text:
مارقوش: ترکمنستانینگ بی طاراپلیق درجهسینینگ دنیا اؤنگده باریجی دولتلری بیلن سیاسی و اقتصادی اوغورلار بیلن بیر حاطاردا علم و بیلیم بویونچا خذماتداشلیغی یولا قویماقدا و اؤسدیرمکده اولی اهمیتی بار بیلم، ادامه مطلب »
ترکمنستان
تورکمنستان- ایران خذماتداشلیغینینگ گریمی گینگلیار
مارقوش تورکمن صحرا: ۲۰۱۵-نجی ییلنگ نویابر آیینینگ اونینا ترکمنستانینگ پرزیدنتی قربانقلی بردی محمدف ایران اسلام رسبولکاسینینگ یول و شهر قورلوشوق منیستری (وزیری) عبّاس احمد آخوندینی قبول اتدی عبّاس احمد آخوندی میخمان سؤیرلیک بیلن قبول ادیلندیگی همده یوزبه- یوز صحبتدشلیکده کوپ طاراپلی دولت آرا قادناشیقلارینی موندان بیلأکده اؤسدیرمهگینگ یرلی توتولیان مثلهلرینی آرا آلیپ مصلحتلاشماغا دؤرهدیلن ممکینچیلک اوچین تویس یورکدن خوشحاللیق بیلدیریپ ... ادامه مطلب »
دیدار رهبر انقلاب با رئیس جمهوری ترکمنستان
مارقوش تورکمن صحرا: حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار آقای «قربانقلی بردی محمد اف» رئیس جمهوری ترکمنستان با اشاره به روابط نزدیک و دوستانهی ایران و ترکمنستان و ظرفیتهای فراوان موجود برای توسعهی همکاریهای دوجانبه و مقابله با آتشافروزیها در منطقه، تأکید کردند: ادامه مطلب »
رئیس جمهور ترکمنستان قربانقلی بردیمحمدف در نشست سازمان ملل متحد
مارقوش تورکمن صحرا: رئیس جمهور قربان قلی بردی محمدف در نشست سازمان ملل متحد در مورد مسائل توسعه بعد از سال ۲۰۱۵ سخن راند. ادامه مطلب »
مختومقلی فراغی تورکمنلرینگ ملّی مدنیتی
مارقوش تورکمن صحرا: هر بیر خلقینگ اونینگ اؤنگه چیقاران دنیا برن شخصیتلارینینگ بییکلیگینه برابر بولیار. گونگللرینگ و دوورلرینگ شاهیری،آدامزادینگ اینگ گؤزل اینگ تأمیز دویغیلارینینگ آیدیمچیسی مختومقلی فراغی تورکمن خلقینینگ روحی بییکلیگیدیر. بییک شاهیرینگ بیزه قویوپ گیدن میراثی اؤز بولوشلی تربیه مکتبیدیر. ادامه مطلب »
ترکمنستانینگ پاراخاتچیلیغی ناظارلایان تکلیبلری
مارقوش تورکمن صحرا: حاضرکیدوورینگ مهم مثلهلرینینگ سازلاشیقلی چؤزگیتلرینی ایشلاپ تاییارلاماقدا ایشجنگ اورون ایهلیأن ترکمنستان دگیشلی اوغوردا عمومی تاغاللالارا اؤنجیلی قوشانت قوشوپ دورلی اوغورلادا گینگ خلقآرا خذماتداشلیغی یولا قویماق بویونچا چیقیش اتیأر. ادامه مطلب »
ساغیلق- دورموشینگ تأجی
مارقوش تورکمن صحرا: ترکمنستانینگ پرزیدنتی قربانقلی بردی محمدینگ یولباشچیلیغیندا ترکمنستانینگ چأگینده دورموشا گچیریلیأن «ساغلیق» دولت مقصد نامهسینینگ چأکلرینده ساغلیغی آنیقلایئش و مصلحت بریش مکرکزلرینگ «انه مهری» کؤپ اوغورلی خسته خانهلارینینگ ساغالدیش شفا خانهلارنینگ دوره باب بنالارینینگ قوریلماغی ایلاتینگ ساغلیغینی قوراپ ساقلاماقدا، برکیتمکده و ساغدین دورموش یورلگهلرینی آلیپ بارماقدا مهم اهمیته ایهدیر. ادامه مطلب »
ایران بیلن تورکمنستانینگ خوش نیتلی قونگشیچیلیق قاتناشیقلاری
مارقوش – تورکمنستان خبرلری: تورکمنستان پاراخاتچیلیغی سؤییجی، آغزی بیرلیگی، خوش نیتلی دوست دوغانلیق قاتناشیغینی قولدایان دولت حؤکمینده دنیانینگ أهلی یوورتلاری، آیراتیندا، یاقین قونگشیلاری بیلن اؤز آرا پیدالی قاتناشیقلارینینگ بیریکدیرلمهگینی و اؤسدیریلمهگینی یووردینگ داشاری سیاست استراتژیسینینگ مهم اوغورلارینینگ بیری حاساپلایار. ادامه مطلب »
ترکمنستانینگ پرِِزدِنتی قربانقلی بردی محمدینگ تازه اثرلری
مارقوش تورکمن صحرا- ترکمنستان: یانگی یاقیندا ترکمنستانینگ پرزندنتی قربانقلی بردی محمد اوفینگ تورکمن مدنیتی و ایله دولت گلر بولسا … آدلی تازه کتاپلاری چاپدان چیقدی. ادامه مطلب »
اعطای عنوان افتخاری« عضو آکادمی ملّی علوم گرجستان» به رئیس جمهور ترکمنستان
مارقوش تورکمن صحرا- ترکمنستان: در کتابخانه ملّی گرجستان مراسم اعطای عنوان افتخاری عضو آکادمی ملّی علوم گرجستان به رئیس جمهور ترکمنستان صورت گرفت. ادامه مطلب »
بی طرفی ترکمنستان، عامل مهم شکوفایی دولت
مارقوش تورکمن صجرا- تورکمنستان: در شصت و نهمین جلسهی انجمن عمومی سازمان ملل، مورخ ۳ جولای ۲۰۱۵، قطعنامهی “بیطرفی دائمی ترکمنستان” توسط ۱۹۳ دولت بکصدا پذیرفته شد. ادامه مطلب »
ابعاد بینالمللی سالگرد تاریخی بیطرفی ترکمنستان
مارقوش تورکمن صحرا- ترکمنستان: پیشنهاد مبنی بر اعلام سال ۲۰۱۵ تحت عنوان سال “بی طرفی و صلح” اینطور که مشخص است در جلسه در شورای بزرگان ترکمنستان مربوط به ۲۰ سالگی بی طرفی ترکمنستان مطرح گردیده. ادامه مطلب »
دستآوردهای بلند راهبرد صلحجویی و توسعه
سیاست بیطرفی ترکمنستان: دست آوردهای بلند راهبرد صلح جویی و توسعه مارقوش تورکمن صحرا- اخبار تورکمنستان: سیاست خارجی مبتنی بر اصول صلح دوستی، در روابط سیاسی بینالمللی به پیشرفتهای بلندی دست مییابد. ادامه مطلب »
«آوازا اؤسیشلرینگ مکانی»
مارقوش تورکمن صحرا: سیاحت چیلیق خلق آرا خدمت داشلیغیندا،اینگ بیر گلهجگی اولی اوغور بولوپ دوریار. حاضرکی وقتدا ترکمنستان دنیا سیاحت چیلیغینینگ اؤسیان ثبتلرینینگ حاطارینا گیریار. ادامه مطلب »
«پاراخاتچیلیغینگ و انسان پرورلیگینگ بلند نوسغاسی»
مارقوش – اماندوردی نساری: ترکمنستانینگ دنیأده پاراخاتچیلیغی پوختالاندیرماق و دولتلرینگ آراسیندا دوستلیقلی خذماتداشلیغی یولا قویماق اوغروندا دورموشا گچیریأن ایشلری گوللأپ اؤسیشلره آلیپ باریار. ادامه مطلب »
بیطاراپ ترکمنستانینگ پایتختی ایری اسپرت مرکزینه اووریلیأر
مارقوش – آماندوردی نساری: المپیا حرکتینی کوپچیلکلهیین بدن تربیأنی و اسپرتی اؤسدیرمک مثلهسی ترکمنستانینگ سیاساتینینگ درجهسینه چیقاریلدی. ترکمنستاندا دورلی یاشلارینگ شول ساندا خلق آرا درجهسیندأکی یاریشلارینگ قوریلماغی و گچیریلمگی بویونچا ملّی استراژینینگ مهم اوغورلارینینگ بیری بولوپ دوریار. ادامه مطلب »
ترکمنستانینگ خلق آرا اولاغ اولغامینی اؤسدیرمک بویونچا عمالا آشیریان ایشلری
ترکمنستانینگ دنیا یورتلری و ثبت دولتلرینینگ بأهبیدلرینه دولی لاییق گلیأن خلق آرا ساودا- اقتصادی قادناشیقلاری اؤسدیرمأگه گؤنیکدیرلن تازه باشلانغیچلاری ایزی- گیدرلی دورموشا گچیریلمگی اوچین آنیق أدیملری أتیأر. ادامه مطلب »
تورکمن خلقینینگ پاراخاتچیلیق سؤیجیلیک سیاسیتینینگ داباراسی
مارقوش تورکمن صحرا – امان دوردی نساری: تورکمن خلقی تاریخینینگ حاضرکی دؤورینده دنیأ یورتلارنینگ اؤنگونده اؤسیشینینگ و ثبت دولتلرنینگ اینگ اونگین اؤسیشینینگ بأهبیدینه بلند ایشلری عامالا آشیرماق بیلن، نورانا گلجگه طاراپ ایناملی قدم اوریار همده اقبال چؤزیجی باشلانغیچلاری، حاضرکی زمانینگ مهم مثلهلرینینگ چؤزگیدینه تأزه چیل یؤرهلگهلری ایناملی اؤنگه سوریأر و اولاری دورموشا گچیریأر. ادامه مطلب »
مذاکرات ترکمنستان با چندین آموزشگاه عالی روسیه
هئیت نمایندگی ترکمنستان در چندین آموزشگاه عالی روسیه مذاکراتی را به انجام رسانید مارقوش تورکمن صحرا – اخبار ترکمنستان: هئیت نمایندگی ترکمن متشکل از نمایندگان وزارت آموزش و پرورش و سازمان جوانان در چندین آموزشگاه عالی مسکو، سنت پطرزبورگ و کازان که دانشجویانی از ترکمنستان در آنجا تحصیل می کنند، دیدارهایی را به انجام رسانید. ادامه مطلب »
«بارها برکهیأن دوست-دوغانلیق قادناشیقلاری»
مارقوش تورکمن صحرا – اماندوردی نساری (آمانلی): ترکمنستانینگ و ایران اسلام رسبولکاسینینگ یورت یولباشچیلارنینگ پاراساتلی سیاستی نتیجهسینده ایکی دولتینگ آراسیندا اؤز آرا بأهبیتلی دوست-دوغانلیق قادناشیقلاری بارها برکهیأر ترکمن-ایران قادناشیقلاری اؤز گؤز باشینی عصرلارینگ جُممیشیندن آلیپ قایدیپ، بو قادناشیقلارینگ اؤسمگی اوغروندا عامالا آشیریلیان ایشلر بارماق باسیب ساناردان اؤرأن کان. ادامه مطلب »


c: text/html

text:
میلتلر بیرلیگی
میلّتلر بیرلیگی اینگیلیسجه: Commonwealth of Nations، و یا بیرلیک اینگیلیسجه: Commonwealth؛ ۱۹۴۶-جی ایله قدر بریتانیا میلّتلر بیرلیگی اینگیلیسجه: British Commonwealth of Nations — میلّتلرآراسی تشکیلاتدیر.[۲] میلّتلر بیرلیینده ۵۴ موستقیل اؤلکه بیر-بیرینی دستکلییر، دموکراسی و توسعه ایستیقامتینده بیرگه مقصدلر یولوندا چالیشیر.
دونیانین ان بؤیوک و ان کیچیک، ان وارلی و ان کاسیب اؤلکهلری بیرلشهرک بیرلیگی عمله گتیریر. میلّتلر بیرلیگی موختلیف اینانج و اتنیک منشأیه منسوب ایکی میلیارد اینسانی اؤزونده بیرلشدیریر. عضو اؤلکهلری آلتی قاره او جملهدن آفریقا (۱۹)، آسیا (۸)، اوقیانوسیه، آمریکا قارهسی (۲) کاریب حؤوضهسی (۱۲)، اوروپا (۳)، جنوب بؤیوک اوقیانوس تمثیلچیلری (۱۰) بیرلشدیریر. بو اؤلکهلرین ایکیسیندن باشقا هامیسی کئچمیش بریتانیا ایمپیراتورلوغو اولموشدور.[۳]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Annex B — Territories Forming Part of the Commonwealth. Her Majesty's Civil Service (September 2011). یوْخلانیلیب19 November 2013.
- ↑ اوروپانی خلاص ائتمیش آدام
- ↑ ۱۹-جو میلّتلر بیرلیگی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
یازیلیم
یازیلیم ( اینگیلیسجه: Software )، دییشیک وظیفهلری اولان الکترونیک آیقؽتلارین بیربیرینه ایلگیلندیرمک و ایرتیباطلارین مۆمکون ائتمک هدفی ایله ایشلنن ماشین دستورلاریدیر. آیری تعریفده، یازیلیم، بیر بیلگیسایار نه زاماندا و هانسی شراییطده نه ائدجگیدیر.
یازیلیم، الکترونیک آیقؽتلارین بللی بیر ایش اوچون یازیلان پروقراملارین بوتونونه وئریلن آددیر. بیر باشقا دییشله، وار اولان بیر مسالهنی حل ائتمک اوچون بیلگیسایار دیلی ایشلنیب، یازیلان آنلاتمالارین مجموعهسیدیر. یازیلیم اوچون فرقلی دیللر واردیر. بولارین بعضیلری پاسکال، ++C ، جاوا دیر. بیلگیسایاردا یازیلیم نوعلاری ۳ آنا قروپدا اینجهلنیر:
۱- سیستم یازیلیملاری(System Software): بیلگیسایارین اؤز ایشلدیلمسینی ایممکان وئرن، ایشلدیمسیستمی، درلییجی(کامپایلر) کیمی یازیلیملاردیر. بۆتون سیستم پروقراملاری ایچینده ان کؤک یازیلیم، ایشلدیم سیستمیدیر کی، بیلگیسایارین بوتون دونانیم و یازیلیم قایناقلارین کونترول ائتدیگی کیمی، ایشلدنلره اویقولاما یازیلیملاری چالیشدیرماق ایمکانی وئریر.
۲- اویقولاما یازیلیملاری(Application Software):بو ایشلدنلرین ایشلرینه مربوط اولان یازیلیملاردیر. گۆندهلیک ایشلتدیگیمیز مدیا اوینادیجیلاری، حسابلاما یازیلیملاری، چت یازیلیملاری و... اویقولاما یازیلیملارین میثاللاریدیر.
۳- چئویریجی یازیلیملار: هرهانسی بیر دیلده یازیلان پروقرامی ماشین دیلینه چئویرن یازیلیمدیر.
یازیلیم نوعلاری[دَییشدیر]
سیستم یازیلیملاری[دَییشدیر]
سیستم یازیلیملاری بیلگیسایار ایشلتمهسی اوچون گرکلی آنا وظیفهلری ائدر و بیلگیسایار دونانیمینا و سیستمین ایشلمهسینه کؤمکچی اولور. سیستم یازیلیم نوعلاری:
- آیقؽت سۆروجولری
- ایشلدیم سیستملری
- سونوجولار(سئروئرلر)
- خدمات پروقراملاری
- پنجره سیستملری(گرافیکسئل آرایوزو)


text:
ایکینجی وان عۆصیانی
ایکینجی وان عۆصیانی (اینگیلیسجه: Defense of Van (1915)) وان و عثمانلی ایمپیراتورلوغو یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو عثمانلی ایمپیراتورلوغو غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Hovannisian 1997, p. 251.
- ↑ Morgenthau 1918, p. 227.
- ↑ Balakian 2004, p. 207.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Defense of Van (1915)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایکینجی وان عۆصیانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ولتاوا چایی
ولتاوا چایی (اینگیلیسجه: Vltava، فارسجا: ولتاوا، آلمانجا: Moldau (Fluss)، عربجه: فلتافا، روسجا: BлTaBa) چک جومهوریتی اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۴۳۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن ولتاوا چاییندان ثانییهده ۱۴۹٫۹ متر مکعب سۇ آخیر. و البه چایینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ولتاوا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vltava»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اروپا بیرلیگی اونلب میلیون دالریاردم بیردی
اروپا اتفاقی قیشلاق لرنی رواجلنتیریش اوچون افغانستان دولتی گه 116میلیون دالریاردم بیردی.
بویاردم شرطنامه سی اروپا بیرلیگی وکیلی و افغانستان مالیه وزیری اورته سیده امضالندی.
سیلاونتیجه سی اعلانیدن کیین ایلک یاردم خارجی لرتاماندن بومملکت گه کورسه تیلماقده.
بوندن آلدین سیلاوجنجللری سبب بیرقنچه خارجی مملکت لر اوز یاردم لرینی وقتینچه لیک توخته تیب قویگندیلر.
اروپا بیرلیگی تاماندن کورسه تیلگن بو یاردم لر افغانستان بویلب قیشلاق لرنی رواجلنتیریش برنامه سینی حمایت ایتیش اوچون یاردم بیریلگن.
بوشرطنامه بوگون افغانستان مالیه وزیری حضرت عمرزاخیل وال اروپابیرلیگی هیاتی اورین باسری ستیفن هوبر وافغانستان قیشلاق لرنی رواجلنتیریش وزیری اورین باسری حضوریده امضالندی.
افغانستان مالیه وزیرلیگی قیشلاق لرنی رواجله نیشی افغانستان دولتی نینگ اعتباربیره دیگن اینگ مهم ایشلریدن بولگنی نی ایتدی.
بو وزیرلیک وزیری حضرت عمر زاخیل وال کته مقدارده بولگن بو یاردم اهالی حیاتی نی یخشی لش اوچون ایکی ساحه ده صرفله نیشیدن خرسندلیک بیلدیردی."بوگوگونگی شرطنامه بهاسی 90.5میلیون یورو 116میلیون دالرگه تینگ دیرقیته ریب آلینمه یدیگن مبلغ،اروپا بیرلیگی تاماندن یاردم بولگن، ایکی مهم برنامه بیری ملی بیردملیک برنامه سی ایکینچی سی یول قوریش برنامه سی دیربوایسه قیشلاق لرنی رواجلنیتریش وزیرلیگی تاماندن عملگه آشیریله دی"
زاخیل وال جنابلری اروپا بیرلیگی افغانستان دولتی گه ایشانچی آشگنی سبب بویاردمنی کورستگنی نی ایتدی.
دولت رسمی لری بویاردم آرقه یولگه قوییله دیگن برنامه لرقچان باشله نیب وقنچه مدتنی آلیشی باره سیده معلومات بیریشمه دی.
اوتگن ییللرده اروپا بیرلیگی افغانستان اهالی سی نینگ یشم شرایطی یخشله نیشی اوچون اینگ کته مقدارده یاردم بیره دیگن یاردم ایتووچی حسابلنه دی.
بوندن تشقری اروپا بیرلیگی میلادی 2003ییلدن بیری قیشلاق لرنی رواجلنتیریش ساحه سیگه اونلب میلیون دالریاردم بیریب کیلگن.
عین حالده قیشلاق لرنی رواجلنیتریش وزیرلیگی قیشلاق لرده یولگه قوییلیب کیله دیگن برنامه لریخشی نتیجه بیرگنی نی معلوم قیله دی.
بو وزیرلیک اورین باسری محمد طارق عصمتی قیشلاق لرنی رواجله نیش برنامه سیدن 80فایزچیککه حدودلرده گی اهالی بهر ه مند بولگنی نی ایتدی.."برنامه لرنی عملی ایتیش صلاحیتی قیشلاق لر نینگ رواجله نیش کینگشلری گه تاپشیریلگنی سبب یخشی نتیجه بیردی، بوندن کیین هم شو طرزده دوام ایته دی".
هرچند اوتگن نیچه ییلده دولت ونادولت تشکیلات لرتاماندن قیشلاق لرنی رواجلنتیریب اهالی گه ایش زمینه سی یره تیلیشی اوچون یوزلب برنامه لریولگه قوییلیب کیلگن، لیکن شونگه قره مسدن هلی هم اهالی اوچون ایش سیزلیک وطبیعی آفت لرکورسته دیگن خساره ویوللرنینگ بوزیق لیگی اساسی معما حسابلنه دی.


text:
بالی
{{Infobox settlement | name = بالی | native_name =شابلون:Script/Bali | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = بالی (اینگیلیسجه: Bali) اندونزی دا یئرلشیب. و ۵۷۸۰ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۲۲۵۳۸۴ نفر دیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bali»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده بالی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویمیریج دؤیوشو
ویمیریج دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Vimy Ridge) آلمان و کانادا قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.فرانسه یئرینده اوز وئرمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Nicholson 1962, p. 229.
- ↑ Turner 2005, pp. 21–22.
- ↑ Moran 2007, p. 139.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ Nicholson 1962, p. 265.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Vimy Ridge»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویمیریج دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایشلدن دانیشیغی:JAMES RAMOS
سلام, JAMES RAMOS. بوتونلوکه کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تورکجه دیلینده اولان ورژنینه خوش گلمیسینیز.
باشلامازدان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اولمانیزی توصیه ائدیریک:
- یارانان مقاله لری دَییشدیرمه یه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمه یین، جسور اولون. بیر نئچه جومله لیک مقاله لر یاراتماقدان چکینمه یین.
- مقاله لری بیلگی لیک، بیلیملیکلیک، طرفسیزلیک و غرضسیزلیک اولماسینا دقت ائدین.
- مقاله لری دَییشردیرمه دن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اولون.
- سواللارینیزی یاردیم صحیفه لرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوردا جاواب تاپماسینیزسا، ایلگیلی دانیشیق صفحه سینده سوروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایسته مکدن چکینمه یین، اونلارین دانیشیق صفحه لرینی دَییشدیررک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقاله لرین تورکجه دیلینده اولماسینا دقت ائدین. کوچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلین یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیرندن سونرا مقاله یه آرتیرا بیلرسیز.
- مقاله لرده و بونلارا ایلگیلی صفحه لرده (بؤلمه لر، شابلونلار و...) امضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سس وئرمه، سوال-جاواب و... فورمادا اولان یازیلارینیزین سونوندا 4 تیلدا ~~~~ علاوه ائدرک امضالایین.
- موضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صحیفه لر سیزه یاردیم ائده جک:
- یاراتماق ایسته دیگینیز مقاله نین آدینی آشاغیداکی بوش یئره یازین و "مقاله یارات" دویمه سینه باسین.
ویکی پدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بوجود بیلگی لر یالنیز اؤز ایشلدن صفحه لرینده وئره بیلرلر!--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۴ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۰۵:۵۶ (UTC)


text:
ایلتیهاب
ایلتیهاب یئرلی و عمومی پاتولوژی پروسسس، و یا پاتولوژی قیجیق و تسیرلرین نتیجهسینده اورقانیزمین هوجئیره ایستروکتورلارینین زدهلهنمهسینه قارشی بیر رئاکسییادی حالدا ایممون سیستئمینین هوجئیرهلری توخوما هوجئیرهلرینین بوتون هیسهلرینده سپلنمیش وضعیتده اولور .اگر اورقانیزمین معین ساحهسینده یولوخما مرکزی یارانیرسا ایممون سیستئمینین هوجئیرهلری و اونلارین سینتئز ائتدیکلری فاکتورلار همین ساحهده جمعلنیرلر .بونو تعمین ائدن پروسسلره ایلکتیهاب رئاکسییالاری دئییلیر .ایلتیهاب پروسئسی اوچون ۳ اساس علامت خاراکتئریکدیر :
- یولوخموش ساحهنین قانلا تجهیزاتینین گوجلهنمهسی
- ائندوتئلیال هوجئیرهلرین ییغیلماسی نتیجهسینده کاپیلیارلارین کئچیریجیلیینین آرتماسی
- لئیکوسیتلرین وئنوللاردان ( وئنوز کاپیلیارلاردان) یولوخما ساحهسینه دوغرو میقراسییاسی.ایلتیهابین ایلک مرحلهلرینده بورایا نئیتروفیللر ، سونرا ایسه مونوسیتلر و لیمفوسیتلر توپلانیرلار .
یولوخمانین تیپیندن آسیلی اولاراق پاتوگئنه قارشی موختلیف جور ایممونولوژی رئاکسییالار یارانیر:۱.هوجئیرخاریجی پاتوگئنلره یولوخما زامانی ایممون سیستئمینین موباریزهسی بیلاواسیته بو پاتوگئنلرین محو اولماسینا و اونلارین توکسیکی محصوللارینین تأثیرینین نئیتراللاشدیریلماسینا یؤنلیر . بو بو پروسسده اساس ایشی کومپلئمئنت سیستئمی و فاقوسیتار هوجئیرهلر یئرینه یئتیریر . آنتیجیسیملر ایسه کؤمکچی و نئیتراللاشدیریجی فونکسییانی یئرینه یئتیریر. هوجئیرداخیلی پاتوگئنلره قارشی موباریزهنین ایسه ۲ آلتئرناتیو اوسولو مؤوجوددور : 1.yoluxmuش هوجئیرهنین ت سیتیتوکسیکی لیمفوسیتلرله محوی ۲ .ت هئلپئرلر طرفیندن ماکروفاقلارین آکتیولشدیریلمهسی .
قدیم روما یازیچیسی آول کورنئلی سئلس ایلک دفعه ایلتیهابین خاریجی علامتلرینی تصویر ائتمیشدیر:
ایلتیهابی پروسسئس گئدیشاتینا گؤره ۳ جوردور:
- کسکین گئدیشلی — ۲ هفتهیه قدر،
- یاریم کسکین گئدیشلی — ۱ آیا قدر،
- خرونیکی گئدیشلی — اوزون مدتلی و یا اؤمورلوک. پروسسئس دؤوری اولاراق کسکینلشیر و ساکیتلشیر.
ایستهنیلهن ایلتیهاب اینکیشافهنا گؤره موطلق اولاراق ۳ مرحلهدن کئچیر:
- آلتئراسییا — توخوما و هؤجئیرهلرین زدهلهنمهسی،
- ائکسسوداسییا — ایفرازات. اورقان و توخومالارین دامار دیوارلاریندان قان مایئسی و هوجئیرهلرینین ایلتیهاب ناحییهسینه سوزولهرک ییغیلماسی،
- پرولیفئراسییا — مهسولدار مرحله. بو زامان ایلتیهاب باش وئرمیش ناهییهده هوجئیرهلرین بؤلونمهسی پروسسئسی سرعتلنهرک زدلنمیش توخومالار برپا اولونماغا باشلانیر.


text:
اسلایس دؤیوشو
اسلایس دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Sluys) فرانسه و اینگیلیس شاهلیغی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.یوز ایل ساواشینین بیر قیسمیدیر. هولند یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو اینگیلیس غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Hannay 1911, p. 246.
- ↑ Prestwich 2007, p. 311.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ Rodger 2004, p. 99.
- ↑ Davies 2014, p. 420.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Sluys»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اسلایس دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
و ایشیقدا گئدیلمیش یوللاری قارانلیقدا گئدک؟
Tuesday, 22 October 2013، 08:58 AM
بو گون یئنیدن رشید رحمتی آراتین قوتادغو بیلیگ-ـه یازدیغی اؤنسوزو اوخوردوم. بونو اوخویارکن بو سؤال گلدی قارشیما و دوغروسو یامان دا اینجیدیب قورخوتدو بیلهمی. سؤال: اولمویا بیز تورکولوژی ساحهسینده گئدن سون گلیشمهلریندن چوخ چوخ خبرسیز قالاق، و ایشیقدا گئدیلمیش یوللاری قارانلیقدا گئدک؟
بیزه کیتابلار و درگیلر اولدوقجا آز گلیر، سیتهلریمیزده، فیس بوک صحیفهلریمیزده ده اصلا بو قونولارا توخونولمور. بو اوچوروملاری قالدیرماغا بیر یول بیلن وار می؟
دوغرودور بیر سیرا تورکیه سیتهلرینده ماتریاللارا ال تاپماق اولار، اما بئله شئیلرین اورتامی بیزده یارانماسا، هر شئی شخصی بیر چابا کیمی آز تاثیرلی اولارکن، لزومسوز یئره چوخ دا واخت آلاجاقدیر.
قایناق: فیس بوک استاتوسلاریمدان
-
- 13/10/22


text:
اتلتیک بیلبائو فوتبال کولوبو
اتلتیک بیلبائو فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Athletic Bilbao) بیر فوتبال کولوبودور. لا لیگا دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۵۳٬۲۸۹ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ About the club. Athletic Bilbao. یوْخلانیلیب29 November 2018.
- ↑ UEFA EURO 2020 Evaluation Report (PDF). یوْخلانیلیب2017-01-23.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Athletic Bilbao»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اتلتیک بیلبائو فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکمن نیوز: کووید سبأپلی سونگقی ۲۴ ساغاتدا حیتای دا ۱۰۵ آدام اولدی، ۲ مونگ ۴۸ آداما دا بو کِسِل یوقاشدی.
حیتای دا کووید- ۱۹ (کروناویروس) سبأپلی اولِنلرینگ سانی ۱۷۷۱ آداما یتدی.
حیتای یینگ میللی ساغلیق کمیسیونیندان بریلن ماغلوماتا گورأ تأزه گورنۆشلی کروناویروس (کووید- ۱۹) یوقانچ کسلینه دوچار بولانلارینگ سانی ۷۰ مونگ ۵۴۸ آداما یتدی.
شولاردان ۱۰۶۴۴-ی نینگ یاغدایی اِربِت.
حیتای دا بو ویروس سبأپلی اولِنلرینگ سانی بیری هنگ کنگ دا بولماق بیلن ۱۷۷۱ آداما یتدی.
کووید سبأپلی سونگقی ۲۴ ساغاتدا حیتای دا ۱۰۵ آدام اولدی، ۲ مونگ ۴۸ آداما دا بو کِسِل یوقاشدی.
هوبئی ایالتی نینگ ووهان شهری بو کِسِلینگ ایلکینجی گِزهک گورولِن یری.
کروناویروس ایلکینجی گِزهک ۲۰۱۹-نجی ییلینگ ۱۲-نجی دسامبریندا بو شهرده گورولیپدی.


text:
بودا
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
بۇدا٬ سانسکریت دیلینده «اوْیانماق٬ ایدراک ائتمک٬ بیلینجلنمک» آنلامیندا گلن «بۇده» ائیلمینین کئچمیش زامان تیپیدیر. «اوْیانمیش٬ ایدراک ائتمیش٬ بیلینجلنمیش آنلامیندا گلر.
«سیدارتا قۇتاما»٬ تاریخده «بۇدا» سؤزجوگونو اؤزونه گؤره ده٬ اوْنا اینانان و بیر یوْل گؤرسدیجی اوْلمادان اؤزوندن «اوْیانان» هرکس اۆچون ده ایشلتمیشدیر. بۇدیزمده «بۇدا» آنلاییشی ایله ایفاده ائدیلن: شخصین رۇحونون صافلیق٬ معصومیت و مۆکمّللیگینین گۆجونه٬ اؤزلوگوندن چاتماسی و بؤیلهجه داها اؤنجه اوْرتایا چیخارمادیغی آیدینلاشمیش (مۆکمّل) بیلگیه چاتمیش (پراژنا)٬ آیریجا شفقت و مرحمتدن اۇزاق سوْنسوز یاشامی سینیرسیزجا گلیشدیرمکدیر.
بۇدا٬ اؤزونو دۆنیاسال شئیلره آرتیق باغلی اوْلمایاجاق درجهده هر شئیدن آریندیرماغی باجارمیشدیر (نیروانا). بئلهجه بۇدیست اینانجینا گؤره آرتیق یئنیدن دوْغوش دؤنگوسونه باغلی قالمامیش اوْلاجاقدیر. بۇدیزم٬ شخصین اؤز بئینی ایله (عقلی ایله) دانیشامایاجاغی اۆچون٬ آیری بیر وارلیق اوْلاراق «منلیک» دۆشونجهسینی رد ائدیبدیر.
اوْیانیش: بیلینجلنمهمیش (اوْیانمامیش)٬ اؤزونو دۆنیایا باغلاتمیش اینسانلاردان اۇزاق بیر آنلاییشدا٬ اوقیانوس کیمی درین و آنلاشیلماسی چتین٬ دۆنیاسال دۇیغولاردان آرینمیش بیر طبیعتدیر (ماهیتدیر٬ یارادیلیشدیر٬ کاراکتِردیر). بۇ سببله٬ بۇ تجرۆبهلری سیرادان بیر دیلله یا دا بیلیمسل گؤروشلرله آچیقلاماق ایمکانسیزدیر. بۇ تجرۆبهلرین (بیلگیلرین) دَیَرینی٬ شخص اؤزو یاشامادیقجا آنلایانماز. بۇ بۇدا تجرۆبهسی٬ عئینی بۇدا گلنکلری ایله داوام ائتمهیه بیلر٬ بۇدانین اوْرتایا چیخدیغی مۇتلو٬ گؤزل زامانلاردان سوْنرا؛ بۇدانین اوْلمادیغی چوخ آرتیق قارانلیق٬ پیس دؤنملر یاشاندیغی اۆچون٬ هئچبیر دوْکترانین سوْن قۇرتولوش تعلیمی آنلامینا گلمز.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Buda»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ویکیپدیا:روْباتچیلار دانیشیق صفحهسی
روْباتلار باره ده هانسیسا سوالینیز وارسا آشاغیدا کی صفحه ده آختارا بیلرسینیز.
صفحه ده سوالینیزین جاوابین تاپا بیلمه سینیز اونا آشاغیدا یازا بیلرسینیز.
نظرلرینیزی یازین[دَییشدیر]
دوستلار منیم بوتوم نهایتکی بایراق آلدی. یاواش-یاواش بؤلمه لری کؤچورتمک، شابلونلاری آرتیرماق و ایران کندلرینه مقاله یاراتماغا باشلایاجاغام. هانسیسا نظرینیز وارسا یازا بیلرسینیز. هامینیزا حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۶ سئپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۳ (UTC)
روباتلار اوْچون چالیشما[دَییشدیر]
حؤرمتلی روبْاتچیلار بیلگی مه گؤره چوخلو بؤلمهلر اوْستونده روباتلارا ایشوار. فیکرینیزه چاتانلاری بوْرا آرتیرین تا حل ائدک. حؤرمتلهE THP (دانیشیق) ۱۹ اوکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۲۱:۲۰ (UTC)


text:
کاراته
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
کاراته (تام آدی کاراته – دو ، ژاپون دیلینده : کارا- بوش ، ته – ال ، دو – یول – بوش الین یولو ) – ژاپون سیلاح سیز دوْیۆش صنعتی. 1929 – جو ایلده فوناکوسی گیتین دزئن-بوددیزمین (Funakosi Gitin dzen-buddizmin) تاثیری ایله یاراتمیشدیر.
کاراته XX عصرین اول لرینده ژاپونیانین اوکیناوا آداسیندا گئنیش یاییلماغا باشلاییر. عصرین اول لرینده آدادا یارانمیش آغیر ایقتیصادی وضعیت اوکیناوا لی لارین دیگر ژاپون آدالارینا کؤچمه سی اورالاردا بو ایدمانین یاییلماسی ایله نتیجه له نیر . کاراته اولیمپییا اویونلاری پروگرامینا داخیل ائدیلمه نامیزد اولان ایدمان نؤع لریندن دیر.
فوناکوسی گیتین طرفیندن بودیسمین تاثیری آلتیندا یارادیلمیشدیر.
کاراته المپیا اویونارینا داخیل ائدیلمیه آدلانان ایدمان لاردان بیریدیر.


text:
جنوبی کورئیا آبش-این سانکسییالاری سببیندن ایرانا اولان ۷ میلیارد دوللارلیق بورجونو اؤدیه بیلمیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی "بلومبئرق" آگئنتلیگی یاییب. معلوماتا گؤره، ایران خاریجی ایشلر ناظرلیگی بو سببدن جنوبی کورئیانین تئهران سفیرینی اؤتن آی ناظرلییه چاغیریب و سئولون سانکسییالارا گؤره بو موناسیبتیندن نارازیلیغینی بیلدیریب.
بوندان باشقا، ایرانین جنوبی کورئیاداکی سفیرینین بو اؤلکهیه ایدخال ائدیلهن نئفتدن الده ائدیلهن، آنجاق آبش-این ایران مرکزی بانکینا قویدوغو سانکسییالار سببیندن هله ده جنوبی کورئیا بانکلاریندا ساخلانیلان ۶ میلیارد دوللارین اؤدنمهسی طلبینی ایرلی سوردویو وورغولانیب.
همچینین او دا قئید ائدیلیب کی، سئول حکومتی ایرانا رسمی نمایندهلر گؤندریب، مبلغین ترانسفئری اوچون آبش رهبرلیگی ایله موذاکیره آپاردیغی بارهده تئهرانا معلومات وئریب.


text:
پمپ بنزین (آبادان)
پم پبنزین (فارسجا: پم پبنزین), کندی خوزیستان اوستانینین آبادان بؤلگهسینین، اروندكنار بؤلومو و نصار قصبهسی نده یئرلهشیبدیر.[۱][۲]
جوْغرافیایی موْقع[دَییشدیر]
پم پبنزین کندی خوزیستان اوستانیندا یئرلشیبدیر.[۳]
نوفوس[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین * نفر اهالیسی و * عایلهسی وار. بۇنلاردان * نفری کیشی و * نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن * نفری ساوادلی و * نفری ساوادسیزدیرلار.[۱]
دیل و دۆشونجه[دَییشدیر]
بۇ كندين اهالیسی فارسجا دانيشيرلار و اهالینین چوْخو مسلمان و شیعه دیرلر.
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
کمیته تخصصی آد و جغرافیا ایران آد بیرلشدیرمهسی.
- اطلس گیتاشناسی استانهای ایران (Gitashenasi Province Atlas of Iran)
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
سونیلر
سونیلر (عربجه: أهل السنة والجماعة)—ایسلامدا ان بؤيوک مذهبدير. ايسلام دينينه اعتيقادی اوْلانلارین ۹۰%-نی سونّی مذهبینين نومايندهلری تشکيل ائدير[۱][۲]. سونة سؤزو عربجهدن ترجومهده " يوْل " آنلامينا گلير. سونيلر بو آدلا محمدین يولونا صاديق اولدوقلارینی بيلديريرلر. سونيلیگین ۳ اعتيقادی و ۴ فيقه مذهبی واردير. اشاعريه، سلفيه، ماتريديه اعتيقادی، حنفی، مالکی، شافعی، حنبلی ده فيقهی مذهبلريدير. سونیلره گؤره محمد آچیق-آیدین شکیلده اؤزونه بیر جانشین سئچمهمیشدی و موسلمانلار اوْنون سونّتینه عمل ائتمکله قایینآتاسی ابوبکری بیرینجی خلیفه اوْلاراق سئچمیشدیرلر[۳]. بو نظر شیعهلرین باخیشینین عکسینهدیر شیعهلره گؤره محمد غدیرخم واقیعهسینده کؤرکنی (دامادی) و عمی اوْغلوسو اوْلان علی ابن ابیطالبی اؤزونون جانشینی بیلدیرمیشدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ بریتانیکا بیلیکلیگی, Sunnite
- ↑ Oxford Islamic Studies Online
- ↑ Caliphate and Monarchistic (Urdu) Khilafat o Malookiat of Modoodi. Urdu Movies.


text:
فعللرین زامان، شخص و فورما علامتلرینه گؤره ده ییشمه سی"
فعللرین تصریفینده شخص و زامان شکیلچیلریندن باشقا بیر آیری شکیلچیلرده واردیر کی، ایشین نه جور و نه شکیلده اجرا اولونماسینی بیلدیریر. مثلا امر شکلینده، شرط شکلینده.. بو شکیلچیلر، هابئله شخص و زامان شکیلچیلرینین اولوب اولماماسیندان فعلین شکیللری و یا فورمالاری میدانا گلیر. فعلین شکیللری آشاغیداکیلاردیر.
١.- مصدر شکلی (فورما)
مصدر باره ده کئچمیشده دانیشیلمیشدیر. اورایا مراجعه ائدین.
٢.-امر شکلی
امر فعلین ائله بیر شکلیدیر کی، یالنیز بیتیشن شخص عوضلیکلری اولار. امرین زامان شکیلچیلری اولمور، آنجاق زامان تصور اولونور کی، گلجه یه عایددیر.
امر فعلینین شکیلچیلری: ١.- بیرینجی شخص معمولا اؤز اؤزونه امر ائده بیلمز. بونونلا برابر بیرینجی شخص تکده سس سیزله قورتاران کؤکلرده دؤرد چشیدلی " یم- ̂یم- وم- ۆم" و سسلی ایله قورتارانلاردا، ایکی سسلینی بیر-بیریندن آییرماق اوچون سس سیزز "ی" ده علاوه اولار" ییم- ̂ییم- یوم- یۆم". مثلا: گلیم، آلیم، گؤروم، قاچیم، اوتوروم...
بیرینجی شخصین جمعینده سس سیز ایله بیتن کؤکلرده "آق- ه ک" و سسلی ایله بیتنلرده "یاق- یه ک" دیر. مثلا: سورویک، آلاق، گله ک... بو شکیلچیلر شکیلجه امر، لاکن مضمونجا گرکلیک و لازیملیق بیلدیریر.
٢. ایکینجی شخص تکده امر فقت فعلین کؤکو اولار و هئچ بیر شخص علامتی اولماز. مثلا: یاز، وور، گل..
امرین یکینجی شخصین جمعینین علامتلری، کؤک سس سیزله بیتنده، دؤرد چشیدلی "ین- ̂ین- ون- ۆن" و یا "یز- ̂یز-وز- ۆز"دیر.مثلا: آلین، گلین، وورون... هر ایکی شکیل بیر یئرده ایشله نه بیلر. مثلا: آلینیز، یازینیز..
کؤک سسلی ایله قورتاراندا، ایکی سسلینی بیر-بیریندن آییرماق اوچون، "ی" سسسیزی ده شکیلچیلرین اولینه علاوه اولار. مثلا: قالایین، سورویون..
هر ایکی شکیل بیر یئرده ایشلننده ایکینجیسی اوچون"ی" سس سیزینه احتیاج قالمیر.
٣. اوچونجو شخصین تکین امرینده علامت دؤرد چشیدلی" سین- ̂سین- سون- سۆن"دور. جمعده ایسه بو شکیلچیلره "لار- لر" جمع علامتی ده علاوه اولار. مثلا: آلسینلار، گلسینلر، گؤرسونلر...


text:
فعلین لازیم شکلی ایشین ایجراسینین لازیم اولدوغونو بیلدیریر. اونون زامان شکیلچیسی اولماز، لاکن خصوصی علامتی واردیر. لازیم شکلی ایکی جور اولور:
١- ساده فورما: بو فورمانین علامتی "آسی- اسی" دیر کی، فعلین کؤکونه قوشولور. فعلین کؤکو سسلیله قورتارسا، همچینین بیتیشن شخص عوضلییی سسلی ایله باشلانارسا، اونلارین آراسیندا سس سیز "ی" ده علاوه اولار. بو فعللرده زامان علامتی اولماسادا، ایشین گلجکده باش وئره جیی تصویر اولونور. مثلا: آل+ آسی+ی+ آم- آلاسییام، اوخویاسییام..
٢.- مرکب فورما: بو فورمانین علامتی "ایدی" دیر کی، یوخاریداکی "آسی- اسی" شکیلچیلرینه علاوه اولور. اؤزوده هم کامل، همده اختصارلا یازیلا بیلیر. یعنی/ آسی ایدی= آسییدی+ اسی ایدی=اسییدی/. بو فورما حکایت مضمونو بیلدیریر. مثلا: آلاسی ایدیم، آلاسی ایدینیز..هر ایکی فورمانین غیر شهودی شکلی "ایمیش=میش" واسطه سیله دوزه لیر. مثلا: آلاسی ایمیش سینیز= آلاسییمیشسینیز..
قئید ائتمک لازیمدیر کی، لازیم فورمانین مرکب شکلینده اولان ایکی نوعون همده مضمونجا فرقلری واردیر. بئله کی، "دی٤" ایله دوزلن نسبتا یاخین کئچمیشی گؤستردییی حالدا، "ایدی" ایله دوزلن داها اوزاق کئچمیشی گؤستریر.
لازیم شکلینین ساده سینین عمومی فورمولو بئله دیر:
فعلین کؤکو+ فورم علامتی+ شخص سونلوقلاری
مرکب فورمون عمومی فورمولو ایسه بئله دیر: فعلین کؤکو+ فورم علامتی+ کمکچی فعل+شخص سونلوغو.
فعلین لازیم شکلی ایله "ایدی" و "ایمیش" کمکچی فعللردن علاوه همده "ایسه=سه" کمکچی فعلی ایشلنیر. آنجاق اگر "ایدی" کمکچی فعلی "حکایت"، "ایمیش" فعلی "روات" مضمونو بیلدیریرسه، "ایسه" کمکچی فعلی "شرط" مضمونو ایفاده ائدیر.
"ایسه" ایله یارانان فعلین لازیم فورمو ایشین ایجراسینین لازیم اولدوغونو، معین شرطله، یا گلجک و یا دا کئچمیش زامانا باغلاییر.
"ایسه= سه" کمکچی فعلی، "ایدی" و "ایمیش" کمکچی فعللرینین اشتراکی اولمادان ایشله نه بیلر و اوندا "ساده لازیم فورم" آدلانیر و گلجک زامانی بیلدیریر. مثلا: اوخو+یاسی+ ایسه+ م= اوخو+یاسی+یام+ سا..
گؤروندویو کیمی "ایسه" کمکچی فعلینینین لازیم شکلی علامتیندن سونرا گلمک شرطیله ایکی یئرده ایشلتمک ممکندور.
"ایسه= سه" کمکچی فعلی لازیم شکلینده همده "ایدی" و "ایمیش" کمکچی فعللریله بیرلیکده ایشله نه بیلیر. بو حالدادا او کئچمیش زامانا عاید اولور. مثلا: اوخو+یاسی+ایدی+م+ایسه= سه، اوخو+یاسی+ ایمیش+ه م+ایسه= سه..
دئمک "اوخویاسییام" لازیم شکلینین ساده گلجک زامانی، "یازاسییامسا" لازیم شکلینین مرکبی، گلجک زامانی و شرطی، "اوخویاسی ایدیم" لازیم شکلینین مرکبی، حکایه سی و کئچمیش زامانی، "اوخویاسی ایمیشم سه" لازیم شکلینین مرکبی، روایتی، شرطی و کئچمیشیدیر.
لازیم شکلینین اینکاری "دئییل" واسطه سیله دوزه لیر کی، "آسی- اسی" شکیلچیسیندن سونرا یازیلیر. مثلا: یازاسی دئییلم، یازاسی دئییل ایدیم، یازاسی دئییل ایمیشم، یازاسی دئییلدیک


text:
ارمنیستان اهالیسینین آزالماسی سون بیر نئچه ایلدیر کی، آرتان تندنسییا ایله داوام ائدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بیر چوخ ارمنی روسییا قانون وئریجیلیینده وطنداشلیق آلماقلا باغلی قایدالارین آسانلاشدیریلماسیندان ایستیفاده ائدرک شیمالا قاچیر.
ارمنیستان مئدیاسینین خبرینه گؤره، تکجه اؤتن ایل ۲۴ مین ارمنی روسییا وطنداشلغینی قبول ائدیب. کئچمیش اس اس ار ای اؤلکهلرینده بو رکورد ۳۰۰ مینلیک رقمله ان چوخ اوکراینایا مخصوصدور. لاکین بوردا روسییانین ایشغال اولونموش دونباسدا ساکینلره پاسپورتلار پایلاماسینین دا رولو وار.
اوکراینانی ۵۰،۵ مینله قازاخیستان و تاجیکیستان (۴۴،۷ مین) تعقیب ائدیر. ارمنیستان ۴-جو سیرادا گلیر.
سون ۴ ایلده (۲۰۱۶-۲۰۱۹) روسییا وطنداشلیغینا کئچن ارمنیستان وطنداشلارینین عمومی جمعی تخمیناً ۹۸،۲ مین نفر ائدیر. بو، ارمنیستانین عمومی اهالیسینین ۳،۳%-نه برابردیر.
رسمی رقملره گؤره، ۲۰۱۶-۲۰۱۹-جو ایللرده ارمنیستاندا یاشایان دایمی اهالینین سایی ۳۹،۴ مین نفر (و یا ۱،۳%) آزالیب. عینی دؤورده ایسه اهالینین عمومی آرتیمی ۴۳،۷ مین نفر تشکیل ائدیر.
گؤروندویو کیمی، اؤلکهنی ترک ائدنلرین سایی اهالینین آرتیمیندان ایکی دفعه چوخدور. اوستهلیک ارمنیستاندا طبیعی آرتیم دا ائنیشه دوغرو کئچیب. بئله کی، اگر ۲۰۱۶-جی ایلده ۱۲،۴ مین نفر دوغولموشدوسا، ۲۰۱۹-جو ایلده بو رقم داها دا آزالاراق ۹،۹ مین نفره ائنیب.


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۲۰ مئی ۲۰۲۰
- فوتبال ۰۳:۰۴ +۸۱ 186.143.162.56 دانیشیق اِتیکِت: ویرایشگر دیداریːبه ویرایش منبع تغییر داده شده


text:
«قولام دایی»نین ماجرالاری (۹)
نریمان ناظیم
(قولام دایینین تصادیف ائلهمهسی)
قولام دایی هر نه قدهر کی فهی زندایینین ساغلیغیندا ایپه – میریغا یاتماز، قایدا- قرارا سیغمازایدی. دیلشاد خانیمی آلاندان سونرا گوندن گونه موم کیمی یوموشانیب، یای کیمی اییلیر. یاواش- یاواش گئجه ائشیگه چیخمالارین؛ میخانایا، قفهخانایا گئتمهلرین ترگیدیر. سحردن آخشاما ائودهدی: باغچا سوواریر، دویو دوشورور، سبزی آریدیر. دیلشاد خانیما دا کی، ماشالله، نرد اؤریهدیب اللری بوشا چیخجاق در حال داشلاری دوزوب اویونا باشلاییرلار. البته قولام دایی داریخاندان داریخانا خانیمی آلیر یانینا چیخیر سفره؛ بو گون انزلیدی صاباح سرعین؛ بیری گون اورمو گولو، او بیریسی گون ائیوهره سویو…
گونلر بیر_ بیرینین آردینجا گلیر کئچیر. هر شئی اوز قایداسیندادی. ایرج درسین قورتاریب آلمانا کؤچوب. تورج ده بو گون صاباحدی دیپلومون آلا، پرواز اولا، ائوی داها دا سایخاشلادا.
اینقلاب گونلرینده قولام دایی مطلق ائشیگه چیخمیر. هئش کیمه قوشولمور. دئینده ده دئییر: «کیشی، قوی بوغوشسونلار! گؤرهجکسن، خیاواندا باغیرانلارا آخیردا بیر ییرتیق بوغاز قالاجاق. بویور مملکت بئصاحاب دی داا. آمما یوخ، دوزدو قاپ – باجا شولوخدی، او ایکی هفتهدن بیر پاشا قفهسینه گئدهر، شوفیری حمیش ایله ماشینین گلیرینین حسابین چورودر. گلیرین تومنه سکگیز قیرانین آلیب، ائوه قاییدیش یولوندا اؤز- اؤزونه میزیلدار: «بو گهده ده دئیهسن قویروغ چیخارداجاغ هاا؛ پهلوی رژیمیله منی دهییشیک سالیب؛ دای دئمیر کی او تومانچاغ گزنده، او فرمانین دالیندا من اوتورموشدوم. بویون تومنه اوش قیران ایستر، لابود صاباح کی گون دئیهجک ماشینی چئویر آدیما!
اینقلابدان سونرا بیر یاندان حمیشین دیلینین اوزانماسی، او بیری یاننان دا دیلشاد خانیمین سوساییب، حؤکمن «ولوونو سات بیر دوز– تؤرهلی ماشین آل قوی آیاغیوین آلتینا» دئمهسی، قولام دایینی وادار ائلیر ولوونو ساتسین. او بیر تازا پیکان آلیر، پولون قالمیشینی دا قویور پساندازا کی آیدان – آیا بهرهسین آلا، یئیه. دیلشاد خانیمی راضی سالماق مقصدیله دفترچهدن پول گؤتورمهنی ایکی ایمضایا باغلاییر. بیر اؤز ایمضاسی، بیر ده دیلشاد خانیمینکی.
اینقلابین اؤتگون نفهسی قولام دایینی دا دهییشیر. او اوولجه امام ریضانین قوللوغونا یئتیشیر؛ عاراغین، قومارین داشین بیلمرره آتیر. سونرا دیلشاد خانیملا برابر یازیلیر مکه نؤبهسینه. ایکی ایلدن سونرا کعبهیه موشررف اولور. البتده اوراسینا توخونموروق کی رحمتلیک قولام دایی هامیسی بیر آی مککهده اولوب اولماسینا باخمییاراق عؤمورونون سونونادک او بیر آیدا باشینا گلن حادیثهلردن و خاطیرهلردن دانیشاردی، هر دفعه ده اونلاری بیر جور تعریفلردی. دئینده ده «حاجی قولام بس سن بونو باشقا جوره دئیهردین آخی!» فیلفور جاواب وئرردی کی، «آی بابا بوشلا سن ده! اینساندی دا قوجالیر. بیلیرسن کی قوجالاندا آدامین ذهنی زووگش اولور، هئش زاد یادیندا قالمیر، چوخ دا دیبینه گئتمه!» هر حال؛ قولام دایی مکهدن قاییداننان سونرا تازا ماشینین اوجوباتینا بیرجه گون ائوده دایانمیر؛ بو یول آمما خط سئیرین دهییشیب؛ انزلی – سرعینی بوراخیب، چوخلو مشهد – قوم خطینده ایشلهییر. اؤزو دئمیشکن گزمهیی گزمک، ثاوابی دا ایضافه.»
محاریبهنین باشلانیب داوام ائتمهسی قولام دایینین یاشایشیندا ائله بیر تاثیر قویمامیشدی، آنجاق بیرجه حادیثه اونون احوالاتین پوزور. البتده قولام دایی اونو دا اؤزونه مخصوص شیوهیله باشیندان سووور: دیلشاد خانیمین ایکینجی اوغلو تورج جنگین اوچونجو ایلی سربازلیغا گئتمهلی اولور. او بیر موددت بوروخ وئریر، اؤزون معرفی ائلهمیر. آنجاق آخیردا گیره دوشور، قولاقلانیب یوللانیر خطه. نئچه آیدان سونرا مرخصییه گلدیکده اوغلان ایکی آیاغین سوخور بیر باشماغا کی جبههیه قاییتماق ایستهمیرم کی ایستهمیرم. باشلاییرلار اوغلانی دانلاییب دانساماغا کی بابام ددهن یاخشی، ننهن یاخشی، بو اولان ایش دئییل؛ آدامین دریسینه سامان تپرلر؛ گهده باخمیر کی باخمیر. نهایت ایرجین مصلحت – مشورتایله بئله بیر قرارا گلیرلرکی بیر قاچاقچی تاپالار، گلن یول مرخصییه گلنده، اوغلانی گؤتوره آپارا تورکیه سرحددیندن سوووشدورا؛ ایرج ده او تایدان گله اونو اوردان گؤتوره آپارا آلمانا.
قرار قویولدوغو کیمی یئرینه گئدیر. تورج جبههنی بوراخیر قاچیر تورکیهیه، اوردان دا آپاریلیر آلمانا. بیر ایکی آی هئش بیر خبر اولمور. آنجاق گونلرین بیر گونو قاپی چالینیر. قولام دایی قاپییا چیخیر. قاپیدا دایانان ایکی مامورون بیری سوروشور:
– تورج مرادینین ائوی بورادی ؟
قولام دایینین درحال گؤزلری آخینیر، دیل -دوداغی اسیر:
– تو.. تو..تورش تو..تت تورشدن خبر چیخیب. آی دی، دی دیلشاد دی د،دیلشاد گل،گل آشاغی ت و تو تورشدن خه خبرچیخیب.
دیلشاد خانیم دوغروداندا دیکسینیر، هؤوولجک چادیراسیز- چارقادسیز آشاغی قاچیر. قولام دایینی او حالدا مامورلارین قارشیسیندا گؤرنده لاپ ال- آیاغین داغیدیر. قولام دایی مامورلارین بیرین گیرلهییب دالبادال سوروشور:
– هه هاردادی، دئ گوروم دیری دی یا یوخ؟ اسیر،اسیر دوشوب هه؟ دیریدی یا یوخ، دوزون دئ. دی دانیش آخی…!
یازیق مامور گیجلمیش حالدا نه ائدهجهیینی بیلمیر. بو حالدا دیلشاد خانیم مات و مبهوت قالیب قضیهنین نه تهر اولدوغونو بیلر- بیلمز کؤورهلیر، آغلاماغا باشلاییر. ایکی جاوان مامورون بیری ایشی بو یئرده گؤرنده یولداشینا دئییر:
– آی قارداش والله بو ایش بیزیم ایشیمیز دئییل، بوراخ گل گئدک!
ایکینجی مامور گوج – بلا یاخاسینی قولام دایینین الیندن قورتاریب دابان آلیرلار. دیلشاد خانیم اؤز دئدیینه اساسن هله ده گیژ- گیژ آغلاییرمیش. دئییرمیش بلکه دوغرودان دا تورجین باشینا بیر ایش گلیب.
قولام دایینین بئله – بئله ایشلری چوخ اولوب؛ هامیدان چوخ دیلشاد خانیم اولاری گؤروب بیلیر. گلهسینیز بیر خاطیره ده دیلشاد خانیمین اؤز آغیزیندان ائشیدک:
«قیزا، من نه دئییم آخی، بونو لووا قالماسین. او قدهر عجیب – قریب ایشلری وار کی آدام گؤره – گؤره ده اینانمیر. بیزیم ایرج آلماننان گلیر، بیز ده یولا دوشموشوک گلمیشیک تهرانا مثلن گئدهک اونون قاباغینا. فرودگاه یولوندا ماشینی ائله یئین سورور کی، قیز من قورخومنان بوزوشوب اولموشام بیر یوماق، یاپیشمیشام صندله. قارا یولا، آغزیما گلدی هاا، دئدیم حاجی بیر آز توختاق سور دا، نه خبریندی ؟ دؤندو منه کی طیاره الان اوتورار…، قیزا سیزه شوغلوزومه اولوم من فقط اونون دؤنمهسین گؤردوم، شارراق…گوپهدی. وای دده! ماشین دا نه ماشین، لاپ او باهالی خاریجی ماشینلاردان. دالی بوتون داغیلدی. بیر کوکول – کراواتلی ماشیننان انیب گلدی:
– کیشی به سن کورسان؟ ماشین سورمه باشارمیسان مژبورسان اوتوراسان فرمان دالیندا، گؤر نئینهدین ماشینی؟
– من ماشین باشارمیرام. سن آنادان اولمامیشدین، منیم پایه یئکیم واردی. سن نه تههر شوفیرسن؟ او نه تورموزیدی ائلهدین؟ گوج بیلا ماشینی ییغیشدیردیم من. آروادین باشی دهیدی شوشویه بئینی پاتدییاجاغدی. هله دیلین ده وار؟
– سهفه – سهفه دانیشما ! فاصیلهوی ساخلایایدین. دؤز پولیس گلسین معلوم اولار.
– گهده من اللی ایل شوفیرلیکدن سونرا اؤزومه کارشناسام. سنه دئیهرم موقصیر کیمدی.
قیز، گؤردوم بولار ایکیسی ده سیغار یاندیردیلار. گؤزله ها گؤزله کی هاچان پولیس گلهجک. اؤز اؤزومه قیزیشدیم دئدیم وای ایندی اوشاغین گؤزو فرودگاهدا بیزی آختاریرهآآ. وای قادان اورهییمه بالا! بئش ایل یولووو گؤزلهدیم، آخیری دا بئله اولدو! بیلمهدیم هاواخ کئچدیم قاباغا دئدیم: «قوربانین اولوم آی آغا! من بئش ایلدی بالامین اوزونه حسرتم؛ ایندی او گلیر، بوراخ بیزی قوی گئدهک اللهها خاطیر.» بو سؤز منیم آغیزیمنان چیخار- چیخماز قولام یئریندن سیچیرادی: «نه دئدین سن؟ هه؟! نه دئدین؟ اوغلوم؟» قیز، من ال – آیاغیمی ایتیردیم، دئدیم گؤرهسن الله نه خطا ائلهدیم من. برلمیش گؤزلریمله کیشییه باخیرام کی گؤرهسن بو نییه بئله ائیلیر. قولام منی قویوب، کیشییه دؤندو: «بو نه دئدی؟ دئدی اوغلوم!؟ هه، دئدی اوغلوم، ائله دئدیی؟» کیشی گیجلمیش کیمی باخدی باخدی، سونرا باشینان «هه» دئدی. قولام: «منیم اوغلوم هاردایدی؟ دای دئ ائویم ییخیلدی دا »- دئیه کیشینی یاخالادی: «دایان ائویمی ییخدین سن! دایان آرواد قاریشدیردی. هانسی اوغولونان دانیشیر او؟ من سونسیز بیر آدام، بیلمیرم هانسی اوغلوننان دانیشیر او، دئمهدیم باشی دهیدی شوشویه؟ سنه دئمهدیم؟…» قولامین سؤزلریندن منیم گؤزوم چیخیب کللهمه. بئچارا کیشی ده تئز – تئز دؤنور منه باخیر. او تای بو تایدان تؤکولدولر کیشینین یاخاسین قولامین الیندن قورتاردیلار. ماشینلار دالبادال بوق چالیرلار. کیشینی ایتهلیه- ایتهلیه ماشینینا ساری آپاردیلار. بیر دن گؤردوم یازیق کیشی سیچیرادی ماشینی یاندیریب،اوخ کیمی آرادان چیخدی. قولامی گؤردوم گولومسونه – گولومسونه گلیر ماشینا ساری. اؤزو ایله دانیشان کیمی میزیلداییر: «کوپئیاوغلو، گؤر خسارت آلمادین!» من تزه – تزه آییخیردیم. سوروشدوم: «قولام او نه اویونودو سن چیخارتدین؟» دئدی: «سن ائله ائله ایشلره قاریشما !» سون


text:
سؤزجوک روْلونو اوینایان “و” باغلاییجیسینین هاردان گلدییینی بیلیرک. عربجه و فارسجادا سؤزلر، سؤز بیرلشمهلری، یاریم جوٍملهلر و جوٍملهلری بیربیرینه باغلاماق اوٍچون “و”دن یارالانیرلار. لاکین بیزیم دانیشیق دیلیمیزده بو باغلاییجی ایشلنمیر، یا دا آز ایشلهنیر. باخمایاراق کی، بو سیرتیق باغلاییجی یازی دیلیمیزین هر بیر کونجونده پوسقو قورور. چوخواخت دا جوٍملهنی بللی یئرده بیتره بیلمهمهیيیمیزین بدلینی اؤدهییر. أسکی توٍرکجه متنلر ده ده “و” گؤرنمور، سونراکی چاغلاردا ایسه نادیر حاللاردا گؤرونور. من شخصن هانسیسا یازیمدا گوزهللیک اؤزهللییینی متنین علمی یؤنونه اوٍستونولک باغیشلاماق ایستهدیکده، “و”لردن چکینیرم. بونونلا دا گؤرونمزین گؤزهللیکله قارشیلاشیرام. خان امیر دئییر: «”و” اولمایان یئرده نؤقطه گؤستهریله بیلر. بو ایسه جوٍملهنین، فیکرین کونکرئتلییینه، ییغجاملیغینا دلالت ائدهر». لاکین ایش هر یئرده بونجا قوْلای اولمور، “و”یی ایشلتمهدن فکیری چاتدیرماق بوروشوق آلینیر. منجه بو باغلاییجینین قوللانیشینی باجاردییقجا آزالتمالیییق، آمما دیلی ییغجام بیر آنلاتیم آراجیندان تام محروم ائتمکده حاقلی دئییلیک.
یوخاریداکی سؤیلهنیلنلره گؤره، دئمک اولماز “تورک دیل قورومو” و آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسی، “و” باغلاییجیسیندان چیکینمهدیکلرینه گؤره هئچ تورک دیلینی بیلمیرمیشلر! منجه دیلیمیزی تمیزلهمک بؤیوک بورجوموزدور، آمما منیمسهنیلمیش اؤنملی باغلاییجیلاردان قوندارما بیچیمده محروم ائتمک دیلی یوخسوللاشدیریر.


text:
قرندویو استیتز، کولورادو
قرندویو استیتز، کولورادو (اینگیلیسجه:Grand View Estates, Colorado ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۲۸ نفر ایمیش و ۲٫۲ کیلومتر موربّع ساحهسی وار دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۱۷۷۲ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ US Board on Geographic Names. United States Geological Survey (2007-10-25). یوْخلانیلیب2008-01-31.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Grand View Estates, Colorado»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده قرندویو استیتز، کولورادو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
فلوئورید وانادیوم (III)
فلوئورید وانادیوم (III) (اینگیلیسجه: Vanadium(III) fluoride، روسجا: ФTopид BaHaдия(III)، عربجه: فلوريد الفاناديوم الثلاثي) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی تۇز حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.فلوئورید وانادیوم (III) فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vanadium(III) fluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فلوئورید وانادیوم (III) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اصیل "کودتا" تازا باشلاماقدادیر!- درویش اوغلو
اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرماق اوچون ایکی آیاغینی بیر باشماغا سوخان بیگ، هانسی انگیزه دن حرکت ائتمکده دیر؟ اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرسا، کیملری اعدام ائتدیرجک؟ اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرابیلمه مه سی اؤزونون اعدام حؤکمونون صادر اولماسی آنلامیندا دگیل می؟ کئچن ایکی گونده یالنیز دؤلت آپاراتیندان، قضائی اورگاندان و اوردودان توتولان آلتی مین نفرین آخماقدان، پاخمادان فیلاندان اولدوغونو مو ظن ائدیر بو آدام؟ بو آداملارین بو توپلومدا سؤزو کئچدیگی هئچ بیر طرفداری اولمادیغینی می ظن ائدیر بو آدام؟ بو آداملار اعدام اولونمازسالار، اؤز حقلرینده اعدام حؤکمو چیخارتماق اوچون ایکی آیاغینی بیر باشماغا سوخان آدامی یاشادیرلار می؟ یوخسا دوغرودان دا ایندیه قدر بو دؤلت، بو "عدلیه باکانلیغی" بو اوردو، بو اداری دستگاه، یالنیز آخماقلار، پخمه لر و کیمسه سیزلر طرفیندن اداره اولونورموش. بو "خائین" لری دوستاقلاردا ییغان، ایشدن چیخاردان و اعدام اولونمالاری اوچون اعدام حؤکمونو قانونلاشدیرماق یولوندا ایکی آیاغینی بیر باشماغا سوخان بیگ، بونلارین دولت دستگاهینداکی رولونو هانسی "قهرمان" لارا وئرجک؟ بوندان سونرا بو دؤلت کیملر طرفیندن اداره ائدیلجک؟ اون آلتی مین اونیورسیته و مدرسه معلمینی بیر گون ایچینده ایشدن چیخاردان، بونلاردان بیر چوخونو دوستاقلاردا ییغان بیگ، مطلق کی بونلارین یئرینه اوخویوب یازماق باشارمایانلاری قویمالی دیر. بو اؤلکه نین اؤیگرنیم دوزئینی تکرار بوگونکو سئویه یه گتیره بلمک اوچون اون – اون بئش ایل زامان و آغیر ایش گرکلی دگیل می؟ بو قدر انسانی ایکی گون ایچینده دوستاقا سالماق اوچون نه قدر اضافه دوستاق کاپاسیته سی حاضیرلانمیش اؤنجه دن؟ یوخسا بونلاری یاشییش بینالاریندا، بلکه توریستلردن بوش قالان هوتللرده زندانی ائدیرلر؟ دؤلت آپاراتینا، قضائی اورگانا و اوردویا منسوب اولمایان، دئملی قارایاخا، قارا میللت دن نه مین نفر توتولدو؟
آنتی دمکراتیک یولو سئچمیش اولان بیر انسانین قدرت نردووانیندا چیخدیغی هر پیلله ده اؤزونو بیر آشاغیداکینا گؤره داها خطرده و داها قدرت تشنه سی حس ائتدگی کیمی، رقیبلریندن قورخوسونون دا داهادا ارتیغیندان، اونلارا قارشی دهادا قددارلاشماقدان باشقا چاره سی یوخدور. سئچگی ایله، یوخسا میللتین ایستگی ایله ایش باشینا گلمیش اولان، آنجاق قدرته چاتدیقدان سونرا آددیم ـ آددیم دمکراتیک پرینسپلری، دموکراتیک قانونلاری سیلمه گه، حذف ائتمگه باشلایان دیکتاتورلار تاریخده آز گؤرولمه میشدیر. پارلماندا دمکراتیک قانونلاری حذف ائتدیرَبیلجک قدر قدرت تاپان دیکتاتور، البته کی اوندان سونرا دا پارلمانین اؤزونو، دئملی میللت وکیللرینی "تمیزلملی" اولور. آنجاق بو تمیزلمه ایشی ایله قدرت نردووانینین بیر یوخاریداکی پیلله سینه چاتماغی ایله بیرلیکده، قورخوسو و مخاطره ده اولدوغو، بیر داهاکی سئچگی دن سونرا "تمیزلدیکلری" طرفیندن "تمیزلنمک" قورخوسو، بیر قات داها آرتار. بوندان سونراکی چاره ایسه، یالنیز پارلمانی یوخ، بوتون دولت آپاراتینی "تمیزلمک" اجباری اورتایا چیخار. بو ایکینجی "تمیزلمک" آکسیونو ایسه آرتیق بیر داهاکی سئچپیلری گؤزلمدن "تمیزلنمگ" قورخوسونو آرتدیردیغی اوچون، "تمیزلمک" آکسیونو اوردویا و قضایی دستگاها دا یاییلمالی دیر. خارجی اؤلکه لر ایله ارتباطدا دا "تمیزلیک" ایشلری قاباغا آپاریلماق زامانی گلمیشدیر. بو قدر "تمیزلیک" ایشی ایله مشغول اولماق اجباری حس ائدن انسانا عوام دیلینده واسی واسی دئیرلر. روح بیلیمی دیلینده ایسه "پارانویا" خسته سی دئییلر. بو روحی خسته لیک تئزـ گئج دیکتاتورلارین هامیسینین یاخاسینی توتار. دیکتاتورلار اؤز کؤلگه لریندن ده قورخارلار.
یا اردوغان بیگ، یاخود دا بوتون تورکیه سون گونلرینی یاشاماقدادیر.
درویش اوغلو


text:
ایشلدن دانیشیغی:Habitator terrae
Hello Habitator terrae welcome to azb Wikipedia! Thank you for your contributions. I hope you like the place and decide to stay
سالام٬ Habitator terrae. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!


text:
ادقار برونو دا سیلوا
ادقار برونو دا سیلوا (اینگیلیسجه: Edgar Bruno da Silva) (دوْغوم:۳ ژانویهٔ ۱۹۸۷ (۳۳ یاش) São Carlos) بیر فوتبالیست. دائجو فوتبال کولوبو و برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ادقار برونو دا سیلوا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- سائو کارلوس دوغوملولار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری
- بیرامار کولوبونون اویونچولاری
- پورتو کولوبونون اویونچولاری
- دیپورتیوو ناسیونال کولوبونون اویونچولاری
- آکادمیکا کولوبونون اویونچولاری
- ویتوریا قیمارش کولوبونون اویونچولاری
- ستاره سرخ بلقراد کولوبونون اویونچولاری
- الشباب کولوبونون اویونچولاری
- الوصل ایمارات کولوبونون اویونچولاری
- بوریرام یونایتد کولوبونون اویونچولاری


text:
بنیتو ویلامارین ایستادیومو
بنیتو ویلامارین ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Estadio Benito Villamarín) 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. رئال بتیس تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ New features for Benito Villamarín Stadium (en). Real Betis Balompie. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-08-04.
- ↑ Betis-Sevilla at La Liga
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Estadio Benito Villamarín»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده بنیتو ویلامارین ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
فرانسیس قالتون
فرانسیس قالتون (اینگیلیسجه: Francis Galton) بویوک بریتانیا و ایرلند بیرلشیک کراللیغیلی بیلیم اینسانی. ۱۶ فوریه ۱۸۲۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۸ ایل عومر ائلهییب و ۱۷ ژانویه ۱۹۱۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. فرانسیس قالتون کینقز لندن کالجیینده درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Francis Galton»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فرانسیس قالتون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایشغال آلمانی
ایشغال آلمانی (اینگیلیسجه: Allied-occupied Germany، فارسجا: آلمان تحت اشغال متفقین، عربجه: ألمانيا المحتلة من قبل قوات التحالف، فرانسهجه: Occupation de l'Allemagne après la Seconde Guerre mondiale، آلمانجا: Deutschland 1945 bis 1949، ایتالیاجا: Zone di occupazione della Germania، روسجا: ГepMaHия B 1945—1949 roдax) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. ایشغال آلمانی 1945 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1949 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
رومان
رومان اینگیلیسجه: Novel، یازیلی ادبیاتین و اپیک نؤعون ان ایریحجملی ژانری. ۱۲-جی-۱۳. یوز ایلده ایسپانیا، ایتالیا، فرانسه دیللرینده یازیلمیش هر بیر نثر اثرینه رومان دئییلیردی.
ایضاحی[دَییشدیر]
"رومان" سؤزجوک فرانسه، ایسپانیا، ایتالیا و آیری دیللرینین داخیل اوْلدوغو رومان دیل قروپونون آدی ایله باغلیدیر. بۇ دیللرده تکیه اۆصولو ایله قلمه آلینان هر هانسی بدیعی اثر ۱۲-جی-۱۳. یوز ایلده رومان آدلاندیریلسا دا، سوْنرالار رومان اؤزل ژانر کیمی فوْرمالاشمیشدیر. رومان اپیک نؤعون حجم اعتباریله ان بؤیوک ژانردیر. روماندا تصویر ائدیلن حادیثهلر و صورتلر داستانله مؤ قایسهده چوخ چوْخدور. حکایه و داستانده یازیچی، عادتاً، قهرمانین حیاتینین بللی بیر مرحلهسینی تصویر ائتدیی حالدا، روماندا یازیچی قهرمانی دینامیک اینکیشافدا گؤسترمک، بعضاً اوْنون بۆتون عؤمور یوْلونا نظر سالماق ایمکانی قازانیر. سیلسیله تشکیل ائدن ایکی حیصّه لی رومان دیلوژی، سیلسیله تشکیل ائدن اۆچ حیصّه لی رومان تریلوژی آدلانیر.
دیلوژی و تریلوگیالارم هر حیصّه سی موستقیل رومان ساییلیر و هر بیرینین ده، بیر قایدا اوْلاراق، اؤز موستقیل آدی اوْلور. سادهجه، بۇ موستقیل رومانلاری آز-چوْخ عئینی کۇنو و عئینی تصاویر بیرلهشدیریر.
تاریخی رومانلار[دَییشدیر]
تاریخی شخصیتلرله، اوْنلارین حیات و فعالیّتینین تصویری ایله باغلی اوْلان رومانلارا تاریخی رومان دئییلیر. "دومانلی تبریز"، یوسف وزیر چمنزمینلینین ملاپناه واقفدن بحث ائدن "ایکی اوْد آراسیندا " (و یاخود "قان ایچینده")، عیسی حوسینووون عمادالدین نسیمیدن بحث ائدن "محشر" اثرلری تاریخی رومان نومونهلریدیر.
قهرمانلانن دۇیغو و دۆشونجهلرینین، داخیلی حیس-هیجانلارینین ایفادهسینه گئنیش یئر وئرن، حادیثهلری قهرمانلارین داورانیشیندا عکس ائتدیرن رومانلار سایکولوژی رومانلار آدلانیر. یوسیف صمداوغلونون "قتل گۆنو" اثری سایکولوژی روماندیر.[۱]
ایندی بۆتون دۆنیادا، اساساً، نثرله یازیلمیش ایریحجملی، واحید چوخ شاخهلی، مؤلف طرفیندن مّعیّنلشدیریلمیش ایدّعا اۆزره اینکیشاف ائتدیریلیب اؤز حلینه گتیریلن بدیعی نثر اثرینه رومان دئییلیر.


text:
آلمان میلّی فوتبال تیمی
آلمان میلّی فوتبال تیمی — [Die deutsche Fußballnationalmannschaft] error: {{lang-xx}}: text has italic markup (help)، ۱۹۰۸-جی ایلدن بری آلمانی اۇلوسلار آراسی تورنیرلرده تمثیل ائدن کیشی فۇتبول تاخیمیدیر. ۱۹۰۰-جی ایلده قۇرولان آلمان فۇتبول فدراسییاسی طرفیندن ایداره اوْلونماقدادیر.
تاریخی[دَییشدیر]
ایکینجی دونیا ساواشی اثناسیندا، چوْخ اوْیونچوسو سیلاحلی قوهلره قاتیلماق مجبوریتینده قالان آلمان میلّی فۇتبول تاخیمسینین ماچلاری تاخیره آلیندی. ۱۹۳۹-جو ایلین سپتامبریندان و ۱۹۴۲-جی ایلین نوْوامبر ۳۰ اۇلوسلار آراسی ماچ اوْینامیشدیر. میلّی تاخیم اوْیونچولاری چوْخو ان تهلوکهلی دؤیوش خیدمتیندن اؤتری فۇتبولچو قوروماغا چالیشان هاوا قوهلری صلاحیتلیسینین سعی لریله روته ژاگر اوْلاراق تکنیکی مۆدیر هربرگر'ین آلتیندا توْپلاندیلار.
۱۹۵۴-جی ایلده سوئیسده تشکیل ائدیلن دۆنیا چمپیوناتی فینالیندا ماجاریستانی ۳–۲ مغلوب ائدهرک تاریخینده ایلک دفعه دۆنیانین ان بؤیویو اوْلان آلمان، ۱۹۷۲ آوروپا چمپیوناتی و ۱۹۷۴ دۆنیا چمپیوناتیندا دا خوشبخت سوْنا چاتان تاخیم اوْلدو. ۱۹۸۰ آوروپا چمپیوناتینی دا موزه ییینه آپاران پانزرلر، ۱۹۹۰-جی ایلده ایتالیادا دۆنیا کوبوکوندا آرگنتینانی مغلوب ائدهرک ۳-جو دفعه دۆنیا چمپیونو اوْلدولار. ۱۹۹۶-جی ایلده اینگیلیسده تشکیل ائدیلن آوروپا چمپیوناتیندا یاریم فینالدا اینگیلیسنی، فینالدا قیزیل قوْللا چک جومهوریتینی مغلوب ائدن آلمانلار سوْن کوبوکونو اوْرادا آلدی. ۲۰۰۲ فیفا دۆنیا چمپیوناتیندا فینالا قدر یوکسلن پانزرلر فینالدا برزیل مغلوب اوْلماقدان خلاص اوْلا بیلمهدی. ائو صاحیبلیینی ائتدیی ۲۰۰۶ فیفا دۆنیا چمپیوناتیندا یاریم فینالا قدر چیخان آلمانلار، یاریم فینالدا ایتالیایا ۲–۰ مغلوب اوْلاراق موباریزهنی دایاندیردی. پورتوقالیانی ۳–۱ حسابلی ایله مغلوب ائدهرک دۆنیا اۆچونجوسو اوْلدو.
گونئی آفریقادا تشکیل ائدیلن ۲۰۱۰ فیفا دۆنیا چمپیوناتیندا ینه یاریم فینالا قدر فیرتینالی بیر شکیلده چیخان تاخیم یاریم فینالدا ایسپانیایا ۱–۰ مغلوب اوْلموش و اۆچونجولوک ماچیندا اوروگوئه ی ۳–۲ حسابی ایله مغلوب ائدهرک اۆچونجو اوْلموشدور
برزیلدا تشکیل ائدیلن ۲۰۱۴ فیفا دۆنیا چمپیوناتین ین فینال ماچیندا آرژانتینی علاوه واختدا ۱–۰ مغلوب ائدهرک ۴-جو دفعه دۆنیا چمپیونو اوْلدو. آلمان، عئینی زاماندا، آمریکا قیطعهلرینده دۆنیا چمپیوناتینی قازانان ایلک آوروپا اؤلکهسی اوْلدو. یاریم فینالدا ائو صاحیبی برزیل قارشی کئچیردیکلری ۷–۱-لیک حساب کوبوکون اۇنودولماز ماچلاریندان بیری اوْلموشدور.
ایستادیوم[دَییشدیر]
آلمانین میلّی بیر ایستادیومو یوْخدور. میلّی تاخیم ماتچلاری اؤلکهدهکی مۆختلیف ایستادیوملاردا اوْینانیر.
میلّی تاخیم اوْیونلارین اکثریتینی برلین اولمپیک ایستادیوموندا کئچیریر. ایستادیومون توتومو ۷۴٫۵۰۰ نفردیر.
اوْیونلارین یاییمی[دَییشدیر]
آلمانین سئچمه و حاضیرلیق اوْیونلارینی ARD و ZDFتیلویزیونلاری یاییملاییر.
ان چوْخ قوْل وۇرانلار[دَییشدیر]
فورمالار[دَییشدیر]
فورمالار[۸]
Away[۸]
اۇغورلاری[دَییشدیر]
- ۱ دفعه فیفا کونفدراسیلار کوبوکونون اۆچونجوسو - ۲۰۰۵
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون غالیبی - ۱۹۵۴، ۱۹۷۴، ۱۹۹۰، ۲۰۱۴
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون ایکینجیسی - ۱۹۶۶، ۱۹۸۲، ۱۹۸۶، ۲۰۰۲
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون اۆچونجوسو - ۱۹۳۴، ۱۹۷۰، ۲۰۰۶، ۲۰۱۰
- ۱ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون دؤردونجوسو - ۱۹۵۸
- ۳ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون غالیبی - ۱۹۷۲، ۱۹۸۰، ۱۹۹۶
- ۳ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون ایکینجیسی - ۱۹۷۶، ۱۹۹۲، ۲۰۰۸
- ۱ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون اۆچونجوسو - ۱۹۸۸
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ In Germany, the team is typically referred to as Die Nationalmannschaft (the national team), DFB-Elf (DFB eleven), DFB-Auswahl (DFB selection) or Nationalelf (national eleven). Whereas in foreign media, they are regularly described as (Die) Mannschaft (literally meaning the team). As of June 2015, this was acknowledged by the DFB as official branding of the team.
- ↑ DFB unveil new "Die Mannschaft" branding. DFB. یوْخلانیلیب8 June 2015.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ Germany: FIFA/Coca-Cola World Ranking. فیفا. یوْخلانیلیب12 September 2013.
- ↑ All matches of The National Team in 1908. آلمان فوتبال فدراسیونو. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 23 October 2012. یوْخلانیلیب1 August 2008.
- ↑ All matches of The National Team in 1912. DFB. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 22 October 2012. یوْخلانیلیب1 August 2008.
- ↑ All matches of The National Team in 1909. DFB. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 10 June 2009. یوْخلانیلیب1 August 2008.
- ↑ Note that this match is not considered to be a full international by the English FA, and does not appear in the records of the England team
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ Germany Football Shirts – Old Football Kits. oldfootballshirts.com. یوْخلانیلیب25 December 2011.
- ↑ FIFA World Cup 1938 – Historical Football Kits. Historicalkits.co.uk. یوْخلانیلیب13 July 2014.


text:
Kult.az گونئیلی یازار سودابه تقیزاده زنورون "آنامین گؤزلری" آدلی حکایهسینی تقدیم ائدیر
«بو جلسهنین موضوعسو گؤزدو» ائشیتدیغیمدا بیر ذرّه ده ایچیم اوشومهدی. «دا من گؤزه گؤره ده یازا بیلمیهجاغام باشیمیقویوم اؤلوم دااا» دئدیم اؤزومه. «گؤزه گؤره یازماغا نه وار، چتینی کامپیوتری آچانا کیمیدی، سو کیمیآخیب گئدجک» دئییب حئکایه فولدرینی آچیب شوماره ووردوم.
«۱۸-جی حئکایه گؤز…»
بسم الله رحمن الرحیم دئمهمیش چیرمهلندیم کی یازماغا باشلییم. اؤز یانیمدا دئدیم «قوی بونو بیر یازیم الدن چیخسین سونرا اوتوروم او بیری ایشلریمیگؤروم»، باشدان سووما ادبیاتیما گؤره اؤزومدن ده حئکایهدن ده، حئکایه جلسهسیندن ده، موضوعداندا اوتاندیم. «جاماعات بئکار دئییل سنین باشدان سووما یازیلارینی اوخوسون، اوتان» دئدیم اؤزومه. اوتاندیغیمدان آرتیق گؤزون گؤزلرینه بیله باخا بیلمهدیم. باشیمیآشاغی سالدیم. «دوزدو گؤزه گؤره یازماق سو ایچیم کیمیدی سنه، اما بوجور حاقسیزلیق ائتمک ده دوز ایش دئییل. سنه باخما قلمین گوجلودو، هله هله سنین کیمییازار تاپیلماز، اما آدام گره بیرآز تواضعکار اولا، ائله اولمایا کی دووشان ایله توسباغا ماجراسی کیمیبیردن گؤزون آچاسان گؤرهسن توسباغادان دا اودوزوبسان! ایندی کی گؤزه گؤره یازیرسان پس سن ده گؤزلرینی قشه آچ دیقتله یازماغا باشلا» دئدیم.
ائله اوجور یاتدیق یئرده اییلیب یانیمداکی لیوانی گؤتوروب دونن گئجهدن ایچینده قالمیش سویوق چایدان بیر قورت ایچیب، دریندن بیر نفس آلیب «هه، ایندی اولدو بااا، ایندی یازارام دای» دئییب، صحیفهنین باشینا گئتدیم. صحیفهنین باشیندا یازدیغیم «گؤز» کلمهسینی بولد ائلییب آشاغی سطیره گلدیم.
قالدیم بوش صحیفهیه باخا باخا، اللریم کیبورد اوسته قیفیللاندی. نه قدر چالیشدیم عاغیلما بیر زاد گلمهدی. گؤزلریم قارالدی. اتاق ائله بیل باشیما دولاندی. «اَه، یئنه فیشاریم دوشدو، آخی بیر یوخودان دور، بیر گؤزون آچ، بیر دور اَل-آیاغین یو، باش-گؤزن بیر سرین سو دیسین، سونرا گل اوتور نه ائلیرسن ائله دااا» دئدیم. یازماقدان قاچماق اوچون یاخشی بیر باهانا تاپمیشام کیمی، کامپیوتری تز یانیمداکی صندلین اوستونه بوراخیب آیاغا دوردوم. چایدانین آلتین یاندیریب توالته گئتدیم. اَل-اوزومو یویا یویا دئدیم «دوزدو دؤهدور دئییب سینوزیتیمه گؤره سرین سو ایله اَل-اوزومو یومویوم، اما سویو لاب دا بئله سرین ائلییجاغام بلکه بئینیمین گؤزو آچیلسین». الیمینئچه دفعه سرین سو ایله دولدوروب اوزومه چیرپدیم. یاش اللریمیساچلاریما چکیب اوزومه تؤکولن توکلری دالیا وئردیم. سونرا گلیب کابینتدن بیر کیسهای چای گؤتوروب لیوانین ایچینه آتدیم؛ «بونو ایچسم، جانیم قیزیشسا، دای یازارام بااا» دئدیم. قیزیشما سؤزونو دیلیمه گتیردیکده بیردن ائله بیر قیزیشما جانیمیآلدی کی دئدیم ائله ایندی دی کی حالدان گئدیم. تز اوزومو پنجرهیه چاتدیردیم. پنجرهنی آچینجا سرینهاوا اوزومه، یاش ساچلاریما دیدی. خوش بیر حس ال وئردی. «بئلههااا دئدیم، ایندی بیلیرم نییه یازماغیم گلمیردی، آدام گره اول نقشینین حیسسینه گئده با، گؤزلرین آچیب-آچماز دا حئکایه یازماق اولار آخی؟!» پازلین ایتگین تیکهسین تاپمیش کیمیسرخوش-سرخوش باشیمیپنجرهدن ائشیه چیخاردیب دریندن بیر نفس آلدیم. اکسیژن یئرینه دی اکسید کربن بوغازیمییارا یارا آشاغی گئتدی. رمانتیک حالیم درحال پوزولدو. «من ائله اَره گئتماغیمینان، هم رمانتیزمین هم ده بازارین عینی زاماندا گؤزونو چیخارتمیشام دااا، هله اوتانمیرام حییسهده گئدیرم» دئدیم اؤزومه.
هرچند فمینیستلر بو ائولیلیگه «آغ ائولیلیک» یا «ازدواج سفید» دئییرلر، اما هر دفعه صحبتی اولاندا آنام شیناسنامهمین ایکینجی صفحهسین آز قالا گؤزومه سوخوب دییر «هانی با؟هاردا یازیب؟!» اوزونه جیددی باخیب دئییرم: «دئییرسن بس نییه آغ ائولیلیک دئییرلر؟! چونکی آغ خودکارینان یازارلار اوخونماز، اونا گوره! اونو اوخوماق اوچون اینسانین گؤزونده مخصوص اشعهلر اولمالیدیر» اوّل اینانسادا سونرا منیم شوخلوق ائلهدییمیگؤروب داها دا عصبیلشر. «یوخ منیم مخصوص اشعهم یوخدو، سن آپار دئ ننم کوردو، قارا خودکارینان دئ یازسینلار ائله» دئییر. الینده اولسا منیم ده فمینیستلرین ده گؤزونو چیخاردار. یولداشیمین و آغ ائولیلیگین مزیتلریندن نه قدر تعریفلسم ده، نه منی نه ده یولداشیمیگؤرجک گؤزو اولماز.
پنجرهنی باغلییب، اتاغا گئدیرم. صحیفهنی آچیرام،
«۱۸-جی حئکایه، گؤز…»
گؤز دئیینجه، قئین آنامین دَلمه گؤزلری یادیما دوشور. دئییرم الله ائلمهسین اوشاغیمین گؤزلری اونا چکسین. آنامین گؤزل رنگلی گؤزلری ایله توتوشدورورام اونون گؤزلرینی. قدیمدن دئییبلر قیزدا اوز، اوزده گؤز. یوخ سن الله، قیزیم اونا چکمهسین. اونون قیزیم قیزیم دئماغینا دئییل کی، اؤزوم ائشیتمیشدیم تلفوندا یولداشیما دئییردی «اؤزگه قیزینا خاطیر بیزی آتمیسان». اونون بو سؤزونو ائشیدینجه، کندیمیزده کی دلی حسن یادیما دوشموشدو. حسنی دلی اولدوغو اوچون آپاریب اوزاق بیر کنددن ائولندیرمیشدیلر. خانیمینا دلی اولدوغونو دئمهمیشدیلر. یازیق قیز گلیب وضعیتی ائله گؤرونجه ایختیاری الیندن چیخمیشدی. آرتیق اَر، اوشاق، عاییلهنی بوراخمیشدی.هانسی کیشی اوزونه گولسیدی گئجهنی اونلاردا کئچیردردی. آتام بیر گون «حسن بس خانیمندان گؤز اول، جاماعات دالیسیجا پیس سؤزلر دئییر» دئمیشدی. «آی حاجی، نه ائلیاق آخی، من اؤزگه قیزینا خاطیر اؤزومو ناراحات ائلیه بیلمهرم!» دئمیشدی. آتام سویو سوزولموش ائوه دونموشدو. قئین آنام اؤزگه قیزی دئیینجه حسن یادیما دوشموشدو. لاب زهلم گئتمیشدی آرواددان. «یاخشی ائولیلیگیمیزی قارا خودکارینان یازدیریب سنله گؤز گؤزه اولمورام» دئمیشدیم اؤز یانیمدا. تلفونو گوتوروب یولداشیما یازیرام؛ «سلام، بو هفته گؤزه گؤره یازاجاییق نه یازیم؟!»
«سئوگی حئکایهسی یاز، قارا گؤزلره گؤره یاز، یاز: کارا کارا گؤزلر اونا بونا باکیور، کیسکانیوروم…» آردیجا «اگر بیلدین بونو کیم اوخویوب؟!» یازمیشدی.
جواب وئرمهدن تلفونو قیراغا قویموشدوم، اؤز اورهییمده «سنین ننهن اوخویوب» دئمیشدیم.
آرتیق عصبیلشمهیه باشلیرام. بو قدر راحات ساندیغیم بیر موضوعنون قاباغیندا عاجیزلمیشم. سانکی سؤز بولاغیمین گؤزو توتولوب.
باغداکی سو بولاغینین گؤزو توتولاندا بیر آغاج گؤتوروب، سو گلن یئری دئشردیک. قاباغینداکی چوپلری، اوتلاری قیراغا وئردیکده سو بیردن آخیب گلردی. کوزهنین باشینی بولاغین گؤزونه داییب دولدوراردیق. بلکه بو گون منه ده ائله بیر چوپ لازیمدی،. دییسن بئینیمین گؤزونو ده بولاغین گؤزو کیمیزیر زیبیل توتوب بو گون. اما هله کیم دئییر گؤزون بولاغی بئییندی؟! یانیهامیبئینی ایله دونیایا باخیر؟! هئچ اینانمیرام.
بیر چوخ آداملار قارینلاری ایله دونیایا باخارلار. اونلارین یئکه قارینلاریندا ایکی گؤز وار، هر زادی اونلار یئمک گؤزونده گؤررلر. داشدان یوموشاق نه اولسا ییرلر. دادین، مزهنین اونلارا هئچ فرقی یوخدو. چوخ آداملار دا وار گؤزلرینین بولاغی آغیزلاریدی. ایرمیدورد ساعاتا گؤزلری اینسانلارین گئیدیکلرینده، یئدیکلرینده، ائو ائشیکرینده دیر. گؤردوکلرینی سؤز ائلییب آخشام قونشولارا دییرلر. بعضیلرینین ده گؤزلری اورکلرینه باغلیدیر. اونلار تز عاشیق اولارلار،هارا باخسالار اوردا عشقدن بیر نیشانه گؤررلر. بعضی اینسانلاردا وار دونیا وئجلرینه دئییل. دونیا داغیلسادا اونلار اؤز ایشلریندهدیلر، ایستر توی اولسون ایستر یاس، ایستر لاب بئله اوچونجو دونیا ساواشی اولسون، بونلارین حالیندا هئچ فرق ائتمز، اونلارین دای گؤزلریهارا باغلیدیرکی بو قدر بِ خیالدیلار، بیلمیرم!
ایندی منیم گؤزلریمهانسی گؤزلردندیر؟! نه یئییمجیلم نه سوزباز، نه عاشیقم نه ده بِ خیال! اصلینده گؤزلریم بدنیمینهاراسینا باغلیدیر هئچ ده اونملی دئییل، هرهانسی گؤزونن یازیرام یازیم، آنجاق بو حئکایهنی یازیب قورتارمالیام بو گون.
«۱۸-جی حئکایه گؤز…»
تلفونوم زنگ چالیر، آنامین گؤزل گؤزلری تلفونون صحیفهسینه دوشوب… کامپیوترین گالریسینی آچیرام. آنامین شکیلینی ووردون بوش قالمیش صحیفهسینه سانجاقلاییرام. بعضی زادلار یازماغینان اولماز اونلاری آنجاق گؤرمک لازیمدی!


text:
تورکیه جومهور باشقانلارینین لیستی
تورکیه جومهورتینین آنا یاساسینا گؤره تورکیه جومهورباشقانی دؤولتین باشچیسی و تورک سیلاحلی قووهلرینین باش کاماندئریدیر. جومهورباشقانی تک درجهلی سئچکی نتیجهسینده بئش ایل مودتینه وظیفهیه گلیر. بیر نفر ان چوخ ایکی دفعه جومهورباشقانی سئچیلهبیلر. جومهورباشقانینین خستهلیک، اؤلکه خاریجینه چیخماق، اؤلوم، ایستئعفا و باشقا بیر سببله وظیفهسینی داوام ائتدیرهبیلمهمهسی شراییطینده تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی وکالتاً بو وظیفهنی حیاتا کئچیرر. جومهورباشقانی ان آز قیرخ یاشیندا، عالی تحصیل آلمیش و میلت وکیلی سئچیلمه قابیلیتینه مالیک اولان تورک وطنداشی اولمالیدیر.
بوگونه قدر ۱۲نفر آند ایچرک جومهورباشقانلیغی وظیفهسینه گلیب و ۵ نفر ده جومهورباشقانلیغی وکیلی اولاراق چالیشمیشدیر. بونلاردان ایکیسی وظیفه زامانی طبیعی سببلرله حیاتینی ایتیریب(موصطفی کامال آتاتورک و تورگوت اؤزال)، ایکیسی حربی چئوریلیش نتیجهسینده وظیفهدن کنارلاشدیریلدی(جلال بایار و احسان صبری چاغلایانگیل) و بیری تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی طرفیندن وظیفهدن کنارلاشدیریلدی(جمال گورسل).
ایلک جومهورباشقانی آتاتورک، ۱۹۲۳ده سس ایجماعسی ایله سئچیلدی. ۱۵ ایل ۱۲ گون ایله بو وظیفهده ان چوخ قالان آتاتورک، دؤرد دؤنم جومهور باشقانی اولدو. اؤزال ایسه ۳ ایل ۱۵۹ گون جومهورباشقانلیغی ائدرک بو وظیفهده ان آز قالان اینسان اولدو. وظیفه باشینا گلدیگینده ۴۲ یاشی اولان آتاتورک ان گنج، ۶۹ یاشیندا اولان فخری کوروتورک ایسه ان یاشلی جومهورباشقانیدیر.


text:
اَکلَکتیک بیر مانیفئست(«قارالاما مانیفئست»ینه داییر)
همت شهبازی
«قارالاما مانیفئست»ی آذربایجان متنینده یئنی بیر متن اولاراق، دونیا متنی ایله مقایسهده ایسه, هم کئچمیش هم ده یئنی بیر سیرا آخیملارین اؤزللیکلرینی اؤزونده داشییر. اَن آزیندان بو قناعته گلمک اولار کی بو مانیفئست و اونون متن اؤرنکلری، مدرن دونیایا عاید اولان و مدرن شعرین دوشونجه فاکتورلارینی داشییان بیر متن کیمی اؤزوندن اؤنجه یارانمیش آخیملارین اؤزللیکلرینی یانسیدیر. بونا گؤره، ادبی متنلریمیزده اَن تهلوکهلی ساییلان مقاملاردان بیری یازدیغیمیز متنی، قطعیتله یئنی و آوانقارد سایماقدیر. منجه یئنی آدلانان هر بیر متن، اؤزونون یان-یؤره سینه باخاراق هر بیر شئیه اطرافلی یاناشاراق یئنینین قارشی طرفی اولان کئچمیشی: یا یئنیلشدیرمهلی یا دا تکرار ائتمهمهلیدیر.
دئدییم کیمی مانیفئست دونیا متنی ایله مقایسهده یئنی بیر شئی اورتایا قویماییر. گلین ائله بو بوجاقدان مسئلهیه یاناشاق. چونکو مانیفئستین متنی اؤزو ده گئنیشلنمک و فرقلنمک ادعاسینی داشییر. بئلهلیکله آذربایجان چئورهسینی بوراخاراق دونیا چئورهسینده نهلره بارماق قویدوقلارینا توخونماق ایستهییرم. بونا گؤره کی مانیفئستین بیر چوخ مقاملاری کوسموپولیتیک (دونیا وطنی) اولدوقلارینی وورغولاییر.
آرا وئرمهدن وورغولامالییام کی مانیفئستده گئدن دوشونجه آخاری «اَکلَکتیک» (=هرشئیدن بیر آز) یعنی دونیادا اؤزللیکله مدرن ادبیاتدا گئدن آخیم و «ایزم»لردن (ایزملردن آد گئتمهمهسینه باخمایاراق) بیر پارچالاری گؤتوروب اؤزونده توپلامیش بیر متندیر. مانیفئستین عمومی آخاریندا اوچ قاورامی گؤرمک اولور:
دوشونجه، ایمگه (تصویر)، تئکنیک.
شوبههسیز بو اوچ فاکتور مدرن شعرین ان اساس و هر بیر کس طرفیندن قبول اولونان فاکتورلاردیر. یعنی مدرن شعرین هم یارادیجیلاری، هم ده اونون آچیقلاییجیلاری طرفیندن (شارل بودلئردن توتموش ایندییه قدر) بو اوچ فاکتورو هر زامان ایرهلی سورموشلر. تکجه ایرهلی سورمکله کیفایتلنمهیهرک اوستهلیک چئشیدلی تئکنیکلرله ده اؤرنکلرینی اورتایا قویموشلار. حتتا ائله بو مانیفئستده اولدوغو «نؤقطه» قویماماق مسئلهسی هم دوشونجه، هم ده تئکنیک باخیمیندان سیمبولیستلر -اؤزللیکله پول وئرلن- طرفیندن سیناناراق آرتیق آرخادا قالمیشدیر. حتتا تی.اس. ائلیوت دوشونجه ایله ایمگهنین سونا چاتماماسینی گؤسترمک اوچون «چوراق اؤلکه»نین سون بؤلومونده هر جورا «نؤقطهلهمه» اشارتلرینی (علائم نگارشی) متنه یوکلهمکدن چکینمیشدیر. (باخ: چوراق اؤلکه، همت شهبازی، ۱۳۸۹)
تئوریک باخیمدان دا دئمک اولار کی بو متن یئنی دئییل. اورادا گئدن دوشونجهلری: بودلئر، “ائدگار آلئن پو”نون شعرلرینه یازدیغی تنقیدی مقاله سینده (۱۹٫جو یوزایللیین اورتالاریندا یازاراق) ایرهلی سورهرک سونرالار دا چئشیدلی فاکتورلاری اونا آرتیرانلار اولموشدور. (گونئیده ایسه عینی ایله بو مانیفئستین دوشونجهسی دوستورونو (فورمولونو) بو یازار اون ایل بوندان اؤنجه “نقدشعرمعاصر آذربایجان” کیتابی نین “بیان تصویری” بؤلومونده ایرهلی سورهرک مسئلهنی اورتایا قویموشدو).
آنجاق مانیفئستین “اکلکتیک” یؤنلری هانسیلاردیر؟ بونلارین اساس مقاملارینی گؤسترمهیه چالیشاجاغام:
۱٫دوشونجه:
ایلک جوملهده “دوشونجه منم” سؤزو “کارتئزیَن” (دئکارتین فلسفه طرفداری) فلسفهسینی و اونون “کوگیتو cogito= من دوشونورم” فلسفهسیندن قایناقلانیر. دوشونجه مسئلهسی مدرن شعره، آیدینلانما(روشنگری) دوشونجهسیندن کئچیر. ای.کانت کیمی دوشونورلر بیر اوجو دوشونجهیه باغلی اولان “عاغیل” مسئلهسینی هر شئیدن اوستون توتوردو.
“من دوشونجهیم. اولدوغوم بیر شئیی تعریف ائلهمک منلیکدیر” (مانیفئستدن) بو جومله مدرن شعر دوشونجهسینین ایلک باشلانغیجیندان ایندییه قدر دارتیشیلان ایکی اساس قاورامی خاطیرلادیر. فورم و مضمون (ایچهریک) قاوراملاری.
هله لاپ اسکی زامانلاردان هئگئل دئمیشدی: “فورم و مضمون بیر-بیرینه تن اولان ایکی اَر-آرواد جوتلویو کیمیدیر”. یعنی اونلار بیر-بیریندن آیریلماز بیر جوتلوکدور. دوغرودور بو ایکی مسئله لاپ ایلک باشلانغیجدان چئشیدلی یوزوملارا معروض قالمیشدیر. بودلئر مضمونون یئنیلیینی، آرتور ریمبو ایسه فورمانین زنگینلیینی دوشونوردو. و سون زامانلاردا ایسه “رومن یاکوبسون” کیمی دوشونورلر فورمانی دا ائله مضمونون بیر قولو کیمی دَیرلندیرهرک دئییردی کی “فورما اؤزو ده ائله مضموندور”. و یا خود رولان بارت دئییردی: “فورما، معنانی دوزهلدیر” (بارت قصدن “دوزلتمک سؤزوندن استفاده ائدیردی).
هر حالدا سؤزوم بوندادیر کی دوشونجه آخاری چوخ زامان، بیر چوخ شعرلرده عینی دیر. مضمون تکرار اولور. اؤرنک اوچون کلاسیک شعرده، میستیک حاللار بوتون شاعیرلرین شعرلرینده عینی خاراکتئر داشییر. مدرن شعر بو دورومون علیهینه چیخاراق، دوشونجهنین یوزوم دایرهسینی آچیق قویدو. مانیفئستده “دوشونجهنین قاباغینا نؤقطه قویمارام” آنلایشینی ایلک دفعه مدرن شعرده و مدرن تفکرده گؤروروک. گادامئرین “هئرمنوتیک” مسئلهسی بونو دئییر. او و میخائیل باختین چاغداش دوشونجهیه “دیالوقیزمی”(=مکالمهگرایی) اونا گؤره گتیردیلر کی دوشونجهنین قاباغی سد اولونماسین:
“قراماتیکا، نؤقطهلهمه (علائم نگارشی)، صیفت، قید ایستهمیریک” (فوتوریزم مانیفئستیندن).
اساس آنلاییش متنله اورتاق دیل تاپماقدیر. بونا گؤره سون سؤزو دئمهیه احتیاج یوخدور. داها دوغروسو دیالوقیزمین یولو آچیقدیر. عکس حالدا ایسه، یوزومون دا قاباغی قاپالی قالمالیدیر.
مانیفئستین دوشونجه آلانیندا ایرهلی سورولن “قورخو و ساواش” مسئلهسی فوتوریزمین مانیفئستینده اساس یئر توتور: “شعریمیزین تمل ائلئمئنتلری جسارت، شجاعت و عصیان اولاجاقدیر… آرتیق مجادله و ساواشدان ساوایی هئچ بیر شئی گؤزل دئییل” (صنعت مانیفئستلری ص ۱۰۲).
مانیفئستدهکی “دوشونجه دئدیییمده، ایلک اینسانین یئر اوزونه آیاق قویماسیندان توتون تا بو چاغین هر هانسی دورومونون قوتسال دووارینا یازیلان یئنی بیر ایزدیر” سؤزلری اساسن مدرن شعرین میتیکال ائلئمئنتلردن دوشونجه خئیرینه فایدالانماقدان قایناقلانیر. بونو بیز اؤز مدرن شعریمیزده اؤزللیکله ۷۰٫جی اونایللیکده یازیلان شعرلریمیزده ده اؤرنکلرینی گؤرموشوک.
۲٫ایمگه (تصویر):
ایمگه مسئلهسی مدرن شعرین ان گوجلو قاتلاریندان اولاراق مدرن شعر دوشونجهسینده ان اؤنملی مقاملاردان بیرینی آلیر. بودلئر دئییردی: “شعر یالنیز و یالنیز ایمگهدیر”. عینی ایله مانیفئستده گلن بو جوملهنین باشقا ایفادهسیدیر: “بیرده ایمگه وار بو جوملهنی سئویرم”. و یا خود مانیفئستده باشقا بیر جومله روس فورمالیستلرینین او جوملهدن ویکتور اشکلوفسکینین باخیشی ایله اوستاوسته دوشور. او دئییردی: “شعر ایمگهلر واسیطهسییله دوشونمکدیر”.
و مانیفئستده:
دوشوندویوم ایمگهلره تئکنیک باغیشلاماق منیم ایشیمدیر
مدرن شعر، تام دوشونجهلشمیش شعر آردیندا دئییل. چونکو دوشونجهلشن شعرین ایپاوجو، شعارچیلیقدان باش چیخارار. باشقا یؤندن ایسه، اوخوجو چیلخا دوشونجه آردیندا اولارسا، داها شعرده یوخ، فلسفه و یا باشقا نظری-تجروبی بیلیملرده آختاریب آرایار. بس شعرین ائستئتیکاسی اوچون باشقا فاکتورلار لازیم ایدی. بونا گؤره مدرن شعر، ایمگه و تئکنیکه بؤیوک اؤنم وئردی. بس مانیفئست مدرن شعرین ایستهیی ایله اویغوندور. بو فاکتورلار ایسه ان آزیندان ۱۲۰ ایل بوندان قاباق گوندهمه گلمیشدیر. و بو گون ده هله اؤزونون طرفدارلاری واردیر.
ایمگهسللیک اوخوجو سوبیئکتینده بیر نوع جاذیبه و چالاردیر. ایمگه دئینده یالنیز سؤزجوکلرده یارانان خیاللار دئییل هم ده داورانیشلاری دا چئورهییر. بونا گؤره ده مانیفئستین “ایز هر زامان ایمگهسینی یارادان بیر وارلیقدیر” جوملهسینده کی “ایمگه” کلمهسینین یئرینه “گؤسترگه= نشانه” قویماق ایستردیم. بورادا بو کلمه یئترینجه اؤز یئرینده دئییل. چونکو “ایز” دئدیکده “تاریخ و تاریخی داورانیش” یادا دوشور. تاریخده ایسه، ایمگه تاپماق چتیندیر. تاریخده “گؤسترگهلر” وار. ایمگه یالنیز ایشلهنیلن مقامین کارینا گلیر. او آندا ایشلتدیین مقامدا، داورانیشلاردا سجییهلهنیر. همان ایمگهنی باشقا بیر موقعیت و دورومدا ایشلتمکله باشقا بیر تصوورون یارانماسی ایله راستلاشاجاغیق. یعنی ایماژیزمین نظریهچیلریندن اولان ائزرا پاوندین دئدییی کیمی: “ایمگه (تصویر) عاغیل یا دویغونون خاص زاماندا کومپئلئکسیدیر”. یعنی ایمگهلر، گؤسترگهلرین (هم تاریخی هم ده چاغداش گؤسترگهلرین) یوغرولماسیندان ایرهلی گلیر. ایمگهلر، گؤسترگهلره اؤز دوروموندا معنا وئریر. ایمگه، گؤسترگهلری اؤز خئیرینه اله کئچیرمکله، قامارلاماقلا اؤزونه یئنی بیر دئییم اوسلوبو یارادیر.
بورادا یئنه ده قونونون اوجونو، ایرهلی سوردویوم فیکره باغلاییرام. یعنی مانیفئستین “اکلکتیک” اولماسینا. مانیفئستده گلن “ایمگه” آنلاییشی، ایماژیزم (۱۹۲۰ عرفه لرینده) آخیمیندا سیناقدان کئچهرک، بو آخیمین اساس اؤزللیکلریندن حساب اولونور.
۳٫تئکنیک:
باشقا ایکی ساحهدن (دوشونجه و ایمگه) دانیشدیقدا تئکنیکدن ده سؤز گئتدی. تئکنیک دوستور (فورمول) اوزره یارانماییر. بیر چوخ زامانلاردا شاعیرین فردی باجاریغیندان آسیلیدیر. آنجاق بو مسئله هم کلاسیک، هم ده مدرن شعرده بیر سیرا اؤزللیکلریله ده سئچیلیرلر. کلاسیک شعرده اولان سؤز صنعتلری، باجاریقدان آسیلی اولان بیر شئی ایدی. مدرن شعرده بو سؤز صنعتلرینین آنلاییشلاری دَییشیلمکله یاناشی، اونا اویغون باجاریقلارین دا اویوملاشماسی اورتایا چیخیر. ائله سیمبولیزم و فوتوریزمین بعضی اؤزللیکلرینه اشاره ائتدییمیز اؤزو بیر دوستوردور. مانیفئستده آچیق-آیدین آچیقلانمایان تئکنیک مسئلهسینی (تئکنیک حاقدا دئییلن سؤزلری “ایمگه” ساحه سینه عاید بیلمک اولار)، شعر اؤرنکلرینده اولان بیر قاباریق اؤزللییه توخوناراق کیفایتلهنیرم:
بو شعرلرده قاباریق تئکنیکلردن بیری دیلیمیزده اولان “آنونیم= متشابه” سؤزجوکلردن چئشیدلی دوروم و آنلاردا، چئشیدلی آنلاملاردا استفاده ائتمکدیر. بو مسئله منجه بو گونکو شعریمیزده و ائلهجه ده مانیفئست شاعیرلری طرفیندن داها آرتیق، داها باجاریقلی استفاده اولونمالیدیر. بو بیزیم دیلیمیزین ان گوجلو، ان پوتانسیئللی جهتلریندن بیریدیر. “آنونیم” سؤزلرین آنلامینی ایکی معنا آراسیندا آسلاق ساخلاماق بؤیوک بیر تئکنیکه چئوریلمهلیدیر. دیلیمیزین بو پوتانسئلی اوزه چیخمالی و شعریمیزده اؤز عکسینی تاپمالی ایدی. مانیفئست شعر اؤرنکلرینده بو اؤرنکلری گؤروروک:
من بیر تیکانام
ساعاتدا بیر تیک / آنام
تیک تیک
باغریمی تیک آنام
تیکانام / تیک (ساعات تیکی) + آنام (لحظهیم)
تیک تیک (ساعات تیکتیکلری) / باغریمی تیک (تیکمک) آنام (آنا+م)
ویا:
بیر داش آتدیم اورتا اتهیینه …
داشینماقلاری داش قالاق قالیردی منه
(داش آتماق / ایکینجی مصراعدا داشقالاق= سنگسار) و بیرده: داش، قالاق قالیردی (مرکب فعل کیمی) منه
و یا :
قیش قیریق قیریق تؤکولدو آغاجلاریمیز
قیش، قیریق-قیریق + قیشقیریق / قیریق تؤکولدو (فعل کیمی)
گؤروندویو کیمی دیلیمیزده “آنونیم” کلمهلر کؤنول ایستهدییی قدر چوخدور. بونو بیز، شیفاهی ادبیاتیمیزدا “بایاتی”لار جناسلاریندا گؤرموشدوک. شیفاهی ادبیاتیمیز بو پوتانسیئلی گؤزدن قاچیرمامیشدیر. آنجاق یئنی ساحهیه آددیم آتان بیر یئنی متن، بو کیمی پوتانسیئللردن یئنی دوزلَمده (مستویده) استفاده ائتمهیی باجارمالیدیر. مانیفئستین یوخ، آنجاق شعر اؤرنک لرینی باجاریقلی یئری بو ساحه دیر. بونو داها دا گوجلندیرمه لیدیرلر.


text:
ائلبیس
ائلبیس خان - تۆرک و آلتای میفوْلوْژیسینده دؤیوش ایلاههسی. ایلویس (ایلبیس، ائلویس، ییلبیس) خان شکلینده ده تانینیر. ائلبیس کۇها (ایلبیس کێغها) اوْلاراق دا خاطیرلانیر. مرحمتسیزدیر و اینسانلارا مرحمتسیزلیگی تلقین ائدر. دؤیوشجو بیر کاراکتری واردیر. شیطانی خصوصیتلره مالیکدیر. ایسلامین تأثیرییله بۇ سؤز "ایبلیس" حالینی آلمیشدیر. لاکین اصلینده تۆرکجهده بیر چوْخ منفی معناسی ساخلایان (یال/یئل/حال/آل/ائل) کؤکوندن تؤرهمیشدیر. دؤیوشلردن اول چاغیریلیر و آدینا مراسیملر ائدیلر. اوْنون سایهسینده دۆشمنین آتدیغی اوْخلار گئری اؤزونه دؤنر. دۆشمنینین اؤلمهسینی ایستهین کیم وارسا اوْندان کؤمک دیلهیر.
ائتیموْلوْژی[دَییشدیر]
(ال/ائل/آل/يال/يئل) کؤکوندن تؤرهمیشدیر. شیطانی خصوصيتلری ایضاح ائدن يئلبی/يئلوی سؤزجويو ایله عئینی کؤکدن گلیر.
بیرده باخین[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elbis»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, (OTRS: CC BY-SA 3.0)


text:
ایران بو ایلین اربعین یوروشونه ۳.۵ میلیون وطندشینین زووار اولاراق قاتیلدیغینی بیلدیریب.
بونو ایرانین داخیلی ایشلر ناظری عبدالرضا رحمانی فضلی دئییب.
ایرانلی ناظر اؤتن گونکو آچیقلاماسیندا بیلدیریب کی، اؤتن ایلله مقاییسهده بو ایل ۱.۲ میلیون علاوه زووار اربعینه زیارتینه قاتیلیب. فضلینین سؤزلرینه گؤره بو ایل ۳.۵ میلیون ایرانلی اربعین یوروشونه قاتیلیب.
بو ایلین اربعین زیارتینه قاتیلانلارین عمومی سایینا گلدکده ایسه هله عراق رسمیلری بو بارهده رسمی معلومات یاییملاماییبلار. اؤتن ایل بو رقمین ۱۲ میلیون جیواریندا اولدوغو دئییلیب.


text:
حقیقت اولایان بی ایدعا !
حؤرمتلی وطنداشلر!
تی آیی نی بیینده احمد اوبالی به یی تئلویزییونوندا ( گوناز تی وی-ده ) یایینلنان بی
پروگرامدا چهرگانی به ی، نعیمی به ی و اوبالی به ی ایشتیاک ائدیردیلر. اونلرین ایدعاسینا گؤره
آذربایجان میللی حرکاتیندا ایشتیاک ائده ن بوتون تشکیلتلرین و شخصلرین راضیلیغی ایله،
کئچمیشده گاموحون چیخاردیغی بایراق میللی حرکتیمیین عمومی بایراغی سمبولو اولراق قبول
ائدیلی.
بئله بی ایدعا تمامیله یالنیش و غئی دئموکراتیک دیر. دئموکراتیک غرب اولکه لرینده یاشایان بی
شخصی، خصوصیله وطنیمیین بو حساس گونلرینده بئله بی موضوعنو اورتایا آتماس دا چوخ
دوشوندوروجودور. بو پروگرامدا ایشتیاک ائده ن به ی لرین ایدعالری نی عکسینه، آشاغیداکی
آدلری چکیلن تشکیلتلر، میللی حرکتیمیده بئله اؤز باشینالیقلری قینایی و ایندیدن دئموکراتیک
اوصوللرا صادیق قالینماسین تووصیه ائدیر.
درین حؤرمتلریمیله
۱- گونئ آذربایجان دموکراتیک تورک بیلیگی
۲- واحید مستقیل آذربایجان جبههس
۳- گونئ آذربایجان استقلل پارتیاس
۴- گونئ آذربایجان قورتولوش پارتیاس
۵- گونئ آذربایجان سوسیال دمکرات پارتیاس
۶- گونئ آذربایجان میللی یول تشکیلتی
۷- گونش پارتیاس ( منوچهر عزیزی)
۸- آذربایجان کولتور اوجاغی استاسبورگ (فرانسه)
۹- آذربایجان کولتور اوجاغی کولن ( آلان)
۱۰ – گونئ آذربایجان اینسان حاقلری مرکزی
گونئ آذربایجان تشکیلتلرینی گونئ آذربایجان ملی حرکاتینی اورتاق بایراق ایدعاس باره ده اورتاق بیاناتی
حقیقت اولایان بی ایدعا !


text:
لوفتس رود ایستادیومو
لوفتس رود ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Loftus Road) شپردز بوش شهرینده بیر ایستادیومدور. 1905 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۱۸٬۴۳۹ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ "QPR looking for site for 45,000-seat venue to replace Loftus Road". The Guardian. 28 November 2011. Retrieved 8 August 2012.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Loftus Road»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لوفتس رود ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شابلون:Country data Spain
شابلون:Country data Spain بیر بوش داده قابیدیر که مستقیم ایستیفاده اولماقا گوره نظرده آلینمایب. بو شابلون
شابلون:بایراق ،
شابلون:بایراقچه و دیگرلریله واسیطهلی شیکلده ایستیفاده اولونور.
ایستاندارد پارامترلر
بایراق گونهلری
رسمی نیظامی علامتلر
این نشان رسمی نیروی دریایی کشور همانند پرچم ملیش است، بنابراین شابلون:Navy زیر را تولید میکند:
{{Navy|Spain}}→ نیروی دریایی اسپانیا
لقبلرین یؤنلندیرمهسیبو شابلون لقب ایلهده ایستیفاده ائدیله بیلر (بو شابلوندا یؤنلندیرمک کیمی تطبیق اولونور):
یؤنلندیرمهلرین تام صفحهسین گورماق اوچون بۇرایا(بۇ صفحهنین باغلانتیلارینا) باخین.
ایستیفاده اوچون میثاللار
{{بایراق|Spain}}← ایسپانیا
{{بایراقچه|Spain}}←
بایراق گونهلرین ایستیفادهسی
{{بایراق|Spain|1506}}← ایسپانیا
{{بایراقچه|Spain|1506}}←
تورکجه یازینن یولاندیرمانین قایداسی
موستعار آدینن یولاندیرمانین قایداسی
مربوط اولان شابلونلار
لطفاً الگوهای
country data مرتبط زیر را ببینید:
- شابلون:Country data Spanish Republicشابلون:Country data Spanish Republic
- شابلون:Country data Spanish Stateشابلون:Country data Spanish State
شابلون دادهلری
Country data Spain
بو شابلون موستقیم ایستفاده ائدیلمهمهلی دیر، '''شابلون:بایراق''' و '''شابلون:بایراقچه''' کیمی ایستیفاده اولونان بایراق شابلونلاری ایله علاقهلی ایستیفاده اولونار. '''بؤلمه:سامانه الگوی پرچم'''ی تام سیاهیسی اوچون و '''Wikipedia:WikiProject Flag Template''' ی علاوه توضیحلر اوچون باخین.


text:
جبراییل رایونو
جبراییل رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. اینضیباطی مرکزی جبراییل شهریدیر.
جبراییل رایونو ۸ آگوست ۱۹۳۰-جو ایلده تشکیل ائدیلمیشدیر. ۴ ژانویه ۱۹۶۳-جو ایلده لغو ائدیلهرک فوضولی رایونونا وئریلمیش، ۱۷ ژۇئن ۱۹۶۴-جو ایلده یئنیدن یارادیلمیشدیر. ۲۵ آقوست ۱۹۹۳ (میلادی)-جو ایل تاریخینده رایون ائرمنیستان اوْردوسو طرفیندن ایشغال ائدیلمیشدیر. ایشغال نتیجهسینده رایونا ۱۳،۹۲۸ میلیارد آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دوللاری مبلغینده زیان دَییب. جبراییللی مجبوری کؤچکونلر جومهوریتین ۵۸ رایونونون ۲۰۰۰-دک یاشاییش منطقهسینده، چادیر دوشرگهلرینده، یوک واقونلاریندا و یاتاقخانالاردا مسکونلاشیبلار.
حاضیردا رایونون ائرمنیستان سیلاحلی قوهلری طرفیندن ایشغالی داوام ائدیر.
رایون اهالیسی آراسیندا اراضینین آدینین ۸-جی عصرده یاشامیش جبراییل آتانین آدیندان آلماسی ایله باغلی فیکیرلر وار. اما جبراییلداکی سایسیز-حسابسیز عابیدهلرین، ماغارالارین، قالالارین، بورجلرین، مبدلرین قالیقلاری بۇ یاشاییش اراضیسینین یاشینین داها قدیم اوْلماسیندان خبر وئریر.
جوغرافی مؤقیعتی[دَییشدیر]
جبراییل کیچیک قافقاز داغلارینین جنوب-شرقینده، گین دۆزو و قاراباغ سیلسیلهسینده یئرلشیر. رایون جنوبدان آراز چایی بوْیو ایران ایسلام جومهوریتی ایله همسرحددیر. ساحهسی ۱۰۴۹ موربّع کیلومتردیر، اراضیسی اساساً داغلیقدیر. آراز چایینین قیراغی واختیله توقای مشهلری ایله سیخ اوْلموشدور. آرازبویو دوزنلیکلرین توْرپاقلاری یۆکسک محصولدارلیغا مالیک توند شابالیدی توْرپاقلاردیر. محصولدار اوْلان آرازبویو توْرپاقلاردا جبراییلین ایری کندلری - بؤیوک مرجانلی، سولطانلی و ... یئرلشیر. جبراییل رایونون ان یۆکسک زیروهسی داغ توماسدیر (۱۵۸۰ متر). ائرمنی ایشغالیندان اوّل رایوندا یاشی ۴۰۰-۵۰۰ اوْلان ۱۴ ایری دیامترلی چینار آغاجی آغاجی، ۱۰۴ کهریز و ۹۹ بولاق واردی.
آذربایجان رایونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Şəhərlərarası telefon kodları. Aztelekom İB. یوْخلانیلیب19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)


text:
کولورید دمیر (II)
کولورید دمیر (II) (اینگیلیسجه: Iron(II) chloride، روسجا: Xлopид жeлeзa(II)، عربجه: كلوريد الحديد الثنائي) بیر شیمیایی ماده. برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.کولورید دمیر (II) دمیر بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Iron(II) chloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کولورید دمیر (II) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۱
۱۱ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۱/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/رویدادلار
- ۱۰۵۵ - تئودورا٬ بیزانس ایمپیراتورلوغونون تختینه اوْتوردو. مقدونیهلیلر خاندانینین سوْن شاهی اوْلاجاق ایدی.
- ۱۴۵۴ - بؤیوک ایستانبول یانغینی.
- ۱۸۶۱ - آلاباما٬ بیرلشمیش ایالتلردن آیریلدی.
- ۱۸۷۸ - سۆد ایلک دفعه شۆشهلنهرک ساتیلدی.
- ۱۸۸۵ - لورد کرزن٬ اینگیلیس سیاستچیسی٬ ۱۹۰۵-۱۸۹۸ آراسیندا هیندوستان گئنل والیسی و ۱۹۲۴-۱۹۱۹ آراسیندا بیرلشمیش شاهلیق خاریجی ایش باخانی٬ آنادان اوْلدو.
- ۱۹۰۵ - مصطفی کمال ساواش آکادمیسیندن قۇرمای یۆزباشی اوْلاراق مأذون اوْلدو.
- ۱۹۲۱ - بیرینجی اینؤنۆ ساواشینین سوْنو. یۇنان قوْشونلاری گئری چکیلدی.
- ۱۹۲۷ - تۆرکیه جومهوریتی ایله آلمان آراسیندا تیجارت و ایقامت آندلاشمالاری ایمضالاندی.
- ۱۹۲۹ - تۆرکیهده اسکی یازیلی کیتابلاری یئنی حرفلره چئویرمک اۆچون دیل انجۆمنی بۆنیهسینده بیر کومیسیون قۇرولدو.
- ۱۹۴۳ - قیزیل اوْردو٬ ایستالینقراد مۆحاصیرهسینی قیردی.
- ۱۹۶۹ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ساغلیق باخانی لوتر تری٬ جیغالانین ساغلیغا ضررلی اوْلا بیلهجگینه داییر ایلک راپورتو یایینلادی.
- ۱۹۷۲ - دوْغو پاکیستان٬ بنقلادش اوْلدو.
- ۱۹۹۹ - تۆرکیه جومهوریتینین ۵۶-جی دؤولتی قۇرولدو؛ دموکراتیک سوْل حزب آزینلیق دؤولتی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۱ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۱ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
شیلا
شیلا کراللیغی- کوره نین جنوبوندا یئرلشمیشدیر و ۵۷ میلاددان اؤنجه-جی ایلدن ۹۳۵-جی ایله قدر مؤوجود اوْلموشدور.
تاریخیدَییشدیر
شیلا کراللیغینین تاریخی ۳ حیصّه یه بؤلونور :
- ارکن دؤور(۵۷ میلاددان اؤنجه-654)
- اوْرتا دؤور(۶۵۴-۷۸۰)
- سوْن دؤور(۷۸۰-۹۹۵)
گوجلنمهسیدَییشدیر
پارک طایفه سی سوک طایفه سی طرفیندن ائدیلن قصده قدر اۆچ نسیل شیلانی ایداره ائتمیشدیر. سوک طایفهسیندان اوْلان ایلک حؤکمدار تالهانین واختیندا کیم طایفهسیندان اوْلان کیم آلژینین قیزیل قوتودان هوقونق (شیلانین باش ناظیری) طرفیندن تاپیلدیغی ادعا ائدیلیر. سوک و پارک طایفه لری آراسیندا ساواش باش وئریر و داها سوْنرا کیم طایفه سی دیگر ایکی طایفانین الیندن حاکمیّتی آلیر. شیلا کراللیغینین سوْن ایللرینه قدر کیم طایفه سی حاکمیّتی الینده ساخلاییر، دیگر ایکی طایفه ایسه دؤولتینین ایداره ائدیلمهسینده ایشتیراک ائدیرلر. شیلانین سوْنونجو کرالی گیونگسون کیم طایفهسینین عضوو ایدی.
کوریانین بیرلشمهسیدَییشدیر
7-جی عصرده باکچه،گایا و گوگوریو -نو بیرلشدیرمه دوشونجسیله اؤن پلانا چیخمیشدیر.شیلا کراللیغی گوجلنمهیه باشلایینجا ایلک نؤوبهده گایا کونفدراسیاسینی حمایهسی آلتینا آلدی.شیلا کراللیغی تانگ خانهدانلیغی ایله اتفاقا گیرهرک،باکچه و گوگوریو-نو دا اؤز حمایهسینه آلماق ایستییردی. آنجاق، تانگ خانهدانلیغی اتفاقی پوزاراق گوگوریو و بکچیه هۆجوم ائتدی. شیلا کراللیغی، تسانگ ایله ساواش آپاردی و سوْنوندا شیلا کراللیغی غلبه قازاناراق،گوگوریو و باکچه ده حمایهسینه آلدی.
حربدَییشدیر
معمارلیق عابیدهلریدَییشدیر
شیلا کراللیغینین ۲۷-جی حؤکمداری و ایلک قادین رهبری اوْلان کرالیچا سوندوک اۇزاق شرقین ایلک رصدخاناسینی اینشا ائتدیرمیشدیر.


text:
لیمن برادرز
لیمن برادرز (اینگیلیسجه: Lehman Brothers) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت یاتیریم ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. باش مرکزی نیویورک شهرینده یئرلشیر. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۲۶٬۲۰۰ نفر اوْلوب.
گؤرونتولردَییشدیر
- Lehman Brothers.jpg
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ History of the Lehman Brothers. Harvard University Library-Lehman Brothers Collection. یوْخلانیلیبDecember 1, 2010.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lehman Brothers»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لیمن برادرز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
میلّی دوشونجه، میلّی کیملیک، میلّی تاریخی جوغرافییا، میلّی معنوی ثروت ادبییّاتین باشلانغیجی اولان فولکلوردادیر. فولکلور و اونون موتیولری یازیلی ادبییّاتا مؤوضو و فورما وئریر، ادبییّاتین میلّی خاراکتئرینی موعینلشدیریر.
فولکلورون ادبی پروسئسه هانسی شکیلده تاثیر گؤسترمهسی و بو پوسئسین نئجه گئتمهسینین اؤزو سون درجه ماراق دوغوران مسلهدیر. مین ایللر بوندان اول یارانان آغیز ادبییّاتی اؤرنکلرینی عرصهیه گتیرن قایناقلار موعاصیر حیاتیمیزا، ایندیکی دوشونجه طرزیمیزه نئجه اویغونلاشیب یاشاییر؟ بو گونون نثری و پوئزییاسی شیفاهی سؤز خزینهمیزدن نئجه بارینیب بهرهلهنیر؟ بوتون بونلار ادبی پروسئسده اؤز علمی و بدیعی دَیرینی ساخلایان واجیب پروسئسدیر.
فولکلورون یاراندیغی قایناقلارین بدیعی اثره تاثیری گونشین تورپاغا تاثیرینه بنزهر. گونش آلمایان تورپاقدا حرارت چاتیشماز. باشقا سؤزله، نووهسینه فولکلور روزیگاری اسمهین اثر، تعبیر جایزجه، دیستیلله اولونموش سویا بنزهر. بوتون تمیزلیگینه و صافلیغینا باخمایاراق بئله سویو ایچمک اولمور.
آز یارادیجی صنعتکار تاپماق اولار کی، اونون اثرلری خالق دیلیندن، بو دیلین شهدینی-شکرینی شرطلندیرن فولکلور قایناقلاریندان قیدالانماسین. حقیقی صنعتکار خالقینی، اونون آرزو و ایستگینی، خالقین یاراتدیغی فولکلورو، بو فولکلورو شرطلندیرن قایناقلاری، بیر سؤزله، اونا دوغما اولانلارین روحونو گؤزل بیلدیکده، درین دویدوقدا کامیل صنعت اثری یارادا بیلیر.
خالق یازیچیسی ایلیاس افندییئو “فولکلور موعاصیر اثره هانسی شکیلده تاثیر گؤسترمهلیدیر” سورغوسونا بئله جاواب وئرمیشدیر: “فولکلوردان ایستیفاده بارهده فیکیرلشنده منیم یادیما اوزئییر حاجیبیووون “کوروغلو” اوپئراسی دوشور. بو اؤلمز اثرین موسیقیسینده او.حاجیبیوو ائل موسیقیسینی اؤز توکنمز ایستئعدادینین قانادلاری ایله ایریشمز یوکسکلیگه قالدیراراق آذربایجان خالقینین قهرمان روحونو قلبین درینلیکلرینه ایشلهین مردانه، جسور موسیقی دیلی ایله ترنّوم ائتمیشدیر. بستهکار ائل نغمهکارلاریندان ایستیفاده ایله یوکسک موسیقی مدنییتینه مالیک بؤیوک اوپئرا یاراتمیشدیر. ایستئعدادلی یازیچی دا بئله ائدیر” (باخ: “آذربایجان” ژورنالی. “بیزیم سورغو”،۱۹۸۱، №۱، ص.۱۰).
ایلیاس افندییئو یازیچینین فولکلور قایناقلارینا موراجیعتده درینلیگه، فولکلور پوئتیکاسینا نوفوذ ائدهرک، فولکلور موتیوینی اثرین اوز سطحینده دئییل، داخیلینده – پوئتیک مغزینده دویولماسینی شرطلندیرمیشدیر.
خالقین یاراتدیغی فولکلور چئشمهسینین قایناقلاری چوخدور. بو قایناقلار خالق دیلینین شهدی-شکری، ائل-اوبانین یاراتدیغی ناغیل، روایت، افسانه، میفولوگییا، داستان، آتا سؤزلری، مثللردیر، خالق ادبییّاتیندا مؤوجود اولان حاضیر فولکلور صورتلری، بدیعی تصویر واسیطهلریدیر، خالقین خئییر دوعالاری، بد دوعالاری، لطیفهلری، خالق فلسفی تفکّورو، مجازلی دئییم طرزیدیر. بو قایناقلار اؤز کؤکو اوزرینده بیتن قوللو-بوداقلی نهنگ آغاجا بنزهییر و بدیعی اثره فورما و سوژئت وئریر.
فولکلوردان سوژئت اخذ ائتمک بدیعی یارادیجیلیغین بوتون دؤورلرینده ایستیفاده اولونان بیر یارادیجیلیق خوصوصییتیدیر. ادبییّات همیشه فولکلوردان بهرهلهنیبدیر.
نیظامی گنجوی، محمد فوضولی، موللا پناه واقیف، میرزه علی اکبرصابیر اؤز دؤورلرینین سوسیال-ایجتیماعی مطلبلرینی بدیعی سؤز واسیطهسیله ایفاده ائتمک، اوخوجونون مدنی یوکسهلیشینه تاثیر گؤسترمک مقصدیله فولکلورا، خالق ذکاسینا، ائل سؤزونه موراجیعت ائدیبلر، اوندان بهرهلهنیبلر، بو یول ایله یارادیجیلیقلارینی خالقین حیاتینا، معنوی و سوسیال طلبلرینه یاخینلاشدیریبلار.
اون سککیزینجی عصرده موللا پناه واقیف، موللا ولی ویدادی، اون دوققوزنجو عصرده قاسیم بَی ذاکیر فولکلور قایناقلارینا موراجیعت ائتمکله خالق شئعیری پوئتیکاسینی کلاسیک شئعیره گتیریر، خالق شئعیری طرزینده یازدیقلاری اثرلرده رئالیست شئعیر اوسلوبونو یاشادیر، خالق حیاتینین ان جانلی مسلهلرینی ایناندیریجی شکیلده ایفاده ائدیردیلر.
تصادوفی دئییل کی، ادبییّاتیمیزین بوتون دؤورلرینده اولدوغو کیمی اون یئددی-اون سککیزینجی عصرلرده آنا دیللی پوئزییامیزین اینکیشافیندا بؤیوک خیدمتلری اولان آدلی-سانلی صنعتکارلار خالقین تفکّورونده داستانلاشان، میلّی فولکلوردان گلن مؤوضولارا، شرق افسانه و روایتلرینه، میلّی داستانلار کیمی فولکلور قایناقلارینا موراجیعت ائدیب دؤورون موکمّل یازیلی ادبی نومونهلرینی یارادیبلار.
محمد عمّانینین مؤوضولارینی خالق ادبییّاتیندان آلدیغی “دوهسی اؤلموش عرب” ،”تیریکچی” حئکایهلری، فدایینین شرق افسانهلری اساسیندا یازدیغی “بختییارنامه” ،مسیحینین افسانه اساسیندا یازدیغی “ورقا و گولشا” پوئماسی، محمّدین “شهرییار و سنوبر” آدلی خالق پوئماسی اساسیندا یازدیغی “شهرییار” داستانی محض میلّی و شرق فولکلور قایناقلاری اساسیندا یازیلمیشدیر.
فولکلور قایناقلارینا موراجیعت اون دوققوز-ییرمینجی عصرده ده یئنی ووسعت آلدی. بو عصرین بدیعی نثری و شئعیرینده بیر طرفدن فولکلور عونصورلرینین همین اثرلرین مؤلیفلرینین یارادیجیلیق خوصوصییّتلری ایله عوضوی شکیلده قایناییب قاریشدیغینی، دیگر طرفدن ده فولکلور ایله سسلشن اثرلرین یاراندیغینی گؤروروک. آ.باکیخانووون “نصیحتنامه”سینده، ن.ب.وزیرووون اثرلرینین آدینا “آدی وار، اؤزو یوخ” ،”دالدان آتیلان داش توپوغا دَیَر” ،”سونراکی پئشمانچیلیق فایدا وئرمز” ،”یاغیشدان چیخدیق، یاغمورا دوشدوک” ،”نه اکرسن، اونو بیچرسن” آتالار سؤزلرینین وئرمهسینده بو پروسئسین گؤزل نومونلرینی گؤروروک.
ییرمینجی عصرده ج.جاببارلی، ص.وورغون، ر.ریضا، م.راحیم، م.ریضاقولوزادهنین بیر سیرا پوئمالارینین، س.روستمین “قاچاق نبی” درامینین بدیعی موّفّقیتی عئینی زاماندا اونلارین فولکلور قایناقلارینا یارادیجی یاناشماسینین نتیجهسی ایدی. بو جهتدن ص.وورغونون یارادیجیلیغی موستثنالیق تشکیل ائدیر. ص.وورغون پوئمالاریندا فولکلور موتیولرینه موراجیعتله آذربایجان فولکلورونون درینلیکلرینده قییمتلی نه وارسا، اونو پوئزییامیزین ثروتینه چئویردی. او، یازدیغی ۲۶ پوئمادان ۷نی محض فولکلور موتیوی اساسیندا قلمه آلمیشدیر. “آسلان قایاسی” ،”آیین افسانهسی” ،”بولاق افسانهسی” ،”قیز قایاسی” ،”هورموز و اهریمن” ،”اؤلن محبت” ،”دار آغاجی” کیمی پوئمالاریندا فولکلور سوژئتی شاعیرین خلقی ایدئیاسینین ایفادهسینه خیدمت ائتمیشدیر.
گئنیش بیر مفهوم اولان فولکلور و اونون قایناقلاری بوتون دؤورلرده ادبی پروسئسین آیریلماز ترکیب حیصهسی اولموش و اولماقدا داوام ائتمکدهدیر.
فولکلورون بؤیوک قایناقلاریندان بیری، بلکه ده، بیرینجیسی خالق دانیشیق دیلی، خالقین آز سؤزله بؤیوک فیکیر ایفاده ائدن توختامیش ضربالمثللری، شیرین ایفادهلری، اوبرازلی تشبئهلریدیر.
خالق یازیچیسی میرزه ایبراهیموو یازیردی کی، “اوبرازلی سؤز خالق دیلینین عومومی قازانیندا قایناییب یئتیشیر و آنجاق اورادان خالق حیاتی، خالق روحو ایله بیرلیکده بدیعی ادبییّاتا کئچیر. تصادوفی دئییلدیر کی، بدیعی دیلین ان گؤزل نومونهلری خالق ادبییّاتیندادیر”.
فولکلورون رنگارنگ دیل عونصورلرینین بدیعی اثرین دیلینه داخیل ائدیلمهسی صورتلرین حیسّ و هیجانلارینی، اونلارین ایجتیماعی سیماسینی سجییهلندیریر و بو اوصوللا خلقیلیک درجهسینی حیسّ ائتدیریر.
بیر “خالق دیلی” وار، بیر ده یازیچی و شاعیرلر طرفیندن ایشلدیلن “ادبی دیل”. خالق دیلی داها چوخ ائل-اوبا آراسیندا، اونون دیالئکت و شیوهلرینده یاشاییر. خالق دیلیندن گلن چوخلو سؤزلر واردیر کی، بونلار ادبی اثرلره بیر تورپاق مونبیتلیگی گتیریر. بونون چوخلو نومونهسینی ییرمینجی عصرده صمد وورغون، حوسئین عاریف، عوثمان ساریوللی، محمد آراز، ایلیاس افندییئو، میرزه ایبراهیموو، علی ولییئو کیمی شاعیرلرین پوئزییاسیندا و نثر اثرلرینده گؤرمک اولور.
هر یازیچی بیتیب-توکنمز فولکلور قایناقلاریندان اؤزونهمخصوص شکیلده فایدالانیر، بو فایدالانما نتیجهسینده فولکلور بدیعی اثری مضمون، ایدئیا، فیکیر و اوبرازلارلا قیدالاندیریر. بدیعی اثر ایسه فولکلوردان اخذ ائتدیکلرینی یئنیدن ایشلهیهرک اونو یئنی و موعاصیر مؤوضو ایله بدیعی شکیلده خالقا چاتدیریر.
گؤروندوگو کیمی، ادبی پروسئسین بوتون دؤورلرینده فولکلور قایناقلاری یازیلی اثرلرین نووهسینه سئحیرلی بیر روزیگار کیمی داخیل اولموشدور. بدیعی یارادیجیلیغین بوتون شاه اثرلری اؤز تاریخی طالئعیینین اوغورونو دا ائله بو روزیگاردان گؤتوروب دئسک، یانلیش اولماز.
یوزایللیکلرین او باشیندا یارانان فولکلور اؤرنکلری، فولکلور قایناقلاری یوزایللیکلرین بو بیری باشیندا بیر صنعتکارین قلمینده گول آچیر، معنوی کؤرپو قوراراق میلّی باغلاری داها مؤحکم شکیلده بیربیرینه کیلیدلهمیش اولور.
دوکتور ماعاریفه حسین قیزی حاجییئوا
کؤچورن: عباس ائلچین
قایناق: ادبی قایناقلار، م.حاجییئوا، عئلم و تحصیل نشری، باکی، ۲۰۱۴ / اپلچین سایتیندان گتیریلمیشدیر


text:
بیر فقط قوجا روزگار قانا
قیچلاریم سانجیدان
یولاردا منن
اینجییب - یورولوب
ده گوروم اوره ییم
هانسی گویرچین
بیر ائله دولانیب
بیر ائله بورولوب
*
ده گوروم گوزوم
سن گورن گونی
قارا گونلری
هانکی گوز گوروب
اولکه سیز یانان
من کیمی قانان
ائله دردلری
هانکی گوز گوروب
*
باخ منه آدا
کوهنه وولکانا
سویله ییم سنه
چوخ یانا یانا
چوخ چتندی کی اوره یین سوزی
بیلمه سین آتا - بیلمه سین آنا
بیر ائله گوزون یاش توکه سورا
بیر فقط قوجا روزگار قانا
سلام ممنون که اومدين من حتما سعی می کنم يه سر به اون آدرسا بزنم. ممنون که فرستادين. تا بعد
کار شما خيلی خوب هستش افرين بر شما
ba inke turk nistam vali khili az zabane turki khosham miyad dost daram yad begiram lotf konin in sherhatona be sorat ahan bekhoni ta ma betonim yad begirim mamnon binahayat zibast kareton movafagh bashin
http://sales.ngsnet.net
چارپاناق باغلامیشدی کؤزمه یوزی قانا دونموشدو یوخ داشا اوره یی چکه چک د یدی سون نفس له رینی داها قالمیردی بیر آتیم دیله یی باخدی باخدی بیر آن قوراقلیغینا دوتدی بیر ده ن بیره قه هر بوغازین بیر هو کوتمه ووروب اوره لندی قارغیش ائتدی زمانه نی فه له یی سالدی کئچمیش زامانلارین یادینا بیر چیغیرتیلا کندی سیلکه له دی ایتی بیر داشلا کوکسونی ده لدی قوروغو پوزدو توننادی که له یی پارچالانمیش دوداقلارین سوموروب باشلادی سر گذشتینی دئمه گه گؤز یاشی قالمامیشدی کی اله سین دئدی یاندی آلاو لادی اته یی: بیر زامان یام یاشیل چیمن لییدیم چایلار اویناردی منده ایندی ایسه قارا چوپ بیر یئره م کی یوخ حاصیلیم منه یانمیر بولوت لارین اوره یی
یاشا شاعیر... یاشا
سلام ریضا قارداش اوغورلار اولسون بو گوزه ل دویغونا منه باش چک[گل]
با سلام به شما دوست عزيز وبلاگ خوبي داري . اگه وقت کردي يه سر به ما هم بزن . اگه با تـبـادل لينک موافق بودين ما را با اسم شعرستان لينک کنيد و اسم لينک خود را براي ما ارسال کنيد . با تشکر
قیسا سؤزلر اوستاد علی نوشادی شبستری دن سئومک و سئویلمک یاشایشین بال پتکی دیر. دانانین سؤزونه قولاق آسارلار نادانی، قولاغیندن آسارلار. کؤک آدامی، بوشقابا قویسان بوشقاب سینار. معرفتدن قاچاق اولان قوچاق اولماز!!! ائرکک قوش گویچک اولسا دا یومورتلاماز. قارغا، قالتاقلیقینان قارتال اولابیلمز. یئکه تیکه، بوغاز تیکر. آجی سوغانی، شیرین یئمک اولار، آجی سؤزو شیرین دئمک اولماز. دیلیمیزی دیشلی یاق یئرینه گؤزل ایشلی یاق آذربایجان اینجی دیر دونیادا بیرینجی دیر دوستلارا بئل باغلاما صاباحلاری آغلاما (گؤزوم قــالیب خــالیندا قاشلاری نین تـاقیندا سنه بیر ائو تیکمیشم اوره ییمین بـــاغیندا)


text:
به گزارش روابط عمومی، پس از ترک برداشتن و تخریب تدریجی مجسمه استاد شهریار در میدان شهریار شهر میانه، بر اثر واکنش و عدم سازگاری سازه آن با شرایط جوّی شهرستان، شهرداری میانه سفارش ساخت نیم تنه ای دیگر از استاد بزرگ اشعار آذربایجان و ایران عزیزمان را داد و پس از تکمیل آن به دستان توانمند مجسمه ساز بومی، بلافاصله اقدام به نصب و جانمایی در میدان شهریار کرد.
مجسمه نیم تنه شهریار ساخته شده در ابعاد ۱۰۰*۶۵ سانتی متر و از جنس بتن مسطح می باشد که توسط آقای قربان نظری مجسمه ساز توانمند شهرستان میانه ساخته شده است.
گفتنی ست که ساخت و نصب این مجسمه به دلیل تأخیر در موعد تحویل و عدم حصول هماهنگی و توافق با هنرمندان خارج از شهرستان، اندکی از قول روابط عمومی شهرداری میانه در فضای مجازی به تأخیر افتاد، که روابط عمومی شهرداری میانه مجدداً بخاطر این امر از شهروندان محترم که دلسوزانه پیگیری این مسئله را برعهده داشتند، پوزش می طلبد.
و شعری زیبا از استاد شهریار به زبان مادری، تقدیم به دوست داران این شاعر بزرگ ایرانی:
خان ننه ، هایاندا قالدین بئله باشیوا دولانیم
نئجه من سنی ایتیردیم ! دا سنین تایین تاپیلماز
سن اؤلن گون ، عمه گلدی منی گه تدی آیری کنده
من اوشاق ، نه آنلایایدیم ؟ باشیمی قاتیب اوشاقلار
نئچه گون من اوردا قالدیم قاییدیب گلنده ، باخدیم
یئریوی ییغیشدیریبلار نه اؤزون ، و نه یئرین وار
« هانی خان ننه م ؟ » سوروشدوم دئدیلر کی : خان ننه نی
آپاریبلا کربلایه کی شفاسین اوردان آلسین
سفری اوزون سفردیر بیرایکی ایل چکر گلینجه
نئجه آغلارام یانیخلی نئچه گون ائله چیغیردیم
کی سه سیم ، سینم توتولدو او، من اولماسام یانیندا
اؤزی هئچ یئره گئده نمه ز بو سفر نولوبدو ، من سیز
اؤزو تک قویوب گئدیبدیر ؟ هامیدان آجیق ائده ر کن
هامییا آجیقلی باخدیم سونرا باشلادیم کی : منده
گئدیره م اونون دالینجا دئدیلر : سنین کی تئزدیر
امامین مزاری اوسته اوشاغی آپارماق اولماز
سن اوخی ، قرآنی تئز چیخ سن اونی چیخینجا بلکی
ته له سیک روانلاماقدا اوخویوب قرآنی چیخدیم
کی یازیم سنه : گل ایندی داها چیخمیشام قرآنی
منه سوقت آل گلنده آما هر کاغاذ یازاندا
آقامین گؤزو دولاردی سنده کی گلیب چیخمادین
نئچه ایل بو اینتظارلا گونی ، هفته نی سایاردیم
تا یاواش – یاواش گؤز آچدیم آنلادیم کی ، سن اؤلوبسن !
بیله بیلمییه هنوزدا اوره گیمده بیر ایتیک وار
گؤزوم آختارار همیشه نه یاماندی بو ایتیکلر
خان ننه جانیم ، نولیدی سنی بیرده من تاپایدیم
او آیاقلار اوسته ، بیرده دؤشه نیب بیر آغلایایدیم
کی داها گئده نمییه یدین گئجه لر یاتاندا ، سن ده
منی قوینونا آلاردین نئجه باغریوا باساردین
قولون اوسته گاه سالاردین آجی دونیانی آتارکن
ایکیمیز شیرین یاتاردیق یوخودا ( لولی ) آتارکن
سنی من بلشدیره ردیم گئجه لی ، سو قیزدیراردین
اؤزووی تمیزلیه ردین گئنه ده منی اؤپه ردین
هئچ منه آجیقلامازدین ساواشان منه کیم اولسون
سن منه هاوار دوراردین منی ، سن آنام دؤیه نده
قاپیب آرادان چیخاردین ائله ایستیلیک او ایسته ک
داها کیمسه ده اولورمو ؟ اوره گیم دئییر کی : یوخ – یوخ
او ده رین صفالی ایسته ک منیم او عزیزلیغیم تک
سنیله گئدیب ، توکندی خان ننه اؤزون دئییردین
کی : بهشت ده ، الله وئره جه ک نه ایستیور سن
بو سؤزون یادیندا قالسین منه قولینی وئریبسه ن
ائله بیر گونوم اولورسا بیلیرسن نه ایستیه رم من ؟
سؤزیمه درست قولاق وئر : سن ایله ن اوشاخلیق عهدین
خان ننه آمان ، نولیدی بیر اوشاخلیغی تاپایدیم
بیرده من سنه چاتایدیم سنیلن قوجاقلاشایدیم
سنیلن بیر آغلاشایدیم یئنیدن اوشاق اولورکن
قوجاغیندا بیر یاتایدیم ائله بیر بهشت اولورس
داها من اؤز الله هیمدان باشقا بیر شئی ایسته مزدیم