text:
بوندسلیقا
بوندسلیگا (آلمانجا: Fußball-Bundesliga)، آلمان نین ان اوست فوتبال لیگی دیر کی ۱۹۶۳-جی ایلدن هر ایل اویناییلیر. بو لیگ ده ۱۸ تاخیم چیخیش ائدیلر. بوندسلیگا آلمانجا، میلی لیگ معنا سین وریر.
بوندسلیگا آوروپا داخیلینده ان کیفیتلی ۵ لیگ لردن بیری حیساب اولونور.
تاریخیدَییشدیر
آلمان دا فوتبال ۱۹۰۳-جی ایلدن شرقی آلمان لیگی آدی ایله باشلاندی. بو لیگین ان چوخ شامپیون اولان تاخیمی بایرن مونیخ دی کی ۲۳ دفعه شامپیون اولوب. ۱۹۶۳-جی ایلدن بوندسلیگا نین تزه شکیلینده چوخ شامپیون اولان تاخیم بایرن مونیخ دی کی (۲۸ دفعه) شامپیون اولوب دیر. دورتموند (۵ دفعه) و بوروسیا مونشنقلادباخ (۵ دفعه) شامپیونلیق نان، بایرن مونیخی تعقیب ائدیلر. بو تاخیملارین یانیندا آوروپا و میللی قازانان لارین بعضیسی عیبارت دیر وولفسبورق، شالکه ۰۴ دیلار.


c: text/html

text:
- بۆتۆن باشلار، دائیما دیری وە سۆرکلی ایشینین باشئندا اۇلان آللاە ایین سایغئیلا أگیلمیش، یانلئشلارئ یۆکلننلرین حایاللری ایسە بۇشا چئقمئشتئر.
- اینانئپ گۆونەرک ایی ایشلر یاپان، کندینە حاقسئزلئق أدیلمەسیندن دە، حاققئنئن یەنمەسیندن دە قۇرقماز.
- بؤیلە بونو (قورئانئ)، عارابچا قورئانلار (آیت کۆمەلری) حالیندە ایندیردیک. تهدیدلری دە اۇنون ایچیندە، دگیشیک بیچیملردە آنلاتتئق کی یانلئشلاردان ساقئنسئنلار یا دا قورئان اۇنلار ایچین بیر بیلگی اۇلوشتورسون.
- گرچک حۆکۆمدار اۇلان آللاە پک یۆجەدیر. قورئانئن (ایلگیلی آیت کۆمەلرینین) سانا واحیەدیلمەسی تاماملانمادان (حۆکۆم ورمکتە) عاجلە أتمە! دە کی: “راببیم! عیلمیمی آرتئر!”
- داحا اؤنجە آدمە بیر أمیر ورمیشتیک آما اۇنو عاقلئندان چئقاردئ. اۇندا بیر قارارلئلئق گؤرمەدیک.
- بیر گۆن ملکلرە: “آدمە سجدە أدین (اۇنون قارشئسئندا سایغئیلا أگیلین)!” دەدیک. ایبلیس حاریج همن سجدە أتتیلر، آما ایبلیس دیرندی.
- دەدیک کی: “أی آدم! بو سانا دا أشینە دە دۆشماندئر. ساقئن سیزی بو باحچەدن چئقارماسئن، یۇقسا سئقئنتئیا گیررسین.
- بورادا نە آچلئق چکرسین، نە دە چئپلاق قالئرسئن.
- بوردا سوسوزلوق چکمز، گۆنش آلتئندا دا قالمازسئن.”
- سۇنرا شەیطان اۇنا فئسئلدادئ: “باق آدم! سانا اؤلۆمسۆزلۆک آغاجئنئ وە یئپرانمایاجاق بیر سالطاناتئ گؤسترەییم می؟” دەدی.
- ایکیسی دە اۇ آغاچتان یەدیلر، بونون اۆزرینە بدنلری کندیلرینە گؤرۆندۆ. باحچەنین یاپراقلارئنئ اۆست اۆستە قۇیوپ اؤرتۆنمەیە باشلادئلار. آدم راببینە عیصیان أتتی وە یانلئش قورغولارا قاپئلدئ.
- سۇنرا راببی اۇنو سچتی، تەوبەسینی (دؤنۆشۆنۆ) قابول أتتی وە دۇغرو یۇلو گؤستردی.
- (آللاە، آدم ایلە حاووایا) دەدی کی: “ایکینیز بیرلیکتە اۇ باحچەدن اینین. بیربیرینیز دیگرینە دۆشماندئر! طارافئمدان بیر رهبر (کیتاب) گلیر دە، کیم رهبریمە اویارسا؛ نە یانلئش یۇلا گیرر، نە دە موتسوز اۇلور.
- کیم دە ذیکریمدن (کیتابئمدان) یۆز چەویریرسە، سئقئنتئلئ بیر حایاتئ اۇلور. اۇنو قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆ ماحشر یرینە کؤر اۇلاراق گتیریریز.”
- (اۇ دا:) “راببیم! بنی ماحشر یرینە نەدن کؤر اۇلاراق گتیردین؟ حالبوکی بن گؤرن بیرییدیم.” دەر.
- آللاە دەر کی: “اؤیلە آما آیتلریمیز سانا گلدی. سن دە اۇنلارئ اونوتتون (عاقلئندان چئقاردئن)! بوگۆن دە سن، عاینئ شکیلدە اونوتولاجاقسئن.”
- آشئرئ گیدن وە راببینین آیتلرینە گۆونمەینلری ایشتە بؤیلە جزالاندئرئرئز. شۆبهەسیز کی آحیرتتەکی عاذاب أن چتین وە أن قالئجئ اۇلاندئر.
- کندیلریندن اؤنجە نیجە نسیللری یۇق أتمیش اۇلمامئز، اۇنلارئ یۇلا گتیرمەدی می؟ اۆستەلیک بونلار، اۇنلارئ یاشادئغئ یرلردە دۇلاشماقتادئر. یانلئشلاردان أنگللـەین بیر عاقلا صاحیب اۇلانلار ایچین بوندا آیتلر (گؤسترگەلر) واردئر.
- راببین طارافئندان أوولجە وریلمیش بیر سؤز وە بلیرلنمیش بیر أجل اۇلماسایدئ، گرکن موطلاقا یاپئلئردئ.
- اۇنلارئن سؤیلەدیکلرینە صابرەت (دوروشونو بۇزما)! گۆنشین دۇغماسئندان اؤنجە دە، باتماسئندان اؤنجە دە هر شەیی گۆزل یاپماسئنا قارشئلئق راببینە عیبادت أت! گجە ساعاتلریندە وە گۆندۆزۆن بؤلۆملریندە دە عیبادت أت کی، ممنون قالاسئن!
- ایمتیحان أدەلیم دییە، اۇنلاردان باعضئ کسیملری یارارلاندئردئغئمئز دۆنیا حایاتئنئن سۆسلرینە گؤزۆنۆ دیکمە! راببینین وردیگی رئزئق داحا حایئرلئ وە قالئجئدئر.
- عائیلەنە نامازئ أمرەت! سن دە اۇنو ثباتلا قئل! سندن بیر رئزئق ایستەمەییز، سانا رئزئق ورن بیزیز. موتلو سۇن، کندینی یانلئشلاردان قۇرویان ایچیندیر.
- دەدیلر کی: “بیزە راببیندن بیر موعجیزە گتیرسەیدی یا!” اؤنجەکی کیتابلاردا اۇلانلارئن آچئق بلگەسی (قورئان) اۇنلارا گلمەدی می؟
- قورئان گلمەدن اؤنجە اۇنلارئ بیر عاذاب ایلە یۇق أتسەیدیک، دەرلردی کی: “راببیمیز! بؤیلە رذیل حالە دۆشۆپ سۆرۆنمەدن اؤنجە کشکە بیزە بیر ألچی گؤندرسەیدین دە، سنین آیتلرینە اویسایدئق!”
- دەکی: “هرکس بکلەمکتەدیر، سیز دە بکلەیین! یۇلو دۆزگۆن اۇلانلارئن کیملر اۇلدوغونو، کیملرین دۇغرو یۇلا گلدیگینی یاقئندا اؤگرنەجکسینیز!”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
باغیمسیز کوروواسی دؤولتی
باغیمسیز کوروواسی دؤولتی (اینگیلیسجه: Independent State of Croatia، فارسجا: دولت مستقل کرواسی، عربجه: دولة كرواتيا المستقلة، فرانسهجه: État indépendant de Croatie، آلمانجا: Unabhängiger Staat Kroatien، ایتالیاجا: Stato Indipendente di Croazia، روسجا: HeзaBиcиMoe rocyдapcTBo XopBaTия) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. باغیمسیز کوروواسی دؤولتی 1941 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1945 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Mussolini and Pavelic 1941.jpg
- Ustasa guard, Jasenovac.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
یاشلانماغا باغلی حافظه ایتکیسی معالجه اولابیلر
آراشدیرماچیلار، انسان استفادهسی اوچون آغیز یولو ایله آلینابیلهن بیر درمان حاضیرلامیشلار
یاشلانما ایله اورتایا چیخان حافظه ایتکیسینین قارشیسینی آلماق اولار.
اینگیلترهدهکی کمبریج و لیدز اونیورسیتهلرینین بیلیم آداملاری بئینین حجره دیشی ماتریسیندهکی دییشیکلیکلرین یاشلانماقلا یادداش ایتکیسینه سبب اولدوغونو گؤستردیلر، آنجاق ژنتیک معالجه اصوللاری ایله بونلاری گئری قایتارماق ممکندور.
آراشدیرماچیلار چوخ یاشلی حساب ائدیلهن ۲۰ آیلیق سیچانلارین، آلتی آیلیق سیچانلارا نیسبتاً حافظهلرینده اسکیکلیک گؤستردیگینی اورتایا چیخارتدی.
اکیب، یاشلانان سیچانلاری، بیر 'ویرال ناقل' قوللاناراق قوجالمیش سیچانلاری معالجه ائتدی و یاشلی سیچانلاردا حافظهنین یئنیدن ساغالدیغینی کشف ائتدی. معالجه اونورغا یارالانماسینی دا یاخشیلاشدیریر.
چالیشما، بَللهک ایتکیسی و آلزایمر خستهلری اوچون ده اومود وئرهبیلر.
آراشدیرماچیلار، انسان استفادهسی اوچون آغیز یولو ایله آلینابیلهن بیر درمان حاضیرلامیشلار.
ایلگیلیلی خبرلر
کوروناویروس ۸ هفتهده ۱۷۰ میندن چوخ اینسان اؤلدوردو
"بونلار سادهجه بیلدیریلهن اؤلوملردیر، گئرچک رقملر بوندان داها چوخدور"
بروکسل بو ایل گۆنش گؤرمهدی
بولودلو و یاغیشلی هاواسی ایله تانینان بروکسلده، ۲۰۲۳.جو ایلین باشیندان بو یانا ۲۸ ساعات ۴ دقیقه گۆنش گؤروندو
چینده سون ۵۴ ایلین ان سویوق گونو یاشاندی
موهه شهرینده هاوا سویوقلوغو ۲۲ ژانویهده صیفیرین آلیتندا ۵۳ درجه اولاراق اؤلچولدو


text:
ورسای، کنتاکی
ورسای، کنتاکی (اینگیلیسجه: Versailles, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۸۵۶۸ نفر دیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمنلیدیر. ایقتیصادیسی اکینچیلییه وابستهدیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارتده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
- http://www.versaillesky.com - ورسای شهرین رسمی وب سایتی
- کنتاکی توریسم بؤلومو
- Kentucky.gov: منیم کنتاکی ائویم
- کنتاکی توریسم بؤلومو
- کنتاکی اۆچون انرژی و چئوره (مۆحیط زیست) معلوماتلاری
- کنتاکی ویژوال کیتابخاناسی
- کنتاکی دؤولت وئریتابانلاری(دیتابیس) Archived 2008-05-15 at the Wayback Machine."
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
جنوبی آفریقا
جنوبی آفریقا(اینگیلیسجه:South Africa) یا رسمی اولاراق جنوبی آفریقا جمهوریتی آفریقا قاره سینین جنوبی اوجوندا یئرلشن اؤلکه دیر. اساسی قانونوندا اون بیر رسمی دیل تانینیر. جنوبی آفریقانین اوچ پایتاخت شهری وار:کئیپ تاون مجلیس اوتوراجاغی کیمی قانون وئریجیلیک باشکندی،پرئتورییا جمهوررییسی و وزیرلر کابینیه سینین اوتوراجاغی کیمی اینظیباطی باشکندی، و بلومفونتئین آپئللاسییا عالی محکمه نین اوتوراجاغی کیمی محکمه باشکندی دیر.
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- آفریقا اؤلکهلری
- اؤلکهلر
- اینگیلیسیجه دانیشان اؤلکهلر
- جی ۲۰ اؤلکهلر
- آفریقا بیرلیگی اؤلکهلری
- South Africa
- Afrikaans-speaking countries and territories
- Bantu countries and territories
- BRICS nations
- Commonwealth republics
- Countries in Africa
- اینگیلیسجه دانیشان اؤلکهلر و اراضیلر
- Member states of the Commonwealth of Nations
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر
- Southern African countries
- ۱۹۱۰ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر


text:
کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو
کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: California State University, فارسجا: دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، عربجه: جامعة كاليفورنيا الحكومية)آمریکانین لانق بیچ شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو ۱۸۵۷ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[File:Titans_ivy_topiary.jpg|


text:
خلوصی آقار آذربایجان دا
تۆرک وزیر آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی تاراپیندان قابول ادیلدی
آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی الهام علی یف تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیری خلوصی آقار و بیله لیگیندأکی توُپارینی قابول اتدی.
آقار پایتاغت باکوداقی قابل ادیلشیکده تۆرک دۆنیأسی نینگ اولی و عالیم یوُلباشچیسی حیدر علی یووینگ "یکه میللت، یکه دؤولت" پیکری بیلن ایکی یوردونگ آراسینداقی دوُغانلیغینگ دوُوام ادیأندیگینه اۆنس چکدی.
30 ییللیق اشغال-ی 44 گۆنلۆک واطان ساواشی بیلن قوتاردان آذربایجان ینگ ینگیش گۆنۆنی قوتلان آقار،
"آذربایجان ینگ قشونی 44 گۆن دوُوام ادن واطان ساواشیندا اشغال آستینداقی اؤز توُپراقلارینی آزات اتدی. ینگیش قازانیپ بیلجک گۆیچ و مۆمکینچیلیگه ایه بوُلاندیغینی و تۆرک ینگ گۆیجۆنی بۆتین دۆنیأ گؤرکِزدی" دیدی.
یاغدایلاری یاقیندان ایزارلایاندیقلارینی آیدان آقار،
"آذربایجانلی دوُغانلاریمیز بیلن حیذماتداشلیغیمیزا دوُوام اتدیرریس. حاربی ساپاق و گنگهشلر بیلن قوُرانماق صناغاتی مسئله لرینده نأمه ادیلجکدیگینی بیله لیکده ایشلهشیپ گؤریأریس" دیدی.
آذربایجان بیلن تۆرکیأنینگ بیله لیکده پاراحاتچیلیق اۆچین ارمنیستان تاراپینا ال اوزاداندیغینی و مونونگ ارمنیستان تاراپیندان دۆشۆنیلمه گینی آرزوو ادن آقار "بو مسئله بؤلگه اۆچین أهمیتلی مسئله. شیله لیک بیلن قفقازینگ پاراحاتچیلیق و آسودالیق بؤلگه سینه اؤورۆلندیگینی ارمنیستان باشدا بوُلماق بیلن هممه تاراپلارینگ گؤرمهگی گرهکلیدیر" دیدی.
تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیری آذربایجانلی ایشدشی ژنرال ذاکر حسنوف بیلن ده دوشوشدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه ده یر تیتره مه سینده اؤلِنلرینگ سانی 7 مۆنگ 108 آداما یتدی
ییقیلان 5 مۆنگ 775 جایدا بارلاغ حالاص ادیش ایشلری دوُوام ادیأر
أردوُغان یر تیتره مه سی بوُلان ولایاتلاری باریپ گؤرِر
أردوُغان ضلل گؤرِن ولایاتلاردا بارلاغ گچیرر و آلیپ باریلان ایشلری کنترل ادر
تۆرکیه دأکی یر تیتره مه سینده ییتگیلرینگ سانی 6234 آداما یتدی
79 مۆنگ 110 پرسنل بارلاغ- حالاص ادیش و کؤمِک ایشلرینه قاتناشیار


text:
اوشاقلارا یاخچی آد قویماق دده، ننهنین بیر وظیفهسیدیر. بیز بو وظیفهنی یاخچی یئرینه یئتیرمهسک جامعهده بیر عده یاخچی آد قویانلار وار کی، سونرا بیز قویدوغوموز آدلاری تکمیللشدیرهجکلر.
دوققوز آیدان سونرا بیزیم قونشونون بیر اوغلو اولدو. اوشاق چوخ گؤزل، دوزلو، اورهیه یاتان بیر کؤرپهایدی. اوشاغین اولما خبری قوهوم- اقریبا، دوست- تانیشا یاییلان کیمی، هره بیر قابلامادان، قازاندان، مجمعیدن، چایداندان ووروب قولتوغونا، اوشاغین آتا- آناسینا “گؤزونوز آیدین اولسون”- دئمک قصدیایله، اوز قویدولار اوشاق ائوینه.
اوشاق ائوینده هره بیرسؤز دئییر. آنجاق ایکی سؤز هرسؤزدن آرتیق ائشیدیلیر. بیری اوشاغین کیمه اوخشاماسی و ایکینجیسیایسه آدینین نه اولماسی.
قیزقاییت خانیم هله یئره اوتورمامیشکن سؤزه باشلاییر:
– آی بالا گؤزلریز آیدین اولسون! اوغلاندیدا؟ ماشاللاه، ماشاللاه. آللاه ساخلاسین. نهده گؤزلدی. ائله بیل بیزیم میریشین باشین کسیب، قویموسان بونا.
اوشاغین خالاسی فرصتی فووتا وئرمهدن اعتراض ائتدی:
– وا، گینه من دئسم بیر سؤز، هامی دئییر ائله بیل بیزیم زولفعلینن جوت آلمادیلار.
بو آندا قاپی دؤیولدو. بیر خانیم الینده گؤیوم میرتدانا، میرتدانا ایچری گیردی:
– خالان قوربان اولسون بالا، هیچ گؤر بیزه خبر وئریرلر.
قاپیدان ایچری گیرمهمیش، یوگوروب اوشاغین اوستونه:
– بالاما قوبان ایلانلار، بالام نه واخت دیل آنلار.
اوچ گونلوک اوشاغی آتیر توتور، اوینادیر. بیر تههر اوشاغی اونون الیندن آلیرلار. باشلاییر سؤزه:
– آدین خالاسی قویاجاق. محرم دئییب آدین اوروجعلی قویون.
اوغلانین باجیسی جلد یئردن قالخدی:
– خالاجان گذشت ائیلیهسیزها، بیز تازا آدلاردان قویاجاغیق.
اؤزونو یاتماغا ووران اوشاق ننهسی بو سؤزلری ائشیدن کیمی دیک قالخدی:
– قوقولی بالام، بالاجا بالام، قوربانین اولوم. کیشد،کیشد. آدین ممیش قویاجاغام بالامین.
اوشاغین ددهسی بو آد قویما یاریشیندان گئری قالماماق اوچون، میدانا گیردی:
– آدین اؤزوم قویاجاغام. نه ممیش، نه چپیش، منیم رحمتلیک ددهمین آدی غضنفر ایدی. دئییرم ائله غضنفر قویون قورتولسون.
هامینین دوداقلاری ساللاندی.
– غضنفر؟!!
نهایت اوشاغین ننهسی سؤزون یئریتدی. اوشاغین آدین ممیش قویدولار.
باشیزی چوخ آغریتماییم. ممیش یاواش- یاواش بؤیویور، چیخیر کوچهیه. گئدیر، گلیر. بترده بیر هئیکل سالیب. بیر گون کوچهده او آد قویان دوببهلرین بیرینه راست گلیر. آقا سوروشور:
– بو کیمین قودوقودو؟ آدی نمندی؟
دئییرلر فیلان کسین اوغلودور، آدیدا ممیشدی. آقا بویورور:
– بو کی گامیشا چوخ اوخشاییر تا ممیشه. فوری آد قویما اولدو. گامیش ممیش دوشدو آغیزلارا. ممیشین بؤیویوب کیشی اولماغینا باخمایاراق، گامیش لقبی قالدی اوستونده. او ائولنندن سونرادا ممیش آدی یاددان چیخسادا، گامیش لقبی یاددان چیخمادی کی چیخمادی. ممیش، گامیشلا ائکیز یاشادی….


text:
فخرالدین آلتون تأزه تکنولوژیلارینگ دؤرهدِن دۆنیأقاراییشی حاقدا بیانات بردی
آراقاتناشیق اداراسی نینگ باشلیغی تۆرکیأنینگ دۆنیأدأکی أهمیتینه اۆنس چکدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیقلیغی نینگ آراقاتناشیق اداراسی نینگ باشلیغی فخرالدین آلتون تۆرکیأنینگ "حاص عادالاتلی بیر دۆنیأ مۆمکین" شیغاری بیلن عامالا آشیریان حاقیقات اوغرونداقی گؤرهشینی آراقاتناشیق اؤلچهگینده دوُوام اتدیرمأگه سینانشیاندیقلارینی آیتدی.
فخرالدین آلتون ایستامبول دا گچیریلیأن حالقارا استراتژیک آراقاتناشیق کنفرانسیندا (Stratcom Summit) چیقیش اتدی.
آلتون تۆرکیأنینگ حالقارا میدانلارداقی اوُرنونا اۆنس چکیپ،
"تۆرکیه گلوبال دارتغینلیقلار دؤورۆنده جمهورباشلیغیمیز رجب طیب أردوُغان ینگ یوُلباشچیلیغیندا دورنوقلاشدیریجی گۆیجه اؤورۆلدی. بؤلگه آرا گۆیچ و گلوبال اوُیونچی حؤکمۆنده تۆرکیه دینگه بیر دورنوقلی یورت بوُلماق بیلن چأکلِنمهیأر، داش تؤوهرِگینی دورنوقلاشدیریان گۆیجۆنی ایشجنگ داشاری سیاساتی بیلن گؤرکِزیأر. مونگا اینگ سوُنگقی میثال جمهورباشلیغیمیزینگ 24-نجی فورال دا باشلان روسیا- اوکراینا ساواشیندا دورموشا گچیرن پاراحاتچیلیق دیپلماسیسیدیر" دیدی.
فخرالدین آلتون "حاص عادالاتلی بیر دۆنیأ مۆمکین" شیغاری بیلن عامالا آشیریان حاقیقات اوغرونداقی گؤرهشینی آراقاتناشیق اؤلچِهگینده دوُوام اتدیرمأگه سینانشیاندیغینی بیلدیردی.
بیله کی تاراپدان، فخرالدین آلتون گۆن باتار مدیاسینا اساسلانیان دۆنیأقاراییش اساسیندا قورلان گلوبال سیاسی و ایقدیصادی ترتیپ- دۆزگۆنینگ حأضیرکی واغتدا دۆیپلی مسئله لر، دارتغینلیقلار، قینچیلیقلار و بِللیسیزلیکلر بیلن یۆز یۆزه بوُلاندیغینی نیغتادی.
"تأزه مدیا تکنولوژیلاری آرقالی آبانیان تهدیتلره قارشی بیلهلیکده گؤرهشمهلیدیرس" دیهن آراقاتناشیق اداراسی نینگ باشلیغی،
"بیز اؤزۆمیزی حاقیقاتدان سوُنگقی دؤوۆرده (Post Truth) سایبر یالانلاردان، تأثیرلی آژانلاردان، سایبر استعماردان و اشغالدان قوُراماغا مجبوردیرس" دیدی.
دِگیشلی حابارلار
أردوُغان: مارت آیی نینگ آخیریندا قارادنگیزینگ طبیغی گازی اؤیلره گلر
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، بیلهجیک ولایاتیندا آلتین ماغدانینی آچدی
دانمارک ینگ ایلچیسی تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیرلیگینه چاغیریلدی
دانمارک ینگ قرآن کریم-ه حوُرماتسیزلیق ادیلمهگینه روغصات برمه گیندن سوُنگرا آنکاراداقی ایلچیسی داشاری ایشلر وزیرلیگینه چاغیریلدی
تۆرکیه آذربایجان ینگ ایلچیحاناسینا قورالان هۆجۆمی یازغاردی
تۆرکیه آذربایجان ینگ تهران داقی ایلچیحاناسینا ادیلن هۆجۆمی برک یازغاردی


text:
برکتلی هیلال
برکتلی هیلال (اینگیلیسجه: Fertile Crescent)، اورتا شرقده، قرب و اورتا شرق سیویلیزاسییالارینین دوغولدوغو بولگه دیر.ترمینی ایلک دفعه آمئریکالی شرقشوناس و آرخئولوق جئیمز هئنری برئستئد ایستیفاده ائتمیشدیر.[۱].
برکتلی هیلال، قیشلاری یاغیشلی، یایلاری قوراق کئچن آرالیق دنیزی ایقلیمینین سووئرئن اولدوغو، آیپارا فورماسیندا، اولدوقجا بیتک بیر ساحه دن عیبارتدیر.گونئی ده عربیستان چولو ایله قوزئی ده شرقی آنادولو داغلیق بولگه سی آراسیندا یئر آلیر. کوهنه بابیل توپراقلاری ایله درحال یاخینینداکی ائلامدان (بو گون ایرانین گونئی-باتی سی) دجله و فرات چایلاری ایله آسسورییا توپراقلارینا قده ر اوزانیر.زاقروس داغلاریندان، قربده سورییا اوزه رینده آرالیق دنیزینه، گونئی قده ر ایستیقامتینده ده فلسطینین گونئییینه اولان توپراقلاری ائحاطه ائدیر. میصیرین نیل وادیسینی ده بو بولگه ایچینه سوخانلار واردیر؛ چونکو بوراداکی سینا چولو، مئزوپوتامییا و سورییادا داواملیلیغی پوزان دیگر چوللردن داها بویوک دئییلدیر.بولگه ده یاخشی محصول آلا بیلمک، حتتا اکینچیلیک ائده بیلمک اۆچون سووارما ضروریدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Columbia Encyclopedia. Columbia University Press. 2008. http://education.yahoo.com/reference/encyclopedia/entry/FertileC. Retrieved 2008-09-23". 2007-05-15-ده اوریجنال-دن آرشیولشدیریلمیشدیر. 2015-02-14-ده یوخلانیب.
{{cite web}}: External link in
(help)
|title=
قایناقلار[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- Ancient Fertile Crescent Almost Gone, Satellite Images Show - from National Geographic News, May 18, 2001


text:
هواردزویل، کولورادو
هواردزویل، کولورادو (اینگیلیسجه:Howardsville, Colorado ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر و کولورادو ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Howardsville, Colorado". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. 2008-01-09-ده یوخلانیب.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Howardsville, Colorado»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هواردزویل، کولورادو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوستاد عزیز محسنی حیاتا گوز یومدو.
«ادبیات سئونلر» گروهو
ازلدن بئله دیر چونکی کاینات
جهان دایمیدیر، عؤمور امانات
الدن اله کئچیر وفاسیز حیات
بیز گلدی گئدریک سن یاشا دونیا …
بو آجی خبر ادبیات، مدنیت عائلهسینی اورهک ائویندن سارسیتدی. بیر عؤمور ائلینین، وطنینین سعادتی اوغروندا یازیب یاردان اینسان، وطنیمیزین زحمتکشلرینین قایغیکئشی اوستاد عزیز محسنی ۹۵ یاشیندا امریکادا حیاتا گؤز یومدو.
ائلیمیزین شرفلی اوغلو بیزدن آیریلسادا اوزون ایللرین خاطیرهسی، یازیلاری، آراشدیرمالاری خالقیمیزین یادداشیندان سیلینن دئییل.
«ادبیات سئونلر» گروهو اوستاد عزیز محسنینین ابدی خاطیرهسینه عشق اولسون دئییر. بو آجی کدرلی آیریلیغی عزیز محسنی عائلهسینه، «صابر» انجمنینه، اوستادین بوتون سئونلرینه، قلمداشلارینا تسلیت دئییب، باش ساغلیغی وئریر. آذربایجان باشین ساغ اولسون.
«ادبیات سئونلر»
۹۸/۹/۶


text:
«آلچا گؤزوندن گلسین» رومانینین آراشدیرماسی
سحرخیاوی
حئکایه کارگاهیمیزدا سایین حافظخیاوینین دیلیندن «تورکجه بیر رومان» یازماغینی ائشیدن گوندن بو کیتابین ایشیق اوزو گورمهسینین یولونو گؤزلهییردیم. بونون ان باشقا اؤزللیگی آنا دیلیمیزده اولماسی ایدی.
سوندا آرزوموز یئرینه چاتدی و «آلچا گوزوندن گلسین» کیتابی سانال دونیاسیندا اینترنتی نشر اولوندو. ائله بو خبر یاییلان ایلک گونو کیتابی فایلدان اَندیردیم و ایکی گون سانال دونیاسینین قئیدینی ووروب کیتابی اوخویوب سونا یئتیردیم.
ایندی ایسه ایستیرم بو کیتاب بارهده شخصی نظریمی بیر اوخوجو عنواندا یازام. اولسون کی بلکه بو باخیش چوخ علمی تنقید دئییل. چونکو نقد بیر علمدیر و من منتقد دئییلم، آمما اوزون ایللر قیسا حئکایهلر و رومانلار اوخوماق تجربهلریمله بو رومانا بیر باخیش یازیرام:
ایلک حئکایهنین محتواسی و قووت یئرلری:
بو حئکایه بیر «توی» مراسیمینی سینما پردهسی کیمی بیزیم اوزوموزه آچیر. حئکایه «آراز» آددا بیر اوزون ساچلی گؤزل اوغلانین تویا گلمهسی ایله باشلانیر. سونرا داستان بوتون توی حیطینده و بعضن کوچهده ایتفاق دوشور.
دوغروسو جناب خیاوی او قدر ریزهکارلیقلا بو داستانی یازیب کی من او ایکی گونده اؤزومو او تویون ایچینده حیس ائلهدیم و بو یازیچینین قلمینین گوجونو گؤستریر. آداملارین گؤزلرینین رنگی، قیافهسی، پالتارلارینین جزئیاتی، حیطین منظرهسی، زئرزمی و. . . . بوتونلیکله بو روماندا او قدر جزئیاتلا آچیقلانیب کی دوستلار اوخوسالار منیم نه دئدییمی دوشونَرلر. داستان اوچونجو شخص دیلی(دانای کل)دیلی ایله روایت اولونوب.
داستانین ضعفلری: حقیقتی بو رومان یوخاری درجهده منیم ماراقیمی بیر اوخوجو عنواندا قازانمادی. بو سببلره:
۱)بو کیتاب رومان آدلانسا دا، منجه رومان دئییل، بلکه پوئیست(داستان بلند) آدلاساق اونو داها یاخشی دیر.
۲)داستاندا تعلیق «گره افکنی» یوخدو. داستان بیر مستقیم خطین اوستونده روایت اولور. من بیر اوخوجو عنواندا گوزلهییردیم بعضی صفحهلرده اؤنملی بیر ایتفاق دوشسون و داستانی چکیجی ائلهسین. تاسوفله بو ایتفاق داستانین سونوناجا دوشمهدی و داستان ائله بیر مستقیم خطین اوستونده روایت اولدو. اودو کی تعلیق اولمادیغینا منجه داستانین اوخوجویا او قدر چکیجیلیگی یوخ ایدی. بو کیتاب حتا بونون ایکی برابری ده بو خطی روایتی ائده بیلردی بونسوز کی خاص بیر ایتفاق دوشسون. یالنیز صفحه سایی چوخالیب یئنه چکیجی اولمازدی.
۳)دیالوگلار محلی خیاو لهجهسی ایله یازیلمیشدی، امما حتا منه بیر کؤکلو خیاولی اولاراق اوخوماغی بعضن موشکول آچیردی(البته داستاندا دیالوگلار محاوره دیلی ایله یازیلا بیلر)
۴)بو داستاندا من حدسیز جینسل یامان-یووزا راست گلدیم. بیلمیرم یازارین قصدی بو قدر یامان-یووز یازماقدان نهدیر و بونلار بو قدر داستاندا گتیرمهیه دوغرودان لازیمیدی؟!!
۵)منیم بیر ادبیات اوستادیم یونیورسیته ده واریدی بویوراردی: «هر ادبی اثر شعر یوخسا داستان بیر مادده کیمی دیر. سیز اونو بئینیزین سوزگجینه توکورسونوز. ان یاخشی اثر اودو کی سوزولندن سونرا تؤکونتوسوندن بیرآزی سیزین بئینیزین سوزگَجینده هوپوب قالسین. یانی بیر نئچه یاخشی جومله. بیر نئچه گوزل دیالوگ.»
من اونون بویوردوغو اساسدا اوخودوغوم کیتابلاردان ان گؤزل سؤزلری، دیالوگلاری نُت گوتورهرم اؤزومه. تاسوفله من بو کیتابدا چوخ تاثیر ائدیجی و یاددا قالان بیر عیبارت، یوخسا دیالوگ گؤرمهدیم. یالنیز کئفلی بازار ایدی و هئی جینسل یامان-یووز.
۶)داستانین «ادبی» دیلی و ادبی اؤزللیگی یوخدو. ساده نثردیر.
۷)داستانی هر نمنهیه دقیق راوی بوتون جزئیاتیلا، سانکی بیر تویون نئجه اولدوغونو بیزه روایت ائلهییر و هئچ بیر خاص ایتفاق دوشمهدن داستان تویون قورتارماسی ایله سونا یئتیر. منجه مثلن او بدنی مشروب گؤتورمهین صابیر ائلییه بیلردی او تویدا اؤلسون و های-هارای دوشوب توی بیربیرینه قاریشسین و بیر تعلیق داستاندا یارانیب داستانی چکیجی ائلهسین. یوخسا بیر سئوگیسل ماجرا او پنجرهدن بویلانان قیزلارین بیری ایله، حیطده کی گنجلرین بیرینین آراسیندا ایتفاق دوشسون و داستان چکیجی اولسون. ائله بونو گوزلهییردیم ده. امما داستان هئچ بیر خاص ایتفاقسیز، هئچ بیر خاص دوگونسوز(تعلیقسیز) بیر دوز خطین اوستونده داوام تاپیب و سونا چاتدی.
۸)آلچا گوزوندن گلسین سانکی بیر ماهنینین آدی دیر و داستانین آدینی چکیجی ائلهمکدن باشقا، آیری نقشی داستاندا یوخدو.
آخیردا سایین دوستوموز و قلمداشیمیز «حافظخیاوی»یه ساغلام و اوزون عؤمور و قلمینه داها یاشیللیق و یازارلیق آرزولاییرام. داها گوجلو اثرلرینی گؤزلهییرم.
بو یادداشتی دوستجا و ارک اوزوندن یازمیشام و اؤزو اونا نه قدر حؤرمتلی اولدوغومو یاخشی بیلیر.


text:
مسلم ین کوفه یه گونده ریلمه سی
امام حسین علیه السلام (رکن) ایله (مقام) ین آراسیندا ایکی رکعت ناماز قیلاندان صونرا ، اللهتان بو اولای ین خیرلی اولماسینی دیله دی.داها صونرا عمی سی اوغلو مسلم ایله ، کوفلیلرین مکتوبلارینا قارشی ، بیر مکتوب گونده ردی.
مسلم بن عقیل امامدان مکتوبو آلیر- آلماز کوفه یه اولاشتی.کوفلیلر امامین جاواب گونده رمه سینه سئویندیلر.مسلم مختارین ائوینه قوندو، اورادا امامین یولداشلارینین گوزلری ، سئوینج یاشیلا دولو بیر حالدا بیعت ایتدیلر.
بیعت ایده نلرین صاییسی روایتلره گوره اون سککیز بینه اولاشتی.
امامین مکه ده خطبه سی
الحمدولله و ماشاالله ولاقوه الا بالله و صلی الله علی رسوله محمد و آله.
بویونباق قیزلارین بوینونا اویدوغو گیبی ، ئولوم ده اینسان اوغلونا اویار ، یعقوبون یوسفو گورمه غه اومید ایتدیغی گیبی ، من ده بالالاریمی گورمه غه اومید ایدیریم.منیم ئولدوروله جه غیم یئر بللیدیر.کربلا اراسیندا بیر یئردن باشقاسینا واراجاغیم.اللهین قضا و قدر قلمیله یازیلمیش اولان بویله بیر گونده ن قورتولماغ یوقتور.
اللهین رضاسی ، بیز اهل بیتین رضاسیدیر ، وئردیغی بلالره قارشی صبر ایده ریغ ، او گرچه ک صبر ایده نلرین اجرینی ویره جه غدیربیزلره ، هرکیم بیزیم یولوموزدا قوربان اولماقا حاضیرسا ، شهادته و آللاها قووشماقا گونلو اسیرسه ، بیزیمله گلسین.
ارتیق اللهین یاردیمیلا بو صباح کوفه یه دوغرو گیده جه غیم.


text:
هیندیستان دا اتوبوس پاجیغاسیندا ۲۱ آدام اؤلدی
هیندیستان دا اتوبوس سووا قاچدی
هیندیستان دا بیر اتوبوس سوو کانالینا قاچدی.
اوتارحند ایالتیندأکی واقادا ۲۱ آدام اؤلدی.
یارالانان ۷ آدام کسلحانالاردا بجرگی آستیتا آلیندی.
آرادان چیقانلارینگ ماشغالالارینا ۲۰۰ مۆنگ روپیه تؤلهگ بریلجکدیگی حابار بریلدی.
دِگیشلی حابارلار
سوریه ده یر تیتره مه سی نینگ ییتگیلری 1356 آدامدان گچدی
بیرلشن میللتلر قوراماسیندا یر تیتره مه سینده آرادان چیقانلار یاتلاندی
آغضا یورتلارینگ توُپارلاری یر تیتره مه سینده آرادان چیقانلارا حوُرمات اۆچین بیر داقیقا دیمدی
سوریه دأکی یر تیتره مه سینده ده ییتگیلرینگ سانی یوُقارلادی
یر تیتره مه سی سوریأنینگ ادلب، حلب، حما، لاذقیه، طرسوس و رقه ولایاتلارینا ضلل بردی


text:
اۆچونجو فرانسه جومهوریتی
اۆچونجو فرانسه جومهوریتی (اینگیلیسجه: French Third Republic, فارسجا: جمهوری سوم فرانسه، عربجه: الجمهورية الفرنسية الثالثة، فرانسهجه: Troisième République (فرانسه), آلمانجا: Dritte Französische Republik, ایتالیاجا: Terza Repubblica francese, روسجا: TpeTbя фpaHцyзckaя pecпyблиka) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. اۆچونجو فرانسه جومهوریتی ۱۸۷۰ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۹۴۰ میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- La séparation.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکیپدیا


text:
`الشباب` نتیجهلر
حابارلار [21]
- سومالی دا الشباب ترور قوراماسی نینگ کؤپ سانلی آغضاسی اؤلدۆریلدی
- سومالی دا پلیس یوُلباشچیسی اؤلدۆریلدی
- آمریکا سومالی نینگ جوبا بؤلگهسینه هوُوا هۆجۆمینی قورادی
- سومالی دا بمبالی هۆجۆمده 7 آدام اؤلدی
- سومالی دا الشباب ترور قوراماسی نینگ کؤپ سانلی آغضاسی اؤلدۆریلدی
- سومالی دا الشباب توُپاری نینگ 9 آغضاسی اؤلدۆریلدی
- سومالی داقی هۆجۆمده 5 عسگر اؤلدی
- موگادیشوداقی هۆجۆمده 3 آدام اؤلدی
- ۱۲ ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
- سومالی دا بمبالی اولاغ بیلن هۆجۆم قورالدی
- سومالی دا اؤزۆندن گچمه لیک هۆجۆمده ۳ آدام اؤلدی
- سومالیداقی هۆجۆمده بیر تۆرک مهندس آرادان چیقدی
- سومالی دا بمبالی هۆجۆمده ۲۹ آدام اؤلدی
- الشباب ترور قوراماسینا هۇوا هۆجۆمی قورالدی
- سومالی داقی هۆجۆم ادیلشیکده ۱۵ آدام اؤلدی
- سومالی: ۷۰ تؤورهگی آدام الشباب ینگ هۆجۆمینده اؤلدی
- پ. ک. ک نینگ یاراغ آمبارلاری یۇق ادیلدی
- حکاری دا ترورچیلیغا قارشی حرکت دۇوام ادیأر
- شیرناق دا ایکی تورک عسگری شهیت بوُلدی
- شیرناقدا ۳ عسگر شهیت بۇلدی


text:
لامیاستروم قالوبدولون
لامیاستروم قالوبدولون (اینگیلیسجه: Lamium galeobdolon، فارسجا: گزنه سفید زردگل، لاتین تورکجه: Lamiastrum galeobdolon، عربجه: لاميون خوذي، فرانسهجه: Gewöhnliche Goldnessel، آلمانجا: Gewöhnliche Goldnessel) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lamium galeobdolon»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لامیاستروم قالوبدولون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
- آیتلریمیزی أتکیسیز قئلمایا چالئشانلار وار یا! ایشتە اۇنلار یاقئجئ آتشین آهالیسیدیرلر!”
- سندن اؤنجە گؤندردیگیمیز هیچبیر رسول وە نبی یۇقتور کی، بیر شەیی آرزو أتتیگیندە شەیطان اۇنون آرزوسونا بیر شەی قاتمئش اۇلماسئن. آما آللاە، شەیطانئن قاتتئغئنئ گیدریر، سۇنرا آیتلرینی (اۇنلارئن ذیهینلریندە) ساغلاملاشتئرئر. آللاە، دائیما بیلن وە قارارلارئ دۇغرو اۇلاندئر.
- بۆتۆن بونلار، شەیطانئن قاتتئغئ شەیی، قالبلریندە حاستالئق اۇلانلارا وە قاتئ قالبلیلرە بیر ایمتیحان وسیلەسی یاپماسئ ایچیندیر. اۇ ظالیملر ألبتتە درین بیر آیرئلئق ایچیندەدیرلر.
- آیرئجا کندیلرینە بیلگی وریلمیش اۇلانلارئن، اۇنون (قورئانئن) راببیندن گلن بیر گرچک اۇلدوغونو بیلیپ اینانمالارئ وە قالبلرینین اۇنا یاتئشماسئ ایچیندیر. آللاە، اینانئپ گۆوننلری ألبتتە دۇغرو یۇلا یؤنلندیریر.
- کافیرلیک أدنلر، اۇ ساعات آنیدن گلینجەیە، سۇنراسئ اۇلمایان بیر گۆنۆن عاذابئ گلینجەیە قادار اۇندان (آللاهئن کیتابئندان) اۆرتیلمیش بیر قورغو ایچیندە اۇلمایا دوام أدەجکلردیر.
- اۇ گۆن تۆم یتکی آللاهئندئر. آرالارئندا اۇ حۆکمەدەجکتیر. اینانئپ گۆونن وە ایی ایش یاپانلار نیعمتلرلە دۇلو جننتلردە اۇلاجاقلاردئر.
- آیتلریمیزی گؤرمزلیکتە دیرنن وە اۇنلار قارشئسئندا یالانا سارئلانلار وار یا! ایشتە اۇنلار ایچین آلچالتئجئ بیر عاذاب واردئر.
- آللاە یۇلوندا هیجرت أدن، سۇنرا اؤلدۆرۆلن وەیا اؤلنلری آللاە، ألبتتە گۆزل بیر شکیلدە رئزئقلاندئراجاقتئر. شۆبهەسیز آللاە، رئزئق ورنلرین أن حایئرلئسئدئر.
- اۇنلارئ کسینلیکلە حۇشلاناجاقلارئ بیر یرە یرلشتیریر. آللاە ألبتتە دائیما بیلن وە فئرصات تانئیاندئر.
- قورال شودور: کیم کندینە یاپئلان حاقسئزلئغا دنگییلە جزا وریر، یینە دە سالدئرئیا اوغرارسا، آللاە اۇنا ألبتتە یاردئم أدر. آللاە، چۇقچا عاففەدن وە باغئشلایاندئر.
- چۆنکۆ آللاە گجەیی گۆندۆزۆن ایچینە سۇقار، گۆندۆزۆ دە گجەنین ایچینە سۇقار. آللاە، دائیما دینلەین وە گؤرندیر.
- بونلارئن سببی شودور: آللاە گرچک ایلاەتئر؛ اۇنونلا آرالارئنا قۇیوپ یاردئما چاغئردئقلارئنئن ایلاهلئغئ ایسە گرچک دئشئدئر (اویدورمادئر). آللاە، دائیما یۆجەدیر، بۆیۆکتۆر.
- آللاهئن گؤکتن سو ایندیردیگینی، بؤیلەجە یریۆزۆنۆن یمیشیل حالە گلدیگینی گؤرمەدین می؟ آللاە لۆطفو بۇل اۇلان وە هر شەیین ایچ یۆزۆنۆ بیلندیر.
- گؤکلردە وە یردە نە وارسا حپسی اۇنوندور. هیچبیر شەیە ایحتیاجئ اۇلمایان وە یاپتئغئنئ مۆکممل یاپان، ألبتتە آللاەتئر.
- آللاهئن، یردە اۇلان هر شەیی وە قۇیدوغو قانونا گؤرە دنیزدە آقئپ گیدن گمیلری حیذمتینیزە وردیگینی، یرە دۆشمەسین دییە گؤگۆ توتتوغونو گؤرمەدین می؟ اۇنون ایذنییلە دۆشرسە باشقا. آللاە، اینسانلارا قارشئ پک شفقاتلیدیر، ایکرامئ بۇلدور.
- سیزە حایات ورن، سۇنرا اؤلدۆرن، سۇنرا تکرار حایات ورەجک اۇلان اۇدور. یینە دە اینسان نانکؤرلۆک أدر دورور.
- هر اۆممت ایچین قوربان کسەجکلری اۇرتاق بیر زامان بلیرلەدیک. اؤیلەیسە بو قۇنودا سنینلە چکیشمەسینلر. سن راببینە چاغئر! سن کسینلیکلە دۇسدۇغرو بیر یۇل اۆزریندەسین.
- سنینلە تارتئشئرلارسا دە کی: “آللاە نە یاپتئغئنئزئ چۇق ایی بیلییۇر.”
- آللاە، قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆ آنلاشمازلئغا دۆشتۆگۆنۆز قۇنولاردا آرانئزدا حۆکمۆنۆ ورەجکتیر.
- بیلمز میسین کی آللاە، گؤکتە وە یردە اۇلان هر شەیی بیلیر. بونلارئن یازئلئ بیر قایدئ توتولور. بو آللاە ایچین قۇلایدئر.
- آللاهئن، حاققئندا هیچبیر دلیل ایندیرمەدیگی وەیا حاققئندا بیر بیلگیسینین اۇلمادئغئ شەیی آللاە ایلە آرالارئنا قۇیوپ قوللوق أدرلر. بو یانلئشئ یاپانلارئن، هیچبیر یاردئمجئسئ اۇلماز.
- اۇنلارا آیتلریمیز، بیربیرینی آچئقلایاجاق شکیلدە باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقوندوغوندا، کافیرلیک أدنلرین (گؤرمزدن گلنلرین) اینکارجئ طاورئنئ یۆزلریندن اۇقورسون. کندیلرینە آیتلریمیزی بیربیرینی آچئقلایاجاق شکیلدە باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقویانلارا نەرەدەیسە سالدئراجاق گیبی اۇلورلار. دە کی: “سیزە بوندان دا کؤتۆسۆنۆ بیلدیرەییم می؟ جهننم آتشی! آللاە اۇنو، کافیرلرە سؤز ورمیشتیر. نە کؤتۆ حالە گلمکتیر اۇ!”
- أی اینسانلار! سیزە بیر اؤرنک وریلییۇر؛ اۇنو دینلەیین! آللاە ایلە آرانئزا قۇیوپ یاردئما چاغئردئقلارئنئز بیر آرایا گلسەلر، بیر سینک بیلە یاراتامازلار.
- آللاها حاق أتتیگی اؤلچۆدە دگر ورمەدیلر. آللاە، کسینلیکلە گۆچلۆ وە دائیما اۆستۆندۆر.
- آللاە، ملکلردن دە، اینسانلاردان دا ألچیلر سچر. آللاە، دائیما دینلەر وە گؤرۆر.
- آللاە اۇنلارئن اؤنلریندە اۇلانئ دا، آرقالارئندا قالانئ دا بیلیر. بۆتۆن ایشلر، آللاها عارض أدیلیر.
- أی اینانئپ گۆوننلر! رۆکوع أدین، سجدە أدین وە راببینیزە قوللوق أدین! ایی ایشلر یاپئن کی، اومدوغونوزا قاووشاسئنئز!
- آللاە اوغروندا حاققئیلا جیهاد أدین! اۇ سیزی سچتی. بو دیندە سیزە بیر زۇرلوق اۇلوشتورمادئ. آتانئز ایبراهیمین دینی یاشاما بیچیمینە اویون! آللاە، هم داحا اؤنجە هم دە بو کیتابتا سیزلری “مۆسلۆمان /تام تسلیم اۇلان” دییە آدلاندئردئ کی، بو رسول سیزە اؤرنک اۇلسون، سیز دە اینسانلارا اؤرنک اۇلاسئنئز! اؤیلەیسە نامازئ دۆزگۆن وە سۆرکلی قئلئن! زکاتئ ورین وە آللاها سئقئ سارئلئن! اۇ سیزین أن یاقئنئنئزدئر. اۇ، نە گۆزل یاقئن وە نە گۆزل یاردئمجئدئر!


text:
سایین اوخوجولار!
توروز سیته سی بیر کولتورل اوجاق اولاراق دیلچیلیکله باغلی قونولاردان دانیشیر. بو سیته دیلچیلیکله باغلی دیرلی بیلگیلر وئرمکدهدیر. دیلیمیزین تاریخی و ائتیمولوژیسی ساحهسینده چالیشان بو سیته، سؤزلرین کؤکو و ائتیمولوژیسی حاقیندا، باشقا سیتهلردن دییشیک اولاراق، ائیلمله(فعل) باغلی آنلاملارین آچیقلاییر.
سیتهمیزده دیلچیلیکله باغلی بیر چوخ کیتاب، سؤزلوک، یازیلار الده ائدیب اوخویابیلرسینیز. اوموروق کی بو سیته، سیز دیرلی، سایین اوخوجولار یاردیمییلا، دیلچیلیک قوللارینین گلیشمهسی، یوکسلیشی یولوندا بیر آددیم گؤتوربیلسین.
بئی هادی (h.beyhadi@gmail.com)
تبریز
Copyright © 2008-2023 Arın Turkic Etimology Dictionary - All rights reserved by Turuz.
Powered by Sapdal.Com © Developed by Sapdal.Com


text:
بؤیوک اسکندر
بؤیوک ایسکندر (اینگیلیسیجه: Alexander the Great) قدیم یونان و ایران شاهی.۳۳۶–۳۲۳ میلادان قاباق ایللر آراسیندا حؤکومت ائدیب. آتاسی ایکینجی مقدونیه لی فیلیپ دیر. ایسکندر ارسطونون الینین التیندا اورنجیلیگ اتدی .ایسکندر ۳۳۴ میلاددان اونجه مقدونیه - یونان اردوسونی توپلادیخ دان سنرا آنتیک ایران هخامنشی ایمپراتورلوغونا حوجوم اتدی ایسکندر ۱۰ ایل ایچینده بیر نچه ساواش دا ایرانا قارشی قازاندی و سونوندا ایرانان ایشی قوتاردیخدان سرا قوزی هیندیستانا حوجوم اتدی ایسکندر کیچیک آسیانی آلدیخدان سرا بیر نچه اونملی ساواشدا ایسوس و قاوقاملا ساواشیلاریندا ایرانین ایشینی قوتاردی و اوچونجو داریوشی گوجدن سالدی و یرینه اوتوردی.
ایسکندر بیر اونملی ساواش دا اوتوزمین عسگر یوخسا ساواشجی نن اوچونجو داریوشی ایکی یوز اللی مینلیخ اردوسون پارچالادی.


text:
مارتین لوتر
مارتین لوتر (دوغوم:۱۰ نوامبر ۱۴۸۳ - ۱۸ فوریه ۱۵۴۶)[۱] آلمانلی کشیش، تئولوگ، اونیوئرسیته پروفئسؤرو، پروتئستانلیغین باباسی[۲] و لوترچیلیگی یایان کیشی ایدی.
یاشاییشیدَییشدیر
آلمانیا'نین Eisleben شهرینده دوغان مارتین لوتر، ائرفورت اونیوئرسیتهسی'نده درس اوخودو. عایله سینه یاپدیغی بیر زیارت دؤنوشو، ائرفورت یولوندا ایلدیریم چارپما تهلوکه سیله قارشیلاشینجا کئشیش اولماغا قرار وئردی. ۲۱ یاشیندایکن عزیز آوگوستین طریقتینه باغلی بیر کیلیسایا گیریب ایلاهیات ائییتیمینه باشلادی و همن ایل راهب اولدو. ائرتهسی ایل Wittenberg اونیوئرسیتهسی'نده دوکتوراسینی تاماملایاراق درس وئرمه یه باشلادی. او گونلرده، روما'نین گؤره-ولندیردیگی بیر دومینیکن کئشیشی اولان ژوهانن تئتزئل ( Johann Tetzel ) ، Wittenberg جیواریندا باغیش نامه ( آمرزش نامه ) ساتیردی .
پروتئستانلیقدَییشدیر
لوتر کیلیساداکی گونلریندن بری سورغولادیغی بو اویغولامایا قارشی بیر ائلئشتیری یازدی. "باغیش نامه نین قووتینه دایر تئزلر" باشلیقلی، ۹۵ ماده دن اولوشان بو متنی ۳۱ ائکیم ۱۵۱۷ گونو پیسکوپوسلارا گؤنده ردی و همن زاماندا بیرر مکتوبلا باغیش نامه قونوسونداکی وعظ لرین تئولوژیک آچیدان ساغلام بیر زمینه اوتوردولماسینی ایستهدی. مارتین لوتر'ین بو تئزلری اونیوئرسیته نین بولتن پانوسو ساایلابیله جک بیر یئر اولان Wittenberg سارای کیلیساسی'نین قاپیسینا آسدیغی یولونداکی، آنجاق ایللر سونرا یاییلان روایت دوغرولانمیش دئییلدیر. سونوج دا بو تئزلر آلمانیا'دا و قونشو اؤلکه لرده لوتر’ین اوزونون ده اؤن گؤرموش اولمادیغی بیر سۆرعت له یاییلینجا ساده جه باغیش نامه ساتیشلاریندا بیر دوشوش یاشانماقلا قالمادی، بو اولای بوتون رئفورم حرکتینین باشلانقیجی اولدو.[۳]
۱۵۱۸ ایلینده روما'دا لوتر’ین فیکیرلرینه قارشی بیر پاپالیق داعواسی آچیلدی. بو ائنگیزیسیون داعواسیندا ، لوتر، غیابی یارغیلاندی. پاپا هر نه قدر طرد ائتدیسه ده او، طرد نامه نی خالق آراسیندا یاندیردی. ایمپراتور ماکسیمیللیان اونو هرئتیک (دیندن چیخمیش، ساپقین) اعلان ائتدی؛ لوتر، سوچلامالارا جواب وئرمک اوزه ره روما'یا چاغریلدی. آما او، روما'یا گئتمک یئرینه، آوگسبورگ'دا کاردینال کاژئتان'آ (Cajetan ) ایفاده وئرمه یی ترجیح ائتدی. کاژئتان اوندان فیکیرلریندن و کیلیسا'یا یاپدیغی سالدیریلاریندان وازگئچمهسینی ایسته یینجه، لوتر، ویتئنبرگ-ه دؤندو. بورادا قوتسال روما-ژرمن ایمپراتورلوغو'نون ایمپراتور سئچمه یئتکیسی اولان ساکسونیا دوکو III. فرئدریک اونو حیمایهسی آلتینا آلدی. پاپا X. لئو، III. فرئدریک 'دن لوتر’ین سورگونه گؤنده ریلمهسینی طلب ائتدیسه ده، دوک بو فرمانا اطاعت ائتمهدی. بو آرادا بعضی گؤروشلریندن وازگئچن، حتی پاپا'یا بیر عذر مکتوبو بیله گؤنده رن لوتر، اینگولستادت (Ingolstadt ) اونیوئرسیتهسی رئکتؤرو ژوهانن ائک (Johann Eck ) ایله باغیش نامه قونوسوندا بیر مناظره یه قاتیلدی.
ائولیلیک و اؤلومدَییشدیر
اسکی بیر راهیبه اولان کاترینا وون بورا ایله ائولنمیش اولان لوتر، ۱۵۲۶'دا Deutsche Messe und Ordnung des Gottsdienstes (آلمانجا آیین و کوتسال مراسیم دوزه نی) آدایلا یاییملامیش اولدوغو آیینلره باشلادی. ۱۵۲۹ ایلینده اؤنجه باتی مدنیتینی ایسلام تهلیکه سیندن قوروماق اۆچون تورکلره قارشی ساواشمانین هر مسیحی نین اوزه رینه وظیفه اولدوغونو بیلدیرن بیر اثردن (تورکلره قارشی ساواشدا ) سونرا، مسیحیت-ین تمل اینانج و دوکترینلرینین سورو-جواب شکلینده اؤیره دیلدیگی "کوچوک و بویوک کاتئشیزم"ی یاییملادی. اوچ ایل سونرا نورنبئرگ دینی باریش کومیتهسی، آلمان پروتستانلارا اؤزگورلوک تانیدی. لوتر، Wittenberg ایلاهیات فاکولتهسی'نین باشقانلیغینا گتیریلدی. ساغلیق سورونلاری اولماسینا راغما یازماغی سوردوردو.
اؤنجه آناباپتیستلر ( وافتیز اویغولاماسینین ساده جه ائرگنلیک ده اولابیله جه یینی ادعا ائدن بیر پروتستان مذهبی)، داها سونرا یهودیلرعلیه-ینه یازدی و قوتسال متینلر'دن حرکتله پاپالیغا قارشی اولدوقجا آغیر بیر دیلله ائلشتیری اولاراق "Wider das Papsttum zu Rom vom Teufel Gestiftet" (روما'دا شیطان طرفیندن قورولموش پاپالیغا قارشی) اثریله پاپالیغا سون ضربهسینی ایندیردی. ۱۷ شوبات ۱۵۴۶ گونو دوغدوغو یئر اولان ائیسلئبئن'ده قلب و بؤبره ک یئتمزلیگیندن اؤلدو.
لوتر'ین باغیش نامه اویغولاماسینا قارشی ۹۵ تئزینین یاییلماسیلا باشلایان و ۱۵۲۱'ده ساواشلارا و شدت-ه واراجاق اؤلچوده تیرمانان رئفورم حرکتی آوروپا'دا او زامانا قدر تک مذهب اولان کاتولیک لیگین بؤلونمه سینه و گئنل اولاراق رئفورم کیلیسالاری آدی وئریلن یئنی اولوشوملارین دوغماسینا یول آچمیشدیر: داها چوخ آلمانیا، اطریش ، ایسکاندیناویا'دا (و دولاییسایلا آمریکا'دا) یایغین اولان لوتریان کیلیساسی و اؤزه ل لیکله ایسویچره، فرانسا، هوللاندا و ایسکوچیا'دا (دولاییسایلا آمریکا'دا) بولونان پرسبیتریان کیلیسا، داها چوخ اینگیلیس 'ده و دونیادا بویوک بریتانیا'نین ائتکیلی اولدوغو اؤلکه لرده حاکم اولان آنگلیکان کیلیساسی.


text:
کاروانسرا (اورمو)
کاروانسرا کندی اورمیه بؤلگهسینین، مرکزی بولومو و گونئی باراندوزچای قصبهسی نده یئرلیشیب.[۱]
جوغرافیایی موقئع[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 177 نفر اهالی سی و 43 عائیله سی وار.[۲]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
گزملی و گورمه لی یئرلر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
غربی آذربایجان اوستانینین پورتالی Archived 2011-02-26 at the Wayback Machine.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "غربی آذربایجان اوستانینین پورتالی". 2011-02-26-ده اوریجنال-دن آرشیولشدیریلمیشدیر. 2012-09-23-ده یوخلانیب.
- ^ ایرانین آمار مركزی؛ ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی


text:
رهبر (درگی)
" رهبر " (درگی) — 1906-1907-جی ایللرده باکیدا نشر اولونان آیلیق پداقوژی درگی.[۱][۲]
حاقّیندا بیلگی[دَییشدیر]
" رهبر " درگیسی نین ایلک نؤمرهسی 1906-جی ایل سپتامبرین 24-ده چیخمیشدیر. درگینین ناشیری و رداکتورو محمود بیگ محمودبیگوف ایدی. درگینین جمعی 5 نؤمره سی (1906-جی ایلده 4، 1907-جی ایلده 1) چیخمیشدیر. " موللا نصرالدین " درگیسی " بشارت " فلیئتونوندا " رهبر " -ین مقصد و مراملارینی تقدیر ائتمیش، " ایرشاد " ، " حیات " و " دبستان "-ین قارشیلاشدیقلاری آبونهچی آزلیغی نین اونو دا گؤزله دیگینی اوّلجهدن تأسوف حیسی ایله خبر وئرمیشدیر. درگی مادّی چتینلیک اوزوندن 1907-جی ایل ژانویهنین 17-ده باغلانمیشدیر.[۱][۲]
درگیده عکس اولونان مؤوضولار[دَییشدیر]
" رهبر " درگیسینده تعلیم-تربیهیه، ایجتیماعی مسلهلره دایر مقالهلر، آذربایجان، روس و دونیا ادبیاتیندان نومونهلر درج اولونوردو. درگیده، همچنین روسیه موسلمانلارینین معیشتیندن، ادبیاتدان، اوصولی-تعلیم و تربیهدن بحث اولونموشدو. " رهبر " اساساً دموکراتیک ایستیقامتلی اولموش، سیاسی فیکیرلری، علمی بیلیکلری تبلیغ ائتمیش، آذربایجاندا پداقوژی و اوشاق ادبیاتینین اینکیشافیندا، عومومتحصیل ایدئیالاری نین یاییلماسیندا موهوم خیدمتی اولموشدور. [۲]
درگی ایلک نؤمرهسینین باش مقالهسینده گلهجک پروقرامی حاقیندا دانیشمیشدیر. علمین و معاریفین اینکیشافی مسلهلرینه خوصوصی اهمیت وئرن درگی یازیردی:[۱]
" یاشادیغیمیز عصر بیر عصردیر کی، مونتظم مکتبی، میلّی ادبیاتی، موعین مسلکده ایجتیماعی معیشتی و هر جور ایقتیصادی موجادیلهیه حاضیرلیغی اولمایان میلت معیشت موجادیلهسینده تئز-گئج محو اولاسیدیر. بیر واخت وار ایدی کی، قووّه لی بیر میلت موسلّح اولوب قول گوجو ایله او بیری ضعیف میلّتی اؤزونه قول... ائدیردی. لاکین ایندی بیر میلّتین او بیریسینه... آغا اولماسی قول گوجو ایله دئییل، مکتب، ادبیات، علم، ایجتیماعیت و بونلار کیمی معنوی قووّهلر ایلهدیر. "
سونرا درگی آذربایجاندا بئله معنوی قووّه لرین اینکیشافینا کؤمک گؤسترهجگینی بیلدیریر:[۱]
"مقصدیمیز مکتبلریمیزین مونتظملیگینه، میلتیمیزین معیشت مئیدانیندا، علم و معریفت یولوندا ایرهلی گئتمهسینه و میلّی ادبیاتدان خبردار اولماسینا الیمیزدن گلن قدر رهبرلیک ائتمکدیر."
درگی صحیفهلرینده بیر سیرا ایجتیماعی-سیاسی مسلهلر قالدیرمیشدیر. م.محمودبیگوف " بیزه نه لازیمدیر؟ " سرلؤوحهلی پوبلیسیست یازیسیندا 1905-جی ایلین اینقیلابی حادیثهلریندن سونرا آذربایجاندا عمله گلن دیرچلیش و اویانمانین منظرهسینی وئرمگه چالیشمیش، قارشیدا دوران وظیفهلری شرح ائتمیشدیر.[۱]
ادبیات دایر مقالهلر[دَییشدیر]
" رهبر " ده ادبیاتا، شعیر و صنعته دایر مقالهلر درج اولونوردو. " ادبیاتیمیزا دایر " باشلیغی ایله وئریلن مقالهلرین مؤلیفی فیریدون بیگ کؤچرلی ایدی. بیرینجی نؤمره ده سئیید ابولقاسم نباتی نین حیات و یارادیجیلیغی، ایکینجی نؤمره ده " دورنالار " شعیرلری، بئشینجی نؤمره ده " موللا ولی ودادی و اونون ترجومهیی-حالی " مقاله لری چاپ اولونموشدور.[۱]
تعلیم-تربییهیه دایر مقالهلر[دَییشدیر]
س.م.غنیزادهنین " کؤرپه اوشاقلار تربیهسی " مقالهسی درگینین ان ماراقلی یازیلارینداندیر. همین مقاله درگینین 4 نؤمرهسینده حیصه-حیصه وئریلمیشدیر. مادّی وسایتین یوخلوغو اوزوندن درگینین نشری دایاندیغی اوچون مقالهده یاریمچیق قالمیش، آردی درج اولونمامیشدیر.
مقاله ده مؤلیف اوّلجه پداقوژی علمیندن سؤز آچیر، بو علمین وظیفهلرینی گؤستریر، سونرا ایسه والیدئینلره مصلحت گؤرور کی، بو علمله تانیش اولسونلار، " قرینهلر عرضینده مشهور پداقوقلارین تجروبه سی ایله حاصیل اولموش تربیه قانونلارینی یاد ائدیب اونلارا عمل " ائتسینلر.
س.م.غنیزاده پداقوژی تربیهنین ایجتیماعی موحیطده رولونو یوکسک قیمتلندیریر، اوبرازلی شکیلده قئید ائدیر کی، قییمتلی بیر اشیا ناشی اوستانین الینده خاراب اولارسا، او قدر قورخوسو یوخدور، لاکین ناشی موعلیمین غئیری-دوزگون تربیهسی نتیجهسینده اوشاغین قلبی، روحو، وارلیغی سارسیلارسا، جمعیته بؤیوک زیان دیر. " اؤولاد حیات ثمرهسیدیر. هر بیر تکلیفدن اؤولاد تربیهسی ایرهلی دیر " - دئین مؤلیف آتا آنالارین تربیه ایشینده رولونو گئنیش شرح ائدیر.
مؤلیف اثرین بیرینجی حیصهسینه " اینسان اشرف مخلوقدور " یاریمسرلؤوحهسینی وئرمیش، قییمتلی اولان اینسانین یئتیشمهسینده موهوم رول اوینایان موعلیملرین و والیدئینلرین گؤردوگو ایشی ان ظریف ایش آدلاندیرمیشدیر. بو و بو سبکیده اولان دیگر علمی-پوبلیسیست مقالهلر " رهبر "-ه پئداقوژی درگی کاراکتری وئریردی. درگیده ع.صابرین " شاهنامه " دن ترجومهسی، ع.صحتین شعیرلری و س. اثرلر ده درج اولونموشدور. " رهبر " ده تربییه و تعلیم مسله لریندن بحث ائدیلرکن، دیگر حادیثهره قییمت وئریلرکن بعضاً دینی نؤقطهیی-نظر اساس گؤتورولوردو. بعضی مقاله لرده ضیدیتلی فیکیرلر ده ایرهلی سورولموشدور.[۱]
امکداشلار[دَییشدیر]
درگیده فیریدون بیگ کؤچرلی، میرزه علی اکبر صابر، عباس صحت، رشید بیگ افندییئف، سلطان مجید غنیزاده، س.عبدالرحمانبیگوف و ب. مؤلیفلر ایشتیراک ائتمیشلر.[۱][۲]
آیریجا باخ [دَییشدیر]
ادبیات سییاهیسی[دَییشدیر]
- " رهبر " ، 1906، ن-1
- " رهبر " ، 1906، ن-2، 3،4، 1907، ن-5
قایناق [دَییشدیر]
- " " رهبر " درگیسی " . آذربایجان اوشاق ادبیاتی مونتخباتی (19-20 عصرلر). اوچ جیلدده. ایکی جیلد. باکی: ناثیر، 2002. - ص. 53-72.
- محمدحسین تهماسیب. سئچیلمیش اثرلری. 2 جیلدده.1. جیلد. باکی: موترجیم، 2010. - ص. 485-486.
- آذربایجان کلاسیک ادبیاتیندا ایشلهدیلن آدلارین و ترمینلرین شرحی " . ترتیب ائدنی آ.م. بابایئف، باکی، " معاریف " ، 1993، ص.184.
- ن.ن.زئینالوف " آذربایجان مطبوعات تاریخی " ، 1. حیصه . باکی، 1973، آدو-نون نشریاتی


text:
گوج
گۆج، فیزیکده کۆتلهلی بیر جیسمه حرکت قازاندیران ائتکیدیر. هم یؤنۆ (جهت) همده بؤیۆکلوگو اوْلان گۆج وئکتورئل بیر نئجهلیکدیر. نیوتونون ایکینجی یاساسینا گؤره ثابیت کۆتلهلی بیر جیسم، اۆزرینه اویقولانان نئت گۆجله دوغرو(بیر جهتده اولان) جیسمین کۆتلهسی ایله ترساورانتؽلؽ بیر شکیلده سۆرعتلنیر. بیر جیسمه اویقولانان نئتقووت جیسمین قازاندیغیدئوینیرلیگین زامانا باغلی دییشیمینه ائشیتدیر(مساوی).
اۆچ بویوتلو شئیلر اویقولانان گۆج ده نسنهنین دؤنمهسینه، شکلینین بوزولماسؽنا،باسؽنجدا دییشمه و بعضی حالتلرده حجمین دییشمسینه سبب اولا بیلیر. بیر محور اطرافؽندا دؤنمه سۆرعتینتده دییشیمه سبب اولان گۆج اییلیمینه توْرک دئییلیر. دئفورماسیون(شکیل دییشیلمهسی) و باسؽنج بیر نسنه اۆچوندهکی ائتکیلیین قووتلرین سونودور.
گۆج وئکتورئل بیر بؤیۆکلۆکدور. اونا گؤره وئکتورلارا ایلگیلی بۆتون خوصوصیتلر گۆجلر اۆچونده گئچرلیدیر. گۆج "F" حرفیایله گؤستریلیر و "دینامومتر" ایله اؤلچۆلور.
قووت آنلامؽ ایلک اولاراق کلاسیک مکانیگین ایکینجی حرکت یاساسؽندا گؤرۆلمکدهدیر. بیر جیسمین اۆزرینده ائتکیین بیر نئتقووتتین اونون دئوینیرلیگین دییشمسینه ندن اولور. قووتین SI بیریم سیستمینده نیوتوندور. نیوتون بیریمی قیساتیلماسی "N" دیر.
اونا گؤره:
دئوینیرلیک p=mv ایله:
گئچرلیدیر.
کۆتله "m" دییشمزسسه (اؤرنک اۆچون راکئتلر دییشیر) اولدوغوندان قووت اۆچون جۆملهنین یالنیز ایکینجی قؽسمی اؤنملیدیر.
قووت (), کۆتله m,ایومهده , اولماق اۆزهره:
شکلینده ایفاده ائدیلیر. بیریمیده نیوتون یا دا ' دیر.


text:
انامک لاو، واشینقتون
انامک لاو، واشینقتون (اینگیلیسجه: Enumclaw, Washington) آمریکانین واشینقتون ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱٫۰۶ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۶۶۹ نفر و اهالی سیخلیغی ۹۶۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۳۲ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده انامک لاو، واشینقتون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Enumclaw, Washington»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ALI REZA SEYFEDDINI
A scene from the public hanging of Mirza Reza Kermani (August 12, 1896). Photo by Antoin Sevruguin.
______________________
علیرضا سیف الدینی
بوردا قارالتی ه ه ه اوردا قارالتی ه ه ه آی ایشیغیندا
دئدی بیریسی ساواش قوخوسو بویاخینلیقدا بیریئردن گلیر
دوندوک آرخایا آرخا آرخایا وئردیک اوتوردوق ه ه آی ایشیغیندا
گؤزلرین بیری یاشلا دولویدو اوبیرسی آمما قان چاناغی تک
هئچ بیلمیردیک کی بویوندا باش یوخ نه ال قالیبدی نه ده کی آیاق
توز کیمی بیزی سرپیپلر گؤیه هاوادان گلیب یئره قونموشوق
بو گؤز او گؤزدن بیرعمور اوزاق بو ال او باشا اؤلومدن یاخین
گئجه هله ده یاری نقطه سین سووشمامیشدی ه ه آی ایشیغیندا
آی ایشغیندا دئولر گزیردی گئجه اونلاری قارا بزیردی
قورخو بیزلری ائله ازیردی کی بیزده بیزلیق ؟ ه ه قالمیشدی؟ه ه حاشا!ه
فیکیرلشدیق کی فیکریمیز هاردا الیمیز یوخسا ائلیمیز هاردا
بیربیریمیزله دئدیک دانیشاق هرکیم نه تاپیر اونا یاپیشاق
بیریسی دئدی منه سن ال اول بیریسی دئدی گؤزونله گؤردوم آیاغیم اوردا
منیم آیاغیم اونون الیدی اونون بیرگؤزو گؤرمک قایداسی
اونون گؤزویله منیم آیاغیم بیرلشیب بیردن قالخدیق آیاغا
بو دوشرگه لر پوزولمالیدی نه دوشرگه سی پخ آنباری ایدی
باغلی ایدی بیزه بوتون قاپیلاره ه ه قاپی وارایدی ه ه ه آچان ال هاردا ؟ه


text:
۱۹۰۳ (میلادی)
میلادی ۱۹۰۳-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اۆچونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۱۸ دسامبر - پاناما کانالی داییمی اوْلاراق آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نظارتی آلتینا کئچمیشدیر.
- ۳۰ دسامبر - شیکاقوْ تئاتریندا یانغین نتیجهسینده ۶۰۰ نفر هلاک اوْلوب.
- ۲۳ فوریه - کوبا قۇآنتاناموداکی بازانی آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینه عؤمورلوک ایجاره وئردی.
- ۱۹ مارس - تۆرکیهنین ایلک ایدمان کلوبو اوْلان بئشیکتاش ژ.ک. قۇرولدو.
- ۱۹ ژانویه - اوقیانوس آشیری ایلک رادیو یایینی آمریکایلا بریتانیا آراسیندا گئرچکلشدی.
- ۱۸ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی تئودور روزولتین بیرلشمیش شاهلیق شاهی ۷-جی ادواردا گؤندردیگی رادیو مساژی٬ آمریکادان رادیو ایله گؤندریلن ایلک اوقیانوسدان اۇزاغا مساژی اوْلموشدور.
- ۱۷ دسامبر - تاریخده ایلک طیاره هاوایا قالخمیشدیر.


text:
تیسفون
تیسفون یادا کتسفون ایرانین هلنیسم چاغیندا خانکندی ایدی و تاریخی بیر شهرین آدی دیر، بو شهر حاضیرده بوگونکو عراق اؤلکهسینین اراضیلرینده یئرلشیبدیر. تیسفون شهری اشکانیلر و ساسانیلر چاغیندا ایرانین پایتختیایمیش. بو شهرلر هلنیسم دؤورونده قورلموشدور و نئچه مجموعه و قصرلری وارایدی.هابئله ولوگاسس سلوکوس ، بای آداتیس ، پومبدیتا ، آنتیوخیا کسری ، بابل و... نئچه سری شهرلر کتسفون یادا عربجه مدائن آدلانیردی.
تاریخ[دَییشدیر]
بؤیوک اسکندر آرامیلر سولاله سین ایراندا مغلوب ائتدی هابئله سون ایللر آرامیلری ظولمونه قارشی ایران ائللری هلنیسم یادا فیلهلنیسم رویه سین قبول ائتدیلر.هلنیسم یونانجادا اولماقدیر و چوخلو ائللر ایراندا میصرده و اورتا آسیاده و عیراقدا و شامدا بو رویه نی آرامیلره قارشی قبول ائتمیشدیر و آرامیلرین قاباغیندا قارشی اولدولار بو اساسدا ایراندا سلوکیلر و پارتیلر هلنیسیم رویه سینده حکومت سوردولر و بوتون شهرلری یونانی رویه ده قورولدو. کتسفون آدی اسکی یونانجا دیلدن گلیب هابئله معناسی بیلنیمیر بللی اولان ایسکیتلر بو آدی بوشهره سئچیبلر و یونانی اولموش ایسکیت بیر آددیر.
قایناق[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- Ctesiphon and Taq Kasra photo gallery
- Ctesiphon Exhibition by the Islamic Art Museum at the Pergamon Museum in Berlin in 2016 (Video)
- Livius.org: Ctesiphon Archived 2013-05-06 at the Wayback Machine.
- Ctesiphon (profile at the Metropolitan Museum of Art)


text:
خوکند خانلیغی
خۇقند خانلیغی، ۱۲جی و ۱۳جو عصیرده فرغانه و چێخی اوْرتا آسیادا یئرلشن خانلیق. جانیلرین ضعیفلشمهسی ایله، اؤزبک سوْیلو مینگ اۇیماغین خانلاری فرغانهده حؤکومته چاتدیلار. قالموقلار و جانیلرین ضعیفلشمهسی، مینگ اۇیماغینا یاخشی فۆرصت اوْلدو. بئلهجه ۱۲جی عصیرده، باتی، چێخی و جنوبدان ساری اؤز اراضیلرینی آرتیردیلار. خۇکند شهری بۇ خانلیغین باشکندی ایمیش.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Chahryar Adle, Irfan Habib (2003), History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast , p.81
- ^ خانات خوقند، اسلامیکا


text:
کارفنتانیل
کارفنتانیل (آیوپاک آدی: 4-((1-Oxopropyl)-phenylamino)-1-(2-phenylethyl)-4-piperidinecarboxylic acid methyl ester, اینگیلیسجه: Carfentanil, روسجا: KapфeHTaHил) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۹۴٫۵۰۰۶ دیر. کارفنتانیل آغری کسیجی یا ضد درد اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کارفنتانیل گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
منده مجنون دوغاجاق
اکبرپاشاپور(ایلقار)
منده مجنون دوغاجاق، اوز قویاجاق صحرایه
گئنه شیدا اولاجاق بیر آلا گؤز لیلایه
درد هیجراندا یانان کؤنلو فغان ائتمهسه ده
نالهسین چاتدیراجاق عرشه چاتان اعلایه
گؤز یاشیندان اوماجاق پای، بو یانیق صحرالار
گئنه صحرا دؤنهجک گؤز یاشیلان دریایه
چکیبن شعره بوتون سؤیلهمهمیش سئوگیسینی
سؤیلهییپ یاره، گلیب سون قویاجاق رویایه
قارا جیزگی چکهجک توم یاشانان سئوگیلره
گئنه افسانه کیمین جان وئرهجک سئودایه
پارلادی یاشماغین اوزدن چکهلی لیلامیز
یایاجاق بیر ده گونش سئوگیسینی دونیایه
گل ده آچ کؤنلونو ایلقار اوزو آی پارهسینه
قاماشار باخسا گؤزون، بؤیله گؤزل سیمایه
۱۶/۲/۹۲


text:
۶ دسامبر
۶ دسامبر:
- ۱۲۴۰ - باتی خانین رهبرلیک ائتدیگی قیزیل اوْردا اوْردوسو کیئف شهرینی فتح ائتمیشدیر.
- ۱۴۹۲ - کریستوف کولومب قیزیل آختارماق اۆچون سانتا دوْمینقو آداسینا گئتمیشدیر.
- ۱۷۹۰ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کونقرهسی نیویورک شهریندن فیلادلفیا شهرینه کؤچموشدور
- ۱۸۶۲ - آمریکا جۆمهور باشقانی آبراهام لینکلون مینِسوداداکی سیوکس عۆصیانیندا ایشتیراک ائدن ۳۰۳ یئرلی آبوریگِندن ۳۹-ون آسیلماسینا قرار وئرمیش٬ قرار دسامبرین ۲۶-دا ایجرا اوْلونموشدور.
- ۱۸۷۷ - توماس ادیسون ایلک دفعه سسی لِنته یازمیشدیر.
- ۱۹۱۷ - فنلاند روسیه ایمپیراتورلوغوندان آسیلیلیغیندان قۇرتولوب اؤز دؤولت باغیمسیزلیغینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۲۲ - کانادادا ایلک دفعه خستهلرین مۆعالیجهسینه انسولین ایشلنمیشدیر.
- ۱۹۲۲ - آتاتۆرک٬ آنکارادا گؤروشدوگو حاکیمیّتی-میلّیه و یئنیگۆن قزئتلرینین مۆخابیرهلرینه٬ خلق فیرقهسینی قۇراجاغینی آچیقلادی.
- ۱۹۳۷ - تۆرکیه٬ ۱۹۲۷-ده ایمضالانان تۆرکیه-سوریه یاخشی قوْنشولوق سؤزلشمهسینی فسخ ائتدی.
- ۱۹۳۸ - فرانسه و آلمان دوْستلوق مۆقاویلهسی ایمضالامیشدیر.
- ۱۹۴۰ - یونان آلبانیانین پرمته کندینی ایشغال ائتمیشدیر.
- ۱۹۴۱ - بؤیوک بریتانیا رومانی٬ ماجاریستان و فنلاندا ساواش اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۷۱ - هیندوستان پاکیستانین ترکیبیندن چیخان شرقی پاکیستان اوستانی اساسیندا بیرطرفلی قایدادا دؤولت باغیمسیزلیغینی اعلان ائدن بنگلادش خلق جۆمهوریتی تانیمیشدیر. بو سببدن پاکیستان هیندوستانلا بۆتون دیپلوماتیک علاقهلرینی کسمیشدیر.


text:
گۆندهمین ایچیندهکی ایتن یۏللار! / آیهان میانالې
اۏرتاملارېمېزېن چۏخونو گزیب دۏلاندېغېم دورومدا، اینسانلارېن گۆنۆ-گۆندن ایچدن بۏشالمالارېنې ایزلهییب چۏخلو سۏرغولارې بئیین-زئیینیمده یانېتلایا بیلمهمیشم!
اۏ سۏرغولاردان بیریسی بودور:
نهدن و نه اۆچۆن یاشایېرېق؟
بو قۏنونون حاقّېندا چۏخلو آخساقلېقلارا راست گلمک اۏلور؛ حالبوکی بو سۏرغولار، یاشام چتینلیکلری ایله یاساقلېقلارېن سۆرهجینده ایتیب باتماقدادېر.
هر شئیدن اؤنجه اؤزۆمۆز اۏلمالېیېق؛ و بو اؤزلۆک اۆچۆن اۏلا بیلر کی چۏخلو حاقلارېمېزې ألدن وئرک. آمّا أصلینده هئچ بیر شئیی اودوزمایېرېق و دۆنیانېن أن قیمَتلی مۆکافاتېنا ناییل اۏلوروق؛ بو سؤزلرین قېسا ایضاحې بودور: بو مۆکافاتېن آدې اؤزگۆرلۆکدۆر!
اینسان اؤزۆنه قایېتدېقدا، ایچیندهکی گۆجۆنۆ داها یاخشې حیسّ إدیب، اۏنا گۆوهنیب، تام بیر اؤز سیمگهسی اۏلماغې، اؤنجه اؤزۆنه، سۏنرا ایسه بۆتۆن کاییناتا ایثبات إدیر.
ایندی کۆتله و اۏنلارېن یاشانتې بؤلگهلری، بو باشلانقېجېن قایناغېدېر، و بو حاقدا، اینسان هر شئیدن قاباق کیمسهنین سئودیڲینه دَڲیل، سادهجه نئجه دۆشۆنۆب، نه إتمهلی اۏلماغېنا دایانقالاراق، اؤنه آددېم آتمالېدېر.
بوگۆنکۆ یاشادېغېمېز بؤلگ(ک)ـهده، هر شئی حاقسېزجاسېنا بؤلۆم-بؤلۆم اۏلونوب، بیریسینه یئترینجه وئریلیب؛ باشقاسېنا ایسه ألیندن إله اۏلدوغونو دا آلېبلار. اۏ اۆزدن بو سۏرغولارېن ایلکین جاوابېنې بئله یانېت وئرمهلیییک: “بیر اینسانې کؤله و ایکینجی دَرَجه اینسان إتمک اۆچۆن، اۏنون اؤزلۆڲۆنۆ ألیندن آلېب، سئودیڲین اۏیونو باشاېنا گتیره بیلمک اۏلار”
اینسان اؤزلۆڲۆنۆ ایتیرَن زامان، نه اۆچۆن یارانېب، نه إتمهسینی اؤزۆنده آختارا بیلمز؛ و هر بیلمهدیڲی آنېدا، آردېجېللېق و کؤلهلیک اۏنا سئویندیریجی إکرانلارې گؤرۆنسهدر.
بوگۆنکۆ یاشادېغېمېز بؤلگ(ک)ـهده، هر شئیدن قاباق وطن آدلې بیر باسقېنېن اؤتهسینده، کۆتلهنین باشېنې، دۆنیالېق چتینلیکلره قاتېب، اۏنلارېن وارلېقلارېنې أللریندن آلماق، چۏخ دا چتین بیر ایش اۏلمایېب. و اینسانلار بو دورومدا، اؤنجه اؤزلۆکلرینی، سۏنرا گَرهکن حاقلارېنې ألده إده بیلمهییب، اۆچ یۏلون گرگینلیڲینده ماتېر-ماتېر گلهجهڲین پلانېنې چَکَن قلملرینی بیله سېنېق گؤرۆرلر!
اۆچ یۏلون بیریسی: دایانېب، ساواشېب، گَرهکن حاققېنې آلماقدېر. بو حاق آلما عَرَفهسینده، ایتیب-قورتارېب، دوستاقلانېب اؤلۆمه سلام وئرمک، اؤزگۆر اینسانې قارشېلایا بیلر.
یۏللارېن بیریسی ده، سوسمایېم، اوزاقلاشېم و سؤزلریمی سېزلایان دردین جانېنا مرهم إدیم ده اۏلا بیلر. آمّا نه یازېق کی خالق ایچینده إشیدیلن سَس، اۏنلاردان اوزاقلاشدېقجا، اونودسانېر!
اۆچۆنجۆ یۏل ایسه، قۏرخاراق سَسیمیزین تۏناژېنې آشاغې یئندیرمک’له، دیلیمیز’له اۆرهڲیمیزین آراسېندا، بؤیۆک یالان بیر باراژې قوروب، گۆنۆ-گۆندن اؤزدنسیزلهمهلیییک.
ایندی اؤزۆنه درینلَشیب باخان سایېن اۏخوجولار!
اؤزۆنۆزۆ ایچدنلیک إدهرَک، هانسې یۏلدا اۏلوب، آددېم آتماغېنېزا دۆشۆنۆب، گلهجَک پلانېنېزې چکین!
بو سیز، بو اۆچ یۏلون آردېنداکې گؤزلهیَن گلهجَک!!!!
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
دارېخمالارېم بیر داها یاشلاندې / آیهان میانالې (آنېلار)
سَحَرین لاپ اۏغلان چاغېندا، دان اولدوزو یئرین باختېنې سؤکمزدن، إویمیزدهکی هاوایا قالخان های-کۆی سَسی یئددی قۏنشو اۏیانا گئدیب چاتمېشدې. شهرام دۏداقلارېنې بۆزهرَک، یوخوسوندان کسیک قالمېشدې، نَیّئر ایسه بیبیم’له چیڲین-چیڲینه کیچیک یاتاق اۏتاغېنېن دووارېنا دایانېب، گؤزلریندهکی ایشېلتېنې گیزلهده بیلمیردیلر. اۏ گۆنلر کیچیک عمیم ایله بالاجا بیبیم بیزیم’له بیر إوده یاشایاردېلار. بیبی دئدیڲیمه سیز قولاق آسمایېن، اۏ منیم لاپ اؤز باجېم ایدی. آنام اۏنا دا بیزلر کیمی جانېنېن شیرهسینی أمیزدیرمیشدی. بو ایکیزه بَنزَر بالاجا باجېلارېن تئللری، آلېنلارېنې اؤرتهرَک، شیرین بیر گؤرۆنتۆ اۏنلارا باغېشلامېشدې. اۏ گئجه بؤیۆک خالام دا بیزه گلیب، سَحَرهجن آنامېن یانېندا قالمېشدې. حَیَط قاپېسې آچېلېب، آتام کیچیک عمیم ایله ایچهری کئچدیلر؛ آرخالارېندان ایسه پوتلوغا بنزَر قابیله اؤزۆنۆ سۆرۆیه-سۆرۆیه حَیَطین قارانلېق باغرېنا سالېب، اؤوه سارې گلدی. بو ایکیزه اۏخشار قېزلار دا حَیَطه سارې سئوینه-سئوینه قاچېب، آتام’لا عمیمی سلاملادېلار. اۏنلار قاچارکن سانکی شَهَرین بۆتۆن قوشلارې ساچلارېنېن دالغاسې’یلا اوچوشوردولار. بو بیبی-قارداشېن قېزېنا هر باخان اۏلسایدې، اۏنلارې کسگین بیر دورومدا ایکیز ساناردې. آتام اۆزۆندهکی قالچاقلارې هئچ گیزلهده بیلمَزدن اۏنلارا کیچیک بیر گۆلۆش’له یانېت وئریب، آنام یاتان اۏتاغا سارې گئتدی. بتول خالام آنامېن یانېندا اۏنون أللرینی ألینده ساخلایېب، دیلینین اوجوندا نم هانسې دوعانې اۏخویوردو. آنام ایلان کیمی اؤزۆنه قېورېلماغې باشلایېب، اینجهدَن سېزېلدایېردې. آتامېن اۆزۆنه باخان اۏلسایدې اۏنون اۆزۆ’یله دووارېن سالچېقلارېنې هئچ سئچمَزدی. آناما یاخېنلاشېب، اۏنون ألینی ایکی ألی’یله توتوب، اؤنجه اؤپۆب، سۏنرا آلنېنا مؤهۆر کیمی یاپېشدېرېب دئدی:
-بیرآز دا دؤزسن، بو آغرېلاردان قورتولاجاقسان، نیگاران قالما، داغ کیمی یانېندایام.
آتام بونلارې دئیَندن سۏنرا، آنامېن اۆز-گؤزۆنه کیچیک بیر گۆلۆش قۏندو. شهرام دا یاواش-یاواش اؤزۆنۆ آناما یاخېنلاشدېرېب، سۏل ألینین بارماقلارېنې بالاجا أللری’یله توتوب، آنامېن گؤزلرینه باخېب دئدی:
-آنا منیم یۏلداشېمې بس ناواخت گتیریرسن؟
سۏنراسې گؤزلرینی قېسېب، بالاجا بیر گۆلۆشۆ یاناقلارېنا قۏندوراراق، سؤزلرینه داوام إتدی:
-عمیم منیم’له هئچ اۏینامایېر کی، یۏلداشېمې گتیرَن کیمی، تئیخا اۏنون’لا اۏینایاجاغام.
بتول خالام بونلارې إشیدنده، گۆله-گۆله شهراما دئدی:
-آنان سنه شیب-شیرین بیر یۏلداش گتیرهجک. گۆنَش دۏغان کیمی، اۏ دا گلهجَک!
شهرام بونلارې إشیدیب، سئوینهرَک نَیّئر گیله سارې قاچېب دئدی:
-آبجی آز قالېبدې آنام یۏلداشېمې گتیره!
سۏنراسې بالاجا بیر جۆجه کیمی اؤزۆنۆ نَیّئرین قۏللارېنا سالېب، آنام اۏلان اۏتاغا سارې اۏ گؤزَل گؤزلرینی زیللهدی.
ساعات اؤزۆنۆ سَحَره چاتدېرېب، خۏروزون بانې’یلا کؤکلَنمک اۆچۆن، دؤرد نالا چاپماقدایدې. اۏروجلوغون 17-نجی گۆنۆ گلیب چاتمېشدې. بو یایېن جان آلان ایستیسی بیر یانا، اۏروجلوغون لاپ چتین آنېلارې دا بیر یانا. ساعات یۏرقون گؤودهسینی سۆرۆیه-سۆرۆیه گتیریب بئشه چاتدېرمېشدې. آنام یاتان اۏتاقدا ݝـَریبه بیر های-کۆی وار ایدی. بتول خالام دا اۏتاغا کئچدی. زامان لاپ اؤزۆنۆ قېسمېش کیمی گؤرسهدیردی. ساعاتېن اوزوندان بیرآز کیچیک قۏلو، اؤزۆنۆ 38-نجی دقیقهیه چاتدېردې. اۏتاقدان کؤرپه آغلایېشېنېن سَسی اۏتاغې دَڲیل، بۆتۆن تنگهنی اؤزۆنه بۆرۆدۆ. خالام سئوینجیندن اۏتاقدان إشیڲه چېخېب، آتاما دئدی:
-ایبراهېم آغا موشدولوغومو وئر، تانرې سنه بیر سارېشېن اۏغلان وئردی.
آتامېن گؤزلریندهکی سئوینجی هرکس گؤرسه’یدی، آتالېق سئوداسېنېن نه اۏلدوغونو داها یاخشې باشا دۆشَردی.
آرتېق بو درد’له بسلنمیش دۆنیایا آیاق باسېب، گلهجهڲیمین چتین گۆنلری اۆچۆن تلسمهڲه باشلادېم.
42 یای کئچیردیب، چۏخلارېنې ألدن وئردیم، چۏخلارې ایسه یاشامېما قاتېلدېلار. درین حسرتلری یاشادېم. گئجیکدیم، چاتمادېم، ایندیسه بو یایېن لاپ جان آلان چاغېندا، یۏرقون بیر عسگر کیمی، کئچمیشه حَسرَت قالېب، گلهجهڲیمدن أل اۆزمۆشم. هر شئی قاتما-قارېشېق اۏلوب. دۆزن پۏزولوب، اومودسوزلوق بولودو، سئوینج گۆنَشینین اۆز-گؤزۆنۆ اؤرتۆ-باسدېر إدیب…
دۆنیا هامېمېزې دیدرگین إدیب، أن عزیز یاخېنلارېمېزې بیزدن آلدې. بو بؤیۆکلۆکده دۆنیا، منه دار بیر دوستاق کیمی گلیر. صاباحېن نه اۏلدوغونو دا هئچ بیلمیرَم، سادهجه 42 یاشېندا بیر قۏجایام، دیلَکسیزم، داها دۏغروسو، گلیمسیز بیر اؤگئی یازارام!
بونلارې گئجهنین بو واختې یازارکن آنامېن محبّت دۏلوسو قوجاغېنې اؤزلهییب، اۏنون آغارمېش بیرچکلرینه دۆشۆنۆرَم. آتامېن اۆز-گؤزۆنه قۏنان قۏجالېق هنگامهسینه دۆشۆنۆرم، قَهَر آز قالېر منی بۏغا. بیرآن اۏنلارې ألدن وئرمک قۏرخوسو جانېما هۏپور، اۆشۆیۆرَم، جانېم لاپ آجېیېر. بتول خالامې خاطېرلایېرام. آیلار اؤنجه اۏنو دا ألدن وئردیم. اۆشۆیۆرَم، آغلایېرام، سېزلایېرام، قۏرخورام، 42 یاشېندا اۏلموشام…
10/08/2021 5:38 کرج


text:
`تعلیم دوشرگهسی` نتیجهلر
خبرلر [47]
- آمریکا: پکاکایا هلیکوپتر پیلوتلوغو تعلیمی وئرمیریک
- اوکراینالی پیلوتلاردان ایکیسی امریکا-دا تعلیم کئچیر
- بنگلادش-ده باش وئرن یانغین نتیجهسینده 12 میندن چوخ اینسان ائوسیز قالیب
- "دینامیک مانتا 2023" حربی تعلیمی باشلاییب
- پاکیستان-دا کئچیریلن "آمان-2023" حربی دنیز تعلیمی باشا چاتیب
- واشینگتن پست: آمریکا پکاکایا تعلیم وئریر
- میت، آمریکانین یئتیشدیردیگی تروریستی ضررسیزلشدیردی
- پ.کا.کا-نین سیغیناجاق یئرلری و تعلیم دوشرگهسی محو ائدیلیب
- اینگیلیس و آمریکالی دکترلار تعلیم اوچون تورکیهیه گلدی
- تورک سلاحلی گوجلری، لیبیلی پیلوتلارا تعلیم وئرهجک
- سوریهده روس اوچاقلاری سیغینماچی دوشرگهسینی ووردو
- آمریکا عسگرلری، پکاکا تروریستلرینه سلاحلی تعلیم وئردی
- امریکا اوردون و داها 28 اؤلکه ایله ایکی هفتهلیک حربی تعلیمه باشلادیغینی اعلان ائدیب
- تورکیه-نین آغ دنیزینین دوغوسوندا "کورتاران-2022" حربی تعلیملری داوام ائدیر
- روسیا دونانماسی ساکیت اقیانوس دا تعلیم کئچیریر
- اگه و آغ دنیزلرینده گئنیش میقیاسلی حربی تعلیم کئچیریلیر
- تورکیه اوردوسو، آذربایجان اوردوسونا تعلیم وئریر
- ی.پ.گ/پ.کا.کا فرانسیز میللت وکیللرینین قاچقین دوشرگهسینه گیرمهسینه مانع اولوب
- لیبی سلاحلی گوجلرینه ترورلا مبارزه تعلیمی
- تورک سلاحلی گوجلرینین لیبی عسگرلرینه تعلیمی داوام ائدیر
- موصول-داکی خازار دوشرگهسی
- اگه و آغ دنیزلرینده گئنیش میقیاسلی حربی تعلیم کئچیریلیر
- کماندولار چتین قیش شرایطینده تلیم کئچیرلر


text:
باتی آزربایجان ایالتینده ؛ ۲ قادین اوزلرینی یاندیراراق یاشاملارینا صون وئردیلر
خبرلره گوره؛ پنجشنبه، اردیبهشت آیینین ۱۶ سی بوکان و ارومیه شهرلرینده، ۲ قادین اوزلرینی یاندیراراق، یاشاملارینا صون وئردیلر . هرانا خبر آژانسینین راپورونا گوره ؛ ثویبه سید عبدالله زاده و فاطمه پورعلی آدیندا بو ایکی قادین، عائیله ایچی سیخینتی و باسقیلاردان آسیلی اوز حیاتلارینا صون وئریبلر. بو عمل نتیجه سینده آچیلان درین یانیق و یارالار سایه سینده ، تاسفله ثوبیه تبریز خسته خاناسیندا ، فاطمه ایسه اورمیه خسته خاناسیندا جانلاریندان اولوب یاشاملارینی ایتیردیلر.


text:
در عهدە درگی ،كندینی ایچیندە بولوندیغی ایشڭ تمامندن مسئول گورنلردن اولوشور. بز ایشڭ بر اوجوندن طوتارق وجداننی راحتلاتمە یی باشارامایانلرز.
ادبیات اوموت و قایغی ایلە سیر ایدییور و بو قایغیڭ دیری طوتولماسنی اومودیمز آدینە أونمسیورز. یازمایی صالت ” وقت أولدیرمە آراجی ” ویا پییاسە (!) أورون صونمە امكانی اولارق گورمەمەكدە اصرار ایدییورز.
درعهدە درگی اكیبی ، اسمی ایلە مسما اولمایی اڭ بویوك پا یە قبول ایدر.
گنل یایین یوڭتمنی : یعقوب خان گولچ
ادیتور: براق یس طاش
یایین قورولی : احمد یتیك ، اونور چلیك ، سلیمان چینار
صوڭ اوقومە: امینە آق گون ، اینجی ییلدیز ، شیدا آیواز ، زاهدە الف آتاسون
ایچریك ادیتوری: كامل قورط درگی موطفاغی : احمد یتیك ، فیضا ییلماز ، فرقان ییلماز ، خیر النسا آٰق گون ، زینب دومان


text:
ساریداش بؤلگهسی
سردشت بؤلگهسی و یا ساری داش بؤلگهسی یا دا سردشت شهریستانی (فارسجا: شهرستان سردشت)، باتی آذربایجان اوستانیندا یئرلشیب. ساری داش شهری بۇ بؤلگهنین مرکزیدیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵-اینجی هیجری گونشلی ایلین نۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ بؤلگهده ۱۰۵۵۶۹ نفر اهالی یاشاییرمیشلار.[۱]
اینظیباطی بؤلمهلر[دَییشدیر]
ایرانین اینظیباطی بؤلوملری اساسیندا، بۇ بؤلگه ۲ بؤلوم، ۶ قصبه و ۳ شهردن تشکیل تاپیب دیر. بونلارین آدلاری بئلهدیر:
دین و دیل[دَییشدیر]
بو بؤلگهنین اهالیسی عومومیتده کورد دورلر و کورد دیلینه دانیشیرلار. کوردلردن سوْنرا تورکلرده آز ساییدا بۇ بؤلگهده یاشاییرلار.
تخمینی آمارلارا گؤره ساریداش بؤلگهسینین ۹۴٪ اهالیسی کورد دورلر و سوران کوردجهسینه دانیشیرلار و سونی شافعی مذهبینه اینانجلاری وار. آیریجا بؤلگهنین ۵٪ اهالیسی ده تورک دورلر، تورک دیلینده دانیشیرلار و شیعه مذهبینه اینانجلاری وار.[۲][۳] هابئله بؤلگهنین ۱٪ اهالیسی ده باشقا اتنیکلردندیرلر.
مریضخانالار[دَییشدیر]
ساریداشین بیماریستانی «امام خمینی» بیماریستانیدیر. بوُ بیماریستان ۱۳۴۳ده ۷۵ ثابیت تخت ظرفیتی ایله قوُرولوبدور. ایندیلیکده ۶۵ تخت ایله ایشلهایر. بیماریستاندا اوْلان تخصّوصلار بوُنلار دیر: داخلی، جرّاحلیق، قادینلار، اوُشاقلار.[۴]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
گوزل و گزملی یئرلر[دَییشدیر]
بیلیم یوردلار[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ایرانین آمار مرکزی، ۱۳۸۵ اینجی ایلین نۆفوس ساییسی
- ^ دکتر م پناهایان، مجموعه ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال ۱۳۵۱
- ^ سیری در تاریخ زبان ولهجههای ترکی، دکتر جواد هئیت- چاپ سوم، سال۱۳۸۰,ص۳۰۷
- ^ "مشخصات بیمارستانهای استان آذربایجان غربی". 2017-04-30-ده اوریجنال-دن آرشیولشدیریلمیشدیر. 2017-08-28-ده یوخلانیب.


text:
کیسبرق، ایلینوی
کیسبرق، ایلینوی (اینگیلیسجه: Keithsburg, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۲۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۶۰۹ نفر و اهالی سیخلیغی ۸۶٫۴۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کیسبرق، ایلینوی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Keithsburg, Illinois»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
دولت مذاکره قیلووچی هیأت اعضالری نینگ ایتیشلریچه، بحث قیلینگن آجندا گه وقتینچهلیک حکومت توغریسیده هیچ بیر موضوع یوق و حاضرگچه طالبان هم بو موضوع نی هیچ ارایه قیلمهگن.
بوگون (یکشنبه ۱۲- دلو) دوحهده دولت مذاکره قیلووچی هیأت اعضالریدن رسول طالب، غلامفاروق مجروح و شریفه زرمتی آنلاین بیر ییغین آرقهلی خبرچیلرگه ایتیشلریچه، تینچلیک سوزلشوولریده هیچ قندهی «بنبست» اورته گه کیلمهگن، بیراق سوزلشوولر سیکینلیککه و وقفه گه دوچ کیلگن. اولر تینچلیک سوزلشوولری نینگ توختلگنی سببی نی سوزلشوولر اوچون طالبان نینگ اونچهلیک قیزیقمهگنی دیگن.
افغانستان دولتی نینگ مذاکره قیلووچی هیأت اعضاسی رسول طالب نینگ ایتیشیچه، طالبان بیلن سوزلشوولر باشلنگنیدن حاضرگچه وقتینچهلیک حکومت خصوصیده هیچ بیر موضوع ارایه ایتیلمهگن.
جناب طالب نینگ اورغولشیچه، طالبان اعضالری باشقه بیر مملکتدن جمهوررئیس نینگ استعفا موضوعی نی مطرح قیلهدی کیم اونینگ رسمتی یوق. اونینگ کوپهیتیریشیچه، طالبان نینگ بحث قیلهدیگن بیر موضوعی بولگن صورتده، تینچلیک سوزلشوولری نینگ میزی گه حاضر بولیب ارایه قیلیش کیرهک، نه باشقه بیر مملکتدن.
مذکور هیأت باشقه بیر اعضاسی شریفه زرمتی نینگ ایتیشیچه، ۱۶- جدی دن حاضرگچه طالبان و افغانستان هیأتی آرهسیده یالغیز اوچ ییغین یولگه قوییلگن. بیرینچی ییغینده دولت هیأتی آتیش کیسین موضوعی نی اورته گه قویدی، بیراق طالبان هیأتی رهبرلری بیلن مصلحت قیلگندن کیین بو حقده جواب بیریشلرینی بیلدیرگن.
خانم زرمتی گه کوره، طالبان هیأتی نینگ باشلیغی دوحه گه قیتگنیدن کیین، یالغیز ایکی تامان هیأتلری آرهسیده ییغین یولگه قوییلگن و اوندن کیین طالبان تشقی سفرلرگه یوز کیلتیرگن.
طالبان هیأتی ینگیلیکده ایران و مسکو گه سفر قیلگن.
طالبان گروهی سابق اعضاسی سیداکبر آغا نینگ ایتیشیچه، بو گروه هیچ قچان وقتینچهلیک حکومت موضوعی نی مطرح قیلمهگن، بیراق حاضرگی حکومت گه قتنهشیش نی هم ایستمهیدیلر.
اونگه کوره، مسکو ده طالبان مذاکره قیلووچی هیأت اورین باسری شیرمحمد عباس استانکزی، احساسات یوزیدن جمهوررئیس نینگ استعفا موضوعسینی بیان قیلگن، بیراق بو گروه نینگ باشقه اعضالری بو فکر گه قوشیلمهیدی.
افغانستان یشاوچیلری و سیاستچیلردن قطاری جمهوررئیس استعفاسی و وقتینچهلیک حکومت ایجاد ایتیلیشی نی حاضرگی وضعیت ده مملکت نینگ ضرری گه تمام بولیب و اونینگ قوشنی مملکتلردن قطاری نینگ آجنداسی دیب بیلهدیلر، بیراق باشقه بیر قطاری ایسه مملکتده تینچلیک تأمینلنیشی اوچون وقتینچهلیک حکومت ایجاد ایتیلیشی اوستیگه اورغولب و اوندن حمایت بیلدیرگنلر.


text:
سلنقا چایی
سلنقا چایی (اینگیلیسجه: Selenga River، فارسجا: رود سلنگا، آلمانجا: Selenga، ایتالیاجا: Selenga، تورکیه تورکجهسی: Selenge Irmağı، روسجا: CeлeHra) اۇزونلوغو۹۹۲ کیلومتر دیر. بۇ گۆن سلنقا چاییندان ثانییهده ۲۸۴ متر مکعب سۇ آخیر. و دریاچه بایکالنا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سلنقا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Selenga River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
سسر، ایلینوی
سسر، ایلینوی (اینگیلیسجه: Sesser, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۶۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۹۳۱ نفر و اهالی سیخلیغی ۷۱۹٫۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سسر، ایلینوی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sesser, Illinois»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۱- اویانی تاختا ، بویانی تاختا ، شاه قولو آغا یاتیب اوتاقدا .
۲- اویان قالا محمد ، بویان قالا محمد ، آرادان بیر آی چیخدی ، صل علی محمد .
۳- اویان مرمر ، بویان مرمر ، آرادا بیر بولبول اوینار .
۴- اویان چپه ر ، بویان چپه ر ، آرادا بیر آتلی چاپار .
۵- اویان پرچین ، بویان پرچین ، ایچینده بیر گویرچین .
۶- اویان قایا ، بویان قایا ، ایچینده وارساری مایا .
۷- اویانی کلک ، بویانی کلک ، ایچینده بیر چرخ فلک .
۸- اویان داش ، بویان داش ، ایچینده قیرخ اللی باش .
۹- امیر علی حاللانیر ، گؤیدن یئره ساللانیر .
۱۰- ایپک قوردو دئییل آمما قاتما توخویور .
جاوابلار
۱- توسباغا
۲- تندیر
۳- دیش لر و دیل
۴- گوز و کیرپیک لر
۵- گؤز و کیرپیک لر
۶- یومورتا
۷- دیش و دیل
۸- عومومو حامام
۹- یاغیش
۱۰- تورآتان – قاتما : ایپ


text:
دلاویر چایی
دلاویر چایی (اینگیلیسجه: Delaware River، فارسجا: رود دلاویر، ایتالیاجا: Delaware (fleuve)، عربجه: نهر ديلاوير، تورکیه تورکجهسی: Delaware Nehri، روسجا: ДeлaBэp (peka)) آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده دلاویر چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Delaware River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
نعمتالله ولی
شاه نعمتالله ولی ـ نعمت اللهی طریقتی نین پیری هابئله بؤیوک عاریف، عالیم و شاعیر
یاشاییشیدَییشدیر
نعمتالله ولی ("ولی" ،یعنی "موقدس" - اونا وئریلمیش لقبدیر.) 1330-جو ایلده حلب شهرینده آنادان اولموشدور. اونون آتاسی میر عبدالله صوفی مورشیدی، آناسی ایسه جنوبی ایرانین زادگان فارسلاریندان ایدی. نعمتالله ولینین نسیل شجرهسی بئشینجی ایمام محمد باقیردان باشلاییر. گنج ایکن نعمتالله ایسلام اؤلکهلرینه اوزونموددتلی سیاحتده اولموشدور. هر بیر موسلمانا واجیب بیلینن مکه زیارتینه (حج) یوللانمیشدیر. بورادا شئیخ عبدالله یافعی ایله راستلاشاراق یئددی ایل مودتینده اونا موریدلیک ائتمیشدیر. موریدلیک مودتیندن سونرا ایکینجی دفعه(بو دفعه کامیل بیر اینسان کیمی) یئنیدن سیاحته چیخمیش، قاهیرهنی، سورییانی، عیراقی، آذربایجانی و ایرانی گزمیشدیر. او، ایرانین کیرمان شهرینده همیشهلیک مسکونلاشمیشدیر. شاه نعمتالله ولی یئنی بیر صوفی قارداشلیغینین (طریقتینین) یارادیجیسیدیر. "نعمتاللهیه" آدلانان بو طریقتین هم آدی، هم ده ائمبلئمی اونا ایشاره وئریر (ائمبلئمده اونون آدی تبرزینلرین آراسینا سالینمیشدیر). او، صوفی حیات طرزی، صوفی فلسفهسی، صوفی اخلاقی حاقیندا اؤز فیکیرلرینی عرب و فارس دیللرینده یازدیغی 500-دن آرتیق موختلیف حجملی علمی و بدیعی اثرده آچیقلامیشدیر.
صوفیلیک تاریخینین ان عالی نومایندهلریندن اولان نعمتالله ولینین سیی نتیجهسینده تصوووفه و صوفیلره قارشی ماراق خئیلی آرتمیشدیر. اطرافیندا چوخلو سایدا مورید و داوامچیلارینین اولماسینا باخمایاراق شاه نعمتالله ولی اؤزو اکینچیلیکله مشغول اولاراق شخصی نومونهسینده پئشکار فعالیتین اؤزونوتربییهده ان یاخشی واسیطه اولدوغونو گؤسترمیشدیر. 101 ایل عؤمور سورموش نعمتالله ولی حیاتینین سون 25 ایلینی کیرمان ویلایتینین ماهان کندینده یاشامیش، بورادا خانگاه تیکدیرمیشدیر. اونون قبری ایندییه قدر زیارتگاهدیر.
شعرلریندن اؤرنکدَییشدیر
شاه نعمتالله ولینین یازدیغی شعرلرین اکثری فارسجا دیر. اونون عربجه یازیدیقلاری دا آز دئییل. شعرلری آراسیندا ائی قارینداش آدلی فارسجا ـ تورکجه بیر ملمع ده وار:
من چنین سرمست یارم، سن نئجکسن سؤیله گۆل
غیر عشقش نیست کارم، سن نئجکسن سؤیله گۆل
من به عشق او تمامم عاشقان را من امام
رهنمای خاص و عامم، سن نئجکسن سؤیله گۆل
غرقهٔ دریای عشقم بلبل گویای عشقم
گلشن بویای عشقم، سن نئجکسن سؤیله گۆل
من به کام دل رسیدم مونس جان را پدیدم
گفتم اسرار و شنیدم، سن نئجکسن سؤیله گۆل
عشق او ماند به آتش می بسوزد عود دل خوش
گل منی یا قریدش، سن نئجکسن سؤیله گۆل
یاد او ورد زبانم ورد او درمان جانم
مهر او نور روانم، سن نئجکسن سؤیله گۆل
بندهٔ خاص خدایم سید هر دو سرایم
من از این مردم جدایم، سن نئجکسن سؤیله گۆل[۱]
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- آذربایجان ویکی پدیاسی.


text:
جبهه میللی و میللی مذهبیلر
بیلیندیگی کیمی »جبهه میللی ایران« دئییلن «حزب نژادپرست جبهه میللی» فارس شوونیستینه دایالی و نژادپرست بیر تشکیلاتدیر. بو تشکیلات (1338) 1959 دا قورولموشدور. بو تشکیلاتین قوروجولاری مهندس مهدی بازرگان، دکتر سعیدی کشاورز – صدر- نصرت اله امینی و بیرینجی باشقانی محمد مصدق (تورک و قاجار خاندانیندان اولماسینا باخمایاراق) ایران باشلیغی آلتیندا فارس دیل و مدنییتینی اساس گؤتوردوکلرینه گؤره محمد مصدق رزم آرانین ایران اوچون تکلیف ائتدیگی دسئترالیسم بیر حاکیمت سیستیمی ایله مخالیفت ائدیردی. بو مخالیفتلره باخمایاراق مصدق هر زامان آذربایجانلیلارین نجیب بیر میللت اولدوقلارینی وورقولاماقدان دا چکینمیردی. بو دا گون چؤره گینه ائحتیاجی اولان یوخسول ایله وارلینین حکایه سیدیر. وارلی یوخسولا دئمیش: نه قدر دئسن، سن ایله آغلارام. آنجاق الیمده کی چؤرکدن سنه درمان اوچون ده وئره جک دگیلم. .بلی محمد مصدقین «جبهه میللی ایران» آدلی پارتی باشقانی اؤز کیملیگیندن آسیلی اولمایاراق آذربایجانلایلارا بیر اینسان کیمی یاشامانی چوخ گؤروردو. محمد مصدق و مهدی بازرگانلار مینلر ایله آذربایجانلینی حمیق ائتمک اوچون فارسلارا ککلیک شیکارچی سی الینده بیر داولا (آلداتما وسیله سی) کیمی خیدمت ائدیردیلر. محمد مصدقلر آذربایجانلیلاری آلداتماقاوچون نجیبدیر دئیه باشلارینا توربا کئچیرمه گه چالیشیردی. دئمک محمد مصدق بو یولدا فارس شوونیسمینه بیر وسیله اولا بیلر دئیه دوشونه بیلمیردی. مهندس مهدی بازرگان حزب جبهه میللی ایران آدلی تشکیلاتا قانع اولمایاراق ایرانداکی آسما کسمه نی دیکتاتورلوق ایله ایضاح ائتمه قابیلیتینه صاحیب اولدوغو اوچون فارسلارا داها خوش خیدمتلیک ائتمک اوچون آیت الله سید محمود طالقانی ایله « نهضت آزادی ایران» آدلی تشکیلاتی یاراتماغا چالیشدی. نهضت آزادینین سونراکی تاریخی توتدوغو یولا نظر سالدیقدا مهدی بازرگان آیت الله طالقانی ایله مراوده ده شیعه لیک فارس میللتچیلیگینی ایرانلیلیق آدینا بیر آرادا یئریده رک شاه دیکتاتورلوغونا غالب گله بیله جکلرینه اینانیردی فیکیری اؤزونو دوغرولدور. مهندس مهدی بازرگان دین ایله میللتچیلیگی (اوخو ایران آدینا فارسلیق) بیر آرادا یئریتمک اساسیندا قرآن تفسیر ائتمه گه، فارس دیل و مدنیتینی اساس گرتوره ره ک میللی و مذهبی فیکیرلرین یاییلماسیندا و بو وسیله ایله عوام خالق کیتله سینین رغبتینی قازاناراق شاهلیق سیستیمینه غالیب گله جکلرینه اینانیردی.
محمد مصدق و مهدی بازرگان اؤزلری تورک اولدوقلارینا باخمایاراق اساسلاندیقلاری دیل و مدنیت فارسلیق اوزرینده اولدوغو اوچون اؤزلری فارس شوونیستلرینه اویونجاق اؤز منسوب اولدوقلاری «آذربایجان ملتی» تاریخینده ده اوزو قارا اولدولار.
قایناقلار:
http://www.iran-chabar.de/1383/07/24/ghaneifard830724.htm
ایشیق سؤنمز 24.07.1383
فارسچی گؤروش


text:
توپوقرافی
توپوقرافی (اینگیلیسجه: Topography) بوتون بیر ایضاحلا دئیه بیلریک کی یئر اؤلچمه ایشلری دوغانین اؤلدوغو آلچاق-اوجا و یا قاییرما آلچاق-اوجا لارین سورغولاماق و اؤلچمهیه دئییلیر.
یئر اؤلچمومونون ایش بؤلمهلریدَییشدیر
یئر اؤلچمه ایشلری بوتونلوکده ایکی بؤیوک بؤلمهیه بؤلونور: یئرین دوزنلیگینین نئجه دورومون گؤرستمک(پیلانی مئترئ). یئرین بیر ساحهسینین آلچاق-اوجاسینی گؤرستمق(آلتی مئترئ).
یئر دوزنلییی ایشلریدَییشدیر
بو ایشدن اوتور گرک بیر گوزه آلینمیش یئر ساحهسینین آلچاق-اوجالارینی یول و یا چایلارین توشی،یوللارین کئسیشمه نؤقتالاری،تیکینتیلرین دورومو و داها آیریجا آلچاق-اوجالار بیر پلان اوزرینده چکیله.اؤرنک: (D) توشون پلان اوزرینده چکمک اۆچون، بیر نفر (A) نؤقتاسینین اوستونده دورور و (AL)،(AM)و...بویلاری اؤلچور هابئله بو اؤلچولرین (AN)-ا گؤره بوجاقلاریدا اؤلچور.بو اؤلچولر اله گلدیکدن سؤنرا نققاله و ختکئشنن(D) توشون صحیفه اوزرینه چکمک اولار.N همان قوزئی(Norh)دیر و (AN) آزیموت یا ژیزمان دئییلیر.
بیرساحهنین توپوقرافیاسی اۆچون گؤرولن نوقتالارین دورومی گرک الده اولا کی بو دوروملار توپوقرافیا کانوواسی ایله (توپوقرافیا تورو) ایله گئلیر کی بو کانووالار اؤزلری ژئودئزیا نؤقتالارینا باغلیدیرلار.
توپوقرافیا(یئر اولچوم)تورونون یاراتماغینین ندنیدَییشدیر
اگر بیربیریندن آیری ساحهلری اؤلچوب و سؤنرا اونلاری بیرلشدیرسک، اونلارین کانوواسی گرک بیربیرینه باغلی اولا، اگر اولماسا دقتلی بیربیرلرینه یاپیشمازلار.
آلتی مئترئ ایشلریدَییشدیر
نئجه کی یوخاریدا دئییلدی پلانیمئترئ ده بیر شوبهه قالمیر و یوخاریا باخاراق هر بیر نؤقتایا (X،y)((جوغرافیا بوی،ائن))ی وئریلیر کی بیر کووردینات سیستم سئچرکن، صحیفه اوزرینه گتیرمک اولار. نهایت آلچاق-اوجانی(X،x،z)کیمی گؤسترمک اۆچون آیریجا یوللار وار.
آلچاق-اوجالاری پلان اوزرینده گؤسترمک یوللاریدَییشدیر
قاباریق پلان: آلچاق-اوجالار ائشلایله قاباریق شکیلده گؤستریلیر.بو پلان آدی گؤروجولر اۆچون آیدین دیر آما تئکنیکی ایشلر اۆچون ایشه گلمز. کؤلگه باغلاماق: بو یؤنتمده بیر آلچاق-اوجا ساحهیه بللی بیر بوجاقدان ایشیق ساچیلیر کی کؤلقه ایشیق اثرینده دوزلیر. کولگه بیر ائشلایله پلانین اوزرینه چه کیلیر بو یؤنتمده یوخاریداکی کیمی آیدیندیر آما تئکنیکی ایشلر اۆچون چوخ ایشه گلمز. اویون ساحهلر: ان کئچرلی یؤنتمدیر.بو یؤنتمدا اویون صحیفهلر قاباریقلی ساحهلری کسرکن یاتای رسمینی صحیفهیه چکیر.
قایناقلاردَییشدیر
سوروئیینگ-موهندیس شمس نوبخت


text:
۱۹۶۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ آقوست - ۲۰۱۶ ایلینده ادبیات نوبل اؤدولونو قازان موغنّی روبرت زیمرمن آدینی دَییشرک باب دیلن کیمی تانینماغا باشلادی.
- ۸ اوْکتوبر - الجزاییر بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو اوْلموشدور.
- ۶ آقوست - جامائیکا بویوک بریتانیادان موستقیللیک الده ائتدی.
- ۵ دسامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی ایتیفاقی آرام اوقیانوس حؤوزهسینین بیرگه ایستیفادهسینه قرار وئرمیشلر.
- ۵ جولای - الجزاییر٬ فرانسهدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۵ آقوست - نئلسون ماندئلا حبس ائدیلمیش و ۱۹۹۰-جی ایله کیمی آزاد ائدیلمهمیشدیر.
- ۵ اوْکتوبر - بیتلس قروپونون ایلک آلبومو اولان "لاو می دو" ساتیشا چیخاریلمیشدیر.
- ۳۱ آقوست - ترینیداد و توباقو موستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۳ ژانویه - روم پاپی فیدل کاسترونو کیلسهدن آییردی.
- ۲۹ نوْوامبر - فرانسه و بؤیوک بریتانیا سسدنسۆرعتلی مۆلکی طیّاره (کونکورد) ایستحصال ائتمک بارهده مۆقاویله ایمضالامیشلار.
- ۲۸ اوْکتوبر - کوبا بوحرانی: نیکیتا خروششوو کوبادا شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینی اعلان ائتدی.
- ۲۶ اوْکتوبر - آمریکانین تورکیهدهکی هستهای سیلاحینی چیخارماسی شرطیله خروششوو کوباداکی شوروی راکتلرینین سؤکولمهسینه راضیلاشدی و کوبا بوحرانی سوْنا چاتدی.
- ۲۵ سپتامبر - الجزایر خالق دموکراتیک جومهوریتی اعلان ائدیلیر
- ۲۵ اوْکتوبر - کاریب بوحرانی: آمریکانین بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینداکی سفیری آدلای ایستیونسون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی ایجلاسیندا کوبادا یرلشمیش شوروی راکتلرینین فضادان چکیلمیش شکیللرینی نوماییش ائتدیردی.
- ۲۲ اوْکتوبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رئیسجومهورو جان اف کندی کوبادا شوروی آتوم باشلیقلاری اولدوغونو آچیقلامیشدیر و کاریب بوحرانینین قیزغین واختیندا کندی کوبایا قارشی ایقتیصادی تحریم قویماغی تکلیف ائتمیشدیر.
- ۱۸ مارس - الجزاییر باغیمسیزلیق ساواشی: فرانسه الجزاییرلی مۆقاویمتچیلرله آنلاشدی.
- ۱۳ سپتامبر - آلبانی ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتیندان چیخمیشدیر.


text:
● سایین حسین مسلمی یازیر:
سيزين گؤروشوز منه بير ايرانلى تورك اولاراق مباهات مايه سي دير. يالنيز بير شئى بو نئجه يازاقدا منيم اورگيمه ياپيشمير او دا نه كى سيزدن دولاييدير يوخ بير كلى مسئله دير [مسئله “نئجه یازاق: ایری (بزرگ) /أیری (کج)” باشلیقلی مطلبله باغلیدیر]:
من ايصفاهان اوستانيندان رحمتلي دكتر هياتين قوردوغو اورتوقرافى سمينارلاريينين ايكيسينه قاتيلديم. اوردا دا عزيز آذربايجانلى يازارلاريميز بو قناعته گلميشديلر كى يوموشاق گ يئرينه ي دن قوللانسينلار! و ايندى گؤرورك كى بو مسئله، يازماقى آسانلاشديرماييب چتينلشديرير! دئديگينيزه گؤره ايلن و أيلن كلمه لرينده بونو گؤروروك!
ان ياخشى سى بو دگيل كى قديم رسم الخط و لهجه سينه بو بير مورد ده وفالى قالاق! فريدن توركجه سينده أيرى، اگرى و ايري، ايررى تلفظ اولور منتها يوموشاق گ كيمين. نه دن بو گ يي ي يازماقدا اصرارلى ديرلر بيزيم حؤرمتلى آذربايجانلى دوستلاريميز حالبوكى اگر گ يازساق هئچ بير پروبلم يارانيلماز و كلمه نين اصالتين ده حفظ ائلر! توركيه و ايرانين آيرى بؤلگه لرينده اولان توركلر ايله ده علاقه ساخلار.
توركجه يي اؤز منطقه ميزه خلاصه ائتميك! بو ديل بير اوقيانوسدور!
منجه باشقا يئرلرين نظرلرى ده آلينمالى و اؤنم وئرمه لى! ساغ اولون!
____________________________
● ایواز طاها سایین مسلمینین جاوابیندا یازیر:
کیچیک ایستئثنالارلا هم قوزئیده، هم ده گونئیده اگری دئین چوخ آز دیر. داها اؤنملیسی، بو دیلین گراماتیکاسی وار، و رسمی دیلده بیر آکادئمیا اونونلا مشغول اولور، و “دگیل” سؤزونو “دئییل” کیمی تصدیق ائتمیشدیر. رسمی آذربایجان تورکجهسینده یوموشاق “گ” آرتیق “ی” کیمی یازیلیر. منجه بو گئنیشلیکده قوللانیم گئدیشینی قولاق آردینا ووراراق دیلین یازیلیشینی فریدنده کی بیر لهجهیه خلاصه ائتمک دوزگون اولمازدی. ألبته من تکلیف ائتدیییم “أ” مسئلهسی تکجه “أیری /ایری” پروبئلمینی چؤزمور، بیر چوخ یئرلرده یازییا آیدینلیق گتیریر.
دیققتینیزه گؤره چوخ ساغ اولون.
____________________________
سایین یاور مشیرفر یازیر:
● یازدیغلارینیزدان هممشه فایدالانیرام. اولورسا نئجه “رسمی” دیلده یازیپ پوزماقدان سؤز اچسانیز، چوخ گوزل اولار. من انگلیلتره نین برونل بیلیم یوردوندا دؤهتورلوق الماقا چالیشیرام و تئز و ارتیکل لری آنا دیلیمده اونجه یازیب، سونرادان انگلیس دیلینه یازماسینی دوشونورکن، بو حاقدا چوخلی یاردیما احتیاجیم اولدوغی دوشونورم. سیزدن خواهیش ائدیرم بو حاقدا منه بیراز بیلگی وئرینیز. آزربایجان تورکجه سینن نئجه بیر پی اچ دی تزی یازیم؟
____________________________
● سایین حمید قرائی یازیر:
«نه جالاق دیل، نه ده دیل تملچیلییی» مقالهنیزین «چاتیشمازلیغین گؤستریجیلری» بؤلومونون سونونجو پاراگرافیندا «باشدا دیل موهندیسلییی اولماقلا همین آشامانی آرخادا قویماغا الیمیزده ایمکان وار» یازمیشسیز.
منجه بو مقالهده یئر یئر تنقید ائتدییینیز و دیل موهندیسلییی کیمی سیاستلر بیر توپلومو هارایا قدهر گؤتورهجهیی و دوغرو تعبیرله باتدیراجاغیندان دولایی قوللاندیغینیز «دیل موهندیسلییی» قاورامینی دوغرو بولمورام. چونکو اصلینده بؤیله موهندیسلیکلر اینسانا توپلومو کونترول ائتمک، باسقی آلتینا قویماق آماجییلا قوللانان و بو یؤنتمی دیله گتیرمکدن بیله چکینمهیهن اسکی سووئتلر بیرلییی و کیمی اوچونجو دونیا_ گئرچکدن اوچونجو دونیا آدلاندیرابیلمهمیز صورتییله_ رژیملرینی آندیریر. بو قونو ایله ایلگیلی ماریو بارگاس یوسا The importance of Karl Popper آدلی مقالهسینده دهیینمیشدیر. بو مقاله ایراندا دا «فلسفه و جامعه و سیاست» باشلیقلی کیتابدا عزتالله فولادوندجه فارسجایا چئوریلمیشدیر. اوزون سؤزون قیساسی دیلده بیان مسألهسینه دویارلی اولدوغونوز و توپلوملار دهییشینجه آنلاملارین بیله دهییشمهسینین بیلینجینده اولدغونوز ایچین یالنیز بو مسألهنی خاطیرلاماق ایستهدیم.
Mario vargas Llosa- The importance of Karl Popper (1991
فولادوند، عزتالله، فلسفه و جامعه و سیاست، تهران، نشر ماهی، 1386
____________________________
● ایواز طاها سایین حمید قرائییه جاواب اولاراق یازیر:
پوپئر ایکی نؤوع ایجتیماعی موهندیسلیکدن آد چکیر: توملچی [کلیتگرا] و تیکلچی [جزئیگرا]. بیرینجی نؤوع ایستر ایستهمز توتالیتاریزمه گتیریب چیخاریر. آمما ایکینجی نؤوع قاچیلمازدیر، و تحصیل قدهر اؤنملیدیر. بوندان چکینمک تحصیل آلماقدان چکینمک کیمی آلینیر. دیققتینیزه گؤره چوخ ساغ اولون.
____________________________
● سایین آردیجیل یازیر:
سلام. ( پوزغون یازیما گورا باغیشلایین)
اونجه سیزدن اویرهندیییم بیلگیلر اوچون، سیزه سونسوز سایقیلاریمی بیلدیرمک ایسترم.
… سورغولاریم:
“نسبیت” و “مطلق” موضوعلارین “سوز” و “سوزجوک”لرله ایلیشگیسی اولا بیلرمی؟
اورنک: نئجهدیر! بابک قالاسیناجان قاچاناجاق اولسون اوننان وایناسی یورونهجگ اولسون!
ای تاری تک توتاناجاغیم سنسن!
واللاه منیم بابک قالاسیندان سووای قاچاناجاق یئریم یوخدور!
من بئله دوشونورمکی نسبیت باخیمیلا “ن” لا “ک” و “د” لا “گ” سسلری بیر اک اولاراق آرالاریندا ایلیشکی واردیر و مطلق دئمک اولمازکی بونلارین هانکیسی بیر اک اولاراق دوزگون یادا دوغرودو، بلکه “سوز”ون ایشدی موقعییتی ایجاب ائدیر هانکی اک اونا یاپیشدیریلسین.
اگر فرض ائلییک “قالا” ثابت دئییل و متغیردیر، سیزجه “بابک قالاسیناجان …” دوغرو آنلامی اولا بیلرمی! بیزلرده “ورگان” سوزون آرخا ایشلهدیریککی دورومو متغیر اولا، گاه ورگانی آچیریق سو اوندا آخسین گاهدا ورگانی باغلاییریق سو اوندا آخماسین.
بو قونویلا دانیشماغا ایلگیلی سوز چوخدور، منه چوخ اونملی سیزین نظرینیز “نسبیت” و “مطلق” موضولارنا “سوز و سوزجوک”لر بارهسینده بیلمکدیر.
سایقیلاریملا
[بو سایین دوستون ایشارةسی “نئجه یازاق: جان/ جن/ دک” باشلیقلی مطلبةدیر.]
____________________________
● Sayın Məmməd Gərgərli yazır
İranda köçürmə işi bir akademik sahə sayılmır. yanı kimsə öncədən bu hədəfləplanlanmış mutaliə və çalışmalar etmir. indi hər kəs türkçə iki dikləmə qulaq asır belə düşünür “Attila İlhan” ın filan şeirini çevirə bilər azərbaycan türkcəsinə! məncəbizdə fəlsəfi mutaliənin nə dərəcədə olduğu açıq aydındır və çıxan çevirmələr və köçürmələrdə onu göstərir. anlam(məfhum) u başqa dildə bəyan edib muxatəbə ana dildə olduğu kimi çatdırmaq çətin işdir, xususilə ədəbiyat və fəlsəfə sahəsində. ədəbiyat dediyimizdə biz idealisti birdünyadan danışırıq, düşüncəni çevirmək və başqa dildə ana dildəki kimi yaymaq ən çətin işlərdəndir və bunu hər kəs edə bilməz. o üzdən bu işə fəlsəfə və dil sahəsində akademik və planlanmış mutaliələr lazimdir. ana diləri bilmək lazim dir. biz zəhmətə düşmədən çevirmə sahəsində uğur qazana bilmərik və durumumuz elə bu olar. iranda bu gün yeni mütərccimlər vardılar fəlsəfə və ədəbiyat sahəsindəə, bəzən keçmişdəki tərcumələrdə nə qədər mütərcimin yalnışlıqlarını məlum edirlər və bu adamı şaşırdır. örnək olaraq “heqel” kimi düşünərin fenomenolohi ruh əsərini tərcumə edənlər elə əsasi yalnışlıqlar ediblərki heqelin fəlsəfəsini başqa cürə bizə tanıtdırıbdır! bu kiçik bir qonu deyil, insanlar o tərcumə vasitəsilə yetirilən düşüncə əsasında akademik yazqılar və təhqiqatlar edib fərqli olayları onla salıb çıxıb və teorik və əməli nəticələr əldəu! edirlər. söz düşüncə və onu toplumlarda yaymaqdan gedir! biz hala oxuyub yazmalıyıq və istanbulcadada fəlsəfi mevirmələri oxuyub düşünməliyik sonra tərcumə işinə əl qatmalıyıq.
[سایین گرگرلینین ایشارةسی “نئجه یازاق: سؤزلری دَییشدیرکمی؟” باشلیقلی یازییادیر.]


text:
فلوئورید زیرکونیوم (IV)
فلوئورید زیرکونیوم (IV) (اینگیلیسجه: Zirconium tetrafluoride، روسجا: ФTopид циpkoHия(IV)، عربجه: فلوريد الزركونيوم الرباعي) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال، تۇز حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.فلوئورید زیرکونیوم (IV) فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Zirconium tetrafluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فلوئورید زیرکونیوم (IV) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی
مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی (اینگیلیسجه: University of Maryland College of Agriculture and Natural Resources)آمریکانین کالیج پارک، مریلند شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی ۱۸۵۶ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قهرمان خانیم؛ خاور قهرمانی ستارخان نوه سیم
قهرمان خانیم؛ خاور قهرمانی
«اوشاقلیق ایللریمی گونئی آذربایجانین انگؤزل دلبر گوشهلریندن بیری اولان قاراداغ ماحالیندا کئچیرمیشم. ایلک کؤورک قدملریم گؤزل قاراداغین الوان چیچکلی چمنلرینده، قارتال دیمدیکلی قایالاریندا، بارلی- بهرلی باغلاریندا، قوینو قالین مئشهلی، زیروهلی داغلاریندا، آینا کیمی پارلاق یارپیز عطیرلی بوز بولاقلاریندا برکییب» دئین خاورخانیم قهرمانی حقیقتن آدینا یاراشان بیر قهرمان ایدی.
خاورین یاشاییش یئری آسلاندوز ایدی. اونون گنجلیک گونلرینده دموکرات فرقهسینین گونشی پارلاییب یوردوموزو ایشیقلاندیردی. خاورخانیم بیر چوخ آزاده اینسانلار کیمی دموکرات فرقهسینین تبلیغچیسی کیمی کندلری اوبالاری دولاشیب، شعر قوشوب خالقیمیزی معاریفلندیردی. اونون انشیرین خاطیرهلی گونلری آسلاندوز، اهر، کلیبر، ارؤشه، قالاکندی، قالالی، سورهجر، موتاللی و قاراداغین آیری- آیری یئرلرینده کئچدی. کئشگه بیز ده او گونلری یادا اونا بنزر گونلری گؤرردیک کئشگه.
سونرا شاه رئژیمی بیرداها آذربایجانا قاییتدی و خاورخانیم دا بیر چوخلاری کیمی باکی شهرینه قاچماغا مجبور اولوب قالان عؤمرونو وطن حسرتینده سیزلادی. اونون «ستارخان نوهسییم» عنوانلی شعر کیتابیندا بیر شعر :
توخونما اینجیین سینیق کؤنلومه
یاناغیندان کوسموش یولاق کیمییم
سنین فراقیندان، سنین غمیندن
تیترهین دیل کیمی، دوداق کیمییم.
جسارت گؤستریب، ائتسهده عیناد
منزیله چاتماییر هر قارتال قاناد
عشقیمی وعدهسیز سولدوردو حایات
غنچهسی سولموش بیر بوداق کیمییم.
هنر تکان وئرر عقله، کمالا
عصمت شعله ساچار حوسنه، جمالا
طالع منی سالیب هامیدان دالا
یول اوسته، تک بیتمیش قوواق کیمییم.
جلادین کسدیگی قانانباش اولوب
اورکلر آغلاییب، گؤزلر یاش اولوب
گلمهلر یوردومدا وطنداش اولوب
من اؤز وطنیمده قوناق کیمییم
من اؤز وطنیمده قوناق کیمییم.
قایناق : ابراهیم ساوالان، فیس بوک صحیفه سی.


text:
ویلیام کالن براینت
ویلیام کالن براینت (اینگیلیسجه: William Cullen Bryant) آمریکالی شاعیر، ژورنالیست و یازیچی - .۳ نوْوامبر ۱۷۹۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۳ ایل عومر ائلهییب و ۱۲ ژوئن ۱۸۷۸ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Cullen Bryant»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ویلیام کالن براینت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.