c: text/html

collection: archivebot

text:
عوثمانلی ایمپیراتورلوغو
عوثمانلی ایمپیراطورلوغو (عوثمانلی تورکجهسی: دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه [۱]) ۱۲۹۹-۱۹۲۳ ایللری آراسیندا سوردورموش تورک دؤولتیدیر. دوغو اوروپا، گونئیباتی آسیا و قوزئی آفریقایا قدر تورپاقلارینی گنیشلتمیش و ۱۶-جی قرنده دونیانین ان گوجلو ایمپیراطورلوغو اولموشدور.
دؤولتین قوروجوسو و عوثمانلی خاندانینین آتاسی اولان عوثمان قاضی، اوغوزلارین بوزوک قولونون کایی بویونداندیر. دؤولت، بیلهجیک ائلینین سؤگوت محلینده قورولموشدور. عوثمانلی دؤولتینین باغیمسیز بیر دؤولت اولاراق تاریخ صحنهسینه چیخماسی یایغین قبولا گؤره ۱۲۹۹ ایلینده اولموشدور. آنجاق پروف. دؤکتور خلیل اینالجیک و اساسی دیگر عالیملر، عثمانلی دؤولتینین ۱۲۹۹ده سؤگوتده دئییل ۱۳۰۲ده یالووادا بیزانسا قارشی ائتدیگی بافئوس ساواشی سونراسیندا دؤولت نیتهلیگینی قازاندیغینی ادعا ائدرلر. [۲][۳] ایستانبول ایله سینیرلی بیر شهر دؤولتینه دؤنوشموش اولان دوغو روم (بیزانس) ایمپیراطورلوغونو ییخمیش، اساسی تاریخچیلره گؤره بو یئنی چاغی باشلاتان حادثه اولموشدور. عوثمانلی ایمپیراطورلوغو گوجونون دوروغوندا اولدوغو ۱۶-جی و ۱۷-جی قرنلرده اوچ کیتایا یاییلمیش و گونئیدوغو اوروپا، اورتا دوغو و قوزئی آفریقانین بؤیوک حیسهسینی اؤز آلتیندا توتموشدور. اؤلکهنین سینیرلاری باتیدا جبلالطارق بوغازی (و ۱۵۵۳ده فاس کیییلارینا، دوغودا خزر دنیزی و فارس کؤرفزینه، قوزئیده اوتریش، مجاریستان و اوکراینین بیر حیسهسینه و گونئیده سودان، اریدره، سومالی و یمنه اوزانماقدا ایدی. [۴] عوثمانلی ایمپیراطورلوغو ۲۹ اوستاندن و وئرگییه باغلانمیش بوغدان، اردل و افلاک شاهزادهلیکلریندن اولوشماقدا ایدی. دؤولت زامان زامان دنیز آشیری تورپاقلاردا دا سؤز صاحبی اولموشدور. آتلانتیک اوقیانوسونداکی قیسا داواملی تورپاق قازانیملاری لانزاروته[۵] (۱۵۸۵)، مادئیرا (۱۶۱۷) و لوندی (۱۶۵۵) بو دوروما اؤرنک اولاراق گؤستریله بیلر.
دؤولت آلتی قرن بویونجا دوغو دونیاسی ایله باتی دونیاسی آراسیندا بیر کؤرپو کیمی اولموشدور. حاکمیتی آلتیندا اولان تورپاقلاردا یاشایان خالقلار زامان زامان، توپلو یا دا یئرلی قیاملار ایله عثمانلی اقتدارینا قارشی چیخمیشدیرلار. عمومیتله دین، دیل و عیرق آیریمیندان اوزاق دوردوغو اوچون قرنلرجه بیر چوخ دؤولتی و میللتی حاکمیتی آلتیندا توتماغی باشارمیشدیر. عوثمانلی ایمپیراطورلوغو، کؤهنه تورک عؤرف و عادتلرینین و ایسلام مدنیتینین عؤهدهچیلیکلرینین دوغرولتوسوندا بیر رهبرلیک شکلی بلیرلمیشدیر.
ایچیندهکیلر
عوثمالی ایمپراتورون شاهلاری[دَییشدیر]
سلاطین امپراتوری عثمانی[دَییشدیر]
- عثمان یکم
- اورخان یکم
- مراد یکم
- بایزید یکم
- محمد یکم
- مراد دوم
- محمد دوم
- بایزید دوم
- سلیم یکم
- سلیمان یکم
- سلیم دوم
- مراد سوم
- محمد سوم
- احمد یکم
- مصطفی یکم
- عثمان دوم
- مراد چهارم
- ابراهیم یکم
- محمد چهارم
- سلیمان دوم
- احمد دوم
- مصطفی دوم
- احمد سوم
- محمود یکم
- عثمان سوم
- مصطفی سوم
- عبدالحمید یکم
- سلیم سوم
- مصطفی چهارم
- محمود دوم
- عبدالمجید
- عبدالعزیز
- مراد پنجم
- عبدالحمید دوم
- محمد پنجم
- محمد ششم
- عبدالمجید دوم
آد[دَییشدیر]
ایمپیراطورلوق دؤنمی، ۱۴۵۳[دَییشدیر]
- خالق لاتینجهسی: Turchia یادا Imperium Turcicum
- اینگیلیسجه: Turkey (خالق لاتینجهسیندن تؤرهدیلمیشدیر) یادا Turkish Empire.
- اینگیلیسجه: Ottoman Empire, Osmanic Empire, Osmanian Empire
- عوثمانلیجا: دولت عليه عثمانيه
- آنادولو تورکجهسی: عوثمانلی ایمپیراطورلوغو، عوثمانلی دؤولتی
- عربجه: الدولةُ العليةُ العثمانيةُ
- صیربجا: OcMaHcko цapcTBo (عوثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- بولغارجا: OcMaHcka иMпepия (عوثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- یونانجا: Oθwuavιkή Autokpatopίa؛ Othomanikí Aftokratoría (عوثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- گورجوجه: ოსმალეთის იმპერია؛ Osmaletis Imperia (عوثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- ائرمنیجه: Օսմանյան Կայսրություն؛ Osmanyan Kaysroutyoun (عوثمانلی ایمپیراطورلوغو)
- مجارجا: Oszmán Birodalom (عوثمانلی ایمپیراطورلوغو)
گئچمیشی[دَییشدیر]
عوثمانلی ایمپیراطورلوغو بلیرلی تاریخی دؤنملره آیریلاراق اینجهلنیر. دؤنملر، عوثمانلی دؤولتینین رهبرلیک یاپیسینا و دونیا سیاستیندکی یئرینه گؤره بلیرلنمیشدیر. تورپاق بویوکلوگونو تمل ساحه آیریشدیرمالاردان داها دئتاللی بیر باخیش آچیسینا ایجازه وئرمکدهدیر.
بَيلیک دؤورونون[دَییشدیر]
بَيلیک دؤورونون نه واخت باشلادیغی معلوم دئییل. عوثمان قاضی بیرلیکلرینین 1298-جی ایلده اینئگؤل و جیوارینی فتح ائتمهسی نتیجهسینده موستقیللیگینی اعلان ائتدی [۶] و دؤورده بَيلیک دؤورو سونا چاتمیشدیر
مغول ایمپئراتورلوغو دؤورونده قاچان سليمان شاه امریندهکی کايیلار ایلک اولاراق 1227-جی ایلده آنادولويا گلدیلر . آنادولو سلجوقلو دؤلتی حؤکمداری آلائددین کئيکوباد، قايیلاری قاراجاداغ و ب 1000 ؤلگهسینه يئرلشدیردی. قايیلار بو سیرادا 50.000 نفر ایدی . سليمان شاهین فیرات چايیندان کئچهندن، بوغولماسی اوزرینه، قايی بويوعنا منسوب بعضی شخصلر عرضوروم و ائرزینجان اطرافینا کؤچ ائتدیلر. بعضیلری ده سوریهيا و يئنیدن آنايوردلارینا کؤچ ائتدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ عوثمانلی بانک نوتو
- ↑ پروف. اینالجیک: عثمانلی ۱۳۰۲ده قورولدو
- ↑ علم. اورگ - ""عثمانلی ایمپیراطورلوغو سؤگوتده دئییل یالووادا قورولموشدور". ۲۳ مئی ۲۰۰۹ تاریخینده باخیلمیشدیر.
- ↑ عوثمانلی ایمپیراطورلوغونون ان گنیش سینیرلارینی گؤسترن خریطه
- ↑ Directholidays - Lanzarote
- ↑ کیتاب، سون: Özdamarlar ، ایلک: Metin ،: ایلک آدیملار ، ایل: 2009 ، یاییمجی: Timaş Yayıncılık ، دیل: آنادولی تورکجه، id : ISBN 978-975-263-887-7 ، صحیفهلر: 12, 13 | بؤلوم: قورولوش.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
۱۳۹۸ – ییل، سرطاننینگ ۲۵- سی/ ۲۰۱۹ – ییل، جولای نینگ ۱۵- سی
خبرچی: تورکیه دولت تلویزیون ترماغیگه وقت بېرگنینگیز اوچون رحمت
جمهور رئیس اشرف غنی: قوواندیم، سیز هم خوش کېلیب سیز. قیزغین سلاملریمنی تورکیه اېلی و حکومتگه یۉللَیمن.
خبرچی: بیر تاماندن طالبلر [اسلامی] امارت قیته تیلکهلشینی یاشیرمهیپتی و باشقه بیر تاماندن امریکالیکلر هم افغانستاندن چیقماقچی. دوحهده اۉتکزیلگن ییغینده طالبلر یوقاری بیر اۉرینده اېکنی کوزهتیلردی، کۉرینیشیچه امریکالیکلر هم بولرگه امتیاز نظرده توتگن. سیزنینگ فکرینگیزچه دوحه ییغینی افغانستان تینچلیک و برقرارلیگیگه سبب بۉلهمی؟
جمهور رئیس غنی: مېنینگ فکریمچه بولر برچهسی بیر فرضیات بۉلک نرسه اېمس. افغانستانده خوفسیزلیک تامین بۉلیش مسالهسی فقط دموکراتیک یۉل بیلن علمگه آشیشی ممکن. بیزلر مملکت رهبرینی تنلش و سیلاو شرایطینی یرهتیش سیستمگه موفق بۉلمهگن حالده، امنیت و برقرارلیک تامین بۉلمهیدی. افغانستان خلقی هیچ بیر زمان اسلامی امارتنی قبول قیلمهگن اېدی، بلکه بو تیزیمی زوردن اهالی اوستیده تحمیل قیلینگن اېدی بونی برچهنینگ خاطرهسیده. ثور آیی نینگ ۹- سیدن ۱۵-سیگچه تینچلیک مصلحتی لویه جرگه اۉتکزیلدی. جرگه «جمورلیک تیزیمینی»نی ینه بیر بار تصدیقلهدی. تینچلیک اسلامی امارتده اېمس، بلکه جمهوریت تیزیمیگه تحقق تاپیشی کېرهک.
ایکّینچی، کېلیشووگه تیارگرلیک، کېلیشوو حقیدهگی نتیجه و هر بیر لایحه اوچون کېلیشوونینگ تصدیق سنهلهدی. پارلمان، لویه جرگه یا ریفرندوم آرقلی خلق تینچلیک شرطنامهسینی تصدیقلهشی کېرهک. بنابرین، بو لایحهلر تورلی باسقیچلرنی باسیب اۉتیشی اوچون انچه وقت و ایش ضرور.
طالبان و امریکا قۉشمه ایالتلری اۉرتهسیده تۉرت اصلی مساله اوستیده بحث آلیب باریلگن. بوتون موضوعلر اوستیده کېلیشیلمهگن حلی هم. عین دَدم هیچ قندهی موضوع اوستیده کېلیشیلمهگن بو کۉرینیب تورگن گپ کو. جاری ییل جنوری آییده افغانستان حکومتی افغانستانده ییرلشگن امریکالیک حربیلرنینگ حضوری تۉغریسیده گی تېکشیروونی بیلدیرگن اېدی. بو مساله اوستیده هیچ قندهی قرمه قرشیلیک یۉق. بو حقده ممکن باشقه سواللرینگیز هم بۉلسه کېین جواب قیتررمن. طالبان حرکتی ترورچی گروهلر بیلن علاقهسینی کېسیشی فقط امریکانینگ اېمس بلکه بوتون جهان و منطقهگه تېگیشلی مهم بیر مساله دیر. شونینگ اوچون هم بو بیر عادی گپ اېمس کو. بو مساله درست بیر ضمانت ایتیلمهگن حالده عملی بۉلیشی اۉزی طالبلرگه امتیاز بېریش سنهلهدی.
اوچینچی مساله: آتیش کېسین دیر. بیزلر بونی موفقیت بیلن بجردیک. افغانستانده تینچلیک تامین بۉلیشیگه عاید آتیش کېسین اعلان قیلینیش مسالهسی ایلک بار افغانستان حکومتی تامانیدن تکلیف قیلیندی. چونکه سابق جمهور رئیس زمانیده آتیش کېسین اعلان قیلیش یېریک بیر معما اېدی. حالانکه بیز بو ایشنی عملده تطبیق قیلیب بیلدیک. تۉرتینچی، افغانستان حکومتی و طالبان اۉرتهسیده مذاکره اۉتکزیش دیر، بو ایش هم بۉلیشی کېرهک.
باشقه ینه ایکّی اساسی موضوع: بیرینچی مخدر ماده همده دنیا اوچون کتّه خواطر سنلگن بو حرکت نینگ منطقه و خلق ارا اقتصادی جرم دیر. بو موضوع هیروین ایشلب چیقاریش باسقیچیدن اۉتکن و اساسی موضوع متآمفتامین و شیه روانگردان مادهسینی ایشلب چیقاریش هم دنیا بۉلیب یېریک بیر تهدید سنهلهدی.
و باشقه ینه بیر موضوع اېسه پاکستان و بو مملکت نینگ طالبان بیلن علاقهسی. بنابرین مېنینگ فکریمچه بو حقده [طالبانگه] امتیاز بېریش موضوع حقیده قضاوقت قیلیش حلی اېرته. افغانستان و هم امریکا قۉشمه ایالتلری بو خصوصده جدی سعی و حرکت باشلهگن. بو تۉغریده ایکّی مملکت تامانیده هم سیاسی اداره بار. حلی اېسه توپ طالبلر میدانیده بو حرکت دایمی بیر سیاسی جریانگه قۉشیلیشگه متعهدمی اېمس.
خبرچی: سیز نېچه بار ایلغارلیک قیلیب طالبلر اعتبارینی جلب قیلیشده اولگوردینگیز، اما طالبان اېسه افغانستان حکومتی بیلن صحبت قیلیشنی رد قیلدی، اصل گپ نیمه ده؟
جمهور رئیس اشرف غنی: اونینگ اساسی دلیلی ایدئولوژیک موضوع و اولرنینگ بوتونلهی فکری امارتگه و طالبلرنینگ باشقهلرگه قرهملیگی دیر. بیزلرنینگ بو تۉغریده موفقیتگه اېریشگنیمیز یۉق اېمس. میلادی ۲۰۱۸- ییلده، بیزلر بیرینچی مرته ۴۰ ییلدن کېیین آتیش کېسینی عملده تطبیق قیلدیک. بو آتیش کېسین بوتونلهی کنترولیمیزده اېدی. طالبان نینگ اۉن مینگلب اعضاسی مملکت نینگ باشقه یشاووچیلری بیلن بیر یېرگه بۉلدی. آتیش کېسیندن سۉنگ بو حرکت هیچ بیر زمان ینه اوروشگه اۉتیشنی ایستهمسدی.
بونینگ اوچون هم طالب جنگریلری و بولرنینگ رهبری اۉرتهسیده فرق بۉلیش کېرهک. چونکه مساله آتیش کېسین جریانیده بوتکول کوزه تیلدی. تینچلیک مذاکرهلرنینگ جریانی هر قندهی معما بیلن یوز مه یوز بۉلیشینی هیچگاه رد قیلیب بۉلمهیدی. تینچلیک مراسه آقیمیده مسالهلرنی تَن آلمسلیک ینگی بیر موضوع اېمس کو. بیراق، بیزنینگ اصلی آماجیمیز تینچلیک اوچون سعی و حرکت آلیب باریش دیر. مملکت خلقی دایمی بیر برقرارلیکده یشهشی اوچون بیزلر کۉزلهگن آماجیمیز یۉلیده امکان قدر کورهشهمیز. چونکه بونی تینچلیک مصلحتی لویه جرگه هم انیقلهدی.
خبرچی: افغانستان توپراغینینگ کتّه قسمی کیم نینگ قۉلیده اېکنی بارهسیده هم قرمه قرشی فکلر بار، بو موضوع اهمیتلی می؟ سیزنینگ فکرینگیزچه، «کۉپراق منطقهلر کنترول مسالهسی» امتیاز آلیش اوچون قنچهلیک نظرده توتیلهدی؟
جمهور رئیس اشرف غنی: بو مساله گه ایکّی زاویهدن باقیش ممکن. بیرینچی، رسمی حساب کتابلرگه قرهگنده طالبان مملکت نینگ ۴۰۰ تومنیدن فقط ۲۲ تومنینی باشقرهدی. بو ایش سیزنینگ فیصدینی بیلیش اوچون بیر آز یخشیراق کېلهدی.
ایکینچی، بیزلر کۉرینیب تورگن واقعیتلرنی نظرده توتیشمیز لازم. مملکت نینگ کۉپچیلیک اهالیسی شهرلرده یشهیدی. مملکتنینگ آلتیدن بیر قسم جمعیتینی تشکیل اېتوچی نفوس نینگ بېش میلیونی پایتخت کابلده یشهدیلر. اگر باشقه شهرلر مرکزیده یشاووچی کیشیلرنی هم حسابگه آلسک، نتیجهده یېریک بیر رقم قۉلگه کېلهدی. حتی مملکت نینگ هیچ بیر شهری طالبان کنترولیده اېمس.
اوچینچی، مملکت نینگ بیر قسمینی تاغلیک و اوتلاق یېرلر تشکیل اېتهدی. مادامیکی مساله«اېرکین اۉتیب قیتیش بۉلگنده، [طالبان] بعضی ترماقلری بارلیگی سبب اېریکن یوریش توریشهدی. اما، بولر منطقهلرنی کنترولیگه آلیش حقیده ینگلیش فکرگه اېگه. هر طالب پاسپورت، تذکره و صحی خذمتلردن فایدهلهنیشنی ایستهدی. اما، بولرنینگ برچهسی حکومت نینگ اختیاریده کو. بو خذمتلرنی حکومت یرهتمهگن حالده، طالب قندهی قیلیب صحی و باشقه خذمتلردن فایدهلنهدی. اولر ویتناملیک و چینلیکلرسینگیری اېمس، ایریم خذمتلردن فایدهلهنیش اوچون سیستم قوریشگه اولگوره آلسه.
اصلی موضوع «سلبی کوچ» طالبلر مملکت یشاووچیلرینی اۉلدیریش، شفاخانهلر، بیلیم یورتلر، قطارلر کاروانینی هجوم آستیگه آلیش مسالهسی تینچلیک لویه جرگهده اشتراک قیلگن افغانستان خلقی نمایندهلری تامانیدن هم تصدیق بۉلدی. بنابر این بوندهی بیر قدرت بیر ایجابی باقیش اېمس، بلکه اوروشنی تحریک قیلیووچی عامل حسابنلهدی. بو مسالهنی جامعه نینک کیشیلری هم تصدیقلشگن. شونینگ اوچون بو امر ایسه یېچیم بیر یۉلنی طلب قیلهدی و بیزلر اېسه بو یېچیم یۉل اوچون اۉزیمیزنی مسوولی 008000 ی کیشی حسابلهیمیز.مساله حکومت ایشی نینگ بیرینچی اۉرنیگه قۉییلگن. شونینگ اوچون وضعیتنی اۉزگرتیریش اوچون موجود بۉلگن هر قندهی سبب یاکه تشویش یۉق اېمس.
خبرچی: جناب جمهور رئیس، افغانستان نینگ بیر قنچه سیاسی اپوزیسیونلری اۉز کېلهجک سیاسیتلرینی ضمانت قیله آلیش اوچون امریکا قۉشمه ایالتلری و طالبان سینگری ییغینلرنی اۉتکزیشده اولگورگنلر. تینچلیک لایحهسی تۉغریسیده بیر آز تفصیلات بېریشینگیز ممکن می؟
جمهور رئیس محمد اشرف غنی: مېن نظرده توتگن تینچلیک لایحه برچه اوچون دیر. کونیکیچه قطرنینگ پایتختی دوحهده اۉتکزیلگن ییغین افغانستان نینگ ایریم قتلمی جملهدن یاشلر، دین عالملری، خاتینلر، مدنی جماعه چیلیک فعاللری حاضرگی تیزیم «جمهوریت تیزیم»نی ینه بیر بار قۉللب ـ قوتلب حکومتدن آرقهداشلیک قیلدیلر. مادامیکه سیاسیتچیلر حقیده گپیرر اېکنمیز، خاص سیلاو حوزهگه قرهشلی سیاسی حزبلر بۉلسه ، اولر اېمس. اولر اۉزلری ـ اۉزینی بو ایش اوچون تنلهگن بۉلیشی کېرهک می؟ اساسی موضوع افغانستان حکومتی افغانستان خلقینی رسمی نمایندهسی دیر. افغانستان حکومتی نینگ کېلیشووی سیز هیچ بیر زمان هیچ قندهی حرکت نتیجه بېریشی ممکن اېمس. سیاسیتچیلرنینگ بیر گروهی سیاسی زندانیلر [مذاکر تامانلر]نی آزاد اېته آلهمی؟ بو صلاحیتگه اېگه اېمسلیکلریگه ایشانچیم کامل. تینچلیک خصوصصیدهگی برنامهلریمیز قوییدهگیلردن عبارت.
دستلب، منطقهوی و خلق ارا سیاسی اۉیینچیلر پیامی انیق بۉلگن تینچلیک بیر ائتلاف قوریش. هر بیر سیاستچی ایری ـ ایری طالبلر بیلن کۉریشی، طالبلر اۉزیگه نسبتن مهم بیر اۉرینگه اېگهلیک حس اېتهدی بو اېسه حکومت اوچون سلبی تاثیر قالدیرهدی. بو خلق ارا اشتراکچیلرنینگ انیق فکتوری اۉرتهسیده و اوزاق مددتلی منفعتلرینی عکس ایتتیره آلمهیدی.
ایکّینچی: «سۉزلشوو» و «مذاکره» اۉرتهسیده فرق بۉلیشی کېرهک. سۉنگگی وقتلرده دوحه ده بۉلیب اۉتکن اۉلتیریش «سۉزلشوو» اېمس «مذاکره» اېدی. بو یېرده جرمنی و برگوف خلق ارا تشکیلاتیدن بو ییغین اۉتکزیلیشی اوچون زمینه یرهتگنی سبب منتدارچیلیک اېتهمن. بو قبیل مذاکرهلر بیر ـ بیراونی کۉپراق تانیش اوچون امکانیت یرهتهدی. ایتیش کېرهک بوندن نیچه کون آلدین جمهور رئیسلیک سراییده دوحه ییغینی اشتراکچیلری بیلن اوچرهشیب ایکّی ساعت گپلشدیم. بو اۉلتیریش دوحه ییغینی قتنشووچیلریگه کۉپ مسالهلرنی هم یاروتیب بېردی طالبلر تۉغریسیده بۉلگن تصورلری همده بولرنینگ حقیده بۉلگن بېلگیلر ینه بیر بار یاروتیلدی. نهایتده بیر قیین و جنجاللی موضوع اوچون قتیق تیارگرلیک آلیشینی ضرور.
اوچینچی، مذاکره. گفتمان برچه شامل بۉلووچی بیر مساله. اما مذاکره ایکّی تامان اۉرتهسیده مرکزلشگن اصلی بیر سۉزلشوو دیر. بیزلر ایکّی باسقیچ اوچون مهم بیر کېلیشووگه اېریشیشگه اولگوره میز. بیرینچی باسقیچده دستلبکی بیر کېلیشووگه اېرشیش و ایکّی تامان معیین بیر چهار چوبه اساسیده کېلیش و کېین ایکینچی باسقیچده سۉنگگی و هر تامانلمه بیر کېلیشووگه اېریشیش. سۉنگره کېلیشوونینگ تطبیق بۉلیش موضوعی. مېن یوزدن آرتیق تینچلیک کېلیشوونی اۉقیب چیققن من. یعنی بوتون بیر عمرنی بو مساله اوستیده ایش قیلیش اوچون اۉتکزیشگن من. شونینگ اوچون درست وانیق بیر خلاصهگه کېلیش کېرهک. دایمی بیر برقرارلیککه اېریشیش اوچون کعپ مهم مسالهلر انباتگه آلینیشی کېرهک. شونینگ اوچون هم تینچلیک مذاکره نینگ بیر قیرهسی تورلی شریکلر، بیرلشمهلر، فرقلی صفبندلیکلر و فرقی ائتلافلر بار. بو تۉغریدهگی اصلی گپ تصدیق بۉلگن فقرالیک بیر تیزیم [تینچلیک کېلیشوو] دیر.
خبرچی: منطقه دولتلرینینگ اوروش و یرهش تۉغریسیدهگی برنامهلری حیاتی دیر، بولر منطقهیی علاقه اوچون سیزنینگ تکلیفینگیزنی قۉللب ـ قوتلهیمی؟
جمهور رئیس اشرف غنی: البته. منطقهوی علاقه تۉغریسیده، حقیقتن بیزلر عمل باسقیچیده تورگنمیز. بوندن تۉرت یریم ییل آلدین افغانستان چېکلنگن همده قوریقلیکده قالگن بیر اولکه حسابلنهدی. حالانکه بو آسیا مملکتلری نینگ تۉرت یۉلیگه ایلنماقده. بیز مرکزی آسیا همده اوندن تشقری قفقاز حوزهسیده جایلشگن دولتلر اوچون اویله گن لایحهلریمیز حیرتلنرلی دیر. ایشانچلی بیر فضا اۉرتهگه کېلگن دېسم خطا اېمس.
بیزنینگ جفغرافی موقعیتیمیز ۲۰۰ ییل اوچون بیر کمچیلیک یا ضعف نطقه سنهلردی. اما درست و تدبیرلی ایش کۉرگن بو موقعیت یوز ییل ایچیده بهالی بیر سرمایه گه ایلنهنیشی ممکن. آسیا نینگ تورلی بۉلیملرنی باغلش اوچون مرکزی آسیا اېنگ قیسقه یۉل سنلهدی و افغانستان بو محور اوچون یخشی تنلاو. باغلهنیش نقطه نظردن جنوبی آسیا، دنیانینگ اېنگ باغلنمهگن منطقهسی دیر. چونکه بو منطقه [برق] انرژیسیگه جدی احتیاجی بار. هندوستان ایجاد قیلگن اوسیش انجن کۉپراق انرژی یرهتمسدن آق بونینگ حرکتگه کېلتیریش ممکن اېمس. عین حالده، پاکستاننی هم انرژیگه قتیق احتیاجی بار. شونینگ اوچون هم بو بۉلیمده بیز اۉز اۉرینیمیزنی تاپماقده میز. بیز طرحنی درست توشینگن لیکدن علاوه بونینگ اثباتلش اوچون هم ضرورتیمیز بار.
باشقه تاماندن، میلادی ۱۸۴۰ـ۱۸۶۹ییللرده امریکا قۉشمه ایالتلری تجربه قیلگن اۉزگریش جریانینی منطقهده تجربه قیلیشماقده. آسیا اېندی اقتصادی بر اعظم ایلهنیش عرفهسیده. ترانسپورت، منطقهوی علاقه و فایبر نوری کبی اۉزگریشلر بو رواجلهنیش جملهسیدن. شونینگ اوچون مذکور رواجلهنیش حقیقتی اوچون باشقلرگه هم اۉزگیریش کېلیش لازم. بعضی بیر اۉیینچیلر [منطقهوی و جهانی] طالبان مقابلیده بعضی بیر ضمانتلرنی قۉلگه کیرتگن بۉلیشی ممکن. اما اۉرته مدت اوچون مسالهسی بیر قرهشگه احتیاج بۉلهدی، افغانستان ایشچن بیر دولت موجودلیگی امنیت و منطقهوی باغلهنیش اوچون کېرهک دیر. تدبیرلر آلینگن، بیراق بجریلیش اوچون کۉپراق ایشگه ضرورت بار.
خبرچی: سیز نېچه بار پاکستاننی تیلگه آلدینگیز. نېچه وقت آلدین پاکستانده بۉلدینگیز اۉیلهشیمچه [بو مملکت رسمیلری] بیلن اوچرهشدینگیز. سیزنینگچه پاکستان بو لایحهنینگ قهیېریده تورگن حاضر تینچلیک مذاکره اوچون قندهی رول اۉینب بیلهدی؟
جمهور رئیس غنی: دسلتب، پاکستان باش وزیری عمران بیلن اۉتکزگن بحثلریم جوده مضمونلی اېدی. اینیقسه لوی درستیز، آی اس آی استخبارات ادارهسی باشلیغی، تجارتچیلر، کابینه اعضالر و بو مملکت رسمیلری بیلن اۉتکزیلگن اوچرهشووده کۉپ یخشی بحثلر بۉلدی. اولردن ایریم مسالهلرنی بیلیش اوچون بیر قنچه مهم و آچیق سواللرنی اۉرتهگه قۉیدیم.
بیرینچیدن: افغانستانده طالبلر رهبرلیک قیلووچی بیر حکومت نینگ موجودلیگی قنچهلیک پاکستان فایدهنگیزگه؟ بو سوال نینگ جوابی «یۉق» بۉلهدی. ایکّینچی، کابلگه باغیلیق بیر حکومت، پاکستان ملی منفعتینی تامیلنه آلهمی؟ اولر دېدی، ممکن اېمس. اوچینچی، افغانستانده برقرارلیک و اتصال اولرنینگ فایدهسیگه می؟ جواب «هه».
کۉزلهگن آماجیمیزگه اۉیلهی دیگن بۉلسک ایکّی مملکت اۉرتهسیده باقیشلرگه بیر آز اۉزگریش کېلگن. بونینگ اوچون پاکستان باش زیری عمرانخان، جنرال باجوه و همکارلریدن منتدارلیک بیلدیرهمن. حاضر اېسه یخشی دَرک بۉله دیگن کېچیک مسالهلر اوستیده کۉپراق اعتبار بېریشیمیز کېرهک. اما یوقاری سطحگه اۉزگیریش کېلیش اۉرته سطحگه اۉزگریش کېلیش معنیده اېمس البته. پاکستانده افغانستان برابریده اعلان بۉلگن اوروش نینگ هنوز دوامی بار. ترورچی گروهلر هنوزگچه مدرسهلر، یاشیرون مرکزلر و بعضی ترماقلر ارقلی اۉز فعالیتیگه دوام بېرهدی. حاضرگی کونده پاکستان حکومتی بو مملکتدهگی مدرسهلر درسلیکلرنی اۉزگرتیریشگه باشلهگن.
پاکستان باش وزیری عمرانخان کۉپراق تاکید قیلگن مسالهلردن بیری پاکستان نینگ اۉتمیشدهگی بو مملکت اوچون بۉلگن برنامهسی اېدی. بو ایکّی مملکت کېلهجکی [افغانستان و پاکستان]نینگ کېلهجکینی بو سوال معلوم قیلهدی. بیزلرنینگ اصلی مقصدیمیز ایکّی مملکت ارا هر تامانلمه همکارلیک دوام اېتیش دیر. بیز ایکّی مملکت اوچون هم بو منفعتنی تامین ایتیب بیلهمیز. رسمی اسلام آبادده قیلگن نطق سۉزیمده اولهنیش مسالهسینی آچیق تفصیلاتی بیلن معلوم قیلدیم. او یېرده تیلگه آلگن مسالهلریمدن بیری اېسه افغانستان قندهی دیر ضمانتنی یرهته آلیشی اېدی. بو مسالهدن اصلی نیت ایکّی مملکت هم اۉزینی باشقه دولتلرگه بۉلگن باغلیقلیکدن چیقاریشگه موفق بۉله آلیشی اېدی. بو آماجگه اېریشیش اوچون معین بیر چهار چوب بار. بیزلر سیاسی ضمانت، امانتی حساب بېریش، جرمه تۉلش و باشقه ضمانتلر بیلن یرهتیب بیله آله میز. بیز مناسبتلریمیز یخشیلهنیشی اوچون اۉیلهگن موضوعلر تۉغریسیده موفق ایش ایته آلهمیز.
تۉغریسی هم بو افغانستان اوچون حیاتی بیر سوال دیر. پاکستان منطقه دهگی کوچلی بیر دولت صفتیده هر قندهی بیر ساحهده ایجابی رول اۉینه آلهدی بونی توشونهمن. رسمی اسلام آباد نینگ آلدینگی برنامهلر بو مملکتنی چېتگه چیقارگن. بو مملکتده قشقالیک آلدی آلینیشی اۉرنیده اسلام آباد هنوز کۉپ مقدارده قرضگه باتگن. ایتیش کېرهک پاکستان باش وزیری عمرانخان قشاقلیک آلدی آلینیشی اوچون جدی تدبیر آلماقده. اگر قشاقلیککه قرهشی کورهش، محیط زیست و باغلهنیش مسالهنی اساسی قۉشمه همکارلیکلر بیلن آلغه باریلگن حالده ینه هم یخشی آدیم کۉتریشیمیزگه سبب بۉلهدی دېب بیلهمن. اما، بو تدبیرلرنینگ کتّه قسمی کېلهجک آیده عملگه آشیریله دیگن قرارلرگه تۉغریدن ـ تۉغری باغلیق.
خبرچی: امنیت موضوعی تۉغریسیده گپلشسک. طلباندن تشقری، باشقه قوراللنگن گروهلر هم افغانستانده فعالیت قیلهدی. حاضرگی کونده داعشدن آت توتیش ممکن. حاضر ایسه افغانستان ملی کوچلری نینگ قابلیتی و ظرفیتی آشگنی خصوصیده بیر مونچه گپلر تیلگه آلینهدی. سیزنینگ فکرینگیزگه کۉره، افغانستان امنیتی و دفاعی کوچلری فقط اۉزلری مملکتنی مدافعه اېته آلهدی یا ده اوزاق مددتگه خارجی کوچلر تامانیدن قۉللب ـ قوتلشگه هنوز هم احتیاج بارمی؟
جمهور رئیس اشرف غنی: سۉرهگن سوالینگیز اوچون رحمت. بو موضوع نینگ ایکّی بۉلیمی بار. دستلب رخصتینگیز بۉلسه افغانستان امنیتی و دفاعی کوچلری نینگ قابلیتی خوصیده توختهلهمن. افغانستان جمهور رئیسی اولهراق تعیین بۉلگن چاغیمده برچه تاماندن مملکت امنیتی و دفاعی کوچلری آلتی آیگه قالمسدن اۉرتهدن کېته دٍیه میش ـ میشلرنی یۉلگه تشلهگن اېدیلر. لېکن، بولر هنوز کوچلیراق بۉلدیلر. بیراق افغانستان قوراللی کوچلر اعلی باش قوماندانی حیثیده افغان ملی کوچلری بیلن جوده فخرلنهمن. امنیتی بۉلیمگه هم اساسی اصلاحاتلر کېلگن. حاضرگی کونده افغان ملی کوچلری چهار چوبهسیده تجربهلی، منصبدار، بریدمللر و تجربهلی عسکرلر فعالیت آلیب بارهدی. بو بۉلیم نینگ اساسی قیینچیلیگی سیستم، پروسه ، مدیریت و رهبرلیکده.
بو ییل، اینیقسه سۉنگگی آلتی آی ایچیده همکارلریم [امنیتی ادارهلر] وظیفهلرینی بجریشده جوده عالی شکلده فعالیت قیلدیلر. بو اېسه قضیه نینگ ینه بیر تامانی. مملکتنی ترک قیلگن یوز مینگ چېت ایللیک حربیلرنینگ اۉرنینی حاضر افغان ملی کوچلری تۉلدیریشدی. افغانستان سابق جمهو رئیسی حامد کرزی زمانیده خوفسیزلیک مسوولیتنی چیت ایللیک حربیلردن افغان ملی کوچلریگه اۉتکزیش مسوولیت ذممده اېدی.
ایکّینچی بۉلیم، ترورچیلیک مسالهسی. ترورچیلیک فقط بیزنینگ قیینچلیک اېمس، بلکه منطقه و خلق ارا بیر معما دیر. نېگه بیز حاضر تینچلیک مسالهسی بۉییچه طالبلر بیلن معیین بیر کېلیشووگه اېریشیشگه اولگورهمیز. چونکه طالبلر ایریم گروهلرنی افغانستانده وجودگه کېلیشی گه فرصت یرهتهدی.
داعش حرکتی هم جنگری طالبان سایهسیده اۉسگن بیر حرکت. نهایت نتیجهده بولر هم افغان ملی کوچلری بیلن اوروشهدی. حاضر اوروشدن طالبلرنی چیقاریش، چېت اېللیک جنگریلر زوروانلیک مسالهسیگه اۉزگریش کېلگن حالده اۉزمانده جنگری گروهلرنینگ مقابلیگه بیرلشهدی. افغانستان اوروشنینگ چیزیغی دیر. بو مساله منطقه و دنیا نی تهدید قیلهدی. بیزلر بوتون دنیا مملکتلری نمایندهلیگیده اوروشهمیز. منطقهوی همکارلیک دولتلر بیره دیگن خیرات اېمس. قنچهلیک کوچلنمهیلیک شونچهلیک بیزنینگ کمراق مالی منبعلرگه احتیاجیمیز قالهدی. کېلهجک بېش ییل ـ تۉرت ییل ایچیده منطقوی باغلهنیش لایحه عمل بۉلیشی بیلن اقتصادی لحاظدن اۉسیب کۉزگه کۉرینرلی درجهده مالی منبعلرگه قۉل تاپه میز. بیر تاماندن بیزلر تورلی سناریولرنی آلغه سۉریشیمیز کېرهک.
خبرچی: سیز پلان تۉغریسیده گپیردینگیز امریکا قۉشمه ایالتلری نینگ عملدهگی جمهور رئیسی دونالد ترامپگه تقدیم قیلگن ریجهده افغانستاندن خلق ارا حربی کوچلر آلیب چیقیلمسلیگی بیلن مصرفنی توشیریش اوچون قندهی لایحهنی نظرده توتدنگیز، بو حقیده بحثلر آلغه آلیب باریلدی می؟
جمهور رئیس محمد اشرف غنی: البته، بیز بو خصوصده دواملی شکلد بحث آلیب باردیک. حاضر هم بیز مصرفنی پستگه توشیریشگه حرکت قیلیشده موفق بۉلگنیمیز اوچون خرسندمن. بیزنینگ طلبیمیز اساسیده خلق ارا حربیلرنینگ سانی کمهیشی تۉغریسیدهگی دستورنینگ عملی بۉلیشی حقیده به تفصییل بحثلریم بۉلگن. بو حقده هم صرفهجولیک و ایجابی ایشلرنی بجره آلیش شرایطینی یرهتدی. ایتیش کېرهک، رهبرلیکنی اۉز بوینیگه آلگن افغان ملی کچلری کون ساین کوچلهنیب، اوروش میدانیده ارزوگولیک فعالیتلرنی قیلگن حقیقتن تقدیرگه سزاوار بولرنینگ فعالیتی.
خبرچی: سیز جمهور رئیس صفتیده، مالیه وزیری همده دنیا بانکیده وظیفه بجرگن سیز افغانستاننی تورلی بۉلیملردن اۉرگهنیب تېکشیریش اوچون قنچه امکان بار. سیزنینگ فکرینگیزچه، افغانستان رۉپه ره بۉلیب تورگن دایمی قیینچیلیکلر نیمهلردن عبارت؟
جمهور رئیس محمد اشرف غنی: بیز بېش کلیدی مساله بیلن شغللنه میز. بیرینچی، عیاللر و یاش ـ ییگیتلر آرزو ایستکلری همده بولرنینگ بوتونلهی آماجلرینی حمایته قیله دیگن دولت تیزیمی. فقط (مردم سالارلیک) اصوللرگه تینگن دموکراتیک بیر دولت بو قبیل موضوعلرگه جواب بېره آلهدی. سۉنگگی تۉرت یریم ییل ایچیده افغانستانیلک عیاللر ایجابی اۉرنینی اثباتلب بېره آلگن بۉلیمشیگه امید قیلهمن. افغانستان نینگ حاضرگی نسلی یاش، کوچلی، استعدادلی همده خلاق دیر. بولر کېلهجک نینگ اېگهسی بۉلیشگه ایشانچیم کامل. مېن اۉزیمنی بو لایحهده علاقه کوپریگی دېب بیلهمن.
ایکّینچی موضوع، مارکیت ایجاد قیلیش. «خصوصی سکتور» سۉزی عمومی بیر سۉزگه ایلنگن. بیراق بو سۉز بیرینچی بار ۱۹۴۶- ییلده ایشله تیلدی. افغانستان طبیعی سرمایهلری بویوک بایلیکلردن فایدهلهنیش اوچون ایش بازاری ایجاد بۉلیشیگه کتّه احتیاج بار. اۉتکن ییل افغانستان دنیا بانکی تامانیدن ایش و کوچ صلاحیتی بۉلیمیده بیرینچی اۉرینگه کېلدی. بو اۉزی اولکن بیر اقتصادی اۉزگریش.
اوچینچی مساله: تینچلیک قوریش، یاکه تینچلیک اۉرنه تیش. دایمی بیر تینچلیک بۉلمهگن حالده، اوروش اوچون تولهنیلهدیگن بها ویران قیلووچی دیر. البته تینچلیک اۉرنهتیش اوچون اۉتکن تۉرت ییل اوستیدن غالب چیقیش طلب قیلهدی.
تۉرتینچی مساله: ملت قوریش جریانینی کوچلنتیریش و ملی بیرلیک فضاسینی یرهتیش. بو امر اېسه اجتماعی برنامهلرگه نیازی بار. هر بیر ملت نینگ فقراسی اۉزینی بیراودن قویی یا ده اوستون کۉرسه، بو ممکن اېمس. فرهنگ و مدنیتیمیز حقیده سیزگه گپیرماقچی من. سیزنینگ اعتبارینگیزنی جلب قیله آلگن بۉلیش آرزوسیده من. بیزنینگ هویتیمیز تمثالی بۉلگن بیر قنچه بنالریمیز اۉرتهدن کېتگن. بویوک بیر لایحه چهار چوبهسیده بولرنینگ برچهسینی قیته تیکلهیمیز. هیچ بیر نرسه بو تاریخی بنالرنینگ قیته باش کۉتریشی درجهسیده کیشیگه غرور بېرمهیدی. افغانستانده کۉپینچه ترقیات لایحهلر عملگه آشیریلدی، لېکن ملی کیملیک و هویت نینگ مسالهسی اۉزی باشقچه دیر.
افغانستان ایریم قوملر و تیللردن توزیلگن بیر مملکت دیر. بیراق بیزنینگ کوچیمیز اۉشه رنگمه رنگلیگیمیزگه دیر. هر بیر افغان تیل مسالهسیدن قطع نظر صحبت قیلیشی اوچون ایشانچیم کامل. هر بیر افغان اۉزینی بو مملکت نینگ یشاووچی اورلهراق بو یورت نینگ فرزندی بۉلهدی. شونینگدیک بو لایحه اساسیده افغانستاندن تشقریده یشاووچی مهاجرلرنی قیتریش مهم. تورت میلیونگه یقین مهاجر قۉشنی دولتلرده یشب کېلماقده. بولرنینگ بیر میلیونیدن آرتیغی تورکیه دولتی قۉشیمچه (OECD) اقتصادی تشکیلاتیگه اعضا مملکتلرده استقامت قیله دیلر. بولر جوده استعدادلی. ایتیش لازمکی بو تراژیدی نینگ فایدهلریدن بیری اېسه افغان مهاجرلر ایچیده انسانی بیر سرمایه شکللنشی بیر حیرتلنرلی مساله دیر.
بېشینچی مساله، منطقهیی باغلهنیش. ییگیرمه بیرینچی عصرده استبداد بیلن بیر مملکتنی ترقیات ساری باشقریش نینگ اۉزی مهال دیر. بیراق، منطقهیی اولهنیش بیلن بو ایش ممکن. سیزگه بېش لایحهنی شرحلیب بېردیم. افغانستان اوزاق ییللیک اوروش درد و رنجدن سۉنگ ترقیات، امنیت، تینچلیک، برقرارلیک و آسایشتهلیک ساری یولنماقده. بوندن ایکّی مینگ بېش یوز ییل ایلگری یوز بېرگن قیغولی حادثهدن آلدین بیز بویوک بیر مدنیت و فرهنگگه اېگه لیگیمیزنی اثباتلشدیک.
خبرچی: حاضر، امریکا قۉشمه ایالتلری و طالبان اۉرتهسیده تینچلیک اوستیده بیر توختمگه کېلیشی بارهسیده بعضی صحبتلر بار بو نیچه هفته جریانیده دوام اېتگن. سۉنگگی هفتهلر ایچیده امریکا بیلن طالبلر اۉرتهسیده تینچلیک کېلیشووگه اېریشیلگن حالده، جمهورلیک ریاستی سیلاویگه تاثیر تشلهی دیمی؟
جمهور رئیس اشرف غنی: سیلاو اوچون هیچ قندهی تاثیری یۉق. بیرینچیدن سیلاو اوچون تاثیرچن بۉلگن تینچلیکنی بیلگیلهشیمیز ضرور. امریکا و طالبان اېمس، افغانستان حکومتی بیلن طالبان اۉرتهسیده تینچلیککه اېرشیش کېرهک. اوشندهی کیم ایتدیم بو باسقیچ نینگ اۉزیگه کۉره یۉللری بار البته.
ایکېینچی، بیزنینگ امریکا قۉشمه ایالتلری و همکار دولتلر بیلن کېلیشگن مساله میز دستلب جمهور رئیسلیک سیلاودن آلدین بیر معین چهار چوب اساسیده باشلنغیچ تینچلیککه اېریشیمیز مقصدگه موافق. سیلاو حیاتی و ملی بیر لایحه اېکنینی همه بیلهدی. بونینگ اۉتکزیشی حتمی دیر. باشقه بیر عباره بیلن ایتگنده، سیلاو باش قانونگه تاکید بۉلگن بیر مساله حسابنلهدی. افغانستان کېلهجگی نینگ رهبری مېن یاش باشقه کیشی بۉلیشیدن قطع نظر تینچلیک لایحهسی تۉغریسیده اۉز ماموریتیگه دوام بېریشی ضرور. چونکه افغانستان بوتون خلقی اوچون قبول بۉلگن بیر تینچلیککه اېریشیش کۉزلهگن اصلی مقصدیمیز دیر. باشقه بیر عباره بیلن ایته دیگن بۉلسک یرهش خلق تامانیدن قبول بۉلیشی لازم دیر.
کلمبیانی تیلگه آلیش اۉرینلی. جمهور رئیس سانتوس تینچلیک اوچون اۉزیدن فداکارلیک کۉرستدی. بنابراین برچه مساله مذاکره میزیده حل بۉلمهیدی. مذاکره میزی لایحه نینگ بیر بۉلگی، اما بوندن آلدین باشقه باسقیچلرنی اۉتیش کېرهک. تینچلیک شکللهنیشی کېرهک. سۉنگ تصدیقلهنیشی شرط. بیز جمهور رئیسلیک سیلاو اۉتکزیشیگه اولگوره یپمیز. امریکا قۉشمه ایالتلری قۉشیمچه برچه همکار دولتلریمیز جمهور رئیسلیک سیلاونی حمایت قیلیب تورگنلر. بیرینچی بار، سیلاو خرجتی نینگ کتّه قسمی اۉزیمیز تۉلهماقچی میز. باشقه بیر سۉز بیلن ایتگنده جمهور رئیسلیک سیلاو اۉتکزیلیشی اوچون ایشانچ بېریش نیتده حکومت اۉز بودجهسیدن ۹۰ میلیون اقش دالرنی بېریشنی نظرده توتگن، بو حکومت اوچون اېنگ کتّه اهمیتگه اېگه.
خبرچی: وقتینچلیک حکومت اۉرتهگه کېلیشی اوچون میش ـ میشلر بار، قندهی؟
جمهور رئیس اشرف غنی: بو سۉزلر برچهسی پوچ. هر بیر حکومت دموکراتیک یۉل بیلن اۉرتهگه کېلگن بۉلسه ـ ده، کیمسه اونی اۉرتهدن کۉتره آلمهیدی. قیسی صلاحیت بیلن، وقتینچهلیک حکومتنی قورماقچی بۉله دیلر؟
خبرچی: جناب رئیس جمهور، افغانستان و تورکیه نینگ تاریخی مناسبتیگه قرهگنده، افغانستان تینچلیک لایحهسی اوچون رسمی انقره همکارلیک قیلیب بیله آله می؟
جمهور رئیس اشرف غنی: مېن تورکیه بیلن بۉلگن مناسبتیمیزنی بوندهی توشینه من. قیسقه مدت، اۉرته مدت، اوزاق مدت و اېنگ اوزاق مدتلی تاریخ دیر. تورکیه بیلن بیزنینگ تاریخی میز اوزاق ییللرگه بارییب تاقیلهدی. افغانلر و تورکلر اۉرتهسیدهگی علاقه ایکّی مملکت مدنیت و رواجلهنیشدن دَرک بېرهدی. تورکیه، تورکیه بۉلمسدن آلدین، یعنی بیز هم مملکتیمیزده تورکلرنینگ کتّه قسمی بۉلگن. افغانستانلیک تورکلر یعنی اۉزبېک و تورکمنلرنینگ تیلی مملکت نینگ اوچینچی تیلی اولهراق یېریک اهمیتگه اېگه. بیزنینگ تورکیه بیلن بۉلگن مناسبتیمیز یوز ییل چیگرهسیدن اۉتکن.
تورکیه افغانستانده جوده فع 003379 ل. خلق ارا حربی قۉشینلرنینگ افغانستاندهگی ایکّینچی قوماندانی جنرال روزلو اېدی. او، بیر تورک اېدی. تورکیه دستلب آیساف نینگ فعال اعضاسی صفتیده کېین کېسین ماموریت چهارچوبهسیده اولکن ایشلرنی قیلگن. مناسبتلریمیز کون ساین یخشی لهنیب بارماقده. آذر بایجان تېمیر یۉلس ارقلی جیحان بندریگه اولهنیشی مسالهنی تیلگه آلیش اۉرینلی. اوشندهی کیم بیله سیز، بیزنینگ لاریلریمیز تی آی آر ترانسپورت سیستمی آرقلی استانبولگه باردی. علاقه میز ینه هم یخشیلنماقده. اسلامی همکارلیکلر تشکیلاتیگه تورکیه نینگ حضوری منطقهدهگی تاثیرچن بیر دولت حیثیده افغانستان اوچون هر قندهی حیاتی بحث دیر. رسمی انقره بیلن کابل نینگ تورلی ساحهلردهگی مناسبتی بوندن ـ ده یخشیراق بۉلیشی اوچون ایشانچیم کامل.
خبرچی: سیزنینگ فکرینگیزچه، افغانستان کېلگوسی بېش ییلده قهیېرده تورهدی؟
جمهور رئیس محمد اشرف غنی: افغانستان اۉزی اۉز ایاغیگه توره آله دیگن بیر مملکت. منطقهیی باغلهنیش، منطقهوی و خلق ارا همکارلیکلر اوچون مهم بستر دیر. افغانستانلیک عیاللر و اېرککلر اۉزلری نینگ میراثی اوچون ادعا قیلووچی بیر مملکت بۉله آلهدی. افغانستان اسلامی نطقه نظردن و اسلامی مدنتدن قرهگنده هم و اساسی قانون لحاظدن هم اېنگ اسلامی بیر قانونگه اېگه بۉلگنی تانیلگن. چقور یرهلرینی دوالش اوچون امکانیت تاپووچی بیر مملکت اولهراق اۉزی نینگ سفریده ۲۱- عصردهگی کاروانگه قۉشیلیب رواجلهنیش و یۉلیگه دوام بېرهدی.
موجود خطرلرگه قرهمسدن، بو اۉشه افغانستان دیر کم مېن ایستهگن من. حاضر بو افغانستان نینگ باشقه همکارلری سیاسی بحثلرگه قرهشلی. افغانستان خلقی حقیقتگه استوار مسالهلرنی طلب قیلهدی. سیز بیلن صحبتده نطقه ـ نطقه مسالهلر اوستیده گپیرگنیمنی هر افغانستانلیک هر بیر کیشی گۉنگلی روشده تن آلیشیگه ایشانهمن. تسلسل و جانشینلیک دایمی بیر لایحهگه اۉزگریب بو یۉل بیلن مملکت نینگ ایشلری قابلیت اساسیده یاش قتلمگه اۉتهدی. افغانستان نینگ ینگی و بیلیملی نسلی بو کیمهنی کۉزهلگن منزلگه آلیب باریشیگه امین من.
خبرچی: قیمتلی وقتینگیزنی اختیاریمیزگه قۉیگنینگیز اوچون منتدارمن.
جمهور رئیس محمد اشرف غنی: سیزگه هم رحمت.


text:
بېشکیک، قرغیزستان
جمهور رئیس جیین بیکوف، حکومت و دولتلرنینگ باشلیغلری خانملر و جنابلر
عموماً آلگنده، شانگهای همکارلیکلر تشکیلاتینینگ حکومتلری جهانی خفه بۉلیشیگه قرهمهی، بو ییغین نشانلهنیشی اوچون خوشبینلیک قیلیشلری ممکن. شانگهای تشکیلاتی نینگ حرکتیگه ماس کېلیش نه فقط بیز مراث قیلیب آلگن معمالرنی برطرف اېتیشگه آلیب کېلهدی. بیراق اور آسیانینگ تاریخی بو ییغینیده اقتصادیاتگه ایلهنیشی اوچون پلت فورم یرهتیلدی.
چین انقلابی نینگ ۷۰ ییللگی و جمهور رئیس شی نینگ توغیلگن کونی مناسبتی بیلن رسمی پیکینگگه، باش وزیر جناب مودینی ینه بیر بار هند خلقی تامانیدن کوچلی حمایت بۉلگنی اوچون و توکویوف جنابلری قزاقستان جمهور رئیسی صفتیده تنلنگنی اوچون مبارک بۉلسین دېمن. شونینگدېک بوندن یوز ییل آلدین بیزنینگ مستقللیگیمیزنی رسمیتگه تانیب بیز بیلن دایم یقین علاقهده بۉلگنی اوچون ایران و روسیهگه هم منتدارچیلیک بیلدیرهمن. شو کبی قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و اۉزبېکستان دولتلریگه بیزنینگ مرکزیگه آسیاگه قۉشگنی اوچون تشکرلیک ایتهمن. بو مملکتلر حلی بیزنینگ بویوک تجاری شریکلریمیزدن حسابلنهدیلر. هوایی دهلیز همده چابهار بندری اوچون ایران و هندگه افغان خلقی آدرسیدن ممنونلیک قیلهمن. عین حالده، میلادی جاری ییل ۲۰۱۹- ییل جون نینگ ۲۷- سیده پاکستان باش وزیری جناب عمرانخان بیلن هر تامانلمه بیر مذاکره اوتکزیشیمزهم ریجهلنتیریلگن. افغانستانده اوروشگه پایان بېریش اوچون سیاسی بیر یېچیمگه یۉل تاپیش کېرهکلیگی اوستیده صحبت قیلگن برچه مملکتلرنینگ رهبرلریگه هم رحمت دېمن. افغنستانلیکلر یېتکچیلیک قیلهدیگن تینچلیک مذاکره اوچون شانگهای همکارلیکلر تشکلاتی معین بیر ایش گروپ توزهتیب بیزنی بو یۉلده همکارلیک قیلیشلری اوچون کۉزیمیز یۉلده. اوشبو کنفرانس اۉتکزیلیشی اوچون عالی درجه و فوقالعاده مزبانلیک قیلگن اوچون قرغیزستان خلقی و بو مملکت جمهور رئیسی جیین بیکوفگه هم منتدارچیلیک بیلدیرهمن. مملکت ایچیده تینچلیک، آسایشتهلیک، بیرلیک و بیردملیکنی بیز، افغانستان خلقینینگ کۉپچیلیگی اسلامی جمهورلیک تیزیمی نهادلرینی توزهتیش اوچون قرهشلرنی آرزیقیب کوته میز. اسلام بۉییچه اۉرگهتیش مرکزی، منطقه بۉیلب علاقه، آسیا تۉرت یۉلی و دنیا و منطقه بۉیلب علاقه مرکزی بۉلیش اوچون اولگورهمیز. میلادی ۲۰۱۹- ییل، سپتامبرنینگ۲۸- سیده جمهورلیک ریاستی سیلاوینی اۉتکزیش، اۉز ـ اۉزینی حمایه قیلیش دستورینی تطبیق اېتیش، منطقهوی علاقه اوچون سرمایه یاتقیزیش، خلق ارا و منطقه بۉیلب همکارلیکلرنی ینگیلیش مرکزلشگن قرهشلرگه قۉل تاپیش آلینهدیگن تدبیر و قرارلردن دیر.
اېرکین، عادلانه، کېنگ و شفاف بیر سیلاو اساسی قانون حکومینینگ سیناوی اولهراق اولکن اهمیتگه اېگه، بیز خلق ارا نظارتچیلر و شانگهای همکارلیکلر کېنگشلری کوزهتووچیلریدن افغانستان سیلاولرینی نظارت قیلیشگه چقیرهمیز. جاری ییل اپریل آیی نینگ ۲۹- سیدن می آیی نینگ ۲- سیگه قدر بۉلیب اۉتگن تینچلیک مصلحتی لویه جرگه قطعنامهسیگه موافق طالبان حرکتی بیلن یرهشیش لایحهسی اوستیده کېلیشیش اوچون وعده میزگه عمل قیلهمیز. تینچلیک مصلحتی لویه جرگهده افغانستان بۉییب تومن و قیشلاقلردن ۳۲۰۰ نماینده قتنشدیلر. خلق تامانیدن تنلهنیب یوقاریده مذکور نمایندهلرنینگ ۳۰ فایزینی خاتین قیزلر و ۶۰ %نی ایسه اۉقیمیشلی و تحصیللی یاش ـ ییگیتلر تشیکیل اۉتردی. افغانستان تینچلیک لایحهسی اوچون یۉل خریطهسی اولهراق اهمیتگه اېگه بو قطعنامه ۲۳ مادهدن عبارت. افغانستان خلقی دایمی بیر آسایشتهلیککه اېریشیشی اوچون حکومت یۉل خریطهسی بخلمیش جرگه اعضالری تامانیدن تکلیف قیلینگن قطعنامه مادهلرینی تطیق اېتهدی.
اۉز ـ اۉزینی آیاغیگه توره آلیشنی اثباتلش اوچون بیز درآمدیمیزنی ۹۰%گه کۉتردیک و مصرفلرگه اېسه مسوولیتلی یاندهشه میز. بعضی بیر تصوراتلرگه قرهگنده جاری ییل فقط امنیتی بۉلیمیده بیزلر بیر میلیارد دالر تجیشگه کاماب بوۉلگنیمیز کوتیلهدی. طبیعی منرال شامل مملکت نینگ ییریک طبیعی بایلیگینی کېنگهتیریش اوچون ۴۰۰ دن آرتیق قانون و مقررهنی تصدیقلش. ایران و خلیج مرکزی آسیا و جنوبی آسیه اورتهسیدهگی ترانرانسپورتی دهلیز و انرژی تۉرت یۉلیگه ایلهنیش جریانی عملی بۉلیش اوچون آلیب باریلهجک مهم آدیملر. اۉتگن بېش ییل آلدینگی وضعیتنی مقایسقه قیلگن حالده، آسیا یورهگیده اۉزـ اۉزیی آیاغیگه توریش و برقرار بیر مملکت صفتیده افغانستان نینگ کېلهجک خوفسیزلیگی اوچون اساسی عامللرنی اۉرگهنیب چیقیش.
لېکن، مخدرماده، ترورچیلیک و اوروش بیزنینگ برقرارلیگیمیز همده شانگهای همکارلیکلر تشکیلاتیگه اعضا ناظر اعضا دولتلرنینگ امنیتی اوچون یېریک تهدید حسابنلهدی. افغانستان امنیتی کوچلری فراه ولایتیده اولکن بیر عملیات یۉلگه قۉییش بیلن مخدر ماده ایشلب چیقاروچی ۵۳ فابریکهنی یۉق اېتدی. بو بیلن مخدر ماده نینگ قاچاق اېتووچیلرگه کمیده بیر ملیارد اقش دالری زیان یېتکزدیلر. سۉنگگی معلوماتلرگه قرهگنده کوکنار و هروئین ایشلب چیقاریش جریانی شیشه متآمفتامین موادلریگه کېنگهتیریلگن. بو نقطه نظردن دنیا بۉیلب آته ـ آنهلر جدی خواطرده اېکنلیکلرینی توشونه میز. بو شوم پدیده آلدی آلینیشی اوچون هر بیر حکومت نینگ بو یۉلده همکارلیگیگه قتّیق احتیاج سېزیلهدی.
بو بیلن بیرگه تروریزم پدیدهسی و اونینگ تهدیدی اوچون اجماع اۉرتهگه کېلگن، بیزلر سیزلرنینگ برچهلرینگیز بیلن همکارمیز بو تهدید سیزلرنینگ امنیت اوچون هم مهم، ترورچیلیک مسالهلرینی کمهیتریب بوتون مملکتلر جمعی بیر امنیتگه اېریشیش اوچون بوتونلهی منطقهوی بیر اجماع ایجاد قیلیش ضرور. ترورچیلیککه قرشی کۉرهش اوچون جهانی و منطقهوی همکارلیکنی جلب قیلیش اوچون بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ استراتژیسی بیر قطعنامه و عمل دستوریگه ایلهنیش امیدیده میز.
افغانستاندهگی اوروش نینگ ایریم عامللریگه اعتبار بېرگن حالده، طالبان حرکتی بیلن معین بیر تینچلیک کېلیشووگه اېریشیلیشیگه قېل تاپیش روزوانلیک آلدی آلینیشی اوچون مهم بیر کلیدی رولینی اۉینهشی مکن. امریکا قۉشمه ایالتلرینینگ تعهدی اساسیده ایشانچلی بیر سیاسی یېچیم یۉل تاپیش بیلن بیرگه عین حالده بیزلرنینگ خلق ارا معین بیر هماهنگلیک اجماعگه احتیاجیمیز بار. تینچلیک بۉییچه اېریشیلگن ترقیات منطقهوی اجماع و طالبان نینگ اۉز طرفدارلر بیلن علاقهلرینی بیلیشنی طلب قلسه – ده، امکانیتلر و تهدیدلرگه نسبتن قوییدهگیلرنی تکلیف قیلهمیز.
بیرینچی، تینچلیککه ترقاق یاندشوولر خوفینی بر طرف اېتیش اوچون بیز مذاکرهلرگه ایزچیل اساس یرهتیش، تینچلیک حدودی و خلق ارا اجماعنی اۉرنهتیش اوچون بیرگه ایشلهشی میز کېرک چونکی منطقهوی اساس اونی تېزده عملگه آشیرهدی.
ایکّینچی، خلق ارا تجربه شونی کورستهدی کی، ضدیتگه جلب قیلینگن مملکتلرنینگ قۉشینلرنی تینچلیکنینگ اېنگ کتّه اقتصادی فایدهلنووچیلری بۉلهدی. شونینگ اوچون منطقهوی گروه شانگهای گروهی بیلن منطقهوی همکارلیک قشاقلیکنی کمهیتیریش اوچون موفقیتلی و فایدهلی لایحهلر اوستیده ایشلشنی تکلیف قیلهدی.
اوچینچی، فرزندلریمیز اوچون آچیق و خوفی تهدید حسابی بۉلگن گیاهوند مادهسینی تینچلیک اۉرنهتیش اوچون ییریک معما و جمعیتچیلیک عامللردن بیری صفتیده کۉریب چیقیش.
تۉرتینچی، ترورستلیک ترماقلر بیزنینگ خوف سیز کېلهجگیمیزنی اۉغیرلشگه قرهتیلگ 002f60 . شو سبب، منطقهوی اساسی قبول قیلیش بیرچه میزنینگ حیاتی منفعتلریمیزنینگ فایدهسیگه خذمت قیلهدی.
اوروش خرجتی بیز اوچون اینیقسه عادی خلق اوچون کۉپ آغیر توشهدی شونینگ اوچون هم بیز سیاسی بیر یۉل قیدیرهمیز. افغانستان نینگ امنیتی و دفاعی کوچلری مملکتنی باتورلیک بیلن حمایه قیلهدیلر. بیز افغانستانلیکلر قیریق ییلدن بېری تحمیل اېتیلگن زوروانلیکدن اذیت چیکه میز. خوفسیزلیک و برقرارلیگی تامین بۉلگن بیر افغانستان بیزدن کۉره ایکّی اوچ برابر منطقه دولتلرینینگ فایدهسیگه دیر. بیزلر اۉز حقیقی اۉرنیمیزنی تاپیش اوچون، اور آسیاده اقتصادی بیر قطعهده آسیا تۉرت یۉلی صفتیده سیزلرنینگ حمایت و همکارلیکلرینگیز اوستیده حساب قیلهمیز.
ینه بیر بار قرغیزستان جمهور رییسی جیین بیکوف و بو مملکتنینگ خلقیگه مهمان نوزالیکلری اوچون چین یورهکدن تشکرلیک ایتیشنی اۉرینلی کۉردیم. شونینگدېک ییغیننی باشقرگن جناب پوتینگه هم تشکرلیک بیلدیرهمن. بیز نه فقط شانگهای همکارلیک تشکیلاتی دایرهسیده، بلکه روسیه بیلن سیزنینگ جمهور رئیسلیک دورینگیزده هم منطقهوی همکارلیکده همه میز بختگه اېریشیشده جوده هم بختیارمیز.#
رحمت سیزگه


text:
افغانستان اسلامی جمهوریتی نینگ جمهور رئیسی محمد اشرف غنی بوگون توشدن آلدین دنمارک ایلچسی میشل لوند جپسن و سویدن ایلچیسی خانم کارولین وینسینی تشریفاتگه ایری – ایری اوچره شدی.
دنمارک و سویدن نینگ افغانستان اوچون ینگیدن ایلچی ایتیب تعینلنگنلرنی بو مملکتگه خوش کیلدینگیز دیب، بولرنی ینگی ماموریت بیلن قوتلوغله دی. جمهور رئیس غنی، یوقاریده ایسله تیلگن دولتلرنی رسمی کابل نینگ اینگ یخشی همکارلری سنه له دی دیدی. غنی بو مملکتلرنینگ مناسبتی کینگه ییشینی قوشیمچه قیلدی.
بو اوچره شووده دنمارک، سویدن و افغانستان ارا اقتصادی، انرژی، باشقه بولیملرنی اوز ایچیگه آلگن ساحه لرده همکارلیک آشیریلشی اوستیده اورغوله دی جمهور رئیس غنی.
ینگی ایلچیلر افغانستان جمهورلیک ریاستی نینگ سیلاوی موفقیت بیلن اوتکزیلیشی مناسبتی بیلن جمهور رئیس غنی و مملکت خلقینی تبریکلب اولکه خوفسیز لیک کوچلریدن سیلاو امنیتی نی تامینلگنلری اوچون منتدار لیک بیلدیریب افغانستان نی هر بولیمده کیله جکلرده هم یخشی قوللب قووتلشی حقیده ایشانچ بیردیلر.


c: application/rss+xml

text:
008000
جمهور رئیس محمد اشرف غنی و مملکتنینگ بیرینچی خانمی فرانسه ایلچیلیگیده ژاک شیراکنینگ خاطرهسیگه بغیشلنگن کتابیده افغانستان حکومتی و خلقی نامیدن تغزیه اظهاری یازدی.
ژاک شیراک دنیانینگ اتاقلی سیاستچیلریدن دیگن جمهور رئیس غنی، اونینگ فرانسه اوچون بجرگن خذمتلرینی آلقیشگه سزاوار دیدی.
]]>
دنمارک و سویدن نینگ افغانستان اوچون ینگیدن ایلچی ایتیب تعینلنگنلرنی بو مملکتگه خوش کیلدینگیز دیب، بولرنی ینگی ماموریت بیلن قوتلوغله دی. جمهور رئیس غنی، یوقاریده ایسله تیلگن دولتلرنی رسمی کابل نینگ اینگ یخشی همکارلری سنه له دی دیدی. غنی بو مملکتلرنینگ مناسبتی کینگه ییشینی قوشیمچه قیلدی.
بو اوچره شووده دنمارک، سویدن و افغانستان ارا اقتصادی، انرژی، باشقه بولیملرنی اوز ایچیگه آلگن ساحه لرده همکارلیک آشیریلشی اوستیده اورغوله دی جمهور رئیس غنی.
ینگی ایلچیلر افغانستان جمهورلیک ریاستی نینگ سیلاوی موفقیت بیلن اوتکزیلیشی مناسبتی بیلن جمهور رئیس غنی و مملکت خلقینی تبریکلب اولکه خوفسیز لیک کوچلریدن سیلاو امنیتی نی تامینلگنلری اوچون منتدار لیک بیلدیریب افغانستان نی هر بولیمده کیله جکلرده هم یخشی قوللب قووتلشی حقیده ایشانچ بیردیلر.
]]>
مملکت بیرینچی خانمی رولا غنی همده دولت قوروچی سیلاو تیمینینگ بیرینچی اورین باسری امرالله صالحلر یولداشلیک قیلگن جمهور رئیس غنی سیلاو مرکزیده نطق سوزلب: “خداگه شکر افغانستان اسلامی جمهوریتی دوام ایتیشی خلقنینگ ایرکین آوازی بیلن عملگه آشیریلهدی دیدی. جمهور رئیس غنی آواز بیریش جریانیده: جمهوریت اوتگن ییل کلیدی قاموس سوزیگه ایلندی و اولکهنینگ برچه یشاووچیلری جمهوریتنی حیاتی و ایرکین سیلاوده سقلهنیب قالیشینی کوریشدی.
جمهور رئیس محمد اشرف غنی افغانستان خلقینینگ سعادتلی و افغان خلقینینگ خوفسیزلیک و دفاعی کوچلرینینگ قربانلیکلری حقیده گپیریب، خوفسیزلیک و دفاعی کوچلری امنیتنی تامین قیلیش اینیقسه سونگگی ایکّی آی ایچیده تیزیم و جمهوریتنی حمایه قیلیشگه کورهشدیلر دییه قوشیمچه قیلدی. سیلاو امنیتینی تامینلش اوچون کوپ ایشلر قیلیندی و بیزلر ملی کوچلر بیلن فخرلنهمیز دیدی جناب غنی.
مملکت جمهور رئیسی پروان، قندهار، هلمند و باشقه ولایتلرده کوپلب شهیدلر دولت قوروچی سیلاو تیمینینگ اعضالری بولگنی و اولر آزدالیک یولیده شهید صفتیده خلق تامانیدن یادگه آلینیشی حقیده تاکید قیلدی. او شونینگدیک، جمهورلیک ریاستی سیلاو نامزدلری اینیقسه دولت قوروچی سیلاو تیمیگه اوتگنلرگه اوز منتدارچیلیگینی بیلدیردی.
محمد اشرف غنی سیلاو خرجتینینگ کتّه قسمی دولت بودیجهسی قالگن قسمی ایسه اروپا اتفاقی، جاپان، امریکا قوشمه ایالتلری و باشقه خلق ارا تشکیلاتلر تامانیدن تولهنیلگنیگه اشاره قیلدی. عین دَمدم جمهور رئیس غنی، سیلاو جریانی خلق ارا، ملی و محلی کوزه تووچیلر، ییتکرمهلر و مدنی فعاللر طرفیدن کوزهتیب باریلیشیدن منتدارچیلیک بیلدیردی.
جمهور رئیس نینگ تاکیدلهشیچه، بو ییلگی سیلاو ملی بیرلیک سیلاویگه اوزگرتیریلدی و آواز بیریش بانکلرنینگ یوق قیلینیشی ملی ارادهگه کوپراق عزم یرهتدی. او هیچ قندهی تقلب قبول قیلینمهدی دیب، اورغولهدی. فریبگرلیک بو قانون جنایتی دیر، سیلاو قانونچیلیگیدهگی جنایت حسابلنهدی. او برچه افغانلرنی فریبکرلیکنی توختهتیشگه چقیردی.
جمهور رئیس غنی، سیلاو کمیسیونی اعضالرینی سیلاو جریانینی یخشی باشلهگنی بیلن تبریکلب و کون اداغیگچه بو جریاننی یخشی دوام ایتتیریشگه اوندهدی. او، سیلاو شکایتلرینی تیکشیریش کمیسیون هر قندهی شکایتنی کوریب چیقیشی اوچون صلاحیتلی ایکنینی قوشیمچه قیلدی.
محمد اشرف غنی سیلاولرده عیاللرنینگ اشتراکینی آلقیشلب، تینچلیک ـ بو ملتنینگ اساسی طلبی و سیلاولر خلقنینگ اساسی ایستهگی بولگن عدالتلی و تینچلیکنی تامینلش اوچون اوتکزیلگنینی ایتدی. بیز ریجهلریمیز عملگه آشیریشگه تیارمیز وآدملرنینگ صلاحیت بیریش ایستهگینی کوتهمیز” دییه قوشیمچه قیلدی.
جمهور رئیس ینه بیر بار برچه اولکهداشلرگه جمهوریتگه صادقلیکلری و آواز بیریش جریانیده اشتراک ایتیشلری اوچون منتدارچیلیک بیلدیریب، کیلگوسی بیش ییل ایچیده کوچلی بیر حکومت اولهراق خلقدن نمایندهلیک قیلیشنی تیلگه آلدی.#
]]>
بو حادثهده تینچ اهالی شهید بولگنی بارهسیده خبر بولگن جمهور رئیس غنی، واقعهدن قتّیق تاثیرلهنیب هلمند ولایتی والیسیگه مساله جدی تیکشیریلیشی اوچون هیات تعیین بولیشی خصوصیده بویورق بیردی. جمهور رئیس، هیات حادثهگه عاید قولگه کیریتگن معلوماتینی تیزده حکومت بیلن اورتهگه قوییشینی طلب قیلیب و مسئوللردن شهیدلر خانهدانی و یرهلگنلرگه جدی اعتبار قرهتیلشی سورهدی.
جمهور رئیس غنی، هر دایم حربی عملیاتلر آقیمیده قونت بولیش همده عادی اهالیگه تلفات ییتمسلیگی بارهسیده اورغولب کیلگن. جمهور رئیس نینگ کوپهیتیریشیچه، تینچ اهالیگه تلفات ییتکزیش اوروشنینگ بدبختلیکلریدن سنهلیب بو مسالهنی مین و حکومت رسمیلری چیده آلمهیدی.
تینچ اهالی تلفاتینینگ اصلی عاملی بولمیش طالبان هر دایم تینچ اهالی یشش اوی جایلری همده قیشلاقلرنی قلقان اولهراق سوء استعمال قیلیب حتی چیت ایللیک جنگریلرگه هم میزبانلیک قیلهدی. طالبلر اوروشگه دوام بیریشدن قول کوتریب افغانستان حکومتی بیلن تینچلیک مذاکرهگه اولتیریشی لازم.#
]]>
اوشبو اوچرهشووده جمهور رئیس غنی خانم نورجهاننینگ ایریم بولیملردهگی سعی و حرکتی اینیقسه تورلی پروزهلرنی تطبیق ایتیش قاله ویرسه انرژی، زراعت، وافغانستان نینگ تاریخی آبدهلری سقلهنیب قالیشی اوچون اوز منتدارچیلیگینی بیلدیلردی.
آغاخان بنیادینینگ افغانستانگه کورستگن دایمی همکارلیکلریدن تشکرلیک قیلگن جمهور رئیس محمد اشرف غنی، خانم مورانیگه کیلهجک ماموریتلریگه اولکن موفقیت ایستهدی.
شونینگدیک انچه مددت افغانستانده بولیب ماموریت قیلگنی اوچون خرسندلیک بیلدیرگن خانم مورانیگه کوره، آغاخان ترقیات بنادی افغانستانده اوزینینگ تورلی بولیملرینی ایچیگه آلگن همکارلیکلریگه دوام بیرهدی.#
]]>
ارگنینگ چهارچنار قصریده اوتکزیلگن بو اوچرهشووده دستلب افغانستان فوتبال فدراسیونینینگ باشلیغی محمد یوسف کارگر گپلشدی. کارگر جمهورنینگ سپورتگه اعتبار قرهتیشی و افغانستان فوتبال اوستونلیک لیگهسینینگ سکیّزینچی باسقیچی دولت تامانیدن حمایت بولگنی اوچون تشکرلیک قیلدی.
اونگه کوره، بو قوللب ـ قووتلش بیلن مملکت سپورتچیلرینینگ فخر میزانی ملی و خلق ارا میدانلرده کوتیلمهگن درجهده کوتریلدی.
کارگرنینگ سوزلریگه کوره، افغانستان فوتبال اوستونلیک لیگهسینینگ سکّیزینچی دوری : “بیر ملت بیر سیس” شعاری بیلن یولگه تشلندی. بیلشوونینگ خوفسیزلیگی تامین قیلگنی اوچون مملکت امنیتی و دفاعی کوچلریگه هم رحمت ایتیش اورینلی دیدی کارگر.
کیینچهلیک جمهور رئیس محمد اشرف غنی سوزلهشیب، افغانستان فوتبال اوستونلیک لیگهسینینگ سکّیزینچی دور قهرمان تیمی نینگ همت و شهامتی همده باشقه سپورتچیلرنینگ آلقیشلب، سیزلر افغانستان خلقینینگ امید بیلگیسی و صداقت رمزی سنلهله سیزلر دیدی. بو حرکت بیلن سیزلر افغانستان باشقه زوروانلیک، ترور و دهشتگه تسلیم بولمسلگینی انگلتدینگیز دیدی جناب غنی.
جمهور رئیس غنیگه کوره، سیزلر سپورت اویینلری قانونلرینی رعایت ایتیشنی کورستدینگیز سیزلرنینگ سعی و حرکتینگیزدن برچه بولیملرگه اورنک آلینیشی کیرهک.
سپورتنی کوچهیتیریش دولتنینگ اصل وظیفهسی ایکنی توغریسیده اشاره قیلگن جمهور رئیس غنی شونینگ اوچون هم افغانستان فوتبال اوستون لیگهسینینگ سکّیزینچی دورینی حکومت قوللب ـ قووتلهدی دیدی.
افغانستان اسلامی جمهوریتینینگ جمهور رئیسی محمد اشرف غنی صحبتلرینینگ سونگگیده سپورت اوستیده کوپراق سرمایه یاتقیزیلهدیدیدی. غنی، طوفان هریرود وشاهین آسمایی تمینینگ هر بیر اعضاسیگه دولت بودجهسیدن ۵۰ مینگ افغانی بیریلهدی دیگن. افغانستان فوتبال فدراسیونینینگ مسووللریدن مربیلر تقدیرلهنیش تکیلفینی تریب بیریشلرینی سورهدی جناب غنی.#
]]>
بیرینچیدن قتنشووچیلر نمایندهلیگیده چیقیش قیلگن مولوی فرمانالله نیازی جمهور رئیسنینگ دین عالملرگه کورستگن اعتباری اوچون تشکرلیک قیلدی. مملکت جمهور رئیسی محمد اشرف غنینینگ اوتگن بیش ییل ایچیده تورلی بولیملرده قولگه کیریتگن یوتوقلری اوچون منتدارچیلیک قیلدی جناب نیازی. اونگه کوره، مملکت آبادانلیگی، آسایشتهلیگی و ترقیاتی اوچون دین عالملری کتّه قربانلیک بیرگنلر دیدی او. نیازی، شونینگ اوچون هم بولرنینگ قیینچیلیگی حل قیلینیشی اوچون کوپراق اعتبار قرهتیلشی لازم دیدی.
دین ایشلر بوییچه باشلیغ مولوی رحمتالله اندر، تحصیل ساحهپسیده دین عالملرینینگ رسمی حجتیگه اشاره قیلیب، بو مساله دین عالملری اوچون توسیق یرهتگن دیدی. دین عالملری تحصیلی حجتی، رسمی بولمهگن دینی مدرسهلر تیکشیریلیشی، معین بیر نصاب توزهتیش اوچون دین عالملر بوردی توزهتیلشی کیرهک دیدی.
شونینگدیک مولوی اندر، ایشانچ سیزلیک و حکومت و دین عالملری ارا فاصلهنی قیتهتیکلیش اوچون، دین عالملری خوفسیزلیگی، دین عالملری دوسیهسی تیکشیریلیشی و باشقه تیگیشلی موضوعلر اوچون دین عالملری کمیتهسی ایجاد بولیشینی تکلیف قیلدی.
بو ییغینگه کیلگن ایریم ولایتلرنینگ مدرسلر و خطیبلرینی خوش کیلدینگیز دیگن جمهور رئیس غنیگه کوره، دین عالملری بیزلرنینگ جمعیتیمیزده مخصوص حیثیت و رولی بار. بولرنینگ معاسی حل بولیشیگه اعتبار قرهتیلیشی حتمی. اونینگ تعبیریچه، اوتگن بیش ییل ایچیده ارگ بیلن منبرنینگ فاصلهسی کمیهیگن و بو فاصلهنی بوتونیلهی یوق ایتیش اوچون هنوز هم سعی و حرکتلر بار.
دین عالملری خوفسیزلیگی، رسمی حجتلری کمیتهسی ایجاد بولیشی خصوصیدهگی تکلیفنی معقول دیگن مملکت جمهور رئیس غنی بونینگ ایجاد بولیشی اوچون ایشانچ بیردی. ایریم ولایتلرده تاریخی مسجدلر قیته قوریلشی یانیده یوزلب ینگی مسجد قوریلماقده دیدی او. شونینگدیک هر بیر ولسواللیکده جامع مسجد قوریلیشی اوچون اوتیز میلیون افغانی اخصاصلشتیرگن دیدی.
جمهور رئیس غنی نینگ کوپهیتریشیچه، بیزلرنینگ دین عالملریمیز تاریخ نینگ هر بیر باسقیچیده اساسی نقش اویینهگن و بیزلرهم بولرنینگ تاریخی نقشی همده سعی و حرکتلرینی درک ایتیشمیز کیرهک. اونگه کوره، دین عالملری جانی خوفسیزلیگیدن تشقری مدرسهلرنینگ کیلهجکی عالملرنینگ قولیده بولیشی کیرهک.#
]]>
خلق ارا تینچلیک کوننی نشانلش حقیقتده بیرلیک و بیردملیک، انسانی کرامت و خوشبختلیکده حیات کیچریش اوچون انساننینگ اینگ ایچکی تویغو و احساسینی خاطرلش بیلن ماس دیر.
ملی بیرلیک حکومتی اوتگن بیش ییل آقیمیده مملکتده عزتلی، عدالتلی و دایمی بیر تینچلیککه ایریشیش اوچون کوپ سعی و حرکتلرنی آلیب باردی. بونینگ نتیجهسیده قوشنی مملکتلر، منطقه دولتلری و دنیا بویلب اجماع اورتهگه کیلیشگه هم سبب بولدی. عین دَمده بو سعی وحرکتنینگ نتیجهسی افغانستان تینچلیک مسالهسینی چیتدن متنگه کیلیب، اولکه خلقینی هر بیر زماندن کوره ایندی دایمی بیر تینچلیککه ایریشیشی اوچون زمینه یرهتیلدی.
تینچلیک موضوعنی شبههسیز افغانستان سیاستینینگ جاری مذاکرهسیگه ایلنتیرگنیمیز فخرگه سزاوار.
تینچلیک خریطهسینی معین توزیش اوچون جاری ییل نینگ ثور آییده تینچلیک مصلحتی لویه جرگه اوتکزیلدی و افغانستان خلقینینگ ایستهگی اساسیده اوشبو لویه جرگهنینگ قراری چهار چوبهسیده مذکور پروسهنی یخشی و تیز آلغه آلیب باریش نیتده تینچلیک بوییچه دولتنینگ وزیرلیگی ایجاد قیلیندی. بو ایسه، تینچلیک یولیده حکومتنینگ قتّیق ارادهسی بارلیگی نینگ انیق بیلگیسی دیر البته.
دایمی بیر تینچلیککه ایریشیش دقت، جرئت و یخلت نیت طلب قیلیشینی آچیق ایتیش کیرهک. دایمی بیر تینچلیک بیزلردن عدالت و انسانی کرامت طلب ایتهدی. عیال و ایرکک قوشیمچه افغانستان بوتون خلقی حق و حقوقی کفالت بولگن حالده، اونده تینچلیک و آسایشتهلیککه ایریشیلدی دیسه توغری کیلهدی.
افغانستانده دوام ایتگن قیرق ییللیک جَنجالنینگ حل یولی فقط سیاسی یولنی باسیب اوتیش بیلن ممکن و بونینگ اوچون هم اینگ یخشی یول سیاسی مشارکت، سیلاونی قوللب قووتلش و جمهوریت تیزیمنی حمایه قیلیش دیر. سیلاو ملی بیر پروسه سنهلهدی. بو ایسه هر بیر افغان باشقه بیر افغان بیلن تینگ ایکنینی کفالتلهیدی.
تینچلیک تامین بولیشی اوچون مین و همکارلریم ایجابی و یوتوقلی سعی و حرکتلرنی قیلگن میز. تینچلیک بحثی فقط حکومتگه تیگیشلی ایمس؛ بلکه بونینگ بیر تامانیده اسلامی جمهوریت تیزیمینینگ کلیدی تورگن.
افغانستان اسلامی جمهوریتی ینه صلحگه چقیرگن. حقیقی تینچلیککه ایریشیش اوچون صلح و قان توکیشنی توختهتیش کیرهک. اوروش بو ییچیم ایمس. تینچلیک بو الهی بیر ترتیب. اسلام عالمنینینگ بیرچه ایشانچلی مرکزلری و برچه دین عالملری افغانستاندهگی جاری اوروش حراملیگینی تصدیق ایتگنلر. اگر طالبان تینچلیکنی ایستهسه، بیز بیر لحظه گینه اوروش دوام ایتتیریشنی خواهلمهمیز و بو ییرده قان توکیلیشده عیب تینچلیک و صلحنی قبول قیلمهی دیگنلر تامانیده ایکنلیگی کورینیب تورگن.
بو ییرده بویوک و اتاقلی شاعر استاد خلیل الله خلیلنینگ بیر بیت شعرینی کیلتیریشنی موافق کوردیم
جریان سیل خون نبوَد افتخار مرد
مرد آن بوَد که خشک کند چشم تر همی
زنده باد افغانستان
ژوندی دی وی افغانستان
یشهسین افغانستان
]]>
بیرینچیدن نشنل عوامی حزبینینگ رهبری عطااللهخان حیران و اسفندیار ولیخان ایکّی کونلیک کنفرانس همده بو کنفرانسنینگ ایریم کمیتهلریده بحث قیلیگن اوروش عاملی، اوروش عاملینی یوق قیلیش و تینچلیک تامین قیلینیشی توغریسیده بحث بولگن موردلر حقیده جمهور رئیسگه بیلگی بیردیلر.
اسفندیارخان ولی نینگ اورغولب ایتیشیچه، تینچلیک مذاکره افغانستانلیکلرنینگ رهبرلیگیده اوتکزیلیشی لازم. او، جمهور رئیس غنی نینگ بو توغریده آلیب بارگن فعالیتلری اوچون اونگه تشکرلیک قیلدی.
یوقاریده آتلری تیلگه آلینگن مهمانلرنی خوش کیلدینگیز دیگن جمهور رئیس غنی، اوروش چیگره بیلمهیدی، شونینگ اوچون هم تحمیل قیلینگن بو اوروش چیگره نینگ ایکّی تامانیده یشاووچی خلققه زیان ییتکزگن دیدی. عیاللر، بلاغتگه ییتمهگن گودکلر قوشیمه بویوکلر بو اوروش نینگ اصلی قربانی بولیب کیل 0025d3 ن دیدی او.
جمهور رئیسنینگ سوزلریگه کوره، جاری اوروش برقرارلیک، آسایشهلیک و ترقیات نینگ اصلی توسقی حسابلنهدی. شونینگ اوچون هم چیگره نینگ ایکّی تامانیدهگی خلق هم بو اوروشگه پایان بیریشلری کیرهک. سونگگی وقتلرده رسمی اسلام آباد سفریگه اشاره قیلگن جمهور رئیس غنی، پاکستانلیک رسمیلرگه بو مملکتنی قشاقلیک، انرژی آزلیگی و باشقه قیینچلیکلریگه پایان بیریشنینگ بیرینچی یولی افغانستان بیلن صادق همکار بولیش دییه اظهار قیلگن من دیدی.
جمهور رئیس غنی، چیگره نریاغیده حیات کیچیرووچی یازووچی و شاعر پشتونلرنینگ اثری چاپ قیلینیب افغانستان خلقی اختیاریگه قوییلهدی دیگن. بیزنینگ ایناغه چیلیک قوینیمیز دایم آچیق دیگن جناب غنی، موجود معمالر ییچیلیشی اوچون بیرـ بیراوگه قول بیریش بیلن همه میز اوچون بیرینچی اورینده بولگن تینچلیکنی تامین قیلیشیمیز ضرور دیگن.#
]]>
اوتگن سیلاو جریانیده زوروانلیک کمهیگنیگه پاکستاننینگ بولگن رولیگه اشاره قیلگن جمهور رئیس غنی، پاکستان باش وزیریدن افغانستان جمهورلیک ریاستی سیلاوی جریانیده زوروانلیک آلدی آلینیشی اوچون همکارلیک قیلیشنی سورهدی.
پروان و کابلده عملگه آشیرلیگن قانلی حادثهلر اوچون قیغوداشلیک بیلدیرگن پاکستان باش وزیری جناب عمرانخان، افغانستان جمهورلیک ریاستی سلاوی تینچ فضاده اوتکزیلیشی اوچون مملکتی بار قابلیت و امکانیتی بیلن همکارلیک قیلیشی حقیده وعده بیردی.
]]>


text:
ارگ، کابل: کوپ قیغو بیلن ایشیدیم طالبلر اوزینینگ آلدینگی جنایتی دوامیده بوگون ایرتلب تانگ وقتی بیلن زابل ولایتینینگ نا حربی شفاخانهسی یقینده ترورچلیک هجوم عملگه آشیریب، عیاللر و بالهلر قوشیمچه بیر قنچه یورتداشلریمیزنی شهید و ایریملرینی یرهلنتیرگن.
بشریتگه قرشی بو جنایتنی قتّیق قارهلگن جمهور رئیس غنیگه کوره، طالبان حرکتی بشریت همده انسانیتگه ضد بو دهشتلی هجومنی عملگه آشیریب، عامه خلق فایدلنووچی انشاتلرنی بوزیش و خلقنی اولدیریش بولرنینگ اساسی وظیفهسی ایکنی ینه بیر بار معلوم بولدی.
جمهور رئیسنینگ تعبیریچه، بیزلرنینگ افغان امنیتی و دفاعی کوچلریمیز بیلن یوزمه یوز بولیش قابلیتیگه ایگه بولمهگن طالبلر ترورچیلیک و یاووز هجوملرنی صادر قیلیشگه یوز کیلتیرهدیلر.
جمهور رئیس غنی تیگیشلی ادارهلرنینگ مسووللریدن واقعهده یرهلگنلر دوالهنیشی اوچون برچه امکانیتدن فایدهلهنیشدن علاوه شهیدلرنینگ عایله اعضاسیگه چقور قیغوداشلیک بیلدیریب الله تعالی درگاهیدن یرهلنگنلر تیزده ساغهلیشینی طلب قیلدی.


text:
ارگ، کابل: طالبلر اوزینینگ جنایتی دوامیده ینه بیر بار بوگون ایکّی ایری ترورچیلیک هجوم عملگه آشیردی. بیرینچی هجوم پروان ولایتی مرکزی چاریکار شهرینینگ بیرینچی حوزهسی یقینیدهگی حربی مرکز و ایکّینچیسی ایسه کابل شهری توقّیزینچی ناحیهسیگه قرهلشی مدافعه وزیرلیگینینگ پیژنتون ایشیگیده یوز بیردی. بو حادثهلرده بیر قنچه وطنداشلریمیز شهید و ایریملری یرهلندی.
جمهور رئیس غنی بو دهشتلی هجوملرنی قتّیق قارهلب ایتیشیچه، افغانستان اینیقسه پروان ولایتینینگ باتور خلقی ایرکینلیک، مردمسالارلیک و جموریت تیزیمینی دایمی قوللب ـ قووتلب کیلگن و هیچقچان دشمنلرنینگ شوم نیتیگه ایریشیشگه رخصت بیرمهیدی.
جمهور رئیسگه کوره، طالبلرنینگ مملکتده تینچلیک و برقرارلیک تامین بولیشی اوچون هیچ قندهی ارادهسی یوق و بو لرنینگ سونگگی چاغلرده تینچلیک اوچون آلیب بارگن مذاکرهسی یالغاندن بولک نرسه ایمسلیگی بیللی بولدی.
جمهور رئیس غنینینگ کوپهیتیریشیچه، طالبلر بو قبیل بشری جنایت و یاووزلیکنی تکرار قیلیش بیلن هیچ پیت خلقنی سیلاولرده کینگ کولمده قتنهشیشیگه توسیق بوله آلمهیدی.
افغانستان اسلامی جمهوریتینینگ جمهور رئیسی شهیدلر خانهدانیگه چقور قیغوداشلیک بیلدیریب، الله تعالیدن یرهلنگنلر تیزده ساغهلیشینی طلب قیلدی
پروان و کابلده یوز بیرگن هجوملرگه تیگیشلی مطبوعاتی اعلامیه
ارگ، کابل: طالبلر اوزینینگ جنایتی دوامیده ینه بیر بار بوگون ایکّی ایری ترورچیلیک هجوم عملگه آشیردی. بیرینچی هجوم پروان ولایتی مرکزی چاریکار شهرینینگ بیرینچی حوزهسی یقینیدهگی حربی مرکز و ایکّینچیسی ایسه کابل شهری توقّیزینچی ناحیهسیگه قرهلشی مدافعه وزیرلیگینینگ پیژنتون ایشیگیده یوز بیردی. بو حادثهلرده بیر قنچه وطنداشلریمیز شهید و ایریملری یرهلندی.