text:
Mar 11, 2018
گینه ده بین الخالق دونیا قادینلار گونو
س. سیداوالی
بو ایلده, هر ایلده اولدوغو کیمی, بین الخالق دونیا قادینلار گونونون ایلدؤنومو گلیب- گلمه ده ن, بیر پارا آذربایجان و ایران تورک لری «خالا خاطیرین قالماسین» دئیه, سوسیال مئدیادا قادینلاریمیز حقده بیر نئچه جمله تبریک یازیب و معین ویدئولاری پایلاشدیلار. سونرا سکگیز مارت کئچن کیمی, گینه قادین مسئله سینی بوکوب صاندیغا قویوب, یاددان چیخارتدیلار.
دوستلارین بو ایشی, آدامین یادینا امام حسین اوچون محرم ده ن قارا کؤینک گئیه ن لری سالیر. بیلدییینیز کیمی, بیر عده عاشورا- تاسوعا گونلرینده آتا- آناسینین نذر دئدیکلری اوچون, قارا کؤینک گئییب و ایلده بیر نئچه گونده اولسا, مسلمان اولورلار.
ایندی بیزیم بو دوستلاردا, ایلده بیر گون قادین حقلری طرفداری اولورلار.
البته ایلده بیر گونده بئله اولسا, قادین حقلرینین طرفداری اولماق و معین بیر گونده نئچه جمله قادینلاردان یازماق, اؤزلویونده پیس ایش دئییل.
لاکن امینم کی, بو دوستلارین بعضی سی گلن ایل سکگیز مارت گونونه کیمی, قادین حقلرینی و قادین مسئله سینی بئله بیرده آغیزلارینا آلمایاجاقلار.
حالبوکی بو گون ایراندا ( خصوصیله سون آیلاردا) قادین مسئله سی اولدوقجا مهم و قادین حقلرینی مدافعه ائتمک, اسلام رژیمی ایله مخالفت ده اولان اورگانیزاسیونلار اوچون خالقی سفربر ائتمکده عوض سیز رول اویناماقدادی.
بئله بیر حالدا ایران تورک لرینین, خصوصیله آذربایجان دا ملی فعال لاریمیزین بو مسئله ایله علاقه ده دوغرو- درست و آیدین موقع لری اولماسی هر زماندان داها چوخ اهمیت داشیماقدادیر.
خصوصیله شرق اؤلکه لرینده قادینلارا سئچیب- سئچیلمک حقی وئرمکده ببرینجی لرده ن اولان جنوبی آذربایجان ملتی* بو عرصه ده ایراندا یاشایان دیگر ملت لرده ن دالی قالمامالیدیر.
قادین حقینده ن دانیشاندا, داها «آنا» لاردان و اونلارین مظلومیتینده ن دانیشماق کفایت ائتمیر.
آذربایجان قادینی بیلمک ایسته ییر کی, گله جکده «تورک ائلی»، «مستقل» و یا «فئدرال» آذربایجاندا, قادینین یئری مطبخ ده اولمالی و تورک «اصلان» لارینا یالنیز آنالیق ائتمه لی, یوخسا مدرن و گلیشمیش بیر توپلوم و اجتماع دا, اونلار بوتون عرصه لرده کیشی لر ایله برابر حقلر- ه مالیک اولاجاقلار. بو گون بو سئوال لارا جاواب وئرمه نین زمانی گلیب, چاتمیشدیر.
آذربایجانلی و ایران- تورک قادینی بیلمک ایسته ییر کی, ایرانلی و آذربایجانلی تورک کیشی لری نه زمان «تراختور»، «عفرین» و «پ ک ک» ین نزدینده, قادین مسئله سی ایله ده مشغول اولماق ایسته ییرلر.
بو دوستلار دوغرودان- دوغروسو اینانیرلارکی, آذربایجان و تورک قادینلاری کیشی لر ایله چیگین- چیگینه ساواشماسالار, گوجلی بیر دوشمانین قارشیسیندا ملی حق لریمیزی الده ائتمک ممکون اولا بیلرمی؟...
آذربایجانلی و ایرانلی تورک کیشی لری بیلمه لیدیلر کی, قادینلاریمیز ایسته ر- ایسته مز اؤز یوللارینی گئدیب و هر جهت ده انکشاف ائتمک ده دیلر. سؤزومه قووت اوچون, تبریز ده ن منه دوستلاریمین بیرینین یازدیغی قیسسا مطلبی بورادا وئرمک ایسته ییره م. دوستوم یازیر:
" ... البته کیچیک بیر ساده مثلا ورزش مورد ینده, خانیملارا ذره قدر اداری ایش اختیاری وئره نده, چوخ سرعتلی و گوزه گلن ایشلر گؤرورلر.مثلا من شخصا تبریزده خانیملارین تکجه داغچیلیق دا چوخ جدی قابیلیتلی فنی قاباغا گئتمک لرینی گورور ه م. ایندی آذربایجانین شهرلرینده, خانیملار داغلاردا فنی دؤوره لر کئچیردیب و حتی چتین امتحانلاری یاخچی نمره لر له قبول اولوب و کوهپیمایی, سنگنوردی, یخنوردی, غارنوردی و بوتون ورزش دؤوره لرینده مدرک آلیب, باشگاه آچیب و بیر اتوبوس کیشینی چوخ جدی گؤزه ل مدیریت ائدیب و ۸۰۰۰ مترلیک داغلاردا حتی لیدرلیق ائلییرلر. ...
من بیر پیس تکیه کلامین ضدی و علیهینه یم. هاردا ائشیتسم بیر آغا یا خانم مثلا دئینده کی, فلان یئرده فلان ایشده نئچه خانیمدا واریدی, چوخ کسکین بو جمله نی (داها تکرار ائله مه یین)دئییه ره م. چالیشیرام خانیملار اؤزلرینه گوونج اولماق, اینانماق مسئله سینی باشاسالام. ...
بوردا نئچه مین ایللیک گلن کهنه بیرکیفیر یول (فرهنگ یا ایدئولوژی آدیندا) ژن لریمیزه سوخولوب. گره ک بو کیف سنمیش موردی آرادان آپاراق, تا دوز تفکر و باخیش گول کیمی چیچک لنسین.
کریم مشروطه چی (سؤنمز) «عیسی نین سون شامی شعرینده» دئییرکی:
قارانلیغی قووماق اوچون,
الده گره ک بیر ایشیقلی چیراق اولسون.
ایشیق گلسه,
قارانقولوق اؤز- اؤزونه قویوب قاچار.
یول نه ایسه ائنیش- یوقوش,
آیدین لاشار." ( دوستومون یازیسی بورادا بیتیر)
*****
سون گونلرده دوستلارین بیری منه بیر ویدئو گؤنده رمیشدی. چکیلمیش فیلم میلادی ۱۹۵۹- نجی ایله عاید دیر. ویدئو دا مصر اؤلکه سینین مهم رهبرلرینده ن بیری اولان «جمال عبدالناصر», بؤیوک بیر سالوندا یوزلر آداما دانیشیر.
من او دانیشیغین ترجمه سینی بورادا وئریره م. ناصر دئییر:
" مسلمان قارداشلار ( اخوان المسلمین) لیدری ایله منیم بیر گؤروشوم واریدی. او منیم یانیمدا اوتوروب و منده ن بیر شئی لر ایسته دی.
بیلیرسیز او منده ن نه ایسته دی؟
بیرینجی سی او منده ن ایسته دی کی, باش اؤرتوسونو ( حجاب) بوتون مصر قادینلارینا اجبار ائدیم. او دئدی کی, بوتون قادینلار گره ک باش اؤرتوسو و چارقات باغلاسینلار. یانی هر قادین کی خیاوانا گلیر ( ناصرین دانیشیغی آراسیندا جماعت ده ن بیری اوجا سسله دئییر: یاخشی دی کی, او اؤز باشینا چارقات باغلاسین).
من اونا دئدیم کی, هر گاه من بئله بیر قانونی یازدیرسام, منه دئییرلر کی سن بیزی «الحاکم بامراللاه» زمانینا گئری آپاریرسان. او زمانلار انسانلار گوندوزلر خیاوانا چیخماغا حقلری یوخ ایدی.
البته منجه هر کس اؤز ائوینده ایسته دییی کیمی یاشاماغا حقی وار.
او (اخوان المسلمین لیدری) منه دئدی کی: یوخ سن بیر لیدر کیمی مسئولیت داشیییرسان.
من اونا دئدیم کی: سیزین بیر قیزینیز وار. او اونیوئرسیته ده طب ساحه سینده تحصیل آلیر و اونون باش اؤرتوسو یوخدور. نه اوچون سن اونون باشینا اؤرتوک قویمامیسان ( جماعتین او جادان قهقه لری)؟
سن کی اؤز قیزینین باشینی اؤرتمه یه گوجون چاتمیر, نئجه منده ن ایسته ییرسن کی, اون میلیون قادینین باش اؤرتمه سینی حیاتا کئچیره م؟"
*****
دونیامیزین چهره سی اینانیلماز بیر سرعت ایله دئییشمکده دیر.
بئله بیر دونیادا، بیر چوخ جهت لرده ن دالی قالمیش ایران کیمی بیر اؤلکه ده (مملکت ده) انسانلارین طبیعی حقلری، او جمله ده ن، غیر فارس ملت لره منسوب اولانلارین آنا دیلینده تحصیل آلمالاری، کیشی لر ایله قادین لارین قانون قاباغیندا برابرلیگی، دین و وجدان آزادلیغی دانیلیب و هر گون ازیلمکده دیر.
بو گون اونیوئرسال ارزش لر کیمی قیمت لنیب و ده یه رلنن انسان حقلرینی و یا قادین حقلرینی دانماق و یا هئچه سایماق داها بیر او قدر راحات ایش دئییل. اونا گؤره ایران کیمی اسلامو- فاشو اؤلکه لرده «اسلامی انسان حقلری» کیمی اویونبازلیغین اورتا یا گلمه سینه شاهید اولوروق.
اسلامچی, غدار و قادینلارا دوشمان کسیلن بیر حاکمیت ین الینده اسیر اولان ایران کیمی بیر اولکه نین عکسینه, بو گون دونیانین بیر چوخ اؤلکه لرینده قادینلاری آشاغیلایان و کیشی لر ایله مقایسه ده اونلاری اسکگیک دوروما گتیرین قانونلار, سمبل لار و کولتوره ل عابیده لری دئییشیب و یئرینه اونلاری دوزگون تمثیل ائده ن سمبل لار و قانونلار یارانماقدادیر. بونلاردان بیری ده «ملی سرودلار» ( ملی هیمن) دیلار.
دونیانین بیر چوخ اؤلکه سینده «ملی سرود» لارین یازیلماسی، ناسیونالیزم و دؤولت- ملت لرین یارانماسی ایله علاقه ده اولدوغو اوچون، بو سرودلاردا "تورپاق"، "قان" و " دین" ین رولو مطلق آگراندیسمان اولور.
بو اؤلکه لرده «وطن» - ی مدافعه ائتمک اوچون, قادین لار "اوغلان" دوغمالی و لازیم اولاندا اونلاری او تورپاقلارا قوربان وئرمه لیدیلر. اونا گؤره بو هیمن لر چوخونلوغوندا « مردانه» کاراکتر داشیماقدادیلار. البته بیر چوخ دین لر ده «آللاه» یندا کیشی لیک خاصیت لره مالیک اولدوغو اوچون، بیر چوخ اؤلکه لرین هیمن لرینده، قادینلار غایب دیلر.
فدرال آلمانین ملی هیمنی ده بو قایدالاردان استثنا اولمادیغی اوچون، قادینلارین گونو- گونده ن داها چوخ رول اوینادیغی ایگیرمی بیرینجی عصر - ه اویغونلاشدیریلمالیدیر.
فئدرال آلمانین ملی هیمن ینده «آتا یوردو» آدلانان «وطن» ین دئیشیب و اونا هم قادینلاری تمثیل ائده ن و همده زمانه میزه اویغون اولان بیر آد وئرمه نین زمانی گلدییی اوچون، سون گونلرده عایله و خانواده وزارتخاناسی طرفینده ن معین تکلیف لر و پیشنهادلار اولونموشدور.
البته بیلدیییمیز کیمی آلمان کیمی دموکراتیک بیر اؤلکه ده، بئله بیر دئییشیک لیکلر، دموکراتیک و مباحثه لی بیر پروسس ده، عموم ملتین نظرلرینی و فیکیرلرینی آلدیقدان سونرا حیاتا کئچیریلیر.
باشقا اؤلکه لرده ملی هیمن ده بئله بیر دئییشیک لیک، بیرینجی دفعه ۲۰۱۲ - ینجی ایل اطریش اؤلکه سینده حیاتا کئچمیش و ملی هیمنده گلن «محتشم اوغوللارینین وطنی»، « محتشم قیز و اوغوللارینین وطنی» نه دئییشمیش و کانادا اؤلکه سینده ایسه، سون زمانلار ملی هیمن ده " اوغوللاریندا آتا یوردونو سئومک حسی نی اویاندیر" یئرینه، "بیزیم هامیمیزدا" سؤزلری گلیر.
*****
و نهایت سون سؤز:
ایگیرمی بیرینجی عصرین باشلانقیجیندا, منیم جنس یمده ن اولان بعضی کیشی لرین قادینلارین برابر حقلره مالیک اولماسینا قارشی چیخمالاری, یادیما «دون کیشوت» - ی سالیر کی, آغاجدان بیر قیلینج, حامام طاسیندان بیر دمیر بؤرک, آریق و اؤلومجول آتی ایله یئل دگیرمانلارینین ساواشینا گئدیر.
حالبوکی: یاراتماق, نه اینکی یارادیلماق, اساس مسئله بوندان عیبارت دیر.
بین الخالق دونیا قادینلار گونونو ( 8 مارت) بوتون قادینلارا- هم اونلار کی ان طبیعی حقلری اوچون ساواشماقدادیلار, همده او قادینلارا کی اؤز جنس لرینده ن اولانلارا ظلم ائتمک اوچون کیشیلر ایله بیرلشیرلر- تبریک دئییره م و او کیشی لرده ن ده یاد ائتمک ایسته ییره م کی, قادینلارین حقلی مجادله لرینده, اونلارین قارشیسیندا یوخ, یانلاریندا دوروبلار.
* ایراندا, آذربایجان ملی حکومتین تشبثی ایله 1945- ینجی ایلده قادینلارا سئچیب- سئچیلمک حقینی وئرمک و تورپاق رفورمینی حیاتا کئچیرمک, ملی- دموکراتیک مبارزه میزین تاریخینده بیر پارلاق اولدوز کیمی هله ده ایشیق ساچماقدادی.
حالبوکی سلطنت یانچیلاری و فارس شوونیست لری بو دانیلماز حقیقتی اورت- باسدیر ائدیب و قادینلارین سئچیب- سئچیلمک حقی نی قازانماق تاریخینی 1963- ینجی ایلده ایکینجی پهلوی نین آغ انقلابیندا کئچیریلن قانون ایله قلمه وئرمه یه چالیشیرلار.


c: text/html

text:
فخرالدین آلتون باکودا
حاجی یف بیلن دوشوشان آلتون، داغلیق قاراباغ داقی ینگیشی آذربایجان ینگ حالقینا قوتلادی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیقلیق دیوانی نینگ آراقاتناشیق اداراسی نینگ باشلیغی فخرالدین آلتون آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی نینگ گنگه شچیسی حکمت حاجی یف بیلن دوشوشیق گچیردی.
آلتون، تۆرک گنگه شی نینگ مدیا و اینفورماسیون دان جوُغاپکأر وزیرلر و یوُلباشچیلارینگ ماصلاحاتینا قاتناشماق اۆچین آذربایجانا ساپار قورادی.
حاجی یف بیلن دوشوشان آلتون، داغلیق قاراباغ داقی ینگیشی آذربایجان ینگ حالقینا قوتلادی.
آلتون، حاجی یووه بو ینگیش بیلن باغلانشیقلی بیر سوُوغات بردی.
فخرالدین آلتون تۆرک گنگه شی نینگ باشلیغی بغداد امره یف بیلن ده دوشوشیق گچیریپدی.
دِگیشلی حابارلار
آذربایجان ینگ تۆرکیه دأکی تأزه ایلچیسی اینام حاطینی قوُوشوردی
ممدوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی تاراپیندان قابول ادیلدی و اینام حاطینی قوُوشوردی
قاراباغ دا آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
آغشام بوُلان اوُد آچیلشیقدا افغان حمزه یف آدینداقی آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
أردوُغان آذربایجان جمهوریتینه گۆنۆبیرلیک ساپار قورار
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ آذربایجان جمهوریتینه اتجک ساپاریندا دۆرلی چأره لرینگ گچیریلمهگینه قاراشیلیار

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دیود
دیود،(اینگیلیسجه: diode) یالنیزجا الکتریک جریانین بیر یؤنده گئچیرن الکترونیک المانی دیر. بو المانین بیر یؤنده دیرنچی آز و اهمال ائدیله بیلر، او بیری یؤندهکی دیرنچی ده چوخ بؤیۆکدۆر.دیرنچین آز اوْلدۇغۇ یؤنه «دوغرو یؤن» و دیرنچین چوخ اوْلدۇغوْ یؤنه «ترسه یؤن» دئییلر. دیودون مثبت (+) اوجونا آند و منفی (-) اوجونا کاتد دئییلر. دیودون آندونا، گئریلیم(ولتاژ) قایناغین مثبت قوْطبۇ و کاتدونا منفی قوْطبۇ باغلانیرسا الکتریک آخیمین کئچیرر.
دیود نوعلاری[دَییشدیر]
زئنئر دیود
تونل دیود
ایشیق یایان دیود (LED)
فوْتوْ دیود


text:
هاستینقز کئیت
هاستینقز کئیت (اینگیلیسجه:Hastings Keith) آمریکالی سیاستچی ، سناتور و جومهوری حزبینین عوضوو ایدی. براکتون شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. براکتون شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. ورمانت بیلیمیوردو و هاروارد بیلیمیوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- SNAC-ID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- USCongress شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- WORLDCATID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- ۱۹۱۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۲۰۰۵-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- براکتون، ماساچوست سیاستچیلری
- ماساچوست جومهوریتچیلر
- ۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر


text:
قاشیقچی جنایتی خلق ارا مقیاسده تیکشیریلیشی ضرور
تورکیه تشقی ایشلر وزیری خلق ارا مقیاسده تحقیق آلیب باریش شرط دیب اویله یمیز، دیدی.
تورکیه تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی، سعودی ژورنالیست جمال قاشیقچی جنایتی بیلن تیگیشلی؛
"شو مرحله ده ایندی خلق ارا مقیاسده تحقیق آلیب باریش شرط دیب اویله یمیز" دیدی.
تورکیه عالی مجلسیده سواللرگه جواب بیرگن تشقی ایشلر وزیری چاووش اوغلی، قاشیقچی نینگ اولدیریلیشی توغریسیده تورکیه نینگ شفاف بیر جریاننی تعقیب ایتگن لیگینی و برچه دنیانینگ بونی قبول قیلگن لیگینی بیلدیردی.
"خلق ارا جمعیت بیلن شفاف بیر شکلده جریاننی آلیب بارماقده میز." دیب ایتدی چاووش اوغلی جنابلری.
"اولاً بیز سعودی عربستان بیلن بیر گروپ ایجاد ایتدی. شو وقت خلق ارا محکمه گه انتقال بیرماقچی ایمس میز، دیدیک" بیراق شو مرحله ده ایندی خلق ارا تحقیق آلیب باریش شرط دیبا ویله یمیز. بو جنایت نینگ هر تامانلمه آیدین – آچیق انیقله نیشینی اوچون نیمه کیره ک بولسه عملی قیله میز. بونی یاپیب قوییش، کیلیشیش بیلن بولمه یدی.
قاشیقچی نینگ وحشی بیر جنایت قربانی بولگن لیگینی معلوم قیلگن چاووش اوغلی، استخبارات و امنیتی ارگانلرنینگ قولگه کیریتگن دلیللرنی کورماقچی بولگنلرگه کورستگن لیگینی افاده ایتدی.
چاووش اوغلی، "تورکیه هیچ بیر زمان الدتمه یدی. تورکیه نینگ قولیده نیمه بولسه خلق ارا جمعیت نی شریک قیلیشی کیره ک" دیب ایتدی.
نکاه ایشلری اوچون 2 اکتوبرده سعودی عربستان نینگ استانبول قونسلخانه سیگه بارگن قاشیقچی، بو جایده وحشیانه بیر شکلده اولدیریلگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
ایردوغان افریقا سفری دایره سیده آنگولانینگ پایتختی لوانداگه ییتیب باردی
ایردوغان افریقا سفری دایره سیده آنگولانینگ پایتختی لوانداگه ییتیب باردی
ایردوغان افغانستان بوییچه مهم بیانات بیردی
تورکیه گه کیلگن طالبان هیئاتی اوچره شووی حقیده هم سوز یوروتدی


text:
آستارا رایونو
آستارا رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. آستارا رایونو آذربایجانین جنوب حیصّه سینده یئرلشیر. جنوبدان و غربدن ایرانلا همسرحددیر.
تاریخی[دَییشدیر]
قدیم تاریخ[دَییشدیر]
قدیم دۆنیانین گؤرکملی ریاضیاتچیسی، آسترونومو و جوغرافیاشوناسی ایسکندریهلی کلاودی پتولومی چاغمیزین ۹۰-۱۶۰-جی ایللرینده یاشایاراق قدیم آراشتیرماچیلاردان بیری اوْلموش و ۲-جی – عصره عایید خزر دنیزینین خریطهسینی ترتیب ائتمیش ، اوْنون ساحللرینده یئرلشن جوغرافی آدلار، شئیلر و یاشاییش منطقهلری بارهده عۆمومی قایدا ایله دقیق معلومات وئرمیشدیر. کی پتولومی بۇ خریطهده آلبانینین اوْنا معلوم اوْلان بیر چوْخ شهر و کندلرین آدلارینی چکمیش و آستارانین آدی یونانجا "آستاراتا" کیمی قئید اوْلونموشدور.
آستارا بیر قدیم یاشاییش منطقهسی اوْلماقلا، تاریخی ایپک یوْلو اوْنون اراضیسیندن کئچمیش، اوْرتا، اؤن، کیچیک آسیا، چین، هیندوستان و عرب دۆنیاسی ایله گئنیش علاقهلر قۇرولموشدور. آستارا شهرینین جنوب – غرب حیصّه سینده یئرلشن قاپیچی محله کندینین اراضیسینده آستارا چایینین کناریندا چوْخ قدیم تاریخه مالیک اوْلماقلا کاروانسارا مؤوجود اوْلموشدور. همین کاروانسارانین قالیقلاری آشکار ائدیلمیش و اوْنون ۷-جی عصره عایید اوْلماسی بَللی اوْلونموشدور.
آستارا ۱۷۴۷ (میلادی)-جی ایله کیمی تالیش محلینین باشکندی اوْلموش، سوْنرالار آستارا حاکمی قاراخان باشکندی لنکرانا کؤچورموشدور. باشکند لنکرانا کؤچورولرکن بیر چوْخ مؤهوم قدیم تیکینتی و معمارلیق شئیلری، ایستهکاملاری دا سؤکونتویه معروض قالمیشدیر.
آستارا رایونو ۸ آقوست ۱۹۳۰ (میلادی)-جو ایلده تشکیل اوْلونموشدور، ۴ ژانویه ۱۹۶۳ (میلادی)-جو ایلده لغو ائدیلیب لنکران رایونونا بیرلشدیریلمیش، ۶ ژانویه ۱۹۶۵ (میلادی)-جی ایلده آیریلاراق یئنیدن موستقیل رایون اوْلموشدور. تاریخی حقایقلار تصدیق ائدیر کی، آستارا شهری آذربایجانین تالیش محلینین قدیم و اینکیشاف ائتمیش منطقهلریندن بیری اوْلموشدور. آستارا شهرینین آدی قدیم دۆنیا عالیملرینین کیتابلاریندا، سییاهلارین قئیدلرینده، جوغرافیاشوناسلارین خاطرهلرینده اؤز عکسینی تاپمیش، بۇ منطقه بارهده بللی ماراقلی معلوماتلار وئریلمیشدیر.
آذربایجان رایونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Astara Rayonu Academic System Archived September 4, 2011, at the Wayback Machine.
- ↑ Şəhərlərarası telefon kodları. Aztelekom İB. یوْخلانیلیب19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)


text:
قرقوری اسمیت (اویونچو)
قرقوری اسمیت (اویونچو) (اینگیلیسجه: Gregory Smith (actor)) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی و اوْیونچو. ۶ ژولای ۱۹۸۳ ایلینده تورونتو شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.
اوْینادیغی فیلملردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Golden Maple Awards Nominees Unveiled. یوْخلانیلیب12 November 2016.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gregory Smith (actor)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده قرقوری اسمیت (اویونچو) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شابلون دانیشیغی:آذربایجان تورکجهسی ادبیاتی
سلام! هر واقتینیز خیر اولسون حؤرمتلی Ebrahimi-amir بهی و باشقا ویکیداشلار، ادبیات شابلونونون عنوانی، «آذربایجان تورکجهسینین ادبیاتی» عنوانیندان، «تورک ادبیاتی» شابلونونا دییشیلیرسه، آذربایجان جوغرافییاسی و لهجهسینده یارانان ادبیاتیدا ایچهرر، آمما همین عنواندا قالیرسا، بیر چوخ شخصلری گؤرمزدن گلمهلی اولوروق و بو مسئله اؤزلجه اسکی ادبیاتیمیزدا بوشلوق یارادا بیلر. ویکیمیز عنوانینی «تورکجه» سئچدیلدیگی کیمی، بیز آذربایجان تورکجهسینی ده دونیا تورک ادبیاتی ایچینده گؤرسک پیس اولماز. بو ایشین قرینهسی بونا بنزر کی «ایران فارسجاسی ادبیاتی» عنوانیندا شابلون اولسون و مثلا تاجیکجه ادبیاتی فارسی ادبیات ایچینده گؤرونمهسین کی استراتژیک بیر یانیلما اولا بیلیر. امیر علیشیر نوایی ده، فضولی قدر بیزیم شاعیریمیزدیر و ادبیات تاریخیمیزده ائتگی بوراخیب دیر. بو اوزدن اولورسا، شابلون «تورکجه ادبیاتی» اولسون و قاتلاردا قرنلر اساسیندا بؤلونسون. سایقیلارلا! Qarqushu (دانیشیق) ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۲۳:۱۶ (UTC)
- حؤرمتلی Qarqushu بَی. دۆز بویورورسوز. قدیم ادبیاتیمیز گؤز اؤنوندن کاناردا قالیبدیر. فیکر ائدیرم ایکی بؤلوم شابلونا آرتیرساق گؤرر. بیریسی «اوْرتاق تۆرکجه ادبیاتی» بیریده «اوْبیری تۆرک قوللاریندا آدلیملار». بو ایکی بؤلومو بۆتون تۆرک ادبیاتی اۆچون شابلونلاردا یئرلشدیرمک اوْلار. اؤرنک اوچون آنادولو تورکجه سی نین ادبیاتی شابلونو یارادیلیرسا اوْندادا بو ایکی بوْلوم اوْلسا اوْندا دئمک اوْلار تۆرک ادبیاتین بیربیرلرینه باغلامایا بیلمیشیک.))) ایستهسک بۆتون تۆرک قوْللارین بیر یئره ییغاق اوْندا مۇعاصیر زاماندا چتینلیک یاراناجاقدیر. حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۳:۵۰ (UTC)
اللرینیز آغریماسین بهی، سورونون بیر بؤلومو چؤزولدو. اگر موافق اولساز «حماسهلر و افسانهلر» گلسین اورتاق یازیچیلارین آشاغیسینا، بیرده کی ، اورتاق بؤلومده اولان «شفاهی ادبیات» یئرینه «دستانلار» عنوانی یازیلسین. بیرده اسکی داشیازمالارین آلتیندا دا بیر بؤلوم آیریلسین «اسکی الیازمالار» عنوانیندا، کی تورفان و باشقا یازما تاپینتیلاری اوردا گلسین کی «آلتون یاروق»، «کشانتي قيلولوق نوم بيتيک»، «ويتالاک ايرتينيردساسوترا» و باشقا اثرلر گلسین. سایقیلارلا!Qarqushu (دانیشیق) ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۵۳ (UTC)
دئدیگلرینیزی ائتدیم. یاخچی اولدومو؟--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۲:۵۰ (UTC)
اللرینیز آغلریماسین بهی، چوخ گؤزل و مؤحتشم اولوب. اؤزلجه دده قورقود کیتابینا ایشلهدیگینیز شابلون. اینشاللا هله ده سامباللاشاجاق و ائله بیر باخیشدا یازینسال و قوشوق ادبیاتیمیزین اساس چیزگیلرینی گؤسترر. آنجاق شابلون دوزولوشونه یئنه اؤنریم وار. صلاح بیلسز «شفاهی ادبیات»ی اورتاق بؤلومدن چیخاریب گتیرین آشاغیدا آذربایجانا اؤزل بؤلومه. «اورتاق یازیچیلار» بؤلومونوده، «اسکی الیازمالار»دان سونرا قرار وئرسز، ترتیب تاریخی باخیمیندان یاخشی اولار. بیر اؤنریم ده وار ایدی بهی، بو «ییغیشلات» و «گئنیشلت» سؤزلری یئرینه، «ییغ/یا/بۆک Bük» و «سهر Sər» سؤزلری یازیلسا یئترلی اولماز می؟ ساغ اولاسیز! Qarqushu (دانیشیق) ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۰:۳۳ (UTC)
- چکدیگینیز زحمت لر اوچون چوخ تشکر ائدیرم. البته شابلون آدی (آذربایجان تورکجه سی نین ادبیاتی) آذربایجان تورکجه سی ادبیاتی اولارسا داها دوز اولار.حامد (دانیشیق) ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۲۷ (UTC)
- گئنه باخین گؤرون ایراد وارسا دوزلدک.))) show/hide سؤزجوکلرینین قارشیلیغینا گؤره بوردا گئدن سس وئرمه یه باخا بیلرسینیز. سیزده سس وئره بیلرسینیز، اؤنرینیزیده ایره لی سوره بیلرسینیز. حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۱ (UTC)
- چکدیگینیز زحمت لر اوچون چوخ تشکر ائدیرم. البته شابلون آدی (آذربایجان تورکجه سی نین ادبیاتی) آذربایجان تورکجه سی ادبیاتی اولارسا داها دوز اولار.حامد (دانیشیق) ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۲۷ (UTC)
یورولمایاسیز امیر بهی، اللرینیز آغریماسین دوغرودان. چوخ گؤزل اولوب. سایقیلارلا! Qarqushu (دانیشیق) ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۱۳ (UTC)
یورولماسین Ebrahimi-amir بی. بو شابلوندا ایشتیباها [بو صفحهیه] اینترویکی باغلانتیسی وئریلیب و آلتلر دوز ایشلهمهدیگی اوچون اونو سیلمک اولمور. هانسی صفحه ده کی بو شابلون ایشلنیبدیر بو باغلانتی گوروشور. حورمتله--Hekim qasim oglu (دانیشیق) ۴ اوکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۲۰:۵۸ (UTC)
- Hekim qasim oglu بَی دیقتینیزه گؤره تشکور ائدیرم. فیکر ائدیرم حل اولدو. حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۵ اوکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۴۹ (UTC)


text:
`آنتونیو گوترش` نتیجهلر
خبرلر [43]
- آنتونیو گوترش تورکیه-نین پاریس سازیشینی تصدیق ائتمهسینی آلقیشلاییب
- آنتونیو گوترش بمت-نین 5 دایمی عضوونو ییغینجاغا چاغیریب
- گوترش: طالبانلا دانیشماغا حاضیرام
- گوترش: افغانستاندا وضعیت کنترلدان چیخیر
- آنتونیو گوترش عراق-داکی هوجومو قیناییب
- "گوترش، ایران مقاملاری ایله امکداشلیغی هیجانلا گؤزلهییر"
- آنتونیو گوترش قیبریس مسئلهسینین حلی اوچون آدیم آتماغا حاضیرلاشیر
- آنتونیو گوترش:"واکسنین دونیانین هر یئرینده الچاتان اولماسی واجیبدیر"
- آنتونیو گوترش کرونلاویروس ایله باغلی خبردارلیق ائتدیب
- آنتونیو گوترش سوریه بحرانی ایله علاقهدار آچیقلاما وئریب
- آنتونیو گوترش لیبیا کنفرانسینی دیرلندیردی
- بمت-نین باش کاتیبی آنتونیو گوترش اولوسلار آراسی توپلومو تنقید ائتدی
- جمهور باشقانی اردوغان آنتونیو گوترشی قبول ائتدی
- آنتونیو گوترز، صاباح تورکیهنی زیارت ائدهجک
- آنتونیو گوترش اوکتبر آییندا تورکیه-یه سفره گلهجک
- آنتونیو گوترز، لیبیدکی بمت ایشچینین اؤلومونه سبب اولان سالدیرینی قینادی
- آنتونیو گوترش دن جامو کشمیر چاغیریشی
- آنتونیو گوترش کؤرفز بؤلگهسیندکی سون وضعیتدن ناراحاتلیغینی دیله گتیردی
- گوترش ادلیب ایله باغلی چاغیریش ائتدی
- آنتونیو گوترش زئلاندیادا ترور حادثه لری تؤرهدیلن مسجیدلرده اولدو


text:
یسمک اوستی آچیق موزیمی
بولرنی بیله سیز می؟
تورکیه نینگ غازی انتیب ولایتیده قریب 3 مینگ ییل آلدینگی دوردن قالگن بیر هیکل کارخانه سی نینگ بولگن لیگینی بیلرمیدینگیز؟
تورکیه نینگ جموب – شرق منطقه سیده جایلگن غازی انتیب ولایتیده یسمک اوستی آچیق موزیمی و هیکل کارخانه سی، قریب 3 مینگ ییل آلدین هیتیت امپراتورلیگی پیتیده آچیلگن دیر. یقین شرق نینگ اینگ کتته تاش اوچاغی و هیکل کارخانه سی ایدی. 1890 ییلی کشف بو ساحه، یقین پیتده غازی انتیب موزیم مدیرلیگی تامانیدن اطراف توزه تیشلری ایشلری عملگه آشیریلگن و اوستی آچیق موزیمی ایتیب تیارلنگن دیر.
یوزلب اثر توپراق آستیدن چیقریلیب کورگزمه گه قوییلگن یسمک آچیق هوا موزیمیده گی اثرلرنینگ کوپراغی ایشیک ارسلانلریدن عبارت. تونلب آغیرلیگیده گی 518 ته هیکل بولگن اوستی آچیق موزیمده ایشیک ارسلانلری، اولتیرگن ارسلانلر، قناتلی ارسلانلر، تاغ تینگریسی نقش لری، اوروش صحنه سی نقش لری، و معماری قوشیمچه لر طبیعی فضاده کورگزمه ده قوییلگن.
یونسکو دنیا میراثی اوتکینچی رویخطیده اورین آلگن و هر ییلی دنیانینگ تورلی منطقه سیدن سیاحلرگه میزبانلیک قیلگن یسمک اوستی آچیق موزیمی و هیکل کارخانه سی گه 2021 ییلی هم پاندیمی بولگن حالده 15 مینگ سیاح کیلگن.


text:
باق چایی
باق چایی (اینگیلیسجه: Bug River، فارسجا: رود باگ ، آلمانجا: Bug (Fluss) ، ایتالیاجا: Boug (rivière) ، عربجه: نهر بوك ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Bug Nehri ، روسجا: ЗaпaдHый Бyr) لهیستان اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۷۷۲ کیلومتر دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده باق چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bug River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۲۷ فوریه
۲۷ فوریه:
- ۴۲۵ - بیزانسدا عالی تحصیلین تشکیلی بارهسینده فرمان وئریلدی.
- ۱۶۱۷ - روس-سوئد ساواشی روسلارین ظفری ایله باشا چاتدی.
- ۱۶۲۶ - کاردینال ریشِلیئ فرانسهده دوئللری قاداغان ائدن قرار وئردی.
- ۱۸۰۰ - ایتالیالی فیزیکچی الکساندرو ووْلتا الکتریک باتریسینی یاراتدی.
- ۱۸۴۴ - دومینیکن جومهوریتی باغیمسیزلیق الده ائتدی.
- ۱۸۶۳ - تۆرکیهده بیلینن ایلک رسیم سرگیسی ایستانبول آتمئیدانیندا آچیلدی. سرگینین آچیلماسینا سۇلطان عبدالعزیز دستک وئردی.
- ۱۸۹۹ - برمهده ایلک دمیریوْلو – رانقون-ماندالای آچیلدی.
- ۱۹۰۰ - «باواریا» مۆنهن فوتبال کلوبو قۇرولدو.
- ۱۹۰۵ - روس یازیچیسی ماکسیم قوْرکی ریقایا سۆرگون ائدیلدی.
- ۱۹۱۸ - تۆرکیه چایکارانی روسیه الیندن قۇرتاردی.
- ۱۹۲۱ - تۆرکیه ساوشاتی روسیهدن گئری آلدی.
- ۱۹۴۸ - چکاوسلوواکیده کومونیست حزبی حاکیمیّته گلدی.
- ۱۹۵۲ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین نیویورکداکی یئنی بیناسیندا ایلک ایجلاسی کئچیریلدی.
- ۱۹۸۸ - ائرمنیلر سومقاییت شهرینده ایغتیشاش تؤرتدیلر.
- ۱۹۸۸ - ایران و عیراق آراسیندا «شهرلرین ساواشی» یئنیدن باشلاندی.
- ۱۹۹۱ - کۆوئیت شهری عیراق قوْشونلاریندان آزاد اوْلوندو.


text:
حلية الإنسان و حلبة اللسان
حلية الإنسان و حلبة اللسان (باشقا آد: لغت اب مهنا) اون دؤردونجو میلادی یوز ایللرده ائلخانلیلار دؤنمینده یازیلان عربجه-تورکجه، مغولجا و فارسجا سؤزلوکدور. بۇ سؤزلوگون یازیچیسی جمال الدین ابن مهنا دور. سؤزلوک اوچ بؤلومدن عیبارت دیر:
- عربجه-فارسجا
- عربجه-تورکجه
- عربجه-مغولجا
کیتابین ایکینجی بؤلومونده آذربایجان تورکجهسینین دیل بیلیمیندن گئنیش شکلده سؤز آچیلماقدان سونرا ایکی میندن آرتیق تورکجه سؤزجوک یازیلیبدیر. بۇ کیتاب دا یئرلَشن تورکجه سؤزجوکلرین چوخو گونوموزون آذربایجان تورکجهسینده ایشلنیر.[۱]
بیرده باخ[دَییشدیر]
حلية الإنسان و حلبة اللسان کیتابی ویکیمدیادا تورکجه بؤلومو کیتابین ۷۱-جی صفحهسیندن (فایلین ۸۰-جی صفحهسی) باشلاییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ تاریخ زبان و لهجههای ترکی، جواد هیئت، نشر پیکان


text:
اسکار رودریقز آرنایز
اسکار رودریقز آرنایز (اینگیلیسجه: Óscar Rodríguez Arnaiz) (دوْغوم:۲۸ ژوئن ۱۹۹۸ (۲۳ یاش) تالابرا د لا رینا) بیر فوتبالیست. لقانس فوتبال کولوبو و ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اسکار رودریقز آرنایز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- تالابرا د لا رینا دوغوملولار
- رئال مادرید کاستیا کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
- لقانس کولوبونون اویونچولاری


text:
آلفونزو مک آلی
آلفونزو مک آلی (اینگیلیسجه: Alphonso McAuley) آمریکالی اوْیونچو. ۲۱ آوریل ۱۹۸۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. 2003 - گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Schooled: Money for RENT (1/23). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2019-01-08. یوْخلانیلیب7 January 2019.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alphonso McAuley»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آلفونزو مک آلی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نوایی نیگه تورموش قورمه دی؟
ای عشق غریب کیمیاسین بل آیینهٔ جهان نماسین
هم ذاتینگه درج کیمیالیق هم آیینهٔ جهان نمالیق (علیشیر نوایی، خمسه، لیلی و مجنون داستانی)
یازووچی: فنلر دوکتوری، پروفیسور شرعی جوزجانی
————————–
نوایی نیگه تورموش قورمه دی؟
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
علشیر نوایی نینگ عاشقلیگی یا که تورموش قورمگنلیگی حقیده اونینگ زمانداشلری آره سیده میش – میشلر بولیب تورردی.
معلوم که نوایی عمری نینگ آخریگه چه اویلنمدی و اوزیدن اولاد قالدیرمدی، بوتون حیاتینی خلق و وطن خدمتی گه، تیل و ادبیاتگه وقف قیلدی. بعضا شاعر بنایی گه اوخشگن تورکی تیل گه قرشی اونینگ حریفلریدن بیری فرصتدن فایده لنیب اولوغ شاعرگه قرشی تهمتلر یاغدیرردی و اونینگ ایرکک لیگی حقیده شبهه لر اویغاتیب شاوشولر ترقتردی و شعرلر یازردی. روایت گه کوره او بیر قطعه شعریده قوییده گیدیک دیگن ایکن:
دخترانی که فکر بکر من اند هر یکی را به شوهری دادم
آن که کابین نداد و عِنین بود زو کشیدم به دیگری دادم
یعنی مین اوز فکریم باکره قیزلری نینگ هر بیرینی بیر ییرگه بیردیم. لیکن اولردن بیرته سی قلین بیرمدی وعِنِّین ایدی(ایرککلیگی یوق ایدی)، شونینگ اوچون اوندن چیقریب آلیب بشقه بیرته سیگه بیردیم.
بو حقده شاوشوولر کینگ کولمده ترقلیب سرای اعیانلری، جمله دن سلطان حسین میرزا بایقرا و ملکه خدیجه بیگیم گه هم ییتیب باریب، سلطان نی اندیشه گه سالگن ایدی.
نوایی نینگ دوست و صحبتداشی زین الدین محمود واصفی «بدایع الوقایع» کتابیده یازیشیچه، بیرکون سلطان اعظم میر علیشیر نوایی نینگ پارسالیگی و نفسی پاکیزه لیگی حقیده سوز یوریتیب «او کیشی دنیا گه کینگندن بویان هیچ قچان عصمتلری شهوت کثافتی گه بولنگن ایمس و هیچ قچان هوا و هوسگه بیریلمگن» دیب تأکیدلگنده، بلقیس زمان خدیجه بیگیم بو سوزگه ایشانمی، «مگر بو کیم میر جنابلریده عِنّینلیک صفتی بارمیکین» دیب شبهه بیلدیره دی و بو حکایت نی ایتیب بیره دی: بیر کون روم دن کیلگن بیرکیشی عبدالرحمان جامی حضوریده روم نینگ پارسالرینی مقتب «بیزنینگ اولکه میزده شونداق پارسا کیشیلر بارکه اگر باردی یو بیران صاحب جمال محبوب بیلن خلوت میسر بولسه و محبوب کمال ناز و عشوه لر بیلن اوزینی کورستسه هم، اولر اوز نفسینی سقلشگه قادر دیرلر. سیزنینگ اولکنگیز ده هم شونداق کیشیلر تاپیله دی می؟» دیب سوره گنیده، جامی حضرتلری «هه، تاپیله دی، لیکن بیزلرده بو کبی آدملرنی عِنّین دیلر» دیب جواب بیرگن ایکن.
اوندن کیین خدیجه بیگیم بیر تدبیر ایشله تیب بو معمانی انیقلب آلیشگه کیریشه دی و اوزی نینگ خاص و نهایت چیرایلی ندیمه لریدن بیری «دولت بخت» گه یوللمنه لر بیریب اونی کون باتر چاغلریده امیرنینگ حضوریگه جونه ته دی. بو قیز مهم و خاص مسئله لر بوییچه شاعر بیلن ملکه و حسین بایقرا اورته لریده باریب – کیلیب تورردی و میر حضرتلری هم اونی یاقتیرردیلر. قیز نوایی حضوریگه مشرف بولیب وظیفه نی بجرگندن سونگ قرانغو توشگنی سببلی قیتیب کیتیشدن تشویش اظهار ایتدی. امیر اونگه، خی شونداق بولسه یان اوطاقلردن بیریده اورین سالیب یاتیشینگ ممکن دیدی.
کیچه یریم بولگنده قیز خرام ایلب، نوایی یاتگن اویگه کیریب اونی اویغاته دی و کوپ مدتلردن بیری او کیشی نینگ عشق اوتیده یانه یاتگن لیگینی اظهارایتیب دیدی: بدنینمده گی هر بیر تار، بیر زنجیر بولیب مینی سیز تامانگه تارتیب کیلتیردی. بو کمینه گه عنایت نظرینگیز باردوردیب کیلدیم.
نوایی دیدیلر: بو کبی تکلف و تلبیس لرگه حاجت یوق. ایندی سیز قیسی مقصد اوچون کیلگه نینگیزمعلوم بولدی. « این بگفت و دست اورا گرفته بر روی زانوی خود نهادند و کلیدی که متضمن فتح مشکل او بود به دست وی دادند و فرمودند که یقین شما شده باشد که بدین مثقب در مقصود میتوان شگافت و بدین کلید درج مراد میتوان گشود و گوهر مقصود میتوان یافت. معلوم شما باد که داریم، میتوانیم، اما نکرده ایم و نمی کنیم و نخواهیم کرد».
ترجمه سی:
(شونی دیب قیزنینگ قولیدن اوشلب اوزلری نینگ تیزه لری اوستیگه قویدیلر و اونینگ مشکلینی آچیب بیره دیگن کلیدنی اونینگ قولیگه توتدیریب دیدیلر: «ایندی اوشبو «مثقب» (تیشووچی، پرمه) بیلن مقصود درینی تیشیش و اوشبو کلید بیلن مراد صندوقچه سینی آچیب، مقصود گوهریگه ایریشیش ممکن لیگی گه ایشانگن بولسنگیز کیرک. بیلیب قویینگ که بیز نیکی بار، قیله آله میز، لیکن قیلمگنمیز، قیلمیمیز و قیلمگیمیزهم!؟»).
ایرته سی کنیز کیلیب کیچه کورگن و ایشیتگنلرینی ملکه خدیجه بیگیم گه ایتیب بیره دی. اوندن نری ملکه و حسین بایقرانینگ تشویشلری یوقالیب، نوایی گه اعتقادلری مینگ مرتبه آشه دی.
نوایی نینگ عاشقلیگی حقیده:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اما اگر نوایی نینگ عاشقلیگی مسئله سیگه کیله دیگن بولسک، ایتیش ممکن که او چین کونگلدن عاشق بولگن ایدی و معشوقینی دیوانه لرچه سیوردی.
نوایی بیر بویوک شاعر و اقتدارلی سوز استادی صفتیده بیرینچیدن عشق و محبت کویچیسی ایدی. اونینگ اثرلری اینیقسه خمسه و دیوانلریده عشق و محبت گه سیغنیش قوییده گیدیک اوز عکسینی تاپه دی:
ای عشق غریب کیمیاسین بل آیینهٔ جهان نماسین
هم ذاتینگا درج کیمیالیق هم آیینهٔ جهان نمالیق
خورشید جهان گشای سین سین مرآت جهان نمای سین سین
(خمسه، لیلی و مجنون داستانی)
نوایی حیات و جهاننی عشق و محبت سیز تصور قیله آلمیدی، عشق نی جان و ایکی جهان نینگ مداری دیب بیله دی:
بولماسه عشق ایکی جهان بولماسون ایکّی جهان دیما که جان بولماسون
عشق سینی قیلسه نوایی هلاک پاک ایسه اول عشق اولومدین نی باک
(خمسه، حیرة الابرار، 9- نچی مقالت)
نوایی خمسه نینگ بیرینچی دفتری «حیرة الابرار» نی توگتگندن کیین، ایکینچی دفتری یعنی «فرهاد و شیرین» داستانینی باشله ماقچی بوله دی. لیکن او بیرینچیدن بو ایشنی دقیق بیر ریجه اساسیده ینگی بیر شکلده ایشلب توگه تیش ضرورلیگینی ایسله ته دی و بو ینگی ایجادنی بیر تیکاندن یوزتومن گل اوسدیریب چیقریشگه اوخشه ته دی(چیقارماق بیر تیکاندین یوز تومن گل).
ایکینچیدن او بیراونینگ آتشین عشقی دامیگه توشیب، عنان اختیارینی قولدن بیرگنینی ایسله ته دی:
یانا باعث بو کیم عشق بلاشور بیر اوتدین ایلاب ایردی جانیما شور
تیلی بو ماجرانی توصیف قیلیشگه لال بولگنی اوچون، قلم بیلن اونی شرحلش گه اورینه دی و بونداق دیب باشلیدی:
حزین جانیمدا بار ایردی بلایی بلالیغ عشق ارا هر یان هوایی
بیراو عشقی سالیب جانیمغه اندوه مشقت تاشی یوکلاب کوه تا کوه
بولوب ظلمی اوتیدین خسته جانیم قراریب دودی بیرله خانمانیم
لیکن اونینگ پریوش معشوقی حوردن توغیلگن بولسه هم، نهایت قاتل، کافر کیش و دیولر کبی ظالم ایدی، کافر کوزلری بیلن دین آفتی بولیب، یوزلب ایمان ملکینی ویران قیلردی:
بیراو یوق، قاتل کافر نهادی پریوش دیو ظلمی، حورزادی
کوزی نینگ کفریدین یوز جانغه آفت تومن مینگ کشور ایمانغه آفت
بو ظالم و بغری تاش محبوب برچه عالمنی داد و واویلا گه سالیب، جور و جفاسی حتی ختا و ختن گه هم شور و غوغا تشلگن ایدی. شاعر اونینگ چیکسیز شفقت سیزلیگینی شرحلب یازه دی:
مین محزوننی عشق بارفتار اول آفت اوتیغا ایلب گرفتار
همه دن یمانراغی شو که بو گوزللیک تمثالی بولگن معشوق، رقیبلر تمانیگه مایل ایدی و شاعر ایتگنیدیک:
نیتای مینگ زیب و زینت بیرله طاوس که بولغای همنشین بوم منحوس
نوایی عرصاتده قاله دی. نه اونینگ وصالی گه ایریشیش ممکن و نه اوندن کونگل اوزیشگه قربی ییته دی. محبوب نینگ بی وفالیگی اونینگ روزگارینی قرا قیلیب، بوتونلی صبر و قرارینی آلگن ایدی. نوایی ایته دی: البته عشق اهلی اوچون معشوق وصالی کمال مطلوبدور، اما اگر او میسر بولمسه، عقل و تدبیردن فایده لنیب بیرار چاره تاپیلمسه، حیاتدن هم امید اوزیش کیرک بوله دی. نوایی اوز عقل و هوشینی یوقاتَی دیگن چاغده بیردنیگه بیر غیبی سروش اونی عقل اوستیگه کیلتیره دی:
بو غمدین مینده قالمی عقل و هوشی بو نوع ایتتی ندا ناگه سروشی
که ای کُنج ملامت نینگ خمولی توشوب درد و بلا کونگلونگ قبولی
که سین موندین بویان خامنگ قیلیب تیز سمن برگینی قیلدینگ سنبل آمیز
نچوک کیم خضر ظلمتدین نهانی اولوسقه ساچتینگ آب زنگانی
خلایققه ساچیب در ثمینلر ملایکدین ایشیتتینگ آفرینلر
یاسادینگ روضهٔ زرکار طرحین چیقاردینگ «حیرة الابرار» طرحین
خلایققه ساچیب در ثمینلر ملایکدین ایشیتتینگ آفرینلر
اگرچه ایتوریدا رنج تابتینگ ولی کور کیم نه ینگلیغ گنج تاپتینگ
هاتف غیبی اوز سوزلریگه دوام بیریب دییدی: لیکن سین بو ایجادی ایشلردن اوزینگنی چیتگه تارتیب، تاش و مروارید بیلن فرقی بولمگن بیر صنم گه کونگل بیریب، اونگه سیغینماقده سن. گاهی بت سیمین بر و بعضا لعبت مه پیکر دیب اونی قبلنگ معبودیگه ایلنتیرگن سن. بو بت نینگ عشقیده یانیب فغانینگ کوکلردن آشگن:
تاپیب بیر قلب سیم و ایلابان بت انگا یوق تاش و در ایچره تفاوت
دیبان گاهی بت سیمینبر آنی زمانی لعبت مه پیکر آنی
اویالمای حقدین، ایلاب قبله گاهینگ اوتوب افلاکدین عشقیده آهینگ
بو دنیادا سنی زار ایلابان اول قیامتدا گرفتار ایلابان اول
بولوب دنیا و دینینگ جهلدین هیچ کیل ایتمه جهل و مونداغ جهلدین کیچ
هاتف غیبی نوایی گه ایندی بو بُتنی سیندیریب، ایمان و عرفان گنجیگه یوز توت، اوشنده سین حقیقی ایمان ایگه سی بولیب، ضلالتدن قیتگن بوله سن دیب، توصیه سیگه دوام بیره دی و شاعرنی جنی لیکدن واز کیچیب، ینه بیر خزینه نی قیدیریش اوچون ینگی بیر کاننی قازیشگه باشله گین، البته بو کاننی قازیب گنج گه ایریشیش آسان کیچمیدی، بو عالی مقصدنی کوزلگن کیشی قولیگه خارافگن تیشه آلیب ایش باشلشی کیرک دییدی:
بو عالی مقصدنی کوزلگن کیشی قولیگه خارافگن تیشه آلیب ایش باشلشی کیرک دییدی:
قویوب ویرانه لارگا تیلبه لیکنی یانا بیر گنج ساری سون ایلیکنی
یانا بیر کاننی قازماغلیغ قه میل ایت قازیب احباب ارا نقدین طفیل ایت
بو کان قازماغنی هر کیم قیلدی پیشه کیرک خارا فگن ایلگیدا تیشه
اگر تیشه بیلن ایشلش سینگه منظور بولسه، فرهاد بیلن صحبتداش بولیشینگ کیرک. بو کان نی قازیش عشقیده تیشنگنی فرهاد تاشی بیلن تیز لگین، بو یولده فرهاد بیلن همرزم بولیب میتین اوستیگه میتین اوریب تور. اگر فرهاد بو یولده کوپ رنج و محنت چیکیب هلاک بولگن بولسه، حق سینی اولمسدن بورون بو گنجگه ییتوشتیرگی. اوشنده سین، بوتون وجودینگنی قمرب آلگن آغیر درد و الم رنجیدن هم قوتیله سن:
نوا تاپیب بو ینگلیغ گنجدین هم خلاص اولغای سین انداق رنجدین هم
شویوسینده سین بیشدن بیر قسمینی قولگه کیریتگن بویوک معنی خزینه سی نینگ ایکنچی خزینه سینی هم تصرف قیلیش تدبیرینی باشله گین. طلب سیندن، هدایت و عنایت بیزدن (یعنی خمسه نینگ ایکنچی دفتری (فرهاد وشیرین) داستانینی یازیشگه باشله گین).
آغیرعشق نینگ غم وقیغوسیکه چومگن نوایی، هاتف غیبی بیرگن بشارتدن روحله نیب دییدی:
چو هاتفدین ییتوشتی بو نویدیم اوزومدن اوزگا نوع اولدی امیدیم
قویوب وسواس و سودالارنی بیریان ییتوشتیم پیر درگاهیغه گریان
نوایی مرشد حضوریگه یول آله دی. نوایی هردایم آغیر کیچینمه لر یوز بیرگن حاللرده، اوز مرشدی دیب قبول قیلگن مولانا عبدالرحمان جامی بیلن مصلحت قیلردی. جامی اضطراب و هیجانگه بیریلگن نواییدن احوال سوریدی:
دیدی حالینگ نه دورشرح ایلا بیر- بیر چوسوردی دفعه دفعه توشتی تقریر
نوایی عاشقلیگی ماجراسی و بو یولده چیککن رنج و عذابلرینی بیرمه بیر اونگه ایتیب بیره دی. مرشد ایکنچی هاتف صفتیده نوایی گه بیرینچی هاتفدیک توصیه لر بیره دی.
نیکیم اولغی هاتف حکم سوردی ایکینچی هاتف آنی اوق بویوردی
نوایی حضرت جامی نینگ توصیه لرینی قبول قیلیشگه سوز بیریب، اوندن دعا التماس قیله دی و فرشته لر آمین دییدیلر.
نوایی پیر عنایتی و یوللنمه لریدن شوقدر روحلنه دی که باشی آسمانگه ییتگندیک بوله دی.
چو مین تفراق ایردیم کوک که ییتتیم ییر اوپتوم داغی اوز حجرمگا کیتتیم
ایشیک یاپماقغه چون سوندوم ایلیکنی یاپیلغاچ اول، حق آچتی یوز ایشیکنی
نوایی «فرهاد و شیرین» شاه اثرینی یره ته دی: ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شو یوسینده علیشیر نوایی اونینگ صبر و قرارینی ایگللب آلیب، انچه دن بیری اونی اوز النگه لریده کویدیریب کیله یاتگن مجازی عشقدن وازکیچه دی و سیغینیش بتی گه ایلنگن پریوش کافرکیش حوری نژاد بیوفا معشوق نینگ هیکلینی سیندیریشگه موفق بوله دی.
وفاسیز معشوق نینگ ظلم اوتی، نوایی نی کویدیریب، روزگارینی قاره قیلگن و امیدسیزلیک که اوچره تگن نهایت بیر آغیر چاغده مذکور حادثه یوز بیره دی و قندَی دیر بیر روحی حالتده هاتف غیبی اونی عقل اوستیگه کیلتیریب، بت پرستلیکدن واز کیچیب، بدیعی ایجاد یولیدن باریشنی توصیه قیله دی.
اولوغ نوایی و اونینگ مرشدی عبدالرحمان جامی نقشبندیه طریقتی نینگ پیرولری بولگن لیکلریدن تشقری، وحدة الوجود فلسفه سیگه هم معتقد ایدیلر. اولر آره سیده بعضا سرلی معنوی حادثه لر یوز بیریب تورردی.
نوایی اوشه «عشق بلا شور» دوزاغیدن قوتیلگندن کیین، خمسه نینگ ایکنچی دفتری بولمیش «فرهاد و شیرین» تراژیدی سینی یازیشگه باشلب برچه کوچ و همتینی اونی تکرارسیز بیر بدیعی اثر شکلیده توگتیش گه بغیشلیدی. او قنچه عشق اوتیده کویگنلیگی، هجران عذابیدن قینلگنلیگی و باشقه عاشقانه تویغولرینی فرهاد و شیرین عاشقانه ماجرالریده عکس ایتدیره دی. هاتف ایتگنیدیک اوزینی فرهاد اوبرزیده قویب، چیککن عذاب و عقوبتلرینی اونینگ تیلیدن بیان ایتیب بو غمنامه قهرمانینی یره ته دی.
نوایی بشقه خمسه چیلر داستانلریدن بوتونلی فرقلی بولگن اوز اثریده فرهادنی اثرنینگ مرکزی قهرمانی صفتیده تصویرلب، بیرنچی مرته شرق ادبیاتیده اونینگ برچه حیات باسقیچلرینی اوزیگه خاص قهرمانلیک حماسه لری بیلن عاشقانه ورمانتیک شیوه ده یره ته دی. اوزبیکستان مشهور نوایی شناسی دوستیمیز مرحوم حییتمیتوف و صادر ایرکینوف ایتگنلریدیک فرهاد انسانیلیک نینگ اینگ عالی خصلتلرینی اوزیده مجسم لشتیرگن جهان ادبیاتی نینگ کامل سیمالریدن بیریدیر. نوایی تاریخی منبعلر و شرق ایسکی ایرتک لریدن فایده لنیب فرهاد داستانینی بیر منظوم رمان یاکه بیر بویوک شعری رمان درجه سیگه کوتریشگه موفق بولگن.
مقاله توگه دی
Short URL: https://www.turklar.com/turkic/?p=3831


text:
ایشلدن دانیشیغی:Turkmen
Hello Rufet Turkmen welcome to azb Wikipedia! Thank you for your contributions. I hope you like the place and decide to stay
سالام٬ Turkmen. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
Maxeeder (دانیشیق) ۱۹ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۹:۵۳ (UTC)
Ərəb əlifbalı Türk dili[دَییشدیر]
قیسا متن[دَییشدیر]
گۆن آنا - تۆرک و آلتای میفوْلوْگیاسیندا گۆنش تانریچاسی. کۆن آنا و یا گۆنش (کۆنئش) آنا اوْلاراق دا بیلینر. بعضا یاشیک آنا دا دئییلیر. موْقوللار نار (نارا) ائجئ دئییرلر. آلتای تۆرکلرینین اینانجیندا گؤی عالمینین ان یۆکسک قاتیندا اوْتوران، گۆنش تانریچاسی اوْلاراق گؤروله بیلهجک مۆقدس بیر وارلیقدیر. بۇ اینانجا گؤره گۆن آنا اینسانلارین ایلک بؤیوک آناسی و آی آتا ایلک بؤیوک آتاسیدیر. گؤیون یئددینجی قاتیندا اوْتورار. تۆرکلرله ده علاقهلی بعضی اؤن آسیا کۆلتورلرینده دیشی اوْلاراق قبول ائدیلمیشدیر. ایندیکی واختدا قێزلارا گۆنش آدینین وئریلمهسینین سببلریندن بیری ده بۇدور. تۆرکلرده گۆنش ایستینین آی ایسه سوْیوغون سیمووْلودور. اۇرال باتیر افسانهسینده گؤی ایلاهی سامراوین ایکی آروادی واردیر بیرینین آدی کۇیاش آنادیر. (دیگری ده آی آنادیر.)
ضیا گؤک آلپ بئله دئمکدهدیر: "قدیم تۆرک تلقیسینه گؤره، خاقانلا خاتون گؤی ایله یئرین اؤولادلاریدیر. گۆنش آنا ایله آی آتا اوْنلارین گؤی اۆزوندهکی نۆمایندهلری ایدی. خاقانین مۆمثیلی اوْلان آی آتا، گؤی اۆزونون آلتینجی قاتیندا، خاتونون مۆمثیلی اوْلان گۆن آنا ایسه داها اۆستده، سمانین یئددینجی قاتیندا ایدی.
qısa mətn[دَییشدیر]
Gün Ana - türk və altay mifologiyasında Günəş Tanrıçası. Kün Ana və ya Günəş (Küneş) Ana olaraq da bilinər. Bəzən Yaşık Ana da deyilir. Monqollar Nar (Nara) Ece deyirlər. Altay türklərinin inancında göy aləminin ən yüksək qatında oturan, günəş tanrıçası olaraq görülə biləcək müqəddəs bir varlıqdır. Bu inanca görə Gün Ana insanların ilk böyük anası və Ay Ata ilk böyük atasıdır. Göyün yeddinci qatında oturar. Türklərlə də əlaqəli bəzi ön Asiya kültürlerinde dişi olaraq qəbul edilmişdir. İndiki vaxtda qızlara Günəş adının verilməsinin səbəblərindən biri də budur. Türklərdə günəş istinin ay isə soyuğun simvoludur. Ural Batır əfsanəsində göy ilahı Samravın iki arvadı vardır birinin adı Kuyaş Anadır. (Digəri də Ay Anadır.)
Ziya Gökalp belə deməkdədir: "Qədim türk tələqqisine görə, xaqanla xatun göy ilə yerin övladlarıdır. Günəş Ana ilə Ay Ata onların göy üzündəki nümayəndələri idi. Xaqanın müməssili olan Ay Ata, göy üzünün altıncı qatında, xatunun müməssili olan Gün Ana isə daha üstdə, səmanın yeddinci qatında idi.
bir saat[دَییشدیر]
bir saat vaxt qoysan tamamdi....M.XIII (دانیشیق) ۱۳ مئی ۲۰۱۹، ساعت ۰۶:۲۲ (UTC)
Translation request[دَییشدیر]
Hello.
Can you translate and upload the article az:Azərbaycan-Fransız Universiteti in South Azerbaijani Wikipedia?
It certainly does not need to be long.
Yours sincerely, Karalainza (دانیشیق) ۱۰ جولای ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۰۸ (UTC)
Hello Karalainza .
--Turkmen (دانیشیق) ۱۱ جولای ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۲۳ (UTC)
- Thank you very much! Karalainza (دانیشیق) ۱۲ جولای ۲۰۲۰، ساعت ۱۷:۲۸ (UTC)


text:
آلکساندر ژولارت
آلکساندر ژولارت (اینگیلیسجه: Alexandre Goulart) (دوْغوم:۲۴ ژوئیهٔ ۱۹۷۶ (۴۵ یاش) São João del Rei) بیر فوتبالیست. هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آلکساندر ژولارت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- شیمیزو اس-پالس کولوبونون اویونچولاری
- اینترناسیونال کولوبونون اویونچولاری
- دیپورتیوو ناسیونال کولوبونون اویونچولاری
- بواویستا کولوبونون اویونچولاری


text:
`راکت هوجوملاری` نتیجهلر
خبرلر [59]
- جمهور باشقانی اردوغان کابینه ییغینجاغیندان سونرا مطبوعاتا آچیقلاما وئریب
- یاشیل بؤلگهیه ۳ راکت آتیلدی
- حماس، تل آویوه ۱۳۰ راکت آتدی
- آمریکا، جاسوس اویدوسونو اوزایا یوللادی
- پکاکانین آتدیغی دگرلندیریلن راکتلر کیلیسه دوشدو
- آمریکا عسگرلرینین اولدوغو مرکزه ۱۰ راکت آتیلدی
- عراقین اربیل شهرینه ۱۴ راکت آتیلدی
- اردوغان: هدفیمیزده ۲۰۲۳.جو ایلین سونوندا آیا ائنمک وار
- آمریکانین بغداد ائلچیلیگینه سالدیری
- جرابلس بالیستیک راکتلرله وورولوب
- گنجه-ده اؤلنلرین سایی 13-ا چاتدی، 52 نفر ایسه یارالانیب
- باغداد-دا راکت هوجومو اولوب
- غزه-دن ایسرایل طرفینه 20 راکت آتیلیب
- باغداد-دا یاشیل بؤلگهیه راکت هوجومو تشکیل ائدیلدی
- امریکا-نین عراق-داکی بازاسینا راکت آتیلیب
- ظریف:"هوجومدان اوول عراق حکومتینه معلومات وئریک"
- عراق-داکی امریکا حربی بازاسینا راکت هوجومو
- جمهور باشقانی اردوغان دان یئرلی و میللی وورغوسو
- "بیزیم ایراندا پاتلایان راکتله ایلگیمیز یوخ"
- سوریه سرحدینه حربی تقویه


text:
ایشلدن دانیشیغی:Bey Sultan
خوشگلدینیزدَییشدیر
سالام٬ Bey Sultan. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
--Mr,p balçi (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۵ (UTC)
شوشا مقالهسینه گؤرهدَییشدیر
حؤرمتلی ایشلهدیچی، شوشا مقالهسینی من آذربایجان ویکیسیندن بورا کؤچورمهیه چالیشیرام. امکانی وارسا تَلَسمهیین و دؤزون منیم ایشین سونا چاتاندان سونرا یانلیشیم اولسا اصلاح ائدینیز. یوخسا بیرینجی مرحلهده سیزده کؤچورمهده یاردیم ائدینیز و جرحله تعدیلی سونرایا ساخلایینیز. --قلج ارسلان (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۰ (UTC)
- سلام حؤرمتلی قلج ارسلان بی. شوشا مقالهسینین لید قیسمتی چوخ شولوغ اولموشدو، اونا گؤره اورداکی مطلبلری تاریخ قیسمتینه داشیدیم. اونوتمایین کی یاخشی و سئچیلمیش بیر مقالهنین خوصوصیتلریندن لید قیسمتینین خلوت اولماسیدیر. سایقیلارلا--Bey Sultan (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۶ (UTC)
- من لیدین نه اولدوغونو بیلمهییرم، آرتیق ایضاح ائتسهنیز چوخ یاخشی اولار. ظاهرا سیز تجربهلی استفادهچیسینیز لکن تجربهنیزدن بو ویکی و فاویکیده سابقه یوخ دور. سیزین اصل ایشلهدیچی آدینیزی سوروشابیلهرم؟ --قلج ارسلان (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۲ (UTC)
- @قلج ارسلان: لید مقالهنین باشلیغیندا یازیلان بیلگیلره دئییلیر. بیرده سیز یازدیغینیز مطلبلرین قایناغی یوخدور، یازدیغینیز مطلبلره قایناق آرتیرین. منیم حال حاظیرده ایستیفاده ائتدیغیم حساب و هم اصلی حسابیم بو حسابدیر، اؤنجهکی حسابیمدان بعضی شخصی دلیللره گؤره چوخدان دیر ایستیفاده ائتمیرم. سایقیلارلا--Bey Sultan (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۱۷ (UTC)
- توضیحینیز اوچون تشکر ائدیرم. البته قایناق چوخ اؤنملی دیر سعادت اولسا اونلاری دا آرتیرارام. امید ائدیرم راهنماییلارینیز دواملی اولسون و تجربهلرینیزی مندن اسیرگهمهیهسینیز. --قلج ارسلان (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۴۹ (UTC)
- خیدمتینیزده وارام.--Bey Sultan (دانیشیق) ۱۹ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۵۵ (UTC)


text:
بشری حقلرنینگ دیدبانی نینگ ایتیشیچه: «حکمتیاربیلن معامله قیلیش اوتمانیدن عملگه آشیریلگن قانلی اوروشلرگه هلاکت ایتیلگن کیشیلرگه توهین دیر»
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: پاتریشا گوسمن
- منتشر شده در پنج شنبه، 11 قوس 1395
نویسنده: پاتریشا گوسمن، محقق ارشد، افغانستان | مترجم: نوید نابدل
منبع: دیدهبان حقوق بشر، ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۶
گلبدین حکمتیارافغانستان نینگ اینگ یمان اوروش جنایت کارلریدن بیری دیر.گلبدین راکتیار او کیشی دیرکه میلادی ۱۹۹۲ ییلده صدراعظم بولگن پیتیده اوز مملکتی نینگ باشکنتی کابل نینگ اوستیده راکت یاغدیردی. او اونلرچه تبعیددن کیین ملی بیرلیک حکومتی تینچلیک شعاری بیلن اونینگ اوییگه قیترماقچی لر. اونینگ قیتیشی جزالردن قوتیلیش فرهنگینی کوچلنتیره دی، فرهنگی که افغانستان دولتی و اولرنینگ تمویل قیله دیگن اوزگه لر و همده گلبدین راکتیار نینگ قول آستیده گی قومندانلرینی میلادی ۹۰ نچی ییلده مینگلرچه گناه سیز آدملرنینگ اولدیریلیشی و همده اولکه نینگ اولر تمانیدن بوزیلیشی و حاضرگچه اولردن سوره ش اورنیده پرورش بیریش.
تینچلیک مذاکره سی فقط گینه اسلامی حزب نینگ باشلیغی گلبدین گه تیگیشلی دیر و بس. اونینگ اورنیده گلبدین نینگ اوروش جریانیده مرتکب بولگن جرم لریگه قضایی مصئونیت بیریش همده او و اونینگ یولداشلری آتلری نینگ بیرلشگن ملتلرتشکیلاتی نینگ قاره لیستیدن حذف قیلینیشی بیلن او تندرو و تروریستی گروه لر بیلن رابطه سینی کیسه دی. هرحالده کوپگینه کیشی گلبدین نینگ کابل شهریگه راکت و گلوله لر یاغدیرگنی اوچون راکتیار آتی بیلن تانیدیلر. اوشه دورده میلادی ۱۹۹۲ حکمتیار ایتلافی و سینگن دولت تمانیدن ارقه داشلیک قولگه کیلتیرگنی سبب صدراعظم تانیله دی. و راکت یاغدیره دیگن قومندانلریدن نظارت قیلر ایدی. اوشنداققه هم مخالف گروه لر کابل نینگ قولگه کیلتیریشیدن خوفگه ایدی. حکمتیار شهرتلی حادثه لرنینگ مسئولی دیر. صلیب سرخ کمیته سی نینگ ایتیشیچه میلادی ۱۹۹۲ نچی ییلده گلبدین نینگ موشکلری سببلی ۱۰۰۰ نفر اولیب و ۸۰۰۰مینگ کیشی یره لنگن ایدی.
کابل یشاوچیلریدن بیری اوشه دورحادثه سینی بونده ی توصیفلیدی:
«حکمتیار نیرولری بیرمه -بیر کابل نینگ اوستیگه راکت یاغدیره ر ایدی.کونلردن بیرکون میلادی ۱۹۹۲ نچی ییل نینگ تابستان فصلیده مین سرویس نی کوتیب تورگن ایدیم، کیسکریب قالگن بیر غریب آقسققال کیشی چاکلیت و جلغوزه ساته دیگن بیر کیچکینه کراچیسی بارایدی. وقتی که مین سرویس گه مینیب یولگه توشدیم ، کیینگه قیتیب قره دیم که بیر کارت کیلیب اوشه چاکلیت ساته دیگن آقسققال کیشیگه کیلیب تیگدی اونینگ ییر یوزیدن یوقاتیب یوباردی . مینیم فکریمچه اوشه راکت پارتله شی بیلن ۲۰ ته اولیب و کوپگینه کیشیلر یره لندی.»
حکمتیار بشری حقلرنینگ نقض قیلیش یانیده و کوپگینه سیاسی مخالف لری نینگ یوقاتیب یوبارگنینی یانیده پاکستان اولکه سیده ییر آستیده بیرگینه قماقخانه سی ییر آستیده بار ایدی و کونده لیک مردمنی شکنجه قیلر ایدی. حکمتیار امریکانینگ پاکستان طریقی بیلن قیلگن نظامی یاردمی بیلن میلادی ۸۰ نچی ییلده افغانستان پاکستانده گی بیلیمدانلری نینگ تروری، همده عیاللر اوچون ساغلیک اورگه تیش مرکزی و پاکستانده گی مهاجرلرنینگ کمپیگه یولگه تشله هجومی نینگ کوپیتیردی.


text:
۱۹۶۸ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش سککیزینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۵ ژانویه - آلکساندر دۇبچِکین چکسلواکی کومونیست حیزبی رهبرلیگینه گلمهسی ایله پراقا باهاری آدلی سیاسی پروسه باشلانمیشدیر.
- ۳۱ دسامبر - سسدن سۆرعتلی تی-۱۴۴ اۇچاغینین ایلک اۇچوشو کئچیریلدی.
- ۳ اوْکتوبر - تییو-۱۵۴ طیارهسینین ایلک اوچوشو حیاتا کئچیریلمیشدیر.
- ۲۸ دسامبر - ایسرائیل خۆصوصی تعییناتلیلاری بيروت فرودگاهیندا ۱۴ مۆلکی طیارهنی محو ائدیب.
- ۲۷ دسامبر - آسیا ایلک اینسانلی فضا اۇچوشونو گئرچکلشدیرن آپولو ۸ یئره دؤندو.
- ۲۴ سپتامبر - سوازیلند بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو قبول اولونموشدور.
- ۲۱ آوریل - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری٬ بیرلشمیش شاهلیق و روسیه٬ چتین دۇرومدا قالان فضاچیلاری قۇرتارماق اۆچون بیر آندلاشما ایمضالادی.
- ۲۱ آقوست - ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتینین قوشونلاری پراق باهارینی یاتیرماق اۆچون چکوسلوواکییه داخیل اولدو.
- ۲۰ آقوست - ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتینین قوشونلاری پراق باهارینی یاتیردماق اۆچون چکوسلوواکییه یئریدیلدی.
- ۱۶ مارس - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی جانسون٬ ویئتناما ۳۵٫۰۰۰-۵۰٫۰۰۰ عسگر داها گؤندرمهیه قرار وئردی.
- ۱۶ مارس - ویئتنام ساواشی سیراسیندا می لائی قیرغینی باش وئردی.
- ۱۳ نوْوامبر - تۆرکیه ایشچی حزبی کوْنگرهسینده مهمت علی آیبار یئنیدن گئنل باشقان سئچیلمیشدیر.
- ۱۲ اوْکتوبر - مکزیکده ۱۹-جو یای اولیمپیک اویونلاری باشلادی.


text:
اویان نیوز: ۲۰۰۸-جی ایلده باش گؤسترن و تأثیرلری هله ده داوام ائدن قلوبال اقتصادی بحرانا باخمایاراق سون ایللرده دونیادا سرعتله سرمایه آرتدی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، مرکزی سوئیسده اولان کرئدیت سویس-ین شیرکتینین “قلوبال وارلیق راپورو”نا گؤره، سون اون ایلده دونیانین ثروتی یوزده ۶۸لیک بیر آرتیم گؤسترهرک، ۲۴۱ تریلیون دولارا یوکسلدی.
آمریکا بیرلشیک دولتلرینین قلوبال وارلیق آرتیمینین یوزده ۷۲سینی تمثیل ائتدیگینی یازان راپورا گؤره ، دونیا سطحینده آدام باشینا دوشن وارلیق ۵۱ مین ۶۰۰ دولارکن، سوئیسده بو رقم یاریم میلیون دولاری کئچدی.
باشدا چین، تورکیه، برزیل، هیندیستان و جنوبی آفریقا جمهوریتی اولماق عذره اینکیشاف ائدن ایقتیصادلارین قاتقیلارییلا اؤنوموزدکی بئش ایل ایچینده قلوبال وارلیغین یوزده ۴۰ آرتیم گؤسترهرک، ۳۳۴ تریلیون دولارا چاتاجاغینی آچیقلایان راپور، بوتون اهالینین داها دا سرمایه دار اولاجاغی اورتایا قویدو.
گلهجک بئش ایل عرضینده اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلردکی سرمایهنین اینکیشاف ائتمیش اؤلکلردکیندن نیسبتله داها سرعتلی آرتیم گؤسترجگینی گؤسترن راپورا گؤره، چوخو اینکیشاف ائتمکده اولان اؤلکهلرده دولار میلیونرلرینین سایسیندا یوزده ۵۰ آرتیم تامین ائدیلهجک، بئلهجه ۲۰۱۸ اعتباریله دونیا داخیلینده ۴۷ میلیوندان چوخ آدام دولار میلیونری اولاجاق.
حاضیردا دونیاداکی جمعی ثروتین یوزده ۸۶سینین یوزده ۱۰ ان سرمایهلی قروبون الینده اولدوغونو خاطیرلادان راپوردا، اورتا و آلت گلیر قروپلارینین سرمایه دار اولاجاقلاری آنجاق سرمایهدار قروبون دونیانین ثروتینی نظارت ائتمهیه داوام ائدهجگی بیلدیریلیر.


text:
آدولف هیتلر
آدولف هیتلر (آلمانجا: Adolf Hitler )، (دوغوم:۲۰ آوریل ۱۸۸۹ – اؤلوم: ۳۰ آوریل ۱۹۴۵) آلمان نازی حزبی باشچیسی ایدی. هیتلر اوتریش ده دوغولموش بیر آلمان سیاست چی سی میش ۱۹۳۳ دن ۱۹۴۵ جک آلمانون دیکتاتوری میش . هیتلر نازی پارتیسینون لیدری اولاراخ گوجو اله آلدی ۱۹۳۳ ده آلمان کونسولو اولدو و بیر سوره سنرا اولکه سینون لیدری اولاراخ آلمانین سیاستین ده افسانه لی اولاراخ رایش آدینی اوزونه سچدی (اوچونجو رایش) هیتلر ایکینجی دونیا ساواشین لهیستانا حوجوم اتمخنن باشلادی بو ساواشین بیر سببی اوروپا نون بعضی اولکه لرینن اینتیقام آلماخ موتیواسیونی میش . هیتلر آلتی میلیون یهودینی سویقوروم پلانی نان اولدور دو و سببین یهودلارین آلمانین بیرینجی دونیا ساواشیندا سوچلی اولدوخلارینی و دوشوک بیر اینسان جینسینن اولدوخلاری ایچون اولدورمسینی ددی نازی دولتی ایلک یهودلاری ماداقاسکارا گوندرمخ ایستدی آما بو ایشی ساواش ایچینده گوره بیلمدیلر و سونوندا یهودلاری سیستماتیک قیرماغا باشلاتدی لار. هیتلر اونجه لیک له آلمانون بیرینجی دونیا ساواشیندا و ورسای آنلاشماسینون سببینن یخیلمیش ایقتیصادین قالخیزدیردی .
نازی پارتیسینون ایدئولوژیک اولاراخ بیر دیکتاتورچی یوخسا ایقتیدارچی ، آتوکراتیک و توتالیتر میش.
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
ویکیپدیانین اینگیلیس دیلینده اولان Adolf Hitler صفحه سیندن چوریلمیش.


text:
آنزیم
آنزیملر یا فرمنتلر – پروتئین طبیعتلی اورقانیک کاتالیزاتورلاردیر. جانلی اوْرقانیزملرده گئدن بۆتون بیوکیمیوی پروسسلرده ایشتیراک ادیر و همین پروسسلری سۆرعتلهندیریرلر. حاضیردا ۱۰۰۰-دن چوْخ آنزیم معلومدور. بونلاردان ۱۰۰-ا قدری کریستاللیک شکیلده آلینمیشدیر.
آنزیملر کیمیوی طبیعتینه گؤره ۲ قروپا بؤلونور: بیرکومپوننتلی آنزیملر یالنیز پروتئینلردان، ایکیکومپوننتلی آنزیملر ایسه پروتئینلردان و غیری-پروتئین حیصّه دن (ویتامینلر،نوکلوتیدلر، مینراللی مادهلر و س.) عبارتدیر.[۱]
خاصهلری[دَییشدیر]
آنزیملرین چوخ اوْلماسینا باxمئیاراق اوْنلارین اوْخشار خآصهلری واردیر. اوْنلار سودا حل اوْلورلار، تِمپراتورون، موحیطین فعّال تورشولوغونون و نملیین تأثیرینه حسّاسدیرلار. ۳۰-۵۰۰س تِمپراتوردا داها فعال اوْلورلار. نملیک چوخآلدیقجا اوْنلارین فعاللیغی آرتیر.
آنزیملرین خاص خآصهلری ده واردیر. بیر آنزیم یالنیز بیر مادهیه تأثیر ادیر، بللی فعّال تورشولوقدا داها یاخشی فعالیّت گؤستریر. مثلاً، پپسین ۱،۵-۲،۵ په موحیطینده داها یاخشی فعالیّت گؤستریر. آنزیملر ۲ علامته گؤره – تأثیر اتدیی سوبستراتا و یا کاتالیتیک تأثیر اتدیی تئپکییا گؤره تسنیفلشدیریلیر. آنزیمین آدی چوخ حاللاردا اوْنون تأثیر اتدیی ماده نین آدینا "آزا" شکیلچیسی علاوه اتمکله یازیر. مثلاً، مالتوزانی پارچالایان آنزیم مالتازا، لاکتوزانی پارچالایان آنزیم لاکتازا و س. آدلانیر.
سینیفلاندیرماسی[دَییشدیر]
آنزیملر آلتی صینیفه، بونلار دا اؤز نؤوبهسینده یاریمسینیفلره، قروپلارا و موختلیفلیکلره بؤلونور:
- 1.Oksid-ردوکتازالار. بۇ قروپ جانلی اوْرقانیزملرده گئدن اوْکسیدلشدیریجی-برپادیجی تئپکیلری کاتالیزه ادیر. ۱۴ یاریمسینیفه بؤلونور کی، بورادا دا ۲۷۰-دن چوخ آنزیم جملنمیشدیر.
مثلاً، پروکسیدازا، کاتالازا، دهیدروگنازا و س.
- 2.Transferazalar اورقانیک مادهلرین بیر کیمیوی قروپونون بیر موْلکولوندان دیگر موْلکولا کچمهسینی کاتالیزه ادیر. نتیجهده ینی مادهلر عمله گلیر. مثلاً، متیلترانسفرازالار،
آمینترانسفرازالار، فوسفوترانسفرازالار، قلوکوزیلترانسفرازالار و س. بۇ قروپا عایید اوْلان ۲۴۰-دان چوخ آنزیم معلومدور.
- 3.Hidrolazalar – مورکّب مادهلرین سو ایله بیرلشیب پارچالانماسی پروسسینی سۆرعتلندیریر. مثلاً، پروتینازا، پپتیدازا، کاربوهیدرازا، فروکتوفورانوزیدازا (ساکآرازا)، آمیلازا، سللولازا و س. جمعی ۹ یاریمسینیفه عایید ۲۱۷-دن چوخ آنزیم.
- 4.Liazalara اورقانیک مادهلری سوسوز پارچالاییب سو، کربون قازی، آممیاک و س. آیریلماسی تئپکیلرینی سۆرعتلهندیرهن آنزیملر عاییددیر. مثلاً، پیروواتکاربوکسیلازا، فوماراتقیدراتازا،
فوسفوپیروواتهیدراتازا و س. بۇ قروپا عایید اوْلان ۱۱۸-دن چوx آنزیم معلومدور.
- 5.Izomerazalar اورقانیک بیرلشمهلری اوْنلارین ایزومرلرینه چوریلمهسینی کاتالیزه ادن آنزیملردیر. مثلاً، تریوزوفوسفاتیزومرازا، قلوکوزوفوسفاتیزومرازا و س.، جمعی ۴۷ آنزیم. بۇ
آنزیملرین مادهلر مۆبادیلهسینده بؤیوک اهمیتی واردیر.
- 6.Liqazalar و یا سینتتازالار نیسبتاً ساده بیرلشمهلردن مورکّب بیرلشمهلرین سینتزینی سۆرعتلهندیرهن آنزیملردیر.
پروتئینلرین، یاغلارین و کاربوهیدراتلارین سینتزینده ۳۰-آ قدر بۇ قروپون آنزیملری ایشتیراک ادیر.
چؤریین، تورشودولموش سود محصوللارینین، پیوه، شراب، توتون، تورشودولموش میوه-تروزلرین اۆرتیم (تولید)ی فرمنتاتیو پروسسلرله باشا چاتدیریلیر.


text:
لا اونین د کامپس
لا اونین د کامپس (ایسپانجا: La Unión de Campos) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و وایادولید اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۳۲۰ نفر و اهالی سیخلیغی ۸٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«La Unión de Campos»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لا اونین د کامپس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نوترون
"نوترون" آتوم چکیردگینده اولان ذرّه دیر. نوتورنون الکتریک یوکو صیفر دیر. پروتون، نوترون ایله بیرلیکده آتوم چکیردگینده یئر آلیر و چکیردگین آغیرلیغی بو ایکی ذرّهدن عمله گلیر.
چکیردکده نوترونون سایی آزالیب چوخالا بیلر. اونون دوغرو آغیرلیقی ۲۷- ۱۰ × ۱٬۶۷۴۸۲ کیلوگیرم اولاراق نیسبی آغیرلیقی دا ۱٬۰۰۸۶۶۵۴۱ کیلوگیرم دیر.
دمیر یا Fe ده 56 نوتورن واردیر.
1932 ایده جیمز چادویک نوتورنلارین اولماسین تاپدی و اوندان قاباخ ایللرده رادرفورد 1920 نوتورنلارین اولماسین بیلمیشدی.بئله بیلندی کی پروتونلار مثبت(+) یوکو اولار و بیر بیرندن آیرلیار و بو کی پروتونلار بیر یئرده چکیردک ایچره قالیر نوتورنلارین اولماسینا باغلیدی.بئله لیک نوتورنلارین اولماسی بیلیندی.نوترون قالمایان و داغیلان بیر ذره دی و اونون یاشاماسی 918 ثانیه اولاراق.نوتورن داغیلمادا پروتون, الکترون و نوترینو ذره لری اولار.بو بؤلمه آدی بتا(یونانجا الفابتدن آلینمیش) داغیلماسی آد وئریلیب.بیر بتا ایشقی وئرن اتومدا چکیردکی بیر پروتون چوخالسا یوخاری اتوملارا طرف چکیلر.امما بوتون اتوملاردا بو ایش اولماز چون بیر اتوم چکیردکینده نوتورنلار 1,5 برابر پروتونلارجا اولسا بو اتوم پاولی اوزاخلاشماق اصلینه گوره داغیلماز.
نوتورن بیر یوخاری کوارک و بیر آشاغی کوارک دان اولاراق و ایکی کوارک بیر نوترون اولاراق.[۱]
چکیردک آغیرلیقی[دَییشدیر]
رادرفورد اتوم چکیردکین اولچوسونده بیلدی کی چکیردکین آغیرلیقی ایکی برابر پروتون آغیرلیقجا اولور.بیلیندی کی اتوم چکیردکینده گرک بیر آیری ذره اولسون کی پروتونلارینان بیرلیکده اتوم آغیرلیقی دوز گلسین و نوتورنلارین اولماسین بیلدی.
1932 اینجی ایلده جیمز چادویک بریلیوم ماده سین آلفا ایشیقیله بمباردمان ائتدی و بیلدی کی چوخ گوجلو ایچری گئدیشی اولان ذره بریلیوم چکیردکیندن آیریلدی.بو ذره الکترو مغناطیسم گوجونده هئچ یئره چکیلمیر و دوز یولون گئدیر.باشدا بئله بیلدی کی بو گرک گاما یا ایکس ایشیقی اولسون اما اونون گئدیش اولچوسونده ,گئدیشی ایشیقلارین 10دان 1 بیلیندی.اونا گوره بوذره نی کی آغیرلیقی پروتون کیمی اولور و گئدیشی ایشیقین اوندان بیری اولور ,نوتورن آد وئردی و اونو اتوم چکیردکیندن بیلدی.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Gregersen, The Britannica Guide to Particle Physics, 45.
- ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1935/ نوبل جایزه سی آلان


text:
ایراندا اوچاق دوشوب
ایرانین باشکندی تهرانا باغلی صفادشت کندینده بیر یوک اوچاغی دوشدو
ایراندا اوچاق دوشوب
ایرانین باشکندی تهرانا باغلی صفادشت حومهسینده بیر یوک اوچاغی دوشدو.
ایران خبر آژانسی ایلنا، بوئینگ-707 تیپی یوک اوچاغینین تهران یاخینلاریندا دوشدوگونو بیلدیریب.
اوچاقدا ایلک بیلگیلره گؤره 10 نفر وار ایدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران-دا زنجیرواری قضا اولوب، 20-دن چوخ شخص یارالانیب
بونو ایرانین عاجیل یاردیم تشکیلاتینین سؤزچوسو مجتبی خالدی دئییب.
عراقین قوزئیینده بؤیوک عملیات
«تسلیم اول» چاغریلارینا آتیشلا قارشیلیق وئرهن چوخ ساییدا تروریست ضررسیزلشدیریلدی
ایران و پاکیستان خاریجی ایشلر ناظیرلری افغانیستان-داکی وضعیتی موذاکیره ائدیبلر
ایرانین خاریجی ایشلر ناظیری حسین امیر عبداللهیان و اؤلکهده سفرده اولان پاکیستان خاریجی ایشلر ناظیری شاه محمود قریشی آراسیندا گؤروش کئچیریلیب.


text:
پاکیستان
پاکیستان ایسلام جومهوریتی (اوردوجا: اسلامی جمهوریۂ پاکستان) گونئی-آسیادا بیر دؤولت دیر. قوزئیدن افغانیستان، باتیدان ایران و دوغودان هیندوستان ایله همسرحددیر. پاکیستان آذربایجان اراضیسینی ایشغال ائتدیگی اۆچون ائرمنیستانین دؤلتینی تانیمایان یگانه دؤولتدیر. پاکیستان ۱۹۴۷ اینجی ایلده موستقیل اوْلموشدور. پاکیستانین اهالیسی ۱۷۰ ۰۰۰ ۰۰۰ میلیون دور و اهالیسینه گؤره دونیادا ۶ اینجیدیر.[۱]
پاکیستانین آدی[دَییشدیر]
پاکیستانین آدی اوردو و فارس دیلینده پاک اؤلکه آنلامینا گلیر.
- پ = پنجاب
- آ = 'آفگانیا (آفگانیا پاکیستانین قوزی باتیسیدیر)
- ک = کشمیر
- بلوچیستان = تان
تاریخ[دَییشدیر]
پاکیستان رایونونو تاریخ بویونجا بیر چوْخ دوولت ایشقال ائتمیشدیر. ایسلام بۇ رایوندا ۱۱-اینجی عصرده قزنهلیلر دؤولتی دؤورونده یاییلمیشدیر. سولطان موحممد قزنوی ۱۰۰۰ ایله ۱۰۲۶ اینجی ایللرده بوگون کی پاکیستانا بیر چوْخ آخین (هوجوم) ائتمیشدیر. آخینلارلا بیرلیکده ایسلام عالیملری بۇ رایوندا ایسلامین یاییلماسیندا تاثیرلی اوْلموشدولار. داها سوْنرا رایوندا بؤیوک موغول ایمئپرییاسی قویولموشدور. موغول ایمپئرییاسی دوؤرونده پاکیستان رایونو و قوزئی هیندیستان رایونلاری تمامیایله ایسلامی اوْلموشدور. ۱۹-اینجی عصرده اینگیلیسلر پاکیستان و هیندیستان رایونلارینی ایشقال ائتمیشدیلر. بیرینجی دونیا موحاریبهسیندن سوْنرا رایوندا اینگیلیس حاکیمییهتی تأثیری آزالمیشدیر و موسلمانلارایله هیندولار آراسیندا داخیلی موناقیشهلر باشلامیشدیر. قانلی موحاریبهلر سوْنوندا اینگیلیس حاکیمییهتینده اوْلان گونئی آسیا تورپاقلاریندا موسلمانلارین چوق اولدوغو رایونلاردا پاکیستان دولتی قورولموشدور. پاکیستان ۱۹۴۷ اینجی ایلده موستقیل دوولت اوْلموشدور.
معاصیر تاریخ[دَییشدیر]
۱۹۴۷-جی ایلده ایستیقلالیت قازانان هیندوستان دینی ایجماع پرینسیپی اساسیٛندا ایکی دؤولته- هیندوستان وپاکیستان دؤولتلرینه بؤلۆندۆ. ۱۹۴۷-جی ایلین آقسۇستۇن ۱۴-ده مۆستقیل پاکیستان دؤولتینین یآرادیٛلدیٛغیٛ اعلان ائدیلدی. اونۇن اهالیسی اساساً مۆسلمانلاردان عبارت ایدی. ۱۹۴۸–۱۹۵۰-جی ایللرده اؤلکده وئرگی وتورپاق ایصلاحاتلاریٛ کئچیریلدی. ۱۹۵۶-جیٛ ایلین مارتیٛن ۲۳-ده پاکیستان فئدراتیو رئسپۇبلیکا اعلان اولۇندۇ. اونۇن ترکیبینه ایکی ویلایت - غربی وشرقی پاکیستان داخیل ایدی. اؤلکه دکی غئیری-ثابیتلیک ۱۹۵۸-جی ایل اوکتیابریٛن ۸-ده حربی چئوریلیشه گتیریب چیٛخاردیٛ. حربی حؤکۆمت کونستیتۇسیانیٛن وسیاسی حزبلرین فعالیتینی قاداغان ائتدی. ۱۹۶۲-جیٛ ایل مارتیٛن ۱-ده پاکیستان پرزیدنت رئسپۇبلیکاسیٛ اولدۇ. پرزیدنت وظیفسینه حربی حاکیمیتین باشچیٛسیٛ ایۇب خان سئچیلدی. ۱۹۶۵-جی ایلده هیندوستانلا کشمیراراضیسی اۇغرۇندا حربی مۆناقیشه باش وئردی.
۱۹۶۶-جیٛ ایلدهتاشکندده هیندوستان وپاکیستان باشچیٛلاریٛنیٛن گؤرۆشۆ اولدۇ. بیرگه رازیٛلیٛق بیاننامسی قبۇل ائدیلدی ومۆناقیشه دینج یوللا نیزاما سالیٛندیٛ. سیاسی مۆخالیفتین گۆجلنمسی وشرقی بئنقالیانیٛن آیریٛلماسیٛ اۇغرۇندا کۆتلوی حرکاتیٛن باشلانماسیٛ ۱۹۶۹-جی ایلده پاکیستاندا سیاسی بحرانا سبب اولدۇ. همین ایل مارتیٛن ۲۵-ده پاکیستاندا یئنی حربی چئوریلیش باش وئردی. حاکیمیته ژنرال یحیی خان گلدی. ۱۹۷۰-جی ایلده پاکیستانیٛن تاریخینداا یلک دفه اولآراق مجلس سئچکیلری کئچیریلدی. سئچکیلر زامانیٛ اکثریت سسی اؤلکنین شرقیندهخالق لیقاسیٛ پارتیاسیٛ، قربیند ایسهپاکیستان خالق پارتیاسیٛ قازاندیٛلار. خالق لیقاسیٛ پارتیاسیٛ شرقی بئنقالیایا مۇختاریت وئریلمسی تلبیایلهچیٛخیٛشائتدی. پاکیستان حؤکۆمتی بۇ طلبی رد ائتدی. اؤلکنین شرق حیسسینده آیریق حرکاتیٛ باشلاندیٛ.
۱۹۷۱-جی ایل مارتیٛن ۲۵-دن ۲۶-نا کئچن گئجه شرقی بئنقالیایا قوشۇن یئریدیلدی. قانلیٛ وطنداش مۆحاریبسی باشلاندیٛ. مۆحاریبنین ایلک گۆنۆنده، مارتیٛن ۲۶-دا بنگلادش خالق رئسپۇبلیکاسیٛ اعلان اولۇندۇ. ۱۹۷۱-جی ایلین دئکابریٛندا حربی مۆناقیشیه هیندوستان دا قوشۇلدۇ. هیندوستان-پاکیستان مۆحاریبسی باشلاندیٛ. پاکیستان اوردۇسۇ مغلۇب ائدیلدی. بۇ مغلۇبیت نتیجسینده پاکیستاندا حربی رئژ یم ایفلاسا اۇغرادیٛ وژنرال یحیی خانیٛن حؤکۆمتی ایستئفا وئردی. حاکیمیته باشدا پاکیستان خالق پارتیاسیٛنیٛن لیدئری ذوالفقار علی بوتواولماقلا مۆلکی حؤکۆمت گلدی. یئنی حؤکۆمت بیر سیٛرا مۆترققی ایقتصادی وسوسیال تدبیرلر حیاتا کئچیردی. آپاریٛجیٛ صنایئ ساحلری، بانکلار میلّیلشدیریلدی. اقرارایصلاحاتلار حیاتا کئچیریلدی. مۆلکدار تورپاق ساحیبلی محدۇدلاشدیٛریٛلدیٛ. ملت تصررۆفاتلاریٛنا دؤولت یاردیٛمیٛ ارتیٛریٛلدیٛ. ۱۹۷۲-جی ایلده هیندوستانلا پاکیستان آراسیٛندا مۆباحیسلی مسللری حلل ائتمکاۆچۆن سازیش ایمضالاندیٛ.
۱۹۷۴-جی ایلده پاکیستان بنگلادشی مۆستقیل دؤولت کیمی تانیٛدیٛ. ۱۹۷۶-جیٛ ایلده هیندوستانلا دیپلوماتیک مۆناسیبتلر یآراندیٛ. خالق پارتیاسیٛ (PXP) باشدا ز.ا. بۇتواولماقلا یئنیدن سئچکیلرده غلبه چالدیٛ. لاکین مۆخالیفت بلوکۇ - پاکیستان میلّی آلیانسیٛ سئچکیلرین نتیجلرینی تانیٛمادیٛ ویئنی سئچکیلر کئچیریلمسی طلبینی ایرلی سۆردۆ. اؤلکنی سیاسی بحران بۆرۆدۆ. بۇندان ایستیفاده ائدن ژنرال محمد ضیا الحق ایۇلۇن ۵-دا حربی چئوریلیش ائدرک حاکیمیته گلدی. او، مجلسی بۇراخدیٛ. کونستیتۇسیانیٛ لغوائتدی. سیاسی حزبلرین فعالیتین دایاندیٛریٛلدیٛ. باش ناظیر ذوالفقار علی بوتو حاکیمیتدن سۇی-ایستیفاده ائتمکده گناهکار بیلینرک ۱۹۷۹-جی ایل آپرئلین ۴-دا اعدام اولۇندۇ. ۱۹۷۹-جی ایلده پرزیدنت محمد ضیا الحق پاکیستانی ایسلام رئسپۇبلیکاسیٛ اعلان ائتدی. یئنی حؤکۆمت جمیتین سوسیال-سیاسی حایاتیٛنیٛ ایسلاملاشدیٛرماغا باشلادیٛ. بۇ دؤورده خاریجی سیاستین اساسای استیقاماتی قونشۇ افغانیستاندا باش وئرن حادیثلره یاخیٛندان مۆداخیله ائتمیه، اوراداکیٛ مۆقاویمت حرکاتیٛنا هرجۆر یاردیٛم گؤستردی. پاکیستان اراضیسینده۳ میلیوندان چوْخ افغان قاچقیٛنیٛنا سیٛغیٛناجاق وئریلدی. داخیلده ایسه سیاسی ثابیتلیک یوخ ایدی. مۆختلیف ایستیقامتلی سیاسی حزبلربیر-بیری ایله مۆباریزه آپارار، اهالی آراسیٛندا میلّی-دینی زمینده توققۇشمالار تؤردیردیلر. بئله مۆناقیشلر همیشه اوردۇنۇن کؤمیایله یاتیٛریٛلیٛردیٛ.
۱۹۸۸-جی ایلین اوقۇستۇندا محمد ضیا الحق طیاره تصادفینده فوت اولدۇ. کئچیریلن مجلس سئچکیلرینده PXP کیچیک اۆستۆنلۆکلرله غلبه قازاندیٛ. حزیبن صدری، اعدام اولۇنمۇش ذوالفقار علی بوتو قیٛزیٛ بی نظیر بوتو باش ناظیروظیفسینی تۇتدۇ. یئنی حؤکۇمت ایصلاحاتلار کئچیرمیه، اؤلکه حیاتیٛنیٛ دئموکراتیکلشدیرمیه، اهالینین وضیتینی یاخشیٛلاشدیٛرماغا دایر تدبیرلر پلانیٛ ایرلی سۆردۆ. لاکین مۆخالیفتداولان ایسلام دئموکراتیک الیانسیٛ پارتیاسیٛاونۇن آپاردیٛغی سیاسته قارشیٛ چیٛخدیٛ وایستئفاسیٛنیٛ طلب ائتدی. اؤلکنی یئنی ایغتیشاشلار بۆرۆدۆ.
۱۹۹۰-جیٛ ایلده پرزیدنت غلام اسحاق خان بی نظیر بۇتونۇ وظیفدن کنارلاشدیٛردیٛ ومجلسی بۇراخدیٛ. یئنی مجلس سئچکیلری کئچیریلدی. ایسلام دئموکراتیک الیانسیٛ حزبسیٛ سئچیجیلرین اکثریتینین سسینی قازاندیٛ ویئنی حؤکۇمتی فورمالاشدیٛردیٛ. ۱۹۹۹-جی ایلده پاکیستاندا یئنی حربی چئوریلیش باش وئردی. ژنرال پرویز مشرف حاکیمیتی اله کئچیردی. مجلسی بۇراخدیٛ. اؤلکده وضیعت ثابیتلشدیکدن سوْنرا حاکیمیتی مۆلکی حؤکۇمته وئرجی بارده بیاناتلا خالقا مۆراجیت ائتدی. ۲۰۰۱-جی ایلده کئچیریلمیش پرزیدنت سئچکیلرینده پرویز مشرف اؤلکه پرزیدنتی سئچیلدی.
جوغرافیا[دَییشدیر]
پاکیستان قوزئیدوغودان چین خالق جومهورییهتیایله، دوغودان هیندوستان ایله، باتیدان ایرانایله، قوزئیدن افقانیستانایله سرحددیر. پاکیستانین ساحهسی ۷۹۶ ۰۹۵ ک. م² دیر. ان یؤکسک نؤقطهسی هیمالییا سیراداغلاریندا یئرلشن K-2 دیر.
اهالی و حیات[دَییشدیر]
پاکیستانین اهالیسینین اکثر حیسهسی گونئی و دوغو رایونلاردا یئرلشمیشدیر. پاکیستاندا اهالینین اکثر حیسهسی کیچیک شهرلردهدیر. ان بؤیوک شهر کراچیدیر و گونئی پاکیستاندا یئرلشیبدیر. پاکیستان اهالیسینین اکثرییهتی هیند چایی اطرافیندادیر. بویوک شهرلری لاهور، حئیدر آباد، راوالپیندی و ایسلام آباد دیر. ۲۰۰۶ ایلینین نۆفوس ساییسی نتیجهلرینه گؤره حیات مؤددتی کیشیلرده ۶۲ ایل، قادینلاردا ۶۳ ایلدیر.
دیل[دَییشدیر]
اوردو دیلی پاکیستانین رسمی دیلیدیر. لاکین پاکیستاندا موختلیف بیر چوْخ دهایشیک میلّتلر یاشاییر و هر میلّت اؤز دیلینی ایستیفاده ائدیر. پاکیستاندا کی موختلیف بویوک دیللر آشاغیداکیلاردیر؛
- اوردو دیلی (رسمی دیل)
- پنجاپ دیلی (پنجاب رایونوندا ایستیفاده ائدیلیر)
- بلوج دیلی (بلوچیستان رایونوندا ایستیفاده ائدیلیر)
- سیند دیلی (سیند رایونوندا ایستیفاده ائدیلیر)
- پشتو دیلی (قوزئی پاکیستاندا ایستیفاده ائدیلیر)
دین[دَییشدیر]
پاکیستانین رسمی دینی ایسلام دیر. اهالینین اکثر حیسهسی موسلماندیر. پاکیستان دا آز میقداردا مسیحی و هیندو مؤوجوددور. موسلمانلارین؛
- % ۸۰ سوننی
- % ۱۵–۲۰ شیعه
- % ۲٬۵ احمدیدیر.
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
پاکیستانین ایقتیصادی توسعه ائتمهمیشدیر و اهالینین اکثر حیسهسی یوخسول دور. اؤلکهده اهالینین اکثر حیسهسی کند تصرروفاتیله مشقولدور. آمّا پاکیستان آتوم ائلئکتریک ایستانسییاسینا صاحیب یئگانه ایسلام اؤلکهسیدیر.
کشمیر مسئلهسی[دَییشدیر]
کشمیر رایونو قوزئی پاکیستان و قوزئی هیندیستاندادیر. هیندیستان بۇ رایونا حاکیمیت ایددیعا ائدیر، پاکیستاندا حاکیمیت ایددیعا ائدیر. بۇ سببدن پاکیستان باتی-قوزئی کشمیری، هیندیستان گونئی-دوغو کشمیری ایشقال ائتمیشدیر.
منطقهلر[دَییشدیر]
پاکیستاندا ۸ رایون مؤوجوددور:
- بلوچیستان
- قوزئی-دوغو سرحد رایونو
- پنجاب
- سیند
- اسلام آباد
- فئدرال عشیرتلر رایونو
- کشمیر
- قوزئی تورپاقلار
گؤرونتولر[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
- اؤلکهلر
- اینگیلیسیجه دانیشان اؤلکهلر
- ایسلام جومهوریتلری
- ایسلام ایشبیرلیگی تشکیلاتی اؤلکهلری
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر
- Pakistan
- Commonwealth republics
- Developing 8 Countries member states
- اینگیلیسجه دانیشان اؤلکهلر و اراضیلر
- فدرال جومهوریتلر
- Islamic republics
- Member states of the Commonwealth of Nations
- Member states of the South Asian Association for Regional Cooperation
- گونئی آسیا اؤلکهلری
- ۱۹۴۷ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- Urdu-speaking countries and territories
- ویدئو کلیپلری اولان مقالهلر
- آسیا اؤلکهلری


text:
Apr 24, 2014
آذرتالک پالتاک اوتاغیندا 22.01.2012 تاریخینده لاییسیته حاقیندا کی چیخیشین بیر بؤلومو
صدیقه عدالتی
آذربایجان میلی دئموکراتیک حرکتینده لائیسیته و سکولاریزمین اهمیتی
بو مسأله نین تام آیدینلانماسی اوچون بیر سئری تاریخی گلیشمه لره ایشاره ائتمه لی ییم چونکو لاییسیته مسأله سی بیزیم ایچیمیزده تام آچیلماییب و آیدینلانمامیشدیر. بونون ایثباتی دا اورتایا آتیلان اینحیرافی دوشونجه لر و اونلارا اینانان کوتله دیر.
بیزیم میللی دئموکراتیک حرکتیمیزده نییه لاییسیته اؤنملی دیر؟
Apr 23, 2014
ملیت ِ گوشت ِ دم ِ توپ
آرکادی بابچنکا
برگردان: شیوا فرهمند راد
مام میهن روسیه برای جان دادن در راهش تنها یک ملیت را میشناسد: ملیتی بهنام گوشت دم توپ.
(درد دلهای یک سرباز وطن)
سلام! نام من آرکادی آرکادییویچ بابچنکاست. سیوهفت ساله، دانشگاهدیده، متأهل، پدر یک دختر.
نوزده ساله که بودم مام میهن پوتین به پایم کرد، مسلسل توی مشتم گذاشت، روی یک زرهپوش نشاندم، و گفت "برو". من هم رفتم. "برقراری نظم مطابق قانون اساسی" بود نام آن جنگ. بیستودو سالم که شد با پای خودم به ادارهی سربازگیری رفتم و در ارتش نام نوشتم، داوطلبانه، و برای بار دوم به جنگ رفتم. "عملیات ضد تروریستی" بود نام این یکی که سال 1999 شروع شد. توی دفترچهی سربازیم نوشتهاند: «102 شبانهروز در عملیات مستقیم جنگی شرکت داشته.»
Apr 19, 2014
اوزو کولهیه
نریمان ناظیم
قاپینی آچدی. بیر توپا شاختاایلا برابر ایچهری گیردی. کیمسهیه باخمادان دوم- دوز پئشخانا ساری گئتدی. سول دیرسگینه سؤیکهنیب، ساغ الیایله پاپاغی باشینین دالینا سوردو. کؤبود بارماقلاریایلا یاپیخمیش چال ساچینی داراخلادی. پئشخانین آرخاسیندا دایانان قوجا ائرمنی “ها، نا وار اوروف؟ باس نییه آیلاشمیرسان؟”- دئیه، یاخینلاشدی. اوروف گولومسهدی. گؤزلرینین، دوداغینین کونجونده کی قیریشلار درینلهشیب، اوزانیب بیر- بیرینه قوووشدو. هئچ نه دئمهدن الین جیبینه سالیب ایکی دانا گوموش بئش قیرانلیق چیخارتدی. پئشخانین اوستونه ویریب، چاخیر وئر! – دئدی. قوجا ائرمنی بیر پولا، بیرده اوروفا باخدی:
قوجالمیش قوچاقلیق
عشق اولسون
شهانه مشفق قیزی - کوءچورن: ابوذر جعفری
پاییز تزه گلمیشدی. داها دوغروسو، هله تزه-تزه اؤز گلیشینی ثبوت ائتمک ایستهییرمیش کیمی هاوالار سون گونلر سویوماغا باشلاییردی. اونیورسیتهدن چیخیب یاغیشین آلتیندا دئمک اولار کی، قاچا-قاچا اؤزومو مئترویا چاتدیرماغا تلهسیردیم. یاغیش ائله برک یاغیردی کی، باشیمی قالدیرماغا، اطرافیما گؤز یئتیرمهیه ماجال تاپمیردیم. ائودن چیخارکن آنامین «بو گون یاغیش هاواسی وار، اؤزونله چتیر گؤتور» مصلحتینه قولاق
Apr 6, 2014
کورتئز آداسئ آدلی یازی حاقیندا
محمد علی تاج احمدی
کورتز آداسئ آدلئ بیر یازئیا گوزوم دوشدو اخودوم. ساغ اولسونلار بو جوان یولداشلارئمئز کی بله یارایان بیر ایشه ال قویوبلار. گله جک اشلرینده بوندان دا آرتئق اغورلو اولماقلارئنئ آرزئلایئرام.
یازی نین هامیسین آشاقیدا کی لینک ده ن آچین..
کورتز آداسی
Apr 5, 2014
لال حاجیه- کؤرپه- کؤلگه
بوزارمیش چادراسینی بئلینه باغلاییب، یئپ- یئکه باشماقلاری ایله کوچهنین دووارینا سؤیکهنیب،آوارا-سرگردان باخیشلارینی گلیب- گئدهنین اوزونه سریر. اونون اؤنوندن کئچرکن گولومسهییب، باشیملا سلام دئییرهم. ماراقلیجا ایکی آددیم ایرهلی گلیب، سسینین بوتون توتغونلوغو ایله “هلام… شئفین؟!” دییه قارشیمدا دایانیر. یئنیدن کئیفینی سوروب گئتمک ایستهییرم. آرخامجا باغیریب دئییر: ” باهبی… اهبه اؤیدو” .
گوندلیگیمده ن بیر صحیفه
سحر اوتاغین سکوتوندا گؤزلریمی آچیرام، هله اوتاق قارانلیقدی. یاتاغین یانینداکی استولون اوستوندن تلفونو گؤتوروب ساعاتا باخیرام. ساعات ۷-یه بیر نئچه دیقه قالیر. ساعات زنگ وورمادان یوخودان آییلمیشام. بلکه دونن گئجه یاتاغا تئز گئتدییم اوچوندور. یاتاق دان قالخیب ال-اوزومه سو چکیب، چایدانین آلتین یاندیریرام، دوشونورم، حاضیرلانانا ده ک، چای قاینار دئیه : دوشونورم. بیر الیمله گئینیر، او بیریسیله سحر یئمه¬یی حاضیرلاییرام. بیر چای سوزوب یئمه یه اوتورورام. یئمه ییمی یئمه یه 10 دیقه م وار، یوخسا ایشه گئج قالاجاغام. بو گون هئچ ایشه گئتمگ ایستمیرم. آمما بیلیرم آیین باشی کردیت کارتلاریمی اؤده ینده بو گون ایشه گئتدیم اوچون سوینه یه جم. بو گونلر ایشه گئتمه یه اؤزومو زورلایرام!


text:
زندگی نامه عاشیق حسین جوان (اتو کندی)
زندگی نامه عاشیق حسین جوان
عاشیق حسین جاوانین حیاتی و ادبی ارثینه بیر باخیش
قاراداغ ئولکهسی تکجه طبیعی، باخیمدان یوخ، بلکهایگیدلیک، وطن پرورلیک، ادبیات و موسیقی ساحهسینده آذربایجاندا بیر اؤزوک قاشی کیمی ساییلیر.قاراداغدا کلاسیک ادبیات ایله یاناشی شفاهی خالقادبیاتی، خصوصی ایله عاشیق صنعتی، چوخ گئنیشصورتده انکیشاف ائتمیشدیر سؤزوموزه اؤرنک شاهاسماعیل خطائی دؤرونده یاشامیش دیریلی قوربانی،18 نجی ایل عصریده یاشامیش کلیبرلی عاشیق علی وعاشیق رافی «غفار»، مشگینده عاشیق دؤورموزدهمشگینلی اسد، گرمه دوزلو حسین جاوان و بیرچوخلارینی آد آپارماق اولار.
دؤورموزون گؤرکملی شاعر و عاشیغی، استعدادلیسؤز اوستاسی عاشیق حسین جاوانین آدی آذربایجاندااونون سرحدلریندهن اوزاقلاردا دا چوخلارینا تانیشدیر.
میکائیل اوغلو حسین 1295(1) نجی شمسی ایلینده،قاراداغین گرمه دوز ماحالی اوتوکندینده آناداناولموشدور. حسین آتاسینی چوخ ائرکن ایتیرمیشعایله آغیرلیغی آناسی زهرانین چینینه دوشموشدور.اونا گؤرهده، عاشیغین عایله سی قوزئی آذربایجاناکؤچموش، ایکی ایل آغ دامین شرف خانلی کندیندهیاشامیش، سونرا قاسیم اسماعیل اوو رایونونوندلمحمدلی کندینه کؤچموشدولر.
همین ایللر ده حسین عایله خرجینی اؤدهمک اوچوناورانین وارلیلارینا چوبانچلیق ائتمیشدیر. گنج حسینکندین تامام توی – دویونلرینده اولموش و مجلیسیآپاران عاشیقلارا درین بیر ماراغلا قولاق آسار کن،سوزون و سازین تأثیری ایلیگینه ئیریشیدیر.
همان وورغونلوق تأثیری کؤلگهسینده او؛ 11 یاشینداایکن بیر مدت عاشیق علعسگرین قارداشی اوغلوعاشیق موسییا «1306 – 1313» نجی ایللردهشاگردلیک ائتمیشدیر.
عاشیق حسیننین بیر صنعتکار کیمی ئیتیشمه سیندهعاشیق علعسگرین قارداشی محمدین، اوغلو نجفین،اوغلو طالیبیندا بؤیوک رولو اولموشدور. سونرالاربیر اوستاد کیمی ایرانا قایتمیش و گؤرکملی صنعتکارکیمی آذربایجانین خصوصی ایله تبریز، ارومیه، مرند،میانا، زنجان، اهر، کلیبر و تهراندا یاشایانآذربایجانلیلارین توی مجلیسلرینین بزهییاولموشدور.
عاشیق حسین اؤز ماحاللاریندا بیر گؤزهلهورولموش، اما عشقینده اودا اصلی – کرم، لیلی -مجنون، علعسگر – صحنه بانو کیمی مرادا چاتابیلمهمیشدیر.
عاشیق حسین جاوان 1319 نجی ایلدهن اساساعتباریایله یارادیجیلیغا باشلامیش ایلک شعرلرین«فرمان» سونرالار «جاوان» تخلصوایله یازمیشدیر.
عاشیق حسین 1324 نجی ایلده دموکرات فرقهسینینایش اوسته گلن چاغلاری اونون فعال اشتراکچی وعضولریندهن اولموش و اؤزکسگین شعرلر ایله طاغوترژیمینین علیهینه اولموشدور:
شاه من اونوتمادیم سنده اونوتما
صابونلو کندیری دار آغاجینی
مندهکی اونوتسام تاریخ اونوتماز
سینهسی داغلانان آنا – باجینی
آی ظالیم بو ظلمون او خیانتین
ارتیریب ائللرین سنه نفرین
قان ایچمک اولوبدور سنین عادتین
ائللر سیندیر اجاق کوک قیلینجینی.
«حسینم» دئیرم: اولاجاق اینان
حق سنی تورپاغا سالاجاق اینان
تاریخ اؤز الیله آلاجاق اینان
باشیوا قویدوقون ظولمو تاجینی
عاشیغین شعرلری او زامانین «آذربایجان»، «قیزیلعسگر»، «وطن یولوندا»، «یئنی شرق» کیمی درگیوغزئتلرینده چاپ اولموشدور.
دموکرات فرقهسی پیشهوری باشچلیغی ایله ایشاوستونه گلندهن سونرا، عاشیق حسین ده فرقهطرفیندهن عاشیقلار بیرلیگینین رهبری اولور. اما بوباشچیلیق چوخ چکمهدهن 1325 نجی ایلین 21 آذریندهشاه قوّهلرینین طرفینده داغیلیب، فرقه باشچیلاریهرهسی بیر طرفه قاچیر، عاشیق دؤیوش چاغلاریدااوتومور. او «شمشک نفسلی سازایله نملی سنگرلردهفدائیلر قاریشیسیندا ایلهاملا اوخویوردو، او وطننینآزادلیغی اوغروندا گئدهن دؤیوشده اتینین شیشهچکیلهجهیندهن ده قورخموردو.افسوسکی، کیملرینسهسویوق مناسیبتینی بونودا عاشیق حسین جاوانا چوخگؤردولر»(2) او فرقه داغیلارکن تبریزده باش ساخلایابیلمه دیگی اوچون کندلرینه گئدیر. سوراغیندا اولاندؤولت مأمورلاری عاشیغین تعقیبینده اولورلار.نهایتعاشیق گئجهنین بیر تکجه قیزی و حیات یولداشیایلهوعدالاشاراق قوزئی آذربایجانا گئدیر. ماراقلی دیرکی،عاشیق اؤز قیزیندان آیریلارکن اونا بیر منظوم وصیتنامه کیمی قوشما قالیبیندا حصر ائدیر:
من گئدیرهم سعادتین دالینجا
کؤریه قیزیم مندهن سونرا آغلاما
نفسیم گلینجه تایورولونجا
من چاتارام بیر دییارا آغلاما
باغری قاندی چوخ کؤرپهلر ایراندا
انسانلار چکیرلر نهلرایراندا
آناسیز اوشاقلار مهلر ایراندا
سن اومود وئر، باخ اونلارا، آغلاما
قاشین کولگه سالیب آخماسین یاشین
یئره تیکیلمهسین ویقارلی باشین
او مهربان آنا، باجی ـ قارداشین
چک پنهانه دیینن یارا آغلاما
اونوتما آرزینی – گلهجهینی
تازا حیات خوش گون گؤرجهینی
ساچلارینی چین – چین هؤرجهینی
سیقاللا تئللرین دارا آغلاما
اینسان بیر آغاجدیر کسرلر اونو
باش وئریب دیبیندهن تؤرویر اونو
ئیتیشیب دوشمنین عمرونون سونو
وور سالار «حسینه» یارا آغلاما
عاشیق، استالین دؤورنده، بیر چوخ چتینلیکلر منتو دناز آلتیندا قالیر. مثال اولاراق «1326» نجی ایلیناوللرینده فلارموینیادا یقینجاق اولور. عاشیق حسینجاوان دا گئدیر. ییغینجاق قورتولاندان سونرا، میرجعفرباقر اوون گؤزو حسین جاوانا ساتاشیر او تانی ایلهعاشیق اوز توتوب سوروشور «بیلیرسن – دئدی،تبریزده قالسایدین، سنه نئیلیهجکدیلر؟ عاشیقحسین جاوان بو جوابی معلوم اولان سوالی لاقیدسکوتدا قارشیلادی»(3) بو کیمی دونیازلاری تحملائدن عاشیق یازیب یاراتماقدان ال چکمیر. او 1327 -1326 نجی ایللر آراسیندا م.ماقومائیو آدینا آذربایجاندؤولت فیلار مونییاسیندا سولسیت وظیفهسیندهایشلهمیش و 1336 نجی ایلدهن آذربایجان یازیچیلارایتفاقینین عضو اولموشدور.
عاشیق حسین ایفاچیلیق و یارادیجیلیققیمتلندیرمک اوچون 1337 نجی ایلده صحنهفعالیتین 25 ایلینی و 1346 نجی ایلده آنادان اولماسین50 و 1355 نجی ایلده ایسه 60 ایللینی طنعطنعه ایلهقئید ائدیلمیشدیر. عاشیق حسین جاوان آذربایجانعاشیقلارنین بیر، ایکی، اوچو و دؤردونجو قورلتاینیننمایندهسی اولموشدور. 1338 نجی ایلده مسکوواداآذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی اون گونلویوندهاشتراک ائتمیش و شرف نشانیله تلطیف اولونموشدور.
عاشیق 1329 نجی ایلدهن باشلییاراق، بیر – بیرنینآردینجا بیر نئچه کیتابی چاپ اولموشدور. 1329 دا«عاشیغین آرزولاری» یئنه همین ایلده «آزادلیقماهنیلاری»، 1332 ده «شعرلر»، 1335 ده «صدفلیساز»، 1338 ده «قوشمالار»، 1341 ده «شعر»، 1345 ده«دانیش تئللی سازیم»، 1358 ده «باهار کیمی» و باشقاچئشیدلی کیتابلارینی آد آپارماق اولار.
عاشیق حسین جاوان ادبی فعالیتینده بیر نئچه داستانو سفرینده مؤللیفی اولموشدور.
«حسین جاوان سروناز»، «باکی قیزلاری»، «کلبه جرخاطیرهلری»، «قاراداغ سفری»، «ستارخان داستانی»کیمی اثرلرده یاراتمیشدیر. عاشیغی سئویب ایستیهنلراولموشسادا، حسدینی چکنلر ده آز اولمامیشدیر.واختیایله عاشیغی اینام وعقیدهسی اوچون تنقیدائدیب «فیکیر دوشونجهسینی الدهن وئریب» دییهنلرهجواب اولاراق یازیر:
سینیم جاوان، فیکیریم جمع، ازبریمدی بیر خدا
شاهلار شاهی وئریب درسیم یاتمیشدیم یوخودا
عزیز آیه بویوروبدور حاق قوراندا نون ندا
«جاوان حسین» حسین بیر آدی ایله تعریف سال یادا
یوز اون دؤردو حاق ایله بویوروب اوتوز جز قرانه باخ
عاشیق حسین جاوان اهل بیت عاشیغیدیر. و انونشعرلری کمونیست حاکمیتی ایللرینده ایشیق اوزوگؤرمهسده سونرالار خالقین دیل ازبری اولموشدور.تبریز شهرینده عاشیقلار قورولتاینین بیرنجی دؤرونده81 ینجی ایلین مهر و آبان آییندا بئش گونلوکیاریشمادا ایشتراک ائدهن عاشیقلارین واسطهسیایلهاوخونان «ابوالفضل (ع)» شعری دقته لایقدیر
… آتان علی وصیسییدی محمد پیغمبرین
عاشورا گونو شهید اولدو جوان علیاکبرین
«جاوان حسین» ئوکریدی هر واخت قانلی پیکرین
امام حسین قاباغیندا شهید اولان ابوالفضل(4)
عاشیق حسین جاوان عؤمور بویو وطن حسرتیله ووطنداشلارایله گؤروش حسرتینده یاشامیش
ساریلیب بویونونا بیر کؤرپه سایاق
دویونجا حسنونه باخئیدیم تبریز.
سن اولایدین بیر داغ منده بیر بولاق
شیرهاشیر کؤکسوندهن آخئیدیم تبریز.
و یا
چیخیب ساوالانا یوردوما باخسام
تبریزین کؤکسونه اولدوزلار تاخسام
ظفر نغمهسینی زیلدهن اوخوسام
من «جاوان حسینم» ناکام اؤلمهرهم.
اما تأسفلر اولسون کی عاشیق اؤز آرزیسیناچاتمادان 1365 نجی ایلده گنجه شهرنین قاسم اسماعیلاوو رایونوندا ابدیلیک حیاتا گؤیوموشدور
آثار او عبارتند از:
1- آزادلیق ماهنی لاری. باکو. آذرنشر. 1950.
2- عاشیغین آرزولاری. باکو. اوشاق گنج نشر. 1950.
3- قوشملار. باکو. آذرنشر. 1956.
4- صدفلی ساز. باکو. آذرنشر. 1956.
5- شعرلر. باکو. آذرنشر. 1962.
6- دانیش، تئللی سازیم. باکو. آذرنشر. 1966.
7- ائل عاشیغی. باکو. آذر نشر. 1975.
8- باهار کیمی. باکو. یازیچی. 1979
9- شعرلر. باکو. اوشاق گنج نشر. 1953.
گزیده اشعار عاشیق حسین جوان
اوره گیم آتلانیب طبعیم جوشوبدور
سنسن چین یازیرام سوز عمیم قیزی
قفا دن آیریلیق بیزه دوشوبدور
سن ده منیم کیمی دوز عمیم قیزی
******************
گوزلرين حکم ائيله يير قتليمه فرمان قارا گؤز
گؤزلرينه جان صاداغا دئميشه م قوربان قارا گؤز
خسته يم جان وئريره م سن يئتير درمان قارا گؤز
جان گئديب جسد قاليب بيل گيلن اينان قارا گؤز
**************************
آلا گؤز اوستونده قارا قاشلارين / چاتيليب ياي کيمي آراسي نرگيز
گؤزل اينان طبيعت دن قاتيليب / وسمهسي سورمه سي قاراسي نرگيز
اوزونه باخانين خيالي چاشير / محبتين کمندينه دولاشير
خومار گؤزون هانسي گوزه ساتاشير / تاپيلمير دردينين چاراسي نرگيز
عشق اهلي سن جاوان حسين قيناما / هئچ کيم دوزمز بو غوصه يه بو غمه
محبتين اوخون ووردون سينه مه / چوخدور عاشقي نين ياراسي نرگيز.
*************************************
سنين هر باياتين قوشمان گرايلين / ستارلارين ديلينده دوداغيندا دير
اؤزون او گؤزلردن اوزاق اولسان دا / شکيلين کونوللر اوطاغيندا دير
دئيرلر ائولري آختاردي دوشمن / مين قالين کيتابا اود ويردي دوشمن
فقط او بيلمه دي سنين هر نغمه ن / دويان اورکلرين واراغيندادير
حله ليک تبريزده ايتسه ده سسين / يانيقلي- يانيقلي اوتسه ده سسين
دياردان – ديارا گئتسه ده سسين / يئنه آذربايجان توپراغيندادير.
****************************************
عاشيق حسين جوان صنعت يولداشيني اولدورن جلادا گورون نه خطاب يازير:
آزادليق مشعلي سونرمي جلاد؟ / حقي سئون حقدن دونرمي جلاد؟
قورتولوش بايراغي ائنرمي جلاد ؟ / اوندان الهام آلير هر قوجا ،جوان
******************************************
قورخوتماز ايگيدي نه اولوم نه دار / اوندادير عظمت متانت وقار
اوبيلير دونيادا حق عدالت وار / قويماريق اودلارا يانا تبريزي
***
اونون سينه سينده بير چراغ يانير / بوبير حقيقت دير هامي اينانير
دشمن لر تبريزي ياخشي تانيير / اگه بيلمز هئچ زامانا تبريزي
***
اوقارابولودلار اسن طوفانلار / بيرزامان تبريزين گؤجونو آنلار
آزادليق اوغروندا توکولن قانلار / دونده ره جک گولوستانا تبريزي
***
عزمي اراده سي بير بويوک داغ دير / تاريخ ياشاداجاق هميشه ساغ دير اونون آلني آچيق اوزوده آغ دير / آپار سالار هر ديوانا تبريزي
حسينم اود يانسا يارالانماز او / قيلنج لا کسه لر يارالانماز او
خلقيدن ال چکمز آرالانمازاو / بيلير آذربايجان، آنا تبريزي
*****************************
ساريليب بوينونا بيرکورپه ساياق
دويونجا حوسنونه باخئيديم تبريز
سن اولايدن بيرداغ منده بير بولاق
شيرها-شير کؤکسوندن آخئييدم تبريز
کسئيديم ظاليمين عومور باغيني
کوکسونه چکئيديم هيجران داغيني
خايين گؤزله سنه باخان ياغيني
يانديريب اودلار ياخئيديم تبريز
غصه نين ،کده رين کسيب هاييني
قورتارايديم خالقين آهی- وايينی
ظولم اوجاغی اولان قان سارايينی
بوتون يئر اؤزوندن ييخيديم تبريز
سنده توللايايدن هيجران يوکونو
خالق بايرام ائتدی اوعزيز گؤنو
خايين اؤره کلره پولاد سونگونو
انتقام عشقی ايله چاخئيديم تبريز
جاوان حسين گئجه –گؤندوز انتظار
يارالی قلبينده مين بير آرزو وار
قوينوندا قورئيديم خزان سيزباهار
منده اؤزبورجومدان چيخيديم تبريز.
البته او آنادان اولدوغو بولکه نی ده سئويب گووهنير و بير سيرا شعرلر تقديم
ائدير.اؤرنک اولاراق قاراداغ ،باشليقلی شعرينين داد-دوزو داها آرتيق اولموشدور باخين:
دونيا قرار توتوب ساکين اولاندان / چوخ بلالر چکيب باشين قاراداغ
آلنيندا کی هرايز بير قرينه دير / بيلينمير تاريخين ياشين قاراداغ
اؤرکدن چکديگين فرياددی آهدی / ديله يين ،ايسته يين خالقا آگاهدی
هر قايان دؤيوشده بير قرارگاهدی / سويله يير تورپاغين داشين قاراداغ
تبريز بيرآنا دير سنده اوغلوسان / ائل بيلير اورکدن اونا باغليسان
ستارخان گوچه لی سينه داغلی سان / اودورکی آغاريب باشين قاراداغ
سنين له اوجالار ائللرين سسی / دايانيب آرخادا اودلار اولکه سی
سارابين اورمونون گلير نعره سی / کوردستان تک وار ،قارداشين قاراداغ
*****************************************
آذر اولکه سینین قهرمان اوغلو / آزادلیق یولونون قوربانی اولدون
آند ایچدین وطنه ،ایگید ستارخان / یوردومون ایلقاری ایمانی اولدون
یاغی دوشمن لرله ائیله دین جنگی / آت سالدین میدانا چکدین اوزنگی
چوخونون قورخودان سارالدی رنگی / اونلارین قتلینین فرمانی اولدون
سن ایدین سرکرده آذربایجانا / ووروش میدانیندا دوردون مردانا
قودوزجلادلاری بویادین قانا / اوز آنا یوردونون سلطانی اولدون
سن یاراتماق اوچون گؤزل چاغلاری / گونش توتسون – دئدین اوجا داغلاری
قیزیل گوللر آچدی تبریز باغلاری / او آزاد باغلارین باغبانی اولدون
شعله سی سن اولدون باغلی گوزلرین / قوووتی سن اولدون محکم دیزلرین
گونشی سن اولدون گولر اوزلرین / تمیز اوره کلرین وجدانی اولدون
*******************************************
مقدس وطنه ،عزيز گونلره / سوز يازيب اوخوماق افتخاريم دير
آذربايجان آدی آذرکلمه سی / اولو بابالاردان ياديگاريم دير
من ائل عاشيقی يم ائل دير قدرتيم / بو ائلين آدی ايله آرتيب شهرتيم
بودورکورپه ليکدن آرزيم نيتيم / ائل ايله ياشاماق ايلک قراريم دير
************************************
دانیش تئللی سازیم..
ندير دردين سويله نييه سوسموسان؟
دانيش تئللی سازيم دانيش سن دانيش
کيمده ن اينجيميسه ن ،کيمدن کوسموسن؟
دانيش تئللی سازيم دانيش سن دانيش
سن کی ديل بيليرسن ،سوز آنلايرسان
شيرين آرزولاری تئز آنلايرسان
عاريف سن ،اشاره گوز آنلايرسان
دانيش تئللی سازيم دانيش سن دانيش
بلکه آيريليبسان اؤز سيرداشيندان
دوغما وطنينده ن، قان قارداشيندان
اودورمو داغليب هوشون باشيندان؟
دانيش تئللی سازيم دانيش سن دانيش
سنده می وطنی غملی گؤرورسن؟
ديلی باغلی چوخ سيتملی گؤرورسن؟
منتظر گؤزلری نملی گؤرورسن
دانيش تئللی سازيم دانيش سن دانيش
سؤيله،گؤرورسنمی ناحاق قانلاری؟
ظولمودن اود توتان خانمالاری
گناهسيز آسيلان قهرمانلاری..
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
ندیر ایسته دیین ،آرزون ،دیله یین؟
قوش کیمی چیرپینیر وورور اوره یین
گونشدن پارلاقدیر خوش گله جه یین
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
جوشا گل غصه نی پرده لرده ن آت!
سسینی ائشیتسین بوتون کاینات
سن ده مورادینا ،اؤز آرزونا چات
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
نقده ر حیات وار سن ده زینده سن
صنعت عاشیغینین سینه سینده سن
اوجالت سسین پرده –پرده گونده سن
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
وفاسیز دوست کیمی اونوتما منی
کونلومون سیرداشی ،یاخین همدمی
دولان قاریش-قاریش دوغما وطنی
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
اوتوزبئش ایل سینه م اوسته چاغلادین
اوره ییمی تئللرینه باغلادین
خالقیمین دردینه سن ده آغلادین
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
اون دورد پرده ن ، دوققوز گوموش تئلین وار
کونوللره ، اورهکلره یولون وار
میلیون نغمه ن ، یئتمیش ایکی دیلین وار
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش
منیم آدیم عاشیق «حسین جاوان
****************************
منیم آدیم عاشیق «حسین جاواندی»
سنین کیمی او دا شیرین زباندی
سؤزلریم خالقیما بیر ارمغاندی
دانیش تئللی سازیم دانیش سن دانیش.
********************************
امه یی، زحمتی سئومییهن انسان
همیشه یادلارا یاوانجی اولور
لقماندا دردینه تاپانمیر درمان
همدمسیز اوتاقدا زارینجی اولور
هر انسان قلبینده مین آرزو یاتیر
زحمت سایه سینده مورادا چاتیر
کیملر کی ترینی تورپاغا قاتیر
امه یین بهره سی، سئوینجی اولور
وطنین سئومییه ن واخت سیز قوجالار
کونول روبابینده «وای» نفس چالار
خالقین سئوه ن ،خالق الی ایله اوجالار
قولوندا قدرهتلی ائل گوجو اولور
گوزگودور انسانا صنعت دونیاسی
او آینا گوستریر لکنی ،پاسی
سؤکولمور،داغیلمیر هنر قالاسی
هر تمیز اوره کده بیر بورجو اولور
« جاوان حسین » سؤزو اوره کده بیشیر
چیی سؤز یاشاماییر،قیمتدن دوشور
سنین ده بئنینده گؤوهر یئتیشیر
دوداغیندان دوشن سؤز اینجی اولور
************************************
دؤیوشلرده برکیمیشم، بیشمیشم
قورخو ندیر،اؤلوم ندیر ، بیلمه ره م
آنامین سودونه من آند ایچمیشم
وطن آدین اوره یمده ن سیلمه ره م
آزادلیق اوغروندا قانیم تؤکولسه
مزاریمین اوستن یول لار چکیلسه
ساچلاریم آغارسا ،بئلیم بوکولسه
دوشمنه باش اییب سجده قیلمارام
شیرین آرزولاریم یئرین آلماسا
وطنیم ذلتدن آزاد اولماسا
خالقیم سئوینمه سه ،ائلیم گولمه سه
اورکدن شاد اولوب منده گولمه سه
شفق اولوب اورکلره توکوللم
چنار اولوب یول لار اوسته اکیللم
بوداغ اولوب یارپاغلار بوکوللم
شهرت جبه سینه من بوگولمهره م
چیخیب ساوالانا یوردونا باخسام
تبریزین کؤکسونه اولدوزلار تاخسام
برای دریافت تصاویر و عکس های بیشتر با ما در تلگرام همراه باشید.
لینک کانال تلگرام کناف https://telegram.me/kanafir
کپی برداری از ابزار و مطالب و عکس های سایت بدون اجازه ممنوع است.
برای دسترسی به مطالب و تصاویر بیشتر ما را از طریق تلگرام دنبال نمایید.
کناف تبریز : www.telegram.me/kanafir
کپی برداری از ابزار و مطالب و عکس های سایت بدون اجازه ممنوع است.
دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ
- فروش دستگاه تولید پروفیل کناف
- لیست قیمت جدید کناف شهریور 1400
- تولید کننده پروفیل و سازه های کناف
- لینک کانال کناف و گروه کناف
- قیمت جدید مصالح کناف شهریور 1400
- وزن سازه ها و پروفیل های کناف
- بررسی کناف و پاسخ به 5 شایعه اشتباه
- مقاومت كناف در برابر حرارت
- طول عمر و مقاومت کناف چقدر است؟ با چها
- دلایل برتری کاغذ دیواری نسبت به رنگ
- چاپ و تولید آسمان محازی
- مقایسه بین کناف و نور مخفی با رابیتس و
- راه اندازی خط تولید گچبرک کناف
- لینک کانال تلگرام 10 هزار عکس کناف
- تولید و فروش مصالح کناف


text:
`تورک عسگری` نتیجهلر
خبرلر [1403]
- اردوغان، تورک شوراسی توپلانتیسینا ویدئو مئساژلا قاتیلدی
- تورک شوراسی ایستانبولدا: 'کؤکلو گئچمیش، گوجلو گلهجک'
- ناسانین اوزای آراجیندا اورحان پاموکدان آلینتی و تورک آتالار سؤزو
- بیر تورک عسگری سوریهده شهید اولدو
- ارسین تاتار: "ماراش بؤلگهسینی بو گونه قدر 230 میندن چوخ آدام زیارت ائدیب"
- واشینگتندا تورک فستیوالی
- آمرهیئو: تورک دونیاسی اوچون مظفر بیر دؤنم اولدو
- پکاکایا قندیلده نقطه عملیاتی
- ارطغرول اوغلو: "فیبریس پروبلئمینین حلینده بمت-دن چوخ شئی گؤزلهمیریک"
- مولود چاووش اوغلو: "قاراباغین آرتیق باریش و اینکیشافلا خاطیرلانماسینی ایستییریک"
- مولود چاووش اوغلو: "تورک دونیاسی افغانیستانداکی وضعیتین تأثیرینی داها چوخ حیس ائدیر"
- آذربایجان خاریجی ایشلر باخانیندان قاراباغ مئساژی
- عزیز سانجار، تورک شوراسینین خاریجی ایشلر باخانلاری فخری قوناغی اولدو
- تورک شوراسی، افغانیستان اوچون توپلانیر
- اردوغان: چوخ خیره علامت دئییل
- اردوغان: ترور هؤرگوتلرینه قاپدیراجاق تک بیر گنجیمیز یوخ
- مولود چاووش اوغلو قوزیی قیبریس و اندونزیا-لی همکاری ایله گؤروشوب
- تورک ملی فوتبال تیمینده کونتس دؤنمی باشلاییر
- جمهور باشقانی اردوغان امریکا-دا یاشایان تورک ایجماسی ایله گؤروشوب
- تورکیه، آوروپا شامپیونو اولدو
- تورک عسگری عفرینده
- افغانیستانلی کؤرپه، تورک عسگرینین گوونلی اللرینده
- تورک عسگری باکی-دا
- عسگری چئوریلیش اؤنلندی
- تورک آخینی گاز کمری
- تورک اولدوزلاریندان اولاغان اوستو گؤرونتولر
- 39 ایل اول ارمنی تئررورچولارینین اؤلدوردوگو تورک دیپلومات
- تورک اولدوزلاری
- تورک عسگری و سوریهلی اوشاق
- "تورک، اسارت قبول ائتمهیهن بیر میللتدیر"
- تورک دونیاسی پارلامنت بیرلیگی توپلانتی سی
- سولو تورک چاناققالادا
- "تورک اولدوزلاری نین قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی سمالاریندا اوچوشو
- آوروپاداکی تورکلر اوی وئرمهیه باشلادی
- تورک بایراغی آوروپانین ذیروسینده
- آلمانیادا تورک توپلومو باره ده راپورون نتیجهلری
- 15 جولای 2016: تورک خالقی زوراکیلیغین قارشیسینی آلدی
- تورک کنهشی مئدیا فورومو ایلک گونوندن گؤرونتولر
- تورک موشکی اومتاس
- شاختابابا، بو ایل قوناق گلمه بیزه
- تورک یئمکلری
- تورک گولشچیلر تاریخ یازدی
- آذربایجانا سلام اولسون!
- تورک کنهشی
- تورک روبات "آدا"
- آمریکادا "تورک ائوی"
- تورک قیزیلآیی تل ابیضده
- تورک خالقی رفرندومون نتیجهلرینی بؤیوک سئوینجله قارشیلادیلار
- انرژیده ایستراتژیک اورتاقلیغین بؤیوک پروژه'سی: تورک آخیم


text:
ویکیپدیا:بلوکلاما
بلوکلاما قایدالاری — بوتون ویکیپئدیا ایستیفادچیلرینین بیلمهلی اولدوقلاری اساس قایدالارداندیر.
بلوکلاما — ایدارهچیلر و بوروکراتلار طرفیندن هر هانسیسا بیر ویکیپئدیا مقالهسینین رئداکتهسینه و یا ایستیفادچینین فعالیتینه قویولان قاداغادیر.
ایستیفادهچینین بلوکلانماسی[دَییشدیر]
ایستیفادهچینین بلوکلانماسی دئدیکده ایستیفادهچینین قئیدیات یازیسینین، آی.پی عونوانینین و یا آی.پی عونوانلار دیاپازونونون تئکنیکی بلوکلانماسی نظرده توتولور. آی.پی عونوانلار دیاپازونونون تئکنیکی بلوکلانماسی دیگر ایستیفادچیلرین ده ایشینه مانع اولارسا، او زامان بلوکلانما لغو ائدیلیر، لاکین رئداکته قاداغاسی قووهده قالیر.
ایستیفادهچینی بلوکلایان ایدارهچینین مقصدی ایلک نؤوبهده واندالیزمین و ویکیپئدیایا وورولاجاق هر-هانسی ایخلال و زیانین قارشیسینی آلماقدیر. نظره آلماق لازیمدیر کی، بلوکلانما قیصاص یوخ، خبردارلیق و قورویوجو واسیطهدیر. ایستیفادهچینین بلوکلانماسی ویکیپئدیانین و ویکیپئدیا جمعیتینین نورمال فعالیت گؤسترمهسینه قارشی یؤنلمیش حرکتین قارشیسینی آلماقدیر. بلوکلانما مدتی موختلیف اولا بیلر: 15 دقیقه، 1 ساعت، 6 ساعت، 12 ساعت، 24 ساعت و یا بیر نئچه آی. بعضا ویکیپئدیانی قوروماق اوچون ایستیفادهچینی مودتسیز بلوکلاماق لازیم گلیر.
ایستهنیلن ایستیفادهچی دیگر ایستیفادهچینین داورانیشیندا ویکیپئدیا قایدالارینا ضید حاللار گؤردوکده، بو بارهده ایدارچیلری خبردار ائتمهلیدیر. بونون اوچون او، کند میدانی و یا ایدارهچیلره موراجیعت صحیفهلرینده ایدارهچیلره موراجیعت ائده بیلر. حاقیندا شیکایت اولونموش ایستیفادچینین بلوکلانماسی حاقیندا قراری ایدارهچیلر وئریرلر.
بعضا ایستیفادهچینین بلوکلانماسی مسالهسی ایدارهچیلر آراسیندا موباحیثهیه سبب اولور. بونو نظره آلاراق قئیدیاتدان کئچمیش و ویکیپئدیادا معین امهگی اولان ایستیفادهچینین مودتسیز بلوکلانماسی، موطلق خبردارلیقدان و موزاکیرهلردن سونرا اولمالیدیر. ایستیفادهچینین بلوکلانماسی موختلیف سببلردن اولا بیلر. سببلر بلوکلانما سببلری بؤلمهسینده گؤستریلمیشدیر.
بلوکلانما سببلری[دَییشدیر]
- ایستیفادهچی ایستیفاده ائتدیگی بوتون قئیدیات آدلارینی ایستیفادهچی صحیفهسینده گؤسترمهلیدیر. ایستیفادچینین ایستیفاده ائتدیگی بیر نئچه گیزلی قئیدیات یازیسینین (کوکلالارین) اولدوغو آشکارلانارسا؛
- ایستیفادهچی سسوئرمهده بیر-نئچه قئیدیات آدیندان سس وئررسه:
- ایستیفادهچی ویکیپئدیادا اساساً واندالیزمله مشغول اولارسا (مقالهده بوتون متنین سیلینمهسی، مقالهده منبع ایله اساسلانمیش متنین سیلینمهسی، اعتیبارلی قایناغین و ایستینادلارین سیلینمهسی)؛
- ایستیفادهچی دیگر ایستیفادهچیلره قارشی کوبود داورانیب اونلاری تحقیر و تهدید ائدرسه؛
- ایستیفادهچی دیگر ایستیفادهچینی محکمه و یا دیگر فیزیکی شخص ایله هدهلهییرسه؛
- ایستیفادهچی دیگر ایستیفادهچی حاقیندا شخصی معلوماتلاری، اونون راضیلیغی اولمادان ویکیپئدیادا یایارسا (بو قایدا تفتیشچیلره عایید دئییل و اونلار ایستدیکلری ایستیفادهچی حاقیندا موعیَن معلوماتلاری، تفتیشچی حوقوقلارینا اویغون اولاراق ویکیپئدیادا آچیقلایا بیلرلر)؛
- ایستیفادهچی ساختاکارلیقلا مشغول اولاراق، ویکیپئدیادانین نورمال ایشینی پوزارسا.
بلوکلاما مودتی ایدارچی طرفیندن سربست اولاراق تعیین ائدیلیر.
ویکیپئدیادا تعقیب[دَییشدیر]
ایستیفادهچی اؤز حرکتلری ایله دیگر ویکیپئدیا ایستیفادهچیسینه و یا ایستیفادهچیلر قروپونا، اونلارا دولت، حوقوق، محکمه اورقانلاری و یا فیزیکی شخصلر طرفیندن سیاسی، دینی و یا دیگر تعقیبلره معروض قویماقلا زیان وئرمیشدیرسه، او زامان همین ایستیفادهچی خبردارلیق ائدیلمهدن، مودتسیز اولاراق ویکیپئدیادا بلوکلانیر.
ویکیپئدیادا ساختاکارلیق[دَییشدیر]
ویکیپئدیادا ساختاکارلیق قبول اولونمور و ساختاکارلیق ائتمیش ایستیفادهچی، ساختاکارلیغی ثوبوت اولونارسا تئز بیر زاماندا بلوکلانیر. ویکیپئدیادا ساختاکارلیق دئدیکده آشاغیداکی فعالیتلر نظرده توتولور:
- موزاکیرهلر زامانی باشقالارینین یازیلارینین سیلینمهسی، دَییشدیریلمهسی؛
- ایستیفادهچینین اؤزونون - آرتیق شرح وئریلمیش یازیلارینین معنالارینین دَییشدیریلمهسی و گیزلدیلمهسی، موختلیف متنلری کئچمیش موزاکیرهلره داخیل ائتمکله یانلیش فیکیر یارادیلماسی؛
- مقالهده دَییشدیرمه زامانی بیلهرکدن اعتیبارلی قایناقلارین دَییشدیریلمهسی؛
- مقالهده دَییشدیرمه زامانی بیلهرکدن ساختا قایناقلارین (ایستیفادهچینین ایدیعا ائتدیگی فیکیرلرین اصلینده اولمادیغی منبعلر) یازیلماسی؛
- سسوئرمه زامانی باشقاسینین عوضینه سسوئرمه.
مؤلیف حوقوقلارینین پوزولماسی و پلاگیات[دَییشدیر]
ویکیپئدیایا مؤلیف حوقوقلاری ایله قورونان بیلگینین، فایللارین مؤلیفین ایجازهسی اولمادان و یا منبع گؤستریلمهدن داخیل ائدیلمهسی قاداغاندیر. بئله کی، مؤلیف حوقوقلارینین پوزولماسی و پلاگیات گلهجکده ویکیپئدیایا قارشی موختلیف حوقوقی چتینلیکلرین باشلانماسینا سبب اولا بیلر کی، بو دا ویکیپئدیانین آدینا خلل گتیره بیلر.
اگر هر-هانسی متنده مؤلیف حوقوقلاری باخیمیندان موباحیثه یارانمیشدیرسا، ایلک آددیم همین متنین مقالهدن چیخاریلماسی اولمالیدیر.
مؤلیف حوقوقلارینین پوزولماسینی آشکار ائتمیش ایستهنیلن ایستیفادهچی، همین متنی سیلمک ایختیارینا مالیکدیر. خبردارلیقلارا باخمایاراق، مؤلیف حوقوقلارینی پوزاراق متنلرین ویکیپئدیادا یئرلشدیریلمهسی ایله مشغول اولان ایستیفادهچیلر، لاییحهنین موحافیظه ائدیلمهسی مقصدی ایله بلوکلانا بیلرلر.
عدالتلی ایستیفاده (“فایر-اوسئ”) لیسانسی ایله شکیللرین شخصی صحیفهلره قویولماسی قاداغاندیر. بونو آشکار ائتمیش ایدارهچی، شکیلی اؤزو سیلمک و یا بو بارهده ایستیفادهچییه اونون موزاکیره صحیفهسینده خبردارلیق ائتمک حوقوقونا مالیکدیر. اگر خبردارلیقلاردان سونرا دا ایستیفادهچی “فایر-اوسئ” لیسانسی ایله شکیللردن ایستیفادهیه داوام ائدرسه، بو زامان او بلوکلانا بیلر. دیگر طرفدن، ایدارهچی شکیلی ایستیفادهچی صحیفهسیندن سیلهرک، صحیفهنی موعیَن مودته دَییشدیرمهلر قاباغیندا موحافیظه ائده بیلر.
ایستیفادهچیلرین آدلاری[دَییشدیر]
ویکیپئدیادا قئیدیاتدان کئچرکن ایستیفادهچی اؤزونه پروکاسیا مقصدیله، تحقیرائدیجی و یا ادبسیز آد سئچمیشدیرسه، او زامان او، ایدارهچی طرفیندن بلوکلانا بیلر. همین ایستیفادهچیلرین شخصی و موزاکیره صحیفهلرینه خبردارلیق شابلونو قویولور.
یئنی ایستیفادهچیلرین آدلاری، آرتیق ویکیپئدیادا فعالیت گؤسترن ایستیفادهچیلرین آدلارینا چوخ بنزدیکده ده قئیدیات یازیلاری ایدارهچیلر طرفیندن بلوکلانمایا معروض قالیرلار.
اورتاق ایستیفادهچی آدلاری[دَییشدیر]
اورتاق ایستیفادهچی آدلارینا ویکیپئدیادا ایجازه وئریلمیر. اونلار آشکارا چیخاریلان کیمی، درحال و مودتسیز بلوکلانیرلار. اورتاق ایستیفادهچی آدی دئدیکده، عینی آدین بیر نئچه نفر طرفیندن ایستیفادهسی نظرده توتولور. اورتاق ایستیفادهچی آدلارینا ویکیپئدیادا احتیاج یوخدور. بئله کی، قئیدیاتدان کئچمهیَن آنونیم ایستیفادهچیلرده مقالهلرین رئداکتهسینده ایشتیراک ائده بیلرلر. دیگر طرفدن ویکیپئدیادا قئیدیاتدان کئچمک چوخ آساندیر و ایستیفادهچی قئیدیات زامانی گؤستردیگی الکترون عونوانینی گیزلهده بیلر.
آدی و رمزی اینترنتده یئرلشدیریلمیش هر هانسی ایستیفادهچی آدی دا "اورتاق ایستیفادهچی آدی" حساب اولونور و بئله حال آشکار اولونموشدورسا، ایدارهچینین همین ایستیفاده چی آدینی بلوکلاماق ایختیاری واردیر.


text:
قری سینایس
قری سینایس (اینگیلیسجه: Gary Sinise) آمریکالی فیلم یؤنئتمنی, موسیقیچی و اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. اؤز تحصیلینی ایلینوی ایالتی بیلیمیوردودا بیتیرمیش. 1973–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
CUAوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Gary Sinise»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده قری سینایس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اردوغان: نیویورکدا تورک ائوینی آچاجاغیق
"خیدمت آنلاییشیمیزدا هئچ بیر پارتیزانلیق، اؤتهکیلشدیرمه یوخدور. بیز بو ملته افندی اولماغا دئییل، خیدمتچی اولماق اوچون گلدیک"
پرزیدنت رجب طیب اردوغان،
"نصیب اولسا بازار گونو آمریکاداییق و بازار ارتهسی گونو نیویورکدا، بیرلشمیش ملتلر تشکیلاتینین تام قارشیسینداکی ۳۶ قاتلی تورک ائوینی آچاجاغیق" دئدی.
اردوغان، مرسین آتاتورک مدنیت مرکزینده گئچیریلهن عدالت و قالخینما پارتیسی (آک پارتی) گئنیشلندیریلمیش ائل مشاوره توپلانتیسینا قاتیلدی.
پرزیدنت اردوغان،
"خیدمت آنلاییشیمیزدا هئچ بیر پارتیزانلیق، اؤتهکیلشدیرمه یوخدور. بیز بو ملته افندی اولماغا دئییل، خیدمتچی اولماق اوچون گلدیک" دئدی.
رجب طیب اردوغان،
"اؤلکهمیزین اعتبارینی آرتیرماغا و تورکیهنی دونیانین گوجلو بیر اؤلکهسینه چئویرمهیه داوام ائدیریک" ایفادهلرینی ایشلتدی.
پرزیدنت، ۱۹-۲۲ سپتامبر تاریخلرینده گئچیریلهجک بیرلشمیش میتلر تشکیلاتینین لیدئرلر ذیروهسینه قاتیلماق اوچون آمریکایا گئدهجک.
اردوغانین بیرلشمیش میتلر تشکیلاتینین نیویورکداکی مرکزینده تشکیل ائدیلهجک ذیروهده کؤچ، ایقلیم دییشیکلیگی و تروریزم کیمی قونولاردا دونیا لیدئرلرینه مئساژ وئرمهسی گؤزلهنیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان اسکی شهیرده قادینلارلا بیر آرایا گلیب
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان اسکی شهیره سفری زامانی گیریشیمجیلر، اکینچی لر، اؤنجیلر، ایدمانچیلار، صعنتچی لرو ایشچی قادینلارلا بیر آرایا گلیب.
جمهور باشقانی اردوغانین باشچیلیغی ایله کابینه ایجلاسی کئچیریلهجک
ایجلاسدا ایچ و خاریجی گوندهلیگه عایید مؤوضوع لار موذاکیره اولوناجاق.
یونان عسگرلرینین دؤیدوگو کؤچمنلر معالیجه ائدیلدی
دؤیولدوکدن سونرا زورلا تورکیهیه گؤندریلدیکلرینی ایرلی سورهن مراکش وطنداشی ۱۳ کؤچمن ائدیرنهده معالیجه ائدیلدی


text:
ویارجو
ویارجو (ایتالیاجا: Viareggio) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۶۲۴۶۷ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و توسکانی اوستانیندا یئرلشیب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ A Viareggio vince Del Ghingaro, l’uomo Pd che batte il suo partito.
- ↑ Population data from Istat
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Viareggio»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویارجو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آی تئشتی تئشتی تئشتی/ ووردو گیلانی کئچدی
ایکی خوروز ساواشدی/ بیری قانا بلشدی
قان گئتدی چایا دوشدو/ چایدان گوئرچین اوچدو
گوئر چین آلا پاختا/ یوواسی قلبی تاختا
اونو ووران خان اوغلو/ قان قوسسون لاختا- لاختا
خوروز توتمیسم دؤوروندن سونرا هلهزرتشت زامانیندا دا مقدّس ساییلان بیر قوشدور. زرتشت ایناملاریندا خوروز سحرین و ایشیغین خبرین وئرن بیر قوش اولدوغونا گؤره حتی بیر نوع فرشته ساییلیر. «تئشتی تئشتی» قوشماجاسینا ایسه ایکی خوروز ساواشیر بیری قانا بلشیرکن اونون قانی عادی بیر قان دگیل اونون قانی جوشورگئدیر چایا دوشور همین قان بیر گوئرچینه وؤنور و گوئرچین چای دان قانادلانیر. سونکو و حتی بوگون ده دوام ائدن ایناملاردا گوئرچین روحو تمثیل ائدن بیر قوش دور و روحون بدندن چیخماسی بیر گوئرچینین قفسدن اوچدوغونا بنزه دیلیر.
ای بلبل قدسی نه گرفتار قفس سن/ سیندیر قفسی تازه گولستان طلب ائیله
(عماد الدین نسیمی)
گوئرچین گونوموزه قدر مقدّس ساییلان قوشلاردان بیری دیر و هله ده گوئرچینه اوخ آتماق و گوئرچینی اؤلدورمک گوناه ساییلیر ائله محض بونا گؤره ده همین قوشماجانین سونوندا گوئرچینی ووران خان اوغلو لاختا- لاختا قان قوسسون دئیه قارقیشلانیر.


text:
کؤهنه اورگنج
کؤهنه اورگنج (تورکمنجه: Köneürgenç و فارسجا: کهنهگرگانج) تورکمنیستانین شیمالشرقینده جیحونون جنوب ساحیلینده داشاؤغوز اوستانیندا یئرلشن اورتاچاغ خارابالارینین آدیدیر.
تاریخ[دَییشدیر]
اورگنج شهری هخامنیشی ایمپیراتوریسینا باغلی اولان خوارزم بؤلگهسینین مرکزی ایدی. داها سونرا خوارزمشاهلار دؤولتینین پایتختی اولموشدور. آنجاق بؤیوک موغول ایمپیراتوریسی طرفیندن داغیدیلمیش و یئنیدن ایجاد ائدیلمیشدیر.
اورگنج شهری ایسلام دونیاسینین شرقینده ان بؤیوک مدنی مرکزلردن بیری حساب ائدیلیردی. ۱۶۴۶-جی ایلده شهرین اینسانلاری یئنی شهر "اورگنج"ه (Taze Ürgenç) داشینینجا، اؤنجهکی شهر "کؤهنه اورگنج" (Köne Ürgenç) اولاراق آنیلماغا باشلادی.
اثرلر[دَییشدیر]
بو شهرده ۱۱-جی و ۱۶-جی عصرلردن قالما بیر سیرا قالینتی وار. قالینتیلارین ان اؤنملیلری، بیر مسجید، بیر کاروانسارا قاپیسی، قالالار، توربهلر و بیر مینارهدیر. قالینتیلار، معماری و صنعت عالمینده تأثیری ایران، افغانیستان و داها سونرا ۱۶-جی عصردهکی هیندوستانداکی بؤیوک موغول ایمپیراطوریسینا قدر اوزانان باشاریلارین بیر سندیدیر.
کؤهنه اورگنجده، کوبراویه و ذهبیه طریقتلرینین قوروجوسو نجمالدین کوبرانین توربهسی، تورکمنلرین دؤرت بویوک ولیسینین (پریار ولی، دانیار ولی، شیهاتار ولی و دؤون ولی) مزارلاری، خوارزمشاهلار ایل آصلان و سولطان تکیشین توربهسی ایله مسجیدی،خوارزمشاهلار سولالهسی حؤکمدارلارینین سارایی اولاراق ایشلهنیلن توربگ خانیم توربهسی یئر آلیر.
منبعلر[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا.