text:
آذربایجان تورکجه سینده یازیلمیش بیر " عهدنامه " نین متنی
" فین کن اشتاین آنلاشماسی " 1807– جی میلادی و مای آیی نین دؤردو ، و 25 صفر ۱۲۲۲ هجری قمری ایلینده فرانسا ایمپراتورلوغونون نظامی اوردو سو اولان (پروسیا – لهستانین شرقینده ) و " فین کن اشتاین " شهرینده قاجار پادشاهی فتحعلیشاه ایله فرانسا ایمپراتورو ناپلئون آراسیندا و دفاعی بیر آنلاشما اولاراق یازیلمیشدیر .
بو " آنلاشما " 16 ماده دن تشکیل تاپاراق قاجار اوردوسونون مدرن لشمه سی اوچون ایکی دؤلت آراسندا باغلانمیشدیر .
"فین کن اشتاین آنلاشماسی " فتحعلیشاه طرفیندن امضالاناندان سونرا ، اورمولو عسگرخان افشار ، فتحعلیشاه طرفیندن بیر سیاسی دیپلمات و نماینده عنوانیندا ناپلئون دربارینا گوندریلمیشدیر .
آذربایجان تورکجه سینده یازیلمیش " فین کن اشتاین آنلاشماسی " ندان بیر نوسخه فرانسانین تاریخ موزه سینده ساخلانیلیر .
آشاغیدا ، بو آنلاشمانین متنی بوگونکو رسم الخط ایله اوخوجولارا تقدیم اولور :
برچسبها: تاریخ آذربایجان
, زبان ترکی
, نوشته ترکی
, تورکی یازی
, قاجارادامه مطلب
|+
| نوشته شده توسط الشن در سه شنبه 1390/11/11
و ساعت 13:51


c: text/html

text:
یازان: عسگر علیائی کلیان (یاشیل - خلخال)
کاغیذکونان بولگهسی 1358_ جی گونش ایلینهدک خلخال شهرینین بئشینجی حوزهسی ساییلیردی. بو بؤلگه 1358_جی ایلین قیش فصلینده خلخال شهریندن آیریلیب میانا شهرینه باغلی اولدو. تاریخ بویو خلخال ایله کاغیذکونان بؤلگهلری اورتاق بیر مدنیتله آذربایجانیمیزین مدنیت و فولکلورونون قورونوب ساخلانیلماسیندا دانیلماز پایی اولموشدور. ایندی کاغیذکونان بؤلگهسینین کندلرینده اؤزللیکله کلگان(کلیان) کندینده و خلخال شهرینین باشقا کندلرینده دام باسدیرما مراسیمی طنطنهلی بیر مراسیم اولاراق خالقیمیزین بیرلیگینی ساخلاییب کولتورونو منیمسهمیشدیر.
کئچمیش زامانلاردا و هابئله ایندی ده بو بؤلگهلرده بو مراسیم ان بؤیوک بیر مراسیم ساییلیر. کند ائولرینین اوستونو اؤرتوب باسدیرماق اوچون نئچه گون اؤنجهدن ائو یییهسی کندین بیر نئچه قودرتلی اورتا یاشلی و گنج کیشیلرینی چاغیریر و هابئله قوواق (قلمه، تبریزی) یا سویود آغاجلاریندان اولان تیرلری و آتمالاری دامین اوستونه داشیییب، اونلاری یئرلشدیررلر. اونون اوستونو بعضا ایسه تاختا و چوخلو آغاجلارین یاش قول بوداغیندان اله گلن چیرپی ایله اؤرترلر.
منبع:ائل بیلیمی -ویژه استان اردبیل
:: برچسبها:
شهرستان نمین,
خلخال,
دام باسدیرما

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تاریخی-هنری-فرهنگی-علمی
تقدیم به کسی که سفرش چهار ساله شد... یاز گلیر اولکه میزه گلمیه جکسن بیلیرم ذیروه لر اوستونه چن سرمیه جکسن بیلیرم قار دومانلئقدادی باغلانتی لارئن فئرتانا تک باشقا گوی لرده ده دینجلمیه جکسن بیلیرم سئلدئرئملی دره ده یئخسادا یئل چارداغئوی ئوز او ناکس لره دوندرمیه جکسن بیلیرم آیرئلئق آتشی یاندیرسادا شن بایراقئوی ساختالئق وصلینه اینجلمیه جکسن بیلیرم یولسالار خوللارئوی قیرسالادا قوللارئوی باش او چاققاللارا هیچ ایمییه جکسن بیلیرم سن بئجردن آغاجین بار ثمری آچمادا دئر ال آتیب میوه لرین درمیه جکسن بیلیرم آما نیسگیل اولاجاق سن سیز حیات وارلئقئما یاز گلن وقتیده سن گلمیه جکسن بیلیرم ...
» بدون تیتر ... بدون عکس ...
»
»
» این پست به دستور یکی از دوستان صمیمی قلمی شد.
»
»
»
»
»
تقدیم به کسی که سفرش چهار ساله شد...
یاز گلیر اولکه میزه گلمیه جکسن بیلیرم
ذیروه لر اوستونه چن سرمیه جکسن بیلیرم
قار دومانلئقدادی باغلانتی لارئن فئرتانا تک
باشقا گوی لرده ده دینجلمیه جکسن بیلیرم
سئلدئرئملی دره ده یئخسادا یئل چارداغئوی
ئوز او ناکس لره دوندرمیه جکسن بیلیرم
آیرئلئق آتشی یاندیرسادا شن بایراقئوی
ساختالئق وصلینه اینجلمیه جکسن بیلیرم
یولسالار خوللارئوی قیرسالادا قوللارئوی
باش او چاققاللارا هیچ ایمییه جکسن بیلیرم
سن بئجردن آغاجین بار ثمری آچمادا دئر
ال آتیب میوه لرین درمیه جکسن بیلیرم
آما نیسگیل اولاجاق سن سیز حیات وارلئقئما
یاز گلن وقتیده سن گلمیه جکسن بیلیرم
...


text:
اویان نیوز:
زوراکیلیغین نورماللاشدیریلما سورهجی:
زوراکیلیغین بیر سورج اولماسی نه دئمکدیر؟
ائوا لوندگرئن
آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: تورکان اورمولو
گیریش :
زوراکیلیغین نورماللاشدیریلما سورهجی(پروسئسی)، قادین گؤزو ایله باخیلدیغیندا، عینی زاماندا بیر دَیرینی اَلدن وئرمه سورهجیدیر. بونا پارالئل اولاراق، ائرکیین زوراکیلیق ائتمهسی گلیشیر و بو زوراکیلیق نورمال قبول ائدیلهرک یاشانیر. زوراکیلیغین سونوجلاری قورخودوجودور، بئلهجه زوراکیلیق ائدن ائرککلرین آغلی و دَنگهلرینین(تعادللرینین) یئرینده اولمادیغینی دوشونمک داها جاذیب گلیر. یا دا یاخشی و دوشونجهلی پارتنئرینین “ائله اولمادیغینی”، “ائله بیر شئی ائتمهیهجهیینی” دوشونمک ایستهمک مومکوندور؛ زوراکیلیق ائتمهسینین ندنی یاشادیغی سورونلاردیر، ایش یئرینده چوخ ایسترئسلی گونلر کئچیرمهسی یا دا اسکیدن بری پسیخولوژیک پروبلئملرین اولماسیدیر. ایرهلیکی بؤلوملرده زوراکیلیغین نورماللاشدیریلماسینین نئجه بیر شئی اولدوغونو گؤسترمهیه چالیشاجاغام و بونو ائدرکن پارادوکسلو اولاراق اصلینده من ده بیر نورماللیق پئرسپئکتیویندن فایدالاناجاغام.
نییه “نییه” دئییلمهمهلی؟
زوراکیلیغین گلیشمهسی و دستکلنمهسینی بیر سورج اولاراق گؤرمک، زوراکیلیغی آنلاملاندیرماق اوچون ایشلهدیلن کؤک سالمیش آنلاییشلاردان اولدوقجا فرقلیدیر. زوراکیلیغی آچیقلایان یاناشمالاردا گئنللیکله زوراکیلیغین ندنلری اوستونده دورولور: اَن باشدا ائرکک نییه وورور؟ بئله باخیلدیغیندا زوراکیلیغین بوندان سونراکی ایستیفادهلری بیر- بیریندن باغیمسیز بیر سیرا اوْلایلار اولاراق اینجهلهنیر: زوراکیلیغین ثابیتلشمهسی، گلیشمهسی و اونایلانماسی(تصدیقلنمهسی) سانکی هئچ بیر آچیقلاما گرکدیرمهمکدهدیر.
حالبوکی بو باخیش، قادین و ائرککلرین تجروبهلرینین بیر- بیری ایله ایلیشکیسینی، زوراکیلیق تجروبهلرینین بیر- بیریندن باغیمسیز(موستقیل) دوشونوله بیلمهیهجهیینی، قادینلارین بو تجروبهلرین بیر- بیری ایله ایلگیلی اولدوغونو سؤیلهدیکلرینی، بیر عؤمور بویونجا زوراکیلیق تجروبهلرینین داها “دینج” و گؤزل تجروبهلر ایله اصلینده عینی زاماندا اولاراق گئرچکلشدیردیینی گؤزدن قاچیردیر. زوراکیلیق سورهجی، حیاتین باشقا آلانلاری(ساحهلری) ایله ایلیشکیلیدیر و بو آلانلارین عینی زاماندا بیر پارچاسیدیر. کولتورل باغلامدا(کونتئکستده)، بیر- بیریمیزی جینسیتلی، یعنی قادین و ائرکک اولاراق تانییریق. اطرافیمیز قادینلیق و ائرککلیک ایله ایلگیلی اولاراق اویماغیمیز گؤزلهنیلن بیر قروپ کولتورل ایمگه و قاوراملار ایله دولودور؛ بونلارا قارشی چیخدیغیمیز تقدیرده سئچیمیمیزین سونوجلارنا بویون اَیهجهییمیز قبول ائدیلیر. ائرککلر گؤزویله باخیلدیغیندا زوراکیلیق سورهجی، توپلومسال جینسیتین قورولماسیندا آکتیو بیر رول اوینار. بو سورجده، توپلومسال جینسیت ایله ایلیشکیلی وار اولان رسیم، زوراکیلیق ایله ایلیشکیلی اوْتوروشموش آچیقلامالار ایله- گئنللیکه ندنسللییه سؤیکهنن آز یا دا چوخ چئشیدلیلیک گؤسترن میفلر(اسطورهلر) ایله- بیرگه ایشلهدیلیر.
دولاییسییلا، زوراکیلیق اوْلایلارینی بیر- بیریندن باغیمسیز بیر شکیلده توخونان “ندنسل” آچیقلامالار یئرینه، ایلیشکیلرده زوراکیلیغین نئجه ثابیتلشدییینی و اونایلاندیغینی آنلاماغا چالیشماق داها وئریملی اولاجاقدیر. بو دا زوراکیلیق سورهجینده ایشلهدیلن مئکانیزملرین و سونوجلارینین هم آیری- آیری هم ده بیرلیکده اینجهلنمهسی دئمکدیر. بو ایستراتژیلرین –آز یا دا چوخ هامیمیز طرفیندن منیمسهنن بیر اورتاق میراث آنلامیندا- کولتورل اولدوغوندان دانیشا بیلریکمی؟ توپلومسال جینسیت قونوسوندا ذهنیمیزده اولان رسیم ایله بو ایستراتژیلر نئجه ایلیشکیلندیریله بیلر؟ بو باخیمدان باخیلدیغیندا، ایستراتژیلرین جینسللیک و اقتدار ایلیشکیلری ایله ایلگیسی نئجه قورولا بیلر؟
زوراکیلیق سورهجینده بلیرلی بیر دینامیک اولوشار و زوراکیلیغین سونوجلاری –آغیر تجروبهلر، بوتونلوکله ییخماق- بیر سوره سونرا زوراکیلیغین ندنی حالینا دؤنور. بونون اوچون، بیزیم کیمی ندن اوداقلی(متمرکز) توپلوملاردا یایقین اولدوغو اوچون زوراکیلیغین “ندنلرینین” تک یؤنلو و هر کس طرفیندن تمامن آنلاشیلا بیلن اولدوغونو دوشونمک آلدادیجیدیر. عینی شکیلده اینسانلارین گؤستردیکلری “ندنلری” چؤزهرک زوراکیلیق سوْرونونو اورتادان قالدیرماق دا مومکون دئییل.
زوراکیلیغی بیر سورج اولاراق گؤرمک، زوراکیلیغی یوخاریدا سؤیلهنیلن ندنسل آچیقلامالاردان آیری توتماقدیر. ندنسل آچیقلامالار، شخصی پسیخولوژی و سیستئم تئوریسی آچیقلامالاری ایله سوسیال اویومسوزلوق کیمی هامیسی ایسوئچده(سوئد) زوراکیلیق ایله ایلگیلی اولاراق قبول ائدیلن “گئرچکلیکلری” قاپسار[۱]. بوتون بو آچیقلامالار، زوراکیلیق سورهجینین پارچا- پارچا اینجهلنمهسینه و کؤتهیین شخصی و اؤزل بیر اولای اولاراق گؤرولمهیینه یول آچار. نورمال، سیرادان(عادی) ائرککلر ایله زوراکیلیق ائدن ائرککلر آراسینداکی باغلانتی گؤزدن قاچیریلیر. قادین و ایلیشکی قونوسوندا دا عینیسی اولور.
جینسیتلی بیر سورج
زوراکیلیق قونوسوندا سورهجی وورغولایان بیر باخیش آچیسی، بو نؤوعدن اولا بیلن باغلانتیلاری اوزه چیخاریب اینجهلهیه بیلر. بو چالیشمادا “جینسیتلندیرمه” سورهجی دقته آلینار. بونون ندنی آیدیندیر: زوراکیلیق ائدن ائرککلر، زوراکیلیق صحنهسینده ائرکک اولدوقلارینا وورغولاری اولار. بو وورغونون هم قادینلار باخیمیندان هم ده بو ائرککلرین نه دئمک ایستهدیکلرینی آنلاماغا چالیشان آراشدیرماچیلار باخیمیندان اؤنملی سونوجلاری واردیر. بو سؤزلردن سونرا، زوراکیلیغین نورماللاشدیریلماسینین، یعنی نورمال اولاراق قبول ائدیلمهسینین، توپلومسال جینسیت آنلامی ایله، “نورمال” ائرکک و قادینلارین “نئجه اولدوقلاری”، نئجه داوراندیقلاری ایله ایلگیلی نوْرملار ایله ایلیشکیسینی گؤره بیلریک. کولتوروموزده، توپلومسال جینسیتی، قادینلیق و ائرککلیک قاوراملاری ایله جینسللیک و اقتدار قاوراملارینین بئله ایلیشکیده اولدوغونا باخمادان آنلامالیییق؛ بو ایلیشکی زوراکیلیق ائدن ائرککلرین سؤیلملرینده اؤزونو گؤسترر. بیر باشقا دئییشله: زوراکیلیق ایحاطهسینده اولان شخصلر اوچون، توپلومسال جینسیت، جینسللیک و اقتدار چوخ ایچ- ایچه کئچیبدیر. و بو اینسانلار بیر فانوس ایچینده یاشاماییرلار؛ آنلاتماق، آچیقلاماق و آنلاماق چالیشمالاریندا توپلومدا کؤک سالمیش توپلومسال جینسیت و زوراکیلیق کیمی قاوراملاردان فایدالانیرلار. توپلومدا کؤک سالمیش قاوراملاردان بیر اؤرنک وئرمک گرکیرسه، قادینلارین ائرککلر اوچون راحات اله کئچیریلمهسی (هم جینسللیک خیدمتی هم ده باشقا خیدمتلری ائتمک باخیمیندان) گرکلیدیر فیکریندن دانیشا بیلریک. یا دا زوراکیلیق قونوسوندا “دوغرو” قبول ائدیلن فیکیرلر آراسیندا، زوراکیلیق ائدن ائرککلرین پسیخولوژیک یا دا سوسیال سوْرونلارینین اولدوغو، اؤرنک اولاراق ایشسیزلیک، آلکولیک و یا توپلومدان اوزاقلاشدیریلمیش کیمسهلر اولدوقلاری اینانجینی سایا بیلریک.
زوراکیلیغین نورماللاشدیریلماسینی بیر سورج اولاراق اله آلماق ایستهییریکسه، بو باخیش آچیسینی اَلدن وئرمهمهلیییک. آنجاق قونویا بو باخیش آچیسیندان اوداقلادیغیمیزدا، زوراکیلیقلی اولان ایلیشکیلرین نورمال اولاراق آدلاندیریلان
[۱] باخین. “قادینلارا قارشی ائرکک زوراکیلیغینی آنلاماق اوچون بعضی چرچیوهلر” بؤلومو. ایسوئچده زوراکیلیق ایله ایلگیلی قبول گؤرلن “دوغرولار”، اولوسلارآراسی آنلامدا قبول گؤرولموش بیر چوخ آنلاییش ایله ده اؤرتوشور (Brantsaeter, 2001).


text:
شهریار
بیر سویوق معرکه نی محشر کبرا ائله دیم
بیر ایشیلتیدی سوها اولدوزی تک گؤرسه نمه ز
گؤز یاشیملا من اونی عقد ثریا ائله دیم
امیدیم وار کی بو دریا هله اقیانوس اولا
اونا ضامن بو زمینه کی مهیا ائله دیم
عرفانا چاتماسا شعر و ادب ابقا اولماز
من ده عرفانه چاتیب ، شعریمی ابقا ائله دیم
ابدیتله یاناشدیم دوغولا حافظه تای
شیرازین شاهچراغین ، تبریزه اهدا ائله دیم
ترکی نین جانینی آلمیشدی حیاسیز طاغوت
من حیات آلدیم اونا ، حق اوچون احیا ائله دیم
( فیض روح القدس ) اولدی مددیم حافظ تک
من ده حافظ کیم اعجاز مسیحا ائله دیم
قمه قداره لر آغزیندا دیل اولموشدو سوگوش
من سه وینج ائتدیم اونی ، خنجری خرما ائله دیم
ایندی گؤیله رده گؤزه ل صفله صفا ایله گه زیر
منجلابلاردا اوزه ن اوردگی دورنا ائله دیم
باخ کی ( حیدربابا ) افسانه تک اولموش بیر قاف
من کیچیک بیر داغی سر منزل عنقا ائله دیم
بوردا ( روشن ضمیرین ) ده هنرین یاد ائده لیم
من اونوندا قلمین طوطی گویا ائله دیم
نه تک ایراندا منیم ولوله سالمیش قلمیم
باخ کی ترکیه ، ده قفقازدا نه غوغا ائله دیم
باخ کی تهراندا نه فرزانه لر اولموش واله
باخ کی تبریزده نه شاعرلری شیدا ائله دیم
هم ( سهندیه ) سهندین داغین ائتدی باش اوجا
هم من اؤز قارداشیمین حقینی ایفا ائله دیم
آجی دیلله رده شیرین ترکی اولوردی حنظل
من شیرین دیلله ره قاتدیم اونی حلوا ائله دیم
هرنه قالمیشدی کئچه نله رده ن اونا بال پتگی
اریدیب موملو بالین شهد مصفا ائله دیم
ترکی والله آنالار اوخشاغی لای لای دیلی دیر
دردیمی من بو دوا ایله مداوا ائله دیم
شهریار ، حیف ساووخدیر بو دگیرمان هله ده
دارتماغا یوخدی دنی ، من ده مدارا ائله دیم


text:
یاشیل چئورهنین یئری یامان بوشدی!
عتیق،آلیش وئریش ایلنجه (تفریحی)مرکزی ،۹۰نجی ایلین شهریور آییندا تبریز بؤیوک شهرینین اسکی(قدیمی) شهرسالماسینی (شهرسازی)، یئنیلهمه و دوزنلهمه اوچون؛ ۸۵۰۰۰ مترموربع ساحهده ساعات قاباغیندان،منصور دؤرد یولونا قدر کولونگو یئره وورولدو.عتیق پوروژهسی؛۷قاتدا سالینیب؛ ایکی قات پارکینگ، اوچ قات آلیش وئریش مرکزی وایکی قات ایسه ایلنجه مرکزیندن تؤرهنیب.عتیق بیر بؤیوک پوروژه اولاراق؛ تبریز بؤیوک شهرینین اورتا بؤلگهسینده یئرلهشیب؛اما تاسوفله ،شهرین مرکزی یاشیل چئورهدن(فضای سبز) کاسیب اولاراق، یئنهده بو یئنی شهرسالما پوروژهسینده، یاشیل چئورهیه دهیر(ارزش) وئریلهمهییب. آرتیرمالیدیر عتیق پوروژهسینده،ان آزی بیرمئتیر یاشیل چئورهده نظره آلینماییبدیر.
قایناق:تبریز شهرآرزوها


text:
اردشیر رضایی مولان
موعللیم اولاراق تاریخ ساحه سینده ده رین موطالعه لر آپارمیش بیر اینسان ایدی. او یازی و پوزودان آرتیق یاشادیغی اینسانلارلا بیرلیکده دئییب گولمه سیله و اونلارا حیات نورو باغیشلاماسیله و هامی نین اوره یینده اوزونه مخصوص یئر آلماسیله ابد له شن اینسانلاردان بیری دیر.
نمونه اولاراق او رحمتلیگین شعیرلریندن بیرینی تقدیم ائدیریک و آشاغیدا اونو حاققیندا یازیلان مطلبلر دن ده فایدالانیریق.
قاراداغ
نئچه ا يل لرسنده ن آ يري دولانديم
گه ليب يئتديم آخيـــر سنه قاراداغ
ياپيشمادي اوره ييمــــه هئچ مكان
ايلهام وئردين تكجه منــــه قاراداغ
گه زيب دولانديم وطنين هر يئرين
گؤره نمه ديــم اوخشاريني قاراداغ
سنده اولان شلاله نين چاي لارين
سئوه نمه ديـم اوخشاريني قاراداغ
سنده ن آلديم كسگين اولان دويغونو
ديلك قوشــون يوواسي سان قاراداغ
سن باغينـــــلا اوجا داغلا چايين لا
بو ائل لـرده ن سوواسي سان قاراداغ
سنه يئتن دردلي كؤنول آچيلار
غملي لرين داياغي سان قاراداغ
اولو بابك سنده گه ليب اوجالدي
ايگيد لرين ياتاغي سان قاراداغ
سؤزوم كؤزدور ديلك لريم آلوو دور
سؤنمز اودون اوجاغي سان قاراداغ
خيال چؤللرينده گؤزه ل گه زن ده
يوللاريــمين چيراغي سان قاراداغ
اوشاق ايديم مني بويا يئتيردين
محببتـين كرواني سان قارا داغ
آنام، آتام، باجيم اولدون قارداشيم
دردلريمـين درماني سان قاراداغ
سنده ن اوچدو حيات قوشوم جوانكن
آيريليغا دؤزه نمــــــــه ديم قاراداغ
اولو دونيا، شان حيــــات ده نيزينده
بيرآن سن سيز اوزنمـــه ديم قاراداغ
موعللیم گونونه مناسبتی اولان مصاحبه
واختیله عصرآزادی درگی سینده یایینلانمیشدیر
مصاحبه نی آپاران: رضا عالی
موعلليم لر، رسوللارين ايشيني گؤرورلر
س- مومكون اولسا اؤز حاقيمينيزدا بويورون
ج – من حاج حيدر قلي اوغلو « اردشير رضائي مولان » ام.
1321 – ينجي ايلده كليبرين ياخينليغيندا گوءي مئشه لر اتكيندا يئرله شن «موولان» كندينده آنادان اولموشام. آتام ساوالدي اولدوغو اوچون بيزلري-ده درساوخوماغا تشويق ائده ردي. ْتام 1285 – ينجي ايلده « خيدير قوشلو » كندينده كي سونرالار « مولان » آديني داشيدي. آنادان اولموشدي. آتاسي تهراندا نائيب لرده نيميش. آتام « جم تايا » چيگينينده مولا-دان كئده رميش ، « خان كندي » ده درس اوخوماغا. «جم تايا »خورجون كيمي اولاردي. ايندي حسابلايين كي بو كندلرين آراسيندا 4 كيلومتر آرا وارميش. و نه قده-ر چتين ليك چكرميشلر. البتته اؤز دئديگينه گؤره مكتبه گئتمهيه آغيرسيلانارميش آما آناسي « فاطما » خانيم گاهدان اونو ، زورلا دؤيه – دؤيه مكتبه گؤنده ره رميش. فاطما خانيو اؤزو عاليم بير آدامين قيزي ايميش. اونون آدي « ماللا عيباد » ايميش. آنجاق بئله ليكله آتام « ماللا فيض اله » - نين مكتبينده درس آليب. بؤيويوب بويا باشا چاتير.
س – او زامان اوخونان كيتابلارين آدلاري فيكرينيزده واردير؟
ج – بير سيراسي ياديمدا قالير او جومله ده ن « نيصاب » ، « ترسل » و بوكيمي كيتابلاركي ها سينين آدلاري ياديمدا قالمائيب.
س – اؤزونوزون درس آلماغينيزدان بويورون؟
ج – اوچ ايل ائوده آتام منله قارداشيم ، عميم اوغلو ، بيرده آتامين خالاسي اوغلونا درس وئريب. سونرالار كنديميز « موولانا » ير دوؤولت طرفينده ن معلليم گلدي. « حسن سيغينديلي » آدلي بيريسي. بو آدام گلدي كنديميزه. گليب بيزلرين آديميزي يازدي گئتدي. ايكي آي سونرا قاييتديقدان رحمتليك « محمد آقازاده »درحمتليك « عطائي » و « رحيم قصيري » رحمتليك ، آقاي « هاشمي » و « سهائي » كيمي زحمت چكن معلليم لر گليب بيزيم كنديميزده درس وئرمه يه باشلاديلار. دؤرد ايلي-ده مدرسه ده درس اوخودوم. سونرا بشينجي و آلتينجي ايلي-ده كلئيبرده درس اوخودوم. يئتدينجي ، سكگيزينجي و سونكو صينيف لري اهر-ده اوخودوم. البتته اون ايكيني اوخوياندا آنام رحمته گئتدي او ايلي اوخويا بيلمه ديم گئتديم سونراسي او صينيفي تهران-دا اوخودوم.
س – معلليم چيليگه باشلاماغينيزدان قاباق هانسي ايشلرله مشغول اولوبسوز؟
ج – عسكرليگه گئتديم اورادا-دا نه لر گؤردوم آللاه بيلير. سونراسي گلديم بانك-دا ايشله ديم ، سو برق ايداره سينده ايشله ميشم. سونراسي دا معلليم چيليك ائله ميشم.
س – نه يوووز ( عجب ) معلليم چيليگي سئچديز؟
ج – بلكه ده عائيله ميز مدني ( فرهنگي ) بير عائيله اولدوقلاري اوچون بو ايشي چوخ سئويرديم. سونرا گليب معلليم چيليك زاماني بيرينجي يئركي اورادا درس وئرديم « خومارلي » اولدو. سونراسي « موولانا » گئتديم. اون ايكي ايل اورادا مدرسه مودورو اولدوم. راهنمايي مدرسه سيني « موولانا » من آلديم.
س – او ايللرين خاطيره لرينده ن بويورن؟
ج – ياديما گليركي درس وئرديگيميز مدرسه نين دام دوواري اوچوق ايدي. گونلرين بيرينده اهرين مجليس نماينده سي گلدي مدرسه ميزه. اونا دئديم كي آي قارداش بوراني كي گؤروسن دام-دوواري ياخشي دييل ، بورانين ياخشي سرويس لري (دستشويي ) زادي يوخدور. نئينه مه لي ييك؟ جاوابيندا ياخشي دئييب گئتدي. آلتي ايل چكدي كي مدرسه نين يئريني يئني دن تيكديلر. البتته همين اوچوق مدرسه-ده درس آليب بويا باشا چاتان چوخلو شاگيردلريم وارايديلاركي ايندي-ده دؤولتي ايشلرده ديرلر بؤيوك مقاملاري واردير بورادان هامي سينا اوغورلو گونلر آرزيلاييرام.
س – ايندي اورانين هانسي مقطع لرده مدرسه سي واردير؟
ج – ايندي « موولان »-ين دبيرستاني-دا واردير. آللاهين لوطفونده ن ايندي او منطقه ياخشي قاباغا كئديب ياخشي ايمكانلاري واردير.
س – طبيعت ايله علمين ايلگيلري حاقدا بويورون؟
ج – طبيعت هر زمان اوره ك آچان دير. علم ده هر بير علم داليجا اولان آدامين اوره يين و فيكرين آچار. علم داليجا اولان آدام موطلق طبيعتين گؤزه لليك لريني سئچه جك طبيعتين گؤزه لليك لري يارادانين نيشانه لري دير. علو داليجا اولانلار طبيعتي باغيرلارينا باسارلار.
س – معلليم چيگيلين چتين ليك لرينده ن سؤز آچين؟
ج – معلليم ده عشق اولماسا معلليم چيليك ائده بيلمز نييه كي اوشاق ايله طرف اولماق چتين دير. بو اؤزو چتين بير مقوله دير. آما معلليم چيليك ظاهيرده اولان صينيف لر كيمي ده ييل. بير معلليم درس وئريب. اوشاق اؤيره نند گؤرورسن كي اوره يينده شنليك يارانير. نه قدر سئوينير نييه كي چكديگي زحمت لر هئچه گئتمير. هدر اولمور سئوينير و بيليركي اوشاقلار تحصيل علم داليجا گئتديكجه جامعه لرينه ثمرلي اولا بيلرلر. گله جك لرينه اؤیوردلارینا خئییر وئره بیلرلر.اوشاق درس اوخومویاندا معللیمین اورهیی سیخیلیر. کؤوره لیر چتین لیک چکیر. س – هانسی ساحه ده مطالعه ائدرسیز؟
ج – منیم تاریخ ساحه سینده چوخلو مطالعه لریم اولوب . کریم خان زند ، نادر شاه افشارین حیاتینی اوخوموشام. آغا محمد خان قاجار – ین و بو کیمی
س – او زامان کی تقاعود اولمامیشدیز نه قدهر مطالعه ائدهردیز ؟
ج – اوندا گونده بیر نئچه ساعات کیتاب اوخویاردیم. آما ایندی آزالتمیشام.
س – نه اوچون تاریخ کیتابلاری و تاریخ ساحه سینده مطالعه نیز واریدی ؟
ج – ماراغیم وارایدی اینسانلارین کئچمیشی ایله تانیش اولام ، اونون اوچون بو کیتابلاری اوخویاردیم .
س – اوخودوغونوز تاریخ کیتابلاریندا کیمین طالعی سیزین اوچون چکیجی ایدی ؟!
ج – آغا محمد خان قاجار – ین یاشاییشی منه چوخ چکیجی گلدی.
نییه کی بیر قاراطالع لی آدام اؤز طالعینی بئله ده ییشیرکی بیراؤلکه نین شاهی اولور. بو منه چوخ جالیب و اوخومالی گلدی.
س – درس وئردیگینیز زامانلارین معللیمم چیلیک و علم ساحه سینده چالیشدیغینیز گونلرین چتین لیک لررینده بیزه سؤز آچین.
ج – او زامانلار معللیم آزایدی آما ایندی یاخشی دیر .
ساختمان ، تیکینتی باخیمیندان چوخلو چتین لیک لرچکردیک . آما شوکور آللاها ایندی معاصیر دؤوروموزده یاخشیلاشیب . مدرسه لرین وساییل لری آز اولاردی .
اوشاقلاردان پول ییغیب وسائیل آلاردیق . اوتوز ایل معللم چیلیک مودورلوک ائله دیم . آما ایللرکیمی چتین لیک چکمه یی هئچ واقت گؤزومله گؤرمهدیم . یئتدی اوشاق بؤیودوب ، هامیسینی درس اوخوماغا ماراقلاندیردیم . اونلاردا بو چتین لیک لری گؤره – گؤره گلیب بورا چاتیبلار...
س – و نهایت سون سؤزونوز...
ج – یئنی گلن معللیم لره سوزوم بودورکی مدرسه یه پول اوچون گئتمه سینلر . پول قازانماق یئری ده ییل . مدرسه ده ن گله جه ییمیزین طالعی – نین آلین یازیسی قویولور . اوشاقلارین تحصیلی اوچون آرتیق واقت آییرین . اونلار اوچون زامان قویون . اوشاقلاری اؤز بالالاریز بیلین اوشاقلارا نه قده ر یاخشی درس وئریلسه دونیامیز داها دا یاخشیلاشاجاق . شر قووه لری میللت لرین جهل – ینده ن فایداالانیرلار . دونیامیزدا اینسانلارین چتین لیک چکمک لری هامیسی اونلارین بیلمه مزلیک لرینده ن آسیلی دیر. اینسانلار بیر علم کی یاشاییش اوچون ده یرلی اولسون ، او علمین دالیجا گئسه لر ، دونیامیز گؤزه لله شه جک . گنج معللیم لرده ن خواهیش ائدیره م کی اؤز ویجدانلارینی هر زامان باشلارینین اوستونده گؤدوکجو گؤرسونلر . اوشاقلار هامیسی اونلارین اللرینده امانت کیمی دیر . چالیشسینلار بو امانتی یاخشی ساخلاسینلار.
س – بیزده سیزه ایللر بویو خالقین اوشاقلارینین یولوندا زحمت چکیب اونلاری علم آتشینه آلیشدیردیغیزاوچون اؤز مینت دارلیغیمیزی بیلدیریریک. تکجه سیز یوخ بلکه اؤلکه میزده کی بوتون سیزه تای معللیم لرین زحمت لری اوچون قاباقلاریندا باش اییریک. اللرینی سیخیریق .
ج – ساغ اولون . منده سیزده ن هابئله عصر آزادی درگی سینین بوتون ایشله ینلرینده ن تشککور ائدیب اؤز مینت دارلیغیمی بیلدیریره م.


text:
کتابهای تکریم استاد - ۱
گوللر آچاجاق - مقدمه و گردآوری: رضا همراز تبریزی
کتابهایی را که در تکریم استاد و معرفی یا تلخیص و نقد آثار ایشان نگاشته شده است در این قسمت معرفی میکنیم. یکی از این کتابها گوللر آچاجاق نام دارد که از طرف آقای رضا همراز صاحب قلم تبریزی در سال ۱۳۸۱ چاپ شد. این کتاب حاوی برگزیدهی زیبایی از سرودههای استاد دکتر صدیق با تخلص حسین دوزگون است که با سلیقهی آقای همراز جمعآوری شده است. آقای همراز به این کتاب مقدمهای هم نوشتهاند که در زیر نقل میکنیم:
ادبیاتیمیز و كولتوروموزه گئجه- گوندوز یورولمادان، جاندان مایا قویانلار ایچینده شوبههسیز كى، اوستاد دوقتور حسین صدیقین پایی هامیدان چوخ اولماسادا، چوخلاریندان آرتیق اولموشدور.
مبالغهسیز دئسهك، اونون چالیشقانلیغی تانیدیغیمیز ادبیاتچى و شاعیرلر ایچره تاىسیزلیغی آپ- آیدین دیر.
او، ایستهر شاعیر، ایستهر قزئتهچى، ایستهر ترجمهچى و ایستهرسه باش رئداكتور اولدوغوندا آغیر وظیفهلر داشیمیشدیر.
دوقتور صدیقى، یاراتدیغی اثرلرینه گؤره بیر شاعیر، عالیم، بیلگین ادیب و تاریخچى كیمى تانیریق. فیكریمیزجه او، ائلىنین یانیندا همهشه باشی اوُجادیر. نییه كى او، اؤز وطنداشلیق بورجونو ائلىنین و وطنىنین قارشیسیندا، اوست سطیرلرده دئدیگیمیز كیمى دؤنه- دؤنه آغیر و تَهلوكهلى زامانلاردا اؤدهییبدیر.
شاعیر، اوستاد حسین دوزگون یازیچیلیق عَرَفهسینه آیاق قویدوقدا، شاه و اونون فیكیرداشلارینین ایچ اوزونو قات- قات آچیب گؤستهرمهکده و اونلارین ظاهیرده گیزلى ماهیتلرینى ایفشا ائتمهكده دوغرودان دوغروسو شهامت و جسارت گؤستهرمیشدیر:
.... قیزیل گول دوغاندا منى یاد ائله،
فعلهلر قالخاندا منى یاد ائله.
انقلاب اولاندا منى یاد ائله،
آى گؤزهل انسانیم اونوتما منى ....
اونون شئعرى اولدوقجا ساده، آنلاملى و معنا باخیمیندان زنگین و فورما جهتدهن ایسه اورهگه یاتیمدیر. دوقتورون اثرلرىنین بیر چوخوندا، یاشادیغی گنج چاغلارداكى دؤورون اجتماعی نقصانلارینی وار گوجو ایله قورخمادان اوزه چكمكایله، موباریز شئعریمیزین سارسیلماز ایرادهلى شاعیرلهرىنین سیرالاریندا دایانمیشدیر.
قفسه سالیبلار منیم تك شئرى،
من قیرا بیلمیرم تكجه زنجیرى.
قورخورام او زامان هایلایاسان كى،
قارداشین اولمایا داها داى دیرى.
اوستاد، اؤز ائلینه خیدمت گؤستهرمهگى، سو و هاوا كیمى گهرهکلى بیلیر و بوُنا گؤره بوگون 56 یاشیندا اولماغینا باخمایاراق، آتالار دئمیشکن سو دوُرار، او دوُرماز. هابئله اونون شعرلرینده، اینسان سئوهرلیگه ساری یؤنهلهن فیكیر و ایفاده اولدوقجا ماراقلیدیر.
شاعیرین شئعرلرینده، آذربایجان یا خود توركلرین داهی شاعیرلرىنین یئرى گلمیشكن آدی آپاریلیب و اونلارا شئعرلر حصر ائدیلمیشدیر. اؤرنك اولاراق نسیمى شرفینه بئله یازیر:
سیررینى عالمده پنهان ائیلهمیش،
عالمى هم حق هم انسان ائیلهمیش.
آلتی یوز ایل قاباق عصیان ائیلهمیش،
نسیمى، نسیمى، طغیان ائیلهمیش.
اَلده اولان شئعر توپلوسوندا، انقلابدان اوّلدهكى شئعرلرینده بول- بول كینایهلر و ایستیعارهلر ایشلنمیشدیر كى، یئرینده چوخ دهرین معنالی و گوج آپاران ایدىلر. باخین: سحر آچیل، گئجه گئت، باهار اولاجاق، قارا قیش، گوللر آچاجاق و ... اونلار بو كیمى اوستو اؤرتولو سؤزلر كى، شاعیرین اتهگینه چؤرهكده قویموشلار.
بؤیوک عالیم، اؤز طبعینى هَر ژانئرده سینامیشدیر: غزلده، قوشمادا، سربست شئعرده، پوئمادا، گَرایلىدا و باشقا قالیبلاردا. جالب دیر كى شاعیر بو سیناقلاردا اوست- اوستده موفق اولموشدور. باخین شئیخ محمد خییابانىیا عایید قوشولان منظومهیه كى ادبیاتیمیزدا چوخ دهیهرلى، دیقَّته لاییق و اؤنهملى ایشلردن دیر و اوندا شهید خیابانىنین آنادان اولماسیندان جان دوداغیندان چیخانا كیمى گؤزهل، آخیجی و عئلمى شكیلده نَظمه چكیلمیشدیر. باخین:
ایگیرمى ایكینجى گون، شهریورده،
ماتم اؤز قانادین سَرمیشدى یئره.
بیر داها عاشورا تكرار اولوردو،
بیر باغری قان لاله یئنه سولوردو.
بیر باشقا شهیده مزار قازیلدی،
اونون باش داشینا بئله یازیلدی:
عشقین مئراجینا شهید قاووُشدو،
مَلَكىده اؤتدو، گؤیدن ساووُشدو،
فضیلت شهیدى اوچدو گؤیلره،
جسدى اورادا سَریلدى یئره.
عقیده اوغروندا، مرام اوغروندا،
شهید اولدو حسین (ع) موولاسى كیمى،
آغریسی آغریدیر منیم قلبیمى ...
پروفئسور صدیقین ان چالیشقان چاغلارینی اوچ فصله بؤلمهك اولار:
1- گنج چاغلاری
بوُ دؤورده، اوستاد آردیجیل مقالهلر یازیب یا ترجمه ائدیب آز- آز چاپا بوُراخذیغینا گؤره اوگونكو تورکچولویون مدافئعه ائدهنلرىنین ان تانینمیشلاریندان و باشدا گئدهنلریندن ایدى.
2- انقلاب چاغلاری
بو دؤنهده، دوقتورون، ژورنال چیخاریب باشقالارینین شئعرلرینى توپلاییب چاپا بوراخماقلا ادبییاتیمیزدا فایدالی ایزلرى و دانیلماز روللاری اولموشدور.
3- سون بئش- آلتی ایل
بو ایللرده، استاد، بیر چوخ گهنجلرله علاقه ساخلاییب اونلارین اَللریندهن توتوب، اونلارین چالیشمالارینین چیچكلنمهسینده چوخ گؤركملى رول اوینامیشدیر. او، هفتهنین بو باشی تبریزده، او باشی تهراندا، زنگاندا، اوُرمودا، اصفهاندا و نه بیلیم هارادا اوزون- اوزاق یوللاری یورولمادان گئدیب دیل كیلاسلاریندا شیركت ائدیب، 40 ایلدن آرتیق آلده ائتدیگى بیلگىلرى اؤز طَلَبهلرى ایله پاىلاشیر. بو گئت- گللرین آساسیندا، اونون بیر چوخ گهنجلرین اثرلرىنین یاییلماسیندا اهردهملى رولو اولموشدور.
بیز بو اثرین توپلاماسینی اؤزوموزه بیر بورج بیلهرهك اونو بو شكیلده اؤدهیه بیلدیك. حال بوكى بو شئعر توپلوسونو باشقا بیر كیمسه توپلاسایدی یقین كى آیری بیر طرزده یئكونلاشدیراردی. سون گونلرده، ادبى دوستوموز، یازیچی و تنقیدچى- بهروز ایمانىنین «سؤز سوراغیندا» آدلی كیتابیندا استادین شئعرلرینه عایید توخوندوقلارینا گؤره بیزیم ایشیمیز بیر آز سادهلهشدى. بو معنادا كى، بیزیم بو اؤن سؤزده ذكر ائدهجهگیمیز سؤزلرین بیر چوخونون اورادا اولدوغونا گؤره، تیكرار اولماسین دئیه یازماغیندان واز كئچدیك. شئعرلرین آچیقلامالارینی آختارانلار او كیتابا مراجعه ائده بیلهرلر.
سؤزلریمیزین سونوندا بونودا آرتیرمالیییقكى، بلكهده گوللر آچاجاق كیتابى، استادین شئعرلرىنین توپلانماسیندا بیر گیریش اولاراق گلهجكده دوغروداندا گوللر آچیب ادبیات باغچامیز دوقتور صدیقین شئعرلرى ایله داها عطیرلهنیب گؤزهللنسین.
رضا همراز - تبریز – 1380.
برچسبها: دکتر حسین محمدزاده صدیق و رضا همراز, اشعار حسین دوزگون به اهتمام رضا همراز, اشعار دکتر محمدزاده صدیق به کوشش رضا همراز, رضا همراز تبریزی و گزیده اشعار حسین دوزگون
» واکنش دکتر ح. م. صدیق به اظهارات نسنجیده بعضی اعضای فرهنگستان زبان ( پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1392 )
» دکتر صدیق و جنبش آموزش زبان مادری در دانشگاهها ( شنبه بیست و هشتم دی 1392 )
» ( دوشنبه بیست و سوم دی 1392 )
» قدر استاد - 1 ( چهارشنبه بیست و نهم آبان 1392 )
» زبان فارسی و فارس زبانان در نگرش دکتر حسین محمدزاده صدیق (حسین دوزگون) ( شنبه بیست و پنجم آبان 1392 )
» علت اهانتها به دانشمند زبانشناس دکتر حسین محمدزاده صدیق چیست؟ ( یکشنبه نوزدهم آبان 1392 )
» دیدار با استاد بزرگ، پروفسور دکتر حسین محمدزاده صدیق ( یکشنبه نوزدهم آبان 1392 )
» تخریب شخصیت دکتر حسین محمدزاده صدیقژ، مترجم قرآن به ترکی آذری ( دوشنبه سیزدهم آبان 1392 )
» دکتر حسین محمدزاده صدیق و روحانیت شیعه ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )
» قابل توجه فصلنامه (فحشنامه) تاریخ معاصر ایران ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )
» سردبیر فحشنامه (فصلنامه) تاریخ معاصر پاسخ دهد ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )
» تخریبگری فصلنامه تاریخ معاصر در هتک حرمت به یک دانشمند ایرانی ( سه شنبه هفتم آبان 1392 )


text:
" جورو بارماغیمداکی کپنک لر " دفتریندن :
یاشامیمی اولموشم
اولومومو یاشاییرام
آما نم نییه هر گئجه بیر اولدوزا یئریکله نیرم
آما نم نییه هر گوندوز بیر کپنک اوچور جورو بارماغیمدان
آما نم نییه دوققوزآیلیق آینالیقلاریمین قاپیسی سووانمیر
آما نم نییه دونیامین آخیری دونمور قارا پیشیک آخیرینا
آما نم نییه گویه ریش گوینولتوسو وار منده
هیدیزه دئیین :
بیر قورو اولدوز چایی دمله میشم
مورگولو بنووشه لری امیشدیره امیشدیره
قیزیل گوللرین بارماغلارینا خینا قویا قویا
قوجامان قرنفیل لری گویه ره – گویه ره
گلیرم
گلیرم گئتمه یه
گئدیرم گلمه مه یه
بئله جه ، ییه سیز کولگه م اینیمدن چیخیر گئتمه یه
گئدیم لریم یئیین قاچیر گلمه مه یه
ماراقلی یام ، توستولو اوزوم سوزلوک لره
بئله جه ، دومانلی تانری لارین ایزله رینی ایزله ییرم
آدسیز تانری لاری آدلاییرام
ایستی اللریمی اوشویوره م
بئله جه ، چیریل-چیلپاق لیقیم گلیر
واریغیم لا ، یوخلوقوم
هیدیزه دئیین :
ساغ الیمی اوخوسا :
دوغو دوغو دوغولانماقدایام
سول الیمی اوخوسا :
باتمان باتمان باتیلاشمادا
بئله جه ، گونئی لری گونئی له مکده یم
قوزئی لری قوزئی له مکده
هیدیزه دئیین :
بئله جه ، منه بیر نار وئرسین
قیپ قیرمیزی
یئمه لی نار
بئله جه ، گون باتان چاغیمدیر
اولومومو یاشاماغا
یالقیزلیغیما دوغرو قاباق گئدیرم
یالنیزلیغیما دوغرو
تاپیلاجی یام بیرگون
ایتیردیگیم دونیادا ...
...............................................................................
هادس ( هیدیز) :
یونان اسطوره سینده اولوم و یئرآلتینداکی لارا هئگئمونلوق ائد ن تانریسی کی هر کیمسه یه نار وئریب و اول کیمسه ناری یئسه ایدی دای اولوم دونیاسیندان بوو دونیایا قاییدا بیلمه زدی ...


text:
تؤره دیب سن نه قده ر، ان بویوک انسان قاراداغ
قارا داغ سان ده ییلیب، آدیوا بهتان قاراداغ
هرنه یازسام بو گؤزه ل، یوردوما، آز سویله میشم
دئمه ییب عومور یویی، تولکویه، آصلان قارادغ
گؤره سن بیر داها، دونیایا "بابک" گله جاق
صولت دیندن ائده تا، دونیانی حیران قاراداغ
داغلارا سس دوشه جاقدیر، وطن اولادی گلیب
اولاجاقدیر بو وطن، سیزله هراسان قاراداغ
ایش له سن، ایشله میه نلر، چاتاجاقلار یوکونی
اولاجاقدیر وطنیم، جمله گولوستان قاراداغ
سن یئمه من ییه رم، دعواسی دای اولمویاجاق
اولاجاق آغلامیان، میرزه ده گریان قارادغ
ایکی قارداش آراسیندا، آخیری دوزدی "آراز"
اولاجاق "مشکین" – "اهر" بیر "شکی" – "شیروان" قاراداغ
قان سورانلاردا، قیزیل تشنه بوگون قان قوساجاق
خالق آلیله اولاجاق، کاخ لاری ویران قاراداغ
حق ائوی شاه دا ییب، مالادا، هرکیمه گلیب
اؤگئی اولادا دئییب هانسی نه نه جان قاراداغ
سه نین اولادین ایدی، نهضت مشروطه ده ده
باغلایان مللت ائلین قان ایله پیمان قاراداغ
هر قیامی که اولوب ریشه سین آختارسان اگر
چاتاجاقدیر سنه ای موطن پسیان قاراداغ
پسیان - تورنتو


text:
پیامک ترکی تیکه دار ۹۲اس ام اس ترکی تبریک عید نوروز ۹۲
اس ام اس ترکی رفاقتی عید نوروز ۹۲
اس ام اس تیکه دار و رفاقتی به زبان ترکی
پیامک جدید تیکه دار رترکی وِیژه ی سال ۹۲
گوروم شمع جمالین نازنین پروانه سیز قالسن
یخلسن بزم عشقین مجلسین پیمانه سیز قالسن
اگر من سیز هر آن قصد شراب ادین
شرابین قانه دونسن مجلسین پیمانه سیز قالسن
…::: بقیه اس ام اس های تیکه دار ترکی فروردین ۹۲ در ادامه مطلب :::…
یاغش یاغر داشلارا.کربیک دییر قاشلارا.دیین اوچان قوشلارا.
ابارسن بیزدن سلام وفالی یولداشلارا.
گوزده ن آخان یاشا دئونسم بیر قانادسیز قوشا
دئونسم انتظاردان داشادئونسم سنی یادان چیخاتمارام
::
استکانون داق اولسون – ایچ داماغون چاق اولسون -
دونیا مالین یئینرهم -دوستلار جانی ساق اولسون
::
اورییمله باجارمرام او گوزلره ویریلمشام
لیل سو کیمی آخیب گلیب چاتیب سنده دورولمشام
درد اورییمده آشیب داشیب غمده منن قوجاخ ب
آتما منی زامان چاشیب بو دنیادان یورولمیشام؟
::
ائدرم هر گئجه حسرتله خیالین گوزلیم
آیا باخدیخجا دوشر یاده جمالین گوزلیم دنیا بش گوندی گولوم سالما نظردن بیزی سن
یوخلا هردم ده منی اولسا مجالین گوزلیم
::
هر کسه دوست الدیم دوشمن جان الدی منه دوشمن اوز بختیمیدی ایندی بیان اولدی منه (شهریار)
::
من وفالی دوستلارون مبتلاس اولموشام آشنا بیگاننین انگشت نماسی اولمشام.
ادعاسیز عاشقم.آچ سینمی باخقلبیمه.دوستبازام بامرام دوسلار فداسی اولمیشام.
::
دردیمی دریایه ددیم دریای عمان آغلادی.
قبردن باش قوزادی بیچاره لقمان آغلادی.
دردیمی هانسی طبیبه سویلدیم قان آغلادی.
بیر منه بیر نسغمه چکدی مطبین باغلادی.
::
سوگیه بیر تئاتر ددیلر هرکسه بیر رول وردیلر ان چتینین منه
وردیلر سو سونرا اونوت ددیلر من رولومو اوینییامادیم
::
کومور یانار کوز آغلار.دیل آلشار سوز آغلار.دوست دوستان آیرلاندا.اورک یانار گوز آغلار.
::
یارم اگه یاراولسامنه سوزومدن پکراولماز
دوستغلاگذشت اولماساوالله ثمراولماز
افتادلیگ اورگن گوزلیم حرمتین آرتسون
باش اگمس حاصیلی آغاج باروراولماز
::
گئت آشاغیا
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
|-|
ایندی ایستیسن نردیبانی گؤتوروم بو آشاغیدا قالاسان
::
دانی که من به عالم یالقیز سنی سورمی
ور در برم نیایی اندر غمت اولرمی
مولانا
::
گوروم شمع جمالین نازنین پروانه سیز قالسن
یخلسن بزم عشقین مجلسین پیمانه سیز قالسن
اگر من سیز هر آن قصد شراب ادین
شرابین قانه دونسن مجلسین پیمانه سیز قالسن
::
بیر گویرچین کیمی دنسیز لمیشم
بولبولم یایدا چمن سیز لمیشم
اوز دیاریمده وطن سیز لمیشم
هچ بیلیرسن نجه سن سیز لمیشم؟؟؟
::
نگارا سن سن اولسیدون منه غم همدم اولمازدی
کتاب عشقه باخسیدون منه لطفون کم اولمازدی
اطبالر مریض اوسته گرککی مهربان اولسون
مریض عشقوم جانا منه چوخ بدی رفتارون
گلرسن بیر گون آی گول سن ، گوررسن یوخ اثر مندن
دیلر دای گئیت چیخ گت ، اولوبدور او وفادارون
::
شمع اگر یانماسا پروانه دولانماز باشینا / نینسین پروانه عاشیقدی شمعین گوز یاشینا
::
نفس کیمین ایچیمدسن ” دعا کیمین دیلیمدسن ” سن هر زمان قلبیمدسن
::
محبت بیر بلا شی دور
گیریفتار اولمیان بیلمز
زیمیستان گورمین بولبول
بهارین قدرینی بیلمز
::
ایسترم گوزلروون یاشینی تصویره چکم نیلییم سن سیز عزیزیم گنه دونیاده تکم سن منیم
نازلی گولومسن گوزلیم دردین الیم اوزون انصاف ایله سنسیز نجه دونیاده قالیم


text:
استاد بیضای اردبیلی
استاد انور اردبیلی
استاد منزوی
تاج الشعرا یحیوی
حاجی صدیف بختیاری
حاجی ناصر آزاد
عاصم صالح
غلام عسگر عاصم کفاش
یداله منعم
میرزا مضطر اردبیلی
غمگین الحسینی
بیر گوزل توی کارتی تورکجه یازییله
منده بو گوزل شنلئی تبریک دیئرک سیزه گون کیمی پارلاق، چای کیمی آخارلی حیات
آرزولایرام
متن دعوت نامه برای شرکت در جشن عروسی به زبان ترکی
اولو تانری`نین آدی ایله
گلین قیز: …. بهی اوغلان: ….
سئویملی و سایین …. جنابلاری
آتا آرزیسی، آنا ایستهیی اوشاقلارینین سئوینجیدیر. ایندی ایسه ایکی گنج اینسان عؤمورلرینین بو چاغیندا ال اله وئریب و بیرگه یاشاماق اوچون بیر شادلیق تؤرهنی قوروبلار.
اونلارین آرزیسی سیزلرین ایشتیراکیدیر. گلین اونلارین سئوینجلرینه قاتیلاق!
…. عاییلهسی …. عاییلهسی
چاغ: جومعه…. ساعات ….دان ساعات ….
یئر: باغلار باغی پارکی، باغلار باغی تالاری.
چوخ سئوینیب شنله نیره م
اوزدیلیمده سوز یازاندا
بولبول کیمی دین له نیره م
اوز دیلیمده سوز یازاندا.
چوخ شیرین دیر انا دیلیم.
قوربان اولوم من بو دیله
دنیز کیمی چاغلایئرام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
هر ان بو یورقون جانئما
جان باغئشلئر انا دیلیم
بیر گولومده ن مین گول اچئر
اوز دیلیمده سوز یازاندا
چشمه لرده ن اخان سو تک
دوم دورودور انا دیلیم
بولاخ کیمی قاینییئرام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
چوخ گوزه ل دیر گوزلر کیمی
دادلی شیرین سوزلر کیمی
سوزله نیره م سازلار کیمی
اوز دیلیمده سوز یازاندا
عومروم گونوم گوندوزومدی
سئوگیم سئودام سئوگیلیم دی
گووه نیره م قاینایئرام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
باش باهارئم باش یازئم دئر
دادلی دوزلی اوازئم دئر
غم لر قاچئر اوره گیمده ن
اوز دیلیمده سوز یازاندا
چوخ ایستیره م اوچام قاچام
اذربایجان ائللرینده
قئزل گول تک عطیر ساچام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
اوندان سورا محبتده ن
دویغو دولو حرارتده ن
دنیز کیمی جوشوب داشام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
هر بیر ائلین بیر داغی وار
بویوک یوکسک دایاغی وار
منه سونمز چراغ دیلدیر
اوز دیلیمده سوز یازاندا
سئوینیره م وارلئغئما
چونکی دیلیم وارلئغئمدئر
داردان قاچوب قورتولورام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
اتام انام یوردوم یووام
یاشئل کوینک ائلیم اوبام
قلم کیمی چیچکله نیر
اوز دیلیمده سوز یازاندا
گوزلریمده ن اخان یاشلار
گوزه ل گوزه لقلم قاشلار
اوره ک سئوه ن سویله ییرلر
اوز دیلیمده سوز یازاندا
کور اوغلودان قوچ نبی ده ن
فضولی ده ن شهریاردان
فخر ائده ره ک سوز یازئرام
اوز دیلیمده سوز یازاندا
گویده قانات اچئر قلم
چیرکینلیکده ن قاچئر قلم
گول تک عطیر ساچئر قلم
اوز دیلیمده سوز یازاندا
دامارئمدا قان قاینایئر
گوزلریمده جان قاینایئر
سوزوم دئیر:یان قاینایئر
اوز دیلیمده سوز یازاندا
گونش کیمی شاخئر سوزوم
چایلار کیمی اخئر سوزوم
هئچ بینمیر پاخئر سوزوم
اوز ئیلیمده سوز یازاندا
نه اولار گوروم اوجالئغئن
اوزون عومرون قوجالئغئن
یالوارئرام اوز تانرئما
اوز دیلیمده سوز یازاندا.
نقل از : کلوپ پسرا و دخترای تبریز
بولودوز یاغار اولسون ، سولاریز آخار اولسون ، اوجاقیز یانار اولسون ، نوروزبایرامینیز موبارک اولسون
Buluduz yağar olsun . sularız axar olsun . ocağız yanar olsun . novruz bayramınız mübarək olsun
بایرام گوزللیک دیر ، گوزللیک لر سیزین اولسون ، بایرام اوموددور ، اومودلرینیز گرچک اولسون ، نوروز بایرامینیز موبارک اولسون
Bayram gözəllikdir . gözəlliklər sizin olsun . bayram ümüddür . ümüdləriniz gərçək olsun . novruz bayramız mübarək .


text:
سولمازپورنعمت (بولتن ائل بیلیمی -ویژه نمین )
خالقلارین فولکولور تاریخی ایلک انسان مسکنلرینین میدانا قویولماسینا گئدیب چاتیر، چونکی هر خالقین یاشاییش طرزلری اونون فولکولوروندا اوز عکسینی تاپیر و اگر دئسک بیر ائلین تاریخینی بیلمک اوچون ایلک نؤوبه ده گرک اونون فولکولورونا مراجعت ائدک، هئچ ده یئرسیز دانیشمامیشیق.
باشی همیشه اوجا اولان خالقیمیز دونیانین ان زنگین و رنگین فولکولور ثروتلریندن بیرینه مالیکدیر. بو منیم سؤزوم دئییل بؤیوک اوستادلار دا بونو دئییرلر. اوستاد شهریار بو باره ده دئدیگی سؤز هشده تصادفی دئییلدیر:
"تورکون مثلی، فولکولورو دونیادا تکدیر. "
فرهنگ و مدنیت آدینی اؤزویله داشییان و تاریخی مین ایللر یاخاسیندان قوپان نمین ماحالینین فولکولورو دا آذربایجانین هر بیر یئرینین فولکولورو کیمی چوخ غنی و زنگین اولماسی هامییا آیدیندیر.
توی و یاس مراسیملریندن توتدو، آتالارسؤزو، ناغیللار، بایاتیلار، . . . . آلقیشلارا قدر هله قارغیشلاری دئمیرم.
کئچمیشدن یادیگار قالان بئله قیمتلی و دَیرلی ثروتی و روحوموزا آخان آغیز ادبیاتین گلن نسیللره چاتدیرماق میللی و ظیفهمیز و اؤدهمهلی بورجوموزدور.
بورادا بو معنوی وارلیقدان دامجی قدر اولموش اولسادا منطقهنین قلم صاحیبلرینین امگی و کومگی ایله نمونهلر حاضیرلاییب سیز حؤرمتلی اوخوجولارا تقدیم ائدیریک.
معنوی یاردیملارینیزی بیزدن اسیرگهمهیین عزیزلر.
ساغ قالین
:: برچسبها:
شهرستان نمین,
نمین,
باش یازی,
فولکولور تاریخی


text:
باشېما ووردی یئنه یادیوه گؤز یاشې تؤکۆم
چۆرۆدۆم دد چیله نی دیلده کی ای کاشې تؤکۆم
بئله غیرت بۏغوری سن کیمی یار باشدا اۏلا!
نۏلا هجراندی کی ،ساققال آغارا باشې تؤکۆم!؟
اۏلار،آخ پوللی گۆوَن سین پولا،شاخ-شاخ دا گۆله؟!
نئجه من سن کیمی یاریم اۏلا غم یاشې تؤکۆم!؟
بیده! سؤز وئر منه دای آلما اؤزۆندن گوزه لیم!
بونی چۏخ گؤرسن آخی باشه نه کۆل داشې تؤکۆم
بوقده ر نــقش چکیب سن گؤزلیم عـــالمه سن
نۏلابیرصفحه ده نقشـــۆن دؤنه نقاشې تؤکۆم
سنه هر کیم تۏخونا وای حالېنا گؤزدن اۏنو
گیله م اۏلسا آتارام سهلی دی یۏلداشې تؤکۆم
گؤزلیم دۆزدی کی، یۏخ بختیارون دا اۏ دَئڲه ر!
منه جرأت وئریر عشقۆن سنه گؤز یاشې تؤکۆم
:: یازې باغې:
یئر خاطره لری
:: برچسبلر:
بختیارخسروشاهی


text:
بیرقوجاق گول باغلادیم گؤز یولدا قالدیم گلمدین
عطریوی گاه دردیییم گوللردن آلدیم گلمدین
سن یوباندین انتظاردان سولدو بیر بیر گوللریم
تئز سولان گوللر کیمی سولدوم، سارالدیم گلمدین
باغریما باسدیم سازئ سنسیز دونن آخشام چاغئ
آغلاییب بیرآیریلیق آهنگ چالدیم گلمدین
ال چک داها بو قلبیمی ویران اله مکدن
عشقونده منی هر گئجه گریان اله مکدن
بیر یاره ویریبسان منه ای قامتی رعن
عاجزدی حکیملر منه درمان اله مکدن
بیر درد قانان یوخدی منیم دردیمی قانسین
یاندی جیگریم دردیمی پینهان اله مکدن
گجه لر آیه باخیب من سنی یاد ایله میشم
صبحه جان یاتمامیشام فکروخیال ایله میشم
گه یاتوب گه اویانوب بیله خیال ایله میشم
من باخان ایه خدایا گوره سن یاردا باخیر...؟
گئدیرسن گئت دلی کونلوم سنی ایستر اولونجا یار
گئجه گوندوز بولودلار تک یاغار گؤزلر دالینجا یار
سنینله من برابر اولمادیم هئچ واخت حقیقت ده
خیالیم دا ولی هر آن منیمله سن دویونجا یار
سایارام گونلری سنسیز باشا چاتماز گوزلیم
آغلارام صبحه کیمین غصه قوتارماز گوزلیم
سن اولان یرده فقط من خوشم عالم ده گولوم
سنسیز عالم منه بیر لحظه خوش اولماز گوزلیم
نفسیم گلمه داها نازلی یاریم آتدی منی
چاغریب باشقاسینی اوزگلره ساتدی منی
من گئدنده یولوما باخمادی آغلاتدی منی
لعنت اولسون منه دنیا.کیمه خاطیر یاشادیم
بیر گورچین کیمی دن سیزلمیشم!
بولبولم یازدا چمن سیزلمیشم!
اوز دیارمدا وطن سیزلمیشم!
هیچ بیلرسن نیجه سن سیزلمیشم!!!
؟؟


text:
چیلله گئجهسی نغمهسی
چیلله گئجهسی — یئر کورهسینین قوزئی یاریمکورهسینده، ایلین 365 گونونون ان اوزون گئجهسیدیر. بو گئجه، شمسی ایلینین، دئی آیین باشلانقیج گئجهسی، آذر آیینین سونونجو گئجهسی و 3 آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجهدیر.
میلاد تاریخی ایله دئکابرین 21-دن 22-ا کئچن گئجهدیر. بو گئجه اساسن گونئی آزربایجاندا، قوزئی آزربایجان، تورکییهده و ایراندا قئید ائدیلیر.
چیلله گئجهسی نغمهسی[redaktə]
داش ماكیدا چیلله گئجه سی بو نغمه نی اوخویارلار:
آی چیلله ، چیلله قارداش
آتین قامچیلا قارداش.
بیر گلدین دانیشمادیق،
قلبیم آچیلا قارداش قوشا چایدا میاندابدا چیلله آخشامی گون باتاركن اود یاندیریب، اوٍستوندن آتیلارلار . سوْنرادا
اوْدو قاریشدیریب ، داغیدیب، بئله اوْخویالار :
چیلله قوْودو ،چیلله قوْودو
سحر مینجیق ، سحر مینجیق. 40
سحر مینجیق دئدیكده ساباهیسی گون مینجیق – مینجیق یاغیش یاغماسینی آرزیلارلار .
بیرده باخ[redaktə]
قایناق[redaktə]
تورک خلق ادبیاتی (یازان: علیرضا صرّافی


text:
کؤمور کیمی
محمدرضاشوکتی الوار
گؤیلرده کی اولدوزلارین سایی یوخ
بیزیم ائوده بیر چیراغدا یانماییر
کؤنوللر قارالیر ،کول اولور قالیر
آیدینلیق بورادا هئچ دایانماییر
گون چیخیر آغادیر بیرینین اوزون
بیریسین قارادیر لاپ کؤمور کیمی
دیلیمیز قیسسادیر گیلئیلیک اوچون
قیسسادیر الیمیز لاپ عؤمور کیمی
یاغیشدان کیمسه وار برکت تاپیر
کیمسه سی ده دعا ائدیر یاغماسین
اوچوردور باشیما ائویمی یارب
ملاکه لر بولودلاری ساغماسین
قیشین چیلله سینین لاپ سویوغوندا
کیمی میوه لرین لاپ باشین یئییر
کیمسه ده وار سویوق شاختا بیر ائوده
بیرنینین زیلیغین گؤز یاشین یئییر
آیاق یالین گؤردوم بیر اوشاق دونن
کؤچه میزده، آیاغیندان قان گئدیر
دؤولتلیمیز ماشین ماشین باشماغی
افغانلییا پولسوز، پله سیز وئریر
کیمسه اوشاغینا معللیم دوتور
مدرسه نین درسین او هئچ به ینمیر
کیمسه نیده مدرسه دن قووورلار
آتان نه چون مین تومنی وئره نمیر؟
عدالتی معنا ائدین آ دوسلار!
یوخسوللاری بوجور حالا کیم سالیب
محتکر ظالیمین الیندن بوگون
بیلن یوخدور کیم قورتولوب کیم قالیب
الیمیزدن آلیبدیلار چؤره یی
کوتله یاشامینا ایش تاپا بیلمیر
ایل سره سر محرمدیر محرم!
آغلاییر آغلاییر هئچ اوزو گولمور
اینسانلیغی معنا ائده ن کیمسه لر
الیزده ن گلرکن دوت الیمیزده ن
بیزده بورالیییق بیزده اینسانیق
ائلیمیز بیزده ندیر بیز ائلیمیزده ن
1383/8/15
برچسبها: شعر ترکی, کؤمور, مثل ذغال
داش داش اوسته قالمازدی
دئییرلرکی، خوجا نصرالدین آنادان اولدوغو کند چوخ گؤزل ایمیش. چوخ گؤزل هاواسی،
جوربهجورسولاری، قشنگ باغلاری، باغچالاری وار ایمیش.
ایستی یای گونلری نین بیرینده خوجا ائشیدیر کی، شهرین حاکیمی واخت کئچیرمک اوچون
هامان کنده گزمه یه گئدیب. قالیر کندین قئیدینه کی، گؤرهسن حاکیمین بو واخت کئچیرمه یی
کنده نَیه باشا گلهجک؟
بیر هفته کئچیر. خوجا ائشیدیر کی، حاکیم قاییدیب گلیب. دوروب حاکیمین یانینا گئدیر.
باخیرکی، حاکیمین کئیفی چوخ سازدی. سلام-کلامدان سونرا خوجا حاکیمدن سوروشور:
- یاخشی، حاکیم آغا نئجه کئچدی؟ راضی قالدینمی؟
حاکیم دئییر:
- بیلیرسن نئجه یاخشی کئچدی... هئچ بیلمه دیم کی، بیر هفته نئجه گلدی، نئجه کئچدی؟
- بیرده باخدیم کی، قورتاریب. باخ، بیرینجی گون کندده بؤیوک بیر یانغین اولدو،
کندین تامام یاریسی یاندی. جاماعت ائله قیشقیریب قاچیردی کی، آدامین گولمکدن قارنی
جیریلیردی حتی بیر نئچه آدام دا یاندی.ایکینجی گون بیر قودورموش ایت اون-اون بئش
نفرهجن آدام قاپدی. اؤزون فیکیرلش گؤر نه قیامت اولار دا... لذّت وئردی.
صاباحیسی بیر سئل گلدی، بیر سئل گلدی، داها نه دئییم... تزه بیچیلمیش بوغدالار سویون
ایچینده اوزوردو، اونلارین دالینجا آداملار اؤزلری ده اوزوردولر. چوخلو آدام دا آپاردی.
دؤردونجو گون بیر کندلی دلی اولدو، بئش-آلتی آدام اؤلدوردو. بئشینجی گون بیر دام اوچدو،
بوتون کولفت قالدی آلتیندا. اؤلن، قولو سینان، باشی ازیلن. آلتینجی گون بیر آرواد اؤزونو
بوغوب اؤلدوردو... آخیر کی، دئمه یینن باشا گلن دئییل. باشقا جورکئیف چکدیک. من
عؤمرومده بئله کئیف گؤرمه میشدیم.
خوجا حاکیمین سؤزلرینه قولاق آسیب دئییر:
- یاخشی کی، بیر هفته یه گلیبسن. بیر آز دا قالسایدین کندده داش- داش اوستده قالمازدی.
خوجا نصرالدینین بوستانیندا
بیر آخشام اوستو خوجا اؤز بوستانیندا قووون دریرمیش. اۆچ نفر گلیب سلام وئریر.
خوجا سلامی آلدیقدان سونرا تئز بیر قووون کسیرکی:
- بویورون، قووون یئیین!
قوناقلار یئییب دویاندان سونرا دورورلارکی، گئتسینلر، خوجا دئییر:
- قووونلاردان سئچین، گؤتورون، اوشاقلارا دا آپارین!
ائله خوجا بونو دئجک قوناقلاردان ایکیسی هرهسی ایکی قووون، اوچونجوسو ده اللشه –
اللشه اوچ قووون گؤتورور. خوجا تئز اۆچ قووون گؤتورن قوناغا تعظیم ائدیب دئییر:
- پادشاه ساغ اولسون! اؤز وزیر-وکیلینله منیم بوستانیما خوش گلمیسن!
قوناق حئیرتله سوروشور:
- سن نه دن بیلدین کی، من پادشاهام، بونلار دا وزیر-وکیل؟
خوجا دئییر: موفته خورلوغونوزون درجه سیندن بیلدیم.
هامینیزین دردینی چکیرم
شهرین حاکیمی خوجا نصرالدینه اؤزونون ان قورخولو دوشمنی کیمی باخارمیش.بوتون
فیکری ذکری بو ایمیش کی، بیر فورصت تاپیب خوجا یا پیسلیک ائلهسین.اما هرنه حیله
قورارمیشسا،خوجا ایشین ایچیندن ائله مهارتله چیخارمیش کی،حاکیم اؤزو آخماق وضعیتده
قالارمیش. گونلرین بیرینده خوجانین ائششه یی اؤلور.حادثه خوجایا او قدر تأثیرائلهییرکی،
کیشی عمللی-باشلی یاسا باتیر.نه دینیر، نه دانیشیر،ائله درد چکیر.شهرین حاکیمی مسئله دن
خبردار اولور. هئچ اولمازسا خوجا یا ساتاشماق اوچون یاخشیجا فورصت دوشدویونه سئوینیر.
آدام گؤندریب خوجانی حضورونا چاغیرتدیریر.سلامدان سونرا یالاندان قاش-قاباغینی
ساللاییب دئییر:
- بو نه بدباختلیقدیرسنه اوز وئریب، آی خوجا!؟ دئییرلرجانیندان آرتیق ایسته دیگین، اؤزونه
لاییق بیر ائششه یین وارایمیش، اؤلوب... بس بیزیم کیمی دوستلارا نییه خبر وئرمه میسن؟
خوجا باشا دوشورکی،حاکیم اونو تحقیرائله مک مقصدیله چاغیریب. اؤزونو پوزمادان دئییر:
- سیز حاقلیسینیز، حاکیم آغا! من دوغرودان دا او ائششه یی چوخ ایسته ییردیم.
او، منه هم ائششک ایدی، هم آت، هم ده سیزدن یاخشی اولماسین، گؤزل بیر دوست ایدی.
یازیق ائله بیردن-بیره آزارلادی، عؤمرونو باغیشلادی سیزه.
حاکیم باخیر کی، خوجا یئنه ده اونو اوسته له دی. یانینا چاغیرماغینا دا پئشمان اولور. بیرتهر
باشدان ائلهمک اوچون دئییر:
-چوخ فیکیرائتمه! دونیانین وفاسی بودور.هامیمیزاو یولون یولچوسویوق...نه ائتمک اولارکی؟
خوجا دئییر:
-اشی، سیز ساغ اولون! الله اونون عؤمروندن کسسین، جالاسین سیزین کیمی دوستلارین
عؤمرونه.او نئجه دئیرلر،تورپاغی سانی یاشایاسان. آنجاق من ده ائله تک بیرجه ائششه یین
دردینی چکمیرم کی؟.. بیلیرم کی، سیزهامینیز او یولون یولچولاری سینیز،اودور کی، ائله
هامینیزین دردینی بیردن چکیرم.
ساققال ایختییاری
دئییرلر کی، هرهنین بیر عادتی اولار. خوجانصرالدینین ده عادتی بو ایمیش کی، چوخ
تئز- تئز ساققالینی تومارلارمیش. تیمورلنگ اینجیتمک مقصدی ایله بیرگون اونا دئییر:
- ساققال تومارلاماغی سنه قاداغان ائله ییرم. بیر ده تومارلاسان ساققالینی قیرخدیراجاغام،
الینی ده کسدیرهجه یم.
خوجا تیمورا یاخشی بلد ایمیش. بیلیرمیش کی، چوخ دا اونون ایپینین اوستونه اودون ییغماق
اولماز. اودورکی، یازیق ساققالینی تومارلاماغی ترگیدیر.
بو احوالاتدان بیر مدت کئچیر. گونلرین بیرینده تئیمور خوجا دان سوروشور:
- خوجا، من نه ائله ییم کی، اهالی منیم عدالتیمه اینانسین؟
خوجا دئییر:
- هرشئیدن قاباق، قیبله ی-عالم، هر کیشی نین ساققالی نین ایختییارینی اؤزونه قایتار!
یالان اولاجاق
خوجا نصرالدین بیر گون یولدا ائششه یینی ایتیریر، نه قدر آختاریرسا، تاپا بیلمیر.
آخیردا ال چکیب پییادا ائوه قاییدیر. بیر آز گلندن سونرا قونشوسو چیخیر قاباغینا.
خوجا قونشوسونو گؤرجک سوروشور: قونشو، کندده تزه نه وار، نه یوخ؟
قونشو دئییر: ائله تزه بیر شئی یوخدور. نئجه؟
خوجا سوروشور: بس کندده دانیشمیردیلار کی، خوجا نین ائششه یی ایتیب؟
قونشو دئییر: یوخ، ائشیتمه میشم.
خوجا تئز شوکور ائلهییر کی: آللاها شوکور. دئیه سن ائششه یین ایتمه یی یالان اولاجاق.
اگر دوغرودان ایتسئیدی، جاماعت دانیشاردی.
برچسبها: گوناگون, ملانصرالدین, بهلول عاقل, بهلول دیوانه, پشه
بهلول باره ده لطيفه لر
دالي يانا بير زاد قوي
بیرگون بير مجلسده آغ ساققاللار بهلول داننده ني دانلاييب، نصيحت ائتديلركي پوللاريني كؤرلاماييب دالي يانا بير زاد قويسون. بهلول اؤزوندن گئديب دئدي ياخشي بوندان سونرا . . .
بيرآزدان سونرا شام آرايا گلنده بهلول بير كاسا خؤره ك گؤتوروب داليسيندا گيزلتدي. شامين آراسيندا بيرده گؤردو لركي بهلولون داليسيندا پيشيكلر بوغوشورلار.
دئديلر: بهلول گئنه نه ايش چيخارديبسان اوردا ؟
بهلول دئدي:
بير ايش گؤرمه ميشم، بير زاد دالي يانا قويموشدوم ايندي ورثه لر اوستونده ساواشيرلار.
بهلول داننده و بهلول ديوانه
بهلولا هم بهلول ديوانه دئيرديلر هم ده بهلول داننده.
بيرگون بيرنفرگليب بهلولا دئدي:بهلول داننده! منيم بيرآز پولوم وار نه آليب ساخلاسام قازانار؟
بهلول دئدي:بيرآنبار دمير آل گؤنده بر آفتافا سو تؤگ اوستونه آلتي آيدان سونرا سات.
كيشي بوايشي گؤردو.دميرلر پاسلانیب آغیرلاشدیلار. سونرا ساتیب چوخلو منفعت ائتدي.
بيري ده گلدي دئدي بهلول ديوانه منيم بير آز پولوم وار نه آليب ساخلاسام منه قازانار؟
بهلول دئدي:گئت پوللارين وئر سوغانا ویر آنبارا گونده بيرآفتافا سوتؤك اوستونه. كيشي همان ايشي گؤردو بيرنئچه آي گئچديكده گؤردو سوغانلار گؤیه ريب دام دوواري دليب ائشيگه چيخيب، هاميسي آرادان گئديبدير. گلدي بهلولون يانينا دئدي نه اوچون اونا اوجور يول گؤستردين بير ائله پول قازاندي منه بوجور دئدين وار يوخوم اليمدن چيخدي؟
بهلول دئدي: اومنه دئدي بهلول داننده من ده اونا داننده سؤزو دئديم. سن منه دئدين بهلول ديوانه من ده سنه ديوانه سؤزو دئديم.
برچسبها: بهلول عاقل, بهلول دیوانه
میغ میغ
آشوب سالیب جهانه میغ میغ
خلقی گتیریب امانه میغ میغ
بیلمز کی بو شاهدی یا رعیت
سانجار گئدر آسمانه میغ میغ
قاری لرینن رجوعی یوخدور
مشتاقدی چوخ جوانه میغ میغ
سازیله کمانچــه سی الینده
سانجار گئدر آسمانه میغ میغ
ازبسکی اولوبدی خلقه محروم
گه – گه تپیلر تومانه میغ میغ
اوز وئردین اگر اونا ائوینده
سنله گله جاق دو کانه میغ میغ
بیر فرمان آلیب قاییم مقامدان
هر یئری سؤوردولانه میغ میغ
هر باغه کی گئدسه دینمه سینلر
فیکر ائیله مه یین اوتانه میغ میغ
گاهی اوزانیر بادام دیبینده
گه دیرماشی گیردکانه میغ میغ
گه لاله نی، شام قازانی اوینار
گه اود ووروری مایانه میغ میغ
کور میلچک اینن شریک اولاندا
باخ گؤرنه دؤنوب ایلانه میغ میغ
یایدا چکیلر سهنده ساری
قیشدا قاییدار موغانه میغ میغ
باخمیر کی بو چؤلدی یا بوروندی
بیر نیشه ائدر نیشانه میغ میغ
بیر عاجز بینوا غریبی
گر گؤرسه ائدر دیوانه میغ میغ
ایندی دادانیبدی، گون چیخاندا
ال گزدیری کاروانه میغ میغ
قورتولموری بیر نفر الیندن
سانجیر گتیریر امانه میغ میغ
«قمری»
برچسبها: میغ میغ


text:
سالام لار سایین سویداشلاریم . من یئنه گلدیم بوتون پرابلم لریمله بوتون سئوینجیمله سیزلره و وطنیم آزربایجان یوردونا .
ایستیردیم داهی یازماییم آمما نئجه ائله ییم کی یازماماقینان خسته له نیرم. خسته یه ده درمان لازیم منیم ده درمانیم بوراسی سیزینله اولماق.
دورون کی گلیر یازیلار بیر نئچه آیین یازیسی ، بیر نئچه آی کی یوخ نئچه ایللر دردی ، بیر اورگین چیرپیناق سسینه دستک اولون سیزی بیل هر کیمسه نی ایستیر سیز اوندمایین وطنی .آغیر دورومداییق چوخ آغیر . بیر نئچه خبر و بیر نئچه ایش اورگیمه اوت ووروب کی بیر بیر گلن یازی لار دا یازیرام.
منت دارام آران


text:
نئچه واقتدیردیر ایستیرم کی دانیشام دری دوداخ تیترییر ،
دیل توتولور ، گول قیچ اسیر
اورک چیرپیناق دییرچالیش ، دانیش، باغیر، یاز ...
گلیرم هارایلیام حق، دریم تیتیررکن دییر
سنی بیل تانری بیراخ ایستمیرم اتده ن آیریلام .
گلیرم هارایلایام وطن گول ، قیچ ، دایانیب اسه اسه دییر :
سنی بیل تانری بیراخ ایستمیرم چاپیلام ،
گلیرم آزادچیلیقدان دانیشام
دیل دییر سنی تانری بیراخ ایستمیرم کسیلم ،
دوداخ اسیب دییربیراخ دوستوم ، بیراخ ، ایستمیرم تیکیلم .
ایستدیم یازام الیم اسدی !
ایستدیم باغریام دیلیم توتولدو!
ایستدیم گدیم خیاوانا قیچیم اسدی!
هایرانام هایران بیلمیردیم نه گلیب باشیما .
حکیمه گدیب دردیمی آچیب ددیم،
ددی سنده ن قاباق دا بئله بیر کسلر واریدی
اورک سوزونه باخیب
یا دری سی سویولدو یا
گول قیچی چاپیلدی یا هر ایکیسی ،
ایندی اؤزون باخ فیکیرلش گؤر،
یا دردی چک ،گله جه یی گؤزله ،
یا دا دری گول قیچدان گچیب ،
گله جه یی اؤزون یاراد.


text:
مفتون اميني
یدالله مفتون اميني آذربايجان نين ده يرلي و گؤركملي سيمالاريندان ديركي ايلك اؤنجه فارس شئعرينده آد قازانيب، آنجاق آناديلينده ده گؤزهل و قالارقي اثر لر ياراديبدير. ياراتديغي شئعرلر اساسيندا، بوگون حقلي اولاراق آذربايجان ادبياتي نين گؤركملي سيمالاريندان ساييلير. مفتون، بير مبارز و ساغلام اينسان دير. او، فارس شئعري نين زيروه سينده دايانيب و فارس شئعري نين بؤيوك شاعير لريله قوشا ياشايير.
یدالله امینی – مفتون شاهین دژ – یوخ سایین قالا شهرینده آنادان اولوبسا دا تبریزده دیرچه لیب و بویا – یاشا بورونوبدور. مفتوان 1305 جی ایلده گؤزونو دونیامیزا آچمیش و تانری قویسا ایللر بویو یاشاییب – یاراداجاقدیر.
مفتونون شئعر موضوعلاري چوخ درين و اساسلي سئچيله رك، يازديغي اثرلرده دوشونجه و شاعيرانه دويغو ياتيبدير، حتّا تورك ديلينده اؤزو اوچون بير شيوه ياراديبديرويئني موضوعلاري بيزيم شئعريميزه آرتيريبدير. آنجاق خالق ايچينده شئعرلري تانينماييب و قارشيلا نماييبدير، بونون اصل دليلي بودور كي بيزيم شئعريميز، ديليميزين روحوندان آسيلي اولاراق اؤزونه مخصوص سازي و سؤزو واردير و اؤزه لليك لري ديليميزدن اورتايا چيخير و بيرده خالقيميزين قديمدن بوگونه قده ر كئچميشي و بوگونكو دورومونا باغلي دير. هر حالدا مفتونون شئعر دونياسي، درين، گئنيش و شاعيرانه دير و شاعير هئچ زامان اؤز آنا ديليني ايتيرمه ميش، بلكه ده يرلي اثرلرده ياراتميشدير.
مفتنون اثرلری
مفتوندان چوخلو شئعر دفتري الده دير، بونلاردان تكجه «عاشيقلي كروان»[1] آذربايجان ديلينده يازيلاراق، اؤز اثرلرينده ده ـ درياچه[2]، كولاك[3]، انارستان[4] و ... توركو شئعرلر سپه له ميشدير. فارسي شئعرلري توركجه شئعرلرينه گؤره چوخ اولورسادا، اونلاردا توركجه شئعرلرين اولدوغو ماراقلي دير.
مفتونون شعر دفترلرینی بئله سیرالاماق اولور:
آشیقلی کروان
انارستان
کولاک
دریاچه
فصل پنهان
یک تاکستان احتمال
سپیدخوانی روز
عصرانه در باغ رصدخانه
شب 1002
من و خزان و تو
اکنونهای دور[5]
ایندیلیکده ده باشقا یئنی اثرلرینی چاپا حاضیرلامیش و بو تئزلیکده چاپدان بوراخیلاجاقدیر:
دو – سه کردار از باد
از پرسه ی خیال در اطراف دوقت سبز
سفر در سفینه ی حافظ
و یئنه ده باشقا بیر اثرینی اوستاد شهریار حاققیندا حاضیرلاماقدادیر.
مفتونون شئعرلرينده اولان مضمون، دولغون و ده يرلي دير:
حق، چاي كيمي دريايه آخيب يول تاپاجاقدير داش آتـمـاقـيلار كـيمسه اونو چـؤنـدو ره بـيلمز. دونــيـادا قـارانـلـيـقـلا اگــر جمع اولا باهـم
بـيـر ذره جه شمـعين ايشيغين سؤندوره بـيـلمز.[6]
مفتون، ايناملي، مبارز و ايگيد بير شاعيردير، هميشه حقين ـ حقيقتين، ايشيليق و گؤزه لليگين غلبه چالماسينا ايمان بسله يير و اينانير. او، آزادليق سئوه ر بير شاعير دير و آزاده ليگي تبليغ ائدير:
باخ گؤرنه گؤزه ل سؤزدي حسين بن علي دن،
دونـيـاده دينيز اولماسـا، حرتيز اولـسـون.
ظالم لـرين اوغروندا اگر الده گـوجـوز يـوخ،
كـؤنـلوز ده اولاردان باري بير نفرتيز اولسـون.[7]
شاعير ظاليم لر قارشيندا سارسيلماز، اييلمز بير ايگيد كيمي دايانير، خالقينا دوزگونلوك، اييلمزليك اؤيره دير و هئچ زامان اونوتمايير كي بونلاردان يوخاري اينسان اولماق گره كدير:
چوخ اللشدين سنه اصلان دئسينلر،
قوچ اوغلان يا ايگيد ترلان دئسينلر،
عزيزيم جهدائله بو نلاردان آرتيق،
سنه اينسان، فقط اينسان دئـسـينـلر ![8]
اينسان سئوهر شاعير، خالقيني اينساليغا و اينسان ياشاماغا چاغيرير و دوزگون بير يول گؤسته رير. اينساني، حقيقت آراماغا، آختاماغا و حقيقت يولونو تاپماغا چاغيرير. بونو چوخ دا ساده بيلمير و بئله سؤيلور:
بو بير سؤز دور گولوم قالسين ياديندا،
شـيرين يـا شور، دوتارليق وار داديندا،
حقيقت بير اوزون چاي ديـر بوروقـلو،
كي يوز يئردن كئچير يوزبـيـر آدينـدا.
مفتون شئعر دفتري نين آديني عاشيقلي كروان قويدوقدا، اؤزه ل بير دوشونجه سي وار. بير طرفدن اؤزو دئديگي كيمي فارس ادبيياتينا ياخينلاتما ايسته يير و بير طرفدن آذربايجان عنعنه لريندن يارارلانماق ديله يير. اودا «سهند»كيمي اينانير:
اورداكي ديل ـ آغيز سؤزدن اوسانار،
سوروشون مطـلبي تئلـلر سـؤيله سيـن،
دوداق دانـيـشـارسا اود توتار، يـانـار،
گره كدير زخمه لر، اللر سـؤيـله سـين.[9]
عاشيقلي كروان دايانديقدا، آشيق سازي الينه آليب سؤي سؤيله ييب، شئعر قوشاجاقدير. مفتون اينانيركي:
يورولموشدور قولاقلار جار سسيندن،
بو ايوان بوش قاليبديـر يـار سـسينـدن،
نه چوخ سؤز واركي ديللر سؤيله ينمز،
اوره كـلـر دينلـه يـر لـر تـارسسـيـنـدن. [10]
بورادا مفتون اوره ك سؤزلريني ساز سسيندن ائشيتمك ديله يير، اوزونو آشيغا چئويريب دئيير:
عجب حالدير، اوره ك قئينير، غم اوينور
سازين قورباني، قـالخيـن آي آشـيـقـلار !
آشیقلی کروان
آشيقلي كروان اوزون بير منظومه دير اوچ بؤلومده؛ هر بؤلومون ده بير سؤزو واردير. بو مبارز شاعيرين قلمي قاناد آچيب اوچور، گاه داغلار باشيندا اگله نير، گاه اوجاق باشيندا دايانير، گاهدان سرين بولاغين باشيندا اگله شير. شاعيرين اورهيينده سرين و درين سئوگيسي وار، سؤزلريندن كلمه لر يوموشانير، آغيزدا ارير، بال كيمي سوزوب دوداغينا آخير و كاغاذ اوسته گلير. شاعيرانه خياللار، اينجه دويغولار دالغالانير:
خـيـالـون بـيـر مـلامـت گـؤزلو قيز ديـر
كه هر مجـليـسـده منلـه ديـز به ديـز ديـر
نه يازميشدين بهـارين خوش ! عزيـزيـم ؟
بويئرده سـن گئده ن گـونـدن پايـيزديـر !
****
عـزيـزيـم سـن مـني بـيـر گون آتـارسـان
سنه قـول اولمـارام، اولـسـام سـاتـارسـان
گؤزون باخماز گؤيه، من اولدوز اولسام،
آي اولسام، گون باتان ساعت ياتارسـان. [11]
مفتون بؤيوك بير شاعيردير، اونون خيال دونياسينا قدم قويماق دا شاعيرانه قاناد ايستر. ادبيياتيميزي دوزگون تانيماق او چون بوقاناد و بوسفر برليك ائتمك گره كلي دير. ايندي ايسه قيسسا صورتده بونو دئمك له بوقناعته گلمك ايستهييرمكي شوبهه سيز مفتون بؤيوك بير شاعيردير، آنجاق اونون آدي ـ ساني آذربايجان ادبيياتيندا چوخ گورلو اولماماسي ايضاحيندا بونو آتيرماق لازيمدير كي مفتونون آنا ديلينه بسله ديگي حؤرمتي ني عزيز توتمالي ييق، دوزدور آذربايجان ادبياتي نين چوخ بوجاقلي، گئنيش شئعر دونياسيني منيمسه مه ميش و ائله سانميش كي فارس ادبيياتي تورك ادبيياتيندان داها اوستوندور و تورك ادبيياتي اونون يولونو ايزلهمه ليدير ! بير حالداكي بيز بو اينامداييق آذربايجان شئعري نين اؤز سازي و اؤز سؤزو واردير و دونيا اوچون، هابئله بشريت واينسانليق اوچون ده يرلي سؤزلري چوخدور. بوسؤزلري ده اؤز سازي و اؤز هاواسيلا دئمه لي دير. اينانيريقكي مفتون آشيقلي كرواني ائله بير زاماندا يازدي كي حيدر بابانين ائتكي سي بوتون شئعريميزي چولغالاييب و اونون كؤلكه سيندن ائشيگه چيخماق ساده دئييل ايدي. يئنه ده هامان زامانلاردا آذربايجان شاعيرلري يئني ـ يئني جيغيرلار آچيب، يئني اثرلر يارادير ديلار و فارس ادبيياتينادا گؤزتيكمه ميشديلر. بوگون ده بيزيم شئعريميز اؤز آياغي اوسته دايانمالي و مستقل سؤزونو دئمه يه مجبوردور.
مفتونون اثرلری نین اینجه له مه لری
مفتون امینی ، ایلک اؤنجه شهریار کیمی فارسجا شعر سؤیله مکله شاعیرلیک دونیاسینا آددیم آتمیش و یارادیجیلیغینین چوخ بؤلومو فارسیجا اولموشدور. اؤزو ده چوخلو جان آتمیش، بلکه آذربایجان شعرینده یئنی بیر جیغیر آچیب تازالیقلار گتیرسین. بو چالیشمالار اؤزو شاعیرین آنا دیلینه حؤمتینی گؤسته ریر. آمما بوگونه قده ر بوتون شعر دفترارینده اؤز آنا دیلینده بیر – ایکی شعری ده سپمیش اولسا دا، تکجه بیر اثرینی تورکو یازمیشدیر
مفتونون دیلی بیر فارس شاعری کیمی بوگونکو فارس ادبیاتی نین زیروه سینده دایانمیش و چوخ زمانلار، فارس اوخوجولار بلکه ده اونون تورک اولدوغونو بیلمیرلر. حتی تورک شعرلرینده، مفتون فارس دیلی نین اؤزه للیکلرینی گتیرمیشدیر. هر بیر شعر دفترینده سپا له دیگی تورک شعرلری هر آذربایجانلی اوخوجونو ذوقا گتیریرسه ده، فارس روحو ایله اوز – اوزه گلیر. آنجاق اوره گی بونا خوش اولور. بلکه ده دوغرودان – دوغروسونا، بو ایشلر تورک شعرینین دونیاسی نین گئنیشلنمه سینه بیر یئنی یول تاپیلسین. بلکه ده.
آنجاق بیر گون مفتون امینی نین تورکجه دیوانی توپلانیرسا، گؤزه ل بیر توپلوملا اوز ب0 اوز اولدوغوموزا سئوینه جه ییک. الله قویسا! بونا ایناناراق، شاعرین تورک شعرلرینی اساس توتوب، اونلارا توخونماغی تکلیف بیلیریک. بونو دا اونوتمایاق، مفتون بیر سیره فارسجادان آنا دیلیمیزه شعرلری چئویرمیش – اوجمله دن پونه ندائی نین شعرلر؛ بیر سیرا باشقا شاعرلریمیز ده اونون فارسجا شعرلرینی آنادیلیمیزه چئویرمیشلر اوختای کیمی گؤکملی بیر شاعر!
مفتونون شعر دونیاسی
البتده بونو قتيد ائتمك لازيمدير كي مفتونون شئعرلرينده يئني ليك لر دالغالانير، آنجاق بونلار آذربايجان شئعرينده اويغون اولماسادا، بير زامان كئچه رك اؤز يئريني شئعريميزده تاپاجاقدير.باخين:
عـزيـزيـم بـاخ او تـايـدان، بـاخ بــو تـايـدان
آغ اورده ك لر اوچورلار «نازلي چاي» دان
چيخارت اول كـؤينه گي جوم قـلبيم ايچره !
سريـن دريـا نـه ايـسـتر ايـسـتـي يـايـدان ؟ [12]
شاعيرانه خيال بورادا چوخ گؤزه ل و سؤز لرده اوره يه ياتيملي دير. گؤرونوركي مفتون بورادا بيزيم باياتي لاريميزدا اولان دب لره صادق قالميشدير. بوشئعرده بيرينجي و ايكينجي مصراعلاريلا اوخوجونو اصيل سؤزون ائتكي سينه ـ اوچونجوو دَوردونجو مصراعلاردا حاضيرليق يارادير. [13]
شاعير آناديليني سئوديگي كيمي، آنايوردونو، آتا ـ بابالاري نين شهريني ده سئوير. اصلاً بونو دئييمكي شاعيرين شئعرلرينده آذربايجانين هر نقطه سي ـ داغي، داشي، دره سي، باغي، چؤلو ـ چمني و .... ديله گلير و شاعير اونلارلا دانيشير. نئچه شئعري اؤرنك اولاراق گؤسته ريرم:
غمـيـن قـوربـانـي تـبـريز، ائللي تبريز
آلاولو ـ ايـلديـريـملي ـ سئللي تـبـريز
نه قانلار قايناييب سندن، اولوب داش
بـئـلـئـيكيم ائـينالـينـدان بـلـلي تـبـريز.
****
بوتون دونيالارين درديـن قـانـار داغ،
سؤال ائتسن سكوت ايـلـه دانـار داغ،
سهندين اوستي قاردير، آلتي قـاندير،
بو جوشقون درددن بير گون يانار داغ.[14]
شاعير، ساوالانا، اورمي گؤلونه، قورو گؤله، چيغاتي چاييناو آيري ـ ايري آذربايجان يئرلرينه اشاره لر ائدير. بو، گؤسته رير كي مفتون اميني آنايوردونادا محبت بسله ييب و دايما اونون ياديندادير.آذربايجان قهرمانلاري دا اونون اوره يي نين بير بؤلومونو توتور. او، قهرمانلاري دا دايما خاطيرلايير:
نـه گـلـميشديـر شـكايـت روزگاردان،
مني اؤز سئـوگـيليم سالميش وقـاردان،
اگر بير گـونسه من اولسام كـوراوغلــو،
قيرآتدان كئچمه رم، كئچسم نيگاردان ![15]
مفتون مبارز بير شاعير اولاراق، يولون چتين ليگيني بيلير، اوعيني حالدا خالقينا يول گؤسته ره رك، اونو يورولمامازليغا، دؤنمه مزليغا چاغيرير. اونا اوره ك وئرير بلكه يولدان آزماييب و يا خود دؤنمه سين:
نه دايم سؤيله يـير سن ايـش چـتـيـن ديـر ؟
سنه يارديـم وئـره ن قـيزغـيـن اتـيـن ديـر !
بئله ائدين كاش كي بو ظولمت سويـوقـدا
آلوولانماق سنين سـون قـيـمـه تـيـن ديـر. [16]
مفتون خالقيندا اومود يارادير، ايشلر چتين اولورسادا، خالقيني باجاريقلي بيلير و بئله ليكله اونو مبارزه اوچون حاضيرلادير. اونو، عشق ساغليغي ايله، باشي اوجاليغا چاغيرير، دونياني سويوق دوتموشسادا، اوره ك ايستي سيله قيزديرماق ايسته يير:
ايچاق بو جامي اوزلـر آغـلـيـغي لـه
قيزارداق رنگي عشقين ساغلـيغي لـه
سويوق دونياني باسميش دير ولاكن
نه غم واردير ؟ اوره كلر داغلـيغي لـه !
شاعير چاليشير ياشاييشين، طبيعه تين و روزگارين ائنيش ـ يوققوشونو آيدينلا شديراراق خالقيني هميشه ليك گونشه، آيا و اولدوزا ماراقلي ساخلاسين:
بوكندين گؤللري اؤرده كلي ـ قازلي،
گلير قيزلار بولاقدان نازلي ـ نـازلـي،
گونشدن سونرا آي وار، سونرا اولدوز،
ايشيقليق ايتمه ين دير چوخلي ـ آزلي.
بيليريك مفتونون فارسيجا شئعرلرينده ده، موضوعلار بئله گليشده ديلر. بورادا همان روحيه و همان دوشونجه وار، تكجه ديليني آنا ديلينه چئوير ميشدير. بلكه ده اونا گؤره دير آذربايجانين قهرمان اوغلو و شاعيري اولان «اوختاي»، مفتون اميني نين فارسيجا شئعرلريندن آنا ديليميزه چئويرميش. بو بير نوكته؛ او بيري نوكته ده بو دوركي مفتونون توركجه يازديغي شئعرلر اوره يه چوخ ياتير و يا مفتون توركجه يه چئوريلميش فارسيجا شئعرلري ؟ ايكينجي بؤلومو قبول ائديرسك، ديليميزين روحونو تاپميش اولاريق.
آنجاق مفتونون شئعرينده جوشان و دالغالانان موضوع، اونون قارانليقلا، ظولم و ظولمتله مبارزه سي و خالقيني بو مبارزه يه چاغيريب، اونو حاضيرلاتماق دير. مفتون بيلير كي ياشايير بلكه ظولمتي آرادان قالديرماق اوچون. و بويولدا يول كسن لر واردير، مبارزه يولو چتين اولورسادا دؤيوشمك گره كدير:
بو يولدا هر نه مومكون سـه يـاواش كئچ !
ولاكين دوشمنين گؤرسـه ساواش كئچ !
عزيزيم چاي تكين دوز كئچ يولـونـدان !
قاباغين دوتسالار، گؤل باغلا ! آش كئچ !
مفتون ظاليم لري ائله زورلو گؤرور، اوزسوز و آبيرسوز گؤروركي دئيير:
دلي شـئـيطان دئـيير: زنجيري قيـر، قاچ !
گؤتور غئيرت باشين، چيخ داغدا هاي چك !
آشيقلي كروان، حقيقتده بير مبارزين ياشاييشي دير و سونونجو بؤلوم ـ اوچونجو ـ مبارزه يه باغلانميشدير. اوردا دئيير:
عزيزم بير سؤزوم وار ياديگارليق
آتامينمه ! ايـه ر مـينسن دا ائـنـمـه !
آرديجا هايلايير:
عـزيزيم خنجـريـم تـاخ، گـؤزلـريـن آچ
آييق گئت ! يولدا دوشمان وار، دومان وار !
شاعير مبارزه ني بير ضرورت بيله رك، فارس شئعرينه تاي اوستو باسديريلي دئمير، آنجاق ايماژلار، استعاره لر و تمثيل لره آرخالانير:
حسن خان كندي چاپدي، بندي سويدو،
او حـالدان مسجيده بـيـر لامـپـا قـوپـدو،
ايلاهي ! لامـپاسـيـن سـيـنديـر بـاشـينـدا.
ايگيندن ـ توستوسونـدن طايـفـا دويـدو !
بورادا، حتا اوزونو و سؤزونو گؤيلره توتاراق نفرين و قارغيش ائتديگي، اونون آيدين مبارزه سيني گؤسته رير. شاعير اؤزونو بو مبارزه ده گؤرور و هميشه توفنگيني چيگنينده گزديرير:
توفنگيم واردي آسلان بود، ايلان باش،
ايـه ر جـنگـلـده آتـسام داغ گـورولـدار !
مفتون ياشاييشا، خالقينا و تاريخه بير فلسفي باخيشلا و دوشونجه لي گؤروشله باخير. او توزلو تاريخيميزي سيليب، اوندان عبرت آلماغي اؤيره دير، آمما حاييف كي تاريخيميزده توزلو قالميشدير:[17]
اوزون بير كئشميشه يول آچدي يئلده،
قـيـرآتـي نــالـلايـيـرلار چـنـلي بئلده،
كـؤچوبـلـر اودلـو كـروانـلار ولاكن،
قـالـيبلار تـوزلـو تـاريـخـلـر بـو ائلده !
مفتونون باشقا شعرلری
دئدیگیمیز کیمی، مفتون امینی بوتون شعر دفترلرینه اؤز آنا دیلینده شعرلری سپه له میشدیر. بیر – بیر اونون دفترلرینی واراقلایاندا، بئله شعرلرله اوز – اوزه گلیریک. بورادا بیر سیراسینا گؤسترمیشیک. ایندی ایسه ، شاعیرین سون شعر دفتری اولان "اکنون های دور" کتابینا بیر نظر سالالیم.. بو شعر دفترینده، بورایا قده ر چاپ اولمایان فارسجا و تورکجه شعرلری داخیلدیر. بیز یئنه تکجه تورک شعرلرینه نظر سالیریق. بو دفترده ، اوچ تورکی شعری گلمیشدیر. بیری نین یارانیش تاریخی 1356 – 29 بهنمه قاییدیر . بو شعر اوزون اولورسا دا قیسساجا بورادا وئریلیر:
آلاولو تبریز
ایکی گون قالاندا کیچیک چیلله دن،
آغ دگونش چیخاندا قیزیل قولله دن.
قیزارتدی ائینالی اؤز یان – یؤوره سین
اونون شوقو آلدی ارکین دؤوره سین.
اوجا بیر سسه دوشدوسه آت زنگینه
قیزیل شفق چؤکدو شهرین رنگینه.
تبریزین قلبینه ایشیق ساچسلدی
آغیر بیر یوخودان گؤزو آچیلدی.
مینلر سماور تک خلقین سینه سی
قاینادی، قاینادی داشدی کینه سی.
هر کوچه دن بیر سئل آخدی میدانا
میدان دولدو، سولار چیخدی ایوانا.
اوز گتیردی شهره داغلارین یئلی،
قاریشدی تبریزه کندلرین سئلی.
بئله لیکله، گؤردویوموز کیمی، شاعر گؤزه ل و آخیجی دیلی ایله تبریزده قالخان 29 بهمنین قیامینی تصویره چکیر و گؤزه ل بیر شعر ایله بیر بؤیوک انقلابین قورجاناقلارینی ابدیته قووشدورور. بورادا تکجه شعر دیلی باجارا بیلر بو قهرمانلیق روحیه سینی بیان ائده بیلسین. مفتونون دیلی بورادا داها کسرلی و داها زنگیندیر. شاعر، شعرینین سون پارچاسیندا تبریزه لاییق بیر حرکتی بئله دیله گتیریر :
قوی بوگونو دئسین قوجا آشیقلار
ائل ایچینده باشی اوجا آشیقلار.
ضیالی قارداشلار، آییق گئتسینلر
بابک اولادینا لاییق گئتسینلر.
ساخلاسینلار ارکین اوجا حؤرمتین
شهیدلرین ، ایگیدلریت شهرتین.
ظفرلر قازانسین هر زمان تبریز،
اؤلمه سین ، اؤلمه سین قهرمان تبریز!...[18]
مفتون بو شعرلریله اؤز وطنینه باغلیلیغینی، هابئله انقلابی روحیه سینی ساخلامیشدیر و بونا گؤره ده هله آذربایجانین دیرلی بیر بالاسی کیمی خالقینین اوره یینده یئر سالیب – سالاجاقدیر.
بو دفترده ایکی باشقا شعری ده واردیر کی بیری ترجومه و بیر لیریک شعر دئمک اولار.ایلک اؤنجه، لیریک شعرینی اوخویالیم. آدی "عطیرلی یوخو" دور :
گؤزلرین آزجا اوتانان، آزجادا چکیلن کیمی
منی باشا سالیرسان کی
بو، آج قالان سئوگیه
سنین آچمالی بیر سفره ن یوخدور.
عزیز ایسته دیگیم!
منین صبیرلی عشقیمین ده ایسه سیندیرمالی بیر اوروجو اولمادان
او دئییر کی
من سن دن گلینلیک ایسته یه بیلمه دیم
دئمک بو دونیادا، اوزاق با اوزاق
سنین منه آداخلی کیمی اولماغین بس ایمیش بلکه ده چوخ!
ایندیلیکجه ده
منیم ایسته دیگیم
بوندان آرتیق دئییل کی
گل منی قوی فقط بیر یول
آدسیز، عادت سیز بیر هوس کیمی
سنین قلبینه یاخین قولتوغونون آلتیندان
درینجه، دویونجا نفس آلیم
او قده ر کی اویا – اویا شیرین بیر یوخویا دوشوب
گؤره م کی هانسی بیر صاباحدا
خیالی بیر اوتاقدا
سن ایله بئله آییلمیشام
(آزجا اوتانان، آزجادا سئوینن کیمی)
هئی! نه دئمیشم
اوزاقداکی قاپیلارین ساده جه دؤیولوب آچیلماسینا
آمما، آی آمان نئیله ییم
بو گؤز اؤنونده کی دویمه لرین ، دویونلرین ال دگیلمه مه سینه!...[19]
ایندی بو لیریک و گؤزه ل شعردن سونرا، مفتونون پونه ندائی دان ترجمه ائتدیگی بیر شعرینی اوخویالیم :
بارداق
گؤی
دونیانین بارداغیندان داشیب، -
گونش
هله دیغیرلانیر،
هئی
گئجه آپاری، گوندوز گتیریر
...
عزیزیم!
من بو بؤیوک جوشوب آخمادان،
بیر مایالیق شعر ایسته ییرم –
کی اونو گتیریب، تؤکم سنین گؤزونه
ائله کی
اؤزومده دولوب داشام
او دونیادان کی سن اولاسان...[20]
1) م . كريمي، آشيقلي كروان، اميد زنجان، شماره 53 ، 1373.
-) مفتون اميني، اشيقلي كروان، تبريز، 1352.
[2]) مفتون اميني، درياچه، تهران، 1336.
[3])مفتون اميني، كولاك، تهران، 1344.
[4]) مفتون اميني، انارستان، تبريز، 1346، ص 90.
[5] مفتون امینی، اکنونهای دور، تهران، 1387.
[6]) مفتون اميني، كولاك، تهران، 1344، ص 84.
[8]) مفتون، آشيقلي كروان، همان، ص 34.
[9]) بولود قرهچورلو (سهند)، سازيمين سؤزو، جيلد 1، تبريز، 1347، ص 17.
[10]) آشيقلي كروان، ص 41.
[11]) آشيقلي كروان، همان.
[12]) آشيقلي كروان، همان.
[13]) م. كريمي، ادبي آراشديرما، اميد زنجان، سايي 57، 1375.
[14]) مفتون اميني، درياچه، تهران، 1336، ص 54.
[15]) آشيقلي كرولن، ص 61.
[16]) آشيقلي كروان، همان.
مفتون اميني نين اثرلري بونلاردير:
1) آشيقي كروان. 2) انارستان. 3) كولاك، 4) درياچه.
[18] اکنون های دور، همان، ص 38 و 39
+
نوشته شده توسط م. کریمی در سه شنبه چهارم مرداد 1390 و ساعت
19:13 |


text:
کئچن زامانلاردا بیر قاری ننه واریدی. دوٍنیادا، اونون وار-یوخدان ساری بیر فرهسی واریدی. قاری ننه اؤزوٍ روٍشوٍل دوٍزهلدیب، حاماملاردا ساتاردی. ساری فرهسیده اونون خیردا حیهطینده هؤروٍمجکلری و جوٍربهجوٍر قاریشقالاری دوشوٍروٍب، یئییردی. فرهنین قورخوسوندان قارینین حیهطینده یئزید قاریشقاسیدا تاپیلمازدی. ساری فره قاریشقالارین یاخشی-پیسینه باخمازدی؛ الینه گلهنی دوشوٍروٍب، یئییردی. ائشیتمهلیدیرکی، هر یئری سوٍمسوٍنن فوضول پیشیکلرده ساری فرهدن چکینردیلر.
قاری ننهنین حیهطینده بیر دانادا قوللو- بوداقلی گیردکان آغاجی واریدی. آغاج گیردکان گتیرنده، ساری فرهنین کئفی لاپ ساز اولاردی. اونا گؤرهکی یئل سالان گیردکانلاری او سیندیریب، یئییردی. . . .


text:
موضوعات : گؤزللیک
توکلری آغارانلار،شوکولات یئسینلر
شوکولات توکتیمی(مصرف)؛توکون گنجلشمهسینه سبب اولور .شوکولات توکتیمی،ساچ یومشالدانلارا (نرم کننده) تای ساچین گنجلهشمهسینده اویناملیدیر.شوکولات ، میلانین آدلی پیگمانلاردان (رنگدانه) دولو اولاراق؛آغ توکلره رنگ وئریب و ساچ آغارماسینین قاباغین آلیر.اینجه وضعیف ساچ،دمیرین آزلیغیندان(کمبود) خبر وئریر، آرتیق پورتئیننین توکتیمی بو آزلیغی دولدورو.«ریکاردو ویلانوا» لندنین هارودز بیلیم یورودوسونون اوزمانی بو قونودا آرتیریر:یئترسیز و…
دهری یاشلانماسینی(پیری پوست) نئجه گئجیکدیرک
بیلیم سسی-دهرینیزی قوروماق اوچون، سادهجه قوروجو(محافظ) کرملرینه قوللانماغینیز(استفاده) یئترلی (کافی) دئییل،دهرینین بسلنمهسی (تغذیه) ایسه اؤنملیدیر.دهرینیزه بسین(مغذی) موادلاری یئتیرمک اوچون؛یاخشی بسلنمهیینیز گرکیر، اما بو بسین موادلار هانچی قیدالاردا(مواد غذایی) دولودور! گئنللیکله؛بیر ساغلام(سالم) و یومشاق جیلده (دهری) صاحیب اولماق ایستهییرسیزسه؛ گؤی گؤیهرنتیلر،مئیوهلروتاخیللارا(حبوبات) قوللانماغینیز(استفاده)گرکیر.بواوزدن ،جیلد یاشلانماسینی (پیری پوست) نئجه(چگونه) گئجیکدیرمهینین(تاخیر) یوللارینی بیلمک ایستهییرسیزسه،…
یاشیل چای ایچمک اوچون، نئچه ندن!
بیلیم سسی- هریئرده یاشیل چایین ساغلیغا چوخ فایدالی اولدوغونو ائشیدیرسینیز، اما ندن یاشیل چای ایچملیسینیز. یاشیل چای بیر بیتکیسل(گیاهی) ایچکی اولاراق؛ ساغلیغینیزا نئجه(چگونه) ائتکی(تاثیر)ائدر؟ یاشیل چای گئرچکتن دئییلدیگی و سؤیلندیگی قدر ائتکیلی می؟ بو یازیدا سیزه ندن یاشیل چای ایچمهیینیز لازیم اولدوغونو، ۱۰ سببله بیرلیکده آنلاتمایا چالیشاجاییق. بواوزدن، بیلیم سسی…
گونش گؤزلوگو، نئجه اولمالیدیر!
UV ایشینی، ۴۰۰ نانومئتیردن آز دالغابویونا صاحیبدیر،UV ایشینی(اشعهسی)،گؤزه و جیلده ، ان ضررلی ایشینلردن بیریسیدیر.استاندارد گونش گؤزلوگو ایله ، UV ایشینین قارشیسیندا، گؤزلرینیزین ساغلیغین قورویا بیلرسینیز، استاندار گؤزلوگه قوللانماقلا،”میروارید سویو” و”گؤز یاشلانما” خستهلیگین قارشیسین آلماق اولار.یاخچی بیر گونش گؤزلوگو،گؤزلریUV ایشینلریندن قورمالیدیر،یای فصیلینده، گؤنشین ایشیغینا و ایستیلیگینه آرتیر،بو اوزدن استاندارد گؤزلوگونه…


text:
آتا گؤزدور
آنا ائوین دیره گی !
(آتا بابا سؤزو)
آتا آنالاردا....
بیر عؤمور جان یاندیریب و بیزلره وارلیقلارینی چکینمه دن اسکیک ائتمه ییبلر
قانلارین ، جانلارین و بوتون وار یوخلارین بیزدن قیسماییب و اؤزلرین بیزه آداییبلار .
اونلاریندا، خسته اولان زامانلاردا بکللنتیلری وار بیزدن ، بیز یاشلاندیقجا اوشاق طبیعتی
تاپاریق، اؤنا گؤره اونلاردا اوشاقلار کیمی کوسرلر، آغلارلار، سو و سوت ایسترلر، یاری گئجه
اویاندیرارلار ، قورخارلار، یئرلرین باتیرارلار، درد چکرلر، بلکی ده دانیشا بیلمدیکلری اوچون
دردلرین ایضاح ائده بیلمزلر، اونلاردا اونوتقان اولا بیلرلر،یئریه بیلمزلر ، آما دولاندیرماق گرک ،
بعضا ،اونلارین یئمک یئمه لری بیله چتین دیر ، گرک حضور و صبرایله یئدیردک و ایچدیرک
گاهدان، اونودارلار نه ائدیبلر، نه دئیه جکلر ، تام بیر اوشاق کیمی... اونلاری دیندیرمک ،
گولدورمک ، اوخشاییب تومارلاماق ، اؤپوب قوخلاماق لازیمدیر و اونلار بیزه یوخ ! بیز اونلارا
موحتاج اولدوغوموزو بیلدیرمه میز لازیم و گرکدیر .
بو یاشلیلارین بیزه ایحتیاجی وار ، اونلارا گؤزوموز کیمی باخمالییق، ایندی رل بیزده و بیز اونلارا
آتا آنا اولمالییق، همده بیر مهریبان آتا آنا !
بویاشاماق دؤنمی هامی یا وار و هر کیم گؤره جکدیر ، کیمسه قوجالیق قایداسیندان قاچا بیلمز
یاشلیلاریمیزین موحتاج اولدوغو گونلرده بیر گرچک آتا آنا اولمالی ییق اونلارا .
یاشلیلیق بیر دؤنمدیر بو دؤنمی اونلارا نه قدر راحات گئچیرده بیلدیرسک ، بیر او قدر ده
یوخلوقلاریندا ، ویجدانیمیز راحات اولاجاق .
قالانلارین اللریندن اؤپولور ، گئدنلرین ده یئرلری جنت اولسون .


text:
تاریم منیم
سیزلاییر احوالیما صبحه قدر تاریم منیم
تکجه تاریم دیر قارا گونلرده غمخواریم منیم
چوخ وفالی دوستلاریم واردیر، یامان گون گلجهیین
تاردان اوزگه قالماییر یار وفاداریم منیم
یئر توتوب غمخانه ده، قیلدیم فراموش عالمی
من تارین غمخواری اولدوم، تار غمخواریم منیم
گوزلریمه هر تبسم سانجیلیر نئشتر کیمی
کیپریگی خنجردی، آه، اول بی وفا یاریم منیم
آسمان آلدی کناریمدان آی اوزلو یاریمی
یاش توکر اولدوز کیمی بو چشم خونباریم منیم
ای بو غملی کونلومون تاب و توانی، سویله بیر
عهد و پیمانین نه اولدو، نولدو ایلغاریم منیم
شهریارم گر چی من سوز مولکونون سلطانییم
گوز یاشیمدان باشقا یوخدور در شهواریم منیم
استاد محمدحسین شهریار


text:
نيما یوشيج
بؤیوک شاعير و موتفکّر
(شئعرلري)
اينديکي کيمي یادیمدادیر – پاییزین سویوق گونلري ايدي . اورتا مکتبين ايلک آیلارینی کئچيريرديم. ادبیات معلیمیميز هئچ آدی قولاغیما دیمهميش بير شاعيردن شئعر اوخویوردو «نيمایوشيج» منه ائله گليردي کي، شاعير باشقا اؤلکهلرين شاعيريدير هم آدی، همده شئعرلري منيم اوچون چوخ غريبه ايدي. سونرا معلیمیميز اونون بير شئعريني، آنا ديلينه چئويريلميش، بير شئعريني اوخودو: گئجهدير، باخ گئجهدير. شئعري تام آلابيلمهديم. نه دئدیيني دویا بيلمهديم. آنجاق غريبه بير حيسّ، سیرلی - سوراقلی بير حيسّ مني بورودو. شئعرلرده ائله بير قووّه وار ايدي کي، مني اوزون- اوزادی زامان دوشوندورمهیه، او سیرلاری آیدینلاشدیرماغا مجبور ائتدي. او گونلردن چوخ زامان کئچيب. آنجاق من هله ديرکي، نيمایوشيجله آیيریلمامیشام اونون بوتون یازیلارینی، مکتوبلارینی، حيکایه و ادبي تنقيدي مقالهلريني، ها بئله اونون حاققیندا یازیلمیش: اونلارجا مقاله و کيتابی اوخوموشام و فایدالانمیشام.
من ايلک اوّل نيمایوشيج له یئني تيپلي شئعرله تانیش اولموشام. آنجاق هلهدير شاعيرين شئعرلريني اوخویاندا او سیرّلی- سئحيرلي هالهلر شئعرلريني بؤرویور، جانیمین قاتلارینا سينميش کدرلر، آغیریلار، گؤزلريمده گؤینهین حسرتلر، اوميدلر باش قالدیریر و مني شاعيرين صنعت دونیاسیندان دویغو و دوشونجهلريندن آیریلماغا ماجالی وئرمير. گونلر کئچير آما او الوان بویالی پاییز گونلري، سیرلی - سوراقلی فصيل ندسه مندن آیریلمیر.
نيمايوشيج مني تکجه اؤز دونیاسیلا یوخ، بلکه باشقا شاعيرلرين شئعر عالمي ايله تانیش ائتدي. معاصر فارس شئعري، دونیا شئعري و نهایت اؤز آنا ديللي شئعريميزين دونیاسی ايله سیخ باغلاندیم. شئعر، منيم طالئعيمه چئوريلدي. من بو یوللاردا بؤیوک صنعت اوستالاری ايله تانیش اولدوم. ناظيم حيکمت، رسول رضا، یانيس ريتسوس، نئرودا، لورکا نی نيما دان سونرا تانیمیشام اودورکي، عؤمروم بویو بؤیوک نيمایا، یئني فارس شئعرينين بانيسي، قوروجوسو و معمارینا بورجلو یام.
پاییز میوه لرينين ايچينده نارین خوصوصي یئري وار. لورکا دئميشکن: «نار چمنليکلرين قوجا جيننين دفينهسيدير.» نيمانین شئعرلري نارا بنزهیير. نارین قالین قابیغینا یاقوتي بير قیزیللیق هوپموش. ساریلا قیرمیزینین رنگ چالارلاری نارین قابیغیندا بير – بيريني دیيشير و اونا گؤزل بویا و پاریلتی باغیشلاییر. نارلار هله قیشین سویوغوندا، یایین ايستيسينده بئله اؤز ايچينده کي گيلوشا، یاقوتي دنهلريني قالین قابیغیندا ساخلایا بيلر، خستهلرين دردينه درمان اولور، ساغلاملاریندا روحونو اوخشاییر. نيمانین شئعرينين سرت اؤزو. نارین قابیغینا بنزهیير و گئج آنلاشیلسادا آنجاق اونون سئوينج- کدر قاریشیقلی دویغولاری، آغری – عذاب دادلی دوشونجهلري گيلوشا نار دنهلري کيمي روحو اوخشاییر، معنوي ساغلاملیغا کؤمک ائدير.-
نيمانین شئعرلريني اوزون مدت فارس ديلينده اوخویوب معنوي ذؤوق آلیب، اؤز آنا ديللي ادبيیاتیمیزلا آرتیق تانیش اولدوغومدان سونرا اونون شئعرلري منيم بئینيمده آنا ديليمده سسلنمهیه باشلادی. نهایت اؤزومده جسارت حيسّ ائديب، اونلاری دوغما آنا ديليميزه ترجومه ائتمهیه باشلادیم و نيمایوشيج و باشقالاریندان بوللو – بوللو ترجومهلر ائتديم.
نيما بيرينجي اولاراق فارس ديلينده بيتگين شکيلده سربست شئعر یارادیب، اونون شئعرلري تکجه مضمونجا دئیيل بيچيمجهده یئنيدير. نيمانین شعئرلرينين قورلوشو، ديلي، بديعي ايفاده واسيطهلري، موسيقيسي، مضمونو، مؤحتواسی تام یئنيدير. شئعرلرينين فضاسی مندريجهسي اؤزونه مخصوصدور. اونون شئعرلري ايران خالقلارینین دویغو و دوشونجهلرينين بديعي ايفادهسيدير.
منجه هر بير شاعير ویازیچي بئله یئني فضالارا وارماق اوچون هر بير شاعير و یازیچی بؤیوک صنعت اوستالاری او جوملهدن نيمانین قلم تجروبهلريندن فایدالانمالیدیر. آنجاق بو تجروبهلري اؤز منسوب اولدوغو خالقلارین مدنيیتلري ايله فردي دونیالاریندا اؤزلهشديرمهلي و اونلاری منيسمهليديرلر بو تجروبهلر اونلارین یارادیجیلیق اوفوقلريني گئنيشلنديريب و دونیانین، حیاتین الوان منظرهسيني اونلارین قارشیسیندا جانلاندیرا بيلر.
نيمانین فارس ديلنده یاراتدیغی سربست شئعرين بيتگين نمونهلري بيزيم ديليميزده یازیلان سربست شئعره اؤرنک اولا بيلر. آذربایجان ديلينده یازان شاعيرلر نيمادان چوخ شئیلر او جوملهدن: اؤز داخيلي عالمايله طبيعت و جاميعه آراسیندا اولان اویغونلوغو تاپماق، حيسّلرله سؤزلر آراسینداکی سسلنمهنين بویا و چالارلارینی ميصرالاردا گؤروملو شکيلده جانلاندیرماق، حيسّ – هیجانلارینی شئعرين بؤلگو و وورغولاریندا چیرپیندیریب و احوال – روحيیهسيني شئعرين بوتون فضاسی ايله اوزلاشدیریب و اونو بوتوو و جانلی بير وارلیق کيمي باجاریقلا اوخوجویا چاتدیرماق، دؤوروله، زامانلا بديعي اثري آهنگدار سسلنديرمهنين بيتگين بديعي نومونهلريني یاراتماق و... کيمي صنعتکارلیق سيرلريني اؤیرنه بيلرلر.
گون گلدي او آدینی و شئعريني غريبه ساندیغیم بؤیوک شاعير و موتفکّر نيما یوشيج ين 100 ايلليک دوغوم بایراملارینین ايشتيراکچیسی اولدوم و اؤلمز صنعتکارین شئعرلريني آذربایجان ديلينده اونون آغیرلاما تؤرنينده شاعيرين دوغما آنا یوردوندا اوخومالی اولدوم. اورادا ايفا ائتديیيم ترجومهلرين بير قیسیمینی اوخوجولاریمیزا چاتدیرماق ايستهیيرم.:
********
سویوق قیش گئجه سينده
سویوق قیش گئجه سينده
گونشين کورهسي ده منيم چيراغیم کيمي گور آلیشیب یانماییر
منيم چيراغیم کيمي
بير چیراق گورلانماییر
لاپ دونوق پاریلیتی لی گؤی اوزونده آی بئله
چیراغيمی یاندیریب آسدیم قونشوم یولونا، قاپ – قارانلیق گئجه ده
سویوق قیش گئجهسي ايدي
سوسموش کومالار ايچره
کولک شام آغاجینا ساریلیب ، اولاشیردی
جیغردان چیخیب ايتدي
و مندن دوشدو اوزاق
او ماجرا، او ناغیل هلهده یادیمدادیر
بو سؤز دوداغیمدادیر:
«کيم یاندیریر، کيم یانیر
کيمين اورهیينده سه بو ناغیل ییرقالانیر؟»
سویوق قیش گئجه سينده
گونشين کورهسيده منيم چيراغیم کيمي گور آلیشیب یانماییر.
*******
داروک[1]
زميم یاندی قورودو
قونشوموزون زميسينين یانیندا
دئسه لرده: «آغلاشیرلار یاخین ساحيلده
یاسلیلار جرگه- جرگه.»
بولوتلوق گونلرين ائلچيسي داروک
یاغیش هاچان یاغاجاق؟ ديء گؤرک!
نه بوساط کي، بوساطي یوخ
قاپقارانلیق کومانینداسئوينجي یوخ،کدري چوخ
قوراقلیقدان اوتاغیمین ديوارینین قارقی دالي
قابیرقاسی چاتلاماقدا
- آیری دوشموش سئونلرين اورهیي تک-
بولوتلوق گونلرين ائلچيسي داروک
یاغیش هاچان یاغاجاق؟ ديءگؤرک!
*********
یولونو گؤزلهیيرم
یولونو گؤزلهیيرم گئجهلر
بادامچا بوداغیندا قارالیبان کؤلگهلر
و قایغیکئشلريني بورویورکن غم – کدر
یولونو گؤزلهیيرم .
گئجهلر
درهلر اؤلو ايلانلار کيمي قیوریلیب یاتان زامان
داغ شا مینین آیاغینا سارماشیق تور آتان زامان
سن مني آنسان ، آنماساندا
بيرجه آن اونوتمادان
یولونو گؤزلهیيرم.
********
ائويم بولوتلوقدور
ائويم بولوتلوقدور
یئر اوزو بوس- بوتون بولوتلوقدور، ائويمله بيرگه
گديکلردن آشیب گلير
آغزی کؤپورموش کولکلر
دونیانی کورلایان
دویغولاریمی کورلایان بوم- بوز کولکلر.
آهای... آهای...
توتهیينين سسينه قوشولوب یولدان اوزاقلاشان توتکچي
هارداسان؟
ائويم بولوتلوقدور، آنجاق
بولوت یاغ ها یاغدادیر.
خیاللارین ايچينده آنارکن ايتيرديیيم
آغ گونلري،
گونشيمين اوزونه دنيزدن بویلانیرام.
و بوتون دونیا دارما- داغین اولوب
قودوز کولکلردن
بولوتا چولقالانمیش بو دونیادا
اودور اؤز یولونو توتوب گئدير توتکچي
توتهیيني چالا- چالا.
********
«ري را[2] »
«ري را» .... سس گلير بو گئجه
تالا دالیندان کي، سوبندينده
قارا پاریلتیلی پوزغون شاوقون کؤلگهلري
گؤزه وورور
سانکي، کيمسه اوخویور
آنجاق ! اينسان سسينه بنزهمير بو سس
ماراقلانا – ماراقلانا من
اينسانلارین نغمهسين دينلهميشم
حسرتلريمدن بئله آغیر
سرت قارانلیق گئجهلرين گزينتيسينده
اينسانلارین نغمهلرين
بوتون ازبرلهميشم
گئجهلرين بيرينده، داریسقال قاییق ايچينده
ائله توتقون – توتقون اوخودولار کي،
ايندينين ايندي سينده
دنيزين هئیبتي
یوخولاریمدان چکيلمهیيب هلهده !
«ري را»... «ري را »....
اوخوماق ايستهیير
بو قارانلیق گئجهده
اؤزو، اؤزونده دئیيل
او قوشولوب سسينه
اوخویا بيلمير آنجاق !
********
آی ايشیغی
اريیير آی ايشیغی
ايشیلداییر ايشیلدا قوش
آییلمیر کيمسه بير آن داش یوخوسوندان، آنجاق
یوخلایانلارین غمي-
یاشاران گؤزلريمده سیزیلداییر، گؤینهیير.
دورموش منيمله سحر،
باخیشیریق نيگران.
صبح ايستهیير کي، مندن
اونون او جان وئريجي، اوغورلو نفسيندن،
جانسیزلار طایفاسینا چاتدیرام بلکه خبر.
بو سفريم اوزوندن-
باغریم باشینا آنجاق، آجی تيکان سانجیلیر.
اورهیيمله اکديیيم
جانیملا سوواردیغیم
او اينجه گول بوتاسی
گؤزلريمين اؤنونده حاییف سارالیر، سولور.
اللريمي سورتورم
بير قاپی آچیم- دئیه
بوش- بوشونا گودورم
قاپییا کيمسه گله
سینیق قاپی- باجالار،
شوملامیش دام- ديوارلار
آخ، باشیما آغناییر.
اريیير آی ايشیغی
ايشیلداییر ايشیلدا قوش
اوزون یوللار یورغونو، آیاقلاری قار- قابار
کندين گيرهجهیينده، دایانیب یالقیز کيشي-
کورهیينده داغارجیق
اللريسه قاپیدا:
اؤز- اؤزونه دئیير کي:
«یوخلایانلارین غمي-
یاشاران گؤزلريمده، سیزیلداییر، گؤینهیير.»
*********
گئجهدير
گئجهدير، بورکو گئجه
تورپاغین رنگي قاچیب
و بولوتدان تؤرهميش یئل
داغ یانیندان منه دوغرو یول آچیب
گئجهدير، قیزمار هاوا، بنزهیير شيش گتيرن بير بدنه-
کي بو دورغون هاوادا،یول آزانلار سئچه بيلمير یولونو
باخ! قیزيشمیش بو اوزون چؤل-
آندیریردار گور ايچينده سیخیلان بيراؤلونو
کي یانان قلبيمه بنزهر
ساناسان قان- تر ايچينده یاخیلان یورغون- آرغین بدنيمدير
گئجهدير. هه . گئجهدير.
1- داروٌک: دار: آغاج، وٌک: قورباغا، - آغاج قورباغاسيً بو سوًز بديعي گوٍجوٍنه، ائلهجهده يٌئرينه دوٍشدوٍيٌوٍنه گوًره اوْلدوغو کيمي ساخلانيًلديً.
1- ريرا: طبريجه قادين آدي- قوش آدي و ائلهجهده اوشاق اویونلاريیندا ییق اوْل! معناسیندادیر. بو شئعرده ايسه ريرا سس ايفادهسي کيمي آلینيیر.
* استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد


text:
حیدربابا ، ایلدیریملار شاخاندا
سئللر ، سولار ، شاققیلدییوب آخاندا
قیزلار اوْنا صف باغلییوب باخاندا
سلام اولسون شوْکتوْزه ، ائلوْزه !
منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوْزه
حیدربابا ، کهلیک لروْن اوچاندا
کوْل دیبینَّن دوْشان قالخوب ، قاچاندا
باخچالارون چیچکلنوْب ، آچاندا
بیزدن ده بیر موْمکوْن اوْلسا یاد ائله
آچیلمیان اوْرکلرى شاد ائله
بایرام یئلى چارداخلارى ییخاندا
نوْروز گوْلى ، قارچیچکى ، چیخاندا
آغ بولوتلار کؤینکلرین سیخاندا
بیزدن ده بیر یاد ائلییه ن ساغ اوْلسون
دردلریمیز قوْى دیّکلسین ، داغ اوْلسون
حیدربابا ، گوْن دالووى داغلاسین !
اوْزوْن گوْلسوْن ، بولاخلارون آغلاسین !
اوشاخلارون بیر دسته گوْل باغلاسین !
یئل گلنده ، وئر گتیرسین بویانا
بلکه منیم یاتمیش بختیم اوْیانا
حیدربابا ، سنوْن اوْزوْن آغ اوْلسون !
دؤرت بیر یانون بولاغ اوْلسون باغ اوْلسون !
بیزدن سوْرا سنوْن باشون ساغ اوْلسون !
دوْنیا قضوْ-قدر ، اؤلوْم-ایتیمدى
دوْنیا بوْیى اوْغولسوزدى ، یئتیمدى
حیدربابا ، یوْلوم سنَّن کج اوْلدى
عؤمروْم کئچدى ، گلممه دیم ، گئج اوْلدى
هئچ بیلمه دیم گؤزللروْن نئج اوْلدى
بیلمزیدیم دؤنگه لر وار ، دؤنوْم وار
ایتگین لیک وار ، آیریلیق وار ، اوْلوْم وار
حیدربابا ، ایگیت اَمَک ایتیرمز
عؤموْر کئچر ، افسوس بَرَه بیتیرمز
نامرد اوْلان عؤمرى باشا یئتیرمز
بیزد ، واللاه ، اونوتماریق سیزلرى
گؤرنمسک حلال ائدوْن بیزلرى
روحش شاد و یادش گرامی باد


text:
داغلار داغچیلار
اول کی یاراتدی یئر اوزون خالق سبحان
هم غم یارانوب ، همده محبت ، همی جانان
هم عاشیقی خلق ایلیوب هم معشوقی رحمان
بیر عده فقط خوش یاشیوب ، چوخلار اوتوب قان
بیرعومر چکیب منت گول ، بلبل شیدا
پروانه ده شمعین اودونا یاندی سراپا
آواره دوشوب چوللره کام آلمادی مجنون
معشوقینه جانین وئریب اول عاشیق دلخون
بیرعده ده عاشیق ، جمع اولوبدور بو جهاندا
چاتماز اولارا آیری بیر عاشیق بو زاماندا
بو عده نین عشقی ، هدفی وار یوخی داغدی
روحی ، شرفی ، لذتینین آز چوخی داغدی
بیر یئردی بوداغلار کی اونون چوخدی صفاسی
دیل لرده گزر داغچی لارین مهر و وفاسی
داغدان وئریلیب احمده دستور رسالت
موسی دا ائلردی بو مکان اوسته عبادت
کهف اصحابینی ساخلادی داغ اوز قوجاغیندا
داغدان چوخ ایگیت لر دایانوب زور قاباقیندا
چوخ آدلیم ایگیت لر کی بو یئردن آدی چیخدی
بابک داغی سنگر ائله دی دشمنی یخدی
بیر یئردی بو یئر هرکس اونا داخل اولانماز
هر کیمسه گلوب اوزآدینی داغچی قویانماز
چوخ شرط لر ایستیر ،کی اولا داغچی بیر انسان
دارلیقدا ایگیت داغچی اوزون ائتمز هراسان
دنیانی دولان داغچیلارین مثلی تاپیلماز
غیرتلی اولار داغچی اونا لکه یاخیلماز
کیم اوز جانینی درده سالار یولداشا خاطیر
کیم شاختادا چولرده قالار قارداشا خاطیر
الجک لرینی تحفه وئریر یولداشا چولده
بارماقلارینی شاختا ویریر هر ایکی الده
بهمن آپاریر یولداشی بو ائوده دایانمیر
حاضیر دی اوله یولداشینی چولده قویانمیر
هر بیر زادینی جمعین ایچینده بوله جاقدیر
گر لازم اولا یولداش ایچون جان وئره جاقدیر
پس بونلارا خاطیر هر آدام داغچی اولانماز
بو شرط لر اوستونده هر انسان دایا نانماز
باخما اوزونی داغچیلارا بنده قاتیبدی
چون درس وفادارلیقی اونلاردان آلیبدی
پ ن :
عکس ها از : پرویز ستوده شایق منطقه هیمالیا کشور نپال
ترجمه : یه ترک دور و برو تون را صدا کنید تا براتون ترجمه کنه ، اگه نتونست به درصد ترک بودنش شک کنید !!!!!!!
مرجع :گروه کوهنوردی قافلانتی
برچسبها: شعر


text:
ساری سونبوللی تارلا
اؤرک یارالار لا دولو.....اما بهانه سیز گلدیم
بیر آندا الیمی الین ده گوردوم اما ایندی دویابیلمیرم سنه باخماقدان دویا بیلمیرم او شیرین سوزلرینن منیم کدرله دولو گونلوم سنی بیر قار کیمی سئودیم هر دنه سی بیر آرزی اولدو اورییمده هر دنه سی دوندوردی اوشودوم حسرت لر ایچینده اما ایندی سئوگین اورگیم ده اریدیر بوتون حسرت لریمی اریدیر بوتون غصه لریمی سئوگیلیم سنی چوخ چوخ چوخ سئویرم....... تارلا
سنی چوخ ایستده یم تانریمنان من،
بیر آندا الیمی الین ده گوردوم
اما ایندی دویابیلمیرم
سنه باخماقدان دویا بیلمیرم
او شیرین سوزلرینن
منیم کدرله دولو گونلوم
سنی بیر قار کیمی سئودیم
هر دنه سی بیر آرزی اولدو اورییمده
هر دنه سی دوندوردی
اوشودوم حسرت لر ایچینده
اما ایندی سئوگین اورگیم ده
اریدیر بوتون حسرت لریمی
اریدیر بوتون غصه لریمی
سئوگیلیم
سنی چوخ چوخ چوخ سئویرم.......
تارلا


text:
♥درد داردامروز حرفی برای گفتن نداشته باشی باکسی که تادیروز تمام حرفهایت رابه او میگفتی... .♥
قلعه ی بابک شهرستان کلیبر کلیبر آنا یوردوم ساغلوق اولسون تاریخ لرده قالان اولدون آزادلیخدا استاد کیمی عشقین سازئن چالان اولدون سن ساخلادون قوجاقوندا نئچه پارا اصلانلاری قایلاردا مغرور دوران قزل قیناغ طرلانلاری دشمن اوسته قوپاروپسان اوبوهتلی طوفانلاری قهرمانلئغ افتخارون هربیر زمان آلان اولدون سن قره داغ ماهالونون عظمتلی شهری سن آذربایجان دیارونون ائشقلی بیر سحری سن منیم گوزل ایرانومون میوه سی سن بهری سن ائشقلی بیر اولدوز کیمی یر اوزونده یانان اولدون بیر طرفده دیولی داغی حیران حیران سنه باخور هشته سرده دره لرده صاف سولارون سئل تک آخور ایگیت لرین باشون اوسته شیمشک کیمی شاخ شاخ شاخور یاشیل گوللی مئشه لرده داغچی لارا جانان اولدون هوندور هوندور گردکانلار نه لر دئیر باغلاروندا بیرلیک اولماق گورسدیللر اوزوملرین تاغلاروندا بی دانه توت،اریک،آلچا،هربیری اوز چاغلاروندا زغال اخته اولماق ایسه مین بیر درده درمان اولدون کتلرینده گویچک قیزلار گوزل فرشلر توخویوللار داغلاروندا قویون قوزی گوی چمنه شاخی یولدار عاشیقلرین ائلین سوزون ساز دوشونده اوخویوللار سازمان یونسکودا طبیعتده لقمان اولدون من شهبازام سنین آدون بَربَر اولوپ بَذ دییلیپ تاریخ بویو خایینلرین هیکلینی اَز دییلیپ بونون خالقا کلیبری گزملیدیر گز دییلیپ قوناقلارون گلن واخدی خوش حالیوا جوان اولدون. شاعر:علی شهباز بهار کلیبر کلیبر چون بهارآیی غم دوران زدل سایی گمانت غرق رویایی،بخوابت داستان بینی زتبریز سی رهش فرسنگ نشانش از بقا هر سنگ دلیران سینه اندر سنگ بقایش باستان بینی چوآنزا جنگلش انبوه زبابک قلعه ای برکوه طوافش بر فرازد روح یقینش آستان بینی سیه چشمانشان یارا ذکا وعلم را دارا حیا بگرفته از«سارا»نگاهش جانستان بینی «زغال اخته»برباغش غزالان فوج در راغش صفا اندر دل داغش هوایش دلستان بینی به گلزارش نروید خارصف شاهین نگیرد سار زنقّاش زرین پرگار،نگارش گلستان بینی به هر روحی بود دمساز،چه سان کزتن کندپرواز زایمان غزل پرداز،نه رویا راستان بینی. شاعر:ایمان سامانی یاشاسین آذربایجان یاشاسین بابک یوردی کلیبر
قلعه ی بابک شهرستان کلیبر
کلیبر
آنا یوردوم ساغلوق اولسون تاریخ لرده قالان اولدون
آزادلیخدا استاد کیمی عشقین سازئن چالان اولدون
سن ساخلادون قوجاقوندا نئچه پارا اصلانلاری
قایلاردا مغرور دوران قزل قیناغ طرلانلاری
دشمن اوسته قوپاروپسان اوبوهتلی طوفانلاری
قهرمانلئغ افتخارون هربیر زمان آلان اولدون
سن قره داغ ماهالونون عظمتلی شهری سن
آذربایجان دیارونون ائشقلی بیر سحری سن
منیم گوزل ایرانومون میوه سی سن بهری سن
ائشقلی بیر اولدوز کیمی یر اوزونده یانان اولدون
بیر طرفده دیولی داغی حیران حیران سنه باخور
هشته سرده دره لرده صاف سولارون سئل تک آخور
ایگیت لرین باشون اوسته شیمشک کیمی شاخ شاخ شاخور
یاشیل گوللی مئشه لرده داغچی لارا جانان اولدون
هوندور هوندور گردکانلار نه لر دئیر باغلاروندا
بیرلیک اولماق گورسدیللر اوزوملرین تاغلاروندا
بی دانه توت،اریک،آلچا،هربیری اوز چاغلاروندا
زغال اخته اولماق ایسه مین بیر درده درمان اولدون
کتلرینده گویچک قیزلار گوزل فرشلر توخویوللار
داغلاروندا قویون قوزی گوی چمنه شاخی یولدار
عاشیقلرین ائلین سوزون ساز دوشونده اوخویوللار
سازمان یونسکودا طبیعتده لقمان اولدون
من شهبازام سنین آدون بَربَر اولوپ بَذ دییلیپ
تاریخ بویو خایینلرین هیکلینی اَز دییلیپ
بونون خالقا کلیبری گزملیدیر گز دییلیپ
قوناقلارون گلن واخدی خوش حالیوا جوان اولدون.
شاعر:علی شهباز
بهار کلیبر
کلیبر چون بهارآیی غم دوران زدل سایی
گمانت غرق رویایی،بخوابت داستان بینی
زتبریز سی رهش فرسنگ نشانش از بقا هر سنگ
دلیران سینه اندر سنگ بقایش باستان بینی
چوآنزا جنگلش انبوه زبابک قلعه ای برکوه
طوافش بر فرازد روح یقینش آستان بینی
سیه چشمانشان یارا ذکا وعلم را دارا
حیا بگرفته از«سارا»نگاهش جانستان بینی
«زغال اخته»برباغش غزالان فوج در راغش
صفا اندر دل داغش هوایش دلستان بینی
به گلزارش نروید خارصف شاهین نگیرد سار
زنقّاش زرین پرگار،نگارش گلستان بینی
به هر روحی بود دمساز،چه سان کزتن کندپرواز
زایمان غزل پرداز،نه رویا راستان بینی.
شاعر:ایمان سامانی
یاشاسین آذربایجان
یاشاسین بابک یوردی کلیبر


text:
ادبی-azərbayçan
پویئما-تورکولوژی-شعر تورکی-معرفی مناطق دیدنی
معلم منی تانری بینیبدی سن یابَیَن
، یابینمه
بیرداغ اولدوم سویکه ننه سن یادایان یادایانما
مجنون اولوب قاتانلاری فیکری باشدان آتانلاری
اویاداجاخ یاتانلاری سن یا اویان یااویانما
چاخاجاقدی ایلدیریم تک سونا بولبول تک اوته جک
ایرللییش لر
ائدجک سن یادایان
، یادایانما
عموميت له آشيق ياراديجيليغي يالنيز آزربايجان وتورك بولگه
لرينه آييد دير وبونون اسكي تاريخي واردير تاريخ بويو چوخ دييشيك لره معروض قالان
ساز اوز اوزل اسلوبونو وچرچووه سيني ايتيرمدن ، دورمادان ، آخسامادان ، گئديشاتيني
قورويوب، باشا ووروب وگئت گئده اينجه لنيب ومكمل لشيب دير ادامه مطلب را كليك كنيد
ادامه مطلب
ادامه مطلب
معلم
منی تانری بینیبدی سن یابَیَن ، یابینمه
بیرداغ اولدوم سویکه ننه سن یادایان یادایانما
مجنون اولوب قاتانلاری فیکری باشدان آتانلاری
اویاداجاخ یاتانلاری سن یا اویان یااویانما
چاخاجاقدی ایلدیریم تک سونا بولبول تک اوته جک
ایرللییش لر ائدجک سن یادایان ، یادایانما
عموميت له آشيق ياراديجيليغي يالنيز آزربايجان وتورك بولگه لرينه آييد دير وبونون اسكي تاريخي واردير تاريخ بويو چوخ دييشيك لره معروض قالان ساز اوز اوزل اسلوبونو وچرچووه سيني ايتيرمدن ، دورمادان ، آخسامادان ، گئديشاتيني قورويوب، باشا ووروب وگئت گئده اينجه لنيب ومكمل لشيب دير
ادامه مطلب را كليك كنيد


text:
موسکوا
موسکوا روسییا فئدئراسییاسینین پایتاختی و دونیانین ان باهالی شهرلریندن بیریدیر. موسکوا دونیانین ان ایری شهرلری سیراسیندادیر. چوخلو سایدا فابریک-زاوودلاری، ۶ آئروپورتو، دمیریول واغزاللاری، یوزلرله عالی تحصیل موسسیسهلری، موزهلری، تئاتر و کونسئرت زاللاری، نادیر تاریخی و معمارلیق آبیدهلری، اوزون مخصوص مئیدانلاری، پروسپئکتلری اولان بو شهرین یارانما تاریخی ۱۱۴۷-جی ایله تصادوف ائدیر.
موسکوادا موختلیف میللتلرین نومایندهلری یاشاییر، تحصیل آلیر، ایشلهییر. اهالیسینین سایی ۱۰ میلیوندان آرتیقدیر. اراضیسی ۱۰۸۱ کوادرات کیلومئتردیر. سون زامانلار پوستسووئت مکانیندا باش وئرن دییشیکلیکلر موسکواداندا یان کئچمهییب. آنجاق یئنی-یئنی گویدلنلر، کافهلر، رئستورانلار، اَیلنجه-ایستیراحت مرکزلرینین دورمادان آرتماسینا باخمایاراق، شهر اساس سیماسینی قورویوب-ساخلاییر.
اساسی هله اونآلتی عصردن قویولان دایروی پلانلاشدیرما، موسکوا چایینین اَیری یوللاری، شهر محللهلرینی بیر-بیریندن آییران یاشیللیق ساحهلری، کوهنه محللهلرین قدیم دوونگهلری توخونماز اولاراق قالیر. شهرین اووللر بوش چوللوکلر اولان اطرافیندا یئنی-یئنی رایونلار، یاشیل پارکلار، صونعی مئشهلر سالینیر. موسکوا همده دونیانین ان باهالی شهرلری سیراسیندا ایللردیر بیرینجی و یاخود توکیودان سونرا ایکینجی یئری توتور.
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Moskva


text:
ایرانیان مظلوم
جوابیه دکتر جواد هیئت به مقاله ایران مظلوم که در واکنش به کتاب سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی نوشته شده است.
به نقل از مجله نشر دانش سال هفتم، شماره ششم، مهر و آبان 1366
در آینده نه چندان دور مقاله سعیدی سیرجانی درباره کتاب سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی اثر دکتر جواد هیئت را منتشر خواهم کرد.
ایران مظلوم
نصرالله پورجوادی
در واکنش به انتشار کتاب سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی اثر دکتر جواد هیئت
به نقل از مجلّه ی نشر دانش، سال هفتم، شماره ی پنجم، مرداد و شهریور 1366
وارلیــــــق درگیســــی نین یئنی ســـایی سی
اوْتوز دؤردونجو ایل، قیٛش 1391، سایی 167
ایچینده کیلر:
- استاد محمدحسین شهریار: دکتر جواد هیئت
- آذر بوزونالی نین یارادیجیلیغیندا بدیعی افاده واسطه لری: کؤنول باقیروا
- ویژگی های زبان ترکی و مقایسه کوتاه بین ترکی و فارسی: تایماز ( م.ن.)
- حسین جاویدین (اوچوروم) فاجعه سینده کونسئپسیاسی: سعادت جهانگیرزاده
- دیلیمیز، فوْلکلور و ادبیّاتیمیز: حسن مجیدزاده
- ثعلبیّه و شفاهی ادبیّاتیمیز: حسین م. "گونئیلی"
- منبع شناسلیق – دیلیمیزین تدقیقی: پروفئسور واقیف اسلانوف
- اوْغوزلارین ان دوْغوداکی قوْلو سالیر (سالور) لار و دیللری (1): محمد اؤلمز
- کیتاب تانیتیمی
- اوْغوزلار، اوْغوزنامه لر و دده قوْرقوت: جمال آیرملو
- حکیم فضولی: روزبه صمدی
- و .....
وارلیق درگیسینین یئنی ساییسی
تۆرکجه – فارسجا کۆلتورل درگی
فصلنامه فرهنگی ترکی – فارسی
اوْتوز دؤردونجو ایل، پاییز 1391، سایی 166
ایچینده کی لر:
ادبیات و هنر: دکتر جواد هیئت
خلاصه عقاید سیاسی و اجتماعی من : دکتر جواد هیئت
نامه محمّدامین رسول زاده به ریاست وزرا: کاوه بیات
زنگانین آشیق ادبیاتی: محمد رزّاقی
حکیم محمّد هیدجی: حسین محمدخانی " گۆنئیلی"
آنا دیلی: یازان: کوْنستانتین دیمیتریئویج اوْشینسکی؛ چئویرن: پروفئسور فخرالدین و. یادگار
Siyasi- əxlaqi funksional prinsipləri : Roşən Roşənzadə
مسئله آموزش زبان مادری کودکان خلج در خلجستان و خطر مرگ انقراض زبان ترکی خلجی در ایران: علی اصغر جمراسی
نخستین روزنامه تبریز: محمود محمودزاده
دیلیمیز و ادبیّاتیمیز: حسن مجیدزاده "ساوالان"
کیتاب تانیتیمی: دکتر عزیز محسنی
قاضی برهان الدّین : دکتر عزیز محسنی
حیات نه دئمکدیر؟ : دکتر عزیز محسنی
نظامی گنجویدن نئچه غزل: چئویرن: مروارید دلبازی – سلیمان رستم – علی آغا واحد – محمد راحیم
جاناوار باخیر آیا: ر. ص. نیراوْغلو
آغ فیللره بنزر تپه لر
اؤیکو توْپلوسو
یازیچیلار: مارقریت یۆرسؤنار، فله نئری اوْکانیٛر، شیٛرلی جکسیٛن، رئیموند کاروئر، جئیمز جوْیس، جان آپدایک، ائرنئست هئمینقوئی، آلبئر کامو، هاروکی موراکامی، آنجئلیکا قیبس
چئویرنلر: اۆلکر اوجقار، رضا حسینی بقانام، تهمینه زاردشت، آیدین سرداری نیا، احسان علیپور، فریبا نورانی
خوجالی دا آنادان اولان "نورلانه" هله کؤرپه ایکن اسیر دوشدویو زامان، ائرمنی لر او قدر باشینا دؤیموشلر کی گؤزلری داها گؤرمه سه ده اوره یی وطن تورپاقلارینین قاییتماسی سئوگیسی ایله هامیمیزینکیندان ایشیقلیدیر! آشاغیدا اونون شعرینی اوخویورسونوز.
کؤرپه لری نیزه لره تاخدیلار
آنالاری یاندیردیلار، یاخدیلار
کئف ائیله ییب اؤلنلره باخدیلار
تاریخ سیلمز ظولملرین خوجالی
کؤرپه عؤمروم سنینله بیر قوجالیر
باجی قارداش قار اوستونده قالدیلار
خوجالی نی ائرمنی لر آلدیلار
دردلیلری پرم- پرم سالدیلار
یارالیدیر منیم قلبیم خوجالی
کؤرپه عؤمروم سنینله بیر قوجالیر
قوجالاری گوللـه له ییب ییخدیلار
ارنلری قان ایچینده باسدیلار
وحشیلییین زیروه سینه واردیلار
اونودولماز بو دردلریم خوجالی
کؤرپه عؤمروم سنینله بیر قوجالیر
خواندن مطلب زیر درباره اجرای نمایش "چیلیس" در تبریز با تاخیر هم اگر باشد به خاطر قلم زیبا و صمیمی خانم آیسان شیوا خالی از لطف نمی باشد.
بورا تئاتر سئنی ، بیرینجی پرده
دایانیب بیر اوغلان کوچه باشیندا
گلن لر – گئدنلر لاپ تله سیرلر
سویویوب اوره یی ، گنجلیک یاشیندا
سئودییی بیر گؤزل پنجره سینده
ایتیبدیر گؤرونمور نئچه گئجه دیر
بیلمزسن ، بیلمه رم ، بیلمه ریک بئله
اورداکی اوغلانین حالی نئجه دیر
بلکه ده نه بیلیم بو ایلک سئوگیسی
داشلارا چیرپیلیب پارام - پارچادیر
آللاها شیکایت نه ائتمک اولار
طالعی چکنلر رنگدیر ، فیرچادیر
بورا تئاتر سئنی ، ایکینجی پرده
بیر ماهنی اوجالیب آللاها چاتیر
اورادا اَیله شن بیگلر ، جنابلار
اورکدن کدری بیر یانا آتیر
یوخ ! یوخ ! اوخشاتمایین بو شعری سیز ده
قدیم ناغیللارا ، اسکی شعرلره
بوراسی نه تویدو نه ده کی قیزی
گلین کؤچوردورلر اوزاق یئرلره
آنجاق کی بورادا پولدور دانیشان
جنابلار دونیانی ساتیب - آلیرلار
هردن ده اوتوزوب قومارلاریندا
درین بیر کدره ، فیکره دالیرلار
بورایا سئوگینین یولو دا دوشمز
آزارسا سئوگینین ساچین بویارلار
سونرا فرانسادا، بیر کازینودا
بؤیوک، طنطنه لی حراج قویارلار
بورا تئاتر سئنی اوچونجو پرده
بیر کیشی آروادین بوشاییب گئدیر
بلکه ده او کیشی بئله دوشونور
بو گوندن گزدییی دینجلییه یئتیر!
کیشی گئده – گئده چیراقلار سؤنور
سنین بوجاغیندا بیر اوشاق دوروب
آنا دا باش آلیب گئدیر بیریانا
اوشاغی زالداکی باخیشلار یوروب
بیری گولومسه ییر ، بیری آغلاییر
بیری هوروت – هوروت باخیر صحنه یه
اوشاغین گؤزلرین یاغیش آپاریر
بو پرده قورتولوب ، باغلانیر یئنه ...
بورا تئاتر سئنی دؤردونجو پرده
اعتصاب میتینگی ، بیری هایلانیب
"کیملر ایش آختاریر کیمسه لر ایشده ؟!"
عنوانلار یوخودا دونن پایلانیب!...
سانما تکجه چؤرک یوخدور اینسانا
گئجه لر ، شهرده آج قارین یاتیر
گئجه نین بوغونتو قارانلیغیندا
بیر اینسان بو یئرین داشینی آتیر
گئدیب باشقا یوردا آدین دَییشیب
حیاتین لذّتین او یئرده آنیر
تیکیلسین دوداغیم دئمه ییم بونو:
یوردونو، تاریخین، آتاسین دانیر
تاریخی وارلیلار، اودانلار یازار
یوخسوللار افسانه قوشوب – یارالدار
هردن جیزیق چکیب اؤز دؤره سینه
دونیانی اؤز الی اونا دارالدار...
بورا تئاتر سئنی ، بئشینجی پرده
دایانیب بیر اوغلان کوچه باشیندا
ائله بیل او آندا ساعاتلار دونوب
آلیشیب اوره یی، گنجلیک یاشیندا
او قیزین باخیشی یئتر اوغلانا
واری دا – یوخو دا ، او گؤزلرده دیر
اونا نه لازیمدیر ژاپن ، فیرانسا
حیاتین لذّتی بو سؤزلرده دیر...
پرده لر باغلانیر، چیراقلار سؤنور
بیر سئوگی دونیانی ساتین آلیبدیر
بیر اوغلان هله ده کوچه باشیندا،
شیرین خیاللارا، فیکره دالیبدیر!...
(بابک قوجازاده )
شالوارلی بولود
دؤرد روس شاعیری
ولادیمیر مایاکوفسکی / آننا آخماتووا/ آلئکساندر پوشکین / مارینا استئوایئوا
ترجمه لر:
رامیز روشن/ آناررضا/ واقیف بایاتلی/ طلعت ایوب/ چنگیز علی اوغلو/ کمال عبدالله/ نگار رفیع بیلی/ مروارید دلبازی/ عباس صحت
حاضیرلایان: آیدین سرداری نیا
تک درخت یایینلاری - تهران
و نهایت کی زحمتلر بار وئریر...
آنجاق کئشکه تبریزیمیزده اولوب ساعاتلارلا واخت قویاراق تومارلادیغیمیز اثری صحنه ده گؤره بیله یدیم. عزیز دوستلار یئریمی بوش قویون...
منیم کیمی بیریسینه چوخ چتیندیر! دوغرودان چوخ چتین! او قدر چتین کی بوگون اونونلا گؤروشمک سعادتی منه بیر داها قیسمت اولماق بیر یاندان همیشه کی کیمی دیله سیغماز بیر بخته ورلیک اولموش اولسا دا، بیر یاندان اوره ییم نیسگیللی قالدی. منیم کیمی ائو اوشاغی اولان بیریسی نه سربازلیق خیدمتینه گئتمیش نه ده لیسانس دؤنمینی باشقا بیر شهرده اوخویارکن قدیمکیلر دئمیشکن آدام اولموش بیریسی اولمادیغیم حالدا بوگون 2011-جی ایل ائکیم آیینین اون سکگیزی، ائودن آیریلالی اون دوققوز گون دولوبدور. ائودن آیریلیب آنکارایا گلمه م درس اوخوماق هدفی ایله اولسا دا آناملا باجیمی تک بیر ائوده بوراخیب باشقا اؤلکه یه گلمک منیم کیمی دانقازلیق ایستر.
هر حالدا اون دوققوز گون تیلیفون دالیندا آناملا دانیشدیغیم هر بیر دفعه فیلیم اویناییب یوخ هر شئی یئرینده دیر دئمک آداما نه توخداقلیغی وئره بیلر کی، اؤزو ده بیر حالدا کی دونیادا بالاسینین اوره ییندن کئچنی بیلمه ین آنا تاپیلمایان حالدا، حتی بئله تیلیفون آرخاسیندا دا اولموش اولسا. بئله بیر حالدا بؤیوک بابام... اوه اوه کیریخدیم! اوستادیم... بلی، اوستادیمیز دوکتور هئیت ی آنکارادا گؤرمک... اوووووف آداما ائله یاپیشار... ائله یاپیشار کی ها... لاپ ائله کوکو دادی وئرر با! بو لاپ آدامین ان یاخین قوهوملاریندان بیریسینی گؤرمکدیر سانکی. اوندا کی دوکتور هیئت 86 یاشیندایکن حافیظه سیندن باشقالارینین نئچه برابری ایش چکدییینه گؤره بیریسی ایله گؤروشرکن هله هله خاطیرلامادیغی حالدا منی گؤرجک تانیییر! اوندا کی زمانه میزین دده قورقودو آدلانان دوکتور هیئت ین گؤروشونه گئدنلر بیر بیر اؤزلرینی تانیتدیرماق مجبوریتینده قالدیقلاری زامان سیرا منه چاتدیغیندا دوکتور هیئت بویورورلار: "قوی سنی من تانیتدیریم!" و یا مجلیسین سونوندا هامی دوکتور هیئت له عکس سالدیرماق ایسته دییی حالدا منه سؤیلورلر: "به سن مننن عکس سالدیرماق ایسته میرسن؟! آخی سن بیزه ایکی قات عزیزسن!" آدام بئلنچی شراییطده منیم کیمی پافئت اولمالیدیر کی زورلا اؤزونو ساخلاییب بو عظمتده بیر اینسانی باغرینا باسماسین.
اؤز آرامیزدیر 70-80 نفرلیک بیر جمعده یوخاریدا دئدییین ایستکلریوین یئرینه یئتیریلمه سی ائله ده راحات ایش دئییلدی دا آخی آیدین سن ده! آما یئنه اؤز آرامیزدیر همیشه کی تجروبه م بیر داها تکرار اولدو: پروفسور دوکتور جواد هیئت حضرتلری ایله گؤروشمک منی اؤز گنجلیییمدن اوتاندیردی، هم ده بوللو ائنئرژیلندیردی! اؤزللیکله ده کی بو اولو اینسان قاپی آغزیندا سون ساغ اوللاشماسینی ائدرکن: "من بوگون 16 یاش جاوانلاشدیم،"- سؤیله دیکلری حالدا.
آغاج کؤکوندن سو ايچمه لي!
1390-جي ايلين خورداد آييندا تبريزده صحنه يه گئتميش «ائلچيليق» و «آيي» تئاترلارينا بير باخيش
بو مقاله «آفتاب آذربايجان» درگيسينين 54-جو ساييسيندا چاپ اولونموشدور
تبریزین اؤپولموش، امین اول داداش!
زیندان دووارلاری سنه داریخمیش!
فصل اوّل رمانِ
موزه ی معصومیت
اثر برنده ی جایزه ی نوبل ادبیات 2006
اورهان پاموک
نویسنده، این اثرش را به دخترش رویا تقدیم کرده است.


text:
تورک قیزی... ( تقدیم به همه دخترای گل )
تورک قیزی
بیر دنه سن تورک قیزی سن ، من سنه قوربان اولارام
جـــان وئره رم عشقینه من ، ایگید بیر اوغلان اولارام
سنین کیمی گوزل قیزا هر نه دئسم آذ دئمیشم
بیل کی فقط گول اوزونه بولبول خوشخوان اولارام
سن نه دئسن من ائله رم دونیانی ریضوان ائله رم
قان سالارام جان ساتارام دردینه درمان اولارام
گر سنه چوخ آشیق اولوب هامّیسینی قاچیلدارام
کونلومی من یاندیرارام عشقینه سولطان اولارام
دوداقلارین گول کیمیدی گوزلّیغین گون کیمیدی
ای قیز سنین قاش گوزونو گورنده حیران اولارام
گر منه لیلا اولاسان عاشیق و شیدا اولاسان
من ده سنه سوز وئریرم مجنون دوران اولارام
دوستای گلم ترجمه شو تو قسمت نظرات گذاشتم


text:
موضوعات : کیلو وئرمه
قارین چئورهسینین یاغلارینی اریتمک اوچون ؛بیتکیسل یول!
قارین چئورهسینده اولان یاغلاری اریتمک اوچون یالنیز گؤبک اریتمه ایدمانلارینا قوللانماق بعضیلر اوچون یئترلی(کافی) دئییل، بو دورومدا بیتکیلرین(گیاه) گؤبک اریتمه پوتانسیلیندن فایدالانماق ایسه(نیز) لازیمدیر. قارین چئورهسینده اولان یاغلاری اریتمک اوچون، سیزلره ایدماندان (ورزش) علاوه، بیتکیسل (گیاهی) یوللارینی تانیتماق ایستهییریک، بیر سئیری مئیوهلره، یاغ اریدیجی آنزیم وموادلاردان زنگیندیرلر،بونلار، قارین چئورهسینین آرتیق…
یاشیل چای ایچمک اوچون، نئچه ندن!
بیلیم سسی- هریئرده یاشیل چایین ساغلیغا چوخ فایدالی اولدوغونو ائشیدیرسینیز، اما ندن یاشیل چای ایچملیسینیز. یاشیل چای بیر بیتکیسل(گیاهی) ایچکی اولاراق؛ ساغلیغینیزا نئجه(چگونه) ائتکی(تاثیر)ائدر؟ یاشیل چای گئرچکتن دئییلدیگی و سؤیلندیگی قدر ائتکیلی می؟ بو یازیدا سیزه ندن یاشیل چای ایچمهیینیز لازیم اولدوغونو، ۱۰ سببله بیرلیکده آنلاتمایا چالیشاجاییق. بواوزدن، بیلیم سسی…


text:
موضوعات : قادین ساغلیغی
حامیله اولماق اوچون؛جینسسل یاخینلیغی نهزامان اولمالیدیر!
بویلو(حامیله) اولماق ایستهیین قادینلار(زن) بدنلرینی داها یاخشی تانیماقلاری(آشنایی) گرکیر؛قادینلار،بویلو (حامیله) اولماق اوچون؛ ان دوغورقانلیق (باروری) زامانلاریندا ؛یعنی،بیر ایله ایکی گون یومورتالامادان(تخمگذاری) اؤنجه(قبل) و ۲۴ ساعات یومورتالامادان سونرا جینسسل یاخینلیق لاری(نزدیکی جنسی) اولمالیدیر.ارککین اسپرملری ایکی ایله اوچ گونه قدر جانلی وقوللانمالی دیرلار اما توخومجوق (تخمک)،۲۴ ساعات یومورتالامادان سونرا دیری وجانلی قالابیلمز!…
هانچی اؤلکهلر؛یوخاری سئزارین آمارینا صاحیب دیرلر!
هر بویلو آنا،تمیزلیک وساغلیق مرکزلرین وئردیگی ائتیملری (آموزش) ائتکیسینده،دوغال دوغومونو (زایمان طبیعی) سئزارین دوغومونا گؤره اوستون وساغلام اولدوغونو دوشونوب.اما آنالارین ایستهیی ویا آنا وجنینین ساغلیغی اوچون، دوکتورلار، سئزارین دوغومونو یاخشی وتحلوکهسیز بیلرلر .سزارین دوغوملارین یوزدهسی(درصد) نئچه ایل اؤنجهلره گؤره یوخاری آرتیملا(افزایش) ایرهلی گئدیر،البته دونیا چاپیندا ساغلیق مرکزلری،دوغال دوغوم حاقدا بیلگی…
بویلولوق دؤنهمینده ،اورک بولانتیسینی(تهوع) نئجه آزالداق
ایران فیلیملرینده،اورک بوللانتیسی (حالت تهوع)،بویلولوق سیمگهسی (نماد) دیر.بویلولوق دؤنهمینین ایلک اوچ آیینین علامتلریندن بیریسی، اورک بولانتی و قوسماق دیر.بویلو قادینلارین، هورمونال دگیشیکلیکلرین(تغییرات) ائتکیسینده، اورکلری بولانار .اورک بولانما گئنللیکله (به طور عمومی) ،حامیلهلیگین ایلک اوچ آیی کئچهرک، آزالار، اما بویلولوق دؤنهسینده،اورک بولانتیسینی نئجه(چگونه) آزالداق،هئچ بوقونودا بیلگینیز (اطلاعات) وار می؟بیلگیسیز اولورساز، بیلیم…
آیاق چاتلاماسین ندنلری
یای فصیلینده،اوستوآچیق وصندل باشماقلارین گئیمهسی،هاوا قورولوغو (خشکی هوا)،آیاقدا قان آخیمینین(جریان خون) آزالیشی (کاهش)،دهری قورولوغو (خشکی پوست) ،کؤکلوک ،گؤبهلک(قارچ) عفونتلری ،اویغونسوز(نامناسب) باشماق گئیمک، اویغونسوز یئرده آیاق یالین یئریمک؛ بونلارین هربیریسی،آیاق و توپوق بؤلگهلرین چاتلاماسینا (ترک) ندن اولور.دئدیگیمیز ندنلردن علاوه ،یائسهلیک دؤنمی ایسه(نیز)،آیاق چاتلاماسین(ترک پا)، ان اؤنملی(مهم) ندنلریندن بیریسیدیر .یائسهلیکدن گلن آیاق…