text:
تینچلیک قورلتایی و اهالی نینگ فکرلری
کیله جک چهار شنبه کونی اوتکزلیشی کوتیله یاتگان تینجلیک مصلحتی قورلتای باره سیده عادی افغانستان لیک لر هم تورلی خیل فکر بیلدرشماقته.
ایرم لری اوشبو جرگه افغانستان گه تینچلیک کیلتریشگه یاردم بیره دی دیب ایشانسه ،ایرم لر هم اوشبو جرگه نینگ ثمره سی باره سیده اونچه لیک خوشبین ایمس.
تینچلیک مصلحتی قورلتایی افغانستان دولتی تشبثی بیلن یولگه قویلگن اونده ، قوراللی مخالف لرنی تینچ لیک گه دعوت ایتیش یوللری کوریب چیقیله دی.
افغانستان گه تینچ لیک کیلتریش یوللرنی ایزلش نی مقصد قیلگن تینچ لیک مصلحتی قورلتایی باره سیده، عادی افغانستان لیک لر خیل مه خیل فکر گه ایگه.
اوشبو قورلتای نتیجه لری باره سیده خوشبین بولگن اهالی ایسه، بو بونگه اوخشش ملی مصحلت لر افغانستان گه تینچ لیک کیلیشی اوچون یگانه یول ایکن لیگی گه ایشانیشه دی. اولرگه کوره، افغانستانده گی ناتینچ لیک لرنی کوچ ایشله تیش یولی بیلن ایمس بلکه مذاکره و مفاهمه قیلیش یولی بیلن ییچیش ممکن.
مزارشریف یشوچیلریدن حبیب دوست ،"بو جرگه اصلا مشوره و مصلحت اوچون و اوروشگه نهایه بیرب تینجلیککه ایریش نی مقصد قیلگن، بو جرگه تینچلیک کیلتره دی دیب اویلی میز. بیر بو جرگه ده آلینه جک قرارلرگه طرفدارمیز،" دیب ایتدی.
افغانستانگه تینچ لیک کیلتریش اوچون بوندن الدین هم بیرنیچه بار بو کبی قورلتای لر بولیب اوتگن لیگی اما اولرنی کوتیلگندیک نتیجه بیرمه گن لیگی ایرم افغانستان لیک لرنی بو جرگه یا قورلتای نیتجه سی باره سیده امید سیزبولیش لریگه سبب بولگن.
اندخوی ولسوالیگی اهالی سیدن جمیشید بیگزاده گه کوره، بو کبی تدبیر لرنی اوتکزلییشی یانیده اونی عملی یوللرینی هم اویلب کوریش کیرک.
"مینی اویله شیمچه بو مثبت نتیجه بیرمیدی، چونکه بو جرگه ده اونچه لیک تجربه لی و نفوذلی انسانلر دعوت ایتلمه گن انه شو اچون اونچه لیک مثبت نتیجه بیرمیدی،"دیب ایتدی جمشید بیگزاده.
کوپلب افغانستان لیک لر ایسه ،اوشبو مملکت گه تینچلیک کیلیشی اوچون مذاکره و مصلحت لر مهم ایکن لیگی نی اورغولشه دی.
اولرگه کوره، افغانستان ده گی معمانی قورال بیلن ییجیش ممکن ایمس ایکن لیگی نی بوتون دنیا انگلب ییتگن ایندی ایسه بو مشکل نی فقط گینه مصلحت و مذاکره بیلن ییچیش ممکن.
فاریاب لیک بایمراد اکه گه کوره ،"بو جرگه نی تشکیل بیریشدن مقصد تینچلیک نی برقرار ایتیش بولیشی کیرک و بو بیز بوندی جرگه لرنی کوپ کوردیک اما نتیجه بیرمه دی لیکن بو جرگه ایجابی نتیجه بیره دی دیب اویلی میز،"
تینچ لیک مصلحت قورلتایی افغانستان حکومتی تشبثی بیلن یولگه قویلگن، اوشبو قورلتایده افغانستان نینگ تورلی ولایت لری و قوملریدن نماینده لر کابلده توپله نیب ، اوشبو مملکت گه قندی قیلیب تینچ لیک نی اورنه تیش خصوصیده بحث لر آلیب باریشه دی.


c: text/html

text:
جمهوررییسلیک سیلاو نامزدلری قوشمه بیانات امضاله دی
عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی کونی کیچه امریکا تشقی ایشلر وزیری جان کری بیلن قوشمه مطبوعات انجمنی اوتکزیب " ملی بیردملیک حکومت" ایجاد ایتیش اوچون قوشمه ایش آلیب باریشلرینی تاکیدله دیلر.
امریکا تشقی ایشلر وزیری واسطه چیلیگی بیلن ایککی نامزد کیله جک حکومت نی تشکیل بیریش اوچون کیلیشگن لر.
جناب کری نامزد لردن قیسی بیری جمهوررییس بولیشدن تشقری اولردن هربیری نینگ رولی افغانستان کیله جگی اوچون حیاتی ایکن لیگینی اورغولب بوحقده شوندی دیدی:" ایککی نامزد هم افغانستان کیله جگی اوچون قوشمه فعالیت قیلیش لریگه کیلیشدیلر." دیدی او.
کری جنابلری امریکا نینگ؛ افغانستان اساسی قانونی دن حمایت بیلدیریشینی تاکیدلب، اورته گه کیلگن کیلیشوو و اجرایی پست ایجاد ایتیش اساسی قانونگه قرشی بولمه گنینی تیلگه آلدی.همده او تیزیم نینگ پارلمانی گه اوزگرتیریشی جمهوررییس صلاحیت لریدن بولگنی باره سیده بحث بولمه گنینی ایتگن. افغانستان اساسی قانونیگه کوره، سیاسی تیزم نینگ اوزگرتیریش اوچون لویه جرگه چقیریلیشی کیره ک.
هرچند ایککی نامزد اره سیده امضالنگن بیتم اچیق لنمه گن. اما شوندی بیر بیتیم امضالنیشی دوام ایتیب کیله یاتگن وضعیت گه برهم بیریش اوچون ایجابی ایکن لیگی ایتیلماقده.نامزدلرنینگ صحبت لریگه قره گنده اجرایی مقامی نینگ صلاحیت لری امضالنگن بیتیم گه اچیق لنگن.
امریکا تشقی ایشلر وزیری جان کری ایجاد ایتلیشی کوتیله یاتگن اجراییه ریاستی کیله جک دولت اوچون فایده لی بولیشینی تاکیدله دی.
اوتگن کون قوشمه مطبوعات انجمنیده صحبت قیلگن عبدالله عبدالله امضالنگن قوشمه اعلامیه ده ایککی تیم نینگ قوشمه ایش آلیب باریشلری آچیق لنگنینی ایتدی:" آلدین آلیب باریلگن مذاکره لر نتیجه سیده تخنیکی جریاننی آلغه الیب کیتیش همده سیاسی کیلشوو نی عملی قیلیش خصوصیده کوپراق سعی قیلیشگه کیلیشدیک."
نامزد لردن باشقه بیری اشرف غنی احمدزی قوشمه اعلامیه مملکت جاری وضعیتی دن ایککی تیم نینگ توشینچه سی نتیجه سی بولگنینی تیلگه آلدی:" مملکت منفعتی اوچون ایککی سیلاو تیم هرتمانلمه ایشله شی لازم." دیدی او.
شونینگ دیک احمدزی جنابلری منطقه ده کیچه یاتگن سیاسی وضعیت گه اشاره قیلیب عراق و سوریه تقدیریگه دچار بولیشینی ایستمیمیزدیب فکربیلدیردی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ملی جبهه ده گی ضدیت لر چقور لشه یاپتدیمی؟
ملی جبهه اعضالری نینگ بیری نجیب الله کابلی مذکور جبهه عضویتی نی ترک ایتگن. کابلی جنابلری، ملی جبهه خارجی مملکت لردن پول قولگه کیلتیریب، افغانستان نینگ بولیشگه فعالیت قیلیشینی ادعا قیلگن.
اما ملی جبهه کابلی جنابلری نینگ مذکور سوزلرینی بوتونلی رد قیلیب، یلغان دیب توصیف له یدی.
ملی جبهه سوزچی سی فیض الله ذکی نینگ معلوم قیلیشیچه، نجیب الله کابلی، حکومت ده گی حلقه لر تمانیدن سو استفاده بولیب، جبهه آدرسی گه بونده ی سوزلرنی یوریته دی.
ملی جبهه حکومت سیاستی گه قرشی لیک کورسه تیب بوندن قریب 7 آی آلدین رسمی شکلده فعالیتده باشله دی.
بو جبهه حاضر گه قدر مملکت شمالی ولایت لریده مردم اشتراکی بیلن نیچه یغین اوتکزگن.
بو یغین لرنینگ بیریده ملی اسلامی جنبش حزبی نینگ رهبری جنرال عبدالرشید دوستم، ملی جبهه بوندن کیین هیچ بوزیلمه یدی دیب شعار بیرگن ایدی.
خود شو یغین لردن کیین، مذکور جبهه نینگ اساس چی لریدن من دیب تانیشتیره یاتگن نجیب الله کابلی، مذکور جبهه رییسی احمد ضیا مسعود نینگ سمبولیک بیر شخصیت دیشیب، جنرال عبدالرشید دوستم و محمد محقق پاکستان و ایران دن پول آله دیلر دیب ادعا قیلگن.
نجیب الله کابلی دن تشقری بیرقنچه حکومت رسمیلری هم حکومت قرشی سیده فعال بولگن سیاسی گروه لرنی تنقید آستیده آلگن لر. بولرنینگ بیرته سی هم بلخ حاکمی عطا محمد نور دیر. نور جنابلری بوندن بیر نیچه کون مقدم، اپوزیسیون جریانیده کیرگن شخص لر دولت خادمی بولگنده حکومت دن حمایت قیلیش لرینی ایتسه لرده بیراق حکومت دن چیت لنتیریلگنی دن کیین، باله لردیک حکومت نی تنقید آستیده آله دیلر دیب معلوم قیلگن.
لیکن بو مسئله قرگنده، ملی جبهه سوزچی سی فیض الله ذکی بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، نجیب الله کابلی حکومت ده گی حلقه لر تمانیدن سو استفاده بولیب جبهه گه قرشیلیک کورسه تیشی نی معلوم قیلدی.
ذکی جنابلری، کابلی ملی جبهه نینگ فقط بیرینچی اولتیریشی ده اشتراک قیلیشی نی ایتیب باشقه بو جبهه بیلن هیچ قنده ی علاقه سی بولمه گنی اوستیده تاکید قیلیب اوتدی.
اخیر گی پیت لرده مملکت نینگ جمهورلیک ریاستی سیلاولری یولگه قوییلیشی سوزلری چیقیشی بیلن بیر قنچه سیاسی گروه لر یغیلیشیب، خاص سیاسی حرکت لرنی یولگه قویگن لر.
اما مذکور سیاسی گروه لر بیرلیگی اونچه لیک هم دوام قیلمه ی، کوپ حالت لرده ساچیلیب کیتگن لر.
مملکت کیله سی سیلاولری 2014 نچی ییل ده یولگه قوییلیشی بیلگی لنگنی دن کیین، احمد ضیا مسعود باشچیلیغی بیلن ملی جبهه ایجاد ایتیلگن. جنرال عبدالرشید دوستم و محمد محقق هم مذکور جبهه نینگ مهم اعضا لریدن حسابلنه دی. شونینگ دیک مذکور جبهه فعالیت ده باشله گنی دن حاضر گه قدر بیر قنچه کیچیک گروه لر ملی جبهه اعضا سی بولگن دیب اعلان قیلینگن ایدی. اما مذکور گروه لرباشلیغی نینگب بیری نجیب الله کابلی ملی جبهه عضویتی نی ترک ایتیشینی اعلان قیلگن.


text:
الینیزده اولان دیوانی حاضیرلاماق اوچون، هئچ بیر الیازمایا رجوع ائتمهدیم، چون کی مندن قاباق بو ایش گؤرولموشدور. الیازمالاری آراشدیرانلارین زحمتلری سایهسینده بیز ایندی نسیمی شوناسلیقدا قاباغا گئتمیشیک.
من دؤرد اساس نشر اولان / ب./ ، / آ. / ، / ع. / ، / ح. / نشرلری و اونلاردا گلن اتک یازیلارداکی نسخه فرقلرینی قارشیلاشدیراراق، اؤز نظریمجه ساغلام و تمیز بیر متن حاضیرلاماغا غئیرت گؤستردیم. یعنی:
1. بئیتلرین ساغلام اوخونوشونو تثبیت ائتمگه چالیشدیم.
2. نسیمییه عاد ائتمهدیگیم شعرلری نظیرهلر و مشکوک شعرلر بؤلومونه نقل ائتدیم.
بورادا، هم بو دؤرد علمی- تنقیدی نشری و همده آز- چوخ استفاده ائتدیگیم باشقا نشرلری، نشر تاريخی اعتباری ایله آشاغیدا معرفی ائتمگه چالیشیرام.
1- /ت./ نشری[1]
نظره بئله گلیر کی 1260 هـ. ایلینده استانبولدا تقویم وقایع مطبعهسینده چاپ اولان بو نشر، نسیمی دیوانینین ایلک چاپیدیر. بو نشر سونرالار، 1286 هـ. ایلینده ایکی دفعه داها افست طریقی ایله چاپ اولموشدور. نشره اساس آلینان نوسخه ایسه برلن نوسخهسی آدلانیر.[2] همین نشر بیر داها 1286 هـ. ایلینده یئنه استانبولدا اختر مطبعهسینده چاپ اولموشدور.
بو نشر نسیمینین معروف مثنویسی ایله باشلاییر. سونرا قصیدهلر، غزللر و باشقا شعرلری گلیر. کیتابین ایچینده 2 مثنوی، 255 غزل و قصیده، 1 ترجیعبند و 166 تویوق یئرلشدیریلمیشدیر.
کیتاب سلطان عبدالمجید خان زمانی چاپ اولموشدور. کیتابین سونوندا ایکی صحیفهلیک ماده تاریخ و بانی خیر اولانلارین آدلاری گلیر.
کیتابین ایلک 28 صحیفهسینده فارسجا 46 غزل و 1 ترجیعبند یئر آلمیشدیر. مولانا رفیعینین گنجنامه مثنویسیده همین چاپا (ص 8- 1) یئرلشدیریلمیشدیر.
کیتاب 28 + 131 صحیفهدیر. بو نشر، بیر اسکی نشر کیمی دگرلیدیر. آز- چوخ استفاده ائتدیم.
3- نسیمی فیلمی
1973 م. ایلینده نسیمینین یاشاییش و مبارزهلرینی عکس ائتدیرهن بیر فیلم دوزهلدی. بو فیلمین سناریوسونو عیسی حسیناوف یازمیشدیر.
فیلمده نسیمینین گنجلیگینده ابراهیم شیروانشاهین دربارینا منسوب اولماسیندان سؤز گئدیر. او زامان ابراهیم شیروانشاه، امیر تیمور ایله بیر مقاوله باغلایاراق ساواشین قاباغینی آلمیشدیر.
ابراهیم شاه، امر ائدیر درباردا نسیمینی یاخشی ساخلاسینلار، اونون بو زامان عاشیقانه شعرلری خلق ایچینده یاییلماغا باشلاییر. همین دؤورده فضل الله نعیمی، تبریزدن باکییا گئدیر و ابراهیم شاهدان فعالیت اجازهسیده آلیر.
نسیمی بو زامان درباردان چیخیر و داها اورایا قاییتمیر. شایع اولور کی فضل الله نعیمینین قیزی فاطیمهیه عاشیق اولموشدور. لاکین سونرالار معلوم اولور کی او حروفیلیگی قبول ائتدیگی اوچون درباردان چیخیب خلق ایچینه گئدیر و سونرا چؤللرده در به در اولور و سونرالار فاطیمه ایلهده ائولهنیر.
نسیمی، اوستادی و مرشدی فضل الله نعیمی تبریزینین فاجیعهلی اؤلوموندن سونرا، آنادولویا و سونرا حلب شهرینه گئدیر و اورالاردا حروفیلیگی تبلیغ ائتمگه باشلاییر و همین شهرین مئیدانیندادا دریسینی سویوب، اونو اعدام ائدیرلر.
4- فریاد
بو منظوم درام، بختیار واهابزاده طرفیندن، نسیمینین مبارزهلر ایله دولو حیاتی حاققیندا یازیلمیشدیر.
5- محشر
بو رومان عماد الدین نسیمینین یاشاییشینی ترسیم ائدیر. رومانین یازاری عیسا حسیناوف دور. او، همین رومان اساسیندا نسیمی فیلمینین سناریوسونودا تنظیم ائتمیشدیر.
1- نسیمی منظومهسی[1]
شاعیر قابیلین نسیمی منظومهسی ایلک دفعه 400 صحیفهلیک کیتاب حالیندا اولاراق 1980- نجی ایلده باکی شهرینده نشر اولدو. اثر اوچ بؤلومدن عیبارتدیر: بیرینجی بؤلومده گنجلیگی، ایکینجی بؤلومده مبارزهلری و اوچونجو بؤلومده دیدرگین دوشمهسی و اعدام اولماسی تصویر اولونور. منظومهده شاعیر، نسیمینین حیات و مبارزهلرینه معاصر گؤز ایله باخیر. نسیمی بورادا پیر مغان ایله، فضل الله ایله، حروفی شاعیرلر ایله، حاکیملر و شاهلار ایله، اوزانلار و عاشیقلار ایله حتی سئوگیلیسی زهرا ایله بیر فیلسوف کیمی گؤروشور.
شاعیر بورادا نسیمینین چاغی و محیطینی تصویره چکیر. منظومهده نسیمی شاماخیدان باکیا، باکیدان تبریزه، تبریزدن قونیهیه، قونیهدن آغ سارایا، آغ سارایدان باغدادا، باغداددان حلبه گئدیر و جور به جور سیناقلار قارشیسیندا دایانیر. نسیمینین و اونون گنج عائلهسینین حلب درامی، اثرین ان تأثیرلی صحیفهلریندندیر.
بورادا منظومهدن بعضی پارچالار نقل ائدیریک:
قارداش:
7- میران نسیمی
نسیمی شهید اولدوقدان سونرا، آدی مقدس اولموشدور. اونا گؤره بیر چوخ حروفی و صوفی شاعیرلر، نسیمی تخلّصو سئچمگی اؤزلرینه فخر سایمیشلار. بو نسیمیلری تانیماق اوچون، گرگین آراشدیرما لازمدیر. مرحوم میر علی سیدوف، اؤز آراشدیرمالاریندا باشقا الیفا ایله یازیلان بیر نسیمی تخلّصلو شاعیرین شعرلرینه راست گلمیشدیر.
او، همین شاعیرین، عماد الدین نسیمی شعرلرینه یازدیغی نظیرهلریده نشر ائتمیشدیر. او جوملهدن آشاغیداکی مطلعلی شعرلری ذکر ائتمک اولار:
8- نسیمی شش پارهلی
حلهلیک زمانی و یاشاییشی حاققیندا بیر زاد معلوم اولمایان شش پاره اهلی، نسیمی آدلی بیر شاعیر و خطاطین الیازماسینی، جهانگیر قهرماناوف معرفی ائدیر و بو شعری اوندان نقل ائدیر:[2]
سید عماد الدین نسیمیدن قاباق و سونرا، بعضی شاعیرلرده اؤزلرینه «نسیمی» تخلّصو سئچمیشلر. بو «نسیمی»لری تانیدیغیمیز قدهر آشاغیدا معرفی ائدیریک:
1- نسیمی طغانشاهی
آلپ آرسلان اوغلو شمس الدوله ابوالفوارس طوغان شاه سلجوقی دؤورونده و اونون حیمایهسی آلتیندا یاشایان نسیمی آدلی بیر شاعیر واردیر. نظامی عروضی اؤز چهارمقاله اثرینده یازیر:
« آل سلجوق همه شعر دوست بودند اما هیچ کس، شعردوستتر از طغانشاه بن الب ارسلان نبود و محاورت و معاشرت او، همه با شعرا بود و ندیمان او همه شعرا بودند چون ابو عبدالله قرشی . . . و نسیمی، و اینها مرتب خدمت بودند و آینده و رونده بسیار بودند، همه از او مرزوق و محظوظ ».[1]
2- نسیمی هروی
نسیمی هراتی یا نسیمی هروینین فارسجا دیوانی واردیر.[2] شیخ آغا بزرگ تهرانی الذّریعه نین 6758 مادهسینده دیوان نسیمی هرویدن سؤز ائدیر.[3] دهخدا ایسه یازیر:
« به روایت مؤلف صبح گلشن در [فن] رَمْل مهارتی داشته است و در شعر، دیوانی از خود گذاشته. اوراست:
اونون آدی قاموس الاعلامدادا گئدیبدیر.[5]
3- نسیمی نیشابوری
دولتشاه اؤز تذکرهسینده هیجری 8- نجی عصر شاعیرلریندن جلال طبیب ترجمهی حالیندا، دئییر:
« مولانا جلال طبیب شیرازی مرد اهل بوده و به روزگار آل مظفر در فارس حکیم و طبیب بوده و با وجود حکمت و طبابت شعر نیکو میگفت و داستان گل و نوروز را او نظم کرده در شهور سنهی اربع و ثلثین و سبعمائه (734 هـ.) . . . چنین گویند مولانا نسیمی نیشابوری در یک ماه بیست نسخهی گل و نوروز نوشته، از قدرت او بر کتابت تعجب است ».[6]
6- فضولی
فضولینین نسیمیدن استقبال و تقلید ائتمهسی حاققیندا حسین اعیان- ین گؤزهل تعبیری واردیر:
« نسیمینین فضولییه تأثیر ائتمهمهسی ممکون دگیلدیر. فضولینین شعرده کی یوکسک دُهاسی، بو تأثیری سیلمگه چالیشمیش اولماقلا برابر، هر ایکی دیوانین دقّتلیجه قارشیلاشدیریلماسی حالیندا، نسیمینین فضولی اوزهریندهکی ایزلرینه تصادف ائدیلمکدهدیر.»
او دئییرکی فضولی، نسیمینین شعرلرینی ازبردن بیلیرمیش، اونا گؤرهده یئر به یئر اونون شعرینین سؤزجوک و مضمونلارینی شعرینده ایشلتمیشدیر. فضولینین شعرینده نسیمینین تأثیرینی گؤردوگوموز بئیتلرین و یا مصراعلارین وزنلریده چوخ واخت عئینی دگیلدیر. بودا اونا گؤرهدیرکی فضولی نظیرهچی اولماقدان قاچماق ایستهییر. ولاکین یئنهده او، نسیمینین بعضی غزللرینه نظیره یازمیشدیر:
او، نسیمینین بیر چوخ غزللرینینده تأثیری آلتیندا قالمیش و نسیمیدن مضمون و یا سؤزجوکلری آلمیش و ایشلتمیشدیر. میثال:
4- اصولی
اصولی، هیجری 9- نجو عصرده یاشایان و شیخ ابراهیم گولشنی مریدی اولان و گولشنیّه طریقتینه باغلی بیر صوفیدیر. او، حروفی شاعیر دگیلدیر ولاکین حروفیلیک مضمونلارینی شعرینده ایشلتمیشدیر. او، اؤز زامانیندا آزاده بیر درویش و صوفی کیمی ظهور ائتمیشدیر. اونون الده گؤزهل بیر دیوانی واردیر. بو دیوانین متنی 1990 م. ایلینده تورکیهده یایینلانمیشدیر.[1]
غریبی تبریزی تذکرهی مجالس شعرای روم کیتابیندا، اصولی حاققیندا دئییر: [2]
«اصولی تخلص قیلیر و اردوار یئنیجه سیندندیر. شیخ ابراهیم مریدیدیر، بیر سیپاهی زاده دانشمند ایگید ایمیش. آتاسیندان آنا چوخ مال و اسباب انتقال ائیلهمیش و تامامین طریق حقه صرف قیلیب، عُزلت اختیار ائدیب، شیخه مرید اولموش. امّی صیفت ایگید ایدی، اما درویشلر نظرینده عالیم و دانا ذکر اولونور، آئینهسی مجلا اولدوغو جهتدن، شیخ نظرینده خئیلی منظور و مقبول ایدی. اشبو مطلع آنین اشعارینداندیر:
اصولینین دیوانیندا طرفیندن، نسیمینین تخمیس ائدیلمیش ایکی غزلی واردیر. بو تخمیسلر آشاغیدا وئریلر:
- 1 -
گیر کؤنول مولکونه سئیر ائیله اولو درگاهی گؤر،
شش جهاتا پرتؤوون سالمیشدیریر اول ماهی گؤر.
ذرهی ناچیزدن خورشیده واران آهی گؤر،
هر نهیه کیم باخدین ایسه، آندا سن آللاهی گؤر،
قانجارو کیم عزم قیلسان، ثمّ وجه اللاهی گؤر.
سید عماد الدین نسیمی تبريزی اؤلندن سونرا، دؤرد عصره یاخین، صوفیانه شعرلر یازان شاعیرلرین بیر چوخو اونون شعرلریندن استقبال و اقتباس ائتمیش و شعرلرینه نظیرهلر یازمیشلار.
1- شیخی
لطیفی تذکرة الشعرا اثرینده شیخینین نسیمی ایله گؤروشوندن و اونون تأثیری آلتیندا قالماسیندان سؤز ائدیر. شیخینین اثرلرینه قیساجا نظر سالالیم:
دیوان شیخی: یوسف شیخینین الیمیزده اورتا حجملی بیر دیوانی واردیر. مرحوم پروفسور فاروق تیمور تاش ـین تثبیت ائتدیگینه گؤره بو دیواندا 20 قصیده، 2 ترکیببند، 3 ترجیعبند، 2 مستزاد و 200 غزل واردیر.
مرحوم دکتر علی نهاد تارلان، شیخینین دیوانینی تحقیق ائتمیش، بوتون غزللر و قصیدهلری فارس ادبیاتی نمونهلری ایله قارشیلاشدیرمیشدیر و شعرلرین وزنلرینیده تعیین ائتمیشدیر. او مرحومون اینجهلهدیگینه گؤره شیخی اوزهرینده نسیمیدن باشقا، سلمان ساوجی و حافظ شیرازی چوخ تأثیر قویموشلار. شیخی حتی حافظین غزللریندن الهام آلاراق اؤزو بیر چوخ غزللر یازمیشدیر مثلاً:
مطلعلی غزلی، حافظین:
مطلعلی غزلیندن الهام آلاراق یازمیشدیر.
12- تورکجه دیواندا دیل اؤزهللیکلری
نسیمینین تورکجه دیوانی دیل تاریخی باخیمیندان، بیزیم اوچون ان مهم سندلردن حساب اولونور.
نسیمینین شعرلری آراسیندا، ائله بئیتلر واردیر کی زولال سو کیمی آخیر و اونلاری انسان اوخودوقجا واله اولور و دیلین آخیجیلیغینا حئیران قالیر:
تورکجه دیواندا، شاعیر عربجه و فارسجا کلمهلریده ایشلتمیشدیر. بعضاً سید نسیمی بیر دیل وورغونو و دیلچی نظر صاحیبی کیمی، السنهی ثلاثهیه مسلط اولدوغونا گؤره، هر اوچ دیلدهکی عین معنا داشییان کلمهلریده شعرینده ایشلهدیر. بئله حاللاری نسیمی دیوانینین لکسیکاسی کیتابیندان آلیب آشاغیدا تقدیم ائدیریک:
1. تورکجه- عربجه سؤزلرنین موازی و یاناشی ایشلنمهسی:
سای / حساب
زولف و روخون حسابینا دوشموشوز اوسته سایاروز.
دیل / لسان
قوش دیلی / منطق الطیر
1- الیفنامه
الیفبا حرفلرینین بیر به بیر شعره سالینیب تفسیر ائدیلمهسینه، اليفنامه دئییلیر. بو نوع شعر، عاشیق شعری شاخهلریندن بیری ساییلماقدادیر. نسیمی یازدیغی اليفنامهلرده، حروفیلیگین حرفلر حاققینداکی دوشونجهلرینی راحاتجا تفسیر ائتمیشدیر. او، الیفبا حرفلرینی باشدان سونا و یا سوندان باشا، ترتیب ایله قصیده قالیبیندا و هر حرفی بیر بئیتین باشینا سالاراق شرح ائتمیشدیر.
همین شیوه ایندیه قدهر عاشیق شعرینده مرسوم اولان شیوهلردن ساییلیر. تورکیهده بکتاشیلر و علویلر آراسیندادا بو طرز شعرلر، نسیمینین تأثیری ایله طریقتین دینی- فلسفی دوشونجهلرینی بیر آزدا اسرار انگیز بیر هاوا ایله آچیقلاماق مقصدی ایله رایج اولموشدور.[1]
آذربایجان دیوان ادبیاتیندا اليفنامه یازان شاعیرلر چوخ اولموشلار. بو نوع شعرین اوخوجولار طرفیندن داها یاخشی منیمسنمهسی اوچون، آشاغیداکی پیغمبر نعتینده اولان اليفنامهنی نقل ائديريك:
ادبیات تاریخیمیزده اليفنامهلر، اوستادنامه کیمی عاشیق شعر قالیبلارینادا سالینمیشدیر.
نسیمینین الیفنامهلرینین اؤزونه مخصوص حال و هواسی واردیر. او، بورادا یئنهده اؤزونون اورهکدن ایناندیغی حروفیلیک اینانجلارینی تفسیر و تبلیغ ائدیر.
سید نسیمینین ادبی یارادیجیلیغینی ایکی دؤورهیه بؤلمک اولار:
1- ایلک دؤوره
اونون 25- 26 یاشلارینا قدهر، یعنی فضل الله نعیمی ایله تانیش اولماسی و اونون طریقت و مسلکینی قبول ائتمهسینه قدهرکی دؤورهنی یارادیجیلیغینین ایلک دؤورهسی آدلاندیریریق. بو دؤورهده کی شعرلرینده، او خواجه احمد یسوی (اؤلوم 562 هـ.) و جلال الدین رومی (اؤلوم 604 هـ.) تأثیرینده نصیحت آمیز، تعلیمی و حکمتلی شعرلر و اون دؤرد معصوم - علیهم السلام- اوچون منقیبهلر یازیردی.
سؤز یوخ کی او بو دؤورهده، شاعیرلیگینی سیناماغا باشلایان بیر اعتقادلی و ساوادلی گنج کیمی ظهور ائدیر. بوتون شیعیهلر، منقیبهلر، نصیحت وئریجی غزللر و قصیدهلر، حکمتلی تویوقلار و مثنویلرینی، بو دؤورهیه عائد ائتمک اولار.
بئله شعرلرده، عرفان آخیجیلیغی یوخدور و شعر دیلی قورودور. شاعیرده جوشغون اورهک اولسادا، جوشغون دیل یوخدور. شاعیر حله درین معنالاری لای بالایلی دیل ایله بیان ائتمگه ال تاپا بیلمهمیشدیر. بو دؤورهده شاعیرین ثابت تخلّصوده یوخدور، او گاه سید، گاه حسینی و گاه سید نسیمی و بعضاً ده هاشمی تخلص ائدیر.
تورکجه دیوانیندا بو دؤورهیه عائد اولان شعرلرینی یوز قطعهیه یاخین مختلیف قالیبلی شعرلر تثبیت ائتمک اولار.
بو دؤورهیه عائد شعرلرینه عمومیتله نصیحت وئرمه روحو حاکیمدیر:
دیو رجیمه ایکؤنول! قیلما داهی متابعت،
تانریسؤزونائشیدیجکصیدق ایله قیل ملازمت.
یاخشیلیق ائیلهسن، سنا یاخشیلیق ائیلیه خدا،
عاقیبت اصلینه قیلیر خئیره شره مراجعت.
* * *
کؤنول وئرمه جهانا، بیوفا دیر،
کؤنول وئرمک آنا عئین خطا دیر.
بونا جان و دل ایله آنلاو باخ،
فنا دیر بو فنا، سانما بقا دیر.
بقاسی وار ایمیش اولسا جهانین،
قالایدی باقی اوش اول مصطفا دیر.
جهانین چون بقاسی یوخ نسیمی،
آنی قویوب حقه دؤنمک روا دیر.
امیر سید علی عمادالدین نسیمی تبریزینین ان مکمل و یوز ایللر بویونجا سئویلن اثری، اونون تورکجه دیوانیدیر. بوندان علاوه، اونون فارسجا و عربجه ایکی دیوانی، مقدمة الحقایق آدلی رسالهسی و بحر الاسرار عنوانلی قصیدهسیده واردیر.
1- فارسجا دیوان
نسیمینین فارسجا دیوانی، اونون فارس شعری تاریخینه بخش ائتدیگی یگانه حروفی بیر دیواندیر. بو دیوانین نشرلرینی آشاغیدا معرفی ائدیریک:
1. نسیمینین فارسجا دیوانی ایلک دفعه 1260 هـ. ایلینده استانبولدا تقویم وقایع مطبعهسینده نشر اولان تورکجه دیوانینا ضمیمه کیمی نشر ائدیلمیشدیر. 160 صحیفهلیک نسیمی دیوانی نین 28 صحیفهسی فارسجادیر.[1]
2. همین نشر بیر داها 1298- نجی ایلده تکرار ائدیلمیشدیر.[2]
3. اوچونجو دفعه مرحوم سلمان ممتاز، نسیمینین فارسجا شعرلرینی اونون تورکجه دیوانینا ضمیمه ائدهرک 1926 م. ایلینده باکیدا نشر ائدیر.[3]
4. 1972- نجی ایلده ایسه مرحوم حمید محمدزاده نسیمینین فارسجا دیوانینی، مفصل مقدمه ایله 878 هـ. ایلینده یازیلان بیر الیازما اساسیندا، علمی امک صرف ائدهرک نشر ائتدی.[4]
5. 1354- نجو ایلده ایسه اونون زحمتینین ثمرهسینی، بیر باشقاسی، بیر نئچه غزلده آرتیراراق اؤز آدینا نشر ائدیر.[5]
6. مرحوم حمید محمدزادهنین نشر ائتدیگی دیوان، تهراندا 1363 – نجی ایلده یئنهده عیناً و افست طریقی ایله و لاکین باشقا آدامین مقدمه و امضاسی ایله بیر داها چاپ و تکثیر اولونور.[6]
7. 1368- نجی ایلده یئنهده تهراندا بو علمی متن بو دفعه شاعیرانه بیر آد ایله بیر داها باشقاسینین امضاسی ایله نشر اولور.[7] بو دفعه اؤزونو ترتیباتچی آدلاندیران آدام کیتابین سونونا بیر لغت- معنی جزوهسی ده آرتیریر.
8. ادبی انتحال ایشی بورادا قورتارمیر و همین علمی نشر بو دفعه نفیس بیر شکیلده، و تصحیح ائدهنین آدی تام حذف ائدیلهرک یئنهده باشقاسینین آدینا نشر اولورنور.[8]
9. 1372- نجی ایلده بو دفعه تصحیح ادعاسی ایله، و بیر نئچه باشقا الیازمایا ال تاپاراق، بیر آیری آدام، یئنهده همین متنی باشقا نسخهلر ایله قاریشدیریب اؤز آدینا نشر ائتدی.[9]
1- خیام نیشابوری
نسیمی بعضاً خیام نیشابوری کیمی دوشونور. البته نسیمیده شک فلسفهسی یوخدور، بلکه او، عمومی اینانجلاری حروفی گؤروشونه اویغون بیر شکیلده ایضاح ائدهنده، خیام ایله سسلهشیر:
و یا:
2- نظامی
نسیمی، شعرده وطنیمیزین داهی شاعری نظامی گنجوینین پایهسینه چاتماغی آرزولایان بیر شاعیر اولموشدور. بیر یئرده دئییر:
3- سعدی
نسیمی، فارس شاعیرلری آراسیندان سعدی شیرازی یه توجه ائدیر ولاکین اؤزونون عشق، صداقت و دلاورلیکده اوندان یوکسک ذروهلرده اولدوغونو دیله گتیریر:
15- شهادتی و اؤلومو
نسیمی، حلب شهرینده دریسی سویولاراق اؤلدورولدو. اونون شهادت تاریخینی عسقلانی 821،[1] هدایت 837،[2] مدرس 807[3] و مجالس العشاق 837[4] هـ. ایلی ذکر ائتمیشلر. بو قایناقلاردان باشقا 811 هـ. ده تألیف اولونان بشارتنامه کیتابیندا اونون اؤلومو 807 هـ. ایلی ذکر اولونموشدور. نسیمینین یاشاییشینی تدقیق ائدهنلر آراسیندان محمد فؤاد کؤپرولو، عبدالباقی گؤلپینارلی و حسین اعیاندا همین تاریخی دوغرو ساییرلار، مرحوم مدرس تبریزی، ریحانه الادب اثریندهده همین تاریخی اونون شهادت ایلی قبول ائدیر. بئلهلیکله 807 هـ. تاریخینی اونون شهادت ایلی حساب ائتمک اولور. او زامان نسیمی اوتوز آلتی یاشیندا ایدی. نسیمینین شهادتیندن دانیشان بشارتنامه اثری 811 هـ. ایلینده یازیلمیشدیر. آیدیندیر کی نسیمینین اؤلومونو بو تاریخدن سونرایا عائد ائتمک اولماز. نسیمینین شهادتینین تفصیلاتینی ذکر ائدهن ان قدیم قایناق کنوز الذّهب فی تاریخ حلب قایناغیدیر. محمد راغب الطّباخ الحلبی، اؤزونون اعلام النُبلاء بتاریخ حلب الشّهباء اثرینده همین قایناغین وئردیگی شرحی ذکر ائدیر.[5] بو شرحین ترجمهسی بئلهدیر:
« یشبک زامانیندا علی نسیمی اؤلدورولدو.
شیخنا ابن خطیب الناصریه و شیخ عزّالدینین نائبی شمس الدین ابن امین الدوله حضوروندا، قاضی القضاة فتح الدین المالکی و قاضی القضاة شهاب الدین الحنبلی ابن الخازوق محکمهده حاضیر اولدولار. ادعا اولدوکی نسیمینین کلماتی بیلیکسیز شخصلری آلدادیب زندیق ائتمیشدیر. اما بعد ابن الشنقشی الحنفی شهرین قاضیلری و عالیملری حضوروندا دعوی طرح ائتدی. سونرا نایب اونا دئدی:
گؤروندوگو کیمی، اسکی قایناقلاردا نسیمی تبریزی حاققیندا یازیلانلار، اونون حیاتی حاققیندا بیر شئی بیزه وئرمیرلر. ادبیات تاریخلریده همین معلوماتی آلیب تکرار ائدیرلر. اونون دیوانینین الیازمالاری و ایندیه قدهر چاپ اولموش معتبر و غیر معتبر دیوانلاریدا باشدان آیاغا یانلیشلیقلار ایله دولودور. بیز بو قایناقلاردان یارارلاناراق، اونون حیات و یاشاییش منظرهسینی ترسیم ائتمگه چالیشیریق.
1- دوغولدوغو یئر
عسقلانی[1]، سخاوی و ابن عماد الحنبلی اونو تبریزلی ساییرلار، ریاض العارفین اثرینین یازاری رضا قلیخان هدایت ایسه، اونو شیرازلی حساب ائدیر، فارسنامهی ناصری ده اونو شیرازلی ساییر، عاشیق چلبی اؤز تذکرهسینده، اونو باغدادین نسیم ناحیهسیندن بیلیر. باکی عالیملری او جوملهدن مرحوم میرزا آقا قلیزاده، شاماخیدا یئرلشن نسیمینین یگانه قارداشی شاه خندانین مزارلیغینادا اشاره ائدهرک، شاماخینی اونون دوغولدوغو یئر حساب ائدیر و دوغوم تاریخینیده 70/ 1369 م. ایلی اولاراق تثبیت ائدیر. [2]
بیز، ان قدیم قایناقلاری داهادا اعتبارلی سایساق، عماد الدین نسیمینی تبریزلی بیلمهلییک. هر حالدا هارالی اولور اولسون، سؤز یوخ کی او، آذربایجان شعر تاریخی سماسیندا ان پارلاق گونش کیمی پارلاماقدادیر. سلمان ممتاز دئمیشکن:« سگیزینجی عصر هیجرینین سون یاریسیندا دوغدوغو یورد اولان آذربایجاندا ساکین ایدی».[3]
بعضی تذکرهلرین اونون باغدادلی، یا شیرازلی و یا آمِدلی اولدوغونو ادعا ائتمیشلرسهده، بو ادعالار تمامیله رد اولموشدور. نسیمی شیرازی نین باشقا بیر شاعیر اولماسی، باغداد یانیندا نسیم آدلی یئر و یا کندین اولماماسی و نسیمینین آمِد شهرینه هئچ گئتمهمهسی بو ادعالارین ردّی اوچون یازیلان دلیللردندیر.


text:
روسییانین غرب ۲۰۱۷ حربی تعلیمی اوکراینانین ایشغالی اوچون نظرده توتولماییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله آمریکانین «ایستراتفور» آنالیتیک شیرکتی چیخیش ائدیب.
«روسییا همچینین بئلاروسدا دایمی بازالارینی یئرلشدیریب، اونو دا ایشغال ائتمیی پلانلاشدیرمیر. مینسک مسکوانین متفیقیدیر. اونون الحاقیندان روسییا غالیب چیخمایاجاق. اوستهلیک، اوکراینانین شرقیندهکی مناقشه مسکوانین بیرباشا مداخیله ائتمهمهسی اونا داها اوجوز باشا گلیر. اونا گؤره ده مسکوا بیرباشا حربی مناقشه لره قوشولماق فیکرینده دئییل»، – دئیه شیرکت بیلدیریب.


text:
اوشاق نورولوژی خستهلیکلری آراسیندا والیدینلر داها چوخ اوشاقلارینداکی نیطق قصورلاریندان شیکایت ائدیرلر. بو قصورلار ککهلهمه، نیطقین لنگیمهسی و یاخود تئز-تئز دانیشانماق کیمی اؤزونو گؤستریر. بزهن بو پروبلئملر تکجه نیطقین دئییل، هم ده عقلی اینکیشافین گئریلیگی ایله اوست-اوسته دوشه بیلر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ اوشاقلارین نیطقیندهکی قصورلاردان دانیشان اوشاق نورولوقو ترانه حشیمووا دئییب. او بیلدیریب کی، خصوصاً ده مکتب یاشلی اوشاقلاردا نیطقین گئریلیگی یادداشا چوخ تأثیر ائدیر.
قید ائدک کی، بیولوژی طبابت کلینیکاسینین پشکار حکیملری طرفیندن اوشاق نیطقیندهکی بوتون قصورلاری آرادان قالدیران بیوتنظیملییجی تراپییا حیاتا کئچیریلیر.
اونوان: باکی؛ نسیمی رایونو، سید جعفر پیشوری-۱۱۰
تلفن: (۰۱۲،۰۵۰،۰۵۵،۰۷۰) ۴۳۰ ۸۹ ۸۹
داها اطرافلی آخار تو-نین تقدیماتیندا:


text:
دده قورقود کیتابی
دده قورقود کیتابی (دده قوْرقود کیتابی درسدن نۆسخهسینده: کتاب دَدَم قورقود علی لسان طایفه اوْغوزان (اوْغوز طایفه لرینین دیلینده ددم قوْرقودون کیتابی))[۱] – اوْغوز تۆرک داستانی.[۲] آذربایجان خالق ادبیاتینین ان قدیم یازیلی عابیدهسی (اوْن بیر-اوْن ایکی عصرلر).
عنعنهیه گؤره، «دده قوْرقود کیتابی» نین داستانلارین مۆلیفلیگی دده قوْرقودا عاید ائدیلیر. اوْن دؤرد عصر تاریخچیلریندن آیبک الدوادری و فضلالله رشیدالدین دده قوْرقودون محمّد پئیغمبر زامانیندا یاشادیغینی و تۆرکلر طرفیندن ائلچی صیفتیله اوْنون یانینا گؤندریلدیگینی یازمیشلار. داستانین مۆقددیمهسینده ده دده قوْرقودون محمّد پئیغمبر زامانیندا یاشادیغی قئید ائدیلیر.[۳]
درسدن نۆسخهسی اساسیندا داستانلارین اساس سۆژهسی آشاغیداکی اوْن ایکی بوْیدا عکس اوْلونموشدور: دیرسه خان اوغلو بوغاج خان بوْیو، سالور قازانین ائوینین یغمالانماسی بوْیو، بای بورا بَی اوغلو بامسی بئیرک بوْیو، قازان بَی اوغلو اوروزون دوستاق اولماسی بوْیو، دوخا قوجا اوغلو، دلی دومرول بوْیو، قانلی قوجا اوغلو، قان تورالی بوْیو، قازلیق قوجا اوغلو یگنک بوْیو، باسات تپه گؤزو اؤلدوردویو بوْیو، بگیل اوغلو امران بوْیو، اوشون قوجا اوغلو سگرک بوْیو، سالور قازان دۇستاق اوْلوب اوْغلو اۇروز چیخارماسی بوْیو و ایچ اوْغوزا داش اوْغوز عاصی اوْلوب بئیرک اؤلدویو بوْیو.
ایچیندهکیلر
کیتابین تاریخی[دَییشدیر]
کؤکلری میفوْلوْژی دۆنیاگؤروشونه گئدیب چێخان دده قوْرقود داستانلاری میلادی اوْن بیر یۆزیللیگینده "کتاب دَدَم قوْرقود" آدی آلتیندا یازییا آلینمیش، الیمیزده اوْلان نۆسخهلر ایسه اوْن آلتی عصرده اۆزو کؤچورولموش الیازمالاریدیر. عابدهنی ایلک دفعه تدقیقاتا جلب ائتمیش آلمان شرقشوناسی فریدریک فوْن دیتسین فیکرینه گؤره، بۇراداکی بعضی میفوْلوْژی سۆژئتلر، مثلاً، تپه گؤز سۆژئتی قدیم یۇنانیستاندا یارانمیش آنالوْژی سۆژئتلره قیدا وئرمیشدیر. "کیتاب دَدَم قوْرقود"داکی تپه گؤز اوْبرازی هوْمرین "اوْدیسه" داستانینداکی پوْلیفم تصویری ایله مۆقاییسهده داها قدیمدیر. ایندییهدک "کیتاب دَدَم قوْرقود"-ۇن ایکی الیازماسی معلومدور. بۇنلاردان بیری – آلمان شرقشوناسی ف. فوْن دیتس طرفیندن ایستانبولدان آلمانا آپاریلمیش و درسدن شهرینین کیتابخاناسینا باغیشلانمیش بیر مۆقددیمه و اوْن ایکی بوْیدان (داستانداکی آیری-آیری احوالاتلار بوْی آدلانیر) عبارت اوْلان درسدن نۆسخهسی، اوْ بیری ایسه ایگیرمی عصرین ۵۰-جی ایللرینده واتیکاندا تاپیلمیش بیر مۆقددیمه و آلتی بوْیدان عبارت نۆسخهدیر.
علمه اوْن دوْققوز عصردن معلوم اوْلان «کتاب دَدَم قوْرقود» -ۇن هلهلیک ایکی الیازما نۆسخهسی (درسدن و واتیکان) معلومدور. درسدن نۆسخهسی[۴] اۆزرینده سوْنرادان "کتاب دَدَم قورقود علی لسان طایفه اوْغوزان" ("اوْغوز طایفه لرینین دیلینده ددم قوْرقودون کیتابی") یازیلمیشدیر و یئنی بیر نۆخسهسی (صۇرتی) اساسی ۱۵۵۶-جێ ایلده قوْیولموش درسدندهکی کرال کیتابخاناسیندان آلینیب ۱۹۷۲-جی ایلین آوقوستوندا باکی یا گتیریلیب آذربایجان علملر آکادمیاسینا وئریلیب و الیازمالار اینستیتوتوندا داها تفصیلاتلی تدقیق اوْلونموشدور. بۇ نۆسخه مۆقددیمه و ۱۲ بوْیدان، واتیکان نۆسخهسی[۵] ایسه عینی مۆقددیمه و ۶ بوْیدان عبارتدیر. گؤرونور کی، هر ۲ نۆسخه داها قدیم ناملوم بیر نۆسخهدن کؤچورولموشدور. آذربایجان الکترونیک الیازمالار اینستیتوتوندا "دده قوْرقود"-ۇن دۆنیادا اۆچونجو الیازما نۆسخهسی حاضیرلانمیشدیر.
بوْیلاریندا میفوْلوْژی دۆنیاگؤروشو[دَییشدیر]
دده قوْرقود داستانلارینین بیر سێرا بوْیلاریندا میفوْلوْژی دۆنیاگؤروشونون ایزلرینه راست گلمک مۆمکوندور. مثلاً، «دلی دوْمرول» بوْیوندا اؤلوم کۇلتونون اسکی قالیقلاری و بۇنون داستانین یازییا آلیندیغی دؤورون دینی گؤروشلرینه گؤره معنالاندیریلماسی اؤزونه یئر تاپمیشدیر. بۇراداکی عزراییل تصویری، داستانین بیر چوْخ باشقا بوْیلاریندا اوْلدوغو کیمی، اثره ایسلامین قبولوندان سوْنرا آرتیریلمیش و ائپوْسون عۆمومی رۇحونا اۇیغونلاشدیریلمیشدیر. بۇ جهتینه گؤره همین بوْی اؤلوب-دیریلن تانریلار حاقیندا قدیم سۇمر، بابیل، مصر افسانه و میفلری ایله سسلشیر.
دده قوْرقود بوْیلارینین اساس ماهیتینی یۇردون و خالقین قوْرونماسی، خئیر قۆهلری تمثیل ائدن قدیم اوْغوزلارین یادائللی ایشغالچیلارا – شر قۆهلره قارشی اؤلوم-دیریم ساواشی، اؤز اهمیتینی ایندی ده ایتیرمهین بیر چوْخ اخلاقی-دیداکتیک گؤروشلر تشکیل ائدیر. کئچن یۆزیللیگین ۵۰-جی ایللرینده سوْوئت توْتالیتار رئژیمینین ایدئوْلوْژی باسقیسی آلتیندا «دده قوْرقود» ائپوْسو میللی عداوتی قێزیشدیران بیر ادبی عابده کیمی آذربایجان جومهوریتینده قاداغان ائدیلمیش، یالنیز ۶۰-جێ ایللرین اوللرینده «براعت» آلا بیلمیشدیر.
ایلکین چئویرمه[دَییشدیر]
«کتاب دَدَم قوْرقود» ائپوْسوْنون بیزه گلیب چاتمیش الیازما نۆسخهلرینین کؤچورولمه تاریخی اوْن آلتی عصر کیمی معیّن ائدیلیر. بوْیلاردا اوْرتا عصرلر داستانلاریمیز کیمی، نثر و شعر پارچالاری نؤوبهلشسه ده، همین شعر پارچالاری اوْرتا عصرلرین پوْئتیک قانونلارینا آز اۇیغون گلیر. بعضی تدقیقاتچیلارین فیکرینجه، «کتاب دَدَم قوْرقود» دا واختیله بعضی دیگر قدیم تۆرک داستانلاری کیمی باشدان-باشا شعرله یارادیلمیش، سوْنرا ایسه یادداشلاردا یالنیز اساس موْتیولری قالدیغیندان، یازییا کؤچورولرکن نثرله برپا ائدیلمیشدیر.
عابده حاقیندا ایلک دفعه آلمان عالیمی ف. دیتس معلومات وئرمیش و «تپه گؤز» بوْیونو آلمان دیلینه ترجومهسی ایله درج ائتدیرمیشدیر (۱۸۱۵). ت. نؤلدکه اثری درسدن نۆسخهسی اساسیندا چاپا حاضیرلاماق ایستهمیشدیر. و.و. بارتوْلد ۱۸۹۴–۱۹۰۴-جۆ ایللرده اثرین ۴ بوْیونو رۇس دیلینه چئویرهرک چاپ ائتدیرمیشدیر. اوْ، ۱۹۲۲-جی ایلده داستانین تام ترجومهسینی باشا چاتدیرمیشدیر؛ همین ترجومه ۱۹۵۰-جی ایلده باکیدا (ه. آراسلی و م. تهماسب ین رئداکتهسی ایله)، ۱۹۶۲-جی ایلده ایسه موْسکوادا نشر اوْلونموشدور.
اوْغوزلارین آراسیندا[دَییشدیر]
۱۹۵۲-جی ایلده ائ. روْسسی واتیکان کیتابخاناسیندا اثرین یئنی بیر نۆسخهسینی تاپیب ایتالیانجا ترجومهسی ایله بیرلیکده نشر ائتدیرمیشدیر. «کتاب دَدَم قوْرقود» تۆرکیهده ایلک دفعه ۱۹۱۶-جێ ایلده کیلیسلی مۆعلّیم رفعت، آذربایجاندا ایسه ۱۹۳۹-جۇ ایلده آکادمیک ه. آراسلی طرفیندن نشر اوْلونموشدور. سوْنرالار اثر اینگیلیس، آلمان و فارس دیللرینه ترجومه ائدیلمیش، اینگیلترهده، سویس ده، آمریکا بیرلشمیش شتاتلاری-ندا و ایراندا چاپدان چێخمیشدیر. ۱۹۵۱-جی ایلده «کتاب دَدَم قوْرقود» آذربایجاندا و تۆرکمنیستاندا «خالق دۆشمنی» اعلان ائدیلهرک اوْخونماسی یاساقلانمیشدی. «اینکیشاف ائتمیش» سوْسیالیزم جمعیتینده فئوْدالیزم دؤوروندن قالمیش صنعت نۆمونهسینه «یئر تاپیلمادی». آذربایجاندا ۱۹۵۷-جی، تۆرکمنیستاندا ۱۹۸۰-جی ایلده براعت قازانمیشدیر.
کیتابدان اؤرنکلر[دَییشدیر]
دؤردونجو بوْیون سوْن قیسمتینده اوْغوز ائلینین ایگیدلری، قازان بَی-ه یاردیم اۆچون یئتیشنده، اؤزل اؤزللیکلری ایله سیرالانیرلار:[۶][۷][۸][۹]
سگگیزینجی بوْیدا تپه گؤزون آتاسی اۇروزون چوْبانی، قوْنور قوْجا ساری چوْبان، آناسی پری قێزیدیر:[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]
حقینده یازیلانلار[دَییشدیر]
آذربایجان جومهوریتی و تورکیه ده یازیلان اثرلر:
- «Kitabi-Dədə Qorqudun tekstoloji tədqiqi" (monoqrafiya). Şamil Cəmşidov — Fizuli adına Əlyazmalar İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının Drezden nüsxəsi. Tərtib, müqəddimə və şərhlər. Əhməd Şmeydan (Berlin Universitetinin professoru).
- Xalq mədəniyyətinin güzgüsü. «Kitabi-Dədə Qorqud" dastanı haqqında elmi-kütləvi kitabça. Azərbaycan, türk, rus, ingilis, alman, fransız, fars və ərəb dillərində. Bəkir Nəbiyev və Yaşar Qarayev — Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud". Rəngli foto-albom. Müxtəsər mətn — (bir neçə dildə). Elçin Əfendiyev və Nazim İbrahimov.
- «Kitabi-Dədə Qorqud"un poetikası (monoqrafiya). Bəhlul Abdulla — Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" və qədim türk dastançılıq ənənələri. Elməddin Əlibeyzadə — Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" — tarixi semantika. Rüstəm Kamal — Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" və Azərbaycan folkloru. Oruc Əliyev — Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud". Eposun tədqiqinə həsr edilmiş məqalələrdən seçmələr toplusu. Tərtib edən və redaktor Yaşar Qarayev — Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu.
- Ana dilimizin qədim abidəsi. Məqalələr toplusu. Tərtib edən və redaktor. A. Axundov — Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının izahlı lüğəti. Müəlliflər kollektivi. Redaktor Ağamusa Axundov.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının statistik təhlili. Redaktorlar Ağamusa Axundov və Məsud Mahmudov — Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının dili. Əbdüləzəl Dəmirçizadə — Redaktor Bəkir Nəbiyev.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" və qədim yunan dastanları. Əli Sultanlı — Redaktor Bəkir Nəbiyev.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" (nəfis tərtibatda, latın əlifbası ilə, rəngli illüstrasiyalı elmi-tənqidi mətn) — Samət Əlizadə.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" (rus dilində, Vasili Bartoldun tərcüməsində, 1951-ci il, Bakı nəşri).
- «Oğuz qəhrəmanlıq dünyası» (Azərbaycan dilində) — Xalıq Koroğlu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" — povest. Anar.
- «Kitabi-Dədə Qorqud"un poetikası (rus dilində). Kamil Vəliyev.
- «Kitabi-Dədə Qorqud"un biblioqrafiyası. — Kamil Vəliyev, H. Məmmədov.
- «Sirr içində dastan və yaxud gizli Dədə-Qorqud" — Kamal Abdullayev — Azərbaycan Dövlət Dillər İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" (məktəb kitabxanası seriyasından)— Şəmistan Mikayılov — Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqoji İnstitutu.
- «Kitabi-Dədə Qorqud". Tofiq Hacıyev — Məmməd Əmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universiteti.
- «Kitabi-Dədə Qorqud" (Tanrıçılıqdan islama) — Nizami Cəfərov — Məmməd Əmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universiteti.
- «Kitabi-Dədə Qorqud"un leksikası — İsmayıl Məmmədov — Məmməd Əmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universiteti.
- «Kitabi-Dədə Qorqud"un sintaksisi — Elmira Həsənova, Tofiq Hacıyev — Məmməd Əmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universiteti.
- «Kitabi-Dədə Qorqud"da Naxçıvan yer adları — Səfərəli Babayev.
- «Dədə Qorqud almanaxı» — (5 cildə).
- Fərhad Zeynalov, Samət Əlizadənin tərtibində "Kitabi Dədə Qorqud": I hissə, II hissə, III hisse, IV hisse, V hisse, VI hisse, VII hisse, VIII cild. Bakı: "Qızıl Şərq" mətbəəsi, 1988.
- Muharrem Erginin tertibinde "Dede Korkut Kitabı": I hisse, II hisse, III hisse, IV hissə, V hissə. İstanbul: "Milli Eğitim Basımevi", 1969.
- Muharrem Erginin tertibinde "Dede Korkut Kitabı": I hisse, II hisse, III hisse, IV hisse, V hisse. Ankara Üniversitesi Basımevi, 1964.
- Ettore Rossi. Kitab-i Dede Qorqut: I parte, II parte, III parte, IV parte, V parte. Biblioteca apostolica vaticana.
مقدمه و اوْن ایکی بوْیون عکسی[دَییشدیر]
فایل:DQKMüqəddəmə.jpg|150px|بندانگشتی|سییب
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ БCE. 1970. "KиTaби дeдe Kopkyд"
- ↑ Oryзckий эпoc KиTaби дeдe Kopkyд
- ↑ Qədim ədəbiyyat
- ↑ Mscr.Dresd.Ea.86
- ↑ Vat. turc. 102
- ↑ قورقود, دده (۱۶-جی عصر). کتاب دَدَم قورقود علی لسان طایفه اوْغوزان (درسدن نوسخهسی) (تورکجه), ۵۹-۶۰-۶۱.
- ↑ فرزانه, محمدعلی (۱۳۸۵۸). دده قورقوت کیتابی -کتاب دده قورقوت- (بازنویسی از روی متن اصلی) (تورکجه-فارسجا). تهران: انتشارات فرزانه, ۱۱۳–۱۱۴.
- ↑ زارع شاهمرسی, پرویز (۱۳۹۲). کتاب دده قورقود (درسدن یازقیسی), اول. تهران: انتشارات تک درخت, ۸۱–۸۲.
- ↑ اسماعیلزاده دوزال, رسول (۱۳۷۸–۱۹۹۹). دده قورقود داستانلاری اوشاقلار و جوانلار اوچون مۆعاصیر آذربایجان دیلینده, اول (تورکجه). تهران: انتشارات بینالمللی المهدی, ۱۳۷–۱۳۸. آیاسبیان: ۷-۲۳۳-۴۷۲-۹۶۴.
- ↑
- ↑ قورقود, دده (۱۶-جی عصر). کتاب دَدَم قورقود علی لسان طایفه اوْغوزان (درسدن نوسخهسی) (تورکجه), ۲۱۴–۲۱۵.
- ↑ فرزانه, محمدعلی (۱۳۸۵۸). دده قورقوت کیتابی -کتاب دده قورقوت- (بازنویسی از روی متن اصلی) (تورکجه-فارسجا). تهران: انتشارات فرزانه, ۱۵۸.
- ↑ زارع شاهمرسی, پرویز (۱۳۹۲). کتاب دده قورقود (درسدن یازقیسی), اول. تهران: انتشارات تک درخت, ۱۰۹–۱۱۰.
- ↑ اسماعیلزاده دوزال, رسول (۱۳۷۸–۱۹۹۹). دده قورقود داستانلاری اوشاقلار و جوانلار اوچون مۆعاصیر آذربایجان دیلینده, اول (تورکجه). تهران: انتشارات بینالمللی المهدی, ۲۰۱–۲۰۲. آیاسبیان: ۷-۲۳۳-۴۷۲-۹۶۴.
- ↑ محسنی, عزیز (۱۳۸۱). دده قورقود (تورکجه). انتشارات تابان, ۲۰۱.
- ↑
آذربایجان تورکجهسی (لاتین) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kitabi Dədə Qorqud»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
- دانشنامه جهان اسلام - دده قورقود
- دده قوْرقود کیتابینین درسدن نۆسخهسی
- مۆعاصیر آذربایجان تۆرکجهسینده دده قوْرقود کیتابینین متنی
- Epics, four editions of the Dede Korkut book at the en:Uysal-Walker Archive of Turkish Oral Narrative, Texas Tech University, 2000–2007
- "Mother-of-All-Books" Dada Gorgud article in Azerbaijan International magazine
- First and second parts of the 1975 Dede Korkut film شابلون:Az icon
- Book of Dede Korkut at Dresden Library


text:
غزنی ولایتیده یوزبیرگن انتحاری هجوم تلفاتی
افغانستان ایچکی ایشلروزیرلیگی چیقارگن بیاناتیده، غزنی ولایتی نینگ اورین باسری محمد کاظم الله یار و اونگه قوشیمچه تورت کیشی غزنی ولایتی نینگ مرکزیده یوزبیرگن انتحاری هجوم عاقبتیده هلاک بولگنینی معلوم قیلگن.
الله یار جنابلری نینگ اوغلی گه کوره غزنی ولایتی اورین باسری نینگ قوریقچیسی همده اونگه یقین بولگن ایککی کیشی هم اوشبو پارتلش عاقبتیده هلاک بولگن.
پلیس خادملری نینگ ایتیشلریچه انتحارچی کیشی غزنی ولایتی نینگ ولایت حاکمی اورین باسری، اویدن ایش گه کیته یاتگن پیتیده اونینگ موترینی هجوم گه آلگن. غزنی ولایتی نینگ محلی مقاملریگه کوره پارتلاوچی ماده لری بولگن شخص حاکم و اونینگ یولداشلری کیته یاتگن ایککی موتر نینگ بیریسی یانیده اوزینی پارتلتگن.
اوشبو پارتلش نینگ انچه کوچلی بولگنی اورغولنگن.
محمد کاظم الله یار بیرنیچه ییلدن بویان غزنی ولایتی نینگ اورین باسری صفتیده ایش قیلیب کیلگن و بوندن قریب ایککی آی آلدین هم اونگه قرشی اویشتریلگن سوی قصد دن جانی امان قالگن ایدی.
غزنی ولایتی افغانستان نینگ ناتینچ منطقه لریدن حسابلنیب طالبلرنینگ اساسی مرکزلریدن بیری دیه کورسه تیلماقده.
حاضرگی پیتگه چه اوشبو انتحاری هجومنی هیچ بیر گروه اوز بوینگه آلمه گن، لیکن بوندی پارتلش هجوملری هردایم طالبلر گه نسبت بیریلیب کیلماقده.
افغانستان پلیسی اوشبو هجوم یوزه سیدن تیکشرو ایشلرنینگ یولگه قویگنیدن خبربیره دی، اما بوندن آلدین هم یوزبیرگن شونگه اوخشش حادثه لر بوییچه آلیب باریلگن تیکشرولر نتیجه سی حقیده آرتیق معلومات بیرمیدیلر.


text:
ییر معماسی جدی لشماقده
افغانستان زراعت وزیرلیگی گه کوره افغانستان بویلب کوپینچه دولتی ییرلر زورمندن کیشی لر تمانیدن غصب ایتیلگن
مسوول کیشی لرنی ایتیشلریچه دولتی ییرلرنی غصب ایتیلیشگه یککه ناتینچ لیک لر سبب بولمی بلکه ساخته کارلیک حجت لرتوزه لیشی هم اساسی معما توغدیرگن.
افغانستان حکومتی الدینلر هم مینگلب هکتارلی دولتی ییرلرنی زورمند کیشی لر تمانیدن غصب ایتیلگندیب بو معمانی حلی اوچون ایجابی یول یوروق لر کوریب چیقیلیشینی تاکیدلب کیلگن، اما حاضرگه قدر هم بومعما حل بولمی قالگن. هرکون اوتیشی بیلن بومعما جدی لشماقده.
عینی معما باعث پارلمان کینگاشی نینگ عمومی یغینده چقریلگن زراعت وزیرلیگی نینگ اورین باسری سلیم کندزی قنچه دولتی ییرلرنی غصب ایتیلگنی باره سیده انیق معلومات یوق لیگنی اورغوله دی، همده او دولتی ییرلر خصوصیده قلابی حجت لر تیارلنگنی اساسی معما ایکنینی ایتدی."الدینلرهم ایککی ملیون یا ایککی ملیون هکتاردن از دولت گه عاید ییر غصب ایتلگنی ایتیلگن،اوتگن اوتز ایگرمه بیش یا اون ییل جریانیده، قلابی حجت لر تیارلنگن، همده روزمند کیشیلر تمانیدن دولتی ییرلر غصب ایتیلگن ییر معماسی شو ایککی مسله دن کیلیب چیققن یکه لیکده بوکبی معمالرنی زراعت وزیرلیگی حل قیله المیدی، باشقه اداره لرنی هم همکارلیک قیلیشی ضرور دیب ایتدی " کندزی جنابلری.
شونگه قوشیمچه قیلیب کندز جنابلری ییر معماسینی حل ایتیش اوچون زراعت وزیرلیگی دایره سیده مخصوص بیر اداره قوریلگنینی ایتدی.
اونگه کوره دولت گه عاید ییرلرنی سروی قیلیش وانیق لشتریش اوشبو اداره نینگ اساسی بورچی بولگن.
اما ایریم ملت وکیللری زراعت وزیرلیگی نینگ بوخصوصده بولگن برنامه لرنی قانیقرلی ایمس لیگینی ایتدیلر، اولر ایسه ییر معماسینی حل ایتش اوچون کینگ برنامه یولگه قویلیشگه احتیاج بارلیگینی تاکیدله دیلر.
ایتیلیشچه دولت گه عاید زراعتی ییرلر ایریم زورمند کیشی لر تمانیدن غصب ایتیلیب پول مقابلیده ساتیلماقده یاده بعضی بیر حدودلرده غصب ایتیلگن ییرلرده شهرچه لر قوریلگن اوشبو حدودلرنی قیته دولتگه تاپشریش بیراز قین دیر.
باشقه تماندن آلیب قره گنده نه فقط دولتی ییرلرنینگ ایریم کیشی لرتمانیدن غصب ایتیلشی معماگه ایلنگن ، بلکه اهالی گه باغلیق ییرلر اوسیتگه هم اوچ اون یللیک اوریش لر دوریده قلابی حجت لر تیارلنگنی باعث اساسی معما توغدیرگن بومسله بعضی وقتلرده اهالی اره سده اوریش لرگه ایلنیب حتی کی بعضی بیرانسانلرنینگ هلاکتیگه هم سبب بولگن.
شوندی بولسه هم دولت حاضرگه قدرهم ییرمعماسینی حل قیلیشگه قادربولمه گندیر.


text:
عیاللر وزیرلیگی ایریم تشکیلات لرنی نظارت قیلماقچی
افغانستان حکومتی خلق آراخیریه تشکیلات لر طرفیدن یورگیزله دیگن عیاللر اوچون وقتینچه لیک باش پنه اوستدن نظارتنی اوز قولیگه آلماقچی.
عیاللر وزیرلیگی خلق ارا یاردمچیلرنی اداری فساد گه عیب لب چیققن.وزیرلیککه کوره، پوللر کیرک لی جای لرگه صرف لنمه یاتیر.
افغانستان بویلب معیشی تحقیرلنگن عیاللرگه وقتنیچه لیک باش پناه بیریش اوچون اون بیرته تشکیلات فعالیت الیب باره دی.
اولکه ده معیشی تحقیرله نیش کبی واقعه لرنی کینگ ترقه لگنی ایتله دی واکثر حاللرده زوروانلیک لرگه طاقت قیلینه دی.
عیاللرگه باش پناه بیروچی اوشبو مرکزلر خارج دن مالیه له نه دی اوته عنعنه دار جمعیتی اولرگه شبهه بیلن قریدی. ایریم لر مرکزلرنی فاحشه خانه لر صفیده کوریشه دیلر.
افغانستان عیاللر وزیری حسن بانو عضنفر ایسه بوندی دعوالر اثبات تاپمه گنی، اما اجره تیله یاتگن میلیونلب دلار سناقلی عیاللر اوچون صرفله نه یاتگنینی ایتدی. او خلق ارا جمعیتینی فسادگه عیبله دی.
شونینگ دیک عیاللر وزیری انه شو معمالر اوچون افغانستان حکومتی مرکزلر اوستیدن نظارتنی قولگه الیشگه قرار قیلگندیب سوزیوریتگن.
انسان حقلری گروه لری ایسه باش پناه لر حاضرگه چه مستقل بولیب ایندی لیکده دولت نظارتیده کیریشی وپلیس کوچلرینی مسوول ایتیب تعین لش خواطرلی دیشگن
چونکی اولرگه کوره پلیس کوچلری یمان نام چیقرگن، کوپلب افغان لر اولرنی زوروان و فسادگه باتگن انسان لر صفیده کورشه دی.


text:
اولماسا
من نئیلرم او دلبری شیرین دیل اولماسا
بولبول باهاره عشق یئتیرمه ز گول اولماسا
مجنونون عشقی لیلی نین آرتیردی شهرتین
قدری بیلینمه ز ایدی گولون بولبول اولماسا
عهد ائتمیشم کی هر گوزه له مایل اولمایام
منسیز بلالی کونلوم اگر مایل اولماسا
درد فراقه غفلت اؤزو بیر علاج ائدر
یوخسا بو درده کیم دایانار ، غافل اولماسا
جانان جفاسینی چکن عاشیق روا دئییل
وصل نیگارینه او اگر نایل اولماسا
جور ائیله دیکجه یار منه ایسته رم اونو
ائل سئومز هر آغاجدا اگر حاصل اولماسا
واحید کونولده عشقیمی من گیزلی توتمارام
عرفانیمه تعرض ائدن جاهل اولماسا
شاعیر : علی آقا واحید
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər,علی آقا واحد | Tagged: تورکی شعر,تورکجه شعرلر,علی آقا واحیدیدن تورکی شعرلری,علی آقا واحد,علی آقا واحدین شعرلری,علی آغا واحید |


text:
افغانستانگه، جاپان دولتیدن هیات کیلگن
افغانستان پایتختی کابلده جاپان دولتیدن بیر هیات کیلگن ، اولر افغانستانگه اوشبو اولکه یاردم لری طرز لری حقیده افغان مقام لری بیلن بحث لشیب صحبت آلیب باره دی لر.
افغان مقام لری ایتیشیچه، جاپان دن کیلگن هییت لر بیلن اولتیریشده، سونگی توقیز ییلده افغانستانگه قیلینگن یاردم لر تیکشیریب چیقیله دی.افغانستان دولتی ینگی قرش لری و برنامه لری نی جاپان دولتیگه ایلگری سوره دی.
جاپان دولتی امریکادن سونگ افغانستانگه اینگ کتته یاردم بیروچی دولت لر دن حساب لنه دی ، اوشبو اولکه کیله جک 5 ییلده افغانستان گه 5 میلیارد دالر یارد بیریشنی وعده قیلگن.
افغانستان مالیه وزیریگه کوره جاپان دولتی دن کیلگن نماینده لر بیلن صحبت آلیب باریش اوچون افغانستان نینگ سکتوری وزیرلیک لرینینگ نماینده لری هم اشتراک ایتماقده . هر بیر وزیرلیک اوز بولیمی تمانیدن توزیلگن برنامه لرینی، جاپان دولتی نینگ یاردم لر نی جلب ایتیش اوچون ایلگری سوره دیلر .
مالیه وزیرلیگی نینگ معاونی مصطفی مستور افغانستان حکومتی اوشبو دولتدن کیله جک بیش ییللیک یاردم لرینی افغانستان نینگ کتته تمل برنامه لریده صرف لشینی ایستشینی ایتگن .
جاپان دولتی کیله جک بیش ییلده افغانستانگه، بیش میلیارد دالر بیریشی نی معلوم قیلگن .اوشبو دولت یاردم لری ، اوقیش ساحسیده ، امنیت نی تامین لش ، سابق عصیانچی طالب لر گه ینگی تینچ حیات باشلشی ، شو بیلن بیرگه زراعت نی کینگی تیریش و افغانستان ده اقتصادی تمل برنامه لر نی یولگه قوییشده ایشله تیلیشی کوزده توتیلگن.
اوشبو یاردم نینگ بیر قسمی، قرییب 5 میلیون دالر آلدینگی آی کابل ده گی بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ مخصوص قوریلمه لریگه تاپشیریلدی.
جاپان نینگ خلقرا یاردم لر مسولی سدو شیما گه کوره جاپان حکومتی ، افغانستانگه کورسه تیله دیگن یاردم لر توغری یولگه قویلیشی یاکی صرف له نیشی اوچون افغان لر نینگ ایستک لری و احتیاجلری اینابتگه آلینه دی
جاپان دولتی اقتصادی جهت دن افغانستانگه اینگ کته یاردم لر نی کورستیب کیلگن مملکت لر دن بیریدیر .جاپان دولتی افغانستانگه بوندن آلیدن هم سونگی توقیز ییل مابینیدن
افغانستان دولتی هر دایم خلقرا یاردم لر اوشبو اولکه نینگ دولتی اداره لری آرقلی عملگه آشیشینی ایتیب کیلگن، لیکن افغانستانگه کتته یاردم لر بیروچی منبع لر اوشبو سوزلرگه اعتبار قرتمی کیلگن
کورینیشیچه افغانستان دولتی اداره لری ده گی فساد باعث ، یاردم بیروچی منبع لر افغانستان دولتیگه توغریدن توغری یاردم بیریشگه قیزیقمیدی.


text:
آذربایجاندا کئچیریلهن ۴-جو ایسلام همرایلیگی اویونلارینین تهلوکهسیزلیک تدبیرلرینین ترکیب حیسهسی اولاراق اؤلکه اراضیسینده موقتی اولاراق اینترنت شبکهسی اوزریندن تشکیل اولونان تلکومونیکاسییا خیدمتلرینه (سکایپ، وایبر، وات ساپ و س.) محدودیتلرین تطبیقی سسلی و گؤرونتولو اونلاین کومونیکاسییا پروگراملارینین ایستیفادهسینده معین چتینلیکلر یارادیب.
نقلیات، رابطه و یوکسک تخنولوگییالار ناظیرلییندن آخار.آذ-آ بیلدیریلیب کی، همین دؤورده بیر چوخ پروفیلاکتیک تدبیرلرین سیراسیندا شبکهنین سازلانماسی ایشلری ده حیاتا کئچیریلیب:
«حاضردا تکنیکی یئنیلمه ایشلری باشا چاتیب و وطنداشلار بو کومونیکاسییا پروگراملاریندان یئرلی و بین الخالق علاقهلر اوچون ایستیفاده ائده بیلرلر».


text:
خالق آرتیستی آغاخان عبدوللایئوله ویدا مراسیمی باشلاییب.
آپا-نین خبرینه گؤره، ویدا مراسیمی سوراخانی رایونو ستتار بهلولزاده آدینا مدنیت ساراییندا کئچیریلیر.
ویدا مراسیمینده حیدر علیئو فوندونون پرئزیدئنتی، میللت وکیلی مئهریبان علیئوا، مدنیت و توریزم ناظری ابولفضل قارایئو ده ایشتیراک ائدیر.
مدنیت و توریزم ناظری ابولفضل قارایئو چیخیشیندا آ. عبدوللایئوین حیات و فعالیتی بارهده دانیشیب. او بیلدیریب کی، سنعتکارین آذربایجان موسیقی تاریخینده موستثنا خیدمتلری اولوب: «آذربایجان موسیقیسی یاشادیقجا، آغاخان عبدوللایئوین آدی دایم یاشایاجاق و نسیلدن-نسله اؤتورولهجک».


text:
برابر یاشاماغا چالیشیریق
8 مارت ین یاخین لاشماسی، بیر طرفدن کدر، باشقا طرفدن زئوق ایله قارشیلانیر، کدر 8 مارتین یارادنلارینین قادین حاقلاری اوغوروندان جانین وئرنلر اوچون، و شادلیق قادین لار اوچون بین الخالق بیر گونون رسمیت تاپماسی و قادین کیشی برابرلییی اوچون موباریزه دونیا چاپیندا اؤزونه بیر اهمیت لی زمین قازانمیشدیر.
مارتین 8ی قادین لارین هر ساحه ده چکدیگی سیخینتی لار، باسقی لار، حقارت لر، آیری سئگیلیک لرینه قارشی باغیران بیر گون، اؤز فردی یاشامینا حاکیم اولماق اوچون بیر هایقیری گونو، و قادین لارین دوشوک بیر شرایط ده یاشاما قارشی برابرلیک موباریزه سینین سیبولیک بیر گونودور. 8 مارت قادین برابرلیگی نین بین الخالق آلاندا هایقیریسینین گونودور.
تاریخ بویو، گئرجی و پاتریالکال کولتور (فرهنگ) ده ن چکن آجیلیق لار، توپلومون صینیف قایدالارینا چه تینلیک لرینه قادلاشانلار، آتا بئیلی گین چتین لیک لرینه سیاست ساحه سینده معروض قالان قادین لار 8 مارتی بو ظولوم لر و حاقسیزلیغا قارشی موباریزه سینده بیر بایراق کیمی قولانیر. قادین لار اوچون مارتین 8ی قادین لارا عدالت اوچون موباریزه ائتمه بایراغی سایلیر. بو برابرلیک بایراغی هر زامان اسمه ده و هر زامان دیک دورما ایله قادین لار و اونلارلا چیین چیین فمنیست و یا پروفمنیست کیشی لر بو برابرلیک موجادیله سین دوام ائده جک لر.
گونئی آزربایجان قادینی، ایران سیاسی چاپیندا گئنیش، آغیر و یوغون چتین لیک لرله قارشی قارشییا دورماقدادیر. تورک قادینی جنسیت آیر سئچگیلیگی، دین آیری سئچگیلیگی، دیل آیری سئچگیلیگی، میللی هویت آیری سئچگیلیگی نه معروض قالان بیر آزربایجان قادینی اولماقدادیر. آزربایجان دا یاشایان بیر قادین، تورک بیر قادین بوگون یالنیز بیر پاتریالکال مدنیتین ائگه منلیگینده (دومینانتیلیغیندا) یوخ، بلکه ایران دئولتی نین دین و میللی باخیش آچی سینین باسقی سی آلتیندا دیر. ائله بیر باسقی کی حتی ایلده بیر گون ده 8 مارتی قئید ائله مه یه چوخ شیددتله قارشی دورور.
بیرلیک، 8 مارتی بؤیوک زئوق ایله قارشی لاییر و اؤزون بیر فمنیست قوروم تانییر. بیرلیک آزربایجان قادینی ایله چیین چیینه قادین کیشی برابرلیگین ساغلاماق اوچون موباریزه آپاراجاقدیر و بو موباریزه نین اوغورون گونئی آزربایجانیمیزا چوخ اهمیتلی بیر اوغور کیمی ده یرلندیرجکدیر.
بیرلیک
گونئی آزربایجان میللی دئمکراتیک بیرلیگی
7 مارت 2015


text:
بان کیمون
بان کیمون (کوره دیلینده. 반기문، کوره دیلینده سوی آد اؤنجه گلر، آد کیمون و سوی آد بان دیر، دوغوم گونو. 1944 ژوئن آیی نین 13جو گونو هانگچی کندی، گونئی کوره نین ایومسئونگ بؤلگه سی) گونئی کوره لی دیپلومات و اولوسلار آراسی سیاستچی دیر، و 2007جی ایل ژانویه آیی نین بیریندن کوفی عنان دان سوْنرا، آنتونیو بیرلشمیش میللتلر قورومونون گئچمیش باشقانی اوْلوبدور. 2017جی ایلی ژانویه آیی نین بیرینده گؤرَوی (وظیفه سی) سوْنا چاتیب، یئرینی آنتونیو قوتِرِشه وئرجکدیر.
قایناق[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکی پدیا صفحه سی


text:
جنسی تجاوز لر سیزنی قنچه لیک قورقیته دی ؟
افغانستان ده گروهی بیرشکلده تورت عیالنی زورله گن لیکته عیب لنگن 7 شخص نینگ اولوم جزا سیگه حکم ایتلیشی کوپگینه عکس صدا گه سب
ب بولدی .
پغمان تومنیده یوز بیرگن اوشبو حادثه بوتون افغانستان بویلب کینگ بیر شکلده مردم نینگ کوچلی ناراضی لیگی گه سبب بولدی .
خاتین قیزلر و باله لرگه قرشی جنسی خشونت حاللری افغانستان ده ایلک بار یوز بیره یاتگنی یوق . لیکن اکثریت حاللرده بو کبی حادثه لر حقیده آشکارا گپیرلمیدی و جوابگر لر هم محکمه گه تارتیلمیدی.
جبر دیده لرنینگ شکایت لری ایسه کوپچیلیک حاللرده تورت دیوار دن تشقریگه چیقمیدی. سیز اوزینگیزنی جنسی خشونت حاللریدن قنچه لیک حمایه لنگن حس قیله سیز؟ بو یولده مملکت حقوق ترتیبات اداره لری نینگ آلیب باره یاتگن فعالیتی سیزنی قنچه لیک قانیقتیره دی . اولر مردم نی جنسی خشونتدن حمایه قیلیشگه قادر می ؟ جنسی خشونت جبر دیده لری بوگون اوزلری نینگ حمایه سی یولیده نمه گه امید قیله آله دی ؟ مردم نی جمله دن خاتین قیزلرنی جنس خشونت دن اسرش اوچون نمه ایشلر قیلیشی کیرک.
بو هفته گی سوز سیزگه رکنی عینی شو موضوع گه بغیشلنگن.


text:
روسییا کوتلوی اینفورماسییا واسطهلری چچنیستان لیدری رامضان کادیرووون شخصی محافظهچیسینین اؤلوم سببی بارهده اینفورماسییا الده ائدیب. ادعایا گؤره، علیخان موزایئو کندلیلرله بیرگه حاکمیته قارشی سلاحلی تخریبات تؤرتمیی پلانلاشدیردیغی اوچون اؤلدورولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «قافقاز رئالنی» رسمی منبعلره ایستینادا معلومات یاییب.
اونون یئرلی قوهلر طرفیندن ۱۵ یانواردا یاخالاندیغی و داها سونرا مئییتینین یاخینلارینا تحویل وئریلدیی بیلدیریلیب. حقوق محافظه اورقانلاری اونون عائلهسینه بیلدیریب کی، عملیات زامانی موزایئو پلیس لردن بیرینین سلاحینی گؤتورهرک اؤزونه آتش آچیب.
موزایئوین عائلهسی ایسه بو وئرسییانی رد ائدیب.
کورچالویا ساکینلرینین مئییتی گیزلی شکیلده دفن ائتدیی وورغولانیب.
تویتتئرده ایسه اونون فوتولاری پیدا اولوب. قید ائدک کی، الیخان موزایئوین اؤلومو ایله باغلی رسمی آچیقلاما یوخدور.


text:
ماساتوشی کوشیبا- ۱۹ سپتامبر ۱۹۲۶-جی ایلده تویوهاشیده، ژاپونییادا دوغولان فیزیکدیر. ۵ اوْکتوبر ۱۹۵۹-جو ایلده کیوکو کاتو ایله توکیودا ائولنمیشدیر. ۲۰۰۲-جی ایلده پنسیلوانیا اونیوئرسیتئتیندن (آمریکا بیرلشمیش ایالتلری) رایموند داویس ژر. ایله کوسمیک نئیترونلاری کشف ائدرک آستروفیزیکایا وئردیکلری تؤهفهلرینه گؤره فیزیک اوزره نوبل اؤدولینی قازاندی. اؤدولین یاریسینی رونتگن شوالارینین کوسمیک قایناقلاری اۆزرینده ائتدیی کشفله آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اونیوئرسیتئتلر بیرلیینین ایدارچیلیینی ائدن ریکاردو گیاججونی ایله پایلاشمیشدیر.
آکادمیک کاریئراسی[دَییشدیر]


text:
باکی-تیفلیس-قارس کیمی بین الخالق لاییحه یئنه بیزیم اؤلکهدن کنار کئچدی.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده یازی ارمنیستانین «۱۶۸ ژام» قزئتینده درج ائدیلیب.
«باکی-تیفلیس-قارس کیمی بین الخالق لاییحه یئنه بیزیم اؤلکهدن کنار کئچدی. عینی شکیلده باکی-تیفلیس-جئیهان نفت کمری تیکیلمیشدی. هر ایکی حالدا بیزیم سیاسی قوهلر بو لاییحهلردن کناردا قالماق اوچون صرف ائتدیکلری گوجه حیفسیلهنمهدیلر. مثلاً، باکی-جیهان نفت کمرینه قوشولماماغی داشناکسوتیون اؤز قلبهسی ساییردی. ۱۹۹۰-جی ایللرده بو پارتییانین رسمی اورگانلاری بو نفت کمرینه قوشولماماق اوچون آرگومنتلر سسلهندیریردیلر. دمیریولوندان اوزاق قالماغیمیزدا ایسه ارمنیستان پرزیدنتی روبئرت کؤچریان موهوم رول اوینادی. ۲۰۰۴-جو ایلده ایروان دؤولت اونیوئرسیتتینین طلبهلری ایله گؤروشده کؤچریان هر کسی امین ائدیردی کی، آمئریکا بو لاییحهیه قارشیدیر و اونون تیکینتیسینه ایزن وئرمهیهجک. بو، هم ده کئچمیش خاریجی ایشلر ناظری واردان اوسکانیانین بلوکادا شرایطینده یاخین ۱۰۰ ایلده نئجه اینکیشاف ائتمکله باغلی مؤحتشم چیخیشلار سسلندیردیی دؤورلر ایدی»، – دئیه مقالهده بیلدیریلیب.


text:
ایندونزییانین لومبوک آداسیندا آوقوستون ۹-دا تکرار زلزله باش وئریب. تکرار زلزله نتیجهسینده خسارت آلان و یا اؤلنلر آراسیندا آذربایجان رسپوبلیکاسینین وطنداشینین اولماسی مسئلهسینی آراشدیرماق اوچون اؤلکهمیزین ایندونزییاداکی سفیرلیگی بو اؤلکهنین مووافیق قوروملاری ایله داواملی اولاراق تماسدادیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو آذربایجان خاریجی ایشلر ناظیرلیینین مطبوعات خیدمتینین رهبری حیکمت حاجییئو بیلدیریب.
او قید ائدیب کی، آوقوستون ۶-دا همین اراضیده باش وئرمیش زلزلهده هلاک اولان و یارالانانلار آراسیندا آذربایجان رسپوبلیکاسی وطنداشینین اولماسی قیده آلینماییب
"ایندونزییا دؤولت قوروملاری طرفیندن زلزله زوناسیندا اولان اجنبی وطنداشلارا مووافیق یاردیم و دستک گؤستریلیر.
توریزم و یا دیگر مقصدله حال-حاضردا زلزله زوناسیندا اولان و خصوصی یاردیما احتیاجی اولان آذربایجان رسپوبلیکاسی وطنداشلاری +۶۲ ۸۱۲ ۸۹۷۹۶۶۶۵ (نصیبوو روسلان) قاینار خطی ایله اؤلکهمیزین ایندونزییاداکی سفیرلیگی ایله علاقه ساخلایا بیلرلر".


text:
بایرام
قیش قارین وئردی سئللره ، شاختانی وئردی یئللره ، موشتولوق وئردی یئرلره ، بایرام گلیبدی ائللره
بایرام دا گلدی . بو منیم 20- مینجی بایرامیم دی گؤرورم ( هامیسی یادیما گلمیر ها ! ) . بو بایرام منه فرقلی بایرام دی . بو بایرام ایكینجی بایرام دی ائلیه بولورم بیر آز آنا دیلیمده یازیب ، اوخویام . سئوینیرم ائلیه بیلیرم بو بایرامی بوتون دیلداشلاریما آنا دیلیمیزده قوتلایام. تانریدان دیله ییرم بو ایل آذربایجان میللتینه بركت لی ، گلر لی ، ساغلام لی و خوشبخت لیك له دولو اولسون . آللاه ایسته سه بو ایلده ده بو بلاگینان خیدمتیزده وارام .
بو ایل آذربایجان یوردونا بویوك ایل اولماقینین آرزوسی ایله .
یاشاسین آذربایجان * یاشاسین تورك میللتی * یاشاسین توركی دیلی


text:
۰۹:۵۷
«برنت» مارکالی نفتین بیر بارلینین قیمتی ۶۵ دوللارادک اوجوزلاشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، اقتصادچی عالیم ووقار بایراموو ۷۰ دوللارلیق پسیخولوژی حدی کئچن «قارا قیزیل»این یئنیدن دیر ایتیرمهسینی بئله ایضاح ائدیب:
«بیر سیرا بینلخالق تدقیقات قوروملاری نفتین قیمتینده یئنیدن آزالمالارین اولاجاغینی پروقنوزلاشدیریرلار. اوللر ده قئید ائتدییمیز کیمی، نفتین سون قیمت آرتیملاری حاصیلاتین آزالماسی ایله یاناشی، ایسپئکولیاتیو موداخیلهلرله باغلی ایدی. بعضی والیوتا فوندلاری سون آیلار نفت بازاریندا فعاللیغی آرتیراراق قیمتین قالخماسینی ایستیموللاشدیرماغا چالیشیردیلار. دیگر طرفدن، آمریکا و کانادادا شیست نفت حاصیل ائدن قویولارین ساییندا آرتیملار موشاهیده ائدیلیر و بو دا شیمالی آمریکانین نفت بازاریندا مرحلهلی شکیلده مؤوقعینین گوجلهنمهسینه گتیریب چیخاریر».
اقتصادچی بیلدیریب کی، بیر سیرا اوپئک اؤلکهلری، او جملهدن ایران نفتین سون آیلارداکی قیمت آرتیملاریندان ناراحاتلیقلارینی گیزلتمیردیلر:
«چونکی بئله قیمت آرتیملاری یئنی و داها جدی قیمت آزالمالارینا سبب اولا بیلر. دوغرودور، ونزوئلا، لیوییا و نیجرییا کیمی اؤلکهلرده نفت حاصیلاتیندا دؤورو اولاراق آزالمالار موشاهیده ائدیلیر. اما سون قیمت ائندیریملری شیست نفت حاصیلاتینین خام نفتین دونیا بازار قیمتینه تأثیرینین قورونوب ساخلاماسیندان خبر وئریر. نفتین قیمتینده اوجوزلاشمالار داواملی اولارسا، اینوستورلارین بیر قیسمی سرمایهلرینی دیگر، او جملهدن والیوتا بازارینا ترانسفر ائده بیلرلر. بونون باش وئرجیی حالدا نفتین قیمتینده اوجوزلاشما، دوللارین ایسه دؤنرلی والیوتالارا نیسبتا محکهملهنمهسی موشاهیده ائدیله بیلر».
قید ائدک کی، ان سون معلوماتا گؤره، وتی نفتینین ۱ بارلی ۶۱،۷۰ دوللار، «برنت» مارکالی نفتین ۱ بارلینین دیری ایسه ۶۵،۵۲ دوللاردیر.


text:
آمریکا شیمالی عراق کورد موختاریتینده موستقیللیک رفرندومونا قطعی شکیلده قارشیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا دؤولت دپارتامنتینین سؤزچوسو هیزر نویرت دئییب.
«رفرندوم عراقا وئریلن کمکه، دستهیه تأثیر ائدجک. چوخ گومان کی، بو رفرندوم رئاللاشسا، بغدادلا دانیشیقلار آپارمایاجاغیق. بوندان باشقا، بین الخالق اجتیمایتین ده موذاکیرهلره وئرجیی دستیین قارشیسی آلیناجاق»، - نویرت بیلدیریب.
قید ائدک کی، شیمالی عراق کورد موختاریتینین رهبری مسعود برزانی سنتیابرین ۲۵-ده موستقیللیک رفرندومو کئچیریلجیینی آچیقلاییب.


text:
بو گون پولشا پرئزیدئنتی آنژئی دودا پارلامئنت بحرانینین تنظیملهنمهسی ایله علاقه دار موخالیفت پارتییالارینین لیدئرلری ایله گؤروشهجک.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده پرئزیدئنتین مطبوعات کاتیبی مارئک ماقئرووسکی معلومات وئریب.
خاطیرلاداق کی، جومعه گونوندن باشلایاراق پولشا موخالیفتی سئیمین فعالیتینی بایکوت ائدیر. بونا سبب سئیمین ۲۰۱۷-جی ایلدهن پارلامئنتین آشاغی پالاتاسیندا ژورنالیستلرین ایشینی محدودلاشدیرماق نیتی، عینی زاماندا، سئیمین ایسپیکئری مارئک کوخچینسکینین دئپوتاتلاردان بیرینی ایجلاسدان چیخارماسیدیر. موخالیفتین بایکوتونا باخمایاراق، سئیمین ایجلاسی پارلامئنتده باشقا بیر زالدا کئچیریلیب و بیر سیرا قانونلار قبول ائدیلیب. لاکین موخالیفت باشقا ایجلاسدا سسوئرمهنین کئچیریلمهسینی لئگیتیم سایمیر.


text:
تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (38)
ریسکلر و فرصتلر آراسیندا تورک دیش پولیتیکاسی
کورهسل و بؤلگهسل سویهده تورک دیپلوماسیسی سون دؤورده چوخ حرکتلی بیر دؤور یاشاییر. بؤلگهسل و کورهسل پروسهلر تورک خاریجی سیاستی اوچون بیر طرفدن ریسکلر احتوا ائدرکن دیگر طرفدن ده موختلیف فورصتلر سونار. بیز ده بو هفته پروگرامیمیزدا ریسکلر و فورصتلر اوزریندن تورک خاریجی سیاستی مسئلهسینی تحلیل ائدجییک.
قاراتکین اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سونوروق.
...
تورکیهنین سون هفتهلر خاریجی سیاستینده سیرادیشی بیر حرکتلیلیک یاشادیغی بیر گرچک. کورهسل میقیاسدا و اؤلکهنین یاخین چئورهسینده اینکیشاف ائدن حادثهلر، سیاسی و اقتصادی جهتدن ریسکلری و فورصتلری برابرینده گتیردی. بو خصوصو ائتکیلهین باشلیجا عاملین آمریکا رهبرلیگینین اویقولامالاری اولدوغو دارتیشماسیز. آمریکا پرزیدنتی ترامپین بیر چوخ جهتدن تنقید ائدیلن قرارلاری، کئچمیش متفیقلری ایله ایلیشکیلرینی و امکداشلیق ساحهلرینی دینامیتلهین بیر پروسهیه چئوریلمیش وضعیتده. بونون آلتیندا بیری صنعی ایکی سببین یاتدیغی ایرلی سورولهبیلر. تورکیه سرحدلری ایچینده اؤتهدن بری میسیونرلیک فعالیتلرینده اولان و فئتؤ ترور هؤرگوتو ایله ایلیشکیلری ادعالاری ایله گؤز آلتیندا ساخلانیلان کشیش برونسونون وضعیتی سببیله آمریکانین آنکارایا یؤنهلیک داورانیشی، بحرانین ویتریندهکی سببی هئچ شوبههسیز. آنجاق بونونلا یاناشی، تورکیهنین سوریهده ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگنین چابالارینی انگللهییجی فعالیتلری، واشینگتونون بؤلگهدهکی گلهجک طرح ائتمهسینه ان بؤیوک مانعلردن بیرینی تشکیل ائدیر.
سوریه ساواشینین حرکته گئچیردیگی ریسکلر، یالنیز تورک - آمریکا ایلیشکیلرینی دئییل، روسیا، ایران و آوروپا بیرلیگی عضوو اؤلکهلرین ده بؤلگهیه باخیشلارینا تأثیر ائدیر. بو وضعیت بو آکتورلار آراسینداکی گرگینلیکلری بسلهمهیه داوام ائدیر. تورکیهنین یاشادیغی پروبلئملرین باشیندا دا میللی تهلوکهسیزلیک راحاتسیزلیقلاری ایله دیگر کورهسل آکتورلار آراسینداکی دیپلوماسی دنگهسینی قوروما مجبوریتی گلیر.
تورکیهنین معروض قالدیغی ریسکلر سوریهده قورولوب، اؤلکه داخیلیندهکی بیرلیک و ثابتلییه ضرر وئرهجک پکاکا/ ی.پ.گ ترور هؤرگوتو ایله محدود دئییل. تورک اوردوسو حاضردا عراق تورپاقلارینین قوزئیینده یئرلشهن قندیل داغلاریندا پکاکالی تروریستلره قارشی عملیاتلارینین یانی سیرا، اؤلکه داخیلینده ده عینی هؤرگوتون فعالیتلری ایله مباریزه ائدیر. دیگر طرفدن، فئتؤ ترور قروپلاشماسینا قارشی داخیلده و خاریجده آپاریلان مباریزه، اؤلکهنین قایناقلارینی و انرژیسینی قویدوغو باشقا بیر عامل.
بو پروسهلره، آمریکا ایله یاشانان بحرانین آردیندان باشلایان تورک لیرهسینده دیر ایتکیسی ده علاوه اولوندوقدا آنکارانین چوخ جبههلی بیر ساواش ایچینده اولدوغو آیدین اولاراق گؤرولهبیلر. چونکو تورک اقتصادیندا یاشانان گرگینلیکلر، اؤلکهنین هم داخیلی، هم ده خاریجی تهلوکسیزلیینه یؤنهلهن ریسکلری برابرینده گتیریر.
بو پروبلئملی تابلو داخیلینده تورکیهنین ایکینجی دونیا ساواشی سونراسیندا ایچینده یئر آلدیغی باولوسلارآراسی باغلانتیلار دا سوال آلتینا دوشدو. چونکو ناتو متفیقی اولان آمریکا و آوروپا اؤلکهلری، تورکیه ایله اساس کورهسل اتفاقی پایلاشمانین یانی سیرا، بیر چوخ اولوسلارآراسی تشکیلات و آنلاشمانین ایچینده یئر آلان آکتورلار. بونا باخمایاراق فئتؤ و پکاکا ترور هؤرگوتلری ایله مباریزهده بو اؤلکهلرین تورکیهنی کیفایت قدر دستکلهمهمهسی و حتی علیهینه فعالیت گؤسترمهلری و سون اقتصادی چالخالانمالاردا آمریکانین گؤستردیگی توتوم، تورکیهنی بو اتفاقی سورغولامایا آپاریر. سوریهدهکی ساواش بویونجا گونئیدن گلهبیلهجک تهدیدلرده ناتو چتری اولاراق تانیملانابیلهجک هاوا ساوونما سیستمینین تورکیه لهینه حیاتا گئچیریلمهمهسی و سونرا آنکارانین موسکوادان طلب ائتدیگی اس-۴۰۰ موشکلری، آمریکالی و آوروپالی دوستلارلا گرگینلیین سون چاتلاقلاریندان بیری اولدو.
بؤلگهدا آرتان استقرارسیزلیق و مچاتیشما ریسکلرینه باخمایاراق تورکیه اوچون ناتو تعهدلارینین یئرینه یئتیریلمهسی بیر یانا، اؤلکهنین مشروع مدافعه حملهلرینه قارشی گلیشدیریلن بو عصبی داورانیش، روسیا و چین ایله یئنی آنلاشما زمینی آختاریشینا سبب اولور. بو زمین تکجه حربی آلیمارلا محدود قالمایاجاق کیمی گؤرونور. تورک و روس دؤولت باشچیلارینین و دیپلوماتلارینین روس و ایرانلی مخاطبلری ایله حیاتا گئچیردیگی گؤروشمهلرین ساییسی و کاراکتری، گئچمیش دؤورده آمریکالیلار ایله آپاریلان دانیشیقلارین یئرینه گئچمیشه بنزییر. سوریهده و اؤزللیکله ادلب بحرانیندا آنکارا و واشینگتون آراسیندا -ان آزیندان گؤرونورده- قاباریق بیر دیرسک تماسینین اولمادیغی دیرلهندیریلهبیلر.
سوریه مسئلهسینین یانیندا روسیا، چین و یاخین تجاری طرفداشلارلا آپاریلان اقتصادی امکداشلیق حملهلری، تورکیهنین اولوسلارآراسی ایلیشکیلرده زمینه آختاریشینین گومان ائدیلهندن داها کؤکلو اولدوغونا ایشاره ائدیر. اؤزللیکله بو اؤلکهلرله آپاریلان تیجارتده دلار یئرینه یئرلی پوللارین ایستیفاده ائدیلمهسی تکلیفینین، روس و چینلی مخاطبلرده مثبت قارشیلیق تاپماسی بونون باشلیجا گؤستریجیلریندن. دلارا آسیلی اولوسلارآراسی تیجارتده قیزیل و یا یئرلی پوللارین ایستیفادهسی ایله آزاد تیجارت بؤلگهلرینین سایلارینین و چرچیوهلرینین آرتیریلما چابالاری دقته دگر باشقا گیریشیملر کیمی ساییلابیلر.
تورکیهنین دلار قیمتینین آرتیشی دولاییسیلا یاشادیغی بحرانا یاخین و اورتا مدتلی چؤزوملرده یوخاریدا ذکر ائدیلن سعیلرینین یانی سیرا، یاخین گلهجکده آوروپابیرلیگی ایله باشلادیلان گؤمروک بیرلیگینه بنزر یاپیلاری، تیجارت اورتاغی اولدوغو دیگر اؤلکهلرله یاراتما تکلیفینه شاهید اولابیلریک. بونون ایسه، آوروپابیرلیگی عضولویونون تورکیه باخیمیندان کسین بیر "تامام یا داوام" قرارینا باغلی اولدوغو دارتیشماسیز. اؤزوندن باشقا بیر گؤمروک بیرلیگی آلتئرناتیوینه حقوقا ایجازه وئرمهیهن آوروپابیرلیگی قورولوشو، تورکیهنین عضولوک پروسهسینین راکد قالماسی حالیندا آنکارا طرفیندن طرفداشلارینا تقدیم اولوناجاق بیر تکلیف اولاراق مومکون گؤرونور.
بیر سؤزله، دؤرد بیر طرفدن ریسکلرله مباریزه آپاران تورکیهنین ایچینده اولدوغو وضعیت، ریسکلر ایچریسینده فورصتلری و یئنی حملهلری ده احیوا ائدیر. بو وضعیتین تورکیهنین متفیقلیک ایلیشکیسی ایچینده اولدوغو اؤلکهلرین توتوملارینا سیخجا باغلی اولدوغو دوشونولدوگونده، بحرانلارین گئدیشینه گؤره آنکارانین چوخ اؤلچولو دیپلوماتیک قیریلیملارا قرار وئرمهسی محتمل گؤرونور.
...
قاراتکین اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سوندوق.


text:
آذربایجان پرزیدنتینین آمریکا دؤولت کاتیبی ایله فیکیر مبادیلهسی اؤلکهمیز اوچون اولدوقجا اهمیتلیدیر.
بو سؤزلری پولیتولوگ ایلقار ولیزاده آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئوله آمریکا دؤلت کاتیبی رکس تیلرسونون گؤروشونو آخار. آذ-آ شرح ائدرکن دئییب. پولیتولوگ نفت عاملینین یئنیدن قاباردیغینی وورغولاییب:
«بو، چوخ اهمیت کسب ائدن بیر گؤروشدور. آمریکا دؤلت کاتیبی رگیونداکی سیاسی، خصوصیله ده نفت و انرژی ساحهسینده گئدن پروسسلرله یاخیندان تانیشدیر. بئله دئیک کی، رگیوندا یئنیدن انرژی خریطهسینین چکیلمهسینده آمریکانین اؤنمی یوکسکدیر. بو خریطهده اؤلکهمیزین ده خصوصی رولو وار.
همچینین آذربایجان پرزیدنتی ایله گؤروش اؤلکهمیزین آمریکا اوچون ایستراتژی متفیق رولو اوینادیغینی بیر داها تصدیقلییر.
گلوبال، رگیونال صحنهده تئز-تئز دییشیلهن پروسسلر مختلیف پریزمادان اینکیشاف ائدیر. ایکی اؤلکهنین بو مسئلهیه عینی شکیلده نظر یئتیرمهسی و عمومی آددیملارین آتیلماسی باخیمیندان بو گؤروش واجیبدیر. نتیجهده ایکیطرفلی مناسیبتلرین دینامیکاسی آرتاجاق، آمریکانین رگیوندا آتدیغی آددیملار کونکرئتلشهجک. یاخین گلهجکده گؤروشون نتیجهسی اولاراق معین مثبت حاللار اؤزونو گؤسترهجک».
آذربایجان و ارمنیستان آراسیندا سون گونلر یارانان گرگینلییه بو گؤروشون تأثیرینه گلدیکده، پولیتولوگ حساب ائدیر کی، بو موستویده هر هانسی جدی نتیجه گؤزلهمک اولماز: "چونکی بو، چوخ فاکتورلو مناقیشهدیر و بورادا آمریکانین رولو ایله کیفایتلهنمک اولماز.
اونو دا قید ائتمک لازیمدیر کی، بو گؤروشده آمریکا اؤز مؤوقعینی تصدیقلهییب. آذربایجانین اراضی بوتؤبلویونو دستکلدیینی دفعهلرله بیلدیریب. کئچن ایللر عرضینده آمریکانین همصدرلیینده مثبت عامللر فورمالاشیب. بیز آمریکا ایله بو مناقیشهیه گؤره ده مناسیبتلری نظارتده ساخلاماغا داوام ائدجییک».
قید ائدک کی، اؤتن گون آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی ایلهام علیئو ایستانبولدا آمریکا دؤلت کاتیبی رکس تیلرسونلا گؤروشوب.


text:
البابدا ۱۶ شهید وئرمییمیزین سببلریندن بیری ده آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-این سیاستیدیر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییهنین حاکم عدالت و اینکیشاف پارتییاسینین (آکپ) دئپوتاتی محمد علی شاهین دئییب.
او بیلدیریب کی، آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری تورکییه اوچون ان اعتبارسیز موتتفیقه چئوریلیب:
«سیز نئجه دوستسونوز کی، ۴۰ ایلدیر پولیسیمیزی، عسگریمیزی، بیر سؤزله، وطنداشیمیزی شهید ائدن پ کاکا -یا سیلاح وئریرسینیز. پ کاکا -یا وئردیینیز سیلاحلار پ.ی.د-نین الیندهدیر. حاضیردا پ کاکا و ایشید-له حقیقی موباریزه آپاران تورکییه جومهوریتیدیر».


text:
۱۹۹۳ (میلادی)
میلادی ۱۹۹۳-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز دوْخسان اۆچونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۸ نوْوامبر - آذربایجان جۆمهوریتی آرژانتین ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.
- ۷ دسامبر - پنتاگون نوادادا خبردارلیقسیز ۲۰۴ اتوم سیناغی کئچیریلدیگینی بلیرتیب.
- ۵ جولای - تۆرکیهده پ.ک.کیه نیسبت وئریلن تروریستی بیر حادیثه نتیجهسینده ۳۳ نفر ارزینجانین باشباغلار کندینده اؤلدورولدو.
- ۳۰ دسامبر - واتیکانلا ایسرایل آراسیندا دیپلوْماتیک مۆناسیبتلر قۇرولوب.
- ۳ مارس - ایران سرحدّیندن تۆرکیهیه گیرهرک آغری داغینا یئرلشن یاخلاشیق ۳۰۰ پ.ک.ک عۆضوو ۳۸ ساواش اۇچاقلارینین بۇمباردیمانی نتیجهسینده اؤلدو.
- ۳ ژانویه - موسکودا روسیه و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آراسیندا ایستیراتژی سیلاحلارین آزادیلماسی بارهده آنلاشما ایمضالاندی.
- ۲۹ اوْکتوبر - زنگیلان رایونو ائرمنیستان جومهوریتی طرفیندن ایشغال ائدیلدی.
- ۲۶ نوْوامبر - آلمان پ.ک.ک-نی تئرور تشکیلاتی کیمی تانیمیشدیر.
- ۲۵ آقوست - فوضولی ارمنیستان سیلاحلی قووهلری طرفیندن ایشغال اولونموشدور.
- ۲۲ دسامبر - گۆنئی آفریقا جومهوریسی پارلمانی آپارتاید رژیمینی رسماً لغو ائتدی.
- ۲۰ سپتامبر - آذربایجانین میلی مجلیسی اؤلکهنین موستقیل دؤولتلر بیرلییینه داخیل اولماسینا سس وئرمیشدیر.
- ۲ دسامبر - کولومبیالی مۆخدّیر تاجیری پابلو ایسکوبار٬ مدلینده امنیت گۆجلرینجه اؤلدورولدو.
- ۱۹ دسامبر - کانال د نوْرمال یاییما کئچمیشدیر.
- ۱۶ دسامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینسانین ژنتیک خریتهسی حاضیرلانمیشدیر.
- ۱۵ اوْکتوبر - جنوبی آفریقا جومهوریتینین رئیسجومهورو فردریک د کلرک و آفریقا میلی کونگیرهسینین صدری نلسون ماندلا نوبل صولح جاییزهسی ایله تلطیف ائدیلدیلر.
- ۱۲ آوریل - تۆرکیه اینترنته باغلاندی.
- ۱۱ نوْوامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی تهلۆکهسیزلیک شوراسی ارمنی قوْشونلارینین ایشغال اوْلونموش آذربایجان رایونلاریندان چیخاریلماسینی طلب ائدن ۸۸۴ سایلی قطعنامهنی قبول ائتمیشدیر.
- ۱ ژانویه - یورونیوز کانالی فرانسهنین لیون شهرینده ایلک دفعه یاییما باشلادی.


text:
آذربایجان مرکزی بانکی ماناتین بو گونه اولان رسمی مزهننهسینی آچیقلاییب.
آذربایجان مرکزی بانکندان آخار. آز-آ وئریلهن معلوماتا گؤره، بو گون آمئریکا بیرلشمیش شتاتلارینین میللی والیوتاسی اولان دوللارین مزهننهسی دئکابرین ۱۵-ی ایله موقاییسهده ۰،۳% مؤحکم لنرک ۱،۷۵۲۵ مانات تشکیل ائدیب.
آورو ایسه ماناتا نیسبتا اوجوزلاشیب. آوروزونانین واحید والیوتاسی ۰،۵% ضعیفلهیهرک ۱،۸۲۷۷ مانات اولوب.
اساس تیجارت طرفداشلاریمیزدان بیری اولان روسییانین میللی والیوتاسی روبل ایستابیل قالاراق ۰،۰۲۸۴ مانات سوییهسینده قالیب.
تورکییه لیرهسینین مزهننهسی ۰،۸% مؤحکملنهرک ۰،۴۹۸۳ مانات، گورجوستان لاریسینین مزهننهسی ایسه ۰،۵% گئریلهیهرک ۰،۶۵۳۹ مانات اولوب.


text:
ییلدیریم ایران حالقینا دویغوداشلیق بیلدیردی
تۆرکیأنینگ باش وزیری یر تیتره مه سی نینگ ضلِللری سبأپلی ایران حالقینا قینانچ بیلدیردی
تۆرکیأنینگ باش وزیری بینالی ییلدیریم، ایران ینگ جمهورباشلیغی نینگ بیرینجی اۇرونباساری اسحاق جهانگیری بیلن تلفن آرقالی صؤحبِتدِشلیک گچیردی.
تۆرکیأنینگ باش وزیری، تلفن صؤحبِتدِشلیگینده عیراق- ایران سرحدینده بۇلان ایکی قۇنگشی یوردا یاراماز تأثیرینی یتیرن یر تیتره مه سی سبأپلی ایران دا اؤلِنلر اۆچین قینانچ بیلدیردی.
باش وزیر ییلدیریم یر تیتره مه سینده ضلل گؤرِنلر اۆچین کؤمِک برمأگه طایاردیقلارینی نیغتادی.
ایران ینگ جمهورباشلغی نینگ اۇرونباساری جهانگیری دا تۆرکیأنینگ باش وزیرینه ساغ بۇلسون آیتدی.


text:
ترامپ: "من صبرسیزلیکله یاخین واختلاردا کیم چن اون ایله گؤروشو گؤزلییرم"
ترامپ کئچن آی شیمالی کورئیا لیدئری کین چئن این ایله ایکینجی زیروه ییغینجاغینین یاخین زاماندا کئچیریلجیینی اعلان ائتمیشدی.
ترامپ کئچن آی شیمالی کورئیا لیدئری کین چئن این ایله ایکینجی زیروه ییغینجاغینین یاخین زاماندا کئچیریلجیینی اعلان ائتمیشدی.
امریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ خاریجی ایشلر ناظیری مایک پمپئونون قوزیی کره لیدری کیم جونگ اون ایله ثمرهلی گؤروش کئچیردیگینی بیلدیرهرک "من صبرسیزلیکله یاخین واختلاردا کیم چن اون ایله گؤروشو گؤزلییرم"، - دیه بیلدیردی.
ترامپ بونو اؤزونون تویتر صحیفهسینده یازیب.
پمپئو دا اؤزونون تویتر صحیفهسینده پیونگ یانگ داکی گؤروشونده سینگاپور-دا کئچیریلن ذیروه توپلانتیسیندا قبول ائدیلن سازیشی موذاکیره ائتدیکلرینی بیلدیریب.
پیونگ یانگ-داکی گؤروشلرینی باشا ووران پمپئو گونئی کره-نین پایتاختی سئولا گئدیب.
قئید ائدک کی، ترامپ کئچن آی قوزیی کره لیدری کیم جونگ اون ایله ایکینجی ذیروه ییغینجاغینین یاخین زاماندا کئچیریله جگینی اعلان ائتمیشدی.
ترامپ و کیم 12 ژوئن ده سینگاپوردا بیر آرایا گلدی. توپلانتیدان سونرا ایکی لیدر قوزیی کره-نین نوکلئر سیلاحلاردان تمیزلنمهسی بارهده راضیلیق الده ائتدی، آنجاق سونراکی هفتهلرده ایکی اؤلکه آراسینداکی دیپلوماتیک آتموسفری پوزولماغا باشلادی. امریکا طرفی قوزیی کره-نی نوکلئر پروقرامیندان ایمتینا ائتمهمکده اتهام ائتدی.


text:
تبریزین "تراختور" فوتبول کومانداسی ان اؤنملی گؤروشلرین بیرینده تهرانین اؤنده گئدن "ایستیقلال" کومانداسینی مغلوب ائدیب.
ایران اوزره فوتبول کلوبلارینین سوپئر لیقا یاریشلارینین 13-جو هفته سینده کئچیریلن گؤروش، یئرلی واختلا ساعات 16:20-ده تهرانین آزادی ستادیونوندا باش توتوب. گؤروش 2:1 حسابی ایله آذربایجان کومانداسینین خئیرینه سونلانیب.
"تراختورون" قوللارینی فرزاد حاتمی 55 و 68-جی دقیقه لرده، "ایستیقلال" طرفیندن ایسه کاوه رضایی 7-جی دقیقه ده قول وورا بیلیب.
بو غلبه دن سونرا "تراختور" 27 خاللا (ایمتیاز) تورنیر جدولینین 1-جی پیلله سینه یوکسلیب. ایستیقلال ایسه 18 خاللا 7-جی پیلله ده قرارلاشیب.
گؤروشده "ایستیقلال" طرفدارلارینین خوشا گلمز حرکتلری و "تراختور" طرفدارلارینیا نالاییق شوعارلارین وئریلمه سی ایران رسمی کاناللاریندا فوتبول سئورلر طرفیندن جیددی اعتراضلا قارشیلانیب.


text:
یمنده اونلب کیشی جان بیردی
یمنده اردو کوچلری بیلن حوثی لر اورته سیده توقنه شوولر یوز بیرماقده.
یمنده اردو کوچلری بیلن حوثی لر اورته سیده یوز بیرگن توقنه شوولرده 50 کیشی حوثی اعضاسی اولدی.
یمن اردوسی، اولکه نینگ غرب تامانیده جایلشگن حُدیده ولایتیده گی الجاح منطقه سینی هم قولگه کیریتدی.
حکومت گه باغلیغ کوچلر معلومات مرکزیدن بیریلگن یازمه بیاناتده، حُدیده نینگ جنوبیده گی بیت الفقیه تومنیده جایلشگن الجاح منطقه سیده، اردو کوچلری بیلن حوثی لر اورته سیده توناون دن بیری توقنه شوولر دوام ایتیب تورگن لیگی قید ایتیلدی.
منطقه ده گی تلاشی لرده حوثی لرگه مربوط کوپ سانده مهمات قولگه کیریتیلگن.
باشقه تاماندن، اولکه نینگ جنوب – شرق تامانیده گی شبوه ولایتیده عسکری واسطه نشان آلینگن کمینده، 2 کیشی عسکرنینگ جان بیرگن لیگی 5 عسکرنینگ یره لنگن لیگی بیلدیریلدی.


text:
تویوتا موتور کورپورایشن (Toyota Motor Corporation- و یا TMC ) ، مینی وانلاردان بؤیوک یوک ماشینی لارا قدر دییشن ساحه لرده ایستحصال ائدن و بؤیوک بیر مدل یئلپی یینه (yelpiyinə) صاحیب اولان ، دونیانین ان بؤیوک
2003 تقویم ایلینده تویوتا ، لوکسئس (Lexus) ، دای هاتسو (Daihatsu) و هینو مارکالارینین ایللیک جمعی ساتیش 78/6 میلیون عدده چاتمیش دیر. ژاپونییادا 12 فابریکی ، 11 باغلی قورولوشو ، و 26 اؤلکه ده 46 ایستحصال تاسیسی ، 100/264 ایشچی سی ایله لوکسئس و تویوتا مارکا واسیطه لر چیخاران شیرکتین محصول لاری ، 140 – دان چوخ اؤلکه ده مشتری لره چاتدیریلماق دا دیر. تویوتانین اوتوموبیل ایشلرینده کی گلیرلری ، جمعی ساتیشلارینین 90 % - نی احاطه ائدیر. تویوتانین تلکوممونیکاسییادان (telekommunikasiyadan) پرفابریک ائولره ، و لوکس یاتلارا قدر دییشیک ساحه لرده چالیشان شیرکت لری ده واردیر. گلوبال تویوتا ساتیش لاری ایللر ایچریسینده اینکیشاف گؤسترمک ده دیر. 1937 – جی ایلده کی قورولوشون دان بری، تویوتانین محصول یئلپییی (yelpiyi) ، دونیانین ایلک آردیجیل چیخاریلان هیبریت واسیطه سی "پریوسو" (Prius) و بازارا حاضیر ایلک هیدروژن لی واسیطه سی "Toyota FCHV"ی احاطه ائده جک قدر گئنیش لمیشدیر.
تویوتانین 1951- جی ایلدن بری آرالیق سیز چیخاردیغی " تویوتا لند کوروز" مدلی یالنیز یوکسک ساتیش رقم لرینه چاتماقلا قالمامیش ، کیفیتی سایه سینده صینیفینده بیر افسانه حالینا گلمیش دیر.
تویوتا ایستحصال سیستئمی (TPS) ، بوتون مشتری لرین احتیاجینا اویغون واسیطه لرین ائلاستیک بیر شکیلده و یوکسک کیفیت ده چیخاریلا بیلمه سینه ایمکان وئریر.


text:
اگر بارزانی شئنگالدا اوغور قازانماسا، تورکییه اوردوسو لازیم اولانی گئرچکلشدیرهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا تورکییه باش ناظرینین معاوینی وئیسی قایناق سؤیلهییب. او، تورکییهنین تهلوکسیزلیینین سورییا و عیراقدان باشلادیغینی بیلدیریب:
«بیز سرحدلریمیزی گوجلندیرملیییک. آوروپا دا اونوتمامالیدیر کی، اونلارین دا تهلوکهسیزلیگی تورکییهدن باشلاییر. بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی نیظامنامهسینه اساساً، بیزه قارشی اولاجاق ایستهنیلهن تئررور، اؤلکه تهلوکسیزلیینه تهدید یارادان ایستهنیلهن واسطهنی محو ائتمک ایمکانینا ساحیبیک. محض بو نیظامنامهیه ایستینادلانیب «فرات قالخانی» عملیاتینی و قندیل داغینا هاوا عملیاتلارینی رئاللاشدیریریق. شئنگالدا یئنی بیر قندیلین فورمالاشماسینا ایزن وئرمیجییک. بارزانی نین بورادا اوغور قازانماسی ان بؤیوک آرزوموزدور، اما اگر او، بورادا اوغور قازانماسا، تورکییه اوردوسو لازیم اولانی گئرچکلشدیرهجک».


text:
مقالات
افغانستان ده کی ملی بیرلیک حکومتی نینگ بیرینچی ییلی قنده ی بولیب اوتدی
شوییل میزان آینینگ یتتینچی سی افغانستان ده کی ملی بیرلیک حکومتی نینگ بیرییلی اوتدی اوتگن ییل میزان آینینگ ییگرمه توقیزینچی تاریخی بیلن تینگ ارگ ده بیررسمی مراسم جریانی ده قوشنی اولکه لر، منطقه ده کی اولکه لر، امریکاو ناتو عضواولکه لری نینگ باشلیغ لری ، دیپلومات لروقوشمه ملت لرسازمانی نماینده لری اشتراک قیلگن ایدی لر. ... ادامه
افغانستان خوفسیزلیگی واقتصادی آلدین کیتیشی اوچون چین اولکه سی نینگ بیرگن وعده لرینی باشله نیش لیگینی ایستیمیز
افغانستان گه چین ولسی جمهوریتی جمهوررئیسی نی اورین باسری لی یون چوپه باشلیغی ده اواولکه نینگ بیریوقاری رتبه لی هیئتی نی رسمی ودوست لیگ سفری جریانی ده ایکله اولکه لراورته سیده کی همکارلیگ قیلیش لیگ اوچ مهم حجت لرگه قول باسدی لر. ... ادامه
اوریش ده کی انسانی ارزش وتینچ لیک وضعیتی
اوریش ایچیده بیرقنچه انسانی ارزش لرینی عنصرلری باردورکیم اونگه فکرقیلیش لیگ لریدن باشقه تورلیگ تهدیدلربیلن دوچ بوله دیلر بوعنصر لرانسان لرنینگ حرمت قیلیش ، انسانی حق لری حقیقت دن یورک کویدیریش وترحم قیلیش و کیچیریش، چیدم مصئونیت لیک لریدن عبارت دور اوریش جریانی ده انسان لرنینگ همه ارتباط لریگه زیان یتوشتره دی شونده ی شهیدویره لیک بولیب همه جای جایداد لری چوروچپاول بولیب الاوگه یانیب کوییب اورته دن کیته دی وباشقه قیین چیلیک لربیلن دوچ بولیب قاله دیلروتورلی تورلی تهدیدلربیلن دوچ بولیب قالیش لیگ لریگه سبب بوله دی اوریش حالت لری اورته سیده کی تینچ لیک کوشش لری ... ادامه
امام یوسف اندخویی واونینگ ادبی وعلمی ادیجادیاتی حقیده
ابویعقوب یوسف بن علی اللؤلؤیی اندخودی مقدس اسلام دینی گه خدمت قیلگن جیدعالملردن بیتته سی دیر.شوکبی حضرت محمد مصطفی (ص) نینگ ثقه حدیت لری نی تفسیرو ترجمه قیلگن مفسرهم دیر.امام یوسف اندخودی اوز اوقولری نی بخارانینگ متبحر بیلیمدان لری دن اورگه نگن بولیب اوززمانه سی نینگ ییتوک بیلیمدانی ومفسری تانیلگن . او تحصیلاتی نی بیتیرگن دن سونگره بیرآزپیت بخاراده اقامت قیله دی.کیینچه لیک اوزآنه یورتی گه قیته دی وتدریس مسندی گه تیه نیب علم وادب شیدالری گه درس وتعلیم بیریش گه باشلیدی. ... ادامه
افغانستان ده گی شهیدبولگن عایله لری دولت نینگ ایسیدن چیقمسه
جمهوررئیس محمداشرف غنی نینگ اومهربانلیک لری اوچون که اوزنی خوفسیزلیگ نظامی کوچلری واولکه خلق لرنی خوفسیزلیگ لری اوچون باردیر، کوشش قیله دی که اوزنی منظم پلانی یوزیدن اولکه نینگ همه ولایت لریگه سفرقیلیب یاوغ دن باریب اولکه میزنینگ یشاوچی لرنی حال احوال لرنی سوره سه وهم اوخوفسیزلیگ نظامی کوچلرنی یاوغ دن باریب کورسه ، که کیچه کوندوز تینمی اوزخلق لرنی آرام لیگ لری وخوفسیزلیگ لریدن دفاع قیلیش یولیده کوپ یوتیق لیگ لرقولگه کیترگن دورلر. ... ادامه
اولکه میزخوفسیزلیگ نظامی کوچلری داعش وباشقه تروریستی گروه لرگه قاطع جوا ب بیریش اوچون پوره آماده لیگ لری باردیر
بوسونگگی وخت لرده فراه ، هلمند ، غزنی وزابل ولایت لریده وبیرقنچه داعش گروه لری قره بیرق بیلن کوریلگن دورلروبولرکوشش قیله دیلرکه بیرقنچه ییگیت لرنی جلب وجذب قیلیب اوزایچ لریگه قوشسه لر، واوزمرکزلریده آدم اولدیریش وتروریستی عمل لربجریش لیگ یول لریگه تربیه قیلسه لروباشقه بیرتماندن بیرقنچه رسانه لرشوندی راپورلرهم یازگن دورلرکه داعش مرکزی پاکستان نینگ بلوچستان منطقه سیده تیریک چیلیک قیله دیلروحافظ سعیدخان باشلیغیده فعالیت قیله دیلرو ... ادامه
افغانستان وپاکستان کتته لرکوشش قیله دیلرکه اوزارتباط لرنی یخشی کینگیترسه لر
پاکستان اولکه سی گه جمهور رئیس اشرف غنی نینگ سفریدن کیین ایکله اولکه لرنینگ کتته لری کوشش قیله دیلرکه اوزاورته لریده کی دوست لیگ لری ویخشی قوشنی لیگ ارتباط لرنی کینگیترسه لروبواوتگن کونلرده کی کابل گه پاکستان اولکه سی نینگ نظامی کوچلرنی عالی رتبه افسرلری کیلیب افغانستان نینگ باشلیغ لیگ لری بیلن اوچره شیب تروریزم قرشی سیگه مبارزه قیلیش ... ادامه
اولکه ده بوغدای حاصلاتی کوپلیش اوچون منظم پروگرام کیره ک لیک دیر
واقعیت لیگ لربیلن که اولکه ده کی باغدارلیگ ، مالدارلیگ وایکین ایکیش لیگ بولم لری ساحه سیده کوپراغ توجه بولیش لیگ لرایته آله دی که کوپ اولکه داشلریمیزگه ایش قیلیش لیگ زمینه لری تینگ بولیب وبیکارلیگ لرآزه لیش لیگ لریگه سبب بولسه کیره ک دیرواولکه داشلریمیزنی ایمک نرسه لرنی آماده قیلیب واومیوه لریکه اولکه نینگ ایچیدن قولگه کیله دی باشقه اولکه لرگه بیرمناسب وختیده یوباریلسه، ... ادامه
زرجامه یاسبزی سوونی ایچیش لیگ تورلیگ کسل لرآلدینی آله دی
زرجامه یاسبزی سوونی ایچیش لیگ تورلیگ کسل لرآلدینی آله دی زرجامه ویاسبزی ده کوپ بیرقنچه ویتامین لری، منرال لری فایبری وبیرقنچه باشقه موادلری باردورکه ایته آله دی که انسان لرنینگ تورلیگ تورلیگ کسل لیگ لردن قوتیلترسه ، زرجامه ویاسبزی کوپ طریقه لربیلن استعمال بوله آله دی.بیرقنچه کیشی اونی بشیریب ایدیلرو بیرقنچه کیشی لرمرباقیلیب اونی ایه دیلروبیرقنچه کیشی خام ایه دیلر، وهمه دن اونی سوونی کوپ یخشی راغ دیرکه فایده لیگ موادلری صایع بولمیدی. ... ادامه
افغانستان وپاکستان نینگ خوفسیزلیگ مسوول لری اورته سیده کی گپیریش لیگ لر
افغانستان نینگ ایچکی ایشلروزارتی نی بیرهیئتی پاکستان اولکه سیگه سفرقیلگن دورکه پاکستان نینگ خوفسیزلیگ مسوول لری بیلن ایکله اولکه لرنینگ اورته سیده کی خوفسیزلیگ و استخباراتی ارتباط لری تامین بولیش لیگی اوچون گپیرسه لر، بوهیات افغانستان نینگ چیگره پولیس قوماندانی باشلیغیده پاکستان گه سفر قیلگن دیر، ... ادامه


text:
جاپانده بیر تیک اوچر لادرک بولدی
جاپانده 9 کیشی لیک قیدیروو و قوتقروو تیک اوچری لادر بولگن.
پولیس اداره سی تامانیدن بیریلگن بیاناتده، گونما منطقوی اداره سیگه باغلیغ مودل قیدیروو و قوتقروو تیک اوچری بیلن تماس نینگ کیسیلیب قالگن لیگی بیلدیریلدی.
محلی وقت بیلن ایرته لب ساعت 09:15 ده ماباشی شهریدن گونما و نگانو حدودی گه قره ب پرواز قیلگن تیک اوچرنینگ 10:45 ده کیلیب قونیشی کوتیلر ایکن هلیکوپتر بیلن آنیدن تماس کیسیلیب قالگن.
پرواز قیلگندن 45 دقیقه کیین تماس برقرار بولگن هلیکوپترده 4 کیشی قوتقرووچی ملازیمی و نفر اطفائیه چی توپلم 9 کیشی بولگن لیگی قید ایتیلدی.


text:
پیر پائولو پازولینی
پیر پائولو پازولینی (اینگیلیسجه: Pier Paolo Pasolini) شاعیر، رومانچی، ، ژورنالیست و یازیچی - 8100 تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۳ ایل عومر ائلهییب و ۲ نوامبر ۱۹۷۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.
ایچیندهکیلر
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pier Paolo Pasolini»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پیر پائولو پازولینی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
«حددن آرتیق اویغونلوق» فیلمینین تقدیمات مراسیمی کئچیریلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، نظامی کینو مرکزینده باش توتان تقدیمات مراسیمینده تدبیری «آذربایجان فیلم» کینوستودییاسینین دیرئکتورو موشفیق حتم اوو آچیب. فیلمدن اول خزر دنیزینده ایتکین دوشهن ۱۰ نئفتچینین خاطرهسی یاد ائدیلیب.
نوماییشده فیلمین بوتون هئیتی ایله بیرگه اوزون مدتدیر خسته اولان خالق آرتیستی آفاق بشیرقیزی دا ایشتیراک ائدیب.
قئید ائدک کی، چکیلیشلری آبش-دا و آذربایجاندا آپاریلان فیلمین سئناری مؤلفلری رامیز فتح علیئو و آلئکساندر مردان، رئژیسسورو اولوییه کؤنول، پرودوسئری موشفیق حتم اوودور.


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری پرزیدنتی باراک اوباما شیکاگو شهرینده ویدا چیخیشی ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ۸ ایللیک حاکمیت دؤورونه نظر سالان اوباما اؤلکهنین بو مدتده اینکیشاف ائتدیینی دئییب.
تئز-تئز دموکراتییادان بحث ائدن آمئریکا پرزیدنتی اؤلکهده فرقلی ایرقلر آراسیندا موناسیبتلرین اوولکی ایللره نیسبتا بیر قدر دییشدیینی بیلدیریب.
خاریجی سیاستله باغلی چوخ آز دانیشان اوباما ندنسه بوتون دونیانین موذاکیره ائتدیی، دموکراتلارین ان چوخ تنقید اولوندوغو سورییا مؤوضوع سوندا بیر کلمه ده کسمهییب. اوباما یاخین شرقده یارانان پروبلملره ده توخونماییب.
او، یالنیز کوبا، ایران و اوسامه بن لادنین آدینی چکرک بو پروبلملرین حاکمیتی دؤورونده اؤز حلینی تاپدیغینی بیلدیریب.


text:
امام حسین علیه السلام ، سعد اوغلویلا بیر توپلانتی یاپماغ ایچین گئجه نین بیر پاییندا عمرو بن قرظه یی الچی دییه سعد اوغلونون یانینا گونده ردی. گئجه نین بیر پایی گئچنده ن صونرا ، سعد اوغلویلا امام حسین علیه السلام ایکی اوردو آراسیندا اوتوروب قونوشتولار ، بوتوپلانتیدا امام حسین علیه السلام سعد اوغلونا دئدی:
« گرچکدن ای عمر اللهدان قورخمورسون منی ئولدورمه غ ایستیرسین؟ من بیلدیغین و تانیدیغین کیمسه نین اوغلویام؟ اولاردان گل واز گئچ و منیمله اول.بو ایشله اللها یاخیناشیرسان ، یوخ منی ئولدورمه غینله!
سعد اوغلو دئدی: قورخورام ائویمی ییخه ر لر!
امام دئدی: من سنین ایچین اوندان داها ایی بیر ائو یاپارام.
سعد اوغلو دئدی: قورخورام ییریمی الیمده ن آلالار.
امام دئدی: من سنه حجازدا اوندان داها خبر برکتلی ییر ویره ره م.
سعد اوغلو دئدی: قورخورام ابن زیاد کوفه ده آرواد اوشاغیمی اولدوره ر.
امام حسین علیه السلام عمر بن سعدته ن ال یاخا یاندان صونرا دئدی: الله سنی یاتاغیندا ئولدورسون!


text:
فرانک کدی
فرانک کدی (اینگیلیسجه: Frank Cady) آمریکالی اوْیونچو. ۸ سپتامبر ۱۹۱۵ ایلینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۶ ایل عؤمر ائلهییب و ۰۸ ژوئن ۲۰۱۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اؤز تحصیلینی استنفورد بیلیمیوردودا بیتیرمیش. 1947–1990 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Frank Cady»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فرانک کدی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ائرمنیستانین تاسیسچی پارلامنت حرکاتینین حبسدهکی لیدری ژیرایر سفیلیان آزادلیغا بوراخیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده ایروان آپلیاسییا محکمهسی قرار قبول ائدیب. محکمه همچینین سفیلیانین طرفدارلاری اولان گئوورک سفریان، نرسئس پوقوسیان، ساسونیک کیراکوسیان، قرایر توپچویان و قالوست گریگوریانا قارشی حبس قطعی ایمکان تدبیرینین دییشدیریلمسیله باغلی طلبی قبول ائتدیینی آچیقلاییب.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه باش ناظر نیکول پاشینیانین پارتییاسینین دپوتاتی آلن سیمونیان سفیلیانین آزادلیغا چیخماسی اوچون ضمانتچی اولاجاغینی بیلدیرمیشدی.
سفیلیان ارمنیستاندا پلیس بؤلمهسینی اله کئچیرن «ساسنا چرئر» قروپونا رهبرلیک ائدیب. اونون رهبرلیک ائتدیی قروپ بؤلمهنین اله کئچیریلمهسی زامانی ۲ نفری قتله یئتیریب.


text:
فرانسا آذربایجانا ضمانت وئردی
امانوئل مکرون ایله آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علییئو آراسیندا بو گون دوزنلنن گؤروشمهیه دایر یازیلی آچیقلاما یاییملاندی
فرانسا، آذربایجان ایله آوروپا بیرلیگی آراسیندا ایلین سونونا قدر ایمضالاناجاق یئنی بیر امکداشلیق آنلاشماسینا دستگی قونوسوندا ضمانت وئردی.
الیزه ساراییندان فرانسا پرزیدنتی امانوئل مکرون ایله آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علییئو آراسیندا بو گون دوزنلنن گؤروشمهیه دایر یازیلی آچیقلاما یاییملاندی.
آچیقلامادا ایکی لیدئرین، فرانسا ایله آذربایجان آراسینداکی ایکیلی ایلیشکیلری و آذربایجانین قارشیلاشدیغی پروبلئملری مذاکیره ائتدیگی قید اولوندو.
مکرونون ایکی اؤلکه آراسینداکی امکداشلیق چرچیوهسینده، مدنیت و تحصیل ساحهسینده آپاریلان ایشلردن دویدوغو ممنونیتی ایفاده ائتدیی بیلدیریلدی.
آچیقلامادا، "فرانسا پرزیدنتی مکرون، پرزیدنت ایلهام علییئوه، ایلین سونونا قدر ایمضالاناجاق اولان آذربایجان ایله آوروپابیرلیگی آراسیندا یئنی امکداشلیق آنلاشماسی ایله باغلی دستگی قونوسوندا ضمانت وئردی" ایفادهسینه یئر وئریلدی.
مکرونون عینی زاماندا علییئوه، آذربایجان اقتصادینین گوجلندیریلمهسی اوچون دستک وئرمهیه حاضر اولدوغونو سؤیلدیگی بیلدیریلدی.
ایکی لیدئرین گؤروشمهده داغلیق قاراباغ مسئلهسینی ده مذاکیره ائتدیکلری بیلدیریلدی. آچیقلامادا، فرانسانین مینسک قروپو ائش باشقانی اولاراق بؤلگهده باریشین ساغلانماسی اوچون مسئولیتی اولدوغو ایفادهسینه یئر وئریلدی.
مکرونون علییئوه بو مسئلهیه دایر بیر حلین تاپیلماسی اوچون چالیشماغا داوام ائدجیینی، روسیا و آمریکا ائش باشقانلاری ایله گلیشمهلری یاخیندان ایزلهیهجیینی دئدیگی وورغولاندی.
مکرونون گؤروشمهده آذربایجان خاریجی ایشلر باخانی ائلمار محمدیاروو ایله ارمنیستان خاریجی ایشلر باخانی ظهراب مناتساکانیانین داغلیق قاراباغ موناقیشهسینین حل پروسهسی چرچیوهسینده بروکسلده جولایین ۱۱ده بیر آرایا گلمهسیندن دویدوغو موتلولوغو ایفاده ائتدیگی قید اولوندو.


text:
تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (40)
تورک شوراسی گئنیشلهمه سورهجینده
بیر نئچه هفته اول تورک دیلی دانیشان اؤلکهلرین امکداشلیق شوراسینین آلتینجی ذیروه توپلانتیسی گئچیریلدی. بیز ده بو هفته پروگرامیمیزدا بو ذیروه و تورک خاریجی سیاستینه تأثیرینی تحلیل ائدجییک.
قاراتکین اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سونوروق.
...
۳-جی ایل ۲۰۱۸ سپتامبر تاریخینده قیرقیزیستانین چولپون آتا شهرینده تورک اؤلکهلرین امکداشلیق شوراسینین (تورک شوراسی) آلتینجی ذیروه توپلانتیسی گئچیریلدی. ذیروهنین اساس قونوسو "گنجلیک و میلی ایدمان نؤوعو" اولدو. ذیروه، قیرقیزیستان پرزیدنتی سوورونبای جنبکووون ائو صاحبلیینده گئچیریلدی. ذیروهده تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان، قازاقیستان پرزیدنتی نورسولطان نظربایئو و آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علییئو ایشتیراک ائتدیلر. اؤزبکیستان پرزیدنتی شؤوکت میرضیایئو ایله ماجاریستان باشباخانی ویکتور اوربان دا شرف قوناغی اولاراق ایشتیراک ائتدیلر.
سویوق ساواش دؤورونون باشا چاتماسینین آردیندان هله تاماملانمایان بیر دییشیکلیک و اینکیشاف پروسهسی ایچریسینه گیرمیش اولوسلارآراسی سیستمدهکی بو دییشیکلیک و اینکیشافین نئجه نتیجهلنهجیی تام اولاراق تحلیل ائدیلمیر. آنجاق بعضی میللرین یاخین گلهجکده اؤنم کسب ائدجیی ده اورتایا چیخیر. سرمایه حرکتلری، تیجاری فعالیتلر و تکنولوژیک پروسهلر سوپراناسیونال کاراکتئر آلاراق گئتدیکجه یاییلیر. بو یاییلما و برابرینده گتیردیگی آرتیش سرحد اؤتهسی منفت قروپلارینی و مختلیف میللتلره منسوب اینسانلاری سیخ منفعت باغلاری ایله بیر بیرینه باغلاییر. بو باغلامدا تورک شوراسینین تجروبهسی مختلف ایستیقامتلری ایله اوزرینده اؤنمله دورماق لازیم اولان بیر اولقودور.
تورک شوراسی، تورک اؤلکهلر آراسیندا هرطرفلی امکداشلیغی تشویق ائتمک مقصدی ایله اولوسلارآراسی بیر تشکیلات کیمی ۲۰۰۹.جو ایلده یارادیلدی. تورک شوراسینین قوروجو عضولری آذربایجان، قازاقیستان، قیرقیزیستان و تورکیهدیر. تورکمنیستان "دائمی طرفسیز دؤولت" ایستاتوسونا گؤره، اؤزبکیستان ایسه گئچمیشدهکی بعضی سیاسی ترددودلر سببی ایله شورایا عضو اولمامیشدیر. آنجاق اؤزبکیستان پرزیدنتی شؤوکت میرضیایئو تورک شوراسینا یاخین ماراق گؤستریر. بئلهلیکله، یاخین زاماندا اؤزبکیستانین دا تورک شوراسینا عضو اولماسینی گؤزلهییرم. اؤزبکیستانین تورک شوراسینا عضو اولماق نیتینده اولماسی، هم تورک شوراسینین گئنیشلهنمهسی هم ده اؤزبکیستانین تورک دونیاسی ایله قایناشماسینی گلیشدیرمهسی اوچون اؤنملی بیر آددیم دئمکدیر. اؤزللیکله قازاقیستان، قیرقیزیستان، تورکمنیستان و تورکیه ایله ایکیلی ایلیشکیلرینی و امکداشلیغی گوجلهندیرمهیه چالیشان اؤزبکیستانین قیسا دؤورده تورک شوراسینا عضو اولماسی مومکون گؤرونور. بئله کی، آوروپا بیرلیگینین عضوو اولان ماجاریستانا گؤزلمچی ایستاتوسو وئریلمهسی، تورک شوراسینین بؤلگهسل و کورهسل اؤنمینین آرتماسینا یاردیمچی اولاجاق. بوندان باشقا، ذیروهده تورک شوراسینین بیرلشمیش میللتلر یانیندا گؤزلمچی ایستاتوسو الده ائتمک ایستهگینی دستکلهمک قراری قبول اولوندو. بو قرار نظره آلیندیقدا، قارشیداکی دؤورده تورک شوراسی محتمل عضولوک و گؤزلمچیلیک ایشلرینه اؤنم وئرمهلیدیر. بئلهلیکله، آلتینجی ذیروه، تورک شوراسینین گئنیشلهنمهسی و تورک دونیاسینین قایناشماسی باخیمیندان بؤیوک اؤنمه صاحب.
تورک شوراسینین دؤنم باشقانلیغینین قازاقیستاندان قیرقیزیستانا تحویل وئریلدیگی بو ذیروهده تورک شوراسینین ۲۰۱۴-۲۰۱۸.جی ایللر آراسیندا چالیشمالاری اؤزتلهنرک، ایرلییه دوغرو اؤنملی اوغورلارا چاتیلماسی اوچون یئنی قرارلار آلیندی. گؤروشمه نتیجهسینده طرفلر، چولپون آتا بیانامهسینی و ماجاریستانا تورک شوراسیندا گؤزلمچی ایستاتوسو وئرمک قرارینی ایمضالادیلار. بوندان باشقا، "تورک اؤلکهلرین قایناشماسی قاورام کاغیذی"، تورک شوراسینین بیرلشمیش میللتلر یانیندا گؤزلمچی ایستاتوسو الده ائتمک چابالارینی گوجلهندیرمک قراری و گنجلیک و اولوسال ایدمان نؤولری ساحهسینده امکداشلیغی اینکیشاف ائتدیرمهیه یؤنهلیک اورتاق بیلدیرینی قبول ائتدیلر. ذیروهده آیریجا، پرزیدنتلرین اورتاق قراری ایله تورک شوراسی باش کاتیبلیگینه قازاقیستانین ایران ایسلام جمهوریتی ائلچیسی باقداد امرهیئو، تورک شوراسی باش کاتیب یاردیمچیسی وظیفهسینه عمر قوجامان و اولوسلارآراسی تورک آکادمیسی باشقانی اولاراق دارخان کیدیرالی یئنیدن تعیین ائدیلدی.
ذیروهده تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغانین ائتدیگی عضو اؤلکهلر آراسیندا قارشیلیقلی تیجارتده میلی پول بیریملرینین ایستیفاده ائدیلمهسی تکلیفی چوخ دقت چکدی. کورهسل و بؤلگهسل ژئوسییاسی رقابتین آرتدیغی، اقتصادی تحریملر ایله تیجارت ساواشلارینین قیزیشدیغی بیر دؤورده آپاریلان بو تکلیفینین، بوتون عضو اؤلکهلر اوچون اؤنملی اولدوغونو دئیهبیلریک. چونکو سون ایللرده نفتین قیمتینین دوشمهسی و کورهسل اقتصادی وضعیتین تأثیری ایله آذربایجان، قازاقیستان، قیرقیزیستان و اؤزبکیستانین میللی پوللاری دلار قارشیسیندا اؤنملی درجهده دگر ایتیردی.
ذیروهده قازاقیستان پرزیدنتی نظربایئو طرفیندن تکلیف ائدیلهن "تورک دونیاسینین ۱۰۰ یئنی آدی" و "تورک دونیاسینین قوتسال مکانلاری" پروژهلری، هم تورک اؤلکهلرینین تاریخی باغلاری و بیرلیگینی مؤحکملندیرمک، هم ده تورک خالقلارینین اورتاق مدنیتینی دونیایا تانیتماق باخیمیندان بؤیوک اؤنم کسب ائدجک. سؤزوگئدن پروژهلر، تورک شوراسی طرفیندن تطبیق ائدیلن "مدرن ایپک یولو اورتاق تور پاکتی" پروژهسی ایله بیرلشدیریلسه، بوتون عضو اؤلکهلرین توریزم سئکتورونون اینکیشافینا بؤیوک قاتقی وئرهبیلر.
ذیروهده، تورک شوراسینین ۷.جی ذیروهسینده سونولاجاق اولان "تورک اؤلکهلرین قایناشماسی قاورام کاغیذی"نین قبول ائدیلمهسی اؤنملیدیر. بئلهلیکله، هم تورک دونیاسینین، هم ده تورک شوراسینین امکداشلیغی خصوصوندا جدی آددیملار آتیلاجاق. بوندان باشقا، تورک شوراسینین کورهسل و بؤلگهسل تأثیرینین آرتیریلماسی اوچون، هم هؤرگوتون، هم ده عضو اؤلکهلرین هؤرگوتله باغلی قیسا، اورتا و اوزون دؤورو احاطه ائدن استراتژیک قرار و پلانلاری معین ائدیلمهلی.
بو ذیروهده تورک اؤلکهلری آراسیندا سیاسی، تیجاری-اقتصادی، سوسیال و مدنی امکداشلیغین اینکیشاف ائتدیریلمهسینه یؤنهلیک بیر چوخ اؤنملی قرار قبول اولوندو. بونلار ایله بیرلیکده بو ذیروهنین تورک شوراسینین گلهجیی اوچون تاریخی بیر ذیروه اولدوغونو دئیهبیلریک. تورک شوراسی بیر چوخ حکومتلر آراسی مدنیت و امکداشلیق تشکیلاتلارینین کووردیناسیونوندان سوروملو چاتی قورولوشو اولاراق اقتصاد و انرژی پتانسیلی باخیمیندان آوروپا بیرلیگی طرزینده بیر قورولوشا گئدهجک ظرفیته صاحیبدیر. آنجاق عضو اؤلکهلرین مؤوجود اقتصادی، سیاسی گوجو و کورهسل وضعیت سببی ایله بو اوزون مدتلی بیر هدف کیمی دگرلندیریلمهلیدیر.
...
قاراتکین اونیورسیتهسی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلومو خوجاسی دکتر جمیل دوغاچ ایپکین قونو ایله باغلی دگرلندیرمهسینی سوندوق.


text:
کیشی اولسایدیم… رویا شاهحسینزاده – چئویرن: حسین مصری کیشی اولسایدیم ایهر سنسیزلییی قیشین باتی چاغلاریندا اوزاق بیر قفهخانادا سیگارئت چکردیم، دؤنردی سنسیزلیک بیر توستویه قوناردی قفهخانانین کیرلی شوشهسینین بوخاری اوستونه سونرا دایاناردیم اوستولا یوماردیم گؤزلریمی حالقا سالاردیم بارماقلاریمی اینجه بئل ایستی چایلی ایستکانین دؤرهسینه بلکه چوخ اونودام سنی. نامرداولسایدیم ایهر سنسیزلییی اونوداردیم ایندییهدک من. کیشی دئییلم! آمما نامردده دئییلم قادینام ...Read More »
بو سئوگی…/ حسین مصری
بو سئوگی… حسین مصری آغلایاندا دا منلهدیر گولنده ده منله دوغما دئییل آنجاق منیمله. بو سئوگی منیم اینان قارشیما چیخمادی نه بولاق باشیندا نه اؤترگی بیر باخیش آستاناسیندا. بلکه ده نه بیلیم مندن اؤنجه دار آغاجینین ایپیندن آسلانیب آغلارمیش دئمه. بو سئوگی منیم سول یؤنوم ده آجییان -آغرییان دونیا بویدا بیر نوقطهدیر. یوخ! ..یوخ! بو سئوگی منیم طالعیمایمیش من محکومام ...Read More »
اللریندن باشلاندی هرشئی/ حسین مصری
اللریندن باشلاندی هرشئی حسین مصری اللریندن باشلاندی هرشئی؛ سوکوت ابدیلیک بیر یووا سالدی دوداغلاریمدا. گؤزلریم آلیجی قوش اولدو بیرجه توپا بولودا. باخیشلاریم دوندو اللرینین اوجالیغیندا. اللریندن باشلاندی هرشئی؛ آیاقلاریم گئدیش اوچون یوخ، دیرهک اولدولار گؤودهمیساخلاماغا. ییخیلمادیم من، یاشادیم اؤلومو کوچه – کوچه، خییابان – خییابان، ائو – ائو، قاپی – قاپی. اللریندن باشلاندی هرشئی؛ اووندورا بیلمهدی قوش اورهییم الویداع هیچقیریقلارینی؛ ...Read More »
«منیم دلی یاشیدلاریم» پوئماسینین ایکینجی اوخونوشو/ حسین مصری
«منیم دلی یاشیدلاریم» پوئماسینین ایکینجی اوخونوشو حسین مصری کندیمیزده بیر دلی ایله اؤلکهمیزده چوخ دلی ایله دونیامیزدا دلیلرله یاشیدام من.. . عؤمور بویو داشیدیغین باخ او آددا سنین دئییل سن آدینا قازاندیغین یاراشیغا دیز چؤک، آییل! تنقیده ادبیاتدا چئشیدلی – چئشیدلی تعریفلر و توصیفلر یازیبلار. من بورادا اونلارین گتیرمهیین گرهکلی گؤرمهییرم. تنقیدین بیر گئنل تعریفی واردیر: بیر صنعت، یادا دوشونجه ...Read More »
قیسا شعیرلر / حسین مصری
قیسا شعیرلر حسین مصری (۱) سنسیزلیک ببرکندیر اولوب بوغازیمیزدان آسیلدی. هارادا باغیردیق سنی دار آغاجی بیتدی اوردا. (۲) منی قورخودان اؤلوم دئییل قورخورام پئشمان اولا گلمیه. (۳) یومدوم گؤزلریمیداها بو یوللارا باخاسی دئییلم من بو یوللاردان داها آجیغیم گلیر بو یوللار سنی گتیرن دئییل. (۴) سونونجو یارپاغین دوشمهسی آنلاتدی منه: شاختا -بوران یولدادیر هله. (۵) نه قیشیم قیش اولدو منیم ...Read More »
سوسما عزیز دوستوم! / حسین مصری
سوسما عزیز دوستوم! حسین مصری باخیشیم آسیلی قالدی گؤزومده نه آغلایا بیلدیم، نه دینه بیلدیم. یاپیشدیم الیندن، بیرآددیم پیلله نه قالخابیلدیم من،نه ائنه بیلدیم. باخیشلارین سویوق، اللرین ایستی، هئچ اؤزلشمهمیشم بوتضادلا من. اورهک سؤزلرینی اوخویا بیلدیم- او قالماقالدا من، او احوالدا من. گؤزلرین نیگران، گؤزلرین توتغون قاییتماق ایستیرسن یوخسا دوننه؟! اه! ساکیتجهسینه فیکیرلشیرسن اؤلومله حیاتین سون سرحددینه. سوکوتلا آنلاری اوخشاساندا ...Read More »
سنی هانسی …./ حسین مصری
سنیهانسی …. حسین مصری سنیهانسی مؤعجوزه منه قایتاراجاق؟ عیسانین باخیشلارینا، یوخسا موسانین چلییینه یالواریم من؟ سنیهانسی قیبلهیه سنیهانسی یؤنه گؤزلریمده دولوب، اورهییمده سجده –سجده آغلاییم من ؟ سنیهانسی ببر تانیمادیغیم دوراقدا وهانسی بیر هئچ گلمهین قاطاردان بولوتلاری چکیب گؤزلریمه سوراغلاییم من؟ سن گلمهدین سن گلمهدین و بلکه ده…. یالنیز من یوخولاردا آرزیلاریمیتومارلاییب، بؤیو دوب بؤیودوب اؤزومه بؤیوک درد ائدهجهیم؛ و ...Read More »


text:
مولود چاووش اوغلو آذربایجانا گئدیر
تورکیهنین خاریجی ایشلر ناظیری مؤلود چاووش اوغلونون آذربایجانا سفر پروگرامی آچیقلاندی.
خاریجی ایشلر ناظیری نوامبرین 30-دا باکی-دا کئچیریلهجک تورکیه-آذربایجان-پاکیستان اوچلو خاریجی ایشلر ناظیرلری ییغینجاغی ایله1 دسامبردا تشکیل ائدیلهجک افغانیستان ایله علاقهلی "آسیانین قلبی" - ایستانبول پروسسینین 7-جی ناظیرلر کنفرانسینا قاتیلاجاق.
تورکیه، آذربایجان و پاکیستان خاریجی ایشلر ناظیرلرینین اوچ طرفلی گؤروشونده 3 اؤلکه آراسیندا علاقهلرین بوتون ساحهلرده اینکیشاف ائتدیریلمهسی موذاکیره اولوناجاق، بولگه سل و اولوسلار آراسی مسئلهلرله باغلی فیکیر موبادیلهسی آپاریلاجاق.
آذربایجان پرزیدنتی الهام علی یف خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلونو قبول ائدجگی گؤزلنیلیر.
مولود چاووش اوغلو تدبیره قاتیلان اؤلکهلرین خاریجی ایشلر ناظیری و دیگر رسمیلری ایله ایکی طرفلی گؤروشلر ده کئچیرمهسی ده پلانلاشدیریلیر.
خاطیرلاداق کی، نوامبرین 30-دا و دسامبرین 1-ده باکیدا "آسیانین قلبی" - ایستانبول پروسسی تشببوسو 7-جی ناظیرلر کنفرانسی دا کئچیریلهجک. آذربایجان حاضیردا افغانیستانلا بیرلیکده پروسسه همصدرلیک ائدیر. ناظیرلرین گؤروشونه همچنین تشببوسون ایشتیراکچیلاری اولان دیگر اؤلکهلردن یوکسک وظیفهلی نمایندهلرین قاتیلاجاغی گؤزلنیلیر. افغانیستان پرزیدنتی محمد اشرف غنی توپلانتیدا ایشتیراک ائتمک اوچون آذربایجانا سفر ائدهجک.


text:
هیندوئیزم
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
هیندوئیزم — هیند یاریمآداسیندا یاشایان یئرلی اهالینین منسوب اوْلدوغو دیندیر. غربلیلر بۇ خالقین دینینی ایفاده ائتمک اۆچون اوْنلارین داها چوْخ هیند چایینین یاخینلیقلاریندا یاشامالارینا باخاراق اوْنلاری بئله آدلاندیرمیشلار. اصلینده اوْنلار اؤز دینلرینی «ساناتانا دارما (ازلی-ابدی دین)» دئیه آدلاندیریرلار. گۆنوموزده ۹۰۰ میلیونا یاخین هیندو واردیر. هیندوئیزم مسیحیلیک و ایسلامدان سوْنرا دۆنیانین ان یایغین دینی ساییلیر. هیندولارین ان قدیمی مۆقدّس کیتابلاری «وِدا»لاردیر. بۇ دینی دؤرد دؤنمه آییرماق اوْلار: وِدالار دؤنمی٬ اۇپانیشادلار دؤنمی٬ کلاسیک دؤنم٬ اوْرتا چاغداکی ایلاهیّات و فلسفهنین ترقّیسی دؤنمی و مۆعاصیر دؤنم. هیندوئیزمین قۇروجوسو «شری کریشنا» گؤستریلیر.


text:
گؤرونن او کی، پئشمرگه سالدیریلارینی عربلری کؤچه مجبور ائتمک اوچون باشلاتمیشدیر. وطنداشلارین کؤچه مجبور ائدرک ائولرینی ییخماق ساواش سوچو ساییلابیلر”
پئشمرگه عراقدا مینلرجه عربین ائوینی داغتدی.
اولوسلارآراسی عفو هؤرگوتو بیر بیلدیری یایینلایاراق، کوردلرین عراقین قوزئیینده وطنداشلاری بؤلگهدن قووماق اوچون مینلرجه عربین ائوینی داغیتدیغینی بیلدیردی.
عفو هؤرگوتونون بیلدیریسینه گؤره، ائولرین ییخیمی، داعشین بو بؤلگهلردن چئکیلمهسی و پئشمرگهنین دوروما حاکیم اولماسیندان سونرا باش ورمیشدیر.
بیلدیرییه گؤره، وطنداشلارین ائوینین داغیتیلماسی و ماللارینین یاغمالانماسی، داعش علیهینه ساواشمانین بیر نشانهسی حالینا گلمیش، پئشمرگه، داعشه یاردیم بهانهسی ایله وطنداشلارین ائوینی پاتلادیر و سونرا دا بولدوزر ایله یئرله بیر ائدیر.
العربیهنین خبرینه گؤره، اولوسلارآراسی عفو هؤرگوتو اوزمانلاریندان دوناتیلا روویرا دئییر: “گؤرونن او کی، پئشمرگه سالدیریلارینی عربلری کؤچه مجبور ائتمک اوچون باشلاتمیشدیر. وطنداشلارین کؤچه مجبور ائدرک ائولرینی ییخماق ساواش سوچو ساییلابیلر”.
کوردلر آیریجا ساواشدان قاچانلارا ائولرینه دؤنمه اجازهسی وئرمیر. عفو هؤوگوتونون الینده نینوی، کرکوک و دیالی شهرلرینده بو سوچلارین ایشلهندیگینه دایر بلگهلرین اولدوغو بیلدیریلیر. بو شهرلر کورد بؤلگهسینین خارجیندهدیر آنجاق عراق اوردوسو داعشدن قاچدیقدان سونرا کوردلر طرفیندن کنترل ائدیلیر.


text:
صوفی اللهیار
صوفی اللهیار ـ اؤزبکیستانلی مشهور متصوّف، شاعیر. اؤزبیک ادبیّاتینین بؤیوک نمایندهلریدن بیری.
حیاتی[دَییشدیر]
صوفی الله یار اؤزبیکستان دا سمرقندین مینار قیشلاغیندا دنیایا گلدی. کیچیکلیگینده تحصیل اوچون بخارایا گئتدی. ادیب شیخلر مکتبی و بخارادا کی جویبار شیخلری مکتبینده تعلیم آلدی. اؤز دؤورونون اساسی و گرکلی علملرینی اوخودو؛ عرب و فارس دیللرینی اؤیرندی. 25 یاشیندا عبدالعزیزخان طرفیندن باجخانه محکمهسینده باجگیر تؤره عنوانینا تعیینلندی. کؤنلو آلچاق و درویش صفت اولدوغو اوچون شاعر چوْخ کئچمه دی کی اؤز ایشلریندن واز کئچیب، مشهور شیخ نوروزا شاگرد اولدی. طریقت طلبلرینی باجاریب، شیخلیک مرتبه سینه چاتدی. صوفی الله یار تورکی و فارسی دیللرینده شعر یازیب. شاعر یارادیجیلیغینین اساسی یؤنهلیشی اسلام دینی و شعریت قانون-قاعدهلرینی خلق آره سیده یایدیرماغا چالیشیب.او اؤز شعرلریده قیامتدن قورخوش، عذاب-عقوبت، آجلیق، کلفت و مصیبتلره دؤزوملو اولماق؛ تقوا، ریاضت، ترک دنیاچیلیغا راغب اولماغا چاغیریر
اثرلری[دَییشدیر]
- مسلک المتقین
- مراد العارفین
- مخزا المتقین
- فوز النجات
- میوه لر مناظرهسی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- محمد قارا، اؤزبک تورکلرینین ادبیاتی، استانبول، 1998.
- محمدرضا کریمی، تورک دونیاسی، امید زنجان، نمره 287.


text:
غرب سیاستچیلری حساب ائدیرلر کی، میخایل سااکاشویلی گلهجکده اوکراینانین باش ناظری اولاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «آپوستروف» سایتی آوروپاداکی دیپلماتیک منبعلرینه ایستینادا یاییب.
«غربده هله ده سااکاشویلینی عقللی لیدر کیمی گؤرورلر و حساب ائدیرلر کی، او، اوکراینا سیاستینده اؤز یئرینی تاپاجاق. آوروپادا همچینین اوکراینا حکومتینین سااکاشویلینی حبس ائتمک جهدی شوک افکتی یارادیب.
غربده ۲۰۱۹-جو ایل سئچکیسینده حاضیرکی پرزیدنت پیوتر پوروشئنکویا رقیبین کیم اولاجاغی دا موذاکیره ائدیلیر. آوروپا بیرلیگی بو ایستیقامتده اساس دستیین یولییا تیموشنکویا وئریلمهسینی ایستییر»، – دئیه سایتین منبعسی سؤیلهییب.


text:
شعیرات بازاسینا هجوملا باغلی روسییایا خبردارلیق اتمیشدیک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا آمئریکا مدافعه ناظیرلیینین مطبوعات کاتیبی جف دیویس سؤیلهییب. او، آمئریکانین هئچ بیر کیمیوی هجوما تولرانت یاناشمایاجاغینی بیلدیریب:
«بیز "توما هوک" راکتلری ایله آویابازاداکی طیارهلری، سلاح آنبارلارینی، یاناجاق بازالارینی، هاوا هجوموندان مدافعه سیستملرینی و رادارلاری وورموشوق. هجومدان اول گون عرضینده روسییایا معلومات وئرمیشدیک و بازا قیسا زامان ایچینده بوشالدیلمیشدی. بو بازادا روسلارین اولدوغونو بیلیردیک».


text:
۷۲ ساعت اولدن سئل و داشقینلارین اولاجاغی بارده معلومات وئریلمیشدی. بو، فلاکتین قارشیسینی آلماق اوچون کیفایت قدر بؤیوک مدتدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تبریزین ایران پارلامنتیندهکی میللت وکیلی احمد علیرضا بیگی «نماینده» هفتهلیک درگیسینه وئردیی مصاحیبهسینده دئییب. او بیلدیریب کی، اگر واختیندا تدبیرلر گؤرولسیدی، حادثه زامانی اینسان تلافاتی و دیمیش زیان دفعهلرله آز اولاردی.
«تبریزده فحله ایشلهین بیر گنج خبرلردن سئل و داشقینین اولاجاغینی ائشیدندن سونرا کندینه گئدیب و عائلهسینی تهلوکدن قورویا بیلیب. اگر بیر عادی فحله بونو باجاریب و تهلوکهنی حس ائدیبسه، صلاحیتلی شخصلر نیه بونو حس ائده بیلمهییب»، - دئیه میللت وکیلی علاوه ائدیب.
قید ائدک کی، ۱۴ آپرلده شرقی و عربی آذربایجان ویلایتلرینده باش وئرهن داشقینلاردا ۴۹ نفر هلاک اولوب، بؤلگهیه کوللی میقداردا زیان دییب، اونلارلا ائو داغیلیب.


text:
-
دیروز ۰۹:۱۱
تبریز بلدیه رئیسی:
شهرین انکشاف و توسعه سی اوچون، مدنی ایشلره اهمیت وئریلمه لی دیر
تبریز بلدیه رئیسی، شهرین انکشاف و توسعه سی اوچون مدنی ایشلره داها آرتیق اهمیت وئریلمه سیندن دانیشدی.
-
۱۳۹۷-۰۷-۲۸ ۰۸:۱۴
تبریز بلدیه رئیسی داغچیلیق ییغینجاغیندا دئدی:
ساغلاملیق و اجتماعی نشاطین تمل ایشلری نین توسعه سی سرعتلندیریلمه لی دیر
تبریز بلدیه رئیسی داغچیلیق ییغینجاغیندا ساغلاملیق و اجتماعی نشاطین تمل ایشلری نین توسعه سی سرعتلندیریرلمه سینی وورغولادی.
-
۱۳۹۷-۰۷-۲۴ ۰۹:۲۸
بلدیه رئیسی امانتدار تمیزلیکچی دن تقدیر ائتدی
تبریز بؤیوک شهر بلدیه رئیسی امانتدار و چالیشقان تمیزلیکچی دن تقدیر ائتدی.
-
۱۳۹۷-۰۷-۰۱ ۱۰:۴۱
سردار عابدین خرم:
تروریستی عملیاتلارا، عمل مئیدانیندا جواب وئره جه ییک
عاشورا سپاهینین فرماندهی اهوازدا اوز وئرن تروریستی حادثه یه توخوناراق دئدی: بو قورخاق لارین تروریستی عملیاتینا عمل مئیدانیندا جواب وئره جه ییک.
-
۱۳۹۷-۰۴-۳۰ ۰۷:۴۳
اوستاد سید جمال الدین ترابی طباطبایی نین هئیکلی ارتش خیاوانیندا نصب اولدو
شهریارنیوز: اوستاد سید جمال الدین ترابی طباطبایی نین هئیکلی تبریز بلدیه سینین گوزلندیرمه تشکیلاتی واسطه سی ایله، ارتش خیاوانیندا نصب اولوندو.
-
۱۳۹۷-۰۴-۲۶ ۱۳:۰۱
تبریز بلدیه رئیسی آچیقلادی:
ارتش خیاوانی پروژه سینین یوزده یئتمیش اجرایی ایشی گورولوب
شهریارنیوز: تبریز بلدیه رئیسی، ارتش خیاوانی پروژه سینین یوزده یئتمیش ایشیلرینین گورورلمه سیندن خبر وئردی.
-
۱۳۹۷-۰۳-۲۰ ۱۱:۰۶
آذربایجان مئیدانیندا 40 مین آغاج اکیلیر
شهریارنیوز: تبریزین آذربایجان مئیدانیندا قیرخ مین دن آرتیق کیچیک آغاج اکیله جک دیر.