text:
اوزبیک تیلی سوزلیگی، نورالله آلتای
بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در فیس بوک
قرآن الکریم با ترجمه به چند زبان
بابر ایزیدن، دکتور شفیقه یارقین
اوزبیکی شعرلر، امان الله قویاش
یورتداش، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی
دُر دانه لر، دکتور فیض الله ایماق
اوزاق یــولــلار، ادبی و فرهنگی
حیات پنجره سیدن، فضل احمد بورگیت
آلتین کَمَلـَک، عبدالله تاشقین
آلتین یپراقلر، محمد کاظم امینی
اجتماعی و فرهنگی، فیض الله قرداش
ابزار های ضروری برای سایت و وبلاگ
آلتین فلم، اوزبیکلرنینگ افتخاری
گلزمین وفا، اشعار سید محمد دروگر
باله لر، آیدین مالمو مدنی نهادی
امیر علیشیر نوایی، مکمل اثرلری
برگردان الفبای کریل به الفبای عربی
تورکچه آتلر و تورک تاریخ تدقیقاتی
پیوند های مهم
م. قیوموف نینگ خاطرهلری و ایریم منبعلر اساسیده صاحبقران امیر تیمور قبری نینگ آچیشی بیلن باغلیق معلوماتلر
قبرنی آچیشدن کوزلنگن مقصد؛ اوشه دورده بویوک سرکرده قبری قهییرده جایلهشگنی و عمومن امیر تیمور اوزبیکستان ده دفن ایتیلگنلیگی حقیدهگی گپلرده سویت یعنی شوروی رهبریتی شبهه بیلن قرهدی. میلادی 1941 ییلی 21 مارچ کونی ستالین گه مرکزی کمیته و مدنیت وزیرلیگی تمانیدن گوری امیر مقبرهسیده ارخیالوژیک قازیشمه ایشلرینی آلیب باریش حقیده خط ایتیب کیلدی.
ایکسیپیدیه نینگ مقصدی- امیر تیمور قبرینی انیقلَش و اورته عصرلرده یهشب، فعالیت یوروتگن تیموریلر سلالهسینی علمی اساسده تیکشیریب اورگنیش دیب کورسهتیلگهندی.
تیگیشلی حُجتلر تیارلهنگندن سونگ ستالین نینگ بویروغیگه کوره ایشچی گروه توزیلدی. اونگه باشلیق قیلیب عالم و جماعت اربابی قاری نیازوف تعینلهندی، گروهگه تیلشناس عالم ا. سیمیانوف، انتراپالوژ، عالم م. گیرهسیموف، تنیقلی یازوچی صدرالدین عینی لر کریتیلدی (اوشه پیتلر امیر تیمور حقیده اثر یازیش صدرالدین عینی نینگ آرزو سی ایدی.) ملک قیوموف ایسه ایش جریانینی تصویرگه آلوچی باش آپیرهتور ایتیب تعینلهندی. میلادی 1941 ییل 15 می کونی ایکپیدیدتسیه باشلهنیشی بیلگیلَنگن کوندن 5 کون آلدین، ایشچی گروهی سمرقندگه ایتیب کیلدی و تیارگرلیک ایشلری کوریب قویلدی. گوری امیر مجموعهسیدهگی قبرلرنینگ آچیلیشی حقیده خبر تاپگن محلی اهالی ناراضیلیک بیلدیریب، ییغیلیشیب کیلهباشلهشدی. بیرینچی کونده ناق مینگلهب آدملر کیلیشدی. ییغیلگنلرنینگ بعضیلرینی ایسه بو عالملر نیمهلر قیلماقچی ایکنلیگینی بیلیش قیزیقتیرر ایدی.
ایش نینگ باشلنیشی
میلادی 1941 ییل 2 جون بیرینچی ایش کونی دیب بیلگیلهندی. هر احتمالگه قرشی محللی اوستهلر هم چهقیریب قویلدی. شو کونی ایرتهلب ساعت 8:00 ده مجموعهدهگی قبرلردن بیری نینگ اوستیدهگی تاشنی کوتهریشدی. بو قبرنی اورگهنیش اوچون اوچ کون صرفلهندی. نیگه دیر اوندهگی سویک قالدیقلری یخشی سقلهنیب قالگن ایدی. گیرهسیموف فقط باش چناغی و اومورتقه سویکلرینی آلیب، اولرنی بیر قوطیگه سالدی. بو قبر امیر تیمور نینگ سویوکلی فرزندی شاهرخ میرزا گه تیگیشلی ایدی.
ایککینچی قبر نینگ آچیلیشی
نوبتدهگی- ایککینچی قبر اوستیگه قویلگن تاش آغیرلیگی طُفیلی اونی کوتریش اوچون محلی اهالی هم یاردمگه چهقیریلدی. اوستهلر زنجیرلرنی ریچگلر بیلن تارتیب، قبر اوستیدهگی تاشنی کوتریب آلیشدی. بو قبر ایچیدهگی کیشی نینگ باش سویگی تنه سویکلری نینگ یانیده تورردی. باش چناغیده اوتکیر تیغدن قالگن ایزلر هم بار ایدی. گروه اعضالریده تیمور نینگ سیویملی نبیرهسی میرزا اولوغ بیگ نینگ قبری آچیلگـَنلیگی گه شبهه قالمهگندی. اولوغ بیگ قبری بیلن ایککی هفته شُغللهنیشدی. سویکلر، کییم قالدیقلری هم سقلهنیب قالگن ایدی.
اینگ قیین ایش کونی
نوبت امیر تیمور قبریگه ایتیب کیلگنینی کوپچیلیک سیزهیاتگن ایدی. عالملر نینگ اعتباری بیرینچی بولیب قبر اوستیدهگی تاشگه اوییب یازیلگن یازوولرگه توشدی. اونده «وقتی کیلیب همه میز بو دنیانی ترک ایتهمیز. بیزگچه هم بویوکلر بولگن و بوندن کیین هم بولهدی. اگر ده کیمده- کیم بو نرسهنی تنآلمَسه، قبرنی قوزغهب یا کی اوتگنلر روحینی بیزاوته قیلسه، اینگ دهشتلی بلاگه یولیقسین» دیگن مضمون عکس ایتردی. یازوونینگ آخرگی سوزلری ایکسپیدتسیه اعضالرینی سیرگکلهنتیریب، قورقووگه سالدی. ایشنی توختهتماقچی هم بولیشدی. اما «یوقاری نینگ بویروغی» بوییچه قیلینهیاتگن ایشنی هیچ بیر قورقوو توختهتهآلمهدی.
جون نینگ21 نچی کونی ایرتهلب ساعت 7:00 ده ایشچی گروه اعضالری ییغیلیشدی. لیکین ایش هه دیگنده یوریشهویرمهدی. ایش باشلهنگهنیدن یریم ساعت اوتار- اوتمَس کوتهریش کـرنی بوزیلیب قالدی. قبر اوستیده یاتقیزیلگن پلیتهنی: سیکین- استه قولده سوره باشلهشدی. او نینگ تگیده توپراقدن باشقه هیچ نرسه کورینمهسدی. کون نینگ یریمیگه کیلگنده پلیتهنی آچیشگه موفق بولیشدی. عالملر قوللری بیلن ییرنی کاولهی باشلهشدی. ساعت 13:00 گچه اوچته مرمر پلیتهنی آلیب تشلهشگه اولگوریشدی. نهایت، تابوت نینگ قاره قاپقاغی کوریندی. کوتیلمهگنده برچه یاریتیش یعنی چراغلر اوسکونهلری اوچیب قالدی. هر خیل آوازلر ایشیتیلیب، نفس آلیش قیینلهشه باشلهدی. تنفس (وقفه) اعلان قیلیندی.
بشارتچی چاللر و عرب یازوویدهگی کتاب
تنفس پیتیده ملک قیوموف چای ایچماقچی بولیب حویلیگه چیقدی. اونینگ کوزی قوللریده بیر کتابنی اوشلهب اوتیرگن اوچته چالگه توشدی. ملک قیوموف آته خانلر بیلن سلام العلیک قیلر ایکن، چاللر اوندن: «اوغلیم، سینینگ هم قزیشمه ایشلریگه علاقهنگ بارمی؟» دیب سورهشدی.
اپیرهتور هزلّـهشیب: «مین اساسی آدم من، مین سیز، بولر ایشلهی آلمهیدی» دیب جواب بیردی.
چاللر ایسه: «تیمور نینگ قبرینی آچیش ممکن ایمَس، اوروش باشلهنهدی» دیب اَیتیشدی.
ملک قیوموف: «بو نی سیزلر قهییردن بیلهسیزلر؟» دیب سورهگنده، اونینگ قولیگه قرییهلر عرب یازوویدهگی کتته بیر کتابنی توتقزیشدی. عرب یازووینی اوقیهآلهدیگن اپیرهتور دقّت بیلن صحیفهدهگی جملهلرنی اوقیهباشلهدی، اونده: «بویوک لشکر باشی قبرینی قوزغهش ممکن ایمَس. عکس حالده اوروش باشلهنهدی» دییلگهندی.
ملک قیوموف تیزده قاری نیازوف، صدرالدین عینی و ا. سیمیانوفلرنی چهقیریب کیلدی. اولر هم کیکسهلر بیلن سلاملهشیب، کتابنی اوقیشگه کیریشیب کیتیشدی. صدرالدین عینی چاللرنی کاییب، اولرنی عصاسی بیلن ههیدهی باشلهدی. آته خانلر آرتیگه قیتیشدی.
ملک قیوموف اویچن حالده انچه گچه چاللر نینگ آرقهسیدن کوزهتیب قالدی. قرییهلر مویولیشگه ایتر- ایتمس اوز- اوزیدن غایب بولیب قالیشدی. اپیرهتور کوزلریگه ایشانمهدی و تیزده اوزیگه کیلیب، اولرنینگ کیتیدن یوگوردی. اما چاللرنی تاپهآلمهدی. محلی اهالیدن سوریشتیرگنیده هم هیچ کیم او چاللرنی کورمهگنلیگینی و فقط اولر حقیده تورلی گپ- سوزلر ایشیتیشگهننینی اَیتیشدی. بلکی بو آتهخانلر انسانیت نی آلدینده تورگن فاجعهدن آگاهلهنتیریش اوچون آدم قیافهسیده کیلگن فرشتهلر میکن؟
قبردن خوش بوی هید ترهلدی
ساعت 15:30 ده ایش جریانی ینه یاروغلیک بیلن تأمینلهندی. انتراپالوژ عالم گیرهسیموف تابوت اوستیدهگی آخیرگی تختهلرنی آلهیاتگنیده قندهی دیر تصویرلَب بولمهس خوش بوی هید اطرافگه ترهلدی. قبر ایچیده بیر با قوّت بهادر آدم یاتگنلیگی سیزیلیب تورردی. گیرهسیموف تیمور باش چناغینی قولیده توتیب، اطرافدهگیلرگه کورسهته باشلهدی. بویوک لشکرباشی نینگ اونگ ایاغیدن یرهلنگنلیگی ایزلری اونینگ سویکلریده هم سقلهنیب قالگن ایدی. تیمور قبری نینگ آچیلگنلیگی گه برچه نینگ ایشانچی کامل بولدی. صدرالدین عینی ایسه خورسندلیگیدن: «ایتگنیم توغری چیقدی، تیمور نینگ قبری سمرقند ده ایکن»، دیه قیچقیرردی. اوشه کونی یاق تورلی گزیته و رادیو کاناللر «سویت عالملری نینگ تیمور قبرینی تاپیشگنلیگی» توغریسیده خبرلر ترقهلدی.
مشوم خبر یا کی... قرغیش تیگدیمی؟
جون نینگ22 نچی تانگیده اوروش باشلهنگهنلیگی توغریسیدهگی خبر رادیو آرقهلی اعلان قیلیندی. هیتلرچیلر سویت اولکهسیگه اوروش اعلان قیلگن ایدی. ایکسپیدتسیه گروهی بو مشوم خبرنی ایشیتیب، اوزلرینی یوقاتیب قوییشدی. بشارتچی چاللرنی قووب سالگن صدرالدین عینی ایسه بیر بورچهکده مونغیب، اوتیریب قالدی. ایکسپیدتسیه ایشینی توختهتیشیب، اونینگ یوز توزیلیشینی ایشلهش اوچون سویک قالدیقلرینی آلیب مسکو گه یول آلدی.
تنآلینگن افسانه یا کی...
«امیر تیمور سویک قالدیقلری سالینگن قوطی مسکو آسمانیده، قرونت (اوروش میدانی) اوستیده ایلهنتیریب، اوز جاییگه قویلگندن سونگ اوروش آلاولری سونه باشلهدی.»
نهفقط خلق آغزیدن، بلکی متخصص عالملر تامانیدن هلی-هنوز انیق بیر توختهمگه کیلینگهنی یوق. روس پراواسلاو چیرکاوی هم یوقاریده قید ایتیلگن قوطی ایلنتیریلگن چیگرهدن دُشمن عسکرلری عمومن اوتهآلمهگن، دیه تخمینی مشاهده یوروتیشهدی.
انچه سِرلی و هر خیل گپ-سوزلرگه سبب بولگن تیمور قبرینی اورگهنیش بوییچه ایشلر یهکونیگه ایتگهچ، حسابات تیارلهندی. اونینگ بیر نسخهسی «مرکز» گه جونتیلگن بولسه، ینه بیری امیر تیمور قبرینی یاپیشه یاتگنده تابوتگه قوشیب سالیندی. بو حسابات تورت تیل ده؛ اوزبیکچه، روسچه، فارسچه و انگلیسچهده، سمرقند قاغازیگه خیتای (چین) سیاهیده یازیلگن، دیه کورسهتمه بیرهدی عالملر. ایککی کوندن کیین ستالین آستانهلریده غلبه قازانیلگهنلیگی توغریسیده خوش خبرلر ایتیب کیلدی...
اوتگنلرنینگ روحلرینی باشقه بیزاوته قیلیشمهدی
بو واقعهلردن سونگ استالین عمری نینگ آخیریگچه تیمور قبرینی بیزاوته قیلمهدی. تیموریلر تاریخی بوییچه ایرمیتاژ موزیمیده اوتکزیلیشی کوزده توتیلگن کورگزمه هم عملگه آشمهدی. تیمور حقیده کتاب یازیشنی نیّت قیلگن صدرالدین عینی هم بو بارهده هیچ نرسه یازهآلمهدی. قولگه کیریتیلهیاتگن غلبهلردن قوانگن «اورتاق استالین» 1943 ییل یازیده سمرقنددهگی تیمور مقبرهسیگه اعتبارینی قرهتیب، اونگه اوچ ایکسپیدتسیه جونهتدی. مقبره و اونده جایلهشگن قبرلرنی تعمیرلهش اوچون بیر میلیون روبل (اوشه پیتده بو پولگه تخمینن 500 گه یقین سونگگی رسومدهگی مشینه «موتر» آلیش ممکن ایدی) مبلغ اجرهتیلگهنلیگی توغریسیده معلوماتلر بار.
یازوچی: ر. حیدروف، ضیا ویب صحیفه سی دن آلیندی. کریلدن عرب الفباسیده اوگیرگن: عزیز الله فاریابی
نشرات ما در فضای مجازی
محبوب القلوب، تعلیمی، تربیتی و سرگرمی
قاری عظیمی، شرح زندگانی و دیوان مکمل
یولدوزلر، شرح زندگانی شعرای اوزبیک
بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی فیس بوک
استاد ملا تاج محمد سرپلی، درفیس بوک
بیناد اجتماعی و فرهنگی بیانی در یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در یوتوب
بازی های عامیانۀ اوزبیکان جوزجان، یارقین
انجمن میر علی شیر نوایی، ناروی
سایت بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی
در آغـاز کــلام مــیـخــواهم مـتـنـی را در مـورد مـوضـوع مـقـالـه ام بـخوانم: «پس بـعـد از آن مـنصور که خلیفه بود، اندیشه کـرد تـا قـضاء بـه کـسی دهد و مشاورت کرد بر یکی از چهار کس که فحول علماء بودند: یکی ابو حنـیـفـه و دوّم سُـفـیـان، سـوم شُرَیـک، چـهـارم مـسعر بن کَدّام. هر چهار را طلب کـردنـد... ا
از آن جــایـی که پـهنـۀ هستی و طبیعت مـتـشـکـل از اضـداد، تکامل و حرکت توأم بـا شــیــب و فـراز، نـور و ظـلمت، مرگ و زنــدگـی، صـحـت و مـرض جُـزء لایـنـفـک طـبـیــعـت مـاحـــول مـا مـیـبـاشـد، طـی اعصار و قرون متـوالی بشر پوینده به قدر تـوان و امـکـان در رفـع مـشـکلات و فـایق آمـدن بر آن نقشی از خود... ا
گـوزگــانــان یـا گـوزگـان کــه مـعــرب آن جـوزجانان یـا جـوزجـان اسـت، از ولایـت های قدیم و مهـم خـراسـان بـه شـمـار می آید. ایـن ولایـت، امــروز در گــوشـه شمـال غـرب کـشـور مـا واقع شده و با اندک تفاوت، اراضی سه ولایت فـعـلـی وطـن مــا- جـوزجـان فـعـلـی، فاریــاب و سـرپــل را در بــر مـی گـیـرد... ا


c: text/html

text:
تحفه حسام
تحفه حسام یئتدینجی ه.ق یوز ایللرده (13-جو میلادی یوز ایللر) یازیلان تۆرکجه-فارسجا منظوم سؤزلوکدور.[۱] بو سؤزلوگون یازاری تانینمیش خویلی یازیچی حسامالدین حسن بن عبد المؤمن خویی دیر. بو کیتاب بیر سؤزلوک اولاراق، نظم ایله ۳۰۲ بیتده، ۲۰ بؤلومده و ۲۰ وزنده یازیلمیشدیر. تحفه حسام اثری تورکلره فارسجانی اؤرگتمه تکلیفینی بوینونا آلمیشدیر؛ باشقا سؤزله، تورک دیلی، خالقین اساس دیلی فرض ائدیلیبدیر. بو سؤزلوکده ۱۲۵۰-ه یاخین سؤزجوک یئرلشیبدیر.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ تاریخ زبان و لهجههای ترکی، جواد هیئت، نشر پیکان
- ^ محمدرضا باغبان کریمی (۱۱ اسفند ۱۳۹۳). یئددینجی یوزایل آذربایجان تورکجهسینین ذیروهسی (تۆرکجه). ایشیق ادبیات و اینجهصنعت سایتی. یوخلانیلیب ۵ آبان ۱۳۹۴.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
گیریش: تهران کئچمیشده رئی (ری) شهرینین بیر کندی اولموش.
1393 -ون دی آیی مولوی تاپینتیلاری ( فاضلاب قازینتیلاریندان اؤزه چیخمیش) قیطریه و عباس آباد قازینتیلاری اوندا یاشاییشی 7000 ایل اؤنجه یه آپاریب چیخارتدی.
ایندییه دک یازیلمیش تاریخ کیتابلارین تپ – چئویر ( آلت – اوست) ائتدی.
رئی شهری قزوین، خوراسان، مازندران، قوم، گیلان و ساوا یوللاری اؤسته یئرله شمهسی اونو اؤنملی تیجارت، آل – وئر، سیاست، اداره و دین مرکزینه چئویرمیشدیر.
بونا گؤره ده تهران شهری همیشه هوجوم و غارتله اوزلشیردی.
تهران کندی نین کؤهوللری و یئر آلتی قازینتیلاری بیر یاندان، دره – تپه لری کی بورا گیرمه گی چتینله شدیرردیلر، باشقا یاندان یاخشی گیزلین و گیزلنمهگه یئر اولموشدور. بونا گؤره رئی دن یوخسا باشقا یئرلردن قاچقین و قاچاقلارا یاخشی یئر اولوردو.
تهران کندی چوخ زامانلار اوسته آد آپاریلان شهرلردن گلن تاجیرلرین اوغورلانمیش ماللارینین آنباری اولاردی. دئمک رئی ین مرکزلیگی تهرانی چاپقینچی و اوغرولارین گیزلن – پانج یئری ائتمیشدیر.
بیر پارا یازیچیلارین یازدیغینا گؤره، مغوللار رئیی آلاندان سونرا اودلاییب، وئران ائدیرلر. بو سببه مغوللارین الیندن اوزولنلر تهران کندینه اؤز توتورلار.
بو زامان تهران کندی نین یاشایانی نئچه قات آرتیر. بو ایش بیرینجی طهمز شاهین دؤورونه دک سورو ردو.
عثمانلی ایمپیریاسی تبریز شهرین تئز – تئز باسقی آلتینا آلماسی سبب اولدو کی، صفویلر باش کندی قزوینه کؤچورتسونلر. سید حمزه صفویلرین بؤیوک بابالارینین قبری شاه عبدالعظیم یاخینلیغیندا اولدوغونا گؤره بیرینجی طهمز شاه، قزویندن اونون زیارتینه تئز – تئز گئدردی.
تهران کندینین ایچمه لی و سپ – سرین سولاری، کؤلگه لی و بارلی – بهره لی باغ – باغاتی شاهی اؤزونه چکیب، اوردا دینجلمک یئری سالدیرماغا ماراقلاندیریر.
بوندان بویانا تهران گؤزه گلیر و دیله – دیشه دؤشور.
نادیر شاه زامانی تهران چوخ گؤزه گلمیر. یالنیز بیر کره شیعه و سوننولری بیر یئره ییغماغا بیر تؤرن کئچیریلیر.
آغا محمدخان قاجارلا کریم خان زندین دؤیوشلرینده، تهران قاجارلارا اَل وئریشلی (مناسب) اولدوغونا گؤره کریمخان حؤکومتین دورد ایل تهرانا گتیریر.
بوندان بویانا تهرانین اینکشافی سرعتله باشلاییر. ائله کی 1384 -ده شهرین جمعییتی 15000 دن 7000000 نفری آشیر و ساحه سی 4.4 کیلومتیر مربعدن 730 کیلو متیر مربعه آرتیر .
تهرانین ان چوخ ایرهلی لشمه و گلیشمه سی ناصرالدین شاه زامانی اولور.
رضا شاه چاغی اسکی بینالاری دارماداغین ائدیب، تخت جمشید و بیشابور هئلینی معمارلیغین اسکی ایران معمارلیغی آدیله تهراندا دیرچلتمه گه باشلانیر.
بو شهر 1332 دن 1357- ى انقلابینا دک سرعتله ایره لی لَدی .
انقلاب و ایرانلا عراق ساواشیندان سونرا کرباسچی بلدییه باشچی سی اولاندا ان بؤیوک دویونلَنمیش دورومدان چیخاریلیر.
قالیباف زامانیدا تیخاجدان (ترافیک دن) چیخماغا یاخشی ایشلر گؤرولور.
ایندی آمارلار اؤزره بو شهرین 8000000 دان چوخ جمعییتی واردیر.
حؤکومتین سانترالیسم مفکوره سی سبب اولوبدور تهران و هنده وری اون دورد – اون بئش میلیون نفر جمعییتی داشیسین .
بو قده ر اینسان یاشامی و بو بویدا حؤکومت اداره لری، خاریجی سفیرلیکلر و شرکتلرین دفترلری تهرانی دونیانین ان تیخاجلی و چیسکینلی شهرلریندن بیری ائتسین و او اسکی آلقیشلارین یئرین ایندی پیسله مه لر آلسین.
تهران تاریخده:
تهران رئیین کندلریندن اولموش. دئمک رئی تهرانین آناسی سانیلیر.
تهرانین 5000 ایل میلاددان اؤنجه دن یاشاییش یئری اولماسی آیدینلاشیب.
مغوللار رئی باسقی یا قویاندان سونرا رئی دن تهران کندینه کؤچمه چوخالدی. دئمک بو زامانلار تهرانین ساحه سی 106 هکتارا چاتمیشدی.
1393 ده مولوی فاضلاب قازینتیلاری بیر یاندان و قیطریه، عباس آباد، پاسدارانین بئشینجی بوستانی و دروسون آختاریشلاری تهران تمددونون 7000 ایل اؤنجه یه آپاریر چیخاردیر.
دروس کندینین قازینتیلاری گؤستردی کی میلاددان اؤنجه ایکی مین ایللرینده تهراندا متمددین بیر میللت یاشارمیشلار.
تهرانین آدی بیرینجی اولاراق ابوعبداله تهرانی نین ( 184 گؤنش ایلینده دوغولموش ) یاشام کیتابیندا گلمیشدی.
ابن بلخی نین فارسنامه سینده ( 500 الی 510 -ونجو ایلی ) تهرانین یئمهلی نارلاریندان دانیشیر.
1404 میلاد ایلینده کاستیل کلاویخو کراللیغی نین سفیری امیر تئمیری (تیمور کورهکنی) گؤرمه گه سمرقند یولو اوسته تهراندان کئچرکن بئله یازیز” تهران بؤیوک و حاصارسیز بیر شهردی، دینج دؤشرگه و قوناقلارا هر نه سه ایسترسه حاضیردی. آنجاق دئییرلر هاواسی یاخشی دگییل و یایلاریدا چوخ ایستی اولان یئردی.”
بیرینحی طهمز شاهلیغیندا ( 916 ) تهران، قزوین – شاه عبدالعظیم ( صفویلرین بؤیوک بابالارینین توربه سی یئرله شن یئر) یولو اوسته یئرلشمه سی سبب اولدو اونون ماراغین قازانسین. بو زاماندان تهران داها ایره لی له مه گه باشلاییر.
بئله کی تهرانین هنده ورینه حاصار چکیر، 114 قورآن سوره ساییندا گؤزتچی یئری و اون دورد معصوم ساییندا 14 قاپی قویور.
بیرینجی شاه عباس دوورو ( 966 – 1007 گؤنش ایل لرینده ) اؤلکه ده چوخلو کورپو، آغ ائو و کاروان سارالار سالدیریلدی. بو زامان طهمز شاه سالدیردیغی حاصارین قوزئینده دورد باغ و چینارلیق سالدیردی. سونرالار اونا حاصار چکیلیب گؤلوستان آغ ائوی آدلاندیریلیر.
افشارلی نادیر شاه زامانی چوخ ماراق گؤستریلمه دی. آنجاق 1154 ده اوغلو رضا قولویا باغیشلادی.
زندیلی کریمخان زامانیندا تهران دؤرد ایل حسنخان قاجارلا دؤیوشمه گه باشکند سئچیلیر. بو زامان اسکی دن بینا اولونموش ارکین هنده ورینده یئنی بینالار تیکیلیرلر.
قاجارلی آغا محمدخان 1164 گؤنش ایلی بایرام گؤنلرینده تهرانی باشکند سئچیر و باشینا تاج قویور.
تهرانین گلیشمه سی:
قاجارلار دؤورو تهران چوخ بؤیودو. چوخلو تیکینتی ایشلری گؤرولدو.
فتحعلی شاه زامانی یئنی محله لر و بینالار سالیندی.
او جمله دن شاه مچیدی ( امام خمینی )، سید عزیز مچیدی، قاجارلار قصری، نگاریستان باغی، لاله زار.
شهرین حاصاری 5.7 کیلومتیره آرتدی و آلتی قاپی بایرا قویولدو.
محمد شاه چاغی تهرانین گئنیشلنمه یی سوردو. ایکی آیری محله عباس آباد و محمدیه آدیندا سالیندی. کرج چایی نین سویو تهرانا گتیریلدی کی ایندیکی کشاورز بولواری نین ( بلوار کشاورز ) اورتا آرخی او گؤنلرین یادیگاری دیر.
ناصرالدین شاه زامانی جمعییت و تیکینتی ایشلرین چوخالماسی سبب اولدو حاصارین ائشیگینده یئنی محله لر، بینالار، اشراف کؤشکولری، سفیرلیکلر و خاریجی لره یاشام بینالاری سالینسین.
بو آندا میرزا تقی خان امیرکبیرده امیر بازارین، دارالفنون مدرسه سین، باشماقچی بازارین و امیر سارایین سالدیردی.
بو زامان تهران نین جمعییتی 150 مین نفریی آشیردی، بو ایسه گره کیردی یئنی حدود و سینیر تعیین اولونسون. بو ایش تهرانا یئنی خریطه ایستهییردی.
بو ایسه 1275 ده اعتضادالسطنه باشچیلیغیله میسیو کرششین امکداشلیغی آلتدا یئنی خریطه ایشلری باشلاندی.
امیر تومان میسیو کرشش فرانسالی توپخانا معللیمی اولاراق اؤز اؤیرنجیلری ایله اعتضادلسلطنه باشچیلیغی آلتیندا فاصله لری آددیملا و آچیلاری گؤز عیاریله تهرانا 1:1000 مقیاسدا خریطه ایشلهییرلر. عین حالدا کی یاخشی خریطه چیخیر و قدیم تهرانی اولدوغو کیمین تصویر ائدیردی.
سونرا 1284 ده فرانسالی مهندیس هلر و بیر پارا ایرانلی مهندیس و معمارلارلا تهرانا ایکینجی خریطه نین پیلانی تؤکولور.
1305-ده مهندیس عبدالغفار نجم الملک دارالفنونون ریاضیات معللیمی اؤز امکداش و اؤیرنجیلریله اییرمی – اوتوز نفرله 1:2000 مقیاسدا خریطه گؤتورولوب چکیلدی. بو خریطه ده تهرانین هنده وری 19200 متیر و جمعییتی 250 مین نفر ساییلدی.
البتده بو خریطه نین قورتولوب ائشیگه چیخماسی 1309-ا دک اوزاندی.
تهرانا بیرینجی اولاراق قاجارلار گرگاندان و آذربایجانلیلار کؤچوبلر.
سونرالار قوملولار، اراکلیلار، تفرشلیلر، آشتیانلی لار، اصفهان، کاشان و یزدلی لر اولموشدولار.
بو ایسه آذربایجانلی لار، آشتیانلی لار، تفرش و اراکلی لار دیوان و دفتر ایشلرینده ایشلرمیشلر.
آذربایجانلی لار بازاردا اؤزه للیکده قالی بازاریندا، قوم و یزدلی لر تیکینتی ده، همدانلی لار دابباغچیلیقدا، مازندرانلی لار حامامچیلیقدا، گیلک لَر سلمانی لیکده و قوم، اصفهان ائلهجه ده یزدلی لَر اکین ایشلرینده هابئله آذربایجان لا یزدلی لر شیرینی و قناددیچی ایشلرمیشلر.
تهرانین بو تاریخدان سونرا سرعتله ایره لی له مه سی باشلانیر.
قاجارلار زامانی اؤزه للیکده ناصرالدین شاهین زامانی آرتیقراق اینکشاف ائدیر.
رضا شاه چاغی چوخلو اسکی بینالار اؤچورولوب یئرلرینه تخت جمشید و بیشابور معمارلیغی اؤزره بینالار تیکیلیر.
ایکینجی دونیا ساواشیندا تهران متفقلر قووه لری الینه کئچیر. تانینمیش تهران کونفرانسی ( 1943 ) ده کئچیریلیر.
محمدرضا شاهین زامانی ( 1960 – 1970 ) ایللرینده نفت میللی اولاندان سونرا تهران چوخ سرعتله ایره لی له ییر.
محمدرضانین پیلانلاری 1357 انقلاب ایله دایاندیریلیر. ایکی ایل انقلاب و سککیز ایل ایران – عراق ساواشیندا بوتون پیلانلار دایاندیریلیر هئچ، صددامین بومبا و راکئتلری تهرانا چوخلو زیانلار وورور.
ساواش بیتندن سونرا غلام حسین کرباسچی بلدییه باشقانی (شهردار)سئچیلیر، تهران یئنیدن نفس آلماغا باشلاییر.
اون ایل سؤره سینده کرپیچ – کرپیچ اؤسته قویولمامیشدی هئچ، هله بوتون اوزاق و یوخسول قالمیش کند و شهرلردن اؤزه للیکله ده آذربایجانین ( کند و شهرلریندن ) کؤچوب تهرانی بؤیوک و نیظام – انتظام سیز شهر ائتمیشدیلر.
تهرانی دئمک اولاردی کی بیر بؤیوک پینتی شهر آدلاندیرماق اولاردی.
بو زامان تهراندا گئنیش اوتوبانلار، گرکلی کوچه لرسالینیردی . ایللرله یاتمیش مئترو یئنی دن ایشه باشلادی.
1300 دن سونرا تهرانین گلیشمه سی دورد دؤورویه بؤلونور.
آردی وار…
رحیم عباسی (اوجاق)


text:
سادهلشدیریلمیش چین یازیسی
سادهلشدیریلمیش چین یازیسی (ساده چینجه: 简体字، سونتی چینجه: 簡體字؛ پینیین: jiǎntǐzì) چین خالق جومهوریتینده استاندارد چینجه یازیلیشینین رسمی سیستمیدیر۔ سونتی چینجه یازیلیشینین یانیندا ایکی معیار یازی نوعودور. بو سیستم ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ ایللری چین اؤلکهسینده سونتی یازیلیشین یئرین تۇتدو[۱]، حالاً چین خالق جومهوریتی و سنقاپور دا رسمی شکیلده ایشهآلینیر.
قایناقدَییشدیر
- ^ 教育部就《汉字简化方案》等发布 50 周年答记者提问 Semi-centennial celebration of the publication of Chinese Character Simplification Plan and official press conference.


text:
وای ….. وای / زامان پاشازاده (حیکایه) ساعاتېم آمانسېزﺟﺎ اﯾﺮهﻟﯿﻠﻪﯾﯿﺮدی. ﺑﯿﺮ ﺑﻮﭼﻮقدان آرتېق اﯾﺪی ﺗﺎﮐﺴﯽ دوراغېندا داﯾﺎنمېشدېم. ﺑﯿﺮ داﻫﺎ اﯾﺶ ﯾﺌﺮﯾﻤﺪه ﻣۆدۆرۆﻣۆزۆن داﻧﻼقلارې ﺑﺌﯿﻨﯿﻤﺪه ﭼﺎﻟﺨﺎﻻنېردې: – ﯾﺎﺗﺎﻏﺎن ﺟﻨﺎبلارې! دﺋﯿﻪﺳﻦ …Read More »
بایرام عمی / زامان پاشازاده (شعر)
بایرام عمی / زامان پاشازاده (شعر) نه سؤزده یاز دویولور دای نه سازدا بایرام عمی فصیل-فصیل یوبانیبسان بو یاز دا بایرام عمی کئچن اۏ قېتلېق ایلینده یاغېش-یاغېش دیلهدیم بو ایل …Read More »
یابانچېلاشما إفئکتی / زامان پاشازاده
یابانچېلاشما إفئکتی / زامان پاشازاده تراسدان توللانېب خیابان تئاترېنا سریلهجک اۏلسام باشېمېن اۆستۆنده دوراجاق برِشت ألینی نبضیمه قۏیوب اۆز توتاجاق تاماشاچېلارا: اوزاقلاشېن لۆطفن! بو سادهجه اۏیوندور سیزین ده باشېنېزا گله …Read More »
گۆنش / زامان پاشازاده
گۆنش / زامان پاشازاده (شعر) گۆنش، مۆجَرّد بیر کلمه دیر دیلیمیزده بیر رسیم أثری دیر دوواردا بیر قېز آدې دېر دۏستومون قۏلونا دؤڲۆلمۆش. گۆنش، دوستاقدا تاوایا چالېنمېش سَحر یئمهڲی، دوستاغېن …Read More »
دوغوم / زامان پاشازاده
دوغوم / زامان پاشازاده اؤکسوز شئعیرلریمین کفیل قایغی چکن لری! سورارسانیزسا سؤزجوکلردن آرارسانیزسا دیدرگین تینیمی آرالاریندان اونوتمایین آغری آغری دئمکدیر؛ بارماق قویدوغونوز یئریمده یوخسا بارماغینیزین اؤزونده …Read More »
آچیلیش / زامان پاشازاده
آچیلیش / زامان پاشازاده “آچیلیش” آسیلمیش شکیله باخیرام دووارا دووارا باخیرام شکیله آسیلمیش قاب قاورامینین دیشاریسیندا ایچدنلییینه سیغینیرام سوموک کیمی باخیشلارین. اؤلومونه عینادیرام(اینانیرام) هله ده دوداقلاری دوواری گولومسه دن …Read More »
یوخوما گیرمیش بیر اوچورتما / زامان پاشازاده (شعر)
یوخوما گیرمیش بیر اوچورتما / زامان پاشازاده (شعر) یوخوما گیرمیش اوچورتماسان گؤڲ اۆزۆنۆ دوستاق إتدیڲیم اۏتاقدا، هئی دیکسینیرسن مندهکی گؤڲ اۆزۆ فۏبیاسېندان هئی یېخېلېرام اۆستۆمه قاپانېر کؤلگهم هئی ایپینین اوجو …Read More »


text:
آلپرتونقا آزربایجانلی
اولو تانری آدی ایله
من هردن ویکی پدیا یا باش ووراردیم. ایسته دیم من ده بوردا چالیشیب یازی یارادام، بلکه آلپرتونقا آدی دوزگون تانینسین.
سایغیلار بوتون تورک دیلینه گرچَک قوللوق ائدنلر
یاشاسین آزربایجان
آردا بی؛ بو ایشلرله اؤزونو یونگول اتمه. آلپ ار تونقا✉ ۹ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۴۷ (UTC)
آردا کیمدی؟ سن کیمسن؟ هر حالدا سانکی چوخ آغیرسان، من یونگول ده دئییلم، بیر آز آغیرلیغیم وار وئردیم سنه. تانری سنی داها آغیرلاتسین!
بوردا تکجه بیر نفر یازدیغینی بیر دقیقه ایچینده ۴-۵ دفعه دییشدیرر. آلپ ار تونقا✉ ۹ فئوریه ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۰۰ (UTC)
- هر حالدا سیز اؤز آغیرلیغیزا باغیشلایین دا! کیبوردومدا عرب دیلی سیمگه لری یوخدور یانلیشلیق چوخ اولور. اولابیلر باشقالاری دا منه تای اولسون. سیز هامی یا بئله خوش گلدین دئییرسیز؟


text:
اؤیرنجى: آزربایجان یازیچی لار بیرلیی نین ” قیزیل قلم ” آدلی اؤدولو بو ایل یازارلاردان بئش نفرینه وئریله جک دیر.
آزربایجان دا هر ایکی ایلدن بیر یازیچیلار، شاعرلر، ترجمهچیلر، تنقیدچیلر،پیئسیازانلار،آراشدیریجیلار و ژورنالیستلر اوچون «قیزیلقلم» جایزهسی وئریلیر. بو ایلین قیزیل قلم برندهلری بلیرلندیلر.
آلتمیش نفر سئچیلمیش صنعتکارین آراسیندا بیر نفر (شاعیر-ژورنالیست-ناشیر) ده (سعید موغانلی) گونئی آزربایجاندان یئر آلمیشدیر.
بو ایل گؤرکملی اجتماعی خادم، ژورنالیست، پئداقوق، یازیچی، تورکولوق احمدبَی آغا اوغلونون ۱۵۰ ایللیک یوبیلئییی قئید اولوناجاقدیر.
آزربایجان یازیچیلار بیرلیینین رهبرلییی آزربایجان ادبیاتینین اؤلکه دیشیندا تبلیغی ایله مشغول اولان، ائلهجه ده دونیا ادبی نمونهلرینی دیلیمیزه چئویرمیش، همچنین ادبی علاقهلر ساحهسینده مهم ایشلر گؤرموش بیر قروپ یازیچی، ترجمهچی، ناشر و ادیب اوچون اییرمینجی عصر آزربایجان مدنی-اجتماعی فیکرینده درین ایز قویموش متفکر احمدبَی آغا اوغلونون آدینی داشییان فخری دیپلم و اؤزل اؤدول تقدیم ائدهجکدیر.
۱- مسیحآغا محمّدی
۲- پروفسور جوانشیر یوسفلی
۳- سیفالدین حسینلی
۴- الهه کریماووا
۵- سعید موغانلی


text:
قازاغیستان ینگ جمهورباشلیغی قیرغیزیستان دا
جباروف و توقایف قیرغیزیستان ینگ جمهورباشلیق کؤشگۆنده ایکی چأک و توُپارآرا گپله شیک گچیردی
قازاغیستان ینگ جمهورباشلیغی قاسیم جومارت توقایف قیرغیز جمهوریتینه رسمی ساپار قورادی.
قیرغیزیستان ینگ جمهورباشلیغی صدر جباروف یوردونا ساپار قوراماغا چاغیران قازاغیستان ینگ جمهورباشلیغی قاسیم جومارت توقایووی رسمی دابارا بیلن قارشیلادی.
جباروف و توقایف قیرغیزیستان ینگ جمهورباشلیق کؤشگۆنده ایکی چأک و توُپارآرا گپله شیک گچیردی.
توُپارارا گپله شیکده بیانات برن جباروف "ایکی یوردونگ آراسیندا هیچ حیلی سیاسی دۆشۆنیشمِزلیک یوُق" دییپ بِلله دی.
جباروف قیرغیزبیستان و قازاغیستان ینگ عمومی تاغاللالاری بیلن اؤزآرا قاتناشیقلارینی حاص هم اؤزگِرتمه گینی اۆپجۆن اتجکدیگینی حابار بردی.
توقایف هم جبارووینگ قازاغیستان بیلن کؤپ تاراپلایین حیذماتداشلیغی یوُلا قوُیماغی ایسله یأندیگینی و اوُنونگ شوُل اوغوردا آلیپ باریان تاغاللالارینا بویسانیاندیغینی عایان اتدی.
دِگیشلی حابارلار
فواد اوُکتای تۆرکمنیستان دا
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ اوُرنباساری فواد اوُکتای تۆرکمنیستان دا ساپاردا بوُلیار
مصطفی شن توُپ آذربایجان دا
شن توپ باکودا آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی الهام علی یف تاراپیندان قابول ادیلدی
حازاریاقا یورتلاری نینگ یوُلباشچیلاری آشغاباتدا دوشوشدی
تۆرکمنیستان، آذربایجان، ایران، قازاغیستان و روسیانینگ جمهورباشلیقلاری آشغاباتدا آلتینجی حازار کنفرانسینی گچیردی


text:
دریا ائله دیم
ترکی بیر چشمه ایسه ، من اونی دریا ائله دیم
بیر سویوق معرکه نی محشر کبرا ائله دیم
بیر ایشیلتیدی سوها اولدوزی تک گؤرسه نمه ز
گؤز یاشیملا من اونی عقد ثریا ائله دیم
امیدیم وار کی بو دریا هله اقیانوس اولا
اونا ضامن بو زمینه کی مهیا ائله دیم
عرفانا چاتماسا شعر و ادب ابقا اولماز
من ده عرفانه چاتیب ، شعریمی ابقا ائله دیم
ابدیتله یاناشدیم دوغولا حافظه تای
شیرازین شاهچراغین ، تبریزه اهدا ائله دیم
ترکی نین جانینی آلمیشدی حیاسیز طاغوت
من حیات آلدیم اونا ، حق اوچون احیا ائله دیم
( فیض روح القدس ) اولدی مددیم حافظ تک
من ده حافظ کیم اعجاز مسیحا ائله دیم
قمه قداره لر آغزیندا دیل اولموشدو سوگوش
من سه وینج ائتدیم اونی ، خنجری خرما ائله دیم
ایندی گؤیله رده گؤزه ل صفله صفا ایله گه زیر
منجلابلاردا اوزه ن اوردگی دورنا ائله دیم
باخ کی ( حیدربابا ) افسانه تک اولموش بیر قاف
من کیچیک بیر داغی سر منزل عنقا ائله دیم
بوردا ( روشن ضمیرین ) ده هنرین یاد ائده لیم
من اونوندا قلمین طوطی گویا ائله دیم
نه تک ایراندا منیم ولوله سالمیش قلمیم
باخ کی ترکیه ، ده قفقازدا نه غوغا ائله دیم
باخ کی تهراندا نه فرزانه لر اولموش واله
باخ کی تبریزده نه شاعرلری شیدا ائله دیم
هم ( سهندیه ) سهندین داغین ائتدی باش اوجا
هم من اؤز قارداشیمین حقینی ایفا ائله دیم
آجی دیلله رده شیرین ترکی اولوردی حنظل
من شیرین دیلله ره قاتدیم اونی حلوا ائله دیم
هرنه قالمیشدی کئچه نله رده ن اونا بال پتگی
اریدیب موملو بالین شهد مصفا ائله دیم
ترکی والله آنالار اوخشاغی لای لای دیلی دیر
دردیمی من بو دوا ایله مداوا ائله دیم
شهریار ، حیف ساووخدیر بو دگیرمان هله ده
دارتماغا یوخدی دنی ، من ده مدارا ائله دیم


text:
سۏیوق پایېز / ایوان بونین (حیکایه) اۏ ایلین قېزاران آیېندا اۏ، بیزیم مالیکانهده قۏناق قالېردې – إویمیزده اۏنو هامې اؤزۆنۆنکۆ حئساب إدیردی. مرحوم آتاسې منیم آتام’لا هم یۏلداش، هم ده …Read More »
کیچیک اؤرگَتمَنلریمیز / ساچلې فرهادی (کؤشه یازې)
کیچیک اؤرگَتمَنلریمیز / ساچلې فرهادی (کؤشه یازې) کیچیک واختلارېمدان اؤرگَتمنلیڲی سئوردیم. هر بیر یئر تاپدېقدا، اؤرگَتمنلیک اۏیونونو قوراردېم. اؤزۆمدن ۱۱ آی کیچیک دایېم’لا بو اۏیونا باشلایاردېم. بئیینی دۏلو سۏرغولار’لا دینمزدن …Read More »
إلیمیزدهکی یاد بیزلر! / آیهان میانالې (حیکایه)
إلیمیزدهکی یاد بیزلر! / آیهان میانالې (حیکایه) کئشکه داها چۏخ أزیلگهلری دادېب، چېرپېنان اۆرهڲیمین سَسینی یېخېلاراق إشیتسه’یدیم. بونلارې دارانقالېق’لا ایچین-ایچین گۆنلر سۏنرا دیلیمین اوچوشوندا، اؤز-اؤزۆمه پېچېلدایېرام. بیر دؤنه ده یېخېلېب …Read More »
سنلی خیاللار / مهری توانا (شعر)
سنلی خیاللار / مهری توانا (شعر) من اۏ اینسانام کی بلاسې چۏخ دېر اۏ قَدَر تک قالېب کؤلگهسی یۏخ دېر اۏنون-بونون سؤزۆ قلبیمه اۏخ دېر گل هارداسان منی آپار اؤزۆن’له …Read More »
یاشام / ساموئل بئکئت (چئوری شعر)
یاشام / ساموئل بئکئت (چئوری شعر) نهسه اۏرادا نهسه اۏرادا هارادا بایېردا آخې هارادا بوندا یۏخ بس نه داها نه هارادا’سا اۏرادا بوندا یۏخ باخ تانېش اۏلمایان سَس بئله قېسا …Read More »
پرۏستۏ / راسیم قاراجا (شعر)
پرۏستۏ / راسیم قاراجا (شعر) سئوگیدن دانېشما منه خیال محصولو دېر شاعیرلرین اویدوردوغو حَسرَتدن دانېشما منه قارانلېق دېر منه حَسرَتین نه اۏلدوغو قارا پالتارلې بیر قادېنا چئوریلیب آرخامجا گؤز یاشې …Read More »
گلسَن کسَر یاغېشلار / اۏرخان باهادېرسۏی (شعر)
گلسَن کسَر یاغېشلار / اۏرخان باهادېرسۏی (شعر) سَسلَندیرن: آیسو زنگانلې گؤر نه دئییرَم سنه، إشیدیرسَن، یۏخ’سا یۏخ؟ واللاه، آقوست یاخشېدې، واللاه، پیسدی بو سۏیوق. سنسیز نییه یازېلېب، باشې باتسېن …Read More »
آزادلېق / کوثر غفاری (شعر)
آزادلېق / کوثر غفاری (شعر) دۏلانماغا بیزه سارې گل، ألیمدن یاپېش یئردن قالخېز منی یۏلا دۆشسَک قۏرخوموز تؤکۆلر شهناز خیابانېنې بیر آددېملېق کئچک، یئتیشَک أرکین قاباغېنا، سنی گؤرجَک قاپېچې تیترهسین، اۏ گیزلین …Read More »
اینسان و دَنیز / چارلز بۏدلایئر (چئوری شعری)
اینسان و دَنیز / چارلز بۏدلایئر (چئوری شعری) آزاد آدام، دَنیزی سئوهجکسن سۆرَکلی! دَنیز آینان دېر سَنین؛ روحونو سئیر إدرسن اۏنون سۏنو گلمهین جۏشقون دالغالارېندا اوچوروم دېر اۆرهڲین، اۏنون کیمی …Read More »
دارېخماق / مهسا عبدالعلیزاده (شعر)
دارېخماق / مهسا عبدالعلیزاده (شعر) بیرآز دارېخماق ایستهییرم دۏستوم سنی دارېخماق أن گؤزل دارېخا بيلسَم، باخېشلارېندا سنی دارېخان هئيوا آغاجېنېزدا يېرغالانان اينتيحار پاندۏلو کیمی… آنانېن سنی ايتيرديڲی گلهجکلر کیمی سنی …Read More »


text:
آمریکا، افغانیستانا یئنیدن گوج گؤندرمهیهجک
"دونیادا وورماق دوروموندا قالدیغیمیزدا وورا بیلمهیهجگیمیز یئر یوخ"
آمریکا ساوونما باخانلیغی (پنتاگون) سؤزچوسو جان کربی، آمریکا بیرلیکلرینین چکیلمهسیندن سونرا آمریکانین افغانیستانا یئنیدن ترورلا موباریزه بیرلیکلرینی گؤندرمهسینین سؤز قونوسو اولمادیغینی سؤیلهدی.
گوندهلیک مطبوعات توپلانتیسیندا، آمریکانین چکیلمهسیندن سونرا افغانیستاندا وضعیت پیسلشسه بؤلگهیه ترورلا موباریزه بیرلیکلرینین گؤندریلمهسینین احتمالی اولوب اولمادیغی سوالینا کربی،
"کابل حؤکومتیله ترورلا موباریزه گوجلرینین یئنیدن افغانیستانا گؤندریلمهسی احتیمالینا باغلی هر هانسی بیر گؤروشمهمیز یوخ. اورتایا چیخابیلهجک تهدیدلره قارشی بؤلگهده یئترلی ترورلا موباریزه قابیلیتی ساخلایاجاغیق" جاوابینی وئردی.
افغانیستانا یئنیدن عسگر گؤندرمه پلانلارینین اولمادیغینین وورغولایان کربی،
"دونیا سویهسینده گوجلو بیر ترورلا موباریزه قابیلیتیمیز وار. دونیادا وورماق دوروموندا قالدیغیمیزدا وورا بیلمهیهجگیمیز یئر یوخ" دئیه دانیشدی.
آمریکا باشقانی جو بایدن، ۱ میدن باشلاماق اوزره آمریکانین افغانیستانداکی بوتون گوجلرینین ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱ ایلینه قدر چکیلهجگینی بیلدیرمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
سوئد باشباخانی آندرسون: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمانین آرخاسینداییق
"طبیعی کی، آنلاشمادا اولان ائدیلهجک. تورکیهنین داها اؤنجه قایتارما طلبلری اولدو، بیز ده بونلارلا ایلگیلهندیک"
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا، سوئد و فنلاندین ناتو عضولوک سورهجلری حاقیندا اوچ اؤلکهنین لیدئرلرینین حضوروندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی


text:
`ولوسلارآراسی تورک دونیاسی ایلهتیشیم و اینجهصنعنت سمپوزیومو` نتیجهلر
خبرلر [2580]
- جانسون اینگیلتره-دهکی اعتصابی "دهشتلی بیر دوشونجه" اولاراق دیرلندیریب
- قوزیی قیبریس روم طرفینین سیلاحلانما فعالیتلرینه رئاکسیا گؤستریب
- تورک قیزیلآییندان افغانیستانا یاردیم
- هیندوستان-دا سئل فلاکتی
- هالفتی قصبهسی تاریخی و طبیعی گؤزللیکلری ایله توریستلری قوناق ائدیر
- مولود چاووش اوغلو بالکان اؤلکهلرینه سفر ائدهجک
- اردوغان گۆندمی دگرلندیردی
- کارا اسماعیل اوغلو: "آوروپادا بیر چوخ لاییحهده تورک مقاطعه چیلرین ایمضاسی وار"
- امریکا-دان "چین ایله ایلهتیشیم کانال لارینین آچیق قالماسی" وورغوسو
- مولود چاووش اوغلو قوزیی قیبریس تورک جمهوریتینده سفرده دیر
- ناسا اوفولاری آراشدیراجاق
- ایتالیادا ایتن هلیکوپترده ۴ تورک وار
- دونیادا 1،6 میلیارد اینسان بحران شرایطیندهدیر – بمت
- قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی قیبریس روم طرفینه رئاکسیا وئریب
- تورک هاوا یوللاری-نین ایستانبول-تیوات اوچوشلاری باشلاییر
- تورکیه ۶ - ۰ لیتوانی
- تورک هاوا یوللاری داخلی اوچوش لاردا ماسک تاخماق طلبینی لغو ائدیب
- تۆرکجه اؤدوللری یاریشماسینا باشوورولار باشلادی
- 2 عسگریمیز شهید اولوب
- "تکنوفست آذربایجان" باشلاییر
- تورک دونیاسی پارلامنت بیرلیگی توپلانتی سی
- تورک دونیاسیندا بایرام شنلیکلری باشلادی
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی
- قیبریسلی تورکلرین حیاتدا قالما مجادلهسی
- سولو تورک چاناققالادا
- تورک اولدوزلاریندان اولاغان اوستو گؤرونتولر
- تورک آخینی گاز کمری
- 39 ایل اول ارمنی تئررورچولارینین اؤلدوردوگو تورک دیپلومات
- تورک اولدوزلاری
- "تورک، اسارت قبول ائتمهیهن بیر میللتدیر"
- تورک عسگری و سوریهلی اوشاق
- "تورک اولدوزلاری نین قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی سمالاریندا اوچوشو
- تورک بایراغی آوروپانین ذیروسینده
- آلمانیادا تورک توپلومو باره ده راپورون نتیجهلری
- 15 جولای 2016: تورک خالقی زوراکیلیغین قارشیسینی آلدی
- تورک موشکی اومتاس
- تورک کنهشی مئدیا فورومو ایلک گونوندن گؤرونتولر
- تورک عسگری باکی-دا
- تورک اژهسی
- تورک ملی تیمیندن محتشم غلبه
- تورک دونیاسی خریطهسی
- تورک یئمکلری
- تورک گولشچیلر تاریخ یازدی
- تورک کنهشی
- تورک روبات "آدا"
- آذربایجانا سلام اولسون!
- آمریکادا "تورک ائوی"
- تورک قیزیلآیی تل ابیضده
- انرژیده ایستراتژیک اورتاقلیغین بؤیوک پروژه'سی: تورک آخیم
- تورک خالقی رفرندومون نتیجهلرینی بؤیوک سئوینجله قارشیلادیلار
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تراختور و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- قیش میوه و سبزه لری
- تراختور تیمی و طرفدارلاری تاریخ یازدی
- تورکیه گؤیتورک 1 اویوسونو گؤیه فیرلاددی
- ایسکی و ترمال توریزم مرکزی ارضوروم
- 15 ژوئیه دموکراسی ظفری و شهیدلری آنما گونو
- باش قرارگاه آرشیولرینده مصطفی کمال آتاتورک و بؤیوک سالدیری


text:
Wn/azb/ایران نوکلئر گؤروشمهلره یئنیدن باشلیر
ایران نوکلئر گؤروشمهلره یئنیدن باشلیر.
آوروپا بیرلیگی خاریجی پولیتیکا یوکسک کومیسری کاترین آشتونون گؤروشمهجی اؤلکهلر آدینا یازدیغی مکتوبا ایران نوکلئر باش موذاکیرهجیسی سعید جلیلی اولوملو جاواب وئردی.
ایراندا عربجه یایینلانان العالم تلویزیونونون خبرینه گؤره کاترین آشتونون ۳ آی اؤنجه گؤندردیگی مکتوبا جاواب اولاراق ایران، گؤروشمهلری یئنیدن باشلامانی قوشوللو و شرطلی اولاراق قبول ائتدی.
ویانادا بولونان ایران بؤیوک ائلچیسی یولو ایله تسلیم ائدیلن مکتوبدا ایران طرفی، ۵+۱ قوروپونون گؤروشمهلره دؤنمهسیندن ممنون اولاجاغینی، آنجاق گؤروشمهلرین عادیل اولماسی و طرفلرین بیربیرینه باسقی یاپماماسی گرکدیگینی بلیرتیر.
۴ونجو ان آز گلیشمیش اؤلکهلر ذیروهسی اوچون ایستانبولدا اولان ایران جمهور باشقانی محمود احمدینژاد دا بیر سونراکی نوکلئر گؤروشمهنین ایستانبولدا گرچکلشهجگینی ایفاده ائتمیش، آنجاق بیر تاریخ وئرمهمیشدی.
ایرانین نوکلئر فعالیتلری قونوسوندا بیرلشمیش میلتلر گوونلیک شوراسی، آمریکا بیرلشیک دؤلتلری، روسیا، چین، فیرانسا، اینگیلتره و آلمانیادان اولوشان ۵+۱ اؤلکهلریله یاپدیغی گؤروشمهلر، اورانیوم زنگینلشدیرمه فعالیتلرینی دوردورمانی رد ائتمهسی دولاییسییلا ژانویه آییندا کسینتییه اوغرامیشدی.
آمریکا بیرلشیک دؤلتلری و آوروپالی متفیقلری، ایرانین نوکلئر پروقرام آدی آلتیندا آتوم بومباسی اورتمهیه چالیشدیغینی ایدیعا ائدرکن تهران ایسه الکتریک اورتمک اوچون نوکلئر تکنولوژییه ایحتیاجی اولدوغونو وورغولاییر.


text:
اردوغان:"بو خاین هوجوملارا یئنی عملیاتلارلا جاواب وئرمهیه داوام ائدجییک"
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان یئنی آنتیترور عملیاتی کئچیریله جگینه دایر سیقنال وئریب.
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان یئنی آنتیترور عملیاتی کئچیریله جگینه دایر سیقنال وئریب.
دؤولت باشچیسی "حربچیلریمیزین بیر داملا قانینی بئله یئرده قویمادیق و قویمایاجاغیق. بو خاین هوجوملارا یئنی عملیاتلارلا جاواب وئرمهیه داوام ائدجییک" دئییب.
جمهور باشقانی اردوغان بونو جمهور باشقانلیغی ایقامتگاهیندا تورک هاوا یوللاری آوروپا لیگینین شامپیونو "آنادولو افس" بسکتبال کلوبونون یونه تیجی لرینی، تکنیکی کومیتهسینی و ایدمانچیلارینی قبولو زامانی ایفاده ائدیب.
جمهور باشقانی اردوغان عراق-ین قوزیی ینده داوام ائدن "پنجه-کیلید"" عملیاتیندا شهید اولان 5 عسگره اللهدان رحمت دیلهییب.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان: یانلیشلاری اولسا، لازیم اولانی ائدریک
"بو تروریستلر گلدی گلدی، گلمهسه، لازیم اولان نه ایسه اونو قوروملاریمیز و بیریملریمیز واسطهسی ایله ائتمهیه داوام ائدجییک"
اردوغان: سوئد ۷۳ تروریستی بیزه گؤندرهجک
جمهورباشقانی، سوئدین، ۷۳ تروریستی تورکیهیه قایتاراجاغینی بیلدیردی
اردوغان، ناتو ذیروهسینده لیدئرلره ترورلا باغلی ویدئو ایزلتدی
"بیر چوخ آوروپالی متفیق تۆرکیهنین میللی گۆونلیگی و تۆرک وطنداشلارینین حیاتینی تهدید ائدن ترور هؤرگوتو پکاکا و اونون تؤرهمهلرینه بیرباشا و یا دولایی یول ایله سیاسی، مادی و سلاح دستگی وئرمهیه داوام ائدیر"


text:
اوزبیک تیلی سوزلیگی، نورالله آلتای
بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در فیس بوک
قرآن الکریم با ترجمه به چند زبان
بابر ایزیدن، دکتور شفیقه یارقین
اوزبیکی شعرلر، امان الله قویاش
یورتداش، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی
دُر دانه لر، دکتور فیض الله ایماق
اوزاق یــولــلار، ادبی و فرهنگی
حیات پنجره سیدن، فضل احمد بورگیت
آلتین کَمَلـَک، عبدالله تاشقین
آلتین یپراقلر، محمد کاظم امینی
اجتماعی و فرهنگی، فیض الله قرداش
پیوند های مهم
اۉیین بلهلرنینگ جسمی و ذهنی اولغهییشی و اۉسیشی اوچون مهم عامل دیر. شونگه کۉره، اۉیین هر بیر بلهنینگ طبیعی حقی دیر.
بلهلر ییللر و عصرلر دوامیده، نسلدن-نسلگه اۉینهماق اوچون تورلی اۉیینلرنی کشف یا اختراع اېتگنلر. کته یاشلیلر ارقهلی اختراع قیلینگن یا بلهلر بیلن اۉینهلهدیگن جدا سناقلی اۉیینلرنی حسابگه آلمهگنده، اۉیینلرنینگ دېیرلی برچهسی بلهلرنینگ اۉزلری اۉز فطری استعداد، تفکر و تجربهلری ارقهلی یرهتگن و اختراع قیلگنلر.
بلهلر اۉیینلری نینگ بیر قسمی دایمی بۉلمهی، بلکه زمان اۉتیشی، تورموش شرایطی نینگ اجتماعی-اقتصادی وضعیتی اۉزگرشی همده نسلدن-نسلگه اۉزگهریب، ایریملری اېسه بوتونلهی یۉقالیب، اۉرینلرینی بشقه ینگی اۉیینلرگه بۉشه تیشی هم ممکن. بو آقیمنی، اینیقسه شهرلیک تورموش، زمانوی اۉیینلر تاپیلیشی، قاله بېرسه تلویزیون، انترنت، بیلیم و تخنیک نینگ بشقه یوتوقلری کېسکین تېزلشتیریب بارماقده.
بلهلر اۉیینلری خیلمه-خیل بۉلیب، اولرنینگ مضمون و اجراسیده بلهلرنینگ دنیا قرهشی، آنگ سویهسی، ذوق-سلیقهسی، حرکتچنلیک، سینچکاولیک، تاپقیرلیک حاضرجوابلیک، زیرکلیک، حضور ذهن کبی خصلتلر جایلشگن. شونینگدېک، اۉیینلردهگی مضمون بلهلرنینگ طبیعت، جامعه و انسانگه نسبتاً بۉلگن تصور و بیلیملری هم عکس اېتیب تورهدی. اېنگ مهمی، اۉیینلرده اساساً کېسکین سالم رقابت، آلغه باریش و اینتیلیش، قیین چیلیکلرنی یېنگیب، یوتوقلر و ساورینلرنی یوتیش اساسی مقصد صفتیده اۉز علمی و عملی افادهسینی تاپگن.
بو عجایب اېزگو مقصد و مضمونلردن تشقری، اۉیینلرنینگ توزیلیشی و اجرا یۉسینیده عموماً همکارلیک، بیردملیک، صمیمیلیک، ایناقلیک و دوستلیک کبی جدا یوکسک انسانی فضیلتلر هم بلهلر ارقهلی عملده قۉللـهنیلهدی و شو بیلن بیرگه اولرنینگ آنگی و شخصیتیده شکللهنهدی و ارداقله نیب ترغیب اېتیلهدی.
بلهلر اۉیینلری اۉزی نینگ خصوصیتلریگه کۉره تورلیچه بۉلیب، بلهلرنینگ یاشی و جنسی یا که موسم و اجرا پیتی، مضمون، موضوع یا محیط نینگ جغرافی، اقتصادی و مدنی شرایطی گه باقه اجرهله دی؛ اۉرنک اوچون افغانستانده سرپل ولایتی مرکزی، سرپل شهریده آقیب تورگن دریا و نهرلرده اجرا اېتیلهدیگن (بخاری، المایی، تاپهری، شونغ اۉتتی، ...) کبی بیر قنچه عجایب اۉیینلرنی مېن بشقه شهرلرده، اینیقسه دریا و نهر بۉلمهگن شهرلر اولوسی ارهسیده اوچرهتمهگنمن. شونینگ اوچون، ایریم اۉیینلر بیرقنچه شهر و قیشلاق بلهلری اره سیده مشترک بۉلسه-ده، بعضی اۉیینلر اېسه بیر شهر یا حتی که بیر قیشلاق بلهلریگه خاص و منحصر دیر.
یوقاریده اېسلنگن سووده اجرا اېتیلهدیگن اۉیینلر حتی سرپل شهری نینگ دریا و نهر بۉیلریدن اوزاقده جایلشگن قیشلاقلر بلهلری هم بیلمهیدلر و اجرا اېتمهیدیلر.
اۉیینلرنی گروهلر یا دستهلرگه اجرهتیش (گروهلشتیریش)ده عالملر و متخصصلر بیر خیل یۉریق و فکرگه اېگه اېمسلر. اۉیینلرنی گروهلشتیریشده کیشیلرنینگ توتگن متودی یا یۉریغی، سلیقه و دیدی همده اۉیینلرنینگ تورلی خصوصیتی کته رول اۉینهیدی. چنان که، ایریملر اۉیینلرنی فصل یا اجرا چاغیگه کۉره دسته بندلیک قیلسهلر، بشقه بیراولر بلهلرنینگ یاشی و جنسی گه کۉره اجره ته دیلر. بعضیلر هم اۉیینلرنینگ قۉللنهدیگن بویوملری یا هم مضمونی گه کۉره گروهلرگه اجره ته دیلر.
مېن بوندن تخمین 25 ییل بورون، جوزجان و سرپل ولایتلری (او زمانده ایکله ولایت بیر ولایت، یعنی «جوزجان» اېدی) اۉزبېکلری نینگ (107) ته اۉیینی نی تۉپلب، بیر کتاب قیلیب چاپ اېتگن اېدیم. (بازی های عامیانه اۉزبیکان جوزجان /جوزجان اۉزبېکلری خلق اۉیینلری، کابل: 1369/1995)
مېن کتابدهگی اۉیینلرنی، اولرنینگ مضمونی و اۉیینچاقلری اساسیده گروهلر (تورلر)گه اجره تیب، کتابگه جایلشتیرگن اېدیم: سوودهگی اۉیینلری، عرف و عادت اۉیینلری، تۉپ اۉیینلری، چیلیک اۉیینلری، توشله اۉیینلری، آشیق اۉیینلری، ینغاق اۉیینلری، ذهن و هوش اۉیینلری و بشقهلر.
بنابرین، کۉرونیب تورگنی کبی اۉیینلرنینگ گروهلشتیریش کیشیلرنینگ توتگن یۉریغی، سلیقهسی، و قرهشیگه کۉره نسبی لیگی طبیعی حال دیر.
اۉیینلرنینگ ایریملری خالص جسمانی حرکت ارقهلی اجرا اېتیلسه (سوو، تۉپ و چیلیک اۉیینلری، پایگه کبیلر)، بعضیلری بوتونله ی ذهن و هوشگه باغلیق(جوماغ، گجه مان، غربیل ماش، چیمیلدیق چیرتی کبیلر) دیر. قاله بېرسه، بیر عده لری هم جسمانی و هم ذهنی فعالیت بیلن بجریله دی(قوشیم باشی، دروازه-دروازه، کادی-کادی کبیلر.)
هرحالده، اۉیینلرنینگ اجرا اېتیلیشی بلهلر اوچون قوییده گی مهم نتیجه یا فایده سی بار دېب، اۉیلهیمیز:
ـ1. اۉیینلر بلهلرنینگ یخشی و ساغلام جسمانی اۉسیشی و کوچلی بۉلیشی اوچون مهم دیر،
ـ2. اۉیینلر بلهلرنینگ استعدادی، تفکری و آنگینی اۉسیشی و انکشافیده کته نقشی بار،
ـ3. اۉیینلر ارقهلی بلهلر تورلی ذهنی و جسمانی مهارتلرگه اېگه بۉله دیلر،
ـ4. اۉیینلر بلهلر اوچون اېنگ سالم و یخشی مشغوللیک و سرگرمیلیک بۉلهدی،
ـ5. اۉیینلر بلهلرنینگ استاتیک قرهشلری، بدیعی و هنری ذوقلرینی اویغاتیش و اۉسیشیگه کمک قیلهدی،
ـ6. اۉیینلر خلق آغزهکی ایجادی خزینه سینی بای اېتیشده مهم رول اۉینهیدی،
ـ7. اۉیینلر بلهلرده همکارلیک، بیردملیک، ایناقلیک، یوتوقلر تمانگه اینتیلیش، ساغلام رقابت، بېلله شوو و دوستلیک کبی اېزگو ایستکلر و انسانی فضیلیتلرنی اېگللش و ترغیب اېتیشگه مهم رول اۉینهیدی.
ـ* اېسلتمه: حرمتلی اۉقووچیلر، تورکیهنینگ اېسکی شهر عثمان غازی یونیورسیتی سی «تیکا» اداره سی بیلن بیرگه لیکده 2015 ییلی، می آیی نینگ 14-17 کونلریده «تورک دنیاسی چوجوق اۉیون و اۉیونچاقلری» عنوانی آستیده ییریک خلق ارا قوریلتاینی اۉتکزدی. اوشبو قوریلتایگه تورلی اۉلکهلردن اساساً تورکی خلقلری نینگ شو موضوعگه تېگیشلی فولکلورشناس عالملری و متخصصلری چارلنگن اېدیلر. افغانستاندن کمینه هم دعوت اېدیم.
قوریلتای نینگ ایش ترتیبیگه کۉره اشتراکچی عالملر قوریلتایده اۉقیلهجک مقالهلرینی، مخصوص علمی کمیسیون ارقهلی کۉریب چیقیش و تېکشیریش اوچون اوچ آی ایلگری، اولرگه جۉنهتیشلری شرط اېدی. کمینه «افغانستان اۉزبېک بلهلری اۉیین و اۉیینچاقلری» عنوانلی مقالهم نی قوریلتایگه جۉنتگن اېدیم. کمیسیون مقالهنی معقوللب، اشتراک اېتیشیمدن خرسندچیلیک بیلدیریب، می آیی نینگ 12 نچی سیده کابلدن استانبولگه اوچیب باریشیم نی بېلگیلهگن اېدیلر.
افسوس که مېنینگ ینگی آدرسیم بۉییچه، تکیت مسأله سیده قوریلتای باشقروی و «تیکا» اداره سی اۉرته سیده قندهی دیر توشینماوچیلیک تاپیلیب، نتیجه ده تکیت اۉز وقتیده مېنگه یېتیب کېلالمهی، مېن اېسه قوریلتایگه اشتراک اېتالمهدیم. بونداق خلق ارا ییریک قوریلتایگه اشتراک اېتالمهگنیم اوچون البته که افسوسلندیم.
هر حالده، بو یېرده مذکور خلق ارا قوریلتای اوچون یازیلگن ایکی بۉلیم «1. بله لر اۉیینلری، 2. بلهلر اۉیینچاقلری) دن عبارت، مذکور مقاله نینگ بیرینچی بۉلیمی نینگ قیسقرتمه سینی یوقاریده، مطالعهنگیزگه تقدیم اېتهمیز
نشرات ما در فضای مجازی
محبوب القلوب، تعلیمی، تربیتی و سرگرمی
قاری عظیمی، شرح زندگانی و دیوان مکمل
یولدوزلر، شرح زندگانی شعرای اوزبیک
بنیاد اجتماعی و فرهنگی بیانی فیس بوک
استاد ملا تاج محمد سرپلی، درفیس بوک
بیناد اجتماعی و فرهنگی بیانی در یوتوب
استاد ملا تاج محمد سرپلی در یوتوب
بازی های عامیانۀ اوزبیکان جوزجان، یارقین
انجمن میر علی شیر نوایی، ناروی
سـیـد کـبـیـر کمـال رحـمـتلی استاد غفار کـمـال نـیـنگ اوغلی دیر. سید کبیر نینگ قـولاغــی بـالــهلـیـگـیـدن دوتـار نــوالری و کلاسـیـک آهـنـگلـر بیلن تانیش. آتهسی رحـمـتـلـی اسـتـاد غـفار کمال افغانستان نـیـنـگ مـشـهـور کـلاسیـک خوانندهلریدن بیری بـولـگن. سـیـد کـبیر ایندی رحمتلی آتـهسی نیـنگ ایزینی ایزلب بارماقده دیر. اوزیـنـی ایتـیشیچه: «اوزبیک خلقی نینگ اصل مـوسیقیسی دوتار دیر و مین دوتار بـیـلـن ذوقـلـنـهمـن. کـلاسـیک موزیکلر و فـلـکـلـوریـک قـوشـیقلرنی هم اوقویهمن. الـبـتـه بـرچـهسـیـنـی اوز رحـمـتلی آتهم، استاد غفار کمال دن اورگهنگنمن». سـید کبیر اوزبیکستانلیک... ا
ضیاء خواجه منصوری افغانستانده خلقلر دوستلـیـگـی اوچـون فعال خذمت قیلگن اوسـتـاذ صنعتکارلریدن دیر. او ۱۹۲۰ نچی میـلادی ییلده تاشکند شهریده توغیلدی. بـاشـلـنـغـیچ تعلیمنی توگهتیب، موسیقه کـورسـیـنی هم عین شو ییرده توگهتدی. بــو کـورسـده دوتـار و سـیـتــار چَلـیشنی اورگـَنـدی. مـیلادی ۱۹۲۹-۱۹۳۰ ییـلـلـرده فـاریـاب، مزارشریف، سونگره کابلده عمر کـیـچـیـردی. صنـعـتـکار افـغـانـسـتــــانده اسـتـقـامـت قـیـلـهیـاتگن اوزبیک، ترکمن، تـاجیک، پشتون و هزارهلرنینگ، اینیقسه، یـاشلـرنـیـنـگ ارداقـلـی صحـبـتــداشی و صـمـیـمـی دوسـتی ایدی. منصوری نینگ افغانستان اوزبیکلری تیلی و... ا
كـیـمـگـه بـاریـب ایـتـه یـن... ایـن ترانه ی زیـبـا را شـاعر گرامی شهباز ایرج ساخته اسـت و فـرهـاد دریـا هـم خـیلی زیبا اجرا كـرده است. زیـبـایـی این آهنگ از دیدگاه مـن دو مسـئلـه ی مهم دارد یكی این كه فـرهـاد دریـا از مــحــدود خــوانـنــده هـای افـغـانـسـتـان اسـت. كـه در اجرای آهنگ هـای اوزبـیكی مشكل لهجه ندارد و ترانه را خـیـلـی بـه زیـبـایی اجرا می كند و حتا فـكـر كـنم شاید شاعر آن حظ ببرد و كیف كـند و زیبایی دیگری كه آهنگ دارد او این است كـه تـرانـه ی اوزبـیـكـی در چـوكـات موسـیـقـی فارسی اجرا شده اون هم در سـاختار آهنگ های فرهاد دریا، و ترانه ی این آهنگ هم خیلی ساده... ا


text:
استرس ایله ایدمان آراسیندا یاشایان ایلگیلر
استرس ندير؟
استرس اينسانين حایاتی بويونجا قارشيلاشديغی دورومدیر. استرس اينسانی اوزگون ائدن بير دورومدا اورقانيزمين وئرديگی تپکی دير. بو اوزولمک اينسانين فيزيکینه، زئینینه و داورانيشلارينا ائتکی بوراخا بيلير. هر بير اينسان حاياتی بويونجا دفعه لرله استرس ياشايير. استرس، دوپامين و سئروتونين هورمونلارينين آزالماغينا سبب اولور. اينسانين اؤزونو ياخشيی حيس ائتمهسينی ساغلایان اساس هورمونلار دوپامين و سئروتونين دير.
دوپامين ندير؟
دوپامين اينساندا ايستک، دویغو و لذت ساغلایان بير هورموندور. اينسانا یاشامیندا لذت وئرن دوپامين هورمونو آزالديغيندا، بئيينين دوپامين هورمونونا اولان احتيياجی آرتار و اينسانا لذت وئرن شئيلرين تکرار اولونماسينی ا ايستهير. اؤرنک اوچون: اينسان موسيقیيه قولاق آسديغی چاغلار لذت آلارسا، موسيقی بيتديکدن سونرا تکرار قولاق آسماق ايستهيير.
سئروتونين ندير؟
سئروتونين اينسانين اؤزونو انرژیلی حيس ائتمه، ساکيت و موتلو حيس ائتمهسينی ساغلاییر. سئروتونينين باشقا آدی “موتلولوق هورمونو” اولاراق دا آدلانديريلير. بير چوخ پسيکولوژی خستهليکلر، سئروتونين دنگهسیز اولماغی ایله مئيدانا گلير. قارانليق يئرلرده، سئروتونين هورمونو آزالير. بو دا، اينسانين اؤزونو اوزگون حيس ائتمهسينه يول آچير. اونون اوچون ده، دئپرئسلیک داها چوخ سون باهار ایله قيش آيلاريندا اوز وئریر.
استرس ایله ایدمان
تکواندو، کاراته و باشقا اَسنکلیک ایستهین ايدمان چئشیتلری استرسين قارشيسينی آلماقدا بؤيوک رول اوينايير.
بونونلا بيرليکده آغيرليق قالديرماق، اوزمک، قاچماق و بو کيمی تمرین لر استرسين قارشيسينی آلير.
بوتون بونلار سئروتونين هورمونونون آرتماسينا ائتکی بوراخدیغی اوچون، استرسين قارشيسينی آلماغا یاردیم ائدير.
ايدمانا باش قاتماقلا سئروتونينين آرتماسينی اؤزونوزه اولان گووهنين آرتماسی ايله ده تانیملایا بيلرسينيز. اؤزونوزه اولان گووهنينيز آرتيقجا دا، استرسدن اوزاقلاشا بيلرسينيز. اگر هر هانسی ايدمان چئشیتی ايله مشغول اولماغا واختينيز يوخدورسا، داواملی اولاراق اوزمک، قاچماق، چرخ سورمک اوچون گونلوک 30-60 دقيقه آراسی واخت آييرا بيلرسينيز.
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
سۏیوغون قاباغېنې آلسېن دئیه پنجرهیه توتولان نایلۏن شاققېلدایېردې!
بالکۏندان آسلانان لامپېن یئلده ترپنمهسیندن اۏتاغې هردن بۏغوناق قارانلېق و هردنسه گۆجسۆز ایشېق بۆرۆیۆردۆ!
پۆنج (سۏبا) بۏروسونا گۆج’له تپیلن یئل-کۆلک قۏرخونج کۆشۆلتۆ’یله بۏرودا فېرلانېردې و قاز گۆجۆ ایله یانان پۆنجۆن اۏدو تیترهییردی!
اؤلۆ کیمی باشېنی دووارا سؤیکهییب یارېمچېلېق اوزانان اۏغلانېن سۏل ألینده اۏلان جیب تئلئفۏنوندان اۆزۆنتۆلۆ سس’له اۏخویان “سئزن” اۏتاغې باشېنا آلمېشدې و ساغ ألینین بارماغې کیتابېن آراسېندا اۏلاراق مۆرگۆلَییردی!
یوخو’یلا اۏیاقلېق آراسېندا “صادیق هیدایت”ین خئنزئر پئنزئریندن بئینینده یاراتدېغې آداما بنزر بیریسی اۆزۆنۆ اۆزۆنه دایامېشدې و قانجېقجاسېنا اوجادان گۆلۆردۆ! چیرکین و اوزون تۆکلۆ اۆزۆنۆ و سارې دیشلرینین آراسېندان چېخان ایستی نَفَسینی اۆزۆنده دویماقدان اوجا و درین نفس’له دیکسینیب، تۆکلری بیز-بیز دوردو! هئچ بیلمهدی هاچان “سئزَن”ین أنگینی باسېب، یۏرقانېنې باشېنا چکدی! گؤردۆڲۆنۆ بیرده گؤرمهسین دئیه گؤزلرینی برک سېخمېشدې و تیر-تیر أسیردی…!
زنگلی ساعاتېن دینگ-دونگوندان یوخودان اۏیانېب، گیجهله-گیجهله اؤزۆنۆ قاپېنېن یانېنداکې آینایا یئتیردی! شیشمیش گؤزلرینه باخاراق، گئجهکی اۏلایې دؤنهلرجه بئینیندن کئچیرتدی!
باشېنې تۏولایاراق گۆلۆمسۆندۆ.
“قارا باسیرمیش” دئدی…!
باخېشېنې آینادان چئویریب، قاپېنېن پنجرهسیندن حَیَطه تیکدی، یئل یاتېب، قار دا آچمېشدې!
گئجه یاخشې قار یاغېب، هر یئری بۆرۆمۆشدۆ!
تکجه قار اۆستۆنده پیللهلردن باشلانېب، حَیَط قاپېسېندا قورتاران قۏیون آیاقلارېنېن ایزینه بنزَر ایزلر، دۏغال دَڲیل ایدی…!


text:
جان بل ویلیامز
جان بل ویلیامز (اینگیلیسجه:John Bell Williams) آمریکالی وکیل ، سیاستچی و دموکرات حزبینین عوضوو ایدی. ریموند شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب. برندن شهرینده دۆنیاسین دَییشیب. ایکینجی دونیا ساواشیندا ایشتیراک ائدیب. میسیسیپی بیلیمیوردو دا درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- Pages using infobox officeholder with unknown parameters
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- SNAC-ID شناسهسیله مقالهلر
- USCongress شناسهسیله مقالهلر
- ۱۹۱۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۸۳-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- میسیسیپی دموکراتلاری
- برندن، میسیسیپی دوغوملولار
- ریموند، میسیسیپی دوغوملولار
- ۲۰. یوز ایلده آمریکالی سیاستچیلر


text:
گؤزۆن آیدېن، اۏغلون شهید اۏلدو دئیَن آتا / خلیل ریضا اولوتۆرک (شعر)
قۏی سنه دۏغولان گۆنَش دئییم کی،
نورون’لا آچېلان آل سَحَرَم من.
یئددی ایل یۏل گلَن، آ منیم ایلکیم،
گلدیڲین یۏللارا گۆل دۆزهرَم من.
اؤزۆم ده بیلمیرَم نه ایش دیر بو ایش،
یئردنمی، گؤڲدنمی تاپمېشام سنی.
بلکه ده سنی هئچ طالئع وئرمهمیش،
طالئعین ألیندن قاپمېشام سنی.
سن – بو گۆن سئوینجیم، قانادېم-قۏلوم،
دۆنن اۆرهڲیمه داغ اۏلموسان سن.
هئچ آنا بطنینه دۆشمهمیش، اۏغلوم.
بو آتا گؤڲلۆمده دۏغولموسان سن.
اؤزۆن ده بیلمیرسن اؤز قیمَتینی،
دؤڲۆش سنگریمسن، قالامسان منیم.
بیر إوین غئیب اۏلموش سعادتینی
مین إوه قایتاران بالامسان منیم.
أن بؤیۆک سئوینجسن، أن مۆقَدَّس غم،
منی اۏد ایچینه آتان تبریزیم.
اۆزۆنه باخاندا بالام دئییرَم،
آدېنې چَکَنده – آتام تبریزیم.
من سنی گؤرَنده چېرپېنېر قلبیم،
دئییرلر ناشېیام، گؤرمهمیشم من.
آلېرام بۏینوما نییه گیزلَدیم،
سَنین تک سعادت گؤرمهمیشم من.
“گؤزۆن آیدېن، اۏغلون شهید اۏلدو” دئیَن آتا
آنان سۆت وئریبدیر فقط من سنه.
کؤکسۆمده کؤزهرَن اۏدو وئرمیشَم.
سئچیب میلیۏن-میلیۏن آدلار ایچیندن،
دۆنیادا أن گؤزَل آدې وئرمیشَم.
سن – اۏغول، سن – ایگید، سن – أر اۏغلو أر!
ایفتیخار’لا داشې سن اؤز آدېنې.
مغریبه، مشریقه، عالَمه گؤرسَت
آلنېندا گیزلَنمیش یئتهنهڲینی.
بیر سَحَر، بیر گۆنَش وار إویمده،
قۏی دۆنیالار بیلسین نهچیسن، کیمسن.
کیچیک إویمده، دار إویمده
سن اوجسوز-بوجاقسېز مَملکتیمسن.
إی بالا تبریزیم، گۆن اۏ گۆن اۏلسون
آنا تبریزیمه من آزاد دئییم،
اوستاد شهریار’لا گؤرۆشۆن اۏلسون.
تبریزی تبریزه قۏل-قاناد دئییم.
آرزېلار گؤڲلۆمده چئشمه-چئشمه دیر،
آرزېلار قۏینوندا بۏی آتمېش گؤڲـۆل.
سنی آرزېم اۆچۆن، آمالېم اۆچۆن،
سنی دؤڲۆش اۆچۆن یاراتمېش گؤڲـۆل.
آتانېن عؤمرۆنه اۏغول یاراشېق،
قۏی بیر نفس آلېم داها دریندن.
من اؤز تبریزیم’له بو گۆن یاناشې
کئچیرَم باکېمېن کۆچهلریندن.
بو گۆن یاغېش یاغېر… قۏرخما یاغېشدان!
طوفاندا، شیمشکده برکیسین جانېن.
سن منیم بالامسان، من سَنین آتان
بیز بیر جۆت اۏغلویوق آذربایجانېن…


text:
تئلیم خان
تئلیم خان (1729ـ1861) - «سلطان الشعرای عراق عجم» و «دده تئلیم خان» لقبی ایله آنیلان حکیم تئلیم خان، ساوه شهرینین تورک دیلینده یازیب یارادان شاعیرلریندن دیر. تئلیم خان ساوه، آوج، همدان، زنجان، قزوین، اراک، قوم، بویین زهرا، تاکیستان تورکلری آراسیندا تانینمیش شاعیردیر. قومدان قزوینه کؤچ ـ قون ائدن شاهسئونلر و ایران گونئیلرینده یاشایان قاشقای ائللری آرساسیندا دا تئلیم خانین شعرلری یایقین دیر و شاهسئون اوزانلاری آرتیق تئلیم خانین شعرلریندن اوخویارلار.
یاشاییشدَییشدیر
حکیم تئلیم خان ساوانین مزلقان چای منطقهسینده یئرلشن مرهغئی کندینده آنادان اوْلموش و 1176هـ ق/1763میلادی-1246هـ ق/1831میلادی ایللری آراسیندا یاشامیشدیر. تئلیم خان اؤز شعرلرینده اؤزوندن "تورکمن تئلیم" عنوانیلا یاد ائدیر.
بو شاعیرین 700 حدودوندا الیمیزه چاتدیقی شعرلرینین بیر نئچهسینی بو ماحالین عاشیقلاری توی ـ دویونلرده اوخویارلار و تئلیم خان'ین اؤز حیاتی دا بیر دستان کیمی اولاراق و اونون مهری خانیما عاشیق اولدوغو و بو عشقین ماجرالاری اصلی و کرم، عاشیق غریب شاه صنم دستانلارئ کیمی عاشیقلار طرفیندن سؤیلهنر.
دیواندَییشدیر
حکیم تئلیم خانین دیوانیندان چوخلو الیازمالار ساوا تورکلرینین اللرینده اوْلموشدور. مرحوم دکتر علی کمالی الیازمالار و بیاضلار اوستونده اوتوز ایل چالیشمیش و بیر مکمل دیوان ییغیشدیرمیشدیر آنجاق او نسخهنی چاپ ائتمهمیشدن رحمته گئتدی. دکتر علی کمالییه بۇ نسخهنی حاضیرلاماقدا میصیرقانلی اکبر خان رزاقی یاردیمچی اوْلموشدور. سون ایللرده تئلیم خانین کندلیسی اوْلان مرهغئیلی مهندس اسدالله امیری جنابلاری طرفیندن حکیم تئلیم خان دیوانی عنوانیله بیرینجی جیلدی چاپ اولدو.
شعرلریندن اؤرنکدَییشدیر
اؤلكهميز عراقديرشهريميز ساوا
مزلقان چاييندان گؤتوردم هاوا
عاشيقلار دردينه ائيلرم داوا
من طبيبم هندوستاندان گليرم
بيلنلر بيلسينلر من تيليم خانام
بيلميينلر بيلسين، گؤوهرم، كانام
مرغئی ساكينی، اصلی توركمانام
گزهگزه بو جهاندان گليرم
قورولتایلاردَییشدیر
هر ایل یایین تیر آیینین سون هفتهسینین جوما گونونده، حکیم تئلیم خان آدینا قورولتای کئچیریلیر. بۇ قورولتایا ایران تورکلری مرهغئی کندینده، حکیم تئلیم خانین مزاری اوسته، ییغیشیرلار و اونون خاطیرهسینی عزیزلهییرلر. بۇ قورولتایلاردا تدقیقاتچیلار مقاله اوخویورلار، شاعیرلر یازدیقلاری شعرلرینی اوخویورلار و اوزانلار قوپوز چالیرلار . حکیم تئلیم خان آدینا بۇ گونه کیمی ایراندا 7 قورولتای قورولوب کی تاریخ سیراسی ایله آشاغیدا قئید اوْلونور:
۱- بیرینجی قورولتای۱۳۷۰ ینجی ایلده(گونش ایلی)مهر آیینین ۴ و ۵ ینده ساوانین مرغئی ، میسیرقان و بند امیر کندلرینده قورولوب.
۲- ایکینجی قورولتای ۱۳۷۱ ینجی ایلین شهریور آیینین ۲۶ و ۲۷ تاریخلرینده ساوانین مرغئی، یئل آباد و جوشقان کندلرینده قورولوب.
۳- اوچونجو قورولتای ۱۳۸۵ ینجی ایلین تیر آیینین ۳۰ وندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
۴- دوردونجو قورولتای ۱۳۸۶ ینجی ایلین تیر آیینین ۲۹ ـ وندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
5- بئشینجی قورولتای 1387 ـ نجی ایلین تیر آیینین 26 سیندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
6- آلتینجی قورولتای 1388ـ نجی ایلین تیر آیینین 25 ینده ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
7- یئددینجی قورولتای 1389 ـ نجو ایلین تیر آیینین 25 ینده (5 شعبان 1431 - 17 جولای 2010) ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
قورولتایا قاتیلانلاردَییشدیر
بو قورولتایا بیر چوخ شهرلردن او جملهدن ساوه، قم، تهران، کرج، نووران و ... تئلیم خانی سئون اینسانلار قاتیلمیشلار. بۇ تدقیقاتچی، تورکولوق، یازار، شاعیرلر بیر یا نئچه دؤنه بۇ قورولتایا قاتیلمیشلار. او جملهدن: دکتر جواد هیئت، دکتر غلامحسین بیگدلی، دکتر محمدتقی زهتابی، دکتر حسین محمدخانی (گونئیلی)، حجت الاسلام و المسلمین حجت الله ذاکر، غلامحسین والی گؤزهتن، صمد مرادی، اکبر آزاد، مهندس حسن راشدی، اسدالله مردانی رحیمی، براتعلی فتحاللهی، عاشیق علی رمضانی (گونش)، عاشیق مسیح الله رضایی، عاشیق تقی محیط، عاشیق حسین علیحسینی، عاشیق رضا گلزار، عاشیق رضا بهارلی، عاشیق علی ولدخانی، عاشیق نادر رنجبر، عاشیق رمضان باقی، بختیار فرخ، حاج علی سیفی،سید حیدر بیات، دکتر سیامک سلامزاده، ائلشن اوریادلی، سعید موغانلی، حیدر آقا خادملو، علی رحمتی، الیاس امیرحسینی، مهندس عسگر علیایی کلیان(یاشیل)، ابوالفضل پالیزبان (سلیم خان)، علی اسلامی، عبدالله جوان، علی اسلامی، علی رحمتی (شیدای خرقان)، مهرعلی محمدی (چنلی)، محمد رزاقی، بو دیزین تکمیل ائدیلهجک
حکیم تئلیم خان آدینا بو گونه کیمی ایراندا ۴ قورولتای قورولوب کی تاریخ سیراسی ایله آشاغیدا قئید اولونور:
۱- بیرینجی قورولتای۱۳۷۰ ینجی ایلده(گونش ایلی)مهر آیینین ۴ و ۵ ینده ساوانین مرغئی ، میسیرقان و بند امیر کندلرینده قورولوب.
۲- ایکینجی قورولتای ۱۳۷۱ ینجی ایلین شهریور آیینین ۲۶ و ۲۷ تاریخلرینده ساوانین مرغئی، یئل آباد و جوشقان کندلرینده قورولوب.
۳- اوچونجو قورولتای ۱۳۸۵ ینجی ایلین تیر آیینین ۳۰ وندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
۴- دوردونجو قورولتای ۱۳۸۶ ینجی ایلین تیر آیینین ۲۹ وندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
تئلیم خانین مزاریدَییشدیر
تئلیم خانین مزاری ائله آنادان اولدوغو مرهغئی کندیندهدیر. 1385/5/13 تاریخینده تئلیم خانین مزارینین داشی دییشدیریلدی و 1388 ـ نجی ایلده اونون مزاری اوسته بیر آبیده تیکیلدی.
تئلیم خان گدیگیدَییشدیر
تئلیم خان گدیگی ساوانین "مرغئی" و "سنگک" کندلرینین یاخینلیقلاریندا بیر گدیگین آدی دیر. بئله مشهوردور کی حکیم تئلیم خان بۇ گدیکده روحانی حالته چاتیب و تانرییا قوووشما جامی ایچیبدیر.
تئلیم خان حاقیندا یازیلان اثرلردَییشدیر
تئلیم خان حاقّیندا یازیلان کیتابلار و مقالهلر:
1. تئلیم خان حیاتی و یارادیجیلیغی؛ یازانلار: پروفسور محمدتقی زهتابی و دوکتور علی کمالی، تبریز، نشر اختر (چاپا حاضیرلایان دکتر زهتابی اثرلرینین نشر ائوی)، 1382 گونش ایلی، 167 صفحه. بۇ اثرین دیلی تۆرکجهدیر.
3. یادنامه حکیم تئلیم خان؛ حاضیرلایان مهندس اسدالله امیری،
تئلیم خان باغیدَییشدیر
مرهغئی کندینده ایلده خالق ییغیلیب و اورادا تئلیم خانین خاطیرهسینی عزیزلهدیکلری باغین آدی دیر.
تئلیم خان سککیسیدَییشدیر
دکتر علی کمالینین بند امير کندينده آدلانديرديغي بیر يئردي. علی کمالی، تئلیم خانین بیرینجی قورولتاییندا بۇ یئری قورولتایا قاتیلان قوناقلارا گؤسترمیشدی.
تئلیم خانین افسانهوی سئوگیسیدَییشدیر
تئلیم خانین آدینی افسانهلندیرن اونون دستانلی سئوگیسیدیر. تئلیم خانین سئودیگی مئهری خانیم آدیندا اؤز کندداشی بیر قیز ایمیش. او سئوگیلیسینین ایزینه دوشوب شیرازا گئدیر. تئلیم شیراز سفرینده چوخلو اولایلارا اوغراییر. نهایتده او مئهرینی شیرازدان قایتاریر و مرهغئییه دوغرو گتیریر آنجاق مرهغئییه واریر وارماماقلاریندا و ائولنیب ائولنمهمکلرینده اوزانلارین روایتلرینه گؤره اختلاف وار.
تئلیم خاندان ائتگیلنمیش شاعیرلردَییشدیر
قاشقایلی مأذون
آشیق رضعلی
داستانلاریدَییشدیر
حکیم تئلیم خانین شیراز سفری
تئلیم خان و توفارقانلی شاعیردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
تئلیم خان اثرلری اوزهرینده: یازان حسین محمدخانی گونئیلی، بۇ مقاله 1386 دا چاپ اوْلان حکیم تئلیم خان دیوانینین مقدمهسینده صص11-31 چاپ اوْلموش.


text:
تورک پروفسور، آلمانیانین ان یاخشی اونیوئرسیتهلریندن بیرینین رئیسی سئچیلدی
اونیورسیته سناسینین متین تولانی سس بیرلیگی ایله باشقان سئچدیگی و سئچیمین اونیوئرسیته یؤنتیم قورولو طرفیندن تصدیق اولوندوغو ایفاده ائدیلدی
آلمانیادا تورک فیزیکچی، پروفسور دوکتور متین تولان، گوتینگن بیلیمیوردو رئیسی سئچیلدی.
گوتینگن اونیوئرسیتهسیندن وئریلهن یازیلی آچیقلامادا، اونیورسیته سناسینین تولانی سس بیرلیگی ایله باشقان سئچدیگی و سئچیمین اونیوئرسیته یؤنتیم قورولو طرفیندن تصدیق اولوندوغو ایفاده ائدیلدی....
-
01.07.2022
-
01.07.2022
-
-
01.07.2022
-

seg_langs: azb_Arab azb_Arab azb_Arab azb_Arab unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
کونیاسپور ایله باشاک شهرین رقیب لرینی بللی اولوب
"کونیاسپور"ون آوروپا کنفرانس لیگینین 2-جی مقدماتی مرحلهسیندهکی رقیبی "باته بوریسوو"، باشاک شهیرین رقیبی ایسه "مکابی نتانیا" اولوب.
اؤلکهمیزی آوروپا کنفرانس لیگینده تمثیل ائدهجک "کونیاسپور" و "باشاکشهر"ین رقیبلری بللی اولوب.
"کونیاسپور"ون آوروپا کنفرانس لیگینین 2-جی مقدماتی مرحلهسیندهکی رقیبی باته بوریسوو اولوب.
باشاک شهیرین رقیبی "مکابی نتانیا" اولوب.
ایلک اویونلار ژوئنین 21-ده، جاواب گؤروشلری ایسه ژوئنین 28-ده کئچیریلهجک.
اتفاق هولدینق کونیاسپور ایلک ماتچینی سفرده، مدیپول باشاک شهیر ایسه میداندا کئچیرهجک.
اوچونجو مقدماتی مرحلهسیندن سونرا پلی-آف مرحلهسینی کئچن تیم لر سپتامبرین 8-ده ایستارت گؤتورهجک قروپ مرحلهسینه وثیقه قازاناجاقلار.
ایلگیلیلی خبرلر
تۆرکیه آغدنیز اویونلارینین ذیروهسینده
بئش گونون سونوندا تۆرکیه، ۱۸ قیزیل، ۹ گۆموش، ۱۲ برنز توپلام ۳۹ مداللا عمومی سیرالامادا بیرینجی یئردهدیر
تورک قیزی قیزیل آلدی
ایلک گون یاریشلاریندا قادینلار ۴۰ کیلودا زیلان ارتم فینالدا اسلوواکیلی رقیبی پاتریسیا تومانکووانی"ایپون"لا مغلوب ائدرک آوروپا شامپیونو اولدو
تۆرک میللی فوتبال تیمی بیر باساماق یۆکسلدی
اولوسلارآراسی فوتبال فدراسیونلاری بیرلیگی ژوئن آیی اوچون دونیا سیرالاما تابلوسونو آچیقلادی


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
- موقتی ایزلهنن صفحه
۲۲ ژوئن ۲۰۲۲
- نظامی گنجوی ۱۲:۱۲ −۱ Trkgs دانیشیق چالیشمالار (ابرابزار)
- نظامی گنجوی ۱۲:۱۲ ۰ Trkgs دانیشیق چالیشمالار
- نظامی گنجوی ۱۲:۱۰ −۸۲ Trkgs دانیشیق چالیشمالار (ابرابزار)
- نظامی گنجوی ۱۲:۰۹ +۶۹ Trkgs دانیشیق چالیشمالار (قایناق لازیمدیر.)
۲۱ ژوئن ۲۰۲۲
- قوروما ژورنالی ۱۰:۳۷ E THP دانیشیق چالیشمالار نظامی گنجوی-ی/و قوْرودو [دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) [آدینی دَییشدیر=تکجه اوْتوماتیک تأیید اوْلموش ایشلدنلره ایجازه وئر] (سوْنسۇز) (گئچمیش)
۲۰ ژوئن ۲۰۲۲
- نظامی گنجوی ۲۰:۵۷ +۲۱ Matreeks دانیشیق چالیشمالار
- نظامی گنجوی ۲۰:۴۶ +۱۴۸ Matreeks دانیشیق چالیشمالار (5.237.145.86 (دانیشیق) طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلر Yossardaz طرفیندن ائدیلمیش دییشیکلیکلره قایتاریلدی.) اِتیکِت: واگردانی
- نظامی گنجوی ۱۳:۱۵ −۱۴ 5.237.145.86 دانیشیق اِتیکِتلر: قایتاریلمیش بصری دییشدیریجی
- نظامی گنجوی ۱۳:۱۵ −۱۳۴ 5.237.145.86 دانیشیق اِتیکِتلر: قایتاریلمیش بصری دییشدیریجی


text:
سینوپ ولایتی
بولرنی بیلرمیدینگیز؟
تورکیه نینگ شمالیده جایلشگن سینوپ ولایتی نینگ اناطولی نینگ اینگ قدیم شهرلریدن بیرته سی ایکن لیگینی بیلرمیدینگیز؟
سینوپ انچه قدیم شهردیر. شونده ی بولیب اونینگ اتی بیلن تیگیشلی انچه حکایه موجود. بو حکایه لرگه کوره شهرنینگ آتی میتولوجیده دریا تینگریسی اسوپوس نینگ سوو پریسی بولمیش قیزی نینگ آتی سینوپه دن عبارت. خوددی شو حکایه گه کوره سینوپه گه عاشق بولگن زیئوس اوندن قورققن سوو پریسینی قاره دینگیزنینگ یشیل قیرغاقلریگه قوییب یوباره دی. انه شوو قیرغاقلر بوگونگی کونده سینوپ دیب اتلماقده. سینوپ بیلن تیگیشلی ایریم بیر حکایه ده ایسه شهرنینگ آتی نینگ اموزون قرالیچه سی سینوا بیلن تیگیشلی ایکن لیگی دیر. میتولوجیده اورین آلگن بو گوزه ل شهر ایلک چاغ فیلسوفلریدن دیوجن توغیلگن جای اوله راق اوتماقده.
تینگسیز گوزه للیکلری بیلن برچه حیران قالگن سینوپ عصرلب بیر بندر شهری بولگن دیر. هیتیت، فریگ، لیدیا، پرس، روم، بیزانس، سلجوقی، چندیراوغلی و عثمانلی کبی انچه تمدن گه مهمانلیک قیلگن دیر. ایلک مسکونیلشیش تاریخی تونچ تاریخی بیلن باشله یدی. اورین اوله راق بیر تجارت شهری بولگن دیر. قاره دینگیزگه حامک بولماقچی بولگن برچه قوملر سینوپ ده جایلشیب تمدنلریدن اثرلر قالدیرگن دیر. شهرنینگ بای تاریخیدن ایزلرنی هرجایده کوریش ممکن.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه جمهوریتی استخباراتی کتته موفقیت لر قولگه کیریتماقده
ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی کوپلب سوزده یوقاری مرتبه لی باشقروچی یوق قیلیندی


text:
استانیسلاو زارمبا
استانیسلاو زارمبا (اینگیلیسجه: Stanisław Zaremba (mathematician)) لهیستانلی بیلیم اینسانی. ۳ اوْکتوبر ۱۸۶۳ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۹ ایل عومر ائلهییب و ۲۳ نوامبر ۱۹۴۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. استانیسلاو زارمبا پاریس بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری یاقیلونیا بیلیمیوردودیر. اوْ ریاضیات ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stanisław Zaremba (mathematician)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده استانیسلاو زارمبا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اوتوز دؤردونجودکی کوچهده معجزه
اوتوز دؤردونجودکی کوچهده معجزه (اینگیلیسجه: Miracle on 34th Street, فارسجا: معجزه در خیابان سی و چهارم) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فانتزی دراماتیک کومدی قیسا فیلم. فیلمین باش روْللارینی جروم کوان، ویلیام فرالی، پرتر هال، ناتالی وود، جین لاکهارت، ادموند قون، جان پین (اویونچو)، مورین اوهارا جانلاندیریب. ۱۹۴۷ میلادی ایلینده ۴ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۳ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- MiracleColor.jpg
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اوتوز دؤردونجودکی کوچهده معجزه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کاپیتان بیفهارت
کاپیتان بیفهارت (اینگیلیسجه: Captain Beefheart) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، نقاش، بستهچی، شاعیر، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کاپیتان بیفهارت ۱۵ ژانویه ۱۹۴۱ تاریخینده Glendale, California شهرینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۷ دسامبر ۲۰۱۰ میلادی تاریخینده Arcata, California شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلاردَییشدیر
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
britannica2010وارد نشدهاست
قارداش پروژهلرده کاپیتان بیفهارت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
مئه یئلی اسیردی. خرمن (خیرمان) واختی یئتیشمکدهایدی . بوستانچیﻻر بوستانﻻرینین پئشآریسینی گؤزلهمهلیایدی .اونلار بوتون یایی حاصیلﻻرینی بئجهریب، یئتیشدیریب، توپلاییب ساتمیشدیﻻر. داها مئه یئلی حتتا قوون ـ قارپیزﻻرین ایچیندهکی چردکلری ده اویناتماقدا ایدی . شیرینلیکلریندن هامیسی پارتلاییب، شیرهلری سوزولوردو. آغانج ـ « کوچهلرین اوشاقﻻری قیرتیللایا ـ قیرتیللایا کوچهلرده اویناییرﻻر. یئل »ائششک بئلی قیرما«، یا دا » جوﻻیا بادام آتما « ،»آغانج اونلارین اوزلرینه سامان دنهلرینی سپهـ سپه اسیردی .اوشاقﻻرین یاناقﻻری شاماماﻻرین اوزو کیمی قیرمیزیایدی. اونلارین دوداقﻻری دا
2
بعضا یئتیشمیش شافتالیﻻر کیمی یارالی ایدی .سانکی مئه یئلی بوستانچییا تئز اول، تئز اول، آغاج باشینداکی « اوزاقﻻردان خبر گتیریر کی، .» مئیوهلرین و بوستانین حاصیلﻻری شیرینلیکدن پارتلاماغا باشلاییب اوشاقﻻر دا بیلیرلر کی، بوستانچینین ایذنی ایله آغاجﻻرین باشلارینا دیرماشیب، شیرینلیکدن پارتلایان مئیوهلری دیشلرینه چکمهلرینین آرتیق زامانی گلیب چاتیب. مئیوهلرین شیرهلری اونلارین چاتلامیش دوداقﻻرینی ایسلادیب، یومشالدیردی.


text:
سانا مارین: "پروبلئمین ناتو ساممیتینه قدر حل اولوناجاغینا اینانیرام"
فینلاندیانین باش ناظبری سانا مارین تورکیه-نین اؤلکهسی ایله سوئد-ین ناتو-یا عضولوگونه اعتراضی ایله باغلی پروبلئمین ناتو ایجلاسینا قدر حل اولوناجاغینا ایناندیغینی بیلدیریب.
فینلاندیانین باش ناظبری سانا مارین تورکیه-نین اؤلکهسی ایله سوئد-ین ناتو-یا عضولوگونه اعتراضی ایله باغلی پروبلئمین ناتو ایجلاسینا قدر حل اولوناجاغینا ایناندیغینی بیلدیریب.
سانا مارین رسمی گؤروشلر کئچیرمکر اوچون گئتدیگی کرواسی-نین پایتاختی زاگرب-ده کرواسیالی همکاری آندری پلنکوویچ ایله گؤروشوب.
گؤروشدن سونرا آچیقلاما وئرن مارین ناتو-نون بیرلیک ایچریسینده اولماسینین واجیبلیگینی وورغولایاراق، فینلاندیا و سوئد-ین اوزون مودتلی پرسپکتیوده ناتو-نو داها دا گوجلندیرجگینی بیلدیریب.
مارین بیر سوال قارشیسیندا تورکیه-نین فینلاندیا و سوئد-ین ناتو عضولوگونه قارشی چیخماسی سببیله یاشانان پروبلئمین 28-29 ژوئن تاریخلرینده ایسپانیانین پایتاختی مادرید-ده کئچیریلهجک ناتو ایجلاسینا قدر حل اولوناجاغینا ایناندیغینی ایفاده ائدهرک، حلین ناتو-نون آچیق قاپی سیاستی ایله گلهجگینی دوشوندوگونو سؤیلهییب.
آندری پلنکوویچ اؤلکهسینین ناتو-نون عضولوک یولوندا فینلاندیانی دستکلهدیگینه ده دقت چکیب:
"بیز فینلاندیانین ناتو-یا عضو اولماق قرارینا حؤرمت ائدیریک. فینلاندیا و سوئد ده ناتو-نون تهلوکهسیزلیگینی ایستییر. کرواسی معاصر دونیادا ناتو-نون اهمیتینین فرقیندهدیر. فینلاندیانین روسیا ایله سرحدی وار".
ایکی باش ناظیر همچنین اوکراینایا آوروپا بیرلیگینه نامیزد اؤلکه ایستاتوسونون وئریلمهسی ایله باغلی راضیلیغا گلدیکلرینی بیلدیریبلر.
کرواسی پرزیدنتی زوران میلانوویچ ایله ده گؤروشن مارین بؤلگهده آلبانیا و قوزیی مقدونیه-یه سفر ائتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
سوئد باشباخانی آندرسون: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمانین آرخاسینداییق
"طبیعی کی، آنلاشمادا اولان ائدیلهجک. تورکیهنین داها اؤنجه قایتارما طلبلری اولدو، بیز ده بونلارلا ایلگیلهندیک"
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا، سوئد و فنلاندین ناتو عضولوک سورهجلری حاقیندا اوچ اؤلکهنین لیدئرلرینین حضوروندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی


text:
افغانیستاندا یئنه زلزله اولدو
بدخشان ایالتینین مرکزی فیضآباد شهرینده ۴،۳ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئردی
افغانیستانین قوزئی دوغوسونداکی بدخشان ایالتینین مرکزی فیضآباد شهرینده ۴،۳ بؤیوکلوگونده زلزله باش وئردی.
اولوسال سیسمولوژی مرکزین بیلدیردیگینه گؤره، دوننکی زلزلهدن سونرا افغانیستانین فیضآباد شهرینده ۴،۳ بؤیوکلوگونده یئنی دئپرم اولدو.
آمریکا ژئولوژی قورومو، زلزلهنین ۲۲۰ کیلومتر درینلیکده ثبت ائدیلدیگینی، مرکزینین ایسه بدخشان ویلایتینین جرم وولوسوالیسیندن ۴۸ کیلومتر گونئی باتیدا اولدوغونو بیلدیردی.
اؤتن گون پکتیکا ولایتینده باش وئرهن ۵،۹ بؤیوکلوگوندهکی زلزلهده ۱۰۰۰دن چوخ اینسان حیاتینی ایتیردی، ۱۵۰۰ نفر یارالاندی.
مسئوللار، زلزلهدن ان چوخ پکتیکا ویلایتینین گیان و خوست ویلایتینین سپیری بؤلگهسینین ضرر گؤردوگونو بیلدیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
افغانیستان زلزلهسینده اؤلنلرین ساییسی آرتدی
زلزله نتیجهسینده ۳ مینه یاخین ائو داغیلدی و یا جدی زیان گؤردو
۱۸ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
سوریهده سالدیرییا حاضیرلاشان ۱۸ پکاکا/یپگ تروریستینین باشاریلی عملیاتلارلا ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی
میت، سلیمانیهده بیر تروریستی داها ضررسیزلشدیردی
تروریست دئلال عزیزاوغلو، میللی استخبارات تشکیلاتینین عراقین قوزئییندهکی سلیمانیه شهرینده تشکیل ائتدیگی عملیاتلا ائتکیسیز حالا گتیریلدی


text:
أردوُغان مکرون بیلن دوشوشیق گچیردی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان تلفن آرقالی فرانسیانینگ جمهورباشلیغی بیلن دوشوشیق گچیردی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان تلفن آرقالی فرانسیانینگ جمهورباشلیغی امانوئل مکرون بیلن دوشوشیق گچیردی.
دوشوشیقدا تۆرکیه بیلن فرانسیانینگ اؤزآرا قاتناشیقلاری بیلن بیله لیکده اوکراینا- روسیا ساواشی و سوئد و فنلاندینگ ناتو قوراماسینا آغضالیق اۆچین یۆز توتماغی باراسیندا گنگه شیلدی.
أردوُغان بو دوشوشیقدا روسیا بیلن اوکراینانینگ آراسینداقی ساواشینگ اینگ قیسغا واغتدا دورماغی و عادالاتلی بیر پاراحاتچیلیغینگ یوُلا قوُیولماغینی آرزوو ادیأندیگینی بیلدیردی.
أردوُغان سوئد و فنلاندینگ آیرالیقچی ترور قوراماسی پ. ک. ک/ ی. پ. گ نینگ چیزیغینداقی آداملار و توُسلاما قورامالاری بیلن دوشوشماغی نینگ ناتو قوراماسینداقی حیذماتداشلیق بیلن باپ گلمه یأندیگینی آیتدی.
دِگیشلی حابارلار
هوُوا یوُلی بیلن آنتالیا گلن سیاحاتچیلارینگ سانی 4 میلیون آدامدان گچدی
2022-نجی ییلینگ باشیندان بأری گلیأن سیاحاتچیلارینگ سانی گۆن سایین یوُقارلایار
نجیب میقاتی یوردونا هر حیلی قوُلداو بریأن تۆرکیأ مینتدارلیق بیلدیردی
میقاتی بیلن آق داغ ایکی یوردونگ آراسینداقی ساغلیغی ساقلاییش پوداغینداقی حیذماتداشلیغی و بو پوداقداقی قاتناشیقلارینگ اؤسدۆریلمه گی حاقیندا گنگه شدی


text:
ویکتور اوربان تۆرکمنیستان بیلن مجاریستان ینگ قاتناشیغی نینگ 30-نجی ییللیغینی قوتلادی
اوربان تۆرکمنیستان بیلن مجاریستان ینگ دیپلماتیک قاتناشیقلاری نینگ یوُلا قوُیولماغی نینگ 30-نجی ییللیغینی قوتلادی
مجاریستان ینگ باش وزیری ویکتور اوربان تۆرکمنیستان ینگ جمهورباشلیغی سردار بردی محمدووینگ آدینا حاط یوُللادی.
اوربان تۆرکمنیستان بیلن مجاریستان ینگ دیپلماتیک قاتناشیقلاری نینگ یوُلا قوُیولماغی نینگ 30-نجی ییللیغینی قوتلادی.
مجار یوُلباشچی اوغرادان حاطیندا "شو گچن دؤوۆرده قاتناشیقلار ایکی حالقینگ بأحبیدینه اؤزآرا حوُرمات قوُیماق اساسیندا اؤسدۆریلدی. تۆرکمنیستان بیلنگ حیذماتداشلیغینگ اؤسدۆریلمه گی نینگ و تأزه اولغاملاردا گینگِلدیلمهگی نینگ مجاریستان اۆچین موندان بیلأک ده ایلری توتولیان اوغورلاردان بیری بوُلجاقدیغینا سیزی ایناندیریارین." دییپ یازدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرک پارلمانلاری نینگ باشلیقلاری قیرغیزیستان دا دوشوشدی
11-نجی ماصلاحاتدا تۆرکیأنینگ مجلیسی نینگ باشلیغی مصطفی شن توپ دا بیانات بردی
ولادیمیر پوتین آشغابادا گلیأر
روسیا فدراسیونی نینگ جمهورباشلیغی 29-نجی ژوئن ده آشغابات دا گچیریلجک 6-نجی حازار کنفرانسینا قاتناشار
آشغابات حازار کنفرانسینا یر ایه چیلیگینی ادر
حازاریاقا یورتلاری نینگ باشتوتانلاری تۆرکمنیستان دا ماصلاحات گچیرر


text:
`سوئد` نتیجهلر
حابارلار [38]
- تۆرکیه؛ ناتو، سوئد و فنلاند بیلن ماصلاحات گچیردی
- أردوُغان اسپانیا گیتمهگیندن اوُزال بیانات بردی
- أردوُغان سوئدینگ سیاساتلارینی تانقیت اتدی
- أردوُغان: سوئدینگ بیزه یاراغ چأکلندیرمهسینی قئرا قوُیوپ بیلمهریس
- چاووش اوُغلی استولتنبرگ بیلن دوشوشدی
- فخرالدین آلتون: سوئد اؤزۆندن گچن ترورچیلارا یاراغ بریأر
- تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی آمریکا و اوروپا بیله له شیگینی برک تانقیت اتدی
- تۆرکیه نأمه اۆچین سوئد بیلن فنلاندینگ ناتو قوراماسینا قوُشولماغینی ایسلهمهیأر
- أردوُغان: سوئد بیلن فنلاندینگ ناتو قوراماسینا گیرمهگینی روغصات بریپ بیلمهریس
- سوئد بیلن فنلاند ترورچیلاری ایزینا قایتارمایارلار
- فنلاند ناتو قوراماسینا قوُشولماق ایسلهیأر
- سوئدینگ ایلکینجی زنانا باش وزیری ۷ ساغات سوُنگرا استعفا اتدی
- سوئدینگ گؤتهبورگ شهرینده بوُلان پارتلامادا 16 آدام یارالاندی
- سوئد، اوکراینا، روسیا و دانمارک تۆرکیأ دویغوداشلیق بیلدیردی
- سوئدلی بیر ترورچی تۆرکیهدن قۇویلدی
- گرتا تونبرگ تایم ژورنالی نینگ ۲۰۱۹-نجی ییلدا سایلانان شخصیتی بۇلدی
- سوئدده بیر تۆرک قاهرامان ایغلان ادیلدی
- سویدینگ داشاری ایلر وزیری: ۱۹۱۵ واقالارینی قیرغینچیلیق دییپ قابول اتمه ک قین
- سوئدده تۆرک مدنیتی تانادیلدی
- سوئدده بیر متجیده هۆجۆم قورالدی


text:
آقشین آغکمرلی
آقشین آغکمرلی شاعیر و یازیچی[۱] .میشوو کولتور درنهیینین قوروجوسو. میشوو داغی درگیسینین باش رئداکتورو.
۱۹۶۰دا آذربایجان (ایران)ین ایسکمر (سفید کمر) کندینده دونیایا گلمیشدیر. بیر نئچه کیتابین مولیفی و ترجمهچیسی و کؤچورنی اوْلموشدور:
- (دنیز دن بیر داملا) شعر وحکایه توپلوسو
- (کیربتچی قیز) هانس آندرسن دن ترجمه
- (دوندورماچی) اوشاقلار اۆچون یازیلان حکایه
- (شنگول-منگول)-کوچورمه
- (بیزی یاشادان تاریخ-ایسکمر) تحقیقی کیتاب کیمر تورکلری و بیر کند اوزره آراشدیرما
- سویود آغاجی-نریمان حسن زاده
- ۸۰ ایللیک عؤمور یولو
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
اس- ۴۰۰ لر می یا دا آمریکانینگ اوغرونینگ اۆیتگهمهگی می؟ ۱
آنکارا ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردونینگ سیاسی عیلیملار فاکولتهتی نینگ باشلیغی پروفسور قدرت بلبل ینگ یازغیسینی اۇقایارسینگیز
تاریحینگ بِللی دؤورلری اولغاملاری قورایان دؤوۆرلردیر. شۇل دؤوۆرلرده قورلان اولغاملار، تأزه نأبِللیلیک یا دا دارتغینلیق شرطینه چنلی ادیأر. اوروپاداقی ۳۰ ییل اوروشلاری نینگ بس ادیلمه گینی یۇلا قۇیان وستفالیا اولغامی، ۲-نجی جاهان اورشوندان سۇنگ یالتا کنفرانسی بیلن قورلان سۇویق ساواش اولغامی، ایلکی بادا یادا دۆشیأن حالقارا اولغاملاردیر. یالتا کنفرانسیندا بریتانیانینگ باش وزیری وینستون چرچیل، آمریکانینگ جمهورباشلیغی فرانکلین روزولت و شوروی نینگ جمهورباشلیغی استالین، ۱۹۴۵-نجی ییلدا کریمه نینگ کیچی دنگیزیاقا شأهِرچه سی بۇلان یالتادا دوشوشیپ، شو گۆنکی گۆنده هنیز یرینه تأزه سی قورولمادیق سۇویق ساواش اولغامینی قوریارلار.
آنکارا ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردونینگ سیاسی عیلیملار فاکولتهتی نینگ باشلیغی پروفسور قدرت بلبل ینگ یازغیسینی اۇقایارسینگیز:
تأزه گلوبال اولغام قاراییشلاری
"گلوبال اولغام" دیلیأرقا یردأکی اولغامینگ عادالاتا، آدامزادینگ بأحبیتلرینه اساسلانماغی حؤکمأن دأل. گلوبال عادالات اولغامی آیری مسئله و آیری قاراییشدیر. گلوبال اولغام دییلیأرقا، آکتورلاری بِللی بۇلان، تاراپلارینگ مجبوری یا دا میله تین یاغدایدا حالقارا درجه سینده یؤرگۆنلی بۇلان اولغام مسئله سینده ایلالاشیلان مکانیزمی گؤز اؤنگۆنده توتولیار. عادالاتا اساسلانماغی مجبوری بۇلمادیق و نتیجه لری گؤز اؤنگۆنه گتیریلیپ بیلینیأن اولغام...
آدامزات ۲۱-نجی عاصیردا سۇویق ساواش اولغامی نینگ بس ادیلن، اِمما تأزه اولغامینگ هنیز قورولمادیق نأبِللیلیگینی باشدان گچیریأر. ناتو و ورشو پاکتی بیلن، گۆن باتار و گۆن دۇغار بلوگی نینگ آراسینداقی شۇل سۇویق ساواش اولغامی، شوروی نینگ دارغاماغی بیلن نتیجه لندی.
حأضیرکی واغتدا سۇویق ساواشینگ ایکی مرکزلی دۆنیأسی نینگ اساسان ۴ اوغوردا اؤز بارلیغینی دۇوام اتدیریأندیگینی آیدیپ بیلریس.
آمریکانینگ اوغری: آمریکا اؤزۆنی مرکز حؤکمۆنده سایلاپ آلیپ آمریکان امپراتورلیغینی دۇوام اتدیرمأگه چالیشیار.
ایندی اۇزالقی ییللارداقی یالی یومشاق گۆیجۆنی اولانمایار یا دا أهلی عمومی قیمماتلیقلارا صارپا قۇییان سیاسات آلیپ بارمایار. ترسینه دینگه اؤز بأحبیدینه لاییق گلیأن سیاسات آلیپ باریار. آمریکانینگ ایندی اۇنگین قاراییش بیلن یانگاداندان حالقارا بأسله شیکده اؤنگه سایلانماغینا قاراشیلمایار. شۇل سبأپلی آمریکا بیله کی یورتلارینگ حالقلارا بأسله شیکده اساسی رُل اۇیناماغینی بؤکده یأن سیاسات آلیپ باریار. شۇل چأکده آمریکا اۇزاللار گلوبالیسمینگ قاهرامانی بۇلان بۇلسا ایندی گلوبالیسما قارشی آلیپ باریان سیاساتلاری بیلن اۆنسلری اؤزۆنه چکیأر.
روسیا اوغری: شوروی نینگ دارغاماغیندان سۇنگ، روسیا یانگاداندان گۆیچله نمه ک اۆچین تاغاللا ادیأر. روسیا حالقارا درجه سینده هیچ واغت آماتلی مرکز بۇلماندیغی اۆچین تأثیری نینگ گۆیچله نمه گی باراداقی تاغاللالارینی اساسان حاربی درجه ده و آلیپ باریان بیله کی برک سیاسات آلیپ بارماقدان قاچا دوریار.
حیتای اوغری: حیتای ایقدیصادی گۆیچ حؤکمۆنده اساسی رُل اۇینایار اِمما هنیز سیاسی و حاربی گۆیچ حؤکمۆنده بیله اولی أهمیت قازانمادی. آمریکانینگ باشدا دورماغیندا بیله کی آکتورلار آچیق آیدینگ حاربی و سیاسی گۆیچ حؤکمۆنده اؤز بارلیقلارینی دۇوام اتدیریأرقا، حیتای حأضیرلیکچه دینگه ایقدیصادی و تکنولوژیک گۆیچ حؤکمۆنده اؤزۆنی گؤرکِزمه گی سایلاپ آلیار. سیاسی تایدان هایسیدیر بیر یوردا قارشی برک سیاسات آلیپ بارماقدان قاچا دوریار. میثال اۆچین آمریکانینگ اؤزۆنه قارشی هیندیستانا قۇلداو بریأندیگینه قارامازدان، کشمیر مسئله سینده آچیق آیدینگ یاغدایدا هیندیستانا قارشی سیاسات آلیپ بارمایار.
عادالاتا اساسلانیان تأزه اوغور گرهک
۴-نجی اوغور بۇلسا گلوبال عادالات اوغرودیر. شیله اوغور قیناساق دا هنیز یۇق. اؤز بأحبیتلرینه اساسلانیان سیاسات آلیپ باریان یۇقارداقی آکتورلاردان داشغاری حالقارا یا دا گلوبال اوغور گره ک. گلوبال عادالات اوغری. بیله کی بأحبیت اوغورلاری نینگ دنگ آغراملیلیغی تایدان هم ضرور.
۲۰-نجی عاصیردا یۆزه چیقان اوروپا بیله له شیگی نینگ گلوبال آکتور بۇلماندیغی مس مألیم. اوروپا بیله له شیگی نینگ ۲۱-نجی عاصیردا اؤزۆندن بارلیغینی دۇوام اتدیریپ اتدیریلمه جکدیگی هم نأبِللی. مونونگ بیلن بیرلیکده اوروپا بیله له شیگینه آغضا یورتلارینگ دأل اِمما بیله له شیک حؤکمۆنده اوروپا بیله له شیک حؤکمۆنده اوروپا بیله له شیگی نینگ قیمماتلیغا اساسلانیان کأبیر تاغاللالاری گلوبال عادالات اوغرینی قۇلدایار گؤرنۆشینده آنالیز ادیلیپ بیلینر.
تۆرکیأنینگ آلیپ باریان بؤلگه آرا سیاساتلاری و "دۆنیأ بأشدِن اولیدیر"دییلیپ قیسغاچا بیان ادیلن گلوبال عادالات چاغیریشلاری و تاغاللالاری هم گلوبال عادالاتی اوغرونا قۇلداو بریأندیگینی گؤرکِزیأر. آدامزات اۆچین پاراحاتچیلیغی و عادالات اولغامینی یۇلا قۇیجاق اوغرونگ آکتورلاری اؤز بارلیقلارینی گؤرکِزمه ک اۆچین یاقیندان حیذماتداشلیق ادیپ حاص ایشجنگ سیاسات آلیپ باریپ بیلرلر.
تۆرکیه بیلن آمریکانینگ آراسیندا اس- ۴۰۰ هۇوا قۇرانیش اولغاملاری مسئله سینده عمله گلن دارتغینلیق حاقیندا گپله شیگیمیزینگ ایندیکی سانیندا ماغلومات برمه کچی، اِمما حأضیرلیکچه مسئلأنینگ اس- ۴۰۰ لر بۇلماندیغینی، مسئلأنینگ گۆن باتارلی و گۆن باتارجی یازیجیلارینگ بِلله ییشی نینگ ترسینه، تۆرکیه دن کؤپ گۆن باتارینگ اساسان آمریکانینگ اۆیتگأن گلوبال اوغورلارینا اساسلانیاندیغینی نیغتاپ گچه لینگ. آمریکانینگ سۇویق اورش دؤورۆندن دۇلولیغینا تاپاووتلی و بیله کی یورتلاری یۇق حاساپ ادیأن توتومی اۆیتگهمهسه اس- ۴۰۰ یالی شونگا منگزه ش دارتغینلیقلارینگ باشدان گچیریلیپ بیلینجکدیگینی نیغتاپ گچهلینگ.
آنکارا ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردونینگ سیاسی عیلیملار فاکولتهتی نینگ باشلیغی پروفسور قدرت بلبل ینگ یازغیسینی اۇقادینگیز
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه؛ ناتو، سوئد و فنلاند بیلن ماصلاحات گچیردی
سوئد و فنلاند تۆرکیأ قارشی پ. ک. ک و بیلهکی ترورچی توُپارلاری قوُلداماقدان ال چکجکدیگی بارادا ایلالاشیغا قوُل چکدی


text:
یان موشا
یان موشا (اینگیلیسجه: Ján Mucha) (دوْغوم:۵ دسامبر ۱۹۸۲ (۳۹ یاش) Belá nad Cirochou) بیر فوتبالیست. ایسلوواکی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Premier League Player Profile. Premier League. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-10-02. یوْخلانیلیب6 April 2011.
قارداش پروژهلرده یان موشا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- فوتبال قولرلری
- ژیلینا کولوبونون اویونچولاری
- لقیا ورشو کولوبونون اویونچولاری
- اورتون کولوبونون اویونچولاری
- کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری
- آرسنال تولا کولوبونون اویونچولاری
- ایسلوان براتیسلاوا کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری


text:
مارکوس وینیسیوس دی مورایس
مارکوس وینیسیوس دی مورایس (اینگیلیسجه: Marcus Vinicius de Morais) (دوْغوم:۲۵ فوریهٔ ۱۹۷۴ (۴۸ یاش) سائو پائولو) بیر فوتبالیست. هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مارکوس وینیسیوس دی مورایس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- باهیا کولوبونون اویونچولاری
- البیرکس نیقاتا کولوبونون اویونچولاری
- کاوازاکی فرونتال کولوبونون اویونچولاری
- توکیو وردی کولوبونون اویونچولاری
- یوکوهاما مارینوس کولوبونون اویونچولاری


text:
مدنیت، صونغات و اسپورت
تأزه زلاندلی تۆرگِن پاتریک بوین بو یاریشلاردا بیرینجی بوُلدی
کریم بنزما 96-نجی داقیقادا رئال مادرید توُپاری نینگ ایکینجی گلینی اوردی
فنرباغچه گالاتاسرای فوتبال توُپارینی 2-0 حاسابی بیلن ینگدی
ژاپن ینگ ان اچ کی کانالی دنیزلی و آیدین ولایاتلارینداقی تاریحی شهرلر باراسیندا مستند فیلم چکمأگه باشلادی
آنتالیانینگ سریک شهرینده 9-17-نجی آپریل آرالیغیندا ایکی تنیس تورنمنتی گچیرلر
رگال پرنسس گأمیسی قوش آداسینا ینه 9 گِزه ک توریست گتیرر
گؤره مه آچیق هوُوا موزه سینی ده 94 مۆنگ 642 توریست باریپ گؤردی
بو سرگیده تۆرکیه دن گتیریلن مۆنگه قوُلای کیتاپ بار
بو زنانا، شوُل بیر واغتدا دۆنیأنینگ اینگ اوزین اِل و بارماقلارینا ایه بوُلان زنانا


text:
بلژیکده چارلز میشل حکومتی وظیفهسینه باشلادی
25 میدکی عمومی سئچیملرین آردیندان 4 آیا یاخینلاشان مذاکیرهلرله فورمالاشان کوالیسیون حکومتینده والون و فلامان لیبراللره علاوهدن فلامان خریستیان دموکراتلار و مستقیللیک طرفداری یئنی فلامان اتفاقی (N-VA) پارتیسی یئر آلیر
بلژیکده چارلز میشل حکومتی وظیفهسینه باشلادی
بلژیکده والون لیبرال چارلز میشل (38) باشچیلیغیندا، مرکز ساغ و میللیتچی پارتیلرین داخیل اولدوغو کوالیسیون حکومتی، آند ایچهرک دونن وظیفهیه باشلادی.
25 میدکی عمومی سئچیملرین آردیندان 4 آیا یاخینلاشان مذاکیرهلرله فورمالاشان کوالیسیون حکومتینده والون و فلامان لیبراللره علاوهدن فلامان خریستیان دموکراتلار و مستقیللیک طرفداری یئنی فلامان اتفاقی (N-VA) پارتیسی یئر آلیر.
سون عمومی سئچیملرده فلامان بؤلگهسینده سسلرین تخمینن اوچده بیرینی آلاراق ایلک سیرایا یئرلشن N-VA، 18 عضولو ناظیرلر هیاتینده ایچ ایشلر، مالیه، ساوونما، گؤچ و یوخسوللوقلا مباریزه ساحهلرینده 5 صندله صاحبی اولدو.
باش ناظیر میشلین پارتیسی والون لیبراللار (MR) موجود خاریجی ایشلر ناظیری دیدیر ریندرسین وظیفهسینی داوام ائتدیرمهسینی ساغلاماسی یانیندا بودجه، اکینچیلیک، انرژی، نقلیات و اجتماعی گوونلیک ناظیرلیکلرینی بوینونا گؤتوردو.
فلامان خریستیان دموکراتلار(CD&V) ایقتیصاد، عدالت و تیجارت، فلامان لیبراللار (Open Vld) تلکومونیکاسیون، ساغلیق و قانونسوزلوغوا قارشی مباریزه ناظیرلیکلرینی گؤتوردو.
هله ده 65 اولان تقاوودچولوق یاشینی 2025دن اعتباراً 66یا و 2030-جو ایلده 67یه یوکسلدهجگینی آچیقلایان یئنی حکومت، اجتماعی خرجلرینین و اجتماعی یاردیملاری قیساراق 2018-جی ایلده برابر بودجه وعده سینی وئردی.
ایلگیلیلی خبرلر
دانمارکداکی سالدیریدا ان آز ۳ نفر اؤلدو
"دانمارکلیلاری بو چتین زاماندا بیر آرادا دورماغا و بیر بیرینه دستک اولماغا تشویق ائتمک ایستهییرم"
سوئد باشباخانی: تورکیه ایله ائدیلن آنلاشمایا عمل ائدهجهییک
"سوئد وطنداشی اولانلار اولوسال و اولوسلارآراسی حقوقا گؤره قایتاریلمایاجاق. اگر ترور فعالیتلرینه قاتیلمامیشسانیز قایغیلانمایین"
دانمارکدا سلاحلی سالدیری؛ چوخ ساییدا اؤلو و یارالی وار
بیر آلیش وئریش مرکزینده تشکیل ائدیلهن سالدیریدا چوخ ساییدا اینسانین اؤلدوگو، یارالیلاردان بعضیلرینین وضعیتینین آغیر اولدوغو بیلدیریلدی


text:
اردبیل اوستانی
اردبیل اوستانی (فارسجا: استان اردبیل)، ایران ایسلام جومهوریتینین ۳۱ اوستانیندان بیری دیر. اردبیل اوستانینین مرکزی اردبیل دیر همچینین اوستان رسمی اوْلاراق ایرانین ۳-جو منطقهسینده یوْخسا آذربایجان منطقهسینده یئرلشمکده دیر.[۳] اردبیل اوستانی دوغو آذربایجان اوستانی، زنجان اوستانی، گیلان اوستانی و آذربایجان جومهوریتی ایله قوْنشودور.
سوْن دگیشیکلره اساساً اردبیل اوستانیندا ۱۲ بؤلگه، ۳۱ بؤلوم، ۷۵ قصبه، ۱۷۳۹ کند و ۳۱ شهر وار دیر.
جوغرافیادَییشدیر
ساحهسی ۱۸٬۰۰۰ کیلومئتر موربع دیر. اردبیل اوستانینا اردبیل، موغانشهر، گئرمی، نیر، سرئین، بیله سووار، خالخال، خیاو، نمین، گیوی و آسلاندوز بؤلگهسی داخیلدیر.[۴]
اهالیدَییشدیر
۱۳۸۵-اینجی ایلین نۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ اوستانین ۱٬۲۲۵٬۳۴۸ نفر اهالیسی وارایمیش. اهالی نین ۴۸٫۸٪-ای شهرده، ۵۱٫۱٪-ای کندده یاشاییرلار، قالان حیصهسی ایسه کؤچری طایفالاردیر.[۵]
سرحدلردَییشدیر
اردبیل اوستانینین ۴ بؤلگهسی آذربایجان جومهوریتی ایله ۲۸۲٫۵ کیلومئتر سرحدی واردیر. آراز و بالهار چایلاری همین سرحدین ۱۵۹ کم اوزونلوغونو تشکیل ائدیر. ایکی منطقهنین - آسلان دوز و بیلهسووار کؤمگی ایله بؤلگه آذربایجان جومهوریتی ایله علاقه یارادیر. بئله کی، اردبیل-آستارا یولو حئیراندان کئچیر، اردبیلی رشت، قزوین و تهران ایله بیرلشدیریر.
اردبیل اوستانینین بؤلگه لرینین جوغرافی موقئعیدَییشدیر
اردبیلین موختلیف جوغرافی و ایقلیمی شرایطی واردیر. اردبیل اوستانی اساساً داغلیق حیصه دن عیبارتدیر. بؤلگه نی مهشور ساوالان، تالیش و بوزقوش داغلاری ایحاطه ائدیب. اوستانین ان یوکسک زیروه سی نین اوجالیغی ۴۸۱۱ مئتردیر. عومومیتله اردبیل ایرانین ان سویوق اوستانلریندندیر. ایلین ۵–۸ آیی سویوق هاوا اولور. بؤلگه نین ایقلیمی سویوق قیش و سرین یای ایله خاراکتئریزه ائدیلیر. بیله سووار بولگه سی هاماریشدیقدا یئرلشیب. یایی ایستی، قیشی ایسه سابیتدیر. موغان شهر / پارساباد بولگه سی ده هاماریشدیقدا یئرلشیب. اورانین ایقلیمی مولاییم ایستیدیر. موغان بوتون اؤلکهده توسعه ائتمیش کند تصروفاتی و حئیواندارلیقلا تانینیر.
موغان بولگه سی آلچاق و هوندور داغ سیلسیله لری نین آراسیندا یئرلشیر. یایی ایستیدیر، قیشی ایسه مولاییم. خالخال بولگه سی داغلیق زونادیر. قیشی سویوقدور، یایدا هاوالار ثابیتدیر. ایلین ۵ آیی بورادا گوجلو قار و شاختا اولور، بۇ دا ااسالئم-خالخال یولونون تالیش داغلاریندان کئچن یئری نین بۇ دؤورده باغلانماسینا تئز-تئز سبب اولور. خیاو بولگه سی رایونو ساوالان داغی نین قربینده یئرلشیر و داغ اتگی زونانی اهاته ائدیر. قیشی سویوقدور، یایی ایسه مولاییم.
آوروپا ماللاری نین ایرانا گتیریلمه سینده اردبیلین تیجارت مرکزینه چئوریلمه سینه سبب اوْلموشدور. گئرمی بولگه سی بیر آن بویوک داگی wار و اودا (تانگا) عادینان تانینیر.
اردبیلین تاریخی ایندیکی دؤوره دهدَییشدیر
ایندیکی دؤورده اردبیل بؤلگه نین ان ایری و مؤهوم شهرلریندن بیریدیر و بورادا چوخلو تاریخی آبیده لر مؤوجوددور، کی اساساً صفویلر دؤورونه آییددیرلر. بوندان باشقا آذربایجان رئسپوبلیکاسینا گئدن اساس اوتوموبیل یولو اردبیلدن کئچیر. زنگین طبیعتی ایله مشهور اوْلان بؤلگه نین اراضیسینده بیر نئچه چایلار و ایستی بولاقلار آخیر. بۇ سببدن اردبیل توریزم مرکزینه چئوریلمیشدیر و بورا هر ایل مینلرله توریستلرین آخینی اولور.
شهرین گؤزل تاریخی آبیده لری، اؤزونه مخصوص معمارلیق عنعنه لری، موقدس مسجیدلری، کیلسه لری، قدیم کؤرپولری اردبیله خوصوصی عظمت وئریر. تیجارت مرکزی اوْلان اردبیل بازاری خوصوصی معمارلیق طرزده تیکیلمیشدیر. بوندان باشقا بؤلگه نین طبیعتی اینسانلاری والئه ائدیر. ساوالان داغی نین اطرافیندا گؤزل تبیی وادیلری، سرئی نین سویوق بولاقلاری توریستلرین ایستیراحتینه یازدا و یایدا یاخشی شرایت یارادیر. شورابیل و نئور گؤللری نین اطرافیندا یارادیلان ایستیراحت زونالاری بینالخلق توریزم ستاندارتلارینا اویغوندور. بؤلگه نین آذربایجان جومهوریتی ایله سرحد اولماسی، اردبیلین ایقتیصادیاتینا و توریزم اینفراستروکتورونون اینکیشافینا بؤیوک تکان وئریر.[۶]
- داخمئه سانقی ماغاراسی
اینظیباطی بؤلمه لردَییشدیر
اردبیل اوستانی اردبیل | موغان شهر (پارساباد) | موغان | نیر بولگه سی | بیله سووار بولگه سی | خالخال بولگه سی | خیاو بولگه سی (مشکین شهر) | نمین بولگه سی | گیوی بولگه سی بولگه لرینه شامیل دیر.
اردبیل اوستانینین گؤرمهلی یئرلریدَییشدیر
اردبیللی شیخ صفی الدین نین مقبره سی• اردبیل بازاری• شوره بیل گؤلو• سرعین ایستی سولاری• آلوارس پیستی• ساوالان داغی• نوئور گؤلو• شوله لر دره سی• قیز قالاسی• تاریخی تپه لر• گیلارلی گولو• فیندیق لیق مئشه سی• حئیران گرده نه سی• آنتروپولوژو موزه سی•
آیریجا باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ https://www.amar.org.ir/سرشماری-عمومی-نفوس-و-مسکن/نتایج-سرشماری
- ^ Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab (en).
- ^ "همشهری آنلاین-استانهای کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند (Provinces were divided into 5 regions)". Hamshahri Online (in فارسی). 22 June 2014 [1 Tir 1393, Jalaali]. Archived from the original on 23 June 2014.
- ^ http://www.ostan-ar.ir/ Archived 2012-09-07 at the Wayback Machine. اردبیل اوستانینین پورتالی
- ^ ایرانین آمار مرکزی؛ ۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس ساییسی
- ^ http://www.ostan-ar.ir/index.aspx?siteid=1&pageid=912
خاریجی لینکلردَییشدیر
- Encyclopedia of Orient About Ardabil Archived 2019-12-31 at the Wayback Machine.
- Ardabil-Iran Carvan Tourism at the Wayback Machine (archived March 29, 2006)
- Ardabil entries in the Encyclopædia Iranica
- site of meshkin shahr at the Wayback Machine (archived July 16, 2008)
- site of khalkhal Archived 2020-03-23 at the Wayback Machine.
- site of ardebil


text:
سی يابقو خاقان
سی يابقو خاقان - خاقانلیغا نیشیبیلرین دستک ایله گلمیشدی. سئيانتوْ خانلیغینا هۆجوم ائتمیش و مغلوب اوْلموشدو. کاراکتئر جهتدن چوْخ پیس اوْلان، تئز عصبیلشن خاقان بیر چوْخ قوْهومونو اؤلدورموشدو. يانق سوْوخ تئگینین بئشینجی اوْغلو باغا شادین اوْغلو نیشا دا اؤلدورولهجهيیندن قوْرخاراق قاراشار شهرینه قاچمیشدی. نۇشیبی فراکسیياسینین باشچیسی مۇبی تارخان اوْردوسو ایله هۆجوما کئچهرک خاقانی حاکمیتدن قوْودو. خاقان قانقلیلارین يانینا قاچدی و بلخ شهرینده اؤلدو.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Si Yabqu xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
حیتایا نأحیللی قارالمالی- ۲
آنکارا ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردونینگ سیاسی عیلیملار فاکولتهتی نینگ باشلیغی پروفسور قدرت بلبل ینگ یازغیسینی اۇقایارسینگیز
گپلهشیگیمیزینگ گچن سانیندا تۆرکیه ده حیتای مسئله سینده دۆرلی قاراییشلارینگ باردیغینی بیان ادیپ، حیتای یینگ تۆرکیه دأکی ایلچیحاناسی نینگ چاقیلیغینا لاییقلیقدا ایرام- ینگ قوراماغیندا حیتایا قوران ایش ساپاریمیز باراداقی قاراییشلاریمیزی اۆنسۆنگیزه یتیریپیدیک. گپله شیگیمیزه دۇوام اتدیریأریس.
آنکارا ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردونینگ سیاسی عیلیملار فاکولتهتی نینگ باشلیغی پروفسور قدرت بلبل ینگ یازغیسینی اۇقایارسینگیز
ایکی یوردونگ چیزیلان سرحت چکمه تاغاللاسی:
حیتای و تۆرکیه دۆیپلی تاریحا، مدنیته ایه بۇلان، اِمما ۲۰-نجی عاصیردا شۇل تاریحی تجریبه سی و توتومی اساسان چأکلندیریلن یورت. قاراشیلیانینگ ترسینه ایکی یورت هم گلوبالیزم تاپغیریندا گۆن باتار یورتلاریندان اولی بأحبیده ایه بۇلدولار. گۆن باتار یورتلاریندان حاص اولی گیردجی آلدیلار. یتیلن سپگیتده ۲۰-نجی عاصیردا ارزلرینه چکیلن سرکتلری آشماق اوغروندا تاغاللا ادیأرلر. تۆرکیه اۇنی حاص بس بِللی ادیأن بۇلسا، حیتای آسودا و دویدانسیز باریار.
ایکی یوردونگ سزه ور بۇلیان چأکلندیرمه لری، بیری بیرینه بۇلان ایسلهگی:
تۆرکیه هم حیتای یالی چالت دِپگینده اؤسیأن، گلجککی ییللاردا دۆنیأنینگ بِللی ایقدیصادی گۆیچلِری نینگ آراسیندا آدی آغزالیان یورتلاردان بیری. حیتای بیلن تۆرکیه گلوبال درجه ده یاغدایینی گۆیچلِندیرمهک ایسله یأن بۇلسا، گلوبال گۆیچلر تاراپیندان دۆرلی قینچیلیقلارا سزه ور ادیلیأر. گلوبال گۆیچلر بیلن بیر تاراپلی دأل، دنگ آغراملی قاتناشیقلار آچماغا سینانشیان ایکی یورت بیر منگزش استراتژیک قینچیلیقلاری باشدان گچیریأر. ایکی یورت هم طبیغی سریشده لر تایدان داشاری یورتلارا قاراشلی. ایکی یورت هم اؤزلرینی چأکلِندیریجی سیاساتلاری دنگ آغراملاشدیرماق اۆچین کؤپ اوغورلی استراتژیک حیذماتداشلیقلاری یۇلا قۇیمالی. کؤپ سانلی گلوبال واقا بۇیونچا ایکی یوردونگ بیرمنگزِش توتوم ایه له یأندیگی هم گؤرۆلیأر. ایکی یوردونگ آمریکانینگ چأکلِندیرمه لری و باسیش حۇوپونینگ آستیندا بۇلماغی، آمریکان قاراییشینا اساسلانیان یاقین گۆن دۇغار سیاساتلارینی قابول اتمِزلیگی، اؤندۆریأن و سؤودا ادیأن یورت بۇلماغی، شۇل سبأپلی یاقین گۆن دۇغار یورتلاری بیلن بیله لیکده باشغا یورتلارا هم اؤنۆم ساتماق اۆچین دۆنیأده پاراحاتچیلیغا مأتأچلیک دویماغی، گۆیچلهنیأن یورتلار بۇلماندیقلاری اۆچین آچ آچانلیق سیاساتینی آلیپ بارماقلاری، آمریکان دولارینی اولانیاندیقلاری سبأپلی یۆزه چیقان قینچیلیقلاری ینگیپ پچمه ک اۆچین میللی پول بیرلیگیندن پیدالانماق اوغرونداقی گؤزلِگلر... تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی حیتای داقی گلوبال تایمز قازتینه یازان ماقالاسیندا بیان ادیشی یالی تأزه بیر دۆنیأ اولغامی نینگ قورولماغی اۆچین ایکی یوردونگ حیذماتداشلیق اتمه گی اؤرأن مؤهۆم. بار بۇلان حیذماتداشلیق پتانسیللری اۆچین ایکی یورت آرالارینداقی دۆشۆنشمِزلیکلری آچ آچان آرا آلیپ ماصلاحاتلاشمالی.
اویغور مسئله سی یا دا حاص اولی استراتژی نینگ أهمیتی:
تۆرکیه دن حیتایا چاقیلیق بیلن یا دا اؤزباشداق گلنلرینگ تاس أهلیسی حیتای یینگ اویغورلار مسئله سینده اؤرأن اینجیقدیغینی، شۇل سبأپلی بو مسئلأنی آصلا قۇزغامالی دألدیگینی دویدوریپدیرلار. شۇل دویدوریشلار منینگ اۆچین دۆشنۆکسیزدی. شیله اینجیق مسئله بار بۇلسا اۇنی ماصلحاتلاشمازلیق، گؤرمه دیکسیریمه ک حاقیقاتا نأدرجه ده لاییق بۇلار؟ بو طبیغی دأل چمه لشمه نأچه واغت دۇوام ادر؟ شیله ده مسئله شیله اینجیق بۇلیان بۇلسا اۇنی آرا آلیپ ماصلاحاتلاشمان باشغا مسئله لر بیلن قیزیقلانیپ بۇلار می؟ اۇل اؤز اؤزۆمیزی آلداتماق بۇلماز می؟
قاراییشیم یالان بۇلدی. هر ۴ دوشوشیقدان اۆچۆنده شۇل مسئله گۆن ترتیبینه گلدی. کؤپلِنچ حیتایلیلار تاراپیندان، کأده بیز تاراپیندان اؤرأن گِنگ قالدیریجی، بو مسئله ده حیتای تاراپیندا تۆرکیه تاراپینداقیدان حاص اولی اۆنسلۆلیگینگ باردیغینی گؤردۆک. بیزینگ تاراپیمیزدان مسئلأنینگ نأحیللی گؤرۆنیأندیگینی بیلیأریس. ایش ساپاریمیز حیتای تاراپیندان بو مسئلأ نأحیللی قارایاندیغینی گؤرمه گیمیزه سبأپ بۇلدی. حیتای تاراپی اۇنی گۆن باتار یورتلاری نینگ اؤز دپگینلرینی قۇوشاتماق اۆچین ایزی گیدرلی حأصیه تده گۆن ترتیبینه گتیریأن مسئله سی حؤکمۆنده قابول ادیأر. اویغورلاری شۇل یورتلارینگ اؤزلرینه قارشی پیدالانیان سریشده سی حؤکمۆنده گؤریأرلر. اۇنونگ اؤز ایچرکی مسئله لریدیگینی، تۆرکیأنینگ ایچری ایشلره قۇشولمالی دألدیگینی بیان ادیأرلر. گۆن باتار یورتلاری نینگ اؤزلرینی بؤلمهک اوغرونداقی تاغاللاسینا تۆرکیأنینگ قۇلداو برمه گینی ایسله مه یأرلر.
اویغور بؤلگه سی تۆرکیه- حیتای قاتناشیقلاری تایدان مؤهۆم. اویغورلار بارادا تۆرکیه بیلن گۆن باتار یورتلاری نینگ توتوملاری بیری بیریندن دۇلی تاپاووتلی. کأبیر گۆن باتار یورتلاری نینگ کریمه مسئله سینده روسیادا بۇلشی یالی، اویغورلاری حیتای یینگ اؤسۆش دِپگینینی بؤکدهمهک اۆچین سریشده حؤکمۆنده پیدالانماق ایسله یأر. شۇل یورتلار اۆچین اویغورلار انسانی حالق دأل، ایسه م قارشیداشلارینا زیان برمه کدن باشغا ماغنا آنگلاتمایار. ایسه م تۆرکیأنینگ اویغورلارا بۇلان قیزیقلانماغی تاریحی و مدنی سبأپلردن، قارینداشلیق قاتناشیقلاریندان گلیپ چیقیار. تۆرکیأنینگ باشغا یورتلاردا دا سۇیداشلاری و قارینداشلاری یاشایار. تۆرکیأنینگ شۇلار بیلن قاتناشیغی ایسله گه باغلیلیق دأل، ایسه م تاریحی بۇرچلولیقدان گلیپ چیقیار. تۆرکیه بالکان یورتلاری، روسیا، یاقین گۆن دۇغار، ایران و بیله کی یورتلارداقی تۆرک حالقلارینی شۇل یورتلار بیلن قاتناشیقلارینی اؤسدۆرمه ک اۆچین پورصات بیلیأر. تۆرکیه اویغورلارا آصلا باشغا یورتلار یالی قاراماز. شۇل سبأپلی تۆرکیأنینگ شۇل یورتلار یالی باشغا گۆن ترتیبی، گیزلی ماقصاتلاری یۇق.
بیله لیکدأکی ایشجِنگ تۇپار:
اویغورلارینگ اؤزلرینه قارشی پیدالانیلما أحتیماللیغینا قارشی حیتای یینگ توتومینی بِرکیتجک یکه تأک یورت بلکم تۆرکیه دیر. حیتای یینگ حاص آچیق سیاسات آلیپ بارماغی، تۆرکیه بیلن حاص یاقین حیذماتداشلیق اتمه گی اؤزۆنه قارشی آلینیپ باریلیان سیاساتلارینگ تأثیرینی آزالتسا گرِه ک. شۇل چأکده ایکی یوردونگ آلیسدان بیری بیرینه شک شۆپهه بیلن قاراماغینگ یرینه یاقین قاتناشیق آچماغی مؤهۆم. شۇل چأکده اویغور اؤزباشداق بؤلگه سی نینگ باشدا دورماغیندا حیتای بیلن تۆرکیأنینگ آراسینداقی دۆشۆنشمِزلیکلری چؤزمهک اۆچین بیله لیکدأکی ایش تۇپاری دؤره دیلمه لی.
بیله کی تاراپدان اویغور اؤزباشداق بؤلگه سینده باشدان گچیریلیأنلری گؤرمه دیکسیرأپ بۇلماز. شیله چمه لِشمه ک بیلن حاقیقی قاتناشیق آچیپ بۇلماز. یرلیکسیز چمه لِشمأنینگ نه حیتایا، نه تۆرکیأ نه ده اویغورلارا پیداسی بۇلار. ایلکی بیلن تۆرکیه- حیتای قاتناشیقلاری بۇیونچا استراتژیک قاراییش کِسگیتلِنمهلی. اویغورلار تۆرکیه- حیتای استراتژیک قاتناشیقلاری نینگ بیر بؤله گینی عمله گتیرمه لی. بو مسئله ده نتیجه یاقین ایشلهشمهک و استراتژیک قاراییش آرقالی آلینار.
جِملأپ آیدانیمیزدا حیتای یینگ ایقدیصادیه تی نینگ گۆیچلِنمه گی، تکنولوژیک اؤسۆشی، دۆنیأده گۆن سایین گۆیچله نیأن یاغدایی و تۆرکیه بیلن پتانسیل حیذماتداشلیق اوغورلاری، اۆسندن دۆشۆریلمه لی دأل. قابول اتمه سه لر هم حیتای سوپر گۆیچ بۇلماق اۆچین یۇقاری دپگینده اؤنگه باریار. حیتای سیاساتی، حالقارا قاتناشیقلاری، ایقدیصادیه تی، سوسیولوژیسی، مدانیتی، رایات و حاربی تکنولوژیسی هم ده بیله کی اوغورلاری بارادا دؤولت ادارالاریمیزینگ، بیلیم یورتلاریمیزینگ، عیلمی بارلاغ قورامالاریمیزینگ، حصوصی پوداغیمیزینگ حاص کؤپ ایشله مه و هۆنأرمنلری طایارلاما مجبورلی مألیم. یۇلونگ باشیندان باشیندادیغیمیزی یاتدان چیقارمان یوردومیزینگ وکیلچیلیک ادیأن ماقصادی نینگ گلوبال دؤورده گرِک بۇلان توتومی ایه له مه گی اۆچین حیتای بیلن قاتناشیقلار حاقیندا ماغلومات ادینمه ک و اؤز گؤزیِتیمیمیزه لاییقلیقدا استراتژیک حیذماتداشلیق اتمه ک مؤهۆم.
آنکارا ییلدیریم بیازیت بیلیم یوردونینگ سیاسی عیلیملار فاکولتهتی نینگ باشلیغی پروفسور قدرت بلبل ینگ یازغیسینی اۇقادینگیز
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه کرمنچوک شهرینه قورالان هۆجۆمه قینانچ بیلدیردی
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی، اوکراینانینگ کرمنچوک شهرینده بیر سؤودا مرکزینه قورالان هۆجۆمه قینانچ بیلدیردی


text:
آوریل لوین
آوریل رمونا لوین(اینگیلیسجه: Avril Ramona Lavigne) (/ˈævrɨl ləˈviːn/; فرانسهجه: [avʁil laviɲ]؛ ۲۷ سپتامبر ۱۹۸۴) اوْخوجو-ماهنییازان، موْد طراحی و کانادالی اوْیونچودور.اوْنتاریونون بلویل شهرینده و فرانسه-کانادالی اصیللی عائیلهدن دۆنیایا گلدی. ۱۵ یاشندا،اوّل دفعه شانیا تواین ایله برابر اوْخودو ؛ ۱۶ یاشیندا «آرتیستا رکوردز» شیرکتی ایله ایکی آلبوم قراردادی ایمضالادی.۲۰۰۲ ایلینده ۱۷ یاشیندایکن let go آدلی ایلک آلبومویلا موسیقی صنعتینه آیاق قوْیودو.[۱]
اوْینادیغی فیلملر ==== قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-08-29. یوْخلانیلیب2016-07-15.


text:
قاز ایشیغی (فیلم، ۱۹۴۴)
قاز ایشیغی (اینگیلیسجه: Gaslight, فارسجا: چراغ گاز) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی آنجلا لنسبوری، می ویتی، جوزف کاتن، اینقرید برقمن، شارل بوآیه جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین برانیسلاو کاپر یارادیب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ The Eddie Mannix Ledger, Los Angeles: Margaret Herrick Library, Center for Motion Picture Study.
قارداش پروژهلرده قاز ایشیغی (فیلم، ۱۹۴۴) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ینگی عملیات بیلن تیگیشلی بیر تحلیل یازووی
تحلیل و تیکشیروو
ینگی عملیات بیلن تیگیشلی بیر تحلیل یازووی
جمهور باشلیغی ایردوغان نینگ تورکیه چیگره گذرگاهیده گی ترورچیلیک تهدیدینی برطرف ایتیش اوچون تل رفات و منبجده پی کاکا/وای پی جی عصرلرینی تمیزله یدی دیگن بیاناتی، سوریه ساحه سیده جوده قیزیق بیر حیجانگه سبب بولرکن تورکیه قوراللی کوچلری و سوریه ملی اردوسی نینگ تیارگرلیک کوریب بو منطقه لرگه قره ته کینگ کولملی بیر حربی عملیات گه باشله شی کوتیلماقده. اوکراین بحرانی یراتگن ینگی جیوپولیتیک توازن نینگ سوریه گه تاثیر قالدیریش گه باشله گن وضعیتده.
تشقی سیاست تیکسیرووچیسی جان اجون نینگ موضوع بوییچه فکر و ملاحظه لرینی اعتبارینگیزگه حواله ایته میز
جمهور باشلیغی ایردوغان تامانیدن بیریلگن انیق بیاناتلرنینگ آرتیدن دقتلر سوریه ساحه سیگه قره تیلگن وضعیتده ایکن تورکیه قوراللی کوچلری و سوریه ملی اردوسی نینگ تیارگرلیک کوریب تل رفات و منبج منطقه لریده گی پی کاکا/وای پی جی عنصرلرینی آماج قرار بیریش اوچون تیار بولیب تورگن. پی کاکا/وای پی جی ترور تشکیلاتی 2016 ییل روسیه نینگ هوا یاردمی بیلن تل رفات نی قولگه کیریتیب بو جای نینگ اهالیسینی انزوا قیلیب ینه پی کاکا/وای پی جی عنصرلری امریکا قوشمه ایالتلری نینگ هوائی یاردمی بیلن داعش گه قرشی کوره ش دیب باله لرگه زوروانلیک بیلن قورال بیریب عرب و تورکمنلرنی کوچیریب دیموگرافیک مهندسلیگی قیلگن دیر.
ینه ترور تشکیلاتی پی کاکا/وای پی جی نینگ ایککی منطقه نی العزیز، عفرین، الباب، الجرابلس کبی شهرلرگه قره ته ترورچیلیک قیلیش اوچون مرکز اوله راق ایش اگن لیکلری کوریلماقده دیر. تورکیه هم ملی خوفسیزلیگینی تامین ایتیش همده سوریه ده گی منطقه لرنینگ برقرارلیگینی و خوفسیزلیگینی تامین ایتیش اوچون بو منطقه لردن ترور عنصرلرینی تمیزلش نی مقصد قیلیب آلماقده دیر.
نتیجه ده تل رفات و منبجده گی پی کاکا عنصرلری روسیه و تیزیم نینگ قوریقلشی بیلن موجودیتینی دوام ایتتیرر ایکن اوکراین بحرانی یراتگن جیوپولیتیک توازن تورکیه گه حرکت گه اوتیشی اوچون جدی میدان یراتماقده دیر. تورکیه روسیه بیلن دیپلوماتیک اوچره شوولر بیلن جریاننی باشقریب روسیه نینگ بو منطقه دن چیقیشینی تامین ایتیش گه اورونماقده دیر. خوددی شو اوچره شوولرنینگ آرتیدن تورکیه قوراللی کوچلری و سوریه ملی اردوسی نینگ حرکت گه اوته جگینی و جدی مقاومت یوز بیرمه ی بو منطقه لردن ترور تشکیلاتینی تمیزلشینی تخمین ایته آله میز.
تشقی سیاست تیکسیرووچیسی جان اجون نینگ موضوع بوییچه فکر و ملاحظه لرینی اعتبارینگیزگه حواله ایتدیک.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه جمهوریتی استخباراتی کتته موفقیت لر قولگه کیریتماقده
ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی کوپلب سوزده یوقاری مرتبه لی باشقروچی یوق قیلیندی


text:
ناش قولوس (قزئت)
ناش قوْلوْس — ۱۹۱۸ ده باکیدا چیخان گوندهلیک ادبی، ایجتیماعی-سیاسی، منشویک قزئتی.
تاریخی[دَییشدیر]
1-جی نؤمرهسی 1918-جی ایل ژانویه 6-دا، سونونجو (59-جو) نؤمرهسی همین ایلین مارسیندا باکیدا چیخمیشدیر. قزئت تحریه هئیتی طرفیندن بوراخیلیردی. ارمنی-داشناک سیلاحلی دستهلرینین باکیدا آذربایجان خالقینا قارشی تؤرتدیگی مارس سویقیریمی (1918) گونلرینده " ناش قولوس " شهردهکی وضعیتی تصویر ائدهرک یازمیشدی: " هر یئرده مئیتلر قیج اولموش، عئیبجر حالا سالینمیشدیر. تزهپیر مسجیدی نین یانیندا آغیر منظره وار. مسجید آتشدن ضرر چکمیشدیر. عیبادتگاهین تحقیر اولونماسی گئنیش کوتلهلرین قلبینی گؤینهدیر، مئییتلر اونلاری داها چوخ ناراحات ائدیر. نیفرت و تحقیر زهرینین نئجه درینلیگه ایشلهدیگی حیسّ اولونور. بو دوشمنچیلیگی آرادان قالدیرماق، بو نیفرتین غضبلی اینتیقام حیسینه چئوریلمهسینین قارشیسینی آلماق اوچون چوخ ایش گؤرمک لازیم گلهجک " ( " ناش قولوس " ، 24 مارس، 1918-جی ایل).[۱]


text:
جمل دؤیوشو
جمل ساواشی (Battle of the Camel)عربجه الحرب الجمل -عایشه و علی خلافتی ساواشدیلار.بو ساواشدا عایشه بیر ساری دؤوه اوسته میندی بۇ دؤوه عسکر آدلاندی ,بو ساواشین آدی جمل(ارکک دؤوه) اوْلدو.
ساواش[دَییشدیر]
طلحه و زبیر بن عوام باشدا علی خلافتین قبول ائدیب و بیعت ائددیلر.آزجا سوْنرا بیعتلرین سیندیریب و قارشی دوردولار.قارشی دورمادا مکه شهرینه گئدیب و عایشه پئیغمبر خانیمی ایله ال بیر اوْلوب و عثمان بن عفان قانین آلماقا اوردو قوردولار.3 مین قوْشون ییغیب و بصره شهرینه یول آچدیلار.بو ساواشدا علی مئیدانا چیخیب و چوخلو دانیشدی.هابئله طلحه و زبیر و عایشه قارشی دوروب و علی نی دوشمن بیلدیلر.ساواش باشلاندی و چوخلو کیمسه لر ایکی اوردودا قیریلدی.علی بۇ ساواشدا غالیب اوْلوب و عایشه توتولدو طلحه و زبیر اؤلدولر و قاریشیق یاتدی.[۱]
ساواش[دَییشدیر]
علی بصره اوردوسونا چوخ یاخین اوْلدو.طلحه وزبیر و عایشه ائیله دانیشدی.عایشه بیر دؤوه اوستونده اوتوروب و اوردونو باشچیلیق ائدیردی.بئله بیلیندی ایکی طرف صولح ائدیب و باریشدیلار هابئله عایشه اوردوسو علی اوردوسونا یورودو و نئچه کیمسه علی اوردوسوندان جانین ایتیردی.علی اؤز اوردوسوندا ساواش ایشلرین باشلاماقی یاساق ائدمیشدی دوشمن یوروماقدا مودافیعه چیخیب ساواش اۆچون امر ائددی و ساواش چوخ چتین اؤز وئردی.[۲] علی اوردوسو عایشه دؤوه سین ییخماقا چالیشیردی و عایشه مئیدان آراسیندا قالمیشدی بۇ ایشده علی اوردوسو چوخلوجا یورودو.مئیدان ایچره طلحه یارالاندی و بیر اوخ یاراسی اونو ییخدی.طلحه یارالمادا زبیر دالی چکیلدی .دؤوه مئیداندا قالیب و اونو ایاق اوسته ساخلاماقا چالیشیلار. 40 یوخسا 2700 کیمسه دؤوه نی ایاق اوسته ساخلاماقا چالیشیردی.[۳] علی اوردوسو دؤوه نین قیشلارین کسیب و دؤوه ییخیلیب و ساواش سوْنا چاتدی.بو ساواشدا عایشه سالیم توتولدو و ایمام حسن (عایشه نین اوغوللوقو) ننه لیقین ساخلادی و تکجه دؤوه دن دوشنده چیرینی یارالانمیشدی.زبیر چوللره قاچیب و بیلینن توبه ائددی.
طلحه مئیداندا یارالاندی و یازیلیب اؤز آدامی مروان بن حکم مئیدان ایچره اونو ویردی."روبرت گلیو" یازیر مروان طلحه نی عثمان قتلینده گوناهلی بیلیریدی[۴].طلحه یارالاندی و بیر ائوده بۇ یارادان جانین ایتیردی[۲].زبیر چوللره قاچیب و بیر قوْشونچو اونون باشین کسدی.علی او قوْشونچونو توبیخ ائددی و بۇ ایشی پیس بیلدی.عایشه توتولدو و مدینه شهرینه قایتاریلیدی.


text:
اوچوش…/ آلما موغانلې (شعر) بیر ایکی اۆچ اوچ، اوچ، اوچ بیریسی اۏتورموش دېر آیاقلارېمېن آلتېندا باغېرېردې قانادلاندېغېمدا داها دا آلچالېردېم قادېنلېغېم اوچوردو ایچیندن اوچماق نهدیر دووارلارېن آلچالماسې دېر یۏخسا یېخېلماغې …Read More »
من اؤلۆرکن / نیگار خیاوی
من اؤلۆرکن / نیگار خیاوی من اؤلۆرکن دوغدوغومـدا گلدییی کیمی من اؤلۆرکن ده بیر داها گلهجـک، پاییز ألینـدن توتوب سنی منه گتیرَجک من ألیمی اوزادیب پاییمی گؤزۆنـدن درهجهیم گؤزیاشلارینـدا …Read More »
قاپیلاری باغلاما / زیبا غیور
قاپیلاری باغلاما / زیبا غیور قاپیلاری باغلاما آغاجینـدان دؤیدوکـجه هاوالانیر باغلاما چالدیقـجا دینلهنیرم چال چالـما اوزو یاشماقلی سؤزو قاشماقلی چال خالانیرام دوش دوشونجـهدن دوشورم قاپیلاری باغلاما آغاجینـدان سئوگیلییییم هر هاواسینا …Read More »
قانلی اورمو گؤلۆ / مونس برقی(یاغیش)
قانلی اورمو گؤلۆ / مونس برقی(یاغیش) قاییت قاییت قانا باتمیش دنیزده وارلیغیمیز داریخیر قان قوخوسونـدان شَهَریم !!! آنامین أللری گؤیلردن آسیلمیش باجیمین آرزیلاریندان دۇز ألنمیش ساچیما گئتـمه؛ قاییت؛ گؤی اۆزۆنـدن …Read More »
سن وارسان یئتر سئوگیلیم! / لاله حقیقی
سن وارسان یئتر سئوگیلیم! / لاله حقیقی چکیلمهیهجک بۇ سئوگی کیملیکلریمیزه! داشقالاق اولاجاق یاساق’لا بسلهدیگیمیز سئویشمهلر، گۆن چیخمادان سس اۇجالاجاق تانری بؤیۆک تانری بؤیۆک هر کیمسه شرفی قدر داش قالدیراجاق …Read More »
توپراق ساتان / رضوان جانای
توپراق ساتان / رضوان جانای یاغمورا توش گلن کپنک کیمی یاییلیر توپراغا وطنین قانی نیگران باخاراق آل بایراغینا اوزولور اللری قورتاریر جانی یاغیر آراز اوسته مرمی لای بالای اوجالیر گؤیلره …Read More »
کئشکه!…/ چیچک آغ بولوت
کئشکه!…/ چیچک آغ بولوت اَلیمده بیر قییمتلیم وارمیش بیلمه میشیم دیر. ساچلارینا قار دوشموش آلیب، سیلمه میشیم دیر. عؤمرومه گونش ساچمیش، اؤنومه بیر یول آچمیش دوروب گلمه میشیم دیر. گلسه …Read More »
آنجاق دانیش … / ملیحه عزیزپور
آنجاق دانیش … / ملیحه عزیزپور هانسی سؤزجوکله باشلاییرسان باشلا آنجاق دانیش بو ، درین سوکوتا سون قوی زیندان گئجه لریمده … بوراسی ، ایشیقسیز – پنجره سیز دووارلار اؤلکه …Read More »
تانييا بيلمزسن! / سحر بارانی
تانييا بيلمزسن! / سحر بارانی تانيميريق چات چات قولاغيميزا ييغيشان سس لرين رنگينى اؤتور گل اوتور چايلاش_ماياق يوخ! ياشام کيراليق بير آپارتمانين تراسيندا شعر اوخوماق کيمي دير تانى يا …Read More »
قار یاغیر …/ لئیلی کحالی
قار یاغیر …/ لئیلی کحالی قار یاغیر قار اوستونه… ایزلریمیز ایتیر آدلاریمیز قالیر آیاق آلتیندا سسلریمیز… و قار آداملاری نه آغلاییر نه گولور! قار یاغیر یوخولاریمیزدا دونور گؤیرچین یوواسی… دیلیمیزده …Read More »