text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/نوْوامبر ۱۲
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۹۱۸ - هابسبورق سۆلاسهسینین حاکیمیّتینه سوْنا چاتمیشدیر.
- ۱۹۲۷ - لِو تروتسکی شوروی رهبرلیگیندن کنارلاشدیریلیب٬ ایستالین اؤلکهده فاکتیکی اوْلاراق تکجه باشچییا چئوریلمیشدیر.
- ۱۹۳۳ - فاشیست حزبی آلمانداکی پارلمان سئچکیلرینده یئرلرین ۹۶٪-نی الده ائتمیشدیر.
- ۱۹۴۰ - شوروی خاریجی ایشلر ناظیری موْلوْتوْف، هیتلر و ریبرنتروپلا گؤروشمک اۆچون برلینه گئتمیشدیر.
- ۱۹۵۶ - جمال عبدالناصر میصر جۆمهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۶۹ - موْسکویا سفر ائدن جؤودت سۇنای٬ شوروینی زیارت ائدن ایلک تۆرکیه جۆمهور باشقانی کیمی تاریخه دۆشموشدور.
- ۱۹۷۹ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین سفیرلیگی امکداشلارینین تهراندا گیروْو گؤتورولمهسیندن سوْنرا آمریکانین جۇمهور باشقانی جیمی کارتر ایران نفتینی تحریم ائتمیشدیر.
- ۱۹۸۲ - یوری آندروپوف شوروی رهبری سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۶ - سعودی عربیستانینا عایید «بوئینگ» قازاغیستانین «L76» یۆک طیارهسی ایله هیندیستان گؤیونده توْققوشموشدور. سوْنوجدا ۳۵۹ نفر اؤلموشدور.
- ۱۹۹۸ - پ.ک.ک. باشچیسی عبدالله اؤجالان روم آیروْپورتوندا تۇتوقلاندی.
- ۱۹۹۵ - آذربایجان جۆمهوریتی آنایاساسینین حاقّیندا رفراندوْم کئچیریلمیشدیر.
- ۲۰۰۱ - تۆرکیه٬ اؤلوم حؤکمونو قاداغان ائدن آنلاشمانی ایمضالامیشدیر.


c: text/html

text:
ییر شعر، بیر باخیش
کامیل قهرماناوغلو
(اوههه ühhə – ارشد نظری)
داها بو گونکو ائمپئریال تابوت
وال ایستریت فهلهسیله
ساوالانین اَتهیینده
لاله ورلی اَتهیینی
دالغالایان
سوبای قیزین
فرقینده دئییل.
۱۹ نومرهلی باش داشی
هر کیمسهیه یئتر!!
تویوقلارین یاس تویودو
حکیم ده خستهدیر
نئچه ۱۹ کئچیر
باغلی قاپیلارین
تورشا شیرین قاش قاباغیندان
هله بیزیم ۱۹ یاشلیلار
غئیرت دوُنوم دونگهسینده
قورخوسوز، آرخایین
دینج بیر دوداق دَیمه شعری
یاپماییبلار…
***
شعر یانی حرکت، حرکتین دونموش آخار دامارلارینی اویانیشا و قیزینماغا اوغراماقدیر. بو حرکتدن سبب اولور بوتون روحلار آچیسی اؤز کیملیگینی گؤستهرهرک، پئشهکار شاعر بو آچینی آچمادان آرتیق نئچه باغلی و داش دوگونلو آچیلارا پنجره وئرسین. هر بیر پراسئسده حرکت اولاراق باغیمسیزلیغینی هر نسنه ده بیلدیریب و داها آیدینلاشدیریر.
بعضن واخت اولور بیر رومان حرکتی بؤیوک بیر انقلاب یارالدارکن بوتون خالقی انقلابا چاغیریر. بلی بعضن ده واخت اولور بیر شعر یاتمیش میللتی اویانیشا دوغرو آپاریر.
کئچمیش انقلابلارا شاهید چوخلو شعرسل شوعارلارا راست گلمیشیک اوخورکن ده گؤرموشوک.
هاچان هونر و شعر روحو گؤیلره اوچاندا دوغا اوستو (متافیزیک) ایلاههلریده بو هونری آلقیشلاییب و شاعر ایچین بویالیبویالی(رنگارنگ) آپآیدین، یام یاشیلجاسینا یوللاردا گؤسترمیشدیر.
شعررر، تانریلاردان مقدس بیر “پای”دیر دئمیشلر و آرتیق شعرین باشلانغیجینی پریلر ایلهاملاییر شاعر ایچین (البتده بورادا یالنیز پئشهکار شاعرلردیر آماج).
منجه؛ شعر اگر گوجلو، و ایچایچه ایمگهلرله و.. باشلاناراق سونونا کیمی حرکتلی و بویالی سورولدو قاباغا و اؤنجوللویه رغمن بایراق قالدیردی گؤیلره، او اؤلمز و جانلی، روحلو بیر اثر اولا بیلر. اگر بئله یارانماسا و بوتون رایج یاراشیقلارا شاعر ال آپارماسا، یاری یولدا قالیب آخسایاجاقدیر آرتیق.
شاعر، پریشان آنلیقلار آزمانیدیر. بیر ساغالماز قورقونانین تاپدانمیش قاسناقیدیر. شاعر کلمهلر پادیشاهیدیر بوتون سؤزلریسؤزجوکلری پیجاقلاییب جرراحلیق ائدرکن، یئنی ایمگه کشف ائدیر. بو کشّافلیق همن حایاتدیر. پئشهکارلیقدیر و…
سئوگیلی شاعر ارشد بئی نظری جینابلاریندان بو شعری اوخویاراق نئچه اؤنملی واریانتلارا قارشی گلدیکده، نئچه بویالی اوخونوشا راست گلدیم.
دئدییم سایاق شعر چووووووخ گوجلو باشلاناراق، گوجلوجهسینه سونا چاتیر.
شعر اؤزونده اؤزللیکله دانیشیق سبکی(شعر گفتار) داشییارکن شاعرین اثرینه باغلی آماجینی یئترینجه اؤنلشدیریر. بو یؤن و سبک آرتیق آذربایجان ادبییاتیندا اؤزونه یئر آچمیشدیر.
شاعر، ائمپئریالی بلگه توتاراق و دونیاسینی آغیر دوشونومده آنلارایکن اعلا درجه ده آماجینی حرکته سالیر. البتده ائمپئریالیزمین ماهیتی باشقا میللتلرین و اؤلکهلرینین، تورپاقلارینین استثماری و استثمارلیغیدیر. هله بونو (یئنی ائمپئریالیزم) سایاق تانینان اقتصادی و مالیه آسیلیلیقلارینین قورونماسی یولایلا داوام ائتمیشدیر.
نهایتن ائمپئریالیست اولماق موطلق آنتییاتیریملیق* دئییل و اولاسیدا مومکون اولماز.
حقیقت بودورکی ایندیسه کئچمیشلره سایاق یاتیریم ظولمو و محوی نئچه میلیان اینسانلار حایاتینا تأثیر، بوراخمیشدیر و یئنه ده بوراخیر.
سئوگیلی شاعر شعرینده نئچه اهمیتلی کلمهلردن(ائمپئریال (imperialism)، وال ایستریت (Wall Street) ساوالان، ۱۹ عددی، و…) یاردیم آلیر و بونلاردان خیال چیزگیسینه جیزیق چکرکن توپلومسال ایرینلره و اینیلتیلیکلره مئیدان آچارکن آماجینا خولبوداق وئریر. شاعر بو کلمهلری عمومیلشدیررک دونیانین قاریشدیغی آغریلیق و آجیلیقلارلا ال با یاخادیر. و ۱۹ عدیندن آماج “Covid 19” اون دوققوز کووید ویروسونا استناد ائدرک دونیانین حیات داواملیغی چوووخ چتین اولاجاق بیر سو قصدله اوزلشدیینی ایفاده ائتمک ایستهییر.
باشقا سؤزله دئیه بیلسم یعنی دؤولتلر و حکومتلر چیرکین وارلیقلارینی گوناهسیز اینسانلاری اؤلدورمکله و اؤزلرینی دیگر حکومتلردن اوستون گؤسترمکله، بیربیرلرینی باسیبباسدیرماق ایچین اؤلومجول بیر ویروسو آرایا سالدیلار. بو طریق ایله آرتیقجاسینا سوچسوز اینسانلاری شورانلیق سوسوزلوغو یاغیشی سوران کیمی آلیب، و اؤزونده تورپاقلاییر.
محتوا یؤنهتیسیندن بو شعردن اساس مقصد همن اوسته سادیلادیغیم اؤنملى کلمهلره و استفاده اولونموش دیگر سؤزلره دایاناراق، ایمپئریالار اؤزونو دونیادا دیگر دؤولت یوخسا دؤولتلره اوستون توتاراق و باشقا اؤلکهلرین اقتصادیاتلارینی آشا بیلمهدیکلری ایچین بو ویروسو دونیایا یاییندیردیلار .
نئجه کی شاعر : “غئیرت دؤنوم دونگهسینده / قورخوسوز، آرخایین…” دئییر؛ بو ویروسون تهلوکهلریندن قورخمایاراق چوخدا آلچاقجاسینا باشلارینی دیک توتاراق آرخایینجاسینا اوتوروب و اینسانلارین گوناهسیز اؤلومونه باخیرلار…
شاعر، شعرین باشلیغیندا اؤسگوررکن (اؤههه) ، ان یوکسک درجهده یئنه بیر یئرده دئییر: ( ۱۹ نومرهلی باش داشی/
هر کیمسه-یه یئتر…) یعنی بو اؤلومجول ویروسو نه جاوان”گنج”، و نهده یاشلی آهیل اولدوغونو تانیمادان، سؤیلهمک ایستهییر. و هامینی قارانلیق داماغینا چکیب و محو اولماغینا آپاریر. و شاعر هامینی “حکیمی، خستهنی و عومومیتله توپلومسالی” هر بیر ندن زارینجی و خسته گؤررکن، شعرینی قاشقاباقلی و بیر نوع اعتیراض هاراییایلا اؤنلشدیریر .
سایین دوکتور ارشد نظری آذربایجانین ایسترایستمز تورک ادبییاتیندا سرت و سیلینمز ایز قویوجو شاعرلریندن بیریسی حسابا گلیر. شعرررر، عومومییتله آخارلی، آنلاملی و تپهدندیرناغینا دک ساده دیللی و تامام ایله بوتون قاوراییش باخیمیندان ساده و صمیمیدیر و عئینی حالدا درین بیر آنلاییشا مالیک بیر اثرررر تانینیر.
آرتیق قئید ائیتمهلییم سایین شاعریمیز دوقتور ارشد نظری بیدن بوندان اوول اوخومالی و درین تفککورلو بیر شعر توپلوسونون( چکمهلی هاوا) عنوانلی، شاهیدی اولموشوق.
سئویملی ارشد بی بیزیم تاریخ و تورک دیلی، آذربایجان ادبییاتیمیزدا ان بیلیکلی و یوکسک ساوادا مالیک اولاراق، قالارغی بیر دوشونجه صاحیبلی شاعریمیزدیر.
بو شاعریمیزه آللاهدان ساغلاملیق و یئپیئنی باشاریلار و باهار بویالی اوغورلار آرزومدور.
آذر آیینین اوچو – ۱۳۹۹

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آلن الکساندر میلن
آلن الکساندر میلن (اینگیلیسجه: A. A. Milne) بریتانیالی شاعیر، رومانچی، اوْیون یازیچی و یازیچی - .۱۸ ژانویه ۱۸۸۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۴ ایل عومر ائلهییب و ۳۱ ژانویه ۱۹۵۶ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«A. A. Milne»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آلن الکساندر میلن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
مزدا
مزدا – (Mazda Motor Corporation) و یا اوریجینال آدییلا ماتسودا کابوشی کی – کایشا ، هیروشیما ، ژاپونییا شیرکتی نین اوتوموبیل مارکاسی. 2005 اعتیباریله ، فیرما ایلده تخمیناً 800000 اوتوموبیل ایستحصال ائدیر. مازدا فورد بونیه سینده ایستحصالینا داوام ائتمکده دیر. فوردون مازداداکی حیصّهسی 7/33% دیر. آوتو آللیانجه آدلی بیر فیرما واسیطه سی ایله تایوان دا فورد ایله اورتاق تیجاری مودل لر چیخارماقدا دیر. فورد رانجر و مازدا B 2500 بونلاردان بیری دیر. 1990 – جی ایللرده بیر چوخ کیا مودلینه پارچا و تکنولوژییا تداروک ائتمیشدیر. شیرکتین چیخاردیغی ان تانینان مودل لردن بیری MX5 میاتا آدلی مودل دیر. عئینی زاماندا بو مودل دونیانین ان چوخ ساتیلان کابریولتی () اولاراق گیننئس رکورد لار کیتابینا دا مارکانین آدینی یازدیرمیشدیر. [۱]
خاریجی کئچیدلردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ ویکی پدیا


text:
فریدریش شیلر
فریدریش شیلر (اینگیلیسجه: Friedrich Schiller) شاعیر، اوْیون یازیچی و یازیچی - ۱۰ نوْوامبر ۱۷۵۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۵ ایل عومر ائلهییب و ۹ مئی ۱۸۰۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی آلمان دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Friedrich Schiller»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فریدریش شیلر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
عیرقچیلیک
عیرقچیلیق، راسیزم و یا نژادپرستی، اینسانلاری آیری-آیری ایرق و نژادا بؤلور. هر عیرق و یا نژادا عایید اولان اینسانلارین هامیسی اؤزل خصوصیتلره مالیکدیرلر و بۇ خصوصیتلرله او بیری عیرقلرله فرقلنیرلر. بۇ دوشونجهیه اینانانلار عیرقلارین و نژادلارین بعضیسین آلچاق و بعضیسین اوستون بیلیرلر.[۱][۲][۳]
عیرقچی، اینسان عیرقلارینین رنگ و فیزیکی شکیل اساس آلیناراق بیربیرلریندن اوستونلویونو تمل آلان عیرقچیلیق فلسفهسینه منیمسهمیش شخصلره وئریلن آددیر. عیرقچی اینسانلارین گؤسترمیش اولدوغو بۇ توتوما ایسه «عیرقچیلیق» آدی وئریلمکدهدیر.
عیرقچیلیق گئنل اولاراق چئشیتلی اینسان عیرقلاری آراسینداکی بییولوژیک فرقلیلیقلرین کولتورل و یا بیرئیسل مسئلهلری ده تأیین ائتمهسی گرکدییینه و دوغال سسبلرله بیر عیرقین (داها چوخ اؤز عیرقینین) دیگرلریندن اوستون اولدوغونا و دیگرلرینه حوک ائتمهیه حاقّی اولدوغونا دویولان اینانج و یا بۇ دیگرلری قبول ائدن دوکتریندیر. اورتایا چیخیش ندنلری آراسیندا داها چوخ ائکونومیک ندنلری اولماسی یانیسیرا دوشونسل ندنلره ده دایانماقدادیر.
عیرقچیلیق تئرمی داها چوخ، اؤز ائتنیک کولتور باشقالارینی تک معیار اولاراق بلیرلهمک (ائتنیک مرکزیتچیلیک)، فرقلیلیق قورخوسو (zenofobi)، عیرقلار آراسیندا بیرلشمهلره و ایلیشکیلرق قارشیتلیق و میلیتچیلیک کیمی قاوراملاری دا آنلادیر. عیرقچیلیق، سوسیال آیریمچیلیغی، عیرقلار آراسیندا فرق بیرلهشدیریلمهسینی و سوی قیریما قدر وارابیلن شیددتی حاقلی گؤستئرمکدهدیر.
عیرقچیلیق گئنل چیزگیلر ایله اینجهلهندییینده اؤز قانینی داشییان، عئینی دیلی دانیشان، و عئینی سویدان گئلنلرین باشقا سویلاردان گئلنلری آشاغیلاماسی اولاراق آلقیلانیر. باشی اؤلچوملرینه دایاناراق اینسان تورونو بئش گروبا آییردی: قافقازیالی (بیاض ایرق)، موغول، ائتییوپیالی، آمریکا یئرلیسی و مالایالی. داها سونرا بوتون جانلیلاری صینیفلاندیران ایسوئچلی (سوئدلی) بییولوق Carolus Linnaeus دَری رنگینه گؤره آییرد ائتدییی دؤرد دَییشیک ایرق تانیملادی. اونو ایزلهین بییولوقلار دا فیزیکسل اؤزهللیکلری تمل آلان ایرق گروپلاری اوستونده چالیشدیلار. نه وار کی، بۇ تور صینیفلاندیرمالارین علمی و کسین اولمادیغی داها سونرا آنلاشیلدی.


text:
بوساته
بوساته (ایتالیاجا: Buscate) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۸۲۲ نفر ایمیش. و لومباردیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Resident population by age, sex and marital status on 1 January 2014. Istituto Nazionale di Statistica. یوْخلانیلیب18 May 2015.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Buscate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده بوساته گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سون دؤنه مده بعضی قادین فعاللارینین فئمنیزم و جندر (جینسیت) بؤلومو ایله باغلی ایشله تدیگلری یئنی تئرمین و آذربایجان تورکجهسینده یاراتماق ایسته دیکلری ینی و یانلیش قاوراملار دقتیمی چکمیشدیر. بو مسئلده یانلیش بیر یول گئدیلدیغین دوشونورم . ائله بونا گؤرهده قیسادا اولموشسادا ، بو مسئلیه توخونماق ایستیرم.
Aug 24, 2014
قادینچی
سون دؤنه مده بعضی قادین فعاللارینین فئمنیزم و جندر (جینسیت) بؤلومو ایله باغلی ایشله تدیگلری یئنی تئرمین و آذربایجان تورکجهسینده یاراتماق ایسته دیکلری ینی و یانلیش قاوراملار دقتیمی چکمیشدیر. بو مسئلده یانلیش بیر یول گئدیلدیغین دوشونورم . ائله بونا گؤرهده قیسادا اولموشسادا ، بو مسئلیه توخونماق ایستیرم.
سوسیال بیلیملرده ایسه دیلین اهمیتی نچه قات آرتیر. بونون ندنی سوسیال بیلیملرین تمل آراجینین دیل، اوخوما، یازما و دانیشماق اولماسیدیر. سوسیال بیلیمین ایشی توپلومدا اورتایا چیخان یئنی دوروملار حاقیندا ویا اسکی یاشانمیشلیقلار حاققیندا دیلده آیارلامالار و دوزه نله مهلره ائدهرک، توپلومو بیلینجله ندیرمک و آیدینلانتماقدیر.اونا گؤرهده سوسیال بیلیملرده چالیشان هرکسین ایلک اولاراق دیلی بیلمهسی عوض اولونماز بیر شرطدیر. دیل بیلمک ایله یاناشی، چالیشدیغی سوسیال بیلیم ساحهسینده ده درین بیلگی و ایختیصاصا صاحب اولماسی دا اؤنملی دیر.
بیر مدتدیر کی، قادین میللی فعاللاریمیزین بعضی لری طرفیندن بیر یانلیش سؤز ویا تئرمین سوسیال شبکهلرده یازیلی، سؤزلو و گؤرونتولو اولاراق ایشله نمکدهدیر. بو سؤز "قادینچی" و "قادینچی حرکاتی" سؤزودور. بو سؤز سوسیال شبکهلرده قادینچی حرکاتی باشلیغی آلتیندا یا چیخیش و یاخود یازیلی شکیلده ایشلدیلمیشدیر. بو سؤزو یارادان دوستلاریمیزین نه قدر تورک دیلینی بیلدیکلرینی بیلمیرم. یالنیز بونو دییه بیلرم کی، بو سؤز آذربایجان تورکجهسی قیرامماتیکاسینا اویغون بیر تئرمین دئیلدیر. آذربایجان تورکجهسینده چي، چی، چو، چؤ (çi və çı,çu,çü ) شکیلچیلری ایله دوزهله ن سؤزلرین معناسی اولمالیدیر. یعنی معناسی اولمایان بیر تئرمین سؤز ساییلمیر. بونون اوچون بیر سیرا چي و چی،چو،چو شکیلچیلری ایله اسم دن دوزهله ن یئنی سؤزلری بورادا گؤستئرمک ایستیرم. مثال اوچون ( کؤمور) کؤمورچو، )،بالیق(بالیقچی، )،یازی(یازیچی،( چؤرک(چؤرکچی و ... ساده و عمومی اسملردن شکیل چیلر واسیتسی ایله دوزهلن معنالی سؤزلر بئله اولمالیدیر. ایندی باخاق گؤرک قادین سؤزونه چی شکیلچیسی آرتیریلارسا یئنی سؤزون معناسی نه اولاجاقدیر. یعنی قادینچی،بو سؤز نه آنلامی چاتیراجاقدیر؟ اؤرنگین کؤموردن، اسم ین ایشینی گؤستره ن کؤمورچو سؤزو دوزلمیشدیر یاخود چؤرکدن ایش صاحبی اولان چؤرکچی دوزلمیشدیر. یاخود دمیردن پئشه صاحبی اولان دمیرچی ایسمی یارانمیشدیر. ایندی قادیندان ، قادینچی سؤزونو یارادانلار هانسی مفهومو نظرده توتموشلار دییه سورماق لازیم؟ اگر بو سؤزو تورک دیلی منطیقینه گؤره تحلیل ائدرسک، اوندا قادینچی یعنی قادین ایشی ایله مشغول اولان شخص دئمکدیر. یعنی قادین چی سؤزونون بیزه چاتیردیغی آنلام قادین طرفداری اولان، قادینی بیر ایش ساحه سی اولاراق سئچه ن دیر.
گؤرونه ن او کی بعضی قادین حاقلاری چالیشانلاری فئمینیست کلمهسینی ایشلتمهمک اوچون بئله بیر یولا باشوورموشلار. اگر بو منطیقدن مسئلهیه باخیلمیش ایسه، دئمک کی بؤیوک بیر یانلیشلیغا یول وئریلیبدیر. بو سؤزو ایشلهدنلر منجه دیلین قرامماتیکاسینی بیلمدیکلری و سوسیال بؤلومده تئرمینلئرین رولونو اؤنمسیز گؤردوکلری اوچون بئله قوندارما تئرمینی ایشلتمیشلر. بودا آذربایجان تورکجهسینه وورولان بیر ضربه و قادین حاقلاری موجادیلهسینی جدییه آلماماقدیر. دیلی ارثی اولاراق دانیشان هرکسین تئرمین دوزلتمهیه حاقی یوخدور. سؤز دوزلتمک یالنیز دیلچیلرین ایشیدیر و او دا اینستیتوتلاردا یارانمالیدیر. حتی بیر سوسیال بیلیمجی بئله بیر تئریمینی یارادارکن، دیلچیلر ایله مشورت ائتمگی باجارمالیدیر . گه لیشه ن دونیا ایله آیاقلاشماق اوچون هر گون یئنی تئرمینلره احتیاج دویماقدایق. امما نه یازیق کی دیلیمیزین ایران دا نسبی اولاراق یاساق اولماسی و اونون دالیسیندا بیر ائکونومیک گوجون اولماماسی، بیزی گئرده قویماقدادیر. امما بو قاداغالارا همن قونشولوغوموزدا ایکی دؤولتین دیلینین تورکجه اولماسی بیزیم اوچون بؤیوک بیر فورصت و بسله نمه قایناغیدیر.
اومارام قادین حرکاتیندا اولان دوستلاریمیز منیم دیل و تئرمین مسلهسینده کی حساسیتیمی آنلار و خوش گؤرو ایله قارشیلارلار.سئویل سولئیمانی


text:
لاوروو: روسیا ناتویا قاتیلمایاجاق!
لاوروو، استولتنبرگ ایله گؤروشمه اؤنجهسی، "اوشاقلار شانسینیزی سینامایین، روسیا ناتویا قاتیلمایاجاق" دئیه ظارافات ائتدی
روسیا خاریجی ایشلر باخانی سرگی لاوروو، ناتو باش کاتیبی استولتنبرگ ایله گؤروشمه اؤنجهسی ژورنالیستلره،
"اوشاقلار شانسینیزی سینامایین، روسیا ناتویا قاتیلمایاجاق" دئدی.
۷۶. بیرلشمیش میللتلر عمومی قورولونا قاتیلماق اوچون آمریکا بیرلشمیش دؤولتلرینین نیویورک شهرینده اولان سرگی لاوروو، ناتو باش کاتیبی ینس استولتنبرگ ایله ده بیر گؤروشمه گرچکلشدیردی.
مطبوعاتا باغلی گؤروشمه اؤنجهسی گؤرونتو آلان ژورنالیستلره دؤنهن لاوروو،
"اوشاقلار شانسینیزی سینامایین، روسیا ناتویا قاتیلمایاجاق" دئیه ظارافات ائتدی. لاورووون بو سؤزلری، روسیا خاریجی ایشلر باخانلیغینین سوسیال مئدیا سایتی توئیتردهکی حسابیندان دا پایلاشیلدی.
روس خاریجی ایشلر باخانلیغینین اینترنت سایتینداکی آچیقلامایا گؤره طرفلر، روسیا-ناتو ایلیشکیلرینین مؤوجود وضعیتینی اله آلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی
هیندوستان-دا داشقینلاردان اؤلنلرین سایی 26 نفره چاتیب
23 نفر کرالا ایالتینده، داها 3 نفر ایسه تامیل نادو ایالتینده حیاتینی ایتیریب.


text:
فدور کودریاشوف
فدور کودریاشوف (اینگیلیسجه: Fyodor Kudryashov) (دوْغوم:۵ آوریل ۱۹۸۷ (۳۴ یاش) ایرکوتسک اوبلاستی) بیر فوتبالیست. روبین کازان فوتبال کولوبو و روسیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ 2018 FIFA World Cup Russia: List of players (PDF). FIFA (17 June 2018). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2018-06-10. یوْخلانیلیب2019-02-17.
قارداش پروژهلرده فدور کودریاشوف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ایسپارتاک مسکو کولوبونون اویونچولاری
- خیمکی کولوبونون اویونچولاری
- کراسنودار کولوبونون اویونچولاری
- روستوف کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۷ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- روبین کازان کولوبونون اویونچولاری
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار
- مدیپول باشاکشهیر کولوبونون اویونچولاری


text:
44661
۱۲ بهمن ۱۳۹۷
تورکمننیوز: ایرانینگ داشاری ایشلری مینیسترنینگ سیاسی ایشلر بویونچا اورونباساری سید عباس عراقچی بیلن تورکمنستانینگ داشاری ایشلر مینیسترنینگ اورونباساری وپا حاجیهو ایکی تاراپلایین قاتناشیقلارینگ اؤسدوریلمهگی باراداقی چأرهلره قارادیلار.
دونیأ تورکمنلرینگ حابار آجانسی، ایرنا حابارلار قوللیغینینگ برن حابارینا گؤرأ شو گون ایرانینگ داشاری ایشلر مینیسترنینگ سیاسی ایشلر بویونچا اورونباساری سید عباس عراقچی بیلن تورکمنستانینگ داشاری ایشلر مینیسترنینگ اورونباساری وپا حاجیو تهراندا ایران بیلن تورکمنستانینگ ایکی تاراپلایین وسهبیتلهیین حیزماتداشلیقلاری همده ایکی تاراپلایین سیاسی وه اقتصادی قاتناشیقلارینگ اؤسدوریلمهگی بارادا پیکیر آلیشدیلار.
عراقچی بیلن حاجیهو دورموشقی حیزماتداشلیقلارینگ دوام اتدیریلمهگینی نیغتاماق بیلن ایکیتاراپلایین قاتناشیقلاریندا ایلایتادا انرژیه و ترانزیت اوغورلاردا تأزه مومکینچیلیکلرینگ دؤرهدیلمهگینی اسلهدیلر.
ایرانینگ داشاری ایشلر مینیسترینینگ سیاسی ایشلر بویونچا اورونباساری سید عباس عراقچی بیلن تورکمنستانینگ داشاری ایشلر مینیسترنینگ اورونباساری وپا حاجیهو تأزه اؤزگریشلره قاراماق بیلن ایران بیلن تورکمنستانینگ قاتناشیقلارینینگ یول پلانینی دؤورهباپلاشدیرماق بارادا هم قارارا گلدیلر.
یاشار نیازی
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
فابیو کونترائو
فابیو کونترائو (اینگیلیسجه: Fábio Coentrão) (دوْغوم:۱۱ مارس ۱۹۸۸ (۳۳ یاش) Vila do Conde) بیر فوتبالیست. ریو اوه فوتبال کولوبو و پورتوقال میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فابیو کونترائو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ویلا دو کنده دوغوملولار
- ریو اوه کولوبونون اویونچولاری
- بنفیکا کولوبونون اویونچولاری
- دیپورتیوو ناسیونال کولوبونون اویونچولاری
- اسپورتینق پرتغال کولوبونون اویونچولاری
- رئال ساراقوسا کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
- موناکو کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
مصطفی آکینجی و جین هول لوته آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینین پرزیدنتی مصطفی آکینجی و بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی آنتونیو گوترشین قیبریس عذره خصوصی نومایندسی جین هول لوته آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب.
قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینین پرزیدنتی مصطفی آکینجی و بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی آنتونیو گوترشین قیبریس عذره خصوصی نومایندسی جین هول لوته آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب.
جمهور باشقانلیغیندان وئریلن معلوماتا گؤره، گؤروش قارشی طرفین طلبی ایله اولوب.
گؤروشده بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی آنتونیو گوترشین بمت تهلوکهسیزلیک شوراسینا بمت قیبریس باریش گوجونون وظیفه مودتینین اوزادیلماسی ایله باغلی تقدیم ائتدیگی راپور و بمت تهلوکهسیزلیک شوراسینین بونونلا باغلی وئرجگی قرار قیمتلندیریلیب.
دیگر طرفدن گؤروشده دانیشیقلارین آداوام ائتدیریلمهسی موضوع سوندا راضیلیق الده اولونوب.
ایلگیلیلی خبرلر
رئیسی، سنی بیر کوردو دینی آزلیقلار ایله ائتنیک قروپلاردان مسئول مشاویر تعیین ائتدی
ایران جمهورباشقانلیغینین وئردیگی آچیقلامایا گؤره، رئیسی، سنندجده آنادان اولان عبدالسلام کریمینی اؤزونه مشاویر تعیین ائتدی
ایران-دا کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 124 مین نفری کئچیب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
قندهاردا مسجیده بومبالی سالدیری
شیعهلره عاید امام بارگاه فاطمیه مسجیدینده، جمعه نامازی قیلینارکهن انتحار سالدیریسی گرچکلشدیریلدی


text:
`تۆرک دۆنیأسی` نتیجهلر
حابارلار [820]
- آمریکا: 13 تۆرک رایاتینی اؤلدۆرن ترور قوراماسی پ. ک. ک-دیر
- تۆرک آکادمیسین نروژده بایراق آلدی
- تۆرک هوُوا یوُللاری اوروپادا بیرینجی
- آمریکالی زنانا تۆرک سریالینی توُماشا ادیپ مسلمان بوُلدی
- تۆرک قشونی لیبی نینگ قشونینا ساپاق برمأگه دوُوام ادیأر
- بیر تۆرک گوتینگن بیلیم یوردونینگ باشلیغی بوُلدی
- تۆرک قشونی ینه بیر ییل عدن آیلاغیندا قالار
- أردوُغان تۆرک دیلی نینگ أهمیتینه اۆنس چکدی
- تۆرک گِنگه شی قانلی یانوار-ی یاتلادی
- تۆرک هوُوا یوُللاری اوروپادا بیرینجی بوُلدی
- قازاغیستان: تۆرک دیللی یورتلار بیلن قاتناشیغیمیزینگ اؤسدۆریلمه گینه اولی أهمیت بریأریس
- تۆرک قشونی اوُوغان یتیملره کؤمِک ایبردی
- تۆرک آقیمی تورباسیندان اؤتن ییل 5.8 میلیارد مکعب متر گاز گچیریلدی
- تۆرک هوُوا یوُللاری اوروپادا اینگ کؤپ اوچار ساپاری قوران شرکت بوُلدی
- ریتمیک ژیمناستیک دا تۆرک قیزلاری اوروپانینگ آلتین مدالینا ایه بوُلدی
- دمیرقازیق عیراق دا ایکی تۆرک عسگری شهیت بوُلدی
- تۆرک عسگری آذربایجانا گیدر
- حکاری دا بیر تۆرک عسگر شهیت بوُلدی
- تۆرکیه: ارمنیستان تۆرک اوچارلاری و اوچارمانسیز اوچارلاری باراسیندا یالان سؤزلر آیدیار
- دمیرقازیق عیراق دا بیر تۆرک عسگری شهیت بوُلدی


text:
میتولوژی
Mitoloji (یونانجا: "uuθoλoYίa, uuθoς mithos" یانی: "سؤیلنن ویا دویولان سؤز ” و " λoYoς ،logos" یانی قونوشما سؤزجوکلرین بیریکیمیندن دوزلیبدیر), اسکی يوناندا “گئچمیشته سؤيلنه نلرین تیکرار ائدیلمه سی” کیمی بیر آنلام داشییارکن زامانلا دوغو دیلله رینده افسانه باتی دیلله رینده ایسه میت آنلامی قازانمیشدیر. میتولوژی گونوموزده بلیرلی بیر دین و يا کولتورده کی اینسانلیق ایله ائورَنین(universe) يارادیلیش و دوغاسینی، گلنکلره (سنتلره) اؤزگو اینانج و اويقولامالارین سببینی آچیقلامايا دوغرو سؤيلنج لرین بوتونونو تانیملاماق اۆچون قوللانیلماقدادیر. میت سؤزجویو گئرچکته دوغرو اولمايان بیر حیکایه و يا آنلاتی اۆچون ترجیح ائدیلیر و چوخونلوقلا بیر يانلیشلیک، دوغرو اولمايان عنصر وورقوسو داشی ییر.
ساده سی: میتولوژی معین دین و یا کولتورده کی اینسانیت و کائناتین یارادیلیش و طبیعتینی،سنتلره عایید اینانجلار و عمللرین سببینی معرفی ائتمه یه چالیشیر Mitoloji
میتولوژی کلمه سینین تورکجه قارشیلیغی سؤیلن-بیلیم و یا سؤیلنجه-بیلیمیدیر. تورک دیللری ایچینده لاب جالیب اولان قارشیلیغی "چوواشجا"یئر آلیر. بو دیلده (Xaлaплăx Halaplah) کلمه سی میتولوژی آنلامینا گلیر و (Xaлaп Halap) یانی ناغیل سؤزجویوندن تؤره میشدیر.
اؤزللیکلردَییشدیر
افسانه لره باغلی تانریلاری، سويلو کیشیلری ناغیللاری قهرمانلاری و دوغا-اوستو وارلیقلاری دیله گتیرن آنلاتیلاردیر. اويوملو بیر سیستم ایچهریسینده دوزنلنمیشلرد و چوخونلوقلا گلنکسل سؤزلو آختاری(شفاهی ادبیات و فولکلور) يولويلا (اوزانلار،آشیقلار، راهیپلر) يايیلاراق جانلی قالیرلار. سیخلیقلا(مکرر،تکرار) ایلگیلی اولدوقلاری توپلولوغون دینی و يا روحانی ياشانتیلاری ایله باغینتیلی اولان میتلر، راهیبلر و يا حؤکومدارلار طرفیندن اونايلانیرلار(سئویلیب تقویت اولورلار). توپلولوقداکی بو روحانی موقعیتلرینی الدن وئردیکلری زامان، يانی توپلولوغون روحانی ياپیسیيلا آرالارینداکی باغ قوپتوغوندا، میتولوژیک خاصیتلرین ایتیریر و فولکلور کیمی سؤیلنجلر و يا پری حیکایه لری حالین گلیرلر.
بیر میت گوجونون بیر قیسمتینی توپلولوغون (ان آزیندان بلیرلی بیر قیسمینین) اونا اولان اینانجیندان و دوغرو اولاراق قبول ائدیلمه سیندن آلیر. فولکلور ، توم قوتسال گلنکلرین بیریکیمی واردیر و تئریمین قوللانیمیندا، گونلوک قوللانیمینداکینا بنزر، هرهانچی بیر کؤتولمه، آشاغیلاما بولونماماقتادیر. اؤرنه یین بیر دینین هم اؤز میتولوژیسیندن و تکیل(جز از کل) اولاراق ایچردیغی میتلردن آيری آيری سؤز ائدیله بیلیر. بو دوروم تامامن علمی و طرفسیز بیر ياخلاشیم اولوپ، بحش ائدیلن سؤيلنجه و قاوراملارا هرهانچی بیر ياشانلاما عطف اتمدیغی کیمی کؤتولمه و آشاغیلاما آماجی دا باریندیرماز.
افسانه لر سیخسیخ گرک ائورَنین(یئری گلینجه کائناتین)، گرکسه يئرل بؤلگه نین اورتايا چیخیشینی آچیقلاما آماجی، داشیر. اؤرنه یین سیراسیيلا يارادیلیش افسانه لری و قورولوش افسانه لری کیمی. افسانه لر آيریجا سیخسیخ دوغا اولايلارینین، باشقا شکیلده آچیخلانامايان کولتورل عادتلرین آچیخلانماسی آماجینی دا داشیر. گنل اولاراق افسانه لرین دوغال آنلامدا مبسوط بیر ایضاح سونمايان هرهانچی بیر شئيی آچیقلاماق ایچین سیسیخ قوللانیلدیغی سؤيلنه بیلیر.
دین و میتولوژِیدَییشدیر
چوخو دینده میتولوژینین چوخ اؤنملی و اؤنجلیکلی بیر يئری بولونور. میت، گونلوک قوللانیمداکینین ترسینه، اصلینده بیر حیکايه نین نسنل آنلامدا يانلیش و يا دوغرو اولدوغونو تانیملاماز، داها چوخ، نسنل و يا ماتئريالیست نوسيونلاردان( خیالی،موهوم) ایلگیسیز بیر شکیلده، دوغرو و يا گرچک قاورامینین روحسال، پسیکولوژیک و/ویا سمبولیک يؤنله رینه گؤندرمه ياپار.
هرنه قدر بوگونکو يايقین دینلره منسوب چوخو کیشی دینلرینین کؤکنی و گلیشیمینده يئر آلان آنلاتیلاری تاریخی اولايلار اولاراق اله آلسالار دا، بونلاری اینانج سیستملرینین فیقوراتیف تئمثیللری اولاراق گؤرن کیشیلر ده موجوددور. بیر دینین ويا اینانجین صاحیب اولدوغو قاوراملار و آنلاتیلار، کاراکتئریستیکلری سببیيله علمی آنلامدا میتیک اولابیلیرلر و بورادان حرکتله بیریسی خیریستیيان میتولوژیسی، هیندو میتولوژیسی ويا ایسلام میتولوژیسیندن بحث ائده بیلیر. بو کیمی تئریملردن آنلاشیلماسی گرکن او دیندهکی بلیرلی قاوراملارین، بیره ر کولتورل نسنه اولاراق روحانی، پسیکولوژیک و/ویا سمبولیک يؤنلرینه ياپیلان معطوف اولمالیدیر؛ بو دینلرین باریندیردیغی قاورام و يا آنلاتیلارین يانلیش و دوغرو اولمادیغی دئییل. زیرا داها اؤنجه ده تانیمدا بلیرتیلدیغی کیمی، میت و دولايیسیيلا میتولوژی، ماتئريالیست ويا اوبژئکتیو بیر دوغرولوک نوسيونو باریندیرمادیغی کیمی بو تیپ آماجی دا باریندیرماز.
دین و میتولوژی ایلیشکیسیندکی يايقین بیر خطا دا، اسکی توپلولوقلارین ایناندیغی دینلرین میتولوژیلری ایله قاریشتیریلماسیدیر. دین ایله میتولوژی آراسینداکی ایچله يیجی ياخین ایلیشکی سببیيله بلیرلی بیر نسنه هر ایکی کومانیندا( توده نین) ائلئمانی اولابیلیر. بونونلا بیرلیکته گنل آنلامدا دین ایله میتولوژی تامامن فرقلی تئریم و قاوراملاردیر. میتولوژی سالت میتولوژیک نسنه لرله ایلگیلنیرکن، دینین چئورله دیغی آلان و نسنه لر داها فرقلیدیر؛ لیتورژیدن ائسکاتولوژیيه قدر. دینی قاوراملارین میتولوژیک بیر يؤنونون اولابیلیر اولماسی، دینی قاورامین دینی اولوشونو آرخا پلانا ایته لیینمز. بو سببله اؤرنه یین کئلت میتولوژیسی و کئلت دینی ایله قصد ائدیلن آيری شئيلردیر؛ بعضی عينی ائلئمانلاری باریندیرسالار و بیرچوخ ایلیشکیلری اولسا بئله.
Mitlerin oluşumuدَییشدیر
بؤلگه لره گؤره میتولوژیلردَییشدیر
آسیا میتولوژیدَییشدیر
Çerkes mitolojisi - Ayyavazhi mitolojisi - Budist mitoloji - Bon mitolojisi (Budizm öncesi Tibet mitolojisi) - Çin mitolojisi - Hint mitolojisi - Hmong mitolojisi - Japon mitolojisi - Kore mitolojisi- Pers mitolojisi - Filipin mitolojisi - Türk mitolojisi - Vietnam mitolojisi
اوسترالیا و اوقیانوسیه میتولوژیسیدَییشدیر
Aborijin mitolojisi - Hawaii mitolojisi - Maori mitolojisi - Melanezya mitolojisi - Mikronezya mitolojisi - Papua mitolojisi - Polinezya mitolojisi - Rapa Nui mitolojisi
اوروپا میتولوژیسیدَییشدیر
Anglo-Sakson mitolojisi - Bask mitolojisi - Katalan mitolojisi – Kelt mitolojisi - Korsika mitolojisi - Çuvaş mitolojisi - Girit mitolojisi - Hollanda mitolojisi - İngiliz mitolojisi - Etrüsk mitolojisi - Estonya mitolojisi - Fransız mitolojisi - Cermen mitolojisi - Macar mitolojisi - Fin mitolojisi - İrlanda mitolojisi - Leton mitolojisi - Litvanya mitolojisi - Lusitanya mitolojisi - Nors mitolojisi - Roma mitolojisi – Romanya mitolojisi - Sardinya mitolojisi - İskoç mitolojisi - Slav mitolojisi - İspanyol mitolojisi - İsviçre mitolojisi – Tatar mitolojisi - Yunan mitolojisi
اورتا دوغو میتولوژیسیدَییشدیر
Arap mitolojisi (İslam ve İslam öncesi) - İbrahimi mitoloji (Yahudilik ve Yahudilik öncesi) - Pers mitolojisi - Mezopotamya mitolojisi (Sümer, Asur ve Babil) - Yezidi mitoloji - Kürt mitolojisi
قوزئی آمریکا یئرلیلری میتولوژیسیدَییشدیر
Abenaki mitolojisi - Algonkin mitolojisi - Karaayak mitolojisi - Çipevaa mitolojisi - Çiksav mitolojisi - Çoktav mitolojisi - Krik mitolojisi - Apsaloke mitolojisi - Haida mitolojisi - Ho-Chunk mitolojisi - Hopi mitolojisi - Eskimo mitolojisi - İrokua mitolojisi - Huron mitolojisi - Kwakiutl mitolojisi - Lakota mitolojisi - Leni Lenape mitolojisi - Miwok mitolojisi - Navaho mitolojisi - Nootka mitolojisi - Ohlone mitolojisi - Pavni mitolojisi - Pomo mitolojisi - Saliş mitolojisi - Seneca mitolojisi - Tsimshian mitolojisi - Ute mitolojisi - Zuni mitolojisi
گونئی آمریکا و مئزو آمریکا یئرلیلری میتولوژیسیدَییشدیر
Aztek mitolojisi - Chilota mitolojisi - İnka mitolojisi - Guaraní mitolojisi - Haiti mitolojisi - Maya mitolojisi - Mapuçe mitolojisi - Olmec mitolojisi - Toltec mitolojisi
آیری بؤلگه لردَییشدیر
Sotho mitolojisi - Tonga mitolojisi - Tumbuka mitolojisi - Xhosa mitolojisi - Yoruba mitolojisi - Zulu mitolojisi
میتوقرافیدَییشدیر
میتوقراف يا دا میتولوگ، میتلری درله ين((to compile کیشیيه دئییلیر.میتوقرافی ایسه میتولوژیک قونولارین سونومونا وئریلن ایسم اولوب، يونانجا uuθoYpaφίa “اؤيکو يازما” کلیمه سیيله ایلیشکیلیدیر . 21'ینجی يوزایلده میتوقرافلار، بعضن يئنی بیر چالیشما آلانی آچان، گنللیکله ده کولتورل آنتروپولوژی و دین بیلیمی کیمی آلانلاردا چالیشان اوزمان يورومجولار اولاراق اورتايا چیکار.


text:
روسیا، آذربایجان و ارمنیستانین دینی لیدئرلری گؤروشدو
"دینی لیدئرلر ایندیکی و گلهجک نسیللرین رفاهی و فایداسی اوچون آذربایجان و ارمنیستان خالقلارینین باریشماسینا قاتقی وئرمهیه حاضردیر"
روسیا، آذربایجان و ارمنیستانین دینی لیدئرلری گؤروشدو.
موسکوا پاتریارخی کیریل، قافقاز مسلمانلاری ایدارهسینین باشقانی آلله شوکور پاشازاده و ارمنیستان دینی لیدئری کاتولیکوس ۲.جی گارگین روسیانین باشکندی موسکوادا گؤروشدو.
موسکوا پاتریارخی کیریل گؤروشدن سونرا اورتاق بیاناتی اوخودو.
کیریل، دینلرین ائتنیک قروپلار آراسیندا باریش تامین ائتمک پتانسیلینه صاحب اولدوغونو بیلدیردی.
کیریل،
"بو مرحلهده آذربایجان-ارمنیستان ایلیشکیلری نه قدر چتین اولسا دا، ایللرله داوام ائدن تراژیک چاتیشمانین آچدیغی یارالاری تانرییا اولان اینام و سئوگینین ساغالداجاغینا اینانیریق" ایفادهسینی ایشلتدی.
کیریل،
"قافقاز همیشه اینسانلاری، دیللری و مدنیتلرینین چئشیدلیلیگی ایله مشهور اولموشدور" دئدی.
"آذربایجان و ارمنی خالقلارینین بیرلیکده یاشاماقدان باشقا گلهجگی یوخدور. بو گون اینسانلارین بیر-بیرینه اینامینی، قونشولارا حؤرمتینی و قارشیلیقلی یاردیما حاضرلیغینی یئنیدن اؤیرهنمک اؤزللیکله اؤنملیدیر" دئدی.
کیریل دینی مکانلارا، تاریخی عابدهلره و مزارلارا و فرقلی اینانجلی اینسانلارین دینی حسلرینه حؤرمت ائتمهنین اهمیتینه دقت چکدی.
"دینی لیدئرلر، دینلر و خالقلار آراسیندا یاخشی قونشولوق اورتامی یاراتماق و قوروماق اوچون صلاحیتلریندن ایستیفاده ائتمهیه چاغیریلیر" دئدی.
"دینی لیدئرلر ایندیکی و گلهجک نسیللرین رفاهی و فایداسی اوچون آذربایجان و ارمنیستان خالقلارینین باریشماسینا قاتقی وئرمهیه حاضردیر" ایفادهسینی ایشلتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آذربایجانین ارمنیستانا قارشی ائتدیگی شیکایتین محکمهسی باشلادی
آذربایجانین ارمنیستانا قارشی اولوسلارآراسی عدالت دیوانیندا ائتدیگی "عرق آیریمچیلیغی" شکایتی ایله باغلی محکمه پروسهسی باشلادی
آذربایجان جمهوریتینین مستقیللیگینی برپا ائتمهسیندن ۳۰ ایل اؤتور
بو گون آذربایجان تکجه سوسیال-اقتصادی ایستیقامتده دئییل، بیلیم، اینجهصنعت و مدنیت ساحهسینده ده دونیانین سرعتله اینکیشاف ائتمکده اولان گنج دؤولتلریندن بیریدیر
گنجه، شهیدلرینی آندی
گنجهیه اوزاق منزیللی موشکلرله ائدیلهن سالدیریلاردا ۲۶ وطنداش اؤلدورولدو، ۱۳۰ نفر یارالاندی


text:
۱۹۳۰ (میلادی)
میلادی ۱۹۳۰-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْتوزنجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ نوْوامبر - اتریشده کئچیریلن پارلمان سئچکیلرینده سوْسیالیستلر قالیب گلمیش، ناسیستلر و کوْمونیستلر پارلمانا دۆشه بیلمهمیشلر.
- ۶ مئی - تۆرکیهنین حکاری بؤلگهسینده ۷/۲ بؤیوکلوگونده یئر تیترهمهسی باش وئردی.
- ۶ ژانویه - ایستالینین بۇیوروغو ایله شورویده فردی تصرّوفات سیستمی پوْزولدو. عئینی زاماندا «یئنی ایقتیصادی سیاست» دؤورونون سوْنا چاتدیغی دا اعلان اوْلوندو.
- ۵ نوْوامبر - لندنده ایلک تلویزیون تبلیغاتی نۆماییش ائتدیریلمیشدیر.
- ۳۰ ژولای - اوروگوئه ائوصاحیبی اولاراق، آرژانتین تیمینی ۴-۲ نتیجه سی ایله مغلوب ائدرک، فوتبال اوزره ایلک دونیا چمپیوناتینی قازانمیشدیر.
- ۳ آقوست - سووئت اتفاقی و ایتالیا آراسیندا تیجارت موقاویلهسی ایمضالانمیشدیر.
- ۲۳ دسامبر - تۆرکیه و یۇنان آراسیندا اراضی مۆبادیلهسی اوْلدو.
- ۱۲ مارس - هیندوستاندا ماهاتما قاندی٬ دۇز ایستحصالینداکی حؤکومت تکالینه قارشی چیخماق هدفی ایله٬ احمدآباددان دنیزه ۳۰۰ مایللیق دۇز یئریییشینه باشلادی.
- ۱۱ آوریل - سۇلطاناحمدده بؤیوک قادین میتینقی کئچیریلدی. تۆرک قادینلار بیرلیگینین دۆزنلهدیگی میتینقده٬ قادینلارا سئچمه-سئچیلمه حاقّی تانیلماسی قۇتلاندی.


text:
منیزیوم پرکولورات
منیزیوم پرکولورات (اینگیلیسجه: Magnesium perchlorate، روسجا: ПepxлopaT MarHия، عربجه: بيركلورات المغنسيوم ) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار.منیزیوم پرکولورات کولور بیلشیکلری و منیزیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Magnesium perchlorate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده منیزیوم پرکولورات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیا:سیاستلر و تعلیملر
ویکیپدیا هرکسین بیرلیکده قاباغا آپاردیغی بیر پروژهدیر و قوُروجولاری ایله قاتیلیمچیلارین اورتاق بیر آماجی واردیر:
ویکیپدیا پروژهسینین آماجی، گووَنیلیر، اؤزگور و احاطهسی ایله تاریخدهکی ان بؤیوک بیلیکلیک یاراتماقدیر.
ایشده بوُ آماج ایزلهدیگی چالیشمالارین یاردیمجی اولماسی اوچون ویکیپدیانین بعضی قانون-قوُراللاری واردیر. بوُنلارین بعضیلری هله قاباقلاماق مرحلهسیندهدیر.
قانون-قوُراللاری قاباقلاماغا داوام ائتدیگیندن اؤتری هر موختلیف ییخیجی و پیسنیّتلی ایستیفاده اولاسیلیغین قوُراللارا داخیل ائدیلمهسی چتین و ایمکانسیزدیر. بوُنا گؤره بعضی ایشلدنلر بوُردا یازیلی اولماسا بیله یازدیغی ویا دگیشدیردیگی یازیلار ایله ایلگیلی اولاراق گئنل ویکیپدیا روحونا اوُیمایان ائیلملر اولاراق گؤرونور و بوُندان اؤتری موتّهم اولونا بیلیر. یاخشینیّتلی، مدنی و طرفسیز بیلیکلیک یازماغی آماجلایان ویکیپدیانین قاپیلاری آچیقدیر.
اساس قانونلار[دَییشدیر]
- ویکیپدیا بیر بیلیکلیکدیر. باشقا بیر شئی اولما آماجی یوخدور.
- یانلی اولمایین. مقالهلر طرفسیزلیک قانونو چرچئوهسینده نصلر و گرچکلره دایاندیریلاراق یازیلمالیدیر.
- تألیف حاقلارینی پوزمایین. ویکیپدیادا تاپیلان هر مضمون GNU اؤزگور تصدیق مدرک ایله لیسانسلیدیر. ویکیپدیایا کؤچورولن تألیف حاقّینا مشمول اولونان علاوهلر، ویکیپدیانین اؤزگور بیلیکلیک قانونونو ایله ضیددیر و قانونی مسألهلر آچا بیلیر.
- دوغرولانا بیلیرلیک. ویکیپدیانین اوخوجولاری اوخودوقلارینا گووَنه بیلمهلیدیرلر. بوُ آچیدان، بیلگینین هارالاردان ییغیلدیغی مقالهنین سونوندا بیر قایناقلار بؤلومونده ذیکر اولونمالیدیر.
- مقالهنین قایناغی اولمالی. اؤزگون چالیشمالار (قایناغی تاپیلمایان، داها اؤنجه یایینلانمامیش) اولماز.
- باشقا ایشلدنلره سایغی گؤرسدین. ویکیپدیاچیلار موختلیف اؤلکهلردن گلمیش و بامباشقا کولتوره و باخیش آچیسینا صاحیب اولا بیلیر. باشقالارینا سایغی گؤرستمک بیرلیکده چالیشمانین آچاریدیر. آیریجا اوُنوتمایاق، ویکیپدیادا کیچیلتدیرمک و شخصی هوجوم یاساقدیر.


text:
ترامپ "نفتا"نی یئنیدن موذاکیرهیه چیخاراجاغینی سؤیلهدی
امریکانین یئنی پرزیدنتی دونالد ترامپ قوزیی آمریکا آزاد تیجارت موقاویلهسینی (نفتا) یئنیدن موذاکیرهیه چیخاراجاغینی سؤیلهدی.
امریکانین یئنی پرزیدنتی دونالد ترامپ قوزیی آمریکا آزاد تیجارت موقاویلهسینی (نفتا) یئنیدن موذاکیرهیه چیخاراجاغینی سؤیلهدی.
کانادا و مکزیک سفرینده مسئلهنی گوندمه گتیرجگینی بیلدیرن ترامپ قئید ائتدی کی، "نفتا"نی قاچقینلار و سرحد گوونلیگی چرچیوهسینده یئنیدن موذکیرهیه چیخارماق ایستییریک.
قئید ائدک کی، ترامپ سئچکی فعالیتلرینده ده "نفتا"نین تکرار یاپیلانماسینین واجیبلیگینی وورغولامیشدی.
مکزیکنین خاریجی ایشلر ناظیری ده آمریکادا ترامپین پرزیدنت سئچیلمهسی ایله اؤلکه ایقتیصادیاتینداکی منفی اتمسفرین آرادان قالدیریلماسی اوچون "نفتا"نین شرطلرینی یئنیدن موذاکیره ائتمهیه حاضر اولدوقلارینی آچیقلامیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه-دن 83 اؤلکهیه چیچک صادر ائدیلیب
تورکیه-دن 83 اؤلکهیه 125 میلیون دولارلیق چیچک صادراتی رئاللاشیب.
تورکیهنین دونیا صادراتینداکی پایی یوزده بیری آشدی
"آرتیق تورک محصوللاری دونیانین دؤرد بیر یانینا صادر ائدیلیر. بو اوغور تورکیهنین"
تورکیه ایله آذربایجان آراسیندا طبیعی گاز تیجارت آنلاشماسی
"تورکیه، باشاریلی بیر انرژی دیپلوماسیسی ایجرا ائدرک دونیانین جدی بیر عرضه بحرانییلا قارشیلاشدیغی دؤورو سیخینتیسیز شکیلده سوووشدوراجاق"


text:
بؤیوک داعی
حسن بن زید بن محمد بن اسماعیل بن زید بن حسن آدلیم بیرینجی داعی یا بؤیوک داعی مدینه شهرینده اوچونجو قمری یوز ایللرین اورتاسیندا آنادان اوْلوب و 3 رجب 270 قمری آمول شهرینده دۆنیادان گئدیب .ایمام حسن اولادی مدینه ده دونیایه گلمیشدیر و ری (دوغو آراگی) شهرینه کوچماقا مجبور اوْلموشدور.طبریستان یا ایندیکی مازندران اهالیسی زیدی مسلک اوْلموشدور بۇ اساسدا اونو اؤزلرینه باشچی ائددیلر .طبریستان قاریشیقلاری 250 اینجی ایلده اونون الی ایله اؤز وئردی و طاهری لر حوکومتین ایللر مغلوبه ائدیب و طبریستان و اونون قونشو یئرلرین آلدی.سون ایللر عباسی خلافتی و صفاری لر حوکومتی ایله دؤیوشدور.260 اینجحی ایلده یعقوب لیث صفار اونو طبریستاندا مغلوبه ائدیب.


text:
بالدئابیانو د ترا
بالدئابیانو د ترا (ایسپانجا: Valdeavellano de Tera) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر بۇ شهرین مساحتی ۱۹٫۴۶ کیلومتر موربّع دیر. ۱۱۳۹ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۳۰ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۲٫۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Valdeavellano de Tera»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده بالدئابیانو د ترا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پیونقیانق
پیونقیانق (چوسونگول: 평양؛ هانچا: 平壤) (سانکی: «دوز یورد» و یا «دینج یورد») شومالی کوره باشکندی و اؤلکهنین ان بؤیوک شهریدیر. شهر تائدونگ چایی اوزرینده یئرلشیر و ۲۰۰۸-جی ایل اهالینین باشسایماسینین ایلک نتیجهلرینه گؤره، ۳٬۲۵۵٬۳۸۸ نفر اهالیسی وار.
پیونقیانق ۱۹۴۶-جی ایلده جنوبی پیونگان اوستانیندان آیریلدی. شهر موستقیم صورتده ایداره اولونور (چیخالسی، 직할시) و عئینی زاماندا سئول (جنوبی کوره باشکندی) کیمی بیر خوصوصی شهر (تئوکبیئولسی، 특별시) دئییل.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pyongyang»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
کریم قربان نفس
- مشخصات
- مجموعه: مشاهیر
- منتشر شده در شنبه, 17 اسفند 1392 21:01
- تعداد بازدید: 2940
کریم قربان نفس
تورکمنستانینگ حالق یازوجیسی، مختومقلی آدینداقی دؤولت بایراغینینگ ایهسی کریم قورباننفساوف 1929 – نجی ییلدا گوک دپه اطرافینینگ ییلغینلی اوباسیندا انهدن دوغولیار.
اوباداقی یاد ییللیق مکدبی قوتاریار. اوروش دؤورینینگ آغیر قینچیلیقلاری سبأپلی اولارینگ ماشغالاسی تجنه گؤچمهلی بولیارلار.
شاهیر 1946 – 1945 –نجی ییلاردا تجن دریاسینینگ بویوندا قورولیان سوو هودانینینگ قورللوشیغیندا ایشلأن دؤورینده یؤریته قورلیشیقچیلار اوچین چیقارینیان قازیتده جوغاپکأر سکرتر بولوپ ایشلهیأر.
1951-1949 –نجی ییللاردا قشون قوللوغیندا بولوپ دولانیپ گلهنیندن سونگ ینه-ده ژورنالیستلیق کأرینده ایشه باشلایار. کریم قورباننفس مختومقلی آدینداقی تورکمن دؤولت یونیورسیتهتینی تماملایار.
تورکمنستان یازوجیلار بیرلهشیگینده، “توقماق”، “سووِت ادبیاتینگ ژورناللاریندا جوغاپکأر وظیفهلرده ایشلهدی. اول یازوجیلار سویوزینینگ باشلیغینینگ اورونباشاری، پراولِنیه آغزاسی (اعضاسی)، تورکمنستاننینگ یوقاری سووهتینینگ دپوتاتی بولوپ، ایل-یوردونا جانی – تنی بیلن حیزمات (خدمت) اتدی.
کریم آغا قوشغی یازماغا یاشلیقدان باشلایار. اونونگ ایلکینجی شیغیرلاری اطراپ هم –ده “میدام تاییار”، “یاش کومونیست”، قازیتلرینده، “توقماق” ژورنالیندا چاپ ادیلیأر.
ایلکینجی قوشغیلاری یغیندیسی ” گؤیجومینگ گؤزباشی” 1951-نجی ییلدا اوقوجیلارا هودورلنیأر. شوندان سونگ، ذهینلی شاهیرینگ کیتاپلارینینگ انچِمهسی چپر اثرلرینگ مشتاقلارینینگ دقّتینا یتیریلیأر. اونونگ “قوشغیلار و پایامالار” کتابی (1958)، “تایماز بابا” پایاماسی (1960) آوتورا اولی شهرات گتیریأر.
2007-نجی ییلدا تورکمن دؤولت نشریات قوللوغی تاراپیندان “اویلانما بایری” آدلی قوشغیلار ییغیندیسی چاپ ادیلیأر.
کریم قوربان نفس 1988-نجی ییلینگ، 1-نجی سنتیابریندا آرادان چیقدی.
شاهیر 1942 –نجی ییللاردا جوانلیق یاشیندا بیر آغیر عشق آیریلیق باشیندان گچیریأر، شونونگ دویغوسینا گورأ (یاشلیق دراماسی) دیییپ بیر قوشغی یازیار؛ بو قوشغی ایل آراسیندا ایلایتا-دا جوانلار آراسیندا یورک پایامالاری بولوپ آیدیم ادیلیپ هر میلیس-ده ساز بیلن آیدیلیار، اوندان باشغا شاهیرینگ کوپ قوشغیلارینا ساز دورهدیپ ساخی جبار یالی بییک حالیپارینگ تاراپیندان آیدیم ادیلیار.
بو آیدملارینگ بللی ایل آراسیندا تانییلیانلاری، شولاریالی: ترکمنینگ، داغلار، آلتینگ بیری، قوملی گلین، ییگیت گوردوم، قوپوزلی قیز، یاراپ بورقا، آپات، گوک چای و ینه باشغالاری…
شاهیر یازیان قوشغولاریندا؛ کؤپلنچ ایلآراسیندا گچن تاریخدان، ینه مشهور آد قازانان شاهیرلارینگ و تورکمن آراسیندا یادگأرلیک قالان ادبی میراثدان ایلهام آلیپدیر.
بیر نأچه شاهیرینگ مشهور یازانلاری:
* 1960 – نجی ییلدا: تایماز بابا ؛ دسسان هم قوشغی کتابی.
* 1977 –نجی ییلدا : قیرق (1967 – 1957) –نجی ییلارینگ آراسیندا شاهیرینگ یازان قوشغیلاری.
* 1978 – نجی ییلیندا شاهیرینگ ایکی سانی بییک کتابی چاپا یتیریلدی: (1) توپراق، و (2) منزیل (منزل).
* ینه دسسان قوشغیسی: قومدان تاپیلان یورک.
* انصاف بیلن انسان.
* یورِک پایاماسی : روباغیلاری.
* پایاما : روباغیلاری.
* اوغول.
* وفا (وپا).
و …
کریم آغا تورکمن حالقینینگ اولی آلقیش هم یورک سؤیگولرینه مناسیپ بولان شاهیردیر، اول یازان کیتاپلاری بیلن دونیأدأکی تورکمن ملتینینگ ادبیاتینی اؤسدوریپ اونگا بییکلیک برن شاهیردیر.
شاهیرینگ یازان کتاپلاری و قوشغولاری دونیأ دیلینه گچیریلیپدیر و دونیأنینگ ادبیاتچیلاری بو شاهیرلارینگ اثرلریندن پیدالانیارلار.
بیزینگ اینگ بییک شاهیر هم عالمیمیز مختومقلی فراغی دیر، امّا کریم قربان نفس هم شو عصردا یاشاپ گچن مختومقلی دأل-ده دینگه اؤزونی شونونگ درجهسینه یتیرن تورکمنینگ بییک شاهیر عالمیدیر.
یاشار نیازی (انتشارات ایلآرمان)
شاهیرینگ قوشغیلاریندان ایکی سانی دامجا:
« سؤيگي »
بير ماحال بير ييگيت سؤيدي بير قيزي.
هر هايسي بير اِنأنگ يكه- يالنگيزي.
يا- دا نِجِپ اوغلان سؤيدي نگأري.
هرهايسي بير آتانگ يكه- دي قراري.
داغينگ بير جلگهسين بللهشيپ هرگون،
كؤشِك دك بؤكوشيپ، آچديلار گؤوين.
نگار- قاريپ قيزي. نِجِپ- ياديمان.
اولارينگ هرگوني گچدي شادييان.
اويناديلار عاشق. سالديلار توپاز.
كأته نگار اوتدي، كأته- ده چوپان.
اويناديلار چيليك. اوقلاديلار توپ.
« قاپ، نِجِبيم، قاپ!» « قاپ، نگاريم، قاپ!»
اما دِگه نوقدي بدنه بدن.
سؤيگينگ پأك يرينده
بدن قدغن.
بيري- بيريسينينگ گؤزونه قاراپ،
هوزينگ قابيغيندان ايچديلر شراپ.
هوز بولسا ( بيليأنگيز! مانگيزينگ اؤيي،
سؤيگأ مانگيز قاتيپ، قويالتدي مي يي…
اما دنيأميزينگ ياسالشي شيله.
سحر بار يرينده تاپيليار اؤيله.
اؤيله بار يرينده باردير ايكيندي.
… نگأر نِجِبيندن قايرا چكيلدي.
نِجِبينگ اوستوني بوره دي توملوك.
سؤيگأ
آوي دوشدي،
يكهجه چومموك.
نگأرينگ قاشيندا آنت ايچدي چوماق:
« نِجِبينگ عاشق دأل، بير عاشق سوماق.
اول هرگون مونگ قيزا اولهيأر گؤونون…»
نگأرينگ گؤونونده دؤرهدي دؤوين.
- بو نيچيك حكايت؟ بو نيچيك واقا؟
اويناپ يؤرر يالي چيليكمي وفا؟
دِپيپ يؤرر يالي سورپیكمي نگأر؟
نگأر گپلهيأردي. نِجِپ دينگلهيأر…
« نگأريم، نگأريم، بو نيچيكسي گِپ؟»
دييجك بولدي نِجِپ. ييقيلدي نِجِپ.
آغزين داشا اويقاپ مثلي بير قاپلانگ،
آه اوروپ، اوچ گزك آنت ايچدي چوپان.
آنتلار قارا داشي دِشدي- ده جوپبا،
توپراغينگ يدي قات باغرينا چومدي.
توپراق « اي، واي!» دييیپ قيغيردي.
قيز هم بير چيركين سس اِتدي:
« اينانديم ايندي!»
«عمر»
ايردن سينلاديم گونونگ دوغوشين،
اؤيلأن سينلاديم اونونگ يانیشين،
آغشام سينلاديم اونونگ ياشيشين.
اوچوسِم آجاپ. شيديپ دوغولسين،
شيديپ ياشالسين،
***
ير شارينينگ يوزدِن توغسان اسسهسي
اؤزلِشمديك ميدان بيلن اوكهآن.
هنيز آدامزادينگ كللهسينده – ده
شونچا اوزلِشمهديك ير باردير اؤيدوپ
باشيم يايقايان.
***
عمر حقدا پيكر اتسِنگ-
اؤلوم اؤيكهلأر ميشين.
اؤلوم حقدا پيكر اتسِنگ-
عمر اؤيكهلأر ميشين.
اينه سانگا گرك بولسا
ايكي ساني اؤيكهلِك
اؤيكهلِت سن ايلكينجيني،
گيجه گونديز اؤيكهلِت.
***
اون توندا شُهراتي اومزونه آتيپ،
شونچا يوكي دويمان گليأر بير آدام.
بير ميسغال شؤهراتي آغزينا آتيپ
پروسپهكته سيغمان گليأر بير آدام.
شرکت بازرگاني و گردشگري
www.margush.ir
Tel: 0172 – 222 12 28
TelFax: 0172 – 229 14 49
Mobile: 0939 229 14 49
استفاده از مطالب سايت با قيد منبع مانعي ندارد.


text:
توفنگ
توفنگ (اینگیلیسجه: Rifle)، بیر نوع اودلو سیلاحدیر.
تاریخی حاقیندا[دَییشدیر]
بو گون بیزه معلوم اولان تفنگ هله 1300- جو ایلده معلوم اولان آتشلی سیلاحین اساسیندا اینکیشاف ائتدیریلمیشدیر. ایلک واختلاردا بو تؤمه یولو ایله حاضیرلانمیش بورودان ایعبارت ایدی. بو بورو کیچیک دئشیکدن آلوولاندیریلیردی.
ایلک ال بورولان چوخ گئیری ایدی. XVI عصرین اورتالاریندا حاضیرلاما تکنولوژیاسینین اینکیشاف نتیجه سینده اونلارین دقیق لی یی آرتیر. بو طرفده دوزلدیلمیش تفنگ لر آرتیق بو گون معلوم اولانلار ایله اوخشارلیق لار واردیر. اونلارین چوخوندا مکانیکی دارتما سیستمی وار ایدی. آغیر چکییه مالیک اولدوغوندان اونلار چوخ واخت دایاق اوزرینده قویولوردولار کی ، بو ، آتش زامانی یارانان تکان لار سنگیدیردی.
XVI عصرده دمیرچی لیک پئشه سی اینکیشاف اتئدیکدان سونرا بورولار موشکئت لرله عوض اولونماغا باشلاییر. موشککئت لر سۆرعت له اینکیشاف اتئدیریله ره ک دؤیوش میدانلاریندا گئنیش تطبیق اولونورلار. ایپله آلیشقان گئتدیکجه چاغماق داشلاری (بو فیلینت ده آدلانیر) ایله عوض اولونماغا باشلاییر. بوتون بونلار تفنگین داها دا گئنیش تطبیق ائدیلمه سینه ایمکان یارادیر.
XİX عصرده ایستیفاده ائدیلن پاترونلاردا یئنی مدل – کاپسولالار تطبیق اولونماغا باشلاییر. تفنگین تیته یی چکیلدیکجه چاخماق باشلیغی کاپسولانین اوج حیصّهسینه ده یه ره ک اوراداکی ضربیه حساس پارتلاییجی ماده نین آلیشدیریر و بونونلا کاپسولاداکی باریت آلوولانیر. اول کی مد ل لره نیسبتا بو مکانیزم رطوبت و یا هوا دوروموناقارشی حساس دئییلدی.
XİX عصرین اورتالارینا قدر یوخاریدا تصویر اولونان تفنگ مدل لری قاباقدان دولدورولوردولار. بودان سونرا آرخادان دولدورولان سیلاح لار میدانا گلیر. اولده کاغیذ پاترونلاردان ایستیفاده ائدیلمیه باشلاییر. 1860- جی ایله صنایع اوصولو ایله ایستحصال اولونموش متال گیلزلی پارترونلارین تطبیقینده کئچیلیر. بونونلا تفنگ لرین ایچ پرینسی پینده ده تکمیل لشمه باش وئریر. چوخ دفعه یوک له نه ن تفنگ لر میدانا گلیر.


text:
پنتابرومید فوسفور
پنتابرومید فوسفور (اینگیلیسجه: Phosphorus pentabromide، روسجا: БpoMид фocфopa(V)، عربجه: خماسي بروميد الفوسفور ) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی و برک جیسم حالتینده تاپیلار.پنتابرومید فوسفور بروم بیلشیکلری و فوسفور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phosphorus pentabromide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پنتابرومید فوسفور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شارلی ابدو قیرغینی
شارلی ابدو قیرغینی، 2015 ژانویه آیی نین 7جی گونونده، فرانسه نین مرکزیپاریسده یئرلَشَن شارلی ابدو طنز درگی سینه ائدیلن سیلاحلی حملهدیر. بو حمله سونوندا 12 نفر اؤلدورولدولر. اؤلدورولن شخصلرین ایکی سی فرانسه میلّی پولیسی نین امکداشی، قالانلاری دا درگی نین یازارلار و کارتونیستلری ایدیلر. 13 نفر ده حملهده یارالاندیلار.
حملهنین نَدَنی[دَییشدیر]
حمله ائدنلرین باخیشیندا، شارلی ابدو درگیسی، آردیجیل شیکلده ایسلام، ایسلامین رسولونا، و ایسلامی موقدس اعتیقادلارینا، آشاغیلاییجی کاریکاتورلار یاییردی ، و درگی نی دولاندیرانلاری نین آرادان آپارماغی نی اؤزلرینه بیر شرعی وظیفه بیلمیشدیلر.
اؤلدورولن تانینمیش کارتونیستلر[دَییشدیر]
ترورچولار[دَییشدیر]
شارلی ابدو دفترینه حمله ائدیب داعیش تروریستلرینه باغلی اولان الجزایر کؤکلو ایکی عرب قارداش شریف کواشی و سعید کواشی ایمیشلر. بو ایکی قارداش تروردان سونرا بلژیکه ایستیردیلر قاچسینلار ، پاریسین ومالیندا شارل دوقول هاوا آلانی یاخینلیغیندا، پولیس یوللارینی کسدی، دامارتین ان قوئل کندینده یئرلشن بیر چاپخانا شیرکتی نین ایچینه گیریب گیزلندیلر، و محاصره دن نئچه ساعات سونرا تیکینتی دن ائشیگه چیخیب پولیسله دؤیوشمک ایسته دیلر، آنجاق تئزلیکه اؤلدورولدولر. ترورچولارین بیری سی، شریفین قیز یولداشی ایدی، حملهدن قاباق سوریه یه قاچمیشدی.
عکس العمللر[دَییشدیر]
بو قیرغیندان نئچه ساعات سونرا، پاریسلیلر توپلومسال مدیادا، مخصوصاتوییتر سایتیندا، بو جنایتلره گؤره خبرلر و باش ساغلیقلاریندا، من شارلییام معناسیندااولان هشتگی #Je suis Charlie ایشلتدیلر. بو هشتگین آیری دیللرده موعادیلی ده تئزلیکله دونیادا یاییلدی. فرانسه و چوخلو اؤلکه لرده ترورو محکوم ائتمک اۆچون بؤیوک گؤستریلر و ییغینتیلار قورولدو. موسلمانلارین بیر چوخو دا ترورو محکوم ائتمک یانیندا، ایسلامی اینانجلارا ساتاشماغی دا محکوم ائتدیلر.
فرانسه ده ترور حملهسی علیهینه گؤستری[دَییشدیر]
دونیا دا ترور حملهسی علیهینه ییغینتیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ En images: à 11 h 30, des hommes armés ouvrent le feu rue Nicolas-Appert. Le Monde (7 January 2015).
- ↑ Woolf, Christopher (15 January 2015). "Where did the Paris attackers get their guns?". PRI The World®. Minneapolis, US: Public Radio International. Retrieved 16 January 2015.
The weapons seen in various images of the attackers include vz. 58 assault rifle; vz. 61 submachine gun; several Russian-designed Tokarev TT pistols and a grenade or rocket launcher – probably the Yugoslav M80 Zolja.CS1 maint: discouraged parameter (link)
- ↑ Withnall, Adam; Lichfield, John (7 January 2015). "Charlie Hebdo shooting: At least 12 killed as shots fired at satirical magazine's Paris office". The Independent. London. Retrieved 9 January 2015. CS1 maint: discouraged parameter (link)
- ↑ "Al Qaeda claims French attack, derides Paris rally". Reuters. 14 January 2015. Archived from the original on 2015-01-14. Retrieved 14 January 2015. CS1 maint: discouraged parameter (link)


text:
سراب خانلیغی
سراب خانلیغی –آذربایجان اراضیسینده خانلیق ایدی. (18. عصرین 40-جی ایللری – 19. عصرین اوّللری). اراضیسی اردبیل، قاراداغ، تبریز، ماراغا خانلیقلاری و ایرانلا حودودلانیردی. مرکزی سراب شهری ایدی.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
سراب خانلیغینین اساسی شقاقی طایفاسینین باشچیسی علی خان (1747-1786) طرفیندن قویولموشدور. نادر شاهین اؤلوموندن سونرا پایتاختداکی قاریشیقلیقدان ایستیفاده ائدن علی خان اؤزونو همطایفالاری آراسیندا خان ائلان ائتدی. او، محمدحسن خان قاجارلا موباریزهده اؤز موستقیللیگینی قورویوب ساخلاسا دا، کریم خانین نومینال حاکیمیتینی قبول ائتمگه مجبور اولموشدو.
علی خانین اؤلوموندن سونرا حاکیمیته صادیق خان شقاقی گلیب. صادیق خانین حاکیمیتی دؤورونده سراب خانلیغی یئنیدن موستقیللیگه نایل اولموش، اؤز سرحدلرینی گئنیشلندیرمگه جهد گؤسترمیشدی.
صادیق خان خانلیغین ایداره سیستئمینی نیظاما سالدی، مودافیعهسینی تشکیل ائتدی. ایران طرفدن تهلوکهنی نظره آلاراق خان تیتولو وئردیگی قارداشی علی بیگی زنجانا حاکیم تعیین ائتدی. صادیق خان تبریزی اله کئچیردی. لاکین اورمیه، قاراباغ و باشقا خانلیقلاردان کؤمک آلان نجفقولو خان دونبولی صادیق خانی گئری چکیلمگه مجبور ائتدی. سراب خانلیغینین اراضیسی قاجارلار دؤولتینین ترکیبینه قاتیلدی.
خانلاری[دَییشدیر]
علی خان (1747-1786)
صادیق خان شقاقی (1786-1800)
جهانگیر خان شقاقی (1800 - 1822)
خانلیغین اینضیباطی قورلوشو[دَییشدیر]
گرمرود ماحالی
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان تاریخی. یئددی جیلدده. 3. جیلد (13-18عصرلر). باکی."عئلم". 2007. 592 ص.
- جنوبی آذربایجان خانلیقلاری
- آذربایجان خانلیقلاری Archived 2009-10-27 at the Wayback Machine.
- انور چینگیزاوغلو، سراب خانلیغی، باکی: موترجیم، 2013، 212 ص


text:
بوگون میللی- دئمکراتیک حرکات فئدرالیزمی اؤزونه فیکیر پروفیلی کیمی تانیتدیرمالیدی، ایستقلالییتی یوخ
بی بی سی نین پرگار پروقیرامیندان سونرا گینه ده فئدرالیزیم – ایستیقلالیت قونوسونا بیر دؤنوش
یونس شاملی
بی بی سی نین پرگار پروقیرامیندا آزربایجان هویت طلب لیک حاقیندا دانیشیلان سونرا، فرقلی آچیلاردان موباحیثه دوام ائدیر. آشاغیدا گلن ایلک یازی، اورمیه ده ن امین بئی اورمولونون فیکیرلریدیر. بو یازیدا امین بئی بعضی سوآلاری منه ایله تمیشدیر (وئرمیشدیر). ایکینجی یازی منیم او سوآل لارا جاواب اولاراق فئدرالیزیم/ایستقلالیت گونئی آزربایجان دا کی سیاسی نظریه لر آراسیندا هاردا دورماسین باشقا بیر یؤندن اله آنلینیبدیر.
آشاغی دا بو ایکی یازینی اوخورسونوز؛
امین اورمولو:
سون گونلرده فورصت اولدو بی بی سی نین هویت طلبی ایله ایلگیلی پروقرامینا باخابیلدیم. اؤنجه لیک له بو پروقرامین فایدالی اولدوغونو دوشونورم نییه کی سونوندا ایران توپلومونا آزربایجانین گئرچکلری نین بیر قیسمتینی یانسیتدی. هم سیمین خانیم و هم ده صالح بی گؤزل چیخیش ائتدیلر حال بوکی اوچونجو قوناق چوخ گوجلو بیر آدام دئییلدی و تقریبا پروقرامدا کؤلگه ده قالدی.
ایستیقلالییت دوشونجه سینی نه قدر بوگونکی گئرچکلریمیزدن اوزاق اولدوغونو قاباقجالار چوخ دانیشمیشیق. ذاتا هر آزربایجانلی تورک، ایچینده ایستیقلال و باغیمیسیزلیغی بئجردیر و سیز و من ده بوندان مستثنی دئییلیک آما گؤزل گؤزل دانیشماقلا گئرچک سیاست و اونون چتینلیکلری فرقلی بیر مسئله دیر. تاسوفله صالح بئی و یولداشلاری (سیاسی جهتدن ایندیدن آزربایجانین ایستیقلالینا دوشونن لر) آزربایجانین جیددی مسئله لرینه جواب وئرمیرلر و حتی دانیشمیرلار.
یونوس بئی، سیزجه بوگون بیزباغیمسیز آزربایجانین سرحدلرینی قورویوب امنیتینی تامین ائده بیلریک می؟
باغیمیسیز آزربایجانی اکونومی آچیسیندان یؤنته بیله جه ییک می؟
یئنی نسلی اجتماعی، ائییتیم، ساغلیق، ایش و … جهتیندن تامین ائده بیله جه ییک می؟
باغیمسیز آزربایجان دا منطقه چی لیک و طایفاچیلیق ( تبریزچی لیک، اورمیه چی لیک، اردبیل چی لیک و….) تمایوللارینی نئجه دوزگون مدیریت ائده جه ییک؟ بونلار گئرچکلردیرلر. آمما ایندی اورتاق دوشمانیمیز اولدوغو اوچون چوخ گؤزه گلمیر. و اونلارجا بئله اساسی سوآل لار وئره بیلیریک.
آمما بو پروقیرام اؤز نوعوندا سیزین و آزربایجانین ایچینده بیرچوخ اینسانین ایستدیگی دموکراتیک، متعادل میللی فعالیت، اؤز مقدراتینی تعیین ائتمه رسمیته تانیان بیر فدرالیسم جبهه سینی تقویت ائلیردی. منجه بیز بو دورومدان فایدالانمالی ییق.
یونس شاملی:
بی بی سی نین پرگار پروقیرامیندا “هویت طلب لیق لا ایلگیلی” فیکیرلرینیزله راضی یام. بو پروقیرام بیرطرفدن گونئی آزربایجان دا گئدن میللی- دئمکراتیک حرکات آچی سیندان و بیر باشقا طرفدن تورک خالقی نین ایستک لری، ایکی فرقلی دوشونجه (فئدرالیزم و استقلالییت) آچیسین دان، فارس و یا غیرتورک اجتماعیاتینا داشیماسی یؤنده ن فایدالی بیر پروقیرام ایدی.
البته کی بیر سیاسی حرکاتین طالعی بیر و یا نئچه تیلویزیا پروقیرامی ایله تعیین اولونماز. آمما بو طورلو پروقیرملار ایستر- اسیته مز او حرکاتین گئدیشاتینا مثبت تاثیر ائدیر. بو پروقیراملارین سایسی نین آرتماسی، البته کی بیزیم خالقیمیز اوچون اؤنملی و تاثیر ائدیجی دیر.
پرگار پروقیرامی “هویت طلب لیق لا ایلگیلی” تورک خالقینا، گونئی آزربایجان دا و عموم ایران دا، تورک لره ایکی دوشونجه، ایکی یول، ایکی ایستراتئژی دن سؤز آچدی.
بیرینجی سی؛ ایران دا چوخ میللت لی لیک اساسیندا فئدراتیو و دئموکراتیک بیر جمهوریت ین قورولماسی یولو ایدی. او فئدرالیزم ده گونئی آزربایجان دا یاشایان اینسان لار و یا وطن داشلار، او بؤلگه نین ایداره اتئمه حاقینا مالک اولمالیدیرلار. نئجه کی باشقا خالق لار (کورد، بلوچ، عرب، لر و…)، و او جمله ده فارس خالقی دا آدین چکدیم شیوه ده اؤز بؤلگه لرینین (فارس یا فارسستان) ایداره ائتمه حاقینا مالیک اولمالیدیرلار.
ایکینجی سی؛ گونئی آزربایجان ایران دان آیریلیب اؤز ایستیقلالیتی الده ائتمه مفکوره سی ایدی.
سوآل بودور کی، بو ایکی دوشونجه نین، ایکی ایستراتئژی نین و ایکی یولون،
بیر- بوگونکو گونئی آزربایجانین گرچک لرین گؤره ره ک،
ایکی- تورک- آزربایجانین میللی- دئمکراتیک حرکاتین حقیقت لری (سیاسی گوجو و…) ایله تانیش اولاراق،
اوچ- ایرانین دئولت و کامواویون دا (افکار عمومی سینده) اولان سیاست و فیکیری نظره آلاراق
دؤرد- بین الخالق و اورتادوغودان موجود اولان شرایطی گؤره رک
هانکی سی بوگون گونئی آزربایجان و ایران دا یاشایان تورک خالقینین دئموکراتیک حاقلارینی الده ائتمک اوچون اویقون و اولوملو بیر یول و یا بیر ایستراتئژی دیر؟
ایستیقلالیت گونئی آزربایجانا ایقون بیر طلب دیر می؟
تاسفله، قئید ائتملییم کی، بوگون تورک- آزربایجان فعاللاری آراسیندا حیسسییاتا، عصبییته و حتی ایفراط چی دیله دایاناراق یولا چیخانلار آز دئیرلر. آمما میلیونلار تورک اینسانی بوگون گونئی آزربایجان دا و حتی ایرانین باشقا بؤلگه لرینده یاشایان تورک لر، میللی و مدنی حاقلارینی الده ائتمک اوچون اه ن آز خرجلی (هزینه لی) یولو ترجیع ائدیرلر و میللتیمیزین اسارت دن قورتولوشو اوچون اه ن اویقون یوللاری سئچمه یه چالیشیرلار. دئموکراتیک و چوخ میللت لی بیر فئدراتیو جمهوریت ایسته یی بوگون، هم مادی و هم معنوی جهت دن بیزیم میللتین دورومو ایله اویقون دور. ایستیقلالیت شعاری بوگون هم بیزیم خالقین حرکاتینین یولون اوزالدیر و هم ده میللتیمیزین بوگونکو دوروموندا اونا داها آرتیق و لازیم اولمویان مادی ومعنوی ضررلر وئریر. بو سؤزومون معناسی ایستیقلالیت له بیر مفکوره اولاراق ضد اولماق دئیر. بیزیم فعالاریمیز و اؤنده گئدنلریمیز، ایستیقلالیت یولون گئدن میللت لردن اؤیره نمه یه چالیشیب، اونلاردان تجربه و درس آلمالی دیرلار. آزربایجان جمهوریتی (قوزئی ده) چوخ گؤزل بیر اؤرنک دیر. قوزئی ده، اوزون سوییئت بیرلیگی دئورینده ایستیقلالیت سؤز قونوسو دئیردی. حتتا سوییئتین داغیلماسی عرفه سینده بئله ایستیقلالیت سؤزقونوسو دئیردی. خالقمیزین قوزئی ده کی بؤلومو، 1918جی ایلده کی ایستقلالیتی ایتیره ندن سونرا، 70 ایلدن آرتیق بیرغیردئموکراتیک و سؤمورگه چی فدراتیو سیستیمی ایله ایداره اولدو. بو 70 کسور ایلده خالقمیزین بیر پارچاسی اورادا چکدیگی چتینلیک لرینه باخمییاراق، آزربایجان رئسپوبلیکاسینی یاشاتدی و او عرفه ده هر طرفلی دئولت اورقانلاری، ائکونومی، مئدیا، صنعت و سایره ساحه لرده هم بیر وارلیق کیمی و هم گئنیش سیاسی تجربه یه دایاناراق، سوییئت ین داغیلماق عرفه سینده و باشقا جمهوریت لرین ایستیقلالیت شعارلاری ایله برابر، مئیدان حرکاتیندا، ایستیقلالیت شعارینا یاخینلاشدی و او زامانین قوشوللاری، سوییئتین ایچری و بین الخالق چتینلیک لری ایله برابر، قیسسا بیر زاماندا قوزئی آزربایجانی ایستیقلالییته سورکله دی و ایستقلالیت شعاری سون گونلرده مئیدانا چیخدی. بیر میللتین ایستیقلالییتی شعار وئرمک له الده اولونماز. گؤنئی آزربایجانین دورومو بوگون، هئچ بیر آچی دان، ایستقلالیت شعاری وئرمه یه ایقون دئیر. نه خالقمیزین حاضیرلیغی، نه حرکاتیمیزین گلیشمه سی و نه ایران دئولتینده بؤحران و نه بین الخالق اورقانلارین ایستیقلالییته قارشی اولمالاری و… ایستیقلالیت شعارینا قارشیدیرلار.
یازینیزدا وئردینیز سوآللار (امنیتی جهت دن، ائکونومی باخیمدان، سوسیال، ساغلیق و ائتیم آچی سیندان و…) چوخ جیددی سوآلار و گونئی آزربایجان دا میللتیمیزی آغیرچتینلیک له قارشی قارشی قویان سورونلاردیر. بو سوآلار بیزیم اینسانلاریمیزی آزربایجان دا ماراقلاندیریر. هر کس اؤزونی بو سوالار قارشیسیندا جاوابسیز تاپابیلیر و هر بیر جاوابسیز سوآل ایله، میللی- دئموکراتیک حرکاتیمیز ضعیفله ییر. قیسسا جا دئسم، بیزیم حرکاتیمیزین دورومو بوگون، ایستیقلالییت شعارینی نظره آلیرساق، سیاسی تشکیلات باخیمیندان، سیویل قوروملار یؤنوندن، سیاسی فیکر گلیشمه آچی سیندان، لازیمی سویه ده سیاسی گوجه مالیک اولماق جهتیدن، بیر میللت اولاراق خالقیمیز آراسیندا میللی دیل و کولتور گلیشمه سیندن و حتتا بؤلگه سل و بین الخالق گوجلر باخیش آچی سیندان چوخلو آخساقلیقلارلا قارشی قارشیا دورور. باشقا دئیش له، بوگون بیز (تورک لر) نه بیر میللت اولاراق (تورک میللتی) و نه بیر میللی- دئمکراتیک حرکات اولاراق بیر دئولت (نه فدرال و نه ده موستقیل) برپا ائتمه شرایطینده دئیریک. چون کو ائله بیر دئولتین (فدرال و یا مستقیل) قورولما گوجونه مالیک دئیریک.
یوخاریدا قئید ائتدییم موجود شرایط و گونئی آزربایجان دا میللی- دئمکراتیک حرکات دئولت قورما گوجونه مالیک اولمامادیغینی نظره آلیرساق، باشقا بیر سوآل مئیدانا چیخیر. اودا بو کی، اگر گونئی آزربایجان دا شرایط فئدرال یا موستقیل بیر دئولتین برپا اولماسینا اویقون دئیر، فئدرالیزم و ایستیقلالیت شعارلارینین وئریلمه سینین نه معناسی واردیر؟ بو آچیدان فعالاریمیز طرفیندن دئولتچیلیک طلب ائتمک پارادوکسال بیر گلیشمیه اویقون گلیر. آمما منجه سیاسی طلبین اولماسی بیزیم میللتین اؤنجولری طرفیندن بیر گرک دیر و وئرلن سیاسی شعارلار پارادوکسال بیر گلیشمه نی گؤسترمیر. آمما هر کیمسیه بیر ایکی جیددی سوآل یارالدیر. نه اوچون تورک- آزربایجان میللی دئمکراتیک حرکاتی بو ضعیف دوروموندا سیاسی طلبده (دئولتچیلیک) بولونور؟ اگرسه هر بیر اسیر میللتین قورتولوشو اوچون سیاسی طلب دوغال بیر حاق کیمی میئدانا قویولمالیدیر، اوندا هانکی سیاسی طلب (فئدرالیزیم یا ایستیقلالیت) بیزیم حرکاتیمیز بوگونکو شرایطی ایله ایقون بیر طلب دیر؟
نه اوچون بوگون فئدرالیزمی میللی حرکاتین فیکیر پروفیلی کیمی تانیت مالییق، ایستقلالیتی یوخ؟
یوخاریدا قئید ائتدیم شرایط، و گونئی آزربایجان دا گئدن سیاسی حرکاتین دئولت قورما دوروموندا اولماماسینا باخمییاراق، چوخ دان بری فئدرالیزم سؤزو، فئدرالیزم طلبی، و البته کی بیزیم ایسته دیمیز فئدرالیزیم فورماسی مئیدانا قویولموشدور و بیزیم قلم صاحیب لری طرفیندن تورک خالقی نین اؤز مقدراتینی تعیین ائتمه یه اویقون بیر فئدرال فورماسی اینجه لنمیشدیر. نه اوچون اوزون زامان دان بری فئدرالیزم طلبی و او حاقیندا یازیشمالار دوام ائتمیشدیر؟
ایستیقلاچیلار فئدرالچیلارا تنقیدجه یاناشاندا، نه اوچون ایستیقلالی یوخ فئدرالیزمی سئچیرسیز، دئیرلر. گویا “فئدرالیزم” و “ایستیقلالیت” بشقاب دا بیزه تقدیم اولور و بیز او شرایط ده فئدرالیزمی سئچیریک!! البته کی بئله دوشونورسک، فئدرال سئچیمی گؤلونج گلیر. آمما گرچکچی اولورساق بیلمه لییک کی کیمسه “فئدرالیسم” و یا “ایستیقلالیتی” بشقابا قویوب بیزه تقدیم ائتمیر؟ حتی بیزه آنا دیلی حاقیندان ایستفاده ائتمه یه بئله ایمکان وئرمیرلر. بو طورلو طلب لرین (فئدرالیسم و یا ایستیقلال) هر بیرینی الده ائتمک اوچون اوزون زامان، چوخ گئنیش موباریزه و بین الخالق قوره لرینین اولوملو باخیشی اه ن اؤنملی رولو اوینورلار. میللتیمیز اؤز طالعی نی تعیین ائتمک حاقی، وئریلمه لی دئیر، آلینمالی دیر. بو حق الده ائتمک اوچون اوزون دیرنیش، گئنیش مجادیله، چوخلو ایتگی، اینسانلاریمیزین درین اوزونتولری، سوسیال، ائکونومیک و سیاسی باخیمدان آغیرلیق لار و حتی چوخلاریندا سارسیلمالار اولمادان بیر میللت اؤز آماجینا واراماز. سئچدیمیز یول دؤزوم طلب ائدیر. دیرنیش ایسته ییر، چتین لیک لره دؤزوم طلب ائدیر. قیزلاریمیزی/ اوغولاریمیزی زیندان، ایشکنجه و حتی اؤلوم گؤزله ییر. باخین کی اؤز مقدراتینی تعیین ائمه یه مجادیله وئرن میللت لر نه ظولوملرله قارشیلاشمیشدیرلار؟ ائله بو ده یرلی تجربه لر بوگون بیزیم یول سئچیمه میزده ائتگیسی اولمالیدیر. سوآل بودور کی، نه اوچون گونئی آزربایجانین بو گونکو شرایط ینده فئدرالیزمی حرکاتیمیزا بیرسیاسی طلب پروفیلی کیمی تانیتدیرمانی ایقون گؤرورم، آمما ایستیقلالیتی یوخ؟
یوخاریداکی سوالین جاوابی نی آشاغیداکی اوچ بندده قئید ائدیرم؛
بیر: بیرعصره (100 ایله) یاخین دیر کی “ایران بوتوولویو” پروپاقانداسی ایران کامواویوندا، حتی تورک توپلوموندا (گونئی آزربایجان و عمومیتله ایران دا یاشایان تورکلر آراسیندا) گئنیش واسیطه ایله یایلمیش و کؤک سالمیشدیر. بو پروپاقاندا بیزیم حرکاتیمیزلا چوخ درین علاقه سی واردیر. بیزیم سیاسی اینسالاریمیز و تشکیلاتلاریمیز بو مسئله ایله نئجه یاناشمالیدیرلار؟ رئآکسیا فورماسیندا، یا آکسیا فورماسیندا؟ میللی- دئمکراتیک حرکاتیمیز هانکی شیوه ایله 100 ایللیک بیر کؤک سالمیش انگل دن (مانع دن) آشیب، گئچمه لی دیر؟
حرکاتیمیزین قئید ائتدییم ضعیف دوروموندا، ایستیقلالیت شعاری، حرکاتیمیزا قابا بیر انگل یارادیر. ایستیقلالیت شعاری حرکاتیمیزین ایلکین آشامالاریندا “اؤلکه بوتوولویونه” قارشی دورماق اوچون، عمومیتله ایران کامواویون و گونئی آزربایجاندا بیر گئنیش بؤلومون عمومی افکاری ضدیت موقعینه سوروکله ییر و غیرلازیم چلیشگیه چکیر و دئمکراتیک میللی حاقلارین یایلماسینا جیددی انگل تؤره دیر. باشقا طرفدن ایستیقلالیت شعاری ایرانین دولت اورقانلاریندا دا چوخ آغیر و داها باسقینا دایانان سیاستین آپارماسینا شرایط یارالدیر. ایستیقلالیت شعاری بیر باشقا یؤندن، یعنی میللی آیدینلیغی الده ائدن اینسانلاریمیزین فعالیتینه جیددی پروبئلم تؤره دیر. ایستیقلالیت شعاری آلتیندا فعالاریمیزدان کیمسه اؤز فیکیریندن مدافعه ائتمه ایمکانی تاپابیلمیر و یا میللی حقوقلاری الده ائتمک اوچون اویقون بیر شرایط یارادابیلمیر. بوگون گونئی آزربایجان دا ایستیقلالیته اینانان فعالاریمیزا، توپلومدا، اؤلکه بوتؤولویو مفکوره سی کامواویوندا، آچیقجاسینا ایستیقلالیت دن مدافعه ائتمه ایمکانی وئریلمه مه دیینه گؤره فئدراتیو فیکیره تظاهر ائدیرلر. بو او دئمک دیر کی، باسقی شرایطینه باخمییاراق بوگون هم گونئی آزربایجاندا و هم ایرانین باشقا بؤلگه لرینده فئدراتیو بیر سیستیمدن، کامواویوندا (عمومی افکاردا) آچیقجاسینا مدافعه ائتمک ایمکانی واردیر. بو ایمکان عمومی افکار دا میللی و دئموکراتیک حاقلارین یایلماسینا چوخ گئنیش شرایط یارالدیر.
ایکی: ایران بیرلشمیش میللترلین عضو اولاراق، بین الخالق حقوق آچی سیندان او اؤلکه نین ” بوتوولویو” قورونمالی سانیر. بین الخالق حقوق بیزیم حرکاتیمیزا چوخ جیددی بیر رول اوینویان فنومن دیر. بین الخالق حقوق بیزیم فعالاریمیزی ایستراتئژی سئچمه لرینده (فئدرال/ایستقلال) اؤنملی بیر سینیر کیمی تانینمالیدیر. چون کو، بین الخالق حقوق بیزیم حرکاتیمیزین فعالیتلرینه بین الخالق اورقانلاردا زمین یارالدیر. عین حالدا او اورقانلارین قرارلاری هر زامان (مثبت و یا منفی) بیزیم خالقیمیزین طالعین ائتگیلییه جک بیر موقعده دورور. بونا گؤره بیز حرکاتیمیزا ایستراتئژی سئچمه سینده، نه بین الخالق حقوقو و نه بین الخالق اورقانلاری گؤرمه مزلیکدن گله بیلمه ریک.
تورک- آزربایجان میللی- دئمکراتیک حرکاتین، سیاسی ایراده سین، بیر سیاسی پروژه کیمی مئیدانا قویماق اوچون، داخیلی و یا بین الخالق حقوقا دایاناجاغ اساسلارا احتیاجی واردیر. بین الخالق حقوقا دایاناراق(هر میللت اؤز مقدراتینی تعیین ائتمک حاقینا مالیک دیر) میللی ایراده نی گؤسته رمک اوچون، سیاسی طلب لریمیز، بین الخالق حقوقو نظره آلاراق، بوگون ایرانین اؤلکه بؤتوولویونه دیققت یئتیرمه لیدیر. “فئدرال جمهوریت” او سیاسی دئولت چرچواسیدیر کی بیزیم خالقین میللی حاقلاری اؤلکه ایچینده تامین اولماسینا زمین یارالدیر. فئدرال بیر دئولت قورولوشوندا، بین الخالق حقوق یؤندن گونئی آزربایجان اراضی سینده، گونئی آزربایجان دئولتینین برپا اولماسی اویقون سانیلیر. فئدرالیزیم چرچواسیندا “ایران بؤتوولولویو” سؤز قونوسو دئیر. خالقیمیزین میللی حاقلاری و آزربایجان اراضی سینده دئولتیمیزین قورلولماسی سؤز قونوسدور. دیققت ائدین کی بو شیوه دوشونوشده هم بین الخالق حقوق آچیسیندان، عین حالدا گونئی ده و عموم ایران دا کامواویون انگلیندن آشیب گئچمک اوچون شرایط یارانیر.
آمما ایستقلالیت شعاری بین الخالق حقوقونا قارشی دیر. بوگون هرکس بیلیرکی بین الخالق اورقانلار، یئنی سینیرلارین یارادیلماسی ایله موخالیف دیرلر و اساس دا بئله فیکیری اولان شخص لری و تشکیلات لاری گوروش اوچون قبول ائتمیرلر. بیزیم ایستیقلالچیلاریمیز، عمومیتله بین الخالق اورقانلارا یئتیشنده فئدرالیست اولماق مجبوریتنده قالیرلار! ایستیقلاچی دوستلارمیزین بو تورلو یاناشمالاری، اؤزلویونده ایستیقلالیت شعارینین وئریلمه سینین یالنیشلیغینا بیر ثبوتدور.
اوچ: فئدرالیزیم، سون ایلرین، باشقا اؤلکه لرده باش وئرن ایچ ساواشلارین آجی تجربه لرینه دایاناراق، خالق لارا ، او جمله دن تورک خالقینا داها اویقون و آز خرجلی (آز هزینه لی) بیر یول سایلیر.
“ایستیقلالیت” توپلومدا گنج و آز کسیمی ائتگی آلتینا آلابیلسه ده، آمما بوگونکو تورک توپلموندا و حتی غیرتورک توپلوموندادا گئنیش واسیطه ده، شیدته، رئآکسیالارا، چلیشگییه (ضدیته)، گرگینلییه، حتی حرکاتین ایزوله اولماسینا سبب اولابیلیر. دیققتله باخیرساق بو فاکتلارین ایزلرین توپلومداکی رئآکسیالاردا و حتی حرکات ایچینده اولان فعالار آراسیندا گؤره بیله ریک.
بویازیدا ایضاح ائتدییم کیمی، بوگون فئدرال و یا ایستیقلال شعارلاری، بو شعارلارین گرچکلشمه سی اوچون یوخ، (چون اونا شرایط یوخدور) بلکه یالنیز و یالنیز کامواویونو (عمومی افکاری) دئیشمک و اونا مثبت تاثیر قویماق اوچون دور. باشقا دئیشله، فئدرال و ایستیقلال سؤزلری بوگون یالنیز پروپاقاندا واسیطه سیدیرلر و بو طلب لرین دیله گلمه سینده بوگون یالنیز کامواویونا (عمومی افکارا) تاثیر قویماق ساحه سینده دوشونمه لییک، باشقا آلاندا یوخ.
سونوج اولاراق، بو یازی، فئدرال و ایستیقلال موباحیثه سینه بیر دؤنوش کیمی اولدو. منجه بو قونولارا توخونماق هم لازیم و هم گرک لی دیر. بو یازیدا سیاسی شعارین یئرلی اولوب- اولماماسینین منفعت لری و ضررلریندن دانیشدیق. بو قونولاردا دانیشماق هم فعالاریمیز اوچون و هم معاریفلشدیرمه پرورسئسینه سرعت وئرمک اوچون فایدالیدیر.
2015/07/19


text:
`عادل کارا اسماعیل اوغلو` نتیجهلر
خبرلر [632]
- مولود چاووش اوغلو بلگراد-دا همکارلاری ایله گؤروشلر کئچیریر
- مولود چاووش اوغلو صربیستان میللی مجلیسنین صدری ایله گؤروشوب
- مولود چاووش اوغلو بلگراد-دا بیر سیرا گوروشلر کئچیریب
- ارطغرول اوغلو: "فیبریس پروبلئمینین حلینده بمت-دن چوخ شئی گؤزلهمیریک"
- مولود چاووش اوغلو: "قاراباغین آرتیق باریش و اینکیشافلا خاطیرلانماسینی ایستییریک"
- مولود چاووش اوغلو: "تورک دونیاسی افغانیستانداکی وضعیتین تأثیرینی داها چوخ حیس ائدیر"
- چاووش اوغلو: "تورکیه افغانیستاندا اؤزبکیستانلا امکداشلیق ائدهجک"
- مولود چاووش اوغلو قوزیی قیبریس و اندونزیا-لی همکاری ایله گؤروشوب
- "اؤلکهمیزین سرحدلرینه دایانمیش بؤیوک بیر کؤچ آخیمی یوخ"
- مولود چاووش اوغلو صربیستان-دا سفرده دیر
- بلینکن: تورکیه چوخ دگرلی بیر اورتاق
- اسماعیل هنیه طالبان-ین سیاسی بوروسونون باشچیسی ایله گوروشوب
- فاتح تریم "قارا سیاهی"سینی رهبرلیگه تقدیم ائدیب
- چاووش اوغلو: "آنتالیا-داکی یانغینلار تامامیله نظارت آلتینا آلینیب"
- چاووش اوغلو:"تورکیه و قیبریس-ین حقوقلارینی قوروماقدان هئچ واخت ایمتینا ائتمریک"
- 15 جولای خاین چئوریلیش جهدی و تورک دونیاسینین فتو ایله موباریزهسینین اؤنمی
- مولود چاووش اوغلو فینلاندیا-دا سفرده دیر
- مولود چاووش اوغلو قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینه ایشگوزار سفر ائدیب
- باخان قارااسماعیلاوغلو، قازاقیستانین آنکارا ائلچیسینی قبول ائتدی
- تورکیه-نین "روکتسان" شیرکتی محصوللارینین بیر حیسهسینی بنگلادشه صادر ائدهجک


text:
اوپتیکا
اوپتیکا (یونانجا :اوپتیک "گؤرو انلر حاقیندا علم"، اوپتیکو "گؤرمه یه عاید"، اوپسیس "گؤرمک") فیزیکانین بیر ساحه سی اولوب، ایشیغن یارانماسی، خاصه لری، طبیعتی و همچینین اطراف موحیطده باش وئرن اوپتیک فئنومن لری (fenomenləri) اؤیره نیر. اوپتیکایا هم ده ایشیق حاقّیندا علم دئییلیر. ایشیق دئدیکده تکجه گؤزله گؤرونن ایشیق یوخ، هم ده اونا یاخین اولان بؤیوک اسپئکت (spekt) نظرده توتولور.
الکتروماقنیت اسپئکت رادیو دالغالارا، اینفراقیرمیزی، گؤرونن، اولترافیولئت (فارسجا: ماوراء بنفش)، رئنتگئن (تشعشع - اشعه) و گاما شعاع لارینا بؤلورلر. بۇ اسپئکتر ساحه لری تکجه طبیعت لری ایله دئییل، هم ده شعاعالانمانین یارانماسی و قبول ائتمک قابیلیتینه گؤره فرقله نیرلر. بونا گؤره ده ف ایشیق اسپئکترلری آراسیندا دقیق کئچید یوخدور، سرحدلر ایسه شرطی دیر.
دالغا و کوانت (kvant) قانوناً اویغونلوق لاری (qanunauyğunluqları) الکتروماقنیت شعاعلانمالارینین اسپئکترلری اۆچون عمومی ساییلیرلار. یالنیز دالغا اوزونلوغوندان آصیلی اولاراق موختلیف حادیثه لر، اصول لار و پراکتیکی (praktiki) تطبیق ساحه لری اؤن پلانا چیخیر. اونا گؤره ده، اوپتیکایا یالنیز آیریلیقدا گؤتورولموش بیر اسپئکتریک اؤیوره نیلمه سینی حیاتا کئچیرن قاپالی ساحه کیمی باخماق اولماز. بۇ و یا دیگر اسپئکتر ساحه سی اۆچون الده ائدیلمیش قانون اویغونلوق(qanunuyğunluq) باشقا اسپئکترلر اۆچون ده تطبیق اولونا بیلر.
اوپتیکانین مشغول اولدوغو ساحه لره آشاغیداکی لار عاید دیرلر.
- هندسی اوپتیکا
- دالغا اوپتیکاسی
- طبیعت ده دالغا اوپتیکاسی
- لازئر فیزیکاسی (لیزر فیزیکاسی)
- غیری-خطی اوپتیکا
- کوانت اوپتیکاسی
- گرادییئنت اوپتیکاسی
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
امام حسین علیه السلام بئش نفر بصره بؤیوکلرینه بیر مکتوب یازیب سلیمان دان گؤندردی.
او بئش نفر بونلاردیر :
مالک بن مسمع بکری – احنف بن قیس منذر بن جارود – مسعود بن عمرو – قیس بن هیثم – عمرو بن عبدالله بن معمر
امامین یازدیغی مکتوبون مضمونو بئله دیر:
حقیقتا آللاه محمد صلى الله علیه و آله و سلمی سئچیب پیغمبرلیک و ائلچیلیک ایله کرامتلندیردی. سونرا دا اؤزونه دوغرو آپاردی. او پیغمبر آللاهین بنده لرینه نصیحت وئریب اسلامی تبلیغ ائتدی.
بیزلر ایسه اونون عائله سیندن اولماقلا هم ده اولیاسی اوصیاسی (وصی سی یا خوددا خلیفه سی) و وارثی یک. بیز اونون خلافتی اوچون هر بیر کیسمه دن حاقلیییق.
لاکین مسلمان قومی بیزی پیغمبرین خلیفه لیگیندن اوزاقلاشدیردی ، بیز بیرلیگین پوزولماماسی اوچون بو ایشه راضی اولدوق.
بیز اسلام و مسلمانلارین عافیتده اولمالارینی سئودیک. لاکین بیزدن باشقا سینین خلافته حاقلی اولمادیغی معلومدور.
من بو مکتوبر اؤز ائلچیمله سیزه گؤندریرم. سیزلری آللاهین کیتابینا و پیغمبرین سنتینه چاغیریرام. چونکی سنت اؤلوب بدعت دیریلمیشدیر.
سؤزومو قبول اندیب امریمه اطاعت ائتسه نیز سیزی هدایت ائده جه یم. والسلام علیکم و رحمه الله.
بو مکتوبو هر کیم اخویوردوسا گیزله دیردی. منذر ابن جارود امام حسین علیه السلامین ائلچیسی نین جاسوس اولماغیندان و بو ایشین عبیدالله طرفیندن دسیسه اولماغیندان قورخوب زیاد اغلونون یانینا گتیردی.
مکتوبر ائلچیه اوخوندوردو. بئله لیکله زیاد اوغلو ائلچینین بوینونو ووروب مسلمانلاری مسجده توپلاییب منبره چیخدی.
زیاد اوغلونون بصره منبرینده کی خطبه سی:
عبیدالله منبرده آللاها حمد و ثنا ائدیب دئدی:
آند اولسون آللاها چتینلیک منیم اوچون بیر شئی دئیلدیر.
منیم حاققیمدا پیس دانیشان دوشمنیمدیر. اونون سسینی باتیرا ۔ باتیرا اشکنجه وئره ره م. منیمله ساواشانا آغی کیمیم. قاره طایفاسی کیمی اوخ آتماقمدا زیرنگم. من داییلاریم کیمی مرحمتلی دئییلم. آتام کیمی قیریپ پارچالایانام. عمیم اوغلو یزید کیمی چال چاغیری و عیاشلیغی سئومیرم.
قاره: جاهلیت دؤورونده اوخ آتماقدا سهو ائتمه ین و نهایت اوستاد اولان بیر طایفادیر.
قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا


text:
زیقموند فروید
زیقموند فروید (اینگیلیسجه: Sigmund Freud) اوتریشلی بیلیم اینسانی. ۶ مئی ۱۸۵۶ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۳ ایل عومر ائلهییب و ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری وین بیلیمیوردودیر. نیورولوژیست و سایکوآنالیستین قوروجوسو و سایکوپافولوژیده قونوشما تداویسی یاپمایی یولا سالدی . بیر یهود عاییله دن و اوتریش ایمپراتورلوغون مراوین شهرینده آنادان اولموش سنرا ویینا گدیپ و ۱۹۳۸ جک وین ده قالمیش.
ایشینی ۱۸۷۳ ده وین بیلیم یوردوندا داوالارین اوستونده آراشتیرماخنان باشلادی. فرویدون بو آراشتیرماسی ۹ ایله جک سوردو فرویدون نیروفیزیولوجیکال آراشتیرماسینا گولو اولدوغونا گورا اوزللیکله اییلیزین سکسوال آناتومیسینون آراشتیرماسینا و قورخان بالیق سیستمین فیزیولوژیسی. و چون فرویدون فرانز برنتانو فلسفه اوخویوپ آراشتیرماسینا گولو اولماغی فروید نیورولوژی اوزل اوقولاما پول سببینه گورا ۱۸۸۰ دا بیین آناتومیسینه دیقت چکدی اوزللیکله مدولا اوبلونقاتا .
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«زیقموند فروید»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده زیقموند فروید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- Biography with signature
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- عالیم
- زیقموند فروید
- ۱۸۵۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۳۹-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- People from Příbor
- People from the Margraviate of Moravia
- 19th-century Austrian writers
- 20th-century Austrian writers
- ۱۹.یوز ایل اوتریشلی دوکتورلر
- ۲۰.یوز ایل اوتریشلی دوکتورلر
- Academics and writers on narcissism
- Austrian atheists
- Austrian emigrants to England
- Jewish emigrants from Austria after the Anschluss
- Austrian people of Jewish descent
- Austrian psychoanalysts
- Jewish psychoanalysts
- Austrian male writers
- Deaths by euthanasia
- Foreign Members of the Royal Society
- History of psychiatry
- Jewish atheists
- Jewish emigrants from Nazi Germany to the


text:
آزال (هاوا یوللاری)
آذربایجان هاوا یوللاری، قیساجا (آزال)، آذربایجان جومهوریتی نین ان بؤیوک هاوایولو شیرکتی، و آذربایجان جومهوریتی نین میلّی هاوا داشیجی سی دیر. آزالین باش دولاندیران یئری باکی شهرینده، میلتلر آراسی استانداردلارا و میلتلر آراسی مولکی هاوایولچولوق (ایکائو) CAT۳ F۴ بولمهلرینه اویغون، حیدر علیئو اولوسلارآراسی هاوا آلانیندا یئرلشیر.
آزال ۲۵ هاواگمی سیندن عیبارت اولان اورتا یاشی ۷ ایل اولان ان یئنی اوچاق پارکینا صاحیبدیر. آزال ۱۹۹۲جی ایلدن، میلتلر آراسی هاوا داشیجیلیق تشکیلاتی (IATA) نین عوضوودور.
آذربایجان هاوایولچولوق تاریخیدَییشدیر
۱۹۱۰جو ایل ۲۰ اوکتوبر تاریخینده باکی شهرینده بیرینجی طیاره اوچموشدور. آذربایجانین هاوایولچولوق ایله بیرینجی تانیشلیغیندان سونرا هاوا نقلیاتی نین یئنی نؤوعونون بؤلگه ده رسمیت تاپماسی اۆچون ۱۳ ایل ایسته نیلیردی. ۱۹۲۳جو ایلده زاکاویا زاقافقازیا مولکی هاوا یولچولوق سهاملی توپلومو یارادیلمیشدیر. اونون قوروجولاری موغان ملیوراسیا و تیکینتی تشکیلاتلاری، خزر دنیز گمیچیلیگی و آزنفت اولموشدور. "زاکاویا"نین طیارهلریندن گؤیدن عکسو چکیلیشلری نین آپاریلماسیندا، تعجیلی یوکلرین چاتدیریلملسیندا و پوست داشیماسیندا ایشه آپاریلماسیندا نظرده توتولوردو.
آزالین طیارهلریدَییشدیر
- ایرباس A۳۱۹-۱۰۰
- ایرباس A۳۲۰-۲۱۴
- ایرباس A۳۴۰-۵۴۲
- بویینگ ۷۵۷-۲۰۰
- بویینگ ۷۶۷-۳۰۰ER
- بویینگ ۷۸۷-۸
- ایمبرایر ۱۷۰-۱۰۰LR
- ایمبرایر ۱۹۰-۱۰۰
آزال اوچوش یئرلریدَییشدیر
آزال هاوایولو شیرکتی نین، اوچوش یوللاری ۱۵ اؤلکه ده ۲۸ بؤلگه دن عبارتدیر. ۲۰۱۴جو ایلده آذربایجان هاوا یوللاری ۱.۸ میلیوندان چوخ موسافیر داشیمیشدیر.
باش وئرن ایتفاقلاردَییشدیر
- ۵ دسامبر ۱۹۹۵. آزالا مخصوص ناخچیوان-باکی خطی ایله یول دوشموش توپئلوف ۱۳۴ طیاره قالخدیقدان بیر نئچه دقیقه سونرا سول موتورو ایشدن دوشوب، بورت موهندسی ایسه سهواً ساغ موتورو سؤندوروب. پیلوت (اوچاق سورَن، خلبان) اوچاغی شوملانمیش ساحه یه ائندیرمگه قرار وئریب. یوخاری گرگینلیکلی الکتریک دکل تئللرینه توخونان اوچاق آلیشیب، ۸۲ نفردن ۵۲ سی جانلارینی الدن وئریب.
- ۱۵ مئی ۱۹۹۷. آزالین یاک ۴۰ طیارهسینده گنجه یاخینلیغیندا اؤیرنجی جاوان خلبانلار ۴جو دایره نی قورتاراندا ، طیاره بؤیوک بوجاق آلتیندا شیغاراق یئره چیرپیلیب و ۶ نفرین هامیسی جانلارینی الدن وئریب. سونرادان آراشدیرما زامانی طیارهنین اوکسیژن بالونوندا گولـلَه ایزی گؤرونوب. معلوم اولوب کی، کیمسه آلچاقدان اوچان طیارهیه آتش آچیب. همن گون هاواآلانی یاخینلیغیندا، آذربایجان اوردوسو تعلیم ده ایمیش.
- ۲۳ دسامبر ۲۰۰۵. باکی دان آکتائو شهرینه اوچان آنتونوو An-۱۴۰ طیاره تکنیک عیبه گؤره باکی نین ۳۰ کیلومتر شومالیندا خزر دنیزینه دوشوب ۱۸ موسافیر و ۵ اوچوش کادری جانلارین الدن وئریرلر.
- ۱۲ آوقوست ۲۰۱۰. ایستانبول آتاتورک هاوا آلانیندا آزالین A۳۱۹ طیارهسی ائنمه زامانی، اوچوش-ائنمک باندیندان قیراغا چیخیب. اوچاق یئره اوتوراندان سونرا بانددان قیراق تورپاق بؤلومه گیریب. سونوندا طیارهنین بورنو ساغ طرفدن قیریلیب. یولچولارا بیر شئی اولماییب ساغلام قالیبلار.


text:
کونفدارسیون
کونفدراسیون موستقیل قوروملار و تشکیلاتلار طرفیندن، حاکیمیتلرینی موحافیظه ائتمک شرطی ایله، اورتاق و محدود منفعتلرینی تأمین ائتمک مقصدیله موعین موقاویله ایله قورولان بیرلیکلردیر.
کونفدراسیوندا تشکیلات و قوروملار آنجاق موعین و محدود مقصدلرله بیرلشیرلر. کونفدراسیونو مئیدانا گتیرن کونفدراسیون تشکیلات و قورولوشلارین خوصوصیتلری، کونفدراسیون حالیندا دا داوام ائدر. اورتاق منفعتلرینی رئاللاشدیرماغا یارایاجاق نیسبتده بیر امکداشلیق ائدیرلر؛ بونون خاریجینده موستقیل تشکیلات و قورولوشلار کیمی صیفت لرینی، حوقوق و وظیفهلرینی بوتونلوکله قورویورلار.
کونفدراسیونا داخیل کوتفدراسیون تشکیلات و قورولوشلار ایستر خاریجی، ایسترسه ده داخیلی باخیمدان تام معناسییلا اؤز حاکیمیتلرینه صاحیبدیر. عوضو تشکیلات و قورولوش دؤولت ایسه دیگر دؤولتلرله هر جور دیپلوماتیک موناسیبتلرده اولا بیلیرلر. کونفدراسیون دؤولتلر کونفدراسیونا داخیل دؤولتلری هئچ بیر تعهود آلتینا سوخمادان باشقا دؤولتلرله دؤیوشه گیریشدیکلری کیمی، عئینی کونفدراسیوندا عوضو اولان بیر دؤولت ایله دؤیوش ائتدیگی زامان، بو بین الخالق حوقوق باخیمیندان بیر وطنداش موحاریبهسی حساب اولونمور؛ ایکی دؤولتین موحاریبهسی ساییلیر.
کونفدراسیوندا عوضو دؤولتلرین نومایندهلریندن مئیدانا گلن بیر مجلیسی واردیر. بو مجلیس طرفیندن آلینان قرارلاری عوضو دؤولتلرین ده تطبیق ائده بیلمهسی اوچون هر دؤولتین آیری-آیری شخصن صلاحیتلی اورقانین طرفیندن منیمسهنهرک تصدیق ائدیلمهسی لازیمدیر.
کونفدراسیون دؤولت بیرلیگی بیر آندلاشما ایله مئیدانا گلدیگی اوچون عوضو دؤولتلر ایستهدیکلری زامان کونفدراسیون دؤولتدن آیریلا بیلرلر. کونفدراسیون تیپی دؤولت بیرلیگینه نومونه اولاراق موستقیل دؤولتلر بیرلیگی و اینگیلیس میلتلر بیرلیگی وئریله بیلر. تک اکثریتده فدراسیون دؤولت تیپینی حاضیرلادیغی اوچون تاریخی بیر اهمیتی واردیر. حقیقتاً بو گون فدراسیون تیپی دؤولتلر، بیر زامانلار کونفدراسیون شکلینده ایدیلر. مثلا، سوئیس 1848-جی ایل تاریخه قدر کونفدراسیون حالیندا ایدی. بو تاریخده بو گونکی فدرال دؤولت وضعیتینه گلدی. بو گون بیر فدراسیون دؤولت شکلی مئیدانا گتیرن آبش، 1776-جی ایلدن 1787-جی ایله قدر کونفدراسیون دؤولت شکلی ایدی. بو گونکی بیرلشمیش آلماندا 1870-جی ایله قدر کونفدراسیون دؤولت وضعیتینده ایدی. بو حالدا تاریخی باخیمدان کونفدراسیون، فدرال دؤولت شکلینی حاضیرلایان بیر مرحلهدیر. باخین. آرژانتین، کوبا، ایسپانیا، کولومبیا، مکزیک، کانادا فدرال دؤولتلره نومونه اولاراق وئریله بیلر. لاکین تام ترسی بیر مودت اولاراق بیر ایستیثنا، فدراسیون دؤولتی اولان یوقوسلاوی سون ایکی عوضولری صربیستان و مونتنقرو 2003-جو ایلده صربیستان و مونتنقرو آدیندا بیر کونفدراسیون دؤولتینه چئوریلدی. آما 2006-جی ایلده بو کونفدراسیون ایکی عوضو اؤلکهنین سونوندا یوللارینی تامامییلا آییریب موستقیل اولونجا سونا چاتدی.


text:
فیچ قوراماسی: تۆرکیأنینگ ایقدیصادیهتی شو ییل 9.2 گؤتریم یوُقارلار
فیچ دۆنیأنینگ ایقدیصادیهتی نینگ شو ییل 6 گؤتریم اؤسۆپ بیلجکدیگینی بیلدیردی
فیچ آدینداقی کردیت قوراماسی گلوبال گؤزیتیمینده تۆرکیأنینگ 2021-نجی ییلدا سوُنگقی 10 ییلی نینگ اینگ یوُقاری ایقدیصادی اؤسۆشینه ایه بوُلجاقدیغینی بیلدیردی.
فیچ قوراماسی تۆرکیأنینگ شو ییلقی ایقدیصادی اؤسۆشی نینگ 9.2 گؤتریم بوُلماغینا قاراشیاندیغینی بیلدیردی.
بو قوراما موندان اوُزال تۆرکیأنینگ ایقدیصادی اؤسۆشینی 7.9 گؤتریم دییپ چاق ادیپدی.
فیچ دۆنیأنینگ ایقدیصادیهتی نینگ شو ییل 6 گؤتریم اؤسۆپ بیلجکدیگینی بیلدیردی.
قورامانینگ برن ماغلوماتینا گؤرأ شو ییل آمریکانینگ ایقدیصادی اؤسۆشی 6.2 گؤتریم، حیتای یینگ اؤسۆشی 8.2 گؤتریم بوُلار.
فیچ یورو بؤلگه سی نینگ ده شو ییل ایقدیصادی تایدان 5.2 گؤتِریم اؤسمه گینه قاراشیاندیغینی حابار بردی.
تۆرکیه، روسیا، لهستان و گۆن اوُرتا آفریقا یالی اؤسۆش اِتابینداقی یورتلارینگ ایقدیصادیه تی نینگ اؤرأن یوُقارلاجاقدیغی نیغتالیار.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیأنینگ مبلمان پوداغینداقی داشاساتوو موقداری 9 آیدا 3 میلیارد دلاردان گچدی
تۆرکیه مبلمان پوداغیندا اینگ کؤپ آمریکا، ایسرائیل، فرانسیا و انگلستانا اؤنۆم ساتدی
اینچه بورون سرحت گچلگهسی آچیلدی
ایران بیلن تۆرکمنیستان ینگ آراسیندا اینچه بورون سرحت گِچلگه سی آچیلدی
تۆرکیه 9 آیدا داشاری یورتلارا 69 میلیون دلار نار ساتدی
ایران، هیندیستان، حیتای و تۆرکیه دۆنیأده اینگ کؤپ نار اؤندۆریأن اۆلکهلر


text:
نایجریا ده ترور تشکیلاتی گه قتتیق ضربه اوریلدی
اوشبو توغریده نایجریا اردوسی تامانیدن بیانات بیریلدی
نایجریا ده ترور تشکیلاتی بوکو حرام گه قرشی اویوشتیریلگن عملیاتلرده 73 نفر ترورچی یوق قیلیندی.
نایجریا اردوسی میدیا عملیات لری باشلیغی جنرال بنارد اونییکو, 18-30 جون ده اردو نینگ بورنو ایالتی نینگ فرقلی منطقه لریده بوکو حرام گه قرشی عملیات اویوشتیرگن لیگی نی بیلدیردی.
عملیاتلرده 73 نفر ترورچی نینگ یوق قیلینگن نی بیلدیرگن اونییکو, اوشبو ترور تشکیلاتی دن قورال, واسطه و مهمات نینگ هم قولگه کیریتیلگن لیگی نی معلوم قیلدی.
عینی دمده, اونییکو, اوشبو عملیات لرده ترورچی لر تامانیدن آلیب قاچیریلگن 55 کیشی نینگ هم قوتقریلگن لیگی نی بیلدیردی.
اونییکو, قوتقریلگن اوشبو کیشی لرنینگ 27 نفری نینگ باله لردن عبارت ایکن لیک لرینی معلوم قیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه – امریکا قوشمه ایالتلری مدافعه وزیرلیکلری اورته سیده جلسه بولیب اوتدی
تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیری تلفن آرقه لی امریکا لیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
اروپا بیرلیگی سودی پولندنی میلیونلب یورو جزا تولش گه محکوم ایتدی
پولند، اروپا بیرلیگی سودی تامانیدن قبول قیلیب آلینگن قرارلرنی عملگه قیلمه گن لیگی بیلن عیبلنماقده


text:
?گولنآی (بوغا، اردیبهشت): اؤنوموزده اولان گون¬لر، دوشونمک، دانیشماق و یئنی آدام¬لار گؤرمه-یه یاخجی فرصت دیر. قیسسا سفرلر چوخ لذت وئریجی دیر. ذهنیز مشغول دور و گون¬لر حیزلی اولاراق گئچیر. اؤفکه¬لنمه¬یین و والدین ایله دانیشیق¬لاریزدان فایدالانین. ائو تعمیراتی سیزه ائیلنجه¬لی دیر. ملک و املاک قونوسوند...
*انسان کال اولدوغونو دوشوندویو سورهجه، بؤیویوب کمالا چاتماغا جان آتار، آما یئتیشکین اولدوغونو گومان ائدینجه، آفته دچار اولار. *سئویب سئویلمک، دنیادا ان بؤیوک لذت دیر. *اؤزونو چوخ زورا باسما، ان گؤزل شئیلر هئچ گؤزلمهدیگین آن دوغرولور. *هر زامان سنی اینجیدن بیریلری واردیر، بونا رغمن سن...
اوستاد سؤنمزین حیات و یارادیجیلیغی و اجتماعی مدنی شخصیتی حقینده مجلیس اشتراکچیلاریندان دکتر حریری، رحیم رئیسنیا، علیرضا صرافی، محمدعلی نقابی و دکتر شربیانلو چیخیش ائتمیش و آذربایجان شاعرلریندن «محمدعلی نهاوندی(مغان)»، «حسن مجیدزاده(ساوالان)»، «عزیزپور» و «حاجی هریزلی» اؤز شعرلر...
ائله خوشلانماییرمیش، بو اوزدن ده اونون قادینلاریندان اوخویوب یازما ساوادی اولانلار وارسا دا، ساوادلی اولدوقلارینی شاهدانگیزلهدرمیشلر. مزینالسلطنه لقبی ایله تانینان مریم عمید، بئله بیر اورتامدا بیر قیز مدرسهسی تاسیس ائتمهیه گیریشدی، سونرالار ایسه، ایران تاریخینده ایلک کئز رئداک...
خاراکتئرلر (CHARACTERS) : یازار طرفیندن یارادیلمیش و حکایهده اشتراک ائدن فیزیکی شخصلردیلر. گرکلی دئییل خاراکتئرلر همیشه انسان اولسونلار. بعضا حیوانلار و اشیالار دا اولورلار. یازار بو خاراکتئرلر حقینده یئترینجه بیلگی وئرمهلیدیر. بو بیلگیلر اساسیندا اوخوجو خاراکتئرلری تانیا بیلیر. ب...
-هاچاندان موسیقی ایله ایلگیلنیرسیز، عایلهنیزده موسیقی ایشلهین وار می؟ -گؤزومو آچاندان آتامین گؤزل سسینی ائشیدیب، بوی آتمیشام. آتامین، ائلهجه ده آنامین گؤزل سسلری اولوب. دئمهلییم منیم آتام اعلا شکیلده موغام موسیقیسینی ایفا ائدر و اونو تانیر. بئله بیر عایلهدن من ده ۱۸ یاشیمدا...


u: https://tabrizpedia.ir/گئنه-بایرام-گلیب-گئتدی/

text:
گئنه بایرام گلیب گئتدی / حمید آرش آزاد
گئنه بایرام گلیب گئتدی
«الا، یا ایهاالساقی، ادر کأسا و ناوِل»لر!
گئنه بایرام گلیب، گئتدی، اورکده قالدی نیسگیللر
هجوم ائتدی ائوه هر دؤرد طرفدن لشکرِ اعدا
تهاجمدنده چؤخ ووردو خسارت بو تناوللر
سؤکولدو آلمانین بؤیرو، دلیندی پوْرتاغال باغری
کسیلدی آرمودون نسلی، جهاندان کؤچدو آجیللر
تالاندی خوانِ یغما تک میز اوسته مئیوه- شیرینی
صلیبیلر کیمی بسکی ائدیب حمله بو فامیللر
گؤرنده آجیلی، رحم ائتمیر اصلا بو قوْهوم- قارداش
خداوندا! بو «هابیل»لر، نهدن اوْلموشدو «قابیل»لر؟!
بیر آی بایرامه قالمیش، بسکی عرشه قالخدی قیمتلر
بازاردان بوْش قاییتدی سر به سر بیچاره زنبیللر
نئجه جمعیّتی ائتسین بو حالدا کنترل انسان؟
مخارجلر! بئله گئتسه، اینان، جوت- جوت دوْغار فیللر
مخارج آتلی، آیلیقلار پیاده، یوْل یوْخوش، یاران
بو اوضاعین بیانیندا قالیب عاجز بوتون دیللر
بو خرجین عُهدهسیندن هئچ گَلَنمز یُوخسول- اَیلیقچی
مگر دیمدیکلریندن یاغدیرا مینلیک،ابابیللر
تعجب ائتمه گر من سالمیرام سس، ائتمیرم ناله
منیم بختیم ائله یاتمیش، اوْیالدانماز صرافیللر


text:
مکه
مکّه عربجه: مكة — سعودیه عربیستانیندا بیر شهریدیر. مکّه – دونیا موسلمانلارینین اساس موقدس شهریدیر.
ایسلامدا مکّهنین یئریدَییشدیر
ایسلام دینینین بانیسی محمد قدیم تیجارت مرکزی اوْلان بۇ شهرده دوْغۇلمۇش، یاشامیش و اؤز تبلیغاتینا باشلامیشدیر. اوْ، اللهآ ایمان گتیرمکدن بوْیۇن قاچیران هموطنلرینین تعقیبیندن یاخا قۇرتارماق اۆچۆن 622-جی ایلده بیر دسته طرفداری ایله بیرلیکته یثربه (سوْنرادان مدینه آدلاندیریلمیشدیر) کؤچمۆش، اورادان مکّهلیلره قارشی موباریزه آپارمیش، نتیجه اعتیباری ایله اونلاری اؤزۆنه تابع ائتدیرمیشدیر.
محمد مکّهنین قدیم بۆت پرست زیارتگاهی اوْلان کعبهنی ایسلامین باشلیجا موقدس اوْجاغی اعلان ائتمیش و بۆتۆن موسلمانلارا اوْرانی زیارت ائتمهیی (حجه گئتمهیی) امر ائتمیشدیر. کعبه مکّهنین المسجید الحرام آدلانان اساس مسجیدینده یئرلهشیبدیر.
اوْرتا عصرلرده مکّه حیجازین (عربیستانین) ایداری مرکزی ایدی، شهرده دین علملری ترقی ائدیردی. XX عصرین اوللرینده مکّه شهر شریفلرینین تۆرک حؤکمرانلیغینا قارشی قالدیردیقلاری عصیانین سیاسی مرکزینه چئوریلمیشدی.
مکّهده دؤرد سونّی مذهبینین و جعفری شیعهلرینین تدریس مۆسیسهلری یئرلهشیبدیر.
مکّهنین تاریخیدَییشدیر
تام آدی مکّه المکرّمه اوْلان شهر سعودیه عربیستانی کیراللیغینین غربینده مدینه و طائیف شهرلری آراسیندا یئرلشمیشدیر. عرب دیلینده مرکز معناسینی داشییان شهر امالقوراء، بئیت اۇل-امین، بککه کیمی ده قئید اولونۇر.
مکّه ایلک اول سۇسۇز صحرا اوْلموش سوْنرادان ایبراهیم پئیغمبرین حیات یوْلداشی هجر خانیم اوْغلۇ ایسماعیل پئیغمبر ایله بۇرایا گلمیش و اللهآ دوعا ائدرک اوْنا سۇ وئریلمسینی ایستمیشدی. الله تعالی دا دوعاسینی قبول ائدیب و بۇگۆن زمزم آدلانان بۇلاغ صحرادا یوْخدان وار ائتمیشدی. مکّهیه سوْنرادان باشقا عرب قبیلهلری ده آخیشماغا باشلامیشدی. مکّه ایلک اوْرتا عصرلرده موختلیف دؤلت اراضیلرینه تابع اوْلسا دا سوْنرادان الله تعالی طرفیندن ائلچی اوْلاراق محمد علیهالسلامی گؤندرمیش و ایسلام دینینین غالیب گلمسیندن سوْنرا یارانان ایلک موسلمان خیلافتینین پایتختی اوْلموشدور. مکّهنی داها چوْخ مشهور ائدن اورادا یئرلشمیش کعبه ائویدیر. قرآنی کریمده الله تلانین ائوی آدلاندیریلان کعبه ایبراهیم پئیغمبر طرفیندن ایلک دفعه تیکیلدییی بیلدیریلیر. بۇ گۆن بۆتۆن دونیادا ناماز قیلان و دوعا تۇتان موسلمانلار اۆزلرینی محض قیبلیه یعنی مکّه شهرینده یئرلشمیش کعبه ائوینه(بککه) طرف تۇتۇرلار.
مکّه شهریینده ۱٬۷۰۰٬۰۰۰ اینسان یاشاییر. حج زیارتی زامانی شهرین اهالیسی دفعه لرله آرتیر. سعودیه عربیستانی کیرالی مکّه و مدینه شهرلرینین مودافیعهجیسی سایایلیر.
غئیری-موسلمانلارین شهره دخیل اوْلماسی قدغندیر.
هاوا وضعیتیدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Mecca Municipality Archived 29 May 2007 at the Wayback Machine.. Holymakkah.gov.sa. Retrieved 3 February 2013.
- ↑ Population. Statistical Yearbook 47 (2011). Central Department Of Statistics & Information. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 1 December 2013. یوْخلانیلیب15 November 2013.
- ↑ Climate Data for Saudi Arabia. Jeddah Regional Climate Center. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-05-12. یوْخلانیلیب2021-02-11.
- ↑ Klimatafel von Mekka (al-Makkah) / Saudi-Arabien (de). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world. Deutscher Wetterdienst.
آرتیق اوخودَییشدیر
- Bianca, Stefano (2000), "Case Study 1: The Holy Cities of Islam – The Impact of Mass Transportation and Rapid Urban Change", Urban Form in the Arab World, Zurich: ETH Zurich, ISBN 978-3-7281-1972-8, 0500282056
- Bosworth, C. Edmund, ed. (2007). "Mecca". Historic Cities of the Islamic World. Leiden: Koninklijke Brill.
- Dumper, Michael R. T.; Stanley, Bruce E., eds. (2008), "Makkah", Cities of the Middle East and North Africa, Santa Barbara, CA: ABC-CLIO
- Rosenthal, Franz; Ibn Khaldun (1967). The Muqaddimah: An Introduction to History. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-09797-8.
- Watt, W. Montgomery. "Makka – The pre-Islamic and early Islamic periods." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. 6 June 2008
- Winder, R.B. "Makka – The Modern City." Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. 2008
- "Quraysh". Encyclopædia Britannica. Britannica Concise Encyclopedia (online). 2007. Retrieved 19 February 2007.


text:
۳ مارس
۳ مارس:
- ۱۸۴۵ - فلوریدا٬ آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین ۲۷-جی اوستانی اوْلدو.
- ۱۸۷۸ - عثمانلی دؤولتی و روسیه آراسیندا آیاستِفانوس آندلاشماسی ایمضالاندی. بولغاریستان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۸۹۱ - فوتبالدا پینالتی آتیشی قۇرالی گتیریلدی.
- ۱۹۱۵ - ناسا قۇرولدو.
- ۱۹۱۸ - تۆرکیه آشکالهنی آزاد ائتدی.
- ۱۹۱۸ - تۆرکیه پازاریوْلونو آزاد ائتدی.
- ۱۹۲۳ - اینگیلیس گۆنئیلی کۆردلره هۆجۇم ائتدی. اینگیلیس هاوا قۆوّتلرینین باشلاتدیغی هۆجۇملاردا کۆرد کندلری بوْمبالاندی و ۱۰٫۰۰۰ نفر اؤلدو. بئلهجه بارزانچی حرکتی ۱۹۲۴ ایلینده مغلوب اوْلدو.
- ۱۹۲۳ - تایم درگیسینین ایلک ساییسی یاییملاندی.
- ۱۹۲۴ - تۆرکیهده عثمانلی خلیفهلیگین قالدیریلماسی و عثمانلی خاندانی منسوبلارینین خاریجهیه چیخاریلماسینا باغلی قانون قبول ائدیلدی.
- ۱۹۳۸ - سعودی عربیستاندا نفت تاپیلدی.
- ۱۹۴۲ - تۆرک رسّاملار جمعیتی ایستانبولدا قۇرولدو.
- ۱۹۵۰ - آلاسکا٬ آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین ۴۹-جو اوستانی اوْلدو.
- ۱۹۵۲ - تۆرکیهده ایسلام دموکراتیک حزبی محکمه قراری ایله باغلاندی.
- ۱۹۹۳ - ایران سرحدّیندن تۆرکیهیه گیرهرک آغری داغینا یئرلشن یاخلاشیق ۳۰۰ پ.ک.ک عۆضوو ۳۸ ساواش اۇچاقلارینین بۇمباردیمانی نتیجهسینده اؤلدو.
- ۲۰۰۸ - روسیهده دؤولت باشقانی سئچیمینی باشوزیر بیرینجی کؤمکچیسی دیمیتری مدودف یۆزده ۷۰/۲۸ رأیله قازاندی.


text:
اوتو لمان (فیزیکچی)
اوتو لمان (فیزیکچی) (اینگیلیسجه: Otto Lehmann (physicist)) بیلیم اینسان. ۱۳ ژانویه ۱۸۵۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۷ ایل عومر ائلهییب و ۱۷ ژوئن ۱۹۲۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوتو لمان (فیزیکچی) استراسبورق بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. اوْ فیزیک ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Otto Lehmann (physicist)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اوتو لمان (فیزیکچی) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
49958
۰۷ فروردین ۱۳۹۸
تورکمن نیوز: کوممدقاووزینگ؛ حنفیه آدینداقی حوزه علمیه مدرسینینگ آیتماغیندا: سیل آغیر مصیبت بولسادا کوپ زادلاری بیزه بیلدیردی؛ کیم سانگا دوغان، کیم سانگا آرقا و کیم سنینگ قین گونلرینگده پشتیبان بولجاق دیغین گورکزدی.
دونیأ تورکمن لرینینگ خبر آجانسینینگ آیتماغینا گورأ: داود آخوند رحمانی تورکمن صحرانینگ سیل باراسیندا قایتالاپ آیتدی: بو سیل بوتین تورکمن صحرانین آستینا قالدیریب دوغانلاریمیزی کوسه دی، اما ایرانینگ کوپ ولایاتلاریندان؛ ارومیه، تبریز، آذربایجان، کوردیستان، بلوچیستان حتی کرمانشاه دان کی اوزلری یر تیترمه بیلن باشاغا تورکمن صحراغا “یاوار” ادیپ کمکچی بولدیلار.
گپلشمه: یاشار نیازی
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
ایکی آی سونرا ایراندا گرچکلشهجک اولان جمهورباشقانلیغی و شهر شورالاری سئچیملری ایرانین سیاسی گلهجگی آچیسیندان فرقلی یؤنلردن اؤنم داشیرکن گونئی آذربایجان توپولومو و گونئی آذربایجانین سیاسی اتمسفرینی ده یاخیندان ایلگلندیرهجکدیر. ایران سیاستینده ائتگیلی اولان مرکزلر و حاکیمیتین بو سئچیملره یؤنهلیک گلیشدیردیگی سؤیلم دقته آلیندیغیندا مشارکت حداکثری تئریمی ایله دیله گتیردیکلری خالقین سئچیملره ان چوخ قاتیلیمی می؟ یوخسا قاتیلیمین آز اولماسیندان فایدالاناراق آیتالله خامنهاینین گنج و حزباللهی تئریمی ایله دیله گتیردیگی اصولگرا بیر دؤلتین ایش باشینا گتیریلمهسی می؟ سئچهنکلری آراسیندا کسین بیر سونوجا یئتیشمهدیکلری گؤرونور. فقط سیدحسن خمینینین سئچیمه آدای اولماسینین اؤنونون کسیلمهسی و شهر شورالاری اوچون اصلاحطلبرین وئردیگی بیر چوخ آدین صلاحیتلرینین اجرایی هیئتلر طرفیندن رد ائدیلمهسی حاکمیتین سئچیمه قاتیلیمین آز اولماسینی استراتژیک بیر گئچیش سورهجی اولاراق گؤزه آلیب ابراهیم رئیسی، محمدباقر قالیباف، علی لاریجانی، سعید جلیلی و عزتالله ضرغامی کیمی آدلارین اؤنونو آچاجاغی سئچهنهیینین گوجلو بیر احتمال اولاراق اؤنه چیخارماقدادیر. بو آرادا گونئی آذربایجان و ایران تورکلری ایچینده بللی بیر توپلومسال تابانا صاحب اولان و گونئی آذربایجان جغرافیاسیندا ائتگیلی بیر توپلومسال-سیاسال حرکته دؤنوشن گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین ده توتومو و یاخلاشیمی بو سئچیمی ان آز گونئی آذربایجان و ایران تورکلرینین جمعی ذهنیتینده جدی بیر شکیلده ائتگیلهیه بیلمه پتانسیلینه صاحب اولدوغو دا بیلینمکدهدیر. بورادا اؤنملی اولان سورو بو ائتگیلمهمهنین مکانیزماسینین نئجه اولاجاغی و هانسی آماجلار گودولمهلیدیر سوروسودور. بو آنالیزده گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین اوزون سورهلی چیخارلارینی دوشونهرک هانسی سیاستلر گلیشدیریلیرسه باشاریلی سونوجلار اله گتیریلهبیلیر مسئلهسی اینجهلنمیشدیر.
ایران جمهورباشقانلیغی سئچیملری: گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین یاخین تاریخی و گئچمیشی، توپلومسال، کولتورل و سیاسال تمللرینین ایچهریگی و ایران سیاستیندهکی رقیبلرینین سؤیلملری دقته آلیندیغیندا ایکی آنا یاخلاشیم فایدالی یاخلاشیملار و اوچ یاخلاشیم ضررلری یاخیلاشیملار اولاراق دگرلندیریلهبیلیر. بیرینجی فایدالی یاخلاشیما گؤره ایراندا گرچک و اؤزگور بیر سئچیمین اولمادیغی، انتخاباتدان داها چوخ انتصاباتین سؤز قونوسو اولدوغو و گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین تمل ایلکهلری ایله مؤجود ایران آنایاساسی آراسیندا هرهانسی بیر اورتاق یؤنون اولمادیغی سؤیلمیندن یولا چیخاراق سئچیمی تحریم ائدهبیلیر. بو سؤیلمین باشاریلی بیر سونوجا اولاشماسینی ساغلایان ان اؤنملی فاکتور بوگون ایران توپلومونون گئنلینه حاکم اولان اتمسفردیر. نئجه کی ایستر بیرچوخ انسانین دیله گتیردیگی و بیرچوخ آراشدیرما مرکزینین ده وورقولادیغی کیمی ایران توپلومونون اؤنملی بیر بؤلومو بو سئچیمه قاتیلمایاجاقدیر و قاتیلیم یوزدهسی اسلام جمهوریتینین سیاسی تاریخینین ان آز سویهسینه دوشهجکدیر. بو دورومدا گونئی آذربایجان توپلومو مؤجود دورومدان راحاتسیز اولان کوتلهلرین یانیندا دورماق و بو راحاتسیز کوتلهلرین سسی اولمایا چالیشماقلا توپلومسال تابانینی قوروماق، توپلومداکی سؤیلمسل آغیرلیغینی ساخلاماق و طرفدار کوتلهسینی گئنیشلتمهسینه فرصت تاپاجاقدیر. فقط بورادا اؤنملی اولان مسئله بو تحریمین نئجه اولمالیدیر مسئلهسیدیر؟ قوشقوسوز پاسیف بیر تحریمین هرهانسی بیر فایداسی اولمایاجاقدیر و اؤنملی اولان باغیمسیز بیر حرکت اولاراق اورتادا اولوب اؤز ایلکهلرینی و سؤیلمینی اؤنه چکرک تحریمی وورقولاماسیدیر. یوخسا سادهجه سسسیز قالماق بو آلانی گونئی آذربایجان ملٌی حرکتی ایله ان آز اسلام جمهوریتی قدر دشمن اولان مرکزیتچی گروهلار و سؤیلملره بوراخماق آنلامینا گلیر. بو آکتیو تحریم ده گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین الینده اولان مختلف سوسیال مئدیا حسابلاری (تلگرام، انستاگرام، توئیتر، کلاب هاوس، فیسبوک و..)، یازیلی و گؤرسل مدیا و میدانی فعالیتلرله گرچکلشهبیلر. بورادا اؤنملی اولان مسئله گونئی آذربایجان توپلومونون گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین توپلومون یانیندا اولماسینی حس ائتدیرمه مسئلهسیدیر و گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین سادهجه دیل، کیملیک و کولتوره دایالی بیر سیاسی حرکت اولماییب گونئی آذربایجانلیلارین اقتصادی و توپلومسال سورونلاری ایله ده یاخیندان ایلگلندیگی بیر حرکت اولدوغونون گؤستریلمهسیدیر. ایکینجی فایدالی سئچهنک اولاراق گؤرونن سئچهنک بیلینجلی بیر شکیلده اویونا گلمکدیر. بو بلکه ده ان دارتیشمالی و اؤنوموزدهکی ایکی آی ایچینده ان چوخ فیکیر آیریلیغینا سبب اولاجاق سئچهنکدیر. بو سئچهنهیه گؤره گونئی آذربایجان ملٌی حرکتی مسعود پزشکیان آراجیلیغی ایله و بو آدایین وئرهجهیی امتیازلاری قوللاناراق بو گونه قدر ایرانین رسمی سیاسی ادبیاتیندا قیرمیزی بیر چیزگی اولان فدرالیسم مسئلهسینی رسمی ادبیاتا داخل ائدرک گئنیش کوتلهلره اولاشما فرصتی تاپاجاقدیر. بونونلا بیرلیکده مسعود پزشکیان آراجیلیغی ایله اؤز سؤیلمسل باغیمسیزلیغینی دا گؤستره بیلر. مسعود پزشکیان مسئلهسینده هرکسین بیلدیگی مسئله پزشکیانین قاتیلیمی چوخالتماق اوچون حاکیمیتین قوللاندیغی بیر تاکتیک اولدوغودور و حاکیمیت پزشکیان واسطهسی ایله آذربایجان تورکلرینی سئچیمه قاتیلیمایا تشویق ائتمک ایستهییر. بو دا 1384 جمهورباشقانلیغی سئچیمی اؤرنگی اساس آلیناراق گرچکلشدیریلمک ایستهنیلمکدهدیر. 1384 جمهورباشقانلیغی سئچیملری دقته آلیندیغیندا مصطفی معین، مهدی کروبی و هاشمی رفسنجانی کیمی آدایلارین اولماسینا رغماً گونئی آذربایجاندا ان چوخ رایی سئچیملرین سونونجوسو محسن مهرعلیزاده گتیرمیشدیر. حاکیمیت بو دفعه ده مسعود پزشکیان آراجیلیغی ایله آذربایجان تورکلرینی اورتایا گتیرمهیه چالیشیر. فقط بورادا مسعود پزشکیانین یانیندا یئر آلمانین ان اؤنملی ضررلری گونئی آذربایجان توپلومو ایچینده گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینی اؤز ایلکهلریندن وازگئچه بیلن بیر حرکت وضعیتینه دوشورر و توپلومون اؤنملی بیر بؤلومو ایچینده صداقتسیز و آلیشوئریش اهلی بیر حرکت کیمی گؤستریر. گرچک بودور کی بوگون ایران توپلومونوندا 40% ایشسیز وار، بو درصد گونئی آذربایجانا گلنده داها چوخالیر، توپلومون اؤنملی بیر بؤلومو گلهجهیه یؤنهلیک اومودونو ایتیرمیش و دگیشیم اومودونو آرتیق حاکمیتین سوندوغو آلترناتیولر و سئچهنکلرده گؤرمور و بو دفعه اعتراضینی بیلدیرمک اوچون داها چوخ تحریم طرفینده یئر آلاجاقدیر. بو دورومدا گونئی آذربایجان ملٌی حرکتی ضمانتی اولمایان بیر وعده اوچون مسعود پزشکیانین یانیندا یئر آلاراق توپلومون بو بؤلومو ایچنیده اعتبارینی الدن وئرهبیلر. آنجاق اؤته یاندان دا حاکیمیت ایچینده ده بعضی گروهلار و ائتگیلی شخصلر و بوروکراتلار واردیر کی ایرانشهری دوشونجه قارشیسیندا دورموشلار و اسلام جمهوریتینین امٌتچی سؤیلمیندن یولا چیخاراق پانفارسیزمی آچیق بیر شکیلده انتقاد ائدیرلر. مسعود پزشکیانین یانیندا یئر آلماق ایستهین بو شخصلری ده تماماً گونئی آذربایجان ملٌی حرکتیندن اؤتهکیلشدیرمک دوغرو دگیل و اورتا و اوزون سورهده بو شخصلری قازانیب تماماً ملٌی حرکتین سؤیلمینه داخل ائتمک فایدالی اولار. بو آچیدان گونئی آذربایجان ملٌی حرکتی اوچون ان فایدالی سئچهنهیین تحریم اولدوغو بیر گرچکدیر فقط هله سیستم ایچینده تورکلویون چیخارلارینیین گودوله بیلمهسینه اینانلار دا تماماً اؤتهکیلشدیریلمهمهلیدیر. اوچ ضررلری یاخلاشیملار دا قوشقوسوز اصلاحطلبلر، اصولگرالار و براندازلار اولاراق اؤزلرینی تانیملایان مرکزیتچی قوهلرین یانیندا یئر آلماقدیر. گونئی آذربایجان ملٌی حرکتی بو اوچ قوهنین یانیندا یئر آلماقلا فارسجادا دنبالهرو دئییلن قویروق اولما تهلوکهسی یاشایا بیلر و بوتون قازانجلارینی بو اوچ قوهیه تسلیم ائتمیش اولار. اؤزهللیکله ده اصلاحطلبلرین آچیق بیر فارس میلیتچیلیگی سؤیلمینه صاحب اولدوغو و گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینی آذربایجان تورکلری ایچینده اؤزونه ان اؤنملی رقیب اولاراق گؤروب بو حرکتی ضعیفلتمهیه چالیشماسی دقته آلیندیغیندا اصلاحطلبلر قونوسوندا داها دقتلی اولونمالیدیر.
شهر شورالاری سئچیملری و باتی آذربایجان مسئلهسی: گونئی آذربایجانین گلهجهیینی و مؤجود دئموگرافیک یاپیسینی یاخیندان ایلگیلندیرن اؤنملی مسئلهلردن بیری باتی آذربایجاندا فعالیت گؤسترن کورد ائتنیک میللیتچیسی سیلاحلی اؤرگوتلر و ترورو بیر چؤزوم یولو اولاراق گؤرن گروهلاردیر. بو ترور اؤرگوتلری و بو اؤرگوتلرین گودومونده اولان گروهلار و شخصلرین باتی آذربایجانی بؤیوک کوردستان خریطهسینده گؤسترمهسی، یاخین تاریخده فرصت تاپدیقاجا گونئی آذربایجان تورکلرینه یؤنهلیک ائتنیک تمیزلیگه ال آپارایب گونئی آذربایجان تورکلرینی زورلا گؤچ ائتمهیه زورلامالاری و بونون بؤلگهنین تاریخی حافظهسینده بوراخدیغی ایزلر بؤلگهنین ان اؤنملی تهدیدلریدیر و قوشقوسوز بو تهدیدین هدفینده بیرینجی سیرادا آذربایجان تورکلری یئر آلماقدادیر. نئجه کی محتمل بیر ایچ قارقاشادا گونئی آذربایجان تورکلرینه یؤنهلیک جدی بیر سالدیریدا بولوناجاقلاری کسیندیر. بو سلاحلی اؤرگوتلرین بلکی ده فارس شوونیزمیندن داها چوخ دشمن گؤردوکلری ائتنیک گروه گونئی آذربایجان تورکلریدیر و گونئی آذربایجان تورکلری بو اؤرگوتلرین توپراق ادعالارینا اعتناسیز قالیرسا گلهجهیی آجیلارلا دولو اولاجاقدیر. بونون اوچون ایندیدن گرکن اؤنملرین آلینماسی گونئی آذربایجان ملٌی حرکتینین اؤنملی مسئلهلریندن بیری اولمالیدیر. بو دغرولتودا گونئی آذربایجان ملٌی حرکتی بؤلگهنین ائتنیک داغلیمینا دا حساس اولوب دئموگرافیک یاپیسینین دگیشمهسینه قارشی دورمالیدیر. بونون دا یوللاریندان بیری نه اولورسا اولسون و کیمین واسطهسی ایله اولورسا اولسون بؤلگهنین یئرل بوروکراسیسی تورکلرین الینده قالمالیدیر. یعنی اورتا و اوزون سورهلی چیخارلار دوشونولهرک بو تهدیدین اولدوغو باتی آذربایجان شهرلرینده شهر شورالاری سئچیمینه قاتیلماق و سیاسی گؤروشونه باخمادان ان چوخ قازانماق احتمالی اولان آدایلارا اوی وئریلمک تشویق ائدیلمهلیدیر. باشقا بیر دئییشله بو مسئلهیی حاکمیتین سئچیمه قاتیلیمی چوخالتماق اوچون قوللاندیغی بیر تاکتیک اولاراق دیله گتیریلن ادعالارا رغماً اورتا و اوزون سورهلی دوشونوب مسئلهنین تملینده اولان جدیت و حساسیت دقته آلیناراق باتی آذربایجاندا دئموگرافیک دنگه تهدیدی یاشادیغی شهرلرده بیر ده کوردستان استانیندا یئر آلان و تورکلرین یاشادیغی شهرلرده سئچیمه قاتیلماق و قازانما احتمالی ان یوکسک اولان آدایا اوی وئریلمک تاکتیکی اویقولانمالیدیر. بونون نه قازانجی اولور؟ سوروسو قارشیسیندا ایسه یئرل بوروکراسینین رقیب ائتنیک گروها بوراخیلماسینین ضررلری اولدوقجا یوکسک اولور، شهرلرین عمومی فضاسیندا ائتگین اولورلار، اؤز اقتصادی و سیاسی شبکهلرینی یایقینلاشدیریرلا و بو دا اثرلرینی اوزون سورهده گؤستریر دئیه جواب وئریله بیلیر.
بابک شاهد- تبریز آراشدیرمالاری مرکزی اوزمانی


text:
۱۷ ژانویه
۱۷ ژانویه — قریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۱۷-جی گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی ۳۴۸ گۆن واردیر (آرتیق ایللرده ۳۴۹ گۆن).
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۱۲۹۹ - عثمانلی ایمپیراتورلوغونو٬ اوْغوزلارین قایی بوْیونا منسوب عوْثمان غازی٬ آنادوْلو سلجوقلو دؤولتیندن باغیمسیزلیغینی اعلان ائدهرک قۇردو.
- ۱۶۰۵ - سروانتسین دوْن کیشوت رومانی ایلک دفعه یاییملاندی. رومانین ایکینجی بؤلومو ده ۱۰ ایل سوْنرا چاپ اوْلوندو.
- ۱۶۸۵ - وینده ایلک کافهنی ژوهانس دیوداتو آچدی.
- ۱۸۱۹ - سیمون بولیوار کولومبیا جۆمهۇریتینی اعلان ائتدی.
- ۱۸۵۲ - ساند ریور آندلاشماسی ایله بیرلشمیش شاهلیق٬ ترانسوال دئدیگی (گۆنئی آفریقا) بوئر مۆستعمرهلرینین باغیمسیزلیغینی قبول ائتدی.
- ۱۹۰۹ - فنرباخچا ایله قالاتاسارای ایلک دفعه قارشیلاشدی: ف.ب ۰٬ ق.س ۲.
- ۱۹۱۷ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ویرجین آدالارینی ۲۵ میلیون دوْلارلا دانمارکدان آلدی.
- ۱۹۲۳ - مصطفی کمال پاشانین ایزمیتده دۆزنلهدیگی ایلک باسین توْپلانتیسی٬ سحره یاخین سوْنا چاتدی.
- ۱۹۴۴ - مونت کازینو دؤیوشو: ایکینجی دۆنیا ساواشینین ان اۇزون و قانلی دؤیوشلریندن بیری باشلاندی.
- ۱۹۴۵ - شوروی قوْشونلاری ورشو شهرینه گیردی.
- ۱۹۶۴ - لندن کونفراسیندا قیبریس تۆرک جمعیتینی تمثیل ائدن رئوف دنکتاش دانیشدی. رئوف دنکتاش٬ فدرال ایدارهیه گئدیلمزسه٬ آیری بیر حؤکومت قۇراجاقلارینی آچیقلادی.
- ۱۹۹۱ - خلیج ساواشی٬ مۆتّفیق اۇچاقلارینین عیراق و کووئیتدهکی هدفلری وۇرمالارییلا باشلادی.


text:
تورکیه صادرات رکوردو قیردی
"۱۲ آیلیق صادراتدا دا ۲۰۷،۵ میلیارد دلار ایله یئنی بیر جمهوریت رکوردو قیردیق"
تورکیهنین آگوست آیی صادراتی گئچهن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۵۲ آرتاراق ۱۸،۹ میلیارد دلار اولدو.
تجارت باخانی محمد موش، آگوست آیی خاریجی تجارت رقملرینی آچیقلادی.
باخان موش،
"آگوست صادراتی ۱۸،۹ میلیارد دلار اولارکهن ان یوکسک آگوست رقمینه چاتدیق. ۱۲ آیلیق صادراتدا دا ۲۰۷،۵ میلیارد دلار ایله یئنی بیر جمهوریت رکوردو قیردیق" دئدی.
موش،
"ژانویه-آگوست دؤورونده صادرات ۲۰۲۰ین عینی دؤورونه گؤره یوزده ۳۷ آرتاراق ۱۴۰،۲ میلیارد دلار اولدو. ایل سونوندا صادراتین ۲۱۰ میلیارد دلارا چاتاجاغینا اینانجیمیز تام. صادراتداکی سرعتله یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) اؤنجهسی دورومو گئریده بوراخدیق" ایفادهلرینی ایشلتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهنین دونیا صادراتینداکی پایی یوزده بیری آشدی
"آرتیق تورک محصوللاری دونیانین دؤرد بیر یانینا صادر ائدیلیر. بو اوغور تورکیهنین"
تورکیه ایله آذربایجان آراسیندا طبیعی گاز تیجارت آنلاشماسی
"تورکیه، باشاریلی بیر انرژی دیپلوماسیسی ایجرا ائدرک دونیانین جدی بیر عرضه بحرانییلا قارشیلاشدیغی دؤورو سیخینتیسیز شکیلده سوووشدوراجاق"
تورکیهده خاریجیلره ائو ساتیشیندا رکورد
ایران وطنداشلاری، توپلام ۱۳۲۳ ائو آلیشی ایله، تورکیهدن ائو آلان خارجی اؤلکه وطنداشلاری آراسیندا بیرینجی یئری توتدو