text:
اردوغان ایقلیم کونفرانسینا قاتیلماق اوچون پاریسده
ایجلاسدا بیر دانیشما ائدهجک اولان پرزیدنت اردوغان، چوخ سایدا لیدرله ایکیطرفلی گؤروشمهلر ده ائدهجک
پرزیدنت رجب طیب اردوغان بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین 21-جی ایقلیم کونفرانسینا قاتیلماق اوچون فرانسانین باشکندی پاریسده.
اردوغان صاباح ساعاتلاریندا گئتدیگی پاریسده ایلک اولاراق فرانسا پرزیدنتی فرانسوا اوللاند لیدرلر شرفینه وئرهجگی ضیافته قاتیلاجاق.
ایجلاسدا بیر دانیشما ائدهجک اولان تورکیه پرزیدنتی اردوغان، چوخ سایدا لیدرله ایکیطرفلی گؤروشمهلر ده ائدهجک.
فرانسا پرزیدنتی فرانسوا اوللاند و آلمانیا باش ناظیری آنگلا مرکلین آرالاریندا اولدوغو لیدرلرله بو گون بیر آرایا گلهجک اولان اردوغان صاباح دا آمریکا بیرلشیک دولتلری پرزیدنتی باراک اوباما ایله گؤروشهجک.
پرزیدنت، روسیا دولت باشقانی ولادیمیر پوتینه ایسه گؤروشمه تکلیف ائدیلدیگینی، اؤزوندن هله جواب گؤزلدیگینی سؤیلهدی.
ولادیمیر پوتینین سؤزچوسو دمیتری پسکوو ایسه؛
"پوتین، فرانسادا کئچیریلهجک بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین ایقلیم کونفرانسیندا تورک همکاری رجب طیب اردوغان ایله گؤروشمهیهجک" آچیقلاماسی ائتدی.
آنادولو آژانسینین خبرینه گؤره، روسیا دولت صدرینین تورک طرفی ایله هر هانسی بیر تماسینین، خصوصیله تلفون گؤروشمهسینین اولوب اولمایاجاغی شکلیندکی بیر سوالی، پسکوو؛
"پروقرامیمیزدا هر هانسی بیر گؤروشمه یوخدور" شکلینده جوابلادی.
ایقلیم کونفرانسینا قاتیلان 147 اؤلکهنین دولت و حکومت باشقانلاری، 2020-جی ایلدن اعتباراً بوتون دونیادا اعتبارلی اولاجاق چرچیوه آنلاشماسی اوزرینده راضیلیغا چالیشاجاق.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان:"مالیه سئکتورو قلوبال اقتصادی بحراندان ان چوخ تأثیرلنن ساحهلردن بیریدیر"
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان ایستانبول-داکی دولماباخچا اوفیسینده کئچیریلن قاتیلیم مالیه ایستراتژیسی سندینین تقدیمات ایجلاسیندا چیخیش ائدیب.
مصطفی شنتوپ اندونزیا-یا باش ساغلیغی وئریب
تورکیه بؤیوک میللت مجلیسینین صدری مصطفی شنتوپ اندونزیادا فوتبال ماتچیندا ایزدیهامدا حیاتینی ایتیرنلرله باغلی باش ساغلیغی وئریب.
ایبراهیم کالین ایستانبول-دا جیک سالیوان ایله گؤروشوب
جمهور باشقانلیغی سؤزچوسو ایبراهیم کالین ایستانبول-دا امریکانین میللی تهلوکهسیزلیک مسئلهلری دانیشمانی جیک سالیوان ایله گؤروشوب.


c: text/html

text:
ایلیا ایلیچ مچنیکوو
ایلیا ایلیچ مچنیکوو روسجا: Илbя Илbич MeчHиkoB؛ ۱۵ مای ۱۸۴۵، ایوانووکا - ۱۵ ایول ۱۹۱۶، پاریس) — ایمون سیستمی اوزریندهکی آراشدیرمالاری ایله تانینان و نوبل اؤدولینا لایق گؤرولهن یهودی اصیللی روس عالیم.
حیاتی[دَییشدیر]
ایلیا مچنیکوو ۱۵ مای ۱۸۴۵-جی ایلده ایوانووکادا آنادان اوْلموشدور. خارکوو اونیورسیتتینی ایکی ایل ایچریسینده بیتیرهرک آلماننین قیسسئن اونیورسیتتینده رودولف لوکارت (۱۸۲۲-۱۸۹۸) ایله بیر ایل ایشلمیشدیر. داها سوْنرا سو جانلیلاری اوزرینده آراشتیرمالارین مرکزی اولان ناپول شهرینه گئدهرک ائمبریون اینکیشافینی اؤیرهنمهیه باشلامیشدیر. آلمانیا قاییدیب مونیخ و قؤتتینگن اونیورسیتتلرینده حازیرلادیغی تئورئمینی ۱۸۶۷-جی ایلده سانکت-پتربورق دؤولت بیلیم یوردونه تقدیم ائدرک دوکتورا آلان مئچنیکوو آلکساندر کووالئوسکی ایله بیرلیکده کاری ارنست فون بیر موکافینی قازانمیشدیر. عئینی ایل اودئسسا اونیوئرسیتئتینده ایشلهمهیه باشلایان مئچنیکوو نؤوبتی ایل سانکت پتربورق سانکت-پتربورق دؤولت بیلیم یوردونه گؤندریلسه ده ۱۸۷۰-۱۸۸۲-جی ایللرده یئنه اودئسسا اونیوئرسیتئتینده ایشلمیشدیر. ۱۸۷۳-جو ایلده بیرینجی آروادینین اؤلوموندن و ۱۸۸۰-جی ایلده ایکینجی آروادینین آغیر خستهلهنمهسیندن سوْنرا ایکی دفعه اینتاهار جهدی ائدن مئچنیکوو ۱۸۸۲-۱۸۸۶-جی ایللرده مسینادا اؤزل آراشدیرما مرکزینده یاد مادهلری اوداراق محو ائدن هوجئیرهلر اوزرینده آراشدیرما آپارمیشدیر. ۱۸۸۶-جی ایلده اودئسسا بیولوژی اینستیتوتونون ایدارهچیسی اوْلموش، ۱۸۸۸-جی ایلده پاریسه کؤچهرک حیاتینین سوْنونا قدر آراشدیرمالارینی پاستئر اینستیتوتوندا آپارمیشدیر. ۱۹۰۶-جی ایلده لندن کرال جمعیتی طرفیندن کوپلی مدالینا لایق گؤرولدوکدن سوْنرا ایممون سیستمی اوزریندهکی ایشلرینه گؤره ۱۹۰۸-جی ایلده فیزیولوژی و طیب اوزره نوبل موکفاتینی ارلیخله بؤلوشموشدور. ۱۹۱۶-جی ایلین ۱۵ ایولوندا پاریسده وفات ائتمیشدیر.
آراشتیرمالاری[دَییشدیر]
فاقوسیتوز[دَییشدیر]
بیرهوجئیرهلی جانلیلارین تکامول کئچیرهرک چوخهوجئیرهلی جانلیلارا چئوریلمهسینی اثبات ائتمک و بونونلا چارلز داروینین تئورئمینی دستکلهمک ایستهیهن مئچنیکوو ایشه اونورغاسیزلارین هزم سیستمی ایله باشلامیشدیر. بۇ جور اورقانیزملرده ائمبریونون اینکیشافینی اؤیرهنمک اۆچون ۱۸۶۰-جی ایللرده باشلادیغی آراشدیرمالاریندا ۱۸۸۲-جی ایلده واجیب بیر شئیین فرقینه وارمیشدیر. او، سایدام دنیز اولدوزو قوردجوغوندا بعضی هوجئیرهلرین یاد جیسیمجیکلری ایحاطه ائدرک اوددوقلارینی موشهیده ائتمیشدیر. مئچنیکوو بۇ هوجئیرهلرین ائندودئرمدن دئییل، مئزودئرمدن یاراندیغینی و وظیفهلرینین یاد جیسیمجیکلری اورقانیزمدن اوزاقلاشدیرماق اولدوقلارینی تاپمیشدیر. اونلاری یونان دیلینده "اودان هوجئیره" معناسینی وئرهن فاقوسیتوز سؤزو ایله آدلاندیران مئچنیکوو قان-دامار سیستمینه صاحب اورقانیزملرده ائندودئرمده یارانان لئیکوسیتلرین وظیفهسینی یئرینه یئتیردیینی ایرلی سورموشدور. ایممون سیستمینین فاقوسیتوز هوجئیرهلری ایله باش وئریدیینی مۆدافیعه ائدن مئچنیکوو اوزون ایللر هورمون تئورمینی مۆدافیعه ائدنلرله موباهیسه ائتمیش، سوندا هر ایکی تئورئمین ده معین درجهده دوغرو اولدوغو معین اولونموشدور.
دیگر آراشدیرمالاری[دَییشدیر]
مئچنیکوو طبیعی مۆدافیعه مکانیزمملری، یولوخوجو خستهلیکلر، ائمبریولوژی اوزرینده ایشلر آپارمیشدیر. او، فرانسه عالیمی رو ایله بیرلیکده سیفیلیس خستلیینین مئیمونلاردا دا اولدوغونو اثبات ائتمیش و بۇ خستلیین موالیجهسینده معین تؤهفهلر وئرمیشدیر. سون ایللرینده اینسانینین یاشلانماسی اوزرینده آراشدیرمالار آپاراراق باکتریلارین، خصوصیله باغیرساق باکتریالارینین ایفراز ائتدیی زیانلی مادهلرین اینسان اؤمرونو قیسالتدیغینی و دوزگون قئیدالاندیقدا اینسان اؤمرونون ۱۲۰-۱۳۰ ایل اولا بیلجیینی دئمیشدیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایراندا ۴ میلیون اؤیرنجی اوزاقدان تحصیلدن محرومدور
ایران تحصیل پسیکولوژیسی درنگی باشقانی فریبرز درتاج، اؤلکهسینده تخمیناً ۴ میلیون اؤیرنجینین اوزاقدان ائییتیم سیستمیندن یارارلانابیلمهدیگینی سؤیلهدی
ایراندا ۴ میلیون اؤیرنجی اینترنت، تبلت و عاغیللی تلفنو اولمادیغی اوچون اوزاقدان تحصیلدن فایدالانا بیلمیر.
فارس خبر آژانسینا دانیشان درتاج، ایلک، اورتا و سون اوخول اؤیرنجیلرینین اوزاقدان تحصیل سیستمینه باغلانما قونوسوندا بیلگی وئردی.
درتاج، "ایراندا ۴ میلیون اؤیرنجی اینترنت، تبلت و یا عاغیللی تلفنلاری اولمادیغی اوچون شاد (اوزاقدان تحصیل) سیستمینین عضوو دئییل" دئدی.
فریبرز درتاج، بو تحصیل بوشلوغونو دولدورماق اوچون یاز آیلاریندا اوز اوزه تحصیل و علاوه درسلر وئریلمهلی اولدوغونو بیلدیردی.
ایراندا تخمیناً ۱۵ میلیون ایلک، اورتا و سون اوخول اؤیرنجیسی وار.
ایلگیلیلی خبرلر
میت-دن عملیات: قولدورباشی ضررسیزلشدیریلدی
یونانیستان ساحللرینده قاییق قضاسی نتیجهسینده آزی 15 کوچمن حیاتینی ایتیریب
یونانیستانین میدیللی آداسی یاخینلیغیندا مهاجیرلری داشییان قاییغین قضایا اوغراماسی نتیجهسینده ان آزی 15 نفر هلاک اولوب.
ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان نوماییشلر 19-جو گونونده داوام ائدرکن اعتراض لارا لیسه(دبیرستان) شاگیردلری قاتیلماسی دقت چکیر.


text:
نیترازپام
نیترازپام (آیوپاک آدی: 7-nitro-5-phenyl-1H-benzo[e][1,4]diazepin-2(3H)-one, اینگیلیسجه: Nitrazepam, عربجه: نيترازيبام، روسجا: HиTpaзeпaM) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۲۸۱٫۳ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۱۶–۳۸ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نیترازپام گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یوسف و زلیخا قرآندا احسن القصص آدلاناراق، چوخلو مسلمان شاعیرلری نین دقتینی اؤزونه چکمیش و تورک ادبیاتیندا اونلارجا شاعیریمیز یوسف و زلیخا عنوانلی اثرلر یازمیشلار. او بیری طرفدن خطایی تبریزی شاه اسماعیل حطایی دان اؤنجه بیر باشقا شاعیردیر کی تاسوفله ایراندا تانینمامیش قالیبدیر. ایندی جوان ادیب و عالیمیمیز محمدعلی نقدی جنابلاری بو گؤرکملی شاعیرین اثری اولان یوسف و زلیخانی مجلس شورای اسلامی کتابخاناسی نین الیازماسی اساسیندا تصحیح ائدیب و ادبی جامعه میزه هدیه وئریبدیر. بو ده یرلی اثری تبریزده اختر انتشاراتی چاپ ائدیب و یاییبدیر.
شوبهه یوخدور بیزیم کلاسیک اثرلریمیز چاپ اولدوقجا اؤزوموزه داها آرتیق اینانیریق و گؤروروک تاریخ بویو نه قدر آنادیلیمیزده اثرلر واردیر و کئچن یوزایلده دیلیمیزین یاساق اولدوغو بیزیم خالقیمیزی خبرسیزلیکده بوراخمیشدیر. ایندی اینانیریق مینلرجه اثرلریمیز واردیر کی یاخین گله جکده بئله نقدی کیمی همتلی اوغلانلارین اراده سیله ایشیق اوزو گؤره جک و آذربایجان ادبیاتی تاریخینی ایشیقلاندیراجاقدیر. آرتیرماق لازیمدیر کی بوندان قاباق نقدی جنابلاری باشقا الیازمالار اساسیندا نئچه کتابی دا جامعه میزه تانیتدیریبلار او جمله دن: مولانا همتی انگورانی دیوانی، احقر انگورانی، ورقا و گلشای رکن الدین مسیحی و باشقالاری. بیز نقدی جنابلارینا تبریک ائده رک، گله جه ییمیز اوچون اونا و اونون تایلارینا اومود بسله ییب و یئنی باشاریلار دیله ییریک.


text:
پیامک ترکی آذری سری اول
توتولوپدی اورگیم، قلبیمه اوت سالدی فلک
گوزیمی آتدی کؤزه شادلیغیمی آلدی فلک
قفسه سالدی بو غم، بوغدی داریخدیردی منی
منی سیندیرماقینان اوز سازینی چالدی فلک
عومور گچدی بیر شاد اولوب گولمه دیم
غم توزونی اورگیمدن سیلمدیم
گورچین تک بیر قوشوموش جوانلیق
نجه گلدی نجه گتدی بیلمدیم
ایستیرم گوزلریوین نقشینی تصویره چکم
نینیم سنسیز عزیزیم ینه دنیاده تکم
سن منیم نازلی گولوم سن گوزلیم دردین آلیم
اوزون انصاف ایله سنسیز نجه دنیاده قالیم؟!
آغلارام آخشام اولان وقتیده سنسیز گوزلیم
تک قالان دونیادا سن آغلاما منسیز گوزلیم
سن منیم نازلی گولوم سن گوزلیم دردین آلیم
اوزون انصاف اله سنسیز نجه دونیاده قالیم
بیر قوشام غملر یوروب، گزمکده خوش گلمیر منه
باده لر بیر بیر دولور، ایچمکده خوش گلمیر منه
غملروندن بیر زمان شاهلیق ادردیم عالمه
سن گدن گونن بری، غملر ده خوش گلمیر منه
عطریوی الریدم هر سحر یللره اَسَنده سوگیلیم
ایل گلیپ آیلار گچیپ گونلرده خوش گلمیر منه
گوزلیم گوزله منی من سنی چوخ گوزلمیشم
یئره توشموش توکوی عالمه من ورممیشم
چوخ قالیب آیری ولی آیری کسه باخمامیشام
آیرلیق دان آجی بیر شربتی من ایشممیشم
غم آغاجی بیزه کولگه سالماسین
عشقین غمی صبریمیزی آلماسین
من چکمیشم بو انتیظار چتیندی
هچ عاشیقین گوزی یولدا گالماسین
اگر من نقاش اولام دونیانی زندان چکرم
اولومی- آیرلیقی-حسرتی پشمان چکرم
اگر من صیاد اولام ، سن کیمین جیران اودونا
اوره گی پاره ادیب عشقیوه هیجران چکرم
بیچاره گوزوم هر گئجه سن سیز باخار آغلار
قان یاشیله اولدوزلارین بیر بیر سایار آغلار
سن آیریغیلی خوشلادون اما گئجه گوندوز
دفترده قلم شرح فراقون یازار آغلار
بیز جفا چوخ چکمیشیک، زندان بیزه میخانه دی
بیز اسیدلر ایشمیشیک، الکل بیزه نوشابه دی!
دوسلارین جانی ساغ اولسا...دونیا بیزه گولخانه دی
چاتار هیجران گئجه سی صبح وصاله گوزلیم
تلسیب سالما منی فکر و خیاله گوزلیم
درد هیجرانه دوشوب منده طبیب آختاریرام
نجه صیاد دوشر صید غزاله گوزلیم
آیریلق قصه سی چوخدان یازیلیب آلنمزا
هیجر الیندن قاچارام آیری دیاره گوزلیم
گجه منیم گونوز سنین، آجی منیم شیرین سنین
گوللر سنین تیکان منیم،آباد سنین ویران منیم
شادلخ سنین نیسکیل منیم،گوزل سنین چرکین منیم
هرشی سنین هئج لر منیم، دونیا سنین سنده منیم
گنه آغلاتدی منی خان چوبانین آغلاماسی
سارانین سللره بل باغلاماسی
واردی هر بیر یارانین مرحمی تاپسان طبیبین
نجه درمان اولاجاخ اولسا طبیبین یاراسی
گجه لر آیه باخیب من سنی یاد ایله میشم
صبحه جان یاتمامیشام فکروخیال ایله میشم
گه یاتوب گه اویانوب بیله خیال ایله میشم
من باخان آیه خدایا گوره سن یاردا باخیر...؟
منی دیندیر گوزلیم داغلی اورک دادَه گئلیپ
شیرینین داغ یاراسی بیرده بو فرهاده گئلیپ
منی دیندیر کی شفادیر منه او نازلی سسین
او گئچـن گونلریمیز گور نئــجه فریاده گئلیپ
ﮔﻮﺯﻟﯿﻢ ﺳﺎﻟﻤﺎ ﮔﻮﺯﻭﻧﻦ ﻣﻨﯽ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﮐﯿﻤﯽ
ﺳﻮﯾﺮﻡ ﻣﻦ ﺳﻨﯽ ﺑﯿﺮ ﻋﺎﺷﻖ ﺩﯾﻮﺍﻧﻪ ﮐﯿﻤﯽ
ﻧﻪ ﺍﻭﻻﺭ ﺷﻤﻊ ﺍﻭﻻﺳﺎﻥ ﻋﺎﻟﻤﻪ ﺳﻦ ﻧﻮﺭ ﺳﺎﻻﺳﺎﻥ
ﻣﻨﺪه ﻫﺮ ﮔﻮﻥ ﺩﻭﻻﻧﺎﻡ ﺑﺎﺷﯿﻮه ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ ﮐﯿﻤﯽ
من جهانی ورمرم بش گون جهاندار اولماغا
دلخوشم دائم رفیق عشقینده بیمار اولماغا
مدرکیم ثابت اِدیبدی اِتدیگیم پیمانلارا
عاشقم دنیادا دوستون ساتمیان اوغلانلارا
دولدور پیاله نی وئر ایچیم، چوخ یوبانمیشام
ایللر بویو بو جامیدن اوتری دولانمیشام
گورجک سنی ، تمام وجودوم سن اولموسان
سنسیز ولی ، اوزومده اوزومدن تالانمیشام
سنلی گونش لریم منی ایزلیر آداخلی تک
نئیلیم من عاشقم ، سنی تکجه اینانمیشام
عشقیم یالان دئییر منی بیگانه سویله مه
مجنون کیمی دالینجا گزیب چوخ دولانمیشام
سنسن منیم ازل سوزومون سون حکایتی
سن ناز ائله ، کی من سوزوم اوسته دایانمیشام
طاقتیم یوخدی منیم /آتش هیجرانه گوزل
بوندان آرتیق المه قلبیمی ویرانه گوزل
چرخی سینسین فلکین قویمادی گولسون اوزومی
ایلییب گور نجه مندن سنی بیگانه گوزل
ساقی دولانیم باشیوا پیمانه دولاندیر
اخم ایلمه ناز ایلمه مستانه دولاندیر
مال ایستمیرم طالب شهرت دییرم من
یا رب قالان اوقاتیمی مردانه دولاندیر
سن آغلارسان گولوم منسیز ، من گولمرم اینان سنسیز
گولک بیرلیک،ا ولاق غمسیز ، نه سن منسیز، نه من سنسیز
آتـــــــــانین تکجه آدی، کُلِ بو دونیایه دیَر
آتـانین بیر باخیشی مُلک سولیمانه دیَر
آتـا بیر گولدو، گولوستاندا اونا تای اولماز
آتانین عطری بوتون باغ و گولوستانه دیَر
سایارام گونلری سنسیز باشا چاتماز گوزلیم
آغلارام صبحه کیمین غصه قوتارماز گوزلیم
سن اولان یرده فقط من خوشم عالم ده گولوم
سنسیز عالم منه بیر لحظه خوش اولماز گوزلیم
هر کیمه دوست ددیم دشمن جان اولدی منه
دشمن اوز بختیمیدور ایندی عیان اولدی منه
ای خسته قوش آواره گزیرسن بو دیاری
زندان دی قفس دی چمن و باغ و بهاری
بختین کاپیسی ایندی قفلانسا داریخما
هر بیر قفلین واردی طبیعتده آچاری
فانوسا نه حاجت او زمان کی گونوز اولسا
اینسان اوزی بیر کعبه دیر اعمالی دوز اولسا
هر قلبیده آیینه کیمین اولماسا لکه
گر یاخجی گزیب آخداراسان اوردادی مکه
صبر ایله کونول محنت هیجرانه تلسمه
درد اهلی یتر صبر ایله درمانه تلسمه
یوسیفده زلیخانی محبت له سویردی
سالدیردی زلیخا اونی زیندانه تلسمه
دنیایه وفا ایلمه چوخ آغلاما کونلوم
دنیا نه وفا قلدی سلیمانه تلسمه
کام آلمیاجاخ آیریلیغا باعث اولانلار
عاشق چاتاجاغ سوگیلی جانانه تلسمه
قورخورام غملی سوزوم سینه ده خاموش اولسون
سرنوشتیم کیمی عشقیم ده فراموش اولسون
ساقی سیز باده یاپیشمیر منه ای باده ساتان
ایکی پیمانه گتیر با هم ایچک نوش اولسون


text:
ياپيسالچيليق
یاپیسالچیلیقدَییشدیر
ياپيسالچيليق باتی دونياسيندا Structuralism اولاراق بيلينير. 19جی يوز ايلين ايکينجي ياريسيندا ديل، کولتور، ماتئماتيک فلسفهسی و توپلومون آناليزينده لاپ چوخ قوللانيلان گیریش اولموشدور. ياپيسالچيليغين چوخ بَليرگين بير اوخولو اولماماسينا رَغمن Ferdinand de Saussureون چاليشمالاری گئنلليکله بير باشلانغيج نوقطهسی اولاراق قبول ائديلير. ياپيسالچيليغی بير چوخ چئشيتلهمهسی اولان گئنل بير ياخینلاشما اولاراق گؤرمک ان دوغروسودور.
ياپيسالچيليق تمَلده بؤيوک ياپيلار، سيستئملر و اولوشوملارلا ايلگيليدير. ياپيسالچی حرکت چرچیوهسينده اينسان داورانيشلاري و فاکتلار بو بؤيوک سيستئم و ياپيلار واسیطهسی ایله (اؤرنهیين: پسيکاناليز، مارکسيزم، داروينيزم) اينجهلهنميه و آچيقلانماغا چاليشيلميشدير. ياپيسالچيليغين ان ائتکيلی اولدوغو آلانلار ديل بيليم، گؤسترگهبيليم و آنتروپولوژي اولموشدور.
ياپيسالچيليق بير کولتورده آنلامی اورتايا چيخاران آلت بيريملر آراسينداکی ايليشکيلری اينجهلر. ياپيسالچيليغين ايکينجي بير قوللانيمی ماتئماتيک فلسفهسينده اورتايا چيخميشدير. ياپيسالچيليق تئوريسينه گؤره بير کولتوردهکی معنا (آنلام) اؤنم سيستئملري اولاراق چاليشان چئشيتلی پراتيکلر، فاکتلار و آکتيويتهلرله تکرار و تکرار اورهتيلير. بير ياپيسالچی، بير کولتورده اورهتيلن و تکرار اورهتيلن آنلامين دَرين قورولوشلارینی کشف ائده بيلمک ايچين يئمک حاضيرلانماسی و سونولماسی مراسیملر، دينی آيينلر، اويونلار، ادبی و ادبی اولمايان يازيلار و باشقا اَیلهنجه فورملاری کيمی چوخ گئنيش بير آکتيويته چئشيدينی چاليشير. اؤرنهیين، ياپيسالجچليغين اؤنجولريندن کولتور آنتروپولوغو و ائتنوگراف Claude Levi-Strauss کولتور فاکتینی ميتولوژی، قوهوملوق و يئمک حاضيرلاماسينی ايچينه آلاجاق شکيلده آناليز ائتميشدير. Jean Piagetـه گؤره: ياپيسالچيليق بير يؤنتمدير بير اؤیرهتی دئیيلدير، آنجاق اؤیرهتيسل سونوجلاری چوخ اولموشدور. بير يؤنتم اولاراق اويغولانا بيليرليیی محدوددور و وئريملی اولماسيندان دولايی باشقا يؤنتملرله بيرلهشديريلميشدير.[۱]
ديلبيليم مودئلیدَییشدیر
سوسور، ديل بيليمه بيليمسل بير دوروم قازانديرماغا دیققت گؤستررک، ديل قاورامينا ايليشکين آنلام بليرسيزليیينی آرادان قالدیرماق ايچين بير تئرمينولوژی بليرلهميشتد. گئرچکدن ده اوندان اؤنجه ديل، ايفاده و سؤز يازاردان يازارا دَیيشن اؤزَلليکلرده قوللانيليردی. بو دا گئرچک ديل بيليم تئوريسينين اولوشدورولماسينی ايمکانسيز قيلان بير تئرمينولوژی بليرسيزليیينی دوغوروردو. ديلدهکی آلتياپينين تمل بيريملَری کلمهلردير و دؤنهميندکی لاپ چوخ ديل بيليمچينين محورينه ديلين تمل بيريمی اولاراق سسلری و حرفلری ديققته آلماميشدير. چونکو ياپيسالچيليق آچيسيندان آلت بيريملرين ياپی ايچين (فلسفه آچيدان) آنلاملی اولمالاری گرهکير.
ديلين تانيمیدَییشدیر
فئرديناند سوسور ديلی توپلومسال اولگو اولاراق گؤرور. ديل بيليم تمللی ياپيسالچيليغا گؤره؛ گئرچکليک بيزدن باغيمسيز دئییل، ديل ياپيسی ايچينده ايچکيندير. گئرچکليکله ايلگيلی هر شئی تامامي ايله سؤيلم ايچينده اينشاء ائديلير. اونتولوژيک آنلامدا فرقی،گئرچکليک ديشاردا نسنهلرده دئیيلدير، ديل ايچينده سؤيلملرده ساخلیدير. ديلين ياپيسی بيزی سينيرلانديرير، ديلسيز هئچ بير گئرچکليک مۆمکون اولاماز. آغاجی آنلاملی قيلان آغاج اولمايان شئيلردير. هر شئی ديل ايچيندهکی قارشيتلاری ايلا آنلاملی قيلينير. سوسورا گؤرق ديل بيرئيدهکی دانیشماق باجاریسینین قوللانيلا بيلمهسی ايچين، توپلومسال ياپی آراجيليغي ايلا قبول ائديلمهسی گئرهکن آنلاشما و اويوشمالار بوتونودور. دانیشماق باجاریغی ديلدن آيري بير فاکتدیر آما ديل اولمادان اؤزونو گؤسترهممز. ديل نهدير؟ بير اؤزونده ساخلانان دَیيشيمين بوتونونده دَیيشيم ياراتديغی و مادهلردن هر بيرينين دیگرینین تومونون دَیرينين فونکسييونو اولدوغو بير ايشارَتلر سيستئمیدير. هر ماده، اؤزونو دیگرلرينين قارشيسينا قويان بو ايليشکيلردن اؤز اؤزدهشليیينی قازانير. سوسورون يازديغينا گؤره ديلين ان بليرلهييجی اؤزهللییی، ديگرلرينين اولماديغی شئی اولماسيدير. بئيلهجه سينتاگماتيک (باشقا هرهانکی بير بيريمله بيرليکده تاسارلانماياجاق اولان) بيريمه ايليشکين بير محوره گؤره ياتای (افقی) اولاراق پاراديگماتيک (اؤزوندن فرقلی، آمّا يئنه ده بير آرادا دوشونولهبيلن ديگر تئرمینلر بوتونو ايچين تمل اولوشدوران تئرمینه ايليشکين) بير محورینه گؤرق ديکئی (عمودی) اولاراق اکلهملهنن بير سؤيلم زنجيری الده ائديلير. سينتاگماتيک گروپ و پاراديگماتيک بيرلهشيملر، ياپيسال چؤزوملهمه آراجيليغی ايلا سورهکلی اولاراق قوللانيلاجاقدير.
ديلي اولوشدوران آيريمسال ائلئمئنتلرین سسبيليم آچيسيندان چؤزوملهنمهسیدَییشدیر
ديلين سيستئمينی اولوشدوران ائلئمئنتلرین، گؤسترن و گؤستريلهندن و يا بير آکوستيک (صوتی) ايمگه و بير قاورامدان عيبارت ايشارَتلردير. ژاکوبسونون (Jakobson) بونا علاوه ائتدییی، ايکيلی اولاراق اورتايا چيخان اونا گؤره توم ديللرده بولونان بير آکوستيک (سس بيلگيسی) و يا فونئم (واج) ايمگهلهری ايله، آيريجی ايشلهولری اوزهرينده دوراراق، ديلبيليمسل باخيش آچيسينا اويغون اولاراق سوسورون اولاناقسيز گؤردویو شکيلده ايلگيلهنميش اولماسيدير. "سالت بوش آيريم چيزگيلری" اولاراق تانيملانان فئونومئنلر، بير سيستئم ايچيندهکی قارشيتليقلاری و بيلينج ديشينداکی ائتکيلری ايله بو ايشلهوی يئرينه گتيريرلر.
ياپی قاورامیدَییشدیر
ژاکوبسونا (Jakobson) گؤره سوسورون بؤيوک يئتهنهیی ديشا باغلی بير وئرينين بيلينج ديشيندا وار اولدوغونو تام آنلامی ايلا قاوراميش اولماسيدير. لئوي-ستراوس دا بئله دئميشدير: گئرچکده بو آنجاق ديلين، ديگر هر توپلومسال قوروم کیمی فئنومئنلرين سورهکليليیينين و دوزهنلهييجی ايلکهلرين سورهکسيزليیينين اؤتهسينده اولاشماغا قالخيشيلان، بيلينجسيز دوزئيده ايشلهين ذهن ايشلهولرينی وار سايديغينين آنلاشيلماسينا باغليدير. ياپينين بو اؤزهلليکلری بورادان قايناقلانير: ايليشکی، آنلاملارينی سيستئم ايچيندهکی قونوملاريندان آلان ائلئمئنتلر اوزهرينه قورولودور؛ هر ياپی مئدياتريسدير و ديلين آراجی اولدوغو سيمگهسل دوزهنه عايیددير: سونوج اولاراق ياپينی آيريشديريجی گوجو، بيلينجديشی دوزئيينده گئرچکلهشير. بئلهجه اؤزنهلر بير بوتون اولاراق اله آلينديغيندا، اؤزلرینی آشان و اونلاری، ايستهين چاليشان اورهتن و... اؤزنلر اولاراق کاراکتئریزه ائدهرک، اونلارداکی دورومو بليرلهين عئینی زاماندا بير ايليشکيلر شبکهسی ايچينده اولماسي گرهکن دوروملاردير.
قونو ايلا ايلگيلی تورکجه قايناقلاردَییشدیر
فوکو، میشئل (FOUCAULT, Michel) (2001)، ياپيسالچيليق و پوست ياپيسالچيليق، بيرئی يايينلای.
پیاژه، ژان (2008)، ياپيسالچيليق، دوروک يايينلاری.
واردار، بئرکه (VARDAR, Berke) (2002)، ديلبيليمدن ياشاما: ياپيساچجيليق، مولتیلینگوال يابانجی ديل يايينلار.
يوجئل، تاهسين (YÜCEL, Tahsin) (1999)، ياپيسالچيليق، ايستانبول، ياپی کرئدی يايينلاري، (يلک باسقی 1982).
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Piaget, J., "Yapısalcılık", Doruk Yayınları, Ankara 1999, sayfa 129


text:
بئله- بئله ایشلر
رامیز روشن – کؤچورن: حمید بخشمند
حسن کیشینین بو دونیادا نهیی وار ایدی؟
بیر کَههر آتی وار ایدی.
نهیی یوخ ایدی؟
آروادی یوخ ایدی، اوشاقلاری یوخ ایدی.
حسن کیشی بو دونیادا نهدن قورخوردو؟
اؤزونون اؤلمهییندن قورخوردو. قورخوردو کی، بیر گون اؤلر، کههر آت بو دونیادا تک- تنها قالار. کیم بیلیر اوندا یازیغین گونو نئجه کئچر؟
حسن کیشی بو دونیادا دای نهدن قورخوردو؟
کههر آتین اؤلمهییندن قورخوردو. قورخوردو کی، بیر گون کههر آت اؤلر، حسن کیشی بو دونیادا تک- تنها قالار. کیم بیلیر اوندا یازیغین گونو نئجه کئچر؟
حسن کیشی نه دئییردی؟
دئییردی کی، بو کُلِ عالم عبارتدی خیردا- خیردا دونیالاردان. یعنی هر آدامین اؤز بالاجا دونیاسی وار. اؤزو ده، بو دونیالار اوچطرفلی- اوچطرفلیدی. بیر طرفینده آدام اؤزو دورور، بیر طرفینده اؤلوم، بیر طرفینده ده کههر آت. هر کس دونیایا گلن کیمی باشلاییر اؤز کههر آتینا ساری قاچماغا، او یاندان دا اؤلوم باشلاییر کههر آتا ساری قاچماغا. ائله کی، اؤلومدن قاباق چاتیب آتیلدین کههر آتین بئلینه، چاپیب- چاپیب چوخلو اؤزگه دونیالار گؤرهجکسن و اؤلوم سنی هاخلایاناجان لذّت آلاجاقسان. یوخ، ائله کی، اؤلوم سندن قاباق چاتیب آتیلدی کههر آتین بئلینه، قالاجاقسان پای پیادا اؤز بالاجا دونیاندا، اؤز بالاجا دونیاندا دولاشا- دولاشا دا آخیردا چَرلهییب اؤلهجکسن.
حسن کیشی دئییردی کی، من اؤز کههر آتیما اؤلومدن قاباق چاتمیشام.
آنجاق حسن کیشینین آتیندا چوخلارینین گؤزو واردی. آنجاق جاوانلار حسن کیشییه گؤز وئریب ایشیق وئرمیردیلر. ایللاه اَفراییل. ایللاه کی، ایسماییل. ایللاه دا کی، ایسرَهفیل.
حسن کیشی اؤزو ده باشا دوشوردو کی، کههر آت اونون بابی دئییل. کههر آت یئرنن- گؤینن اللشیردی. حسن کیشینین یئرنن اولسا- اولسا ایکی مترهلیک ایشی قالمیشدی، گؤینن حاقّ- حسابی دا روحو چورودهجکدی.
حسن کیشی بونو باشا دوشه- دوشه بیر ده نهدن قورخوردو؟
بیر ده اوندان قورخوردو کی، بیردن کههر آت دا بونو باشا دوشر. باشا دوشر کی، حسن کیشی اونون بابی دئییل، دای حسن کیشینی اؤز یَههرینده ساخلاماز.
… آنجاق کههر آت بونو چوخدان باشا دوشموشدو.
… آنجاق کههر آتین حسن کیشییه یازیغی گلیردی.
همیشه سفردن قاباق کههر آتین بئلی قاشیناردی. همیشه بئلی قاشیناندا کههر آت دویاردی کی، صاباح حسن کیشینین هاراسا سفری وار. و بیر دفه کههر آتین بئلی قاشینان آخشامین صاباحی داعوا باشلادی.
… حسن کیشی سوروشاردی کی، بو دونیادا اَن دهشتلی حئیوان هانسیدی؟
دئیَردیلر:
– پلنگ.
حسن کیشی دئیردی:
– یوخ، آغجاقاناددی. فیکیرلشین کی، پلنگ خیردالاشیب- خیردالاشیب اولوب آغجاقاناد بویدا، کیمه نئیلَیهجک؟.. ایندی ده فیکیرلشین کی، آغجاقاناد بؤیویوب- بؤیویوب اولوب پلنگ بویدا!..
… و دئمهلی، کههر آتین بئلی قاشینان آخشامین صاباحی داعوا باشلادی.
جاماعاتی ییغدیلار کندین اورتاسینا. صدر شریفنن وایِنکوم vayenkom دانیشدیلار.
صدر شریف دئدی کی، جاماعات، قوشونوموزا ایگید- ایگید جاوانلار لازیمدی.
حسن کیشی ده لاپ قاباقدا، جاماعاتین آراسیندایدی. حسن کیشی گؤزوینن آختاریب صدر شریفین گؤزونو تاپدی، سونرا اونون گؤزونو ده اؤز گؤزونون آرخاسینجا سورویه- سورویه دؤنوب باخدی اَفراییلا، دؤنوب باخدی ایسماییلا، دؤنوب باخدی ایسرهفیله.
وایِنکوم دئدی:
– جاماعات، konni armiya یا، یعنی آتلی قوشونوموزا بئلدن نازیک، آیاقدان قیوراق آتلار لازیمدی.
صدر شریف گؤزوینن آختاریب حسن کیشینین گؤزونو تاپدی. بوتون جاماعات گؤزونو زیللهدی حسن کیشییه. حسن کیشی گؤزونو زیللهدی آیاغینین آلتینا، گؤردو دونیا آیاغینین آلتیندان قاچیر. دونیا حسن کیشینین آیاغینین آلتیندان قاچا- قاچا بالاجالاشدی، بالاجالاشدی، گئدیب دوردو کههر آتین آیاغینین آلتیندا …
و بیر گون جاماعات یئنه ییغیلدی کندین اورتاسینا. عسگر گئدن جاوانلاری یولا سالیردیلار.
اَفراییلین آناسی اَفراییلین بوینونو قوجاقلاییب آغلاییردی.
ایسماییلین آناسی ایسماییلین بوینونو قوجاقلاییب آغلاییردی.
ایسرهفیلین بوینونو گون یاندیریردی.
آتلی قوشونا گؤندهریلن آتلاری دا بیر طرفده هؤروکلهمیشدیلر.
هر آت گئدن ائودن بیر جاوان دا گئدیردی و جاماعات هامیسی ییغیلمیشدی جاوانلارین باشینا.
آتلارین آراسیندا تکجه حسن کیشینین باشی گؤروکوردو …
… کههر آتی یولا سالاندان سونرا حسن کیشی لاپ آدامایوووشماز اولدو.
هامی عسگر گئدن جاوانلاردان مکتوب گؤزلهییردی، حسن کیشیدن ساوایی. آنجاق حسن کیشییه بیر- بیرینین دالینجا اوچ مکتوب گلدی.
اَفراییلدان مکتوب گلدی: حسن کیشی، آتلی اوردویا دوشموشم. معلومون اولسون کی، سنین کههر آتین دا بوردا چیخیب منیم راستیما. ایندی کههر آتین بئلیندهیم. ساغلیق اولسون، بیر یئرده قاییدیب گلهجهییک.
ایسماییلدان مکتوب گلدی: حسن کیشی، آتلی قوشونا دوشموشم. دئسم اینانمازسان، بوردا راستیما بیر آت چیخیب، عینن سنین کههر آتیندی. ساغلیق اولسون، بیر یئرده قاییدیب گلهجهییک.
ایسرهفیلدن مکتوب گلدی: حسن کیشی، qonni armiyaیا دوشموشم. آللاهین گؤستریشینن سنین کههر آتین دا بوردا چیخیب منیم اورجاهیما. ایندی کههر آت منیم آلتیمدادی. اینشاللاه، آللاه دئین اولسا بیر یئرده قاییدیب گلهریک.
حسن کیشی ها گؤزلهدی، کههر آتدان مکتوب گلمهدی.
… سونرا اَفراییلین قارا کاغیذی گلدی.
… سونرا ایسماییلین قارا کاغیذی گلدی.
… سونرا ایسرهفیلین قارا کاغیذی گلدی.
تکجه کههر آتین قارا کاغیذی گلمهدی.
و بیر گئجه حسن کیشی یوخودا ائشیتدی کی، کیمسه اونو چاغیریر. قاپینی آچیب حیطه چیخدی، دئدی:
– آ منی چاغیران کیمسن؟
بؤیوردن سس گلدی کی، قورخما، حسن کیشی، بیزیک …
حسن کیشی دؤنوب گؤردو کی، اَفراییلدی. اَفراییلدن بئش آددیم او یانا ایسماییل دایانمیشدی، ایسماییلدان بئش آددیم او یانا ایسرهفیل. حسن کیشی ها بویلاندی، کههر آتی گؤرمهدی.
حسن کیشی دئدی:
– بالالاریم، حیطده نییه دایانمیسیز، ائوه کئچین.
سونرا بیردن یادینا دوشدو کی، آخی بونلارین قارا کاغیذی گلیب، آخی بونلار اؤلوبلر. و حسن کیشی قورخدو.
حسن کیشی دئدی:
– بالالاریم، منیم گوناهیم نهدی، نییه منه بئله باخیرسیز؟
ایسرهفیل دئدی:
– حسن کیشی، گوناهکارین بؤیویو ائله سنسن. واختیندا یوز یول دئدیک کی، کههر آت سنین بابین دئییل. آللاه دا گؤتورمهدی کی، کههر کیمی آت سنه قیسمت اولسون. بونلار هامیسی آللاهین سنه گؤندردییی جزالاردی. اگر واختیندا کههر آتی بیریمیزه ساتسایدین، نه داعوا دوشردی، نه بیز گئدردیک، نه ده کههر آت.
سؤزون بو یئرینده حسن کیشینی آغلاماق توتدو. اَلینین دالینان گؤزونون یاشینی سیلیب باخدی کی، نه اَفراییل وار، نه ایسماییل وار، نه ده، ایسرهفیل. فیکیرلشدی کی، اگر بو یوخودو من گؤرورمسه بس حیطین اورتاسیندا نئینیرم؟ یوخ، اگر یوخو دئییلسه، بس بونلار نه اولدولار؟..
حسن کیشی آللاهدان قورخان آدام ایدی. یازیغی تیترهمه توتدو، تیترهیه- تیترهیه گلیب یورغان- دؤشهیه گیردی، او گیرن دای یورغان- دؤشکدن قالخمادی. آیلار اؤتدو، حسن کیشینین ناخوشلوغو قورتارمادی. و بیر سحر گون چیرتلاییب عالمی ایشیقلاندیراندا حسن کیشینین نفسی قارالماغا باشلادی …
حسن کیشی بو دونیاینان اوزولوشوردو کی، قولاغینا آت تاپپیلتیسی گلدی. حسن کیشی او تاپپیلتینی یوز سسین ایچینده تانییاردی. بیر تههر یورغانی ایتلهییب قالخدی، بیر تههر قاپینی ایتلهییب آچدی.
کههر آت حیطین اورتاسیندا دایانمیشدی.
کههر آتین یههرینده کیمسه واردی، آنجاق حسن کیشینین گؤزونده ایشیق قالمامیشدی، یههردهکینی تانییا بیلمهدی. دیزینده هئی ده قالمامیشدی، کههر آتا ساری بیر آددیم دا آتا بیلمهدی.
ائله- بئله قاراسینا سسلهدی کی، اَفراییل!..
یههردهکی جاواب وئرمهدی.
یئنه سسلهدی کی، ایسماییل!..
یههردهکی جاواب وئرمهدی.
بیرده سسلهدی کی، ایسرهفیل!..
یههردهکی یئنه جاواب وئرمهدی.
حسن کیشی دولوخسونا- دولوخسونا دئدی کی، آی انصافسیز، اؤلورم آخی، هر کیمسن کههری یاخین سور، هئچ اولماسا اؤلَنه ماجال کههرین بوینونو قوجاقلاییم …
حسن کیشی بو سؤزو دئینده کههر آتین یههریندن بیر اَل اوزاندی. او اَل حیطین اورتاسیندان دوز ائوین قاپیسیناجان اوزاندی، یاواشجا حسن کیشینین بیلهییندن یاپیشدی و او اَلین صاحبی دئدی کی، حسن کیشی، یوخسا منی تانیمادین؟ من سنین اؤلومونم، سنی آپارماغا گلمیشم. گؤرورم بو دونیادا پیادا اولماق سنه اَل وئرمیر.
او اَل حسن کیشینی قالدیریب کههر آتین بئلینه میندیردی. حسن کیشی کههر آتین بئلینده، اؤز اؤلومونون ترکینده بو دونیادان چاپیب گئتدی. و حسن کیشینین بدنی قاپینین آغزیندا اوزوقویلو یئره ییخیلدی.
حسن کیشینین بدنینی آپاریب باسدیردیلار.
جاماعات دانیشیردی کی، حسن کیشینی کههر آتین دردی اؤلدوردو، کههر آت داعوایا گئتمهسیدی، بلکه او دا اؤلمزدی.
آنجاق حسن کیشی اؤلن گونون سحری صدر شریف دئدی کی، کههر آت هئچ داعوایا- زادا گئتمهمیشدی.
جاماعات آغزی آچیلا قالدی کی، نئجه یانی گئتمهمیشدی؟
صدر شریف دئدی:
– گئتمهمیشدی، والسلام. او واخت آتلاری کنددن چیخاریب آپاراندا کههر آت یولدا الیمیزدن بوراخیلیب قاچدی. ها قوودوق توتا بیلمهدیک. آخیردا دؤرد طرفدن آرایا آلیب باشلادیق قامچیلاماغا. ظالیم اوغلو وایِنکومون قامچیسی کههرین بیر گؤزونو تؤکدو. کور آتین داعوادا نه ایشی واردی؟ کنده ده قایتارا بیلمزدیم. حسن کیشی کههری او گونده گؤرسَیدی گؤزومو تؤکردی. اودور کی، کههری یولاوستو بیر کندین مکتبینه ساتدیق. او بیری ایل یولوم اوردان دوشنده اؤیرندیم کی، کههر بوتون قیشی مکتبه اودون داشیییب. اوشاقلاری یازا چیخاریب، اؤزو یازا چیخماییب …
صدر شریف بو سؤزدن سونرا بیر جاماعاتا باخدی، بیر گؤیه باخدی و باشینی ییرغالاییب دئدی کی، بئله- بئله ایشلر …


text:
نورسلطان متجیدی آچیلدی
10 هکتارلیق یرده سالینان نورسلطان متجیدینده 30 مۆنگ آدام ناماز اوُقاپ بیلیأر
قازاغیستان ینگ پایتاغتیندا گینس رکوردلار کیتابیندا آدینی یازدیران نورسلطان اولی متجیدی آچیلدی.
2019-نجی ییلدا یوردونگ اساسلاندیریجی جمهورباشلیغی نورسلطان نظربایووینگ ایسله گی بیلن قورلوشیغینا باشلانان بو متجیتده اسلام، تۆرک و قازاق معماریسیندان پیدالانیلدی.
قازاغیستان ینگ پایتاغتی نورسلطان ینگ هر یریندن گؤرۆنیأن بو متجیت گینس رکوردلار کیتابینا دا آدینی یازدیردی.
متجیدینگ قبله تاراپیندا الله ینگ 99 آدی یازیلیار.
10 هکتارلیق یرده سالینان نورسلطان متجیدینده 30 مۆنگ آدام ناماز اوُقاپ بیلیأر.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ چاروادارلار اوُیونلاری قوتاردی
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
اویان نیوز: ”دروازه تهران” خیاوانی،شهرین دوغوسوندا یئرله شه رک؛تبریزین یوخاری بؤلگه سین،آنایولو ساییلیر.بو خیاوان، ایللر بویو،تبریزین دوغو گیریشین ، تکجه یولو اولاراق،چوخلو سفرنامه لرده، بو یولون تهر توشونا ایشاره اولونوب!دوغروسو بو خیاوان،تبریزین آبروسو ساییلیر!
تهران دروازاسی،موسافرلردن علاوه چوخلو شهرداشلاریمیزین گئت گل ،یولو دور؛”آزاد” و “تبریز”بیلیم یوردو لاری و”آبرسان “دؤردیولونون یاخین لیغیندا یئرلش مه یه، بو خیاوانین اؤنملی یینه آرتیب!بو یولون آردیندا،آسیلی کؤرپو(کابلی)،”سینا “و”سپهر” گؤی دله ن لرین تیکیلمه یی ،”دروازا تهران” خیاوانین اؤنملی یین گؤسته ریر!
بو خیاوان، چوخلو یاشیل ساحه یه صاحیب اولماقلا تاسوفله یئنه ده ،تبریزین چیرکین گؤرونتو ،خیاوان لاریندان ساییلیر ! چیرکین گؤرونتو،گاراژلار ،میکانیکی وصافکار دوکان لار ایله یولچو ترمینال لارین اولماغیندان آسیلی دیر!
خیاوانین ،ائن سیزلیگی و”بی ار تی” میله لرین اولماغی ،بو آنایولون قیفیللانماسینا باعیث اولوب!
بو اکسیک لیقلاری دئمک دن ؛ایسته ییمیز بودور ؛حورمتلی “بلدیه باشخانی”، بو آنا یولون دوزنلیلمه سینه یئترلی ایله کسگین ایش لر گؤرسون لر!و بئله لیک له ،قوجامان تبریزین، اوزوندن، چیرکین گؤرونتولرین پوزولماغینا چالیشالار
تبریز،دیلک لر شهری


text:
آ- جهننم آتشینین چەوریلمەسی
اینسانلار جهننم آتشیندن آللاهئن اۇنلارئ چەویرمەسییلە قورتولاجاقلاردئر. أنعام سورەسینین آیتیندە، حساب گۆنۆندە جهننم عاذابئندان چەوریلنلرین بو بۆیۆک اؤدۆلە آللاهئن کندیلرینە ایکرامدا بولونماسئیلا قاووشاجاقلارئ بیلدیریلیر. آیت شؤیلەدیر:
اۇ گۆن کیم اۇ عاذابتان چەوریلیرسە آللاە اۇنا ایکرام أتمیش اۇلور. بو، آچئق بیر قورتولوشتور. (أنعام سورەسی؛ )
بیر باشقا آیتتە، فورقان سورەسینین آیتیندە “راحمانئن قوللارئ” اۇلاراق واصئفلاندئرئلانلارئن، شؤیلە دوعا أتتیکلریندن باحثەدیلیر:
أی راببیمیز! جهننم عاذابئنئ بیزدن چەویر!.. (فورقان سورەسی؛ )
مۆشریکلر باعضئ کیشیلری آللاەلا کندی آرالارئنا یرلشتیریرلر آنجاق آرایا یرلشتیکلریندن باعضئلارئنئن بوندان حابری اۇلماز. بونلار کندیلرینین شیرکە آلت أدیلمەسینی حساب گۆنۆندە رددەدەجکلر. ایشتە بؤیلەسی بیر دورومدا حابرلری اۇلمادان شیرکە آلت أدیلنلرین، مۆشریکلردن عاذابئ چەویرەمەیەجگینی آللاە شؤیلە بیلدیریر:
(آللاە تعالا دیەجک کی:) “بونلار، آنلاتتئقلارئنئزئ یالان سایمئشلاردئ. بوگۆن بونلاردان نە عاذابئ چەویرەبیلیرسینیز، نە دە بونلارا یاردئم أدەبیلیرسینیز. سیزین ایچینیزدن کیم شیرکە دۆشمۆشسە اۇنا بۆیۆک بیر عاذاب تاتتئراجاغئز.” (فورقان سورەسی؛ )
“ص-ر-ف” فیعیلی، گؤرمزدن گلنلرین حاق أتتیکلری عاذابئن اۇنلاردان چەوریلمەیەجگی (لیس مصروفا عنهم)، بونلارئن، عاذابئ اۇنلاردان چەویرەجک بیرینی بولامایاجاقلارئ (ولم یجدوا عنها مصرفا) باغلامئندا دا ایسیم شکلییلە قورئاندا قوللانئلماقتادئر.
آ- ساواشانلارئن دۆشماندان چەوریلمەسی
آلی عیمران سورەسینین آیتیندە، اوحود ساواشئ سئراسئندا چارپئشان مۆسلۆمانلارئن یئپراتئجئ بیر ایمتیحاندان گچیریلمەلری ایچین وە طابیعی کندی ترجیحلری سببییلە ایلگیلرینین دۆشمانلا مۆجادلە أتمکتن دۆنیا مالئنا چەوریلمەسیندن باحثەدیلیر (ثم صرفکم عنهم لیبتلیکم). شاید توتوملارئنئ دگیشتیرمەسەیدیلر، ساواشتا یاپئلماسئ گرکنلری یاپمایا دوام أتسەیدیلر، مؤەلا باعضئلارئ گؤرەو یرلرینی ترک أتمەسەیدی ساواشئ قازاناجاقلاردئ. بکلنن سۇنوچ بویدو. ذاتن آیتین باشئندا بو دوروم بیلدیریلمکتەدیر:
باقئن! آللاە، وردیگی سؤزۆ توتتو؛ آنلاشمازلئغا دۆشۆپ داغئلئنجایا قادار اۇنون ایذنییلە کافیرلری قئرئپ گچیردینیز. ایستەدیگینیز ظافری گؤسترمەسیندن سۇنرا عیصیان أتتینیز. کیمینیز دۆنیایئ ایستییۇر، کیمینیز دە آحیرتی ایستییۇردو. (آلی عیمران سورەسی؛ )
آنجاق کندیترجیحلری سببییلە دۆشمانئ بئراقئپ غانیمتە یؤنلدیلر، بؤیلەجە دۆشماندان چەوریلمیش اۇلدولار.
آ- جینلرین چەوریلمەسی
آحقاف سورەسینین آیتیندە بیرقاچ جیننین قورئان دینلەمەسی ایچین موحاممدە (ع) چەوریلدیگی بیلدیریلیر (وإذ صرفنا إلیک نفرا من الجن یستمعون القرآن). أساسن جینلرین اینسانلارا تبلیغ أدیلمەسی گرکن بیر کیتابئ دینلەمەلری بکلنمزکن، راببیمیزین مۆداحالەسییلە یاعنی چەویرمەسییلە بو گرچکلشمیش اۇلمالئدئر.
آ- گؤزلرین چەوریلمەسی
آعراف سورەسینین آیتیندە، جننتە هنۆز گیرمەمیش اۇلانلارئن گؤزلرینین جهننملیکلرە چەوریلدیگیندن سؤز أدیلیر (وإذا صرفت أبصارهم). گؤزلرینین چەوریلمەسینە نەدن اۇلان بیر سس، بیر گۆرۆلتۆ، بیر اویارئ اۇلمالئدئر کی جننتە گیرمەمیش آما گیرمە اۆمیدی اۇلان بو کیشیلر جهننملیکلرە باقاجاقلاردئر.
ب- تاصریف (روباعی قالئب)
“تاصریف” کلیمەسی تفعیل بابئنداندئر. بو قالئبئن فیعیلی “صرف =صاررافە”دیر. چەویرمە آنلامئ بو قالئبتا دا واردئر. ثۆلاثی قالئبتان فارقئ، چەویرمەنین دواملئلئغئنا ایشارت أتمەسی اۇلمالئدئر.
ب- راحمت اۇلاراق یاغمور وە واحی
مثەلا فورقان سورەسینین آیتیندە سویون تاصریفیندن، جانلئلار آراسئنداکی دؤنگۆسۆندن سؤز أدیلمکتەدیر. قۇنو آیتتن ایعتیبارن شؤیلە آنلاتئلماقتادئر:
گؤکتن تمیز بیر سو ایندیرەرک یاپاجاغئ ایکرامدان اؤنجە بیر مۆژدەجی اۇلاراق رۆزگارلارئ گؤندرن اۇدور. بونو، اؤلۆ بیر بؤلگەیی جانلاندئرالئم، یاراتتئغئمئز أنعامئن (قۇیون، کچی، سئغئر وە دوەیی) وە بیرچۇق اینسانئن سو ایحتیاجئنئ قارشئلایالئم دییە یاپارئز. بیز اۇ سویو، بیلگیلرینی قوللانسئنلار دییە گؤزلری اؤنۆندە حالدن حالە چەویردیک. آما اینسانلارئن چۇغو نانکؤرلۆگۆ بیر تۆرلۆ بئراقماز. (فورقان سورەسی؛ )
گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە راحمت اۇلاراق نیتەلنن یاغموردان اؤنجە رۆزگارلارئن گؤندریلمەسیندن، یاغمورلا اؤلۆ بؤلگەنین حایات بولدوغوندان باحثەدیلمکتەدیر. بیر باشقا آیتتە، باقارا سورەسینین آیتیندە رۆزگارلارئن وە بولوتلارئن تاصریفیندن شؤیلە سؤز أدیلمکتەدیر:
گؤکلرین وە یرین یاراتئلئشئندا، گجە ایلە گۆندۆزۆن آرد آردا گلیشیندە، اینسانلارا یارارلئ شەیلری دنیزدە تاشئیئپ گؤتۆرن گمیلردە، آللاهئن گؤکتن ایندیردیگی سودا، اۇ سو ایلە اؤلۆ تۇپراغئ دیریلتمەسیندە، قئپئردایان هر جانلئیئ یریۆزۆنە یایماسئندا، رۆزگارلارئن وە دە گؤک ایلە یر آراسئندا گؤرەولی بولوتلارئن تاصریفیندە (چەویریمیندە) عاقلئنئ قوللانان بیر تۇپلولوق ایچین گؤسترگەلر واردئر. (باقارا سورەسی؛ )
بنزەر آیتلر شؤیلەدیر:
اینانئپ گۆونەجکلر ایچین گؤکلردە وە یردە گؤسترگەلر (آیتلر) اۇلدوغو کسیندیر. سیزین یاراتئلئشئنئزدا وە جانلئلارئن داغئلئمئندا، ایقناع اۇلماق ایستەین بیر تۇپلولوق ایچین (آیتلر) واردئر. گجە ایلە گۆندۆزۆن فارقلئ اۇلماسئندا، آللاهئن گؤکتن ایندیردیگی رئزئق قایناغئندا، اۇنونلا اؤلۆمۆنۆن آردئندان تۇپراغئ دیریلتمەسیندە وە رۆزگارلارئن تاصریفیندە عاقلئنئ قوللانان بیر تۇپلولوق ایچین گؤسترگەلر (آیتلر) واردئر. (جاثیە سورەسی؛ )
طئبقئ یاغمور گیبی آللاهئن آیتلری دە اینسانلارئ حایاتا دؤندۆرمکتەدیر. آیتلردە یاغمور وە واحی آراسئنداکی ایلیشکییە یاعنی بیرینین دیگرینە چەوریلەرک آنلاتئلماسئنا عاطئفتا بولونولماقتادئر. ذاتن تاصریف قاورامئنئن قورئاندا کیتابی آیتلرلە کەونی آیتلرین برابرجە دیققاتە آلئناراق هرحانگی بیر مسئلەنین ایضاحئ باغلامئندا قوللانئلدئغئ گؤرۆلمکتەدیر. قاورامئن اؤزللیکلە أنعام سورەسیندە قوللانئملارئندا بو آچئقچا گؤرۆلمکتەدیر.
ب- کیتابی آیت-کەونی آیت دؤنگۆسۆ اۇلاراق
أنعام سورەسینین آیتیندە آللاهئن آیتلرینین، سادەجە اۇنا قولاق ورنلردە أتکی اۇلوشتوراجاغئ بیلدیریلمکتەدیر. آیتتە، نبیلردن موعجیزە طالبیندە بولونانلارا آللاهئن بو قۇنودا اؤلچۆسۆنۆن بولوندوغو، آنجاق اینسانلارئن چۇغونون بونو گؤرمەیە چالئشمادئقلارئ بیلدیریلیر. یاعنی کندیلرینە تبلیغ أدیلن واحیین کەونی پارجالارئنئ حایاتلارئنئن هر آنئندا آصلئندا گؤردۆکلرینی، بونون طالب أتتیکلری موعجیزەیە دنک اۇلدوغو آما بونا دیققات أتمەدیکلری بیلدیریلییۇر. نیتەکیم آیتتە یریۆزۆندەکی بۆتۆن جانلئلارئن، گؤکیۆزۆندە اوچان قوشلارئن، طئبقئ بیزیم گیبی تۇپلولوقلار اۇلدوغو، کیتابتا هیچبیر شەیین أکسیک بئراقئلمادئغئ بیلدیریلیر. آیتتە، آیتلر قارشئسئندا یالان یانلئش شەیلرە سارئلانلارئن، قارانلئغا گؤمۆلمۆش ساغئرلار وە دیلسیزلر اۇلدوغو بیلدیریلیر. دوام أدن آیتلردە، اینسانئن باشئهنا هرحانگی بیر اۇلومسوزلوق گلسە بونلارئ اۇندان کیمین قالدئراجاغئ سۇرولماقتا آیتتە دە شؤیلە دەنیلمکتەدیر:
باقسانا، بو آیتلری بیز ناسئل تاصریف أدییۇروز، سۇنرا اۇنلار ناسئل یۆز چەویرییۇرلار؟ (أنعام سورەسی؛ )
گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە، اینسانئن دیققاتە کەونی آیتلرە چەوریلمکتە، دوامئندا دا بو آیتلرە دیققات چکن کیتابی آیتلرلە تاصریف یاپئلدئغئ بیلدیریلمکتەدیر.
بنزەر دوروم أنعام سورەسینین آیتلریندن ایعتیبارن دە گچرلیدیر. آیتتە شیرکین یاساقلاندئغئ، وە آیتلردە واحیە دایاناراق حارەکت أدیلمەسی گرکتیگی ، نبیدن ایستننلری یاپمایا اۇنون گۆجۆنۆن یتمەیەجگی، آیتتە غایبئ آللاهئن، قارادا وە دنیزدە اۇلان هر شەیی آللاهئن بیلدیگی، آیتتە گجە وە گۆندۆزدن، آیتتە اؤلۆم، آیتتە سۇن قارارئ آللاهئن ورەجگی، وە آیتلردە زۇردا قالان قوللارئ قورتارانئن آللاە اۇلدوغو بیلدیریلدیکتن سۇنرا آیت شؤیلە بیتمکتەدیر:
باقسانا، بو آیتلری بیز ناسئل تاصریف أدییۇروز، بلکی آنلارلار. ( (أنعام سورەسی؛ )
هر ایکی آیتتە دە “أنظر” ایفادەسی دیققات چکیجیدیر. پک چۇق آیتتە عاینئ ایفادەنین، اؤنجەکیلرین باشلارئنا گلنلردن درس چئقارماق ایچین قوللانئلماسئ، تاصریف ایفادەسیندە دە بنزەر دورومون گچرلی اۇلدوغونو گؤستریر.


text:
یالقیز چینار
یازان:آراز احمداوغلو
آنادیلیمیز:گونون ایستیسی دؤزولمز اولدو. کولکلر دیش بولودلاری دنیزلره داغلارا دوغرو سوروب قاییتمادیلار.
ارکک بولودلار آداملاری آلداتماق اوچون گاهدان گلیب گونون اوزونو نئچه آردیجیل گون بیر داملا بئله یاغدیرمادان توتوردولار، گاهدان دا یوخ اولوب یئرلرینی آغ یئل ایله قیزغین گونشه وئریردیلر. ایلدیریملار گاهدان آداملارین ماشینی یاشاییشینا هوجوم ائدیب ائلئکتئریک جهازلارینی یاندیریر، حتی اونلارین اوست-اوسته قالانمیش کیبریت قوتوسونا بنزر ائولرینه ده رحم ائتمیردی. کولکلر اؤزلرینی کنارا چکدیگینه گؤره آداملارین تؤرتدیگی تین، هیس، توز-تورباق شهری آلت ائتمیشدی. فیرتانالار دونیاداکی زیر زیبیل نایلون پاکاتلار، توز- تورپاغینی ییغیب شهردهکیلره قاتاراق آداملارین اوز- گؤزونه چیرپیب قاتی- پنجرهدن سوخولوب یاتاقلاردان یورقان- دؤشکلردن بئله واز کئچمهدن دینجلیگیدیرلیگی اونلاردان آلمیشدی.ظالیم آداملارین باشی سانکی اهلت داشینا دیمیشدی. اونلار اریمکده اولان آسفالتین الیندن قاچاراق یالقیز چینارا سیغینیب یالواریردیلار: آنلامامیشیق، باغیشلا بیزی، سؤز وئریریک بیر ده سیزه خور باخمایاق. آداملاردان بیر- ایکی سی آغاجلار حاققیندا گؤزل شئعرلر اوخویوب معروضه لر آپاردیلار. یالقیز چینار دیشلرینی قیجیردیب اؤز- اؤزونه دئدی:»ردد اولون، یالتاق اؤلوپرستلر!«او سؤز وئرمیشدی باریشان دئییلدی. هر گون قالان یارپاقلارینی تؤکوب کؤلگهسیندن آزالدیردی. بو آرادا بیرسیغیرچین اونون کؤکسونده اسکی چاغلاردان قالان بیر آغاج دهلن یوواسیندا هاردانسا گلیب سیغینیب بالالامیشدی. بیر گون قارغا سیغیرچینین بالالارینی دوشونهرک چینارا بئلجه آغیز آچدی:
منیم یاشیم سندن چوخ اولماسادا آز دئییل یاخشی بیلیرم بو بروووت چؤلونده نئجه کئچینم بوز سرچهلرده سن اولماسان هر دلیک دئشیکده سیغینیب بیر تهر یاشاییشی سورر. آنجاق بو قوناغیمیز نئجه؟ بس اونون بالالاری؟ بس سنین سخاوتین؟هامییا اؤیود وئرن چینار بو سؤزلری ائشیدیب گؤزلری یاشاردی. آمما باشینی آشاغی سالیب اوزونو اوندان گیزلتمک ایسته دی. دوشوندو ده:اشی گل بو داشی اتگیندن آت. یاشی قورونون اودونا یاندیرماق اولماز.باشینی قالدیریب یالنیز قوناغین بالالاری بویا-باشا چاتینجا یاشیل قالیب کؤلگه سالارام، دئدی قارغایا. بئلجه سینه اوبیر داها سؤزوندن قاچان آداملارا، بوردا منم بغداد دا خلیفه دئین اشرفی- مخلوقاتلارا اؤزلرینه قاییدیب سؤزلرینه دهیر وئریب اوستونده دورماق اوچون سون فورصتی وئردی.
نوشته شده توسط admin در دوشنبه, ۲۴ مرداد ۱۴۰۱ ساعت ۹:۰۳ ق.ظ


text:
سانتا کروس د لا پالما
سانتا کروس د لا پالما (ایسپانجا: Santa Cruz de La Palma) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و سانتا کروس (جزایر قناری)نده یئرلشیب. ۴ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۴۳٫۳۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۱۶۳۳۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Instituto Canario de Estadística, area
- ^ Instituto Canario de Estadística Archived 2014-04-19 at the Wayback Machine., population
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Santa Cruz de La Palma»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سانتا کروس د لا پالما گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اؤن سؤز
بسم اللە الرحمن الرحیم
(اییلیگی سۇنسوز، ایکرامئ بۇل آللاهئن آدئیلا)
الحمد للە رب العلمین و الصلاة و السلام علی رسولنا محمد و علی آلە و صحبە اجمعین
هر شەیی گۆزل یاپماق، وارلئقلارئن صاحیبی اۇلان آللاها ماحصوصتور. بۆتۆن دستگیمیز وە أسنلیک دیلکلریمیز، ألچیمیز موحاممدە، عائیلەسینە وە اۇنون یۇلوندا گیدنلرەدیر.
بیر گۆن بانا، بیر شەیح أفندی وە أطرافئندا یر آلان حۇجالارئن باعضئ گؤرۆشلری سۇرولدو؛ یانلئش بولدوم. اۇنلاردان بیرینە دەدیم کی: “سیزین بانا اولاشان گؤرۆشلرینیزدە یانلئشلئقلار گؤرۆیۇروم؛ بیر آرایا گلەلیم دە بونلارئ بانا ایضاح أدین.”
اۇ دا قۇنویو کندیلرینە یازئلئ اۇلاراق ایلتمەمی وە یاپاجاقلارئ بیر حاضئرلئقتان سۇنرا گؤرۆشمەمیزین اویغون اۇلاجاغئنئ سؤیلەدی. بونون اۆزرینە اۇنلارا بیر یازئ گؤندردیم. آلتئ آی سۇنرا، شەیح أفندی وە طاریقاتئن ایلری گلن حۇجالارئ ایلە اوزون بیر گؤرۆشمە یاپتئق. اۇ گؤرۆشمەیی کۆچۆک عیلاوەلرلە یازئلئ حالە گتیردیم. بو یازئ بۆیۆک بیر ایلگی گؤردۆ، چۇغالتئلدئ وە ألدن ألە دۇلاشتئ. باعضئ درگی وە گازەتەلر بو یازئمئزئ قئسمن وەیا تۆمۆیلە باستئلار. تۆرکیەدە وە آوروپادا کیتابچئق اۇلاراق یایئملایانلار دا اۇلدو.
ألینیزدەکی کیتاب، یوقارئداکی گؤرۆشمەنین یانئندا باشقا شەیحلرلە یاپتئغئمئز گؤرۆشمەلر وەیا اۇنلاردان بیزە اولاشان سؤیلملرە وردیگیمیز جوابلاردان اۇلوشماقتادئر. کیتابتا بیردن فاضلا شەیحە یر وریلدیگیندن، شەیح أفندی ایفادەسی ایلە قاصدەدیلنین کیم اۇلدوغونو اؤگرنمک ایچین، دیپنۇتلارا باقماق گرکیر.
ایکینجی باسقئیا، مۆسلۆمانلارئ باتئران شیرک بؤلۆمۆنە، 2-نجی عابدولحامیدین عولما ایلە ایلگیلی باعضئ تثبیتلری وە عۇثمانلئ دەولتینین بیرینجی دۆنیا ساواشئنا گیرمە قارارئ ایلە ایلگیلی بلگەلردە یر آلان بیر قئسئم ایفادەلر أکلنمیشتیر.
اۆچۆنجۆ باسقئ دا گؤزدن گچیریلمیش، کیتابئن سۇنوندا یر آلان “مدرسە أگیتیمی” بؤلۆمۆ ینیدن یازئلمئش، آنجاق آلتئنجئ باسقئدان ایعتیبارن بو بؤلۆم چئقارئلمئشتئر.
دؤردۆنجۆ باسقئیا ینی بیر شەی أکلنمەمیشتیر.
بشینجی باسقئ بۆیۆک اؤلچۆدە گؤزدن گچیریلمیش، ایچیندە “مشیئت” کلیمەسی گچن آیتلرە، داحا اؤنجە ایرادە آنلامئ وریلمیشکن بو دفعا “ایجاد = بیر شەیی وار أتمە” آنلامئ وریلمیش وە آیرئجا آیتلرین عارابچا متینلری عیلاوە أدیلمیشتیر.
آلتئنجئ باسقئدا آیتلرین مئاللری گؤزدن گچیریلمیش، طاریقات وە تاصاووفلا ایلگیلی اۇلمایان بؤلۆملر چئقارئلمئش وە باعضئ کۆچۆک دۆزلتمەلر یاپئلمئشتئر.
یدینجی باسقئ دا گؤزدن گچیریلمیش، “اۇغوزحان تۆرکۆن” اویارئلارئ دیققاتە آلئناراق “هر مۆسلۆمان أولیادئر” بؤلۆمۆ ایلە “کرامت” بؤلۆمۆ ینیدن یازئلمئشتئر. کندیلرینە تشککۆر أدریم.
شەیحلرین سؤزلری “شەیح أفندی”، دیگرلرینینکی “مۆرید”، جوابلار دا “بایئندئر” باشلئغئ ایلە وریلمیشتیر.
بیرینجی باسقئ “قورئان ائشئغئندا طاریقاتچئلئق” آدئیلا چئقمئشتئ. بو آد، کیتابئن ایچریگینی تام یانسئتمادئغئندان ایکینجی باسقئدان ایعتیبارن “قورئان ائشئغئندا طاریقاتچئلئغا باقئش” دییە دگیشتیریلمیشتیر.
بو کیتابتا، قورئانا وە سۆننتە آچئقچا آیقئرئ گؤردۆگۆمۆز حوصوصلار یر آلمئشتئر. بیر حۇجایا ماعنوی ماقاملار تانئیئپ اۇنو آللاە ایلە اینسان آراسئنا قۇیان وە اۇنا باغلانمایا چاغئرانلارئن آللاهئ گری سئرایا قۇیدوقلارئ آچئقتئر. آللاە بونو آصلا قابول أتمز.
بۆتۆن غایرتیمیز، دیققاتلری قورئانا وە حیکمتە چکمکتیر. هر شەیە راغمن حاطالارئمئز اۇلابیلیر. اۇنلارئ گؤسترن اۇلورسا، دۆزلتەجگیمیزە وە بیلیمسل اؤلچۆلرە اویغون تنقیدلری سۇنراکی باسقئلارا قۇیاجاغئمئزا سؤز ورییۇروز.
جننتە گیدن یۇل آچئقتئر، جهننمە گیدن یۇل دا آچئقتئر. آللاهئن تانئدئغئ جهننمە گیتمە حۆرریەتی أنگللنەمز. بیزیم یاپتئغئمئز سادەجە دویغولارئنئن أسیری اۇلمادان عاقلئنئ چالئشتئرانلارئ قورئان ایلە اویارماقتئر.
یۆجە راببیمدن باشارئ نیاز أدریم.
پرۇف. دۇک. عابدولعازیز بایئندئر
(1)
تاصاووف
مۆرید: هر شەیدن اؤنجە شونو اؤگرنەلیم. سن تاصاووفو قابول أدییۇر موسون، أتمییۇر موسون؟
بایئندئر: سیزجە تاصاووف نەدیر؟
مۆرید: بیزیم تاصاووف آنلایئشئمئزئ سانا اۇقویایئم. ایمام راببانی حاضرتلری، “مکتوباتئندا” شؤیلە بویورور:
« شونو بیل کی، شریعاتین اۆچ بؤلۆمۆ واردئر؛ عیلیم، عامل وە ایحلاص. بو اۆچ بؤلۆمۆن حپسی گرچکلشمەدیکچە، شریعات گرچکلشمز. شریعات گرچکلشتی می، آللاە تعالانئن رئضاسئ قازانئلمئش اۇلور. بو رئضا، دۆنیا وە آحیرت موتلولوقلارئنئن تامامئندان اۆستۆندۆر:
… وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ … ﴿۷۲﴾ (سورة التوبة)
حپسیندن اؤنملیسی، آللاهئن بیر تک رئضاسئدئر. (تەوبە سورەسی؛ 72)
شریعات، دۆنیا وە آحیرتین تۆم موتلولوقلارئنئ گارانتیلەمیشتیر. شریعاتئن اؤتەسیندە ایحتیاج قارشئلایاجاق بیر ایستک قالماز.
طاریقات وە حاقیقات کی، صوفیلر بونلارلا اؤنە چئقمئشلاردئر؛ اۆچۆنجۆ بؤلۆمۆ اۇلوشتوران ایحلاصئ اۇلغونلاشتئرما حوصوصوندا شریعاتئن أمریندەدیرلر. بو ایکی شەیدن هر بیرینین غایەسی، شریعاتئ مۆکممللشتیرمکتیر. شریعاتئن اؤتەسیندە بیر شەی یۇقتور. »
بایئندئر: آما یاپتئقلارئنئز بونا اویمویۇر!
مۆرید: بیزیم اۇنا آیقئرئ بیر شەییمیز اۇلماز.
بایئندئر: قورئانئن آچئق ایفادەلرینە آیقئرئ شەیلر یاپئیۇرسونوز! بیز اۇنلارا قارشئ چئقئیۇروز. یۇقسا آللاها حساب ورەمەییز.


text:
`اویغور` نتیجهلر
خبرلر [28]
- "اویغور راپورو، تۆرکیهنین قایغیلارینی تایید ائدیر"
- جمهور باشقانی اردوغان و شی جین پینگ آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- فنلاند باشباخانی، چینین اویغور تورکلرینه ائتدیگی ظولمه تپکی وئردی
- ی.ت.ب اویغور تورکلری اوچون موختلیف لاییحهلر حیاتا کئچیریر
- ایچ ایشلرلری:" بو ادعا تامامیله سهو و اساسسیزدیر"
- 12 نوامبر اویغور جمهوریتلری گونودور
- پمپئو:"چین-ین اویغور تورکلرینه ائتدیگی تضییق سیاستینه رئاکسیا گؤستریلمهلیدیر"
- اویغور تورکلرینه دایر لایحه اونایلاندی
- چینه، دوغو تورکوستان اویاریسی
- اوتریش، فنلاند، اویغور تورکلری چینی اعتراض ائتدی
- هفتهنین آنالیزی :27
- دوغو تورکوستانا هیات دعوتی
- اویغور مسجیدلری داغیدیلیر
- چیندن اویغورلارا قارشی عملیات آچیقلاماسی
- "اویغور تورکلرینین دورومو قایغی وئریجی"
- تورکیهنین "اویغور تورکلری" آچیقلاماسینا دستک
- اویغور تورکلری اوچون چاغری
- آمریکاداکی تورکلردن چینه: اویغور تورکلرینه اویغولادیغین باسقیلاری دوردور
- تورکیه: چین اویغور تورکلرینه قارشی باسقیلاری قالدیرمالی
- آمریکا وطنداشلارینی چینه سیاحت قونوسوندا خبردارلیق ائدیب


text:
رضا شاه پهلوی
رضا شاه یا دا رضا شاه پهلوی (دوْغۇم: ۲۴ اسفند ۱۲۵۶ هجری شمسی سوادکوه بؤلگهسی، مازندران اوستانی - اؤلۇم: ۴ مرداد ۱۳۲۳ ژوهانسبورق، گونئی آفریقا) — ایراندا ۱۳۰۴–۱۳۲۰–جی هیجری گۆنشلی ایللر آراسی شاهلیق ائدیب. رضا پهلوی پهلویلر حؤکومتینین بانیسی و بیرینجی شاهیایدی.
رضا پهلوی بعضی ریوایتلره گؤره کورد بیر عائیلهده آلاشت یئرینده دونیایه گلیب.[۱] ایکی ایل صدراعظم اوْلدو (۱۳۰۲–۱۳۰۴)، ۱۳۰۴–جو ایلده پهلوی سولالهسینین بیرینجی شاهی اوْلوب و قاجار شاهلیغینین ییخیلیشین اعلام ائتدی.[۲]
یاشام
رضا پهلوی، آلاشت کندینده سوادکوه یئرینده مازندران اوستانیندا دۆنیایه گؤز آچیب. بعضی تاریخچیلر اوْنۆن عائیلهسین پالان کۆردلریندن بیلیبلر. رضا پهلوی اوشاقلیقدا یوْخسۇل اوْلۇردۇ، سوْنرالار قوْشۇنچۇ اوْلدۇ و افسرلیق رۆتبهسینه یئتیشدی.
اوْردۇ باشچیسی
۱۲۹۹-جۇ ایلده قزوین قزاق اوْردۇسۇنا باشچی اوْلدۇ. ۳ ایسفند ۱۲۹۹ تهران شهرینی ایشغال ائدیب و کۇدتا ائتدی. سوْنرا اینگیلیس سیاستچیلرینین حیمایتی ایله ساواش وزیری اوْلۇب و چوْخلۇ قاریشیقلاری آرادان آپاردی و ۱۳۰۲–جی ایلده احمدشاه قاجار مجبۇر اوْلدۇ اوْنۇ صدراعظم اعلام ائلیه.
شاهلیغا یئتیشمهسی
۱۳۰۴-جۇ گۆنش ایلینده رضا پهلوی اؤزۆنۆ شاه بیلیندیرب و قاجار ایمپیراتورلوغونۇن سوْنا گلمهسینی اعلام ائتدی و پهلوی دؤولتینی قۇردۇ. رضا پهلوی ۱۳۰۴–جو ایلدن ۱۳۲۰-جی ایلینهجن حؤکۆمت ائتدی.
شاهلیقدان دۆشمهسی
۱۳۲۰-جی ایلده ایران اؤلکهسی، روس و اینگلیس و آمریکا طرفیندن ایشغال اوْلۇب و رضاشاه شاهلیقدان دۆشدۆ. رضا پهلوی شاهلیقدان دۆشندن سوْنرا، گۆنئی آفریقا اؤلکهسینه تبعید اوْلدۇ و ۴ مرداد ۱۳۲۳–جو ایلده گۆنئی آفریقانین ژوهانسبورق شهرینده دۆنیاسین دئیشدی.


text:
موحاممد أشیتتیر آللاە مئ؟
حاشا! طابیعی کی دگیل… آنجاق تاصاووفی کسیمین بو قۇنودا آشئرئلئقلارئ ماعلومدور. قورئاندا آللاە، نبیلرینین بیزیم گیبی اینسان-بشر اۇلدوقلارئنئ دفعالارجا ایفادە أتمەسینە راغمن گلەنکسل مۆسلۆمانئن صوفی آلغئسئ قورئان ایفادەلرینە موحالیفتیر. نبیمیز موحاممدین (ع) قایغئلاندئغئ آلغئ بۇزوقلوغو ماعالأسف گرچکلشمیشتیر.
دۇغونون دینی لیدرلرینی تانرئلاشتئران فلسفی ذیهنیەتیندن أتکیلنن مۆسلۆمانلار، کندیلرینە أولیا، درویش، أرمیش، قوطوب، غاوث وب. آدلارلا دین آداملارئ اۆرتیپ اۇنلارئن ایلاهی واصئفلارا صاحیب اۇلدوغونو ایددیعا أدەبیلمیشلردیر.
جۇغرافیامئزدا حئریستیانلئغئن تمللری آتئلئنجا أسکی رۇما تانرئلارئنئن یرینی حئریستیان عازیزلر، ایسلامئن بو تۇپراقلارا گلمەسیندن سۇنرا عازیزلرین یرینی ولیلر آلمئشلاردئر. ایلاهلاشتئرما دؤنگۆسۆ بؤیلەجە عاصئرلار بۇیو سۆرمۆش، گۆنۆمۆزدە دە سۆرمکتەدیر. تانرئلاشتئرما ظولمۆنە آلت أدیلن کیشیلرین باشئندا آللاهئن ألچیسی موحاممد (ع) گلمکتەدیر. مۆجادلە أتتیگی شیرکە ماعالأسف کندیسی دە مالزمە اۇلاراق قوللانئلمئشتئر. شو اؤرنکلر قۇنویو آنلامامئزا یاردئمجئ اۇلاجاقتئر.
موتاصاووفلاردان عابدولکریم جیلی؛ آللاە تعالا، موحاممد ایسمینین “آللاە” ایسمینین اۇرونونا اویغون دۆشتۆگۆنۆ آچئقلاماقتادئر. اؤیلە کی: “ایستەرسن ‘اۇ، موحاممددیر’ دە! ایستەرسن ‘اۇ آللاەتئر’ دە! فارق أتمز.” دەمکتەدیر. موحاممدین (ع) ایسیملریندن بیریسینین “آللاە” اۇلدوغونو دا أکلەمکتەدیر.
أن اۆنلۆ موتاصاووفلاردان /ولیلردن قابول أدیلن ایبنی عارابی؛ “موحاممدین بدنیندە آللاهئن اۇلدوغونو وە بونا اینانمانئن زۇرونلو اۇلدوغونو” سؤیلەیەبیلمیشتیر.
یینە مەولانا لاقابئیلا تانئنان جلالددین رومی؛ موحاممدین (ع) “تانرئدان داحا تانرئ” اۇلدوغونو سؤیلەمکتەدیر.
گۆنۆمۆزدە ایسە جمال نور سارغوت؛ نبیمیزین (ع)، آللاهئن ایسیم وە صئفاتلارئنئن گؤرۆنتۆسۆ اۇلدوغونو وە کندیسیندە ایلاهلئق بولوندوغونو گنیشچە ایضاح أتمەیە چالئشماقتادئر.
عالی راماضان دینچ دە؛ “آحاد آحمددیر، کیم میم أدر فارق – بۆتۆن عالم اۇ میم ایچرە اۇلور غارق” یاعنی: “آحاد، آللاەتئر دەمک” دیەرک یینە آحمدین یاعنی موحاممدین “آللاە” اۇلدوغونو ایددیعا أتمکتەدیر.
قورئان، حض. عیسا اؤرنگینی بۇشونا ورمەمیشتیر. مۆسلۆمانلارئن اؤنملی بیر بؤلۆمۆ موحاممدە (ع)، حئریستیانلارئن عیسایا (ع) باقتئقلارئ گیبی باقماقتادئر. اوزاقتان “موحاممد” دییە بیزە آنلاتئلان نبییی، یاقئندان اینجەلەدیگیمیزدە قارشئمئزا: “تانرئ اۇغلو عیسا (!)” فیگۆرۆ چئقماقتادئر.
قول وە ألچی موحاممدی (ع) “تانرئ” یا دا “یارئ تانرئ” سایان بیر صوفی گلەنگین، گۆنۆمۆزدە؛ ایمام راببانینین دەدیگی گیبی: “موحاممد أشیتتیر آللاە! بیر أتی-کمیگی وار فارقلئ اۇلاراق اۇ قادار!” دەمەسینی بو سۆرجین دۇغال بیر پارچاسئ گؤرۆیۇروز.
فیکیر بابالارئنئن ایزیندن گیدنلر دە ألبتتە عاینئ شەیلری سؤیلەیەجکلر، بو دا بیزە شو آیتی حاطئرلاتئیۇر:
… اؤنجەکی کافیرلرلە عاینئ آغزئ قوللانئیۇرلار… (تەوبە سورەسی؛ 30)
تۆم بونلارا باقتئغئمئزدا شو تثبیتین نە قادار ایصابتلی اۇلدوغونو گؤرۆرۆز:
“موحاممد نبی (ع) آرامئزدا اۇلوپ دا حایاتئنئ آنلاتان ریوایتلرە باقسایدئ، کندیسینی تانئیامازدئ.”
“اۇنلارئن عیساسئ وارسا؛ بیزیم دە موحاممدیمیز وار!”
حئریستیانلار حض. عیسایئ شو شکیلدە تانئملارلار:
“گؤرۆنمز تانرئنئن گؤرۆنۆمۆ، بۆتۆن یاراتئلئشئن ایلک دۇغانئ اۇدور. نیتەکیم یردە وە گؤکتە، گؤرۆنن وە گؤنمەین هر شەی -تاحتلار، أگەمنلیکلر، یؤنتیملر، حۆکۆمرانلئقلار- اۇندا یاراتئلدئ. هر شەی اۇنون آراجئلئغئیلا وە اۇنون ایچین یاراتئلدئ. هر شەیدن اؤنجە وار اۇلان اۇدور وە هر شەی وارلئغئنئ اۇندا سۆردۆرمکتەدیر.” (اینجیل)
قئساجا عیسا؛ “تانرئنئن أتە-کمیگە بۆرۆنمۆش، بدن آلمئش حالیدیر.”


text:
۲۲ آوریل
۲۲ آوریل:
- ۱۳۷۰ - فرانسه شاهی بئشینجی چارلزین امری ایله باستیل قالاسینین تیکیلمهسی باشلاندی.
- ۱۹۱۸ - تۆرکیه حکارینی گئری آلدی.
- ۱۹۲۰ - اعتیلاف دؤولتلری٬ عثمانلی حؤکومتینی پاریسده توْپلاناجاق باریش کونفرانسینا چاغیردی.
- ۱۹۴۷ - تۆرکیهیه یابانچی سرمایه گیریشینه ایجازه وئرن قانون قبول ائدیلدی.
- ۱۹۷۰ - دۆنیا گۆنو ایلک دفعه قۇتلاندی.
- ۱۹۸۳ - غرب آلماندا بیر درگی هیتلرین گۆنلوکلرینی اۆزه چیخاردیغینی ایدّیعا ائدیب بعضی بؤلوملرینی یاییملادی. سوْنرادان بۇ گۆنلوکلرین قوْندارما اوْلدوغو اوْرتایا چیخدی.
- ۱۹۹۴ - ریچارد نیکسون اؤلدو (دوْغوم ۱۹۱۳).
- ۱۹۹۵ - رئوف دنکتاش٬ اۆچونجو دفعه قۇزئی قیبریس تۆرک جۆمهۇریتی جۆمهۇرباشقانلیغینا سئچیلدی.
- ۲۰۰۴ - قۇزئی کورهده ایلک ترن چارپیشماسی باش وئردی.


text:
نشتریارپاق باغایارپاغی
نشتریارپاق باغایارپاغی (اینگیلیسجه: Plantago lanceolata، فارسجا: بارهنگ نیزهای، لاتین تورکجه: Nəştəryarpaq bağayarpağı، عربجه: لسان الحمل السهمي، تورکیه تورکجهسی: Dar yapraklı sinirli ot، فرانسهجه: Spitzwegerich، آلمانجا: Spitzwegerich) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Plantago lanceolata»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نشتریارپاق باغایارپاغی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۶ (سایی)
۶ یوْخسا آلتی، ۵دن سوْنرا و ۷دن قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
خصوصیتلر[دَییشدیر]
- آلتی، بوتون اؤزوندن کیچیک بؤلونه بیلن ساییلارین (۱، ۲ و ۳) توپلامی ایله عئینی اولدوغونا گؤره، ایلک موکمل ساییدیر.
- بیر سایی ایکی و اوچه بؤلونه بیلسه، آلتییا دا بؤلونه بیلر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«6_(number)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۶ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ۶ (سایی) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
"سن اولدوغو کیمی حسابا قات، گؤندر" دئیدی. "آی قارداش سن بیلمیرسن قانون نه دیر؟" دئیه سوروشدوم. "قانون منه کئچمز، دئدی. قانونا اویاجاق اولسا ایدیم، سنین یانووا نئیه گلیردیم" دئیه اوستومه چیغیردی.
تبریز استثنا بیر شهر دگیل. دونیاینین هر یانیندا و هر شهرده کی محله لرین، کوچه لرین آدلاری بئللی بیر مناسبته گؤره قویولوبدور.
آلمانیانین کؤلن شهرینده کیچیک بیر کوچه نین آدی سون زامانلاردا "مایالان" آ مشهور اولماغا باشلاییبدیر. بو آد هله لیک کؤلن شهرینده یاشایان آذربایجانلیلار آراسیندا تانینیر. آنجاق بو شهرین آذربایجانلی لاری اولاراق امضا ییغیب بو کوچه نین آدینین بلدیه خریطه سینده ده "مایالان" آ دگیشدیریلمه سی اوچون ایستک (تقاضا) وئرمک ایشینی ده من ئوزوم بوینوما گؤتورموشم.
Mayalan کلمه سی نین یازیلیش و اوخونوش اعتباری ایله آلمانجایا یاخین اولدوغو اوچون، بو آدی بلدیه ده قبول ائتدیره بیله جگیمیزه اینانیرام. بیر ده بو کلمه یه یالاندان گؤزل بیر معنی قویمالییق. بلدیه یه "بو کلمه بیزیم دیلیمزده قیزیل گول آنلامیندادیر" کیمی بیر شئی دئملی ییک، و بئیله جه بلدیه نی بیزیم اؤنریمیزی قبول اتمه سی اوچون ترغیب ائتمه لییک. یئترلی امضا ییغابیلمز ایسک، جماعاتدان آیری بهانه لر ایله امضا ییغمالییق. منیم بئله ایشلرده تجربه لریم چوخدور.زامانیندا، رحمتلیک " کؤلن آذربایجانلیلیارانجمنی" نین حقوقی ایشلرینین قاباغا آپاریلماسی منیم بوینوما قویولدوغو اوچون، بئیله ایشلرده الیم یاتقینلاشیبدیر.
چوخداندیر کؤلن شهرینده حساب توتما و وئرگی مشاویرلیگی ایشینه مشغولام. اوزون ایللر بوتون چیرپینما، چالیشمالاریما قارشین، اینترنت ده قویدوغوم تبلیغلره، داغیتدیغیم کارتلارا، موختلیف درگی و قزته لرده چیخارتدیغیم تبلیغلره قارشین بیر تک نفر آلمان گلیب ده "منیم حساب ایشیمی گؤر" دئمه دی. تصادف اولاراق گیردیگیم کنایپه ده (آبجوخانا)، سلمانی توکانیندا، کیوسک دا یاخود باشقا بیر توکاندا کارتیمی وئریب "من حسابدارام، حساب ایشینیزده یاردیمجی اولابیلرم" دئدیگیمده، آنجاق یوخاریدان بیر باخیش و آلچاقلاییجی بیر سس تونو ایله قارشیلاشارام: "حسابداریمیز وار، کارتینیزی ساخلایین باشقا بیریئرده لازیمینیز اولار". منه نه قالار، البته کی آنجاق خاریجی "ماندانت"لار. وکیله، وئرگی مشاورنیه، حسابدارا مراجعه ائدن لره "ماندانت" دئییلر. بیر چوخو هئچ آلمانجا بیلمز، بیر نئچه ایل آلمانیادا جوربه جور ایشلر ایله مشغول اولداوقدان سونرا بیر کیوسک، کیچیک بیر باققال توکانی، بیر سلمانی توکانی کیمی بیر ایش یئری آچماغا چالیشار و چوخ تئز میلیونر اولماق ایسده دیگی اوچون هر شئیی اوجوزا مال ائتمک ایسدر. منه "حساب ایشیمی گؤره جکسن" دئیر آنجاق سونرا قیزی اونیورسیته یه گئتمک ایسده دیگینده دولدورماغی گئرکن فورمو، آروادی دوغدوغوندا خسته خانا نین وئردیگی فورمو، اوغلونو ائولندیرمک ایسده دیگینده لازیم اولان اداری ایشلرین گؤرولمه سینی ده مندن گؤزلر. "بو ایشلر اوچون من زامان و انرژی صرف ائدیرم، اونا گؤره ده بئللی بیر اوجرت حسابلامالییام" دئدیگیمده، "بس من نه اوچون سنین یانینا گلدیم، بئیله بیلسه ایدیم گئدردیم آلمان بیرینین یانینا دا...." دئیر، و خالاسی اوغلونو "توریست" اولاراق گئتیریب، سونرا مین بیر بهانه ایله آلمانیادا اوتورما اجازه سی آلماق ایسده دیگینده ده گئنه بوتون ایشلرینده مندن کؤمک ایسدر. بئیله، دوغرودان دا منیم ایشیمین و حقوقی صلاحیتیمین چرچوه سینه سیغمایان، ایشلر بوینوما قویماغا چالیشدیغیندا، "قارداش بونلار منیم ایشیم دگیل، بو ایشلر بیر وکیل ایشی دیر" دئسم، "پاهووووو.....، سنده ه ه ه ، اه .....، پیشیگه دئدیلر پوخون درماندیر، سیچدی اوستونو باسدیردی...." دئیر. بئیله وضعیتلرده سول بؤیرومده، قابیرقالاریم آلتیندا بیر نقطه، کؤز قویولموش کیمی، یانماغا باشلار، بوغازیم بیچیلر، آغزیم قورویار، آلنیم قیریشار، گؤزلریم دارالار، اوزومون جیزیقلاری درینلشر، چیگینلریمده بؤیوک بیر یوک وارمیش کیمی بیر آغیرلیغین آلتیندا ازیله رم. آلت دوداغیمین ساغ یاینینی دیشلریمین آراسینا قیسدیرارام. سول الیمین بارماقلارینین اوجو ایله بیغیمی، کئچی ساققالیمی قاریشدیرارام. آنجاق بیر چوخ یئرده گئنه چاره سیز قالیب، هئچ ده گؤرمک ایسته مه دیگیم بو ایشین آلتینا گیررم. بوتون بونلاردان اؤته یه، منیم "ماندانت" لاریمین بیرده، بوتون ریاضیات قایدالارینی آلت – اوست ائدن ، ارسطونون، تالسین، ارشمیدوسون، فیساغورثین و عمر خیامین فیکیرلشیب، حسابلادیقلاری و قایدالاشدیردیقلاری اؤلچولره اویمایان اؤز حساب متودلاری وار. اوچ ایله دؤردون توپلامی یئرینه گؤره بئش، آلتی یاریم، یئددی ویرگول سکگیز، دوققوزیاریم حتی اون بیر بئیله ائده بیلر. دئملی سونوج وئرگی اداره سینه، خسته لیک بیمه سینه، تصادوفلر بیمه سینه یوخسا تجارت - صنایع اوتاغینا وئریله جک ایسه اوچ ایله دؤردون توپلامی بئش ایله آلتی ویرگول یئددی آراسیندا بیر شئی ائتمه لی دیر. اوچ گون سونراسی....."ماندانت" بیگ بانک دان وام آلماق ایسده ییر. اوچ ایله دؤردون توپلامی یئددی ائدرسه، بانک "گلیرین آزدیر" دئئیه کردیت وئرمه یه جک. البته کی اوچ ایله دؤردون توپلامی اون بیر ائتمه لی دیر. بئش گون سونرا ایسه "ماندانت" بیگ خالاقیزی سینی آلمانیایا دعوت ائتمک ایسده ییر. خاریجی لر اداره سی دعوتنامه صادر ائتمک اوچون گلرینین نه قدر اولدوغونو سوروشور. اوچ ایله دؤردون توپلامی بو یول نه ائدر؟ بورایا قدر کیچیک بیر حسابدار اولاراق "ماندانت" بیگین بویوروقلارینا بویون قویمالی یام. منیم کیمی کیچیک بیر حسابدار بئیله قورال – قایدالاری ازبره بیلمه لی دیر. "ماندانت" بئیگین کیچیک بیر اشاره سی، بیر تلفونو، بیر اِ – میل ی محاسبه چینین نه ایش گؤرمه سینی بیلمه سی اوچون یئترلی اولمالی دیر. یوخسا "ماندانت" بیگ چوخ حقلی یئره "سن فیکر ائدیرسن، من نه اوچون بو قدر آلمان حسابداری وارکن سنه گلمیشم. سنین ده آلمانلار کیمی قورو و قایدا – قانونا دایاق تئرپنه جگینی بیلسه ایدیم، بیر آلمانین یانینا گئدردیم، دولت موئسیسه لرینده ده سؤزو سندن داها یاخچی کئچردی...... " دئیر. آنجاق "ماندانت" لاریمین گؤزونده هر زامان بئیله کیچیک، مسئولیتسیز، ایکینجی درجه دن و دولت مؤسیسه لرینده سؤزو کئچمه ین بیر حسابدار اولاراق قالمیرام. کیمی زامان، دئملی وئرگی اداره سینین "ماندانت" این سون دؤرد یاخود بئش ایلینین حسابینی کونترول ائدیب، حسابین هر گوشه سینده بیر کلک، بیر تولکولوک ایله نئچه ایورو بوردا، نئچه ایرو اوردا، وئرگی قاچیردیلدیغینی و بونلارین نئچه ایل بویونجا حسابلانماسی گره کن فائیزینی و اوستونه بیر چووال جزا و جریمه حسابلاندیقدان سونرا توپلامینین اوتوز نئچه مین اویرو ائتدیگینی آچیغا چیخارتدیغی زامان، "ماندانت" لاریمدان "سن بو ایشین متخصصی سن، قانونلاری سن بیلمه لی سن، بو ایشین مسئولیتی سنین بوینووا دیر، منیم سنین تخصصی ایشیوه قاریشماغا اجازه م یوخدور، سن بو ایشین تحصیلینی آلمیسان، من بو ایشلری باشارمارام، سن منه ایشین نه جور گؤرولمه سی گره ک دیگینی ئویره تمه لی ایدین" کیمی سؤزلر ائیشیدرم. بو ایشه تازا باشلادیغیم زامانلار ""ماندانت" لاریمی آنلاماق اوچون بیر آز روح بیلیمی اؤیرنمه لییم" فیکری ایله زیگموند فرویدون، کارل گوستاو یونگ ون، آلفرد آدلرین، ویلهم رایش ین و نئچه نئچه کلاسیک روح بیلیمچیلرینین اثرلرینی اوخودوقدان سونرا ""ماندانت" لاریمی آنلاماقدان هله ده عاجزم" سونوجونا یئتیشینجه اوتوروب ایوان پاولوف ون اثرلرینی اَن اینجه آیرینتی لارینا قدر اوخودوم. سونوندا "منیم "ماندانت"لاریمین ریاضیات آنلایشینی درک ائتمک اوچون ارسطونون، تالسین، ارشمیدوسون وعمر خیامین گئتیردیکلری ریاضیات قایدالارینین اؤته سینده بیر سیرا ریاضیات قایدالاری گئتیریلمه سی گدرکدیگی کیمی، اونلارین یاشام آنلاییشینی آنلایابیلمک اوچون ده گئنه بوتون کلاسیک روح بیلیمچی لرینین تاپدیقلارینین اؤته سینده بیر سیرا فنومنا لارا و تکنیک لره ال تاپمالی یام" سونوجونا یئتیشدیم.
کئچمیشده "ماندانت" لاریمدان بیریسی ده رحمتلیک همشهریمیز رحمت الله ایدی. اونو چوخ قدیمدن تانییاردیم وتبریزین مارالان محله سیندن اولدوغونو دا بیلردیم. نئچه ایللر آیریلیق دان سونرا بیرگون تصادف اثری کؤلن ون"آلته فویرواخه" آدلی مدنیت اوجاغیندا تازادان گؤروشدوگوموزده چتینلیک ایله تانییا بیلمیشدیم. ساچینین قاباغی بیر آز توکولموشدو، قالانی دا آغارمیشدی. ده ن دوشموش قالین بیغلاری بوتون دوداقلارینی ئورتموشدو و بیر نئچه گونلوک، ده ن دوشموش، ساققالی ایله اولدوغوندان داها دا یاشلی گؤرونوردو. گؤزلری بیر آز درین دن باخیردی، قالین و اوزون قاشلاری گؤزلرینین ئونونه توکولموش و باخیشینا بیر قورخونج حالت وئریردی. بویو بیر آز قیسسالمیش کیمی ایدی. یوخسا اوزون زاماندان بری گؤرمه دیگیم اوچون منیم ذهنیمده قالان خاطره سی داها اوجا بویلو قالمیشدی. ائولنمیش، خوشبخت جه یاشاییر و ایکی قیزی اولدوغونو ائشیدینجه دوغرودان دا چوخ سوئینمیش ایدیم. کؤلن ده کی "ایرانلی" لارین بیر چوخو کیمی تاکسی سورمک ایشینه مشغول ایدی. بیر آز یاسدی یاسدی دانیشدیغی اوچون کؤلن تاکسی چی لاری آراسیندا "یه حمت مایالان" آدیندا تانیندیغینی دا سونرالار ئویره نمیش ایدیم. بیرنئچه ایل سونرا بیر آخشام تلفن ائدیب او شیرین و یاسدی لهجه سی ایله "آی اوغلان، تاخسی حساب ایشینده ن باش آچایسان؟" دئیه سوروشدو. "بلی رحمت قارداش، نئچه دانا تاکسی چی "ماندانت" یم وار" دئدیم. "آخی بیلیسن، بعضی خییدالیخلایی وای، تلفوندا دئیه بیلمی ییم، او خییدالیخلایینی دا بیله ی سن؟" دئیه سوروشدو. "خییدالیخ" لاردان منظورو "وئرگی قاچاقچیلیغینین یولاری" اولسا ایدی گرک. "ایسدرسن ساباح سحر گل، یاخیندان دانیشاق دئدیم". "یوخ من گوندوز گله بیلمه ییه م، گوندوز ایشلییه م، آخشام ایشدن سویا تلفن ائیله یه م." دئیه جواب وئردی."یقین کی بو ایشین منیم اوچون ایش یوخ، تفریح اولدوغونو فیکر ائدیر" دئیه فیکیرلشدیم، آنجاق بئنیمدن کئچنی دیلیمه گئتیره بیلمه دیم. "ساغ اول، رحمت قارداش، سونرا گؤروشه ریک" دئدیم.
بیر نئچه گون سونرا بیر آخشام ساعات دوققوز یاریمدا "راین" چایینین قیراغیندا گئزمه گه چیخماق ایسده ییردیم. باهارین سونلارینا یاخین اولدوغو اوچون گونون اوزون زامانلاری ایدی. گون باتاندان سونرانین آیدینلیغی ساعات اونا قدر چکیردی. "راین" چایی چوخ آرام آخیردی و قارشی طرفده کی سویود آغاجلاریندان یوخاری، قیرمیزیلیغا ووران ماوی گؤی اوزو ایله گون باتاندان سونرانین آیدینلیغیندا گؤزل بیر منظره یه دؤنموش ایدی. او گون سحردن آخشاما قدر پنجره نین دالیندا اوتوروب، کامپیوتره سایی وئرمک، تلفن دا "ماندانت" ایله هئچ اوستونده بوغازیمی ییرتماق، هئچ د ه اجر- اوجرت حسابلایابیلمه یه جگیم فورملار دولدورماق و وئرگی اداره سینین، یوخسا تصادف لر بیمه سینین فیلان ویا بهمان "ماندانت" باره سینده کی تلفن لارینا جواب وئرمک ایله گونومو کئچیرتدیگیم و آلمانیادا چوخ آز تاپیلان بئیله گؤزل بیر گونو الدن وئردیگیم اوچون چوخ حیفیم گلیردی. پنجره دن گون باتانین منظره سی نی گؤرونجه اوزومو ساخلایابیلمه دیم. تر – تله سیک پالتاریمی گئئیب قاپینی دالیمجا چیرپیب، پیلله لرین ایکیسینی بیر ائدیب ئوزومو ائوین چیخیشینا یئتردیگیمده، بیزیم رحمت قارداشین قارا فورد ماشینینین قاپینین قاباغیندا دایانارکن رحمتین هله فرمان دالیندان ائنمه میش پنجره دن سئوینرک "آی اوغلان، منیم الیمدن هایا قاچماق ایسده ییی سن" دئیه سسلندیگینی گؤردوم. ماشینی سؤندوروب، یان اوتوراقدان بیر قوجاق کاغاذ قولتوغونون آلتینا یئرلشدیریب، زیققیناراق آشاغی ائنیب یاخینلاشدی. گؤروشمک اوچون ائلیمی اوزالدارکن، بیر آز دا طعنه ایله، "رحمت، بیر تلفن ائتسه ایدین ده، بیر قوزودان فیلاندان کسدیرسه ایدیم" دئدیم. سؤزومده بیر آز دا طعنه اولدوغونو حس ائدرک "آی کیشی، اؤزگه دگیلیک کی، بی ی دا، سیزین یاخینووزدا بی نفری گؤیه جه ایدیم، قئیده نده، ائیله سنه ده بیر باش ویی یم، کیفوو سویوشوم دئدیم" دئییرکن اؤزونو دعوت ائدر کیمی الی ایله یولو گؤستردی، "هله یئیی ی چیخاق یوخا یی، قالانینی سویا دئیه یه م" آچاریمی چیخاردیب، ائوین قاپیسینا سالارکن بیر ده دؤنوب حیفسه نه رک گؤی اوزونون ماوی لیگی ایله گونش ایشیغینین قیرمیزیلیغینین قاریشدیغینا باخدیم. بیر چای ایچیب، بیر آز ساغدان سولدان دانیشدیقدان سونرا رحمت قارداش، "هن، ایندی گه له ک اصلی مطلبه" دئدی. "بیلی سن؟ من کئچن هفته تاخسی ایشلتمه اجازه می آلدیم، ایندی ده، ائیله، سیزون محللووزده بی نفه یی گویمه یه گئتمیشدیم. اونون تاخسی سینی آلماق ایسدیی دیم. انشا الله بو ایش توتسا، البته کی ایشتویا به یاتا لیق(وئرگی مشاورلیگی) ایشله ییمی سن گویه جک سن. باخ، منیم ایشیم سنینن اوچون اوبیی لَیین یایی سی قده ر اولاجاق، من ئوزوم بی خییدا حساب ایشیندن باشایایام. سن ئوزون بیلی یسن، من بازای دا فه یش آلیش وئیی شینیه باخایدیم، حساب ایشله ییمین ده هامیسینی ئوزوم گؤیی یدیم. نئچه ایلدی ده تاخسی ایشینده یم، خییدالیخ لایی نین هامیسینی دا بیلی یم. سن مه نه فقط بی آز وئی گی ادایه سینه گؤی سه ده جه ییمیز ایشلَه ی ده کؤمه ائیله یه جه سن....." بیر جواب وئرمه گه، هئچ بیر شئی دئمه گه، " یوخ قانوندا بئیله یازیلیب، سن دئین کیمی اولماز" دئیه چیغیرماغا، باغیرماغا گرک قالمادی. رحمت قارداشین "من اؤزومده بیی خی ی دا حسابدایام، تاخسی ایشلینین ده خی ی دالیخلایی نی بیلی ی م" دئدیگینی ائشیتمک سول بؤیرومده، قابیرقالاریمین آلتیندا کی او نقطه نین یانماغا باشلاماسینا، بوغازیمین بیچیلمه سینه،آغزیمین قوروماسینا، دیشیمین قیسیلماسینا، اوزومون جیزیقلارینین درینلشمه سینه، گؤزلریمین دارالماسینا و آلنیمین قیریشماسینا یئترو آرتاردی بئیله. اختیاریمدا اولمادان سول الیمین بارماقلارینین اوجو ایله باشیمین دالیسینی، بوینومون کؤکونو قاشیماغا باشلادیم. بو تویون موبارک اولمایاجاغی دویغوسو باشدان بری ایچیمده یارانمیشدی. "رحمت قارداش، گل بیر ایش گؤرک، چاییمیزی ایچدیک، بو حساب مساب سؤزونو بوردا باغلایاق، یولداشلیغیمیز یئرینده قالسین، قالخیب گئدک "راین" دا بیر آز گه زه ک، سن ده ساباح گئت آیری بیر مشاورین یانینا" دئمک اوچون آغزیمی آچدیم، " آنجاق، "رحمت قارداش، گل بیر ایش گؤرک........" دَن ایلری گئتمه گیمیه اجازه وئرمدی. "یوخ، سن هله دوی ی ، باخ، من سنه هامی نین وئی دیگی قدر وئیه ه جه یه م، ایشلی ی یمین ده چوخونوئوزوم گؤیه ه جه یه م" دئیه سؤزونه ادامه وئررکن، یانیندا گئتیردیگی کاغاذلارین ایچیندن اوستونده ایش اداره سینین آرمی اولان نئچه یاپراقلیق بیردوکومنت چیخاردیب منه وئررکن، "باخ، آیبای تس آمت (ایش اداره سی) منه کؤمک ائتمک اوچون بعضی شئی لَه ی ایسته دی یی، بیل می یم، بیزینیس پیلان دی، نه مه نه دی، سن بی لایی حاضی ی لا، قالانینی سویا دانیشاییخ..." هئچ بیر جواب وئره بیلمه یه جک قدرحوصله م قاچدی. ایش اداره سینین نه ایسده دیگینی بیلیردیم. گله جک اوچ ایل اوچون تخمینی شکیلده آیلیق گلیر- گئدر و چیخار- زیان حسابی نین یانیندا بیر ده او شخصین خصوصی گلیر گئدر حسابینی، دئملی ائوینین گلیرینی و خرجینی نین حسابینی ایسده ییردی. بئیله بیر(بیزینیس پلانی) دوزلدیب کاغاذا گئتیرمک بئش ایله آلتی ساعات یاریم آراسیندا ایش ایدی و بونون اوچون ده، او شخصین اؤز یاردیمینا گرک وار ایدی. گله جک اوچ ایلده گلیر گئدرینین تخمینی اونون ائده بیله جگی بیر تخمین ایدی. آنجاق منیم "ماندانت" لاریم، هله بیرده قدیم دن تانیدیغیم بیر یولداشیم مندن حسابدارلیق و وئرگی مشاورلیگینین اؤته سینده بیر ده جادوگرلیک استعدادی گؤزله ییر. اونون گله جک اوچ ایلده گلیر گئدرنین یانیندا بیرده ائوینین خرج مخاریجینی، هاردان ایسه، بیلمه لی ایدیم. اونون منیم یانیمدا اوتوروب منه بیلگی وئرمه گه زامانی یوخ ایدی. اونسوز دا گوندوزلری ایشله ییردی، گئجه لری ده آرواد اوشاغینین یانیندا اولمالی ایدی و سونراسی دا ائرته سی گون ایشله یه بیلمه سی اوچون استراحت ائتمه لی ایدی. رحمت قارداشین الیندن ایش اداره سینین فورمونو آلیب میزین اوستونه قویارکن پنجره دن گؤزوم کیچیک دالقالارینین گؤی اوزونون قیرمیزیلیغینی منعکس ائدن "راین" چایی نین قارشی ساحیلینده سوگود آغاچلارینین آلتیندا اود یاندیریب و کؤز دوشه نه قدر کبابلارینی حاضیرلایان، یوخسا بیر بیره ایچن پیکنیک چی لره دوشدو. "رحمت قارداش، بیلیرسن بو ایش ئوزو، سنین سونراکی ایشیندن آیری، بئش آلتی ساعاتلیق، دئملی منیم بیر ایش گونومون ایشی دیر، اونا گؤره ده بئللی بیر اوجرت حسابلامالییام" دئمک اوچون آغزیمی آچیدیم. آنجاق رحمت قارداش گئنه ده "رحمت قارداش، بیلیرسن، بو ایش...." دَن ایلری گئتمه گیمه آمان وئرمه دی. "ائیله، گل بو آخشام بو ایشی یازیب قویتایاخ، منه ده ساباح سحَی ی اوچون آیبایتس آمت دا (ایش اداره سینده) واقت وئی ی یبلر، ساباح بونو تحویل وئیه ه بیلمه سم، ایشیمه انگل چیخایدارلای" دئیه سؤزومو کسدی. گئنه ده هئچ ایسته مه دیگیم بیر ایشه بویون قویماق مجبوریتینده قالدیم و "انشا الله ایش قورتاراندان سونرا انصافینا گؤره بیر شئی وئرر" اومیدی ایله کامپیوترین ئونونده اوتوروب، اِکسل پروگرامیندا گله جک اوچ ایل اوچون آیلار و گلیر- گئدر لره گؤره جدوللر دوزلتمه گه باشلادیم. ساغ اولسون رحمت قارداش، گئجه ساعات اون ایکی یه یاخینلاشاندا ائولرینه زنگ ائیله ییب، "ایشیمیزگؤزله دیگیمدن چوخ چکدی، سیز یاتین، من سویا گله یم" دئدی و ساعات اوچ یاریما قدر منیم یانیمدا اوتوروب منه گرکلی اولان بیلگیلری وئردی. سونوندا دا تشکر اولاراق "بوشلی بوشلی نین ساغلیغینی ایدَی، انشا الله یاخچی بی ی موقعیت ده عوضینی ئوده یه م" دئیه خداحافظ لشیب گئتدی. آنجاق رحمتلیک ئوزو یوخسا دا، الله ای وار، سؤزونه صادق چیخدی و تاکسی ایشله تمه گه باشلادیقدان سونرا آلیق حساب ایشلرینین یانیندا نه قدر آیری اداری و حقوقی ایشلری وارسا یولداشلیق قارشیلیغیندا منه گؤردوروردی. رحمتلیک منیم تیپیک "ماندانت" لاریمدان ایدی، ئوزو قدیم تَیبیز بازاییندا فَیش آلیش وئیی شینه باخدیغی و بی ی خی یدا حسابدای لیخدان باشا دوشدویو اوچون منیم نه ایش گؤره جه ییمه او یول گؤرسه دردی. دئملی اوچ ایل بویونجا آکادمی ده اوخودوغوم حساب توتما قایدا قانونلاری، آلمان دؤلتینین قویدوغو قانونلاری، وئرگی اداره سینین بروشورلرینده گؤرستدیگی ضابطه لری و آلمان وئرگی مشاورلری اوتاغینین قویدوغو حد و حدودلاری بیر قیراغا بیراخیب، رحمت قارداشین بویوردوغو یول یؤنتم لره گؤره ایش گؤرمه لی ایدیم. هر آی حساب ایشلرینین سونوجونو گؤردوگونده "گئنه ده منه بی ی دونیا مالیات چیخایدیبسان کی" دئئر و مین بیر دانا ایراد چیخارداردی."رحمت قارداش، باخ، قانونون بوراسیندا بئیله یازیر" دئدیگیمده، "آی کیشی، بیز بی ی عؤموی دو امپِی یالیزمه قای شی موبایی زه اِیلیییخ، ایندی سن گلیب منه امپی یالیزمین قانونوننان دانیشی ی سان؟" دئیه جواب وئره ردی. و هر سفرینده ده "گونون بیرینده وئرگی اداره سی بونون حسابینی کونتورول ائتسه او زامان دا "من بی ایشله یی بیلمه یه م، سن اؤزون بیلمه لی ایدین، سن بو ایشین تحصیلاتینی آلیبسان، اؤز مسئولیت ین ایله ایش گؤییوبسن....جرمه – جزاسی سنین بوینووا دی" " دئیه جه گی قورخوسوندان آز قالا شالواریمی باتیراردیم، آلتی آیلیغیم دالی دوشردی. بیر گون، "رحمت قارداش، سن تاکسی ایشله دیرسن، دورماق اجازه ن اولمایان یئرده دورارسان؟ گیریلمز خیاوانا گیره رسن؟ " دئیه سورشماق ایله اونون دا بئللی یئرلرده قانونلارا اویماغی گرکدیگینی و ایش ده اویدوغونو اونا خاطرلاتماق ایسده دیگیمین جوابیندا، "آی کیشی، من قانونا مانونا باخمایام، آلمان دؤلتی اؤزو ده بیلی ی، بیزله ی قانونا باخسوخ آجیمیزدان ئوله ییک. من وییوت ممنوع کوچه یه دالی دالی گییه یه م" دئمیشدی.ایکی ایل یاریم بو شکنجه یه دایانماق منی اون ایل قوجالتمیشدی. بو قدرعذاب ایله گؤردوگوم ایشین قارشیسیندا وئردیگی اوجرت ده هر آی آنجاق گؤردوگوم ایشه دوشن اوجرتین یاریسیندان آزی، آنجاق اونون اوچ – دؤرد قاتی آه، ناله، فغان و یالواریش اولاردی.
کئچن گوز(پائیز) آیلارینین بیرینده بیزیم رحمت قارداش کهنه ماشینینی ساتیب، مرسدس بنز دن تازا بیر ماشین آلمیشدی و اونا گؤره ده اوآیین حساب ایشینین سونوجوندا وئرگی اداره سیندن بیر چووال پول گئری آلماغینی گؤزله ییردی. بو هوس ایله کاغاذلارینی منه وئریب و هر آی کیمی ئوزونه گؤره یئترلی معلوماتلاری وئردیکدن سونرا تعطیله گئتمیشدی. ایکی هفته سونرا تعطیلدن قاییدا – قاییتماز تلفون ائدیب "حسابیما باخیرام، وئرگی اداره سیندن هئچ بیر پول گلمه ییب" دئدی. "بیلیرم رحمت قارداش، حسابینین سونوجونو هله گؤندرمه میشم، تازا ماشینینین آلیش دوکومنتی........" سؤزومو"بس سن بیلیرسن منیم بو پولا احتیاجیم وار، حسابیم منفی ده دیر، هر گون فائیز وئریرم،..." دئیه یاریدا کسدی. "دور، قارداش من سؤزومو قورتاریم، سن تعطیلده ایدین، سنی تاپماق مومکون دگیل ایدی، تازا ماشینینین آلیش دوکومنتی ناقص دیر، آپاریب مرسدس بنز ده تکمیل لشدیرمه لی سین، یوخسا وئرگی اداره سی ایراد توتار، آلاجاغینی وئرمز" دئدیگیم بیزیم رحمت قارداشین عصبلرینه توخونموش کیمی اولدو. سسی بیر آز اوجالدی و "نئجه یانی ناقیص دی، اونو مِی سه دس بنز وئییب دی. مِی سه دس بنزگونده نئچه یوز دانا ماشین ساتییی، ناقیص مدیَک وِئیمه ز" دئیه سسلندی. "باشووا دولانیم، رحمت قارداش، اومزاتس اشتوییر قانونونون اون دؤردونجو مادده سیننین اوچونجو بندینده آلیش دوکومنتی تعریف اولونوب و بئیللی ضابطه لر قویولوب، وئرگی اداره سی فاکتورون کیم طرفیندن وئریلدیگینه یوخ، اونون قانونی ضابطه لره گؤره یازیلیب – بازیلمادیغینا باخار" دئدی ایسم ده، بیزیم رحمتلیک رحمت قارداش گئنه ده منیم آلمان قانونلارینا یوخ، اونون بویوروقلارینا گؤره ایش گؤرمه گیمی امر ائدرک، "سن اولدوغو کیمی حسابا قات، گؤندر" دئیدی. "آی قارداش سن بیلمیرسن قانون نه دیر؟" دئیه سوروشدوم. "قانون منه کئچمز، دئدی. قانونا اویاجاق اولسا ایدیم، سنین یانووا نئیه گلیردیم" دئیه اوستومه چیغیردی. "رحمت، تلفن د ا اولماز، گل یاخیندان دانیشاق" دئیه دانیشماغیمیزی کسیب، خداحافظ لیک سیز تلفونو اوستونه قویدوم.
ایگیرم دقیقه سونرا پنجره دن بیزیم رحمتلیک رحمت قارداشین تازا تاکسی سی ایله قاپینین قاباغیندا دایاندیغینی گؤرونجه آتلاییب آشاغی ائندیم. قیسسا بیر سلاملاشدیقدان سونرا "رحمت قارداش ائوده قندیم یوخدور سور بوردان کوچه نین باشینداکی سوپر مارکت دن بیر قوطو قند آلیب قاییداق" دئیه ماشینینیا اوتوردوم. اوتوردوغوم کوچه نین آدی "هوهه اشتراسه" دیر، "راین" چاینین قیراغیندا و راینا موازی دیر. یوز اللی متیر ایلرده قیرمیزی کئرپیچدن تازا دوزلمیش ساختماندان سونرا ساغداکی کوچه نین آدی "آققرووق" دیر. بو کوچه بیزیم طرفدن گئدرکن گیریلمز دیر. آنجاق گیریلمز تابلوسو آغاچلارین دالیندا گیزله نیب، اوزاقدان گؤرونمور. اورایا یاخینلاشاندا "رحمت قارداش، بوردان گیر ساغداکی کوچه یه" دئیدیم. رحمت ساغ راهنماسینی یاندیریب کوچه یه یاخینلاشدی. آنجاق گیریلمز تابلوسونو گؤرونجه راهنماسینی سؤندوردو، گؤزونون یانی ندان غضبلی قاچاق بیر باخیش ایله، "اویانین وویود ممنوع اولدوغونو سن بیلمیسن یانی.." دئدی. "من بیلیرم، آنجاق سنین اوچون بیر مسئله اولمامالی دیر، "من قانونا مانونا باخمارام" دئئیردین. رحمتین قان تپه سینه وورموش کیمی گؤزلری قیزاریب حدقه دن چیخدی، ماشینی ساخلادی. دؤنوب غضب ایله اوزومه باخاراق "منی عصبانی ائیله مه ها..." دئیه تهدید ائتدی. من ایسه چوخ سویوق قانلی جا، "سنی نئیه عصبانی ائیله ییم کی، سن اؤزون بئیله دئیرسن" دئدیم. بونون ایله بیزیم رحمتلیک رحمت قارداشین دامارینا توخونموش کیمی اولدوم. دیشینی قیسیب، "اولان منی عصبانی ائیله مه" دئیه باغیراراق بیرینجی دنده یه قویوب قازا باساراق وار سرعتی ایله گیریلمز کوچه یه گیردی. تصادوف اثری، او لحظه ساغداکی کوچه دن آردی آردا دوزولموش نئچه دانا یانقین سوندورمه ماشینی ماوی ایشقلارینی یاندیریب، آژیرلرینی چیغیردا چیغیردا چیخدیلار. آرتیق چوخ گئج اولموشدو، فاصله چوخ قیسسا، و زامان چوخ آز ایدی. رحمتلیک رحمت قارداش تورموز ائیله مه گه فرصت تاپابیلمه دی. بیرینجی یانقین سوندورمه ماشینینین تورموز ائدیب ائتمه دیگینی خاطرلایا بیلمیرم. آنجاق یئر کوره سیننین بوتونون بیردن پاتلاماسی قدر گوچلو بیر تاققیلتی قولاغیما گلدی....
خسته خانادان بیراخیلدیغیمدا قیش قورتاریب، باهار تازا باشلامیشدی. دوقتورلارین دئدیکلرینه گؤره باش چاناغیمدا اوچ چاتلاق، بویون مهره لریمده ایکی سینیق، قابیرقالاریمدا آلتی سینیق، ساغ قولومدا بیر و ساغ قیچیمدا دا اوچ سینیق وار ایمیش. بیر آی یاریم کوما دا قالمیشام. کمرباغلامادیغیم اوچون ماشینین قاباق جامیندان ائشیگه اوچموشام و تاکسی ایله یانقین سوندورمه ماشینینین آراسیندا تاخیلیب قالمیشام. خسته خانانین حیطی، آغاچلار، انسانلار، تازا یاشیلاشماغا باشلایان چمن، هر شئی گؤزومده جانسیز و روحسوز کیمی ایدی. قولتوق آغاجلاریمین اوستونده ساغ آیاغیمی هاوادا توتاراق، آنجاق سول آیاغیم وقولتوق آغاجلاریم ین یاردیمی ایله خسته خانانین قاپیسیندان حیطه اولان نئچه پیلله نی چتینلیک ایله ائنیب پیلله لرین قاباغیندا سفارش وئریلمیش و حاظیر دوران تاکسی یا چتینلیک ایله یئتیشدیم. تاکسی سوروجوسو پیلله لرین اوستوندن کیچیک چامادانیمی ائندیریب دالی صاندیغا قویدوقدان سونرا، گلیب فرمان دالینا اوتوروب و گئده جگیم آدرسی سوروشدو. آلمانجا دانیشدیغینین لهجه سیندن بیزیمکی لردن اولدوغونو آنلاییب، اؤز دیلیمزده دانیشاراق گئده جگیم آدرسی وئردیم. گولومسه یه رک "آهان، مایالان کوچه سینه یاخین اوتورورسان دئمک" دئیه شوخلوق ائیله دی. "نئجه یعنی مایالان کوچه سی" دئیه سوروشدوم. "بیلیرسن، دؤرد آی قاباق سنین اوتوردوغون کوچه یه یاخینن بیر کوچه ده بیزیم همکارلاردان بیری شهید اولدو. رحمتلیگین آدینا "مایالان یحمت" دئئیردیرلر. اونون اوچون او کوچه نین آدی ایندی "مایالان" کوچه سی قالیب" دئیدی. بئیله بیر شئی دن هئچ خبریم یوخ ایمیش کیمی، " الله رحمت ائیله سین، بیزلره چوخ بؤیوک خدمت ائیله ییب، آلمانیانین کؤلن شهرینده تبریزدن بیر اشاره بیراخیب گئدیب" دئدیم.


text:
خورداد قیامی اونودولاجاقمی؟
١٣٨۵ – جی ایل اوردیبهشت آیینین ٢٢- سی دولت اوْرقانی اوْلان «#ایران» گوندهلیگی، تَمل و بینورهسی پهلوی حاکیمیتی دؤنمیندن قوْیولان راسیسم و پان فارسیسم تفکّورونه دایاناراق، ایران آدلی اؤلکهده و تقریبا اوْنون یاری نفوسونو و ان آزی ۴٠% تشکیل ائدَن تورکلرین حریمینه جسارت ائدیب بو گوندهلیگین اؤزل ساییسیندا و اوُشاقلارا آیریلمیش صحیفهسینده کاریکاتورلو بیر حکایهده حیاسیزجاسینا تورکلری «#سوسک» ( سوُسهری بؤجَگی ) آدلاندیراراق اوْنلارین کوتلهوی محو ائتمه یوْللارینی اوُشاقلارا اؤیرَتمهیه چالیشمیشدیر!
آنجاق بو اهانت و توهین جاوابسیز قالماییب آیاغینی جیزیغیندان قیراغا اوُزادان “«ایران» گوندهلیگی علیهینه اعتراض قیامی آذربایجانین گؤز ببهگی اوْلان و تاریخ بوْیو قیاملار و رشادتلر مرکزی ساییلان تبریزدن و تبریزین بیلیم یوُردوندا تحصیل آلان و آذربایجانیمیزین آییق وجدانلاری و دوشونن بئینلری ساییلان اؤیرنجیلری طرفیندن باشلاندی.
«ایران» گوندهلیگی مسئوللاری، بو اعتراضلارا اعتناسیز قالاراق، تاریخ بوْیو هئچ بیر توْهین و تحقیره بوْیون اگمهییب حتّا جانلاریندان کئچَن و ۷۰ میلیون نفوسو اوْلان ایران آدلی اؤلکهنین ۳۰ میلیونوندان چوْخونو ( ١٣٨۵ جی ایلین نفوس ساییمی ) تشکیل ائدَن تورکلردن، بیر عذرده دیلهمهدی!
طبیعیدیر کی، بو اعتناسیزلیق ائله اوْ توهین قَدَر بلکهده اوْندان چوْخ، آذربایجان میلّتینه اهانتایدی. بو اعتناسیزلیغین آردیندان تبریز، اوُرمو، زنجان، اردبیل، تهران و باشقا شهرلرین بیلیم یوُردوندا تحصیل آلان تورک اؤیرنجیلری «ایران» گوندهلیگینین بو جسارت و حیاسیزلیغینی محکوم ائدهرَک اوردیبهشت آیینین ٢۵، ٢۶ و ۲۷- جی گونلر ی بو شهرلرین بیلیم یوُردلاری ایچینده اعتراض نمایشی کئچیردیلر و دؤلت اوْرقانی اوْلان «ایران» گوندهلیگینین نژادپرستانه و راسیستی سیاستینی قینادیلار!
آمما بو اعتراضلاردا ،«ایران» گوندهلیگی مسئوللارینا هئچ بیر تاثیر بوُراخمادی و اوْنلار اوْ هفتهنین سوْنو و اوردیبهشت آیینین ۲۹ – جو گونو و یئنه همان اؤزل صحیفهده بو اعتراضلارا اعتنا ائتمهدن تورکلره ائتدیکلری توهینی اهمیتسیز ساندیلار!
دئمهلی «ایران» گوندهلیگی مسئوللاری بلکه هدفلی بیر پلان اوزهرینده بو کاریکاتورلو توْهینی ایرهلی سورمکده اوْلدوقلاریندان حتّا بو صحیفهنین یازانی «مانا نیستانی» نین دیلیندن بئله، یانلیش بیر یازینین یازیلدیغینی دیله گتیرمهییب بو یازیدان غیر مستقیم اوْلاراق مدافعه ائتدیلر!
طبیعیدیر آذربایجان میلّتینه بئله بیر حؤرمتسیزلیک باغیشلانیلماز و واز کئچیلمَز ایدی؛ تاریخ بویو دونیا امپراتورلاری و تزارلاری قارشیسیندا داغ کیمی دایانان تورکلر و هئچ بیر جسارت و اهانته دؤزمهین آذربایجان میلّتی بو قدر آچیق و آیدن بیر نشریهنین تحقیر و توْهینینه دؤزه بیلمَزدی!
بو اساسدا گوجلو، آنجاق مدنی بیر اعتراض نمایشی ایلک اؤنجه سوت گونو ( یکشنبه ) خوردادین بیرینجی گونو (۸۵- جی هجری گونش ایلی ) تبریز اهالیسی و قاباقدا ائلهجه ده اؤن سیرادا اؤیرینجیلر و میلّی یوْلدا چالیشانلار اولماقلا #تبریز خیابانلاریندا باشلاندی؛ بو اعتراضین گور سسی یالنیز تبریز، آذربایجان و ایراندا یوْخ، بلکه دونیانین هر یئرینده ائشیدیلدی!
تبریز اهالیسینه آرخا دوُروب «ایران» گوندهلیگینین راسیستی سیاستینه اعتراض اوْلاراق، #اوُرمو، #زنجان، #اردبیل، #سوُلدوز، #قوْشاچای، #خیاو (مشکینشهر )، #موُغان ( پارساآباد و گئرمی )، #مرند، #میانا، #ماراغا، #خوْی، #سالماس، #ماکی و آذربایجانین باشقا شهرلری و حتّا تهراندا یاشایان تورکلر آردی – آردیندان بو اعتراضا قوْشولدولار.
بئله بیر دوُرومدا ایدی کی، اؤلکه مسئوللاریدا بو اعتراض سَسلرینی ائشیدیب «ایران» گوندهلیگینین نشرینی دایاندیریب اوْنون مسئول مدیری و توْهینلی کاریکاتورلو حکایهسینی یازان «#مانا_نیستانی»نی توُتوقلاییب حبس ائتدیلر.
آمما بو اعتراض سسلرینین ائشیدیلمهسی و آذربایجان میلّتینین اؤز وارلیق و شرفیندن مدافعه ائتمهسی چوْخدا اوُجوز باشا گلمهدی؛ چونکو تبریز، اوُرمو، سوُلدوز و خیاودا گول پارچاسی کیمی گنجلریمیز، شرفلی و میلّی دوشونجهلی اینسانلاریمیز بیر مدنی اعتراضدا و اینسانلیق شرفیندن و حیثیتیندن مدافعه ائتمک یوْلوندا آل قانلارینا بوْیانیب #شهید اوْلدولار!
اگر بیر نئچه آی سوْنرا «ایران» گوندهلیگی یئنیدن ایشه باشلاییب، اوْنون مسئول مدیری بو ماجرالارین یاراتماسیندان تبرئه اوْلوب توْهینلی کاریکاتورلو حکایه یازاری «مانا نیستانی» ایراندان قاچیب یا قاچیریلسادا، آذربایجان میلّتی هئچ زامان اؤز شرف و حیثیتی یوْلوندا آذربایجان شهر و بؤلگهلرینده باشلانان ۱۳۸۵- جی ایل خورداد آیینین قیامینی و بو یوْلدا جانلارینی قوُربان وئرَن اَردملی شهیدلرینین خاطرهسینی اوُنوتمایاجاق!
مهندس حسن راشدی


text:
`قاسم جومرت توکایئو` نتیجهلر
خبرلر [55]
- قازاقیستان جمهورباشقانی توکایئو، خامنهای ایله گؤروشدو
- قازاقیستان جمهورباشقانینین قیرقیزیستان جمهوریتینه سفری
- ایراندا ساواش اوچاغی دۆشدو
- اردوغان: هر شرایطده قازاقیستانلی قارداشلاریمیزین یانیندا اولاجاغیق
- اردوغان توکایئوله پینگ پنگ اوینادی
- قازاقیستان جمهورباشقانی توکایئو آنکارادا
- قازاخیستان پرزیدنتی بو گون تورکیه-یه سفره گلیر
- قازاخیستان-دان روسیا و اوکراینا-یا چاغیریش
- توکایئوین روسیا سفری
- قازاقیستاندا اسکی ساوونما باخانی گؤزآلتینا آلیندی
- توکایئو: حادثهلر اؤلکهنین وضعیتینی کؤکدن دییشدیردی
- نظربایئوین سیاسی صلاحیتلری قالدیریلدی
- عراق: پکاکانین اؤلکهدهکی وارلیغی یاسال دئییل
- توکایئو: اولایلار، اجتماعی عدالتسیزلیکدن قایناقلاندی
- باریش گوجو، قازاقیستاندان چیخدی
- قازاقیستانین ساوونما باخانی دییشدی
- نظربایئو: مستقیللیگین گؤزببهگی کیمی قورونماسی لازم
- پوتین ایله توکایئو آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- قازاخیستانین یئنی باش ناظیری علیخان اسماعیلوو اولوب
- توکایئو: باریش گوجو قازاقیستانی ترک ائتمهیه باشلایاجاق


text:
`ونزوئلا` نتیجهلر
خبرلر [145]
- ونزوئلا-دا میمون چیچگینه یولوخما حالی قئیده آلینیب
- مادورو تورکیهده
- ونزوئلا پرزیدنتی نیکولاس مادورو تورکیه سفر ائدجک
- مادورو روسیا-یا دستکینی بیلدیریب
- سئچکیلرین قالیبی مادورونون حاکم پارتیسی اولدو
- تورکیه ونزوئلا-یا باش ساغلیغی وئریب
- آمریکا گئچیجی قوروما وئرهجک
- مولود چاووش اوغلو ونزوئلا-لی همکاری ایله گؤروش کئچیریب
- خوان گوایدو بروکسل-ده آوروپا بیرلیگی رسمی لری ایله گؤروشلر کئچیرجک
- برزیلدکی ونزوئلا بویوک ائلچیلیگینه سالدیری
- ونزوئلادا سئچیم قورولو دییشدیریلدی
- آمریکادان خوان گوایدویا 98 میلیون دولار علاوه یاردیم
- مادورو: "بمت اینسانی یاردیم گؤندرمهدی"
- آوروپا بیرلیگی-نین ونزوئلا-یا یئنی تحریم لر
- ونزوئلادا موخالیفت دانیشیقلاردان چکیلیب
- ترامپ: او منی انگللهییردی
- ونزوئلا کولومبیا سرحدینده نیظامی مانور باشلاییب
- مادورو امریکا ایله دانیشیقلار آپاردیقلارینی تصدیق ائتدی
- تورکیهدن ونزوئلا موناسیبتلری حاقیندا آچیقلاماسی
- آمریکا ایله ونزوئلا قوروجو مجلیسی باشقانی آراسیندا گیزلی گؤروشمه


text:
جفرسون آلوز الیویرا
جفرسون آلوز الیویرا (اینگیلیسجه: Jefferson Alves Oliveira) (دوْغوم:۲۵ فوریهٔ ۱۹۹۰ (۳۲ یاش) سائو پائولو) بیر فوتبالیست. ژیل ویسنته فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جفرسون آلوز الیویرا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- اودینزه کولوبونون اویونچولاری
- سالرنیتانا کولوبونون اویونچولاری
- مودنا کولوبونون اویونچولاری
- پروجا کولوبونون اویونچولاری
- ونتزیا کولوبونون اویونچولاری
- ویچنزا کولوبونون اویونچولاری
- بلاریا-ایجهآ مارینا کولوبونون اویونچولاری
- یووه استابیا کولوبونون اویونچولاری
- ژیل ویسنته کولوبونون اویونچولاری


text:
آذربایجان-دا داها 10 نفر کووید-19-ا یولوخوب
ناظیرلر کابینهسی یانیندا اوپراتیو قرارگاهدان وئریلن معلوماتا گؤره، کووید-19 اوچون گؤتورولن آنالیز نمونهلری مثبت چیخمیش شخصلر آراسیندا اؤلن اولماییب.
آذربایجان جمهوریتینده کوروناویروس (کووید-19) انفکسیونونا 10 یئنی یولوخما فاکتی قئیده آلینیب، 3 نفر معالیجه اولوناراق ساغالیب.
ناظیرلر کابینهسی یانیندا اوپراتیو قرارگاهدان وئریلن معلوماتا گؤره، کووید-19 اوچون گؤتورولن آنالیز نمونهلری مثبت چیخمیش شخصلر آراسیندا اؤلن اولماییب.
آذربایجان-دا ایندییهدک عمومیلیکده 792 مین 695 نفرین کوروناویروس انفکسیونونا یولوخماسی فاکتی معین ائدیلیب. اونلاردان 782 مین 936 نفر معالیجه اولوناراق ساغالیب، 9 مین 710 نفر وفات ائدیب، آکتیو خسته سایی 49 نفردیر.
اؤلکهده سون گون عرضینده 2 مین 964، حاضیرکی دؤوردک ایسه 6 میلیون 865 مین 181 تست آپاریلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
شنتوپ: دونیانین، تۆرک دؤولتلرینین سسینه احتیاجی وار
"اولوسلارآراسی دوغو-باتی اورتا دالانی و خزر گئچیشلی آذربایجان-ناخچیوان باغلانتیسیسی کیمی آددیملارلا بیربیریمیزه داها سیخ باغلانمالیییق"
علییئو لاوروو قبول ائتدی
"باریش آنلاشماسی تکلیفیمیز جاوابسیز قالدی آنجاق یئنه ده بو تکلیفین قبول ائدیلهجگینی اومود ائدیریک"
قوزیی قیبریس روم طرفینین سیلاحلانما فعالیتلرینه رئاکسیا گؤستریب
قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی گونئی قیبریس روم ایدارهسینین سیلاحلانما فعالیتلرینه رئاکسیا وئریب.


text:
`موسون یاغیشلاری` نتیجهلر
خبرلر [10]
- هیندیستاندا موسون یاغیشلاری نتیجهسینده 134 نفر اؤلوب
- نپال-دا داشقینلار و تورپاق سوروشمهلرینده اؤلنلرین سایی 32 نفره چاتیب
- مکزیک-ده تورپاق سوروشمهسی 7 نفرین حیاتا سون قویوب
- اندونزیده هیلاندا اؤلنلرین ساییسی 18ه چیخدی
- قوزیی کره-ده داشقینلار نتیجه سینده 76 نفر اولوب
- فیلیپینده موسون یاغمورلاری 25 جانا مال اولدو
- چین-ده سئل: 16 نفر اولوب
- هیندیستاندا سئل جان آلدی
- آراکانلی مسلمانلار سئل ایله قارشی-قارشییادیر
- هندوستاندا 17 نفر طبیعی فلاکت نتیجه سینده اولدو


text:
فارص طیار قولونجو تحصیلاتینی اقتصاد صاحه سینده دیپلما قدر تاماملایب و درسی بوشلایبدی.
او ۱۳۵۹ دان بری شعر دئمه یه باشلایب آما او شعرلرینی اوز آتا سینه احترام و سایغی اوزونده ن ساخلایب و اوزه چیخارتماییبدی.
اونون ۳۰ ایللیک مطالعاتی ، مذهبی و تاریخی و تورکو ادبیات صاحه سینده وار کی ۱۳۸۸ اینجی گونش ایلینده باکی دانشگاهیندان تورک ادبیات فوق لیسانسینی آلیبدی.
فارص طیار مرحوم دده کاتیب ین اولومونده ن سورا شعرلرینی اوزه چیخاردیب و آتا سینین یولون آردینی توتوب و شعرلری ( کاتب اوغلو ) تخلص ایله آشیق لارین دیل ازبری اولوب و ساز سوزونه ن دئییلیر.
اونا و بوتون تورک فولکلور و ادبیاتیندا چالیشانلارا جان ساغلیغی و باشاریلی اولمالارینی اولو تانریدان دیله ییریک.


text:
Wn/azb/تیراختور اوینادی، صبا قازاندی
یرینجی لیگین ۳۲-جی هفتهسینده ٤۰ مین تاماشاچینین قاتیلیمی ایله دونن تبریزده اوینانان اویوندا تراکتور تیمی قومون صبا تیمی قارشیسیندا ۱-۲ یئنیلدی.
جاسم کرار ۱۳-جو دقیقهده پنالتی نقطهسیندن تراکتور تیمینی ۰-۱ اؤنه گئچیریرکن، ۲۱-جی دقیقهده تراکتور اویونجوسو مرتضی اسدی یانلیشلیقلا اؤز قاپیسینا قول آتدی و ایلک یاری ۱-۱ ائشیت سونا چاتدی.
تراکتور تیمینین اوستونلویو ایله داوام ائدن ایکینجی یاریدا تراکتور و صبا تیملریندن ایکی اویونجو چیخاریلدی.
٦٤-جو دقیقهده محسن بیاتین قولو ایله صبا تیمی ۱-۲ اؤنه گئچدی.
۹٦-جی دقیقهده علی علیزاده اوزرینده یاپیلان خطانین آردیندان یاردیمجی حاکیم پنالتی اعلان ائتدی، آنجاق صبا اویونجولارینین آشیری باسقیسی ندنی ایله حاکیم فیکرینی دگیشدیرهرک پنالتی قرارینی گئری آلدی.
حاکیمین قرارینی دگیشدیرمهسی تراکتور اویونجولاری و طرفدارلارینین تپکیسینه یول آچدی.
بئلهلیکله اویونو باشدان سونا قدر الینده توتان، داواملی صبا تیمی قاپییسینی تهدید ائدن تراکتور، قوناغینی غالبیتله اوغورلادی.


text:
امریکا قوشمه ایالتلری ینگی قورالی نی سیناودن اوتکزدی
اوشبو توغریده یازمه بیانات بیریلدی
امریکا قوشمه ایالت لری هوا کوچ لری قوماندانلیگی, سیس تیزلیگی دن 5 برابر یوقاری بولگن هایپرسونیک قورالی نی سیناودن اوتکزگن لیگی نی بیلدیردی.
اوشبو حقده امریکا قوشمه ایالت لری هوا کوچ لری تامانیدن یازمه بیانات بیریلدی.
بیاناتده, " امریکا قوشمه ایالت لری هوا کوچ لری گه باغلیق بیر B-52H Stratofortress اوچاغی 14- می کونی جنوبی کالیفرنیا قیرغاق لریده بیر AGM-183A هوا دن آتیله دیگن عاجل مداخله قورالی نی موفقیتلی بیر شکلده استفاده ایتدی" دییه قید ایتیلدی.
قورال نینگ اوچاق دن ایریلگچ تیزلشتیروچیسی نینگ هم آتیلگن لیگی و کوتیلگن سیس تیزلیگی دن 5 برابر بولگن هایپرسونیک خصوصیت کورستگن لیگی لیگی گه دقت قره تیلگن بیاناتده, تست نینگ موفقیتلی بولیب اوتگن لیگی بیلدیریلدی.
اوشبو قورال, Lockheed Martin شرکتی تامانیدن ایشلب چیقاریلگن بولیب یوقاری تیزلیکده حساس هدف لرنی اوریش اوچون تولید ایتیلگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه ده سکّیز میلیون ییل آلدین یشه گن حیوان لرنینگ فسیل لری تاپیلدی
بروکسل ده انسان لر پایدل اوریب موبائل لری نی چارج ایتماقده
انسان لر تیکین گه اوز موبائل, تابلیت و لپ تاپ لری نی چارج ایترایکن, سپورت هم قیلماقده


text:
ترتدن گنجلره اؤزل تدبیر: نکست بای ترت وورلد فوروم
مینلرجه اینسانین ایشتیراک ائتدیگی تدبیرده تکنولوژیدن متاورسه، انافتی آتلیهسیندن اوزای توریزمینه قدر بیر چوخ مؤوضوع موذاکیره ائدیلدی
۲۰۱۷.جی ایلدهن بری دونیانین اؤنملی کۆرهسل پروبلئملرینی گۆندمه گتیرهن ترت وورلد فورومونون گنجلره اؤزل ائتکینلیگی نکست بای ترت وورلد فوروم مشهور اوزمانلار و بیر چوخ گنجین ایشتیراکی ایله گرچکلشدیریلدی.
۲۰۱۷.جی ایلدهن بری تشکیل ائدیلهن و دونیانین اؤنملی پروبلئملرینی موذاکیرهیه قویان ترت وورلد فورومو طرفیندن، ژورنالیستلرین، آکادمیسینلرین، مدنی قورولوش عضولری و گیریشیمچیلرین اؤز سسلرینی ائشیتدیریب فیکیر آلیش وئریشی ائتدیگی یئنی بیر پلتفورم حیاتا گئچیریلدی.
۱۴ می جمعه ائرتهسی گونو حیاتا گئچیریلهن «نکست بای ترت وورلد فورومدا اؤز ساحهلرینین متخصصلری گنجلرله گؤروشوب، گلهجگین شکیللنمهسینده گنجلرین گوجو و اؤنمی حاقیندا دارتیشدی.
مینلرجه اینسانین ایشتیراک ائتدیگی تدبیرده تکنولوژیدن متاورسه، انافتی آتلیهسیندن اوزای توریزمینه قدر بیر چوخ مؤوضوع موذاکیره ائدیلدی.
ترت باش مودورو سوباجی: "نکست، گنجلری و گلهجگی بیر آرایا گتیرهن بیر تشکیلاتدیر"
"متاورس و مئدیا: تکنولوژینین ان سون میلی قازئتهچیلیگه نئجه تأثیر ائدجک؟" اوتورومونا قاتیلان و گنجلرله بیرلیکده اوتورومو دنهییملهین ترت باش مودورو محمد زاهید سوباجی گنجلره، «نکست گنجلری و گلهجیی بیر آرایا گتیرهن بیر تشکیلاتدیر. گنجلیک و گلهجک بیر آرایا گلنده اونا مطلق اوچونجو بیر قاورام علاوه ائتمهلیییک؛ او دا اومود قاورامیدیر. اصلینده، دونیانین عمومی خالینا باخاندا پروبلئملرین داها باسقین بیر نقطهده اولدوغونو گؤروروک. بیز بو پروبلئملرین حلی اوچون معین قرار وئرمه پروسهلری یاراتماغا چالیشیریق، مصلحت پلاتفورمالاری یاراتماغا چالیشیریق اما بیر شئی چاتیشمیر.
او دا اؤنملی بیر قایناق اولان گنجلر. اونا گؤره ده بیز نکستی تشکیل ائتدیک، گنجی نظره آلماق ایستدیک. چونکو گنجین طبیعتینده یارادیجیلیق وار، تخیل گۆجو، یئنیلیکچی فیکیرلر، دینامیزم وار. سیز بو دینامیزمی و یارادیجی فیکری، یئنیلیکچی باخیش آچیسینی پروبلئملرین حلینه داخیل ائتمهسهنیز، بو گونون پروبلئملرینی حلی نقطهسینده داها چوخ چتینلیک چکهجکسینیز. اونا گؤره ده بیز تکنولوژینی بیر اؤنجهکی نسیلدن چوخ داها یارادیجی و نتیجه یؤنوملو بیر شکیلده ایستیفاده ائدن گنجلره دقتی یؤنلتمک ایستدیک و ترت وورلد دامی آلتیندا گنجلری بو تدبیرله اوداقلانماق ایستهدیک، ترت وورلد فورومون چتری آلتیندا گنجلری ده بو سۆرهجین بیر پارچاسی ائتمک ایستهدیک".
پانئللرده "دییشییم و گلیشیم" وورغوسو
گزهگنیمیزین پروبلئملریندن اوزای توریزمه، تکنولوژینین اینکیشافیندان توپلومون گئریلهمهسینه و آنی تۆکهدیلن محتوادان ایش مودللرینه قدر بیر چوخ سوال و سورونون دارتیشیلدیغی "نکست بای ترت وورلد فوروم"ا تورکیهدن و دونیادان اؤز ساحهسینده متخصص گنج قاتیلدی. دونیانین دییشمهسینده اؤزللیکله گنجلرین اؤنمینه دقت چکیلن تدبیرده "آکتیو وطنداشلق" وورغوسو ائدنلردن بیری سوسیالبن وقفینین قوروجوسو ائجه چیفتچی اولدو.
"گنجلر اولاراق اؤز اؤلکهلریمیز اوچون نه ایستهسک دونیا اوچون ده عینیسینی ایستهییریک" دئیهن چیفتچی "امکداشلیغا" وورغو ائتدی.
دونیانین ایلک متاورس آژانسی قوروجولاری جان یورداقول، فایسال او-ک، سارا الجمال و بئگوم آیدیناوغلو ایسه متاورسین یئنی دونیانین شکلیللنمهسینه نئجه تأثیر ائدجگینه دایر پانئله قاتیلدیلار. متاورس ایله سرحدلرین ییخیلدیغینی و دونیانین چوخ داها گئنیش بیر حال آلدیغینی بیلدیرهن اکیب، گنجلرین بو ساحهده نئجه چالیشدیغینی دا گؤزلراؤنونه سردی.
ایقلیم بحرانی ایله باغلی "گزهگن اوچون سس وئر: گنجلرین ایقلیم حرکتی" پانئلی ایسه بوتون ایشتیراکچیلار طرفیندن ماراقلا ایزلنیلدی.
گنجلره انافتیدن متاورسه قدر بیر چوخ تجروبه سونولدو
آنا صحنهدهکی پانئللرله یاناشی، پارالل صحنهده ده بیر چوخ تدبیر گئچیریلدی. انافتی آتلیهسیندن دیجیتال گرافیتییه، اؤزل قوناقلارلا سؤیلهشیلردن سانال گرچکلیگه قدر بیر چوخ ائتکینلیگی تجروبه ائدن گنجلر، "نکست بای ترت وورلد فوروم" ایله هم بیر بیری ایله هم ده اولوسال و اولوسلارآراسی بیر چوخ قورولوشلا امکداشلیق ائتمهنین ذؤوقونو یاشادی.
ایلگیلیلی خبرلر
دنیزلیده ۸ میلیون ایللیک فسیللر تاپیلدی
تاپیلان فسیللر آراسیندا؛ فیل، کرگدن، زرافه، آت، آنتیلوپ، جیران، سیرتلان و قاریشقا یئیهن کیمی حیوانلارا عاید اولدوغو دۆشونولن قالیقلار وار
چین اوزایا یئنی بیر اویدو گؤندردی
۳ عدد "یائوگان-۳۵" اویدوسو، سیچوان ایالتیندهکی شیچانگ مرکزیندن آتیلدی
تورک سیهاسی یئنی رکورد قیردی
آخینچی ب مودل سیها، ۱۳ مین ۷۱۶ متر یوکسکلیکده اوچاراق اوچونجو دفعه اولوسال هاواچیلیق رکوردونو قیردی


text:
ایران-دا اؤتن گون کوروناویروسدان 74 نفر اؤلوب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگینین سؤزچوسو سیما سادات لاری دئییب.
ایران-دا اؤتن گون عرضینده 74 نفر کوروناویروسدان (کووید 19) اؤلوب.
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگینین سؤزچوسو سیما سادات لاری دئییب.
سیما سادات لارینین سؤزلرینه گؤره، بونونلا دا ایران-دا بو ویروسدان اؤلنلرین سایی 59 مین 483 نفره یوکسلیب.
ناظیرلیک رسمیسی دئییب کی، ایران-دا اؤتن 24 ساعات عرضینده 7 مین 931 نفر کوروناویریسا یولوخوب. بئلهلیکله ایران-دا بو ویروسا یولوخانلارین سایی 1 میلیون 574 مین 012 نفره چاتیب. ویروس داشیییجیلاریندان 3 مین 689 نفرین وضعیتی آغیردیر.
سادات لاری قئید ائدیب کی، ایران-دا ایندییهدک 1 میلیون 344 مین 791 نفر کوروناویروسدان ساغالیب.
ایران-دا ایندییهدک 10،4 میلیوندان چوخ تشخیص تستی حیاتا کئچیریلیب.
ایرانین کوروناویروسا یولوخمادا 11 شهر قیرمیزی، 52 شهر نارینجی، 217 شهر ساری، 168 شهر ایسه ماوی زونا حساب اولونور.
ایلگیلیلی خبرلر
افغانیستان زلزلهسینده اؤلنلرین ساییسی آرتدی
زلزله نتیجهسینده ۳ مینه یاخین ائو داغیلدی و یا جدی زیان گؤردو
۱۸ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
سوریهده سالدیرییا حاضیرلاشان ۱۸ پکاکا/یپگ تروریستینین باشاریلی عملیاتلارلا ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی
میت، سلیمانیهده بیر تروریستی داها ضررسیزلشدیردی
تروریست دئلال عزیزاوغلو، میللی استخبارات تشکیلاتینین عراقین قوزئییندهکی سلیمانیه شهرینده تشکیل ائتدیگی عملیاتلا ائتکیسیز حالا گتیریلدی


text:
`بوُسغون` نتیجهلر
حابارلار [51]
- آمریکادا بیر کامیوندان کؤپ سانلی بوُسغونینگ جسدی چیقاریلدی
- پورتوریکودا قاییق پاجیغاسیندا 11 آدام اؤلدی
- تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری 83 قاچاق بوُسغونی سوودان چیقاردی
- ایزمیرده 76 قاچاق بوُسغون حالاص ادیلدی
- تونس دا 17 بوُسغون اؤلدی
- یونانلیلارینگ ایزینا قایتاران بوُسغونلاری سوودان چیقاریلدی
- ایزمیره کؤپ سانلی قاچاق بوُسغون دنگیزدن چیقاریلدی
- آیوالیقدا 30 بوُسغون حالاص ادیلدی
- اوکراینادان اوروپا یورتلارینا گلنلرینگ یاریسی چاغالار
- اوکراینالی بوُسغونلارینگ سانی 2 میلیون 316 مۆنگدن گچدی
- یونان ینگ بوُسغونلارا ادن حرکتی 12-سی نینگ اؤلمهگینه سبأپ بوُلدی
- موغلادا یونان تاراپیندان تۆرکیأنینگ دنگیزینه سۆرۆلن بوُسغونلار حالاص ادیلدی
- ایزمیر و موغلادا قاچاق بوُسغونلار دنگیزدن چیقاریلدی
- مکزیک ده کؤپ سانلی بوُسغون اؤلدی
- اوروپا بیله له شیگی 40 مۆنگ اوُوغان بوُسغونی قابول ادر
- اوُکتای: انسانچیلیق ینه بیر گِزه ک اژه ده آیاق آستینا آلیندی
- یونان بوُسغونلارا ظلم اتمأگه دوُوام ادیأر
- اژه دنگیزینده 10 آیدا 17 مۆنگ 587 قاچاق بوُسغون توسساغ ادیلدی
- کؤپ سانلی بوُسغون دنگیزدن چیقاریلدی
- 13 بوُسغون سوودان چیقاریلدی
- تۆرکیه، یونان تاراپیندان یِنجیلن بوُسغونلاری حالاص اتدی
- یونان ینگ زوُر بیلن ایزینا ایبرن بوُسغونلارینی تۆرکیه دنگیزدن چیقاردی
- اوروپادا مۆنگلرچه بوُسغون چاغا ییتدی


text:
`ناتو` نتیجهلر
خبرلر [330]
- سوئد باشباخانی: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمایا عمل ائدهجهییک
- اردوغان: یانلیشلاری اولسا، لازیم اولانی ائدریک
- لاوروو: ناتونون فعالیتلریندن جدی شکیلده قایغیلیییق
- سوئد باشباخانی آندرسون: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمانین آرخاسینداییق
- اردوغان، بایدن ایله گؤروشدو
- تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
- اردوغان: تورکیهنین گوونلیک قایغیلارینی نظره آلمالیدیرلار
- اردوغان، باخانلار قورولو توپلانتیسیندان سونرا آچیقلامالار وئردی
- استولتنبرگ: سوئد و فنلاند تۆرکیهنین قایغیلارینی نظره آلمالیدیر
- رئیسی-لاوروو گؤروشمهسیندن آیرینتیلار
- سانا مارین: "پروبلئمین ناتو ساممیتینه قدر حل اولوناجاغینا اینانیرام"
- قالین: سوئد و فنلاند ملموس آددیم آتمالی
- تورکیه، فینلاندیا و سوئد آراسیندا ناتو دانیشیقلاری بو گون ده داوام ائدهجک
- ناتودان تورکیه آچیقلاماسی
- مولود چاووش اوغلو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا-نین سوئد-دهکی فعالیت لرلرینه توخونوب
- پئسکوو: روسیا، بالتیک اؤلکهلری و فنلاند اوچون تهدید دئییل
- سالیوان: فنلاند و سوئدین ناتویا عضو اولماسینی گؤزلهییرم
- آکار بروکسلده
- مولود چاووش اوغلو فینلاندیا و سوئد-دن یازیلی جاواب گؤزلهدیکلرینی بیلدیریب
- آندرسون: "تورکیه ایله دیالوقون داوامینی صبیرسیزلیکله گؤزلییرم"
- تورک اوچاغی، ناتو اوچاغینا هاوادا یاناجاق دولدوردو
- روسیا ناتو اوچون بیرباشا تهدیددیر
- ناتو، بؤیوک بیر دییشیمین باشلانقیجیندا


text:
میمون چیچگی بلژیکده ده گؤرولدو
ایلک دفعه ۷ میده اینگیلترهده گؤرولهن میمون چیچگی ویروسو سون ۲ هفتهده آوروپانین ۷ اؤلکهسینه یاییلدی
بلژیکده میمون چیچگی ویروسونا ایلک یولوخما حالی ثبت ائدیلدی.
ویآرتی تلویزیونونا دانیشان آنتورپ تروپیک ساغلیق انستیتوسو مسئوللاریندان ایسابل بروسیوس، وضعیتی آغیر اولمایان خستهنین یولداشینین دا عینی سمپتوملاری گؤستردیگینی و یاخیندا ایکینجی یولوخما اولقوسونون دا ثبت ائدیلهجگینی گؤزلهدیکلرینی سؤیلهدی.
بروسیوس، ویروسون یولوخابیلمهسی اوچون یاخین و داواملی تماسین لازیم اولدوغونو و گئنیش یاییلما گؤزلهمهدیکلرینی بیلدیردی.
ایلک دفعه ۷ میده اینگیلترهده گؤرولهن میمون چیچگی ویروسو سون ۲ هفتهده آوروپانین ۷ اؤلکهسینه یاییلدی، کانادادا ایسه ۱۷ شبههلی اولقو وار. اینگیلتردهده یولوخما ساییسی ۹ نفره یوکسلیرکن، ایسپانیادا ۷، پرتغالدا ۵، ایتالیا، سوئد و آمریکادا هر بیرینده ۱ یولوخما حالی ثبت ائدیلدی.
اندمیک بیر ویروسون یاراتدیغی نادیر خستهلیکلردن بیری کیمی تانینان میمون چیچگی، کونگو و باتی آفریقا نؤوعو اولاراق ایکییه آیریلیر.
ویروسون کونگو تیپینین یوزده۱۰-آ قدر اؤلوم ریسکی وارکن، باتی آفریقا نؤوعونون ایسه هر ۲ خستهدن بیرینده یوزده ۱ اؤلوم نیسبتبنه صاحیب اولدوغو بیلینیر.
عمومیتله حیواندان اینسانا، نادیر حاللاردا ایسه اینساندان اینسانا یاخین تماسلا بولاشان ویروس، بدنده یوکسک قیزدیرما و قاشینتیلی قابارجیقلارا سبب اولابیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
هیندوستان-دا سئل و داشقینلار زامانی اؤلنلرین سایی آرتیب
هیندوستان-دا سئل و داشقینلار زامانی اؤلنلرین سایی یوز نفری کئچیب.
بنگلادش-ده سئل:36 نفر اؤلوب
بنگلادش-ده دنیز سویهسینه یاخین اراضیلرده تأثیرلی اولان شدتلی یاغیشلار نتیجهسینده میدانا گلن داشقینلاردا 36 نفر حیاتینی ایتیریب.
آلمانیا: بنزینلی و یا دیزل اتومبیل ساتیشی ایله باغلی پلان یانلیشدیر
آلمانیا، آوروپا بیرلیگینین، یئنی بنزین و دیزل ایله ایشلهیهن اتوموبیللرین ساتیشینی ۲۰۳۵.جی ایلدهن اعتباراً قاداغان ائدن یاسال دۆزنلهمهسینی قبول ائتمهیهجکلرینی بیلدیردی