text:
عمل سیز بیلگین(عالم) بال سیز آری یا بنزر.
هامی میللتلرین اؤزگولوک اؤزللیکلری واردیر.بو اؤزللیکلر بوتون میللتلرین خزینه لریدیر، قیرمیزی جیزیغلاریدیر. تورک میللتینین بیر خزینه سی و کیملیگی دیل دیر. بیزیم کیملیگیمیز و دیلیمیز بیزیم قیرمیزی جیزیغیمیزدیر.
دیلدن سوُز آچاندا بیر بوُیوک سورو یارانیر. دیلی اولانین وطنی ده اولار.
وطن هارادیر؟
آمما وطنی بیلگله مه ده اؤنجه لیکده دیل بیلگه لنیر. دیل میللتلرین بیرلیک سببلریدیر. دیل آنالاردان قالمیش ناغیل لاردی، آنالارین نیسگیلی و اوزونتو لای لای لاری و هدییه لریدیر. بو هدییه لرین اوستونده آلیش و وئرشی لیک اولابیلمز.
تورک میللتلری بوتون اینسانلاری سئون بیر میللت دیلر، ایناملی و باریش سئون بیر میللت دیلر، آمما بو اؤزگوللوک سبب اولابیلمز قیرمیزی جیزیغلاردان واز کئچسینلر. بیز هاممی اینسانلارا (قارایا، آغا، ساری یا)اوُنم و دگر وئرن و اونلارین اینسانیق حاقلارین اوزوموز کیمی برابر دوشونن اینسانیق.خنجر و شمشیرلریمیزی اوستن باغلامامیشیق.دلیلسیز دونیادا مئیدان اوخومامیشیق، بیزیم اورگیمیزین توکسوز و آینا کیمی اولمالیغی بیر اورنک دی. بو سببدندیر کی کئچل حمزه کیمی آدام کوراوغلوموزی آلدادیر و اونون قرآتین اوغورلویور.
دوشمان، دوشمان دیر، اونون و بیزیم یول آیدین و بللیدیر. اونلارلا بیزیم نئجه اولماغیمیزی هامملاردا بیلیرلر. من اونلارلا بوردا هئچ سؤزوم یوخدور، اونلارلا قونوشمورام.
آمما بوگونلر، او چیلپاق دوشمان گؤرونور بیزیم کیملیگیمیزی اوخوناقسیز ائتمک اوچون چوخلو فیریلداقلار قورور. بو کلک و حیله لری اوز ایچیمیزده اولان و یاشایان آداملار الینده یئره یئتردیر.بو آرادا دئمک اولار بیزیم بیر سیرا یازیچیلار، یازیلارینین اؤلچولوگونه فخر ائدیرلر، باشلارین ککلیک کیمی قارا باسیبلار . بو سیرا آد چیخارتمیش مثلاً یازیچی لارا اؤنملی دئییل اطرافلاریندا نه خبردی!گؤرورلر و بیلیرلرکیملر دیلیمیزی و کیملیگیمیزی ناسیل آماج توتوبلار، اوز چوندریب واز کئچیرلر! بیله و بیلمییه دوشمانلارلا یول بیر اولوبلار ایندی سؤز بو آدملاردادیر، بو یازیچیلاردادیر.من بونلارا ساتقین، خائن و ... دئمیرم، منجه بونلار دوشونمز بیر اینسان دیلار،خورجون، خورجون یازیلاری و کیتابلاری اولسادا بونلار قانماز آدام دیلار. اوز بئگینلریندن چیخدیغی سوُزلره اینام لاری یوخدور، دئمک اولار بو یولدان گوُوشه مکده دیلر، یوکو آغیر یولدان کئچن ... چوخ آولار.
تاریخ ده، بیزیم و سانکی میللتلرده چوخوگؤرونوب یازیچیلار، شاعیرلر، تنقیدچی لر ... موباریزه لرین بایراقچی سیدیلار،بیزیم موباریز و اسکی میللتیمیزده ده بوجوردور، نسیمی کیمین شاعیریمیز ظالیملرین الینده دیری دیری دوغرانیر، سانکی یئرلرده ده ویکتور خارا بو درده دوشور. اورداکی سئنزورا(سانسور)باشقا دوولتلر طرفیندن قیلنج کیمی کسیر و بیچیر، اورداکی کیتاب لار اودلاردا الوولانیر، اورداکی زیندان آغیز آچیب دیله گله نی سومورور، گؤرونور بیزیم دوشونجه لی شاعیر و یازیچیلار بو قورخولو حرکتلرین قارشیسیندا بایراقچیدیلار. بللی اولور شاعیر و یازیچی گرک موباریز اولسون، حرکتلی اولسون، شاعیر و یازیچی گرک ایندی اوز خالقیلا یول بیر اولسون، ایسارتده قالمیش خالقلارین اولدوزلاری اولسون اولماز جان قورخوسو یازیچی نی و شاعیری میللتیندن آیری سالسین، الینه قلم آلان اولماز قیچین قیچینین اوسته سالیب گؤزونو هر اؤلدو قالدیا باغلاسین.بیزیم موباریز یازیچی، موعللیم و شهیدیمیز "صمد بهرنکی" دئمیشکن: "اؤنملی دئییل اؤلوم ایله برابر اولام ، اؤنملی بودور کی منیم حایاطیم و اؤلوموم سانکی اینسانلارین زندگانلیغیندا ائتگیلیگی ندیر".
بیزیم بیرجه دیلیمیز تورک دئییل، بیز تورک میللتییک. دیلی تورک "آذری" بیزه دیینلر قانماز دوشمان دیلار. بونلار اوزوموزه قیلینج چکنلردن، پیسدیلر.قورخورموز گرک بونلاردان اولسون. ائرمنی، روس، شووینسیم بیزیم اسکی دوشمنلریمیزدیلر، آمما ایندی اونلارین شکیلی و قورولوشلاری دونوبدور. اونلار بیزیم اوز جیلدیمیزه گیریببلر. بیزیم اوز سوفرامیزین باشیندا اوتوروبلار.او یازیچیلار کی باشقلارین توخونج و ایهانتلرینین قنشرینده، قاباغیندا سوکوت توتوبلار و اوزلریده قزئتلرده، گونده لیکلرده ، میللتین آغزیندان چیخان بوغونتو سسلری"هارای هارای من تورکم"ی ائشیتمیللر و کار اولوبلار، "آذری" ،"آذری" یازیرلار اونلار او دئدیگیم دگیشیلمیش آداملاردیلار. ایندی بیزیم کیملیک دوشمانلاریمیز بونلاردی.
دئدیگیم کیمین، بیزیم بیرجه دیلیمیز تورک دئییل، بیز تورککوک، بونلارین فرقی چوخدور،دیل آداملار آراسیندا آسیلیق و ایلیشیک یول دور. دیله باغلی یازیلار پوزولار بیر مدنی ایستکدی، آمما تورکلوک بیر وارلیق دی، کیملیک دی، تاریخ دی، آتالارین، آنالارین کئچمیشیدی. بونو اولماز اینسان باغیشلاسین، بو باغیشلیق اینسانلارین عؤهده سینده دئییل.
#ماحموددالغا


c: text/html

text:
آمئریکا بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتیدا داخیل اولماقلا بیر سیرا بین الخالق تشکیلاتلارین مالیلشدیریلمهسینی آزالتماغی پلانلاشدیریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «نیو یورک تایمز» قزئتی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادا یاییب. قزئت ترامپین بیرینجی سرانجامیندا بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی و یا دیگر بین الخالق تشکیلاتلارین مالیلشدیریلمهسینین مینیموم ۴۰% آزالدیلماسینین یئر آلدیغینی بیلدیریب.
ماراقلی مقام اودور کی، آزالما یالنیز بین الخالق تشکیلاتلارین اؤز سیرالاریندا فیلیسطین میلی آدمینیستراسییاسی و یا فیلیسطین آزادلیق تشکیلاتینا یئر وئرجیی، ائلجه ده ایران و شیمالی کورئیایا قارشی سانکسییالاردان یایینما زامانی تطبیق اولوناجاق. یئنی سندده همچینین تروریزمه ایسپونسورلوق ائدن ایستهنیلهن دؤولتین تأثیری آلتیندا اولان تشکیلاتین مالیلشدیریلمهسینین تام دایاندیریلماسی دا یئر آلیب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
نوقای تورکجهسی
نوقای تورکجهسی و یا نوقایجا ، تورک دیللرینین قیپچاق قولونا باغلی، نوقایلار طرفیندن دانیشیلان دیلدیر. ان چوخ روسیه فدراسیونونون جنوب قیسمتینده دانیشیلیر. بوگون کیریل الیفباسی ایله یازیلیر.
نوقای تورکجهسینین دیالئکتلریندن قارا نوقایجا داغیستاندا، آغ نوقایجا کوبان چایی مسیرینده، او منطقهدهکی کاراچای-چرکسیادا و مینئرالنیه وودی(Mineralnye Vody) بؤلگهسینده، اصیل نوقایجا ایسه استاوروپول کرایدا دانیشیلیر. قارا نوقای و اصیل نوقای دیالئکتلری بیربیرینه چوخ یاخیندیر. آغ نوقایجا ایسه داها چوخ فرقلیدیر.
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
نوقایلار، آلتین اوردو خانلیغی خالقینین نوهلریدیرلر و آدلاری چنگیزخانین نوهسی نوقای خاندان گؤتورولموشدور. نوقای خان رهبرلیگی ایله کؤچ ائدن خالقلار تونا چایینا کیمی ارهلیلهییب و بوگونکو اوکراینین قارا دنیز ساحیللرینه یئرلشمیشدیلر.
آدینی نوقای خاندان آلان نوقای تورکجهسی ده، قاباقجا عرب الیفباسی ایله یازیلیردی. 1928 ایلینده لاتین الیفباسینا کئچیلدی و بو الیفبانین اورفوقرافیک سیستمینی آکادئمیسین آ. جانیبکوف یاراتدی. سونرا بو سیستم بوتون تورک دیللرینه اویغونلاشدیریلدی. 1938 ایلینده نوقای تورکجهسی کیریل الیفباسی ایله یازیلماغا باشلادی. آنجاق اورفوقرافیک سیستمی لاتین الیفباسیندان آلیندی.
19-نجو عصرده نوقایلار اوکرایندان چیخاریلاندا بو دیلی دانیشان بؤلگهلر بیربیریندن قوپوق وضعیته دوشدولر. نوقای تورکجهسی دانیشان نوفوسون بیر قیسمی تورکیه و رومانییه کؤچدولر. بیر بؤلومو تزارلیق روسیهسینده قالاراق داغیستان، چئچئنیستان و استاوروپول کرایا یئرلشدی.
تورکیهیه یئرلشن نوقایلار تئز بیر زاماندا آسیمیله اولمادیلار و نوقای تورکجهسی بؤیوک کیچیک هرکسین دانیشابیلدیغی بیر تورک لهجهسی وضعیتینه صاحیب اولدو. سوئتلر بیرلیگینده ده مکتبلرده روسجا تحصیل آلماق سببی ایله نوقای تورکجهسی بؤیوک اؤلچوده گئریلهدی. سون تخمینلره گؤره نوقای تورکجهسی دانیشان نوفوس 80٬000 حدودوندادیر.
1937 ایلینده نوقای تورکجهسینده ایکی کیچیک فزئته نشر ائدیلدی. بونلاردان بیری قاراچای-چرکز، دیگری داغیستاندا چاپ اولوردو. آنجاق داغیتما ایمکانلاری چتین اولدوغونا گؤره بو قزئتهلر نوقای کندلرینه چاتدیریلمیردی.
نوقای تورکجهسی بوگون داغیستاندا نوقای بؤلگهسیندهکی مکتبلرده 1-نجی صینیفدن 10-نجو صینیفه قدر اوخونور. قاراچای-چرکزده ایسه پئداقوژی اینستیتوسوندا نوقای تورکجهسی بؤلومو واردیر.
الیفبا[دَییشدیر]
عرب-فارس الیفباسی
نوقای تورکجهسی 1928 دن اؤنجه عرب-فارس الیفباسی ایله یازیلیردی. بو الیفبا بوتون عرب الیفباسینی ائحیتوا ائدیر اوندان علاوه نوقای تورکجهسیندهکی فرقلی سسلر اوچون سمبوللار علاوه ائدیلمیشدی.
لاتین الیفباسی
1928 ایلینده بوتون سوئتلر بیرلیگینده لاتین الیفباسینا کئچمه کامپانیاسی ضمنینده بو الیفبا اورتا مکتب موعللیمی و فولکلورشوناس آ. شارشئمبیئویچ جانیبئیکوو(1955-1879) طرفیندن نوقای تورکجهسینه ده اویغونلاشدیریلدی.
کیریل الیفبا
نوقای تورکجهسینین کیریل الیفباسی ایله یازیلماسینا 1938 ده باشلانیلدی. نوقای الیفباسینداکی سون دییشیکلیکلر 1950 ده ائدیلدی.


text:
ایران ایسلام جومهوریتی ایله هسته ای توافقدان و تحریملردن سونرا شمالی آفریقادا و اورتا آسیادا سرعتله ایکینجی اقتصادی انتظارلار و بکلنتی لر اولوبدور،[1] بو اساسدا دا بو سؤال قاباغا گلیر کی، آیا حقیقاَ ایران رژیمینین سیاستلرینین قارشیسیندا بیر درین، پلانلانمیش و عاققیللی سیاست ایشلنمه مه لیدیر می؟ او حالدا کی باغلی سیستم سیاستلرینده اقتصادی گلیشمه لر امکانسیز دئییلدیر، خاص عامیللری مثال اولاراق : طبیعی منبع لره، کارگرلرین آلدیقلاری آز حقوق لارا باغلی دیر،بللی بیر ندنلرله باغلی دیر کی اونون داواملی اولماسینی و ثابیت قالماسینی تضمین ائده بیلیر.واقعیت ده ده ایران کیمی بالقوه اقتصاد دا، امکانلارا ال تاپماقلاعمل دن اوستون بیر حرکتی طلب ائله ییر.
دونیادا داواملی اقتصادی گلیشمه لر ده
بئله بیر گلیشمه لر ایچین ده بیر سیرا پیش نیازلار ری طلب ائدیر، مثال اولاراق (اؤرنه یین) عمومی گلیشمه یاشامین یوکسک استانداردلاری عمومیتده اوجوز ایش گوجلری و چئشیدلی طبیعی منبع لرین اولومویلا امکانلانا بیلیر بونلاردان عیبارتدیر :
دوزگون حکومت دارلیق، دونیا سویه سینده اویرتیم و ایشه ال تاپماق امکانلاری، جینسیتی برابرلیکلر، انسان حاقلارینی پوزان ندن لرین اؤرنه یین: " اوشاقلارین ایشله مه سی "آرادان قالدیریلماسی، بواشاره ائتدییمیز ندنلر و باشقا اؤن پلانلار بیر سالیم و عادیل اقتصادین و ثروث پایلاشیمینین گره کیر و نئجه کی بیزیم یازارلارین قلمیله گؤستریلیبدیر، دونیاداکی باشقا اقتصادلارین تجربه لری بو حقیقتین گؤستریسیدیر کی، بو اون پلانلارین و احتیاجلارین دوشونولمه دیی شکیلده اقتصادی گلیشمه احتمالی آزالاجاقدیر و ائله بونلار ایران ایچین ده گئچرلیدیر.
بوندان اطمینان تاپماق ایچین کی اقتصادیاتی گلیشدیرن عامیللرین هره سی اؤز یئرینده اوتورتدوردولوبدور، سهامدارلار دولتین نقشینی ایفا ائتمه لیدریلر، اؤزل لیکله ده مقننه ، قضاییه، مجرییه قوه لرینین رولونو کی میللته حکومت ائدن قووه لردیرلر، آراشدیریلماسی گره کلیدیر، او یئره قده ر کی بیر حکومت بیر جامعه ده یاشایان میللتین ایستکلرینین دوزگون نوماینده سی اولموش اولا بیلسین و اقلیتین ده حاقلارینی و اونلارین منفعت لرینی رسمیته تانییب و اونلاردان حیمایت ائده بیلسین و بو یوللا دا گلیشمه احتماللارینی، اقتصادی عدالتله ساغلایا بیله بیلسین.
•بوندان علاوه، دئولتلرین آیدین و سوروملو اولدوقو حالدا فرصت لرین و میللی ثروتین پایلاشماسی عدالت لی بیر شکیلده، بوتون وطن داشلارین منفعت لرینی ساغلایا بیله جکدیر.
ایرانین اؤزل دوروموندا کی اوندا بؤلوم لر و دولتی سازمانلار کی هله ده اؤز اونملی روللارینی ایفا ائدیرلر، بو ندن نیمه خصوصی آدیندا بیر بویوک بؤلومه سبب اولوبدور. نیمه خصوصی و یاریم دئولتی بولوملر اؤزل موقعیت لره و امکانلارا دا صاحیب اولانلاردیرلار. حقیقت بو کی بونلار دئولتی حیمایه لردن علاوه، اؤزل بؤلوم لرین ده آزادلیقلاریندان فایدالانا بیلیرلر. بئله بیر امکانلارین یارادیلماسی اونلار ایچین ده ایش و ایش یاراتما فورصت لرینی پوزوب و آرادان آپاریر بانک جهانی نین 2016 دا ایللیک گزارش بونو گوستریر کی، ایش و ایش یاراتما فورصتی سرمایه ایچین بیر اؤزل دوروم دور کی ایران 189 اؤلکه نین ایچینده 118 نجی یئری آلیر،[2] بئله اولماسی خارجی سرمایه گزارلار ایچین یاخشی و بیر فرصت ساییلا بیلیر، بو حسابلا کی اگر سیاسی رابیطه لرین یاخشی لاشماسی ایچین اقتصادی تعامل لارین اولماسی گرکلی دیرسه، اوندان سونرا اصلی خصوصی بؤلوم لرین گلیشمه فورصت لرینین آزالماسینا سبب اولا بیله جکدیر، فسادین چوخالما احتمالی داها دا یوکسه لیب و نهایتده ده سرمایه نین دؤنوشو ناقص و یئترسیز اولا بیله جکدیر.
بونون ایچینده اقتصادی تعامل لاری یئرینه یئتیرمک ایچین، تکجه ایرانی یوخ بلکه ایران وطن داشلارینی دوشونمک لازیمدیر، چون کی ایران وطن داشلاری مستقیم شکیلده جمهوری اسلامی نین عمومی خدماتیندا و سیاستینین تاثیری آلتیندا قالیر و اقتصادی فعالیت لرین بوتون بؤلوملرینده او جمله دن خاریجی سرمایه گزار بؤلوملرینده شرکت ائله مک محدودلاشماسینین تاثیرینده قالیرلار.
اون پلانلارین اؤنملی سیندن بیریسی ده حکومتین وطن داشلارا احترام قویماسی و اونلارین حاقلاریندان دفاع ائتمه سیدیر، ایرانین و اونون بوتون سازمانلارینین ایشی او قاونون لار و قوراللار دان کی انسان حاقلارینین رعایت ائدیلمه سینی ایسته ییر اونلارا عمل ائله مک لازیم و ضروریتده اولمالیدیر همیده تاثیر بوراخان اصلاحاتلارین کی وطن داشلارین حاققینی پوزماق احتمالی ایچین گرکلی و لزیم دیر. بو مورد لر ایراندا کی اقتصادی فعالیتلر ایچین اؤزل اشاره لرندیر. ایران ایسلام جومهوریتینده کی انسان حاقلارینین دورومو بو گون بین الخالق جامعه سینین دریندن نگرانچیلیغی ساییلیب و بو موضوع بیرسیرا دئیشیکلرده مثال اولاراق، سازمان ملل دن اقدام اولاراق ایرانداکی انسان حاقلارینین دورومو و ا ایرانداکی انسان حاقلارینین ویژه گزارش چی سی "احمد شهیدین" ماموریتیله انعکاس وئریلمیشدیر.
باشقا بیر زاویه دن ده، بیر دولتین باخیشی او جومله دن جمهوری اسلامی نین باخیشی اؤز وطن داشلارینا اعمال ائتدیی قدرت و کنترل نئجه اولمالیدیر دا ینه" اویرتیم" آنلامینا قاییدیر، بیر دئولت نه قده ر وطن داشلارینین قارشیسیندا آچیق اولوب غیر انحصاری عمل ائدرسه، او قده رده او دولت دورو و چاواب وئریجی بیر دئولت اولاجاقدیرو ائله او قده ر ده وطن داشلاریلا دوزگون داوراناجاقدیر. عکسینده بیر دئولتین عملی انحصار اولورسا او قده ر ده او دئولتین دورولوغو و قارشییا چیخماغی آزالاجاقدیر.
نتیجه ده، آچیلیش یئرینه انحصار حاکیم اولورسا، دئولت عمومی راحاتچیلیق یاراتماقا چالیشاندادا جامعه نین تاثیر قویان گروهلارینین حمایت لریندن و شرکت لریندن آز فایدالانا بیله جکدیرده.
دموکراتیک ارزیشلارین یارانما احتمالی و گلیشمه امکانلاری دا انحصاری بیر فضا دا آشاغیا دوشوب و آزدیر، چون کی میللتین بیر سیراسی سیاسی، مذهبی، نژادی و یا باشقا دلیل لره خاطیر، قدرته و امکانلاردان فایدالانماق فورصتلریندن محروم اولاجاقلار. بوندان علاوه ده اقتصادی گلیشمه لرین نورمال سئیری مانع لرله قارشیلاشاجاقدیر، چون کی دئولت انسانی منبع لرین بیر آز قیسمتیندن فایدالانا بیله جکدیر.
دئولتین آچیق و شفاف داورانیشی اولدوغو شکیلده، وطن داشلارین بیرلیکده یاشام رابیطه لرینده اعتماد عنصرلری شکیل تاپیب و یوکسه له جکدیر. سوروملو دئولت لر، سؤروملولوق کولتورونو ده اؤز وطن داشلارینا انتقال وئریرلر، و نئجه کی بیر دئولت ده سوروملولوق کولتورونو یایماقدان امتناع ائدیر، وطن داشلار دا اؤز سوروملولوقلارینا اعتناسیز اولوب، اونو جدی یه آلماییرلار، بئله لیکله ده فسادا، داغیلماغا و اختلافلارا یوللار آچیلا بیلیر. انحصاری شرایطده بنیادی حقوقلار تضمین اولماییب و دوزگون بیر گلیشمه ده اولمویاجاقدیر.
اقتصادی باخیمیندان ایران بویوک بیر پتانسیله داها دا گلیشمک ایچین صاحیب دیر، بو اولکه نین تاریخی طبیعی منبع لرین وارلیقینی او جومله دن نفت و گاز ثروت لرینی گؤستریر کی اونلاردا دئولتین کنترلونون آلتیندادیر. نه یازیق کی بوتون بونلارا رغمن سون زامانلاردا دئولتین توسعه پایدار حاقدا و بوتون انسانی منبع لر اولا اولا یئنه ده گئنیشلندیرمک و گلیشدیرمک سیاستینده باشاریسیزلیغینی گؤستریر. مثال ایچین بیر سیرا وطن داشلارلا یولا گلمه سی کی گلیشمه مسیرینده هر کسین یئرینه اولماق ایسته ییرلر، سبب اولوبدور کی ایرانین اقتصادی نفتین و باشقا طبیعی منبع لرین گروگانیندا یاشاسین. ایراندا بیر وضعیت یارانیبدیر کی ایرانین گووه نه بیله جک رشدی ده طبیعی منبع لرین خرج له مه سیله دیر. او حالدا دا دئولت کئچن نئچه ایللرده چالیشیر مالیاتی گلیرلری طبیعی ماده لرین یئرینده اوتوردسون بو فیکیر ده نفتین قیمتینین آشاغی دوشمک نتیه سینده اولوبدور، یوخسا بو دوشونجه اساسیندا اولماییب دیر کی، مالیات ان سالیم رابیطه دیر دئولت له وطن داشلارین آراسیندا.
هر حالدا اقتصادی آزادچیلیقلارینین اولمادیغی یئرده و اونو انحصار دا ساخلاماقلا، اگر دئولتین مالیاتی گلیرلرینی عدالت له وطن داشلارین آراسیندا پایلاشمیرسالار و یا بیر سیرا وطن داشلاری اقتصادی فعالیتلردن محروم ادیرلرسه، مالیات گلیرلریده ثابیت گلیشمه لری ساغلایا بیلمه یه جکدیر.
کئچن اون ایللرده، نفتی گلیرلرین چوخلوغو اولا اولا، انسانی منبع لرین گلیشدیریلمه سی و اونون ایچین بودجه آیریلماسی، دئولت ایچین اولویتده اولماییب، کی اونون دا نتیجه سی آیدین و چالیشان بئیین لرین اوزاقدیرلماسی و مملکتدن چیخماسیدیر، وطن داشلار داهادا یاخشی فورصت لری اله گتیرمک ایچین دنیانین هر یئرینه دااغیلماق مجبوریتینده قالمیشلار و بعضا ده دئولتین سیاستلرینین نتیجه سینده بیر سیرا اینسانلار، او جمله دن قادینلار و اقلیت لر اونلارین حاققیندا آپاریلان تبعیض سیاستلری ایچین اقتصادی فعالیتلردن محروم اولموشلار.
نتیجه ده خصوصی بؤلوم لر ضعیف لشیرلر، و دولتی بودجه لر ده کئچن اون ایللرده ایچه رینین ناخالص تولیدی بودجه نین آزالماسی ندنیله آزالیب دیر.
معاصردونیادا اگر دولتین الیله و یا بیر خصوصی بؤلوملرین الیله گوجلو آلت یاپی لار اولمازسا، او اؤلکه نین گله جه یی آیدین اولمویاجاقدیر.
منفعت لری قازانماق و اونلاری الده ائتمک ایچین بئله قاتما قاریشق لیق لار ، ایشین و اونون یارادیلماسینین قارشیسینی آلیب و جیددی مانعه لر تؤره ده بیلر،
جهانی بانکین ایش اساسیندا ، 5012 ایلینده وئریلدیی راپورا گؤره ، ایران 118 نجی رتبه ده 918 اؤلکه نین ایچینده یئرلشیبدیر.[3]
گریم برایان نئجه کی ارز مقاله سینده توضیح وئریر: تحقیق لر گوستریر، هر اولکه ده کی وطن داشلاری مذهبی سیخینتیلاردا قویور، او اولکه ده و جامعه ده، فسادین داها دا چوخالماسی، اجتماعی باسقینتیلارین داهادا چوخالماسی، یئنی لیک لرین داها دا آزالماسی و گلیشمه ده آشاغی درجه ده قالماسینا سبب اولوبدور. بو شرایط ده یاشایان میللت لر گلیشمه و آچیلیشما فورصت لرینی الدن وئره جکدیر.
بونا دیققت ائده رک کی چشیدلی کولتورلر و اونلارین تاریخده کی تاثیرلری جامعه نین گلیشمه سینده تاثیرلی دیرلر، ایراندا مذهبی و قومی اقلیت لرین اولماسی ایرانین توسعه وئرمه سینده اؤنملی روللاری واردیر. ایرانداکی قومی و مذهبی اقلیت لرین اؤزل استعدادلاری و مهارت لری اولدوغو ایچین اونلارا یارادیلان ایش فورصت لری نتیجه سینده طبیعی دیر کی جامعه نین ترکیبی دانیلماز گلیشمه لره ال تاپاجاقدیر.
اقلیت محروم اولونجا، اونلاردان منعکس اولان رفتارلار او جمله دن، اؤزونو بیگانه سایماق، ناراحات و ناراضی قالماق سبب اولاجاق کی، ملتین هامیسی محرومیت ده ساخلانیلیب و یا بیر عده اجتماعی رفاه لاردان فایدالاناجاقدیر. او حالدا کی یوخسول بیر اقلیت اصلینده دئولتین مالی منبع لرینین چینینده آغیر بیر یوکه چئوریلیر، دئولتی مقاملار دا مومکوندورکی مالی ضرر لر گؤروب و مخالفت لرله اؤز - اؤزه گله لر. باشقا بیر یاندان، فقرین و جنایت لرین چوخالماسینا ندن اولاجاقدیر، چوخلو اویرنجی لر درس اوخوماقدان واز کئچیب، ایش آختارماق مجبوریتینده قالاجاقلار و بئله لیکله بویوک شهرلرده حاشیه نشینی یادا حاشیه ده یاشایان لار چوخالاجاقدیر. بوندان علاوه وطن داشلارین بهداشتی امنیت لری آزالیب، و خسته لیکلر چوخالاجاقدیر، بو شکیلده ده دئولتین چینینده کی یوک داهادا آغیرلاشاجاقدیر.
ایراندا کی قادینلار باشقا گروه لاردا عضو اولاراق کلیت ده اقتصادیاتین گلیشمه سینده بویوک رل لاری واردیر، اونلار اولکه نین یاری جمعیتی دیر، آمارین گوستردیینه گوره بیر کیچیک آزالاما اولسادا 2011 ایلینین سرشماری سینده گوروکور کی تقریبی هر 3 قادین دان بیری سی 20 و 34 یاشلاریندا دیرلار.[4]
ایرانین بیلیم یودلارینین اویرنجی لرینین یاریسی خانیم لاردیرلار، قادینلارا ایش باخیمیندان دا 2005 ده هر 10 قادیندان کی فارغ التحصیل اولوبدور 5 نفری ایش تاپا بیلیبدیر ساده جه، او حالدا کی بو مقدار 2013 ده هر 10 نفردن 3 نفر (آقالار ایچین 8 نفر 10) نفردن ایندیسه 7 نفره 10 نفردن انیبدیر.[5]
کلیت ده 2013 ده قادینلار اجتماعی مشارکت لری 12.5 انیبدیر و گؤرونور کی کیشی و متخصیص لرین دئدیینه گؤره بو آمار داها دا آزالماقدادیر.[6]
اقتصاد رتبه سینده 141 نجی رده نی 145 اینجی دن آلیر.[7] 2006 ایلینین آماریلا ایران 180 نجی رتبه ده 115 اؤلکه نین ایچینده ایدی. بو جینسیتی رتبه لرین آزالماسی جمهوری اسلامی نین تبعیضی سیاستلرینین نتیجه سینده دیر کی کیشی ارکیلیک (مردسالاری) کولتورونون یایلماسینی و مستقیم و یا غیر مستقیم شکیلده، قادینلارین فعالیت لرینین آزالماسینی و ایش حوزه لردن چیخادیرلماسینا سبب اولموشدور. دئولتین بو ایشلریندن نمونه سی، خانیم لارین جینسیت باخیمیندان بیلیم یوردلاری قازانماق سهمیه سیدیر و پیشنهاد اولونان لایحه لردیر کی جمعیتین چوخالماسینی طلب ائدیر و نتیجه ده ده قادینلارین اجتماعی مشاریکت لرینی آزالدیب دیر.
بوگون بیز بیر باغلیلیقلی دونیادا یاشاییریق و ائله اونا گؤره ده "بین المللی " بیر آد آنلام تاپمیشدیر، بوتون جامعه لر کیمی، بیر جامعه ده یاشایانلارین وظیفه سی عمومی اقتصاددا قاتیلماسی و چالیشماسیدیر، کی بودا وطن داشلارین بیرینجی راحاتچیلیقینی تامین ائده جکدیر.
سون ایللرین تاریخی اؤزللیکله ده اورتا آسیادا، بیزه بونو گؤستریر کی نئجه اولور کی یوخسوللوق و کاسیب لیق، اؤزوندن اوزاقلاشما، اولومسوزلوق لارین سونوجلاری سرعتله بیر جامعه نی انفجار حالینا سالا بیلر و هر کسه رتبه سیندن آسیلی اولمایاراق ضرر و زیان یئتیره بیلیر.
ایران بو گون بیر انزوادان کئچمک حالیندا اولاراق، بین المللی جامعه یه گیرمک مقامینا چالیشماقدادیر.
بو آرادا دا اینسانلارین چوخو یاخشی فورصت لری مثلا گؤروشمک، تارتیشماق و دوزه لتیجی فیکیرلر، سرمایه گزارلیق و تجارت ائتمک فورصت لرینی اله گتیره بیلیرلر .
بو قارشیلیقلی علاقه لر گرک ده بین المللی حدده اولا بیلسین، تاریخی موشکوللر دوزاغینا دوشمه مک ایچین کی اونون دا عاقیبت لری سرمایه گزارلارین هامیسینا شامیل اولاجاقدیر، بونا گؤره ده بین المللی جامعه لر، شرکت لر و سیاستچی لر، اقتصادی قارشیلیقلی علاقه لرده، سازمان مللین تجارت و انسان اقلاری اصوللاریلا حرکت ائتمک لازیمدیر.[8]
بو دوشونجه و اؤنری بیر کسلرین طرفیندن وئریلیب کی، گئرچک گلیشمه و اقتصادی ثبات لار کی سرمایه نی گئرییه قایتارا بیلمک دورومونو ساغلایا بیلر، سیاست ده بیر اساسی دییشمله لره باغلیدیر.
بو دییشمه ایران دا سیاست چیلرین و بین المللی حددیده فعالیت ائدن تاجیرلرین و سیاسی رهبرلرین بوینونا دوشور، و همیده جامعه نین فیکیر رهبرلری کی مدیالار دان آسیلیدیر.
بو ده ییشیم بو آنلامدادیر کی جمهوری اسلامی گرک اؤلکه نی ائتدیی انحصار فضاسیندان، وطن داشلارین حاقلارینین محدود لاشدیرماسی ایچین اؤزونه وئردیی حاقلاردان و از کئچمه لیدیر، مثال اولاراق قادین حاقلاری و بهایی لرین و لُرلارین حاقلاری.
بیرده کی بین الملل جامعه سی گرک بو اطمینانا چاتسین کی اقتصادی رابیطه لر سالیم بیر فضادا اولاجاقدیر، کی بئله سی ده اولونجا بوتون ایران وطن داشلارینین خئیرینه قورتولاجاقدیر و یالنیز بئله بیر شراییط ده دیر اقتصاددا ثابیت و حقیقی گلیشمه الده ائدیله جکدیر.
بو اولوملولوغو آیدینلاشدیرماق ایچین، بیر نئچه اؤنری سیاستلری یورودمکده خاطیرلادیریق ؛
•ایران ایسلام جومهوریتی گرک، بین المللی انسان حاقلاری عهدنامه لرینی ایشه آپاریب و اونلارین نظارتی آلتیندا اولا، او جومله دن انسان حاقلاری اعلامیه سی، مدنی حقوقلار، سیاسی و اجتماعی و فرهنگی حقوقلارا شامیل دیر، کی ایران گرک بونلاری یئرینه یئتیرمک ایچین متعهد اولوب و ایستر ایچ قانونلاری و ایستر خاریی و دئش موافت نامه لری رعایت ائله سین کی بئله سی یوتون ایرانی لارین حاقلارینین قوروماسینا دا ضمانت اولا بیلسین.
•تاثیرلی دنه مه لر کی اطمینان وئره بیلسین کی ایران قانونلارینین و سیاستینین پیکره سی، ایستر یئنی اقتصادی فعالیت لرین یارادماسیندا، ایستر موجود پروژه لرین اقدا سهام دارلاری انسان حاقلارینا احترام قویماغا تشویق ائتمکله اولسون.
•تاثیرلی یول گؤسترمه لرین یاردماسیلا و دئولت سطحینده مدیریتی دستورالعمل لرین کی اقتصادی آخیمینا سبب اولا بیلسین و اونلارا نظارت ائده بیلسین.
•بین المللی نظارت، بین المللی وسیله لر مثال، هدفلی تحریم لر و خشونت ائدنلرین قارشیسیندا دورماق
•دئولتی و غیر دئولتی ایجراچی لاری، مثال، تجاری شرکت لرین دورولوغونو یوکسلتمک، انسان حاقلارینی ائیتیم وئرمک، کی بونلاری بوتون وطن داشلارا شامیل اولا بیلسین، اونلارین مذهبی و قومی و جینسیتی فرقیلرینی نظرده توتمادان.
•خاریجی سرمایه گزارلار " تجارت و انسان حاقلاری اصول لاری راهنماسی " اساسیندا عمل ائله ییب و جاواب وئره بیلسین لر. همیده سازمان مللین چرچیوه سینده (قوروماق، سایقی دورماق، اصلاح ائتمک) اوصوللارینی ایرانلا تجارت ائتدیکلرینده رعایت ائتمه لیدیرلر.
• بین المللی انجمن لر ایران ایسلام جومهوریتینی بیر سیرا سیاست لرین رعایت ائتمه سینه، او جومله دن تجاری شرکت لرین انسان حاقلارینی رعایت ائتمه سینه دعوت ائله مه سیدیر.
•انسان حاقلارینین اؤزل گزاریشگرلری له یولا گلیب و گزارشگرلرین ایشینده اقتصادی حاقلارین یئرلشدیریلمه سی و اؤزل دستورالعمل لردن و تعهد لاردان فایدالاناراق سازمان مللین نماینده لرینه گزارش وئرمه سیدیر.
[2] http://www.doingbusiness.org/~/media/GIAWB/Doing%20Business/Documents/Annual-Reports/English/DB16-Full-Report.pdf
[6] http://women.gov.ir/portal/home/?news/69029/85290/137098/%D9%86%D8%B1%D8%AE%20%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%20%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%20%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C%20%DA%A9%D8%A7%D8%B1


text:
بوتؤولوک ائلدار موغانلی بیر آلمانی ایکی بؤلدوک؛ آتیلدیق تکلیکدن. قوشا جیزگیلر کیمییاشادیق- سونسوز بیر ایکیلیکده. کؤورک لپهلر بئشیگیمیز اولدو، اوچار قاغاییلار آرزوموز؛ ماویلیگه دوزولدو ایکیلیگیمیز. آغیزیمیزدا ایللرین دادی اورهییمیزده یوللارین ایزی، بیر ساپاغدان آسدیق سئوینجی، غمی هئچ بیریسینی ایتیرمهدن؛ بیر آلمانی ایکی بؤلدوک، بوتؤولندیک…! فروردین ۱۳۹۲- تهرانRead More »
تورپاق اوگئی اولماز/ائلدارموغانلی
تورپاق اوگئی اولماز ائلدار موغانلی داغلاری قینامیرام، قینامیرام داغلاری. قینامیرام سرتلیکلرینی، تورانلی آخشامینی، چیسگینلی سحرینی. داغلاری قینامیرام، قینامیرام سینهسیندهکی، زیگیللی جیدیرلارینی, قینامیرام دؤشوندهکی، نوازشه حسرت قیز قارینی. داغلاری قینامیرام سرتلیکی ائله همان؛ نه آخشامیدهییشیب، نه سحری، تورانلیغی همان، دومانلیغی همان. قیناسام، نانکور اولارام؛ اؤزومدن اولارام، گؤزومدن اولارام؛ قیناسام، باخار کور اولارام. داغلاری قینامیرام, قینامیرام داغلاری. جیدیرلاریندا بیتن زیگیللر سنین و ...Read More »
سوسوزلوق/ ائلدار موغانلی
سوسوزلوق ائلدار موغانلی اورهیین اودلو گؤزلرین بولودلو. اریمهسین او اود، سیخیلماسین او بولود! دونار اورهییم ارییر گؤزوم. قاپانماسین باخیشینین قاپیلاری! قاپانار اوزومه اولدوزلارین باهاری. ییخیلار قالام تؤکولر دونیام. اریمهسین او اود، سیخیلماسین او بولود! دونار اورهییم قیش اولار ایچیم. قوی ایچیم، ایچیم- ایچیم اورهیینین اودوندان، گؤزونون بولودوندان!… تهران- ۱۳۷۳Read More »
تبریز نغمهلی سطیرلر(29 بهمن مناسبتیله)/ توپلایان: ائلدار موغانلی
تبریز نغمهلی سطیرلر توپلایان: ائلدار موغانلی آذربایجان خالقینین ایران تاریخینده قویدوغو قهرمانلیق ایزلری خالقلارین یادداشیندان پوزولماز ایزلر اولوبدور. آذربایجانین کئچمیش یوزایللیک ایران سیاسی، اجتماعی تاریخینده اونودولماز رولو اولوب و بیر سیرا تاریخی حادثهلرده اوینادیغی رول اعتباریله بوتون شرق اؤلکهلرینه اؤرنک کیمیاؤزون تانیتدیریبدیر. معاصر تاریخیمیزده شرف گونشی کیمیپارلایان بؤیوک اجتماعی و سیاسی دگیشیکلیکلر، آذربایجان خالقینین و ائلهجهده قهرمان تبریزین آدیلا باغلیدیر. ...Read More »
داغلار قیزی/ ائلدار موغانلی
داغلار قیزی ائلدار موغانلی من داغلارين قيزي يام آل- قيرميزي دونوم وار، قان کيمي قيرميزي يام مني سئوهر شن باهار. × دونوم داغ ياراشيغي اؤزوم ياماجا بزهک، رنگيم گونش ايشيغي گؤرونورم شفق تک. × آديمي بيلدينيزمي- آي مهربان اوشاقلار !؟ قيرميزييام قان کيمي ، منله گؤزهلدي داغلار… × بيلمه دينيز؟ قوي دئيم : -قيرميزي پيالهيم. باهار فصلي گلرکن داغدا آچان ...Read More »
اوشوتمه/ ائلدار موغانلی
اوشوتمه ائلدار موغانلی قار یاغیر … قار یاغیر اورهییمین باشینا ایچینی ایتیرمیش تامینی اونوتموش قارا بیر قار؛ قریبهدیر روزیگار…! بولانیر آغ چیچکلی قیزیل آینام اوشویور بنؤوشهلی دونیام. جانلانیر آینامدا قاسیرغایا دوشموش جیلیز بیر داغ اتهیی چیرکاب باشی چیلپاغ. یازیغیم گلیر بئله داغا، بئلههاوایا. یازیغیم گلیر بئله قارا بئله روزیگارا. قار یاغیر اورهییمین باشینا قارا بیر قار… نه داغی قینایاجاغام نه ...Read More »
قاراداغیم!/ ائلدار موغانلی
قاراداغیم! ائلدار موغانلی زامان ترسینه دولاندی کوله بوغولدو اوجاغیم؛ آلووسوز, توستوسوز یاندی- ائلیم , اوبام, داشیم, داغیم, قاراداغیم! *** چالخالاندی غم دنیزی طوفاندا قویدولار بیزی بلا آلدی اوستوموزو نه نیشانیم, نه مایاغیم, قاراداغیم! *** قوللو، قانادلی قیریلدیق دیری- دیری باسدیریلدیق بیز، آرخامیزدان وورولدوق منیم ایگیدیم, قوچاغیم, قاراداغیم! *** ماتمینه گولن ده وار اورهیی سؤکولن ده وار سیناییرام دیار – دیار ...Read More »
سون گؤروش/ ائلدار موغانلی
سون گؤروش ائلدار موغانلی بیر قیش گئجهسینده آیریلدیق؛ هاوا سویوق خیالیمیز اویوق- اویوق کورکونه بورونموشدو آی قارا بولودلار آخیردی اوستوموزه آلای- آلای. -“گؤروشهریک”- دئیه باخیشینین شفقتینی، اللرینین حرارتینی باغیشلادین منه. من یوخسول بیر پیادا نهییم وار ایدی سنه باغیشلاماغا؟! گومانیم یومروغوم بویدا اورهیه گلدی. دوشدوم یولا؛ یول آرزولارین بویونجا. نئچه- نئچه منزیل اؤتدوم، کئچید کئچدیم شاختادا، بوراندا؛ اللرینین حرارتیله قیزیندیم ...Read More »
یاریمچیق سؤز/ ائلدار موغانلی
یاریمچیق سؤز/ ائلدار موغانلی اوستاد “حبیب ساهر”ین نیسگیللی اؤلومونو دوشونرکن کؤلگهلر سریلیب شههرین اوستونه اورهیی ایرینلی، گؤزو کینلی نفسینده ظولمت قوخوسو سسینده گئجه قورخوسو … قینیندا گیزله نیب سایریشان اولدوزلار آیین جانیندا قیزدیرما وار… کؤلگهلر سریلیب شههرین اوستونه کوچهلرین سینهسینده دؤیونور دیسکینتیلر ائولرین اوستونه یاغیر تنهالیق پنجره لرده تور قورور هؤرومجکلر، مورگولهییر شههر … کؤلگه لی دیر زامان، گؤی، ...Read More »
باهار گلير/ ائلدار موغانلی
باهار گلير ائلدار موغانلی شنليک نورو تؤکولور آل گونشين گؤزوندن دره گولور داغ گولور “باهار گلير” سؤزوندن؛ اري يير داغلاردا قار اؤزون يئتيريب باهار شنليک ائدين اوشاقلار! چيخيبدير استيقبالا لاله , نرگيز , بنؤوشه؛ باخ ! دوشور حالدان حالا گوللو باغچا, سيخ مئشه؛ قوشلار ائتميره آه زار اؤزون يئتيريب باهار شنليک ائدين اوشاقلار! گيئيبدير ياشيل دونون جاوان لاشيب طبيعت اوره ...Read More »


text:
ییرمییئددینجى درس
"ایسیملرین حاللارى"
ایسیملر همیشه بیر شکیلده ایشلنمز، چوخ واخت اونلارا شکیلچیلر قوشولار: وطنه، وطنی، وطنده، ... بورادا وطن کلمهسینین معناسی دَییشیلمیر، بونا گؤره ده، بو شکیلچیلره سؤزدییشدیریجى شکیلچیلر دئییلیر. ایسیملر جۆمله ایچینده بو شکیلچیلری گؤتۆرۆرلر. جۆملهده ایشلهنن فعله گؤره بو شکیلچیلر دَییشیلیر.
ایسیملرین جۆمله ایچینده بئله مۆختلیف شکیللره دۆشمهسینه ایسیمین حاللارى دئییلیر. دیلیمیزده، ایسیمین آلتى حالى واردیر:
1.آدلیق حال، 2. یییهلیک حال، 3 یؤنلۆک حال، 4.تأثیرلیک حال، 5.یئرلیک حال، 6. چیخیشلیق حال.
1. آدلیق حال: بو حال ایسیمین بیرینجى شکلى و آدیدیر و شکیلچیسی اولماز. بو حال ایسمین آدى اولدوغو اۆچۆن ، اونا "آدلیق حالى" دئییلیر. بو حال "کیم؟"، "نه؟" سوالینا جاواب وئرر: آنا: "کیم؟،" کیتاب: "نه؟".
2. یییهلیک حال: بو حال ایکی شئى آراسیندا صاحیبلیک، یییهلیک مضمونو بیلدیریر: "شهریارین حیدرباباسى"، "فضولینین غزلى" ترکیبلرینده، شهریار "حیدربابانین"، فضولی" غزلین" صاحیبی، یییهسیدیر. ترکیبلرین بیرینجی سؤزلرینین سونونداکى شکیلچیلر بو شخصلرین یییه و یا صاحیب اولدوقلارینی بیلدیریر. بو حالدا اولان ایسیملر "کیمین؟" و یا "نهیین؟" سوالینا جوابین وئرر: کیمین غزلى؟ _ فضولینین.
بو حالین شکیلچیلری آشاغیداکیلاردان عیبارتدیر:
الف. ایسیم سسسیز حرفله بیتسه، کلمهنین سون سسلیسى ایله موافیق دؤرد چئشیدلى شکیلچی "ین (in)، ̌ین(ın)، ون(un)، ۆن(ün)" ایشلهنر: ائلین، آذربایجانین، دوستون، گۆلۆن.
ب. ایسیم سسلی حرفله بیتسه، یئنه ده یوخاریداکى شکیلچیلر ایشله نر. آمما بوردا ایکى سسلى یان-یانا گلیر، اونلاری بیربیریندن آییرماق اۆچۆن بیر "ن" حرفی اونلارین آراسینا آرتیرارلار: عمی+ن+ین، آتا+ن+ین، قوزو+ن+ون، سۆرۆ+ن+ۆن.
بو حالدا ایسیم جمع اولاندا، جمع علامتى "لار، لر" دن سونرا، یالنیز ایکى چئشدلى" ین (in)، ̌ین (ın)" شکیلچیلریندن بیری یازیلار: آنالارین، اؤلکهلرین.


text:
اوزاق ائللرین یاخین تحفهلری(۲) رسول رضا کؤچورن: افراسیاب نوراللهی کرکوک خویراتلارینین بؤیوک بیر اکثریتی اورجینالدیر. لاکین اونلاریندا روحی افاده فورماسی بیزه یاخین و دوغمادیر. خویراتلار – بایاتیلار ان قیسا فورمادا افاده اولونموش اینسان دویغوسو، اینسان فیکریدیر. بو فورما ییغجاملیقدا، خیام رباعیلری ایله رقابت ائدن بیر دولغونلوغا، افاده قووهسینه مالیکدیر.اونلاری اوخودوقجا اوخوماق ایستهییرسن. دوشوندوکجه دوشونورسن. شیرینی وار، آجیسی وار. بیرینی اوخویورسان ...Read More »
اوزاق ائللرین یاخین تحفهلری(۱) / رسول رضا- کؤچورن: افراسیاب نوراللهی
اوزاق ائللرین یاخین تحفهلری(۱) رسول رضا کؤچورن: افراسیاب نوراللهی عراق سؤزو، ندنسه، همیشه فراق سؤزونو منیم یادیما سالیر. فراق سؤزو ایسه فضولینین نامعلوم رسام طرفیندن چکیلمیش مشهور شکلینی گؤزلریمین قارشیسیندا جانلاندیریر. اونون کدر دولو گؤزلری، باخیشلارینداکی ایضاح ائدیلمز حسرت، اینتیظار بؤیوک نغمهکارین غربت اودو ایله یانمیش قلبیندن نهلر سؤیلهییر! من فضولینین بو شکلی ایله، اونون یارادیجیلیغی آراسیندا ائله عضوی بیر ...Read More »
منده اختيار اولسا/ رسول رضا
منده اختيار اولسا رسول رضا من ايستهييرم: بولودلار آغلاسين اوشاقلار آغلاماسين؛ آنالي يا آناسيز. من ايستهييرم: گوللر آچيلسين، گوللهلر آچيلماسين، آمانلي يا آمانسيز. من ايستهييرم: قاپيلار قاپانسين سويوق اولانداهاوا. گؤزلر قاپانماسين، سؤزلر قاپانماسين. من ايستهييرم: يانغينلار سؤنسون، اوميدلر سؤنمهسين. مئيوهلر ديسين اؤز فصلينده. اورکلره سؤز ديمهسين. بهردن بوداقلار اَييلسين. اينسان باشيني اَيمهسين، خجالتدن يا گوجسوزلوکدن. آخسين بولاقلار گؤز ياشي کيمي، ...Read More »
ارک قالاسي/ رسول رضا
ارک قالاسي رسول رضا ووروشدولار: سون گوﻟﻟﻪيه, سون سونگويه, سون قونداغا قدهر. ووروشدولار: هر شئي قيرميزي گئيدي, داشدان تورپاغا قدهر. ووروشدولار: آلت دوداقدان، اوست دوداغا قالخا بيلمهين سسه قدهر. ووروشدولار: اونلاردان يئددي دفه, يئتميش قات آرتـيق اولان سونگولري نارين داراق ديشي کيمي, سيخ اولان دوشمنله. ياراليلار اوفولدامادي جان وئرهنلر اينلهمهدي سوسوزلار- يانديم!- دئمهدي. اوپدو قوروموش دوداقلاري قان هوپموش تورپاغي. نه ...Read More »


text:
ایلمهچیلر رقیه علیقُلیان “لاله“ “ایشچی اوشاقلار” گونو مناسیبتینه کئچمیشه باخاندا قیرخ ایل بوندان اؤنجه بیر قونشونون یاشامیهَلهده اورهییمییاندیریب یاخیر. بیر کَنددن گلمیش عائله کی بئش باشایدیلار. بؤیوک اوشاق “اکرم” آدیندا بیر قیزیدی. دوققوز یاشیندا اولاردی. او عائله یاپ اَلی یالین کنددن کؤچوب تبریزه گلمیشدیلر. اکرمین آتاسی بیر قوروموش عاجیز کیشیدی و فحلهلیگه گئدردی. بیرگون ایشلردی، ایکی گون ناساز اولاردی. اولارین ...Read More »
ضربالمثللر(قاراداغ روایتی-۱) / توپلایان: قنبر سیفی
ضربالمثللر(قاراداغ روایتی-۱) توپلایان: قنبر سیفی اونون بیر قابیرغاسی قالیندی چاغیریلمیش یئردن عار ائیلمه، چاغیریلمامیش یئری دار ائیلمه قولتوغونا یئل وئر، الینه بئل وئر هرکس دئدی دوزم، باخدیم گؤردوم بنزر خیشا + هر کسه من دئدیم دوزدو، باخدیم گؤردوم اوراغجان ایریسی وار سئودیمالی چوخ گؤزلیدی، بیر دنهده چیبان چیخاردی قوش قانادینان اوچار آت میخی یئردن چیخارسا بیر یئره دهینده، بئشده اؤزونه ...Read More »
قیش مراسیملریندن چیلله گئجهسی/ رقیه علیقُلیان “لاله”
قیش مراسیملریندن چیلله گئجهسی رقیه علیقُلیان “لاله” قاریش- قاریش وطنیمیزین مین ایللیک ائل عادت و عنعنهلریندن ساییلان چیلله گئجهسی ائل ایچره بیر بایرام کیمیمرسومدور. بو مراسیم هر شهرده موختلیف شکیلده باشلانیب بیتیلیر. بئله دئمک اولار کی بوشنلیکلی گئجهنین داها آرتیق گؤزل توتولماغی هر شهرین اؤز ائلینین عادت و کولتورونه باغلیلیغی چوخدور. اورنگ اولاراق خراساندا چیلله گئجهسینین آدی “چیلله زری”یه معروف ...Read More »
یارانیش ناغیلی / روحانگیز پورناصح
یارانیش ناغیلی روحانگیز پورناصح بیری وارایدی، بیری یوخایدی. زروان، بیرده اوجسوز، بوجاقسیز زامانلا، نوردان باشقا هئچ نه یوخایدی. گونلرین بیر گونونده زروان داها تک باشینا قالماقدان داریخدی، زمزمه ائیلهدی ائولادی اولسون، آمما مین ایلدن سونرا، «گؤرهسن یالاندان چالیشمامیشام؟» دئیه، شبههیه دوشدو. بو آن دا، ایستهدیییندن «هرمزد»، ایشیق اؤلکهسینی یارادان و شبههسیندن «اهریمن»، ظولمت اؤلکهسینی یارادان، بطنینه دوشدولر. اوشاقلارین وجودوندان آگاه ...Read More »
آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتیندا اوشاق فولکولورو/ علیرضا صرافی
آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتیندا اوشاق فولکولورو علیرضا صرافی اوشاق فولكولورو مضمون باخيميندان اوشاقلارين ياش خوصوصيتلريني و پسيكولوژيسيني نظره آلماقلا يارانير. اوشاق فولكولورونون يارانماسيندا هم اوشاقلار هم ده بؤيوكلرين رولو واردير. بؤيوكلر هميشه اوشاقلارين تربيه ائتمكله مشغول اوْلموشلار. اوشاق فولكولورو اونلارا ديل، سايي اؤيرتمكدن باشلاميش اخلاقي اويون و تربيهوي مسألهلره قدر موضوعلاريني احتيوا ائدير. عئيني حالدا، اوشاق فولكولورونون بير چوخ حيصهلري ...Read More »
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (3)/ توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (3) توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی (5) قبیر سؤکن قیزین ناغیلی قدیم زامانلاردا بیر کیشی اوغلونا دئییر: – اوغلوم ماشالله بؤیوموسن؛ داها 14-15یاشین واردیر، دور آیاغا گئت حیوانلاریمیز قالیب اؤروشده، اونلارا بیر باش چک؛ چوبانیمیز بیر آز عاغیلدان ضعیفدیر، قویونو قوردا وئرر. آتا بو سؤزو دئیب قوناقلیغا گئدیر و قوناقلیغدان دؤننده گؤرور اوغلان ...Read More »
کهلیک / رضا همراز
کهلیک رضا همراز بئله دئییرلر، اسکی زآممانلاردا گونلرین بیرینده بیر نفرین الی بتر بوشا چیخار. بو یازیق آدام اؤزون چوخ اویان – بویانا، اودا – کؤزه ویردیقدا معالاسف الینه پول توخدآمماییب، الی هر یئردن اوزولور. بئچاره کیشی بو فیکره دوشر کی اؤزون چؤل – باییرا ویرسین تا بلکه قورد – قوش داغیدیب، آجی یاشاییشدان الی اوزولسون. کیشی اؤزون چؤله ویردیقدا ...Read More »
اورمیهده بیرپارا یئرلی ایله اسکی آدلار / توپلایان: حسین واحدی
اورمیهده بیرپارا یئرلی ایله اسکی آدلار توپلایان: حسین واحدی اورمیه، باتی آذربایجانین مرکزی اولاراق، تاریخی و توریستی بیر شهر ساییلیر. بونا گؤره بو شهرین اسکی (قدیمی) یئرلی آدلارینین آراشدیرماسی هر بیر وطنداشا و اؤزللیکله اورمیهلیلره ماراقلی اولاجاقدیر. بونونلا یاناشی بو قدیمیآدلاردا بیر عؤمور یاشاییب گلهجک نسیللر ده کئچمیش تاریخیمیزدن خبرلی اولاجاقدیر. یئری وار بو گؤزل دوغا ایله باغداش قوران شهرین ...Read More »
آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتیندا نغمهلر / علیرضا صرافی
آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتیندا نغمهلر علیرضا صرافی نغمهلريميزي نئچه گروپا بؤلمك اولور : امَك نغمهلري، مراسيم نغمهلري، اووسون نغمهلري و… آشاغيدا اونلارين حاقّيندا معلومات وئريلهجك: 1- امَك نغمهلري امك نغمهلري اينسانلارين ان قديم يارادايجيقلاريندان بيريسيدير. ايلكين اينسانلارين گؤردوكلري ايش دستهجمعي ايدي. هر ايش گروپو، ايشين آغير يوكونو يوٍنگولتمك اوٍچون بير –بيريله اويغون طرزده موعيّن ريتم ايله چاليشيرديلار، هر ايش مثلاُ ...Read More »
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (2)/ توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی
ائل ناغیللاری و تمثیللریندن موغان روایتلری (2) توپلایان و یازییا آلان: میرجمال حسینی (3) نه سن اره گئتدین، نه من اؤلدوم! قدیم زامانلاردا بیر یوخسول یاشلی قادین واریمیش اری چوخدان اؤلموشدو و بیر جاوان قیزی ایله یاشایارمیشلار. قیزی دا داها یئکه قیزایمیش. بونلار یای فصیللری بیچین واختی اولاندا کندده وارلیلارین یئرلرینده بوغدا بیچیلیب قوتاراندان سونرا یئره دوشن سونبوللری توپلاییب قیش ...Read More »


text:
ترکیه ده اوچ نفر افغانستان تبعه سی مسموم بولدی
اوشبو کیشی لر تداوی ایتیلماقد
ترکیه نینگ ارزینجان ولایتیده اوچ نفر افغانستان تبعه سی کاربن مونو اوکساید گازی سببلی مسموم بولیب کسلخانه گه انتقال ایتتیریلدی.
قیزیل آی محلله سی 1008 نچی کوچه ده بیر اویده یشیتگن افغانستان لیک حبیبی (26), عبدالبصیر محمدی (21) و قاسم حیدری (25) اوی لریده یریم ضعف قیلگن وضعیتده تاپیلدی.
شونده ی قیلیب اوشبو کیشی لر امبولانس بیلن کسلخانه گه انتقال ایتتیریلدی.
کسلخانه ده قیلینگن تحلیل لر نتیجه سیده محمدی, حیدری و حبیبی نینگ اوی لریده گی بخاری دن چیققن کاربن مونو اوکساید گازی سببلی مسموم بولگن لیک لری اَنیقلَندی.


text:
March 7, 2015
من نیفرت أدبیاتینا قارشییام. گئرچک و یا فرضی دوشمنه یاغدیریلان سؤیوشلر عاغیل گؤستریجیسی دئییل، گئریقالمیشلیغین علامتیدیر. آچیغینی دئییم، واخت وار نه دئمک اؤنملی دئییل، نئجه دئمک اؤنملیدیر. دوشمنه قارشی زوراکی بیر دیلله دانیشان اؤزنه [فاعل]، دوستا دا رحم ائتمهیهجک. بدیعی بیر اثر، ایچیمی [مضمونو] ایله دئییل، بیچیمی [فورماسی] ایله اؤلچولمورمو؟ باخمایاراق کی، دوشمنین اؤزو ده آرتیق سرت، بوتؤو و کلاسیک آنلامینی ایتیرمیشدیر.
بو بیچیمین فاجیعهوی یؤنو وار. باشقاسینا قارشی نیفرت سؤیلمینی[گفتمانینی] قوللانان کیمسه، اؤزونو راضی سالماغی هر شئیدن اوستون سانیر. بئله کی، سیاسی آماج، اینسانلارین موتلولوغو، توپلومون یاخشلیغیا دوغرو دییشدیریلمهسی بو نیفرتین کؤلگهسینده قالیر. چونکو بئله بیر آدام یئری گلدیکده اؤز فیکیرداشینی دا نیفرت سؤیلمینین بورولغانینا سوروکلهیهجک. چونکو او، همیشه اؤزونو خئیر اؤلچوسو کیمی گؤرور، باشقاسینی ایسه شر. بو شر دامغاسی ایسه، فیکیر آیریلیقلاری زامانی دوستون آلنینا وورولا بیلر. دئوریملرین ظفر سونراسی دورومونا باخین! دئوریم اؤز اوشاقلارینی اودمور، دئوریمچیلر بیربیرینی پارچالاییر.
دوشمنه جاهلانه نیفرتدن اوزاق اولمایینجا، دوستا عاقیلانه سئوگییه وارماق اولماز.
من ایواز طاها جنابلارینین بو یازیلارئنی دیققتله اوخودوم.
دوشونمه یه چالیشدیم و چالیشاجاغام.
من ده حورمتلی طاها دوستوموزلا بیر فیکیردی یم. دوشمان قاورامی، هر سیلاحا تای، تهلوکه لی بیر سیلاحا چئوریله بیلر و حتتا دوستون دا ضیددینه ایشله نه بیلر آمما رئیال و حقیقی یاشام دونیاسئندا دوشمان و قاورامی و دوشمانلیق حرکتلر وارمی؟ یوخ مو؟
بو گون دونیانین ان موترققی دموکراسئلاریندا بو آنلام وارمی دیر؟ یوخ مودور؟
بیز آذربایجانلی تورک میللتینین، دوستوموز و موتتحیدی میز وارمی دیر؟ دوشمانیمیز وارمی دیر؟ یوخ مودور؟
صولح چوخ انسانی بیر دوشونجه دیر و اینسانلار اونا وارمالی دئرلار آمما رئالدا هامی صولحو دوشونورمو؟ دوشونمومو؟
هامی دوستو و دوشمانی تعریف ادیر می؟ تعریف اتمیرمی؟
دوشمانی و اونون حیله لرین تانیماق لازیم دیرمی؟ لازیم دئییل می؟
بیز آذربایجان تورکلری ضعیف بیر میللتیک. او قدر ضعیف کی اوزوموزه بیر اوزل موسیقی مکتبی آچابیلمیریک. نه دن؟
کیم مانع اولور؟ نیه مانع اولورلار؟
مانع اولانلارلا بیزیم (میللت اولاراق) هانکی ایلگیلریمیز وار؟
اونلارلا ائوزوموز آراسئندا اولان ایلگیلری نئجه تعریف ادیریک؟
بیز گوزله ریمیزی یومساق و خییالی یوخ بلکه حقیقی دوشمانی دوست سانساق، اونون دوشمانلیغیندان بیر آزجا آزالاجاق می دئر؟
یوخسا حقیقی دوشمانی تعریف اتمه مکله، اوزوموزو تحمیق اده جه ییک؟
بو گون دونیانین ان گوجلو اردوسو، دموکراسی سی، ایقتیصادی، سیاستی، اولوسلار آراسی ایلگیله ری و … دوست و دوشمان اوزرینده قورولمایئب دیرمی؟
بو گون دونیانین ان سئرت ساواشلاری، دوستلا – دوشمانین تعریفی اساسئندا داوام تاپمیرمئ؟ و ساواش جیبهه لری قورولمورمو؟
بیز خالقیمیزی آزادلئغا گوتورمه لییک می؟ گوتورمه مه لییک می؟
آذربایجان تورک خالقئن، ایستعماردان بوراخمالئیق می؟ بوراخمامالئیق می؟
بو خالقین بشر و انسان حاقلارئن الده اتمه لییک می؟ الده اتمه مه لییک می؟
بو اینسانی حاقلار و ایستک لر اساسئندا خالقئمئزی میللت-دوولت فورماسئنا گتیرمه لییک می؟ گتیرمه مه لییک می؟
آزادلئغئمئزین، ایستعماردان آزاد اولماغئمئزئن، اینسان حاقلاری اساسئندا یاشامامئزین و میللت-دوولت قورمامئزین دوشمانی وار می دیر؟ یوخ مو دور؟
بیز دوستوموزو و دوشمانیمیزی تانیمالی یق می؟ تانیمامالی یق می؟
بیز دوشمانلاریمیزی تانی یاق یا تانیمایاق، دوشمانیمیزین بیزه اولان دوشمانلیغین دان آزالاجاق می؟ آزالمیه جاق می؟
دوشمانی تعریف اتمزسک، بیز و یا بشرییت بو تانیماماقدان فایدالاناجاییق، یوخسا ضیددی بشرییت حرکت لری فایدالاناجاق می دئرلار؟
دوشمان قاورامی، وارمی دئر؟ یوخ مودور؟
هئچ اولمازسا، دوشمان و دوشمانلیغی، تئوری ده، بللی و تعریف اتمه لییک می؟ یا گیزلی ساخلامالی یق می؟
تعریف اتسک، کیمین منافعین تامین ادیر؟
تعریف اتمزسک، کیمین منافعین تامین ادر؟
بیز بو عصرین واقعیت لرینده دوغولدوغوموز اوچون، بو زامانین آنلاملارین دوشونمه لی یک می؟ دوشونمه لی دئییل می یئز؟
دوشمان آنلامین، بیزدن اونجه، تعریف ادیب و آچیقلایئبلار می؟ یوخسا بیز بیر اینجی دفعه اولاراق، تاریخ ده بویله بیر آنلامئن بونووره سین قویوروق و تعریفه باشلایئرئق؟
یوخسا، دوشمانلاریمیز گوجلو اولدوقلاری اوچون، دالی اوتورمالئییق و صولح گولگه سینده، تامام تاریخی فورصتلریمیزی، ایکی اللی دوشمانیمیزا وئرمه لی یک می؟
بیر میللت اولاراق، دوشمانیمیز وارمی دئر؟ یوخ مو دور؟
دوشمنی میز وارسا، اونو تانیمالی یق می؟
دوشمنی میزین سیاستلریله تانیش اولمالی یق می؟
یوخسا، رئیال دونیادان ذهنی دونیایا سئغئنئب، دوشمنی تعریف اتمه مک له، باشئمئزی قار آلتئنا سوخوب و بیله لیک له دوشمانین کناریندا دورمالی یق؟
بو سورولارلا بئیله، ایواز طاها جنابلارینین قایغئسئنا یئر وار. آمما نئجه گله جکده، وطنداشئمئزی و دوستوموزو، دوشمان قئلئنجیله و دوشمان سیلاحیله آرادان آپارمایاق، بحث اولمالی دئر؟ “وطنداشئن آزادلئقلاری، حاقلاری، وطن طرفیندن نئجه قورولمالی دیر”، موضولاری موباحیثه اولمالئ دیر؟
دونیا دموکراسی لری ده دوشمانی تانیماقدان قاچمئرلار بلکه دوشمانئ تانئر آمما “دوشمن” آدلئ سیلاحلا وطنداشئن حاقلاری آیاقلانماسئن دییه، موباحیثه آپارئر. وطنداشئن حاقلارین مودافعه اتمک آماجیله، دوولتین و گوجله رین، زورون و حدسیز آزادلئقلارین اللریندن آلئر و خالق آراسئندا پایلئر تا بو تهلوکه لی سیلاح، ائوز وطنداشئی ضیددینه حیاتا گئچه بیلمه سین!
بویله دئییل می؟
http://ensafali.blogspot.nl/2015/03/blog-post_7.html


text:
هدف ائلیار پولاد دونن گئجهدن یاغان قار هر یئری آغارتمیشدی. مدرسهنین حیطی طلبهلرین آیاق ایزلریله بزنمیشدی.های-کوی سالان گنج یئنی یئتمهلر زنگین سسی ایله سینیفلره دوغرو هجوم آپاردیلار. اونونجی سینیفین طلبهلری حیطده قالمالی اولدولار. اونلارین ایدمان ساعاتی ایدی. حیطده اولوب و ایدمان اویرتمنینی گؤزلهمهلی ایدیلر. *** ائلدار معلم مدرسهنین ایدمان اویرتمنیدیر. پئشهسینی جانلا- باشلا سئون بیر معلم، طلبهلرین قاییغیسینی چکن بیر ...Read More »
گؤی قورشاغی / ائلیار پولاد
گؤی قورشاغی ائلیار پولاد گونون اورتا چاغیدیر. یاز یاغیشی شیدیریغی یاغیر. تلهسرک ائوه گلیرم. اوست-باشیم تامام ایسلانیب. ایچری گیردیکده، ائله گیرهجکده اوست پالتاریمیسویونورام. عایلهم بیرلیکده ائودهدیرلر. من ایچری گیرر _گیرمز، اوغلوم قاچیر قاباغا: – سالام آتا، آخشام سؤز وئرمیسن بو گون منله توپ اوینایاسان. من ده جاواب وئریرم: -اوغلوم باییردا یاغیش یاغیر ، ایندی اولماز. نئینک، یاغیش کسسین گئدیب حیهتده ...Read More »
قیزدیرما / ائلیار پولاد
قیزدیرما ائلیار پولاد سالون آیاقدان باشا دولموشدو. آپاریجی اونون آدینی سسله دی. تمکینله صحنه یه طرف آدیملادی. اوندان اول ایکی نفرده صحنه ده یدیلر. اویونون قایدالاری آپاریجی طرفیندن سؤیله نیلدی. اونلار کامپیوتر آرخاسیندا بیر اویون اوینامالی ایدیلار. اویونلار بؤیوک اکراندا نمایش ائدیلیردی. اویون گئنیش بیر شاهمات صحفه سینه اوخشاییردی، آنجاق آغ-قارا ائولر یئرینه بوتون ائولر آچیق چؤهرایی رنگیندهیدی. ائولرده انسان ...Read More »
سون قرار / ائلیار پولاد
سون قرار ائلیار پولاد سحرین حزین مئهی اونلارین گؤزلریندهکی گئجهدن قالان یوخونو قاچیریردی. ایشه رغبتله باشلامیشدیلار. اوستالاری یوبانسادا اونلار اؤز ایشلرینین عؤهدهسیندن گلمهیی یئترینجه باجاریردیلار. گونش یاواش-یاواش بویلانیر و بوتون جانلی و جانسیزلارا ایشیق و حرارت باغیشلاییردی. او، پلان خریطهسینی ایش میزینین اوستونه سرهرهک، دؤرد بوجاغینا آرماتور تیکهسی قویدو کی یئل آپارماسین. اؤلچولری پلاندان اوخویوب مترین اوجونو کؤمکچیسینه اوزاداراق اؤلچولری ...Read More »
قایا و من / ائلیار پولاد
قایا و من ائلیار پولاد تکلیگیمدیر سالخیم سؤیود کؤلگهسینده دینجهلرک سال قایالار دوزوم- دوزوم دوزولمهده؛ سانکی آرازخانا ائو تیکیرم، حیاط یانی ساحهنیده آییریرام؛ گؤزوم باخیر، روحوم گزیر؛ بو قایانی چوخ گؤرموشم، ائله بیل کی ایللر بویو یولداش اولوب، یول گئتمیشیک، یول گلمیشیک. ساوالانین اورهیینده، قاراغاجین کورهیینده – دوغولسادا، ایندی بوردا خان آرازین ساحیلینده دینجهلیریک؛ یول یورغونو اولماغینا باخمایاراق، یئنی یوللار ...Read More »
شعرلر / ائلیار پولاد
شعرلر ائلیار پولاد (1)، وَرَم یاتاق دان زیلله میشدی گوزلرینی سولغون آیا. قاپیلمیشدی ایچینه: ” آپاراجاقمیاونو اؤلوم ؟ محو ائدهجکمیاونو وَرَم؟”… ائشیدیردی سحرین باکیرهلییینده قوشلارین نغمهسینی؛ دویوردو دان یئرینین سؤکولمهسینی؛ اومید ائدیردی گلهجهیه یئنیدن یاشاماغا …. (2)،قارا لپیرلر ساغ الیمده قلم و سولدا ال آلتی بیر ورق اوزانیر گؤز اؤنونده آغ آپباغ ، بم- بیاض بیر دوزنلیک. آخیر قلمدن سیرا ...Read More »
ایکی شعر/ائلیار پولاد
ایکی شعر ائلیار پولاد (1)دوروم باغیریردی سسسیزلیگیمده حیات؛ کؤکسومه سانکی اود قالامیشدیلار، یانیردی قافام گؤینهییردی ایچیم، سالخیم سؤیوده بنزهییردی بوتون دوروشوم. فیکیرلر اورتاسیندا دوشگونجهسینه داریخیردی- شعور آلتی بیلینجیم، اریییردی بیر وارلیق غورورونا دایانارکن… (2)حرفلر آنلاديم گؤزلريندن ابديتين نه اولدوغونو؛ اؤيرهنديم اورهييندن لالهنين قان رنگيني؛ دانيشا بيلمهديم، دويدوم كلمهلري؛ هوپدو وارليغيما هاوادا اوينايان حرفلر: آ… زاد… ليق.Read More »
تاپشیریق/ ائلیار پولاد
تاپشیریق ائلیار پولاد یوخ اولورسان بودونیادان یاواش -یاواش اؤنجه قووولورسان ایش یئریندن، سونرا بازاردان . ائوه دؤنه بیلمیرسن الینین بوشلوغوندان . یاواش – یاواش یوخ اولورسان- قوهومدان – قارداشدان . بوتون قاپیلار اوزونه باغلانیر قبرستانلیقدان ساوایی . بیر تیکه کاغیذا یازیرسان: “منی باسدیراندا موطلق سویوندورمایین بؤیوکلر اتیمین تؤکولمهسیندن و اوشاقلار اسکلئتیمین کابوسوندان دهشتلی یوخولار گؤرمهسین دئیه…. ” 7/9/91Read More »
گئجهنین سونو/ ائلیار پولاد
گئجهنین سونو ائلیار پولاد … الی ایشه گئتمیردی. فیکرین توپلایا بیلمیردی. دوشونوردو گؤرهسن نئجه اولاجاق؟ آخشام اوشاغینین قیزدیرمادان هذیان دئمهیین اونوتمامیشدی. حیات یولداشی اوشاغی حکیمه آپارماسینی دئسهده، قولاق آردینا وورموشدو. بیلیردی کی هئچ حکیم پولسوز باخمیر. هله حکیم باخسادا درمان دوکانلاری پولسوز درمان وئرمزلر. اودور کی بیر تئشت گتیریب، اوشاغین ال- آیاغین سویوق سو اییلا یویاراق، اونون تضیقینی آزالتمیشدی. اوشاق ...Read More »
ایکی شعر / ائلیار پولاد
ایکی شعر ائلیار پولاد (1): انجير وزيتون دونيايا گؤز آچديم، بوكولدوم انجير يارپاغينا. ياغدي ياغيش ! زيتون يارپاغيندان سوزولن سو آخدي دوزلاق دوداقلاريما. و ماويلشدي دوشونجهم… (2):دونياميزين قاتاري آشيريملاري آشيرسان گديکلرده دينجهليرسن، دوزنگاهدا نفس چاتمير؛ همشه بئلهدي: زور اولان يئرده اييلميشیک، اوستونلوکده زور دئميشیک. عؤمور کئچير قاتار کيمي: کوپهلره دوزولموشوک سن ده من ده بير کوپهده دونياميزين قاتاريندا…Read More »


text:
داغلاریندان بیراز منه قار گؤندر
قؤجالمیشام اؤلوم کسیب قاپینی
باش داشیمی قایالاردان یار گؤندرر,,,,
حسرتده یم داغلاریندان قار گؤندر,,
عارسیز عارسیز آنا دیلین دانانا
اؤز ائلیمده بیزی اؤزگه سانانا
یاد ائوینه چراق اولوب یانانا
ووقاریندان غئیرت گؤندر آر گؤندر,,,,
حسرتده یم داغلاریندان قار گؤندر,,
شلاله لی داغلاریندا گؤزوم وار
یانیق یانیق دئیلمه میش سؤزوم وار
نئچه بؤلگه تپه لریم دؤزوم وار
توپراغیندان مزاریما یار گؤندر,,,
حسرتده یم داغلاریندان قار گؤندر,,
قویما گؤزوم حسرت قالا داغلارا
بولبول اؤتن یاشیل یاشیل باغلارا
قایتار منی قایتار جاوان چاغلارا
اؤره ییندن نلر کئچیر وار گؤندر,,,,
حسرتده یم داغلاریندان قار گؤندر,,
تاریخ بویو هفته لری ایللری
شاد یاشاسین وطن دی ین دیللری
باس باغرینا آراز سئون ائللری
تمارزی یام باغلاریندان نار گؤندر
حسرتده یم داغلاریندان قار گؤندر
آراز زنگانلی رضا دژبان


text:
بوریس یئلتسین
بوریس نیکولایویچ یلتسین (Бopиc HиkoлaeBич EлbциH) (دوغو: ۱ فوریه ۱۹۳۱ - باتی: ۲۳ آوریل ۲۰۰۷)،روسیه نین بیرینجی جومهور باشکانی شوروی دن سورا.
یاشامی[دَییشدیر]
1991اینجی ایلده شوروی داغیلاندان سورا جومهور باشکانی سئچیلدی.یئلتسین شوروی داغیلماقیندا چوخلو چالیشدی و سوسیالیزم سیاستین آرادان اپاردی.1993 اونجو ایلده روسیه پارلمانین کی بو چاغدا سوسیالیست و کومونیستلر الینده اولوردی توپا باغلادی.یئلتسین دموکرات بیر کیمسه تانیندی کی روسیه اؤلکه سینده دموکراسی سیاستلرینده چالیشدی.یئلتسین 1994 ده چچن اوستانینه قفقاز داغلاریندا یورودو و روس اردوسون قفقازدا ویریشماقا چکدی سون ایللرده بو ویریشمادان پئشمان اولدو.1996 اینجی ایلده ایکنجی دفعه جومهور باشکانی سئچیلدی.او 1999ده ایکی دفعه جومهور باشکانی اولماقی سونا وئردی و دسامبر آینین 31ی 1996 اینجی ایلده یئرین ولادیمیر پوتین بیرینجی ایشچیلر باشکانینا وئردی.پ
یئلتیسن اورک نوخوشلوقی واریدی.1996 دا اورک عملی اولدو.آخیرده آوریل آینین 23ی 2007 اینجی ایلده اونون اؤلوم خبری وئریلدی.او 76 یاشیندا دونیادن گوزون یومدو.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ПOXOPOHЫ Б.EЛbЦИHA ПPOXOДЯT ПO BCEЙ ПOЛHOTE ЦEPKOBHOГO ПOMИHOBEHИЯ. Pravoslvie.ru.


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری میللی کشفیات ایدارهسی و ایستراتئژی کوماندانلیغی روسییا و چینین نووه هوجوموندان سونرا فعالیتینه داوام ائدیب-ائتمیه جه یی ایستیقامتینده دیرلهندیرمه آپاریر.
آخار .آذ بلومئرگ-ا ایستینادن خبر وئریر کی، سؤزوگئدن آراشدیرما چینین حربی گوجونو آرتیرماسیندان یارانان ناراحاتلیق و روسییا رهبرلیینه قارشی ائتیمادسیزلیغین یارانماسیندان سونرا آمئریکا کونگرئسینین گؤستریشی ایله باشلانیلیب.
آراشدیرما نتیجهسینده روسییا و چینین یئرالتی و یئروستوندهکی موهوم حربی و سیاسی اینفراستروکتورلارینین یئری و طرزینه دایر معلوماتلار الده ائدیلمهسی پلانلاشدیریلیر.
سؤزوگئدن آراشدیرمانین ترامپ حاکمیتیندن اؤنجه طلب ائدیلدیی قئید ائدیلیب.


text:
ساری مورقوز روزبه صمدی (نیراوغلو) یئنگی دونیایه بو گون شاختا گئدیب بوز گلدی دده وای بوزدان آمان قارا میمون یئرینه بیر ساری مورقوز گلدی ساری مورقوزدان آمان ساری مورگوز گؤتوروب هر طرفه آتدی داشین ائله بیل جادهیه چیخمیش ییهسیز جینلی ماشین بالا سیزلرده بوجور جینلیلره آز دولاشون بو ماشیندان بئله بیر سکتهلی تورموزدان آمان ساری مورقوزدان آمان دؤرهسینده دولانیر حوری ...Read More »
قدیم آداملارین تفرئحی / افروز خانیم
قدیم آداملارین تفرئحی افروز خانیم بیزیم اوشاقلیق زامانی رسانهلر، ارتباطی وساییل آزیدی. چوخ ائولرده تئلویزیون یوخویدی. بعضی ائولرده بیر سینیق رادیو اولاردی؛ اونودا نه اینکی فرستنده زاد گوجسوزییدی، داییم پارازیت بوراخاردی و اخباردان زاددان چوخ کوشولتو ائشیدردیک. خوب، ایندی دئییرسیز بئله بیر وضعیتنن میللتین تفرئحی نجور اولاردی. عرض ائلهییم او زامان میللت گونوزلر کوچهده یا توکانلارین، قفهلرین قاباغیندا اؤزلرین گونه ...Read More »
آژان قولی / بؤیوکآغا افندی
آژان قولی بؤیوکآغا افندی آخشام چاغی ایشدن گلیردیم؛ دربندین باشیندا گؤزوم محللهنین گؤپچولرینه ساتاشدی. گؤپون بازاری دام داغدی. صادیرات دئییل کی ۵۰ مین قانونی اولسون؛ جینسین بیر ایل گؤمروکده قالا، آخیردا دا تیتدیا؛ تؤکهسن ائشییه. یئریدیم یاخینا گؤردوم آژان قولی چوپور حوسینه دئییر: – او بیر زاد دئییل کی؛ اولار آغا، اولار! من اونناندا رهلیسینه راست گلمیشم . الله سیزه ...Read More »
یئردن-گؤیدن دوختور یاغیر/ افروز خانیم
یئردن-گؤیدن دوختور یاغیر افروز خانیم یامان ماشاللاه بول اولوب اوستاد- معللیم بازاری. تئز- تئز اوزرلیک سالیرام گؤزو چیخسین بدنظری. داش دیبیندن دوختور چیخیر گؤیدن موهندیس الهنیر. بئکار بئدین دنه چیرتلیر گوشی الینده سولهنیر. چاغیراندا آغا دوختور دؤنور باخیر حامبال متیش. دونن ناخیرچی کتدیده بوگون اولوب رئیس یدیش. آللاها بنده دئییلی بیزیم قونشو کالبای خودوش. دئییر غلط ائلیر اولا خودوشا تای؛ ...Read More »
قارداشیم بهروزون ماجراسی / افروز خانیم
قارداشیم بهروزون ماجراسی افروز خانیم دئییرم منیم بو قارداشیم بهروز دا اؤزومکیمین آللاهین گؤرونمهین بلاسیدیر. سوروشورسیز نه دن؟! یاخچی قولاغ آسین دئییم. نی اصلیماجرانی تعریف ائتمهمیشدن قاباغ بیر آز بو بلاچه نی سیزه تانیتدیریم. بیزیم بو بهروز نادینج آدامدی باخ. یانی اوشاقلیقدان نادینجییدی. هله آنام دئییر:«قارنیندا نادینجییدی. دئییر: بالا افروز او زامانلار سونوگرافی زاد بو قدهرمد دئییلدی. یانی هئچ بیزیم ...Read More »
امن امانلیق / روزبه صمدی(نیر اوغلو)
امن امانلیق روزبه صمدی(نیر اوغلو) کیم دئییر اؤلکهده خان خانلیقدی، یئل اسیر، شاختادی، طوفانلیقدی؟ باهالیق اولسادا یاد اؤلکهدهدی شوکر اولا بیزلره ارزانلیقدی هر نه ایستر اورهیین واردی داداش بورا ایراندی، فراوانلیقدی بیر نفر اوغرو تاپیلماز بوردا امن امانلیقدی، مسلمانلیقدی بو قدَر قاپ قاچا گیر وئرمه گولوم بو اوغرولوق دگی، احسانلیقدی ارلی آروادلار اؤزونهاردا ساتیر؟ بئله سؤزلر دئمه، بهتانلیقدی بونلارینهاممیسی دوشمن ...Read More »
سن اونو دئییسن …!/ بؤیوکآغا افندی
سن اونو دئییسن …! بؤیوکآغا افندی – سلام جئیران باجی! بازاردان گلیسن؟ نه تئز قاییتدین؟ هله ساعات اون بیر اولمویوب، نه آلمیسان؟ – سلام، باجین اؤلسون باجی! بیزیم کیشیلریمیز کیشی دئییللرکی. ددهم یاندی، قولدان دوشدوم. تونبهتینـین اوغلو دئیهسن ات یئمهسه عملی آشماز! بیرآز اتدن، قیویر- زیویردان آلمیشام؛ سنهارا؟ – بازارا گئدیردیم، ات آلاجاغام. آللاهدان گیزلین دئییل سندن نه گیزلین؛ بیز ...Read More »
سنی گؤروم اریییب، یئره گیرهسن / محمد احمدیزاده
سنی گؤروم اریییب، یئره گیرهسن محمد احمدیزاده آللاه اؤلنلریزه رحمت ائلهسین، آنام ائله پیشیک دوواردان ایری گئچنده منی قارقیش ائلهیردی. بیلمیرم، بلکی ده اوندا اوشاغیدیم. پیشیک ایله، آصلان آراسیندا فرقی آنلامازدیم. هر حالدا ائله کی بؤیودوم و ائولنیب اوشاق صاحابی اولدوم، آنلادیم کی اوشاقلار آتا آنالارینین باشینا تاس دگیرمانی چئویرنده، دووار باشینا گؤندردیکلری او جاناوار، اصلینده پیشیک یوخ، ائشگکدن ده ...Read More »
نذیر / بؤیوکآغا افندی
نذیر بؤیوکآغا افندی بیلمیرم بیزیم دیلی شیشمیش آروادینهاردا آغزیندان قاچمیشدی: – بیزیم دولتدن بئش آلتی تومن آلاجاغیمیز وار، چوخداندیر آلابیلمیریخ. آنام دئییردی: – آللاه دولتین تیفاغین داغیتسین؛ من ائشیدننن گؤزومو یوممامیشام. ایشی گرهگ دوزلدن اؤزو دوزتسین. دونن گئجه ناماز اوسته آغلامیشام، آللاها یالوارمیشام، دئمیشم اینشاللاه سنین ایشین دوزلسین من اون ایلهجن هر ایل رغئییبدن رغئییبه محله اهلینه نذیر آشی وئریم. ...Read More »
سندلی حیات حئکایهجیکلری(۱)/ ح. هریزلی
سندلی حیات حئکایهجیکلری(۱) ح. هریزلی (۱) عدالت قیزیم آرشیتئکتدیر. تهرانین زعفرانیهسینده بیر بؤیوک ائوین ایچ دیزاینین گؤتورموشدو. ائو صاحیبى خوراسانلى کارخانا صاحیبى مایالى بیر حاجى ایدى. حاجینین بوتون آل-وئرلرى تهراندا اولدوغو اوچون او ائوى آلیب، دیزاین ائلهییب، دؤشهییب اوردا یاشاماق ایستهییردى. قیزیم دیزاین اوچون حاجینین ایدهیالارینی بیلمک ایستهمیشدى. حاجى: – «قوناق سالونونو، اوتوراق اوتاغینى، میطبخی و سایرهنی نئجه صلاح بیلیرسینیز ...Read More »


text:
۱- ات دن دیوار
۲-اته ک دولو آشق دیر، ایچینده بیرسققه سی
۳- اتی وار ، جانی وار ، قانی یوخ
۴- ازل واریدی یئییردیک ، یئمه سیدیک اولوردوق ، ایندی ده وار یئمیریک ،یئمیریک ده اولمیریک
۵- اژدهادیر انسانی بودار ، انسان اونون اودونی اودار
۶- اذان وئریرناماز قلیماز ، آرواد آلیر کبین قورماز
۷- اصلی بدل دیر یا علی ، غسلی بدل دیر یا علی ، یاشیل اکیره م قیرمیزی چیخیر، سبب نه دن دیر یاعلی؟
۸- اکدیم نوخود ، چیخدی سویوت ، یارپاغی توت ، میوه سی آرمود
۹- اکدیم پالوت ، چیخدی شابالوت ، اورتادان بیر زوغ وئردی ، نه پالوت دی نه شابالوت !
۱۰- اکیل بکیلقوش ایدی ، دیوارا قونموش ایدی ، گئددیم اونو توتماغا ، او منی توتموش ایدی
۱۱- اله دئدی اله دیم ، دولا دئدی دولادیم ، یاپدیم ایستی چوخوردا ، اوزاق یولا یوللادیم
۱۲- الله اکبر دره سینده ، گول بیتیب دوره سینده
۱۳- الله اکبر دره سینده ، قیل بیتیب دوره سینده ، چارلانوب چادیرلانوب ، ایمان وار آراسیندا
۱۴- آغ صاندیغیم آچیلدی ، ایچیندن ایشیق ساچیلدی
۱۵- الینده اوراق ، قوللاری داراق ، اوستونده خرمن ، آلتیندا دئیرمان
۱۶- الی یوخ قاپونی آچار ، قاناتی یوخ گویلره اوچار
۱۷- ائل یاتدی ، اوبا یاتدی ، قنبر دیلین اوزاتدی
۱۸- ائوین قارا قوللوقچوسو، بیر الی خیدمت ده ، بیر الی بئلینده
۱۹- ائوده بیر ده رین قویو وار ، ایچینده سرین سویو وار ، سویوندا ایلان یوواسی ، باشیندا گوهر بالاسی
۲۰- ائوده بیر قوناق کیشی وار ، کوندله ن جه یاتیشی وار.
جاوابلار
۱- دیش لرین اتی – لثه
۲- آی و اولدوزلار ، آشیق: قویونون قول و قیچ سوموک لرینی بیر بیرینه باغلایان سوموک دور کئچمیش ده اوشاقلارین اویونجاقی سانیلیردی
سققه آشیق لارین ان بویویو ، آشیق اویونوندا اونجه ده گئدن آشیق
۳- آری – بال آریسی
۴- آنا سودو
۵- سیغار – پاپیریس
۶- خوروز
۷- حنا – حنا اونجه یاشیل اولور و اله یا ساچا یاخیلاندان سونرا قیرمیزی اولور
۸- پامبوق
۹- قاطیر
۱۰- گونش – گونون ایشیقی
۱۱- اون – خمیر – تندیر و نهایت اونو چؤره ک ائدیب و اونو یئمک
۱۲- آغیز-بوغ – ساققال
۱۳- بوغدا و تارلا
۱۴- گون چیخان چاغی
۱۵- کومباین – بوغدانی بیچیب و اله ین ماشین
۱۶- یئل – کوله ک
۱۷- قفیل – مارا آدلی قفیل لر بو قفیل لرین آچاری اوزوون اولوردو
۱۸- آفتابا
۱۹- لامپا چیراغی – پیلته سی – اودو
۲۰- مرفش – یورقان دوشک باغلی سی


text:
کریمچاک تورکجهسی
کریمچاک تورکجهسی، کریمچاکجا کیریمدا کیریمچاکلار طرفیندن دانیشیلان بیر تورک دیلیدیر. تورک دیللری آراسیندا قیپچاق قروپونداندیر. عمومیتله کیریم تاتار تورکجهسینین بیر دیالئکتی اولاراق قبول ائدیلیر. اوزون زامان موسلمانلارلا بیرلیکده یاشادیقلاری اوچون کریمچاک تورکجهسینده عربجه و فارسجا سؤزلر چوخدور. ایندیلیکده دانیشان ساییسی 785 نفر حدودوندادیر. دانیشانلارین اکثریتی یهودی اولدوغونا گؤره بو دیله عبری و آرامی دن سؤزلر داخیل اوْلموشدور. یهودیلردن علاوه بو دیلی دانیشانلار آراسیندا موسلمانلار دا واردیر.


text:
«آیازین جهنم حیاتی»ندان بیر پارچا ۱ چئویرن: نیگار خیاوی قاپینی قاییمدان چیرپیردیلار، دئیهسن یوموروقلا چیرپیردیلار، بلکه ده داشلا. آنجاق کوْتا بیر ال قاپینی چیرپیردی. آتام، آنام، قارداشلاریمین هامیسی یوخودان دیک آتیلیب ال-آیاقلارینی ایتیریب قالمیشدیلار. بیز هامیلیغا بیر اوتاقدا یاتیردیق، بیر جیندیر کیلیم اوسته، یان-یانا. پنجره آچیق ایدی. قاپینین سسیندن دیکسینمیش آتام قالخیب کیلیم اوسته لوت اوتورموشدو. اونون عصیانجیل یئکهپر گؤودهسی ...Read More »
حیات قانونو /جک لندن – انگیلیسجهدن چئویرن: نریمان ناظیم
حیات قانونو جک لندن انگیلیسجهدن چئویرن: نریمان ناظیم قوجا کاسکوش حریصلیکله هندهورینی دینلهییردی. اونون سؤنوک گؤزلری چوخدان بری یاخشیجا سئچمیرسه ده، قولاقلاری آمما هله ده ایتی ایدی. ان خفیف، ان اینجه بیر سس ده اونون آلنینین آردیندا یئرلهشیب ایشاران، آمما داها چئورهسینه اینجهلیب، دیققت یئتیره بیلمهین بئینینه هوپوردو. آاها. . . ، بو «سیت-کوم-تو-ها »دی؛ باغیرتیلا ایتلری قارغییاراق، اونلاری دؤیه ...Read More »
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۲)/ توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۲) توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی عمومیتوصیهلر: داستان یازیلارینین دؤرد تمل عضوو اوزهرینه قیساجا توخوندوق. ادبیات باشلی باشینا بیر آلان، و یازماق دا تک باشینا بیر صنعتدیر. بیر نئچه صحیفهلیک بیر مقالهنی اوخوماق البته بیر یازار یئتیشدیرمک اوچون کافی دئییل. یازیمیزین بوندان سونراکی قیسیمینده یازماق، یازارلیق، یارادیجی یازارلیق و داستان اوزهرینه بیر نئچه کیچیک، لاکین ...Read More »
ناظیم حکمت اوچون ایکی یازی/ چئویرن: حسن ایلدیریم
ناظیم حکمت اوچون ایکی یازی چئویرن: حسن ایلدیریم ناظیم حکمت اوچون* / لوئی آراگون یوخ، یازا بیلمهرم، ایندی اولماز، خواهش ائدیرم. قویون منیم اوچون بوتونلوگه اؤلسون، یوخسا، هله، آلتمیش یاشینداکی بو دلی قانلی، بو ساریشین بوغا، زندان، خستهلیک، یاشین تاثیرینه باخمایاراق؛ بو انسان ایچیمده تپ- تزه یاشایارکن، هئچ بیر شئی یازا بیلمهرم. ایندی اولماز؛ داها سونرا. سوز وئریرم سیزه، یازاجاغام، ...Read More »
یوخسول و ایشچی / رولان بارت – فارسجادان چئویرن : همت شهبازی
یوخسول و ایشچی رولان بارت فارسجادان چئویرن : همت شهبازی چارلی چاپلینین سونونجو فیلم تئکنیکی اوندان عیبارت اولموشدور کی کئچمیش روسیه رسمیلریندن آلدیغی اؤدولون یاریسینی بیر ایشچی خئیریه جمعیتینه باغیشلادی. دوغروسو، بو ایش یوخسول و ایشچیلر آراسیندا بیر نوع طبیعی مساواتچیلیغین یارانماسی آنلامیندادیر. چونکی چارلی ایشچیلری همیشه یوخسول بیلیردی: اونون فیلملرینین انسانی گوجو ده ائله بوندان آسیلی ایدی. البتده کی ...Read More »
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۱)/ توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی
داستان نئجه یازیلار؟ یازارلیق نئجه اولور؟ (۱) توپلاییب چئویرن: ک. پوراکبرخیاوی آشاغیدا اوخویاجاغینیز مقاله، داستان یازماق موضوعسوندا هر کسین فایدالانا بیلهجهیی بیر مضمونا مالیکدیر. بو مقالهنین اوخونماسی داستان یازماغا (و حتی اوخوماغا) باشلامادان اوّل، یازار و اوخوجویا دوغرو معنادا یول گؤسترجک و یازما/اوخوما تجروبهسینی داها فایدالی ائدهجک خصوصیتدهدیر. قیسا داستان، حئکایه، یوخسا رومان؟ قیسا داستانین نئجه یازیلدیغینی دانیشمادان اوّل، داستانی ...Read More »
سئوگیلیم / تام گیلسپی – چئویرن: فرانک فرید
سئوگیلیم تام گیلسپی چئویرن: فرانک فرید آرتور نردهلرین دیبینده دایانیب، قاپیچینی گؤزلهدی. ایشین شووقوندان تئز دورموشدو بوگون. قیزیشماق اوچون اللرین بیرـ بیرینه سورتهرک، نردهلردن ایچرییه گؤز تیکدی.هاچاندانهاچانا کیشی گلیب چاتدی. قاپینین قیفیلین آچیب، آغیر دمیر چرچیوهنی چکدی، قاپی یاواش آچیلدی. «گون آیدین آرتور! بوگون نئجهسن؟» «شانس اوسته!» سئوینجک سوروشدو: «یانی ایشین ایشدی بوگون، هه؟» «هه، دئییرم به ائله اولا.» آرتور ...Read More »
هئچ کیمسهیه اوخشامایان / فروغ فرخزاد – چئویرن: مقصود تقیزاده هریس(نیسگیل)
هئچ کیمسهیه اوخشامایان فروغ فرخزاد چئویرن: مقصود تقیزاده هریس(نیسگیل) او گلهجک من یوخومدا گؤرموشم من یوخومدا قیزیل بیر اولدوز گؤرموشم. گؤزوم سئیریییر باشماقلاریم جوتلهنیر کور قالیم یالان سؤیلهسم من او قیزیل اولدوزون یوخوسونو اویاقلیقدا گؤرموشم. او گلهجک او گلهجک او باشقادیر او یاخشیدیر او کیمسهیه اوخشامیر او آتاما اوخشامیر او «انسی»یه اوخشامیر او «یحیی»یا اوخشامیر او آناما اوخشامیر او یالنیز ...Read More »
«خسرو باقرپور»دان ایکی شعر / چئویرن: ائلدار موغانلی
«خسرو باقرپور»دان ایکی شعر چئویرن: ائلدار موغانلی ۱- دلیجهسینه سئویرم سنی… ۱- (دیوانه وار دوستت دارم…) سئویرم سنی: ائله امانسیز، دنیزلری جوشدوران صحرالاری یویان کئفلی یاز یاغیشینین دلیجهسینه یاغماسی کیمی. سئویرم سنی: ائله صبیرسیز، داغ اتهیینین گئنیشلیگینده یوواسی اوستونده قیرغی دولانان و جوجهلری آچیق آغیزلاریلا گؤیون دیمدیگیندن اؤلوم اودان آنا کهلیگین اورهک دؤیونتوسو کیمی. سئویرم سنی: ائله آشکار، اورهییمده گؤیهرن ...Read More »
ارغوان / هوشنگ ابتهاج سایه/ چئویرن: رقیه کبیری
ارغوان هوشنگ ابتهاج سایه چئویرن: رقیه کبیری بوداغی اوزاق دوشموش قانداشیم ارغوان بویون گؤیونهانسی رنگه چالیر؟ هاوا گونشدیر؟ یوخسا توتقوندور هله؟ من دونیادان قیراق بیر بوجاقدا نه گونش باشیما ساچیر نه باهاردان خبریم وار گؤردویوم، دیواردیر آه بو قارا قاتی ائله یاخیندیرکی سینهمدن نفس آلدیغیمدا گئری قایتاریر نفسیمی یول ائله قاپالیدیر کی قانادلانان باخیشیم بیر آددیملیغیمدا قالیر دردلی بیر چیراغین ...Read More »


text:
ترکی
عناوین اصلی
- اؤلکهنین باشاباشیندا کئچیریلن کونکور سیناولاریندان ۸ مین میلیاردلیق گلیر شبههلریبیلیم، آراشدیرما و تکنولوژی باخانی،منصور غلامی، سراسری کونکور-ون 8مین میلیاردلیق مالی دولانیشیغی اولدوغو اوچون عملا [...]
- اؤزوموزو گؤرستمکله یوخسوللارین آبریسینی آپارمایاق!حجتالاسلام سیدمحمدعلی آلهاشم امام خمینی (ره) مصلّاسیندا قرآن کریم-ین جزءخوانی مراسمینده قرآنین 10-نجو جزء-وندن بیر [...]
- روحانیت گروپلاندیرمالارا (جناح بندی) گیریبدیر و بو گیریش اوچون ده چوخلو هزینهلر وئریبدیر🔹البته بیزیم حکومتین یاپیسی مومکوندور ائله اولسون کی، بعضی ایشلرین یئرینه یئتیریلمهسی اوچون باشقالاری ایله [...]
- موبارک رمضان آیینین ۸-نجی گونونون دوعاسی«اَللّـهُمَّ ارْزُقْني فيهِ رَحْمَةَ الاَيْتامِ، وَاِطْعامَ اَلطَّعامِ، وَاِفْشاءَ السَّلامِ، وَصُحْبَةَ الْكِرامِ بِطَولِكَ يا مَلْجَاَ الاْمِلينَ» ایلاهی، بو گون [...]
- فیلیسطین تورپاقلارینین صهیونیست رئژیمی طرفیندن ایشغال اولونماسی اسلام دونیاسینین ان بؤیوک تهدیدیدیرصهیونیستلر بوتون دهیرلری کیچیمسهمکله (تحقیر)، بوتون دونیانی مبارزهیه چاغیریبلار. آمریکا دؤولتی اؤز بؤیوک ائلچیلیگینی بیتالمقدس-ه کؤچورتمکله، [...]
- اسلام اؤلکهلری صهیونیست جینایتلرینی آسوروشدورماق اوچون بیر کومیته ایجاد اولماسینی ایستهدیلراسلام اؤلکه لری ایشبیرلیگینین زیروهسی توپلانتیسی 30 مادهدن اولوشان بیر بیانیه ایله باشا چاتدی. بو [...]
- قودس مسلمانلارین ایلک قیبلهسیدیر، قودس-و ساووناماق اسلامی و بوتون مقدساتی ساوونماقدیر🔹#آمریکا-نین بؤیوک ائلچیلیگینی «تئلآویو»دن قودس شهرینه کؤچوتمهسی، اولوسلارآراسی یاسالارا آیقیریدیر. #فیلیسطین جماعاتینین #اسرائیل رئژیمی طرفیندن [...]
- iran bir cuğrafiya adıdır nə bir qövmiyət adı/ yunisinin libasın biz türklər vermişikculfa və mərənd millət vəliki və parlimanın maliyə qurumunun öyəsi ana dilinin öyrətimi haqda dedi: [...]
- Avrupa Amerika’nın kölesi değildirAvrupa’nın Radyo-1 kanalına konuşan Fransız Bakan Lemayer, Avrupa Amerika’nın dünya ekonomisinin polisi olmasını kabul etmemesi [...]
- Gerekirse Amerika ile çatışırızHeiko Maas, Der Schpiegel dergisine yaptığı açıklamada, Amerika’nın KOEP ile ilgili kararının uzun dönemde Atlantik [...]
- Çin ve İran ilişkilerini koruyacaklarŞuang yaptığı açıklamada, iki ülkenin uluslararası kurallar çerçevesinde ekonomik ve siyasi ilişkilerine devam edeceklerini söyledi. Şuang, [...]
- İran ile dostane ilişkiler mutluluk vericiÜlkesinde bir grup üst düzey ekonomik heyetle İran ziyareti öncesi görüşen Berdimuhammadov, ‘’Tahran ve Türkmenistan [...]
- Fransa ve İngiltere Dışişleri Bakanları, İran’ın yararlanması gerektiğine vurgu yaptılarABD Başkanı Trump’ın KOEP’ten çekilmesi kararı sonrası İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson ve Fransa Dışişleri [...]
- İran, KOEP çerçevesinde menfaatleri korunmalıRuhani, kendisini arayan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı telefon görüşmesinde, ‘’KOEP 2003 ile 2015 [...]
- Civanmerde ikinci altın madalyasını kazandıRekabetlere katılan İran milli takımı aynı zamanda takım halinde hafifa tabanca ile atışta da dünya [...]
آساخبر:بیلیم باخانی (وزیر علوم)، کونکور سیناولاریندان 8 مین میلیاردلیق گلیر الده ائدیلدیگی شوبههلرینه جواب وئردی
آساخبر: ولی فقیه-ین اوستانداکی نومایندهسی، انفاق-ین حؤرمت ایله اولماسینی و آز مبلغ اوچون بیرینین آبریسینی آپارماماق گرکدیگینی بیان ائدهرک دئدی: بعضیلری محله لرده افطار مراسیمی توتوب، بؤیوکلری چاغیریرلار آما کاسیبی چاغیرمیرلار، بو یاخجی ایش دئییل.
جمهور باشقانی:
روحانیت گروپلاندیرمالارا (جناح بندی) گیریبدیر و بو گیریش اوچون ده چوخلو هزینهلر وئریبدیر
آساخبر:حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی شنبه گئجه روحانیلر و علما ایله صمیمی گؤروشونده دئدی:بلکه بعضیلر بئله دوشونسونلر کی، اؤز دؤورهمیزه دووار چکیب اؤلکهنی اداره ائده بیلریک، البته حداقللره قناعت ائلهسک بئله ده اولاجاق. آنجاق بو گونکو دونیا قاوراملاری ایله توپلومو اداره ائلمک تقریبا امکانسیزدیر.
ایلاهی، بو گون منه یئتیملره رحم ائلمهیی، یوخسوللارا یئمک باغیشلاماغی و سلام وئرنلردن اولماغی روزی ائله، اؤز فضلینله منی کرامتلی و یاخجی اینسانلارلا همصحبت ائیله ای آرزو ائدنلرین سیغینجاغی و پناهی!
ایران جمهور باشقانی، روحانی، اسلام اؤلکهلری ایشبیرلیگی زیروهسینین اضطراری توپلانتیسیندا:
فیلیسطین تورپاقلارینین صهیونیست رئژیمی طرفیندن ایشغال اولونماسی اسلام دونیاسینین ان بؤیوک تهدیدیدیر
آساخبر: ایران جمهور باشقانی، روحانی، اسلام اؤلکهلری ایشبیرلیگی زیروهسینین اضطراری توپلانتیسیندا: فیلیسطین تورپاقلارینین صهیونیست رئژیمی طرفیندن ایشغال اولونماسی اسلام دونیاسینین ان بؤیوک تهدیدیدیر.
ایستانبول توپلانتیسینین سون بیانیهسینده؛
اسلام اؤلکهلری صهیونیست جینایتلرینی آسوروشدورماق اوچون بیر کومیته ایجاد اولماسینی ایستهدیلر
آساخبر:ایستانبول توپلانتیسینین سون بیانیهسینده؛ اسلام اؤلکهلری صهیونیست جینایتلرینی آسوروشدورماق اوچون بیر کومیته ایجاد اولماسینی ایستهدیلر.
تورکیه باشقانی، اردوغان، اسلامی ایشبیرلیگی تشکیلاتینین اضطراری توپلانتیسیندا:
قودس مسلمانلارین ایلک قیبلهسیدیر، قودس-و ساووناماق اسلامی و بوتون مقدساتی ساوونماقدیر
آساخبر: تورکیه باشقانی، اردوغان، اسلامی ایشبیرلیگی تشکیلاتینین اضطراری توپلانتیسیندا: قودس مسلمانلارین ایلک قیبلهسیدیر، قودس-و ساووناماق اسلامی و بوتون مقدساتی ساوونماقدیر.
Mərənd millət vəkilinin Əli yunisinin sözlərinə şiddətli tənqidi:
iran bir cuğrafiya adıdır nə bir qövmiyət adı/ yunisinin libasın biz türklər vermişik
Asahaber: məhəmməd həsən nijad dedi: 2018 ildi və dünyalaşmaq əsrində bir qövmiyətin öz dilində yazib oxumağının ənhəllənməsi çox gülüncdür nihəki bir ölkənin gəlişməsi qövmiyətlərinin gəkişmədilə aydınlaşar.
Asahaber: Fransa Ekonomi Bakanı Brono Lemayer, AB ülkeleri Amerika’ya karşı Bercam konusunda daha fazla direnmesi ve Amerika’yı bir köle gibi izlememesi gerektiğini açıkladı.
1 2 3 … 7 صفحه بعدی


text:
تبریز بؤیوک شهری دونیانین باشقا شهرلری ایله یاناشی مارس آیینین سون شنبه گونونده یئر ساعاتی نی قارشیلادی.
ائله بو مناسبت اوچون کئچن گئجه تبریزده بوتون ایشیقلاندیرما سیستملر سوندورلدو. تبریزین بلدیه عمارتی، شرقی آذربایجان والی لیک عمارتی، بلدیه نین مرکزی بیناسی، ائل گلی عمارتلرینین ایشیقلاندیرما سیستم لری دونن گئجه ساعات 20:30 دان 24:30 قدر سوندورولدو.
دونیا یابانی حیات فوندو (World Wildlife Fund) 2007نجی ایلده بیرینجی دونه اولاراق استرالیا دا یئر ساعاتی طرحی نی اجرا ائتدی. ائله همین ایل دونیانین مختلف بولگه لرینده بو طرح ، چوخ گوزل قارشیلاندی.
«یئر ساعاتی دونیا گونو» ایندی 128 اؤلکه بو طرح ده اشتراک ائدیر.
بو طرحین اساسیندا هر ایل، مارس آیینین سون شنبه گونونده میلیون لار اینسان بیر ساعات بویونجا یعنی ساعات 20:30 – 21:30 آراسیندا آرتیق یانان چیراقلاری سوندورمک له انرژی مصرفینی آزالدماغا چالیشیرلار.
«یئر ساعاتی دونیا گونو» اقلیم ده ییشیک لیگی و اطراف چیرکلیلیگینین آزالدیلماسی اوچون آپاریلان بیر پروژه دیر.


text:
کافه نشینی و سنت گفتگو روشن نوروزی زمانی که «گروه رسانهای خبر» تصمیم به انتشار روزنامه «خبر» گرفت، اعضای تحریریه در همان ساختمانی مستقر شدند که دیگر رسانههای این گروه مانند «خبر ورزشی» هم در همانجا منتشر میشدند. ترکیب اعضای تحریریهی رسانههای مختلف ارتباطی به هم نداشتند و این تحریریهی جدید چون میهمانی تازهوارد، با میزبانانی قدیمیمواجه بود. شاید همین ...Read More »
برای عمو «سَرور»، مردِ آرمانها / روشن
برای عمو «سَرور»، مردِ آرمانها روشن (با یاد و خاطرهی مهندس اکبر برزگری مولان) ۱٫ عمو سرور را از کودکی میشناختم. زمانی که در تهران بود، مدام به خانهمان رفتو آمد داشت و من هم در این میان از همصحبتی با او لذت میبردم. آن سالها زندگی رایج در منطقه و شغلی مرتبط با حقوق و قضا را با همه ...Read More »
من آرازدا بوغولموشام / روشن
من آرازدا بوغولموشام روشن بیزی آییرانلار- نه عفریته، نه دوشمن؛ بیزی آییرانلار- نه جلاد، نه ده خائن؛ بیزی آییرانلار- ایچدیگیمیز سو، یئدیگیمیز چؤرهک، کؤنلوموزون پارچالاری، اوز ایچیمیزدن، اوز قانیمیزدان…۰ بیزی آییرانلار- آراز کیمیاولدولار؛ هئچ قارقیش دا ائتمهدیک آرازا… ایل دولانیب، عومور کئچیب؛ بؤلونموش توپراق اولموشام؛ سن آرازین اوتاییندا، من آرازدا بوغولموشام…Read More »
اؤلو آدام / خورخه لوئیس بورخس- چئویرن: روشن نوروزی
اؤلو آدام / خورخه لوئیس بورخس چئویرن: روشن نوروزی («علی خدادادی»یا ایتحاف) ایلک باخیشدا، خاصیتی تکجه قوچاغلیغا وورغونلوغو اولان محزون بیر خولوقانین «بوئنوس آیرس»ین اطرافیندان گلیب، برازیلیا سرحدی بویو ایلخیچیلار دوزنلیگینه گیریب، قاچاقچی دستهسینین لیدری اولماسی غیرعادی گؤرونور. بؤیله دوشوننلر اوچون، اؤلدوردویو کیمیده بیر گولـله ایله اؤلن، «بالوانئرا» محلهسینده قونشولاریدا خاطیرلامایان «بنیامین اوتالارا»نین طالعینین حئکایهسینی دئمک ایستهییرم. اونون ماجراسینی تام ...Read More »
ماراتون / روشن ایشیق
ماراتون روشن ایشیق (احمد اسدالهینین عزیز خاطیرهسینه) … و هر یئر بوران، و هر یئر دومان؛ و سن هلهده گؤزهلسن ای نازلی آفت! ای جان آلان! ای ملک! ای اؤلوم الههسی..! – کی «یئنه سورمه چکیبسن ائولر ییخان گؤزونه»…، کی ایللر بویودور آختاریرسان منی- ای نازلی آفت…! ای اؤلوم الههسی…! ای گوزهل پری!- کی گؤزلرینین سورمهسی آرازین قوملوغونداندیر، کی آراز ...Read More »
آلتی سونبول / روشن ایشیق
آلتی سونبول روشن ایشیق «Jon English»ین «Six Ribbons» آدلی موسیقیسیندن آلینمیش عاشیق اولسایدیم آلتی سئوگی ماهنیسی یازاردیم سنه- پایلاشدیغیمیز سئوگینی دونیاداهارایلاماق اوچون؛ تاجیر اولسایدیم آلتی قیمتلی داش گتیرردیم سنه آلتی مملکتدن- دونیانین گؤزهللیکلرینی اووجوندا توتماق اوچون؛ ارباب اولسایدیم آلتی آرابا وئرردیم سنه و آلتی آغ آت- دونیا سارایلاریندا دولانماق اوچون؛ شاه اولسایدیم آلتی ساواشا گئدیب، آلتی یئنی مملکتی فتح ائدهردیم- ...Read More »
مظفریه تیمچهسی / روشن نوروزی
مظفریه تیمچهسی روشن نوروزی مظفریه تیمچهسی تبریزین اؤرتولو بازارینین ان گؤزل و قدیمیحصهلریندن بیریدیر. خالچا بازاری آدیلادا تانینان بو تیمچه، تبریز بازارینین ایکی مرتبهلی حصهلریندندیر. تیمچهنین اوجا تاوانی، ایکی یانیندا قورولان تاختا قاپیلاری، قیراقلاردا تعبیه اولونان کیچیک و بؤیوک بویالی پنجرهلری و ائنلی کریدورلارینین اطرافیندا انتظاملا دوزولن حجرهلری بو تیمچهیه گؤزللیک بخش ائدهن معمارلیق ائلمئنتلریندندیر. تیمچه قمری تاریخی اعتباریله ۱۳۰۵ینجی ایلده (تخمینا ...Read More »


text:
بیر قیرخ آیاق واریدی، چوخ گؤزل رقص ائلییَن زامان بوتون جنگلده اولان حیواناتلار دؤوره سین آلیب اونو آلقیشلایاردیلار و چوخلو آفرینلر دئییب قیرخ آیاغی تشویق ائله ییرمیشلر.
تکجه بیر «چاناغلی باغا» یا همن«توسباغا» پاخیللیق ائدرکن هئچ قیرخ آیاغین رقصیندن خوشو گلمیردی…
بیرگون گؤتوردو بیرمکتوب یازدی و قیرخ آیاغ جنابلارین بیر چوخلو تعریفلره معروض ائدیب و یازییر کی:
آی گؤزل و تایسیز قیرخ آیاغ، من سنین هوسکارین و چوخ ایستیینلریندن بیری یم! و سنین رقصینه عاشقم! آما بیر سؤال منه جاوابسیز قالیب کی ایستیرم سندن خبرآلیب و بیلم! آیا سن اوّلجه ۲۸جی قیچینی یئردن قالدیریرسان سونرا،۱۴جی آیاغینی؟ یوخسا اوچونجو آیاغینی اولجه گؤتورورسن سونرا۳۹جی آیاغینی؟ و هابئله ۳۳جو آیاغینی برکیدیب ۴۰جی آیاغینی قالدیریرسان رقص ائده سن؟ جاوابینا یول گؤزلیین سنین ایستکلی دوستون: “توسباغا ”
قیرخ آیاغ بو مکتوبو اوخویا – اوخویا چوخلو فیکره خیالا دالدی!! و اؤز – اؤزونه دئدی :دوغوردان دوغورسو بو نئجه آیاقلارینین رقصه تنظیم ائدیب قالدیرماسین ندن ایندیه قدر باشا دوشمه ییب.. داها او آنلاردان سونرا تأسفلر اولسون کی یازیق «قیرخ آیاق»هئچ رقص ائده بیلمه دی!!…
دقّت:
پاخیل انسانلارین یئرسیز و هَدَر سؤزلری همیشه بیزیم داهی و تخیّل قوّه لریمیزه تأثیر بوراخار و قویماز کی ذوروَه لر موفقیت آددیملاری گؤتورولسون، بلکه ده مانع یارادار..
ترجمه ائدن: اکبر ستاری “قیزیل قلم”


text:
کیتاب رفیمیزده نهلر وار؟ ۳ تانیتدیران: سحر بارانی شلالهلر شلهسی حاضیرلایان: سعید موغانلی تکدرخت یایین ائوی/ تهران تسبیحینه قیسقانمازمییام؟ منی بارماق-بارماق تسبیح چئویر دانا-دانا شاعیرلشیم بارماقلاریندا… سوسن نوادهرضی شعر بیر انسانین اؤزل بیر پارچاسی، روحونون باکیر آدالاریندان بیر ایزدیر. شعر روحون اریییب، ایلیق-ایلیق کلمهلره آخماسیدیر. اونون اوچون اورکدن چیخار، هم ده اونون اوچون اورکلر قازانار. بو همان ال دیمهمیش باکیر ...Read More »
بیر کیتاب، بیر چئویری/ سحربارانی
بیر کیتاب، بیر چئویری سحربارانی اؤزگه (رومان)/ آلبر کامو – چئویرن: محمد رحمانیفر انتشارات آذرتورک گرافیست: سعید شیخبیگلو تبریز-۱۳۹۴ بایرام آیی آنام بوگون اؤلموش؛ بلکه ده دونن، یاخشی بیلمیرم. قوجالار ائویندن آلدیغیم تلگراف بئله دئییر: «آنانیز دونیادان کؤچدو، صاباح تورپاغا تاپشیریلاجاق! باشینیز ساغ اولسون» بئلهلیکله قونو شبههلی قالیر؛ دونن ده اولا بیلرمیش… ۱۹۱۳٫جو ایلده الجزیره ده آنادان اولدو. آتاسی بیرینجی ...Read More »


text:
اویان نیوز: مختلیف شهرلردکی سالدیریلاردا آرالاریندا قادین و اوشاقلارین اولدوغو ۱۳۹ نفر حیاتینی ایتیردی
سوریهده، اسد گوجلرینین سالدیریلاری داوام ائدیر.
مختلیف شهرلردکی سالدیریلاردا آرالاریندا قادین و اوشاقلارین اولدوغو ۱۳۹ نفر حیاتینی ایتیردی.
سوریه گنل اینقیلاب شوراسی، ساواش اوچاقلارینین ۱۴ بؤلگهنی بومبالادیغینی، ۱۰۲ یاشاییش نقطهسینه ده قارادان سالدیری تشکیل ائدیلدیگینی آچیقلادی.
شامین خاریجی محلهلری ایله حلب، حمص و درعادا شدتلی چاتیشمالار یاشاندیغی دا ایفاده ائدیلدی.
مخالیفلر، اسد گوجلرینین سالدیریلاریندا حلبدهکی تاریخی مدینه بازارینین بؤیوک زیان گؤردویونو و خارابالیقلارین بازارینین داخیل باغلادیغینی بیلدیریب.
دیگر طرفدن بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی، سوریهلی سیغینماجیلارین سایسینین یاریم میلیونو کئچدیگینی و آرتماسینین گؤزلنیلدیگینی بیلدیردی.
سوریهیه قونشو اؤلکهلرین یوکونون آرتدیغینا وورغو ائدیلهرک بو آی لبناندا سیغینماجیلارا باغلی بین الخالق بیر کونفرانس تشکیل ائدیلهجگی ایفاده ائدیلدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
۲۶ اوْکتوبر
۲۶ اوکتوبر:
۱۸۶۳ — ژنوده بینالخالق قیرمیزی هیلال جمعیتی یارادیلدی.
۱۹۰۵ — سوئد نوروژین موستقیللیینی تانیدی.
۱۹۱۷ — باکیدا "ایسماعیلیه" بیناسیندا موساوات پارتیاسینین ایلک قورولتایی کئچیریلدی.
۱۹۵۶ — وینده بینالخالق آتوم انرژیسی آژانسی تأسیس ائدیلدی.
۱۹۶۲ — آمریکانین تورکیهدهکی هستهای سیلاحینی چیخارماسی شرطیله خروششوو کوباداکی شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینه راضیلاشدی و کوبا بوحرانی سوْنا چاتدی.
۱۹۶۷ — ایران تاریخینده ایلک دفعه شاه محمدرضا پهلوینین خانیمی اوچون تاجقویما مراسیمی کئچیریلدی.
۱۹۹۲ — آذربایجان میلی اولمپیک کومیتهسی یارادیلدی.
۱۹۹۴ — ایوردانییا و اوردون ۴۶ ایللیک موناقیشهدن سوْنرا صولح موقاویلهسی ایمضالادیلار.


text:
دؤردونجو آشیقلار بایرامی – مییانا : دؤکتور م. کریمینین دانیشیق متنی
گؤزهللیکلر یارادان گؤزل آللاهین گؤزل آدییلا
ایلک اؤنجه آذربایجانا “باشین ساغ اولسون” دئییرم. بیلیرسینیز طبیعتین شیلتاغی سئل یولا سالدی و ائلیمیزدن قوربانلار آلدی. اؤلنلره رحمت و قالانلارا اورهک توختاخلیغی دیلهییرم.
ایکینجیسی، بو گؤزهل قورولتایی قورانلاردان اؤز تشکورومو و منتدارلیغیمی بیلدیریرم.
اوچونجوسو، بو بایرامی بوتون آشیقلاریمیزا تبریک ائدیرم و هامیسینا ساغلیق، شنلیک آرزو ائدیرم. بو مجلیسلر گؤستهریر کی آشیق ادبیاتی و موسیقی سی گونو – گوندن گلیشمهدهدیر، موسیقیمیزده و ادبیاتیمیزدا یئنی جیغیرلار آچیر، دیرچهلیر و آکادمیک آراشدیرمالارا یول آچیر. آشیق ادبیاتینین سسی تاریخین درینلیکلریندن گلیر. ۱۳۸۹جو ایلده آراز قیراغیندا خدا آفرین کؤرپوسونون یانیندان بیر قوپوز تاپیلدی. اونون کاساسی توسباغا کاساسیندان دوزهلینمیشدیر. گاما رِی ایله اونون دوزهلینمه تاریخی ۴۲۰۰ ایل بوندان قاباغا عائید اولدوغو اعلان اولدو. بو قوپوز یا ساز بوگون تبریزین “آذربایجان” آدلی موزهسینده ساخلانیلیر. تاریخی ورقلهینده اوخویوروق: میلاددان اؤنجهدن اسلاما قدر، آشیقلار مختلف آدلارلا شامان، قام، باکسی و اوزان آدلانیرمیشلار. اونلار دینی و ملی مراسیملری ایفا ائدهرک خالق ایچینده یاشاییرلار. آنجاق ایراندا اسلامدان سونرا – سلجوقیلر زمانی اوزانلار ایکی بؤلومه بؤلونور: درویشلر و آشیقلار.
درویشلر مذهبی تبلیغلری بویونلارینا آلاراق اماملارین مدحیهلری، اونلارین رشادت و شجاعتلرینی داستان و شعر صورتینده خالق ایچینده یایماغا چالیشیرلار. اونلار مولودیه لر اوخویور، داستانلار سؤیلور و تصوّفون بیر شاخه سی کیمی چالیشیرلار. آذربایجان ادبیاتی تاریخینده یوزلرجه اثرلر واردیر؛ او جمله دن یوسف مداح، شیاط حمزه، عاشیق پاشا و باشقالاریندان چوخلو کتابلار واردیر. بونلار تصوف عالمی نین بؤیوک شاعیرلری تانینیرلار. مثلا یوسف مداح ۷۰۰ ایل بوندان قاباق “مقتل حسین” آدلی اثرینده کربلا حادثهسینی بیر ائپیک داستان کیمی قلمه آلیر. همان شاعیر، بوگون آشیقلاریمیز سؤیلهین “ورقا و گولشا” داستانینی دا شعره چکمیش و آشیقلیق عنعنه سینه وفالی قالمیشدیر. هابئله باشقا تصوف شاعیرلریمیز ده بئله اولموشدولار.
ایکینجی بؤلوم آشیقلاردیر. آشیقلار یوزایللر بویو خالق ایچینده ساز و سؤز ایله شنلیک یارادیب، شنلیک مراسیملرینی ایرهلی سورموشلر، بونونلا بئله، مذهبدن ده قیرمامیشلار. اونلارین مولاسی و رهبرلری شاه مردان – علی (ع) اولموش و اکثر داستانلاریمیزدا حضرت علی(ع)، عاشیقلارا بوتا وئریر، قهرمانلارا یول گؤستهریر و اونلارا یاردیمچی اولور.
آشیق نئچه صنعته مالیکدیر: او، اوخویور، ساز چالیر و داستان سؤیلهییر. ماهیر آشیقلار شعر ده قوشور، بیر سیراسی داستان دا یارادیر و رومان یازاری کیمی یازیب – یارادیر. داها ماهیر اولاندا بستهکار کیمی موسیقی هاوالاری یارادیر. بونلارین یانیندا ایفاچیلیق مهارتی وار اولور. بئله آشیقلارا “دده” آدی وئریلیر. دده آشیق آدلانان آشیق، ساز و سؤزده بلکه اؤز اوستادیندان دا یوخاری مقاملارا چاتیر. خالق آراسیندا بؤیوک بیر ایشلر و مسئولیتلری یاخشیجاسینا بویونلارینا آلیب و دوزگون یئرینه یئتیرهن آشیقلار دا اولموشدور. اونلار یاس مجلیسلرینی تویا چئویریرلر، ساواش میدانلارینی باریشا دؤنده ریرلر و توپلومدا بؤیوک اثرلر یارادیرلار. بونلار “حق آشیغی” دئییلهرک تانینیرلار. حق آشیغی ائله بوگون واردور؛ او جمله دن رحمتلی “آشیق قشم جعفری” بو حق آشیقلاریندان اولماسا، اونا نه دئمک اولور؟!. او، ۲۵ ایل تامام شاه رژیمینین قارشیندا دایاندی. ظولمه باش اَیمهدی، هئچ زمان بیر قولدور خانین مجلیسه گئتمهدی. همیشه حقدن – حقیقتدن مودافیعه ائتدی. دئییرلر بیر مجلیسه چاغیراندا، ایلک اؤنجه اؤزو سازسیز مجلیسه واراردی. مجلیسده بیر ظالیم، پیس آدام، اؤزگهنین جانیندا – مالیندا و ناموسوندا گؤزو اولان خبیث بیر آدام اولسایدی اونو مجلیسدن قوواردی. سونرا اؤزو ده ائشیگه چیخیب – سازی الینه آلیب، ساز ایله مجلیسه گیرنده دئیردی: ایندی منیم یوخ، بلکه سازین احترامینا آیاغا قالخین! دوغرودور سازین حؤرمتی واجبدیر. تاریخده ده بئله اولموشدور، دده قورقود کتابیندا اوخویوروق ایکی ایگید بیر – بیریله ساواشاندا بیرینین یانیندا ساز اولسایدی قیلینجی یئره قویاردی و ساواشا گیرمزدی؛ ساز قارشیندا باش اَیردی. خالقیمیزین سازا بسله دیگی حؤرمتی تاریخ بویو بئله گؤستهریلیر.
تاریخ بویو آشیقلاریمیز دوزگون – ایگید و صادق انسانلار اولموش، خالق ایچینده پاکلیق، دوزلوق، یاخشیلیق، ادب – نزاکت و صداقت یایماغا چالیشمیشلار. اونلار شنلیکله برابر ائلیمیزه باریش، قهرمانلیق و باشی اوجالیق گتیریرلر. یئنی یوللار آچیرلار، سینیرلاری پوزورلار، ائلدن – ائله، یورددان – یوردا دولانیب، ادبیاتیمیزا دایاناراق گلیشیرلر . من بو آشیقلاری باغریما باسیب، اللریندن اؤپورم و هامیسینا باشاریلار دیلهییرم. آشیقلارین ساغلیغینا آلقیشلار دئییرم.
بو مراسیم فروردین آیینین ۳۰وندا مییانا شهرینده ارشاد ادارهسینین فرهنگسراسیندا، یوزلرجه تاماشاچیلارین حضورو ایله، اونلارجا آشیقلار و شاعیرلر اشتراکی ایله، مییانانین باجاریقلی آشیغی – آشیق عباس ستارینین قورولوجوغو و دوستلارینین حیمایهسیله، گوجلو شاعیریمیز جلیل درهمجانی – تایماز مییانالی آپاریجیلیغی ایله قورولدو.


text:
بو گون باکیدا اوفیسده باش وئرهن قتل حادثهسی ایله باغلی یئنی تفرروات معلوم اولوب.
باکی شهر پروکورورلوغوندان رئپورت -آ وئریلهن معلوماتا گؤره، "عیراق هاوا یوللاری" آویاشیرکتینین باکی شهری، ختائی رایونو اراضیسینده یئرلشهن آذربایجانداکی نوماینده لیینده سوروجو وظیفهسینده ایشلهیهن ۱۹۸۹-جو ایل توللودلو آذربایجان وطنداشی بشیروو ائلشن رفایت اوغلو اورادا ساتیش اوزره مئنئجئر ایشلهیهن آغاهلی علی والید اوغلو ایله آرالاریندا یارانمیش شخصی موناقیشه زمینینده باش وئرمیش موباحیثه زامانی اؤزونه مخصوص "وینچئستئر" مارکالی اوو توفنگی ایله بدنینین موختلیف ناحییهلرینه ۵ آتش آچاراق قصداً اؤلدوروب.
فاکتلا باغلی ختائی رایون پروکورورلوغوندا جینایت مجللهسینین ۱۲۰.۱-جی (قصداً آدام اؤلدورمه) ماددهسی ایله جینایت ایشی باشلانیلیب.
ائ.بشیروو پولیسه گلهرک تسلیم اولوب و جینایتین آلتی اولان اوو توفنگینی تقدیم ائدیب.
حاضیردا جینایت ایشی اوزره ایستینتاق تدبیرلری داوام ائتدیریلیر.


text:
آغیر ائشیدن قوناخلارین حیکایه سی: بیرگون بیرنفرین دوستو بولاردا قوناقیمیش بیرآز سونرا قاپیدا بیر ماشین ساخلییر ائو صاحیبی پنجر دن باخیر ائوده کی قوناغا دئیر: بو گلن قدیم دوستومدو اؤزوده پولیسدی یامان یاخجی آدامدی حیف اولسون قولاخلاری آغیر ائشیدیر، اوننان دانیشاندا بیرآز اوجا دانیش قوی ائشیدسین ائشیتمسه مجبور اولاجاخ دئسین قولاغیم آغیر ائشیدیر قورخورام اوندا اوتانا اودا یاخجی اولماز
ائوده کی قوناخ دئییر: یاخجی حتما اوجا دانیشارام سن راحات اول
ائو صاحیبی چئخیر قاپیداکی قوناغین قاباغینا سلام کئف احوال ائلییر دئییر: ائوده قوناغیم وار اؤزوده شاعیردی چوخ بیلیکلی ساوادلی آدامدی اما یازیغین قولاخلاری آغیر ائشیدیر اؤزوده بو ایشدن چوخ اوتانیر سن الله اوننان بیرآز اوجا دانیش احساس ائلمسین قولاخلاری آغیر ائشیدیر بیزدن اوتانماسین
قاپیداکی پولیس دئیر: خیالین راحت اولسون حتما رعایت ایلرم اوجا دانیشارام کی هیچ احساس ائلمسین آغیر ائشیدیر.
پولیس قاپیدان گیریر ایچری اوجا سسینن دئیر: آی سلام علیکیم
شاعردا اوجادان دئییر: آی علیک اسسلام ، پولیس بیرآزدا سسین اوجالدیر دئییر: آی کیشی نه وار نه یوخ؟ شاعر اوناندا اوجا سسینن دئییر: ساغلیقین گؤزللیین! سن نه کئفده سن؟…
بولار کئف احوال ائلییه ائلییه ائو صاحیبی اوجادان دئییر سیز دانیشین منیم ایکی اوچ دیقه ایشیم وار اونو یئربه یئر ائلییم گلیم خدمتیزه، یاواشجا اکیلیر
قوناخلارین ایکیسیده مطمئن اولولارکی قاشیلارینداکی آغیر ائشیدیر چون کار آدام دییرکی بس هیچ کس ائشیدمیر اوجا دانیشار
ایکی قوناغ ائوده باشلییرلار دانیشماقا اما نه دانیشماق، او دئیر بس بو ائشیدمیر بیرآزدا سسین اوجالدیر بو دئییربس او ائشیدمیر بیرآزدا سسین اوجالدیر قالیرلار قئشقیرا قیشقیرا، بئله چئغیریرلارکی آز قالیر او بیریسینین قولاغینین پرده سی چئریلا
دویونجان چئغیراندان سورا ایکسینینده همی بوغازلاری همی قولاخلاری یورولور دای دیلن دوشورلر، ایکیسیده ساکت اولورلارکی بیرآز دینجلسینلر ایکیسیده اؤز اورکلرینده دئییرلر نئجه خاطیا قالیدم بو کارا هاردان راست گلدیم باشدان بئیندن گئتدیم، بو اثناده تیلفون زنگ چالیر ائوده ده ائو آداملاریننان بیرکس یوخدو جواب وئره پولیس کی قدیمی دوستوموش اوز اوزونه دئیر ائو صاحیبینین اوشاخلارینان فامیللرینین هامیسین تانییرام قوی تلفونو گؤتوروم گؤروم کیمدی
تیلفونو گؤتورو یاواشدان دئییر الو باشلییر تلفونداکی آدامینان طبیعی حالدا دانیشماغا، دانیشیق قورتاریر گلیر اوتورو شاعرین یانیندا اوجادان دئییر: تیلفونداکی ائو صاحیبینین بویوک اوغلویدو سربازدی دئدیم بیرآز سورا زنگ وئرسین، شاعیردا جواب وئریر الله حفظ ایلسین! دئمه دی نه واخت گله جگ؟ پولیس اوجادان دئییر: دئییردی تازا گلمیشم ایکی اوچ آی چکر گلمگیم. یئنه ساکت اولورلار
شاعر یاواشجا اؤز اؤزونه دئییر بو کؤپیولو نجور کاردی تیلفونونان بئله یاواش دانیشدی؟ پولیس دئییر کوپیولو اؤزونسن کار کوپیولو چئغیرماخدان دیلدن دوشدوم
شاعر دئیر: کارسنسن اِ من سنه گورا چئغیریرام همی قولاغیم کار اولدو همی بوغازیم پارتتادی
پولیس سوروشور سن کار دئیلسن؟ شاعر دئییر یوخ! بس سنده کار دئیلسن؟ پولیس دئییر یوخ! اوردا باشا دوشورلرکی ائو صاحیبی بولارین ایکیسنده نئجه سرییب.
یوسف عبادیان


text:
ویکتوریا گؤلو
ویکتوریا گؤلو (اینگیلیسجه:Lake Victoria) آفریقا قارّهسینین بؤیوک گؤللریندن بیری دیر، بۇ گؤل کنیا، اوقاندا و تانزانیا اؤلکهلری آراسیندا یئرلشیب. گؤلون آدی موکتشیف جان هنینق اسپک طرفیندن ملکه ویکتوریا اؤچون آدلانیب. اسپک ۱۸۵۸ ایلینده ریچارد فرانسیس برتون ایله بیرلیکده نیل چایینین قایناغینی تاپماق هدفیله ایکتیشافی بیر سفرده بۇ آدی گؤله قوْیدو. ۶۹٫۴۸۴ موربع کیلومتر اۆزاؤلچوسو ایله ویکتوریا گؤلو آفریقا قارّهسینین و دونیانین حارّه منطقهلرینین ان بؤیوک گؤلو اوْلور. بۇ گؤل شومالی آمریکا دا اوْلان سوپریو گؤلوندن سوْنرا دونیانین ایکینجی شیرین سویونا صاحیب دیر. ویکتوریا گؤلونون سویو عوموماٌ موستقیم یاغیش و مینلر کیچیک آرخدان تأمین اوْلور. گؤلون ان دیرین نوقطهسی ۸۴ متیر و اوْتالاما درینلیگی ۴۰ متیره یئتیشیر.


text:
کولت. آذ خالق شاعری خلیل رضا اولوتورکون "آزادلیق حسرتی" شعیرینی سیزه تقدیم ائدیر.
سن دئمه آزادلیق آیمیش گونشمیش،
او آیا او گونه حسرت قالمیشام.
حیات سسلی کویلو بیر کشمکشمیش،
دوغما سسه اونه حسرت قالمیشام.
منیم او یئرلرده آیاق ایزیم وار،
سعادت آیناسی بش دنیزیم وار.
وفا خزینهسی فیرنگیزیم وار،
اونون آغ اوزونه حسرت قالمیشام.
روحوم میدانلارا سیغمایان آلای،
اوچ رنگلی بایراغیم قالخ اوجال هارای.
اؤپسون تللرینی خلیل، گونش، آی،
من سنین اوزونه حسرت قالمیشام.
اوزاق دیاردایام داش قفسدهیهم،
بیر وطن لیهینه تئشنه هستهیهم،
منه گؤروش وئرین سفر اوستهیهم،
بالامین گؤزونه حسرت قالمیشام.
چاتتیرین او گوله گولزارا منی،
ایتیرسن او یئرده گز آرا منی،
قوربتته قویمایین مزارا منی،
وطن گوندوزونه حسرت قالمیشام.
خلیل سن قایاسان درده دؤزرسن،
سن کورسن، خان آراز، گؤیگؤل خزرسن،
یئنه او یئرلری بیر گون گزرسن،
دئمه سن بو گونه حسرت قالمیشام.


text:
چبوتون گرجستانین پاتریارخی ۲-جی ایلیانی زهرلهمک ایستهییبلر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «روستاوی ۲» تلویزییاسی یاییب. تلویزییا آرتیق بونونلا باغلی پاتریارخاتلیغین املاکینین ایداره ائدیلمهسی خیدمتینین صدری گئورگی مامالادزنین حبس ائدیلدیینی بیلدیریب.
مامالادزه تیفلیس هاوا لیمانیندا آلمانییایا ۲-جی ایلیانین یانینا یوللانان زامان توتولوب. مامالادزنین حبسیندن بیر نئچه ساعت سونرا برلینه گرجستان دؤولت محافظه خیدمتینین ریسی آنزور چوبینیدزه گئدیب. او، بورادان پاتریارخین محافظه خیدمتینین ریسی سوسو اوخاناشویلی ایله گئری دؤنوب. اوخاناشویلینین تیفلیسده دیندیریلمهسی باش توتدوقدان سونرا او، برلینه گئری دؤنوب. حاضردا ۲-جی ایلیانین محافظهسی گوجلندیریلیب.


text:
تورکیه ده یینه افغانستان لیک مهاجرلر اوشلب آلیندی
اوشبو قاچیقنلر بلیق اسیر ولایتیده اوشلب آلینگن
تورکیه نینگ بلیق اسیر ولایتی آیوالیق تومنیده، قاچاق اوله راق یونان نینگ میدیلی آرالی گه اوتیب بارماقچی بولگن 47 نفر قاچاق مهاجر اوشلب آلیندی.
اژه دینگیزیده گزمه قیلیب تورگن آیوالیق ساحل خوفسیزلیک کوچلری حقی بی یریم آرالی نینگ ساحلیده بیر گروپ قاچاق مهاجرنی تثبیت ایتیب اوشلب آلگن.
اوشلنگن مهاجرلردن 5 کیشی باله، 12 نفر خاتین – قیز دن عبارت توپلم 47 نفر افغانستان، سوریه، عراق و افریقالیک لر ایکنلیکلری بیلدیریلدی.
کمپل، سوو، ییم لیک و دارو همکارلیگی عملگه آشیریلگن خودی شو خارجی قاچقینلر ژاندارم قومندانلیگی تامانیدن بلیق اسیر کوچ اداره سیگه تسلیم ایتیلگنلیکلری معلوم قیلیندی.


text:
آنا کوان
آنا کوان (اینگیلیسجه: Anna Kavan) بریتانیالی رومانچی، قیسا حکایه یازیچی - و یازیچی - .۱۰ آوریل ۱۹۰۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۷ ایل عومر ائلهایب و ۵ دسامبر ۱۹۶۸ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Anna Kavan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آنا کوان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سَکسَنبئشینجی درس
فعل (14)
فعللرده زامان:
*کئچمیش زامان
* نقلى کئچمیش:
شهودى کئچمیشده خبر وئرن اؤزۆ ایشین ایجراسینین شاهیدى اولموشدور، آنجاق نقلى کئچمیشده بئله دئییل، خبر وئرن اؤزۆ اونون شاهیدى اولمامیش، یالنیز ایشین نتیجهسینى بیلدیریر.
مسئلهنین تام آیدین اولماسى اۆچۆن آشاغیداکى ایضاحلارا فیکیر وئرمهلیییک:
"من یازمیشام"، "سن یازمیسان"، "اونلار یازمیش" جۆملهلرینه فیکیر وئرک. خبر وئرن ایکینجى و اۆچۆنجۆ شخصلرده ایشین ایجراسینا شاهید اولمامیشدیر، اونا گؤره جۆملهلر نقلى شکیلده دئییلیر. آنجاق "من یازمیشام" جۆملهسینده ایشى گؤرن "من" اؤزۆدور، بوندا شوبهه یوخدور. آنجاق اونو دینلهین طرفلر (ایکینجى و اۆچۆنجۆ شخصلر) ایشین ایجراسینا شاهید اولمامیشلار بونا گؤره بیرینجى شخص نقلى شکیلده خبر وئرمهیه مجبوردور.
نقلى کئچمیشده ایش کئچمیشده باش وئرسه ده، اونون اثرى خبر وئریلن زامانا قدر، ایندیکى زامانا قدر قالماقدادیر.
نقلى کئچمیشین غئیر شهودى نوعلارى دا واردیر: من یازمیشام.
من یازمیش ایمیشام.
"شهودى کئچمیش"-له "نقلى کئچمیش"-ین فرقینی بیلمک اۆچۆن قئید ائتمک اولار کى، بیرینجیده شهودیلیک، قطعىلیک آنلامى و معناسى اولدوغو اۆچۆن ، اونلارا کؤمکچى "ایدى" و "ایمیش" فعللرى قوشماق و مۆرکب فعللر یاراتماق اولماز، آنجاق نقلى کئچمیشده قیسما غیرشهودى، غیر قطعىلیک آنلامى حوکم سۆردویو اۆچۆن ، اونلارا کؤمکچى "ایدى" و "ایمیش" فعللرینى قوشوب، مۆرکب فعللر یاراتماق اولار: گلمیش ایدیم، گلمیش ایدى، ...
نقلى کئچمیشین موعاصیر دیلیمیزده علامتی دؤرد چئشیدلى"میش 4" دیر.
قدیم دؤورلردن بو گۆنه قدر ایکینجى و اۆچۆنجۆ شخصلرده یوخاریدا گلن شکیلچیلرین یئرینه دؤرد چئشیدلى "یب 4" شکیلچیسینى ده ایشلهدرلر: یازیبسان، یازیبدیر، ...
نقلى کئچمیشین صرفى:
* تصدیق:
من اوخوموشام، سن اوخوموشسان/اوخویوبسان/اوخوموسان،او اوخوموش(اوخوموشدور)/اوخویوب(اوخویوبدور)، بیزاوخوموشوق،سیزاوخوموشسوز(اوخوموشسونوز)/اوخویوبسوز(اوخویوبسونوز)،اونلار اوخوموشلار/ اوخویوبلار.
* اینکار:
مناوخومامیشام،سناوخومامیشسان/اوخوماییبسان/اوخومامیسان، او اوخومامیش(اوخومامیشدیر)/ اوخوماییب(اوخوماییبدیر)،
بیزاوخومامیشیق،سیزاوخومامیشسیز(اوخومامیشسینیز)/اوخوماییبسیز(اوخوماییبسینیز)،اونلاراوخومامیشلار/ اوخوماییبلار.


text:
حضرت مؤولانانین توی گئجهسی باشلاییر
وصلت ایل دؤنومو آنما پروگراملاری، قونیادا یارین باشلاییر
حضرت مؤولانانین ۷۴۴.جو وصلت ایل دؤنومو آنما پروگراملاری (توی گئجهسی)، قونیادا ۷ دسامبردا (یارین) باشلاییر.
بو چرچیوهده، مؤولوی آیین شریفی، سرگیلر، مدنیت و اینجه صنعت تدبیرلری، علمی توپلانتیلار، آتلیه چالیشمالاری، موسیقی و شعیر دینلهتیلری، اؤدول تؤرنلری، تاتر و سینما، مؤولانا فیلملری، ایمضا گونلری دوزنلهنهجک.
پروگرام، مؤولانانین ابدی عالمه کؤچدویو گئجه اولان ۱۷ دسامبرداکی "توی گئجهسی" مراسیمی ایله سونا چاتاجاق.


text:
قرهداغ مرثیهسی هریزلی پارتلادی نه یامان، کؤهنه قههرین لای-لای قرهداغیم، وای قرهداغیم! الندی تورپاغا کندین، شههرین لای-لای قرهداغیم، وای قرهداغیم! ****** ورزیقانیمهارای، اهریمهارای هریس، ای مقدس شههریمهارای یاندی- آلولاندی جییهریم،هارای لای-لای قرهداغیم، وای قرهداغیم! ****** گلن قوناغینا گوللرینهانی قوناقچیل،مهربان ائللرینهانی سونالارینهانی،گوءللرینهانی لای-لای قرهداغیم، وای قرهداغیم! ****** تبریز باشین آچدی، یولدو تئللرین گلدیهارایینا بوتون ائللرین اوخشاندی – آغلاندی ...Read More »
مني/ هريزلي
مني هريزلي گلميرسن يانيما اؤزون بيل گلمه چكيليب داشلاما اوزاقدان مني! منله دانيشماميش يالنيز بير كلمه تهمته توتدورما ناحاقدان مني! فيكريم رنگ آليبدي آغ- آپباق قاردان ايلهاميم دوم- دورو ياشيل باهاردان كؤنلوم ايچيمهيهجك پساب سولاردان دوشونجم سووارير بولاقدان مني! يئريمي توتموشام عشق آلاييندا داها سانانميشام سئوگي ساييندا آخيب دورولموشام زامان چاييندا ائللر كئچيريبدير سيناقدان مني! ائليم ياد اولوبدور وطنيم غربت ...Read More »
غزل / هریزلی
غزل هریزلی اورهکده یورد سالیب عشقین، آخیر- ازل قالدی اورهک قوجالدی، بو عشق آمما چوخ گؤزل قالدی بو سئوگی دردینی سینهمده بسلهدیم گیزلی بو سیرری هئچ کیمه من آچمادیم، اؤزل قالدی باجارمادیم کی سنه عشقیمیبیان ائلهیم اورهکده سؤزلریم ای گول غزل- غزل قالدی باهار عؤمرومو هئچ بیلمهدیم نئجه سولدو خزان یئتیشدی منه بیر اوووج خزل قالدی “هریزلی” کینه و نیفرت ...Read More »
تبریزیم / هریزلی
تبریزیم هریزلی دولان با دولان کوچه لریندن چکیلمیر کیفلنمیش دومان. تؤزلو و هیسلی نوودان بوزلاری نین- عؤمرو بیر فصیل یوخ، بیر نسیل دیر. قارا گیله لر قارا گؤزلوک لر آرخاسیندا دالدالانیر هاوا زهرلی بیر قهر کیمی دوستاق اولموش بوغازیندا. بعضأ منی ده آلداتماق ایسته ییر تهرانین ایلیقهاواسی. آمما اوره ییم سارماشیق کیمیساریلیب ساعاتی نین ثانیه لرینه عزیزیم تبریزیم بهمن 1390Read More »
ياواش- ياواش / هریزلی
ياواش- ياواش هریزلی ارييير هجرانين بوز صلابتي، وصال آرزوسويلا دؤز ياواش- ياواش. هجران سويوغوندا اوشوين جانيم چيخير کول آلتيندان کؤز ياواش- ياواش. کاش سئچه بيلئيديم قيزيلي ميسدن، قالقان کوللاريني لاله، نرگيزدن، قارانليق چکيلير، ياخشيني پيسدن- کاش آييرا بيله گؤز ياواش- ياواش. هجرينده عؤمرومو وئرميشم بادا، نغمهم چئوريليبدي ناله، فريادا، ” اؤلسمده سيرريمي آچمارام يادا” سنه آچاجاغام سؤز ياواش- ياواش.Read More »


text:
دئسهیدی… دئیردیم محمد نوری دئسهیدی دئیردیم عشق دیلی ایله فیرچالا بو گؤودهلرین گؤیلونو آل آل-الوان آلا-چیلپاق آلامان آلمادیر شرقیم دریر سویون اوزوندهکی آلا-نم پالتاریندان سانال گؤودهنی سن آل گؤیلومو سن آلمالیق یوخوسو «سودان گلن سورمهلی قیز» سویا گئدیر قاپی_قاپی کئچیر کوچهدن کی سن قاییدیرسان منه و ساچین سویون موتمادی بایراغینی آچیرهاوادا قاییق اول! دیزه سولالهسی دنیزه یول آچسین بو تایتانیک ...Read More »
پوستچو / محمد نوری
پوستچو محمد نوری پوستچو ائویمین عنوانینا آلزایمر گونلری گتیردیگی بیر مکتوبام آچیلیرسا خییابان تؤکولر اورتا عصیرین، اورتاسیندا دایانان آداملارین یادداشینا هر ساعات کوچهنی دالی چکیر گلمیرسن هر پارتلاییشلا دونیا کیچیلیر بیلمیرسن اورتا عصیرلرین پیلانی ایدی گؤزلرین تاتار سئوگیلیلری قوجاق آچاندا سنه شعریمه تیلسیم دوداقلاریمدان کلمه کلمه اوچور توراغاییلار پستچو ائویمین عنوانینی سهو سالیر پوزولور آنیلارا دک کوچهلر کؤچور منه شعریمه ...Read More »
آغیز آچیر یارالار / محمد نوری
آغیز آچیر یارالار محمد نوری آغیز آچیر یارالار یعنی مندن خییابانا تؤکولور آداملار تاکسیلار قوشلار بو اوتاغین قوینوندا تابوت دیشارینی تشییع ائدیر چییینیده، عسگرلرین ایسه بوغازیندا اوچان نوتلار، چییین-چییینه دیزهلرین کؤکسوندن اوچان قوشلار کیمی مزارلیغین قوجاغینا گؤمولور، چرتیییر یارالار لیلا… پالتارین باغچادا چیچک آچیر آنتی بیوتیک سطیرلرین آراسینداکی یاتاقلیقدا قورشون چیچهیی ایله پاپییونلولار الی قوینوندا دورموش پوئمالی اؤلکهمین سسینی یاتیردیر ...Read More »
گلمسن گلمه!/ محمد نوری
گلمسن گلمه!/ محمد نوری «موغان اوغلو»نون روحونا ایتحاف بو اقاقی قوخوسونو ساعاتین یوخوسوندان دردیم اللرینه بونو بیل، کپنکلر بیله بیلر قاطارهانسی مزارلیقلا آینالارین مسافهسینه بوشالتسین قانادلارینی گئجه یاریسی بیر شاعیر، شهرین ایشیغینا توتور خییابانی آددیملاری ساعاتلارین یوخوسونا توخونور شعر شعر زومزومه ائدیر آدینی چیچکلرین یادداشیندان چیینیمه قونور قوجاغینداکی کپنکلر، بیله بیلمز گونشین گونبزلیییدی قودسال ساچین و آراز آیریمیندا باشلانیر سارایین ...Read More »
اعتیصاب / محمد نوری
اعتیصاب محمد نوری نئچه بلوک دیوار ایز اعتیصاب و لئیلا قالیر سهو سالمادان گؤودهسی اونودولموش آدرئسلرین سونونا توخونا؟! قتله یئتیرمهدن ییرتیلمیش زامان، کوریدورا گئدن یولدا دایانمیش قول ساعاتیما باخمیش مندن! لیریک ساچینلا لئیلادیر گؤیریر، ساچین، آنیلارا بویاقلی ساچیندا! آراز ساچیندیر دیشارینی خورتلادیر گئجهنین ایچینه، آددیم آتدیم دا، هوپور بئشینجی مرتبهدن ائنن پیللهلرین، ائننلرینین دیشینا، ایچینه آخان چیلپاق اؤلکهم! اؤلو ایکن ...Read More »
همیشه وارمیش / محمد نوری
همیشه وارمیش محمد نوری من همیشه وارمیشیم سن گلینجه سو کیمیآخارمیش همن بالیق همن دالغا همن دنیز کیمی “همن قاییت رضانین شعرینه* بوغولمادان اؤنجه!” همیشه گمیکئچر ایچیمدن بیر آدا آختاریشیندا ایکن گوودهنه یاخارینجا سوکانین دؤندریر آباژورلارین داغیلدیغی یئره همیشه اولارمیش کیمی سن گئدینجه یوخویا گؤزومو سنده اونوتدوغوم بیر باخیش قالیر آیینام لامکانلارین یادداشینداکی ائوه هئی موحتشم پوئتیکالارین سیراسینداکی تن اونو ...Read More »
اوزاناندا گون کیپریکلریله / محمد نوری
اوزاناندا گون کیپریکلریله محمد نوری اوزاناندا گون کیپریکلریمله نوستالگییا صحنهلری شکیل چکدیرن پالتارینی اوتاق بارماقلارینی اوتاق فئمئنیزم اوتاق اصلن اوتاق او قدر اوتاق پورتاغال آغاجین سیراسیندا آفتوبوس لاردان تؤکولسون! یوخولاریم شکیل شکیل بعضن خییابانلا شوشهلرین أینیندن قوپان تاریخ کیمیدیر آفتوبوس کئچیر شهرین یادداشینا بوتون موسافیرلری ایله هر دوراقدا سنی خییابانلارین آلزایمئرلی کودئتاسیندا ائندیریر شکیللره منسه ایکی سطیر اؤنجهدن ائودن چیخیب ...Read More »
پیلانا دوشور هر شئی / محمد نوری
پیلانا دوشور هر شئی محمد نوری پیلانا دوشور هر شئی بارماقلاریم پیانو آکوردلارینا آخارسا شهرین تئلئفون سیملرینده سس-سیز بیز و چوخ شهر بو اوتاغین پیلانینا دوشر! سنی سوس- دورموشدوم گئدم قاپی دالیندا قادیغیم سسین دوداقلاریندا قزئت و اولای قیرمیزیلیغین قانی آچیلدی، قاپی باغلاندی-آچیلدی -یوخ کولک دئییلدی -دایان دئییم؛ دایاندی بو اوتاغینهاوا خبرلری صاباح کی گؤروشمهمیزه بو شعرین الین آچیر آلین ...Read More »
قیسا شعرلر / محمد نوری
قیسا شعرلر محمد نوری ۱ آینالاردا سو وار ماویمجیل قوجاغیندان اوتاغی سو آلیر اوتاق اوزور ساچلاریندا و تنین آدالارین باشلانقیجیدیر. ۲ و بیز تانیردیق تنینده سئحیرلی نوتلار کیمیدیر موتلولوق چیلپاق سینیرلارین چاپارکن ناللارین سسیندن تورپاق دادین آلیردیق… ۳ عوصیان ائدهجک نهییم وار؟! بیر پنجره آیاق ایزلرینی شهرین سطیرلرینه چئویرن اوتاق من و یالقیزلیغیم!!! ۴ آغ کاغیذلاردا اوچان توراغاییلار نردهلرین دالیندا ...Read More »
بو باهاری اینینه سرسم / محمد نوری
بو باهاری اینینه سرسم محمد نوری بو باهاری أینینه سرسم قوپار کؤینگیندن قوپار یازیلاریم آل یاناقلارینا شافاق تارلاسی سرسم پنجره سرسم سنی سرسم، چکسم پردهنی دیوان اوتاغین قافیهسینده اوتورونجا دووارلاردان فوتولارینی سویوب واراقلانیرام سوزولموش غزللردیر یاناجیقلاریندا؛ سورموش کیمیدیلیم یانار یانغینلیغیم دول ایچیمه ایچیمه ایچدیر ایلغیملیغینی خییابانلارین آرخیوینده بوتون درینی- دایازینی اوزهرک بو یول اوسته دوران آداملار آراز موتلوسو دییه؛ آخار ...Read More »


text:
به روایت یک شاهد عینی (مجموعه عکس) آزاده اخلاقی (مجموعه عکس از صحنههای بازسازی شده مربوط به مرگهای تراژیک تاریخ معاصر ایران) «به روایت یک شاهد عینی» یکی از عظیمترین پروژههای عکاسیای است که در چند سال گذشته در ایران انجام شده است: پروژهی سهسالهای که شامل تحقیق فراوان هم بوده، ثبت هفده فریم است که اجرای بسیار خوب و ...Read More »
مؤلیفین اؤلومو (ایکی پردهده بیر پییئس) / کیان خیاو
مؤلیفین اؤلومو (ایکی پردهده بیر پییئس) کیان خیاو ◄بیرینجی پرده: کاراکتئرلر: بیر ائرکک (حافتال) و بیر قادین (مریم) صحنه: ایکی پنجرهلی بیر اوتاق. ایکی صندلی. بیر ماسا اوستونه قویولموش بیر تابوت. تابوتون ایچینده اوستونه آغ چکیلمیش بیر کیشی اوزانیب. مریم تابوتون باشیندا و حافتال تابوتون آیاغیندا دایانیب اؤلویه باخیرلار. مریم: ایندی نئینیاخ؟ حافتال: بیلیسن گرهی نئینیی؟ مریم: نئینیاخ؟ حافتال: بی ...Read More »
دئمک اولماز!(پیئس) / کیان خیاو
دئمک اولماز!(پیئس) کیان خیاو کاراکتئرلر: 1-قزئتهچی 2-مئیوه ساتان 3-پروفئسسور 4-اوشاق 5-داستایوسکی ⌡صحنه: گوناورتانین ایستی- یورقون چاغی. بیر قزئته- ژورنال بورتکهسی. قزئتهچی. ایکی یئشیک اوستونده موز مئیوهسی. مئیوه ساتان. قزئتهچی بورتکهنین قاباغیندا بیر صندهلی اوستونده اوتوروب، الینده بیر قزئته آچیب واراقلاییر. مئیوه ساتان بیر مئیوه یئشییی اوستونده اوتوروب، یانمامیش بیر سیقارئتی الینده اوینادیر. – سسسیزلیک!⌠ مئیوه ساتان: گئنه جماعت چکیلدی. قزئتچی: ...Read More »
10 فتوآرت از مجموعهی «من» / وقار آقایی
10 فتوآرت از مجموعهی «من» / وقار آقایی فتو آرت یا به عنوانی عکاسی “فاین آرت” به نوعی از عکاسی گفته میشود که در تولید آن، عکاس برای نشان دادن منظور و ذهنیتش مجبور به عبور از مستندات پیش رویش است و به نوعی عکس را از شکل یک تصویر مستند به معنای موجود و قابل دسترس فراتر میبرد. برای ...Read More »
مظفریه تیمچهسی / روشن نوروزی
مظفریه تیمچهسی روشن نوروزی مظفریه تیمچهسی تبریزین اؤرتولو بازارینین ان گؤزل و قدیمیحصهلریندن بیریدیر. خالچا بازاری آدیلادا تانینان بو تیمچه، تبریز بازارینین ایکی مرتبهلی حصهلریندندیر. تیمچهنین اوجا تاوانی، ایکی یانیندا قورولان تاختا قاپیلاری، قیراقلاردا تعبیه اولونان کیچیک و بؤیوک بویالی پنجرهلری و ائنلی کریدورلارینین اطرافیندا انتظاملا دوزولن حجرهلری بو تیمچهیه گؤزللیک بخش ائدهن معمارلیق ائلمئنتلریندندیر. تیمچه قمری تاریخی اعتباریله ۱۳۰۵ینجی ایلده (تخمینا ...Read More »


text:
“هؤرون منی دیوارلارا” کیتابینا باخیش اکبر حمیدی علیار “هؤرون منی دیوارلارا” آدلی کیتاب شاعر درویش جوانشیرین آلتینجی ایشیق اوزو گؤرموش اثریدیر، جوانشیر موسی اوغلو ممّدوف ۱۹۵۴-نجو ایلده نخجوان شهرینین علیآباد کندینده آنادان اولموشدور. ۱۹۸۲-نجی ایلده آذربایجان دولت اونیوئرسیتئتینین فیلولوگیا فاکولتهسینی بیتیرن درویش طلبهلیک ایللریندن بدیعی یارادیجیلیغا باشلامیشدیر، یعنی او ۷۰-نجی ایللردن پوئزیا عالمینه قدم قویموشدور. ”گؤزومون ایلک اووو” ۱۹۸۱-نجی، “عؤمروموزده ...Read More »
کیمه دئییم دردیمی؟!/ اکبر حمیدی علیار
کیمه دئییم دردیمی؟! اکبر حمیدی علیار هارا دئییم، کیمه دئییم دردیمی؟! بورویوبدو کدر منی، غم منی.. عزیزلریم، جان-جیهریم یوخ اولوب چولقاییبدی مصیبت، ماتم منی… هارا دئییم، کیمه دئییم دردیمی؟! اوروجومو گؤزیاشیملا آچدیم من! اوباشدانا ائوده دوران اولمادی.. دامیمیز تک تیترهدیم من، اوچدوم من!.. هارا دئییم، کیمه دئییم دردیمی؟! بیر آندا یوخ اولدوم واردان.. های..هارای… غریبه دونیایا غریب کسیلدیم اوزولدوم یولداشدان، ...Read More »