدان چیخارتمیشدی . بیزلر کی درین فلاکت لرین اوشاقی ایدیق مین لر جوت یون جوراب توخوساق دا اونلارین بیرینی گئیه نمیردیک . آلاولار کی آغاجلار بویوجا اوجالیردیلار ایستی لری نن بیزیم بدنیمیزی و جانیمیزی قیزدیریردیلار . حتتا او آلاولار اوستوندن کی بیزه بوی وئریردیلر آتلانارکن کئفیمزه کئف چیخان یوخ ایدی . او زامانلار منیم یئددی یاشیم وار ایدی و رادیونون گلن اوجا سسیندن کی شهرین مرکزی اولان چارراهیندا یاییلیردی هئچ نه قانمیردیم . تکجه او ماهنی و موزیک لره قولاق آسیردیم کی آدام ایستیردی اونلارلا اویناسین و بیربیری نین باش گؤزون دن آتلانسین . آمما منی اوزه ن بیر حسرت ایدی کی ائویمیزده کیتاب کی هئچ حتتا بیر ورق کاغاذ دا یوخ ایدی کی گتیریب آتام بو آلاولارین ایچینه . آمما او اوشاق لار کی ائولری دره نین یو خاریسیندایدی ، هره بیر قوجاق دولو کیتاب لا گلیب اونلاری سایفا – سایفا جیریب اودلارین ایچینه آتاراق آلاولانیردیلار .اوشاقلارین بیر ینه یاخین گئدیب کیتاب ایسته یه رک اودا منی اوزمه دی . بیر بوجاغا گئدیب ایستیردیم کیتابی جیریق ویریق ائده م کی گؤزوم توخوندو بیر گؤیرچی نین عکسینه و حئییفیم گلدی او قوش اود آلاو ایچره کاباب آلا. اوغورلوقجا کیتابی کؤینه ییم آلتیندا گیزله دیب ائله قاچدیم کی ائوه یئتیره نه جان نئچه یول قارلارین اوستونده زویوب یئره دَیدیم . اللریم سویوق دان دوناراق بیر پارچا بوز اولموشولار .
بیزیم هئچ واخت اوتاغیمیز ایستی دئییل دی.. تکجه گئجه لر ائده بیلیردیک قیزارمیش کؤمورلری مانقالا قویوب اوستونو کول لر ایله چولقالایییب قویاق کورسونون آلتینا کی سحره جان دونمویاق . کورسونون یورقانینی چکدیم باشیما کی بیر آزجا دا اولسا جانیم قیزا . بارماقلاریم کئی دن کی چیخدی باشلادیم کیتابی ورق له مه یه و من کی قره قوره یازی لاردان رادیودان ائشیدیله ن سس لر کیمی باش چیخارتمیردیم ، شکیل لری گؤرجک تعججوبه دالدیم . او آداملارین عکیزلرینی گؤروردو کی که کوچه بازاردا اونلاری هئچ گؤرمه میشدیم . هابئله گؤرمه دی ییم حئیوانلارین عکیزلرین دن ذوق آلیردیم . من کیتابی بیر تنیکه قوطو دا کی ایچی دولو یارمایدی گیزلت دیم و یئنه چیخدیم ائشی یه کی اوشاقلارا قاریشیب کیتابلارین آلاولارینان قیزیشام بؤیوک لرین آغزیندان هیتلر ، استالین ، و پیشه وری کلمه لری دوشموردی و دال بادال اوفایتون لاردا سوز گئدیردی کی قرار ایدی
آلاولارین ایچیندن کئچه لر . چوخلاری چیخیردی داملارا و منده اونلارا قاریشیب چیخدیم یوخاری وماغازا لارین دامیندا ایدی کی گؤردوم ، بیزیم محله میز شهردن نه قَدَر دئسه ن چوخورلوقدادیر .
هامی هورا چکیردی و یاشاسین شاه باغیراراق فایتونلارا منتظیر ایدیلر .
فایتونلارا ایکی آت باغلاییب نه گوجلری وار چاپیردیلار و جماعت شن لیک قوپاریب ، او آداملاری گؤستریردیلر که اللری کندیری نن فایتونلارین دالینا باغلانمیشدی و موردار ات کیمی یئرده سوروتده نیردیلر . قارلار و خییابانلارا دؤشه نمیش داشلار اونلارین قانی نان قیرمیزی رنگه چؤنوردولر . آتلار آلاولاری گؤرجک دالی قاییداراق وار گوجونن شاللاق یئییردیلر و اودآلاو لار ایچیندن کئچیردیلر . فایتونلار اوزاقلاشارکن یئرده سوروتده نن آداملارین ساچلاری آلوولانیردی .
آداملار فایتونلاری ساییب دئییردیلر : " ییرمی بیرد نه ایدیلر و بیر آتلی داشقادا داللاریجا . "
خالقین رقصی و چالیب اویناماسی بوز کسمیش قانلارین اوستونده دوام ائدیردی کی منیم اوره ییم بولاندی . سویوق دان تیتره ییب دوردوغوم یئرده زویوردوم کی یاشیل گؤزلو بیر کیشی ، کوتونو اَی نین دن چیخاریب سالدی منیم چیی نیمه . سونرا منی دالینا آلیب دامین پیلله لریندن منی آشاغی یئندیردی . سوروشدو : " ائویز هاردادی ؟" منیم کی دیل دوداغیم سویوقدان کیریمیشدی تکجه بونو دئیه بیلدیم کی دباغ خانا چوخورونون اوشاقلاریندانام . سونرا گؤزلریم قره لیب داها هئچ نه بیلمه دیم .
آنام سونرالار دئییردی : " یئددی گون تامام دمیرچی لرین کوره خاناسی کیمی جانین داغ ایدی و هر گون اوکیشی سندن خبر توتوردی . آخیردفعه ده کی گلدی بیر اوووج پول وئردی کی قیشین سویوغوندا اودون و یئمک آلیب گون کئچیرده ک . خرج ائتدیک دن سونرا دا الی میزده بیر شئی قا لدی کی آتان گئدیب سیار ساتیجی لیق لا مشغول اولدی وگونده لیک روزی میزیچیخارتدی . تکجه اونا بیر سؤز وئردیم اودا او کی سنی مدرسه یه یوللایاق . دئییردی قان بایرامیندا اوغلونو اَلدن وئرسه ده ، عوضینه سنی تاپیپ کی بیرگون اؤزه ن گؤره بیر کیشی اولاجاقسان .
بیرگون یادیما دوشدو یارما قابیندا بیر کیتاب گیزلت میشه م و گئتدیم دالیجا. من کی اوچ دؤرد آی ایدی مدرسه یه گئدیردیم و الیفبا دان بیر شئی آنلاییردیم نه قدر چالیشدیم اوندان بیر شئی آنلایانمادیم . تکجه ائده بیلدیم اوز قاپاغیندا کی یازینی هوججو لوب اوخویام . بو دیل اودیل ایله کی بیزه درس وئریردیلر فرق لی ایدی . کیتابین دیلی بیزیم آنا دیلیمیزده ایدی و من تصمیم توتدوم او کیتابی مدرسه یه آپاریب آقا معلیمی میزه گؤسته رم . آمما تاکیتابی وئردیم بیله سینه اونون رنگی قاچدی و چوخ تله سیک له آتدی سوبانین آلوولانان اودون لاری نین ایچینه . او قان بایرامیندا یانان کیتابلار یادیما دوشدی و بدنیم اَسه رک اوزاقلاشدیم . زنگ کی وورولدو اهمالجا کیتابین قضیه سین دن سوروشدو و ماجرانی ائشیتدیک دن سونرا یاواشجاسینا دئدی : " کیمسه یه بیر سؤز دئمه . ایکی میزی ده اذیت وئره رلر .بیر آز کی بؤیودون او کیتابین تایینی سنه قایتاراجاغام !"
علیرضا ذیحق
واسواسی قوش
حیکایه
آشکار گؤردویو یوخودان دیکسه نه رکن گئتدی او الکولون دالیجا کی سحردن اؤزونن گزدیریردی و اللرینی اونون لا یویوردو .آناسی نیگران اولدو و اوچدو گلدی یانینا کی گؤره یوخودا یئنه نه لر گؤرموش. اوغلونون جیک جیکی اوجالدی و بیلدی کی یئنه یوخودا پری ایله گؤروشوب دی .
پری نین کی کپه نک تک قانادلاری وارایدی و ایینه دان * کیمی گؤزلری. او قدر گؤزل ایدی کی اونونلا ال وئریب گؤروشمه مک مومکون دئییل دی . آناسی اونا اؤیود وئردی کی اونو گؤرجک اوچ و قویما قول قانادان دولاشا . دونن گئچه ده ده اوچموشدو و قاناد چالا چالا اوتورموشدو آناسی نین دیزی اوزه رینده .آ ناسی دا کی سیمورق کیمی ایدی و آز گؤرونن ،تکچه گئجه لرتاپیلیردی وهئچ بیر داوا کی اونو توختادا الینده یوخ ایدی. سحره جان بالاجا قوشونون ال آیاقینی یویوردو کی بلکه قیزدیرماسی** کسیله و اونو یوخو آپارا .آمما بیرشئی آناسینی اینجیدیردی و او دا اوکی او نییه پری نین الیندن قاچیری . ناغیل لارین پری لری همیشه مهربان ایدیلار و بو پری ده بیردانه سی دئیه ن کیمی ماراقلی و گؤزه ل ایدی . تکجه قورخوسو او ایدی کی بیله سی نن ال وئریب گؤروشورو. بو بیله سینه عجیب ایدی و بالاسی یوخودا هذیان دئدیک ده دئییردی:" زمانه فرق ائدیب و داها کیمسه کیمسه نن گؤروشمور" او هر گؤروشدوکده بیله سینه ائله گلیردی کی اؤله جک دی. بونا خاطیر ایسه اوندا کی قانادلاری آغری ییردی وائده بیلمیردی اوچا تکچه آسانسورلا اوجالیق لارا اوچوردو و اللرینده اَلجک اولاراق دال با دال اونلاری اَلکول لوردی . آناسی دئدی : "سن واسواسی اولوبسان منیم جیک جیکیم .نه دئمک کی اللرینده الجک اولاراق یئنه اونلاری الکول لا یویورسان . " او جیک جیک ائتدی و دئدی : " بو تکجه منیم کابوسوم دئییل . هامی بوجوردی . ماسک دا ویریرام و چوخداندیر کیمسه نین اوزونو گؤرمه می شم . سن کی سیمورق سان و بوتون قوشلار سنین امرینده ، حتمن بو سئرچه لره کی کوچه خییابان دا بول دولارو منی داها تانیمیرلار دئه کی هر نه گؤرونمز و خسته لیک تؤره دن دن واردی یئردن ییغسینلار.
" آناسی اونو قوجاقلادی و گؤردو آتشی کسیلیب دی و سحر اولمامیش اونودولموش لار دییارینا قاییتدی و یول اوستونده بوتون سئرچه لردن ایسته دی کی گؤرونمز هر نه وارسا یئر اوزوندن ییغیب توپلاسینلار. پری کی اونا عاشیق ایدی و اونون قورخوسوندان قورخوردی بیر سوره کسدی باشی نین اوستون و اونداکی بیله سینی قره باسدی *** و باشلا دی هذیانا یبیله سینی آییتدی و دئدی : " نه کی فیکر ائده سن منیم نفسی مین نارین دَنه لر ی کی هاوادادی سنی اؤلدوره جک یاداکی چون اللریمی الکول لا یومامیشام تهلوکه لی بیری یم ، یوخ ! من سئوگیلین پری یم . تکجه ایسته ییره م گؤرونمز کُرونا کی سنی خسته ائدیب منی ده اؤزونن آپارا . سن سیز حیات منه حرام دیر. " قوش ایسته دی جاواب وئره کی نفس لری آغیرلاشدی و هر نه جهد ائتدی جی یَرلرینه هاوا دولمادی .
آناسی اونودولموش لار دییاریندا اونو گؤروب آغلادی . حنجره سینده ایسه بیر آواز چاغلادی کی " گئجه لری گئت کی پری نی گؤره سن .او سنین سئوگیلین دیر .اونوندا آتشی وار و قاناد لارینی آچا بیلمیر . سنین تک کی حیاتی سئویردین اودا یاشاییشی سئویری آمما او سندن قورخمایاجاق .سنه مفتون دور . او بوتون قورخولارینی اوره یینده اؤلدوروب دی . بو اونودولان لار دییاریندا هئچ خبر یوخدی . یاشاییش همیشه گؤزه ل دیر . قوی او حیاتین شلاله لی گؤل لرینده چیمسین .آتشی چوخ یوکسک دئییل !"
-------------------------
* ایینه دان : سنجاقک
** قیزدیرما : تب ، بدنین آتشی
*** قره باسما : کابوس گؤرمک ؛ قار قاریشیق و دهشتلی یوخو گؤرمک
علیرضا ذیحق
یاشیل سنگر لر
حکایه
بیزیم ناغیلین قهرمانی اوقَدَر گوجلو دئییل دی کی ائده بیلسین دئولرینن ، جینلرینن و اژدهالارین آغزیندان پوسکوره ن اودآلاولارلا دؤیوشه بیلسین . او بیر دئورده دوغولموش دور کی قیلینج وورماق عوضی قیلینج ل ااویناییردیلار و آت چاپیتماق تکجه یاریش مئیدان لارینداا اودوب اوروزماغا خاطیر ایدی و هئچ درده دَیمیردی . پس بیز کی قهرمان دئییریک سبب ندیر؟ سببی شاید هالیوود فیلیم لری نین تأثیری و یا ورزیش ساحه سنده کئچیریلَن یاریش لاردان اولا و باشقا هئچ ! بو قهرمان یا حکایه میزین بیرینجی آرتیستی ، چوخ عادّی بیر آدام ایدی کی اَتی و سومویونن چالیشیردی و بیرگون اگر توکانینی آچا بیلمه سه ایدی ، بئلی چوخ راحاتجا سیناردی . اگرده نظره گلیردی آیاق اوسته دی عائیله سینه اولان حورمت دن سو ایچیردی و ایسته میردی اونلار دونیادان دویوب اومود سوزلوق فلسفه سی نن تانیش اولالار . اونون ایندی اللی یاشی واردی و کیمسه اوندان ایکی اوزلولوک و اَیری لیک ایندی یه جان گؤرمه ییب دی . آمما بیر زامان بَتَرعاشیق ایدی . تأسسوف لرله جاوان ایدی و بیر ایش گؤرمک اولمازدی . عشقی نین پیس لی یی و چتین لی یه ده او ردا ایدی کی کیمسه قادیر دئییل دی قولونو چیرمالاییب ائلچی گئتمک له بوسئوگی یه سون قویا . نییه کی او بیر گؤزه له وورولماق عوضی ، وورغون ایدی کلمه لره . تاکی بیرگون اونون اوزون و ایتی دیلی هابئله آچیق و آیدین دانیشماسی و یاشیل باشلی لیقی ماتادور لاری هوسه سالدی کی اونو آپارسین لار اؤکوزلر دؤیوشن مئیدانا . دوربونلرده ایشه دوشدو و اونون اؤکوزلردن قورخوب اویان بویانا چابالاماسیندان ، اؤزگالری لری اوچون فتوراف چکمه یه . آمما ائولندیک دن سونرا خانیمی بوتون باشاراتی لا اونو ن باشینی قره بویادی آمما اونون قیرمیزی دیلینه بیر چاره تاپانمادی . ائله اولدو کی جاناوارلار حاققیندا عالی تحصیل آلانلارا ایش تاپیلدی آمما بونا کی اینسان شیناسلیق فاکولته سینی بیتیرنیشدی ایش تاپیلمادی . تاکی گئتدی موسافیر داشیماغا و یئددی ایل تمام آزادلیق و اینقیلاب مسیرینده موسافیر چکدی . الینه آزاجیق پول گلدیک ده بیر گول ساتان ماغازاسینی یولا سالدی و گول چیچک لر ایچره داها هئچ قَمی یوخ ایدی . گونلر اؤتَمک ده ایدی لر کی بیزیم قهرمانیمیز یئنه کئچمیش ده کی یاشیل دوشونجه لری نین یادینا دوشدو . طبیعتی سئوه ن لردن اولدو واوره یی او اوزدن دن کی باغ باخچا لار و اَکین لر گونو گون دن ویران اولوب یئرینی داش ، دمیر ، کرپیچ و سیمیت* توتوردو کدرلن دی . گئتدی بیر دَرنَک اوچون جواز آلدی و آدینی قویدو یاشیل جیبهه و یاشیل دوشونجه لی اینسانلاری ییغدی دؤوره سینه . تعطیل گونلر ایش لری اولدو طبیعته گئتمک و زیر زیبیلی چؤل دن ییغیشدیرماق . داغچی لار و سیاحت ائده نلرده اونلارا قوشولوب و هامیسی اولدو یاشیل سنگرلی لر کی طبیعتی و شهر لرینی گؤزه ل و یاشیل ایستیردیلر .
آمما جیهبه نین اهلی گؤروردولر کی طبیعت گون به گون کیچیلیر و شهر لری حساب کیتاسیز بؤیه رک کَر کثافت هر یئری گؤتورور .
جیبهه نین عسگرلری کی هامیسی آراشدیرما و تدقیق ائتمک اوصول لاری لا تانیش ایدیلار ، چوخلوآراشدیران دان سونرا بو نتیجه یه چاتدیلار کی شهرده گؤزه گؤرونمز وارلیق لار وار کی اونلارین آیاق ایزلری حتتا میکروسکوپ لا دا گؤرونموری . تا کی جیبهه نین عسگر لریندن بیری کی اُسطوره لرحاققیندا بیلگی سی چوخ ایدی ، شک شوبهه سی اونا گئتدی کی حتمن شاهنامه نین دئولری دیلر کی گئجه لری تاپیلیب بو دام داش لاری تیکیرلیر .
بونا گؤره ده بیزیم قهرمانیمیز اَتین یاریب اونا دوز باسدی کی گئجه نی آییق قالیب گؤره بو دئولر نه قیلیق دیلار کی ائده بیلیرلر گئجه لری شهری بو جور گئنیش لن دیرسین لر . گئجه یاریسی بؤیوک بیر سس کوی قاغزاندی و تا سنگر یندن ائشی یه چیخا گؤردو اونلارجا کامیون و ائو تیکمک اوچون ایشله نن چئشیدلی ماشین لار بیر قورو یئری کرپیج ، سیمیت و دمیرلر لرایله دولدوردولار . یئریندن دَبه شینجه ماشین لار هامیسی گئتدیلر و او مجبور قالدی دورومو تورپاق دان سوروشا . تورپاقین کی آغلاماق دان الی اولموردی گؤزیاشلارینی سئل ائدیب قورو بیر چا یا آخیتدی .
صاباحکی گون یاشیل جیبهه بیر سمینار فیکرینه دوشدو و شهرین سینماسینی کی کیمسه اونون فیلیم لرینی گؤرمه یه گئتمیردیب یر نئچه ساعات لیق ایجاره ائتدی و اوگون کی قرار ایدی سمینار اولا بیرد ن بیره سینمانین بوتون سئانس لاری نین بیلیتینی او گون آلدیلار . سمینار کی باشلاندی داها حتتا بیر بوش صندل ده جیبهه نین عسگرلرینه تاپیلمادی و تا ایسته دیلر اعتیراض ائده لر کی بو نه ایش دی اوتوز قیرخ نفر فیشقیراغا** باسیب آپاراتچی دان ایسته دیلر کی تئز فیلمی باشلایا . آپاراتچی گئجیشینجه و سینما صاحیبی اونلارا دئیینجه کی هله دؤزمه لی سیز تا سمینار قورتولا جیب لرینده کی بوتون یومورتالاری چیپدیلار سمینارا گلن آداملارین اوز گؤزونه . ائشیک دن کئچن آداملار دا بو های کویی ائشیدیب دولدولار سینمایا کی گؤره لر نه خبردی و یا هانسی فیلیم دی کی اونون اوچون بو جور باش سیندیریرلار .
ایش چکیردی محکمه یه کی ماتادورلاردان بیری قهرمانیمیزین کئچمشده کی عکیز لریندن بیرینی اونا نیشان وئردی و اودا جیهبه نین باشچی سی اولاراق یادینا دوشدو کی اگر بیرگون گول لرینه سو وئره نمه سه اونلار قورویاجاقلار ، جیبهه نین اینحیلالین ایسته دی و شیکایتین دن واز کئچدی . اولدو بیر آدام کی داها رومانتیک دویغولاری بوراخیب ایش گوجونو ائتدی گوللرینی بسله مک و اونلاری ساتیب منفعتی نن ائو ائشی یینی کئچیندیرمک .
--------
* فیشقیراق : آغیزیندان فیشقا چالماق
سیمیت : سیمان


text:
میت، بیر تروریستی داها اورتادان قالدیردی
گوونلیک گوجلرینه قارشی سرحد خطیندهکی بیر چوخ ترور ائیلمینین پلانلاییچیسی و ایجراچیسی اولدوغو بیلدیریلهن تروریست محسن یاغان قامیشلیدا ضررسیزلشدیردی
میللی استخبارات تشکیلاتی (میت)، سوریهنین قوزئییندهکی قامیشلیدا گئچیردیگی عملیاتلا، بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگنین سؤزده قامیشلی ایالت ایدارهچیسی "دیژوار سیلوپی" کد آدلی محسن یاغانی ضررسیزلشدیردی.
گوونیک قایناقلاردیندان الده ائدیلهن معلوماتا گؤره، گوونلیک گوجلرینه قارشی سرحد خطیندهکی بیر چوخ ترور ائیلمینین پلانلاییچیسی و ایجراچیسی اولدوغو بیلدیریلهن تروریست یاغانین قامیشلیدا اولدوغو معین ائدیلدی.
بونون اوزرینه بؤلگهده عملیات گئچیرهن میت تروریست یاغانی ضررسیزلشدیردی.
بؤلوجو ترور هؤرگوتونون سؤزده یوکسک سویهلی مسئوللارینا قارشی عملیاتلارینی سرعتلهندیرهن میت، قامیشلیدا ۶ آگوستدا دا هؤرگوتون آموده-دربهسیه ایالتی سؤزده باش سوروملوسو ایرانلی "رزان جاوید" کد آدلی تروریست یوسف محمود ربانینی ضررسیزلشدیرمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
عراق، ایرانا اعتراض یازیسی وئردی
ایرانین بغداد ائلچیسی محمدکاظم آل صادقین باخانلیغا چاغیریلدیغی بیلدیریلدی
ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
ایران دؤولت تلویزیونو نوماییشلر زامانی تهلوکهسیزلیک قوهلری ده داخیل اولماقلا 41 نفرین حیاتینی ایتیردیگینی آچیقلاییب.
زلنسکی، جمهورباشقانی اردوغانا تشکر ائتدی
"خالقیمیزی روس اسارتیندن قورتارماغا کؤمک ائتدیگی اوچون بیر داها جمهورباشقانی اردوغانا تشکر ائتدیم"


text:
قینیق بویو
قینیق بویو — سلجوقلو سولالهسینین منسوب اولدوغو اوغوز بویو. اوغوز خاقان دستانی گؤره اوغوز تورکلرینین ۲۴ بویوندان بیری.
تاریخیدَییشدیر
قانیق : " هر یئرده سایقین" آنلامیندادیر. بؤیوک آنادولو سلجوقلو دوولتلری قینیق بویداندیر.
کاشغرلی محمود "دیوان لغات الترک" آدلی اثرینده یازیر:
ٱغُز اوغوز تورکلری: بیر تورک بویودور. اوغوزلار تورکمندیرلر. بونلار ایگیرمی ایکی بویا بؤلونور؛ هر بؤلویون آیری بیر بلگهسی و حیوانلارینا وورولان بیر علامتی (دامغاسی) وار. بیر-بیرلرینی بو بلگهلرله تانیییرلار. بیرینجیسی و باشلاری: قینیق لاردیر. زامانیمیزین خاقانلاری بونلارداندیر. حیوانلارینا ووردوقلاری ایشارت بودور:
قینیقلار، سلجوقلولارین قورولوشوندا و آنادولونون فتحینده بؤیوک رول اوینادیلار. ۱۳-جو یوز ایلده بیر کوتله حالیندا سوریه ده اولان تورکمن قروپو آراسیندا قینیقلار دا واردی. دیگر بویلارلا بیرلیکده قینیقلار دا مملوکلرین یانیندا یئر آلاراق آنادولود بؤلگه فتحینه قاتیلدیلار.


text:
آی، گؤی اۆزۆنده پارلاییردی. اولدوزلار گیزلینجه بیر-بیرلری ایله گؤزلهشیردیلر. یئل، آستاجا دنیزین قولاغینا میزیلدانیردی؛ دنیز ایسه اونا قوناق گلن سئوگیلیلره باخمایاراق دالغالانیب اویناییردی. دنیزین قیراغیندا اوتوران گنج، سئوگیلیسینین ألیندن بم-برک یاپیشمیشدی. سانکی بو تابلو اونلار’لا بۆتۆنلهنهجکدی. اوغلان، قیزین گؤزلرینه باخیردی، دنیزین دالغاسی ایدی قیزین گؤزلرینده، یوخسا سئوگی ایدی دالغالانیردی گؤزلرینین دنیزینده، بیلمهییردی. اؤنملی ده دگیلدی. یئل، آرا-سیرا قیزین ساچلارینا توخانېردې، ساچلار هاوادا اوچوشوردو، اوغلان یئلی قیسقاناراق، ساچلارې الینه آلیب، اونلارا اوخشایېردې. اودون آلوولارې بئله اوغلانېن…بیشتر بخوانید
حیکایه
دویغولو گئجه لر / خانیم زهرا بادره (آنا)
یازار: عظیم غلامعلی پور (سحر) شکسیز، بوگون آذربایجان دنیا دیل و ادبیات چرچیوه سینده، حیات فلسفه لی یاشاملارین ادامهسینده… گؤزل _گؤزللیکلرین قات – قاتیندان اوره کلر اوخشایان ناغیلارین، شعیرلرین، موسیقی ملودیلارینین آخارلارلاریندا، ترنومله قلملرین گوجلنمه سی اؤزون گؤرستمکده دیر. یازیچیلاریمیزین، شاعیرلریمیزین فیکریندن قوپاریلان شعر، ناغیل و مختلف قالیبلرده ادبیاتیمیزین دوشوندوروجی مفاهیملری درین مفکوره لره باغلی کئچمیشلرین ایزیدیر. و نه گؤزلدیر قلملر، اطرافلی یاشام و طبیعتین اورکلر اوخشایان الوان چیچکلریندن رنگ آلا – آلا حیاتیمیزی…بیشتر بخوانید


text:
دیمین لوئیس
دیمین لوئیس (اینگیلیسجه: Damian Lewis) بریتانیالی فیلم یاپیمجیسی و اوْیونچو. ۱۱ فئوریه ۱۹۷۱ ایلینده لندن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1993–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
hollywoodreporter.comوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Damian Lewis»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیمین لوئیس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کعبه سرگی سالونوندا عثمانلی اثرلری
مکهده اولان و یئددی بؤلومدن عبارت سرگی سالونوندا، 2.جی عبدالحمید دؤورونه عاید کعبهنین کیلید و آچاری، کعبه ایچیندهکی صاندیق کیمی دیرلی تاریخی اثرلر یئر آلیر
مسجد حراما عاید تاریخی اثرلرین سرگیلندیگی کعبه سرگی سالونوندا عثمانلی دؤوروندن قالان چوخ ساییدا تاریخی اثر وار.
مکهده اولان و یئددی بؤلومدن عبارت سرگی سالونوندا، 2.جی عبدالحمید دؤورونه عاید کعبهنین کیلید و آچاری، کعبه ایچیندهکی صاندیق کیمی دیرلی تاریخی اثرلر یئر آلیر.
سلطان مراد دؤورونه عاید حجر الاسود کمرینین یانیندا عثمانلینین مختلیف دؤورلردن قالان، منبر علمی، دیشی قیزیلدان اؤرتولموش کعبه اولوغو (نوودان)، میناره هلال کیمی اثرلر دقت چکیر.
سرگی سالونوندا ۱۵۷۶ تاریخیندن قالان صفا قاپیسی کمری ده سرگیلهنیر.
اجداد یادیگاری تاریخی اثرلر آراسیندا منبر قاپیسی دا گؤزه چارپیر.
اصحابهلر دؤورونه عاید اثرلرین ده سرگیلهندیگی سالوندا عبدالله ین زوبیر دؤوروندن قالان سوتون پارچاسی یئرلشیر.
سرگی سالونوندا زمزم قویوسو آغزی، قیزیل و گوموش قاریشیغیندان دوزلدیلمیش کعبه کمری، تکر مونتاژ ائدیلمیش و بو سایهده داشینابیلمه خصوصیتی اولان ۲۰۰ ایللیک پیلله، مقامی ابراهیمین آلتیبوجاق شکلیندهکی محافظهسی، مسجد نبوینین قاپیسی کیمی اؤنملی اثرلر یئر آلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تۆرکیهیه گلن خاریجی قوناقلارین ساییسی اوتوز میلیونا یاخینلاشدی
کۆلتور و توریزم باخانلیغی، ایلین ژانویه-آگوست آیلاریندا اؤلکهیه گلن قوناقلارین ساییسی ایله باغلی بیلگیلری پایلاشدی
قهرمانماراشدا ۷۶۰۰ ایللیک اسکلت تاپیلدی
تۆرکاوغلو ائلچهسیندهکی دونوزتپه کوُرقانیندا آپاریلان قازینتیلار سیراسیندا ۷۶۰۰ ایل اؤنجهیه عاید اولدوغو دۆشونولهن قادین اسکلتی تاپیلدی
دونیادا ۷۷۱ میلیون اینسان اوخوما یازما بیلمیر
دونیادا اوچده ایکیسینی قادینلارین اولوشدوردوغو ۷۷۱ میلیون یئتیشکین اینسانین ساوادسیز اولدوغو قید ائدیلدی


text:
ماشینلار یوللانارکن، کیشی ماشینلارین قاباغیندان چکیلیب گئتدی خییاوانین قیراغیندا دایاندی. ماشینلارین ایقزوزوندان چیخان توٍستوٍ اونو اؤسکوٍرتدوٍ. بوش الینی، آغزینین قاباغیندا ترپهدرک یول گؤستریجی چیراغا باخدی. قیرمیزی چیراق یانان کیمی ماشینلار دایاندیلار؛ تئز خییاوانین اورتاسینا گلیب الینده توتدوغو نرگیز گوٍللرینی یوخاری قالدیریب، ماشینلارین آراسیندا اویان-بویانا بورولارکن اوجادان سسلندی: «نرگیز، آی نرگیز گوٍلوٍ»
گوٍللری ائله یوخاریدا ساخلامیشدیرکی بلکه هر یئردن گوروٍنسوٍن. گوٍللر آغ آپپاغ و ائلهجهده طراوتلی ایدیلر. بویوٍک، قره بیر ماشینین یانیندا اوجادان سسلندی: «نرگیز گوٍلوٍدوٍر آغا، نرگیز»
رولون آرخاسیندا ایلهشن کیشییه باخارکن دئدی: «آغا گوٍل ایستهییرسینیز؟»
کیشی ماشینین شوٍشهسینی یوخاری قالدیریب، دؤندوٍ یانیندا اوتوران آداملا صؤحبتینه داوام ائتدی. قارا ماشینین قاباغیندان اؤتوٍب، رولونون آرخاسیندا گنج بیر قادین اوتورموش خیردا بیر ماشینین یانینا گئتدی.
«خانیم نرگیز گوٍلوٍ ایستهمیرسینیز؟»
قادین گوٍللره باخدی.
«گوٍللر تزهدیر خانیم»
گوٍللرین ایچیندن خیردا بیر دسته آییریب قادینا وئردی. قادین گوٍللری آلیب اییلهدی.
«عطیرلیدی خانیم»
قادین گوٍله-گوٍله گوٍللری یانینداکی بوش صندلین اوٍستوٍنه قویدو.
«آهای نرگیز نه اوٍچوٍن گوٍلوٍرسن؟»
نرگیز، پیهده یونجالارین اوٍزهرینده، دیزلری اوٍسته چؤکوب اینهیی ساغیردی.
– «عابباس سن سن؟»
– «هه»
نرگیز سوٍت دولچاسینی گؤتوٍروٍب گلدی قاپینین یانیندا دایاندی.
– «ائله بیل بوغازدیر»
– «دوٍز دئییرسن؟»
– «اهه بلی»
گوٍنش پارلاق شوٍعالاری ایله کندین اورتاسینداکی مئیدانلیغی اوخشاییردی. کیشیلر قافخانانین قاباغیندا چومبهلن ایلهشمیشدیلر.
«یاز یارییا چاتیبدیر هلهده یاغیشدان خبر- ائتر یوخدور کالبای حئیدر. دئییرم ایر بئله گئتسه بو ایلده دئملریمیز یاناجاقدیر.»
کالبای حئیدر چوبوغونون کوٍلوٍنوٍ بوشالداراق گویه باخیب دئدی: «بلکه یاغدی…»
خیردا بیر قیز اونونلا اوٍز به اوٍز دایانیب گوزلرینی گوٍللره زیللهمیشدیر. اونون باشینین توٍکلری قاپ-قارا شوه کیمی ایدیر.
«بو گوٍللردن بیرینی منه وئریرسن؟»
اونون قوجاغیندا خیرداجا بیر گلینجک وارایدی. سانکی قیزین قوجاغیندا گلینجک یوخلامیشدیر.
«کئچ گئت اویانا گوروٍم آ…»
قیزجیغاز ائلهجه دایانیب گوٍللره باخیردی.
«آتا، آی آتا منیم اوٍچوٍن بیر گلینجک آلارسان؟»
روٍبابه دیزلرینی قوجاقلاییب ائیواندا اوتورموشدو.
کیشی گوٍللردن بیر بوتاسینی آییریب دئدی:
«آلا»
قیزجیغاز گوٍلوٍ آلیب گوٍلوٍمسهدی. ماشینلار دایاندیلار.
«نرگیز، آی نرگیز گوٍلوٍ»
ماشینلارین آراسیندا فیرلانیب اویان-بویانا گئدیردی.
«نرگیز گوٍلوٍ…»
گؤزلرینه گوٍنش گؤزلوٍیوٍ تاخمیش بیر کیشی ماشینینین ایچیندن اونو چاغیردی:
«آهای گول ساتان»
«هه بلی»
«گوٍللری نئچه دئییرسن؟»
«قابیللی دئییل آغا، هر نئچه سئویرسینیز وئرین آغا»
کیشی جیبیندن پول آختاریردی.
«گوزل عطیری وار آغا»
یاشیل چیراق یاندی. ماشینلار یوللاندی. کیشی تلهسیک جیبیندن بیر اوووج خیردا پول چیخاردیب، اونون آچیلمیش اووجونا توکدوٍ، گوٍللری آلیب یوللاندی. الینده، عطیری، تزه سنگک چورهیی توتموش بیر قادین اونلارین یانیندان اوتوٍب گئتدی. تزه چورهیین عطرینی دویان کیمی اوٍرهیی آخدی. آریق قره بنیز، قوووق ساتان بیر اوغلان اونا ساری گلدی.
کیشی گویه یوٍکسهلیب، اویان-بویان یئللهنن سالخیما اوخشار آل-الوان قوووقلارا باخدی. نازیک بیر ایپین بیر باشی قوووقلارا دوٍیوٍنلهنیب بیر باشی ایسه اوغلانین الینده ایدی. کیشی گوٍلدوٍ. «عمی ایش-گوٍج نئجهدیر؟» – دئیه اوغلان سوروشدو.
«آللاه روٍزوٍ وئرندیر»
«گوٍللره بیر آز سو سپ اولوٍشگهییرلر» – اوغلان دئدی.
کیشی گوٍللره باخدی. اونلار گوٍنوٍن آلتیندا قالدیقلاریندان اوولکی طراوتلرینی ایتیرمیشدیلر.
«گرک قویمویاسان سولالار»
گویوٍن اوٍزوٍ دوم-دورو ایدی. لاپ اوزاقلاردا بولوت تیکهلری داغلارا کؤلگه سالمیشدیلار. اؤز-اؤزوٍنه فیکیرلشدی:
«ایر هاوا بئله گئتسه، بو ایلده دئملریمیز یانار»
اؤز-اؤزوٍنه دئدی:
«کاش یاغا.»
«نرگیز، بورا باخ گور نئجه یاغیر! ائله بیل آللاه بیزه بالام دئییب. گومان ائدیرم بو ایل حاصیلیمیز یاخشی اولار.»
یاغیش بوٍتوٍن اوٍستوٍ-باشینی ایسلاتمیشدیر. آنجاق او ائلهجهده یاغیشین آلتیندا دایانمیشدی.
«اوردا نییه دایانیبسان کیشی؟ سویوق دیر ها»
یاغیش ناریندان آنجاق چوخ ایتی یاغیردی. الیندهکی بئلی یئره سانجیب، اللری سیلکهرک دئدی:
«ایر بو ایل حاصیلیمیز یاخشی اولسا، دای سیزین یانیزدا قاللام. شههری هئچده سئومیرم شههر آدامی دیغلادیر»
«اؤز-اؤزوٍنه نه دئییرسن؟» – دئیه اوغلان سوروشدو
«دئییرم کی کاش بو ایل دویونجا یاغیش یاغایدی»
«یاغیشی نئینیرسن؟»
«یاغیش آللاهین برکتیدیر»
«من ایستهمیرم یاغیش یاغا»
«سن آللاهین برکتینی سئومیرسن؟»
«هانکی برکت؟ یاغیش یاغاندا بوٍتوٍن وار-یوخوموز سو آلیر»
«دئمهلی بس سن ایستهمیرسن یاغیش یاغا؟»
«قوی جهننم اولسون یاغیشی. دینسیز یاغاندا، هامی گئدیب تپیلیر ائوینه بیزیمده ایش-گوٍجوٍموٍزوٍ کاساتلاییر. آللاه ائلهسین همیشه گوٍن چیخسین.»
«کوٍفر-ناسازا دانیشما اوغلان! یاغیش یاغماسا اولار بهیم؟ آللاهین ایشلرینین هئچ بیریسی حئساب-کیتابسیز دئییل. یاغیش یاغماسا هامی آجیندان اؤلر.»
«هئچ بئله یوٍز ایلده یاغماسین.»
کیشی دایاندیغی یئرده دبریلدی.
«ایر جوما گوٍنلری گوٍن چیخسا پارکدا قییامت اولار. اوندا منده قوووقلاریمین هامیسینی ساتارام، آنجاق آللاه گورستمهسین کی یاغیش یاغا…»
الیندهکی ایپی بوشالدیب قوووقلاری هاوادا یئللهدرکن سسلهندی
«قوووقدور…»
خییاوانین او طرفیندن بیر نفر قیزینان بیر گنج اوغلان گلدیلر.
قیز گوٍللری گورن کیمی دئدی:
«منیم اوٍچوٍن گوٍل آلمیرسان؟»
کیشی اونا ساری گئتدی.
«گوٍللریوین تازاسیندان بیر دسته وئر منه»
قیز دایانارکن قارا گوزلرینی گوٍللره زیللهمیشدی. اونون باشیندا گوٍللوٍ، گوزل بیر یایلیق وارایدی. گوٍللری قیزا وئردی.
«نرگیز نه اولوبدور. نه اوٍچوٍن منه بئله باخیرسان؟»
نرگیز قارا گؤزلرینی اوندان آییریر، اییلیب پامادور سبدینی بوستاندان قالدیریب چیینینه قویدو.
«اوهوی نرگیز سنینلهیم ها»
نرگیز گؤزوٍنوٍن آلتی ایلا اونا باخیب گوٍلدوٍ.
«منیم اوٍچوٍن قیرمیزی گوٍللوٍ بیر دون آلارسان…؟»
فیکیرلشدی:
«ایر شانسیمیز گتیرسه بو ایل دوٍز-عمللی بیر یاغیش یاغسا، اوندا اونادا گوٍللوٍ چیت بیر دون آلارام»
بیر دانا سیغار آلیشدیریب جوبون قیراغیندا اوتوردو. جوبونان آخان قارا لئهلی سو، پورتاقال و باشقا مئیوهلرین ازییی ایله دولو ایدی.
فیکیرلشدی:
«ایر بو سو بیزیم کندین یانیب واغامنامیش زمیلرینین یانیندان کئچسهیدی بوغدالار دیریلهردی…»
الیندهکی گوٍللره باخدی. گوٍنشین آلتیندا یاواش-یاواش گوٍللر اولوٍشگهییردیلر. برک بیر یئل اسهرک توز-تورپاغی گویه قالدیردی. داغلارا باخدی.
«ائله بیل یاغیر»
الیندهکی سیغارا درین بیر قوللاب ووروب کئچدی خییاوانین او تایینا.
«نرگیز، آی نرگیز گوٍلوٍ»
ماشینلار یوللانارکن، کیشی ماشینلارین قاباغیندان چکیلیب گئتدی خییاوانین قیراغیندا دایاندی. ماشینلارین ایقزوزوندان چیخان توٍستوٍ اونو اؤسکوٍرتدوٍ. بوش الینی، آغزینین قاباغیندا ترپهدرک یول گؤستریجی چیراغا باخدی. قیرمیزی چیراق یانان کیمی ماشینلار دایاندیلار؛ تئز خییاوانین اورتاسینا گلیب الینده توتدوغو نرگیز گوٍللرینی یوخاری قالدیریب، ماشینلارین آراسیندا اویان-بویانا بورولارکن اوجادان سسلندی: «نرگیز، آی نرگیز گوٍلوٍ»
یک پاسخ
-
یازیچی باجاریقلی قلمیایله بوتون گؤزللیکلری شهرله کندین قووشاجاغیندا بوتون نرگیز آدلی آل الوان گئییملی قیز گلینلرین اللرینده نرگیز گوللری سرگیسینده نمایشه قویوبدور. اوخویوب لذت آپارانلارا آلقیشلار اولسون.


text:
پرودا اتوبوس پاجیغاسیندا 17 آدام اؤلدی
پرودا بیر اتوبوس یوُقاردان دره نینگ ایچینه قاچدی
پرودا بیر اتوبوس یوُقاردان دره نینگ ایچینه قاچدی.
واقادا اینگ آز 17 آدام اؤلدی.
لیبرتاد ولایاتیندا 33 یوُلاغچی آلیپ باریان اتوبوس 200 متر یوُقاردان درّأنینگ ایچینه قاچدی.
واقادا یارالانان 6 آدام دا کسلحانالارا ایبریلدی.
درکسیز ییتن یوُلاغچیلار ساغلیق اکیپلری تاراپیندان بارلانیار.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ بانکی پأکیستانا 2 میلیارد دلار کؤمِک برجکدیگینی بیلدیردی
بۆتین دۆنیأ بانکی نینگ گۆن اوُرتا آسیاداقی باشلیغی نینگ اوُرونباساری مارتین ریسر پأکیستان دا ساپاردا بوُلدی
ایران ینگ هرمزگان ولایاتیندا یر تیتره دی
یر تیتره مه سی نینگ مرکزی نینگ تخت شهری بوُلاندیغی حابار بریلدی
ایتالیالیلارینگ سانی آزالیار
ایتالیانینگ رایات سانی نینگ 50 ییلدا 11.5 میلیون آدام آزالجاقدیغی چاق ادیلیأر


text:
اربیل قالاسی
اربیل قالاسی (عربجه: قلعة أربیل) عراقین اربیل شهرینده یئرلشن تاریخی بیر قالادیر.
ادعالارا گؤره قالانین دوزلمسه ۵۰۰۰ ایل قاباقا قاییدیر. قالانین دوزلمسینه مورد ایلک بیلگی، ابلا تابلترینده گؤرونور، بو قالا آشور ایمپیراتورلوغو زامانیندا خاصا اهمیّتی واریدیر. اربیل، او زامان مسیحیلر، عباسیلر و ساسانی ایمپیراتورلوغو اوچون اهمیّتلی بیر مرکز اولموشدور. سونرا، ۱۲۵۸-جی میلادی ایلینده قالانین موغول ایمپیراتورلوغو اَلینه گئچمسی ایله اربیل شهرینین اهمیتی آزالمیشدیر. ۲۰.یوزایلده قالانین یانیندا خالقین توسوطیله ائو دوزلتمک قالانین بیر بخشینین تخریب اولماسینا باعیث اولموشدو. ۲۰۰۷-جی میلادی ایلینده اربیل قالاسی، (HCECR) طرفیندن مرمت اولماقا باشلامیشدی، بو کمیسیونون ایشی تکجه اربیل قالاسینی مرمت ائتمکدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
موغول ایمپیراتورلوغو طرفیندن اربیل محاصرهسی ۱۲۵۸-جی میلادی ایلینده


text:
استانبول قونلغه سی اروپا مقیاسیده بیرینچی اوریننی ایگلله دی
اروپا هوا خوفسیزلیگی تشکیلاتی تامانیدن بیلدیریلدی
استانبول قونلغه سی 8-14 اگست آییده کونده لیک اورته چه 1 مینگ 332 اوچیش بیلن اروپاده بیرینچی بولدی.
ملکی هواچیلیک باشقرووی تامانیدن اجتماعی ترماق آرقه لی بیریلگن بیاناتده، اوروپا هوا سیر و سفر خوفسیزلیگی تشکیلاتی (EUROCONTROL) نینگ 8-18 اگست آره سیده گی راپوری ترقه تیلدی.
راپورگه کوره استانبول قونلغه سی 8-14 اگست آییده کونده لیک اورته چه 1 مینگ 332 اوچیش بیلن اروپاده بیرینچی بولدی.
استانبول قونلغه سی پاریس شارل دوگل، آمستردام، فرانکفورت و لندن هیترو قونلغه لرینی آرتده قالدیریب اروپا مقیاسیده اینگ گاوجوم قونلغه بولگن.
انتالیا قونلغه سی ایسه کونده لیک 937 اوچیش بیلن 7 – اوریننی آلدی.
خوددی شو راپورگه کوره تورک هوا یولی کونده لیک اورته چه 1 مینگ 488 اوچیش بیلن اروپاده اینگ کوپ اوچیش اجرا ایتگن هوا یول لر قطاریده 3 – اوریننی ایگلله دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه تامانیدن تایلندگه قیغوداشلیک بیلدیریلدی
تایلندده بیر باله لر باغچه سی مکتبیده قوراللی هجوم اویوشتیریلگندی


text:
تۆرک دۆنیأسی نینگ آق ساققاللاری نینگ ماصلاحاتی باشلادی
تۆرک دۆنیأسینینگ آقساققاللاری بیشکک ده دوشوشدی
تۆرک یورتلاری قوراماسی نینگ آق ساققاللار گنگه شی نینگ 13-نجی ماصلاحاتی قیرغیزیستان ینگ پایتاغتی بیشکک ده اؤز ایشینه باشلادی.
تۆرکیأنینگ عادالات و اؤسۆش حزبی نینگ باشلیق وکیلی بینالی ییلدیریم ینگ یوُلباشچیلیغینداقی ماصلاحاتا تۆرک دؤولتلر قوراماسی نینگ عمومی یازمانی بغداد امریف، قیرغیزیستان وکیلی مدت کان شریمقولوف، آذربایجان ینگ وکیلی حسن حسنوف، قازاغیستان ینگ وکیلی اکرام آدیربک، اؤزبگیستان ینگ وکیلی بختیار سیف الله یف و تۆرکمنیستان ینگ وکیلی رجب بازاروف قاتناشیار.
ماصلاحاتدا چیقیش ادن بینالی ییلدیریم اؤزبگیستان دا 11-نجی نوامبریندا گچیریلن ماصلاحاتا اۆنس چکدی و
"موندان اوُزال 29-نجی سپتامبر- 2-نجی اکتبر آرالیغیندا تۆرکیه ده بورسانینگ ایزنیک شهرینده دۆنیأ چاروا اوُیونلارینی گچیرریس. ماقصادیمیز بو اوُیونلاری بۆتین دۆنیأ یایراتماق و مدنی تاریحی کؤکلریمیزی گۆیچلندیرمهک" دیدی.
ییلدیریم بو اوُیونلارینگ اؤنگۆمیزدأکی ییللاردا تۆرک یورتلاری و تۆرک دۆنیأسی اۆچین بیر المپیک گؤرنۆشیه اؤورۆلیپ بیلجکدیگینی سؤزلرینه قوُشدی.
تۆرکمنیستان ینگ اوُزالقی جمهورباشلیغی قوربان قولی بردی محمدووینگ آق ساققاللار گنگه شینه آغضا ادیلندیگینی یاتلادان بینالی ییلدیریم،
"بو آق ساققللار گنگه شینی گۆیچلندیرن اولی أدیمدیر. اوُنونگ بیزینگ توُپاریمیزا دگیشلی بوُلماغی بیزه گۆیچ برر" دیدی.
تۆرک دؤولتلری قوراماسی نینگ عمومی یازمانی امریف ده اوراسیانینگ سیناغلاردان گچیأندیگینی یاتلادی و
"دۆنیأنی و بؤلگأنی تهدیت ادیأن سیناغلارا قارشی تۆرک دؤولتلری بیری بیری بیلن حیذماتداشلیغینی موندان دا یوُقاری توتمالیدیرلار" دیدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
بوُ او کور دیلسییز کوچه لردیر آمما مغرور
سنی ناغیللاریمدا گتیرمیشدیم بورا سنی شعرلریمده گؤره سن گؤردون
هئیهات منیم دلی آتالاریمدان کی اینسانا یازماغی اؤرگه تدیلر و یانماغی
اونلار بیلمه دیلر کی تبریزلیلرـ بو بوغولموش تورکلرـ
تاریخی بیر اووچ ئوزه رلیک کیمی اووچلارینداکی کؤزده داشییاجاقلار
بوُ او اوُجا سؤیودلردیر
بوداقلاریندا سئحر اوخوُیان یئل
بوُ دا قاشقاباقلی مئهربان گون باتیمی
باخ! بیر بئله عنتیقه اؤلوآراسیندا تکجه منه گؤر!
قبیرلرین قارا داشلاری آیاق ئوسته دوروبلار شهرین بو تاییندا
شهرین او تایینداکی قیزیل تپه لره باخیرلار
ائله بیل بیر شئیلر یادا سالماق ایسته ییرلر
آمما اونلار ابدی اوُنوُدقانلاردیر
قبریستانین توزوُ تورپاغی عجیب بنزییر هاااا!
مینجه سس سیزلیک قادینی نین آراسیندان کئچمیشم
مینجه تعججوب کیشیسی نین آراسیندان
هانسی کورپودن کئچسم سنه راستلاییرام
منه سوروُشوُرسان داخی هارا؟
بیلیرسن داغلار کیچیلیب
سانکی قاپقارا بیر شقاوتین خنجری کئچیب بوُ شهردن
ائله بیل کوچه لر او آلوولوُ پالتارلارینی چیخارتماییب هله اه گنیندن
منه سوروشما هارا!
اوُزاقلاردان گلن و سنین ائشیدیگین سس آواره بیر ماهنی دیر
بوُ کوچه دن کئچیب گئده جک و آغ اوُزلو قاراقاشلی بیر قیزین قولاقلارینا چاتاجاق
بوُ قیزین ئوزو عجیب بنزییر هاااا!
من اولنده سنه دئمیشدیم آغلاما
منی یادا سالاندا دئمیشدیم الینی قوی آلنیوا ائله باخ
بیزه ساری گلن قییامتی گورجکسن
قورخما!
بوُ گلن آتالاریمیزین آلوولوُ آتلاریدیر
منیم قلبیمی آل یانیوا پئشوازا الی بوش گئتمه!
ساچلارینی دارایاندا گئجه داشلانار ئوزومه گؤزومه
بوینوُنوُن آغیندان اوپنده دوداقلاریمدا دان آتار
بوُ اطلسی رایحه سی عجیب بنزییر هاااا!
او کورپوُلرین آلتیندان چوخ قانلی سئل آخیب
Bunu beğen:
Beğen Yükleniyor...
İlgili


text:
دیل
دیل — آنجاق اینسانلارا عایید اوْلان، اؤزونده مضمون و عئینی تیپ سَسلنمه (یازیلیش) قایدالاری داشییان شرطی سیستم.
اوْ، یالنیز اۆنسیت واسطهسی دَییل، دۆنیا حاقیندا تصوّر یارادان طبیعی فیکر سیستمدیر. هر بیر دیل آیریلیقدا دۆنیا حاقیندا بیلیک، دۆنیانی گؤرمک و آنلاماق اۆچون واسطهدیر.
دیللر حاقیندا عۆمومی معلوماتدَییشدیر
حاضیردا یئر اۆزونده ۷۰۰۰-ا یاخین دیل مؤوجوددور. دۆنیانین یددی دیلی دۆنیا دیللری حساب اوْلونور: اینگیلیس دیلی، ایسپانیا دیلی، عرب دیلی، روس دیلی، فرانسه دیلی، آلمان دیلی، پورتوقال دیلی.[۱]


text:
اوتوویتسه (کارلووی واری)
اوتوویتسه (کارلووی واری) (چکجا: Otovice (Karlovy Vary District)) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۴۳ نفر ایمیش. گئنیشلیگی ۴٫۴۱ کیلومتر موربّع ایدی و کارلووی واری بؤلگهسینده یئرلشیب. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Otovice (Karlovy Vary District)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اوتوویتسه (کارلووی واری) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
دیسکرت ریاضیات
دیسکرِت ریاضیات یا دا سونلو ریاضیات — کؤکوندن دیسکرِت اولان ریاضی اساسلاری ایله ماراقلانان و داواملیلیق احتیوا ائتمهین مؤوضوعلارینی ایحاطه ائدن ریاضیات ساحهسیدیر. بئله اساسلارا سونلو مجموعهلر، سونلو قرافلار، ائلجه ده بعضی ریاضی مودللرین معلوماتلارینین چئویریجیلری، سونلو ماشینلار، تورین ماشینلاری، و باشقا اساسلار ایله تصنیف ائدیله بیلر. بونلار سونلو (محدود) خاصیّتلی اساسلارین نومونهلریدیر. اونلارین اؤیرهنیلمهسی ایله مشغول اولان دیسکرت ریاضیات بؤلمهسی سونلو ریاضیات دا آدلانیر. بعضاً بو آنلاییشی دیسکرت ریاضیاتین ساحهلرینه قدر گئنیشلندیریرلر. بو سونلو اساسلار ایله یاناشی، دیسکرت ریاضیات بعضی جبر سیستملری، سونسوز قرافلار، عددی مدارلارینین موعین بیر نؤوعونو و باشقا بؤلمهلرین اؤیرهنیلمهسینه ده عاییددیر. موعادیل اولاراق بعضاً «دیسکرت تحلیلی» ترمینی ایستیفاده ائدیلیر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
تورکجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Diskret riyaziyyat»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (09 جولای 2016 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
خورتدانلیغیما باخمایین. بو گونلر اوتاغیمین کونجوندن ائشیگه چیخماسام دا، گؤیلوز ایستهین کیمی سانال دونیادا گزیب، دولاشیرام. ثانیه چکمیر گوگلدن ایسته دیغیم ماتریاللاری تاپیب، اوخویورام. بیلمیرم گوگل-ین آتا- آناسی وار یا یوخ، اما هر دؤنه ایستهدیغیم ماتریالی الده ائتدییمده، « آلاه آتا- آناوا رحمت ائلهسین گوگل» دئییرم. نم ندن همیشه دیلمه « گوگل بی» دئمک گلیر. اما دیلیمی دیشلهییرم. « بلکه گوگل بیر خانیم دی»!
آخی بیزیم بو گوگل-ین حافیظهسی لاپ ائله قادین حافیظهسینه بنزهییر. هر دؤنه بیر ماتریال احتیاجیم اولاندا – آلـلاه سلامت ائلهسین- بی بی قیزیم یادیما دوشور. بیلمیرسیز نئجه حافیظهسی وار. یئتر کی سؤزدن «س» دیلیزه گلسین. «س» یین یئددی آرخاسینین آدینی، سوی آدینی، یئددی آرخاسینین آرخالارینین دا نه زامان دوغولوب، یاشاییب، نه یئییب، نه ایچیب، نه غلط دارتماقلاری، نه زامان اؤلوب، دیریلمهلرینی بئله ثانیه چکمز ایپه- ساپا دوزوب، گؤزونوزون اؤنونده جانلی- جانلی تصویرلر یارالدار. دئییرم بلکه من ده ائله آتا بیلیک دوشونجهلرینین تاثیری آلتیندا، گوگل-ین آتا- آناسینا رحمت اوخویاندا «گوگل بی» دئمهییم گلیر.
بیلیمرسیز نئجه کئفی وار بیر سؤزو یازیب، اونا گؤره یوزلرجه مقاله، ماتریال تاپیب اوخویاسان. منه ائله گلیر، چوخ اوزاق دئییل او گون کی،کاغیذ کارخانالاری تعطیل اولسون، اورمانلارین آغاجلاری اینسانلارین الیندن راحات بیر نفس چکسینلر. بئله کی گئدیر، بوندان بئله، کاغیذلاریمیز دا الکترونیکی کاغیذا چئویرلهجک. کارخانالارین ایشچیلری ایشسیز قالسالار دا، آغاجلار توی توتوب، اورمانلار شنلیک ائدهجکلر. بیر زامانلار چاخماق داشیایلا ماغارالاردا دوشونجهسینی رسم ائدن اینسان، بیر زامان دری اوستونده، و سونرا کاغیذ، ایندیسه، الکترونیکی یازیلار یازیر… اینسان دئدیغین زامانلا آیاقلاشان بیر وارلیقدی. بلکهده هردن توولا کئچیب، زامانی آرخاسیندا بوراخیر.
یاشیما- باشیما باخمایین. خورتدان اینسان اولدوغوما گؤره اینسانلیق قابلیتلری من ده اوستوندی. زامانلا بیرگه آیاقلاشا بیلیرم. – هم ده نئجه!- سحرلر یوخودان قالخان کیمی گؤزلریمی اوووشدورا- اوووشدورا، پیرتلاشیق خورتدان ساچ- باشیملا، بیرینجی ایشیم، کامپیوتر باشیندا ایلشمکدی. بیر نئچه سایت-ین یازیلارینی گؤزدن کئچیردهرم. خبرلری اوخویارام. یازیچی خورتدان اولماق ائله ده راحات دئییل، گرک کی گؤزده- قولاق دا اولسان، آلاه ائله مهمیش بیریسی اؤلر، بیریسی دیریلر، بیریسی مسنددن دوشر، بیریسی مسنده قالخار، نزولات آسمانی آزالار، اورمو دا قفیلدن بیر دنیز قورویار، اصفهان دا بیر چای، نه اولسون کی هامون لا کارون بیزیم جغرافیادان اوزاق دی! گؤردون بیردهن بیره اورمو گؤلو کیمی قوراقلیق هاواسی بیرینین باشینا ووروب، قورودو داااا… – ( دیرناق آراسی دئییم کی قوراقلیق هاواسی دا عاشیق اولماق کیمی بیر شئی دی. عشقین نزولاتی کسیلینجه، اینسان کؤکدن قوروماغا باشلایار) آنجاق دئمهلییم کی «خشکسالی« یه بیر سؤز دئمک اولماز، ائله گرک الیوی اَنگیوه دیرسکلهییب، خبرلرین اوخویوب، ایزلهیهسن. مگر طبیعته سؤز دئمک اولار! … دئمیرم بی بی قیزیمی گؤروب، «خ» دئییم؛ خشکسالینین یئددی آرخاسینین تاریخینی منه آچیقلاسین!
اینانین خورتدانلیغین آغیر ایشلریندن بیریسی خبرلره گؤز- قولاق اولماقدی. هر گون خشکسالی خبرلرین اوخودوغومدا، نم ندن قفیلدن چای گؤیلومه دوشر هله اوندا یادیما گلر کی، ال- اوزومو ده یومامیشام. آمما ایمیللریمی یوخلامادان یئریمدن قالخمارام. خورتدانلیغیما «دؤزومون اولسون» دئییرم.«باخ گؤر نزولات آسمانی نم نه قدر یوبانیر. سنین چای ایچمهیین بئش- اون دقیقه یوبانسا قان- قیامت اولماز کی!!!» نه ده اولسا، ایستر- ایستهمز بو گونلر بیر چوخوموز سانال دونیانین آداملاری اولموشوق!
۹۲.۹.۲۵


text:
قوزئی دوینای چایی
قوزئی دوینای چایی (اینگیلیسجه: Northern Dvina River، فارسجا: رود دوینای شمالی، آلمانجا: Nördliche Dwina، ایتالیاجا: Dvina septentrionale، عربجه: نهر دفينا الشمالي، تورکیه تورکجهسی: Kuzey Dvina Nehri، روسجا: CeBepHaя ДBиHa)
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده قوزئی دوینای چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Northern Dvina River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
تبریز میرتچیللاری و مزهلی سؤزلر(۱- تبریز میرتچیللاری)
رضا همراز
آذربایجان، خصوصی ایله قوجا تبریز ان اسکی زامانلاردان حاضیرجاوابلیغا، دبکلییه و دئییب – گولمهیه آد چیخارتمیشدیر. هاواسینا دئییل کی بو شهرین جماعتی حاقدا بئلنچی بیر سؤز دئمیشلرکی «تبریز اهلینین یاریسی دلیدیر، یاریسی ایسه دلی باز» بو شهردن بول – بول دوببهلر باش قاوزامیشلار کی تاسفله ایندی اونلارین آد – سانلارین آراماق اؤزو بؤیوک و گوج آپاران بیر ایش کیمی ساییلا بیلر. هله ۳۰ – ۴۰ایل بوندان اوله کیمی میرتچیللار محلهلرین یا خود دربند باشلاری، قهوه قاباقلاری و نه بیلیم هانسی بؤیوک بیر ائولرده توپلانیب دوببهلیکله باشلارین قاتیب، میرت چیخاردی یوغورت آغاجینا! میرتچیللار توپلانان قهوهخانالارین آن آدلی- سانلیسی و تانینمیشی تبریزده اولان «ائششکلر قفهسی» ایدی. یاخشی بیلیرسیز کی قهوهخانالارینرولو بیزیم تاریخیمیزده هئچ ده اونودولمازدیر. واختی ایله بیر چوخ ضیالیلار اورایا توپلاشیب چوخ ساحهلرده اؤلچو – بؤلچو ائدرمیشلر. اونلارین بیر سیراسیندا هله ده بوگون تویوقچولار، اوزوک – تسبئح ساتانلار، قوش بازلار، شاعیرلر، توپچولار , عاشیقلار و باشقالاری توپلانارلار. بو چایخانالارین بیریسی ده تبریزده گئچمیش زامانلاردا اولان ائششکلر قفهسی ایدی. دئمهلییم بو چایخانا یا خود قهوهخانا تبریز بازارینین ایچینده بیر کروانسارادا (ایکی قاپلیلاردا) اولاردی. ایندی همین قهوهخانانی اورانین صاحبینین اوغلو اوشاقلار ایچون اویناتمالی یا خود ایلنجه ساتان یئره چئویرمیشدیر. دئدییم کیمی بئش – آلتی ایل بوندان اول من بیر نئچه دوستلا برابر اورا گئدیب یاخیندان گؤردوک. اورایا اساسا تبریزین دوببهلری توپلانیب یالنیز دئیب – گولمهیه کفایتلنمهییب یئری گلدیکده گون مسئلهلرین ده اؤرتولو و طنز اولاراق تنقید آتشینه توتاردیلار. اورانین فیرلادانلاریندان:
۱- ساری قولوخان (۱۳۴۸ینجی ایل ۹۴ یاشیندا ساری قولوخان دونیاسین دهیشیب، تهرانین امام زادا عبدالله قبرستانیندا تورپاغا تاپیشیریلمیشدیر. هله ده تبریز جماعتی اونون گولمهلی سؤزلریندن دئیب – گولرلر)
۲-رحیم آبیاری
۳- میر جعفر اوغلو میر محسن مستجاب الدعوه (میر محسن مستجاب الدعوه ۵۹ ینجی ایلینین شهریور آیینین اونونجو گونو، ۷۵ یاشیندا دونیاسین دهییشیب تبریزین وادیرحمت قبرستانلیغینین ۶ ینجی بولوکوندا – ۴۹ ینجیردیفین آلتینجی نومرهلی قبیرینده تورپاغا تاپیشیریلمیشدیر. )
بو قهوهخانا ۵۷ انقلابیندان بیر ایکی ایل سونرایا کیمی داوام گتیرمیشدی. نهایت بیر پارا مسئلهلره گوره اورانین قاپیسین باغلاییرلار.
دئدیکلره گوره اورا هر بیر کیمسه گلسهیدی سؤز سؤز اونو لاغا قویوب بیر تهر دئیب – گولردیلر. هابئله دئدیکلره گوره اورا بؤیوک – بؤیوک یازیچیلار و شاعیرلرده گلیب – گئدردیلر. بو یازیچیلاردان دونیا شهرتلی یازار دوقتور غلامحسین ساعدی، عمران صلاحی، جلال آل احمد و. . . بو چایخانادان گوروش ائدیب یازیلاریندان ایسه گاهدان اوترگی حالدا اشارهلری اولموشدو.
ماراقلیدیر کی اورایا گلنلرین هامیسی بیر گؤزده گؤرونردیلر. نه بیلیم بو سرهنگدی، بو سرواندای، بو دوقتوردی، بو معلیمدی اورادا اوخونمازدی.
یادیما گلن گئچمیش دوببهلردن کی یا آدلارین ائشیدیب یا خود گؤرمهیینه موفق اولموشام اؤرنک ایچون بونلارین آدلارین چکه بیلرم.
۱-میرزه باغیر حاجیزاده:
میرزه باغیر حاجیزاده بیلدییمیز کیمی تبریز تیاترینین آدلی – سانلی، عین حالدا آدی نسبتا اونودولموش بؤیوک هنرمندلریندن ایدی. او عؤمور بویو اؤز وطنداشلارین گولدوروب نهایت سورگون و زیندانلارا معروض قالمیشدیر. بیرینجی دؤنه اولاراق اوستاد سعید منیری بو بؤیوک هنرمندین یاشاییشین قلمه چکیب، انقلابدان سونرا بیر نئچه دؤنه چاپ اولموشدور. سونرالاررحمتلی اوستاد محمدعلی فرزانه ده بو قدهر شخصیتدن خاطیرهلرین بیر کیتاب ائتمیش کی بو سطیرلرین یازارینین همتی ایله چاپ و یاییلمیشدیر. دئییرلر بیر گون حاجیزادهنین بالاباغدا نمایشی وار ایدی. خالق آرا بلیطلر ده ساتیلیب توکنمیشدیر. گویا نمایشین تورکجه اولدوغونا گوره خفیه مامورلاری بونو بیلیب، حاجیزادهیه مراجعه ائدیب، دئییرلر: نه جور بیلیطلری ساتمیسان او جورده اونلاری قایتار! حاجیزاده دئییر آخ جانیم بو ایش اولاسی دئییل کی! من نه تهر بلیطلری گئری قایتارا بیلهرم ؟ دولت مامورلاری دئییرلر دا بوراسین اؤزون بیلهسن! بیز گؤرسک بورادا نومایش وئریلیر بیز بیلهجهییک، سن! ناچار قالان حاجیزاده چوخ گؤتور – قوی دان سونرا بیر فیکیر بئینینه چاتیر. نوماییش باشلانان چاغی او بالاباغین قاباغینا بیر کورسو (صندل) قویوب؛ اوستونه چیخیب اوجا سسله دئییر: آی بالا بیلیطلرینیزی وئریب پولوزو آلین؛ دولت مصلحت گورمهییب. یا آللاه؛ تئز گلین! بو صحنهلری گؤرنلر طنز قالیبیندا یئنی بیر درس آلیب، دولتی تنقید ائدیب، هامیسینین دوداقلاری بوزوله – بوزوله اورانی ترک ائتمه مجبوریتینده اولورلار.
۲-رحیم آبیاری:
بو هنرمند ده گویا تبریزده ائششکلر قهوهسینین دولاندیرانلاریندان ایدی. تاسفله ترجمه حالیندان بیر زاد الده ائده بیلمهدیک.
۳-رسولراه آهن:
بو بؤیوک هنرمندی بیر نئچه دؤنه گؤروب دبکلیکلرینه شاهید اولموشدوم. او رحمتلی بیر گون بیزی اوستاد یحیی شیدا ایله داش ماغازالارین آغزیندا دوتوب آغیز – گؤزون اویان – بویان ائده- ائده دئییردی: گونلرین بیرینده ائویمیزده آنام ایله سؤزوم چیخدی. او دئدی، من دئدیم نهایت باسدیم قولاغینین دیبینه. یازیغین اوز – گوزوندن قان شورولدوردو ! بو آرا تئز دستمال گتیریب، اوز – گؤزون سیلدیم. آخی ننهم دی دئدیم بیردن عاق والدین اولارام! یازیق ننهم دئدی: سودومو حالال ائلهمیهجهیم! ائله بونون آغزیندان سؤز چیخماق هامان منیم ده بیر جعبه محله باققالیندان سود آلیب، گؤتور بو دا سنین سودون آز دوک – دوک ائله. نئجه ائلهییم من عاق والدینلیکدن همشه قورخاردیم!
۴- میر قولابیه:
تبریزین چاغداش دبکلریندن ایدی. آدیندان بللی اولدوغو کیمی سید ایدی. میر قولابیهنین ادا – اصولو گئچمیش تبریزلیلرین هله ده یادلاریندادیر. رحمتلی آتام اوندان آی سؤزلری دئییردی. اونون بیرسیرا جوکلاری بو گونکو گنجلرده گلیب چاتمیشدیر. اونون گؤردویو ایشلرین بیریسی بولهدیر. «میر قولابیه اؤزو دوببه اولدوقدا یامان کلکباز ایدی. دئییرلر او گئدردی بازاردان بورونج سکهلری آلیب، اونلاری سیلیب تمیزله یب و قیزیل قابلاریندا ( قوطولاریندا) قویوب، سامان مئیدانی، شاطیر علی دوزو ؛ یئکه توکانلاردا دوروب گلیب – گئدن کندلیلرین قاباغین کسیب دیلین اییب دئییردی: بیز تورکیهدن گلمیشیک آنجاق بورادا بیزیم هرنهیمیزی ویریبلار(اوغورلایبلار) ایندی تورکیهیه دؤنمک ایستهییریک. (او بو سؤزلری گویا عثمانی لهجهسینده دانیشاردی کی یازیق کندلیلری ایناندیرسین) یازیق کندلیلرین اورهکلری یانیب بو بورونجو آلیب باغریلارینا باساردیلار کی گویا قیزیل بیر لئرهنی نه وئریمه آلمیشیق. نه یازیق کی میر قولابیه پولو آلاندان سونرا آرادان چیخاردی و سونرالار یازیق کندلیلرین ایکی اللری اولاردی، بیر باشلاری.
میر قولابیه آیری ایشلری ایله برابر گون یومیه بو ایشلرینه دوام ائتدیرردی. شانسدان بیر گون شیکایتلر چوخالیر و بو یاخالانیب کلانترییه آپاریلیر. میر قولابیه کلانترینین ایکینجی طبقهسینده هله اینتظار چکیردی کی ؛ گؤرور اوردان آزاد اولان مجرملری بیر پاسبان دربچهدن باشین ائشیگه اوزالدیب آشاغیداکی قاراوولا (بو آزاد دی) دئییر و سونرا او مجرم پلهلری انیب ائشیگه چیخیر. بو آرا نگهبانی کلانتری رئیسی ایچری چاغیریر. نگهبان کلانتری رئیسینین اوتاغینا گئدنده؛ میر قولابیه فرصتدن فایدالانیب گویا او نگهبانین باشینین اوستونده بیر میخا سانجیلمیش پاسیوان بورکون باشینا تاخیب؛ باجادان باشین او نگهبانا اوزالدیب (بو آزاددی) دئیه تئز باشین ایچری قایتاریب بورکو میخا تاخیب پللهلردن انیب و شصتینن ائشیگه چیخیب، تئز جین فنگ اولور. میر قولابیهنی تبریزین پوللولاری اؤز ییغینجاقلارینا آپاریب ساهاتلار اونون ائتدیی ادا بازلیقلاریندان ائشیدیب، دوببهلیک ائدردیلر. تاسفله بو میرتچیل کیشینین دوغوم و اؤلوم تاریخی و خصوصی یاشاییشیندان بو سطیرلرین یازارینین الینده بیر شئی یوخدور.
۵-عسگرانلی:
تبریزین ان تانینمیش دبکلریندن ایدی. اونون گؤردویو و ادا – اوصولوندان فایدالاناراق رحمتلی پروفسور حمید محمدزاده اونلار حئکایه یازمیشدیر کی بیر سیراسی ماراقلا چاپ اولموشلار. تاسفله چوخ آرایب – آختاراندان سونرا عسگرانلینین نه بیر شکلین و نه خصوصو یاشاییشیندان بیر شئی الده ائده بیلدیک. اونون گؤردویو ایشلردن و ادابازلیقلاریندان تبریزلیلرین خاطیره دفترلرینده گزیر. دئییرلر عسگرانلی چوخ بئکار قالیر. آنجاق داها آرواد – اوشاق بونو قیناییر کی، کیشی آخ بئله کی اولماز، باری بیر ایش گور! یازیق ناچار قالان عسگرانلی قرار اولور بیر قفه آچسین. ائودن بیر ساماوار ایله بیر سیرا ایستکان – قندان ترتیب وئریر کی قفه آچسین. گویا هله پیس – پیس بیر شریک ده توتور. بونلار نئچه گون گودورلر آنجاق اورا بیر نفر دولانمیر کی دولانمیر. بونلار بو قراره گلیرلر کی اوزلری دویونجا چای ایچیب، ایچدیکلری چایلارین پوللارین دخیله سالسینلار. بیر – ایکی گون ایدی کی بونلار بو ایشی گؤروردولرکی شانسدان دا بیر مامور ایچری گلیب عسگرانلیدان بیلمیرم بهداشت کارتی یا کسب پروانه یا نه کارتی ایستهییر کی او دا یوخ ایدی. بدبخت عسگرانلی بو کارکاغازی جورلهینمهدیکده کلانترییه گئتمهلی اولور. نه یازیق کی عسگرانلی آلتی آی زیندانا معروض قالیب اده – باراکاللاه ایله زیندانا دوغرو یوللانیر. خلاصه آلتی آی زیندان قورتاردیقدا ائشیگه چیخیب یئنه ایکی ال بیر قولتوق قالیر. اؤز اؤزونه فیکیرلشیرکی بو دؤنه نه ائدیم ؟ فیکرینه چاتیرکی گئدیم او آچدیغیم قفهیه بیر باش چکیم. تازا قیفیلی آچمیشدی کی بیر مشتری ایچری گیریب آی قارداش منه بیر چای وئر دئییر. یازیق عسگرانلی توموخوب؛ اؤزون ساخلاییر و تئز ساماواری قیزیشدیریب آلتی آی قاباق کی چایدان ایستیکانا بوشالدیب او مشترییه وئریر. مشتری چایین ایچیب، تایین ایستهمهدن آیاغا قالخیب آی قارداش بو سنین پولون، آما چایین دم آلماییب دئیه دیشارا چیخاندا، عسگرانلی دئییر: آی قارداش قادان آلیم بو ایش اولاسیدیر کی بیر چای آلتی آیدان سونرا دم آلا بیلمهسین !
۶-ماراغالی اسماعیل:
بو هنرمندده آدیندان بللی اولدوغو کیمی ماراغالیدیر. آنجاق ایللردی کی تبریزده یاشاییر. او، ۱۰- ۱۲ ایل بوندان قاباقدان میرتچیللار جرگهسینه قوشولوب، اؤزوندن بیر نئچه ناواردا بازارا ارائه وئرمیشدیر.
۷-قیرمیزی گوز حسین:
تبریزین باشماقچی بازارینین تیمچهلرینین بیرینین آغزیندا پینهچیلییه باخاردی. اودا تبریزین دوببهلریندن ایدی. ۱۰-۱۲ ایل بوندان اول دونیاسین دگیشمیشدی.
۸- سعید فخریه:
تبریز میرتچیللاریندن ایدی. اوستاد شهریارین بو دوببه کیشییه گؤره بیر شعری ده واردیر.
آردی وار …


text:
ایکی سئری مدرسهنین ناظیمینی یوخودا گؤردوم، قولاغیمدان یاپیشمیشدی. گئجه یوخوم گلمهدی. گؤرهسن حسن ده منیم کیمیندیر، گؤرهسن حسن ده ایندی اویاقدیر؟ ایکی اوچ ساهاتی ائله “گؤرهسن، دئیهسنلر”ینن سوودوم. حسننن مدرسهدن یوز مئتیر آشاغیداکی کوچهنین قاباغیندا گؤروشهجهیدیک. اولمایا بیری دووار یازاندا بیزی گؤرموش اولا؟ اصلن گؤرسون دای، جهنمه کی، آدام دا بئربئله قورخاق اولار، یازمیشیق دای.
ائودن کوچهنین باشینا یئتیشمهییم ۱۵ دیقه چکدی. حسن کوچهنین اتهییندن گلیردی. من حسنه باخیردیم، مدرسه ده قالمیشدی منیم سول الیمده، یاخینلاشاندا گؤزلرینین شیشیک اولدوغونو گؤردوم. اوستو باشیندان بیر سئوینجله قورخو قاریشیق دویقو تؤکولوردو.
دونن گئجه یادیما دوشدو، حسن یاریسینی یازدی من ده یاریسینی، یازاندان دا سونرا ایکیمیز دئمک اولار ائله اون دیقه قاچدیق، دئییردیک به بیری دالدان بیزی قووالاییر. قاچا قاچا سئوینیردیک، باشلادیغیمیز ایشی قوتارمیشدیق اؤزوده باشاریینان.
اوزاقدان دووارین قاباغیندان سوووشانلارا باخیردیم، اونلارین دووارا چؤنوپ باخاندا ائتکیلرینه گؤز قویدوم. بیر دووارا باخیپ همشهکی یوللارینی گئدیردیلر، تکجه بیر دووارا ساری چؤنوپ باخماقدان سووای دوننکی اوشاقلارلا بویونکولرین هئچ فرقی یوخویدو. حسنه دئدیم، حسن دووارین قاباغیندا چوخ دایانما، یازدیغیمیزی گؤروپ اوخوماق قدر گؤرر. حسن قاییدیپ دئدی: هه دوز دئییرسن، اوندا شک ائلهیرلر. آمما مدرسهدن سونرا حتمن بیر عکسینی سالاجاغام.
هاردان بیلهیدیک ایکی دیقهدن سونرا ایندیکی سئوینجیمیزین یئرینی آغیر بیر تعججوب توتاجاق! گئجه ساهات ۱۲ ده زحمتله دولو، هورکویله دولو یازدیغیمیز یازیلاری ائسپئرئیله چیرکینجه قارالامیشدیلار. هئچ زات اوخونموردو. گؤردوم حسن دیشلرینی قیسیپ، بیر شئیلر میزیلداییردی، آرخایینام یازینی قارالایانی سؤیوردو. هیسلنمیشدیک. اؤز یازدیغیمیزی اؤزوموز ده گؤرمهمیشدیک، تکجه یازیپ قاچمیشدیق. اوشاقلیغیم یادیما دوشدو،، تزه اؤیرشدیییم بیر صفئح سؤزجوک یا ائویمیزین شومارهسینی یازدیقدان سونرا قارالایاردیم. آمما قارالایاندان سونرا گنه ده تکجه اؤزوم اونو اوخویا بیلردیم، ایندی او گیزلی یازینی تکجه منله حسن بیلیردیک نهدیر! بیرده اونو قارالایان زهلم گئتمیش.
بیردن یوخودان آییخدیم، گنه بو یوخونو گؤردوم. حسنله من قاچیردیق. ساهات آلتی یاریمی گؤرسهدیر، الیمی آتیرام کیتابخانامداکی تقویمه، بویون خزل آیینین بیریدیر. ۱۸ ایل بوندان قاباقکی گئجه کیمین قورخورام، اونون سحریسی کیمین هیسلهنیرم، یازیلاریمیزی قارالایانلاری یوخومدا دا سؤیورم. حسنله ساهات ۷ ده مدرسهنین یانینداکی پارکین قاباغیندا گؤروشهجهیم. بیلدیرکی، نیشیلکی، گئچمیش ایللر کیمین، ۱۸ ایلیمیز ده بو سایاق گئچیپ، او شهرداری باخمایان پارکین قاباغیندا گؤروشهریک. پارکین دال طرفیندهکی آغاجلار چوخداندیر قورویوپدور. حووضوندا یادیما گلن سو گؤرمهمیشم. تلهسیک گئیینیرم، ایستهمیرم گئج یئتیشم، گئچن ایل حسنی گؤرمهییم نمنییه یادیما گلمیر. تلهسیک گئیینیرم، ائودن چیخاندا الیمی آتیپ کؤهنه خاطیرهلر دفتریمی ده گؤتوردوم. ائودن پارکا گئتمهییم ۱۵ دیقه چکیر. ساهات ۷ دیر، من دوز زامانیندا پارکین قاباغیندایدیم. اون دیقهدن سونرا بیردن بیره بئینیمه ووردو حسن گلینجک پارکین ایچینه باش وورام، یئل خزللری قووزویوپ اوستومه چیرپیردی. ساهات یئددینی بیر روپ سوووشور. به حسن نییه گلمیر؟ پارکین آخیرینا یئتیشدیم، کؤهنه بیر دووار وار، دال طرفی ده ایندی قیزلارین مدرسهسیدیر، دووارین اوستونده آغ رنگینن نم-نمهنه یازیلیپ، سونرادان اونون اوستونو قارا رنگ ایله قارالاییپلار. یازیسی اوخونموردو. بو گؤرونتو منه چوخ تانیش گلیر. یاغیش یاواشدان چیلهییردی. دووارین قاباغینداکی نیمکتده اوتوردوم. الیمدهکی دفتری آچیپ بیر بیر ورقلهییرم، ۱۸ ایل قاییدیرام دالییا:
«گئچن هفته، حسنله مدرسه دوواریندا بیر یازی یازدیق، سحریسی قارالانمیشدی، ایکی گون اوندان سونرا، گئتدیک بیر آیری مدرسهنین دوواریندا یازدیق، سحریسی گون قارالانمیشدی، اوندان سونرا، اوچ مدرسهنین ده دوواریندا یازدیق، اونلارین دا باشینا بنزر اویون گلدی. بیز یازیردیق، قارالانیردیلار، داها یورولدوق، سؤز کسدیک، مدرسهمیزین دوواریندا یازاق، آنجاق بو دووار پارکا ساری باخیر، آمما حسن دئدی گل بیر ایش گؤرک، سن یاز، بو سئری من اؤزوم قارالایاجاغام، دای گئجه گئتمهدیک، دای قورخموردوق، من یازدیم، «تورک دیلینده مدرسه، اولمالیدیر هر کسه»، بئش دیقه دؤزدوک، بئش دیقه قاچمادیق، کئف ائلهدیک سونرا حسن باشلادی قارالاماغا، اولسون هئچ کیم ده بیلمهسه اؤزوموز بیلیردیک، ان آزی بو دؤنه اؤزوموز سیلدیک، سیلینمهدیک.»
ایکی سئری مدرسهنین ناظیمینی یوخودا گؤردوم، قولاغیمدان یاپیشمیشدی. گئجه یوخوم گلمهدی. گؤرهسن حسن ده منیم کیمیندیر، گؤرهسن حسن ده ایندی اویاقدیر؟ ایکی اوچ ساهاتی ائله “گؤرهسن، دئیهسنلر”ینن سوودوم. حسننن مدرسهدن یوز مئتیر آشاغیداکی کوچهنین قاباغیندا گؤروشهجهیدیک. اولمایا بیری دووار یازاندا بیزی گؤرموش اولا؟ اصلن گؤرسون دای، جهنمه کی، آدام دا بئربئله قورخاق اولار، یازمیشیق دای.


text:
اؤن سؤز:
کئچنلرده اؤز فیس بوک صفحه مده قویدوغوم آلتی ویدئودا "دیلیمیزین گلیشدیریلمه سی گره گینی اؤز وظیفه میز بیلمه لییک" آدلی یازیمی آنلاتدیم. بو سیرا ویدئولارین سون بؤلومونده دیلیمیزین بوگونه قدر گلیشدیریلمیش مرحله سینده گونئی آذربایجاندا بو دیل ایله بیر دؤلت اداره ائتمگین مومکون اولمادیغینی ایلری سوردوم. گونئی آذربایجان میللتی، و بو آرادا اؤزلرینی میللی اویانیش حرکاتینین اؤنونده گئدن آیدینلاری سایانلار، اؤز آیاغی اوستونده دوروب اؤز اقتصادی، اداری، حقوقسال، بیلیمسل و دؤلتچیلیک ایشلرینی اؤز دیلینده قاباغا آپارماق ایسته ییرلرسه، یازیلی دیلیمیزین اوستونده جددی بیر شکیلده ایشلملی و بودیلی بوگونکو گوجونون اوستونده، بیلیمسل، حقوقی، فلسفی، اقتصادی، تکنیکی ... و بیر دؤلتی اداره ائده بیلجک بیر دیل دوزئیینه (سطحینه) یئتیشدیرملی دیرلر.
بو یولدا منیم اؤزومونده بیر قاتقیم اولماسی گره گینین بیلینجینده، اؤز تخصصوم اولان روح بیلیمچیلیک (روانشناسی) و روح ساغالتیچیلیق (روان درمانی) ساحه سینده اؤز دیلیمیزده بیر پارا قیسسا یازیلار یازماقدایام. بو آرادا منیم فیس بوکداکی ویدئولارمی گؤرموش اولان بیر فیس بوک یولداشیم ایمانوئل کانتین "آیدنلانما نه دیر؟" آدلی مقاله سینی آذربایجان تورکجه سینه چئویرمگیمی اؤنردی (پیشنهاد ائله دی). بو فیس بوک دوستومون اؤنریسی اوزره بو یازینی آذربایجان تورکچه سینه چئویردیگیم، بو یازیدا کئچن هر نکته نی منیمسه دیگیم (قبول ائتدیگیم) آنلامیدا دگیل. ایمانئول کانت ین بو یازیسینداکی باخیشینا کؤکلو انتقادلاریم واردیر، بیر پارا مطلبلرینین بوگونکو چاغیمیزین گره کلرینه اویمادیغینی و بیر پارا مطلبلرینین چوخ اسگیک و ناقیص اولدوغونو دوشونورم . بو یازیا نقدیمی اؤزونه اؤزگو (خاص) باشقا بیر یازیدا ایضاح ائده جگم.
آیدینلانماق نه دیر
آیدینلانماق انسانین اؤز تقصیری سونوجوندا اؤزونو سالدیغی محجورلوقدان (قیومیت آلتیندا اولماقدان) قورتولماسی دیر. محجورلوق انسانین اؤز آغلینی، بیر باشقاسینین دخالتی و رهبرلیگی اولمادان، اؤز باشینا ایشلده بیلممه سیدیر. انسانین اؤزونون مقصر اولماسی دئمک، عاغیلین اسگیکلیگیده دگیل، عاغیلی بیر باشقاسینین رهبرلیگی اولمادان ایشلده بیلمک اوچون گرکن جسارت و قارارلیلیغین (مصمم اولماغین) یوخلوغودور. دئملی، آیدینلانمانین شعاری، "عاغلینی اؤز باشینا ایشلتمگه جسارت گؤستر" اولمالی دیر.
طبیعتین، انسانی بیگانه بیر رهبرلیگین آلتیندا یاشاماقدان قورتاردیغیندان چوخ زامان کئچدیگینه قارشین، تنبللیک و قورخاقلیقدان ساری انسانلارین بیر چوخو ایسته یه رک یاشام بویو محجور قالماقدادیرلار. باشقالارینین بئله انسانلارین باشینا رهبر یاخود گؤزتچی تیکیلمکلرینی راحاتلاشدیران دا عینی ندن دیر. محجور اولاراق یاشاماق راحاتلیق گتیریر. منیم یئریمه دوشونن بیر کیتابیم، وجدانیمین یئرینی آلابیلجک بیر دینی رهبریم، نه یئییب نه ایچجگیمه قرار وئرن بیر دوقتوروم و ... وارسا اؤزومه زحمت وئرمگه نه گرک وار. بیر شئیی پول ایله آلابیلجگیم یئرده، فیکیر یورماغا نه گرک قالیر. بو زحمتلی ایشی باشقالاری منیم یئریمه گؤرلر. انسانلارین بؤیوک بیر بؤلومونونون (بو آرادا لطیف جینسین هامیسی) محجورلوقدان قورتولوب، آزاد اولماغا ساری آددیم آتماغین زحمتلی اولدوغوندان علاوه چوخ خطرلی بیر ایش سایماقلاری یولوندا زحمت چکن قییملر، باشدا اوتوروب یوخاریدان باخاراق، لطف ائدیب، بو محجورلارا گؤزتچیلیک ائتمکده دیرلر. حیوانلاری اسیر توتوب، آخماقلاشدیریب و باغلادیقلاری یوگورکدن بیر آددیم اوزاغا آتماغا جسارت ائتمکلرینی اؤنلدیکدن سونرا، بو دیلسیز – آغیزسیزلارا، اؤز باشلارینا بیر آددیم آتدیقلاری تقدیرده نه کیمی خطرلر ایله قارشیلاشاجاقلارینی گؤستریرلر. بو خطر چوخ دا بؤیوک دگیل، چونکو بیر نئچه یول ییخیلدیقدان سونرا یئریمگی اؤیگرنمک اولار. آنجاق، بیر یول ییخیلماغی باشدان کئچیرتمک، قورخودوب، بیر سونراکی آددیمی آتماقدان وحشت یارادیر.
دئمک اولار کی بیر فطرت یئرینی آلمیش اولان محجورلوقدان قورتولماق، تک به تک هر شخص اوچون چتین بیر ایشدیر. حتی بئله بیر شخص محجورلوغ سئوه سئوه قبول ائتمیشدیر و بئله جه ده اؤز آغلینی ایشلتمکدن گرچکدن عاجزدیر، چونکو بو زامانا قدر کیمسه اونا بئله بیر شئیی (اؤز عاغلینی ایشتمگی) تجربه ائتمگه اجازه وئرمه میشدیر. دگیشمز اینانجلار و قایدا-قانونلار بیر یاراق (وسیله، جهاز) اولاراق انسانین طبیعی استعدادلارینی آغیلا اویغون، داها دوغرو دئیرسک عاغیلسیزجا، ایشلتمه سینین اسبابی اولدوغو کیمی، محجورلوغو سیخیجا باغلاییب و دائمی ساخلایان زنجیرلردیرلر. بو زنجیرلری آچیب آتابیلن بیریسی بئله، آنجاق دار بیر چوخورون اوستوندن قوخاقجا آتیلمیش اولور، چونکو آزادجا حرکت ائتمگه هله عادت ائتمه میشدیر. بونا گؤره، اؤز گوجونه دایاناراق روحونا سیقل وئرمیش و اؤزونو محجورلوقدان قورتاریب، دوغرو یولدا آددیم آتماغی باجارمیش اولان انسانلارین ساییسی آزدیر.
بونا رغمن بیر توپلولوغون (جمعیتین) اؤز اؤزونو آیدینلاتماسی داها اولاسی دیر؛ آزادلیق وئریلیرسه حتی قاچینیلمازدیر. اونا گؤره کی توپلومدا، حتی عوامین باشینا اوتوردولموش قییملر آراسیندا، محجورلوق بویوندوروغونو چیخاردیب آتیب، مستقل دوشوننلر اولاجاق، و هرکسین آغلینی اؤز باشینا ایشلتمگینین دگرینی بیلمک یاییلاجاقدیر. بورادا اؤزل (خاص) بیر وضعیت قاباغا گله بیلر. قییملر آراسیندا آیدینلانما یئتنگی (استعدادی و گوجو) آولمایانلاردان بیر پاراسی، آییلماغا اوز توتموش توپلولوغون آیدینلانماسینین قارشیسیندا دوراراق، توپلولوغو دائمی شکیلده بویوندوروق آلتیندا قالماغا زورلایابیلر. اؤن یارقی (پیش داوری) توخومو سپمک چوخ ضررلی دیر. چونکو اؤن یارقی سونوندا بوتوخومو سپنلرین اؤزنونو، یوخسا اونلارین سونراکی قورشاقلارینین اتگینی توتابیلر. بو اوزدن توپلولوق آنجاق زامان ایله و یاواش یاواش آیدینلیغا قاووشابیلر. انقلاب سونوجوندا بیر دیکتاتورلوق سیستمی، یاخود چیخارجی بیر حاکمیت ییخیلابیلر. آنجاق توپلولوغون دوشونجه طرزینده اساسلی بیر رفورم اولمایاجاغی کیمی، سونراکی اؤن یارقیلار و دگم لار دوشونجه سیز عوام جماعاتین رهبرلیگینی اله آلار.
آیدینلانماق اوچون آزادلیقدان باشقا هئچ بیر شئییه گرک یوخدور، و بئله بیر آزادلیق ان ضررسیز اولان آزادلیقدیر، دئملی، هر انسانین توپلولوق ایچینده و توپلولوق قارشیسیندا چکینمه دن اؤز دوشونمه گوجونو هر اینجه لیگی ایله ایشله ده بیلمک آزادلیغی. آنجاق هر یاندان "سسینی چیخارتما" سسی قولاغیما گلیر. افسر اؤزوندن آشاغیداکی رتبه یه دئییر: "آرتیق دانیشما، مشق ائله". مالیات اداره سی دئییر: "اضافه دانیشما، مالیاتینی وئر" روحانی دئییر:"چوخ دانیشما، دئدیکلریمه اینان" دونیانین ان بؤیوک و گوجلو فرمانرواسی دئییر"ایسته دیگین قدر، و ایسته دیگین موضوعدا چیغیر، باغیر، اعتراض ائله، آنجاق بویون ایگ (امریمی دینله)". دئمک کی آزادلیق هر یاندان محدود اولماقدادیر. سئوال بودور کی، هانسی محدودیت آزادلیغین قارشیسینی آلیر و هانسیسی آلمیر؟ و بوندان دا آرتیق آزادلیغی دستکله ییر؟ منیم بوسورویا وئره جگیم جواب بودور کی: هرکسین توپلوم ایچینده و توپلوم قارشیسیندا هر زامان دوشونمک گوجونو ایشلتمه گه حقی و آزادلیغی اولمالیدیر. آیدینلانماق آنجاق بو شکیلده اولابیلر. آیدینلانمانین قارشیسینی آلماماق شرطی ایله، عاغیلین شخصی ساحه ده ایشلدیلمه سی آنجاق محدود اولونابیلر. عاغیلین توپلوم ایچینده و توپلوم قارشیسیندا ایشلدیله بیلمه سیندن آنلادیغیم، ضیالیلارین اوخویوجولار دونیاسی اوچون گؤردوکلری ایشدیر. عاغیلین شخصی ساحه ده ایشله دیلمه سیندن منظوروم ایسه، اجتماعی بیر وظیفه ایله یوکلنمیش بیر شخص، آغلینی یوکلندیگی وظیفه چرچئوه سینده ایشلتمه سی دیر. میثال اولاراق بیر دؤلت مامورونون اونا وئریلدیگی وظیفه چرچئوه سینده آغلینی ایشلتمه سی دیر. توپلومون عمومیتینه دخلی اولان اموراتدا توپلومون عضولرینین بؤیوک بیر بؤلومونون ائدیلگن (پاسیف) قالماسی اوچون بللی مکانیزملرین ایشله نمه سی گرکلیدیر. بونلار (ائدیلگن قالمیش بؤلوم)، حکومت و اونون هدفلری دورغرولتوسوندا قوندارما (مصنوعی) بیر آنلاشما ایچریسینده بو هدفلرین اجراسیندا ایشه آلینیرلار، بئله سینه، ان آزیندان حکومتین بو هدفلرینی عمله کئچیرتمه سی قارشیسیندا پوزقونچولوق یاراتماقدان چکیندیریلیرلر. البته کی بو موردده اعتراض ائتمک اجازه سی اولمادیغی کیمی، مطیع اولماق دا گرکلی دیر. دؤلت سیستمینین عضوو اولان بو بؤلوم عالمیلر اؤزلرینی توپلومون بوتونلوگونه، و حتی دونیا توپلومونا منسوب گؤرورلر. اؤزللیکه بیر اوخوموش (عالیم) اولاراق توپولومون شعورونا خطاب ائدن یازار، دؤلت ایچینده کی رولونا منسوب اموراتا بیر ضرر وئرممک شرطی ایله معترض موقعیتینه البته کی کئچه بیلر. یوخاریسیندان (آمیریندن) دستور آلان بیر افسرین بو دستورون هدفی و گرکلیلیگی باره سینده معترض اولماسی و عاغیل یورماسی ضررلی اولابیلر. بوردا یالنیز مطیع اولماق گرکیر. آنجاق بئله بیر شخصین، بیر آیدین اولاراق ساواش اموراتینداکی خطالاری خالقین نظرینه چاتدیرماسی و خالقین قضاوتینه بیراخماسی اونا بیر ایراد ساییلابیلمیز.
وطنداش اوستونه یوکلنمیش وئرگیلری وئرمکدن قاچینابیلمز. حتی بئله بیر وظیفه یه قارشی یونگولجه بیر اعتراض (خالقی آیاقلاندیرماق آنلامینا گلیرسه) جرم ساییلابیلر. آنجاق آیدین و اوخوموش بیر وطنداشین وئرگیلرین عدالتسیز اولدوغو باره سینده کی فیکرینی خالقین نظرینه چاتدیرماسی اونون اوچون وطنداشلیق وظیفه لریندن قاچینماق آنلامینا گلمز. عینی شکیلده بیر روحانی شاگردلرینه و کلیسایا منسوب اولانلارا دینی موضوعلاردا تدریس ائتمکدن قاچینابیلمز، چونکو او بو وظیفه اوچون ایشه آلینمیشدیر. آنجاق بیر آیدین اولاراق منسوب اولدوغو کلیسه نین آئیین و گلنکلرینده (اداب و رسوم) گؤردگو خطالاری دوزلتمک هدفینه بونلاری خالیقن نظرینه چاتدیرماسیندا بیر ایراد اولمادیغی کیمی، بئله بیرایش اونون آیدینلیق وظیفه سی اولاراق دا ساییلابیلر. بئله بیر ایشده وجدان عذابی حس ائتمگه ده هئچ یئر یوخدور. چونکو اونون بیر روحانی اولاراق تدریس ائتدیکلرینده و واعظ اولاراق تبلیغ ائتدیکلرینه اونونون اؤز فیکیر و دوشنجه سینه گؤره تدریس و موعظه ائتمگه بیر اختیاری یوخدور. بونلار اونون بیر باشقاسی طرفیندن بلیرلنمیش و باشقاسی آدینا گؤردوگو ایشلردیر. او (کشیش) "بونلار کلیسامیزین اعتقاداتیدیرلار، بونلار کلیسامیزین اعتقاداتینی مدلل ائدن ندنلردیر" دئیه بیلر. بئله جه او (کشیش) اؤزونون بلکه ده آلتینی امضالایاجاق قدر اینانمادیغی اعتقادلارین اساسلارینی آنلاتماقلا اینانج منسوبلاری اوچون ان فایدالی شکیلده ایشلمکده اولور. او (کشیش) بو اساسلارین آنلاتیماسی باره سینده معترض و یا منتقد ده اولابیلر. چونکو اونون اعتراض و نقدلرینده بیر حقیقت اولابیلر، آنجاق بو حقیقتلر دینین کؤکونه و اساسینا توخونمامالی دیر. او (کشیش) اؤز اعتراض و نقدلرینده دینین کؤکونو و اساسینی نفی ائدن فیکیرلره توش گلیرسه، راحات وجدان ایله اؤز وظیفه سینی یئرینه گتیره بیلمز. وظیفه سیندن گئری چکیلیب استعفا ائتمه لی دیر. بیر دینی اؤیگرتمنین (کشیشین) دین منسوبلاری ایچریسینده اؤز شعورونو اؤز باشینا ایشلتمه سی شعوردان شخصی یارارلانماسی آنلامیندادیر. چونکو دین منسوبلارینین ییغینجاغی، نه قدر ده بؤیوک اولسا، یئنه ده بیر خانواده ییغینجاغینا بنزر. بونا گؤره ده اونون بیر کشیش اولاراق آزادلیغی یوخدور. چونکو او ایشینی بیر باشقاسینین امری و رهبرلیگی آلتیندا قاباغا آپارماقدادیر. آنجاق بیر آیدین اولاراق یازیلاری آراجیلیغی ایله دونیا جمعیتینه خطاب ائتدیگینده اؤز شعوروندان یارارلانماقدا و اؤز شخصی فیکیرلرینی قاباغا چکمکده قیستلانمایاجاق (محدود اولماسی مومکون اولمایان) بیر آزادلیغا صاحبدیر. چونکو قییملرین (دینی رهبرلرین) اؤزلرینین محجورلوقدا قالماقلاری بیهوده لیکدن ده اؤته یه بیر بیهوده لیکدیر.
آنجاق، کشیشلردن یاخود داوطلب روحانیلردن (هلندده بئله آدلانیرلار) اولوشموش بیر ییغینجاق، اؤز آرالاریندا ایچدیکلری بیر آندا دایاناراق، دئگیشمز و متحجر بیر دوشونجه سیستمینی (سمبولو) اینانج منسوبلارینا و اونلارین آراجیلیغی ایله بوتون خالقا یوکلمک ایله باش قییملیک رولونو گوتوروب و بو قیوملوق و حاکیملیگی ابدیلشدیرمیر می؟ من دئیه ردیم کی، بو مطلقن امکانسیزدیر. خالقین آیدینلانماسینین اؤنونه ابدی بیر دووار چکن بئله بیر قرارداد، ان یوخاری قدرت اولان میللت مجلیسینده و ان بؤیوک تشریفات ایله تصویب اولونورسا بئله، هئچدن ده کئچرسیزدیر. بیر چاغین (عصرین) دوشونجه سینین، اؤزوندن سونراکی چاغلارین اؤز تجربه و تازا قارانمیش بیلگیلرینه گؤره دوشونجه سینی گلیشدیرمه سینین و آیدینلانما یولوندا ایلرله مه سینین قاباغینا سد چکمگه حقی یوخدور. بئله بیر ایش، قایناغینی ائله بو چاغدان چاغا کئچمه سیندن آلان، انسان طبیعتینه قارشی بیر جنایتدیر. بو کؤهنه فیکیرلرین سونراکی قورشاقلار (نسللر) طرفیندن ناحق و نامشروع بیلرک هئچه ساییلماسی و فسخ ائدیلمه سی اونلارین توخونولماز حاقی دیر. قانون کیمی خالقا یوکلنن هر دوشونجه نین دوغرولوغونو، یاخود یالنیشلیغینی بلیرله ین مهک داشی، آنجاق و آنجاق خالقین بئله بیر قانونو منیمسه ییب، منیمسه مه مه سیندن عبارتدیر. بللی و قیسا بیر زامان اوچون، داها یاخچی و اویغون بیر دوشونجه سیستمی یاراتماق هدفینه ساری، تازا بیر نظام یارادیلابیلر. بو نظامدا آنجاق هر وطنداشا، اؤنجه لیکله روحانیلره، آیدین و آیدینلاتیجی رولوندا اؤز فیکیرلرینی یازیلی شکیلده خالقین نظرینه چاتدیراراق اؤنجه کی دین و دوشوشنجه سیستمینه انتقادلارینی و دگیشدیرمه اؤنریلرینی (پیشنهادلارینی) بیلدیرمک امکانی و آزادلیغی تانینمالی دیر. خالقین اؤنجه کی دین و دوشونجه و سیستمیندن بیر آنلاییش (شناخت) قازانیب و سس بیرلیگی (طنداشلارین هامیسینین بو سس وئرمه گه قاتیلماسی ضروری اولمایایبیلر) ایله بو سیستمی دگرلندیرمه گوجونه یئتیشمه سینه و اؤز اؤنری لرینی (پیشنهادلارینی) ایلری گتیره بیلمه سینه دک، بو وضعیت دوام ائتدیریلمه لی دیر. بئله جه داها یاخچی (داها ایلریچی) دین و دوشونجه سیستمینه یئتیشمیش توده لرین تازا دینی تشکیلاتلارا کئچمه لریندن حمایت اولونمالی دیر. آنجاق اؤنجه کی دین و دوشونجه سیستمینده قالماق ایسته ینلرین ده قاباغی آلینمامالی دیر. آنجاق متحجر و دگیشمز بیر دین و اینانج آنلاییشی اوزرینده بیرلشمک و بئله جه بیر شخصین یاشامی بویونجا آیدینلاشماسینین و ایلرله مه سینین (داها یاخچیا ساری حرکت ائتمه سینین) اؤنونه سد چکمک و اونونلا بیر سونراکی قورشاغی (نسلی) ده عقیم قویماق، قبول ائلدلمزلیکدهن ده اؤته یه، دوشونوله بیلمز دیر. بیر شخص، اوستونه یوکلنمیش بیر ایناج سیستیمی آلتیندا، قیسسا بیر زامان اوچون اؤز آیدینلانماسینین اؤنلنمه سینین آغیر یوکونه قاتلانابیلسه ده، بو وضعیتی بیر سونراکی قورشاغا کئچیرتمک (متقل ائتمک) توخونولماز و مقدس اولان انسان حاقلارینی آیاق آلتینا آلیب، ازیب کئچمک ساییلیر. خالقین اؤز اوستونه یوکلمک ایسته مدیگی بیر قاراری، بیر مونارشین (پادشاه، یاخود هر جور اوتوریته گوجونه دایاناراق حاکمیتده اولان شخص) خالقین اوستونه یوکلمگه هئچ ده حاققی یوخدور. چونکو اونون (بیر مونارشین) قانون قویوجولوق رولو، بوتون خالقین اونا بئله بیر مشروعیت تانیماسینا دایانیر. او (مونارش) گرچک یاخود دوشونولموش اجتماعی ایلریله مه نین (پیشرفت) بوتون خالقین مسلحتی ایله سیخی باغلانتیسینی گؤرورسه، خالقین احوالاتینا اویغون بیر دین و دوشونجه سیستمینین حاکیمیتی آلتیندا اولانلارین (خالقین) اؤزو طرفیندن قاباغا آپاریلماسینا امکان ساغلار. بو مسئله اونون (مونارشین) سورونو دگیل. آنجاق بیر اینانج گروهونون باشقا بیر اینانج گروهونا زوراکیلیق ائدرک اونون اؤز اینانجینی وار گوجو و امکانلاری ایله آیاقدا توتماسینا قاباغا آپارماسمینا مانع یاراتماسینین اؤنو آلینمالی دیر. خالقین ایجینده یازیلی شکیلده فیکیر بیلدیرنلرینین یازیلاری بیر آرایا توپلانیب تمیزه چکیلمه سی سیراسیندا، مونارش دؤلتی بو ایشی نظارتی آلتینا آلیرسا، نه قدر ده خیرخواهلیقدان اولورسا اولسون، مونارشین مقامینین آلچاقلانماسی دئمک اولار. مونارشین بیر پارا حاکمیت مدعاسی اولان روحانی لری آیری اینانج آخیملارینا قارشی دستکلمه سی بوندان دا اؤتری آلچاقلیق ساییلیر.
ایندی، بیز آیدینلاتیلمیش بیر چاغیندا می یاشایاریق دئیه سوروشان اولورسا، بو سورنون جوابی بئله اولمالی دیر: خیر، بیز بیر آیدینلاتیلمیش چاغدا یاشامیریق، آنجاق آیدینلاشماغا ساری گئدن بیر چاغدا یاشاییریق. خالقین بوگونکو اجتماعی وضعیتنده، انسانین دین و دوشونجه سیستمی ساحه سینده اؤز شعورونو، باشقا بیریسینین حاکمیتی و رهبرلی اولمادان، اؤز باشینا ایشلده بیلمه سی چاغیندان هله چوخ اوزاقداییق. ایندیلیک، گؤز اونونده تازا بیر اوفوق آچیلمیش اولماسی، عمومی شکیلده آیدینلانمانین اؤنونه چکیلمیش سدلرین آرادان گؤتورولمه سینه ساری حرکت ائدیلمه سی، انسانین اؤز تقصیری سونوجوندا دوشدوگو اختیارسیزلیقدان (قیومیت آلتیندا یاشاماقدان) چیخماغا باشلاماسی، اؤزو اؤزلوگونده آیدینلانماغا ساری گئدیشین بیر اشارتی دیر. بو باخیش آچیسیندان ایچینده اولدوغوموز چاغ آیدینلانما چاغی، یاخود فریدریش یوز ایلی دیر. خالقین دین و دوشونجه مسئله سینه دخالت ائتمه مگی، اؤزونه انعطاف سؤزونون منسوب اولنماسیندان چکینمه ین و خالقی بو باره ده اؤز یولونو اؤزو سئچمگه آزاد بیراخماغی بیر وظیفه بیلن اشراف (شاهزاده، وزیر و یا حاکم) اؤزو آیدینلانمیشدیر. بئله بیر شخص ایستر اؤز چاغیندا، ایسترسه سونراکی چاغلاردا انسانلیغی قیومیت آلتیندان قورتارماغین ایلک آددیمینی آتان و آیدینلانمانین ایلک ایشیغینی ساچان، انسانین اؤز شعورونو اؤز باشینا ایشلتمه سینین یولونو آچان شخص اولاراق اؤوولجک و اؤدوللندیریلجکدیر. بئله بیر اشرافین حاکمیتی آلتیندا سایغی و احتراما لایق اولان روحانیلر، اؤز وظیفه لرینین قاباغا آپارماسینا بیر ضرر وئرمدن، خدمتینده اولدوقلاری اینانج سیستیمه قارشی انتقادلارینی بیر آیدین رولوندا یازیلی شکیلده خالقین نظرینه چاتدیرماق و خالقین یارغیلاماسینا بیراخماق آزادلیغینا صاحیب اولاجاقلار. بیر روحانی وظیفه سینده اولمایان شخصلر ایسه بونداندا ایلری گئده بیلرلر. بو آزادلیق روحو هر یئرده، حتی اؤزونو یاخچی آنلامامیش بیر حکومتین قویدوغو مانع لره قارشی دؤگوشمه سی گرکن یئرده بئله یاییلابیلر. چونکو آزادلیغین، خالقین آرامیشینه و سؤز بیرلیگینه هئچ بیر ضرری توخونمادیغینی بیر تک میثال آیدینلاتابیلر. انسانلاری زور و یا مصنوعی تکنیکلر ایله دیندار ساخلاماق اولمازسا، اونلار زامان ایله اؤز – اؤزلرینه دیندن اوزاقلاشاجاق و چیخاجاقلار.
آیدینلانما موضوعسوندا، دئملی انسانلارین اؤز تقصیرلری سونوجوندا دوشدوکلری قیومیت محجورلوقدان چیخماق مسئله سینده، دیققت کانونونو بیلرک دین اوستونه قویورام، چونکو صنعت و بیلیم ساحه سینده حاکملرین قییم نقشی گؤتورمگه علاقه لری یوخدور. اوسته لیک بو محجورلوق (دین آلتیندا محجورلوق) بوتون قیومیتلرین ان ضررلیسی و ان تحقیر ائدیچی سی دیر.آنجاق آیدینلانماغا زمینه حاظیرلایان بیر دؤلت باشچیسینین دوشونجه سیستیمی بوندان دا اؤته یه کئدرک، اؤز قانون قویوچولوغو ایچینده بئله، حاکمیتی آلتیندا اولان انسانلارین اؤز شعورلارینی اجتماعیاتدا اؤز باشلارینا ایشلتمه لرینه و عینی شئیین داها یاخچیسینی یارادابیلمک اوچون انتقادلارینی یازیلی و آچیق شکیلده خالقین ذهنیتینه چاتدیرمالارینا یئر وئرمگین ضررسیز اولدوغونو گؤرور. اؤزوموزه شرف سایدیغیمیز، اؤزوندن داها اؤنجه بئله بیر مونارشین گلیب گئچمه دیگی، مونارشیمیز بئله بیر دؤلت باشچیلیغینین بیر نمونه سی دیر.
آنجاق، حتی اؤزو آیدینلانمیش، کؤلگه دن قورخمایان، الینین آلتیندا عمومون راحاتلیغینی ساغلاماق اوچون بؤیوک و انضباتلی بیر اوردو یؤنتن، اؤزگور بیر دولتین دئمه گه جسارت ائتمه دیگینی دئیه بیلر: ایسته دیگینیز قونودا، و ایسته دیگینیز قدر اعتراض ائدین، آنجاق امریمه بویون قویونو. بئله جه بوردا انسانلیغا منسوب عجاییب و هئچ گؤزله نیلمه یه ن بیر اولایین اؤزونو گؤستردیگینی گؤروروک. گئنیش بیر باخیش ایله باخدیغیمیزدا، هر یئرده اولدوغو کیمی بوردادا تضادلار ایله دولو بیر اولای گؤروروک. داها یوخاری درجه دن اولان آزادلیق، البته خالقین دوشونجه آزادلیغینا یارایان آزادلیقدیر کی بیر یاندان دا آشیماسی مومکون اولمایان محدودیتلر قویور. بوندان (بو آزادلیقدان) بیر درجه آشاغیسی اولان ایسه خالقین بوتون وارلیغی ایله اؤزونو گلیشدیرمه سینه و انکشاف ائتمه سینه فضا یارادان آزادلیقدیر، دوغانین سفت قابیق ایچینده کی توخوما بوتون ظرافتی ایله دیققت ائدرک اونون گلیشیب، بؤیومه سینه، دئملی اؤزونو آزادجا گلیشدیبه بیلمه سینه امکان یاراتماسی کیمی. بئله جه بو (آزادلیق) خالقین باطنی بیلگی و دوشونمه گوجونو ائتگی له یه جک (تاثیر قویاجاق) و بو تاثیر خالیق عملده آزادلیغینی آردیندان گتیرجک. و نهایتا دؤلت بو آزدلیغین قبول ائدیله بیله جک اولدوغونو حس ائدرک، دؤلتین اساسلاریندا دگیشیکلیکلر اولاجاق. بئله جه دؤلت انسانلارا (بو آرادا بیر ماشیندان داها فرقلی حس ائدیلن انسانلارا) انسان حؤرمتینه لاییق داورانماغا باشلایاجاق.
ایمانوئل کانت
کؤنیقزبرگ، پرویسین،
30 سپتامبر 1784
آلمانجادان گونئی آذربایجان تورکجه سینه چئویرن:
درویش اوغلو


text:
اوغور دیللری
اوْغور دیللری، بولقار دیللری یوخسا لیر تۆرکجهسی (اینگیلیسجه: Oghur languages / Lir-Turkic، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Ogur öbeği / Lir Türkçesi) تورک دیللری عائیلهسینین بیر قوْلودور. بو قروپون گۆنوموزده تک حایاتدا قالمیش اولان دیلی، ۲ میلیونا یاخین آدامین دانیشدیغی چوواش تورکجهسی دیر. بو قوروپا عایید تاریخی دیللر خزر تورکجهسی، هون تورکجهسی و بولقار تورکجهسی بوگۆن اؤلو دیللر ساییلیرلار.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oghur languages»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بیر آشیغین غملی حئکایهسی
بیر آشیغین غملی حئکایهسی
هلیا بشیرزاده
او گئجه شعر و موسیقی مراسمیندن سونرا همیشهکی کافهمیزه گئتدیک. دئمهلی هر آی شعر گئجهسی قورتاراندان سونرا اوردا بیر یئره ییغیشیردیق. آشیقلارین سازینین سسیندن سرخوش ایکن هیجانلی هیجانلی هنر و ادبیاته گؤره دانیشیردیق. کافه همشهریلرین بیرینین ایدی. اوردا یئدیییمیز اردبیلین غذا و شیرنیلری، بیزه دئدیکجه یاپیشیردی. تهراندا یاشایان بیز تورکلره، او یئرلی غذالارین یئمهیی، کافهدهکی فضا و آداملارین لهجهلری آنا یوردوموزو یادا سالیردی. بو، دوغرودان دا غنیمت ایدی. شاعر دوستلاریمیز شعر اوخویوردولار و بیزلره مخصوص اولان به به! ساغ اول! یاشا! کیمی تانیش کلمهلر کافهیه دولوردو.
او گئجه یاشلی بیر کیشی کافهنین بیر بوجاغیندا اَیلهشیب قلیان چکیردی. سَسسیز اولسایدی دا، آنجاق بحثلره، دانیشیقلارا قولاق آسیردی. اورا گلنلرین چوخو تانیش اولوردو و بیر بیریمیزی تانیییردیق. او کیشی آمما غریبه ایدی؛ او واختاجاق اونو کافهده گؤرمهمیشدیک. دئدیک بلکه شاعیر اولا، آمما او دئدی کامیون سوروجوسودو و او آرادا ماشینینین یوکلهنمهیینی گودوردو. گئجه یاریسی دا اردبیله طرف یولا دوشمهلی ایدی. آشیقلاردان سؤز دوشموشدو. اونلارا گؤره دانیشدیغیمیزدا، او غریبه کیشی ده بیر آشیغین عجیب ماجراسینی بیزه تعریفلهدی. جدی دانیشدیغیندان، اونا قولاق آسان هرکس او عجیب ماجرانی اینانماغا باشلامیشدی. بیردن هامی ساکیت اولدو. او تای بو تایداکی میزلرده اَیلهشنلر ده دؤنوب، اونا قولاق آسیردیلار. غریبه کیشینین بور سَسی کافهیه دوشموشدو. او گئجه، او کیشی بیزه بئله سؤیلهدی:
دئدیییم بو سؤز، کئچیب گئتمیشیندی و اَللی ایل بوندان قاباق باش وئریبدی. اوندا من تزه جاوان ایدیم. قارداشیم مشکیندن او یانا، پرت بیر یئرده سرباز گئتمیشدی. گرهک مئشهدن کئچیب، یاریم گون ده یول گئدیردین. پادیگان چایین او تاییندایدی. بیلمیرم ایندی او چایین آدی نَدی. او ایللر یاغیش یاغمادیغیندان، یئردن بوغدازاد آز گؤتورولموشدو. دؤلت سربازلارین جیرهسینی یئتیریب وئره بیلمیردی. هر نئچه واختدان بیر، ائوده چؤرکدنزاددان ـ اَلیمیزه گلن هر بیر زادی ـ توربایا ییغیب، قارداشیما آپارماق اوچون وئریردیلر منه. او پادیگاندا، آجلیقدان دَریلری سوموکلرینه یاپیشمیش چوخلو سرباز گؤرموشدوم. اونا گؤره ده، او یولون چَتینلییینی جانیما آلیب، دوروب اردبیلدن مئشکینه گئدیردیم. اوردا مئشهیه چاتمامیش، بالاجا بیر قفهخانا واریدی. پادیگاندان قاییداندا، اوردا دینجهلیب، چایدان چؤرکدن یئیهندن سونرا، ائوه ساری یولا دوشوردوم. او قفهخانایا گئتدیییم هر زامان، آیاز آدلی بیر آشیق گؤروردوم. همیشه ده دیبدهکی صندلیده اَیلهشیب، گلیب گئدهنه باخیردی. او یازیق آشیغین اوزو چوخ محزون، همی ده قورخمالی ایدی. اوزونون بیر طرفی پیس وضعده جیریلیب، ییرتیق ییرتیق ایدی. ائلهبیل یابا، و یا عجیب بیر حئیوانین قییناغییلا جیریلمیشدی. قفهنین او بوجاقبوجاغیندا اونا گؤره چوخ سؤزلر دانیشیردیلار. قدیملر او صندلینین اوستونده، آشیق آیازین نه سازلار چالیب، ماهنیلار اوخودوغونو ائشیتمیشدیم. من آنجاق هئچ واخت اونون اَلینده ساز گؤروب، سَسینی ائشیتمهمیشدیم. اونو دئییب، دانیشیب، گولَنده ده گؤرمهمیشدیم. دئییردیلر آروادی ایتهندن سونرا، آشیق چالیب اوخوماغی ییغیشدیرمیشدی. بعضیلری دئییردی اونون آروادی جاوان بیر کیشی ایله قویوب قاچیب اورسیهته. اوزونو ده ائله او کیشی او گونه سالیبدی. بعضیلری ده دئییردی جینلر گلیب آروادینی آپاراندا، اونون دا اوزونو جیریب گئدیبلر. آشیغین دالیسوره بئله بئله سؤزلر و افسانهلر وار ایدی. چوخلاری دا دئییردی آبریسینا گؤره آروادینین قاچدیغینی اؤرتباسدیر ائلهسین دئیه او ناغیللاری قوشوب. من آنجاق او سؤزلره اینانمادیغیما، دوزدن دوزه او کیشینین اوزونه نه گلدیینی بیلمک ایستهییردیم. سونرالار، بیلمیرم نه جور اولدو، یاواشیاواش آرام آشیقلا آچیلدی. بیر واخت گؤردوم، هر دفعه او قفهخانایا گئتدیییمده اونون یانیندا اَیلهشیب اونونلا دانیشیرام. بیر گون او یان بو یاندان دانیشا دانیشا، بیلمهدیم سؤز هاردان دوشدوسه، آشیق آیاز اوزنه نه گلدییینین ماجراسینی آچیب منه تعریفلهدی. کئچیب گئتمیش سؤزدو، آمما یادیمدا قالان او یئرهجک آشیق بئله ناغیل ائلهدی: بیر گون صوبح ـ بئله بیلهم پاییزین اورتاسی ایمیش ـ سحر چاغی آشیق حَیطه چیخیب قاپینی آچاندا، گؤزو دوشور زیل قارا بیر پیشییین یاشیل گؤزلرینه. پیشیک ائیواندا، دوز قاپینین آغزیندا، شؤنگهییب، گؤزونو زیللهمیشمیش آشیغین گؤزلرینه. اوشاقلیغیندا آناسی اونا تاپشیرمیشمیش، هئچ واخت دایانیب، بیر پیشییین گؤزلرینه باخمایا. دئمیشمیش بیزیم گؤزوموزه پیشیک کیمی گؤرسَنن اونلار جیندیلر. بو سؤز آشیغین قولاغیندا قالیب، هئچواخت بئله پیشیکلرین گؤزونه باخماییرمیش. حتتا قوجالیب آغ ساققال کیشی اولاندان سونرا دا، پیشیک قاباغینا چیخاندا، یئنه اوندان گؤز گؤتوروب آیری یئره باخیردی. آنجاق او لحظه، طلسم اولموش کیمی، پیشییین گؤزلریندن گؤز گؤتوره بیلمیر. بلکه اوشاقلیغینداکی قورخویا گؤره، او پیشییه باخماقدان اوشهنیبمیش. اؤز دئییشی، او لحظه اوردا دایانیب پیشییه باخان اؤزونو، یاشلی بیر کیشی یوخ، بالاجا بیر اوغلان اوشاغی کیمی دویورموش. آشیقلا پیشیک نَمنه قدَر دایانیب بیر بیرینه باخیبلار. سونرا آشیق اؤزونه گلیب اونو پیشلهییر، آنجاق پیشیک هئچ یئریندن بئله ترپنمهییر. عؤمورونده او جاساراتلیغا پیشیک گؤرمهمیشمیش. آخیردا حیرصیندن یا دا قورخوسوندان، باشماغینی اونا ساری توللاییر. پیشیک یئل کیمی گؤزونون قاباغیندان سوووشوب، دیوارین باشیندا اَیلهشیر. آشیق تای باشماق پیللهلردن دوشوب، حَیطده باشماغینی گَزنده، دیوارین باشینی پیشیکله دولو گؤرور. او پیشیکلره یئمک تؤکوب، اونلاری حَیطه ییغدیغینا گؤره آروادینین اَلیندن حیرصلهنیر. آشیق اَل اوزونو یویوب سَرین هاوا اوزونه دهیهندن سونرا، دونن گئجه سازینین سیملرینین قیریلماغی یادینا دوشور. آخشام سازی ساغ سالیم تاخچایا قویوب، یاتمیشمیش. گئجه یاریسی آیاقیولونا ئدنده، سازی تاخچادان یئره ساللاندیغی حالدا گؤرور. سیملری ده قیریلمیشمش. بو ایش، نئچه دؤنه عئینی حالدا باشینل گلمیشمیش. گئجه یاریسی او سازین باشینا نه گلدیییندن آغزی آچیق قالیر. اؤزیله آروادیندان سونرا بیر آیریسی، او ائوده یاشاییب یا گئتگَل ائلهمیرمیش کی. آشیق اوتاغا قاییداندا، آروادی یوخودان دورووب سیماوارین قاباغیندا صوبحانه راهلاییرمیش. گئدیب تاخچادان سازینی گؤتوروب، او یان بو یانینا باخیر. هاوا ایشیقلانینجاق، اونونلا اَللـهشیب، سیملرینی دوزهلدیر. سَسینه آروادی هئچ یئریندن ده تَرپنمهمیشمیش. آشیق شکلی شکلی آروادا باخیب. آرواد شتتهسینی بَرک بَرک باغلاییب، ایستکان نعلبکیلری یاخالاییرمیش. آرواد اونو اینجیتسه ده، آشیق اونو چوخ سئویرمیش. سوفرا باشیندا، سازا نه گلیب دئیه آرواددان سوروشاندا، آرواد باشلاییب آشیغی دانلاماغا. ـ یئنه صوبحهجک او سازلا اویناییبسان… آیری بیر ایش الیندن گلمیر کی… هامی گئتدی صنعت دالیسوره، سن ده گئتدین تار قاوال دالیسوره… گئت آروادلارین دهیهرینه باخ! من گرگ بیر اوووج پنیردن ساری قاپی قاپییا دوشَم و بئله بئله سؤزلردن. همیشهکی کیمی اَرینه دانلاق قالماییب ووروب. آشیق آروادین سؤزلریندن زارا گلمیشمیش دا. دورووب پئنجهیینی گئییب، سازینی دا گؤتوروب، گئدیر قفهخانایا. آشیغین دئمهییندن، او جور کی یادیمدادی، او گونو آخشاماجاق قفهخانادا اَیلهشیب، قلیان چکیبدی. سازین فیکیری باشیندان چیخمیرمیش. گون اورتا چاغی بیر دسته سرباز قفهخانایا دولوب، اورانی باشلارینا گؤتورموشموشلر. قفهنین یییهسی آشیغی فیکیرده گؤردوکده، دئییر: «کئفسیزسن آشیق! قیزدیر سازینی، قوی بیر آز اورهییمیز آچیلسین!» آشیق دا سازی گؤتوروب، باشلاییر سربازلارین ساغلیغینا اوخوماغا. الینی سازین سیمینه چَکدیکجه، سیملرین قیریلماغینا دوشونورموش. ائله قوشمانی اوخویا اوخویا، لاپدان آروادی یادینا دوشور. همیشه اونونلا ساواشیب، سازیندان اَل چکمهیینی ایستهییرمیش. دوشونور: اولمایا ائله سیملرین قیریلماغی آروادین ایشیدی! آشیق آیاز او گونو غملی بیر قوشما اوخویور. اؤزو ده بیلمیرمیش نییه ائله اورکدن اوخویور. اَلینه ساز آلیب اوخودوغو او مجلیسین سونونجو مجلیسی اولدوغونو چوخ سونرالار باشا دوشدو. گونباتان چاغی سربازلار داغیلیشیب گئدندن سونرا، آشیق دا سازینی گؤتوروب ائوه ساری یولا دوشور. باشینا گلن اویونلارا دوشونه دوشونه، ائوه چاتیر. قاپینی آچیب حَیطه گیرهنده، یئنه حَیط باجانی پشیکله دولو گؤرور. آشیق آیاز منه بئله سؤیلهدی:
«عؤمرومون آخیریناجاق یادیمدان چیخماز او گئجه! نئچه ایللر اوستوندن کئچسه ده، ایندیکی کیمی یادیمدادی… گون باتیب گئتمیشدی. حَیط قارانلیق ایدی، تکجه اوتاغین پنجرهسیندن جانسیز بیر ایشیق پیللهلره دوشموشدو. اول بئش آلتی پیشییین پیلله اوستونده اَیلهشیب میریلداشماسینی گؤردوم. دوزونو ایستهسن بیر آز قورخموشدوم، صوبح کی کیمی. ائله دوردوغوم یئردن بیر داش گؤتوروب، ائیوانا ساری توللادیم. پیشیکلر او یان بو یانا قاچیب، تئشتی قازانی آشیردیلار. چیغیرتیلاری حَیطی گؤتورموشدو. اوتاغا ساری گئدنده، دیوارلارین باشینین دا پیشیکله دولو اولدوغونو باشا دوشدوم. گؤزلری قارانلیقدا ایشیلداییردی. او بئله پیشییین هاردان گلدییینی بیلمیردیم. قالمیشدیم اونلار منیم حَیط باجامدان نه ایستهییرلر. من اوتاغا کئچهنده، دیوارین باشیندان منه باخیب، غضبلی غضبلی میریلداشیردیلار. آرواد چیراغی یاندیریب، قویموشدو پنجرهنین دالینا. اؤزو ده بوخارینین یانیندا، یئرینی سالیب یورغانین آلتیندا بوزولموشدو. منیم ده یئریمی همیشهکی کیمی تاخچانین بو تاییندان سالمیشدی. سازی آپاریب تاخچایا قویاندا، اؤز اؤزومه دئدیم: بو گئجه بیلهجهیم بو سازا نه گلیر. بوخارینین اوسته مرجی شورباسی قایناییردی. یئمهیه گؤیلوم اولمادان، پالتاریمی دهییشیب یئریمه گیردیم. یئریمه گیرجهک، مین بیر فیکیر باشیما دولدو. ائویمین سسسیز و غملی اولدوغونا فیکیرلَشدیم. آروادیمین اوشاغی اولمادیغینا. اوشاغیم اولسایدی، منیم ده ائویمدن شادلیق سسی گلردی و بئله شئیلره. گئجه یاریسی یاواش یاواش گؤزلریم آغیرلاشیردی. ائله یوخو هاواسیندا آروادین یئریندن دورماغینی حیس ائلهدیم. یوخو باشیمدان قاچدی. دینمهدن آنجاق اؤزومو یوخویا ووردوم. گلیب باشیمین اوسته دایانمیشدی. نفسلرینین سسینی ائشیدیردیم. بیرآزدان سونرا تاخچایا طرف گئتدییینی باشا دوشدوم. اوردا نه ایش گؤردویونو بیلمیردیم. یورغانین کونجونو قالخیزدیغیمدا، سازی گؤتوروب یاواشجانی دهلیزه گئتدییینی گؤردوم. ائله یئریمده اوجور قالیب، قولاقلاریمی ایتیلدیم. قاپینین آچیلماغینین سَسینی ائشیدنده، آیاغا دوردوم. پئنجهییمی گئییب، ائهمالجا آروادین دالیسوره ائشییه چیخدیم. ایندیکی کیمی یادیمدادی. عجیب بیر گئجه ایدی. آی ایشیغی یئره سَپیلمیشدی. یامان دا سویوق یئل اسیردی. ائیوانین اوستوندن آروادی کوچهنین باشیندا گؤردوم. باشماقلاریمی آیاغیما تاخیب، دالیسیجاق قاچدیم. یئل آز قالا آدامی آپارسین. پئنجهییمی بَرک بَرک اَینیمه بوکوب، مین بیر فیکیرله تئز تئز یئریییردیم. آرواد لئی تکین گئدیردی. پیشیکلرده او یان بو یاندان اونون دالیسوره قاچیردیلار. کوچهلرین قورتاراجاغیندا، سایخین بیر یئرده، یییهسیز بیر باغین قاباغیندا آیاق ساخلادی. من ده او گؤرهنمهدییی بیر یئرده دایانیب، نفسیمی دَردیم. اونون گئجه یاریسی او جهنمده نه غلط دارتدیغینی باشا دوشه بیلمیردیم. پیشیکلر دایانیب، گئندن باخیردیلار. آرواد سازی قوجاغینا آلیب، داش یا بئله بیر شئیین اوستونده اَیلهشدی. یاواش یاواش پیشیکلر اونا یاخینلاشیب، باشینا توپلاشدیلار. باخ، ائله بو گؤزومله گؤردوم: بیر دسته پیشیک آروادین یانیؤرهسینه ییغیشیب، اَیلهشمیشدیلر. یئریمده قورویوب قالمیشدیم. او سفئه آرواد نییه پیشیکلرین اورتاسیندا اَیلهشمیشدی؟! من تعجبله او صحنهیه باخاندا، آرواد باشلادی ساز چالماغا. اؤزو ده نه چالیردی! ایندییهجک هئچ اوستادی او گؤزهللیکده ساز چالاراق گؤرمهمیشدیم. حئیران حئیران دوشونوردوم ساز چالماغی هاردان اؤیرهنیب. نه عجیب سس ایدی او چالدیغی موسیقی! ائلهبیل آیری بیر دونیادان گلیردی. او سسین اؤز سازیمدان چیخماغینا اینانا بیلمیردیم. یئل سسی هاوایا یاییب، هر یانی دولدورموشدو. آی ایشیغینین آلتیندا، پیشیکلر سسسیزجه آروادیمین یانیؤرهسینده اَیلهشیب، او موسیقییه قولاق آسیردیلار. من ده گؤزومو یوموب، نه قدَر اولدوغونو بیلمیرم، او غریبه سسه قولاق آسدیم. سیزاق اسیردی. تیترهمهیه دوشموشدوم. سویوقدان یوخسا آیری بیر سببدن دولایی اَسدیییمی بیلمیردیم. نه ائدهجهییمی ده بیلمیردیم. دوغروسو او آندا هئچ بیر ایشه قادر دئییلدیم. اوندان آرتیق اوردا دایانا بیلمهدیم. آروادی پیشیکلرین اورتاسیندا بوشلاییب، ائوه قاییتدیم. یئل سازین سسینی دالیمسوره گتیریردی. بوتون کوچهلر او موسیقی ایله دولموشدو. پنجرهلره باخدیغیمدا، هامینین سَسه باش چیخاریب ائشییه باخدیغینی ظن ائدیردیم. آنجاق پنجرهلر باغلی ایدی. جاماعات یاتمیشدی یوخسا او سسی ائشیتمیردیلر؟ بیلمیرم. بلکه ده، تکجه من او سسی ائشیدیردیم. یئل ائوین قاپیسینی چیرپیردی. حَیط باجادا دا پیشکزاد یوخ ایدی. گئدیب یئریمه گیریب، یورغانی باشیما چکدیم. دیشلریم بیر بیرینه دهییردی. آروادیما فیکیرلَشدیم. جیرال باغیندا تویا چاغیریلمیشدیم. اونو اوردا گؤروب بهیهنمیشدیم. دَدهسیز ننهسیز قیز ایدی. بیر قاری اونو یولدان تاپیب، آللاها گؤره ساخلامیشدی. قوهوم قونشولار دئییردیلر قاراچیلار اوردان کئچنده، اونو قویوب گئتمیشدیلر. اونون یاشیل گؤزلرینه وورولدوغوما، بو سؤزلره اینانمامیشدیم…
او گئجه مین گئجهجک منه کئچدی. بدنیم کئییب، یورغان دؤشهییمه یاپیشمیشدی. فیکیر خَیالدان اؤزومه گله بیلمیردیم. بئله بیلهم صوبحه یاخین ایدی، دهلیزین قاپیسی جیریلتیـلا آچیلماسی. اؤزومه دئدیم هلبت پیشیکلره ساز چالماقدان یورولوب، ائوه قاییدیب. اورهییم چیرپینیردی. اونا نه دئیهجهییمه دوشونوردوم. ایچَری کئچیب، سازی یاواشجا تاخچایا قویدو. نه ائلهیهجهییمی بیلمیردیم. حیرصلهنمیشدیم. بیر یاندان دا اورهییمه غریبه بیر غَم دولموش، سینهمی سیخیردی. بیردن یورغانی بیر قیراغا ایتهلهییب، دئدیم: «سازیمی هارا آپارمیشدین، آشیق؟» آروادین سسی چیخمادی. دووروب، یئریمده اَیلهشنده، تاخچانین قاباغیندا بؤیوک بیر پیشیک گؤردوم. یاشیل گؤزلرینی منه زیللهییب، دورموشدو اوردا. اوتوردوغوم حالدا قورویوب قالدیم. آنامین سؤزو یادیما دوشدو. صوبح او پیشییه باخدیغیما ایت کیمی پئشمان ایدیم. پیشیک یاواش یاواش منه طرف گلیب، قاباغیمدا دایاندی. دوز گؤزومون ایچینه باخیردی. گؤزلریمی گؤزوندن گؤتوره بیلمیردیم. اونون گؤزلرینده غریبه بیر شئی گؤروب، او اوندا باشیما گلهجکدن هئچ جوره قاچا بیلمهدیییمی آنلادیم. پیشیک بیردن قییناغینی آتیب، اوزومو جیزدی. سونرا یئنه یاواش یاواش دالا قاییدیب، دهلیزه چیخدی. قییناقلارینین ایزیندن جانیما بیر آغری دولدو. دئدیم ایندی اؤلجهیهم آنجاق اؤلمهدیم. اَیلهشدیییم یئرده آروادیمین بوش یورغاندؤشهیینه دونوخوب، قالمیشدیم. قان اوزومدن آخیب، بوغازیمین آلتینا سوزولوردو.»