text:
ایلیاس
ایلیاس
لئو تولستوی
اوُفا قوبئرنییاسیندا ایلیاس آدلی بیر باشقیرد یاشاییردی. اونو ائولندیرندن بیر ایل سونرا آتاسی وفات ائلهدی. او واخت مال-حئیواندان ایلیاسین 7 مادیانی، 2 اینگی و 20 قویونو وار ایدی. بیر مولک صاحیبی کیمی ایلیاس ثروت توپلاماغا گیریشدی: صاباحدان آخشاما قدر آروادییلا مین بیر زحمته قاتلاشدی، هر کسدن ائرکن اویانیب، هامیدان سونرا یاتاغا گیردیگی اوچون ایلدن-ایله زنگینلشدی.
دوز 35 ایل اذیت چکن ایلیاس، ان نهایت، بؤیوک وار-دؤولت قازاندی. آتلاری نین سایی 200-ه، ایری بوینوزلو حئیوانلاری نین سایی 150-یه، قویونلاری نین سایی ایسه 1200-ه چاتدی. نؤکر-نایبلری اونون ایلخی و سورولرینی اوتاریر، قاراواشلاری ایسه مادیانلارینی و اینکلرینی ساغیر، سودوندن کومیس، پئندیر و یاغ حاضیرلاییردیلار. ایلیاسین مالی، ثروتی باشیندان آشیردی. بوتون ماحال جاماعاتی اونا حسد آپاریردی. حاقیندا دئییردیلر: " ایلیاس بختور آدامدیر. بو جور وارلی-حاللی بیریسینه هئچ اؤلوم ده یاخین دوشمز " .
نوفوذلو اینسانلار دا ایلیاسین سسینی-سوراغینی آلیب، اونونلا دوستلوق قورماغا جان آتیردیلار. چوخ-چوخ اوزاقلاردان قاپیسینا قوناقلار گلیردی. ایلیاس ایسه اونلارین هامیسینی خوش قارشیلاییر، یئدیریب-ایچیریردی. قاپیسینا گلن هر کسین قاباغینا کومیس، چای، شئربا (پولو تمیزلنمهمیش خیردا بالیقلاردان بیشیریلن شوربا نؤوعو اولماقلا، تاتار و باشقیرد مطبخی نین طعامیدیر) و قویون اتی قویولوردو. حَیَطه قوناقلار گیرن کیمی الاوستو بیر-ایکی قویون، قوناق-قارا لاپ چوخ اولاندا ایسه آت کسیلیردی.
ایلیاسین جمعی ایکی اوغلو و بیر قیزی واردی. اوغلانلارینی ائولندیرمیش، قیزینی ایسه گلین کؤچورموشدو آرتیق. ایلیاس کاسیب اولاندا اوغلانلاری اونونلا بیرگه چالیشار، ایلخیلارا و سورولره باخاردیلار. ائله کی عاییله وارلاندی، اوغلانلار داها چوخ أَیلنمهیه مئیل سالدیلار، بیر اوغلو ایسه ایچکییه قورشاندی. بؤیوک اوغول بیر دالاشما زامانی اؤلدورولدو، کیچیک اوغلونون آروادی ایسه چوخ یئکهخانا ایدی دئیه، همین اؤولادی ایلیاسین سؤزوندن چیخماغا باشلادی. بونا گؤره ده او، همین اوغلونو ائودن آییردی.
آییردیغی اوغلونا ایلیاس ائو و مال-قارا وئردیگی اوچون اؤز ثروتی آزالدی. بوندان بیر آز سونرا ایسه ایلیاسین سورولرینده خستهلیک یاییلدی و خئیلی حئیوان تلف اولدو. سونراکی ایل قیتلیق یاشاندی - اوت-علف قحطه چیخدی. قارا قیش خئیلی حئیوانی محو ائلهدی. سونرا قیرغیزلار گلیب، ان یاخشی ایلخیسینی زورلا اونون الیندن آلدیلار و بئلهجه، ایلیاسین مالی-دؤولتی زاوالا اوغرادی. گئت-گئده ایلیاسین مادّی دورومو پیسلشدی، گوجو ایسه آزالدی. یئتمیش یاشینا چاتاندا ایلیاس ائله وضعیته دوشدو کی، خالچالارینی، یهرلرینی، کورکلرینی، ایچیگیلرینی (اوزونبوغاز چکمهنین نیسبتن یونگول نؤوعو)، داها سونرا ایسه مال-حئیوانینی ساتماغا مجبور اولدو و تامامیله یوخسوللاشدی. هئچ اؤزو ده خبر توتمادی کی، او قدر ثروت هارایا یوخ اولدو و علاجسیز قالیب، آهیل یاشیندا آروادییلا بیرلیکده ائل قاپیلاریندا موزدورلوق ائلمهیه باشلادی.
آرتیق ایلیاسین بوتون وار-دؤولتی اَینینده کی پال-پالتاری، کورکو، خز پاپاغی، ایچیگیسی و باشماقلاری ایدی، بیر ده آغبیرچک آروادی شام-شئماگی. ائودن آییردیغی اوغلو غوربت ائللره اوز توتموشدو، قیزی ایسه دونیادان کؤچموشدو. اودور کی، بو دونیادا آهیل ار-آروادا ال توتاجاق بیر کیمسه قالمامیشدی.
قونشو موحمّدشاهین بو اینسانلارا اورگی یاندی. اؤزو نه حدسیز وارلی ایدی، نه ده چوخ کاسیب، سادهجه دوزنلی بیر یاشامی واردی و خئییرخاه بیرییدی. بیر واختلار ایلیاسین سوفرهسینده یئدیگی دوز-چؤرگی او، هله اونوتمامیشدی. رحمی گلدیگی اوچون قوجایا دئدی: " ایلیاس، آروادینی دا گؤتوروب، بیزیم ائوه یئرلش. یایدا ایمکانین یئتدیکجه، باغ-باغچادا ایشلهیر، قیشدا مال-حئیوانی یئملهیرسن. شام-شئماگی ایسه قوی مادیانلاری ساغیب، کومیس حاضیرلاسین. یئمهیینیز، گئییمینیز منیم بوینوما، بوندان باشقا اورگینیز نه ایسه ایستهسه، دئیرسینیز، اونو دا وئررم " .
قونشوسونا تشککور ائدن ایلیاس آروادییلا بیرلیکده موحمّدشاهین حیمایهسینه سیغیندی. ایلک واختلار چتینلیک چکسهلر ده، سونرادان بو شراییطه اؤیرشدیلر، ار-آرواد قونشونون ائوینده یاشاماغا و ایمکانلاری یئتدیکجه ایشلهمهیه چالیشدیلار.
ائو صاحیبینه بو جور آداملارلا ایشلهمک ال وئریردی، چونکی قوجالار اؤزلری تصروفات صاحیبی اولدوقلاریندان هر ایشین چمینی بیلیردیلر، تنبل دئییلدیلر، باجاردیقلاری قدر ایشه جان یاندیریردیلار. موحمّدشاها آغیر گلن یالنیز او ایدی کی، واختیله بؤیوک ایمکان صاحیبی اولان بو اینسانلار ایندی نئجه آغیر دوروما دوشوبلر.
بیر گون اوزاق دییاردان موحمّدشاهین قاپیسینا ائلچیلر گلدی. مجلیسه موللا دا چاغیریلدی. موحمّدشاه گؤستریش وئردی کی، بیر قوچ کسیلسین. حئیوانی سویان ایلیاس بیشیردیگی طعامی قوناقلارا یوللادی. قوچ اتیندن یئین قوناقلار بونون اوستوندن چای ایچدیلر، سونرا ایسه کومیسا کئچدیلر.
ائو صاحیبی قوناقلارلا خالچا اوسته دوزولن، قو توکوندن دؤشکچهلرده اوتوروب، پییالهلردن کومیس ایچیب، صؤحبتلشدیکلری واخت ایش-گوجونو بیتیرن ایلیاس آچیق قاپی نین اؤنوندن کئچدی.
اونو گؤرن موحمّدشاه قوناغیندان سوروشدو:
- او قاپی نین اؤنوندن کئچن قوجانی گؤردونمو؟
قوناق دیللندی:
- هه، گؤردوم. اوندا ماراغیمی چکهجک نه ایسه واردی کی؟
- مسله بوراسیندادیر کی، او کیشی واختیله بو ماحالین ان زنگین آدامی ساییلان ایلیاسدیر. آد-سانینی یقین ائشیتمیش اولاردین.
قوناق دئدی.
- البتته کی ائشیتمیشم. اوزونو گؤرمهسم ده، شان-شؤهرتی خئیلی اوزاقلارا یاییلمیشدی.
- ایندی اونون الینده-اووجوندا هئچ نهیی قالماییب و منیم قاپیمدا ایشلهمهیه مؤحتاجدیر. آروادی دا بیزده قالیر، مادیانلاری ساغیر.
قوناق نئجه حئیرتلندیسه، آغزینی نیرچیلدادیب، باشینی یئللهدی و دئدی:
- هه، گؤرونور، خوشبختلیک گلدی-گئدر نئعمتدیر. فلگین فیرلانان تکری بیرینی تپهیه قالدیراندا، دیگرینی چامورا آتیر. یاخشی، بس او قوجا نئجه دؤزور بونا، خیفّت-زاد ائلمیر کی؟
- اونو هارادان بیله سن؟! ساکیت، فاراغات بیر حیات سورور اؤزو اوچون، یاخشی دا ایشلهییر.
قوناق سوروشدو:
- اونونلا صؤحبتلشه بیلرممی؟ حیاتی باره ده نهلرسه اؤیرنمک ایستهییرم.
ائو صاحیبی:
- نییه ده اولماسین؟ - دئییب، آلاچیغین دیوارینی دؤیجلهدی:
- بابای (باشقیرد دیلینده " بابا " دئمکدیر)، گل، بیزیمله بیرگه کومیس ایچ. آروادینی دا گتیر.
ایلیاس آروادییلا بیرلیکده آلاچیغا گیردی. قوناقلار و ائو صاحیبی ایله سالاملاشدی، دوعا اوخویاندان سونرا گیریشده دیزی اوسته اوتوردو. آروادی ایسه پردهنین آرخاسینا کئچیب، ائو صاحیبهسینین یانیندا اَیلشدی.
ایلیاسا دا بیر پییاله کومیس گتیردیلر. او، بیر داها قوناقلارا و ائو صاحیبینه باش اَیهرک، کومیسدان بیر قورتوم آلیب، پییالهسینی یئره قویدو.
قوناق اوندان خبر آلدی:
- هه، بابا، بیزیم بوگونکو نؤوراغیمیزا باخاندا یقین سن اؤز کئچمیش گونلرینی خاطیرلاییب، درده-غمه باتیرسان؟ واختیله، گؤر، نئجه گئن-بول یاشاییردین، ایندی ایسه سیخینتیلار منگنهسینده قیوریلیرسان؟
ایلیاس گولومسهیهرک، دئدی:
- اگر اصل خوشبختلیگین و بدبختلیگین نده اولدوغونو سنه دئسم، یقین منه اینانمازسان. سن بو سوالی منیم خانیمیما وئر، چونکی قادینلارین اورگینده نه وارسا، دیلینده ده اودور. بو مسله باره ده بوتون حقیقتی قوی او، سنه آچیب، سؤیلهسین.
قوناق پردهنین او بیری اوزونه سسلندی:
- هه، ننهجان، اولکی خوشبختلیگین و ایندیکی قارا گونلرین باره ده سن نه فیکیرلشیرسن؟
پرده نین آرخاسیندان شام-شئماگی نین سسی گلدی:
- منیم گلدیگیم قناعت بئله دیر: اریمله باش-باشا دوز اللی ایل عؤمور سورموشوک، دایم خوشبختلیک آختارساق دا، اونو تاپمامیشیق. آنجاق ایکی ایلدیر بوتون ثروتیمیز الدن چیخیب و موزدورلوقلا چؤرگیمیزی قازانیریق. اصل خوشبختلیگی بیز بوندا تاپدیغیمیز اوچون آرتیق خوشبختلیک آختاریشلاریندان ال-اتک اوزموشوک.
قوناق دا، ائو صاحیبی ده بو جاوابدان حئیرته گلدیلر. موحمّدشاه یئریندن دیکهلیب، پردهنی چکدی کی، قارینین اوزونو گؤرسون. اللرینی چاتاقلایان قاری گولومسهیهرک، ارینه باخیردی، اری ایسه بو آرا اونا گولومسونوردو. قاری بایاقکی فیکرینی تکرارلادی:
- بو، دوغرو سؤزومدور، ظارافات-زاد ائلمیرم. وارلی اولدوغوموز او اللی ایل بویونجا بیز سعادت آختارساق دا، اونو هئچ جور تاپا بیلمهدیک. داها هئچ نییمیز قالمادیغیندان موزدورلوغا باشلادیق و اصل خوشبختلیگی اوندا داددیق. داها بو دونیادان باشقا بیر اوماجاغیمیز یوخدور.
- آخی، ایندیکی خوشبختلیگینیزین مغزی نهدهدیر؟
- دئییم نهدهدیر: زنگین اولاندا بیرجه ساعات دا بوش واختیمیز اولموردو کی، دردلشک، آخیرتیمیز باره ده دوشونک، آللاها ایمان گتیرک. قایغیلاریمیز دایم باشیمیزدان آشیردی چونکی! قوناغیمیز گلیردی - دوشونوردوک کی، اونا نه یئدیرک، نه ایچیرک، نه پای قویاق کی، بیزی یامانلاماسین. قوناق-قارا اولمایاندا ایسه نؤکر-قاراواشی گودوردوک کی، آز ایشلهییب، چوخ یئمهسینلر. بئلهجه، دایم دونیا مالی اوستونده اسیردیک، بو ایسه گوناهدیر. یا دایچانی، یا بوزووو جاناوار داغیتماسین دئیه، یا دا اوغرو سورونو آپارماسین دئیه تلاشلانیردیق. گئجه لر گؤزوموزه یوخو گئتمیردی کی، بیردن قویونلار قوزولاری باسیب، تاپدالایارلار. گئجه واختی چیخیب، تؤولهیه باش چکیردیک. تزهجه راحاتلاشان کیمی قیش اوچون یئم تداروکونون قایغیسی آلیردی جانیمیزی. اوستهلیک، بوتون بو مسلهلرده اریمله آرامدا واختآشیری موناقیشه قوپوردو. او، دئییردی کی، بئله ائلهیک، من ایسه دئییردیم یوخ، بئله ائدک و باشلاییردیق دیللشمهیه، گوناها باتماغا. بو مینواللا بیز قایغیلارلا، گوناهلارلا باش-باشا بیر عؤمور سورموش و خوشبخت حیاتین نده اولدوغوندان بیخبر قالمیشدیق.
- بس ایندی؟
- ایندی ایسه اریمله من سئوگی و آنلاییش شراییطینده دیل تاپیریق، اوستونده دیللشهجک هئچ نییمیز قالماییب، یئگانه قایغیمیز ایسه آغایا خیدمتدیر. گوجوموز یئتدیکجه، هم ده هوسله چالیشیریق کی، آغا زییانا اوغراماسین، قازانجی بول اولسون. ناهار و شام یئمگی باخیمیندان هر هانسی قایغیمیز یوخدور، ایچمهیه کومیس دا تاپیریق هله. شاختادا ایسینمک اوچون تزگیمیز و ایستی کورکوموز وار. هم دردلشمهیه، هم ده آخیرتیمیز باره ده دوشونمهیه و آللاها تؤوبه ائتمهیه واخت تاپیریق. اللی ایل سراسر آختاردیغیمیز خوشبختلیگی بیز یالنیز ایندی تاپا بیلمیشیک.
قوناقلار بو جاوابا گولدولر.
ایلیاس صؤحبته قوشولدو:
- گولمهیین، منیم قارداشلاریم، بوتون بو دئییلنلر ظارافات دئییل، اینسانین بیر عؤمور سونوجو گلدیگی قناعتدیر. اولّر وار-دؤولتیمیزی ایتیردیکجه آروادیملا من آخماق کیمی بونا آغلاییب-سیزلایاردیق. ایندی ایسه آللاه بیزیم گؤزلریمیزی اصل حقیقته آچیب، اونو بیزه گؤستریب. بیز ده بو سیرری اؤز کؤنول خوشلوغوموز اوچون دئییل، خئیرینی گؤروب، یارارلاناسینیز دئیه، سیزلرله پایلاشیریق.
موللا دئدی:
- بونلار - حیکمتلی سؤزلردیر. ایلیاس ایندی بورادا حیاتین اصل حقیقتینی آچیب، سؤیلهدی سیزلره. بو اؤیود موقدس کیتابیمیزدا دا وار.
گولوشمهیه آرا وئرن قوناقلار فیکیر عالمینه دالدیلار.
کؤچورن: عباس ائلچین


c: text/html

text:
سته یمیزکیم ثبات ، عدالت همده رفاه گه ایریشسک
افغانستان اسلامی جمهوریت جمهورباشلیغی محمداشرف غنی عقرب آیی نینگ ییگرمه نچی آقشامی ده مظاهره چی لرهمده زابل واقعه سی ده شهیدبولگن لرنینگ ایزیده قالگن لری بیلن اوچره شیب سوزلشدی.
باخترآژانسی گه کوره : شهیدلرروح لری گه فاتحه اوقیدی لروفیصله قیلیندی کیم شهیدلرتوپراق قه تاپشیریلسین.
سونگره مظاهره چی لرهمده شهیدلرورثه لری تمانی دن علی زاده ، مصباح وفهیمی سوزله دی لر.
ااولراوزسوزلری ده قاتل لردن اوچ آلینیشی کیره ک دوردیدی لر.همده اوزآرقه داشلیک لری نی ملی بیرلیک حکومتی دن بیلدیردی لر.
سونگره اولکه اجرائیه باشلیغی نینگ ایکینچی اورین باسری محمدمحقق سوزلب ایتدی: دولت هیچ قچان اوغیرلنگن کیشی لرتوغری سی ده آرقه یین بولمه گن بلکیم چین کونگل دن تلپینگن دورکیم اوغیرلنگن لرنی قوتیلتیرسه .
سونگره جمهورباشلیغ ایتدی : هربیروطنداشیمیزحقلی دور کیم اوزجمهورباشلیق لری نی تنقیدقیلسه لرومین قوانه من کیم تنقید لرنی تینگله ش گه حوصله م باردیر.
جمهورباشلیغ کوپه یتیردی ایسته یمیزکیم ثبات ، عدالت همده رفاه گه ایریشسک.
اوشبواوچره شوده اولکه اجرائیه باشلیغی داکترعبدالله عبدالله ، جمهورباشلیغ نینگ ایکینچی اورین باسری قانون پوه محمدسروردانش هم حاضرایدی .

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
حضرت علی اکبرع آناسێ لئیلاع اوْخشایێر
قوْشار: تاجالشعرا حاج عبّاسقولو یحیوی اردبیلی
رحمهتلی یحیوینین شئعرلرینین آغێر و یۆکسهک وزنیده اوْلماسێن و ادبی صناییع ایله دوْلۇ اوْلماسێن ائشیدیب و بیلیریک. ایندی اوْ مرحومدان بیر نوحه اوْخۇیاق، وزنیده آغێر اوْلان بۇ نوحه، ایفا و اوْخۇماقدا هر مداح ایشی دگیل. آنجاق بۇنو من حاج داوود علیزاده دن ائشیدمیشهم ائله کی بیلیرهم حاج سلیم موذن زاده ده بۇ نوحه چوْخ گؤزل ایفا ائدیب. نئجه کی:
"ائی قوْللارێ سۇ اۆسته تن دن جودا ابالفضل، موشگول گوشا ابالفضل
اوْلســۇن اوْ خێـردا قبـره جـانیـم فـدا ابـالـفضـل، صـاحیب لـوا ابـالفضــل"
نوحه سین گؤزهللیکله اوْخۇیۇبلار. بۇ نوحه ده حاج یحیوینین شئعر ساحهسینده یۆکسهک اۇزمانلێغێن گؤستهریر.
صاحب لوا ابالفضل (ع)-حاج سلیم موذن زاده اردبیلی ۴ مگ
بۇ نوحهنی حاج داوود سس ایله ائشیدین:
حضرت علی اکبر (ع) روضه سی ١ - حاج داوود علیزاده اردبیلی - ۴.١ مگ
حضرت علی اکبر (ع) روضه سی ٢ - حاج داوود علیزاده اردبیلی -٣.٩ مگ
خئیمهنی سیلمیشهم، زینهتین وئرمیشهم، فرش ایدیر معجهریم گل
اکبریم اکبریم گل
سـن گلـهن یـوْلـلارا، ائیلــهرهم مـن فــدا، آغـلایــان گــؤزلـهریــم گــل
اکبریم اکبریم گل
شیشهیـه بنزهییـر، باخماسان تئز سێنـار، بیـر نیگـاهیلـه قلبیـم
امن ده ساخلا اوْغلۇم
ائی صنـوبـر قدیـم، سـایـه سـال باشیمــه، مادر-ی-بــیپناهـون
لۆطفیله یوْخلا اوْغلۇم
گل وئریـم زینـهتیـن، یـوْلـلایێـم عرصییـه، تیـر-ی-مــوژگانێـن ایلـه
دۆشمهنی اوْخلا اوْغلۇم
زۆلفووه دۆشسه کج، شانه بخش ائت منی، تیترهییر اللــهریم گل
اکبریم اکبریم گل
وصل-ی-معبوده سن، باغلایێبسان کمهر، من نئجه مانیع اوْللام
عئشق سوداسی دیر بۇ
عامـل-ی-حـؤکـم سـن، امـره مــأمــورسـن، روز-ی-قـالـو بــلاده
عهدین ایمضاسی دیر بۇ
حقّ ریضـادیـر اوْنـا مـن ریضـایـهم بالاجـانــی وئرمــهک گرهکـدیـر
دین دعواسی دیر بۇ
حضرت-ی-فاطیمـه محضـهرینـه آپـار، تؤحفـه نیسگیللــهریم گـل
اکبریم اکبریم گل
آسلانێبدێر اۆرهک قاشـلارۇن طاقینـه من غریبـی سالێبــدێـر
قاره زۆلفون کمهنده
ایندی صیّادلر، گؤزلهییرلر سنی، دام-ی-ظـۆلمه دۆشـهرسـن
زرمگاهه گلهنده
روزگاریـم دؤنـهر، اوْنـدا برپـا اوْلـۇر، خئیمـه ده محشـهریم گـل
اکبریم اکبریم گل
بۇ بندین بیر پارچاسێ آزدێر، آنجاق اوْلۇکی بۇ منیم الیمدهکی کیتابدا یالنێز بۇجوردور
ائی شکوفته گۆلۆم، کاکول-ی-سونبولوم، تۆش اوْلۇر بۇ طـراوهت
حیف باد-ی-خزانه
غمزه-ی-بۆلبۆلۆم، چوْخ پریشان دیلیـم، وئـر تسـلّای-ی-هئجـران
مادر-ی-مئهریبانه
گؤرمۆسهن متّصل، بیزدهن اؤترۆ بۇ گۆن، آیرێلێـق تیری قوْیمـۇش
دست-ی-دؤوران کمانه
جاری ائتسین سنین، قانێن ایله منیم، گؤزدهن اشگ-ی-تریم گل
اکبریم اکبریم گل
منزیلیم مسکهنیم، بیر همین خئیمه دیر، تیره ائتمیش گؤزۆمده
چکدیگیم دود-ی-آهیم
فۆرصـهتیـن وار اگــهر، گـل مـۆختصــهر تاکـی اوْلسـۇن چیراغـان
صفحهی-ی-خئیمهگاهیم
سن بیلیرسن اوْغۇل، غرق-ی-بحر-ی-غمـهم، ائیلهییب روزیگـار
قاره بخت-ی-سییاهیم
بـورج-ی-ایقبالیمـی نـوره بـاران ائلـه، ائـی مـه-ی-انـوهریـم گـل
اکبریم اکبریم گل


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
Bu gün sənin doğum günün
Xəyalımda bir quş olub sənə tərəf gələcəyəm
əlimdəki çiçəkləri gülüm sənə verəcəyəm
bügün sənin doğum günün belənçi bir şirin günü
bütün vucudumla gözəl sənə təbrik diyəcəyəm
ayrılıqdan gözüm yaşdı sənsizlikdən ürək qandı
ürəyimdə mən ağlayıb üzdə sənə güləcəyəm
əgər bütün aləm bügün gözəl səndən gözəl olsa
mənim gözümdə tək sənsən yalnız səni sevəcəyəm
əgər məni əfv etməsən ömrüm bitincə yar ınan
məni qoyub gedən yerdə sənin üçün dözəcəyəm
səni sevdim özüm üçün ayrılmışam sənin üçün
həsrətində mən yaşayıb xəyalında oləcəyəm
şair : Vəhid Şükürzadə
بوگون سنین دوغوم گونون
خیالیمدا بیر قوش اولوب ، سنه طرف گله جه یم
الیمده کی چیچک لری ، گولوم سنه وئره جه یم
بوگون سنین دوغوم گونون ، بئلنچی بیر شیرین گونو
بوتون ووجودوملا گوزل ، سنه تبریک دییه جه یم
آیریلیقدان گؤزوم یاشدی ، سنسیزلیکدن اورک قاندی
اوره ییمده من آغلاییب ، اوزده سنه گوله جه یم
اگر بوتون عالم بوگون ، گوزل سندن گوزل اولسا
منیم گؤزوم ده تک سنسن ، یالنیز سنی سئوه جه یم
اگر منی عفو ائتمه سن ، عومروم بیتینجه یار اینان
منی قویوب گئدن یئرده ، سنین اوچون دؤزه جه یم
سنی سئودیم اؤزوم اوچون ، آیریلمیشام سنین اوچون
حسرتینده من یاشاییب ، خیالیندا اوله جه یم
شاعیر : وحید شکرزاده
Filed under: وحید شکرزاده نین شعرلری Vəhid Şükürzadə'nin şeirləri,باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | ad günü,bağışla sən,doğum günü,doğum günün mübarək,doğum gününğ,əئدیرسن گئت,pdn a;vchni,Türkce şiirler,وحید شکرزاده,وحید شکرزاده نین تورکی شعرلری,وحید شکرزاده نین شعرلری,گئدیرسن گئت,گئدیرسن گد,vəhid şükürzadə,vəhid şükürzadə şeirləri,şiir,آیریلیق شعرلری,آیریلیق شعری,آذربایجان شعرلری,اونودام گرک,اوندا بیلمیرم,اشعار ترکی وحید شکرزاده,باغیشلا,باغیشلا منی,باغیشلا سن,تورکی شعر,تورکی شعرلر,تورکجه شعرلر,سنی اونوتامام,سنی اونودا بیلمیرم,شعر تولدت مبارک به ترکی,شعر ترکی وحید شکرزاده,شعر ترکی باغیشلا سن,شعر ترکی تولدت مبارک


text:
چرشنبهلرین فلسفهسی
چرشنبهلرین فلسفهسی
آیگون تئلمان قیزی
کؤچورن: عباس ائلچین
نووروزون ائتنیک-میفولوژی مضمونو
آذربایجان خالقینین معنوی مدنیتینین ائتنیک-میفولوژی کئیفیتینین موعینلشدیریلمهسینده، بو خالقین قدیم میفیک گؤروشلریندن توتموش، عادت-عنعنهسی و حیات حاقیندا دوشونجهلری باره ده آیدین تصوورلر الده ائدیلمهسینده خالق بایراملارینین رولو اولدوقجا اهمیتلیدیر. خالق معنویاتینین گوزگوسو اولان فولکلورون تظاهور فورمالاریندان ساییلان متنلردن فرقلی اولاراق، بایرام میللی خاراکتئری، میللی تفککورون سپئسیفیکاسینی چوخسایلی پارامئترلردن عکس ائتدیریر. چونکی بایرام (طبیعی کی، سونرادان موختلیف سیاسی-ایدئولوژی تاثیرلره، خالق شوعورونا مونجر ائدیلن بایراملار دئییل، خالقین میللی وارلیغیندان قوپوب گلن بایراملار نظرده توتولور) بیر طرفدن ائتنیک-میفیک گؤروشلری، دیگر طرفدن کوسموقونیک باخیشلاری اؤزونده موکممل بیرسیستئم اولاراق عکس ائتدیریر و سیستئم خاراکتئری کسب ائدن ریتوال-میفولوژی سئمانتیکایا مالیکدیر.
پروفئسسیونال میفولوق پرینسیپلری ایله یاناشدیقدا هر بیر بایرام اؤز موعاصیر وضعیتینه گلیب چاتانا قدر دؤرد ایری مرحلهدن کئچمیشدیر: میف مرحلهسی، ریتوال مرحله ، مراسیم مرحلهسی و نهایت، بایرام مرحلهسی. موعاصیر بایرام اؤزونون ریتوال-میفولوژی سئمانتیکاسیندا بو مرحلهلرین اؤزونهمخصوص خوصوصیتلرینی بیر-بیری ایله قارشیلیقلی علاقه ده اولان لایلارلا یاشاتماقدادیر. هئچ شوبههسیز کی، بیر چوخ تورک خالقلاری ایله برابر آذربایجان خالقینین میللی-معنوی وارلیغینی بوتون دولغونلوغو ایله عکس ائتدیرن، عومومخالق سویییهسینده قئید اولونان، ائتنیک تفککورده داشلاشمیش بئله بایرام نووروزدور. نووروز بایرامینین علمی میفولوژی اینتئرپرئتاسییاسی ایله علاقه دار اولاراق، علمی دوشونجهده موختلیف مولاحیظهلر وار و اونلارین بؤیوک اکثریتی نووروزون یاز بایرامی اولماسی فیکرینه اساسلانیر. لاکین نووروز بایرامینین بو آسپئکتدن علمی دیرلندیریلمهسی موعاصیر آراشدیرمالار سویییهسینده اؤزونو دوغرولتمور. بئله کی، موعین عکس آرقومئنتلر مئیدانا چیخیر. پروبلئمین میفولوژی تفرروعاتلارینا کئچمزدن اول عومومنظری آسپئکتده اونو قئید ائدک کی، مؤوجود آراشدیرمالاردا نووروز بایرامینین عومومی میفولوژی ستروکتورونون و عومومی دونیاگؤروشونون ترکیب حیصهسی کیمی اؤزونو گؤسترن یازلا باغلی مؤوسومی سئمانتیکا عومومی میفولوژی گؤروشلر کونتئکستیندن چیخاریلاراق، آیریجا بیر میفولوژیسیستئم، داها چوخ بایرامین میفولوژی سئمانتیکاسینین اؤزو کیمی تقدیم اولونوب. آذربایجان خالقینین، ائلجه ده بوتون تورک خالقلارینین معنوی مدنیتینده سون درجه اهمیتلی مؤوقئعیه مالیک نووروز بایرامینین میفولوژی و ریتوال سئمانتیکاسینین دوزگون شرح ائدیلمهمهسی بیر-بیری ایله علاقهلی اولان ایکی سببدن ایرهلی گلیب. سووئت حاکیمیتی ایللرینده آذربایجان خالقینین ائتنوگئنئزیسینین غئیری-تورک ائتنیک آرئاللارلا، خوصوصن ایراندیللی خالقلارلا باغلاماق کیمی ایدئولوژی-سیاسی سیفاریشدن قایناقلاناراق، نووروز بایرامی دا داها چوخ تورک مدنیتینه گئنئتیک باخیمدان هئچ بیر عاییدیاتی اولمایان " آوئستا " ایله، زردوشتلوک دونیاگؤروشو ایله علاقهلندیریلمیشدیر کی، دولاییسی ایله میفولوژیسیستئمیمیزده گئنئتیک باخیمدان فارس منشالی آرئاللا علاقهلنسین. دیگر داها جیدی سبب ایسه نووروز بایرامینین میفولوژی اجاسیندا دایانان ائتنیک میفولوژی گؤروشلرین دوزگون علمی پرینسیپلرله ایضاح ائدیلمهمهسیندن ایرهلی گلیر. بو، میفولوگییا علمینین مارکسیست-لئنینچی و فلسفی باخیمدان ماتئریالیست دونیاگؤروشو بوخوولاریندان آزاد، اوبیئکتیو مئعیار و پرینسیپلره مالیک بیر ساحه کیمی فورمالاشماماسینی ایفاده ائدیر.
نووروز بایرامینین بوتؤو میفولوژی سئمانتیکاسیندا خالق مئیدان تاماشالاریندان توتموش، آیری-آیری مؤوسوم آتریبوتلارینا، کولینار آتریبوتلارینا قدر بو " میفولوژی یول " اون ایزلری اؤزونو قورویوب ساخلاییر. بو یولون بایراما قدَرکی دؤرد ایلاخیر چرشنبهلر اوزره نظردن کئچیریلمهسی داها مقصده اویغوندور. معلومدور کی، نووروز بایرامینا قدر دؤرد چرشنبه گئنیش شکیلده قئید ائدیلیر:
1.سو چرشنبهسی
2.اود چرشنبهسی
3.یئل چرشنبهسی
4.تورپاق چرشنبهسی
بو چرشنبهلر اینسانین 4 عونصوردن یارادیلماسی ایله باغلی دینی-میفیک گؤروشلریسیمووللاشدیریر و ریتوال-میفولوژی سئمانتیکاسیندا یارادیلیش پروسئسینی دینامیک اولاراق ایشارلهییر. بو آسپئکتلره آیری-آیریلیقدا دیقت ائدک.
*سو چرشنبهسی
معلومدور کی، ایستر قدیم تورک، ایسترسه ده ایسلامی یارادیلیش حاقیندا گؤروشلرده سو ان دومینانت کومپونئنتدیر. حتّی یارادیلیشدان اول بوتون وارلیغین یالنیز سودان عیبارت اولماسی حاقیندا قدیم تورک میفی ده مؤوجوددور. عومومیتله، دونیانین اکثر خالقلاریندا سو ایله باغلی میفلرده سویون بو کئیفیتی-اود، تورپاق، هاوا ایله برابر یارادیلیشین اساس کومپونئنتلریندن اولماسی داها قاباریقدیر. اصلینده نووروز بایرامینین ایلک چرشنبهسینین سو آدی ایله قئید اولونماسی اینسانین یارادیلیش پروسئسینین ایلکین مرحلهسینین قئید اولونماسیدیر. سو چرشنبهسینده خالق آراسیندا بو گون ده یاشادیلان مراسیملر بو فیکری تصدیق ائتمکدهدیر. سو چرشنبهسینده سویون قوتسال ماهیتی اونا اینامدا بیر داها ایفاده اولونور. بوتون میفیک متنلرده سو حیات وئرن، دیریلدن، ساغلاملیق و خوشبختلیک وئرن بیر ساکرال اینام اوبیئکتی کیمی چیخیش ائدیر. مثلا، آزاد نبییئوین شرطی اولاراق " قورد و سو " آدلاندیردیغی میفده قوردون یارالانمیش بالاسی بوز بولاغین سویونون ساکرال-میفیک گوجو ایله یئنیدن حیاتا قاییدیر. میفیک پلاندا سویون بو یارادیجیلیق، حیاتوئریجیلیک فونکسییاسی اونون داها درین میفولوژی قاتلاردا اینسانین یارانماسیندا ایشتیراک ائدن دؤرد عونصوردن بیری اولماسی ایله علاقه داردیر. آذربایجان فولکلوروندا، ائلجه ده تورک خالقلارینین فولکلوروندا سویلا باغلی ساکرال گؤروشلر، اینام و سیناملار دا بونونلا علاقه داردیر.
*اود چرشنبهسی
نووروز بایرامی عرفهسینده کئچیریلن ایکینجی چرشنبه-اود چرشنبهسی اینسانین یارادیلیش پروسئسینین ایکینجی مرحلهسینین، اود کومپونئنتی ایله باغلی مرحلهنین میفیک تظاهورودور. مؤوجود تدقیقاتلاردا بایرام عرفهسی اودلا باغلی ریتوال و مراسیملرین آکتیو مؤوجودلوغو داها چوخ اودون ساکرال ماهیتی ایله علاقهلندیریلیب. مسلهنین بو جور ائتنیک-میفولوژی کونتئکستینین موعینلشدیریلمهسی باخیمیندان یانلیش قویولماسی بایرامین آتشپرستلیک و دولاییسی ایله ایراندیللی خالقلارلا باغلانماسینا، بو دا اؤز نؤوبهسینده خالقیمیزین ائتنوگئنئزئسینین غئیری-تورک کونتئکستینده آختاریلماسینا گتیریب چیخارمیشدیر. قدیم تورک میفولوگییاسینین اؤزونده اودلا باغلی موختلیف موتیولر مؤوجود اولموشدور و نووروزداکی اودلا باغلی ریتواللار بو گؤروشلرله باغلیدیر. بایرام عرفهسینده کئچیریلن اسکی ریتواللاردان اولان " قودو خان " اویونو، اونونلا باغلی متنلر بو کولتون صیرف تورک میفولوگییاسیندان قایناقلاندیغینی ثوبوت ائدیر. اود کولتونون یارادیلیشلا علاقهسی ایسه ایلک دفعه اولاراق ائپیزودیک ده اولسا میرعلی سئییدووون تدقیقاتلاریندا عکسینی تاپیب. قام-شامان مراسیمیندن صؤحبت آچان عالیم یازیر: " تؤرنده، اوجاغین چئورهسینده اوتورانلار دفی گوندوغان یؤندن گونباتانا دیغیرلاییردیلار. دفین گوندوغاندان گونباتانا دوغرو حرکتی سؤزسوز کی، گونشه ایناملا ایلیشگیلیدیر. قاملار دفعه یارانیشین بلگهسی کیمی باخیردیلار. یارادیلیش کوسموقونییا ایله ایلیشگیلی بو گؤروش اؤز عکسینی قام-شامان دفینده تاپمیشدیر " .
گؤروندویو کیمی، عالیم شامان دفینی گونشین و یارادیلیشینسیموولو کیمی ایضاح ائدیر. اودون تورک-میفیک گؤروشلرینده دونیا آغاجی ایله علاقهسی ده سون درجه ماراق دوغوران میفولوژی گؤروشلردندیر. اسکی تورک اینامینا گؤره، اودو اینسانلار ایلک اولاراق آغاج کوغوشونون دیبیندن الده ائتمیشدیلدر. اودلا باغلی تورک-میفیک گؤروشلری موعین معنادا آتشپرستلیکله بیرلشهرک، نووروز بایرامینین ریتوال سئمانتیکاسینا تراسفوماسییا اولونموشدور. لاکین دیقتله باخیلدیقدا اودون نووروز بایرامینین مراسیم سیستئمینده اوینادیغی فونکسییانین گئنئتیک کؤکلری اعتیباریله یارادیلیشا گئدیب چیخدیغینین شاهیدی اولوروق. اونون نسیل و سویون قورویوجوسو اولماسی سیستئمی بونو داها باریز گؤستریر: " آتش تورک خالقلاریندا موقدسلیگی، قوتساللیغی قورویان وارلیقلاردان بیریدیر. اسکی دوشونجهیه گؤره، آتش اوجاغی، اوجاق دا ائوی، سویون داوامینی تمثیل ائدیر. آتش تانریسی آتشی و اوجاغی قورویور. آتشه سو تؤکولمز، اونا پیس سؤز دئییلمز " .
اولایلار.- 2009.- 21-23 فئورال.- ص. 11.


text:
عاشورا گئجه سی رجزی
دیوان کاتب- جلد دوم ص 72
گؤره سن بو گئجه لئیلا نئجه راحت یاتاجاق
کی صباح نازلی علی اکبری قانه باتاجاق
بو گئجه زینب و کلثوم اؤپه ر عباس قولون
کی صباح لئشگر اعدا سالاجاق ساق سولون
بو گئجه شاه –ی-شهیدان دولانار خئیمه لری
بیر دویونجان گؤره تا عترت خونین جیگری
بو گئجه خئیمه لر اطرافینی عباس گزه ر
صولتیندن یاتا بیلمزلر اونون قوم کفر
بو گئجه شیعه رباب اصغره لایلای دیه جئک
کی صباح اوخلاناجاق اوندا اوغول وای دیه جئک
بو گئجه صوبحه کیمین باتمایاجاق شئمر-ی-دغا
کی صباح حلق-ی-حسینه قویاجاق تیغ-ی-جفا
بو گئجه کرب و بلا دشتی دولوب لئشگریله ن
کی صباح قان توکولور نئیزه و هم خنجریله ن
بو گئجه اهل-ی-حرم ائیله ر هامی آه-و-فغان
کی صباح قوللارینی باغلایاجاق شئمر-و-سنان


text:
دونالد ترامپ نینگ قنده ی بیر سیاست آلیب باریشی ممکن؟
اوزبیک تیلیده یازیلگن دونالد ترامپ نینگ قنده ی بیر سیاست آلیب باریشی ممکن ایکن لیگی بیلن علاقه لی تحلیلی بیر مقاله
نوامبر آیی نینگ ۸ نچی کونیده بولیب اوتگن سیلاولر نتیجه سیده جمهوریتچی کاندید دن عبارت دونالد ترامپ امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ینگی جمهوررئیسی اوله راق سیلندی. ترامپ نینگ سیلاو کمپاین لری جریانیده اورته شرق بیلن علاقه لی بیرگن بیاناتلری, اونینگ جمهوررئیس لیگی دوریده باشقه چه بیر سیاست آلیب باره دیگن لیگی نی کورستماقده. شوباعث, امریکا قوشمه ایالتلری نینگ اورته شرق بوییچه سیاست لری توغری سیده ایریم اوزگریش لرنینگ بحث موضوعی بوله دیگن لیگی نی ایسله تیب اوتیشی میز ممکن.
عموماً آلیب قره گنده ترامپ نینگ دموکرات اوباما نینگ لیبرال خلق ارا سیاستیدن فرقلی بیر سیاست آلیب باره دیگن لیگی کورینماقده. ترامپ, امریکا قوشمه ایالتلری نینگ خلق ارا جامعه بیلن یخشی علاقه لر قوریشی نینگ اوزی نینگ ییترلیک ایمس لیگی نی اویله ماقده. خلق ارا تشکیلات لرده گی موجودیتی هم خودی منه شونده ی البته که. مهم بولگن موضوع ایسه اوشبو علاقه لر نینگ مادی تامانیدن عبارت. ترامپ جهتی دن آلیب قره گنده, اوشبو علاقه لر بوییچه مصرف نینگ عایدات دن آرتیغراق بولیشی تقدیرده, خودی منه شوو موضوع بوییچه ناتوغری بیر سیاست بحث موضوعی.
تیمی ده افراطی راستگرا لرنینگ موجود ایکن لیگی گه قره مسدن ترامپ, اوباما دن آلدینگی بوش دوری ده گی سیاست لر گه هم طرفدار ایمس. ترامپ, باشقه بیر جایگه رژیم نینگ انتقال ایتتیریلیشی, دموکراسی آلیب باریلیشی و ملت تشکیل ایتیلیشی کبی تشبث لر گه مطلق صورتده مخالف. بشری منبع لر سوزی هم ترامپ نینگ تشقی سیاستیده هیچ قنده ی بیر اورنی یوق. حتی قِیناق دن دفاع قیلیشدن هم تارتینمیدی ترامپ. ترامپ نینگ, اورته شرق سیاست لری بوییچه اینگ مهم عنصر نینگ تروریزم گه قرشی کوره ش دن عبارت ایکن لیگی اونینگ خودی منه شوو قیناق دن دفاع ایتیشی نینگ سببی نی تشکیل ایتماقده.
نیمه بولیشی گه قره مسدن, تروریزم گه قرشی کوره ش کوپلب جهت دن اوزیگه خاص بیر اهمیت گه ایگه. بیرینچی دن اوشبو سیاست لرنینگ اسلام هراس لیک تامیری موجود. اسلام تروریزم بیلن ارتباط بیریلماقده. فقط گینه ترامپ نینگ اوزی ایمس, بلکه اونینگ تیمی ده گی باشقه کیشی لر هم خودی منه شونده ی بیر مفکوره گه ایگه. اوشبو جهت دن آلیب قره گنده فقط گینه ترور تشکیلاتی داعش ایمس, بلکه سوریه ده گی مخالف لر و حتی اخوان المسلمین هم تروریست اوله راق بهالنتریلماقده.
ایککینچی دن, تروریزم گه قرشی کوره ش بوییچه چقور بولمه گن سیاست لر, قریب یریم عصردن بیری ریفورم بوییچه تشقی دنیا نینگ باسیم لری گه دوچ کیلیب قالگن منطقه ده گی رژیم لر نی راحت له تیب قویگن وضعیتده. اوشبو جهت دن آلیب قره گنده اورته شرق جغرافیه سیدن بیرینچی کیشی بولیب ترامپ گه قونگغراق قیلیب اوز تبریک لری نی بیلدیرگن کیشی مصر دولت رهبری جنرال عبدالفتاح السیسی دن عبارت بولدی. خودی منه شوو موضوع نینگ اوزی ایسه اوزی گه خاص بیر اهمیت گه ایگه. تروریزم گه قرشی کوره ش بوییچه همکارلیک ایتیشی تقدیرده, ترامپ نی, اولکه لریده کیم لر گه ظلم ایته دیگن لیگی نینگ قیزیقتیرمیتگن لیگی کورینماقده.
اوچینچی دن, اوباما رهبریتی نینگ سونگگی بیش ییلده گی ناتوغری سیاست لری, روسیه و ایران کبی اولکه لر و عراق لیق شیعه جنگری لر, پی وای دی و حزب الله سنگری گروه لرنینگ منطقه ده ایریم موفقیت لر قول گه کریتیش لری گه سبب بولیب کیتدی. ترامپ نینگ, اورته شرق بوییچه سیاست لری, اوشبو موفقیت لرنینگ ینه ده آرتیب کیتیشی گه سبب بوله دی.
ترامپ نینگ, تروریزم نی سنی مسلمان لر بیلن ارتباط بیرگن لیگی کورینماقده. اوشبو دایره ده, خودی منه شوو مفکوره بیلن منطقه ده اوز موجودیتی نی دوام ایتتیریش گه حرکت ایتیتگن روسیه بیلن هم مشترک بیر جهت کسب ایتگن وضعیتده. شونده ی قیلیب ترامپ نینگ اقتداری دوریده سوریه ده گی بشار الاسد رژیمی نینگ ایریم امکانیت لر گه ایگه بوله دیگن لیگی کورینماقده. ترامپ جهتی دن, مهم بیر قسمی نی اسلامی عنصر لر تشکیل ایتیتگن سوریه رژیمی مخالف لری هم تروریست لر دن عبارت. اوشبو جهت دن آلیب قره گنده ترامپ بشار الاسد نی هم یمان لرنینگ یخشی سی اوله راق بهالنتیرماقده. عینی دمده روسیه نینگ ترامپ تامانیدن بیر همکار اوله راق بهالنتیریلگن لیگی نینگ اوزی هم ترامپ نینگ بشار الاسد بیلن همکارلیک ایته دیگن لیگی گه تیگیشلی مهم بیر دلیل نی تشکیل ایتماقده.
ترامپ نینگ, بشار الاسد نی تروریزم گه قرشی کوره ش بوییچه بیر متفق اوله راق بهالنتیریتگن لیگی سببلی ایندی سوریه ده بشار الاسد سیز بیر ییچیم یولی نینگ تاپیلمیدیگن لیگی کورینماقده. بیراق, اوروش لرنینگ دوام ایتیتگن لیگی سوریه مهاجر لری نینگ عاقبتی نینگ نیمه بوله دیگن لیگی گه تیگیشلی ایریم سئوال لرنینگ پیدا بولیشی گه سبب بولماقده. ترامپ ایسه, آره بیر منطقه نینگ تشکیل ایتیلیب اوشبو مهاجر لرنینگ خودی منه شوو ییر لر گه جایلشتیریلیشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیرماقده. ترامپ نینگ اساسی هدفی, اوشبو کیشی لرنینگ امنیتی نینگ تامین ایتیلیشیدن عبارت ایمس. مسلمان لرنی تهدید اوله راق بهالنتیریتگن ترامپ, سوریه دن غرب گه مهاجر لر نینگ کیلیشی گه مانع بولیش گه حرکت ایتماقده. سوریه لیک لر ایسه, ترامپ نی, امید لری نی توگه تیب قویه دیگن بیر کیشی اوله راق بهالنتیرماقده.
سوریه لیک لردن تشقری, ترامپ نینگ دولت رهبرلیگی دوریده اینگ کوپ منفی تاثیرله نه دیگن کیشی لرنینگ فلسطین لیک لردن عبارت ایکن لیگی نی معلوم قیلیش کیره ک. حاضرگی کون گه قدر امریکا ده گی سیلاو کمپاین لریده اینگ کوپ اسرائیل دن طرفدارلیک قیلگن کیشی هم ترامپ دن عبارت. ایندی امریکا رهبریتی نینگ اسرائیل نی فلسطین رهبریتی بیلن مذاکره گه مجبور قیلیشی ممکن ایمس. ترامپ نینگ, یهودی تورر جای لرنینگ قوریلیشی گه مخالف ایمس لیگی کورینماقده. ترامپ نینگ, بیت المقدس نینگ اسرائیل نینگ ابدی پایتختی اوله راق قبول ایتیلیشی نینگ هیچ قنده ی بیر ضرری نینگ بولمه گن لیگی نی بیلدیریتگن لیگی ایسه باشقه اینگ یمان بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده.
ترامپ نینگ, اوباما دوریده امضالنگن هستوی کیلیشو گه مخالف ایکن لیگی هم بیلینگن بیر حقیقت نی تشکیل ایتماقده. بیراق, اوشبو وضعیت نینگ ایران بیلن امریکا قوشمه ایالتلری آره سیده گی علاقه لر گه منفی تاثیر قالدیره دیگن لیگی نی بیلدیریشی میز ممکن ایمس. عکسینچه اوشبو وضعیت, ایرانده خودی منه شوو کیلیشو بوییچه روحانی و ظریف مخالف بولگن کیشی لرنینگ کوچی نی آرتیریب یوباره دی. شونده ی قیلیب اوشبو موضوع کوپینچه ایران نینگ ایچکی سیاستی گه تاثیر قالدیره دی. ترامپ نینگ, عموماً آلیب قره گنده اورته شرق سیاستی بهالنتیریلگنده ایران نینگ یخشی بیر وضعیتده ایکن لیگی کورینماقده. ترامپ نینگ, تروریزم نی سنی مسلمان لر بیلن ارتباط بیریتگن لیگی و روسیه و بشار الاسد رژیمی بیلن بولگن ارتباط لری نی یخشی لشتیریش گه حرکت ایتیتگن لیگی نینگ اوزی ایران جهتیدن یخشی بیر ینگی لیک دن عبارت. عینی دمده ترامپ نینگ, سعودی عربستان نی افراطی گروه لر گه قرشی یومشاق بیر سیاست آلیب باریش بیلن عیب له گن لیگی و سعودی عربستاندن پطرول آلیش نی توخته تیب قویه دیگن لیگی نی بیلدیرگن لیگی نینگ اوزی هم ایران جهتی باشقه یخشی بیر ینگی لیک نی تشکیل ایتماقده. ترامپ نینگ, هستوی کیلیشو باره سیده قیته باشدن بحث ایته دیگن لیک لری نی بیلدیرگن لیگی, فقط گینه اولکه نینگ ایچیده گی معتدل پراگماتیک کوچ مرکز لری نی ضعیف له ته دیگن بیر ینگی لیک اوله راق بهالنتیریلماقده.
قیسقه قیلیب ایتیلگنده, ترامپ دوریده, اورته شرقده تینچ لیک نینگ حاکم بولیشی نینگ ممکن ایمس لیگی دیک, موجود کوچ موازنه سی نینگ اونچه لیک اوزگرمیدیگن لیگی کورینماقده.


text:
مشهور حؤكمدار و دؤورونون ان بؤیوك آسترونومو: اولوق بیگ
مشهور حؤكمدار و دؤورونون ان بؤیوك آسترونومو: اولوق بیگ
بیر واختلار او اؤزونو هم باجاریقلی دؤولت خادیمی، هم ده ماهیر بیر آسترونوم، قوردوغو دؤولتین پایتاختی سمرقندی ایسه نینكی آسییانین، هم ده دونیانین سیویل مدنیت مركزلریندن بیری كیمی تانیدا بیلدی. اینشا ائتدیردیگی رصدخانالارلا آسترونومییانین دونیادا اؤیره نیلمه سی و تدقیقی ساحه سینده عوضسیز خیدمتلر گؤستردی. اونون اولدوزلارین اؤیره نیلمه سی ساحه سینده گؤردویو ایشلری گونوموزده آنجاق آمئریكانین كوسموسون تدقیقی ایله باغلی حیاتا كئچیردیگی قلوبال لاییحه لرله موقاییسه ائتمك اولار. او، علم عاشیقلرینی، علمی سئونلری، علم آداملارینی قییمتلندیرمگی باجاران قودرتلی بیر حؤكمدار ایدی و اونا گؤره ده هله گنج ایكن بوتون دونیادا مشهورلاشمیشدی.
صؤحبت اورتا عصرلرین قودرتلی حؤكمدارلاریندان و مشهور آسترونوملاریندان اولان میرزه اولوق بیگدن گئدیر. اولوق بیگ 1394-جو ایل، مارت آیی نین 22-ده نینكی جنوبی آذربایجانین، هم ده یاخین و اورتا شرقین علم و مدنیت مركزلریندن بیری كیمی تانینان سولطانیییه شهرینده آنادان اولوب. اونون آتاسی مشهور سركرده و دؤولت خادیمی امیر تئیمورون اوغلو شاهروخدور. اولوق بیگین اصل آدی محمد تاراقایدیر. آناسی گؤوهرشاد ایسه مشهور تورك سركرده سی و دؤولت خادیملریندن اولان قییاس الدین تارخانین قیزیدیر.
گنج یاشلاریندان محمد تاراقای خالق آراسیندا اولوق بیگ (بؤیوك، اوجا بَی) آدی ایله تانینماغا باشلادی. بونون دا سببی هله گنج ایكن اونون اؤزونو یاشلی آداملار كیمی آپارماسی، تمكینله حركت ائتمه سی ایدی. گنج اولوق بیگین ماهیر بیر دؤولت خادیمی و مشهور آسترونوم كیمی فورمالاشماسیندا موعلیمی شاعیر و عالیم عاریف آذری بؤیوك رول اوینادی.
علم عاشیقی
گله جگین حؤكمداری و مشهور آسترونومو اوشاق یاشلاریندان علمه بؤیوك ماراق گؤستریر، بو ساحه ده خوصوصی ایستعدادی ایله سئچیلیردی. 11 یاشیندا ایكن قورآنی-كریمی ازبرله میش و عرب دیلینه موكممل یییلنمیشدی. عئینی زاماندا ریاضیییاتی دریندن اؤیرنمیشدی و ان چتین مسله لری بئله آسانلیقلا حلل ائدیردی. اولوق بیگین سیاسی صحنه یه گلمه سی ایسه اولدوقجا ائركن باش وئردی. بئله كی، 1405-جی ایلده امیر تئیمور حاقین رحمتینه قوووشدو. بونون آردینجا امیر تئیمورون كیچیك اوغلو شاهروخ اؤزونه تابئع اولان قوووه لرله سمرقنده داخیل اولدو و 1409-جو ایلده ایسه بؤیوك اوغلو اولوق بیگی پایتاختی سمرقند اولان ماواروالنهر دؤولتی نین باشچیسی تعیین ائتدی. اولجه، یاشجا بالاجا اولدوغو اوچون او، ایكی ایل عرضینده اؤلكه نی حیمایه داری نین واسیطه سیله ایداره ائتدی. 1411-جی ایلدن ایسه او، اؤلكه نی تك باشینا ایداره ائتمه یه باشلادی. ایلك واختلار اونا موعین قدر چتین ایدی، چونكی امیر تئیمورون وفاتیندان سونرا اونون اوغلانلاری آراسیندا تاخت-تاج داواسی گئدیردی و بئله بیر وضعیتده اولوق بیگین هر آن حاكیمیتدن سالینماسی تهلوكه سی واردی. آما حاكیمیتی نین ایلك ایللرینده او، حاكیمیت داخیلی چكیشمه لردن موعین قدر قاچا و بونونلا دا اؤلكه نین ناحاق موحاریبه لر مئیدانینا چئوریلمه سی نین و قارداش قانی تؤكولمه سی نین قارشیسینی آلا بیلدی. خاراكتئر اعتیباری ایله اولدوقجا یومشاق آدام حساب ائدیلن و قان تؤكولمه سی نین علئیهینه چیخان اولوق بیگ شاعیر طبیعتلی بیر حؤكمدار ایدی. او، هله گنج یاشلاریندان شئعیرلر یازیردی و بونا پارالئل اولاراق، اوندا گؤی جیسملری نین اؤیره نیلمه سینه بؤیوك ماراق وار ایدی. حاكیمیتی تك باشینا ایداره ائتمه یه باشلایان گوندن او، تانینمیش علم آداملارینی، عالیملری، مشهور ریاضیییاتچی و آسترونوملاری سارایا توپلامیشدی. بونونلا دا اولوق بیگین سارایی اؤلكه نی ایداره ائتمه مركزیندن داها چوخ، علمی آكادئمییایا چئوریلمیشدی.
گنج حؤكمدار همین دؤورده واختی نین چوخ حیصه سینی رصدخانالاردا كئچیریر، گئجه-گوندوز بیلمه دن اولدوزلاری سئیر و تدقیق ائدیردی. اونا گؤره ده قیسا مودتده آسترونومییا علمینی اؤیرنمیش و اؤزو ده گؤی جیسملرینی تدقیق ائدن عالیم كیمی مشهورلاشمیشدی. اونون قانلار تؤكن، ایشغالچیلیق سییاستی یئریده رك، اؤلكه لر فتح ائدن حؤكمداردان داها چوخ، علم عاشیقی اولماسینی، علمه خوصوصی ذؤوقله باغلانماسینی دئدیگی سؤزلر ده ثوبوت ائدیر. او یازیر: " علمین حاكیم اولدوغو بیر اؤلكه ده علمله مشغول اولماغی اؤزونه شرف بیلن و بونو حؤكمدارلیقدان داها اوستون توتان بیر آدامام " .
او واخت حؤكمدارین علمله مشغول اولماسی و حیاتینی بو ایشه صرف ائتمه سی دوزگون حساب ائدیلمیر و بو، ضعیفلیك علامتی كیمی قییمتلندیریلیردی. اوسته لیك، اولوق بیگ امیر تئیمور كیمی دونیا شؤهرتلی بیر دؤولت خادیمی و سركرده نین نوه سی ایدی. آیدین ایدی كی، اوندان ایلك نؤوبه ده امیر تئیمور واریثلریندن بیری كیمی، اؤلكه لر ایشغال ائتمك، باباسی نین قهرمانلیق یولونو داوام ائتدیرمگی، اونا لاییق اولماغی گؤزله ییردیلر. آما اولوق بیگ آدی چكیلن ساحه ده اونا اولان اومیدلری دوغرولتمامیشدی و بو دا اؤلكه داخیلینده و تاخت-تاج واریثلری آراسیندا ناراضیلیغی داها دا آرتیرمیشدی. ناراضیلیقلار نینكی سارای عیانلاری و تاخت-تاج واریثلری، هم ده عاییله داخیلینده اولوق بیگه قارشی بیر موخالیفتین فورمالاشماسینا یول آچدی. بو ایسه، اؤز نؤوبه سینده، اولوق بیگین، بو مشهور علم خادیمی و آسترونومون، عئینی زاماندا عدالتلی بیر حؤكمدارین فاجیعه سینه آپاریب چیخاردی. اولوق بیگین علمه و علم اؤیره نیلمه سینه وئردیگی قییمتی اونون بو ساحه ده حیاتا كئچیردیگی تدبیرلر بیر داها ثوبوت ائدیر. بئله كی، اولوق بیگ حاكیمیته گلدیگی ایلك گونلرده اهالی نین علمه یییلنمه سینه ایمكان یارادان و او دؤور اوچون موكممل علم وئرن مدرسه لرین اینشا ائدیلمه سینه خوصوصی دیقت یئتیردی. قیسا مودتده اؤلكه ده اونلارلا مدرسه لر تیكیلدی، كؤهنه لری ایسه یئنیدن برپا ائدیلدی. بو مقصدله او، خزینه دن او دؤور اوچون آسترونومیك مبلغ حساب ائدیله بیله جك قدر مالیییه وسایتی آییرمیشدی.1417-1420-جی ایللرده اولوق بیگین سمرقندده اینشا ائتدیردیگی مدرسه او دؤورون بؤیوك بیر علم مركزینه چئوریلدی. اولوق بیگ اورایا ایسلام دونیاسی نین تانینمیش عالیملرینی، آسترونوملارینی، ریاضیییاتچیلارینی دعوت ائتدی. مدرسه بو گون دونیا اینجیلریندن حساب ائدیلن مشهور رئگیستان آرخیتئكتورا آنسامبلی نین ایلك بیناسی ایدی. آنالوژی ایكی مدرسه ایسه بوخارادا و هیجوواندا اینشا ائدیلدی. بوخارادا اینشا ائدیلن مدرسه نین پورتالیندا اولوق بیگین امری ایله محمد پئیغمبره (ص) عایید ائدیلن حدیثلرین بیریندن بو سؤزلر حك ائدیلمیشدی: " علم اؤیرنمك و بونا جهد ائتمك هر بیر موسلمان كیشی و قادینین موقدس وظیفه لریندن بیریدیر " .
مشهور رصدخانا
همین دؤورده گؤی جیسملری نین اؤیره نیلمه سی و بونونلا باغلی او دؤور اوچون موعاصیر حساب ائدیلن رصدخانالارین اینشا ائدیلمه سی ده اولوق بیگین ان سئویملی ایشیندن بیرینه چئوریلمیشدی. اولوق بیگین تشببوثو و رهبرلیگی ایله 1428-جی ایلده او دؤورده تایی-برابری اولمایان اولوق بیگ رصدخاناسی نین اینشاسی باشا چاتدیریلدی. بو ایشده اونا مشهور آسترونوملار قازیزاده ار-رومی، ال-كاشی و ال-قوشچو یاردیم ائتمیشدیلر. بو رصدخانانین اینشاسیندا ماراغا رصدخاناسی تجروبه سیندن ایستیفاده ائدیلمیش و نتیجه ده اوندان دا مؤحتشم و موكممل بیر رصدخانا تیكیلمیشدی. بو رصدخانا اولوق بیگه ایسلام دونیاسیندا و آسترونومییا علمی ساحه سینده یئنی بیر شؤهرت گتیردی. رصدخانا اولدوزلاری تدقیق ائتمك و گؤی جیسملرینی اؤیرنمك اوچون موكممل جیهازلارلا تجهیز اولونموشدو. بو مقصدله اورایا دؤورونون مشهور آسترونوملاری جلب ائدیلمیشدیلر. بو دا سمرقندین دونیادا گؤی جیسملرینی اؤیرنن علم مركزینه چئوریلمه سی دئمك ایدی. رصدخانادا چالیشان عالیملرین آپاردیغی تدیقیقاتلار نتیجه سینده 1437-جی ایلده گؤی جیسیملری نین، اولدوزلارین كاتالوقو، قورقان-زیج ترتیب ائدیلمیشدی. كاتالوقدا 1018 اولدوز تصویر ائدیلمیش و اونلارین هر بیری نین اؤزونه مخصوص خوصوصیتلری وئریلمیشدی. رصدخانادا آپاریلان تدقیقاتلار نتیجه سینده همچنین اولدوز ایلی نین مودتی 365 گون موعین ائدیلمیش و بو ایشده جوزئی سهوه یول وئریلمیشدی.
همین دؤورده علم و گؤی جیسیملری نین اؤیره نیلمه سی ایله مونتظم مشغول اولماسینا باخمایاراق، اولوق بیگ اؤلكه نین ایداره ائدیلمه سینه ده واخت آییرا بیلمیشدی. او، 1428-جی ایلده اؤلكه ده پول ایصلاحاتی حیاتا كئچیرمیش و بونونلا دا قیسا مودتده ایقتیصادی ساحه ده بؤیوك سیچراییشا نایل اولموشدو. بونونلا بئله، یوخاریدا دا قئید ائتدیگیمیز كیمی، اولوق بیگین حددیندن آرتیق علمله مشغول اولماسی و باباسی نین ایشغالچیلیق سییاستینی داوام ائتدیرمه مه سی اطرافینداكیلار طرفیندن اونون ضعیف خاراكتئرلی دؤولت خادیمی كیمی قییمتلندیریلمه سینه سبب اولموشدو. بو عامیل تاخت-تاج واریثلری آراسیندا حاكیمیت ایشتاهاسینی داها دا آرتیرمیش، حتّی عاییله ده اوغلو طرفیندن بئله اونون دئوریلمه سی پلانی حاضیرلانمیشدی. دوشمنلری نین تاخت-تاج ایدیعاسینا سون قویماق مقصدی ایله اولوق بیگ خوراسانا حربی یوروش ائتدی. لاكین بو یوروش اونون اوچون اوغورسوز نتیجه لندی و دؤیوشده اولوق بیگ آغیر مغلوبیته دوچار اولدو.
سارای عیانلارینی ان چوخ اولوق بگین علمله، خوصوصیله ده اولدوزلارین اؤیره نیلمه سی ایله مشغول اولماسی و بو موستویده ده اونون گویا ایسلام دینینه قارشی چیخماسی ناراحات ائدیردی.
بو مغلوبیت سارای داخیلینده اولوق بیگین علئیهینه اولان قوووه لرین داها دا سیخ بیرلشمه سینه و اونا قارشی یئنی بیر جبهه آچماسینا سبب اولدو. بو بؤیوك علم فدایسی نین دوشمنلری اولوق بیگین بؤیوك اوغلو عبدول لطیفی اؤز طرفلرینه چكه و اونو آتاسی نین علئیهینه قالدیرا بیلدیلر. سارای عیانلارینی ان چوخ اولوق بیگین علمله، خوصوصیله ده اولدوزلارین اؤیره نیلمه سی ایله مشغول اولماسی و بو موستویده ده اونون گویا ایسلام دینینه قارشی چیخماسی ناراحات ائدیردی. عبدول لطیفی ده آتاسینا قارشی اونون گویا ایسلام دینی نین علئیهینه اولماسی آدی آلتیندا قالدیرمیشدیلار. ایسلام دینینی قوروماق قرارینا گلن عبدول لطیف آتاسینا قارشی عوصیان قالدیرماق و اونو تاخت-تاجدان سالماق قرارینا گلمیشدی. لاكین او دؤورده هله باباسی شاهروخ هئراتدا حاكیمیتده ایدی و او، اولوق بیگی مودافیعه ائده جگی حالدا، عبدول لطیف مغلوب اولاجاقدی. اونا گؤره ده بیر مودت عوصیان پلانینی تاخیره سالمالی اولدو.
1447-جی ایلده شاهروخ وفات ائتدی و بوندان سونرا هئراتدا دا اونون واریثلری آراسیندا حاكیمیت داواسی باشلادی. بوندان ایستیفاده ائدن عبدول لطیف 1449-جو ایلین پایینیزدا اولوق بیگه قارشی عوصیان قالدیردی. ایلك دؤیوشدجه عبدول لطیف آتاسی نین اوردوسونو دارماداغین ائتدی. اونون قیسا مودتده سمرقنده داخیل اولاجاغی و اورانی اله كئچیره جگی گؤزله نیلیردی. بونو گؤرن اولوق بیگین اطرافینداكیلار اونا ماوارو النهری ترك ائده رك هئراتا و یا هیندیستانا گئتمگی تكلیف ائتدیلر. آنجاق اولوق بیگ اوغلونون اونا ال قالدیرا، آتا قاتیلی اولا بیله جگینه اینانمیردی. چونكی او، اولدوقجا اینسانپرور، شاعیر طبیعتلی حساس و كؤورك شخصیت ایدی، اؤولادلارینی چوخ سئویردی و اونلاردان اؤزونه قارشی پیسلیك گله بیله جگینی عاغلینا بئله گتیرمك ایسته میردی. اونا گؤره ده اؤلكه نی ترك ائتمك باره ده اطرافینداكیلارین تكلیفینی قبول ائتمیه رك كؤنوللو شكیلده اوغلونا تسلیم اولدو. او، رسمی شكیلده تاخت-تاجدان ال چكدیگینی و بوندان سونرا دا عؤمرونون قالان حیصه سینی رصدخانادا اولدوزلارین اؤیره نیلمه سینه حصر ائده جگینی بیان ائتدی. اولجه، عبدول لطیف آتاسی نین ایستگینی قبول ائتدی و اونو راحات بوراخماق قرارینا گلدی. لاكین سارای عیانلاری اولوق بیگی ساكیت بوراخماق و اونون رصدخانادا علمله مشغول اولماسینی دا ایسته میردیلر. اونلار عبدول لطیفه آتاسی نین گئج-تئز اونا و گویا ایسلام دینینه قارشی چیخاجاغی باره ده خبردارلیق ائتدیلر. سارایین روحانی لیدئرلری ایسه اؤز آرالاریندا اولوق بیگین اؤلومونه فیتوا وئرمیشدیلر. عبدول لطیف بوندان خبرسیز ایدی. آنجاق او آرتیق آتاسی نین ساغ قالماسینی آرزولامیردی. عئینی زاماندا اؤز الینی ده آتاسی نین قانینا باتیرماق و تاریخده آتا قاتیلی كیمی قالماق ایسته میردی. بونو گؤرن سارای عیانلاری عبدول لطیفه آتاسینی حججه گؤندرمگی و یولدا اله آلینمیش موزدلو قاتیل واسیطه سی ایله اونو اؤلدورتمگی تكلیف ائتدیلر. بو تكلیف عبدول لطیفین عاغلینا باتدی. اونا گؤره ده او، آتاسینا حججه گئتمگی مصلحت گؤردو و هر شئیدن خبرسیز اولان اولوق بیگ اوغلونون مصلحتینی قبول ائتدی. بعضی معلوماتلارا گؤره، اولوق بیگ سارای عیانلاری نین اوغلو ایله بیرلشه رك اونو اؤلدوره جكلرینی اؤنجه دن بیلمیشدی، آنجاق بونا باخمایاراق، هئچ بیر تدبیر گؤرمه میش و اؤزونو طالئعی نین حؤكمونه بوراخمیشدی. بعضی معلوماتلارا گؤره ایسه، آتاسی نین اؤلدورولمه سی ایله باغلی روحانیلرین چیخاردیغی فیتوادا عبدول لطیفین اؤزو ده ایشتیراك ائتمیشدی. بو فیتوایا سارای روحانیلریندن یالنیز میسكین سوی آدلی بیر نفر ایمضا آتمامیشدی. اؤلوم اولوق بیگی حججه گئدن یولدا یاخالادی و او، موقدس یئره گئدیب چیخا بیلمه دی. حججه یولا دوشندن آز سونرا 1449-جو ایل اوكتیابر آیی نین 27-ده سارای عیانلاری نین تاپشیریغی ایله توركلرین تانینمیش سولدوز سویوندان اولان عباس آدلی بیر نفر سمرقنددن بیر آز آرالیدا اولان قیشلاقدا اولوق بیگی خاینجه سینه اؤلدوردو. او اؤزونو تمیزه چیخارماق اوچون واختیله گویا آتاسی نین اولوق بیگ طرفیندن اؤلدورولدویونو بیلدیردی و بونونلا دا اوندان قیصاص آلدیغینی سؤیله دی. آما اونون سارای عیانلاری نین و عبدول لطیفین گؤستریشی ایله اؤلدورولدویو باره ده اهالی آراسیندا صؤحبتلر دولاشیردی. عبدول لطیف آتاسی نین اؤلدورولمه سیندن سونرا تشویشه دوشموشدو. او تئزلیكله اؤزونو ده بئله اؤلومون گؤزله یه بیله جگیندن ناراحات ایدی. اونا گؤره ده تاخت-تاج اوغروندا اؤزونه رقیب حساب ائتدیگی كیچیك قارداشینی دا آرادان گؤتورتدو. آنجاق قارداشی نین اؤلومو گئجه سی یوخودا اؤزونون كسیلمیش باشینی سینی ده گؤردو. درحال یوخودان آییلدی و سارای عالیملریندن و مونججیملردن اؤزونو هانسی طالئعین گؤزله دیگینی سوروشدو. اونلار ایسه سوسوردولار. روایته گؤره، بوندان عصبی لشن عبدول لطیف نیظامی نین اثرلرینی اوخوماغا باشلاییر و اورادان بو سطیرلری تاپیر: " آتاسی نین اؤلومونه فیتوا وئرنلر حاكیمیته گلسه لر ده، تاخت-تاجدا آلتی آیدان چوخ قالا بیلمیرلر " . حقیقتن ده، اولوق بیگین اؤلدورولمه سیندن 6 آی سونرا، 1450-جی ایل، مای آیی نین 8-ده سارای داخیلینده حاكیمیت اوغروندا موباریزه آپاران بیر قروپ سوی-قصدچی عبدول لطیفی اؤلدوردو. اولوق بیگین اؤلدورولمه سیندن سونرا اونون یاخین دوستو آسترونوم علی قوشچو عبدول لطیفین اوندان دا اینتیقام آلاجاغیندان احتیاط ائده رك، اولدوز جدولینی، همچنین دوستونون یازدیغی اثرلرین بعضیلرینی گؤتوره رك حججه گئتمك آدی آلتیندا سمرقندی ترك ائتدی. او، ایستانبولا گلیر و بورادا دوستونون و موعلیمی نین اولدوزلارلا باغلی اثرلرینی چاپ ائتدیرمه یه باشلاییر. محض اونون سعی لری نتیجه سینده آوروپا اولوق بیگله یاخیندان تانیش اولور و اونون اولدوزلارین اؤیره نیلمه سینه حصر ائدیلن اثرلرینی موختلیف دیللره ترجومه ائدیرلر. بو اثرلر اولوق بیگه آوروپادا و دونیادا بؤیوك شؤهرت گتیریر. علی قوشچو 1470-جی ایلده ایستانبولدا آیا سوفییا مدرسه سینه پروفئسسور تعیین ائدیلیر. نئجه دئیرلر، اولوق بیگین توركوستاندا باشلاتدیغی بؤیوك علمی آسترونومیك تدقیقاتلاری او بورادا داوام ائتدیرمه یه باشلاییر. تأسوفلر اولسون كی، اولوق بیگین اؤزوندن سونرا قویوب گئتدیگی رصدخانا سونرالار اهالی طرفیندن داغیدیلدی و اونون قالیقلارینی ایتیرمك مقصدی ایله اوستونه تورپاق تؤكدولر. یالنیز خئیلی سونرالار 1908-جی ایلده آرخئولوق و. ل. ویاتكین، چوخ چتینلیكله ده اولسا، رصدخانانین یئرینی موعین ائده بیلدی. اونون رهبرلیگی آلتیندا آپاریلان اوزون موددتلی قازینتیلار سوندا اؤز بهره سینی وئردی، رصدخانانین قالیقلاری آشكار ائدیلدی. سسری دؤورونده بو رصدخانا برپا ائدیلدی و موزه یه چئوریلدی.
قارشیسیندا آوروپا باش اَیدی
اولوق بیگین اثرلری ایله تانیشلیق آوروپادا آسترونومییا علمی نین اینكیشافینا یئنی بیر تكان وئردی. اونون آوروپادا گؤركملی بیر آسترونوم كیمی تانینماسینی 1648-جی ایلده مشهور آسترونوم یان هئوئل طرفیندن نشر ائدیلن " گؤی اولدوزلاری نین كاتالوقو " آدلی اثر بیر داها ثوبوت ائدیر. آدی چكیلن كاتالوقدا دونیانین مشهور آسترونوملاری نین رسملری تصویر ائدیلمیش قراوورا وار. همین مشهور آسترونوملار آراسیندا اولوق بیگ ده وار. اولوق بیگین آسترونوم كیمی الده ائتدیگی اوغورلار آوروپادا اونا بؤیوك شؤهرت قازاندیردی. 1830-جو ایلده اونون آدی نین ابدی لشدیریلمه سی قرارا آلیندی. بؤیوك آلمان آسترونومو، اولوق بیگی اؤزونه اوستاد حساب ائدن ایوهانن هئنریخ فون مئدلئر آیدا كشف ائتدیگی كراتئری اولوق بیگین آدی ایله آدلاندیردی. اولوق بیگین اثرلری دفعه لرله آوروپادا نشر اولونوب و ایندی نین اؤزونده بئله، آوروپا آسترونوملاری اونو حؤرمتله یاد ائتمكده دیرلر.
اولوق بیگ ایرثی یاشاماقدا داوام ائدیر
اولوق بیگ یالنیز بؤیوك آسترونوم دئییل، هم ده ماهیر ریاضیییاتچی ایدی. او، بو گونوموزده بئله، درسلیك كیمی ایستیفاده ائدیلن تریقونومئتریك اثرلرین مؤلیفیدیر. چونكی آسترونومییا ایله تریقونومئترییا اكیز قارداشلارا بنزه ییر. محض ریاضی حسابلامالار یولو ایله اولدوزلارین حركت ترایئكتورییاسینی تدقیق ائتمك و اؤیرنمك مومكوندور. اولوق بیگین دیگر خیدمتی چوخ سایلی كیتابخانالار اینشا ائتدیرمه سی ایله باغلی ایدی. او، بو كیتابخانالارا چیندن، هیندیستاندان، عربیستاندان و دیگر یئرلردن چوخلو سایدا علمی كیتابلار گتیرتمیش، اورادا ایشله مك اوچون ان مشهور عالیملری اؤلكه سینه دعوت ائتمیشدی. بو دا اونون ایداره ائتدیگی دؤولتین نینكی توركوستانین، هم ده دونیانین ان سیویل اینكیشاف ائتمیش علم مركزلریندن بیرینه چئوریلمه سینه گتیریب چیخارمیشدی. اونون طرفیندن اساسی قویولان سمرقند مسجیدی او دؤورده مشهور علم مركزینه چئوریلمیشدی و آسییانین هر یئریندن اورایا تحصیل آلماغا گلیردیلر. بو تحصیل اوجاغینا رهبرلیگی ایسه اولوق بیگ بورسادان دعوت ائتدیگی مشهور شئیخ و عالیم بورسالی كادیزاده رومییه تاپشیرمیشدی.
یئری گلمیشكن، اونو دا دئیك كی، اولوق بیگین ساراییندا چالیشانلار ایچریسینده آنادولونون موختلیف یئرلریندن، او جومله دن ایستانبولدان چوخلو سایدا علم آداملاری، معمارلار، اینجه صنعت نوماینده لری واردی. یعنی اولوق بیگ توركوستاندا یاشاسا دا، اونون بوتون فعالیتی آنادولو و دیگر تورك ائللری ایله سیخ باغلی ایدی. تصادوفی دئییل كی، اونون اؤلوموندن سونرا سارایداكی علم آداملاری آنادولویا گله رك بورادا عوثمانلی نین علمی اینكیشافینا اؤز تؤهفه لرینی وئردیلر. اولوق بیگ بو گون تورك-ایسلام دونیاسی نین، ائلجه ده بوتون دونیانین ان مشهور آسترونومو،
علم و دؤولت خادیمی كیمی قالماقدا داوام ائدیر
دوغما وطنی اؤزبكیستاندا اونون آدی ابدی لشدیریلیب و هر ایل دوغوم و اؤلوم گونو خوصوصی مراسیملرله قئید ائدیلیر.
كؤچورن: عباس ائلچین
قایناق: زامان آز


text:
-
دوشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۰۳کیتاب تانیتیمی:دورنانیوز - معرفی کتاب : یانان یاشیل تورکی شعر کیتابی ائندیرمک اوچون دورنانیوز وب سیته سین ده یوکلندی.
-
شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۲:۴۸کامپانیا:دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : نیمار، کؤچمنلره دستک اوچون یئریدیلن بیر کامپانیادا "من تورکم" دئدی.
-
شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۴ - ۴:۵۱آسیا قهرمانلار لیگی:دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : تراختور اماراتین الجزیره تاخیمینی 1-0 مغلوب ائتدی.
-
سه شنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۲:۳۳1 آیلیق تاراما نتیجهسینده؛دورنانیوز - تورکجه سئرویسی: 50 شهر آراسینا تورکیهدن 3 شهر گیردی.
-
سه شنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۴دونيانين قولاغيندا چينلايان آد؛دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : گونوموزده بوتون دونيانين قولاغيندا چينلايان «آذربايجان» آدي و سؤزو،اوزاق گئچميشدن باشلاياراق، «آوئستا»دان بري يعني «آتروپاتئنا»،«آتروپادقان»،«آديربايدقان»،...
-
یکشنبه ۹ اسفند ۱۳۹۴ - ۹:۵۹توهاف اینانیشلار؛دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : گونوموزده new age دئنيلديگنده آغيللا همن توهاف اينانيشلارا صاحب اينسانلاردان اولوشان کوملنمه(شاخه) گلمکتدير. بو توهاف اينانيشلار آراسيندا اوزايليلاردان بيلينمهين گزه گنلره، قييامت سناريولاريندان ايتکين گيتالارا، شيفاجيليقدان ائورنسل انرژييه قدر بير ييغين زيروه وار.
-
چهارشنبه ۵ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۲۰قیسسا و اؤز باخیش:دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : قادينا اولان منفي مناسبت اؤزونو هر زامان قادينا قارشي حقوقسوزلوق و و يا بير چوخ ايلکل قبيله اي شئيلري بهانه ائدرک اونو ايزوله ائتمک تشبث لرده اؤزونو گؤسترير، بو داورانيش و توتوم ايسه اصلينده تکجه قادينلار دئييل، بوتون اينسانليغا قارشي بير حاقسيزليق و ظولم دور. همده زيان و ضرري راحت و تئز جبران اولمايان بير حاقسيزليق و ظولم.
-
دوشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۳:۵۳آراشدیرمالار سونوجو؛دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : پارکینسون، دونیادا تخمینا 10 میلیون انساندا گؤرولن نورولوژیک بیر خستهلیک.
-
یکشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۴۸مهرداد کسانی:دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : گؤر نه قدر قریبسن کی،سنی بیراخیب باشقا دیله یازیرلار، اؤزگه دیله آزیرلار!
-
شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۰:۴۷آمریکادا بیر چالیشما سونوجو؛دورنانیوز - تورکجه سئرویسی : معالجه ایله خستهلرین یوزده 90یندان چوخو تامامیله یاخشیلاشدی.


text:
نه اولسون كی
_ نه اولسون كی من سنی سئویرم؟! ائله ننهم ده كیچیك عمیمی سئویر، كیچیك عمیم ده، ایتینین كوچویونو...
عمیم دئییر: او كوچوك ایكی ایلدن سونرا، خییوودا هامینین ایتینی بوغاجاق. سارابی دئمیرم، سارابدا قاچسا دا قاچیب، مئیدانین بی باشی اوتدودور، بیر باشی اوتوزدو. اهر ده، آنجاق مئیداندان قاچماز. یانی قاچسا دای باشیمی یئره سوخار. جمعده باشیمی قالخیزا بیلمهرم. بوغولسا "خییوو چایی"نا آتارام سو گؤتوروب گئدر.
_ نه اولسون كی، آدام چوخ ایستهدییینی بیر گون ده، آتار.
عمیم دئییر: فقط او كوچوك هئیكلیمه سیشمهیه. خییووو بوغسا، اهری ده بوغسا، هئچ ساتمارام هاا…ا مین ایله ده! آنجاق دهدؤوون پیرایدیندان باها گئدر.
_ آتاما، دهدؤن دئییر، یانی منه دئینده دهدؤن دئییر، اؤزونه داداش دئییر، اؤزگهلرینه ـ منیم او معللیم اَخَبیم ـ دئییر. اؤزو ده معللیم دئینده بیرآز فرحلنیر. اوللرده دهدؤن دئمهسی آجیغیما گلسهده، ایندی داها اؤیرنمیشم.
نه اولسون كی! آدام هر نهیه ائله تئز اؤیرهنیر. یادیندا سن نه تئز اؤیرندین؟! عمیمین ده، او كوچویو بوغولسا، یادیندان چیخارداجاق. هله او عمیم كی، او كوچویونون بوغازیندان دا، سو ایری گئدنده، تبریزه مال دوختورونا گؤتورور.
نه اولسون كی! آدلاری مال دوختورو اولاندا، ائله مالا، قویونا، ایته، آتا دا، باخیرلار. تكجه ائششهیه باخمیرلار. باخماغینا باخارلار هاااا…!، آنجاق بیری ائششهیینی دوختورا آپارمیر كی، یانی فرهنگیمیز، او یئره یئتیشمهمیش كی، ائششهییمیزی دوختورا آپاراق. نه اولسون كی، ها آپارمایاق! هئچ گؤر ائششكلریمیزه بیر شئی اولور؟! خییوودا ائبئله ائششك وار، گونو ـ گوندن ده، آرتیر.
نه اولسون كی، من سنی سئویرم؟! ائله عمیم ده، او كوچویونو سئویر، آنجاق بوغولسا خییوو چایینا آتاجاق. سن ده منی آتسان نه اولاجاق. دیبی بودور ـ ایت كیمی، آتدیم ـ دئیهجكسن. اونو دا، كیم نه بیلهجك، تك اؤزون بیلهجكسن. عمیمه باخما كی، مین نفر میئداندا گؤرجك، ایكی مین نفر ده، قفهده ائشیدیب بیلر، قفه ده، بیلدی، خییوودا هامی بیلهجك. باشی یئره سوخولاجاق. باشینی قالخیزا بیلمهیهجك. منه نه اولاجاق؟!، دایجا باشیمی یوخاری قالخیزیب، سنین یئرینه باشقا آدام گزیب تاپاجام.دوست اولاجام. عمیمین، آتامین پرایدیندان باها كوچویو بوغولسا، ایت گونونه قالاجاق. منه نه اولور؟! سنه بیر اوزوك وئرمیشدیم، او دا، سنین، هئچ ایستهمیرم. دوستومون دوكانیندان جیبیدمیشدیم، عمیمین ایتینین اوراسینا كی! او كوچوك عمیمین هئیكلینه آفتافا گؤتورهجك، سن ده، منیم هئیكلیمه آفتافا گؤتورمك ایستهییرسن؟!
نه اولسون كی آخی مئیدانین بیرباشی اوتدودور، بیر باشی اوتوزدو. آفتافا گؤتور. ایت آدامین هئیكلینه آفتافا گؤتورسه یاخشیدیر یا آدام آدامین…؟!
+0 بهین


text:
حامام، کاروان سارا
سعید فیوضات
بیر اوزاق کند وارایدی. ائله اوزاق ایدی گل گؤره سیز. ان اوجقار یئرلرده. اردبیلدن, خالخالدان، میانادان بیر خیلی اوزاق یئرده. او کنده نه چرچی گلرمیش, نه ده بیر گئدیب گلن وارایمیش. ائله بیل دونیانین لاپ قوتاران یئریایدی.
بیر گون بیر دَوه, یییهسیندن قاچاراق داغلاردان، داشلاردان کئچیب، گلیب یئتیشیر او کنده. سحر چاغی کندلیلر یوخودان دوران کیمی دَوهنی گؤرورلر. هامی مات قالیر. آخی اوندان اؤنجه, هئچ بیر واخت دَوه گؤرمهمیش ایدیلر.
هامی گلیب دوه نی دؤرهلهییب, تعجوبله باخیردیلار. هامی بیر بیریندن سوروشوردولار: آی بال%


text:
اصیل بایاتی لار
برگرفته شده از: سررسید آذربایجان1388
تالیف حسن ضیایی جباری
تایپ از: علی اكبر ادهم دیماه 88
خوشدور یارین دورومی اتورومی، دورومی
گونومو قارا ائیلیر لیللندیریر، دورومی
اوجا داغدا قار، قالار قیش قار اوسته قار، قالار
قیشدا بولبوللر اوچار های كوی سالار، قارقالار
اولمایاسن اسیر سن؟ سؤیود كیمی اسیرسن!
عؤمورون، گونون كئچمه یه بو قده ر تله سیر سن؟
ائل اوبادا بایاتی گوللندیرر حایاتی
ائلین اوره ك سؤزودور بایاتی نین بایاتی
بولاقلار خزه لندی آغاجدان خزل اندی
سن گلدین گولدو چیچك روحوموز تزه لندی
چالیش ائللر سایاغی سای قرانی، سای، آغی
آغ، قارادیر پیس گونده بیر بیری نین دایاغی
عاقیل آدام قورولماز سن بورماسان بورولماز
ایش لر گره ك قاریشا بولانماسا دورولماز
بو قالا داش قالادی داش اوسته داش قالادی
بابكین داش قالاسی هامیدان باش قالادی
شیرین دیللی آچارام هر قیفیلی آچارام
دیش ایله یوخ، دیل ایله هر قیفیلی ، آچ، آرام
بورا گؤزه ل آدادی گؤزللیك بورا دادی
آغیزلاردان داد گئدیب ایندی هر زاد، آدادی
من گئتدیم گؤزوم قالدی گؤزونده گؤزوم قالدی
اورك دؤزه بیلمه دی تك منه دؤزم ، قالدی
گتیرمه یین پول، آدی ایندی هر زاد، پولادی
پولسوز پولاد اولسادا پول اریدر پولادی
سن دریادا اوزه لی اللریو وار اوز، الی
هر كس وفاسیز اولسا اللریندن اوز، الی
اینسانلار كیمی یاشا باخما قورویا، یاشا
اینسانین سعادتی باغلانیبدیر تلاشا
داش آتما قوشا دئیر داش قارانقوشا، دیر
قارانقوش یاز قوشو دور بیری یوز قوشا دیر
آیریلماز بالدان آری كام آلار بالدان، آری
نار گولوندن بال اولسا! یییه ریك بالدا، ناری
گتیرمه اینسان آدی بو توهین اینسانادی
اینسان قوشلاردان آلماز تانری وئرن قانادی
بوگول عطیر كانی دیر عطیرچی توكانی دیر
قیزیل گول قورویان اونون اؤز تیكانی دیر!
ایت آتینان قوووشماز آت ایت ایله قوووشماز
اصلین ایتیرن اینسان اینسان ایله یوووشماز
درده ده آخار سو، وار آپار باغلاری سووار
ایشلر ترسه دوشنده دووار بنانی، سووار
بو داغلار آلمالی دیر آلماسی آلمالی دیر
بابكین داش قالاسی مینلر ایل قالمالی دیر
سن یوخولو، بیز، آییق هامی یاتیب بیز آییق
بیز ایشیق آختاریریق سیز گون اولساز، بیز آییق
چالیش ائلی بیر ائله مین ائلی ییغ بیر ائله
اوره كلر بیر لشمه سه باتا بیلمز بیر ائله
چالیش خالقا دایاق اول ال اله وئر آپاق اول
تك ال ایله ایش آشماز قوللارینا، دایا، قول
هر گول بیر گون سولان دیر آز گوزلری، سولاندیر
دئمه فلكین چرخی بیزی درده سالان دیر
نوغولو وئر اوغولا قوی آغزیندا اوغولا
اوغول درده دیمه سه اوخشایاجاق او، غولا
یات دئمه میش یات،آنی آییلد مازلار یاتانی
یاتانی عزیزلر لر بو زمانه نی ، تانی
قوردون اتین قورد یییر توت یاپراقین قورد یییر
آلما،هئیوانی، ناری اؤز ایچیندن قورد یییر
كیشی دئمز بوی ، آقا بویانما هر بویاقا
اؤزگه نی آلچاق سایان اولماز اوجا بوی ، آقا
دوشنده بركه بوشا غمی غصه نی بوشا
حسرتین طلاقین وئر الین چیخمامیش بوشا
گوندوز اولاجاق گئجه گئجه قالانماز گئجه
آمما گوندوز یاتانا گوندوز اولاجاق ، گئجه
بو دونیا بیر آینادیر اینسانلاری اوینادیر
غفلتده یاتان اینسان بیلمز گون، ایل، آی، نه دیر؟
اولسون كی حق آجیدی ائل حقیقت آجیدی
محبت لی شیرین دیل هر دردین، علاجی دی
یاریم یادا سالماسا قاچمالییام سلماسا
قارا قیش گله بیلمز قیزیل گوللر سولماسا
تاپشیر مایین اوشاغا باشین سالسین آشاغا
آناسی سود، ده وئرمز آغلامایان اوشاغا
ساخلاما بیر ایل غمی قویما یئسین ائل غمی
اینسان اؤز غمین یئمز اگر اولسا ایل غمی
اینسان بیر گون قوجا لار جاوان لاشماز، قوجا لار
آزاد یاشایان اینسان قوجالدیقجا اوجالار
خیال قوشو قاناد سیز قوش اوچامماز قاناد سیز
یاراشیقلی ائل اوبام سیز منه قول قاناد سیز
بو بیر باغدیر آلمالی عؤمور ده گیل، آلمالی
اینسانلار گئدر گیدیر تك اینسانلیق قالمالی
گله جك خبر، ایندی سنین نه خبریندی؟
باشار خوش خبر گتیر دونیا خوش خبریندی
قولاق هر گون ائشیدیر دوز ایش كیشی ایشی دیر
ناكس دیر چؤرك كسن چؤرك وئرن كیشی دیر
طبقه بندی:
اصیل بایاتی لار1
،


text:
صیاد
نئچه ایل اؤنجه ، بیر سیرا آذربایجان ماهنی سی الیمه چاتدی . اونلارین ایچینده چوخلی سئومه لی ماهنی اولاراق ، اولارا چوخلی قولاق آسمیشام . بو یازی دا اونلارین بیرین سیزین اوچون دانلودا قویورام . بو ماهنی نین آدی صیاد دی ، آمما هئچ بولمورم اوخویانلاری كیملردیلر . بیر كیشی و بیر قادین بو ماهنی نی اوخویورلار . چوخ گؤزل ده شعری وار . بوجور باشلانیر :
كیشی دئییر : كولك اولسام ساچلارینی داراماغا قویارسانمی ؟
هارایلاسام بولبول كیمی سن چینیمه قونارسانمی ؟
قادین دئییر : هر كولك ده هنر اولماز بو ساچلاری داراماغا !
من او بولبول دییرم ، گلیب قونام هر بوداغا !


text:
میلادی 2016- ییل فوتبال بوییچه مکافات بیریش ییریک ییغینی اوتگن کیچه سویس نینگ زوریخ شهریده بولیب اوتدی.
اوشبو ییغینده فوتبال نینگ تورلی بولیملریدهگی اینگ یخشی فوتبالچیلر تانیشتیریلدی.
دنیا فوتبال فدراسیونی «فیفا» آرقهلی نشر ایتیلگن معلوماتده، پرتگالیلک کرستیانو رونالدوی دنیا نینگ اینگ یخشی فوتبالچیسی لقبینی آلگن.
بو بیلن بیرگن رونالدو تورتینچی مرته«The Best» مکافات غالبی اعلان قیلیندی.
شونینگدیک ایتالیالیک باش مربی کلادیو رانیری ییل نینگ اینگ یخشی ایرکک باش مربیسی و آلمان سابق باش مربیسی سیلویانید اینگ یخشی عیال مربی مکافاتینی کسب قیلگن. بو بیلن بیرگه ییل نینگ اینگ یخشی گولی «پوشکاش» گه شهرت قازانگن ساورون آسیالیک موهدفایز سوربیگه بیریلدی. او، اینگ یخشی گولنی مالزی لیگ اویینلریده ثمرگه ییتکزگندی.


text:
یاشیل احساسلی
گئنه نیسگیل لئچگین سالدی خزان
اچمامیش غنچه لری چالدی خزان
منی ده جایناغینا آلدی خزان
یاشیل احساسلی چمن ساخلا منه
..
یالانا دوزلوک اوخو ائتسه اثر
گول بیتیب ، غنچه گولوب ، آچسا سحر
بیرده گؤرکملی اوره ک گؤرسن اگر
او اوره کلرده وطن ساخلا منه
..
سؤزلرین سینه لره کؤز قالادار
دویغونون توشگولو کؤزدن جالادار
اونداکی سؤز گونشی چالخالادار
سؤزده اولدوز کیمی دن ساخلا منه
.
دایاغ عونوانلی داغ آواره سی یم
قارا گونلرده آغ آواره سی یم
بیر گولوشلوک دوداغ آواره سی یم
غملره قارشی گولن ساخلا منه
..
دئمیرم خوشلوغا یاد ائت یادا سال
غم اؤنونده آدیمی فریادا سال
منی ده غم بؤلوشنده آدا سال
بیر اوره ک پایلی محن ساخلا منه
..
بیر دایان ، ذیروه یه دیزقوی گلیرم
سانماکی خسته یم ، ایز قوی گلیرم
بیر چاناق سؤزده دئنیز قوی گلیرم
بیر دؤیوش مئیدانی چن ساخلا منه
..
اوجالیقلاردا ایزین وار دئیه رک
چیخارام داغلارا یار – یار دئیه ره ک
گله رم غربت ائوین دار دئیه ره ک
وطن عونوانلی کفن ساخلا منه
حمیده رئیس زاده – سحر خانیم
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | یاشیل احساسلی,تورکی شعر,حمیده رئیس زاده


text:
میخانه مجلسینده گرهک صحبت اولماسین
بیرکسده صحبت ائیله مگه جرئت اولماسین!
صحبت خیلافدیر، دئمیرم، ترکین ائیلهیین
مئی مجیلسینده، جهد ائیلهیین، غیبت اولماسین!
سرخوشلیق ائتمه، گؤزله، مئیین احترامینی
سالما آیاغه بادهنی، بیحرمت اولماسین!
مئیدن مراد و ذوق و صفا آلماق ایسهگر،
مئی تک بساطه ذوق یئتیر، نفرت اولماسین!
ایچدیکجه اهل حالی ائدر هوشیار مئی،
پژمردهلنمه، قابل اوتور، غفلت اولماسین
پیرِ موغان او شخصه ائدوب بادهنی حلال،
ذاتینده، شبهه یوخ، کیم، اونون علّت اولماسین!
سن آدم اول، ادبله مئی ایچ، اوُیما جنّته
کوثر، جهنمه! سنه قوی، قسمت اولماسین!
مئیدیر، خلاصه، روحه غذا، بیرده موسیقی،
بونلاردان اؤزگه عالی گرهک نعمت اولماسین!
ظنیم خطا دئییل کی، دئسهم، موسیقی کیمی،
صنعتلر ایچره اینجه گرهک صنعت اولماسین!
هر علمه قیمت اولدو ایگیرمنجی عصرده،
بیر یئر اولورمی، موسیقییه قیمت اولماسین؟!
واحد، او ملّت کی اونون موسیقیسی یوخ
باتسیندا یئرلی دیبلی، ائیله ملّت اولماسین!
علی آقا واحد


text:
ترکمن سسی-شعر زیر مرثیه ای برای شهدای گوک دفه است.
به گزارش خبرنگار ترکمن سسی شعر جؤۆلان سالان تۆرکمنیم از ناصر مارامایی متخلص به گوکجه می باشد که در رثای شهدای ترکمن در گوک دفه سروده شده است.
در جنگ گوک دفه ترکمنها توسط روسیه تزاری قتل عام شدند که می توانید با جستجو در سایت مقاله ای از این قتل عام پیدا کنید.
*جؤۆلان سالان تۆرکمنیم
یادلاساق بیز قاری قلانگ ساۆاشین
اؤق میداندا مردان اؤلئن تۆرکمنیم..
قانین دۆکیب گچدی نچه عزیز لر.
گؤگ دپه ده جؤۆلان سالان تۆرکمنیم.
نۆربردی خان گچدی سردار أرلری
قانین ساچدی نچه اؤجۆق پیرلری..
ساۆاشدا دوُشمانی یئنگئن شیرلاری
نامئس اۆچۆن عارئن،آلان تۆرکمنیم..
نچه لرگچن دیر قانئنی،دؤکۆب
انه لر آۆی نیب باغئرینی یاغئب.
باتیرلاری میدان آرشینا چئغئب
پۆلادن خنجری چالان تۆرکمنیم..
آرقا بوُلوپ باری تۆرکمن بیرلئشیب
اۆق میداندا آرسلان کیبی آرلاشیب.
دانالاری میلس قۆریب گؤرلئشیب....
آغیزی بیره یؤرک دیلئن تۆرکمنیم.
تۆرکمن بۆلۆپ شهید قانینی بیلسئنگ
بیرلئشئن تؤرینا اخلاصلی،دوُلسانگ..
ساۆاشینگ بایداغین اللره آلسانگ..
میدانینی غئریب گلئن تۆرکمنیم
قاری،قلانگ ایندی یولینی تۆتوپ
بیرلئشئب دوُشمانا داشیمیز آتئپ
قۆللارینگ اۆستینا قۆلیمیز چأتئپ
آتا بابا غادرین بیلئن تۆرکمنیم
گؤگجه گئچر چرخئی پلئک آیلانیب.
نچه شهید قاری قلا جایلانیب..
سردارلاری،دینگه یاتیر سایلانیب
روُحینگزا دوُغا قیلان تۆرکمنیم..
ناصرمارامایی.گؤگجه..


text:
تورکیهنین کولتور خزانهسی (49)
آکدامار آداسی چوخ افسانه ایله قاریشدیریلیر محتشم بیر یئردیر. وان ویلایتده باغلی گئواش محلی یاخینلاریندا اولان بیر کؤرپودن گمیلرله ساحله اولدوقجا یاخین اولان آدا-یا چاتیلار
تورکیهنین کولتور خزانهسی (49)
تورکیهنین کولتور خزانهسی بو هفته سیزلره شرق آنادولودا اولان اؤلکهمیزین ان بؤیوک گؤلونون اوزرینده اولان آکدامار آداسینی تانیداجاغیق. آکدامار آداسی بیر ارمنی مناستیری و بؤیوک بیر کیلسه ساخلاییر.
--------
آکدامار آداسی چوخ افسانه ایله قاریشدیریلیر محتشم بیر یئردیر. وان ویلایتینده باغلی گئواش محلی یاخینلاریندا اولان بیر کؤرپودن گمیلرله ساحله اولدوقجا یاخین اولان آدا-یا چاتیلار. آدا و اوزرینده اولان کیلسه اؤلکهمیزین اهمیتلی توریزم مرکزلریندن بیریدیر. 70 مین متر مربع گئنیشلیگه و 3 کیلومتره چاتان ساحلینه مالیکدیر. آدانین غربینده اولان 80 متر یوکسکلیگه صاحب دیک یاماجلاریندا و اینسانی حیرته سالان اوچوروم عینی زاماندا وان گؤلونو یورد الده ائدن مینلرله مارتینی ساخلایار. مینلرله مارتینین قیشقیریق قیشقیریغا اوچوشو معجزه بیر منظره یارادیر. آکدامار آدینین آدینین بوراداکی کیلسهده یاشایان کئشیشین دیللره داستان گؤزللیگینه وورولان بیر گنجله یاشادیغی عشقدن قایناقلاندیغینا اینانیلار. گنجله تامارا آدینداکی قیز عشقلرینی آدادا گیزلیجه گؤروشهرک یاشاماقدادیر. گون باتیمیندا بیر ال چیراغی یاندیراراق ساحلدکی گنجه سیگنال وئریر تامارا. الچیراغین ایشیغینا دوغرو اوزن گنج سئوگیلیسیله گؤروشر. وضعیتی اؤیرنن کئشیش، چوخ حیرصلنر و قیزینی بو سئودادان قورتارماق ایستییر. وان گؤلونده دنیزی آختارتدیرمایاجاق بؤیوک فیرتینالار یاشانار. گؤل اوستو سانکی گؤی اوزویله بیرلشیر بؤیوک دالغالار میدانا گلر. فیرتینالی بیر گئجهده تامارا جوانین یوزمئیهجگینی دوشونهرک ائوده قالار. کشیش فورصتدن ایستیفاده ائدهرک بیر ال چیراغی یاندیرار و ساحلده دورور. ال چیراغینین ایشیغینی گؤرن جوان تامارانین اؤزونو گؤرمک ایستدیگینی دوشونور و الچیراغینین ایشیغینا دوغرو اوزمهیه باشلاییر. کشیش بیر او طرفه بیر دیگر طرفه فنری داشیماقدادیر. بؤیوک دالغالارلا موباریزه ائدن جوان ال فنرینین داواملی یئر دییشدیرجگیندن وان گؤلونون آزغین سولارینا مغلوب دوشر سون نفسینی "آه تامارا" دئیهرک وئریر. بؤلگهده آدانین آدینین بو حادثهدن قایناقلاندیغینا اینانیلماقدادیر.705-جی ایلده بؤلگهده حؤکم سورن بیر ارمنی عائلهنین سیاسی مرکزیکن بیر باشقا ارمنی سولالهنین مغلوب اولاراق بؤلگه ال دییشدیریر. 9. یوز ایل'ده، 1. گاگیک بؤلگهدکی ارمنی و مسلمانلارلا راضیلاشاراق مرکزینی بورا داشیییر. او دؤورده آدادا گئنیش بیر قصبه، کیلسه، بازار و لیمان وار ایدی. 1535دکی عثمانلی-ایران ساواشینا قدر آدادا یاشایانلارین اولدوغو دوشونولور. 16. یوز ایلدن سونرا آدادا مقدس خاچا هدیه ائدیلمیش بیر مناستیر وارلیغینی داوام ائتدیردی. گونوموزدکی آکدامار کیلسهسی 1. گاگیک طرفیندن قودسدن گتیریلن و حضرت عیسینین چارمیخا گریلدیگینی اینانیلان خاچین بیر پارچاسینا هدیه ائدیلمیشدی. اورتا عصر کیلسه معماریسینین نادیر نومونهلریندن اولان کیلسه قیرمیزی آندزیت داشیندان ائدیلمیشدیر. خاریجی جبههسینده داش قابارتمالاردا مقدس کیتابدان مختلیف موضوعلار اله آلینمیشدیر. کیلسه ییخیلماق اوزریکن او دؤورده ژورنالیستیک ائدن مشهور ادبیاتچیمیز یاشار کمالین مداخیلهسی داغیتمادان قورتولان کیلسه ایندیکی واختدا شرق آنادولونون ان چوخ توریست چکن یئرلریندندیر.
--------
1. دونیا ساواشی نتیجهسینده بولشئویک ایحتیلالیله ایچ قاریشیقلیقلاردان تأثیرلنن روس اوردولارینین ایشغاللارینا بوراخاراق بؤلگهدن چکیلمسیله ارمنی اهالی دا وان بؤلگهسیندن آیریلدی. عثمانلی ایمپراتورلوغو بویونجا او گونه قدر میلت صادیق( صادیق میلت) اولاراق قبول گؤرن ارمنیلر 1877ده یاشانان روس-عثمانلی ساواشی نتیجهسینده روسیانین پروپاگاندالارییلا عصیان تلاشلاری ائتدیلر. بو ساواش سونراسی واریلان راضیلاشما گریی روسیا عثمانلی ایمپراتورلوغونداکی خریستیانلارین هامیسی عنوانینی الده ائتدی. پلانلی بیر شکیلده یوزلرله ایلدیر بیرلیکده یاشایان خالقلار آراسیندا اوچوروملار یارادیلدی. خریستیانلارین سیلاحلاندیریلاراق بیر سونراکی ساواشدا روسیانین الینی گوجلندیرمهسینه چالیشیلدی. 1. دونیا ساواشی بویونجا بؤلگهده مختلیف عصیانلار و قارشیلیقلی اؤلوملر رئاللاشدیریلدی. ساواش اثناسیندا عصیانلارین وطنین گلهجگینی و ساواشا منفی تأثیرلرینی دوشونن عثمانلی حکومتی ضروری بیر تحجیر- کؤچ ائتدیرمه سیاستی رئاللاشدیردی. خریستیان اهالی داها اعتبارلی بؤلگهلره کؤچ ائتدیریلدی. کدرلی حادثهلر یاشاندی. خریستیانلارین ایستانبول خاریجینده آنادولودا قالامایاجاغی فیکری ایله لوزانا راضیلاشماسییلا بیر دییشمه-موبادیله ائدیلمهسی قرارلاشدیریلدی. مینلرله ایلدیر عینی یئرده یاشایان آنادولودا اولان خریستیانلار بؤیوک نیسبتده یونانیستانا گئدرکن اورادان گلن مسلمان تورکلر آنادولویا یئرلشدیریلدی.
-------
2005-2007-جی ایللر آراسیندا مدنیت باخانلیغیمیزجا تورکیه ارمنیلری و قونشو ارمنیستان ایله مناسیبتلرین گلیشدیریلمهسی ایشلری چرچیوهسینده آکدامار کیلسهسی رستوره ائدیلدی. 2010-جی ایلده ارمنی پاتریک وکیلی آرام آتشیان رهبرلیگینده بیر آیین تشکیل ائدیلدی. بو حادثه 95 ایل سونرا بورادا رئاللاشان ایلک آیین خصوصیتی داشیییر. کئچمیشده یاشانان طالعسیزلیک گؤزل بیر گلهجک تیکمهمیزی مانع تؤرتممهسی لازیمدیر. آکدامار آداسی و اوزرینده اولان کیلسه شرق آنادولودا گزیلمسی لازیم اولان اهمیتلی توریزم مرکزلریندن بیری اولما خصوصیتینی داشیییر. گونون بیرینده بؤلگهنی زیارت ائتسهنیز موطلق آکدامار آداسینی و گؤزللیکلرینی یئرینده گؤرمهنیز دیلییله.


text:
حکیم تیلیم خان 5 ینجی قورولتایی تورکجه گزارشی/ اسدالله امیری
حکیم تیلیم خان 5 ینجی قورولتایی تورکجه گزارشی/ اسدالله امیری
اولو تانری آدی ایله
ایتیردیم پاییز چاغیندا
تاپدیم مرغئی داغیندا........
چهارشنبه گونو، 26/04/1387تاریخی، حضرت علی (ع) دوغوم گونونده، ساوانین مرغئی کندینده تورک و اسلام دونیاسینین بویوک شاعیری حکیم تیلیم خان اوچون محتشم بیر آغیرلاما توره نی گئچیریلدی. بو توره نین شعاری "هر شی تیلیم خان اوچون" ایدی. توره ن داود بی ذوقی نین قرآن-کریمدن نئچه آیه تلاوتی ایله باشلاندی. سونرا آپاریجی حاج احمد امیری حضرت علی(ع) نین دوغوم گونونو تبریک ائدره رک، قوناقلارا خوش گلدین دئدی. سونرا مقاله و شعر اوخویانلار آشاغیدا قید اولونان ترتیب له تریبون آرخاسینا چاغیریلدیلار:
- اسدالله امیری، مقاله،( من سنی هاردا آختاریم)
- حیدر خادملو، شعر (حکیمین و اوز شعرین)
- اصغر کریمی، مقاله (هویت)
- حاج علی سیفی، شعر
- دوکتور حسین محمدخانی"گونئیلی"، دوکتور هیئتین پیغامی واوز مقاله سین(تیلیم خان شعرینده اویودلر)
- حاج احمد امیری، مقاله (سیری در اندیشه های دینی حکیم تیلیم خان)
- براتعلی فتح اللهی، شعر(بازگشت به خویشتن- گتیر کلشلریمی....)
- استاد اسدالله مردانی، دانیشیق(ارتباط ماذون قشقایی و تیلیم خان و...)
- حاج حسین هوشیار(حاج اکبر خان رزاقی دن بیر شعر)
- آقای پناهی، دانیشیق (تیلیم خان و عاشیقلارین رابیطه سی)
- حاج بیرامعلی معصومی، شعر(حکیم تیلیم خان شعرین)
- آغشین آق کمرلی، دانیشیق، حکیم تیلیم خانین شعری و دیلی حاقدا
- اوستاد هاشم طرلان، شعر
- اوستاد غلامرضا بهاری، شعر(بهارلی رضا و تیلیم خان و ...)
- بختیار فرخ، شعر(تیلیم، دیلیم، ائلیم)
- حاج اسماعیل مرادی، تیلیم خانین تاریخنامه شعرینی اوخودو(حاج اسماعیل اوزو نابینا اولدوغونا رغمن تیلیمین چوخ شعرلرین ازبردی)
- آقای امیر حسینی، مقاله، عشق دونیاسی
اذان زامانینا یاخینلاشارکن، ساعات 13 ده تئزدن مراسیمی باشا چاتیب و جمعیت مزارلیغا ساری یولا دوشوب و حکیمین مزارینا اوستاد آشیق علی رمضانی(گونش) الی ایله گول سوندولار.
سونرا مچیدده ناماز قیلیب و ناهار یئیه ندن سونرا کندین یاخینلیغینداکی بیرباغدا موسیقی و آشیقلار شوله نی باشلاندی.
باغداکی مراسیم آقای پالیزبان شعری ایله باشلانیب و برقین قطع اولماسینا رغمن آشیقلار ایفا ائتدیلر. شولهنه قاتیلان آشیقلار:
- اوستاد آشیق مسیح الله رضایی
- اوستاد آشیق علی رمضانی(گونش)
- آشیق محمدعلی صحرایی
- آشیق نادر رنجبر
- آشیق صفدر خدمتی
- آشیق علی ولدخانی
- آشیق محمد خانکی
- آشیق رمضان باقی
- آشیق صفر کریمی
- ....
قورولتای ساعات 18 ده صلواتلا باشا چاتدی.
بو مراسم مرغئی کندینین دهیاری و اسلامی شوراسی و هابئله تیلیم خانی سئونلرین یاردیمی ایله قورولموشدو.
اسدالله امیری- 26/04/87- مرغئی کندی، ساوا
بو مراسیمدن نئچه گورونتو:
http://tilimxan.blogfa.com/post-24.aspx


text:
اوستاد هوشنگ جعفری زنگانلی
اوچور ایلهامیم او قوشلار کیمی کی
یاز وعده سینده
قووزانیر ماوی گؤیه تا اوجا باش بیر داغا قونسون
کؤرپه قارتال کیمی دیر
گاه چکیلیر گرزده ن ایتینجه ک
اگله نیر گاه ساوالان عشقینه – آغدان – آغاقونسون
هر اوجا داغ کی گؤرورسن باشی قاردلا آغاراندی
اورا بیل کی ساوالاندی
آمما یوخ !
هر اوجا داغ سسیمی السا دا تئز قئیته ره جکدی
سسی قئیته رمک همان یئل بیله جکدی
آخی یئل یولچودو گئتگین اوکی سؤز ساخلایا بیلمز
یئل سؤزو قاپدی قاچیردار اونو کیم هاخلایابیلمز
یئل گئدرگیندی پیچیللارسؤزوکوللار قولاغیندا
سؤزو قربان ائله یر قیرنادا قانقال آیاغیندا
چئویره ر سؤز چاناغیندا
جالایارداغلارا هر بیر سؤزو مین سؤز تؤره دندی
بیلمیرم سیرری ندندی
یئل گئده ر گیندی یئلی ساخلاماق اولماز
یئله بئل باغلاماق اولماز
آمما سن ای سؤزو سینه نده کؤزردن ساوالانیم
کیم گله صدقله زرتشت بئجردن ساوالانیم
ائلیمین شانلی داغی باشیوه مین لرجه دولانیم
اریدیب ائل غمی بیر یول سنی کؤکدن ده تالانسان
سئل اولوب قانلی دنیز لر کیمی دونیایه جالانسان
آدی دیللرده قالاناسان
ساوالانسان ، ساوالانسان
ساوالان ائل غمینی بللی دی ساخلار سینه سینده
سینه سی کؤزدو آلودور گیزیریک اینسی سی واردیر نفسینده
شاعرین غملی سه سینده آلگیلان ساخلاسن ای ائل داغی غملی قفسینده
ساوالان آلسادا هر سیرری سؤزو داغلارا سالماز
گؤره نامرد دوروبدور ساوالاندان سس اوجالماز
ساوالاندا تؤکولن داشلاری دیندیر دانیشاللار
سالسا عاشیق نفسین کوللارا آلیشاللار
ده ده قود سازی چالسا
ده لی دومرول باش اوجالدار
بلی البته کی یولداس باشینی یولداش اوجالدار
سسله عاشیق سازی چالسین
سسی میز بیرده اوجالسین
اویناماقلیز گی یه دؤنسون
کاس شوشمگوزگویه دؤنسون
قوی وئره ک سس سسه باهم اوخویاق بیر ده کوراوغلو دلی سیندن
هجرین قوچ نبی سیندن
اوکی ظالیملری مظلولارین اوستونده ازه ردی
او کی آسلان کیمی داغلاردا یاتیب باغدا گزه ردی
اوخو عاشق اوخو
سن بیل او کی تانری تانییبسان
سؤزومه دوز جالییبسان
سوموگوم قوی سازا گلسین
بولبولوم آوازا گلسین
یازمیشام ایوازا گلسین
گوچ آلاق قوی دلی لردن
باج آلاق اجنبی لردن
او کی بیلمیر نبی کیمدیر قویون آذرائلینی مسخره سانسین
بیر عؤمور دورکی فضولی نی – نسیمی نی دانیب ایندی ده دانسین
شهریار تک سن اوجالت باشیوی قوی عرشه دایانسین
قوی باخار کور تر ایچینده جوموبان اؤلسون – اوتانسین
اوکی آخساخدی یوبانسین
اوکی تورکون دیلین اسگیتمه گه تصویره سالیبدیر
اوکی تورکون بالاسین ایندی ده آشغالچی سانیبدیر
او تفاله بیلیرم فیکیرینی طاغوتدان آ لیبدیر
او رژیمدندی قالیبدیر
یوخسا تورکون بالاسیندا نچیخیب علامه ی دوران
اونا دونیا باش ا ییر فلسفه ده
بیر جه نه ایران
قوی دئییم شهریاریمدان
نیسگیل او چرچی یه قالسین کی جواهر نه دی ، قانمیر
فیکری آللاتما دادیر خالقی ،ائلین حالینه یانمیر
اریمیر ، اؤلمور ، اوتانمیر
آخی ای قاردا ، دوماندا باش اوجالدان ساوالانیم
غمی ، دونیا نی قوجالدان ساوالانیم
ائل بیلیر داغلار آرا هراوجا داغلار باشی سن سن
وئرسهنده الیوی قارداشیوین سیر داشی سن سن
وئر گیلن بیر لیک الین بیرده دماونده اونون یولداشی سن سن
اوندان آیریلما آماندی
یولوموز چندی دوماندی
قوی ایگیدلر سیزه فخر ائیله ییبن باشان اوجالتسین
قویما قارتال دولانان یئر لره قوز غون الی چاتسین
ساوالان چنلی چاغیندا
منیم ایلهامیم اولارکن
کؤنلوم اؤز سرری سؤزون صدق ایله سؤیلر ساوالانه
ساوالان کؤز قالادار شاعر اولانلار سینه سینده
اوردا زرتشت گئیب تانریدان ایلهامین آلانه
اگیرم باش ساوالانه ، اگیرم باش ساوالانه
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | هوشنگ جعفری,استاد جعفری,تورکی شعر,ساوآلان هوشنگ جعفری,ساوالان,ساوالان هوشنگ جعفری,ساوالان داغی,سبلان جعفری


text:
شاخسئی ندیر؟ قاباقجا بونا گوره یازدیق ایندیسه بیر نئچه صوتی فایل قوم شهرینده (1385 ایلین محرمینده ن)شاخسئی گئدمه کده ن الده ائده بیله رسیز.
محله کوچه باغ تبریز ( قبل از ظهر عاشورا )
عاشورا گونو شاخسئی گئدمک- قوم شهری حاجی کندلی لر ١- 612 ک.ب
عاشورا گونو شاخسئی گئدمک - قوم شهری حاجی کندلی لر 2- 1.3 مگ
شاخسئی گئد مک - عاشورا گونو - قو م شهری- ١ مگ (بو فایلدا شاخسئی گئدمه یی بوتون ائشیده بیله رسیز، باشلانیش و سون، آنجاق بیر آز مناجات دییه نین سسی اوجادیر، و افسوسلار سونوندا بیر آز فارسجا قاتیلیب)
شاخسئی گئدمک-تاسوعا آخشامی - قوم شهری - ١ مگ (بو شاخسئی گئدمکده ایکی صف قارشی دیز اوسته یئره اوتورارلار )


text:
وطن دیلی
وطن دیلی
(آذربایجان دیلینده بیرینجی درس کیتابینا دایر)
سیدجعفر پیشهوری (1947-1893)
بیز کئچن مقاله میزده قزئتین 11-جی نؤمرهسینده آذربایجانین بؤیوک خالق معاریف خادیمی روشدییّهنین موختصر شرحی-حالینی یازیب قئید ائتدیک کی، روشدییّه بؤیوک تجروبهلی بیر موعلّیم ایدی. او، تعلیم و تربیت اوصولونون اساسی اولان آنا دیلینی تبلیغ و ترویج ائدیردی. بئله کی، او هر شئیدن اول آذربایجان الیفباسینی آسانلاشدیرماق فیکرینه دوشموش و صووتی اوصول ایله آذربایجان دیلینی درس دئمک تشبّوثونده اولموشدور. بو اوصولون کؤمگی ایله اوشاقلار اؤز آنا دیللرینی 60 ساعاتلیق تدریس مودتینده یازیب-اوخوماغی اؤیرنه بیلرلر.
آذربایجان دیلینین تدریسی اوچون روشدییّهنین تألیف ائتدیگی مشهور کیتاب، قیرخ ایل بوندان قاباق تبریزده چاپ و نشر اولموش " وطن دیلی " آدلی تاریخی اثردیر... بو اثرین موختصر عئلمی تحلیلیندن قاباق ذیکر ائتمک لازیمدیر کی، حاجی میرزه حسن روشدییّهنین آذربایجان دیلینده تعلیم آلان شاگیردلری بو گون آذربایجانین ان معروف گؤرکملی معاریف خادیملرینی ووجودا گتیرمیشلر. اونلار ریضا شاه دؤورونده و حال-حاضیردا " فارسیدن فارسییه " تحصیل آلان بعضی بدبخت جاوانلار کیمی ساوادسیز، ایرادهسیز و سوست دئییلدیلر. اونلار یاشاییب یاراتماغا اؤیرنمیشلر. اونلار اؤز آنا دیللرینی، آذربایجان دیلینی گؤز ببگی کیمی سئویب قوروماغی اؤزلرینه ان موهوم بیر وظیفه حساب ائدیرلر.
یئری گلمیشکن قئید ائتمک لازیمدیر کی، بیر چوخ ساتقین و خاین دؤولت باشچیلاری و تئهرانین دیگر یازیچی و قزئتچیلری بعضی آذربایجان دیلینی، خالقین اؤز دیلینی اوخوماغی و بونونلا آذربایجان خالقینین میلّی مدنیت و موختاریتینین بونؤوره سینی یاراتماقدا " خاین " حساب ائدیرلر. بیز فیرقهمیزین قراری اوزره بونلارین هذیانلارینا جاواب وئرمهیهجهییک. لاکین دئمک ایستهییریک کی، خوب آغالار! یوز ایلدن آرتیق عؤمرونو معاریف و مدنییّتین اینکیشافی اوغروندا وقف ائتمیش میرزه حسن روشدییّهلر ده خاین ایدیلر؟ حؤرمتلی یازیچی و قزئتچیلر، آیا 3 مین ایلدن آرتیق مدنییّت تاریخی اولان چوخ میلیونلو بؤیوک میلتین اؤز دیلینده یازیب اوخوماغی و ساوادلانیب ترققی ائتمهسی خیانتدیر؟
" وطن دیلی " آنا دیلی دئمکدیر. بؤیوک معاریفپرور بو کیتابی یازارکن حقیقی بیر روانشوناس کیمی اوشاقلارین یاش سوییّه سینی، قلبینی و احوالی-روحییّه سینی نظره آلاراق اونون ایدراک قابیلیتینه مووافیق صورتده حئکایه و میثاللاری ترتیب ائتمیشدیر.
مؤلیف داها چوخ کیتابین دیل و اوسلوبونا فیکیر وئرمیشدیر. دیلین ساده، طبیعی اولماسینی، اوشاق اوچون چتینلیک تؤرتمهیهجگینی و حیاتی درک ائتمک اوچون سؤزون بؤیوک اهمییّتینی نظره آلان روشدییّه آذربایجان دیلینین صافلیغینی قوروماغا خوصوصی سعی ائتمیشدیر.
او، آیری-آیری شئیلر و مفهوملاری اوشاغین ذهنینه حک ائتمک اوچون ان جانلی و حیاتی بیر اوصول سئچیر. بو دا آتالار سؤزلری واسیطهسی ایله مفهوملاری آنلاشدیرماقدیر. اوشاق عاییلهده ائشیتدیگی آتالار سؤزو واسیطهسی ایله مؤلیفین آشیلاماق ایستهدیگی تزه بیر مفهومو داها تئز منیمسهییر، اوزون مودت ذهنینده ساخلاییر.
نصیحتچیلیک کیتابدا اساس مسلهدیر. لاکین روشدییّهنین نصیحتچیلیگی خورافاتدان خالیدیر. مؤلیفین مقصدی یالنیز جانلی اینسان تربییه ائتمک اولدوغو اوچون او، ان تاثیرلی واسیطهلردن ایستیفاده ائتمیشدیر.
کیتابدا درج اولونان حئکایه و منظومهلرده اخلاقی نتیجهلر علاحیدده قئید اولونور. " وطن دیلی " کیتابی آذربایجاندا، دوغما آذربایجان دیلینین بیرینجی درس کیتابی کیمی تاریخده قالاجاق و خالق اونون مؤلیفینی قدیردانلیقلا یاد ائدهجکدیر.
سمندر
" آذربایجان " قزئتی ، نؤمره: 23، اوکتیابر 1945-جی ایل.
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
کتاب بیر دیلیم دیل
سایین شاعیر یولداشیمیز حسن رفیعی(آرار زنگانلی) جنابلاری.
کیتابینیزین چاپدان چیخماق خبرینه سئوینه رک، سیزه آرتیق راق باجاریقلار ایله اوغورلار دیله ییریم . محمد قربانی “بیداد”
زنگان ایشیق درنگینین یورولماز معللیمی حسن رفیعی نین ایلک کیتابی چاپدان چیخدی. بیر دیلیم دیل رفیعی نین شعرلرینی ایچرلمیش. دونن کیتابچیلار رفینه دوزولن بو کیتابی آناس یایینلاری اختر یایینلارینین یاردیمی ایله نشر ائتمیش.
یاخین زاماندا دا شاعیر و یازیچیمیزین دیل بیلگیسی درسلیگی ایشیغا چیخاجاق.
بو دئیرلی کتابین دوواق آچماق مراسیمی امام فرهنگسراسیندا برگزار اولاجاخ .
ساق اولسون زنگانین ایفتخاری جناب حسن رفیعی .


text:
دیرچه لمیش وارلیق ( دوقتور پرویز محمدی - سولدوز)
اینسان دیری دیر تا چالیشا
دورمویا بیر آن
دالغا دایانار كن
داهی دالغا اولا بیلمز
«آلپار سولدوزلو»
دیرچه لمیش وارلیق
به نقل از نشریه ی نوید آذربایجان
دوقتور پرویز محمدی – سولدوز
وارلیق
قورویانلار ، كولتور وورغونلاری ، دیل عاشیقلری ، توپراق سئونلر ، اوره
كلرینده اومود بئجه رنلر، یول بیرلیك له ، باغیمسیز بیر قزئت و درگی ساحه
سینده چالیشماغی ان بؤیوك شرف و اوستون گؤره و سانیرلار . آغیر یوك
چیگینلرینده دوغودان باتی یا یوخ ، باتی دان دوغویا ، ایشیق داشی ییرلار .
”
نوید آذربایجان ” عنوان ایله تانینان ، زنگین بیر درگی ده چالیشان لار ،
كولتور سئون خالقیمیزین دالغالی كؤنوللرینده یاشاماغا و آیدین لیق بسله ین
اوره كلرده قوناق اولماغا گووه نیرلر . هر ایلگی بیر تئل ایله باغلانسا دا
او تئلی ساخلاماق و ایپكدن توخونموش و اوزولمه ین ایلگی یه چئویرمك گره
كدیر .” نوید آذربایجان ” و خالق آراسیندا یارانان ایلگی ان اسكی ، داواملی
و اوزولمه ین بیر ایلگی دیر. ” نوید آذربایجان ” ایللر بویو یاییلیب ،
كؤنوللرده چیچك له نیب گول آچیب و قالارغی سئوگی كیمی اوره كلرده یئر تاپیب
. ایندی بوگون نئچه ایلدن سونرا یاییلماغا باشلاییر، بللی دیر تانری نین
عنایتی ایله ، اوسانماز چالیشانلاری نین همتی ایله و خالقیمیزین یول
بیرلیغی ایله اود یوردونون عطیرلی گوللری تكین چیچكله نیب ، گول آچاجاق ،
گؤزللیك لری گؤزه چكیب و اومود یاراداجاق . اینجه سئوینج لری قارینج –
قارینج اؤلكه میزده یاشادیب و اؤز صلابتی ایله” یاشایاجاق” . چونكی : ”
یارادیب یاشادان ابدی یاشایاجاق ” .آیدین لیق سئون قلم ، گئجه نین توكه نمه
سین ، قارانلیق باغریندان سحرین دوغولماسین ” نوید ” وئریر .
ایشیق
یایان قلم ، اؤلكه نین قوراقین یئر اوزوندن اوزوب گؤیون یئددینجی قاتیندا
قورور و ایشیق سئونلری گؤزل آ یلا ، پارلاق اولدوزلارلا ، گولر گونله و
آیدین اولكه لرله قونشو ائیله ییر .
دوزگون قلمین هارایینا و باغیرتی
سینا شیمشك لر شاخیب و قاراقاباق بولودلار پارچالانیر .صلابتلی قلم قابارلی
اللرله شرفه اویغون اولان ایستك لری بولودلارین تارلاسیندا اكیب و دالغالی
گؤزلرینین جوشغون پینار ایله سوواریر و داملا – داملا گؤز یاشی ایله
پاسلاندیریلمیش گوزگولردن قات – قات پاسلاری سیلیر و قیوریلیب – آچیلان
كؤنول یارالارینا ملحم اولور . دوغو دا دوغولان گون كیمی هر گون مین لر
قوجاق گونش داشی ییر و ایشیق سئون اینسانلارا ، گونش گؤزله ین گؤزلره ،
آیدین لیق بكلین كؤنول لره اومود وئریر .كسگین قلم قیشین قارانلیق
دوستاقیندا ایتگین یازی آراییر ، خزان وورموش خیال لاری شاختا دونداران
رویا لاری ، پوزقون اومودلاری سولغون دیلك لری و دونداریلمیش دویغولاری
چیچك لندیریر و وارلیق دنیزینده اوزوب ، دالغالارلا دالغالانیب ، كئچمیشین
دیرلی اینجی لرین اوزه چیخاردیر و خالقلارین وارلیغین و شرفین قورویور و
بونا گؤره :
تانری قرآن دا قلمه آند ایچیب
یازقی سینی هر نه دن اوستون بیلیب
سوسمایان قلم ، خالقی سسله ییر ، چاغیریر و اوجا سسله باغیریر :
اویانماق ، آیینماق گركدیر گره ك
درین بیر باخیش لا دونیایا باخین
آچیلیب ، جالانیب
گئچمیش یولوندا
وارلیغین بوقچاسی
آیدین گؤرونور
بوغولموش دویغولار
پوزقون آرزیلار
تاپدالانمیش ایستك لر
سولغون دیلك لر
توپراغین اوستونه
داغیلیب بوتون
تاریخ تارلاسیندا
دیرچه لن ” وارلیق”
گؤزله ییر چالیشاق
گول آچسین بوگون
كؤنول سیغناقیندا
توپراق باغریندا
سارسیلماز
و اوسانماز قلمین بیر دیله گی وار مین بیر جانی ، هر جانیندا مین بیر
آماجی و او ده یرلی “دیلك ” یاشادماق دیر اود یوردونو قارینج – قارینج
كؤنول لرده و قوروماقدیر قاباریق وارلیغینی ، اولای لار اوزرینده . بئله
بیر قلم قارانلیقدان كؤچوب ، ایشیق لیغا چاتماغی گرچك لرین آغیر یوكون
داشاییب ، حقیقت یولونا ایز سالماغی اؤزل گؤره و بیلیب و گؤزل آماج سانیر و
كؤنلوموزون ساحه سینده یابانجی دویغولارین آت چاپمالارینی و دوغال ایستك
لر و دویغولاریمیزین یابانجی آیاقلارین آلتیندا ازیلمه سینی چكه نمیر و
اؤزگورلوك زیروه سینه چاتماق اوچون اوجالیق سئون قارتال كیمی قانادلانیر ،
قاناد چالیر و اوجالاردا اوچماغی تجروبه ائدیر و گؤیون یئددی نجی قاتیندان
اوجا سسله سسله نیر :
گرچك عاشیق لری ! حاق وورغونلاری !
حقیقت قویمایین ترسینه دؤنسون
گرچك گره ك اولدوز سایاق پارلاسین
نور ساچان اولدوزو قویمایین سؤنسون
سوسموش
قلم بو اوجا هارایی ائشیدیر ، اوره گی چیرپینیر ، بارماق لارلا هاماش
اولور گؤز یاشی تؤكور كاغاذلا سس سسه وئریب پیچیلداشیرلار. پاییز قوشلاری
كیمی سطیرلرین بوداقلاریندان او بیری بوداقلارا قونور عاشیق لارین باغریندا
كی ساز كیمی سیزلاییر و گرچك وورغونلارینا قاریشیر و بئله سسله نیر :
قلم ندیر؟ یازماق اوچون
ظولمات كؤكون قازماق اوچون
گؤز اونونده حاق سؤزلری
قاطار – قاطار دوزماق اوچون
***
یونولماییب آزماق اوچون
خوش ایلقاری پوزماق اوچون
ناحاقلیغین آجیلیغین
اوره كلره سیزماق اوچون
بئله
لیك له بوتون قلملر آغیر گؤره ولرین دویورلار و گرچك لری گؤزه چكیرلر .
مینلر ایلقیم كی اؤزلرین دنیز شكلینده گؤستریردیلر ایتیرلر و دوز یول لار
گؤزوموزون اؤنونده بیتیرلر .
( توپراق ) آغیر اویخودان اویانیر ، نفس
چكیر ، هوسله نیر و چیچك له نیر. یارالی قارتال لار اوخلانمیش قاناد ایله
اونودولموش اوچوش لارین یادا سالیب ، قانادلانیب و قاناد چالیرلار. زیروه
بزه نیب ، آماج باغرین آچیب ؛ صلابتلی اوچقان قارتاللارین یارالارینا ملحم
قویوب اونلاری باغرینا باسا .
ایندی گونش سایاق، ایشیق ساچان ، آنلاییش
یایان و اینام پایلایان ” نوید آذربایجان ” سای سیز سئوینج له یاییلماقا
باشلاییر و بیز گلجه یه گؤز تیكمیشیك كی :
گؤزلردن آخان یاش اولاجاق می سئل ؟
سولونموش دویغولار آچاجاق می گول ؟
ویجدانین قولاغی ائشیدمز اولسا
تاپدانمیش ایستك لر آچاجاق می دیل ؟
***
باغیمسیزوارلیغی
بوتؤو كیملیكی
ده یرلی تاریخی
اؤزل كولتورو
قاباریق كئچمیشی
گؤزل توپراغی
بیر خالقین آماجین
اوستون بیر دیلین
اونودماق ، اونودماق
اونودماق اولماز
هیجران
پرده سینده آسیمیلاسیون ماهنی سین چالانلار گؤز تیكیبلر بیر بؤیوك خالق
وارلیغین دان ، كیملیگیندن ، تاریخیندن ، كولتوروندن و ان گوجلو و اوستون
دیلیندن و بوتون ایستك لریندن ال چكیب آیریلسین و گئتدیكجه اوزاقلاشسین .
داها بیلمیرلر كی وارلیق قورویانلار گونشین قاپیسین خالقین اوزونه آچیب لار
و دامارلاریندا دولانان قان وارلیغین جوشغون پیناریندان جوشور و
قانادلاریندا اوچوش جسارتی گون به گون آرتیر و بیلیب لر سئوگی لره گؤز
یومماق اولماز . ایندی كؤنول ائوینه پارلاق اولدوزلاری قوناق ائدیب ، قارا
قاباق بولودلارین و بوتون قارانلیقلارین قوپاراغین گؤتوروب سورگون سالماق ،
ظولماتین كدرلی اوره گین اوزوب و باغرین دئشمك و چیسگین دومانلیغین كؤكسون
سؤكمك و سئوگی نین گور اوجاغین گورله ندیرمك ، زنگین آخان و شاققیلدایان
شلاله لرین و اوجا هارایلی وولكانلارین و یام – یاشیل یازین گؤزللیك لرین
گؤزه چكمك ، كسرلی قلملرین گؤره ویدیر .
اوزاق دوشن اولدوزلارین
قاش – گؤز آتان یالقیز گونون
آیین – شایین اویموش آیین
اولكر آدلی یئددی یارین
كؤینك سیخان بولودلارین
ووقارلی قوتسال یوللارین
شانلی توپراق آل بایراقین
قارلی – قارلی اوجا داغین
گیزلی – گیزلی گیزلرینی
باسدیریلمیش ایزلرینی
آچیق – آچیق آچیقلاماق
یازارلارین گؤره ویدیر
یازان : دوقتور پرویز محمدی - سولدوز
http://orman.arzublog.com


text:
دلریش شاعر مرثیه سرای اردبیلی که در سرودن نوحه برای قهرمانان کربلا ید طولانی دارد. نوحه علی اکبر وی را می خوانیم
ائی بۇ غریبی سسلییهن، ایمداده گلدیم آچ گؤزۆن
قان ایچره یاتما نازیلهن، شهزاده گلدیم آچ گؤزۆن
بیر-بیر کؤمهکلهر گئتدیلهر، قالمادێ کیمسه داد-ی-رس
ائیلهر سنین گوفتاریوه، بۇ موْرغ-گؤگلۇم چوْخ هوهس
قوْیدۇن گؤزۆ یاشلێ منی، ورئ بۇ سسیمه بارێ سس
ائی ظۆلم الیله دوْغرانان، فریاده گلدیم آچ گؤزۆن
وصلوندان ائتدیلهر منی، بۇ اهل-ی-کین محروم اوْغۇل
قان آغلاسام واردێر یئری، من بیکهس-وْ-محروم اوْغۇل
هانسێ جوانی سن کیمی اؤلدۆردیلهر مظلوم اوْغۇل؟
بۇ نوْعی وئرمیب کیمسه جان، دونیاده گلدیم آچ گؤزۆن
بۇ قدر زحمهتلهن اوْغۇل، ایستی قۇم اۆسته ائتمه خواب
آرتار یارانێن سوزئشی، هر زخمه دۆشسه آفیتاب
توْادۇ اوْ شیرین دیللهرین، گل نۆطقه بیردهم وئر جواب
هر چند زخمین گلمیری، تئعداده گلدیم آچ گؤزۆن
باتسێن گرهک اهل-ی-حرهم، یئکسهر قارایا آغلاسێن
وئرسین آنانلا عممهلهر، صدا-صدایه آغلاسێن
«لیلا» اؤلۆنجه روز-وْ-شب، بۇ ماجرایه آغلاسێن
تۆش اوْلمۇسان بیر سنگدیل، جلاده گلدیم آچ گؤزۆن
آرامێدێ صوْبح-وْ-مساء، سنلهن «علی» قلب-ی-حزین
تؤکدۆ سیتهمله قانێوێ، قوْم-ی-جفارکار؛ اهل-ی-کین
قوْیدۇن بئله تنها منی، گئتدین اؤزۆن ائی مه جبین
یوْخدۇر یئتهن ایمداده بۇ، صحراده گلدیم آچ گؤزۆن
باشێن یاراسێ بنزیری، زخم-ی-شه-ی-مردانیمه
هر اوْخ دگیبدیر سینهوه، دگمیش دیل-ی-سوزانیمه
ائیلهرلــهر آخهر سن کیمی، غلطان منی اؤز قانێمه
قاتیللهریم صف-صف دۇرۇب، آماده گلدیم آچ گؤزۆن
سندهن سوْرا قوْیماز منی، آسۇده بۇ اهل-ی-سیتهم
جور-وْ-جفاسین آرتێرێر، ساعهت به ساعهت؛ دم به دم
تئشنه کسهرلهر باشێمێ، باشسێز قالار اهل-ی-حرهم
باشێم گئچهر هم نئیزه-وْ-فۇلاده گلدیم آچ گؤزۆن
گۆل جیسمین اوْلدۇ ناوهک-ی-پئیکانه بۇ نوْعی نیشان
گاهێ وۇرۇبلار تیغ-ی-کین، گه خنجهر-وْ-تیغ-وْ-سنان
آهۇی-ی-زخم خوْرده تک، صئید اوْلدۇن ائئ تازه جوان
صئید اوْلمایان چوْخ زخمسیز، صیاده گلدیم آچ گؤزۆن
قێللام نظاره جیسمیوه، بیر جای-ی-بوسه یوْخ منه
بسکی وۇرۇب اهل-ی-جفا، ای سرو-ی-قد؛ یاره سنه
اوْلمۇش سراپا قامهتێن، زخمیله روْزهن-روْزهنه
یۆز وئردی یۆز غم بۇ دیل-ی-ناشاده گلدیم آچ گؤزۆن
زۆلفۆن تئلینده قطرئی-ی-آلقان، دۇرۇب مرجان کیمی
سینهنده صف-صف ناوهک-ی-پئیکانیلهر موْژقان کیمی
یاره نئجه یاره آچێب، گؤز لالهی-ی-نوْعمان کیمی
بنزهر قدین بیر سرنیگون، شیمشاده گلدیم آچ گؤزۆن
کرب-وْ-بلا ده یا حۆسئین، سوْلدۇ سیتهمله گۆللـهرین
دۆشدۆ جفای خاریدهن، دیلدهن هامێ بۆلبۆللـهرین
«دیلریش» دئییر بۇ نوؤحهنی، یاده سالێر نیسگیللهرین
ائی بۇ غریبی سسلییهن، ایمداده گلدیم آچ گؤزۆن


text:
بهشتی بیلییوردوندا چاغداش ادبیاتیمیز حاقدا بیر قورولتای کئچیریلجک. بو قورولتایین اساس آماجی چاغداش اؤیکوسل ادبیات، اوشاق ادبیاتی و چئویریمیزین پاتولوژیسی(آسیبشناسی) دیر. بو قورولتایا قاتیلماق ایستهین ادبیاتچی یولداشلاریمیزدان ایستهنیلیر، اردیبهشتین سونونا کیمی چیخیشلارینین اؤزهتینی، قورولتایین یؤنتمنلیک قوروپونا گؤندرمکله آکادئمیک و بیلیمسل بیر اوتورومون کئچیریلمهسینده یاردیمچی اولسونلار. گوندریلن اثرلری بیر اوزل کیتاب دا باسیلماسینی دوشونوروک.
Turkcemiz91@gmail.com
چاغداش اؤیکوسل ادبیات
· سون ایللرده گلیشمهلر
· دیل آخساقلیقلاری
· یاپی آخساقلیقلاری
· فارس و تورکیه ادبیاتیندان ائتگیلندییمیز
· ادبی سوننتیمیزین ائتگیسی
· چیخار یوللاریمیز
· سون ایللرده باسیلمیش اؤیکولرین اوخونوش و آراشدیرماسی
اوشاق ادبیاتی
· سون ایللرده چیخان اوشاق کیتابلارینین آراشدیرماسی
· مئدیا اثرلر
· اوشاق دیلی و کاراکتئرلر
چئویری
· فارس و تورکیه ادبیاتیندان چئویرمک نهقدر گرکلی اولابیلر؟
· سون ایللرده اولان چئویریلره بیر باخیش
· چئویرینین ادبی دیسکورسوموزون گلیشمهسینده اولان رولو
· ادبیاتیمیزین بو دوروموندا نقدر اورژینال متنه صادیق قالماق اولار؟


text:
یا فاطیمه گیزلین قالیب قبرون چوخ ایللهر
شیعه گودیر مهدی گله، قبرون بیلینهر
گؤز یولدا شیعه مهدی گلینجهک
اورهگده یارا مهدی گلینجهک
قورباندی شیعه گیزلین مزاره
اوددا قالیبدیر شیعه بوحاله
شیعهلر! سینه داغلایین قان آغلایین، سیز بوگونده حضرت زهرا(س) بالاسی، ظالیملردهن اؤج آلان حضرت مهدی(ع)یه باش ساغلیغی وئرمهک اوچون اونا دوزگون شیعه اولماق ایستهیین.حضرت زهرا(س)نین شهادت ایل دؤنومون بوتون مسلمانلارا و او حضرتین شیعهلرینه باش ساغلیغی دئییب و آللاهدان ایستهییریک او حضرتین یولوندا گئدهنلهردهن اولاق.
شیعه! باشیز ساغ اولسون


text:
آرزوبلاق دوروشوقلارینین تگ لری
سایین آرزوبلاقچیلار سلام
آرزوبلاق دوروشوق لارینین تگ لری بیر یئره ییغیلیب .
بو تگ لر تامام بلاقچیلار و دیزاینرلرین ایشله تمه سی اوچون آلتداکی کئچیددن گؤرونه جک .
دئمک کی فارس دیللی اولان دیزاینر لرینده ایستیفاده ائتمه سی اوچون تگ لرین آچیخلاماسی فارسجا یازیلیب دیر .
خاص بیر یا تگ ایسترسز بیزله ایلگی قورون . ساغ اولون
یئنی ایمکان | بؤلوم لری سیرالاما
سلام عزیز بلاقچی لار
آرزوبلاق سیستئمینه یئنی بیر ایمکان آرتیریلدی .
بو ایمکان ایلا بؤلوم لریزی سیرالاییب ایسته دیگیز کیمی دوزه بیله جک سیز .
آرتیق ایمکانلاری گؤزله یین . خوش خبرلر یولدادیر . هامیلاریزا اوغورلار
"+ به یه ن" دویمه سی ایمکانی آرتیریلدی
اولو تانرینین آدیلا
سلام عزیز آرزوبلاقچیلار
"+ به یه ن" دویمه سی ایمکانی آرتیریلدی .
بو ایمکان ایله وئبلاقیزدان گؤروش ائده ن لر سیزین یازیلاریزا ده یه ر وئره جک لر .
"+ به یه ن" ایمکانینین وئبلاقیزدا فعال اولماسی اوچون دوروشوغوزو یئنی له یین .
بو ایمکانین آرزوبلاق دوروشوق لار سیستئمینده تگی بودور :

باخیش لاریزی بیزه یازین
ساغ اولون
آرزوبلاق ایران سئروئرلرینه كؤچورولدو
عزیز بلاقچیلار ، سلام
نئچه گون چالیشمادان سونرا ، آرزوبلاق سیستئمی گوجلو ایران سئروئرلرینه كؤچورولدو.
بو آرادا بلاقچیلارا گیریش و یازی یایما اوچون بیر پارا موشكول لر یارانمیشدیر. و بیر نئچه یازی و باخیشین (20دن آز) سیلینمه سینه سبب اولموشدور .
ایندی بو موشكول لر تاماملیقلا حل اولونوب ، سیستئم یوخاری سورعتله سئرویس وئرمه گه حاضیرلانیبدیر.
یارانان موشكوللره گؤره اؤزگونوك دئیه ، سیزلره آرزوبلاقدا خوش آنلار آرزولاییریق.
ساغلیقلا
3 گونلوك یوروش لر دایاندیریلدی
گئچن 3 گوندن بو یانا ، آرزوبلاقا اولان یوروش لره گؤره بلاقچی لارا وئریلن سئرویسه بیرآزجا موشكول گلمیشدیر. بو یوروش لری دایاندیرماق اوچون تبریزلی بیر امنیت تیمی 2 گئجه گوندوز آرزوبلاق سئرورینین اوستونده ایشله ییب .
ایندی سیستئمین هئچ موشگولو اولمادان باشقان لیق پنئلینه و وئبلاق لارا گیریش ائتمك راحاتلیقلا اولونور.
بو امنیت تیمینین كؤمه ییندن و هابئله سیز بلاقچی لارین گئنه ده آرزوبلاق یانیندا اولماسیندان تشككور ائدیریك . ساغ قالین


text:
چوخ یاخیندا یاییلاجاق: یابانچی
یاخیندا یاییلاجاق؛
آلبئرت کامونون "یابانچی" آدیندا رومانی، تورکجه ترجمهسیله یاخیندا یاییلاجاق
تورکجهیه چئویرن: حسین واحدی
یایینائوی: بوتا - اورمیه
Yaxında yayılacaq
Yabançı
Albert Kamyu
Türkcəyə çevirən: Hüseyn Vahidi
آنتون چئخوو ایله یادیگارلیق شکیل
آنتون چئخوو ایله یادیگارلیق شکیل
یازان: حسین واحدی
بیلگیسایار ایکی دفعه دینق-دینق ائتمکله، بیلدیم یئنه ده بیر ساعات قورتولدو. مانیتورون قیراغینداکی ساعاتا باخدیم. گئجه ساعات بیر ایدی. کؤچورمه هله یاری اولمامیشدی. “دیل بلاسی*” منه، ” گؤز بلاسی” اولموشدو.
بیری یوخدو دئسین، گئجهنین بو واختیندا سن فیلان سایتدان بو حیکایهنی گؤرمهسیدن نه اولاردی؟، _ اؤز- اؤزمله دئدیم.
آنجاق حیکایه دونیامیزا یئنی بیر حیکایه آرتیریم دئیه دایانمادان آنتون چئخوون اون ایللرجه بوندان اؤنجه یازدیغی حیکایهسینی حاضیرلاییب قورتارماغا ماراقلی ایدیم.
حیکایهنین آردی ...
عادی بیر آدام
عادی بیر آدام
تورکجهیه چئویریب حاضیرلایان: حسین واحدی
فرانس کافکا*، 1883-جو ایلده بیر آلمانلی عایلهده پراق شهرینده دونیایا گلدی. فرانس عایلهنین ایلکین اوشاغی ایدی. ایکی قارداشی، یئددی یاشلارینا یئتیشمهمیش دونیادان گئتمیشدیلر. اوچ باجیسی ایسه نئچه ایللر سونرا ایکینجی دونیا ساواشینین اؤلوم کمپلرینده اؤلدورولدولر. کافکانین آتاسی چوخ مذهبی و جدی ایدی. اونون بو اخلاقی آتا-بالا آراسیندا بؤیوک اختلافلارا نهدن اولدو. البته بو جدیلییی کافکانین اثرلرینده ده گؤرمک اولور.
یازینین آردی ...
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
ژاپونلو یازیچی هاروکی موراکامی
Yaponiyalı yazıçı Haruki Murakami
حاضیرلایان: حسین واحدی
hazırlayan: Hüseyn Vahidi
هاروکی موراکامی* 1949-جو ایلده ژانویه آیینین 12سینده کییوتو شهرینده دونیایا گلمیشدیر. آتاسی بوتپرست کئشیش، آناسی ایسه ادبیات معلمی اولان هاروکی هله گنج یاشلاریندان بَری ادبیاتا مئیل گؤسترمیشدیر. اوشاقلیق دؤنهمینی اؤز اثرلرینده تئز-تئز عکس ائتدیرن یازیچی بیر چوخ مصاحبهلرینده اوشاقلیقدا آتا-آناسیندان اؤیرهندیگی گئرچکلرین اونون اوچون وازکئچیلمز اولدوغونو آچیقلامیشدیر. گنج هاروکی گنجلیگینین بؤیوک بیر بؤلومونو کوبئ [kobe] شهرینده کئچیرمیشدیر. توکییونون واسئدا بیلیمیوردونون ادبیات فاکولتهسینی بیتیرمیش یازیچی بیلیمیوردو ایللرینده اوسلوبیاتین [سبکتانیمانین] دَرین سیرلرینی اؤیرنمیش، چئشیدلی دوغما و خارجی اثرلردن رنگارنگ تصوراتلار آلمیشدیر. یازیچی گنج یاشلاریندان کیتابلارا، اؤزللیکله ده باتی [غرب] ادبیاتینا خصوصی مئیل گؤسترمیشدیر.
یازینین آردی ...
خیال پردهسی Xəyal pərdəsi
خیال پردهسی
یازار: محمدعلی ضیایی*
چئویرن: حسین واحدی
... قادین قیشیردی (بلکه ده من بئله گومان ائتمیشدیم) :
- دئدیم دا! سنه احتیاجیم یوخدو. مهیه من ائلییه بیلمهرم بو ایشی تکباشیما گؤرهم؟
تلهسیردیم، آما ماراقدان، آددیملاریم سارسیلدی. قادین، اوتوز قارلی فصیلی گؤرندن داها چوخ گنج ایدی. بوندان داها تئز یئنی چادیرا ایله دهییشه بیلهجهیی کؤهنه چادیراسینی، فرنگی قونداغین اوستونه چکمیشدی. سورتولموش پالچیقلی و دابانلی باشماقلارینی، جَمدهک کیمی یئرده سوروتلهییردی. کیشی اونا ساری آتیلیب، اوز-اوزهسینده دایاندی. ألینی قالدیردی و سانکی یئنیجه بیر مؤوضوعنو آنلاییبدیر دئیه یان یؤورهسینه باخدی. مندن سونرا بیر-ایکی نفر یولدان کئچن ده وار ایدی. یقین بیزیم اولماغیمیزین قرارینی دهییشمهیه یئترلی اولدوغو اوچون، ألینی یاواشجا قادینین چییینلرینه کیمی آشاغی ائندیریب، علاجسیزلیقلا دئدی:
حیکایهنین آردی ...
یاغیش آلتیندا پیشیک Yağış altında pişik
یاغیش آلتیندا پیشیک
یازار: ائرنئست هئمینگوئی
حاضیرلایان: حسین واحدی
مسافرخانادا ایکی آمئریکالی قالیردی. اوراداکیلاردان هئچ کیمی تانیمیردیلار. قالدیقلاری دنیز منظرهلی نؤمره ایکینجی مرتبهده ایدی. پنجرهدن پارک و ساواش قوربانلاری اوچون قویولموش آبیده گؤرونوردو. گؤز اوخشایان پارکا ایری[iri] خورما آغاجلاری، یاشیل اوتوراجاقلار بیر باشقا گؤزللیک وئریردی. یاخشی هاوا اولان کیمی هانسیسا رسام قولتوغوندا رساملیق تاختاسی ایله پارکا گلر، اوجا خورما آغاجلارا، مسافرخانایا، دنیزه تاماشا ائدر، اونلاری فیرچاسی ایله عکس ائتدیرمهیی سئوردی. ایتالیالیلار آبیدهنی گؤرمک اوچون اوزون یول گلیردیلر. بورونجدن دوزلدیلن هئیکل یاغیش آلتیندا پاریلداییردی. یاغیش یاغیر، داملالار پالما یارپاقلاریندان سوزولوردو. چینقیل یولدا سولار چوخورا آخیب گؤلمهچهلر دوزهلیردی. یاغیش آبیدهنین قارشیسینداکی بوش مئیدانچانی دؤیَجلهییردی. مئیدانین اوبیری طرفینده کافهنین قاپیسی آغزیندا قارسون دایانیب اطرافا تاماشا ائدیردی.
حیکایهنین آردی ...
گؤیده اولان ائی بیزیم آتامیز
گؤیده اولان ائی بیزیم آتامیز
یازار: لئاندرو اوروینا
چئویرن: حسین واحدی
چاووش، اوشاغین باجیسی ایله آناسینی سورغویا چکیردی، یوزباشی ایسه اوشاغین الیندن توتوب اؤزو ایله باشقا اوتاغا آپاردی.
"آتان هاردادیر؟" دئدی.
اوشاق دیل آلتی جاواب وئردی: گؤیه گئدیبدیر.
یوزباشی حئیرانلیقلا سوروشدو: نمنه؟! اؤلوب؟!
اوشاق، "یوخ. هر گئجه گؤیدن آشاغی گلیب، بیزله شام ییئیر.» دئدی.
یوزباشی، گؤزلرین دولاندیریب تاواندا بیر قاپیجیغی گؤردو.
***
سؤزلوک:
چاووش: گروهبان
یوزباشی: سروان
حئیران: تعجب
تاوان: سقف
قاپیجیق: دریچه/دربچه


text:
سئوگیم سولماز
سحردن قاچیرام گئجه یه ساری
کاش قارانلیق گئجه سحر اولماسین
باخیش پنجره سین قارا بویاقلا
بویادیم سحردن خبر اولماسین
گوزومون گویوندن الدوزلار آخیر
دوشور توپراق اوسته بیر به بیر باتیر
کوچه ده سسله نیر:گئتمه! دایان دور!
تله سیک دورمادان مسجیده چاتیر
مسجیدده قیشقیریر: قویمایین گله!
قاپینی باغلایین اونون اوزونه
اتگینده ن ساخلایین اونو
قویمایین گورسه نه دوشمان گوزونه
ظولومون اللری کاش شیل اولایدی
قاخمایایدی گویه الده خنجری
ظولومون گوزلری کاش کور اولایدی
گورمه یه یدی گوزو نورلو پئیکری
گوناهی نه ایمیش گوناهسیزلارین؟
تاریخ بویو گرک قانا بویانسین
علی(ع) تک اینسانین جورمو اولارمی؟
سجاده اوستونه قانی جالانسین؟
اینانیردیق گئجه دن دان چیخاجاق قارشیمیزا
داغی آشساق یاشیل اورمان چیخاجاق قارشیمیزا
اینانیردیق او گوزل گزمه لی اورمانلار اگر
قورخولاردان آپاراق جان چیخاجاق قارشیمیزا
بیر ناغیل سحرینه آلدانمیشیدیق بیلمیردیک
آجی گئرچک لر اوباشدان چیخاجاق قارشیمیزا
زیروه لر آردیجا چیخدیق اوجا داغلار باشینا
بیلمه دیک زیروه ده وولکان چیخاجاق قارشیمیزا
اووچولار گؤلله له دی اورمانا اوز دونده ر دیک
نه بیلیردیک دلی قافلان چیخاجاق قارشیمیزا
چیراغ الده گزیریک تبریزی هر دن دئییریک :
گؤره سن بوردا بیر (اینسان)1 چیخاجاق قارشیمیزا؟
قالدیریلمیش قارا پرچم لره گوز تیکمیشدیک
بیز سانیردیق آل عوصیان چیخاجاق قارشیمیزا
سن دئدین: باخ خیاوانلار آراسی نرده لره
من دئدیم : آخ یئنه زیندان چیخاجاق قارشیمیزا
سن دئدین : تهلوکه لر وار تانی دوست دوشمنی وی
بونو اؤیرن هره هاردان چیخاجاق قارشیمیزا
دوشمن او دوست دی کی گلسه قاباقدان گله جک
دوست او دوشمن دی کی دالدان چیخاجاق قارشیمیزا
دوشدو گویدن یئره بیر آلما ال آتدیم گوتوره م
سن دئدین:آت یئره شیطان چبخاجاق قارشیمیزا
بیز توکندیک گئجه باتدی سحری تامسینیریق
زیل گونش ایندی افق دان چیخاجاق قارشیمیزا
من دئدیم:زیروه ده اورمان دا یالان چیخدی؟ دئدین:
داغی آشساق یاشیل اورمان چیخاجاق قارشیمیزا
شعر :صالح سجادی
قانلی میسمار قاپی سینه سینده
تانری داملا -داملا یئره توکولموش قانی ایزله ییر
سیزیلتی -یالواریش یئنه تانریا دیله نیر
قوللاری باغلی قافلان بیر کوشه ده
یارالی حیات یولداشینا باخیر
او سجده یه دوشوب قالخمیری
نئجه حیات یولداشی سون سجده سیندن قالخمادی
ایتگین بیر قبیر، آغزین آچیب یول گوزله ییر
صاباح بیر یارالی ملک
قانات چالیب اوچاجاق!!
دل آسا
ایل سونا یئتیشیر سئوگی یئتیشمیر
گوزلریم گوزونه ایلیشیر قالیر
اوزومو اوزومدن نئجه آختاریم
اوزگه تک اوزومه یاد اولموشام من
باخیشمدا منی اوزگه سانیری
بلکه ده تکجه بیر آد اولموشام من
بو گون سئوگیلی لر گونو
شهر قیش رنگیله بویانیب
اوره کلر دووارلاردا دونوب
شهرین دلی سئودالی سی
بیر ایچیم سئوگی یانقیسیندا یانیر
###
هئی سئوگیلی لر :
ایللردی بیزیم شهریمیزدن سئوگی کؤچوب
شعر: دل آسا
آنا دیلیمیزی دوغرو اویره نک:
سؤزلوک = لغت نامه
یازار = نویسنده
چکیت = نقاش(تابلو)
بوندان سونرا دانیشاندا اونودولموش سوزلریمیزی ایشله دک.
آنا دیلیمیزی دوغرو اویره نک:
گونده لیک = روزنامه
اوْن = پیش
اوْنلوک =پیش بند
اوْنجول =پیشرو
اوْنجه =اول
اوْنجه لیک = اولویت
بوندان سونرا دانیشاندا اونودولموش سوزلریمیزی ایشله دک.
آنا دیلیمیزی دوغرو اویره نک:
الجک = دستکش
بیله زیک = النگو
بویون آتقیسی =شال گردن
بوندان سونرا دانیشاندا اونودولموش سوزلریمیزی ایشله دک.
آنا دیلیمیزی دوغرو اویره نک :
یانقاچ = خرچنگ
قارتال = عقاب
قالدیریم =پیاده رو
بوندان سونرا دانیشاندا اونودولموش سوزلریمیزی ایشله دک


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
دوزلو اوغلان یاهو گروپ
دوزلو اوغلان وبلاگینین یاهو گروهوندا عضو اولون تا یئنی خبرلر ، گوزل مطالیب ، آذربایجانی و تورکیه موزیک لر ، تورکجه اس ام اس لر و تایسیز شکیل لر سیزین ایمیلیزه گلسین بونا گؤره آشاغی شکلین اوستونده کلیک ائدین و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و سونرا جوین کلمه سینه تیکله یین تا عضو اولاسیز
join
Click to join DUZLU_OGHLAN
دوزلو اوغلان وبلاگینین خبرنامه سی
اگر دوزلو اوغلان وبلاگیندا یازیلان یئنی مطالیبی اوخوماق ایسته ییرسیز اوندا آشاغی لینک اوستونده کلیک ائدین و ایمیلیزی و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و ثبتی وورون سونرا سیزه بیر ایمیل گله جک اوردا لینکی کلیک ائدین تا ثبت نام تکمیل اولسون تا یئنی مطالیب سیزین ایمیلیزه اوتوماتیک یوللانسین
Subscribe to Duzlu oğlan دوزلو اوغلان by Email
حاجی لار + استاد هوشنگ جعفری
گئدیرسیز مکه یه تکمیل اولا ایمان حاجیلار
وئره آللاه سیزه ده حوری و قلمان حاجیلار
فیکر ائدیرسیز کی قیامت ده ده وار خر تو خری
آقا وقتین اولاجاق هر کین تاج سری
آلاجاق دور و برین حوری و قلمان و پری
وئره جکلر سیزه ده روضه رضوان حاجیلار
گئدیرسیز مکه یه بو ملتی آلداتماق اوچون
اوزادا ساققالیزی جینسی باهالاتماق اوچون
یاکی شیطان کیشی لر شیطانا داش آتماق اوچون
شیطانی وورماگینان کوهنه مسلمان حاجیلار
*
هئچ اولوب بیر گئجه سیز باش چکه سیز قونشولارا
گؤره سیز قونشونون آروادی عجب گییدی قارا
اری بیچاره آجیندان اؤزونو چکدی دارا
سیز دوغوردان حاجی سیز یا کی یالاندان حاجیلار؟
*
گر پولون چوخدو کیشی وئرگینن آجلاری دویور
گؤرموسن دولت الان مین دیلینن خالقی سویور
بیزی بیچاره ائدیب سیزلری آواره قویور
بو نه یاتماقدی یاتیبسیز سیزی قرآن حاجیلار؟
*
گاه گئدیرسیز وئریسیز کربلادا صداما پول
ائله بیر کره مکاندا سالیسیز ائششه یه چول
من اؤلوم کیمدی قویان جنگ ده آروادلاری دول
یا گؤرن بیز دئییریک صداما بهتان حاجی لار؟
*
قاراگونلر گرک هر یئرده وار ایرانه گله؟
نییه قویموللار بو ایران سر و سامانه گله؟
هئچ گؤروبسوز سیز عربلر ده خراسانه گله؟
او شه کرب و بلادیر بو خراسان حاجیلار
*
خراسان شاهینه یوخ فرقی امام حسینین
یوخ امام ائیله امام دیر بو منیم دیر او سنین؟
قولو سینسین گؤروم آللاه بئله قانون کسه نین
سیزه دیوان ائله سین شاه شهیدان حاجی لار
*
سیزه آللاه دئییب آج قوی بیزی پول وئر عربه
ییغ آپار وار یوخووی وئرگینن او بی ادبه
ائیله بیر یول وار عزیزیم یولووی سال حلبه
گؤر آجیندان نه چکیر اوردا نریمان حاجی لار
*
جفر آباددا الان ملت آجیندان قیریلیر
قیرمیزی باشماق اوچون بیر جوت اوشاقلار ویریلیر
پولی چوخلاری یئییب ملتین حاققین جیریلیر
چوخو تاپمیر گییه تا اینینه تومان حاجیلار
*
هله قوی کئیف ائله سین مکه ده استانداریمیز
یاخشی ماهردی شعار وئرمه یه فرمانداریمیز
یاری میز خواب جهالتده دیر قالدی یاریمیز
یاریمیزدا اوره یی غمدن اولوب قان حاجی لار
*
زنگان آباد اولا ویران اولا استاندارا نه
خان خوله جرٌ جهنم کیشی فرماندارا نه
چوخ گناه بیزده دی بو بی گناه انسانلارا نه
بولارا نه کی اولوب ات نئچه تومان حاجیلار
*
کیشی بونلار گلیب استانه کی تا کئیف ائله سین
باهادی تاکسی چؤرک قارداش ، حسن بورج ائله سین
گلیب هر کس بورا بو شهرده بیر پول کوره سین
خالقی آلداتماغادی بیر بئله احسان حاجیلار
*
سؤز اولور حضرت استاندار اولور کوهه روان
یئیه صبحانه ، سونا ائیلیه تفریح کنان
ساهات اون بیرده گلیر دفترینه مرد جوان
یئتیشیر وقت اذان باغلانیر هر یان حاجیلار
ایشه واخ قالمیری ساکی سیزه قربان حاجیلار
*
کس سسین شاعر بدبخت قوتار سؤزلریوی
یوخوسوزلوق چیخادار صبحه کیمی گؤزلریوی
گئده زنگانی یاتیب سن دؤیوسن دیزلریوی؟
دردی فرهنگ دی اولماز بونا درمان حاجیلار
هوشنگ جعفری
Filed under: استاد هوشنگ جعفری,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | هوشنگ جعفری,هوشنگ جعفری + حاجیلار,هوشنگ جعفری نین شعرلری,آذربایجان شعرلری,استاد هوشنگ جعفری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,حاجی,حاجی لار,حاجیلار,شعرهای ترکی هوشنگ جعفری


text:
...آرواد واللاه یوخومدو،هله آیلیغیمی آلمامیشام دئیه، ائودن ائشیگه چیخدی.ائولریندن ایشلدیگی فابریكایا گئتمه یه خییاوان باشینداكی دوراقدا دوروب ماشینا مینیب شیركته یوللاندی.
سئرویسده اؤز- اؤزونه دئیینیردی.فابریكایا یئتیشیب ایش یئرینه كئچدی.او پروفیل بوروسونون فابریكاسیندا چالیشیردی.نئچه ساعات چالیشاندان سونرا یولداشلارینین بیری یانینا گلیب نئچه دقیقه بئینینی یئیندن سونرا، یوز مین تومن منه پول وئر ،دئدی.
یازیق كیشی چاشیب حئیران قالدی.جیبده پول یوخ،آروادلا ساواشیب،بورج ایچینده قرق ،ایندیده امكداشی بوندان پول ایسته ییردی.یئنه آندا-ماند ائدیب،بیر قیران پولوم یوخدور دئدی و امكداشدا راحاتسیز اولوب گئتدی.
شیركت ساعات 10 دا سحر یئمه یی(صبحانه)وئریردی.ساعات دوز اون اولموشدور.اوبیری امكداشلاریلا بیرلیكده آش ائوینه (آشپزخانا) دوغرو گئتدی.ماسا باشیندا ایلشیب بیر آز آرخایینچیلیقلا یئمه یه مشغولویدو،ائله یئمه یین شیرین یئرینده شیركتین ساتیش ائوینین (فروشگاهین) سوروملوسو (مسئولو) بونون یانینا گلیب بئله دئدی: بی قارداش بورجون ساتیش ائوینه 300 مینه یئتیشدیگینه گؤره و سنین بو بورجو واختیندا وئرمدیینه گؤره دئمیشم یاریسین بو آیین آیلیغیندان چیخسینلار.بونو دئییب گئتدی.قیدا (غذا ) بوغازیندا قالیب آز قالدی بوغولسون.یئمه یی یاریدا قویوب ایش یئرینه قاییتدی.
ایداری واخت قورتولاناجاق بیر كیمسه ایله دانیشمادی.آخی نه ائیله سین آلدیغی 400 می تومن آیلیغیدی اونوندا 150 مین تومنین ساتیش ائوی بورجونا چیخاجایدیی.
یورقون-آرغین قاپینی آچیب ائوه كئچنده آروادین آغلاماسین گؤردو.نه اولوب آی آرواد دئیه-دئیه،اوتاغا گیردی.آرواد بیر كیشی یه باخیب اوشاغا باخیب بئله دئدی:
آی كیشی نه جور دئییم اوشاق 3 دانا درسده تجدید اولوبدو و ...نه جور دئییم،بیلدیر آلان بوز دولابی (یخچال) ائله بیل گئجه یانیبدیر و پولوموز باتیبدی!!!
یازار: ائلمان اورمو اوغلو