text:
نیگار خیاوی ایله آچیق دانیشیق
ییرمی ایل اؤنجه، پاییز باجی، ساری کؤینهگینی هله یارپاقلارا گئییندیرمهمیشدی کی أللریم بیر کیتابی دادیب، بو دادماق’لا یئنی بیر قاپی اۆزۆمه آچیلدی!
اۏ گۆنلر آنا دیلیمده دۏغرو دۆزگۆن یازماغی باجارا بیلمزدیم، “کارۏ” کیمی شاعیرلرین أثرلرینی اۏخویوب شعرین دادین آلاردیم. پارس دیلینده أن آزی ایکییۆز شعر و ییرمیایکی جیواریندا حیکایه یازمیشدیم. آرتیرمالییام بو پای منه مدرسهدن قالمیشدی نهدن کی اۏ گۆنلر درس اۏخودوغوم ساحه ماتاماتیک(ریاضی فیزیک) ایدی، آما من أدبیات دلیسی!
سؤز اوزانـدی اونوتدوم اۏ کیتابدان و منده یاراتدیغی دَگیشیکدن دانیشام. اۏ کیتابین آدی “کؤلگهدهکی سس” ایدی. یازاری “نیگار خانیم خیاوی” و یازدیقلاری بیر دۆنیا یئنی سؤزلر و آچدیغی بیر یئنی قاپی دۏغما دیلیمین اۆزهرینـه!
اۏ کیتابی اۏخودوقدا چۏخلو ترکیبلر، سؤزلر و سؤزجۆکلر اؤیرنـدیم و آنا دۏغما دیلیمین یۏلوندا آددیم آتماغیما باشلانان گۆجلردن بیریسی اۏلدو. اۏ کیتابی ییرمی ایلدن سۏنرا هله دیر اۏخویوب شعرین کئیفینی آلیرام. کیتابلاریمین آراسیندا هردن منه باخیب منی اۏخو کیمی سس إشیدهرم اۏ کؤلگهده کی سسدن!
آذربایجانین أدبیاتی، بو ییرمیبیر ایلده، چوخ شاعیرلر و چوخ أثرلر اؤزۆنه گؤرۆب، آما هله دیر نیگار خانیمین أثرلری إله لاپ تندیردن تزه چیخان چؤرهگه بنزهییر.
بایرامدان اؤنجه’یدی کی نیگار خانیما زنگ آچیب او محبت دولوسو سسینی إشیدیب، سسینده هجر کیمی سئوگی، آراز کیمی آخارلیق، ساوالان تک صلابتی حیس إتدیم. بیر آنا سایاق منیم’له دانیشیب و من ده، بیر آچیق دانیشیق اۆچۆن نیگار خانیمدان سؤز آلدیم.
آشاغیداکی بیر آچیق دانیشیق تقدیم اولونور یئنی قاپینین اوخوجولارینـا. اولسون کی بو بؤیۆک، سئویملی شاعیر-یازیچیمیزی داها یاخشی تانییاق و اونلارین توتدوغو یوللارینین داوامچیسی اولاق.
آیهان میانالی
ایلک اؤنجه اؤزۆنۆزدن دانیشاق:
هانسی ایلده، آیدا و گۆنده، هانسی شهرده، هانسی إلده، هانسی عاییلهده گؤز آچدینیز بو دۆنیایا؟
– بو سورونون نه قدر پۆرچۆملنمیش اولدوغونو سیز ده یاخشی بیلیرسینیز، بونا گؤره من ده پۆرچۆملو جاوابلایاجاغام: ۱۳۳۹/۹/۱۰، خییوو شهری، چایپارا محلهسی، حاج علیاکبرلی طایفاسی، حاج محسن پوراکبر خیاوی عاییلهسی.
اوشاقلیغینیز نئجه کئچدی و او چاغلاردان اونودولماز خاطیرهلرینیز، نهلر اولدو؟
-اوشاقلیق اؤلچۆسۆ’یله آجیلی شیرینلی کئچن اوشاقلیغیمدان هله ده قورتارا بیلمهمیشم. هئچ قورتارماق دا ایستهمیرم. هردن اؤز اوشاقسوو حرکتلریمه گۆلۆرم. بیر یول اوغلوم آتاسینا دئدی: آتا به سنون بو آروادین هاواخت بؤیۆیهجک؟
هر کس کیمی منیم ده او چاغیمدان اونودولماز خاطیرهلریم وار. تنگه-باجادا سربست’جه اویناییب گزیب دولانیم دئیه، اؤزۆمۆ اوغلانلیغا ووراردیم. آتامدان هم شیققیلدایان باشماق ایستیردیم، هم اوغلانلار کیمی ألیمی یاندان جیبینه سالا بیلهجهییم شالوار. هله ده یوخولاریمی او إوده، او تنگهده، او دارکاردا، او قونشولار’لا گؤرۆرم. آتامی ایتیرمک، قاراباسماسی یاخامی بوراخمادی هئچ واخت. آتام آیدا بیر یول أردبیله ساواک ایدارهسینه گئدیب سورغو سووال وئرمهلی’یدی. هر دفعهسینده بیر داها گئری قاییتماماق قورخوسو منی یئیـَردی. اوشاق آغلیم’لا ساواک ایدارهسینین نه اولدوغونو بیلمهسم ده قورخولو نهسه اولدوغونو سئزمیشدیم.
دیلیمیزین یازماغین هارادان و کیمدن اؤیرندینیز؟
-نئجه اؤیرنهجکـدیم؟ سئوگی اولورسا، هر ایستهگینی ألـده ائده بیلیرسن. اؤزۆم اؤزۆمه اؤیرندیم.
اؤیرهدَنیم او معنادا اولماسا دا، قارداشیم تۆرکجه یازماغا قورشادیب ماراقلاندیردی منی. یاز دئـدی، باشلاسان، باجارارسان. یازماق اۆچۆن اوخومالی ایدیم. باشلادیم چیخان درگیلری، قزئتلری اوخوماغا. بو آرتیق ۶۰-نجی ایللر ایدی. تۆرکجهنی اوخوماغی سهندین سازیمین سؤزۆ ایله باشلادیم.
هانسی چاغدان تۆرکجه یازماغا باشلادینیز؟
– تۆرکجه یازماغا ۶۰-نجی ایللردن باشلادیم، آنجاق اؤزگۆونیم اولمادیغی اۆزدن اۆزه چیخارمیردیم. تۆرکجه ایلک یازدیغیم شعر بیر غزل ایدی، پست’لا گؤندردیم قارداشیما کی، گؤر نئجه یازمیشام، یازا بیلمیشم می، بئلهمی اولار تۆرکجه یازماق؟ بیر-ایکی آیـدان سونرا اؤز شعریمی وارلیق درگیسینـده «نیگار خیاوی» آدیلا اوخویانـدا دوغرودان دا هویوخموشدوم. سانکی بوینوما آغیر بورج، سوروملولوق یۆکلنمیشـدی. روشن قارداشیم دئمک منه تاخما آد دا سئچمیشدی. من «آنا خیاوی» آدی’لا شعرلریمی پایلاشماق ایستیردیم. «نیگار»ی سئومیردیم. سونرالار ائله قارداشیمین واسطهسی’له اوستاد ناظر شرفخانالی، رحمتلیک هاشیم عمی (هاشیم ترلان)، رحمتلیک ساپلاق’لا دا تانیش اولدوم. هاشیم عمی’له اوزون بیر سۆره مکتوبلاشیردیق، منه آنا قیزیم دئیردی. او مکتوبلار هله ده قالیر. ائلاوغلو(صدیار وظیفه) ایله تانیش اولدوم و بیر چوخ باشقا شاعیرلر’له. هامیسی دا منی سۆرَکلی آلقیشلاییردیلار. منـسه «نئنیرم منی تعریفلهییرسینیز، شعریمین کم-کسیرین دئیین، تنقید ائلهیین»، دئییردیم. سونرالار گؤردۆم هامی آنا خیاوینی یوخ، نیگار خیاوینی تانیـییرلار، من ده مجبوری نیگار خیاوی آدی’لا شعرلریمی پایلاشدیم.
شعر ایله تانیش اولدوغونوز و اونا ماراق گؤرستـدیگینیز چاغـدان یئنی قاپینین اوخوجولارینا دانیشین.
– مطالعهیه، کیتاب اوخوماغا دَیر وئرن، تحصیل سئون بیر عایلهنین سون بئشیگی اولماق پاییما دۆشدۆ خوشبختلیکـدن. ائویمیزده کیتاب هر شئیـدن بول ایدی. باشا دۆشدۆگۆم-دوشمهدیگیم کیتابلاردان اوخویوردوم، ناغیللار، رومانلار، شعر کیتابلاری و ألبته هامیسی دا فارسجا. ابتدایی، راهنمایی دؤنمینـده، صمد، فروغ، نیما، شاملو، ساعدی، هدایت، جمال زاده، صادق چوبک، خسرو گلسرخی و باشقا یازارلاری اوخویوردوم، اونلاری باشا دۆشمهگه چالیشیردیم، باشا دۆشمۆردۆم، دئییردیم بس چوخ ساوادسیزام، باشا دۆشمۆرم. قارداشیمـدان معنالارینی سوروشوردوم، ها بئله-بئله ادبیات’لا، ادبیاتین اؤنملی اولان دالی شعر’له تانیش اولدوم.
ایلک شعرینیز و اوندان قالان خاطیره؟
-یادیمـدا دئییل دؤردۆنجۆ یا بئشینجی کیلاسـدا درسلیگیمیزده مولویدن بئله بیر شعر واریدی: دید موسی یک شبانی را به راه/ کو همی گفت ای خدا و ای اله… چوخ خوشلاندیم بو شعردن، او کلمهلرین نئجه گؤیچک-گؤیچک یان-یانا دۆزۆلۆشۆ، کلمهلرده یارانمیش دَییشیکلیکلر، شعرین هنگی هاواسی، دورولوغو، بیر چوبانین تانرییلا صاف-صاف اۆز-اۆزه صؤحبتلشمهسی، چارُقت دوزم کنم شانه سرت و … منی ائله بیل دَبرتمیشدی، کئشکه من ده بئله شئیلر یازا بیلسـَیدیم آرزوسو ایچیمـده قیمیلداماغا باشلامیشدی. چالیشدیم دا بیر شئیلر یازماغا، یازدیم دا، نه یازدیم اونوتموشام. ایلک یازدیغیم شعر او مثنوی ائتکیسینـده یازدیغیم جیزما قارایدی. او چاغلاریمـدان بئله بیر شعریم یادیمدادیر هله: آفتابا، من به دیدار تو خواهم آمد/ تو اگر/ قدمی رنجه نمایی/ وجبی پیش بیایی/ دست من سوی تو هر لحظه دراز است/ به وصال تو نیاز است مرا… بیر یول خسرو گلسرخینین شعرلری ائتکیسینـده: فردا همه چیز را عوض خواهم کرد/ فردا کاری خواهم کرد کارستان/ … سونرا ایشی یئتیرمیشدیم او یئره کی: فردا همه چیز عوض خواهد شد حتا شاه… قارداشیما اوخودوم، بَتَر آلقیشلاناجاغیمی گؤزلهییردیم، آنجاق او بیر قیرمیزی قلم گؤتۆرۆب بو سون خطین اۆستۆنه بیر قلم چکیب، بئله شئیلر یازما، دئـدی. او اولدو، بو اولدو بیر ده اونا هئچ بیر یازیمی گؤرستمهدیم. چوخ اینجیمیشدیم.
او چاغلاردا، هانسی شاعیرلردن اثر اوخویوب، ایلهام آلیردینیز؟
بیلیرسینیز یئنی یئتمه، جاوانلیق چاغلاریمـدا یازدیقلاریم فارسجا شعرلر و ادبی پارچالار ایدی. منیم بیلیب ائشیتدیگیم تۆرکجه شعر بیر حیدر بابایا سلام پوئماسی، بیر ده اونودولماز شاعیریمیز عابباس بارز-دن بیر نئچه غزل ایدی. اونو دا حتّا اؤزۆم اوخومامیشدیم، یالنیز ائشیتمیشدیم. تۆرکجه یازماق آغلیمـدان بئله کئچمزدی. آما ایچیمـده حسرت واریدی، ائشیتدیگیم بایاتی’لار دا ایچیمی قاماشدیریردی، بیر نئچه یول اونلاری یازیب توپلاماق هَوَسینه دۆشدۆم، آنجاق نئجه یازیلیشینی باجارمادیم. سونرالار سهند’له تانیش اولدوم، سازیمین سؤزۆ. اونون قلمی، یارادیجیلیغی، شعر اوسلوبو، دیله یاناشما اوسلوبو، دیلیمیز’له شعر آراسینـدا قوردوغو یئنی کؤرپۆدن چوخ ائتکیلنـدیم. بیلیرسینیز، اینسانی تکجه شعرلر و شاعیرلر دئییل ایلهاملاندیران. بۆتۆن اوخوموش اولدوغون کیتابلار، اوشاقلیق ایللرینـده هر کسین گؤرۆب یاشادیغی شخصی تجرۆبهلر، چئورهده باش وئرمکـده اولان اجتماعی-سیاسی اولایلار، عایلهده دَیرلَنَن کۆلتۆر، دؤشؤنجه سیستئمی، عایلهده اؤنمسهنن اینسانی دَیرلر و داها بیر چوخ چوخ شئیلر آراچیلی (واسطهلی) یاخود آراچیسیز(واسطهسیز) بیچیمـده اینسانی ائتکیسی آلتینا باسیر. سایین آیهان بَی، سیز مندن بو بارهلرده گئنیش سؤز آچمامی ایستیرسینیز، یازدیقـجا کئچمیشلر جانلانیر بئینیمـده، گؤرۆرم پاهووو… نئجه اۆزۆن یول گلمیشیک قلم’له بیرلیکـده، گاه او منـدن کۆسۆب، گاه من اونـدان، گاه او منه یالواریب، گاه من اونا. چوخ شئیلر بئینیمین قازانینین دیبلرینـدن قایناشیب اۆزه چیخماق ایستیر. آنجاق گؤرۆرسۆنۆز سؤز اوزانیر، یوروجو اولا بیلر اوخوجولارا.
بو گۆنه جن نئچه شعر یازیبسینیز، و أن سئودیگینیز شعر هانسی شعرینیز اولوب؟
- ساییسینی بیلمیرم. آنجاق دؤرد شعر توپلوسو کیتابیم یایینلانیب، وبیر چوخ شعرلریم ده هلهلیک یاتیشیب قالیب. دوغروسو من تنبلم، اؤزۆمه آرشیویم-زادیم اولماز، چوخ ایسترم اولسون، آما تنبلم بئله ایشلرده. بعضی شعرلری یازدیغینـدا بیر آرخایینلیق دینجلیک جانینا یاییلیر، بوتون هۆجرهلرین اکسیژن’له دولوب بوشالیر. بعضیلرینـده ایسه بونو یاشامیرسان، آنجاق اوخوجو طرفیندن بَیهنـَنی قازاندیغینی گؤرۆرسن.
بیزه کیتابلارینیزدان دانیشین، و اونلاردان قالان خاطیرهلر نهلر اولوب؟
-بیرینجی کیتابیمی (منیم شعریم) چیخارماقــدا قارداشیم منی جسارتلندیردی، دوغروسو. من هئچ واخت، ایندیکی آغلیم اولسایدی او کیتابی چیخارمازدیم، دئمم. سؤزسۆز کی، ۱۳۷۴–نجو ایلـده ایندیکی دۆشۆنجهده دئییلمیشم. نه یاخشی کی، اولماییب دا کیتابی چیخارمیشام. هئچ بیر شاعیر حاضیر دورومونا بیردن-بیره شاپپادان آتیلمامیشدیر. ترسینه، اولدوغو یئره آددیم-آددیم پیلله-پیلله وارمیش، کئچمیشـده چیخان کیتابلاریمیز بیزیم آیاق ایزلریمیزدیر. قوی دورسونلار. کیتابلاریم’لا بیرگه سئوینجلریم ده اولوب، اۆزۆنجلریم ده. آلقیشلانمیشیق، یارالانمیشیق. دؤیۆلمۆشۆک، أزیلمیشیک، سئویلمیشیک ده. دوغروسو اینسان بالاسی نهدیر، کیمدیر، هارادا، نه ائدیر، هانسی دۆنیانین هانسی کهکشانینـدا هانسی سۆد یولونون هانسی اولدوزو اونو تانییر؟ هله کی قالسین من بیر کیتاب، شعر، ناغیل یازدیم یازمادیم. حایات توْولو-توْولو(سۆرعت’له) بیزدن اوزاقلاشماغا باشلاییب، ائله همین توْو’لا دا یاخینلاشیر بیزه. بیزی سئویندیردیگی بویدا آجیدیر دا، سانجیر دا. حایات بیزی ایستهدیگی رنگلر’له بویاییر دا سیلیر ده. هئچ دوشونمهدیگمیز، گؤزلـَمهدیگیمیز بیر آنـدا شیشیریر ده شیشیمیزی آلیر دا آمانسیزجا.
یئنی اثرلرینیز؟
-گاهـدان گۆزاردان یازدیغیم شعرلر اولور، و ایکی اۆچ ایلـدن بری دوکتور رضا براهنی نین، «روزگار دوزخی آقای ایاز» رومانینین ترجۆمهسی’له اوغراشماقـدایام.
دیلیمیزی اؤیرَنیب، یازیب، اؤیرتمهگینین یولوندا، گؤردۆگۆنۆز چتینلیکلردن بیزه دانیشین!
-بیزلر دیلیمیزین بختهور چاغینـدا یازماغا باشلامادیق. آنجاق اۆرَک آتشی، جان سئوگیسی’له یولا چیخدیق. اوندا تۆرکجه یازماق دبـده دئییلـدی، چوخلاری: نه اۆچۆن تۆرکجه یازیرسان، آخی اوخویان یوخدور کی، سسین هئچ یئره چاتماز بو دیلـده، فارسجا یاز قوی میلیونلار سنی اوخوسون. بیز دئیـَنده، ۶۰-نجی ایللردن یازماغا، چالیشماغا باشلایانـلاری دئمک ایستیرم. او زامانلار تۆرکجه یازانـلارا آلقیش-مالقیش یوخیـدی. ترسینه، بوْل-بوْل دیکسینتی، چتینلیک یاشاییردیق. اثرلر اوخوجو، ادبیاتچی کۆتلهسی طرفینـدن سوسقونلیق’لا قارشیلانیردی. اوخوجو دئینـده، سایـجا نئچه یۆز نفری آشمیردی. بلکه ده ادبیاتچیلار’لا اوخوجولاریمیزین سایی عئینی ایدی. آنجاق ایندیکی دورومـدا آیین-شایین اوخوجو کۆتلهمیزدن سؤز ائده بیلیریک. نه موتلو بیزلره، نه موتلو وئردیگیمیز أمکلره. بورادا سحر خانیمی یاد ائتمهمک سوچ اولار منه. سحر خانیم ماویلر کیتابی ایله دوغرودان یازینیمیزا گۆجلۆ نفس گتیردی. او دیلی، او سؤزجۆکلری، او سؤزبیرلشمهلری، او بیچیمی، او ایچریگی شعریمیزه گتیرن سحر خانیم بیرجه “ماویلر” کیتابی’لا یازینیمیزا ایزینی ناخیشلاییب قالارقی اولدو. هم ده بیر خانیم طرفینـدن بؤیله درین بیر نَفَسین یازینیمیزا سونولموشلوغو یازینیمیزا دؤنۆم نقطهسی کیمیـدیر. او کیتاب سو کیمی جانیما یاییلدی، یازدیغیم شعرلریمه داها قرارلی اولدوم.
دوننکی صؤحبتیمیز سیزین’له منه بیر آنی خاطیرلاتـدی. یاخشی یادیمـدا، سایین منظورینین قاراچوخاسی یاییلمیشدی، اونو اوخویوب حئیران قالمیشدیم، هر قزئت، درگی ألیمه چاتدیقـدا قاراچوخا بارهسینده نسه ائلئشتیری، خبر، تپکی اوخوماق گؤزلهییردیم آنجاق یئر-گؤی سوسموشـدو. اؤز ایچیمـده قاراچوخانین یازاری قارشیسینـدا اوتانج دویوردوم کی، نهدن بو ایشین یازینیمیزا اولان دَیَرینی یازین چئورهمیز گؤرمزدن گلمکـدهدیر؟ سایین منظوری’له یاخینـدان تانیش دئییلدیم او زامان ۱۳۸۲-نجی ایلده تهرانا فرهنگسرای بهمنـه آذربایجان سئچکینلر فئستیوالینا دعوت اولوندوم، اورادا توپلانتیـدان سونرا منظوری بَی’له تانیشیب گؤرۆشۆب، اونون دَیرلی ایشی حاققینـدا سۆرۆلن سوسقونلوقـدان یاشادیغیم اۆزۆنتۆ اوتانجیمـدان دانیشدیم. آواوا حاققینـدا دا ایلک مقالهنی من یازدیم. یادیمـدا اولانی دئیهسن، چیراق درگیسینـده یایینلانـدی.
۱۳۷۲-۷۳- نجو ایللرده ساعدیدن دیلیمیزه چئویردیگیم بَیل عزالیلاری و توپ آدلی ایکی رومانی ۱۳۸۲-۳ده یایینلادیغیمـدا بعضی یازارلار و ادبیاتچیلار وَرَینـدن تپکیلر و تپیکلر ده آلـدیم. آنجاق من دوغرو دۆزگۆن بیلدیگیم ایشی گؤردۆیۆمه اینانیردیم. او ترجۆمهلر ده یازین چئورهمیزده سوسقونلوق جزاسینا توتولـدو. آنجاق اونـلارین حاققینـدا خبرلر یورد دیشینـدان، ایزمیر یونیوئرسیتهسینـدن، آلمانـدان، کانادادان، آذربایجان رئسپوبلیکاسینـدان ایچریـیه گلیردی.
بونجا ایلـدن سونرا دیلیمیزین یاشام دورومونو ایران چرچیوهسینـده نئجه گؤرۆرسینیز، آددیملار اؤنه دوغرو اولوب، یوخسا دیلیمیزین اینکیشافینین حاققینـدا بیر پارلاق ایش گؤرۆلمهییب؟
–بلکه بونـدان داها یاخشی، بلکه ده داها کؤتۆ دورومـدا اولا بیلردی دیلیمیز. آنجاق کئچمیشه باخانـدا دیلیمیز داها یاخشی دورومـدا دیر. ادبیات’لا، دیلیمز’له اوغراشماق هـَوسینـده اولانـلارین سایی گۆنـدن گۆن آرتماقـدا. هر کس ألینـدن گلدیگی اؤلچۆده دیلیمیز، یازینیمیز یولونـدا چالیشماقـدان أسیرگـَمهمیشدیر. دیلیمیزین آرخاسینـدا نه دؤولت اولوب، نه پارلمان، نه آنایاسا، توم بیر اؤگئی دیل کیمی قارشیلانیب و قاریشلانیب هر زامان. یالنیزجا قلمیمیز اولوب بیر ده دیلیمیزی اؤلۆمـدن قورتارماق دۆشۆنجهسی آرخاسینـدا چیرپینان سئودالی باشیمیز. ایندیکی دورومـدا پارلاق ایشدن سؤز ائتمک بیرآز ایدئاللار آردینجا گئتمک کیمی آلینا بیلر. هر کس ألینـدن گلدیگینی چالیشیر، یازیر، یارادیر، یاییر. بلکه ده بو چالیشمالارین توپلوسونا اومود بسلهییب، زامان آخیمینـدا آستا-آستا ایزینی بوراخاجاغینی گؤزلـَمک بیزه دوشر. داها دوغروسو من اومودلارا سؤیکنمهیی سیزلاماقـدان داها چوخ سئویرم. نئجه اولورسا بیز دوروب اوسانمامیشیق، یئریـییب یۆرۆمۆشۆک. نئچه-نئچه مینلرجه یاییلمیش اولان کیتابلار، قزئتلر، درگیلر، سایتلار، کاناللار… بونلارین هامیسی ایرَلیـیه دوغرو آددیملاماق دئمکـدیر. گۆنۆمۆزده بونجا آجیناجاقلی قورخونج اولایلار باش وئریرکن پارلاق ایشدن سؤز ائتمک نهقدر دوغرودور، بیلمم. اینسان بالاسی چاشباش دوروما أیلشمیش، اؤز ایچینه سیغیناراق مات قالمیشـدیر. کیمـدن نهدن هارادا هاچان نییه قورخمالی و یا قورخمامالی اولدوغونو بئله باشا دوشمور. اینسانلار دسته-دسته ، یۆز-یۆز، مین-مین قیرغینا قیتلیغا آجلیغا یانغینا، سۆرگۆنه، إعداما، آتشه اوغراییر گؤزۆمۆزۆن قاباغینـدا. دونیانین تۆکۆ بئله دَبرمیر. حالبوکی، بیر زامانلار هر گۆن شاهیدی اولدوغوموز بو فاجعهلرین هر بیری تک باشینا دۆنیانین بۆتۆنۆنۆ بئله آلت-اوست ائتمهیه یئتردی. هر کس بیرگۆن همین فاجعهلردن بیرینه اوغرایاجاغینی او قدر ده اوزاق گؤرمۆر، هر کس بو کیمی فاجعهلر’له قارشیلاشماغا حاضیرلیقـلار دوشونمک زوروندادیر. اینسان بالاسی سیرتیقلاشیب، اۆزۆنۆن سویو تؤکۆلۆب سانکی.
ادبیاتیمیزدا یاشانان سورونلار نهدیر؟
-دیلیمیز نه یازیق کی، ۸۰-۹۰ ایلـدن بری باشلایاراق ییخیلیب داغیلماغا اوغرامیشدیر، سؤزجۆکلر گئت-گئده آزالیب یوخ اولماقـدا، سؤز دۆزۆمۆ قارماشیق دوروما گلیب چیخماقـدا، سؤز دۆزۆمۆمۆز فارسجا ائتکیسی آلتینـدا. بعضن یازارلاریمیز بونا قایغیسیز یاناشیرلار. بو، اوزون زامانـدا دیلیمیزی کورلایار، دیلیمیزین وارلیغینا قورد داراشدیرار. ائله بیر باخیما داراشدیریب دا. بعضن یئرسیز، اویومسوز اولاراق تۆرکییه، او تای آذربایجانـدان بیر شئیلر گؤتۆرۆب یاماق کیمی یازیمیزا سیریـییریق. من قارداش اؤلکهلردن نهلرسه اؤیرنمهیه قارشی دئییلم. آنجاق بو دا یالنیز یامسیلاماق کیمی یوخ، بیلگی ایله اولمالی. هانسیـسا دیلین یازاری او دیلی دوغرو دۆزگۆن اؤیرنمهلی، دوغرو دۆزگۆن یازمالیدیر، یوخسا دیل زاوالا اوغرایار. بیزده ایسه هر کس کئیفی چکدیگی کیمی یازیر. دیلیمیزی گوجلندیریب قورویاجاق دیل قوروموموز یوخ، رسمی اورقانلار وار گۆجلری’له گئجه گۆندۆز دیلیمیزی زدهلهییب ییخماق اوغرونـدا أللرینـدن گلنلری سۆردۆرمکـده دیرلر. بئله بیر دوروم دۆشۆنۆن أدبیاتیمیزا نه بویدا چتینلیکلر یارادیر، یازارلاریمیزین، چئویرمنلریمیزین بوینونا نه بویدا نه اؤلچۆده سوروملولوق دۆشور.
سیزین اؤنرینیز ادبیاتین گوجلنمهسینه نهدیر؟
– دیلیمیزی دوغرو دۆزگۆن اوخویوب اؤیرنمهلیـییک. بوگۆن ایران آذربایجان یازارینین بیر گؤرَوی، بلکه ده باشلیجا گؤرَوی دیلیمیزی یانلیش یازماقـدان آریندیرماقـدیر. سؤزسۆز کی، ألینـدن گلدیگی قدرجه. قوی گلهجک نسیللر بیزلرین أن آزینـدان وار اولان اولاناقلار (ایمکانلار) چرچیوهسینده دیلیمیزی قوروماق یولونـدا وئردیگیمیز أمکلردن، قایغیلاردان خبرلری اولسون. بوگۆن ایران آذربایجان یازاری یالنیزجا، من شاعیرم، من یازارام، دیلچی دئییلم، بیز مکتب مدرسه گؤرمزدن یازیریق، دئمک’له سوروملولوغونو گؤرمزدن گلنمز. بلکه کئچمیشـده بو سیرا أکسیکلیکلره گؤز یومماق اولاردی، آنجاق ایندیکی دورومـدا، دیلیمیزین نه بویدا تهلۆکه ایله اۆز اۆزه اولدوغونون فرقینـده ایکن ادبیاتچیلارین بوینونا قات قات گؤرَولر یوکلنمکـدهدیر. سؤزسۆز کی، سؤیلهدیکـلریم اؤیۆت آنلامینا گلمز، بونـلار منیم اؤزۆم-اؤزۆمه دۆشۆندۆکـلریم، سؤیلهدیکـلریم سورونلاردیر. من ده بو ادبیاتین کیچیک بیر پارچاسی ساییلیرام بلکه، من ده بو سورونلارین، سوروملولوقلارین ایچیندهیم. بیر ده گۆجلۆ ائلئشتیری گۆجلۆ ادبیاتین بیر قولودور. ادبیاتیمیز بو گۆن بیلیکلی ائلئشتیرمنلر یوخسونلوغوندان دا آخساماقدادیر. حالبوکی، ادبی تاریخیمیزده گرچکچی ائلئشتیرینی باشلایان فتحعلی آخوندزاده کیمی بؤیۆک ائلئشتیرمنیمیز اولموش. آخوندزادهنین یولونو بیلیمسل، آکادئمیک بیچیمده داوام ائتدیرن رضا براهنی کیمی داوامچیسی اولموش. دوستبازلیق، حاشیه بازلیق ائلئشتیری آلانینی بولاشدیرار، بیلیمسل ادبی آخاریندان اوزاقلاشدیرار. ادبی یاریشمالار گؤیۆل گؤردۆ، اۆز گؤردۆ، شخصی حئسابلاشمالار اۆزَریـنه کئچیریلیرسه ادبیات آلانینا یئنی گلن جاوانلاریمیزی اۆرَکـدن روحـدان سالا بیلر.
أن سئودیگینیز شاعیر کیمـدیر و نهدن؟
-بولود قاراچورلو، چۆنکۆ اونو اوخوماق’لا یازی دیلیمین قاپیسیـنا یاخینلاشمانی اؤیرنـدیم.
بیر اؤزل سورغو:
ایللردی ائلیمیز، سیزدن گؤزل اثرلر اوخویور، بونجا ایلـده، سیز حاشییهنین یان-یؤورهسینده گؤرۆنمهییبسینیز، بونون نهدنی و نئجه باجاردیغینیزی عزیز اوخوجولارا آچیقلایا بیلرسینیز می؟
-حاشیه دئدیگینیز های-کۆی، قالماقال، اورایا بورایا بورون اوزاتماقدیرسا، اوزاق گزمک دۆزگۆندۆر. حاشیه متن’له، اثر’له اوغراشماز، آداملارین نه دئدیگی نه گئیدیگی نه یئدیگینـدن سؤز ائدر. حاشیه اۆزئیلرده گزیشر. منی ده حاشیهلره چکمهیه چالیشانلار اولوب. منسه، آج قولاغیم، دینج قولاغیم دئیه دۆشۆنمۆشم. چئورهنه چپیک چالانلار توپلاماغی دۆشۆنۆرسن، او زامان سن ده کسین کیمیلرینه چپیک چالمالی اولورسان. نه چپیک چالدیرمیشام، نه چالمیشام. آنجاق منه دئییل، قلمیمه سئوگی گؤرسهدنـلری ده آغیرلاییب سئومیشم.
نئچه آد یازیریق اونلارا بیر قیسا ایضاح یازین:
۱_آتا:
أییلمز باش، جانلی ایراده، أمک هیئکلی، میننتسیز سئوگی، منیم اینجه بیلکلی بالاجا ألیم، گۆوَنلیگی ایچینـده ایتن گئنیش أل و سئوگینین سونسوز سیمگهسی.
۲_آنا:
آنا مظلوم، آنا آبیر-حیا تامغاسی، ائولاد قایغیسی، دؤزۆم هئیکلی، سوسقون زحمت، سوسقون سئوگی، اوتانقاج قادینلیق،
۳_قارداش:
قارداشلاریم بئییندن ایدزه و اینتیحارا توتولدولار.
۴_باجی:
باجیلاریم فلهیین کؤهنه بورجونا گئتدیلر و قادینلیق گۆدازینا.
۵_یولداش:
سایجا پاییما آز دۆشن عزیزلریم.
۶_آذربایجان:
نیسگیللی تاریخ، دلیردن جوغرافیا، بوغازیندان اۆزۆلمۆش دیل، دیلینـدن آسیلمیش آنام، آنا دیلیم.
۷_خییوو:
خییوودان دئمه، او یاخیب یاندیران اؤلدۆرۆب دیریلـدن آغلادیب آغیللاندیریب دلیردن طبیعتینـدن دئمه. خییوو یعنی ساوالان، یعنی خییووچایی، یعنی ائل-گۆنۆم، یعنی اوشاقلیغیم، شیلتاقلیغیم، شیطانلیغیم.
۸_کیتاب:
یاشامین واز کئچیلمز نسنهسی، ائویمین یاراشیغی.
۹_کلاسیک شعر:
دلی نسیمی، سئودالی فضولی، کئفین کؤک اولدغو چاغینـدا اوتوروب اوخویوب و کئیف آلماق.
۱۰_سربست شعر:
سؤزجۆکلر’له سربستجه یارادا بیلهجهییم دۆنیام.
۱۸_یئنی ایلـده سیزدن ائشیتمهلی یئنی سؤز، یئنی قاپینین اوخوجولارینا نهدیر؟
– میللتیمیزه، دیلیمیزه، ادبیاتیمزا، قلمیمیزه یئنی ایلین اوغورلو اولاجاغینی آرزولاییرام. یئنی قاپینین اوخوجولارینا جان ساغلیغی، هر شئیین کؤنۆللرینجه اولاجاغینی آرزولاییرام. و اۆچ بئیتلیک بیر قوتلاما سلامی:
سلام ای تۆرک کیشیسی، تۆرک قادینی
ساوالان تک اوجا توت تۆرک آدینی
توت ألینـده باهارین بایراغینی
سنه تبریک ائدیرم بایرامینی
دانیشاق تۆرکجه آچیلسین دیلیمیز
دیلیمیز جان دیلیمیز جان دیلیمیز.
۱۹_یئنی قاپینی نئجه گؤردونوز؟
-دَییشیک، فرقلی بیر سانال دۆنیاسی یاراتماغی باشارمیشسینیز آیهان بَی، باشـدا سیز اولماق اۆزره یئنی قاپی سایتینـدا چالیشماقـدا اولانلارین هامیسینی آلقیشلاماق گرک. یازیلاری ایکی ألیفبادا یایدیغینیز دا بیر سئچکین حرکتدیر.
۲۰_بو یولدا گؤزل آددیملار اۆچۆن اؤنرینیز نهدیر؟
– آددیملارینیز گؤزلدیر، داوام ائتدیرین. آتاجاغینیز آددیملارینیزین ایسه داها گؤزل اولاجاغی بللیدیر.
۲۱_سون سؤز؟
–بو گؤرۆشه اورتام یاراتدیغینیز اۆچۆن سیزه ساغ اوللاریمی سونورام. اوخوجولارینیز بول، یولونوز آچیق اولسون.
بو آچیق دانیشیق خانیم نیگار خیاوی ایله سونا چاتدی.
یئنی قاپی سایتی، بو دانیشیق اۆچۆن نیگار خانیمدان تشککور ائدیب،
بو عزیز شاعیره-یازیچیمیزا برکتلی یاشام، سئوینج اۆرک،
و ایستکلرینین ألده ائدیلمهسینی، اولو تانریدان آرزیلاییر.
درین حؤرمت’له : آیهان میانالی
نیگار خیاویدن بیر قیسا بیوقرافی
چاغداش ادبياتيميزين گؤركملی، دۆشۆنجهلی و دويغولو شاعيرهسی،
نيگارخانيم خياوی ۱۳۳۹جو ايلـده مشكين شهر آدلانان خياو شهرينده،
آنادان اولوب، بوگۆن بۆتۆن آذربايجانيميزين آدلی-سانلی بير قيزی كيمي تانينير.
اونون ياراتديغی اثرلر و شعرلر، هر آذربايجانلینين اۆرهگينی آليشديريب،
اونـدا وطن سئوگيسی، اينسان سئوهرليك و سئوگی دويغولارينی اويادير.
بو گۆن نيگارخانيمی دؤرد شعر دفتری و ايكی چئويرمه اثری’له تانيييريق؛
شعر دفترلری :
1- منيم شعريم،
2-كؤلگهدهكی سس
3- شهر جيريغيندا نيگار
4- ألیمـده أللی بارماق
5- بَيَل عزاليلاری رومان- دوكتور غلامحسين ساعدی اثرینين چئویرمه سیدیر
6- توپ رومان- دوكتور غلامحسين ساعدی اثرینين چئویرمه سیدیر.
نيگار خانيم «منيم شعريم» كيتابينـدان «كؤلگهدهكی سس» دفترينه جن،
اوزون بير يولو شعريت عالمينده دويغو و دۆشۆنجه كؤرپۆسۆنـدن كئچيب
و ساده بير دۆنيادان، ساده ديلـدن دۆشۆنجه، حكمت، توپلومسال گؤرۆشلری
ألده ائتمك اۆچۆن چالیشیب و نهایت چاغداش شعریمیزده دیرلی یئر قازانیبدیر.
ایکی شعر:
نه فرقی وار أن چوخ سئودییم آغاج هانسی؟
آدیمیزا ایکی آغاج اکیرسن یان–یانا
گۆنـده اونلاری سوواریر باشلارینا فیرلانیرسان
دئییرم اولمایا آغاج’لا باشیمی أکیرسن
اۆرهییمه بئله گلیر
اولمایا او سئوگی دئدیگیمیز أکینچی
بیزی أکیب بوردا
اؤزۆ چوخـدان أکیلیب آرادان چیخیب
اۆرهییمه بئله – بئله چوخ شئیلر گلیر.
***
گلن اولسا
گؤرَن اولسا چیخ آرادان
بیلن اولسا، دیللهنن اولسا، یوخ اول آرادان
چووغون ایچره چیلپاق اوینایان بیر اۆرک جنازه سینی
یئردن گؤتۆرمهیه نه وار کی!
شکیللر دیلینده، نیگار خیاوی اوشاقلیقدان ایندییه جن


c: text/html

text:
رومینا اشرفینین آتاسی ۹ ایل حبسه محکوم ائدیلدی
رومینا اشرفینین آتاسی قیزینی اؤلدوردویونه گؤره ۹ ایل حبس جزاسینا محکوم ائدیلدی.
رومینانین آناسی رعنا دشتی بو خبری آچیقلایاراق دئدی: «بو قرار منیم و عائلهمین حیاتیندا پانیک و قورخویا سبب اولدو.»
او، آیریجا علاوه ائتدی کی، رومینانین قاچدیغی گنج اوغلان بهمن خاوری ایکی ایل حبس جزاسینا محکوم ائدیلمیشدیر.
او دئدی «من بو قرارا اعتراض ائدیرم و عالی محکمهیه موراجعت ائتمک ایستهییرم.»
رومینا اشرفی، بو ایلین خرداد آیینین باشلاریندا تالشده گنج بیر اوغلانلا قاچدیغی اوچون آتاسی طرفیندن اوراقلا اؤلدورولدو.
بو قیزین قتلی سوسیال شبکلرده چوخ یانسیمایا سبب اولدو.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
داناولارین هدییهسی / قادیر جعفری (مقاله)
دیل، قانونلا برابر داناولارین هدییهلریلهمی باشلاییر یوخسا هدییهلره وئریلن عیبرت آلیجی آنلامسیز گئجه شیفرهلری ایله؟
لاکاندان آلدیغمیز بو باشلیغا ویرژیلین «من یونانلیلاردان، هدییه گتیردیکلرینده بئله، قورخورام» دئدییینی یان یانا قویورساق، مؤوضوموزون هانسی هدییه اولدوغو آیدینلاشماغا دوغرو آددیملایاجاقدیر. آلینماز قالا اولان ترویا شهرینی، یاغمالاماق اوچون یونانلیلار اونلارا بیر هدییه بوراخدیلار. یئنه ده لاکانین دئییشی ایله بو هدییهلر سیمگهدیرلر. بیزی یؤنلدن بؤیوک اؤتهکیسینین آلانی.
«دوستوندان بیر شئی گیزلتمک ایستهمیرسنمی؟ اونا سایغی دویدوغوندان، اولدوغون کیمی گؤرونمکمی ایستهییرسن؟ آنجاق محض بو سببدن او سنی محو ائدهجکدیر» دئییردی نیچه. نیچهدن یولا دوشهرک دوستلوق موناسیبتینی آراشدیریب و دوستلوق پولیتیکاسی اثرینده بو مؤوضویا اطرافلی توخونان دریدا، دوستلوغو بیر هدییه اولاراق قیمتلندیریردی. هر بیر هدییهنین ایسه اوچ صورتی واردیر.
بیز دوستوموزون آد گونونو تبریک ائدیب اونا هدییه گؤتوروروک، بو او دئمکدیر کی قارشی طرفدن آد گونوموزده اونون بیزه هدییه آلاجاغینی دا اوموروق. باشقا بیر اؤرنک خئیر-شر موناسیبتلریدیر. بیرینین توی-دویون شنلییینه قاتیلدیغیمیزدا، اونلارا وئردیییمیز نؤمر قارشیلیغیندا، بیزیم ده توی-دویونلریمیزده گؤزلنتیلریمیز اولور. اصلینده بو نؤمر بیلینجلی شکیلده وئریلیر. قارشیسندا اوموجاغیمیز واردیر. دریدانین اوچ اوز (صورت) دئدییی ایسه بونلاردان عیبارتدیر : پای وئرن، هدییه و پایینی آلان. هدییهنی آلان ایسه اؤزونو قارشی طرفه بورجلو ساییر. بو بورج ائتمهدن بیر بورجلولوقدور. بو هدییه وئریلدییی حالدا، هئچ بیر هدییه وئریلمهمیش دئمکدیر. بلکه ده بو اوزدن دیریدا عئینی کیتابدا « بلکه ده شیددت ایلانیدیر کی اسکیدن بری، هر بیر دوستلوق و عدالت موناسیبتینه سوزولموشدور» قناعتیندهدیر.
وورغولادیغیم کیمی دریدا دوستلوغون اوچ اوزو وار دئمیشدی. لئویناسا گؤره «اوز ان چیلپاق عوضودور. بو چیلپاقلیق ائتگیلی و خوشا گلیمدی. عئینی حالدا ان یوخسون عوضودور ده. اینسانین قیافه توتماسی، بیرینی یانسیلاماسی دا بونو تصدیق ائدیر. اوز قورونماز شکیلده تهدیدلر قارشیسندادیر. سانکی بیزی بیر شیددته دوغرو یؤنلدیر. عئنینی حالدا بیزی اؤلدورمکدن واز کئچیردن ده اودور.» بونو آنلاماق اوچون علی الفهداوی آدلی فوتوقرافچینین ع.ش.ی.د الیندن قاچمیش، عصرین مونالیزاسی آدلانان سبا آدلی موصیللی قیزی خاطیرلایین. فوتوداکی قیزین اوزونده قم-کدر، سئوینج، قورخو، ایضطیراب، هیجان، اومود و بیر سؤزله بوتون بونلاری ایچینده سیغدیران ساواش یانسیماقدادیر. بو شکیله باخارکن، ع.ش.ی.د-ه قارشی نیفرت و اؤلدورمک حیسسی اویانیردیسا، دیگر طرفدن ساواش طرفلری بو صورتی گؤروب ده بلکه ساواشدان واز کئچه بیلیردیلر.
لئویناسا گؤره اوز مسهلهسینین مفهومو اینسانین اؤزونه ایشاره ائدیرسه ده، اؤتهکیسینه ایشاره ائتدییی اوچون اولدوقجا اؤنملیدیر. همین شکیلده قیزین اوزو ساواش و فلاکته ایشاره ائدیردی. اوز مفهومو گؤرمک و سؤیلهمکله تام ایلگیدهدیر. اوزو تام آنلاییب تانیماق مومکون دئییل. دیلیمیزده نئچه اوزلو سؤزو ده بونو تصدیق ائدیر. اوز جیلوهلنمه و اینکیشاف جینسیندندیر. بئلهلیکله بیزی باشقاسینین حقیقتینه قایتاریر. دیل و سؤز کیمی اینکیشاف جینسیندندیر. لئویناسا گؤره بو اؤتهکیسی، بؤیوک اؤتهکی و یا تانریدیر. هر حالدا بو باشقاسینی سایییب، سایغی گؤسترمهلییک.
کانتا گؤره هر بیر اوبژه، سوژئت ده موطلق دییشیکلیکلر ده یارادیر. دیلیمیزدهکی خاووس نتیجهسینده «ایران تورکوسو» قالیبینده اؤزونو ایرهلی سورن، بعضن تبریز، اردبیل و دیگر یئرلی لهجهلری نورما کیمی گؤتوروب، بعضن ده خالق دانیشیق دیلینی و اورادا گئدن سایسیز-حئسابسیز یاد سؤزلری یازیلاریندا عکس ائتدیرن یازیچیلاریمیز، اصلینده دیلیمیزه دانائولارین هدییهسینی داشیماقدادیرلار. بو هدییه نه قدر بؤیوک اولورسا، بیر او قدر ده ییخیجی اولاجاقدیر. دوستلار طرفیندن وئریلن بیر هدییه وارسا، آتین ترویا خالقینا وئرهجهیی زیان قدر تهلوکیلیدی. اصلینده بو هدییه دوستلارین دئییل، بؤیوک اؤتهکیسینین هدییهسیدیر.
باشقا بیر نومونه هامیمیزین ائشیتدییی ظارافاتدادیر : قوللوقچو چیراغینی تاپان بیریسینه، قول، قونشوسونا ایکیقاتینی وئرمک شرطی ایله ایستکلرینی یئرینه یئتیرهجهیم سؤیلهمیش. کیشی ایسه دوشونوب- داشیندیقدان سونرا، بیر گؤزومو چیخار دئمیشدیر.
رسمی مئدیادا گئدن دیل، یازیچیلاریمیزین اوخوجویا (هانسی اوخوجویا؟!) یاخینلاشاق دئیه، یازیب یاراتدیقلاری دیل، اؤزونو اوجوز و راحاتجا بیزیم ایختیاریمیزدا قویور. آزاجیق کیتاب اوخوجولاری، بوللوجا مئدیا ایزلهییجیلری بونو راحاتجا قبول ائدیرلر. قبول ائتدیکدن سونرا، اونون ایشغالی اراضیسینه چئوریلیرلر.
بورادا ایسه قلمه آلینان دیل ویا دریدا دئییشی ایله دوستلوق هدییهسینین چؤهرهسی تام لئویناسین دئدییی کیمی بؤیوک اؤتهکیسینی (بورادا حاکیم قووهلر آنلامیندا) یانسیتماقدادیر. وئریلن هدییهنین آماجی دیلیمیزین اوست دوزئیی ایله برابر، سینتاکسینی دا محو ائتمکدیر.
بو ایشی سادهجه ایران تورکوسو دوست هدییهسی قالیبینده بیزه ائتمیر. مسهلهنین دیگر طرفی ایسه قارداش دیل، تورکیه تورکجهسیدیر. بوتون دیل یاخینلیقلارینا باخمایاراق، عئینی وظیفهنی تورکیه تورکجهسی ده داشییا بیلر. آزیندان قابیلین هابیلی اؤلدورمک ناغیلی، هامیمیزا ان تانیش قارداش اؤلدورمهنین اؤرنهییدیر.
هئگئله گؤره موطلق ایدئیالار، اؤزلرینی موناقیشه یئریندن کنارا چکهرک حاکیمییتدهدیرلر. بشر آلیش-وئریشلرینده، بوتون قالماقاللاردا، ایشلرینی، بیر باشقاسی طریقی ایله ایرهلی سورورلر دئییر. بؤیوک اؤتهکیسینین ده داورانیشی بئله اولسا گرک. دیلیمیزی دوغرو-دوزگون اؤیرنمکدنسه، ایران تورکوسو کیمی ساختا بیر تئرمین آلتیندا بوشونا چالیشماغا سؤوق وئرمکدهدیر. بوش چالیشماق، ژیژکین دئییمی ایله، بیر دهییشیکلیک باش وئرمهسین دئیه چالیشمادیر.یعنی بؤیوک اؤتهکیسینین قورخدوغو بیر دهییشیک. بئلهلیکله بو قارشیلیقلی ایشده اوبژه، سوژئتی مونفعیل حالا گتیریر. اونو بؤیوک اؤتهکیسینین ساحهسینده بوراخیر. او منیم یئریمه ذؤوق آلیر. ژیژک بو مقامدا گؤزل اؤرنکلر اورتایا قویور. کینو فیلملرینی بیر هارد دیسک اوزهرینده توپلاییب ساخلاماغا بنزهییر. بئلهلیکله بو فیلیملر همیشه الیمیزده اولدوغو اوچون، اونلاری ایزلهمهیی سونرایا بوراخیریق. بلکه ده هئچ زامان باخمیریق و هارد دیسک بیزیم یئریمزه بونلاری ایزلهییر کیمیدی. ایران تورکوسوندهکی سؤزجوکلر بیزیم دوشونمهمیزه، دیلیمیزده اولمایان تئرمینلره قارشیلیق آختارماغا ایذین وئرمیرلر. اونلارین قارشیلیغی ایران تورکوسونده (تورکیه تورکجهسی ده عئینی قونومدادیر) همیشه حاضیردیر. ایستهدییمیز واخت اونلاردان یارارلانا بیلهریک.
لاکان بیزیم مئیلیمیز(آرزو) باشقاسینین مئیلیدیر دئییر. بو ایسه ایکی یؤنلودور. باشقاسینین آرزولارینا مئیل ائتمک و آیریجا باشقاسینین سنه قارشی مئیللی اولماسی، آرزوسو. بورادا آذربایجان تورکجهسینده بوتون اثرلری آلقیشلاییب، حیمایه ائتمهلییک دوشونجهسینه ده بیر گیریز ووراق. بو دوشونجهنین آلت یاپیسیندا بوشلوقدان دوغولان ایضطیراب دورورسادا، بو ایضطیراب عئینی حالدا بؤیوک اؤتهکیسینین هدییهسیدیر. بیزده تئاتر، کینو فیلیملری، موسیقی، رومان و… بوشلوقلاری دویولور. دیگر یاندان سیمبولیک ساحهده بیزی اؤزگهلشدیرن یاد دیللی محصوللارین آخیشی یوخوموزو سرسملشدیریر. بو ایظطیراب بؤیوک اؤتهکیسینین آت چاپدیغی مئیدانا چئوریلیر. یئنه ده اوچونجو بیریسی، موطلق ائدئیالار طرفیندن اویونچودور. بیزسه اونون مئیللرینی حیاتا کئچیریریک. انفعالا دوغرو یؤنهلیریک.
ایندی بئله آنلاشیلماسین کی، بوتونو ایله بؤیوک اؤتهکیسینین ایرادهسینده اسیر دوشموشوک. بؤیوک اؤتهکیسی عئینی حالدا قیریلان، حقیقی اولمایان و تام مجازی دیر. یعنی قونومو بیر اؤن تاساریم قونومودور. یعنی بو ایضطیرابیمیز ، دیلیمیزده هئچ بیر اثر یوخدور دوشونجهسینه اینادیغیمیز سورج قدر یاشایاجاقدیر.
ژیل دولوز ادبییاتین ایکی یؤنو وار دئییر: آنا دیلینی پارچالاییب و ییخماق. بو دیل سینتاکسیندا یئنی بیر دیل یاراتماق کیمیدیر. س.بئکتدن :« دیل بیر صحیفه دیرسه، ادبییات بو صحیفهنی دئشیب و او دئشیکدن دیلین اؤتهسینه باخماقدیر» دئییر. پروست ایسه ، دیلین تکجه قوروماق یولو اونا هوجوم ائتمکدیر دئییر. بو گؤودهنین هر بیر ایرینلی یئرینی دئشمهیین آماجی، ایرینلری چیخاریب و ساغالتماقدیرسا، کیرلی بیر ایینهیله کیمسه بونو ائتمهیه قالخیشماز.
فروید یوخو یوزومو کیتابینین بئشینجی فصلینده بیزه سوفوکولون اودیپ حیکایهسینی آنلادیر. آتاسی لاییاس طرفیندن یول کنارینا بوراخیلمیش اودیپ، نهایتده بؤیویوب بیلینجسیز شکیلده آتاسینی اؤلدوروب، اؤز آناسی ایله ائولهنیر. عزیز یازیچیمیز ایران تورکوسو بایراغینی قالدیریرکن، آناسییله ائولهنهجهیینی یوخوسوندا بئله گؤرمز. نئجهکی آتئنالی سولون یاسالاریندا، آتا قتیلینه بیر جزا کسیلمهمیشدیر.
آچیقلامالار:
داناو : ترویا شهرینی فتح ائدن یونانلیلارا هومئرین وئردییی آد
سولون : آتئن شهرینین آتاسی کیمی تانینان، اسکی یونانلی یاسا قوروجوسو
قایناقلار :
لاکان به روایت ژیژک -اسلاوی ژیژک
تعبیر خواب- زیگموند فروید
ژیل دلوز: انتقادی و بالینی-ترجمه زهره اکسیری، پیمان غلامی و ایمان گنجی
مقاله : نقد دریدا بر روایتهای دوستی در تاریخ اندیشه سیاسی-سید محسن علویپور
مقاله : دریدا و دوستلوق -فرد دالمایر
مقاله : لویناس فیلسوف دیگری -محمد جواد صافیان وسعیدMarch 25, 2021 کاویانی تبریز


text:
اویان نیوز: اکونومی باخانی ظفر چاغلایان “بو دؤوردن اعتباراً آوروپا بیرلیگی تورکیهیه محتاجدیر” دئدی
اکونومی باخانی ظفر چاغلایان، آلمان فیرمالارینین یؤنهدیچیلریله بیر آرایا گلدی، تورکیهنین آوروپا بیرلیگی اوچون اهمیتینه توخوندو.
تورکیهنین گنج و دینامیک جمعیتی ایله قونومونا دقتی چئکن چاغلایان، “بو دؤوردن اعتباراً آوروپا بیرلیگی تورکیهیه محتاجدیر” ایفادهسینی قوللاندی.
گوندمده آلمانیا باش باخانی آنگلا مرکلین تورکیه سفری ایدی. چاغلایان، “بو دؤنمدن اعتباراً آوروپا بیرلیگی تورکیهیه محتاجدیر. چونکی ایستر یاش اورتالامامیز، ایستر لوکاسیونوموز ایستر لجستیگیمیز بونو داها حاقلی قیلیر. بلکه بو سفرده بونونلا ایلگیلی بعضی سیگناللار دا سایین باخان طرفیندن وئریلیر دئیه اومید ائدیرم” دئدی.
ت ر ت


text:
اویان نیوز: بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی سؤزچوسو،موزامبیکده ۱۲ ژانویهدن بو یانا شدتلی یاغیشلارین سبب اولدوغو سئللرده ۶۸ نفرین اؤلدوگونو ایفاده ائتدی
موزامبیکدهکی سئل فاجعهسینده اؤلنلرین ساییسی هر گئچن گون آرتیر. بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین سؤزچوسو پاتریسیا ناکل، ۱۲ ژانویهدن بو یانا شدتلی یاغیشلارین سبب اولدوغو سئللرده ۶۸ نفرین اؤلدوگونو ایفاده ائتدی.
ناکل، ۷ نفرین جسدینین داها تاپیلدیغینی آچیقلادی. اؤلکهنین اؤزللیکله گونئیینه ائتکی ائدن سئللر سببیله ۱۸۰ میندن چوخ انسانین ائوینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالدیغی دا وورغولاندی. اؤنجهکی گون، سئللرده ۵۵ نفرین اؤلدوگو بیلدیریلمیشدی. اؤلکهنین اورتا و گونئی کسیملرینده ۲۰۰۰.جی ایلده میدانا گلن سئللرده ۸۰۰ نفر اؤلموش، ۱ میلیوندان چوخ انسان ائتکیلنمیشدی.
قایناق : ت ر ت


text:
باتی آزربایجان: مهابادداکی قوماش دوکانی آچیلیشینا قاتیلان دؤرد قادین توتولدو
مهابادین عومومی و اینقیلاب ساوجیسی، “ایسلامی حجابی رعایت ائتمهدن” بیر قوماش دوکانی آچیلیش مراسیمیندن سونرا بئش نفرین توتولدوغونو اعلان ائتدی.
دونن سوسیال مئدیادا مراسیمین ویدئوسو یاییلمیشدی کی، اورایا بیر چوخ قادین مدل بالو (مجلیسی) پالتاری ایله قاتیلمیشدیلار.
مهاباد ساوجیسی مهراب پوراکبر، توتولانلار آراسیندا دوکان صاحبی و آچیلیشا مدل اولاراق قاتیلانلارین دا اولدوغونو سؤیلهدی.
“عرف و اخلاقین” رعایت ائدیلمهمهسی، قئیری عادی تبلیغاتدان ایستیفاده ائدیلمهسی و عینی زاماندا قادینلارین “دینی نورمالاری” رعایت ائتمهدن ایشتیراکی بو بیرلیگین آچیلیش مراسیمینین تشکیلاتچیلارینین اساس اتهاملاریدیر.
دونن، باتی آذربایجان محکمهسینین خالق ایله ایلیشگیلر اوزره یئتکیلیسی اکبر تایوغ، ساوجیلیغین “قطعیتله” مسئلهیه گیریش ائدهجهیینی و بو دوکانین باغلاناجاغینی اعلان ائتدی.
توتولمالارین اعلان ائدیلمهسی سوسیال مئدیا قوللانیجیلارینین منفی تپکیسی ایله قارشیلاندی و چوخلاری بونو ایراندا سوسیال آزادلیقلارین گئنیش یاییلمیش باسدیریلماسینین علامتی آدلاندیردیلار.
iranwire


text:
اویان نیوز: موخالیفلر، چیخان چاتیشمالاردا ۳ حزب الله میلیتانینین اؤلدورولدوگونو دؤردونون ده اسیر آلیندیغینی آچیقلادی
اؤزگور سوریه اوردوسو، وئردیکلری ۴۸ ساعتلیق مدتین آردیندان، حزب اللهین لبنانداکی موضعلرینی بومبالامایا باشلادی. موخالیفلر، چیخان چاتیشمالاردا ۳ حزب الله میلیتانینین اؤلدورولدوگونو دؤردونون ده اسیر آلیندیغینی آچیقلادی. موخالیفلر، حزب اللهین اسدین یانیندا ساواشمایا داوام ائتمهسی حالیندا، مرکزلرینی بومبالامایا داوام ائدهجکلرینی بیلدیردی.
لبنان گئچمیش باش باخانی سعید حریری، حزب اللهین اسده بیرباشا حربی دستک وئرمهسینی تنقید ائتدی. حریری، “حزب اللهین اساس وظیفهسی، آرتیق ایسراییله قارشی مقاومت دئییل، اسد رژیمینی قورتارماق اولدو” دئدی. حزب اللهین لبنان تورپاقلاریندان سوریهیه گئچهرک مخالیفلره هوجوم تشکیل ائتدیگینی سؤیلهین حریری، “حزب اللهین سوریه جبههسینده نه ایشی وار؟ “دئیه سوروشدو.
اؤته یاندان، اسد رژیمی و مخالیفلر دمشقده میدانا گلن و ۶۱ نفرین اؤلدوگو پاتلامایلا ایلگیلی بیربیرینی سوچلاییر. اسد رژیمی مخالیفلری مسئول توتارکن، موخالیفلر ایسه هوجومو قینایاراق “اسد رهبرلیگی طرفیندن مخالیفتی پیس وضعیته سالماق اوچون ائدیلمیش چیرکین بیر هوجوم” آچیقلاماسینی وئردی.
ت ر ت


text:
قاقاووز تورکجهسی
قاقاووز تۆرکجهسی، قاقاووزجا یوخسا قاقاوز دیلی (قاقاووزجا: Gagauz dili) قاقاووزلار طرفیندن دانیشیلان تورک دیللریندن اولان بیر دیلدیر. بولغار قاقاووزجاسی و مریتایم قاقاووزجاسی آدلی ایکی دیالکتی واردیر. بالکان قاقاووز تورکجهسی بو دیلدن تام فرقلی بیر دیل ساییلیر.[۱] قاقاووزلارین سایی 162200 نفره یاخین دیر[۲].
الیفبادَییشدیر
قاقاووز الیفباسی اصلینده یونان الیفباسی ایمیش. 1957 نجی ایلده بو الیفبا کیریل الیفباسی ایله دییشدیریلمیشدیر. قاقاووز الیفباسی لاتین الیفباسیندان آلینمیش الیفبادیر کی تورکیه الیفباسی ایله فرقی یوخدور، یالنیز "ä" حرفی اوندا واردیر کی آذربایجان الیفباسینداکی "ə" ایله برابردیر.
کیریل الیفباسیدَییشدیر
لاتین الیفباسیدَییشدیر
جغرافی دورومودَییشدیر
مولداوینین قاقاووزیا بؤلگهسینده دانیشیلیر.
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Raymond G. Gordon, Jr, ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics.
- ^ http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=gag


text:
یولداش واله قلی زاده وفات ائتدی
چوخ افسوس لارلا یولداش واله قلی زاده، آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سینین صدری، چهارشنبه گونو، 23 مرداد 1398 تاریخینده، 81 یاشیندا وفات اتمیشدیر. بِله لیک له، ایرانین میللی انقلابچی خالق حرکات لاری اؤز محکم و ایناملی و اعتیبارلی اوغوللاریندان داها بیریسینی دَه ایتیردی.
یولداش واله قلی زاده رضا اوغلو 21 اردیبهشت 1317 تاریخینده اردبیل ولایتین «خوروزلو» کندین ده اکینچی بیر عایله ده دؤنیایا گوز آچمیشدی. اونون آتاسی رضا قلی زاده حضی اوغلو 1324 جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سینین سیرالارینا قوشولوب و بوتون اؤز ایمکان لاری و گؤجونؤ انقلابی مباریزه یه حصر ائتمیشدیر.
1325 جی ایلین آذر آیندا، شاهنشاهین داخلی و خارجی ارتجاعی متفق قوشون لاری طرفیندن «21 آذر» حرکاتی علیهینه هجوم اولاندا، قلی زاده لرین کند ده کی اولری ده هجوما معروض قالدی. آتاسی توتولوب و نامعلوم یره گوندریلدی، یاخین قوحوم لاری آناسی و باجیلارینی گیزلتدیلر، اِولری وحشی مامورلار طرفیندن اؤچؤرؤلدی. دهشتلی قارلی بوزلو سویوق گجه ده، واله قلی زاده و بالاجا قارداش لاری مجبور قالدیلار کی گِری قایدیب، قاپی پنجره سی سینمیش اطاق لارین بیری سینده گیزلنسینلر. آنجاق سحر واقتی، واله باشا دؤشؤر کی هر ایککی قارداشلاری دونوب و هلاک اولوب لار.
بو حادثه دن سونرا، واله قلی زاده اله همین آز یاشلی گنج ایل لردن آتاسینین یولونو داوام ائتمه یه باشلادی. واله «هامار کند» تشکیلات صدری صفربابا بندی ایله گیزلی تشکیلاتی ایشلرده امکداشلیقا باشلایر. واله صفربابا نین گوستریشی ایله، اردبیل ماحالین شدتلی سویوق و قارلی هاواسیندا، فرقه فدائیلرینی آیری آیری گیزلی استقامتلرده مشایعت ائدیردی و سونرادان آت لاری کنده قایتاریردی.
3 ایل ایشکنجه لر و اذیت لره معروض قالاندان سونرا، نهایت کی واله ین آتاسی وحشی مامورلارین الیندن قاچماقی باجاریر و عائله سی ایله بیرلیکده 1328 جی ایلین آذر آیندا سوسیالیست شوروی آذربایجان اؤلکه سینه مهاجرت ائدیر.
واله قلی زاده شوروی اؤلکه سینده تحصیل آلیر و 1342 جی ایلده عالی تحصیلاتی بیتیردیکدن سونرا، اکینچیلیک ساحه سینده باش مهندس کیمی ایشه قبول اولونور.
یولداش واله قلی زاده اله دانشجو لوق واقتیندان اجتماعی، سیاسی و تشکیلاتی ایشلرده چوخ فعال اشتراک ائدیر. بله لیک له ، 1342- جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سی قوبا شهر کمیته سینده تبلیغات شعبه سینین مسئولی تعیین اولوندو. همچنین، قیسسا مدت ساعاتلی، صابرآباد و علی بایراملی(شیروان) شهرلرینده ایشله یندن سونرا، 1343 جی ایلین مرداد آیندا، آذربایجان دمکرات فرقه سی شیروان شهرین جوانلار تشکیلاتینا صدر کیمی سچیلدی.
1350-1354 ایللرینده، یولداش واله قلی زاده شوروی کمونیست حزبین آموزشگاهِ عالی سینی موفقیت له باشا چاتدیردی.
یولداش واله قلی زاده 1358 جی ایلدن منتظم شکیل ده آذربایجان دمکرات فرقه سینین بتؤن پلنوم لاریندا اشتراکی اولوب، 1361 جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سی شیروان تشکیلاتین صدر مسئولیتینه سچیلیر، همین ایلده، عینی واقت دا، رسمی اولاراق، آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سینه قبول اولونور. یولداش قلی زاده 1364 جی ایلده حزب توده ایرانین میللی کنفرانسین دا اشتراک اتمک اؤچون سچیلیر و 3 آی افغانستان دا فعالیت گؤستریر، 1367 جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سینین اجرائیه هیاتینه سچیلیر.
آذربایجان دمکرات فرقه سینین کچمیش صدری یولداش امیرعلی لاهرودی وفات ائتدیکدن سونرا، 9 اسفند 1393 جی تاریخینده، مرکزی کمیته نین فوق العاده پلنومی کچیریلدی. پلنوم دا هامی بیر سس له یولداش واله قلی زاده نی آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سینین صدری سچدیلر.
یولداش قلی زاده بو آغیر و حساس وظیفه نی، محکم اینام لا، سوُن آنا قدر چینینده داشی یردی. یولداش واله قلی زاده ایران خالق لاری و خصوصی اولاراق آذربایجان خالقین آزادلیق و میللی حقوق لار اوغروندا آپاران مبارزه نی بؤیؤک غلبه امیدی ایله گوزله یردی.
آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سی یولداش واله قلی زاده نین وفاتی مناسیبتی ایله اونون عایله سی، قوهوم لاری، فرقه نین بتون عضولری و طرفدار لاری، بتون مترقی و آزادلیق ایستین قوه لره صمیم قلب دن باش ساقلیقی وریر.
آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سی
24مرداد 1398


text:
- اورجینال ترکیه (23)
- جامعه شناسی (12)
- تابلو ویترای (10)
- روانشناسی و موفقیت (39)
- جغرافیا (13)
- کتاب کودک (160)
- فولکلور و اسطوره (155)
- مجلات (92)
- ادبیات (770)
- سیاسی (43)
- حقوق (4)
- سایر (41)
- زبان و زبان شناسی (93)
- تئاتر و نمایش نامه (20)
- موسیقی (23)
- تاریخ (245)
عاشیق غفار ابراهیمی
(دوغوم 1333/7/13 ، اولوم 1397/10/16)
عاشیق موحیطی نین گؤرکملی نماینده سی عاشیق غفار ابراهیمی دینور جعفر اوغلو 1333- نجی ایلده ناپشته کندینده، قاراداغ ماحالی کلیبرین کندلریندن دونیایا گؤز آچیب. 1339 - نجی ایلدن تبریزده یاشامیش اون بئش یاشیندان بو صنعتله چالیشیب. 1356 ایلدن عاشیق شعری یازماغا باشلاییب. عاشیق شاعیرلر ادبیاتیمزدا چوخ اوجا یئر توتورلا. بوراجان بو آشیغین بئش جیلد کیتابی ایشیق اوزو گؤروب. "وطن سنه قوربان اولوم" کیتابی آلتینجی کیتابی ساییلیر. سکگیز داستان دا یازیبدیر کی اونلاری چاپا حاضیرلاییر. حیات یولداشی بیر آذربایجانلی دوشونجه خزینه سینی تمثیل ائدن خانیم، دوققوز ائولادی عاشیغین حالال قازانجینان بویا باشا چاتدیراراق، اوستاد عاشیغا چوخ دیرلی دستک اولوب، اونون صنعت عالمینده پارلاماغینا امکان یارادیب.


text:
ایدمان کیلاسیندا …
حسین واحدی
مدرسه نین زنگی چالیندی. اوشاق لار سیرادا دورماق اوچون توو ایله قاچیب سیرالاندیلار. مقدس قورآن دان بیر قیسا سوره اوخونوب، دوعادان سونرا مودورون صحبتی باشلاندی: از برای اینکه …
اوشاقلار، بویان-اویانا باخا-باخا صوحبته مشغول ایدیلر. مودورون دانیشیغیندان سونرا اؤیرنجی لر کیلاسا گئتدیلر. آیدین گیلین ایدمان (ورزش) کیلاس لاری وار ایدی. او ایلک ابتدایی کیلاسا یئنی باشلامیشدی. ایدمان پالتارلاری اگنینده ماراق ایله معللیمه باخیردی.
معللیم او کیلاسین هامیسینی دؤوره سینه ییغیب، اونلارا بو ساعات دا نه ایشلر ائتدیکلریندن دانیشیردی. بیر آزدان مدرسه یه تازا گلمیش گنج ایدمان معللیمی اونلارا قوشولدو.
– سلام بچه ها…
هامی سلامی بیلرک، سلام جاوابینی یئره سالمادیلار. ایکی معللیم بیر-بیری ایله دانیشماغا باشلایاراق، اوشاقلارا مدرسه نین حیطین بئش دؤور قاچین دئدیلر.
بئش دؤور قورتولاندان سونرا یئنه اوشاق لار معللیم لرین یانینا ییغیشدیلار. بو دفعه گنج ایدمان معللیمی اوشاقلارلا دانیشماغا باشلادی:
– بچه خوبید؟! خوب حالا تا ۳ میشمارم …!!
اوشاقلار هویوخاراق اؤز یئرلرینده دایانمیشدیلار. قدیمی معللیم گنج معللیمه گولومسه یه رک؛ آغا اوجور یوخ، هله سن یولا دوشمه ییب سن ائله بیل!! باخ منه:
-اوشاقلار اوچو سایاتاجان هئچ کیم بورادا قالماسین. هامی سو ایچمه یه گئتسین… بیر…ایکی … اوچ…
اوشاق لار هارای چکرک، شیرلرین باشینا قاچدیلار. معللیم لر ایسه گولومسه ییردیلر. من هله ده مدرسه نین قاپیسیندا اونلاری ایزله مکدن لذت آلیب، اورادان آیریلماق ایسته مه ییردیم…


text:
اورتا دووار
محمد سرافراز قراملکی
او قدر ساغ گؤزومو یوموب سول گؤزومله اورتا دووارین بیرده بو دمیر قاپینین دئشیگیندن باخمیشام کی رحمتلیک بؤیوک ددهمین تاخما آدی یادیما دوشور “بیر گؤزلو یعقوب”
گئجهلر آی ایشیغیندا آنامدان گیزلی اورتا دوواری پیچاقلا دئشدیگیم گوندن؛ بئش گون گئچیب. بو گون ایکینجی گوندور نازلیدان خبر یوخدور. یوخسا ایندی کؤرپه اوشاغی قوجاغیندا آلما آغاجینین کؤلگهسینه سیغیناراق، آناسینین قارشیسیندا اوتوروب،گؤز یاشیلارینی سیلیردی.
ساواشمیش اولا بیلرلر. آمما دئیهسن نازلی نئچه گون قاباق آناسینین نصیحتلرینه و کؤرپه اوشاغینا گؤره تصمیم توتوب کوسمهدن آناسی گیله گلمهیه. یوخسا بو ایکی گونده موراد حتما” نازلینی دؤرد دفعه دؤیوبدور.
نازلی ایله موراد ساواشاندان بری منده ایشی – گوجو بوراخاراق حیطده اوتوروب نازلینین آناسینا ائلهدیگی شیکایتلره قولاق آسمیشام. نازلی “مامان بودور با، باخ گؤر قئییشینن قیچیمی نه گؤوردیب” دئیهنده اوزومو شددتله دووارا یاپیشدیریب سانکی قولاغیملا اونون گؤورمیش قول – قیچینی گؤرمک ایستهییردیم.
ایکی ایل قاباق نازلی او گئدهیه آداقلی اولاندان سونرا منده اونو اونوتماق اوچون سیگارلا ساغ الیمین ایچینه داغ باسیب هم نازلینی هم ده سیگاری ترک ائلهدیم. بوگون ده پیچاغین دستهسی الیمین ایچینده بیر بؤیوک داغ ایزی بوراخیب.
نئچه ایل قاباق داییم دئدی: “اوغول بالا یا ایندی بئکار یا دؤرد ایل سونرا، ایسترسن گل اؤز یانیما ایشلهیک”. دوز ده دئییردی محلهده چوخلو دانیشگاه قورتارمیشلار ایشسیزایدیلر، من ده ائله دانیشگاهی ایلک تئرمده بوراخاراق پول قازانماق اوچون داییم ایله باشماقچیلیغا باشلادیم. داییم مندن آلتی یاش بؤیوک اولسا دا بو اوچ – دؤرد ایلده یاخشی یوللانمیشدیق. ایشین ایلک گونلرینده چکیش الیمین ایچینی آغریدیردی. یونس داییم دئییردی: “اولسون الیوین ایچی هله یاخشی پیشمهییب بیر نئچه آی چکیشی ایشلتسن الیوین ایچی برکییر ائله منده تازا باشماقچیلیغا گلنده الیمین ایچریسی سولوق چالدی، سولوغا اؤنم وئرمهدن چکیشین دستهسیندن داها دا گوجلو یاپیشدیم. هر زامان الیوین ایچریسینده سیگار سؤندوردون اوندا اؤزووه گؤره بیر اوستا اولموسان، باخ منیم الیمه “، سیگارین کؤزو تاسیلداییب الینین ایچینده کی قاباردا سؤنموشدو.
سحرلر نازلینین یوخوسو ایله دوروب اونو اونوتماق اوچون چؤرک آلماغا گئدیب، گون اورتا چاغی اذان سسی ایله داریخاراق گینه نازلی یادیما دوشور. آنام حووض قیراغیندا دستناماز آلاراق ایکی گؤزو مندهدیر، مچیده ساری گئده – گئده دیل آلتی “گؤزل آغا چوخ گؤزل ایدی ووردو چیچک ده چیخارتدی، آللاه گؤروم او یونیسی نهدییم ائلهمهسین” دئدی.
آنام ائشیگه چیخاراق منده تلسیک حیطین آلت قاتینا یئنیب، یونیس داییمین وئردیگی ایچگیدن ایچمهیه باشلاییرام، ترک ائلهدییم سیگار قوخوسو یادیما دوشوب بئینیمین اینجه دامارلارین قاماشدیریر دووارین دلیک – دئشیگیندن سیگار کؤتوگو تاپیب، تئز آلیشدیریب، بیر درین پک ووراراق ائله توستو ایله اورتا دوواری آشیب نازلی گیلین حووضلارینین قیراغینا سؤیکهنیب آلما آغاجینین آلتینا دالیرام.
دووارین دئشیگیندن بیر شئی گؤرونمهییر، گؤردویوم یالنیز اورتایا آتیلمیش اویونجاق قاب – قاشیقلار و کرتی قیراغیندا خراب قالمیش ائودیر.
اوشاق ایکن حکیمه خالا (ائو بیر قونشو اولدوغوموزا گؤره خالا دئیردیم) حیطین قوزئی یانینی سولاییب سوپورندن سونرا نازلی ایله من آلما آغاجین آلتیندا پالاز سالیب قوناق باجی اویناردیق، او، بالاجا اللری ایله اویونجاق قاب – قاشیقدا یئمک پیشیرردی منده کرتیدن لیغ دوزلدیب ائو تیکردیم. یاغیش یاغیب داملالاری آلما آغاجینین یارپاقلاریندان زویولدهییب تؤکولنده نازلی گؤیه باخاراق ” آی کیشی بو دامین دلیک – دئشیگینه یئتیش بوگون – صاباح دام باشیمیزا گلجک ها ” دئیردی. منده بیرالیمده آینا بیر الیمده ده قئیچی بیغلاریمین اوجونو ووروب سونرا یاغیش داملالارینی اونون یاناقلاریندان سیلهرک “هه خانیم دوز دئییرسن ؛ آمما بیر آز دؤز. قاباقدا یاغلی بیر معامله وار دوعا ائله یئرینه گئتسین، دام – داش کی سهلیدی، سنه ده یاخشی یئتیشمهلییم ” دئیردیم.
من آرخایینام موراد نازلینی سئومیر، یوخسا گونده ساواشیب اونو وورماز ایدی. گوناهلارین بیر آزی حکیمه خالا بیر آزیدا منیم آنامدایدی.
حکیمه خالا منیمله نازلینین بیری – بیریمیزی سئودیگیمیزی بیلیردی، ائله اونا گؤره ده آنامی قیرخ بیر مرثییهده گؤروب دئمیشدی، آنام ایسه خدیجه خالایا: بونلار نه سؤزدو ” گئت قیزیوی ییغیشدیر ” دئمیشدی.
نازلی دانیشگاها چیخاندان بری آنامین گؤزوندن داها دا دوشموشدو. من هر زامان نازلینین فیکرینه دالاندا آنام اونون ایرادلاریندان دئیردی، “اودور با پروین خانیم دئییردی اؤزوم بو ایکی گؤزومونن گؤردوم نازلی اوتوبوسدا چارشابین آچمیشدی، هله تئللرینده چرقت دن چیخاردیب آلنینا تؤکموشدو سونرا محلهیه یئتیشنده چارشابین اؤرتموشدو. آللاه آپارسین گتیرمهسین هئچ کسی تانیماق اولمور. من بو قیزی اؤز قیزیم کیمی بیلردیم، آمما ایندی قاش – قاباغی یئرینن گئدیر. بیر قورو سلام وئرمیهده آرینیر. ائله بیر من دئمیشم چارشاب اؤرتسون. هله پروین باجینین سؤزو بیر یانا من اؤزوم دققتله نازلییا باخمیشام، هله قاشلارینین آلتینی دا گؤتوروب آللاه گؤرستمهسین دوغرودان آخرالزمان دئییرلر بودور”. آنام، نازلینین چارشابینان – تئلیندن قاشیندان دئینده من نازلییا داها دا ماراقلانیردیم.
حکیمه خالا، آنامین ” گئت قیزیوی ییغیشدیر ” سؤزونو نازلییا دئیندن سونرا نازلی اوجا سسله گولوب ” او دئییر به من لیلی اولموشام اونون دا اوغلو مجنون ؟” دئییب ؛ منیم فیکریمی باشیندان آتمیشدی. نه بیلیم بلکه ده آتمامیشدی. یوخسا اوشاغینین آدینین اولینی منیم آدیمین اولیندن قویماز ایدی.
بو سیرتیق گئده کچل موراد نم هاردان نازلینین مندن کوسدویونو بیلمیش اولمالییدی کی ائله اوچ – دؤرد گونون ایچینده اونا ائلچی یوللادی، نازلی دا ایستر ایستهمز اونا ” هن ” جوابی وئرمیشدی.
او گوندن بری کئچل گده هاچان نازلیگیله گلنده، بیر یوخاری مودئللی ماشینی قاپیلارینین قاباغیندا ساخلاییب حیطده اوجا سسله اونا “بیلیرسن سنی اله گتیرمک اوچون نلر چکمیشم ؟ ” دئیردی. یادا بیر یابانجی دیلده نوستالژیک (اوگدهنین دئدیگینه گؤره) بیر شارکی آچارکن باندلاری بیزیم حیطه ساری قویوب سسین اوجالدیردی. منده سیگارین ترکیندن چیخاراق سیگاری – سیگار کؤتویونه یاندیرب گؤزلریمی یوموب سیگارین توستو ایله دوواری آشیب ائله او شارکی ایله بیر الیم نازلی نین الینده اوبیری الیم ایسه اینجه بئلینده رقص ائله ییردیم.
بیر جوت پوتین باشماق دمیر قاپینین دئشیگینین او تاییندا دایاناراق بیر آن اؤزمه گلدیم. دمیر قاپی جیرها جیر آچیلاراق باشیما دیدی، سالونون ایشیغینین اثرینده سول گؤزوم ده یومولدو.
گؤزتچی “هه سیچان کیمی نه آختاریرسان ؟ اولمایا بو بالاجا دلیکدن قاچماق ایستهییرسن ” دئیه یاخامدان یاپیشیب سئللولدان ائشیگه چکهرک سورغوجونون اوتاغینا آپاردی.
سورغوجونون اؤنونده اوتوراراق، او باش بارماغینی جئب تئلفونون صفحهسینه چکیب ” نییه مورادی اؤلدوردون ” سوروشدو. باشیمی آشاغی سالاراق “نئچه دفعه دئییم من کیمسهنی اؤلدورمهمیشم”.
من من فقط ایستهییردیم نازلی گؤورمیش قول – قیچینی آلما آغاجینین آلتیندا آناسینا گؤسترنده گؤرم؛ من من کیمسهنی اؤلدورمهمیشم، اینامیرسیز حکیمه خالادان سوروشون. من مورادی اؤلدورمهمیشم. من یالنیز اورتا دوواریمیزین دئشیگیندن اونلارین حیطینه باخمیشام.
سورغوجو ” ائله حکیمه خالان اؤزو دئییب کی سن مورادی اؤلدورمهیه تهدید ائلهمیسن.
یوخ او جور دئییر، من من بیلیردیم حکیمه خالانین موراددان خوشو گلمهییردی، حکیمه خالایا طرف اولاراق فقط بیر سیرا چؤرک نوبهسینده مورادی اؤلدورمهیه تهدید ائله میشدیم.
” مگر سن خلقین وزیر وکیلیسن ؟ سنه نه کی سئویردی یا دا سئومیردی.
سورغوجونون جیب تئلفونو زنگ چالدی :
بلی، بویور، هه، یوخ هله ایشیم وار، هارا ؟ کیمینن ؟ یوخ من گله بیلمرم، ال چک دئدیم گله بیلمرم، اؤزوز گئدین، یاخجی. سلام قیزیم نئجه سن بالا ؟ ساغ اول، یاخجی، یاخجی بالا گلنده آلارام خدافیض.
سورغوجو جیب تلفونونون صفحهسینی باش بارماغی ایله اویان بو یانا چکهرک ” هه بس سن دئییرسن کیمسهنی اؤلدورمهمیسن، دئمک اولماز بلکه ده اؤلدورمهمیسن، ائله سن دئدین منده ایناندیم، بلی بلی کیمسه نی اؤلدورمه میسن ” دئیه درین بیر نفس آلاراق گؤزتچییه ساری باخیب ” آپار اؤتور یئرینه ” دئدی.
گؤزتچی سئللولون دمیر قاپیسینی قاپاداراق من اؤز – اؤزومه دیل آلتی :
” باز، ای الهه ناز “شارکیسینی اوخوماغا باشلادیم، آمما ” ناز”ا یئتیشنده دایاناراق – نازلی – نازلی دئییب گینه قاپینین دئشیگیندن سالونا باخیرام.
اوچ – دؤرد گون سونرا گؤزتچی قاپینی آچاراق تئز آیاغا قالخیب هیرسله ” مورادی من اؤلدورموشم داها نه ایستهییرسیز ” دئدیم. گؤزتچی اوجا سس ایله گولوب ” آللاه جلالیوا چوخ شوکور دوننه جن قاتیل تاپیلماییردی ایندی ایکی – ایکی تاپیلیر” دئدی. گؤزتچی، سورغولاما اوتاغینین قاپیسینی آچیب ایچرییه اؤتوردو. سورغوجو ” اوتورماق لازیم دئییر بورانی امضالا بورا دا بارماغیوی باس گئده بولرسن ” دئدی.
“بس قاتیل کیمدی ” سورشدوم. سورغوجو گؤز آلتی باخیب “خوش گلدین گئت اؤزون یاخشی بولورسن کیمدی” دئدی.
بو بیر هفتهده حبس ده اولدغومدان آنام اون ایل قوجالمیشدی، حیطه گیرهرک ” گؤردون دئدیم بو قیز سنین دردیوه دیمز ؟ اونو آلسایدین ایندی سنی اؤلدورموشدو ” دئدی آنام. هئچ دینمهدن ؛ آنامین قوللاریندان سوزولن دستنماز سویونا باخیب، سونرا باشیمی دولاندیراراق نازلی گیلین آلما آغاجینین اورتا دوواری آشیب بیزیم حیطه تؤکولن سارالمیش یارپاغلارینا باخیب، حیطین آلت قاتینا یئنیب قالان ایچگینی بیر نفسده باشیما چکدیم. اورهگیمدهکی آجیلار ایچگینین آجیسینا قاریشاراق گؤز یاشلاریم آخماقا باشلادیلار.
آنامین اوجا سسینی ائشیده بیلیردیم ” گینه هارا گئدیرسن ؟ داها بس دئییل ؟ سنده ایستهیییرسن منی اؤلدورهسن ؟ آللاه بو قودوغون الیندن هارا قاچیم ؟ “.
اورتا دووارین دئشیگینین قاباغیندا اوتوروب، درین بیر نفس آلاراق نازلی گیلین حیطلرینه باخماق ایستهدیم، آمما دئشیگی تورآتان توخوموشدو. هر شئی تار گؤرونوردو. بیر نئچه میلچکده تور آتانین توروندا اسیر قالیب قوروموشدولار.


text:
دۆزنلهییب اویقونلاشدېران: آیناز بزرگان
بوغدالېقدا أسن پېچاق / کیان خیاو (حیکایه)
بیر آن چکمهدی آل قانېنا بۏیاندې. ووردوغو کیمی جادّهنین قېراغېنا سریلدی. چابالامادې. سۆرۆجۆ ماشېندان دۆشۆب، گئدیب اۆستۆنه أڲیلدی. سۏل ألی’یله بۏینونون آلتېندان یاپېشېب قالخېزدې. باشېندان آلنې’یلا گؤزلرینین قېراغېنا آرېق قان جېغېرلارې چکیلمیشدی. تزه قان نئجه ده ایستی اۏلارمېش! قان ایچیندن باخان گؤزلرینه زیللَندی. کیپریکلرینی بیر دؤنه قېرپدې. إله بیل اؤزۆندن ده چۏخ اۏنا اۆرهڲی یانېردې. ساغ قۏلونون اۆستۆ’یله آلنېنېن ایکی یانېندان قانا قارېشمېش آخان تری سیلدی. سۏنرا گؤزلرینین قېراغېنا هۏپان قوم تۏزلارېنې پۆفلهدی. هاوا یئنیجه قارانلېقلاشمېشدې. گئجهنین هاواسېندا بیرآز دا بؤرکۆ واردې. آغېر نفس آلېب-وئریردی. نفسینین بوغوندان گؤزلۆڲۆنۆن شۆشهسینی دومان آلدې. گؤزلۆڲۆنۆ چېخاردېب شۆشهسینی تمیزلهمهڲی هئچ دۆشۆنمهدی. بیر داها اۆستۆنه أڲیلیب، آغزېنې قولاغېنا یاخېنلاشدېردې. تیکه- تیکه یاواشجا دئدی:
-منیم آرواد-اوشاغېم وار قارداش!… ایکی اۏغلوم وار، بیری تزه درسه گئدیر، بیری ده لاپ کؤرپهدی…. آتام دا بیزنن قالېر…. ایکی ایلدن چۏخدو آلزایمئر توتوب…. یاتاغدې…. ایکی ایلدی اۏ دؤهتۆر بو دؤهتۆره سۆرۆیۆرۆک…. مۆشکۆلۆم چۏخدو قارداش!… سربازچېلېقدان گلندن سۆرۆجۆلۆک إلیرم…. اۏن ایل اۏلار…. بو اۏن ایلده أوّل دفعهمدی تصادۆف إلیرم…. سن بیردن-بیره چېخدېن یۏلوما آخې!… واللاه منیم گۆناهېم یۏخدو…. ایندی من نئینیم؟!…
سۆرۆجۆ دانېشدېغې حالدا بیردن اۏنون اۆزۆ ایشېقلاشدې. بیر گؤزۆ قان ایچینده یومولموشدو. بیر گؤزۆ ده یارېم آچېق یارېم قاپالې باخېردې. سۆرۆجۆ دۆشن ایشېقدان قۏرخموش کیمی اۏنون باشېنې یئره قۏیوب، آیاغا دوردو. قۏرخا-قۏرخا اۏیان-بویانا باخدې. بیر آن هاردانسا بیر قووه چېراغېنې دۆز گؤزلرینین ایچینه توتوبلار کیمی ساندې. اؤزۆ بیلمَزدن آیاق گؤتۆرۆب قاچدې. قاچا-قاچا کۏتونو چېخاردېب بوغدالېغا آتدې. شالوارېنېن قایېشېنې دا إله بیل بیرآز بۏشالتدې. آرخاسېنا باخمازدان بوغدالېغېن ایچینده، تۏولا، لهلهیه- لهلهیه قاچېردې. بئلینه کیمی بۏی آتېب قالخان سۆنبۆللر آیاقلارېنېن آلتېندا قېرېلېب پارچالانېردېلار و أسن یئل پیچاق کیمی اۏنون اۆزۆنۆ آرد-آراسې کسیلمَزدن چېرتېب بوراخېردې. چېرتېردې، بوراخېردې. چېرتېردې، بوراخېردې. یئنه ده چېرتېردې….
قاپېنې سسسیزجه آچېب حَیَطدن پارکینگه کئچدی. پارکینگین چېراغېنې یاندېرمادې. قارانلېقدا ألی’یله آرایېب بیر صندلی تاپدې. اۏتوردو. گؤزلرینی گئجهنین زیل قارانلېغېنا زیللهدی. أللرینین ایچینی یاناقلارېنا چکدی. یاناقلارې اۏد وئریردی. بۆتۆن گؤودهسی إله بیل تندیر ایچینده’یدی. أللرینین ایچینی بیر-بیرینه یاپېشدېرېب، ایکی باش بارماغېنې بیر یئرده اۆست داماغېنېن دیشلرینه سۆرتۆشدۆرهرک دۆشۆندۆ. ایندی خیالېندا اۏنو گؤرۆردۆ. جاوان بیر اۏغلاندې. ییرمییئددی-ییرمیسکگیز یاشې اۏلار. قۏل-قېچې سېنمېش، باش-گؤزۆ داغېلمېش، هئیسیز- حرکتسیز، یۏلون قېراغېندا آلقانېنېن ایچینده اوزانمېشدې. یئل اۏنون آغېر-آغېر چکدیڲی نفسلری اؤزۆ’یله گؤتۆرۆب بوغدالېغېن اۆستۆنده أسدیریردی. اۏلا بیلسین اۏردان دا بۆتۆن جادّهیه و اۏ جادّهدن هاراسا آپارېردې. اۏلا بیلسین ده ایندی چۏخدان اۏ نفسلر داها گئتمیش، گلمیردی. یئلین تۏوو چۏخالمېشدې. قۏجا بوغدالېغېن بئلی بۆکۆلمۆشدۆ. قوشلار تک-تک داغېنېق بیر حالدا آرا-سېرا اۏلان آغاجلارېن آراسېندا قارما-قارېشېق جېوېلتېلارې’یلا اوچوشوردولار….
پارکینگین قارانلېغېندان آستاجا حَیَطه کئچیب، قاپېنې سسسیزجه آچېب إشیڲه چېخدې….
داش کیمی دۆشدۆڲو یئرده قالمېشدې. هئیسیز، حرکتسیز. گؤزلرینین آلتېندان آچېلان قان جېغېرې بیرآز یۏغونلاشمېشدې. سۆرۆجۆ یئنه سۏل قۏلونو اۏنون بۏینونون آلتېندان کئچیردهرک قالدېرېب باشېنې دیزینین اۆستۆنه قۏیدو:
-نئجهسن قارداش؟!
سس گلمهدی. گؤزلرینین آچېق-یوموق اۏلدوغونو بئله گؤرمۆردۆ. باشېنې یئره قۏیوب، آیاغا قالخدې. سۏل قۏلونو کۆرهڲینین آلتېنا، ساغ قۏلونو دا ایکی قېچېنېن دیز طرفینین دالېنا سالېب، اۏغلانېن أندامېنې بۆتۆنلۆک’له قوجاغېنا آلدې. اۏردان ماشېنا، ماشېندان إوه، إودن بیر باشا اؤز تختینین اۆستۆنه:
-نیگار! نیگار! اۏیاقسان؟ دور آیاغا، باشېمېزا ایش گلیب! اوشاقلار اۏیاق دڲیل کی؟ دور آیاغا، اۏلاجاغا چاره یۏخدور!…
سۆرۆجۆ تختین قېراغېندا اوزانېب، ساغ ألینی اۏغلانېن آلنېنا قۏیدو. سۏل ألینی ده سۏل ألینه آلدې. یئنه آغزېنې قولاغېنا یاخېنلاشدېرېب، تیکه- تیکه یاواشجا دئدی:
-منده نه گۆناه وار قارداش؟… واللاه اؤزۆن چېخدېن قاباغېما…. آما قۏیمارام بئله قالاسان…. دۆزهلرسن قارداش!… نیگران اۏلما!… یاخشېلاشارسان اینشاللاه!…
گؤزلرینه دۆشن چېراغېن سارې ایشېغې اۏنون دیری اۏلدوغونو گؤرسهدیردی. نیگار یاتاق اۏتاغېنېن پنجرهسینین قېراغېنې آزاجېق آچدې. بوغدالېقدا أسن یئلین سسی گلیردی. پیچاق کیمی هاوانېن اۆزۆنۆ چېرتېردې. سۆرۆجۆ، اۏغلان و نیگارېن یاناقلارېندان سانکې قان جېغېرې آچېلمېشدې. گئجه، یارېنې کئچمیشدی. هئچ بیریسی یاتا بیلمیردی. بوغدالېقدا أسن پیچاق اۏنلارېن کیپریکلرینی ده کسمیشدی إله بیل. هئچ آیېق دا قالا بیلمیردیلر. یئل، پنجرهنین پردهسینین ده اۆزۆنۆ چېرتېردې. قان جېغېرې تختدن یاتاق اۏتاغېنا، یاتاق اۏتاغېندان إوه، إودن بۆتۆن بوغدا زمیسینه چکیلیردی!…
کیان خیاو 1388/ 5/ 15


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
دانیل دی-لوئیس (اینگیلیسجه: Daniel Day-Lewis) بریتانیالی اوْیونچو. ۲۹ آوریل ۱۹۵۷ ایلینده لندن شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1970–2017 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
افتخارلاری - سینما تاریخینین تکجه اوْیونچو سو کی 3 اسکار اودولو وار بیرینجی کیشی نقشین ده
بو اوْیونچو 1990 ایلینده منیم سول ایاغیم فیلمینه ایلک اسکار اودول سینی آلیپدیر
ایکینجی اسکار اودول سی ایسه 2008 ایلینده There Will Be Blood فیلمینه آلیپدیر
اوچونجو اسکار اودول ایسه 2013 ایلینده لینکلن فیلمینه آلیپدیر
بو اوْیونچو 3 دفعه ده آدای اولوپ اسکارا . Gnags of New York - In the Name of Father - Phantom Thread فیلملری کی آدای اولوپ اسکارا آما اودول آلامیییپ
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Daniel Day-Lewis»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده دانیل دی-لوئیس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
-
دنیل ابراهام لینکلنین ساراییندا


text:
ملی حکومتین قورولوشو حاقدا
س،ج،پیشه ورینین چیخیشیندان بیر پارچا
اگر قهرمان مشروطهچیلریمیز بو مسئلهیه دقت ائدهرک، یانلیشلیغا یول وئرمه سه یدیلر، چوخ گمان کی، ایندی آذربایجان و ایران دونیانین ان قاباقجیل، آزاد، دئموکراتیک اؤلکهلریندن بیری اولا بیلردی. نتیجهده بوگونکو بدبختلیکدن، فلاکتدن، هابئله آجلیقدان اثر-علامت قالمازدی.
بیزیم ان مهم ایستک و آرزولاریمیزدان بیری، خالقین کوتله وی ساوادلانماسیدیر. ساوادلی و ساغلام بیر خالق ظلمون قارشیسیندا باش اگمز. گنجلریمیزی گرک بو احوال-روحیه ایله تربیه ائدک. شرف و حیثیت صاحبی اولماق ایستییرسنسه، خالقا خیدمت ائتمهلیسن. هر کس بونو بیلمهلی و بو شرفلی ایشین مزهسینی دادمالیدیر. بیز تاریخ بارهده چوخ دانیشا بیلریک. کئچمیشیمیزله فخر ائده بیلریک، چونکی تاریخیمیز قهرمانلیق سالنامهسیدیر. آنجاق بو کفایت ائتمز. شرف و حیثیتی اؤز علیمیزله قازانمالییق. سعدی شیرازینین بو حیکمتلی سؤزو بیزیم اوچون عبرت درسی اولمالیدیر:
" آتادان میراث ایسته ییرسنسه، علم اؤیرنمهلیسن،
چونکی آتا میراثینی اون گونده خرجلهییب قورتاراجاقسان."
بیز تکجه آتالاریمیزین زحمتله چالیشیب قازاندیقلاری سرمایه نی خرجله مه مه لی یک. اونا گؤره کی، بیر گون او دا قورتارا بیلر. بونون عوضینه اونلارین شرفله چالیشدیقلاریندان اؤزوموز اوچون نتیجه چیخارمالی و اونلارین یوللارینی داوام ائتدیرمه¬لی¬ییک. اونلار کیمی بیز ده فخارت و شرفه نایل اولمالی¬ییق....


text:
فضولی، خوجاوند، خوجالی و شوشا ایلچهلریندن گئچهن یئنی فضولی-شوشا قارایولونون یاپیمینین تاماملانما تاریخی آچیقلاندی. آزربایجان دوؤلت آسفالت یوللار ایدارهسی سؤزچوسو آنار نجفلی حاجیقبول-بهرمتپه-مینجیوان-ائرمنیستان دؤولت سینیر اوتویولوندان باشلایاجاق اولان فضولی-شوشا قارایولونون...
تورکیه میللی ساوونما باخانلیغی عسکری فابریکا و تئرسانه ایشلتمه آنونیم شیرکتی (ASFAT) طرفیندن اورهتیلهن ۵ اوزاقدان کوماندالی مایین تمیزلمه آراجی MEMATT داها آزربایجان’ا تسلیم ائدیلدی. باخانلیقدان یاپیلان آچیقلامایا گؤره، باخانلیق...
خانم برندا شیفر در تحقیق مذکور چندین جدول آماری جای داده است که یکی از آنها جدول درصد جمعیتی ائتنیکهای ایران میباشد. در این جدول به استناد تحقیقی به نام...


text:
پکاکالی ۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"تروریستلر اوچون نه عراقین نه ده سوریهنین قوزئیی گۆونلی. ترورو قایناغیندا قوروتماقدا قرارلیییق"
عراقین قوزئیینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا منسوبو ۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی.
میللی ساوونما باخانلیغیندان وئریلهن آچیقلامادا، باشاری ایله داوام ائدن پنجه-کیلید عملیاتیندا، بؤلگهدهکی ۶ پکاکالی تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی.
آچیقلامادا،
"تروریستلر اوچون نه عراقین نه ده سوریهنین قوزئیی گۆونلی. ترورو قایناغیندا قوروتماقدا قرارلیییق" ایفادهلرینه یئر وئریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ماجاریستان-ارمنیستان ایلیشکیلری یئنیدن قورولدو
ارمنیستان، آذربایجان بایراغینا سایغیسیزلیق ائدن ارمنی سوبایی اؤلدورن سفرووون آذربایجانا قایتاریلماسینا گؤره ماجاریستانلا دیپلوماتیک ایلیشکیلری کسمیشدی
آیبکده میدانا گلن پاتلامادا ان آز ۱۹ نفر اؤلدو
افغانیستانا یاردیم هیئتی اکیبلرینین آراشدیرمالاری نتیجهسینده پاتلامادا ان آز ۱۹ نفرین حیاتینی ایتیردیگی، ۲۳ نفرین یارالاندیغی آچیقلاندی
فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
نیکلا رش، فرانسا خاریجی ایشلر باخانی کاترین کولونانین آچیقلامالارینا گؤره ایران خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی


text:
کابل ۱۰ میزان باختر
تورک هوا یوللری افغانستان گه اوچویشلرینی قیته باشلنگنینی معلوم قیلدی.
افغانستانگه سیاحت قیلوچی لر اوچون نامی تانیش بولگن اوشبو هوایی شرکت اوتگن ییل نینگ اگست آی ده اسلامی امارت ینه غلبه قازانیشی دن سونگ افغانستان گه اوچیش لرینی توختتگن ایدی.
اما حاضر “تورک هوا یوللری” افغانستان نینگ ایکی شهری “کابل و مزارشریف” گه اوچیشلرینی قیته باشلشینی و اونینگ ایلک اوچیشی 27-مارچ کونی کابلگه عملگه آشیریلیشینی معلوم قیلدی.
تورک هوا یوللری افغانستانده اون ییلدن آرتق تجربه گه ایگه.
شوندی بیر حالده، جمله دن قطر هوایی شرکتی هم خارجی اوچیشلر کابلگه اوچماقده، هندوستان هوا شرکتی هم کابلگه اوچیشلرنی قیته تیکلش مسئله سینی تیکشیره یاتگنینی معلوم قیلدی.


text:
اویان نیوز: ۲۰۱۲ فیفا پوشکاش ایلین گولو اؤدولونو فنرباخچالی میروسلاو ایستوچ قازاندی
فیفانین ایسوئچرهنین زوریخ شهرینده دوزنلهدیگی گالا تؤرهنینده ایلین اویونچوسونون یانی سیرا ایلین قادین فوتبولچوسو، ایلین ان یاخشی ۱۱ی، ایلین تکنیک دیرئکتورو و ایلین ان گؤزل گلو دا صاحبینی بولدو.
فیفا ۲۰۱۲.جی ایلین ان یاخشی ۱۱ینده ایسه بو آدلار یئر آلدی:
ایکر کاسیاس، دانیل آلوئز، سئرجیو راموس، پیکه، مارسئلو، چاوی آلونزو، چاوی، آندراس اینیئستا، رادامئل فالکاو، لیونل مسی، کریستیانو رونالدو.
فیفا ایلین ان یاخشیلاری اؤدولو تؤرهنینده ایلین فوتبولچوسو اؤدولونو دؤردونجو کز قازانان آرژانتینلی اویونچو لیونل مسی تاریخه گئچدی.
۲۵ یاشینداکی مسی، ۱۹۷۲.جی ایلده باواریا فورماسییلا بیر ایلده ۸۵ گل آتان گئرد موللرین رکوردونو، ۹۱ گوللا گئریده بوراخمیشدی.
فیفا ۲۰۱۲ ایلین باش مشقچیسی اؤدولو دل بوسکونون اولدو.
۲۰۱۲ فیفا پوشکاش ایلین گولو اؤدولونو فنرباخچالی میروسلاو ایستوچ قازاندی.
اسکیشهیراسپورون دا نامیزد گؤستریلدیگی فیفا ۲۰۱۲ فیرپلی اؤدولونو اؤزبکیستان فوتبول فدراسیونو قازانارکن، فیفا قادین فوتبولو ایلین اویونچوسو اؤدولونو، آبی وامباچ؛ فیفا باشقانی اؤزل اؤدولونه ایسه فرانس بکنباوئر لاییق گؤرولدو.
فیفا کوکارتلی حاکمیمیز جونیت چاکیر، حاکم بلوگ سایتی فووتبال رئفرینگ.بلوگسپوت طرفیندن ۲۰۱۲.جی ایلین ان یاخشی حاکمی سئچیلدی. دونیادا ان اؤنملی حاکم بلوگ سایتی اولاراق قبول ائدیلن سیته، چاکیری، یوفا شامپیونلار لیگی یاری فینالیندا یؤنتدیگی بارسلونا-چلسی اویونو، ۲۰۱۲ آوروپا فوتبول شامپیوناسینین ان یاخشیلاریندان بیری اولماسی و فیفا دونیا کلوبلار کوپاسی فینالینی یؤنتمهسی سببیله ۲۰۱۲.جی ایلین ان یاخشی حاکمی سئچدی .
ت.ر.ت. تورکی


text:
جودیت باتلئرین سون آمئریکا سئچکیلرینه تپکی اولاراق قلمه آلدیغی قیسا یازیسیندا بیر سؤزبیرلشمهسی وار: left of center.
بونو نئجه چئویرمهلیییک؟ «مرکزین سولو»مو؟
رسمی آذربایجان تورکجهسینده بونون دقیق قارشیلیغی [معادلی] یوخدور. فارسجادا ایسه اونو “چپ میانهرو” چئویریرلر. آمما ایستانبول تورکجهسینده اونون دقیق و یئرینه دوشموش فارشیلیغی واردیر: “مرکز سول”.
هابئله، آک پارتینین بیرینجی کز سئچکیلری قازاندیغی گونلر مسعود ییلماز بئله بیر قاورامی سسلندیردی: «بیزده ایندی مرکز ساغین یئری بوشدور، آک پارتی مرکز ساغچی رول اوینامالیدیر.» دئمک “مرکز ساغ” باشقا بیر ایصطیلاحین قارشیلیغی اولاراق ایشلنمیشدیر: right of center.
بونلارا دایاناراق بو ایکی اؤنملی و ایشلک ایصطیلاحین قارشیلیغی بارهده اؤنریمیز [پیشنهادیمیز] بودور:
اورتا سول / مرکز سول left of center
اورتا ساغ / مرکز ساغ right of center.


text:
`ایرینا ورشوک` نتیجهلر
خبرلر [8]
- جمهور باشقانی اردوغان قاقاوز موختار ویلایتینین صدرینی قبول ائدیب
- اوکراینادا ان آز ۴۶۰۰ مولکی وطنداش حیاتینی ایتیردی
- اوکراینا: 9 اینسانی دهلیزله باغلی راضیلیق الده اولوندو
- اوکراینا: گون عرضینده 2 مین 824 نفر تهلوکهلی بؤلگهلردن تخلیه ائدیلدی
- روس اوردوسونون کیئو و چرنیقوودان چکیلمهسی داوام ائدیر
- قاقاووز یئری باشقانی: تورکیهنین وئردیگی دستک چوخ دگرلی
- تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (44)
- تورکیه میللی تنیسچی چاغلا بوگوکاکچای آمریکالی رقیبی مغلوب ائدهرک، 2. دؤوره یوکسلمگی باجاردی


text:
صمد وورغون سئچیلمیش اثرلری صمد وورغون، پرچمدار شعر معاصر آذربایجان، در 21 ماه مارس سال 1906 در قریه صلاحلی از توابع شهر قازاخ دیده به جهان گشود. زادگاه شاعر که در دامنه کوههای سبز و خرم مشرف بر کرانه مصفای رود کر واقع شده روزگاری شاهد قهرمانی ها و از جان گذشتگیهای نیاکان صمد وورغون بخاطر حراست مرز و بوم …مطالعه بیشتر »
آذربایجان بایاتیلاری و اوشاقلار باخچاسیندا غنچه لر
آذربایجان بایاتیلاری و اوشاقلار باخچاسیندا غنچه لر محمد علی نقابی بایاتی آذربایجان خلقینین یاپ چوخ یاییلمیش فولکور قسمتیندن بیریدیر. بایاتی کلمه سی انسانین عقلینه گه لینجه، همن یاردا اونونلا برابر گلیر. آذربایجان بایاتیلارینین چوخ قیسمتی یارا مخصوصدور. بایاتیلار، ائللر، اوبالار، کندلر، شهرلر ایچینده یوزمینلرنن واردیر و بونلاری بیر یئره ییغماق علاقه مندلرین بوینوندا اولان بیر وظیفه دیر. بایاتیلار ایللر بویو …مطالعه بیشتر »
دیوان ترکی حکیم هیدجی
دیوان ترکی حکیم هیدجی حکیم هیدجی آذربایجان ادبیاتینین گؤرکملی شاعیری، عالیمی و دیرلی فیلسوفی کیمی کئچن یوز ایلده ادبی، اجتماعی و فلسفی اثرلرین یازماغیلا اؤلکه میزین اجتماعی-سیاسی اولای لاریندا اشتراک ائدرک اوچ دیلده- فارسجا تورکجه و عربجه- مختلف ساحه لرده اؤز قابا قجیل گؤروشلرینی و دوشونجه لرینی آچیقایاراق جامعه نین فعال قوه لرینی ده دوزگون صورتده آچیقلمیشدیر. بو دیرلی عالیمی، …مطالعه بیشتر »
آناما هدیه
آناما هدیه حسین دوزگون استاد دكتر حسین محمدزاده صدیق، با تخلص «حسین دوزگون» – كه طراوت جوانی شاعری خود را در مبارزه با رژیم طاغوت گذرانیده و شعر را به عنوان سلاح برندهای در دفاع از حقوق حقّهی مردم خود به كار گرفته است – در ستایش مادر نیز اشعاری دارد كه افتخار میكنیم توانستیم این اشعار را از مجموعههای …مطالعه بیشتر »
بیر دسته گول حسین دوستی
بیر دسته گول حسین دوستی قاراداغ شاعرلرینین تذکره سی گؤزه للیکلر یوردو، قوچاقلیقلار بئشیگی اولان، مقدس تورپاغیمیز آذربایجان، ائله جه ده هنر و ادبیات اوجاغی اولموشدور. اینجه خیاللی، ده رین دوشونجه لی و عمومِ بشریت اوچون سعادت آرزیلی شاعرلر بئجرمیشدیر. قره داغ ماحالی، آذربایجانین بیر محتشم بؤلگه سی دیرکی اونودولماز شخصیتلر بئجردیب و آذربایجانین شعر و موسیقی اوجاقلاریندان ساییلیر. قره …مطالعه بیشتر »
یارالی دورنا “عاصم اردبیلی”
یارالی دورنا عاصم اردبیلی حق درگاهینه بیر کیچیک بنده کیمی بو ایکینجی شعر مجموعه سینین یاییلماغینا الده ائتدیگیم نائلیته خاطر منتدارلیغیمی قید ائدرک جوشان دردلی سؤزلریمی حؤرمتلی اوخوجولارین محضرینه تقدیم ائدیرم. قانلی سحر کیتابیمدا قید ائتدیگیم کیمین ینه ده محضرینیزه دئملییم: منده او مادی امکتن اولاییب و اولمایاجاق کی اورک سؤزلریمی کیتاب فورماسیندا اؤز وطن داشلاریما اتحاف ائدم. نیه کی …مطالعه بیشتر »
شعر ترکی 29 بهمن/بهمنین ایرمی دوققوزو
شعر ترکی 29 بهمن = بهمنین اییرمی دوققوزی شاعر: ذولفقار كمالی سال سوم دبیرستان بودم که استادمان آقای حسین دوستی شعری رو به کلاس اوردند و خوندند من هم بصورت خیلی ناقص و شاید درهم برهم اونو یادداشت کردم. متاسفانه از اینترنت نتونستم اصل این شعر رو پیدا کنم اما به هر حال این شعر رو اینجا گذاشتم اگر کسی …مطالعه بیشتر »
هوپ هوپ نامه
هوپ هوپ نامه اشعار ترکی میرزا علی اکبر صابر طاهرزاده هوپ هوپ نامه اثر مشهور و گرانقدر میرزا علی اکبر صابر، در زمره غنی ترین و شناخته ترین شاهکارهایی است که مندرجات آن در پی ریزی بنیادهای نظری مشروطیت تاثیر داشته و در فضای فکری و انتقادی آن دوره و دورانهای بعدی مدتها دل و جان ستمدیدگان و آزادی خواهان …مطالعه بیشتر »
سارای حسین اقبالیان (دنیز)
سارای شعر توپلوسو حسین اقبالیان (دنیز) گنج نسلیمیز اورک سیزلارینی، یئنی بیر شیوه ده دیله گتیره یئتگی سینی الده ائمکده دیر. بو یئنی شیوه ایله یارانان سؤز بیرلشمه لرینه، اسکی و عادی تعریفلره سیغیشان شعر آدی وئرمک اولماسادا، اونلاردا اولان سس و سؤزلرین موسیقی سی، بو یارادیجی دویغولو اثری، چاغداش ادبی مجموعه لریمیزه «یئنی شعر» آدی ایله داخیل ائدیر. بو …مطالعه بیشتر »
آچیل چتیریم آچیل
آچیل چتیریم آچیل زهرا ولی زاده اوشاقلار اوچون تورکو شعرلر ذهن پاک و صاف و روشن کودکان آئینه، تر و تمیزی را میماند که هر چه در مقابل ببیند در دل خویش جای میدهد. کودکان میل و رغبت فراوانی به داستانهای منظوم و اشعار کودکانه دارند. علیهذا بهترین راه برای پرورش فکری آنان، برای تعلیم و تربیت معنوی آنان استفاده …مطالعه بیشتر »


text:
سعید متین پورون توویتئریندن آلینمیش
آبان اعتراضلاری و آزربایجانین فرقلی کیملیگی
آزربایجان حرکتی بیر اجتماعی حرکت کیمی تثیت اولموشدور و بو گون یالنیز سیاسی آزادلیغین اولماماسیندان دولایی ساسیلشمیر. آیدین دیر (کی) بو سؤز سیاسیلشمه یه جک آنلامیندا دا دگیل. آزربایجان تورکچولوگو معین ایستک و دوشونجه لره مالیک دیر و طبیعی دیر کی اؤز اویونونو اوینار.
آبان اولایلاری کئچن اوتوز ایلده یارانان اقتصادی- سیاسی اعتراضلارا بنزیر. بو ایکیلی ایستک ده اونو ۱۳۷۸ و ۱۳۸۸ حرکتلریندن آییریر. اونلار تام سیاسی و اورتا صینیف ایله تانینان ایستکلرله باغلی ایدیلار. اما آبان (اعتراضلاری) معیشت چتینلیگیندن میداندا بیربیرینه یئتیشمیش آلت و اورتا صینیفلاردیرلار.
آبانین بو کیملیگیندن دولایی اولاراق ۱۳۸۸ سیاسی آدلار سس سیز یا اونا بنزر دورومدادیرلار. اما آبان هله سیاسی بیرلیگه چاتمامیش. مانعلرین بیری پهلویچیلیک دیر. ۹۶ دی اولایینا نسبتده بیر آددیم ایره لیییب. آرتیق پهلوی دؤنمی نوستالیژیسی قابارمیر. اما تام اولاراق دا اونو سیله بیلمییب.
بو حادثه لرده آزربایجان فرقلی بیر کیملیک گؤستردی می؟ ائله بیل فرقی بولابیلجییک. زنگان و تبریز اؤرنک اولاراق، بو ایکی شهرده پهلوی نوستالیژیسی اؤنه چیخمامیش او بیری طرفدن تورکجه شعارلار دا سسله نیب.
آزربایجاندا تورکچولوگون گوجو اعتراضلاری ایرانین باشقا یئرلریندن آرتیق معیشته باغلیر. چونکو موجود سیاسی وضعیتی و سیاسی جریانلارین گرچک گوجونو نظرده آلاراق بورالاردا تورکچولوک دیشیندان سیاست دوام ائده بیلمز. البته معیشت چتینلیگی خالقی تورکچو سیاسته گؤزو یولدا ساخلامایاجاق.
اما تورکچو بو گون معیشت سیاستی سونا بیلر می؟ یوخ. تورکچولوک هله بیر سوسیال حرکت اولاراق دوام ائدیر. تورکچولوک ۷۰ لرده قبول قازانان اجتماعی حرکتلرین بیری ایدی اما بو گون او گونکو رقیبلریندن بیری ده یوخدور. ایندی آزربایجان سیاسی موحیطینده سوسیال حرکت اولاراق تورکچولودن آیری بیر شی یوخ.
آزربایجان حرکتی بیر اجتماعی حرکت کیمی تثیت اولموشدور و بو گون یالنیز سیاسی آزادلیغین اولماماسیندان دولایی ساسیلشمیر. آیدین دیر (کی) بو سؤز سیاسیلشمه یه جک آنلامیندا دا دگیل. آزربایجان تورکچولوگو معین ایستک و دوشونجه لره مالیک دیر و طبیعی دیر کی اؤز اویونونو اوینار.
آزربایجا یئنی باشلامامیش. ۳۰ ایلدیر دواملی کیملیکچی-آزادلیقچی و عدالت پرنسیپلرینه قارشی اولمایان بیر حرکتدیر. نئجه کی آیدینلارین بؤیوک حیصه سی نئو لیبراللاشدیغی زامان خالقا قارشی اولمادی دوامدا دا ایستر ایستمز عدالت چی قالاجاق. طبیعی کی بو حرکتدن آیریلانلار دا اولاجاق.


text:
هولند دوْغو هیند آدالاری
هولند دوْغو هیند آدالاری (اینگیلیسجه: Dutch East Indies، فارسجا: هند شرقی هلند، عربجه: الهند الشرقية الهولندية، فرانسهجه: Indes orientales néerlandaises، آلمانجا: Niederländisch-Indien، ایتالیاجا: Indie orientali olandesi، روسجا: ГoллaHдckaя OcT-ИHдия) آسیادا بیر اسکی دؤولت. ایسلام بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. هولند دوْغو هیند آدالاری 1800 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1949 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
هولند دوْغو هیند آدالاری


text:
`سوماترا و جاوا آداسی` نتیجهلر
خبرلر [1287]
- جانسون اینگیلتره-دهکی اعتصابی "دهشتلی بیر دوشونجه" اولاراق دیرلندیریب
- هیندوستان-دا سئل فلاکتی
- هالفتی قصبهسی تاریخی و طبیعی گؤزللیکلری ایله توریستلری قوناق ائدیر
- کارا اسماعیل اوغلو: "آوروپادا بیر چوخ لاییحهده تورک مقاطعه چیلرین ایمضاسی وار"
- ناسا اوفولاری آراشدیراجاق
- دونیادا 1،6 میلیارد اینسان بحران شرایطیندهدیر – بمت
- تۆرکجه اؤدوللری یاریشماسینا باشوورولار باشلادی
- "تکنوفست آذربایجان" باشلاییر
- تورکیه-نین آغ دنیزینین دوغوسوندا "کورتاران-2022" حربی تعلیملری داوام ائدیر
- آوروپا یایین بیرلیگی مئدیا ذیروهسی ایستانبولدا تشکیل ائدیلهجک
- تورک دونیاسی ایلهتیشیم و اینجهصنعنت سمپوزیومو
- عنقا، قازاقیستاندا دا اۆرهتیلهجک
- تورک هلیکوپتری گؤکبی اینسانلی اوچوش تستلرینه باشلایاجاق
- تیکا-دان افغانیستانا ارزاق یاردیمی
- آوروپا بیرلیگی: روسیا-یا قارشی نفت و گاز تحریمی ده اولاجاق"
- تورکیهدن اربیلدهکی محتاج عائلهلره یاردیم
- تورکیهنین میوه و یئشیل لیک صادراتیندا رکورد آرتیم قئیده آلینیب
- دنیز گوجلرینه ۳ اینسانسیز هاوا آراجی داها
- میللی ساواش اوچاغینین انیمیشن فیلمی یایینلاندی
- اردوغان: بو سورهجین یوکسهلهن اولدوزو تورکیهدیر
- سوماترا قافلانی بالاسی
- قوش آداسی کاراوان کمپی
- ساواش اوچاغی دوشدو
- 2016 خبرلر و اولایلارین اؤزتی
- جنوبی و شیمالی کره لیدرلری آراسیندا تاریخی گؤروش
- 15 ژوئیه دموکراسی و میللی بیرلیک گونو
- سینابونگ یانارداغی کول پوسکورمهیه باشلادی
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی
- عدالت و اینکیشاف پارتیسینین اوچونجو قورولتایی آنکارادا کئچیریلدی
- بینالی ییلدیریم دا کؤمکچی سوروجو اولوب
- اردوغان، عدالت و قالخینما پارتیسینه یئنیدن عضو اولدو
- تروریزم، قاچاقچیلیق و نیظامسیز گؤچ تورکیه مرزلرینده یئنی تدبیرلر گؤرمهیه مجبور ائتدی
- طیب اردوغان: بؤلگهمیزده باریش و ثابیتلیک اوچون فیلیسطین مسئلهسی عاجیلن حل ائدیلمهلی
- سوریه ده اسد رژیمی و روسیانین، ایدلیب هاوا سالدیریلاریندا 17 نفر یارالانیب
- بؤیوک ایستانبول-یئنی کاپی دموکراسی و شهیدلر میتینگی باشلادی-07.08.2016
- تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، شهیدلری آنما و دموکراسی میتینگینده قونوشماسی
- 1396 باهار بایرامی مناسیبتی ایله تبریزدن اسینتیلر پروقرامی- آنکارا ناظیم حکمت کونگره و صنعت گولتور مرکزی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- قیش میوه و سبزه لری
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی
- ایسکی و ترمال توریزم مرکزی ارضوروم
- تراختور تیمی و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری
- 15 ژوئیه دموکراسی ظفری و شهیدلری آنما گونو


text:
اویان نیوز-ا اؤزل: گونئی آذربایجانلی سیاسی آکتیویست ابراهیم رشیدی(ساوالان) تبریز حبسخاناسیندان تبریز اطلاعاتینا آپاریلمیشدیر.
اویان نیوزون آلدیغی بیلگیلره گؤره، هفتهنین ایکینجی گونو، ۸ آپرئل ۲۰۱۴ تاریخینده گونئی آذربایجانلی محبوس، ابراهیم رشیدی تبریزین مرکزی حبسخاناسیندان تبریز اطلاعات ایدارهسینه کؤچورولموش و ائله او گونون آخشام اوستوسونده ساغلیق دورومو آغیر اولدوغو اوچون یئنیدن تبریز مرکزی حبسخاناسینا قایتاریلمیشدیر.
گلن خبره گؤره، بو اینسان حاقلاری آکتیویستینین دورومو او قدر آغیردیر کی، اطلاعات ایدارهسینین مسئوللاری، میللی فعالی ساخلاماغینین مسئولیتینی قبول ائتمهدیکلری اوچون تبریزین مرکزی حبسخاناسینا قایتارمیشلار.
سون گونلرده ابراهیم رشیدینین قارداشی آمئریکانین سسینه وئردیگی موصاحیبهده قارداشینین فیزیکی دورومونون اولدوقجا آغیر اولدوغونو سؤیلهمیشدیر. اونون سؤیلهدیگینه گؤره: حبسخانانین هاواسی سویوقدور و حبسخانا مسئوللاری اونا تکجه بیر پتو وئرمیشلر.بو دا اونون بؤیرکلرینین اینفئکسییاسینا(عفونت) سبب اولموشدور.
ابراهیم رشیدینین قارداشی جلال رشیدی هم ده دئمیشدیر: اونلار ساغالتماق یئرینه سادهجه آغری کسیجی درمانلار وئریرلر.
کئچن گون ابراهیم رشیدینین عاییلهسی، ایبراهیملا گؤروشمک اوچون تبریز حبسخاناسینا گئتسه ده،حبسخانا مسئوللاری گؤروشمک اوچون ایذن وئرمهمیشلر.
۸ مارت ۲۰۱۴ تاریخینده ابراهیم رشیدی اوچون ۱۰۰ میلیون تومنلیک مولکی گیروو قویولدوقدان سونرا، اهر حبسخاناسیندان تبریز حبسخاناسینا کؤچورولدو.
بو میللی فعال، بیر ایللیک محکوملوق دؤنهمینی تاماملاماق اوچون تبریز مرکزی حبسخاناسینا کؤچورولموشدور.
ابراهیم ساوالان، ۲۰ فئورال، دونیا آنا دیلی گونو عرفهسینده یوزه یاخین میللی فعاللا بیرلیکده اهر شهرینده بو گونو بیر ائوده قوتلادیقلاری زامان حبس ائدیلمیشدیر.
ابراهیم رشیدی، ۲۶ مای ۲۰۱۲ تاریخینده، اینقیلاب محکمهسینین بیرینجی شؤعبهسی طرفیندن ۴ اؤیرنجی(طلبه) آکتیویستی ایله بیرگه موحاکیمه ائدیلیب، حؤکومته قارشی تبلیغاتی اتهامی ایله بیر ایل حبسه محکوم ائدیلدی.
بو حؤکم، آپئلیاسییا(تجدید نظر) محکمهسینین دؤردونجو شؤعبهسینین رئیسی، ایمانی آدلی حاکیم طرفیندن تصدیق ائدیلدی.
ابراهیم رشیدی اؤتن ایللرده دفعه لرله مولکی گئییملیلر طرفیندن حبس ائدیلیب و اینقیلاب محکمهسی طرفیندن محکوم ائدیلمیشدیر.
داها اؤنجه ابراهیم رشیدی، ۲۰۰۸-ین قیشیندا اورمییه حبسخاناسیندا بئش آیلیق حبسینی کئچیرمیشدی.
بین الخالق عفو تشکیلاتی،۱ آپرئل و ۱ مای ۲۰۰۶ تاریخلرینده بیانات وئرمکله ابراهیم رشیدینین(ساوالان) حبسی و اونا قارشی اولان تضییقلری قینامیشدیر.
سرحدسیز رئپورتئرلر تشکیلاتی دا ۲۲ اییون ۲۰۱۰ تاریخینده وئردیگی بیاناتلا بو ژورنالیستین حبسیندن خبر وئرمیشدیر.


text:
قازاقیستان تورکییه عسکرلری ایله اورتاق مانوورلاریندان گورونتولر پایلاشدی
قازاقیستان تورکییه عسکرلری ایله تطبیقاتلاریندان گورونتولر پایلاشدی
قازاقیستان ساونما باخانلیغی، داها اونجه قازاقیستان و تورکییه عسکرلرین یئر آلدیغى اورتاق تطبیقاتلارا ایلیشکین گورونتولرى پایلاشدی.
قازاقیستان تورکییه عسکرلری ایله مانوورلاریندان گورونتولر پایلاشدی.
قازاقیستان-تورکییه عسکرى ایش بیرلیگی باشلیغییلا پایلاشیلان گورونتو، باخانلیغین بوتون سوسیال مدیا حسابلاریندا یاییملاندی.
سوز قونوسو پایلاشیمدا ایکى اولکه عسکرلرینین بیرلیکده قاتیلدیقلارى «آنادولو-۲۱» ، «قیش» کیمى فرقلی مانوورلاردان گورونتولره یئر وریلدی.


text:
ریچارد فارنزورث (اینگیلیسجه: Richard Farnsworth) آمریکالی اوْیونچو. ۱ سپتامبر ۱۹۲۰ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۰ ایل عؤمر ائلهییب و ۶ اوکتبر ۲۰۰۰ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1937–1999 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard Farnsworth»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده ریچارد فارنزورث گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
دیل عائیلهسی
دیل عائیلهسی (اینگیلیسجه:Language family) — بیربیری ایله عئینی کؤکدن گَلن قوْهوم دیل مجموعهسینه وئریلن آددیر. یانی عئینی دیل عائیلهسینه منسوب دیللرین، عئینی کؤکدن، بلکه ده عئینی ایبتیدایی دیلدن منشاء تاپدیغی قبول ائدیلیر. چوْخلو دیلین یازیلی تاریخی چوْخ قیسا اوْلدوغو اۆچون چوْخ آز دیلین قطعی کؤکو معلومدور. دیل عائیلهلرینین تعین ائدیلمهسی اۇزون علمی چالیشما نتیجهسینده مۆمکون اوْلموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dil aileleri»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۰۸ اوْکتوبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
نَفَسلرین…/ بولود مرادی (شعر) نفسلرین قوش للـهڲی… آغزېنداکې سؤزجۆکلر پېرېلدایېر اوچوشورلار بیر بیر گۆللـه دَڲیر، دۆشۆرلر قانایا… قانایا… بو قۏجا کافهنین هاوالې باشېنا یۏرقون فینجانلارېن ماوی دۏداغېنا آداملارېن گلیب-گئدن دارېخمالارې …Read More »
شاعیر ایله دۆنیا / حسین رزمی (شعر)
شاعیر ایله دۆنیا / حسین رزمی (شعر) گؤرۆرسَن دۆنیانېن ایشینی شاعیر!؟ أن یاخېن یئریندن وورولور اینسان دۆز اۏ گؤزلهمهدیڲی یئریندن! بیردن گؤرۆر کی دؤرد پېچاق چکیلدی دردی اۆستۆنه، اۏ یارالارېن …Read More »
بیری وار / فرهاد کدخدائی (شعر)
بیری وار / فرهاد کدخدائی (شعر) دوستاق ایسه؛ میلهلرین اۏ تایې……بو تایې دۆنیا دۆشۆندۆکجه بیر اۏلترا لایت نۏت’لا بیری وار یالوارماغا بارماقلارېم أللرینده اولدوزلار دؤڲمهلَنیر بیر-بیر گۆنش؛ ایچی بۏش طبیل …Read More »
آخشام اۆستۆ گؤزلرین / موصطافا شیخپور (شعر)
آخشام اۆستۆ گؤزلرین / موصطافا شیخپور (شعر) (باجېم نسرینین واختسېز کؤچمهسینه) هر صۆبح دۏغولورام سندن سۏنرا یئنه گلمیشسن اؤنجهدن هر صۆبح گۆلۆرم هر صۆبح گۆلۆرسَن تلهسیرسَن گۆنَش ترسینه دۏلانېر کؤلگهلَریمیز …Read More »
باهار / جلال اکبری (شعر)
باهار / جلال اکبری (شعر) “سایېن أرشد نظری جنابلارېنېن باهار شعرلرینه بیر تضمین” بیر شاختا ألینده بوزلورام باهار چیچهڲین آغرېسېن سېزلېرام باهار شافاقلې گۆنَشی ایزلیرم باهار چۏخدان دېر یۏلووو گؤزلۆرَم …Read More »
گۆناهسېز أللر / بهروز صدیق (شعر)
گۆناهسېز أللر / بهروز صدیق (شعر) گۆلۆردۆن اوچوردو یوواسېندان گؤيرچین یاشامېردېم اؤلۆمچۆن. گؤڲ اۆزۆنۆ قوشلار بزهییردی اۆرهڲیمی سن ایندی؛ یارپاقلارېن آغنادېغې واغامېندا کالاوامېن کاندارېندا کهیلدهییب سنی پایېزلانېرام سنی، اوزاقلاشدېغېم وطنی. …Read More »
بیلینج آلتېما قاچېردېم / امین حاجیلو (شعر)
بیلینج آلتېما قاچېردېم / امین حاجیلو (شعر) بیر: سنی یازدېم دوست گئدر آیاق یالنېزلېغې قولاغېم کیمی داشېیېرام آرتېق یالنېزلېغې گؤزلریم کیمی داشېیېرام یالنېزلېغې آغزېم کیمی داشېیېرام سونرا یئنه من اۏلورام باشقا …Read More »
آپار منی / بهروز صدیق (شعر)
آپار منی / بهروز صدیق (شعر) یاپېش منیم أللریمدن چک گؤزللیک دیارېنا آپار شعر دۆنیاسېنا قۏیما منی یالقېزلایېم بیر گۆل کیمی گل در منی آپار منی آپار منی … یاپېش …Read More »
ألویداع / جابیر نوروز (شعر)
ألویداع / جابیر نوروز (شعر) عئشقین’له آغلایان ایللره ساچلارېنا دۆزدۆڲۆم گۆللره بو گۆندن عزیزیم دۆنیایا… “ألویداع..!” دئییرَم، ألویداع…! بیرزامان چارپان اۆرَکدیک بیرزامان، چاخان شیمشکدیک بیر زامان… بیر …Read More »
آیاغېنې ایتیرمیش شالوارلار / ثاقیف زئینال (شعر)
آیاغېنې ایتیرمیش شالوارلار / ثاقیف زئینال (شعر) یای گئتمیش ده چۏخدان گئتمیش. زیوهلر گئیینمیش قالېن پالتارلارېنې. قۏنشو حَیَطدن یئللَنیر یئنه ساواشدا آیاقلارېنې ایتیرمیش شالوارلار، قۏللارېنې ایتیرمیش کؤینکلر. قادېنلار إحتیاط’لا یویار، …Read More »


text:
نارینجی چایی
نارینجی چایی (اینگیلیسجه: Orange River، فارسجا: رود اورنج، آلمانجا: Oranje (Fluss)، ایتالیاجا: Orange (fleuve)، عربجه: نهر أورانج، تورکیه تورکجهسی: Turuncu Nehir، روسجا: OpaHжeBaя) لئسوتو اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۲۰۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن نارینجی چاییندان ثانییهده ۳۶۵ متر مکعب سۇ آخیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نارینجی چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Orange River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اویان نیوز: یارالیلارین، باش ناظیر رجب طیب اردوغانین تغلیماتییلا وظیفهلندیریلن عاجیل یاردیم تییاره ایله اؤلکهیه گلمهسی گؤزلنیلیر
سومالینین پایتختی موگادیشوداکی بومبالی سالدیریدا یارالانان ۳ تورک تورکیهیه گتیریلیر.
یارالیلارین، باش ناظیر رجب طیب اردوغانین تغلیماتییلا وظیفهلندیریلن عاجیل یاردیم تییاره ایله اؤلکهیه گلمهسی گؤزلنیلیر.
سومالینین پایتختی موگادیشودا میدانا گلن بومبالی سالدیریدا بؤلگهده کؤمک فعالیتلرینی داوام ائتدیرن تورک قیزیل آی قروبونو داشییان ایکی واسطهلیک کونووی دا زیان گؤردو.
واسطهدکی سومالی اویروکلو تورک قیزیل آی پئرسونلی حیاتینی ایتیردی.
تورک قیزیل آییندان ۳ کؤمکچی وظیفهلی ده یونگول شکیلده یارالاندی.
درهیه پارچالاری ایصابت ائدن قیزیل آی پئرسونللری، ساغلیق ناظیرلیگینین غاجیل یاردیم تییارهسی ایله تورکیهیه گتیریلهجک.
جیبوتی اوزریندن سومالییه چاتماسی پلانلاشدیریلان ساغلیق ناظیرلیگینه عاید عاجیل یاردیم تییارهسی ایله هر بیر یارالی اوچون ۴ کیسه قان دا آپاریلاجاق.
دیگر طرفدن، خاریجی ایشلر ناظیرلیگیندن ائدیلن آچیقلاما ایله، تورکیهنین، موگادیشوداکی ترور سالدیریلارینی قینادیغی بیلدیریلدی.
ت رت


text:
۲۷ اوْکتوبر
۲۷ اوکتوبر:
۱۸۰۶ — ناپلئون بوناپارتین رهبرلیغی آلتیندا فرانسه اوردوسو برلینی توتدو.
۱۹۰۴ — نیویورکدا ایلک مترو خطی ایستیفادهیه وئریلدی.
۱۹۲۴ — شوروینین ترکیبینده شوروی اؤزبکیستانی یارادیلدی.
۱۹۷۱ — کونگو دموکراتیک جومهوریتینین آدی دییشدیریلهرک زئیر اولدو.
۱۹۷۸ — مصر رئیسجومهورو انور سادات و ایسرائیل باش ناظیری مناخم بگین کمپ-دیوید راضیلاشمالارینا گؤره نوبل صولح جاییزهسینه لاییق گؤرولدولر.
۱۹۸۲ — چین رسمی اولاراق اهالیسینین سایینین ۱ میلیاردی کئچدیینی تصدیقلهدی.
۲۰۰۵ — اسلوونیده مئهدی حوسینزادهنین عابیدهسی آچیلدی.
۲۰۰۸ — سوئدده ایلک مترو خطی ایستیفادهیه وئریلدی.


text:
اویادیر اؤز سوروسون اوتلایا یایلاقدا چوبان(۱)
اوچماغا قاناد تاپدیق. سوغاتی قوجاق دولو تایی، برابری گؤرونمهین دادلی، دوزلو محبت اولان “کریم” آدلی بو چوبان بیزی آرخایین اولماغا دعوت ائدیردی. قایالار قدهر اوجا، درهلر قدهر درین. «کریم»ه قوشولوب و سورونو حئیرتله ایزلهیرک «گوری» آدلی یایلاغا یوللاندیق. «محرم » آدلی گؤزهل بیر اینسان…
گلمیشم گزمگه سیزین داغلاری
باخیم یایلاقلارا دویونجا باری
بو یئره شاعیرین دوشدو گذاری
گؤزهل قارشیلادی خوش اقبال منی…(۲)
داغین قوینوندا چوخ اوستالیقلا تیکیلمیش ائوه واریب و پال – پالتاریمیزی چیخاردیقدان سونرا، «یولدان گلیبسیز، یورغونسوز» – دئیه، ایستی و عطیرلی چای گتیریب یورغونلوغوموزو قویلامیش اولدولار. آرتیق گئجه چؤکموشدو و هامیمیز او قوناق سئوهر اینسانین چتین و دؤزومسوز وضعیتده نئجه یاشادیغی بارهده موختلیف سورغولارلا مراجعت ائدیب و جاوابینی ائشیدیکده حزین – حزین دوشونمهیه باشلاییردیق.
دوشونمک! یارانمیشا یاراشیق و ایلاهی گؤزهل بیر گوج! گئجهنی آج جاناوارلارین سورویه یوروش ائدهجکمی گؤرهسن؟، فیکرییله سحره چاتدیریریق.
سحر چاغیدیر؛ دومان داغا قوناقدیر. گونش سانکی ساهمانلا چلنگلشمیش ساری بیر چیچکدیر گؤیون اوزونده. بوزلو بولاق سویویلا ال – اوزوموزو یویوب و بیر تیکه دوستلوق آرتیران پئندیر چؤرهک یئدیکدن سونرا:
الوداع، چیچکلی،چمنلی دیار
الوداع، قایالی، قارتاللی داغلار
روحومو، قلبیمی قویوب گئدیرم
اودلو گنجلییمدن سیزه یادگار(۳)
شعرینی اورهییمده اوخوماغا باشلاییرام. آیریلیق و یئنه ده یول باشلاییر.
فیکیر ایشله دیکجه
گؤز ایشله دیکجه
نه قده ر گئدیرسن قورتارمیر اونلار
یوللار
یوللار
یوللار (۴)
اوچ ساعات یول گلدیکده «کیچیک کنده»نین آشاغیسیندا «قاسیم» آدلی بیر کیشینین باغچاسیندا گیلانار آغاجلارینین دوستلوغوندا بیر نئچه آنلیق اولورسادا بو باشی بلالی دونیامیزین غمین، کدرین اونوتموش اولوروق و سونرا :
سوکوتا غرق اولموش اورهییمله من
کئچیرم یئنه ده موغان چؤلوندن(


text:
چؤرک عطری / فواد رۆستمزاده (حیکایه)
کۆچه هر گۆن عئینی واختدا چؤرک عطرینه بۆرۆنۆر. بالاجا دۆکانا تندیردن یئنی چېخان چؤرکلر گلیر و هر کسین معدهسینده ناهار زنگی چالېنېر. بو کۆچهده آنالار اوشاقلارې یئمهڲه چاغېرمېر. حلیمه – جاوانشیرین یۏلداشې چؤرکلری دۆکانا قۏیان کیمی، اوشاقلار اؤزلری چؤرک اۆچۆن گلیر، سۏنرا ایسه یئمهڲه قاچېرلار. بعضی اوشاقلار چؤرهڲی حَیَطده بؤلۆب یئییر. عطیرلی بوخار بئیینلرینه آجلېق سیقنالې اؤتۆرۆر، چؤرهڲین دوزلو و خېرتېلدایان قېراقلارې اۆچۆن هنَکیانا ساواشېرلار. جاوانشیر ایسه اۏنلارې آرادا، سرین هاوالاردا چایا قۏناق إدیر. هامېنې یۏخ، آنجاق بیر ایکی نفری. سخاوتی، خۏش خاصيَّتی و ساییره اینسانی کالیتهلری سئچیجیدیر. عئینی آندا سئودیڲی و بَڲنمهدیڲی بیری ایله دانېشسا بئله، اۆزۆنۆ بیریندن اۏ بیرینه چئویرَرکن، بۆتۆن ایچی دَڲیشیلیر، تورشودولموش صیفت، تَبَسّۆم’له پارلایان اۆزه چئوریلیر، قاپالې مؤوقئع، آچېق قلب’له عَوَض اۏلونور. رادیکال، کۏنتراستلې اینساندېر جاوانشیر. سۏن زامانلار تئز-تئز یانېنا گلَن قۏناغې ایسه، خلیل دیر. یانقېن تؤرَتدیڲینه گؤره ایللرینی حبسخانادا کئچیریب. نهدَنینی هئچ کیمه دئمهسه ده، هامې بیلیر. کیشی، یانې سئودیڲی قېزېن آتاسې وظیفهلی آدام ایدی. قېزېنې اۏنا وئرمهدیڲی اۆچۆن، کیشینین وظیفه ماشېنېنې یاندېرمېشدې. ”من چېخانا کیمی اؤل، یۏخ’سا گلَن دفعه ماشېن’لا بیرگه سن ده یاناجاقسان”- دئمیشدی. کیشی ده یا قۏرخوسوندان، یا أجلیندن، خلیل حَبسدن چېخانا یاخېن اینسولت اۏلوب دۆنیاسېنې دَڲیشمیشدی. خلیل پیس آدامدېرمې؟ جاوانشیر اۆچۆن پیس دَڲیلدی. اۏنون یاشاما باخېشېنې نظره آلساق، خلیل اۏنون اۆچۆن یاخشې آدام ایدی. اۏ، هر گلنده تؤرتدیڲی جینایتلردن، حبسخانادا کئچیردیڲی ایللردن دانېشېر، تجرۆبهسینی بؤلۆشۆر. جاوانشیر هر جۆر صؤحبَتلره ماراق گؤرسهدیر. أوّللر کیتاب اۏخویاردې سۏن زامانلار حؤوصلهسی چاتمېر و اۏنون یئرینه أطرافداکې اینسانلارېن صؤحبَتلرینه قولاق آسېر. کیتابلارا ماراغې اۏندا حلیمه اۏیاتمېشېدې. جاوانشیر اۏنا بعضن “آنامدان دانېشماغې، سَندَن دۆشۆنمهڲی اؤرگندیم” دئییر. حلیمه چۏخ اوشاقلې عائلهنین اۏرتانجېل، “آرادا ایتن” قېزې ایدی. کاسېبلېق و بیر آز دا والیدئین لاقئیدلیڲی اۏنو عالی تحصیلدن اوزاق قۏیسا دا، کیتابلار عالَمیندن قۏپارا بیلمهمیشدی.
حادیثه ایکی گۆن قاباق باش وئردی. حلیمهنین پیشیردیڲی چؤرکلر یارېم ساعاتا بیتسه ده، دۆکانېن قاپېسېندان چؤرهڲین ایستیلیڲی، عطری أطرافا یایېلېردې. اۏنلار دۆکانېن یانېندا، یئمکدن سۏنرا اۏتوروب صؤحبَت إدیردیلر.
– خلیل، دئییرَم، دۏیماسایدېم یئنه یئیردیم، واللاه!– جاوانشیر دئدی.
– بلکه چای ایچک؟ – اۏ تنبللیکدن قېرخمادېغې ساققالېنا سېغال چَکدی. دۏداقلارې نازیک، کؤک صیفتی وار ایدی. سؤنۆک گؤزلری ایسه هئچ نه ایفاده إتمیردی. بیرجه باریتۏن سَسله دانېشدېغې حیکایهلر ماراقلې ایدی.
جاوانشیر دۆکانا گیریب تئرمۏسدان ایکی ایستیکان چای سۆزدۆ.
– چای’لا صؤحبَت یاخشې گئدیر، صؤحبَت إله.- جاوانشیر دئدی. ایکی قورتوم ایچدی و آلنې ایله کۆرهڲی ترلهدی. یۆنگۆل مئهین أسیردی، کۆلک سارماشېق کیمی بَدَنینه دۏلاندې. – آدام دۏغرودان سرینلهنیر.
– یادا سالماق ایستهمیرم سن اؤل، سن ده دانېشدېرېرسان منی. من یئتیم نه گؤرمۆشَم إ نه ده دانېشېم؟ – چایدان بیر قورتوم آلدې. چارهسیزلیڲی قالخمېش قاشلارېندان حیسّ اۏلونوردو – اۏ گۆن ایش اۆچۆن گئتمیشدیم، باخدېلار ألیمدهکی دؤڲمهڲه، دئدیلر بئله ایشه قبول إده بیلمهریک سنی، سیلدیر گل. دئییرَم کی، آلا، رحمتلیڲین اۏغلو، یۏل پولونو دۏست-تانېشدان آلېب گلمیشَم بورا، نئجه سیلدیریم؟ ایشه گؤتۆر کی، سیلدیرمهڲه پولوم اۏلسون دا. یۏخ کی، یۏخ.
– بیر شئی تاپارېق، ناراحات اۏلما. – جاوانشیرین اۆزۆ قایغېلې ایفاده آلدې.
– آنجاق فهله ایشلهیه بیلهجم دئیهسن. اۏ دا کی، آغېردې منیم اۆچۆن. جان قالمایېب، اؤزۆن گؤرۆرسن ده.-دئییب سیقار یاندېردې. بارماقلارې أسیردی. اۏیناقلارې بۏشالمېشدې.
– اۏرا باخ، دۆکانې گؤرۆرسن؟ یۏلون اۏ بیری اۆزۆندهکی. – جاوانشیر مۏبل دۆکانېنې گؤرسَتدی. – اۏ گۆن فرهاد گلمیشدی، یئزنه. دئییر کی، اۏلا بیلسین کی، اۏرا ایشه دۆزلدی. ایکی-اۆچ نفر لازېمدېر. بلکه سنی ده اۏرا دۆزلده بیلدیک؟
– عمی، چؤرک وئر ده. – اوشاق صؤحبَتی کَسدی.
– بئلهلری هله قالېب؟- خلیل ألینی اوشاغېن قوجاغېنداکې تۏپا اوزاتدې. – اۏ واختلار بیلیرسن نییه تۏپلار آغ-قارا ایدی؟
اوشاق تۏپو کنارا چَکدی و چؤرهڲینی گؤتۆرۆب قاچدې.
– هه خلیل، دۆشۆنۆرَم کی، بدبختلیک’له بارېشماق اۏلار، خستهلیک’له ده بارېشېر آدام، حتتا حبسخانادا دا اۏلموسان، آزادلېغېن اۏلماماسې ایله بارېشېب یاشامېسان آما لازېمسېز اۏلماق’لا بارېشماق مۆمکۆن دَڲیل. عمیم مۆدریک کیشی ایدی. اؤلنلرینه رحمت. دئییردی کی، “کیمسه سنه ایش تاپشېر’سا، سنه اوستالاشماق اۆچۆن شراییط یارادېر. چکینمه، اوستالاش.” ایشلهیهرَک آدام هم اوستالاشېر، هم ده لازېملې اۏلور.
– دَلی شئیطان دئییر، هارا ایشه قبول إتمهسه، اۏد وور، گئت یات. قۏی بیلسینلر کیمه ایلیشیبلر.- اۏ، قاشېنې قالدېرېب، یئره باخا-باخا دۆشۆنجهیه قاپېلدې. سانکی، دئدیڲینی خیالی اۏلاراق تصویر إدیردی. – شاق-ها-شاق یانسېن، سن اؤل، روحوم دا اینجیمز.
بیر نئچه دقیقه سۆکوت دۆشدۆ. جاوانشیرین عدالَت حیسّی همیشه اۆزه چېخمازدې آما چېخار’سا، قابارېق و پېچاق کیمی ایتی ایدی. خلیلین إعتیراض قارشېسېندا دؤزۆمسۆزلۆیۆ و إحتیاج اۏلمایان یئرده آشېرې حؤرمَت گؤزلهمهسی، اۏنون اؤز اېشی دیر آما بونا گؤره باشقالارېنې جزالاندېرماق ایستهمهسی، جاوانشیره پیس إتکی إتدی. جیڲرلرینی هاوا ایله دۏلدوردو و اؤزۆنۆ أله آلماغا چالېشدې. دۏداغې قاچدې. آنلاشېلمازلېق حیسّینین یاراتدېغې تَبَسّۆم’له – دور، دور چېخ بوردان. یۏخدور سنه چؤرک زاد. – دئدی.
– نئجه یانې؟ نه چؤرک، آلا؟ – بایاقکې چارهسیزلیک ایفادهسی یئنه خلیلین اۆزۆنده گؤرۆندۆ.
– إشیتمهدین؟ سنه بوردا چؤرک یۏخدو. – دئدی و دۆکانا گیریب قاپېنې چېرپدې. بیر نئچه دقیقه کئچدی. جاوانشیر عصبیلَشَن کیمی أللری و بۏینو اۏد کیمی اۏلوردو. سینیرلری بۏغازېنا دۏلانېب اۏنو بۏغوردو. اۏ، ألینی دۆکانېن سرین پنجرهسینه قۏیوب بیر آز ساکیتلشدی. خلیلین هله ده اۏردا اۏتوردوغونو گؤرۆب گئری قایېتدې. – جماعتین سنه حؤرمَت بۏرجو وار؟ اؤزۆنۆ مجبور هئچ کیمین گؤزۆنه سۏخا بیلمزسن. سۏخمالې دَڲیلسن.
– سؤزگلیشی دئدیم ده، سن نییه بئله چؤندۆن؟ – خلیل قالخدې آیاغا.
– چۆنکی، اؤزۆمدن گؤتۆرۆرَم. سئومهدیڲیم بیرینین یانېندا واخت کئچیرمهلی اۏلاندا، إله بیل دریمین آلتېنا دوز یئریدیرلر.
– بورا باخ…- خلیل دانېشماق ایسته’سه ده، جاوانشیر اۏنون سؤزۆنۆ کَسدی.
– باخمېرام. إله یاخشې قالخمېسان، چېخ گئت. – دئییب، یئنیدن دۆکانا گیردی.
گئجهنین بیتمهسینه آز قالمېشدې. جاوانشیر تۏرشئری سؤندۆرۆب یاتماغا گئدهجکدی کی، کۆچهدن اۏتاغا دۆشن ایشېق دیققتینی جلب إتدی. حَیَطه چېخدې و حاصاردان یوخارې قالخان ألۏوو گؤردۆ. تلهسیک کۆچهیه چېخدې. آلۏو دۆکانې آرتېق یئییب بیتیرمیشدی. اۏ، کنارا چکیلیب داشېن اۆستۆنده اۏتوردو. سیقار یاندېردې. باخېشلارې اۏدون ایچینه دۆشۆب یانېردې. دۆکانېن ایچینده دَڲَرلی هئچ نه یۏخ ایدی. چؤرکلر بیتمیشدی، پوللار ایسه إوده ایدی. ایچهریده تاختا رَفلر و چؤرکلر قوروماسېن، سۏیوماسېن دئیه اۆستلرینی اؤرتدۆڲۆ پارچالار وار ایدی، والسّلام. حلیمه ده، اۏنون آرخاسې’یجا کۆچهیه چېخدې. گئری دؤنۆب یانقېن-سؤندۆرنلره زنگ إتمک ایستهییردی کی، جاوانشیر اۏنو سَسلهدی.
– لازېم دَڲیل، آی بالا. سؤنۆر اؤزۆ، هئچ نه قالمایېب. – دئدی. حلیمه آددېملارېنې پامبېغا باسار کیمی، ساکیتجه گلیب اۏنون یانېندا اۏتوردو.
– نه اۏلدو کی؟ إلئکتریکدن اۏلوب؟ – اۏ، إحتیاط’لا سۏروشدو. جاوانشیرین ألیندن توتدو. أللری یئنه ایستی ایدی.
– یۏخ، باشقا شئیدیر. خلیل ایله سؤزۆم چپ گلیب بو گۆن. یقین…- سؤزۆنۆ ساخلایېب نۏبَتی سیقارې یاندېردې. – باشېنې کسیم یا، ایلک اؤنجه قۏلونو کسیم، بیرآز بئله یاشاسېن، هئچ اؤز سیقارېنې یاندېرا بیلمهسین. – اۏ، اؤزۆ ده بیلمَزدن حلیمهنین أللرینی سېخماغا باشلادې. آنجاق حلیمه ألینی چَکَندن سۏنرا بونو حیسّ إتدی و اۆز ایفادهسی یوموشالدې.- باغېشلا. دۆکانا گؤره یانمېرام إ، ایکی گۆنه دۆزلدهجم. باشقالارېنېن أذيّتینی بئله راحات یئره وورا بیلمهسینی قبول إده بیلمیرَم. اۆستهلیک بو گۆن بونا گؤره دالاشمېشېق. إله سنی گؤتۆرَک، بیرجه دفعه ألیمی یومامېش اۏخلۏوونا تۏخاندېم، آز قالمېشدې بۏشاناسان مندن.
– اۏ باشقادې، عزیزیم. بۏشانمازدېم، أرک إدیب عصبلهشه بیلیرم سنه. – اۏنلار بیر نئچه دقیقه ساکیت دایاندېلار و حلیمه داوام إتدی. – من چؤرک پیشیریرم و نه قدر کی، ألیمده خمیر وار، اۏنو ایستهدیڲیم فۏرمایا سالېرام. اۏنو من ایداره إدیرم. سو قاتېرام یوموشالسېن، اون قاتېرام برکیسین. – حلیمه اۏنون گؤزلرینده چاشقېنلېق حیسّ إتدی و سؤزۆ کسیلمهسین دئیه، قۏلونا گیریب، اۏنا سېغېندې.- دئمیرَم خلیل دۆز إدیب، سهو إدیب ألبتّه آما سن چۏخداندېر کی، سو قاتمېرسان جانېنا. اینتیقام پیس حیسّدیر، حتتا دئیَردیم کی، سهو حیسدیر. برکیمهمیش، بیشمهمیش، اؤزۆنۆ دۆزلت. یۏخ’سا بیشمیسَن؟ – اۏ، بیرآز کنارا چکیلیب جاوانشیرین گؤزلرینه باخدې. – قۏی پۏلیس حَلّ إتسین مسألهنی.
– یاخشې، کئچ إوه یات. سَحَر اۏیانان کیمی ده فرهادا زنگ إله، گلسین. کؤمَک لازېم اۏلاجاق.- دئدی.
یارېم ساعات سۏنرا دۆکانېن ایچینده یانان أشیالار بیتدی. بایېردان سارېلې قېرمېزېلې دۆکان قارالېب کؤز رنگی آلدې. یانقېن-سؤندۆرنلرین گلمهسینه إحتیاج یۏخ ایدی.
جاوانشیر سحری اۏتوردوغو داشېن اۆزهرینده آچدې. گۆن چېخانا قدر اولدوزلارېن، سیقارېن و یانان أشیالارېن کؤزهرَن ایشېقلارې ایله دۆشۆنجهلرینین آراسېندا گزدی.
سحری گۆن جاوانشیر فرهاد’لا بیرگه دۆکانېن اۆزۆنۆ رنگلهییردیلر، ایچینی ایسه، محلهدهکی اوشاقلار زیبیللیڲه داشېیېردې. جاوانشیر هرهسینه بیر آز پول و بیر دَنه آیران سؤز وئردی. هم ده هاردا’سا اۏخوموشدو کی، بئله ایشدن سۏنرا مۆطلَق آیران ایچمک لازېمدېر کی، جیڲَرلر تمیزلَنسین. اینانمامېشدې. “آخې آیران معدهیه گئدیر، بونون جیڲَره نه دَخلی؟”- دئیه دۆشۆنمۆشدۆ آما ایندی یئنییئتمهلر ایشلهییردی و هر إحتیمالا قارشې آیران آلېب قۏیدو. جاوانشیر دۆنن باش وئرنلری فرهادا دانېشا-دانېشا اۏنون اۆزۆنۆن نئجه دَڲیشدیڲینی حیسّ إتدی و بونا گؤره باش وئرَنلر حاقّېندا هئچ کیمه بیر سؤز دئمهمهسینی خواهیش إتدی.
– ناراحات اۏلما، مندن سؤز چېخماز آما آنلامېرام کی، باشقا واخت خېردا شئیه گؤره آدامېن گؤزۆنۆ چېخارېرسان. نه اۏلدو ایندی، فېسېن یاتدې؟ – أصلینده، فرهاد تۏپا گۆلـله قۏیماق اوستاسې سایېلمازدې آما اؤزۆ ده خلیلین إتدیکلرینه عصب’لهشیب اۏنون “دَرسینی وئرمک” ایستهییردی. جاوانشیرین ایجازهسی اۏلمازدان ایسه، بو مۆمکۆن دَڲیلدی.
– اینتیقام آلماق ایستهمیرم. پۏلیسه ده دئسَم، بیلیرسن ده، یاخشې چېخماز. دئیهجَکلر اؤز گۆجۆ چاتمادې، مین جۆر سؤز قۏشاجاقلار. اۏنا گؤره ده، بۏش وئر گئتسین. بدبخت آدامدېر. یاشامې بۏیو بۆتۆن باش وئرنلره آنجاق بیر تپکی وئره بیلیب، یاندېرېب قاچماق. من اۏنا، اۏ منه، سۏنرا یئنه من اۏنا. نه واختا قدر؟ – اۏنون اۆزۆنده یۏرقونلوق حیسّ اۏلونوردو – إله ایندی بیتسه یاخشېدې. باشا دۆشۆرسَن ده، هه؟
فرهاد آنلامېشدې آما جاواب وئرمهدی و اۏنلار چۆرۆمۆش رنگی چېخارماغا داوام إتدیلر.


text:
`چارلز داروین` نتیجهلر
خبرلر [10]
- آوروپا بیرلیگی شوراسینین پوتینه چاغیریشی
- گ7 اؤلکهلری "طالبان"لا گلهجک علاقهلره دایر یول خریطهسی قبول ائدیب
- جمهور باشقانی اردوغان کوتالعماره ظفرینین 105-جی ایلدؤنومونده شهیدلرین خاطرهسینی یاد ائتدی
- بروکسل-ده اوچلو توپلانتی
- تاریخده بو گون
- ترامپین، مکزیک مرزی دووار و دیگر خرجلر اوچون 8.6 میلیارد دولار بودجه ایستیهجگی ادعا ائدیلیب
- پنتاگون سؤزچوسو وظیفهدن آلیندی
- هاوکینگین کوللری، نیوتون و داروینه قونشو اولاجاق
- ایقتیصادیات ناظیری نیهات زیبکجی ایرلند-ده سفرده دیر
- آبراهام چارلز آبه ویگودا 94 یاشیندا حیاتینی ایتیردی


text:
جو بایدن تلفن آرقه لی سلمان بن عبدالعزیز بیلن سوزله شدی
اوشبو توغریده آق اوی تامانیدن یازمه بیانات بیریلدی
امریکا قوشمه ایالت لری دولت رهبری جو بایدن, تلفن آرقه لی, سعودی عربستان پادشاه سی سلمان بن عبدالعزیز بیلن سوزله شدی.
آق اوی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, صحبتده منطقه مقیاسیده گی خوفسیزلیک مسئله لری بوییچه سوز یوریتیلگن لیگی بیلدیریلدی.
اوشبو دایره ده, یمن ده گی اوروش نینگ اداققه ییتیشتیریلیشی اوچون بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی و امریکا قوشمه ایالتلری تامانیدن آلیب باریلیاتگن دیپلماتیک سعی و حرکت لر و ایران طرفیدن حمایه له نیاتگن گروه لرنینگ هجوم لری گه قرشی سعودی عربستان نینگ قورینیشی بوییچه امریکا نینگ قرارلی لیگی نینگ اورغولنگن لیگی معلوم قیلیندی.
بیاناتده, امریکا نینگ سعودی عربستان لیک مدنی فعال لرنینگ قوییب یوباریلیشی نی خرسندچیلیک کوتیب آلگن لیگی بیلدیریلدی.
بایدن بیلن بن عبدالعزیز نینگ, اورتاق منفعت و قیغو لر بوییچه بیر یقه دن باش چیقاریش توغریسیده اوز ارا کیلیشیب آلگن لیک لری معلوم قیلیندی.
عینی دمده امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایش لر وزیری انتونی بلینکن هم سعودی عربستان لیک کسبداشی فیصل بن فرحان السعود بیلن تلفن آرقه لی سوزله شدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
فرانسه ده مسلمان لر نی تهدید قیلگن بیر کیشی اوشلندی
اوشبو کیشی اجتماعی ترماق آرقه لی مسلمانلر نی تهدید قیلگن ایدی


text:
هرکولس فوتبال کولوبو
هرکولس فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Hércules CF) بیر فوتبال کولوبودور. 2ª B – Group 3 دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۹٬۵۰۰ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Hércules de Alicante CF – Datos del club (Spanish). Hércules CF. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 29 May 2013.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hércules CF»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هرکولس فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ناظیرلر کابینهسینده دییشیکلیک
بو بارهده جمهور باشقانلیغینین نشری اولان "رسمی قزئته"ده بیلدیریلیب.
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغانین امری ایله حکومتین ترکیبینده آتامالار اولوب.
بو بارهده جمهور باشقانلیغینین نشری اولان "رسمی قزئته"ده بیلدیریلیب.
اردوغانین قراری ایله عائله، امک و سوسیال خیدمتلر ناظیرلیگی لغو ائدیلیب، بونون یئرینه ایکی ناظیرلیک – عائله و سوسیال خیدمتلر ناظیرلیگی، امک و سوسیال تهلوکهسیزلیک ناظیرلیگی تاسیس ائدیلیب. بونونلا دا زهرا زومرود سلچوکون وظیفهسی باشا چاتیب.
یئنی قورولان عائله و سوسیال خیدمتلر ناظیرلیگینه دریا یانیک، چالیشما و امک و سوسیال تهلوکهسیزلیک ناظیرلیگینه ایسه ودات بیلگین تعیین ائدیلیب.
قرارا گؤره کابینهدهکی ناظیرلیک سایی 16-دان 17-یه چیخاریلیب.
بوندان باشقا، تیجارت ناظیری روحسار پکجان دا وظیفهسیندن چیخاریلیب، یئنی تیجارت ناظیری ایسه محمت موش اولوب.
ایلگیلیلی خبرلر
شهیدیمیز وار
"پنجه-کیلید عملیاتی" بؤلگهسینده پکاکالیلار طرفیندن ائدیلن آتیش نتیجهسینده ۳ عسگرین یارالاندیغی بیلدیریلدی
اردوغان: آرتیق اؤز ویزیونونو معین ائدن بیر تورکیه وار
"اؤلکهمیز دونیانین ان گلیشمیش ۱۰ دؤولتی آراسینداکی سئچکین یئرینی آلماغا هر زامانکیندان داها یاخیندیر"


text:
آغ چیچکلی یالانچی آکاسی
آغ چیچکلی یالانچی آکاسی اینگیلیسجه: Robinia pseudoacacia، فارسجا: اقاقیای سیاه، لاتین تورکجه: Ağ akasiya، عربجه: روبينية سنطية، تورکیه تورکجهسی: Beyaz çiçekli yalancı akasya، فرانسهجه: Gewöhnliche Robinie، آلمانجا: Gewöhnliche Robinie بیر نؤع بیتکی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robinia pseudoacacia»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آغ چیچکلی یالانچی آکاسی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`تورکیه` نتیجهلر
خبرلر [4960]
- تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
- تورکیه ایله ارمنیستانین اؤزل نمایندهلری ۴.جو دفعه گؤروشهجک
- امیرعبداللهیان: تورکیهنین گوونلیک قایغیلاری حل ائدیلمهلی
- لبنان باشباخانی تورکیهیه تشکور ائتدی
- دنیزلیده ۸ میلیون ایللیک فسیللر تاپیلدی
- بمت تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب
- اینگیلتره ساوونما ناظیری تورکیه-یه گلیر
- تورکیه و روسیا اوکراینادان تاخیلین چیخاریلماسینی موذاکیره ائدیب
- تورکیهدن افغانیستانا باشساغلیغی
- تورکیهدن، مالییه باشساغلیغی
- تورکیهنین ماشین صادراتی آرتدی
- سعودی عربیستانی 4 اؤلکهیه سیاحت فاداغاسینی آرادان قالدیردی
- تورکیهیه ۵ آیدا ۱۲،۷ میلیون قوناق گلدی
- جمهور باشقانی اردوغان قلوبال پارلامئنتلرآراسی کؤچ کنفرانسیندا چیخیش ائدیب
- ناتودان تورکیه آچیقلاماسی
- ایسراییل-ین خاریجی ایشلر ناظیری تورکیه-یه سفر ائدهجک
- تورکیه فوتبال فدراسیونونون یئنی باشقانی بللی اولوب
- سالیوان: فنلاند و سوئدین ناتویا عضو اولماسینی گؤزلهییرم
- پاشینیان: تورکیه ایله دیالوگ چوخ اولوملو
- اردوغان گۆندمی دگرلندیردی
- تورکیه-ده 10 محتشم یئر
- تورکیه خاریجی لرین گؤزو ایله
- "هر زامان قارداشلاریمیزین یانینداییق"
- تورکیه ۴ - ۰ مولداوی
- تورکیهیه نیه کؤچدوم؟
- تورکیه آرتیق قاچقین لارین آوروپایا گئتمه سینه مانع اولمایاجاق
- تورکیه صاندیق باشینا گئتدی
- گئرچکدن بیر ارمنی سویقیریمی اولدو مو؟
- تورکیه-نین کروناویروس ایله اوغورلو موباریزهسی
- تورک بیرلیکلری ادلب یولوندا
- تورکیه-نین ایلک دنیز راکتی، آتماجا
- اوزایدان تورکیه
- تورکیه و دونیادا نئلر باش وئریب
- صاحبی ایله بیرلیکده اوچان ایت
- تورکیه اوزای یاریشینا می قاتیلیر؟
- UEFA-تورکیه
- تورکیهنین عراق سرحدیندکی مانورو
- تورکیه ایله آذربایجان آراسیندا هانسی فرقلر وار؟
- تورکیه قوناقلارینی گؤزلهییر
- تورکیهدن حلبه کؤمک کونوویو یولا سالیندی
- تورکیهنین گؤزللیکلری
- تورکیه-ده قیش
- تورکیه تحصیلین مرکزیدیر
- تورکیه اوچون بریکس ایمکانی
- تورکیه گئچیلمز!
- تورکیه-نین یئنی نوع کرونا ویروس اپیدمیاسینا قارشی گوجلو تدبیرلری
- تورکیهنین اتومبیلی "توگ"
- تورکیه اؤغرنیمین مرکزی
- تورکیه-آذربایجان قارداشلیق آنیدی
- تورکیه آهلاتدا مالازگیرت ظفری جوشغوسو
- تورکیه 562-جی اویونونا چیخیر
- تورکیه، آوروپانین ان گنج اؤلکهسی
- تورکیه جمهور باشقانی اردوعاندان دیپلوماسی ترافیگی
- عفرین: تورکیه نین یانی باشینداکی ترور یوواسی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی


text:
سووقه ت
بیر نئچه گون قورتولورسان ، بو غربتین هاواسیندان
گئنه وطن تورپاغینا ، گئدیرسن خوش حالین اولسون
بو اتاق بو دؤرد دوواردان ، سویوق قانلی اینسانلاردان
بو غربتین آجی سیندان ، قاچیرسان خوش حالین اولسون
یار و یولداشین گؤرورسن ، آناوین الین اؤپورسن
وطنی طواف ائدیرسن ، زیارتین قبول اولسون
…
سووقه ت نه ایستیرسن دئدین ، سیفاریش وئریم گلنده
تبریزیمین تورپاغیندان ، بیر اوووج گتیر گلنده
یار و یولداشدان آنامدان ، قوهوم قونشودان آتامدان
مدرسه شاگیردلاریمدان ، بیر خبر گتیر گلنده
تربیت بازارا گئتسه ن ، شیشه گرخانادان کئچسه ن
بوز شووه ره ن شربتیندن ، بیر ایسکان گتیر گلنده
سیخیلدیم قیش هاواسیندان ، هم شاختا همی قاریندان
وطنین باهار یاییندان ، بیر آزجا گتیر گلنده
*
شهربانو( قایاقیزی) تیر ماه 1382


text:
پاری سن-ژرمن فوتبال کولوبو
پاری سن-ژرمن فوتبال کولوبو (اینگیلیسجه: Paris Saint-Germain Football Club) قیسا اوْلاراق پاری سن-ژرمن یوخسا PSG آدی ایله تانینان، پاریس شهرینده یئرلشن بیر فوتبال کولوبودور.
1970جی ایل 12 آقوست آییندا «Paris FC» و «Stade Saint-Germain» کولوبلارین بیرلشمسیندن قورولدو.1974 دن بوتون فرانسه نین دسته بیر لیقاسیندا اوْلوب.6 دفعه شامپیونلوقو قازانیب.
90 جی اون ایلده بۇ کلوب دویناین لاب یاخشی کولوبو تانینیدی .میللتلر آراسیندا فوتبال تاریخ و آمار فدراسیونو بۇ ایللر پاریسن ژرمنی بیرینجی بیلندیریب.
بو کولوب اۆچون آیدمان ائوی (Parc des princes) پارک دپرنس آدلانیر.پارک دپرنس فرانسه اؤلکه سینده اۆچونجو اولور
قایناقلاردَییشدیر
فارسیجا ویکی پدیا [۱]


text:
۲۰۱۵ بیرلشمیش میلتلر ایقلیم دییشیکلیگی کونفرانسی
۲۰۱۵ بیرلشمیش میلتلرین ایقلیم دَییشیمی کونفرانسی (اینگیلیسجه: 2015 United Nations Climate Change Conference) فرانسه نین مرکزی،پاریسده، 2015 نووامبر آیی نین 30وندان 2015 دسامبر آیی نین 12 سینه جن قورولدو. بو کونفرانس، 1992-جی ایلیندن، ایقلیم دَییشیمینه گؤره بیرلشمیش میلتلر آراسیندا چرچیوه سؤزلَشمه سینده قورولان، 21جی ایللیک پارتیلر کونفرانسی (Conference of the Parties)، و 1997 کیوتو پروتوکولو دوامیندا پارتیلر گؤروشمه لری نین 11جی بؤلومو ایدی.
کونفرانس، بیرینجی دفعه، دونیالیق ایقلیم دَییشمی نین آزالتماسی یولوندا، پاریس اوزلاشماسیندا بیر توافقه اۆچون اؤز هدفلرینه یئتیشدی. بو توافق اۆچون، تقریبا بوتون دؤولتلر قاتیلدیلار. بو اوزلاشمانین اجرایی و مجبوری اولونماسی، ان آزی دونیالیق یاشیلخانا قازلارینین یوزده 55ین دوزلدن 55 اؤلکه سی نین بیر پارتی اولماقلارینا باغلی دیر. بونون تاییدی، قبول اولونماسی نیویورک دا 2016 آوریلیندن 2017نین 21 آوریلینه قدر اولاجاقدیر.
گئچمیش و بکقرانددَییشدیر
چین و آمریکانین رولودَییشدیر
آنلاشمالار و دانیشماقلاردَییشدیر
مالیهدَییشدیر
کونفرانسین قورولماغینا 170 میلیون یورو (واختیندا 186.87 آمریکا دولاری) بودجه وئریلمیشدی. فرانسه دؤولتی نین سؤزلرینه گؤره، بو هزینه نین 20%سی ای دی اف، انگی، فرانسه هاوایولو، رنو-نیسان ، و بی ان پی پاریباس طرفیندن تقبول اولونموشدو.
تظاهوراتلاردَییشدیر
دونیانین دؤرد بیر یانیندا 600 مینه یاخین بیر گوجلو اوزلاشمانی نین ایمضالانماسی ایستَمَک اۆچون گؤستریلره باشلامیشدیلار. پاریسده عومومی ییغینتیلار سون گونلره باش وئرن ترور حملهلره گؤره ، قاداغان اولونموشدور، آنجاق مینلر نفر احساس ائتمیشدیلر کی بیر ضعیف سؤزلشمه اورتادا اولاجاق، دسامبرین 12جی گونونده چیخدیلار ائشیگه تظاهورات ائتدیلر. پاریسده آیری جوازسیز تظاهوراتلار دا باش وئردی، و بونا گؤره پولیس و آنتی کاپیتالیست قروپلار آراسیندا نووامبرین 29جو گونونده قارشی دورما و چاتیشما باش وئردی.
پاریس توافوقودَییشدیر
2015 ایلی نین دسامبر آیی نین 15جی گونونده، کونفرانسا قاتیلمیش 196 اؤلکه، دونیالیق آنلاشماسی نین سون درفتینی، بولاندیریجی قازلارین بوراخیلیشی نین آزالتماغی نی، دونیالیق یاشیلخانا قازلارینی آزالتماق طرزی نین بیر بؤلومو اولاراق، قبول ائله دیلر. ۱۲ یارپاقلی پاریس توافوقنامه سینده، عوضولر کربونلو بوراخدیقلارینی تئزلیکله اولدوقجا آزالداجاقلاری، و دونیا قیزیشماسی نین ۲ سانتیقراد (سلسیوس) درجه سی آلتیندا قالاجاغینا باشاردیقجا چالیشاجاقلاری ایله راضیلاشدیلار.
فرانسه نین خاریجه ایشلر وزیری، لوران فابیوس دئدی: "چوخ ادعالی و تارازلانمیش (بالانسلی)" پلان، دونیالیق ایستیلشمَنی آزالتماق یولوندا "تاریخی بیر دؤنوش نوقطه سی" ایدی.
زوراکی اولمایان تعهودلار، و زورلاما مکانیسملرین آزلیغیدَییشدیر
توافوقون آپاریلماسی نین ایجباری اولماغی، دونیاداکی 55% بولاندیریجی یاشیلخانا قازلاری بوراخان 55 دؤولتین بیر پارتی اولماغینا آسیلی دیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کیمی دؤولتلرین بو اوزلاشما یا بویون اَیَیب راضیلاشمالاری، هَلَه بللی دئییل.