text:
بيز بونو ائده بيلريک!
بيز بۇنو ائده بيلريک! (اینگیلیسجه: We can do it!)، آمریکادا ۱۹۴۳- جو ايلده "وستینق هاوس الکتریک" ده چالیشان ايشچيلرين روحیهسین آرتيرماق اۆچون ج.هووارد ميلر طرفيندن ياراديلميش ساواش دؤورونه عایید بیر پوستردیر. پوسترین عۆموميتله جرالدين هوف آدلی میشیقانلی کارخانا ايشچيسینين خبر آژانسینين آغ-قارا فوتوقرافینا اساسلاندیغی ايديعا اوْلونور. پوستر ایکینجی دونیا ساواشی زامانیندا چوخ آز گؤزه دَییردی. پوستر ۱۹۸۰-جی ايللرده يئنيدن تاپيلدی و گئنيش ميقياسدا بير چوْخ فورملاردا یئنیدن نشر اوْلوندو.[۱] پوستر چوخ واخت "We can do it!" آدلانديريلسا دا، بعضاً "چکيجوۇران روْزی" آدلانديريليردی. ۱۹۸۰.جی ايللرده پوستر فمینیزم و آیری سياسی مسئلهلرين تشويق ائديلمهسينده ايستيفاده اوْلونوردو. شکيل ۱۹۹۴.جو ايلده "اسميتسونيان" ژورنالینين اؤن صفحهسينده و ۱۹۹۹.جو ايلده آمریکانین بيرينجی صينيف پوست مارکی کيمی ايستيفاده اوْلونوب. ۲۰۰۸.جی ايلده پوستر بير نئچه آمریکالی سياستچینین سئچیم کمپئینینین تبلیغاتیندا یئرآلمیشدیر، ۲۰۱۰.جو ايلده ده بیر صنعتچی اوسترالیانين باش ناظيرلیگی مقامینا ایلک دفعه بیر قادين سئچیلمهسینی قۇتلاماق اۆچون ایشه آلمیشدیر. پوستر ميلّی آرشيو و يازيلار ایدارهسيندن ان چوْخ طلب اوْلونان ۱۰ شکيللردن بيريدير..[۱] پوستر يئنيدن تاپيلماسيندان سوْنرا، مۆشاهيدهچيلر چوْخ واخت پوستر، قادين ايشچيلری روحلانديرماق اۆچون مۆحاريبه تلاشلارينا قوْشولماسی جهتده ايشلنديگينی ايديعا ائديرلر. لاکين مۆحاريبه زامانی پوستر، تکجه ۱۹۴۳.جو ايلين فئوریهسینده "وستینق هاوس" کارخاناسینین ایچینده ايستيفاده اوْلونموشدور.[۲] فمينيستلر و باشقالاری پوستری بير چوْخ مۆختليف فوْرملاردا، اوْ جۆمله دن اؤزونو گۆجلدیرمک، سئچیملرده، تبلیغات و کوْمدیلرده ايستيفاده ائتميشدیلر.
تاریخی[دَییشدیر]
ژاپونلولارین پرل هاربر هۆجومولاریندان سوْنرا، آمریکا حؤکومتی ايستحصالچيلاری ساواش آلتلرینی بؤيوک ميقداردا ايستحصال ائتمگه چاغيردی. ۱۹۳۰.جو ايللر عرضينده ايداره و ایشچیلر سندیکالاری آراسيندا ناراضيليق اوْلدوغوندان، بؤيوک کارخانالاردا ايش آتموسفری چوْخ واخت گرگين ایدی. جنرال موتورز (GM) کيمی شيرکتلرين مۆدیرلری گرگينلگی آزالتماق اۆچون ايشچيلری هوسلنديرمک ايستهييردی. جنرال موتورز تئزلیکله ۱۹۴۲-جی ايلده کؤینک قوللارینی چالیشماق اۆچون اۆسته قاتلایان ایشچیلر و مودیرلری بیرلیکده گؤرسدن بير تبليغات پوستری یاراتدی. پوسترده "Together We Can Do It!" (تورکجه. بيز بونو بيرليکده ائده بيلريک!) و "Keep 'Em Firing!" (تورکجه.اونلاری گولله کيمی وۇر!) يازيلميشدي.[۳] بئله پوسترلرين ياراديلماسی، شیرکتلرده موحاريبه احوال-روحيهسینی گۆجلندیریب، تولیداتی آرتيرماق اۆچون لازيم بیر ایش ایدی.
وستینق هاوس الکتریک[دَییشدیر]
۱۹۴۲-جی ايلده وستینق هاوس الکتریکین مۆحاريبه ايستحصالی علاقهلنديرمه کوميتهسینین تبلیغات آژانسی واسيطهسيله، شيرکتين ايشچيلرينی پوسترده گؤسترمک اۆچون پيتسبورق رسامی ج.هووارد ميلری ایشه چاغیردی.[۱][۴] پوستر پروژهسینين مقصدی، ايشچيلری روحلانديرماق، داوامسيزليغين آزالديلماسی، ایشچیلر ايغتيشاشی و يا کارخانا اعتیصابینين احتيمالينی آشاغی سالماق ايدی. ميلر طرفيندن حاضيرلانميش ۴۲-دن چوخ پوستر هر ايکی هفته دن بير کارخانادا نۆمايش وئریلیب، سونرا نؤوبتله پوستر عوض اوْلونوردو. پوسترلرین اکثريتينده کيشيلر نۆمايش اولونموشدو؛ پوسترلر کيشيلر و خانیملار اۆچون سۆنتی روللاری وۇرغولاييردی. پوسترلرين بيرينده گۆلومسهين بیر کیشی مۆدیری "Any Questions About Your Work? ... Ask your Supervisor." (تورکجه. ايش حاقيندا سواللارينيز؟... نظارتچينيزدن سوْروشون.) سؤزلری ایله تصوير اوْلونموشدو.[۱][۲]
x559 432 م.م اؤلچوسونده اوْلان "We Can Do It!" پوستری ۱۸۰۰ نۆسخه دن آرتيق چاپ ائديلمهميشدير.[۱] ايلکين اولاراق پوستر ايست پيتسبورق، پنسيلوانيا، و اورتاغربی بير نئچه "وستینق هاوس" کارخانالاریندان کناردا گؤرونمهميش، ۱۹۴۳-جو ايل ۱۵ فئوریهدن باشلاياراق ایکی بئش گۆنلوک ايش هفتهسی اۆچون نومايشه قوْیولموشدور.[۱][۵][۶][۷][۸] هدفده اولان کارخانالار " ميکارتا " دان دۆزلمیش فنول رزینی ایله ساواش پاپاقلارینین ايچلیگینی حاضيرلاییردی. کارخانادا چالیشانلارین اکثريتی قادینلاردان اوْلوشوردو و ساواش عرضينده تخميناً ۱۳ ميليون ساواش پاپاغی تولید ائتميشدیلر.[۹] " We Can Do It! " شۆعاری کارخانا ايشچيلری طرفيندن تکجه قادينلارين گۆجلنديريلمهسی کیمی نظرده آلینماميشدير؛ پوسترلر ايداره صلاحيتینين نظارتی، ايشچی قابيلیتی و شيرکتين بيرلیگینین تشويقی کيمی ايستيفاده اولونوردو.[۱] تصویر ایشچیلرین احوال-روحيهسینی آرتيرماق و تولیداتی آزالماقدان ساخلاماق اۆچون اينجه تبليغات کيمی ایشه آلینمیشدیر. شکيلده عکس اولونان قيرميزی، آغ و گۆی پالتار رنگلری، ساواش تولیدلری کوميتهسی طرفیندن وطنسئورلیگی آرتيرماق اۆچون تئز-تئز ايستيفاده اولونان تاکتيکلردان بيری ايدي.[۱۰] Şəkildə əks olunan qırmızı, ağ və mavi geyim rəngləri, korporativ müharibə istehsal komitələrində vətənpərvərliyi artırmaq üçün tez-tez istifadə olunan taktikalardan biri idi.[۱][۲]
چکيجوۇران روْزی[دَییشدیر]
ایکینجی دونيا ساواشی دؤورونده "We Can Do It!" پوستری ۱۹۴۲-جی ايلين "Rosie the Riveter" ماهنيسينا و يا نورمن راکولون چکيجوۇران روْزی رسمينه مربوط دئييل ايدی. ساواش دؤورونون فيلملری، درگیلری، شکیللری و پوسترلرینده " روْزی "-نين گؤستريلمهسی ايله قادينلارين بؤيوک ايشچی قۆووهسی اوْلماسینين وطنسئورليک باخيميندان یۇخاری اهميتی وۇرغولانيردی.[۱۱][۱۲] " روْزی " بعضاً فمينيست بیر قادين تصویری کيمی قبول ائديلسه ده، بو تصویرین پیامی هامييا آيدين ایدی. " روْزی " نين پورترهسینين اۆزرينده " بيز بۇنو ائده بيلريک! " سؤزلرینين يازيلماسی تکجه قادينلاردا اؤزونه ایمان دئييل، اوقیانوسون او تاييندا، ائلجه ده آسیادا ميليونلارلا آمريکالینين دؤيوشدويو موحاريبه ده قازانماغا ایمان پیامی گؤندريردی.[۱۰]
راکولون سبوليک " چکيجوۇران روْزی " تصویری آمریکا خزينهدارليق ایدارهسی طرفيندن پوسترلر و موحاريبه ايستيقراضلار تشويق کامپانييالاريندا ايستيفاده اولونموشدور. موحاريبه دن سونرا، مؤليف حوقوقلارينا گؤره راکولون تصویری تدريجاً ايجتيماعی حافیظهدن چيخدی بۇ قورونما اوريژينال رسمين قیمت قازانماسی ايله نتيجهلندی — ۲۰۰۲-جی ايلده بو نقاشی حدوداً ۵ ميليون آمریکا دوللارينا ساتيلدی.[۱۳] بونون عکسینه "We Can Do It! " رسمینين قوْورونماماسی بو رسمینين یئنیدن نشر و چاپ اولماسینا سبب اولوب.[۶]
جرالدین هوفون عکسی[دَییشدیر]
ايديعا اولونور کی، ميلر "We Can Do It!" پوسترینی ۱۹۴۲-جی ايلده آنن آربور، ميشيقاندا کارخانا ايشچیسی اوْلان ۱۷ ياشلی جرالدين هوفون عکسیندن تقلید ائتمیشدیر.[۱۱][۱۴][۱۵] هوف عکسده متال-یوْنما ماشينی اۆزرينده اَييليب و اللری ايله جيهازی مؤحکم ايداره ائتمهسی تصویر اولونوب.[۱۵] هوفون فوتوقرافی چکیلندن سونرا کارخانا ايشينی ترک ائتميشدير؛ او، متال دامغالاما ماشنين قاباقکی اوپراتورونون الینین يارالاماسينی ائشيتميشدی و ويولونسل چالماق مهارتینی الدن وئرمک ايستميردی.[۱۱] هوف بیر آیری کارخانادا یئنیدن ايشه باشلامیشدی.[۱۶] ميلر پوسترده يئنی تفسير ياراتماق اۆچون هوفون ساغ الينده سيخديغی يومروق، اوْنون سوْل الی ايله ساغ قولونداکی کؤينگين قوْلونو قاتلاماسی کيمی چکميشدير. ميلر هوفون باشينی ایزلهینلره چئويريب، اوْنو داها عضلهلی تصویر ائتدی. او، همچینين اوْنون ياخاسينا "We Can Do It!" امکداش شخصيت نيشانی قويموشدو.[۱][۱۷] هوف بۇ حاقدا هئچ بير شئی بيلميردی؛ اوْ، ميلرين پوستر ياراتماسيندان خبرسيز ايدی.[۱۱] هوف ۱۹۴۳-ده ائولندی و جرالدين دويل اوْلدو.[۱۱]
"We Can Do It!" تاريخچيیسی چارلز آ. روچون سؤزلرينه گؤره، او، رسمين دويلا منسوب اولماسینیا شوبهه ايله ياناشير. او، ميلرين فوتوقرافیندان دئييل، ترسینه جانلی مودللردن ايش ياراتماغی سئويردی."Rosie the Riveter: Women working on the home front in World War II" کيتابینين مؤليفی پنی کولمانين سؤزلرينه گؤره، اوْ و روچ، ميلرين دويل فوتوقرافیندا اوْلوب-اوْلماديغينی موعين ائده بيلمه ميشديلر.[۱۸]
۱۹۸۲-جی ايلده "We Can Do It!" پوستری "Poster Art for Patriotism's Sake" مقالهسی واشینقتونپوست ژورناليندا درج اولونموشدور.[۱۹] دويل ۱۹۸۴-جو ايله قدر "We Can Do It!" پوسترینين مودلی اوْلدوغونو بیلمیردی؛ او، اؤزونو Modern Maturity ژورنالینين مقالهسينده گؤرموشدو.[۲۰] دويل اوّل اؤزونو گؤرمهسه ده، پوسترده اؤزونو تانيميشدی.[۱۴]
سوْنراکی ايللرده، پوستر فمينيزمی تشويق ائتمک اۆچون يئنيدن ایشه آلینمیشدی. فمينيستلر پوستری قادين صلاحيتلرين تجسسومو کيمی گؤروردولر.[۲۱] تاريخ پروفسورو جرميا آکسلرود رسمی قادينليغين کيشيليک کومپوزياسی و بدن ديلی ايله بيرلشمهسی کیمی ايضاح ائتميشدير.[۲۲] " سميتهسونيان " ژورنالی ۱۹۹۴-جو ايل مارس آييندا اوخوجولاری موحاريبه پلاکاتلار حاقيندا مقالهيه جلب ائتمک اۆچون رسمی اؤن صحيفهسينه يئرلشديرميشدی. فئوریه ۱۹۹۹-جو ايلده آمریکا پوست سرویسی رسم اساسيندا، " قادين دستگی موحاريبه جهدلرينده " ايفاده سينی علاوه ائديب، 33 ¢ پوست مارکاسی ياراتميشدير.[۲۳][۲۴][۲۵] ۱۹۴۳-جو ايلين پلاکاتي آمريکا تاريخی میلی موزهسينده، ۱۹۳۰-جو و ۱۹۴۰-جی ايللرين اشيالاری کيمی سرگيلنميشدير.[۲۶]
دويلون رسمله علاقهدار اولدوغوندان مشهورلاشميشدير. او، زامان زامان ميشیقان قادين شؤهرتی زالينا گئديب، پلاکاتلاردا اؤز ايمضاسينی يازيردی. دويلون سؤزلرينه گؤره، اونون گنجليگينده اؤزونون تانينماماسی ياخشی حال ايدی: " من بو قدر هيجانا دؤزه بيلمزديم " .[۱۱]
میراث[دَییشدیر]
حال-حاضيردا پوستر ایکینجی دونيا ساواشی زامانیندا موعين اوْلان هدفیندن اوْتایا کئچیب و چوخ یایغین بیر شکیلده تانينميشدیر. پوستر بزکلی کؤینک، دؤیمه، قهوه فینجانی و سویودوجو قاپیسینا یاپیشدیریلان زینتلر کیمی ايشلهنیب، واشينقتون پوست بۇنو واشينقتون شهرینده " ان چوْخ معروض اولونان " یادیگار اشیا آدلانديريب[۱]. ۲۰۰۸جی ايلده آمریکادا سئچکيلری زامانی بوپوستر موختليف منطقهلرده سارا پیلين، رون پول و هیللاری کیلنتونون تبليغاتيندا ايستيفاده ائديلميشدير.[۹]
۲۰۱۰-جو ايل ژوئنینده جوليا قیلارد اوستراليانين ايلک قادين باشناظیری اوْلدوغوندان سونرا، " فونیکس" آدلی ملبورن کوچه رسامی قيلاردين اۆزونو "بيز بونو ائده بيلريک!" پوسترینين قارا-آغ نوسخهسینه يئرلشديرميشدی.[۲۷] Another Magazine ژورنالی همين پوسترین فوتوشکلینی ۲۰۱۰-جو ايل ژولاییندا درج ائتميشدير.[۲۸][۲۹][۳۰] ۲۰۱۱-جی ايل مارسدا "فونیکس" همين رسمين رنگلی نوسخهسینی ياراديب، پوستره "She Did It!" (تورکجه. اۇ، ائتدی!) سؤزلرينی، ۲۰۱۲-جی ايل ژانویهسینده ده موورب شکیلده "Too Sad" (تورکجه. چوخ غمگين) ايفادهسینی آرتيرماقلا اوستراليا سياستينه قارشی مأيوسلوق فيکرينی ايفاده ائتميشدي.[۳۱][۳۲]
Utne Reader ژورنالی مارج سيمپسونو "بيز بونو ائده بيلريک!" ژورنالين ژانویه-فئوریه ۲۰۱۱ نشرينده کوْمدی کيمی درج ائتميشدير.[۳۳] ۲۰۱۱ -جی ايلده کاپیتان آمریکا: بيرينجی قیصاصچی فيلمینين سوْنو اۆچون، "بيز بونو ائده بيلريک!" پوسترینین اۆچ بوعدلو(3D) نوسخهسی ياراديلميشدير.[۳۴]
تبلیغات شوراسینین ايديعاسينا گؤره، پوستر ۱۹۴۲-جی ايلده ساواش تبلیغات کومیتهسی طرفيندن، " ايکی ميليون قادینی " ساواش وسایلی تولید ائتمک ایشینده چالیشماغا تشویق اۆچون ياراديلميشدير.[۳۵][۳۶][۳۷] ۲۰۱۲-جی ايل فئوریهسینده تبلیغات شوراسینین ۷۰.جی ایلدؤنومونون قئید اولماسينا عايد، "Rosify Yourself" (تورکجه. اؤزونو روْزی ائله) آدلی فئيسبوک پلاتفورمو ياراتميشدی.[۳۸] "Today" تلویزیون وئريليشینين ایشچیلری، آپاریجیار مت لويئر و ان کاری " روْزی"لشميش شکيللرينی اؤز سايتينا يئرلشديرميشديلر.[۳۹] لاکين، سیتون هال بیلیمیوردونون پروفسورو جیمز ج.کیمبل و پيتسبورق بیلیمیوردونون پروفسورو لستر ج.ولسونون آراشدارمالارينا گؤره، پوستر نه تبلیغات شوراسی طرفيندن، نه ده ساواش ايستحصال جلب ائتمک اۆچون ياراديلميشدير.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ (Winter 2006) «Visual Rhetoric Representing Rosie the Riveter: Myth and Misconception in J. Howard Miller's 'We Can Do It!' Poster». Rhetoric & Public Affairs 9: 533–569. Also available through Highbeam.
- ^ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Bird, William L.; Rubenstein, Harry R. (1998). Design for Victory: World War II posters on the American home front. Princeton Architectural Press. p. 78. ISBN 978-1-56898-140-6. Archived from the original on May 10, 2016. Retrieved July 15, 2016.
{{cite book}}: Unknown parameter
|dead-url=ignored (
|url-status=suggested) (help)
- ^ Bird/Rubenstein 1998, p. 58 Archived November 17, 2016, at the Wayback Machine..
- ^ Ehrlich, David A.; Minton, Alan R.; Stoy, Diane (2007). Smokey, Rosie, and You!. Hillcrest Publishing Group. p. 62. ISBN 1-934248-33-9.
- ^ Heyman, Therese Thau (1998). Posters American Style. New York: National Museum of American Art, Smithsonian Institution, in association with Harry N. Adams, Inc. p. 106. ISBN 0-8109-3749-2.
- ^ ۶٫۰ ۶٫۱ Harvey, Sheridan (July 20, 2010). Rosie the Riveter: Real Women Workers in World War II. Journeys & Crossings. Library of Congress. یوْخلانیلیبJanuary 23, 2012.
- ^ (2002) «Work—Fight—Give: Smithsonian World War II Posters of Labor, Government, and Industry» 11.
- ^ We Can Do It!. Smithsonian Institution. یوْخلانیلیبMay 25, 2012.
- ^ ۹٫۰ ۹٫۱ 'Rosie the Riveter' is not the same as 'We Can Do It!'. Docs Populi. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-10-25. یوْخلانیلیبJanuary 23, 2012. Excerpted from:
Cushing, Lincoln; Drescher, Tim (2009). Agitate! Educate! Organize!: American Labor Posters. ILR Press/Cornell University Press. ISBN 0-8014-7427-2.
- ^ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ (January 4, 2011) «Sociological Images: Secrets of a feminist icon» 10: 82–83. ISSN 1536-5042.
- ^ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ ۱۱٫۴ ۱۱٫۵ McLellan, Dennis (December 31, 2010). "Geraldine Hoff Doyle dies at 86; inspiration behind a famous wartime poster". Los Angeles Times.
- ^ Young, William H.; Young, Nancy K. (2010). World War II and the Postwar Years in America: A Historical and Cultural Encyclopedia. Vol. 1. ABC-CLIO. p. 606. ISBN 0-313-35652-1.
- ^ Weatherford, Doris (2009). American Women during World War II: an encyclopedia. Taylor & Francis. p. 399. ISBN 0-415-99475-6.
- ^ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Williams, Timothy (December 29, 2010). "Geraldine Doyle, Iconic Face of World War II, Dies at 86". The New York Times.
- ^ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ Memmot, Mark (December 31, 2010). Michigan Woman Who Inspired WWII 'Rosie' Poster Has Died. NPR. یوْخلانیلیبJanuary 23, 2012.
- ^ Schimpf, Sheila (1994). «Geraldine Hoff Doyle» 78: 54–55.
- ^ Sharp, Gwen (January 4, 2011). Myth-Making and the 'We Can Do It!' Poster. The Society Pages. یوْخلانیلیبJanuary 23, 2012.
- ^ Coleman, Penny (December 30, 2010). Rosie the Riveter Image. PennyColeman.com. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-04-28. یوْخلانیلیبJanuary 24, 2012.
- ^ Brennan, Patricia (May 23, 1982). «Poster Art for Patriotism's Sake».
- ^ Chuck, Elizabeth (December 30, 2010). "Geraldine Doyle, inspiration for 'Rosie the Riveter,' dies at 86". Field Notes from NBC News. Retrieved July 1, 2015.
- ^ Endres, Kathleen L. (2006). "Rosie the Riveter". In Dennis Hall, Susan G. Hall (ed.). American icons: an encyclopedia of the people, places, and things. Vol. 1. Greenwood. p. 601. ISBN 0-275-98429-X.
- ^ Axelrod, Jeremiah B.C. (2006). "The Noir War: American Narratives of World War II and Its Aftermath". In Diederik Oostdijk, Markha G. Valenta (ed.). Tales of the Great American Victory: World War II in Politics and Poetics. VU University Press. p. 81. ISBN 978-90-5383-976-8.
- ^ 1999–2000 Highlights. Rosie The Riveter Memorial Project. Rosie the Riveter Trust (April 2003). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-03-28. یوْخلانیلیبJanuary 24, 2012.
- ^ Women Support War Effort. United States Postal Service. یوْخلانیلیبJanuary 24, 2012.
- ^ Women On Stamps (Publication 512). United States Postal Service (April 2003). یوْخلانیلیبJanuary 24, 2012.
- ^ Treasures of American History: The Great Depression and World War II. National Museum of American History. یوْخلانیلیبJanuary 24, 2012.
- ^ Phoenix (June 29, 2010). We Can Do It!. Flickr. یوْخلانیلیبOctober 5, 2012.
- ^ Hellqvist, David (July 27, 2010). «Australian President, Julia Gillard». یوْخلانیلیبOctober 5, 2012.
- ^ Dama Design (July 8, 2010). Julia Gillard. Tumblr. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-12-25. یوْخلانیلیبOctober 5, 2012.
- ^ Phoenix (March 12, 2011). We Can Do It!. Flickr. یوْخلانیلیبOctober 5, 2012.
- ^ Phoenix (July 2, 2010). We Can Do It!. Flickr. یوْخلانیلیبOctober 5, 2012.
- ^ Phoenix (January 23, 2012). She Did It! (TOO SAD). Flickr. یوْخلانیلیبOctober 5, 2012.
- ^ Table of Contents. Utne Reader (January–February 2011). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-08-31. یوْخلانیلیبJanuary 24, 2012.
- ^ Landekic, Lola (August 30, 2011). Captain America: The First Avenger. Art of the Title. یوْخلانیلیبFebruary 17, 2012.
- ^ The Story of the Ad Council. Ad Council. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2007-02-16. یوْخلانیلیبSeptember 24, 2012.
- ^ Frequently Asked Questions. Ad Council. یوْخلانیلیبSeptember 24, 2012. “Working in tandem with the Office of War Information, the Ad Council created campaigns such as Buy War Bonds, Plant Victory Gardens, 'Loose Lips Sink Ships,' and Rosie the Riveter's 'We Can Do it.'”
- ^ Conlon, Peggy (February 13, 2012). "Happy Birthday Ad Council! Celebrating 70 Years of Public Service Advertising". Huffington Post. Retrieved September 24, 2012.
- ^ HelpsGood Develops 'Rosify Yourself' App for Ad Council's 70th Birthday. HelpsGood (February 2012). یوْخلانیلیبSeptember 24, 2012.
- ^ Veres, Steve (February 13, 2012). "Plaza sign of the day: Matt as Rosie the Riveter". Today. MSN Allday Today. Retrieved September 24, 2012.


c: text/html

text:
ایرانین جومهور باشقانلاری
ایرانین جومهور باشقانلاری، ۱۹۸۰-جی ایلده جومهور باشقانلیق مقامینین قورولوشوندان بو یانا ایران ایسلام جومهوریتی جومهور باشقانلارینین لیستی دیر. ایران جومهورباشقانی، اؤلکهده ان چوْخ خالق طرفیندن سئچیلن شخص دیر.
تاریخ[دَییشدیر]
ایندیهجان ۸ نفر ۱۳ دورهده ایرانین جومهور باشقانی اولوبلار. بو مقام پهلویلردن سونرا، ایران ایسلام اینقیلابینان سونرا ۱۱ آذر ۱۳۵۸ ایراندا قورولدو. جومهورباشقانلیقی ایراندا ۴ ایل اولار و ائیلیه بولر تازادان بیر دوره دالبه دال سئچیلسین. ایندیکی جومهورباشقان ۳ آقوست ۲۰۲۱دن ابراهیم رئیسی دیر.
جومهورباشقانلاری[دَییشدیر]
زامان قرافیکی[دَییشدیر]
همچئنین باخ[دَییشدیر]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
چاووش اوُغلی دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتینده
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری قبرس ینگ تۆرکلرینه قوُلداو برمأگه دوُوام اتجکدیکلرینی نیغتادی
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری مولود چاووش اوُغلی دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتینده جمغیتچیلیک وکیللری بیلن دوشوشدی.
چاووش اوُغلی نینگ دوشوشیغی گیرنه شهرینده گچیریلدی.
داشاری ایشلر وزیری نینگ اوُرونباساری سدات اؤنال و تۆرکیأنینگ لِکفوشاداقی ایلچیسی علی مراد باشچری ده بو ماصلاحاتا قاتناشدی.
دوشوشیق بیلن باغلانشیقلی ماغلومات برن چاووش اوُغلی "دۆین، شو گۆن و همیشه بیله لیکده دیرس. بیله لیکده لیگیمیزی یوُق اتمأگه سینانشیانلارا روغصات برمهریس" دیدی.
چاووش اوُغلی لاپتا بؤلگه سینده ده قبرسلی یورتداشلار بیلن دوشوشدی.
چاووش اوُغلی بو یرده برن بیاناتیندا "قبرس ینگ تۆرک حالقی بیزینگ جانیمیز، هر زادیمیز و قیمماتلیغیمیزدیر" دیدی و شو گۆنکی گۆنه چنلی دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتینی و قبرسلی تۆرکلری هیچ یکه قوُیماندیقلارینی و موندان بیلأک ده یکه قوُیماجاقدیقلارینی نیغتادی.
تۆرک وزیر، قبرس داقی اوُیونلارینگ اؤنگۆنه گچیلمه گی نینگ أهمیتینه اۆنس چکدی و،
"موندان بیلأک (یونان تاراپی بیلن) قاراشسیز دنگلیک بار، سیاسات دنگلیگی یوُق. یاغنی ایکی دؤولتلی چؤزگۆت. بیله لیکده یاشاجاق ایکی دؤولت اؤز آراسیندا هر حیلی حیذماتداشلیق ادیپ بیلر. بو عاداتی زاتدیر. قبرس تۆرکلری نینگ اؤزایغیتیارینی هممه حالق قابول اتمه لیدیر" دیدی.
دِگیشلی حابارلار
قازاغیستان داقی پارتلامادا ایکی ایشچی اؤلدی
قازاغیستان ینگ نبیت چیقاریلیان بؤلگه سی بوُلان تنگیزده پارتلاما بوُلدی
تۆرکمنیستان ینگ طبیغی گازی نینگ تۆرکیأ گتیریلمه گی اۆچین ایش آلیپ باریلیار
فواد اوکتای تۆرکمنیستان ینگ طبیغی گازی نینگ تۆرکیأ یتیریلمه گی اۆچین اۆچ یوُل بارادا ایش آلیپ باریلیاندیغینی آیتدی


text:
زلنسکی: اوکراینا یاراغ و انسانی کؤمِک برینگ
اوکراینانینگ قشونی 34 مۆنگ 230 روس عسگری نینگ اؤلدۆریلندیگینی حابار بردی
اوکراینانینگ یوُلباشچیسی ولودیمیر زلنسکی روسیا قوُیلان چأکلندیرمهلرینگ (تحریملرینگ) دوُوام ادیلمهگینی ایسلهدی.
زلنسکی "یاراغ، پول و انسانی کؤمِگه أتیأجیمیز بار" دیدی.
اوکراینانینگ جمهورباشلیغی ویدئوکنفرانس آرقالی کانادانینگ 11 بیلیم یوردونینگ اوُقووچیلاری اۆچین بیانات بردی.
یوردونینگ روسیانینگ اشغالیندان 4 آی گچمه گینه قارامازدان دموکراسیا باغلی بوُلاندیغینی یاتلادان ولودیمیر زلنسکی، "ارکین و دموکراتیک بیر گلجک اۆچین هر قینچیلیغی ینگریس" دیدی.
اوکراینانینگ یوُلباشچیسی یوردی اۆچین کؤمِک ایسلهدی و روسیا قارشی قوُیولان چأکلندیرمهلرینگ ده دوُوام اتمهگینی ایسلهدی.
بیله کی تاراپدان روسیا، اوکراینانینگ میکولایف بؤلگه سینده سوخوی- 25 اوچارینی، دنیپرو شهرینده میگ- 29 اوچارینی اوراندیقلارینی بیلدیردی.
روسیانینگ قوُرانماق وزیرلیگی نینگ مطبوغات گنگه شچیسی ایگور قوناشنکوف اوکراینانینگ ایکی ساواش اوچارینی اوروپ یوُق ادندیکلرینی تاصصیقلادی.
اوکراینانینگ قشونی بوُلسا ساواشینگ باشیندان بأری 34 مۆنگ 230 روس عسگری نینگ اؤلدۆریلندیگینی حابار بردی.
اوکراینانینگ قشونی روسیانینگ 216 اوچارینی، 182 دیک اوچارینی، 1496 تانکینی و 752 توُپونی دا اوروپ یوُق ادندیکلرینی حابار بردی.
دِگیشلی حابارلار
دانمارک داقی یاراغلی هۆجۆمده اۆچ آدام اؤلدی
یارالیلارینگ ایکیسی نینگ سوئدینگ یورتداشی بوُلاندیغی حابار بریلدی
ژاپن دا قیزغین هوُوا سبأپلی 17 آدام اؤلدی
یاشی 6-97 آراسیندا بوُلان 294 آدام قیزغین هوُوا سبأپلی کسلحانالارا ایبریلدی


text:
ویکیپدیا:ایدارهچی ایستاتوسونا عریضهلر/Ziraksima
- آشاغیداکی سس وئرمه و بونونلا ایلگیلی دانیشیق دایاندیریلمیشدیر. خواهیش اولونور دَییشدیرمه ائتمهيهسینیز . آیری دانیشیقلار آیری صفحهلرده آپاریلمالیدیر .
ایچیندهکیلر
Ziraksima (دانیشیق • چالیشمالار • یوْللاندیرمالار • باغلانسین • باغلانمالار • ایشلدن حاقلاری • آمار • پیشرفته آمار)
عزیز و حؤرمتلی ایشلدنلر
- حؤرمتلی یوْلداشلار و ایندیکی حؤرمتلی ایدارهچیلر (Alp Er Tunqa، Amir a57، E THP و M.XIII)، سس وئرمه اۆچون سیزدن تشکور ائدیرم ، لؤطفا سوال یا باخیشینیزی منه بیلیدرمکدن چکینمهین.Ziraksima (دانیشیق) ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۱ (UTC)[پاسخ]
یاناشی (Support)
- یاناشی.--Salman.oglu (دانیشیق) ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۲۲ (UTC)[پاسخ]
- یاناشی.--Aymara93 (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۴۸ (UTC)[پاسخ]
- یاناشی. Temporarily for six months --آلپ ار تونقا✉ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۵۷ (UTC)[پاسخ]
- یاناشی.Trkgs (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۵ (UTC)[پاسخ]
- یاناشی --Bitim✉ (دانیشیق) ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۴۱ (UTC)[پاسخ]
قارشی (Oppose)
- قارشی.
باخیشلار (comments)
Ziraksima بی
سوال: بیر های سالان ایشلدن کیمه دئییلیر و قاباغیندا بیر ایدارهچی اولاراق نه ایش گوره بیلرسینیز؟— بو ایمضاسیز یازی Alp Er Tunqa (دانیشیق • چالیشمالار) طرفیندن آرتیریلمیشدیر.
جاواب: های سالماقین موناسیب و غئیرموناسیب وضعیتی بیری-بیریندن فرقلی دیر: گئنیش جمعی پیام یازما، چاغیرما، سسییغما، گیزلی هایسالما و هدفلی یوخلاما غئیرموناسیب هایسالمالارین نووعلاریندان اولابیلر. مخصوص شرایطده محدود و طرفسیز پیاملار ایرادسیز دیر. عمومیتده، بیر کامیل توافوقا چاتماق اوچون آیری ایشلدنلری موذاکیریه چاغیرماق، خبردار اتماق و داها چوخ ایشلدنلرین ایشتیراکین الماق مقبولدور. اما اگر بیر مووضوع باره سینده دانیشیق اولوب و نتیجهسی دانیشیق باشلینین مقبولو اولماسا، و او نفر تازادان همان دانیشیقدان اوز مقبول نظرین آلماق اوچون باشقا ایشلدنلره پیام گوندریب و تازادان او دانیشیقی اوز طرفینده اولان ایشلدنلریله قاباقا آپارا، بو ایش غئیر موناسیب های سالماق حساب اولور. بیر ایشلدن های سالماق ایستهسه، اونون اوزونه گوره یولو وار. و یاخشیسی بودور کی آیدین و ادبلی اولسون و دانیشیقداکی سوزلری ایشلدنلرین دانیشیق صفحهسینده تیکرار ائتمهسین و های سالماق اوچون روباتلاردان فایدالانماسین. اما بوتون ایشلدنلر مومکوندور کی بو بارهده قانونلاری روعایت ائتمسینلر. اولارین قاباقین آلماق اوچون یاخشیسی بودور کی ادب ایله اولارینان دانیشاق و قانونلار بارهسینده اولارا تذکور یازاخ. اگر داها بو تذکوره قولاق وئرمسهلر، حسابلارین باغلاماق اولار... اما منیم نظریمه ایکینجی تذکورده لازیم دیر.Ziraksima (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۲ (UTC)[پاسخ]
سوال: بیر ایشلدنین دانیشیق صفحهسینده بیر پیام قویاندا اونو پینگ ائتمگه احتیاج واردیر یوخسا یوخ؟ ندن؟— بو ایمضاسیز یازی Alp Er Tunqa (دانیشیق • چالیشمالار) طرفیندن آرتیریلمیشدیر.
جاواب:چوخ گوزل و داها عقیللی بیر شابلون
{{پینگ}} دیر. بو شابلون پیام یولاماق سیستیمی دیر و چوخ ساده و گئچرلی بیر شابلوندو.
ایشلدنلرین دانیشیق صفحهسینده هر نه دانیشیق یازیلسا صفحهنین اوست سول بوجاقیندا زنگ آیکونونون قیراغیندا بیر اعلان گوسترر و ایشلدن اونو گوروب و بیلر کی، بیر یئنی پیامی وار. اوجور کی بیلیرسیز ایشلدنلرین ایشلدن صفحهلرینین آدینی ایکی آچیق(
[[) و ایکی باغلی(
]]) موطلق کاراترینین (علامتینین) ایچریسینده یازیلسا گینهده او ایشلدنه ایشاره ائتماق حساب اولور و ویکی سیستمی او ایشلدنی خبردار ائدر.
{{پینگ}} شابلونودا بیر خیطاب ائتمه و یا خبردار ائتمه سیستیمی دیر و ایشلدنلرین اوز سلیقهلرینه گوره هر هانسی حالت اویغون اولسا فایدالانا بیللر. ایمضاسی فرقلی ایشلدنلر بو شابلوندان فایدالانسالار مخصوص ایمضالاری گوستریلمز. بو شابلون همیده بونو گوستریر کی بیر دانیشیق شخصین بارهسینده دیر. ایشلدنلرین ترجیحلرینه باغلی بیر موریدلرده وار مثلن بو کی آیا ایشلدن ایستیر اعلانلاری ایمیلیله اعلان اولسون یا یوخ و بو ترجیحلری «ترجیحلر» قیسمتیندن تنظیملشدیرماق اولار.
{{پینگ}} شابلونوندا نئچه ایشلدنی بیر بئرده چاغیرماق و یا خیطاب ائتماق اولار.Ziraksima (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۲ (UTC)[پاسخ]
سوال: ائ سسینین یازیلیشینین تورکجه و غئیر تورکجه کلمهلرده نه فرقی واردیر؟— بو ایمضاسیز یازی Alp Er Tunqa (دانیشیق • چالیشمالار) طرفیندن آرتیریلمیشدیر.
جاواب:هر دیلین اوزونه گوره بیر یازی قاعیدهلری وار. بیزیم ویکیمیزیده هللیکده بو قاعیدهلره باغلی، کلمهلری و یازیلاری قاباقا آپاریر. (ائ) یا (e) سسینه گوره ده بو بؤلومده قاعیدهسی آچیخلانیب. بو قاعیده اساسیندا بوجور یازیلیب کی: (e) سسی خاریجی کلمهلرده (آلینما کلمهلرده) اگر کلمهنین باشلانیشی و اورتاسیندا اولسا یازیلماز. اما بعضی یازیلاردا بو قاعیدهنی واز گئچنلرده وار. بو شخصلرین ترجیحلری و ایستیدلاللاری بودور کی، (az) و (tr) تورکجهسینه تای گره (ئ) یازیلا و بو ایش اوخوماقی راحت شکلیده قاباقا آپارار.Ziraksima (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۲ (UTC)[پاسخ]
سوال: بیر آیپی یوخسا یئنی ایشلدن بو ایکی مقالهنی یارادیبدیر (وحید احسانی - محمد دوزگون) اونلاری بیر ایدارهچی عونوانیندا نئجه حل ائدرسینیز ؟
حورمتله آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۰۶ (UTC)[پاسخ]
جاواب: آیپی ایله گیریش ائدن ایشلدنلره ال تاپماق چتین بیر ایشدیر. چونکی آیپی هئچ واخت ثابیت اولماز و هر گیریشیله دییشیلر. بو ایکی مقاله بیر بیوقرافی مقالهسی دیر و بیوقرافیلارین اوزلرینه گوره ویکی سیاستی وار.
- وحید احسانی صفحهسی نین لاپ بویوک موشکولو آیری دیللده یازیلما موشکولودور. بعضی مقالهلرین بیر بؤلومو مومکوندور ترجومهیه گوره آیری دیلده یازیلا و سونرا ایشلدنین طرفیدن او آیری دیل ده کی یازیلار دا چئوریله اما بو مقاله بوتون آیری دیلده یازیلیب و بو بیر موشکول ساییلیر. سونراکی موشکوللری قایناقسیزلیق، آدلیملیق و دیل باغلانتیسیزلیقی دیر.
- محمد دوزگون مقالهسی آیری دیلده یازیلمایب اما چوخلو یازیلاری ایشتیباه دیر. و یوخاریداکی مقالهیه تای قایناقسیزلیق، آدلیملیق و دیل باغلانتیسیزلیق موشکولونو اوزیله داشییر.
اما بو مقالهلرین بارهسینده بیر ایدارهچی باخیشیندان گوردوغوم ایش بو اولا بیلرکی مقاله دانیشقندا موشکولره ایشاره اولسون و ایشلدنه زامان وئرماقیله بو مقالهنین دوزگونلشدیرماقیان کومک ائدیم. بیوقرافی مقالهلری چوخ حساس اولابیلر چونکی بویوک پوتانسیله صاحیبدیر کی اسپم اولوب و بعضی نفرلر اوزلرنه گوره رزومه یارادسینلار.
اما چوخ زامانلار بو ایشلری یئنی ایشلدنلر گورولر و اولارین تازاکار اولماقلاری بو ایشین سببی دیر. یئنی ایشلدنلر ایله نجور دانیشیب و قاباقلارینا چیخماق چوخ اهمیتلی بیر مووضوع دی. اولاریایله نهقدر یاخشی و قوناق کیمی و ادبلی قاباقلارینا چیخساق بو ویکینین باشی اوجا اولماقینا کومک اولار. بیر نوکتهدهکی منیم نظریمه گره چوخ دیقت ائداخ بو دور کی بیز تورک دیلینده دانیشانلارین چوخو مکتب و مدرسهده، آکادمیک شکلیده تورکی یازماق و دانیشماقی اورقشممیشوق.
بونودا بیلیرمکی بیر سایی غرضلی اینسانلار آماده برنامه و پلانیله بو ویکیده چالیشیلارکی بو ویکینی بیر اسپم ویکییه چئویرسینلر. اسپم ایشلدنلر تمام ویکیلرده وار، اما کیچیک ویکیلرده بویوک موشکوللر سبب اولا بیلیلر.Ziraksima (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۱۲ (UTC)[پاسخ]
۵ یاناشی سسله متادا ایدارهچی ایستاتوسو وئریلدی. --آلپ ار تونقا✉ ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۱۹ (UTC)[پاسخ]


text:
جدیدچیلیک
جدیدچیلیک (عربجه: جدید - یئنی معنیسینده، تاتار تورکجهسی: Cäditçelek) اون دوققوزونجی ایله ایگیرمینجی یۆز ایللر آراسیندا تۆرکوستان، قافقاز، قیریم، ایتیل چایینین حوضهسی و سیبری موسلمانلاری آراسیندا یاییلان ایجتیماعی-سیاسی حرکت دیر.[۱] جدیدچیلیک ۱۹۸۰ ایللرینده قیریمدا ایسماعیل بیگ قاسپیرینسکی چالیشمالاری ایله وجودا گلیب، روسیه ایمپیراطورلوغوندا یاشایان موسلمانلار آراسیندا چوخ تئز یاییلدی. ایلک آتدیملاریندا بو سیاسی مکتب، تۆرکجهنی آرتیراق روس دیلی یئرینه ایشلتمک و یئنی بیلیملری اؤرگشمک کیمی، مدنی حرکتلرله ایشه باشلادی. جدیدچیلیک دۆشونجهلری، اصول جدیدله علاقهلی مقالهلرده، ترجیمان مجلهسینده یاییلاردی.
جدیدچی مطبوعات[دَییشدیر]
جدیدچیلرین ایلک مجلهسی تانینان ترجیماندان سونرا، اورتا آسیا، قافقازلاردا و ایتیل چایی حوضهسینده چوخلو مجله یایینا باشلادی. تاشکندده ۱۹۰۵ ایله ۱۹۰۶-جی ایللر آراسیندا ترقّی (یازاری: ایسماعیل آبیلی) و خورشید (یازاری: منوّر قاری)، ۱۹۰۷ ایله ۱۹۰۸-جی ایللر آراسیندا شؤهرت (یازاری: عبد الله اولانی)، آسیا (یازاری: احمدجان بکتمیروْو) و توجّار (یازاری: سعیدکریمبای سعیدعظیمبای اوغلو)، بوخارادا ۱۹۱۲-جی ایلده بوخارای شریف (یازاری: میرزا جلال یوسفزاده) و توران (یازاری: قیاس مقسوم حسینی)، ۱۹۱۳-جو ایلده سمرقندده سمرقند (یازاری: محمودخواجه بهبودی)، تاشکندده صدای تورکوستان (یازاری: عبیدالله خواجهاسدالله خواجهیئو) و قوقاندا صدای فرغانه (یازاری: عابیدجان محمودوْو) یایینا باشلانان مجلهلردن ایدیلر.
اورتا آسیاداکی ایلک جدیدچیلر[دَییشدیر]
اورتا آسیادا بؤیوک یازیچیلار، سیاستچیلر و شاعیرلر جدیدچیلیکدن حیمایت ائدیب قورولوشونا چالیشیبلار. بو بؤیوک خیلین آدلینلارینین آدلاری اشاغیدا گلیبدیر:
- محمد خواجه بهبودی
- عبد القادیر شکوری
- عجزی (سعید احمد حسن خواجه اوغلو صیدّیقی)
- منوّر قاری عبد الرشید خانوْو
- عبد الله اولانی
- عبید الله خواجه اسد الله خواجهیئو
- تاشبالتابک ناربوته بکوْو
- عبد الرؤوف فیطرت
- فیض الله خواجهیئو
- عوثمان خواجه بولات خواجهیئو
- عبد الواحید بورهانوْو
- صدر الدین عئینی
- عبد القادیر محی الدینوْو
- عابیدجان محمودوْو
- حمزه حکیمزاده نیازی
- چوْلپان (عبد الحمید سولیمان اوغلو)
- ایسحاق خان عیبرت
- محمد شریف صوفیزاده
- پهلواننیاز حاجی یوسوفوْو
- بابا آخوند سلیموْو
ایستالین گۆجلنمهسیندن سونرا جدیدچیلیک[دَییشدیر]
ولادیمیر لنینین، ۱۹۲۴-جو میلادی ایلده، اؤلوموندن سونرا، جوزف ایستالین گۆجلنمهیه باشلادی. کومونیست حیزبینین ۱۹۲۶-جی میلادی ایلدن باشلایان سیاستلری میدانی جدیدچیلره دار ائدیب، جدیدچیلرین چوخو اعدام اولدولار. اعدام اولان جدیدچیلرین ان آدلینلاری چوْلپان و عبد الرؤوف فیطرت ایدیلر. بو ایکی یازیچی شوروینین داغیلماسیندان سونرا اؤزبکیستانین میلّی قهرمانلاری آدلاندیلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Ahmedov, Sirojiddin; Rajabov, Qahramon (2000-2005). "Jadidchilik". Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi.


text:
`امارات` نتیجهلر
خبرلر [14]
- اردوغان، امارات سفرینی دگرلندیردی
- اردوغان: باشاریمیزا باشاری قاتاجاغیق
- ابوظبیده سمبولیک بینالار تورک بایراغی ایله بزهندی
- تورکیه ایله امارات آراسیندا ۱۳ آنلاشما ایمضالاندی
- اردوغان، اماراتا گئتدی
- آمریکایا ایشلهین افغانیستانلیلار هله ده ویزا گؤزلهییر
- تورکیه، امارات و عربیستانا ائدیلن سالدیریلاری قینادی
- ابوظبیده تشکیل ائدیلهن سالدیریلاردا ان آز اوچ نفر اؤلدو
- اماراتدا هفته سونو تعطیلی ایکی گون یاریم اولاجاق
- ایران – امارات موناسیبت لرینده یئنی آددیم
- اردوغان، امارات تورکیهده یاتیریما حاضیرلانیر
- اینسانسیز هاوا آراجلاری ایله یاغیش یاغدیریلاجاق
- ایسرائیل ایله ویزانی قالدیران ایلک عرب اؤلکهسی امارات اولدو
- اماراتدان تورکیه آچیقلاماسی


text:
دیوان حکیم هیدجی
(آثار ترکی و فارسی حکیم ملا محمدعلی هیدجی)
[دیوان اشعار ترکی، دیوان فارسی، مثنوی دانشنامه، رسالهی دخانیه)
تصحیح، مقدمه و تحشیه: دکتر حسین محمدزاده صدیق
نشره حاضیرلایان: سعید موغانلی
ناشر: ساوالان ایگیدلری
یاشماق سیراکیتابلاری
وزیری، ۵۵۶ ص- بالک کاغیذی
تهران- قیش- ۱۳۹۹
معاصر چاغیمیزین بؤیوک فیلسوف و شاعیری #حکیم_هیدجینین بوتون اثرلری بیر جیلدده، نفیس و سهوسیز بیر کیتاب کیمی دوکتور #صدیق جنابلارینین ایللر زحمتی و امگی نتیجهسینده و #ساوالان انتشاراتینین تشبثو ایله، #یاشماق_کیتابلارینین سریالاریندان بیری کیمی یایینلاندی.
بو اثر، اصلینده بؤیوک حکیم و فیلسوفون دؤرد کیتابینی بیر یئرده احتیوا ائدیر.
تورکجه شعر دیوانی، دیوان اشعار فارسی، مثنوی دانشنامه و رسالهی دخانیهدن عیبارت اولان بو اثرین یوز صفحهیه یاخین مقدمهسینده شاعیرین حیاتی، شعر سبکی، تحصیلاتی، اثرلری، شاگیردلری و اونا یازیلان باخیشلارین اؤزتی، بؤیوک فیلسونون نشر اولان کیتابلاریندان و آذربایجان شعرینه بوراخدیغی ائتگیدن سؤز گئدیر.
سونرا سیرایلا تورک دیللی شعر دیوانی، فارسی دیوانی، مثنوی دانشنامه کیتابی و رسالهی دخانیه کیتابلاری سیرایلا گتیریلیب.
کیتابین سونوندا علاوهلر آدلی بؤلوم آرتیریلیب و نسخه فرقلری آچیقلانیب، اؤزل لغتلر و ترمینلر شرح وئریلیب، بوتون تورکجه دیواندا ایشلهدیلن اصیل تورک سؤزلری آیریجا گتیریلیب، ادبی بزکلر آدیندا تشریح و هابئله دیواندا گئدن آتالار سؤزلری و دئییملری آراشدیریلیب و ایضاح اولونوبدور. سونرا عربی عبارهلر و آیهلر آچیلانیب، تورکجه-فارسجا چتین لغتلر تشریح اولوب و سونوندا دقیق اعلام گتیریلیب و هابئله فلسفی-عرفانی اصطلاحلارین شرحی وئریلیب و نهایت شاعیردن بو گونه کیمی نشر اولان کیتابلارین فوتوسو و کتابنامهسی ایله اثر سونا چاتیب.
*** اثرینده جیلدینده چاپ اولان شکیل، ایراندا بیرینجی تشیع دولتچیلیکی قوران، اولجایتو (سلطان محمد خدابنده)نین دوزلتدیردیگی «سلطانه گونبزی»نین اَن اوجا نقطهسینده یئرلشدیریلن «الله» سؤزودور. همن تصویر «#یاشماق_سیرا_کیتابلاری»نین باشلانغیجیندا «بسمالله» کیمی ایشلهنیلیر.
@yashmaq تلگرام
آنلاین ساتیش: اینستاگرام
@savalan_igidlary
@yashmaq_book
@evdeal.ir


text:
ایشلدن دانیشیغی:Alp Er Tunqa/آرشیو۲
بیر سورو[دَییشدیر]
سلام کور اوغلو بی، سیزدن بیر سوروم واردیر. نهدن مقالهلرده ائتدیگیز دگیشیکلرله اونلاری یارالیرسیز؟ بیر شابلون مقالهیه آرتیرسیز بۆتونلوکجه آرتیرین و دگیشین یا دا آرتیرماغین حوصلهلی بیر کیمسهیه تاپشیرین. --Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۲ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۴۳ (UTC)
@Arslanteginghazi:، سلاملار، اولجه من آلپ ار تونقایام و کوروغلو دئییلیم (آردابی ده دئییردی من اکتای لا گریت آذربایجانام، منیم نئچه آدیم وار آنجاق اؤزومون خبریم یوْخ!). مقاله لر هئچ کیمسه نین ماکیتینده دئییل و هر کس اوْنلاری دییشدیریب یاخشیلاشدیرا بیلر. شابلونا گؤره ویکی قایداسی بئله دیر، بیر فنی ایشلدن آرتیریب، بیر حوصله لی و چالیشقان عزیز ایشلدن سیزین کیمی چئویریب، تکمیللشدیرر آنجاق اوْلسون گؤزوم اۆستده.آلپ ار تونقا✉ ۱۲ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۱۶ (UTC)
گینه آلپ ار تونقا بی اؤز فیکرلرین قانونلار اساسیندا یۆرودور، سنین یالنیز ویکییه ضربه وورماق آماجین وار. ماشا الله اولسون ایشین ده یوخدور، گئجه گوندوز اؤزگهلرین سئوینجینه ایشلهییرسن.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۵۵ (UTC)
- اۆستدهکی متن سیلینن بیر یازینین جوابیندا یازیلیب دیر.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۴۵ (UTC)
اختلافلارین حلی اۆچون[دَییشدیر]
سلام بی. ویکیده اختلافلارین حلی اۆچون بیر اؤزل یئر اولار، اما من اورانین لینکین بیلمیرم. سیز بیر تجروبهلی ایشلدن سیز، بو صفحهنین لینک منه دئیهبیلرسیز؟--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۳ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۰۲ (UTC)
شابلون:بیر ده باخ[دَییشدیر]
سالام بی. زحمت اوْلماسا بۇنا باخارمیسینیز؟ حؤرمتله Ilğım (دانیشیق) ۱۶ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC)
سلام بی، او بیری ویکیلره باخدیم. تکجه عربجه ده کادر ایچینده دیر. کادر بیر سطری توتور و منجه گؤزللیک نظریندن یاخشی نظره گلمیر.--آلپ ار تونقا✉ ۱۶ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۵۸ (UTC)
سۆرگونلوک سؤزجوگو[دَییشدیر]
سۆرگونلوک سؤزجوگو ایله بیر یانلیش وارسا دییشمهدن اؤنجه مقالهنین بحث صفحهسینده یازیب، مسئلهنی آیدینلادین. --Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۶ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۴۹ (UTC)
بیر ایستک[دَییشدیر]
آلپ ارتونقا بی، سیزین ویکیمیزه گؤردوگوز ایشلر چوخ دگرلیدیرلر. من سیزدن ایستهییرم بیزی یالنیز بوراخماییب اؤز ایشلریزی دوام ائدهسیز. دانیشیق دیلینین مسئلهسی سیزین آیریلماغیز اۆچون یاخشی بیر دلیل دئییل. بو مسئله کی دانیشیقدا آزراق یایغین اولان تۆرکجه سؤزجوکلری فارسجا سؤزجوکلرین یئرینه ایشلتمک بیر یانلیش دیر، بو گۆنومزده اثبات ائدیلهبیلمز نئجه کی عکسی داها اثبات ائدیلهبیلمز، گلجک هانسی رویهنین دۆز اولماغین بلیرتهجکدیر. سیزجه نهدن بو ایکی سیاست بیربیرینین یانیندا قاباغا گئتمهسینلر؟ گرامر باخیمیندان دۆز اولان یازیلاری سؤزجوک باخیمیندان چوخ محدود ائتمییهک. بیر نفر یئنی بیر یازی یازیرسا اونون یازماغی اۆچون سئودیگی سؤزجوکلری، دیلیمیزین دانیشیغیندا اولور اولسون یازیلاردا اولور اولسون سؤزلوکلرده اولور اولسون، ایشلتسین. مسئله بوردا دیر نییه بیز مقالهنی ایچیندهکی معنی اۆچون یوخ، دیلیمیزین گرامری باخیمیندان یوخ، فقط سؤزجوکلرین ایشلنمهسی اۆچون دییشک. سؤزجوک اۆستونده حساسیت یالنیز شابلونلاردا و بۆتون صفحهلرده ایشلنن سؤزلر اۆچون اولسون و او دا یالنیز سؤزجوک سئچیمی صفحهسینده بحث ائدیلسین. بونون مۆشکولو نهدیر؟ بیر بالاجا ایش گؤرن ویکیمیزه غنیمتدیر قالسین سیز کی شابلون یاراتماقدا یا آیری گرک اولان صفحهلری یاراتماقدا بؤیوک یاردیمسیز. من سیزدن دیلهییرم ائله بو صفحهده بیر نتیجهیه یئتیشک. سیز و سیزه تای فیکیرلشنلر مقاله یاراداندا سیز باخیشیزدا دۆز اولان سؤزجوکلری ایشلتسینلر، من و منه تای فیکیرلشنلر ده اؤز باخیشیمیزدا دۆز اولان سؤزجوکلری ایشلدک.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۶ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۴ (UTC)
بولوک[دَییشدیر]
سلاملار بِی سیز ویکینین ارزیشلی چالیشقانلاریندان سیز سیزدن ویکیپدیا:ایدارهچیلر_بیلدیری_تابلوسوندا شیکایت ائدیبلر و اوْنون اۆچون سیزی بیر قیسا بیر مدت بلوک ائتمهلییم/ آرزی ائدیرم دؤندونیزده یئنه ارزیشلی چالیشمانیزا داوام ائدهسیز.E THP (دانیشیق) ۲۰ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۲۰:۱۹ (UTC)
دییشدیرمه ساواشی[دَییشدیر]
سالاملار. نهدن تکرار دانیشیغی یوْخ ساییب دییشدیرمه ساواشی یارادیرسینیز؟ بۇ سیزین نئچهنجی دفعهنیز اوْلور[۱][۲][۳]...؟! دیقّت ائدین کی «ایشلدنلر گۆندهلیک اۆچ گئری قایتارما قۇرالینی پوْزماسالار دا٬ ناراحاتلیق وئرمه و یا دییشیکلیک دؤیوشونه گیرمیش اوْلما سببلری ایله ده بلوْکلانا بیلرلر.» قانونلاری بیلن بیر ایستیفادهچیدن بۇ حرکتلری گؤرمک سوال یارادیر. --Ilğım (دانیشیق) ۳۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۰۳ (UTC)
نه دانیشیغی؟ ایداره چی اولسازدا نظرینیز بیزلردن دیرلی دییل. بو موردده اختلافیمیز واردیر. تهدید یرینه اوچونجو باخیشی یوخلایین.آلپ ار تونقا✉ ۳۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۴۶ (UTC)
- بۇ دانیشیقمی دئییل؟ نهدن دانیشیق آپارمادان تکرار گئری قایتارما ائدهرک دییشدیرمه ساواشی یارادیرسینیز؟ بۇ مقالهده گؤستردیگینیز داورانیشین (دانیشیق ایستگینی یوْخ سایاراق گئری قایتاریش ائتمگین) عئینیسینی یئنه گؤسترمکدهسینیز. قانون اساسیندا سیزه خبردارلیق وئرمهنین آدی دا تهدید دئییل؛ سیزین دانیشیق آپارمادان گئری قایتارمالارینیز ویکیپدیایا اۇیغون دئییل. --Ilğım (دانیشیق) ۳۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۵۲ (UTC)
ایطّیلاع[دَییشدیر]
سیزدن ایدارهچیلر بیلدیری تابلوسوندا شیکایت ائدیلدی. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۲۷ (UTC)
جالیبدی ارتونقا بی او آی پی ایله گلیب صفحهلری کورلایان دا سیزینله نظری بیردیر. اومارام او سیز دئییل سیز. ایلک اؤنجه دیلیمیزی دوز یازمانی باشارین سونرا هانسی دیلی بوردا یازماغا نظر وئرین. ایکی سطیرده نه قدر غلط وارینیزدیر. بیز نه دؤولتیک نه فرهنگیستان واریمیزدیر. بیز بوردا ادبی دیلیمیزی یازماقدان باشقا چارهمیز یوخدور. یوخسا بورا اولار شلم شوربا. سیز نیه فیکر ائدیرسینیز کی نجات نوسخهسی سیزدهدیر؟ بابا تورکون موشکولو بوردادیر کی هامیسی اؤندردیر. عسگر لازیم دئییل بیزه؟
صحیفهیه گئدین (en:Special:Mypage/common.js) اینگیلیسه wiki و سوْنرا Edit دویمهسینی ورون آشاغیداکی متن یاپیشدیریب.و save page وورون
window.articleTranslatorConf = { 'homeWiki': 'azb' };
importScript("User:Ebraminio/ArticleTranslator.js");
سلام[دَییشدیر]
M.XIII (دانیشیق) ۲۳ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC)
M.XIII بی یاشا، اللرینیزه ساغلیق.--آلپ ار تونقا✉ ۲۵ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۲۵ (UTC)
- بی چوخ هر نه یه خوشبینانه باخیرسان ... البت رای مسئله سیندن ایشیم یوخ آمما بو ویکی بیر حالدا آیاق اوستونده دایاندی کی اونون یئری تام تیکانلی و شوشه کیمی ایتی و کسر، آیاغا باتیردی بونلار بس دئییلدی چوخ چالیشمالار اولدی کی ویکی قورولاندان سونرا ویکی یخیلسین آنجاق موفق اولا بیلمه دیلر اونلار کی فارسجا ویکی دن اوز آداملارین بورادا بسیج ائلیب بورانی فارسجا ویکیه کناریندا آذربایجان خالقین باشیندان وورماق اوچون برنامه توکموشدولر اوخلاری داشا دییدی ایندی ده نوکرلرین گتیریب بوجور آی پی خرابکارلیق ایشلریندن ویکی نین قاباغا گئتمک یولون باغلیب لار نتیجه بوکی ایشلدن لرین بیر چوخون قاچاغین سالیب منیم کیمین آداملارین دا انرژی لرین بوجور الکی یئرلرده صرف ائلیرلر.--Amir a57 (دانیشیق) ۲۳ مارس ۲۰۱۷، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC)
سس وئرمه[دَییشدیر]
سالام لوطفا بو سس وئرمهده ایشتیراک ائدین. منه دئییرسینیز نامزد اول، ایندی اولموشام گلین سس وئرین دا! ساغ اولون. Rostamxani (دانیشیق) ۳۰ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۵۷ (UTC)
آیپی باغلانماسی[دَییشدیر]
وار اول کیشی. ایمکانی یوخدور همین شخص اوچ گوندن سونرا همین آیپی نن گله بیله؟ Rostamxani (دانیشیق) ۷ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۵۸ (UTC)
چوخ آز ایمکانی وار. آنجاق سونسوز باغلاساز ایمکانی وار مثلا بیر ایل سونرا بیر آیری شخص او آیپیله ویکیپدیادا چالیشماق ایستهسین.--آلپ ار تونقا✉ ۷ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۵۹ (UTC)
چوخ ساغ اول. پس هر دفعه اینترنته باغلاناندا باشقا بیر آیپی اینسانا اختصاص ائدیلیر. ائله می؟ Rostamxani (دانیشیق) ۷ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۰:۱۵ (UTC)
اینترنت سرویسینیزه باغلیدیر آنجاق بلی هر نئچه گوندن بیر دییشیلیر.--آلپ ار تونقا✉ ۷ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۰:۱۷ (UTC)
سئچیلمیش مقاله[دَییشدیر]
سلام. لوطفا گل بونون اوزرینده ایشلهیک سئچیلمیش مقاله اولسون انشاللاه. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۹ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۰:۳۷ (UTC)
سلام بی، گؤزوم اوستونده. وقتیم اوْلورسا حتما کؤمک ائدرم.--آلپ ار تونقا✉ ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۱۲ (UTC)
سلام. چوخ ساغ اولون. ایمکانی اولسا سیز قایناقلاری دوزلدین، من ده قیرمیزی باغلانتیلاری یازیم. آدینیزی دا مقاله اوستونده ایشلهین ایشلدنلرین بؤلومونده یازین دا. اؤنجه زحمتلرینیزدن تشکور ائدیرم. Rostamxani (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۲۰:۱۸ (UTC)
سلام. یورولمایاسینیز. کیشی بس گلیردینیز نامیزد مقالهنین اوستونده ایشلهیک؟ سیز گلمهیینجه منیم ده الیم قولوم سویودو.Rostamxani (دانیشیق) ۱۹ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۱۱ (UTC)
سلاملار[دَییشدیر]
سلاملار عزیز یولداش آلپ ارتونقا بی. سیزین بورادا یئنیدن فعال اولدوغونوز منی سئویندیریر. تاسوفلرله شخصی ندنلره گؤره من بوگونلر بورا گله بیلمیرم، آما آرزو ائدیرم سونرالاردا قاباقکیلار کیمی ایش بیرلیگیمیز اولا. ساغ قالین ساغ یاشایینMatreeks (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۲۱:۳۶ (UTC)
سلاملار ماتریکس بی، سن ده یاشا!--آلپ ار تونقا✉ ۱۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۰:۵۳ (UTC)
سالام آلپر بئی[دَییشدیر]
سلام،یورولمیاسیز ساوه بولگهسی مقاله سینی یاراتمیشام،اونو گوجلندیرمک اوچون و گوسترمک اوچون منه کومه لیق ائلیین،ساغولاسیز. Mr fari (دانیشیق) ۱۹ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۲۷ (UTC)


text:
۰۱ سرطان ۱۴۰۱
تاسف بیلن تیناوون کیچه پکتیا ولایتی نینگ گیان، نکی، برمل، زیروک و خوست ولایتی نینگ سپیری اولسواللیکلریگه تیگیشلی قیشلاقلرده یوز قتیق ییر قیمرله شی حقیده گی ساووق خبرنی ایشیتدیم، بو طبیعی حادثه ده یوزلب یشش اوی نوره ب توشگن و تاسف بیلن بو واقعه ده ۳۰۰ کیشی وطنداشلریمیزدن شهید و ۵۰۰ کیشی ایسه یره لنگن دیر. شونینگدیک قربانلر سانی آشیشی ممکن.
افغانستان اسلامی امارت اوشبو مدهش واقعه قربانلری نینگ عایله اعضالری و یقینلریگه و همده افغانستان خلقی گه اوز چوقور همدردلیگنی بیلدیره دی، شهید بۉلگنلر نینگ عایله اعضالری و یقینلریگه الله تعالیدن صبر و برداش تیلب شهیدلر نینگ جایی جنتدن بۉلیشی و یره دارلر اېسه تیزراق ساغه ییب کېتیشینی تیله یدی.
اسلامی امارت فوق العاده وضعیتلر وزیرلیگیگه برچه منفعتدار عملدارلر، والی صاحب لر و عادي افغانلر بیلن بیرگه لیکده امکان قدَر تیزراق واقعه جاییگه ییتیب باریش، شهیدلر پ یره دارلرنی یوکلر آستیدن چیقاریش و دوالش ایشلرینی آلیب باریش همده تیز یاردم کورسه تیش اوچون ضرور چاره لرنی کۉریش تاپشیردی.
بیز، شونینگدېک، خلق ارا همجمعیتنی، خیریه تشکیلاتلرینی و برچه انسان پرورلیک تشکیلاتلرینی افغان خلقی گه اوشبو بویوک فاجعه ده یاردم بېریشگه چقیره میز.
خدادن بیچاره خلقیمیزنی سیناو و مصیبتلردن اسره شنی سۉره یمن. آمین یا رب العلمین
عالیقدر امیرالمؤمنین شیخ الحدیث مولوي هبة الله اخندزاده حفظه الله


text:
گادتب: علی ایمانی قراملکی، اؤنجهلر «قاریننه و قوشلار» و «جوتچو و حُقّهباز» آدلی ایکی اوشاق ناغیلی یاییملامیشدی و کئچن هفته «خوروزون ناغیلی» آدلی باشقا بیر کیتابی یاییملادی. علی ایمانی بو ناغیللاری کیتابلاردان یوخ، بلکه شفاهی دیللردن توپلاییر و بو ناغیلی دا، نووهدیلی آشیق علی کریمینین دیلیندن یازیبدیر.
بو ناغیل خالقیمیزین ان قدیم ناغیللارینداندیر و ناغیلدا اود کشفیندن، مالدارلیق، اکینچیلیک و ریتوآللارین یارانماسینا اوزانان بیر سورج تصویر ائدیلمیشدیر. آما من بو کیتابی اوخویاندا مات قالدیم، چونکو بو ناغیل، اوتای آذربایجان دا «توتو» نشریاتی طرفیندن یاییملانمیش «چینقیدی چینقیدی بالاسرچه» ناغیلی ایله عینیدیر و فقط سرچه عوضینه خوروز واردیر. گؤرهسن بونلارین هانسی اصیل روایتدیر؟
قدیم ناغیللارین بیرینده، خوروز باشیندا اولان پیپیکلری رنگ و فورم باخیمیندان اود شعلهلرینه بنزدیب، کؤیشنده یاشایان حئیوانلارا «مندن اطاعت ائتمهسز، سیزی باشیمداکی اودلا یاندیراجاغام» دئییبدیر. هله خالق مَثَللرینده «خوروز یوخ ایدی سحر آچیلمیردی؟ خوروز یوخ ایدی گونش چیخمیردی؟» ایفادهلری، خوروزون گونش، سحر و اودلا ایلگی اولدوغونو گؤستریر. خوروز گونشین خبرچیسیدی و تاپماجالاردا خوروزون سحر بانی و آغزیندان فیشقیران سسی گونشین شعلهسیدیر.
بونلاردان علاوه بیزیم طرفلرده عجیبه بیر عادت وار. اوزرلیک ییغان قادینلار، کند یاخینلیغیندا بیتن اوزرلیکلری ییغمازلار. اونلارا گؤره، خوروز سسی اوددور و خوروز سسی ائشیدن اوزرلیک یانار و بیر دفه یانان اوزرلیک داها اثر سالماز و کند یاخینلیغیندا بیتن اوزرلیکلره، خوروز سسی ائشیتدیکلرینه گؤره، اثرسیز اوزرلیک دئییرلر.
بو قونودا، خوروز لوغتینه باخماق دا یارارلیدیر. چوخ احتیمال لوغتین کؤکو خور یا قوردور. قور، اود و آتش آنلامیندادیر و او کؤکدن قورغا، قووورما و قور آتئش کلمهلری هله ده ایشلکدیر. اوز، ایشیق و شعله آنلامیندادیر کی اونو اوغوز و اولدوز کیمی لوغتلرده گؤرمک اولور. یانی خوروز لوغتی، اود ایشیغی آنلامیندادیر.
بئلهسه، اود کشفی ایله ایلگیلی اولان بو ناغیلین قهرمانی سرچه یوخ، خوروز اولمالیدیر و آشیق علی کریمینین سؤیلهدیگی ناغیل، خالقیمیزین قدیم دوشونجهسیله اویغون گؤرونور. بو کیتابلاری تبریزده، ارکین شرق طرفینده یئرلشن (طالقانی خیاوانی)، اختر یاییملاریندان آلابیلرسیز.


text:
الو
سالام
بلی اؤزومم بویورون.
شاه گؤلویم نئجه سن ؟
سلام، به به، نه عجب؛ گون هاردان چیخیب آی بالا کاسیبلاری یاد ائله یبسن!؟
جانیمسان گولوستان باغی بیلیرسن خاطیرین منه چوخ عزیزدیر، یاخشی سان؟
یاشا قوربان اولارام، پیس دئییلم، آمما ائله ده تعریفیم یوخدو.
سن نئجه سن، نه خبر بوسویوق گونلرله؟
منده کئچینمه وارام ، قیش دوشندن، هاوالار سویویاندان آقاجلاریاتیب، پنجشبه، جوماگونو هردن بئش آلتی نفرگلیب دولانیب قاییدیب گئدیرلر .
گوندوزلر قارقالار گیج ائله ییر، گئجه لر پاخلا چیلار، بئش- اون گوندو ساعات اون ایکی دن اوطرفه چیراقلاری دا سوندورولر لاپ ظولمت اولور، قو وروسان قولاق توتولور. واللاهی هئیچ زاد منی قارانلیقلار کیمی سیخمیر، گئجه لر بوچؤللوبیابان یئرده تک لیک دن آزقالیر باغیریم چاتلاسین .
اوردا نه خبر؟
والله من ده سنه تای، من ده گؤردویون گولوستان باغی دئییلم کی سحردن آخشاماقدر آدیما ماهنی اوخویالار، آدیم دیللردن دوشمه سین، ایندی قدیمی آغاجلاریمی کسیبلر یئرینه اویان بویاندان اوچ دؤرتدنه قور قودوق آغاج گتیریب پاییز اولمامامیشدان گرک اوشاق کیمی آغاجی بله ییسن، مین رحمت او قاردون وطن لرین دده سینه، کولک اسمه میش آغاجین گؤتو دونور. یادینا گلردا بوردا منیم ائله آغاجلاریم واردیدی قیشی اصلان کیمی بوردا لوم لوت دایاناردیلار باهاردا یام یاشیل چیراق کیمی یاناردیلا گلیب گئدنین آغزی آچیق قالاردی .اصلن یادیمدادن چیخماز 1324 ده قیشین لاپ اوغلان چاغیندا توف دئییب گؤیده دونان گونلرینده سحرچاغی ساعات قاباغیندان فدایی لر دسته سی مارش اوخویا – اوخویا گلردیلر بورا، بوردا سان باشلاناردی ناهاراجان بی ریا گورولتو سسییله دانیشاردی شعراوخویاردی:
بسله نیر قلبیمده سونسوز حؤرمت، آذربایجانا
ایسترم دونیاده من، حوریت آذربایجانا
سانمایین اوز یوردومون اسرارینا بیگانه یم
من اونون سئودای عشقیندن بوجور دیوانه یم
شمعه بنزر، دوره سینده فیرلانان پروانه یم
قویمارام اصلا قویولسون میننت آذربایجانا…
سونرا رادیونو آچاردیلاردئینده:« دانیشیر تبریز» هامی نین توک لری بیز -بیز دوراردی، اوندا هریئرده رادیو یوخویدوکی جماعات گلردیلر بوردا رادیویا قولاق آسماغا، آخشاملار بیر عالم اولاردیکی گل گورهسن! هردن ده عاشیق حسین جاوان دسته سی ایله گلردی بورا ایینَه سالماغایئراولمازدی.
کیشی ده بیر سس واردیدی، سس هااا آداما جان وئرردی، بوردا من ائله کیشی لر گؤرموشم، اینانمیرام بیرده اولارین تای تاپیلا. 1327 ده خرداد آیینین بیری ایدی، فریدون آدیندا بیر کیشینی مأمورلار گتیردیلربوردا دارا چکسینلر، کیشی ده بیر اوره ک واردی داغلار کیمی ایپی بوینونا سالمامیشدان قاباق ال آتدی اوباغچا دان قیرمیزی بیر گول دردی تاخدی سینهسینه اوجادان قیشقیردی :«یاشاسین آذربایجان». من بیرسؤز دئییرم سن بیر سوز ائشیدیرسن واللاه توک لریم بیز – بیز دورموشدو، کیشی نین گؤزلرینده بیر ذره قورخو یوخویدو نامردلر ائله بیر اوغلانی بیزیم گؤزوموزون قاباعیندا دارا چک دیلر هله ده هر باهار گلنده من قان آغلارام، اه روزگاردی دا. سونرالاردا لاپ اوز به اوزوم ده شیکاری قهو ه سین آچدیلار آخشاملار عاشیقلار یغیشاردیلاراورا چال چاتلاسین وورپاتلاسین دوشردی ایشه، قارداش جانی من تبریزین عاشیقلارینین هامیسین بوردان گؤروموشدوم،
گولوستان باغی یادیمدان چیخمامیش اوردا، او دیک کوچه یادیوا گلر؟
هاهاها، هن بابا؛ اورانین آروادلارین چوخو سحر چاغی ایشه گلنده بوردان گلیب گئدردیلر.
بیرزامان تبریز- تبریز ائله بورا یدی دا، اوندا سن منیم حسرتیمی چکردین، پاساژ قاباغی بارونلارین مئیخانلاری، گجیل، اورتولوبازار، قوردمیدانیندان اوسته هیچ زاد یوخویدوکی. هله- هله سیزه طرف گلن اولمازدیر.
تبریزه گلن منه باش وورماسایدی جماعات دئییردیلر : «گولوستان باغین گؤرمه سن، ائله بیل تبریزه گئتمه میسن» .هانی اوگونلر؟ ایندی مندن ائله بیر قورو آد قالیر. سحردن آخشامجا بوردا قَووادلارین، اوشاق بازلارین، معتادلارین الینده جانا گلمیشم، دای گئتدی او گونلر شاه گؤلو جانی دردیم دئشیلمیشدی اوره ییم دولو ایدی، بتر باشیوی آغرتدیم .
سن آللاه تئز- تئز زنگ آچ .
هله اؤزون نئجه سن؟ عینالی دان زادان خبرین وارمی؟
عینالیدان دا هردن خبریم اولاردی بوزهرمار بورجلار(برج – گؤی دَلن) زادلار قاباغیمیکسندن دای قدیمکلرکیمی هرگون گؤره بیلمیرم، آما هردم مئساژلاشریق.
اه بابا اویازیغیندا هریانین سؤکوبلر اوچدن بیری قالماییب دای .اود دا بوگونلر چوخ واختلار خسته اولور شهرین توستوسو سینه سین ایشدن سالیب، گؤزلرین کور ائله ییب، دای اودا قدیم کی عینالی دئییل .
شاه گؤلو، گؤلوندن نه خبر؟
ساغلیق، تازا بیرخبریوخدو. گولوستان باغی ائله بیل باشقا زنگیم وارا ۴-۳ گون ایدی ساعاتا زنگ آچیردیم باغلانمیردیم پیغام گؤندرمیشدیم ائله بیل اودو، قوربان کسرم یئنه زنگ آچارام.
ائله سنین او گؤلونه قوربان اولوم، باشینا دولانایم اوره ییم آچیلدی ساعاتا دا مخصوص سالام یئتیر.
قوربانلارین اولارام سن ده گجیله سالام یئتیر.
آلو
کیشی ساعات سلام علیکم نئجه سن گول اوغلان؟
باغیشلاها بئواخت گؤتوردوم، گولوستان باغیلا دانیشیردیم اونوندا دردلرینین باشی آچیلمیشدیر بوراخانمیردیم. ناوار نه یوخ؟ یوخسان قاداسی!..
سن اؤل احوالاتیم دیرام دیر، ایکی آیدی نئتیم کسیلیب بوگون سحردن یولا دوشوب بیر آز بوندان قاباق ایمئیلینی گؤردوم.
قاردش جانی اوره ییم بیر تیکه اولموشدو دای قدیمکی لردئییل کی سن اوردان باخاسان من بوردان هرساعات ادی – باجی ائله یک، من ایل ایگیرمی دؤرد ساعاتی خارابام
جانین اوچون ایندی ایل یاریمدی کی مرمت اولمامیشام، بوماشینلارین توسدوسو، توز تورپاغی نفسدن سالیب، آز قالیرام بوغولام؛ یئنه سنین یئرین یاخشی دیر، بؤرکونو گؤیه آت، من لاپ تولامباردا
یاشاییرام. اؤزومده چوخداندیر یاددان چیخمیشام.
یوخ جانیم سن آللاه بوسوزلری دئمه، واللاه سن تبریزین گؤزوسن، ائله بوش بوشدا دورسان اوردا هااا، بیر دونیاسان .
کیشی تبریزلی لرین هامیسی مهمه یئیندن پهپه یئینه جه سنی تانیرلار، بارناوالی لار سندن اؤتهری اؤلورلر، سن تبریزده بیردانه سن .
دونن گئجه اوردا نه خبروارایدی؟ بوگون بوراگلن لردن بیرسؤزلرائشیدیم آمما یاخشی باشا دوشمه دیم. دئییردیلر دلی نم نمه بئله بیرزادلار.
هن دلی قوربانی دئیرسن، اونون فیکیریندن دونن گّئجه سحره دک گؤزومو یوممامیشام اوقدرآغلامیشام گؤزلریم آزقالیر پاتلاسین.
بوردابیر دلی قوربان واردیدی بیزیم او دالی کوچه ده قاردون وطنی (کارتنخواب) ایدی اوتوز ایلدیر گئجه لر اوردا یاتاردی محله نین آداملاریندان بیر خئییر گؤرمه میشدی گئدیب ایتلریلن، پیشیک لریلن دوست اولموشدو. بوآدام او اویان بویاندان بیر تیککه یاوان چوره ک تاپسایدی یاریسین وئرردی او حئیوانلارا، دونن گؤردون دا هاوانین دورومون دئیردیلر کئچن قیرخ ایلده تبریزده بئله بیر سویوق اولماییب، آخشامدان کولک ایدی، شاختا آدامین سوموک لرین کسیردی ساعات اوندان قار دا باشلادی یاغماغا منیم عقربه لریم آزقالیردی دایانا قوپ قورو قوروموشدوم، دلی قوربانی دا سویوخ بتر کیریخدیرمیشدی الیمدن ده بیر ایش گلمیردی، اؤز – اؤزومه دئیردیم بئله گئتسه قوربان بو گئجه دوناجاق، آللاه – آللاه ائلییردیم بیری قاپیسینی آچا هئچ اولماسا بو گئجه لیک دلی قوربانی آپارا ایچرییه فقط هردن اوسفئه گئده شور گؤز حاجی ناغی قولسوز ترکؤینه ایلن گلیردی پنجرهنین دالینا باخیردی ناغییا ال ائلیردی گوله- گوله قویوردو گئدیردی، گؤروردو ها دلی قوربان آز قالیر دونسون!
آمما گئده باشی اصلن اوزونه گتیرمیردی گئجه ساعات ایکی میزانی ایدی عجیبه بیر صحنه گؤردوم او ایت لرکی قوربان اولارا چوره ک آتاردی ایکی سی گلدی، قوربانی گؤرن کیمی هرهسی بیر طرفدن اوزلرین یاپیشدیردیلار قوربانا ایستیردیلر قوربانین جانین قیزدیرسینلار، بیر آزدا بوجور کئچدی صبح آذانیندان سونرا بیردن – بیره شاپپیلتی سسی گلدی باخاندا گؤردوم قوربان ایتلرین آراسیندان اوزو اوسته گلمیشدی یئره اینانماسان ایتلر باشلاری ایله قوربانی ایته لیردیلر اویان بویانا هی هورودولر ساعات اوناقدر بلدیه مأمورلاری گلدیلر قوربانین جنازه سینی آپاردیلار ایتلر باشی اوستوندن چکیلمیردیلر، سَحریسی لاپ اوول آدام داکی صحنه نی گؤردو یئنه همان حاجی ناعی ایدی سحر نامازدان سونرا گئدیرکؤکه آلسین قوربانین جنازه سین گؤردو بیر قارا پول آتدی اوستونه دئینه- دئینه چیخدی گئتدی .
باغیشلا سنینده اعصابینی خراب ائله دیم .
شاه گؤلو جانی ایستمیردیم سنی راحاتسیز ائله یم سوردون سوزگلیشی دئدیم .
هیچ اولماسا سنین یئرین یاخشی دیر، جماعات تکجه دلخوشلوغا گلیرلر اورا .
من گؤرهنی بوشهرده واللاه باشقا ساعاتلار گؤرسه یدی بیر گونده دوام گتیرمزدیلر منیم اوزوم برک دیر. قدیم بوردان آیدان- ایلدن بیر ماشین کئچردی ایندی ماشین الیندن یئرده یوخدو آرواد بازلاری دا دئمه بو آرتش خییاوانی نین اوولینده بیر آروادین جیراسینللغین گؤروم دورسون، دورماق همین بیری آلیر قاباغینا، اوبیریسی جامین چکیر آشاغا چاغیریر، چیراق وئرن کیم، یوزنفر سیقنال چالیر، وانت دن توتدو مینی بوساجان ایستیر اونو قووزاسین، هردن بازار آغزیندان گؤزوم اوتو کشلره ساتاشلار بیلمرم آغلایام یا گولم؟.باشینی آغریتدیم .
یوخ جانیم، ساعات، شهنازدان، تربیت دن، قورد میدانیندان، دهقان مدرسه سیندن، دانیشسرادان، قاری کؤرپوسوندن، سامان میدانیندان… نه خبر؟ اولاریلان باغلانتین وار؟ سن آللاه هر هانسینی گؤرسن من دن بتر سالاملار یئتیراونلارا، رحمتلی نین اوغلو زمانه ائله خاراب اولوب کی دده نین بالادان خبری یوخدو، آیدان ایلدن بیر بیرلرینه یالاندان ایمودا، تلقیرامدا ایکی دنه ایستیکر گؤندهریرلر یاواش- یاواش بیزده اولارا تای اولوروق، چوخداندیر هئچ بیریندن خبریم یوخدو، من بوردا ارکی تئز – تئز گؤرردیم اونوندا باشینا ایتین اویونون گتیریبلر.
دوره سینده پاساژ زاد دوزلدیبلر، اویان بویانین سؤکوبلر، یازیغین لاپ یارالی سین سالیب لار بیر دار – دودوک قفسه. اوچ -دؤرد ایل بوندان قاباق هردن بویلاناردیق بیر بیریمیزی گؤرمه یه، ایندی اونودا الیمیزدن آلیبلار .
سن اؤله سن بئله گئتسه ایکی- اوچ ایله دک هامیمیز یا آرادان گئدهریک یادا دالدا بوجاقدا خفه لنریک.
شاه گؤلو سن آللاه اوزوندن میغایات اول باشینی چوخ آغریتدیم درد چوخ، واخت یوخ، یورولدون دورگئت یات ایندی سحر آچیلار یئنه قارقالار تؤکولرباشین، ساغ اول کی زنگ آچدین .
ساعات باشینا دولانیم نیگران قالما سن شهرین تاریخی سن، سنه هئچ کیمسه ال وورانماز، هردن بیر دوربریندن اوچ – دؤرد دنه شکیل چک یوللا قوربان کسرم گئجهن خئییرلره قالسین .
کریم قربانزاده


text:
دمیرقازیق عیراقدا ایکی ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
میللی قوُرانماق وزیرلیگی بو حاباری تاصصیقلادی
عیراغینگ دمیرقازیغیندا دوُوام ادیأن پنچه- کیلیت حرکتینده آیرالیقچی ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ 2 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
میللی قوُرانماق وزیرلیگی بو حاباری تاصصیقلادی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه یاشاییجی سانی تایدان دۆنیأنینگ 18-نجی یوردی
تۆرکیأنینگ یاشاییجیلاری نینگ سانی 84 میلیون 680 مۆنگ 273 آدام
تۆرکیهدن داشاری یورتلارا آلتی آیدا 10.8 میلیارد دلار کؤینک ساتیلدی
ایزمیرده کؤپ سانلی بوُسغون دنگیزدن چیقاریلدی
تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری، دنگیزینگ اوُرتاسیندا قالان بوُسغونلاری حالاص اتدی


text:
تورک هاوا یوللاری یئنه یوکسکلرده
تورک هاوا یوللاری، تورکیهیه ان چوخ ارز قازاندیران شیرکت اولدو
تورک هاوا یوللاری (ت.ه.ی)، ۲۰۰۸دن بری ذیروهده اولدوغو فورچون ۵۰۰ تورکیهنین صادرات سیرالاماسیندا بو ایل ده یئرینی قورودو.
ت.ه.یدن وئریلهن معلوماتا گؤره، گؤی اوزوندهکی یولچولوغونو ۸۵ ایلدیر داوام ائتدیرهن شیرکت، تورکیهنین بؤیومه پروسهسینده ده بایراق داشیییجی اولماغا داوام ائتدی.
ت.ه.ی، فورچون ۵۰۰ تورکیه چرچیوهسینده ۸ میلیارد ۵۰ میلیون دلارلیق خیدمت صادراتی ایله تورکیهیه ان چوخ ارز قازاندیران شیرکت اولدو.
شیرکت، بئلهلیکله ۲۰۰۸دن بو یانا ذیروهده یئر آلدیغی فورچون ۵۰۰ تورکیه سیرالاماسیندا بو ایل ده صادرات شامپیونو عنوانینی قورودو.
سون ۱۰ ایلده داوام ائتدیردیگی یوکسلیشله دونیانین ان یاخشی هاوا یولو شیرکتلری آراسیندا یئرینی آلان و ۱۲۲ اؤلکهده اوچدوغو ۳۰۴ نؤقطه ایله یولچولارینا گئنیش بیر اوچوش شبکهسی سونان ت.ه.ی، تورکیهنین مارکا ائلچیسی اولماغین قورورونو یاشاییر.
ت.ه.ی، اؤلکه اقتصادینا خیدمت و استخدام ساحهلرینده وئردیگی قاتقیلارلا یاناشی ان چوخ تانینان تورک مارکاسی اؤزللیکلری ایله ده اؤنه چیخیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تۆرکیهنین صادراتی آرتدی
صادرات، می آییندا بیر اؤنجهکی ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱۵،۳ آرتاراق ۱۸ میلیارد ۹۸۴ میلیون دلارا چاتدی
تورکیهنین ماشین صادراتی آرتدی
ماشینقاییرما صنایعینین صادراتی ژانویه-می دؤنمینده سربست بؤلگهلر داخیل ائدیلدیگینده ۱۰،۱ میلیارد دلارا چاتدی


text:
عنابی (رقص)
عنّابی - آذربایجانین مشهور قدیم قادین رقصلریندن بیری.
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
بورادا هئچ ده عنّاب مئیوهسی نظرده توتولمور، مئیوهنین رنگی آکتواللاشدیریلیر. عنّابی رنگی آدیدیر، توند قیرمیزی رنگی بیلدیریر. بو، قادینلارین توی زامانی بر-بزهگه، شالا، قوماشا، تافتا-بافتایا بورونوب سیموولیک شکیلده قیرمیزیلاشدیریلماسینا، قیرمیزییا بویانماسینا ایشارهدیر، آلت-شوعور سویهسینده ایسه بیرباشا قادین باشلانغیجینا ایشارهدیر.[۱]
تاریخچه[دَییشدیر]
عنّابی آذربایجانین توی رقصیدیر، بیر رقص فورماسی کیمی وارلی قادینلارین ائولرینده مئیدانا گلمیشدیر. اونو عادتاً قوناقلاردان اولان ایکی رقاصه ایفا ائدرمیش. عنّابینی باکیدا یالنیز قادینلار اویناردیلار، بیر چوخ بؤلگهلرده ایسه اونو هم قادینلار، هم ده کیشیلر ایفا ائدردیلر. واختیله آذربایجاندا قادین و کیشی تویلاری (و یا قیز و اوغلان تویلاری) آیریجا کئچیریلردی. کیشی تویوندا قادینلار، قادین تویلاریندا کیشیلر ایشتیراک ائتمزدیلر. بو دؤورده قادینلارین گئتدیگی یئرلر ده محدود ایدی. اودور کی، قادینلار تویا دا، حاماما دا اؤز مادّی ایمکانلارینی، عاییله دوروملارینی، عاییلهده توتدوقلاری استاتوسو گؤسترمک اۆچون، اؤزلرینی، وار-دؤولتلرینی گؤسترمک اۆچون گئدردیلر و دئمک اولار کی، اکثر باهالی بزهک اشیالارینی اؤزلریله گؤسترردیلر. تویا گلمیش قادینلار اکثراً اؤز بزهک اشیالارینی توپلوم ایچره سرگیلهمگه گلردیلر.
بئله بیر فرضیه واردیر کی، عنّابی رقصینی باکیلی تارزن چوخ ایستعدادلی خالق موسیقیچیسی تاتی یاراتمیشدیر. اصلیده ایسه 19. عصرین اوّلینده (تقریباً 1902-جی ایللرده) یارانمیش بو قدیم خالق رقصینی تاتی سادهجه اولاراق ایشلهییب حاضیرلامیشدیر.
خوصوصاً تار، کامانچا و ناغارانین موشاییعتی ایله بو ظریف رقص سون درجه مئلودیکدیر. رقص اساساً اوتانا-اوتانا، اوزلرینی گیزلدهرک اینجه سوزگون حرکتلر دوزومو اساسیندا قورولوب. حرکتلر موختلیف ایستیقامتلرده هم دؤور، هم دا دوز خط بویونجا جریان ائدیر.
بو رقص اوزون ایللر آذربایجان دؤولت فیلارمونیاسینین ماهنی و رقص آنسانبیلینین رئپئرتواریندا دفعهلرله ایفا اولونوب. حتّی گؤزل خوانندهمیز مرتضی محمدوو (بولبول) عنّابی مئلودیاسینا بایاتیلار علاوه ائدیب اونو ماهنی کیمی اوخوموشدور.[۲]
تئکنیکی[دَییشدیر]
عنّابی بیر رقص فورماسی کیمی وارلی و زادگان قادینلارین ائوینده مئیدانا گلمیشدیر. بو رقصین اشیالاری کلاغایی، آلینا تاخیلان قیزیل پوللار، هابئله کهربا، میرواری و قیزیل بویونباغلاری ساییلیر. رقصین اؤلچوسو 6/8 (3/4)-ه دیر؛ حرکتلری آرام و سوزگون، تئمپی ایسه اورتادیر. قادین-قیز ییغینجاقلاریندا، تویلاردا، شنلیکلرینده اویناناردی.[۳]
بیر و بعضاً ایکی قیز طرفیندن ایفا ائدیلیر. مضمونجا چوخ سادهدیر. بورادا ایفاچیلار قادینلارین ناز-غمزهسینی گؤسترمگه چالیشیرلار. رقصی قیزلاردان بیری باشلاییر. سونرا ایکینجی قیز گویا کؤنولسوز اولاراق اونا قوشولور و دایم نازلاناراق کنارا چکیلمک ایستهییر، آنجاق رفیقهلر راضیلیغا گلیب شن، جوشغون حرکتلرله رقصی داوام ائتدیریرلر.[۴]
عنّابینی ایفا ائدرکن آغ رقص پالتاری هئچ ده یئرینه دوشمور. اونا گؤره کئچن عصرین 30-50-جی ایللرینده رقاصهلر زر-خارانی ایمیتاسیا ائلهین پالتارلار گئیینیردیلر. حتّی امینه دیلبازی خاطیرلاییر کی، او، عادی سووئت اوچ قپیکلرینی پاریلدادیب سینهسینه، آلنینا تاخیردی و قیزیل پول ایللوزیاسی(یانیلساما، وهم)، قدیمیلیک ایللوزیاسی، بویونباغی، جوتقاباغی ایللوزیاسی یارادیردی.
امینه دیلبازینین عنّابیسی[دَییشدیر]
امینه دیلبازی عنّابی رقصینده وارلی قادینین فرحینی، اونون یاریشماق ایستگینی، لووغالیغینی یوخ، نیسگیلینی، سئوگیسیزلیگینی، خیفّتینی، بیر سؤزلژا، رومانتیک دونیاسینی گؤسترمگه چالیشیردی. دیلبازینین عنّابیسی هئچ ده تصادوفی دئییل کی، داها چوخ سوزگون حرکتلر، ال داراغینین ظریف، اینجه اویناتمالاری اوزرینده قورولموشدو، سیندیرمالار مینیموما ائندیریلمیشدی. امینه دیلبازی بو رقصی مجهول، مخفی بیر سئوگی ماجراسی، بیر سئوگی احوالاتی کیمی اویناییردی و اونون رقصینین عظیم عظیمزادهنین رسمیندهکی وارلی قادینلا هئچ بیر علاقهسی یوخ ایدی. اونون اینجه سیلوئتی، سوزگون باخیشلاری، اوزون کیپریکلری و آغیر-سنگین ادالاری صحنهده چوخ ماراقلی بیر قادین اوبرازی یارادیردی. طبیعی کی، بونون کؤکلری آذربایجان رقص مدنیتی عنعنهلرینین، توی مدنیتی عنعنهلرینین زنگینلیگیندن ایرهلی گلیر. آنجاق او فاکت دا دانیلمازدیر کی، امینه دیلبازی آذربایجان تویونو، بو تویدا رقص ائدن قادینلاری یاخیندان تانیییب، اؤیرهنیب و رقص زامانی اونلارین عومومیلشدیریلمیش اوبرازینا موراجیعت ائدیب.
عنّابی اینجهصنعتین باشقا قوللاریندا[دَییشدیر]
عظیم عظیمزادهنین "وارلی ائوینده توی" رسمینده رقص ائلهین وارلی بیر قادینین فیقورو شکلین، دئمک اولار کی، مرکزینی توتور. همین قادینین گئییمی، بر-بزهگی عنّابی رقصینده وئریلن تصویره تام اویغوندور.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ اوفئلیا زئینالووا - امینه دیلبازینین رقص تئاتری. "موسیقی دونیاسی" ژورنالی.
- ^ "آذربایجان خالق رقصلری" وئریلیشی - عنّابی
- ^ Бoлbшaя coBeTckaя эHциkлoпeдия - ИHHaби. M.: CoBeTckaя эHциkлoпeдия 1969—1978.
- ^ قمر آلماسزاده. آذربایجان خالق رقصلری (مئتودیک وسایت). باکی: "بیرلشمیش نشریات" ،1959.


text:
اویان نیوز: سئچیملرده تورکیهده سس وئرمک ایستهینلرین، ان گئج صاباحا قدر بولقاریستان نمایندهلیکلرینده مراجعت ائتمهسی لازیمدیر.
بولقاریستان، ۱۲ میده ائدیلهجک ارکن سئچیملرده تورکیهده یاشایان تخمینن ۱۵۰ مین وطنداشین اویونو گؤزلییر.
سئچیملرده تورکیهده سس وئرمک ایستهینلرین، ان گئج صاباحا قدر بولقاریستان نمایندهلیکلرینده مراجعت ائتمهسی لازیمدیر.
بولقاریستان ۱۲ میدکی ارکن گنل سچیملره حاضیرلاشیر.
اؤلکهده یاشایان تورک وطنداشلاری دا بؤیوک هیجان ایچینده.
بولقاریستانین ۷ میلیون ۲۰۰ مین اهالیسینین تخمینن ۲.۵ میلیونو باشقا اؤلکهلرده یاشاییر.
تورکیهده یاشایان ۵۰۰ مین بولقاریستان گؤچمن تورکون ده تخمینن ۱۵۰ مینی سئچیملرده سس ایستیفاده ائده بیلهجک.
آنجاق ایکیلی وطنداش حقوقونا مالیک وطنداشلارین، سس ایستیفاده ائده اوچون ۱۱ آوریله قدر بولقاریستان کونسوللوقلارینا مراجعت ائتمهلری لازیمدیر.
دولدورولاجاق بیر دیلکجه ایله، دموکراتیک حاقلارینی ایستیفاده ائده بیلهجک و تمثیل اولونماق فورصتینی توتا …
سئچیملر، تورکیهنی چوخ یاخیندان ماراقلاندیریر.
تورکلرین دستکلهدیگی پارتیلرین، بولقاریستان پارلامنتینه گیره بیلمهلری و حتی حکومت قانادی اولا بیلمهلری اوچون، بولقاریستاندان کؤچن تورکلرین ده سسلری بؤیوک اهمیت داشیییر.
ت رت


text:
`اندونزی باتی جاوا ایالتی` نتیجهلر
خبرلر [275]
- لاوروو: باتی، اوکراینادا دینج اهالینین اؤلوموندن مسئولدور
- هیندوستان-دا سئل و داشقینلار زامانی اؤلنلرین سایی آرتیب
- امریکا-دا کلیسهیه سلاحلی هوجوم اولوب
- جمهور باشقانی اردوغان باتی اؤلکهلرینی تنقید ائدیب
- خاریجی ایشلر ناظیرلیگی پاکیستانا باش ساغلیغی وئریب
- برزیلیادا طبیعی فلاکت 44 نفرین حیاتینا سون قویوب
- اوردون چایینین باتی ساحلینده 13 فیلیسطینلی یارالانیب
- ایکی فیلیسطین-لینی یارالاییب
- هیندوستان-دا گوجلو یاغیشلار نتیجهسینده 11 نفر اؤلوب
- روسیا باتی اؤلکهلرینین اوکرایناداکی حرکتلری ایله باغلی خبردارلیق ائدیب
- مکزیکا-دا عسگرلره آتش آچان بئش نفر ضررسیزلشدیریلیب
- لاوروو: باتیلی اؤلکهلر روسیانی یوخ ائتمک ایستهییر
- اسکی تورک مزارلیغی تخریب ائدیلدی
- روسیا - باتی بحرانی داوام ائدیر
- کرملین: باتینین تحریملرینه قارشی اویغون جاواب وئریلهجک
- زاخارووا:"باتی اؤلکهلری روسیا-یا قارشی هیسترینی قیزیشدیرماغی دایاندیرمالیدیر"
- ایسراییل اوردوسو فیلیسطین کندینه باسقین ائدیب
- ایلهنجه مکانی یاندیریلدی: ۱۹ اؤلو
- ایسراییل قوهلری داها 17 فیلیسطین-لینی حبس ائدیب
- مولود چاووش اوغلو مرحوم دوکتور صادیق احمدین عائلهسینی قبول ائدیب


text:
کشکول (قزئت)
" کشکول " - 1883-جو ایلده تیفلیسده آذربایجان تورکجهسینده نشر اولونموش قزئت.[۱][۲]
" کشکول " درگیسی[دَییشدیر]
" ضیایی – قافقازیه " قزئتی سوقوطا دوغرو گئتدیگی دؤورده تیفلیسده 1883-1891-جی ایللرده ادبی و سیاسی ژورنال اولان " کشکول " درگیسی نشر اولونوب. [۳]
تأسیسچی[دَییشدیر]
درگینین ناشیری " ضیایی – قافقازیه "نین رداکتورو سعید اونسیزادهنین اورتانجیل قارداشی جلال اونسیزاده ایدی. جلال اونسی زاده 1876-جی ایلده تیفلیسسه کؤچموشدو. ایلک ایللر او، پداقوژی فعالیتینی داوام ائتدیرمیش، تیفلیسده آذربایجانلیلار اوچون اوغلان مکتبی آچمیشدی. سعید اونسیزاده " ضیا" قزئتینی نشر ائتمگه باشلایاندا جلالی دا قزئتچیلیگه جلب ائتمیشدی. سؤزسوز کی، اونو بو درگینی نشر ائتمگه ده قارداشی سؤوق ائدیب.
جلال اونسیزاده موستقیل قزئت چیخارماق فیکرینه 1882-جی ایلده دوشموشدو. همین ایل مئیین 1-ده قافقاز جانیشینینین باش ایدارهسینه یازدیغی مکتوبدا او، " کشکول " آدلی درگی چیخارماق ایستهدیگینی بیلدیرمیشدی. ج.اونسیزادهیه گؤره، مطبوعات خالقین گؤزونو آچیر، اوخوماغا آلیشدیریر، اونون مدنی یوکسلیشینه و ترققیسینه تکان وئریر. بو آمال و مقصده خیدمت ائدن اونسیزادهنین مطبوعات یاراتماق فیکری موثبت جاوابلاندیریلدی. قافقاز سانسور کومیتهسینین 1883-جو ایلده پئتئربورق باش مطبوعات ایدارهسینه گؤندردیگی معلوماتدا آیدین اولور کی، " کشکول " درگیسینین نشرینه 1882-جی ایلین اوکتوبر آیینین 20-ده ایجازه وئریلمیشدی.
" کشکول "-اون ایلک نؤمره سی 1883-جو ایلین ژانویهسینده چیخمیشدیر. جلال اونسیزاده ژورنالی چتین شراییطده بوراخیردی. مطبعه آوادانلیغی چاتیشمیردی. ایشچی قووّهسی یوخ ایدی. شاگیرد دفتریندن آزجا بؤیوک اولان ایکی هفتهده بیر چیخاریلان، جمعی 10-15 صحیفه ده بوراخیلان ژورنالا بؤیوک امک صرف ائدیلیردی. جلال اونسیزاده تحصیل گؤرموش گنجلری رداکسیایا جلب ائتمک اوچون لازیمی سعی گؤستریردی. او زامان تیفلیسسده ایشلهین آذربایجانلی موعلیملری تئز-تئز رئداکسیایا دعوت ائدیردی. 1883-جو ایلده تیفلیسس گیمنازیاسینین 6-جی صینفینده تحصیل آلان محمد کنگرلینی رداکسیادا مسئول کاتیب وظیفهسینه ایشه گؤتورموشدو. اونون وظیفهلریندن بیری همین قزئت لری دیقتله اوخوماق، لازیمی ماتریاللاری ترجومه ائتمک ایدی. ج.اونسیزاده و م.کنگرلی مقالهلرین ترتیبی و ژورنالین نشری مسلهلرینه ده بیلاواسیطه اؤزلری نظارت ائدیردیلر.
ناشیر " کشکول " ده عرب، فارس و روس دیللرینده ده ماتریاللار وئرمگی نظرده توتموشدو. او، بیر سیرا شرق اؤلکهلرینده قزئت اوچون موخبیرلر یئتیشدیرمک، همین اؤلکه لردن ماراقلی یازیلار درج ائتمک نیتینده ایدی. رداکتور بو تشبوثونو یئرینه یئتیره بیلمه دی. او، تکجه قزئتده آرا-سیرا فارسجا و روسجا وئریلن مقالهلرله کیفایتلندی.
اونسیزادهنین ژورنالین ایلک نؤمره سینه یازدیغی پروقرام ماهیتلی مقالهسی خوصوصی ایله ماراقلیدیر. او، بو مقاله ده " کشکول " اون خالقا باغلی اولاجاغینی بیلدیریر، قارشییا قویدوقلاری وظیفهلری سادالاییر و آنا دیلینه اوستونلوک وئرهجکلرینی یازیردی:
" مجموعهمیزین دیلی و اصیل عیباره سی مملکتیمیزین موسلمانلارینین مفهومو اولان تورکی-آذربایجان دیلیندن عیبارت اولاجاقدیر. "
ج.اونسیزاده " کشکول " اون ایلک سایلاریندا " وطنیمیز " ، " آذربایجان " کلمهلرینی تئز-تئز ایشلتمکله خالقدا میلّی کیملیک و میللی شوعور حیسی فورمالاشدیرماغا چالیشیردی. اونون مقالهلرینده خلقیلیک و موعاصیرلیک پرینسیپلری آیدین گؤرسهنیردی.
ژورنالین رداکسیاسی تیفلیسسده دار بیر کوچه ده، ایکی یاریمقارانلیق اوتاقدا یئرلشیردی کی، بو دا ایشلرین نورمال مجرادا گئتمهسی اوچون انگل یارادیردی. اوتاقلارین بیرینده، ان اورتادا ایری میز، دیوارین یانیندا ایسه یازی ماساسی قویولموشدو. ماسانین اوزرینده رداکسیانین آبونه یازدیریب گتیرتدیگی موختلیف روس قزئتلرینین دستلری دوزولموشدو.
" کشکول " قزئتی[دَییشدیر]
" کشکول " 11 نؤمره ژورنال شکلینده چیخدیقدان سونرا جلال اونسیزاده اونو قزئته چئویردی. گئنیش بیر مرامنامه ایله نشره باشلایان " کشکول " مؤوضو دایرهسینه گؤره " ضیا" ( " ضیایی-قافقازیه " دن) فرقلهنیردی. هم ژورنالین، هم ده قزئتین آشاغیداکی شؤعبهلری وار ایدی:
- داخیلی شؤعبه
- تاریخی و سیاسی شؤعبه
- تنقید و مطبوعات خولاصهسی
- پداقوژی
- حکیم مصلحتی
- شعیر شؤعبهسی
- تقویم
- موختلیف ماتریاللار
- اعلانلار
شؤعبهلرین آدیندان گؤروندوگو کیمی " کشکول " قارشیسینا موختلیف ساحهلری احاطه ائدن پوبلیسیستیک-علمی مقالهلرله چیخیش ائتمگی، باش وئرن حادیثهلری، یئنیلیکلری ایزلهمهلی ایدی. بونا گؤره ده سیاسی، ایقتیصادی و ادبی مسلهلری ایشیقلاندیرماق اوچون " کشکول " موختلیف ساحهلرده چالیشان موتخصیصلری، ساوادلی اینسانلاری ایشه جلب ائتدی. محض بونا گؤره ده جلال اونسیزاده " کشکول " اون 3-جو ساییندا یازیردی:
" " کشکول " اون دایرهیی-قلمیهسی بو طرفلرده، یعنی قافقازیه قیطعهسیندن موختلیف مؤوقعلرده، روسیهنین ایچریلرینده، همچنین ایسلام مولکینده (ایران، عوثمانلی و میثیر سمتلرینده) خوصوصی موخبیرلری اولاجاقدیر. "
او، وئردیگی وعده عمل ائتمگه چالیشیر، آدلارینی سادالادیغی بو مملکتلردن بعضی ضیالیلاری " کشکول " اون اطرافیندا جمع ائتمگه سعی ائدیردی.
رداکتورلار[دَییشدیر]
جلال اونسیزاده او دؤورون ضیالیلارینی، معاریفسئور اینسانلارینی سونرالار قزئت کیمی چیخان " کشکول " اون اطرافینا توپلایا بیلدی. قزئتده ایستر روس، ایسترسه ده، گورجو و آذربایجانلی علم خادیملری، یازیچیلار و ژورنالیستلر دؤورون قاباقجیل ایدئیالارینی یایماق اوچون بو قزئتین صحیفهلرینده موختلیف مؤوضولاردا تئز-تئز چیخیش ائتمگه باشلادیلار. " کشکول " اون موخبیر هئیتی و مؤلیفلری اؤزوندن اولکی قزئتلره نیسبتاً گئنیش ایدی. اؤزو ده بو مؤلیفلرین ترکیبی بین المیلل ایدی.
آذربایجان یازیچی و پوبلیسیستلریندن حسن بیگ زردابی، سئیید عظیم شیروانی، فیریدون بیگ کؤچرلی، م.شاهتاختینسکی، س.م.غنیزاده، م.ف.آخوندوفون اوغلو رشید بیگ آخوندوف، گولمحمد بیگ کنگرلی، م.سولطانوف، س.ولیبیگوف، ه.قاییبوف قزئته بدیعی اثرلر، پوبلیسیست مقالهلر یازدیقلاری کیمی، تیفلیسده یاشایان بیر چوخ گؤرکملی شخصیتلر: تیفلیسسین باش حاکیمی بابوو، معاریف مجلیسینین کئچمیش مودیری قورسالادزئ، ادیب و ژورنالیست اریتسوو، روس پداقوقو و پوبلیسیستی، قوری موعلیملر سمیناریاسینین موعلیمی آلکساندر چرییایئوسکی، گورجو شاعیری ایلیا چاوچاوادزئ، اوکراینا یازیچیسی ن.قولاک، ارمنی یازیچیلاریندان رافی، آ.شیروانزاده و باشقالاری دا قزئتین ایشینه جلب اولونموشدولار.
خوصوصاً فیرودین بیگ کؤچرلی و گولمحمد بیگ کنگرلی جلال اونسیزادهنین یاخین دوستلاری اولموش، رداکسیا بیر مودّت کنگرلینین ائوینده یئرلشمیشدی.
قزئتین باشلیجا مؤوضولاری[دَییشدیر]
" ضیا" قزئتینه نیسبتاً " کشکول " اون هم مؤوضو دایرهسی گئنیش، هم ده مقالهلرین یازیلیش فورماسی موختلیف ایدی. " کشکول " حیاتین هر ساحهسیندن معلومات وئرن زنگین ماتریاللار " چانتاسینا " بنزه ییردی. قزئته " کشکول " آدی وئریلمهسی ائله بونونلا علاقهدار ایدی.
" کشکول " ، " اکینچی " ایله " ضیا " آراسیندا اورتا بیر مؤوقع توتموشدو، لاکین " اکینچی "یه داها آرتیق درجهده مئیلی حیس ائدیلیر. بو جور قزئتچیلیک سیاستی تزار سانسورو طرفیندن دیقته آلینمایا بیلمزدی. اونا گؤره ده " کشکول " سانسور تعقیبلرینه داها چوخ معروض قالمیشدیر. ژورنالین صحیفهلرینده " کشکول " وقتی-موعینده چیخمادی " ایفادهسینه تئز-تئز راست گلینیر.
قزئتده دیل، ادبیات، اینجه صنعت، علم، معاریف و س. مسلهلره دایر نظری و پوبلیسیست مقالهلر، اوریژینال بدیعی اثرلر، روس، اوروپا و شرق ادبیاتیندان ترجومهلر چاپ اولونوردو. کلاسیکلرین ایرثینی یایماقدا قزئت موترقی ایش گؤرموشدور. اونون صحیفه لرینده عباسقولو آغا باکیخانووون " تهذیب اخلاق " اثری، میرزه فتعلی آخوندوفون حیات و یارادیجیلیغی " کشکول " ده گئنیش شکیلده ایشیقلاندیریلمیشدی. " کشکول " اونون ترجومهیی-حالینی ایلک دفعه نشر ائتمیش، کومدیلرینین خاریجی دیللره ترجومه اولونماسی و اونلارین اوروپادا شؤهرت قازانماسی، همچنین کومئدیلرینین تاماشایا قویولماسی باره ده اوخوجولارا موتمادی معلومات وئرمیشدیر. بوندان باشقا قزئتده سئیید عظیم شیروانی حاقیندا دا مقاله درج اولونموشدور.
" کشکول " قزئتی آذربایجان کلاسیکلرینین باشقا خالقلارین دیلینه ترجومه ائدیلمهسی ساحهسینده ده ایلک تشبوثچولردن اولموشدور. فضولینین " لئیلی و مجنون " اثری ایله " کشکول " صحیفهلرینده تانیش اولان ارمنی یازیچیسی رافی اونو ارمنی دیلینه ترجومه ائتمگی قطع ائتمیشدی. همین پوئمانی اونسیزاده ن.قولاک ایله بیرلیکده روسجایا چئویریب ژورنالدا وئرمیش، سونرا ایسه " کشکول " مطبعهسینده آیریجا کیتاب حالیندا بوراخمیشدی.
جمعیتین حیاتیندا باش وئرن دییشیکلیکلری قزئت واختیندا عکس ائتدیرمگه چالیشیردی. کاپیتالیزمین مئیدانا گلمهسی و اونون فئودالیزم اوزرینده غلبهسی پروسهسینده میلّی حرکات دا یارانماغا باشلاییردی. ضیالیلارین شوعوروندا " آذربایجان میلتی " مفهومونون اویانماسی " کشکول " دؤورونه تصادوف ائدیردی. اونلار باشا دوشموشدولر کی، " دین " و " میلت " مفهوملاری آیری-آیری شئیلردیر. " کشکول " قزئتی اؤز صحیفهلرینده بو مسلهلری آیدینلاشدیرماغا سعی گؤسترمیش و ایجتیماعی-سیاسی شوعورون اینکیشافینا کؤمک ائتمیشدیر.
" کشکول " دؤورون بیر سیرا آکتوال مسلهلرینه، بین الخالق حادیثهلره ده توخونور، بو سبکیده مقالهلر درج ائدیردی. ایلک ساییندا اینگیلیسین و تزاریزمین اورتا آسیادا آپاردیغی موستملکهچیلیک سیاستی، شئیخ شامیلین رهبرلیگی آلتیندا آپاریلان میلی آزادلیق حرکاتی باره ده اوخوجویا معلومات وئریردی.
" کشکول " آذربایجان میلتینین اینکیشافی و باشقا میلتلرله دوستلوق علاقهلرینی مؤحکملتمهسی حاقیندا دا موثبت سجییه داشییان مقالهلر وئریردی. بو مقالهلرین بیر چوخو مؤوضوسو، ایدئیا ایستیقامتی، دیلی و اوسلوبو، اهتیراسلیلیغی ایله فرقلهنیردی. " بیر شخص " ایمضاسی ایله وئریلمیش " آنا دیلیمیز " مقالهسی بئلهلریندن ایدی. مقاله ده گؤستریلیر کی، " اؤز میلتینی ابدی ساخلاماق ایستهینلر اؤز آنا دیللرینی ساخلاماغا چالیشمالیدیرلار و او دیلده علم و فونونی اؤولادی-میلته وئرمهلیدیرلر " . مؤلیف خوصوصیله قئید ائدیردی کی، آنا دیلینی یاخشی بیلمهین، اونون لیاقتینی قییمتلندیرمهین آدام باشقا دیللری هئچ جور قییمتلندیره بیلمز. بئلهلیکله، قزئت باشقا دیللری اؤیرنمگه خوصوصی هوس گؤستریلمهسینی تبلیغ ائدیردی.
" ا ینسان اؤز آنا دیلیندن باشقا نئچه دیل بیلمیش اولورسا او قدر ده قدرینی آرتیریر: لال یاریمآدام اولدوغو کیمی چوخ-چوخ دیل بیلن ده چوخ آدام ساییلمالیدیر. "
بعضاً قزئت ترجومه اوچون ایجتیماعی مضمونو اعتیباری ایله او قدر درین پارچالار سئچیردی کی، تزار سانسورو اونو بوراخماقدان ایمتیناع ائدیردی. مثلا، گورجو شاعیری ای.چاوچاوادزِنین " باهار " آدلی شعیری ترجومه اولونوب مطبعهده ییغیلمیشدی. لاکین سانسور اونون یاییلماسینا ایجازه وئرمهمیشدی. شعیرده مئشهلیکلرین یارپاقلاماسیندان، قارانقوشلارین گلمهسیندن، چیچکلرین، گوللرین آچیلماسیندان بحث ائدیلیب آخیردا دئییلیردی:
بولبولوم، گولوم وطن!
سن نه واخت آچیلارسان؟
قزئتده موترقّی روس شاعیرلرینین اثرلرینه تئز-تئز موراجیعت ائدیلیردی. گولمحمد بیگ کنگرلی نکراسوفون " Nravstvennıy çelovek " ( " خوش اخلاق آدام " ) اثریندن بیر پارچانی ترجومه ائدیب قزئتده " مردی موتّقی " آدی ایله درج ائتدیرمیشدی. مئیله نئییی قافیه ائتمکدنسه رئال حیاتدان یازماق لازیمدیر. گ.کنگرلی مکتوبونون سونوندا گؤستریردی:
" تجروبه اوچون معروف نکراسوف منظوماتیندان نظماً ترجومه ائلهدیگیم بیر فقرهنی بو دفعه ایرسال ائدیرم. قبول و درج اولونورسا، مابعدینی دخی گؤندرهجگم. "
" کشکول " قزئتینده اثرین آردی یوخدور. گ.کنگرلینین ترجومهسینین آردینین نه اوچون درج اولونماماسی حاقیندا ایندییهدک بیر سیرا تدقیقاتچیلار موختلیف فیکیرلر سؤیلهمیشلر. فیلولوژی علملر نامیزهدی خ.محمدوفون آختاریشلاری بو جهتدن ماراقلی دیر. او، گؤستریر کی، ترجومهنین آردینین درج اولونماماسینا سبب " ترجومان " قزئتینین صحیفهلرینده بو مسله ایله علاقهدار قالدیریلمیش موباحیثهدیر. " ترجومان " این 1885-جی ایل 15 نوامبر تاریخلی 17-جی نؤمرهسینده موسکو لازارئو شرق دیللری اینستیتوتونون موعلیمی ساکوفون " فونون و ادبیات " روبریکاسی آلتیندا وئردیگی مکتوبلا باشلانان موباحیثه سونرا ای.قاسپرینسکی طرفیندن داوام ائتدیریلمیشدیر. ساکووف ناراضی سالان جهت ترجومه اوچون نکراسوفدان گویا موناسیب اثر سئچیلمهمهسی ایدی. ای.قاسپرینسکی ده بو فیکیرده ایدی. سونرالار گ.کنگرلی بو مقالهلره جاواب یازمیشسا دا، " ترجومان " این رداکتورو اونو بوراخمامیش، ترجومهچینین اوزرینه داها شیدّتلی هوجوما کئچمیشدیر. شوبههسیز کی، بئله بیر شراییطده جلال اونسیزاده ترجومهنین آردینی درج ائتمگه گیریشمزدی. او، ترجومهنین داوامینی وئرسه ایدی قزئتی " ترجومان " این تنقید آتشینه معروض قویاردی. بو فاکتلار گ.کنگرلینین ترجومهچیلیک فعالیتی زامانی نئجه جیدی مانعهلره راست گلدیگینی ثوبوت ائدیر.
جلال اونسیزاده قارداشی کمال ایله بیرلیکده کیتاب نشرینه ده دیقت یئتیریردی. کمال " کشکول " مطبعهسینین مودیری ایدی. مطبعهده بیر سیرا کیتابلار بوراخیلمیشدی. بو کیتابلاری ایدئیا و مضمونونا گؤره ایکی قیسمه بؤلمک اولار:
- موترقّی ماهیت داشییان کیتابلار.
- دینی کیتابلار.
اوکراین یازیچیسی ن.قولاکین، مشهور پداقوق آ.چرنیایئوسکینین، ترقّیپرور آذربایجان یازیچیسی و پوبلیسیستلری س.ع.شیروانی، ف.کؤچرلی، م.شاهتاختینسکینین موثبت تاثیری ایله ج.اونسیزاده " کشکول " مطبعهسینده م.ژ.لرمونتوفون " هاوا گمیسی " ، آ.چرنیایئوسکی و س.ولیبیگوفون " وطن دیلی " ، ه.گورانینین " قوجالیقدا یورغالیق " کیتابلاری، " کلیله و دیمنه " حکایهلری و س. چاپ ائتمیشدی. بو کیتابلارلا یاناشی، مطبعهده زاقافقازیا شئیخالسلامی عبدالسلام آخوندزادهنین " عمدة الاحکام " ، " تاریخی موقدسی انبیا " کیمی مورتجع دینی گؤروشلر تبلیغ ائدن کیتابلاری دا بوراخیلیردی. هر حالدا " ضیا " مطبعهسینه نیسبتاً " کشکول " مطبعهسینین چاپ ائتدیگی کیتابلاردا، تقویملرده موترقّی گؤروشلر داها چوخ ایدی. بو مطبعه داوامی بویونجا، همچنین چوخلو مورتّیب یئتیشدیرمیشدی.
" کشکول " ده چیخان سوسیال-سیاسی یازیلارین اکثریتی روس دیلینده نشر اولونان مرکزی قزئتلردن، یاخود یاییلماسینا ایجازه وئریلمیش خاریجی مطبوع اورقانلاردان گؤتورولوردو. سونرا ایسه بونا ایجازه وئریلمهدی. سانسور بو تیپ یازیلارین قافقاز موسلمانلاری آراسیندا یاییلماسینی تهلوکهلی حساب ائدیردی. سانسور " کشکول " اون " ال-قاهیره " قزئتیندن " مسلهیی-ارمنیه " باشلیقلی مقالهسینین بیر پاراگراف خولاصهسینی ده قاداغان ائتمیشدی. خولاصه بوندان عیبارت ایدی:
" " القاهره " مقالهیی-مخصوصینده یئر اوزونده ارمنیستان دئییلن اؤلکهنین هئچ بیر زامان مؤوجود اولمادیغینی و جوغرافی دلاییل و براهیم ایله بیان ائیلهمیشدیر. "
بو کیمی قاداغالارا باخمایاراق اؤز نشرینی داوام ائتدیرن " کشکول " اساساً اؤز صحیفهلرینده قونشو خالقلارین ادبیاتینین تقدیماتینا، ادبی نومونهلرین آذربایجان دیلینه ترجومهسینه خوصوصی یئر وئریردی. قزئت موحریرلریندن بیری گورجو کلاسیکی ای.چاوچادزِنین " باهار " شعیرینی آذربایجان تورکجهسینه ترجومه ائتسه ده، چاپینا ایجازه وئریلمهمیشدی. " کشکول " چاوچادزِنی گورجو ادبیاتینین مشهور ادبی سیماسی کیمی تقدیم ائدیر، اونون وطنپرورلیگینی، یوکسک قیمتلندیریر، یارادیجیلیغینین گورجو ادبیاتینین اینکیشافینا خیدمت ائتدیگینی گؤستریردی. قزئت روس دیلینی اؤیرنمگی داها آرتیق شؤوقله قئید ائدیردی. همین مؤلیفین " بیر سوالا جاواب " ، " بیلمک نه بؤیوک بلادیر " ، " بیگلریمیزین گلهجک حالی " سرلؤوحهلی مقاله لرینده ده معاریف، علم، مدنیت مسلهلریندن دانیشیلیر، نادانلیق تنقید اولونور، قونشو خالقلارین اینکیشافیندان سؤز آچیلیر. بو مقالهلرین ن.نریمانوفا عاییدلیگی حاقیندا مطبوعاتدا مولاحیظه ایرهلی سورولموشدور. ن.نریمانوفون " کشکول " ایله علاقهسینه دایر الده بعضی معلوماتلار واردیر. مثلا، قزئت 1890-جی ایلده 109-جو نؤمرهسینده قوری سمیناریاسینی بیتیریب موعلیملیک شهادتنامهسی آلان بئش نفر آذربایجانلینین، او جوملهدن ن.نریمانوفون آدینی چکیب یازمیشدی:
" بونلار بو گونلر مطبعهمیزه دخی گلیب ایرهلیده وطن و ابنایی-وطنه خیدمتلر ائدهجکلرینی وعد وئرمیشلر. "
قزئتده ایسلاما یاناشما[دَییشدیر]
ایسلامدا فاناتیزمین تنقیدی " کشکول " ده قاباریق شکیلده بوروزه وئریر. بو مطبوع اورقانین صحیفهلرینده دین پردهسی آلتیندا آپاریلان مؤوهوماتچیلیق تنقید ائدیلیردی. ایسلام دینینین اساسلارینا توخونمادان جهالت یایان روحانیلر زومرهسی جیدی تنقیده معروض قالیردی. " کشکول " اؤزونون 1889-جو ایل تاریخلی 81-جی ساییندا یازیردی:
" بو زومرهنین چوخوسو علمسیزدیر. "
قزئت ساتیریک مقالهلرینین بیرینده روحانی ایداره لرینین مؤوهوماتچیلیق سیاستینه قارشی چیخیردی:
" زیرا بو آتِستاتلی روحانیلریمیزدن هانسی بیرینه یاخین گئدیب، آ قوزوم، یاخود آ قویونوم، هارادا تحصیلی عومومی-فینون ائیلهدینیز " دئیه سوال ائیلهسک، جاوابیندا ابلاهانه بیر تبسّوم ایله ایکتیفا ائیلر. "
" کشکول " 1889-جو ایل 12 آوریل تاریخلی 84-جو ساییندا روحانیلری تنقید ائدن مقاله درج ائدیر. مقالهنین سانسوردان کئچیب، نشرینه ایجازه وئریلمهسینه باخمایاراق، باش سانسور بِزابرازوو قزئتین چاپیندان سونرا اونو نظردن کئچیرهرک " ضررلی بیر یازی " کیمی اونون سانسور کومیتهسینده موذاکیرهسینی کئچیرمیشدیر. " کشکول " اون " ضررلی بیلن یازیسینا " ایجازه وئرن سانسور خستهلیگی سببیندن ایجلاسدا ایشتیراک ائتمهمیش، موذاکیرهیه چیخاریلان مسله ایله باغلی مؤوقعیینی یازیلی شکیلده کومیتهیه گؤندرمیشدی. باش سانسور بزابرازوو ایله سانسورون چکیشمهسینین زیانی " کشکول " ه دیمیشدی. قافقاز سانسور کومیتهسی یئرلرده کی رئال وضعیتله باغلی معلومات سجیهلی یازیلاری ایشیقلاندیرماغی " کشکول " ه ایجازه وئرمهمیشدی. مثلا، قزئت 1889-جو ایل 23 اوکتوبر تاریخلی ساییندا قاراباغدا بوغاز خسته لیگینین یاییلماسی ایله باغلی خبرین درجینه راضیلیق وئرمهیهرک، اونو کسیب گؤتورموشدو.
جمعیتین حیاتیندا باش وئرن دییشیکلیکلری واختیندا اوخوجولارا چاتدیرماق ایستهین " کشکول " 19. عصرین سونلاریندا آذربایجاندا باش وئرن میلی اویانیش و میلی اؤزونودرک پروسهسینین ده ایشتیراکچیسینا چئوریلدی. جمعیتده آذربایجانچیلیق ایدئیاسینین اویانماسیندا " کشکول " اون فعالیتی دانیلمازدی. میلت و دین مفهوملارینین آیری-آیری شئیلر اولدوغونو خالقا چاتدیران، بو مسله یه داها گئنیش یاناشما طرزی اورتایا قویان " کشکول " چولر ایجتیماعی-سیاسی شوعورون اینکیشافینا دا کؤمک ائتدیلر.
" کشکول "-ون باغلانماسی[دَییشدیر]
آذربایجاندا مطبعهلرین اینکیشافی تاریخینده " کشکول " مطبعهسی موعین رول اوینامیشدی. " کشکول " ژورنالی و قزئتی 1883-جو ایلدن نشره باشلایاراق 1891-جی ایلهدک داوام ائتمیشدیر. بو مودتده جمعی 123 نؤمرهسی بوراخیلمیشدیر. قزئت مونتظم چیخمامیشدیر. " کشکول " اون آبونهچیلرینین آزالماسینین، قزئتین تنزّول ائتمهسینین سببلریندن بیری ائله بو ایدی.
قایناق[دَییشدیر]
- ن.ن.زئینالوف " آذربایجان مطبوعات تاریخی " ، 1. حیصه . باکی، 1973، آدو-نون نشریاتی
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ Şahverdiyev A.B. Azərbaycan mətbuatı tarixi. "Təhsil" nəşriyyatı, 2006 - 248 səh. PDF
- ^ Niyaz Niftiyev, "Mətbuatda multikulturalizm", Bakı, 2017, səh.18-19 PDF. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-05-26. یوْخلانیلیب2021-03-25.
- ^ Nizami Məmmədzadə, Mahmud Kamaloğlu, "Gürcüstanın azərbaycanlı jurnalistləri", Tiflis, 2015, 124 səh. PDF. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-05-25. یوْخلانیلیب2021-03-25.


text:
اویان نیوز: لبنانداکی حربی محکمهنین، سوریه اوردوسوندان آیریلان قوموتانلاردان جلال تالاسی اؤلکهسینه تسلیم ائتمه قراری آلدیغی بیلدیریلدی
تهلوکهسیزلیک قایناقلاریندان الده ائدیلن معلوماتا گؤره، بیروتداکی حربی محکمهنین، غیر قانونی یوللاردان لبنان تورپاقلارینا گیرمه سوچو ایله یارقیلادیغی تالاسا، ۱،۵ آی حبس جزاسی وئردیگی ایفاده ائدیلدی.
آنادولو آژانسینین خبرینه گؤره، تالاسین، تسلیم اولماسی و یا توتولماسی وضعیتینده حؤکوم گرگی اؤلکهدن چیخاریلاراق سوریه رهبرلیگینه تسلیم ائدیلجیی ایفاده ائدیلدی. لبنان حربی محکمهلری سوریهدکی حادثهلرین باشلادیغی ۲۰۱۱.جی ایلده، سوریه اوردوسوندان آیریلان عسگرلری سرحد دیشی ائدهرک سوریه رهبرلیگینه تسلیم ائتمه قراری آلمیشدی. لبنانداکی حربی محکمهلرین بو ایستیقامتدکی قرارلاری، اینسان حاقلاری تشکیلاتلاری و لبنانلی مخالیف پارتیلر طرفیندن تنقید مؤوضوسو اولموشدو.
سوریهنین باشکندی دمشقین اطرف محله لریندن بیرینده ۳۰ جولای ۲۰۱۲.جی ایلده ۱۰.جو تومن ۵۱.جی تانک توغایی قوموتانلاری سهیر تالاس و رامی تالاس دا مخالیفلرین طرفینه گئچدیکلرینی آچیقلادی. داها اول ده عینی عائلهیه منسوب جمهوریت محافظلری قوموتانلاریندان ژترال مناف تالاس و کوموتان عبدالرزاق تالاس اسد رهبرلیگیندن آیریلدیغینی اعلان ائتمیشدی. تالاس عائلهسی، سوریهدای نفوذلو عائلهلر آراسیندا بیلینیر.
ت ر ت


text:
اویان نیوز: ایستادیومو دولدوران تخمینا ۲۷ مین کاتالان طرفدار، اویون بویونجا باغیمسیز کاتالونیا بایراقلاری آچیب، آیریلیقچیلیق یانلیسی شعارلار وئردی
ایسپانیانین دوغوسونداکی آیریلیقچی کاتالونیا بؤلگهسینین فوتبول تاخیمی، نیجریا میللی تاخیمی ایله دوستلوق اویونوندا ۱-۱ برابره قالدی.
فیفا و اولوسلارآراسی المپیک کمیتهسی طرفیندن تانینمایان آنجاق بللی آرالیقلارلا دوستلوق اویونلاری اوینایان کاتالونیا فوتبول تاخیمی، بارسلونادا نیجریا میللی تاخیمی ایله قارشیلاشدی. ایستادیومو دولدوران تخمینا ۲۷ مین کاتالان طرفدار، اویون بویونجا باغیمسیز کاتالونیا بایراقلاری آچیب، آیریلیقچیلیق یانلیسی شعارلار وئردی. اویونو، کاتالونیانین باغیمسیزلیغی اوچون رفراندوم گئچیریلمهسینی ایستهین کاتالونیا اؤزارک یؤنتیم باشقانی آرتور ماس دا تریبوندان ایزلهدی.
کاتالانلار، اویونون ۳.جو دقیقهسینده سرجیو گونزالزین پنالتیدان آتدیغی گللا ۱-۰ اؤنه گئچرکن، نیجریانین بیره بیرلیک گلو ایسه ۵۴.جو دقیقهده دیکهدن گلدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
عبادت-اشعار ترکی محمد اشراقی
عبادت اوره ک دن تانری یا اینانماق
اورگین بوتووون تانری یا بوراخماق
دیوار لا کؤلگه سی آراسی نئجه دیر
تانری لا یارانمیش آراسی ائله دیر
ائله کی دوروسان تانرینی تاپارسان
تانری لا بیرله شیب اؤزگه نی آتارسان
تانری دان آیریلماق اولارمی گؤره سن؟
دیری کن اؤزونو اولارمی بؤله سن؟
باشینا گلدیگین کیم ائدیر بیلیرسن؟
تانری دیر بیلگینی بیل دئییر بیلیرسن!
اؤزگه نی سایماماق دینجلیک گتیرر
تانری لا یاشاماق دیریلیک بیتیرر
باشاریق تانری نین گوجودور وارلیق دا
باشاریق قوتارار قالانی دارلیق دا
دنیانی گزه سن یئر له گؤی تانری دیر
تانرینی گیزله دن اویون لا آغری دیر
سن تانری، من تانری یاشاییش ایش تانری
سو ایله قان تانری یئمک له دیش تانری
کیمین کی تانریسی اؤنونده یاشایار
پیسیله یاخشینی گؤرنده آرایار


text:
آغری داغیندا عملیات
ایراندان ۵ تروریستین بؤلگهیه سیزاجاغی بیلگیسی اۆزرینه «آختار-تاپ-یوخ ائت» تاکتیکی ایله «ارن -۱۰» شهید ژاندارما چتین آک عملیاتی باشلادیلدی
آغریدا بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکایا قارشی «ارن -۱۰» عملیاتی باشلادیلدی.
ایچ ایشلری باخانلیغیندان وئریلهن آچیقلامادا، ارن قیش-۹ آغری داغی عملیاتی چرچیوهسینده پکاکانین سؤزده آغری داغی قروپونون ضررسیزلشدیریلمهسیندن سونرا هؤرگوتون بؤلگهده فعالیتلرینی آرتیردیغی بیلدیریلدی.
آچیقلامادا، میللی استخبارات تشکیلاتی طرفیندن ایراندان ۵ تروریستین بؤلگهیه سیزاجاغی بیلگیسی اۆزرینه «آختار-تاپ-یوخ ائت» تاکتیکی ایله «ارن -۱۰» (آغری داغی) شهید ژاندارما چتین آک عملیاتینین باشلادیلدیغی بیلدیریلدی.
آچیقلامادا، ایران سرحدیندن آغری داغی بؤلگهسیندهکی بوتون سیغیناق و ماغارالارین آختاریلدیغی، عملیاتین ایلک گونونده چیخان چاتیشمادا بؤلگهیه سیزماغا چالیشان بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضوو بیر تروریستین ائتکیسیز حالا گتیریلدیگی بیلدیریلدی.
آچیقلامادا، اؤلکهده ترورون تامامیله آرادان قالدیرماق اوچون حیاتا ائدیلن «ارن عملیاتلاری» خالقین دستیی ایله، اینانج و عزمله داوام ائتدیگی ایفاده ائدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ائتکیسیز حالا گتیریلن ایکی تروریستدن بیری آختاریلانلار لیستینده
تروریستین ضررسیزلشدیریلمهسی ایله سییرتین پرواری ائلچهسی دوغان کندی اطرافیندا تروریستلر طرفیندن یئرلشدیریلن ال یاپیمی پاتلاییجینین پاتلاماسی نتیجهسینده شهید اولان اوزمان چاووش ارجان اؤزجانین قانی یئرده قالمادی
حولوصی آکار بن والاس ایله گؤروشوب
میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار پایتاخت آنکارادا رسمی سفرده اولان اینگیلترهنین ساوونما ناظیری بن والاس ایله گؤروشوب.
بمت تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب
بمت افغانیستانا یاردیملارینا گؤره تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب.


text:
اوزبیک تیلی سوزلیگی، نورالله آلتای
بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در فیس بوک
قرآن الکریم با ترجمه به چند زبان
بابر ایزیدن، دکتور شفیقه یارقین
اوزبیکی شعرلر، امان الله قویاش
یورتداش، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی
دُر دانه لر، دکتور فیض الله ایماق
اوزاق یــولــلار، ادبی و فرهنگی
حیات پنجره سیدن، فضل احمد بورگیت
آلتین کَمَلـَک، عبدالله تاشقین
آلتین یپراقلر، محمد کاظم امینی
اجتماعی و فرهنگی، فیض الله قرداش
پیوند های مهم
اورتــه عـصـرنـیـنـگ آخـرلـریدن باشلهب حاضرگی کونگه قدر «اویستا» معلوماتلری (ولایتلرنینگ اریاشیانه بـوییچه بیرلهشیشی) گیرادوت و گیکتی اثرلری «کتته خوارزم»، شونینگدیک، کتیسینینگ قدیمی باختریا پـادشـاهلـیـگـی حـقـیـدهگـی معلوماتلری و نهایت ارخیالوژیگ تدقیقاتلر نتیجهلری اورته آسیاده ایلک دولت اویـوشـمـهلـرینـیـنـگ پـیـدا بـولـیـشـی معمالرینی اورگهنیش اوچون اساس بولگن بولیشیگه قرهمَسدن، قدیـمگی دولتلر حدودلری، شکللری، باشقرو تیظیمی و سنهسی بیلن باغلیق بولگن موضوعلرنینگ ایریم یونهلیشلری همان علمی بحثلرگه سبب بولماقده. اجتماعی- اقتصادی احوالنی تحلیل قیلیش شونی کورسهتهدی که، میلاددن اول، بیرینچی مینگ ییللیکنینگ باشلریگه کیلیب، اورته آسیانینگ نسبتاً رواجلنگن حدودلریده ایلک دولت اویوشمهلری پیدا بولهباشلهیدی.
میلاددن اول 8-9 نچی عصرلرگه کیلیب، باختریا (جنوبی اوزبیکستان، جنوبی تاجیکستان، شمالی افغانستان) حدودلریده حربی اهمیتگه ایگه بولگن سیاسی بیرلشمهلر تشکیل تاپهدی. اوشه دورده مرغیانه و سغدیانه قدیمگی باختریانینگ ایریم قِسملری بولگنلیگی حقیده تورلی معلوماتلر بار. باختریا شرقدهگی اینگ مهم حربی و اقتصادی مرکزلردن بیری بولیب، اهالینینگ، قدرتلی شهرلر و قلعهلرنینگ کوپلیگی، طبعی خام اشیاگه بایلیگی، مهم مرکزی سودا یوللری چارراهسیده جایلشگنلیگی، هنرمندچیلیکنینگ رونقی شوندهی دلالت بیرهدی.
سونگی ییللرده آلیب باریلگن تدقیقاتلر «کتته خوارزم»، «قدیمگی خوارزم» مسئلهلریگه بیرمونچه انیقلیکلر کیریتهدی. ارخیالوژیک تدقیقاتلر نتیجهلریگه کوره، خوارزم توپراغیده میلاددن اول.7-8 نچی عصرلرگه عاید پخسه یا که خام خِشت تورهر جایلر انیقلهنمهگن (تورهر جایلر یَریم ییر تولهلردن عبارت). قدیمگی خوارزم دولتی میلاددن اول. 6 نچی عصر ده آمو دریانینگ اورته آقیمی قِسمیدن آرالگه یقین بولگن ییرلرده وجودگه کیلگن. باختریا و خوارزم دولتینینگ حدودی چیگرهلری اورته آمو دریا آقیمیدهگی ییرلر آرقهلی اوتگن. خوارزمنینگ ایریک سوغاریش انشأتلری میلاددن اول. 5-6 نچی عصرلرگه عاید دیر. اولکهده بو دورلر گه عاید کوپگینه شهر و قشلاقلر خرابهلری آچیب اورگهنیلگن. اولردهگی تاپیلمهلر، منزلگاهلر، خام خِشت و پخسهدن قد کوتهرگن بولیب، اهالی دهقانچیلیک و چارواچیلیک شغلهنگن. شهرلرده هنرمندچیلیک رواجلنگن.
قدیمگی سغدیانه، زرافشان و قشقه دریا واحهلریده جایلشگن بولیب، جنوبی- شرقده باختریا، شمالی غربده خوارزم بیلن چیگرهداش بولگن. سغدیانه حقیده «اویستا»، هخامنیلر دوری، میخت یازولری و یونان-ریم تاریخچیلری معلوماتلر بیرهدیلر. قشقه دریادهگی بیر قطار تورهر جایلر و اوی- قورغانلر قالدیقلری میلاددن اول 8-9 نچی عصرلرگه عاید دیر. سغدیانهده افرآسیاب، یرقورغان، اوزونقیر کبی ییریک شهر مرکزلری همده قوشنی ولایتلر و دولتلر بیلن اوز ارا اقتصادی و مدنی علاقهلر رواجلهندی.
اوزبیکستان حدودلریدهگی اینگ قدیمگی دولتلر حقیده زردشتیلرنینگ مقدس دینی کتابی «اویستا»، هخامنیلرنینگ میخت یازولری (بیخیستون، نقش رستم، سوزه، پیرسیپال) یونان- ریم تاریخچیلرینینگ (گیرادوت، گیکتی، کورسئی روف، ارین، سترهبان و باشقهلر) معلوماتلر بیرهدی. سونگی ییللرده قدیمگی باختریا، سغدیانه و خوارزم حدودلریده آلیب باریلگن ارخیالوژیک تدقیقاتلر کوپ حاللرده یازمه منبعلر معلوماتلرنی تصدیقلهیدی.
میلاددن اول 559 ییلده ایرانده پادشاه ایککینچی کیر، هخامنیلر دولتیگه اساس سالهدی. میلاددن اول 545-540 ییللرگه کیلیب هخامنی پادشاهلری اورته آسیادهگی پرفیه، مرغیانه، باختریا، سغدیانه کبی ولایتلر و کوچمنچی قبیلهلر اوستیدن اوز حکمرانلیکلرینی اورنهتدیلر. اورته آسیا خلقلری باسقینچیلرگه قرشی مردانهوار کورهش آلیب بارهدیلر. خصوصاً، کوچمنچی ماسگیت قبیلهلری هخامنیلرنینگ کتته قوشنیلرینی تار-مار ایتهدیلر (میلاددن اول 530 ییل) بو جنگده فارس پادشاهسی ایککینچی کبیر هم هلاک بولدی. شونینگدیک، میلاددن اول 522 و 519-518 ییللرده مرغیانهده همده سکلر اولکهسیده فارسلرگه قرشی قوزغلانلر کوتهریلدی.
بو دورده قدیمگی باختریا اهالیسینینگ اساسی مشغولاتی دهقانچیلیک ایدی. قلعۀ میر، کوچوک تیپه، قیزیل تیپه، قیزیلچه، بندیخان کبی میلاددن اول 4-6 نچی عصر یادگارلیکلریدن کوپلب محنت قوراللری تاپیلگن. دهقانچیلیک صنعتی سوغاریشگه اساسلنگن. بو حدودلرده اوندن تشقری چارواچیلیک، کلالچیلیک، تیمیرچیلیک و بدیعی هنرمندچیلیک (آمو دریا خزینهسی) هم رواجلهنهدی.
میلاددن اول 4-6 نچی عصرلرده سغدیانهده کوپلب شهر و قشلاقلر بولیب، اولر فارس پادشاهلریگه کتته-کتته سالیقلر تولهب تورگهنلر. خصوصاً، بو دورگه عاید اوزونقیر، ییر قورغان، افرآسیاب، قورغانچه، کوک تیپه کبی 50 دن زیاد یادگارلیکلر اورگهنیلگن. بو حدودلردن تاپیلگن کوپگینه تاپیلمهلر اهالینینگ دهقانچیلیک، چارواچیلیک و هنرمندچیلیک بیلن شغللهنگنیدن دلالت بیرهدی. شونینگدیک، سودا- ساتیق و اوز ارا علاقهلر هم انچه رواجلهنهدی.
بو دورده خوارزم حدودیده هم ییریک- ییریک منزلگاهلر موجود ایدی. قشلاقلرده دهقانچیلیک، شهرلرده ایسه هنرمندچیلیک رواجلهنگن ایدی. جانباز قلعه، کوزه لیقیر، توپراق قلعه کبیلر مدنی مرکزلر حسابلهنگن. اوزبیکستاندهگی اینگ قدیمگی محلی یازو نمونهلری هم خوارزم حدودلریدن (توپراق قلعه، میلاددن اول 4 نچی عصر) تاپیلگن. میلاددن اول 329 نچی ییلیگه کیلیب، مقدونیهلیک اسکندرنینگ اورته آسیاگه یوریشلری باشلهنگهندی. اسکندر قوشنیلری سغدیانه و اوستوراشنه ییرلریده جوده قتتیق قرشیلیککه دوچ کیلدی. جنگلرده اسکندرنینگ اوزی هم بیر نیچه مرتبه یرهدار بولدی. میلاددن اول 329-327 ییللر دوامیده محلی سغدی اهالیسی، سپیتمن باشچیلیگیده یونان- مقدون باسقینچیلریگه قرشی کورهش آلیب باریب، اولرگه جوده کتته تلفات ایتکهزدی. اسکندر قوشنیلری هیچ قچان سغدیانهدهگیدیک قرشیلیککه اوچرهمهگن ایدی.
میلاددن اول 323 ییلده مقدونیهلیک اسکندر وفات ایتگنیدن سونگ اورته آسیا ییرلری سلواک حکمرانلیگی آستیگه اوتهدی (میلاددن اول 306 ییل). سلواکیلردن بولگن انتیوخ بیر، دوریده (میلاددن اول، 280-261 ییل) اورته آسیا ولایتلریده تینچ حیات باشلهنیب، قشلاق خوجهلیگی، هنرمندچیلیک، سودا-ساتیق انچه گینه رواجلهنهدی. اورته آسیا ییرلری سلواکیلر دولتینینگ مهم قِسمی بولیب، حربی-ستراتیژیک و اقتصادی اهمیتگه ایگه ایدی. اورته آسیا ولایتلرینینگ سلواکیلر دولتی ترکیبیگه کیرگن دوری یونان-مقدون یوریشلری پیتیده ویران بولگن ایشلَب چیقاروچی کوچلرنینگ و باختریالیکلر، سغدیلر همده پفیهلیکلرنینگ باسقینچیلریگه قرشی کورهشده بیرلهشو دوری بولدی.
میلاددن اول 3 نچی عصرنینگ اورتهلریگه کیلیب، سلواکیلر دولتیده تخت اوچون اوز ارا کورهشلر اوج آلیب کیتدی. نتیجهده دستلب پرفیه، کیین ایسه یونان- باختریا دولتلری سلواکیلردن اجرهلیب چیقدی. میلاددن اول 250 ییلده بیرینچی یونان- باختریا پادشاهسی دیآداد اوزینی حکمدار دیب اعلان قیلدی و تنگهلر ضرب ایتدی.
تنگهشناسلیک معلوماتلریگه کوره، میلاددن اول 3 نچی عصرنینگ آخریگهچه یونان-باختریاده بیر نیچه پادشاهلر اوتگنکی، اولر یازمه منبعلرده ایسلهتیلمهیدی. میلاددن اول 2 نچی عصر باشلریگه کیلیب دیمیتری، ایوکراتید کبی پادشاهلر یونان- باختریا ییرلرینی جنوبگه تامان کینگهیتیریب بارهدیلر. میلاددن اول 2 نچی عصرنینگ ایکّینچی یریمیدن باشلهب کوچمنچی قبیلهلرنینگ هجوملری و اوز ارا کورهشلری نتیجهسیده یونان- باختریا پادشاهلیگی قولهتیلدی.
داکتر عزیز الله فاریابی
نشرات ما در فضای مجازی
محبوب القلوب، تعلیمی، تربیتی و سرگرمی
قاری عظیمی، شرح زندگانی و دیوان مکمل
یولدوزلر، شرح زندگانی شعرای اوزبیک
بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی فیس بوک
استاد ملا تاج محمد سرپلی، درفیس بوک
بیناد اجتماعی و فرهنگی بیانی در یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در یوتوب
بازی های عامیانۀ اوزبیکان جوزجان، یارقین
انجمن میر علی شیر نوایی، ناروی
سایت بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی


text:
`آیدین` نتیجهلر
حابارلار [16]
- اولی گأمی مۆنگلرچه توریست گتیردی
- یونانلیلارینگ ایزینا قایتاران بوُسغونلاری سوودان چیقاریلدی
- تۆرکیأنینگ تاریحی شهرلری ژاپن تلویزیونیندا تانیدیلار
- زئوس عیباداتحاناسی نینگ گیرهلگهسی تاپیلدی
- آفرودیسیاس ۳۰۰ مۆنگ سیاحاتچا قاراشیار
- تاریحی ترالیس شأهِری
- آیدین دا بۇسغونلارینگ قاییغی باتدی
- یۆزلرچه قاچاق بۇسغون توسساغ ادیلدی
- ۱۷۴ بۇسغون توسساغ ادیلدی
- بارزانی وظیپه سینی تاشلادی
- مگنزیا تاریحی شأهِرینده بارلاغ سلجریش ایشی دۇوام ادیأر
- آفرودیسیاس یونسکونینگ بۆتین دۆنیأ مدنی میراثی ساناویندا
- آمریکاداقی تانیمال تۆرکلره بایراق بریلدی
- تۆرکیه "آسیا پارلمانلار گنگه شی نینگ" باشلیغی بۇلدی
- ۶ بوسغون دنگیزده اؤلدی
- اؤزآلپ شأهِرینده ترورچیلار بیر پارتیالینی ترور اتدی


text:
اویان نیوز : ۲۰۰۴ ایلیندن بو یانا گؤزلمه لیستهسینده اولان بیر رئال مادرید کلوبو عضوو، حاقینین یئییلدیگی ادعاسییلا تاخیما قارشی آچدیغی دعوینی قازاندی
رئال مادرید کلوبونا عضو اولان و تاخیمینین سانتیاگو برنابئو ایستادیومونداکی اویونلارینی مؤوسوملوک کومبینه بیلتلی ایزلهیهبیلمک اوچون ائتدیگی باشوورویلا ۲۰۰۴ ایلیندن بو یانا گؤزلمه لیستهسینده اولان بیر اویه، حاقینین یئییلدیگی ادعاسییلا تاخیما قارشی آچدیغی دعوینی قازاندی.
اؤزو و ایکی اوشاغی ایله بیرلیکده مؤوسوملوک کومبینه اویون بیلتی آلماق اوچون گؤزلمه لیستهسینده اولان شخصین گرکچهلرینی حاقلی گؤرن محکمه، رئال مادرید کلوبونا ۳ عضوون آبونهلیکلرینین وئریلمهسینی و گئچن ۸ ایل اوچون، آدام باشی ۲ مین یورو معنوی تضمینات اؤدنمهسیله ایلگیلی قرارینی آچیقلادی.
رئال مادرید کلوبونون کومبینه بیلت ساتیشی گؤزلمه لیستهسی ایله ایلگیلی ساوونماسینی یئترسیز بولان محکمه، اسپانیا کلوبونون عضولری آراسیندا آیریمچیلیق ائتدیگینه و پسیکولوژیک ضرر وئردیگینه قناعت گتیردی. دعوینی قازانان رئال مادرید طرفدارینین، کومبینه بیلتینی سانتیاگو برنابئو ایستادیومونون ایستهدیگی تریبونوندان سئچهبیلهجگی بیلدیریلدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
صباح گزیته سی: " چاووش اوغلی فینلند و سویدن بیلن تیگیشلی بیانات بیردی. تروریزم نی قوللب – قوتله گنی اوچون مخالف میز" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی ناتونینگ تشقی ایشلر وزیرلری جلسه سی اوچون بارگن آلمان نینگ پایتختی برلینده فینلند و سویدن نینگ ناتوگه اعضالیگی توغریسیده بیرگن بیاناتده "فینلند و سویدن نینگ تروریزم نی قوللب – قوتله گنی اوچون ناتوپگه اعضا بولیب کیریشلریگه مخالف میز" دیب ایتدی.
خبر تورک گزیته سی: ناتو باش کاتبی ستولتنبرگ تورکیه بیلن تیگیشلی بیانات بیردی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره ناتو باش منشیسی ینس ستولتنبرگ فینلند و سویدن نینگ احتمالی اعضالیگی بیلن تیگیشلی "تورکیه مهم بیر متفقیمیز. تورکیه بعضی بیر خواطرلرینی تیلگه آلدی و ناتوده هردایم بولگنیدیک خواطرلر بولگنده مشترک بیر زمینه تاپیش گه امین من" دیدی.
ستارگزیته سی: "میت تامانیدن کوبانیده عملیات " سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره تورکیه ملی استخبارات تشکیلاتی (میت) قیدیروو رویخطیده بولمیش ترور تشکیلاتی پی کاکا منسوبی خیری کود آتیده گی اکرم اوستک نی سوریه نینگ عین العرب (کوبانی) منطقه سیده یشینگن جایده تاثیرسیز وضعیت گه کیلتیردی.
یینی شفق گزیته سی: "روسیه تور شرکتلری بیرلیگیدن تعطیل رهبری: تورکیه نینگ رقیبی یوق" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره روسیه تور شرکتلری بیرلیگی تامانیدن بیریلگن یازووده تورکیه تامانیدن تقدیم ایتیلگن امکانیتلر بیلن رقیبلرینی آرتده قالدیرگنینی بیلدیردی. روس توریستلرگه قره ته یانداشوو اوچون "مکمل" دیب ایتیلدی.
حریت گزیته سی: "کتته کیمه بودرومده" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره موغلا ولایتی بودروم تومنی دینگیز ساحه سی گه دنیا مقیاسیده اینگ اوزون 22 – کیمه سی بولمیش فلاینگ فوکس لنگر تشله دی. جایمان آراللری بیراقلی 136 متر اوزونلیگیده 21 متر کینگلیگیده گی کتته کیمه ده کیم بولگن لیگی انیق ایمس.


text:
استفان امبیا
استفان امبیا (اینگیلیسجه: Stéphane Mbia) (دوْغوم:۲۰ مهٔ ۱۹۸۶ (۳۶ یاش) Yaoundé) بیر فوتبالیست. تولوز فوتبال کولوبو و کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده استفان امبیا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- رن کولوبونون اویونچولاری
- کویینز پارک رنجرز کولوبونون اویونچولاری
- اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری
- سویا کولوبونون اویونچولاری
- ترابوزاناسپور کولوبونون اویونچولاری
- هبی چین فورچون کولوبونون اویونچولاری
- تولوز کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۸ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۵ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری


text:
جبل النور دؤیوشو
جبل النور دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Hira) ساسانیلر و رشیدی خیلافتی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.عراق یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو رشیدی خیلافتی غلبهسیله بیتمیشدیر
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Conflict and Cooperation: Zoroastrian Subalterns and Muslim Elites in Medieval Iranian Society By Jamsheed Kairshasp Choksy, pg. 14
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Hira»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جبل النور دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`قوش آداسی` نتیجهلر
حابارلار [16]
- 5 آیدا تۆرکیأ توریستی گأمیلر بیلن 81 مۆنگدن کؤپ سیاحاتچی گلدی
- اولی گأمی مۆنگلرچه توریست گتیردی
- قوشآداسینا اولی گأمی بیلن کؤپ سانلی توریست گلدی
- اژه دنگیزینده 7 بوُسغون اؤلدی
- نروژ بایداقلی "وایکینگ سی" آدلی لوکس گأمی قوش آداسینا 482 توریست گتیردی
- گیریت آداسیندا ینه یر تیتره دی
- قوش آداسیندا تاریحی سوو کانالی تاپیلدی
- "میس آداسیندا یاراغلانمادا کِسگِتلِهن چأکلر گچیلن بوُلسا اوتولان تاراپ یونان بوُلار"
- قازاغیستان دا قوش دۆمِوی کسلی یۇق
- ایرم یامان بیلن نافیعا قوش آلتین مدال آلدی
- جوزجان ولایاتینداقی هۆجۆمده ۶ آدام اؤلدی
- اژه دنگیزینده ۸۴ قاچاق بۇسغون توسساغ ادیلدی
- قوش دیلی یونسکونینگ مدنی میراث ساناویندا
- علی بی آداسی دمیرقازیق اژه نینگ توریسمی نینگ قلبی
- حیتای دا قوش دۆمِوی جان آلیار
- اژه بؤلگه سی اؤرأن قیزغین بۇلدی


text:
تۆرکیأ ۵ آیدا ۱۲.۷ میلیون توریست گلدی
آلمانیادان گلن سیاحاتچی سانی 367.24 گؤتریم یوُقارلادی
تۆرکیأ 2022-نجی ییلینگ ایلکینجی 5 آییندا 12 میلیون 710 مۆنگ 431 توریست گلدی.
تۆرکیأ گلن سیاحاتچیلارینگ سانی شو ییلینگ بیرینجی 5 آییندا اؤتن ییلینگ شوُل دؤورۆنه گؤرأ 207.10 گؤتریم یوُقارلادی.
شو 5 آیدا تۆرکیأ گلن توریستلارینگ 11 میلیون 301 مۆنگ سانیسی داشاری یورتلی. گلن 1 میلیون 408 مۆنگ 829 سیاحاتچی دا داشاری یورتلاردا یاشایان تۆرکلر.
آلمانیادان گلن سیاحاتچی سانی 367.24 گؤتریم یوُقارلادی.
بلغاریستان دان گلن توریست سانی دا 334.88 گؤتریم یوُقارلادی.
روسیادان گلن سیاحاتچیلارینگ سانی دا 49.40 گؤتریم یوُقارلادی.
مای (مه) آییندا تۆرکیأ گلن توریست سانی 308.48 گؤتریم یوُقارلادی و 3 میلیون 824 مۆنگ 555 سیاحاتچا یتدی.
دِگیشلی حابارلار
والیبال: تۆرک قیزلاری تایلند توُپاری بیلن یاریشار
ایتالیا حیتای بیلن، آمریکا صربیستان بیلن و برزیلیا دا ژاپن بیلن یاریشار
آق دنگیز اوُیونلاریندا تۆرکیه بیرینجی بوُلماغا دوُوام ادیأر
پاموق قالا گلن توریستلارینگ سانی 141 گؤتریم یوُقارلادی
6 آیدا بو یره گلن توریستلارینگ سانی اؤتن ییلا گؤرأ 141 گؤتریم یوُقارلادی و 604 مۆنگ 33 آداما یتدی


text:
نئجه یازاق / آیهان میانالې (أدبی مقاله)
یئنی یازماغا باشلایانلار اۆچۆن اۏنبیر ماراقلې قۏنو!
1- هر شئیدن اؤنجه اؤز یاشادېقلارېنېزې یازېب، یارادېن.
2- یئرلی و تانېنمېش سؤزجۆکلردن یارارلاناراق، اۏخوجویا یاد بیر یازېنې دادېزدېرمایېن.
3- اوزون و یۏروجو جۆملهلردن ایراق دوروب، قېسا بیر بیچیمده، جۆملهنیزی اۏنایکی سؤزجۆکدن آرتېق اوزالتمایېن.
4- چۏخ بوروشوقلو سؤزجۆکلری ایشلتمهییب، جۆملهنیزده قۏشولو سؤزجۆکلرینیزی، بئش سؤجۆکدن آرتېق إتمهیین. قېسا سؤزجۆکلری قوللانماق، سیزی دۆشۆندۆرۆجۆ بیر دوروما سالاراق، چۏخ قېسا بیر بیچیمده بؤیۆک تصویرلری یاراتماغا نهدن اۏلا بیلر.
5- آنلامېنې بیلمهدیڲینیز سؤزجۆکلری قوللانمایېن؛ نهدن کی یازېنېزېن سۏنوج اۏتراغې، اۏخوجونون دۆشۆنجهسی اۏلا بیلمز. اۏ سؤزجۆکلری، یاماق کیمی یازېنېزدا ایشلتسهنیز، یقین اۏخوجونو دا آنلایېش بیچیملرینه سېغېشدېرا بیلمک ایمکانېندا گؤرۆنه بیلمهسیز! اۏ اۆزدن اؤز و یئرلی سؤزجۆکلردن ایشلهدین و یازېنېزدا گؤزل بیر اینجهلیک و اۆرهڲه یاتېملېق یارادېن!
6- جۆملهلرینیزین اؤنجهکی و سۏنراسې جۆمله’یله ایلگیسی اۏلمالې دېر. یاخشې و گؤزل بیر یازې، آردېجېل جۆملهلرین بیر آرایا گلیب، سېراسال اۏلماغې’یلا یارانار.
7- سیمگهلردن آسلانېب اوجالماغا دۆشۆنمهیین. بیر باجارېقلې یازار، سیمگهلری قوللوغا آلاراق، اۏنلارې آردې’یجا سۆرۆتلهیر؛ سیمگهلر سیزی سۆرۆتلهسه، یقین کی سیز شوعارا دالېبسېنېز!
8- یازېلارېنېزدا صیفتلردن و ایمگهلردن حدسیزجه قوللانمایېن. اۏن سطیرلیک بیر یازېنېن أن چۏخ قوللانېلان ایمگهسی، ایکیدن دؤرد تصویرهجن اۏلا بیلر.
9- أن آزې بو قوراللارې تام بیر ایل تکرار إدهرک، یازېنېزېن ایمضاسېنې بَلیرلندیرین!
10- مدرسهدن، بیلیورددان، سانال اۏرتاملارېن شاعیرسل یېغېنجاقلارېندان آلدېغېنېز یانلېش دیل أڲیتیملردن یاخانېزې قورتارماغا، مین اۏخویوب، بیر یازمالېسېنېز.
11- گۆجسۆز یازېنېز اۏلسا دا، اؤزۆنۆز یازېن. باشقاسېنې یامسېلایارق، اوجالماق ایمکانسېز دېر!
آیهان میانالې


text:
تورکیه-نین اورتا دوغو اؤلکهلرینه صادراتی آرتیب
تورکیه-نین اورتا دوغو اؤلکهلرینه صادراتی ایلک بئش آیدا 10 میلیارد دولاری کئچیب.
تورکیه-نین اورتا دوغو اؤلکهلرینه صادراتی ژانویه-می دؤورونده کئچن ایلین مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده 15،2 فایز آرتاراق 10 میلیارد 44 میلیون 538 مین دولارا چاتیب.
تورکیه صادراتچیلار مجلیسینین معلوماتینا گؤره، تورکیه-نین صادراتی ایلین ایلک بئش آییندا کئچن مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده 38،3 فایز آرتاراق 61 میلیارد 598 میلیون 987 مین دولاردان 85 میلیارد 219 میلیون 653 مین دولارا یوکسلیب.
می آییندا اورتا دوغو اؤلکهلرینه کئچن ایلین عینی دؤورو ایله موقاییسهده 34 فایز آرتاراق 1 میلیارد 776 میلیون 194 مین دولارلیق صادرات رئاللاشیب. ایلین ایلک بئش آییندا اورتا دوغو اؤلکهلرینه ان چوخ شیمیایی محصوللار، تاخیل، پاخلالیلار، یاغلی توخوملار و محصوللاری ایله پولاد صادر ائدیلدی.
ژانویه-می دؤورونده اورتا دوغو اؤلکهلرینه شیمیایی مادهلر و محصوللار، تاخیل، پاخلالیلار، یاغلی توخوم و محصوللار و پولاد صادراتین پایی 40 فایز اولوب.
سؤزوگئدن دؤورده اورتا دوغو اؤلکهلرینه 1 میلیارد 474 میلیون 531 مین دولارلیق شیمیایی ماده و محصول صادر ائدیلیب، 1 میلیارد 313 میلیون 621 مین دولارلیق تاخیل، پاخلالیلار، یاغلی توخوم و محصوللار و 1 میلیارد 180 میلیون 113 مین دولارلیق پولاد صادر ائدیلیب.
اورتا شرق اؤلکهلرینین تورکیه-نین صادراتیندان آلدیغی پای ایلین ایلک بئش آییندا 11،79 فایز تشکیل ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهنین ماشین صادراتی آرتدی
ماشینقاییرما صنایعینین صادراتی ژانویه-می دؤنمینده سربست بؤلگهلر داخیل ائدیلدیگینده ۱۰،۱ میلیارد دلارا چاتدی
فیچ، تورکیه اقتصادی اوچون بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورک اقتصادینین بو ایلین بیرینجی دؤرددهبیرینده گؤزلهنیلهندن چوخ داها یاخشی اولدوغو بیلدیریلدی