text:
ویکیپدیا:ایدارهچی ایستاتوسونا عریضهلر/نامیزدین آدیRostamxani
- آشاغیداکی سس وئرمه و بونونلا ایلگیلی دانیشیق سونا چاتیبدیر. خواهیش اولونور دَییشدیرمه ائتمهيهسینیز . آیری دانیشیقلار آیری صفحهلرده آپاریلمالیدیر .
آی پی لر واندالیزمی داها گۆجلهشیبدیر. بو وضعیتده ایدارهچیلرین ساییسی و چالیشماسی چوخالمالیدیر. بونونلا دا من موقتی اولموش اولسا دا ایدارهچی ایستاتوسو قازانماق اوچون عریضه وئرمیشم. بوتون عزیز ویکیپدیاچی باجی قارداشلاری بو موردده سس وئریب نظرلرین بیلیندیرمهیه چاغیریرام. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۵۵ (UTC) بو سس وئرمه 22 خرداد 1396، 12 ژوئن 2017 ، UTC واختیلا 11:55ده یئکونلاشاجاق.پاسخ[پاسخ]
Support
- یاناشی ایشلدن:Yusifoğlu
- یاناشی --Maxeeder (دانیشیق) ۲۹ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۵۰ (UTC)پاسخ[پاسخ]
- یاناشی--آلپ ار تونقا✉ ۳۰ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۰۰ (UTC)پاسخ[پاسخ]
- یاناشی--M.XIII (دانیشیق) ۳۰ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۰۴ (UTC)پاسخ[پاسخ]
- یاناشیShahabas10 (دانیشیق) ۲ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۴۸ (UTC) چوخ فعالدور و ایداره چی بو ویکیدا آزدور.پاسخ[پاسخ]
- یاناشی دئدیگینیز صورتده موقتی بیر ایللیک ایداره چی اولمانیزلا مووافیقم،E THP (دانیشیق) ۳ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۰۵ (UTC)پاسخ[پاسخ]
Oppose
- قارشی
- قارشی
comments
- آچیقلاما:
- Rostamxani بی نئچه دلیله گؤره ایداهچی اوْلماغینیزلا قارشیام؛
۱.جی: آز تجروبهلی ایشلدنسیز سابیقهنیزه باخاندا بیر سایی کند مقالهسیندن سوْنرا قالانی قایتارماق دی. ۲.جی :دؤزوملو دئییلسیز.سوسانا یازدیغینیز جاوابلار و آغیز آغیزا وئرمهنیز آچیقجا خوْلق و خونوزو گؤرسدیر. ۳.جو :بۇنو کسین دئمیرم آمّا ظاهیراً یدک حسابدان آماجینیزا چاتمایا فایدالانیرسیز.یۇخاری ایحتماللا Yusifoğlu حسابی سیزه باغلیدیر. بۇ نئچه موریده باخین:سیزین ایلک مقالهنیز بۇدا Yusifoğluنون ایلک مقالهسی بَنزر رویش ایله ایکی حسابدا نئچه کندی دال با دال بیریرده یارادیبلار.سوسانا یازدیغینیز جاوابلاردا بَنزرلیکلر:بۇ و بۇنو و بۇ ایندی Yusifoğluبَی یازان جاوابا دیقّت چکین مخصوصاٌ «آدرس وئر» سؤزو ، ایکیسیده سولدوزلو اوْلدوقلارینا جاوابدا ایشاره ائلییبلر. داها سونرا سیز Great azerbaycan آدلی ایشلدنه وۇردوغونوز ایتیهام عیناٌ Yusifoğlu طرفیندن تیکرارلانیب باخین: سیز یازان سؤز و بۇدا یوسیف اغلو یازان.آلپ ار تونقانین ایداره چیلیگینه قارشی چیخان یوسیف اغلودان سوْنرا سیز قارشی چیخیب و سیزین ایداره چیلیگنیزه یاناشی اوْلان ایلک نفر یوسیف اغلو بَی دیر.یانی کۆلاً یوسیف اغلو و رستمخانی حسابلاری آددیم بیربیرینین دالیندا حرکت ائدیرلر.البته ایکیسینینده سولدوزلو اوْلدوغو دا جالیبدیر.منجه ویکیپدیادا ایدارهچیلیگه سیزدن لایقلری وار.هرحالدا اگر اکثریت سیز ایله یاناشی اولسا منده سَسیمی دَییشه بیلرم.حؤرمتلهM.XIII (دانیشیق) ۲۹ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۵۸ (UTC)پاسخ[پاسخ]
M.XIII داداش چوخ ناراحاتسان بیر آز دا سن بویور قاباغا گؤرک سنین اخلاقین یوموشاقدی یا یوخ دا؟ سنین ننه باجیوا سؤیسهلر قوربان اولوم دئیرسن؟ همچنین سیزین قلمینیز و فعالیتلرینیز ایشلدن:Maxeeder اولماق احتیمالینی دا گوجلندیریر. Yusifoğlu (دانیشیق) ۲۹ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۵۹ (UTC)پاسخ[پاسخ]
M.XIII بی، 1. منیم ایکی ایل سابیقهم وار. یاراتدیغیم مقالهلر کند مقالهلریندن سونرا دا وار. بیر آز اوپتیمیست اولسانیز گؤررسینیز. 2. تجروبهیه گلینجه اوستده یازمیشام موقتی اولاراق یعنی من ایدارهچی اولماغا جان آتمیرام بعضیلری کیمی. حتما بیر آیپی نی باغلاماق، یاراتدیغی مقالهلری سیلمک و یا قوروماق چتین بیر ایش اولمایاجاق کی من اونو بیر ایکی گونده اؤیرنمهییم. منیم آماجیم سوسان تورکله موباریزهدیر یوخسا ایدارهچیلیگه هئچ هوسیم یوخدور. 3. من اره گئتمیرم یا ائولنمیرم کی خلق و خوم یاخشی یا پیس اولا. اؤنملی قانونلاری رعایت ائتمکدیر. 4. بوردا چوخ آداملار چوخ آداما اوخشاییر. بو دلیل اولا بیلمز. 5. بونو تهدید اولاراق حئسابلامایین، آمما یا من یا باشقالاری ایدارهچیلره آرتیریلماسا بیر دفعهلیک بورانین ترکین قیلاجاغام. بونو دوستجا دئدیم. منکی اؤزومه ایدارهچیلیک قازانماق ایستهمیرم، آمما بو مدت تجربه ائتمیشم بو ایدارهچیلرله ایش یورومز. بیز گئدک بورا قالسین سوسان تورکه و بعضی رییسلیک آختارانلارا. سونوندا دئمیشسینیز کی بوردا مندن لیاقتلیلری وار. رحمتلیگین اوغلو جمعا اون نفر چالیشقان ایشلدن یوخوموزدور. واردیرلارسا او زامان بویورسونلار نامزد اولسونلار دا! من بیلن تکجه آلپ ارتونقا بی دیر کی اونو دا دفعهلرله ایدارهچیلر و ایشلدنلر رد ائدیبلر. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۹ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۴۶ (UTC)پاسخ[پاسخ]
@Rostamxani: بی، مقاله سیلیب، ایشلدن باغلاماق ائله بیر چتین ایش دئییل، آنجاق ویکیپدیا قانونلاری اساسیندا و اؤز شخصی باخیش و اینانجینیز خلافیندا عمل ائتمک چتین بیر ایشدیر. اوکتای بی دئدیگی کیمی سیزین تجروبهنیز فنی و قانونلار موردینده آز دیر، آنجاق ویکینین حساس شرایطینه باخاراق، منه وورولموش یئرسیز تهمتلر و افترالاردان وازگئچیب، سیزین ایدارهچیلیگینیزله موافیق سس وئریب، اومورام تجروبهلی ایشلدنلرین کؤمکی کؤلگهسینده یاخشی بیر ایدارهچی اولارسینیز.
@M.XIII:بی، بؤیوک قارداش ایمکانی اولورسا، ویکیمیزین قورونماسی اوچون قارشی سسینیزدن وازگئچین. تشکورلر. بیرده من سیزی ده ویکیپدیا ایدارهچیلیگی اۆچون لایق گؤرورم. قبول ائتسز روستمخانی بی یانیندا سیزه ده بیر یئنی عریضه یاراداق.
سون سؤزوم: بیلر تکجه موضوعا گؤره دانیشیب، اساسسیز دانیشیقلار و مدرکسیز تهمتلردن چکینین.آلپ ار تونقا✉ ۳۰ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۰۰ (UTC)پاسخ[پاسخ]
@Alp Er Tunqa: قارداشیم ایدارهچیلر موضوعو اهمتیلی بیر موضوعدور و ایدارهچی سئچیلن شخصی یاخجی تانیماق لازیمدیر بۇ جهتدن بیر سری ذهنیمه گَلن سوال و نوْکتهنی یازدیم (کی چوْخ دا اساسسیز دئییل)، چون نئجهکی اؤزونوز یاخجی بیلیرسیز گئچمیشده ایدارهچیلرین بیری ایشتیباه مسیری توتدو و ایندی ده اوْنون ضررین چوْخ یئرده چکیریک .منیم تکجه هدفیم بویویدو کی بیر دفعه ده بئله بیر ایدارهچیه راست گَلمییک ، یوْخسا الله ائلهمهمیش من بیر کسله اینادیم یوْخدور بۆتون ایشلدنلر یانیمدا دَیرلی و عزیردیرلر.ایدارهچی اوْلماقدا اینانمیرام منه یاراشا اینشالله گلجکده و بئش نفر داها چالیشقان ایشلدن اوْلاندا.بئلهلیکله ویکینین صلاحینا گؤره سَسیمی یاناشییا دَییشیرم .
@Rostamxani: بَی اخلاقدان منظوروم بودورکی اگر قرار اوْلسا بیزده بیر فحاش و آغزینا هرنه گَلنه فرد کیمی بوردا سؤیوش و یامان یازاق بیز ایله اوْنون نه فرقی اولاجاقدایر؟!
مثلاَ Alp Er Tunqa بیه آیلار فحاشلیق اوْلدو و اوْلور آمّا قارشیلیق وئرمهسین ایندیه قدر گؤرمدیم.آخیر نوکته ده اۆستده ایشاره ائتدیم " لایق" کلمهسی تجروبه و چالیشماق باخیمندانیدی نه شخصیتینیز.M.XIII (دانیشیق) ۳۰ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۰۴ (UTC)
@Alp Er Tunqa: بی من ده موافیقم. بویورسون بو قارداشیمیز نامزد اولسون من ایلک یاناشی سس وئرن اولوم. اوزاقدا دورماقلا اولارمی؟
@M.XIII: قارداش! مودور گؤیدن گلمز کی مودورو یئتیشدیرمک لازیمدیر. گئرچکلری سیزه خاطیرلاتماق گرک دیر می؟ بیزیم سؤزده 40 چالیشقان ایشلدنیمیز وار. بونلارین نئچهسی بوردا داواملی چالیشیرلار کی اونلاردان تجربهلی آختاراق؟ منجه سیز ده نامزد اولون تا انشاللاه گون او گون اولسون کی بیر نئچه تجروبهلی ایدارهچی یئتیشدیره بیلک. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۳۰ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۲۵ (UTC)پاسخ[پاسخ]
گولمهلیسی بوراسیدی سوسان تورک ده گلیب رای سالیر بوردا . کوردلرین سولدوزا آخیشیب رای سالماغی کیمی. آخی سن نظامی قبول ائلیسن رای سالیسان؟! Yusifoğlu (دانیشیق) ۳۱ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۱۱ (UTC)پاسخ[پاسخ]
هله کی ایدارهچیلریمیزدن خیر یوخدو Yusifoğlu (دانیشیق) ۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۸:۰۶ (UTC)پاسخ[پاسخ]
روستمخانی بی ۳ آی اۆچون ایدارهچیلیگینیز تایید اولوندو. اومورام یاخشی و فایدالی بیر ایدارهچی اولارسینیز.--آلپ ار تونقا✉ ۷ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۵۲ (UTC)پاسخ[پاسخ]


c: text/html

text:
دیایزوبوتیلآلومینیوم هیدرید
دیایزوبوتیلآلومینیوم هیدرید (اینگیلیسجه: Diisobutylaluminium hydride، روسجا: Гидpид диизoбyTилaлюMиHия، عربجه: هيدريد ثنائي إيزوبوتيل ألومنيوم) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و مایع حالتینده تاپیلار.دیایزوبوتیلآلومینیوم هیدرید آلومینیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Diisobutylaluminium hydride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیایزوبوتیلآلومینیوم هیدرید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اوکسید
اوکسید (اینگیلیسجه: Oxide) ان آزی بیر اوکسیژن آتومو و ان آزی بیر باشقا عونصور احتیوا ائدن بیرلشمهلره وئریلن عومومی آددیر. یئر کورهسینین قابیغینین چوخونو اوکسیدلر تشکیل وئریرلر. حتی خالیص و چیلخا حساب ائدیلن مادّهلرین اؤرتوکونده اوکسید عمله گلیر. میثال اوچون آلومینیوم فویلونون اوزرینده بیر نازیک Al2O3 قابیغی عمله گلیر؛ بو قابیق آلومینیوم فویلونو داها آرتیق یئییلمه قارشیسیندا موحافیظت ائدیر.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oxide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (02 سپتامبر 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
داشقین باسمیش وطنداشلاریمیزا یاردیم ائدهک!
کئچن بیر هفته ده گلستان استانی(تورکمن صحرا) و مازندران استانینین شرق حصهسینده آردیجیل یاغیش یاغما سببیندن داشقینلار یارانمیش و مینلر انسان سو محاصرهسینده گرفتار اولموشدور. گرگان چایی طغیان ائتمیش، گلستان سدی داشمادادیر، یوللار کسیلمیش، بیر چوخ کند و شهرلر سو محاصرهسینده قالمیش، بیر سیرا کندلر ایسه بوتؤولوکده سویا غرق اولموش و چوخلو مادی ضرر و زیان یارانمیش و یاییلان خبرلره استنادا بیر نئچه انسان جانینی الدن وئرمیشدیر.
تورکمن صحرا بؤلگهسینده «گمیشان»، «سیمینشهر»، «گلدشت»، «گنبد»، «مینودشت»، «آق قلا» و «مراوهتپه» شهرلری و «چنسولی»، «سیدلر»، «میرزاعلی یلقی»، «سلاق یلقی»، «قرنجیک پورامان»، «سقر یلقی» و «قانقرمه» و … کندلرینین اهالیسی چوخ آغیر دورومدا بو طبیعی حادثه ایله قارشیلانیبدیرلار. عینی حالدا، مازندران استانینین شرق حصهسیندهکی شهرلر و کندلر او جوملهدن: «سیمرغ»، «کیاکلا»، «میاندورود»، «نکاه»، «قائمشهر»، «بهشهر»، «ساری» و «گلوگاه» بو طبیعی حادثهدن جدی ضرر گؤرموشلر.
چوخ تاسفله نوروز گونلری عرفهسینده اولدوغوندان و بیر چوخ دولت قوروملارینین تعطیل اولماسی سببیندن، ضرر گؤرموش انسانلارا ائدیلهجک یاردیملار لاییقینجه یئرینه یئتیریلمیر و انسانی بیر فاجعه اوز وئرمکدهدیر.
بو گون بو انسانی فاجعهنی دایاندیرماق و سو محاصرهسینده گرفتار اولموش وطنداشلاریمیزین هارایینا های وئرمک و هر بیر مطمئن امکاندان استفاده ائدهرک گرفتار اولموش هموطنلریمیزه یاردیم ائتمک قارشیمیزدا دوران وطنداشلیق و انسانلیق بورجوموزدور. داشقین باسمیش وطنداشلاریمیزی بو اوز وئره بیلهجک انسانی بیر فاجعهدن قورویاق.
«ایشیق» آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
۰۲/۰۱/۱۳۹۸


text:
قیرغیز تورکجهسی
قیرغیز تۆرکجهسی یا قیرغیز دیلی یا قیرغیزجا ((Kırgızca: Kыprыз Tили (Kiril), Kırgız tili (Latin), قىرعىزچا, قىرعىز تىلى)، آلتای دیللریندن تۆرک دیلینین شؤعبهلریندن قیپچاق قروپونا عایید اوْلان بیر تۆرک دیلی. قازاق تورکجهسی ایله یاخین باغلی اوْلان قیرغیز تۆرکجهسی، ۵ میليوْن نفره یاخین آدام طرفیندن دانیشیلیر و قیرغیزیستانین ایلک رسمی دیلیدیر.
الیفبا[دَییشدیر]
قیرغیز تۆرکلری تاریخ بوْیونجا چوْخلو الیفبالار قوللانمیشلار. بو ایسه قیرغیز تۆرکجهسینین تلفّوظدا -چوْخ اوْلماسا دا- دییشمهسینه نَدن اوْلموشدور. قیرغیز تۆرکلرینین میلّی الیفباسی، بۆتۆن تۆرک دۆنیاسینین ان اسکی و اؤزۆنه عایید الیفباسی اوْلان اوْرخون الیفباسی، گؤیتۆرک الیفباسی، رونیک و توران الیفباسی دئیه آدلاندیریلمیش اسکی تۆرک الیفباسیدیر.
اسکی تۆرکجهده اوْلدوغو کیمی ساغدان سوْلا دوْغرو قیرغیز (KIRKIZ) کلمهسینین یازیلیشی:
توران الیفباسیندان سوْنرا ایسه سوْقدلاردان آلینان اویغور الیفباسی ایشلَدیلمیشدیر. سوْنرا تۆرک دۆنیاسینین مۆسلمان اوْلماغا باشلاماسی ایله مۆسلمان اوْلان بۆتۆن تۆرک توْپلولوقلاری، عرب الیفباسینا گئچمهگه باشلادیلار. اۇزون بیر مۆدت عرب الیفباسی قوللانیلمیشدیر. عرب الیفباسیندان سوْنرا قیسا بیر سۆرهده لاتین الیفباسی قوللانمیش، سوْنرا شوروینین باسقیسی آلتیندا روسلارین ایشلتدیگی کیریل الیفباسی یئرلشدیریلمیشدیر. ایندی ده قیرغیزیستان الیفباسی، کیریل الیفباسیدیر.
قیرغیز تۆرکجهسی ایندی اۆچ الیفبایلا یازیلیر:[۲]
- کیریل الیفباسی: قیرغیزیستاندا
- عرب الیفباسی: چینده یاشایان قیرغیزلار طرفیندن.[۳]
- لاتین الیفباسی: تۆرکیهده یاشایان قیرغیزلار طرفیندن.
- K + a, o, y, ы ك => ق
- Г + a, o, y, ы گ => ع
قایناقلار[دَییشدیر]
- تۆرکیه تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kırgızca»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۷ شهریور ۱۳۹۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- ^ Kyrgyz at Ethnologue - 18th ed., 2015
- ^ Kyrgyz at Ethnologue - 18th ed., 2015
- ^ Kyrgyz alphabet, language and pronunciation (قیرغیز الیفباسی، دیل و تلفّوظ)
بیرده باخین[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- قیرغیز تۆرکجهسی تۆرکیه تۆرکجهسی سؤزلۆگو (Pamukkale Üniversitesi) Archived 2015-01-14 at the Wayback Machine.
- قیرغیز دیلینین عرب - کیریل - لاتین کؤچۆرمهسی
- آنلاین قیرغیز دیلینده رادیو و خبرلر


text:
آیریلیق، بیرلیک یاراتدی
مرتضی مجدفر
۵۵ ایل بوُندان قاباق، ۱۳۳۵- نجی ایلین مهر آیینین اوْنبئشینده، ، گئجه واختی اردبیلین کوْرابازلی کندیندن کؤچوب، تهراندا یاشایان۲۲ یاشلی بیر گنج شاعر ، اؤزو ایله زمزمه ائتمگه باشلادی. اوْ هئچ بیلمیردی سؤیلهدیگی شعر، ایللر بوْیو یاشایاجاق و آذربایجان خلقینین آیریلیق و حسرت دردلرینی ترنم ائدهجکدیر. اوْ گنج شاعرین گئجه واختی قوْشدوغو آیریلیق ماهنیسی، یاشادی، یاییلدی و هامی آذربایجانلیلارین دیللرینه دوشدو. اوْنون ماهنیسینا، قدرتلی بستهکار مرحوم اوُستاد علی سلیمی، موسیقی یازدی و بیر چوْخ آذربایجانلی هنر صاحیبی و قدرتلی سسه مالیک اوْلان خواننده، بوُ ماهنینی اوْخودولار. آیریلیق، آمان و یامان اوْلدوسادا، هامی آذربایجانلیلار اوْنو سئودیلر و دؤنه – دؤنه اوْنلا بیرلشدیلر.
۱۳۹۰ – نجی ایلین مهر آیننین اوْن آلتیسیندا، تهرانداکی فردوسی سینماسیندا، ایکیمین آذربایجانلی، آیریلیق ماهنیسی و دیگر گؤزل و اورگه یاتیم ماهنیلارین شاعری رجب ابراهیمی(فرهاد) دان تجلیل ائتدیلر. بوُ ییغینجاق، فرهادین ۷۷- نجی دؤغوم گونو و آیریلیق ترانهسینین ۵۵- نجی یارانما گونو ایله برابر قوُرولموشدور. بوْ مراسیمده، تهران و بوتون آذربایجان شهرلریندن گلن شاعر، یازیچی، هنرمند و هوسکار اشتراک ائتمیشدیر. ییغینجاقدا، حسن مجیدزاده(ساوالان)، جعفرپور، یاشار، نیراوغلو و بیرنئچه شاعر شعر اوْخودولار. همده دکترحسین محمدزادهصدیق، دکتر سلاما…زاده، مهندس یکانلی، خانم شایق و بیر نئچه باشقا قوْناق، دانیشیق آپاردیلار. بوُنلاردان علاوه، مراسیمه قاتیلان بیر چوْخ خواننده و عاشیق، فرهادین ترانهلرین اوْخویاراق، جلسهنی شنلدیردیلر. بوُ مراسیم، گئجه ساعات دوْققوزدان باشلایاراق، سحر بیریاریمدا، مجلسین اوللیندن سِنده اوْتوران شاعر، فرهاد ابراهیمینین دانشیقلاری ایله سوْنا چاتدی.
بوُ مراسیمی، تهرانداکی “کانون هنرمندان موسیقی آذربایجان” اوْجاغی، بیر چوخ دیگر آذربایجانلینین همتی ایله ترتیب وئرمیشدیرلر. بوُ ییغینجاق، مرتضی مجدفرین توسطی ایله آپاریلدی.
آیریلیق، ایللر بوْیو آیریلیق و حسرت دوُیغولارینی ترنم ائتسهده، فرهاد ابراهیمینین ۷۷- ایللیگی گئجهسینده، بیرلیک یاراتدی و آذربایجانین دؤرد بیر یانیندان بوُ سالونا ییغیشان آذربایجانلیلار بیرلیکده آذربایجان آدینی ترنم اتئدیلر. مراسیمین قیراغیندا، شاعرین ” آیریلیق” آدلی کتابیدا آچیقلاندی. بوُ کیتابی، تهرانداکی پینار نشریاتی چاپ ائدیبدیر. بوُرادا، کیتابین جیلدینین شکیلینی سیزه گؤستهرهرک، آیریلیق شعرینی ده کامیل صورتده گتیریریک؛ ایندییه قَدَر ماهنیلاردا ، عمومیتله بوُ شعرین ایکی یا اوچ بندینی دینلهمیشیک.
آیریلیق
فیکریندن گئجهلر یاتا بیلمیرم
بوُ فیکری باشیمدان آتا بیلمیرم
نئیلهییم کی سنه چاتا بیلمیرم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
اوُزوندور هیجرینده، قارا گئجهلر
بیلمیرم، من گئدیم، هارا گئجهلر
ووُروبدور قلبیمه یارا گئجهلر
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
یادیما دوشنده آلا گؤزلرین
گؤیده اوُلدوزلاردان آللام خبرین
نئیلهییم، کسیبدیر مندن نظرین
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
آیرلیق دردینی چکمهین بیلمز
یاردان آیری دوشن گؤز یاشین سیلمز
دئییرلر انتظار خستهسی اؤلمز
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
نئجهکی ائلیمده، آیری دوشندن
سوْرار بیر – بیرینی، گؤروب بیلندن
حسرتله سیزلایار دائم بوُ غمدن
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
ایللردی اوُزاغام آرخام – ائلیمدن
بولبولم، دوشموشم، آیری گولومدن
جوُر ایله آییریب شیرین دیلیمدن
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
اوْلوبدور «بیگانه»، یاریم – یولداشیم
«غریبه» ساییلیر سئوگیم- سیرداشیم
بوُ جاوان چاغیمدا آغاردیب باشیم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
منی آغلاداندان گولوش ایستهرم
آیری دوشهنیمله گؤروش ایستهرم
حاصاری ییخماغا یوروش ایستهرم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
سئوگیلیک اوْلوبدور شأنی «فرهاد»ین!
سئوگیسی هاردادیر، هانی «فرهاد»ین؟
دئیهرک، چیخاجاق جانی «فرهاد»ین!
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر درددن اوْلور یامان آیریلیق
تهران ۱۵/۷/۱۳۳۵


text:
میمی قامر
میمی قامر (اینگیلیسجه: Mamie Gummer) آمریکالی اوْیونچو ۳ آقوست ۱۹۸۳ میلادی تاریخینده نیویورک شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. میمی قامر نورتوسترن بیلیمیوردو دا درس اوْخویوب. ۱۹۸۶–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Rebecca Ford (24 March 2014). "Mamie Gummer Joins Jennifer Aniston in 'Cake' (Exclusive)". The Hollywood Reporter. Retrieved 11 March 2016.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mamie Gummer»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده میمی قامر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شیر توماج نئنگ سونگقی چئقئشی- فایل صوتی
سیزه شو یرلری آلمالی دییپ سیزینگ یاقینگیزدا دوران بیر دولت باردیمی، سیز بیلن قولداشیپ دوران دولتینگ آداملاری باردیمی؟ شو زاتلاری آلمالی دیرسینگیز، هیچ کیمه برملی دأل دییپ دوران زات یوقدی- دا، غایتا میدام سیزینگ ترسینگیزه دی. ترسینگیزه دیگی همه ایشده ده بللی. یانگقی یولداشیمینگ آیدیپ گچیشی یالی انتخاباتدا- دا بللی، قانون قویجاق بولسالار- دا بللی. وکیل قویجاق بولسالار- دا بللی، رئیس جمهور قویجاق بولسالار- دا بللی. شونگا گؤرآ بیزینگ بیلشمیزدن یری سیزه هیچ کیم بره نوق، اؤزینگیز آلدینگیز.
سونگقی چیقیش!
تورکمنی اؤورنیش مرکزی- تورکمن حالقی نینگ مردانا ییگیدی، شهید شیر توماجینگ نامارتلارچا ترور ادیلمگیندن بیر هفته اؤنگ اوبا شورالارینا یوزله نیپ ادن چیقیشی
(1358- نجی یئلینگ بهمن آیی نینگ 12- سی، آننا گونی.
شیر توماچ اؤزی نینگ سونگقی چیقیشیندا اوبا شورالاری برک قوراماغا چاغیریش ادیأر. اول آغزی بیرلیک بیلن ایش ادیپ بولیاندیغینی برک سارغایار. تورکمن دیلینده ادن بو چیقیشی، اونونگ شول دؤورده انه دیلینه بای، آتا ناقیللارینی یؤره گینده بسلأپ گلندیگینه شایاتلیق ادیأر.
اکیشینگیز-أ ایندی کؤپوسینی آیریپ بارانسینگیز. تورکمنصأحرادا شورالانگ اکن توخمی نینگ همه سی مونگله سین. مونداندان- دا بئیلأک همه اتجک ایشلریمیز گویجورگه سین.
گچن اویشملنگدن بأری “ستادینگ” ایشلری نینگ گؤزه ایلر یالی زاتلارینی آیدیپ گچمگی ماصلاحات بیلدیک. البته ستاد سیزدن آیری بیر زات دأل، ستاد دییأنیم سیزینگ اؤز ادن ایشلرینگیز بیز یؤنه سیزینگ غاپدالینگیزدا یا، گؤزلأپ دوران بولوپدیریس یا- دا یولا سالمالی یرینده یولا سالان.
دونیأنینگ همه یرینده اینانیلیشی شوجره، هیچ یرده بیر آدام یا ایکی آدام یا اۆچ آدام هیچ واقت ایش باشارماز، ایشی میدام حالق باشارار، ایشی اویشملنگ، آداملانگ بیرلشمگی، آداملانگ بیری- بیری بیلن آرقالاشماغی باشایاریار. هیچ یرده بیر آدام پلان زادی ادیپدیر دیسسه لر اینانمانگ، بیر آدام بیر ایشی باشاریپدیر دیسه لر- ده اینانمانگ.
اؤز ادن ایشلرینگیزی یا- دا تورکمنصحرا بولان ایشلری باشدان آیاق گؤزدن گچیرسک، بولان ایشلرینگ هیچ حایسینی هیچ یرده بیرجه آدام ادن دألدیر. مثلا، گوررینگلنگ همه سینده- ده آیدیلیار، بیزینگ منطقه میزده همیشه یرینگ گوررینگی، دایخان بار یرده یردن باشغا گوررینگ- ده بولماز. نأحیلی بولدی یرلنگ همه سینی اؤوریپ آلدینگیز؟ آیا سیزه شو یرلری آلمالی دییپ سیزینگ یاقینگیزدا دوران بیر دولت باردیمی، سیز بیلن قولداشیپ دوران دولتینگ آداملاری باردیمی؟ شو زاتلاری آلمالی دیرسینگیز، هیچ کیمه برملی دأل دییپ دوران زات یوقدی- دا، غایتا میدام سیزینگ ترسینگیزه دی. ترسینگیزه دیگی همه ایشده ده بللی. یانگقی یولداشیمینگ آیدیپ گچیشی یالی انتخاباتدا- دا بللی، قانون قویجاق بولسالار- دا بللی. وکیل قویجاق بولسالار- دا بللی، رئیس جمهور قویجاق بولسالار- دا بللی. شونگا گؤرآ بیزینگ بیلشمیزدن یری سیزه هیچ کیم بره نوق، اؤزینگیز آلدینگیز.
کمک اتمک- أ بیر قاپدالدا دورسین دولتینگ، سیزه، همیشه سیزینگ ایشینگیزی بوزجاق بولوپ، ایشینگیزینگ اؤنگونه داش اوقلاردی. حتی سیزینگ بریأن گویجونگیزینگ آشاغیندا جیدامانی، “ماده واحده” دییپ گچیرن قانونی نینگ اؤنگونده- ده، بیزینگ اؤز منطقه میزده بولیان دولتینگ آداملاری شونی بوزجاق بولوپ، غاراض اربابلانگ، یا غانحورلانگ- دویپدن آیتجاق بولساق، شولانگ نفع ینه بیر زات اتجک بولوپ، آخرقی اللرینه ایلیپ غالان یانگقی هر اربابه 50 هکتار سوولی یر برملی 100 هکتار سووسیز یر برملی دییپ، نأمه اتجگینی بیلمأنی، آخریندا- دا شونی دؤرتدی. ایراندا قیام دان سونگ اصلا ایرانینگ ایچینده “مجتمع کشاورزی” دییپ بیر زات دؤرتدیلر. مجتمع کشاورزی دییلیأنی، اگر سیز اؤنگونده دورمادیق بولسانگیز همه یرلری، قراری شودی کی اؤز الینه آلسین، سیز یالی، عمری نینگ همه سینی زحمت چکیپ ایشلأنلر، یئنه شولارینگ کارگری بولوپ، شولاردان چؤرک دیلأپ، شئیدیپ اونگمالی دییأردیلر برنامه لاری. یا اربابلانگ دؤکن برنامه سی نینگ حایسی بیرینی آیدیپ گچجک. مونگ- دا اینگ اولاقانی یانگقی کوممتده تورزان اورشونی آیتساق، شولانگ همه سینده شولانگ اللری نینگ باردیغینی، شولانگ دستور بره نینی، حارجینی اؤزلری نینگ تؤلأندیکلرینی یا شو تایدا بولیان ایشلره، حتی بیر توپار بیز خلقی دییپ یؤرن سازمانلارا- دا، بیلیپ یا بیلمأنی سیزینگ ادیپ یؤرن ایشلرینگیزی، امپریالیستلرینگ الی بار، سیز شوندان ساپاق آلیانگیز- دییپ، شئیله گپلری- ده سیزه چیقاردیلار. یؤنه بولانگ همه سی، آغزی بیرلیک بیلن دیل بیرلیک بیلن هیچ زات اؤنگونده دوروپ بیلمز.
سیزه آیتماق گرک دأل، یا سیزه باشغا بیریسی آیتماق گرک دأل، یا کتابدان اوقاماق گرک دأل، آغزی بیرلیک بیلن ایش ادیپ بولیانینی یا- دا یکه لیک بیلن. آغزی بیرلیک بیلن ادیلن ایشلنگ نتیجه سینی گؤرجک بولسا، ایرانینگ ایچینده ادیپ بولیانینی، بولمایانینی گؤرجک بولسا، سیزینگ شو واقته چنلی بیترن ایشینگیز اولاقان بیر دولتینگ ایشیدی. همه زادی بیلن دایانیپ، گلیپ، آراسیندا یوز بؤلک بولوپ دورمایان دولت شو ایشی اتجک بولسا باشاراردی. دولت-أ دورسون، حتی اؤنگونگیزه داش آتان واقتی- دا سیز شو ایشی باشاردینگیز. مونی دینگه اؤزینگیزینگ گویجوندن، بیری- بیرینگیزینگ آرقاسیندا دوریاندینگیزدان گؤرینگ. “پلانی پلان ایش ادیأر” دیین اربابلار، اولار دوشونمه سیزلیگیندن آیدیاندیرلار. هیچ پلانی بیر یوردونگ ایچینده بیر اؤزی یا- دا ایکی بولوپ بیر زادی ادیپ بیلمز. اولارینگ دویپدن بیلیشلری شئیله؛ بیر زادی بیر آدام ادیأنمیقا دییأر. بیز گچن غانحورلار دییأن بولساق، اونونگ بیر اؤزی دأل- ده اونونگ ایلدن- چالانی، ارتشی باردی، ژانداری باردی، پاسبانی باردی، سازمان امنیتی باردی، شولانگ آرقاسی بیلن ادیأردی. بیرجه آدام هیچ زات ادیپ بیلیأن دألدیر. اونونگ هم آرقاسیندا امپریالیسم آمریکا، بئیله کی سرمایه دار دولتلرینگ کمگی بیلن ادیأردی او- دا. آیتجاق بولیان زادیم، سیزینگ همه دایانجینگیز، غووانجینگیز اؤزینگیز بولمالی. اول- دا بیرلشیپ بولار. جنگلدأکی یوغین آغاجینگ بیلینی دؤگجک بولسانگ بؤلک- بؤلک اتملی، آخری غاراداش یالی بولاندا نیره سیندن دؤوین دیسنگ دؤویپ بولار. تورکمنصحرانی دؤوجک بولسانگ، تورکمنصحرانگ آغزینی آلارتمالی. تورکمنصحرأنگ ایچینده سن پلانی، سن پۆسگأنی دییملی، سن فلان یردن گلن، سن فلان طایپا دییملی، شئیدیپ بؤلملی. بیزینگ تورکمن حالقیمیزینگ ادن ایشینه هیچ کیم دأل دییپ بیلمر. یؤنه هرنأچه تلکه دییسنگ ایچندن قاویسی تاپیلار، یا- دا هرجره قاوی دییسنگ ایچیندن تلکه سی- ده تاپیلار. منتهی بیزینگ وظیفأمیز تلکه لری آیرجاق بولمالی، بارها بیلیمیزی برک قوشاماق بولمالی. البته بو منگ آیدیپ دوران زاتلاریم واغیظ- دا دأل، نصیحت- دا دأل. اگر شئیله بولماسا هیچ بولماجاغینی اؤزینگیز گؤرنسینگیز. شاغال دفه ده اربابلانگ کله سینه اورلاندیغینی اؤزینگیز گؤردینگیز. سیزینگ شورانگیزدان باشغا، شو اوتوران آداملاردان باشغا هیچ کیم اورانوق شولاری. اربابلانگ بیریسی گلیپ اؤنگونی توتمادی، دولتینگ بیریسی گلیپ اؤنگونی توتمادی، غایتام اولانگ طاراپینی توتدی. آزالی، دیکسی، کمباینی، آیا دولت شولاری آل دیدیمی، اونی اؤزینگیز آلدینگیز. میدام سیزینگ ترسینگیزه دی، اؤنگومیزه گچجکدی. یئنه سیزینگ آغزی نگیزینگ بیرلیگی ایش بیتیردی. مونی ادن اؤزینگیز، بیز سیزه آیدیپ اوتورمالی دأل، بیز غاپدالیندان اشیدن آدام. کأبیر یرده غاوشاق دورولدی. توخوم مسئله سینده کمچیلیک بولدی، یؤنه بیزینگ ایشه ایمانیمیز بار، شئیله گویچ بیلن دونیأنی آغدارسا بولار.
دایخانلارینگ آغزینی بیریگدیرمک اوچین دسلاپ اوبالاردا شوروا قورلوپ باشلاندی، اتحادیه قورولدی، اتحادیه دن سونگرا اتحادیه سرتاسری ینگ نماینده لری گلیأر، یاغنی اتحادیه سرتاسری نینگ نماینده لری گلیپ اوتوراندا، تمام تورکمنصحرانگ ایچیندن نماینده گلیپ اوتوران یالی.
یئنه بیر بیلملی زادیمیز، دسلاپقی أدیمی أدن آدام اینیدکی أدیمی نأدیپ آرتمالیدیغینی بیلمک، بیلمسه، اؤنگه گیدیپ بیلمز. شونینگ اوچین اشیتملیدیر، بیلملیدیر، یولا سالجاق آداملاری دینگلملیدیر، شورالار، اتحادیه لر بیلن بیرلشیپ، بولیان زاتلاردان حابارلی بولوپ، دایخانلارا یتیرملی، توخوم نأحیلی، تراکتور نأجره، دولت نأمه دییأر، نأدیپ اؤنگونده دورمالی، شورا شولاردان خبرلی بولمالی. دینگه یر آلماق بیلن ایش تمام بولانوق، اونی اؤز الینگده ساقلاجاق بولمالی. یر آلماق دییأنی، بو بیر ایکی اوچ گونلیک ایش دأل، آنگساتلیق بیلن الینگیزده دورماز. اونی قایم ساقلاجاق بولساق شو بوغونلاری برک ساقلامالی. چاتریقلارینگ آراسی اۆزوملی دأل. بیر آدام اتملی ایشینی اتمسه، حالقا خیانت ادیأر. هر بیر زادینگ نتیجه سی ادن گونینگ چیقیان دألدیر، نتیجه سی گیچدن گلیأندیر. بیزینگ وظیفأمیز غیشاران یرینی آیتماق، سیزی ایشدن ساویتماق دأل. سیز دییأنیمز بیز- ده بار، بیز سیزدن اولوقان دأل، سیزچأ یوق کأن ایشده. اؤوره نن زادلاریمیزینگ کأنیسینی سیزدن اؤورنیأریس. بیر اوقیماق بیلن ایش بیتمه یأر هیچ واقتـدا، سیزینگ اؤزینگیز توپلانان تجریبأنگیز هیچ بیر آدامی نینگ ایشی دألدیر. ایشده بیشمک اوچین سیز یالی آجینی سویجینی دادماق گرک. بیز هر ایشه اؤزمیز دأل، سیزینگ ایه بولمانگیزی ایسله یأریس. تورکمنصحرانی اؤز حاقینه یتیشدیرمک بیر یا ایکی آدامینگ بیر شورانینگ ایشی دأل، بیزینگ هممأمیزینگ وظیفه سی. هلی دن ارکگه، اوغلاندان اوشاغا هممأمیزینگ وظیفه سی شو. سبأبی تورکمنصحرانینگ بیر یرینه زلل گلیپ باشلاسا هممأمیزه گلر. کپ بیلن ایش بیته نوق، “قوری کپدن پالاو بولماز” دییلیپدیر، شونگا گؤرأ شورالار، اتحادیه سرتاسری اوبالارینگ آغیزلارینی بیربگدیرملی.»
شیر توماچ، چیقیشی نینگ سونگوندا تؤورک- داشی قوراماغا آوچیلاری و بالیقچیلاری چاغیریار.
تاییارلاپ، خؤدورلأن:
تورکمنی اؤورنیش مرکزی
اسفند 1399/مارت 2021


text:
هولیوک، ماساچوست
{{Infobox settlement |official_name = هولیوک، ماساچوست |settlement_type = شهر |nickname = The Paper City |motto =Industria et Copia (لاتین دیلی)
هولیوک، ماساچوست (اینگیلیسجه: Holyoke, Massachusetts) آمریکانین ماساچوست ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۵۹٫۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۹۸۸۰ نفر دیر. بۇ شهر ۶۱ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده هولیوک، ماساچوست گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Holyoke, Massachusetts»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اولاف شولتز و ولودیمیر زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
آلمانیا باش ناظیری اولاف شولتز و اوکراینا پرزیدنتی ولودیمیر زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب.
آلمانیا باش ناظیری اولاف شولتز و اوکراینا پرزیدنتی ولودیمیر زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب.
آلمانیا ناظیرلر کابینه سیندن وئریلن یازیلی آچیقلامادا اولاف شولتزون ولودیمیر زلنسکی ایله اوکرایناداکی حربی، اینسانی و اقتصادی وضعیت ده داخیل اولماقلا داها کونکرت دستک ایمکانلاری اطرافیندا فیکیر موبادیلهسی آپاردیغی بیلدیریلیب.
معلوماتا گؤره، اولاف شولتز صحبت زامانی آلمانیانین اوکراینایا سیاسی، مالیه و اینسانی، ائلهجه ده حربی دستک وئرمهیه داوام ائدجگینی وورغولاییب.
اولاف شولتز و ولودیمیر زلنسکینین زاپاروژیه آتوم الکتریک سانترالینین تهلوکهسیزلیگی و محافظهسی، آتوم انرژیسی اوزره اولوسلار آراسی آژانسینین راپورونون اهمیتی و توصیه اولونان تدبیرلر مسئلهسینده همفیکیر اولدوقلاری بیلدیریلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
استوره: تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار
نروژ باشباخانی، "تهلوکه اولدوغو زامان تورکیهنین ترورلا موباریزه حاقی وار" دئدی
بروکسلده "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" آدلی پانل تشکیل ائدیلدی
متخصصلر، جمهورباشقانی رجب طیب اردوغانین "داها عدالتلی بیر دونیا مومکوندور" کیتابیندا دقته چاتدیردیغی دوشونجهلر اطرافیندا فیکیر آلیش وئریشی ائتدیلر
آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
"آوروپا پارلمانی، چوخ گلیشمیش بیر سایبری سالدdری آلتیندا. کرملین یؤنوملو بیر قروپ سالدیرینین مسئولیتی اۆستلندی"


text:
سارې گؤڲرچینلر / آیخان آیواز (حیکایه)
اوشاق واختې اۏنا إله گلیردی کی، بۆتۆن طَيّارهلرین ایچینده آتاسې وار. هر گۆن تپهنین اۆستۆنه چېخېب ألینی آلنېندا گۆنلۆک إلهییر، اوزون-اوزادې گؤڲ اۆزۆنه باخېردې. لال-ترپنمَز بولودلار همیشهکی یئرینده دوروب اوشاغا گۆلۆمسۆنۆردۆ. اۏنون گؤزلری ایسه أت اومان پیشیکلرین گؤزلری کیمی اومود’لا گؤڲ اۆزۆنه توشلانېردې.
– گؤڲرچین. – گؤرَن کیمی سئوینجک دیللَنیر و دابانا تۆپۆرۆب آرخاسېنجا یۆیۆرۆردۆ. إله بو واخت نامرد داشلاردان بیرینه آیاغې ایلیشیر، اۆزۆ اۆسته یئره دَڲیردی. بورنوندا تۏرپاغېن اییی تأسّۆف’له گؤڲ اۆزۆندهکی نازیک تۆستۆیه باخېردې…
ایش یئرینه گئدنده ده یۏلبۏیو گؤڲده طَيّاره آختارماق عادتینی ایتیرمهمیشدی. ایندی گؤڲرچینین آرخاسېنجا قاچان اوشاق دَڲیلدی، بؤیۆمۆشدۆ، بۏیو ایکی مئتر اۏلموشدو. قۏللارې طَيّاره قانادلارې کیمی اوزانمېشدې. گؤڲ اۆزۆ إله بیل داها یاخېنا گلمیشدی. آشاغېدان باخاندا گؤڲ اۆزۆنۆ چیڲنینده داشېیان آداما بنزهدردینیز اۏنو. باشېنېن اۆستۆنده بولودلار، اوچان قوشلار.
اۏنون دانېشدېغې بیرجه لطیفه واردې، اۏ دا طَيّاره’یله باغلې’یدې:
“ایکی نفر گئدیرلر هاوا لیمانېنا. بیری دئییر کی، آ کیشی، بو تئررۏریستلر بو بۏیدا طَيّارهنی نئجه قاچېردېرلار. اۏ بیریسی ده دئییر، سنده هئچ عاغېل یۏخموش، طَيّاره گؤڲده باپ-بالاجا اۏلاندان سۏنرا اۏغورلایېرلار”.
ایش یۏلداشلارې لطیفهیه یالاندان هېرېلدایېردېلار. بئزسهلر ده، گۆلمهلی’یدیلر. مېسمېرېقلارېنې ساللایان و یالاندان اۆزۆنه تَبَسّۆم قۏندوران ایش یۏلداشلارې حیسّ إدیردیلر کی، بو لطیفه اۏنو آیاقدا ساخلایېر.
– من داها طَيّارهیه مینه بیلمهرَم. – کئچن ایل بو سؤزلری رهبره گۆج-بَلا دئمیشدی. – حکیم دئییب کی، بیر ده طَيّارهیه مینسن اؤلهجکسن.
رهبرین قالېن قاشلارې بیر دېرناق بۏیو قالخمېشدې:
– أساس ساغلېق دېر. سیز گؤزَل ژورنالیستسینیز. حئیف. سیزین کیمی خاریجدن رئپۏرتاژ حاضېرلایاجاق ژورنالیستی تاپماق چتین اۏلاجاق.
اۏ گۆندن گؤڲلرده کئچن ایش یاشامې یئره إنمیشدی. ایندی سئویملی طَيّارهلرینه آنجاق آشاغېدان یوخارې باخا بیلیردی. عئینَن اوشاقلېقداکې کیمی.
ایلک هفته سککیز، من دۏققوز سیاحَتلرده اۏلور، طَيّارهدن آشاغېیا باخاندا ألینی گۆنلۆک إلهییب گؤڲه باخان اوشاق’لا قارشېلاشېردې. اوشاق ایکی ألینی ده قالدېرېب بایراق تک یئللهییر، تئز ده یۏخا چېخېردې. تپه قالېردې گؤزۆنۆن قاباغېندا، بیر ده کۏنسئرو قوطوسونو سیللهلهیَن کۆلَکلر…
“آتا! گؤزله منی!” – تزهدن تاپېلېردې اوشاق.
سۏنرا اۏ تپه إوه چئوریلیردی، اۏ اوشاق آناسېنېن قوجاغېندا مېزېلدانېردې:
“آتام باشېمېن اۆستۆندن کئچدی، گؤرمهدی منی”.
هر دفعه ده آناسې اۏنون بو سؤزلرینه اوغونوب گئدیر، سۏنرا دا گؤزلرینی تاوانا زیللهییب سوسوردو.
“آتام گلهجَک، هه، آنا؟”
“گلهجَک… سن یات…”
-گؤڲرچینه باخ. – ایش یۏلداشېنا گؤرسهدیب گۆلۆمسۆندۆ.
– یامان سۆرعت’له گئدیر إ…
– کئچن ایل اۏنون ایچینده ایدیم.
– حکیملره چۏخ اینانما. اۏنلار هر شئیی بؤیۆدۆرلر. بلکه قۏرخوسو یۏخ دېر…
سوسدو. حکیم بهانه’یدی. اۏنون طَيّارهیه مینمهڲه اۆرهڲی گلمیردی آرتېق.
غملی گؤڲده سۆزَن طَيّاره بۏش ورَقه قۏیولموش نؤقطهیه بنزهییردی. اۏ نؤقطه یاواش-یاواش ایرهلی گلیردی و یاخېنلاشدېقجا اۏنو هَیَجانلاندېرېردې. قولاغېنا سَس گلیردی: “آتا، بوردایام، دۆش آشاغې دا”. داها یاخشې گؤرمهسی اۆچۆن گؤزلرینی قېیېردې. آما طَيّاره گؤزۆنده هئچ جۆر بؤیۆمۆردۆ، اوشاق واختېنداکې کیمی باپ-بالاجا قالېردې. اوزاقدان باخاندا اینانا بیلمیردی کی، آتاسې اۏرا یئرلَشَر. اۏرا هئچ سیقار قوطوسو دا یئرلَشمزدی.
– آتام یئکهدی، یا گؤڲرچین؟
– آتان. – آناسې گۆله-گۆله جاواب وئریردی.
– إئئ، اۏندا گؤڲرچینه نئجه مینهجک؟
– قانادېندا گلهجَک… یات بالا…
گؤزۆنه یوخو گئدنده طَيّارهنین قانادېنېن اۆستۆنده باغداش قوروب بولودلارېن آراسې ایله گئدیردی. اۏ بیری قانادېن اۆستۆنده ده آتاسې گؤرۆنۆردۆ. سۏنرا طَيّاره نؤوبَتی بؤیۆک بولودون ایچینده یۏخا چېخېردې…
“اۏغلوم، – آناسېنېن سَسی گلیردی بولودلارېن آراسېندان، – قۏرخما، یوخودو. اؤزۆنه گل”.
گؤزۆنۆ آچماغې ایله قارانلېق دا یۏخا چېخېردې، قارانلېقداکې طَيّاره ده، ایشېق دا، بولودلار دا… بیرجه آناسې اۏلوردو قاباغېندا.
“آتام نه واخت گلهجَک، آنا؟”
“گلهجَک، دارېخما. ایشلهمهڲه گئدیب.”
“منه گؤڲرچین آلاجاق گلنده؟”
“هه، آلاجاق.”
یوخولارېنا گیرَن طَيّارهلر هر زامان قضایا اوغرایېردې. قېرېق-سؤکۆک گؤڲرچینین ایچینده آناسېنې تاپېردې. سئوینجک یئرینده توللانېر، آردېنجا طَيّاره سایاق قۏللارېنې آچېب آناسېنېن اۆستۆنه گئدیردی. اوزاقدان آتاسې أل إلهییردی، اۏنا طرف یۆڲۆرمک ایستهیَنده آیاقلارې یئره یاپېشېردې…
– آتام بیزنن نییه گلمهدی؟ – آناسې سَس-کۆیه اؤزۆنۆ یئتیرنده سۏرغو گۆلـله کیمی آچېلېردې.
– گلهجَک. ایشی چېخدې. گلهجَک…
گۆنلر اوزانېردې، آتاسېنېن شکلینه باخا-باخا بؤیۆیۆردۆ. هردن اۏ فۏتۏداکې آداما بېغ قۏیوردو، ساچېنې آغاردېردې. آتاسېنېن بۏش قالمېش یئرینه اؤزۆنۆ چکیردی. ایستهییردی شکیلده آتاسېنېن ألیندن توتسون، آما اۏ فۏتۏداکې آدامېن أللری جیبینده اۏلوردو.
– من بؤیۆیَنده چۏخلو گؤڲرچینیم اۏلاجاق هه؟
– هه، گؤزَل بالام، هه.
– آتام دا اۏردا اۏلاجاق؟
– گؤڲرچینلرین بیرینده اۏلاجاق. آتان سننن گیزدَلن پالانج اۏینایېر. تاپا بیلهجکسن اۏنو؟
– هانسې گؤڲرچینده دیر بس؟
– سارې گؤڲرچینده.
ایشده بۏش واخت تاپان کیمی یئنی کشفینین حظّینی یاشایېردې. یئنی کشف نه اۏلاسې دېر؟ اینتئرنئتدن دۆنیانېن اۆستۆنده اوچان طَيّارهلری تاپمېشدې. طَيّارهلر ساپ-سارې ایدی، دۆنیا دا یاشېل.
– باخ بو رۏمایا گئدیر… – ایش یۏلداشېندان بیرینه گؤرسهدیردی. – اۏ بیریسی مۏسکۏیا.
– باکې’یا گلَن وار؟
– باخاق بیر… بیری گلیر. دئ ها…
– قضا اۏلاندا دا بیلیرسن؟
– شوم دانېشما!
باشقا گۆنکۆ دیالۏق:
– گل بورا… بو طَيّارهیه باخ، نیویۏرکا اوچور. بو رئیسدن گئتمیشدیم من.
– نئچه ساعاتا چاتماق اۏلور؟
– باخېر دا، بیر خئیلَک چکیر. سیقار دا قۏیمورلار چکمهڲه.
نؤوبَتی دفعه:
– ایندی آزدېلار. بیر آزدان چۏخالاجاق. بونا باخ، تۆرکیهیه گئدن چۏخدو.
– سوریهیه باخ!
– هئچ طَيّاره یۏخدو.
– بیز طرف بس؟
– گلَن یۏخدو.
دانېشدېغې آدام اۆرهڲینجه اۏلمایاندا باشېندان إلهییردی، تکرار گؤزۆنۆ إکرانا زیللهییردی. قېزېل رنگینده طَيّارهلر چۏخالا-چۏخالا إکراندا اوچوردولار. اۏتورقایا یایخانېر، أللرینی باشېندا چارپازلایېب گۆلۆمسهیهرَک دۆنیانېن چئشیدلی یؤنلرینه گئدن طَيّارهلرینه باخېب اؤزۆنۆ اۏنلارېن ایچینده حیسّ إدیردی. قهوهسینی اودوملایاراق پنجرهدن آشاغې، نؤقطه بۏیدا دۆنیایا تاماشا إتدیڲینی خاطېرلایېب ممنون-ممنون گۆلۆمسهییردی. یاشام نه گؤزَل ایدی اۏندا! بیرجه اۏ اوشاق… أللری قاشلارېنېن اۆستۆنده گؤڲ اۆزۆنه باخان اۏ اوشاق… بیرجه اۏ اوشاق گؤزۆنه گؤرۆننده اۆرهڲی بولانېردې.
“آلا، باخ آتان گؤڲرچین گؤندَریب”. – آد گۆنۆنده آناسې کئیکین شاملارېنې پیلهیَندن سۏنرا ماسانېن اۆستۆنه قۏیوب تَبَسّۆم’له اۏغلونا باخدې.
بؤیۆک “گؤڲرچین” ایدی، قېرمېزې قانادلارې واردې. اۏ طَيّاره یاشامېندا آلدېغې أن گؤزَل هديه اۏلموشدو. بۆتۆن گۆنۆنۆ اۏنون’لا کئچیردیردی. تپهنین باشېنا چېخېب اوچوردوردو، گئجهلر اۏنو قوجاقلایېب یاتېردې.
طَيّارهلرین اوچوشونا باخا-باخا اؤز خیاللارېنېن آرخاسېنجا طَيّاره گؤندَریردی. اۏ طَيّاره گئدیب بیر یئرده ایلیشیردی، دومانا بۆرۆنۆردۆ، یان-یؤورهده گؤز-گؤزۆ گؤرمۆردۆ.
ایش یۏلداشلارې اۏنون حئیرانلېق’لا باخدېغېنې گؤرَنده اوغونوب گئدیر، آرادا هنَکلریندن ده قالمېردېلار:
“آرخاسېنجا سو آت”
“تَیَرلرینه دن سَپ”
اۏنون هئچ وئجینه دَڲیلدی. هَنَک إلهییرلر إلهسینلر. بیرجه اۏنو گؤڲرچینلریندن آیرې سالماسېنلار.
– طَيّارهنی نییه بو قَدَر سئویرسن؟ – ایشدن چېخمېشدېلار، دۏستو ایله مئترۏیا دۆشۆردۆلر.
– نه بیلیم…
– دوغرودان ماراقلې دېر منه.
– آتامې گؤرۆرَم اۏردا.
– خلبان اۏلوب آتان؟
– یۏخ.
– بس نه؟
– إله بیلیردیم کی، آتام آنجاق طَيّاره’یله قایېداجاق.
سۆکوت چؤکدۆ.
– حکیم نه دئییر؟
– نه حکیم؟
– طَيّارهیه مینه بیلمَزسن دئمیشدی إ…
– أششی، اؤزۆم اویدورموشام.
– نئجه کی؟
– بۏش وئر.
گؤڲ اۆزۆ بایرام خۏنچاسې کیمی قېپ-قېرمېزې’یدې. اۆرهڲیندن کئچدی کی، طَيّارهنین ایچینده اۏلسون، ألینی پنجرهدن چېخاردېب اۏ قېرمېزې گؤڲه تۏخانسېن.


text:
آلوارو پریرا
آلوارو پریرا (اینگیلیسجه: Álvaro Pereira) (دوْغوم:۲۸ نوامبر ۱۹۸۵ (۳۷ یاش) مونتهویدئو) بیر فوتبالیست. اوروقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آلوارو پریرا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ناسیونال اروقوئه کولوبونون اویونچولاری
- آرژانتینوس جونیورز کولوبونون اویونچولاری
- استودیانتس کولوبونون اویونچولاری
- سیافار کلوژ کولوبونون اویونچولاری
- پورتو کولوبونون اویونچولاری
- اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
- سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری
- ختافه کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
گئدیرم / ایسماعیل سالک (یانغېن) (شعر) قارا یۏللاردې اۏلان دردیمه اۏرتاق گئدیرم چکیرم سنلی اۏلان مکتوبا چاخماق گئدیرم دئ قارانلېق شَهَرین بَت بَرهسیندن نه اوموم گئدیشیم’له اۆزۆن اۏلسون هلهلیک آغ گئدیرم! …Read More »
اؤلۆم پنجرهسی / آینار تبریزلی (شعر)
اؤلۆم پنجرهسی / آینار تبریزلی دۆنیانېن أڲنینـه سېغمازام بۏشلوق دېر ایچیمدهکی یئری و دۆنیا سېغاللاماز دردیمین بۏرانلېقلارېنې! کسگین گئتمهلییـــم… بولودلارا باغلانماغېم گلیر بیر بولود یاغمالېیــام گنجلیڲیمی سۏنرا تۏپلایېن منی… بوخچالانسېن …Read More »
دارېخمالار / آینار تبریزلی (شعر)
دارېخمالار / آینار تبریزلی (شعر) سنی سنسیزجه گزن کۏر خییاوانلار دارېخېر و ایچیمدن سۏووشان وحشی بۏرانلار دارېخېر بو سېخېلمېش دووارېندان قۏپا بیلمیر اۆرهڲیم جانا حسرت قالانې جانېما جانلار دارېخېر دارېخان گؤڲلره …Read More »
باغرې قان اۏلموش تۏرپاغېم / دومان بختیاری
باغرې قان اۏلموش تۏرپاغېم / دومان بختیاری داغ آلېشېب مئشه یانېر هاردادېر؟! بو تۏرپاغېن قایغېسېنې چکنلر یاتاقلاردا یۏرقان چکیب باشېنا- قاراداغا گؤز یاشېنې تؤکنلر یانان منیم اۆرهڲیمدیر ألیمدیر سولوق وورور …Read More »


text:
سلطانعلی میرزه زاده
ایران آذربایجانینین انجومنلرینین تشکیلی و فعالیتی
(۱۹۴۵-۱۹۴۶-جی ایللر)
ایران آذربایجانی خلقینین ایلک دولت حاکمیتینین یرلی اورقانی اولان انجومن ۱۹۰۶- جی ایلین آخیرلاریندا تبریزده تشکیل ائدیلمیشدیر. تبریز شهرینین انجومنینین تشکیلی بوتون ایران اراضیسینده انجومنلر یارادیلماسی اوچون بیر باشلانغیج اولموشدور. بئله کی، تبریزده انجومن یارادیلاندان سونرا، تهراندا، اصفهاندا، کرماندا، رشتده، مشهدده، شیرازدا و ایرانین باشقا شهرلرینده ده تشکیل ائدیلمیشدیر.
۱۹۰۵-۱۹۱۱- جی ایللر انقلابی دؤورونده میدانا گلمیش انجومنلر ایچریسینده ان انقلابی و دئموکراتیکی تبریز انجومنی آدلانان آذربایجان ایالتی انجومنی ایدی.
دوغرودور، انقلابدان سونراکی دؤورده انجومنلر موقتی اولاراق آرادان قالدیریلمیشدیر. لاکین گئنیش خلق کوتله لری ارتجانین اؤزباشینالیغینا باخمایاراق خلق حاکمیتی اورقانی اولان انجومنلرین یارادیلماسی اوغروندا مبارزه دن ال چکمدی. آذربایجان خلقی یئنه ده ملی-آزادلیق اوغروندا مبارزه یه قالخدی. شیخ محمد خیابانینین باشچیلیق ائتدیی ملی- آزادلیق حرکاتی تبریز شهرینده غلبه چالدی و انجومنلر یئنیدن تشکیل ائدیلدی. لاکین چوخ کئچمه دن بو مترقی آزادلیق حرکات دا بیر سیرا سببلر اوزوندن مغلوب ائدیلدی، تشکیل اولونموش انجومنلر آرادان قالدیریلدی.
لاکین یاریم عصرلیک ملی موختاریات اوغروندا مبارزه تاریخینه و انقلابی عنعنه یه مالیک اولان آذربایجان خلقی، یئنه ده ایران خلقلرینین آزادلیق حرکاتیندا بایراقدار اولدو.
انجومنلرین تشکیلی تاریخینده ۱۹۴۵-۱۹۴۶- جی ایللر آذربایجان خلقینین ملی- آزادلیق حرکاتی خصوصیله قید ائدیلمه لیدیر. هئچ ده تصادفی دئییلدیر کی، ۱۹۴۵-۱۹۴۶-جی ایللر انقلابی دؤورونده ملی-آزادلیق حرکاتینا باشچیلیق ائدن آذربایجان دمکرات فیرقه سی ملی موختاریات مسئله سینی اؤن پلانا چکمیش و حرکاتین یاخین مقصدی کیمی اؤز پروقرامیندا قید ائتمیشدیر. پروقرامدا دئییلیردی: «ایران اراضیسینده یاشایان هر بیر ملتین داخیلی موختاریات و اؤز موقددراتینی تعیین ائتمک حقوقو واردیر، بو حقوق ایالت و ایالت انجومنلری واسطهسیله تعمین ائدیلمه لیدیر».
محض بونا گؤره ده آذربایجان خلقینین مبارزه تاریخینده شانلی صحیفه آچان آذربایجان ملی کونقرانسی انجومنلرین تشکیلی حاقیندا عملی قرار قبول ائتمیشدیر.
۱۹۴۶-جی ایل یانوار آیینین ۸-ده آذربایجان ملی مجلیسینین ریاست هئیتی ویلایت و شهر انجومنلرینه سئچکیلر حاقیندا قانون لاییحه سینی تصدیق ائتمیشدیر.
یئرلی انجومن سئچکیلری حاقیندا قرارا اساساً ، ویلایت انجومنلری ایکی ایل، شهر، رایون و کند انجومنلری بیر ایل مدتینه سئچیلیردی.
انجومنلرین گئنیش حقوق و سلاحیتلری وار ایدی. شوره وی انجومنلرین حقوق و سلاحیتیندن دانیشارکن دئمیشدی: «انجومنلرین سالاحیتلری چوخ گئنیشدیر. اونلار دولت اورقانلارینین بوتون ایشلرینه قاریشا بیلر. انجومنلر اؤزلرینین انکشافی اوچون اؤلکه ده مومکون اولان بوتون شرایطی یاراتمیشدیر. آذربایجان خالقی هله ۴۰ ایل بوندان قاباق قهرمانجاسینا آپاردیغی مبارزه نتیجه سینده یئرلی حاکمیت اورقانلارینین یارادیلماسی حقوقونو الده ائتمیشدیر. لاکین آزادلیق دوشمنلری ایندیه دک اونا شاه- فئودال اصول – اداره سی اولمادان دمکراتیک اساسلار اوزره اؤز حیاتینی قورماغا امکان وئرممیشدیر. بیز گرک بوتونلوکله اونو حیاتا کئچیرمیه چالیشاق کی، گئنیش خلق کوتله لری یئنی جمعیت قورولماسیندا و دولت ایشلرینده یاخیندان اشتراک ائده بیلسینلر». انجومنلرین سلاحیتی انجومنلر حاقیندا نظامنامه ده تصدیق ائدیلمیشدی. همین نظامنامه ده انجومنلرین تابئچیلیینده اولان یئرلی اداره چیلیک اورقانلارینین تصروفات و مدهنی فعالیتینه رهبرلیک، وطنداشلارین اجتماعی آساییشی محافظه قایدالارینی تعمین، یئرلی تصروفات پلانینی و بودجه نی معین ائتمه لری گؤستریلیردی. یئرلرده خلق حاکمیتینی مؤحکملندیرمک مقصدیله یارادیلان انجومنلر، نظامنامه اوزره اونلارا وئریلمیش حقوق دایرهسینده اؤز اراضیلرینده وظیفه لی شخصلرین فعالیتینه نظارتی حیاتا کئچیریردی.
شوره وی یازیردی: «...انجومنلر وئرگیلرین توپلانماسینی و صرف اولونماسینی تعیین ائدیب اونا نظارت ائده جک؛ نظارت آشاغیدان باشلاییب یوخارییادک محله، ویلایت و ملی مجلیسه قدر ائدیلهجکدیر...».
یئرلی حاکمیت اورقانلاری سیستمینده انجومنلردن باشقا، مختلف دولت اداره سین ده فعالیت گؤستریردی. همین ایدارهلر بیلاواسیته یئرلی انجومنلرین نظارتی آلتیندا ایشلییردیلر. انجومنلر یئرلرده دولت اداره سینین بوتون فعالیتینه ایسته نیلن وقت نظارت ائده بیلردی. یئرلی انجومن سئچکیلری حاقیندا قرارین ۱۰- جو ماددهسینده دئییلیر:» بوتون ناظرلیکلر و مرکزی دولت اورقانلاری، یئرلرده تشکیل ائتدیکلری اداره و شعبه لر یئرلی انجومنلرین نظارتی آلتیندا ایشلملیدیرلر».
انجومنلرین اجرایه هئیتلری ده بعضی قرارلار قبول ائتمک حقوقونا مالیک ایدی.
عمومیتله بوتون انجومنلر دمکراتیک مرکزیت پرینسیپینه اویغون اولاراق فعالیت گؤستریردی.
انجومن عضولری اصیل خلق نمایندهلری اولوب، خلقین ایراده و منافئیینی تمثیل ائدیردی. انجومنلر خلق ائلچیسی واسطه سیله اهالی ایله سیخ علاقه ساخلاییردی. انجومن نمایندهلری انجومنین قرار و سرنجاملارینین حیاتا کئچیریلمه سینده بؤیوک فعالیت گؤستریردیلر. یوزلرله انجومن نماینده لری شهر و کندلرده خلق ایشینه رهبرلیک ائدیردی. انجومن نمایندهلری اؤز ایشلرینی محض بو پرینسیپ اساسیندا قورموشدولار.
بو پرینسیپین تطبیق ائدیلمه سی بوتون دولت حاکمیت اورقانلاری سیستئمینین واحدلیینی تعمین ائدیردی.
انجومنلرین فعالیتینه آلی حاکمیت اورقانی طرفیندن ائدیلن مرکزی رهبرلیک بوتون دولت حاکمیت اورقانلارینین مقصد، اداره و حرکت بیرلیینی تعمین ائدیردی. بو، بیلاواسیطه آذربایجان خلق حاکمیتینین اؤز کاراکتریندن بیر ضرورت کیمی دوغوردو کی، بو دا آذربایجان دمکرات فیرقه سینین رهبرلیگی آلتیندا زحمتکئش کوتله لرین اؤز فیرقه سی ایله اداره و حرکت بیرلیینین ایفادهسی ایدی. اونا گؤره ده تصادفی دئییلدیر کی، بوتون زحمتکئش خلق ملی موختاریتین مؤحکملندیریلمه سی اوغروندا مبارزه آپاریردی.
ایران آذربایجانیندا یارادیلمیش انجومنلر تاریخی ضرورتین نتیجه سی اولموش و گنیش خلق کوتله لرینی دولتی ایداره ائتمه ایشینه جلب ائتمکده بؤیوک رول اوینامیشدیر.


text:
بأش ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیه ترورچیلارا قارشی توتان یرلی یاغدایدا ادن گؤرهشینه دوُوام ادیأر
عیراغینگ دمیرقازیغینداقی متینا بؤلگه سینده پ. ک. ک نینگ 2 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
سیرت ولایاتی نینگ پرواری شهرینده ده دیشلی دپه دییلن یرده 3 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیرلیگی حاباری تاصصیقلادی.
تۆرکیه ترورچیلارا قارشی توتان یرلی یاغدایدا ادن گؤرهشینه دوُوام ادیأر.
دِگیشلی حابارلار
أردوَغان گۆن باتار یورتلارینی تانقیت اتدی
أردوُغان سوُنگقی دؤوۆرده بوُلان ترورچیلیقلی هۆجۆملره اۆسن چکدی و گۆن باتارینگ توتومینی یازغاردی
فیلیپین تۆرکیه دن ینه ایکی آتاق دیک اوچارینی ساتین آلار
تۆرکیه دن موندان اوُزال 2 آتاق دیک اوچاری فیلیپیها ایبریلیپدی.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
آشوریلر – اوْرتا تونج دؤورونده یۇخاری دجله چایینین اطرافلاریندا یئرلشن اراضی. آدی بۇرادا مؤوجود اوْلموش قدیم آشور داها سوْنرالار، آشور ایمپیراتورلوغو اورتا شرقده، میصرده و آنادولودا بؤیوک اراضیلری ترکیبینه داخیل ائدن قودرتلی بیر دؤولته چئوریلمیشدیر.
آشور دؤولتی – بابیلدن شومال قدر یارانمیشدیر. بۇ دؤولت کئچمیشده گۆجلو دؤولت اوْلموشدور. بابیل، سوریه، فیلیسطین اراضیلری آشور طرفیندن ایشغال اوْلونموشدور. میلادان اؤنجه ۶۰۵-جی ایلده آشور دؤولتی بابیل و ماد طرفیندن سوقوطا یئتیریلدی و توْرپاقلاری ایکی دؤولت طرفیندن بؤلوندو.
گؤرونتولر
قایناقلار


text:
بیز هامیمیز اورمیاییق / پینار شاکر
سالونون چیراقلاری سؤندورولدو. تاماشاچیلار بیرآزدان صحنه ده نه باش وئره جه یینی گؤزله ییردیلر ،من سه تئاترین آدینین آغلاما اورمیا اولدوغوندان اورمو شهرینین بیر اوشاق کیمی آغلیاجاقینی و(آذربایجانین) بیر آنا کیمی باشی اوسته دوروب آغلاما اورمیا ،آغلاما اورمیا دئیه جه یینی دوشونوردوم کی صحنه یاواش یاواش ایشیقلاندی
دنیزی تمثیل ائدن ماوی پرده لر صحنه نین اورتاسیندا ایشیلدیا ایشیلدیا ماس ماوی دالغالانیردی کی او آراداموغامات باشلاندی صحنه نین اورتاسیندا دنیز شپه لنیردی صحنه نین آرخاسیندا سا هابیل اوتوروب کامانچاسین سیزیلدادیر دئیه حیس ائدیردیم او آن،
دنیز شپه لنیردی آنجاق تاماشاچیلارین هامیسینی دنیزین او آن صحنه دن اوغورلاناجاغی ،یاخود قورویاجاغی قورخوسو سارمیشدی منیم ایچیمدن بیر حیس ال لرینی صحنه یه اوزالدیب صحنه ده کی شپه له نن دنیزی توتوب ساخلاییردی و نولار سونسوزا دک بئله شپه لن، نولار بیر آزدان قوروما ..نولار قوروما دئیه یالواریردی او آن هرکسین بیلینج آلتینی شورانلیغا چئوریله ن دنیز، قورخوسو سارمیشدی..
دنیزین ایچینه گیریب اوزه ردیک آتاملا ،آتام منه اؤزمه یی اؤیردیردی ،سیرتیمین اوزرینه اوزانیب آتام أل لرینی بوراخسا دنیز منی اوداجاق دئیه قورخوردوم کی صحنه ده دنیزین اورتاسیندان بنووشه گؤزلو بیر قیز چیخیب بیرینی گؤزلر کیمی ألینی آنلینا دایاییب اوزاقلارا باخیردی،
ایستر ایسته مز منیم ده گؤزوم بیرینی آختارمایا باشلادی، آنام اوزاقلاردا دایانیب آتاما اوشاق بوغولار مغایات اول دئیه چیغیریردی گؤزلریمی نیگران آتامین گؤزلرینه تیکیردیم. آتام نیگرانچیلیق یوخدور کیمین اوزومه گولومسه ییردی. دنیزدن اوزون ساچلی بیر اوغلان اوزه رک قیزا یاخینلاشدی اورمیااا،یارییم دیه قیزا سسلندی، قیزین آدی اورمیایدی اوشاقلیقدا شهرلری جینسییتی جهتدن دوشوندویومده تبریزی اوغلان اورمونو سا قیز دوشونردیم ،بو اویون دا اورمیا بیر شه هه ر یا بیر اوشاق یوخ بنووشه گؤزلو بیر قیزدی اوزون ساچلی بیر اوغلانی سئوگی له ییردی ..
دنیزین اوزرینده قورخودان گؤزلریمی یومموشدوم آتامین أل لرینی سیرتیمین آلتیندان یاواش یاواش چکدیینی حیس ائدیردیم کی گونشین گؤزلریمی یاندیرار کیمی قوماشدیردیغیندان دولایی یاواش یاواش کیرپیک لریمی آییردیم و آتا بوراخما دئیه چیغیردیم،صحنه ده بنووشه گؤزلو قیز اوزاقلارا باخیب آجیدان قیوورانیردی ، بیر قیز قان تر ایچینده آغلایا آغلایا اورمیا یا چاتیب شهریمیز یانیر ،اوشاقلار ،قوجالار، قهرامانلار اود ایچینده یانیر دئیه باغیریردی اورمیا باشینا چالیب آغلاشیردی اوزون ساچلی اوغلان اؤلکه سیندن ساواشجی گتیریب اورمیا یاشایان اؤلکه نی قورتارماق اوچون دنیزه ساری گئدیردی اورمیا دالیجا آغلاشیب گئتمه اورامان ،گئتمه اورامان دئیه چیغیریردی اورامان گله جیم ،تئزلیک له گله جیم دئیه دئیه دنیزه دؤندو ،
آتا بوراخما منی دئیه باغیریردیم دنیزین ایچینده ،اینسانلار بؤیوک بیر اطاعت کارلیق لا سیرت اوسته دنیزه اوزانیب گونشه تاپینیردیلار، آتامدا یانیما اوزانمیش تاپینیردی ..اینسانلار پار پار پاریلداییردیلار دنیزده، صحنه ده اورامان ساواشجیلاریلا قایتدیغی زامان ایتمه سین دئیه اورمیا 7چیراق یاندیرمیشدی و تانریا یالواریردی ، باشیم اوسته اوزون بیر قادین منی دنیزه باساجاق کیمین اوزومه باخیردی اوزو پاریلداییب گؤزلری ایشیلداییردی..
صحنه ده دنیز ایلاهه سی دنیزدن چیخیب آغلاما اورمیا نه قدر عذاب چکسن ده آغلاما آغلاسان دنیزین سویو شور اولاجاق دئییردی اورمیا یوخ من ائده بیلمه رم من عاشیق اولموشام دئیه باغیریردی ، باشیم اوسته دایانان اوزون قادین دانیشاندا سسیندن آنلادیم آنام اولدوغونو ،آنا آتا منی بئله بوراخیب من اوزمک باشارمیرام دئیه سیزیلدادیم آنام موتلو موتلو یانیما اوزاندی ،
دنیزده اوزن هر کس موتلویدو هرکس دئییب گولوردو آنجاق من گرگین ایدیم ایچیم ایچیمی یئییردی ،
صحنه ده اورمیانی توتوقلاییب چیراقلارینی سؤندورموشدولر بنووشه گؤزلو قیزین نارین بیلک لرینی زنجیره باغلاییب دوستاقلامیشدیلار.
دنیزده آز قالا بوغولوردوم یاپیشاجاق بیر شئی آختاریر کیمین بوغولما قورخوسوندان ال لریمی سویا شاپبیلداریردیم.
صحنه ده اورمیا عزا جزا وئریلیردی و نینیوا یاناجاق اودا دوشه جک بوتون اینسانلاری دئیه چیغیریردی آسوری عسگرلری اونو شالاقلاییردی اویسا سیریمی سادجه دنیزه دیه رم سیزه یوخ ،اؤلسم ده سیزه سیریمی آچمارام دئیه دئیه دیره نیردی ،او آن اورمیانین گؤزلریندن اودا بلنمیش دیرنیش یاغیردی او اؤله رم سیریمی دوشمنه آچمارام دئدیینده قادین گوجونو آلیب گوجلنیردیم آنجاق گؤزلریم یانمیش دی و بوغازیم شوراوو باغلایییب آجیشیردی صحنه ده اورمیا سیررینی دنیزه آچماسین دیه دوداقلارینی یاندیریردیلار آنجاق او بوتون آجیلارا دایانیب دوشمنه یالوارمیردی و سیز منیم دوداقلاریمی یاندیریب آغزیمی باغلاسازدا من سیریمی دنیزه حیسیم له گؤزومله دیه رم دیه باغیریردی، اورمیانین دوداقلاری یاندیریلدی آنجاق او 7چیراغی یئنه یاندیریب آسدی شهرین 7قاپیسیندان ، اورمیا دانیشا بیلمه دی، دردینی دئیه بیلمه دی آغلادی دنیزین سویو شور اولدو و ایچینده یاشایان بالیقلارین ،پری لرین نسلی کسیلدی تاماشاچیلار آغلاییردیلار، هابیل صحنه نین آرخاسیندا اوتورموش نیسگیل له سیزیلدادیردی کامانینی، گؤزلریم یانمیشدی آتام شیرین سو گتیریب گؤزلریمی یویوردو صحنه ده اورامان ،اورمیانی دنیزه چاغیریردی، گل اورمیا، گل یارییییم دئیه سسله ییردی، اورمیا اونون سسینه دنیزه گئدیردی، گئدیردی و اوزاقلاشیب گؤزدن ایتیردی.
گؤزلریمی آچدیغیمدا دوزلاقدا دورموشدوم آرتیق یئکه لمیشدیم چیم مه یی ده اؤیرنمیشدیم آنجاق نه دنیز واردی نه ده…. صحنه ده اویونجولار چیراق ال لرینده اورامانین یولونو گؤزله ییردیلر …صحنه ایشیقلاندی و تاماشاچیلار آیاق اوسته آلقیشلاییردیلار اویونجولاری آنام گؤز یاشلارینی سیلیردی منیم ایچیمده بیر قیز چیغیریر دی دنیزه ساری بیز هامیمیز اورمیا ییق ظلم قارشیسیندا دیره نن آنجاق سیرینی دوشمنه سؤیله میین ،دوداقلاری یانان آنجاق یالوارمایان بیز هامیمیز اورمیاییق یانیب کول اولاریق آنجاق وطنی ایشیقلاندیراریق بیز هامیمیز بیرر_ بیرر ایگیدیک، بیرر_ بیرر ساواشچیییق، بیرر_ بیرر اورامانیق ،اورمیاییق ..صحنه ده بیر اورمیا دنیزه گئدیرسه بوگون مین لرجه باشقا آدلار داشیان اورمیالار دنیزدن قاییدیر و گؤز یاشیمیزلا دولدوراریق دنیزی دئیه باغیریر..بیز هامیمیز اورمیاییق… بیز هامیمیز اورمیاییق….
یازار : پینار شاکر


text:
آذربايجان ديلينين تاريخی عوموميليکده تورک ديلی تاريخينين بير حيصه سی اولدوغوندان اونون کئچميشی حاقيندا تام معلومات آلماق اوچون تورک ديلينين تاريخينه ديقّت يئتيرمک لازيمدير.
سون دؤورون آراشديرمالارينا گؤره، تورکلر و تورک بويلاری حاققيندا معلوماتلارا میلاددان اؤنجه اوچ-ايکی مينايلليگين قايناقلاريندا راست گلينير. آنجاق بیر سورو آرکئولوژی و پالئونتولوژی بيلگيلره گؤره، تورکلر میلاددان اؤنجه دوققوز-سککيز عصرلرده آرتيق تاريخ صحنهسينه چيخميشديلار. تاريخه دهييشيک بوی، قبيله، سوی آدلاری ايله چيخان، عئينی کؤکه باغلی، ديل، دين، عيرق و مدنی بيرليگينی قورويان بو ائتنوس(قومیت) طبيعی کی، تورک آدينی دا چوخ قديمدن بری ياشاتماقدادير. تام دقيق اولان بودور کی، تورک آدينی داشييان بو ائتنوس بئش-سککيز عصرلرده موعاصير مونقولوستان توپراقلاریندا گؤگتورک خاقانليغينی قورموشلار. مرکزی مونقولوستاندا اولان گؤگتورک خاقانليغی باتی(غرب) طرفدن اورتا آسییانی بيرلشديرن، سرحدلری قارا دنيزه قدر اوزانان بؤيوک خاقانليق اولموشدور.
تورکلره عاييد تاريخی فاکتلاردان بيریده بودور کی، اونلار داها چوخ بيرلشديريجی و حاکيم فونکسيياسينی(تابع) يئرينه يئتيرن خالقين آدی ايله تانينميشلار.
مَسهسلن، کيممئر، کئمئر (قمر) بويونون حاکيميتی اله آلماسیايلا کيممئر دؤولتی، ايسکيتلرين کيممئرلری سيخيشديريب قارا دنيز بؤلگهسينه چيخارتماسی ايله دؤولت ايسکيت-سارمات دؤولتی اولاراق تانينماغا باشلاميشدير. هون دؤولتينی قوران سولالهده هم دؤولت، هم ده ميللَته اؤز آدينی وئرميشدير. گؤگتورکلری سقوطا يئتيرن اويغورلار دا بو يوللا گئدهرک تورک آدينين يئرينه اؤز سوی آدلارينا اوستونلوک وئرميشديرلر. محض بونون سونوجوندا تورک دؤولتچيليگی آچيق شکيلده اوروپا، چين، ايران دؤولتچيليگيندن فرقلنميشدير. فرقلی سولالهلرين هون دؤورونده، چين قايناقلاريندا سو(SO)، سئ(SE)، آسسور(ASSUR) قايناقلاريندا آشغوزای، يونان کرونيکالاريندا ايسکيت، پارسلاردا ساکا شکلينده فرقلی آدلار آلمالاری سانکی هر بيرينين يئنی بير خالق کيمی تاريخ صحنهسينه چيخماسينا سبب اولموشدور.
تورک تاريخي ايله باغلی سون دؤور تدقيقاتلاردا تورک آدينين چوخ قديم اولدوغو بيلديريلير. میلاددان اؤنجه 2000-جی ايلده آککاد قايناقلاريندا اورمو گؤلونون یان یؤورهسینده ياشايان توروکلردن بحث ائديلير. اونلار آککادلارلا ووروشموشلار و آراتتا توپراقلاریندا ياشاميشلار. میلاددان اؤنجه بير عصرده قافقازدا ياشايان و يونان قايناقلاريندا توروکئتئ(turukete) شکلينده قئيد اولونان تورکلردن صؤحبت آچيلير. گؤستريلير کی، اونلار هم گؤرونوشلری ايله، همده ياشام فورماسینا گؤره پارسلاردان و ايبئر-قافقاز خالقلاريندان سئچيليرلر.
توراتدا او زامانکی خالقلارين آدلارينی گؤسترن ائتنيک گؤستريجيده(قومییتلرین شاخیصلری) (میلاددان اؤنجه سککيز عصردن عیسینین دوغومونا قدر اولان دؤورو احاطه ائدير) اورتا عصرلرده دشت-قيپجاق آدلانديريلان اينديکی روسييا چؤللرينده ياشايان خالقلار توکامار و يا توکارام آدلانير. ايیودايزمی (یهودیتی) قبول ائدن خزر تورکلرينين يوخاری طبقهسیده توراتا صاديق قالاراق تورک آدينی توکارام (Tokaram )شکلينده ايشلتميش، اؤزلرينیده توکارام اوغوللاری آدلانديرميشلار. اون عصرده خزر خاقانی يوسيف يهودی هاسدای ايبن صافروتون(İosif yəhudi Hasday İbn Safrutun) سورغولارینا جاواب وئررکن خالقينين يافهسين اوغلو توکارامدان گلديگينی سؤيلهميشدير.
میلاددان اؤنجه اوچ عصر و ائراميزين بير-دؤرد عصرلرينه عاييد گورجو و ائرمنی قايناقلاريندا قافقازدا ياشايان باشقا کيچيک ايبئر-قافقاز و هيند-اوروپا سویلو خالقلاری ايله برابر تورک قؤوملاريندان هايلانتورکلر، بونتورکلر، آيريجا اولاراق وارساقلار، بولغارلار، باييندلیرلار، آرساکيلار و باشقا… حاقدا بیلگیلره گئنيش يئر وئريلميشدير.
4000 ايلليک ياشی اولان تورک ديلينين تاريخی موختليف يؤنوملردن تصنيف ائديلسه ده، سون تدقيقاتلاردا آشاغيداکی کيمی بؤلونور:
1- آلتای و يا پروتوتورک دؤورو
2- آنا و يا اسکی تورکجه دؤورو
3- اورتا تورکجه دؤورو
4- يئنی تورک لهجهلری و ديللری دؤورو
1- آلتای و يا پروتوتورک دؤورو
میلاددان اؤنجه 9000-جی ايلدن ائراميزين بئش عصرينه قدر داوام ائتميشدير.بو دؤور اساساً ايکی دؤوره آيريلير:
هونلارا قدرکی دؤور و هون دؤورو. پروتوتورکجهيه عاييد يازيلی آبيده اولماسا دا، یالنیز اؤرنک ايسکيت (هون) حؤکمدارلارينين (تومئن، قيونچئن، ايچژيسئ، اووئی، خولوقو و….) آدلاريدير. بوندان باشقا، پروتوتورکجهيه عاييد ائديلمه احتيمالی اولان ديللر بونلاردير: ائتروسکجا، ايسکيتجه (و يا هونجا)، شومئرجه، بولغارجا و …..
2- آنا و يا اسکی تورکجه دؤورو
ائراميزين آلتی-اون عصرلرينين احاطه ائدير. اسکی توکجه دؤورو ايکی قولا آيريلير:
آ) اورخون-يئنيسئی آبيدهلرينين ديلينی و بئش-سککيز عصرلری احاطه ائدن گؤگتورک دؤورو.
ب) سککيز-اون عصرلری احاطه ائدن اويغور دؤورو.
تورک ديلی تاريخينين اَن چوخ اؤيرهنيلن و اَن زنگين ديل اؤرنکلری اولان دؤورو بو دؤوردور. ديلده، دئمک اولار کی، یابانجی عُنصُرلارا راست گلينمهديگيندن بو دؤنهمی “صاف تورکجه” دؤنهمی آدلانديرناق اولار.
3- اورتا تورکجه دؤورو
اون بير-اون آلتی عصرلری احاطه ائدير. اورتا تورکجه دؤورونونو ان اؤنملی اولایی تورکلرين ايسلام دينينی قبول ائتمهسی و بو سببدن تورک ديلينه عرب، پارس و بیر سورو دیللردن سؤزجوکلر کئچمهسيدير. اورتا تورکجهيه داخيل اولان دؤنملر بونلاردير:
آ) قاراخانلی دؤنهمی
ب) خوارزمشاهلار دؤنهمی
ج) جاغاتای دؤنهمی
چ) اسکی آنادولو تورکجهسی دؤنهمی
د) ایندیکی ايران آدلانیلان اؤلکهنین توپراقلارینداکی قوللانیلان اوغوزجا
اِ) قيزيل اوردا، ميصير و سوريیهده يازی ديلی اولان قيپجاقجا
اورتا تورکجه دؤورونون (قاراخانلی دؤنَمينين) اَن بؤيوک حاديثه سی محمود کاشغری و اونون “ديوان لغت-التورک“ اثريدير. تورکولوژييايا ايلک فوندامئنتال(اساس) تؤحفه اولان “ديوان لغت-التورک” هله ده اؤز عظمتلی نُفوظونو قورويوب-ساخلاماقدادير. سون بیلگیلره گؤره، مؤليف اثرينی دؤرد دفعه دوزلتديکدن سونرا
1073- 1074-جو ايللرده تام بيتيرميش و بیر سورو بیلگیلره گؤره 1077-جی ايلده عرب خليفهلريندن مؤحتدیله تقديم ائتميشدير. احتيمال اولونور کی، محمود کاشغرينين تورک ديلينين قراماتيکاسينا عاييد باشقا اثریده اولموش (“جواهيرون-نهو فی لغت-التورک“)، لاکين تأسوف کی، دؤوروموزه قدر گليب چاتماميشدير. “ديوان لغت-التورک” اثری عربلره تورک ديلينی اؤيرتمک آماجیایلا قلمه آلينميشدير. محمود کاشغری تورکجه سؤزجوکلری داها ياخشی آنلاتماق اوچون آتالار سؤزلرينه، دؤردلوکلره و …. گئنيش يئر وئرميشدير. آيريجا اثرده توپونيملرين، او زامان بللی اولان تورک قؤوملارينين آدلارينين و سايلارينين يئر آلماسی و بونلارين تورکجه اولماسی اثرين ان دَیرلی کئيفيتلريندن بيريدير. “ديوان لغت-التورک”ده اون بير عصر تورک ديللری حاققيندا، دئمک اولار کی، گئنیش و چوخ درین بیلگیلر وئريلميشدير. قئيد ائدک کی، محمود کاشغری ايلک دفعه اولاراق تورک ديللرينی تصنيف ائتميشدير. او، جوغرافص و قيسماًده فونو-مورفولوژی باخيمدان تورک ديللرينی دوغو و باتی لهجهلرينه آييرميشدير. باتی تورک لهجهسينه چيغيل، ياغما، توخسی و اويغورلار، دوغو لهجهسينه اوغوز، قيپجاق، بولغار و سووارلار داخيلدير. مؤليفه گؤره، تورک لهجهلرينی صاف و قاريشيق اولماق اوزرهده تصنيف ائتمک اولار. مثلا ياغما، قيرغيز، قيپجاق، اوغوز و …. صاف تورکجهدير. قاريشيق اولانلار پارس ديلينين ائتکیسینده اولانلاردير. سوغدی (سوغداک)، کانجاک، آرگو بئله قاريشيق لهجهلردندير.
4- يئنی تورک لهجهلری و ديللری دؤورو
اون آلتی عصردن گونوموزه قدر اولان دؤورو احاطه ائدير. بو دؤور داها چوخ تورک ديللرينين تام دیفرانسياللاشماسی، موستقیل ديللر کيمی اؤزون اؤزل ادبی ديل خوصوصيتلری قازانديغی دؤوردور. عئينی زاماندا بو دؤورون اَن اؤنملی ديل حاديثه لريندن بيریده بیرسورو طايفا بيرليکلرينين باشقا ديل بيرليکلری ايچرهيسينده اَريمهسی، قايناييب-قاريشماسيدير. بئله کی، عرب اؤلکهلريندهکيقيپچاق طايفالاری (اساساً مملوک تورکلری) اوغوزلارلا، اوغوزلارين بير قيسمی کارلوق-اويغور و قيپچاق طايفالاری ايله ائلجهده کارلوق اوغوزلارلا، قيپچاقلار دا اؤز سیراسیندا کارلوقلارلا قايناييب قاريشديلار.
اوغوز طايفالاری قديم سلجوق، قديم تورکمن و قديم بولغار طايفالاری اساسيندا بير نئچه قديم و چاغداش ديلين يارانماسيندا ايشتيراک ائتميشدير: قديم آذربايجان، قديم عثمانلی، قديم تورکمن، آذربايجان، تورک، تورکمن و قاقااوز ديللری.
چئویرن : آیهان میانالی
قایناق: والتر آو لانگووا
What is written in the history of Turkish language?
As history of the Azerbaijani language as a whole is a part of the history of Turkic history it is necessary to pay attention to history of Turkic language to get complete information about its history.
According to researches of recent times information about Turks and Turk kins can be found in sources of III-İİ millennium. But according to some archaeological and paleontological sources Turks had already came on historical arena IX-VIII BC. This ethnos, which came to history with kin, tribe, family names and having same root, protecting language, religion and culture naturally had made Turk name lively from very old times. The exact fact is this ethnos bearing Turk name had set Goyturk khaganate in the territory of modern Mongolia during V-VIII centuries. Goyturk khaganate of Central Mongolia was a great khaganate stretching till Black Sea and uniting Central Asia from west.
One of the historical facts on Turks is that they were known more with name of the people executing of governing functions and making them more closely. For example, by capturing the power by Kimmer/Kemer/Qamar tribe Kimmer state became to known as Iskit-Sarmat state due to driving off Kimmers by Iskits towards Black Sea basin. The dynasty that founded Hun state gave its name to nation and to state as well, too. Uighurs that defeated Goyturks went the same way and instead of Turk name they gave own name. Just because of that Turk statehood openly was differed from Europe, China, and Iran statehood. Different dynasties got different names in Hun period, in Chinese sources as So, Se, in Assur sources as Ashguzay, in Greek chronicles as Iskit, in Persians as Saka had caused a situation when each of these nations derived as a new state.
It is noted in recent studies about Turk history that Turk name is very old. In Acadian sources of 2000 BC it was told about Turukis lived around the Urmia lake. They fought with Acadians and lived in the area of Aratta. It is told about the Turks, whose names marked as Turukete in Greek sources, lived in Caucasus in 1 century of BC. It is noted that they differed from Persians and Iberian- Caucasian peoples with appearance and living mode, too.
In the ethnic description in the Torah showing names of peoples of that time (it covers the period from VIII BC till birth of Jesus) peoples lived in Russian steps at medieval ages and called Dashti-Kipchaq are named as Tokamar and Tokaram. Top strata of Khazar Turks adopted Judaism, remained loyal to Torah and used Turk name as Tokaram, and called self as Tokaramogullari. In X century Khazar khagan Josef while replying to Jew Hasdai ibn Safrut told that his nation derived from son of Yasef Tokaram
In Georgian and Armenian sources of III BC and I-IV centuries of AD along with Iber- Caucasus and Indo-European other small nations lived in Caucasus a wide place was given to information about haylanturks, hunturks, separately varsaqs, bulgars, bayandirs, arsaks etc from Turkic kins.
If history of Turkic languages having 4000 years, they will be divided according to latest researches as:
1) Altai or prototurk time
2) Mother or time of ancient Turkic
3) Time of middle Turkic
4) Time of new Turkic dialects and languages
1) Altai or prototurk period
Period was lasted from 9000 BC till V century of AD. This period mainly is divided into tow periods: pre-Hunic period and Hunic. Though there is no written monument on proturk, the only sample is names of Iskit (Hun) kings (Tumen, Qyunchen, Icjise, Uvey, Khuluqu etc). Moreover these are languages that may be probably related to proturk languages: Etrusk, Iskit (or Hun), Sumeric, Bulgaric etc
2) Period of Mother or Old Turkic languages
Covers VI-X centuries of AD. Period of Old Turkic is divided into two branches:
- a) Period that covers language of Orkhan-Yenisey monuments and Goyturk period that covers V-VIII centuries.
- b) Period of Uighur language that covers VIII-X centuries
This is the period that learnt most in Turkic history and has richest language specimens. As there are no outside elements in language, this period can be called as “Pure Turkic”
3) Period of middle Turkic
Covers XI-XVI centuries. The most important event of middle Turkic language period was adoption of Islam by Turks and that is why many words from Arabic and Persian included in Turkic language. Stages that included in the Middle Turkic language period are:
- a) Qarakahnly stage
- b) Khorazmshah stage
- j) Chaghatay stage
- ch) Stage of Old Anadolu Turkic
- d) Oghuz Turkic used in Iran
- e) Kipchaq language that was a written language during Kyzyl Orda, Egypt and Syria etc
The biggest event of the period of the Middle Turkic language was a work of M.Kasghari “Divani lughat-i-turk”. Being a fundamental contribution in Turkic philology studies “Divani lughat-i- turk” still keeps its influence. According to recent information, after completing the work an author finally accomplished it during 1073-1074 after making 4 times corrections and according to some information it was submitted in 1077 to Arabian caliph Mohtadil. Probability M.Kashghai had a work on grammar of the Turkic (“Javahirun-nahv fi lughat-i-turk”), but unfortunately it did not reach our time. Work Divani lughat-i-turk was written to teach Turkic language to Arabs. M.Kashgari had given well enough place to proverbs, quadruples etc to better explain Turkic phrases. Including of names of toponymy (names of places) names of then Turkic kins and numbers and being in Turkic language is valuable feature of the work. It can be said that there is perfect and completed information in work Divani lughat-i-turk about Turkic langauges of XI century. Let us note that M.Kasghari had given for the first time a classification of Turkic languages. He geographically and partial phono-morphologically had divided Turkic languages in eastern and western dialects. Eastern Turkic dialects include chigil, yaghma, tokhs and uighurs and western dialects oghuz, kipchaq, bulgar and suvars. According to author, the Turkish dialects can be classified for being pure and mixed. For example, yaghma, kyrkyz, kipchaq, oghuz etc are pure Turkic languages. And mixed Turkic languages are those with influence of Persian language. Soghdi (soghdak), kanjak, argu are from such mixed dialects.
4) Period of new Turk dialects and languages
Covers a period since XVI century till our days. This period is a time when Turkic languages completely get differentiated and got features of specific literary language as independent languages. At the same time melting of some tribal unions inside of other language unions, getting mixed etc are most important language events of that time. So kipchaq tribes in Arab countries (mainly Mamuluk turks) got mixed with oghuzs, part of oghuzs with karluq-kipchaq and kirpchaq tribes, and with karluq oghuzs, kipchaqs with karluqgs in turn
Oghuz tribes had participated in formation of some ancient and modern language based on ancient Seljuk, ancient Turkmen and ancient bulgar tribes: Languages of ancient Azerbaijan, ancient ottoman, ancient Turkmen, Azerbaijan, Turk, Turkmen and Gagauz.


text:
ذکیه ذولفقاری ;1399 قاراباغین 44 گونلوک قورتولوش ساواشیندا، گنجهده دوشمن بومباردمانیندا شهید اولانلارین روحونا اتحاف اولونور
آرزی -آنا هارا گئدیرسن؟ آرزی سوردو.
– آیاغ اوسته گئدیرم بیر آنام گیله جانیم، سیز معلیم دئدیگی درسلرینیزی، تکلیفلرینیزی یازینجا، من قایدارام.
– هلهلیک آنا. آناسیگیلین قاپیلارینی دؤیهنده، ندنسه اورگی قاپیلا بیرگه دؤیونوردو.
-هجر قیزیم خوش گؤردوک، چوخداندی گلیب بیزه باش ورموسان ها، چوخ داریخمیشدیق سیزه.
-آناجان حاقلیسان! آنجاق ایشیم ائله چوخدو بو گونلر کی، اؤزون بیلیرسن دا، گونوم چوخراق تیکیش ماشینینین آرخاسیندا کئچیر. هله آنا قاقاشدان نهخبر؟
– قاقاش تئز- تئز زنگ آچیر شوکورآللاها سلامتدی. هه بیلیرم قیزیم ایشلریندن خبریم وار، سنه فخر ائدیرم. من قوجالمیشام، ألیمدن بیر ایش گلمیر. سن منیمده وریمدن ایشلییرسن جانیم. آرزی جان!گؤرورم چوخ هووشنهدهسن، سؤزلویه اوخشاییرسان بوگون. بیر شئی می دئمک ایسترسن.
– هه! آنا أصلینده ائله سیزه بیر سؤز دئمگه گلمیشم. بیز، منله قهرمان، بؤلگهیه گئتمگه قرار وئرمیشیک. راضی اولسازسا آرازلا-آرزی بیز قایدانا جان گلیب سیزده قالسینلار.
-راضی اولساز ندی هجر جان. اونلار منیم جانیمدیلار. سیز آرخاینجا گئدین. اینشاللاه خوش خبرلرله قایدارسیز. -اینشاللاه آنا، اینشاللاه. من چاییمی ایچیم تئز گئدیم. بوگون بایراقلاری تحویل وئرجَیهم. ایشیم چوخدور. اوشاقلاری سیزه، سیزی ایسه آللاها تاپشیرام آنا. آناسی بیرآز گؤزله ایندی گلیرم دئییب، او بیری اوتاغا کئچدی. چوخ چکمهدی کیچیک بیر چانتانی هجرین ألینه وئریب دئدی:
– هجر جان بیر آز پول، بیر آز ایسه یئر یئمهلیدی قویدوم. همده قاقاشا بیر ایکی دست دئیشیک اوچون پالتاردی. قاقاشی گؤرسنیز وئررسیز. گؤرنمزسزسه، هامیسی سیزین اولسون. نجور صلاح بیلسنیز خرجلیرسینیز.
– آنا بونلارا أصلا گرک یوخودو. اوردا پول پارانی نئینیریک جانیم آنام!
-قبول ائتمزسن چوخ اینجییرم قوزوم، اینان.
– اولدو آنا اولدو. سنله من هئچ باشارا بیلمیرم. اؤزوزدن موغایات اولون. سنده دوعا ائت آنا! دوعا ائت. آنا- بالا ائله قوجاقلاشدیلار سانکی سون گؤروشلریدی. هجر آتاسیلا دا چوخ مئهربانلیقلا ویداعلاشیب آغلار گؤزله، قاپیدان چیخدی.
-سلام بالالاریم من گلدیم. دئیین گؤروم درسلرینیزی اوخودونوزمو؟ آرزی، آناسینین قاباغینا قاچیب سئوینجک دئدی، آنا سن ننه گیله گئتدین، بیزده آتاملا آراز قیراغینا گئتدیک. بیلمیرسن آنا نهلر گؤردوک!!!. چوخلو کیشی، قادین، اوشاق اوتای دا، بیر چوخو ایسه بوتایدا دورموشدولار! یوموروقلارینی قالدیریب قیشقیریردیلار… نسه دئییردیلر، چوخو آغلاییردی، من قالمیشدیم آرادا، بو ایشلردن باش تاپانمیردیم. آنا سن بیلیرسنمی بونلار ندن گونده آراز قیراغینا یغیشیرلار؟
– نه گؤزل ایش گؤروبسوز جانیم. هله دئ گؤروم نه دئییب قیشقیریردیلار؟
– چوخونو یاخشی باشا دوشمدیم. فقط بیلدیم قیشقیریب دئییردیلر: قاراباغ بیزیمدی بیزیم اولاجاق!…
هجرین فیکری قارماقاریشغیدی. قراریندا شوبههسی اولمادیغینا رغمن، اوشاقلاریندان نئچه گون آیری قالماق دوشونجهسی اورگینی سیخیردی. نهایسه باشینی ایشه قاتیب بیر آز راحاتلادی. او گون آخشاما جان تیکیش ماشینین سسی ائودن کسیلمدی. آخشام اوستو یورغون آرغین بایراقلاری اوطولویوب سلقهیله باغلادی. سحر بیرینجی ایشیم بونلاری تحویل وئرمک اولار، اؤزونه دئدی. آخشام یئمگی حاضیرلاماغا مطبخه ساری گئدنده، آرازین سسینه دیسکیندی.
اونلا آرزی ألینده بیر مکتوبو هجره طرف اوزالدیب دئدی: آنا صاباح اورا چاتاندا بونو داییما وئر، دئنه بونو یاپیشدیرسین شوشانین دووارینا، همده اونو اؤپ بیزیم وریمیزدن. هجر حئیرتله دویغولانیب اونلارا باخدی. آغلار گؤزویله ایکیسین ده مؤحکم باغرینا باسیب اؤپدو. آنجاقندنسه بو گون هجر چوخ غریبه حیسلر یاشاییردی. اؤزوندن آسیلی اولمایاراق یاتاناجان بیر آن بئله، گؤزونو اوشاقلاردان چکه بیلمیردی. نهایسه، عائلهجه شاملارینی سوکوتدا یئدیلر. اوشاقلار یاتاق اوتاقلارینا کئچمدن، هجر بیر داها بو گون ایچینده نئچه کره دئدیکلری سؤزلری، توصیه لری تیکرار ائتدی.
عزیزلریم باخین: منله- آتانیزبیر نئچه گون کؤنوللولرله جیبههیه گئتمگه قرار وئرمیشیک. بو یولچولوق چوخ سوره بیلرده، بیلیرسیز بو بیر وطن بورجودو بیز ایسه بورجوموزو اؤدمهلییک. اینشاللاه ساغ سالامات ظفرله قاییدیب گلهجییک. امینم سیز چوخ یاخشی آنلایشلا ننه – بابا یلا داوراناجاقسینیز. سیز منیم جان جییرلریمسیزو… آردینی دئیه بیلمدی .
گئجه یاریدان کئچمیشدی، آرزیلا -آراز شیرین یوخونون ایچینده، آنجاق نه هجر یاتا بیلیردی نه قهرمان، یاتاقدا اویان بویانا فیرلانیب نه اولاجاغی دوشونوردولر، بیردن چوخ دهشتلی گورولتو بیر سس گلدی، آردینجا تاوان هجرله قهرمانین اوستونه یخیلدی.
هجر تکجه اورکدن آرازلا- آرزینی سسلیه بیلدی و تامام… ایلک آرزی، سوندا آراز یوخودان دیک آتیلدیلار، آنا سسلیه- سسلیه بیر باشا آتا- آنالارینین یاتاق اوتاغینا قاچدیلار. چوخ سسلدیلر… بیر سس گلمدی کی گلمدی… قونشولارین بیری هجرین چانتاسیندا اولان اوشاقلارین مکتوبونو ائوین خارابلارینین اوستونه یاپیشدیردی: بیز اوشاقلار ساواشدان بئزاریق.لوطفا یوردوموزدان چیخین.
“بیز اوشاقلار ساواشدان بئزاریق. لوطفن یوردوموزدان چیخین”.


text:
۲۵ مئی
۲۵ مئی:
- ۱۵۷۱ - ایسپانیا شاهی وِنِدیک٬ پاپ ایله عثمانلی دؤولتینه قارشی ایتّیفاق قراری آلدی.
- ۱۹۵۴ - توکیودا کئچیریلن دۆنیا سربست گۆلش مۆسابیقهلرینده تۆرکیه بیرینجی اوْلدو.
- ۱۹۶۳ - ۳۰ آفریقا اؤلکهسی بیر آرایا گلهرک آفریقا بیرلیگی اؤرگوتونو قۇردو.
- ۱۹۷۷ - اۇلدوز ساواشلاری فیلمی گؤستریمه گیردی.
- ۱۹۸۹ - میخائیل قوْرباچوف٬ شوروی سوسیالیست جۆمهۇریتلر بیرلیگی دؤولت باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۹۷ - افغانیستاندان قاچان جنرال رشید دوْستۇم٬ تۆرکیهیه سیغیندی.
- ۲۰۰۵ - آذربایجان نفتینی تۆرکیه اۆزَریندن دۆنیا بازارینا یئتیرمک اۆچون باکو-تیفلیس-جئیهان لۆله خطّینه ایلک نفت وئریلدی.


text:
اندونزیده باش وئرن زلزلهده اؤلو ساییسی آرتیر
باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاق ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدی
اندونزینین باتی جاوه ایالتینده ۲۱ نوامبردا باش وئرهن ۵،۶ بؤیوکلوگوندهکی زلزلهده حیاتینی ایتیرهنلرین ساییسی ۲۷۱ نفره یوکسلدی.
اولوسال اولایلار یؤنهتیمی آژانسی باشقانی سوهاریانتو، ۲۱ نوامبردا اؤلکهنین باتی جاوه ایالتینده باش وئرهن زلزلهدن ایکی گون سونرا ۶ یاشلی بیر اوشاغین ییخینتیلار آلتیندان چیخاریلدیغینی آچیقلادی.
ایندییه قدر ۲۷۱ نفرین حیاتینی ایتیردییگ زلزلهده ان آز ۴۰ نفرین هله ده ایتکین اولدوغونو قید ائدن سوهاریانتو، ۲ مین ۴۳ نفرین یارالاندیغینی بیلدیردی.
سوهاریانتو، اؤلنلردن ۱۰۰ نفرینین اوشاق اولدوغو دوغرولادی.
تخمیناً ۶۲ مین نفرین باریناقلاردا قالدیغینی بیلدیرهن سوهاریانتو، آختارما-قورتارما قروپلاری، پلیس و کؤنوللولره دستک اولماق اوچون زلزلهنین باش وئردیگی بؤلگهیه ۱۲ مین اوردو پرسنلینین گؤندریلدیگینی قید ائتدی.
سوهاریانتو، زلزله نتیجهسینده سیانجوردا ۵۶ مین ۲۳۰دان چوخ ائوده خسارت اولوشدوغونو، ۳۱ اوخول داخیل اولماقلا ۱۷۰دن چوخ دؤولت بیناسینین ضرر گؤردوگونو آچیقلادی.
ایلگیلیلی خبرلر
اینگیلیس و آمریکالی دکترلار تعلیم اوچون تورکیهیه گلدی
"تکجه اینگیلتره و آمریکادان دئییل، دونیانین هر یئریندن تعلیم آلماق اوچون باشاکشهیر جام و ساکورا خستهخاناسی اورولوژی کلینیکینه گلیر"
خزر ساحیلینده مینلرجه سو ایتی اؤلوسو تاپیلدی
اؤزللیکله یوزباش بؤلگهسینده و سولاق و شورنیکا چایلارینین آغیزلاری آراسیندا چوخ ساییدا اؤلو سو ایتی اولدوغو بیلدیریلدی
نیجریهده ۱،۸ میلیون نفر ایدز خستهسیدیر
"ایدزه قارشی یئریدیلن موختلیف کمپینلرین آرزو ائدیلن نتیجهسی یاواش یاواش الده ائدیلمهیه باشلاندی"


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
Ö z یکی از شرکتهای استان مرکزی، ای منیم Allah و Sign varlıq ağacının meyvlındır, Ey ménim Ümidim! مَهِبَتینین صف چَشِمَلِرینین سولاریندان مِنِ دویونجا ایچیر، ای مِنِم شَرَفیم و سَنین اِبِدی اینایتینین کولگه نوسیند مِنُرُمِن مِسَک! سئن یاخینلیق چمئنلییند اؤز هوزوروندا مئنی گئزدیر، ای مئنیم مَهبوبوم، سئنین مئرهمت تاکستین ساغیندا مِنی اِیلَنَشدیر، ای مُسَدیر! Sevincinin rayihəli nəsimlərini mənim üstümə əsdir, Ey mənim Mətləbim, Məni Həqiqət cənnətinin zirvəsinə çatdır, Ey mənim Məbudum! سِنین تَکلیک گؤیئرچینینین تَرَنَلِرینی مَنِه دینلَت، ای پریلدایان! قودرت و قووووت روحونلا منی کانلندیر، ای منیم پیرویردیگاریم! عشقینین روحوندا منی موهکم ساکسلا، ای منیم یاردیم ادنیم، اؤز رازیلیق یولوندا ادیملاریمی قووووتلندر، ای منیم خالقیم! سهنین اولومزلوک باغیندا، وزن قارشیندا، ببینیم ور، سین ای مئنه مرهمتلی و سئنین ایزت کورسوند منی سئنیم، سینه! اینایات سمانا منی اوکالت، ای منیم کانلندیرانیم، هیدایت گؤنهسینه منی یونالت، ای منیم سِزب ادِنیم! سئنین گؤرونمز روحونون تزاهورلری قارشیسیندا مئنی حزیر و سئن ای مَنیم Əvvəlim و mənim ən Uca İstəyim و Sənin ظهیر مهین الهین قارین قارین قارین مهین الهه!
Sən istədiyini etməyə Qadirsən. Sən، həqiqətən، Ən Uca، Ən Cəlallı، Ən Yüksəksən.
-بهاءالله
روحانی اینکیشاف
5. İnayət səmana məni ucalt، ای الله، و هدایات Günəşinə məni yönəlt
روحانی اینکیشاف دولار
گوزللییینی روزیم، هوزورونو سویوم، رازیلیغینی ومیدیم، تریفینی املیم
Öz sevimlilərini ədalət libasına bürü onların varlığını etibar işığı ilə Nurlan
İnayət səmana məni ucalt، ای الله، و هدایات Günəşinə məni yönəlt
من bilmirəm، mənə fayda verən nədir، ziyan vuran nə; Sən hər şeyi
İ zn ver, Sənin aləmlərinin hər birində onun xilası olacaq şeyə çatsın
O duanı Eşidən، ona cavab Verən Allahdır! و اولسون چلالینا، ای ماه
Fəzlinin bir nişanəsi kimi, bütün günü və gecəni Sənin həyatverici yellərini
تا کی، اورآییم سِنین ایشقینل اِلِه دولسون کی، اورادا دونیا سِوگیسینه. باغلیغا یر
سئنین زوهورونون توروندا یانان آتشل اونون اودونو، آلوونو شولئن
Sənin xidmət yolunda addımlayır, lütfünü gözləyir, kəramətinə ümid
بو سینین نورلو بیننده و روحانی کلندیر، او کیس کی، سئنین یاخینلیغینا.
بونلار سئنین زئف بئندلریندیر، سئنین اوکا بئیانین قارشیسیندا خوب ئین.
بونلار سئنین بئندئلریندیر کی، سئنین نیدانا س ورمکله، سئنین تریفینی.


text:
تورکییه شدتله قینادی
"بو عینی زاماندا بیرلشمیش میللتلرین تروریزمله باغلی وئردیگی قرارلارین بالذات بیرلشمیش میللتلر طرفیندن آچیق بیر پوزونتوسودور"
تورکییه، بیرلشمیش میللتلردهکی یپگ/پکاکا قالماقالینی شدتله قینادی.
خاریجی ایشلر باخانلیغیندان وئریلهن یازیلی آچیقلامادا، بیرلشمیش میللتلر اوشاقلار و سلاحلی چاتیشمالار اؤزل نمایندهسی ویرجینیا گامبانین، بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/پید/یپگ کنترلونداکی سؤزده سوریه دموکراتیک گوجلرینه باشچیلیق ائدن تروریست "فرهاد عبدی شاهین" ایله، عضولرین بیلگیسی دیشیندا بیر آرایا گلهرک "فعالیت پلانی" ایمضالاماسی، بیرلشمیش میللتلر آدینا سون درجه وخیم حادثه اولاراق دگرلندیریلدی.
تورکییهنین سؤزوگئدن گلیشمه اوزرینه بیرلشمیش میللتلر اورگانلاری یانیندا درحال لازیم اولان گیریشیملری گؤستردیگی وورغولانان آچیقلامادا بونلار قید ائدیلدی:
"ترورلا مباریزهده اؤن سیرادا اولماسی لازیم اولان بیرلشمیش میللتلرین، بیر ترور هؤرگوتویله آنلاشما یاپماسی هئچ جور ایضاح ائدیلهبیلمز. بو عینی زاماندا بیرلشمیش میللتلرین تروریزمله باغلی وئردیگی قرارلارین بالذات بیرلشمیش میللتلر طرفیندن آچیق بیر پوزونتوسودور".
بیرلشمیش میللتلرین ترور هؤرگوتو پکاکا/پید/یپگنین اوشاقلارا قارشی زورلا سلاح آلتینا آلماق، او جملهدن ان آغیر انسانی و اولوسلارآراسی حقوق جینایتلرینی ایشلدیگینی تصدیق ائتمهسینین، ترور هؤرگوتونون سابقهسینین بیر داها گؤزلر اؤنونه سریلمهسی باخیمیندان اؤنملی اولدوغونا ایشاره ائدیلهن آچیقلامادا،
"آنجاق بیرلشمیش میللتلرین بو پروبلئمی حل ائتمک اوچون الی قانلی ترور هؤرگوتونو مخاطب آلماسی اصلا قبول ائدیلمز" دگرلندیرمهسینه یئر وئریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیب
تونجلی شهرینده پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیبç
چاووش اوغلو:"یونانیستان ترک-سلاح ائدیلمیش آدالارین ایستاتوسونو پوزماغا سون قویمالیدیر"
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو رومینیانین خاریجی ایشلر ناظیری بوگدان اورسکو ایله ناظیرلیکدهکی گؤروشوندن سونرا پایتاخت آنکارادا تشکیل ائدیلن بیرگه مطبوعات کنفرانسیندا چیخیش ائدیب.
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا تروریستلری طرفیندن دؤشنن پاتلاییجینین پاتلاماسی نتیجهسینده کماندو مین باشی محمد دومانین شهید اولدوغو بیلدیریلدی


text:
رومن شیشکین
رومن شیشکین (اینگیلیسجه: Roman Shishkin) (دوْغوم:۲۷ ژانویهٔ ۱۹۸۷ (۳۵ یاش) وورونژ) بیر فوتبالیست. کراسنودار فوتبال کولوبو و روسیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده رومن شیشکین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ایسپارتاک مسکو کولوبونون اویونچولاری
- کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری
- یاشایان اینسانلار
- لوکوموتیو مسکو کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
- ۲۰۱۷ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- کراسنودار کولوبونون اویونچولاری


text:
روبرت ویتک
روبرت ویتک (اینگیلیسجه: Róbert Vittek) (دوْغوم:۱ آوریل ۱۹۸۲ (۴۰ یاش) Bratislava) بیر فوتبالیست. ایسلوواکی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده روبرت ویتک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- آنکاراقوچو کولوبونون اویونچولاری
- ایسلوان براتیسلاوا کولوبونون اویونچولاری
- نورنبرق کولوبونون اویونچولاری
- لیل کولوبونون اویونچولاری
- مدیپول باشاکشهیر کولوبونون اویونچولاری
- ترابوزاناسپور کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
الیا کازان
الیا کازان (اینگیلیسجه: Elia Kazan) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجیسی و اوْیونچو. ۷ سپتامبر ۱۹۰۹ ایلینده ایستانبول شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۴ ایل عؤمر ائلهییب و ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ۱۹۳۴–۱۹۷۶ ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
گرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elia Kazan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده الیا کازان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[v:Special:Search/no|اؤیرتیملر]] ویکیبیلیمیوردوندا


text:
`آوروپا 2001` نتیجهلر
خبرلر [1117]
- روسیا نفتینین ساتیشینا بؤیوک ضربه
- آوروپا پارلمانینا سایبری سالدیری
- چارلز میشل: تورک خالقینین یانینداییق
- آوروپا بیرلیگی 2023-جو ایل اوچون اوکراینایا یاردیم پاکتینی آچیقلاییب
- یورولیگ: پلی-اوف جوتلوکلری بللی اولور
- "فنرباغچا" 1/8-ده، "ترابزونسپور" آوروپا لیگینی ترک ائتدی
- آوروپا بیرلیگینین بوسنیا و هرزگوینا-داکی میسیونونون مدتی اوزادیلدی
- چاناققالا کؤرپوسو بیر اؤدول داها آلدی
- آوروپا بیرلیگی بمت و تورکیه-یه تشککور ائدیب
- آوروپادا ایللیک تورم رکورد قیریب
- مولود چاووش اوغلو: "آوروپانین ضعیفلمهسی بیزیم خیریمیزه دئییل"
- "فنرباغچا"دان محتشم گئری دؤنوش
- الیور ورهلی : "ایکی طرف آراسیندا گوجلو امکداشلیق وار"
- پارچالی گۆنش توتولماسی تۆرکیهدن ایزلهندی
- آوروپا بیرلیگی ایرانا قارشی یئنی تحریم لر تطبیق ائدهجک
- ساخاروو اؤدولونه "اوکراینا خالقی" لاییق گؤرولدو
- اردوغان پارتیسینین قروپ توپلانتیسیندا دانیشدی
- آوروپا بیرلیگیندن ایرانا یئنی تحریملر
- اردوغان آستانادا پوتین ایله گؤروشدو
- آوروپا لیگی: "ترابزونسپور" اودوزدو، "فنرباغچا" غالیب گلدی
- آوروپا داها آغیر گونلره حاضیر اولمالیدیر
- آوروپا شامپیونو اولدو
- آوروپا افغانیستان داکی اینسانی بحرانا جاواب وئرمکده ایستکسیزدیر
- مینلرله قاچقین اوشاق آوروپادا ایتکین دوشوب
- تورکیه آوروپا اوچون بیر طبیعی گاز مرکزی اولور
- پراگ-دا آذربایجان، فرانسا، آوروپا بیرلیگی شوراسی و ائرمنیستان لیدئرلرینین یئنیدن گؤروشو اولوب
- جمهور باشقانی اردوغان دان آوروپا بیرلیگینه مئساژ
- تورک بایراغی آوروپانین ذیروسینده
- آوروپا اؤلکهلری بو ترورچولاری قبول ائتمک ایستمیر
- آوروپاداکی تورکلر اوی وئرمهیه باشلادی
- آوروپا بیرلیگی-نین آنکارا-داکی سفیرلری زیبک اوینادیلار
- قاردان یارادیلان EYOF مدنیت کوچهسی آچیلدی
- تورکیه واکیفبانک قادین والیبال تیمی آوروپا شامپیونو اولدو
- سون سؤز باتینین
- تۆرک قیزلاری آوروپا شامپیونو
- 2017 آوروپا گنجلر اولمپیک قیش فستیوالی ارضرومدا باشلادی
- آوروپا بیرلیگی 2016دا ساوونمایا 200 میلیارد آورو خرجلهدی


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
جولیانا مارقولیس (اینگیلیسجه: Julianna Margulies) آمریکالی اوْیونچو ۱۹۹۱–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
nojobforawoman.com وارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Julianna Margulies»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده جولیانا مارقولیس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
دؤردونجو بالاش
دؤردونجو بالاش، ایگیرمی یئددینجی ارشک، سلطنت ایللری (م.۲۰۸-۱۹۱)
پادیشاهلیقدَییشدیر
اوچونجو بالاشدان سونرا ۲۷-نجی ارشک دؤردونجو بالاش آدیله اشکانی شاهی اولدو. اکثر تاریخچیلرین فیکرینه گؤره اوچونجو بالاشین بؤیوک اوغلوایدی.
بو زامانلار روم ایمپیراتورلوغوندا جیدی دیدیشمهلر باش وئریر و بو حادیثهلرده ایکی قیصر اؤلدورولور. نهایت سوروس اوزون دؤیوشلردن سونرا غلبه چالیر. دؤردونجو بالاش میلادی ۲۰۸-جی ایلده اؤلدو. اونون ایکی اوغلو وارایدی و هر ایکیسی اؤلکهنین موختلیف یئرلرینده شاهایدیلر[۱].
قایناقلاردَییشدیر
- ^ زهتابی, محمدتقی (۱۳۸۲). ایران تورکلرینین اسکی تاریخی، ایکینجی جیلد:اسکند دؤوروندن ایسلاما قدر. تبریز: نشر اختر. آیاسبیان: ۹-۳۷-۶۷۵۶-۹۶۴.


text:
چیگره مسئله سی بوییچه اوزبیکستان بیلن قیرغزستان اورته سیده کیلیشوو امضالندی
اوشبو مطلب نی قیرغزستان حکومتی مطبوعات مرکزی بیلدیردی
چیگره نینگ انیقله نیشی بوییچه اوزبیکستان بیلن قیرغزستان اورته سیده اورتاق بیر کیلیشوو امضالندی.
قیرغزستان حکومتی مطبوعات مرکزی, ایکله اولکه دولت لری اورته سیده چیگره نی انیقلش هیئت لری نینگ پایتخت بشکیک ده اوچره شگن لیگی بیلدیریلدی.
ییغیلیش آرتیدن قیرغزستان ملی خوفسیزلیک دولت کمیته سی باشلیغی و وزیرلر کینگشی باشلیغی نینگ اورینباسری قمچی بیک تاشی اف بیلن اوزبیکستان باش وزیری عبدالله عارف اف اورته سیده چیگره نی انیقلش بوییچه اورتاق کیلیشوو امضالنگن لیگی معلوم قیلیندی.
بیاناتده, کیلیشوو نینگ, قیرغز- اوزبیک دولت چیگره سی نینگ معلوم بولیم لری بیلن علاقه لی ینگی بیر لایحه حقیده کیلیشیب آلیش توغریسیده بیر پروسه نینگ باشله تیلیشی نی قمره گن لیگی بیلدیریلدی.
قیرغزستان بیلن اوزبیکستان اورته سیده 1379 کیلومترلیک اورتاق چیگره نینگ 200 کیلومترلیک بولیمی بیلن علاقه لی میلادی 2021- ییل 23- و 25- مارچ کون لریده اوزبیکستان پایتختی تاشکینت ده بولیب اوتگن مذاکره لرده چیگره گه تیگیشلی مسئله نینگ ایکّی تامانلمه اوله راق توپراق اوزگریشی یولی بیلن ییچیلگن لیگی بیلدیریلگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
بیرقطار اروپا اولکه سی ایران نینگ اتوم پروگرامینی کینگه یتیریش قرارینی قاره له دی
موضوع بوییچه انگلستان، فرانسه و آلمان تامانیدن مشترک بیانات بیریلدی
ایران تشقی ایشلر وزیرلیگی انگلستان نینگ بویوک ایلچیسینی چقیریب آگاهلنتیردی
ایران نینگ لندن بویوک ایلچیلیگی بناسیگه قره ته قول اوریلگن هجوم اوچون چقیریلگن


text:
تورکیهده کورونا ایله باغلی سون دوروم - ۲۸ ژانویه ۲۰۲۱
ساغالان سون ۸ مین ۹۰۲ نفرله ایندییه قدر ایکی میلیون ۳۴۰ مین ۲۱۶ نفر معالیجه ائدیلدی
تورکیهنین کوروناویروس ایله مباریزهسینده سون ۲۴ ساعاتدا ۱۲۹ وطنداش حیاتینی ایتیردی.
بئلهلیکله ویروسدان حیاتینی ایتیرنلرین توپلام ساییسی ۲۵ مین ۶۰۵ نفره چاتدی.
اؤلکهده ۱۷۳ مین ۲۱۰ نفر تستدن گئچیریلدی. اونلاردان ۷ مین ۲۷۹ نفرین تستی مثبت چیخدی، خستهلیک علامتلری گؤرولن ۶۷۰ نفر معالیجه آلتینا آلیندی.
ساغالان سون ۸ مین ۹۰۲ نفرله ایندییه قدر ایکی میلیون ۳۴۰ مین ۲۱۶ نفر معالیجه ائدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغاندان باتییا سرت تپکی
"دونیانین باشقا بیر یئرینده ترور هؤرگوتو اؤیرتمنلری و اوشاقلاری بئله آلچاقجا قتله یئتیرمیش اولسایدی، گونلرجه، هفتهلرجه، آیلارجا گوندمده اولار، تپکیلرین آردی آرخاسی کسیلمزدی"
اردوغان: بؤیوک و گوجلو تورکیهنی انشا ائدنه قدر موباریزه داوام ائدهجک
"نه ترورون نه ده ترور هؤرگوتونون جیلووونو اللرینده توتان امپریالیست چتهلرین بیزی یولوموزدان ائتمهسینه ایجازه وئرمهیهجییک"
آکار: ۳۲۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"هر یئرده کیشیلیکلی و کیملیکلی سیاستلرله اؤلکهمیزین و میللتیمیزین حاق و حقوقونو ساوونوروق"


text:
ماکسول موعادیلهلری
ماکسول مۇعادیلهلری الکتریک مئیدانی و مغناطیس مئیدانینین نئجه تؤرنمهسی و تغییرینی تشریح ائدیرلر و بو مئیدانلارین الکتریک یوکو و الکتریک جریانی ایله نئجه باغلیلیقلارینی فوْرمولا سالیرلار. بو موعادیلهلر کلاسیک الکترومغناطیس مئیدانی نظریّهسینین اساسی و برق مهندیسلیگینین تملی ساییلیرلار. ایلک دؤنه اولاراق اینگیلیسلی فیزیک عالیمی جئیمز کلارک ماکسول بو موعادیلهلری فورمول شکلینده 1861-ده یاییملامیشدیر.
آشاغیدا گلن بو دؤرد موعادیله، ماکسول موعادیلهلرینین هویساید فوْرمودورلار:
بوردا الکتریک یوکو ، الکتریک جریانی سیخلیغی، الکتریک مئیدانی شیدّتی، مغناطیس مئیدانی شیدّتی و ایله مادّهنین الکتریک و مغناطیس قوطبیلیک سیخینتیلاری یانی و ایله موعیّنلشن مئیدانلار دیرلار. خطّی مادّهلرده واریمیز:
و بو ایکی مئیدان بئله حسابلانیرلار:
تانسوْر فوْرمو[دَییشدیر]
بو موعادیلهلرین تانسور فورمو بئله دیر:
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Maxwell's equations»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (19 نووامبر 2015 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۵ (سایی)
۵ یوْخسا بئش، ۴دن سوْنرا و ۶دان قاباق یئرلشن بیر طبیعی عدددیر.
خصوصیتلر[دَییشدیر]
- هر بیر سایینین سون (ساغداکی) رقمی ۰ یا ۵ اولسا، او سایی بئشه بؤلونه بیلر.
- بئش، یالنیز ساده ساییدیر کی سن (ساغ) رقمی بئشدیر، چون باشقا بئله ساییلار، بئشه بؤلونه بیلیرلر و اونا گؤره ساده دئییللر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«5_(number)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۶ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ۵ (سایی) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۲۱ آذر حرکاتینین ۶٨-جی ایلدؤنومو مناسبتی ایله
آذربایجان دموکرات فرقه سینین بیاناتی
عزیز هموطنلر!
آذربایجان مختار دولتینین(ملی حکومتینین) یارانماسیندان ۶٨ ایل کئچیر. ارتجاع و گئریچی قوه لر طرفینین خالوارلارلا بهتان و افترالارا باخمایاراق ملی حکومتی هله ده ایراندا یاشایان خاقلارینین حقوقلارینین برپاسی و اؤلکه ده مکراتیانین تأمینی اوچون ایران ضیالایلاری، آزادلیق سئورلری، زحمتکشلری آراسیندا بیر اؤرنک اولاراق تانینیر. آذربایجان ملی حکومتین بوتون سندلری و سید جعفر پیشه ورینین باخیشلاری، زحمتکشلرین ومحروم خالقلارینین بیرلیگینین تأمینی اوچون آذربایجاندان باشلایاراق بوتون ایرانا یاییلاماسی سیاستینین اصراری دئمک ایدی. پیشه ورینی و اونون دولت کابینه سی ظلم، استبداد، زوراکیلیق و هر جور ملی آیریسئچکیلیگی، برابرسیزلیگی و عدالتسیزلیگی آرادان قالدیرماقلا یاناشی، بوتون ایران وطنداشلارینین برابر حقوقلوغون برقرار اولماسی اوچون چالیشیردی.
۱۳۲۴-جو ایل ۱۲ شهریور ده " ۱۲شهریور" بیاننامه سی سید جعفر پیشه ورینین رهبرلیگی ایله اعلان ائدیلمه سی، اؤلکه نین تهلوله سیزلیگینه و ملی منافعنین قورونماسینا تأکید ائتمکله، آذربایجان دموکرات فرقه سینین بانیلرینین هدف و مقصدلری آچیق شکیلده گؤستریر. ائله همین پرنسیب داخلی و خارجی ارتجاعچیلار و غارتگرلرین منافعلری ایله ضدیت تشکیل ائدیر. بو اوزدن ده اونلارین غضب و نفرتلرینه سبب اولور.
بو مراجعتنامه نین بیرینجی بندینده بئله یازیلیر: " ايرانين استقلال و تماميتينی ساخالماقالا برابر، آذربايجان خلقينه داخلی آزادليق و مدنی مختاريت وئريلمه ليدير کی، ائده بيلسين اؤزونون فرھنگی يولوندا و آذربايجانين آبادلاشماسی و ترقیسی اوچون عموم مملکتين عادلانه قانونولرينی گؤزله مکله برابر، اؤز سرنوشتينی تعيين ائتسين.(بو ۱۲ شهریور کتابیندا بئله یازیلیب- اورژینال نسخه ده)" و باشقا یئرده تأکید اولوب: " ... امینیک کی، آذربایجانین ترقی و اصلاح اولونماسی ایرانین انکیشافینا سبب اولاجاقدیر. بئله لیکله ده وطن، قولدورلاردان و مرتجع لردن خلاص اولاجاقدیر."
آذربایجان دموکرات فرقه نین بانیلرینین ایلکین باخیشلاری، آذربایجان خالق قورولتایینین سندلرینده ده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. همچنین اورادا فردی و اجتماعی آزادلیقلار، وجدان و مطبوعات آزادلیغینا دا اشاره اولونموشدور. ایرانین سیاسی تاریخینده ایلک دفعه اولاراق قادینلارا سئچکیلره قاتیلماق اجازه سی وئریلدی. گئنیش فهله، زحمتکش و کندلی کوتله لرینین، هابئله محلی و اؤلکه داخلی اهالینین محروم زمره سی، ضیالیلار، آزادلیق سئورقوه لر فرقه نین یارانماسیندان سئوینجلری و اونون سیرالارینا قوشولماقلاری، بونلارین هامسی او تشکیلاتین پروگرامینین دوزگون و شرایطه اویغول اولماسینی گؤستریر.
آذربایجان دموکرات فرقه سینین فعاللاری آبان آیینین ۱٩-۲٩-ا قدر آذربایجانین هر یئرینده اعتراضلار و نمایشلر تشکیل ائتدیلر. بو خالق اعتراضلارینین مقصدی " ایالت و ولایت انجمنلرینین" برپا اولونماسیدان عبارت ایدی. بو نمایشلرده آذربایجانین مختلف شهر و قصبه لرینده فرقه رهبرلری و فعاللاری خالق ایچریسینده سئچیله رک مبارزه میدانینا قدم قویدولار. بو ییغینجاقلاردا خالق طرفیندن فرقه نمایندلری سئچیلیب و آبان آیینین ۲٩-دا ۷۲۴ نفر خالق نماینده لری خالق قورولتاییندا اشتراک ائتمک اوچون تبریز شهرینه داخل اولدولار. بو قورولتایدا شاه، باش ناظر و شورا مجلسینین صدرینه آچیق مکتوب یازیلدی. او مکتوبدا آذربایجانا مختاریت وئریلمه سی طلبی ایره لی سورولدو.
۱۳۲۴-جو ایلین آذر آیینین ۶-دا بو قورولتای ایالت و ولایت انجمنلر سئچکیلرینه باشلادی. بو سئچکیلر ۵ گون سوردو. انجمن "آذربایجان ملی مجلسی" آدلاندیریلدی.
قید ائتمک لازیمدیر کی، بو قیسا مدت عرضینده آذربایجان دموکرات فرقه سینین عضولرین سائی تخمینا ۲٠٠مین نفر ایدی.
۱۳۲۴-جو ایلین آذر آیینین ۲۱-ده (۱۲دکابر ۱٩۴۵) ملی مجلس۱٠۱ نماینده عضولردن ۷۵ نفرینین اشتراکی ایله رسمی شکیل ده ایشه باشلادی. ۴۷ یاشلی میرزه علی شبستری مجلسین رئیسی سئچیلدی. مجلس دولتین مختلف ارقانلارینی تعیین ائتدی. وزیرلر هیئتی پیشه وری باش ناظر اولماقلا ۱٠ نفردن تشکیل تاپدی. دولت کابینه سینین ترکیبینده مدافعه و خارجی ایشلر ناظرلری یوخ ایدی.
فرقه نین ایلک قورولتاییندان سونرا سید جعفر پیشه وری ۱۳۲۴-جو ایلین مهر آیینین ۱٠-دا مقاله سینده یازیر: " بیزیم شعارلاریمیز گیزلی و شبهه تؤره دن دئییل، بیز سپاراتچیلیق(تجزیه طلبلیک) و ایرانین اراضی بوتؤولویونه قارشی دوشونجلر له مبارزه ائدیریک.... ایالت و ولایت انجمنلرینین یارادیلماسی بیزیم قانونی حاققیمیزدیر... آتالاریمیز بو حاققی زور، قهر، و غلبه ایله الده ائتمیشلر. (ایندی) بیز اونوغصبکارلارین جایناغیندان چیخارماق ایسته ییریک..."
۱۳۲۴-جو ایلین آذر آیینین ۲۱-ده سید جعفر پیشه ورینین رهبرلیگی ایله ملی دولت آذربایجان ملی مجلیسنده تصدیق اولدو. بو دولت بلافاصله بوتون گوجو ایله زحمتکشلر هابئله محروم اهالینین یاشاییشینین یاخشیلاشماسی اوغروندا مهم سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، مدنی تدبیرلری حیاتا کئچیرمه یه باشلادی. آذربایجان خالقینین مدنیتینین انکشافی یولوندا، خصوصیله آنا دیلینده ابتدائی مکتبدن عالی مکتبه قدر تدریس پروگراملارینی حاضرلاییب همچنین تبریز اونیوئرسیتتینین و پداقوژی اینستوتون یارادیلماسی پروسسینی سرعتلندیردی. اقتصادیات ساحه ده کیچیک و یونگون صنایعدن حمایه ائدرک، تورپاق اصلاحاتی و صنفی شورالارین یارادیلماسینی مسئله لرینی حیاتا کئچیردی. همچنین آذربایجانین بوتون یئرلرینده نظارت کمیته لری، امک قانونلارینینی تصدیق ائیب و ارزاق ماللاریندان وئرگی توتولماق لغو ائدیلدی. همچنین اهالینین سوادلانماسی اوچون تدریس کورسلاری آچیلدی. رادیو، کوتله وی انفرماسیا مرکزلری و چاپخانالار دایر اولوندو. ملی حکومت ایالتین آبادلاشدیریلماسی اوچون اونلارلا پرویتکتلری پلانلاشدیردی. تبریزین مرکزی کوچه سی اسفالت اولوندو. کوچه لره ستارخان، باقرخان و باشقا مشروطه قهرمانلارینین آدلاری وئریلدی. خسته خانالار، کلینیکلر تأسیس ائدیلدی. قوجالار ائوی و اوشاق باغجالاری دایر اولدو. هابئله ملی حکومتین ان مهم اصلاحاتلاریندان بیره ده کندلیلر آراسیندا تورپاق بؤلگوسو ایدی و بو دا کند تصرفاتیندا یئنی اصلاحات سیستمینین گتیریلمه سی و اونون انکشافی دئمک ایدی. گئنیش صورتده یوللارین چکیلیشینه باشلاندی.
۱۳۲۴-جو ایلیل اسفند آیینین ۵-ده تورپاق اصلاحاطی باره ده آذربایجان قزئتی یازدی: " آلنیب-ساتیلان داشینماز خالصه (دولت) سایر نؤع ملکیتلرین سایی اوچ مین پارچا ملکدن عبارتدیر. آذربایجانی ترک ائدن ملی حکومتینین دشمنلرینین ملکلرینین سایی ۴۳۷ اولماقلا، یوخاریداکی استاتیستیکادا قید اولونمامیشدیر. بو تورپاقلاری بؤلوشدورمکله دئمک اولار کی، بیر میلیون کندلی تورپاق صاحبی اولاجاق. بونون آردینجا میانداب(قوشاچای)، خوی، اهر تبریز اطرافی خالصه تورپاقلارین بؤلونمه سینه عائد بیلدیریش نشر اولدو.
ایران پارتیاسینین(حزب ایران) اورقانی اولان جبهه قزئتی ۱۳۲۴-جو ایلین مهز آیینین ٨-ده اؤز باش مقاله سینده بئله یازیردی: " آذربایجان حرکاتی آزادلیق سئور و مترقی بیر حرکاتدیر. آذربایجاندا تورپاق اصلاحاتی حیاتا کئچیریلیر و کندلیلردن وئرگی آلماق لغو اولونور. بوتون بو تدبیرلر آنجاق کندلیلرین حیات طرزینین یاخشیلاشدیرماسی اوچوندور. بیر ایل عرضینده آذربایجاندا ۵٠٠ مکتب، چوخ سایدا خسته خانالار، اونیوئرستت، اوشاق باغچالاری، روحی خسته خانالار تأسیس اولوندو. اونلار اهالینین بیلیک سویه سینی قالدیرماقدا یورولمادان چالیشیرلار. بوتون گوجلری ایله یوللاری دوزلدیب و آسفالت ائدیرلر. اهالینی تهلوکه سیزلیگینی قوروماق اوچون وار قوه ایله جینایکارلیغا و قولورلوغا قارشی امانسیز مبارزه آپاریرلار. آذربایجان ملی حرکاتینین رهبرلری اسکی آزادلیق سئور انسانلاردیرلار. اونلار ذکالی انسانلاردیر..."
او دؤورده کی، انگلتره نین تبریزدکی کونسولو یازیر: " من فرقه رهبرلرینین بعضیلری ایله گؤروشه بیلدیم... ائله نظره گلیر کی، اونلار فهله صینیفینین ماهیر رهبرلریندندیرلر... تورپاق اصلاحاتی ملی- محلی حکومته چوخلو طرفدار و دوست قازاندیراراق، ایشیز کوتله یه ایش یئرلری یارادیلدی. ادارلرده آپاریلان اصلاحاتلار دولتین داها ایشلک اولماسینا سبب اولدو. بو یئنیلیکلر عمومیتله اهالینین دولته رغبتینی آرتیردی.."
عبدالرحمن فرامرزینین قلمی ایله کیهان قزئتی یازیردی: " آیدیندیر کی، دنیانین هر بیر یئرینده باش وئرن بیر حرکات مطلق مرتجع دولت باشچیلاری طرفیندن مختلف افترالارلا دامغالانیر. امینلیکله دئیه بیلرم کی، آذربایجاندا مشروطه حرکاتی باشلایاندا دا دولت باشچیلاری طرفیندن بو حرکات پیسله نیر و افترالارلا دامغالانیردیلار. یادیمدادیر کی، خیابانی و جنگل حرکاتینین رهبری میرزه کیچیک خان دا بئله اتهاملارلا تهمتلنیردی. یعنی مرکزی دولتده حتی مترقی شخصیتلر، او جمله دن، مشیرالدوله ده حرکات باشچیلارینی قولدور و شر آداملار آدلاندیریردی. اما بوگون اونلاری آزادلیق سئور و مجاهد آدلاندیریرلار."
آذربایجانین غیرتلی اهالیسی!
بیز ۲۱ آذر حرکاتینین ۶٨-جی ایلدؤنومو عرفه سینده ییک. آذربایجان و کوردوستان ملی دمکراتیک حرکاتلاری حساس، یعنی فاشیزمین مغلوبیتی گونلرینده غلبه چالدیلار. آوروپا اؤلکه لرینین بیر چوخو فاشیست و ارتجاعچی حکومتینین جایناغیندان خلاص اولدولار. عمومیتله بو اؤلکه لرده ده ملی حکومتلر قورولدو. اونلارین بعضی لرینده سوسیالیزم سیستمی قورولدو.
بئله بیر حساس شرائیطده آذربایجان دموکراتیک حرکاتی کئچمیش مبارزه لر زمینینده یاراندی. بو حرکاتین انکشافی و گئنیشلمه سی اؤلکه ده دموکراتیک و استبدادا قارشی حرکاتیا تکان وئره بیلردی. و بو دا ایرانین استبدادان دموکراتیایا کئچیدینی ابدیلشدیره بیلردی. بو حرکاتین غلبه سی ائله ایلک گونلردن ایراندا بوتون مترقی قوه لر و آزادلیق سئور انسانلار طرفیندن مدافعه ائدیلدی. بو دا مرکزی دولتی آذربایجانین ملی مختار حکومتینی سیاسی حرکات کیمی تانیماغا مجبور ائتدی. ائله بو مسئله ده داخلی ارتجاع و دنیا ایمپریالیزمینی قورخویا سالدی. خانلارین و مرکزی دولتی ال آلتیلاری ۲۱ آذر حرکاتینین ایرلیله مه سینین قارشیسینی آلا بیلمه دیکلری اوچون شاه قوشونلاری بریتانیا و آمریکا دولتلرینین حمایه سی ایله ملی حکومتی دؤویرمک اوچون آذربایجانا وحشیجه سینه هجوم ائتمه یه باشلادی. شاه قوشونلاری آذربایجاندا ائله جنایت تؤره تدی کی، دئمک اولار هیچ بیر اشغالچی اوردو بئله وحشیلیگیه ال وورمازدی.
محمدرضا شاهین دوست و یاردیمچیسی اولان گنئرال حسین فردوست اؤز خاطره لرینده آذربایجانا هجوم ائتمک باره ده یازیر: " شاهین گستریشی اساسیندا اوردو خرجلری ایله علاقه دار اورایا پول چاتدیرماق اوچون آذر آیینین ۲۲-ده تبریزه اعزام اولودوم. تبریز آیروپورتو(طیاره میدانی) هله ده یانیردی. یوللار جسدلرله دولموشدو.گولّه له نن ۲٠٠٠ نفرین سیاهیسینی منه گؤستردیلر."
شاه قوشونلارینین تؤره تدیکلری جنایتلردن علاوه مرتجعلر و خانلارین سیلاحلی دسته لری ده هارادا فرقه عضولرینی و فدائیلری گؤردوکده یئرینده جه اؤلدوروردولر. قورخودان داغلارا، مئشه لره سیغینان تانینمیش فرقه عضو و طرفداشلاری سویوقدان و آجلیقدان اؤلور، یاخود ییرتیجی حیوانلارا یئم اولوردولار. بو آرادا بیر قروپ، اوجمله دن پیشه وری آرازی کئچرک سوئت آذربایجانینا سیغیندیلار.
سونراکی ایللرده مرکزی دولت واسیطه سیله آذربایجان خالقینین سیاسی فعاللارینین اکثریتی عائله لری ایله بیرلیکده ایرانین جنوب و شرق منطقه لرینه سورگون ائدیلدی. گئنیش شکیلده آذربایجان زحمتکشلری و سیاسی فعاللاری توتلاراق حبسه آلیندیلار. بو آختاریشلار و تعقیبلر اوزون ایللر داوام ائتدی. بو سیاست ایسه آذربایجانی سیاسی رهبرلردن و فعاللاردان تمیزلمک مقصدی گودوردو.
شاه قوشونلارینی آذربایجانی اشغال ائتدیکدن سونرا آمریکالی پروکورور(حاکم) ولیام دوگلاس تبریزه گئتدی. او تبریزده اولارکن اؤز مشاهدلرینی بئله یازیر: " ایران اوردوسو، خلاص ائدیجی اوردو آدلاندیریلاراق یول بویو دهشت یاراتدی. اونلار کندلیلرین ساققاللارینا اود ووردولار، اونلارین ناموسلارینا- قادین و قیزلارینا تجاووز ائتدیلر، ایولری غارت ائتدیلر. مال-قارانی اوغورلادیلا. باخمایاراق کی، اوردون مسئولیتی تهلوکه سیزلیگی قوروماق ایدی، اما هئچ بیر عهدلیک گؤتورمه دی. او، قارا جاماعاتی غارت ائدیب، اؤلدوروب و آبادلیقلاری ویران ائتدی.حبسخانالار اهالی ایله دولموشدو. چوخلو دار آغاجلاری میدانلاردا قورولموشدو. میللتچیلرله چوخ پیس داورانیلیردی. دموکراتلارا طرفداش اولان یازیق کندلیلر تحقیر اولونوردولار. قوجا بیر آذربایجان کندلیسی بیزه بئله سؤیله دی: جان و مالیمیز تاپداق آلتیندادیر. بو جان سیخیجی و قانلی حادثه هیچ واخت آذربایجان خالقینین خاطره سیندن سیلینمه یه جکدیر."
آذربایجان اهالیسی قتل عام ائدیلدیکدن سونرا محمدرضا شاه جنایتکارلارین توره تدیگی عمللری تصدیق ائدرک اونلارا اؤز تشکورونو بیلدیردی. بو قانلی حادثه ده هامیدان چوخ وحشیلیک تؤره دن حربیچیلر لیاقت مدالی ایله تلطیف اولوندولار. محلی مرتجعلر، مالیکلر، عشایر و قبیله باشچیلارینین اکثریتی حتی مجلیس نماینده لیگینه تعیین اولدولار. سیمالارینی ده ییشدیریب، ملی حکومت و پیشه وری حرکاتینا قارشی تهمت و افترا دولو سؤزلر یازان ضیالی و ژورنالیستلر شاهلیق سفره سیندن بیر پای آپاردیلار. بئله لیکله ۲۱ آذر حرکاتینی قان دریاسیندا بوغان ارتجاع، استبداد حکومتی و دنیا ایمپریالیستلری شنلیک ائتدیلر.
یئتمیش ایله یاخین ۲۱ آذرحرکاتیندان کئچمه سینه باخمایاراق، هله ده آذربایجان خالقینین آزادلیق سئور ضیالیلاری تام آییقلیقلا ومحکم آدیملارلا تاپدالانمیش ملی حاقلارنین برپاسی اوغروندا اؤز مبارزینی داوام ائتدیریرلر. آذربایجانین مبارز قادین و کیشیلری دوشمنلرین بوتون حیله کارلیقلارینا باخمایاراق اؤز حاقلی ایستکلریندن بیر آندا اولسون ال گؤتورمه میشلر. ایرانین معاصر تاریخینده ائله بیر خالق حرکاتی یوخدور کی، آذربایجانین مبارز اوغول و قیزلاری او حرکاتین اؤنونده باشقا خاقلارلا چیین-چیینه مبارزه آپارماسینلار.
آذربایجان دموکرات فرقه سی سیزی- آذربایجان خالقینین دؤیوشکن و مبارز قادین، کیشیلرینی ۲۱ آذر حرکاتینین ایلدؤنومو مناسبتی ایله تبریک ائدیر، ملی مبارزه نیزده هر بیرینیزه باشاریلار آرزولاییر. شبهه سیز سید جعفر پیشه وری و اونون سیلاحداشلارینین هدف و مقصدلری بیر گون گرجکلشمکله باشقا خاقلارلا بیرلیکده آذربایجان خالقی دا خوشبختلیگه قووشاجاقدیر.
یاشاسین آذربایجان خالقینین ملی-آزادلیق حرکاتیندا شهید اولان انسانلارین خاطره لری!
یاشاسین، آذربایجانین ملی –آزادلیق حرکاتی ۲۱ آذر!
آذربایجان دمکرات فرقه سینین مرکزی کمیته سی
۱۳آذر ۱۳٩۲


text:
`تورک سلاحلی گوجلری` نتیجهلر
خبرلر [1770]
- لیبیده تۆرک خستهخاناسی آچیلدی
- ایکی آتاک هلیکوپتری داها فیلیپینه تحویل وئریلدی
- روسیادا سلاحلی سالدیری
- ترور هدفلرینین وورولدوغو آنلارین گؤرونتولری پایلاشیلدی
- آمریکادا مودور ۱۰ ایشچینی اؤلدوردو
- سلاحلی چاتیشمادا ۱۸ نفر اؤلدو
- ترور سالدیریلارینا قارشیلیق وئریلدی
- پکاکالی ۵ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- ایراندا ۲ گوونلیک گؤرهولیسی اؤلدورولدو
- چاووش اوغلو:"تورک دونیاسی بیرلیگی هئچ کیمه قارشی دئییل"
- ایذهده سلاحلی سالدیریدا اؤلنلرین ساییسی آرتدی
- اردوغاندان گ۲۰ پایلاشیمی
- جمهور باشقانی اردوغان ترورچولارا خبردارلیق ائدیب
- سلاحلی سالدیریدا ۶ پلیس یاشامینی ایتیردی
- تورک هاوا یول لاری:"کووید-19 تستی طلب اولونمایاجاق"
- ایستانبولون کؤرپولری قیرمیزی و آغ رنگلرله بزهندی
- اردوغاندان قوزئی قیبریس تورک جمهوریتینه تبریک
- جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان جو بایدن ایله گؤروشوب
- روتردام بلدیه بیناسینا تورک بایراغی آسیلیب
- ارسین تاتار تورکیه-یه تشککور ائدیب
- تورک سلاحلی گوجلرینین گؤز بهبهیی مینی اینسانسیز هاوا آراج لار
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی
- "سوُنقور" تۆرک سلاحلی گؤجلرینه تحویل وئریلدی
- تورکیه سلاحلی قوهلری "آتش سربست-2020" مانورو کئچیریر
- تورکیه سلاحلی قوهلرینین "فرات قالخانی" عملیاتی بارهده آچیقلاما
- آرژانتینده جمهورباشقانی یاردیمچیسینا سلاحلی سالدیری
- سلاحلی انسانسیز دنیز آراجینین ایلک باشاریلی آتیشی
- تورک آخینی گاز کمری
- تورک اولدوزلاریندان اولاغان اوستو گؤرونتولر
- 39 ایل اول ارمنی تئررورچولارینین اؤلدوردوگو تورک دیپلومات
- تورک اولدوزلاری
- تورک عسگری و سوریهلی اوشاق
- "تورک، اسارت قبول ائتمهیهن بیر میللتدیر"
- سولو تورک چاناققالادا
- تورک دونیاسی پارلامنت بیرلیگی توپلانتی سی
- قیبریسلی تورکلرین حیاتدا قالما مجادلهسی
- آرتیق تورک مطبخی اولوسلار آراسی آرئنادا هئچ بیر سرحد تانیمایاجاق (ویدئو)
- کلمبیالی اورنجیلرین باریش یورویوشو
- "تورک اولدوزلاری نین قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی سمالاریندا اوچوشو
- آوروپاداکی تورکلر اوی وئرمهیه باشلادی
- تورک یئمکلری
- تورک گولشچیلر تاریخ یازدی
- آذربایجانا سلام اولسون!
- تورک کنهشی
- تورک روبات "آدا"
- آمریکادا "تورک ائوی"
- تورک دونیاسی خریطهسی
- تورک قیزیلآیی تل ابیضده
- تورک خالقی رفرندومون نتیجهلرینی بؤیوک سئوینجله قارشیلادیلار
- انرژیده ایستراتژیک اورتاقلیغین بؤیوک پروژه'سی: تورک آخیم


text:
ایسراییل پولیسی فیلیسطینلیلره موداخیله ائدیب
ایسراییل پولیسی ایشغال آلتینداکی دوغو قدس-ون ایچری شهر بؤلگهسینده یئرلشن شام قاپیسی قارشیسیندا فیلیسطینلیلره موداخیله ائدیب.
ایسراییل پولیسی ایشغال آلتینداکی دوغو قدس-ون ایچری شهر بؤلگهسینده یئرلشن شام قاپیسی قارشیسیندا فیلیسطینلیلره موداخیله ائدیب.
ایسراییل پولیسی اراضییه توپلاشان فیلیسطینلی قادین و گنجلری گؤزیاشاردیجی گاز و سس بومباسی ایله داغیتماغا جهد ائدیب.
موداخیله زامانی فیلیسطینلیلردن بعضیلری گاز بومبالاریندان تاثیرلنیب.
پولیس ان آزی 2 گنجی دؤیدوکدن سونرا ساخلاییب.
قئید ائدک کی، رمضان آیینین باشلاماسی ایله ایسراییل پولیسی ایچری شهرین شام قاپیسینین قارشیسینداکی اوتورما ساحهلرینی باریکالارلا باغلاییب.
فیلیسطینلیلر رمضان آیینین ایلک گونوندن جاواب اولاراق شام قاپیسیندا توپلاندیلار و ایسراییل پولیسی رمضانین ایلک 11 گونونده اونلارا موداخیله ائتدی.
ایسراییل پولیسنین گئری آددیم آتماسی ایله فیلیسطینلیلر 26 آوریل تاریخینده شام قاپیسینداکی باریکالاری گؤتوردولر.
ایلگیلیلی خبرلر
آیبکده میدانا گلن پاتلامادا ان آز ۱۹ نفر اؤلدو
افغانیستانا یاردیم هیئتی اکیبلرینین آراشدیرمالاری نتیجهسینده پاتلامادا ان آز ۱۹ نفرین حیاتینی ایتیردیگی، ۲۳ نفرین یارالاندیغی آچیقلاندی
فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
نیکلا رش، فرانسا خاریجی ایشلر باخانی کاترین کولونانین آچیقلامالارینا گؤره ایران خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی
پکاکا عضوو ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"شهیدلریمیز اوچون، میللتیمیز اوچون، بو عزیز وطن اوچون یورولمادان موباریزهیه داوام"


text:
دوجکوین
دوج کوین (اینگیلیسجه: Dogecoin) ان گوجلو کریپتوکوین لاردان ساییلیر بیلی مارکوس و جکسون پالمر بو کریپتو کوینی یاراتمیشلار بولارین آماجی کمدی یا اوز ددیکلری جوک موش آما بو کوین ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ ایلینده ان گوجلو کریپتو کوینا بیت کوینا رقیب چئخدی بو قالخینماغی ایلان ماسکین تویتلرینین کولگسینده اولدی دوج کوین ان یوسک قازاندیغی دیری ۰/۷ دلار دیر. دونیادا ایندیه قدر ۱۲۹،۸۰۰،۰۰۰،۰۰۰ دوج کوین الده وار
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "COPYING". GitHub.
- ^ "Dogecoin price today, DOGE live marketcap, chart, and info". CoinMarketCap.