text:
سومسوک ایت - یازان: حمید آرغیش
گونش باتیدا اولان داغلارین آرخاسیندا گیزلنمکدهیکن، نئچه بولود هردن گونشین قاباغیندان کئچیب چؤلده اوُلو کؤلگهلر تؤرهدیردیلر.
بین الخالق یولدا بؤیوک، کیچیک ماشینلار سورعتله گل ـ گئتده ایدیلر. گؤیون سول بؤیرو نارینجی رنگده ایدی. گاهدان سرین یئل أسیب، چؤلون گوهن و تیکانلارینی اویونا توتوردو.
جادهنین قیراغیندا، بؤیوک بیر داشین کناریندا بیر ایت اوزانمیشدی. ایتین اوزاندیغی یئر، شهره یاخین بیر کندین تورپاق یولو ایله جادهنین قوووشاجاق یئری ایدی. ایت قومرال رنگده ایدی. چوخ آریق و گوجدن دوشموش نظره گلیردی. ساغ قیچی اوسته قوْروموش بیر یارانین دؤورهسینه نئچه چیبین فیرلانیر، گاهدان دا یارا اوسته قونوردولار. ایت ایسه قویروغو ایله اونلاری قوووردو. قانی قورودوغو یئر نئچه گونلوک بیر یارا ایدی.
آرتیق سورو ایتینه بنزهین بو ایتین قویروغو چنبرلی، قولاقلاری دا کسیک ایدی...
ایندی آرالاردا قالمیش بو ایت، بیر زامان اؤزو گؤرکم و اؤتکملییه مالیک ایدی. قیداسی واختیندا حاضیر اولار، واختیندا گئدیب یوواسیندا یاتاردی. آمما روزگارین چوخ اویونو اولار. بو ایت تزهلیکده سومسوک ایتی اولموشدو...
بوندان اؤنجه، بو جادهیه یاخین بیر کندین چوبانینین داوار ایتی ایدی. اونون ایشی 200 داواردان موغایات اولماق ایدی... بیر گئجه قورد سورویه چاتیر، ایکی داواری تیکه ـ پارچا ائلهییر. بو ایسه چوبانین یوخلاماسینا گؤره ایدی. آمما چوبان ایتی سوچلاییب، داوارلارین زنگین یییهسینه دئییر: "بو ایتین داها داوارلاری قوروماق باجاریغی یوخدور. داوارلاری بونا تاپیشیرماق یانلیش بیر ایشدیر.."
ایتین گوناهی یوخ ایدی. چون 200 داواردان موغایات اولماق 4 ـ 5 ایتین ایشی ایدی، آمما داوارلارین صاحیبی اؤز مالین تهلکهده گؤردوکده ایتی او گون تپیکله ائشییه آتدی. "قروش" آدلانان ایت نئچه ایل اربابینا وفالی قالماغینین مکافاتین آلمیشدی.. ایت نئچه دفعه اربابین قاپیسینا و سورونون دالینا گئتدی، آمما هر دفعه نئچه سؤیوش و تپیکله قارشیلاشیردی.. اونون یئرینه ایکی ایت گتیرمیشدیلر. بللی ایدی نئچه گوندن سونرا لیاقتسیزلیکلرین گؤسترهجکلر. "قروش" قووولدوقدان سونرا داها قالماغا بیر یئر تاپمادی. کوچهلر ایتی اولموشدو. اوشاقلار اوّللر بیلهسیندن قورخوردولار؛ آمما یاواش ـ یاواش اوزلری آچیلیب، اونا داش آتماغا باشلادیلار. قروش اوّللر هیرسلهنیر، هافیلداییردی. نئچه گون اونلاری قاپدی. آمما گؤردو بو ایشی اونلاری آرتیق اؤجهشدیریر... داها اونلارین داشلاماسی قاباغیندا دینمیردی. نئچه گون اؤنجه بیر اوفاجیق اوشاق اونا برک ایجهشرکن اونون یانین قاپدی. اوشاغین آناسی گلیب آغاجلا او قدهر ووردو کی، ایکی گونهدک یئردن دورانمادی.. دونن اوشاقلار یئنه اونو داشلادیلار؛ قیچی برک یارالاندی.. آخیردا کنددن چیخیب، آخسایا ـ آخسایا قاچماغا مجبور قالدی. ایت مجبور ایدی بر بیابانی بیر تیکه یئمک اوچون دولانسین، آمما هر اؤینه آج قالیب، اؤیله یاتیردی....
ایت نئجه کی یاتمیشدی، بیردن بیر ماشین سسی یوخوسونو پوزدو. أت آپاران بیر کامیون، ایتین یانیندان کئچیب گئتدی. ایتین بورنونا أت قوخوسو دهیینجه جان تاپدی. قول قاناد تاپدی.. تئز آیاغا دوروب کامیونون آرخاسیجا قاچماغا باشلادی. قیچینین آغریسینا، اینجیمهسینه باخمایاراق سورعتله کامیون دالیجا گئدیردی.
گونشین سون ساچاقلاری گؤودهسینی آرتیق آریق گؤستریردی.
ایندی بیر تیکه سوموک دالیجا قاچان ایت بیر زامان 200 أت قایناغینین قوروجوسو ایدی. آمما أت ماشینی ایلغیم حؤکمونده ایدی. بیر گؤز قیرپیمیندا ایتین گؤزوندن غایب اولدو. قروش قاچماقدان دایاندی. کامیون جادهنین بوروغوندا محو اولدو.
گئری دؤننده کندین داش ـ تورپاقلی یولوندا توزدان یارانان بیر دومانین یاخینلاشماسینی گؤردو. گونون باتماغا یؤنهلن ساچاقلاریندا بو توزون نه اولدوغو بللی دئییلدی. دومان یاناشدیقدا بیر ماشین اولدوغو آیدین اولدو.
ایت ماشینی گؤردوکده اونا ساری قاچدی، بلکه بیر زاد اونا آتالار.. بو ماشین بیر نیسان پاترول ایدی کی، آداملاری گزمکدن گلیردیلر. ماشین دا دؤرد کیشی اوتورموشدولار. بیرینین قول آچیق یاشیل پالتاری واریدی. قارینی یوغون اولان بیر کیشی قارا رنگده اولان بیر آرخالیق چییینلرینه آتمیشدی. باشیندا دا آغ بیر بؤرک "حامامبوخچا"سینا اوخشاییردی. سوروجونون یانیندا ایسه گنج قیلیقلیاوغلان اوتورموشدو. سوروجو ایسه قارا ساققال بیر کیشی ایدی. بونون پالتاری کیرلی ایدی. اؤزوده اوچ نفرین ترسینه دئییب، گولمکده اشتراک ائتمیردی.
یوغون کیشی سوروجویه خطاب: "اوغلان! یاواش گئت! ایستیرهم بو ایتین حسابینا یئتیشهم" ـ دئدی.
یانینداکی: "یازیقدی!… بوْراخ گئتسین!" ـ دئدی.
" یوخ! قوی اونو هورومکدن سالیم..". گوله ـ گوله جاواب وئردی.
اوچ کیشی گولدولر. ماشین اصلی یولا چاتارکن سورعتدن دوشدو. ایت آرتیق اؤجهشیب ماشینا ساری قاچدی. ایندی دوز ماشینین ساغ طرفینده قاچیردی.. گؤزلهییردی ایندیدی کی آجلیقدان چیخاجاق. آمما بیلمیردی بو بیر طرفلیک آل ـ وئرین چؤرهیی اولماز..
ایت دالی قاپینین کناریندا قاچدیقدا، بیردن ماشینین قاپیسی آچیلدی. ایت ایچری تپیلمک ایستهدی، آمما تزه باشی قاپی آراسیندان ایچری گیرمیشدی کی، قارینی یوغون کیشی قاپینی کیپلهدی. ایتین باشی قاپی آراسیندا قالدی. بیردن قاپی آچیلدی. ایت یئره سریلدی. ایتین باشی گیجهلدی. داها دؤورهسینی آشکار گؤرموردو. گؤزلری قارالمیشدی. ماشین سورعتله اوزاقلاشدی. دونیا باشینا فیرلانیردی.. ایندی دوز جادهنین اورتاسیندا ایدی. آمما هئچ یئری گؤرموردو. توولانا ـ توولانا یئریییردی…
بیردن بیر قارالتینین یاناشماسین دوُیدو. او بیر یوک ماشینی ایدی. آمما او ترپنمهدن طاقتسیز بدهنی یوک ماشینینین آغیر تکرلری آلتیندا قالیب، أزیلدی و جادهنین قارا تکینه یاخیلدی.
ایندی گونش تمامیله باتمیشدی.
سلاملار و سایغیلاریملا


c: text/html

text:
ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین بؤلمهلری جبههنین موختلیف ایستیقامتلرینده سوتکا عرضینده آتشکس رژیمینی ۲۷ دفعه پوزوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-ا وئریلن معلوماتا گؤره، ارمنیستان رسپوبلیکاسی ایجئوان رایونونون پاراواکار کندینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن قازاخ رایونونون قیزیل حاجیلی کندینده، بئرد رایونونون چیناری کندینده یئرلشهن مؤقعلردن توووز رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده، کراسنوسئلسک رایونو اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلردن گدبی رایونونون زامانلی کندینده و آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشهن مؤقعلریمیز آتشه توتولوب.
ترتر رایونونون ایشغال آلتیندا اولان گؤیارخ، آغدام رایونونون باش قروند، جواهیرلی، مرزیلی، فضولی رایونونون قوبو دیلاغاردا، قروند، قاراخانبیلی، هورادیز، جبراییل رایونونون نوزگار کندلری یاخینلیغیندا، همچینین گورانبوی، ترتر و آغدام رایونلاری اراضیسیندهکی آدسیز یوکسکلیکلرده یئرلشن مؤقعلردن ده اوردوموزون مؤقعلری آتشه توتولوب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تا جکستان قماقخانه سیدن قاچگنلردن یتتی کیشی سی توتیلگن
تاجکستان قماق خانه سیدن قاچقگنلردن یتتی کیشی سی افغانستان شمال شرقیده جایلشگن تخارولایتیدن پلیس کوچلری تمانیدن قولگه آلینگن. محلی رسمیلرایسه قولگه الینگن کیشی لرنی پایتخت کابل گه یوبارگن لیگینی ایتگنلر.
افغان رسمیلریگه کوره اوشبو یتتی کیشی بوندن ایککی کون الدین چیگره حدودلرده کی پلیس کوچلری نینگ قیدرو عملیات لری جریانیده تاجکستان بیلن چیرگه داش بولگن درقد ولسواللیگی نینگ قغنی منطقه سیدن قولگه الینگن.
رسمی معلومات لرگه کوره قولگه الینگن شخصلردن تورت ته سی تاجکستان لیک وباشقه اوچ کیشی سی افغانستان لیک بولگن.
تخارولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزچیسی فیض محمد توحیدی قولگه الینگن یتتی کیشی نینگ کابل گه یوباریلگنینی اورغولب لیکن اولر خصوصیده ارتیقچه معلومات بیرمه گن.
شونگه قوشیمچه قیلیب توحیدی جنابلری تاجکستان قماق خانه سیدن قاچگن باشقه کیشی لرنی هم توتیش اوچون قیدرو عملیات لری یولگه قویلیشینی تاکیدله گن.
لیکن تاجکستان قماق خانه سیدن قاچقگن لردن اوچ افغانستان وطنداشی اون بیش کیشی حاضرگه چه قولگه الینمه گن. اولرنینگ افغانستان یاده تاجکستان ده بولگنی هم معلوم قیلنمه گن.
تاجکستان دولتی افغان پلیس کوچلری تمانیدن توتیلگن یتتی کیشی نینگ تاجکستان گه قیته ریلیشینی ایسته گن ، اما افغان حکومتی حاضرگه قدر بوخصوصده هیچ قندی مناسبت بیلدیرمه گن.
اوتگن اگست ای نینگ آخرلریده تاجکستان پایتختیده کی دوشنبه قماق خانه سیده ناانیق قوراللی لر هجوم اویشتریب اوشبو ایگرمه بیش محبوس نی قاچیرگن ایدیلر.
قاچگن محبوس لرنینگ اکثریتی تاجکستان حکومتی گه مخالفت ده بولگن کیشی لردن عبارت.


text:
عراقین صدر حرکاتینین لیدری، شیعه دین خادمی مقتدی الصدر سعودییه عربیستانینین ولیهد شاهزادهسی محمد ابن سلمانلا گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، جده شهرینده باش توتان گؤروشده اساس مذاکیره مؤوضوعسو سعودییه-عراق مناسیبتلری اولوب. طرفلر گؤروش زامانی سعودییه ایله عراق آراسینداکی مناسیبتلرین یئنی دؤنوش نقطهسینه گلدیی و طرفلرین بوندان ممنون اولدوقلارینی بیلدیریبلر.
قید ائدک کی، صدر ۱۱ ایلدهن سونرا بو اؤلکهیه ایلک سفرینی گئرچکلشدیریب. او، عراق شیعهلری آراسیندا بؤیوک نفوذا مالیکدیر. صدر همچینین ایرانلا دا گوجلو علاقهلره صاحبدیر.


text:
آوروپا هر زامانکیندان داها چوخ پارچالانمیش حالدادیر و آوروپا بیرلیینین داغیلما احتیمالی داها بؤیوکدور.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو آچیقلاما ایله آلمانییا کانسلری آنگلا مرکلین کؤمکچیسی سیگمار قابریل چیخیش ائدیب.
"دئر ایشپیگئل" ژورنالینا دانیشان قابریئل بیلدیریب کی، فرانسا و ایتالییا کیمی اؤلکهلرین مالییهنی آزالتماسی آوروپانی سیاسی ریسکلرله اوز-اوزه قویوب.
آلمانییانین اقتصادی و سیاسی اولاراق آوروپا بیرلیییندن چوخ بؤیوک بیر شکیلده ایستیفاده ائتدیینی آچیقلایان قابریل گلهجک نسیللرین آوروپا بیرلییینین داغیلماسینی باغیشلامایاجاغینی بیلدیریب.


text:
صادرات ایندکسی 1،2% آرتیب
دؤولت ایستاتیستیک کومیتهسی، 2018-جی ایلین فوریه آیینا اولان خاریجی تیجارت ایندکس لرینی آچیقلاییب.
دؤولت ایستاتیستیک کومیتهسی، 2018-جی ایلین فوریه آیینا اولان خاریجی تیجارت ایندکس لرینی آچیقلاییب.
کومیتهنین راپورونا گؤره کئچن ایلین فوریه آیینا موقاییسهده صادرات ایندکسی 1،2% آرتیب.
ایندکس، مووافیق دؤورده قیدا، ایچکی و توتون محصوللاریندا 10،2%، خام مالدا 15،9% و اوره تیم صنایع سینده 8،4% نیسبتینده آرتیب.
2018 -جی ایلین ژانویه آییندا 145.7 اولان صادرات ایندکسی، 0،2% آرتیملا فوریه آییندا 146 اولوب. کئچن ایلین فوریه آییندا 137،9 اولان صادرات ایندکسی بو ایلین فوریه سینده 1،2% آرتیملا 139،6-یا چاتیب.


text:
بئینیمیزده بیر شئیلری قوروروق، قوردوقلاریمیزا دایاناراق دهیرلندیریب، آتدیم آتیریق. اولدوغوموز یئری دونیانین اورتاسی بیلیب، اولمازلاری اولدوروروق. دهییشیکلری اؤزوموز ایستیییریک، ایستهدیـییمیزی آغلیمیزجا یئرینده اوتوردوروق. یئرینده اوتورموش کیمی داورانماغا باشلاییریق. یارغیلاماغیمیز بئله دوشوندویوموز یئرله، دورومدان آسیلی اولور. اینسان بئینینده بیر ایشی قوردوقدا ایشه باشلاییر.
بئینیمیزده قوردوقلاریمیزا ایناناراق ایشه گیریشیریک. آددیم آتدیقجا، گؤزلهمهدیکلریمیزله اوزلهشیریک. یئرینده اوتورموشلار، سانکی هئچ زامان اوردا اولماییبلار. هر نه لاخلاییر. گؤردوکلریمیزه اینانمیریق. قوردوغوموز اورتام، اورتاملیقدان چیخیر. ایشی زورلا یئرینه قویماق ایستیریک، زورلا یئرینه گئتمیر. فتلر ده ایشه گلمیر. یئریمیزدن اوینامیشا چئوریلیریک. زامانا تاپشیریرسان، هر واقت توولا گئدن زامان، چوخ یاواشیر. زامانلا اوز-اوزه دایانیرسان. یورولورسان، اوتوروب تازاشدان باخیرسان، هر نهیی کئچمیشدن فرقلی گؤرورسن. یئرلی یئرینده گؤرورسن. ائشیتدیکلریوی بیر یانا بوراخیب، گؤردوکلریوه اینانیرسان. سؤزلرین، سؤز اولدوقلارینا اینانیرسان!


text:
چتين قيش کچيب...بايرام قاباقدادير...اوزوم باغی! گوزلرين آيدين اولسون!
بايرامئدی گئجه گوشی اوخوردی اداخلی قئز بی جورابئن توخوردی هر کس شالئن بير باجادان سوخوردی ای نه گوزه ل قايدادی شال ساللاماق بی شالئنا بايراملئقی باغلاماق سلام سايين ديلداشئم گوزه ل يازمئسوز اردی اولسون اذربايجانئم يولونوزی گوزله يير منه ده بير باش وور هله ليک
Bir kərə yüksələn bayraq bir daha inməz .
چوخ گوزل...بهاردان عکيز یوخویوزدو؟
سولدوز بالالاری سالام یئنی ایلی سیزه و عائیلنیزه اوره کدن تبریک دئییب بارلی برکتلی گونلر سیزه و بوتون آذربایجانین اولو خالقینا آرزیلاییرام . بیر گون گلسین ائلیمیز و دیلیمیزین تام آزادلیقین بایرام توتاق . اوغورلو گونلر آرزیسیلا . اویاق


text:
گونئی قافقاز دموکراتیک فدراتیو جومهوریتی
گونئی قافقاز دموکراتیک فدراتیو جومهوریتی (اینگیلیسجه: Transcaucasian Democratic Federative Republic، (فارسجا:جمهوری فدرال دموکراتیک قفقاز جنوبی)، (عربجه:الجمهورية الترانسقوقازية الديمقراطية الإتحادية)، (فرانسهجه:République démocratique fédérative de Transcaucasie)، (آلمانجا:Transkaukasische Demokratisch-Föderative Republik)، (ایتالیاجا:Repubblica Federale Democratica Transcaucasica)، (روسجا:ЗakaBkaзckaя дeMokpaTичeckaя фeдepaTиBHaя pecпyблиka)) اورآسیادا بیر اسکی دؤولت. گونئی قافقاز دموکراتیک فدراتیو جومهوریتی 1918 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1918 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
کسکد لکس شهرین نقشه اۆستونده یئری
کسکد لکس، اورقن (اینگیلیسجه: Cascade Locks, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷٫۸۷ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۱۴۴ نفر و اهالی سیخلیغی ۲۱۲٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر. ایالتین % ۴۶ مئشهلر احاطه ائدیب. بۇ مشهلرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور.
۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشهلرده واردیر.[۱]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
فایللار
قارداش پروژهلرده کسکد لکس، اورقن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cascade Locks, Oregon»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۱ دسامبر
۱ دسامبر:
- ۱۷۷۴ - بؤيوک بریتانيا ایله اوْنون قوزئی آمریکا مۆستملکلری آراسیندا تیجارت بايکوْتو قۆووهيه میندی.
- ۱۸۸۷ - شرلوْک هوْلمس حاقیندا بحث ائدن "نارینجی رنگلی اِتيود" روْمانی چاپدان چێخیر.
- ۱۹۲۰ - آذربایجانین زنگزور ماحالینین بؤيوک حیصهسی موْسکو رهبرلیگینین قراری ایله ائرمنیستانا وئریلمیشدیر.
- ۱۹۴۳ - اۆچ مۆتفیق دؤولت باشچیلارینین - شوری (یوسیف استالین)، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری (فرانکلین رۇزولت) و بؤيوک بریتانيا (وینستون چرچیل)، تهران کوْنفرانسی باشلايیر.
- ۱۹۶۳ - اۇرتا -بۇلاک ياتاغیندا طبیعی قاز پارتلايیچی باش وئریر. آلوْو اۆچ ایل يانیر (1064 گۆن).
- ۱۹۹۰ - لا- مانش بوْغازی آلتیندا تۇنل قازان فرانسه و بؤيوک بریتانيا قازماچیلاری بیر-بیری ایله گؤروشورلر.
- ۱۹۹۴ - آذربایجان جومهوریتی آنقوْلا ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.
- ۲۰۰۹ - اوروپا بیرلیگینده لیسبوْن مۆقاویلهسی قۆووهيه مینیر.


text:
گنج له ریمیزین ائعتیراضلاری گؤزله نیلیر
یونس شاملی
آزربایجانین تیراختور ایله تئهرانین نئفت اویونو خوش و دوزگون سونوجلانمادی. اویونون، باخمییاراق کی تیراختور 3-1 تئهرانین نئفت یندن اؤنده ایدی، آمما ایکینجی یاریسیندا یئرینده ن- کؤکونده ن تیراختور اوچون هئچ خوش و اولوملو گئچمه دی. اویونون حاکیمی تیموریانی اویوندان چیخارتماسی اویونون گئدیشاتین یؤنون تمامیله دئیشدی. تیراختور تمامیله نئفت اویونجولاری طرفیندن سیخینتی دا قالدی و او عرفه ده ده نئفت ایکی قول وورمایا نائل اولوب، تیراختورلار برابر بیر دورمدا دوام ائتدی.
برابر دوروم تیراختورون شامپیون اولماغی اوچون گینه ده بیر شانسی سایلیردی. اگرسه او بیری پارالل اویون (یعنی سپاهان و سایپا اویونو) برابر اولسایدی، تیراختورون شامپیولوغو قطعی ایدی. آمما تیراختور، نئفت ایله برابر اولورسا، و سپاهان، سایپایا غلبه چالسا، تیراختور یوخ بلکه سپاهان شامپیونلوق عنوانینا نائل اولوردو. سونونج ائله ده اولدو. آمما تیراختور- نئفت اویونون سونوجوندا ان اؤنملی سی سون 10 دقیقه سینده ایدی. بو 10 دقیقه ده استادیوم دا اولان مونیتور، کی پارالئل موسابیقه نین ده سونوج لارین گؤسته ریردی تمامیله سؤنور، تیم لرین پالتار دئیشمه یئرینده اولان و پارالل موسابیقه نی راپور ائلیین مونیتورلاردا سورنور، موبایل تیلیفون علاقه لری کسیلیر و اس ام اس مئساژلارینین گؤنده رمه سی ده مومکون اولمور. بو آن دا شرایط شایعه یایلماق اوچون اویقون دور. سپاهان و سایپا تیم لرینین سونوج بَلیرسیزلیگی، قاباقجادان پیلانلامیش شایعه فورموندا وهمان آنلادا یایلیر. هیجانلی تیراختور طرفدارلاری، او ایسترئس آنلاریندا بو شایعه نین یایلماسینا سبب اولورلار و شایعه بیر خبر کیمی تیراختورون اویونجولارینا و مشقچی سینادا یئتیشیر. بو اساسدا تیراختور مشقچی سی یئنی بیر سیاست گؤتورور. او بو ظنن ایله کی تیراختورون برابر سونوجلا موسابیقه نی بیتریمه سی، تیراختورون قهرمانلیغینا یولو آچیر دئیه، هجوم خطیندن بیری آزالدیر و مدافعه خطینه بیرین آرتیریر. تیراختور – نئفت اویونونون بیتن آنلاریندا، تیراختورون اویونجولارینا و اوندان گئنیش و اؤنملی سی ایستادیومدا اولان 90 مین طرفدارینا بیر نئچه دقیقه "شامپیونلوق سئوینجی" ایله "شوک دورمو" و همان آنلاردا "شامپیون اولمادیغی" آغیر آنلاری یاشاتدیریر. هم تیراختور ایونجولاری، اونون مشقچی سی و 90 مین اینسان اؤزلرینی اویونجاق کیمی داورانیلما ایچه ریسینده گؤرورلر. تئهرانین نئفت مشقچی سی بو شیوه یه جیددی اعتراض ائدرکن بو رفتاری "چیرکین و غیراختصاصلی" بیر حرکت آدلاندیریر. آمما نه یازیق کی چیرکین اللر بو اویونبازلیغی تبریزه گتیریرلر و آزربایجان تیراختورونون 90 میل طرفدارینین قلبی قیریب، اهانته معروض قویورلار.
تبریزده و آزربایجانین باشقا شهر و کندلرینده بو چیرکین حرکته قارشی اعتراضلا فرقلی فورمالاردا دوام ائتمکده و فورمالاشماق عرفه سینده دیرلر. تبریز شهریندن یوروشلر (تظاهرات) راپورلانیب و ویدئو کلیپ لر بو اعتراضی حرکتلری سوسیال مئدیادا یایلمیش دیر.
تیراختورون طرفدارلارینین حیسسی یالنیز بیر فوتبال تیمی نین آیاقلانماسی یوخ، بلکه بیر میللتین (آزربایجان دا تورک میللتی نین) آیاقلانماسی حیسی کیمی گؤروب، اونو قیمت لندیریر. ائله بونا گؤره ده تیراختورون بو اویونوندان سونرا، تبریز، اورمیه، زنجان، اردبیل و باشقا شهر و کندلرده اعتراض لار گؤزله نیلیر. تیراختور طرفداری، عدالتی یالنیز تیراختور اویونلاریندا یوخ، میللی حقوق لار آلانیندادا گؤسته رمه یه چالیشیر. تیراختور طرفدارلاری، تورک میللتی نین گونئی آزربایجان دا گئدن میللی دئمکراتیک حرکاتی نین گنج و اعتراض قولو سایلیر. بو گنج لرین اعتراضی ایرانین فارس دئولتینه تورک خالقی نین اعتراضی سایلیر. تیراختور طرفدارلاری، تورک گنج لرینین اعتراض دئمک دیر. ایندی تبریزده و گونئی آزربایجان ین هر بیر شهر و کندینده سون حاقسیزلیق و سون اهانتلی رفتارا قارشی "گنج له ریمیزین ائعتیراضلاری گؤزله نیلیر".
20150517


text:
سورییا حربی قوهلری روسییانین هاوا دستیی ایله حما ایالتینده عملیاتا ایستارت وئریب. بئله کی، سورییانین ۱۱ تانک دیویزییاسی ترور قروپلاشماسینین مؤقعلرینه ضربهلر ائندیرمهیه باشلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، حاضردا سورییا اوردوسو بیر نئچه ایستیقامتده هوجوملاری داوام ائتدیریر. هما ایالتیندن باشقا بشار اسدین قوشونلاری پالمیرا، آلپپو و رقه اوغروندا دا دؤیوشلر آپاریر.
سورییاداکی روس قوشونلارینین کوماندانی گنرال- پولکوونیک سرگئی سورووکینین سؤزلرینه گؤره، سورییا اوردوسو آلپپو اراضیسینده ۸۳ یاشاییش منطقهسینی ترورچولاردان تمیزلهییب.


text:
آلمانییا پرزیدنتی فرانک-والتئر ایشتاینمایئر افغانیستانا اعلان اولونمامیش سفره گلرک پرزیدنت اشرف غنی ایله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «فوکوس» نشری اینفورماسییا یاییب.
آلمانییا پرزیدنتی فرانک-والتر ایشتاینمایرین گلیشی تهلوکسیزلیک مسئلهلری سببیندن قاباقجادان آچیقلانماییب. ایشتاینمایر گؤروش زامانی افغانیستان حاکمیتینی اؤلکهده تهلوکسیزلیگی قوروماقلا باغلی اؤز اوزرینه داها چوخ مسئولیت گؤتورمهیه چاغیریب.
ایلک اولاراق مزار-شریف شهریندهکی آلمان حربچیلرینی زیارت ائدن پرزیدنت داها سونرا کابیل شهرینده افغان لیدرله فیکیر مبادیلهسی آپاریب.


text:
وان گؤلیندأکی پلاژ ماوی بایداق آلدی
ملاقاسیم پلاژی کؤپ سانلی سیاحاتچا یر ایه چیلیگینی ادر
وان گؤلۆندأکی ملاقاسیم حالق پلاژی ماوی بایداغا ایه بۇلدی.
وان ینگ توشبا شأهِر حأکیملیگیندن بریلن ماغلوماتا گؤرأ میللی ماوی بایداق بایراغینا ایه بۇلان ایلکینجی گؤل وان گؤلی بۇلدی.
ملاقاسیم حالق پلاژینا بریلن بایداق بیلن تۆرکیه ده ماوی بایداقلی پلاژلارینگ سانی ۴۵۹ بۇلدی.
توشبا شأهِری نینگ حأکیمی فوزی اؤزگؤکچه مای بایداقلی پلاژینگ آراسسا سولارا ایه بۇلاندیغینی و سیاحاتچیلارینگ شۇل پلاژدا ساغلیقلی یاغدایدا یۆزۆپ بیلجکدیگینی بیلدیردی.
اؤزگؤکچه ملاقاسیم پلاژینا باشدا ایرانلی سیاحاتچیلار بۇلماق بیلن کؤپ سانلی داشاری یورتلی سیاحاتچی نینگ گلیأندیگینی بیلدیردی.


text:
آذربایجان دؤولت گؤمروک کومیتهسینین خطی ایله بو ایلین نویابر آییندا دؤولت بودجهسینه ۲۱۹ ۶۱۶،۳ مین مانات هجمینده وئرگی و روسوملار داخیل اولوب کی، بو دا ۲۰۱۵-جی ایلین مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده ۸۷ ۰۳۴،۲۵ مین مانات یاخود ۶۵،۶۵% چوخدور.
کومیتهنین مطبوعات خیدمتیندن آخار.آذا وئریلهن معلوماتا گؤره، حئسابات آییندا دؤولت بودجهسینه داخیل اولان گؤمروک روسوملارینین حجمی اؤتن ایلین آنالوژی دؤورو ایله موقاییسهده ۲۴ ۷۹۱،۲۱ مین مانات یاخود ۸۶،۸۵% آرتاراق ۵۳ ۳۳۷،۸ مین مانات اولوب. همچینین، علاوه دیر وئرگی لری اوزره داخیل اولمالارین حجمی۶۰ ۹۶۷،۸ مین مانات یاخود ۶۲،۴۸% آرتاراق ۱۵۸ ۵۵۳،۲ مین مانات، آکسیزلر اوزره ۲،۸۳ مین مانات یاخود ۰،۰۶% آرتاراق ۵ ۰۳۷،۷ مین مانات، یول وئرگیسی اوزره داخیل اولمالار ایسه ۱ ۲۷۲،۴۲ مین مانات و یا ۸۹،۹۱% آرتاراق ۲ ۶۸۷،۶ مین مانات تشکیل ائدیب.


text:
آذربایجانین مختلیف بؤلگهلرینده کندلردن شهره کؤچ ائدن اهالینین بؤیوک اکثریتی ایمکانسیزلیقدان شهر هندورینده مسکن سالیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری غربی آذربایجان والیسی قوربانعلی سعادت تیکینتی مهندیسلیگی تشکیلاتی عمومی هئیتینین ۲۰-جی ایجلاسیندا چیخیشی زامانی دئییب.
«بؤلگهده بیر چوخ پروبلملرله اوز-اوزییک. شهرلرده بلدییه ایدارهلرینین مالییه دورومو یاخشی دئییل. بعضی بلدییه ایدارهلری حتی اؤز ایشچیلرینین ماعاشینی بئله اؤدیه بیلمیر. اونلارین اساس گلیری سادهجه علاوه دیردن الده اولونان وسایتدن عبارتدیر. دوشونورهم کی، بلدییه ایدارهلری اؤز گلیرلری و ایدارچیلیک اوصولو ایله باغلی هانسیسا چیخیش یولو تاپمالیدیلار»، - دئیه والی بیلدیریب.


text:
آمریکا دموکراتیک جمعیتلرین حاق و آزادلیقلارینی قوروماق اوچون کوچهلره چیخانلارین جسارتینی تقدیر ائدیر.
آخار. آذ «خبر ۷»-یه ایستینادا خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا دؤلت دپارتامنتینین رسمی نمایندهسی هیزر نویرت تورکییهدهکی ۱۵ ایول حربی چئوریلیشه جهدین ایلدؤنومو حاقدا دئییب.
«بیر ایل اول تورکییهنین بوتون سگمنت و سیاسی فیکیرلرینه منسوب جسور و فداکار وطنداشلاری حربی چئوریلیش جهدینه قارشی مدافعهیه قالخدی. آمریکا اولاراق تورکییهنین دموکراتییاسینا و دموکراتیک تشکیلاتلارینا اولان سارسیلماز دستییمیزی بیر داها وورغولاییریق»، - نویرت بیلدیریب.


text:
بئش رایون قایتاریلیر، ایکی رایونون قایتاریلماسی ایسه داغلیق قاراباغین ایستاتوسونون معین ائدیلمهسینه قدر تاخیره سالینیر. بونو ایسه آذربایجان قبول ائتمیر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا سابیق دؤولت موشاویری قابیل حسینلی دئییب. پولیتولوقون سؤزلرینه گؤره، روسییا رایونلارین قایتاریلماسینی مرحلهلی حل پلانی اطرافیندا حیاتا کئچیرمک ایستییر:
«باکی داغلیق قاراباغین یالنیز آذربایجانین اراضی بوتؤولویو داخیلینده اؤز موقدداراتینی تعیین ائتمه حاقینی تانیییر. بو، دونیا پراکتیکاسیندا دا مؤوجوددور. آنجاق روسییا عمومیتله بو جور دوشونمور. روسییا سیاسی دایرهلرینده و مئدیاسیندا ۷ رایونون گئری قایتاریلماسینین هله کی، مومکون اولماماسی بارهده فیکیرلر سسلنیر. بو او دئمکدیر کی، پروسس اطرافیندا سیاسی مانئورلر، پردارخاسی گزیشمهلر داوام ائدیر. روسییا سانکی قاراباغ پروبلمینین حلینه دایر کونکرت مؤقع ایرلی سورمکده چتینلیک چکیر. موسکوانین ایروانلا عینی مؤقعده اولدوغو شوبهه دوغورمور».
قئید ائدک کی، روسییا خاریجی ایشلر ناظری سئرگی لاوروو باکیدا سفردهدیر


text:
بو بیتگی نین علمی آدی فرفیون و افوربیا طایفاسینداندیر. بو گولون ایکی مین نوعو واردیر. مرجان گولو بیر ایللیک ، نئچه ایللیک اوت کیمی، همیشه یاشیل کیچیک آغاج یا خزه ل ائدن و چوخلو اَتلی دیر.
فرفیون نوعو ، ماداگاسکار اؤلکه سی نین اصل بیتگی لریندندیر. اوجالیغی دوخسان سانتیمئتیره چاتیر و دؤربره داغیلماسی آلتمیش سانتیمئتیردیر.
بدنینده تیکانلاری واردیر. و یاری اتلی دیر . آشاغالاری برک چؤب کیمی دیر.
شاخه لرین اوجوندا نئیزه یه بنزه ر یارپاقلاری واردیر و یومورتا شکیلینده آچیق یاشیل رنگینده دیر. بو نوع بیتگی مومکوندور ایل بویو باشاباش گول وئرسین، آمما چوخلو قیش دا گوله دولار. بو گولون آغ رنگده اولان شیره سی سمّیلی دیر.
بو بیتگی چوخ کاکتوس لارا اوخشاییر و باشقا خاصیتلری ده اونلاریله بیردیر و کاکتوسلار کیمی سوسوزلوغا داوامی واردیر.
مینیاتوری مرجانلارین ساقه لری تیکانلی دیر و یارپاقلاری بیضی شکیلینده و کیچیک دیر. بعضی نوعلاریندا یارپاقلاری یئکه دیر. بو نوع بیتگی ایلی باشاباش گول وئریر. گوللری کیچیک و گؤزه لدیر. گوللری نین رنگی جور به جور ( قیرمیزی، صورتی، بنفش و ایکی رنگ ) اولور.
بو گول او کس لره کی گول ساخلاماغا چوخ حوصله لری یوخدور یاخشیدیر. چونکی چوخ مواظبت لیک ایسته میر. بو گول ایستی و قورو اؤلکه لرده یاخشی قالار و داواملی دیر.
فرفیون یا مرجان گولو، چوخ ایشیق ایسته ییر. آزجا و معمولی سووارماق اونا کیفایتدیر. هاواسی قورو و تورپاغی شیت اولمالی دیر.
بو گول اوچون لازیم اولان کود ایگی گرم بیر لئتیر سویا ، هر ایکی اوچ هفته دن بیر لازیمدیر.
چوخالتماق یولو ، پیل وورماقیله دیر. یازین اورتاسیندان یایین اول لرینه دک ساقه نین باش طرفیندن پیل قیریب ، اونو کؤتوکله ندیریب بئله لیکله چوخالدارلار.
بو گولون یاخشی تورپاق قاریشیغی بئله دیر: بیر اؤلچو باغچا تورپاغی، بیر اؤلچو یارپاق تورپاغی، بیر اؤلچو قوم .
بو گولون گولدانین چوخ زیغ ساخلامایین. لاپ یاخشی سووارماق چاغی اوندادیر کی گولدانین تورپاغی قوروسون. یعنی ایکی قوروماغین آراسی سووارماق چاغی دیر.
بو گولون سویو گره کدیر ایلیق سو اولسون. بو گولون گولدانینا سو وئرنده گره کدیر او قده ر سو وئریلسین کی گولدان دولسون و گولدانین آلتیندان سو ائشیگه چیخسین. بو ایش اوندان اؤترودور کی گولون کؤتوکلری گولداندا بوتونجه ایسلانسین و بیر زامانادک تورپاغین شئهی قالسین.
او بیریسی سووارماق واختی یئتینجه دؤزون گولدانین اوزو قوروسون سونرا سووارین! یعنی تورپاغین اوستو گره کدیر بئش سانتیمئتیر قده ری دَرینلیگینده قوروسون. سو وئره نده آییق اولون بو گولون یارپاقلارینا و ساقه لرینه سو تؤکمه یین! پاییزدا و قیش دا بو گول چوخ آز سو ایسته ییر. هر اون تا ییرمی گوندن بیر دؤنه آزجا سو دیبینه وئرمه ک کیفایتدیر و سویوق آیلاردا چوخ شئهلی قالماغی گولون آرادان گئتمه گینه سبب اولار.
آنجاق بو گولون چوخالتماغی چتین دیر. آمما اگر چالیشساز ساقه لری نین باشیندان کسیله ن پیل لری کؤتوکلندیرمه ک اولار.
پیل ووراندا آییق اولون ساقه سی نین شیره سی اَلیزه دَیمه سین. چون بو گولون شیره سی سمّیلی دیر.
قایناق: اینترنت / چئویره ن: الف . عظیمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
مدافعه صنایع ده ملی پروژه لر 4
مدافعه صنایع ده ملی پروژه لر
مدافعه صنایع ده ملی پروژه لر
تورک حربي-کسبه اویوشمهسی (صندوق تعاون) تعلیم بوییچه مدیری ترکان زنگین نینگ موضوعگه دایره فکر و ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه حواله قیلهمیز.
دولتلر مملکتی و انسانلرینی قوریقلش اوچون مدافعه سکتوریده مهم درجه ده سرمایه گذارلیک قیله دیلر. دنیاده کوچ توازنی گه تاثیر قالدیریش اوچون مدافعه ساحه سیده سرمایه گذارلیک قیلگن مهم مملکتلردن بیرته سی هم تورکیه دیر. تورکیه 2014 – ییلی عسکری ساحه ده اینک کوپ خرجت قیلگن 15 اولکه قطاریده ایدی. 2017 – ییلی ایسه 29 میلیارد لیره مدافعه اوچون خرجت قیلگن دیر. انه شو مدافعه جرجتی نینگ مرکزی بودجه نینگ ایچیده گی اورنی 4،62 دیر. تورکیه مهم بیر جغرافیه ده اورین آلگن اوچون منطقوی خطرلر تاثیر قالدیرماقده. تورکیه عین دمده PKK, PYD/YPG, DEAŞ, DHKP-C و انچه قوراللی ترور تشکیلاتی گه قرشی کوره شیب بارماقده. بو کورهشنی آلیب باررکن، تکنالوژیک مدافعه محصوللریدن ایش آلیش گه مجبور بولیب قاله دی.سونگی ییللرده مدافعه محصوللری ایشلب چیقریشده مهم درجه ده آدیملر آتیب تورگن تورکیه کون سایین توسعه قیلیب بارماقده.
مدافعه صنایع ساحه سیده 2004 – ییلی باشلنگن ملی و محلی تولید پروژه سی بیلن سکتورده گی وطنی محصول 20 فایزدن بوگون 65 فایز چیقیب بارگن. بو محلی نسبتی اوچووچیسیز هوا واسطه لری کبی کوپ ستراتیژیک محصوللرده 90 فایزدن آشیب کیتگن. انچه مدافعه صنایح محصوللریده دنیا مقیاسیده تولید قیلووچی اولکه لر قطاریگه اورین آلدیک. مثال اوچون کامیکاره ایهالری _آلپاگو، گارگو) دیب اتلگن محصوللر بوییچه دنیا مقیاسیده تولید قیله دیگن اوچ اولکه دن بیرته سی میز. تورکیه انسانسیز هوا واسطه سی تکنالوژیسیده دنیاده هم اوچاق پلاتفورمی همده عقللی بمب بیلن قوراللی اوچوچیسیز هوا واسطه سی تولید قیلیش گه موفق بولگن 6 اولکه قطاریگه اورین آلگن دیر. تورکیه مدافعه صنایع ساحه سیده فقط اوز ضرورتلریمیزنی تولید قیلیب چیقرمه یدی عین دمده محصوللرینی دوست و متفق اولکه لرگه صادر قیله دی. تورکیه بوگون چیت ایلگه ملی کمیه میزنی، ملی تیک اوچر، زره واسطه لر، عسکری کیمه لری، اوچووچیسیز هوا واسطه لری، هوا مدافعه تیزیملری، راکتلر، عسکری خبر لشوو و کنترول تیزیملری ساتیب تورگن بیر اولکه دیر.
تورکیه 2002 – ییلی 5،5 میلیارددالر اطرافیده بودجه لیک 66 مدافعه پروژه سی آلیب باررکن شو وقت مدافعه پروژه لری بودجه سینی 11 قوات آرتیریب 6 میلیارد دالرگه، مدافعه صنایع پروژه سینی ایسه 9 قوات آرتیریب 600 دن آرتیق پروژه آلیب بارووچی اولکه بولگن دیر. مثال اوچون ملی پیاده میلتیغی ایندی کیتمه – کیت تولید قیلیش وضعیتی گه کیلگن دیر. ملی پیاده میلتیغ شو وقت تورکیه قوراللی کوچلری، ژاندارم و خوفسیزلیک تشکیلاتی بیلن ی.قاری سویه لی دولت اداره چیلری نینگ یقین قوریقچی لری تامانیدن قوللنماقده دیر. فقط سونگی 4 ییل جریانیده 46 عدد بیراقدار TB2 قوراللی انسانسیز هوا واسطه سی تیزیمی تروریزم گه قرشی کوره ش و حدوددن تشقری عملیاتلرده قریب 60000 مینگ ساعت کوک یوزیده وظیفه آلیب بارگن دیر.
ملی ماهواره لر
تورکیه ماهواره لر آرقه لی فضا تجربه سینی قولگه کیریتدی. تورک انجنیرلر تامانیدن توزیلیب تورکیه ده ایشلب چیقریلگن RASAT تیکشیروو ماهواره سی 2011-ییلی گوک تورک 2 تیکشیروو ماهواره سی 2012 – ییلی گوک تورک 1 تیکشیروو ماهواره سی ایسه 2016 – ییلی فضاگه جونتیلدی و حلی گچه وظیفه سینی موفقیت لیک بیلن آلیب بارماقده دیر. بو ماهواره لرنینگ مهم فایده لریدن بیرته سی ایسه تورکیه قوراللی کوچلری و خوفسیزلیک کوچلریگه هوادن تصویرلر انتقال بیریب ترورچیلیک که قرشی کوره شده بوییچه همکارلیک قیلیشلری دیر. تورکیه بولرگه قوشیمچه اوله راق ماهواره تیزیم انتگراسیون و تیست مرکزینی قوردی. 2020 – ییلی فضاگه جایلشتیریله دیگن تورکیه نینگ ایلک ملی خبرله شوو ماهواره سی Türksat 6A بو جایده قوریلماقده. گوک تورک 1 ماهواره سی نینگ آلدیندن جونه تیلیشی ریجه لنگن ایدی بیراق اسرائیل تامانیدن فرانسه لیک شرکت گه باسیم عملگه آشیریلیشی بیلن توسیق بولیندی. گوک تورک 1 ماهواره سی گوک تورک 2 ماهواره سیدن 4 ییل کیین فضاگه جونه تیلگن دیر. بونینگ آماجی هیچ بیر محدودیت بولمه ی دنیا مقیاسیده تورلی منطقه دن عسکری استخبارات مقصدی بیلن یوکسک سویه لی تصویرلر قولگه کیریتیش دیر. خوددی شو گوک تورک 1 ماهواره سی نینگ کمره تیزیمی و حساس الکترو – آپتیک بولیملریدن بیر قطارینی اسرائیل تدارک ایتماقده ایدی. اسرائیل تورکیه نینگ بونقه بیر تکنالوژیک ظرفیت گه ایگه بولیشینی خواهله مه گن لیگی اوچون فرانسه لیک شرکت گه باسیم عملی قیلیب ماهواره نینگ فضاگه جونه تیلیشیگه توسیق بولدی. اسرائیل عین دمده گوک تورک 1 ماهواره سی اسرائیل نینگ اوستیدن اوتگونچه تصویر آلمس لیگینی خواهله دی. تورکیه ایسه تصویرده محدودیت بولمسین دیب گرنتی خواهله دی. تورکیه نینگ طلبی رد ایتیلیشی بیلن تورکیه پول توولشنی توخته تیب قویدی. تورکیه برچه پروژه و اسبابلرنی تورک انجنیرلرنینگ محصولی بولگن گوک تورک 2 ماهواره سینی 2012 – ییلی فضاگه چیندن جونه تگنده شرکت گپیدن قیتدی.
صنایع و تکنالوژی وزیری مصطفی وارانک تورکیه فضا آژانسی نینگ جاری ییل جریانیده قوریله جگینی ایتدی. تورکیه فضا آژانسی اولکه میزده آلیب باریلگن فضا پروژه لری نینگ کوردیناسیونی، بو پروژه ده ایشله یه دیگن انسانلرنینگ ییتیشتیریلیشی، تورک استرونوت فعالیتلری نینگ باشله تیلیشی موضوعلریده فعالیتلر آلیب باره دی. صنایع و تکنالوژی وزیرلیگی 100 کونلیک اجراآت پروگرامیده مذکور آژانس نینگ جاری ییل ایچیده قوریله جگینی و تشکیلاتله نیش فعالیت لری نینگ نهایی بولیشینی خبر بیرماقده. صنایع و تکنالوژی وزیری وارنک تورکیه فضا آژانسی بیلن فضا تکنالوژیلری ساحه سیده ملی سویه ده آلیب باریلگن فعالیتلرنینگ کوردیناسیونی نینگ تامین ایتیله جگینی و خلق ارا مناسبتلرنی آلیب باره جگینی افاده ایتماقده. آژانس نینگ ایجاد ایتیلیشی بو ساحه ده آلیب باریله دیگن فعالیتلرنینگ کوردیناسیونی اوچون کتته اهمیت گه ایگه دیر.
تورک حربي-کسبه اویوشمهسی (صندوق تعاون) تعلیم بوییچه مدیری ترکان زنگین نینگ موضوعگه دایره فکر و ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه حواله قیلدیک.


text:
آمئریکانبن مدافعه ناظری جیمس متیسین اساس وظیفهلریندن بیری ایشید-له مباریزه اولاجاق.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «نیویورک تایمز» قزئتی یاییب. قزئت آمئریکانین یاخین شرقده حربی مؤجودلوغونو گئنیشلندیرجیینی بیلدیریب.
خبرده پنتاگونون سورییا و عراقا داها چوخ کوماندیر گؤندرمیی پلانلاشدیردیغی وورغولانیر.
ترامپین ایشید-ا قارشی آرتیلرییا و «آپاچی» هلیکوپترلرینی ده بؤلگهیه گؤندرجیی استثنا ائدیلمیر.
قید ائدک کی، آبش ایراقا ۲۰۰۳-جو ایلده حربی موداخیله ائدیب. نتیجهده عراق پرزیدنتی صدام حسین دئوریلیب و سونرادان اعدام اولونوب. آمئریکالیلارین بو تورپاقلارا گلمهسیندن سونرا عراقدا یارانان خاوس هله ده بیتمهییب. آمئریکانین حربی موداخیلهسیندن بو گونه قدر اؤلکهده یارانان قاریشیقلیق اوجباتیندان یاریم میلیوندان چوخ اینسان هلاک اولوب. اؤلکه فاکتیکی اولاراق پارچالانیب. سونرادان باراک اوبامانین دؤورونده آمئریکا حربی حصه لرینین بؤیوک بیر حیصهسی عراقدان چیخاریلسا دا (حاضردا آمئریکانین عراقدا ۹ مین عسگری وار – رئد)، بؤلگهده ثابتلیک یارانماییب.


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین ۶ مسلمان اؤلکهسی وطنداشلارینا سیاحت قاداغاسی لاییحهسینی آمریکا عالی محکمهسی قیسما قبول ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آمریکالی عالی محکمهسینین قرارینا گؤره، قاداغا آمریکاداکی شخصلر و یا قورولوشلا باغلی یاخشی نیتلی مناسیبتلر قوردوغونا دایر ثبوتو اولمایان ۶ مسلمان اؤلکهسی وطنداشلارینا تطبیق اولوناجاق.
مسئله ایله باغلی سون قرارین اوکتیابردا وئریلجیینی بیلدیرن محکمه، همین گونه قدر سؤزوگئدن اؤلکهلرین وطنداشلارینین قئید اولونان شرطلرین تعمین اولوندوغو تقدیرده آبش-آ گله بیلجیینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، ترامپین آمریکادا پرزیدنت سئچکیلرینده قالیب گلدیکدن سونرا سورییا، ایران، یمن، لیوییا، سودان و سومالیدن گلن شخصلره عایید سیاحت قاداغاسینین تطبیق اولونماسی ایله باغلی لاییحهسینی محکمه قبول ائتممیشدی.


text:
Sep 19, 2014
اذنی اولماسی ...
کورت توخولسکی ترجمه ائده ن: س. حاتملوی
کتله وی (توده ای) ایش سیزلییین قورخونج جهت لرینده ن بیری ده، ایشله مک حاقی نین بیر «لطف» کیمی گؤرونمه سی دیر. ساواشلاردا اولدوغو کیمی: هر کیمین کی یئمگه کره سی وار، سیرتیق اولور.
ایشچی لرین و حتی بئله کارمندلرین بیر آرایا گلمه حاقی گونو- گونده ن اریییب و او قدر آزالمیش کی، ایش صاحیبلری ایله معاش باغلاماق اوچون آپاردیقلاری دانیشیقلاردا، اونلارین مووقعی گونو- گونده ن ضعیف له دییینه گؤره، «امک حاقی» سؤزو ایش صاحیبلرینه بیر فیرتانا تهلکه سی آنلامیندا گلیر ...
نگران اولمایین: اودا اولاجاقدیر. سونوندا داهادا آز معاش ایله ایشله مک، بئله ایش اؤزلویونده اینجی لرده ن و آلماسلاردان دوزه نیلمیش و ایشچی لرین باشینا قویولموش بیر تاج کیمی اولاجاقدیر.
"ایش ده ن آتدیغینیز او قاپی چی، آزی 30 ایل سیزین قاپی نین قاباغیندا دورموشدور ..." ایشچی لرین نماینده سی سون زامانلاردا کافه Josty نین صاحابی نین گؤنده ر دییی آداما دئمیشدیر.
کافه صاحابی نین گؤنده ردییی آدام: "اؤزلویونده بو آز بیر شئی دئییل. 30 ایل بیر آدامین کافه Josty نین قاباغیندا قاپی چی کیمی دورماغا ..."
البته او جمله سینی تاماملامامیشدیر. تاماملاسایدی، اوندا «اذنی اولماسی» سؤزونو ده قطعیاً دئیه جکدیر. یانی " کافه Josty نین قاباغیندا قاپی چی کیمی دورماغا اذنی اولماسی ..."
اونوتماییین:
معاش باغلاماق و امک حاقی اوچون آپاریلان دانیشیقلار زامانی، بیری سیزه «شرف» ده ن، «اخلاق» دان و «سنت لرده ن قاینایان وظیفه» لرده ن دانیشسا، بیلین کی او سیزین باشینیزا بورک قویماق ایسته ییر.
کورت توخولسکی میلادی 1890- جی ایلده برلین شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. شاعیر، یازیچی، ژورنالیست و ادبیات تنقیدچی سی توخولسکی، جمهوریت اوچون ساواشان و ائله جه ده وایمار جمهوریتی نین باشاریلی ضیالیلرینده ن بیری اولموشدور.
معاصیر دؤرده آلمان اؤلکه سینده 1918 ده ن 1933- جی ایله کیمی دوام ائده ن سیاسی دؤنه م، وایمار (Weimar) جمهوریتی آدلانیر. بو دؤرده بیرینجی دفعه اولاراق ئؤلکه ده پالامنته دایانان بیر دموکراتیک سیستم یارانمیشدیر. نوامبر انقلابی آدلانان خالق آیاقلانماسیندان سونرا، وایمار شهرینده چاغریلان بیر بویوک توپلانتی دان سونرا کی گلیشمه لرده، اساس قانون یازیلیب و اؤلکه، فئدرال جمهوریتی اعلان ائدیلمیشدیر. آدولف هیتلرین 1933- جی ایلده اقتدارا گلمه سی ایله بو جمهوریتین، عمری سونا چاتمیشدیر.
1924- جی ایلده ن پاریسده و 1929- جی ایلده ن سونرا سوئدده یاشایان توخولسکی، 1935- جی ایلده بو اؤلکه ده دونیایا گؤز یومموشدور. او آلماندا یاشادیغی ایللرده، یورولمادان میلیتاریزمی و دادگستری نین ناسیونال سوسیالیزم ایله گیزلی باغلانتی لارینی و بئله لیکه فاشیزمه زمین حاضیرلامانی افشا ائده ن ایره لیجی انسانلاریندان بیری اولموشدور.
ترجمه ائدیلمیش یازی ( zu dürfen) 2012- جی ایل فدرال آلماندا نشر اولونان و یازیچی نین ساتیریک یازیلارینی احتوا ائده ن کتابیندان آلینمیشدیر (Kurt Tucholsky-Das Grosse Lesebuch- Herausgegeben von Axel Ruckaberle).
یازی 20- جی عصرین اوللرینده آلمان اؤلکه سینده حاکیم اولان شرطلری لاغا قویماق اوچون یازیلسادا، عین شرطلر آلتیندا یاشاماغا مجبور اولان جنوبی آذربایجانلیلاری، هم گولدوروب و همده آغلادا بیلر.سون زامانلاردا ترجمه ائتدیییم «مرکز یئر اوزونده آلاهین نماینده سی دیر» یازیسی دا، ائله بو یازیچی دان دیر. (س. ح.)


text:
تورک اولدوزلاردان ۲۰۵ مدال
رامیل قولییئو، ۲۰۰ مترده قیزیل مدالین صاحبی اولاراق، بیر ایلکی باجاردی
تورک آتلئتلر، ۲۰۱۷.جی ایلده قاتیلدیقلاری ۲۶ شامپیونادا ۲۰۵ مدال قازاندی.
تورکیه آتلئتیزم فدراسیونوندان وئریلن یازیلی آچیقلامایا گؤره، میلی ایدمانچیلار تاریخی بیر مؤوسومو گئریده قویاراق مدال ساییسی باخیمیندان رکوردا قیردی.
گئچن ایل شامپیونالاردا ۱۹۸ مدال قازانان تورکیه، ۲۰۱۷ده داها چوخ مدال الده ائتدی.
تورک ایدمانچیلار، ۲۰۱۷.جی ایلدهکی ۲۶ یاریشمادا ۷۳ قیزیل، ۷۲ گوموش، ۶۰ برنز اولماق اوزره ۲۰۵ مدالین صاحبی اولدو.
تورک ملی یاریشماچیلاری، رومانینین پیتشت شهرینده تشکیل ائدیلن ۲۰ یاش آلتی بالکان شامپیوناسیندا توپلامدا ۲۷ مدال قازاندی (۱۱ قیزیل، ۷ گوموش، ۹ برنز). بو شامپیونا، تورکیهنین ان یوکسک قیزیل مدالینی قازاندیغی شامپیونا اولدو.
تورکیه، ۲۰۱۷.جی ایلده بؤیوکلرده ده تاریخینین ایلک دونیا شامپیونونو چیخاردی. لندندکی دونیا شامپیوناسیندا میدانا چیخان رامیل قولییئو، ۲۰۰ مترده قیزیل مدالین صاحبی اولاراق، بیر ایلکی باجاردی.
تورک ملی یاریشماچیلاری، دونیا اولدوزلار، آوروپا کراس، آوروپا گنجلر المپیک اویونلاری فستیوالی و اسلام دایانیشما اویونلاریندا دا بو گونه قدر آلدیغی ان چوخ مدال ساییسینا صاحب اولدو.


text:
دیکیلیداش (سولطان احمد)
تدوسیوس دیکیلیداشی، یا تکجه دیکیلیتاش (آنادولو تورکجه سینده. Dikilitaş) ایستانبولون سولطان احمد مئیدانی نین گونئی طرفینده، ایلانلی سوتونون یانیندا اولان بیر آنتیک میصر دیکیلیداشی دیر. 390 ایل عیسی دوغوموندان سونرا، روم ایمپراتورو بیرینجی تدوسیوس طرفیندن میصردن گتیرَلرک ایندیکی یئرینه دیکیلمیشدیر.
گئچمیشی[دَییشدیر]
دیکیلیداش ایلک اولاراق میصر فرعون اوچونجو توتموسیس طرفیندن میلاد دان اؤنجه 15. یوز ایلده دوزلمیش، و کارناک تاپیناغینین یئددینجی پیلونونون گونئیینه دیکیلمیشدی. روم ایمپراتورو ایکینجی کونستانتیوس میلاددان سونرا 357 ایلینده دیکیلی داشی تخته چیخماغی نین 20جی ایلی فخرینه نیل ایرماغی اوزَریندن ایسکندریه شهرینه گئتیرتدی. داها سونرا، میلاددان سونرا 390 ایلینده ایمپراتور بیرینجی تیودوسیوس دیکیلی داشی گمی ایله ایستانبولا گتیردَرَک هیپودرومدا ایندیکی یئرینه دیکتیردی.
دیکیلی تاش قیرمیزی آسوان گرانیتیندن دوزلیب، و اوریجینال یوکسکلیغی 30 متر ایدی. آنجاق یا داشیماق سیراسیندا یا دا ایندیکی یئرینه یئرلئشدیریلیرکن آلت بؤلومو تخریب اولدوغو اوچون بوگونکو یوکسکلیغی 18.45 متر (قاعیده سی ایله بیرلیکده 24.87 متر). آغیرلیغی یاخلاشیق 200 توندور.
شرق مکتوبلاری کیتابینین صاحیبی لادی مونتاقو، 1718 تاریخینده کی یازیلارین بیرینده بونلاری یازمیشدیر: بو داش، موربع شکلینده یونتما داشدان بیر آیاق اوزرینه ، دؤرت سوتون اوزریندئ دورور. داشین ایکی آیاغیندا قابارتما اولاراق بیر ساواش و بیر مجلیس رسمی وار. آیری ایکیسینده ایسه رومجا و لاتینجه بونلار یازیللیبدیر:
قوزئیباتی جیبههسی
- “18جی سولاله دن یوخاری و آشاغی میصر’ین صاحیبی اوچونجو توتموسیس، تانری آمون’ا قوربانینی سوندوقدان سونرا هوروس’ون یاردیمییلا بوتون دنیزلری و چایلاری حؤکمو آلتینا آلاراق حؤکومدارلیغینین اوتوزونجو ایلی بایرامیندا بو سوتونو داها نیجه زامانلارین گتیرَجگی بایراملار ایچین دوزلتدی و دیکتی.”
قوزئی جیبههسی
- “گیزلی و قوتسال آدین هر تجللیسینه مظهر اولان تانری آمون’ا قوربانینی بؤیوک بیر عیجز ایچینده سوندوقدان سونرا، اوندان یاردیملار دیلَنرک گونئیین دوستو، دینین نورو ایکی تاجین (آشاغی و یوخاری میصر) صاحیبی، گوجلو حؤکومدار اؤلکه سینین سینیرلارینی مئزوپوتامیا’یا قدر گؤتورمَگه عزم ائتدی.”
گونئیدوغو جیبههسی
- “گونئشین دوغدوغو سیرادا صاحیب اولدوغو قیزیل بویالاری دونیایا یایان هوروس’ون وئردیگی قووَتی، ثروتی، گوجلو سئوگی، سایغی داشییان و آشاغی و یوخاری میصر’ین تاجینا صاحیب اولان و بالذات گونش طرفیندن سئچیلمیش اولان فرعون، بو اثری آتاسی را ایچین دوزلتدی.”
گونئی جیبههسی
- "تانری هوروس’ون لوطفونه مظهر اولان، و گونش’ین اوغلو عونوانینی داشییان آشاغی و یوخاری میصر’ین اؤندری اولان فیرعون، قودرت و عدالتلی بوتون اوفوقلارا ایشیث ساچدی. اوردوسونون قاباغینا گئچدی. آق دنیز’ده دولاشدی، بوتون دونیایی مغلوپ ائتدی. سینیرلارینی نهرئین’ه قدر یایدی. مئزوپوتامیا’یا عزملی گئتدی، بؤیوک ساواشلار ائتدی".
دیکیلی داشین قاعیده سینده یئر آلان یازیلارسا دوغو روما ایمپراتورلوغوندا عادت اولدوغو اوزره یونانجا و لاتینجه یازیلمیش.
یونانجا یازی بیر آنلادیجی آغزیندان بئله دئییر
- « داواملی بیر صورتله یئرده دوران بو داشی دیکمه جسارتینی ایمپراتور تیودوسیوس گؤستردی و یاردیمینا پروجلوس چاغریلدی. بو شکیلده اوتوز ایکی گونده یئرینه دیکیلدی. »
لاتینجه متن ده داشین آغزیندان یازیلمیش
- « قاباقداکیلاری دیرنمیشدیم؛ آنجاق اوجا افندیمیزین بویوردوقلارینی ایطاعت ائدَرک، یئنیلن تیرانلار اوزَرینده ظفر چَلنگینی دااشیماغیم گرکدی. هر شئی تیودوسیوس و اونون کسینتیسیز سولاله سینه بویون اَییر. منه ده غالیب گلدیلر و باشقان پروجلوس’ون ایداره سی آلتیندا اوتوز گونده یوکسَلمَیه مجبور اولدوم. »
و چمبرله چئوریلی محوطه نین تورپاق بویو اَسکیدَکی تورپاغین بویودور.
گؤرونتو قالریسی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dikilitaş (Sultanahmet)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( ۲۰۱۶ ژانویهسینین ۱۳ـو تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
تورکیه بیلن روسیه اورته سیده ینگی باسقیچ 36
تحلیل و تیکشیروو 36
تورکیه بیلن روسیه اورته سیده ینگی باسقیچ
تورکيه و روسیه اورتهسیده 2015- ییلیده صادر بولگن اوچاق انقراضیدن کیین اوزارا علاقهلر تکرار توزهلدی. تکرار توزهلگن علاقهلر ایسه تیز بیر شکلده توسعه قیلیب دیپلوماتیک، حربي و اقتصادي ساحهلرده مهم بیر رواجلنیش کوزهتیلدی. تورکيه و روسیه علاقهلری تیز بیر شکلده رواجلنیشیده ایکّی اولکه رهبرلری نینگ اورتهسیدهگی شخصي علاقه، مشترک منفعت ایندیکسلی همکارلیک و امریکانینگ آخرگی پیتلردهگی توشونچهسیدن راحتسیزلیکلر بولگن سببلردن بیریدیر. ایککی اولکه اورتهسیدهگی همکارلیک نینگ رواجلنیشیگه باشقه ساحهده هم فرقلی نظریه لرده کیلیشماوچیلیکلر دوام ایتماقده.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایته میز.
روسیه دولت باشلیغی پوتین، تورکيه و روسیه اورتهسیدهگی همکارلیک علاقهلری بارگن سری رواجلنگنینی معلوم قیلیب، « تورکيه بیلن علاقهلریمیز مستحکم لشماقده» دییشی در حقیقت تورکيه و روسیه اورتهسیدهگی همکارلیکنی ینه هم رواجلنتیریشنی ایسه خلاصه قیلماقده.
ایکّی اولکه اورتهسیده اینیقسه انرژی و اقتصادي ساحهلردهگی علاقهلرنی رواجلنتیریش کتّه اهمیت کسب ایتماقده. سابق مالیه وزیری زهدارنوف،» تورکيه بیلن مهم اقتصادي علاقهمیز موجود. تورکيه روسیه نینگ اینگ ییریک 10 سودا شریکی قطاریده» دیگن افادهسی بو جهتدن جوده مهمدیر.
روسیه فدرال گمرک خدمتی نینگ معلوماتلریگه کوره، جاري ییل نینگ دستلبکی آلتی آییده تورکيه، 37 فایز آرتیب 13،3 میلیارد دالرگه یوکسهلگن سودا حجمی بیلن روسیه نینگ اینگ ییریک 4- سودا شریکی بولگندیر. عینِ زمانده روس سیاحلر نینگ تورکيهگه کیلیشی، اوزارا علاقهلر جهتیدن کتّه اهمیت کسب ایتماقده. روسیهدن کیلگن سیاح نینگ سانی دواملی آرتیشیدن جوده خورسندمیز دیب تیلگه آلگن چاووش اوغلی، بو ییل 6 میلیون روس سیاحنی تورکيهده مهمان قیلیشدن جوده خرسندمیز دیب قید ایتگن ایدی.
انرژی ساحهسیده ایکّی اولکه نینگ برابر یوریتگن آق قویو نوکلر ستشن و تورک آقیمی کبی مهم لایحهلر موجود. آق قویو نوکلر ستشنی تورکيه نینگ انرژی احتیاجی نینگ 10 فایزینی برطرف ایتهدی. اوسهیاتگن تورک اقتصادیدهگی انرژی احتیاجینی گرانتی گه آلیش نقطهسیده ستراتیژیک اهمیتگه ایگه. عینِ شکلده تورک آقیمی پروژهسی هم تورکيه نینگ مهم بیر انرژی احتیاجینی برطرف ایتیش و گرانتی گه آلیشنی تأمین ایتماقده. تورک آقیمی پروژهسی ایکّینچی باسقیچده بالقان اولکهلریگه توغری اوزهنیشی ریجهلهنماقده. شوندهی قیلیب تورکيه نینگ انرژی اوتیش یولی بولیش جهتیدهگی ستراتیژیک ریجهلنیشی اوچون مهم بیر قدم حسابلنهدی.
انرژی و اقتصادي همکارلیک بیلن بیر قطارده روسیه و تورکيه اورتهسیده حربي همکارلیک کوچهیماقده. اساسن تورکيه نینگ روسیهدن S-400 هوا مدافعه سیستمی آلیشی و بونلرنی 2019- ییلی بوتونلهی تاپشیریلیشی علاقهلرنی ینه هم رواجلنتیرهدی. بو نقطهی نظردن روسیه دولتی مدافعه صناعتی شرکتی « Rosteh» نینگ خلقارا همکارلیک و منطقوي سیاستلر دایرکتری ویکتور کرلوف « S-400 راکت شرطنامهسی نینگ، مملکتلریمیز اورتهسیدهگی حربي همکارلیک ساحهسیده مهم بیر قدم بوگنی بیلدیردی. اوزگهچهلیکلر بیلن بیر قطارده صناعت سکتورینی هم رواجلنتیریش نینگ آلدیده بیر توسیق یوق» دیدی.
روسيه تورکيه علاقهلری نینگ رواجلنیشیدن امریکا قوشمه ایالتلری کوپراق راحت سیزلیک حس ایتماقده. S-400 هوا مدافعه سیستمی آلینگنی طفیلی امریکا قوشمه ایالتلریلیک اداره چیلر، تورک اداره چیلرنی، تورکيه هم اورین آلگن F-35 حربی اوچاقلری موضوعسیده تورکيهنی تهدید ایتماقده. بو موضوعده تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی نینگ تورکيه جهتیدن S-400 بیر مجبوريت ایکنلیگینی بیلدیریشی هم مهم. ناتو دولتلری هوا مدافعه تیزیمینی تورکيه نینگ طلبیگه قرهمهسدن رد ایتماقده. قالهویرسه تورکيه بیلن امریکا قوشمه ایالتلری اورتهسیده FETÖ, PKK/YPG و برونسون مسألهسی، ایکّی ناتو اتفاقداشی اورتهسیده بحرانگه سبب بولگن. امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ نینگ تورکيهگه قرشی چیکلاو تطبیق ایتیش قراری علاقهلرگه سلبي عکس ایتگندیر. تورکيه تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی مسکوده «روسیه و تورکيه اورتهسیدهگی علاقهلرنی، اَیریملری قیزغنماقده» دیگنی منه بو معنادهدیر.
بیراق تورکيه روسیه علاقهلری ایجابي تامانده رواجلنهیاتگن بولیشیگه قرهمهسدن، ایکّی اولکه اورتهسیده فکر فرقلیلیگی دوام ایتماقده. اساسن سوريه موضوعسیده تورکيه بیلن روسیه آستانه جریانی دایرهسیده بیرگه حرکت قیلگن بولسه هم، اصلیده بیر بیریگه ضدلر. روسیه نینگ ادلبده رژیم نینگ هجوم قیلیشیگه رخصت بیریشی و دستکلهگن تقدیرده تورکيه قاچقین آقیمیگه اوچرهیدی و اوزارا علاقهلرگه زیان ییتهدی. بو کبی تورکيه روسیه نینگ قریمنی اوز توپراقلریگه قوشیب آلیشیگه و قریم تورکلریگه قرشی ایزلهگن سیاستیگه ناراضیچیلیک کورسهتماقده. شونینگدیک تورکيه و اوکراین اورتهسیده مدافعه صناعتی کبی ساحهلرده همکارلیکنی رواجلنتیرماقده. تورکيه اوکراین موضوعسیده روسیه ایزلهگن سیاستنی حمایه قیلمهیدی. تورکيه روسیه علاقهلری قنچه رواجلنسه هم، تورکيه بیر ناتو اعضاسی دولتدیر.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.


text:
بوشقاب
گشت سین سین کوچهلری گزیردی ؛ باش فرمانده بیلهلرینه دئمیشدی بو گون الی بوش قاییتساز هر تکینیزه بیر توبیخ یازیب یوخاریداکیلارا گوزاریش ائدهجهیم ؛ دا بو مندن سیزه سون دویورو اولسون، ایندی قالیب چیخارینیزا، یا شهرده دولو اولان دام دوواریندان بیر بوشقاب آختاریب تاپمالیسیز یادا بازاردان بیر آکبندین آلیب گتریرمهلیسیز ؛ آیلاردی آمارلاریمیز صیفیر دی، منیم حوزهمده بو قدر ماهواره اولا اولا ، سیز قولو قیچیندان اوُزون قاییدیرسیز ، بوگون بئله اولمایاجاق هااااااااا !!!!
بو اوزدن بو گون هر یئردن اولموش اولسایدی دا آزی بیر ماهواره توتمالیدیرلار. اونا گؤره لاب لیم لیم آرابانی کوچهلرده آختیراراق ، ایچهریسینده ایلهشنلر دؤرد گؤز اولوب دام دوواردا ماهواره بوشقابی گزیردیرلر ؛ گونده آتدیما بیر بوشقاب گؤرونن شهرده دئیهسن بو گون هئچ ماهواره بوشقابینین ایری توزودا یوخودو ؛ باخدیقجا دا لاب گیجهمیشلر کیمی کرپیش، سیمان، مرمر داش و ایزوگامدان سونرا هئچ نه گؤره بیلمیردیلر. سانکی گؤزلری تیلیسیمه توشموشدور !
- " آهان جیناب سروان بیرین گؤردوم " دالی صندلده ایلهشن عسگر دئدی
- "هانی ؛ هایاندادی، به نیه من گؤره بیلمیرم؛ هانسی دامین اوستونده دی؟؟؟ " فرمانده دئدی
- " او بیر مرتبهلی، یالنیز تیکیلمیش، کرپیشلی دامداشین اوستونه دیققت ائلهیین، اودو با ، من قشه گؤرورم بااا " عسگر دئدی
- " آهان منده گؤردوم ؛ تئز سور اورا کی تاپمیشیق ، ددهمیز یاندی بوگون؛ آمما دئیهسن سونوندا تاپدیق! " فرمانده سوروجویه دئدی!
تئز اؤزلرینی گؤردوکلری ائوین قاپیسینین قارشیسینا چاتدیردیلار؛ ائویین دؤورهسینده بیر دؤور فیرلاناراق داما دیرماشماقلارینا یول تاپا بیلمهدیلر ، بو اوزدن قاپینی چالماق و دام ییهسیندن بوشقابی ایستهمک زوروندا قالدیلار. قاپینی چالیب بیر نئچه دیقهدن سونرا بیر بئله بوکولموش قوجا کیشی قاپینی آچیب؛ قوجا سسی ایلن " خوش گلیب سیز بویورون گؤرک " دئدی!
فرمانده باشلادی الینده اولان بیر کاغاذدان بو سؤزلری حاجییا اوخوماغا:
« حکم قانون در مورد ماهواره:
بر اساس قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره مصوب 23/11/1373 مجلس شورای اسلامی،توزیع و استفاده از تجهیزات دریافت از ماهواره جز در مواردی که قانون تعیین کرده ممنوع می باشد. و وزارت کشور موظف است با استفاده از نیروی انتظامی و یا نیروی مقاومت در اسرع وقت نسبت به جمع آوری تجهیزات دریافت از ماهواره اقدام نماید. »
- حاجی فرماندههین سؤزونو کسهرک " آی بالا ؛نه دئییرسن ؛ من کی باش تاپمادیم سن نه دئییرسن ؛ اؤز دیلیمیزده دی گؤروم آخ نه دئییرسن سن، بلکه اوندا باش تاپدیم " دئدی
" حاجی ایزین وئرسهز گلمیشیک ماهوارهنیزی آپاراق " فرمانده دئدی
- بو ائوده بیر منم بیرده بیزیم بو حاجی خانیم؛ بوردا میراثا قالمیش تیلویزوینوموزدا هئچ یئری توتمورو؛ اونا گؤره بو ماهوارهنی بؤیوک اوغلوم آلیب گتیریب قوشوموشدو بیز " تربیز" (تبریز:سهند) کانالینا باخاق، اونودا کی نئچه آیدی آروادین الی ایلیشیب دستگاهین کنترولونا هئش یئری توتمور؛ نه تربیزی، نه اورمیهنی نهده اردبیلی!! ائله آپارماغینیز صلاحدی،دای بیز کی باخا بیلمیرک ؛ بو اوشاقلاریندا هئش بیری آیلاریدی بیزه گلمهییب لر ؛ تاپیشیرام اونو دوزلدهلر !
کیشی توموب ، دولومسایاراق " دئیهسن بؤیوتدوغوموز اؤز دوغما اوشاقلاریمیز دا بیزی اونودوبلار ! " دئدی
فرمانده توموبان بیر نئچه دیقه فیکیره جومدو، سونرا کیشیه دئدی حاجی ماهوارهنی منه گؤستهر گؤروم ؛
حاجیدا اولسون دئییب ، قاباقا توشوب یول گؤستهره رک فرماندههی ایچهرییه آلدی
فرمانده ماهواره ایلن تیلویزونو آچیب ماهوارهنی رادیو لیستهسیندن چیخاردیب تبریز کانالینین اوستونده بیر داها تنظیم ائدهرک حاجیا دئدی حاجی بودا سنین تبریز کانالین !
حاجی دریندن " بالا آللاه ایشیوی راست گتیرسین ؛یامان داریخیردیق بو تکلیکده، گئنه بو قولاق یولداشی اولار بیزه " فرماندههه دئدی !
فرمانده ایسه " کیشی خوش اول ؛ گونده آزی بیریول بودان کئچیریک. هر زامان ماهوارهن قاتیشدی منه خبر وئر" دئدی و حاجی ایلن ساغوللاشیبان او ائوی الی بوش ترک ائتدی !
نئچه دویغو ایچینده چالخالانماغا باشلانمیشدی ؛ آمما اؤزونون
اورهیینین لاب دیبینده او گونو حاجینین ماهوارهسینین توتماماسیندان اؤتورو، موتلولوق
دویغوسون دریندن دویوردو !
آرابادا اوتوروب ، بیر داها یولا دوشوب ، دام دوواری سئزمهیه باشلادیلار ، بلکه باشقا بوشقاب تاپسینلار دییه!
حامد مرسلی
-
- ۹۳/۰۴/۲۱


text:
آمریکانی زیمبابوده یئنی بیر دؤوره کئچید گؤزلییر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو آمریکا دؤولت دپارتامنتینین آفریکا اوزره رسمی نمایندهسی دونالد یاماموتو «رؤیتر» آگنتلیینه موصاحیبهسی زامانی سؤیلهییب.
"بو، زیمبابوه اوچون یئنی دؤوره کئچیددیر. اصلینده، بیز بونا دا اومید ائدیریک. حاکمیت سیاسی و اقتصادی اصلاحاتلار آپارماغا باشلادیغی تقدیرده آمریکانین زیمبابوه علیهینه بیر نئچه سانکسییاسینی قالدیرما احتیمالی موذاکیره اولوناجاق"، - دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه زیمبابوده اوردو حاکمیته ال قویوب. نتیجهده اؤلکهنین ۳۷ ایللیک رهبری اولان روبرت موقابه فاکتیکی اولاراق حاکمیتدن اوزاقلاشدیریلیب و ائو دوستاقلیغینا محکوم ائدیلیب.


text:
ارسطو موجررد ۱۹۷۳-جو ایلده اردبیلده آنادان اولوب.تبریز آزاد ایسلام اونیوئرسیتئتین سوسیولوگییا فاکولتهسینی ماگیستراتورا پیلله سینی بیتیریب. ۱۹۹۴ -جی ایلدن ادبی فعالیته باشلاییب.
دوشوندوکجه دوشوروک... .
هارا گئدیرم هارا گئدیرسن هارا گئدیریک،
هارا گئتدیلر ،هارا گئدیرلر،هارا گئده جک لر !
من ،سن ،او،اوبیریسی ...
آخی دنیز ایندی لر چوخ ماوی اولمور
و بو گونلر یئنه گونلرین رنگی سارالیر ساعات-ساعات.
تانری یئره گلسه ایدی بیر آخشام
و گولدانلارین زیان ائتدیینی سوزسه ایدی کئشگه،
بیر آز سوساردیم .
وئجیمه اولماسادا توزلو خییابانلار،
بوش اوتوبوسلارا بس نئیله یه جه یم ؛
داشقالاق اولموش گنجلیین گلینجیینه نئجه!
من همیشه اولانلاردان اوزاق دانیشیرام ،
اودور کی مندن اینجییر اوزو بری باخمایان یوللار ...
آمما اونلاردا بیلیرلر کی کیمسه منیم دک
و آغیز بوغوز بیر بارداق قارا شراب دک تانیمیر
هله اسیمی یؤنسوز یئللری و باشیمین بلاسی دا ائله بودور !
چیلپاقلیقدان هورکن شهرین بؤیوک قاپیسینی آچماق،
یالنیز چیلپاق دئولرین ایشی دیر.
ایشیق آغاجلارینین باشی آغرییا دوشنده
قارانلیغا دوشور کوچه لر
و بونو نه یوخاری خییابانداکیلار نه ده کی آشاغیداکیلار بئله سایمیر.
باخما،من اوزومه سالیب باغیریرام،
یوخسا قارغالار خبرین نه اولدوغونون فرقینده بئله دئییل لر
و حیات همیشه گؤزل اولمور...
قوی منی قیناسین آغالار !
زور دئییل کی من و باشقا آلاقلارا همیشه گؤزل دئییل.
باردا، رُرژلارین ایشیغی گؤزه دوشـــن کیمی گؤزومه دوشور,
بیلینمز اؤنده کی سئومه یه جکلریم
و صاباحلاری اؤلسمده, اؤلمه سم ده ,
مین ایل اؤنجه و مین ایل سونرانین اسکیلیینی یاشایاجایام .
دوغرودور ایندی اؤزومو تئز-تئز ایتیریرم
یادیمدا بیر شئی قالمیر و دؤزه بیلمیرم هر نه یه آنجاق بیلیرم،
یوللاردان سوروش ایندی: نه گلدی بونداکی پولاد عصب لره؟
هانی او پولاد عصب لریم!
و ساوالانی،سهندی،اؤیله جه قاراداغین سیرا داغلارینی,
سینیرلریندن اؤتوردویوم دمیر آیاقلاریمین گوجو؟!
نییه توکندی تئز، و نه تئز !
گؤز قیرپیمییجا سئویشمه دیک هئچ،
او، اؤزوموزه ساخلادیغیمیز آیی ماغاراسیندا!
داش دوشدو چالایا!
و من ساندیم کی اورادا گئجه یاغیشیندان قالان سویا دوشموش,
آیین سیماسی داغیلدی؛
آنجاق دئییل، دئییرلر آی یئرینده دیر.
ساده جه بیر آزدان داشلار بوغولاجاقلار .
نه سئوینمه یه دَیَر نه ده آغلاماغا،
دیوارلاری بئیینین ایچینده اوچورمالییق.
یوخسا ،قالسالار یاخشی دیر .
هارا گئتدیلر، هارا گئدیرم !
رنگی قارالیر ثانیه-ثانیه قانیمین
و شهرلری ائولرینه اوخشایان ,
اوزاقداکی اوزجه بنزرلریمین خولیالارینی دوشونورم،
خولیالارینین الوانلیغینی...
توزلوخییابانلار، بوش اوتوبوسلار، هورکن شهر ،
اسیمی یؤنسوز یئلل لر،
گؤزه دوشن رُژ ایشیقلاری...
هارا گئدیریک؟!
ا...ی پولاد عصب لریم
ا...ی دمیر آیاقلاریم دوشوندوکجه دوشدوم


text:
آلمانییانین خاریجی ایشلر ناظرلیگی حقوق مدافعهچیسی پطر ایشتویدتنرین ساخلانیلماسی ایله باغلی تورکییه سفیرینی ناظیرلیینه چاغیریب.
رئپورت-اون وئردیی خبره گؤره، بونو کئچیردیی بریفینگده ناظیرلیین رسمی نمایندهسی مارتین شفر دئییب.
"آفر حکومتی ایشتویدتنرین آزاد ائدیلمهسینی و کونسوللوق یاردیمینا چیخیشین تعمین اولونماسینی طلب ائدیر"، - شفر بیلدیریب.
اونون سؤزلرینه گؤره، سفیر امین ائدیب کی، طلبلری درحال آنکارایا چاتدیراجاق.
خاریجی ایشلر ناظرلیگی نمایندهسی قید ائدیب کی، حقوق مدافعهچیسی آرتیق ایکی هفتهدن چوخدور ایستینتاق تجریدخاناسیندا ساخلانیلیر.
قید ائدک کی، تورکییه محکمهسی آلتی حقوق مدافعهچیسی حاقیندا حبس قتی امکان تدبیرینین سئچیلمهسینی قرارا آلیب. ترور فعالیتینده شبههلی بیلینن بو شخصلرین آراسیندا آمنستی اینترناتیونال تشکیلاتینین تورکییه نمایندلیینین باشچیسی دا وار.
حاضردا تورکییهده ایستینتاق تجریدخاناسیندا آنالوژی اتهاملا آلمانییانین "دیی ولت" قزئتینین ژورنالیستی دنیز یوجل ساخلانیلیر.


text:
قفقاز موسلمانلاری ایدارهسینین صدری شیخ الاسلام آللاه شوکور پاشازادنین رهبرلیک ائتدیی نماینده هئیتی بو گون گورجستانا سفره گئدیب.
رئپورت خبر وئریر کی، ش.روستاویلی آدینا تفلیس بین الخالق هاوا لیمانیندا آللاه شوکور پاشازادنی کاتولیکس پاتریارخین نمایندهلری قارشیلاییبلار.
سفر چرچیوهسینده قفقاز موسلمانلاری ایدارهسینین صدری شیخ الاسلام پاشازاده عموم گورجوستان کاتولیکوس-پاتریارخی ذاتی-مقدسلری ۲-جی ایلییا، هابئله دؤولت رسمیلری - گورجوستان پرزیدنتی گئورگی مارقوئلاشویلی، اؤلکهنین باش ناظری گئورگی کویریکاشویلی و گورجستان پارلامنتینین صدری ایراکلی کوباخیدزه ایله گؤروشهجک.
شیخ الاسلام آللاه شوکور پاشازادنین سفر مدتینده گورجستاندا یاشایان آذربایجانلی ایجماسینین عضولری ایله گؤروشو نظرده توتولور.


text:
سونسوز مئیمون تئورمی
سوْنسوز میمون تئورمی، بير تایپ ماشینینین دؤیمهلرینه سوْنسوز بير مۆدت بوْيونجا تصادوفی شکیلده باسان بير مئیمونون بليرلی بير متنی (میثال اۆچون ویلیام شکسپیرین بۆتون اثرلرینی) "قطعیته یاخین" احتیمال ایله يازابيلهجگینی اوْرتايا قوْيان ریاضی تئورمیدير.
«قطعیته یاخین» سؤزو ریاضیاتی بير ایصطیلاحدير و " مئیمون " دا حقیقی بير مئیموندان چوْخ، تصادوفی حرفلردن تشکیل اوْلان بير سرینی سوْنسوزا قدر یارادان مۆجرد بير دستگاهی ايفاده ائدیر. تئورم، چوْخ بؤيوک آمّا سوْنلو بير سایینی تصور ائتمکله سوْنسوزلوق بارهسینده دؤشونمهنین ريسکينه دیقّت چکير. بير مئيمونون شکسپیرين "هاملت"ی کیمی بير اثری بۆتونلوکله عئینی شکیلده يازابيلمه احتیمالی اوْ قدر آزدیر کی، بۇ دۇرومون عالمین ياشی میقیاسیندا بير زامان ایچینده اۆز وئرمه شانسی اهمیتسيزدير آمّا صفير دئیيلدير.
تئورمين چوْخ يا دا سوْنسوز ساييدا يازيچینین ایشتیراک ائتدیگی ورژنلری اوْلدوغو کیمی، هدف متنین بؤيوکلوگو ده بۆتون بير کیتابخانا و یا تک بير جۆمله آراسيندا دیيشهبيلير. تئورمين کؤکلری ارسطونون "اوْلوش و پوْزولوش اۆزرينه" و سیسرونون "تانريلارين طبیعتی" آدلی اثری و جاناتان سوییفتین دۆشونجهلرينه دايانير. امیل بورل و آرتور ادينقتون 20.جی يۆزايلده تئورمی، ايستاتيستيکال مکانيگين گيزلی زامان میقیاسینی اوْرتايا قوْيماق هدفی ایله ایشه آلمیشدیرلار. بیولوژيست ریچارد داوکینز «کور ساعاتچی» کیتابیندا طبیعی سئچیمین تصادوفی موتاسیونلاردان بیولوژیکی ترکیبلرین اوْرتایا چیخارتماسینی گؤرستمک اۆچون سونسوز مئیمون تئوریسینی ایشه آلمیشدیر.
يازی يازان ميمونلارا اوْلان پوپولر علاقه ادبیات، تلويزيون، راديو، موزيک و اينترنتدهکی بيرچوخ نۆمونهده گؤرولهبيلمکدهدير. ۲۰۰۳ ایلينده آلتی قارا یاللی مئیمون (Macaca nigra) ایله بير تست ایجرا ائدیلمیشدیر، آنجاق اوْرتايا چیخان متن، 'S' حرفینين چوْخونلوقدا اوْلدوغو بئش صفحهلیک بير سند اوْلموشدور.
ایچیندهکیلر
حل[دَییشدیر]
ایثبات[دَییشدیر]
تئورئمين اوْلدوقجا فهم اوْلابیلن ایثباتی واردير. ايکی حادیثه استاتيستيکال اوْلاراق موستقیل اوْلسادا (حادیثهلر بيربيرینين نتیجهسینه اثری اوْلماسا)، بۇ ایکی حادیثهنین بيرليکده مۆحقق اوْلما ایحتیمالی، بۇ حادیثهلرین آيریآيری مۆحقق اوْلما ایحتیمالینين ضربینه برابردیر. میثال اۆچون، موسکودا ياغیشلی بير گۆن کئچيرمه ایحتیمالی ۰.۳ و سان فرانسيسکودا اوْ گۆن بير زلزله اوْلما ایحتیمالی دا ۰.۰۰۸ اوْلسا بۇ ایکی حادیثهنین بيرليکده اۆز وئرمه احتیمالی ۰.۳ × ۰.۰۰۸ = ۰.۰۰۲۴ -ه برابر اوْلاجاقدير.
تایپ ماشینیندا ۵۰ دۆیمه اوْلدوغو و يازيلاجاق کلمهنین "Banana" اوْلدوغو فرض ائديلسين. دۆیمهلره تصادوفی باسيلدیغی نظره آلينيرسا، يازيلان ايلک حرفين "b" اوْلما ایحتیمالی ۱/۵۰ دير. بنزر شکیلده، ايکينجی حرفين "a" اوْلما ایحتیمالی دا ۱/۵۰ -ه برابر اوْلاجاقدير. دال دالا يازيلان حرفلر بيربيريندن موستقیل حادیثهلر اوْلوشدوردوغونا گؤره، ايلک آلتی حرفين "Banana" کلمه اوْلوشدورما احتیمالی: (۱/۵۰) × (۱/۵۰) × (۱/۵۰) × (۱/۵۰) × (۱/۵۰) × (۱/۵۰) = (۱/۵۰)۶ = ۱/۱۵.۶۲۵.۰۰۰.۰۰۰ اولاراق حسابلانير؛ بو سايی ۱۵ ميليارددا بيردن کیچیکدیر. عئینی سببله، يازيلاجاق سوْنراکی آلتی حرفين "Banana" سؤزجوگونو اوْلوشدورما احتیمالیدا (۱/۵۰)۶ يا برابر اوْلاجاق و بۇ شکیلده داوام ائدهجکدیر.
يوْخاريداکی ایستیدلالا گؤره " Banana" کلمهسینین اوْلوشماما احتیمالی دا ۱ − (۱/۵۰)6 یا برابردیر. يازی تجروبهسینین موستقیل حادیثهلر اوْلدوغونا گؤره ايلک n تجروبه ده "Banana" کلمهسینین اوْلوشماما احتیمالی
اوْلور. n چوْخالدیقجا Xn آزالیر:
دیر. n سوْنسوزا ياخینلاشديقجا Xn ده صفيره ياخینلاشير. بئلهلیکه، n يئترينجه بؤيوک سئچيلهرک Xn ايستهنيلدیگی اؤلچوده آزالتيلابيلير و "Banana" يازما احتیمالی ۱۰۰ ٪ ياخینلاشير. عئینی منطیق ایله، سوْنسوز ساييدا مئيموندان ان آز بيرینين متنی، تایپ ماشینینی تقریباٌ خطاسيز چالیشدیران بير اينسانلا عئینی زاماندا يازابيلهجگینی ده گؤسترير. بۇ حالت ده
برابریندهکی Xn، ايلک n مئيموندان هئچبيری نين " Banana" سؤزجوگونو ايلک سیناقدا يازاماما احتیمالینی معلومائدیر. بۇ ایحتیمال ۱۰۰ ميليارد مئيمون اۆچون %۰.۱۷ یه دۆشور و n سوْنسوزا گئدجک شکيلده چوْخالدیقجا دا Xn صيفره ياخینلاشاجاق شکيلده آزالماقدادير.
نه وار کی، فيزيکی باخيمدان آنلاملی ساييدا مئيمونون و فيزيکی باخيمدان آنلاملی بير مۆدت بوْيونجا يازما سیناغینی ائتدیگینی نظره آلاندا، نتیجه يوْخاريدا اَله گلنین تماماً عکسی اوْلور. مئيمون ساییسی مۆشاهیده ائدیلن عالمین ذرهلرینین سايیسينا (۱۰۸۰) برابر اوْلسا و هر مئيمون عالمین ياشینين (۱۰۲۰ ثانیه)۱۰۰ قاتی زامان بوْيونجا ثانيهده ۱۰۰۰ حرف يازابيلسه، اَله گلن متن حتّی قيسا بير کيتابين بيرهبير عئینیسی اوْلما احتیمالی صيفره ياخيندير. يازی يازان ميمونلارا اوْلان پوپولر ايلگی ادبیات، تلويزيون، راديو، موزيک و اينترنتدهکی بيرچوخ نۆمونهده گؤرولهبيلمکدهدير. ۲۰۰۳ ایلينده آلتی قارا یاللی مئیمون (Macaca nigra) ایله بير تست ایجرا ائدیلمیشدیر، آنجاق اوْرتايا چیخان متن، 'S' حرفینين چوْخونلوقدا اوْلدوغو بئش صفحهلیک بير سند اوْلموشدور.
احتماللار[دَییشدیر]
نوقطه قوْیما، بوْشلوق و بؤيوک-کیچیک حرف ایشلتمهسیندن صرف نظر ائدیلسه، بير مئيمونون "هاملت"ين ايلک حرفینی دۆز يازما احتیمالی ۲۶ دا ۱، ايلک ایکی حرفی دۆز يازما احتیمالی دا ۶۷۶ (۲۶ × ۲۶) دا ۱ دير. احتیمال اۆستال (نمایی-اکسپوننتال) حالیندا کیچیلدیگی اۆچون، ايلک ۲۰ حرفين دۆز يازيلما احتیمالی ۲۶۲۰=۱۹.۹۲۸.۱۴۸.۸۹۵.۲۰۹.۴۰۹.۱۵۲.۳۴۰.۱۹۷.۳۷۶ (تقریباً ۲ × ۱۰۲۸ ) ده ۱ برابر اوْلور. هاملتين بۆتونون نظره آلاندا احتیماللار اوْ قدر آزالیر کی، بۇ دَیری صيفردن آييرماق اوْلدوقجا چتینلهشیر. هاملتين متنی، تقریباً ۱۳۰.۰۰۰ حرفدن اوْلوشور. بئلهلیکله، بۇ متنی ايلک دفعهده دۆز يازما احتیمالی ۳.۴ × ۱۰۱۸۳.۹۴۶ دا ۱ دير. دۆز متنين اوْرتايا چخماسی اۆچون لازیم اوْلان اوْرتا حسابلا حرف ساییسی دا ۳.۴ × ۱۰۱۸۳.۹۴۶ دير. نوقطه و علامت قوْیمالاری دا حسابا آلاندا بۇ سایی ۴.۴ × ۱۰۳۶۰.۷۸۳ ه چيخير. بۆتون عالم اَزلدن بۇیانا يازماقدا اوْلان مئيمونلار ایله دوْلسا دا هاملت آدلی اثرین اوْرتايا چيخما احتیمالی ۱۰۱۸۳.۸۰۰ ده ۱ دن آز اوْلاجاقدير. کیتل و کرومرین دئييشی ایله " هاملتی يازما احتیمالی، عملی معنادا باخیلدیغیندا، صيفردير " و "مئيمونلار بۇ ایشی نهایتینده باشاراجاقلار" ايفادهسی ده چوْخ بؤيوک ساييلار حاقيندا يانليش نتیجهلرین مئیداندا گلمهسینه يوْل آچاجاقدير
کئچمیش[دَییشدیر]
" تایپیست " (يازیچی) مئيمونلاری (فرانسهجه: singes dactylographes، فرانسهجه singes کلمهسی مئيمون و اينسانسيلارا شامیل اوْلور) اساس تۇتان نظریه بيچيمی امیل بورلون ۱۹۱۳ ایلينده يازدیغی "Mécanique Statistique et Irréversibilité" (ايستاتيستيکال مکانيک و دؤنمزلیک) آدلی مقالهسی و ۱۹۱۴ ده ياييملانان " Le Hasard " آدلی کيتابيندا يئر آلير. بۇرادا ایشلهنن " مئيمونلار " دوْغرو موجودلاری تمثيل ائتمکدن چوْخ، بؤيوک بير تصادوفی حرف توالیسینی اوْلوشدورابيلمک اۆچون ایشله آلینان خیالی بير مِتودو ایفاده ائدير. بورلا گؤره،حتّی بير ميليون مئيمونون گۆنده اوْن ساعات بوْيونجا يازی يازماسی حالدا دا دۆنيانين ان غنی کیتابخاناسیندا یئرآلان کيتابلارين بیرهبیر عینیسینین تایپ ائدیلمهسی ایمکانسیزا باخیندیر. آرتور ادينقتون، "فیزیکی دۆنیانین طبیعتی"(۱۹۲۸) آدلی کيتابيندا "بورل"ون نظرلری بارهسینده بئله یازمیشدیر: « بارماقلاریمی بير تایپ ماشینینین دۆیمهلری اۆستونده گزديرسم دۆزلتدیگیم اۇزون کلمه ترتیبی معنالی بير جۆمله اوْلوشدورابيلر. بير مئيمون اوْردوسو تایپ ماشینیلاری ایله چالیشسالار بریتیش میوزیوم داکی بۆتون کیتابلاری یازا بیرلرلر.قطعیتله بۇ احتیمال بير قاب ايچیندهکی مولکوللارين قابین بير طرفینده توْپلانماسی احتیمالیندان یوْخاریدیر.» بۇ نظرلر، چوْخ بؤيوک آما سوْنلو ساييداکی مئيمون طرفیندن اهمیتلی بير ایش گؤرولمهسینین اينانيلماز درجهده آز احتیمالینين اوْلدوغونو، داها غئیرمومکون فيزيکی حادیثهلرین اۆز وئرمه احتیماللاری ایله موقایسه ائدير. مئيمونلارين مۆوفقیتیندن آز احتیمالا صاحیب اوْلان فيزيکی حادیثهلرین اۆز وئرمهسینین ایمکانسیزلیغی دا قطعیتله سؤيلنهبيلر.
دوْغرو مئيمونلار[دَییشدیر]
پريمات داورانیشچیلاری "دروتی چنی" و "روبرت سیفارث" دوْغرو مئيمونلارين "رومئو و ژوليت" آدلی اثرینی يازابيلمهلری اۆچون شانسا احتیاجلاری اوْلدوغلارینی گؤستریبلر. اينسانسيلار و شمپانزهلردن فرقلی اوْلاراق، مئيمونلار بير ذهن تئوریسینه صاحيب اوْلمادیقلارینا گؤره اؤزلرینین بیلگی، حیس و اينانجلاری ایله باشقالارینینکیلار آراسيندا بير فرق قوْیماییرلار. بير مئيمون اوْيون يازماغی اؤیرنسه و یاراتدیغی کاراکترلرين داورانيشلارینی ترسیم ائتسه ده بو کاراکترلرين ذهنلرینی اوْرتايا قوْيوب و استهزالی بير تراژدی يارادا بیلمهیهجک.
پلیموث بیلیمیوردونون اؤیرتيم اعضاسی و اؤیرنجیلریندن تشکیل اوْلان بير چاليشما تیمی ۲۰۰۳ ایلينده دوْغرو مئيمونلارين ادبی محصوللارینی آراشدیرماق اؤزره صنعت شوراسیندان ۲۰۰۰ پوندلوق بير مالی کؤمک آلميشدير. موحقیقلر اینگیلیسین دِوون شهرینین "پئينتن حيوانات باغی"ندا اوْلان آلتی "قارا مکاکین" قاباغینا بير کیلید صفحهسی قوْیدولار و نتیجهلری بير وب سایت اۆستونده يايينلايابيلمک اۆچون بير راديو ایرتیباطی قۇردولار. تیم اعضاسیندان مایک فیلیپس خرج ائدیلن هزینهنین گئرچئک تلویزیوندان داها اۇجوز و یینه ده " هيجان وئریجی و جذاب بير برنامه" اوْلدوغونو سؤیلهمیشدیر.
مئيمونلار، اکثراً S حرفیندن اوْلوشان و تکجه بئش صفحه اۇزونلوغوندا بير محصول یاراتمامیشلار، اوّل آتا مئيمون کیلید صفحهسینی بير داشلا اَزميش، اوْبیری مئيمونلار فوضولاتلارین کیلید صفحهسینین اۆستونه سۆرتوب و سوْنرا اوْنا باخیدیلار. حيوانات باغینین فَن مۆدورو بۇ تجروبهنین " علمی سندیتینین اوْلمادیغی و 'سوْنسوز مئيمون' تئورمینين خطالی اوْلدوغونو گؤسترمکدن باشقا بير دَیری اوْلمادیغینی " سؤیلهمیشدیر. فیلیپس، صنعت جامیعهسی طرفيندن حیمایت ائدیلن بۇ پروژهنين اساسیندا بير نۆمایشی صنعت اوْلدوغو و بۇندان چوْخ شئی اؤیرندیکلرینی سؤيلهميشدير. مۆحقیق سؤزلرينه بئله داوام وئرمیشدیر: " مئيمونلار تصادوفی بیر تولیدچی دئیيللر، داها پیچیده موجوددورلار… اکران صفحهسینه مجذوب اوْلدولار و کیلید صفحهسینینین دۆیمهسینه باسان زامان بير شئيين دیيشديگینی مۆشاهیده ائدهبیمیشدیلر. بلیرلی بير نيّتلری وار کیمی ایدی. "
عامه فرهنگده[دَییشدیر]
سوْنسوز مئيمون تئورمی و اوْلوشدوردوغو تصوور احتیمالات ریاضیاتینین عامه کولتور و موحاویرهای بير ايفادهسی اوْلاراق قبول ائديلير. سوْنسوز مئیمون مفهومونون خالق آراسیندا يايغين اولاراق تانينماسینا ایمکان یارادان اصلی عامیل، اونون مکتب و مدرسهلر يئرينه، عامه کولتور واسیطهسی ایله یاییلماسیدیر.
داقلاس آدامزين سوْنسوز مئيمون تئورمینی (بيراز دییشمکله) "قالاکسینین پولسوز میننلرینین یول گؤستریجیسی" آدلی رومانيندا میزاح شکلینده بیان ائتمیشدیر.
ايلک دفعه ۱۹۹۳ ایلینده یایینلانان آمريکالی کارتون «سيمپسونلار»ين "اسپرینقفیلده سوْن چیخیش " آدلی بؤلومونده جناب بورنس بۇ شکیلده هومر سیمپسون ایله دانیشماقدادیر:"اوْتاغین ایچینده مین عدد تایپ ماشینین باشیندا اوْلان مین مئیمون وار. تئرلیکله اینسانلیغین ان بؤیوک روْمانی یازیلاجاق!. آمریکانین "واشینقتون پوست" نشریهسینین ۲۰۰۲ ایلینین بير ساييسيندا بئله یازمیشدیر: "چوْخلو اینسانلار سوْنسوز ساييدا مئيمونون سوْنسوز بير زامان ديليمی ايچينده سوْنسوز ساييدا تایپ ماشینینی ایشلهدهرک شکسپیرین اثرلرینی یازابیلهجک نظریهسی ایله باش قاتیب اَیلندیلر." اینگیلیسین صنعت شوراسینین حیمایتی ایله ۲۰۰۳ ايلينده دوْغرو مئيمونلارلا ایجرا ائدیلن سیناق مطبوعات طرفیندن گئنیشلی علاقه چکمیشدی. تئورم ۲۰۰۷ ايلينده وایرد (Wired) درگیسی طرفيندن سککيز کلاسيک دۆشونجه تجروبهسیندن بيری ساییلميشدير. کارتونیست "روبن بوللينق"، دۆشونجه تجروبهسینی "Tom the Dancing Bug" آدلی جيزگی فيلمینده بير مئيمونا سؤيلهتدیگی سؤزلرله بئله تصویر ائتمیشدیر: "هاملت'ين اؤلومونو بئشينجی پردهیه قدر نئجه تاخیره ساليم؟ " "دیويد ايوسین" ۱۹۸۷ ده يازميش اوْلدوغو "سادهلشدیریلمیش دانیشما تجروبهلری" آدلی قيسا اوْيوندا، سوْنسوز مئيمون تئورمين تجروبهسینده ایشلهنن اۆچ مئيمون آراسيندا کئچئن دانیشیقلاری اَله آلمیشدير. اوْيون، مئيمونلاردان بيرینين هاملتين ايلک سطرلرینی يازارکن اوبیری ایکی مئیمون تصادوفی متنلر یازمالاری ایله سونا چاتیر.


text:
انرژی
انرژی - فیزیکدا، انرژی بیرباشا مۆشاهیده اوْلونمایان لاکین اؤز مؤوقییندن حسابلانان فیزیکی سیستمین گئنیش و قوْرونموش بیر اؤزللیکیدیر. انرژی، فیزیکدا اساس اهمیت. بیر چوْخ فوْرمایا گیر گؤره انرژینین گئنیش تعریفینی وئرمک مۆمکون دییل، اما ان گئنیش یاییلمیش تعریف بئلهدیر: انرژی، بیر سیستمین ایش گؤرمه قابیلیتیدیر.
انرژی آنلاییشی ۱۸۵۲-جی ایلده ایلک دفعه ایسکاتلندلی ویلیام جان مککورن رانکین طرفیندن اۇیقولاما ائدیلیر. بۇرادا مقصد قوهنی داخیلی ائتکیدن فرقلندیرمک ایدی. قاباقلار انرژینی قوه نؤعو کیمی سجیلندیریردیلر، مثلاً، "جانلی قوه" و یا "ساخلانمیش قوه" کیمی. بۇ بیر طرفدن فیزیکی اوْلاراق سهو اوْلموش، دیگر طرفدن یالنیز مکانیکی انرژییه عایید ائدیله بیلردی. باشقا انرژی (ترمیکی، کیمیوی و ب.) فوْرمالاریندا قوهنین اۇیقولامای معناسیز ایدی.


text:
شعر صنعتلری (7)
تلمیح
ناصر مرقاتی>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>>/>
- ناصر مرقاتی
- تلمیح
"قاری ننه گئجه ناغیل دئینده
کولک قالخیب قاپ باجانی دؤینده
قورد گئچینین شنگولوسون یئینده
من قاییدیب بیرده اوشاق اولایدیم
بیرگول آچیب اوندان سورا سولایدیم. " حئیدربابا
تلمیح نثر, دانیشیق دیلی و شعرده سؤزون تاثیرینی قات - قات گوجلندیرن و آنلاملاری داهادا درینلشدیرن و ایستعاره و تشبیه کیمی ان ایشلک صنعتلردن بیریدیر. بو صنعتده شاعیر و یا یازیچی اؤز اثرینده بیر تانینمیش ناغیل, دئییم, اولای و یا اینانجا یالنیز بیر کیچیک اشاره ائتمکله سؤزونو داهادا درین و دهادا مایالاندیریر. هر بیر شاعیر و یا یازیچی نه قدر تلمیحدن گئنیش حالدا - آنجاق یئرینده و باجاریقلا - فایدالانا بیلسه, او قهدر اونون درین بیلگیسی و باجاریغینا دلالت ائدر.
عرب و فارس ادبییاتیندا بونا هم تلمیح و همده تملیح دئییلیب. بوتئرمینلرین ایکیسیده عربجهدیر. تملیح: ملح = دوز سؤزوندن, دوزلاندیرما, مزه لندیرمه, دوز سپمه و تلمیح: لمحه = گؤز اوجو باخماق, بیر آن نظر سالماق و بیر گؤز قیرپیمی باخماق و یا اشاره ائله مک معناسیندا دیر. شعر صنعتینده هر ایکیسیده بیر آنلامی ایفاده ائلیر.
تملیح و تلمیح بیر صنعتین ایکی اوزو ساییلا بیلر:
1. شعرده, یازیدا و دئییده, مزهلی و گولمه لی دئییملر, اینانجلار, میفلر, ناغیللار و سؤزلره اولونان اشاره یه تملیح و یا دوزلاندیرما و یا دادلاندیرما دئمک اولار. موعجیز شبستری بئله نوع تملیحلرین ان گؤرکملی ایشلدنلریندن بیری دیر. اؤرنکجه عاشیق پریشان آدلی شعرینده:
"رسوم عشق و محبتدن آنلاماز موفلیس
بیلر دوشابی اولان لذتین مربانین "
«دوشاب و مربا» سؤزلری, خالق ایچینده یایغین "دوشاب آلمیشیق موراببا چیخیب" آتماجاسیندان تملیح دیر.
2. شعرلرده, یازیدا و دئیی ده جیددی دئییملر, ناغیللار, اینانجلار, میفلر, و سؤزلره اولونان اشاره یه تلمیح و یا مثلن تورکجه ده «گؤز یاییندیرما» کیمی سؤزلر دئمک اولار. اؤرنکجه:
"آرازیم آینا - چراغ قویمادا آیدین شافاغ اولدو"
اشاره دیر خوش یومنلیک اوچون بیر یئنی ائوه و یا یئره گئدنده آینا - چراغ آپارماق دبینه.
(* بیز بو مقاله ده بولارین هر ایکیسین تلمیح آدی آلتیندا گتیرجه ییک.)
شهریارین شعرلرینده تلمیحین ان گؤزل اورنکلرینه راست گلمک اولار:
«قورد گئچینین شنگولوسون ییینده" مصراعسی «قورد و گئچی» ناغیلیندان,
"اودا سن تک آتار اولدوزلارا شعریله کمندی,
اودا سیمرغ دان آلماقدادی فندی "« زال و سیمرغ »ناغیلیندان, تلمیحلر دیلر.
فضولینینن شعرینده:
"پنبه یه داغ جنون ایچره نهان دیر بدنیم"
«پنبه یه داغ جنون» اسکی زامانلار عوام حکیملینده «دلینی پنبه داغ» ائتمک اینانجیندان بیر تلمیح دیر. و:
"آنجاق آنکیدونون اؤلوم سیررینی اؤیرننمه دیک"
تالانمیش گونش / گئدک / ناصر مرقاتی
«آنکیدونون اؤلوم سیرری» بیر تلمیح گیلگه میش ناغیلیندان.
اینگلیس دیلینده بو صنعته Anspielung دئییرلر, و «تی. اس. ائلیوت »اینگلیس دیلینین بؤیوک شاعیری اؤز شعرلرینده گئنیش حالدا بو صنعتدن فایدالانیب:
"لئمان گؤلونون قیییسیندا ایله شیب و آغلادیم"
ائلیوت بو سؤزو زبور کتابینین 137 ینجی مزموری «بابول چایلارینین قیییسیندا ایله -شدیم, هن, و آغلادیم ..." دان آلیب و بابول چایلاری یئرینه سویس ده اولان «لئمان» گؤلون قویوب. و یا
"... تکجه
بو آل رنگلی قایانین آلتیندا کؤلگه وار "
بو میصراعدا اولان «قایا» سؤزو ده «عیسا» نین «من بو قایانین اوستونده اؤز کلیسامی تیکَجهیم» سؤزوندن بیر تلمیح دیر. سورالار کریستیینلیک اینانجیندا, عیسانین دئدییی سؤزه اساسلاناراق, ائله عیسانین اؤزونه ده, «قایا» دئدیلر.
باتی نثرینده ده (رومان و یا قیسسا ناغیل) بو صنعتین گئنیش ایشلهیی وار. ویلیام فالکنئرین چوخلو اثرلرینده قارا کریستینلرین دینسل قوشوقلارینا, موقددس کتابین ناغیللارینا و یا قارالارین تاریخلری و یا ناغیللارینا راست گلمک اولار. «هاوثورن» و «هنری جیمز» ده اؤز اثرلرینده بونودان فایدالانیبلار.
چوخ زامان تلمیح و یا تملیحنن ارسال المثل (مثل گتیرمه) و هابئله ایقتیباس آراسیندا یانیلما اولار:
1 - ارسال المثل (مثل گتیرمه) ده بیر مثلین هامیسی یازی و یا شعرده گلر حال بو کی تلمیحده بیر دئییمه, یا مثله یالنیز قانیلدیغی قدر اشاره اولونار.
2 - فارسجا شاعیلرلیک تئرمینولوژیسی «واژه نامه شاعری» ده ایقتیباسدان اولونان تعریفه اساسلانساق, ایقتیباسنان تلمیحینده آیرینتیسی مثل گتیرمه (ارسال المثل) کیمیدیر; یعنی ایقتیباسدا بیر حدیثین و یا بئیتین هامیسی گلر, حال بوکی تلمیحده یالنیز اونون دویولدوغو قدر اولان بیر پارچاسینا اشاره اولونار. بو باخیمدان ایقتیباسنان تلمیحین آراسیندا آیرینتی وار.
* بیز ایقتیباس تئرمینینه گؤره دانیشاندا تلمیحنن ایقتیباس آراسیندا اولان ایلیشگیلره گؤره آرتیق دانیشاجاییق.
ناصر مرقاتی / برلین / 26 / 4 / 20010


text:
May 21, 2018
آنتی آذربایجان، ایرانپرست تورانچیلار: مئهران باهارلی و علی تبریزی
محمد آزادگر
مئهران باهارلی اؤز فیسبوکوندا علی تبریزینین بیر نئچه یازیسیندان پارچالارسئچیپ وبیربیرینه قوراشدیریب «علي تبريزي ايستالينيست آزهربايجانچي و پان ايرانيست آزهريچيلهرين ايچ اوزونو ايفشا ائدير» باشلیغی آلتیندا پایلاشیب. *
من 1348-1349 - جو ایللرده تهراندا علی تبریزی ایله گوروشموشم. من او زامان علی تبریزینی یاخیندان تانیمازدیم. آنجاق یازیلاری وباخیشلاری ایله تانیش ایدیم. اوتهراندا تانینمیش تورانچی وپان تورکیست ایدی. منی اونلا تانیش ائدن حسین محمد زاده صدیق اولدی.اوایللرده من محصیل ایدیم وصدیق تبریزدانیشگاهیندا دانشجو(طلبه ) ایدی. بو منيم ايکينجى دفعه تهران گئتمگيم ايدى. صدیق علی تبریزینی یاخشی تانیردی. علی تبریزی سنگلج پارکینین (پارک شهرین) قاباغیندا بیربالاجا دکه ده کیتاب ساتاردی (آتروپات کیتاب ائوی). او کیتابلارینی خیابانین قيراغيندا سکىده دؤشردی.
علی تبریزی بیرتورانچی ایدی، کیمسه اونو جیدی توتمازدی. چونکو او دؤنمده آذربایجان توپلوموندا، ایندیکی کیمی بئله باخیشلارا یئر یوخ ایدی. اوسته لیک، او دؤنمده آذربایجان ضییالیلارینین وسیاسی فعاللارینین ایچینده سولا قارشی هیستئریک دوشمنچیلیک یوخ درجهسينده ایدی.
رضا هیئت دوکتورجواد هیئت ین دیلیندن بئله یازیر: «دکترهیئت دئیردی کی، تورکچولوکده اومندن اؤنده دیر.چونکو او تورانچی دیر» و ارسان ارل، مئهران باهارلی نین فیکیرداشی یازیر: «استاد تبریزلی علی، بوتون یاشامینی تورکچولویه آدامیش، تورک قیریملاریلا سارسیلمادان ساواشمیشدیر. او، بیرباشینا بیر تورک یوردو، تورک عسکری، تورک عسکرینین باش کوموتانیایدی. اونون یانیندا اینسانین تورکلوک دوروشو یوکسکلرده اولوردی»
بوگون، مئهران بهارلی اونون اوتوز- قیرخ نئچه ایل اؤنجهکى تورانچیلیق یازیلارینی وباخیشلارینی تبلیغ ائدیر! مئهران باهارلی سورگونده گؤنئی آذربایجان (ایران) قلم انجمنینی تاپدالاماق وداغیتماق اوچون علی تبریزی یه پناه گتیریر. مئهران باهارلی علی تبریزینین بیر نئچه یازیسیندان پارچالار سئچیب ویان یانا دوزمکله چاليشير آنتی آذربایجان وتورانچیلیق دؤشؤنجه لرینى آذربایجانین میلی – دموکراتیک حرکتینه سيريسين . مئهران باهارلی فیسبوکدا یازیر: «منجه بویازی تام دا سؤزده انجومنی قلمی آذربایجان جنوبی واونو قورانلار حاققیندا یازیلمیشدیر.»
مئهران باهارلی آنتی آدربایجان دؤشونجه لرینى آذربایجان میلی حرکتينه تحميل ائتمک اوچون علی تبریزیدن آشاغيداکى سيتاتى گتیریر:
«ايران توركلهريني يالنيز آزهربايجان آدلي قفهسده دوستاق ائدهنلهرين حييلهسيني هلهليك بوتون ايراندا اولان تورك قارداشلاريميز آيدينجا گؤز ائوينه آلماييپلار و بوگون روسييه`ده، آوروپادا، ايراندا بيزه تورك يئرينه آزهربايجانلي آديني گوج و سماجت ايله تحميل ائدهنلهرين هدهفي بودور كي بيزه تلقين ائتسينلر كي تورك فقط آزهربايجاندا اولابيلهر. او يئرده اولان زاماندا، هله تورك يوخ، بلكه "آذري" آديني آلابيلهر. بس گؤرونور كي آزهربايجان و آزهري كليمهلهريني نه اوچون سماجت و گوج ايله ايشلهديرلر»**
علی تبریزی «ایران تورکلرین» آذربایجان آدلی قفسده دوستاق گورور! اودور کی آذربایجان وآذری تئرمینلرینه حساسیت گؤستریر وبو تئرمینلر ایله دوشمنچیلیک ائدیر! بو او حساسیت دیر کی مئهران باهارلی واونون کیمی تورانچیلاردا جیدی شکیلده گؤزه چارپیر.
علی تبریزی خاليص ایرانپرست تورانچی دیر: « ایران، بوتون ائللرین و قوملارین وطنی اولدوغو کیمی، بوتون تورک ائللرینین ده دوغما وطنیدر، اوحالدا، آذربایجان آدیندا اولان کیجیک بیر ئولوچی و جیزق، یالنیز بیر نقطه واستان آدیدر که مملکتین اداری تقسیماتی اوچون منظوردادر... بیزیمکی توپراق واوستان دعواسی دگل، آدیمیز توپراق ئولچوسونده وجیزیق اورتاسیندا اولابیلمز، بلکه وگئنیش بیر هویت وفرهنگ دنیاسین دادر.» (دیل وادبیات ص129-130) ***
آذربایجان آدی ایله دوشمنچیلیک وآذری کلمه سینه غئيرعادى حساسیت گؤسترمک وتورکچولوگه وتورانچیلیغا حئیران اولماق هم تبریزی ده وهم باهارلی دا و اونون فیکیرداشلاریندا موشترک دیر.
مئهران باهارلی، علی تبریزینین آذربایجانا وسولا وائله جه ده آذربایجان جمعیت وتشکیلات لارینا اولان نفرتینی تکرارللاییر: «انجمنلرین , و جمعیتلرین ایچینه گیرن سولچولار , قاباقجادان نفوذ ائتمک اوچون تعلیم گوروب و تمرین ائدیبلر و سونرا ملی و هر عنوان ماسقاسین ووراراق میکروب لار کیمی انجمنلرین و جمعیتلرین ایچین چورودوبلر و سونرا اونون لاشه سیندن تغذیه ائتمگه باشلایبلار .» بو سؤزلر آنجاق بیر روحی خسته لیکه دوچار اولان آدامین سؤزو اولا بیلر!
علی تبریزی ایران پرست تورانچیلیغینا گؤره حتا آذربایجانلی لارین بیرجه ادبی محفیلینی بئله تحمل ائده بیلمیر! او اؤزو اعتراف ائدیر: « 1336 دا آنا دیلیمیزده ادبیات اوچون محفل قوردوم. بومحفلی بیر پارا موضوعلارا گؤره پوزدوم وسونرا 1338 ده یئنه بیر باشقا مخفل قوردوم و بوندادا چوخوسون سولچی گؤردوگوم اوچون بوراخدیم و... بومحفل لری هربیر نئچه مدتده پوزدوم، وسونرا بیر آیری محفل توپلایردیم، ویئنه ده 1342ده بیرمحفل باشلادیم، ولی بوسونکی اولاندان آیریلدیم... » ادبی محفللر(ص115دیل وادبیات)
سلام الله جاوید « دوستلار گؤروشو» - ادبیات اوجاقی – آدلی کیتابیندا او ایللرده یارانان محفیل لر حاقیندا چوخ دیرلی وگؤزل بیلگيلر وئريبدير.
دوکتور فرزانه اؤز خاطراتیندا بئله یازیر: «1336نجی ایلرینده «حیدربابا محفلی» قورولدو. بو محفله بیر چوخلو ادبیات و معاریف خادیملری او جومله دن کار و لال لار مدرسه سی نین قوروجوسو میرزا جبار باغچه بان (عسگر زاده) ، بیر چوخ تاریخی و بدیعی اثرین یازاری نصرت الله فتحی (آتشباک- آتش بیگلی)، شاعیر و ادیب محمد علی آذری، یازار وعدلیه نین اونلو وکیلی دکتر حسینقلی کاتبی، ایجتماعی خادیم دکتر سلام الله جاوید، بؤیوک یازار گنجعلی صباحی و بیرده من و سهند قاتیلمیشدیق. بو سایی گئتدیکجه چوخالیردی و بیر سوره سونرا علی تبریزی، مجید حسن زاده (ساوالان) و سونرالاردا بیر نئچه نفر کی آدلاری سلام الله جاویدین یازدیغی «دوستلار گؤروشو» کیتابیندا یازیلیبدیر بو جامعه یه قاتیلدیلار. » (اوستاد فرزانه نین خاطیره لری» کیتانیندان- صدیقه عدالتی )علی تبریزی بومحفلی داغیدا بیلمه دیگی اوچون بو محفیلدن اوزاقلاشیر.
علی تبریزی اونون کيمى دوشونمهين وتورانچى اولمايان هر بير محفيلى داغیتماق ایستهییر. مئهران باهارلىنين دا عمللرى و گؤردوگو ايشلرى اوندان اسکيک دئييل.
مئهران باهارلی نين يازديغينا گؤره، علی تبریزی، استالینیست آذربایجانچی لاری افشائ ائدیر! بو سؤز اویدورما دیر. علی تبریزی نین یازیلاری گؤستریر کی، او لنین و استالین دن و ائله جه ده اکتبر اینقلانیندان بیلگیسی یوخدی . اونون بیرطرفدن سولا وسولچولوغا عجیب- غریب کینه ونیفرتی وار و اوبیری طرفدن ده بیر استالینست دیر. او «روسیه ده دیل مسئله سی» عنوانلی یازیسیندا استالین دن بئله یاد ائدیر:
«...بئله بیر اضطراری زمانلاردا میدانا گیرمک ومیدان دولاندیرماق عادتی اولان بویوک استالین، بورادا چیرمالانیب اورتایا گلدی...(ص108 دیل وادبیات) وباشقابیر یئرده «گئچمیشده کیلر وبیز»عنوانلی مقاله سینده استالین حاققیندا بئله یازیر:« استالین، تزار دولتینه تابع گورجی ملتینه باغلی اولدوغو اوچون، ملی ستمین آجی دادین اونوتمامیشدیر وبیلیردی که هربیر ، ملی فرهنگ وملی حقوقوندا مستقل وآزاد اولماینجا، هیچ بیر آلدادیجی(انسانی) شعارلارا ووعده لره اینانماق دوزگون ویئترلی دگل.» (ص104 دیل وادبیات ) علی تبریزلی بویازیلاردا بیر استالینیست کیمی چیخیش ائدیر.
مئهران باهارلی آذربایجانلا وائله جه ده سول ایله دوشمنچیلیگین «استالینیست آذربایجانچی»، «اوتانجاق پان ایرانیست » و... تؤهمتلر آلتیندا گیزلدیر.
مئهران باهارلی علی تبریزی نین مشروطیت نهضتی حاققیندا تورانچی باخیشینی دا اورتایا آتیر:
«مشروطييهت دؤورونده اؤز اليميز ايله تورك تؤرهسي اولان قاجاري ييخديق. » مئهران باهارلی یه خاطیرلاتماق لازیمدی؛ مشروطه انقلابینین اؤنجوللری ائله آذربایجانلیلاروتورکلر اولموشلار.« قاجار سولاله» سینین جیدی مودافیعه چی لری شیخ فضل الله نوری و تهرانین امام جومعه سی و بوکیمی لر اولموشلار. قاجارلارين تورک اصیلی اولماقلارینا رغمن تورک میلتینین قاتى دوشمنی اولموش لار. قاجارلارین درباریندا فاسید تورک و فارس عونصور لری چییین چییینه بوتون ایران اهالیسینین قانینی شوشه يه توتموشلار.
تهرانی باش کند ائدن ائله آقا محمد خان قاجار ایدی. ائله بو آقا محمد خان گورجی لرله ساواشدا سربازلارین تهییجی اوچون فرودسی نین شاهنامه سینی اونلارا اوخوریوردی. قاجارلارین فارس دیلینین ایراندا یاییلماسیندا بویوک رول لاری اولموش دور. فردوسینین شاهنامه سی آقا محمد خان قاجارین «بالینی» کیتابی ایدی.
قاجارشاهلارینین فارس ديلى نين ایراندا یاییلماسیندا و رسمیت تاپماغیندا بویوک روللاری اولموشدور.فتحعلیشاه دا آقامحمد خان کیمی شاهنامه آزار کشی(طرفدار)ایدی. قاجارلارین 150 ایل حاکیمییتی دوورونده فارس دیلی تورک دیلینین یئرینده اوتوردو. فتحعلیشاهین اوغلو جلال الدین میرزا قاجار، ایفراطی فارس ناسیونالیستی و« پارسی سره یا زبان پاک» ی اشاعه و ئرنلردن بیری ایدی.قاجار شاهلاری آذربایجانلیلارا و تورک هوویتینه جیدی ضربه لر ووروبلار.
مئهران باهارلی دوشمنچیلیگین پیشه وری یه، آذربایجان میلی حکومتینه وآذربایجان دموکرات فیرقه سینه علی تبریزی نین دیلیندن بئله نقل ائدیر:
«هابئله فيرقهده ميللي آد ايله اوزهريميزه روس قييافهسينده كومونيستلهر چيخدي »
بوباخیش وبئله سؤزلرپان ایرانیستلرین، شاهچیلارین وبوتون آذربایجان دوشمنلرینین باخیشی وسؤزو اولوبدور. آذربایجان دموکرات فیرقه سینه وآذربایجانین میلی حکومتینه وپیشه وری یه بوندان بؤیوک اهانت ودوشمنچیلیک نه اولابیلر؟
مئهران باهارلی نین مورشودو واؤنده ری علی تبریزی «گئچمیش ده کی لر وبیز» آدلی یازیسیندا یازیر: «1338 ده واحدی(واحدین غزللرین) دؤزگون اولاراق چاپ ائتدیم که اونی وبیر چوخلی تورکجه کتابلاریمی امنیت اداره سی توتدی وسونرا آرا- سیرا تورکجه کتابلاری چاپ ائتمگه ادامه وئردیم وحتی شهربانی اطلاعلات ماموری محرم علی خانین قورخوسوندان گئجه لر چاپخانادا یاتیردیم» ص106. دیل وادبیات
بوایلرده هله آذربایجان دموکرات فیرقه سی، ایران توده حیزبی ایله وحدت ائتمه میشدی. حزب توده ایله فیرقه نین وحدتی 1339- جو يلده باش توتور. فیرقه نین عضولری بووحدت دن خبرلری یوخ ایدی. مهاجرت ده ده فیرقه ایچرینین فعالیتلریندن خبرسیزایدی.آنجاق فیرقه عضولری وهوادارلاری گیزلی فعالیت ائدیردیلر.ائله 1338- جی ایلده علی تبریزی واحدین غزللرینی چاپ ائدن و چاپخانادا یاتدیغی زامان، 120 فرقه چی تبریزدن وآذربایجانین بوتون شهرلریندن ساواک طرفیندن حبسه آلینیب وتبریز ین ساواکیندا وتهرانین قیزل قلعه ایشگنجه گاهیندا آغیر ایشگنجه لره معروض قالمیشلار. علی تبریزی محرم خانین قورخوسوندان چاپخانادا یاتان زامان قیزل قلعه ده شاهین تهلوکه سیزلیک اورگانی ساواک ، فیرقه چی لرین دریسینی سویوردو!
آذربایجان خالقینین فیرقه چی فداییلری دسته – دسته نیظامی دادگاهلاردا (حربى محکمهلرده) محاکمه اولوب ، اعداما وآغیر حبسلره محکوم اولوناندا، علی تبریزی آذربایجانلیلارین ادبی محفیلرینی داغیدیردی! نیظامی دادگاهلاردا آذربایجانین قهرامان اوغلولاری اعداما وآغیرزیندانلارا محکوم ائدیلنده و جواد فروغی، ایوب کلانتری، علی عظیم زاده جوادی، خسروجهانبان آذروحسن زهتاب 1339دا تبریزده اعدام اولاندا و اون لارلا فرقه چی ****جوانلیقلارینی شاه رژیمینین زیندانلاریندا چورودنده ، علی تبریزی تورانچیلیق عشقی ایله فرقه چی لره سالدیریردی . ایندی بیزه مئهران باهارلی بیر تورانچی نین قارماقاریشیق یازیلارینی مونتاژ ائتمکله سورگونده گؤنئی آذربایجان قلم انجمنینی داغیتماق ایستهيیر. تاماشالیدیر!
علی تبریزلی بولود قاراچورلو- سهند حاققیندا بئله یازیر: « انقلابدان سونرا، الکل ومشروب اثرینده سکته ائدیب اؤلن شاعرجیک ، باصطلاح سهند، اوچون هربیر نئچه مدتده، جواد نامه( وارلیق) ده یازیلان اوزاندیرمالار، ملی مسئله نی، بیر خانوادگی حدینه کیمی آشاغی سالماقدان باشقا نه اولا بیلر؟»ص122 دیل وادبیات
استاد محمد علی فرزانه «دده مین کیتابی» نین مقدمه سینده یازیر:
قانا بویانمیش آذربایجاندا کؤزرن اوجاق سؤنمه دی. بو آغیر ایللرده بولود- ب.ق.سهند- ده بیر چوخلاری کیمی، میلی-اجتماعی فعالیتلر نتیجه سینده ایکی دؤنه توتولوب محکمه یه وئریلیر. زیندان شرایطی و دیدرگینلیک اوندا گونو- گوندن میلی شعورون داها دا جانلانماسینا سبب اولور.او 53-1951 ایللرینده زینداندا ایکی بؤیوک منظومه، بیریسی «آراز» و او بیریسی«خاطیره » نی یازدی. بو منظومه لرده او اورک آغریسی ایله آرزولارین هئچه چیخدیعیندان خلقین آجیناجاقلی و دؤزولمز حیاتیندان، آذربایجاندا حاکیم کسیلمیش دره بگلیگ و اؤز باشینالیقلاردان، یوردون تاریخین شوم طالعی نتیجه سینده ایکییه بؤلوندوگوندن، بیر خلقین اؤز آنا دیلینده یازیب اوخوماق اوچون بلالارا توش اولماسیندان سؤز آچمیشدیر.(ص. 6 دده مین کیتابی)
1953-جو ایلده باش وئرن کودتادان سونرا عؤمرونون اساس حیصه سینی تهراندا یاشاماغا مجبور قالان سهند، یالنیز خلقیمیزین ابدی حماسه سی ساییلان دده قورقود داستانلاریندان شعر هئیکلی یاراتماغا کیفایتلنمه میش بلکه او بو ایللری اؤز یارادیجیلیغی نین ان ثمره لی ایللرینه چئویرمیشدیر. بو آغیر ایللرده او بیر طرفدن بیر میللی شاعیر کیمی دیلینی دانانلارا، میلی- تاریخی وارلیغینا خور باخانلارا آمانسیز آتش آچدیغی حالده، او بیری طرفدن بیر اینسانلیق و حقیقت جارچیسی کیمی دونیادا، ویتنامدان توتموش اسپانیایا و کوبایا قدر خلقلرین آزادلیق و قورتولوش اوغروندا موباریزه لرینی آلقیشلامیش و بو آزادلیق و قورتولوشو قانا چکنلره نفرت یاغدیرمیشدیر.او حتی وقتییله چوخ حؤرمت بسله دیگی شورالار بیرلیگینده اولان یارامازلیقلارا و چاتیشمازلیقلارا توخونماقدان چکینمه میشدیر.(ص15دده مین کیتابی)
شهریارین حیدر بابا یا سلام وسهندیه وباشقا شعرلری ، یا سهندین شعرلری ومحمد علی فرزانه نین وحسین محمد زاده صدیق ین ومحمد تقی ذهتابی نین ورحیم رئيس نیا نین وبهزاد بهزادی لارین و ... ایشلری ویاراددیقلاری اثرلربؤیوک میقیاسدا آذربایجا نلی لارین مدرن میلت لشمه سینده و یوکسک میلی شعورا صاحیب اولمالاریندا جیدی تاثیرلری اولوب! علی تبریزلی نین ومئهران باهارلی نین آذربایجانین میلی – دموکراتیک حرکتینده ویاخود آذربایجانین تانیتیمیندا ویا میلی ادبیاتینین دیرچلیشینده هئچ مثبت تاثیرلری اولماییب! مئهران باهارلی نین سورگونده گؤنئی آذربایجان (ایران) قلم انجمن نین علیهینه توطئه لری، تؤهمتلری وسالدیرمالاری اونون ضد آذربایجان وایران پرست تورانچیلیغینی آچیق - آیدین گؤستریر!
*. http://www.facebook.com/notes/mehran-baharli/%D8%B9%D9%84%D9%8A-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%B2%D9%8A-%D8%A7%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%8A%D8%AC%D8%A7%D9%86%DA%86%D9%8A-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D9%87%D8%B1%D9%8A%DA%86%D9%8A%D9%84%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%8A%DA%86-%D8%A7%D9%88%D8%B2%D9%88%D9%86%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D9%81%D8%B4%D8%A7/474155309274642
** مئهران باهارلی دان سیتات لار اونون فیسبوکدا پایلاشمیش یازیسیندان دیر. اونون یازی شکلین ديیشمه میشم.
*** علی تبریزی دن گتيريلن سیتات لار اونون دیل وادبیات آدلی کیتابینین 1360 نجی ایل آتروپات کیتاب ائوی نشریندن دیر.من اونون املا شکلینی ساخلامیشام
**** نمونه اولاراق عزیزیمیز مجید امین مؤید 1338 - جی ایلدن 1356 - جی ایله دک آذربایجان دموکرات فیرقه سینه باغلیلیغی اوچون شاه رژیمینین زیندانلاریندا ساخلانیلیب. او اول اعداما محکوم اولموشدو، سونرالارا اعدامی، ابد زیندانینا دؤشورولدو ( من ائله بورادا اونا جان ساغلیغی واوزون عؤمور آرزو ائدیرم. ) من هله بورادا صفرخان واحمد آهنگراندان کی اوتوزایلدن چوخ شاهین زیندانلاریندا عؤمورچوروتموشلر، سؤز آچمیرام! ( بو یازی یازیلان زامان مجید امین مؤید وفات ائتمه میشدی)


text:
روسییا ایله امک داشلیغیمیزین آمئریکا بیرلشمیش شتاتلارینین ایشیده (داعش) قارشی موباریزه سینه یاردیمجی اولاجاغینا اینانیرام.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمئریکا بیرلشمیش شتاتلارینین 45-جی پرئزیدئنتی دونالد ترامپ دئییب.
"روسییا ایله نه اوچون یاخشی موناسیبتلر یاراتمایاق؟ مینلرله اینسانی و مالییه قایناقلارینی محو ائدن ایشید (داعش)-ه قارشی موباریزه ده بیزه یاردیمجی اولا بیلرلر. بو باره ده چوخ آغیللیدیرلار"، - ترامپ دئییب.
میلیاردئر پرئزیدئنت آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاریندا باش توتان 8 نویابر سیچکیلرینه روسییانین موداخیله ائتمه سی ایله باغلی یاییلان ایددیعالاری گولونج آدلاندیریب.


text:
او، سون دؤورده یمن مسئلهسی ایله چوخ جدی مشغول اولوب. یمنده جدی محاربه جینایتلری ایشلنیلیب. الریاض رهبرلیینین یمنده اتدیکلرینین بعضیلری اینانیلمازدیر. آمریکا رهبرلیگی ده بونلارین بیر قیسمینه گؤز یومدو.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری سعودییه عربیستانینین ایستانبولداکی باش کونسوللوغوندا یوخا چیخان ژورنالیست جمال قاشیقچی ایله باغلی دانیشارکهن تورکییهلی ژورنالیست دنیز زیبکچی بیلدیریب.
زیبکچی قاشیقچینین یمنله باغلی چوخ واجیب سندلری الده ائده بیلجیینی، بونون دا الریاضا تهید یاراتدیغی اوچون اونو آرادان گؤتورمه احتیمالی اولدوغونو بیلدیریب.


text:
بو بیتگی ایستی نین دَییشیلمه
سینه داواملی دیر. یارپاقـــلاری پاپیتال
یارپاقلارینا اوخشاییر و یئــــددی یاریقلی
پنجـــــه سی واردیر. همیشه یاشیل دیر .
رنـــگی آچیق یاشیل و ایشیلداق دیر. اوجوز و
تئـــــــز بیته ندیر. بو بیتگینی ساخلاماق چوخ
راحاتدیر. بونون یارپاقلاری ایشیلدادان موادلارا
حساس دیر. یای فصلی نین اورتاسیندا کیچیک و
آغ رنگده گوللری گؤرسه نیر.
بو گولون ایسته کلری بئله دیر:
ایشیق: دوزدور کی گونه وه ر یئری چوخ سئویر
آممــــــا یاریمچیلیق کؤلگه ده و یاری گونه وه ر
یئرده ده قالار.
ایستی: ایستی نین دَییشیکلیگینه داوامی چوخدور
و صفردن تا ییرمی بیر درجه یه دک ایستی ده یاشار.
ســـــووارماق: بو بیتگی نین تورپاغین یای فصلینده
هر واخت شئهلی ساخلایین! یای دا هر هفته ایکی دؤنه سووارماق ایسته ییر. و قیش دا هفته ده بیر دؤنه گؤره ر .
شئح: یای فصلینده هر گون و قیش دا ایکی دؤنه هفته ده ، سو توزو سَپمه گیله یارپاقلارین شئهلی ساخلایین. بو بیتگی شئهی سئویر.
یئمه ک : هر اون دؤرد گوندن بیر سولو کود وئرمه ک بو گولون داهادا آرتیق دیری و گؤزه ل قالماغینا یاردیم اولار.
تورپاق: بو بیتگی اوچون « لیمونی » تورپاق لاپ یاخشیدیر.
گولدان دَییشمه ک : هر ایل یازین اولینده گولدانی بیر آز یئکه سی ایله دَییشین! چوخ گئنیشلیک اولماسین. بو نوع بیتگی سئویر کؤتوکلری بیر بیرینه کیپ اولسون.
یارپاقلارین پاکلاماق: یارپاقلاری تمیزله مه ک اوچون هئچ واخت ایشیلدادان موادلاردان ایشلتمه یین ، آنجاق یالخی توز سویو سَپمه ک ایله ده پاکلانار.
گوللری سو قطره لری نین آلتیندا ساخلامایین!
چوخالتماق: بو گولو پیل وورماق ایله چوخالتماق اولار.
دابانلی پیل لری اون سگگیز درجه ایستی ده و یاز فصلینده کؤتوکلندیریب اکه رلر.
درمان:
– اگر گؤرسه ز بو بیتگی نین قوللاری اوزانیر و اَگیلیر و بیتگی چوخ یئکه لیبدیر، بیلین کی اگر قیش اولسا ، هاواسی چوخ ایستی دیر ، اوندا بیتگینی آزجا سه رین یئره آپاریب داللایین!
– اگر گؤرسه ز گوله دولماییر و بیتگی چوخ یئکه لیبدیر ، یازین اولینده کیچیک گولدانلارا کئچیردیب کود وئرین!
– اگر گؤرسه ز گوللری تؤکولور و یارپاقلاری اَگیلیر ، بیلین کی سویو چوخ اولوبدور ، یادا ایستی یئرده سوسوز قالماقداندیر. باخیب یئرین یاخشیلادین.
– اگر گؤرسه ز یارپاقلاری نین رنگی آتیبدیر، بیلین کی ایشیق یئتیشمه ییبدیر و گولو ایشیقلی یئره آپارین!
– اگر گؤرسه ز یارپاقلارین اوستونده قهوه ای لکه لر واردیر بیلین کی ، گونش چوخ شاخیبدیر ، گولدانی آزجا کؤلگه لی یئره آپارین.
– اگر گؤرسه ز قهوه ای یارالار یارپاغین اوستونده واردیر، بیلین کی یئمه ک پیشیرمه ک اوتاغی نین گازی و توستوسو سبب اولوبدور . گولدانلاری پاک و تمیز هاوالی یئره آپارین.
– اگر گؤرسه ز یارپاغین آلتیندا شئیطان تورو واردیر ، بیلین کی قیرمیزی نارین کنه سی واردیر و سمّ وورمالی سیز.
– اگر گؤرسه ز یارپاقلاری تؤکولور بیلین کی ، بیتگی سوسوزدور ، گولدانلاری دوزگون سووارین!
قایناق: اینترنت /
جامع ترین ژورنال گل و گیاه ایران
چئویره ن : الف. عظیمی بیلوردی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
فحله ایش آراسی اوخویور، ایش یولداشلاری ماراقلا قولاق آسیر. باشقا بیر فحله ایسه شعرله اونو مشایعت ائدیر.
کولت. آذ خزر تی وی-یه ایستینادا خبر وئریر کی، سون گونلر سوسیال شبکهلرده ان چوخ پایلاشیلان بو ویدئو ایزلهنمه رکوردو قیریر. یازیلان شرحلرده هامی بو اینسانلارین کیملیگی ایله ماراقلانیر، اوخویان فحلهنین ایندیکی مغننیلردن داها شیرین سسه صاحب اولدوغونو ادعا ائدیرلر.
۶۰ یاشلی سادای رضایئو و ۳۸ یاشلی مرتضی محرم اوو لاچین رایونوندان مجبوری کؤچکون دوشرک، باکیدا مسکونلاشیبلار. مرتضی دئییر کی، مغام و تصنیفلرین دئمک اولار کی، یاریدان چوخونو ایفا ائده بیلیر. اؤزو ایفاچیلیقلا پئشکار مشغول اولا بیلمهسه ده، اوغلونو موسیقی تحصیلی آلماسی اوچون موسیقی مکتبینه گؤندریر.
فحلهلیکله مشغول اولان مرتضی هم ایشده، هم ده ائوده اوخویاراق اینسانلارا موسیقی ظیافتی وئرمکدن ذوق آلدیغینی دئییر.


text:
تورکییهده اؤلدورولهن روسییا سفیری آندرئی کارلووون قتلینین ایستینتاقی داوام ائتدیریلیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، آراشدیرما زامانی سفیره سوی-قصدین هازیرلاندیغی سرگینین کووردیناتورو ت.اؤ. ایستینتاقا جلب اولونوب.
آدی تام آچیقلانمایان شخص آنکارادا ساخلانیلیب.
قئید ائدک کی، کووردیناتور حادثهدن سونرا وئردیی آچیقلامادا سفیری اؤلدورهن پولیس امکداشی مؤولود مرد آلتینداشی جانگودن زنن ائتدیینی دئمیشدی.
کارلووو اؤلدورهن آلتینداشلا باغلی باشقا بیر معلومات دا اورتایا چیخیب. جینایتکار دئکابرین ۱۴-ده اوتئله زنگ ائدرک ۱۶ دئکابر تاریخینه اوتاق سیفاریش ائدیب. لاکین سونرا فیکرینی دییشهرک، سیفاریشین ۱۹ دئکابرا کئچیریلمهسینی ایستهییب.
خاتیرلاداق کی، آندرئی کارلوو ۱۹ دئکابردا آنکارادا کئچیریلهن فوتو-سرگیده اؤلدورولوب. فاکتلا باغلی ایندییه قدر ۲۰ شخص ساخلانیلیب. حادثهنی تؤرهدن شخسین فئتؤ عضوو اولدوغو آیدینلاشیب.


text:
تولیدو شهرین نقشه اۆستونده یئری
تولیدو، اورقن (اینگیلیسجه: Toledo, Oregon) آمریکانین اورقن ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ایالتین % ۴۶ مئشهلر احاطه ائدیب. بۇ مشهلرین ۶۰٪ - فدرال دؤولتین مۆلکودور.
۲۰۰۸-جی ایلین رقملرینه گؤره ۳۳٫۰۰۰ قدر موستانق آت بۇ مشهلرده واردیر.[۱]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
فایللار
قارداش پروژهلرده تولیدو، اورقن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Toledo, Oregon»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
"فمینیزم هر کس اوچوندور" آدلی کیتابین دؤردونجو بؤلومو آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: تورکان اورمولو دؤردونجو بؤلوم: ائلشدیرل بیلینجه یؤنهلیک فمینیست ائییتیم قادینلار،
حاضیرلایان: تورکان اورمولو بیرینجی: قانونلارینی و سیاستلرینی آشاغیدا ساییلان آماجلارلا گؤزدن کئچیرمک: ۱. قادینلارا اینسان حاقلاری و تمل اؤزگورلوکلرینین تانینماسی، بونلاری ایشلتمه، بونلاردان
18-نجی یوزایللیکدن بو گونه قدر دونیا قادینلاری چئشیدلی حاقسیزلیقلارلا ساواشماقدادیرلار. بیر سیرا اؤلکهلرده هله ده ان ایلکل حاقلاری قادینلارا اسیرگهییرلر. قادین حاقلاریندان دانیشاندا، بوتون بیرئیسل،
آذربایجان تورکجهسینه اویغونلاشدیران: تورکان اورمولو "فمینیزم هر کس اوچوندور" کیتابینین اوچونجو بؤلومو: "باجیلیق" هله ده گوجلودور “باجیلیق گوجلودور” شوعاری ایلک ایشلدیلدییینده مؤحتشم بیر
نده ن بیزیم قیزلار ائولنمک حاققیندا دانیشماقدان چکینیرلر؟! نده ن اوغلان لار ائولنمک لرینی باغیریرلار اما قیزلار اونو پیچلداشیرلار؟! (ائولنمک توپلوموزدا و یاسال اولاراق قبول ائدیله ن ان
در روزهای اخیر سخنان آیت الله خامنه ای در دیدار با جمعی از زنان به مناسبت روز زن با واکنش های بسیاری در فضای مجازی مواجه شد. برخی از تحلیلگران سخنان حسن روحانی و هاشمی رفسنجانی به همین مناسبت را
علي رضا اردبيلي: توركيه يالنيز آذربايجان و حتي تورك دونياسي اوچون اٶنملي دئير. توركيه ايسلام عالمي و بوتون بشريت ين گله جه يي اوچون چوخ اٶنملي بير "كئيس"دير. توركيه "كئيسي" گٶسترمه لي دير كي،
حاضیرلایان: تورکان اورمولو فمینیزم هر کس اوچوندور کیتابینین ایکینجی بؤلومو: بیلینج یوکسلتمه دویغو و دوشونجهلرین دورمادان دَییشیمی فمینیست دوغولماز، اولونار. اینسان سادهجه قادین
پساساختارگرای فرانسوی هلن سیخیلیوس در کتاب خنده مدیسا (Laugh of Medusa) خطاب به زنان اینگونه می نویسد: «بدنت را بنویس و زبانت را به میدان بگذار. و با شکستن پوسته کلمات به مرزهای تفکر پدرسالارانه هجوم
تا قبل از دوران قاجاریه از حرکت جمعی زنان و نقش آنها در تحولات اجتماعی ـ سیاسی اطلاعات مورد استنادی وجود ندارد. چند موردی که در کتابهای تاریخی آمده است، مربوط به نقش آنها در حمایت از سربازان در جنگ
فمینیزم هر کس اوچوندور: فمینیست پولیتیکا حاضیرلایان: تورکان اورمولو بیرینجی بؤلوم دیرهنیش نؤقطهمیز ساده دیل ایله سؤیلهمک ایستهسک فمینیزم جینسیتچیلییه، جینسیتچی سؤمورویه(سؤمورو:
سال 1383 بهعنوان نقطهي عطفي در جنبش زنان آذربايجان، قابل ارزيابي است. در اين سال نخستين گردهمآيي زنان به مناسبت روز جهاني زن در شهر تبريز برپا شد. اين گردهمآيي و فعاليتهاي گستردهاي که به
حاضیرلایان: تورکان اورمولو بو سیرا یازیلار «فمینیزم هر کس اوچوندور» کیتابیندان بؤلوملردیر. بو کیتاب تورکان اورمولو طرفیندن تورکییه تورکجهسیندن آذربایجان تورکجهسینه
1882 ده، لندنده آتاشاه بير عايلهده دوغولموشدو. اوخولا گئده بيلمهسه ده، وارلي عایلهدن اولدوغو اوچون خصوصي معلملردن تعليم آلدي. آيريجا تنقيدچي آتاسي “لئسلي ائستئفان” -نين كيتابخاناسي، اونون


text:
اسلامشهر شهریستانی
اسلامشهر (İslamşəhər) شهریستانی؛ تهران اوستانینین باتیسیندا یئرلشیب. بو بؤلگهسینین مرکزی اسلامشهر شهریدیر.
ایچیندهکیلر
اسلامشهر تاریخده[دَییشدیر]
تاریخ قایناقلاری اساسیندا، بو بؤلگه بیر زامان رئی ولایتینین و آذربایجان اوستانینین بیر بؤلگهسی اولوبدور.
تاریخی اثرلری[دَییشدیر]
اسلامشهرده اله گلن یئر آلتی، کولتورل و تاریخی اثرلر، 7مین ایللیک اثرلردن عبارت اولان: قرهتپه شهریار، چاخماقتپه روباطکریم، اسماعیلیه ساووجبولاغ، سیلک تپهلری کاشان، چشمهلیداغی رئی و قزوین دشتینین باستانی محوطهلریندن اله گلمیش اثرلر ایله ایلگیلنیر. همچنین واوان تپهسینده باستانچیلار الی ایله تاپیلان اشیاءلار، گؤرسدیر کی بو بؤلگه، سلجوق تورکلری و آلبویه دؤنمینده، نظامی قالا کیمی فایدالانینیردیر. بو بؤلگهدن اولان امامزادهلرده بورانین تاریخی اثرلریندن ساییلیر کی صفویه و قاجار دؤنمینده تیکیلیبدیلر.
سوی و دیل[دَییشدیر]
اسلامشهر جاماعاتی سوی و دیل باخیمیندان غالباً اوغوز تورکلریدندیلر ؛ آما بو شهریستاندا قومی اقلیتلرین اولماغینا گؤره، فارسیدری دیلی ده رابط دیل کیمی دانیشیلیر.
صنعتی مرکزلری[دَییشدیر]
- اسلامشهر-چاردونگه صنعتی شهرکی
- آغ کرپیج ایشچیلیغی
- روب آلاله ایشچیلیغی
- پاندا میهن آغارانتی ایشچیلیغی
- دومینو آغارانتی ایشچیلیغی
- میهن آغارانتی ایشچیلیغی
- ...


text:
پاتختی میزین اوستونده دیجیتالی قیرمیزی رنگده شومارهلری اولان ساعات دودودود دودودود دییب منی یوخودان اویالدا. اویانام الیمی اوزالدام ساعاتین دویمهسین وورام سسی کسیله. دوروب تختین قیراغیندا اوتورام، اینیمده بیردانا فقط قره شورت اولا، قارنیم سیکس پک، بدن سوتول!
اوزومه بیرآز تیراش ژلی وورام. ژیلتی گؤتورم باشلیام تیراشا. ژیلت ده لاپ ایتی وقتی، اوزده زویوب گئده، نه کی ۵۰۰ سئری ایشلتدیغیم ژیلت کی چهدیخجان اوزومون نکوارینا هولا قوشا. تیراشدان سورا حولهنی گؤتورم اوزومده کف اولا اولا سیلم گئتسین! اوغلان من بوگون بوردا بو ایشی گؤرسم، او حوله میندار ساییلار، یا گرح آتاخ زیبیل قابینا یا دا بیر درجه تخفیفینن حولهنین آدی اولار جیندا فقط در دووار سیلماغا ایشلهنر! سورا دوش توتام چیخام.
اوتاقدا ایشقابی آچام، ایچینده ردیفینن دوزولموش کت شالوارلار بیر طرفده، اوتولی قوطو کیمی کؤینحلر بیر طرفده، رنگ به رنگ کراواتلار بیر طرفده. پالتارلاریمی گؤتورم گییهم: قره کت شالوار، آغ کؤینح. کراواتیمی گؤتورم اوتاقدان چیخام. ائو دوبلکس، کراواتیمی باغلیا باغلیا پیلهلردن یئنم اشاغا. بو اؤزو بؤیوح بیر هونردی ها، چون ایندی آیدان ایلدن بیر تویدا زاتدا ایستهسم کراوات باغلیام، ۵ نفرده منه گرح کؤمح گله آخیرده بیر ایری بویروخ کراوات باغلیا بیلم.
خانیم اشاغا طبقهده میزین اوستونده صوبحانهنی دؤشهمیش اولا. گوله گوله دییه قودمورنینگ مایک! اوشاخدا مدرسه پالتارلارین گییب صوبحانهسین ییه ییه دییه: های ددی! من گئچم اوزوندن اؤپم. صوبحانه میزیندن، او بئله یئمهلی آراسیندان الیمی آتام پورتاغال سویون گؤتورم بیر قورتوم ایچم قویام میزین اوستونه دییهم: آی ام لئیت! خانیم کیفیمی گتیره، قاپی آغزیندا منی اؤپه بای بای ائلیهم چیخام ائودن.
ائشیهده هر یئر چمن، ائوین دؤرد دؤرهسی شمشادلار هامیسی بیر بویدا، قونشونون قیزی ایتین چیخاردیب دولاندیرماغا، اوننان بیر میرتلاشام، سورا ایتین ناز ائلیهم، ایت ده منه هاپ هاپ ائلیه، سورا قویروغون اوینادا، او طرفدن بیردانا اوغلان دوچرخه اوستونده گله روزنامه گتیره، اونودا آلام اوخویا اوخویا آتیلام شاسی بلند ماشینیما و آسفالتی شوشه کیمی صاف اولان، هر یئری اوجا بویلو آغاجلارینان دولو اولان خیاواندا یاواش یاواش صحنهدن چیخام!


text:
آمئریکا سورییادا تورکییهیه آلترناتیو موتتفیق آختاریشیندادیر.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری سیاسی اکسپرت اویتون اورخان ایسپوتنیک- آچیقلاماسیندا دئییب.
«آمئریکا ی پ گ نظارتینده سورییادا اؤز وارلیغینی تأمینات آلتینا آلماق اوچون یئنی موتتفیق آختاریشیندادیر. تورکییه ان اوپتیمال موتتفیق ایدی، لاکین ی پ گ فاکتورو سببیندن باش توتمادی. دیگر طرفدن، تورکییهدن علاوه، روسییا، ایران و سورییا رژیمینین ده ی پ گ اوزرینده باسقیلاری آرتیر. ان اؤنملی مقام اوندان عبارتدیر کی، رگیونون اساس اهالیسی عربلر اولسا دا، آمئریکا بورادا کورد آزلیغینی دستکلییر و اساس مقصد ایرانا قارشی بوفئر زونا یاراتماقدیر. واشینگتون دا بونون فرقیندهدیر و دوشونور کی، بورادان چیخارسا، ی پ گ تکباشینا بو اراضیلرده مؤوجودلوغونو قورویا بیلمهیهجک. او سببدن گوجلو موتتفیق آختاریر»، - اورخان بیلدیریب.
اکسپرت علاوه ائدیب کی، تورکییهیه آلترناتیو اولاراق مصر، یاخود عرب اؤلکهلریندن بیری آمئریکا موتتفیق کیمی سئچیله بیلر.


text:
یئرلی مشهورلار حیدر علیئو فوندونون ویتسه-پرزیدنتی لیلا علیئوانین ارمنیستان سلاحلی قوهلری طرفیندن وحشیجهسینه اؤلدورولن کؤرپه زهرایا اتحاف ائتدیی شعری سسلندیریب.
پوبلیکا. آز خبر وئریر کی، «زهرا اوچون دعا ائت» آدلانان قیسامتراژلی فیلمی رژیسورو سامیر عباسوو چکیب. لاییحهنین رهبری ایسه صادق قوربانزادهدیر.
قیسامتراژلی فیلمده خالق آرتیستی همیده عمرووا، امکدار آرتیستلر جابیر ایمانوو، وفا زینالووا، آکتیورلار النور کریموو، فردا خوداوئردیئو، ایدمانچیلاردان ایلهام زکیئو، ادوارد ممدوو، موغننیلردن عدالت شوکوروو، سامیرا آللاهوئردی، رقاصه اوکسانا رسولووا و فوتوگراف اورخان آسلانوو چکیلیب.


text:
عراقداکی النوجبا شیعه سلاحلی قروپلاشماسی ترامپین قودس قراریندان سونرا شرط آچیقلاما وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، قروپلاشما قرارین عراقداکی آمرکا عسگرلرینه هوجوم ائتمک اوچون اساسلی سبب اولدوغونو بیلدیریب.
«ترامپین آخماق قراری آمریکا قوهلرینی هدف آلماق اوچون اساسلی بیر سببدیر و امتین جانیندان بونلاری (ایسرایل) سؤکوب توللاماق اوچون بؤیوک بیر قیغیلجیم اولاجاق»، - قروپلاشما لیدری اکرم الکعبی دئییب.
قید ائدک کی، تخمیناً ۱۰ مین عضوو اولان قروپلاشما الحشدی-شعبی قروپلاشماسی ایله اورتاق ماراقلاری تمثیل ائدیر.


text:
ایوانکا ترامپ شیرکتینی باغلاییر
امریکا پرزیدنتینین مشاویری و قیزی ایوانکا ترامپ صاحبی اولدوغو آیاق قابی و پالتار برندینی لغو ائتمک قرارینا گلیب.
امریکا پرزیدنتینین مشاویری و قیزی ایوانکا ترامپ صاحبی اولدوغو آیاق قابی و پالتار برندینی لغو ائتمک قرارینا گلیب.
خبری "The Wall Street Journal"ی یایدی.
ایوانکا ترامپ بو آددیمی شخصی بیزنس و اؤلکه پرزیدنتینین مشاویری وظیفهسی آراسیندا ماراقلارین توققوشماسی حاللارینا یول وئرمهمک مقصدیله آتیب.
نشر ایوانکانین قراری چتینلیکله وئردیگینی قئید ائدیر. او بوتون امکداشلارا شیرکتین ایشینده ایشتیراک ائتدیکلرینه گؤره میننتدارلیغینی بیلدیریب.
بوندان اول مطبوعاتدا امریکا و چین آراسیندا تیجارت محاربهسی شرایطینده ایوانکا ترامپ برندینین فعالیتی بارهده یازاراق، چین اوره تیجیلری ایوانکا ترامپ برندی اوچون موختلیف ماللار اوره تدیکلرینی وورغولاییبلار.


text:
عبدی
«بایرام عبدی»، ۱۳۳۳ ـ اینجی گونش ایلی «شئیوهر» داغینین أتهیینده یئرلهشن «زند آوا» کندینده دنیایه گلیب ۱۵ یاشینا قدهر «تهران»دا نقّاشلیق ائدیب، تحصیلاتیندا ایدامه وئردی. ۱۳ ایل «تهران»دا یاشایاندان سونرا «اهر»ه گَلیب ساختمان نقاشلیقی و تزیینی ایشلره باخدی. ایندیلیکده بیر فرش ـ موکت ـ پرده ساتماق مغازهسی آچیب، اورانی شاعر دوستلارینادا بیر «ادبی محفیل»ه چئویریب.
«عبدی»نین شعرلری آخیجی، اورهیه یاتان و عالی مضمونلی اولموش، اونون بیر مجموعهسی «شئیور آتا» عونواندا چاپا حاضیرلانیب. عبدیدن چوخلی شعر و مقاله، مطبوعاتدا چاپ اولوب و ادبی ییغینجاغلاردا، یاخشی چیخیشلار گئدیب.
شعرلردن نمونه:
امیدلری یاشاتماق
امکان وار، آرزولار باشا چاتمایا امیدلری یاشاتماقا گلمیشم
منیملیگیم ایتسهده بو زاماندا غم چاناغین بوشاتماقا گَلمیشم
*
او گوزهلیک طبیعتده یارانیب هدف، مقصده بیز اوچون وار یقین
بیزده بیللیک یاشاییشین قدرینی انسان اوچون ناموس، عزت عاریقین
*
معنا تاپار اوندا کیم اولدوغوموز هارادان یارانیب هدف بس نهدیر
شعرین مصراعسیندا، دؤشونجه آنلاق بیر دونیا متانت هارای سس نهدیر؟
*
فرحلننه م اؤلکهده گول آچاندا نییه کی اؤلکهمه وورولموشام من
آزاد یاشاماغین معناسینا باخ بیر بئله عالمده یورولموشام من!
*
دونیایا، یاییلار گور سسیم منیم کیم دئیهر آی گؤزهل قفسدهیم من
وطنین اوغروندا انسان عشقینده هر زمان هر یئرده هوسدهیم من
*
باهاردا یاسمن آچان زاماندا سنده یازیق کؤنلوم باهارا سؤز قوش
قاناد آل او دهلی شیدا بولبولدن خیالیمدا منیم پروازه گَل اوش
*
یوخسولون وارلییا نه فایداسی وار گرهک پوزا بو قانونی طبیعت
پول دونیاسی، ارزشلری یارادیب اول سببدی یوخسول چکر اذیّت
*
ناحاق گئدهر حقّ قالاجاق بیلینسیز انسانلارا بو پیامی یتیرین
گون بولوتدا، هئچ بیر زمان یاشاماز آزادلیقی اؤلکهمیزه گهتیرین
*
منیمده شئیوریم حسرتدی چوخدان باخیر ساوالانا داها اوجالیر
بو آنا یوردومون شأن و شوکتی هر گون جوانلاشیر، انسان قوجالیر
*
من مولا علیدن، الهام آلمیشام طریقت اهلی ام قوجالدیب زامان
«عبدی»یم عمردیر غمده قالمیشام حکمونده حاضرهم سن ائیله فرمان
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
صادرات رکوردو قیریلدی
ساوونما صنایعینده گلیشمهنین داواملیلیغی باخیمیندان اؤنم داشییان صادرات آرتدی
ساوونمادا صادرات رکوردو قیریلدی.
ساوونما صنایعینده گلیشمهنین داواملیلیغی باخیمیندان اؤنم داشییان صادرات آرتدی.
بئلهلیکله، ۱،۷۴ میلیارد دلارلیق صادرات رقمینه چاتان سئکتور، بو گونه قدرکی ان یوکسک خاریجی ساتیم رقمینی یاخالادی.
ساوونما و هاواچیلیق سئکتورونون گئچن ایلکی صادراتی بیر اوولکی ایله گؤره یوزده ۳،۷۲ آرتدی.
بئلهلیکله ۲۰۱۶دا ۱ میلیارد ۶۷۷ میلیون ۱۱۶ مین دلار اولان سئکتورونون صادراتی، ۲۰۱۷ده ۱ میلیارد ۷۳۹ میلیون ۴۵۳ مین دلارا یوکسلدی.