text:
یوهان قوتنبرق
یوهان قوتنبرق (آلمانجا: Johannes Gutenberg) انسانیت تاریخینده ایلک دفعه اولاراق متال لؤحه لرین کؤمکی ایله کیتاب چاپ ائتمه اصولونو ایلین آلمان ایختیراع چی سی اولموشدور.
کیتاب چاپیندا حرکتلی متال لؤحه لرین تطبیقی اینقلاب تؤره دیر. آوروپادا کیتاب ایستحصالی گوجله نیر و بوتون دونیایا گئنیش یاییلماغا باشلاییر. او رنسانس دؤورونون آچاری حساب ائدیلیر. قوتنبرقین ایلک چاپی اولان اینجیل (Bibliya) اؤز یوکسک کیفیتی ایله مشهور دور.
یوهان قوتنبرق تخمینا ۱۳۹۷، ۱۴۰۰ – جی ایللرده ماینس (Mayns) شهرینده آنادان اولموشدور. اونون آتاسی جناب گئنس فلایش (Qensflayş) تیجارت ده چالیشیردی. او دؤورون دبینه گؤره یوهان گئنس فلایش اؤز سوی آدینی دییشه ره ک واختیلکه () یاشادیقلاری یئرین آدینی گؤتورور. ۱۴۱۱ – ۱۴۲۰ – جی ایللرده قوتنبرق عایله سی پاتریشیا و وطن داشلار آراسیندا باش وئرمیش مناقیشه یه گؤره ماینسدان استراسبورگ شهرینه کؤچورلر. بورادا او عمرونون چوْخ حیصّهسینی کئچیر ه ره ک داشلارین پارداقلانماسی، و گوزگولرین حاضیرلانماسی ایله مشغول اولور.
۱۳۴۰ – جی ایل کیتاب چاپینین ایختیراع سی ایلی حساب اولونور. قدیم سندلره گؤره، ۱۴۴۴ – ۱۴۴۶ – جی ایللرده پروکوفی والدفوگئل (prokofiy Valdfoqel) گیزلی مکتوبدا باشقالاری ایله القیه علاقه گیره ره ک "سونی مکتوبون " سیرلرینی ساتماغا چالیشیر.
قوتنبرقین گنیال (genial) ایختراع سی اوندان ایعبارت ایدی کی، او متال حرفلری ترسینه اولاراق متالدان قاباریق شیکیلدن حاضیرلاییر. بۇ حرفلردن ییغیلان متن لری او سونرا کاغیذین اوزه رینه چاپ ائدیر ایختراع نی گئنیش تطبیق ائتمک اوچون اونون وسایتی (vəsaiti) چاتمیر.
۱۴۴۸- جی ایلده ماینسا قاییدان قوتنبرق یوهان فاوست ایله مقاویله باغلاییر و اونا ۶٪ و گونده لیک ۸۰۰ گولدن پول اؤده مک له متبه انینین ؟(mətbəəninin) شریکلی صاحیبی اولورلار. قوتنبرق اساس کاپیتالی حیصّه – جیسسه آلیردی. دؤوریینده () پولو آرتماسی ایله فاوست تدریجاً اوزاق لاشیر و ۱۴۵۲- جی ایلده واختی – واختیندا ۸۰۰ گولدننین اؤده نیلمه سینه گؤره ایللیک حاققدان آزاد اولونور.
کیچیک مالیه وسایتی و هئچ بیر تجروبه یه مالیک ایشچیلرله قوتنبرق بؤیوک نایلییت (nəailiyyət) الده ائدیر. ۱۴۵۶ – جی ایلده او ۵ موختلیف فورمادا حرفلر تؤکور و الیا دوناتین لاتین قرامرینی (qrammatikasını) و ایکی اینجیلی چاپ ائدیر.
قوتنبرق چاپ ایشیندن گلیر گلنه قدر اوزون مدت شریکینه پول وئرمکدن بویون قاچیریر. فاوست اونو محکمه یه وئره ره ک فایزلرین (faizlərin) اؤدنیلمه سینی طلب ائدیر. محکمه ده او اودوزو و مطبع بوتونلوک له فاوستا کئچیر و قوتنبرق هر شیی تزه دن باشلامالی اولور. او سونرا وطنینه قوتنبرقه قاییدیر و اورادا یئنی جاپ مطبع سینین آچیلماسی ایله مشغول اولور.
مایس ده یاشایان حقوق شناسی دکتور. کونراد هومری ایله قوْتنبرق آراسینداکی راضی لاشمایا اساساً ۱۴۶۸ – جی ایلده او چاپ مطبعه سی یارادیر. ۱۴۶۵ – جی ایلده قوتنبرق ناساو زاده گانی طرفیندن سارایا گؤتورولور. اونا ایللیک پالتار، شراب، بوغدا وئریلیر و وئرگیلردن آزاد اولونور.
قوتنبرق عمرونون سونونا کیمی ماینس دا یاشاییر. ۱۴۶۸ – جی ایلده او وفات ائدیر. وفاتیندان سونرا اونون دقیق هارادا دفن اولونماسی معلوم اولمادیغیندان قبری معلوم دئییلدیر.


c: text/html

text:
آشیقلارساخلاییب
آشیقلارساخلاییب قــورقودچیراغین
گئچمیش گونلریادا سالان آشیق دیر
مـره غئی ده دیر مزارے تیلیم خانین
یاناراوجاغیندان پایین آلان آشیق دیر
منصورکیمی قـورخوسو یوخ اؤلوم دن
مئعرفت،ادب ارکان آلیب تیلیم دن
بومکتب ده درس آلیب دے علیم دن
دوغـرو طــریقتده قالان آشیق دیـــر
آشیق لار وورغـون دور اؤلکه ،ائلینه
حقیقت قـانیب یالان گلمـــز دیلینه
میضرابین چکنـده چــؤگــــور تئلینه
شنلیکلـرده اوخویان چالان آشیق دیر
آشیقین ائل ایچینده وار حــؤرمتـے
آللاهین وار لطف ایــلــه مرحمتے
اؤلکـه ده آدلیم دیر شأن و شـؤهرتے
حـاق دانیشـار دئـمز یالان آشیق دیر
گونش!موقدّس دیر بـوقیزیل تؤرپاق
ایمام رضــا .ع. اولار ایـرانا دایـاق
یانار سؤنمز تیلیمین ده یرلے اوجاغ
آللاهیندان سؤزپاے آلان آشیق دیر
نوع مطلب :
برچسب ها :
آشیقلارساخلاییب، شاهسون قم، ایل شاهسون ساوه، محصولات شاهسون، عکس نیت شاهسون، ایل شاهسون اینانلو، شاهسون های فارس،
لینک های مرتبط :

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
والنتاین گونو
والنتاین و یا سئوگیلیلر گۆنوفئوریهنین 14-جو گۆنو. بو گون بیر بایرام کیمی چوخلو اؤلکهلرده قئید اولونور.
ایچیندهکیلر
کؤکو[دَییشدیر]
کؤکو، روْم کاتوْلیک کیلسهسینین اینانیشینا سؤيکهنن بۇ گۆن، والنتاین آدینداکی بیر دین آدامینین آدینا اعلان ائدیلن بیر بايرام گۆنو اوْلاراق اوْرتايا چێخمیشدیر. بۇ سببله بعضی جمعیتلرده "عزیز والنتاین گۆنو" (اینگیلیسجه: St. Valentine's Day) اوْلاراق بیلینر. والنتاین سؤزو، غرب مدنیتلرینده خوْشلانیلان آدام و يا سئویملی معنالاریندا دا ایستیفاده اوْلونور.[۱]
قدیم روْمدا 14 فئوریه تاریخی بۆتون روْم خالقی اۆچون خۆصوصی اهمیت کسب ائدیرمیش، بئله کی، همین گۆن اینانجلارا گؤره، روْما “تانری“ و “تانریچالاری“نێن کرالیچاسی اوْلان ژۇنوْيا دۇيولان سايغیدان دوْلايی بايرام اعلان اوْلونورموش. سحریسی گۆن ایسه لۇپئرجالیا بايرامی باشلايیرمیش. بۇ “بايرام“دا هانسی گنجین هانسی قێزی سئچمهسی ده اؤز ایستکلرینه باغلی دئيیلدی. روْمالی گنج قێزلار آدلارینی کیچیک کاغیذ پارچالارینا يازاراق، بیر چللهيه آتیر، همین کاغیذلاردان بیرینی سئچن روْملو گنجده سئچدیگی کاغیذدا آدی يازیلان قێزلا همین گئجه بیر ياتاقدا اوْلاراق ایستهنیلن جینسی آرزوسونو حیاتا کئچیرمکده سربست بۇراخیلیردی و اوْنلار بايرام بوْيونجا آيریلمیردیلار[۲].
والنتاینین اؤلومو[دَییشدیر]
والنتاینین اؤلومو بارهده مۆختلیف فرضیهلر وار. بۇنلاردان ان گئنیش يايیلمیشی و حقیقته دايانانی بۇدور کی، همین کئشیش ایمپئراتوْرون قاداغان ائتمهسینه باخماياراق، آرتیق کئچمیشده قالمیش عادتی برپا ائدیب گیزلی شکیلده قێزلارلا اوْغلانلاری غئيری-قانونی اوْلاراق گؤروشدورمکده داوام ائدیرمیش. ایمپئراتوْر دا اوْنون بۇ حرکتلریندن خبر تۇتاراق زیندانا آتدیریر و 14 فئوریهده- محض روْملیلارین اخلاقسیزلیغینین طۆغيان ائتدیگی بیر گۆنده دؤيدورهرک، تحقیرامیز فوْرمادا اؤلدورتدورور. والنتاینین اعدامیندان سوْنرا بو عادت سنگیگیب، آما تامامیله دايانمايیب. اوللر آچیق-آشکاردا کئچیریلن بۇ “بايرام“ سوْنرالار کۆنج-بۇجاقدا گیزلی شکیلده داوام ائتدیریلیب.
بو عادتی “والئنتین گۆنو“آدی آلتیندا آچیق-آشکار قئيد ائدیلمهسی ایسه اوْنون اؤلوموندن، تخمیناً 226 ایل سوْنرايا تصادوف ائدیر. یعنی پاپا گئلاسیوس طرفیندن 496-جێ ایلده “لۇپئرجالیا“ بايرامینین آدی والنتاینین شرفینه ديَیشدیریلیر. آددَيیشمهنین سببینه گلینجه ایسه، مسیحی رۇحانیلر روْمداکی بۆتپرستلرین “لۇپئرجالیا“ بايرامینا مسیحیت گنجلرین ده قاتیلدیغیندان و بۆتپرست قێزلارلا اَيلنمهلریندن ناراحات اوْلدوقلاریندان بۇنا بیر چاره آختاریردیلار. اوْنلار بۇ بايرامین آدینی ديَیشهرک گنجلرین مسیحیلیگه باغلی آدی اوْلان بیر شنلیکده - “مۆقدس والنتاین گۆنو“نده داوام ائتدیرمهلرینی تامین ائتدیلر. بۇنونلا دا “والنتاین گۆنو“ مئيدانا چێخدی.[۲]
عادت عنعنهلر[دَییشدیر]
حال-حاضیردا، بعضی جمعیتلرده سئوگیلیلرین بیر-بیرینه هدیهلر آلدیغی، کارتلار گؤندردیگی خۆصوصی بیر گۆن اوْلاراق داوام ائتمکدهدیر. تخمینلره گؤره 14 فئوریه گۆنو، بۆتون دۆنيادا 1 میليارد اطرافیندا کارت گؤندریلمکدهدیر. بۇنون يانیندا هدیه آلیشلاریندان قايناقلی بازاردا ساتیشلار آرتماقدادیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Oxford Dictionary of English 2e, 2003, Oxford University Press, Valentine مقالهسی
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ hafta-ichi.az (12.02.2011). (آذربایجان تورکجهسی (لاتین)) 14 fevral - sevgililər günü ləğv edilsinmi?. hafta-ichi.az. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰2-13.


text:
آپار منی! / صدیار وظیفه(ائل اوغلو)
آپار منی! صدیار وظیفه(ائل اوغلو) آی اللری قوینوندا طالعینه یالواران منیم یوز ایللیک دوستوم! نه آغیر کئچیر ایللر؛ هله ده کی دئییرلر: کلید دوه بوینوندا.! قالخ الینی وئر منه، قوپار منی بو یئردن! او قدر اوتوردوق کی، بو تورپاغین، بو ائلین گونشی ده، آیی دا- گئرییه دؤنمز اولدو گئدیب، یاتدیغی یئردن. باخار کورا دؤنموشوک یوللاری […]
آپارمنی! / صدیار وظیفه «ائلاوغلو»
آپارمنی! صدیار وظیفه «ائلاوغلو» آی اللری قوینوندا، طالعینه یالواران منیم یوز ایللیک دوستوم!! نه آغیر کئچیر ایللر. هله ده کی دئییرلر: کلید دوه بوینوندا.! قالخ الینی وئر منه، قوپار منی بو یئردن. اوقدر اوتوردوق کی، بو تورپاغین، بو ائلین گونشی ده، آیی دا گئرییه دؤنمز اولدو، گئدیب، یاتدیغی یئردن. باخار کورا دؤنموشوک یوللاری گؤزلهمکدن بیز، […]
اوخوجو مکتوبو(اوستاد علی میثمی تبریزی حقینده)/ ائل اوغلو (صدیار وظیفه)
اوخوجو مکتوبو(اوستاد علی میثمیتبریزی حقینده) ائل اوغلو (صدیار وظیفه) سلام. اونودولماز دوستوم اوستاد «علی میثمیتبریزی»نین وفاتینی قاراداغدا سایتینیزدان اؤیرندیم. او حقیقتا تایسیز اینسانلاردان بیری ایدی. تپهدن دیرناغادک شاعیر ایدی. آیدین دوشونجهلی و جوشغون اورکلی بیر شاعیر ایدی. اوستادین آغیر ایتگیسینی بوتون آذربایجان سئورلره، اونون محترم عائله عضولرینه تسلیت دئییرم. ایستردیم ۹۳ ایل اؤنجه تبریزین دومانلی […]
ایکی شعر / صدیار وظیفه(ائل اوغلو)
ایکی شعر صدیار وظیفه(ائل اوغلو) دوز یانا قایالاردا قیریلمازدی سسیمیز قایا یالین، بولود چیلغین، دومانسیس. قورخورامکی جوانلاشا عشقیمیز داغ ارییه، دره دولا، دوز یانا. اؤتن ایللر قاییتسایدی اوستومه کولکلهنیب شیغیاردیم اوستونه کیم دئیرکی، اوزون آلیش توستونه یاناندادا، یالاویندا کؤز یانا. آرخالانما اوزو سندن دؤنهنه آلولانما توستولهنیب سؤنهنه بیرجه آددیم یول اولسایدی دوننه هر آددیمدا، یول […]
او گئجه / صدیار وظیفه(ائل اوغلو)
او گئجه صدیار وظیفه(ائل اوغلو) یئنه خاطرهلر آپاریر منی ایستکلر آرزیلار گوللهنن یئره. بیرگون دوداغیمدا شیرین گولوشلر بیرگون گؤزیاشلاریم سئللهنن یئره. گزیرم! عؤمرومون گئجهلرینی هیجان ایچنیده، گومان ایچینده. گزیرم عؤمرون کوچهلرینی یئنه چن ایچینده، دومان ایچینده. لحظهوار، وئرمهرم عصیرلره من گئجهوار، وئرمهرم عؤمورلرهمن. آپاریر آردیلا او گئجه منی او گئجه سود یولو آغ آپپاقایدی اوگئجه […]
قورخو / صدیار وظیفه(ائل اوغلو)
قورخو صدیار وظیفه(ائل اوغلو) مئشهنین ایچینده پیچیلداییردی او دا، اؤز قلبینین ایستکلریله. یارپاغین سسینه دؤزه بیلمهین قیشقیریق سالیردی دیلکلریله. من نییه قوشولدوم، نییه قوشولدوم بو قانلی دؤیوشه، موباریزهیه؟! آلیب جایناغیمدا گزدیرم گرهک اوزگهنین یوکونو آخی من نییه؟! خیانت؛ خیانت گئچدی باشیندان قارانلیق ماغارا تیکیلدی گؤزو. گودوکچو قویموشدو اونو بیر باشچیل گودوکچو، قوردا دا دؤنرمیش دوزو. […]
دوستوم / صدیار وظیفه (ائلاوغلو)
دوستوم صدیار وظیفه (ائلاوغلو) هلهده کؤنلومون درینلیگینده، بیرسئوگی قانیمی ایسیدیر دوستوم! شیرین تبسوملر، شیرین گولوشلر، قلبیمین سیمینی ترپهدیر دوستوم! سنیائله یئرده گیزلهمیشم کی، اؤزومدن باشقاسی تاپانمایاجاق. نهدوستون طعنهسی اوشودهر سنی نهدیدهر کؤنلونو اوردا بیرپیچاق. منه آغیر گلیر، اؤلومدن آغیر ـ سنسیز عؤمور سورمک سنسیز یاشاماق. دونیانی گؤزومدن آتماق دئمکدیر سنی اورهییمدن چیخاردیب آتماق. سنهده […]
قایا دوستلاریم / ائل اوغلو
قایا دوستلاریم ائل اوغلو (علیرضا میانالی اوچون) دونن قافلانتی دان اؤتوب گلیردیم، بیر قایا سالینا گؤزوم ساتاشدی. اؤزو بیر داغ ایدی گؤزومده منیم، او قایا نه قدهر منه تانیشدی؟ یوز دوستا اوخشاتدیم اونو بیر آندا، ائله بیل یوز دوستوم داغدان انیردی. سانکی دوستلاریمین چکدیگی نفس چوپور قایالاردا کؤلگلهنیردی. معنالی بیر گولوش دوداقلاریندا، گؤزلری یوللارا […]
جرّاحلار / ائل اوغلو
جرّاحلار ائل اوغلو آی سئویملی جرّاحلار! اومیدسیز خستهلرین ایستگی سالخیمـ سالخیم سئوگی دوْلو الینیزدن آسلانار. منه یاردیم گؤسترین، سیز منیم ایدراکیمی احساسیملا جالایین منه بیر کسر وئرین اووخارلانمیش، ایتیلمیش اووخارلانمیش ایناملا ایتیلمیش اضطرابلا منده بیر حکیم اولوم محکمهسیز، حؤکومسوز. حؤکمومو دؤوران وئرهر ویجدانمحکمهسینده اوچولماز محکمهمده دهگیشمز فلسفهمده ساغلام یاشار اینسانلار بوتون یئر کورهسینده نه اوچولار […]
صولحون سسی / ائل اوغلو
صولحون سسی ائل اوغلو ای دمیر پیلتهلر آلوولانمایین قانادسیز آرزولار، داها یانمایین سیز ای ارادهلر هئچ اوسانمایین سئوگی محبتی، سئوگی نغمهسی صولحون گور سسیدیر صولحون گور سسی. آنالار ـ آنالار سیز مهلشمهیین اوزاقدان اوزاغا، یئلکهلشمهیین آجیقلار، آجیقلار مرمیلشمهیین آنا طبیعتین، آنا لایلاسی صولحون گور سسیدیر صولحون گور سسی. بنؤوشهـ بنؤوشه دیکسینمه قیزیم اورکوشمه ای منیم […]


text:
والو دلا لوکانیا
والو دلا لوکانیا (ایتالیاجا: Vallo della Lucania) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۸۶۸۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۳۸۰ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و کامپانیا اوستانیندا یئرلشیب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vallo della Lucania»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده والو دلا لوکانیا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
خورشیدبانو ناتوان
خورشیدبانو ناتوان — آذربایجانین گؤرکملی شاعیره-قادینی. قاراباغین سوْنونجو حاکیمی مئهدیقولو خان جاوانشیرین قیزی ، ایبراهیمخلیل خانین نوهسی. آنا طرفدن گنجه حاکیمی جاواد خانین نسلیندندیر. آناسی بهدیرجاهان بهییم ایسه زییا خانین نوهسی وغورلو بهیین قیزیدیر.
ایچیندهکیلر
حیاتی[دَییشدیر]
ناتوان 15 آوقوست 1832-جی ایلده شوشادا آنادان اوْلموشدور. مئهدیقولو خان قیزینا اؤز آناسی خورشیدبانونون آدینی وئرمیشدیر. خورشیدبانو عاییلهنین یئگانه اؤولادی، هم ده قاراباغ خانلیقلارینین سوْنونجو ورثهسی اوْلدوغو اوچون، اونو سارایدا "دوررو یئکتا" (تک اینجی)، ائل آراسیندا ایسه "خان قیزی" چاغیرمیشلار.
بالاجا خورشیدبانونون ایلک تربییهچیلری سارایین تجروبهلی دایه و مورببییهلری اوْلموشدولار. مکتب یاشینا چاتدیقدا ایسه ائوده دؤورون عالیم و صنعتکارلاریندان درس آلماغا باشلامیشدیر. مشغله زامانی خورشیدبانو "قوران" آیهلرینی و دینی احکاملاری ازبرلمکله یاناشی، دونیوی علملرله ده تانیش اوْلموشدور. اون دوققوز عصرده کوبار عاییلهلرین اوشاقلارینا بیر قایدا اولاراق دوغما دیلی ایله برابر، عرب و فارس دیلی، اونون صرفی-نحوی تعلیم ائدیلدیگیندن، خان قیزی دا بۇ دیللری اؤیرنمیش، اونلارین واسیطهسیله کلاسسیک شعرین قایدا-قانونلارینی منیمسهمیشدیر. او، لازیمی درجهده بیلیک الده ائتدیکدن سوْنرا مونتظم صورتده موطالیعه ایله مشغول اوْلموشدور. داهی شرق شاعیرلرین اله دوشن نادیر کیتابلاری، قییمتلی الیازمالاری خورشیدبانونو کلاسسیک ادبیاتا باغلامیشدیر.
ناتوانین دونیاگؤروشونون، بدیعی ذؤوقونون فورمالاشماسیندا یاخین و اوزاق قوهوملارینین امهیی آز اولمامیشدیر. قاسیم بهی ذاکیر، میرزه جاوان، میرزه آدیگؤزل، احمد بی جاوانشیر کیمی حؤرمتلی و تانینمیش شخصیتلر اؤز یارادیجیلیقلاری، ادبی صؤحبت و موباحیثهلری، ائلجهده عاغیللی مصلحتلری ایله خورشیدبانودا شعره و صنعته اوْلان شؤوق و هوهسی قوووتلندیرمیشلر.
تاریخچیلرین ائحتیمالینا گؤر، بۇ دؤورده خاریجی و داخیلی وضعیتین جیدی صورتده گرگینلشمهسی ایله علاقهدار خان عاییلهلری اوزرینده نظارت گوجلندیریلمیش و خورشیدبانو خاسای بهی اوسموبهیله ایزدیواجا مجبور ائدیلمیشدی. بئله بیر ائحتیمال دا واردیر کی، وورونتسووون شخصی یاوری خاسای بهی تیفلیسده اونلارا مولک ایدیعالاریندا کؤمک گؤسترمیش و بونون موقابیلینده خورشیدبانویا ائولنمگی تکلیف ائتمیشدیر. 1850-جی ایلین پاییزیندا خاسای بهی شوشایا گلیب توی ائتمیش و خورشیدبانونو داغیستانا اؤز دوغما کندینه، اورادان دا تیفلیسه آپارمیشدیر.
حیاتینین چیچک آچدیغی بیر دؤورده خورشیدبانو تیفلیسده یاشامالی اوْلموشدور. شهرین صفالی یئرلری، طبیعی منظرهلری اونا خوش گلسهده، بورادا یاشاماغا مجبور اوْلدوغو و چوخ واختلاری تک قالدیغی اوچون سیخیلمیش، قریبلیک چکمیشدیر.
1855-جی ایلده خورشیدبانونون اوْغلو، 1856-جی ایلده قیزی دونیایا گلمیشدیر. اومکانین آدینی مئهدیقولو، قیزین آدینی ایسه خانبیکه قویورلار.
خورشیدبانو ناتوان پارلاق ایستیعدادا و قاباقجیل ایدئاللارا مالیک اوْلان شخصیت اوْلموشدور. او، آذربایجان مدنیتینده و ایجتیماعی حیاتیندا درین ایزلر قویموشدور. بۇ فئنومئنین مئیدانا گلمهسینین بیر نئچه اساس سببی واردیر. بونلاردان بیریسی شاعیرهنین سوی کؤکودور. یعنی، ناتواندا ایکی بؤیوک نسلین – جاوانشیرلرین و زییادوغلو قاجارلارین قانی واردیر. آدلارینی چکدیگیمیز بۇ ایکی بؤیوک و شرفلی نسلین هر بیریسی دونیایا بیر سیرا شاعیر گتیرمیشدیر (مثلاً، جاوانشیر نسلیندن ابولفتحخان طوطینین، قاسیم بهی ذاکیرین، زییاداوغلو قاجار نسلیندن ایسه زییادی قاراباغی، موصاحیب گنجوی و بیر سیرا باشقا شاعیرلرین آدلارینی چکمک اولار). ماراقلیدیر، کی، زییادی قاراباغی و موصاحیب گنجوی واختیله قاراباغ بهیلربهییسی اوْلموشدورلار. ناتوان یارادیجیلیغینین بؤیوک تدقیقاتچیسی بیلر محمدوو "ناتوانین شاعیر قوهوملاری" کیتابیندا (ب. ،1989) بۇ مسالهنی گئنیش آچیقلاییر. عئینی زاماندا، زییادوغلو قاجار نسلیندن چیخان شاعیرلردن سؤز باشقا کیتابلاردا دا آچیلیر (مثلاً، محممدعلی تربیتین "دانیشمدانی – آذربایجان" ،ب. ،1987؛ چینگیز قاجارین "قدیم و اورتا عصرلر آذربایجانین گؤرکملی شخصیتلری" ،ب. ،1997 و س.). فوضولی آدینا جومهوریت الیازمالار اینستیتوتونون فوندوندا موصاحیب گنجوینین شعر دیوانی ساخلانیلیر و بۇ اثرین اوزرینده اینستیتوتون امکداشلاری علمی تدقیقاتلار آپاریرلار.
ناتوانین قیزی خانبیکه خانیم دا آناسینین یولونو داوام ائتدیرهرک، قزللر (غزللر) و روباعیلر یازمیشدیر. اونون بیر-نئچه قزهلی واسیف قولییئوین "دوننه اوزانان جیغیر" (ب. ،2000) کیتابیندا چاپ اوْلونموشدور. بۇ کیتابدا گؤستریلیر کی، خانبیکه خانیم "مجلیسی-اونس"ون عوضولریندن بیری اولوب.
ناتوانین فیطری ایستعدادینین اوزه چیخماسی و چیچکلنمهسینین باشقا بیر سببی، شوبههسیز، شوشانین تکرارئدیلمز یارادیجی آب-هاواسی و موحیطی ده اوْلموشدور.
بیلر محمدوو "خورشیدبانو ناتوان" کیتابیندا یازیر: "حتتا خاطیرهلرده ناتوانین "خانلیق شوکور" آدی ایله تانینان خیدمتچیسینه موسیقی تعلیمی وئرمکله اونو مشهور خواننده ائتمهسیندن ده دانیشیلیر" (ص. 60). اؤزو ده مؤلیف قئید ائدیر کی، بۇ حاقدا ماتئریال نیظامی آدینا آذربایجان ادبیاتی موزهسینین فوندوندا ساخلانیلیر (اینو. 481، ص. 7). حال-حاضیردا بۇ ماتئریالین فوضولی آدینا جومهوریت الیازمالار اینستیتوتونا وئریلدیگی بارهده گومانلار وار، لاکین همین ماتئریاللار هلهلیک تاپیلیب تدقیقاتا جلب ائدیلمهمیشدیر.
ناتوانین پوئزییاسی آذربایجان خوانندهلرینیده روحلاندیریر. بؤیوک صنعتکاریمیز سئیید شوشینسکینین ناتوان حاقّیندا خاطیرهسینده قئید اوْلونور کی، او شاعیرهنین قزللرینی "سئگاه" اوستونده اوخویارمیش (نیظامی آدینا آذربایجان ادبیاتی موزهسینین فوندو، اینو. 874). و اوندان بری، دئمک اولار کی، بۇ گونه کیمی تانینمیش آذربایجان خوانند هلری شاعیرهنین قزللرینی اوخویوب، ایلهام آلیرلار.
ناتوان پوئزییاسی پروفئسسیونال آذربایجان بستهکارلارین اثرلرینده ده اؤز عکسینی تاپیر. بونون پارلاق میثالی تانینمیش بستهکار خالق آرتیستی، پروفسور واسیف آدیگؤزلاوون ناتوانین سؤزلرینه یازیلمیش مشهور "قرنفیل" ماهنی-رومانسی اولا بیلر. اونو دا دئیهک کی، سون واختلاردا بستهکار "خان قیزی ناتوان" اوپئراسینی آرتیق یازیب بیتیرمیشدیر.
اییرمی عصر آذربایجان ادبی موحیطی بیر سیرا قودرتلی صنعتکارلار، او جوملهدن شاعیره قادینلار یئتیشدیرمیشدیر: خورشیدبانو ناتوان، فاطما خانیم کمین، آشیق پری و س.
خورشیدبانو ناتوان زمانهسینین گؤرکملی شخصیتلریندن اوْلموش، تکجه آذربایجاندا دئییل، بوتون زاقافقازییادا خئییرخاهلیغی و مئسئناتلیغی ایله تانینمیشدیر. او، کاسیبلارا ال توتموش، شوشایا سو کمری چکدیرمیشدیر.
فعالیتی[دَییشدیر]
ناتوانین یارادیجیلیق فعالیتی تکجه شعرله بیتمیر. او رسساملیقلا دا مشغول اولوردو، همچنین، اونون نفیس الایشلری، موختلیف ژانردا تیکمهلر باجاریغی دا اوْلموشدور.
یارادیجیلیقلا برابر خان قیزینین ایجتیماعی و ایدارهائتمه فعالیتینی قئید ائتمک اولار (تصادوفی دئییل کی، قوهوملار آراسیندا thumb|Xurşidbanu Natəvanخورشیدبانویا "دوررو یئکتا" ،ینی، تک اینجی-خانلیقین یئگانه واریثی دئییرمیشلر).
ناتوانین خئییرخاهلیغی و خئیریییهچیلیگی ده گؤزه چارپیر. بیلر محمدوو "خورشیدبانو ناتوان" اثرینده گؤستریر کی، شوشانین بیر قوروپ شاعیرلری بدیعی مجلیسی تشکیل ائدیلمهسینین ضروریتینی درک ائدیردیلر. لاکین، مجلیس دوزلتمک اوچون شراییط و ایمکان یوخ ایدی. ضیالیلار یالنیز خانقیزینین کؤمهیینه اومید ائدیردیلر. خانقیزی بۇ شاعیرلرین تکلیفینی ممنونیتله قبول ائتمیش و نتیجهده قیسا بیر موددتده شوشادا "مجلیسی-اونس" (یعنی، دوستلوق، اولفت مجلیسی) یاراندی. بۇ مجلیسه رهبرلیگی و اونون بوتون خرجلرینی خانقیزی اؤز اوزرینه گؤتورموشدور. تصادوفی دئییل کی، بیلر محمدوو اؤز اثرلرین بیرینده ناتوانی "مجلیسی-اونس"اون اورگی آدلاندیریردی. شوشادا میر موحسون نوواب قاراباغینین رهبرلیگی ایله "مجلیسی-فراموشان" آدلی داها بیر پوئتیک مجلیس ده فعالیت گؤستریردی.
محض بو زامان خورشیدبانو (شاعیره اؤز ننهسینین آدینی داشیییردی، او دا گنجهلی جاواد-خان زییاد اوغلو قاجارین دوغما باجیسی ایدی) "ناتوان" ،یعنی، "کیمسهسیز" ،"کؤمکسیز" تخللوصونو اؤزونه گوتورموشدور.
"مجلیسی-اونس"ده تانینمیش قاراباغ شاعیرلری ایله یاناشی مشهور خوانند ه و سازندهلر ده ایشتیراک ائتمیشلر بونلاردان حاجی حوسو، مشهدی ایسی، موللا ولی، موللا عابباسقولو، مشهدی داداش، عبدولقهنی و صادیقجانین (صادیق اسد اوغلونون) آدلارینی چکه بیلریک. مشهور تارزن قوربان پیریموو یازیردی: "خورشیدبانو نهاینکی شعر، ائلجه ده موسیقینی چوخ سئویردی. خوانند هلردن حاجی حوسو و مشهدی ایسی اونون مجلیسینده اوخویاردیلار. بو خوانند ه اوخویارکن ناتوانین قزللریندن تئز-تئز ایستیفاده ائدردیلر. سون واختلارا قدر جاببار اونون قزللرینی اؤز رئپئرتواریندا ساخلاردی" (ناتوان حاقیندا خاطیرهلر. نیظامی آدینا آذربایجان ادبیاتی موزهسینین فوندو، اینو. 874). فوضولی آدینا جومهوریت الیازمالار اینستیوتوتون فوندوندا ساخلانیلان میر-حسن آغامیرووون "ناتوان حاقیندا خاطیرهلرده" (ینو. 1788) قئید اوْلونور کی، ناتوانین هر بیر مجلیسینده موسیقیچیلر ایشتیراک ائدیردیلر، ناتوانین بعضی مجلیسلری ایسه صیرف موسیقی مجلیسی حساب اوْلونوردو و بورادا ناتوانین قزللری ده اوخونوردو.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
گنج شاعیره شوشادا "مجلیسی اونس" ادبی مجلیسینی تشکیل ائتمیشدیر. 1973-جو ایلده شوشایا سو کمرینی چکدیرمیشدیر: بۇ سو کمری ایندی ده "خان قیزی بولاغی" آدی ایله مشهوردور. ناتوان آراز چاییندان میل دوزونه ده سو کمری چکمهیه تشببوس ائتمیشدیر.
او، یارادیجیلیغا 50-جی ایللردن عنعنه وی شرق مؤوضوعسو و شعرلرله باشلامیشدیر. قزللرینده محبت، طبیعت گؤزللیکلری ("گولون" ،"قرنفیل" و س.) ترننوم اوْلونموشدور. 16 یاشلی اوْغلونون اؤلوموندن سوْنرا ناتوان بدبین روحلو شعرلر یازمیشدیر.
("آغلارام" ،"اولایدی" ،"گئتدی" ،"سنسیز" ،"اؤلورم" و س.) اثرلری درین صمیمیتی، اینجه لیریزمی ایله سئچیلیر. یوکسک صنعتکارلیق نومونهسی اوْلان شعرلرینده تکریر، قوشما، ردیف، مجاز و س. بدیعی واسیطهلر مهارتله ایشلنمیشدیر. م.ن.نوواب، س.ه.شیروانی و باشقالاری اونا شعر حصر ائتمیشلر.
ناتوان هم ده ایستعدادلی رسسام اوْلموشدور. اونون بدیعی تیکمهلری "گول دفتری" (1886) آدلی آلبومونداکی رسملر بونا ثوبوتدور.
شخصی موناسیبتلرین، دؤورانین حاقسیزلیغی، ظالیملارین سیتمی شاعیری واختسیز قوجالتمیش، اونو حیات ایشیغینا حسرت قویموشدور. آغلاماقدان گؤزلرینین نورو گئتمیش، بدنی طاقتدن دوشموشدور.
محممد راحیمین "ناتوان پوئماسی"، ای.افندییئوین "ناتوان" پیئسی شاعیرهیه حصر اوْلونموشدور.
خورشیدبانو ناتوان 1897-جی ایل، 1 اوکتیابردا وفات ائتمیشدیر و آغدامین "عیمارت" قبیریستانلیغیندا دفن اوْلونموشدور. آدینا کوچه، کلوب، کیتابخانا و مکتب واردیر. خانقیزینین الیازمالاری، شخصی گئییم و اشیالاری نادیر ائکسپونات کیمی آرخیو و موزهلریمیزده ساخلانیلیر. باکیدا هئیکلی، شوشادا بوستو، آغدامدا قبیراوستو آبیدهسی قویولموشدور.
عاییلهسی[دَییشدیر]
- ایبراهیمخلیل خانین نوهسیدیر.
- قاراباغین حاکیمی مئهدیقولو خان جاوانشیرین قیزیدیر.
- خاسای خانین حیات یولداشیدیر.
اؤولادلاری[دَییشدیر]
- مئهدیقولو خانین آناسیدیر.
- خانبیکه خانیمین آناسیدیر.


text:
شابلون:Country data Switzerland
شابلون:Country data Switzerland بیر بوش داده قابیدیر که مستقیم ایستیفاده اولماقا گوره نظرده آلینمایب. بو شابلون
شابلون:بایراق ،
شابلون:بایراقچه و دیگرلریله واسیطهلی شیکلده ایستیفاده اولونور.
ایچیندهکیلر
ایستاندارد پارامترلر
بایراق گونهلری
لقبلرین یؤنلندیرمهسیبو شابلون لقب ایلهده ایستیفاده ائدیله بیلر (بو شابلوندا یؤنلندیرمک کیمی تطبیق اولونور):
یؤنلندیرمهلرین تام صفحهسین گورماق اوچون بۇرایا(بۇ صفحهنین باغلانتیلارینا) باخین.
ایستیفاده اوچون میثاللار
{{بایراق|Switzerland}}← سوئیس
{{بایراقچه|Switzerland}}←
بایراق گونهلرین ایستیفادهسی
{{بایراق|Switzerland|helvetic}}← سوئیس
{{بایراقچه|Switzerland|helvetic}}←
تورکجه یازینن یولاندیرمانین قایداسی
موستعار آدینن یولاندیرمانین قایداسی
باشقا ایطلاعات
Country_data templates are also available for each of the twenty-six ایالتهای سوئیس:
شابلون دادهلری
Country data Switzerland
بو شابلون موستقیم ایستفاده ائدیلمهمهلی دیر، '''شابلون:بایراق''' و '''شابلون:بایراقچه''' کیمی ایستیفاده اولونان بایراق شابلونلاری ایله علاقهلی ایستیفاده اولونار. '''بؤلمه:سامانه الگوی پرچم'''ی تام سیاهیسی اوچون و '''Wikipedia:WikiProject Flag Template''' ی علاوه توضیحلر اوچون باخین.


text:
لور دیلی
لورجا (لورجا: لری، لوری، Lori,Luri)، ایران، عراق، عمان اؤلکهلرینده دانیشیلان، هیند-اوروپا دیل عائیلهسینه منسوب بیر دیلدیر. هیند-اوروپا دیل عائیلهسینین بیر قولو اولان هیند-ایران دیل عائیلهسینین ایران دیللرینه باغلیدیر. سیا دونیا حقاییق کیتابینا گؤره، دونیا دا ۸ میلیونا یاخین آدامین آنا دیلی لورجادیر و توپلامدا، ۹ میلیون نفر بو دیلده دانیشماغی باشاریر. ایرانین لوریستان ، چارماحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد اوستانلارینین چوخونلوغو لور دیلار و لور دیلینه دانیشیرلار، همچنین خوزیستان اوستانیندا دا لورلار، عربلردن سونرا خوزستان اوستانینین ایکینجی بؤیوک خالقی سایا گلیرلر، هابئله لور دیلی ایصفاهان، فارس، بوشئهر، ایلام اوستانی، همدان اوستانی، مرکزی اوستانی و قزوین اوستانی اوستانلاریندا آزینلیقجا دانیشیلان بیر دیل دیر. همچنین لور دیلی عیراق و عمان اراضیلرینده یاییلمیش دیلدیر و لورلار بو ایکی اؤلکهده ده آزینلیقدا یاشاییرلار.
لهجه لر و دیالئکتلردَییشدیر
- بختییاری دیالئکتی
- لکی دیالئکتی
- لوری مینجایی دیالئکتی
- لوری جنوبی دیالئکتی
- کومزاری لهجهسی
- بروجئرد لهجهسی
- خوررمآوا لهجه سی
- ممهسنی لهجه سی
- سیلاخور لهجه سی
- پوشتکوه لهجه سی
- کهگیلویه لهجه سی
- بویر احمد لهجه سی
- دشتی لهجه سی
- چرامی-بابوئی لهجه سی
- طیبی-بهمئی لهجه سی[۸]
سوزلر موقاییسهسیدَییشدیر
آذربایجان تورکجهسی لور دیلی آذربایجان تورکجهسی لور دیلی قارپیز شومی گئجه شوو قارتال دال قوزو وه رک آتا بووه آنا دا/دالئکه قوچ قورچ دیش دئنو گوز یاشاردیجی آسئر کیرپی ژئژو چای قئلال قارین ائشکه م اوغلان کور قیز دوختئر یئل بای سو اوو قادین زئینا که کلیک کوک
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Northern Luri at Ethnologue (18th ed., 2015)
- ↑ Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press (7 November 2013).
- ↑ Najm S. Mehdi, al-Fayli, Stockholm 2001.
- ↑ Faylee Archive - الارشيف الفيلي.
- ↑ Black-Michaud, J. (1974). «An Ethnographic and Ecological Survey of Luristan, Western Persia: Modernization in a Nomadic Pastoral Society. Middle Eastern Studies, 10(2), 210–228».
- ↑ Shoup, J.A.2011.Ethnic Groups of Africa and the Middle East: An Encyclopedia.ABC-CLIO, Incorporated. p.177
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Luric". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ ويکي پديا


text:
ویبی اؤدوللرینی قازانانلار آچیقلاندی
اینترنتین اوسکار اؤدوللری اولاراق بیلینن ویبی(webby) اؤدوللرینین 2019 غالیبلری معلوم اولدو
اینترنتین اوسکار اؤدوللری اولاراق بیلینن ویبی(webby) اؤدوللرینین 2019 غالیبلری معلوم اولدو.
اؤدوللری معین ائدن اولوسلار آراسی دیجیتال صنعت و علم آکادمیسی (IADAS) قازانانلاری اینترنت سایتیندان بیلدیریب.
بو ایل 23ونجوسو کئچیریلن و 529 ساحهده وئریلن ویبی اؤدولرینی آلانلار آراسیندا، "The Jump" تدبیری و جانلی یایین ویدئوسو آکتور اویل اسمیت، ان یاخشی "سوسیال وارلیق گؤسترمه" ساحهسینده ده ناسا اؤنه چیخدی.
دیسنی ایسه موختلیف کاتقوریلرده جمعی 32 اؤدولله ان چوخ وبی اؤدولونو قازانان ایلین ویبی مئدیا شیرکتی سئچیلیب.
آمریکالی موسلمان کومئدیین حسن مینهاژ دا نتفلیکسده یایینلانا "وطنسئورلیک قانونو" (Patriot Act) پروقرامیندان دولایی "خصوصی اوغور" اؤدولوینه لاییق گؤرولوب.
مینهاژین پروقرامی، واشینگتون پوست قزئتینین مؤلفی سعودی ژورنالیست جمال قاشیقچی جینایتی حاقیندا سعودی ولیعهد شاهزاده محمد بن سلمان و یمندکی ایچ ساواشا یؤنهلیک تنقیدلری گؤره سعودی عربیستاندا سانسورلانمیش و بین الخالق مئدیادا خبر اولموشدو.
ویبی اؤدوللری، اینترنت صحیفهسی، ویدئو، رکلام/مئدیا، آپپلیکشین، سوسیال مئدیا، پادکست، اینترنت اویونلاری اولماقلا 7 کاتقوریده وئریلیر.
1996-جی ایلدن بو یانا کئچیریلن و ایچینده 2 میندن آرتیق سئچیجی عضوونون اولدوغو ایاداس طرفیندن معین ائدیلمیش ویبی اؤدوللری موسابیقهسینه بو ایل 70 اؤلکهدن 13 میندن چوخ قاتیلیمجی اولدوغو قئید ائدیلیب.


text:
بو گوندن اؤلکهمیزده ایکینجی آذربایجان خالق ماهنیلاری فستیوالینا ایستارت وئریلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، فئستیوالین آچیلیش مراسیمی بین الخالق مغام مرکزینده باش توتاجاق. کنسرته گیریش سربستدیر.
مدنیت ناظیرلیینین دستیی، آذربایجان میللی علملر آکادمییاسی، آذربایجان میللی کونسئرواتورییاسی، بین الخالق مغام مرکزی، آذربایجان دؤولت آکادمیک فیلارمونییاسی، مدنیت ناظیرلیینین علمی-مئتودیکی و ایختیصاص آرتیرما مرکزی، آمئا-نین فولکلور اینستیتوتونون ایشتیراکی ایله رئاللاشاجاق فستیوال میللی-معنوی دیرلرین تبلیغینه خیدمت ائدیر. فستیوال چرچیوهسینده خالق ماهنیلاری اوزرینده ایللرله تدقیقاتلار آپاران موسیقیشوناسلارین چیخیشلاریندان عبارت علمی سیمپوزیوم، خالق چالغی آلتلری آنسامبللارینین چیخیشی، ووکال گئجهلرینین کئچیریلمهسی نظرده توتولور.
آذربایجان خالق ماهنیلاریندان عبارت فئستیوالین کئچیریلمهسینده مقصد رادیوموزون قیزیل فوندوندا اولان، عینی زاماندا، رئگیونلاردا ایللرجه نسیلدن-نسیله اؤتورولهن خالق ماهنیلارینی تاماشاچیلارا تقدیم ائدیلمهسیدیر.
اوکتیابرین ۱۳-دک داوام ائدجک فستیوالدا مشهور موسیقیچیلرله یاناشی، گنج و پئشکار ایفاچیلارین دا چیخیشلاری نظرده توتولور.
فستیوالین بدیعی رهبری امکدار آرتیست، «مدنیت» کانالینین دیرکتورو رامیل قاسیموو، باش کووردیناتورو بهروز نیفتلیئو، کووردیناتورو صنعت شناسلیق اوزره فلسفه دوکتورو سادت تهمیرازقیزیدیر.


text:
۱۹۶۹ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۹-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش دوْققوزونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ آوریل - اینترنتین سمبولیک دوْغوم گۆنو.
- ۴ ژانویه - ایسپانیا و مراکش آراسیندا چوْخایللیک دانیشیقلاردان سوْنرا ایفنی اوستانی مراکشه قایتاریلدی.
- ۲۸ نوْوامبر - ایتالیا بوْشانما قانونیلشدیریلمیشدیر.
- ۲۸ مارس - عمر فاروق ائفندی٬ سوْن عثمانلی خلیفهسینین اوْغلو و بیر دؤنم فنرباخچا باشقانی اؤلدو.
- ۲۶ نوْوامبر - سعودی عربیستانی ایله يمن آراسیندا سیلاحلی مۆناقیشه باشلامیشدیر.
- ۲۴ نوْوامبر - آمریکا و شوروی اتومی سیلاحینی یایماماق حاقّیندا آنلاشما ایمضالاییب.
- ۲ مارس - کوْنکورد اۇچاغی فرانسهده ایلک تست اۇچوشونو گؤردو.
- ۱۸ دسامبر - بؤیوک بریتانیادا اؤلوم حؤکمو لغو ائدیلمیشدیر.
- ۱۶ ژانویه - مترولاینیر ترنی خیدمته گیردی.
- ۱۴ نوْوامبر - لیبیده بۆتون خاریجی بانکلار میلّیلشدیریلمیشدیر.
- ۱۲ نوْوامبر - موْسکویا سفر ائدن جؤودت سۇنای٬ شوروینی زیارت ائدن ایلک تۆرکیه جۆمهور باشقانی کیمی تاریخه دۆشموشدور.
- ۱۲ آوریل - سوْنرادان آتاتۆرک کۆلتور مرکزی آدینی آلاجاق ایستانبول کۆلتور سارایی آچیلدی.
- ۱۱ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ساغلیق باخانی لوتر تری٬ جیغالانین ساغلیغا ضررلی اوْلا بیلهجگینه داییر ایلک راپورتو یایینلادی.


text:
ایکی غزل / منوچهر آزاد فانی
ایکی غزل منوچهر آزاد فانی (۱) ایچیمده ۶۰ ایل اؤلدوم، ایچیم قبیر کیمیدی نه وار ایچیمده منیم پاسلی بیر دمیر کیمیدی بو یار ایچیمده منیم سکگیز ایل قوروب سنگر و بعثلر دؤیوشونده اولان اسیر کیمیدی منیم دادیم- دوزوم اولموش منه جییار پاراسی منیم وطندی بوتون ایستهییم فطیر کیمیدی گؤزومده شاهگؤلو قوردوم چیمیزدیرم غزلی غزل ده […]
سن منی گؤتوردون… / آیدین باخیش
شعرلر / آنیر قوجام
نازلی / بهزاد بیاتفرد
گولدو گول باداملار ! / مسعود آذر
گولدو گول باداملار ! مسعود آذر سن گولدون بولود ساچدی،گونش آغلادی. سن گولدون بولاق بیتدی، چیمن قاینادی. سن گولدون آخدی داغ، چای آغتادی. سن گولرکن باخ، دونیا دیمیش بیر-بیرینه؛ دئمک، دونیان دییشدیسه دییشیب دونیامیز؛ نییه؟ بیلمهدیک؟! بیزیم بیلمهمکلیگیمیز دونیانین، بیرده سنین نه وئجینهدیر. بیرجه سن گولنده چیچکلندی یارپاقسیز بادام آغاجلاری. تکی قایدادا اولان بیر گول […]
آدیندان ساری…/ کامیل قهرماناوغلو
آدیندان ساری… کامل قهرماناوغلو آدینی فیل_فیل_افیل اسیرم سیرهم_سیرهم باشیمیکسیرم فیل_فیل اسیرم سانا زاغزاغی یارپیز آناغی آدینی گتیر وسمه چالیم اگریمه_مات مگریمه_لایلالیما_گیرایلیما_لیمان_لیمان آغی، ساچاغی آغشعیریمه ایمگهلیکلرین گؤزونه چکیم آدینی سانا داریخیم کؤلگهلیکلری _لهلکلری سیکلاپ هئیکلی هیمالایا گؤودهسیدی آدین تیتان گؤزلری آفی قانسیلاسی قافیه کؤینهیی گئیمیشم میصراعلار الجهیینی آدینا توپورجگیمدن یاپراقلانیر قارا قویولار زیتون آغاجلاری قورباغا باغالاری […]
ایکی شعر / یوسف جوادی
ایکی شعر یوسف جوادی ۱٫ بنؤوشه خزان قوجاغیندا سولان بنؤوشه، اورهیی پاییزدان دولان بنؤوشه، تورپاغین آغریسین آلان بنؤوشه، یاغیش کدرینی سیلهجک دایان! ساچلارین دولاشیب قارانلیقلارا، گونش تومارلارسا چیخار آشکارا؛ گؤرسهده یایلیغین بورونوب قارا خینالی باشیندان بیلهجک دایان! یئللر قانادیندا اسن گونلرین، یاغیشی باغرینا باسان گونلرین، گونشی تئلیندن آسان گونلرین، یئنه ده او گونلر گلهجک دایان! […]
آراز قورخوسو وار/ منوچهر آزاد فانی
آراز قورخوسو وار منوچهر آزاد فانی یاسا باتمیش قارا گؤزلرده آراز قورخوسو وار و گلینلیکده بونون یوخسا جاهاز قورخوسو وار دولاشیقلیغدا هله ساچلی ساچاق هؤرمهلری آل یاناقلاردا یامان سئوملی ناز قورخوسو وار «ائل گوجو سئل گوجو» دئرلر بو مثلدنهادیر اول ائلی گوجلویدو یاتار سئل ده، بیر آز قورخوسو وار آچگینان مسجدی بتخانییه دؤندرمه آ شیخ […]
نازلیم! / محمد کارگر
نازلیم! محمد کارگر بو ایلده بایراما سنسیز یامان دئدیم نازلیم! بو ایلده بیزدن اوزاق گز، دولان دئدیم نازلیم! نه فایدا کؤهنه سؤزی ایل به ایل دولاندیرماق او سئوگیدن سؤز آچاندا دایان دئدیم نازلیم! و بوش-یالان دانیشیقلار باشیمدا توی دوتدی اوزاتدی صؤحبتی من ده اوزان دئدیم نازلیم! دایانمیشام زوپویور هی فلک یومورتا تکین و سیندیریب قاناداندا […]
قیسا شعرلر(۲۴) / فریبا مرتضایی
قیسا شعرلر(۲۴) فریبا مرتضایی (۱) آشکارلار آجی، گیزلینلر شیرین اولور؛ سن گلینجه گیزلینجه آغزیمین دادی دهییشیر؛ آدین دیلیمین اوجوندا شیرینلشیر. (۲) وشاقلیغیمدا بیلهییمین اوستونو دیشلردیم پوز وئرم بیر ساعات اوچون، جانیم هئچ اینجیمزدی؛ بو گونلر باشیمیآپاران، بیلهییمیقوپاران، جانیمیآجیدان، عؤمرومو فیرلادیب اؤلومون اتهیینه آتان زاماندیر. (۳) کیپریکلریم یاناغیمیدئشیر، سالخیم -سالخیم آغلاییرام؛ گئت دئمیشم!، نئیلهییم، نئیلهییم سنسیز […]
سن کی وارسان/ حیدر عبادی
سن کی وارسان حیدر عبادی سن کی وارسان دونیا باشیما دولانیر کوچهلر آردیمجا گلیر آددیم- آددیم ایزلهییرلر آددیملاریمی. سن کی وارسان اولدوزلار گؤز وورور گؤزلریمه آی ایشیق دولاییر بولادلار اورپکلرین گؤتورور سنلهشیر گئجهلریم. سن کی وارسان دلیلیک ائدیرم اؤزومو بوتون گئریده قالان گونلرین آجیغینا باش دوندرمیرم ده آردیمجا ملر قالسین او گونلر ملر- ملر و […]
داریخدیم بو گون / حسین امکانی
داریخدیم بو گون حسین امکانی داریخدیم بوگون آی قیز! داریخدیم او گونلریمه اللریم زیتون قوخویوردو ساچلاریم تئل-تئل. داریخدیم بابامین یاتدیغی توپراقلارا یوخودا منه وئردیگی سیغارایا کؤینگینین تر قوخوسونا داریخدیم. داریخدیم گؤزلرینی یوموب گولومسهمهسینه یئریمهسینه، آیاقلارینا داریخدیم نفسینه، سسینه داریخدیم، یاتدیغی توپراقلاردا بیتن بوبنهلری قوخولادیم داملاردا چیخان شووهرنلره گولومسهدیم توپراغا توخوندوم گونشده ویزیلدایان آرینی دینلهدیم قالخیب […]
کؤلگه … / مهرداد فخری
کؤلگه … مهرداد فخری کؤلگهیم من بعضن اوزون بعضن قیسا… آرالیقدا، گون دوغاندان – گون باتانا ترپهشیرم. یاشامیرام، بوردان اورا – اوردان بورا داشینیرام. یامسیلاییب یول گئدهنم؛ یورولمایان ایزلهییجی ساغا دؤنن سولا دؤنن اله گئدهن وله گئدهن… دایازلاشمیش، بوشدان دولو، ازیش – بوزوش آدامام من. یاراشیغیم، یالخی شکبل دانیشیغیم، ساییر -باییر سورونمکدیر داورانیشیم. کؤلگهیم من: […]
یوخا اورهییم! / احمد درگاهی
یوخا اورهییم! احمد درگاهی ائله تیر-تیر اسیر روزگارا قارشی سئوگی بایراغیدیر یوخا اورهییم! ارکؤیون یاشادی سادهلیگیندن اومودو باغلادی چوخا اورهییم! توتوب بال بللهسی اومدوغو یئردن، یالواریر، یاخاریر گؤروشه هردن؛ تَپ چئویر ائیلهییر کؤکسومو بیردن آز قالیر یئریندن چیخا اورهییم! طیفیلکن سئیر ائدیب داغدا دومانی، فیشقایا بنزَتدی آهی، آمانی، اویونجاق ظن ائتدی یایی، کامانی ازلدن توش […]


text:
ایتالیا دوْغو آفریقاسی
ایتالیا دوْغو آفریقاسی (اینگیلیسجه: Italian East Africa، فارسجا: آفریقای شرقی ایتالیایی، عربجه: شرق أفريقيا الإيطالية، فرانسهجه: Afrique orientale italienne، آلمانجا: Italienisch-Ostafrika، ایتالیاجا: Africa Orientale Italiana، روسجا: ИTaлbяHckaя BocToчHaя Aфpиka) آفریقادا بیر اسکی دؤولت. و ایتالیا دیلی رسمی دیلیدی. ایتالیا دوْغو آفریقاسی 1936 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1941 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
راکسبرو پارک، کولورادو
راکسبرو پارک، کولورادو (اینگیلیسجه:Roxborough Park, Colorado ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۹۰۹۹ نفر ایمیش و ۲۴٫۲ کیلومتر موربّع ساحهسی وار دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۱۷۵۳ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ US Board on Geographic Names. United States Geological Survey (2007-10-25). یوْخلانیلیب2008-01-31.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Roxborough Park, Colorado»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده راکسبرو پارک، کولورادو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
عثمانلی ایمپیراتورلوغو
عثمانلی ایمپیراتورلوغو (عثمانلی تورکجهسی: دَوْلَتِ عَلِیّهٔ عُثمَانِیّه[۶]) ۱۲۹۹–۱۹۲۳ ایللری آراسیندا سوردورموش تورک دؤولتیدیر. دوغو اوروپا، گونئیباتی آسیا و قوزئی آفریقایا قدر توْرپاقلارینی گئنیشلتمیش و ۱۶-جی یوز ایلده دونیانین ان گوجلو ایمپیراتورلوغو اوْلموشدور.
دؤولتین قوروجوسو و عثمانلی خاندانینین آتاسی اوْلان عوثمان قاضی، اوغوزلارین یوزگات قولونون کایی بویونداندیر. دؤولت، بیلهجیک ائلینین سؤگوت محلینده قورولموشدور. عثمانلی دؤولتینین باغیمسیز بیر دؤولت اولاراق تاریخ صحنهسینه چیخماسی یایغین قبولا گؤره ۱۲۹۹ ایلینده اوْلموشدور. آنجاق پروف. دؤکتور خلیل اینالجیک و اساسی دیگر عالیملر، عثمانلی دؤولتینین ۱۲۹۹ده سؤگوتده دئییل ۱۳۰۲ده یالووادا بیزانسا قارشی ائتدیگی بافئوس ساواشی سوْنراسیندا دؤولت نیتهلیگینی قازاندیغینی ادعا ائدرلر.[۷][۸] ایستانبول ایله سینیرلی بیر شهر دؤولتینه دؤنوشموش اوْلان دوغو روم (بیزانس) ایمپیراطورلوغونو ییخمیش، اساسی تاریخچیلره گؤره بۇ یئنی چاغی باشلاتان حادثه اوْلموشدور. عثمانلی ایمپیراطورلوغو گوجونون دوروغوندا اوْلدوغو ۱۶-جی و ۱۷-جی قرنلرده اوچ کیتایا یاییلمیش و گونئیدوغو اوروپا، اورتا دوغو و قوزئی آفریقانین بؤیوک حیسهسینی اؤز آلتیندا توتموشدور. اؤلکهنین سینیرلاری باتیدا جبلالطارق بوغازی (و ۱۵۵۳ده فاس کیییلارینا، دوغودا خزر دنیزی و فارس کؤرفزینه، قوزئیده اوتریش، مجاریستان و اوکراینین بیر حیسهسینه و گونئیده سودان، اریدره، سومالی و یمنه اوزانماقدا ایدی.[۹] عثمانلی ایمپیراطورلوغو ۲۹ اوستاندن و وئرگییه باغلانمیش بوغدان، اردل و افلاک شاهزادهلیکلریندن اولوشماقدا ایدی. دؤولت زامان زامان دنیز آشیری توْرپاقلاردا دا سؤز صاحبی اوْلموشدور. آتلانتیک اوقیانوسونداکی قیسا داواملی توْرپاق قازانیملاری لانزاروته[۱۰] (۱۵۸۵)، مادئیرا (۱۶۱۷) و لوندی (۱۶۵۵) بۇ دوروما اؤرنک اولاراق گؤستریله بیلر.
دؤولت آلتی قرن بویونجا دوغو دونیاسی ایله باتی دونیاسی آراسیندا بیر کؤرپو کیمی اوْلموشدور. حاکمیتی آلتیندا اوْلان توْرپاقلاردا یاشایان خالقلار زامان زامان، توپلو یا دا یئرلی قیاملار ایله عثمانلی اقتدارینا قارشی چیخمیشدیرلار. عومومیتله دین، دیل و عیرق آیریمیندان اوزاق دوردوغو اوچون قرنلرجه بیر چوخ دؤولتی و میللتی حاکمیتی آلتیندا توتماغی باشارمیشدیر. عثمانلی ایمپیراطورلوغو، کؤهنه تورک عؤرف و عادتلرینین و ایسلام مدنیتینین عؤهدهچیلیکلرینین دوغرولتوسوندا بیر رهبرلیک شکلی بلیرلمیشدیر. اساسی ۱۲۹۹-جو ایلده چاغداش تورکیهنین بیلهجیکنین سؤیودلو شهرینده عوثمان بی طرفیندن عوثمانوغوللاری بیلییی کیمی قۇیولموشدور. عثمانلی دؤولتی تاریخده مشهور بیزانس ایمپیراتورلوغونا سوْن قویاراق اوْنون باشکندی کونستانتینوپولو اله کچئیرمیش و اؤز باشکندینا چئویرمیشدیر. کونستانتینوپولون آدی دییشدیریلمیش و ایستانبول آدی وئریلمیشدیر. ۱۷-جی عصرده اؤزونون ان قودرتلی دؤورونو یاشایان دؤولت اۆچ قیطعهیه یاییلمیشدیر. دؤولت ان گئنیش سرحدلرینه ۱۶۸۳-جو ایلده - ۲-جی ویانا موهاسیرسیندک داوام ائتمیشدیر. بۇ زامان عثمانلی ایمپیراتورلوغو آوروپادا ماجاریستاندان آناپایا، آسیادا کیچیک آسیادان عیراق، آذربایجان و گونئی آذربایجانی ایحاطه ائتمیشدیر. آفریقا قارهسینده شیمالی الجزاییر، لیبی(ترابلوسقارپ)، میصر و سومالی عثمانلی تابچیلیینه کئچمیشدیر.
دؤولتین قوروجوسو و عثمانلی سولالهسینین بانیسی اوْلان عوثمان بی اوغوز تورکلریین قایی بویونداندیر. عثمانلینین ماهیتجه اساسی ۱۰۷۷-جی ایلده سلجوقلولار طرفیندن قۇرولان تۆرکیه(آنادولو سلجوقلو دؤولتی) دؤولتینین تاریخینده ایکینجی مرحلهنی نظرده تۇتور. ایمپراتورلوغو غربده تۆرکیه ایمپیراتورلوغو اوْلاراق تانینیردی. روسیه، آوروپا و غربده "تورکسکی" آدی ایله مشهور ایدی.
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
عثمانلی تورک ایمپیراتورلوغو تورکلرین تاریخی نفوذ دایرهسی باخیمیندان ان بؤیوک موفقیّتی اوْلوب، ان گئنیش اراضینی ایحاطه ائدیر. ۶۲۳ ایل داوام ائدن بۇ بؤیوک ایمپراتورلوغو آرالیق دنیزی و قارا دنیزی ایحاطه ائدن آسیا، اوروپا و آفریقا قیطعهلرینده یوز ایللر بوْیو حؤکم سوروب. مۆختلیف ایرق و دینلردن اوْلان بیر چوْخ خالقی توْرپاقلاری ایله بیرلیکده بیر دؤولتده بیرلشدیریب. تاریخده بئله گئنیش توْرپاقلارا بۇ قدر اۇزون حؤکمرانلیق ائدن دیگر قورولوش روم ایمپیراتورلوغو و بریتانیا ایمپیراتورلوغو اوْلموشدیر. عثمانلی تورک ایمپریاسیندا ۳۶ سولطان حؤکمرانلیق ائتمیش و ۱۵۱۷-جی ایلدن اعتباراً خلیفهلیک آدی ایله ده ایسلام دۆنیاسینین دینی حؤکمرانلیغینی اؤز اۆزرینه گؤتورموشدور. اوْنو دا قئید ائتمک لازیمدیر کی، دؤولت آفریقادا ۳۹۵ ایل (۱۵۱۷-۱۹۱۲)، آوروپادا ۵۶۱ ایل (۱۳۶۳-۱۹۱۲؛۱۹۱۳-۱۹۲۲)، آسیادا بۆتون حاکیمیتی بوْیو (۶۲۳ ایل) قالمیشدیر.
بیلیکدن ایمپراتورلوغا[دَییشدیر]
عثمانلی تورک ایمپراتورلوغونون اساسی ۱۲۹۹-جو ایلده چاغداش تورکیهنین بیلجیک ویلایتینین سؤیودلو شهرینده عوثمان بی طرفیندن عوثمانوغوللاری بیلییی کیمی قۇیولموشدور. بعضی تاریخچیلره گؤره، عثمانلی دؤولتینین قوروجوسو عوثمان بیین آتاسی ارتوغرول قاضیدیر. تۆرکیهنین "ترت-۱" کانالیندان یاییملانان "دیریلیش ارتوغرول" فیلمی محض بۇنا اساسلانیر. دیگر قایناقلرده اوْنون آتاسی گۆندوز آلپ (و یا سولیمان شاه) اوْنون آتاسی کایا آلپ، اوْنون آتاسی گۆندوز آلپ بیلیین اساسینی قوْیموش شخصلر کیمی تانینیر. بۇ آدلی-شانلی عائله اوْغوز تورکلرینین ۲۴ بویونون ان نفوذلولاریندان اوْلان قایی طایفه اتفاقینین باشچیسی ایدی. عوثمان بَیین آتاسی ارتوغرول قاضی، سلجوق سولطانی الددین طرفیندن بیزانس سرحددینه "اۇج بیی" اوْلاراق تعیین ائدیلمیشدی. ارتوغرول قاضییه یورد کیمی وئریلن اراضی بوگونکو بورسا، کوتاهیا و بیلجیک ویلایتلرینین سرحدلرینین بیرلشدیی یئردیر. سوْنرادان سؤیودلو قصبهسی بیزانسدان آلیناراق مرکز ائدیلیب. سلجوقلو دؤولتینده اۇج بیلیکلرینین وظیفهسی دؤولتین سرحدینی قوروماق و مسیحیلارا قارشی ساواش ائتمکدن عبارت ایدی. تاریخی قایناقلره اساساً ارتوغرول بی ۱۲۸۱ (۱۲۸۲)-جی ایلده وفات ائدیب. یئرینه ایسه عائلهنین ان کیچیک اوْغلو اوْلماسینا باخمایاراق، چوْخ اۆستون کیفیتلره مالیک عوثمان بی سئچیلدی و اۇج بیی اوْلدو. عوثمان بی بیلینچلی سیاست و دؤیوش قابیلیتی ایله قوْنشولاری اوْلان بیزانس حاکملری ایله گاه دوستلوق موناسیبتلری قوروردو، گاه دا ساواشلر ائدیردی. بیلینچلی سیاست عوثمان آغایا یئنی اراضیلر قازاندیردی. قیسا زاماندا بیزانسدان چوخ توْرپاق اله کئچیرن عوثمان بی بورسا و ایزنیکی ده فتح ائتدی. یارحیصار و قاراجاحیصار حاکملاری ایله بیرلیک قوردو. بۇندان سوْنرا ۱۲۸۸-جی ایلده قاراجاحیصاری اله کئچیردی. عوثمان بی، بیلجیک و یارحیصار قالالارینی دا آلدی. ۱۲۹۹-جو ایلده یارحیصار حاکمینین قیزی نیلوفرله اوْغلو اوْرخان بیی اولندیردی. بیرینجی موراد ایله سولیمان پاشا بۇ نیکاحدان دۆنیایا گلدیلر. عوثمان بی ۱۲۹۹-جو ایلده عثمانلی دؤولتینین موستقیللیینی اعلان ائتدی. ۱۳۰۱-جی ایلده یئنیشهر ایله یوندحیصاری آلدی و یئنیشهری باشکند اعلان ائتدی. بۇندان سوْنرا یئنیشهرین اطرافینداکی کند و قصبهلری آلان عوثمان بی، ۱۳۰۳-جو ایلده ایزنیکی اله کئچیردی و بورسا حاکمینین توپلادیغی بیرلیگی داغیتدی. سوْنرا ایسه بۇ شهری آلدی. عوثمان بی، بورسانی فتح ائتدیی ایلده، ۱۳۲۶-جی ایلده وفات ائتدی.
عوثمانلی ایمپراتورلوغونون سولطانلاری[دَییشدیر]
- بیرینجی عثمان
- بیرینجی اورخان
- بیرینجی مراد
- ایلدیٛریٛم بایزید
- بیرینجی محمد
- ایکینجی مراد
- فاتیح سولطان محمد
- ایکینجی بایزید
- بیرینجی سلیم
- سلیمان قانونی
- ایکینجی سلیم
- اوچونجو مراد
- اوچونجو محمد
- بیرینجی احمد
- بیرینجی مصطفی
- ایکینجی عثمان
- دؤردونجو مراد
- بیرینجی ابراهیم
- دؤردونجو محمد
- ایکینجی سلیمان
- ایکینجی احمد
- ایکینجی مصطفی
- اوچونجو احمد
- بیرینجی محمود
- اوچونجو عثمان
- اوچونجو مصطفی
- بیرینجی عبدالحمید
- اوچونجو سلیم
- دؤردونجو مصطفی
- ایکینجی محمود
- عبدالمجید
- عبدالعزیز
- بئشینجی مراد
- ایکینجی عبدالحمید
- بئشینجی محمد
- آلتینجی محمد
- ایکینجی عبدالمجید
آد[دَییشدیر]
ایمپیراطورلوق دؤنمی، ۱۴۵۳[دَییشدیر]
- خالق لاتینجهسی: Turchia یادا Imperium Turcicum
- اینگیلیسجه: Turkey (خالق لاتینجهسیندن تؤرهدیلمیشدیر) یادا Turkish Empire.
- اینگیلیسجه: Ottoman Empire, Osmanic Empire, Osmanian Empire
- عثمانلیجا: دولت علیه عثمانیه
- آنادولو تورکجهسی: عثمانلی ایمپیراطورلوغو، عثمانلی دؤولتی
- عربجه: الدولةُ العلیةُ العثمانیةُ
- صیربجا: OcMaHcko цapcTBo (عثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- بولغارجا: OcMaHcka иMпepия (عثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- یونانجا: Oθwuavιkή Autokpatopίa؛ Othomanikí Aftokratoría (عثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- گورجوجه: ოსმალეთის იმპერია؛ Osmaletis Imperia (عثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- ائرمنیجه: Օսմանյան Կայսրություն؛ Osmanyan Kaysroutyoun (عثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- مجارجا: Oszmán Birodalom (عثمانلی ایمپیراطورلوغو)
گئچمیشی[دَییشدیر]
عثمانلی ایمپیراطورلوغو بلیرلی تاریخی دؤنملره آیریلاراق اینجهلنیر. دؤنملر، عثمانلی دؤولتینین رهبرلیک یاپیسینا و دونیا سیاستیندکی یئرینه گؤره بلیرلنمیشدیر. توْرپاق بویوکلوگونو تمل ساحه آیریشدیرمالاردان داها دئتاللی بیر باخیش آچیسینا ایجازه وئرمکدهدیر.
بَیلیک دؤورونون[دَییشدیر]
بَیلیک دؤورونون نه واخت باشلادیغی معلوم دئییل. عوثمان قاضی بیرلیکلرینین ۱۲۹۸-جی ایلده اینئگؤل و جیوارینی فتح ائتمهسی نتیجه سینده موستقیللیگینی اعلان ائتدی[۱۱] و دؤورده بَیلیک دؤورو سوْنا چاتمیشدیر
مغول ایمپیراتورلوغو دؤورونده قاچان سلیمان شاه امریندهکی کاییلار ایلک اولاراق ۱۲۲۷-جی ایلده آنادولویا گلدیلر. آنادولو سلجوقلو دؤلتی حؤکمداری آلائددین کئیکوباد، قاییلاری قاراجاداغ و بؤلگهسینه یئرلشدیردی. قاییلار بۇ سیرادا ۵۰٫۰۰۰ نفر ایدی. سلیمان شاهین فیرات چاییندان کئچهندن، بوغولماسی اوزرینه، قایی بویوعنا منسوب بعضی شخصلر عرضوروم و ائرزینجان اطرافینا کؤچ ائتدیلر. بعضیلری ده سوریهیا و یئنیدن آنایوردلارینا کؤچ ائتدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Stanford Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey (Cambridge: University Press, 1976), vol. 1 p. 13
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ "In 1363 the Ottoman capital moved from Bursa to Edirne, although Bursa retained its spiritual and economic importance." Ottoman Capital Bursa. Official website of Ministry of Culture and Tourism of the Republic of Turkey. Retrieved 26 June 2013.
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Lambtonوارد نشدهاست
- ↑ (December 2006) «East-West Orientation of Historical Empires». Journal of world-systems research 12 (2). ISSN 1076-156X. یوْخلانیلیب12 September 2016.
- ↑ Rein Taagepera (September 1997). «Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia». International Studies Quarterly 41 (3). DOI:10.1111/0020-8833.00053.
- ↑ عثمانلی بانک نوتو
- ↑ پروف. اینالجیک: عثمانلی ۱۳۰۲ده قورولدو
- ↑ علم. اورگ - ""عثمانلی ایمپیراطورلوغو سؤگوتده دئییل یالووادا قورولموشدور". ۲۳ مئی ۲۰۰۹ تاریخینده باخیلمیشدیر.
- ↑ عثمانلی ایمپیراطورلوغونون ان گئنیش سینیرلارینی گؤسترن خریطه
- ↑ Directholidays - Lanzarote
- ↑ کیتاب، سون: Özdamarlar، ایلک: Metin،: ایلک آدیملار، ایل: 2009، یاییمجی: Timaş Yayıncılık، دیل: آنادولی تورکجه، id: ISBN 978-975-263-887-7، صحیفهلر: 12, 13 | بؤلوم: قورولوش.
منابع[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «dn» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
ایستعمار
ایستعمار ، کولونیزم، سؤمورگه چیلیک یوخسا کولونیچیلیک (اینگیلیسجه: Colonialism)، گئنللیکله بیر دولتین باشقا میلتلری، دولتلری، توپلولوقلاری، سیاسی و ایقتیصادی حاکمیت آلتینا آلاراق یاییلماسی و یا یاییلماغی ایسته مهسیدیر.
ایستعمار گئنللیکله سؤموردوکلری بؤلگه لرین قایناقلارینا، ایش گوجونه، بازارلارینا ال قویار و عئینی زاماندا سؤمورگه لری آلتینداکی خالقین سوسیو-کولتورل، دینی دیرلرینه باسقی اویغولارلار. سؤمورگه چیلیک ایله ائمپئریالیزم کیمی زامان بیربیرلری یئرینه قوللانیلان تئریملر اولماقلا بیرلیکده ائمپئریالیزم، شکلی اولدوغو قدر شکلی اولمایان آلانلاردا دا کونترولون حاکم گوجون الینده بولوندوغونو دوروملاردا قوللانیلماقدادیر. سؤمورگه چیلیک تئرمی عئینی زاماندا بو سیستمی مشروع لاشدیرماق و یا یایماق اۆچون قوللانیلان بیر دیزی اینانجا دا ایشارت ائتمکده دیر، زیرا سؤمورگه چیلر اوزلرینین سؤموردوکلری اینسانلاردان داها اوستون اولدوقلارینا اینانیرلار. سؤموردوکلری اینسانلاری گلیشمه میش توپلوملاردان سئچرلر. دونیا بو سؤمورگه چیلری، گلیشمه میش توپلوملاری رفاها یئتیشدیرمک و گلیشمه لرینده قاتقیدا اولماق آماجییلا باسقی آلتیندا توتدوقلاری شکلینده آلغیلار و یا آلغینلانماسی ساغلانیر. بیر باخیما ایییمسرلیک هاواسی اسدیریلیر. سؤزده علمی تئوریلرله ده دستکله نمه یه چالیشیلان بو تیپ اینانجلار داها چوخ ۱۹. یوزایلده آوروپا'دا یاییلمیش و آوروپالیلارین توم دونیادا سؤمورگه چی گوچ اولاراق یاییلماسینین دا سؤزده مشروع دایاناغی اولموشدور.
آوروپا سؤمورگه چیلیگی ایکی بویوک دالغایا آیریلابیلیر. ایلکی کشیفلرله باشلامیش ایکینجیسی ده ۱۹.یوزایلین ایکینجی یاریسیندا باشلایان دؤنمیدیر.


text:
برومید تنقستن (V)
برومید تنقستن (V) (اینگیلیسجه: Tungsten(V) bromide, روسجا: БpoMид BoлbфpaMa(V), عربجه: بروميد تنغستن خماسي) بیر شیمیایی ماده. قارا رنگلی کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر. برومید تنقستن (V) بروم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tungsten(V) bromide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده برومید تنقستن (V) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آنال ماستورباسیونو
آنال ماستورباسیونو – آنوس و رکتوما مۆتمرکیز بیر ماستورباسیون نوعودور. اینسانلار بۇ نوع ماستورباسیونو آیاق ، بارماق، یۇموراق، قلم، سۇ ، مصنوعی پنیس، و مۆختلیف سکس اوْیونجاقلاری ، ویبراتور و پروستات ماساژی اۆچون تولید اوْلان آلتلر ایله گؤررلر. خاریجی جیسملرین آنوسا سوْخولماسی خطرلیدیر. بۇ آلان حساس اوْلدوغو اۆچون هر هانسی بیر شئیین چوْخ ایتهلهمهسی پیس نتیجهلره منتج اوْلا بیلر. حتی یارالنما اوْلماسا دا جیسمین چیخاریلماسی اۆچون جراهی لازیم اوْلا بیلر. آنال ماستورباسیونا باشلامادان قاباق چوْخ بؤیوک جیسملرین ترجیح ائدیلمهمهسی، باغیرساغین بوْشالدیلماسی و آنوس ایله رکتومون یئترینجه یاغلانماسی توصیه اوْلور. بۇ شکیلده گؤرولن آنال ماستورباسیون داها ایمن اولور.


text:
۱۰ نوْوامبر
۱۰ نوْوامبر : *۱۹۳۸-جی ایل مصطفی کمال آتاتورک، تۆرکیه جۇمهوروسونون قۇروجوسو و ایلک جؤمهور باشقانینین اؤلومو.
- ۱۴۴۴— وارنا ياخینلیغینداکی دؤيوشه صلیبچیلر تۆرک قوْشونلارینا مغلوب اوْلموشلار.
- ۱۴۸۳— مارتین لۆتر آلمانلی اصلاحاتچی، پروْتستانت کیلسهسینین بانیسی دۆنیایا گلیبدیر.
- ۱۹۲۰— ایستالین باکیدان موْسکوايا قايیدارکن محمد امین رسولزادهنی ده اؤزو ایله عئینی قاطاردا آپارمیشدیر.
- ۱۹۳۸— مصطفی کمال آتاتورک تۆرکیه جۇمهوروسونون قۇروجوسو و ایلک جؤمهور باشقانی دۆنیاسین دَییشیبدیر.
- ۱۹۳۸— ایتالیادا آنتیسِمیت (آنتی یهودی) قانون قبول ائدیلیب.
- ۱۹۵۱— فرانسه، بؤيوک بریتانیا، آبش و تۆرکیه "ياخین شرقده تهلوکهسیزلیک پروْقرامی"نی قبول ائدیب.
- ۱۹۷۵— آنگولا مۆستقیللیگینی اعلان ائدیب.
- ۱۹۸۳— مایکروسافت شیرکتی "ویندوز ۱.۰" عملیات سیستمینی تقدیم ائدیب.
- ۱۹۹۴— عراق کۇوئيت-ین مۆستقیللیگینی تانیيیر.
- ۱۹۹۴— اوروپا شۇراسی پارلمان آسسامبلئياسی آذربایجان-ارمنیستان جبههسینده آتشکسین الده ائدیلمهسی ایله باغلی ممنونلوغونو بیلدیرن ۱۰۴۷سايلی قطعنامهنی قبول ائدیبدیر.
- ۲۰۰۱— باکیدا دۆنيا آذربایجانلیلارینین بیر قۇرولتايی باشا چاتمیشدیر.
- ۲۰۰۲— صفرخان قهرمانی عجب شیر شهرینده دۆنیاسین دَییشیبدیر.


text:
کرموله
کرموله (ایتالیاجا: Cheremule) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۲۴ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۵۴۰ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Italian statistical institute(All demographics and other statistics). یوْخلانیلیبApril 6, 2016.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cheremule»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کرموله گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوروپا کؤچریلر بؤحرانی
اوروپا کؤچَری بؤحرانی یا اوروپا قاچقین بؤحرانی، یوز مینلر ساواشدان قاچقین و کؤچَریلرین آرالیق دَنیزی (آق دنیز ، یا مدیترانه) و یا اوروپانین گونئی دوغوسوندان اوروپا بیرلیگینه گیرمک نتیجه سینده یارانمیشدیر.
ایچیندهکیلر
نَدَنلر[دَییشدیر]
اوروپایا قدیمدن آفریقا اؤلکه لری و آسیانین افغانیستاندان کیمی اؤلکه لریندن ساواش، قیتلیق، و ایشسیزلیکدن قاچانلار و اوروپا گیرمک ایستَیَنلر چوخ سایی دا وار ایدی، آنجاق 2010 ایلیندن عرب اؤلکه لرده عرب یازی باشلانیب، اؤلکه لرین ایچینده ایچ ساواشلاری باشلاناندان سونرا، اؤزللیکه سوریه ایچ ساواشلاری باشلاناندان، میلیونلار ساواش آواراسی، اوروپانین ان وارلی و ریفاهلی اؤلکه لرینه گیرمک ایستَدیلر. بو اوروپا دا بؤیوک بیر سورونا چئوریلدی.
کؤچَریلیک[دَییشدیر]
ساییلار[دَییشدیر]
اوروپایا 2014جو ایلده دنیز و قورو یولو ایله گلَنلرین وطنداشلیقلاری:
کؤچَریلر یوللاری[دَییشدیر]
2015 ایلی نین آوقوست آییندا، فرانتکس اوروپا بیرلیگینه گیرمک ایچین قانونسوز کؤچریلرین ایشلتدیگی دنیز و قورو یوللارینی قئید ائدیب:
- باتی آفریقا یولو
- باتی آرالیق(آق دنیز) یولو
- اورتا آرالیق دنیزی یولو
- آپولیا و کالابریا یولو
- آلبانی دان یونانا کئچن بورولما یولو
- باتی بالکان یولو
- دوغو بالکان یولو
- دوغو اوروپا سینیرلار یولو
بوندان آرتیق، سپتامبر 2015جی ایلده آرکتیک یولو (قوزئی قوطب) یارانمیشدیر!
ماجاریستان[دَییشدیر]
2015 ژوئن 17 سینده اولان گرگینلیک ماجاریستان اؤز سینیرینی باغلاماسی ایله قاچقینلارین قوزئیه اولان یولدا آیری مسیر تاپماق ایچین کروواسی و اسلوونی یه اوز توتماغا مجبور اولماسی آرتیب.
عکس العمللر[دَییشدیر]
ساغلملیق اؤیرتمَلری[دَییشدیر]
سیاسی دانیشیقلار[دَییشدیر]
اوروپا بیرلیگی[دَییشدیر]
2015 آوریل آیینین 19جو گونونده ایتالیانین باش باخانی ماتئو رئنزی نین عکس العملی اوروپا کؤچَری بؤحرانینا بئله ایدی: " 40 مین اینسانا مَسَله سیندخ راضیلیغا گَلَه بیلمیرسینیزسه، اؤزونوزو اوروپالی کیمی تانیتدیرماغا حاققینیز یوخدور. سیزین اوروپا ایدئآلینیز بودورسا، اؤزونوزه ساخلایین. یوخسا اوزلاشما(اینسیجام) اولمالی، یا دا واختیمیزی بوش یئره آلمایین".


text:
قیرغیز تورکجهسی
قیرغیز تۆرکجهسی یا قیرغیز دیلی یا قیرغیزجا ((Kırgızca: Kыprыз Tили (Kiril), Kırgız tili (Latin), قىرعىزچا, قىرعىز تىلى)، آلتای دیللریندن تۆرک دیلینین شؤعبهلریندن قیپچاق قروپونا عایید اوْلان بیر تۆرک دیلی. قازاق تورکجهسی ایله یاخین باغلی اوْلان قیرغیز تۆرکجهسی، ۵ میليوْن نفره یاخین آدام طرفیندن دانیشیلیر و قیرغیزیستانین ایلک رسمی دیلیدیر.
ایچیندهکیلر
الیفبا[دَییشدیر]
قیرغیز تۆرکلری تاریخ بوْیونجا چوْخلو الیفبالار قوللانمیشلار. بو ایسه قیرغیز تۆرکجهسینین تلفّوظدا -چوْخ اوْلماسا دا- دییشمهسینه نَدن اوْلموشدور. قیرغیز تۆرکلرینین میلّی الیفباسی، بۆتۆن تۆرک دۆنیاسینین ان اسکی و اؤزۆنه عایید الیفباسی اوْلان اوْرخون الیفباسی، گؤیتۆرک الیفباسی، رونیک و توران الیفباسی دئیه آدلاندیریلمیش اسکی تۆرک الیفباسیدیر.
اسکی تۆرکجهده اوْلدوغو کیمی ساغدان سوْلا دوْغرو قیرغیز (KIRKIZ) کلمهسینین یازیلیشی:
توران الیفباسیندان سوْنرا ایسه سوْقدلاردان آلینان اویغور الیفباسی ایشلَدیلمیشدیر. سوْنرا تۆرک دۆنیاسینین مۆسلمان اوْلماغا باشلاماسی ایله مۆسلمان اوْلان بۆتۆن تۆرک توْپلولوقلاری، عرب الیفباسینا گئچمهگه باشلادیلار. اۇزون بیر مۆدت عرب الیفباسی قوللانیلمیشدیر. عرب الیفباسیندان سوْنرا قیسا بیر سۆرهده لاتین الیفباسی قوللانمیش، سوْنرا شوروینین باسقیسی آلتیندا روسلارین ایشلتدیگی کیریل الیفباسی یئرلشدیریلمیشدیر. ایندی ده قیرغیزیستان الیفباسی، کیریل الیفباسیدیر.
قیرغیز تۆرکجهسی ایندی اۆچ الیفبایلا یازیلیر:[۳]
- کیریل الیفباسی: قیرغیزیستاندا
- عرب الیفباسی: چینده یاشایان قیرغیزلار طرفیندن.[۴]
- لاتین الیفباسی: تۆرکیهده یاشایان قیرغیزلار طرفیندن.
- K + a, o, y, ы ك => ق
- Г + a, o, y, ы گ => ع
قایناقلار[دَییشدیر]
- تۆرکیه تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kırgızca»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۷ شهریور ۱۳۹۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- ↑ Kyrgyz at Ethnologue - 18th ed., 2015
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "قیرغیز دیلی". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ Kyrgyz at Ethnologue - 18th ed., 2015
- ↑ Kyrgyz alphabet, language and pronunciation (قیرغیز الیفباسی، دیل و تلفّوظ)
بیرده باخین[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- قیرغیز تۆرکجهسی تۆرکیه تۆرکجهسی سؤزلۆگو (Pamukkale Üniversitesi)
- قیرغیز دیلینین عرب - کیریل - لاتین کؤچۆرمهسی
- آنلاین قیرغیز دیلینده رادیو و خبرلر


text:
ماشین تبریز فوتبال کولوبو
ماشین آذربایجان فوتبال کولوبو یا دا ماشین تبریز فوتبال کولوبو و یا ماشینچی فوتبال کولوبو (آنادولو تورکجهسی: Maşin Tebriz Futbol kulübü، فارسجا: باشگاه فوتبال ماشینسازی تبریز، اینگیلیسجه: Machine Tabriz Football Club)، ایرانین اسکی فوتبال تاخیملاریندان بیری، و آذربایجانین ان اسکی فوتبول تاخیمیدیر.[۲] بۇ کلوب ۱۳۴۷-جی گونش ایلینده تأسیس اوْلونوبدور.
ایچیندهکیلر
تاریخچهسی[دَییشدیر]
قورولوشو[دَییشدیر]
۱۳۴۷-جی گونش ایلینده تبریزین بیر نئچه اویونچوسونون کؤمهیی ایله ماشین کلوبو تأسیس اوْلوندو.[۳]
بو کولوبون تاریخی تبریز ماشینقاییرما فابریکاسینین تأسیس اولماقیندان قاباغا یئتیشیر. ۱۳۴۷-اینجی گونش ایلی نین آخیرلرینده، تبریز شهری نین اویونچولاریندان بیر قوُروپ تشکیل وئریب و بیر فوتبال تاخیمی قوردولار کی اؤز شهرلرینده فوتبال اویناسینلار و اؤز شهرلرینده فوتبال اویناماغا دوام وئرسینلر. بو تاخیمین آدی بونا گؤره کی اویونچولارینین چوخونلوغو ماشینقاییرما فابریکاسینین ایشچیلریایدیلر، بو آدا معروف اولدو. ائله بو ایلده ده ماشینقاییرما فابریکاسی تبریزین قراملک محللهسینده، چکسلواکی اؤلکهسینین کؤمکلیگیایله دوزلیردی. بو ایکی ایلده کی فابریکا دوزَلمهکدهایدی، تاخیمین خرجلری و هزینهلرینین چوخو، اویونچولارین اؤز طرفیندن تأمین اولوردو و تاخیم اؤز فعالیّتینه دوام وئریردی.[۴]
۴۰-اینجی اونایلینین سون ایللرینده تبریزین ماشینقاییرما فابریکاسی، تأسیس اولدو و تبریزین ماشینقاییرما صنعتی قوُروبو گنچلرین ساغلام و سلامت اولماقلارینا اوچون و جاوانلارین روحیهسی تقویت اولماغا گؤره و شور و نشاط و شادلیق یاراتماق ایشچیلرینه خاطیر، ۱۳۴۸-اونجو گونشلی ایلینده رسماً «تبریز ماشینقاییرما کولتورل و ایدمان کولوبو» نو تأسیس ائلهدی. بو ایلدن سونرا ماشینقاییرما فوتبال تاخیمی اؤز فعالیّتینی ماشینقاییرما فابریکاسی نین تحت نظرینده باشلادی و اؤز یاشامینا دئوام وئردی و بو فابریکا ماشینقاییرما فوتبال تاخیمینی یاریمحیرفهلی صورتیایله ایداره ائتدی و بو تاخیمین حامیسی و آرخاچیسی عونوانایله اؤزون تانیتدیردی. بو تاخیم تأسیس اولماقیندان آز بیر زاماندان سونرا ائلیه بیلدی کی تبریزین او بیریسی تاخیملاریندان کی غالیباً محلاتی صبغهسینه صاحیبایدیلر، قاباغا گئچسین. بو تاخیم اؤز آدین دیللره سالدی و معروف بیر تاخیمه تبدیل اولدی و او چاغین آدلیم اویونچولارینین چوخو بو تاخیما قوشولدولار. بو شرایطده کی بعضی بؤیوک اویونچولار ائلیه بیلمهمیشدیلر کی ماشین تاخیمینه قوشولالار، بیر ایلدن سونرا یانی ۱۳۴۹-اونجو گونش ایلینده چالیشدیلار کی بیر موستقیل تاخیم اؤزلرینه قورالار و چوخ دانیشمالار و چالیشمالار ائتدیلر تیراختورقاییرما فابریکاسینین مودیرلر و ایدارهچیلرایله دانیشدیلار و اونلاری قانع ائتدیلر کی یئنی بیر تاخیم قورالار تیراختور آدیله، و نهایتده بو ایشی یاپا بیلدیلر و مووفّق اولدولار کی تیراختور تبریز فوتبال کولوبونو قورالار و تبریزین ماشین تیمینه جیدّی بیر رقیبه هم ایدمان نظریندن هم ایقتیصادیات نظریندن تبدیل اولدولار.
اویونچولار[دَییشدیر]
باشمشقچیلری[دَییشدیر]
- محمد رنجبر
- علی هاشمی
- گارنیگ مهرابیان
- حسین فکری
- بیوک صباغ
- علی شیردل
- حسام گلزار
- جواد صدقی
- سابو آدریان
- حسن روشن
- امیر داداش ضیایی
- رحیم مه نمای اقدم
- عباس اسدزاده
- ناصر حجازی
- حمید ندیمیان
- مجید جهانپور
- ناصر ابراهیمی
- غلامحسین کریمپور
- احد شیخ لاری
- غلامرضا باغآبادی
- علی نیکبخت
- واقف صادقاف
- بیوک حاجیاف
- زوران اسمیلسکی
- اصغر اعتباری
- میر جواد موسوی
- آصف نمازاف
- ناصر ابراهیمی
- علیرضا اکبرپور
- اصغر اعتباری
- سید رضا سادات
- ایوب ذوالفقاری
- رسول خطیبی
- حسین خطیبی
- غلامرضا باغ آبادی
- نادر دست نشان
- رسول خطیبی
- فرهاد کاظمی
مووسوملری[دَییشدیر]
اوستون لیگه گلمهسی[دَییشدیر]
ماشین فوتبال کلوبو 95-جی گونش ایلینین گولن (اردیبهشت) آیینین 21-ده بیرینجی لیگده، رفسنجانین میس فوتبال تیمینی 3-0 مغلوب ائدهرک، ایییرمی ایل انتظاردان سوْنرا ایرانین اوستون لیگینه یوکسهلدی.[۲]
ایستادیومو[دَییشدیر]
بو تیم اویونلارینی بیرینجی فوتبال لیگینده باغ شومال ایستادیوموندا اویناییردی.
لوقوسو[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ نصرنیوز. یاشیل ماشین ترمز صدرنشین را کشید. یوخلانیلیب ۱۱ مه ۲۰۱۶.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ تبریزمن سایتی
- ↑ ماشین کلوبونون رسمی سایتی
- ↑ http://tabriz.irib.ir/tolidat/video/mostanad-va-gozaresh/17844-1392-10-14-10-39-59
- اودان مشقچیلر
- اوستون گول وورانلار
- جایزهلر
- آسیا قهرمانلار لیگی
- آسیا کاپینین قهرمانلار کاپی (آرادان گئتمیش)
- خلیج فارس جامی
- آزادگان لیگی
- ایکینجی لیگ
- اوچونجو لیگ
- اوستانلار لیگی
- کوثر لیگی (خانیملار)
- فوتسال
- ساحیلی لیگ


text:
میرزا جلیل موحمد قولی زاده
میرزا جلیل محمدقلیزاده ناخجیوان شهرینین تهرم کندینده ۱۸۶۶-نجی میلادی ایلده دونیایا گؤز آچیب.
یازیب اوخوماغی ناخجیوان شهرینده اؤیرنیب گورجیستانین گوری شهرینده دارالمعلمین مدرسهسینه گئتدی. آتا بابالاری خویدان اولموشلار. آتاسی محمدقولی و باباسی حیسن علی بنا خوی شهرینین باشچیلاریندان ایمیشلار.
ایچیندهکیلر
یاشایش[دَییشدیر]
۱۹۰۴-نجی میلادی ایلده تفلیس شهرینه کؤچوب روس دیلینده دوغو روس قزئتینده یازيچی اولدو. او بیر ناغیل اؤلیلر آدیندا یازدی کی چوخ ماراق قازاندی.
میرزا جلیل تورکجه، روس و فارس دیللرینی بیلیرمیش و معلملیک پئشهسینی اؤزونه سئچمیشدی. او ۱۹۰۴دا ملا نصرالدین نشریهسینی نشر ائدیب و بو نشریه ایله آذربایجان و ایراندا بؤیوک اویانیش یارادیبدیر .... اوندان نئچه نمایشنامه و حیکایه ده بیزه یادیگار قالیبدیر کی هر بیریسی اؤز نوبهسینده آذربایجان ادبیاتیندا بؤیوک تاثیر بوراخیبلار. میرزا جلیل باکیدا دونیاسینی دهییشیبدبر. مشهور ملا نصرالدین فیلمی محمد قلیزادهنین اوشاقلیغی حاقدا دوزهلیبدیر.
ملانصرالدین قزئتینده یازدیقلارینا گؤره مرتجعلر اونونلا دوشمان اولدولار و بو دوشمانلیقدا اونو اؤلومه تهدید ائتدیلر. او تفلیس شهرینده موسلمانلار محلهسیندن مسیحی محلهسینه کؤچدو کی اونو تهدید ائدنلرین الیندن قورتارسین. بیر مذهبی جوان تفلیسین قاسم کندیندن اونا بیر یازی گؤندریب و اونو پیس سؤزلرله اؤلدورمهیه تهدید ائتمیشدی.
۱۹۲۱-نجی میلادی ایلده شوروی اؤلکهسیندن تبریزه کؤچدو، آمّا شوروی باشچیلاری اونو باکی شهرینه گئری چاغیردیلار. نهایت او باکی شهرینده ساکین اولدو.
یاراتدیقلاری[دَییشدیر]
- 1-آزادلیق ایراندا
- 2- ساققالی اوشاق
- 3-قربان علی بیگ
- 4-اؤلنلر
- 5-آنام کیتابی
- 6-دلیلر قوروسو


text:
شابلون:Country data Aquitaine
شابلون:Country data Aquitaine بیر بوش داده قابیدیر که مستقیم ایستیفاده اولماقا گوره نظرده آلینمایب. بو شابلون
شابلون:بایراق ،
شابلون:بایراقچه و دیگرلریله واسیطهلی شیکلده ایستیفاده اولونور.
ایستاندارد پارامترلر
ایستیفاده اوچون میثاللار
{{بایراق|Aquitaine}}← آکیتن بؤلگهسی
{{بایراقچه|Aquitaine}}←
شابلون دادهلری
Country data Aquitaine
بو شابلون موستقیم ایستفاده ائدیلمهمهلی دیر، '''شابلون:بایراق''' و '''شابلون:بایراقچه''' کیمی ایستیفاده اولونان بایراق شابلونلاری ایله علاقهلی ایستیفاده اولونار. '''بؤلمه:سامانه الگوی پرچم'''ی تام سیاهیسی اوچون و '''Wikipedia:WikiProject Flag Template''' ی علاوه توضیحلر اوچون باخین.


text:
مایکل فلپس
مایکل فلپس (اینگیلیسجه: Michael Phelps، د. ۳۰ ژوئن ۱۹۸۵) — آمریکالی افسانه اوزگوچوسو. لقبی اوچان بالیخ (Flying Fish) و بالتیمور گوللـهسی (Baltimore Bullet)دیر.
او، عمومیتده ۲۲ میداللا اولیمپیک اویونلاری تاریخینده ان چوخ میدال قازانمیش اوزگوچودور. ۲۰۰۴ آتن اولیمپیک یاریشلاریندا ۱۹ یاشیندا اولاندا ایلک قیزیل میدالی و جمعی ۶ قیزیل و ایکی گوموش آلدی. ۲۰۰۸-جی ایلده چین پایتختی پکنده کئچیریلن اولیمپیک اویونلاریندا ۸ قیزیل میدال قازانمیشدیر. بو غلبهلرین بئشی آیری-آیری نؤعلرده ایدی. ۲۰۱۲-جی ایل یای اولیمپیک اویونلاریندا فلپس دؤرد قیزیل و ایکی گوموش میدال قازانیب. او، اولیمپیک، دونیا و پان-پاسیفیک اوزگوچولوک شامپیونلوقلاری کیمی میلتلر آراسی یاریشلار داخیل اولماقلا ۵۷ قیزیل، ۱۱ گوموش، ۳ بورونج عومومیلیکده ۷۱ میدال قازانیب.
۲۰۱۲-جی ایلده ۲۷ یاشیندا لوندوندا اولیمپیا اویونلاریندان سونرا کاریئراسینی قورتاریب. ۲۰۱۶ریو اولیمپیک اویونلاریندا دا بو گونه کیمی ایکی قیزیل آلیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکی پدیا صفحه سی
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
phelpsbio وارد نشدهاست


text:
شهید فرخنده نینگ قانی، هربیر شرافتلی افغان نینگ وجدانی دیر، خاینلر نینگ وجدانیمیزنی ایاق آستی قیلگنی قۉیمیلیک!
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: افغانستان همبستگی حزبی
- منتشر شده در چهارشنبه، 17 سرطان 1394
کابلده فرخنده نینگ وحشتلی عذاب بېریب شهید قیلینگنی، نفقط افغانستان بلکیم دنیانی تیترتدی. اۉن تۉرت ییل جهل و جنایت و باسقینچ لیک جهنیمگه کویه تیگن ملت تۉغریسیده، فرخنده بربریت مظهری بۉلدی. اوشبو قیغولی حادثه ملت نینگ بیرلشتیردی، هرتماندن عدالت ایستاووچی سېس کوتاریلدی. اینگ سۉنگیده ملت اچیغینی قاندیریش اوچون «ملی وحشت» دولتی نینگ بویروتمه محکمه توزه تیشگه مجبور بۉلدی.
بیراق حاکم جلادلر، بیرینچی کونلرده فرخنده نینگ اساسی عیبدار لریدن ارقه داشلیک بیلدیریشی ایتیلیشی بېلّی اېدی. اوشبو قضیه نی چل بیلن کېینگه تشلب، کیشیلر نینگ اعتراض تۉلقینی سېکینلش تیرماقچی اېدی. بیرینچیده خوفسیزلیک کوچیلری، اولرنینگ ایشلری آچیق-آیدین دیر. و مقام لرهم اوشبو فاجعه دن ارقه داشلیک قیلگن. نجات بېریش اوچون سۉراقلر قیلگن. سۉنگ شورای نظار بدمعاش لریدن اوشبو عملگه سببچی بۉلگن بیر نیچه کیشی بولر نظیر حبیب ده افغانان نی تاپشیرگن. بیراق اولر بوگون گچه اوشلنگنیدن هیچ کیم آگاه اېمس.
بیرینچی ریشخند محکمه سی نیچه کیشینی عیبدار قیلدی، بیراق کابل استیناف محکمه سی ارگ ده گی لرنینگ قۉلینی آستیده یاشیرینچ شکلده دایر بۉلدی. بیرینچی ظلمچی لردن تۉرت کیشی نینگ جزاسینی اعدام دن ابدی قماققه آلیب جزاسینی کمه یتدی. باشقه عیبدار کیشیلرنینگ جزالرینی آز قیلدی. اوشبو پرده ارقه سیده گی معامله چیلیک، حاضرگی بیکاره و تحمیلی دولت اۉشه پیمانه گه وطن فروش و اوشبو اۉلکه گه خیانت قیلیش لرینی اثباتله دی. فرخنده نینگ بهالی قانی تۉغریسیده خونخوارلردن ارقه داشلیک بیلدیر دی.
فرخنده نفقط عایله سیگه تېگیشلی، هربیر افغان نینگ وجدان و ناموسی گه اۉزگریلیب، انسانیت و شرافت حسیدن اولرنینگ یورگی تۉلگن دیر. اۉیغاق کیشی لریمیز بیلن بیر سېسده بۉلیب، فرخنده لر قانینی اویات سیزلیکده ستمکار حاکم ایاغ آستیگه قیلگنی قۉیمه یلیک. اوشبو قضیه نی هم باشقه شونگه اۉخشه گن مینگلرچه آچیق جنایت و خیانت لریگه عیب سیز مهرینی اوریب، اېسلریدن چیقارماقچی دیر. اوشبو مرته هم جانیگه تېکگن عدالت ایستاووچی کیشیلرنی آسانلیککده ناراض قیلیشگه امریکا نینگ ملت قصاب لری و قللریگه اجازه بېرمه یلیک.
اگرده اوشبو عدالت سیزلیککه قرشی و گناه سیز فرخنده نینگ قانینی ایاغ آسیتی بۉلگنی اوچون بیرلیکده عدالت سېسینی چیقارمسک، تمیز محکمه سیگه فساد و بنیادگرالیک ویروس اورگن برچه افغانستان محاکم لری کبی بوتون جانیلرنی عیبسیز قیلیب، نظردن اوزاقلتیب قۉیبرسه لر.
صرف جدیلیک بیلن عملی آدیم کۉتریب، فرخنده نینگ معصوم لیگیدن ارقه داشلیک قیله آله میز. جهالت و بربریت دن ارقه داشلیک بیلدیرگن لر و عدالت ایستاووچیلر ارسیده اوروش توریب، عدالت نینگ اینگ عالی اۉرنیگه اۉلتیرغیزه دی.
بیر گروه شرف سیزلر هم بار دیر کیم فرخنده نینگ قضیه سینی پروژه توزه تیب، آغیزلری ارگ نشینلر تمانیدن تاتلی بۉلیشی اوچون درنده لر گروهیگه قۉشیلیب، تشقی اېشیتیلیشی دن گۉزه ل سۉزلر ایتیب، عامه فکرینی یۉلدن اوریش اوچون اینتیله دی. بولر اېسدن چیقاریل مسلیک کېره ک. اوشبو یمان عنصرلرنی اۉز قطاریمیزدن یۉق قیلیش کېره ک خاتین-قیزلر حق- حقوقی خیانتچی لری حیثیده بېتیقاره لیککه محکوم قیلیش لازیم.
«افغانستان هبستگی حزبی» ملت تقدیریگه حاکم بۉلگن مافیالیک دولت اداره چیلرنی، برچه بیگاه پرست جنایتچیلر و ملی قرشیلیک دېب بیله دی. دموکراسی و عدالت گه هیچقچان اهمیت بېرمه یدی. شونگه کۉره ملت بیلن همنوا بۉلیب، آگاه شکلده توریب، جیم اۉلتیرمه ی هرتماندن ییغیلیب بیرلیکده بۉلیب سان سیز فرخنده گه اۉخشگن اراذلی لر آرقه لی ملت قیغولریگه خوشلیک اۉیین قیله دیگن، اۉلکه و ملت تقدیرینی ایاغی آستی قیلیب، اینگ آخرده قان، آغریق و جهالت خمیری بۉلیشی کوتیله دی.
افغانستان همبستگی حزبی
١٣٩٤ نچی ییل سرطان آیی نینگ ١٥ نچیسی (٢٠١٥ جولای آیی نینگ ٦ نچیسی)


text:
شراب
شراب یوخسا چاخیر و مئی الکوللو بیر ایچگی دیر. اوزوم شرابی کیشمیش یوخسا اوزومدن اله گلیر. اوزوم تورشاماقدا شراب اولور و الکول اوندا دوزلینیر. الکول بدنی کهلیدیب و عقلی آرادان آپارار. هر جور اوزومدن بیر جوره شراب اله گلیر.
هابئله توت، شاه توت، آلما، هولو، خورما و...نئچه نوع میوه دن ونئچه نوع دنه لردن هابئله آرپا و بوغدا و ...ایله شراب دوزلتمک اولور. دنلرین شرابی نیشاسته دندیر. بۇ جور شراب ویسکی و آرپاسویو و ماء الشعیر اوچون ایشلهدیلیر.
ان اسکی چاغدا 4.500 ایل میلاددان قاباق ایللردن نقده شهرینده شراب قازانی و باردانی تاپیلیب. شیراز شرابی ان اسکی و یاخشی شراب ایدی و بیلینن شراب شیراز شهرینده تاپیلیب.
شراب نوعلاری
- اوچدن بیر شراب
- آق شراب
- قیرمیز شراب
- قیزیل شراب
- شیرین شراب
- قازلی شراب (شامپاین)
- جومهوری شراب
قایناق
[۱] فارسیجا ویکی پدیا-2017ژانویه


text:
ادرارا سان مارتینو
ادرارا سان مارتینو (ایتالیاجا: Adrara San Martino) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۲۲۶۲ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۳۵۵ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ISTAT Archived March 3, 2016, at the Wayback Machine.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Adrara San Martino»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ادرارا سان مارتینو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کوبالت (II) نیترات
کوبالت (II) نیترات (اینگیلیسجه: Cobalt(II) nitrate، روسجا: HиTpaT koбaлbTa(II)، عربجه: نترات الكوبالت الثنائي) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، تۇز حالتینده تاپیلار.کوبالت (II) نیترات نیتروژن بیلشیکلری، کوبالت بیلشیکلری و نیتراتلار گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cobalt(II) nitrate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کوبالت (II) نیترات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سون لئیسان یاغیشلاری نتیجهسینده ایرانین شیمالیندا یئرلشهن گیلان ویلایتینه ۲ تریلیون ریالدان چوخ (تخمیناً ۴۷،۷ میلیون دوللار) زیان دییب.
آخار. آز-این معلوماتینا گؤره، بونو ایرانین گیلان ویلایتینین والیسی آرسلان زارئ دئییب.
آ. زارئنین سؤزلرینه گؤره، ویلایتین ۱۴ رایونونون اینفراستروکتورونا، یاشاییش و تیجارت بینالارینا، کند تصروفاتی سئکتورونا جدی زیان دییب.
والی علاوه ائدیب کی، تکجه ویلایتین املش رایونوندا ۱۵ ساعت عرضینده ۲۵۰ میللیلیتر یاغیش دوشوب.
قئید ائدک کی، ۱۳ اوکتیابردا ایرانین گیلان ویلایتینده لئیسان یاغیشلاری نتیجهسینده بیر نئچه کؤرپو داغیلیب. یاغیشلار نتیجهسینده ۱ نفر ایتکین دوشوب.


text:
اوروش
بغلان قتناو یولینینگ یوللاوچیلری یول توسیلیشی دوامیدن شکایت قیلیشگن
کابل-بغلان و بغلان-قندوز قتناو یولی 12 کوندن بویان باغلنگن دیر؛ بیراق حکومت مذکور قتناو یولنی طالبان وجودیدن تازهلشگه موفق بولمهگن. طالبان گروهی مذکور قتناو یوللرده چیکپایند ایجاد قیلیب یولاوچیلرنی تکشیرهدی.
مذکور قتناو یول هیداوچیلری و یولاوچیلریدن بیرقطاری نینگ سلاموطندارگه ایتیشیچه، طالبان گروهی 12 کوندن بویان کابل-بغلان و بغلان-قندوز قتناو یولیده چیکپایند ایجاد قیلیب یولاوچیلرنی تکشیرهدی و بو وضعیت دوام تاپیشی اولرنی خواطرلنتیرگن دیر.
ایتیلیشیچه، پولیس عسکرلریدن بیر مهرالله پلخمریده طالبان تامانیدن اوققه توتیلگن ایدی بوگون عایله اعضاسی تامانیدن توپراققه قوییلدی.
بو عسکر ایناغهسی سردار ولی نینگ ایتیشیچه، مهرالله تورموش قورگن ایدی و اوندن ایکی باله قالگن.
عینحالده، گذرگاهنور تومنی نینگ یشاوچیلری پلخمری شهریگه آواره بولگنلر. اولرنینگ ایتیشیچه، طالبان گروهی تومن بناسی و پولیس قومندانلیگینی اوتگه تارتگن. بغلان مرکزی تومنی یشاوچیلری هم اوروش نینگ دوام تاپگنیدن خواطر بیلدیرگنلر.
بغلان یشاوچیلری، حاضرگی وضعیت دوام تاپیشینی ملی بیرلیک حکومتیگه شرملی عنوان قیلیب و بغلان امنیتی وضعیتیگه دقت ایتیلیشینی سورهگنلر.
بغلان ولایتیده مخابراتی ترماقلر کیسیلگنی باعث، خبرچیلر بو ولایت امنیتی وضعیتیدن بیللی شلکده معلومات بیره آلمهیدیلر.
شوتوغریده...


text:
آرخیودن تانیلان “ ٢١ آذر” مدالی
حیات یولداشیم زینب موسی زاده جبار قیزی، الیازمالاریمی، کتاب آرخیویمی آراشدیرارکن نئچه ایللردی آختاردیغیم مدالی تاپیر. آرخیودن تانیلان نئچه ایللرین حسرتیندن سارالمیش، سولموش “٢١ آذر مدالی و وثیقه سی. وثیقنی آچیب سولوخموش یازیلاری اوخویوروق.
جبار موسی اوغلو موسی زاده ١٩٤٥-جی ایل تاریخده وئریلیب. “آذربایجان ملی حکومتینی اله گتیرمکده شرکت ائتمه سینه گؤره آذربایجان مجلیسی، آذربایجان مجلیسی ملی طرفیندن “٢١ آذر” مدالی ایله طلتیف اولونوب.
آذربایجان مجلس ملیسینین رئیسی شبستری.
آذربایجان مجلسی ملیسینین کاتیبی م. ویلایی.
آرخیودن تاپیلان بو دمیر مدالین رنگینی ایللر دییشیب. آنجاق بو مدالا اولان محبت هئچ واخت دییشمه ییب. وطنینین، آذربایجانین آزادلیغی اوغروندا دوغما ائل، اوباسیندان اوزاق دوشسه ده، جبار موسی زاده هئچ واخت سارسیلماییب. زینب خانیم دانیشیردی: موسی زاده آناخانیم ٤ اوشاقلا (بیر نئچه آیدان سونرا) آتامین آرخاسینجا گلیب. فدائی دسته لری گنجه ده و شمکیرده یئرلشدیگیندن اونو گنجه ده تاپیب. سونرا عائلهمیزی شمکیرده (شمکیر) تزه کندده یئرلشدیریبلر.
آتامین خاطره لریندن جنوبی آذربایجاندا ملی حکومت قورولاندا من فدائی ایدیم. (یعنی سلاحلی عسگر) بیر ییغینجاقدا مرتجع قوه لردن اولان بیر نفرین میرقاسم چشم آذری وورماق ایستدیگینی گؤردوم. او آتش آچمازدان قاباق من اونو ووردوم.
میرقاسیم چشم آذر تبریز فدائی دسته لرینین کومئندانتی ایدی. (١٠١٢١٩٤٥- ١٩٤٦ جی ایللر). هم ده س.ج. پیشه ورینین کؤمکچیسی، رادیو کومیته سینین صدری ایدی. یقین کی، بو ایگیدلیگیمی نظره آلیبلار.
بو تایا مهاجرت ائتدیکدن سونرا میرقاسم چشم آذر ایله اوزون مدت عائله وی دوستلوق ائتدیک. زینب خانیم آتاسینین خاطره لریندن دانیشیردی:
فدائی دسته لری گنجه ده و شمکیرده تعلیملر کئچیردیلر. گئری قاییتماق اوچون س.ج پیشه وری نامعلوم ماشین قضاسینا سالیناندان سونرا عائله میز شمکیرده ، سونرا ایسه باکیدا مسکونلاشیب. آتامین عائله سی بؤیوک اولدوغوندان اونا کمک مقصدیله آذربایجان حکومتی بیر اوشاغینی موسکوایا ایوانوف شهرینه بین الخلق اینترنات مکتبینه گؤندریبلر. او دا منیم بختیمه دوشوب. اورتا تحصیلیمی روس دیلینده آلمیشام. تحصیلیمی باشا ووراندان سونرا باکییا دولت اونیورسیتتینه فیلولوگیا فاکولته سینه قبول اولموشام. اونیورسیتتی بیتیرمیشم. 1992- جی ایلین مای آییندا بیزه نصیب اولونوب کی، وطنه گئدیب آتامین دوغما اوجاغینی گؤرک. قونشولارلا گؤروشدوک.
آتاما بو گون قسمت اولماسا دا اؤز حیتیندن تورپاق دا گتیردیک. بیلجه ریده دفن اولونموش قبرینین اوزتونه سپدیک.
چتین و کشمه- کشلی بیر حیات یاشاساق دا بو گون آرخیودن تاپدیغیم “٢١ آذر” مدالی بیزیم و بوتون فدائی عائله لرینین فخر ائتدیگی بیر مدالدیر. اونو قورویوب ساخلایاجاییق. خلقیمین گلهجک گونلری اوچون.
تاریئل اومید
٢٠١٨ جی ایل


text:
شابلون:BGD
توضیحلر
{{BGD}}
بنقلادش بایراقینین سیمبولون و ویکیلینکین رندر (اینگیلیسجه: Render) ائدیر. بو شابلون
{{flag|Bangladesh}} شابلونیله برابر دیر، لاکین، قیسا یازیلی دؤزلدیلمهسینین راحتلیقی اوچون، ایستاندارد اؤچ حرفلی ایزو ۳۱۶۶-۱ آلفا-۳ اؤلکه کودو Bangladesh اوچون، آدینی داشیییر.
{{BAN}} ده ایستیفاده ائده بیلرسینیز (بو شابلونا یؤنلدیلمیشدیر) چونکی "BAN" Bangladesh اوچون آیاوسی کودو و فیفا کودودور.
همچینین باخ
- لازیم اولسا، ایضافه سئچیملر اوچون شابلون:Country data Bangladesh باخ
- بایراق شابلونونون سیستیمینین بارهسینده بیر کامیل بحث اوچون Wikipedia:WikiProject Flag Template باخ
- "قیسا یازیلی" بایراق شابلونلارینین کامیل لیستی اوچون Wikipedia:Inline templates linking country articles باخ


text:
خزر لنکران فوتبول کولوبو
خزر لنکران — آذربایجان پرمیر لیقاسیندا چیخیش ائدن لنکران شهرینین فۇتبول کلۇبو. ۲۰۰۴-جو ایلده یارادیلماسینا باخمایاراق ائله ایلک ایلدن ادعالی چیخیشی ایله یاددا قالمیشدی. لنکران شهرینی تمثیل ائتسه ده کلۇب فۇتبول عالمینده بۆتون جنوب زوناسینین تمثیلچیسی کیمی داها مشهوردور. کلۇبون "نفتچی" ایله قارشیدورمالاری بۆتون آذربایجان فۇتبول عالمینده دیقّت مرکزینده اوْلور و بۇ ماتچلار "بؤیوک اوْیون" آدلاندیریلیر. خزر لنکران ۱ دفعه آذربایجان چمپیونو، ۳ دفعه آذربایجان کوبوکونون صاحیبی، ۱ دفعه ایسه بیرلیک کوبوکونون غالیبی اوْلموشدور. کلۇب ائو اوْیونلارینی لنکران شهر ایستادیومون کئچیریر هانسی کی، ۱۵۰۰۰ (اوْن بئش مین) طرفدار تۇتومونا مالیکدیر. ایستادیوم کلۇبون طرفدارلاری آراسیندا "فیرتینالار میدانی" کیمی مشهوردور. خزر لنکران آذربایجاندا کپزدن و نفتچیدن سوْنرا ۳-جو ان یۆکسک طرفدار سایینا صاحیب اوْلان فۇتبول کلۇبودور.
تاریخ[دَییشدیر]
فۇتبولون جنوب دالغاسی[دَییشدیر]
۲۰۰۴-جو ایل آذربایجان فۇتبولوندا بؤیوک جانلانمانین یارانماسی ایله یاددا قالدی. ایدمانین ان تانینمیش نؤعونه ایش آداملارینین ماراغی نتیجهسینده اؤلکهنین مۆختلیف بؤلگهلرینده یئنی فۇتبول کلۇبلاری یاراندی. یئنی یارانمیش کلۇبلار ایلک ایللرده قارشیلارینا سادهجه چیخیش ائتدیکلری چمپیوناتدا مؤحملتمه چمپیوناتیندا گرگین موباریزهیه گتیریب چیخاردی. بۇ یئنی یارانمیش کلۇبلاردان بیری ده "خزر لنکران" ایدی.
ادعالی باشلانغیج[دَییشدیر]
یئنی یارانمیش کلۇبلار آراسیندا یئر آلان «خزر لنکران» هئچ کیمین گؤزلمدیی حالدا ایلک فصلدهجه چمپیونلوق آرزوسونو گیزلتمهدی و هدفه نایل اوْلماق یوْلوندا بؤیوک آددیملار آتدی. آرتیق چمپیوناتین ایلک تورلاریندان سوْنرا تاخیمین سوکانی آرخاسینا فۇتبولچو و مشقچی کاریئراسی ایله آدیندان سؤز ائتدیرمیش تۆرکیهلی چالیشدیریجی راسیم کارا کئچدی. اوْنون گلیشی اؤلکهده بؤیوک سس-کویه سبب اوْلدو. اؤز چیخیشلاریندا راسیم کارا آذربایجان فۇتبولوندا دۇرومین اۆرکاچان اوْلمادیغینی دئسه ده، گؤرولن ایشلرین تئزلیکله بهره وئرجیینی بیلدیریردی. راسیم کارا کلۇب رهبرلییینین ده بؤیوک دستیی ایله «خزر لنکران»دا ایلک اؤنجه تاسیس لشمهنین اؤزولونو قوْیدو. بئله کی، فصلین اوْرتالارینا دۇغرو آرتیق «خزر لنکران» رقیبلرینی دوغما رایوندا قبول ائدیر و تاخیم کلۇبا مخصوص بازادا مسکونلاشیردی. بۇ آرادا تاخیم هئیتینه دۆنیا سوییهلی بیر اۇلدوز دا جلب ائتمیش دی. بیر مدت تۆرکیه میلّیسینین، «بئشیکتاش»، «فنرباغچا» کیمی کلۇبلارین شرفینی قوروموش اوْکتای درلیوغلو «خزر لنکران»دا دا قوْللارینی سیرالاییردی. ۲۰۰۴/۲۰۰۵-جی ایل فصلینون ایکینجی دؤورهسیندن اعتباراً اۇغورلو نتیجهلر الده ائدن «خزر لنکران» چئمپیونلوغا دۇغرو ایرلیلهدی. فصلین سوْنوندا «خزر لنکران» و «نفتچی» عئینی خالا مالیک اوْلدوقلاریندان، علاوه ماتچا - «قیزیل اوْیون»آ احتیاج یاراندی. قیزیل مداللارین تالئیینه ۲۰۰۵-جی ایل، ژۇئن آیینین ۱۰-دا گنجه شهر ایستادیوموندا آیدینلیق گلدی. «خزر لنکران» ماتچا یاخشی باشلایاراق، حسابدا ایرلی چیخسا دا، ایکینجی حیصّه ده داها تجروبهلی فۇتبولچولاردان قۇرولموش «نفتچی» حسابی اؤز خئیرینه دییشهرک چمپیون تیتولونا ییلندی. لاکین «خزر لنکران» مئیدانچانی فصل عرضیندهکی چیخیشی ایله گنجه شهر ایستادیومونا توْپلاشمیش ۲۵ میندن آرتیق طرفدارین آلقیش صدالاری آلتیندا ترک ائتدی.


text:
اولگن
اۆلگن و يا بای-اۇلگئن - تۆرک میفوْلوْژیسینده اساس تانریلاردان بیری. اؤلکن (اۆلکئن، اۆلگؤن) خان و مغول دیلینده اۇلگان خان.
ایچیندهکیلر
خصوصيتلری[دَییشدیر]
ياخشیلیق تانریسیدیر. گؤيون 16. قاتیندا ياشايیر. کايرا خانین اوْغلودور. قێزیل داغدا، قێزیل قاپیسی اوْلان قێزیل بیر سارايدا ياشايیر. قێزیل بیر تاخت اۆزرینده اوْتوروب. کايرا خاندان سوْنرا ایکینجی درجهده اهمیته مالیکدیر. گؤي جیسیملرینی ایداره ائدر. مئتئوْروْلوْژی حادثهلرین ایلک قايناغیدیر. بیری آغ، دیگری قارا ایکی داشلا گلهرک (و يا کوْربوْلکوْ قۇشو ایله بۇ داشلاری گؤندرهرک) اینسانلارا آتش ياندیرماغی اؤيرتمیشدیر. ياخشیلیق ائتمهيی سئور. اۇزون ساچلاری واردیر. يانیندا بؤيوک بیر قالخانی تاپیلار. الینده ایلدیریملار گؤندرن بیر يايی واردیر. ایلدیریملار و شیمشکلر اوْنون سلاحیدیر. ایلدیریملا وۇردوغو شئی مقدسلیک قازانیر. يئددی اوْغلو و يئددی قێزی وار. گؤکچه (ماوی) رنگ ایله ایشارهلهنیير. گؤيون حاکمیدیر. دۆنيانی داشیمالاری و يا دستک اوْلمالاری اۆچون اۆچ دنه بالیق ياراتمیشدیر. الیندهکی توْپپوزو، حیات آغاجینین کؤکلرینه بنزر و ائله داللی بۇداقلیدیر. بیلدیگیمیز گۆنش، آی و اۇلدوزلاردان (بۆتون گؤی نسنلریندن) چوْخ اۇزاقدا ياشايیر. بیری ساغیندا و دیگری سوْلوندا ایکی آغ گۆنش تاپیلار. بۇ گؤی جیسیملرینین هر بیری اؤزونه چاتماق ایستهين شامان اۆچون بیر مانعهدیر. ان گۆجلو شامان بئله ان چوْخ آلتینکازیک (قطب) اۇلدوزونا قدر چاتا بیلر. داها کنارا گئده بیلمز. بئتیملنیرکن آغ، پارلاق، سس-کۆيچو (کۆنورتچی)، ياندیریجی (کۆيگئکچی)، شیمشکچی (يالگینچی) کیمی صیفتلر ایشلهدیلیر. ازلی و ابدی قبول ائدیلیر. کایناتین باشلانغیجیندا يالنیز اۆلگن و ارلیک واردیر. قاز و قۇ جیلدینه گیرهرک سوْنسوز سۇيون اۆزرینده اۇچورلار. تانری اۆلگن ائرلیکدن داها گۆجلودور. ائرلیکین ائتدیگی حیلهلری آنلايیر و اوْنو مذمّت ائدیر. کايرا خان ایسه کایناتدان اولده مؤوجوددور. ياشلی و مۆدریک بیر گؤرونوش ایله تصویر اوْلونور. اۆچ، آلتی، دوْققوز و يا 12 ایلده بیر گؤرکملی مراسیملر ائدیلهرک اؤزونه آغ کێسراک قۇربان ائدیلیر. اۆچ بؤرکو (باشلیغی) واردیر، اۇزون ساققاللیدیر. اصلینده چوْخ واخت بیر آروادیندان بحث ائدیلمهدیگی حالدا بیر نئچه يئرده يوْلداشینین آدی "تاز خانیم" (کئچل خانیم)دێر. میندیگی حئیوان دا کئلکئ آدلی کئچل بیر اؤکوزدور. مغولجادا بیر چوْخ تانرینین آدینین سوْنوندا ایشتیراک ائدن اۇلاگان (اۇلاغا) سؤزويله ده علاقهلی گؤرونمکدهدیر. ووْقوللاردا اۇلگوْن اوْلاراق ایشتیراک ائدر و آتشین قايناغی اوْلاراق گؤرولر. يئددی اوْغلو واردیر، بۇنلار گؤيون يئددی قاتینی ایشارهلر.
1. قارشیت خان، 2. پۇرا خان، 3. بۇرچا خان، 4. ياشیل خان، 5. قاراقوش خان، 6. قانیم خان، 7. باختی خان
ائتیموْلوْژی[دَییشدیر]
(اۆل/اۇل) کؤکوندن تؤرهمیشدیر. گؤيه عاید، پايلاشدیرما، ياراتماق کیمی معنالار احتوا ائدر. اۇلو، زنگین دئمکدیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ülgən»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- Çoban, Ramazan Volkan. Türk Mitolojisinde İyilik Tanrısı Ülgen’in İnanıştaki Yeri,Tasviri ve Kökeni (Türkçe)


text:
باکی دؤیوشو
باکی دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Baku) عثمانلی ایمپیراتورلوغو و قوْنشو اؤلکهسی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.باکی و آذربایجان جومهوریتی یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو عثمانلی ایمپیراتورلوغو غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- SV100190-azeri genocide.jpg
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Baku»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده باکی دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۱۳ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۱۹:۱۷ +۳۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۹:۰۶ +۸۰ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۸:۵۵ +۳۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار
- ایران ۱۸:۴۴ +۶۵۴ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار
۸ نوْوامبر ۲۰۱۹
- بینق ۰۹:۳۲ +۱٬۳۹۲ Alp Er Tunqa دانیشیق چالیشمالار


text:
۲٬۱-دیکولورواتان
۲٬۱-دیکولورواتان (اینگیلیسجه: 1,2-Dichloroethane، روسجا: 1,2-ДиxлopэTaH، عربجه: 2،1-ثنائي كلورو الإيثان) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگسیز و مایع حالتینده تاپیلار.۲٬۱-دیکولورواتان کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.اریمه نوْقطهسی −35 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«1,2-Dichloroethane»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ۲٬۱-دیکولورواتان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۰ (سایی)
۰ یوخسا صیفیر یا بوْش، ساییلارین بیریدیر. بعضاً دوغال سایی ساییلار و اوندا دوغال ساییلارین ایلک ساییسی اولار؛ بعضاً ده دوغال سایی ساییلماز.
اؤزللیکلر[دَییشدیر]
- صیفیر بیر سایییا آرتیریلاندا، اونو دَییشمز.
- بیر ساییدان صیفیر آزالسا، او دَییشیلمز.
- صیفیر بیر سایییا وورولسا، اونو صیفیر ائدر.
- صیفیر، صیفیردان سوْنرا، هر بیر سایییا بؤلونسه، صیفیر اولار.
- صیفیردان سوْنرا هر بیر سایی صیفیرا بؤلونسه، اونون جاوابی تعریف اولونماییبدیر.
- صیفیر، صیفیرا بؤلونسه، جاواب موبهمدیر و هرنه سایی اولا بیلر.
- صیفیردان سوْنرا هر سایی صیفیر قوهسینه یئتیشسه، جاواب ۱ اولار.
- صیفیر، صیفیردان سوْنرا هر سایی قوهسینه یئتیشسه، جاواب صیفیر اولار.
- صیفیر، صیفیر قوهسینه یئتیشسه، جاواب موبهمدیر و هرنه سایی اولا بیلر.


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۱۷ نوْوامبر ۲۰۱۹
- اورست داغی ۲۱:۲۴ -۱۱۳ CommonsDelinker دانیشیق چالیشمالار Removing Earthmap1000x500compac.jpg, it has been deleted from Commons by Srittau because: per c:Commons:Deletion requests/File:Earthmap1000x500compac.jpg.
- بوقوتا ۰۸:۳۹ +۳۰ Túrelio دانیشیق چالیشمالار (GR) Duplicate: File:Colpatria at Night.jpg → File:El Liston, Bogotá, Bogota, Colombia - panoramio.jpg Exact or scaled-down duplicate: c::File:El Liston, Bogotá, Bogota, Colombia - panoramio.jpg
۱۵ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۱۳:۵۳ +۲٬۷۹۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- کیلوگیرم ۱۲:۵۹ +۲٬۳۵۹ Bir morty دانیشیق چالیشمالار ←تعریف
- ایران ۱۱:۰۰ +۵۳۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ویکیپدیا:۱۰۰۰ مقاله ۱۰:۴۳ +۹ Bir morty دانیشیق چالیشمالار ←اؤلچولر
- ایران ۱۰:۱۰ +۱۴۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۰۰:۱۶ +۱۶۹ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
۱۴ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۲۳:۵۹ +۲٬۹۰۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۲۱:۱۳ +۱۷۳ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۲۰:۲۳ +۹۰۱ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۹:۵۰ +۱۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
۱۳ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۱۹:۱۷ +۳۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۹:۰۶ +۸۰ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۸:۵۵ +۳۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار
- ایران ۱۸:۴۴ +۶۵۴ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار


text:
هرمیستن شهرین نقشه اۆستونده یئری
هرمیستن، اورقن (اینگیلیسجه: Hermiston, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۰٫۲۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۷۴۵ نفر و اهالی سیخلیغی ۸۲۷٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۹۶ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشهلر ایحاطه ائدیب. بۇ مشهلرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور.
۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشهلرده واردیر.[۱]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
فایللار
قارداش پروژهلرده هرمیستن، اورقن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hermiston, Oregon»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
سیلوانا
سیلوانا شهری غربی آذربایجاننین اورمیه بؤلگهسیندا یئرلشرکن سیلونا بؤلومونون اورتا شهری دیر.
ایچیندهکیلر
موقعیت[دَییشدیر]
بو شهر اوستانین باتی گونئینده (جنوب غرب) یئرلشیب و اورمودان 30 کیلومتر باتیدان(غربدن) آرالی دیر، هابئله شهر ایران و تورکیه اولان اوجالیق و داغلارینا یئتیریر سیلوانا شهری دوغودان(شرقدن) اورمیه شهری و باراندوز و روضه چای قصبهلری ایله قونشودور باتیدان تورکیه نین شمزینان کندی ایله قوزئیدن سرو و برادوست قصبه لری گونئیدن دشت بیل قصبهسی اشنویه بؤلگهسینیندا قونشودور.
دیل مذهب[دَییشدیر]
سیلوانا اهالیسی کرماجی کوردجهسی وآذربایجان تورکجهسینه دانیشیرلار و سنی شافعی مذهبلری وار.
آد کؤکو[دَییشدیر]
سیلوانا سؤزو ایتالیاجا کؤکلو و مئشه و جنت معناسیندا.
اکینچیلیک[دَییشدیر]
سیلوانا منطقهسی سولو و دئم اکین یئرلرینه صاحیب و چوخلو یئرآلتی و آخار سولاری وار هابئله یئترلی ایلیلک یاغیش و قونشو شهرلرله یاخشی ایرتیباطی یولاری اولماسینا گؤره، بوغدا، نوخود، آرپا ،لوبیا،مرجیمک،یئرآلما، سوغان ،قیرمیزی بادیمجان،تؤتون و...محصوللارا یاخشی بیر محیط یاردیبدیر.


text:
۲۰۰۴ (میلادی)
میلادی ۲۰۰۴-جۆ ایل گریگوری تقویمی اساسیندا ایکی مین دؤردونجو ایل.
ایچیندهکیلر
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
ژانویه[دَییشدیر]
فئوریه[دَییشدیر]
مارس[دَییشدیر]
آوریل[دَییشدیر]
مئی[دَییشدیر]
ژوئن[دَییشدیر]
ژولای[دَییشدیر]
آقوست[دَییشدیر]
سپتامبر[دَییشدیر]
اوْکتوبر[دَییشدیر]
نوْوامبر[دَییشدیر]
دسامبر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۶ مئی - دۆنیادا ان چوْخ ایزلنن ۴ تلویزیون سریاللاریندان بیری اوْلان «آرخاداشلار» بیتدی. سوْن بؤلومونو آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینده ۲ میلیون نفر ایزلهدی.
- ۴ نوْوامبر - جوْرج بۇش ایکینجی سئری آبش-ێن رئیس جومهورو سئچیلمیشدیر.
- ۴ ژانویه - میخائیل ساکاشویلی گۆرجوستانین جومهورباشقانی سئچیلدی.
- ۲۸ ژولای - فرانسیس کریک؛ دی ان ای ساختارینین کاشفی. فیزیولوژی و طب ساحه سینده نوبل اؤدولونو قازانان شخص.
- ۲۶ دسامبر - هیند اوقیانوسو دابانیندا (قۇزئی اندونزی یاخینلاریندا) ۹.۷ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئرهرک سونامی یاراندی. بۇ سونامی ۱۳ اؤلکهده ۲۰۰٫۰۰۰-دن چوْخ آدامین اؤلومونه و یا ایتیلمهسینه سبب اوْلدو.
- ۲۲ نوْوامبر - اوکرایندا "مخمری اینقیلاب" باشلامیشدیر.
- ۲۲ آوریل - قۇزئی کورهده ایلک ترن چارپیشماسی باش وئردی.
- ۱۹ اوْکتوبر - موسکودا ایکینجی بوتون روسیه آذربایجانلیلاری کونگرهسی کئچیریلدی.
- ۱۷ دسامبر - اوروپا بیرلیگی تۆرکیه ایله مۆذاکیرهلره باشلاماغا قرار آلمیشدیر.
- ۱۶ اوْکتوبر - باکی-تیفلیس-جیهان نفت لوله خطینین آذربایجان و گورجوستان اراضیلریندن کئچن قیسمتلری جشنلی مراسیمله بیرلشدیریلدی.
- ۱۵ مارس - چین خلق جۆمهۇریتینده ایلک دفعه بیر میلّتوکیلی اؤلکهده ایلده ۱۰ مین اینسانین اعدام ائدیلدیگینی آچیقلادی.


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۱۵ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۱۳:۵۳ +۲٬۷۹۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۱:۰۰ +۵۳۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۰:۱۰ +۱۴۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۰۰:۱۶ +۱۶۹ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
۱۴ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۲۳:۵۹ +۲٬۹۰۲ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۲۱:۱۳ +۱۷۳ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۲۰:۲۳ +۹۰۱ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۹:۵۰ +۱۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
۱۳ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایران ۱۹:۱۷ +۳۲۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۹:۰۶ +۸۰ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار اِتیکِتلر: موبایل ایله دَییشیک موبایل وبی ایله دَییشیک گورمهلی دَییشدیرمک ویرایش پیشرفته تلفن همراه
- ایران ۱۸:۵۵ +۳۶ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار
- ایران ۱۸:۴۴ +۶۵۴ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار


text:
یتریخوویتسه
یتریخوویتسه (چکجا: Jetřichovice) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲۳۴ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۰۳ نفر ایمیش و اوستی ناد لابم اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jetřichovice»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده یتریخوویتسه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سیاست
جمهورلیک ریاست سرایی: تینچلیک اوچون اساسی توسیق طالبان دیر
بوگون «یکشنبه» کابلده خبری بیر ییغین اوتکزگن جمهورلیک ریاست سوزلاوچیسی صدیق صدیقی نینگ ایتیشیچه، جاری تینچلیک سوزلشوولری اوچون بولگن اساسی توسیق افغانستان یشاوچیلریگه قرشی طالبان نینگ اوروشی و زوروانلیکلر دوامی دیر.
اونگه کوره، طالبان گروهی افغانستان یشاوچیلرینی اولدیریشدن قول تارتیب، آتیشکیسین نی قبول قیلیب و افغانستان حکومتی بیلن یوزمه یوز سوزلشووگه حاضر بولگنده، مملکتده حقیقی تینچلیک تأمینلنهدی.
جمهورلیک ریاست سوزلاوچیسی نینگ کوپهیتیریشیچه، افغانستان حکومتی کیلهجکده آمریکا و باشقه مملکتلر بیلن قوشمه شکلده مملکتده دایمی تینچلیک تأمینلنیشی خصوصیده سوز بیرهدی.
اوشبو موضوع بیان ایتیلگن بیرچاغده، اوتگن کیچه آمریکا جمهور رئیسی دونالد ترامپ، اوز توییتر صحیفهسیده، آمریکا و طالبان ارا تینچلیک سوزلشوولری بیکار قیلینگنیدن خبر بیردی.
بیراق، سیاسی ایش بیلرمانلردن بیرقطاری نینگ ایتیشیچه، دونالد ترامپ تامانیدن تینچلیک سوزلشوولری بیکار قیلینیش سببی، آمریکا و طالبان آرهسیده تینچلیک کیلیشوونامهسی امضاءلنیشی گه آمریکا سیاستچیلری و کابینهسی نینگ جدی قرشیلیکلری دیر.
سیاسی ایش بیلرمانلردن بیری آصف آشنانینگ ایتیشیچه، تینچلیک برنامهسی باشلنیشدن دونالد ترامپ نینگ سیلاو تیمی اوچون سیلاو بیر برنامه ایدی، بیراق بو جریاندن تنقید قیلیشلر شدتلنگنیدن سونگ، بو اویین دوامی آمریکا جمهور رئیسی نینگ زیانی گه بولیشی بیلگیلندی.
جناب آشناگه کوره، آمریکا جمهور رئیسی تامانیدن تینچلیک سوزلشوولری بیکار قیلینیش سببی، آمریکا سیاستچیلری و ترامپ کابینهسی نینگ جدی قرشیلیکلری دیر و آمریکاییلیک بیر عسکرنینگ اولیمی بو جریان بیکار قیلینیشی اوچون بیر بهانه بولگن.
سیاسی ایش بیلرمانلردن باشقه بیری و بیلیم یورت استادی محمد حیدری نینگ ایتیشیچه، تینچلیک سوزلشوولری نینگ نتیجهسی بیر معامله کبی کورینهدی.
اونگه کوره، آمریکا، افغانستانده 18 ییل اوروشدی و کوپلب قربانلیک بیردی، بیراق تینچلیک سوزلشوولری، افغانستان نینگ بیر شکلده 18 ییل آلدین گه قیترماقده ایدی و عین دمده، آمریکا اوتگن 18 ییللیک سرمایه یاتقزیش ارزشلرینی قولدن بیرردی.
آمریکا، طالبان نمایندهلری بیلن 9 دور قطرنینگ دوحه شهریده اوچرهشدی و کیلهسی دور ده تینچلیک کیلیشوونامهسی نینگ مقصدمهسی امضاءلنیشی گه قرار قیلینگن ایدی. بو مقدمه افغانستان تینچلیک لایحهسی بوییچه آمریکا تشقی ایشلر وزیرلیگینی خاص نمایندهسی زلمی خلیلزاد تامانیدن جمهور رئیس غنی گه هم کورسهتیلدی.
شو توغریده...
تینچلیک سوزلشوولری ترامپ تامانیدن لغو ایتیلدی


text:
تورک مهاجر لر آلمان نینگ اقتصادی گه کتته حصه قوشماقده
اوشبو مطلب نی چیت ایللرده گی تورک لر و قرینداش جمعیت لر اداره سی نینگ باشلیغی بیلدیردی
تورکیه جمهوریتی نینگ چیت ایللرده گی تورک لر و قرینداش جمعیت لر اداره سی نینگ باشلیغی عبدالله اره ن, تورکیه دن آلمان گه مهاجر بولیب بارگن تورک لرنینگ آلمان نینگ اقتصادی, سیاسی, اجتماعی و فرهنگی ساحه لری گه حصه قوشگن لیگی نی معلوم قیلدی.
خوددی شوو اداره تامانیدن بیریلگن یازمه بیاناتده, آلمان گه مهاجرت نینگ 58 ییل لیگی بهالنتیریلدی.
اوروپا اولکه لری نینگ, اوروپا ده گی تورک لرنی بیر موفقیت اوله راق بهالنتیریشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیرگن اره ن, "خوددی شوو مدت, آلمان نینگ فقط گینه اقتصادی ایمس, اوشبو اولکه گه سیاسی, اجتماعی و فرهنگی گه هم حصه قوشیلگن بیر پروسه دن عبارت بولدی. اوشبو پروسه ده, اکثریتی, تیلی نی هم بیلمه گن بیر اولکه ده کتته موفقیت لر قولگه کیریتگن بیرینچی نسل, ایندی تورتینچی نسل گه ییتیب کیلگن وضعیت ده. اوشبو یاش لری میز نینگ کونساین ینه ده بیلیم لی بولیب موجود جمعیت و بو ییرده گی موجودیتی گه فایده لی حصه قوشه دیگن لیگی و اوز وطن لری و تیل لری گه ایگه بولیب ایککی اولکه مناسبت لری گه مهم حصه قوشه دیگن لیگی گه ایشانه من" دییه قید ایتدی.
عینی دمده بیاناتده, 58 ییل آلدین 1961-ییل 30 اکتوبر ده آلمان نینگ بُن شهریده امضالنگن "ایش کوچی کیلیشووی" دایره سیده ایلک نوبتده 2 مینگ 500 تورک نینگ آلمان گه بارگن لیگی معلوم قیلیندی.
تورک لرنینگ, اوتگن منه شوو مدت دوامیده آلمان ده سیاست, اقتصاد, فرهنگ و سپورت کبی حیات نینگ برچه ساحه لری ده اوز موجودیتی نی دوام ایتتیریاتگن لیگی بیلدیریلگن بیاناتده, تورک لرنینگ 3,5 میلیون دن آرتیق نفوسی بیلن تورتینچی نسل گه ییتیب کیلگن لیگی, چیت ایللرده گی تورک لر و قرینداش جمعیت لر اداره سی نینگ خارج ده گی تورک لر اوچون بولگن لیگی دیک, آلمان ده گی تورک لر اوچون هم معارف, فرهنگ و حقوق سنگری کوپلب ساحه لر بوییچه پروژه لری نینگ موجود ایکن لیگی بیلدیریلدی.


text:
شابلون:Country data United Arab Republic
شابلون:Country data United Arab Republic بیر بوش داده قابیدیر که مستقیم ایستیفاده اولماقا گوره نظرده آلینمایب. بو شابلون
شابلون:بایراق ،
شابلون:بایراقچه و دیگرلریله واسیطهلی شیکلده ایستیفاده اولونور.
ایچیندهکیلر
ایستاندارد پارامترلر
ایستیفاده اوچون میثاللار
{{بایراق|United Arab Republic}}← بیرلشمیش عرب جومهوریتی
{{بایراقچه|United Arab Republic}}←
مربوط اولان شابلونلار
لطفاً الگوهای
country data مرتبط زیر را ببینید:
شابلون دادهلری
Country data United Arab Republic
بو شابلون موستقیم ایستفاده ائدیلمهمهلی دیر، '''شابلون:بایراق''' و '''شابلون:بایراقچه''' کیمی ایستیفاده اولونان بایراق شابلونلاری ایله علاقهلی ایستیفاده اولونار. '''بؤلمه:سامانه الگوی پرچم'''ی تام سیاهیسی اوچون و '''Wikipedia:WikiProject Flag Template''' ی علاوه توضیحلر اوچون باخین.


text:
عبدالله توقای
محمد عاریف اوْغلو عبدالله توقای (تاتار تورکجهسی: Möxämmätğärif ulı Ğabdulla Tuqay)، تاتار شاعیر، ناشیر و یازیچیسی دیر. چاغداش تاتار ادبیاتینین آتاسی ساییلیر.[۱]
حیاتی[دَییشدیر]
توقاي چاغجيل ايديل تاتار ادبياتي و ديلينين باباسيدير. 26 آوریل 1886-جی ایلده کازان بؤلگهسي قوشلاويچ آدلي کندده دوغمولموشدور. ائلدن ائله دولاشاراق اوشاقلیق دؤورونو ساسنا، اوچيلي کندلرینده گئچيردي، ايلک اؤیرتيميني کيرلاي مدرسهسینده آلدي. 1895 سونرا قازاقيستاندا اورالسک آدلي کندده اقربالارینين يانيندا عایله تربييهسي گؤردو. اورادا تاتار ادبياتي ايله خالق ادبياتيني اینجهلیکلریله اؤیرهندی، عربجه، فارسجا، روسجا، باشقورتجا، تورکجه کیمی و ديگر خالقلارين ادبیاتلاری، شرق فلسفهسي ايله عروض تئوريسيني مطیعالله حضرتین اؤزوندن اؤیرندی.تورک چالیشقانی، کؤچری عبدالولی اونو تورکجه و فرانسيز ادبیاتلاری ايله تانيشديردي. توکاي داها سونرا عبدالولی ايچين دونياني تانيماق ايچين گؤزومو آچان کيشي دئميشدیر.
توقاي مدرسهده اوخورکن شعرلر يازماغا باشلادي. 1905 ایلینين باشيندا سوسيال دئموکراتلار اورگاني اولان اورالئتس گازئتهسينه مرتّب اولاراق گيردي. شهرده جريان ائدن احتلال حرکتلرینه ده ايشتيراک ائتدي. کاميل مطیع نين چيخارديغي فيکير، العصر الجدید نشریاتیندا، اوخلار ژورناليندا فعال اولاراق چاليشدي. بو اورگانلارين هم مورتيبي، هئم مساهمی، هم يازارلاريندان بيريسي، هم ده رئداکتورو ايدي. جاييکدا توقايين شاعيرليگي وه يازارليغي گليشده، شؤهرئتي بوتون روسيايا ياييلدي. توقاي 1907 ايلي نين گوزونده قازانا دؤندو. او زامانکي ادبی مدنی موحيطين مرکزينده اولگونلاشدي. 15 آوریل 1913-جو ایلده تاريخينده توبئرکولوز خستهخانالیغیندا 26 ياشيندايکن اؤلموشدور.
شعري
کتاب
هیچده کوڭلم آچلماسلق اچم پوشسه،
اوز اوزمنی کورهلمیچه روحم توشسه،
جفا چیکسهم، جودهب بتسهم بو باشمنی
قویالمیچه جانغه جلی هیچ بر توشکه،
حسرت صوڭره حسرت کیلب آلماش، آلماش،
کوڭلسز اوی بلهن تمام ئهیلهنسه باش،
کوزلرمده کیببده جیتمگان بولسه
حاضرگنه صغلوب، صغلوب جلاغان یاش.
شول وقتده مین قولیمه کتاب آلام
آنڭ ایزگی صحیفهلرن آقتارام
راحتلهنوب کیته شونده جانم، تهنم.
شوندنغنه دردلريمه درمان طابام.
اوقوب بارغان هربر یولم، هربر سوزم،
بولا مینم یول کورسهتکوچی یولدزم
سویمی باشلیم بو دنیانڭ واقلقلرن
آچیلادر، نورلانادر کوڭلم، کوزم.
جیڭللهنهم، معصوملهنهم مین شول چاقده
رحمت ئهیتهم اوقوغانم شول کتابقه
اشانچم آرطه مینم اوز اوزیمه،
امید برلن قاری باشلیم بولاچقغه.
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ [تاتارجا ويکيپئديا]


text:
منیزیوم هیدروکسید
منیزیوم هیدروکسید (اینگیلیسجه: Magnesium hydroxide، روسجا: Гидpokcид MarHия، عربجه: هيدروكسيد المغنسيوم) بیر شیمیایی ماده. آغ و برک جیسم حالتینده تاپیلار.منیزیوم هیدروکسید هیدروژن بیلشیکلری و منیزیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Magnesium hydroxide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده منیزیوم هیدروکسید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
میخایل لاورنتیف
میخایل لاورنتیف (اینگیلیسجه: Mikhail Lavrentyev) شورویلی بیلیم اینسانی. ۱۹ نوْوامبر ۱۹۰۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۹ ایل عومر ائلهییب و ۱۵ اوکتوبر ۱۹۸۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. میخایل لاورنتیف موسکو دولتی بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری موسکو دولتی بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mikhail Lavrentyev»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده میخایل لاورنتیف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایراوادی چایی
ایراوادی چایی (اینگیلیسجه: Irrawaddy River، فارسجا: رود ایراوادی، آلمانجا: Irrawaddy، ایتالیاجا: Irrawaddy، عربجه: نهر إيراوادي، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: İravadi Nehri، روسجا: ИpaBaди (peka)) میانمار اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۲۱۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن ایراوادی چاییندان ثانییهده ۱۳۰۰۰ متر مکعب سۇ آخیر.
ایچیندهکیلر
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ایراوادی چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Irrawaddy River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۷ نوْوامبر ۲۰۱۹
- ایستیقلال فوتبال کولوبو۲۲:۱۰ -۱۲٬۰۷۰ Mr,p balçi دانیشیق چالیشمالار ایستیقلال فوتبال کولوبو (دقیقلشدیرمه) صفحهسینه یوْللاندیریلیر اِتیکِت: یئنی یوْللاندیرما


text:
11/05/1940 ـ ینجی ایلده ماسکووادا دوغولوب، اورتا مکتبی بیتیردیکدن سونرا ایکی ایل زاووددا چالیشیب. داها سونرا ماسکوواداکی عالی صنعت مکتبینین هئیکل تراشلیق فاکولته سینه داخل اولوب.
"اینستیتوت"دا تحصیلینی باشا ووران پیریقوو، ماسکووا بلدیه سینین معمارلیق باش ایداره سینده بینا فاسادلارینین بدیعی ترتیباتی مساله لری اوزره یئددی ایل مفتتیش کیمی فعالیت گؤستریب، بونون آردینجا گونده لیک چؤره ک پولونو چیخارماق مقصدیله پولا گئدن هئیکل لر یونماقلا مشغول اولوب. 70 ـ ینجی ایللرین اوللریند ماسکوواداکی آندئقیراند (andegraund ) تمثیل چی لریله تماس لار قوراراق، هم شاعیر، هم ناثیر، هم رسام، هم دیزاینئر، هم ده هئیکل تراش کیمی یارادیجیلیقدا اؤزونو سیناییب.
1986ـ ینجی ایله قدر شوروی ده بدیعی اثرلرینی چاپ ائتدیره بیلمه سه ده، خارج ده کی روس مهاجر مطبوعاتیندا، آلمان ژورناللاریندا یازیلاری یایینلانیب. 1985ـ ینجی ایلدن باشلایاراق آلمانیادا آردـ آردا 5 کیتاب چیخیب، بونونلا پارالئل ایتالیادا، فرانسادا و اینگیلتئره ده ده کیتاب چاپ ائتدیریب. اؤز ال ایشلزی ایله روسیادا و خارجده تشکیل اولونان بیر چوخ بدیعی سرگینین اشتراکچیسی اولوب، 1993، 1990 و 1995 ـ ینجی ایللرده روسیادا شعر کیتابلاری (گئج اولسادا) ایشیق اوزو گؤروب. حاضیردا لوند ندا ( لندن ) یاشاییر.
نئکرولوقلاراویغولانماسی حاقدا تعلیمات ـ
اویغولانماسی حاقدا تعلیمات اولمایی و اولمایاجاق دا. /كؤچورن: آيدين يارين


text:
نادر غبیشاوی
نادر غبیشاوی (آبادان ۱۹ سپتامبر ۱۹۷۵ (۴۴ یاش) ۱٫۸۲ m (۵ ft ۱۱ ۱⁄۲ in)) ایرانلی فۇتبولچو. اوْ آبادان شهرینده آنادان اوْلوب و فۇتبولو نفت-آبادان فوتبول کولوبوندا باشلاییب و قاپیچی کیمی چیخیش ائدیب. اوْ ابومسلم خوراسان فوتبول کلوبونا گلندن اؤنجه ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبوندا اوْینامیشدیر
ایچیندهکیلر
یاشاییشی[دَییشدیر]
باشاریلاری[دَییشدیر]
اوْینادیغی تیملر[دَییشدیر]
نادر غبیشاوی نفت-آبادان فوتبول کولوبو، ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبو، ابومسلم خوراسان فوتبول کلوبو، راه آهن فوتبول کولوبو، ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبو، شهرداری بندرعباس فوتبول کلوبو، ماشینچی فوتبال کلوبو و ایران ۲۰ یاش آلتی میلّی فوتبول تاخیمیندا مئیدانا گئدیب