text:
قوتادغو بیلیک
قوتادغو بیلیک یوسف خاص حاجب ین یازدیغی کیتاب.
کیتابین یازیلیشی[دَییشدیر]
یوسف خاص حاجیب اللی یاشیندا 462نجی ه.ق ایلینده قوتادغو بیلیک مثنویسین کاشغرده یازدی ، اونو تاوغاچ بوغرا خان ابوعلی حسن ، سلیمان ارسلان خان اوغلونا تقدیم ائتدی . بؤیۈک قاراخانلی خاقانی بۇ مثنوینین دهیهرین آنلیییپ یوسفی آغیرلادی و اونو خاص حاجیبلیق مقامینا یئتیردی .
بو مثنوی ، یوسف خاص حاجیبین یونان فلسفهسی ، ایسلام دۈنیاسینین فارابی ، ابن سینا و الکندی کیمی عالیملری ایله تانیشلیغین بهلگیلندیریر .
یوسف خاص حاجیب قوتادغو بیلیکده اینسانلار بیلیگین اۈچ یئره بؤلۈر :
-
- آویچغا سؤزۈ (آتالار سؤزۈ )
- بیلیگلیک سؤزۈ
- شاعیر سؤزۈ
یوسف اؤز اثرینده اینسانلاری اینسانلیق فضیلتلرینه چاغیریپ بۇ یئتدی فضیلتی اینسانلیق یولونون قیلاووزو تانیییر :
-
- قوتی (دۈزلۈک)
- ائدگو (یاخجیلیق)
- بیلیگلیک
- اوقوشلوق (دۈشۈنجه)
- اوس
- سریملیگ (دؤزۈم)
- آقی (ارکنلیک)


c: text/html

text:
تمامی مطالب مطابق قوانین جمهوری اسلامی ایران میباشد.درصورت مغایرت از گزارش پست استفاده کنید.
قاپیمیزین قاباغی ، مترو دوراغی
-
نه کوچه یه سئل گلمیشدی نه ده سئلدن خبر وار ایدی ، بیر آز سؤزو بؤیودوبلر دااااااا یوخسا نه سئلی ؟
مسئول حیرصلنمیشدی : « جماعت ده بیزی سریییب هااااااااا ! بیر بئله ده سؤزو بؤیودرلر آخی ؟ بیزده فیکر ائله دیک دوغرودان سئل گلیب " صدا
- سیز آدرس بویورون ، آدرس ده وئردیم . بیر آز فیکیرله شندن سونرا دئدی : « بئله لیکله اولماز قونشو ! اولماسا زنگ ووروب یالان سات بیله لرینه ! قورخوت بیله لرین ! دئ کوچه میزه سئل گلیب بلکی گلدیلر ! » آغا منصور اؤنردییی کیمی یئنه ده سو ایداره سینه زنگ آپدیم : - الووووووووو ! سو ایداره سیدیییییییییییر ؟ قارداش بئله باشینا دولانیییییییییییییییم کوووووووووچه میزه سئل گلیب ! تئز گلیب قاباغین آلماساز ائولریمیزه دولار ! اؤزوزو یئتیرمه سز کوچه میزی سئل آپارااااااااااار ! . گلیب اورانین مسئله سین یولا سالان اولماسا ،قاپیمیزین قاباغینین بیر آز یئرینین آسفالتی قوپوب ، هردن آغا منصور دا کشیک وئریردی . " اسد " داییم دا کنددن بیر نئچه بوینو یوغون پیشیک توتوب ، " سویوق بولاق " ، " اهر " ، ایندی ده زنگ ووردوم همی آخشامیزی خیر ائدم همی ده دئیم به سیزین بو اکیپ هاردا قالدی ؟ - نه اکیپی ؟ منیم خبریم یوخدور ! شیفت ده ییشیلیب من ده ایندی گلمیشم ... آدرسی دئییب ، هله ده خبر چیخماییب ! علیکوم السلام !!! بیر آز حوصله ایله دانیش گؤروم نه دئییرسن دده ؟ - من حوصله لیم ولی سو لوله سینین حوصله سی قورتولوب کیشی ! - دوز آدرس وئر اکیپی یوللاییم 5 دقیقه دن سونرا اؤزون اورا یئتیرسین !!! شاید آدرس دوز دئییلمیش گلیب تاپا بیلمه ییبلر . ندنین ده بیلمیردیک . فاضلاب لوله سی سینیب سو دا اوردان چیخیر ! بیز گئدیریک فاضلابدان اکیپ گؤندرک گلیب پلیکانی ده ییشسینلر ! سو اکیپی گئتدی فاضلاب اکیپی گلسین ! اونلارین دا گلمه یی چوخا کچدی . 5 دقیقه اولدو 5 ساعات ، قابیرغاسی باتمیشدی ! آرابالار گلیب گئتدیکجه داها چوخورا دوشوردو . سو ایداره سیدیر ؟ سس ده ییشیلمیشدی . - دئییم یاز دااااا ، آما جواب وئرمه دی ! سونرا رادیولوژی ائتدیلر کی او دا جواب وئرمه دی ! آما آنژوگرافی ائدندن سونرا دردین تاپدیلار : « بو پولیکا " آب
- نه آمبولانسی قارداش ؟ خخخخخخخخخ !!! اؤز بئلی یوخ کی ... آخیرده حیرصله نیب یئنه ده زنگ آچدیم : - قارداش ! گونده من سیزه زنگ ائدیب کوچه میزین ماجراسین سیزه دئییرم . کوچه میزین ناغیلین بو آغایا دا تعریفله دیم .. یاواشجا قولاغیما پیچیلدادی : « گؤردون قونشو ؟ گؤردون نه اولدو ؟ دئمه یه یدین کوچه یه سئل گلیب بونلار دا گلیب یئتیشمیه جه یدیلر ! ایندی داها خیالیمیز راحات اولدو ! گئدک ائولریمیزه بونلار دا اؤز ایشلرینه یئتیشسینلر ! » ائوه گلمه ییمدن 5 دقیقه سوووشمامیش قاپینین زنگی چالیندی .. - الو . خولاصه کیمسه بوینونا آلمیردی . - آدرس : تبریز - مشروطه خیاوانی .. اوچ دئیم ؟ - بلی حاضیرام . سو ایداره سیدیر ! نه خبریندیر قارداش ؟ سحری سوسویوبسااااااااان ؟ - نه سوسوماغی قارداش ؟ دونن سحردن دؤنه - دؤنه زنگ ووروب دئمیشم کوچه میزده سو لوله سی پاتلاییب ، اوچو دئیندن سونرا ماجرانی اولدوغو کیمی دئمه لیسن ، سیچانلاری کوچه میزین پیشیکلرینین گونون قارا ائتمیشدی ! سانکی دایناسور زامانیندان قالمیشدیلار ! او سیچانلاری گؤرن پیشیکلرین باغری چاتلیردی ! سیچانلار یاواش - یاواش ائولریمیزین ایچینه ده آیاق آچمیشدی ! ماجرانی کندده یاشایان داییما دئدیم . سلام .. ایکی .. باشلا ... - دایان قاپیدا ، سراسری اخباردا یایینلاماق ایچین خبر گؤتورسونلر !!! هئچ بونو عینالی کانالینین 11 اخباریندا دا گؤسترمزلر ! » سونرا گئدیب گلن اکیپلر ایله دانیشاندان سونرا ، حتمن لوله نین پاتلاماغینا گؤره ایدی کی توپراق شئحلی ایدی . » سسی کوچه میزی بورودو ! سو ایداره سیندن گلن اجیپ گؤزلرین اووارکن اؤزلرین کوچه یه یئتیردیلر ! اونلارین دالیسیجا " صدا و فاضلاب " ایداره سینه مربوط اولان دئییل ! فاضلاب لوله سی بویانلیقدادیر ، آدرس : تبریز - مشروطه خیاوانی ( سابق امامیه خیاوانی ) - مشروطه پارکینین اوز به اوزو - ... - بیر .ir" target="_blank"> و - بلی بویورون ! - سحریز خیر اولسون . بیلیرسن آسفالتین مئتیرین نئچه دن سالیرلار ؟ سویون یولو توتولوب بیرینین ائوین ییخسا نه جوابین اولا بیلر ؟ یازیق ائتمه اؤزونو ! اولماسا شهرداریه زنگ وور بلکی اونلار بیر ایش گؤره بیلدیلر ! شهرداری ایداره سینه زنگ آچدیم .. ایکی .. چونکو او قونشولارین بیرینین حیه ط یا دا نوودان سویو اولا بیلردی کی فاضلاب لوله سینه باغلانماغی اونودولموشدو ! فاضلابین شئحی بیر طرفه ، بونلار من گتیرن پیشیکلری دیدیب داغیدارلار ! » اسد داییم هئچ تلیسلرین آغزین دا آچمادی ! سو ایداره سیندن گلن اکیپلر سویون سوزن یئرین تاپماق ایچین کوچه نین اورتاسیندا ایکی قویو کیمی بیر زاد قازمیشدیلار ، 5 دقیقه یه گلدیلر باااااااا .. 10 دقیقه سوووشمادان یئنه ده قاپینین زنگی چالیندی ! - بو دفعه کیمین بئلی سیندی قارداش ؟ قویمازسیز 5 دقیقه ائوده اوتوراااااام ؟ اَح اَح ! - بو دفعه کیمسه نین بئلی سینماییب ؛ بیز سویون چیخان یئرین تاپدیق گؤردوک سو لوله سی سالیمدیر ، ناهاریمی دا قاپینین قاباغیندا قیزدیریب یئدیم کی قاپی قاباغی بوش قالماسین ! آغا منصور دا منیم کیمی جانا گلمیشدی ... بلی بویوروون ! - آغا باغیشلا ! سحر زنگ ووروب سو ایداره سینین سحرین خیر ائله دیم ، بو لوله نم هاردان گلیر ؟ بونو قونشولاردان خبر آلیب تاپمالیسان ، ائوه گلیب شامیمی یئییب یاتدیم .... سو ایداره سینه زنگ آچدیم : - الو . سلام ...ir" target="_blank"> و
- سیز آدرس بویورون ، آدرس ده وئردیم . بیر آز فیکیرله شندن سونرا دئدی : « بئله لیکله اولماز قونشو ! اولماسا زنگ ووروب یالان سات بیله لرینه ! قورخوت بیله لرین ! دئ کوچه میزه سئل گلیب بلکی گلدیلر ! » آغا منصور اؤنردییی کیمی یئنه ده سو ایداره سینه زنگ آپدیم :
- الووووووووو ! سو ایداره سیدیییییییییییر ؟ قارداش بئله باشینا دولانیییییییییییییییم کوووووووووچه میزه سئل گلیب ! تئز گلیب قاباغین آلماساز ائولریمیزه دولار ! اؤزوزو یئتیرمه سز کوچه میزی سئل آپارااااااااااار ! . گلیب اورانین مسئله سین یولا سالان اولماسا ،قاپیمیزین قاباغینین بیر آز یئرینین آسفالتی قوپوب ، هردن آغا منصور دا کشیک وئریردی . " اسد " داییم دا کنددن بیر نئچه بوینو یوغون پیشیک توتوب ، " سویوق بولاق " ، " اهر " ، ایندی ده زنگ ووردوم همی آخشامیزی خیر ائدم همی ده دئیم به سیزین بو اکیپ هاردا قالدی ؟
- نه اکیپی ؟ منیم خبریم یوخدور ! شیفت ده ییشیلیب من ده ایندی گلمیشم ...
آدرسی دئییب ، هله ده خبر چیخماییب !
علیکوم السلام !!! بیر آز حوصله ایله دانیش گؤروم نه دئییرسن دده ؟
- من حوصله لیم ولی سو لوله سینین حوصله سی قورتولوب کیشی !
- دوز آدرس وئر اکیپی یوللاییم 5 دقیقه دن سونرا اؤزون اورا یئتیرسین !!! شاید آدرس دوز دئییلمیش گلیب تاپا بیلمه ییبلر . ندنین ده بیلمیردیک . فاضلاب لوله سی سینیب سو دا اوردان چیخیر ! بیز گئدیریک فاضلابدان اکیپ گؤندرک گلیب پلیکانی ده ییشسینلر !
سو اکیپی گئتدی فاضلاب اکیپی گلسین ! اونلارین دا گلمه یی چوخا کچدی .
5 دقیقه اولدو 5 ساعات ، قابیرغاسی باتمیشدی ! آرابالار گلیب گئتدیکجه داها چوخورا دوشوردو . سو ایداره سیدیر ؟
سس ده ییشیلمیشدی .
- دئییم یاز دااااا ، آما جواب وئرمه دی ! سونرا رادیولوژی ائتدیلر کی او دا جواب وئرمه دی ! آما آنژوگرافی ائدندن سونرا دردین تاپدیلار : « بو پولیکا " آب
- نه آمبولانسی قارداش ؟ خخخخخخخخخ !!! اؤز بئلی یوخ کی ... آخیرده حیرصله نیب یئنه ده زنگ آچدیم : - قارداش ! گونده من سیزه زنگ ائدیب کوچه میزین ماجراسین سیزه دئییرم . کوچه میزین ناغیلین بو آغایا دا تعریفله دیم .. یاواشجا قولاغیما پیچیلدادی : « گؤردون قونشو ؟ گؤردون نه اولدو ؟ دئمه یه یدین کوچه یه سئل گلیب بونلار دا گلیب یئتیشمیه جه یدیلر ! ایندی داها خیالیمیز راحات اولدو ! گئدک ائولریمیزه بونلار دا اؤز ایشلرینه یئتیشسینلر ! » ائوه گلمه ییمدن 5 دقیقه سوووشمامیش قاپینین زنگی چالیندی .. - الو . خولاصه کیمسه بوینونا آلمیردی . - آدرس : تبریز - مشروطه خیاوانی .. اوچ دئیم ؟ - بلی حاضیرام . سو ایداره سیدیر ! نه خبریندیر قارداش ؟ سحری سوسویوبسااااااااان ؟ - نه سوسوماغی قارداش ؟ دونن سحردن دؤنه - دؤنه زنگ ووروب دئمیشم کوچه میزده سو لوله سی پاتلاییب ، اوچو دئیندن سونرا ماجرانی اولدوغو کیمی دئمه لیسن ، سیچانلاری کوچه میزین پیشیکلرینین گونون قارا ائتمیشدی ! سانکی دایناسور زامانیندان قالمیشدیلار ! او سیچانلاری گؤرن پیشیکلرین باغری چاتلیردی ! سیچانلار یاواش - یاواش ائولریمیزین ایچینه ده آیاق آچمیشدی ! ماجرانی کندده یاشایان داییما دئدیم . سلام .. ایکی .. باشلا ... - دایان قاپیدا ، سراسری اخباردا یایینلاماق ایچین خبر گؤتورسونلر !!! هئچ بونو عینالی کانالینین 11 اخباریندا دا گؤسترمزلر ! » سونرا گئدیب گلن اکیپلر ایله دانیشاندان سونرا ، حتمن لوله نین پاتلاماغینا گؤره ایدی کی توپراق شئحلی ایدی . » سسی کوچه میزی بورودو ! سو ایداره سیندن گلن اجیپ گؤزلرین اووارکن اؤزلرین کوچه یه یئتیردیلر ! اونلارین دالیسیجا " صدا و فاضلاب " ایداره سینه مربوط اولان دئییل ! فاضلاب لوله سی بویانلیقدادیر ، آدرس : تبریز - مشروطه خیاوانی ( سابق امامیه خیاوانی ) - مشروطه پارکینین اوز به اوزو - ... - بیر .ir" target="_blank"> و
- نه آمبولانسی قارداش ؟ خخخخخخخخخ !!! اؤز بئلی یوخ کی ... آخیرده حیرصله نیب یئنه ده زنگ آچدیم :
- قارداش ! گونده من سیزه زنگ ائدیب کوچه میزین ماجراسین سیزه دئییرم .
کوچه میزین ناغیلین بو آغایا دا تعریفله دیم .. یاواشجا قولاغیما پیچیلدادی : « گؤردون قونشو ؟ گؤردون نه اولدو ؟ دئمه یه یدین کوچه یه سئل گلیب بونلار دا گلیب یئتیشمیه جه یدیلر ! ایندی داها خیالیمیز راحات اولدو ! گئدک ائولریمیزه بونلار دا اؤز ایشلرینه یئتیشسینلر ! »
ائوه گلمه ییمدن 5 دقیقه سوووشمامیش قاپینین زنگی چالیندی ..
- الو . خولاصه کیمسه بوینونا آلمیردی .
- آدرس : تبریز - مشروطه خیاوانی .. اوچ دئیم ؟
- بلی حاضیرام . سو ایداره سیدیر ! نه خبریندیر قارداش ؟ سحری سوسویوبسااااااااان ؟
- نه سوسوماغی قارداش ؟ دونن سحردن دؤنه - دؤنه زنگ ووروب دئمیشم کوچه میزده سو لوله سی پاتلاییب ، اوچو دئیندن سونرا ماجرانی اولدوغو کیمی دئمه لیسن ، سیچانلاری کوچه میزین پیشیکلرینین گونون قارا ائتمیشدی ! سانکی دایناسور زامانیندان قالمیشدیلار ! او سیچانلاری گؤرن پیشیکلرین باغری چاتلیردی ! سیچانلار یاواش - یاواش ائولریمیزین ایچینه ده آیاق آچمیشدی !
ماجرانی کندده یاشایان داییما دئدیم . سلام .. ایکی .. باشلا ...
- دایان قاپیدا ، سراسری اخباردا یایینلاماق ایچین خبر گؤتورسونلر !!! هئچ بونو عینالی کانالینین 11 اخباریندا دا گؤسترمزلر ! » سونرا گئدیب گلن اکیپلر ایله دانیشاندان سونرا ، حتمن لوله نین پاتلاماغینا گؤره ایدی کی توپراق شئحلی ایدی . » سسی کوچه میزی بورودو ! سو ایداره سیندن گلن اجیپ گؤزلرین اووارکن اؤزلرین کوچه یه یئتیردیلر ! اونلارین دالیسیجا " صدا و فاضلاب " ایداره سینه مربوط اولان دئییل ! فاضلاب لوله سی بویانلیقدادیر ، آدرس : تبریز - مشروطه خیاوانی ( سابق امامیه خیاوانی ) - مشروطه پارکینین اوز به اوزو - ...
- بیر .ir" target="_blank"> وسیما " خبر اکیپی ده اؤزون یئتیریب فیلم گؤتورمیه باشلادیلار .. سو ایداره سیدیر ؟
- بلی بویورون !
- سحریز خیر اولسون . بیلیرسن آسفالتین مئتیرین نئچه دن سالیرلار ؟ سویون یولو توتولوب بیرینین ائوین ییخسا نه جوابین اولا بیلر ؟ یازیق ائتمه اؤزونو ! اولماسا شهرداریه زنگ وور بلکی اونلار بیر ایش گؤره بیلدیلر !
شهرداری ایداره سینه زنگ آچدیم .. ایکی .. چونکو او قونشولارین بیرینین حیه ط یا دا نوودان سویو اولا بیلردی کی فاضلاب لوله سینه باغلانماغی اونودولموشدو ! فاضلابین شئحی بیر طرفه ، بونلار من گتیرن پیشیکلری دیدیب داغیدارلار ! » اسد داییم هئچ تلیسلرین آغزین دا آچمادی !
سو ایداره سیندن گلن اکیپلر سویون سوزن یئرین تاپماق ایچین کوچه نین اورتاسیندا ایکی قویو کیمی بیر زاد قازمیشدیلار ، 5 دقیقه یه گلدیلر باااااااا .. 10 دقیقه سوووشمادان یئنه ده قاپینین زنگی چالیندی !
- بو دفعه کیمین بئلی سیندی قارداش ؟ قویمازسیز 5 دقیقه ائوده اوتوراااااام ؟ اَح اَح !
- بو دفعه کیمسه نین بئلی سینماییب ؛ بیز سویون چیخان یئرین تاپدیق گؤردوک سو لوله سی سالیمدیر ، ناهاریمی دا قاپینین قاباغیندا قیزدیریب یئدیم کی قاپی قاباغی بوش قالماسین ! آغا منصور دا منیم کیمی جانا گلمیشدی ... بلی بویوروون !
- آغا باغیشلا ! سحر زنگ ووروب سو ایداره سینین سحرین خیر ائله دیم ، بو لوله نم هاردان گلیر ؟ بونو قونشولاردان خبر آلیب تاپمالیسان ، ائوه گلیب شامیمی یئییب یاتدیم .... سو ایداره سینه زنگ آچدیم :
- الو . سلام ...ir" target="_blank"> وسیما " یا دا خبر وئردیک ، اؤنجه سونوگرافی ، " قوشاچای " ، من ده بوردا سنین سسینی ضبط ائده جیم ! سونرا سو ایداره سینین امداد اکیپی ایله " صدا و سیما " نین خبر اکیپین تؤکه جاغام سیزین قاپیا ! حتما کی سراسری اخبار دا گؤسته ریله جک ! فقط کوچه نی چوخ شولوغ ائدیب ال - آیاقلارینا دولاشمایین کی قشنگ فیلم گؤتورولسون !
- سیز بو اکیپی گؤندرین بیز سیزین خیدمتیزده ییک !
- ایندی حاضیرسان بیر ...ir" target="_blank"> و . اوچ دئیه جیم ، باشیمیزا اوچمامیش بو کوچه دن قاچاردیم !
، " زنگان "
- منی قورخوتدون هااااااا ! کیشی سیز ایشیزده اولون من اؤز بئلیمیزی گتیریم اونو ایشله دین !
ائودن اؤز بئلیمیزی سو ایداره سیندن گلن ایشچیه وئردیم .. یورولمایاسیز قارداش ! بیزیم کوچه ده گومان لوله پاتلاییب ، یئنه گلن اولمادی ! یورولدوقجا کشیک شیفتیمیزی خانیم ایله ده ییشیردیک ، پیس اییسی بیر طرفه ، دم - دزگاهلاری ییغیشدیریب گئتدیلر . اوغلوم ایله کاباب - کاباب اوینوردوق ، اؤزوم کوچه نی سؤکوب ، بورا فاضلاب گلمه میش بوردا قنوو وار ایمیش ، کؤهنه سو یولونا گئدن سودان ساوای یاغان قار - یاغیشین دا سویو او قویولارا دولوردو ! ائوین ایچی شئحه لمیشدی ..
این مطلب تا کنون بار بازدید شده است.
ارسال شده در تاریخ شنبه 21 آذر 1394 [ گزارش پست ]
کوچه ,ایداره ,گلیب ,سونرا ,لوله ,ایله ,ایداره سینه ,ایداره سیدیر ,کوچه میزین ,ایداره سیندن ,بئلی سیندی ,آدرس تبریز مشروطه ,تبریز مشروطه خیاوانی , ,
آمار امروز سه شنبه 3 بهمن 1396
- تعداد وبلاگ :55617
- تعداد مطالب :215214
- بازدید امروز :217767
- بازدید داخلی :45416
- کاربران حاضر :115
- رباتهای جستجوگر:112
- همه حاضرین :227
دسته بندی موضوعات
آخرین کلمات جستجو شده
- يورو براي
- زمان پخش برنامه های شبکه تله شما
- علت خوشه ای شدن قارچ
- ترامپ: دستگاههای امنیتی آمریکا در حال آمادهباش هستند
- سلامت زنان
- سالانه Ù‡Ùت درصد به Ø³Ø·Ø Ú¯Ù„Ø®Ø§Ù†Ù‡ هاي کشور اضاÙÙ‡ مي
- خیلی بداست
- تامپوناد قلبی
- تاثیر میزان
- اعضای شورای شهر تهران1396
- برگزاری جشن روز داروساز
- اتوماسیون جوجه کشی
- ØÂجاب رابعه
- علاقه به پزشكي
- gmwin plc
- پلیس کوهستان
- nivo slider
- تصوير Ú¯Ùتگوي هاشمي
- اعتراض عضو فرایون امید به طرح سوال از روحانی: سوال از رئیس جمهور ادامه رفتارهای جریان انحرافی است
تگ های برتر امروز
- معنی چو خواهی که نامت نماند نهان مکن نام نیک بزرگان نهان [8625]
- چه ارتباطی بین کتاب و درخت وجود دارد [4239]
- گروه تلگرام [2362]
- ویروس جدید سرماخورد 96 [1916]
- گروه تلگرام کلیپ [1706]
- شماره تلفن بچه خوشگل اصفهان [1263]
- انشا درباره دریا [1165]
- مطلقه هستم شمارم [1057]
- داستانهای [1057]
- جواب امتحانات پنجم [866]
- برنامه glx smart band [831]
- صورتحساب صندوق ذخیره فرهنان درسال 96 [774]
- درس دوازدهم سال چهارم معنی یک اتفاق ساده [762]
- زمان پخش برنامه های شبکه تله شما [682]
- دانلود فول آلبوم مرجان [681]
- نمونه سوالات مدیریت آموزشی دکتر علاقه بند [680]
- دانلود جلد دوم رمان چشم هایش از پریسا [680]
- دانلود رمان قلب تسخیر شده [675]
- جواب پرسش هاي نمونه ي تاريخ معاصر ايران يازدهم درس اول باجواب [659]
- گروه واتساپ [659]
- شماره موبایل زنان اهل حال [574]
- جلددوم رمان مانیا ومرد مغرور [561]
- 10ml water [514]
- نرم افزار تهیه فرم الف چاپی (مدیر 140 ) و (مدیر 141 )توصیفی ابتدایی [503]
- مراکز پرورش عقرب در ایران [483]
- دانلود مستقیم درس آزاد آماد دفاعی درس ششم کلاس دهم [480]
- دانلود نسخه کم حجم بازی GTA San Andreas [457]
- کانال تلگرام داستان [452]
- جواب انشا های هشتم [424]
- دانلود آهنگ بره ای بی وفا راه تو بازن اسحاق احمدی [390]
- دانلود آهنگ مصطفی سیسیلی در ترافیک [329]
- گسترش مثل دل که پاک است زبان بی باک است [325]
- نمونه متن افتتاحیه [325]
- اسم یه یاقوت که اسم یکی ازشهرهای ایران [294]
- جواب معما * * کی می تونه اینو بخونه * * حال ❤ در [291]
- آموزش حل مشکل Security Code و ارسال نشدن کد فعال سازی اینستاگرام [288]
- لایحه اعلام وکالت و مطالعه پرونده در دادگاه حقوقی [283]
- گروه ترنس های خوشگل تلگرام [274]
- ادله اثبات دعوی در قانون مجازات جدید [264]
- نمونه سوالات زبان انگلیسی هفتم درس 1تا4 [257]
- رمان با موضوع خون بها [253]
- دانلود رمان صیغه ممنوعه [240]
- دانلود رمان بگو سیب [236]
- مرورگر اپرا مینی (برای اندروید) Opera Mini 32.0.2254.123747 Android [225]
- هزینه پرورش عقرب [223]
- نرم افزار مدیر 133 برای نوشتن کارنامه توصیفی ابت سال تحصیلی 96 95 نوبت دوم [215]
- دانلود [207]
- علت درگذشت فرزند دکتر ملک حسینی [201]
- حل المسائل كتاب تحلیل سازه شاپور طاحونی [194]
- شجره نامه چگنی ها [192]
تگ های برتر
- [9553 ورودی]
- معنی چو خواهی که نامت نماند نهان مکن نام نیک بزرگان نهان [8625 ورودی]
- چه ارتباطی بین کتاب و درخت وجود دارد [4239 ورودی]
- گروه تلگرام [2362 ورودی]
- ویروس جدید سرماخورد 96 [1916 ورودی]
- گروه تلگرام کلیپ [1706 ورودی]
- چیزایی داره [1652 ورودی]
- شماره تلفن بچه خوشگل اصفهان [1263 ورودی]
- مشکل sign in در xbox one [1257 ورودی]
- انشا درباره دریا [1165 ورودی]
- مطلقه هستم شمارم [1057 ورودی]
- داستانهای [1057 ورودی]
- امتحان انشا نهم٩۵خراسان رضوی [1025 ورودی]
- â—˜ با این علائم شما به اÙسردگی شدید مبتلا هستید [977 ورودی]
- جواب امتحانات پنجم [866 ورودی]
- دانلود سایفون برای اندروید با لینک مستقیم فارسروید [841 ورودی]
- برنامه glx smart band [831 ورودی]
- صورتحساب صندوق ذخیره فرهنان درسال 96 [774 ورودی]
- درس دوازدهم سال چهارم معنی یک اتفاق ساده [762 ورودی]
- آدرس صفحه اینستگرام والیبالیست ها [759 ورودی]
- زمان پخش برنامه های شبکه تله شما [682 ورودی]
- دانلود فول آلبوم مرجان [681 ورودی]
- نمونه سوالات مدیریت آموزشی دکتر علاقه بند [680 ورودی]
- دانلود جلد دوم رمان چشم هایش از پریسا [680 ورودی]
- دانلود رمان قلب تسخیر شده [675 ورودی]
- جواب پرسش هاي نمونه ي تاريخ معاصر ايران يازدهم درس اول باجواب [659 ورودی]
- گروه واتساپ [659 ورودی]
- شماره موبایل زنان اهل حال [574 ورودی]
- جلددوم رمان مانیا ومرد مغرور [561 ورودی]
- 10ml water [514 ورودی]
- نرم افزار تهیه فرم الف چاپی (مدیر 140 ) و (مدیر 141 )توصیفی ابتدایی [503 ورودی]
- صحیفه معرفت (جلسه ششم) [498 ورودی]
- مراکز پرورش عقرب در ایران [483 ورودی]
- دانلود مستقیم درس آزاد آماد دفاعی درس ششم کلاس دهم [480 ورودی]
- دانلود نسخه کم حجم بازی GTA San Andreas [457 ورودی]
- کانال تلگرام داستان [452 ورودی]
- دانلود آهنگ فریدون آسرایی هنوز تشنم [442 ورودی]
- جواب انشا های هشتم [424 ورودی]
- دانلود آهنگ بره ای بی وفا راه تو بازن اسحاق احمدی [390 ورودی]
- لینک دختر پسر شماره پسر [382 ورودی]
- بنیانگذار علم هواشناسی کیست [371 ورودی]
- التماس های مادرم را شنیدم و وقتی وارد اتاق شدم او و دزد را در وضعیت بدی دیدم و ..! ع [368 ورودی]
- جملات دوستت دارم [363 ورودی]
- روابط مقعدی ر [361 ورودی]
- شارژ رایگان 3088 [355 ورودی]
- مس طلای اردستا [355 ورودی]
- افزار arena پروژه [352 ورودی]
- کابردا اینستاگرام پاک [351 ورودی]
- دانلود آهنگ چادر گل گلی و دامن چین چین [350 ورودی]
- دانلود Instagram 8.0.0 – برنامه رسمی اینستاگرام اندروید Instagram OGInsta [345 ورودی]
- اردبيل نيوز [345 ورودی]
- حکم جالب قاضی برای بهرهبردار غیرمجاز چاه آب [342 ورودی]
- طرز تهیه پودوفیلین [341 ورودی]
- دانلود فتوشاپ cs4 [339 ورودی]
- می ترسم در کنار شوهرم احساس امنیت نکنم [339 ورودی]
- تغذیه دانش آموزان در مدرسه چگونه باشد؟ [337 ورودی]
- دانلود Red Moon – Screen Filter 3.2.0 – هوشمند نور آبی صفحه نمایش اندروید [337 ورودی]
- مراسم میلاد امام جواد(ع) سال 95 [335 ورودی]
- fallen 2016 [334 ورودی]
- زمان سنجي [334 ورودی]
- ارتباطات مجازی [334 ورودی]
- ع ثبت قرارداد رسمی گادوین منشا با پرسپولیس [333 ورودی]
- افراد مشهور مربوط به مشروطیت(1) [332 ورودی]
- غیبت مرد داربی های اصفهان قلعهنویی و آذری درخت کاشتند [330 ورودی]
- دانلود آهنگ مصطفی سیسیلی در ترافیک [329 ورودی]
- جشنواره انگور [329 ورودی]
- باران در راه چند استان کشور [328 ورودی]
- آویلدسن درگذشت بیوگرافی [327 ورودی]
- دومین هفته [327 ورودی]
- سخنرانی مرحوم حلوی [327 ورودی]
- دانلود آپدیت need for speed rivals [327 ورودی]
- گسترش مثل دل که پاک است زبان بی باک است [325 ورودی]
- نمونه متن افتتاحیه [325 ورودی]
- clone camera [325 ورودی]
- تاريخچه ماهيگيري با پشه در آب شور بخش سوم [325 ورودی]
- نرم افزار سرویس کاران [324 ورودی]
- عضویت در کانال های تلگرامی [324 ورودی]
- تایید پایبندی ایران به برجام در دستور کار این هفته شورای حکام آژانس [324 ورودی]
- 2018 appeared [323 ورودی]
- صدور قرار منع تعقيب يا رأي برائت از سوي مراجع قضايي مانع از رسيدگي به موضوع تØت عنوان انضباطي نخواهد [323 ورودی]
- دکتر سلام 156 [323 ورودی]
- دانلود نرم افزار جیره نویسی nrc 2001 [323 ورودی]
- اهداف تارنمای شهرتمدن بختیاری [323 ورودی]
- شهرداری خالدآباد [322 ورودی]
- تعطيلي [322 ورودی]
- delete instagram account [321 ورودی]
- òÃâ çÃâ ùñèóêçÃâ ÊñçÃâ Ãâ ïÃ⡠êçéóÊââ¬ÅÃâ¦ÃÅââ¬ÅôÃËÃâ ï [321 ورودی]
- علایم ام اس [321 ورودی]
- black belt [321 ورودی]
- مردم تهران ۲۰میلیارد تومان صدقه دادند [320 ورودی]
- دانلود آهنگ جدید دیگه دیره از مهرداد تاجیک همراه متن آهنگ [320 ورودی]
- کٌری‌خوانی جنرال موتورز با تسلا [320 ورودی]
- دانلود dragon maniaمود [319 ورودی]
- سم پاشی نهال [319 ورودی]
- شده،دانلودپایان نامه [319 ورودی]
- جریان حمله موش ها به پایتخت چیست؟ [319 ورودی]
- راه اندازی یک واحد پژوهشی هوش مصنوعی در استودیوی بازی Ubisoft [319 ورودی]
- کانال [319 ورودی]
- دانلود آهنگ جدید میلاد بابایی بنام اومدی پیشم [318 ورودی]
- 2018 appeared first [318 ورودی]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
سید عماد الدین نسیمیدن قاباق و سونرا، بعضی شاعیرلرده اؤزلرینه «نسیمی» تخلّصو سئچمیشلر. بو «نسیمی»لری تانیدیغیمیز قدهر آشاغیدا معرفی ائدیریک:
1- نسیمی طغانشاهی
آلپ آرسلان اوغلو شمس الدوله ابوالفوارس طوغان شاه سلجوقی دؤورونده و اونون حیمایهسی آلتیندا یاشایان نسیمی آدلی بیر شاعیر واردیر. نظامی عروضی اؤز چهارمقاله اثرینده یازیر:
« آل سلجوق همه شعر دوست بودند اما هیچ کس، شعردوستتر از طغانشاه بن الب ارسلان نبود و محاورت و معاشرت او، همه با شعرا بود و ندیمان او همه شعرا بودند چون ابو عبدالله قرشی . . . و نسیمی، و اینها مرتب خدمت بودند و آینده و رونده بسیار بودند، همه از او مرزوق و محظوظ ».[1]
2- نسیمی هروی
نسیمی هراتی یا نسیمی هروینین فارسجا دیوانی واردیر.[2] شیخ آغا بزرگ تهرانی الذّریعه نین 6758 مادهسینده دیوان نسیمی هرویدن سؤز ائدیر.[3] دهخدا ایسه یازیر:
« به روایت مؤلف صبح گلشن در [فن] رَمْل مهارتی داشته است و در شعر، دیوانی از خود گذاشته. اوراست:
اونون آدی قاموس الاعلامدادا گئدیبدیر.[5]
3- نسیمی نیشابوری
دولتشاه اؤز تذکرهسینده هیجری 8- نجی عصر شاعیرلریندن جلال طبیب ترجمهی حالیندا، دئییر:
« مولانا جلال طبیب شیرازی مرد اهل بوده و به روزگار آل مظفر در فارس حکیم و طبیب بوده و با وجود حکمت و طبابت شعر نیکو میگفت و داستان گل و نوروز را او نظم کرده در شهور سنهی اربع و ثلثین و سبعمائه (734 هـ.) . . . چنین گویند مولانا نسیمی نیشابوری در یک ماه بیست نسخهی گل و نوروز نوشته، از قدرت او بر کتابت تعجب است ».[6]
یئنهده، دولتشاه سمرقندی تذکرة الشعرا کیتابیندا، هیجری 8- نجی عصر شاعیری لطف الله نیشابوری دن دانیشارکن دئییر:
« شیخ آذری - علیه الرّحمه- در جواهر الاسرار میگوید که به اعتقاد من این رباعی که مولانا لطف الله در مراعات نظیر گفته ممتنع الجواب است . . . . . در قائله:
چهار روز و چهار سلاح و چهار رنگ و چهار جوهر و چهار عنصر و چهار گل رعایت نموده.گویند مولانا نسیمی را بدین رباعی امتحان کردند . . . ».[7]
همین شاعیردن شمس الدین سامیده آد آپاریر.[8]
4- ملا نسیمی فرخاری
بو شاعیر امیر علیشیر نوایی زامانیندا یاشایاردی. اونون حاققیندا، میرعلیشیر، مجالس النّفائس تذکرهسینده یازیر:
« ملانسیمی از ولایت فرخار است، و دانشمند نیک است، اما لوندی و بیقیدی نیز دارد. از اوست این مطلع:
5- نسیمی شیرازی
عرفات العاشقین، ریاض الشعرا و مجالس العشاق مؤلّفلری و سونرا ایسه فارسنامهی ناصری و ریاض العارفین مؤلّفلرینین نسیمی شیرازی آدلاندیردیقلاری شاعیر، باشقا بیر شاعیرده اولسا، اونون آدینی عماد الدین نسیمی ایله تخلیط ائتمیش و قاریشدیرمیشلار و بیر چوخ تدقیقاتچیلاری سهوه سالمیشلاردیر.
ریاض العارفین مؤلّفی یازیر کی نسیمی شیرازینین مزاری شیرازین زرکان کندیندهدیر. همین شاعیردن شمس الدین سامیده آد آپاریر.[10]
علی اکبر دهخدا آلدیغی بو یانلیش معلوماتی، عادتی اوزره قاریشدیر و یازیر:
« عماد الدین، متخلص به نسیمی، از سادات شیراز و از شاعران قرن نهم است. به روایت مؤلف تذکرهی روشن، صوفی مشرب و مستغرق بحار توحید بود و کلمات خلاف ظاهر از زبانش سر بر میزد. بنابر آن، وی را به فتوای ملّایان شیراز در سنهی 837 هـ. بر دار کشیدند و مسلوخ نمودند و میر فخر گیلانی بدین مناسبت گفته:
علی اکبر دهخدا بو سهو معلوماتی وئردیکدن سونرا نسیمییه عائد ائدیلن فارسجا دیواندان آشاغیداکی مطلعلی غزللری نقل ائدیر:
بو شعرلر، سید عماد الدین نسیمینین فارسجا دیوانیندادیر. زرکان کندینده قبرینی زیارت ائتمه ادعاسیندا اولان تذکرهچیلر، اونون تورکجه شعر یازماسینا هئچ یئرده اشاره ائتمیرلر و یالنیز یوخاریداکی یالانلاری بیری- بیریندن آلیب تکرار ائدیرلر.
هر حالدا قطعیاً دئیه بیلهرم کی تورکجهمیزده ان گؤزهل دیوان یارادان، فضل الله حروفینین حئیرانی اولان، حروفیلیک اینانجینی تبلیغ ائدهن، حلبده دریسی سویولان و اورادا مزاری اولان سید علی عمادالدین نسیمی، دهخدانین یازدیغی دارا چکیلن و زرکان کندینده دفن ائدیلن نسیمی شیرازی دگیلدیر.
علی اکبر دهخدا سخاوینین ضوء اللامع اثرینه استناد ائدرک 810 هـ. ایلینده اؤلن نسیم الدین محمد بن سعید الدین محمد بن مسعود بلیانی کازرونی دنده آد آپاریر. بو شاعیرین آدینیدا فارس تذکرهچیلری نسیمی شیرازی ایله قاریشدیرمیشلاردیر.
احتمال وئریرهم کی 9- نجو عصرده نسیمی شیرازی آدلی فارسجا یازان بیر شاعیر اولموشدور. تذکرهچیلر و فارسجا شعر مجموعهلر ترتیب ائدهنلر، اونونلا سید عماد الدین نسیمینین شعرلرینی قاریدشدیرمیشلاردیر.
نسیمینین یاشاییشی و اؤلومو حاقینداکی یالان روایتلرین قایناغی، بئله نظره گلیر کی عرفات العاشقین و ریاض الشّعرا اثرلریدیر. سونرا همین یالانلار فارسنامهی ناصری، ریاض العارفین، ریحانة الادب و لغتنامه اثرلریندهده تکرار اولموشدور. بو یالانلاری بئله سیرالاماق اولار:
بیرینجی یالان اونون شیرازدا دونیایا گلمهسیدیر. الیمیزده اولان سندلرین هامیسی، سید علی عماد الدین نسیمینین هئچ واخت شیرازا گئتمهمهسینی گؤستریر. اونون شیرازی گؤرمهسینه ایندیه قدهر هئچ بیر یئرده اشاره گؤرونمهمیشدیر. اؤزوده دیوانلارینین هئچ بیر یئرینده شیرازا اشاره ائتمیر. بو یالانی ایلک اؤنجه اوحدی بلیانی دئمیشدیر:
« سید جلال الدین نسیمی مولدش از اولکهی شیراز است!»[11] و سونرا محمد بن دارابی شیرازی،[12] میرزا حسن حسینی فسایی شیرازی[13] رایج ائتمیشلر.
ایکینجی یالان، اونون شیرازدا اعدام اولماسی و شیرازین زرکان کندینده دفن ائدیلمه ادعاسیدیر. بو ادعا صاحیبلریده محمد بن دارابی شیرازی، میرزا حسن حسین فسایی شیرازی، فرصت الدولهی شیرازی اولموشلار. بئله گؤرونور کی اونلار تبریزلی نسیمینین شیرازلی اولماسینی سئویر و آرزو ائدیرمیشلر.
6- قول نسیمی
اهل حق آراسیندا یاشایان و اونلارین 24 کلامگولاریندان بیریسی اولان قول نسیمینین کلاملاری ایندیده جمخانالاردا عرفانی جذبهلر ایله اوخونور. بو شاعیرین شعرلریندن الده چوخلو بیاضلار واردیر. اونون حاققیندا الده ایکی قایناقدا موجوددور. بیرینجیسی کلامات اهل حق[14] و ایکینجیسی بکتاشی ادبیاتی آنتالوژیسی دیر.[15]
قول نسیمی صفویلر دؤورونده یاشامیشدیر. اونون شعرلری عمومیتله هجا وزنلریندهدیر. اهل حق آراسیندا نسیمینین کلاملاری ایندیده اوخونار. حال حاضیردا تبریزده یاشایان اهل حق خاندانلاری آراسیندا، نسیمی خاندانیدا واردیر کی طایفه ایچینده حؤرمت صاحیبیدیرلر. نسیمی تخلّص ائدهن بوخاندانا منسوب آقای جمشید نسیمی تبریزده یاشاییر. تبریزده نسیمی جمخانهسی دا حال حاضیردا برپا دیر.
[1] نظامی عروضی. چهار مقاله، لیدن 1327 هـ. ، 43 ص.
[2] صبح گلشن، ص 517.
[3] الذریعه، ص 1187.
[4] لغتنامه دهخدا، چـ. 1377، ج 14، ص 22474 .
[5] شمس الدین سامی. قاموس الاعلام، ج 6، ص 4576.
[6] تذکرة الشعرا، کلاله خاور چاپی، ص 224.
[7] تذکرة الشعرا، کلاله خاور چاپی، ص 239.
[8] شمس الدین سامی. قاموس الاعلام، ج 6، اسلامبول 1316، ص 4571.
[9] میرنظام الدین علیشیر نوایی. تذکره مجالس النّفائس، به اهتمام علی اصغر حکمت، انتشارات منوچهری، تهران، 1363، ص 145.
[10] شمس الدین سامی. قاموس الاعلام، ج 6، اسلامبول 1316 هـ.، ص 4571.
[11] عرفات العاشقین، ملک کیتابخاناسینداکی 5324 ساییلی الیازما.
[12] لطایف الخیال، ملک کیتابخاناسینداکی 4325 ساییلی الیازما.
[13] فارسنامه ناصری، ص 151.
[14] مهندس پیرداوری. کلامات اهل حق، ج 3، الیازما، تهران، 1356.
[15] Sadettin Nüzhet Ergün.Bektaşi Edebiyatı Antalojisi, İst. 1955, s. 15- 19 .


text:
پاکستان بن انجمنی نینگ تحریم قیلدی
پاکستان دولتی، کیله جک هفته بولیب اوتیشی ریجه لنگن بن انجمنیده اشتراک ایتمس لیگینی اعلان قیلگن.
بو قرار پاکستان باش وزیری یوسف رضا گیلانی باشچلیغی بیلن اوتکزیلگن کابینه اعضا یغینده آلینگن.
ناتو نینگ هوای هجومیده 42 پاکستان لیک عسکر هلاک بولگنی باعث پاکستان بو قرارنی صادر ایتیب، عینی حالده امریکا بیلن بولگن هرقندی علاقه لرینی قیته کوریب چیقیشینی معلوم قیلگن.
آلمان نینگ بن شهریده بولیب اوتیشی کوتیله یاتگن انجمن سونگی نیچه ییل جریانیده اینگ مهم انجمن لردن بیری حسابله نه دی.
بوندن آلدین پاکستان دولتی اوشبو انجمن ده تشقی ایشلر وزیری نینگ یوباریشینی ایتگندی.
بن انجمنیده اون ییل جریانیده افغانستانده کیلگن اوزگریش لر باره سیده بحث بولیب ، 2014 میلادی ییل یعنی ناتو کوچلری نینگ چیقیب کیتشی بیلن افغانستان کیله جگی اوچون یول یوروق لر کوریب چیقله دی.
افغانستان نینگ خلق ارا اتفاق داشلری قوشیمچه بو اولکه قوشنی لری اینیقسه ایران وپاکستان نینگ اوشبو یغینده حصصه قوشیشلری انچه مهم ایکن لیگی ایتیله دی.
افغانستان تشقی ایشلر وزیرلیگی پاکستان نینگ منطقه ده اساسی رولی بارلیگینی اورغولب، سونگی پاکستان و امریکا اره سیده یوزه چیققن قرمه قرشی لیک لر پاکستان نینگ بو انجمنیده حصصه قوشیشی گه منفی تاثیر قویمسلیگیگه امید بیلدرگن.
دسامبر آی نینگ بیشینچیسیده بن انجمنی المان نینگ بن شهریده بولیب اوتیشی کوتیله دی.


text:
تورنتو – د. خ. اونق: قیات خان و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدینگ باشدان گچیرن حادیثالاری باراداقی حکایالار دیسنگ غئنانچلی. بو حادیثا شیله عامالا آشیار: اوندا قیات خانی و اونونگ اوغلی یاغشی مأمدی ایران شاه سی محمدشاه قاجار اورسلارا پارا بریپ توتدئرئپ، اول گؤرگیلی لر عمرینی زندان دا گچیریپ قیات خان تفلیسینگ تۆرمه سینده گؤرجی کؤر بولوپ دونیأدن گیدیأر.. یاغشی مأمد بولسا ایلکی وارونژ سونگ سانکت پترزبورگ تۆرمه لرینده ساقلانئپ، اول هم شول یرلرده دۆنیأدن گیدیأر. بیز شو مقالادا یاغشی مأمدینگ قوشغولاری نئنگ صونغات درجه سی و اونداقی تندنسیالار بارادا، دوروپ گچیلینگ! …
… علئم جمغئیت چیلیکده، عاداتچا، تاریخ ادبیات بیلن ادبیات بولسا تاریخ بیلن دوٚشیندیریلیأر؛ دیئن پأهیم بار. بو پأهیم*، آصلئندا، فرانسیانئنگ بئیک یازئجی سی و. گیوگو /B. Гюro/ دگیشلی بولوپ دئر. و. گیوگو تاریخئنگ و ادبیاتئنگ بیری – بیرینه غاتناشئقلاری حاقئندا یادلایارقا دینگه اولارئنگ بیری – بیرینی دوٚشوٚندیریأندیک لری حاقدا دأل، ایسم اولارئنگ بیری – بیری نینگ اوٚست لرینی یتیریأندیک لری حاقدا هم نئغتاپ دئر. اینه، ایندی شو پأهیم هم یاغشی مأمدینگ تاریخی شخص حؤکموٚنده و صونغاتا دوٚشینن شاعیر حؤکموٚنده طألئعینی اؤورنمک ایشینده حاقئقات بولوپ چئقدی. شو نوکدای ناظاردان* هم بیز تاریخی گؤزلگلر و دگیشیرمه لر بیلن بیر واقتدا یاغشی مأمدینگ تأزه تاپئلان ادبی یازغی لارئنی هم اوقئجی لارا هؤدوٚرلمک چی بولیارئس. بو ادبی یازغی لار توٚرکمنستان اس. اس. ار – ینگ علم لار آکادمیاسی نئنگ مختومقلی آدئنداقی دیل و ادبیّات اینستیتوتی نئنگ قولیازمالار فوندی نئنگ (иH. 51.) بوقجاسئندا ساقلانیار. بو یازغی لار یاغشی مأمدینگ توٚرمه ده اوزاق واقتئنگ دووامئندا آلئپ باران چپر – ادبی یازغی لاری دئر. علمی جمغئیت چیلیگه، اوقئجی لار کؤپچیلیگینه ایلکینجی گزک هؤدوٚرلنیأن بو قوشغولارئنگ و ادبی بیان لارئنگ ایده یا و چپرچیلیک قئماتئنی آچماق لئغا و اولارئنگ توٚرکمن پوُاِزیاسی نئنگ تاریخئنداقی خئذماتئنی هم رولونی کسگیتلمک لیگی، اولارا باها برمکلیگی ادبیات تاریخچی لاری نئنگ پایئنا غوییارئس. اولاری دولی اؤورنمک و علمی تایدان نشیر اتمک ایشی بولسا، تکستولوگ لارئنگ ایشی دیگی اوٚچین بیزدن غئرادا غالیار. یؤنه بو کیتاپدا یاغشی مأمدینگ اثرلری نینگ ایلکی گزک نشیره هؤدوٚرلنیان دیگی اوٚچین، علمی جمغئیتده و اوقئچی لار کؤپچیلیگینه دوٚشنیکلی بولار یالی، اونونگ ادبی میراثی حاقدا، اونونگ قولیازماسی نئنگ یاغدایی، اونداقی ادبی بؤلکلر، شئغئرلارئنگ ترتیبی، اونداقی ماتریال لارئنگ تاریخی بیان لار بیلن اوتغاشئپ گلشی، حاتدا، شاعیرئنگ اؤز ایچکی ایده یا غارشی لئق لاری و خاط لاری حاقدا کأبیر بللیک لر، مگرم، پئیدالی بولسا گرک. …
بو شئغئر بیلن یازئلان کأ شاعیرانا، کأ – ده تاریخی یازغی لار یاغشی مأمدینگ ماشغالا دورموشئنی اؤورنمک اوٚچین هم غئزئقلی و تاقئق ماتریال لار بریأر. حاتدا بیز اولارئنگ کأبیرلرینی نه تاریخی یازغی لاردا، نه – ده آرخیو ماتریال لاری نئنگ آراسئندا – آصئل هیچ یرده هم گؤرمه یأریس دیئن یالی دئر. اولارئنگ بیر نأچه سی بولسا تاریخی دوکومنتینگ ایکینجی گزککی تاصدئق لانماسی حؤکموٚنده علئم عألمینده غئزئقلی دئر. مثلم، بیز اول قولیازمادا آشاقداقی یالی سطیرلره دوشیارئس:
«باش یولداشئم دییر غایغی سئز بولغون،
هر نیچه اگلنسک سالامات گلگین»
یا – دا
بیر یولداشئم باردئر نأزنین آدلی،
بو سطیرلر یاغشی مأمدینگ عایالی نئنگ ایکی بولان دئغئنی آنگلادیار. دوغوردان – دا، 1836 – نجی یئلدا یاغشی مأمدینگ ایکینجی گزک بیر یاش غئزا اؤیلنن دیگینی گ. س. کارلین هم یادلاپ دئر. اول توسساغ بولاندان سونگ، کؤپ واقت گچمأنکأ، اونونگ حامئلادار* عایالئندان اوغلونئنگ بولان دئغئنی، اونگا موسا آد داقاندئق لارئنی، اونونگ عایال، اوغلان – اوشاق لاری نئنگ انگرشیپ، انتظار بولوپ غاراشیاندئق لارئنی خابار بریأن سطیرلر هم شو یازغی لاردا یادلانیار.
موسی، جان، یوٚزوٚنگی گؤره بیلمدیم،
شول آرمانئم غالدی، اوغول، جانئمدا.
یاغشی مأمدینگ عایال لاری نئنگ آدلاری اوغول منگلی دیر آمان گوٚل بولان بولسا گرک.
توتولماغئم منینگ تاقدئر دئر، بیلیپ،
بی غم بولمانگ، هر گوٚن مردانا بولئنگ،
اوغول منگلی، آمان گوٚل، غایغی سئز غالئنگ.
شاعیر قوشغولاردا بایری عایالئندان بولان اکیزلری نینگ بیری نینگ، یاغنی آناحاسانئنگ آدئنی توتیار و اؤز موساجئغئنی یادلایار:
آناحاسان هریان – هریانا باقار،
نصیپ اتسه آخئر دریا دا چئقار،
یادئما دوٚشنده جیگریم یاقار،
دادا گلدیم، پلک، سنینگ الینگدن
اینه – ده اونونگ ینه موساجانی یادلایان یری:
دوغوپ گؤرمدیم له شول موساجانئم،
آقدئردئم گؤزوٚمدن غانلی گریانئم،
آرمانئم، هؤوسیم، شول کؤرپه جانئم،
شونونگ اوٚچین آخ – و پئغان ادر من.
بو بند دوغرودان – دا، یاغشی مأمدینگ موساجئغی هنیز گؤرمأن دیگینی تاصدئق لایار. یاغشی مأمدینگ قوشغولاری نئنگ آراسئندا شئیله سطیرلر هم بار:
غالدی اوغلان لارئم، شول دؤزمزلریم،
غالدی – دا ناچارئم، اوغول – غئزلارئم.
بو هم شول خاسراتئنگ دووامی دئر. شاعیر بئیله سطیرلرده اؤز روحی خاسرات لارئندان خابار بریأر و شئغئر عاداتی تاریخی یازغی لئق حأصیتیندن آیرئلئپ، صاپ صونغاتا، آدامی نئنگ ایچکی روحی دوٚنیأسینی آنگلادئجی جادی صونغاتا اؤوروٚلیأر. طبیغی دویغولاردان باشلانیان لیریکی أهنگ شئیدیپ بو یازغی لاردا تیز – تیزدن اوچرایار.
شاعیر دینگه اؤز جانی نئنگ آزارئنی دأل، ایسم ماشغالانئنگ طالئعی بیلن هم سیستماتیک غئزئقلانیار:
توسساغ بولوپ یاتدئم بیرآز،
گوٚیجیم یوقدور، کؤمگیم آز،
یوموشکأریم مأمد آراز،
دلالت ات بیزینگ اؤیه.
شاعیرانا چپر آنگلاتمالارا بو یازغی لار اینگگأن باس. اونونگ «تامام لباسئم دان دوٚشدیم» دییمه سی اونونگ توٚرمه دأکی پوقارا* و اینگگأن خور یاشایئشی نئنگ آنگلانئلماسی دئر. شاعیرئنگ: «نئیلئیین*، خور بولدی تامام ذوٚریادئم» یالی پیکیری اونونگ شاعیرلئق داقی طبیغی ذهینی نینگ یوٚزه چئقماسی دئر. حاتدا، اول کأبیر بوغون خسورلارئنا* غارامازدان، قاپئیا* اویون لارئنا اوٚنس بریپ دیر. کأ – ده بولسا، اول، دویغونئنگ ضاربی بیلن بوغون دأل، بلکی، شئغئرئنگ قانونی طالابی هم یاراشئغی حاساپلانان قاپئیانئنگ اؤزوٚنی اونودئپ دئر. بو بولسا قاپئیالارئنگ شئغئردا إیأمسیره یأن* بیر زامانئندا حالانماجاق یاغدای دئر. شو یوقارقی یاغدای لارئنگ أهلی سینه بیز آشاقداقی ایکی بند – ده دوشیارئس:
نیچه آنگلاپ یِسِره دوشدیم،
بیر توٚکنمز درده دوٚشدیم،
گلیپ آلئس یره دوٚشدیم،
چاغئرسام یتیشمز، یتیشمز.
البتده، بو گوٚنلر گچر،
آخ، بیری – بیریندن ناچار،
یامان گوٚنده دوست لار غاچار،
شولار اوٚچین یانار بولدوم.
کیم دیر بیریسی نینگ آغی سئنی آغلاپ یازان قوشغوسئندا یاغشی مأمد بیر یرلرده اؤلن اول بندأنینگ یکه دیگینی و آرمان بیلن دوٚنیأدن گچن دیگینی: «اؤزی اؤلدی، منی غویدی نامئسا» دییپ یازیار. اؤزوٚنینگ بولسا، خود شول آدامئنگ عارئنی آلماقچی بولاندا، توسساغلئغا دوٚشن دیگینی خاسرات بیلن یادلایار. بلکی، بو آغئسی آغلانیان آدام قیات خان دئر، قیات خانئنگ یانی بیلن نؤکرمی یا – دا آشپزمی بولوپ گیدن، حألکی آدی توتولان د وردی مأمد دیر یا – دا باشغا ادبی بؤلکلرده کؤرپه دوغانی حؤکموٚنده آدی توتولیان حاللی چارماق (؟) دییلیأن آدام دئر. بلکی، شو سونگقی دوغری دئر، سبأبی شاعیر «یالنگئز دوغان»، «همرا دوغان» یالی جوٚمله لری تیز – تیز اولانیار.
مسگنی مکگه، خودایا، بهیشت دن جایئن آلان،
نیّتی همرا بولوپ، قئرق چیلتنه* یولداش بولان،
ای نواسئز… بیر آتادان یالنگئز دوغان،
وای دریغا، حایئپ، آرمان بیرله گچدینگ دوٚنیه دن.
…یاشلئغئندا یاتمایئپ هیچ، دایئما، ناماز اوقان،
یکه لیگینگ بللی بولدی، بولمادی یاسئن چکن،
یوٚکلنیپ مئیدی چئقاندا گؤرمدیک غارشی چئقان،
حایئپ، آرمان بیرله گچدینگ یولداشئم همرا دوغان.
یاغشی مأمدینگ قوشغولاری نئنگ یوٚزلرچه سطیرلری دینی أهنگده یازئلئپ («منی آزاد ات!»)، اول خودایا، چاریارلارا، «کراماتلی» اؤویلیأء لره یالباریار. قوشغولاردا باشدان – آیاغا دینگه بیر زات حاقدا – آزادلئغا چئقماق، واطانا غایتماق آرزوئی ادیلیأر:
آرمانئم، هؤوسیم، من شوندان گیدسم،
اوٚلکأمه بارئبان ماقصادغا یتسم،
مکگه، مدینأگه زیارات اتسم،
قئبلانئنگ حاقئنا منی آزاد ات!
ییتیردیم عاقلئمی، هوشلارئم حایران،
گوٚنبه گوٚندن بتر حال لارئم ویران،
یا پیریم عیسی مامئت شول سئییت بیریان،
سیزلری چاغئرئپ، همّت، ایسلأرین.
زئندانئنگ ایچینده کؤپ خورلئق چکدیم،
اومید ادیپ، گؤزلئیپ یول لارا باقدئم،
دایئم بابا (!) بیلن شول حاجی ماغتئم،
سیزلری چاغئرئپ، همّت ایسلأرین.
اما هیچ کیم و هیچ زات یاغشی مأمدینگ دادئنا یتیشمه یأر. پادشاه چئلئق دوٚزگوٚن لر و پولیسئی قانون چئلئغی اونی ساراپ تاشلاپ دئر. شوندان سونگ اول شئیله نئغتایار: «اؤویلیاء، موٚشتهید* بولغانئنی چاغئردئم، هیچ بیریندن مانگا حمایات بولمادی. ینه جانئمدا آرمان غالماسئن، هیچ بولماسا، قوُم – غارئنداش لارئمی چاغئرایئن، بلکم، شولارئنگ ایچینده بیر غایراتلی قوچ ییگید تاپئلسئن – دییپ، بیر مناجات باشلایئن، قاضی – ملّالارئنی، همه سینی غویمان چاغئرایئن». شوندان سونگ قوشغولارئنگ تأزه سیکلی باشلانیار. بو پیکیرلر رئال یاغدای لاردان دؤرأن دویغولارئنگ یوٚزه چئقماسی دئر. کؤنه اورتا عاصئرچئلئق تاغلئمات لار، آلله هی* ایده یالار شئیدیپ ایلکینجی گزک حاقئقاتئنگ ضاربئنی گؤریأر. آدام آنگی رئال حاقئقاتئنگ اؤنوٚمی بولان پیکیرلری ایشلأپ باشلایار. شاعیرئنگ دینی تاغلئمات لارا نأاومید، بلکی، أختیبارسئز* قاراماغی و اونونگ رئال آدام لارا بیل باغلاماغی اول ادبی بؤلکده اینگگأن سادا، بلکی، یؤنتمجه برلندیگینه غارامازدان، اولار کؤپ واقتقی چونگگورآنالیزلرینگ یوٚزه چئقماسی حؤکموٚنده غئزئقلی دئر. بو بؤلک لر، خود، شونونگ اوٚچین بولسا گرک، سونگقی راق ماحال لاردا یوٚزه چئقئپ اوغراپ دئر. شول سبأپلی اول هیلی ادبی بؤلک لر بیزه گلیپ یتن قولیازما دیوانئنگ آخئرلارئندا پئیدا بولوپ اوغرایار. اگر قولیازما دیوانئنگ ائزقی* بؤلگی تاپئلسا دی، اوندا بو هیلی رئال پیکیرلنمأنینگ المنت لری نینگ آرتان دئغئنی، اول مگرم، خاص أشیگأر ادردی.
یاغشی مأمد اؤز یازغی لارئنی توٚرمه دورموشی نئنگ سنه یازغی سئنا اؤویریپ دیر. اول یرده بیز اونونگ عؤمروٚنه دگیشلی ماتریال لارئنگ اولی توپارئنی گؤریأریس. حاتدا، اول قوشغولار یاغشی مأمدینگ هایسی شأهرینگ اوٚستی بیلن اؤتیپ گیدن دیگینی، مارشروتئنی*، هایسی یرده نأچه واقتلاپ ساقلانان دئغئنی، هایسی یرده نأهیلی زورلئق لار گؤرن دیگینی کأ یایبانگ کأ – ده دیتال لاردا یادلاپ گچیأر. یؤنه اول قوشغولار حوصالالی و غاضاپلی یاشایئشدا یازئلان دئغی اوٚچین بؤلک – بوٚچگرأک فورما آلئپ دئر: کأ بیری یانگی باشلانیان، کأ بیری نینگ اساسی بؤلک لری، کأ بیری نینگ بولسا نتیجه لری تصویرلننه منگزه یأر. حاتدا، اول آیراتئن دویغولارئنا اؤزباشداق بؤلک لر بریپ اونگوپ دئر.
سادئللا* بولوپ اوتوردئم،
غایغی دان جانئم غوتاردئم،
چشمی رؤوشن بولسئن ایلیم،
یاتمانی، دانگلار آتئردئم.
بو بند بیر گیجأنینگ حاسراتی نئنگ و روحی عاذابی نئنگ چپر فورمادا یوٚزه چئقارئلجاق بولونما سی دئر. بولار هنیز تیمارلانئپ یتیشیلمه دیک، یؤنه رئال دویغا اساسلانئلان صونغات اثری نینگ اسکیزینی یادئنگا سالیار. شئیله قئتغالار* (بؤلک شئغئرلار) اوندا اؤرأن کؤپ اوچرایار.
دیوانئنگ سونگقی صاحئپالارئندان یاغشی مأمدینگ توسساغ ادیلمه گینده ایران حأکیم لری نینگ الی نینگ باردئغی گؤس – گؤنی أشیگأر بولیار. یاغشی مأمدی ساتئن آلماق اوٚچین شاهزادا حمزأنینگ 10 موٚنگ توٚمن بیلن یؤریته گلن دیگینی گؤرکزیپ، اؤزی نینگ ایرانئنگ انزلی، ساری یالی پورت شأهرینه التیلن دیگینی، سونگرا لنکرانا، باکووا بارئپ، قارانطین ده آچ و خور بولوپ یاتان دئغئنی، غاپئسی نئنگ گیجه هم گوٚندیز قاراول لی بولان دئغئنی بیان ادیپ دیر. اول شو دیوانئنگ آخئرراغئندا:
یاغشی مأمد دییر بیر عاجئز بنده،
اوروس اوٚلکه سینده غالدئم زئندان دا،
گوٚنبه – گوٚندن دردیم آرتار زیادا،
واریثاسئز غالار بولدوم، نئیلأیین –
دییپ، پادشاه توٚرمه سینده ائمئقلی غالمالی بولان دئغئنی آنگلادیار.
یاغشی مأمد کؤپ سئنانئشئق لار اتسه – ده، ایر – و – گیچ، آصئل هیچ واقت توٚرمه دن چئقماجاق دئغئنا گؤز یتیریپ دیر. شو سبأپلی سونگا باقا شاعیرئنگ قوشغولاردئندا گؤونی چؤکگوٚنلی لیک، ترکی دوٚنیألیک یالی أهنگ لر پئیدا بولوپ اوغراپ دئر. حاتدا، اول «غارا باغری نئنگ غان بولان دئغئنی» نئغتاپ، دورموش بیلن، یاشایئش بیلن، غارئنداش لاری، ایلی – خالقی بیلن، دنگ – دوش لاری بیلن، غارری انه سی و بئیله کی لری بیلن خوشلاشئپ باشلایار. اولارا «راضی بولونگ» دییپ یوٚز توتیار. بیر یرده بولسا ایلات اوٚچین، خالق اوٚچین توسساق لئغا گریفتار بولان دئغئنی یانگزئدیار. اما شاعیر بو پیکیری فاکت لاردا بیان ادیپ یتیشمأن دیر یا – دا شئیله بؤلک لر دیوانئنگ ائزقی بؤلکلرینه دوٚشیپ گیدیپ دیر.
البتده، یاغشی مأمدینگ دیوانئندا دؤورینه و شرط لره لایئق لئقدا نأدوغری پیکیرلری اوٚنده یأن شئغئر بؤلک لرینی هم گؤرمک بولیار. اول پادشاهِ روسییاسئنداقی شاه لئق دوٚزگوٚنینی، ایران دؤولتی نینگ سیاسات بابات داقی پریم لرینی تانقید ادیأرکأ مامالادی. یؤنه اول مؤوریتینی گچیرن و چوٚیرأن شول دوٚزگوٚن لری تانقید ادیأرکأ روس خالقی نئنگ و پارس زأحمتکش لری نینگ اوٚستیدن دؤکوٚلیأن پورصات لارئندا شاعیرئنگ پوزیسیاسی نأدوغری دئر. بو بولسا، مگرم، شاعیرئنگ شاخصی غاضابی نئنگ تأثیریندن عمله گلن دویغولار دئر، یاغنی، قاهارئنگ و غاضابئنگ آدامی نئنگ عاقئل و پأهیمینی باسمارلاماغی نئنگ نتیجه سی دیر. دوغرودان – دا، سینگه سر ادسنگ، شاعیر پادشاه دوٚزگوٚنی هم سامودرژاویه /caMoдepжaBиe/ سیستماسی بیلن آزادلئغا ائمتئلیان و گؤرشیأن روسییانئنگ و چئداملی روس خالقی نئنگ آراسئندا تاپاودی، اوچورئمی اول انتأک اؤز چونگلوغئندا سئنلاپ بیلمأن دیر، اونگا عاقئل یتیریپ بیلمأن دیر. اول حاقئقات دا و عادالات حاقداقی پیکیرلره هم یوٚزله ی چمه لشیپ دیر. اول البتّه*، دینگه اؤز خالاص ادیلمگی، اؤز آزادلئغی حاقدا پیکیرلر یؤردیپ اونگمان، ایسم خالقئنگ باغتلی یاشایئشی، ارکینلیگی حاقدا هم اویلانئپ دئر. اما اول شو هیلی دورموشی غازانماغئنگ متودئنی* و موٚمکین چیلیک لرینی گؤروٚپ بیلمأن دیر. اول باشغا هیلی بولوپ هم بیلمه جکدی. یاغشی مأمد سوادلی، بلکی عالئم لارا اویان آدام بولاندئغئنا غارامازدان، XIX عاصئرئنگ بیرینجی یارئمئنداقی شرطلرده روسییانئنگ پادشاه لئق دوٚزگوٚنی نینگ و ایرانئنگ مونارخیستیک* یاشایئشی نینگ چوٚیریک اساسئنی علمی تایدان دگشیریپ و دوٚشوٚنیپ بیلمه جکدی. اونی یاغشی مأمد دأل، ایسم گوٚن دوغار خالق لاری نئنگ گؤره شیجی نسیل لری نینگ اولی تاپغئری هم گؤروٚپ بیلمأندی. حاتدا آزادلئغی غازانماق یالی رولیوسیون ایده یا یتن دموکرات پأهیمدارلار* هم خالقئنگ و یوردونگ آزادلئغئنی نأهیلی یول بیلن غازانئپ بیلجک دیک لرینه انتأک غوتارنئقلی دوٚشوٚنمأن دیرلر.
شو بارادا شئیله فاکتی یادلاماق غئزئقلی دئر. ای. آ. آتابکیان 1894 – نجی یئلدا، خود، شول پرابلما بویونچا اف. انگلسه خاط آرقالی یوٚز توتوپ دئر و ارمنستانئنگ هاچان و نأهیلی بولاندا روس و ایران حؤکوٚمتی نینگ ظلومئندان آزاد بولوپ بیلجک دیگینی سوراپ دئر. شوندان سونگ اف. انگلس 1894 – نجی یئلئنگ 23 – نجی نویابرئندا ای. ان. آتابکیانا یازان خاطئندا ارمنیستانئنگ توٚرکیأنینگ و روس پادشاه سی نئنگ ظلومئندان آزاد بولوپ بیلجک واقتئنی و شرط لرینی نئغتاپ شئیله یازئپ دئز:
«Ho ecли roBopиTb oTkpoBeHHo, Moe личHoe MHeHиe TakoBo, чTo ocBoбoждeHиe ApMeHии oT Typok a Takжe и oT Pycckиx cTaHeT BoзMoжHыM лишb B ToT дeHb, korдa pycckий цapизM бyдeT cBeprHyT» (K. Mapkc, Ф. ЭHreлbc и peBoлюциoHHaя Poccия. M., 1967, 712 cax.).
ف. انگلس–ینگ بو پأهیمی نینگ حاقئقات دئغئنی بئییک اوکتیابر سوسیالیستیک رولیوسیاسی ثبوت اتدی.
شئیله سئنلامادان سونگ، یاغشی مأمد یالی بیر شاخصئنگ کؤپ یئل لارئنگ دووامئندا ساوئق توٚرمه ده تنهالئق دا اوتوریارقا پئسیمیستیک اویلارا باتئپ غالماغی و کأ بیر ائرغا، بلکی، نأ ماعقول پیکیرلری آیدان بولماغی قائدا دان چئقما یاغدای دأل دیر، اینگ بیر أهمیّت لی زات بولسا، شول هیلی ائراغا یا – دا نأ ماعقول پیکیرلر* اونونگ توتوش غارایئشئنی کسگیتله مأن، بلکی، اوندا مؤوسیم لئیین بولوپ گچن حال لار دئر. بو بولسا آیراتئن ناظارا آلئنمالی دئر.
صونغات پیکیری و ایده یانی، خود، اوبرازلی فورمالاردا یوٚزه چئقاریان دئغی و آداما چپر استأتیک تأثیر بریپ بیلیأن دیگی اوٚچین صونغات دئر. یاغشی مأمدینگ توٚرمه دأکی ادبی – تاریخی و شاعیرانا یازغی لاری اونونگ یاشان زاماناسئنی دأل، بلکی، دؤورینگ غاتناشئق لارئنی دیله گتیریأر. اول، اینه، خود، شو طاراپی بیلن هم گوٚیچلی تأثیر دؤره دیپ بیلیأر. اونونگ چونگ دویغی بیلن خئروچ ادیپ یازان «تابشئردئم»، «نئیلأئین»، «شوندان آزاد اتگیل منی» یالی شئغئرلاری توتوشلئغئنا آلناندا، توٚیس صونغات اثرلری بولوپ غالیارلار. اولارئنگ أهمیّتی، اولار شاعیرئنگ رئال – تاریخی باشدان گچیریلمه لری نینگ چپر یوٚزه چئقماسی بولوپ دوریان لئغئندا دئر. شاعیرئنگ پادشاه چئلئق دوٚزگوٚن لره غارشی غاضابی نئنگ و پروتستی نینگ ادبیات دا پئیدا بولماغی توٚرکمن ادبیاتی نئنگ تاریخئندا پروگرسیو یاغدای دئر و بو هیلی حادئثا بیزده، مگرم، کؤپ بولمان دی. بیز شول قوشغولاردا کلاسیکی پوإزیامئزداقی یالی بلند اینتوناسیانی /иHToHaцияHы/، شاعیرانالئغی هم گؤریأریس، یؤنه بیزینگ ادبیاتئمئزا تأزه گتیرن زادی تاریخی آنئقلئق دئر. جانلی آدام لار و رئال دویغولار دئر. بو بولسا XIX عاصئر شئغئر صونغاتی مئز اوٚچین کؤپ زات دئر.
شئیله بولان سونگ هر هیلی یتمزچیلیک لرینه و کم چیلیک لرینه غارامازدان، بو قوشغولار توٚرکمن لرینگ تاریخئنی اؤورنمکده قئماتلی چشمه بولوپ بیلر. دیوان باشدان – آیاغا آیراچئلئغئنگ دردینه، واطانی، آزاد دورموشی کؤیسه مگینگ ییتی دویغوسئنا یوغرولان اثر دیر. بو تاریخی چشمه ده اونلارچا رئال – تاریخی آدام لارئنگ آدلاری گتیریلیأر، کؤپ آنئق واقالارئنگ بیانی بریلیأر، توٚرکمن لرینگ روسییا، ایران بیلن غاتناشئق لاری نئنگ فاکت لاری ائزارلانیار، خالقئنگ شول زامانلارداقی جمغئیت چیلیک – سیاسی پیکیری بیان ادیلیأر. بو ادبی هم تاریخی چشمأنینگ قئماتلی طاراپلاری هم شوندا دئر. …


text:
9خصوصی کسلخانه فعالیتی توخته تیلدی
افغانستان ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی ساغلیق معیارلرینی تولدیره آلمه گن 9خصوصی کسلخانه فعالیتینی توختگنی باره سیده خبر بیرگن.
شونینگ دیک بو وزیرلیک 30یقین کسلخانه هم کسلخانه لیک ساغلیق معیارلرینی تولدیره آلمه گنی سبب کسلخانه دن کیچیک ساغلیق مرکزیگه ایلنتیریلگن.
عین حالده بو وزیرلیک اونلب داری وارد قیله دیگن شرکتلردن فعالیتی نی هم توختتگن.
بووزیرلیککه کوره بوندن مقصد ساغلیق خذمت صفتینی اهالی گه آشیریش بولگن.
بوگوندن فعالیتلری توخته تیلگن بو9کسلخانه برچه سی کابل شهریده جایلشگن.
افغانستان ساغلیقنی سقلش وزیرلیگی گه کوره کابلده فعالیت قیله یاتگن 124 خصوصی کسلخانه دن 54ته سی اوتگن 3هفته جریانیده وظیفه لنتیریلگن هیات تاماندن تیکشیریلیشی آرتیدن بو وزیرلیک تاماندن بوقرار آلینگن.
بو وزیرلیک وزیری فیروزالدین فیروز نینگ ایتیشیچه نظرده توتیلگن معیارلرنی تولدیره آلمه گن کسلخانه لرنی ایشلرینی توخته تیب و بیرقطارینی هم کسلخانه لیک دن ساغلیق مرکزیگه توشیرگن.
فیروز جنابلری گه کوره بیرکسلخانه اوچون نظرده توتیلگن معیارلر: کسلخانه بناسی مناسب ومعیاری بولیشی، زمانوی طبی جهازلر بیلن تامین له نیشی، جهازلنگن عملیاتخانه گه ایگه بولیشی، متخصص کیشی لرخذمت آلینیشی، کسل اوچون عاجل اتاقلری فعال بولیشی وبیرکسلخانه ده 24ساعت خذمت شرایط یره تیلیشی دن عبارت بولگن.
اما افغانستان ساغلیق وزیرلیگی فعالیتی توخته تیلگن مذکور 9کسلخانه بو معیارلرگه برابر ایمسلیگینی معلوم قیله دی.
عین حالده بو وزیرلیک نینگ ایتیشیچه خارجدن داری آلیب کیله دیگن ایچکی وتشقی 150دن آرتیق شرکت وکمپنی فعالیتلری معیارلرگه برابر ایمسلیگی سبب فعالیت رخصت نامه سی آلینگن.
ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی گه کوره کیلگوسی 3آی گچه بو شفاخانه لر و داری آلیب کیله دیگن بیرقطار شرکت لر اوزلرینی کوزلنگن معیارگه برابرقیلگن تقدیرده قیته فعالیت قیلیش رخصتی بیریله دی.
بو وزیرلیک ساغلیق خذمت صفتی آشیریلیشی اوچون بو فعالیت لرینی مملکت مرکزیگه محدود قیلمی، بلکی کیله جکلرده ولایت لرده هم عملی قیلیش باره سیده خبر بیره دی.
حاضرگچه یاپیلگن کسلخانه ایگه لری ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی تاماندن آلینگن بوقرار باره سیده هیچ قنده ی مناسبت بیلدیرمه گنلر.
حاضرگی کونده دولتگه تیگیشلی 185کسلخانه یانیده مملکت بویلب 319خصوصی کسلخانه هم فعالیت قیله دی، بوندن 124ته سی فقطگینه پایتخت کابلده خذمت کورسته دی.
اما شونگه قره مسدن هلی هم کونیده اونلب اهالی اوزینی دوالش اوچون پاکستان، هند وایرانگه سفر قیله دی. متخصص لر تاماندن بونگه مملکتده ساغلیق صفتی پسلیگی سبب قیلیب کورسه تیله دی.


text:
ویکیپدیا:نیزاکت
ویکیپديادا نیزاکت ویکیپديادا ایشلدنلرین عمل ائتمهلی اولدوغو قايدالار مجموعهسیدیر و اونلار نزاکتسیزلیک حاللارینین قاباغینی آلماغا یارانیبدیر. نزاکتسیزلیکدن منظورویکیپدياچی “شخصیتی هدفه آلان، موناقیشه و استرس موحیطی يارادان رفتار” باشا دوشمهلیدیر. اونا گؤره ده اصل ویکیپدياچی آیری ویکیپدياچی ایله نزاکتله داورانمالیدیر.
نزاکت اصلی طرفسیزلیک اصلیندن سونرا ویکیپدیانین ان اهمیتلی اصللریندندیر. طرفسیزلیکدن چیخیش ائتمهين ایشلدنین حرکتی نزاکتسیزلیک کیمی سیرالانا بیلر.
ایچیندهکیلر
- ۱ هانسی عمللره گؤره ایشلدن باغلانا بیلر
- ۲ نزاکت قايدالارینین پوزولماسی هانسی فسادلار يارادا بیلر
- ۳ نزاکتسیز، غئؽر موناسیب چالیشمانین قاباغینی آلماق اوچون
- ۴ نزاکتسیز، غئیر موناسیب رفتار معرضینده قالان ایشلدن نه ائتمهلیدیر
- ۵ واسطهچیلیکله نزاکتسیزلیغی ایداره ائتمک
هانسی عمللره گؤره ایشلدن باغلانا بیلر[دَییشدیر]
- ادبسیزلیک.
- شخصیته باغلی تحقیرلر.
- حؤکملو، ادالی توندا آیری ایشلدنلره گؤستریشلر وئرمک.
- ضعیف بیلیکلرینه و تجروبهسیزلیکلرینه گؤره هانسیسا ایشلدنلری اله سالماق.
- "اؤزونوزه گؤتورمهيین، ..."، "ادبسیزلیک اولماسین، ..."، "سیزی تحقیر ائتمک ایستمیرم، آمما دئمهلیيم کی، ..." فورموندا باشلايان ایستک یوْخسا باخیشلار.
- يالان دانیشماق و يا کیمیسه آلداتماق.
- اساسسیز اتهاملار.
- ایشلدنلره محل قويماماق ("گؤرمهمیشم، ائشیتمهمیشم").
- ایشلدنلره دینی، قومی، میللی، جینسی، جینسی تمايل خصوصیتلرینه گؤره شخصی حملهلر (آد هومینئم).
- ایستئهزا، ریشخند، آجیلاما، سانجما، ساتاشما.
- قئيری-ائتیک ایفادهلر ایشلتمک.
- آیریلارین شخصی ایشلدن صفحهلرینده دیخالت ائتمک.
- آیری ایشلدنلرین پیاملارینی دییشدیرمک (نیتیندن آسیلی اولمادان).
- ایشلدنلره تحقیرآمیز آدلار وئرمک و يا اونلاری اساسسیز خارابکار آدلاندیرماق.
نزاکت قايدالارینین پوزولماسی هانسی فسادلار يارادا بیلر[دَییشدیر]
- ایشلدنده ویکیپديادا چالیشماسینین داياندیرماسینا، ویکیپدیادان کوسمهسینه؛
- ایشلدنده مقالهلرین دَییشدیرمهیه اولان هوسین آزالماسینا؛
- ایشلدنده ویکیپديايا اینامین آزالماسینا؛
- آیری ایشلدنلرده عصبی چیرپیشمایا، لازیمسیز دانیشیقلارا؛
- مقابل طرفین دفاعی قارد توتماقلا، تحقیره کئچمهيه، حؤرمتسیز جاواب قايتارماغا؛
- ویکیپدیا ایشلدنلری آراسیندا کوسکونلوک، بعضا ایسه نیفرتین يارانماسینا؛
- گلهجکده فرقلی دانیشیقلارا یئر يارادیلماسینا؛
- ویکیپدیادا آیری ایشلدنلر آراسیندا ناراحاتلیغا؛
- ایشلدنلر آراسیندا دوشمنچیلیک احوال-روحیيهسینین يارانماسینا.
نزاکتسیز، غئؽر موناسیب چالیشمانین قاباغینی آلماق اوچون[دَییشدیر]
- دَییشدیرمه ساواشینین، سؤزلشمهلرین سونو گؤرونمورسه، اونلارین قاباغی ایدارهچیلر و آیری چالیشقان ایشلدنلر طرفیندن آلینمالیدیر؛
- ایشلدنلر آراسیندا سؤزلشمهلرین درینلشمهسینه يول وئریلمهمهلیدیر؛
- نتیجهیه چاتمازسا بحثائدنلرین آراسیندا دانیشیقلارا فاصیله وئریلمهسی پیشنهاد ائدیلمهلیدیر (فاصیله هر ایکی طرفه پیشنهاد اولونمالیدیر)؛
- توهینه توهین، تحقیره تحقیرله جاواب وئرمهينلر ویکیجمعیت طرفیندن ساپورتلانمالیدیر؛
- توهین ائدن ایشلدن ویکیجمعیتین قیناغینا هدف اولمالیدیر؛
- چیرپیشمانین يارانما سببی آراشدیریلمالی، لازیم گلرسه بونا سبب اولان مقاله ایدارهچی طرفیندن قوْرونمالیدیر؛
- نتیجهیه چاتمازسا ایدارهچیلر طرفیندن هر ایکی طرفه چیرپیشما يارادان بو نوعمؤوضوعلو مقالهلرده دَییشدیرمه ائدیلمهسینه معين مدته ممنوعیت قويولا بیلر.
نزاکتسیز، غئیر موناسیب رفتار معرضینده قالان ایشلدن نه ائتمهلیدیر[دَییشدیر]
- توهینه توهینله، تحقیرله جاواب وئرمهيین؛
- چیرپیشمانی درینلشدیرمهيین، دؤزوملو اولون؛
- سیزه حؤرمتسیزلیک، تحقیر ائدیلدیکده ایدارهچیلره باش وۇرون و وضعیتی آچیقلایین؛
- تحقیره جاواب وئرمک مجبوروييتیندهسینیزسه بونو باشاردیقجا يوموشاق و ادبله ائدین؛
- ویکیجمعیتین سیزین دانیشیقیتیزی ایزلهدیگینی یاددان چیخارتمایین، اونون رغبتینی قازانماغا چالیشین (ادبسیز و نزاکتسیز ایشلدنه هئچ کیم رغبت ائتمز)؛
- دانیشیغی داها دوز بحثه طرف يؤنلدین؛
- دانیشیق "منطقهسینده" مووقتی آيریلین، چالیشمانیزی ویکیپدیانین آیری مقالهلرینه، پروژهلرینه يؤنلدین؛
- دانیشیقلارینیزدا "تشککور ائدیرم"، "حؤرمتله"، "عذر ایستهيیرم"، "زحمت اولماسا"، "سیزین چالیشمانیزی قیيمتلندیریرم" و س. بو کیمی ایفادهلردن ایستیفاده ائتمهيه چالیشین؛
- ایشلدنه اولان شخصی خوشاگلمز موناسیبتینیزی بروزه وئرمهمهيه چالیشین.
واسطهچیلیکله نزاکتسیزلیغی ایداره ائتمک[دَییشدیر]
طرفلردن بیری حاضر اولماسا بئله اینسانلار بعضا راضیلاشماق اوچون چالیشا بیلرلر. مثلا، موشکول یارادان مقاله ترکیبینده بیر نقطهيه عاید ده، و طرفلر آراسیندا هله ده تحقیرله سؤزلر سؤيلهنیرسه، ناراحاتچیلیغی آرادان آپارماق چتینلشیر. بو تحقیرله سؤزلره سون وئرمک ان ياخشی باشلانیشدیر. بو سببدن طرفلر آراسیندا عدالت تامین ائدیلر و آچیقلیق اورتايا چیخار.
نزاکتسیزلیغی آچیقلاماق[دَییشدیر]
بعضی ایشلدنلر اؤزلرینه دئيیلن پیس سؤزلردن بعضا چوخجا تأثیرلنه بیلر، و موخالیف دورمانین اصل قايناغینا چئوریله بیلرلر. کؤمکچی بیر بحث سرگیلهمک مقصدی ایله اونلارا بو سؤزلرین هانسی سببلردن اؤتری صرف ائدیلدیگینی، نزاکتسیز رفتارلارین غلط اولدوغونو آمما ائدیلن شرحلرین آراسیندا اعتبارلی سايیلاجاق سببلرین ده اولدوغونو آچیقلاماق داها موناسیبدیر.
عصبلشن شخص، بو سؤزلرین سؤزو سؤزجويونه ایستیفاده ائدیلمهدیگینی آنلايیب، سؤيلهنَنلرین یاددان چیخاردا بیلر و شرح ائدن آدامی دا باغیشلايا بیلر.
موخالیف چیخان آدامین شرحلرینی فرقلی بیر شیکلده ایفاده ائتمک[دَییشدیر]
واسطهچیلیک پروسئسینین سونوندا، واسطهچی شخص دانیشیق کسلره مقاله و دانیشیق صفحهلرینده قاتیلان الوئریشسیز جوملهلری سیلمهلرینی چاغیرا بیلر. ایشلدن دانیشیق و يا حمله مقصدی ایله يارادیلمیش مقالهلری تمامیله سیلمهيه قرار وئرهبیلیلر.
بنزر شیکلده، چیرپیشانلار بیر-بیرلریندن عذر ایستهمهيه قرار وئره بیلرلر.
باغیش ایستهمک[دَییشدیر]
واسطهچیلیک چوخ واخت طرفلرین بیر-بیرینه سؤيلهدیکلری سؤزلر اوزوندن قیریلدیغی زامان اورتايا چیخار. عذر ایستهمک، موشکولو بیر حله قوووشدورماق و يا طرفلر آراسیندا راضیلاشما تامین ائتمک دئيیل. داها دا دوغروسو عذر، طرفلر آراسیندا کئچن بیر مراسیملری و باریشی تامین ائتمک اوچون دئيیلن سؤزلردیر.
بعضی کسلر نزاکتسیز داورانیشلارا معرضینده قالدیقلاری اوچون موخالیف طرفدن عذر گؤزلهيه بیلر. بو سببله آراداکی اوزلاشماغی تامین ائتمک اوچون صمیمی بیر شیکلده عذر ایستهمک لازیمدیر. دئيیلن عذر باغیشلانیلماغی ایستهمهنین بیر يؤنرگسیدیر.


text:
مرتضیقلی خان شاملو
'ععشاملی مۆرتضاقولو خان حسن خان اوْغلوعع'-(1591-1649). شاعر، والی، خطتات
حیاتی[دَییشدیر]
زفر" تخللوسو ایله شعرلر يازمیش مۆرتزاقولو خان شاملو تخمینن 1591-جی ایلده دۆنيايا گلمیش، سفوی حؤکمدارلاریندان شاه سفی (1629-1642) و ایکی شاه آبباسین (1642-1666) هاکیمیييتی دؤورونده يۆکسک دؤولت وزیفلرینده ایشلمیش، ائشیکاغاسیباشی، دیوانبيی، قوْرچوباشی، کئرمان ویلايتی والیسی، سئيخ سفیددین تۆربسینین مۆتوللیسی اوْلموشدور. اؤزونون يازدیغی کیمی، يۆز مین بئيته ياخین فارسجا شعرلری اوْلان شایر، ياشینین ایختیيار چاغیندا، 1669-جۇ ایلده آذربايجان تۆرکجسینده شعرلریندن ایبارت دیوانینی تاماملامیشدیر. اوْنون تۆرکجه شعرلرینده ه.نوای، ش.ای.ختای و م.فۆزولی تسیری گؤرونور.
زفر دیوانینین دیباچسینده، دئمک اوْلار کی، نوای دیوانی دیباچسینین اوولینی تکرار ائدیر. نوای دیباچسینده اینسانی دیگر مخلوقاتدان اۆستون يارادیب اوْنا نیطق، شئیر يازماق قابیلیييتی وئرن يارادانا شۆکورلر اوْخويور: "شۆکر وا سیپاس اوْل قوْدیرغا کیم، چۆن آدام اوْسوْيیش-قوْهیدین وۇجود اوْروْيیشی اوْقوْهلاریغا جیلوا بئردی. اینسوْننی سوْيیر ماخلوقوْتدین نۇتق شارافی بیلا مۇمتاز قیلدی.
رۆبای:
ۇل کیم، چۆ جاهوْن خیلقتین اوْغوْز ائتتی، سۆنی کیلمینی ناقش پاردوْز ائتتی.
اینسوْن خايلین نۇتق ایلا مۇمتاز ائتتی، نۇتق آهلینی نازم ایلا سانافروْز ائتتی".
زفر دیوانینین دیباچسینده بزی سؤز و ایفادلری ديیشسه ده، متنی آذربايجان تۆرکجسینه اۇيغونلاشدیرسا دا، اوْنون نوایدن بهرلنمسی شۆبهسیزدیر. "شۆکرو سیپاسی ناموتناهی اوْل قادیری-بیچونه کیم، چۆن آدم آسايیشگاهیدین مخلوقاتدین برگوزیده ائدیب نیتقی-شریفینه مۆمتاز قێلدی.
رۆبای:
وْل کیم، جهان خیلقتین آغاز ائتدی، سۆنینی کیلکله نقشپرداز ائتدی.
اینسانی قامو نیطق ایله مۆمتاز ائتدی، نیطق اهلینی نظم ایله سرفراز ائتدی."
زفر دیوانینین داها قێسا اوْلان دیباچسینده نوای دیباچسی ایله اۇيغون گلن دیگر يئرلر ده واردیر.
نوای قیتلریندن بیرینی مهممد پئيغمبره حصر ائتمیشدیر. بۇرادا دئيیلیر کی، قئيری خالقلارین اوْنون دینینه ائتیقاد ائتمسی اوْنلارا خئيیردیر. پئيغمبری گۆنشه، اینسانلاری ایسه اوْنون شۆالارینا بنزدن شایر دئيیر کی، زررلر نه قدر چوْخ اوْلسالار دا، گۆنشه مانئ اوْلا بیلمزلر.
مۇهاممادی آرابی شانی اوْندین آزام ائرور کی، نۇقس بوْلغاي اۇلوس بوْلسا نافيیغا گوْيیل.
قۇياش آشاسیغا لاما آندین اوْرتوق ائرور کی، زاررا کاسراتی بوْلغاي زیياسیغا قوْيیل.
زفر بۇ شئیره يازدیغی نزیرسینه الاوه ائتدیيی بیر بئيتده دئيیر کی، يالنیز پئيغمبرین يوْلوندا فنا مۆتلق اوْلانلار اوْنون بۆتون يارادیلیشین سببی اوْلدوغونو بیلیرلر:
مهممدی-اربی شانی اوْندان آرتیقدیر کی، قئير میللت اگر اوْلمايا اوْنا قایل.
گۆنش کیمی بۇ جاهانی تۇتوبدور انواری، هقیر زرره ندیر کیم، اوْلا اوْنا هایل.
اوْنون يوْلوندا فنا مۆتلق اوْلمايان نه بیلیر کی، اوْلدور سببی کۆللی-آفرینیش گیل.


text:
مصرده کی حاکم حزب اعضالری استعفا گه چیقدی
مصر دولت تلویزیونی نینگ خبربیریشچه مصر جمهورریس حسن مبارک حاکم حزب رهبرلیگیدن استعفا بیرگن.
ایریم خبرلرگه وکوره حزب باش کاتبی صفوت ایلشریف و جهوریس نینگ تونغیچ اوغلی گمل مبارک هم حرب صفلریدن چیقیشگن.
بو حکومت گه قرشی نمایشچیلرگه کورسه تیلگن یان بیریش دیک تلقین اتیله یاپتی.
اما شوندی بولیشگه قره مسدنمبارک گه قرشی ناراضلیک نمایشلر نینگ 12 نچی کونی . قاهره مرکزیده کی تحریر میدانیده هلی هم نمایشچیلر موجود .
حسنی مبارک ایسه حاضر گه چه هم جمهور رئیس بولیب قالماقده . اما کورینیشیچه ، حکومت ، مبارک دن کیینگی بیر دورگه باقیشگه باشله گن. مصر مالیه وزیری سمیر رضوان نینگ بی بی سی گه ایئتیشیچه ، جمهور رئیس معاونی عمر سلیمان مخالف گروه لر رهبرلری بیلن ملاقات اوتکزماقچی.
مصرده کی ا ینگ ییریک مخالف گروه بولمیش اخوان المسلیمین یا مسلمان برادر لر حزبی ، اوز شرطلری ننیگ قبول بولگن حالده مذاکره لرگه قتنه شیشلری ممکن لیگینی ایئتگنلر ، گروه گه کوره ، مصر حکومتی خلق نینگ طلبلریگه جواب بیریشی کیرک .
اخوان المسلیمین سوزچی سی بی بی سی گه ایئتیشیچه ، بو طلبلر جمهور رئیس حسن مبارک نینگ زودلیک بیلن استعفا سینی هم کوزگه توته دی.
گروه نینگ ینه اورغوله شیچه ، حکومت عملگه اشیرماقچی بولگن اصلاحات لر نینگ انیق مدتینی کورسه تیب یازمه بیانات بیلن چیقیشی لازم .
اوشبو حرکت باشلیغلریدن بیری محمد بشر. بی بی سی بیلن صحبتیده ، اوشبو شرطلر نیمه دن عبارت ایکن لیگینی شونده ی ایضاح له دی . "برچه اهالی بوتون شهرلرده کوچه لرگه چیققن و مصرلیکلر جمهور رئیسگه قرشی ، ناراضلیک نمایشی اویشتیرماقده . اولر اونینگ استعفا گه چیقیشینی سوره ماقده لر . بو بیرینچی شرطیمیز. بولمه گنیدیک بولسه وضیعت شونده یلیگیچه قاله دی .اوزگرمیدی. چونکه خلق اوزگریشنی خواه لیدی. بو اوزگریش ننیگ بیرینچی قدمی و بیرینچی شرط هم مبارک نینگ استعفا گه چیقیشی دیر" دیب ایتگن او.
اما غرب ایسه اولر نینگ یقین اتفاقداشی بولیب کیلگن جمهور رئیس مبارک نینگ کیتیشیدن کیین ، کیم قدرت گه کیلیشیدن خواطر ده .
آلمان ده کی خوفسیزلیک بوییچه انجمن ده نطق ایراد قیلگن امرکیا دولت کاتبیه سی هیلری کیلینتون یقین شرق منطقه سی نی ییریک اوزگریشلر گه گواه بوله یاتکن لیگنی ایئتدی، لیکن او دیموکراسی جریانیگه قتنش ماقچی بولگن هر قنده ی حزب و یا تشکیلات ، معلوم بولگن معیین معایر لر گه ماسلشیشلری لازم لیگینی تاکید له دی ."انقلاب لر مستبد تیزیم لر نی دیموکراسی نامیده قدرتدن اغدرگن، فقط جریان مستبد حاکم لر تمانیدن الیب قاچیلگن. اولر زورانلیک لر دن فایده لنگن لر. خلق نی الدتگن لر ، قلابلیکلر دن توله بولگن سیلاو لر بیلن قدرت گه قالیشگه حرکت قیلگن لر . و یا افراطی بیر ریجه لرینی عملگه اشیریش گه حرکت قیلگن لر . دیموکراسی جریانی فقط آگاه بیر شکلده ، برچه نی اوز ایچیگه الگن وشفاف بیر شکلده بولگن ده نتیجه بیره دی . سیاسی تیزیم گه قتنشماقچی بولگن لر ابتدایی معیارلر نی قبول قیلیشلری شرط، مثال : زورانلیکلر دن قول تارتیش سیاسی بیر واسطه صفتعیده قولنمسلیک ، دینی و ایرقی پازلیک لر حقلرینی حرمت قیلیش، و طاقت برادرلیک و یرش روحیده بولیش. بو لر نی رد قیلوچیلر اولر بو دایره ده بیر اورینگه سزاوار ایمس لر ." دیب ایئتدی خانم کیلنتون
هر چند دولت ایندی خلق گه نسبتن مهربان یانداشیشگه اورینماقده . و ایرته یکشنبه دن باشلب بانک لر نینگ اچیلیشی هم ایئتیلگن. اما تحیری میدانی و باشقه شهرلرده ییغیلگن خلق ، حاضر گه چه هم ، اساسی طلب لری ، مبارک نینگ حاکمیتدن کیتیشی دیر.


text:
استانبولده فیفا FIFA ییغیلیش اوتکزدی
جلسه نینگ آرتیدن FIFA باشلیغی بیلن تورکیه فوتبال فدراسیون باشلیغی مشترک مطبوعاتی کنفرانس اویوشتیردیلر
فیفاگه اعضا فدراسیونلرنینگ ررئیس و اداره چیلرینی ییغیشتیرگن فیفا فوتبال جلسه سی استانبولده اوتکزیلدی. جلسه نینگ آرتیدن فیفا باشلیغی Gianni Infantino " تورکیه نینگ 2014 – ییلی اروپا فوتبال مسابقه لریگه کاندیدلی گه تصمیم آلیش مینی وظیفم ایمس، لیکن تورکیه EURO 2024 کاندید لیگی اوچون آلتین ویا کموش میدالنی آله دی. تورکیه بیرینچی ویا ایککینچی بوله دی. زیر بنائی تیزیم و استدیوملردن کوپ خوشیم کیلدی. تورکیه بیر فوتبال اولکه سی دیر. تورکیه نینگ EURO 2024 اوچون کاندید بولگن لیگی جوده مهم بیر حادثه دیر. بو پروسه گه تورکیه نینگ یخشی بیر میزبان بولیشی ممکن" دیب ایتدی.


text:
۲۴ سپتامبر
۲۴ سپتامبر: محمد پیغمبر مدینهیه گلمیشدیر؛ سوازیلند بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو قبول اولونموشدور.
۶۲۲ — محمد پیغمبر مکهدن مدینهیه گلمیشدیر.
۱۸۰۱ — شرقی گورجوستان روسیه ایمپیراتوریسینا بیرلشدیریلمیشدیر.
۱۸۵۲ — فرانسهلی هنری جیفار دونیادا ایلک دفعه بالوندا اوچوش حیاتا کئچیرمیشدیر.
۱۹۴۸ — هوندا موتور شیرکتی تأسیس ائدیلمیشدیر.
۱۹۶۸ — سوازیلند بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو قبول اولونموشدور.
۱۹۹۸ — فرانسهنین لیون شهرینده دونیادا ایلک دفعه اینسان قولونون کؤچورولمهسی اوچون جراحی عملیات یئرینه یئتیریلمیشدیر.
۱۹۹۹ — بیکر ایستریتده شرلوک هولمزون عابیدهسینین آچیلیشی اولموشدور.


text:
چین شیمالی کوریانین بالیستیک راکت سیناغی کئچیرمسینین علیه داریدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا چین خاریجی ایشلر ناظیرلیینین رسمی نمایندهسی گن شوان سؤیلهییب.
او، پئنیانین بالیستیک راکت سیناغی کئچیرمکله بیرلشمیش میلتلرتشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شوراسینین قتعنامهلرینی پوزدوغونو بیلدیریب. شوان کره یا یاریم آداسینین نووه سلاحیندان تمیزلهنمهسینین پکنین ماراغیندا اولدوغونو سؤیلهییب.
قید ائدک کی، دونن شیمالی کره یا یئنی بالیستیک راکت سیناغی کئچیریب. پکنین بو آددیمی یاپونییا، جنوبی کره یا و آمئریکانین کسکین اعتراضینا سبب اولوب. واشینگتون آرتیق مسئله ایله علاقدار بیرلشمیش میلتلرتشکیلاتی تهلوکسیزلیک شوراسینین تعجیلی ایجلاسینی چاغیریب.
چین حاضردا شیمالی کره یایا یئگانه تأثیر قوهسینه صاحب اؤلکه حساب ائدیلیر. بعضی اکسپرتلر حتی پکنی پخنیانین حامیسی ده آدلاندیریرلار.


text:
آنه وباله لر اولیمی نینگ آزلتریش اوچون ینگی دستور
افغانستان ساغلیک نی سقلش وزیرلیگی نینگ معلوم قیلیشچه ، یولگه قویلگن مذکور دستورنی عملگه اشیشی بیلن ، افغانستان ده گی باله لراولیمی نینگ التمش فایز و انه لراولیمی نی ایسه سکسن فایز الدینی الیش ممکن بوله دی.
افغانستان حکومتی مملکت ده گی انه و باله لر اولیمی نی الدینی الیش اوچون ینگی بیر دستورنی یولگه قویشنی معلوم قیلگن .
التی طرزالعمل دن عبارت بولگن اوشبو دستورایسه کیله جگ بیش ییل گه قدر عملگه اشریلیشی ریجه لنلماقده .
افغانستان ساغلیک نی سقلش وزیرلیگی نینگ معلوم قیلیشچه ، یولگه قویلگن مذکور دستورنی عملگه اشیشی بیلن ، افغانستان ده گی باله لراولیمی نینگ التمش فایز و انه لراولیمی نی ایسه سکسن فایز الدینی الیش ممکن بوله دی.
اوشبو وزیرلیگ نینگ معلوم قیلشچه ، یولگه قویلگن مذکور دستورایسه اوچ یا بیش ییل جریانیگه عملگه اشریلشی ممکن .
افغانستان ساغلیک وزیری ثریا دلیل نینگ معلوم قیلشچه ، باله لردن حمایت قیلیش ، کیچیک یاشده گی باله لرنی تورلی کسل لیک لردن سقلش ایسه ، عملگه اشریلیشی قید ایتلگن دستور نینگ اونگیده تورگن اساسی مسله دیر.
اوشبو دستور نینگ عملی قیلیش اوچون کمده اوتیزمیلیون دالرمبلغ طلب قیله دی. بیز بو خصوصده بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی و ایریم دولت لردن یاردم سوره گن میز.
هرچند دولت ، افغانستان ده گی ساغلام تیزیمی گه جدی دقت قیلیب کیله یاتگان لیگی نی اورغولشه دی ، اما شوندی بولیشگه قره مسدن مملکت ده گی ایرم نا قرار لیک لر بوخصوصده یولگه قویلگن دستورلرگه کاته توسیق بولیب کیله یاتگان لیگی ایتیله دی.


text:
ایکینچی بولیم قَیته جانلهنیش:افغانستانده اوزبیک تیلینینگ اوتمیشی و بوگونگی احوالی
قَیته جانلهنیش
اوشبو سنهنینگ اپریل آییده مسکوگه طرفدار افغانستان خلق دموکراتیک حزبینینگ حربی منصبدارلری بولمیش قیزیللر بیر حربی تونتریش قیلیب، محمد داوود حاکمیتینی آغدریب، حاکمیتنی قولگه آلدیلر. شوندن باشلب ینه اوزبیک وتورکمن تیللریده ایشیتتیریشلر قَیته یولگه قوییلدی. اوزبیک تیلیده «یولدوز» گزیتهسی نشر ایتیلدی. جریده باشلنیشده، رحمتلی محمد امین اوچقون سونگره آیخان بیانی و عبدالله رویینلر تامانیدن باشقریلیب کیلیندی. در واقع کمونیستیک کوزقرهشدهگی افغانستان خلق دموکراتیک حزبینینگ 14 ییللیک حاکمیتی دوریده اوزبیک تیلیده مطبوعاتده مقالهلر و شعرلرنی نشر ایتیش همده کتابلرنی چاپ قیلیشلیککه رخصت بیریلدی. علیشیر نوایینینگ «خمسه»سی (انچه ضعیف و خطالری کوپ بولگن نسخه اساسیده آفست شکلیده)، مرحوم عبدالغفار بیانی همکارلیگیده همده «محبوب القلوب» اثری دوکتور محمد یعقوب واحدی جوزجانی تامانیدن نشر ایتیلدی. ظهیرالدین محمد بابر دیوانی همده نادره بیگمنینگ شعر دیوانی دوکتور شفیقه یارقین تشبثی نتیجهسیده باسیلدی. انهشو دورده اوزبیکلر فرزندلرینینگ اوز آنه تیللریده تعلیم آلیشلری اوچون عملی قدملر تشلنگن ایدی. بیرینچی صنفدن تورتینچی صنف گه چه مکتب درسلیکلری اوزبیک تیلیده نشر ایتیلیب اوقیتیلهباشلهدی. بیشینچی صنفدن توقیزینچی صنف گه چه مکتب کتابلری تألیف ایتیلدی. پایتخت کابلده امیر علیشیر نوایی نامیدهگی مدنی انجمن تشکیل ایتیلیب فعالیت گه باشلهدی. شاعر داکتر عبدالسلام آثم مذکور انجمن باشلیغی ایتیب تعیینلنگن ایدی. شو دَورده کابل عالی اوقوو یورتینینگ تیل و ادبیات فاکولتهسی قاشیده اوزبیک تیلی و ادبیاتی دیپارتمنتی تأسیس قیلیندی. اونلب اوزبیک طلبهلری بو دیپارتمنتده تحصیل آلدیلر. اولردن ایریملری حاضرگی کونده اوزبیک تیلی و ادبیاتی دیپارتمنتلریده اوزبیک تیلی و ادبیاتی اوقیتوچیلری صفتیده درس بیرهدیلر. ایریم اوزبیکستانلیک استادلر جملهدن لالهخان و طلعت صالحاُفلر هم بو دیپارتمینتده اوزبیک تیلی و ادبیاتیدن درس بیردیلر. عینِ حالده اوشه پیتلرده بیر قطار اوزبیک یاشلری تاشکینت دولت بیلیم یورتیده اوقیشگه قبول قیلینیب اوزبیک تیلی و ادبیاتی متخصصلری صفتیده اوشبو درگاهنی بیتیرگنلر، اولردن عزیزالله آرال، خانم فوزیه آرال، نورالله آلتای، ذکرالله ایشانچ، خیرمحمد چاووش،خانم زهرا، صابر عندلیب و باشقهلرنی ایسلش ممکن. افغانستانده کمونیستک توزومگه برهم بیریلگندن کییین شمالی ولایتلر بویلب حاکمیت جنرال دوستیم قولیگه اوتدی. دوستم رهبرلیگیدهگی افغانستان ملی اسلامی جنبشی نامیده حربی ـ سیاسی تشکیلات اکثریت اوزبیکلر یشهیدیگن شمال ولایتلرده نظارت اورنتدی، اوشبو حدودلرده نسبی آسایشتهلیک برقرار ایدی. شمال ولایتلری مرکزی سنلمیش مزارشریف شهری اوزبیکلرنینگ مدنی فعالیتلری مرکزی گه ایلندی. امیر علیشیر نوایی نامیدهگی مدنی انجمن بو شهرده قیته اوز فعالیتلرینی باشلهدی. شمالده اوزبیک تیلیده باسیلهدیگن «یولدوز»، «یاغدو»، «قویاش» و«توغری یول» نامیدهگی ژورناللر اوز خوانندهلری قولی گه ییتیب باردی. افغانستان ملی اسلامی جنبشینینگ مرکزی نشری «ندای اسلام» و «ارمغان» همده «فاریاب» و «جوزجانان» گزیتهلریده هم فارس تیلیدهگی نشرلری یانیده اوزبیک تیلیده یازیلگن مقالهلر و شعرلر نشر ایتیلردی. ایکی ـ اوچ ییل دوامیده قطار کتابلر جملهدن «شجرۀ تراکمه»، «محبت نامه»، «اوزبیک ادبیاتی فرهنگی»، «بابرمنگولیگی»، «میزان الاوزان»، «شاعرلر تذکرهلری» همده اوزبیک ایجادکارلری توپلملری باسیلیب چیقدی. مزارشریف، میمنه و شبرغان شهرلریده محلی تلویزیونلر همده رادیولرده اوزبیک تیلیده ینگیلیکلر همده خیلمهخیل برنامهلر یایینلَنر ایدی
افغانستانده بوکونگه چه اوزبیک تیلی قندهی سقلنیب قالگن؟
اتنیک اوزبیکلر افغانستان شمال ولایتلریدن کوپراق فاریاب و تخارده زیچ یشهیدیلر. شونینگدیک، بدخشان، قندوز، بغلان، سمنگان، بلخ، جوزجان، سرپل، بادغیس و هرات ولایتلری اهالیسینینگ معلوم قسمی اوزبیکلردن عبارت. محلی اهالی آرهسیده اوزبیک تیلی فقط قیشلاقلرده تازهلیگیچه قالگن. بونگه قیشلاق اهالیسینینگ بیر تاماندن سوادسیزلیگی و باشقه یاقدن بعضی ییرلرده اوزبیکلرنینگ توتش و قَلین یشب کیلهیاتگنلیکلری اساسی سبب بولگن.
اوزبیک تیلیده کیسکین اوزگریشلرجریانی اوزبیکلرنینگ شهرلشیشی، سوداـ ساتیق بیلن ایش کوریشی، باشقهلر بیلن کینگ علاقه گه کیریشی بیلن باغلیق. بو اوزگریش اوزبیک تیلینینگ توغری رواجلنیشیگه ایمس بلکه، اونینگ بوزیلیشی گه آلیب کیلدی. اوزبیکلر یشهیدیگن بیر قطار شهرلر مرکزلریده فارس تیلی عموم اوچون علاقهتیلی بولگنی باعث، بوندهی جایلرده تورهدیگن اوزبیکلر تیلی گه معین تأثیر اوتکزگن، فارسچه سوزلر بیزنینگ تیلیمیز گه کیریب کیلگن. همهدن اچینرلیسی بونده که، اوقیمیشلی اوزبیکلرنینگ کوپچیلیگی اوزبیک تیلینی فارس تیلی قاعدهسیگه سالیب سوزلهیدیلر. اکثر حاللرده اوزبیکلرنینگ سوادلی قتلمی سوزلهگن گپ و جملهلری آخریده فقط بیته فعل اوزبیکچه بولهدی خلاص. اوزبیک تیلیده یایینلنهدیگن رادیو تلویزیونلر سانی آزلیگی شونینگدیک مذکور عاموی اخبارات واسطهلرینینگ اوزبیک تیلیده بیریلهدیگن دستورلری تیلی صاف اوزبیکچه بولمهگنی هم اوشبو مشکلنینگ دوام ایتیشیگه کومکچی بولگن.
اوزبیک تیلی افغانستانده پشتو تیلیدن کوپ تأثیرلنمهگن دیسک خطا قیلمهگن بولهمیز. بونینگ هم اوزیگه خاص سببلری بار البته. بیرینچیدن اوزبیکلر اتنیک پشتونلر بیلن قوشنی بولیب یشهمهیدیلر، بعضی بیر جایلر اولر بیلن یقین یشهسهلر هم پشتو تیلی مملکت بویلب تورلی ایلتلر آرهسیده معامله تیلی بولمهگنی اوچون اوزبیک خلقی بو تیلنی اورگنیش گه رغبت کورستمهگن. اوزبیک تیلی بیلن پشتو و فارس تیللری آرهسیدهگی تأثیر ایکّی یاقلمه بولگن. اوز نوبتیده اوزبیک تیلینینگ دری و پشتو تیللریگه تأثیری بولگن.
اوزبیک تیلی نینگ رواجلنمَی قالگنیگه، کوپ عامللر قطاری:
- اوزاق دورلردن بیری اوزبیک تیلی افغانستانده کم سیتیلیب کیلینگنی؛
- اوزبیکلر فرزندلری عصرلر دوامیده اوز آنه تیللریده تعلیم آلیش حقوقیگه ایگه بولمهگنلیکلری؛
- اوزبیک کلاسیک ادبیاتلری نمونهلری اوزبیک خلقی گه ییتکزیب بیریلمهگنی؛
- تقریبن بیر عصر افغانستانلیک اوزبیکلر دنیا اوزبیکلری اینیقسه اوزبیکستانلیک ملتداشلریدن اجرهلیب یشهگنلیکلری و اولر آرهسیده عمومن باردی کیلدی بولمهگنی، امودریانینگ ایکّی تامانیده یشب گیلهدیگن بیر ملتنینگ بیر بیریدن بیگانه بولیشلیککه مجبور ایتیلیشی؛ قاله ویرسه بیربیرلرینینگ تیلینی توشینمهیدیگن احوالگه چه هم آلیب کیلگننی سنب کورسهتیش ممکن. بو وضعیتنینگ یوزه گه کیلیشی گه:
- دولت تامانیدن بو تیلگه اهمیت قره تیلمهگنی؛
- اینگ مهمی اوزبیکلر آرهسیده اوز تیللریگه نسبتن مسوولیتسیزلیکلری اساسی سببچی سنهلهدی.
حاضرگی کونده افغانستانده اوزبیک تیلی احوالی یخشی ایمس. افغانستان اوزبیکلری تیلی نی بیگانه تیللر تأثیریدن قوتقریش و رواجلنتیریش اوچون جدی سعی و حرکتلر عملگه آشیریلمهگن تقدیرده کیلهسی ییللرده گلوباللشوو جریانی تیزلشیشی نتیجهسیده بو تیل احوالی تاباره یامانلشهدی و آخر عاقبت اوزبیک تیلینینگ آسیانینگ بو قسمیده اولیش احتمالی موجود.


text:
آنادیل دن درلمهلر 5
دانیشیق دیلیندن
آلدیغیمیز سؤزجوکلرین آراشدیرماسینا داوام ائدیریک:
1.خالازئیین(xalazeyin): تورکجه میزده
"سانکی گؤرولهجک ایشی یوخموش کیمی، راحات-راحات اوتورماق و یا اولماق"
دئمک دیر(فارسجاسی:بیخیال)؛ نه خالازئیین اوتوروبسان؟
عربجه "خالی
الذهن"دن گلدییی آچیق دیر. یازیلی فارسجادا چوخ یایقین اولماسادا "بیلگیسیز،
معلوماتسیز" آنلامی واریمیش. بوگونکو فارسجا فلسفه دیلینده "خالی الذهن"،
"طرفسیز، اؤنیارغیسیز(=بدون پیشداوری)، اؤنبیلگیسیز" یعنی
اوبژکتیولیک(objectivity) آنلامینا یاخین دیر. چاغداش بیلیم آنلاییشیندا، اولغوچولوق
(پوزیتیویسم/Olguçuluq) اولاراق بیلینن دوشونجه گلهنهیینده، گرچکلری و
اولغولاری(فاکتلاری) طرفسیز، ذهنیتسیز و دوشونجه قاتماتدان آراشدیرماق گرهکیر.
بو فیکرین مومکون اولمایاجاغینی کارل پوپر کیمی بیلیم فلسفهچیلری و یوروم
بیلیمی(هرمنوتیک) فلسفهچیلری(هایدگئر و گادامئر کیمی) گؤسترمیشلر.
2. ییغیم(yığım): یازی دیلینده آز گؤرولن سؤزجوک لردن دیر. بیر-ایکی یئرده یانلیش
اولاراق، ییغین(yığın) آنلامیندا ایشلهندییینی گؤردوم. ییغین، تورکجه ده "کومه،
تپه، قالاق" دئمکدیر(فارسجاسی: توده، تلّ، انبوه). ییغیم ایسه "بوتون،
هامیسی، مجموع" دئمک اولور. اصلینده تورک دیلینده ـم اکی-رحتملیک پروفسور
نطقینین یازدیغی کیمی-بیر یوللوق، بیرجهلیک، بیر دفعهلیک آنلامی قاتار
تؤرهمهلرینه؛ باخیش(=نگاه) چوخ اولار، باخیم (دیدگاه) بیر اولار؛ اؤلوم بیر یول
اولور اؤلوش اولسا، اؤلمک حالتینی بیلدیریر؛ اؤلوم-قالیم بوردان دیر و.. بو
اؤزللیکدن دیر اکین بیر چوخ "واحد" آدی یاراتماسی: بیر آتیملیق باریت،
بیر قورتوم سو، بیر قویوملوق اَت، بیر چئینَم ساققیز، بیر بوغوم
قایناتماق(بیلدیییمه *بوغماق فعلی یوخ تورکجه ده)، بیر باغلام اوت... او زامان
ییغیم "مجموع"(تورکیه تورکجهسینده: توپلام، توپ یکون) اولور، ییغین
"مجموعه/توده".
3.سؤوگو(sövgü):"سؤیوش،
یامان-یوووز". آذربایجاندا هانسی بؤلگهلرده یاشادیغینی بیلمیرم. بیر
هیدجلی[1]
یولداشدان ائشیتدیم. چوخ گؤزل(= ایچرییی دهییل
سؤزجویو!) کلمهدیر و یازی دیلینه آلینمالیدیر. تورکیه تورکجهسینده، آز دا اولسا
یازی دیلینده گؤرونور. هرحالدا عربجه کوفور(küfür)دن، آنلامجا و کؤکنجه داها یاخشیدیر. قورولوش باخیمیندان، سئوگی،
اؤوگو(övgü)، بؤلگو(=قسمتbölgü).. کلمهلریله اکدش ساییلیر. سؤومک فعلینین اسکی بیچیمی سؤگمک
دیر. بوردا بیر گ>ی>و حادثهسی یاشانمیش. بو باخیمدان تبریز لهجهسیندهکی
سؤیمک(söymek) ایکی آنلام داشیر؛ سئومک و
سؤیمک. داها ایلگی چکن یانی سئومک کلمهسی نین سؤیمک اولماسی. بوردا ایلک اولاراق
فتحه(اَ) سسی(ä)، واو(v) سسی یانیندا ö اولموش و اوسته کی سس حادثه نین ترسی بوردا یاشانمیشدیر.
هر حالدا سؤیوش/سؤوش کلمهلری کیمی فرقلی بیچیملری اولان سؤزجوکلر لهجهلریمیزده
وار. منجه بونلارین ایکی بیچیمی ده یازی دیلینده یان- یانا قالا بیلر؛ مثلا گئچمک/
کئچمک فعللری و یا گئچی/کئچی آدی کیمی. فارسجادا پارسی/فارسی، پیل/فیل، پیروزی/
فیروزی، نوشته/ نبشته کیمی بوردا دا ایکیلی اولاراق یاشایان کلمهلر، زامان
ایچینده فرقلی آنلاملار قازانیر و دیله دولغونلوق و وارسیللیق گتیریر.
4.رامکا(ramka):"پَتَک لرده، دؤردگول(چهارضلعی) بیچیمینده، آریلاری ایشلهمهسی
اوچون قویولان قالیب". داها چوخ آریچیلارین دیلینده ایشلهنسهده،
انشاآت و ائوتیکیم ایشلرینده ده بیر رامکا وار(دؤردگول بیچیم ده بئتون تؤکولهجک
یئردیر). کلمه بو آنلامی ایله فارسجادا دا گؤرولور. آما سؤزلوکلره
آلینمامیش دیر. هادی بهیین یازدیغی کیمی روسجادان گلیر. آنجاق رامکا بوتون ایسلاو
دیللرینده یایقین دیر و رسیم چرچیوهسی کیمی آنلاملاری مشهوردور.
5.میرت(mırt):یالنیز
آذربایجان تورکجه سینده گؤرولور. اوچ آنلامی وار؛1.چیرک، کیر، قاتماق؛ 2. شوخلوق،
ظارافات؛ 3. جنسی حظّ اوچون دانیشماق/ دانیشدیرماق. هادی بهیین دیل دنیزده ،
تقلید عونصورو سایماسی قبول ائدمله بیلمز. کلمه هانسی طبیعی سسین یانیسماسیدیر؟
کلمه منجه فارسجا
کؤکنلی دیر: فارسجادا چرکمُرد/چرکمُرده دئییمی، یازیلی متینلرده و دانیشیق
دیلینده یاشاماقدادیر. دئییم، دیلیمیزه آلیناراق - ایلک عونصورون بیلیندییی
اوچون-ایکی آنلامداش کلمهدن اولوشدوغو سانیلیب، ایکینجی عونصور قوپاریلیب، مستقل بیر
عونصور کیمی ایشلهنمهیه باشلاییبدیر. میرد/میرت سؤزجویونون ایلک آنلامی
آچیق دیر. ایکینجی آنلامدا، اوندان قایناقلانمالی دیر. فارسجادا شوخ'ون دا ایلک آنلامی چیرک/کیر ایمیش. شوخلوق ایله"میرت
وورماق" (فارسجاسی: لاس زدن) دئییمینین آنلامی باغی آچیقدیر. تورکیه ده بو
آنلامدا فلؤرت flört ائتمک فعلی
واردیر و اینگیلیزجه flirt دن گلدییی بیلینیر.
اینگیلیزجه سؤزجوک ایسه، فرانسیزجا fleurette(چیچکجیک/ گولجوک، چیچک دستهسی)دن گلیر.
6.سونجوق(soncuq):"آت – اولاق کیمی حیوانلارین آتدیغی تپیک ". سونجوق آتماق/
سونجوقلاماق" فعلی ده گؤرورلور. سانکی کلمه آذربایجان تورکجهسینه مخصوص
دور. دیل دنیز ده تاپابیلمه دیم. ان اسکی قایناق اولاراق، سنگلاخدا"ترکی
رومی" قیدی ایله گؤردویوم، کلمه سوجوق (socuq) بیچیمیندهدیر."آلیز انداختن چارپایان" آچیقلاماسی
وار. کلمه سانکی آنادولو ساحه سینده یوخدور. سؤزلوک لرده راستلامادیم. سنگلاخ
داکی بیچیمدن آنلاشیلان ، کلمه ایچی ن/n سسی سونرادان تؤرهمیش دیر. او
باخیمدان سؤزجویون اساسی اولان فعلی سوجوماق (socumaq) اولاراق وارسایابیلیریک. بو فعلی ایسه آذربایجان دا واردیر دییه
بیلرم. ان آزی ماراغادا سوجوماق (=اورتایا آتیلماق) فعلی وار. سانیرام سوجولماق(soculmaq) فعلی ده واردیر(او نییه آرایا سوجولوب؟). آنادولودا دار بیر آلان
دا(بالیکسیر چئورهسینده) سوجوقماق(socukmak) فعلی" قورخماق" آنلامیندا وار. (قورخوب دیک آتیلماق
آنلاییشیندان). اسکیشهیر چئورهسینده یازییا آلینان سوجولماق (soculmaq)"دؤزمهمک" معناسیندا اولوب بو فعلی ایله ایلگیلی
اولاجاق دیر. اسکی تورکجه ده و دیوان لغات الترک ده سوچیماق(soҫımaq)"آتیلماق، سیچراماق، تپیک آتماق" معنالاریندا وار.
مارسل اردال گورکملی اثری اسکی تورکجهده کلمه تؤرتیمینده (2.ج، 614ص)
بو فعلین چاتیلی بیچیم لرینی سوچینماق (soҫınmaq) و سوچیلماق(soҫılmaq) اولاراق وئریر. آیریجا سوچیتماق(soҫıtmaq) فعلی ده وار دیوان دا. کاشغرلی محمود'ون یازدیغینا گؤره سوچ(soҫ)" تپیکدن- آتیلماقدان چیخان سس" دیر و اؤرنک لرده وئریر. او زامان فعل –I- اکی ایله
بوآددان تؤرهمیش اولور. آنجاق سونجوق آذربایجان تورکجه سینه مخصوص اولاجاق دیر.
[1]
"هیدج" یازی دیلینه(و فارسجایا) عایددیر. بیلدیییمه گؤره، ائل آراسیندا
هییه(Hiye) اولاراق سؤیلهنیر. بو ایسه کلمه سونونداکی
ج/c سسینین عربجهلشدیرمه اثری اولدوغو و آدین هودج
سؤزجویونه باغلانمازلیغینی گؤستریر. بوردان آنلاشیلان، آدین اسکی بیچیمی
*هیده>هییه اولمالی دیر. بوردا-کسین اولماماقلا بیرلیک ده-اسکی فارسجا و یئرلی
دیللرده هید/هیده(شَنَه/دیرمیق) کلمهسی گیزلنمیش اولابیلر.


text:
«روس نفت»این عراق کورد موختاریتی نفتینین ۷۰%-ا قدرینی آلماسی حاقیندا راضیلاشمانی یئرینه یئتیرمک مومکون دئییل.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «ریا نوووستی» آگنتلیینه آچیقلاماسیندا عراق کورد موختاریتی پارلامنتینین مالییه و اقتصادیات مسئلهلری کومیتهسینین صدری عزت سابئر سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، یئنی راضیلاشما اوچون «روس نفت» آرتیق رسمی بغدادا مراجعت ائتمهلیدیر:
«روس نفت آرتیق ۱ میلیارد دوللاری آوانس اولاراق اربیله وئریب. بو پوللار اربیلین بیرلشمیش عرب امیرلیینین «دانا گاز» شیرکتینه اولان بورجلارینین باغلانماسینا یؤنلدیلیب. بیزیم «روس نفت»له موقاویلهمیز ۳ میلیارد دوللار دیریندهدیر. ایکینجی ۱ میلیاردلیق پولو بیز تورکییهنین جیهان لیمانینا گئدهجک گاز کمرینین تیکینتیسینه یؤنلده جه ییک. اوچونجو میلیارد دوللار ایسه رگیونداکی ۵ نفت بلوکونون اینکیشافی اوچون خرجلنهجک.
عراق کورد موختاریتی ایله اولان موقاویلهیه اساساً، روسییا موختاریتین ایخراج ائتدیی نفتین ۷۰%-نی دونیا بازارلارینداکی قیمتدن آشاغی الده ائتمهلیدیر. لاکین راضیلاشمانین بو بندی ایجرا ائدیلمهیهجک. بئله کی، موختاریتدن ایخراج ۷۰۰ میندن ۲۰۰ مین باررئله قدر آزالیب. بو او دئمکدیر کی، «روس نفت» آرتیق بغدادلا دانیشیقلار آپارمالیدیر. «روس نفت»له اربیلین راضیلاشماسی ۳ میلیارد دوللاردان چوخدور».


text:
چاری آتدایف - بولوپدئر. ۱۷۸۱-نجی یئلدا یرلی ایلاتئنگ وکیللری بیلن سالئرلار «تسین» پادیشالئغئنا غارشی غوزغالانگ توروزوپدئرلار.
خ. اونق - بو واقالار اولارئنگ جمغئیت سانئنا نأمه تأثیر غالدئرئپدئر؟
چاری آتدایف - بو واقا-دا٬ ۵ مونگه غولای آدام غوزغالانگی باسئلئپ یاتئرئلاندان سونگ٬ اؤلدیریلیأر. شیله لیکده بو غئزغئنچئلئق٬ اول یرده یاشایان سالئرلارئنگ جمغیت سانئنئنگ آزالماغئنا اولی تأثیر غالدئرئپدئر. بو باراداقی ماغلوماتلار نمتس (آلمانیا) سیاحاتچیسی «استفان رینگو»-نینگ مقالاسئندا بریلیأر. /بییک آزاد ادیشیلیک٬ ۱۹۴۹-نجی یئل/.
«غان سوی» سالئرلاری بیلن «پین خای» سالئرلارئنئنگ آراسئندا یاقئن آراغاتناشئقلار بولوپ٬ بیری-بیرینه گلیپ-گیدیپ دوروپدئرلار.
یوقاردا گؤرکزیلن سانلار غان سوی داقی سالئرلارئنگ اؤسویش گؤوریمینینگ اولودئغئنی گؤرکزیأر. ۱۹۸۵-نجی یئلدا "جی شی شان" شأهریستانئندا گچیریلن بارلاغلارا گؤرأ٬ ۱- ۱۴ یاشا چنلی اؤسویش ۲۶-/۳۰ گؤتریم بولوپدئر٬ ۱۵-۶۵ یاشداقئلار ۶۵/۱ گؤتریم٬ ۶۵ یاشدان اولولارئنگقی بولسا٬ ۴/۴۱ گؤتریم بولوپدئر.
خ. اونق - سالئرلارئنگ دورموش توی دأپ - دستورلاری حقدا اؤورندینگیزمی؟
چاری آتدایف - البتَه٬ اول یرده سالئرلار اسلام دأپ - دستورلارئنا تابئنلئقدا٬ قدیمدان ایر اؤیلندیرمک٬ ایر چئقارماق دأپلری بولوپدئر. غئزا ۹ یاشدا٬ اوغلانا ۱۲ یاشدا توی توتماغا رخصات ادیلیپدیر. دورموشا چئقجاق غئز اؤیدن چئقمان اوتوروپ٬ تیکین-دوقما ایشلری بیلن مشغوللانئپدئر. اوغلان ایلکی غئزا یوزیک فاوشورئپ دئر. یؤنه غئزئنگ راضی لئغئندان اؤنگ اساسان اونونگ اجه سینینگ - قاقا سئنئنگ راضی لئغی٬ سونگرا انه سینینگ هم ارکک دوغانئنئنگ راضی لئغئنی آلئپدئرلار. غئزئنگ دورموشا چئقیان گونی غونگشی-غولاملار٬ و گلینینگ یاقئنلاری گلیپ٬ سئنلاپدئرلار. اونونگ غمگین آیدان آیدئملارئنی دینگلأپدیرلر. اونونگ آیدئملاری اساسان٬ اؤزی اوچین یاغشئلئق ادن آداملارا٬ تویونا کمک ادن لره منتدارلئق٬ بختلی گونونه شأریک دوغان-غارئنداشلارئنا باغئشلانئپدئر.
غئزی جورالاری بیلن اؤیدن آلئپ چئقیارلار و غایئنئنگ اؤنگونه یواشجادان دأنه سه په لأپ٬ غئزی آتا موندیریأرلر. سونگرا محلَه نینگ بوسغونی بیلن گلینی غایئن اؤیونه اوغرادیارلار.
خ. اونق - ختای جمهوریَتی دؤردیلندن بیلأک٬ تأزه اساسی قانون بویونچا٬ یاشلارئنگ آراسئندا اؤیلنمه یاشی اؤزگریپ می دیر؟
چاری آتدایف - هاوا٬ اولاردا ایر اؤیرمک دأبی ختای جمهوریتی دیکلدیلندن سونگ دویپلی اؤزگریپدیر. توی توتولاندا یاشلارئنگ اؤیلنمک دوزگونی ۱۷ یاشا یتندن سونگ حاسابا آلئنئپ گچیریلیأر. یورتدا هر آز سانلی ملتلرینگ قانون تایدان دنگ حقوقلئلئغی غورالیار. سالئرلار اول یرده آز سانلی ملت بولوپ تسین خای ولایتینده٬ ۱۹۵۴- نجی یئلئنگ ۲۴-نجی فورالئندا "سین خوا" سالئرلارئنگ ختای دا همه سینینگ سانی ۱۰۰ مونگدن قووراق خاساپلانیار.
خ. اونق - بو اؤورنیشیکده ناهیللی چشمه لری پیدالاندئنگ؟
چاری آتدایف - بو بارادا کؤپ چشمه لری بار. ختای تورکمنلری حقدا تاپئلان غایناقلار «غان سوی»٬ «شائو شو ژو»٬ «غان سوی ولایاتئنئنگ آز سانلی ملتلرینینگ ایلاتی»٬ آتلی کیتاپ نمتس سیاحاتچئ سی استفان رینگونئنگ «سالئرلار» آتلی مقالاسی ختای سالئرلاری بارادا بیزه آز مقداردا معلوماتلار بریأر ولین٬ اولارئنگ تأزه چشمه لری بیلن بیزینگ تارئخئمئز اوستونی یتیریلمگینه غاراشیار. ....
خ. اونق - ساغ بول برن ماغلوماتلارئنگ اوچین حورماتلی چاری آتدایف!
تورکمنیستانئنگ مینیسترلر کابینتینینگ یانئنداقی
تاریخ انستیتوتئنئنگ اولی علمی ایشگآری٬
تاریخ علئملارئنئنگ کاندیداتی -
۱۹۹۹ یئل.
د. خ. اونق / نشیر ۲۰۱۴ - تورنتو


text:
یزیدلیلر
یزیدلیلر یا یزیدیلر و یا (عربجه. یزیدیه)، عراق اؤلکه سی نین قوزئیینده تورکمانلار و عربلر قونشولوغوندا، و سوریه سینیری یاخینلیغیندا یاشان کورمانج دیللی ائتنیک - دینی بیر قروپدولار. دینلری ایسلام، مسیحیت و گونش عبادتی (فارسجا. مهر پرستی) نین قارماقاتیشغی دیر. یزیدلیلرین ان اؤنملی یئرلشن یئر ، سانجار (سینجار) داغلارینین اطرافی و شهری دیر. یزیدلیلر داعیش ترورچو قوروپونون سالدیریلاری و اینجیتمه لرینه گؤره چوخ تانینیبلار. البته یزیدلیلر ده اؤز اینانجلاریندا چوخ افراطی دیلار . 2007 ایلینده بیر ویدئو پایلاشیلدی کی یزیدلیلر، دعا خلیل اسود آدیندا بیر یزیدلی قیزی، موسلمان اوْلوب و بیر عرب اوغلانلا ایلیشکی ده اولماغا گؤره، فجیع شکیلده داش قالاقلا اؤلدوردولر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- انگلیسجه ویکی پدیا


text:
ایستانبولداکی «رئینا» کلوبونا هوجوم ائده ن تئررورچونون ایلک ایفادهسی اورتایا چیخیب.
پوبلیکا .آذ خبر وئریر کی، ۳۹ آدامی اؤلدورهن عبدولکادیر ماشاریپووون اصلینده ایشید تئررور تشکیلاتیندان تاکسیم میدانیندا تئررور آکتی تؤرتمه ک تاپشیریغی آلیب.
«تاکسیمه گئتدیم، اما اورادا تهلوکهسیزلیک تدبیرلری گوجلندیریلمیشدی. منه تعلیماتی وئرهن شخصلرله یئنیدن تماس یاراتدیم. اراضیده یئنی هدفین آختاریلماسینی ایستهدیلر. ساحلده تاکسی ایله گزدیم. «رئینا» اویغون گؤرونوردو. تهلوکهسیزلیک تدبیرلرینین اولدوغو گؤزه ده یمیردی. راککاداکی آداما معلومات وئردیم، او قبول ائتدی»، - تئررورچو بیلدیریب.
او، ایفادهسینده افقانیستاندا ال قاعده دوشرگهلرینده سیلاحلی تعلیم آلدیغینی، داها سونرا ایشید-ا کئچدیینی بیلدیریب. اؤتن ایلین یانوار آییندا ایسه سورییاداکی محاربهیه قاتیلماسی اوچون تعلیمات آلیر. بوندان سونرا ایران اوزریندن تورکییهیه گلهرک کونیادا یئرلشیر. کونیادا اولدوغو واخت ایسه راککادان تئررور آکتینین تشکیل ائدیلمهسی بارهده تعلیمات گلیر.


text:
آوروپانین آیری-آیری اؤلکهلرینده اینجه صنعت اثرلرینین و مدنی-تاریخی عابدهلرین اوغورلوغونا، هابئله ساتیشینا قارشی مباریزه مقصدیله ایری میقیاسلی عملیات کئچیریلیب.
رئپورت خبر وئریر کی، بو بارهده ایسپانییانین مولکی گواردییاسی بیلدیریب.
معلوماتا گؤره، عملیات زامانی ۷۵ نفر ساخلانیلیب. اونلاردان ۳،۵ میندن چوخ مدنیت عابدهسی گؤتورولوب.
خبرده قید ائدیلیر کی، "پاندورا" عملیاتیندا آوروپانین ۱۸ اؤلکهسی، همچینین آوروپول، اینترپول، یونسکو، اومومدونیا گمروک تشکیلاتی ایشتیراک ائدیب. ایسپانییانین حقوق-محافظه اورقانلارینین معلوماتینا گؤره، تاپیلمیش ۳۵۶۱ مدهنی عابدهسیینین یاریسی آرخولوژی تاپینتیلاردیر.
ساخلانیلانلارین هانسی اؤلکهلرین وطنداشی اولمالاری بارهده معلومات وئریلمیر.


text:
منیم کؤلن شهرینده ۲۱ آذر موناسیبتی ایله برپا اولان سئمینارداکی دانیشیغیم کیمسهلره چوخ دوزگون و کیمسهلره آغیر و لازیم اولمویان بیر موباحیثه کیمی گلمکدهدیر. حتی بعضی یالنیش آنلامالاردا ایکینجی دوشونجهنین فورمالاشماسیندا مئیدانا چیخمیشدیر. بونا گؤره، قیسساجا «اوچونجو یول» عنوانی ایله دانیشدیغیما بعضی ایضاحلاری آرتیرمانی لازیم گؤروره م. البتده چوخ آیدن دیر کی بو قونو گئنیش ده یه رلندیرمه احتیاجی واردیر.
من گونئی آزربایجاندا اوچ فیکیر، و او اساسدا موجود اوج سیاسی آخیندان سؤز آچمیشام:
1-»ایرانچیلیق» مفکوره سین داشییانلار (یعنی، اونلار کی آزربایجانی یوخ ایرانی اؤزلرینه وطن بیلیرلر، میللی کیملیک لرین تورک یوخ، آذری تانیتدیریلار، دیللرین تورکجه یوخ آذریجه آدلاندیریرلار و.. )
2-»تورکچولوک و آذربایجانچیلیق» اساسیندا موباریزه آپاران لار، اما گونئی آزربایجان مسئلهلری ایله چوخ حیسسی و عصبی یاناشانلار و فیکیر گؤرونتولری، بوتؤوچولوک، تورانچیلیق، و ایستیقلالیت (هم ایستراتئژی هم ده تاکتیک کیمی) گؤزه چارپیر. بو فیکیر صاحبلری حیسسی داوراندیقلاری اوچون گونئی آزربایجانین میللی دئموکراتیک حرکاتیندا قیسسا، آرا و اوزون مدتلی ایستراتئژیسی ایله ایلگیلنمیرلر، بو فیکیری داشییانلار دیل باخیمیندان شیدت، حیسس باخیمیندان عصبی، باشقا میللتلره باخیش لار خور و نیفرت یایماقدادیر، حتی بو فیکیر آخینی نا باغلی اولانلار حرکاتیمیزین ایچینده بیر -بیرینه قارشی شیددت و تخریبات آپاریرلار و...
۳. اوچونجو یول ایسه، «دئموکراتیک تورکچولوک و مودئرن آزربایجانچیلیق اساسیندا برپا اولموشدور، (یعنی تورکچولوگو عیرقچی باخیشیندان آیری توتماق و مودئرن آزربایجانچیلیقلا آزربایجان دولت چیلیینه اینانما، اما او دئولتی گونئی آذربایجاندا تورکلرین دئولتی یوخ، بلکه آزربایجاندا یاشایان وطنداشلارین ( تورک و غیر تورکلرین)، دئولتی دیه تانیماقدیر.
بو دوشونجه شیوهسینده حیسس لره یوخ، بلکه عقلانیته (راسیونالیزمه) دایانیلیر، عصبی رفتارا یوخ، آنلاییش اساسیندا فیکیرلرله قارشیلانیر، شیددت دیلی یوخ، بلکه دموکراتیک و صلح سئور دیلل قونلانیلیر. باشقا میللت لره نیفرت یوخ، بلکه سایقی و دئمکراتیک جا داورانیلیر.
»اوچونجو یول» آنلاییشین دا، گونئی آزربایجانین بوگونکو پروبلئملری، قیسسا مدتلی ایستراتژیسی جدی آلینیر. بو معنادا کی گونئی آزربایجاندا وئریلهن اسلوقانلار (شعارلار) مثبت، جلب ائدیجی و سمپاتیک اولمالیدر و بو شیوه یه دایاناراق حرکاتیمیزی آنتیپاتیک، عصبیته دایانان و شیددت دیلینده اولان اسلوقانلاردان اوزاق لاشدیرمالییق. بو شیوه دوشونورسک، نمونه اولاراق "آنا دیلینده تحصیل آلماق حاقی" ایله "ایستیقلالیت" اسلوقانلارینین رولونو بو ساحهده آنالیز ائتمک اولور. نمونه اولاراق اؤزوموزدن سورمالییق کی، حرکاتیمیزین اسلوقانی "آنا دیلینده تحصیل آلماق حاقی" اولورسا مثبت و سمپاتیک بیر ائتگیسی (تاثیری) اولور، یوخسا "ایستیقلالیت" اسلوقانی می؟ بورادا ایستیقلالیئت و یا فئدئرالیزم فیکیرلری سؤز قونوسی دئییر. بلکه دوشونجه شیوه سی، دئمکراتیک یاپیم اسلوبو مئتود اولاراق نظره آلینمیشدیر.
گونئی آزربایجاندا گئدهن میللی دئموکراتیک حرکات، خالقیمیز آراسیندا گنیش واسطهده یاییلماماسی، میللی -مدنی آیدینلیغین خالقیمیز آراسیندا آرتماماسی، بو حرکاتین گئنیشمه سینده جیددی پروبلئم لر یارادیر. تورک خالقی نین میللی دئمکراتیک حرکاتی حاقلارین الده ائتمک اوچون گوج (مدنی و سیاسی گوج) قازانمالیدیر. بو گوج یالنیز و یالنیز میللی و مدنی حرکاتین مفکوره سی خالقی میزین آراسیندا یایلماقلار ممکن اولاجاقدیر. بونا گؤره اختصاص لی بیر سیاسی و مدنی حرکت غیرلازیم رادیکالیزم دن اوزاق دورمالی، ایفراط چیلیغین قارشیسیندا موقع توتمالی و مثبت بیر آلان دا، سمپاتیک و عدالت پرورو شعارلارلا خالقمیزی و حتی دیگر خالق لارین نظرلرین میللی دئمکراتیک حرکاتیمیزا جلب ائتملی دیر. بو حرکاتین اساس گوجو، دموکراتیک حاقلار، میللتیمیز اؤز موقدراتینی تعیین ائتمه حاقی و بو یولدا صلح پرور دیل و ادبیاتا دایاناراق گئنیشدیریلمهلیدیر. بوگون بیزیم حرکاتیمیزین لازیمی گوجو حتی ان کیچیک ایستیینده الده ائتمه سینه ده یوخدور. بیزیم هامیمیزین اؤنونده دوران بیر گئنیش سوال بودور کی: گونئی آزربایجاندا بو مدنی و سیاسی دورقونلوغون سببلری ندیر؟
من یم «اوچونجو یول» عنوانی ایله دانیشماغیمدا یوخاریدا ایضاح ائتدییم یوللار و فیکیرلری قیسسا اولورسادا آیدینلاشدیرماق، و اورادا بیرینجی و ایکینجی فیکری گونئی آزربایجاندا دومینانت ( اوستون) اولماسین گؤسترمه یه چالیشمیشام. حال بو کی «اوچونجو یولو» گونئی آزربایجانین حرکاتین دا دومینانت اولماسینی بیزیم خالقین میللی ماراقلارین تامین اولماسیندا داها اویقون و داها اولوملو گؤرورم.
بو قونو اه لبه تده کی ماراتون دانیشیغا احتیاجی واردیر و بیر نئچه صحیفه و یا بیر ایکی ساعت دانیشماق ایله سونا چاتان قونو دئییر. من بو دانیشیقلا بو موباحیثهیه بیر ایشیق ساچمانی دوشونموشهم.
بوگون گونئی آزربایجاندا گئدهن سیاسی و مدنی حرکت ضعیفلهمیشدیر. ائله ضعیفله مه کی، اونو دورقونلوق (رکود) شرایطینیه چاتدیرمیشدیر. بیز هامیمیز بو سورونون قارشیسیندا سوروملویوق کی، "گونئی آزربایجاندان گئدهن میللی دموکراتیک حرکاتین ضعیف له مه سببلری نه دیر؟ بیز هر بیریمیز میللی دئموکراتیک حرکاتین پاتالوژیی سین آراشریر ماقدا سوروملولویوق.
منیم بو دانیشیغیم، آدین چدییم سوروملولوق اساسیندا میدانا چیخمیشدیر. و البته کی بو قونونون فرقلی یؤنلر آچیسنیدان یازی و ویدئو کلیپ واسیطه سی ایله حرکاتیمیزا ایچینده آچیخلاماغا چالیشاجاغام.
20150102
آلمانییانین کؤلن شهریندا برپا اولان سمینادا:
اوچونجو یول،
گونی آذربایجاندا میللی دموکراتیک حرکاتینین چیخیش یولو
http://shaməli.blogg.sə/2014/dəcəmbər/əntry.html
2015-01-09 11:14:18
از طرف جمعی از آزادیخواهان ترک خطاب به افکار عمومی آذربایجان و ایران
تهاجم همه جانبه است بلنت اسین اوغلو- ترجمه علی قره جه لو
کلیشهها و پیشداوریها نسبت به جنبشهای ملی-مدنی: موانع دستيابى به يك پلوراليسم متوازن در ایران علیرضا قولونجو
رشته دانشگاهی زبان و ادبیات ترکی؛ مبهم و مخدوش دومان رادمهر
ابوبکر بغداديٍ فاجعه مونيخ یاشار گولشن
دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک یوخسا یانلیش آنلاییشلار! یاشار گولشن
قوميتگرائي افراطي فارسي و مراسم کتابسوزي ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربايجان مئهران باهارلي
فتيله شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي برنامه ای برای تباهی اذهان کودکان یاشار گولشن
نکاتی در مورد برنامه صفحه دو بی بی سی- نتایج انتخابات ترکیه علیرضا قولونجو
مصاحبه با غلامحسین ساعدی مصاحبه کننده، ضیاء صدقی-آوریل 1984
قدرالسهم به روایت اکبر اعلمی یاشار گولشن
به نام اویغورها! روزبه سعادتی
کلاشنیکفها هرگز شکوفه نمی دهند علیرضا قولونجو
پایههای لرزان "بنیاد فرهنگ، ادب و هنر آذربایجان" محمدرضا هیئت
کارت قرمز بر علیه نژادپرستی سیستماتیک موجود بر علیه ترک ها در ایران اومود مهدیان
دفتري به عنوان فرهنگ استان آذربايجان بجای فرهنگستان زبان ترکی! یاشار گولشن
زبان ترکی بعنوان یکی از زبانهای رسمی مجلس نمایندگان شورای اروپا تعیین شد
تدارک برای گردن زنی ناصر مرقاتی
اعتراض زنان ترک به حضور حسن روحانی با مچ بندهای سرخ، علامت بوزقورد و نشان پیروزی
ماهی سیاه کوچولوی صمد بهرنگی در لیست ده کتاب برتر متتقد روزنامه گاردین
شرایطی که توافق لوزان را تحمیل کرد یونس شاملی
حمله عوامل حکومت ايران به ترک های هوادار تیم والیبال اورمیه در تهران
هجوم مامورين انتظامي به عرب هاي اهواز
در آسيب شناسى حركت ملى آذربايجان - بخش ١ و ٢ معصومه قربانى
دولت روحانی با موضع گيري هاي يونسي بدنبال چه هدفي است؟ یاشار گولشن
Özgürlükçü Türk Aydınlar İctimâiyyəti Tərəfindən Azərbaycan, İran və Dünya Qamuoyuna
تورک! سن سؤمورگهدن/ایستیعماردان قورتولماق اوچون نه ائدیرسن؟ علیرضا قولونجو
سولئیماناوغلو ایله سؤیلهشی آنلام درگیسی، ایکینجی سایی، شوبات 2017
نه ائتمه مه لی ییک! ؟ دومان رادمهر
آخساق قایدالار ایواز طاها
بیزیم عزیز نسین س. حاتملوی
گونئیده 300 تورک فعال اویغورلارا دستک بیاناتی ایمضالاییب
تورکمن گمیچی گونئیلی فعاللاری 13 ایل حبسه محکوم ائدن حؤکمدەکی تضادلار حاقدا دانیشیر
کریم عسگری: گونئی تشکیلاتلاری تورکیەده HDP-نین فعالییتینی اؤرنک آلا بیلر
ماحمودعلی چؤهرەقانلی: تبریزدەکی گئدیشات نورمال دئییل
ستار سایین قالا: او دؤنم چوخ اؤزل بیر دؤنم ایدی
اکبر ابولزاده: تراختور قهرمان اولسایدی، ایراندا یاشایان تورکلر اؤزونە-اینام قازاناردی
آل بو سنه قير ميزى اسماعیل جمیلی
ایرانلی آیدینلارین ائتنیک حاقلارینا یؤنهلیک یاخلاشیمی دهییشمکدهدیر می؟ یوردنئت'ین توغرول آتابای ایله سؤیلهشیسی
محمد رضا لوایی: گونئیلیلر اوچون مای حادیثەلری بیر باشلانغیج نؤقطەسیدیر
مهسا مئهدیلی: اؤیرنجی قادینلار مای قییامیندا بؤیوک رول اوینادیلار
یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز اسماعیل جمیلی
ائلچین حاتمی: اقتصادی وضعییت خوصوصیله قئیری-فارس بؤلگەلرده چوخ آغیردیر
İranlı aydınların etnik haqlarına yönəlik yaxlaşımı dəyişir mi? (Toğrul Atabay ilə söyləşi)
علیرضا اردبیلی: ایرانداکی ایرقچیلیک عربلر و تورکلری بیر-بیرینه یاخینلاشدیریب
یاشار اسدی ایراندا میتینق کئچیرن اون مینلرله موعلیمین طلبلری حاقدا دانیشیر
یاشار حیدری آوروپادا یاشایان گونئیلی موهاجیرلرین دوروموندان دانیشیر
دومان رادمئهر: ایراندا آنتی-عرب احوال-روحییەسی حؤکومتین بؤلگەده یوروتدویو سییاسته خیدمت ائدیر
اوغوز تورک ایران-قرب راضیلاشماسی، سانکسییالار و اونلارین قئیری-فارس آزلیقلارا تاثیری حاقدا دانیشیر
حمید منافی: علیرضا فرشی ائوین زیندانیندادیر، وکیلی ایله گؤروشه بیلمیر
محمد احمدیزاده: صفویلر دؤنەمی موسیقی تاریخیمیزین قیریلما نؤقطەسیدیر
نهکیوارین هر گونو بایرام اولسون! وکتور جئری
31-03-2015 ایران-ایسوئچ اویونوندان بیر راپورت
محمد رضا هیئت: تورکجەنی یوخ ائتمەیه چالیشان سیستئم تورک دیل قورومو آچدیرماز
اوختای آلپ تورک: نه ”پئرشین” نه ده ”ایرانیان” - بو آدلار بیزی تمثیل ائتمیر


text:
قوقل (اینگیلیسجه: Google) آمریکادا دوزلمیش بیر اولوسلارآراسی تکنولوژی شیرکتی، دونیانین ان چوخ گؤروشلو و چوخ آختاریشلی اينترنت سایتی نین آدی دیر. ان اؤنملی و ان چوخ گلیرلی (پول چیخاردان) محصوللاری آنلاین رکلامچیلیق (online advertising) ، آختاریش (search) ، بولود بیلگی سایارچیلیغی (cloud computing)، موبایل تلفونلاری آپاریجی سیستمی (آندروید) و باشقا یازیلیملار دیر.
قوقل ۱۹۹۸ جی ایلین سپتامبر آیی نین ۴جو گونونده، کالیفورنیانین استانفورد بیلیم یوردونون ایکی پی.اچ.دی اؤیرنجیسی لری پیج و سرگئی برین آدلاریندا اللری ایله قورولدو. بونلار ایندی قوقلدا ۱۴٪ پایلاری (سهملری) واردیر و ۵۶٪ باشقا پایلارینا دا سهامچیلار طرفیندن سوپرووتینق سهام کونترولو گوجلری واردیر. لری پیج و سرگئی برین ایلکده قوقلو بیر اؤزل (خصوصی) شیرکتی اولاراق دوزلتمیشدیلر، آنجاق ایشلری توتاندان سوْنرا گئنل سهاملی اوْلوب (سهامی عام) و قوقلون هئدکورتئرین (باش دولاندیر مقَررین) کالیفورنیانین مانتین ویو بؤلگه سینه آپاردیب، و قوقو تیکینتیلر توپلوسو (مجموعه سی)نون آدینی دا قوقلپلکس (Googleplex) قویدولار.
Developed by მერაბ მგელაძე


text:
آذربایجان شفاهی خلق ادبیاتی
آذربایجان شفاهی خلق ادبیاتی, دونیانین اَن زنگین و اَسکی خلق ادبیاتلارین داندیر و هر یئرده اولدوغو کیمی اولجه بو ادبیات یارانمیشدیر.
خلقیمیزین یاراتدیغی داستانلار, ناغیللار, نغمه لر, آتالارسوزو, گولمجه لر , تاپماجالار و بالاخره عاشیق قوشمالاری نسیلدن – نسیله کئچه ره ک حافظه لرده یاشامیشدیر.
شفاهی خلق ادبیاتی خلقین دسته جمعی یارادیجیلیق محصولو اولوب, اونون ایستک و آرزولارینی, کَدَر و سئوینجینی, معیشت طرزی, عادت و عنعنه لرینی ذوق و اینام و اعتقادلارینی, دونیا گوروشلرینی عکس ائتدیرمکده دیر. بو سببدن شفاهی خلق ادبیاتی تاریخینی تدقیق ائده رکن خلقیمیزین کئچمیشده کی عادت و عنعنه و بوتون خصوصیاتلارینین مختلف تاریخی دورلرده کئچیردیگی اینکیشاف مرحله لریله ده تانیش اولوروق.
آذربایجان شفاهی خلق ادبیاتینین دیلی ساده و داها تمیز تورکجه دیر.
خلق ادبیاتیمیزین ریشه سی اورتا آسیایا گئدیب چیخیر. تورکلر ایسلام دینی نی قبول ائدیب غرب اولکه لرینه یعنی ایران, روم و اورتا شرقه مهاجرت ائله دیکدن سونرا دا یاشادیقلاری یئنی اولکه لرده اسکی عادت و عنعنه ,فولکورلارینی قورویوب و گئنیشلندیرمگه چالیشمیشلار.
خلق شاعیرلری یئنی – یئنی داستانلار و ماهنیلار یارادمیش, بیر طرفدن ده اجدادلاریندان قالان میراثی گئنیشلندیره رک اینکیشاف ائتدیرمیشلر.
آذربایجان و ایرانین باشقا یئرلرینده و حتی آناطولی دا داها چوخ اوغوز تورکلری یئرلندیکلری اوچون بورالاردا اوغوز تورکجه سی یاییلمیش و 13 – نجو میلادی عصریندن سونرا آذری و آناطولی لهجه و یا تورکجه لری ظهور ائتمیشدیر. بو ایکی تورک لهجه سی اصلینده بیر دیلدن نشأت ائتدیکلری حالدا سونرالار بیر – بیریندن آیری خصوصیتلری کسب ائدیب و ایکی آیری ادبیاتا صاحب اولموشلار. بونونلا بئله ائللر آراسینداکی دیل آیریلیغی و لهجه فرقی او قده ر چوخ اولمامیش و بیر چوخ داستانلار (ده ده قورقود داستانلاری, کور اوغلو و ...), آتالار سوزلری و آغیز ادبیاتی نین او بیری نوع لری بو اولکه لرده یاشایان خلقلرده مشترک قالمیش و کیچیک فرق لرله یاشامیشدیر.
شفاهی خلق ادبیاتی یازیلی ادبیاتدان داها اسکی اولدوغو حالدا داها گئج یعنی م16 =10 ه – اینجی عصردن سونرا یازییا آلینمیشدیر. بو خصوص دا ده ده قورقود – داستانلاری بیر استثنا تشکیل ائتمکده دیر.
ده ده قورقود داستانلارینین کُو کو اورتا آسیا یا باغلی اولوب . و قوتلی احتماللارا گوره بو داستانلار 12 – اینجی عصرده یارانمیش و 15 – اینجی عصرده یازییا کئچمیشدیر.
شفاهی خلق ادبیاتی نین اُونَملی بیر قسمینی شعر وداستان تشکیل وئریر. و هر ایکیسی خلق شاعیر لری اولان , اَسکی شامان لارین دوامچی لاری , تاریخ ده اوزان آدی ایله تانیلان و 16 م =10 ه – اینجی عصیر دن سونرا عاشیق دئیلن ساز شاعیرلیری طرفیندن قوشولوب اوخونوردو .
عاشیقلار , ساز لاری ایله خلقین توی و قوناقلیقلاریندا, بایرام و دیگر مراسیم لرینده ساز چالاراق شعر اوخویوب, بو لار ( داستانلار) سویلردیلر.
عاشیق شعری اسکی تورک شعری نین دوامی اولوب, دوردلوک شکلینده و هجا وزنیله سویله نیر.بونلارین ان چوخ سویله نه نی و سئویلنی بایاتی لار, گرایلی لار و قوشمالاردیلار. بایاتی لار یئدی, گرایلی لر سککیز و قوشمالار اون بیر هیجالی دیر.
قایناق : آذربایجان ادبیات تاریخینه بیر باخیش – دکتر جواد هیئت
گرایلیلار
بولاق، سندن خبر الیم
سؤیله گؤرؤم ،یار نئج اولدو؟
گؤنش أؤزلؤ،آی جاماللی
قددی قلمکار نئج اولدو؟
ایتیرمیشه م بیر مارالیم
کسیلیب صبری-قراریم
سندن بیر سؤز خبر آلیم
سؤیله بی ایلقار نئج اولدو
آرامیزدا سن اول حَکَم
آتاسیز،قارداشسیز،تکم
ایتکین گئدن او باختی کم
آغ سینه سی قار،نئج اولدو؟
ائشیدین،عاشیق جاوانام
نه آتام وار،نه ده آنام
وطندن اودور نیشانام
بیلمه زم او یار نئج اولدو؟


text:
هاوادا دولانان قوراملار و قورامسیز بیلگیلر
Friday, 15 November 2013، 09:31 AM
هردن بیر سیرا کیتاب اوخویان گنجلره راستلاشیرام. هر ساحهده اولور اولسون چوخ فرق ائتمیر، اینسانی اینجیدهن بیر شئی وار: تئوریک کیتابلار آردیجیل اولاراق چئوریلیر، سونرا هامی اوخویور. ادبیات اوخونمادان ادبی نقد اوخونور، توپلوم تانینمادان سوسیولوژی اوخونور و ایرانین چاغداش گوج تاریخینی بیلمهین بیر گنج گئجه گوندوز سیاست بیلیمی اوخویور.
اوستهلیک بیریسی
سیاست تئوریسی اوخوسا داها ادبیاتدان، موسیقیدن هئچ شئی بیلمهییر و ادبیات
اوخوسا سوسیولوژیدان، فلسفهدن و سیاستدن قاچیر و اوست اوسته هامیسی دا مذهبی
فضالاردان قاچیرلار.
هر شئی هاوادا
دولانیر، تئوریلر هئچ بیر شئیله اوست اوسته دوشمهییر. بو گنجلرین چوخلاری دا
البت اؤز یالنیزلیقلارینا اعتراف ائدیرلر. اصلینده بو یالنیزلیغین تمل دووارینی
اؤزلری چکیبلر.
بو آرادا نئچه ساحهنی
تانیماغا جان آتان گنجلره ده آزاجیق راست گلمک اولور. بونلارین ایسه ساییلاری اولدوقجا
آزدیر.
گئنل اولاراق بیزیم
سورونلاریمیزدان بیریسی ایکی نسلین آراسینداکی بیر فرقدیر. اورتایاشلی قوشاق
توپلومدان، ادبیاتدان و گوج موناسیبتلریندن بیر شئیلر بیلسه ده تئوری
ساحهسینده گوجسوزدور. یئنی یئتمهلر ایسه تئوریک باخیمدان گون گله گوجلنمکده
اولسالار دا ادبیاتیمیزی، توپلوموموز و اؤلکهمیزده اولان سیاست قوروملارینی و
شخصلرینی یاخشی تانیماییرلار.
ی س: باشلیقدا گئدن بیلگی سؤزجویونو معلومات آنلامیندا ایشلتمیشم.
-
- 13/11/15


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
آنا دیلی
بیز واریق وارسا وطن وارایسه دوغما دیلیمیز
اؤیره نیب بیلمه لیدیر اؤز دیلینی ائللریمیز
آنا تک جاندان عزیزدیر آنا تورپاق آنا دیل
حورمتین ساخلا یاشارکن آنالار قدرینی بیل
وطنین کیملیگیدیر وارلیغینین داش تملی
کیملیگین بایراغیدیر هر بالانین دوغما دیلی
آنا دیلدیر بزه ین دویغولارین اویلاغینی
سوسله ین آرزیلاری سئوگی سئوینجین باغینی
بولبول اؤز دوغما دیلیله گوله سویلر سؤزونو
هر گول اؤز رایحه سیله تانیدار اؤز اؤزونو
آنا دیلدیر داشییان لایلالارین جان دادینی
آنا دیلدیر یاشادان ائولادینین اؤز آدینی
آنا دیلدیر ائلینین تاریخی آیدین تانیغی
یوردونون اؤلکه سینین آیناسی سؤنمز چراغی
آنا دیلده آنانین سئوگیسی عطری دادی وار
آنا دیلده وطنین شانلی شرفلی آدی وار
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: یاشاسین آنا دیلیم,یاشاسین آذربایجان,گوزل دیلیم,آنا دیلی,آنا دیلیم,آنا دیلیم چوخ یاشا,آذربایجان,آذربایجان شعرلری,آزربایجان,تورک دیلی,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,دیل,دیلیم,زبان مادری در شعر ترکی,شعر ترکی,شعر ترکی زبان مادری |