text:
سورییادا الده اولونان صولح روسییا ایله آمریکانین یاخشی امکداشلیق ائتدیینه نمونهدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا دؤولت دپارتامنتینین رسمیسی هیزر نویرت روسییا باش ناظری دمیتری مدودیئوین آغ ائوین کرمله اقتصادی محاربه اعلان ائتمهسی ایله باغلی آچیقلاماسینا جواب اولاراق دئییب.
«اگر روسییا بونو دئییبسه، بو اونلارین حاقیدیر. بو موضوع بارهسینده آرتیق هئچ نه دئیه بیلمرهم. بیز ۲ نووه سوپئرگوجویوک. بوتون دونیادا اینسانلار آمریکا و روسییانین امکداشلیق ائتمهلی اولماسی فیکری ایله راضیدیر. جنوب-غربی سورییاداکی آرتیق بیر آیا یاخیندیر داوام ائدن آتشکسه نظر سالین. بو، آمریکا ایله روسییانین یاخشی امکداشلیق ائتدیینه نمونهدیر»، - نویرت بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، روسییا-آمریکا مناسیبتلری پرزیدنت دونالد ترامپین سانکسییالار حاقیندا قانون لاییحهسینی تصدیق ائتمهسی ایله داها دا کسکینلشیب.


c: text/html

text:
روسییانین تورکییهدهکی سفیری آندرئی کارلووو قتله یئتیرهن پولیس مأمورو مؤولود مرد آلتینداشین جسدینی والیدئینلری قبول ائتمهییب.
پوبلیکا . آذ خبر وئریر کی، قاتیلین آناسی حامدییه آلتینداش «منیم باشیمی یئره سوخان، دوشمنلیک ائدن اوغلوم یوخدور» دئیه بیلدیریب.
او، اوغلونون جسدینی ایستمه دیکلرینی آچیقلاییب: «جنازهسینی کیمسهسیزلر مزارلیغیندا باسدیرین. بیز دؤولتیمیزی و میللتیمیزی سئوهن اینسانلاریق. عائلهجه فئتؤ-یا قارشیییق. اوغلوموزون بیر تئررور تشکیلاتی ایله باغلانتیسینین اولاجاغینی بیلمیردیک. بؤیوتدویوموز اوغلوموزون بئله بیری اولاجاغینی بیلمزدیک. فئتؤ ایله علاقهسینین اولدوغونو بیلسه یدیک، پولیسه خبر وئرردیک. هم وطنیمیزی، هم ده اوغلوموزو خلاص ائدردیک».
آلتینداشین داییسی ایسه آنا و آتانین چوخ عذاب چکدیینی قئید ائدیب.
«هئچ بیر آنا دونیایا وطن خایینی گتیرمز. وطن خاینی سونرادان اولور»، - دئیه او بیلدیریب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
وانت وایگل تومنی دولت نظارتیگه اوتدی
افغانستان شرقیده جایلشگن نورستان ولایتی رسمی لری، افغان کوچلری پاکستان بیلن چیگره داش بولگن "وانت وایگل" اولوسوالیگینی طالبلر نظارتیدن قیته ریب آلگنلیکلریدن خبربیرگن.
نورستان ولایتی حاکمی سوزچیسی بهاند نینگ ایتیشیچه، افغانستان کوچلری رهبرلیگیده اوتکزیلگن اوشبو ایکی کونلیک عملیاتده افغان کوچلریگه تلفات ییتمه ی، عملیات یکونلنگن.
نورستان ولایتی حاکمی سوزچیسی، مذکور تومن دولت کوچلری تصرفیگه اوتیشی بیلن قوراللی طالبان پاکستان تمان قاچیب، اولر بیلن بیر قطارپاکستانلیک طالب لرهم بارلیگی نی تاکیدله دی.
اونینگ بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده ایتیشیچه، طالبان نظارتیدن قیته ریب آلینگن تومن، ایکی یریم ییلدن بیری طالبان حاکمیتی آستیده بولگن.
اوشبو ولایت رسمی لری نینگ معلوم قیلیشیچه، طالبان اهالی دن مالیه آلیب کیلگن و بو تومن نینگ یوللری نورستان ولایتی نینگ کوپلب منطقه لری بیلن یاپیلیب و"وانت وایگل" اهالی سی وضعیتی یمانلشگنی سبب اوز کسللرینی ساغلیق مرکزلرگه آلیب باره آلمسدیلر.
شونینگ دیک، نورستان والی سی، طالبان هلی هم ایریم منطقه لرده موجود بولیب، اولرنی قالگن منطقه لردن چیقاریش اوچون دولت تمانیدن ییریک حربی عملیات یولگه قوییلیشی نظرده توتیلگن.
2011 ییلده، نورستان ولایتی رسمیلری "وانت وایگل" منطقه سی، طالبان گروهی گه علاقه دار بولگن یوزلب هجومچی نظارتیگه اوتگنیدن خبربیرگن ایدیلر.
نورستان ولایتی نینگ پولیس قوماندانی گه کوره، طالبان هجوم قیلگن پیتده، امنیتی کوچلرسانی 100کیشی گه ییتردی، اما اوشه پیتده طالب لرنینگ ییریک هجومی نینگ آلدینی آلیش گه قادربولمی آرتگه چیکینگن ایدیلر.


text:
افغانستان ده یولاوچی اوچاغی قولب توشدی
افغانستان پایتختی کابل شمالیده قیرق نفر آدمی بولگن یولاوچی اوچاقی سالنگ تونلی نینگ شمالی قسمیده قولب توشگن.
افغانسان ایچکی ایشلر وزیر لیگی گه کوره ، سالنگ داوانی یقینیده هلاکتگه اوچره گن اوچاق کندوز شهریدن کابلگه کیله یاتکن بولگن. کندوز پلیس باشلیغی عبدالرازق یعقوبی نینگ ایئتیشیچه ، مذکور اوچاق بوگون ایرته لب ساعت 8 یریمده کندوز تمان کیله یاتکن بولگن لیکن کندوز گه ایتیب بارمه گن.
38 نفر یولاووچی و 6 نفر ائوچاق خادمی ننیگ تقدیری نا انیق قالماقده . اوچاق افغانستانده کی خصوصی پامیر هوائی شرکتیگه تیگیشلی بولگن.
مذکور اوچاق نینگ کابل شمالیدن 100 کیلومتر اوزاقلیکده جایلشگن تاغلی حدود بولگن سالنگ داواننی یقینیده قوله گن لیگی کوزه تیلگن.
یولاوچی لر اره سیده چیت ایللیکلر بارلیگی هم ایئتیلگن. دولت رسمیلری قوتقارو عملیاتینی یولگه قویگن لیگنی معلوم قیلگن.
اوشوبع ملیات ده امرکیا و و ناتو کوچلری هم اوز اوچاقلرینی یوبارگن لیکلرینی بیلدیریشگن.
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ سوزچیسی زمری بشری : " مین 38 کیشی یولاووچی سی و بیش نفر کابین خادملری بولگن بیر اوچاق نینگ سالنگ داوانی یقینیده قولب توشگن لیگنی تصدیقلیمین " دیب ایئتگن.
ناتو تمانیدن ترقلگن بیاناتده ایئتیلیشیچه ، هر چند قوتقاروو عملیاتی اوچون اوچاقلر حادثه محلیگه جونه تیلگن. لیکن ، هوا یمانلیگی ، قیدیروو عملیاتی آلدیده توسیق بولماقده .
سالنگ داوانی هندوش تاغلیلرینی کیسیب افغانستان شمالینی مرکزگه باغلاوچی تاغلی یول سنه له دی .
پامیر هوا یوللری شرکتی ، افغانستاتنده سونگی ییلرده آچیلگن بیر نیچه خصوصی هوائی شرکت لر نینگ بیری دیر. اوشبو شرکت ، دوبی کبی چیت دولتلر یانیده اساسا ایچکی پرواز لر بیلن شغلله نه دی .
هر چند حادثه سببلری حاضر گه چه انیق ایمس. لیکن بی بی سی نینگ کابلده کی مخبریگه کوره ، ایریم لر هوا نینگ یمانلیگی و سالنگ حدودیده قار یاغینگرچیلیگی بارلیگی سبب بولگن دیگن احتمال نی ایلگری سورماقده .
بوندن الدین 2005 نچی ییلده کام-ایر خصوصی هوا شرکتی نینگ بیر یولاوچی اوچاقی ، کابل شرقیده کی بند غازی منطقه سیده قولب توشگن ایدی. مذکور حادثه ده 100 ارتیق کیشی هلاک بولگن ایدی.


text:
مصاحبه با آرمان عزیزی (هارای بند)
با سلام و عرض ادب خدمت همه کاربران عزیز در بخش دیگری از مصاحبمون
خدمت آقای آرمان عزیزی (هارای بند) که معرف
حضورتون هستن با ما در ادامه مطلب همراه باشید .
این مصاحبه به زبان ترکی می باشد
مصاحبه با آرمان عزیزی (هارای بند)
با سلام و عرض ادب خدمت همه کاربران عزیز امشب در بخش دیگری از مصاحبه
خدمت آقای آرمان عزیزی (هارای بند) که معرف حضورتون هستن
سالام عرض ائله ییرم آرمان عزیزی جنابلارینا
منده سالام دئییرم سیزه و گؤزل کانالیزی ایزله ینلره و بوتون آذربایجان خالقینا
اؤزونوزدن بیر کامیل بیوگرافی عزیز ایزله ینلریمزه وئررسینیز؟
آدیم آرمان ،شوهرتیم عزیزی ۱۳۶۹اینجی ایلده آنادان اولموشام آنادان باکیلی و آتادان گئرمیلی یم
هارای بند گروپوزون آدی دیر؟و بو قوروپدا کیم لر وار؟
بلی قوروپون آدی دیر؛بو قوروپدا در حال ۳نفر ایشله ییریک ناصر فلسفی , سعید دشتی و من
هارای بندین آنلامی نه اولور؟و نیه بو آدی قویوبسوز؟
هارای آدی اوستونده دیر دا یانی ،فریاد چکن ،های چکن،داد ائله ین
نه اولدو کی موسیقیه ساری گلدیز؟ و نئچه یاشینیزدان بو ایشی باشلاییب سینیز؟
آتام شاعیردی و همیشه موسیقی ایشینده مشغول اولوب و او باعیث اولدو کی بو یولو سئچیب
و داوام ائدم،هارداسا ۱۰یاشیمنان فعالییت گؤسترمیشم موسیقی دونیاسیندا
اولین ماهنیز؟
بیرینجی رسمی ماهنیمیز (نئجه اولاجاق) آدیندادیر
بیر خاصا سازینیز وار کی اؤزونوز چالا بیله سینیز؟؟
تاسفلر کی باجارمیرام و علاقه ده اولماییب هئچ واخت
کنسرتینیزه گؤره دئییز؟هانسی شهرلرده کنسرت قویوبسوز؟ برنامه نیز گله جک ده نه دیر؟
ایراندا کی بیراز مجوز ایشلری چوخ چتیندی
ایراندا یوخ،آمما باکیدا کئچن بایرامدا ۳گون جانلی صحنیه چیخمیشیق
گله جک دئیه نده کی ،هله بیز ۹ آیدی باشلامیشیق و بورا قدرده یاخشیدی هم مردومون
استقبالی هم پایلاشیملار و زمان چوخدی هله انشالله گله جک ده چوخلو ایشلر وار
از جمله ،کنسرت زنجان و تهران کی مجوز ایشلرین ،گؤروروک
هانسی تنظیم کننده و ترانه سرالاریلا ایشله ییبسیز؟؟
ایراندا آرانژمان ؛ آنجاق فریبرز خاتمی،منیم گؤزل قارداشیملا ایشله میشم هارداسا ( ۵ ) ماهنی
ترانه سرادا کی همیشه اؤزوم یازارام سؤزلریمی و موسیقیلریمیزین هامیسین (سعید دشتی)
قارداشیما عایید دی امما آذربایجاندا تانینمیش آرانژمان وصال عمر اوف ایلا ایشله ییرم.
تازا ماهنی یا تازا آلبوم واریز بو آرادا پایلاشماغا گؤره؟
آلبوم فیکرینده دییلم ،آمما نئچه ایشیمیز وار کی آذربایجانلی قارداشلاریلا ایشله
ییریک و بو یاخینلاردا چالیشیرام کی پایلاشیلسین
آذربایجان موسیقی سینه گؤره نظرینیز؟
گؤزل موسیقیمیز وار، گؤزل استعدادلاریمیزوار،آذربایجان موسیقیسی گنجینه دیر ،امما بیر شرطیله
کی هاممی ال بیر اولسونلار ،متحد اولسونلار پیشرفته موسیقیمیزه
متاسفانه هامنی (منم منم)دئییر و بیرلیک یوخدور و بو یاخشی علامت دییل اومود ائدیرم
بیر گون آذربایجان موسیقیسی اؤزونه لاییق یئرینه گلسین.
سایت اردبیل موزیکه گؤره نظریز؟
هر یامان اویاق هر زامان زحمت چکیب و آذربایجان موسیقیسینه
دستک اولوب وار اولاسیز.
جناب آرمان عزیزی اوقات فراغتینیزی نئچه کئچیردرسینیز؟؟؟
چوخ وقتیمیز اولمور گزیب دولانماغا ،آمما بعضا دوستلاریلا بیرلیکده ییک و بعضا ده ماهنی سؤزلرین یازارام.
یئمک پیشیرمک نئجه ؟باجاریرسینیز،؟
آزدان چوخدان باجاریرام
عصب لشنده نه ائدرسیز؟
آز اولور عصبانی اولوم آمما اولاندادا دینیب دانیشمیرام
آخیر سؤزونوز؟؟
هر بیرینیزه درین تشککورلریمی بیلدیریرم ،،سسلندیردییمیز ماهنیلاری ،
دینله ییب و دیه ر (ارزیش) وئردییینیز اوچون هامینیزا درین میننتدارام
چوخ ساغ اولون کی وقتوزی بیزنن قویدوز
برای دانلود آثار های هارای بند کلیک کنید.
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –
آدرس کانال تلگرام هارای بند
آدرس اینستاگرام هارای بند
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – –
آدرس کانال تلگرام اردبیل موزیک
http://telegram.me/ArdabilMusic
آدرس اینستاگرام اردبیل موزیک


text:
اللییئددینجی درس
سای (7)
غیرمۆعین سایلار:
کئچن درسده دئدیکلریمیزدن علاوه "چوخ" و "آز" سؤزلرینین اؤزلرینه اؤزل آشاغیداکى اؤزللیکلرى ده واردیر:
1. صیفتلرین اۆستۆنلۆک درجهسینى بیلدیرن "ان، لاپ، داها، اولدوقجا" سؤزلرى "چوخ" و "آز" سؤزلریله ایشلهنهرک، اونلارین غیرمۆعین لیک کمیتینى آرتیریر و یا آزالدیر: لاپ چوخ، لاپ آز، ان چوخ، ان آز، ...
2. "چوخ" و "آز" سؤزلریندن فعل یارانیر: چوخالماق، آزالماق.
3. بو ایکى سؤزدن ایسیم یارانیر: چوخلوق، آزلیق.
4. "چوخ" و "آز" سؤزلرى نیسبت (و، ى) شکیلچیلرى ایله غیرمۆعین کمیتین سون حدودونو بیلدیریر: چوخو بیر آى، آزى بیر گۆن، ان آزى، لاپ چوخو، ...
5. "چوخ" و "آز" سؤزلرى بیرگه ایشلهندیکده "بیر قدر" معناسى وئریر: او دا آز-چوخ دانیشدى، آیناز دا آز-چوخ بیلیر، ...
بو ایکى سؤز بعضا "دان" شکیلچیسینى آلیب و بیرلیکده ده ایشلهنر: آزدان- چوخدان نهیین وارسا گتیر مئیدانا.
6. "چوخ" و "آز" سؤزلرى جمع علامتلریله غیرمۆعین کمیت مضمونلو عوضلیک یارادیر: چوخلار آزلارا غالیب گلدى.
7. "چوخ" و "آز" سؤزلرى "جا" شکیلچیسی ایله غیرمۆعین کمیتى یا چوخالدیر و یا آرتیریر: چوخجا دانیشدى، آزجا دانیش.


text:
۲-جی دونیا محاربهسیندن سونرا آمریکا طرفیندن قورولان نیظام ضعیفلهییب، حتی داغیلماغا باشلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده پنتاگونون یایدیغی حساباتدا دئییلیب. «لیدرلیک سونراسی دونیا نیظامیندا ریسک آنالیزی» آدلی حسابات آمریکا اوردوسونون یوکسک چینلی ظابطلری طرفیندن ۱ ایللیک آراشدیرما نتیجهسینده حاضیرلانیب.
حساباتا گؤره، آمریکا ایمپرییاسینین چؤکمهسینین اساس سببی بین الخالق آرئنادا دئمک اولار کی، بوتون دؤولتچیلیک عنصرلرینده باش وئرهن انقلابی دییشیکلیکلردیر. آمریکا دئمک اولار کی، بوتون ترندلردن ضربه آلیر و یئنی نیظاملا آیاقلاشا بیلمیر. یئنی یارانمیش نیظامین آدی «حاکمیته دیرنیش» اولاراق گؤستریلیر.
آراشدیرمالارا اساساً، آمریکانین منافعلرینه ان بؤیوک تهلوکه کیمی چین و روسییا ایله یاناشی عرب بهاری و بو تیپلی اینقیلابلار گؤستریلیب. آمریکانین یئنی دونیا نیظامیندا اؤز گوجونو قوروماسی اوچون داها چوخ کشفیات فعالیتی، مانیپولیاسییا کاراکترلی تشویقات، پسیخولوژی محاربه آپارماسی توصیه اولونوب.


text:
«بو شهرده»نین اینگیلترهنین پایتختی لوندوندا باش توتاجاق کونسرتینه آرتیق بیر نئچه ساعت قالیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، «بو شهرده» کوللئکتیوی دونندن اعتباراً آرتیق لوندون شهریندهدیر. کوماندانین باش پرودوسئری و سناریستی موشفیق عبباسوو بونونلا باغلی فئیسبوک حسابیندان پایلاشیملار ائدیب. کونسئرتؤنجهسی کوماندا عضولری شهر گزینتیسینه چیخیب، «بیگ بن»ی زیارت ائدیبلر.
قید ائدک کی، ۴ گون حیدر علیئو آدینا رسپوبلیکا ساراییندا کونسرت وئرهن «بو شهرده» کومانداسینین نؤوبتی کونسرتی بو گون اینگیلتره واختی ایله ۱۸:۰۰-دا، شهرین «لوگان حال» کونسرت زالیندا باش توتاجاق.


text:
مَرقُس 4
4-نجی باب
تُخوم میثالی
مَتّیٰ 13:1-23؛ لوقا 8:4-15
1عیسی دِریانینگ کِنارسیندا خالقا یِنه اُورِتمَگه باشلادی. داشینا شِیله اولی جِماغاتینگ اویشِندیگی اوچین دِریاداقی بیر قاییقا مینیپ اُتوردی. هِمّه جِماغات بُلسا دِریانینگ کِنارسیندا، قوری یِرده دوردی. 2عیسی اُلارا میثالّار بیلِن کَن زاتلار اُورِتدی. اُلارا شو میثالی گورّونگ بِردی: 3«قولاق آسینگ! بیر تایخان تُخوم سِپلِمَگه چیقیار. 4سِپیپ یُرکَه، تُخوملارینگ بیرنَچهسی یُلونگ اوستونه دوشیَر. قوشلار گِلیپ، اُلاری چُقچُلایارلار. 5بیرنَچهسی تُپراغی آز، داشلی یِره دوشیَر. تُپراغی قالینگ بُلمانسُنگ، اُلار تیز گُگِریَرلِر. 6یُنه گون قیزاندا، کُکلِرینینگ یُقدوغی اوچین، یانیپ قوراپ گیدیَرلِر. 7بیرنَچه تُخوم تیکِنلِرینگ آراسینا دوشیَر. تیکِنلِر اُسوپ، اُلاری باسیار. شِیلهلیکده، اُلار حاصیل بِرمِیَرلِر. 8بیرنَچهسی بُلسا قاوی یِره دوشیَر. اُلار اُسوپ، کَنِلیپ، کَبیری اُتوز، کَبیری آلتمیش، کَبیری هِم یوز بارابار حاصیل بِریَر.» 9عیسی اُنسُنگ اُلارا: «اِشیتمَگه قولاغی بار آدام اِشیتسین!» دییدی.
10عیسی اُن ایکی شَگیردی و باشغا کَبیر آداملار بیلِن یِکه قالاندا، اُلار اُندان بو میثالینگ مَعنیسینی سُرادیلار. 11عیسی اُلارا شِیله دوشوندیردی: «خودایینگ پاتیشاهلیغینینگ سیری سیزه بِریلدی. داشارداقیلارا بُلسا هِمّه زات میثالّار بیلِن آیدیلیار. 12- چونکی
اُلار گُرسه-ده، بیلمِیَرلِر،
اِشیتسه-ده، دوشونمِیَرلِر؛
یُغسام مانگا طاراف اُورولیپ باغیشلاناردیلار.»
تُخوم میثالی دوشوندیریلیَر
13عیسی اُلارا شِیله دییدی: «سیز بو میثالا دوشونمِیَرسینگیزمی؟ اُندا باشغا میثالّارا نَهیلی دوشونجِکسینگیز؟ 14تایخانینگ تُخوم سِپِلِیانی خودایینگ سُزلِریدیر. 15کَبیر آداملار یُلونگ اوستونه دوشِن تُخوملارا مِنگزِیَرلِر. اُلار سُزی اِشیدیَرلِر، اِمّا یورِکلِرینه سِپیلِن بو سُزی شو واقتدا شِیطان آلیپ گیدیَر. 16شُنونگ یالی-دا، داشلی یِره دوشِنلِر سُزی اِشیدیپ، اُنی دِرِّو شاتلیق بیلِن قابول اِدیَن آداملاردیر. 17اِمّا اُلاردا کُک یُقدور، جیدامسیزدیر. بو سُز اوچین قینچیلیق یا-دا اِذیِت بِرمه بُلاندا، اُلار شو واقتدا اُندان اِل چِکِرلِر. 18باشغا بیرلِری تیکِنلِرینگ آراسینا دوشِن تُخوملارا مِنگزِیَرلِر: اُلار سُزی اِشیدیَرلِر، 19اِمّا دونیَهنینگ قایغیلاری، بایلیغا کُوالاشما و باشغا هُوِسلِر آرا گیریپ، سُزی بُغیار، شُنونگ اوچین سُز حاصیل بِرمِیَر. 20قاوی یِره سِپیلِنلِر بُلسا، سُزی اِشیدیپ، اُنی قابول اِدیَرلِر و کَبیری اُتوز، کَبیری آلتمیش، کَبیری هِم یوز بارابار حاصیل بِریَندیر.»
چیراغ حاقینداقی میثال
لوقا 8:16-18
21عیسی اُلارا: «چیراغی کیمدیر بیر قابینگ یا-دا چارپایانینگ آشاغیندا گوزگِمِک اوچین گِتیریَرلِرمی؟ اِیسِم، چیراغدانینگ اوستونده قُیماق اوچین دَلمی؟ 22یاپیق بُلوپ، اوستو آچیلماجاق، گوزگین بُلوپ، بیلینمِجِک زات یُقدور. 23اِشیتمَگه قولاغی بار آدام اِشیتسین!» دییدی. 24عیسی یِنه-ده اُلارا: «اِشیدیَنلِرینگیزه اَهمییِت بِرینگ. هایسی اُلچِگ بیلِن اُلچِسِنگیز، سیزی-ده شُل اُلچِگ بیلِن اُلچِرلِر. حتّیٰ سیزه خاص-دا کَن بِریلِر. 25چونکی کیمده بار بُلسا، اُنگا بِرلِر، کیمده یُق بُلسا، اِلیندَکی هِم اُندان آلنار» دییدی.
بیتِن تُخوم میثالی
26اُنسُنگ عیسی شِیله دییدی: «خودایینگ پاتیشاهلیغی یِره تُخوم سِپیَن آدام یالیدیر. 27اُل گیجه یاتیار، گوندیز توریار، اِمّا تُخومینگ نَدیپ گُگِریشینی، اُسوشینی بیلمِیَر. 28تُپراق اُز-اُزوندِن حاصیل بِریَر. دِسلاپ اُت، سُنگرا باشی هِم باشداقی دُلی دَنهلِری یِتیشدیریَر. 29حاصیل بیشِنده، یانگقی آدام دِرِّو اُراغی ایشه گیریشیَر. چونکی اُراق واقتی گِلِندیر.»
خَردِل تُخومی حاقدا میثال
مَتّیٰ 13:31-34؛ لوقا 13:18،19
30عیسی اُلارا یِنه-ده: «خودایینگ پاتیشاهلیغینی نَمَه مِنگزِدِلی؟ اُنی هایسی میثال بیلِن دوشوندیرِلی؟ 31-32خودایینگ پاتیشاهلیغی خَردِل تُخومی یالیدیر. بو تُخوم یِر یوزونده اِکیلیَن هِمّه تُخوملارینگ اینگ کیچیسی بُلوپ، اِکیلِندِن سُنگ اُسوپ، هِمّه اُسوملیکلِردِن بِییک بُلیار. اُل شِیله اولی شاخالار چیقاریار، قوشلار کُلِگهسینده کِتِکلَپ بیلیَرلِر» دییدی.
33عیسی خودایینگ سُزونی خالقینگ دوشونیپ بیلجِک دِرِجهسینده شونونگ یالی کَن میثالّار بیلِن گورّونگ بِریَردی. 34اُلارا میثالسیز هیچ زات آیتمایاردی، یُنه یِکه قالانلاریندا، اُز شَگیرتلِرینه هِمّه زادی دوشوندیریَردی.
عیسی طوفانی یاتیریار
مَتّیٰ 8:23-27؛ لوقا 8:22-25
35شُل گون آغشامارا عیسی شَگیرتلِرینه: «دِریانینگ بِیلِکی کِنارینا گِچِیلینگ» دییدی. 36شَگیرتلِر جِماغاتی شُل یِرده قالدیریپ، عیسانی اُتوران قاییقیندا اُزلِری بیلِن آلیپ گیتدیلِر. اُلارینگ یانیندا باشغا قاییقلار هِم باردی. 37شُل واقت گویچلی طوفان توروپ، مُوجلِر قاییقا اوردی-دا، قاییق سودان دُلوپ باشلادی. 38عیسی بُلسا قاییقینگ ایزقی طارافیندا بیر یاسّیغا یاسّانیپ، اوقلاپ یاتیردی. شَگیرتلِری اُنی اُیاریپ: «اُستاد، بیز هِلَک بُلیاریس! بو سِنینگ قایغینگا-دا دَلمی؟» دییدیلِر. 39عیسی توروپ، یِله کَیِدی، اُل دِریایا: «سِسّیز بُل! بِس اِت!» دییدی. شُندا یِل یاتدی و کَمیل اومسوملیک بُلدی. 40عیسی شَگیرتلِرینه: «نَمه اوچین قُرقیارسینگیز؟ اِیسِم هِنیز-ده ایمان گِتیرِنگزُقمی؟ اِیسِم ایمانینگیز شِیله قُوشاقمی؟» دییدی. 41اُلار قاتی قُرقوشیپ، بیری-بیرلِرینه: «بو کیمکَه؟ اُنونگ سُزونه یِلِم حتّیٰ، دِریا هِم قولاق آسیار!» دیییشدیلِر.


text:
عصیانکارلر ناتو نینگ قندهارده گی قرارگاهیگه هجوم قیلدی
طالبان عصیانچیلری افغانستان جنوبیده کی قندهار هوا قونالغه سیده کی خلق آرا کوچلر نینگ ییریک حربی قرار گاه لریگه قرشی هجوم اویشترگنلر.
عصیانچیلر کونی کیچه اقشام چاغی ،راکتلر بیلن قندهار هوا قونالغه سیگه هجوم اویشتیرگن.
هوا قونالغه گه کمیده بیش راکت اتیلگن و نتیجه ده بیر نیچه کیشی حربی خادم لر یره لنگن.
بو ایسه اوتکن بیر هفته مابینیده افغانستانده کی خلق ارا کوچلر گه قرشی اویشتیرلگن اوچینچی هجوم دیر.
اشبو هجوم لردن کیین ،افغانستان گه سفر قیله یاتکن بریتانیا دولتی ننیگ اوچ وزیری قندهار گه بولگن سفرلرینی بیکار قیلگن.
کابلده کی بی بی سی مخبری گه کوره وزیرلر نینگ سفری بیکار قیلینیشی خوفسیزلیک وضیعتی ننیگ نی قدر افگار ایکن لیگی نی کورسه ته دی .
خبرلرگه کوره راکت لردن بیری هلیکوپتر قونه یاتگن محل لردن بیریده کیلیب توشگن.ایتلیشچه خوف سیزلیک چاره تدبیرلر قرارگاه ده کوچی تیرلگن.
ناتو کوچلری سوزچی لریدن بیری نینگ ایتیشچه قندهار قرارگاه تورت ساعت راکت هجومی آستیگه آلینگن.
عین سوزچی گه کوره عصیانکارلرراکت هجومی آرتیدن قرارگاه گه کیریشگه اورنیشگن بیراق محل ده گی خارجی عسکرلر تمانیدن آرتگه سورلگن.
سونگی هجومده، یره لنگن شخص لرنینگ کسل خانه ده دوالنه یاتگنی معلوم قیلنگن.
بوندن اولراق طالبان عصیانکارلری کابل ده گی امریکالیک لرنینگ بگرامده گی ییرک قرارگاه گه هجوم اویشترگندی.


text:
آذربایجان رسپوبلیکاسی پرزیدنتی ایلهام علیئو فاضیل ممدووون آذربایجان رسپوبلیکاسینین وئرگیلر ناظری وظیفهسیندن آزاد ائدیلمهسی حاقیندا سرانجام ایمضالاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سرانجاما اساساً، فاضیل اسد اوغلو ممدوو آذربایجان رسپوبلیکاسینین وئرگیلر ناظری وظیفهسیندن آزاد ائدیلیب.
پرزیدنتین دیگر سرانجامی ایله تحصیل ناظری میکاییل جباروو دا وظیفهسیندن آزاد ائدیلیب.
***
آذربایجان رئسپوبلیکاسی پرزیدنتی ایلهام علیئو یئنی وئرگیلر ناظری تعیین اولونماسی ایله باغلی سرانجام ایمضالاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سرانجاما اساساً، میکاییل چینگیز اوغلو جباروو آذربایجان رسپوبلیکاسینین وئرگیلر ناظری تعیین ائدیلیب.


text:
ارمنیستانین بیرینجی پرزیدنتی لوون تر-پتروسیان و ارمنیستان پارلامنتینین ایسپیکری گالوست ساکیانین ال ایزلرینی سئچکی منطقهسینده قوراشدیریلان آپاراتلار تانیماییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، قانونوئریجیلییه اساساً، ال ایزی آپاراتدا تصدیقلنندن سونرا سئچیجی سس وئرمهیه بوراخیلیر. پتروسیان بو پروسئدوردان کئچمک اوچون بوتون بارماقلارینی آپاراتا «گؤسترملی» اولوب. اما جهدلر اوغورسوز آلینیب. بونا باخمایاراق، سئچکی منطقهسی عضولری پتروسیانا تالون وئرمهیه مجبور اولوبلار و او، سس وئرمهده ایشتیراک ائدیب.
ارمنیستان پارلامنتینین صدری ساکیان دا عینی پروبلئملرله اوزلشیب، بیر نئچه دقیقه مدتینده پروبلمین حلینه چالیشیلیب.
ارمنی مدیاسینین یازدیغینا گؤره، بو پروبلم هر یئرده مشاهیده ائدیلیر و اکثر سئچیجیلر سئچکی پورسسیندن کناردا قالیر.
سیاسی مشاهیدهچیلرین فیکرینجه، آپاراتلارداکی بو «پروبلمین» سببی ارمنیستان حاکمیتینین سئچیجی فعاللیغینین قارشیسینی آلماغا حسابلانان دوشونولموش آددیمیدیر. بئله کی، داها آز سئچیجی و ایستیفادهسیز قالان بولتئن ساختالاشدیرما اوچون گئنیش ایمکان یارادیر.
بوندان اول تکنیکی آپارات پرزیدنت سرکیسیانین پاسپورتونو بیر نئچه دقیقه عرضینده «تانیمامیشدی».
قید ائدک کی، ارمنیستاندا کونستیتوسییا دییشیکلییندن سونرا کئچیریلن بو سئچکی ایله اؤلکه پارلامنت ایداره ائتمه اصولونا کئچهجک. ارمنیستان پارلامنتینده دپوتاتلارین سایی ۱۳۱-دن ۱۰۵-ا قدر آزالدیلیب. سئچکیده ۵ پارتییا و ۴ بلوک ایشتیراک ائدیر. پارتییالارین پارلامنته دوشمهسی اوچون باریئر ۵، سیاسی بلوکلارین پارلامنته دوشمهسی اوچونسه ۷ فایزدیر.


text:
روسییا حکومتی آمئریکا سانکسییالارینا جاواب اولاراق موسکوادا فعالیت گؤسترهن آنگلو-آمئریکا مکتبینی باغلاماق حاقیندا قرار وئریب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی سی ان ان تئلئویزییاسی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادا یاییب.
قئید ائدک کی، بو مکتبده آمئریکا، کانادا و بریتانییا دیپلوماتلارینین اؤولادلاری تحصیل آلیرلار.
آمئریکا روسییایا قارشی یئنی سانکسییالار تطبیق ائدیب. سانکسییالار سیاهی سینا روسییانین باش کشفیات ایدارهسی و فدرال تهلوکهسیزلیک خیدمتی ده دوشوب. بوندان باشقا، واشینگتون روسییانین ۳۵ دیپلوماتینا آمئریکانی ترک ائتمهسی اوچون ۷۲ ساعت واخت وئریب.


text:
بیزیم وئبلاقدا یازار (نویسنده) اولماق اوچون، نئچه قیسسا قایدایا (قانون) اؤنم( اهمیت) وئرمه لیسینیز؛
بونلاری قبول ائتسز، 24 ساعاتا تک سیزین قوللانیجی(نام کاربری) و شیفره نیز (رمز) ایمیلینبزه گؤنده ریله جک:
1.سیاست دن یازی یایماق یاساق دیر (ممنوع است) .
2. اؤلکه نین سوْروملارینا (مسئولین) توْخونماق یاساق دیر .
3. فارسجا یازی یا اس ام اس یایماق یاساق دیر .
4. جینسل (جینسی) یازیلار وئبلاقدا یاییلمایاجاق
5.یازیلارینیز لاتینجه اولمامالیدیر؛ سادجه عربجه اس ام اس یازمالیسینیز .
اگر بونلاری ائده بیلسز، بو یازی دا نظرات دا ایمیل یا وئبلاقیزین آدرسین یازین کی پسوورد سیزه یوللانسین
* سیزین ایمیل و وبلاقیزین آدرسین یالنیز(فقط) باشقان(مدیر وبلاگ) گؤره جک.


text:
رامیل فینالا قالدی
کیشیلر ۲۰۰ متر فینال یاریشی، بو گون تورکیه ساعات ایله ۲۲:۰۵ده گرچکلشهجک
آوروپا آتلتیک شامپیوناسیندا کیشیلر ۲۰۰ مترده میلی ایدمانچی رامیل قولییئو فینالا یوکسلدی.
آلمانیانین باشکندی برلیندهکی المپیک ایستادیوموندا دوزنلنن شامپیونانین ایکینجی گون آخشام سئانسیندا میدانا چیخان رامیل، کیشیلر ۲۰۰ متر یاری فینالیندا بیرینجی سریده یاریشدی.
لندنده اؤتن ایل دوزنلنن دونیا شامپیوناسیندا قیزیل مدال قازانان رامیل، ۲۰.۳۳لوک درجهسیله سریسینی بیرینجی یئرده باشا ووراراق فینالا قالدی.
کیشیلر ۲۰۰ متر فینال یاریشی، بو گون (تورکیه ساعات ایله) ۲۲:۰۵ده گرچکلشهجک.


text:
قوراللیلرگه قرشی تخار ده ناراضیلیک نمایش
شمالی تخارولایتیده مسؤول سیز قورالی کوچلرنینگ فعالیت لری آشیب باریشی ایریم تخارلیک لرنی خواطیریگه سبب بولیب کون ساین اولرنینگ فعالیت لری کوچیب باریشی ایتیلماقده.
ینگی خبر لرگه کوره کونی کیچه پلیس کوچلری مسؤول سیز قورالی کوچلرنینگ بیرگروپی نی قورال سیز قیلیشی اوچون بوولایت نینگ فرخار تومنیده جایلشگن شوری قشلاقیده سفر قیلگن پیتی پلیس واوشبو گروه اره سیده نیچه ساعت لیک بیر توقنه شو روی بیرگن.
تخارولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزچیسی سنت الله تیمور بی بی سی بیلن بولگن صحبت لریده اوشبو توقنه شوو نیچه ساعتگه قدر دوام تارتگنی نی اورغولب نتیجه ده کمیده بیر پلیس داخل ایکیشی کیشی هلاک بولگنی نی تصدیق له دی.
"خوشلیک بیلن پلیس اولرنی بیر کیشی سینی اولدیریب همده ینه بیرینی ایکی میل قورال بیلن قولگه آلگن حاضروضعیت پلیس نظارتیده اورنه تیلگن وشاهراه پلیس یاردم ییتکزیشی اوچون محل گه یوباریلگن ، اوییرده اوتگن ییللرگه هم غیر مسؤول قورالی کوچلر بارایدی، اما حکومت اولرنی بیرخیلینی قورال سیزقیلگن و قالگن لری باره سیده هم بعضی برنامه لرنی آلگن "دیدی تخارحاکمی سوزچی سی سنت الله تیمو
عین حالده بوندن ایکی کون مقدم تخارولایتی مرکزی تالقان شهریده گی حمام لرنینگ بیریده فرخار لیک بولگن بیر یاش ییگیت تخارولایتی نینگ جنایت لرگه قره شی کوره شیش اداره سی باشلیغی نینگ قوروقچی سی تمانیدن نامعلوم دلیل لر طفیلی آتیب اولدیریلدی.
شونگه قوشیمچه بو حادثه ایسه بیرقطار تالقان لیک لرنی قرشی لیک لریگه سبب بولیب قریب بیرمینگ کیشی اشتراکی بیلن اولربوگون ناراض لیک نمایشینی اوتکزیشدیلر.
نمایشچی لر بوحادثه مسؤولیتینی تخارولایتی نینگ امنیه قوماندانی همده جنایت چی لرگه قرشی کوره شیش اداره سی باشلیغی گه تیگیشلی دیب ادعا قیلشگن لر، لیکن تخارولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزچی سی نینگ ایتیشیچه تخارحاکمی نمایش باشقروچی لری بیلن اوچره شیب موضوع نی جدی تیکشیریشینی اولرگه وعده بیرگن .
باشقه تماندن بیرقطار تخارلیک لر تخار ولایتی نینگ نه تنها فرخار بلکه باشقه بیرقطار تومن لریده مسؤول سیزقورالی کوچلر نینگ کوپ سانده موجود ایکنی نی اورغولب بوگروه تمانیدن آدم اولدیریش، آدم اوغیرلش و اوغیرلیک کبی عمل لر بجریلیب کیلیشینی تأکیدله یدیلر، لیکن اولرنینگ ایتیشیچه حکومت نیچه ییلدن بویان مذکور گروه لر فعال لرینی قورال سیزقیلیشی همده اولرنی قانون گه تاپشیریشی اوچون قنده ی دیر جدی بیر برنامه یولگه قویمه گن.
بوحقده تخارلیک لردن بیری نظام الدین
" اگرده حکومت بو بارده جدی بیرار چاره تدبیر لر آلمسه، کیله سی سیلاو لرتهدید آستیده قالیب اهالی نینگ اشتراکی هم قیین بوله دی، همده افغانستان گه اجتماعی، سیاسی واقتصادی جهتدن کته ضرر ییتکزدیره دی ."
ایتیلیشچه ایریم لر بوولایتده گی مسؤول سیزقورالی کوچلر مرکزی حکومت نینگ یوقاری مرتبه لی ملازم لری تمانیدن قورال اسلحه بیلن جهازلنیب وحمایت ایتیلیشینی ادعا قیلیشماقده.
معلومات لرگه کوره یکه تخارولایتی نینگ فرخار ولسواللیگیده سونگی نیچه ییل مابینده غیر مسؤول قورالی کوچلر نینگ اوروش لریده اونلب عادی اهالی قربان بولیب و یوزلرچه هم تن جراحت آلگن ، لیکن اهالی موندی حادثه لردن خواطیربیلدیریشیب حکومت نینگ بوباره ده قندی دیر جدی بیربرنامه نظرگه توتمه گنی دن شکایت ایتماقده لر.


text:
تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۳۳: ایران و آمریکانینگ تحریم سیاساتلاری
جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستا
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:
آمریکانینگ ایرانینگ اتمی ماقصاتناماسی سبأپلی احمدی نژادینگ زامانیندا قۇیان چأکلندیرمه لری ایرانینگ ایقدیصادیه تینه اولی ضلل یتیردی. ۲۰۱۳-نجی ییلدا جمهورباشلیق حؤکمۆنده سایلانان و عیلمی- رفورمیست حؤکمۆنده گؤرۆلن حسن روحانی بو جهتدن ایران ینگ حالقی اۆچین اولی وعده لر بریأردی. حسن روحانی زامانیندا ۵+۱ یورتلاری بیلن گچیریلن گپله شیکلرینگ نتیجه سینده ایران ینگ اتمی سیناغلارینی چأکلندیرمه گی و گؤزهگچیلیک اتمأگه روغصات برمه گی بیلن ایرانا قارشی قۇیولان چأکلندیرمه لرینگ قۇشادیلماغی بارادا قارارا گلینیپدی. بیرلشن میللتلر قوراماسی دا قۇل چکیلن شرطناما ایران ینگ حالقی و ایران ینگ ایقدیصادیه تی اۆچین اولی بیر اومیت چشمه سی بۇلوپدی. بو یاغدای ایران ینگ ایقدیصادیه تینه قیسغا مؤهلِتلیک بیر قالقینیشا سبأپ دؤرهتسه ده دونالد ترامپ ینگ آمریکانینگ جمهورباشلیقلیغینا سایلانماغیندان سۇنگ ایران بیلن یانگاداندان جدلله شیکلر باشدان گچیریلمأگه باشلاندی.
آمریکا ۲۰۱۸-نجی ییلینگ ۸-نجی ماییندا بیر تاراپلایین حأصیه تده ایلالاشیقدان چیقاندیغینی ایغلان اتدی.
آمریکا، ایران بیلن باغلاشیلان ایلالاشیقدان چکیلندیگینی عایان اتمه گی بیلن یاغدای ایران ینگ ایقدیصادیه تینه یاراماز تأثیر یتیرمأگه باشلادی. ایران ینگ حؤکۆمتی دلارینگ کورسینی رسمی یاغدایدا ۴۲ مۆنگ ریال حؤکمۆنده کسگیتله نسه ده، ارکین بازاردا آمریکان دلاری نینگ هۆممهدی اؤرأن یۇقارلادی. ایران ینگ ریالی شو ییلینگ ژانویه آییندان باشلاپ والیونالارینا قارانینگدا شو ییلینگ باشیندان بأری ۱۵۰ گؤتریم هۆممهدی قاچدی. ۲۰۱۸-نجی ییلینگ یانوار آییندا ۴۴ مۆنگ ریال بۇلان ۱ آمریکان دلاری سۇنگقی گۆنلرده ۱۱۰ مۆنگ ریالدان گچدی.
آمریکانینگ جمهورباشلیغی دونالد ترامپ ینگ سیاساتی ایرانا قارشی قۇیان چأکلندیرمهلردن سۇنگ ایران ینگ حؤکۆمتینی اۆیتگهتمهکدن زیادا، ایران ینگ اۇرتا گۆن دۇغارداقی اکسانسیونیستیک سیاساتینی دوروزماق و ایرانی بؤلگه ده چأکلندیرمهکدن عیباراتدیر. پارس آیلاغی یورتلاری و اسرائیل ایران ینگ بؤلگه دأکی سیاساتیندان بینجالیق بۇلیاندیقلارینی و آمریکا بیلن بیله لیکده ایرانی چأکلندیرمه ک ایسله یأندیکلرینی گیزلأپ هم دورانوقلار.
ایرانی چأکلندیرمه لری نینگ اۆستی بیلن نیشانا آلیپ، بؤلگه دأکی وکیلچیلیکلی گۆیچلرینه بریأن پوللارینگ و چشمه لری نینگ چأکلدیرمه گی و شیله لیک بیلن ایران ینگ دۇلولیغینا چأکلندیریلمه گی ماقصات ادینیلیأر.
آمریکانینگ ایرانا قارشی قۇیان چأکلندیرمه لری بیلن ایران ینگ آمریکان دلاری، آلتین و بیله کی قیممات باهالی داشلار بیلن سؤودا ادیپ بیلمه گی نینگ اؤنگۆنی آلماق ماقصات ادینیلیأر. موندان باشغا دا چأکلندیرمه لرینگ چأگینده ایرانا اوچار و اوچارینگ بؤله کلری هم بریلمز. قۇیولان چأکلندیرمه لر بیلن ایران داقی اتومبیل پوداغی هم نیشانا آلیندی.
آمریکانینگ چأکلندیرمه لری سبأپلی ایران داقی مایا قۇیوملارینی بس ادن کأرحانالارینگ آراسیندا دایملر هم بار. دایملر کأرحاناسی مایا قۇیوملارینی آرتدیرماغی و ایران دا یۆک اولاغلارینی اؤندۆرمه گی میلله شدیریأن بۇلسا، آمریکان پرزیدنت دونالد ترامپ ینگ ایرانا قارشی چأکلندیرمه لر قابول اتمه گیندن سۇنگ کأرحانا ایران بیلن باغلی میلنامالارینی یانگاداندان گؤزدن گچیرمه لی بۇلدی. آمریکانینگ جمهورباشلیغی ترامپ، توییتر اۆستی بیلن برن بیاناتیندا چأکلندیرمه لره قارامازدان ایران بیلن سؤودا ادیأن کأرحانالارینگ آمریکا بیلن سؤودا ادیپ بیلمهجِکدیگینی حابار بردی.
آمریکانینگ سۇنگقی واغتلاردا چأکلندیرمه لرینی یۇقارلاتماغی آصلینا قارالاندا آمریکان داشاری سیاساتی نینگ اۆیتگهیأندیگینی گؤرکِزیأر. تۆرکیأ برانسون واقاسی اۆچین چأکلندیرمه گیریزیلجکدیگینی آیدیپ حمله آتان آمریکا شۇل بیر واغتدا روسیا قارشی هم چأکلندیرمه گیریزیأر. موندان باشغا دا حیتایا قارشی گیریزیلن سانکسیالارینی هم شۇل گؤرنۆشده قابول اتمه لیدیرس. فلسطین مسئله سینده بیرلشن میللتلر قوراماسینداقی یریندن بۆتین دۆنیأ حمله آتان آمریکانینگ چأکلندیرمه سیاساتی قیسغا واغتدا آمریکا اۆچین اۇنقین نتیجه برسه ده، اوزاق مؤهلِتده آمریکانینگ دۆنیأدأکی یرینی حۇوپ آستینا آتار و آمریکانی یالنگیزلاشدیرار.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.


text:
قیرخ ساییسینین سیرری
قیرخ ساییسینین سیرری
دوکتور بکیر شیشمان
کؤچورن:عباس ائلچین
تورک کولتورو ایچریسینده اوچ، دؤرد، یئددی، دوققوز و قیرخ ساییلارین اؤزللیکله دینی و ادبی ایچَریکلی متنلرده سیخلیقلا کئچدیگی بیلینمکدهدیر. بو ساییلارین بیر قیسمی میفولوژیک دؤنملره قدر چاتا بیلدیگی کیمی بیر قیسمی ده تاریخی سورَچ ایچریسینده چئشیدلی دینلرین، کولتورلرین و ادبی اورونلرین ائتکیسیله اؤِزل و سمبولیک بیر آنلام قازانمیشلار. بونلارین ایچریسینده اؤِزللیکله قیرخ ساییسینین اؤِزل بیر یئری واردیر. قیرخ ساییسی اورتا دوغو، اورتا آسییا، آنادولو و ایراندا یایغین بیر بیچیمده بیلینمکده و ده ایشلهدیلمکدهدیر. بو سایی داها چوخ ایشلَوسل و تخمینن بیر رقمی ایفاده ائتمکله بیرلیکده سمبولیک بیر آنلامی واردیر. ریاضییات باخیمیندان 1، 2، 4، 5، 8، 10 و 20-ه بؤلونه بیلر و بو اؤزللیگیندن اؤتَری ده برکتلی بیر سایی اولاراق قبول گؤرموشدور.
قیرخ ساییسی داها چوخ تورک توپلومونون گوندهلیک حیاتیندا ان چوخ ایشلهدیلن ساییدیر. ایچینده قیرخ سایی کئچن آد و دئییملرین بعضیلری بونلاردیر: قیرخبولاق، قیرخلار ائلی، قیرخ قیز، قیرخ ایگید، قیرخ ایکیندی یاغیشلاری، قیرخآمبار، قیرخ آددیملیق یول، قیرخ دفعه سؤیلهمک، قیرخ درهدن سو گتیرمک، قیرخ بیر کره ماشاللاه، قیرخ ائوین پیشیگی، قیرخ پول، قیرخ ایلین باشی، قیرخ ایلده بیر، قیرخ ایللیک دوست، قیرخ دامار،قیرخ باییر،قیرخ بوغوم،قیرخ قات، قیرخ ساخلاماق، قیرخی چیخماق،قیرخلی، اوشاق قیرخلاماق، قیرخلی گلین، قیرخ آزماسی، قیرخ آشچی بیر باشچی، قیرخ آیاق، قیرخ هامباللی، قیرخ یاماقلی، بیر دلی قویویا بیر داش آتار،قیرخ عاغیللی چیخاردا بیلمز، ساریمساغی گلین ائتمیشلر ده قیرخ گون قوخوسو چیخمامیش، قیرخ کوپ قیرخینین دا قولپو قیریق کوپ، قیرخ تندیر چؤرک یئمک و سایر..
آردینی اوخو/ Ardını oxu


text:
اوغوز تیوی :اوغوز تی وی نین ۱۸۰ درجه پروگرامیندا «آذربایجان شهیدی کیمدیر؟» عنوانی آلتیندا مصاحبه ده ، ایکی قیمتلی ، یاخیندان گوروب تانیش اولدوغوم سوی داشیمین چوخ اونملی بیر موضوع حقینده کی مباحثه لرینی ایزله دیم، و کامرانی بئی و بوتون اوغوز تی وی ائمک داشلارینا بوایله فایدالی و یون وئریجی پروگراملاری حاضیرلادیقلاری اوچون منت دارلیغیمی بیلدیرمه لیم .
عزیز سویداشلار، آزادلیق سئور اینسانلار!
بو دوستلارین صداقت، وطن سئورلیک، و اوره کلرینین آزادلیق اوچون چارپدیقلارینا هئچ بیر شبهه م یوخ ، هر ایکیسی ایللر بویو میللی حرکت ده ائمک وئره ن عزیز قارداشیمدیلار!
اما طبیعی اولاراق اوراداکی تارتیشما و اورتایا قویولان موضوع ایستر–ایسته مز بوتون آذربایجانلیلاری و اوزللیک ایله میللی فعاللاری ایلگیلندیردیغی اوچون منی ده بو قونودا بیرنئچه مسئله یه آچیقلیق گئتیرمه یه مجبور ائتدی!
منیم بیلدیغیم و اینادیغیم دوشونجه ده ، بیراولکه نین اونجو و آیدینی ، و اوزللیک ایله ایشغال، آسیمیلاسیون، خرافه و سومورو آلتیندا اولان میللتین ضیالیلاری چالیشمالیدیرلار ،میللتلرینی آیدینلاتاراق یانلیش بیلگی ، خرافه و آسیمیلاسیون سیاستلری کی اونلارا ایللر بویو دیکته اولونوب و یانلیشی دوغرو گوردوغو دوشونجه لری میللتین بینیندن سیلیب آزادلیق ، عیدالت و انسان حاقلری مفکوره سینی اونلارا وئره ره ک ، قورتولوش و قیام اوچون حاضیرلاسینلار، یوخسا اونلارین دوشوندوک لرینی دوغرو گوروب و خالقین ایستک لری دوغرولتوسوندا حرکت ائتسه لر، آیدین و اونجو یوخ ساده جه پوپولیست سیاست یوروتن و …سیاستچی اولورلار.
۱-عزیز دیره نیش کادرلاریندان اولان «مجید آراز» بئی «ملا حسنی» ، «قاضی پور» و رئژیم عسگرلرینه میللت!!! طرفیندن قهرمان عنوانی وئریلدیغی اوچون ؛اونلاردا عینی عنوان و القابی قولانمالارینی دوغری گوروب وسونرا سانکی تبریز و اردبیللی وگونئی آذربایجانین باشقا بولگه لرینده یاشایانلار بونو درک ائده بیلمزلر دیه بیر ایمادا بولوندی ! (خوشبختانه کاظیم بئی کی بو مفکوره یه تام قارشی دیر اوزو باتی آذربایجانین قوشا چای شهریندندی ، بو سوز و ادعانی مطلقا سوال آلتینا آلیر) حال بو کی بودوستوموز بیرتشکیلات منصوبی اولاراق بو خطایه دوشمه مه لیدیر. دوشمنین آماجی پهلوی ایله باشلایب و بو رئژیم ایله دوام ائتدیرن بیرسیاستی وار ایدی و او تبریزلی ایله اردبیلینی ، اورومیه ایله …. یعنی تورکلری بیربیرینه سالاراق بیرلیک و برابرلییمیزه ضرر وئرماق ایدی !
و بوگونه قده ر میللی حرکت ده ،باشاری ایله یوروتولن سیاست ایسه بو اویونو بوزماق و بیرلییمیزی ساغلاماق اولموشدور!
باتی آذربایجان ایله دوغونو سانکی ایلکه لر و دوشونجه لری فرقلی گوسترمک تاکتیک سل یوخ بلکه استراتژیک بیرخطا سایلیر!
۲- گونئی آذربایجان ، ایستر باتی آذربایجان ، ایستر دیگر بولگه لر یعنی اردبیل، زنگان ، قزوین ، قوم و…. ولایت لری نین آماجی و ایلکه لری عینی دیر و شهرلر و بولگه لریمیزی آیری آیری گوسترمک و بیربیرلرینین سانکی دردلری آیری و آنلاماقدا زورلوق چکدیک لری ، منجه حرکته و او حرکتی تمثیل ائدن تشکیلاتلاردان بیریسی اولان «دیره نیش»ه ضرر دن سونرا فایداسی اولماز!
۳- تورکمن صحرا ، احواز و … جنایتلرینی یارادان، یونه تن و اجرا ائده ن فارس ایرقچی ، سوزده ایسلامچی دوشونجه اولموش و اورایا گونده ریلن رئژیمین جنایتکار قوه لرینده ، بوتون ایران آدلانان میللت لر و او زینداندا یاشایان شخصلر ایشتراک ائتمیش و بونو بیر میللی حرکتین فعالی وسیاسی تشکیلاتینا منصوب اولان شخص، ساده جه تبریزلیلر اولاراق گوسترمه سی نه تاریخی آچیدان گئرچک لیک پایی وار ونه تورکمن سوی داشلار و عرب قارداشلاریمیز ایله وئردیغیمیز مشترک ایرقچی-ایشغالچی رئژیم ایله مباریزه یه فایداسی اولور! بو سندسیز ادعا ساده جه ایرقچی فارسلارا وئریلن بیرآتو اولا بیلیر! امید ائدیرم بو ساده جه جانلی یاینین گئتیردیغی گئرگین لیک ایله دیله گئتیریلمیش بیر یانلیش سوزاولسون ، نه باخیش آچیسی.
۴- مجید بئی تورکییه دن مثال گه تیریب و کوردلرین سیلاحلی قوه لرینین ۱۰۰۰۰۰ نفره اولاشماسینی حقلی اولاراق خطر گورور اما بیر نئچه نقطه یه دیققت ائتمه میشلر:
آ) کورد لر ایللر بویو عراقین ؛ تورکییه نین، سورییه نین و ایران آدلانان زندانین ،اردولاریندا یوز مینلرجه عسگری و سوبایی وار ایدی آما اونلاری کوردوستان و میللتینین قورتاریجیسی اولاراق گورمه یب و اوز میللی سیلاحلی قووه لرین یاراتدیلار، عراق و سورییه ده، ده نگه لر دئیشیرکن اونلارین بیربولومو بو سیلاحلی قووه لره قاتیلدیلار!
ب) کورد لر هئچ بیرزامان دولته چالیشان سویداشلارین، اوزلریندن گورمه یب و امانسیز اونلاری ایله مجادیله ائدیبلر ، حتی اونلاری آشاغالماق اوچون «جاش» آدی تاخمیش و خطاب الیرلر! ( جذب و اونلارین ایچینده نقوذ ائتمک باشقا بیر موضوع دیر)
؛کوی قوروجولارین صرف تورک دولتی ایله بیرلیک ده حرکت ائتدیک لری اوچون اولدورور و تورک اوردوسو ایچینده کی کورد عسگرلرکی داعش ایله مبارزه ده جان وئریللر بئله شهید دئمه میر و دئمزده!
۵- میللی حرکت آدی و ماهییتیندن ده آنلاشیلیرکی ، صینیف سل ، دین سل و… بیر داوا دئیل و قورتولوش و اوز مقددراتینی اوز الینه آلانا قده ر بوتون طیف لری ایچینده باریندیران بیر حرکتدیر، طبیعی اولاراق رئژیمین بوتون اورگانلاریندا و اوزللیک ایله حربی قوه لرده وظیفه لی تورکلر، و ایرانچی تشکیلاتلاردا فعالیت ائدن هر بیر سوی داشیمیزی آسیمیلاسیون سیاستیندن قورتارماق و اونلاری میللی مفکوره ایله تانیشدیریب و حرکته جذب ائتمک مجادیله میزین واز کئچیلمز ایلکه سیدیر ، اما رئژیم و ایرانچی تشکیلاتلاردا ایرقچی سیاسته قوللوق ائدن و وطن و میللتینه خیانت ائدن مانقورت لاری اوزوموزدن گورمک یانلیش و چئلیشکیلی بیر سیاست دیر.
امید ائدیرم بو دوستوموز اوردو و سپاه ین ایچینده کی تورک لری میللی حرکته قازاندیرماق ایله اونلارین جنایت لرینی و ایرقچیلیغین عمرونون اوزاماسینداکی مخرب نقش لرینیین آراسینداکی فرقلیغا واقیف دیر.
سایقیلار ایله
آیدین مارالانلی


text:
دیرچه لمیش وارلیق ( دوقتور پرویز محمدی - سولدوز)
اینسان دیری دیر تا چالیشا
دورمویا بیر آن
دالغا دایانار كن
داهی دالغا اولا بیلمز
«آلپار سولدوزلو»
دیرچه لمیش وارلیق
به نقل از نشریه ی نوید آذربایجان
دوقتور پرویز محمدی – سولدوز
وارلیق
قورویانلار ، كولتور وورغونلاری ، دیل عاشیقلری ، توپراق سئونلر ، اوره
كلرینده اومود بئجه رنلر، یول بیرلیك له ، باغیمسیز بیر قزئت و درگی ساحه
سینده چالیشماغی ان بؤیوك شرف و اوستون گؤره و سانیرلار . آغیر یوك
چیگینلرینده دوغودان باتی یا یوخ ، باتی دان دوغویا ، ایشیق داشی ییرلار .
”
نوید آذربایجان ” عنوان ایله تانینان ، زنگین بیر درگی ده چالیشان لار ،
كولتور سئون خالقیمیزین دالغالی كؤنوللرینده یاشاماغا و آیدین لیق بسله ین
اوره كلرده قوناق اولماغا گووه نیرلر . هر ایلگی بیر تئل ایله باغلانسا دا
او تئلی ساخلاماق و ایپكدن توخونموش و اوزولمه ین ایلگی یه چئویرمك گره
كدیر .” نوید آذربایجان ” و خالق آراسیندا یارانان ایلگی ان اسكی ، داواملی
و اوزولمه ین بیر ایلگی دیر. ” نوید آذربایجان ” ایللر بویو یاییلیب ،
كؤنوللرده چیچك له نیب گول آچیب و قالارغی سئوگی كیمی اوره كلرده یئر تاپیب
. ایندی بوگون نئچه ایلدن سونرا یاییلماغا باشلاییر، بللی دیر تانری نین
عنایتی ایله ، اوسانماز چالیشانلاری نین همتی ایله و خالقیمیزین یول
بیرلیغی ایله اود یوردونون عطیرلی گوللری تكین چیچكله نیب ، گول آچاجاق ،
گؤزللیك لری گؤزه چكیب و اومود یاراداجاق . اینجه سئوینج لری قارینج –
قارینج اؤلكه میزده یاشادیب و اؤز صلابتی ایله” یاشایاجاق” . چونكی : ”
یارادیب یاشادان ابدی یاشایاجاق ” .آیدین لیق سئون قلم ، گئجه نین توكه نمه
سین ، قارانلیق باغریندان سحرین دوغولماسین ” نوید ” وئریر .
ایشیق
یایان قلم ، اؤلكه نین قوراقین یئر اوزوندن اوزوب گؤیون یئددینجی قاتیندا
قورور و ایشیق سئونلری گؤزل آ یلا ، پارلاق اولدوزلارلا ، گولر گونله و
آیدین اولكه لرله قونشو ائیله ییر .
دوزگون قلمین هارایینا و باغیرتی
سینا شیمشك لر شاخیب و قاراقاباق بولودلار پارچالانیر .صلابتلی قلم قابارلی
اللرله شرفه اویغون اولان ایستك لری بولودلارین تارلاسیندا اكیب و دالغالی
گؤزلرینین جوشغون پینار ایله سوواریر و داملا – داملا گؤز یاشی ایله
پاسلاندیریلمیش گوزگولردن قات – قات پاسلاری سیلیر و قیوریلیب – آچیلان
كؤنول یارالارینا ملحم اولور . دوغو دا دوغولان گون كیمی هر گون مین لر
قوجاق گونش داشی ییر و ایشیق سئون اینسانلارا ، گونش گؤزله ین گؤزلره ،
آیدین لیق بكلین كؤنول لره اومود وئریر .كسگین قلم قیشین قارانلیق
دوستاقیندا ایتگین یازی آراییر ، خزان وورموش خیال لاری شاختا دونداران
رویا لاری ، پوزقون اومودلاری سولغون دیلك لری و دونداریلمیش دویغولاری
چیچك لندیریر و وارلیق دنیزینده اوزوب ، دالغالارلا دالغالانیب ، كئچمیشین
دیرلی اینجی لرین اوزه چیخاردیر و خالقلارین وارلیغین و شرفین قورویور و
بونا گؤره :
تانری قرآن دا قلمه آند ایچیب
یازقی سینی هر نه دن اوستون بیلیب
سوسمایان قلم ، خالقی سسله ییر ، چاغیریر و اوجا سسله باغیریر :
اویانماق ، آیینماق گركدیر گره ك
درین بیر باخیش لا دونیایا باخین
آچیلیب ، جالانیب
گئچمیش یولوندا
وارلیغین بوقچاسی
آیدین گؤرونور
بوغولموش دویغولار
پوزقون آرزیلار
تاپدالانمیش ایستك لر
سولغون دیلك لر
توپراغین اوستونه
داغیلیب بوتون
تاریخ تارلاسیندا
دیرچه لن ” وارلیق”
گؤزله ییر چالیشاق
گول آچسین بوگون
كؤنول سیغناقیندا
توپراق باغریندا
سارسیلماز
و اوسانماز قلمین بیر دیله گی وار مین بیر جانی ، هر جانیندا مین بیر
آماجی و او ده یرلی “دیلك ” یاشادماق دیر اود یوردونو قارینج – قارینج
كؤنول لرده و قوروماقدیر قاباریق وارلیغینی ، اولای لار اوزرینده . بئله
بیر قلم قارانلیقدان كؤچوب ، ایشیق لیغا چاتماغی گرچك لرین آغیر یوكون
داشاییب ، حقیقت یولونا ایز سالماغی اؤزل گؤره و بیلیب و گؤزل آماج سانیر و
كؤنلوموزون ساحه سینده یابانجی دویغولارین آت چاپمالارینی و دوغال ایستك
لر و دویغولاریمیزین یابانجی آیاقلارین آلتیندا ازیلمه سینی چكه نمیر و
اؤزگورلوك زیروه سینه چاتماق اوچون اوجالیق سئون قارتال كیمی قانادلانیر ،
قاناد چالیر و اوجالاردا اوچماغی تجروبه ائدیر و گؤیون یئددی نجی قاتیندان
اوجا سسله سسله نیر :
گرچك عاشیق لری ! حاق وورغونلاری !
حقیقت قویمایین ترسینه دؤنسون
گرچك گره ك اولدوز سایاق پارلاسین
نور ساچان اولدوزو قویمایین سؤنسون
سوسموش
قلم بو اوجا هارایی ائشیدیر ، اوره گی چیرپینیر ، بارماق لارلا هاماش
اولور گؤز یاشی تؤكور كاغاذلا سس سسه وئریب پیچیلداشیرلار. پاییز قوشلاری
كیمی سطیرلرین بوداقلاریندان او بیری بوداقلارا قونور عاشیق لارین باغریندا
كی ساز كیمی سیزلاییر و گرچك وورغونلارینا قاریشیر و بئله سسله نیر :
قلم ندیر؟ یازماق اوچون
ظولمات كؤكون قازماق اوچون
گؤز اونونده حاق سؤزلری
قاطار – قاطار دوزماق اوچون
***
یونولماییب آزماق اوچون
خوش ایلقاری پوزماق اوچون
ناحاقلیغین آجیلیغین
اوره كلره سیزماق اوچون
بئله
لیك له بوتون قلملر آغیر گؤره ولرین دویورلار و گرچك لری گؤزه چكیرلر .
مینلر ایلقیم كی اؤزلرین دنیز شكلینده گؤستریردیلر ایتیرلر و دوز یول لار
گؤزوموزون اؤنونده بیتیرلر .
( توپراق ) آغیر اویخودان اویانیر ، نفس
چكیر ، هوسله نیر و چیچك له نیر. یارالی قارتال لار اوخلانمیش قاناد ایله
اونودولموش اوچوش لارین یادا سالیب ، قانادلانیب و قاناد چالیرلار. زیروه
بزه نیب ، آماج باغرین آچیب ؛ صلابتلی اوچقان قارتاللارین یارالارینا ملحم
قویوب اونلاری باغرینا باسا .
ایندی گونش سایاق، ایشیق ساچان ، آنلاییش
یایان و اینام پایلایان ” نوید آذربایجان ” سای سیز سئوینج له یاییلماقا
باشلاییر و بیز گلجه یه گؤز تیكمیشیك كی :
گؤزلردن آخان یاش اولاجاق می سئل ؟
سولونموش دویغولار آچاجاق می گول ؟
ویجدانین قولاغی ائشیدمز اولسا
تاپدانمیش ایستك لر آچاجاق می دیل ؟
***
باغیمسیزوارلیغی
بوتؤو كیملیكی
ده یرلی تاریخی
اؤزل كولتورو
قاباریق كئچمیشی
گؤزل توپراغی
بیر خالقین آماجین
اوستون بیر دیلین
اونودماق ، اونودماق
اونودماق اولماز
هیجران
پرده سینده آسیمیلاسیون ماهنی سین چالانلار گؤز تیكیبلر بیر بؤیوك خالق
وارلیغین دان ، كیملیگیندن ، تاریخیندن ، كولتوروندن و ان گوجلو و اوستون
دیلیندن و بوتون ایستك لریندن ال چكیب آیریلسین و گئتدیكجه اوزاقلاشسین .
داها بیلمیرلر كی وارلیق قورویانلار گونشین قاپیسین خالقین اوزونه آچیب لار
و دامارلاریندا دولانان قان وارلیغین جوشغون پیناریندان جوشور و
قانادلاریندا اوچوش جسارتی گون به گون آرتیر و بیلیب لر سئوگی لره گؤز
یومماق اولماز . ایندی كؤنول ائوینه پارلاق اولدوزلاری قوناق ائدیب ، قارا
قاباق بولودلارین و بوتون قارانلیقلارین قوپاراغین گؤتوروب سورگون سالماق ،
ظولماتین كدرلی اوره گین اوزوب و باغرین دئشمك و چیسگین دومانلیغین كؤكسون
سؤكمك و سئوگی نین گور اوجاغین گورله ندیرمك ، زنگین آخان و شاققیلدایان
شلاله لرین و اوجا هارایلی وولكانلارین و یام – یاشیل یازین گؤزللیك لرین
گؤزه چكمك ، كسرلی قلملرین گؤره ویدیر .
اوزاق دوشن اولدوزلارین
قاش – گؤز آتان یالقیز گونون
آیین – شایین اویموش آیین
اولكر آدلی یئددی یارین
كؤینك سیخان بولودلارین
ووقارلی قوتسال یوللارین
شانلی توپراق آل بایراقین
قارلی – قارلی اوجا داغین
گیزلی – گیزلی گیزلرینی
باسدیریلمیش ایزلرینی
آچیق – آچیق آچیقلاماق
یازارلارین گؤره ویدیر
یازان : دوقتور پرویز محمدی - سولدوز
http://orman.arzublog.com


text:
سعودییه عربیستانی فیلیسطین لیدری محمود عباسدان آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین یاخین زامانلاردا ایسرایل-فیلیسطین موناقیشهسی ایله باغلی سوله تشببوسونو قبول ائتمهسینی طلب ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده راماللاهداکی منبعلره ایستینادن ایسرایلین «ای۲۴نیوس» تئلکانالی معلومات یاییب. تئلئویزییا بونون قبول ائدیلمیه جه یی حالدا الریاض عبباسین ایستعفایا گئتمهسینی طلب ائده جه یینی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، نویابرین ۷-ده عباس گؤزلنیلمهدن کرال سلمان بین عبدولعزیز و ولیهد شاهزاده محمد بین سلمانلا دانیشیقلار آپارماق اوچون الریاضدا گلیب. اربدیللی مطبوعات سعودییه عربیستانینین محمود عباسا تضییق ائدرک اونون ایران و حیزبوللاها قارشی کوالیسییایا جلب ائدیلمهسینه چالیشدیغینی بیلدیریب.


text:
پکتیا ده اوچ چیت ایللیک عسکر هلاک بولگن
پکتیا ولایتیده عصیانچیلر تمانیدن اویوشتیریلگن هجوم نتیجه سیده اوچ چیت ایللیک عسکر هلاک بولگن، ناتو کوچلری هلاک بولگن عسکرلر افغانستانده فعالیت آلیب باره یاتگن امریکا حربیلریگه تیگیشلی بولگنینی ایتگن.
اوتگن بیر ییل جریانیده یوزدن ارتیق چیت ایللیک عسکر افغانستانده قربان بولگن، اولردن سکسن ته سی امریکا لیک عسکرلر بولگنی ایتیلماقده.
شونینگ دیک پکتیا رسمیلری، مذکور ولایت نینگ یوقاری مرتبه لی مقاملریدن بیری ایکی قوریقچیسی بیلن بیرگه یوزبیرگن ماین پارتلش عاقبتیده یره لنگنینی ایتگن.
اوز اسمینی ایتیشیدن باش تارتگن امنیتی منبع لردن بیری بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده پکتیا ولایتی نینگ خوف سیزلیک اداره سی اورین باسری عبدالجبار اوشبو ولایت نینگ جاجی اریوب منطقه سیده یره لنگنینی ایتدی.
پکتیا افغانستان نینگ ناتینچ ولایت لریدن بیری بولیب، بو ولایت نینگ ایریم حدودلریده طالبان عصیانچیلری انچه فعال بولگنی ایتیله دی.


text:
اؤلکهمیزی گئری قایتارماق واختی چاتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «آسسوشیتد پرس» آگئنتلیینه موصاحیبهسینده سونونجو ایران شاهینین اوغلو رضا پهلوی سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، ایراندا رژیم دییشیکلیگی عالی فورمولدور:
«بونو ایران خالقی ایستییر. بو، آمئریکا، بریتانییا، سعودییه عربیستانی و یا ایسرایلین بئله دئدیینه گؤره باش وئرمهیهجک. بو، ایران خالقی بئله ایستدیینه گؤره باش وئرهجک. سون اعتراض آکسییالاری ایرانا قارشی بؤیوک تهدیددیر. کوتلوی کوالیسییا زامانی یئتیشیب. بو قصبکارلار بیزیم اؤلکهیه موداخیله ائدیب، بیزی اسیر گؤتوروبلر. اؤلکهمیزی گئری قایتارماق واختی چاتیب».


text:
قارا دنیز اوزرینده قضایا اوغرایان تو-۱۵۴ طیارهسینین تاپیلان «قارا قوتوسو»ندان بیری ائکسپئرتلر طرفیندن اوخونوب. روسییا مدافعه ناظیرلییندن بیلدیریلیب کی، طیاره قانادلاریندا اولان پروبلئمه گؤره ایدارئتمهنی ایتیریب و هوجوم بوجاغی وضعیتینه کئچیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، «Life.ru» سایتی پیلوتلارین کابینهسینده گئدن دانیشیغین بعضی دئتاللارینی آچیقلاییب.
دانیشیقلاردان آیدین اولور کی، وضعیت ائکیپاژ عضولری اوچون گؤزلنیلمز اولوب. ایلک ثانییهلرده هر ایکی پیلوت چاشقینلیقلا اوزلشسه ده، سونرادان اؤزلرینی اله آلاراق سون آنا قدر طیارهنی خلاص ائتمهیه جهد گؤستریب.
پیلوتلار آراسیندا همین آن باش وئرهن دانیشیقلارین بعضیسینی تقدیم ائدیریک:
- ...سرعت ۳۰۰...
- (آنلاشیلمیر)
- کوماندیر، تارازلیغی دوزلتدیم.
- (آنلاشیلمیر)
- (سؤیور)
(کسکین سیگنال سسی گلیر)
- قانادلار... (سؤیور)
- یوکسکلیک اؤلچهن!..
- بیز...(آنلاشیلمیر)
(یئره تهلوکهلی یاخینلاشمانی بیلدیرهن سیگنال سسی گلیر)
- (آنلاشیلمیر)
- کوماندیر، دوشوروک!
سس قئیدینین سونو.


text:
گونئیلی شعرینی قاورایان فلسفه
چاغداش ادبی- بدیعی تنقید مسألهلریندن بیریسی و بلکه هر بیر بدیعی اثره باخیشین اَن اؤنملی یؤنو و جهتی، اثرین «فلسفه»سینی و یارادیجیلیق محصولونا حاکیم دونیا گؤروشونو تانیما و اینجهلَمهدیر. بیر ائله اثرلر واردیر کی، اونلارا بیز ادبیاتچیلار، فلسفهسیز اثرلر دئیَریک. اونلارین یارادیجیلیق سببی و فلسفهسینه اولور اولسون، بیز او سببی فلسفهسیزلیک آدلاندیریریق. چونکی اثری یارادانین هئچ بیر هدف و غایهسی حتی فورمالیسم مقصدی «صمیمیت» ایله سئچیلمه میشدیر. «ائله بئله» اثر یازماق هَوَسینده بیر زامان آلیشمیش و یا یوزلر دفعه تقلید اولونموش بیر اثردن بیر داها بایاغی تقلیده قاپیلمیشدیر. «منده وارام» های کویو سالمیشدیر. و یا هر بیر شخصی غرض و احتیاج اوزونو صنعتکارلار سیراسیندا یئلشدیرمه قصدینه دوشموشدور.
تاریخین چرخی آلتیندا ایتیب – باتیب، ایزی توزو قالمایان و بیر کول- کوس کیمی یئله ساورولان بئله اثرلر یانیندا، کوتلهلرین قیزغین آلقیشینا توُش گلن و ائل مالینا چئوریلن «فلسفهلی» اثرلر تمامیله اؤزونه مخصوص بیر جهتلر و عموم خلق منافِعینی قورویان اینجه صنعت یؤنلری داشیییر و همین سببلره گؤره ابَدیلشیر و تاریخی عوصیان و فریادا چئوریلیر.
فیضولینین «لیلی- مجنون»، شهریارین «حیدربابا» و سهندین «سازیمین سؤزو» منظومهلری بئله اثرلردن ساییلیر. چونکی اونلارین هر بیرینده شاعیرین ائله خیطاب و ائلدن قایناقلانان گئنیش دونیا گؤروشو و فلسفهچیلیک حاکیمدیر. محمّد باقیر خلخانینین ده «ثعلبیّه»سی بئله دیر. «شئکسپیر» کیمی، «ویکتورهوگو» کیمی، «دانته»تکی و «مولوی» سایاغی، اونلار «فلسفهلی» صنعتکار آدلانیرلار.
الینیزده اولان «دان سؤکولهجک» شعر مجموعهسی ده بئلهدیر. بو اثرین شاعیری حسین محمّد خانی «گونئیله» 1334- نجو ایلده «شبستر» ماحالینین «مئشین» آدلی کندینده دونیایا گؤز آچمیش، ائل عادت- عنعهلری و ائل قایغیسیایله بؤیوموش گنجلیگینین ایلک چاغلاریندان تا گئچمیشلردن آخیب گلن میلّی مدنیتیمیزه ووُرغون اولموش و شهره گلدیکدن و رسمی تحصیل آلدیقدان سونرا مدنیّت ووُرغونلوغونو ساخلامیش و «تمدّن» (Civilization) فعلینه اوُیمامیشدیر. ائله بوُنا گؤره ده اونو «فلسفهلی شاعیر» آدلاندیرماغی مقصده اوُیغون گؤرورم.
گونئیلی ایندی ائله ایچینده تانینمیش بیر شاعیر ساییلیر. اونون شعرلری هم مضمون و هم دیل باخیمیندان چاغداش ادبیّاتیمیزدا «هدف» ساییلان چوخ موثبت جهتلر واردیر و بو جهتلرین واردیر و بو جهتلرین هر بیری حاقّیندا چوخلو دانیشماق اولار و لاکین من بو کیچیک اؤن سؤزده چالیشاجاغام کی، اونون شعرینه حاکیم «فلسفه»دن سؤز آچام. اونون شعرینی قاورایان فلسفهنین اساس یؤنو معنویت و «ایده آلچیلیق»دیر. ایده آلسیزلیقایله باریشماز بیر دوُرومدادیر. ایدهآلچیلیق «گؤنئیلی» شعرینین اساس مضمونو و تمَللی دوُیغوسونو تشکیل ائدیر. بو گئدیش اساسیندا، شاعیر حیاتدا هر زادی ایناندیغی آری و تمیز اینانج و پاک مرامایله کنترول ائدیر و هر نهیی آرزوسو و دیلَگی اؤزونوده تعریف ائدیر و هر دیلَگه، داها دوغروسو اونون دوشونجه نورمالاری اساسیندا تعریفلنه بیلمهین دیلَکلره، «دیلَک» آدی وئرمیر:
دیلَکده ائلینه اوُغور- اَسَنلیک
اولماسا، قارادشیم، دیلَک دئییل او.
اونون «کنترول» آلتینا آلدیغی «دیلَک» البته خئیر خواهلیق و اینسان سئورلیک بوُلاغیندان سوُ ایچیر و بو اینسان سئورلیک ایسه تجرید اولونموش و انتزاعی «اوُمانیسم» (humanism) یوخ، بلکه موعَیّن کوتله ائل وارلیغیندان مودافیعه ائدن بیر اینسان سئورلیکدیر:
مینم گولوشومون اوندا دادی وار
سنینده دوداغین بیر گولومسهیه.
ائله همین «تقیُّد» (Sbligation) شاعیرین فلسفی دونیا گروشونو ده تعیین ائدیر. یعنی دئمهلییم کی او، گؤروشونو ده تعیین ائدیر. یعنی دئمهلی یم کی او، هم طبیعت، هم ده جمعیّت قارشیسیندا درین مفکوره صاحیبی اولان و هر بیرجه حادیثه و عامیلی تبیین ائده بیلن و معنالاندیران فلسفهلی شاعیردیر. شاعیریمیزین دوُحیّاتینی و چاغداش شعر دونیامیزدا دگَرینی یاخشی بیلمک و تانیماق اونون فلسفهسینین بعضی اساس قاوراملارینا نظر سالالیم:
1- اؤزونه قاییتما: شاعیر هر شئیددن اوّل اوخوجونسو (اؤزونه قاییتما)غا دعوت ائدیر. اونا دئیَر کی، «توبه» ائت، «رجوع»ائت، «قاییت»، «دؤن»! شاعیرین فلسفی گؤروشو بئلهدیر کی، اوخوجوسونون اؤز اوُزاق گئچمیشیایله علاقه باغلاری قیریلمیشدیر و بو باغلاری بیر داها گئچمیشیایله باغلاییب و مؤحکملندیرمهلی دیر. و لاکین «کئچمیش» دئدیکده، شاعیر دوُرغون و قوُرتارمیش گئچمیشی نظره آلمیر. او «کئچمیش ایندی گلهجک»؛ خطّینه اینانمیر و «خطّی» (linear) دوشونمور اونون نظرینده «گئچمیش» بیر نوقطهده قوُرتارمامیشدیر، بلکه اوخوجوسونون حیاتیندا جاریدیر و بوتون یاشامینی قاپسامیشدیر، آخیجیدیر، دَگرلی بیر میراثدیر، اونون بوُ آخیجی و سیّال «کئچمیش»، شاعیر دئمیشکن «اؤزولوگو»ندن آییران واردیر:
منی اؤزلویومدن آییرذان بیلَک
حسرت قاندالیندا سیخیلاجاقلار.
بو ایسه، بؤیوک بیر خطادیر، آجی بیر حادیثهدیر. و لاکین شعرینین قهرمانی اولان اوخوجوسو، بوُندان خبرسیزدیر. اونو خبردار ائتمک و اویاتماق ایستهین شاعیر، اونو ایناندیرماق ایستهییرکی، «کئچمیش» ایله «ایندی» آراسیندا فاصیله سالان قوپوقلوق، بیر شئیطان اووسونو و بیر «قارا کولَک» دسیسهسیدیر و اگر اوبوُ دسیسهنین ایچ اوزونو گؤرسه، «توبه» و «رجوع» ائدر، داها دوغروسو اؤزونه قاییدار. اودور کی، اوخوجوسونا تأکید ایله دئییر کی، اینان، هئچ بیرزاد دَگیشمهمیشدیر:
دوُیغو او دوُیغودور، کؤنول اوکؤنول،
آرزو، او آرزودور، دیلَک اودیلَک.
اصیل و حقیقی مبدأ ایله تجدید عهد ائتمه، ائله بیر گئچمیش و «ماضی» ایش دئییلدیرکی قوُرتارسین گئتسین؛ بلکه اونون حؤکم ئو اثری قالیر و قالاجاقدیر. منقضی اولموش و قوُرتاران بیر مسئله دگیلدیر. مسأله بوُراسیندادیر کی، باشلانغیج بیر داها باشلانمالیدیر، و لاکین بوُ دؤنه داها درین و مؤحکم باشلاناجاقدیر. بو باشلانغیجین اوفوقلری قارانلیق اولا بیلر، خطرلریده اولا بیلر، غریب اولا بیلر، لاکین شاعیرین دوشونجهسینده هر بیر شئی آیدیندیر:
اینکار چانقیلیلا دولان گؤزوهنی،
غئیرت قازماسیلا اویاجاغام من.
آلداتما دونونو، یالان کورکونو،
عوصیان قیلینجیلا سویاجاغام من.
بئله دوشونجهیه «خطّی» یوخ، بلکه «دایرهوی» (Circular) دوشونجه ماجراسیندا، قوپوقلوق دؤنَمیندن سونرا «اؤزونه قاییتما» دؤنَمی واردیر و دایرهوی حرکت قاچینیلماز بیر دوُرومدور:
اورَک قالا دگیل اونو آلماغا-
ووُروب دیوارینی دلهبیلهسن
و یا:
آتالار دئمیشلر بو اینجه سؤزو:
بیر دابانلیق اوسته دورماز هئچ قاپی
و یا:
بیلیرم اوتوزلار گلن نسیله
اولاجاق «گؤنئیلی»، ایلهام قایناغی.
2- قوپوقلوغو قیناما: شاعیرین فلسفهسینده اوخوجوسونو «اوُتوپیا» ((Utopiaدان آییران قوپوقولوق قینانمالیدیر. بو قوپلوق، البّته کی اؤترَیدیر، دگَرسیزدیر، شاعیرین گؤزونده چوخ دا اعتینایا شایان دگیلدیر، لاکین «وار» دیر، بیر «ویجود» دور.
بوُرادا کی «وارلیق» و ویجود داها گئرچک و ملموس دونیا گؤروشلو بیر ویجود یوخ، بلکه «هایدگر»ین دئدیگی کیمی بیر چَن (Vapor) کیمیدیر. منجه شاعیریمیزین فلسفهسینین بو یؤنونه دوغرودان بئله کؤلگه دوشموشدور. بئله بیر حال حاکیمدیر:
نه قدَر اسیرسن، اَس قارا کولَک،
سیندیر باغ- باغچادا دالی- بوُداغی!
یول یئتیم ساچی تک برق سیملرین
سؤندور هر گئچیتده یانان چیراغی.
شاعیر، باغلانمیش دوداقلارین دیل آچماسینا مانع اولان، بو «چَن»دن هئچ ده قورخماییر و اونون اصلینده ویجود سایمیر. پوُچ و نیهیلیستی بیر «وار» حساب ائدیر. کی بو دئو و شئیطان اووسونو، گئرچک و حقیقی «وارلیق» قارشیسیندا هوپوب گئدهجکدیر؛ توزو هئچ قالمایاجاقدیر:
بونو بیل، دان یئری آغارمادادیر
یارین آلتون تئللی گونش چیخاجاق
اؤتگون اوخلاریلا تؤکوب گؤزونو،
ظوُلمات بوُجاغینا سنی سیخاجاق.
بئلهلیکله فلسفهچی شاعیرین نظرینده قینادیغی قوپوقلوق، «اؤتَری اولای» ساییلیر. بو قوپوقلوق اونا گؤره قینانمالیدیر کی، اوخوجوسونو اؤز گئچمیشیندن قوپارتمیشدیر، دوداقلارینی باغلامیشدیر و تجریدی حالدا «کئچمیش»ایند گلهجک «اوچ» گویا فرقلی دؤنَملر اسیری ائتمیشدیر؛ شاعیر ایسه بئله بیر خطّین وارلیغینی اینکار ائدیر و اونو قینامادا ایسه «اؤزونه قاییتما» حالینین گئرچکلشمهسینی اومید ائدیر و ائله بیر گونه اینانیر کی، بو «چَن» داغلاردان قاچاجاقدیر و:
دئدی: گؤروشونه من هاچاغ گلیم؟
دئدیم: گئت داغلاردان چَن قاچاندا گل،
دئولرین اووسونو، طیلیسمی سینیب
باغلانمیش دوداقلار دیل آچاندا گل!
3- دایانیشا گوونمه: بیز عمومیتله یاخین یوزو ایلده جانلانان «دایانیش» و «موقاومت» (Resistance) ادبیّاتیمیزین سیمگهسی و ان موقاویم تمثیلچیسی کیمی، هر زامان مرحوم «حبیب ساهر»ی آنیریق و اونو تحسین ائدیریک. او پهلوی شوونیزمی قارشیسیندا ائلیمیزین موقاومت سیمگهسی و دایانیش آبیدهسی کیمی گؤزوموز اؤنونده جانلانان بیر شاعیردیر. گووهنیر، و «دئو» و «شیطان» قارشیسیندا بو دایانیشی واجیب سانیر، سونونو دئوین جان شوشهسینی سیندیرماقایله قوُرتاماغی دوشونور.
او زامانا گئجهده گوندوزده دؤنر،
ظوَلمو، سیخینتینی یوخ ائتمک اوچون
سنین جان شوشهنی داشلارا چالار.
او، بو دایانیشا بئله گووهنیر و اونو تحسین ائدیر.
اوجا ذیروهلی آشیب گئچمَگه
بوکولمز، یورولماز دیزیم وارمنیم
دایانیشا گوونمه بو زنجیرین بیر حلقهسی ساییلیر.
او، اؤزوندن سونرا گلن چاغری حلقهسینه باغلانیر و شاعیرین دوشونجه زنجیرینی یئتگینلدشدیریر.
4- چاغری: «ائلیته»یه اینانان «نیچه» فلسفهچیلری دوشونجهسینده «چاغری» معناسیزدیر. بیزده گئچمیشده «کَسرَوی» بئله بیر فلسفه صاحیبی اولموشدور. اونلار، اینسانلاری قویون- قوُزو سوروسو حساب ائدیرلر و اونلار ایله علاقهده «دعوت» و «چاغری»نی معناسیز گؤرورلر و یالنیز اؤز نوبوغلارینا اینانان ائلیتهنین «باسینج» و کلومتینه اینانیرلار.
دگیل او ائرمنی داشناک، بو آذربایجان ائولادی
قارا باغدا ائدن دعوا بو گون کوفریله ایماندیر.
دئیَن و اینسانلیغین هر بیر حرکتینی «ایدهآلچیلیق» معیارلاری ایله اؤلچن شاعیر، البّته کی اینسانلار قارشیسیندا هئچده «باسینج شیوهسی یوخ»، «چاغری» یولو ایله داورانابیلیر. اونون الینیزده اولان کیتابداکی چاغریسی، دایانیشا گوونمه، قوپوقلوغو قیناما و اؤزونه قاییتما چاغریسیدیر. اثرین بیر یئرینده اونون بو «چاغری»سی، دوستو شاعیر «رحیم گؤزل»ین دیلیله گئرچکلَشیر. بو چاغریدا، شاعیر یئنه «اؤزونه قاییتما» و آخیجی گئچمیشه «رجوع» شرطیله «اوتوپیا»سیتا چاتاجاقدیر.
شئخ محمودون ذوقی، ذوکاسی ایله
اولو «زهتابی»نین ایدیاسی ایله
«مؤعجوز»ون فیکرینین ضیاسیایله
ظولمتین دیزینی بوکرم گلسن.
او، اؤزو ایسه تام وارلیغیایله بو رجوع و قاییدیشا اینانیر و «اومید»ی ایسه اونون شرطی ساییر. شاعیرین فلسفهسینده اومید چاغری شرطیدیر، قوپوقلوق دؤنَمینده گئرچکلشمهلیدیر.
قوپوقلوقدا یوللاردا آشیلماز قالالار تیکیله بیلر، مین قادا - بلا گله بیلر، سؤز قهرمانی اودون تک یاخیلار، کول اولوب داشینار، قولونا حسرت بوُخاغی ووُرولا بیلر. و لاکین بونلارین هامیسی، قوپوقلوغون اؤزو کیمی بیر «چَن»دیر، «حوباب»دیر، اصل – نسبی یوخدور، «وار» گؤرونور، و لاکین «وار» دگیلدیر:
یوللار آیاغیما قوی- قویسون داغی
آرزولار جامیما قاتیلسین آغی
قولوما حسرتلر ووزان بوخاغی
اومید دیرناغیلا آچیب گلرم.
5- باریشمازلیق: گونئیلی هر شئیدن اوّل «اصالتی ایتیرمه» و «ایستحاله» (Assimilation) ایله باریشمایان بیر دوشونجه صاحیبیدیر. او بو اولایی، شئیطان دسیسهسی حساب ائدیر. و ایستحالهچیلری اؤزونه دوشمن ساییر. ایستر ایستحاله ائدن اولسون، ایستر ایستحاله اولان فرق ائتمز. هر ایکیسی دوشمندیر، هم ظالیم، هم ده ظوُلما دؤزَن.
شاعیر بو اولای قارشیسیندا چوخ ایتی و عصبیدیر، اولای یارادان دوشمنه خطاب رَجَز اوخویور:
اوندا کی گیرهوه دوشدو قولوما
سیخیب بوغازینی اؤج آلارام من.
شاعیری سیخان دوُیغو بوُدورکی، یاد ائللینین شوونیستی سیاستی نتیجهسینده، او، اؤز تاریخی قایناقلاری و مدنّیّت بوُلاقلاری حاقّیندا هله بیرزاد یازا بیلمهمیشدیر کی هئج، حتی بیرشئی ده اوخویا بیلمهمیشدیر، حال بو کی باشقالاری، حتی آیری میلّتلر اوچون ده یازیرلار. او، بو ظولمون اؤجونو آلماق ایستهییر، چونکی باشقا میلّتلرین ده اونا دوچار اولماسین ایستهمیر. او ایستیر ائلهبیر دونیایا و هر کس اؤز مدنیّت بوُلاغیندان غیدالانما حاقّینا صاحیبدیر. «اوتوپیاسینی» توصیف ائدنده دئییر:
هامی بیر اؤلچوده، هامی بیر بویدا
هریانا نوُر ساچیر حاقّین چیراغی.
بئله آزاد یاشاما آرزوسو اوچون قاناد چالماق ایستهین شاعیر، هر جوره مانعه تؤرهدن خوصوصیله اؤز اصالتلرینه دؤنوک چیخان دوشمن عملهلریله باریشماز بیر دوُرومدا اوز- اوزوه گلیر. اونلارا هده- زوربا دا کسیر، تهدید ائدیر، اؤزو گلهجک گوجونه ایناراق دئییر:
گول دئیه، من سندن اکدیم بیر بوُداق
سن اولدون باغیمدا هرزه پیتیراق
یئنیمدن ال اوزوب اولماسان اوُزاق
سوپوروب سالارام آیاغاسنی.
دوشمن ایله بو باریشمازلیق و بو نیفرت، شاعیرین گؤروشونده «فیطری»دیر، اولمالیدیر، اولماسا، عشقین معناسی آیدینلاشماز:
هئچ کؤنول اولماسین سئوگی- نیفرتسیز
سئوگیله پولادی موُم ائتمک اولار
گؤیه باش قالدیران قارا داغلاری
نیفرتله دؤیهرک قوُم ائتمک اولار.
و همین سئوگی- نیفرتین بیر یؤنو ده اونون اینسان سئوَرلیگیدیر.
6- اینسان سئوَرلیک: ایدهآلچی شاعیر، هر نهیی معنا ائدیر. معناسیز هئچ دوشونجهنی و ایستیقامتی قبول ائتمیر. هم اینسان سئوَرلیک (Humanism) و همده هر بیر باشقا دوُیغو، اونون. فلسفهسینین تمَلی اولان (اؤزونه قاییتما) گؤروشو و دوُیغوسو اطرافیندا فیرلانمالیدیر. یوُخسا اینسان- سئَرلیک تجرید اولونموش بیر حالدا نه معنا داشییا بیلر؟ «کئچمیش» قارشیسیندا «توبه» و «رجوع» ائتمهدن، قوپوقلوغو قینامادان، دایانیشا گووهنمهدن، چاغری یا اینانمادان و دئولرین اووسونو قارشیسیندا باریشمازلیغا اینانمادان اینسان سئوَرلیک دوُیغورلارینا قاپیلماق، آزغین بیر معنا داشییار:
اینسان سئوَرلیک یوخ، اؤزونو دانماق،
وار- یوخو هئچ زادا ساتماقدیر بو ایش
اؤزگهنین آشینین داد- دوُزو ایکن
زَهری اؤز سوُیونا قاتماقدیر بو ایش.
هانسی ایش؟
«کئچمیش- ایندی- گلهجک» خطّینه اینانما ایشی. گئچمیشی آخیجی یوخ، منقطع و قوپموش فرض ائتمه و «ائلیته»لره قاپیلما و «کسروی» کیمی نه اینسان سئوَر اولان و نهده اینسانلیقدان پای آپاران فلسفهچیلرین آردینجا دوشمه ایشی.
شاعیر، «یادین کئشیگینده دایانیریق بیز» عونوانلی شعرینده بو فلسفی گؤروشونو چوخ ساده و آخیجی بیر دیلیله بیان ائتمیشدیر. ها بئله «...بیر گؤن»، «شاعیر اورَگی» و «یوخدور توکنمَگیم...» قطعهلرینه همین فلسفی گؤروش هاله سالمیشدیر.
یوُخاریدا سایدیغیم، شاعیرین شعرینی قاورایان فلسفهنین اساس یؤنو اولان معنویت و ایدهآلچیلیق یؤنوندن تمللی قاوراملاری، اونون شعرینی ائل مالینا چئویریر. و بو باخیمدان دا «گؤنئیلی»نی خوشبخت شاعیرلردن سایماق اولار. البته بو ائل شاعیرینین یارادیجیلیغی حاقّیندا دانیشماق ایسترکن، اونون شعرینین بدیعی اؤزَللیکلرینه ایشاره ائتمهدن، سؤزون اَتَگینی ییغماق اولماز، اواصلینده اؤز فلسفی دوشونجهلرینی ائله خیطاب شعره چکیر، تعهّودلو و «تقیّودلو» شاعیردیر، بئله بیر شاعیرین یالنیز «مؤحتوا» و «ایچریک»ده یوخ، «قالیب» و «فورما»دا تعهّودلری اولمالیدیر.
بو تعهّود ایسه «دان سؤکولهجک» مجموعهسینده حیرت گتیرن بیر آخیجیلیق ایله دوُیولور. شاعیرین دیلی دوُرو و زولال بیر بوُلاق کیمیدیر. سانکی شاعیر عادیجهسینه اوخوجوسو ایله دانیشیر:
اومندن سوروشدو: یازا نه قالدی؟
سئویلهدیم حسابی- سایی بیلمرَم
سوروشدو: قانسی آی، هانسی قصیلدیر؟
سؤیلهدیم فصیلی، آیی بیلمرَم.
و یا:
داها قینامیرام اوُشاقلاری دا
اونلارین یازیسا، منیم گوزومدور،
اونلار بوی آتدیقجا بیچیلیرم من.
دیل باشدان آیاغا ائله بئله آخیر. نه یاد ائللینین تحمیل ائتدیگی عربجه، فارسجا سؤزلر و نه ده زوراکی ایشلهنن بعضی اؤز تورکجه کلمهلریندا تاپیلمامالاری کیمی، ایستیعارهلر، بنزَتمهلر، مجازلار، تلمیحلر و بو کیمی بدیعی بویالار دا، طبیعی و گلیشی عادی بیر دوُرومدا هر صحیفهده عطیر ساچیر. اونون ایشلَتدیگی «آنلاییش ساجی»، «دوُیغو ییغینی»، «پای اوُمان باش»، «گمیدلن سیچان»، «ایلغایان ایلغیم»، «یاشاییش بویالی»، «قاخینج اودو» و بو کیمی ترکیبلر بلکه ایلک دفعه حماسی (Epic) تغَزّولوموزه تزریق ائدیلن سؤز بیرلشمهلریدیر.
شاعیریمیزین درین مضمونلو فولکولوروموزدان قایناقلانان دیلینده، شیفاهی ادبیّاتیمیزین هر قولوندان اؤرنکلر ده تاپا بیلریک. اونون ایشلَتدیگی:
بیر دابانلیق اوسته دوُرماز هئچ قاپی.
و:
هر یازین گوزو وار، هر یایین قیشی.
و:
آشیمیز پیشنده ائمهدین هاماش.
کیمی آتالار سؤزلری بونا بیر نمونهدیر. گونئیلینین شعر مجموعهسینین نشرینی، من چاغداش ادبی دونیامیزا گتیریلن بیر یئنی چیچک چلنگی کیمی، ائلیمیزه تبریک عرض ائدیرم.
[1] محمدخانی، محمد (گونیلی). دان سؤكولهجك، تهران، 1382.


text:
اصلینده قادینلارین حیس لری گوجلو اولار، دییه بیلمه دیکلرینیزی ، باخیشلارینیزدان، اونلاری گؤز اوجو گیزلیجه سوزمه نیزدن، بیری لریندن قیسقانمانیزدان، بیردن بیره تَرله دیگینیزدن ، یا رنگینیزدن آتدیغیندان، یا اونلارین گؤزونه باخیب دانیشدیغینیز زامان سؤزون اوجونو ایتیردینیزدن آنلایا بیله رلر.
آنجاق قادینلار سئوگینی آنلاماغی یوخ، ائشیتمه یی سئوه رلر. بونون اوچون ده اؤزلرینی او یولا ووروب آنلادیقلارینی ، آنلامازلیقدا گلرلر.
بونلاری اؤزومدن بیلیرم مثلا یاخشی بیلیردیم ندن قاری سئودیینی، ندن شعرله ایلگیلندیگینی، ندن قیرمیزی گئیدیگینی، ندن هابیل دینلهدیگینی یا ندن اطرافیمدا دولاشان بیریلرینی سئومه دیگینی. من بوتون بو ندنلری یانیتلاماغی یاخشی بیلیردیم.منی سئودییینی یاخشی بیلیردیم.
آنجاق بیلمکدن چوخ، ائشیتمک ایسته ییردیم، و ائلهجه اونلاری حیس ائدیب بیلدیگیم کیمی بو گون گؤروشدویوموزده، الیمی توتوب سیخدیغیندا ندن بارماقلارینین بوشالدیغینی، ندن گؤزلرینین دولوب بیر یئرلره دالدیغینی، ندن تلهسیک بیر فینجان چای ایچدیگینی، ندن آرد- آردا سیقارئت آلیشدیریب دانیشمادیغینی، و آرا بیر اؤتَری، اوزومه باخیب بیر زامانلار قاه قاهالارلا گولدویون سؤزلریمه تبسّوم ائتدیگینی، و ندن سورَکلی قولونو چیرماییب گؤز اوجو عقربهلری گوددویونو یاخشی بیلیردیم.
آما ندن دئیه سوروشماقدان دیسکینیردیم. چونکی من قادینام، چونکی قادینلارین حیس لری گوجلو اولار.
چونکی قادینلار بعضا بیر شئیلری آنلادیقلاری زامان ائشیتمک ایستهمزلر، یا ائشیددیکلری زامان آنلاماق ایستهمزلر. منیم آنلامادیغیم کیمی منیم حیس ائتدیکلریمی اؤزومه آنلادا بیلمهدیگیم کیمی، منیم ائلهبئلهسی ساچمالادیغیم کیمی. چونکی قادینلار ساده جه سئوگینی آنلاماقدان چوخ ائشیتمک ایسته رلر.
سئوگینین بیتدیگینی یوخ ،اونو نه آنلارلار، نه ائشیتمک ایسترلر، ساده جه حیس ائدیب اؤلمک ایسترلر.
بونو اؤزومدن بیلیرم…
اؤرنهیین منیم بوگون بیر فینجان چای دا بوغولدوغوم کیمی، آرد آردا سیقارئت لرله کول اولدوغوم کیمی،عقربهلرین آراسیندا اَزیلدیگیم کیمی و تبسّومونون ایچینده اؤلدویوم کیمی
قایناق: یئنی قاپی
یازان: پینار شاکر
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
تۆرکیه اندونزیا کؤمِک ایبریأر
تۆرکیه اندونزیالی دۇغانلارینی یِکه قۇیمادی
تۆرکیه اندونزیانینگ سولاوسی آداسیندا بۇلان یر تیتره مه سی و سونامی دان ضلل گؤرِنلره ۲۵۰ چادیر و ۱۰۰۰ یۇرغان، کؤپچِک و کؤرپنچِه ایبردی.
تۆرکیأنینگ کؤمِکلری شو گۆن یۆک اوچاری بیلن یۇلا چیقدی.
تۆرک قیزیل آی قوراماسی نینگ حالقارا پروگراممالار مۆدیری آلپر اولوجا، یر تیتره مه سی و سونامی دا ۱۵۰۰ آدامینگ اؤلِندیگینی و ۶۰۰ مۆنگ آدامینگ ضلل گؤرِندیگینی آیتدی.
تۆرک قیزیل آی قوراماسی واقادانگ ۲۴ ساغات سۇنگرا ۲ پرسنل ایبریپدی.
تۆرکیه ینه ۳ بجرمن پرسنل ایبریأر.


text:
بیز اؤز تورپاقلاریمیزین عزتینی نجه ایستییریکسه، آذربایجان اوچون ده او جور عزت و باش اوجالیغی ایستییریک.
بونو آپا-یا آچیقلاماسیندا ایرانین عالی رهبری آیت الله سید علی خامئنئنه اینین اردبیل ویلایتی اوزره نمایندهسی سید حسن آملی دئییب.
«آذربایجانین پروبلملرینی اؤز پروبلمیمیز بیلیریک. حاضردا اردبیلده اهلی-بیت مکتبینین گوجلهنمهسینده صفویلرین رولو ایله باغلی کنفرانس کئچیریلیر. صفویلر آذربایجان و ایرانین مشترک تاریخیدیر. آذربایجانین مدنیتی، تاریخی بیزیم تاریخیمیزله بیردیر و آیریلا بیلمز. ایران و آذربایجانین بیر چوخ مشترک تاریخی شخصیتلری وار. بو اؤزو ایکی اؤلکهنین امکداشلیغیندا و بیر-بیرینه دایاق اولماسیندا چوخ تاثیر ائدیجی عامله چئوریله بیلر»، - دئیه حسن آملی سؤیلهییب.
او بیلدیریب کی، هر ایکی اؤلکه اؤز تاریخی شخصیتلرینه صاحب چیخمالیدیر: «آذربایجان و ایران بیر میلت-ایکی دؤولتدیر. ایران و آذربایجان آرازین ایکی قولودور. منشیی، اصلی و کؤکو بیردیر. بو، طلب ائدیر کی، ایکی اؤلکه آراسیندا علاقهلر داها دا اینکیشاف ائتسین. شوکورلر اولسون، گئتدیکجه علاقهلر داها دا یاخشیلاشیر».
داغلیق قاراباغ پروبلمیندن دانیشان آملی قید ائدیب کی، حاضردا قاراباغین ایشغالدا اولماسیندان ایستیفاده ائدن روسییا آذربایجان و ارمنیستانا ایستدیی تضییقی گؤستریر: «ارمنیستان قاراباغا گؤره روسییایا محتاجدیر. آمریکا دا، ایسرایل ده ائله روسییا کیمی، بو وضعیتدن ایستیفاده ائدیرلر. داغلیق قاراباغ پروبلمی حاضردا رگیونال بیر پروبلم دئییل، بؤیوک دؤولتلرین ماراق دایرهسینه چئوریلیب».
آیتوللاه سید علی خامنه اینین نمایندهسی ۲۰۱۶-جی ایلین آپرل دؤیوشلرینده آذربایجان اوردوسونون اوغورلاریندان دا دانیشیب و بیلدیریب کی، آذربایجان اوردوسو بو دؤیوشلرده اؤزونو چوخ یاخشی گؤستردی: «بو، بیزیم هامیمیزی سئویندیردی. اوردو گرک دورمازدی، ایرلیلهییب داها چوخ اراضیلری ایشغالدان آزاد ائدردی. حاضردا ائله بیر زامان گلیب چاتیب کی، بیر دؤولتین اؤز تالعینی حل ائتمهسینه امکان وئرمیرلر. آمریکا و روسییا دیگر دؤولتلرین، اساساً ده کیچیک دؤولتلرین تالعینی حل ائتمکده ماراقلیدیر. آمریکا داغلیق قاراباغداکی قوندارما حکومته یاردیم ائدیر. قوندارما رژیم بمت-ده رسما تانینمیر، لاکین آمریکا اونلارا ویزا وئریر».
آملی آتت-این مینسک قروپونون قاراباغ مناقیشهسیندهکی رولونو تنقید ائدیب و بیان ائدیب کی، داغلیق قاراباغین آزادلیغی مینسک قروپو ایله باش توتمایاجاق: «آرتیق ۲۰ ایلدهن چوخدور کی، مذاکیره آپاریلیر، بو قدر اوزون مذاکیره اولار؟! آذربایجان و ارمنیستان اؤزلری پروبلمی حل ائتمک ایستهسهلر ده، بو، ممکون اولمایاجاق. چونکی روسییا ایستمیر بورادان گئری چکیلسین. نئجه کی، آمریکا و ایسرایل ایشید-این چوخ گوجلهنمهسینی و تام محو اولماسینی ایستمیر. ایشید نه قدر کی، بؤلگهده وار، آمریکا عراقی دا، ایشید-ی ده، سورییانی دا ایداره ائدجک. اونا گؤره، قاراباغ پروبلمی روسییا و آمریکانین علینه دوشموش یاغلی بیر تیکهدیر. داغلیق قاراباغین حلی پروسسی نه قدر اوزانیرسا، اونون آذربایجانا قایتاریلماسی بیر او قدر چتین اولور».
آملی داغلیق قاراباغدا رفرندوم کئچیریلمهسی مسئلهسینه ده توخونوب و دئییب کی، ارمهنیلرین چیرکین پلانلاریندان بیری ده رفرندومون کئچیریلمهسیدیر: «آذربایجان خالقی و حکومتی رفرندوما هئچ بیر حالدا راضی اولمامالیدیر. هارادا گؤرونوب کی، بیر مملکتین تورپاغی اوچون رفرندوم کئچیریلسین؟ بو، اونا اوخشاییر کی، بیر نفر گلسین و باکی اوچون رفرندوم کئچیریلمهسینی ایستهسین. بونا اجازه وئریلمهمهلیدیر. باکی دا آذربایجانیندیر، قاراباغ دا».
سید حسن آملی علاوه ائدیب کی، ایران قونشو اؤلکه اولاراق قاراباغ پروبلمینین حلی اوچون چوخ سعی گؤستریب: «عالی رهبر آیت الله خامنه ای دئییب کی، قاراباغ تورپاغی اوغروندا اؤلن شخصلر شهیددیر».


text:
ایمارات
ایمارات یا بیرلشمیش عرب امیرلیکلری (عربجه:دولة الإمارات العربیة المتحدة) آسیادا بیر دؤولت. عربیستان یاریماداسینین شرق حیصّه سینده فارس و عوْمان کؤرفزلری ساحلینده یئلشیر. اۆچ دؤولتله، جنوبدا و غربده سعودی عربیستان (۴۵۷ km)، شیمالدا قطر، جنوب-غربده عومانلا (۴۱۰ km) همسرحددیر. امیرلیکلرین ساحل خطینین اۇزونلوغو ۸۰۰ km- یاخیندیر. ایمارات ترکیبینده یئددی امیرلیک وار: ابوظبی، دوبی، شارجه، عجمان، فجیره، راسالخیمه و امالقوین داخیلدیر. اؤلکه اراضیسینین ۹۳ فایزی ابوظبی و دوبی امیرلیکلرینین پایینا دۆشور.
ایچیندهکیلر
ایقتصادیات[دَییشدیر]
۵۰-جی ایللره قدر به-ده نفت یاتاقلاری کشف اوْلونانادک ایقتصادیاتدا اساس ساحهلر هله اوْ واخت تنززوله اۇغرایان بالیقچیلیق و میرواری تولیدی ایدی. اما ۱۹۶۲-جی ایلدن امیرلیکلردن ایلک اوْلاراق ابو-دابی نفت ایخراج ائتمهیه باشلایاندا اؤلکه و اوْنون ایقتصادیاتی تانینمایاجاق درجهده دییشیلدی. بیرلشمیش عرب امیرلییی یارادیلدیغی گۆندن اوْنون باشکانی، ابوظبی نین مرحوم حاکمی شئیخ زاهید نفت صنایعسی آچیغا چیکمامیشینی تئز درک ائتدی و نفت ایخراجیندان گلن گلیری صحیّهیه، تحصیله و میلّی آلت یاپی (زیر ساخت) ون اینکیشافینا یاتیراراق، بۆتون امیرلیکلرین اینکیشافینی تأمین ائتدی. نفت صنایعسینین اینکیشافی خاریجی ایشچی قوهسینین آخینینا سبب اوْلدو، ایندی اوْنلار اؤلکه اهالیسینین، تقریباً، ۱/۴ حیصّهسینی تشکیل ائدیرلر. بیزنس و توریسمین اینکیشافی امیرلیکده تیکینتی بومونون اینکیشافینا سبب اوْلدو. میلیاردلارلا دوللار بۇ جور لاییحهلره یاتیریلیر، بئله شهرلرین سمبولو ابوظبی و کوسموپولیت دوبیداکی کیمی مؤهتشم مئهمانخانالار و گؤیدلنلردیر. به – فارس کؤرفزی اؤلکهلری ایچریسینده دیگر مدنیت و اینانجلارا قارشی دؤزوم نۆماییش ائتدیرن ان لیبئرال اؤلکهدیر. بۇنونلا یاناشی، به بۇ بؤلگه دا عومومیتله سئچکیلی حاکمیّت اوْرقانی اوْلمایان یگانه دؤولتدیر.
طبیعی قایناقلاری[دَییشدیر]
بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینده قیمتلی فایدالی قازینتیلار نفت، طبیعی قاز، دمیر فیلیزی، داشدوز، اورانوس، کرومیت، نیکل، میس، پلاتین، بوکسیت، ماقنئزیت، آسبئست و س. آشکار ائدیلمیشدیر. نفت و طبیعی قاز یاتاقلاری داها تئز منیمسنیلمیش، دیگرلری ایسه هله ده تدقیق ائدیلمکدهدیر. مثلاً، داغلیق بؤلگهده یئرلشمیش رس-ال-هئیمه امیرلییینین فایدالی قازینتیلارلا زنگین اوْلماسی معلومدور.
اهالی[دَییشدیر]
ایمارات اهالینین ایلک نۆفوس ساییمی ۱۹۶۸-جی ایلین مارس- آوریل آیلاریندا آپاریلمیش (اوْ واخت اؤلکه مۆقاویلهلی عوْمان آدلانیردی) و ۱۸۰ مین نفر ساکین قئیده آلینمیشدی. «نفت های-کویو» ایله علاقه دار اهالینین سایی تبی آرتیم، اؤزلله خاریجی موحاجیرلرین قوْنشو عرب اؤلکهلری، هیندوستان و ایراندان گلن فهلهلرین کۆتلوی (توده) آخینی حسابینا هیزله آرتمیش و ۲۰۰۵-جی ایللرین اوّللرینده تخمیناً ۴٬۰ میلیون. نفره چاتمیشدیر. اهالینین ایلک نۆفوس ساییمی سیندان ۲۱-جی عصرین اوّللرینه قدر اؤلکهده یاشایانلارین سایی ۲۰ دفعهدن چوْخ آرتمیشدیر. دموقرافلارین حسابلامالارینا گؤره ۲۰۱۵-جی ایلده اؤلکهده اهالینین سایی ۶٬۰ میلیون. نفره قدر آرتا بیلر. ۵–۶ دسامبر ۲۰۰۵-جی ایل نۆفوس ساییمی نا اساساً ایمارات اهالیسی ۴٫۱۰۶٫۴۲۷ نفر اوْلموشدور.[۴] ایمارات اهالیسی اساساً عربلردن، قیسمن بلوچلاردان، فارسلاردان، پوشتونلاردان، پنجابلیلاردان، بنگاللاردان و آز سایدا دیگر اتنیک قروپلاردان عبارتدیر.
دیل[دَییشدیر]
دیگر آفریقا-عرب اؤلکهلرینده اوْلدوغو کیمی عرب دیلی بۇرادا رسمی دیلدیر. عرب دیلی اؤلکهده تحصیل دیلیدیر و حاکم دیل اوْلما اؤزللیکی داشیییر. بللی بیر دؤورده اینگیلیس حاکمیّتینده قالدیغی اۆچون اؤلکهده اینگیلیس دیلینده ده دانیشیرلار. اؤزلله ایش حیاتیندا گئنیش شکیلده اینگیلیس دیلیندن ایستیفاده ائدیلیر. کوچه، ماغازا و دیگر یئرلرین آدلاری اینگیلیس دیلینده یازیلیر. تیجارت دیلی فرانسه، عرب و فارس دیللریدیر. اؤلکهده پاکیستان و هیندوستانلی گلمهلرین سایینین یۆکسکلییی سببیندن بۇرادا هیند-اۇردوجا دا دانیشیلیر.
دین[دَییشدیر]
بیرلشمیش عرب امیرلیکلری اهالیسینین اکثریتی (۸۹٪) موسلمانلاردیر. موسلمانلارین ۲/۳ حیصّه سی وهابیلییه یاخین اوْلان سوننولویون حنبهلی مذهبینه اعتیقاد ائدیر. عینی زاماندا سوننو-مالیکیلر و چوْخ آز سایدا سوننو-شافییلر یاشاییرلار. به-ده شیعهلره (اهالینین ۱/۵-ای؛ اوْنلار ایراندان، پاکیستاندان و هیندوستاندان گلنلردیر) ده راست گلینیر. شرقده و جنوبدا عبارتدیر (۴۰ مین نفره یاخین) یاشاییر. بۇنونلا یاناشی کریستیانلار (اهالینین ۶٪- اساساً اینگیلیس لر و آمریکانلار) و ایندوسلار دا موسلمانلارلا یاناشی یاشاییرلار.
مدنیت[دَییشدیر]
رسمی تعطیل گۆنلری[دَییشدیر]
۱ ژانویه — یئنی ایل
۱۱ ژانویه — قوربان بایرامی
۳۱ ژانویه — هیجری ایلینین اوّلی
۱۱ آوریل — محمد پیغمبرین آد گۆنو
۶ آگوست — شئیخ زایئدین ابوظبینین امیری اوْلماسی
۲۲ آگوست — میراج
۲۲–۲۴ اۇکتوبر — رمضان بایرامی
۲ دسامبر— میلّی گۆن
مطبخ[دَییشدیر]
بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینده دۆنیا مطبخلریندن یئمکلره راست گلینیر. سیخ توریست آچیغا چیکمامیشی اوْلان بۇ اؤلکهده، هر زؤوقه خیطاب ائدهجک بیر چوْخ رستورانلا قارشیلاشماق اوْلار.. عۆمومی اوْلاراق تورک مطبخینه بنزین بیر یئمک مدنیتی وار. لاکین ادویاتلاری، یاغلاری و فرقلی یئمک بیشیرمه طرزلری، یئمکلرینین دادلاری تورک یئمکلریندن فرقلنیر. بۇرادا خورما دولماسی آدلی یئمکی شیرین و پئندیرلی بیر قاریشیقدان عبارت اوْلان دییشیک بیر لذتدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia
منابع[دَییشدیر]
- ↑ Jure Snoj. UAE's population – by nationality. bq Magazine.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ United Arab Emirates. CIA World Factbook.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ United Arab Emirates. International Monetary Fund. یوْخلانیلیب12 February 2016.
- ↑ Population (Total). World Bank.
- ↑ 2015 Human Development Report. United Nations Development Programme (2015). یوْخلانیلیب14 December 2015.
- ↑ List of left- & right-driving countries.
- ↑ Guide to Driving in UAE – Drive Safe in UAE.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Country articles requiring maintenance
- Pages using infobox country with unknown parameters
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- آسیا اؤلکهلری
- عرب دؤولتلری
- عرب بیرلیگی اؤلکهلری
- ایسلام ایشبیرلیگی تشکیلاتی اؤلکهلری
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر


text:
حلب فاجعهسینین ایلک سببی عثمانلینین مؤوجود اولماماسیدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلر تورکییهلی یازار یوسیف کاپلانین «یئنی شفق» قزئتیندهکی کؤشهسینده یئر آلیب. سورییا بحرانیندا قربین ده الینین اولدوغونو بیلدیرهن کاپلان تورکییهنین هر طرفدن بلوکادایا (محاصیره) آلیندیغینی سؤیلهییب:
«سون ۲۵ ایلده بالکانلاردا، قافقازدا، بوتون عرب دونیاسیندا یاشانان قتل عاملارین بیرینجی سببی عثمانلینین یوخ ائدیلمهسی، ایسلام دونیاسینین یئتیم قالماسیدیر. ایکینجی اؤنملی مسئله ایسه عثمانلینین قارشیسینی آلان سببلرین ایندی ده تورکییهیه قارشی تطبیق ائدیلمهسی، اؤلکهنین بلوکادایا (محاصیره) آلینماسیدیر. بس یوز ایلده دییشمهیهن اساس سبب ندیر؟
۱۰۰۰ ایلدیر کی، سلجوق و عثمانلی اؤولادلاری اوچ قیطعهنین تاریخینی فورمالاشدیریرلار. اوچ قیطعه ائله دونیانین اؤزو دئمکدیر. عثمانلی اصلینده عدالت، اخلاق، مرهمت، فراست دئمکدیر. غربلیلرین بوتون قیطعهلری و دنیزلری موستملکه ائدیب، بوتون مدنیتلری محو ائتدیکلری زاماندا عثمانلی اوچ قیطعهده اینسانلیغین حیثیتینی قورویوردو. اعثمانلینین قارشیسینین آلینماسینین ایکی اساس سببی وار ایدی. بونلاردان بیرینجیسی عثمانلی دوردورولمایاجاغی تقدیرده غرب سیویلیزاسییاسینین (مدنیت) بوتون مدنیتلری محو ائدن باربارلیغینین (وحشیلیک) اوزه چیخما احتیمالییدی. ایکینجیسی ایسه عثمانلی غربین دونیا اوزرینده موطلق هئژئمونلوغونا مانع اولان اساس قوه ایدی. غرب آرتیق بیر مدت اؤنجه «قولدور دؤولت» آدلاندیردیغی ایرانین قارشیسینی آچیب. اونلار ایرانین ۲۵۰ مین عسگرله عیراق و سورییادا فعالیت گؤسترمهسینه و مظلوملارین قانینی تؤکمهسینه شرایط یاراتدیلار. مقصد ایسه تورکییهنی ایرانلا قارشی-قارشییا گتیرمک، ساواشدیرماق و آردینجا تورکییهنی محو ائتمک ایدی. اونسوز دا عثمانلی بئله بیر تله سایهسینده بیرینجی دونیا ساواشینا گیریب، محو اولموشدو. بونو اونوتماماق لازیمدیر».


text:
آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئو مایین ۲۸-ده بؤیوک بریتانییا و شیمالی ایرلاندییا بیرلشمیش کراللیغینین باش ناظرینین آذربایجان اوزره تیجارت ائلچیسی بارونئسسا امما نیکولسونو قبول ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، دؤولت باشچیسی جنوب گاز دهلیزینین رسمی آچیلیش مراسیمی و ۲۵-جی بین الخالق خزر نفت و گاز سرگیسینده ایشتیراک ائتمک اوچون آذربایجانا سفر ائتدیینه گؤره بارونئسسا ائمما نیکولسونا میننتدارلیغینی بیلدیریب.
پرزیدنت ایلهام علیئو بؤیوک بریتانییا و شیمالی ایرلاندییا بیرلشمیش کراللیغینا سون سفرینی ممنونلوقلا خاطیرلاییب.
گؤروشده آذربایجان ایله بؤیوک بریتانییا آراسیندا ایکی طرفلی موناسیبتلرین سیاسی، اقتصادی، انرگئتیکا و دیگر ساحهلرده اوغورلا اینکیشاف ائتدیی وورغولانیب، بپ و سوجار شیرکتلری آراسیندا اوزون ایللر ثمرهلی امکداشلیغین حیاتا کئچیریلدیی قئید ائدیلیب.
بارونسسا ائمما نیکولسون باکیدا کئچیریلن جنوب گاز دهلیزینین رسمی آچیلیش مراسیمی و ۲۵-جی بین الخالق خزر نفت و گاز سرگیسینین اؤنمینه توخوناراق بو تدبیرلرین آذربایجان خالق جومهوریتینین ۱۰۰ ایللیک یوبیلیی ایله اوست-اوسته دوشمسینین رمزی کاراکتر داشیدیغینی وورغولاییب. بارونئسسا ائمما نیکولسون بو تعبیرلری علامتدار حادثهلر کیمی دیرلندیرهرک بو موناسیبتله دؤولت باشچیسینا تبریکلرینی چاتدیریب.


text:
آفساید
دوکتور جئری
ایرانین برجام آنلاشماسیندان ایستهدیگی سونوجلاری الده ائده بیلمهمهسینین ندنلرینی آراشدیردیقدا، اؤلکه سیاستچیلرینین فوتبال اویونونون قایدا-قانونلاری ایله تانیش اولماماسی اورتایا چیخیر. سیاست، فوتبال یاریشی کیمی بیر اویوندور. ایران سیاستچیلری 5+1 دانیشقلارینا باشلایاندا اؤزلری بو قونویا ایشاره ائدهرک وورغولامیشدیلار:بو اویون بیر-بیر (یاخود اوتدو- اوتدو) نتیجهسی ایله سونوجلاناجاقدیر. [فوتبالدا بونا تبانی دئیرلر، فیفانین بوندان خبری اولسا تاخیملاری آغیر جزالارا محکوم ائدیب ددهلرینی یاندیرار!] آنجاق یاریش گونو، آنلاشیلان کیمی، 5+1 ایلک دقیقهده ایلک گولو ووروب سانتیریفیوژلاری سیرادان چیخاردیب اتم رئاکتورونا سیمان باساندا، ایران ایسه 90-نجی دقیقهده مساوی گولو ووروب میللت اورتالیغا تؤکولوشوب شنلیک ائلهینده، سیاستچیلر سئوینجلریندن بیر باخمادیلار، قیراقداور "ایرانین گولو آفسایددیر" دئیه بایراغینی گؤیه قالدیریب!
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
برجامین نتیجهسی نه اولدو؟
دوکتور جئری
دونن ائل باغیندا گزرکن اوستاد دفترییه توش گلدیم. بیرآز نیگران اولدوم. اوستاد اؤز- اؤزونه گولوردو! ال سیخیشیب یانیندا اوتوردوقدان سونرا سوروشدوم:
- اوستاد! کئفین دورودور ها بتر گولورسن؟!
مندیل ایله گؤزلرینین یاشینی سیله-سیله دئدی:
- "برجامین نتیجهسی نه اولدو؟"دئیه دوشونوردوم بیردن گئچمیشده اوخودوغوم بیر حئکایه یادیما دوشدو ده گولمهگیم گلدی..
- نه حئکایهسی سؤیله بیزده گولک!
اوستاد گولوشونو ییغیشدیریب سؤزه باشلادی:
- حاجی توراب بتر میرتجیل بیر آدام ایدی؛ بتر ده وارلی ایدی. کندده تکجه اونون تراختورو وار ایدی. بیر گون قونشو زمیلیسی مش حسن اؤکوز ایله یئرلرینی سورنده، حاجی توراب یانینا گئدیب بیرآز میرت ائلهمک ایستهدی:
- آللاه قووت وئرسین مشدی!!
- ساغ اول حاجی! سیزده یورولمایین!
حاجی توراب بارماغی ایله زمیسیندهکی تراختورو گؤستهرهرک دئدی:
- مشدی! ایستهییرسن او تراختور سنیکی اولا؟
- نییه ایستهمیرم حاجی!.. آمما منیمکی پولوم یوخدور!
حاجی توراب گولومسهدی:
- پول لازیم دئییل مشدی!.. منیم بیر شرطیم وار، اگر اونو یئرینه یئتیرسن، تراختور سنیکی اولاجاق.
مشحسن جوت ائلهمکدن ال چکدی:
- نه شرطی ؟!
حاجی توراب، مش حسنین الیندن یاپیشیب یاخینداکی آرخین قیراغینا چکدی. کیسمه آرخین ایچینه پیسلیک ائلهمیشدی. حاجی توراب پوخو مش حسنه گؤستردی:
- باخ مشدی! بو پوخو یئسن تراختور سنینکی اولاجاق!
مش حسن قیپ-قیرمیزی اولدو:
- حاجی ظارافات ائلهییرسیز؟!!
حاجی توراب سرتجه دئدی:
- ددهمین گؤرو حاققی دوز دئیرم، شوخلوق ائلهمیرم!
مش حسن بیر تراختورا، بیر پوخا باخدی:
- آخی چوخ یئکهدیر!!
- عیبی یوخدور سن یاریسینی یئسن ده گؤرر!!
- من یئیندن سونرا، بلکه سیز سؤزوزون آلتینا ووروب تراختورو منه وئرمهدیز؟!
- یوخ.. یوخ.. من بئله ایش گؤرمهرم، من سؤزومون اوستونده دوران آدامام!
- بئله ایسه گرهک بیر کاغیذ یازیب ایکیمیزده آلتینا بارماق باساق.
پوخ یئدی کاغیذی یازیلیب آلتینا بارماقلار باسیلدی. مش حسن گؤزون یوموب پوخی یئینده حاجی توراب بؤیرو اوسته ییخیلیب گولوردو...
مش حسن تراختورون اوستونه مینیب زمیسینی سورمگه باشلایاندا حاجی توراب گولمکدن یورولوب گؤردوگو ایشدن پئشمانلیق دویماغا باشلامیشدی. یاواش-یاواش مش حسنه یاخینلاشیب یوموشاقجا دئدی:
- مشدی اولماز بارماق باسدیغیمیز کاغیذی هئچ ائلهیک، من تراختورومو ایستهییرم؟!!
مش حسن ده پئشمان اولموشجاسینا فیسیلدادی:
- نییه اولماز حاجی!..آمما بیر شرطی وار!
- نه شرطی؟!
- پوخون یاریسینی دا سیز یئیهسیز!!
...
آخشام اوستو حاجی توراب تراختورونو کنده ساری سوروردو.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
رضاشاه-ین اؤلوسو نییه گولدو؟!
دوکتور جئری
شاه عبدالعظیم حرمینین یاخینلیغینداکی خارابالیقدان مومیالانمیش بیر اؤلونون تاپیلماسینین آردینجا، بیر قروپ اوزمان اولای یئرینه یئتیشَرک مومیایینین رضاشاه-ا عایید اولوب-اولمادیغینی آراشدیرماغا باشلادیلار. ژئنئتیک بیلیملرینین پروفئسورو دئدی:
- بیز مومیایینی اینگلیستانا گؤندرملیییک، هر نه اولسا اونلار رضاشاهین گؤزه-گؤزهسینه آرتیقراق تانیش اولدوقلاریندان بیزدن یاخشی جمدگین کیملیگینی آیدینلادا بیلرلر.
اسکی بیلیملرینین دوکتورو دیللندی:
- بو اولان ایش دئییل! بیزیم اؤز بیلگینلریمیز بو قونونو آراشدیرمالیدیرلار!
بو سؤزلرین آردینجا، اوزمانلار ایکییه بؤلونوب کیمی دوکتورون، کیمی ایسه پروفئسورون فیکرینی ساووناراق دارتیشماغا باشلایاندا اوستاد دفتری آرالیغا گئچدی:
- آغالار.. بیر دقیقه... بیر دقیقه...
هامی سوسدو.
- آغالار ایجازه وئرسهنیز من بیر دفیقهنین ایچینده مومیایینین رضاشاها عایید اولوب-اولمادیغینی آیدینلادیم.
اوزمانلار شاشقین-شاشقیق اوستاد دفترییه پول آچدیلار. اوستاد مومیایینین باشینا گئچدیکدن سونرا اگیلیب قولاغینا نسه پیچیلدادی. بیردن مومیایی قاققاناق چکیب گولمهیه باشلادی.
هره قورخودان بیر یانا قاچاندا، اوستاد دفتری دیکلَنیب گولومسوندو:
- قورخمایین.. گلین.. گلین!..جمدک رضاشاهینکی دیر!!
اوستاد دفترینین گولومسهمهسیندن اورکلهنن اوزمانلار توپلاشدیلار:
- سیز رضاشاهین مومیاییسینین قولاغینا نمنه دئدینیز گولدو؟!!
- من دئدیم: قوردوغون شئونیستی حوکومتین دئویلمهسیندن قیرخ ایل سونرا، دؤولت باشچیلاری، بیز تورکلره سؤز وئریبلر یاخین گلهجکده مدرسهلرده آنادیلیمیزده درس اوخویاجاغیق.
آچیقلاما:
اوُزمان: متخصیص
اولای: حادیثه
گؤزه: سلول، حوجره
بیلیم: علم
بیلگین: عالیم
قونو: مؤوضوع
ساوونماق: مدافیعه ائتمک
دارتیشماق: موباحیثه ائتمک
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
سیزه امنیت لازیم دئییل می؟!
دوکتور جئری
دونن کئفلی ایسکندردن ائشیتدیم،
قلئیچی مورتوضو آروادی ائودن ائشیگه اؤتوروب. سالیغینی توتدوقدا آنلادیم گئدیب
حاجی نیظامین کؤهنه حامامینین تولانبارخاناسیندا قالیر. تلم-تلَسیک اؤزمو اورایا
یئتیردیم. جیریلتی ایله قاپینی آچیب ایچری گیردیم. مورتوض ال-قولتوق
دیوارین دیبینده اوتورموشدو. اوست-باشی قاپقارا ایدی. منی گؤرجک آیاغا قالخدی.
- مورتوض بگ بورادا نه قاییریرسان؟- دئیه سوروشدوم. دولوخساندی؛ دینمهدی.
قوجاغیمی آچیب اؤپوشمک ایستهدیگیمده باشینی چیگنیمه قویوب هؤنکور- هؤنکور آغلادی:
- خویلو خانیم منی ائودن ائشیگه اؤتوروب!
- نه اولوب اولمایا گئنه بیلهسی ایله دالاشمیشسان؟!
باشینی توولادی:
- یوو.. گئچن هفته آخشام ائوه دؤننده، خویلو خانیم دئدی: "پول وئر گئدیم چؤرک
آلیم." دئدیم:" پولوم یوخدور، هله ایش تاپمامیشام." خویلو خانیم دا حیرصلهنیب سسینی آتدی باشینا:- "دئینده
پول وئر چای-چؤرک آلیم، دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام. دئیینده گازی،
برقی، کسیبلر پول وئر قبضیلری وئریم، دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام، دئیینده
پول وئر اوشاقلارا پار-پالتار آلیم دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام، دئینده
اوشاق مریضدیر پول وئر دوکتورا آپاریم دئییرسن پولوم یوخدور هله ایش تاپمامیشام. دئیینده،
بؤیوک اوغلان نئچه واختدیر آخشاملاری گئج ائوه دؤنور، بورنونون سویونو ساخلایا
بیلمیر، سایمیرسان. دئیینده، قیزیمیز مشقه دوشوب یولداشلاری ایله گئتسین خلیج همیشگی فارسین
قیراغینداکی اؤلکهلرده ادامهیی تحصیل وئرسین، چگینلرینی سیلکهلهییرسن..."
سونرا اللرینی بئلینه ووراراق قیشقیردی: "دئیه بیلرسن سن بو
ائوده نهیه گرهکسن؟!".
خویلو خانیمی بیرآز یوشوتماق ایستهدیم: "بیلیرسن آرواد! من اولماسام
قونشوموز دونباگؤز عوض گئجه دیواردان آشیب ناموسونا توخانار! یا اونون مؤهتاد
اوغلو گلیب باشیزی کسیب مال-دؤولتیمیزی آپارار!."
مورتوضون سؤزلرینی کسدیم:
- خانیمین نه دئدی؟
- هئچ نه دئمهدی. سوپورگهنی گؤتورب منی ائوده ائشیگه اؤتوردو.
اوزونتو ایله دئدیم:
- ایندی نئجه اولاجاق؟!
- دئییرم، ایجازه وئرسن گلیب بیر نئچه گون سیزده قالیم گؤرک سونرا نه اولور!
- یوخ!.. یوخ!.. اولماز قارداش. بیلرسن آرواد منی ده ائوه بوراخمیر. قاپینی
تپکلهمهینجه اوزومه آچمیر!
شاشیردی:
- یانی قاپینی تپیکلهینده قورخوب اوزونه آچیر؟!!
آجی - آجی گولومسهدیم:
- یوخ بابا!.. آرواد قولتوغوم دولودور دئیه قاپینی اوزومه آچاندا تئز ایچرییه
سوخولورام!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
تبریز طلبهلری آراسیندا اجتماعی تعهدین دورومو
(بیر آراشدیرمانین قیسا نتیجهسی)
سحر قیاسی
اؤنسؤز
اینسان داورانیشلاری اوزره تدقیق و بو داورانیشلاری گوجلندیریب یاخود دهییشیلمهسینه سبب اولان فاکتلاری تانیماق، اینسان داورانیشلاری اوزره تدقیق آپاران آراشدیرماجیلاری دوشوندورن موضوعلاردان بیریدیر. بو تدقیقلرین نتیجهلری ایسه اینسان داورانیشلارینین خصوصی بیر یؤنده ثابیت قالماسی یا دهییشیلمهسینی ایستهین شخصلرین طرفیندن ماراقلا قارشیلانیبدیر. پیسیخولوژی، اجتماعی پیسیخولوژی و خصوصی ایله سوسیولوژی متخصصوصلرینین دقتینی چکن قاوراملاردان بیری «تعهد» (commitement) موضوعسودور.
شوبههسیز اجتماعی بیر سیستئمین اجزاسینینهارمونیاسی آنلامیندا اولان اجتماعی انتظام، ایدهال بیر جمعیتین اهمیتلی خصوصیتلریندندیر. تعهدایسه هر جمعیتده اهمیتلی رول اوینایان و دیگر مسئلهلرین یارانماسینا سبب اولان بیرلیک، انتظام و تانینمیش پرنسیپلری یارادان بیر فاکتدیر.
جمعیت ایچینده یارانان تعهد، اینسانلاری اجتماعی اونسییته دوغرو آپاران عامیل؛ عکسینهایسه اجتماعی مسئولیتلره و اجتماعی روللارا لاقئیدجهسینه یاناشماق و تعهدسیزلیک، حیاتین اساس تمللرینی ضعیفلشدیرن فاکتلاردیر. میثال اوچون: اجتماعی قوروملارین اَن اساسی اولان عاییله قورومونداکی نورما و دهیرلرین آتا، آنا و ائولادلار طرفیندن قارشیلیقلی ساخلانیلماسی، عاییلهنی صمیمیو محبتله دولو بیر اورتاما گتیریب چیخارا بیلر؛ عکس وضعیتده، بیر چوخ آونورمال و جمعیتده حاکیم اولان دهیرلردن اوزاق، داورانیشلارا سبب اولاجاقدیر.
بو موضوع حاققیندا (اجتماعی تعهد موضوعسو) تبریز شهرینین ایسلامیآزاد یونیورسیتئتینین طلبهلری ایچینده آپاریلان تدقیق، «طلبهلر آراسیندا اجتماعی تعهدی تاثیر آلتینا آلان فاکتلار نهدیر؟» سورغوسونا جاواب تاپماق مقصدیله اولوبدور. بو تدقیقده فایدالاندیغیمیز مئتود سورغو انکئتلری واسیطهسیله معلومات ییغماق اولوبدور.
آرالاریندا تدقیق آپاریلانلارین سایی ۴۰۰ نفر تبریز ایسلامیدانیشگاهینین طلبهلریندن و تحصیل ایللری ایسه ۱۳۸۹دان ۱۳۹۰ قدهر اولوبدور. بو ۴۰۰ نفرین ۲۱۷ نفری(۵۵ فاییزی) کیشی و ۱۸۰ نفری(۴۵ فاییزی)ایسه قادین اولموشدور. همن ساییدان ۳۲۷ نفر (۸۲ فاییزی) سوبای، ۷۳ نفری (۱۸ فاییزی) ایسه ائولیایدیلر. جاواب وئرنلرین ۲ فاییزی بو سورغویا جاواب وئرمهمیشدیر.
تدقیقین قیسا نتیجهلری:
وئریلن جاوابلارا دایاناراق:
۱- اجتماعی تعهد کیشیلر و قادینلار آراسیندا معنالی شکیلده فرقلیدیر. بئله کی، اجتماعی تعهد کیشیلرده قادینلارا نیسبت داها چوخدور.
۲- یاش و اجتماعی تعهد آراسیندا معنالی بیر ایلیشکی وار؛ آنجاق ایکی فاکتین آراسیندا اولان همن ایلیشکی، ضعیف شکیلدهدیر.
۳- ائولی و سوبای اولوب اولماماغی اجتماعی تعهد بارهده اهمیتلی بیر فاکت حئساب ائتمک اولماز.
۴- ایش صاحیبی اولوب اولماماغی اجتماعی تعهد بارهده اهمیتلی بیر فاکت حئساب ائتمک اولماز.
۵- موختلیف دانشکدهلر آراسیندا طب طلبهلری اَن آز و تئخنیک طلبهلری ان چوخ اجتماعی تعهده صاحیبدیرلر.
۶- عاییله گلیرینین میقداری اجتماعی تعهد ایله معنالی ایلیشکیسی یوخدور.
۷- فرقلی اجتماعی صینیفلره منسوب اولماق، اجتماعی تعهد ایله علاقهدار بیر وضعیتده دئییل.
۸- اجتماعی صینیف و اجتماعی تعهد آراسیندا معنالی بیر ایلیشکی یوخدور.
۹- اجتماعی راضیلیق ایله اجتماعی تعهد آراسیندا معنالی ایلیشکی وار. بئله کی آرتیق رضایتی اولان طلبهلرین اجتماعی تعهدی ده یوکسکدیر.
تدقیقین نتیجهلری اساسیندا، سورغولارا جاواب وئرن طلبهلرین ۲۵ فاییزی آراسیندا اجتماعی تعهد، جینسییته، یاشا، دانشکدهیه و اجتماعی راضیلیق فاکتلارینا باغلیدیر و ۷۵ فاییزی آراسیندا باشقا سببلر رول اویناییر.
تکلیفلریمیز:
تدقیقین هدفلری و طلبهلر ایچینده اجتماعی تعهد حاقدا، اجتماعی فاکتلار واسیطهسی ایله الده ائتدیگیمیز نتیجهلره دایاناراق آشاغیدا گئدنلری تکلیف ائدیریک:
۱- اؤلکهنین گلهجگینی یارادان طلبهلر ایچینده اولان اجتماعی تعهدین اینکیشافی دولت پراقراملاریندان اولمالیدیر. طلبهلر ایچینده اجتماعی تعهدین اولماماسی اؤلکهده بیر چوخ ضرر و زیانین یارانماسینا سبب اولا بیلر. همن تدقیقده بعضی نمونهلریندن صؤحبت گئدن، نفوس ایچینده تعهدین آرتماسینا سبب اولان فاکتلارین آنالیزی اهمیتلیدیر.
۲- بو تدقیقین الده ائتدیگی نتیجهلریندن بیری، اجتماعی تعهدین میقدارینین فرقلی دانشکدهلر اعتباریله فرقلی اولماسیدیر. همن عامیل، اؤلکهنین گلهجگینه زیان وئریجی اولا بیلر. چونکی، اؤلکهنین اینکیشاف یروسئسینه بوتون تخصصوصلر لازیمودور. بعضی تخصصوصلرین (طب) طلبهلرینده چوخ ضعیف اولان اجتماعی تعهد همن اینکیشافا مانعلر تؤرهده بیلر.
۳- طلبهلرین ناراضیلیقلارینا سبب اولان فآکتیورلاردان بیری، هدف و هدفه چاتان یوللارین آراسیندا اولان فاصیلهدیر. همن پرابلئم اجتماعی تعهدین آرادان گئتمهسینه سبب اولور. تدقیقده اولان اجتماعی راضیلیق و اجتماعی تعهد آراسیندا اولان ایلیشکی، همن پرابلئمین اهمیتینی تصدیقلهییر. بئلهلیکله، طلبهلرین هدفلرینی اقتصادی و ایش ایمکانلاری ایله یاخینلادان، مدنیت بؤلومونون چالیشمالارینین اَن اهمیتلی پارچاسیدیر. اما هدفلرین ایش بازاری ایله آیریلیغی طلبهلر ایچینده ناراضیلیق و تعهدسیزلیگه سبب اولاجاقدیر.
۴- تدقیقده الده ائتدیگیمیز دیگر نتیجهلردن، طلبهلر ایچینده اجتماعی راضیلیغین اجتماعی تعهدده اولان تاثیریدی. همن سببدن اجتماعی راضیلیغین اینکیشافی، اجتماعی تعهدین اینکیشافینا دا سبب اولاجاقدیر.
۵- موضوعنون مورککبلیگینی و نئچه یؤنلوگونو نظرده آلاراق، گلهجک تدقیقلرده فرقلی مئتودلار، خصوصی ایله ده دانیشیق و موشاهیده کیمیکیفی مئتودلاردان فایدالانماق تکلیف اولونور.


text:
اذن وئر
اذن وئر توی گئجه سی من ده سنه دایه گلیم
ال قاتاندا سنه مشاطه تماشایه گلیم
سن بو متهاب گئجه سی سئیره چیخان بیر سرو اول
اذن وئر من ده دالونجه سورونوب سایه گلیم
منه ده باخدین او شهلا گؤزوله ، من قارا گون
جراتیم اولمادی بیر کلمه تمنایه گلیم
من جهنم ده ده باش یاسدیغا قویسام سنیله
هئچ آییلمام کی دوروب جنت ماوایه گلیم
ننه قارنیندادا سنله اکیز اولسایدیم اگر
ایسته مزدیم دوغولوب بیرده بو دونیایه گلیم
سن یاتیب جنتی رویاده گؤرنده گئجه لر
من ده جنت ده قوش اوللام ، کی او رویایه گلیم
قیتلیغ ایللر یاغیشی تک قورویوب گؤز یاشیمیز
کوی عشقینده گرک بیرده مطلایه گلیم
سن ده صحرایه ماراللار کیمی چیخ ، تولی کی
من ده بیر صیده چیخانلار کیمی ، صحرایه گلیم
آللاهوندان سن اگر قورخمویوب ، اولسان ترسا
قورخورام منده دؤنوب مذهب عیسی یه گلیم
شیخ صنعان کیمی دونقوز اوتاریب ایللرجه
سنی بیر گؤرمک اوچون معبد ترسایه گلیم
یوخ صنم ! آنلامادیم ، آنلامادیم ! حاشا من
بوراخیب مذهبیمی ، سنله کلیسایه گلیم
گل چیخاق طور تجلایه ، سن اول جلوه طور
من ده موسی کیمی ، او طور تجلایه گلیم
شیردیر « شهریار » ین شعری الینده شمشیر
کیم دئیه ر من بئله بیر شیرله دعوایه گلیم ؟


text:
گیله مئیوهلی قاراچؤهره
گیله مئیوهلی قاراچؤهره (اینگیلیسجه: Taxus baccata، (فارسجا:سرخدار)، (تورکجه:Giləmeyvəli qaraçöhrə)، (عربجه:طقسوس توتي)، (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Yaygın porsuk)، (فرانسهجه:Europäische Eibe)، (آلمانجا:Europäische Eibe)) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Taxus baccata»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده گیله مئیوهلی قاراچؤهره گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسییانین حاضیرکی کونستیتوسییاسی اؤلکهنین ترکیبیندهکی رئسپوبلیکالارین آیریلماسینا ایمکان وئریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییا لیبرال دموکرات پارتییاسینین صدری ولادیمیر ژیرینووسکی سؤیلهییب.
«سووت قانون وئریجیلیینده ده عینی نورمالار وار ایدی. بو، سسری-نین یئنیدنقورما ایللرینده چؤکوشونه شرایط یاراتدی. بوتون سووئت کونستیتوسییالاریندا رئسپوبلیکالارین اتفاقدان چیخماسی حاقیندا بنده یئر وئریلیردی. بیز عینی مینانی حاضیرکی کونستیتوسییایا دا یئرلشدیرمیشیک. روسییاداکی رئسپوبلیکالار آرتیق موستقیل دؤولتلرین بوتون سیمووللارینی الده ائدیبلر. اونلارین اؤز دیللری، اؤز کونستیتوسییالاری، اراضیلری وار. تام موستقیل اولماق اوچون اؤز والیوتالارینی تطبیق ائدیب، سرحدلرده دیرکلر یئرلشدیرمهلری کیفایتدیر»، – پارتییا صدری بیلدیریب.


text:
آوروپا ائششکلری نئجه یاشاییرلار؟!
دوکتور جئری
اؤلکهنین ایقتیصادی دورومو آغیرلاشماغا باشلایاندان موللا نصرالدین ائششگینین خرجینی چتینلیکله عؤهدهلهیه بیلیردی. بیر گون آخشام ائششگی یئملهینده یوموشاق-یوموشاق:
- باخ ائششک! بوگون قزئتده اوخویوردوم: آوروپا ائششکلری داندا بیر کیلو آرپا-سامان یئییرلر، بتر ده قیوراقدیرلار آمما سن داندا اوچ کیلو آرپا-سامان یئییرسن؛ بللیدیر بو گئدیشله کؤکهلیب خستهلهنهجکسن. ایجازهنله ساغلیغینی قوروماق اوچون بوندان بئله آرپا-سامانینی بیر کیلویا آزالداجاغام! – دئیه چووالی آخیرا بوشالتدی. سامانین ایچینده آرپادان ایز-توز یوخ ایدی. ائششک چاش-باش موللایا باخدی. موللا گولومسهدی. ائششک باشینی آخیرا سوخوب یئمگه باشلادی.
ائرتهسی گونو موللا ائششگه سو وئرنده دئیینیردی:
- باخ ائششک! بو گون رادیو دئییردی: آوروپا ائششکلری گونده بئش لیتر سو ایچیرلر، سنه گلینجه، گونده ییرمی لیتر سویون یاریسینی ایچیرسن یاریسینی دا یئره جالاییرسان. بونا سوْووُرقانلیق دئیرلر.
ائششک باشینی آخیرا سوخدو. موللا سوقابینا بیر گالون سو تؤکوب ائشیگه چیخدی.
اوچونجو گون موللا طؤولهنین چیراغینی ائششگه گؤستردی:
- باخ ائششک! بو گون تلویزیون آوروپادا ائششک طؤولهلرینین یوزلوک لامپ ایله ایشیقلاندیریلدیغینی گؤستریردی، باخ بیز ایسه گؤزلری کور ائلهین ایکی یوزلوک لامپ تاخمیشیق!
ائششک قولاقلارینی شوشلهدی. موللا لامپی چیخاردیب ییرمی واتلیق بیر لامپ تاخدی.
دؤردونجو گون موللا طؤولهیه گیرینجه اؤزونو یئلپیکلهمگه باشلادی:
- باخ ائششک! بو گون ائنئرژی توپلانتیسیندا سوروملولارین بیری دئییردی: آوروپادا ائششک طؤولهلرینین ایستیلیگی 17 درجهدیر. بیلیرسن بیزیم طؤولهلرین ایستیلیگی نئچهدیر؟ 35درجه!.. بونا ائنئرژی هدره وئرمک دئمزلرمی؟!..
ائششک قویروغونو بوللادی. موللا ائشیگه چیخاندا سوبانین درجهسینی صیفرین اوستونه قویدو.
بئشینجی گون موللا قاش قاباقلی ایدی:
- باخ ائششک! بو گون مئیداندا دللال دئییردی: بیزیم ائششکلر بیر گون ایشلهییب ایکی گون دینجهلنده، آوروپادا ائششکلر آلتی گون ایشلهییب تکجه بیر گون دینجهلیرلر. باخ..بوندان بئله سن ده آوروپا ائششکلری کیمی هفتهنین یئددی گونونو ایشلهملیسن هااا!
ائششک باشینی آشاغی سالدی. موللا طؤولهدن چیخیب قاپینی چیرپدی.
آلتینجی گون موللا اؤفکهلی- اؤفکهلی:
- باخ ائششک! بو گون قهوهخانا دئییردیلر: آوروپا ائششکلری گونده سککیز ساعات ایشلهییرلر. اؤز آرامیزدیر، سن گونده نئچه ساعات ایشلهییرسن؟ هئچ!.. ایکی ساعات دا ایشلهمیرسن؟ باخ! صاباحدان گونده اون ایکی ساعات ایشلهمهسن آرپا-سامانینی کسهجگم..- دئییب ائشیگه چیخدی.
یئددینجی گون موللا ائششگین آغزینا گم وورا-وورا گیلئیلهنیردی:
- باخ ائششک! ائشیتدیگیمه گؤره آوروپا ائششکلری آخشام اولدو باشلارینی یئره قویوب سحرهجن سسسیز-صداسیز یاتیرلار. من بیلمیرم سن نییه گئجهنین یاریلاری آنقیریب قونشولاری راحاتسیز ائدیرسن؟!!
...
قیرخینجی گون ایدی. بو گون موللا اینتئرنئتده اوخودوغو آوروپا ائششکلرینین داوا-درمان، بیمهسینه گؤره ائششگه دانیشاجاقدی. طؤولهیه گیردی. اؤنجه گؤردوگونه اینانا بیلمهدی آنجاق دوغرو ایدی. ائششک اوزون-اوزون اوزانیب اؤلموشدو. موللا اوزونتو ایله دئدی:
- حئیوان ائششک آوروپا ائششکلرینین یاشاییش بیچیمینه یاخشی اؤیرشمیشدی نه یازیق دوشوب اؤلدو!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
شئیخیمیز و اورمو گؤلو
دوکتور جئری
اوتوز نئچه ایل بوندان قاباق، بؤلگهنین آغساققاللاری شئیخیمیزین یانینا گئتمیشلر:
- یا شئیخ!.. سرحدلرده یاشادیغیمیزدان بیزیم یئرلرده صنعت یوخدور؛ کارخانا یوخدور؛ ایش یئری یوخدور؛ گنجلر تئهرانا کؤچورلر؛ کند-شهرلریمیز بوشالماقدادیر؛ بویورورسوز نئیلهیک؟!
شئیخیمیز درین بیر دوشونجهیه دالدیقدان سونرا:
- ایشسیزلیکدن قورتولماق اوچون گئدین اورمو گؤلونه تؤکولن سولارین قاباغینی کسیب اکینچیلیک ائلهیین!-دئمیش.
آغساققاللار سئوینه-سئوینه شئیخیمیزین الینی اؤپوپ آییریلمیشلار...
اوتوز نئچه ایل سونرا یئنه بؤلگهنین آغساققاللاری شئیخیمیزین یانینا گئتدیلر:
- یا شئیخ!.. یویوردوغوز کیمی چایلارین قاباغینا سد ووروب اکینچیلیگه باشلامیشدیق آنجاق ایندی اورمو گؤلونون قوروماسیندان تؤرهنن دوُز-دوُمانا گؤره زمیلریمیز شوراکته دؤنوشوب؛ بویورورسوز نئیلهیک؟!
شئیخیمیز گیجگاهینی قاشایا-قاشایا:
- سدلری سیندیرین گؤلو قورتارین!-دئدی.
آغساققاللار سئوینه-سئوینه شئیخیمیزین الینی اؤپوپ آییریلاندا، بیریسی سوروشدو:
- یا شئیخ!.. بو بیلگهلیک سیزه کیمدن قالیب؟!
یاش شئیخیمیزین گؤزلرینده دالغالاندی. اوزونتو ایله "آتامدان منه قالیب"دئیه آرتیردی:
- رحمتلیک آتام داناباش کندینین شئیخ ایدی. بیرگون کندیلر آتامین یانینا گلیب مصلحتلهشیرلر: "یا شئیخ!.. اینگین باشی کؤپهیه گئچیب. کؤپهنی نئجه چیخارداق؟" آتام دئییر:" اینگین باشینی کسین کوپهنی چیخاردین". کندلیلر اینگی کسدیکدن سونرا یئنه آتامین یانینا گلیرلر:" اینگی کسدیک، باشی کوپهدن نئجه چیخارداق". آتام بو کز،"کوپهنی سیندیرین باشی چیخاردین"دئیه یول گؤستریر. کندلیلر کوپهنی سیندیرماغا گئدنده آتام آغلاماغا باشلاییر. کندلیلر آیاق ساخلاییب، "یا شئیخ! نییه آغلاییرسان؟"دئیه سوروشورلار. آتام الینین دالی ایله گؤزلرینین یاشینی سیله-سیله دئییر:" بونا گؤره آغلاییرام گؤرهسن بیزدن سونرا سیزین موشکوللریزی کیم حلّ ائدهجک؟!".
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اورمو گؤلونون چؤرهگی
دوکتور جئری
اورمو گؤلونون قورماسینین قارشیسینی آلماق اوچون مجلیسده اورمو گؤلو بؤحران قورومو یارادیلاراق بو ایشه بئش یوز میلیارد تومن بودجه آییریلدی. قوروم اون ایلین ایچینده گؤلو اسکی حالینا قایتارمالی ایدی.
بؤحران قورومونون باشقانلیغینا تعیین اولونان دوکتور کویرنیا ایشه باشلادیغیندا آراز چاییندان اورمو گؤلونه سو چکمک ایستهدی. بو ایش اوچون دوققوز نفر تانکئرچی شوفئر ایشه آلدی. شوفئرلر تانکئری بئش یوز مین تومندن آرازدان سو چکیب اورمو گؤلونه بوشالتمالی ایدیلر. بونون آردینجا باشقان، "تانکئرچیلرین حئساب-کیتابلارینی ساخلاماق اوچون ایکی نفر سایمان (حسابدار) گرهکدیر"-دئیه اون میلیون تومن آیلیقلا آغاباجی کویرنیا ایله قارداش کویرنیانی ایشه آلدی. بیر نئچه گون سونرا باشقان، کندلیلرین بوشالدیلان سولاری زمیلرینه آپاراجاغینی دوشونهرک قارداش اوغلو، باجی اوغلو، دایی اوغلو، خال اوغلو، عمی اوغلو، عمهاوغلوزادهلری آیلیق اون ایکی میلیون تومنله گؤزتچی سئچدی. گؤزتچیلری گؤزتلهمک اوچون ده آغاداماد اون بئش میلیون تومن آیلیقلا ایشه باشلامیشدی. اورمو گؤلون دیرچَلیشینین گوندهلیک راپورتلارینی وئرمه گؤرهوی، آیدا اون سککیز میلیون آلان دوکتور عیال کویرنیانین اوزهرینه دوشموشدو. البته آغاقایین اون دوققوز میلیون آیلیقلا گؤرهولیلرین آراسیندا اوُیوم ساغلاماقدا ایدی. خولاصه، اورمو گؤلو بؤحران قوروموندا دولایلی - دولایسیز اولاراق دوخسان دوققوز نفر چالیشماقدا ایدی.
بؤحران قورومونون ایشه باشلاماسیندان ایکی آی گئچیردی. هر شئی ساعات کیمی ایرهلیلهییرکن مجلیسدن باشقانا، "بؤحران قورومونون خرجلری چوخدور، آزالتمالیسینیز"-دئیه بیر مئساژ گلدی. باشقان بیرآز سال-چیخ ائتدیکدن سونرا دوققوز تانکئرچینی ایشدن چیخارتدی.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
ادبیات جریانلاری
ادبیات آخیملاری یا مکاتب ادبی بللی بیر تاریخی پروسسده ادبیاتی، نؤع و مؤلفین میللیتی باخیمیندان هر هانسی بیر آیری-سئچکیلیک اوْلمادان فورمال و متنی اوْلاراق ائتکی ائدن بللی اۆسلوب، دۇیغو و دۆشونجه سیراسینا ادبیات آخینی و یا ادبی جریان آدلانیر.
ادبی جریانلارینین توسعهسینه نظر سالدیقدا، بۇ جریانلارین تکجه یازینا مخصوص اوْلمادیغی عومومیتله، بیر صنعت جریانی کیمی باشلاییب اینکیشاف ائتدیکلری گؤرولور. اۆستهلیک، فوری هامیسی، عومومیتله، یاراندیقلاری دؤورون ایجتماعی قورولوشونون، بۇ قورولوشا باغلی تفکّور طرزینین، ایدولوژینین اۆرونودورلر. دؤورون فلسفهسینین اینجه صنعت اۆزریندهکی ائتکیسی جریان کیمی اوْرتایا چیخیر و بۆتون صنعت نؤعلرینده اوْرتاق اؤزللیکلر اطرافیندا اینکیشاف ائدیر.


text:
آمریکا جنوبی کورئیادا کئچیریلهجک حربی-هاوا قوهلرینین تعلیملرینده ایشتیراک مقصدی ایله نووه سلاحی داشیماق ایمکانی اولان ۲ بومباردمانچی ب-۱ب طیارهسینی بؤلگهیه گؤندریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «رنخاپ» آگئنتلیگی جنوبی کورئیانین تعلیملرده ف-۱۵ک قیریجیلاری ایله تمثیل اولوناجاغینی بیلدیریب.
«آمریکانین حربی طیارهلرینی بو تعلیملره گؤندرمهسی اونون شیمالی کورئیانین ممکون هاوا هجومو تهکلوکسی مسئلهسینه قطیعتلی مؤوقعینی اورتایا قویور»، - دئیه معلوماتدا گؤستریلیر.
آمریکا حربیچیلری کانووندو بؤلگهسینده یئرلشن پخیلسون پولیقونودا بمباردمان تعلیملری ده حیاتا کئچیرهجک.
خاطیرلاداق کی، بو، ۲ اؤلکه آراسیندا ایلک تعلیم دئییل. مای آیینین ۲۹-دا شیمالی کورئیانین باللیستیک راکتلری سیناقدان کئچیرمهسینین آردیندان آمریکا بمباردمانچیلاری جنوبی کورئیا سماسیندا اوچوشلار حیاتا کئچیرمیشدی.


text:
ایرانا داخیل اولان ترورچولار ارمنیستاندان کئچیبلر.
قاینارینفو. آذ خبر وئریر کی، بونو ئین الخالق اصیلسیز ارمنی ادعالاری ایله مباریزه درنیینین (آسیمدر) رهبری گؤکسل گولبی بیلدیریب.
"تهرانداکی پارتلاییشلاری تؤرهدن ترورچولار ایرانین ایللردیر بسلدیی، متفیقی اولاراق گؤردویو و سرحدده ویزا بئله ایستمدیی قونشو ارمنیستاندان کئچیبلر" - دئیه گولبی بیلدیریب.
او، سورییادا یاشایان ارمنیلرین قاراباغدا یئرلشدیریلمهسیندن سونرا ترورچولارین بورایا آیاق آچدیغینی و دفعهلرله سرحددن کئچهرک ایراندا کشفیات آپاردیقلارینی قید ائدیب.


text:
تۆرک هۇوا یۇللاری ۷ آیدا ۴۳.۲ میلیون یۇلاغچینی اوچوردی
تۆرک هۇوا یۇللاری نینگ ۲۰۱۸-نجی ییلدا ۷۵ میلیون یۇلاغچی بیلن ۱۲.۵ میلیارد دلار ساتووی بۇلار.
تۆرک هۇوا یۇللاری ۲۰۱۸-نجی ییلینگ یانوار- ایول آرالیغیندا اؤتن ییلا گؤرأ ۱۵.۲ گؤتریم کؤپرأک یۇلاغچینی اوچوردی.
بو شرکت یدی آیدا ۴۳.۲ میلیون یۇلاغچا حیذمات بردی.
تۆرک هۇوا یۇللاری ایچرکی حاطلاریندا یۇلاغچی سانی ۱۷ گؤتریم، داشاری یورت حاطلاریندا ۱۳.۸ گؤتریم یۇقارلاتدی.
اوچارلارینگ دۇلولیق موقداری دا ۳.۸ گؤتریم یۇقارلادی و ۸۱.۲ گؤتریمه یتدی.
۲۰۱۷-نجی ییلینگ یانوار- ایول آرالیغیندا تۆرک هۇوا یۇللاری ۹۹ مۆنگ ۵۷۴ تن کارگو یۆک داشاپدی.
شو موقدار ۲۰۱۸-نجی ییلدا ۱۹.۶ گؤتریم یۇقارلادی و ۱۱۹ مۆنگ ۹۸ تن بۇلدی.
اوچارلارینگ دۇلولیق موقداری آفریقا ساپارلاریندا ۵.۴ گؤتریم یۇقارلادی، یاقین گۆن دۇغار ساپارلاریندا ۴.۱، دمیرقازیق آمریکا ساپارلاریندا ۳.۴ یۇقارلادی.
یۇلاغچی سانی دا یاقین گۆن دۇغار ساپارلارینا ۸ گؤتریم، آفریقا ۱۰ گؤتریم و اوروپا ۹.۵ گؤتریم یۇقارلادی.
تۆرک هۇوا یۇللاری ۲۰۱۸-نجی ییلدا ۷۵ میلیون یۇلاغچینی اوچورار و ۸۱ گؤتریم اوچارلارینگ دۇلولیق موقداری بیلن ۱۲.۵ میلیارد دلار ساتووی بۇلار.


text:
۸۱ نفر دوناراق اؤلدو
بونلارین بیر چوخو کوچهلرده دئییل، قیزدیرماسی یئترلی اولمایان ائولرده حیاتینی ایتیردی
ماجاریستاندا نوامبر-ژانویه آیلاریندا ۸۱ نفر دوناراق حیاتینی ایتیردی.
نپساوا قازئتهسینین خبرینه گؤره، اؤلکهده سون ۱۰ ایلده ۲ مین ۵۰۰ نفر دوناراق اؤلرکن، بونلارین بیر چوخو کوچهلرده دئییل، قیزدیرماسی یئترلی اولمایان ائولرده حیاتینی ایتیردی.
خبرده، ائوسیزلره یاردیم اوچون قورولان وقفین مودورو زولتان آکنایینین،
ماجاریستاندا ائوسیزلرین ساییسی حاقیندا دقیق بیر معلومات یوخدور. وقفیمیزین سون آراشدیرماسیندا تخمیناً ۱۰ مین ائوسیز معین ائدیلدی. بونا قارشین بوداپستده، بلدیهلر، وقفلر و دینی تشکیلاتلارین ۲ مین ۳۰۸ یاتاقلی، ۳۴ گئجه سیغیناغی فعالیت گؤستریر" ایفادهلرینه یئر وئریلدی.