text:
ایلک لرین باشچیسی- یاشین زونوزلو
- توضیحات
- منتشر شده در پنج شنبه, 16 بهمن 1393 20:31
سنه یازان ایلک اینسان اولماق ایستیرم، چون کی سن هر زامان سینه سینی سیپر ائدن ایلک اینسان اولدون...................................جان یول داشیم علی ریضایی یا ایتحاف.
سنه چاتدیغیمدا قلم الیمده اوینور، سنه گوره یازماغا نه وارکی!
یئترکی سوز قونوسو ووقارلی باخیش لارین اولا!
ایلک اونجه سنین بویونا اوخشاماغیم گلیر دوغروسو، او اوجا بویونا، ایراده لی باخیش لارینا، آنلاملی داورانیش لارینا، سنه قیسقانماغیم گلیر، کئشکه سنین یرینده اولسایدیم، بونا اعتراف ائدیرم، سنین یئرینده اولماغیم گلیر!
ایلک تهرانین شهرانین دا سنله گوروشدوق، من یئنی تبریزدن گلمیشدیم، یاشین تهران تبریز کیمی دییل، باشلادین تهرانین دورومونو آنلاتماغا!
ایلک تانیش اولدوغوم آدام سن اولدون! سون اینادیغیم اینسان دا سنسن!
زامان دورمادان آخدی، هر زامان یانیمدا اولدون، هر زامان اوزنو بورجلو حیس ائتدین، ایندی ایسه بورجونو داها جیددی اودویورسن!
من بونا سیناو دئمیرم، سن داها چون اونجه بو سیناولاردان گئچدین، گئجه لری پارک لاردا یاتاسی، ایشینی-یاشاییشینی بوراخاسی اولدون، سنین گولوش دوداغیندان پوزلمایینجا من ندن اوزولوم کی علی! چیخیب قینایارسان منی!
خلیل ریضانین شعرلرینه دفعلر قوناق ائله دین منی، نادیر الهی یا چاتینجا دویغولاندین،آتیلا کیشی زاده نی سن قدر سئودیم من ده، سندن اینجه خیال لی گورمه دیم کی اوزونو نه قدر گوبود گوسترمک ایسته سنده!
سن هر زامان ایلک آدام اولدون منه، منه ایراده ائتمک یئترلی اولدو سنی یانیمدا گورمه یه، داریخیرام دئدیغیم دا قاپیمدا اولدون، تهرانین او گرگین گون لرینده ایشینی بوراخیب من سیخیلمییم دیه اوزوندن گئچدین!
یورقون اولدوغونو حیسس ائتمه دیم سانیرسان، آج اولدوق لارینی بیلمه دیم، او شوخلوق لار آرخاسیندا، منی سئویندیرمک ایسته دیغیندا اوزندن گئچماغین بیلمه دیم می دوشونورسن!
من گوجومو سندن آلدیم تهراندا، اعتیباریمی سندن قازاندیم، دردلریمی بیر تک سنه آچدیم، درمانینی سنده تاپدیم!
سنله نه دانیشماقدان دویدوم نه گوروشمک دن!
بیرده اویمه گلسن، یاشین آجام نه وار دئسن، بیز دویماق قصدی ایله دییل قوتارماق مقصدی ایله ییریک دئییب دولاشسان بیر ائویمده، بیرده شیوانی باغرینا باسیب حیاتیم دئسن، بیرده دانناسان منی، بیرده یاواشجا نه لازیم دیر قولاغیما سسلنسن، بیرده قیزیم نیه اوتورموسان ائوده دور گل بیزه ائشیتسم سندن، منه سن خرمشهری آزاد ائله دین، دوشمن بهانه ایدی!
منی باغیشلا شیوانین یانیندا دییرم! منی باغیشلا اونون نیگران باخیشلارینا بیر جوابیم یوخدور! منی باغیشلا سنی تک قویدوم! منی باغیشلا سن اولا بیلمه دیم! سن اولماق هئچ راحات دییرمیش علی!
آناسی یانین دا اولمایان اوشاق لار کیمی شیلتاق وریرم، ایکینجی گون اولدو و سندن هله بیر زنگ آلا بیلمه میشیق. بو خبرسیزلیک دار آغاجینین ایپی کیمی بوینومو سیخیب نفس آلماغیمی انگل لیر!
هر دونه ماموریته گئتدیغیندا زنگ ائدیب شیوانی تک دیر گئد اونون یانینا دییردین، ایندی اما اوزوم قارادیر سندن! باشیم آشاغادیر! کئشکه.....لعنت اولسون...ویجدان آغریسی ایچیمی یئییر.
سنی اوزوندن سونرا هئچ کسه امانت ائده بیلمه رم، زیندان قارانلیق دیر، هاواسیزدیر، آجیماسیزدیر...
نادر الهی نین بو شعری یادیما دوشور:
یاز دردیمی ساغالتمادی
یاراما بیر قیش باغلایین
گؤیلومه بولود دؤشه یین
گؤزومه یاغیش باغلا یین
***
تای توشو قول قاناد چالدی
زیروه لرین اوستون آلدی
چیرپینا چیرپینا قالدی
اوره ییمه قوش باغلایین
***
بوگونلرده کئچدی بلکه
دورنا اولوب کوچدو بلکه
بو قفس ده اوچدو بلکه
ایاغینی بوش باغلایین
بو قفس لر بو نیسگیل لرده اوچاجاق بیر گون علی دوستوم، سن آنجاق اورا گئتمیسن کی اورانین بیر بند ده آیاغین بوشالداسان جانیم. باخ زورونا، نه قدر گوجون ایذین وریرسه بوشالد او قفسین آیاغین و بیزه دون!


c: text/html

text:
بانکوک
بانکوک یا بانقکوک (تایجا. กรุงเทพมหานคร، اینگیلیسجه. Bangkok)، تایلندین پایتختی و اَن بؤیوک شهریدیر. تایلند دیلینده جا کرونگ تئپ (กรุงเทพฯ)(Krung Thep) اولاراق دئییلیر. ۲۰۱۰ ساییمینا گؤره نۆفوس و ۸٬۲۸۰٬۹۲۵ دیر.
شهرین تای دیلینده کی بوتون رسمی آدی ۱۶۶ حرفدن تشکیل تاپیر:"کرونگ تئپ ماهاناکهون آمون راتتاناکوسین ماهینتهارا یوتهایا ماهادیلوک پهوپ نوپپهارات راتجهاتهانی بوریروم اودوراتچانیوت ماهاساتهان آمون پیمان آواتان ساتهیت ساککاتهاتتیا ویتسانوکام پراسیت" دیر! (بوردا قولاق آس)
بانکوک، ۱۷۸۲ده سولطان بیرینجی راما طرفیندن قورولموشدور. گونئی دوغو آسیانین ان سورعتلی گلیشن و ایقتیصادی باخیمدان ان دینامیک شهرلردندیر. آسیانین ان کوزموپولیت شهیرلریندن بیری اولان بانکوک، دونیا متورولوژی قورومو (World Meteorological Organization, WMO) طرفیندن دونیانین ان ایستی بؤیوک شهری اولاراق تانیملانمیشدیر.
هر ایل میلیونلارجا زیارتچی آغیرلایان بانکوک، آسیانین ان اهمیتلی توریست چکن و گزملی شهرلریندن بیریسیدیر. ان چوْخ زیارت ائدیلن یئرلر بودا تاپیناقلاری وات آرون(Wat Arun)، وات فرا کائو(Wat Phra Kaew)، وات فور(Wat Pho) ایله خاقانلیق سارایی قراند پالاس دیرلار. شهرده چوْخ سایی دا تاریخی ایزلر و موزه تاپیلیر.
توریستلر اۆچون چوْخ ساییدا قوناخلاما سئچَنَگی واردیر. لوکس هوتللرین بؤیوک بؤلومو سوهکومویت(Suhkumvit) و سیلوم(Silom) کیمی بؤلگه لرده یئر آلاراق، آدلیم خائو سان رواد (Khao San Road) بؤلگه سی بَرک چانتالی گزَنلر اۆچون اوجوز قوناخلاما سئچَنَکلَرینه صاحیبدیر. خائو سان رواد و پاتپونگ گئجه حایاتینین یوغون اولدوغو بؤلگه لردیر.
بانکوک دا ایکی دنه میلتلرآراسی هاوا آلانی (فرودگاه) وار. سووارنابهومی (Suvarnabhumi) اؤلکه نین ان بؤیوک هاوا آلانیدیر. اَسکی هاوا آلانی اولان دون موئانگ (Don Mueang) دا گونوموزده ایچ خط سفرلری اۆچون خیدمت وئرمکده دیر.
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Table 1 Population by sex, household type and household by type, average size of private household by region and area: 2010. Statistic tables, NSO website. National Statistics Office. یوْخلانیلیب18 September 2012.
- آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:tr:Special:Redirect/revision/16440582]] Bangkok]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ ژانویهسینین ۲۳جو گونو تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ائوده، تالاردا و یا لوکس بیر باغدا اوستلرینده جوربهجور میوه، شیرنی و شربتلر دوزولموش طمطراقلی میزلر دوزولوب. سالونون باشیندا موسیقی گروهو اوچون یئر نظرده آلینیب و شاد اوخوماقلار اوخونور.
گؤرورسن بیر شاما دعوت اولورسوز و احتمالاً شامدان سونرا قوناق صاحبی زوج میکروفون دالیسنا کئچیب ائولیلیقلارینین باشا چاتدیقلارینی اعلام ائلیرلر.
سونرا سیزین حیرتلی باخیشلاریزین قاباغیندا بارماقلارینداکی اوزوکلری چیخاردیب اونلاری چکیش و یا آیری وسیله اینن معدوم ائلیر و گوله گوله بیر بیرلریندن آیریلیرلار. بلی بو قوناقلیغین آدی «بوشانما جشنی» ایدی.
بو بوشانما جشنی هاردان چیخیب؟
بوشانما جشنی اوّل دفعه آمریکادا قورولوب. آمریکا روانشناسلارین نظرینه گؤره بو جشن، آیریلیغین آجیسینی آلماق اوچون لازم جشندیر. آما یاواش یاواش لوکس بیر قوناقلیغا چئوریلدی و ماهیتینی الدن وئردی.
آیری لوکس شئیلر کیمیده بو جشن بیزیم مملکته یول آچدی. بئله بیر مراسمین بیرینجی رسمی خبری ایراندا 88-جی ایلینده روزنامهلرده درج اولدو. مسأله او قدر بویودو کی حتی نماز جمعهلرده و مجتهدلر سطحینده اونون علهینه تنقیدلر یاغماغا باشلادی.
بئله بیر جشنین عینی شاهدلرین بیری بئله دئییر: دوستوم الههنین ائولنماغی ایلی آشمادی. تویلاریندان نئچه آیدان سونرا اونلارین بوشانما دعوتنامهسی تلگرام حسابیمیزا گلدی. الههدن بوشانما سببینی سوروشاندا دئدی: حیات یولداشیمین روحی مشکلی واریدی و مندن گیزلتمیشدی.
دئمهلییم الهه چوخ تر تلهسیک ائولنمیشدی. خالاقیزیلاریندان سونرا ائوده قالمادیغینی و تحقیر اولمادیغینی گؤرستماق اوچون تحقیق ائلهمهدن فوراً ائولنمیشدی.
ایندیده بو جور تئز بوشناماسیندان اوتانماماق اوچون جشن توتموشدو کی اصلاً ناراحت اولمادیغینی گؤرستسین.
اونلار قوناقلیغا چوخ خرج قویموشدولار. دوزدو دعوتنامه کارتی چاپ ائلهمهمیشدیلر آما بیر کلیپ دوزلدیب تلگرام واسطهسی اینن دوست تانیشلاری بوشانما جشنینه دعوت ائلهمیشدیلر.


text:
- دەدیلر کی: “ایبراهیم! بو قۇنویو قاپات. آرتئق راببینین أمری گلمیشتیر. اۇنلارا گری چەوریلمز بیر عاذاب گلەجکتیر.”
- ألچیلریمیز لوطون یانئنا وارئنجا لوط، اۇنلار ایچین قایغئلاندئ وە اۇنلاردان دۇلایئ چارەسیز حیسسەتتی؛ “بو، زۇر بیر گۆندۆر!” دەدی.
- حالقئ اۇنا شهوتلە قۇشاراق گلدی. اۇنلار داحا اؤنجە دە چیرکین ایشلر (أشجینسل ایلیشکیلر) یاپئیۇرلاردئ. دەدی کی: “أی حالقئم! ایشتە قئزلارئم… سزین ایچین تمیز اۇلان اۇلانلاردئر (اۇنلارلا أولنین). آللاەتان قۇرقون؛ بنی میسافیرلریمین اؤنۆندە رذیل أتمەیین. ایچیندە عاقلئ باشئندا تک بیر کیمسە بیلە یۇق مو؟”
- “قئزلارئنلا أولنمک گیبی نیەتیمیزین اۇلمادئغئنئ ایی بیلیرسین. سن بیزیم نە ایستەدیگیمیزی چۇق ایی بیلییۇرسون!” دەدیلر.
- کشکە سیزی أنگللـەیەجک بیر گۆجۆم اۇلسایدئ، یا دا آرقام قووتلی اۇلسایدئ!” دەدی.
- میسافیرلر دەدی کی: “أی لوط! بیز راببینین ألچیلریییز؛ اۇنلار سانا آصلا ایلیشەمەیەجکلر. قارئن حاریج عائیلەنلە بیرلیکتە گجەنین بیر بؤلۆمۆندە (سحر واقتیندە) یۇلا چئق! ایچینیزدن کیمسە آرقاسئنا باقماسئن. بونلارئن باشئنا گلەجک اۇلان اۇنا دا گلەجکتیر. عاذابلا بولوشما زامانلارئ صاباحتئر. صاباح دا یاقئن دگیل میدیر؟”
- أمریمیز گلینجە، اۇرانئن آلتئنئ اۆستۆنە گتیردیک. اۆزرلرینە پیشمیش چاموردان اۆست اۆستە تاشلار یاغدئردئق.
- راببینین قاتئندا ایشارتلنمیش تاشلارئ یاغدئردئق. اۇراسئ، یانلئش یاپان بو کیمسەلردن (مککە حالقئندان) اوزاق دگیلدیر.
- مدینە دە قاردشی شوعایبی گؤندردیک: “أی حالقئم!” دەدی، “آللاها قوللوق أدین؛ سیزین اۇندان باشقا ایلاهئنئز یۇقتور. اؤلچگی وە تارتئیئ أکسیک یاپمایئن. سیزین ایی دورومدا اۇلدوغونوزو گؤرۆیۇروم. دۇغروسو بن سیزی چپەچەورە قوشاتاجاق بیر گۆنۆن عاذابئندان قۇرقویۇروم.
- أی حالقئم! اؤلچگی وە تارتئیئ حاققا تام اویغون یاپئن. اینسانلارا؛ ماللارئنئ، حاقلارئنئ أکسیک ورمەیین. بۇزغونجولوق یاپاراق اۇرتالئغئ بیربیرینە قاتمایئن.
- أگر اینانئیۇرسانئز سیزین ایچین حایئرلئ اۇلان، آللاهئن سیزە بئراقتئغئ (حلال قازانچتئر)دئر. بن سیزین قۇرویوجونوز دگیلیم.”
- دەدیلر کی: “باق شوعایب! آتالارئمئزئن تاپتئقلارئنی بئراقمامئزئ، ماللارئمئزئ ایستەدیگیمیز گیبی قوللانماقتان وازگچمەمیزی سنین نامازئن مئ (سنین اینانجئن مئ) أمرەدییۇر؟ سن نە قادار دا یوموشاق حویلو وە عاقئللئ (!) بیرییمیشسین.”
- شوعایب دەدی کی: “أی حالقئم! هیچ دۆشۆندۆنۆز مۆ، یا بن راببیمدن گلن آچئق بیر بلگەیە دایانئیۇرسام وە اۇ بانا کندی قاتئندان گۆزل بیر ایمکان ورمیشسە؟ سیزی یاپماقتان منەتتیگیم شەیلری کندیم یاپماق ایستەمم. بن سادەجە گۆجۆمۆن یتتیگی قادار سیزی ایییە وە گۆزلە یؤنلتمک ایستەریم. باشارئلئ اۇلمام آللاهئن یاردئمئنا باغلئدئر. بن سادەجە اۇنا گۆونیپ دایانئر، سادەجە اۇنا یؤنلیریم.
- أی حالقئم! بانا موحالفتینیز سیزی گۆناها سۇقماسئن! یۇقسا باشئنئزا نوحون حالقئنئن، هودون حالقئنئن وەیا صالیحین حالقئنئن باشئنا گلنلر گلیر. لوط حالقئ دا سیزدن پک اوزاق دگیلدیر.
- راببینیزدن باغئشلانما دیلەیین دە آرتئق اۇنا یؤنلین! چۆنکۆ بنیم راببیمین ایکرامئ بۇلدور، سەوگی دۇلودور.”
- دەدیلر کی: “شوعایب! سؤیلەدیکلرینین چۇغونو آنلامئیۇروز. ایی بیلییۇروز کی سن آرامئزدا ضایئف بیریسین. أگر قابیلەن اۇلماسایدئ، سنی تاشا توتاردئق. سنین بیزدن اۆستۆن بیر یانئن یۇق!”
- شوعایب دەدی کی: “أی حالقئم! سیزە گؤرە قابیلەم آللاەتان داحا مئ اۆستۆن کی اۇنو دیققاتە آلمایئپ سئرت چەویرییۇرسونوز؟ بنیم راببیم یاپتئغئنئز هر شەیی چپەچەورە قوشاتئر.
- أی حالقئم! ألینیزدن نە گلییۇرسا یاپئن! بن دە یاپاجاغئم. کیشییی رذیل أدەجک اۇلان عاذاب کیمە گلەجکمیش، یالانجئ کیممیش؛ یاقئندا اؤگرنیرسینیز! اۇلاجاقلارئ بکلەیین باقالئم، سیزینلە برابر بن دە بکلییۇروم.”
- أمریمیز گلینجە شوعایبئ وە اۇنونلا بیرلیکتە ایمان أدنلری، بیزدن بیر ایکرام اۇلاراق قورتاردئق. یانلئش یاپانلارئ ایسە؛ اۇ یۆکسک سس یاقالادئ دا یورتلارئندا چؤکۆپ قالدئلار.
- سانکی اۇرادا هیچ رفاە ایچیندە یاشامامئشلاردئ. مدین حالقئ یۇق اۇلسون! طئبقئ ثمودون یۇق اۇلوپ گیتتیگی گیبی.
- موسایئ دا آیتلریمیزلە (موعجیزەلریمیزلە)، آپآچئق وە گۆچلۆ بیر دلیللە ألچی اۇلاراق گؤندرمیشتیک.
- فیرعاوونا وە ایلری گلنلرینە… حپسی فیرعاوونون أمرینە تابیع اۇلموشلاردئ. اۇیسا فیرعاوونون أمری عاقلا اویغون دگیلدی.
- اۇ، قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆ حالقئنئن اؤنۆنە دۆشەجک وە اۇنلارئ سویا گؤتۆرۆرجەسینە آتشە گؤتۆرەجکتیر. سویا قۇشارجاسئنا گؤتۆرۆلدۆکلری یر نە کؤتۆ بیر یردیر!
- بو دۆنیادا لاعنت (دئشلانما) پشلرینی بئراقماز. قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆندە دە اؤیلە. اۇنلارا وریلن بو آرماغان (!) نە کؤتۆ بیر آرماغاندئر!
- ایشتە بونلار؛ اۇ کنتلرین حابرلریندندیر. بونلارئ سانا اۇلدوغو گیبی آنلاتئیۇروز. اۇنلاردان حالا قالئنتئلارئ اۇلانلار دا واردئر، بیچیلمیش أکین گیبی یۇق اۇلانلار دا.


text:
شیدتلی فیرتینا و یاغیشلارلا گلن سئل، آسیا قارّهسینین جنوبوندا یاشامی فلج ائدیر
تخمینن بیر میلیون نفرین سئلدن تاثیرلندیگی اؤلکهده، اوچاق سفرلری لغو ائدیلدی
شیدتلی فیرتینا و یاغیشلارلا گلن سئل، آسیا قارّهسینین جنوبوندا یاشامی فلج ائدیر.
تایلندین جنوبوندا تأثیرلی اولان لئیسان یاغیشلارین یول آچدیغی سئلده 21 نفر اؤلدو.
تخمینن بیر میلیون نفرین سئلدن تاثیرلندیگی اؤلکهده، اوچاق سفرلری لغو ائدیلدی.
فیلیپینین جنوبوندا ده تروپیک فیرتینا یاشامی فلج ائدیر.
ساعتدا 70 کیلومتر سرعتله اسن فیرتینا سئل تهلوکهسینی ده اؤزو ایله گتیریر.
اؤلکهده بو آنا قدر 6 مین نفر ائولریندن تخلیه ائدیلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی
ساغلیق باخانی قوجا باکیدا
۲۰ یانوار شهیدلرینین دفن اولوندوغو شهیدلر خیابانینی زیارت ائدن قوجا، بوراداکی "ابدی مشعل" عابیدهسینین اؤنونه چلنگ بوراخدی


text:
«هاشیم ترلان»ین حیات سالنامهسی
ائلدار موغانلی
ادبی جمعیتیمیزده میللی و موباریز شاعر سیماسیلا تانینان و حیاتی بویو بؤیوک حؤرمت قازانان اونودولماز صنعتکاریمیز اوستاد هاشیم ترلانی تام معنادا دونهنین و بو گونون میللی و موباریز شاعری آدلاندیرساق، یانیلمامیشیق. آخی اونون یارادیجیلیق حیاتینین بوتونو دئموکراتیک و میللی طلبات، خالقلر دوستلوغو، اجتماعی عدالت، آزادلیق، صولح، امن- آمانلیق و برابرلیک کیمی موضوعلاردان سوواریلیب، یوغرولوب و پوئتیک دیلده اؤز بدیعی عکسینی تاپمیشدیر. بو موضوعلار هله ۲۰ یاشلی میرهاشیم حسنزادهنین یارادیجیلیغیندا اولدوغو کیمی، اوستاد هاشیم ترلانیندا عؤمرونون سون گونلرینهدک یارادیجیلیغیندا حیات سورموشدور. بودا اوندان ایرهلی گلمیشدیر کی، اوستاد هاشیم ترلان صنعتینه، بشری ایدهیاللارینا، آرزی و ایستکلرینه و ائلهجهده زامانین ایرهلى سوردویو مسئلهلره صنعتکارلیق مؤوقعینى صداقتله و واختیندا آشکارلایان صمیمی و صادق بیر یارادیجی شخصیت اولموشدور.
حیات سالنامهسی:
(۱۳۰۲)۱۹۲۴-نجی ایل «باکی» شهرینده، «آلانبراغوش» ماحالینین «زنگیلآوا» کندیندن آرازین او تایینا کؤچن حسنکیشینین عائیلهسینده دوغولان میرعلی میرعلیزاده (سونراکی علی چشمآلوسی- سونراکی میرهاشیم حسنزاده و ادبی جمعیتیمیزدهکی هاشیم ترلان)، ۱۵ یاشینا قدهر باکی شهرینده حیات سورور؛ اورادا درس اوخویور و عائیله حیاتینین آجیناجاقلی اولماغینا باخمایاراق، اؤزو دئمیشکن عؤمرونون ان خوشبخت چاغلارینی یاشاییر.
(۱۳۰۹)۱۹۳۱-نجی ایل بالاجا میرعلی اؤز همیاشیدلاریلا مکتبه قدم قویور؛ مکتب یولداشلاری تاپیر و اونلارلا اوشاقلیق دونیاسینین الوان خاطیرهلرینی یارادیر. دؤردونجو صینیفده، سونرالار آذربایجانین بؤیوک ادبی شخصیتی اولان و هاشیم ترلانین عؤمورو بویو یادداشیندا پوزولماز ایزلر بوراخان قیلمان موسایئو (ایلکین) اونون ادبیات موعللیمی اولور. ائله بو مناسیبت بالاجا میرعلینین موسیقییه، فوتوگراف ایشلرینه و ادبیاتا جدی ماراق گؤسترمهسینه سبب اولور؛ آرا بیر شعرلر دئمهیهده باشلاییر و پیونئر اوشاقلارین فعالیتینه چوخ موساعید زمین یارادان «پیونئر سارایی»ندا فوتوگرافلیق درنهیینده بو صنعتی اؤیرنمهیه باشلاییر.
(۱۳۱۶) ۱۹۳۷-نجی ایل روسیادا یارانان اوکتیابر اینقیلابینین اییرمی ایللیگینه بوتون آذربایجاندا حاضیرلیق گئدیر. میرعلیده مکتب اوشاقلاریلا برابر بو شن احوال- روحیهلی گونلری قارشیلاماغا حاضیرلاشیر. اینقیلابین ایل دؤنومو موناسبتیله «اوکتیابر گلیر» عنوانلی ایلک شعرینی یازیر و اونو اینقیلابین رهبرلرینه اتحاف ائدیر. شعری یازیچیلار اتفاقینا آپاریر؛ آذربایجانین خالق شاعری «صمد وورغون»لا گؤروشور و اونون گؤستریشیله ایلک شعری شکیلیایله برابر«پیونئر» قزئتینده نشر ائدیلیر. شعرین سون بندی بئلهدیر:
منیمده شعیریم گئییبدیر الوان
سئویملی مارشالدان گؤزلهییر فرمان
وطن اوزهرینه قالخارسا دوشمان
حاضیرام دؤیوشه قلمیمله من
(۱۳۱۷)۱۹۳۸-نجی ایلین باهار آیلاریندا حسنکیشینینده عائیلهسینین طالعی باشقالاشیر. اونلاردا سووئتلر اتفاقیندا یاشایان بوتون ایرانلی پاسپورتو اولانلار کیمی آذربایجاندان چیخماغا مجبور قالیرلار. بالاجا میرعلینین اوشاقلیق دونیاسینا پاییز چؤکور. او مکتب یولداشلاریندان، پیونئر درنهییندن و بوتون ۱۵ ایللیک معنوی دونیاسینی و عؤمرونو آب و هاواسیلا بسلهدییی باکی شهریندن آیریلمالی اولور. تیر آیینین اوللرینده انزلی ساحیلینده ایران تورپاغینا آیاق باسیر؛ وار- یوخلاری امنیهلر و شهر لوطولاری الیله تالانیر؛ و چوخ اوزودوجو بیر خاطیرهایله بیر باشا آتا یوردو «آلان براغوش» ماحالینین «زنگیل آوا » کندینه گئدیر و بئلهلیکله اؤزو دئمیشکن حیاتینین قارا گونلری باشلاییر. کندده چوبان اولور و باکیداکی مکتبلی، پیونئرلی، شعرلی گونلری یئنییئتمه میرعلینین یادداشیندا اوزاق گؤرونن خاطیرهلره چئوریلیر.
۱۳۲۰-نجی ایله کیمی کندده قوزو اوتارماقلا گون کئچیریر؛ شهریور آییندا سووئت قوشونلارینین ایرانا کئچمهسیله، گنج میرعلینینده قوزو اوتارما گونلری سونا چاتیر. رضاخان اؤلکهدن قاچدیقدا، آذربایجان کندلرینده گیزلیجه گئدهن اکینچی و کندلیلرین اربابلار و فئوداللارا قارشی آپاردیقلاری موباریزه آچیق آیدین اؤزونو گؤسترمهیه باشلاییر. آلان براغوش ماحالیندادا کندلی حرکاتینین رهبری کیمی آدی خالقین دیلینده گزهن «سومالی قاسیم» حرکاتی آشکارجاسینا باش قالدیریر. بو کیمی کندلی حرکات گنج میرعلینین عدالتطلب دویغولارینی دیرچلتمهیه باشلاییر و اونون حیات طرزینی موباریزهیه قوشولوب و ظولم و زوراکیلیق علیهینه دؤیوشمهیه طرف یؤنلدیر؛ اونون یارادیجیلیق قاتاری داهادا سورعتله گئتمهیه باشلاییر و یئنی- یئنی وطنپرور و موباریزه روحلو شعرلر یازیر. بو یولدا سووئت قوشونو ایله ایرانا گلمیش آذربایجان ادیب، شاعر و یازیچیلارینین تشبثیله آنا دیلینده نشره باشلایان «وطن یولوندا» قزئتی گنج میرهاشیم حسنزادهنین یارادیجیلیق اساسلارینی «وطنی شعرلر» یازماقدا مؤحکملندیریر. اونون نشر اوزو گؤرن ایکینجی شعری ائله بو گونلر «وطن یولوندا» قزئتینده چاپ اولور. شعرین سون بندی بئلهدیر:
ایندی دوغما دیار گئیینیر الوان
وطن گؤیلریندن چکیلیر دومان
فخردیر کؤنلومه بو سؤز هر زامان
آذربایجان آدلی ائللر منیمدیر.
۱۳۲۱-نجی ایل سئودیگی قونشولارینین قیزی فاطما ایله عائیله قورور؛ اؤزو دئمیشکن دونیا اوزونه گولور؛ گئجهلر گؤیلره باخاندا اؤز بخت اولدوزونو فاطمانین بخت اولدوزونون کناریندا گؤرور. بو گونلر، ایش تاپیب، عائیلهنین معیشت طرزینی یاخشیلاتماق مقصدیله تهرانا گئتمک قرارینا گلیر؛ اورادا مختلف ایشلر او جوملهدن: فعلهلیک، کؤهنه پالتار آل- وئرچیلیک و اوتوکئشلیک ایشلریله مشغول اولور. اؤزونو فاطمانین خیالیلا خوشبخت حس ائدیر؛ وطن و سئوگی موضوعلاریندا یئنی- یئنی شعرلر یازیر. آنجاق بو خوشبختلیک آلتی آی چکمیر و بیر گون سئوگیلیسی فاطمانین آغیر خسته اولدوغو خبرینی آلیر؛ کنده دؤنور؛ سئودیگی فاطما بیر یوللوق حیاتلا ویداعلاشیر. سئوگیلیسینی آنا یوردو تورپاغینا ابدیلیک تاپشیران گنج میرهاشیم یئنیدن تهرانا قاییدیر.
۱۳۲۲-نجی ایلدن ۱۳۲۴-نجی ایلین آذر آیینا قدهر تهراندا فعلهلیک ائدهن میرهاشیم حسنزاده تئز- تئز شعرینی چاپ اوچون «وطن یولوندا» قزئتینه گؤندریر. او نه بیلسین کی سووئت قوشونویلا ایرانا گلن ادیبلرین آراسیندا آذربایجان یازیچیلار اتفاقینین بیر چوخ عضولریله برابر، اونون ادبیات موعللیمی قیلمان موسایئو (ایلکین)ده واردیر و بو اونون سونرالار «وطن یولوندا» قزئتیله یاخیندان امکداشلیق ائتمهیینه موساعید زمین یارادان عامیللردن اولاجاقدیر.
۱۳۲۴-نجی ایلین آذر آییندا تئز- تئز خوش خبر و غرور دویوجو نائلیتلر ائشیتدیگی آنا یوردو آذربایجانین دؤیونن اورهیی تبریز شهرینه دؤنور و اورانی بوتون دهییشیک بیر وضعیتده گؤردویونده اؤزونده بیر آذربایجانلی اولاراق وصف ائدیلمز میللی غرور حیسی کئچیریر. «وطن یولوندا» قزئتینده ایشه باشلاییر؛ «شاعرلر مجلیسی»نین زمینینده یئنیجه یارانمیش «آذربایجان شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی»نین فعال عضوو اولور. خالقین غلبهسی گنج میرهاشیم حسنزادهنی گئجه گوندوز یئنی حیاتین بیر قوروجوسو کیمی فعالیت گؤسترمهیه چاغیریر. او بیر تشکیلاتچی اولاراق آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین تبریز شهر کومیتهسینین آلتینجی حومه تشکیلاتینین تبلیغات مسئولو وظیفهسینده چالیشماغا باشلاییر.
۱۳۲۵-نجی ایلین آذر آیینین سون گونلری آذربایجان سماسینا قارا بولودلار چؤکور. عهد- پیمان پوزانلار، شاه و سرمایا قورولوشو، امریکا ایمپئریاسینین یئرلی نوکرلری، اینقیلاب قورخوسوندان آذربایجاندان قاچقین دوشموش اربابلار و شاه قوشونون حیمایهسی آلتیندا یئنیدن باش قالدیرمیش فئوداللارین یئرلی ایادیسی و شهر و کندلرین پوزغون سیمالی اوباشلاری نئهضتین قانا چکیلمهسینه قرار وئریرلر. آذربایجانین مینلر ایگید بالالاری وحشیجهسینه محو ائدیلیر؛ اون مینلر نفر دیدرگین دوشور و اینقیلاب تام معنادا ناحق تؤکولن قانلار ایچینده بوغولور. میر هاشیم حسنزادهده یاخالانیر و ایشکنجهلره معروض قالیر.
۱۳۲۶-نجی ایل زینداندان آزاد اولوب، بیر چوخ آذربایجانلیلار کیمی تهرانا کؤچگون دوشور و بو کؤچگونلوک اونون عؤمرونون سون گونونو قدهر داوام ائدیر.
۱۳۳۰-نجی ایل بویونجا تهراندا اونودولماز آذربایجان اجتماعی و ادبی شخصیتی جناب بهزاد بهزادینین تشکیلاتچیلیغی ایله نشر اولونان «بشریت»، «بشیر آینده» و «آذربایجان» قزئتلرینده هاشیم ترلاندا اؤز شعرلرینی یاییر و یئنیدن تشکیل اولونموش «آذربایجان جمعیتی»نده یولداشلاری مظفر درفشی، گنجعلی صباحی، احمد شایا(آلاو)، علیقلی کاتبی و بونلار کیمی آذربایجانین ادبی شخصیتلریله امکداشلیق ائدیر.
۱۳۳۲-نجی ایلین ۲۸ مرداد کودتاسیندان سونرا یئنهده ادبی- اجتماعی موباریزهسینی داوام ائتدیریر و بو یولدا یولداشی مظفر درفشیله علاقهده اولور و اوندان گؤستریشلر آلیر. بو ایکی آذربایجان ادبی اجتماعی شخصیتینین موباریزه زمینینده قورولان قارشیلیقلی علاقهلری عؤمورلوک داوام ائدیر.
۱۳۵۰-نجی ایلدن یاری گیزلی تشکیل ائدیلن ادبی- مدنی درنکلرده فعالجاسینا اشتراک ائدیر و دوستلاری دوقتور سلامالله جاوید، حبیب ساهر، گنجعلی صباحی، محمدعلی محزون، بولود قاراچورلو(سهند)، حسن مجیدزاده(ساوالان)، هدایت نورآذر، قافلانتی و تورکاوغلو کیمی شاعر و ادیبلریمیزین اشتراکیله فعالیت گؤسترن «دوستلار گؤروشو» درنهیی، اونون اثرلرینین یاییلما و ائشیدیلمه مئیدانینا چئوریلیر.
۱۳۵۷-نجی ایل بهمن اینقیلابیندان سونرا، هاشیم ترلانین ادبی- مدنی فعالیتی گئنیشلنیر و حسین صدیق (دوزگون)ون نشر ائتدییی «یولداش» مجللهسینین یازیچیلار هئیتینه قوشولور.
۱۳۵۸-نجی ایلین فروردین آییندا «یولداش» مجللهسینین دعوتیله اوتوز نفردن آرتیق آذربایجان ضیالی، شاعر و یازیچیلارین اشتراکیلا تهراندا «شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی» قورولور. جمعیتین ایلک اداره هیاتینه گنجعلی صباحی، حسین دوزگون، محمدعلی فرزانه، جمال رئوسی، فرهاد ابراهیمی، داوود شیخاوندی و رحیم دقیق سئچیلیر و هاشم ترلاندا جمعیتین موباریز سیمالی بیر صنعتکاری کیمی اوندا فعالیت گؤستریر.
۱۳۵۹-نجی ایل هاشیم ترلانین شاه دؤرونده یازدیغی بیر سیرا شعرلرینی احتوا ائدهن «آلوولو شعرلر» عنوانلی کیتابی «نوپا» نشریاتی طرفیندن یاییلیر.
۱۳۶۲-نجی ایل هاشیم ترلان ائتدیگی اجتماعی و مدنی فعالیتلری اوجباتیندان ایکی ایله یاخین آزادلیقدان محروم ائدیلیر. او بو زامان عؤمرونون ۶۰ ایلینی یاشاییردی. هاشیم ترلان ۱۳۶۴-نجی ایلین یاریلاریندان یئنهده ادبی جمعیتیمیزه قاییدیر و یارادیجیلیغینی داوام ائتدیریر.
۱۳۶۶-نجی ایل مظفر درفشی، حبیب فرشباف، حسن ایلدیریم، میرزه شهرک، ائلدار موغانلی، احمد پوری و دوقتور سیروس لطفینین اشتراکیلا تشکیل ائدیلمیش “حبیب ساهر” آدینا ادبی درنکده بیر آقساققال کیمی فعال اشتراک ائدیر. همن ایلده ایران آذربایجانینین بیر سیرا شاعرلرینین اثرلریله برابر هاشیم ترلانین «آراز گولور» پوئماسی باکی شهرینده نشر ائدیلیر.
۱۳۶۷-نجی ایل اوستاد هاشیم ترلانین یارادیجیلیغی و ادبی اجتماعی شخصیتیندن تجلیل ائتمک اوچون دوستلاری واسطهسیله تبریز شهرینده اونون ۶۵ ایللیگی موناسیبتیله چوخ طنطنهلی بیر تدبیر کئچیریلیر. بو تدبیره آذربایجانین بیر چوخ یازیچی، شاعر و ادبی شخصیتلری قاتیلیر و اوستاد حقینده اؤز نظرلرینی سؤیلهییرلر. همن ایل اوستادین وطن حسرتی موضوعسوندا قلمه آلدیغی «وطندن وطنه» پوئماسی شاعر علیرضا میانالینین تشبثیله باکی شهرینده نشر ائدیلیر.
۱۳۷۲-نجی ایل اوستادین ۷۰ ایللیگی موناسیبتیله دوستلارینین تشبثیایله تهران شهرینده یوبلئی مراسیمی کئچیریلیر.
۱۳۷۳-نجی ایل، شاعر دوستو مظفر درفشی و بیر سیرا آذربایجان شاعر و یازیچیلارینین تشبثیایله «صابر ادبی انجومنی»نی یارادانلاردان اولور و عؤمرونون سونونا کیمی بو انجومنین عمومی جلسهلرینین فعال اشتراکچیسی اولور.
۱۳۷۵-نجی ایل، اوستاد هاشیم ترلانین یارادیجیلیق فعالیتینی دهیرلندیرهرک، آذربایجان جومهوریسینده «آذربایجان یازیچیلار و شاعرلر اتفاقی» اونو اؤز سیرالارینا بیر عضو کیمی قبول ائدیر.
۱۳۷۷-نجی ایل هاشیم ترلانین دؤردنجو کیتابی «دورنالار گلنده» باشلیغی آلتیندا «آفتاب» نشریاتی طرفیندن نشره بوراخیلیر و اونون ۷۵ ایللیگی موناسیبتیله دوستلاری طرفیندن تهران شهرینده یئنیدن تجلیل مراسیمی تشکیل ائدیلیر.
۱۳۷۹-نجی ایل هاشیم ترلانین بئشینجی شعر مجموعهسی «یولچو یولدا گرهک» آدیندا «مینا» نشریاتی طرفیندن یاییلیر.
۱۳۸۲-نجی ایل هر بئش ایللیکده اولدوغو کیمی تهراندا فعالیت گؤسترن ادبی مدنی درنکلرین تشبثیایله هاشیم ترلانین ۸۰ ایللیگی قئید ائدیلیر. همن ایل بو مراسیمین تایی باکی شهرینده آذربایجان یازیچیلار اتفاقینین یاردیمیایله «خورشید بانو ناتوان» سالونوندا کئچیریلیر.
۱۳۸۶-نجی ایلده هاشیم ترلانین آجیلی شیرینلی خاطیرهلرینی اؤزونده یئرلشدیرن «گوموشو پئنجک» آدلی کیتابینین بیرینجی جیلدی «فیروزان» انتشاراتی طرفیندن نشر ائدیلیر. بو اونون چاپ اوزو گؤرموش آلتینجی کیتابیایدی.
۱۳۸۷-نجی ایل صابر ادبی انجومنینین عمومی سالونوندا تهراندا فعالیت ائدهن ادبی مدنی درنکلرین ایشبیرلیگیله هاشیم ترلانین ۸۵ ایللیگی قئید ائدیلیر.
۱۳۸۷-نجی ایلده اردبیلده نشر اولان آیلیق «سارای» درگیسینین مودیری «مژگان خانیم صیامی»نین یاردیمیایله هاشیم ترلانین اوشاق شعری مجموعهسی «اوشاقلار دونیاسی» آدیلا نشره بوراخیلیر.
۱۳۸۸-نجی ایلده هاشیم ترلانین «ذیروهده گونش» آدلی شعر مجموعهسی فیروزان انتشاراتی طرفیندن نشر ائدیلیر. بو اونون چاپ اوزو گؤرموش سکگیزینجی کیتابیایدی.
۱۳۸۹-نجی ایلدن یاخین دوستلارینین خواهیشیله خاطیرهلرینین داوامینی کیتاب شکیلینده حاضیرلاماغا باشلاییر. چوخ زحمت طلب ائدهن بو ایشین معین حصهسینی لیاقتله یئرینه یئتیریر. یازیر، تکمیللشدیریر و نشره حاضیرلانماق اوچون یاخین دوستلارینین اختیاریندا قویور. خاطیرهلرینی ۱۳۳۲-نجی ایلهدک داوام ائده بیلیر. یادداشتینین ضعیفلیگیندن و آهیللیق سببیندن سونراکی ایللرده حیاتیندا و جمعیتده باش وئرن چوخ حادیثهلری آیدینجاسینا خاطیرلایا بیلمیر. بونا باخمایاراق یئنهده ادبی درنکلرده خصوصیله صابر انجومنینین آیلیق اجلاسلاریندا و ادبی مدنی مراسیملرده فعالجاسینا اشتراک ائدیر و شعرلرینی اوخویور. بوتون اثرلریندن سئچیم ائدیب «سئچیلمیش اثرلر»ینی نشره حاصیرلاماقدا یاخین دوستلارینا گؤستریشلر وئریر.
۱۳۹۲-نجی ایل همیشه اولدوغو کیمی اؤز دوستلاریلا عؤمرونون بزهگی اولان ۲۱ آذر نئهضتینین ایل دؤنومونو قئید ائدیر؛ خاطیرهلریندن دانیشیر و گنج اورهکلی بیر موباریز شاعر کیمی یئنهده مجلیس اشتراکچیلارینا شعرلریندن اوخویور. بو اونون ۲۱ آذر ایل دؤنومو مراسیمیندهکی سون اشتراکی اولور. بیر نئچه گوندن سونرا بئیین اینفاکتی سببیندن خستهخانایا دوشور. گئت- گئده یادداشتی ضعیفلهییر، حرکتینده جدی پرابلئملر یارانیر و ۹۰ یاشیندا ایکن بیر یوللوق آتشین چیخیشلارینا سون قویولور. خستهلیگی بیر ایله یاخین اوزانیر.
۱۳۹۳-نحی ایلین آبان آیینین ۲۵-نجی گونو آذربایجانین گؤرکملی شاعری، ادبی- مدنی اوجاقلاریمیزین قوجامان و پارلاق سیماسی، «شاعرلر مجلسی»نین سون یادگارلاریندان اولان، معاصیر شعریمیزین آغ ساققالی اوستاد هاشیم ترلان ابدی اولاراق دونیایا گؤز یومور.
خالق شاعری صمد وورغونون خئیر دوعاسی ایله شعر دونیاسینا قدم قویان و ۸۰ ایله یاخین آنادیللی شعریمیزین سئویملی سیماسی کیمی قلم چالان؛ خالقمیزین ائنیشلی-یوخوشلو تاریخینده، آغلی-قارالی گونلری یاشایان؛ آنجاق توتدوغو شرفلی یولوندان گئری دؤنمهین، وطن سسلی، آزادلیق هوسلی شعرلری ایله عدالت نغمهلرینی اؤتن اوستاد هاشیم ترلان دوستلارینین مشایعتیله دوشنبه گونو آبان آیینین ۲۶-نجی گونو تهرانین بهشت زهرا قبریستانینین ۳۱۵ نومرهلی بؤلومونده ابدیلیک تورپاغا تاپشیریلیر.
یارادیجیلیق محصولو:
• «آلوولو شعرلر» (شعر مجموعهسی) – نوپا انتشاراتی- ۱۳۵۹
• «آراز گولور» (پوئما) – باکی شهری – ۱۳۶۶
• «وطندن وطنه» – باکی شهری – ۱۳۶۷
• «دورنالار گلنده» (شعر مجموعهسی) – آفتاب انتشاراتی- ۱۳۷۷
• «یولچو یولدا گرهک» (شعر مجموعهسی) – آفتاب انتشاراتی- ۱۳۷۹
• «گوموشو پئنجک» بیرینجی جیلد (خاطیرهلری) – فیروزان انتشاراتی- ۱۳۸۶
• «اوشاقلار دونیاسی» (اوشاق شعرلری مجموعهسی) – سارای انتشاراتی- ۱۳۸۷
• «ذیروهده گونش» (شعر مجموعهسی) – فیروزان انتشاراتی- ۱۳۸۸


text:
تبریک ائدیریک…
«زهرا نعمتی» «ماناسلو» زیروهسینی فتح ائتدی
الده ائتدیگیمیز خبر اساسیندا، تبریزلی داغچی قادین «زهرا نعمتی» مهر آیینین بئنشینجی گونو هیمالیانین ۸۱۶۳ متیر هوندورلوگونده اولان «ماناسلو» زیروهسینی فتح ائتمیشدیر. بئلهلیکله، زهرا خانیم نعمتینین آدی دونیادا ماناسلو زیروهسینی فتح ائدن ایلک آذربایجانلی قادین و ایراندا ایسه ایکینجی داغچی قادین کیمیچکیلهجکدیر.
زهرا خانیم نعمتی «ماناسلو» زیروهسیه قالخمادان اؤنجه «ایشیق» درگیسینین امکداشی رقیه خانیم کبیری ایله آپاردیغی دانیشیقدا بو زیروهنی فتح ائدهجهیینه ایناندیغینی قید ائتمیشدیر. بو دانیشیق «ایشیق» درگیسی نین مهر آییندا چیخاجاق یئنی نومره سینده درج ائدیلهجکدیر.
«ایشیق درگیسی» و «ایشیق سایتی» امکداشلاری آدیندان بو غرور وئریجی اوغورو وطنداشیمیز زهرا خانیم نعمتییه و سئونلرینه تبریک دئییریک.


text:
ایزمیر
ایزمیر (تورکیه تورکجهسی: İzmir) — تۆرکیه جۆمهوریتینین اۆچونجو بؤیۆک شهریدیر. بۇ شهرین ۲۰۱۷-جی میلادی ایلینده 4.279.677 نفر نۆفۇسو وارمیش.[۳][۴]
آنادولو یاریمآداسینین باتیسیندا، اژه دنیزی بؤلگهسینین اورتاسیندا یئر آلان و ایزمیر کؤرفزی اطرافیندا یئرلشن بیر شهر دیر. هر ایل ایزمیر بئینالخالق سرگیسینی تشکیل ائدن اؤنملی بیر لیمان شهریدیر. ایزمیر اوستانینین بؤیۆک اراظیسی اولاراق اؤلکهنین ایییرمی اوچونجو بؤیوک ایلیدیر. باتیسینده ائگئی دنیزی و ائگئی آدالاری، جنوبوندا آیدین، شیمالیندا بالیکسیر، شرقینده ایسه مانیسا یئرلشمیشدیر. ایزمیرین غربینده دنیزی، چیمرلیکلری و تئرمال مرکزلری ایله مشهور اولان قارابورون یاریماداسی اوزانیر. قدیم دونیا دؤورونون ان مشهور شهرلری آراسیندا یئرلشن ائفئس، روما ایمپئرییاسی دؤورونده دونیانین ان بؤیوک شهرلریندن بیری ایدی. بوتون ایونییا مدنییّتینین زنگینلیکلرینی اؤزونده ساخلایان ائفئس، سیخ بدیی تدبیرلرله ده آدینی ائشیتدیریردی. بو مقسدله ده بو شهره "گؤزل ایزمیر"، "قدیم ایزمیر" و یا "لا پئرلئ دئ ل'ایونیئ" (ایونییانین اینجیسی) آدلانیردی. ایزمیر، یاختالار و گمیلرله دولو اوزون و دار بیر کؤرفزین باشیندا یئر آلیر. ساحیل بویونجا پالما، خورما پالمالاری و گئنیش پروسپئکتلر واردیر. ایزمیر لیمانی، تورکییهنین یئدّینجی بؤیوک لیمانیدیر.
ائتیمولوگییاسیدَییشدیر
ایزمیر شهرینین آدینین هارادان گلدییی بارده سوبوت اولونموش بیر معلومات یوخدور. آنجاق، بیر واخت بوگونکو ایزمیر زوناسیندا یاشامیش ائرئکتیدلرین آمازونلارلا موهاریبه ائدیب قالیب گلدییی; لیدئرلری تئسئنین ده، آمازون قادینی سیمیرنا ایله ائولنیر. اونلارین یاشادیقلاری یئره، سیمیرنانین آدی وئریلیر وه ایزمیر شهرینین آدینین دا سیمیرنادان گلدییی ان چوخ قبول اولونان فیکیردیر. همچینین رئگیوندا اوزون ایلّر هاکیمییّتده اولان ایونلارین لهجسینده سمیرنا شهرینین آدی سمورنئ، آفینا لهجسینده ایسه سمرینا یازیلیردی. یونانلار بو شهرین آدینی سمیرنی فورماسیندا تلفّوز ائدیردیلر. آنجاق سمیرنا سؤزو یونانجا دئییل، ائگئی دنیزی بؤلگسیندکی بیر سیرا یاشاییش آدیدیر وه آنادولو منشلیدیر. ائ.ه. 2000 اوّلّرینه آید کایسئری کولتپه یاشاییش مسکنینده اله کئچن بزی متنلرینده تیسمورنا آدینا دا راست گلینیر.
توریزمدَییشدیر
ائگئی دنیزینین تام اورتا ساهیلّرینده یئرلشن ایزمیر شهری آنادولو یاریماداسینین قربینده یئرلشمکله، شرقدن مانیسا، جنوبدان آیدین، شیمالدان بالیکئسیر شهرلرییه قونشودور. تورکییده ان بؤیوک توریستیک شهرلریندن بیری اولان ایزمیر شهرینه هاوا، قورو وه سو یولّاریندان سیّاهت ائتمک مومکوندور. ایستانبولدان سونرا ایکینجی بؤیوک لیمانا ساهیب اولان ایزمیر، ایلیق ایقلیمه مالیکدیر،یلین اوچ یوز گونو گونشلی کئچیر. ایزمیرده مدنییّت توریزمی، دینی اینانج توریزمی، دنیز توریزمی، ساغلاملیق توریزمی، ائکو توریزم، وئلوسیپئد توریزمی چیمرلیکلر، پیکنیک ساهلری، تئرمال سولار کیمی توریستیک فالیییتلر یئرینه یئتیریلیر.
ایزمیرده تاریخی وه توریستیک یئرلره آگورا، پئرقامون، ائفئس، ائریتهرای، مئندئرئس، اورلا، توربالی، آسانسؤر، فوچا قالاسی، هواری ایوهانّ بازیلیکاسی، ایسا بی مسجیدی، کیلیسلر، سیناگوگلار، مسجیدلر، سو کمرلری، کؤرپولر، هاماملار، موزئیلر وه س. داخیلدیر.
تهسیلدَییشدیر
ایزمیر یوکسک تئخنولوگییا اینستیتوتو
ایزمیر ایقتیسادییّات اونیوئرسیتئتی
ائگئ اونیوئرسیتئتی Archived 2020-05-02 at the Wayback Machine.
ایدمان
1971 آرالیق دنیزی اویونلاری
ایسلام اؤلکلری ایدمان اویونلاری
آلتای ایک
گؤزتپه ایک
قارشییاخا ایک
آرکاس وک
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Turkey: Major cities and provinces. citypopulation.de. یوْخلانیلیب2015-02-08.
- ^ ۲٫۰ ۲٫۱ [۱] قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ نام «rapor.tuik.gov.tr» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شدهاست
- ^ City, town and village population(rapor.tuik.gov.tr[دائمی اولو باغلانتیلی] STATISTICAL INSTITUTE، May 2012|کد دیل(en)
- ^ Turkey: largest cities and towns and statistics of their population(world-gazetteer.com[دائمی اولو باغلانتیلی] Gazetteer،6 May 2012دیل/(en)


text:
تاختالی کؤیدن مکتوبلار (بیرینجی مکتوب)
یازار : عزیزنسین
چئویرن: اسماعیل شیخلی
کؤچورن : علی آغگونئیلی
سئویملی ائششک آریسی
مکتوبومو آلینجا بیلیرم تعجبلنهجکسن. «بیز اونو ناللاری دا چوروموش بیلیردیک، گؤرهسن هانسی آخیردان چیخدی»-دئیه، حئیرتلنهجکسن. حئیرتلنمه! تاختالی کؤیدهیم. سنه بو مکتوبومو دا اورادان یازیرام. بیر زامان یئر اوزونده یاشایان بوتون بؤیوکلر ایندی بورادادیرلار. من ده اونلارین آراسیندایام. سن ایندی منیم دالیمجا «ساغلیغیندا قدرینی بیلمهمیشیک » ـ دئیه، دیزلرینه دؤیسن حاقلیسان.
«کور اؤلندن سونرا بادام گؤزلو اولور» سؤزلرینین معناسینی او کور قالمیش دونیا قدهری بیلینمهینلرین سون منزیلی تاختالی کؤیه گلینجنه، چوخ باشا دوشدوم. آنلادیم کی منیم اؤلومومدن سونرا بورنومون اوجوندان اوزاغی گؤرمهین گؤزلریمه «سورمهلی گؤزلر»، «باخیشیلا جان آلان گؤزلر» ـ دئیه، تعریفلر سؤیلهمیشلر.
دونیادا اذیت چکدییینه گؤره اؤزونو اوزومه! اؤلندن سونرا قزئتلرده سنین حاقیندادا «بیزه عوضسیز بیر ایتگی اوز وئرمیشدی» ـ دئیه، یازاجاقلار. ساغلیغیمیزدا بیز یوخسوللارین قدرینی بیلمیرلر؛ هئچ یئرده یئر وئرمیرلر؛ اؤلندن سونرا سن ده ساغلارین قلبینده یاشایاجاقسان، او دونیاداکی یئرین ایسه ائششک جنتی اولاجاق. من بورادا یاشایارکن ساغلیغیندا یئری ـ یوردو اولمایان، اما اؤلندن سونرا یئری بوش قالان «عوض ائدیلمز» ائششک قارداشلاریندان بیری باشینا گلنلری دانیشدی: ایستی بیر گونوموش. ائششهیی یامان یوکلهییبلرمیش. یوکون آلتیندا لهلییه ـ لهلییه گئدهن ائششهیین یولو بیر دنیز کنارینا دوشور. ساحیلدهکی یایلاقدا هوندور ائوین قاباغیندان کئچرکن اوستو چئییرلی ائیواندا دایانان بیر ائششک گؤرور. ائششک دیش گؤینهدن بوز پاپروزونو توستولهدیرمیش. یوک التیندا لهلیین، قان- تره باتمیش ائششک ائیواندا خفیف کولهیین آلتیندا اوتوروب، ایچگی ایچن ائششهیه حسرتله باخاراق: ـ «اؤزونو نه یامان دارتیرسان؟! نه اولوب؟ یئر اوزونده سن ده یاشاییرسان، من ده» ـ دئییب، ائیوانداکی ائششک یوک آلتیندا لهلیین ائششهیه بئله جواب وئردی:
– دوزدور، سن ده یاشاییرسان من ده؛ اما سن ائله یاشاییرسان و من بئله.
تاختالی کؤیده مامور باسدیریلمادیغیندان بورادا ایشلر چوخ تئز و قایداسیندا گئدیر. انسانلاری حوصلهدن چیخاردان پوچتا خدمتی بورادا یوخدور. تاختالی کؤیده یاشایانلاردان بیری، دونیادا یاشایانلاردان بیرینه مکتوب گؤندرمک ایستهدیکده، مکتوبدا یازماق ایستهدییی فیکیرلرین هامیسی مکتوبو آلاجاق آداما عیان اولور. باخ بو ساعات منیم سنه یازماق ایستهدیکلریمین هامیسی سنه عیان اولدوغو کیمی …
سئویملی ائششک آریسی!
سنه بو مکتوبومدا نئجه اؤلدویومو باشا سالاجاغام؛ بلکه بونلار دار گونونده سنه لازیم اولدو. دینله!:
«دوغرودان اؤلموشم. منیم اؤلوموم ایستی بیر یاز گونو بوز کیمی کومپوت قاشیقلادیغی یئرده بیردن «اوه اولدوم» ـ دئیه، جان وئرنلرین اؤلومونه بنزهییر. منیم اؤلوموم تامام باشقا جور اولدو. بیلیرم «اؤلومله ظارافات اولماز» ـ دئیهجکسن. دوزدور، بیزیم کیمیلرین کی ظارافاتدان کئچیب؛ اؤلوموموز ده ظولوم اولور.
بیلیرم منیم اؤلومومدن سونرا ایکی آدام آرخامجا آغلایاجاق. اونون بیری واصیل، او بیری ده وئداتدیر. بیرینه بئش یوز، بیرینه ایسه اوچ یوز لیره بورجوم وار. اونلاری هر دفه گؤرنده اؤلوب یئره کئچیردیم. ائله بیل هر دفه اؤلوب ـ دیریلیردیم. بئله یاشاماقدان اؤلمهیی اوستون توتدوم و اؤلدوم.
اولجه ائوده اؤلمک ایستهدیم و سونرا دوشوندوم کی گلن ـ گئدهن اولاجاق و منیم یوخسوللوغومو، مفلیسلیییمی گؤروب اله سالاجاقلار؛ ریشخند ائلیهجکلر. اونا گؤره ده ائوده اؤلمهمهیی قرارا آلدیم؛ یازی یایلاقدا، قیشی قیشلاقدا یاشایا بیلمهدیم. هئج اولماسا بو ایستی هاوادا ایندییه قدهر گؤرمهدیییم بیر یایلاقدا اؤلوم- دئیه، اؤلوسونو گؤسترمک ایستهمهین نجابتلی پیشکلر کیمی باش آلیب اوزاق ـ صفالی، هم ده گؤزهل منظرهلی بیر یئره گئتدیم. اؤلمزدن اول اؤزوم ـ اؤزومدن سوروشدم:
– سؤیله گؤرهک سون آرزون ندیر؟
قلبیمدن بیر سس گلدی:
– یاشاماق!
– «بونون اوستوندن کئچ!» دئدیم. سنه وئردیییم سئوال اعدام اولونانلارا وئریلن سئوال کیمیدیر: «حیاتا کئچه بیلهجک آرزون وارسا اونو دئ!.» قلبیمدهکی سس بوغوق ـ بوغوق: «یاشاماق!»- دئیه، قیشقیردی:
– سوس! سنین بو آرزون «بیر صینیفین دیگر صینیفلر اوزهرینده آغالیغینی قوروماق دئمکدیر.
قلبیمده کی سس سئوال کیمی اونو اوستهلدی:
– بو نئچه ایلده آت قویروغوندا میلچک کیمی یاشادین. بو دونیاندان نه قاندین کی، اوندان ال چکمک ایستهمیرسن آی آلدانمیش؟!
گؤزلریمی یومدوم و ابدی استراحته چکیلدیم. یول کنارینداکی خندهیه اوزاندیم. یولدان کئچن بیر آدام دایاندی، بؤیرومه بیر ایکی تپیک ووروب منده بیر حرکت گؤرمهدیکده اوست باشیمی تؤکوشدوردو. جیبیمی ائشهلهینده قیدیغیم گلدی، آما اؤلو اولدوغوما گؤره سسیمی چیخارتمادیم. او جیبلریمده پول تاپمادی. ساعات، اوزوک، آلیشقان، خودنویس کیمی شئیلر ده گؤرمهدیکده اوزومه توپوردو. یولدان کئچهنین بیرینی ساخلادی.
– «بوردا بیری اؤلوب، آما اونو آدام سایماق اولماز»ـ دئدی. پلیسه خبر وئردیلر. پلیس گلدی جیبلریمی توکوشتورن آدام، در حال دیللندی:
– اوستونده هئچ نهیی یوخدور. کیملییینی تعیین ائتمک ممکن دئییل.
– «من بو ساعات، بو ساعات اونون کیم اولدوغونو تعیبن ائدهرم» ـ دئیه، پلیس آرخایینلیقلا دیللندی.
– بلکه تعیین ائده بیلمهدیز؟
– «بیز بونلاری بوش یئره گزدیردیک»ـ دئیه، پلیس یاخاسینداکی نومرهنی و بئلیندهکی تاپانچانی گؤستردی:
– بیز یئلدن نم، سئلدن یئم چکیریک.
– آخی بونو نئجه ائدجکسینیز؟
– دانیشدیراجاغام.
– اؤلو ده دانیشارمی؟
– بو بیزیم صنعتیمیزدیر. دیرینی هامی دانیشدیرار، اوغولسان اؤلونو دانیشدیر. ایندی من بو اؤلونو دانیشدیریم سن ده گؤر بیز اؤلولری یوخ ، قبیر داشلارینی دا دانیشدیریریق. هم ده ائله دانیشدیریریق کی، ائله بیل کئف مجلسینده غزل اوخویور.
آرادیلار، آختاردیلار. جیبلریمده فاتئحلی بیرقیزا و بورسالی معلیمه یازدیغیم شعرلری تاپدیلار. پلیس شعرلری گؤرونجه:
– «حریف شاعیر ایمیش»ـ دئدی. ـ «بو شاعیرلر دانیشماغا باشلادیلارمی یئدی دولتین پلیسلری تؤکولوب گلسه ده، سوسدورا بیلمزلر.»
پلیس شعرلری گؤتوردو. منی خندکده قویوب گئتمک ایستهینده، خئیرخواه بیر آدام نه اوچون شعرلری گؤتوروب مئیتی خندکده قویماسینین سببین سوروشدو. پلیس جاواب وئردی:
– شعر دئدییین شئی چوخ قارما- قاریشیقدیر. اوندان باش آچماق چتیندیر. یئنی شعرلر تاپماجا کیمی اولدوغوندان نه یازان باشا دوشور، نه ده اوخویان. اونا گؤره بیزده ان چوخ شعر اوخویانلار سیاسی پلیسلردیر. بلکه بو شعرده ده زیانلی بیر فیکیر وار. بونو آیدینلاشدیرماق اوچون سیاسی شعبهیه آپارمالییام.
اونلار چیخیب گئتدیلر. من یئنه ده خندکده قالدیم.
باخ، سئویملی ائششک آریسی! من بئله اؤلدوم، آما بونونلا ایش بیتمهدی. اؤلمک سنه آسان گلمهسین. یوخ، گونلرین بیر گونو انشالله اؤلنده باشا دوشهجکسن کی آنادان اولدوغونا بیر پئشمانسانسا، اؤلمهیینه مین پئشمان اولاجاقسان. دونیانین ائله بیر یئرینه، ائله بیر دؤورونه گلمیشیک کی، نه آدام کیمی یاشایا بیلیرسن، نه ده اؤله بیلیرسن.
سونراکی مکتوبلاری دا مئیتیمین باشینا نهلر گلدی؟ یازاجاغام. منی آختاریب سوروشانلارا سلامیمی یئتیر. «منی سوروشان اولسا » دئدیم یادیما دوشدو: (آمانین بیرگونودور گؤزونو یئییم بورجلو اولدوغوم آداملارا یئریمی دئمه! سن تانیییرسان. اونلاردان بیری وار بورجونو آلماق اوچون اؤلوب، بیر باش یانیما گلر. منی بورادا یعنی «ابدی استراحتگاهیمدا دا» راحات قویماز. سن آللاه ائلهلرینه منیم عنوانیمی وئرمه!
دوستون، اؤلموش اثششک.
ایضاح: بو یازی ۱۳۸۲نجی ایلین پاییزیندا آذری مجلهسینین بیرینجی نومرهسینده ده یاییلیبدیر.


text:
رود فن نیستلروی
رود فن نیستلروی (اینگیلیسجه: Ruud van Nistelrooy) (دوْغوم:۱ ژوئیهٔ ۱۹۷۶ (۴۶ یاش) Oss) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. هولند میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیلهرک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
@@@== قایناقلار ==
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ رود فن نیستلروی. Barry Hugman's Footballers. یوْخلانیلیب5 October 2017.
- ^ "Player Profile: Ruud van Nistelrooy". Premier League.[دائمی اولو باغلانتیلی]
قارداش پروژهلرده رود فن نیستلروی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- اولو خاریجی باغلانتیلی مقالهلر from August 2021
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- DTBIO شناسهسیله مقالهلر
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- پیاسوی ایندهوون کولوبونون اویونچولاری
- هیرنفین کولوبونون اویونچولاری
- منچستر یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
- مالاقا کولوبونون اویونچولاری
- هامبورق کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۴ اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری


text:
کروز راکتی
کروز راکتی، کروز فۆزهسی و یا قانادلی راکت (اینگیلیسجه: cruise missile) هیدایت اولونموش دؤیوش راکتی نؤوعودور. بو راکتلر یئر هدفلری علئیهینه قوللانیلیرلار. بو راکتلردن گؤیده و سوآلتی آماجلار اوچون ایستیفاده اولونمور. کروز راکتی آشاغی یوکسکلیکده ثابیت و یوخاری سورعتله اوچور[۱]
کئچمیشی[دَییشدیر]
کروز راکتینین ایدهسی ایلک دؤنه اولاراق میلادی ۱۹۰۹-نجو ایلده گؤیگمیسی پارتلادان(اینگیلیسجه: airship destroyer) آدلی بیر بریتانیا فیلمینده گؤستریلمیسشدیر. سونرالار آمریکالیلار و داها سونرا دا آلمانلیلار کروز راکتی اوسته ایشلهمیشلر و بونو اینکیشاف ائتدیرمیشلر.
قورولوشو و ایشلهمه طرزی[دَییشدیر]
کروز راکتی پیلوتسوز ایداره اولونان اوچوش وسیلهسیدیر. ذوزنقه فورملو قانادی اورتا حیصّهده یئرلشهن مونوپلان (یعنی تک قانات) بیر راکتدن عیبارتدیر. کروز راکتی طیاره مرمی ده آدلانیر. حاضیردا دونیانین بیر چوخ اؤلکهلرینده ایستحصال اولونان و موعاصر کروز راکتلردن ایستراتژی هوجوم واسیطهسی کیمی ایستیفاده ائدیلمهسی نظرده توتولور. مثلاً، اوچوش اوزاقلیغی ۲۵۰۰ کیلومتر اولان توماقاوک کروز راکتی سوآلتی قاییقلاردان و گمیلردن بوراخیلا بیلر. ایجیام-۸۶آ تیپلی کروز راکتی ایسه ایستراتژی بومباردمانچی طیّارهلردن آتیلا بیلر. اؤز موحرّیکینین کؤمگی ایله اوچان کروز راکئتلر ده وار. کروز راکتینین اساس خوصوصیّتی اونون آلچاق اوچماق (۳۰–۱۰۰ متر) و هدفی دقیق وورما قابیلیّتیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ The Evolution of the Cruise Missile by Werrell, Kenneth P. see PDF page 92 Archived 4 March 2007 at the Wayback Machine.


text:
۱۸۲۷ (میلادی)
میلادی ۱۸۲۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز ایگیرمی یئددینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۴ جولای - نیویورکدا کؤلهلیک قاداغان اوْلدو.
- ۲۳ آوریل - ویلیام رووان هامیلتون٬ ایشیق سیستملری تئوریسینی حاضیرلادی.
- ۲۲ آقوست - خوزه د لامار پرو رئیسجومهورو اولور.
- ۱۴ مارس - عوْثمانلیدا ایکینجی محمود دؤنمینده٬ مکتب-طیبّیّهی-شاهانه قۇرولدو.
- ۱۳ اوْکتوبر - روس-ایران موحاریبهسی: روس قوشونلاری تبریزی اله کئچیرمیشدیر.
- ۱ اوْکتوبر - ژنرال پاسکویچین رهبرلییندهکی روس قوشونلاری ایروان قالاسینی اله کئچیردیلر.


text:
بندیکت هوودس
بندیکت هوودس (اینگیلیسجه: Benedikt Höwedes) (دوْغوم:۲۹ فوریهٔ ۱۹۸۸ (۳۴ یاش) هالترن آم زه) بیر فوتبالیست. لوکوموتیو مسکو فوتبال کولوبو و آلمان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بندیکت هوودس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- Articles using Template:Medal with Winner
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- Articles with WorldCat-VIAF identifiers
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- هالترن آم زه دوغوملولار
- شالکه ۰۴ کولوبونون اویونچولاری
- یوونتوس کولوبونون اویونچولاری
- لوکوموتیو مسکو کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری


text:
معمار
معمارلار بینالارین و باشقا تیکلیلرین تکنیکی، ایقتیصادی ، فونکسیونال و گؤرونوشو باخیمیندان پلانلاشدیریلماسی و تیکیلمهسی ایشلرینی یئرینه یئتیرن شخصلردیر. اوْنلارین اساس وظیفهسی تیکلیلردن اؤنجه یئنی معمارلیق نومونهلرینین یارادیلماسیندان عبارتدیر.
معمارلیق صنعتینه قدیمی اوْلاراق بؤیوک اؤنم وئریلمیشدیر. اوْنلار کئچمیشده تیکیلیلرین لاییه¬لندیریلمهسیندن توتموش ایشلرین یئرینه یئتیریلمهسینه کیمی رهبرلییی بیر نفرده جملَین دؤولته یاخین شخصیتلر ایدیلر. مۆختلیف دؤورلردن وابسته اوْلاراق اوْنلارین ایش ایستیقامتلری ده مۆختلیف اوْلموشدور. مثلاً، روم ایمپیراتورلوغو دؤورونده اوْنلارین چوْخو ساواش تیکلیلر اۆچون چالیشمیشلار (مس.ویترووی). زامان گئچدیکجه معمارلار داها چوْخ گؤزل بینالارین سالینماسی ایله مشغول اوْلموشلار (مس. عجمی نخچیوانی). رونسانس دؤورونده معمارلارین مشغول اوْلدوقلاری ساحهلره هئیکلتراشلیق دا داخیل اوْلموشدور.
۱۹-جو عصرده صنایع اینقیلابی عرفهسینده معمارلیق آرتیق عالی مکتبلرده بیر ایختیصاص کیمی اؤیردیلمهیه باشلاییر. تیکینتی تکنولوژیسندا بؤیوک ایرلیلییشلر باش وئریر. معمارلیق مکتبلری تأسیس ائدیلیر. تکنیکی ترقّی دؤورونده معمارلیق صنعتینین تیکینتی موهندیسلییندن آیریلماسی پروسسی باشلاییر. معمارلار اساساً تیکیلیلرین خاریجی گؤرونوشو ایله، دیگرلری ایسه تیکینتی ایشلرینین تکنولوژیسی اۆزره ایختیصاص¬لاشیرلار. ۲۰-جی عصرده تیکیلیلرین کونستروکسییالارینین مورکّب لشمهسی سایهسینده بۇ ایستیقامتده داها دا شاخلنمه باش وئریر. گئتدیکجه شهر، کند، داخیلی، تیکینتی فیزیکی، هۆندور بینالارین تیکینتیسی و ... کیمی یئنی ساحهلر مئیدانا گلیر.


text:
حمص
حُمص(تاریخی آدی:اِمِسا-یونانی دیلده:Έueσa) اوچونجو بؤیوک شهر سوریه اؤلکه سینده حلب و دمشقدن سونرا.سوریه نین باتی طرفینده و حمص اوستانی نین باشکندی اولور.
شهر بؤلوملری[دَییشدیر]
"باباعمرو" و «خلدیه»، «اسکی حمص»، «قصور» و «جورهالشیاح» بو شهرین بؤلوملری و محله لری اولور.[
«جوبر» و «سلطانیه» بو شهرین بؤلوملریندن سایلیر.
حومه سی حوله و قصیر باتی طرفده و بو شهرین گورمه لی یئرلری و تاریخی مچیدلری و کلیسالری اولور.
- النوری الکبیر مچیدی
- خالد بن الولید مچیدی
- الکتیب مزاری
- کوردان قالاسی
- حمص قالاسی
- ام الزنار کیلساسی
- مار الیان کیلساسی
قایناقلار[دَییشدیر]
[۱] فارسیجا ویکی پدیا
- ^ Mohamed al-Dbiyat, p. 160
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
World Population Reviewوارد نشدهاست


text:
ویکیپدیا:اۆچ قایتاریش پوْزونتوسو
اۆچ گئری قایتارما قۇرالی بۆتون ویکیپدیاچیلار اۆچون تطبیق اوْلونان رسمی بیر سیاستدیر. ۳ گئری قایتارما پوْزونتولاری ایشلدنلره بیلدیریلر.
۳ گئری قایتارما٬ بیر ایشلدنین ۲۴ ساعات ایچریسینده بیر ویکیپدیا مقالهسینین بۆتونو یا دا بیر قیسمی اۆزرینده اۆچدن چوْخ (دؤرد و یا اۆزری) گئری قایتارما عملیاتی ائتمهمهسی لازیم اوْلدوغونو آنلادان بیر سیاستدیر. بۇ قۇرال٬ اۆچ دفعه و یا داها آز گئری قایتارما عملیاتی ائدیلمهسینین قبول ائدیله بیلر اوْلدوغو معناسینا گلمز. ایشلدنلر گۆندهلیک اۆچ گئری قایتارما قۇرالینی پوْزماسالار دا٬ ناراحاتلیق وئرمه و یا دییشیکلیک دؤیوشونه گیرمیش اوْلما سببلری ایله ده بلوْکلانا بیلرلر.


text:
اؤتن گون مییانا شهردارینین استیضاحینین گونوایدی
آنجاق نه لر بو ییغینجاق دا گئچیریلدی؟؟
ان اؤنملی اولای لاردان بیری شورالارین 3 اؤیه لرینین گلمه مگ ایدی.
بو اولایین نده نین آچیقلاماق گرکدیر.نده ن 3 شورا بو ییغینجاق دا ایشتیراک ائتمدیلر؟؟
اؤنجه بو قونو اؤنملی دیر کی بو حاضیر اولماماق مییانالی لارا بؤیوک بیر توخونج اولاراق,باعیث اولدو مییانالی لارین بیر چوخو شورالارایله یاناشی دیللنمک لرین گؤستردیلر.
آنجاق شورالارین بیری (ابوالقاسم زاده) بو سایین شورالارین گلمه مک لرینین نده نین بئله آچیقلاییر:
شورالار باشچیسی (شیویاری)گئچمیش ییغینجاق دا اوردا اولان مییانالی لارین حوضوروندا سؤیله ییب کی بو اوتورومو شهردارین حاضیر اولماماغی اوچون تیر آیینین 13 نجی گونونه ساخلاییریق.
ان ماراغلی اینجه سؤز بودور کی شیویاری اؤزو بو ییغینجاغا گلمدن,قاپلارین هامیسین آچارلاییب و تیکینتی نین گؤزتچی سینه کیمسه نین توپلانتیدا ایشتیراک ائتمسینه حاققی اولمادیغینی تاپشیریر.
نئجه کی بیلیرسینیز یاسا(قانون)دا شورالار باشچی سینا بو ایجازه وئریلمیر کی شورا اوتورومون اؤز باشینا تعطیل ائدسین.
داها ماراغلی اولای لاردان بیری بیر پارچا یازیسی ایدی کی بیر ساعات استیضاح دان قاباق شورالار تیکینتیسی نین قاباغیندا وورولموشدور.بو پارچانین اوستونده کی یازیلار بو قونونو بللی ائدیردی کی پارچا یازیسی استیضاحین قارشی سیندا دوران شورالار طرفیندن ایدی.
آنجاق بو ایشلرین آرخاسیندا کیم لر دوروب؟؟
ساده جه گئچیریلن ییغینجاق یئنی دن سورغو سوروشماق مییانالی لار طرفیندن وبیر سیرا اؤنری(پیشنهاد) وئرمک جلسه سینه چئوریلدی.
بیر سیرا شورالاراؤز چیخار(منافع)لارین گؤز اؤنونه آلاراق اوتوروم دا حاضیر اولمادان شورالار و هابئله مییانالی لارین اؤزلوک لرینه ایهانت ائتدیلر.
بو ایشلردن بئله سونوج آلماق اولار کی کیمسه مییانانین چتینلیک لری ایله تانیش دئییل و هر کس اؤز چیخارینین دالیسینا قاچیر.
ریجا ائدیریک سوروملو(مسئول) لاردان بئله ایهانت لرین قارشی سیندا دایانسین لاروکیمسه نی گؤزدن گئچیرتمدن ساده جه مییانا شهرینه اؤنم وئرسینلر.
بوندان بری اوماجاغیمیز وار کی مییانامیزی هر یئردن اوستون و باش اوجا گؤره ک.


text:
۲۴ اوْکتوبر
۲۴ اوکتوبر:
۱۶۴۸ — کاتولیک و پروتستان آلمان کنیازلیقلاری آراسیندا ۳۰ ایل داوام ائدن موحاریبه وستفالن صولحو ایله باشا چاتمیشدیر.
۱۹۰۴ — نیویورک متروسو آچیلمیشدیر.
۱۹۱۹ — نخجیواندا آمریکا ژنرال-قوبرناتورلوغو تأسیس ائدیلمیشدیر.
۱۹۴۵ — بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی اساسنامهسی قووهیه میندی و بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی فعالیته باشلادی.
۱۹۵۶ — شوروی مجاریستانا قوشون یئریتدی.
۱۹۶۰ — بایکونور ایستگاهیندا پارتلاییش نتیجهسینده ۷ نفر، او جملهدن بیر مارشال هلاک اولدو. بو سببدن ایلک اینسانین فضایا اوچماسی تقریباً ۱ ایل گئجیکمیشدیر.
۱۹۷۵ — تورکیهنین فرانسهدهکی سفیری ایسماعیل عرض، ارمنی ترورچولاری طرفیندن قتله یئتیریلدی.
۱۹۹۲ — آمریکا کونگرهسی «آزادلیغا دستک» عملینه ۹۰۷-جی دوزلیشی قبول ائتمیشدیر.
۲۰۰۳ — سسدن سورعتلی سرنیشین طیارهسی — «جونجوردئ» سونونجو اطلس اوقیانوسی اوچوشونو حیاتا کئچیردی.
۲۰۰۸ — آذربایجان رئیسجومهورو ایلهام علییوین آند ایچمه مراسیمی کئچیریلمیشدیر.


text:
آخشام ساعات دوققوزدا یورولوب الدن دوشموشو، ائوه چاتیردی. «موراد» اؤلن گوندن ائوین بوتون ایشلرینه ده اؤزو یئتیشردی. سیجیللیده آدی «خانیم»ایدی، آنجاق هئچ اؤزوده ندنسه هامینین اونا «خانیمآغا» دئدیگینی بیلمیردی.
حیاتین دؤزولمز شراییطی بئلین اگمیشدی. بیر او قدهرده یاشی اؤتمهمیشدی، آمما زمانه جانینا یامانجا سیریق چکمیشدی. آلنینین قیریشیقلاری، اللرینین کوبودلوغو ایللر بویو آغیر ایشلره قول قویدوغونو گؤستریردی.
اؤتن گونلری بوتونلوکله آجیلی و حسرتلی گئچمیشدی. آغیر گونلرینی یادا سالاندا کدره بورونوردو. بئله حاللاردا عؤمرونون چاخناشان آنلاریندان دانیشماق ایستهییردی، آمما سؤزلر سانکی گئجه قوشو تک بئینیندن پیریلداشیب اوچوردولار.
او هئچ زامان اؤز کؤکون، اؤز بینؤورهسین ایتیرمهمیشدی. اونون عالمینده اومودسوز یاشاماق اؤلو یاشاماق کیمیدیر. آنجاق، بو فیکیرلر گاهدان دا «خانیمآغا»یا هیجوم گتیریردی و – «حیاتین بو قدهر آجیلیغیندان اورهییم گؤینهییر، اورهییمین قابیغی سویولور. بس نه واخت آرین – آرخایین اورهییمین سؤزلرین سؤیلهمگه ماجال تاپاجاغام؟ ائلهبیل منله اورهگیمین آراسیندا اوزاق زامانلاردان بری بیر دووار چکیلیب.» – دئییردی.
یئنهده خیاللاری گئچمیشلره اوچموشدو:
اوتوز بئشینجی ایللر ایدی. «موراد» تبریزده بیر تیکینتی شیرکتینده جوشکارلیق ائدیردی. دوققوز آیلیق «قودرت» «خانیمآغا»نین قوجاغیندایدی. «موراد» بئش قات بینانین هم جوشکاری، هم ده گودوکچوسو ایدی. بونا گوره ده بینانین حیطینده قورولموش بیر چادیردا یاشاییردیلار.
یازین ایکینجی آیی ایدی. هاوالار ایستی گئچیردی، آمما گئجهدن نارین یاغیش یاغماغا باشلامیشدی. «خانیمآغا» اوتوردوغو یئرده «قودرت»ی آیاقلارینین اوستونه اوزادیب، اونا لای لای چالیردی. الینده ده «موراد»ین شالوارینین دیزینه یاماغ سالیردی. دریندن بیر آه چکیب – «چوخ شوکور کرمینه آللاه» – دئدی.
بیر آن دا بینانین هندهورینده های- کوی قوپدو. قورخولو حال یاراندی. بئله نظره گلیردی کی شوم بیر حادیثه اوز وئرمیشدیر. «خانیمآغا» ایستر ایستهمز «قودرت»ی قوجاغینا آلیب، چادیردان ائشیگه چیخمیشدی. ایشچیلرین «موراد»ین جوشکارلیق ائتدیگی یئره قاچمالارینی گؤرموشدو.
دونیانین بوتون موصیبتی «خانیم»ین باشینا النمیشدی. نه زامان قوجاغینداکی اوشاقلا بیرگه اؤزونو «موراد»ین جانسیز بدنینین اوستونه آتدیغینی هئچ اؤزو ده بیلمهمیشدی. یاناقلارینی دیرناقلاریلا جیرماقلاییب، باشینا تورپاق سووورموشدو. هؤنکورتوسو جنازهنین باشینا ییغیلمیش جاماعاتین های کویینده ایتمیشدی. پولیسلر گلندن سونرا، بیریسی قولوندان یاپیشیب قالخیزماق ایستهمیشدی؛ آنجاق «خانیمآغا»نین یئریندن دورماغا اینجاری قالمامیشدی. رنگی آغ- آپباغ آغارمیشدی. آیاغا قالخاندا، داییسی «محمد»ی قولوندان یاپیشدیغینی گؤرموشدو. پناهسیز اوشاق کیمی هؤنکورتو ایله بیر داها اؤزونو داییسی «محمد»ین قوجاغینا بوراخمیشدی…
***
بیرگون حادثهدن سونرا، تیکینتینین مودیری، «خانیمآغا»نین اووجونا بیر نئچه اسکناس قویوب، اونو «موراد»ین جنازه سیایله بیرلیکده دوغولدوغو کندلرینه گؤندردی. «خانیمآغا» اؤز کندلرینده آناسینین ائوینده اوتراق ائلهدی. گونلر دالبادالا سووشوردو، آمما «خانیم»ین اورهگی اسیر دوشموش قوش اورهگی کیمی دائیما چیرپینتیدایدی. گئجه- گوندوز گؤزلری یاز بولودونا دؤنموشدو. آناسینین بوتون فیکری ذیکری «خانیمآغا» اولموشدو. دائیما اونا فیکیرلشیردی؛ هئی اونا – «آی قیز اؤزووه رحمین گلسین. اؤزووه ده رحمین گلمیر، هئچ اولماسا او اوشاغا رحمین گلسین؛ بیر دری، بیرده سوموک اولوب» دئییردی.
«خانیمآغا»نین ائله واختلاری اولوردو کی بیر گون موطلق هئچ بیر کیمسهایله دانیشمیردی. یالنیز رؤیالاریندا سئیر ائدیردی و گاهدان دا آغزیندان – «چوخ شوکور اؤز مصلحتینه» – سؤزو چیخیردی…
***
«خانیمآغا»نین داییسی «محمد» اون ایله یاخین ایدی تبریزده معاریف ایدارهسینده، معاوین عونوانیندا ایشلهییردی. او اولدوقجا مهربان، قایغیکش، اورهگی صاف و گؤیلو توخ آدام ایدی. دفعهلرله – «قیزیم، بیر تیکه چؤرهک تاپیریق، گئچینهریک. گل بیزیمله یاشا»- دئمیشدی. آنجاق «خانیم»ین جاوابی -«یوخ دایی، من ایستهمیرم بیرینه یوک اولام. گرک اؤزومه بیر ایش تاپام» – اولموشدو.
بئلهلیکله «محمد» باش مودیرین مساعد نظرینی الده ائتدیکدن سونرا «خانیمآغا»یا شهرین قیز مدرسهلرینین بیرینده خیدمتچی ایشی تاپمیشدی. ائله او مدرسهنین حیطینین کونجونده ده «خانیمآغا» و ««قودرت»»ین یاشاماسی اوچون کیجیک بیر اوطاق نظرده آلینمیشدی. «خانیمآغا» تعطیل گونلری ده، مدرسهنین خانیم مودورونون ائوین، ائشیگین سیلیب، سوپوروب تمیز ائدردی. الی دوز، باشی آشاغا و یورولماز قادین اولدوغوندان، ایستر مودیر و ایسترسه ده حیات یولداشی «علیخان» اوندان چوخ راضی ایدیلر.
بو ایشله «خانیمآغا»نین حیاتیندا یئنی بیر واراق آچیلمیشدی، آنجاق «موراد»ین اؤلومونون آغیرلیغی هله ده اونا دؤزولمز درد اولموشدو. بو درد اونون ایچهریسینی شمع کیمی اریدیردی. اوزون ایللر ««موراد»»ا یاس ساخلادیغیندان باشینا خینا دا قویمامیشدی، ساچلاری ائله آغارمیشدی سانیردین باشینا قار یاغیب. بئلهلیکله ایگیرمی ایله یاخین عینی احوال- روحیهایله «خانیم»ین گئجه-گوندوزو گئچمیشدی.
«قودرت» داها بویا باشا چاتیب، عالی تحصیله کئچمک واختی گلیب چاتمیشدی. بیر گون آناسیندان سوروشدو:
– آناجان نئچه یاشین وار؟
آناسی دریندن بیر آه چکهرک جاواب وئردی:
– اوغلوم، قادینلار هئچ اؤزلری ده آغلادیغی گئجه-گوندوزلرین سایی حسابینی بیلمیرلر.
«قودرت» آناسینین بو جاوابلاماسینا درین فیکره دالدی. او گؤروردو کی آناسی اونون عالی تحصیله کئچمهیی اوچون هر زحمته و چتینلیکلره قاتلاشیر. او بیلمیردی کی آناسی ««موراد»»ین آرزولارینی حیاتا کئچیرمک ایستهییر. ««موراد»» اؤز ساغلیغیندا اوشاغا چوخ ماراق و محبت گؤستهرردی. ایش تعطیل اولان گونلرده، «قودرت»له اوشاق کیمی اوینایاردی؛ دفعهلرله – «آللاه منه او قدهر عؤمور وئرسین کی «قودرت»ی اوخودوب، بویا باشا چاتدیریم»- دئیهردی. «موراد»ین بو سؤزلری ایگیرمی ایل کئچمهیینه رغما هله ده «خانیمآغا»نین قولاغیندا سسلهنیردی…
***
گونلر، آیلار سووشور، سونو گؤرونمز ایللره قووشوردولار. «قودرت» عالی تحصیلینی ده بیتیریب، بیر موعللیم کیمی ایشه باشلامیشدی. «خانیمآغا»نین اورهگینده دوگونلهنن ««موراد»»ین آرزولارینین بیری ده آچیلمیشدی. آنجاق اونون دا عؤمور کیتابی واراقلاندیقجا، ایچریسی ده شوملاییردی. اؤزو ده دامارلاریندا بیر دردین ایلان کیمی گزیشمهسینی سئزمیشدی، آمما وئجینه ده آلمیردی و گوندهلیک ایشلرینی لاییقینجه یئرینه یئتیرمگه چالیشیردی.
بیر ایکی آی اؤنجه دوقتورلارین ائتدیکلری قان آنالیزلری خوشا گلمز کودلار گؤسترمیشدی. اونلارین تکلیفیایله «قودرت» آناسینی باشقا دوقتورلارادا آپارمیشدی، آنجاق هامی بیر سؤز دئمیشدی. آناسینین جانینا ایشلهمیش کانسئر چوخ ایرهلیلهمیشدی. آناسی «قودرت»ه تکرار دئییردی:
– آی اوغول، منی دوقتورلارین قاپیسینا سورومه! سنین اؤزوونده ایشین گوجون وار. منیم دای الهییم الهنیب، قلبیریم گووده فیرلانیر.
بونا رغما، «خانیمآغا» اؤز ایچینده دریندن فیکره دالمیشدی. بیر آزدا قورخویا دوشموشدو. اؤز- اؤزونه دئییردی:- «معلوم اولور من نه زاماندیر جانیمدا یووا سالمیش بو ایلانلا بیرلیکده عؤمور سورورموشم! قاباقلار دئیهردیم اؤلوم هر زامان گلیرسه گلسین، من حاضیرام. آمما ایندی اونون کؤلگهسی باشیمین اوستون آلیب؛ اؤلمک ایستهمیرم. آخی من هله بالامین تویون گؤرمهمیشم.»
کانسئرین ائتگیسی «خانیمآغا»نین بوتون وجودوندا اؤزونو گؤستریردی. گؤزونون رنگی سولموش، سارییا چالیردی؛ اوزون اوزادیجی باش آغریسیندان اذیت چکیردی؛ گون به گون ضعیفلهییر؛ هئیی، حرکتی قالمامیشدی؛ بیر کلمه دانیشماغا حوصلهسی یوخایدی؛ گاهدان درین بیر آه چکدیگدن سونرا – «کرمینه چوخ شوکور!»- دئییردی، آمما بوغازیندا بیر قههر دوگونلنمیشدی. گاهدان سولغون گؤزلرینده یاش حالقالاناندا، چارقادینین اوجو ایله اونو سیلر و بیر آهلا دئییردی: -««موراد»ین اؤلوموندن سونرا، دونیا منه جهنم اولوب. رحمتلیگین اؤلومو منی باشی کسیک قویدو. تکلیک یامان درد دیر…
***
جوما آخشامی «خانیمآغا» مدرسهنی سولاییب، سوپورندن سونرا، یورغون- آرغین ائوده اوتوروب ایستراحت ائدیردی. ساعات دورد یاریم هندهورینده ایدی. «خانیمآغا» دوداقلارینین آلتیندا حزین- حزین میزیلداییردی، بو میزیلداماق گئت به گئت حزین بیر ملودییایا چئوریلیردی. باشیندا «قودرت»ین تویو هاواسی دولانیردی. بو آندا داییسی «محمد» باشی آلوولو، هیجانلی حالدا ائوه گیریب، اوزون «خانیم»ا دوتوب سوروشدو:
– «قودرت» هاردادی؟ ائوه گلمهییب؟
– نئجه، نه اولوب «قودرت»ه؟ یوخ، بو گون ائوه گلمهییب.
ساغ الین قویدو اورهگینین باشینا. سویوق تر آلنیندا مونجوقلاندی. یئریندن دورماغا بئله اینجاری اولمادی. اؤلوم- ظولوم بیر تهر یئریندن دوروب، اؤزونو اله آلدی. داییسی «محمد»ین قارشیندا دوروب سوروشدو:
– نه اولوب، ایراق اولسون بلکه «قودرت»ی ماشین ووروب؟
شاشقین بیر حالدا برهلمیش گؤزلرینی داییسینین اوزونه زیللهدی.
– یوخ، بونلارین هئچ بیری اولماییب. آنجاق بوگون قارایاخا پولیسلر ایدارییه گلیب، بیر نئچه موعللیمین پروندهسین گؤتوروب آپاریبلار. ائله کی منه دئدیلر «قودرت»ده اونلارین ایچیندهدیر.
«خانیمآغا» دایاندیغی یئرده دووارا سؤیکهنیب یاواشجا یئره اوتوردو. رنگی آغ- آپباغ اولدو. اللرین باشینا قویوب:- «موراد»ین دردین چکه بیلمیرم، ایستهییرلر تک اوغلومون دا داغین اورهگیمه …؟»-. سؤزونو قورتارمادان گؤزلرینین قاپاغی یاواش- یاواش قاپاندی و آجی طالعینین سون نوقطاسی قویولدو. «محمد» ال- آیاغین ایتیردی. اونون هوشدان گئتدیگینی ظن ائتدی. اوزونه سو آتدی آییلتماق اوچون. آمما «خانیمآغا» آییلمادی کی آییلمادی…
***
کندین چیخیش یولوندا بیر چوخ کند اهالیسی و «خانیمآغا»نین قوهوم- اقرباسی ییغیشیبدیر. دونن تبریزدن «محمد»ین آچدیغی تلفن «خانیمآغا»نین ایگیرمی بئش ایلدن سونرا دوغولدوغو کنده قاییتماسیندان خبر وئرمیشدی. اوزاقدان اؤلوم نالهسی چکن آمبولانسین سسسی گئت- گئده یاخینلاشیردی. «خانیمآغا» «قودرت»سیز وطنه قاییدیردی…
سون


text:
غزل / سحر خیاوی
(اوتای-بوتای آذربایجان شهید آنالارینا سونولور)
قیشدا گلدین وطنه،جیسمیده قانچیل گیلانار
گلمهییبدیر آنان اؤلسون هله بو یوردا باهار
نوقطا-نوقطا بدنیندن تیلیت آل قان سوزولور
ننه قوربان بیر بدنده بو قَدَر اولدوز اولار؟
یایلیغیملا یارانی باغلاییم هؤولار ببهییم
الیمی چتر ائلهییم بلکه سنه دوشمهدی قار
چیخاریم گول آیاغیندان بو آغیر چکمهلری
گؤزلریمدن ایراق اولدو، آیاغین چالدی قابار
اینانانمیردیم اوغول، او دئییلن شوم خبری
اؤلومون اخبارینی تر-تلسیک گَتدی چاپار
یاندی مین آرزی-دیلک آخ… تویونو توتمامیشام
چاخناشار ایچده اورهک،فیرتینالار منده قوپار
زخمه وور کؤکسومه مین دفتر آغیت ناله ائدیم
ائتدی واختسیز اؤلومون قلبیمی چون سینهی تار
قارقالار گؤزلرینه اوخ کیمی باتدین ملهییم
خول-بوداقسیز سنه،قوی آغلاییم آی تازه چینار
آنا قوربان بیلیرم ایندیجه یول یورغونوسان
قوی اؤپوم گؤزلرینی،اوچسون عذارینده غوبار
بیلیسن آیریلیقا یوخدو دؤزوم دای آنادا
کسیلن قوللارینی بیر کره ده بوینوما سار
گئجهلرده یول آزیب بلکه گؤزومدن کئچهسن
قویموشام کیپریگیمین هر تئلینه بیرجه فَنار
نئینک،اولسون وطنه من سنی قوربان وئردیم
سن گونشلیکده سنی کیم دانا،آللاهی دانار
مین باهار گلسه ده اوغلوم،پاییزام من سنسیز
توت الیمدن منی ده، سنسیز اولان مندن آپار


text:
`ویرجینیا گامبا` نتیجهلر
خبرلر [19]
- امبر هرد، جانی دپه ۱۵ میلیون دلار غرامت اؤدهیهجک
- امریکانین ویرجینیا ایالتینده فوق العاده وضعیت اعلان ائدیلیب
- "فیلیسطینلی اوشاقلاری قورویون"
- سیآیای قرارگاهی قارشیسیندا سیلاحلی بیر شخص وورولدو
- ویرجینیادا اعدام جزاسی لغو ائدیلدی
- ان بؤیوک کوتلهلی نوترون اولدوزو
- تورکییه شدتله قینادی
- بیرلشمیش میللتلرده ترور هؤرگوتو قالماقالی
- آمریکادا قانلی سالدیری
- اف-35 اورتاق پروگرام اوفیسیندن آچیقلاما
- "باریشین کلمه آنلامینی بیلمیرلر"
- آمریکادا مکتب سایتلارینا بیلگیسایار اوغرولاری طرفیندن سالدیریلیب
- ژنرال آکاردان اسلامی ترور آچیقلاماسی
- خاریجی ایشلر ناظرلیگینین تورک وطنداشلارینا خبردارلیق ائتدی
- آمریکانین ویرجینیا ایالتینده عیرقچی گؤستری
- کنگره عضولرینه سلاحلی سالدیری
- 5 یاشینداکی ایرانلی اوشاغا کلپچه ووردولار
- باراک اوباما اوردو ایله وداع لاشدی
- آمریکادا دموکراسی میتینگی کئچیریلهجک


text:
مین سؤزده ان چوخ باخیلمیش تورکجه شعرلر
منده سیغار ایکی جهان، من بو جهانه سیغمازام،
گؤوهری لامکان منم، کؤن و مکانه سیغمازام
عرشله فرش و کاف و نون، منده بولوندو جمله چون،
کس سؤزونووو ابصم اول، شرح و بیانه سیغمازام
کؤن و مکاندیر آیتیم، ذاتی دورور بدایتیم،
سن بو نیشانلا بیل منی، بیل کی، نیشانه سیغمازام
کیمسه گمان و ظن ایله اولمادی حق ایله بیلیش،
حقی بیلن بیلیر کی، من ظن و گمانه سیغمازام
صورته باخ و معنی نی صورت ایچینده تانی کیم،
جسم ایله جان منم ولی، جسم ایله جانه سیغمازام
هم صدفم، هم اینجییم، حشرو صراط اسینجییم،
بونجا قوماش و رخت ایله من بو دکانه سیغمازام
گنجی-نهان منم من اوش، عئینی-عیان منم، من اوش،
گؤوهری-کان منم من اوش، بحرو و کانه سیغمازام
گرچی محیطی-اعظمم، آدیم آدمدیر، آدمم،
دار ایله کون فکان منم، من بو مکانه سیغمازام
جان ایله هم جهان منم، دهر ایله هم زامان منم،
گؤر بو لطیفئیی کی من، دهرو زمانه سیغمازام
انجم ایله فلک منم، وحی ایله هم ملک منم،
چک دیلینی و ابصم اول من بو لیسانه سیغمازام
ذره منم، گونش منم، چار ایله پنج و شش منم،
صورتی گؤر بیان ایله، چونکی بیانه سیغمازام
ذات ایله هم صفاتیله، قدریله هم براتیله،
گل شکرم هم نباتیله، بسته دهانه سیغمازام
شهد منم، شکر منم، شمس منم، قمر منم
روح روان باغیشلارام روح و روانه سیغمازام
ناره یانان شجر منم، چرخه چیخان حجر منم،
گؤر بو اودون زبانه سین، من بو زبانه سیغمازام
گر چی بو گون نسیمی یم، هاشمی یم، قریشی یم
مندن اولودور آیتیم، آیته شانه سیغمازام.
منی جاندان اوساندیردی، جفادن یار اوسانمازمی؟
فلکلر یاندی آهیمدن، مرادیم شمعی یانمازمی؟
قامو بیمارینه جانان دوای درد ائدر احسان،
نهچون قیلماز منه درمان، منی بیمار سانمازمی؟
غمیم پنهان توتاردیم من، دئدیلر یاره قیل روشن،
دئسم، اول بیوفا بیلمن، اینانارمی، اینانمازمی؟
شب هجران یانار جانیم، تؤکر قان چشم گریانیم،
اویادار خلقی افغانیم، قارا بختیم اویانمازمی؟
گلِ رخسارینه قارشو گؤزومدن قانلی آخار سو،
حبیبیم، فصل گل دور بو، آخار سولار بولانمازمی؟
دئگیلدیم من سنه مایل، سن ائتدین عقلیمی زایل،
منه طعن ایلهین غافل سنی گؤرجک اوتانمازمی؟
فضولی رند و شیدادیر، همیشه خلقه رسوادیر،
سورون کیم، بو نه سئودادیر، بو سئودادن اوسانمازمی؟
یئنه بو شهرده اوز-اوزه گلدیک
نیئله یك آیریجا شهریمیز یوخ
بلكه ده بیز خوشبخت اولا بیلردیک
بلكه ده خوشبختیك خبریمیز یوخ
آرادان نه قدر ایل كئچیب گورن
تانیا بیلمه دیم، منی باغیشلا
من ائله بیلیردیم سن سیز اولرم
من سن سیز اولمهدیم منی باغیشلا
اولمهدیم دئییرم نه بیلیم آخی
بلكه ده من سنسیز اولموشم ائله
قبیرسیز كفن سیز اولموشم ائله
بلكه بیز اوندا آیریلماسایدیق
نه من ایندی كی ایدیم نه سن ایندی كی
آیریلدیق شیطانی گولدوردوك اوندا
بو ایلین بو آیین بو گونونده كی
ائله بو كوچه نین بو تینینده كی
منیده سنیده اولدوردوك اوندا
ساغیمیز سولوموز آداملا دولدو
قول قولا كیشیلر قادینلا كئچیر
اوزوندن خبرسیز عومرونده مین یول
اوزونو اولدورن آداملار كئچیر
كئچیر اوز قانینا باتان آداملار
بیر ده كی قان هانی؟
قان آخی یوخدو
هامی گوناهكاردی دونیادا آمما...
دونیادا هئچ كسین گوناهی یوخدو
بیزسیز یازیلمیشدی بو طالع بو بخت
ساپاندان آتیلان بیر جوت داش ایدیك
بلكه ده دونیادا اون اون بئش ایل یوخ
مین ایل بوندان قاباق آیریلمیشق بیز
حالال یولوموز دئییشیب نه سه
چاشمیشیق بیر اوزگه یولدان گئتمیشیک
بلكه مین ایل قاباق سهو دوشوب نهسه
مین ایللیك بیر سهوه قوربان گئتمیشیك
دئییشیب یئرینی بلكه قیش باهار
قاریشیب دونیانین شهری كندی
بلكه اوز بطنینده اوگئی آنالار
اوگئی بالالار گزدیریر ایندی
عومروم باشدان باشا یالان دی بلكه
طالعیم باشقایمیش دوغوردان ائله
او یولدان اوتن قیز آنامدی بلكه
بلكه ده اوغلومدو بو اوغلان ائله
بو یالان عومرومده گورن سن نه سن؟
بلكه هئچ سئوگیلیم دئییل سن منیم
آنامسان باجیمسان ننه م سن نه سن؟
بیرجه الاه بیلیر نه ییم سن منیم
بیزی كیم آلدادار بو آیریلیخدان
چاتماز دادیمیزا نه یول نه كورپو
اولو سن دیری سن هر نه سن دایان
دایان هئچ اولماسا الیندن اوپوم
دئییرسن اولویم اولونو اوپمه
الیمین ایچینده سویویور الین
دئییرسن سن الاه الیمی اوپمه
الیمدن دئییرسن قان اییی گلیر...
میلّت نئجه تاراج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
دۆشمنلره مؤحتاج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
قوی من توخ اولوم، اؤزگهلر ایله ندی کاریم،
دۆنیا و جاهان آج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
سس سالما، یاتانلار آییلار، قوی هله یاتسین،
یاتمیشلاری راضی دئییلم کیمسه اویاتسین،
تک-تک آییلان وارسا دا، حق دادیما چاتسین،
من سالیم اولوم، جۆمله جاهان باتسا دا، باتسین؛
میلّت نئجه تاراج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
دۆشمنلره مؤحتاج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
سالما یادیما صؤحبتی-تاریخی-جهانی،
ایّامی-سلفدن دئمه سؤز بیر ده، فیلانی،
حال ایسه گتیر مئیل ائلهییم دولمانی، نانی،
مۆستقبلی گؤرمک نه گرک، عؤمردو فانی؛
میلّت نئجه تاراج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
دۆشمنلره مؤحتاج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
اؤولادی-وطن قوی هله آواره دولانسین،
چیرکابی-سفالتله الی، باشی بولانسین،
دول عؤورت ایسه سائیله اولسون، اودا یانسین،
آنجاق منیم آوازهیی-شانیم اوجالانسین؛
میلّت نئجه تاراج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
دۆشمنلره مؤحتاج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
هر میلّت ائدیر صفحهیی-دۆنیاده ترقّی،
ائیلر هره بیر منزیلی-مأواده ترقّی،
یورغان-دؤشگیمده دۆشه گر یاده ترقّی،
بیز ده ائدریک عالمی-رؤیاده ترقّی؛
میلّت نئجه تاراج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
دۆشمنلره مؤحتاج اولور اولسون، نه ایشیم وار؟!
ایلک دفعه «موللا نصرالدّین» ژورنالیندا (28 آپرئل، ۱۹۰۶، № 4) ایمضاسیز چاپ اولونموشدور.
جانیمی یاندیردی شوقون ای نگاریم هارداسان
گوزلریم نوری ایکی عالمده یاریم هارداسان
باغریمی قان ایلدی آجی فراقون گل ایرش
ای لبون وصلی شراب خوشگواریم هارداسان
فرقتون دردی منی گور کی نه مجروح ایلهدی
ای گوزی نرگس حبیب گولعذاریم هارداسان
صبری یغمالدی شوقون قراریم قالمادی
ای منیم آرام صبریم بی قراریم هارداسان
ایلهدی عشقون منی قلخان ملک تیرینه
ای گوزی قاشی بیلیک لی شهریاریم هارداسان
تا اوزون شوقوندان ایراغ اولموشام پروانه تک
یانیرام لیل و نهار ای نور و ناریم هارداسان
قاتی موشتاق اولموشام زلف و غذارین بویونا
ای اوزی گلشن ساچی مشک تاتاریم هارداسان
سندن آیری کونلومه یوخدور وفالی یار دوست
ای جفاسیز حسن کامل یار غاریم هارداسان
هجرون اوخی دلدی بو شوقونده یانان باغریمی
صورت و معنیده ای چابک سواریم هارداسان
بادایلن گوندر ساچین بویین منه هر صبحدم
ای کی یاندیم گئچدی حددن انتظاریم هارداسان
یار اوچون هر گوشه ده مین دیو اولور دشمن منه
ای سواد اعظم و محکم حصاریم هارداسان
عاشیقین جنات عدنی چون جمالون وصلیدیر
ای شراب کوثریم گئتمز خماریم هارداسان
چون نسیمی دور بوگون ایام عشقین خسروی
ای شکر لب یار شیرین روزگاریم هارداسان
گئجه نی صوبح ائلهییبدر،
چیخیب ائودن،
آلاتوردان،
یازیق انسان،
چوخ هراسان،
گینه بو شهریمیزین بهلولی یارب،
باشینی تیکمیش اشاقه،
قوّّتین شالمیش ایاقه،
کورکی چیگنینده،
همان کورک کی گوندوزلری نین پالتاری،
آمما گئجهلر یورقانی اولموش،
سانکی شیرین جانی اولموش،
گئدیر آنجاق هایانا،
کیم نه بیلیر هئچ دیمگ اولماز،
اوکی هر کسله دانیشماز،
او اگر کوسسه باریشماز،
مال دونیایه ساریشماز،
اونا دنیاده یانان یوخ،
اوره گینده قالانان دردی قانان یوخ،
بیر نفر یاده سالان یوخ،
هاینیا بیرده قالان یوخ،
او بیر انساندی پوزولموش آدی انسانلار ایچیندن،
دیردی آمما اولوبدور،
همی آج دیر،
همی توخدور،
باخیشی زهرلی اوخدور،
همی واردیر،
همی یوخدور،
دئیی سن واردیر؟
هانی دفتر آماریده آدی؟
هانی قندیله نباتی؟
هانی یاغی؟
هانی یانماغه چراغی؟
هانی بس ایستی اوتاقی؟
هانی آروادی؟ اوشاقی؟
نییه بس کوردی اوجاقی! ؟
وار سانیر سان؟
دء گوروم ایستیه کوچ ائیلیه یه بیر گون بو جهاندان او جهانه؟
باشی نین اوستده اوگون آغلیا جاقسان؟
اونا یاس ساخلیا جاقسان؟
باجی وار باشینی یولسون؟
دوستی وار گوزلری دولسون؟
بالا وار گول کیمی سولسون؟
آتا واردیر ارهییب شام کیمی هجرینده سو اولسون؟
او بیر انساندی بئزیکمیش هامی انسانلار الیندن،
بیر نفر اینجی یه، حاشا نه الیندن نه دیلیندن،
گئری توشموش اوز ائلیندن،
آتالاردان،
بابالاردان،
بیز اوچون یاخجی نشاندیر،
اوزو بهلول زاماندیر،
سوزلریندنده عیاندیر،
ده لی دیر پالتاری جیرماز،
ده لی دیر باشه چیغیرماز،
ده لی دیر بیر کسی وورماز،
ده لی دیر آمما تاری لان توخونان رشته نی قیر ماز،
آمما گاهدان تارییا شیلتاق ائدر خیردا اوشاق تک،
پنیرین قارقا آپارسا،
یا اوشاقلار داشا باسسا،
اوزو بیگلر اله سالسا،
اوندا دیر ترسه باخار ماوی سمایه،
ترپه دیر دیل دوداقی آمما سسی آشکارا چیخماز.
نئجه کی بیر دونه آخشام چاغی من ناظر بیر صحنه سی اولدم،
آز قالیردی که بیزیم انقلابین شانلی آغاجی بارا دولسون،
گونش آچسین،
ایشیقین عالمه ساچسین،
آغ گویر چین قفسین سیندیراراق قول قاناد آچسین،
کی بیر افسر بئله بیر دردلی انسانی غضب سیلی سینه بیر گئجه مهمان ائله دی،
بلی دنیا بئله دی،
بئله بیر قورقوکی ایللر بویو حکم ائیلریدی بیزلره شاهلار نظامیندا،
زورلی زورسیز ایامیندا،
باج آلانلار اینامیندا،
حقه باطل دیوبن باطلی حق جلوه وئرنلر،
اوزو قورد آمما قویون پالتاری خلق ایچره گیه نلر،
قونشوسی آج یاتوبن اوزرلری بئش وعده ییه نلر،
سونراگوز داغی وئرنلر،
مرده نامرد دییه نلر،
بئله بیرقورقونو ائتمیشد یله ملته حاکم،
نه عدالت!
نه محاکم!
اونا بیر سیلی ووروب قهریله بیچاره ییخلیدی،
اوره گیم یاندی سیخیلدی،
دوردو یئردن آیاغا کورکونو اوز چیگنینه سالدی،
اونا بیر سوز دیوبن هامی نین آرامینی آلدی،
دردی درد اوستده قالاندی،
دای سکوت ائیلهمهییب نوطقه گلیب صبری تالاندی،
دئدی یئرگویده یالاندی؟
سیل گوزون باخ گیله دقتله گویه،
گورنه گورورسن؟
باخ گور الدوزلاری خلق ایئله ین آللاه نه سئویر؟
سن نه سئویرسن؟
نه چوره کدیرکی یئیرسن؟
بونو سن بیلمه لی سن هر الین اوستونده بیر ال وار،
هامی معلوله علل وار،
هرعمارت کی اونو ظلم الی تیکدی،
اونا آخرده خلل وار،
دوز یولوندان سن آزیبسان،
اوزووه گور قازیبسان،
نه قدر قدرتون اولسا،
گینه مندنده سازیق سان،
یازیق انسان،
اولدوزون سهل دی، باشوندا مرصع تاجون اولسا،
ملتی سویماقا مینلر باج آلان لیلاجون اولسا،
زور دئیب وورماقا سینسیتمگه من تک آجون اولسا،
قالانان نفریتیمز سینه ده فریاد اولاندا،
سسی دونیایه دولاندا،
دوشمانین دا من دیوانه کیمین رنگی سولاندا،
آییلارسان، نه آییلماق،
او آییلماق هئچه دگمز،
سوزو قیسساتمالیام،
اوستونو چیرپیب یولا توشدو،
آمما لاپدان دایانیب توتدی اوزون افسره ساری،
بیر گوزه ل شعریله آلدی هامی دان صبر و قراری،
سانکی بیر قارتالیدی چنگینه چالمیشدی شکاری،
دئدی:
“تقدیر و قضا قوت بازوئیله دونمز
بلی، بیر شمع کی حقدن یانا هئچ بادیله سونمز”
منده سوز دفترینی باغلیاراق، گئتمه لی اولدوم،
سیزه فاش ائتمه لی اولدوم،
که منیم شعریمین انگیزه سی، شیخ ممدیمیز،
بهلول ثانی،
او وداع ائتدی جهانی،
آختاریب تاپدی بقانی،
عومرونون سون چاغی چیگنینده اولان کورک جیریلدی،
اونو دلبسته ائدن وارلیقا تک رشته قیریلدی،
حق دانیشدی او دو بو شهرده دیوانه ساییلدی،
خیردا بیر داخما اونا، خانه و کاشانه ساییلدی،
اوزو انسان، ولی انسانلیغا بیگانه ساییلدی،
اغنیا پول گوجونه، دهریده، فرزانه ساییلدی،
باده ی حقدن ایچن، لایق مئیخانه ساییلدی،
زاهیدین صدق دیلی، ریبله همخانه ساییلدی،
شاعرین شعری خلاف ائتدیگی پیمانه ساییلدی،
فاسیقین فسقی نه دن همت مردانه ساییلدی؟
یوخ تعجب یئری عاصم کی طبیعت قوروشوندا،
گنج پنهانه مکان، گوشه ی ویرانه ساییلدی،
یا رب، بلای عشق ایله قیل آشنا منی!
بیر دم بلای عشقدن ائتمه جدا منی!
گئتدیکجه حسنون ایله زیاده نگاریمین،
گلدیکجه دردینه بتر ائت مبتلا منی!
من خاندان و ملازمت اعتبار و جاه،
قیل قابل سعادت فقر و فنا منی!
آز ائیلهمه کل عنایتینی اهل درددن،
یعنی کی، چوخ بلا لره قیل مبتلا منی!
تمکینیمی بلای محبتده قیلما سُست،
تا دوست طعن ائدیب دئمه یه بیوفا منی!
اؤیله ضعیف ایله تنیمی فرقتینده کیم،
وصلینه ممکن اولا یئتیرمک صبا منی!
اولدوقجا من، گؤتورمه بلادن ارادتیم،
من ایسترم بلانی، چو ایستر بلا منی!
نخوت قیلیب نصیب فضولی کیمی منه،
یا رب، مقید ائیلهمه مطلق مانا منی!
حیدربابا ایلدیریملار شاخاندا
سئللر سولار شاققیلدییوب آخاندا
قیزلار اونا صف باغلییوب باخاندا
سلام اولسون شؤکتوزه ائلوزه !
منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوزه
حیدربابا، کهلیک لرون اوچاندا
کول دیبینن دوشان قالخوب قاچاندا
باخچالارون چیچکلنوب آچاندا
بیزدن ده بیر مۆمکون اولسا یاد ائله
آچیلمیان اۆرکلری شاد ائله
بایرام یئلی چارداخلاری ییخاندا
نوروز گۆلی، قارچیچکی چیخاندا
آغ بولوتلار کؤینکلرین سیخاندا
بیزدن ده بیر یاد ائلیین ساغ اولسون
دردلریمیز قوی دیکلسین، داغ اولسون
حیدربابا، گۆن دالووی داغلاسین !
اۆزون گۆلسون، بولاخلارون آغلاسین !
اوشاخلارون بیر دسته گۆل باغلاسین !
یئل گلنده، وئر گتیرسین بویانا
بلکه منیم یاتمیش بختیم اویانا
حیدربابا، سنۆن اۆزون آغ اولسون !
دؤرت بیر یانون بولاغ اولسون باغ اولسون !
بیزدن سورا سنۆن باشون ساغ اولسون !
دۆنیا قضو-قدر، اؤلوم-ایتیمدی
دۆنیا بویی اوغولسوزدی، یئتیمدی
حیدربابا، یولوم سنن کج اولدی
عؤمروم کئچدی، گلممهدیم، گئج اولدی
هئچ بیلمهدیم گؤزللرون نئج اولدی
بیلمزیدیم دؤنگهلر وار، دؤنوم وار
ایتگین لیک وار، آیریلیق وار، اؤلوم وار
حیدربابا، ایگیت اَمَک ایتیرمز
عؤمور کئچر، افسوس بَرَه بیتیرمز
نامرد اولان عؤمری باشا یئتیرمز
بیز ده، واللاه، اونوتماریق سیزلری
گؤرنمسک حلال ائدون بیزلری
حیدربابا، میراژدر سَسلننده
کَند ایچینه سسدن - کۆیدن دۆشنده
عاشیق رستم سازین دیللندیرنده
یادوندادی نه هؤلَسَک قاچاردیم
قوشلار تکین قاناد آچیب اوچاردیم
شنگیل آوا یوردی، عاشیق آلماسی
گاهدان گئدوب، اوردا قوناق قالماسی
داش آتماسی، آلما، هیوا سالماسی
قالیب شیرین یوخی کیمین یادیمدا
اثر قویوب روحومدا، هر زادیمدا
حیدربابا، قوری گؤلون قازلاری
گدیکلرین سازاخ چالان سازلاری
کَت کؤشنین پاییزلاری، یازلاری
بیر سینما پرده سی دیر گؤزومده
تک اوتوروب، سئیر ائدرم اؤزومده
حیدربابا، قره چمن جاداسی
چْووشلارین گَلَر سسی، صداسی
کربلیا گئدنلرین قاداسی
دۆشسون بو آج یولسوزلارین گؤزونه
تمدّونون اویدوخ یالان سؤزونه
حیدربابا، شیطان بیزی آزدیریب
محبتی اۆرکلردن قازدیریب
قره گۆنون سرنوشتین یازدیریب
سالیب خلقی بیر-بیرینن جانینا
باریشیغی بلشدیریب قانینا
گؤز یاشینا باخان اولسا، قان آخماز
انسان اولان خنجر بئلینه تاخماز
آمما حئییف کور توتدوغون بوراخماز
بهشتیمیز جهنّم اولماقدادیر !
ذی حجّه میز محرّم اولماقدادیر !
خزان یئلی یارپاخلاری تؤکنده
بولوت داغدان یئنیب، کنده چؤکنده
شیخ الاسلام گؤزل سسین چکنده
نیسگیللی سؤز اۆرکلره دَیَردی
آغاشلار دا آللاها باش اَیَردی
داشلی بولاخ داش-قومونان دولماسین !
باخچالاری سارالماسین، سولماسین !
اوردان کئچن آتلی سوسوز اولماسین !
دینه : بولاخ، خیرون اولسون آخارسان
افقلره خُمار-خُمار باخارسان
حیدر بابا، داغین، داشین، سره سی
کهلیک اوخور، دالیسیندا فره سی
قوزولارین آغی، بوزی، قره سی
بیر گئدیدیم داغ-درهلر اوزونی
اوخویئدیم : "چوبان، قیتر قوزونی"
حیدر بابا، سولی یئرین دۆزونده
بولاخ قئنیر چای چمنین گؤزونده
بولاغ اوتی اۆزَر سویون اۆزونده
گؤزل قوشلار اوردان گلیب، گئچللر
خلوتلیوب، بولاخدان سو ایچللر
بیچین اۆستی، سونبول بیچن اوراخلار
ایله بیل کی، زۆلفی دارار داراخلار
شکارچیلار بیلدیرچینی سوراخلار
بیچین چیلر آیرانلارین ایچللر
بیر هوشلانیب، سوننان دوروب، بیچللر
حیدربابا، کندین گۆنی باتاندا
اوشاقلارون شامین یئییوب، یاتاندا
آی بولوتدان چیخوب، قاش-گؤز آتاندا
بیزدن ده بیر سن اونلارا قصّه دئه
قصّهمیزده چوخلی غم و غوصّه دئه
قاری ننه گئجه ناغیل دییَنده
کۆلک قالخیب، قاپ-باجانی دؤیَنده
قورد گئچینین شنگۆلوسون یینده
من قاییدیب، بیرده اوشاق اولئیدیم
بیر گۆل آچیب، اوندان سورا سولئیدیم
عمّه جانین بال بلله سین ییه ردیم
سوننان دوروب، اۆس دونومی گییه ردیم
باخچالاردا تیرینگَنی دییه ردیم
آی اؤزومی او ازدیرن گۆنلریم !
آغاج مینیپ، آت گزدیرن گۆنلریم !
هَچی خالا چایدا پالتار یوواردی
مَمَد صادق داملارینی سوواردی
هئچ بیلمزدیک داغدی، داشدی، دوواردی
هریان گلدی شیلاغ آتیب، آشاردیق
آللاه، نه خوش غمسیز-غمسیز یاشاردیق
شیخ الاسلام مُناجاتی دییه ردی
مَشَدرحیم لبّاده نی گییه ردی
مشْدآجلی بوز باشلاری ییه ردی
بیز خوشودوق خیرات اولسون، توی اولسون
فرق ائلَمَز، هر نولاجاق، قوی اولسون
ملک نیاز ورندیلین سالاردی
آتین چاپوپ قئیقاجیدان چالاردی
قیرقی تکین گدیک باشین آلاردی
دولائیا قیزلار آچیپ پنجره
پنجره لرده نه گؤزل منظره !
حیدربابا، کندین تویون توتاندا
قیز-گلینلر، حنا-پیلته ساتاندا
بیگ گلینه دامنان آلما آتاندا
منیم ده او قیزلاروندا گؤزوم وار
عاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار
حیدربابا، بولاخلارین یارپیزی
بوستانلارین گۆلبَسَری، قارپیزی
چرچیلرین آغ ناباتی، ساققیزی
ایندی ده وار داماغیمدا، داد وئرر
ایتگین گئدن گۆنلریمدن یاد وئرر
بایرامیدی، گئجه قوشی اوخوردی
آداخلی قیز، بیگ جورابی توخوردی
هرکس شالین بیر باجادان سوخوردی
آی نه گؤزل قایدادی شال ساللاماق !
بیگ شالینا بایراملیغین باغلاماق !
شال ایستهدیم منده ائوده آغلادیم
بیر شال آلیب، تئز بئلیمه باغلادیم
غلام گیله قاشدیم، شالی ساللادیم
فاطمه خالا منه جوراب باغلادی
خان ننه می یادا سالیب، آغلادی
حیدربابا، میرزَممدین باخچاسی
باخچالارین تورشا-شیرین آلچاسی
گلینلرین دۆزمه لری، طاخچاسی
هی دۆزولر گؤزلریمین رفینده
خیمه وورار خاطرهلر صفینده
بایرام اولوب، قیزیل پالچیق اَزَللر
ناققیش ووروب، اوتاقلاری بَزَللر
طاخچالارا دۆزمهلری دۆزللر
قیز-گلینین فندقچاسی، حناسی
هَوَسله نر آناسی، قایناناسی
باکی چی نین سؤزی، سووی، کاغیذی
اینکلرین بولاماسی، آغوزی
چرشنبه نین گیردکانی، مویزی
قیزلار دییر :» آتیل ماتیل چرشنبه
آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه «
یومورتانی گؤیچک، گوللی بویاردیق
چاققیشدیریب، سینانلارین سویاردیق
اویناماقدان بیرجه مگر دویاردیق ؟
علی منه یاشیل آشیق وئرردی
ارضا منه نوروزگۆلی درردی
نوروز علی خرمنده وَل سۆرردی
گاهدان یئنوب، کۆلشلری کؤرردی
داغدان دا بیر چوبان ایتی هۆرردی
اوندا، گؤردون، اولاخ ایاخ ساخلادی
داغا باخیب، قولاخلارین شاخلادی
آخشام باشی ناخیرینان گلنده
قودوخلاری چکیب، ووراردیق بنده
ناخیر گئچیب، گئدیب، یئتنده کنده
حیوانلاری چیلپاق مینیب، قوواردیق
سؤز چیخسایدی، سینه گریب، سوواردیق
یاز گئجه سی چایدا سولار شاریلدار
داش-قَیهلر سئلده آشیب خاریلدار
قارانلیقدا قوردون گؤزی پاریلدار
ایتلر، گؤردون، قوردی سئچیب، اولاشدی
قورددا، گؤردون، قالخیب، گدیکدن آشدی
قیش گئجه سی طؤلهلرین اوتاغی
کتلیلرین اوتوراغی، یاتاغی
بوخاریدا یانار اوتون یاناغی
شبچره سی، گیردکانی، ایده سی
کنده باسار گۆلوب - دانیشماق سسی
شجاع خال اوغلونون باکی سوقتی
دامدا قوران سماواری، صحبتی
یادیمدادی شسلی قدی، قامتی
جؤنممه گین تویی دؤندی، یاس اولدی
ننه قیزین بخت آیناسی کاس اولدی
حیدربابا، ننه قیزین گؤزلری
رخشنده نین شیرین-شیرین سؤزلری
ترکی دئدیم اوخوسونلار اؤزلری
بیلسینلر کی، آدام گئدر، آد قالار
یاخشی-پیسدن آغیزدا بیر داد قالار
یاز قاباغی گۆن گۆنئیی دؤیَنده
کند اوشاغی قار گۆلله سین سؤیَنده
کۆرکچی لر داغدا کۆرک زۆیَنده
منیم روحوم، ایله بیلون اوردادور
کهلیک کیمین باتیب، قالیب، قاردادور
قاری ننه اوزاداندا ایشینی
گۆن بولوتدا اَییرردی تشینی
قورد قوجالیب، چکدیرنده دیشینی
سوری قالخیب، دولائیدان آشاردی
بایدالارین سۆتی آشیب، داشاردی
خجّه سلطان عمّه دیشین قیساردی
ملا باقر عم اوغلی تئز میساردی
تندیر یانیب، تۆسسی ائوی باساردی
چایدانیمیز ارسین اۆسته قایناردی
قوورقامیز ساج ایچینده اویناردی
بوستان پوزوب، گتیرردیک آشاغی
دولدوریردیق ائوده تاختا-طاباغی
تندیرلرده پیشیرردیک قاباغی
اؤزون یئییوب، توخوملارین چیتداردیق
چوخ یئمکدن، لاپ آز قالا چاتداردیق
ورزغان نان آرموت ساتان گلنده
اوشاقلارین سسی دۆشردی کنده
بیزده بویاننان ائشیدیب، بیلنده
شیللاق آتیب، بیر قیشقریق سالاردیق
بوغدا وئریب، آرموتلاردان آلاردیق
میرزاتاغی نان گئجه گئتدیک چایا
من باخیرام سئلده بوغولموش آیا
بیردن ایشیق دۆشدی اوتای باخچایا
ای وای دئدیک قورددی، قئیتدیک قاشدیق
هئچ بیلمه دیک نه وقت کۆللوکدن آشدیق
حیدربابا، آغاجلارون اوجالدی
آمما حئییف، جوانلارون قوجالدی
توخلیلارون آریخلییب، آجالدی
کؤلگه دؤندی، گۆن باتدی، قاش قَرَلدی
قوردون گؤزی قارانلیقدا بَرَلدی
ائشیتمیشم یانیر آللاه چیراغی
دایر اولوب مسجدیزون بولاغی
راحت اولوب کندین ائوی، اوشاغی
منصورخانین الی-قولی وار اولسون
هاردا قالسا، آللاه اونا یار اولسون
حیدربابا، ملا ابراهیم وار، یا یوخ ؟
مکتب آچار، اوخور اوشاقلار، یا یوخ ؟
خرمن اۆستی مکتبی باغلار، یا یوخ ؟
مندن آخوندا یتیررسن سلام
ادبلی بیر سلامِ مالاکلام
خجّه سلطان عمّه گئدیب تبریزه
آمما، نه تبریز، کی گلممیر بیزه
بالام، دورون قویاخ گئداخ ائممیزه
آقا اؤلدی، توفاقیمیز داغیلدی
قویون اولان، یاد گئدوبَن ساغیلدی
حیدربابا، دۆنیا یالان دۆنیادی
سلیماننان، نوحدان قالان دۆنیادی
اوغول دوغان، درده سالان دۆنیادی
هر کیمسَیه هر نه وئریب، آلیبدی
افلاطوننان بیر قوری آد قالیبدی
حیدربابا، یار و یولداش دؤندولر
بیر-بیر منی چؤلده قویوب، چؤندولر
چشمه لریم، چیراخلاریم، سؤندولر
یامان یئرده گؤن دؤندی، آخشام اولدی
دۆنیا منه خرابهٔ شام اولدی
عم اوغلینان گئدن گئجه قیپچاغا
آی کی چیخدی، آتلار گلدی اویناغا
دیرماشیردیق، داغلان آشیردیق داغا
مش ممی خان گؤی آتینی اویناتدی
تفنگینی آشیردی، شاققیلداتدی
حیدربابا، قره کولون دره سی
خشگنابین یولی، بندی، بره سی
اوردا دۆشَر چیل کهلیگین فره سی
اوردان گئچر یوردوموزون اؤزونه
بیزده گئچک یوردوموزون سؤزونه
خشگنابی یامان گۆنه کیم سالیب ؟
سیدلردن کیم قیریلیب، کیم قالیب ؟
آمیرغفار دام-داشینی کیم آلیب ؟
بولاخ گنه گلیب، گؤلی دولدورور ؟
یا قورویوب، باخچالاری سولدورور ؟
آمیر غفار سیدلرین تاجییدی
شاهلار شکار ائتمه سی قیقاجییدی
مَرده شیرین، نامرده چوخ آجییدی
مظلوملارین حقّی اۆسته اَسَردی
ظالم لری قیلیش تکین کَسَردی
میر مصطفا دایی، اوجا بوی بابا
هیکللی،ساققاللی، تولستوی بابا
ائیلردی یاس مجلسینی توی بابا
خشگنابین آبروسی، اَردَمی
مسجدلرین، مجلسلرین گؤرکَمی
مجدالسّادات گۆلردی باغلارکیمی
گۆرولدردی بولوتلی داغلارکیمی
سؤز آغزیندا اریردی یاغلارکیمی
آلنی آچیق، یاخشی درین قاناردی
یاشیل گؤزلر چیراغ تکین یاناردی
منیم آتام سفره لی بیر کیشییدی
ائل الیندن توتماق اونون ایشییدی
گؤزللرین آخره قالمیشییدی
اوننان سورا دؤنرگهلر دؤنوبلر
محبّتین چیراخلاری سؤنوبلر
میرصالحین دلی سولوق ائتمه سی
میر عزیزین شیرین شاخسِی گئتمه سی
میرممّدین قورولماسی، بیتمه سی
ایندی دئسک، احوالاتدی، ناغیلدی
گئچدی، گئتدی، ایتدی، باتدی، داغیلدی
میر عبدولون آیناداقاش یاخماسی
جؤجیلریندن قاشینین آخماسی
بویلانماسی، دام-دوواردان باخماسی
شاه عبّاسین دۆربونی، یادش بخیر !
خشگنابین خوش گۆنی، یادش بخیر !
ستاره عمّه نزیک لری یاپاردی
میرقادر ده، هردم بیرین قاپاردی
قاپیپ، یئیوب، دایچا تکین چاپاردی
گۆلمه لیدی اونون نزیک قاپپاسی
عمّه مین ده ارسینینین شاپپاسی
حیدربابا، آمیر حیدر نئینیور ؟
یقین گنه سماواری قئینیور
دای قوجالیب، آلت انگینن چئینیور
قولاخ باتیب، گؤزی گیریب قاشینا
یازیق عمّه، هاوا گلیب باشینا
خانم عمّه میرعبدولون سؤزونی
ائشیدنده، ایر آغز-گؤزونی
مَلْکامِدا وئرر اونون اؤزونی
دعوالارین شوخلوغیلان قاتاللار
اتی یئیوب، باشی آتیب، یاتاللار
فضّه خانم خشگنابین گۆلییدی
آمیریحیا عمقزینون قولییدی
رُخساره آرتیستیدی، سؤگولییدی
سیّد حسین، میر صالحی یانسیلار
آمیرجعفر غیرتلی دیر، قان سالار
سحر تئزدن ناخیرچیلار گَلَردی
قویون-قوزی دام باجادا مَلَردی
عمّه جانیم کؤرپهلرین بَلَردی
تندیرلرین قوزاناردی تۆسیسی
چؤرکلرین گؤزل اییی، ایسیسی
گؤیرچینلر دسته قالخیب، اوچاللار
گۆن ساچاندا، قیزیل پرده آچاللار
قیزیل پرده آچیب، ییغیب، قاچاللار
گۆن اوجالیب، آرتارداغین جلالی
طبیعتین جوانلانار جمالی
حیدربابا، قارلی داغلار آشاندا
گئجه کروان یولون آزیب، چاشاندا
من هارداسام، تهراندا یا کاشاندا
اوزاقلاردان گؤزوم سئچر اونلاری
خیال گلیب، آشیب، گئچر اونلاری
بیر چیخئیدیم دام قیه نین داشینا
بیر باخئیدیم گئچمیشینه، یاشینا
بیر گورئیدیم نهلر گلمیش باشینا
منده اْونون قارلاریلان آغلاردیم
قیش دوندوران اۆرکلری داغلاردیم
حیدربابا، گۆل غنچه سی خنداندی
آمما حئیف، اۆرک غذاسی قاندی
زندگانلیق بیر قارانلیق زینداندی
بو زیندانین دربچه سین آچان یوخ
بو دارلیقدان بیرقورتولوب، قاچان یوخ
حیدربابا گؤیلر بۆتون دوماندی
گونلریمیز بیر-بیریندن یاماندی
بیر-بیرۆزدن آیریلمایون، آماندی
یاخشیلیغی الیمیزدن آلیبلار
یاخشی بیزی یامان گۆنه سالیبلار
بیر سوروشون بو قارقینمیش فلکدن
نه ایستیور بو قوردوغی کلکدن ؟
دینه گئچیرت اولدوزلاری الکدن
قوی تؤکولسون، بو یئر اۆزی داغیلسین
بو شیطانلیق قورقوسی بیر ییغیلسین
بیر اوچئیدیم بو چیرپینان یئلینن
باغلاشئیدیم داغدان آشان سئلینن
آغلاشئیدیم اوزاق دۆشَن ائلینن
بیر گؤرئیدیم آیریلیغی کیم سالدی
اؤلکه میزده کیم قیریلدی، کیم قالدی
من سنون تک داغا سالدیم نَفَسی
سنده قئیتر، گۆیلره سال بو سَسی
بایقوشوندا دار اولماسین قفسی
بوردا بیر شئر داردا قالیب، باغیریر
مروّت سیز انسانلاری چاغیریر
حیدربابا، غیرت قانون قاینارکن
قره قوشلار سنن قوپوپ، قالخارکن
او سیلدیریم داشلارینان اوینارکن
قوزان، منیم همّتیمی اوردا گؤر
اوردان اَییل، قامتیمی داردا گؤر
حیدربابا . گئجه دورنا گئچنده
کوراوغلونون گؤزی قارا سئچنده
قیر آتینی مینیب، کسیب، بیچنده
منده بوردان تئز مطلبه چاتمارام
عیوض گلیب، چاتمیونجان یاتمارام
حیدربابا، مرد اوغوللار دوغگینان
نامردلرین بورونلارین اوغگینان
گدیکلرده قوردلاری توت، بوغگینان
قوی قوزولار آیین-شایین اوتلاسین
قویونلارون قویروقلارین قاتلاسین
حیدربابا، سنۆن گؤیلون شاد اولسون
دۆنیا وارکن، آغزون دولی داد اولسون
سنن گئچن تانیش اولسون، یاد اولسون
دینه منیم شاعر اوغلوم شهریار
بیر عمر دۆر غم اۆستونه غم قالار
(«لیلی و مجنون» مثنویسیندن)
گریبان اولدی رسوالیق الیله چاک، دامن هم،
منه رسوالیغیمدا دوستلار طعن ائتدی، دشمن هم.
ره عشق ایچره جان قیلدیم گرفتار بلا، تن هم،
بو یئتمزمی کی، بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟
اگر توتسام غمیم ائلدن نهان، صبر و قراریم یوخ،
و گر شرح غم پنهانیم ائتسم، غمگوساریم یوخ،
اسیر بند زندانم، الیمده اختیاریم یوخ،
بو یئتمزمی کی، بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟
اولوبدور اشک خوناب ایله گلگون چهرۀ زردیم،
یانیبدیر آتش هجرانه جان دردپروردیم،
جفای چرخ کجرفتار الیندن وار مین دردیم،
بو یئتمزمی کی، بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟
گهی شوق وصال و گه بلای هجر ایله زارم،
اؤزوم هم بیلمزم دردیم نهدیر، من نئجه بیمارم؟
غم عشق ایچره بیر درمانی یوخ درده گرفتارم،
بو یئتمزمی کی، بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟
چکمه، ای دوست، بو گون دامن صحرایه منی،
یوخدور اول ماه، آپارما بو تاماشایه منی.
اولدوم آشفته پری لر سر گیسوسوندان،
نه دئیم آدمه کیم، گتدی* بو دنیایه منی.
عکس رخساروی دل جامده گؤرجک، ای گول،
سالدی یوز رنگ ایله بیر اؤزگه تمنایه منی.
اولماسایدی او خطین، قاضی بیضاوی گلیب،
ساکت ائتمزدی اگر شرح ائده معنایه، منی.
سایۀ سرو قدین تا کی، گئدیب دیر سردن،
اینجیدیر گولشن آرا گول دن اولان سایه منی.
کاکیلین شوقو ایله قاره یه باتدیم ائله کیم،
اوخشا دیر اهل نظر کعبۀ اولیایه منی.
اولفتیمدن بو قدر ائتمز ایدی عار اول گول،
اوخشادیب دیر، بیلیرم، سیّد روسوایه منی.
————————————————-
* گتیردی
١
((یانسین دیلیم آغزیمدا دئسم نازیوی آز ائت
ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
اوّل باخیشیندا منی حئیران ائله دین سن
بیر اینجه گولوشلهاورگیم قان ائله دین سن
سونرا منی بیر لطفیله خندان ائله دین سن
کافیر قیزی آخیر منی صنعان ائله دین سن
((یانسین دیلیم آغزیمدا دئسم نازیوی آز ائت
ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
٢
خلق ائیلهمیش اؤز کئیفی گلنده سنی تاری
اؤلدور بو بلادن منی قورتار سنی تاری
رحم ائت منه، بیگانییه ناز ائیلهمه باری
آلقیش ائله بیر عاشیقینی محرم راز ائت
انصاف ائله اؤز عاشیقینی محرم راز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
٣
آیینه نی حئیرتده قویوب، عکس جمالین
خورشیدی خجالتده قویوب عارضِ آلین
عاشیقلری حسرت قویوب زولفیله خالین
بلکه اولا قسمت بیزه گولزارِ وصالین
هردن بو سینیق کؤنلومو بیر لطفله ساز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
۴
گؤردوم، گؤزلیم، اوزگییه سن ناز ائله ینده
آز قالدی کی، روحوم اوچا، جان قالمادی منده
بو ناز و نزا کت وارایکن بیر بئله سنده
درد اهلی اینان دوشمه یه بیلمز بو کمنده
دائم بو گؤزل خلقته مین رازِ نیاز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
۵
تبیلیس شهرین ائیلهمیش هر کیمسه کی، ایجاد
جنّت کی، دئییرلر، ائدیب ایجاد اونو شدّاد
بوردان آپاریب حوری و قیلمان و پریزاد
یارب، بو پریچهرهلری بنده نواز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
۶
دونیا اوزونه یاخشی گؤزلر گلیب هرچند
اولماز سنه بیر اؤلکه ده نه میثل، نه مانند
تبریز، باکی، تهران، شکی، شیروان، قوبا، دربند
گنجه، قاراباغ، شهر بخارا و سمرقند
ایسترسن ا گر، عزم رهِ مولکِ حجاز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
٧
اولما گؤزلیم، صورتینه بیر بئله مغرور!
من ائتمیشم عشقیمله سنی عالمه مشهور
هیجرینده منی ائیلهمه غم چکمگه مجبور
درگاهه منی قول دئیه، مانند ایاز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
٨
واعظ، ائله ظن ائیلمه، حقی دانیر عاشیق
نه کعبه، نه بوتخانه، نه مسجید تانیر عاشیق
لاکن اؤزونو حق سئوه ن انسان سانیر عاشیق
دونیاده فقط بیرجه محبّت قانیر عاشیق!
سن گئت هله، اؤلموشلره تکلیف نماز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
٩
واحد، دئمه من دائمی یم ذؤق و صفاده
منصوری(١) ده یاد ائتمه لی ییک دارهِ فناده
بو مصرعِ نازی او دئمیش بیر بئله ساده
یارب، سن اونا رحمتینی ائیله زیاده
قبر ایچره اونون روحونو لطفونله فراز ائت
((ناز ائت منه، ای سئوگیلی جانان منه ناز ائت))
١شاعیر، صمد منصور کاضم زاده.
اوشاقلار نئجه کی کؤرپدیرلر، آنا
لایلاسینا اویویورلار.
ائله کی بیر آز بؤیودولر، آخشاملار
آتالاریندان ناغیل ایستییرلر.
منیم بیلدییم ناغیللار ایسه چوخ دئییل.
آخشاملارین بیرینده ناغیللاریم قورتاراندا
فیکیرلشدیم کی اؤز طالعیمین
ناغیلینی سؤیلییم...
اولان اولوب، کئچن کئچیب بلکه ده،
ایندی داها کؤورلمیین یئری یوخ.
عؤمروم بویو بئله گلیب منیمکی
اولیندن بیری واردی، بیری یوخ.
اوزاقدایدی من ایستین اوجاقلار،
اورییمدن گلیب کئچدی سازاقلار.
آتالییدی، آنالییدی اوشاقلار،
بیزیم ائوده بیری واردی، بیری یوخ.
گؤزلریمه دولدورموشام یاغیشی،
بیر کؤینکده چؽخارمیشام من قؽشی.
شالوار-پئنجک گئیینیردی تای-توشوم،
منده ایسه بیری واردی، بیری یوخ.
اۆزوم گۆلدو، تلبیم دئینده،
سؽخیلیردیم دوست پئنجیی گئینده.
معلمله دیل تاپا بیلمینده
قیمتیمین بیری واردی، بیری یوخ.
قلبیم یاندی ایلک سئوگیمدن، عشقیمدن،
دارا دۆشدوم، ال اوممادیم هئچ کیمدن
مجلسلرده جان دئییب جان ائشیدن
دوستلاریمدان بیری واردی، بیری یوخ.
من اوردویا نلر گؤروب گئتمیشدیم،
اۆرک آلیب، اۆرک قؽریب گئتمیشدیم.
ایکی قؽزا کؤنول وئریب گئتمیشدیم،
قاییداندا بیری واردی، بیری یوخ...
اوزاق گزدی عمی، دایی، بیبیلر،
سؤزاراسی منه «ائولن» دئدیلر.
نیشان اۆچون ایکی شئی ایستهدیلر،
منده ایسه بیری واردی، بیری یوخ.
واخت گلهجک بو گۆنو گؤرجکسن،
چوخ سوالا گؤزونو دؤیجکسن.
واخت گلهجک سن اؤزون دئیجکسن،
دئیجکسن: «بیری واردی، بیری یوخ!»
پنبۀ داغ جنون ایچره نهان دیر بدنیم،
دیری اولدیقجا لباسیم بودور، اؤلسم کفنیم.
جانی جانان دلمیش، وئرممک اولماز، ای دل!
نه نزاع ایلیلیم، اول نه سنین دیر، نه منیم.
داش دله آهیم اوخو شهد لبین شوقیندن،
نولا زنبور ائوینه بنزه سه بیت الحزنیم.
طوق زنجیر جنون دایرۀ دولت دیر،
نه روا کیم، منی اوندان چیخارا ضعف تنیم.
عشق سرگشته سییم، سیل سرشک ایچره یئریم،
بیر حبابم کی، هوادن دولودور پیرهنیم.
بلبل غمزه ده یم، باغ و بهاریم سن سن،
دهن و قد و رخون غنچه و سرو سمنیم.
ائدمن ترک، فضولی، سر کویین یارین،
وطنیم دیر، وطنیم دیر، وطنیم دیر، وطنیم.*
—————————————————
*بعضی نسخه لرده مصراع بئله قید اولموشدور:
نئجه کیم ظلم یئرینه منه خوشدور وطنیم
نه قدر عشقیمیز، ای گول، بئله پنهان اولاجاق؟
آشکار ائیلهمهیینجهاورگیم قان اولاجاق
نه قدر اوزونون حسرتین عاشیق چکسین
نه زامان وصلینه بس یئتمگه ایمکان اولاجاق؟
بس هاچان رحم ائده جک بولبول بیچاره یه گول
نه قدر بس او فقیرین ایشی افغان اولاجاق؟
عشقدن باشقا نه درد اولسا، یئنه چاره سی وار
آیریلیق دردینه، بیلمم، نئجه درمان اولاجاق
اؤز خوشوملا او قارا زولفه اسیر اولدوم اؤزوم
بیلمه دیم، خاطیریم عشقینده پریشان اولاجاق؟!
سن گؤتور مسجیدی، زاهید، بیزه میخانه نی وئر
کیم بو ایشده گؤرک آخیردا پشیمان اولاجاق؟!
هله، واحد، مئیه میل ائیلمه، قوی گَلسین او گول
یارسیز یئرده مئی ایچمک بیزه نقصان اولاجاق
اوُیما هر زولفو قارا، سئوگیلی جانانه، کؤنول
بو وفاسیزلر ائدرلر سنی دیوانه، کؤنول
ممکن اودوقجا چالیش، یانمایاسان عشق اودونا
شمع دن گؤرنه چکیر هر گئجه پروانه، کؤنول
سن هله عشق کمندینده اسیر اولمامیسان
اوُیما مجنون کیمی هر زولفِ پریشانه، کؤنول
گولده اولسایدی وفا، خار ایله یار اولمازایدی
بولبولون آهی یاییلمازدی گولوستانه، کؤنول
آشنا اولماق عبث دیر بو پری چهره لره
یئنه بیر گون اولاجاقلار سنه بیگانه، کؤنول
سئودیگین اولسا زولیخایِ زمان، سن یوسیف
مکر ائدیب سالدیراجاقدیر سنی زندانه، کؤنول
واحدین عؤمرو بوتون نازلی گؤزللرله کئچیب
بو حقیقت سؤزو ظن ائیلهمه افسانه، کؤنول
دوُمانلی داغلارین باشیندا دوِردوم
دوُماندان اؤزومه بیر خیمه قوِردوم
کئچدی خیالمدان او گؤزل یوُردوم
دوُمانلار باشیمدا، دومان گؤروندو
گمیمیز سوخوما چاتان چاغیندا
حدّتلی دالغالار یاتان چاغیندا
گونشین اوفوقدا باتان چاغیندا
ساحیللر قارشیمدان عمّان گؤروندو
قارا دنیز کیمی عشقیمله جوشدوم
خولیالار ایچینده سانکی بیهوشدوم
وطن آرزوسیله نغمهلر قوشدوم
طوفانلار گؤزومه داستان گؤروندو
دونیالار جذب ائدن بو خوش منظره
شؤقوموآرتیردی گؤزل خزره
چارپدیقجا وطنیم، ائلیم نظره
طبیعت ده منه حئیران گؤروندو
دئییلر، بولبوله چمن یاخشیدیر
انسانا لاله زار وطن یاخشیدیر
واحد، سورما وطن نه دن یاخشیدیر
آدی گلجک کؤنلوم خندان گؤروندو
باخدیم دالیسیجا یار گئدنده
بیر یولدا دئدیم باخار گئدنده
باخدی قاپیدان گئچنده گولدو
بیلمیردی اورهک اومار گئدنده
باغلاندی دیلیم اورهکدن آمما
آز قالدی چئکم هاوار گئدنده
گئتمه، گئدیسن ؟ یاواش یاواش گئت
جانیم بیلیسن چیخار گئدنده؟
دؤندر گؤزونو، خومار – خومار باخ
قویما منی ده، خومار گئدنده
سنسیزلیگه دؤزمهگیم چتیندیر
گل جانیمی آل قوتار گئدنده
سندن سورا عشقی نئیلیرم من
آل عشقینی ده آپار گئدنده
مهر ایله نوازش ائیله بلکه
گول بیتسین اورهکده، قار گئدنده
من گؤر نه دئییردیم اؤز اؤزومله
قول بوینوما بیر سالار گئدنده
بیچاره اورهک بولود کیمین دیر
گؤردوکجه سنی دولار گئدنده
دای « جعفری » بسدی شعر یازماق
سندن ده بیر آد قالار گئدنده …
کیم چئگنینه آلدی سالدی خلعت
سؤز اوستادی، شهریار گئدنده


text:
داشکنتده آشغابات پارکی آچیلدی
اؤزبگیستان بیلن تۆرکمنیستانینگ یۇلباشچیلاری سیلگأهینگ آچیلیش داباراسینا قاتناشدی
تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی قوربان قولی بردی محمدوف اؤزبگیستان دا ساپارینا دۇوام ادیأر.
پایتاغت داشکنتده ایکی یوردونگ جمهورباشلیقلاری نینگ قاتناشماغی بیلن آشغابات سیلگأهی (پارکی) آچیلدی.
۱۰ هکتارلیق پارکدا آحال تکه آتلاری نینگ سمبوللاری قۇیولدی.
بو پارک ایکی یوردونگ سۇنگقی ییللارداقی پاجارلاپ اؤسیأن قاتناشیقلارینینگ گؤرکِزیجیسیدیر.
دِگیشلی حابارلار
بۆتین دۆنیأ چاروادارلار اوُیونلاری قوتاردی
تۆرکمنیستان "الکترونیک دؤولت" حیذماتی تایدان اولی اؤسۆش اتدی
تۆرکمنیستان الکترونیک دؤولت حیذماتی تایدان 21 باسغانچاق یوُقارلادی
قیرغیز ماناسچی آدینی گینس رکوردلار کیتابینا یازدیردی
124 ساغات ماناس قوُشغولارینی اوُقایان قیرغیز ماناسچی آدینی گینس ده یازدیردی


text:
تیتیوس - بود قانونو
تیتیوس - بود قانونو ( Titius-Bode Law) آلمان فیزیکی تیتیوس طرفیندن فورمول حالینا سالینمیش و آسترونوم بود طرفیندن تکمیل لشدیریلمیش سیاره لرین گونش دن مسافه لرینی ایفاده ائدن قانونا اویغونلوق. 1776 – جی ایلده تکلیف اولونموشدور.
ریاضی ایفاده سیدَییشدیر
3 ، 6 ، 12 ، 24 ، 48 ، 96 ، ... هندسی سیلسیله سینه ایلک حد اولارق صیفری (0) علاوه ائتدیکدن سونرا هر حدین اوزه رینه 4 علاوه ائدیب اونا (10) بؤلک.
آلینان 4/0 ، 7/0 ، 1 ، 6/1 ، 8/2 ، 2/5 ، 10 ، 6/19 و 8/38 عدد لری آسترونومیک واحید اولاراق سیاره لرین گونش دن اورتا مسافه لرینه برابر اولاجاق دیر.
تاریخدَییشدیر
تیتیوس – بود قانونو اورتایا چیخاریلدیغی زامان اورانوس ، نپتون و پلوتون هله کشف اولونمامیشدیر. آما قانون نپتون ایستیثناء اولونماقلا حقیقته اویغون نتیجه لر وئرمک ده دیر. بوندان باشقا بو قانون مریخ و موشتری آراسیندا بیر سیاره مؤوجود اوماسی نظریه سی نی اینکیشاف ائتدیرمیشدیر. بوندان باشقا آسترونوملار (فارسجا : نوجوم شناس) آدامز و لوئریه نئپتونون آختاریشی زامانی تیتسیوس – بود قانونوندان ایستیفاده ائتمیشدیرلر. ایندی بیلیریک کی ، اوزاق سیاره لر اۆچون بو قانون بیر او قدر ده دقیق دئییل . لاکین حسابلامالار نتیجه سینده ائدیلن سهولر بیر - بیرینی تارازلامیش و نئپتون حقیقتاً ده کشف اولونموشدو..


text:
ایراندا قاریشیقلیق داوام ائدیر
ایرانلی مسئوللار، مشهد، تبریز و قزوین شهرلرینده گئچیریلهن گؤستریلر زامانی رژیم طرفداری ۳ بسیج عضوونون گؤستریچیلر طرفیندن اؤلدورولدوگونو آچیقلادی
ایراندا باشلایان گؤستریلر ۶.جی گونونه گیررکن، بعضی شهرلرده اعتراضچیلار پلیس ماشینلارین و آمبولانسلاری یاندیردی.
ایندیه دک تهران، سنندج، کرج، تبریز، مشهد، کیش، کرمان، یزد، رشت، بندر عباس، آبادان، کرمانشاه، اردبیل، اصفهان، اورمیه، قزوین، زنجان، ایلام، مازندران، همدان باشدا اولماقلا بیر چوخ شهرده گؤستری تشکیل ائدیلدی.
گؤستریچیلر ایله گوونلیک گوجلری آراسیندا بیر چوخ نقطهده شدتلی چاتیشمالار باش وئردی.
سوسیال مئدیادا یاییمانان گؤرونتولره گؤره، ذۆنن گئجه قوزئی خوراسان ایالتینین بجنورد شهرینده گؤستریچیلر پلیس مرکزینه سالدیریب بو مرکزی یاندیردی.
ساغلیق باخانلیغی سؤزچوسو پدرام پاکآیین، اؤلکهده باش وئرهن حادثهلر زامانی ۶۱ آمبولانسین گؤستریچیلر طرفیندن داغیدیلدیغی و یا یاندیریلدیغینی آچیقلادی.
گؤستریلرده اؤلن، یارالانان و توتوقلانانلارین ساییسی ایله باغلی هلهلیک دقیق بیلگی اولماسا دا، مسئوللارینین فرقلی زامانلاردا وئردیگی آچیقلامالارا گؤره، اعتراضلاردا ۲سی مامور اولماقلا ان آز ۹ نفر حیاتینی ایتیردی.
ایرانلی مسئوللار، مشهد، تبریز و قزوین شهرلرینده گئچیریلهن گؤستریلر زامانی رژیم طرفداری ۳ بسیج عضوونون گؤستریچیلر طرفیندن اؤلدورولدوگونو آچیقلادی.
ایلگیلیلی خبرلر
میت-دن عملیات: قولدورباشی ضررسیزلشدیریلدی
یونانیستان ساحللرینده قاییق قضاسی نتیجهسینده آزی 15 کوچمن حیاتینی ایتیریب
یونانیستانین میدیللی آداسی یاخینلیغیندا مهاجیرلری داشییان قاییغین قضایا اوغراماسی نتیجهسینده ان آزی 15 نفر هلاک اولوب.
ایران-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر
ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان نوماییشلر 19-جو گونونده داوام ائدرکن اعتراض لارا لیسه(دبیرستان) شاگیردلری قاتیلماسی دقت چکیر.


text:
۷ آوریل
۷ آوریل:
- ۴۵۱ - هون ایمپیراتورو آتیلا٬ قۇزئی فرانسهدهکی متز شهرینی اله کئچیردی. جرمن مۆتّفیقلری ایله بیرلشهرک رئیمز٬ ماینز٬ ایستیراسبورق٬ کولن٬ وارمز و تریئر شهرلرینی تالادی.
- ۱۵۲۱ - فردیناند ماژلان٬ جِبو آداسینا چاتدی.
- ۱۷۱۲ - نیویورکدا کؤلهلر عۆصیان باشلاتدی.
- ۱۷۸۹ - عثمانلی سولطانی بیرینجی عبدالحمید اؤلدو٬ اۆچونجو سلیم تاختا چیخدی.
- ۱۷۹۵ - فرانسهده مِتیر٬ اۇزونلوق اؤلچوسو بیریمی اوْلاراق قبول ائدیلدی.
- ۱۹۱۸ - تۆرکیه شنقایا شهرینی آزاد ائتدی.
- ۱۹۳۹ - ایکینجی دۆنیا ساواشی: ایتالیا٬ آرناووتلوکو تۇتدو.
- ۱۹۴۶ - سوریه٬ فرانسهدن باغیمسیزلیغینی قازاندی.
- ۱۹۴۸ - دۆنیا ساغلیق اؤرگوتو٬ بیرلشمیش میلّتلره باغلی اوْلاراق قۇرولدو.
- ۱۹۶۹ - اینترنتین سمبولیک دوْغوم گۆنو.
- ۲۰۰۳ - باغداد٬ بۆتونلوکله آمریکا بیرلیکلرینین الینه کئچدی.


text:
خاش(کله پاچا)
خاش یا کلّه پاچا - اورتا شرق و گونئی قافقاز مطبخینین یئمکلریندن بیری. ایران، بوسنی و هرزگوین و تورکیهده کلّه پاچا آدلانیر (فارس. کله پاچه) ، (تورک. Kelle paça)، (بوسنی. Pače).
خاش مالین (دانا) ایمکان داخیلینده قاباق آیاق لاریندان (دیرناقلاریندان) حاضیرلانیر. چوخ واخت خاشا قارین ناحیهسینین حیصهلری علاوه اولونور. سیرکه-ساریمساق و یا آبقورا ایله یئییلیر. خاش یئمگی زامانی لاواش، تندیر چؤرگیندن و موختلیف نؤولو تورشو (توتمالاردان) دا ایستیفاده اولونور.
حاضیرلانماسیدَییشدیر
مالین آیاقلارینی توکدن تمیزلهمک اوچون اودا توتماق لازیمدیر. بیر نئچه دفعه یوماق، اویناقلار اوزره 2-4 یئره بؤلمک. بونلاری مینالانمیش قازانین ایچینه قویماق، اوستونه سو تؤکمک. کفی ییغماق، سو قاینایاندا، اونو بوشالتماق، بیر داها آیاقلاری یوماق و تمیز سویون ایچینه سالماق. سو 15-20 سم آیاقلاری اؤرتمهلیدیر و بالاجا اودون اوستونده بیشیرمک. سو برک قاینامامالیدیر. واختآشیری کفی ییغماق. بعضی آداملار باش سوغان آتیرلار کی، کف یاخشی ییغیلسین و کؤک سالیرلار کی، سویو شفاف اولسون. بیشیریلمهنین یاریسیندا سوغانی و کؤکو چیخاریب توللاییرلار. سونا یاخین دوز، ایری ایستیاوت و دفنه یارپاغی علاوه ائدیلیر. آیاقلار او حدّه قدر بیشیریلیر کی، اتی سوموکدن آیریلسین. خاش گئجهدن سحره کیمی بیشیریلیر (22.00-دن 6.00-دک). سویون میقداری ایکی دفعه آزالیر. ات سوموکدن آیریلارکن، اتسویو یاغلی قیزیلی رنگده اولمالیدیر. خاشی سیرکهنین ایچینده ساریمساقلا، نار تورشوسو، شورابا، گؤیرتی ایله یئییرلر. حکیملر خاشی سینیقدا تؤوصیه ائدیرلر.
ترکیبیدَییشدیر
1 نفرلیک
200 قر قویون کلّهسی، 150 قر قویون آیاقلاری، 40 قر قارین، 5 قر ساریمساق، 10 قر اوزوم سیرکهسی
قئید: کلّهپاچا بیشیریلن زامان دوز وورولمور، او آیریجا سوفرهیه وئریلیر. بعضاً ایسه قارین آیریجا بیشیریلیر.
حاضیرلانما قایداسیدَییشدیر
قویونون باشی و آیاقالاری اوجاقدا اوتولور، بیچاقلا قاشینیر، ایستی – ایستی دیرناقلاری چیخاریلیر. بعضاً توکلری ایستی سو ایله تمیزلهنیر. سونرا دمیر شیشلر اوجاقدا مؤحکم قیزدیریلیر، قالان توکلر ده اوتولور. بوندان سونرا ایلیق سودا بیچاقلا قاشیناراق تمیز یویولور. چاپاجاقلا آیایاقلار 2 – 3 یئره بؤلونور و دیرناقلارین آراسی یاریلاراق، ایچریده اولان حیصه چیخاریلیب، آتیلیر. باش 2 حیصهیه آلت و اوست چنهیه آیریلیر. کلهلر سومویو چاپاجاقلا بؤلونوب ایچیندن بئیین چیخاریلیر، یویولوب قازانا قویولور.
قارین یویولوب تمیزیلندیکدن سونرا 4 – 5 یئره بؤلونور. هر حیصه قاینار سویا سالینیب بیچاقلا قاشینیر. پارچالارین هامیسینی بیردن ایستی سویا سالماق اولماز، چونکی ایستی سودا چوخ قالاندا اوستونده کی کپکلر گئتمیر. تمیزلنمیش قارین 4 – 5 سم بؤیوکلوکده دوغرانیب کلّه اولان قازانا سالینیر و اودون اوستونه قویولور. قاینادیقجا کفی آلینیر و دوز تؤکولمور. بیشدیکدن سونرا ایری سوموکلر چیخاریلیر. ایری ات پارچالاری دوغرانیر، یئنه اوجاغا قویولوب، بیشیریلیر. سوفره یه وئریلن زامان بوشقابا بیشمیش ات قویولور، اوستونه اتکسویو تؤکولور و آیریجا اولاراق یئمگین یانیندا ساریمساقلی سیرکه وئریلیر.


text:
چالیشمانین اورتاق گنیش پلانی
چالیشمانین اورتاق گئنیش پلانی (اینگیلیسجه. Joint Comprehensive Plan of Action ، قیساسی: JCPOA) (فارسجا. برنامه جامع اقدام مشترک، قیساسی: برجام) ایران نوکلییر پروقرامینین جیلخالاشدیرما و غنیلشدیرمه قارشی سینی آلماق اۆچون بیر میلتلر آراسی سؤزلَشمه یه دئییلیر. بو سؤزلَشمه 2015جی ایلین جولای آییندا، اوتریشین پایتختی وینده، ایران و بئش آرتی بیر (5+1) آدلانان قروپو آراسیندا ایمضالانمیشدیر. بئش آرتی بیر قروپو، بیرلشمیش میللتلرین امنیت شوراسی نین داییم عوضولری ( آمریکا، فرانسه، بریتانیا، چین، روسیه) و آلمان و اوروپا بیرلیگینه دئییلیر.
سؤزلشمهنین قیساسی[دَییشدیر]
آمریکا چیخیشی[دَییشدیر]
8 مئی 2018 آمریکا جومهور باشکانی دونالد ترامپ ایران تحریملرین قایتاریب و بو عهدنامه دن چیخدی.اوروپا چین و روسیه هله لیک بو عهدنامه نی قبول ائدیبلر.ایران تحریملرینده نفت , بانک , گمی چیلیک و متالوژیده آغیر بیر باغلامالار گئچیلیب.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Joint Comprehensive Plan of Action»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰۱۶ ژانویهسینین ۱۶سی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).