text:
اوزبیک تیلی کتاب لری نیگه چاپ ایتیلیب کیلمه یدی؟
هربیرملت یا قوم اوزتیل ومدنیتی بیلن باشقه قوم و ایلت لردن اجره لیب توره دی وبوبیلن باشقه لردن انیق لنه دی افغانستان دیک بیرجغرافیای حدود ده پشتو،دری وباشقه بیرقنچه تیللر بیلن سوزلشه دیگن خلقلر یانیده تورکی تیللریده گپلشه یاتگن اهالی هم اوزاق زمانلردن بیری اوشبویورت ده یشب کیلگن اولوس لردن بیری حسابلنه دی عصرلردوامیده دنیا […]
هربیرملت یا قوم اوزتیل ومدنیتی بیلن باشقه قوم و ایلت لردن اجره لیب توره دی وبوبیلن باشقه لردن انیق لنه دی افغانستان دیک بیرجغرافیای حدود ده پشتو،دری وباشقه بیرقنچه تیللر بیلن سوزلشه دیگن خلقلر یانیده تورکی تیللریده گپلشه یاتگن اهالی هم اوزاق زمانلردن بیری اوشبویورت ده یشب کیلگن اولوس لردن بیری حسابلنه دی
عصرلردوامیده دنیا نینگ بیرقسمیگه تورکی خلق لرگه منسوب بولگن وحکومت سوریب اوتگن بیرقنچه سلاله لراوزلریدن یخشی آت وبی قیاس مدنی وتاریخی میراث لر قالدیرگن لیگیدن هیچ کیم کوزیومه آلمه یدی وبونینگ کوپراق بیزیازگن موضوع کوزگودیک آیدین لشتیره آلمه یدی بلکه حقیقت نی کوزیوممسدن تاریخچی لریازگن تاریخ لرده ایسه به تفصیل بونی اثبات لب بیره دی بوقدریت لرایسه بوگون جهان مدنیتی نینگ خزینه سینی ینه ده بای ایتگن اما منه شوایکی یریم عصرآقیمیده تورکی حاکمیت لرییمیریلیب باشقه قوم لر حکومت گه کیلیش لری بیلن جنوبی تورکستان ده استقامت قیله دیگن بیرنیچه ملیون اوزبیک لروتورکمن لرتورکستان نینگ باشقه حدودلریدن بولینیب ، افغانستان حدودیگه اوتگن دن کیین اوشبوخلق چیت ده قالدیریلیب کوپگینه ظلم ،جفا وباسیم لر نی باشدن کیچیردیلرواوشبوخلققه تیگیشلی بارمادی ومعنوی بایلیک لرایسه تالان تاراج ایتیلدی شونگه اوخشش سیاسی واقتصادی ساحه دن اوزاققه قالدیریلیب محروم ایتیلدیلرخلاصه قیلیب ایتگنده تیللری رسمی اداره لردن چیکلنتیریلیب اویلرنینگ تورت دیواری ایچکرسیده وایریم منطقه لرده هم کوچه وبازارتیلی بولیب قالدی وبس . اوشبوتیل نینگ خلق آغزیدن آلیش و نابود ایتیلیشی اوچون مستبداوتگن ایریم حکومت لر،تورلی ریجه لرنی یولگه قوییشدن وازکیچمه دیلروبوندن چرچمه دیلراما عاقبت ده بونیت وغایه لریگه موفق بوله آلمه دیلر. بیراق مدنیت وتاریخگه ایگه بولگن بوخلق شونچه جفالربیلن اوزتیللرینی سقلب قالیشنی بیرایمانی بورچ ومسوولیت دیب بیلدیلر،کوریم سیزباسیم وجفالرنی صبربیلن چیدب اوزقیافه لرینی واوزکیم لیک لرینی اونوتیشگه اولگورمه دیلر. باشقه تماندن ایسه منه شودورآقیمیده جسارتلی، کوره شچن وتویغولی انسان لردنیاگه کیلیب وایه گه ییتیب و تربیه لنگن بیلیمدان لرایسه اوزحیات لری خوف گه توشیشی گه قره مسدن خلققه بوله یاتگن بوجفالرنی چیده آلمی تیرن فکروتعقل بیلن مستبدحکومت لرگه قرشی کوره شیب اوتگن لری سببلی هیچ بولمسه هم بوتیل آغزه گی بیرشکلده اوزینی سقلب قالیشگه امکان تاپدی . عین پیت ده شو داعیه برحق لیگی وایزچیل، تیل گه اعتبارقره تیش همده اوزولوک سیزطلب – ایستک وباسیم لرایسه نتیجه سیزهم بولیب قالمی بلکه نتیجه بیره باشله دی .
اخیرگی بیرعصرنینگ یرمیده شکلنگن حکومت لرتورکی تیللرگه هم اعتبارقره تیشگه مجبوربولدیلر ، دولت چوکاتیده فعالیت قیله یاتگن رادیووتلویزیون لرگه آزبولسه هم نشرات بیریش امکانی ایسه رخصت بیریله باشلندی . کوزلنگن برنامه لرمذکوردولتی رسانه لرآرقه لی یاروتیله باشله دی وشونینگ دیک کیینگی توزوم لروجودگه کیلیشی بیلن مکتب لرده بیرنیچه صنف گچه تعلیم آلیش امکانیتی هم استه – سیکین پیدا بولدی بودورایسه کوپراق شورالریا سویت لرحمایتی بیلن شکلنگن حکومت لر دوریگه توغری کیلرایدی اما بوحرکت لرتیل نینگ رواجله نیشی اوچون ییترلی بولمسه هم ایجابی قدم دیب بها لشسه بولرایدی اما مینگ افسوس بیلن کیینراق بیرنیچه ییل اوتر- اوتمسدن مکتبلرده اوقیله یاتگن درسلیک کتاب لرتورلی بهانه لربیلن اوقیلمی کتابخانه لرده سقله نیب ونهایتده مذکورکتابخانه لرده چوریب کیتدی ایتیلیشیچه اوشه پیتده استادآزلیگی اوشبوتیل مکتب لرده اوقیلمسلیگی اساسی دلیل دیب بیلدیریلگن. اما ایریم متخصص لرتمانیدن حکومت نینگ اوزی ایستمه گن لیک تخمینی هم تاکیدلنماقده بوندن خلق غضب له نیب قتیق وچقور قیغولندیلر، امامراجعه قیله یاتگن وسوره یاتگن بیرجای یوق دیسه بولرایدی . صبروچدم دن باشقه چاره لری یوق ایدی ایچکی اوروشلریکونله نیب وطالب لرباشقریب تورگن توزومی نهایه تاپگن دن کیین حامد کرزی رهبرلیگی آستیده ، یوزه گه کیلگن حکومت دنیا جماعت چیلیگی یاردمی بیلن تشکیل تاپیب مملکت نینگ باشقریشینی اوزعهده سیگه آلدی وبوایسه تورلی قوم لردن تینگ شکلده تشکیل تاپگن بیرتوزوم دیب اتلدی شوبیلن بیرگه اساسی قانونده اوزبیک وتورکمن تیللری رسمی بولدی وهربیرتیل رواجله نیشی اوچون دولت تمانیدن تورلی زمینه لریره تیلیشی اساسی قانونده قیدایتیلدی ودولت نینگ بیرینچی دن کوپچیلیک یشه یاتگن اهالی تیلیده مکتب لرده کتاب تیارلب ییتکه زیب بیریش اساسی بورچی بولگن. شونگه اساسله نیب بیرنیچه ییلده اوزبیک تیلیده بیرینچی صنف دن تورتینچی صنف گچه درسلیک کتابلر چاپ ایتیلیب تیارلندی اما خطا لردن بوش ایمسلیگی گه قره مسدن چاپ ایتیلگن کتاب لرهم اوزتیلیگه چنقاق بولیب کیلگن واینتیق لیک بیلن کوته یاتگن اوقووچیلرقولیگه دییرلی ییتیشمه دی بونگه سبب کتابلر سانی نهایت آزچاپ ایتیلگنی دن کیلیب چیقه دی هربیرصنفده گی اوقووچیلرنینگ ۲۰فاییزیگه کتاب ییتیشگن بولسه ۸۰ فاییزیگه ییتیشمه گن
اما بیر نیچه ییل جریانیده دولت اینیقسه معارف وزیرلیگی قاله بیرسه معارف ریاست لری تمانیدن بومعما حل ایتیلیشی اوچون هم جدی اعتبارقره تیلمگنی ایتیلماقده واگراعتبارقره تیلسه ایدی باشقه تیللردیک اوقیله یاتگن مضمون لرایسه کوپ سانده ۹صنف گچه چاپ ایتیلیب اوقووچیلرگه ترقه تیلردی . دولت چوکاتیده حاضرهم ملی بیرلیک نی ایسته مه یاتگن وتعصب لی شخص لرتمانیدن آچیق بولمسه هم یاپیق ویاشیرین طرزده کورسه تیلیب کیله یاتگنی امکاندن اوزاق ایمس لیگی تأکیدلنه دی . و۱۲صنف گچه تیارله نیب چاپ ایتیلیشی کوتیله یاتگن اوزبیک تیلی ناملی درسلیک کتاب اوتگن ییللده ۵صنف وبوییل ۶صنف کتابلری اوقوچیلراوچون باسیب چیقاریلیب ترقه تیلیشی کوتیلردی حتی شوهم عملگه آشیریلمه دی مذکورصنف لرکتابلری یاچاپ ایتیلمه گن یا کانتینیرلرده سقلنه دی یا اونوتیب قویگن لر بولمسه ولایت لرده گی معارف ریاست لریگه حتمی ییتیب کیلردی بوتیل توغریسیده گی حرکت لرسست لیگی هربیرعادی وآگاه قتلم نی ذهنیگه سوال توغدیره دی . هرحالده بیزهم حرکت قیلیشیمیزکیره ک حق آلینه دی بلکه بیریلمه یدی تورلی قانونی یوللردن فایده له نیب بویوتوق نی قولدن بیرمسلیگی میزکیره گ پارلمانده سیلنگن وکیللریمیزحکومت گه باسیم ییتکه زیشی لازم وبوتیلده ییترلیچه کتاب باسیلیب چیقیشی همده کوپراق متخصص وملکه لی انسان لرنی تربیه لش اوچون امکانیت لربرابرلشتیری وشونگه قوشیمچه شمالی ولایت لرده فعالیت یورتیب کیله یاتگن مدنی تشکیلات لرسیس لرینی چیقاریشلری منفت سیز ایمس جیم قره ب توریش بوحل یول ایمس بوتوغریده هاریمسدن ایزچیل کوره شیشیمیزگه کته احتیاج بارلیگی سیزیلیب تورگن هربیرملت یا قوم تیلی بیلن معلوم، تیلی بیلن تانیله دی ، تیلی نی اونوتگن خلق ! بیرملت یاقوم میزدیب دعوا قیلیشی گه یول قالمه یدی . بیزنینگ اوزبیک یا تورکی تیلی میز۵۰۰ملیون انسان تیلی وییگرمه دن آرتیق مملکت ده گپیریله یاتگن تیل دیر یونیسکوتشکیلاتی تمانیدن اینگ بای تیل ودنیاده اوچینچی قاعده لی تیل صفتیده قبول بولگن وبوتشکیلات رویخطیگه کیریتیلدی بوبهالی میراث وموفقیت لرنی آسان و ساده وتیکین قولدن بیرمی بلکه آنه تیلیمیز رواجله نیشی اوچون سعی وحرکت قیلیشیمیزاساسی شرط بولگن.
برچه میزگه یخشی معلوم تیل نینگ رواجله نیشی معارف دن باشلنه دی حاضرگی کونده دولت نینگ مناسبت وحرکت لری هم سست وضعیف ایکن لیگی انیق فقط بیرتنقیدقیلیشگه قره مسدن مادی امکانیت گه ایگه مدنی وسیاسی تشکیلات لریمیزاوزلری اگراوزلریگه شو امکانیت لربولمسه بیرقنچه بای وبه دولت شخص لرنی مادی امکانیت لرینی جلب ایتیش بیلن منه شو کتابلریوزیدن چاپ ایتیب اوقووچیلرقولیگه ییتکه زیشی هم ملی وهم انسانی بورچ بولگن ویا ایریم فرهنگی احتفاللرگه صرفلنه یاتگن مینگ لب دالرنی منه بویولده صرفلش لری ضروروبنیادی راق بولگن ملی مدنی وتاریخی شخصیت لراوچون کینگ ییغین واحتفاللرنی مولجلش هم تیل ومدنیت نی رواجلنتیریش اوچون منفعتلی اما حاضرگی شرایطده بواوندن مهمراق بیرمساله بولگن
ویا بیرارکتاب چاپ قیلیب کیله یاتگن سوداگرنی بوخصوصده ترغیب قیلیب باشقه تیللرده گی بازارده ساتیله یاتگن کتاب لردیک چاپ قیلینیب بازارگه ساتیلسه اهالی قشاق وکمبغلیگی گه قره مسدن آله دیلر.
اگربیزبوخصوصده جدی راق یاندشمه سک وبها بیرمه سک تیزآره ده ببرک کارمل وداکترنجیب الله نینگ دورلریده ۶صنف گچه اوقیلیب کیین اوقیلمی قالگن زمان ینه هم تکراربولیشی امکاندن اوزاق ایمس.
حاکـم
بوندن بیش ییل چمه سی بورون،اوزبیکلر غاو یشه یاتگن بیر ولایتنینگ بختی کولیب(یوق،شوری قوریب!) باقیب،او ییرده بیر جرار حاکم(والی)تعینله نیبتی.سهل کم قیرق حاکمنی باشیدن اوتکزگن بو ولایت آدملرینینگ افتیدن،آشیغی آلچی توریب،نانی یاققه باته دیگن بولیبدی.آدملر،عقلی کلته،دغدغه سی اوزون بو حاکمنی یخشیلب عزّت- اکرامگه باتیریشیبتی.کیملردیر ضیافت اویوشتیریب تون کییدیریشگن؛کیملردیر آیاغی آستیده قان چیقریشگن؛إیس چیقرگنلرهم مول بولیشگن. بیر عمر یاریب- یالچیمی کیلگن بیچاره خلق«کورگنلریمیز اونوت بولدی شیکللی!»- دیه شادیانه توتیشگن.اونینگ یگنی آلدیده،یمه گنی آرتیده بولیب قاله ویرگن…ایلنینگ نظری توشگن حاکم ایش قیلشنی بیلمسه- ده،قرچه قوشدیک هر شاخ شبـّه-یو،بــُـتــّه لر باشیده پیدا بوله ویریبدی حاکم بولسه-اوزی خان،کولنکه سی میدان.یاشی ایللیکدن اوتگن،تیرجه یب گپیرگنده کیرته یگن کوزلری ایچیگه تارتیب،لبلری بی اختیار بیر بوریشر،بیرچووه لر ایدی. کولگوسی هم،غضبی هم بورنی نینگ اوچیده.گپیره یاتگنده تیشلرینی بیر- بیریگه قـئره ر،چوزینچاق یوزلری تره نگله شر،گاها آغزیدن اوچقونلری پارتلب توره ردی.جماعت حضوریده کورینیب قالگن حاکم آدملر تیلیدن اوزیگه حمد و ثنالر یاغیلیشینی ایستردی.خیال سوریب،یوره یاتگنده
ایکی تامانیدن آدملر صف تارتیشیب،«قولوق عالم پنا!» دیگودیگ ایدی گویا.قندینگنی اور،دورینگنی سور،دیگن اؤیلر إیچیگه غلغله سالیب تورگنینی اؤنینگ کؤزلریدن اؤقیب آلسه بؤلردی.عمل،منصب آتیگه منیش نیمه لیگینی بیلمه گن قرساق،ایلا ن یاغینی یله گن آدمگه ولایتنی تاپشیریب بوله دیمی؟
کوپ اوتمی حاکم نینگ چونته گی قه پّه یدی،فرعوندیک سلابت توکیب،گیرده یب یوریشلر باشقچه.قولینی کوکسیگه قوییب تعظیم ایله کوتیب آلیشلردن ایتی کویله گیگه سیغمه یاتگن بولدی.حاکم یوره یاتگن کوچه لر سوو سیپیلیب،چنگلری یاتقزیله یاتگن کونلر.حاکم ولایتگه کیلیب-آق،اؤزیگه اؤخشگن هم تباقلردن تاپتی.قارینچه سی آسیلیبراق تورگن حاکمنینگ قاغذ تیتیش،جرنگله تیب تیلفونده سوز قاتیشدن اوزگه ایشی یوق.«زمان زورنیکی،تماشا کورنیکی»،دیگن گپلرنینگ شمالی حاکم توره نینگ تیپه سیده گیر- گیر ائله نه دیگن بؤلدی.
اش- پش دیگونچه حاکم تؤره بیر شاشیلینچ مجلس اؤتکزدی.مجلسده:«شهر کؤچه لری نامینی ابدی لشتیریش»مساله سی کؤنده لنگ توره ردی.قتنشوچیلریدن بیری سؤز رشته سینی قؤلگه آلدی : – والی صاحب حضرتلری!سیزگه کؤکدن دعاو سلاملر یاغیله بیرسین.مبارک قدمینگیز کؤزیمیزدن اریمه سین.سایه نگیز باشیمیزدن اؤکسیمه سون. بیز حاکم سیور وحکومت پرو رخلق میز. یوز أیلگه یقین وقت آره سیده بیزگه حاکم بؤلیب کیلگنلرنینگ بیرارته سی هم قؤلی،چؤنته گی بؤش کیتمه گن.وقتیده عزّتینی قیلیب،دعالرینی آلیب بختیار یه شب کیلماقده میز… خذمتینگیز توگه مسدن حقینگیزنی اداقیلیش بیز اوچون هم فرض،هم قرضدیر.اجازه تینگیز بیله بوگونگی أیغینده«کؤچه لرنی قئته ناملش قومیته سی» رییسی،دیب عالی حضرتلرینی اعلان قیلسک.
اؤرته کش آدمنینگ إیلیق سؤزلرینی جان قولاغی بیلن تینگله گن حاکم،ائله نر اؤریندیغیدن جیلیب،سالون اؤرته سیگه بیرکیلیب،ینه جائیگه باریب اؤتیردی و کلته ینگلی إیککی قؤلی بیلن اؤزینی قوچاغله گنچه،تیپه گه قره ب قهقهه آتیب،سیوینگنیدن کولیب یوباردی.سؤنگ،چؤنتگیدن قیمت بها«مرل برو»پاپوروسینی چیقریب یاقتی.تؤیب- تؤیب تمه کیدن تارتدی.اؤپکه لرینینگ بؤشلیقلرینی اچّیق توتوندن تؤلدیردی.کیئین سؤزلی باشله دی :
– کمونستلر دوریده«ولادیمر ایلیچ بریژنیف»نامیگه قؤئیلگن کتته شاه کؤچه نینگ تقدیری نیمه بؤله دی برادرلر؟ اوّل شونی گپله شیب آلسک،دیماقچی ایدیم.اگر گپلریمگه کؤنیب، راضیلیک بیلدیرسنگیز مین شو قومیته(کومیته) نینگ رییسلیگینی اؤز بؤینیمگه آله من،خوبمی اکه لر؟
اؤتیرگنلردن ینه بیری : بیر آغیز سؤزینگیز بیز اوچون پادشاه امریدیک اولوغ،بویورینگ حضرتیم،- دیدی.
– گپنی توشینه دیگن آدملر گه آفرین ائته من،- کؤرستگیچ برماغی بیلن منگله ینی قه شیدی،- مینینگ خذمتلریمنی بیلگن،شخصیتیمنی حس قیلگن وتوشینگن عزیزلریمگه ائته دیگن سؤزلریم شوکی،۱۴ کیلومیترلیک اؤشه مشهور شاه کوچهشخصن،مینینگ آتیمگه قؤئیلسه!نیمه دئیسیز؟ مین هر أیلی بیر کؤچه نامیمگه قؤیلسین،دیب ائته مه یپمن- کو،باری یؤغی بیر کوچه اویم بیرمرته.چونکی مین سیزنینگ حاکیمینگیزمن.شو ولایتنی بیر مملکت،دیب اؤیله سنگیز،مین اونینگ عالی حکمداری یعنی پادشاه سیمن.«پادشاه الله نینگ یرده گی سایه سی»،دیئیلگن کتابلریمیزده.حاضر هم ناتو،پاتو،امریکا- پمریکه،کرزی- پرزیلرینگ مینینگ قاشیمده چولولوم دیه آلمیدی.حاکم بؤلسه مینگدیک بؤلسین-ده!-دیدی حاکم تؤره زور جرأت بیلن.
باشیده قاره کؤلی کولاه قؤندیرگن أیغینده گی ینه بیرکیشی :
– مولوی صاحب! اولوغ تنگری آتی بیلن شو کتته کؤچه نی حاکمیمیزنینگ مبارک نامی بیلن”ابدی”لشیشیگه دعاقیلیب قؤل کؤترینگ،-دیدی.مولوی بؤلسه،ائتیلگنیدن اؤن برابر اهتراص إیله حاکم اداره سینی عربچه سؤزلربیلن تؤلدیریب تشله دی قرار قبول قیلینیشی بیلن مجلسده گیلر دراو،شهردن تونیکه سازنی چارلب کیلیشنی بویریشدی. بیر زومده تونیکه ساز حاکم تؤره اداره سیگه یتیب کیلدی.تونیکه ساز اؤشه،آدرسده گی کؤچه،اولوغ حاکیمیمیز«»نامیگه قؤئیلسین،دیگن خطنی آلدی- ده،خؤب بؤله دی،دیه قؤلینی کؤکسیگه قؤئیب،آرتیگه قئتدی.خطاط تاپتیریب حاکمنینگ نامی یازیلدی.
ایرته سیگه حاکمنینگ اسمی بیتیلگن لوحه نی بیتون دیوارگه آسیش مراسیمی اوئیشتیریلدی.شهر کؤچه لریدن مراسیمنی کؤریشگه آدملر شاشیلب باره ردی.دولت اداره لریدن ماشینلر ده اؤتیرگن مامورلرهم اؤشه یاققه آقیب باریشدی.ساعت اؤنگه(۱۰)باریب،آدملرأیغیلیشدی،حاکم نینگ نامی یازیلگن لوحه بیتون(سیمنت)گه قاقیب قاتیریلدی. قیچیلر آلینیب،قئتان(فیته)کیسیلدی.گولدوراس قرسکلر چالندی.کتته تاواقده گی نقل و چاکلیتلر کیلگنلرگه اوله شیلدی.شرینلیگنی إیلک تاتیش حاکم اختیاریده قالدی.آغزینینگ سوله گی آقه ی،دیب تورگن حاکم تشکّرلر ائتیب تورگندی یمکی،ایگم قول شاعر آره دن سوغیریلیب چیقدی-ده،إیککی آغیز سؤز ائتیشگه حاکمدن اذن سؤره دی و سؤزله ی کیتدی :
– عزیز مللتیم،بویورت جوده کؤپ قاره چارشنبه لرنی باشدن کیچیرگن.إیککی مینگ أیللیک پارلاق اؤتمیشیمیز بار. بو ولایتده اؤزبیک پادشاه لری،امیرلری،خان و شهزاده لرینینگ توپراقی یاتیبدی.دانا،ایلپرور عالم و شاعرلری کؤپ بو ولایتنینگ.محمّد گل مهمند و اوغانلرنینگ ظلم و جفالری یتمه گنیدیک،یوره گیمیز،روحیمیزنینگ اینگ چقور نقطه سیدن جای آلگن بو کوچه نی حاکمنینگ نامیگه قؤئیش عدالتدن ایمس! بو کیلگیندیلر کیلیب کیته ویره دی،بیراق،یورت جائییده منگو قاله جک.عقلی بار آدم تیریکلیگیده موندۀ احماقانه إیشگه قؤل اورمه یدی.حاکم سیزنینگ خذمتگارینگیز،اونینگ آلدیده ایگیلیب، بوکیلیب تورشینگیز یره مه یدی.حاکمنی اوشلب توره دیگن هم سیز بؤله سیز،إیشدن هیده ش حقوقی هم سیزگه فقطه گینه بیریلگن. بوندۀ شرمنده لیکگه قرشی عصیان کؤرتینگ، ظلمگه باش ایگمنگ،یورتینگیزنی آیاق آستی قیلیشگه قرشی تورینگ.بونی عدالت و قرار قبول قیلینیشی بیلن مجلسده گیلر دراو،شهردن تونیکه سازنی چارلب کیلیشنی بویریشدی. بیر زومده تونیکه ساز حاکم تؤره اداره سیگه یتیب کیلدی.تونیکه ساز اؤشه،آدرسده گی کؤچه،اولوغ حاکیمیمیز«»نامیگه قؤئیلسین،دیگن خطنی آلدی- ده،خؤب بؤله دی،دیه قؤلینی کؤکسیگه قؤئیب،آرتیگه قئتدی.خطاط تاپتیریب حاکمنینگ نامی یازیلدی.
ایرته سیگه حاکمنینگ اسمی بیتیلگن لوحه نی بیتون دیوارگه آسیش مراسیمی اوئیشتیریلدی.شهر کؤچه لریدن مراسیمنی کؤریشگه آدملر شاشیلب باره ردی.دولت اداره لریدن ماشینلر ده اؤتیرگن مامورلرهم اؤشه یاققه آقیب باریشدی.ساعت اؤنگه(۱۰)باریب،آدملرأیغیلیشدی،حاکم نینگ نامی یازیلگن لوحه بیتون(سیمنت)گه قاقیب قاتیریلدی. قیچیلر آلینیب،قئتان(فیته)کیسیلدی.گولدوراس قرسکلر چالندی.کتته تاواقده گی نقل و چاکلیتلر کیلگنلرگه اوله شیلدی.شرینلیگنی إیلک تاتیش حاکم اختیاریده قالدی.آغزینینگ سوله گی آقه ی،دیب تورگن حاکم تشکّرلر ائتیب تورگندی یمکی،ایگم قول شاعر آره دن سوغیریلیب چیقدی-ده،إیککی آغیز سؤز ائتیشگه حاکمدن اذن سؤره دی و سؤزله ی کیتدی :
– عزیز مللتیم،بویورت جوده کؤپ قاره چارشنبه لرنی باشدن کیچیرگن.إیککی مینگ أیللیک پارلاق اؤتمیشیمیز بار. بو ولایتده اؤزبیک پادشاه لری،امیرلری،خان و شهزاده لرینینگ توپراقی یاتیبدی.دانا،ایلپرور عالم و شاعرلری کؤپ بو ولایتنینگ.محمّد گل مهمند و اوغانلرنینگ ظلم و جفالری یتمه گنیدیک،یوره گیمیز،روحیمیزنینگ اینگ چقور نقطه سیدن جای آلگن بو کوچه نی حاکمنینگ نامیگه قؤئیش عدالتدن ایمس! بو کیلگیندیلر کیلیب کیته ویره دی،بیراق،یورت جائییده منگو قاله جک.عقلی بار آدم تیریکلیگیده موندۀ احماقانه إیشگه قؤل اورمه یدی.حاکم سیزنینگ خذمتگارینگیز،اونینگ آلدیده ایگیلیب، بوکیلیب تورشینگیز یره مه یدی.حاکمنی اوشلب توره دیگن هم سیز بؤله سیز،إیشدن هیده ش حقوقی هم سیزگه فقطه گینه بیریلگن. بوندۀ شرمنده لیکگه قرشی عصیان کؤرتینگ، ظلمگه باش ایگمنگ،یورتینگیزنی آیاق آستی قیلیشگه قرشی تورینگ.بونی عدالت و دموکراسی دیئیدیلر.قنی ویکیلیکس،بیر مللت نینگ قدریتلرینی آیاق آستی قیله یاتگن حاکم نینگ اوشبو قیلمیشینی فاش ایتسه!قنی ویکیلیکس!
سؤزلرینی شاشیب ائتیشگه اولگوره رکن،شاعرنی مجلسدن سوریب چیتله شتیردیلر.چیت ایللیکلر آلدیده اونی بند زندان قیلیشگه باتینه آلمه دی حاکم.خوفسیزلیک چاره لرینی کؤریش مقصدیده،لوحه نی کیچه-کوندوز قؤریقلش وظیفه سی إیچکی إیشلر اداره سیگه یوکله تیلدی


c: text/html

text:
یاشاسا ترکمن ایلیمیز یاشار ترکمن دیلیمیز
عزیز ترکمن دوغونلام اوزی اتاقینگیزا خوش گلدینگیز آیدیارین
دوسلار یورگ آغلایار
بی سوزلاری شرمیم گلیار ولایتجا حات بیلن یازمانا
بیر گون بیر قارری آدم بیلن گوررینگلاش بولدیم دیدی هی بالدی جیقیم بیز قاوی دوراندا دونیا گلیب تلکه دوره دا دنیادان باریاق
دیدی..بیزینگ واقتیمیزدا اولاقان قیزلا و اوقلال لا بیلا اویناردیلا باشغا پیکر دا ادمایاد دیلا اما اندی بیر 5 یاشینداکی قیزی بیر اوزینی داشاریق
ایوریب بولمایار هی هی هی یورگ آغلایار دوسلار یورگ...
اوقلان بولسام دا یادیم دا بار واقت گچ ماب دیر ناچا یل مندان اوزال طالاق دیان کلمانی آغزا آلماق یوق دی، گنگ کلمه دی ،ترکمن
لانگ آراسیندا ،تلکه کلمه دی، اما اندی ناما ؟؟؟؟....ناما بولدی بیزا دوسلار؟؟؟
بیر زمان ترکمن ترکمنینگ بار یریندا قوانیب دا بیری بیرینا یاردیم بر یاد دیلا اما اندی ناما؟؟؟بیری بیرینا ایجی بولیب دا ،یگیدلامیز
بیری بیرینی پیچق بیلان وریب جانینی آلیاللا حانی ترکمن لیگیمیز ؟؟هانی بیر ملت لیگیمیز؟؟؟هانی......
یادیمدا بار 14،15 یاشیمدا یگیدلار بار دی لاب من دیب دورن قوچ یگیدلار ،توپ اویناللاریندا آدام او لاریندا(جلوشون) دورمانا قورق یاد دی
هانی اندی؟؟؟؟اوفلاسانگ یقیل جاق،ناما بولدی سیزا؟؟؟بیری یوق می شیلارا آیدمانا هی یگیدلا شول چکیان قلیانینگیز سیگار دان دا
بتر، هی یگیدلا شول قلیان دنگا سیزینگ قواتینگیز آلانوق ،بلکه نامیسینگیز ،ترکمنلیگینگیزی آلیار هی دوسلار یورگ آغلایار....
بیر زمان قیزلامیز لاب حیانگ آخری دیلا شولا دا یاشا دیلا قاوی صوراتیندا ،اندی ناما؟؟؟؟شون یالی یاشاماق قینگ می؟؟؟؟
هی دوسلار هانی ترکمنینگ نامیسی هانی؟؟؟...بیزینگ بیر دلیمیز دال بیر کوینک لامز دال اورلیب(عوض شدن) باریان هی بیزینگ همه
زادیمیز اورلیب باریار .هانی یگیدلامیز آیاقا قالینگ پکیرلانینگ جان دوسلار یورگ آغلایار

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
گول کیمی هر کیم کی، گولزار ایچره نقد جانی وار
سعییله تؤکسون سنین یولونا تا ایمکانی وار
تا آیاغین تورپاغینا تؤکمهسین دوتماز قرار
هر کیمین مجلیسده مینا تک بیر اووج قانی وار
نه عجب عاشیقلری گر باشدان آچسون نازیله
کاکیلی مشگین کیمی هر کیم کی، سرگردانی وار
ائیله ییبدور نقطهی خالین منی پرکار سیز
یوقسا دریا اوزره هر بیر قطرهنین دورانی وار
گزدیررلر ال به ال داغین کؤنوللر پارهسی
یئرده قالماز جام تک هر کیم کی، ایستی قانی وار
پوچدی هر سؤز کی، دئیرلر معرفتدن اهلی قال
بحردن چیخماز صدف تا گؤوهری غلطانی وار
چوخ دگیل حئیرت یئری گر وارسا شیرین سؤزلری
طوطینی صائیب، نظرده گوزگی تک میدانی وار
صائب تبریزی


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
دوزلو اوغلان یاهو گروپ
دوزلو اوغلان وبلاگینین یاهو گروهوندا عضو اولون تا یئنی خبرلر ، گوزل مطالیب ، آذربایجانی و تورکیه موزیک لر ، تورکجه اس ام اس لر و تایسیز شکیل لر سیزین ایمیلیزه گلسین بونا گؤره آشاغی شکلین اوستونده کلیک ائدین و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و سونرا جوین کلمه سینه تیکله یین تا عضو اولاسیز
join
Click to join DUZLU_OGHLAN
دوزلو اوغلان وبلاگینین خبرنامه سی
اگر دوزلو اوغلان وبلاگیندا یازیلان یئنی مطالیبی اوخوماق ایسته ییرسیز اوندا آشاغی لینک اوستونده کلیک ائدین و ایمیلیزی و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و ثبتی وورون سونرا سیزه بیر ایمیل گله جک اوردا لینکی کلیک ائدین تا ثبت نام تکمیل اولسون تا یئنی مطالیب سیزین ایمیلیزه اوتوماتیک یوللانسین
Subscribe to Duzlu oğlan دوزلو اوغلان by Email
قانلي 20 يانوار فاجيعه سي، آذربايجان خالقينين عموم ملی ماتم گونودورميخاييل گورباچف ۱٩۸۵- جی ايلده حاکميته گلديکدن سونرا، ايلک نوبه ده بير نئچه ارمنی او جمله دن شاه نظروو اؤزونون مشاوری تعيين ائتدی. آز کئچمه دن گورباچف ارمنی مشاورلرين مصلحتی ايله قافقاز مسئله سينه « دقتينی » آرتيردی. بونون ايلک نتيجه سی اولاراق ۱٩۸٧- جی ايلده مرکزی کميته نين سياسی بيروسونون عضوو، سووئت بيرليينين ناظرلر سووئتين صدرينين بيرينجی معاونی حيدر علیيفی ايشدن کنارلاشديردی. همين ايل قاراباغدا مسکونلاشديريلميش ارمنی لر باش قالديراراق، آذربايجاندان آيريلماق «نغمه»- سينی سسلنديرديلر. آذربايجان رهبرليينين لاقيدلييندن استفاده ائدن ارمنستان، «توپخانا مئشهسی»- نی قيرماقلا، اورادا کيميا کارخاناسی تيکمه يه باشلادی. بو ايسه ارمنستانين آذربايجانا قارشی تجاوزون باشلانقيجی اولدو. آذربايجان خالقی بو مسئله ايله باغلی اؤز اعتراضينی بيلديره رک، رسپوبليکانين بوتون شهر و رايونلاريندا، او جمله دن آغدامدا ازدهاملی ميتينگ کئچيرمه يه باشلادی. باکی دا ايسه آزادليق ميدانيندا چادرلار قورولدو، خالق ميدانا يغيشاراق آراسی کسيلمه دن ميتينگلری داوام ائتديرديلر. مسکووا رهبرليی باشدا گوباچف اولماقلا، ارمنی لرين تجاوزونون قاباغينی آلماق يئرينه، آذربايجان خالقينين حاقلی اعتراضينی بوغماق مقصديايله باکی يا ۳۵ مينليک اردو يئريتدی. خصوصی تعييناتلی حصه باکی نين آزادليق ميدانينی محاصره يه آلدی و يوز مينلرله ميتينگ اشتراکچيلارينی ميداندان چيخارتماغا چاليشديلار. اما خالقين ملی آزادليق حرکاتی و ارمنی تجاوزونه قارشی مبارزه سی دايانمادی. باکی و گنجه بويوک يغينجاق و هيجانلی چيخيشلار ميدانينا چئوريلدی. روس اردوسو گنجه شهرينيده محاصره يه آلدی. بئله ليکله خالق حرکاتی گئنيش مقياس آلاراق، بوتون اؤلکه نی بورودو. آذربايجان کمونيست پارتيياسينين مرکزی کميته سی قارشيسيندا گئجه- گوندوز، آراسی کسيلمه دن اعتراض آکسيالاری داوام ائتديريلدی. گوباچوفون گؤستريشی ايله يئنيدن «جزا دستهلری» باکی يا گؤندهريلدی. شهر تمامی ايله محاصريه آليندی و دينج اهالييه قارشی آتش آچيلدی. سووئت بيرليينين مدافعه ناظرلييی، داخلی ايشلر ناظرلييی و دولت تهلوکهسيزليک کميتهسينين حاضرلايب، حياتا کئچيردييی بو وحشی عملياتين کدلاشديريلميش آدی «اؤدار» (ضربه) ايدی. عملياتدا اساس رولو خصوصی تعييناتلی «آلفا» و سووئت بيرليينين دولت تهلوکه سيزليک کميته سينين «آ» قوروپلاری اوينايردی. بو وحشيليک و تجاوز نتيجه سينده باکی دا ۱۳٤ مولکی وطنداش، ۳٧ حربی قوللوقچو اؤلدورولموش، ٧٠٠ نفردن آرتيق انسان يارالاندی. باکی اؤد ايچه ريسينده يانيردی. هئچ کسدن و هئچ ندن قورخمايان باکی اهاليسی کوچه لره توکولدولر و ياراليلاری خسته خانالارا چاتديرديلار. شهيدلرين جنازه لرينی آزادليق ميدانينا آپارديلار و بورادا ميليونلوق ميتينگ کئچيريلدی. شهيدلرين جنازه لری گول- چيچکله، يوزمينلرله انسانين جيناغيندا باکينين داغليق پارکينا آپاريلدی. بيرنئچه ساعاتدا قبرلر حاضيرلاندی و شهيدلر تورپاغا تاپشيريلدی. ملی مجلسين قارشيسيندا يوزلرله گنچ باشلارينا قارا لنت باغلاياراق، بير نئچه جرگه ده دايانميشديلار. پارک قاباغی ميداندا اينه آتيلسايدی، يئره دوشمه زدی. روس عسگرلری يالنيز بو فاجعهلی صحنهلرين «تماشاچيسينا» چئوريلميشديلر. او واختدان ۱۵ ايل اؤتور. آذربايجان خالقينين آزادليق و اؤلوم- ديريم مبارزه سی ۲۰ يانوار حادثه سی ايله سونا چاتمادی. بلکه بو قانلی فاجعه آذربايجان خالقينين مبارزهسينين باشلانقيجی اولدو. آذربايجان تورپاقلارينی پارچالاماق خولياسينا دوشن ارمنی لر، قاراباغی ارمنستانا بيرلشديرمه يه چاليشديلار. فرصتدن استفاده ائدن گورباچف و اونون ارمنی مصلحتچيلری، قاراباغی بيرباشا مسکووا تابعچيليينه کئچيرتديلر. سووئت بيرليينين کمونيست پارتياسی مرکزی کميته شعبه مديری آرکادی وولسکی قاراباغا گؤنده ريلدی. بونونلادا قاراباغ فاکتيکی اولاراق مسکووانين تابعچيليينه کئچدی. ايش بونونلا بيتمه دی. ارمنيلر تجاوزو گئنيشلنديرديلر. ارمنستانين اردوسو، ياراقليلار آدی ايله قاراباغی اشغال ائتديلر. آذربايجانين اردوسو اولماديغينا باخماياراق، آيری- آيری کونوللو دسته لر، ارمنی تجاوزونون قارشيسيندا دوردولار. لاکين روس اردوسونون بيرباشا مداخلهسيايله، ارمنيلر قاراباغی اللرينه کئچيرتديلر. ارمنستانين تجاوزونون مقياسی گئنيشلندی و بيرينجی کلبجر اشغال ائديلدی. آذربايجاندا، داخلی سياسی چکيشمه لردن سوء استفاده ائدن ارمنستان، آذربايجانين باشقا ۶ رايونونودا اشغال آلتينا آلدی. نهايت ۱٩٩۳- جو ايلده حيدرعلی يف حاکميته گلديکدن سونرا، آتشکس اعلان ائديلدی. ۱٩٩٤- جو ايلده ايسه ارمنی پرست مينسک قوروپونون تشبثی ايله آتش کس حاقيندا سازش امضالاندی. بو سازش بوگونه کيمی داوام ائدير.دونيا اجتماعيتی اشغالچيليق سياستينی تنقيد ائتسهلرده، ارمنيلری گيزلی و آچيق دستکله يين روسييا، آوروپا و آمريکا رسميلری بو مناقشه نين حلی استقامتينده قطعی آدديم آتماقدان چکينيرلر. مينسک قوروپو و اونون همصدرلرينی تمثيل ائدن روسيا، فرانسا و آمريکا ايسه مسئله نين حلينی باکی و ايروان اؤزه رينه قويورلار. بئله ديپلوماتيا عملده ارمنيلرين اشغال اولموش اراضيلردن چيخاريلماماسی اوچون شرايط يارادير. لاکين آذربايجان خالقی اؤلکه اراضی سينين اشغالی ايله باريشمايب و باريشماياجاقدير
قارا یانوار
قارا یانوار و یا ۲۰ یانوار فاجیعه سی – ۱۹۹۰-جی ایل، یانوارین ۱۹-دان ۲۰-نه کئچن گئجه سووئت اوردوسونون، ائرمنی قولدور دسته لری ایله بیرگه آذربایجان خالقینا قارشی کئچیردیگی وحشی تئررور آکتی.
آذربایجانین آزادلیغی و اراضی بوتؤولوگو اوغروندا موباریزه تاریخینه قهرمانلیق صحیفه سی کیمی داخیل اولموش ۱۹۹۰-جی ایلین ۲۰ یانواریندا قوزئی آذربایجانا قارشی اراضی ایدیعالاری ایره لی سورن ائرمنیستانین تجاووزکار حرکتلریندن و کئچمیش سسری رهبرلیگی نین اونلارا هاوادارلیغیندان هیددتلنن، باکی نین کوچه لرینه و مئیدانلارینا چیخاراق بونا اؤز قطعی اعتیراضینی بیلدیرن گئنیش خالق کوتله لرینه قارشی سووئت اوردوسونون دؤیوش حیصه لری نین یئریدیلمه سی آذربایجاندا میثلی گؤرونمه میش فاجیعه یه گتیریب چیخاردی. همین فاجیعه لی گونلرده اؤز اؤلکه سی نین، خالقی نین آزادلیغینی، شرف و لیاقتینی هر شئیدن اوجا توتان مرد وطن اؤولادلاری جانلاریندان کئچه رک شهیدلیک زیروه سینه اوجالدیلار.
بؤیوک ایتکیلرله، گوناهسیز اینسانلارین قطعلی ایله نتیجه لنن ۲۰ یانوار فاجیعه سی میخایل قورباچوو باشدا اولماقلا جینایتکار ایمپئرییا رهبرلیگی نین آذربایجانا قارشی خیانتکار سییاستینه دؤزمه ین، اؤز آزادلیغینا، موستقیللیگینه جان آتان خالقیمیزین هم ده موباریزلیگینی، اَییلمزلیگینی، مغرورلوغونو نوماییش ائتدیردی.
۲۰ یانوار تاریخینده کئچمیش سووئت دؤولتی نین حرب ماشینی نین آذربایجان خالقینا قارشی حیاتا کئچیردیگی قطعلللر اینسانلیغا قارشی تؤره دیلمیش ان آغیر جینایتلردن بیری کیمی بشر تاریخینده قارا صحیفه اولاراق قالاجاقدیر. میللی آزادلیغی، اؤلکه سی نین اراضی بوتؤولوگو اوغروندا موباریزه یه قالخمیش دینج اهالییه دیوان توتولماسی، کوتلوی تئررور نتیجه سینده یوزلرله گوناهسیز اینسانین قطعله یئتیریلمه سی و یارالانماسی توتالیتار سووئت رئژیمی نین سوقوطو عرفه سینده اونون جینایتکار ماهیتینی بوتون دونیایا بیر داها نوماییش ائتدیردی.
20 یانوار
ائرمنی لرله آذربایجانلیلار آراسیندا اولان قانلی اولایلارین آردیندان ، 1990- جی ایلین یانوار آیینین 15- ده میخاییل قارباچوو سووئتلر بیرلییینین آنا یاساسینین 119 – جو ماده سینین 14- جو بند ینه اساسلاناراق آذربایجاندا فؤوق العاده دوروم اعلان ائدیر . او ، سووئتلر بیرلییی تئلویزیاسیندا یاییلان دانیشیغیندا بو بویوروغون اسا س ندنینی ایکی رئسپوبلیکانین آراسیندا اولان گرگینلیکلر بیلدیریر.
18- یانوار گونو سونرالار باکی قصابی آدلانان ساوونما باخانی ( مودافیعه ناظیری ) دیمیتری یازوو ، ایچ ایشلر باخانلیغینین آلایلارینی گوجلندیرمک اوچون قیرمیزی اوردونون بؤلگه یه گله جه یینی اعلان ائدیر. سووئتلر بیرلییینین ایچ ایشلرباخانلیغی ایسه او ساواشین ایچ ساواش اولدوغونو آنلاتیر.
داغیلماق اوزره اولان سووئتلر بیرلییی آدلانان اولوسلار دوستاغینین باشچیلاری، قوندارما اؤلکه نین داغیلماسینی دوردورماق اوچون، باشقا سووئت رئسپوبلیکالارینا دا عیبرت اولسون دئیه اؤزگورلویونو الده ائتمه یه چالیشان آذربایجانا 35000 نفرلیک یاراقلی قوشون یئریدیرلر. باکی اهالیسی اوردونو دایاندیرماق اوچون آرابالاری قیرمیزی اوردونون یولو اوستونده سیرالاییرلار. یانوارین19 – دان 20- نه کئچن گئجه ده تانکلار یولو باغلایان آوتوبوسلارلا کامیونلاری حتی اینسانلاری آیاخلاییب آرادان قالدیراراق اوردو شهره گیریر. اهالی خیابانلارا تؤکوله رک داشلا قوشونون قارشیسیندا دایانیر. یوروشچولر ایسه گئجه یاریسی خیاباندا گؤرونن هر کسه آ تش آچاراق 173 نفری اولدوروب 700- دن چوخونو دا یارالاییرلار.
بو قیرغیندان سونرا یئرلی رسمی دایره لرین مرکزدن آلدیقلاری گؤستریشه اساسن ، قانلی قیرغینین ایزینی سیلمک آماجی ایله 20 یانوار قوربانلیقلاری بیر یئرده تورپاغا وئریلمه مه لی ایدیلر. آنجاق سونوجدا بو گون شهیدلر خیابانی آدلانان باکی نین ان اوجا یئرینده، خزر قیییسیندا، داغ اوستو پارکدا توپراغا تاپیشیریلیرلار.
بو فاجیعه آمئریکا ا یله ایراغین ایلک ساواشی زامانیندا، بوتون دونیا باخیشلاری ایراغا ساری اولدوغو گونلرده باش وئردییی اوچون ییرتیجی اوردو چکینمه دن آذربایجانین توپراق بوتونلویونو ایسته ین سوچسوز الی یالین اینسانلاری قانا بویادی.
بويون قارا يانوار ايل دؤنومودور
شهيدلرين قان قيمتي يازيلدي.
كوچه لرده آخان آل قانلار ايله
اولو خالقين حوررييتي يازيلدي.
عسگر حوررا چكدي، يوگوردو داغا
ياتانلار جان تاپدي، دوردو آياغا
كؤرپه لر الينده اسن بايراقا
اييدلرين جسارتي يازيلدي.
دوشمان باخا بيلمز گؤز اورتاسينا
واختيندا آتيلليق كؤز اورتاسينا
«چنگي» نين كؤكسونون دوز اورتاسينا
آنا تورپاق محببتي يازيلدي.
رضا دهقان «چنگی»
قارا یانوار اوچون بیر شعر مدینه گولگون خانیم دان
درديمی نئجه دئييم، والله دئيه بيلميرم
من نئجه عصيان ائديم يئره- گويه بيلميرم
باشيما قارا ساليب، قارا گييه بيلميرم
بو شهيد بالالارين اولن چاغی دئییلدی
آغلاتديلار داشيدا، تورپاغيدا
سينديرديلار بير کورپه بوداغيدا
باغلی قالدی نئچه بی اوتاغيدا
بو شهيد بالالارين اؤلن چاغی دئييلدی.بير گلينين اليندن گئتمه ميشدی حناسی
بير گولـله ايله داغيلدی اونون عؤمؤر دونياسی
ايندی آنالار توتور اوغول ياسی، قيز ياسی
بو شهيد بالالارين اؤلن چاغی دئييلدیبو، زامانين حوکمومو، اينانا بيلميرم من
بو دردلرين اؤنونده يئنه اييلميرم من
سنه تسلی اوچون سؤزوم چاتمير ای وطن
بو شهيد بالالارين اؤلن چاغی دئييلدیدايانميشام کدرله مزارلارين اؤنونده
دؤنور گؤز ياشلارينا گؤيده دوماندا، چن ده
دونيا منه دار گلير، ائليمين دار گونونده
بو شهيد بالالارين اؤلن چاغی دئييلدیدايانميشام، گؤزومده ايکی داملا ياش منيم
ايچيمده هارای سالان توفان منيم، قيش منيم
او گولـله لر ده يردی بو سينه مه، کاش منيم
بو شهيد بالالارين اؤلن چاغی دئييلدیهله چوخلو فيدانين بوی آتاسی واختيدير
قوشلارين کؤرپه لری اوياداسی واختيدير
چوخ آنانين کام آليب، تؤی توتاسی واختيدير
بو شهيد بالالارين اؤلن چاغی دئييلدیمدينه گولگون
Related Articles
- ائل آراسیندا + مدینه گولگون (duzluoghlan1.wordpress.com)
- کاش دورنا اولایدیم + مدینه گولگون (duzluoghlan1.wordpress.com)
- بیر اووج قار + مدینه گولگون (duzluoghlan1.wordpress.com)
- یئر اوزونده بیر ائویم وار + مدینه گولگون (duzluoghlan1.wordpress.com)
- تبریزین کوچه لری + مدینه گولگون (duzluoghlan1.wordpress.com)
Filed under: آذربایجان مقاله لری Azərbaycan məqalələri Etiketlənmiş: | 20 یانوار,20 یانوار فاجعه سی,20 ژانویه,20 ژانویهپ,قانلی یانوار,قانلی ژانویه,قارا ژانویه,قره یانوار,مدینه گولگون,ژانویه سیاه,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,شهید,شهیدلر اولمز


text:
آرین تورکجه ائتیمولوژیک سؤزلوک
آرین تورکجه ائتیمولوژیک سؤزلوک
بو سؤزلوکده چالیشمیشام، تورک سؤزلرینین کؤکنی، کندی اؤزو و تانیقلاری یاخود یاخین کؤکدن اولان کلمهلر آراجیلیغی ایله آچیقلانسین. سؤزون، اؤزو دانیشیب، سسلنسین.
علینیزدکی کیتابدا( بیتیکده)، بیر آنلامدا اولوب(آنلامداش) آما دییشیک سسلنن سؤزلرین، آناکؤکلرین الده ائتمهیه جان آتمیشیق.
تورک دیللریندن درلنمیش سؤزلرین ؛ کؤک آنلاملارین اینجلیریک(تدقیق). سؤزلرین بیچیملرین(فورمالارین) یاراراق ، سسلرین و وورقولارین دوشمهسینی و یئر دییشمهسینی اؤیرنهرک، سؤزلرین قوهوملوغونو، ایچ آنلام بیرلیغینی جانلاندیرمیشیق. تورک ائللرینین باشقا باشقا اؤلکهلرده یاشادیقلاری و داها، باشقا قونشولوقلاردا اولدوقلاری دولاییسییلا، دیللرینده جانلانان سؤزلر، سس دییشمهلرینه اوغرامیش و 'سؤزون قابلاریندا، قالیبلاریندا دییشیکلیکلر تاپیلمیشدیر.
بوردا بیر سؤزون دییشیک سسلنمهسینه باخمایاراق ، بو سؤزلرده کؤک آنلام بیرلیگی تمل توتولموشدو. سؤزوموزده جان ، دین(روح) بیرلیگینی الده ائلمهیه تاپینمیشدیر. چاغداش سؤزلوکلرد بیر نئچه سؤزون آینی کؤکدن اولدوغونو گؤرمویهرک، بو سؤزلری باشقا دیللره سپهلهییب کؤکلمیشلردی، بو قازاماتلی؛ اوچوروملو سوروندان چکینمک و کؤکدن ساپینان یوللارین داشلاماق اوچون، آلتدا آدی چکیلن کیتابلاردان تانیکلار آلدیق. گئرچگین اینجه، دایاقلی یوللارین اوغورلاییب، سس دییشمهنین توزلو دوزاخلی تورونا دوشمکدن قاچیندیق. یازیغ اولسون اولاراکی(او عالیملهرکی) اؤز دیللرینین سامباللی، کؤکلو کلیمهلرین آیری دیللرده کؤکلهیهرک، تورک دیلینی کؤکلمک ساوینماسیندادیلار.
سس قونوسونا گلدیکده، سس دییشمهلرینین، کؤکدن یایدیران ائتگیسیندن قاچینماق اوچون، سؤز باشینداکی "غ. ک. X. گ" سسلرینی "ق" ایله گؤستردیک. اؤرنک: - "گئد" سؤزونو "قئد" ده. – کابا سؤزونو "قابا" دا آراماق گرک. سؤز باشی اولان "د" سیسینه گلدیکده، "ت" سسی کؤک سس گؤتورولدو. دئمک، "داد" سؤزو اوچون "تات" آ باخمالیییق. دئمک بو سؤزلوکده، آچیق، یومشاق "ک"، تورکییه تورکجهسینده چوخون ایشلنن قاپالی قورو "ک" یا قارشی، اوستونلوک "ق" یا وئریلدی.
بو سؤزلوک منیم ال ایشلریم ساییلیر. تکجه ایستییم بونون چاپیندان آراشدیریجیلارین علینه چاتدیرماغیمدی. کؤمکسیز اولدوغومدان، بو کیتابین تامام ایشلری -تایپی، دوزلیشی، ...منیم اوزومه دوشوبدو. بو کیتابدان هر چئشیت دیرلنمه، هامی اوچون سربسدی.
حسن بیگ هادی
تبریز
isteklerizi buna yazın baydic@gmail.com


text:
> قالین بیر کتابین آدیدیر کی ایکی جیلد ده چاپ اولوب.کتابین ایچینده هوشنگ ابتهاج(سایه )نین نئجه یاشاماغینا خاطره لرین باخیشیندان باخیلیب . دؤنه لرله بو کیتابی اوخوموشام.بوردا دیر کی بو سوز آیدین لاشیر و یئنه ده اثبات اولور:شهریار بیر بنزر سیر شاعیردیر.بوکتابدا سایه شهریارین ایلک گوروشونده بئله دئییر:( ایلک دؤنه منله دکتر محمد امین ریاحی شهریارین یانینا گئتدیک , 1326 اینجی ایلده.فلاح دئییلن کوچه ده شهریارین پئشینه گئتدیک او آن شهریار اؤزو قاپینی آچدی من دئدیم : مهمان نخوانده می پذیری؟(چاغیرمامیش قوناق استه میرسیز؟)....)سایه نین باخیشیندا شهریارین بوتون ایشلری چوخ فرق لی و جذبه لی دیر. او شهریارا باخاندا چوخ زامانلار اؤزون ایتیریر .سایه دئییر:( شهریار منی گؤرمک همان منیم اونون بوتون غزل لرین ازبردن اولدوغومو بیر آز منله دانیشاندان سونرابیلدی بو مسئله یه گؤره حیران قالدی سونرا لار منی بیرینه تانیتدیراندا منی "سایه" یوخ بلکه بیر شعر تانیان معرفی ائدیردی) سایه شهریارین شعرین چوخ سئویر . شهریاردا بو مسئله نی بیلیردی . چوخ زامانلار ساعات لارلا ادبیات مسئله لرینین اوستونده دانیشاردیلار . اولموشدوکی دؤنه لرله سایه شهریارین وشهریار دا سایه نین شعرلرین نقده چکه .سایه بیر خاطیره دن دانیشیر:(بیرگون آلما (سایه نین حیات یولداشی) بیر بؤیوک قوناقلیق راهلامیشدی و50 ,60 نفر دعوت ائله میشدی . (او جمله دن حسین تهرانی , نادر نادرپور , فریدون مشیری , و... )بیر مفصل شام ضیافتین ده حاضیرلامیشدی . شهریار شام میزینین اوستونده اوتوراندان سونرا الین کتینا سالیب بیربوقچانی چیخارتدی.
منبع:نشریه دغدغه
دستمالین ایچینده بیر پارا قورو چؤرک وارایدی . آلما تعجب له باخیردی شهریارا . شهریار بیر آز دایاندی سونرا منه اؤزون توتوب دئدی: سایه جان من بیر درویشم . اجازه وئرسوز شاما ائله بو چؤرگی یئییم من بؤیله راحاتام . و شاما ال وورمادی) سایه نین نظرینده شهریارین لاپ یاخشی وجذبه لی شعرلرینیدن بیری "ای وای مادرم" شعری دیر . دؤنه لرله اونو اوخویوب آغلاییب . دورو اولماقی , عاطفه لی و آیدین دیلی:" او مرده است وباز پرستار حال ماست درزندگی ما همه جا وول می خورد هر کنج خانه صحنه ای از داستان اوست درختم خویش هم به کار خویش بودبیچاره مادرم...." سایه شهریارین بیر نئچه ایشلرینین تعجوبلی اولماغیندان دانیشیر . بیر آیری دونیا چکیلیر گؤزلرینین اونونده , بیر آیری یاشاییش. اویئرده کی شهریارین سئوگیلیسی اونو آتیر و گئدیر باشقاسینلا ائولنیر .سایه نین ان اؤنملی حیسی بو غزله اوردا آیدینلاشیر کی گوز یاشلارین ساخلایا بیلمه ییر دؤنه لر له اوخوسادا بو شعری..."ازتو بگذشتم و بگذاشتمت با دگرانرفتم ازکوی تواما عقب سرنگران ماگذشتیم وگذشت آنچه تو ما باکردیتو بمان بادگران وای به حال دگران"ایکی ایلدن سونرا سیزده به در آدیلا آدلانان گونده (طبیعت گونو) گؤرودوگو همان قیزی بیر اوشاق قوجاقیندا بئله یارادیر:"تو جگر گوشه هم از شیر گرفتی و هنوز من بیچاره همان عاشق خونین جگرم سیزده را همه عالم بدر امروز ازشهرمن خود آن سیزدهم کز همه عالم بدرم "شهریار سایه نین باخیشیندا چوخ عاطفه لی بیر اینسان دیر ویارانمیش خاطره لرینده . بئله نظره گلیر کی بوتون عالمه وصلدیر. سایه بیر ظریف لغتین دالیجا گزیر شهریارین وصفینده کی عین حالده واقعیتیده آنلادا.سایه نین سون گوروشو شهریارلا چوخ حزنلی و غملیدیر .باشقا بیر دونیا اینسانین گؤزلرینین قاباقیندا چکیلیر بیر غم ئسمی کیمین ودومان توتور هر بیر بوجاغی اورک چرچوه سینده .: ( نئچه ایللر دن سونرا حبس دن قورتاردیغیم زامان بیر نئچه نفرله شهریارین یانینا گئتدیک .شهریارین احوالاتی عادی روالدان پوزولموشدو.دؤنموشدوعادی روالی.نئجه کی شهریار هئچ بیر زامان عادی دئییل دی ..سون گون لریدی . وداع لاشماق زامانی یئتیشدی..بیربیر یولداشلارلا ال وئردی اوپوشدو..اوزومو چکیردیم دالا کی هامی چیخا ائشیگه..کی سون وداعلاشان اولام شهریارلا ..شهریار دئدی: سایه نی گتیرین قاباقا ..هانی سایه ؟گتیرین قاباقا..قوجاقلاشدیق..سایه جان ...شهریار جان...دکتر شفیعی و اونون یانیندا دورانلار چوخلو تعجوبله باخیردیلار...دلی لر کیمین آغلادیق...یاسلی لار کیمین ...دیری لر کیمین یوخ اولولر کیمین..آغلادیق..آغلادیق .. قونشولار ائشیتدیلر...گلدیلر..ائله بیلمیشدیلر کی بوردا بیراینسان اولدوکی بئله بیرشیون قالخدی..آقای فردی سونرالار منه دئییردی :سیز گئدن دن سونرا شهریارین گؤز یاشی هئچ دایانمادی ائله سؤیله ییردی : سایه جان...سایه جان... داها گؤرمه یه جه یم .داها گؤرمه یه جه یم...)سایه بئله "سایه جان" دئییر شهریارین دیلی له کی داش دا سوزه گلیر .داریخیر.دولور..نه گؤز لدیر شاعیرلرین دونیاسی واونلارین خاطره لری..اوردا کی هر بیر باخیشلاریلا بیر بیری لرینه مین لرجه غزلی,مین لرله سؤزو,مینلرله فاجعه نی ,مین لرله آجیلیغی آنلادیرلار ....نه گوزلدیر حیس لرین آل وئری بو دار تیجارتخانادا, بو آجی کسادلیقدا...."هنرنمی خرد ایام و بیش ازینم نیستکجا روم به تجارت بدین کسادمتاع خواجه شیراز"
:: برچسبها:


text:
بریز آب روان اسما به جسم اطهر زهرا
بشویم یکه و تنها ولی آهسته آهسته
آللاه نهنهمیز قبره اۆرهکده یارا گئتدی
دیلده یارا، قوْلدا یارا، باشدا قارا گئتدی
قلبی یارالێ، دردی نهان، گئتدی مزاره
آز عؤمر ائدیب، عالمده جوان، گئتدی مزاره
باخدێ حَسَینینه نیگهران گئتدی مزاره
قلبینده غمی گلمهدی آخر سانا گئتدی
تاب ائیلهدی هر لحظه غم-وْ-درد-ی-نهانه
اوْن سگگیز ایل عؤمرینده دؤنۆب قدّی کمانه
نیسگیللهری قالدێ بیزه بۇ ائوده نیشانه
هیجرینده بیزی سالدێ یانار اوْدلارا گئتدی
یاندێ قاپێمێز اوْندا کی اغیار آراسێندا
گۆل قالدێ اوْ ساعت ائلهبیل خار آراسێندا
پهلولری سێندێ در-وْ-دیوار آراسێندا
نیسگیللهرینی یازدێ در-وْ-دیوارا گئتدی
....
وردیم اوْلۇب هر لحظه و هر آن نهنهم ائیوای
قلبی یارالێ دیدهسی گیریان نهنهم ائیوای
گۆل جیسمی گئدهن قبرینه پئنهان نهنهم ائیوای
هیجرینده ملهر دؤرد بالا قالدێ آنا گئتدی
نوع مطلب :
برچسب ها :


text:
غوراق آدلی یولباشچی اؤلدی، ینه بیرغوراق آدلی یولباشچی یاسالارافغان طالب لارمونی بیلمگی گرک
طالب لارتوپاری نینگ غوراق آدداقی یولباشچی سی ملامحمدعمرافغانستان صلحی نینگ بولمغینه بولان امیدلاراؤنیم برروختینده اؤلدی شونده ایکی سانی اهمیتلی سونگغی بولسه گرک.بیری بویله گمان ادیلیورقیرقی ییل لاردان بأری افغانستانینگ ایشلرینده ال غاتیپ یؤرن اؤلکه لرینه ده بول گپلشیک لرینگ بیرینگیشلی بولمغینه ایسله مدیلرتاافغانستان ده اوروش وغان دؤکیش لیک سونگلاسه، نأمه اوچین دیسنگ هنیزانتک اولارده اوزاق وختلای مقصدلاری باروشول اوچینم ایسلأن یوق لاراؤزمقصدلارینه یتمک لیک اوچین افغانستان ده اوروش وغان دوکیلیش لیگینگ سونگلاپ صلح تامین بولسه، گپلشیک لرینگ ایکینجی تاپغیری باشلانمازدان بیرگون اؤنگ ملاعمرینگ اؤلن لیک خبری نینگ یاییلشی بول سؤزی بیان اتیور. ایکینجی دن طالب لارینگ تروریستی توپارغوراق ادداقی یولباشچی سی نینگ ایکی ییل اؤنگ اؤلن لیگی نینگ اؤستی آچیلماق لیغی بیلن که اول یااؤلدیرلیپ ویادام اؤزی اؤلیپ دیرآنگ لاری چاشیپ دیربیرنأچه لری تازه غوراق آدداقی یولباشچی سینه وفالی بولجاق لارنی اعلام ادیپ دیرلر.وینه بیرانتگی هنیزم شول آدمه اؤزلرنینگ وفالی لیغینده دورلارکه آی اس آی افغانستان ده اوروش وغان دؤکیش لیگی دوام اتدیریپ دوردی. بول یولباشچی نینگ اؤلیش لیگی که هیچ کیم اؤنی گؤرمأن دیر.وپاکستانینگ استخباراتی شونونگ آدیندان بویروغ لاری طالب لاره بریپ شولاری غان دؤکیش لیگه غیزیقدیریوراکن ، طالب لاره دام گنگس ادیجی تی ، طالب لارینگ اورته سینده ایندی افغانستان خلق لاری بیلن اوروشماق لیق سوال گؤیچدن دؤشیپ دیربلکیم ده تازه غوراق آدداقی یولباشچی سی نینگ سایلانمغی بیلن اولارنأچه توپارلاره بؤلینیش لیگه یوزمه یوزدیرلر. شول ایش سبأپ بولیپ دیربیرتایدان بیرنأچه لری افغانستان دولتینه طرف گلسه لر.وینه بیرانتگی داعشی اؤزلرینه سایلاسه لاروینه بیرانتگی هم پاکستان استخباراتی نینگ بویروغینه بویون اگیپ دورمغه مجبوردیرلار.
رسانه لارینه آیدیشینه گؤرأ، ملاعمربیلن ملامنصورینگ طرفدارلارنینگ اورته سینده که اولارینگ ایکیسی هم پاکستان استخباراتی نینگ یاسان یولباشچی لاری دیرلارآتیشیق واوروشلارباشلانیپ دیر. بویله بیردورموشینگ دوام ادیپ دورجاق لیغی آچیق بیرزاددیر.
ایندی طالب لارفکرادیپ اؤزلریندن سوراماق لاری گرک . اولارینگ باشلیغی نأحیل امیرالمؤمنین اکن ، که هیچ کیم اونونگ کسل لیگیندن ویااؤلن لیگیندن خبری یوق اکن. هیچ کیم اول کسل یاتیرکاباش اوجینه بارمان دیروهمده هیچ کیم اونونگ اؤلیسی نینگ اؤستینده آغلامادی . اونونگ جنازه سی نینگ اوقیلان لیغیندان هیچ کیمینگ خبری یوق ، همده نه اونونگ قبری ونیره ده گؤمیلن لیگی بللی بولمادی. اول اؤلن دن ایکی ییل سونگام طالب لاره شونونگ آدیندان گناه سیزخلق لارینگ اؤلدیریلمگینه فتوا لاربریلدی.
اگرده طالب لارده عقلی باربولسه وخدادان قورقیون بولسه لاروقیامت گون اینانیون بولسه لارفکراتسه لروبیلسه لرکه پاکستانینگ استخباراتی شولاری افغانستان خلق لارنینگ غارشی سینده اوروشمغه تیجه یورشولیالی که طالب لاره باشلیغی اؤزی یاساپ تی، ینه دأم شولیالی باشلیق یاسار، ولین ایشلیون شول آی اس آی دیر. ایندی ینه ده هرکیم تروریست لره یولباشچی سایلانسه ینه ده طالب لارینگ یولباشچی سی آدده آی اس آی بولار. افغانستان دولتی که گپلشیک لره باغلان امیدی ارأپ دیرسانیور.گرک طالب لارینگ توپارلارنینگ ایچینه گیرسه ده اؤلکه ده صلح بولماق اوچین اولاری بؤلک بؤلک اتمک لیگه خیرلانسه ، پاکستان استخباراتی بول تیزلیق ده افغانستان ده صلح بولمغه هیچم تیاردأل ، سونگ آنگشیرغان بولماق گرک وختی الدن برمک گرک دأل.


text:
خاطیره 1363 دوغوملو، یئنی توركجه یازماغا آلیشیب، ایلك اؤیكوجوكلریندن بیرینی بوردا اوخویورسونوز.
قادین كوچه ده اوینایان اوشاقلارین سسیله پئنجرهنین اؤنونده دایانیب اونلاری تاماشا ائدیر.
آرازهارایلاییر:
- گئت قاباغا یاشار ... پاس وئر ائلدارا ... هه وور ائلدار... گووووول!
ائلدار گول ووراركن، سئوینجیله بیر قوش كیمی قانادلارین آچیب دوسلارا ساری قاچیر.
اوشاقلار
شنلیكدن دولو های-كوی لریله ائلداری دؤرهلهییب سئوینجلی اؤپوشلرینی
اونون آلنینا یاغدیریرلار. قادین گولومسونوب باشین قالدیریب،آغیر بیر آه
چكهرك ایچهری گئدیب یاتاقجیق اؤزهرینده ایلهشیر و اومودون دوندوروجو
اللرین الینه آلیر، اونون بارماقلارین دوداقلاریندا گزدیررك "سنی سئویرم "
دئییر .
اومودون گؤزلری ایشیقلانیب ،یالنیز بارماقلاری یوخ، بلكه تام جیسمینه اود قالانیر سانكی!
كوچهده
های –كوی قوپور"یاشاسین ائلدار ...یاشاسین ائلدار". قادین یئنی دن
پئنجرهنین قاباغینا گلیر و ائلدارین آلقان اللرینی قالدیریلمیش گؤرركن
گؤزلرینده
غریب بیر حسرت یووا سالیر. اومود، هئیسیز اللرینی پئنجرهیه ساری
اوزاداركن، اسمهجه ایله یاتاقجیق اوزهریندن یئره دوشور. قادین اومودا
ساری سیچراییب، اونو باغرینا باساراق، تیترهیهن اللرینی الینه آلیب
دوداقلاریندا گزدیررك هؤنكورور:
-من سنه اؤیردهجه یم ،ذلیللیك، ساقیندیرماق دئییل، اوغلوم !
كوچه ده های-كوی قوپور، اومودون بؤینو اسیب، دوداقلاری قیفیللانیب، باخیشی پئنجرهیه، او اوزاقلارا دونور...
+0 بهین


text:
داوود اوغلی: تۆرکمنیستان اورتا آسیانینگ محوریدیر
داوود اوغلی: تۆرکمنیستان اورتا آسیانینگ محوریدیر
بیتاراپلیغینگ ۱۵-نجی ییللیغینی قوتلاماق اۆچین آشغابادا باران تۆرکیأنینگ داشاری ایشلری وزیری احمد داوود اوغلی تۆرکمنیستانی بؤلگأنینگ (منطقأنینگ)محوری دییپ تاناددی و اورتا آسیانینگ آوروپا- آتلانتیک بؤلگهسی اۆچین ایستراتژیک بیر یری بولاندیغینی نیغتادی.
روحیت کؤشگۆنده "پاراحاتچیلیغینگ، حوپسوزلیغینگ و گۆللأپ اؤسۆشینگ حاطیراسینا حیذماتداشلیق" کنفرانسیندا چیقیش ادن داوود اوغلی "تۆرکمنیستانینگ همیشهلیک تاراپسیزلیغی یوردونگ داشاری سیاساتینینگ دگیرمن داشیدیر" دیدی.
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلری وزیری ایکی دوغانلیق یوردونگ آراقاتناشیقلارینینگ بۆتینلهیین اؤسهندیگینی یاتلاتدی و بو اؤسۆشینگ ده دووام ادیأندیگینی نیغتادی.
داوود اوغلی بیاناتینی تۆرکمنچه تاماملادی و تۆرکمن حالقی و دؤولتینه بؤلگه و دۆنیأده آلیپ باریان آلادالاری اۆچین میننتدارلیق بیلدیردی.
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلری وزیری یکشنبه گۆنی تۆرکمنیستانینگ باشتوتانی قوربانقولی بردی محمدوف بیلن دوشوشیار و اوندان سونگرا ایکی دؤولتینگ داشاری ایشلری وزیرلری ۲۰۱۱-۲۰۱۲ ییللارینینگ حرکت پلانینا قول چکشیلرلر.
afrasiab
- Asteğmen
- عدد الرسائل : 480
العمر : 30
الموقع : دمشق - الحجر الأسود
العائلة التركمانية : oğuz Salur
تاريخ التسجيل : 12/03/2008
-


text:
ای دشت کربلا سنه اهل بلا گلیــر
بیر دسته دردمند آلا سندن شفا گلیر
آزاد اولوبدی ظلمیدن آزادگان عشق
دیدار یاره یار اورگینده یارا گلیر
قولاردا یوخ طناب آچیلیب بال و پرلری
اما اورکلری دوتولوب برملا گلیر
گئتمیش گئدنده ظلمیله بوغملی کاروان
فکرائتمه ایندی غمدن اولوبدور رهاگلیــر
محمل لراوسته دائرائدوبلرحسینیه
زینب او هیئت ایچره دیور اوخشاما گلیـر
چون آیریلاندا قارداشینا آغلیانمیوب
ایندی دویونجا قارداشینا آغلیا گلیـر
قیزلارقوشوب سیزیلتسینی ناقه زنگینه
امارباب آغلاموری بیصدا گلـــــیر
بوشدی رقیه نون یئری بو کاروانیده
دردی ائدوب ربابی غمه مبتلا گلیر
یتمیش ایکی شهیده دوتا اربعین بوگون
زوار اولوب عیال شه لافتی گلیر
زینب گوزآلتی قیزلاری بیربیرسایور گورور
ییرمی ایکی یتیمیدن اون بیربالاگلیر
لیلادلینده وردایلیوب اکبرین آدین
هرسوزباشی دیور آنان اولسون بالاگلیر
دوربیرسولان جماله باخ ای مه جمال اوغول
رنگیم ائله سولوب نظره کهرباگلــــــــــــیر
باشین دالیجا کوه و بیابان دولا نمو شام
عشقین ائدوبدی لیلینی مجنون نماگلـیر
چیخ پیشوازه دوت الیمی ناقه دن اَنیـــم
گورسونله لیلینون الین اکبر دوتا گلــــــیر
قوی داغلی سینم اوستونه قانه باتان باشی
اشکیله لیلی یاروه مرهـــــــــــم قویا گلیر
بیر آیری محمل اوسته چیخور گویلره فغان
کیمدور بو آغلیان سسی چوخ آشـنا گلـیر
هر دم دونور فراته باخور گوز یاشی آخور
سسلور فرات ، عترت خیرالنسا گلـــــیر
کلثومدور بو آغلیان عباســــون عاشقی
دوتموش الینده قانه باتان بیر لوا گلــــیر
یار عطرینی آلاندا مشامه او با وفــــــــا
سسلندی به به عطر گل مصطفی گلیر
یوز نهر علقمه دوتوب عباسی سسلدی
کی با وفا، باجون سنه اولسون فدا گلیر
آچ قانلی گوزلرین باجوون حالینی سوروش
گور سندن آیریلوب گئدوب هاردان هارا گلیر
شامه گئدنده قویمادیلار یاس دوتام او گـون
ایندی باجون بو چولده سنه یاس دوتا گلیر
ای سروسن سناندان آزالموش گوزومده نور
قبرین اودور که گوزلریمه خیرداجا گلـــــــیر
پرچم چکلّله قبرینه سردارلشکرین
کلثوم اودور مزاریوه پرچم سالا گلــیر
القصه ناقه دن توکولوب آل بوتراب
افغان اوجالدی نالیه ارض و سما گلیر
……………………………
گوزون آچ ای قوری یرلرده وئرن جان یارالی
باجون اولسون یارالی قلبیووه قربان یارالی
******
آیریلیق تیری یانان قلبه دگوب دلدی حسین
باغریقان گئتدی باجون قدی کمان گلدی حسین
بو گوزل قبر منه کعبه دن افضلدی حسین
بو مزار ایچره یاتوب اوچ گل خندان یارالی
********
اربعینوندی سنون آغلاماقا گلدی باجون
یاس دوتوب آهیله دل داغلاماقا گلدی باجون
اوچ پر اوخ یاره سینی باغلاماقا گلدی باجون
ائدرم گوز یاشیمی یاروه درمان یارالی
********
ساغالوبدور باجیوون باشداکی محمل یاراسی
عیبی یوخ قمچیلرین چکسه ده بیر ایل یاراسی
قمچیلر، یوخ باجیوی،یوردی حسین،دل یاراسی
دل یاراسی ائلییوب قلبیمی شان شان یارالی
یارالی جان یارالی جان یارلی
(اثر شاعر مرندی: کربلایی کریم نصیری)
احوالات اربعین حسینی – شعر ترکی آذری
ای دشت کربلا سنه اهل بلا گلیــر


text:
اطرافیمیزدا اولان
سوبایلارین چوخ آزی منطیقلی و مؤحکم سببلره گؤره سوبای قالماغی ترجیح وئریرلر و او
بیریلری بو شراییطی مجبوراً و یالانچی سببلره گؤره تحمّول ائدیرلر.
بو افرادین فورصتلره «یوخ»
دئمکلرینین اصلی عامیلی عادتلر و قورخولاردان قایناقلانیر. سیز ده اوخشار دلیللره
گؤره سوبایلیق عالمینده قالمیش اولساز, یاخشی اولار یاشاییشیزا بیرده باخاسیز و
منطیقلی دلیللر اساسیندا تازادان تصمیم توتاسیز.
ایشلهمگی حددن آرتیق
سئویرسیز؟
شاید ایشلهمگی او قدر سئویرسیز
کی ایش موفقیّتینی هر شئیدن اوستون توتورسوز.
بیر عیده وار کی قیرخ-اللی
یاشلارینادک میزلری اوستوندهکی پروندهایله یاشیرلار, گؤرهسن اونلار دوغروداندا
خوشبختدیلر؟
چارهسی نهدیر؟
سیز بیر خانیم اولساز کی ایندیهدک
بوتون یاشاییشیز ایشیز اولوب. قرار دئییل کی ائولنمک همن خانهنیشین اولاسیز.
اؤزوزه ائله بیر کیشی سئچمهلیسیز کی سیزین ایشیزی درک ائده و شراییطی نظرده آلا.
اگر ایستهمیرسیز کی یولون
یاریسیندا هم اؤزوزو و هم اونو نا اومید ائدهسیز, پس چالیشین کی سیزه گلن ائلچییه
هدفلر و شراییطیزدن دقیق تصویر وئرهسیز. و البته بو کیفایت ائلهمز. سیز اؤزوز ده
دگیشمگه حاضیر اولمالیسیز. سیز قبول ائلهمهلیسیز کی ائولَنَندن سونرا شراییط
دگیشهجک و قاباقکینا تای اولمایاجاق.
ائله ایستانداردلاریز وار
کی اونلاری دگیشمگه حاضیر دئییلسیز؟
شاید گلهجک یولداشیز بارهده
مؤحکم معیارلاریز وار کی اونلار سیزین اوچون حیاتی ساییلیرلار. احتیمالاً سیز
اطرافیزداکی کیشیلرین ایرادلارین گؤرورسوز و اورگیزده دئییرسیز کی من اولسام بئله
کیشی ایله ائولنمزدیم. و اوردان کی سیزین
ده ائلچیلریز همن بو یئر کورهسیندندیلر و اونلاریندا بوجور عیبلری اولا بیلر,
اونلارا «بلی» دئیه بیلمیرسیز.
چارهسی نهدیر؟
صؤحبت بیر عؤمور یاشاماقدان
گئدیر. حتماً سیزین معیارلاردان بیگانه بیرینه «بلی» دئیه بیلمزسیز. آما بو
معیارلارا گؤره تک قالماغی بوینوزا آلمامیشدان قاباق اؤزوزه و معیارلاریزا دیقّتلی
باخین.
اوّلده اؤز ضعفلریزی و
ایرادلاریزی نظرده آلین. سونرا سیزی بیر عؤمور تک ساخلایان معیارلاری اهمیّت
ترتیبی ایله یازین.
باخین گؤرون بو خصوصیتلرین
هانسیسیندان واز کئچه بیلرسیز. و هانسیلاری واز کئچمهلی دئییل. ایندی ائلچیلریزه
باخین. شاید اونلارین بیرینده منفی خصوصیتلرین نئچهسی اولا آما اونون شخصیتینین
اساس حیصهسی اولمایا. اوندا اولان بو خصوصیتلرین رنگی آز اولسا شاید یاخشی اولار
بو موریدده آرتیق دوشونهسیز.
دوستلاریزلا اولماق سیزه
کیفایت ائلیر؟
دوستلارسیز یاشایا بیلمهین
اینسانلار اوچون ائولنمک محدودیّت معناسیندادیر. اونلار قبول ائیله بیلمزلر کی
ائولنَندن سونرا, دوستلارینین دؤرهسینه خط چکمهلیدیلر.
چارهسی نهدیر؟
بئله بیر اینسان اولساز, ائولنمک
سیزه چتین گلر.
آما یاخشی اولار بیر مودّت
سونرانی دوشونهسیز. بو صمیمی دوستلار ها واختادک سیزینن اولاجاقلار؟ تجروبه نیشان
وئریب کی اینسانلاری بیر-بیرینه باغلاماغا داییمی و موشترک منفعتلر لازیمدیر کی
دوست گروهوندا بو مسأله دواملی اولماز.
البته ائولنمک دوستلاردان
قیریلماق معناسیندا دئییل.
داها یاخشی موقعیّت
آختاریرسیز؟
نظریزه بئله گلیر کی بیرینه
«بلی» دئمک او بیریلره «یوخ» دئمک معناسیندادیر و بونا خاطیر تصمیم توتانمیرسیز؟
شاید بئله گومان ائلیرسیز کی داها یاخشی فورصتلر قاباغا گلهجک و سیزین لیاقتیز
بوگونهدک اولان ائلچیلریزدن داها یوخاریدیر.
چارهسی نهدیر؟
داها یاخشی موقعیته قطعی حؤکم صادیر ائلهمک
اولماز. شاید سیزین حقّیز اولا و ایندیکی ائلچیلریزدن داها لیاقتلیسی اولا. آما
بیر آز منطیقلی باخساز گؤرهجکسیز کی اولا بیلر همان لیاقتلی ائلچی گله و سیز
اونداندا لیاقتلینی گؤزلهمک باهانیسنا اونا دا یوخ دئیهسیز!
اَن یاخشی اولماق فیکرینی باشیزدان آتین.
یازدیغیز اولویّتلره باخین و چالیشین او اساسدا اینتیخاب ائدهسیز.
بوندان کی بیر واقعیتی
بیلسین قورخورسوز؟
شاید سیزین و خانیوادهزین
چوخلی فرقی اولا. شخصی عقیدهلردن توتدی ایجتیماعی یاشاماق سبکلرینهدک.
خانیوادهنین سیزه پیشنهاد
ائلهدیگی ائلچی سیز دئیَن دئییل و سیزی تانییان آیری ائلچی خانیوادهزی تانیمیر.
نظزریزه بئله گلیر کی خانیواده تانیتدیران ائلچییه «بلی» دئسز بیر عؤمور یازیق
اولاجاقسیز و خانیوادهزی تانیمایان ائلچییه «بلی» دئسز خانیوادهزدن آیری و
اوزاق قالمالی اولاجاقسیز.
چارهسی نهدیر؟
کیریخمایین. ائولنمک بوتون
بیر پاکت کیمیدیر کی ایچیندهکیلرین بعضیسینی سئچه بیلمزسیز. سیزین دوستلاریز و
خانیوادهز و اونون دوستلاری و خانیوادهسی بو پاکتین ایچیندهدیر. ایستهسز کی
موفّق یاشاییشیز اولسون بو شراییطین هامیسی ایله اوز به اوز اولمالیسیز.
ائلچیلریزه خانیوادهزین
شراییطی بارهده دانیشین و فرقلری آیدینلادین. اونا دئیین کی خانیواده و رابیطهلریزی
ساخلاماق سیزه اساسلی اهمیتی وار و سیزین کناریزدا خوشبخت اولماق ایستهسه بو
فرقلری قبول ائتمهلیدیر.
بئله فیکیر ائلهمهیین کی
بو خط نیشان چکمکله اؤزوزو ارزیشدن سالیبسیز. عزیزلریزه و شراییطیزه وئردیگیز اهمیّت,
اونون نظرینده سیزین ارزیشیزی نئچه برابر ائلیر.


text:
آغجاقانادلار اولماسا
آغجاقانادلار اولماسا
یازان : عزیز نسین
اون یاشیندایکن بئله دئییردی:
- آه، بیر چانتام اولسا... آه، منیم ده او بیری اوشاقلار کیمی کیتابلاریم، اویونجاقلاریم اولسا!.. منیم ده رومانلاریم اولسا... اوندا گؤررلر، نئجه چالیشیرام. هئچ بیر شئییم یوخ. بئله نئجه چالیشیم من؟..
***
اون اوچ یاشینا گلینجه، او بیری اوشاقلار کیمی کیتابلاری، دفترلری، چانتاسی، اویونجاقلاری اولدو. آما هئچ جور چالیشا بیلمیردی.
- دوست-تانیشلاریم کیمی پالتارلاریم یوخ کی... -دئییردی. آنام، بابام، قارداشلاریم-هامیمیز بیر اوتاقدا یاشاییریق. بئله دار یئرده چالیشماق اولارمی؟ آه، بیر ماسام اولسا، اؤز باشیما بیر ماسام،بیر دولابیم. باخ، اوندا نئجه چالیشیلیر، گؤرسونلر...
***
اون سککیز یاشیندا اؤز اوتاغی دا اولدو.
- منیم یاشیمدا بیر اینسان هفته ده اون لیره بئله جیب خرجلیگی آلمازسا، نئجه چالیشا بیلیر؟ کیتابلار آلمالییام، شکیللر آلمالییام... آه، آه... اوندا بیلرم نئجه چالیشاجاغیمی...
***
ایسته دیکلری یگیرمی یاشیندایکن اولدو.
- آه، بو مکتبی بیتیرسه ایدیم... حیات باشقا، مکتب باشقا... فاکولته نی بیتیرینجه ائله چالیشاجاغام، ائله چالیشاجاغام، گؤرسونلر... ائله بیر اثر یازاجاغام کی... آه، آه، بو فاکولته بیر بیتسه...
***
ایگیرمی دؤرد یاشیندا فاکولته نی بیتیردیگی زامان بئله سؤیله ییردی:
- هئچ جور ایسته دیگیم کیمی چالیشا بیلمیرم. عاغلیم، فیکریم همیشه عسگرلیکده دیر... آه، بو عسگرلیگی بیر بیتیرسم، گئجه-گوندوز دورمادان چالیشاجاغام... چالیشمادان اثر اورتایا چیخماز. بیر اثر یازاجاغام، هر کس مندن دانیشاجاق. آه، بو عسگرلیک...
***
ایگیرمی آلتی یاشیندا عسگرلیگینی بیتیرمیشدی:
- چالیشا بیلمیرم کی... هئچ جور ایسته دیگیم کیمی چالیشا بیلمیرم. اثریمی یازا بیلمیرم. بو وضعیتده نئجه یازماق اولار؟ هر گون چؤرک پولو آرخاسینجا قاچیرام. اینسانین یاخشی بیر ایشی، بللی بیر گلیری اولماسا نه جور چالیشا بیلیر؟ آه، آه... بیر یاخشی ایش تاپسام، اثریمی یازماق اوچون هر گئجه صاباحا قدر چالیشاجاغام.
***
ایگیرمی سککیز یاشیندا ایش-گوج صاحیبی اولموشدو.
- چالیشا بیلمیرم، وسسالام! - دئییردی، نئجه چالیشیم بئله؟ اینسانین ایکی اوتاقلی ائوی اولمالیدیر. رادیوسو اولمالیدیر. آچارسان رادیونو، موسیقیدن ایلهامی آلاجاقسان... باخ او زامان دورمادان چالیش!.. آه، آه!.. بیر رادیو اولسا...
***
ایگیرمی دوققوز یاشیندا ایکی اوتاقلی بیر منزیل کیرایه یه گؤتوردو. بیر ده رادیو آلدی. آما یئنه ایسته دیگی کیمی چالیشا بیلمیر، ایللردن بری دوشوندویو اثرینی اورتایا چیخارا بیلمیردی.
- آه، آه!.. دئییردی، بو یالنیزلیق وار ها، بو یالنیزلیق... سانکی بو سینه مین ایچی سونسوز، دیپسیز ماغارالار کیمی بومبوشدور... اینسان بو یالنیزلیق ایچینده نئچه چالیشیب دا، اثر یازا بیلر؟ بیر اینسانی، چالیشماغا هوسلندیرن، شؤوقلندیرن، زورلایان بیر قوووه اولمالیدیر. کیمین اوچون چالیشاجاغام؟ کیمدن روحلانیب دا اثر یازاجاغام؟ آه، آه... ائی عشق، هاراداسان؟..
***
اوتوز یاشیندا عاشیق اولدو. هم سئویر، هم سئویلیردی. آما ایللردیر دوشوندویو او بؤیوک اثرینی هئچ جور یازا بیلمیردی.
- عشق گؤزل شئیدیر، دئییردی، گؤزل اولماسینا گؤزلدیر. آما ائولنمه دن چالیشماق اولارمی؟ بیر ائولنسم، او زامان حیاتیم قایدایا دوشر، ایسته دیگیم کیمی چالیشارام. ائولنمک ده آسان دئییل. آه، آه، بیر ائولنسم... بیر دقیقه می بئله بوش کئچیرمرم، دایانمادان چالیشارام.
***
اوتوز ایکی یاشیندا ائولندی. خوشبخت ایدی، آما اثرینی هئچ جور یازا بیلمیردی. چونکی حاقلی سببی واردی.
- دولانماق دردی میندی چیگینلریمه. چؤرک پولو اوچون قاچماقدان اؤز ایسته دیگیم کیمی چالیشماغا واختیم یوخدور کی... اثر یازماق اوچون، اینسانین بوتون زامانینی او اثره وئریب، چالیشماسی گرکدیر. او دا بو پوللا اولماز.
***
اوتوز آلتی یاشیندا قازانجی آرتمیشدی. آرتمیشدی، آما بیر اؤزونو دینله یک:
- ایکی اوتاقلی بیر منزیل... اوتاقلار دا کیچیکدیر. اوشاق-موشاق سس-کویو ده بیر یاندان... اینسان بو سس-کویون ایچریسینده اثر یازا بیلرمی؟ آه، آه... بئله دؤرد-بئش اودالی بیر ائوه چیخسام، ائله چالیشاجاغام، ائله چالیشاجاغام...
***
اوتوز سککیز یاشیندا بئش اودالی بیر ائوه کؤچدو. هئچ جور اثرینی یازا بیلمیردی. چالیشا بیلمیرسه، تقصیر اونون دئییل کی...
- شهر ایچینده کی بیر ائوده اینسان نئجه چالیشا بیلر؟ بو گورولتو ایچینده گل بیر چالیش دا... اثریمی یازا بیلمک اوچون سسسیزلییه، اؤزومون ایستیراحتیمه بیر احتییاج وار. بورا، توز، تورپاق، گورولتو... اولماز بورادا. آه، آه... بئله ساکیت، سسسیز بیر ائوه کؤچسم، ائله چالیشارام کی... ایچیمده چالیشماغا قارشی درین بیر سوسوزلوق وار.
***
قیرخ یاشیندایکن، تام آختاردیغی کیمی، سسسیز بیر یئرده گؤزل منظره لی، گئنیش بیر ائوه کؤچموشدو. ایسته دیگی کیمی چالیشا بیلیردیمی؟ خئیر. چونکی:
- آه، آه... دئییردی - اینسانین ائوینده گؤزل اشیالار اولمازسا، دیوارلاردا دیرلی تابلولار، بؤیوک بیر یازی ماساسی اولمازسا، ظریف گؤزللیک اشیالاری، انتیق اشیالار اولمازسا، راحات اوتوراجاقلار، یومشاق خالیلار اولمازسا، نئجه چالیشا بیلر؟ گؤزل اثر اورتایا چیخارماق اوچون اینسانین گؤزو ذؤوقلو شئیلر گؤرمه لیدیر. کلاسسیک موسیقی واللاری اولمالیدیر. بیر یاندان گؤزون، بیر یاندان قولاغین ذؤوق آلارکن، سن هئچ دایانمادان چالیشاجاقسان. آه، آه... بو ایسته دیکلریم بیر گون اولاجاقمی، یا رببیم... ائله چالیشارام کی...
***
قیرخ ایکی یاشیندا تام ایسته دیگی کیمی راحات، گؤزل، دیرلی اشیالارا دا قوووشموشدو. اگر یئنه ده هئچ جور اثرینی یازا بیلمیرسه، او نه ائتسین؟
- آه، آه، دئییردی، منیم حالیمی بیر بیلسه ایدینیز. پول دردی، دولانماق سیخینتیسی چکمیرم. آروادیم منی خوشبخت ائدیر. اوشاقلاریم دا یاخشیدیرلار... ائویم گئنیشدیر، راحاتدیر، منظره سی ده گؤزلدیر. چوخ دیرلی، باهالی اشیالاریم دا وار...، بول-بول زامانیم دا وار. آما بو آغجاقانادلار، یوخمو، آغجاقانادلار... هئچ جور راحاتلیق وئرمیرلر کی، اوتوروب چالیشام. منیم حالیم نئجه اولاجاق؟ ندیر بو آغجاقانادلاردان چکدیگیم؟ آه، آه...، بو آغجاقانادلار اولماسا، من بیلیرم نئجه چالیشاجاغیمی... آما نه ائدک کی، آغجاقانادلار قویمور. هئچ جور اثریمی یازا بیلمیرم. گوندوز آغجاقانادلارین الیندن یاتا بیلمیرم کی، گئجه لری چالیشیم... پنجره لری قاپاتسام ایستی اولور. پنجره لره پرده چکسم، چیرکین اولور. قیشدامی چالیشیم دئدینیز؟ قیشدا آغجاقاناد اولماز، دئییلمی؟ آه، آه... آغجاقانادلار دا اولماسا من نه ائدردیم، بیلمیرم کی؟...
***
ایندی قیرخ ایکی یاشندا اولدوغو اوچون داها بیزیم اوندان اومیدیمیز قیریلمادی. البتته، بیر گون آرادیغی راحاتلیقلارا چیخاجاق، نفس آلمادان چالیشیب او بؤیوک اثرینی اورتایا چیخاراجاقدیر.
کؤچورن : عباس ائلچین


text:
آمئریکانین ۴۵-جی پرزیدنتی دونالد ترامپی آندیچمه مراسمی و ایلک قانونلارین ایمضالانماسی ایله امرلرین وئریلمهسیندن سونرا محاکیمه ائتمک لازیمدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو روسییا فدراسییا شوراسینین خاریجی علاقهلر کومیتهسینین صدر معاوینی آندرئی کلیموو بیلدیریب.
"آندیچمه مراسمی کئچیریلهجک، ترامپ ایلک قانونو ایمضالایاجاق، ایلک امرلری وئرهجک، بوندان سونرا اونون هدفلرینی آنلایاجاغیق. باراک اوبامادان فرقلی اولاراق، ترامپ موختلیف سیاسی لاییحهلرله مشغول اولمایاجاق. آمئریکانین صنایع و اینتللکتوال دؤولت کیمی گوجونو برپا ائتمهیه چالیشاجاق. او، آمئریکالی وئرگی اؤدییجیلرینین آرخاسیندان قربین لیبرال دیرلرینی حیاتا کئچیرمک نیتینده دئییل"، - کلیموو قید ائدیب.


text:
آیدین شافاق 188
بو دانیشیق تبریزده یاشایان ده یرلی موسیقی چی، اوستاد آشیق «چنگیز مهدی پور»لا، شنبه گونو 26 / دسامبر/ 2015ینجی ایلده آیدین شافاق ایچین آپاریلیب. بو دانیشیق اوزون و مفصل اولدوغو اوچون، آیدین شافاقین 182 –نجی سایی سیندان باشلاییب، بو سایی دا سونا چاتیب.
دانیشیق آپارانلار: ترانه ناظری، لیلی خاقانی
یئددینجی و سون بؤلوم
اوستاد،دئدیینیز اوتوزدان آرتیق خاریجی اؤلکه لرده اولان کنسرتلرینیزدن استقبال نجور اولوب؟ فقط ایرانلی لار گلیب لر یوخسا او اؤلکه لرین اؤز وطنداشلاری دا وار ایدیلار؟
بعضی کنسرتلر وار دوولت تدبیری اولدوغو اوچون ایران طرفیندن دعوت اولونور؛ خاریجه لی ده گلیر آمما او قدر یوخ. بعضا ده کنسرتلریمیز اولور کی میثال اوچون چین ده هئچ ایرانلی یوخویدو هامیسی اورالیدی. یا ژاپن دا هئچ ایرانلی یوخویدو. کلمبیا دا کی کنسرتیمیزده ایرانلی چوخ آز یالنیز بئش آلتی نفرایدی. بیزه کلیسادا کنسرت قویموشدولار 1500 نفر آدام گلمیشدی، هامیسی دا موسیقی طلبه لری ایدی. چوخ یئره گئتمیشیک ایرانلی چوخ آز اولوب. هلندده دورت گون کنسرتیمیز واریدی، هر گون 500 نفر وهئچ ایرانلی یوخویدو. اکثر یئرلرده خاریجی تاماشاچیلار چوخ اولوب. بعضی برنامه لرده ده بیزی آذربایجانلی لار دعوت ائلییبلر؛ مثلا سوئدده آذربایجانلی لار اؤزلری اوچون برنامه قویموشدولار؛ اوردا خاریجه لی آز ایدی. باکی دا و ترکیه ده اکثرا اورانین اؤز آداملاری اولوبلار.
تبریزده بیر ایجرا واریدی «اوزان موسیقی قوروپو» آدیندا، کوراوغلو مووضوعوندا، سیزین قوروپوزون اعضاسی اوردایدی؛ آمما سیز یوخویدوز. اونلار دالغا قوروپوینان بیر دیلر؟
او قوروپون رهبری «فرمان فرضی» منیم طلبه م ایدی. آشیق محبوب بیزیم قوروپدا اولمادیغی اوچون، منیم ایسته ییمین اساسیندا او کنسئرتی قویدولار. اونلاریندا چوخو دالغا قوروپونون عوضوولری ایدی. ریتم یا پرکاشن چالان مهران ایدی، ساز چالان روشن ایدی، اوخویانلار آشیق محبوب و نوروز ایدی. اونلارین ایکی گئجه کنسئرتلری اولدو. بیر گئجه سی اورمودا سرطانلی اوشاقلار ایچین کنسرته مندن سؤز آلمیشدیلار. صاباحیسی دا چون تهران دا 60 اؤلکه نین سفیرلرینه بیر مراسیم قویموشلار، بو سبب دن او ایکی گونو تبریزده اولا بیلمدیم.
بو موددت ده دالغا قوروپو چوخ اوغورلار الده ائده بیلیب، اونون باره¬سینده ایستر اؤلکه داخیلینده، ایستر باشقا اؤلکه لرده چوخ موباحیثه لر اولوب، آیری اؤلکه لرده ایشلریمیزه گؤره، موسیقیمیزه گؤره چوخ گؤزل دانیشیقلار اولوب. من بو قوروپون گؤردویو ایشلر و قویدوغو تاثیرلر باره سینده سیزه بیر قیسّا بیلگی وئرمیشم. میثال اولاراق دالغا قوروپونون تاثیرینده باکی دا نئچه آشیق قوروپو یارانیب. اون اون بش گون اؤنجه «محرم قاسیملو»ایله تلفون دا دانیشیردیق و او دئییردی: «دالغا قوروپو بئله بیرایش گؤروب کی اونون یولو گئتدیکجه داوام ائدجک، دالغا قوروپو چوخالیر، بو سیزین چکدییینیز زحمت لریزین تاثیریندندی». منده ایشلرین بئله گئتمه سینه چوخ سئوینیرم و اینانیرام کی بیزیم میللتیمیزه عایید اولان و هیچ کیمسه نین ایدیعاسی اولا بیلمیین، آشیق موسیقی¬میز دونیادا، گئت-گئده اؤزونه یئر آچا بیلیر.
آمما چوخ تاسف کی بیزیم خالقیمیز اؤز موسیقی سینی هله اولدوغو کیمی تانییا بیلمه ییب. بیزسئرچه نی بزه ییب بولبول یئرینه ساتدیقلاری بیر زامان دا یاشیییریق. بیزیم بو گؤزللیک ده موسیقی میزی خالقیمیزا تانیتدیرماقا رسانه میز، او جومله د ن رادیو تلویزیونوموز اولماییب. باکی دادا کی آشیق صنعتی اوتوز قیرخ ایلدیرکی گئت گئده گئرییه دوغرو حرکتده دیر. چونکو اونا علمی باخیلماییب، هله ده چایخانا مدنییتی اونا حاکیم دی. چوخ حئییف کی اؤز خالقیمیزین ایچینده ده بو صنعته باخیشلار چوخ پیس اولوبدو و بو جهتدن میللت بو موسیقیدن فاصله توتوب. اینانین چوخ سؤزلر ائشیتمیشم. بیر دوستوم منه دئییردی: «سیزین بو ایشینیزی ائشیدنده منه چوخ گولملی گلیردی. سی دی نیزی آلمیشدیم قویموشدوم قالیردی هیچ قولاخدا آسمیردیم. بیر گون موسیقینیزی ائشیتدیم گؤردوم اوندا بیر شیئی لر وار. یاواش یاواش قولاغ آسدیم. ایندی ائله اولوب کی من دالغا قوروپوندان باشقا آیری موسیقی یه قولاغ آسا بیلمیرم!»
سون سؤالیم اولاراق، کانادایا گلن زامان مونترال دا کنسرت قویموشسونوز. خاریجی اؤلکه لره کؤچمک قصدینیز وارمی؟
تورونتودا دورد برنامه میز اولدو. مونترال دا بیر گون آذربایجانلی لار توتموشدولار. دورد آی کانادا دایدیم و چوخون تورنتودا قالدیم. ایکی دفعه مونترالا گلمیشم بیرینده اوچ دورد گون، بیرینده اون گون قالمیشام. اون گون ده ونکوور ده اولموشام. کنسرت لریمیز ونکوورده، تورونتودا، بیرگونده مونترالدا اولوب.
او زامان کانادایا گلنده نظریم اوردا قالماق ایدی؛ آمما قالمادیم. ایندی چوخ سئوینیرم قالمامیشام. چون اوندان سونرا بوردا چوخ بؤیوک ایشلر گؤردوک. کیتاب لاری یازدیم، دالغا قوروپونو تاثیر قویان یئره یئتیردیم؛ شاید اؤزومه یا اوشاقلاریما یاخجی اولئیدی، آمما بوردا گؤردویوم ایشلری اوردا گؤره بیلمزدیم.
البته بیزیم شرایطیمیزه گؤره حتی آمئریکایادا گئتمک ایسته سئیدیم چوخ راحات گئده بیلردیم. هونرمندلره اقامت وئرمه شرایطلری راحاتدی. آمما داها بوردا موسیقی مکتبی آچمیشام. حقیقت بودور کی گئتمک راحات دی. دولت ائله ایسته ییر بیزیم کیمی آداملار چیخیب گئتسینلر؛ آمما او زامان تبریزده داها هئچ کیمسه قالمیر. دئییرم بوردا هله الیمدن بیر ایشلر گلیر اونو ائلییم. احساس ائله ییرم ایندی تبریزده بو گونکو شرایط ده قالیب خدمت ائتمک چوخ اؤنملیدی. بیلمیرم... شاید ده بیز بیر آز چوخ مسئولییت احساس ائدیریک، شاید ده هئچ اوجور دئییل...!
اوستاد بیز بیلیریز سیزین باشینیز چوخ چوخ شولوغ دی، بونا راغمن، بو وقتی بیزه وئردییینیز ایچین سیزدن چوخ تشکور ائدیریک.
قیش گلدی...
شاعیر: علی شهودی
قیش گلدی گینه شاختا سیریخ هریانا چکدی/ بوزدا سوزالان گول چیچگی یان یانا گئتدی
کهلیگ هاواسی کند اوشاغین کؤشنه چکدی / قیبراقدا آتین میندی داغا جیرانا گئتدی
قیش گلدی گینه توی بساطین قوردولا کتده / گولگز قاسیما، گولصبادا سلمانا گئتدی
قیش گلدی گینه دَیدی سویوق اهل وعیاله / یارانه و ماهانه داوا درمانا گئتدی
قیش گلدی گازول دوندی سو دوندی هاوا دوندی/ شاختا شوتونا نم نئچه یوز گولخانا گئتدی
زویدی کلعلی دَیدی یئره اومباسی چیخدی / فریاد وفغانی یازیغین هریانا گئتدی
باخ! چیخدی سینیخچی قاپیسی لولووا سیندان / از بس کی ایاقلار زویوب نـودانا گئتدی
هی سؤیله دیلر احتیاطی وئرمیون الدن / آشدی گینه ده چوخلی ماشین یرقانا گئتدی
مین یول دئدیلر قار یاغیر اوغلان چؤله چیخما / زنجیرسیز، آغا گردنه حیـرانا گئتدی
باخسان آغانین یوخ تایی الحق دلی لیگده / وار ایفتیخاری مئیدانی بیر فرمانا گئتدی
یوللار شیره بوزدی، گازا باسماخطری وار! / باش وئردی کؤنز اوغلی کؤنز شیـطانا گئتدی
گؤردوم دونن اعلامیه سین باشدا یازیبلار / افسوس! الیمیزدن بیزیم اوبیردانا گئتدی
باخ! گؤرنه گئدیر ایسکی پیام دا، سِئوِر اوغلان / تنبل ده قاری داغدا گؤروب یـورقانا گئتدی
قوخدی کورویه قار، دییه لر قار کورویندی / ییخدی ده ده نین دام دووارین زیندانا گئتدی
بو شاختادا وار چوخلی شرافتلی آدام کی / زحمتله چؤرک تاپماق اوچون مئیدانا گئتدی
قیشدا سوواراندا داواری گئتدی قویون یاد / مال بیر یانا گئتدیکجه ایمان مین یانا گئتدی
افسوس! قدیم دب لریمیز اوُلدی فراموش / هیهات! قوشولدی هامیسی دستانا گئتدی
نه تندیر اسر قالدی نه کورسو تووو، الدن / باشدان دیبه اولدی هامیسی ویرانا، گئتدی
گاز یاخچی دی آمما گینه ائولرده گؤرورسن / سس سیز بوغولوب چوخلاری قبریستانا گئتدی
ایستیردی سویوق دیمه، منی سالسین ایاقدان / چوخ گلدی قره قورخی منه خورتانا گئتدی
ایشدیم او قدر دمنمه لی، چیخدی جانیمدان / کوُر پشمان اولـوب گلدی الیمدن جانا، گئتدی
یای وارهله قیش واردی چوخ ایش واردی برادر / فیکر ائیلمه ایشلر دوزلیب میزانا گئتدی
قیش گلدی گینه پخله ساتانلار ایشه دوشدی / چوخلاری بو یولدان قازانیب آلمانا گئتدی
جئیران داغینا چیخدی گینه قیمت ارزاق / میلّت گینه ده دوز یولونی یان یانا گئتدی
اینصافسیز آدام اولدی کؤمور تک اوزی قاره / اینصافی اولان محکمه ی ویجدانا گئتدی
تبریزده دونن یازدی بو اشعاری «شهودی» / امواجه سوار اولدی بویون تهرانا گئتدی


text:
گپله شیکلر
تۆرکیه
تۆرکیأنینگ ۵ عسگری الباب دا شهیت بۇلدی
هۆجۆمینگ ترور قوراماسی داعش تاراپیندان قورالاندیغی حابار بریلدی
تۆرکیه ایران حالقینا دویغوداشلیق بیلدیردی
تۆرکمن- تۆرک دۆنیأسی
آذربایجان: قانلی یانوار حاطیرالانیار
قانلی یانوار (قانلی ژانویه) واقاسیندا آذربایجان تۆرکلری قاهرامانلیق دستانینی یازیپدی.
آذربایجان تۆرکیأ ۴۳.۸ میلیارد مکعب متر طبیغی گاز ساتدی
آذربایجان اؤتن میلادی ییلیندا ۴۱ میلیون تن نبیت، ۲۹.۴ میلیارد مکعب متر طبیغی گاز اؤندۆردی
ایقدیصادیهت
آننا گۆنی ۱ بهمن ۱۳۹۵ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۳,۸۲۲۰ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۳,۸۲۲۸ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار
پنجشنبه گۆنی ۳۰ دی ۱۳۹۵ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبول دا هر دلار ۳,۷۹۱۲ تۆرک لیره سیندن ساتیلیار و ۳,۷۹۱۷ تۆرک لیره سیندن ساتین آلینیار
چهارشنبه گۆنی ۲۹ دی ۱۳۹۵ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبول دا هر دلار ۳,۷۹۳۶ تۆرک لیره سیندن ساتیلیار و ۳,۷۹۵۱ تۆرک لیره سیندن ساتین آلینیار
دۆنیأ
ایران: پلاسکودا حالاص ادیش ایشلری دۇوام ادیأر
تهران ینگ شأهِر حأکیمی قالیباف یانغینی سؤندۆریش تۇپاریندان اینگ آز ۲۰ آدامینگ اؤلِندیگینی بیلدیریپدی
باتیر اؤردِک
استرالیادا سیمبیو آدلی میللی پارکدا بیر اؤردک ۱۲۶ کیلوگرام آغرامینداقی یوماترا قاپلانگی بیلن اۇینایار
مدنیت، صونغات و اسپورت
روس سیاحاتچیلار یانگاداندان تۆرکیأ گلیأر
بو بیله له شیک تۆرکیأ گلیأن روس سیاحاتچیلارینگ سانی نینگ ۲۰۱۵-نجی ییلا گؤرأ ۲ اِسسه یۇقارلاندیغینی بیلدیردی
پروگراممالار
أردۇغان: فلسطین مسئله سینه ایه بۇلماق مسلمانلارینگ اۇرتاق مسئله سیدیر
قالین: دابقینگ آلینماغی داعشینگ یۇیولان ایدئولوژیسینا آغیر ضاربادیر
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیق دیوانینینگ ایش دۇلاندیریجیسینینگ اۇرونباسارینینگ دیلی صباح قازِتیندأکی ماقالاسی
هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار
قالین "دیلی صاباح" قازتینه "هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار" سؤز باشیلی ماقالا یازدی


text:
نازک خیال شاعر مرحوم ملا رستم ” مُخلص” قزل آیاقلی نینگ عمر یولی بیلان باغلان شیقلی بیر غیسغه جه معلومات
ملا رستم ” مُخلص “ دولت یار ” مخدوم ” اوغلی ، دولت یار ” یحیی ” اوغلی ، یحیی ” محمدسید” اوغلی ملا رستم ” مُخلص “ قزل آیاق لی لبابینگ قزل آیاق اوبه سینده (۱۳۰۹) هـ ش بیرمونگ اوچ یوز دوقوز لانجی هجری شمسی ییلینده چهار شنبه گونی بیر روحانی مشغله ده دنیا اینیار ، ومرحوم ملا رستم ” مُخلص ” شول حقده آیدیب دور:
بیرمونگ اوچ یوز دوقوزلانجی آت ییلی
دنــــــــــــیا گلیب گوزیم آچدیم یرانلار
****
غم خانه گلدیم دیب داغلایوب دلی
گــوزیاشیمنی یره سا چدیم یرانلار
****
چهارشنبه گـــون برجِ جوزا آینده
گوزیم آچیب گلدیم غم سراینده
****
وطــــــــن توتدیم برخرابات جاینده
گاهی یانیب گاهی اوشدیم یرانلار
****
قــــزل آیاق ایلینده لباب یوردینده
انه دین اوغولیب آغلایوب شونده
****
رسول امت من الله غه بنده
یرا دانه تصـدیق اتدیم یرانلار
ترکمنستان روس لار طرفیندان باسلیب آلینندان سونگ ملا رستم ” مُخلص “ مهاجر بولوب افغانستان نینگ جوزجان ولایتی نینگ قزل آیاق اوبه سینه گوچیب گیلیور لار.
ملا رستم ” مُخلص ” باشلانغچ اوقولارینی مرحوم قزل آیاق خلیفه بابه نینگ مدرسه سینده مرحوم مولوی نیاز بیردی رحمة الله علیه نینگ یانیندان باشلاب دور، شول مدرسه ده ینه حرمتلی مولوی شهاب الدین سنگچهار یک لی نینگ یانیندان هم علم حاصل ادیب بیوک یوقاری اُوقیب لی علم حاصل ادیجی لرینگ سانیندا اوزینی تانیدیب دور ، سونگ شول مدرسه ده برناچه وغت درس بریجی حیثنده مشغول لانیور، ملا رستم ” مُخلص ” شعر وادبیاته آیراتین اونس بیریور. واول ( مُخلص ) تخلص ادینمک بیلان شعر یازماق لیغه مشغول بولیار. وغوشغی لر نینگ مضمونی بیوک درجه ده بولوب ترکمن خلقی نینگ دردلی واحساسلی شاعر لرنینگ جمله سیندان حساب لانیور.
مخلص بیر اولی مرتبه لی شاعر لردان بولیب اوغان ترکمن لرنینگ بیر گورنیکلی ادبیات چی سی وعالمی حساب لانیور، و اول همیشه ایل اولس نینگ سواد لی علم لی بولماق لیغی اوغرینده کوپ تلاش لر ادیب خلقی علم لی بولماق لیغه چاغریوردی . وایل اولس نینگ درد وغین چلیق گوریان لیغنی سوز بیلان بیرین بیرین بیان اتیور دی ، مخلص یاشایش ده غریب لیق وکمبغل لیق تکلیفنی کوپ چکیب وشونینگ اوچین دور کیم ، همیشه غریب ومسکین لرینگ گوون ایسلاک لارینی اوز غوشغی لرینده بیان اتیوردی ، وهمیشه عدل ، انصاف و انسان سویرلیک طرفنده دوریب ظالم وجابر لارینگ ، نادان و احمق لارینگ اتیون جبر وظلم لارینی غتتی تنقید اتیور ، ومرحوم مخلص اوز زمانیندا خلقی نینگ چکیان درد و الم لارینی آیدینگ و آچیق بیان اتیور دی ، ظالم ، قاتل و جابر لری برک تنقید اتیور دی و اولارینگ ظلم وستم لارینه باتور لیق بیلان یوزمه یوز غرشی لیق بیلدیریور دی ، شول سباب دان تالانگچی اوغری لار و شول زمان نینگ ظالم وستم گرلاری نینگ الیندان رحم سیز لیک بیلان شهید ادیلیور(۱۳۶۱) هـ ش .
ملا محمد رستم ” مخلص ” رحمة الله تعالی اویلی بولوب اوندان بیر اوغول واوچ قیز غالیور، ایدیلمان غالماسون ملارستم ” مخلص ” نینگ ( دیوان مخلص ) دان باشقه هم بر ناچه رساله لار یازیب دور :
رساله دوستی مخلص (( تصوف))
ترکمنی ضرب المثل لار
چابغه تیار بولان انشأالله تیز وغتده سیز عزیز لاره غوویشار. وینه هم بیر توپلام نی مخلص نینگ اوزی خوش خط ادیب یازدیریب تیار لان اکن لار ، اما بیر کشی شول کتابنی دیلاب آلیب دور تا شول وغت غچه امانت دیلاب آلان کتاب نی پس بران یوق اگر کتاب نی یتیران بولسه هم اظهار ندامت هم ادان یوق معلوم بولیور کیم ……………. شول سباب دان تاشول وغت غه چه چاپ بولمان غالدی و برچه ترکمن خلق لاری هم موندان بیخبر غالدی .
شول یتان کتابغه مخلص ناچه ترکمن شاعر لارینگ یازان تاپدی متل لار(چیستان) لارینی یازیب دی اول شاعر لار دان شیدائی ، شاه قندی ، ملا نفس وباشغه ناچه شاعر لار وفارسی چیستان لار دان هم ضمیمه ادان تی لار ، اول نایاب ترکمنی تاپدی متل لاری شاید شولوقت غه چه کوپ آدم لار اشدیب واوقیب گورمادیک بولسه لار. آخرده اسلاگیمیز شول که اگر قیسی کشی شول کتابنی تافیب اله گتریب (( مخلص زاده مکتبه)) سینه غوشرماق بیلان اولی سیلاغ لره اییه بولوب بیلار لار وکوپ هم منت دار بولجاق.
هرکیم اوز دیلنی بیلماک حقنده
اوز دیلنی بیلیب ماهــــــر بولمغان
باشغه نینگ دلینینگ یولین آنگلامز
اوزغــــــریب حالینه نظر سالمغان
گــدار یولین ساغ وسولین آنگلاماز
****
عاقـــل لار اول دان اوز دیلین بیلار
هرغوران سوزلاردان معنی لار آلار
نادان هــر دل دیار برچه دان غالار
هیچ مجلیسنگ قیل وقالین آنگلاماز
****
اوز دیلینده ســـــــــــوزین یرینه یتیران
باشـــــــــــــغه نینگ دلینی اله گتیران
بیلیم دار آدنی شـــــــــول دور گوتاران
نادان شول کشی نینگ حالین آنگلاماز
****
نادان احــــــــمق اوز دیلیندان عار ادار
آخـــــــــــیراوزین قوم خویشه زار ادار
نصــــــــــیحت سوزلارین دل آزار ادار
کامه ده غرق بولسه سالین آنگلاماز
****
” مخلص ” سوزدیار سن فکر ادیب گورگیل
خریدار تاپیلسه سونگره ســـــــــوز اورغیل
بولماسه خریداراوم ســــــــــوم اوتور غیل
ســـــــــــوزیوقماز لار سوز اقبالین آنگلاماز
مأخذ : دیوان مخلص
انترنت صحیفه سینه یوکلان : امین محمدی
yeget.blogfa.com
گورشلر:
You need to log in to vote. If you already had an account, you may log in here
Alternatively, if you do not have an account yet you can create one here.


text:
حورمتلی یولداشلاربوگون ائلیمیزن فولكلورون تئشكیل ائدن نئچه ائنچی یه بؤلونور،اونلارین بیری ده ائلیمیزین وآتالاریمیزین دیللرینده دولانان ناغیل قیسمی دیر. ائلیمیزده دولانان ناغیل چوخدووایندیه كیمی هله ده دیللرده دئییلیر،نئیسه، سؤیلیه بیلم تأسفله چوخ لاری كیتابلارایاییلماییب آرادان كئدمك ده دیروبو ائلیمیزین وارلیقینابویوك دپمه وورور. حورمتلی باخان لاربوبلاگدا،بیرائنچی ائلیمیزین ناغیل قیسمینه قوروب، سیزلری دعوت ائدیرم،آتابابالاردان ناغیلی ائشیدیب یانینیزدااولورسا آشاغیداكی ایمیله گؤنده ریب،بورادااؤزآدینیزنان یاییملانیب،گله جك ده توپلانیب بازارایولاناجاخ.
e-mail:rahimi.alishan@yahoo.com


text:
هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار
قالین "دیلی صاباح" قازتینه "هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار" سؤز باشیلی ماقالا یازدی
جمهورباشلیق دیوانینینگ اۇرونباساری و مطبوغات گنگهشچیسی ابراهیم قالین "دیلی صاباح" قازتینه "هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار" سؤز باشیلی ماقالا یازدی.
تۆرکیه هر آدام اۆچین حالقارا درجه سینده حۇوپلی بۇلان ترور قوراماسی داعش-ه قارشی گؤره شه قۇلداو بریأن بۇلسا، دۇستلاریندان و حیذماتداشلاریندان هم ادیل شۇنونگ یالی پ. ک. ک و فتؤ قارشی گؤره شده قۇلداوا قاراشماقدا ماملادیر.
15-نجی ایولدا قان دؤکۆشیکلی آغدارلیشیق سینانشیغینی باشدان گچیرن تۆرکیأ ایندی پ. ک. ک، داعش و فتو حۇوپونی باشدان گچیریأر.
تۆرکیأنینگ دۇستلارینینگ و حیذماتداشلارینینگ تۆرکیأنینگ حۇوپسوزلیغینا اؤز یورتلارینینگ حۇوپسوزلیغی یالی أهمیت برمه گی و تۆرکیأ قۇلداو برمه کلری اۇلارینگ بأهبیدینه دیر.
تۆرکیه اۇنلارچا ییلدان بأری ترور قوراماسی پ. ک. ک قارشی گؤرهشیأر. گچمیشده آلینیپ باریلان یالنگیش سیاساتلار ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ گۆیچلِنمهگینه سبأپ بۇلدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان باشوزیرکأ یاراغلی گؤرهشینگ اۇرتادان آیریلماغی اۆچین اولی باشلانغیچلار اتدی و سیاسی تایدان اولی حۇوپی باشدان گچیردی.
کۆرت ایلاتینگ کؤپچۆلیکلهیین یاشایان یرلرینه قۇیلان مایاقۇیوملاری آرتدیردی. کۆرتچه قاداغانچیلیغینی آییردی و ادیل تۆرک رایاتلاری یالی کۆرتلره دنگ حقوقلیلیق بردی.
چؤزگۆت اتابی حؤکمۆنده بیلینیأن اِتاپ پ. ک. ک نینگ یاراغسیزلانماغینی ماقصات ادینیأردی. اِمما پ ک ک یاراغسیزلانماغینگ یرینه و توسساغداقی یۇلباشچیسی عبدالله اؤجالان دان گلن چاغیریشلارا قارامازدان ترورچیلیقلی هۆجۆملرینی یۇقارلاتدی.
کۆرتلرینگ حالقلارینگ دموکراتیک پارتیاسی چؤزگۆت اِتابینا قۇلداو برمهک واداسی بیلن مجلیسه گیردی، اِمما چؤزگۆت اِتابینا قۇلداو برمهگینگ یرینه پ. ک. ک نینگ مطبوغات گنگهشچیسی یاغدایینا گلدی. پ. ک. ک نینگ حیاناتچیلیقلی هۆجۆملرینی یازغاریپ هم بیلمهدی.
ح. د. پ، پ. ک. ک نینگ یاراغسیزلانماغی اۆچین هیچ حیللی تاغاللا اتمهدی، ترسینه پ. ک. ک حاقینداقی تانقیدی بِللیکلره قارشی چیقارماغی و أردۇغانی تانقیت اتمهگی سایلاپ آلدی.
پرزیدنت أردۇغان بیرنأچه گِزهک چؤزگۆت اِتابینینگ ساقلاناندیغینی و پ. ک. ک یاراغینی تاشلان حالاتیندا اِتابینگ یانگاداندان باشلاپ بیلینجِکدیگینی بیان اتدی.
شو گۆنکی گۆنده باشدان گچیریلیأن واقالار پ. ک. ک نینگ اساسی آلاداسینینگ کۆرت مسئلهسینی چؤزمهک دأل، ایسهم ترور قوراماسینی قانونیلاشدیرماقدیغینی گؤرکِزیأر.
پ. ک. ک نینگ و سیاسی وکیللرینینگ کۆرت مسئلهسی حؤکمۆنده هؤدۆرلهیأن زادینینگ کۆرلترینگ اساسی مسئلهلری بیلن هیچ حیلی آراباغلانشیغی یۇقدیر.
بیزینگ هم تۆرکلر هم ده کۆرتلری اؤلدۆریأن پ. ک. ک مسئلأمیز یۇق. پ. ک. ک دینگه گچن هِپدأنینگ دۇوامیندا دیاربکر، وان، الازیغ و بیتلیس ولایاتلاریندا بمبا یۆکلهنِن اولاغلار (ماشینلار) و یۇلا دوزاقلانان بمبالاری بیلن قوران هۆجۆمینده اۇنلارچا عسگر بیلن آسودا ایلاتی اؤلدۆردی.
تۆرکیه اوروپا یورتلارینینگ و آمریکانینگ پ. ک. ک نینگ نأحیللی قورامادیغینی گؤرمهکلرینی و پ. ک. ک نینگ ترورچیلیقلی هۆجۆملرینی اِممالار یادا اگِرلر بۇلمازدان یازغارماقلاری اۆچین، قوراما اوروپالی کأبیر قورامالار تاراپیندان بریلیأن مادّی کؤمِکلرینگ اۆزۆلمهگی و پروپاگاندا ایشلرینینگ ساقلانماغی اۆچین تاغللا اتمأگه مجبوردیر.
سوریهده داعش-ه قارشی گؤرهش باهاناسی بیلن پ. ک. ک نینگ سوریهدأکی بؤلۆمی پ. ی. د و اۇنونگ بیر بؤلهگی ی. پ. گ-أ قۇلداو برمهک اولی یالنگیشلیقدیر حتی بو استراتژیک تادیان هم اولی یالنگیشلیق حؤکمۆنده قابویل ادیلمهلیدیر.
پ. ک. ک سوریهده ایچرکی اورشی ترورچیلیقلی آکسیالارینی دۇوام اتدیرمهک اۆچین اولانیار.
سوریه اورشوندا اسده تابینلیقداقی گۆیچلر دمشق و حلب شأهِرلرینینگ باشدا دورماغیندا یوردونگ دؤرت بیر یانیندا زنانلار و چاغالار بیلن بیرلیکده آسودا ایلاتا هۆجۆم قوراماغا دۇوام ادیأر.
دۆنیأ یورتلاری دیمماغا، اسد بۇلسا اؤز حالقینا ظلم اتمأگه دۇوام ادیأر. سوریه اورشونینگ ایکی آژدارهاسی سوریأنینگ حؤکۆمِتی بیلن ترور قوراماسی داعش؛ بیری بیریندن پیدالانیار.
سوریهدأکی اورش قوتارمازدان داعش حۇوپونی دۇلولیغینا اۇرتادان آییرجاق چؤزگۆت یۇق و اسد وظیپهسیندن چکیلمهزدن هم بو اورش قوتارماز.
سوریه بیلن 711 کیلومترلیک سرحدی پایلاشیان تۆرکیه بۇلسا آغیر یۆکی چیکیأر. البتده اولی قینچیلیقلاری اساسان سوریأنینگ حالقی چکیأر.


text:
تروریست لرهیچ قیسی بیردین گه قره م ایمس دیرلر
چهارشنبه کونی اولوسیمیزکابل شهری ده بویوک بیریول یوریش شاهدی بولدی لرکیم زابل ولایتی ده یتتی کیشی وطنداشیمیزنی تروریست لرتمانی دن شهادت گه ایریشیش لری نی قاره له ماق اوچون یول گه تشلنگن ایدی. اوشبومظاهره ده قتنه شگن لروبرچه اولوسیمیز تروریست لرنینگ یره مس ایش لری نی قره له دیلر. بیزنینگ اولکه داش لریمیزبدخشان ، فاریاب ، بلخ ، کندوز، ننگرهارزابل همده هلمندولایت لری ده تروریست لرنینگ کیچیریب بولمس جنایت لری نی کورگن دورلردولت دن ایستیدی لرکیم تروریست لربیلن کیسکین تورده کوره شسین.بیراق دولت تمانی اونچه لیک عکس العمل کوزکزمه یدی.
مظاهره چیلرپاکستان اولکه سی نینگ آی ایس آی شبکه سی نی اوشبوآغیرجنایت آرقه سی ده قولی باربولگن لیگی نی بیلدیردی لر.
پاکستان اولکه سی تروریزم نی تمویل وتجهیزقیلیش بیلن ایسته یدی کیم افغانستان ترقی وتمدن تمان یول آلالمسه ،.
کابل نینگ اخیرگی مظاهره سی کورستدی کیم بیزنینگ اولوسیمیزیاولرنینگ آغزی گه بیرقتتیق یومروق دیرلر.
افغانستان اسلامی جمهورلیک ریاستی نینگ اخیر گی مظاهره توغری سیده کی ترقه تگن اعلامیه سی گه کوره اوشبومظاهره اولوسیمیزنینگ وحشت همده بربریت گه قرشی کوترگن عصیان لری همده نفرت وانزجارلری نی کورسته دی.حکومت بوتوغری ده اوزی نی اولوسی دن آرقه داش لیک قیلیش گه مسئوول بیله دی .
شو کبی مظاهر چی لرتروریست لرنینگ زابل ولایتی ده یتتی کیشی اولکه داشیمیزنینگ باش لری نی کیسگن لری نی قتتیق قره له دی لر.
مسجدلرامام خطیب لری هم تروریست لرنینگ اوشبووحشی لرچه قراعمل لری نی قره لب ایتدی لرکیم تروریست لرهیچ قیسی بیردین گه قره م ایمس دیرلر.
اخیرگی تظاهرات کورستدی کیم افغانستان اولوسی تروریست لردن نفرت لنه دیلرهم ده بیزاردیرلر.


text:
تكه چی
تكه چی
قیشین آخیر آیی بایراما یاخین « تكه چی » گلر ، قاپی – قاپی ائولری گزر ، « سایا* » اوخویار ، اونون هاواسی ایلا تاققاتاق تكه نی اوینادار و ائودن پول ، قند ، چای و بئلنچی شئی لردن پای آلاردی . تكه نی آغاجدان یونار ، قیرمیزی مخمره چولغالایار ، الوان پارچالار ، قوتاز ، پونچاق ، بالاجا زینقیروو ، سیككه ، پیلك ، مونجوق و بالاجا آینا ایله بزه یردیلر . بو تكه نی اویناتماق اوچون ، قارینی نا یاپیشیقلی بیر آغاج دسته تعبیه ائده ر لر . بو دسته دگیرمی* شكلینده بیر تاختانین آراسینداكی دلیكدن كئچر ، آشاغی یوخاری و اؤز دؤوره سینه حركت ائده بیلردی . تكه چی سول الی ایله دگیرمی تاختانین آلتیندان و ساغ الی ایله دسته نین آشاغی باشیندان یاپیشار ، اوخودوغو سایانین هاواسی ایلا تكه نی اوینادار و تكه نین دؤرد ثابت قیچلارینی تاختانین اوستونده تاققاتاق چالاردی . زینقروولارین سسی ده بو سسه قاریشاردی . تكه اویناتماقین فلسفه سینده گلدیكده ، قدیم تورك لرین كئچینه جه یی ، مال – داوار خصوصاً داوار لا باغلی ایدی و اؤز احتیاجلارین تأمین ائتمك اوچون بونلارلا اوغراشارمیش لار* . طبیعی دیر بو اوغراشماق ذهنی مشغول ائدیب و اوگونكو ساده حیاتین باشقا جنبه لرینه ده تأثیرینی بوراخاجاق ایدی . گؤرورسن حتی چوخ اوتلاری دا مال – داوار عضولرینه بنزلییی قیاسیندا آدلانیریب لار . مثلاً : قاز آیاغی ، تكه سققه لی ، دانا داششاغی ، دوه دابانی ، ایت زوغ آلاغی ، قوزوقولاغی و ... كئچی اوشوگن اولار . قیشدار ، داوارلارین ایچینه سیخیلار ، ائله لی یاز گلدی ، هاوالار ایسدی لشدی ، تكه سورونون قاباغینا وشر . قره قیشین قهریندن بئزیكمیش ائل لر ، صبیرسیزلیك له باهاری گؤزله ییر ، او گونلر كی قویون سورولری یاشیل چؤل لره یاماج لارا یاییلیب اوتلایاجاقلار . بونا گؤره بورادا ، تكه باهاری تمثیل ائدیر . داهی و خوش ذوق آداملار تاپیلیر كی بو ظریف نكته یه دقت ائتمك له سؤز قوشور ، قدیم كی نسیل دن نسیله گلیب چاتمیش سایالاری اوخویور ، تكه اویناتماق باهارین گلمه یی نین مژده سین وئریر ، جماعتی سئویندیریر و اونلاردان پای آلیر . گئتدیك جه بو ایش بیر عنعه یه* چئویریلیر ، نسیل دن نسیله جاری اولدوقدا زنگین لشیر تا گلیب بیزیم زامانیمیزا چاتیر . بونلار هامیسی بیر یانا ، بو بو دب قدیمكی اینانجلارا عاید بیر عنعه یه ده دایانمیش اولا بیلر .
تأسف لر اولسون كی یئنی نسیل بو گؤزل رسمدن فقط آدین ائشیدیب یا هئچ آدی دا قولاغینا دیمه ییب دیر . آشاغیدا قئیده آلدیغیم سؤزلری اوشاقلیقدا تكه چی نین آغزیندان ائشیتمیشم :
تكه گلیر هاوادان
قانادی یئل قاوادان
تكه نین پایین گتیر
خانیم ائوین آوادان
بو تكه نظر تكه
ائولری گزر تكه
گزه ین آروادلارین
چؤلمه یینه چئزر تكه
بو تكه نین فندی وار
چوخ كسسك لی كندی وار
هر قاپیدا اویناسا
بیر نعلبكی قندی وار
سؤزلوك :
سایا : بیر نوع شعر
دگیرمی : دایره
اوغراشارمیش لار : مشغول اولارمیش لار
عنعه : آداب و رسوم
آذربایجان فولكولوروندان
فولكولور خزانه سی


text:
حضرت ابوالفضل (ع)ین اماننامهسی
قوْشار: منعم اردبیلی
غم لئشگری لئشگرگه-ی-اسلامه گلیبدیر
سس دۆشدۆ ابوالفضله امان نامه گلیبدیر
حضرت ابوالفضل (ع) نوحهلری اۆچۆن بۇرایا کلیک ائدین
تل اۆسته چێخێب شئمر-ی-خطادیده خطاکار
آوازیله سسلهندی ابوالفضلی اوْ غدّار
گلدی اۇجا بوْیلۇ اوْ اۇزۇن قوْللۇ علمدار
تعظیم ائدیب عبّاسه او بیدین-ی-ستمکار
برنامه وئریب آشدێ باخێب بُهتیده قالدێ
تئز پارچالادێ چکمهسینین آلتێنا سالدێ
اوْلسئیدی اگر شهدهن ایجازه اوْیاناردۇن
بۇ تیغ-ی-شررباریله قانه بوْیاناردۇن
حئیرتله اوْ بیدین الینی بیربیره وۇردۇ
دال دالی گئدیب ساق دیزی اۆستۆنده اوْتۇردۇ
شاهین اوْ شجاعتلی علمدارینه باخدێ
شهلا گؤزۆنه قدّینه قوْللارێنا باخدێ
عرض ائیلهدی عبّاس ائشیت موعظه مندهن
اؤز نفسیوه رحم ائیله ال چک بۇ حسیندهن
دونیا بۇ حسینسیز دئدی بیر کلمهی-ی-لادور
چوْخ موعظه ائتمه بۇرا مئیدان-ی-بلادور
آیرێلدێ گلیب خئیمه قاباغێندا دایاندێ
ایستیردی گئده محضر-ی-سلطانه اۇتاندێ
سالدێ آشاغا باشێنێ جوش ائیلهدی غیرت
من حدس ائدیرم گلمهدی چون چکدی خجالت
شاه-ی-شُهدا بیلدی بۇلۇتلار کیمی دوْلدۇ
گلدی اۇجا بوْی قارداشێلان قوْل بوْیۇن اوْلدۇ
قارداش دئدی مانع دگیلهم گئتسوْن ابوالفضل
من بیکسی بییاوهی ترک ائتسوْن ابوالفضل
من باغلامێشام روز-ی-ازل اؤلمهگه پئیمان
سن سالما بلایه اؤزینی تازه جاوانسان
مندهن نیگران اوْلما مرامه چاتارام من
دونیا سؤزۆنۆن داشێنێ باشدان آتارام من
صبّاح بۇ بیابانیده قانه باتارام من
شئشماهه بالام سینهده راحت یاتارام من
عرض ائیلهدی یا سیّدی قلبیمده یارام وار
نوکرلری قوْومازلار اگر قوْوسوْن هارام وار؟
درک ائتدی امان نامه سؤزۆن ماه-ی-مدینه
یێغدێ باشێنا دربهدر اطفالی سکینه
سسلهندی آچێن باشۇزۇ باشۇزدا بلا وار
عبّاس عمومی کرب-وْ-بلادان آپارۇرلار
قێزلار گؤزۆ یاشلێ، هامودان دۆشدۆ قباقه
گلدی اوْ خانیم، سۆدامهری آلدێ قۇجاقه
بیردن هاموسی سسلهدی لایلای علی اصغر
گئتسه عمومیز وای بیزه وای علی اصغر
دۇرمۇشدۇ همان یئرده اۇزۇن قوْللۇ علمدار
بیردهن آقانێ دؤرهلهدی خۇرداجا قێزلار
بیر ناله بلند اوْلدۇ سکینه اۆرهگیندهن
اگلهشدی یئره دۇتدۇ ابوالفضل اتهگیندهن
عبّاس عمو گئتمه بۇ یانان لبلره خاطیر
قوْیما بیزی چؤللرده علی اصغره خاطر
فورا" آلێب آغوشه الین باشینه چکدی
جوش ائیلهدی غیرت، گؤزۆنۆن یاشێنێ تؤکدۆ
آیرێلمئیوب هر قدر بۇ قوْللار بدنیمدهن
آیرێلمارام ای نازلی سکینه بالا سندهن
گۆن باتدێ بلا آرتدێ گؤرۆندۆ مه-ی-تابان
اۇلدۇزلارێلان اوْلدۇ سماوات چێراغان
سؤندۆردۆ چێراغلارێ حسین قلبیلر اسدی
سسلهندی گئدین خالِق-ی-یکتا منه بسدی
صبّاح قیامتدی بۇ صحرای بلاده
کیم قالسا گرهک غرق اوْلا دریای-ی-بلاده
سس دۆشدۆ باشێندان داغێلێب چؤللره لئشگر
قێرخ آلتێ نفر قالدێ، اوْتۇز بئش قارا معجر
باخدێ داغێلان لئشگهره آواره رقیّه
تؤکدۆ گؤزۆنۆن یاشێنێ بیچاره رقیّه
یاندێ گینه مشعللر ائدیب حجّتین اتمام
گؤردۆ دایانێب تیترهییر عبّاس-ی-دلآرام
سسلهندی زُهِیر ایله حبیب ابن مظاهر
ای فاطمه دلبندی کی ای طیّب-وْ-طاهر
سن غرق اوْلاسان قانلێ بۇ دریاده حسینیم
بیز عازم اوْلاق مسکن-ی-مأوایه حسینیم؟!!
صبّاح نه دییهک حضرت-ی-زهرایه حسینیم
سندهن سوْرا عار اوْلسۇن اوْ دونیایه حسینیم
شاه-ی-شُهدا اللری قوْینۇندا دایاندێ
شمعین باشێنا دستهی-ی-پروانه دوْلاندێ
ائتدی بیر اشاره چکیلیب پردهی-ی-ظۆلمات
گؤرسهندی اوْ دم گؤزلرینه روضه-ی-جنّات
امر ائیلهدی اصحابه اگر اوْلسا قبیلوْز
تا اهل-ی-عیالی آپارێن ساکین ائدین سیز
عورتلروزی قوْیمئیون عُدوان آراسێندا
صبّاح قالالار ورطه-ی-توفان آراسێندا
گلدی هاموسی اهل-ی-عیالین ائدیب احضار
چێخدێلا سراسیمه اوْ عصمتلی خانێملار
سسلهندیله حضرت بۇیۇرۇر حاضر اوْلۇن تئز
بۇ قوْرخۇلۇ چؤلدهن سیزی بیر یانه چکهک بیز
بۇ کلمهنی درک ائتدی اوْ غیرتلی خانێملار
بیردهن هامۇسێ آغلادێ جوش ائیلهدی قانلار
ناله گئجهنین عالمی قوْزاندێ سمایه
عورتلر اوْ شاهێن چادیرین آلدێ آرایه
سسلهندیله ای عالَمه اوممید حسینجان
رحم ائیله بیزی قوْما قاپۇندان سنه قۇربان
رحم ائت بۇ آدامسێزلارا پئیغمبره خاطیر
قوْما بیزی شئشماهه علی اصغر خاطیر
سسلهندی چادیردان اوْ زمان شاه-ی-شهیدان
صبّاح قوْپاجاقدۇر بۇ بیابانیده توفان
قصدیم بۇدۇ سیز قالمێیاسۇز قان آراسێندا
قانلار تؤکۆلهن وقتیده توفان آراسێندا
درک ائتدی خانێملار بۇ سؤزۆ آغلادێ هایهای
سسلهندیله ائیوای حسین وای حسین وای
بیز گئتدیک اگر جمع-ی-پریشان هارا گئتسین؟
زینبده آدامسێزدێ حسینجان هارا گئتسین؟
بۇ السیز آیاقسێز بۇ سۇسۇزلار هارا گئتسین؟
بیکس آتاسێز خۇرداجا قێزلار هارا گئتسین؟
بیز گئتدیک حسین نازلێ رقیّهوْن هارا گئتسین؟
قارداشسێز اوْ ایستهکلی رقیّوْن هارا گئتسین؟
زینب یانان اوْدالاردا دۆشۆب یاننێق حسینیم
چؤللرده قالێب قوْل-قوْلا باغلاننێق حسینیم


text:
هئچ كیمین وئبلاقی باغلانمایاجاق !
اولو تانرینین آدیلا !
بو سیستم ده كیمسه اؤز عقیده لرینین یایماسیندا اؤزگور دور . سیزین بوردا یازی یایماغا آزادلیغیز اولا بیلر . بو سیستم بوتون تورك دیلینده یازانلارا گؤره یارانیب . بو سیستم ده هئچ كیمین وئبلاقی باغلانمایاجاق . آمما ایندیلیقدا بیزیم جامعه میزین قانونو و یاسالارینا گؤره بیر محدودیت لر یارانیر . بونا گؤره هر زامان بو سیستمین باغلانیب ، فیلتر اولماسی ایمكانی واردیر . بو ایشین قاباغین آلماق اوچون بوتون بلاق چیلارا گرك دیر یاسالاری سیندیرماسینلار . آرزوبلاق بوتون یاسا سیندیرانلارین بیرینجی دفعه ایخطاردان سورا وئبلاقلارینی باغلایاجاق دیر . بو آرادا بیر سوالا جواب وئرمك له نئچه قایدا یاراناجاق . بو قایدالار گرك سیندیریلماسین !
آرزو بلاقین هدفی نه دیر ؟
بو سیستم چالیشیر تورك فرهنگینی بوتون دونیایا یایسین . بو دیلده وئبلاق یازانلارین ساییسینا آرتسین . بونا گؤره :
بیر ) تجزیه طلب لیك و نژاد پرست لیك رابیطه سینده اولان وئبلاق لار ایخطارسیز باغلاناجاق !
ایكی ) ایسلام قایدا لاری ایلا قارشی دوران یازیلارا ایخطار وئریلیب . تكرار صورتده وئبلاق باغلاناجاق .
اوچ ) هر بیر اخلاقسیزلیقی اولان یازی سیلینیب . تكرار صورتده وئبلاق باغلاناجاق .
دؤرد ) ایران ایسلامی جمهوریسینین قایدالاری ایلا قارشی دوران وئبلاق لار بیرینجی ایخطاردان سورا باغلاناجاق .
بئش ) باشقا بلاق چی لارا مزاحمت یارادیب و سیستمین جوین بیربیرینه ویرانلارا ایخطار وئریلیب و تكرار صورتده وئبلاق بیر یا ایكی هفته باغلی اولاجاق .
** ) آرزوبلاق هئچ زامان سیزه ایمیل گؤنده ریب . سیزدن پسوردوزو ایسته مه یه جك ! بو مضمونلا سیزه بیر ایمیل گلسه بو سیستم طرفیندن ده ییر !
$$ ) آرزو بلاق بیر خصوصی سایت دیر ، بو سیستمین مالی موشگوللرین حل ائتمك اوچون بلاق لاردا تبلیغات گؤرسه دیله جك .
آرزوبلاق دا هر زامان بیر موشگول گؤردوز بیزه خبر وئرین . ایمیل : admin@arzublog.com
بو سیستمین آرتیق جانلی لاشماسینا گؤره ، دوسلاریزا تانیددیریب اولاری بو سیستم ده بلاق آچماقا چاغیرین .
ساغ اولون


text:
+ خئیمهلر تالاندێ گرهک نئیلییه زینب
قوْشۇن خئیمییه دوْلدۇ گرهک نئیلییه زینب
قاچێر تلّیده دردین حسینه دییه زینب
گلیر آتلێ پیاده خیام اۆستۆنه بیر باش
آتێن شئیههسیندهن دۆشۆب لرزهیه داغ داش
غَرض تلّه یئتیشدی آیاق یالێن آچێق باش
حسینین گرهک اوْردا دۇرۇب سسلییه زینب
یۆزۆن مقتله دۇتدۇ اوْب بانوی-ی-گرامی
هارایێنا چاغێردێ نئچه دفعه امامی
حسین هاردا قالێبسان داغێتدێلا خیامی
قَیید خئیمییه قوْیما گله لئشگهر-ی-شامی
کیمی وار گئدیب اوْندان کؤمک ایستییه زینب
باجێ صوتینی قارداش چتین حالیده آلدێ
چێخێب یارهسی یاددان سراسیمه اۇجالدێ
ایکی اللری اۆسته خدایا نئجه قالدێ
یۆزۆ اۆسته سۆرۆندۆ اؤزۆن مقتله سالدێ
حسینین اوْ زامانێن گؤرۆب اؤلمهیه زینب
یۆزۆن لئشگهره دۇتدۇ الین قالخێزێب اوْل شاه
بۇیۇردۇ بۇ سؤزۆمدهن منیم سیز اوْلۇن آگاه
عرب رسمینه رفتار ائدین لئشگهر-ی-گمراه
منی اؤلدۆرۆن اوّل، قالێر خئیمه-وْ-خرگاه
مگر درد ایله دردی دوام ائیلییه زینب
دۇرۇب تلّیده زینب باخێر گؤزلری یاشدێ
گؤرۆب بیردهن اوْ خاتۇن هیاهو اۇجالاشدێ
حصار اوْلدۇ چۇخۇر یئر یاغان نئیزه دی داشدێ
اوْ تلّی نئجه اندی، نئجه مقتله قاشدێ
گلیب بیکس حسینه کؤمک ائیلییه زینب
دئدی لئشگهره یوْخدۇر مگر سیزده مسلمان
نییه یاره وۇرۇرسۇز، گؤرۆرسۆز کی وئریر جان
هوا ایستی قۇم اۆستۆ همی آج همی عطشان
کؤمک یوْخ یارا سایسێز ائدیب غش آپارێب قان
قوْیۇن باری آپارسێن بۇنۇ خئیمییه زینب
حسین خئمییه گئتسین عجب قوْیدۇلار ایداد
گؤرۆب زینب-ی-عُلیا قوْلۇن چێمرادێ جللاد
یۆزۆن قاتله دۇتدۇ دئدی ای ائوی برباد
اَوَل گل منی اؤلدۆر اوْلۇم غۆصصهدهن آزاد
حسینی قێلێج آلتدا باخێب گؤرمییه زینب
بۇ یاره ایله ساغالماز اۇچۇب روحی هاچاندێر
نفَس تنگه دۆشۆبدۆ قالان بیر قۇرۇ جاندێر
یێخێبسان یۆزۆ اۆسته دالی اۆسته دوْلاندێر
بیر آز صبر ائله ظالم الون ساخلا اماندێر
دوْلاندێرسێن اقلا" یۆزۆن قبلییه زینب
ائدیب هلهَله اعراب، قیام ائتدی قیامت
چێخێب خئیمهسرادن بیر عدّه خانێم عورت
یانێندا بالا قێزلار اَنیب تلّی اوْ ساعت
گؤرۆبلهر قوْشۇن ائیلهر حسین قتلینه سرعت
ائدیب قاتیله حمله دفاع ائیلییه زینب
شاعر: استاد منزوی


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
دوزلو اوغلان یاهو گروپ
دوزلو اوغلان وبلاگینین یاهو گروهوندا عضو اولون تا یئنی خبرلر ، گوزل مطالیب ، آذربایجانی و تورکیه موزیک لر ، تورکجه اس ام اس لر و تایسیز شکیل لر سیزین ایمیلیزه گلسین بونا گؤره آشاغی شکلین اوستونده کلیک ائدین و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و سونرا جوین کلمه سینه تیکله یین تا عضو اولاسیز
join
Click to join DUZLU_OGHLAN
دوزلو اوغلان وبلاگینین خبرنامه سی
اگر دوزلو اوغلان وبلاگیندا یازیلان یئنی مطالیبی اوخوماق ایسته ییرسیز اوندا آشاغی لینک اوستونده کلیک ائدین و ایمیلیزی و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و ثبتی وورون سونرا سیزه بیر ایمیل گله جک اوردا لینکی کلیک ائدین تا ثبت نام تکمیل اولسون تا یئنی مطالیب سیزین ایمیلیزه اوتوماتیک یوللانسین
Subscribe to Duzlu oğlan دوزلو اوغلان by Email
شاعیرلریمیزده تورک ، تورکی و تورکجه / شاعیرلریمیز بیزی و دیلیمیزی نئجه آدلاندیریبلار
محمدرضا هیات
آنا دیلیمیزین آدینین نه اولدوغو البته کی، خالقیمیزین اکثریتی اوچون خصوصا اویدورولموش تاریخ کتابلارینی اوخومایان، داها دوغروسو، اوخوماغینا قادر اولمایان خالق کوتلهسی اوچون بللیدیر. خالقیمیز، عصرلردیرکی، اؤزونو تورک و دیلینی ده تورکی(تورکجه) آدلاندیریر و هر زامان و هر یئرده اونو جسارتله دیله گتیریر. آنجاق تأسسوفلر اولسون کی، بوگون، آنا دیلیمیز ایستر قوزئی آذربایجاندا، ایستر ده ایراندا موختلیف آدلارلا ایفاده اولونور و هر کس اؤز سلیقهسینه گؤره اونا آد وئریر.
بواویدورما جریان 1936ونجو ایلده استالینین گؤستریشی ایله باشلاندی. استالین، موسلمان تورک خالقلارینی بیربیریندن آییرماق و اونلارین کئچمیشینه یاد اولان باغلارینی قیرماق نیتی ایله سوویئتلر بیرلیگینده تورک آدینین سیلینمهسینی امر ائتدی و هر زامان تورکی آدلانان دیلیمیز، او گوندن بری آذربایجان دیلی اولاراق قئیده آلیندی، طبیعیدیرکی استالینین یاراتدیغی او دهشتلی وضعیتده بونا آچیقجا اعتراض ائتمک امکانسیزایدی. اودور کی، خالق یاواش-یاواش بو اویدورمالارا ایناندی و تورک سؤزو یالنیز تورکییهلیلر حاققیندا ایشلهندی وزامان-زامان خالق اؤزو تورکلوگونو و اصلینده کیملیگینی اونوتدو. تورکلوگه قارشی آپاریلان بو تبلیغات او قدهر گوجلو تاثیر بوراخدی کی، حتی قوزئی آذربایجان موستقیل اولدوقدان سونرا داخی بو مسأله چوخلو دارتیشمالارا سبب اولدو و چؤزولمهمیش بیر پروبلئم کیمی قالدی.
بو جریان آز بیر سوره ایچینده ایراندا دا اؤز تاثیرینی گؤستردی. کومونیزمه اویانلار واستالینین آغزیندان چیخانی صیرف حقیقت کیمی قبول ائدهنلر «آذربایجانجا» سؤزونو «تورکجه»یه ترجیح ائتدیلر ویازیلاریندا تورک سؤزونو ایشلتمکدن چکیندیلر. آنجاق بونلارا باخمایاراق «تورک»(تورکی) سؤزو خالقین دانیشیق دیلینده اؤز حیاتینا داوام ائتدی. طبیعیدیرکی، بو مسأله عیرقیچی پهلوی رژیمینین خوشونا گلمیردی. اودور کی، سوویئتلرده آپاریلان و اؤز فیکیرلرینجه اوغورلو ساییلان سیاست، ایراندا دا پهلویلر طرفیندن تطبیق ائدیلدی و «سیز تورک دئییلسینیز، سیزه بو دیلی موغوللار زوراکیلیقلا قبول ائتدیرمیشلر» – دئیه خالقیمیزی مانقورتلاشدیرماغا قالخدیلار. بو سیرادا کسروینین اویدوردوغو قوندارما «آذری» سؤزو اونلارین ایشینی آسانلاشدیردی و بئلهلیکله ایراندا بو جریان سرعتلندی و بیر سیرا غافیل انسان اونا قوشولدو.
یوخاریدا قیساجا ایضاح ائتدیگیمیز بو «آد قویما» سؤز یوخ کی، علمی دئییل، سیاسی گؤروشلرین سونوجو اولموشدور. آنجاق شوکورلر اولسون کی ایراندا ایسلامی اینقیلابین غلبهسی و او تایدا، قوزئی آذربایجانین کومونیزم و روس امپراتورلوغوندان قوپوب، موستقیللیگه قوووشماسی بو مسألهنین سیاستدن اوزاق، علمی شکیلده حل ائدیلمهسینه ال وئریشلی شرایط یاراتمیشدیر.
شوبههسیز، دیلیمیزین آذربایجانجا، آذری، آذربایجان دیلی و… کیمی موختلیف آدلارلا آدلانماسی دیلیمیزی سئونلری راحاتسیز ائتمکدهدیر و بو مسألهنین تئزلیکله حل ائدیلمهسی ان واجب مسألهلردن ساییلیر. «وارلیق» درگیسینده باشقا ساحهلرده اولدوغو کیمی بو ساحهده ده جدی آددیملار آتیلاراق دیلیمیزین آدینین تثبیت ائدیلمهسی اوغروندا چالیشیلمیش و درج ائدیلن علمی مقالهلرله بو مسأله دوزگون شکیلده آراشدیریلمیشدیر.(1) بیز بورادا، همین آراشدیرمالارین داوامی اولاراق مسألهنی باشقا یؤندن اله آلیب گنجهلی نیظامی دن باشلایاراق شهریارا قدهر کی بیر چوخ بؤیوک شاعرلرین اثرلریندن اؤرنکلر وئرمکله دیلیمیزین آدینین نه اولدوغونو اونلارین دیلی ایله آچیقلاماغا چالیشاجاغیق.
1- گنجهلی نیظامی:
اثرلرینی فارسجا یازدیغینا باخمایاراق، گنجهلی نیظامی، تورک سؤزونو ایستر حقیقی معناسیندا، ایسترسه ده مثبت مجازی معنالاردا ان چوخ ایشلهدن شاعیرلردن دیر. او، بوتون اثرلرینده تورکلوگونو آچیقجا سؤیلهمیش واونلا هرزامان اؤیونموشدور. البته نیظامینین یاشادیغی دؤورو و موحیطی نظره آلساق بو مسأله داها بؤیوک اهمیت کسب ائدهر. بیلیندیگی کیمی نیظامی بیرطرفدن اؤزونو خالقا و اونون دیلینه یاخینلاشدیرماق ایستهسه ده باشقا طرفدن یعنی حاکیم طبقه طرفیندن تورکجه یازماقدان چکیندیریلمیشدیر و بو مسأله شاعیرین «لیلی ومجنون» اثرینده شیروانشاهین دیلیندن آشاغیداکی کیمی اؤز عکسینی تاپمیشدیر:
در زیور پارسی و تازی
این تازه عروس را طرازی
ترکی صفت وفای ما نیست
ترکانه سخن سزای مانیست
عینی زاماندا، نیظامی تورک دیلینه لاییقینجه دهیر وئرمهین موحیطیندن ده شکایت ائدیر.
ترکیام را درین حبش نخرند
لاجرم دوغبای خوش نخورند
(تورکجهمی بو حبشلیکده آلان یوخ
دوغبانی بیر یئمک دئیه سایان یوخ) (2)
نیظامی، اثرلرینین مثبت قهرمانلارینین تورک اولدوغونو چئشیدلی یوللارلا گؤسترمکدهدیر. محمد امین رسولزاده یازیرکی: «حتا هفتپیکر منظومهسینین فانتزی باخیمدان ان پارلاغی اولان قارا کؤشک پرنسینین حیکایهسینده کی نارین وجودلو تورک کرالیچهسینین آدی بئله «تورکناز»دیر:
گفت من ترک نازنین اندام
از پدر ترکناز دارم نام (3)
«مخزنالاسرار» اثرینده، شاعیر، تورکلوگو گؤیلره قالدیراراق، تورکلری عدالتلی انسانلار کیمی تصویرائدیر:
دولت ترکان چو بلندی گرفت
مملکت از داد پسندی گرفت
چونکه تو بیدادگری پروری
ترک نه ای هندوی غارتگری
«اسکندرنامه» اثرینده ده تورکلرین آدی فخرله چکیلمکدهدیر:
ز کوه خزر تا به دریای چین
همه ترک بر ترک بینم زمین
همین اثرده، شاعیر، روسلارا اولان نفرتینی بیلدیرمکده، یئنه ده تورکلوک قوووهسیندن فایدالانیر:
ز پیکان ترکان این مرحله
توان ریخت برپای روس آبله
باشقا بیر یئرده گنجهلی نیظامی، تورک اولدوغونو آچیقجا بیان ائدیر:
پدر بر پدر مر مرا ترک بود
به فرزانگی هر یکی گرگ بود (4)
گؤروندوگو کیمی بؤیوک شاعیریمیز هئچ زامان اؤزونو آذری و دیلینی آذربایجان دیلی آدلاندیرمامیش، عکسینه فرصت تاپینجا تورکلوگونو قابارتماغا چالیشمیشدیر. بونلاردان علاوه نیظامی اؤز اثرلرینده تورکجه مفهوملار و آتا سؤزلریندن ده بول-بول فایدالانمیشدیر. (5)
محمد امین رسولزاده نیظامییه خطابا یازدیغی قیسا بیر شئعرینده اونون تورکلوگونه اشاره ائدیر. بو شئعر رسولزادهنین ده دیلیمیزین آدینا مناسبتینی گؤسترمک اوچون دیققته لاییقدیر.
فارسچیلیغی یوخ اونون
تورکلوگه چوخ باغلیدیر
قافقاز دئیه ذوق آلار
روسدان جانی داغلیدیر
گؤزل قادین تیپلری
یا تورک یا قافقازلیدیر
شوبههسی یوخدور کی او،
بیر آذربایجانلیدیر.
2- امیر علیشیر نوایی:
یوخاریدا سریلهدیگیمیز کیمی استالینین فرمانی ایله «تورک دیلی» ایفادهسی لهجه آدلاریله عوض ائدیلدی و تورکجهیه آذربایجاندا «آذربایجانجا» دئییلدیگی کیمی اؤزبکستاندا دا «اؤزبکجه» آد وئریلدی. حالبوکی اوندان اؤنجه اؤزبک دیلی و یا اؤزبکجه ایفادهلری هئچ بیر یئرده ایشلنمهمیشدی. اؤزبکلرین(جیغاتیالارین) ان بؤیوک شاعیری و عمومیتله تورکلرین ان گؤرکملی ادبی شخصیتی اولان امیرعلیشیر نوایی ده دیلیمیزین آدی بارهسینده اؤز فیکیرلرینی بیلدیرمیشدیر. او، لیلی-مجنون اثرینین مقدمهسینده اونون یازیلما سببینی آچیقلارکن دئییر:
چون فارسی اردی نکته شوقی
آزراق ایدی آندا تورک ذوقی
اول تیل بیله نظم بولدی ملفوظ
کیم فارس آنقلار اولدی محفوظ
من تورکجه باشلایان روایت
قیلدیم بو فسانهنی حکایت
کیم شهرتی چون جهانا تولقای
تورک ائلیگه داقی بهره بولقای
نئچون کی بوگون جهاندا اتراک
کؤپ دور خوش طبع و صافی ادراک (6)
نوایی مشهور «سد اسکندر» مثنویسینده ده بئله یازیر:
سانا آنچا حق لطفی واقع دورور
کی تا تورک الفاظی شایع دورور
بو تیل بیرله تا نظم ارور خلق ایشی
یقین قیلمامیش خلق سندیک(سنین تک) کیشی
نوایی «محاکمهاللغتین» آدلی اثرینین مقدمهسینده شاعیرلرین تورکجه یازماقدان چکیندیکلرینین سببلرینی آختاراراق تورکجهنین سون درجه گوزل و زنگین بیر دیل اولدوغونو ثبوت ائتمکله چالیشیر. آشاغیدا همین مقدمهدن نقل ائدهجگیمیز سطیرلردن ده آیدین اولور کی نوایی هئچ زامان دیلینی جیغاتای و یا اؤزبک دیلی آدلاندیرمامیشدیر:
«آنادیلیم اوزرینده دوشونمهیه باشلادیم، تورکجهنین درینلیکلرینه دالینجا گؤزلریمه اون سککیز مین عالمدن داها یوکسک بیر عالم گؤروندو. بو عالمین ناخیشلار، زینتلر ایچریسینده گئنیشلهنن گؤیو، دوققوز گؤیدن داها یوکسک ایدی. اورادا نئچه فضیلتلر، نئچه اوجالیقلار خزینهسینه راست گلدیم. بو خزینهنین اینجیلری، اولدوزلارین لعل-جواهیرلریندن داها دا پارلاق ایدی. بو عالمین گول باخچالارینا گیردیم. گوللری فلکین گونشیندن داها پارلاق ایدی. هر طرفینده گؤزله گؤرونمهین، ال چاتمایان داها نهلر واردی، نهلر…
آمما بو مخزنین ایلانی قانتؤکندی و گوللرینین تیکانی سایسیز-حسابسیزدی. بیزیم تورک شاعرلریمیز بو قورخولو و تیکانلی یوللاردان چکیندیکلری اوچون تورکجهنی بوراخیب گئتمیشلر.
… تورکجهنین فضاسیندا طبیعتیمین آتینی چاپدیردیم، خیالیمین قوشونو قانادلاندیردیم. و جانیم بو خزینهدن سون درجه قیمتلی داشلار، دهیرلی اینجیلر آلدی. کؤنلوم بو گول باخچاسینین دورلو چیچکلریندن، اوجسوز-بوجاقسیز، گؤزل قوخولاری اییلهدی.
ظن ائدیلمهسین کی، منیم تورکجهنی اؤیمم تورک اولدوغومدان و طبیعتین سؤزلره تورکجه آلیشماسیندان و فارسجانی بیلمهدیگیمدن ایرهلی گلیر. اصلینده فارس دیلینی اؤیرنمک اوچون هئچ کیمسه منیم قدهر غیرت گؤسترمهمیش و بو دیلین دوغروسونو و یانلیشینی منیم قدهر یاخشی اؤگرنمهمیشدیر… (7)
3- محمد فوضولی:
آذربایجانین ان بؤیوک غزل شاعیری اولان فوضولی اصلینده آذربایجان یئرلیسی دئییلدیر. بیلیندیگی کیمی او عیراق تورکلریندن اولوب، بایات طایفاسینا منسوبدور. آنجاق هئچ بیر شاعیر اونون قدهر آذربایجانلیلار اوچون دوغما اولماییب. چونکی فوضولینین دیلی بیزیم دیلیمیز و سویو بیزیم سویوموزدور. او، بیزیم دیلیمیزین شاعیریدیر. اودورکی، فوضولینین دیلیمیزین آدینا مناسبتی خصوصی اهمیته مالیکدیر. گؤرهسن فوضولی اؤزونو و دیلینی نه آدلاندیریردی؟
ای فئیضرسان-ی عرب-و تورک-و عجم
قیلدین عربی افصح-ی اهل-ی عالم
ائتدین فوصحای عجمی عیسیدم
من «تورک»زباندان ایلتیفات ائیلهمه کم
بو فوضولینین دوعاسیدیر ونئجه ده گؤزهل دوعادیر!
محمد فوضولی «لیلی و مجنون» اثرینین یازیلماسینی سؤیلرکن بئله دئییر:
لیلی-مجنون عجمده چوخدور
اتراک ده اول فسانه یوخدور.
تحریره گتیر بو داستانی،
قیل تازه بو اسکی بوستانی.
باشقا بیر یئرده:
اول سببدن فارسی لفظیله چوخدور نظم کیم
نظم-ی نازیک تورک لفظیله ایگن دوشوار اولور
منده توفیق اولسا بو دوشواری آسان ائیلهرم
نو باهار اولغاج تیکندان برگ-ی گول ایظهار اولور
4- سئیید ابولقاسیم نباتی:
نباتینین آشاغیداکی شئعرینه منجه هئچ بیر ایضاح لازیم دئییل:
بچه تورکم، دیلیم تورکی، کلامیم هجو-مجو
خان چوبانی، جان آلان، جان جانی گؤزلر گؤزلریم
5- سئیید عظیم شیروانی:
سید عظیم، آذربایجانین گؤرکملی شاعیرلریندن و صابیرین اوستادی اولموشدور. او، عبید زاکانینین مشهور «موش و گربه»(سیچان-پیشیک) اثرینی فارسجادان ترجومه ائدیب اونا شئعریله قیسا بیر مقدمه یازمیشدیر. همین مقدمهده اثری آذربایجان و یا آذری دیلینه یوخ تورکجهیه چئویردیگینی بیان ائدیر:
نقل ائلهییم گل سنه بیر داستان
فارسی ایله نقل ائلهییب باستان
تورکی ایله من اونو تحریر ائدیم
کؤنلونو شاد ائت سنه تقریر ائدیم…
6- میرزه علی اکبر صابیر:
صابیر، ضیالیلیغی، دوشونجهسی، دونیا گؤروشو و ایجتماعی مسألهلره موناسبتی ایله شهرت قازانمیش و بؤیوک شاعیردیر. او، هر بیر مسألهده اولدوغو کیمی دیل مسألهسینده ده گرچکچی اولموشدور. بونا میثال اولاراق، بیر نفرین یازدیغی «عوثمانلیجادان تورکجهیه ترجومه» سؤزونه صابیرین اعتراضینی گؤسترمک اولار:
عوثمانلیجادان ترجومه تورکه بونو بیلمم،
گرچک یازییور گنجهلی یااینکی هنکدیر؛
مومکون ایکی دیل بیر-بیرینه ترجومه آمما،
عوثمانلیجادان ترجومه تورکه نه دئمکدیر؟!
شئعردن گؤروندویو کیمی حتتا آنادولو تورکلرینین دیلینه عوثمانلی دیلی دئییلن زامان آذربایجانلیلارین دیلینه تورک دیلی دئییلیردی. اؤزو ده تورکیهلیلر طرفیندن دئییل، آذربایجانین خالق شاعری صابیر طرفیندن. صابیردن باشقا بیر میثال:
تصنیف اولونوب تازه کوتوب تورک دیلینده
هرکس اوخویوب عئلمله بیدار اولاجاقدیر.
7- شبیسترلی میرزه علی مؤعجوز:
دیلیم تورکی، سؤزوم ساده، اؤزوم صهبایه دیلداده
منیم تک شاعیرین البت اولار کاساد بازاری
دونن شئعریله بیر نامه آپاردیم شاه ایرانه
دئدی تورکی نمیدانم، مرا تو بچه پنداری؟
اؤزو تورک اوغلو تورک آمما دئییر تورکی جهالتدیر
خدایا موضمحیل قیل تختدن بو آل-ی قاجاری.
8- میرزه علی لعلی:
حیرتده قویدو عالم-ی اسلامی «شرق روس» (8)
یوزدن نقابین آچدی بو «تورکی»زبان عروس
9- آلماس ایلدیریم:
منیم ایمانیم بیر عشقیم، اؤزوم بیر
بیر چشمهدن آخدیم قاینار گؤزوم بیر
تورکاوغلو تورکم من مردم سؤزوم بیر
یول وئر، یول وئر اؤز یوردوما گئدیم من
فیرتینالی بورالیسان
اسکی درددن یارالیسان
سوران اولسا هارالیسان
سؤیله تورکدور سویوم آراز
سنه اولماز دویوم آراز
10- احمد جاواد:
آذربایجان انگلیس لر طرفیندن اشغال اولوندوغو زامان احمد جاواد اعتراضینی آشاغیداکی بیتلرله بیلدیرمیش، عینی زاماندا اؤزونو ده (آذربایجانلیلاری) تورک آدلاندیرمیشدیر:
داماغیندا چاناققالا آغیسی
سنمیسن تورک ائلینین یاغیسی
اسلام دونیاسینی اؤلوم چالغیسی
اؤلوم نیتی ایله یاخان انگلیس
سن باغلا هر یولو، سونگوم تئز آچار
اوچ آیدا گلنلر اوچ گونده قاچار
ظن ائتمه قورشونوم هاوالی اوچار
تورکدور بو قورشونو آنان انگلیس
باشقا بیر یئرده:
اوخونور آلنیندا درین بیر تاسا (کدر)
قوجا تورک، سن نهدن باتدین بو یاسا
11- صمد وورغون:
یاندیریلان کیتابلار:
…سؤیله سنمی خور باخیرسان منیم شئعر دیلیمه
قوجا شرقین شهرتی دیر فوضولینین غزلی!
سنمی «ترک…» دئییرسن اولوسوما، ائلیمه
داهیلره سود وئرمیشدیر آذربایجان گؤزهلی
قوجا شرقین شؤهرتیدیر فوضولینین غزلی!
12- محمد حسین شهریار:
آذربایجانلیلار آراسیندا شهریارین شئعرلرینی اوخومایان تاپیلسا دا، ائشیتمهین تاپیلماز. او، دیلیمیزین یاساق اولدوغو بیر دؤورده بو دیلین شاهاثرینی (حیدربابایا سلام ) یاراتدی و تورکجهنین یئنیدن جانلانماسیندا بؤیوک رول اوینادی. اؤزو دئمیشکن:
تورکینین ده جانین آلمیشدی حیاسیز طاغوت
من حیات آلدیم اونا حاقق اوچون ائحیا ائلهدیم
شهریار دا اؤزوندن اؤنجهکی شاعرلر کیمی آنادیلینی تورکجه آدلاندیریر و بیر دفعهده اولسون بئله «آذربایجانجا»، «آذری» و «آذربایجان دیلی» ایفادهلرینی ایشلتمیر:
تورکون دیلی تک سئوگیلی، ایستکلی دیل اولماز
اؤزگه دیله قاتسان بو اصیل دیل اصیل اولماز
تورکون مثلی، فولکلورو دونیادا تکدی
خان یورغانی کند ایچره مثلدیر میتیل اولماز
تورکو واللاه آنالار اوخشاری، لایلای دیلیدیر
دردیمی من بو دوا ایله موداوا ائلهدیم
بیزده ایسلاما قاییتدیقدا گلین ال بیر اولاق
تورکلرین هر ایکی دونیاسی قاییتسین یئرینه
سونوج
مقالهمیزین سونوندا بیر نئچه مسألهیه اشاره ائدیب، سون حؤکمو اوخوجولاریمیزا بوراخیریق:
1-معلوم اولدوغو کیمی هربیر دیلین آدی مملکتین و یا موعهیین بیر جوغرافی منطقهنین دئییل، او دیلده دانیشان خالقین آدیندان آلینیر. او دورکی، ایران دیلی، عربستان دیلی، سوریه دیلی، آمریکا دیلی، قطر دیلی… ایفادهلری نه قده ر گولونج گؤرونورسه، آذربایجان دیلی ایفادهسی ده بیر او قدهر گولونجدور. آذربایجانجا سؤزونه گلینجه دئمهلییک کی «آذربایجانجا»نین «آذربایجان دیلی» ایله فرقی «فارسجا» ایله «فارس دیلی»نین فرقی قدهردیر. دئمهلی بو دا ان آزی اونون قدهر گولونجدور.
2-آذری سؤزو تامامیله اویدورمادیر. چونکی بو نه مملکت (اراضی) آدیدیر نه ده خالق آدی. کیمسه «آذر» و یا «آذری» آدینا بیر اؤلکه و یا بیر خالقی تانیمیر. آذری سؤزو آذربایجان سؤزونه بنزهدیگی اوچون بعضیلرینین یانیلماسینا سبب اولموشدور.
3-داها اؤنجه ده دئدیگیمیز کیمی خالقیمیزین تام اکثریتی عصیرلردیر کی اؤزونو تورک و دیلینی ده تورکی آدلاندیریر. بوتون شاعیرلریمیزده (حتا فارسجا یازان شاعیرلریمیز) دیلیمیزین آدینی «تورک دیلی» دئیه ایشلتمیشلر. بیز ده آتا-بابالاریمیزین بیزه یادیگار قویدوقلاری بو دیلی اونلارین اؤزلری کیمی آدلاندیرمالیییق. فقط ایکی و یا بیر نئچه تورک لهجهسینی موقایسهلی شکیلده آد چکدیگیمیز زامان دیلیمیزه «آذربایجان تورکجهسی» دئیه بیلهریک.
1- اوجملهدن باخ: دوکتور جاواد هیأت، درباره نام و موقعیت زبان ترکی آذربایجانی، وارلیق سایی 4 و 3، 1361ینجی ایل
2- محمد امین رسولزاده، آذربایجان شاعیری نیظامی، ملی اگیتیم باسیم ائوی، آنکارا 1951
3- یئنه اورادا
4- شیفاهی خالق ادبیاتیمیزدا «قورد» سؤزو بیر چوخ حاللاردا بیلیجی آنلامینی داشیمیش ونیظامی ده «گرگ» سؤزونو تورکجه مجازی معنادا ایشلهتمیشدیر.
5- آرتیق معلومات اوچون باخین: دوکتور جاواد هیأت، نیظامینین خمسهسینده تورکجه سؤزلر، مفهوملار وآتالار سؤزلری، وارلیق سایی 1- 80، 1370ینجی ایل
6- علیشیر نوایی، لیلی ومجنون، حاضیرلایان: اولکو چلیک، تورک دیل قورومو یایینلاری، آنکارا1996
7- مولود اولوغ تکین ییلماز، تورک خالقلارینین اورتاق آتا-بابالاری، آذربایجان تورکجهسینه کؤچورن: دوکتور فاضل قارااوغلو، گؤیتورک نشریاتی، باکی 1997
8- 1905- 1903ونجو ایللرده تیفلیسده محمد آغا شاهتاختلی(شاهتاختینسکی) طرفیندن یایینلانان تورکجه غزئته.
*- وارلیق درگیسی 19-ونجو سایی، یای 1376، ص 53دن 59ا قدهر
Related Articles
- خلیل رضا اولو تورک + آذربایجان شاعیری (duzluoghlan1.wordpress.com)
Filed under: آذربایجان مقاله لری Azərbaycan məqalələri Etiketlənmiş: | موعجوز شبسترلی,موعجوز شبستری,میرزا علی اکبر صابر,محمد فضولی,محمد حسین شهریار,معجز شبستری,نظامی گنجوی,نظامی گنجوی ترک است,نظامی گنجوی شاعیر آذربایجان,کلمه ترک,کلمه ترک در شعر شاعران,گنجه لی نیظامی,آذربایجان,آذربایجان شاعیرلری,آزربایجان شاعیرلری,آزربایجان شعر,امیرعلیشیر نوایی,ابوالقاسم نباتی,استاد شهریار,تورک,تورک کلمه سی شاعیررلر شعرینده,تورک دیلی,تورکی,تورکی شعر,تورکجه,ترکی در شعر شاعران,دیل,شهریار,شاعران آذربایجان,شبسترلی معجز,صمد وورغون,عظیم شیروانی