text:
اوتو فون بیسمارک
اوتو فون بیسمارک (آلمانجا : Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen) آلمان دؤولت خادیمی اولموشدور. معاصیر آلمان دؤولتینین قورولماسیندا گؤردویو ایش لرینه گؤره آلمان تاریخینده واجیب شخصیت لردن ساییلیر.
اوشاقلیغی[دَییشدیر]
اوتو فون بیسمارک زاده گان نسلیندن اولوب، 1 آوریل 1815 – جی ایلده ائلبا چایینین وادیسینده یئرلشن شؤنهاوزئن شهرینده کارل ویلهئلم فردیناند فون بیسمارک (1771-1845) و اونون حیات یولداشی لویز ویلهمینئنین (1790-1839) ایکینجی اوغلو کیمی دونیایا گلمیشدیر. اوتو اؤز اوشاقلیق ایللرینین ایلک واختلارینی ورپروممئنده ناوقارد شهرینده کئچیریر.
والیدین لرینین موختلیف سوسیال (اجتماعی) منشاءیه مالیک اولمالاری اوتونون حیاتینین گئدیشینه بؤیوک تاثیر گؤسترمیشدیر. او آتاسیندان مالیک اولدوغو منشاءینه گؤره قورور دویموش ، آناسیندان تکچه ایتی دوشونجه نی یوخ ، هم ده راسیونال لیغی و دانیشیق حساسلیغینی گؤتورموشدور. اونون زادگانلارا خاص اولمایان تحصیل آلا بیلمه سی آناسینین سایه سینده باش وئرمیشدیر. آناسینین راسیونال تربییه سی ، اوتونون سونرادان یازدیغینا گؤره اونا گتیریب چیخارمیشدیر کی ، او ائولرینده اؤزونو هئچ واخت یاخشی حیس ائتمه میشدیر. آنجاق آتاسینی او چوخ سئومیشدیر.
کادئت لر مکتبینه گئتمک عوضینه او ، 6 یاشیندا (1822 – 1827) برلینده کی ، یوکسک وظیفه لی شخص لرین اؤلادلارینین تحصیل آلدیغی بیر "پلامانن" اینترناتینا گئدیر. 1827 – جی ایلده اوتو فریدریه ویلهئلم گیمنازیاسینا کئچیر. 1830-1832 – جی ایللرده برلینده کی هومانیتار گیمنازیایا گئدیر. مکتبده بیسمار دانیشیق قابلیتی ایله فرقله نیردی.
عالی تحصیلی و ایشلمه سی[دَییشدیر]
اورتا مکتبی بیتیردیکدن سونرا 10 مای 1832 – جی ایلده 17 یاشلی بیسمارک گؤتینگن بیلی یوردندا حقوق اوزه تحصیل آلماغا باشلاییر. او تاریخ و ادبیاتلا جیدی ماراقلانسا دا تحصیلینی چوخ ضعیف داوام ائتدیریردی. بو مدت ده اونو ماراقلاندیران یگانه شخص ، مناظیره زامانی بینالخلق دؤولت لر سیستئمینین جیزگسینی چکن تاریخ موعلیمی آرنولد لودویق اولموشدور. باشا شخصی مناسیبت قوردوغو آمریکالی دیپلمات لوتروپ موتلئی ایدی. بیسمارک اونونلا حیاتینین سونونا کیمی دوست مناسیبت ده قالمیشدیر.
1833- جو ایلدن بیسمارک اؤز تحصیلینی برلین بیلی یوردوندا داوام ائتدیریر. 1835- جی ایلده او بورادا دؤولت ایمتحانی وئره ره ک تحصیلینی باشا چاتدیریر. او ایلک ایش یئری اولاراق برلین دؤولت محکمه سینده کؤمکچی ایشله ییر. سونرالار او اؤز خواهیشی اساسیندا یوستیس و ایداره چیلیک خیدمتینه کئچیر. لازیم اولان ایمتحانلاری بیسمار اوغورلا باشا وورور. بوندان علاوه بیسمارک آخئنده ده حؤکومت ائرفئرئنتی کیمی ده چالیشیردی.
بوروکراتیک ایش شرایطی تئزلیک له بیسمارکی تنگه گتیریر. او تئز - تئز ایشدن یاییناراق واختینی کازینولاردا ، ایلنجه مرکزلرینده کئچیریر. بو سبب دن بیسمارک 1838 – جی ایلده کؤنوللو اولاراق 1 ایل حربی خیدمته گئدیر. او گارد باتالیونوندا خیدمت ائدیر. آنجاق آناسینین خسته لی یی اونون خیدمتینی یاریمچیق قویماغا مجبور ائدیر. آناسینین وفاتیندان سونرا ایسه او آرتیق والیدین لریندن قالان تصرفاتا رهبرلیک ائتمیه مجبور اولور. پومئران اوستانینده مسکونلاشان بیسمارک اؤز گلیرینی آرتیرماق اوزه رینده دوشونور و اؤز نظری و پراکتیکی بیلیک لری ایله تئزلیکله قونشولارینین حؤرمتینی قازانیر. او اؤزونو تجروبه لی تورپاق صاحیبی کیمی گؤسترمیشدیر.
برلینده تحصیلینی باشا وورموش کیچیک باجیسی مالوینا ایله اوتونون آراسیندا معنوی یاخینلاشما باش وئریر. اونلار بیر-بیرینی گؤزل باشا دوشورلر. اوتو اؤز باجیسینی دوستو آرمینله تانیش ائدیر. اونلار بیر ایلدن سونرا ائوله نیرلر.
اونون حیات استیلی آدولف فون تاددئن-تریئگ لاف اطرافیندا یارائدیلمیش دوستلوق دایره سینه داخیل اولدوقدان سونرا دییشیر. بوندان سونرا اونون ایناندیغی شخصی آللاهی اونون حیاتیندا واجیب رول اویناماغا باشلاییر. او سونرالار آدولف تاددئنین واسیطه سیله گله جک حیات یولداشی یوهاننا فون پوتکامئر ایله تانیش اولور. بو نگاهدان اونلارین 3 اوشاغی اولور. ماریا (1848-1926)، هربرت (1849-1904) و ویلهئلم (1852-1901). اونون یولداشی اؤز تله لرینی بیسمارکا اویغونلاشدیریر و اونا آناسیندان آلمادیغی ائموسیونال باغلیلیغی بخش ائدیر. اونلارین بیر-بیرینه یازدیقلاری مکتوبلار XİX عصر مکتوب ادبیاتینین اینجه لریندن ساییلیر.
سیاسی فعالیتی[دَییشدیر]
left|thumb|150px|بیسمارک و مونارخ بو عرفه ده بیسمارکا ایلک دفعه اولاراق یئنی یارائدیلمیش پروسیا پارلامئنتینه دئپوتات سئچیلمک ایمکانی وئریرلیر. او بو شانس ایتیرممک اۆچون اؤز تویونو موقتی اولاراق تاخیره سالیر و 11 مای 1847 – جی ایلده پارلامئنتینه سئچیله ره ک اورادا اؤز یئرینی توتور. پارلامئنت ایکی حیصّه یه پارچالانمیشدیر. لیبئرال لار و کونسئرواتیولر. لیبئرال لار فریدریه ویلهئلم دن کوستیتوسیا و بؤیوک وطنداش آزادلیغی طلب ائدیردیلر. شاه ایسه تلسمیردی. اونون اۆچون برلیندن شرقی پروسیایا دمیر یولونو چکمک اۆچون پول لازیمی ایدی. بو مقصدله او 1847 – جی ایلده سککیز اوستانین پارلامئت لریندن ایعبارت اولان بیرلشمیش پارلامئنتی یارادیر.
پارلامئنت ده ائله ایشتراک ائتدییی ایلک گوندن بیسمارک ساکاندال تؤره دیر. او چیخیشی زامانی لیبرال دئپوتاتین 1813-جو ایلده کی مۆحاریبه نین حقوقی دوزگونلویونو اینکار ائتمیه جهد ائدیر. بیر آی سونرا او داها دا سینیرلی تن دا چیخیش لار ائدیر. اؤلکه ده اینقیلاب احوال روحیه سی یئتیشمیه باشلاییر. بو اساسا شهر اهالی سی آراسیندا قیدا محصول لارینا آرتان قیمت له باغلی اولاراق یارانان ناراضیچیلیق لا باغلی ایدی. بو سیاسی شرایط ده نهایت کی ، اوتو ایله نیشانلی سی یوهاننا ائوله نیرلر.
1848 –جی ایل آوروپانی اینقیلاب دالغاسی بورویور – فرانس ، آلمانی یا ، اوتریش ده ایغتیشاش لار باش وئریر. پروسی یادا دا وطن پرور لیبرال لارین تضیقی آلتیندا باش وئرن اینقیلابدا آلمانی یانین بیرلشمه سی ، کونستیتوسی یانین قبول ائدیلمه سی طلب اولونوردو. بیسمارک اولده اینقیلابدان قورخوب ، حتی اوردویا کؤمک ائتمک فیکرینه دوشسه ده سونرالار ساکیت لشیر و گذشت لره گئدن مونارخ دان مایوس اولور.
مالیک اولدوغو رئپوتاسی یایا گؤره بیسمارکین پارلامئنته دوشمک شانسی آز اولور. اوتو عنعنوی اولاراق یونکئرلرین حقوق لاریندان قورخوردو ، آنجاق سونرا او ساکیت لشیر و قبول ائدیر کی ، اینقیلاب گؤرونندن آز رادیکال ایدی. اونا گئرییه کند تصروفاتینا قاییتماق و یئنی کونسئرواتیو قزئت اولان "Kroytssaytung" یازماقدان باشقا چاره قالمیر. بو عرفه ده کونسئرواتیولردن ایعبارت اولان قانادین گوجلنمه سی باش وئریر. بونان منطیقی نتیجه سی کیمی 1848 –جی ایلده چئوریلیش باش وئریر. بو چئوریلیشده بیسمارکین فعالیتینه باخمایاراق مونارخ اونا ناظیر پوستونو وئرمیر.مونارخ تئزلیکله کونستیتوسی یانی قبول ائدیر و ایکی پیله لی پارلامئنت یارادیر. او فوق العاده سرانجاملارلا ایسته نیلن زامان اؤلکه ده سیاسی وضیعتی ایداره ائتمک حقوقونو اؤزونده ساخلاییر.
بیسمارک آشاغی پالاتایا کئچمیه جان آتیر. چتینلیک له ده اولسا اونا سئچکیده قالیب گلمک نسیب اولور. اؤز دئپوتات یئرینی او 26 فئوریه 1849-جو ایلده آلیر. آنجاق بیسمارکین آلمانی یانین بیرلشمه سی و فرانکفورت پارلامئنتینه اولان منفی مناسیبتی اونون ایمیجینه پیس تاثیر ائدیر. شاه طرفیندن پارلامئنتین بوراخدیقدان سونرا بیسمارکین یئنی دن سئچیلمه شانسی آزالیر. آنجاق سئچکی سیستئمینده باش وئرن دییشیکلیک لر اونا بو دفعه ده پارلامئنته دوشمیه ایمکان وئریر.
بیر زامان کئچدیک دن سونرا اتریش و پروسی یا آراسیندا یارانان اراضی مناقیشه ایری میقیاس لی مۆحاریبه یه چئوریلمک خطری یارادیر. بورادا ائرفروت طرافیندا باش وئرن قارشی دورمادا پروسیا "اولم موقاویله سینی" ایمضالاییر. بیسمارک بو موقاویله نی دستک لییر، چونکی همین عرفه ده آلمانین مۆحاریبه ده غالیب گلمه سی شانسی آشاغی ایدی. شاه بیسمارکی فرانکفورت سئیمینده پروسی یانین تمثیلچی سی تعین ائدیر. او بو وظیفه ده تئزلیکله مشهور سیاست چی کلمئنت مترنیش ایله تانیش اولور.
کریم مۆحاریبه سی زامانی بیسمارک آوستری یانین (اتریش) آلمانی یانی روسی یایا قارشی مۆحاریبه یه جلب ائدیلمه سینه قارشی مقاویمت گؤستریر. او آلمانی یانین بیرلییینین مؤحکمله نمسی و آوستری یا دومینانتینا قارشی مباریزه آپاریر. 4 آوریل 1857- جی ایلده بیسمارک فرانسه ایله علاقه لر یاراتماق مقصدیله پاریسه یولا دوشور و اورادا اۆچونجو ناپلئون لا گؤروشور. آنجاق شاه خسته لنمه سی و آلمانی یانین خاریجی سیاستینده باش وئرن دییشیکلیک اونون پلان لارینی یاریمچیق قویور. او روسی یایا سفیر گؤندریرلیر. 1861 – جی ایلین ژانویه آییندا شاه ویلهلم (İV Vilhem) وفات ائدیر و اونون یئرینه کئچن بیرنجی ویلهلم بیسمارکی پاریسه سفیر گؤندریر.
چتین آنلار[دَییشدیر]
بیسمارک پاریس ده چوخ قالمیر. برلینده بو زامان شاه و پارلامئنت آراسیندا نؤوبتی بحران باش وئریر. بو بحرانی آرادان قالدیرماق اۆچون بیر چوخ مانع لرله باخمایاراق بیرینجی ویلهلم (İ Vilhelm) بیسمارکی حؤکومت باشچی سی قویور. او هم ده خاریجی ایشلر ناظری وظیفه سینی اوزه رینه گؤتورور. بو زاماندان اعتباراً بیسمارکین اوزون و چتین کانسلر فعالیتی باشلاییر. اوتو تئزلیکله اؤز کابینئتینی تشکیل ائدیر.کابینت تصدیق ائدیلدیک دن سونرا او آشاغی پالاتادا چیخیش ائدره ک اؤز مشهور فرازاسینی دئییر"دمیر و قان". او بئله قناعته ته گلیر کی ، آلمان تورپاقلاری اوغروندا پروسی یا آوستری یا ایله رقابته گیره بیلر.
1864 - جو ایلده دانمارک ایله چلئزویق و هولشتاین اوغروندا مۆحاریبه باشلاییر. اوزون سورن کسکین مناسیبت لردن سونرا هر ایکی طرفده مؤوجود اولان میلّیتچی قوروپلارین تضیقی ایله داها دا پیس لشیر. 1864 - جو ایلین اولینده پروسییا قوشونلاری هوجوما کئچیر و بو تورپاقلاری توتور. تئزلیکله بو اراضی لر پروسی یا و آوستری یا آراسیندا بؤلونور.آنجاق بو مناقیشه نین سونو دئییلدی.
1866 – جی ایلده هر ایکی طرف اوردونو سفربر ائتدیک دن سونرا آلمان لار ایتالیانلارین کؤمکی ایله آوستری یایا هوجوما کئچیر و تئزلیکله شیمالی آلمان تورپاقلارنین بؤیوک حیصّهسینی توتور و آوستری یایا قارشی گئنیش هوجوما حاضیرلاشیر. آوستری یا دورومون پیس اولدوغونو گؤرور و پروسی یا ایله صولح مقاویله سی ایمضالاماق زوروندا قالیر.بئله لیکله هئسسن ، ناسساو ، هاننوفر ، شلئزویق هولشتاین و فرانکفورت پروسی یایا کئچیر.
آوستری یا ایله مۆحاریبه کانسلرین ساغلام لیغینا پیس تصویر ائدیر. بیسمارک مظونیت گؤتورور. آنجاق اونون دینجلمه یه واختی قالمیر. 1867- جی ایلده بیسمارک شیمالی آلمان کونفئدراسی یاسی اۆچون کونستیتوسی یا اوزه رینده چالیشیر. کونستیتوسی یا لاندتاقدا قبول ائدیلیر و بئله لیکله شیمالی آلمان کونفئدراسی یاسی یارانیر. ایکی هفته سونرا او کانسلر سئچیلیر. یئنی فورمالاشماقدا اولان آلمان دؤولتی فرانسه و روسی یانی ناراحات ائدیر. روسی یا بو حالا بیر قدر لویال یاناشسا دا فرانسه ده باشقا فیکیرلی سیاستچی لرین تاثیری ایله مناسیبت کسکین لشمه یه باشلاییر. مۆحاریبه ایسپانی یا ایله علاقه دار اولاراق اؤز یوکسک پیله سینه چاتیر.
بو مۆحاریبه فرانسیزلار اۆچون داغیدیجی اولور. سئدان یاخینلیقداکی مغلوبیتی اونلار بو گونه کیمی ده خاطیرلاییرلار. تئزلیکله فرانسیزلار مغلوب اولورلار. بیسمارک فرانسه دن ائلزاس و لوتارینگیانی طلب ائدیر. بو اۆچونجو ناپولئون اۆچون قبول ائدیلمز ایدی. آلمانلارا پاریسی ضبط ائتمک نصیب اولور. آلمان عسگرلری تن تنه ایله پاریسین کوچه لریندن کئچیرلر. فرانکو-پروسی یا مۆحاریبه سی عرفه سینده آلمانی یادا وطن پرور حیصّهلر دیرچلمه یه باشلاییر. بو حیصّهلر بیسمارکا شیمالی آلمانی یانی داها دا سیخ بیرلشدیرمه یه ایمکان وئریر. او ایکنجی رایشی یارادیر و بیرینجی ویلهلم ایمپراتور آدینی آلیر.
همین آرادا ریخستاقدا مرکزی کاتولیک پارتی یا اولان گوجلو اوپوزیسی یا یارانیر. اونلارا مقاویمت گتیرمک اۆچون بیسمارک میلّی – لیبرال لار ایله یاخینلاشیر. بیسمارک ایله کاتولیک لر آراسیندا مدنی مباریزه باشلانیر. بو مناقیشه آلمانی یانین واحید لیی ینه ضرر وورور. 1872 – جی ایلده بیسمارک برلینده قورچاکوو ایله بیرلیکده اوچ ایمپراتورنون (آلمان ، اترسش و روسی یا) گؤروش تشکیل ائدیر. اونلار بیرلیکده اینقیلابا قارشی مباریزه آپارماق حاقّیندا راضی لیغا گلیرلر. بوندان سونرا بیسمارکین آلمانی یانین فرانسهدهکی سفیری آرنیمله مناقیشه سی باشلانیر. نتیجه ده آرنیم سندلرده بوراخدیغی سهولره گؤره حبس اولونور. بوتون بو داخیلی چکیشمه لر کانسلرین ساغلاملیغینا ضرر وورور. 1879 – جو ایلده فرانکو – آلمان مناسیبتی یئنی دن پیسله شیر. روسی یا اؤز نپوبسینده آلمانی یادان یئنی مۆحاریبه نین باشلانماماسینی طلب ائدیر. نتیجه ده روسی یا ایله آلمانی یا آراسیندا دا گرگینلیک یارانیر. بیسمارک چوخ چتین وضعیت ده قالیر ، بینالخلق صحنه ده تکله نمک خطری یارانیر. او حتی اؤز وظیفه سیندن ایستعفا وئریر، آنجاق ایمپراتور بو عریضه نی قبو ائتمیر و کانسلری 5 آیلیق مضونیته گؤندریر.
خارجی تهلوکه (خطر) ایله برابر داخیلده ده صنایع رایون لاریندا یارانان سوسیالیست حرکتی قورخولو ایدی. اونلارلا مباریزه اۆچون بیسمارک یئنی قاداغانلیق قانونی قبول ائدیر. آنجاق اونو مرکز و مترقی لیبرال قانادا عاید اولانلار اینکار ائدیرلر. بیسمار همیشه "قیرمیزی تهلوکه دن" دانیشیر. آلمانی یا اۆچون بئله چتین آنادا برلینده روس – تورک مۆحاریبه سینین نتیجه لرینی آراشدیرماق اۆچون آپاریجی دؤولت لرین "برلین کنگره سی"اؤز ایشی نه باشلاییر. کنگرس گوزله نیلمه دن ائفکتیو آلینیر، بورادا دا بیسمارک دایمی بو دؤولت لرین نماینده لری آراسیندا تک به تک دانیشیقلار آپارمالی اولور. کنگرس دن سونرا آلمانی یادا ریخستاقدا سئچکیلر باش وئریر (1879). بو سئچکیلرده کونسرواتیولر و مرکزچی لیبرال لار و سوسیالیست لر چوخ سس توپلاییرلار. بیسمارک بو پارلامئنت ده سوسیالسیت لرین علیه ینه اولان قانون لایحه سینی کئچیریر. دیگر یئنی لیک اؤلکه ده حکم سورن ایقتیصادی بحرانی آرادان قالدیرماق اۆچون ایقتیصادی رئفورم کئچیرلیر. بو رئفورملارلا کانسلر میلّیتچی لیبرال لاری مغلوب ائدره ک مرکزچی لری اؤز طرفینه چکمیه نایل اولور. بونونلا او اؤز مدنیت مباریزه سینی داوام ائتدیمک ایمکانی قازانمیش اولور.
فرانسهنین و روسی یانین یاخین لاشماسیندان قورخان بیسمارک یئنی دن اوچ ایمپراتورون گؤروشونو تشکیل ائدیر. بونا باخمایاراق آلمانی یا و روسی یا آراسینداکی مناسیبت گرگین اولاراق قالیر. نتیجه ده پاریس ایله سانکت پتربورگ آراسیندا علاقه لر داها دا گوجله نیر. روسی یا و فرانسهنین بیرلیکده آلمانی یایا قارشی چیخاجاغیندان احتیاط لانان آلمانی یا 1882 – جی ایلده ، اؤز متفیق لری اولان اتریش و ایتالیا ایله "اوچ لرایتیفاقی" آدلی مقاویله نی ایمضالاییر.
سون ایللری[دَییشدیر]
1881- جی ایلدکی سئچکی دئمک اولار کی ، بیسمارک اۆچون اوغورسوز اولموشدور. کونسئرواتیولر و لیبرال لار پارلامئنت ده "مرکزچی لره" اودوزموشدولار. اوپوزیسی یادا اولان پارتی یالارین بیرلشیب حربی بودجه نین آزالدیلماسینا طرف چیخمالاری وضیعتی داها دا کسکینلشدیریر. نؤوبتی دفعه بیسمارکین وظیفه دن گئتمه سی تهلوکه سی یارانیر. فاصیله سیز ایش و استرس اونون ساغلاملیغینا پیس تاثیر ائدیر. او حددن چوخ کؤکه لیر. بیسمارک حکیمی دوکتور شوینگرین معالیجه سی نتیجه سینده او تئزلیکله عادی ایش رژیمینه قاییدا بیلیر. بیسمارک یئنی گوجله ایشه باشلاییر.
بو دفعه اونون دیقت مرکزینده موستملکه سیاستی دورور. 1884 – جی ایلده آلمانی یا آفریقادا بؤیوک تورپاق اله کئچیریر. بو سیاست آلمانی یانی فرانسه ایله یاخینلاشدیریر. آنجاق اینگیلیس ایله مناسیبت لر گرگینلشیر. بیسمارک موستملکه ایشینه اوغلو گئربرتی جلب ائدیر. او اینگیلیس ایله مناسیبت لری تنظیم لمک له مشغول اولور.
1887 – جی ایلده بیسمارکا رئیخستاقدا بیر چوخ دئپوتات لاری اؤز طرفینه چکه ره ک چوخلوق یاراتماق نصیب اولور. بو عرفه ده فرانسه ایله گئدن مۆحاریبه عرفه سینده سئچیجی لر کانسلرین اطرافیندا جمع لشیرلر. بو اونا رئیخستاقدا 7 ایللیک خیدمت حاقّیندا قانونو کئچیرمه یه ایمکان وئریر. خاریجی سیاست ده بیسمارک اؤزونون ان بؤیوک سهوینی ائدیر. روسی یا علیه ینه چیخاراق او فرانسه – روس بیرلیینین یارانماسینا اینانمیردی. بونا باخمایاراق او روسی یا ایله مخفی موقاویله باغلاییر ، آنجاق بو موقاویله 1890 – جی ایله قدر قووه ده ایدی.
1888 – جی ایلین اولینده ایمپراتور بیرنجی ویلهلم وفات ائدیر. یئنی ایمپراتور سرطان (خرچنگ) خسته لیی یندن عذاب چکن اۆچونجو فریدریش اولور. بیر نئچه آیدان سونرا او دا وفات ائدیر. ایمپراتور تاختینی کانسلرله سویوق مناسیبت ده اولان ایکینجی ویلهلمتوتور. یئنی ایمپراتور آکتیو اولاراق سیاست له مشغول اولماغا باشلاییر. بیسمارک ایکینیجی پلانا کئچیر. اونلار آراسیندا بؤیوک مناقیشه آنتی سوسیالیست قانونون قبولوندا باش وئریر. بو کونفلیک نتیجه سینده بیسمارک 20 مارس 1890 – جی ایلده اؤز وظیفه سیندن ایستئفا وئریر.
عمرونون قالان حیصّهسینی بیسمارک هامبورگ یاخینلیغیندا فریدیریش سروهه آدلی مالیکانه سینده کئچیریر. 1884 – جو ایلده اونون حیات یولداشی یوهاننا وفات ائدیر. عمرونون سون گونلرینده بیسمارک روس – فرانسه موتفیق لییی و اینگیلیس ایله یارانان گرگین مناسیبت له باغلی اولاراق آوروپانین گلجه یینی پیس قیمت لندیریردی. اونا ائوینده بیر نئچه دفعه ایکینجی ویلهلم باش چکیر.
1898 – جی ایلده کئچمیش کانسلرین صحتی کسکین لشیر و 30 جولای دا او اؤز ائوینده وفات ائدیر.
خارجی کئچیدلر –(لینک لر)[دَییشدیر]
- اوتو فون بیسمارک Archived 2008-05-03 at the Wayback Machine.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Steinberg, Jonathan. Bismarck: A Life. p. 51. ISBN 9780199782529.
- Pages using infobox officeholder with unknown parameters
- آلمانلی موستقیل سیاستچیلر
- اوتو فون بیسمارک
- ۱۸۱۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۸۹۸-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- 19th-century Chancellors of Germany
- People from Stendal (district)
- People from the Province of Saxony
- Bismarck family
- Dukes of Saxe-Lauenburg
- Princes of Bismarck
- German Lutherans
- German monarchists
- German nationalists
- Prime Ministers of Prussia
- Foreign ministers of Prussia
- Members of the Prussian House of Representatives
- Members of the 8th Reichstag of the German Empire
- Members of the Prussian House of Lords
- Ambassadors of Prussia
- Kulturkampf
- Anti-Catholicism in Germany
- Duellists
- German non-ficti


c: text/html

text:
سردری مدنیت ائوی ۹۶جی ایلین اردیبهشت آیی نین ۱۴جو گونونده حقیر (م. کریمی) اوچون بیر عزیزله مه مراسیمی قوردو. بو مراسیمده منه هدیه وئره ن عالیملر و دوستلارین چوخو کتابلا منی قارشیلادیلار و ان گؤزل هدیه لری آلدیم. اونا گؤره بو عالیملردن و دوستلاردان درین منتدارلیغیمی بیلدیره رک، بو هدیه لری اوخوجولارا تانیتدیرماق ایسته ییرم.
م. کریمی
تاریخ تبریز
از دوران باستان تا برآمدن مغولان
بو ده یرلی کتابیت یازاری معاصر آراشدیریجی مجیئ رضازاد عموزین الدینی جنابلاری دیر. بیلدیگیمیز اساسیندا بو گنج یازاردان نئچه – نئچه علمی و تاریخی کتابلار ایشیق اوزو گؤرموش و فرهنگی ساحه لرده چالیشقان بیر یازار کیمی یازیب – پوزور. تبریز تاریخی اوزه رینده یوزلرجه کتاب یازیلیب و یاییلمیشدیر؛ آنجاق بو کتاب بیر سیرا سورغولارا جواب وئرمک اوچون یازیلمیش و اوخوجو بو بالاجا کتابدا روادیان، ساجیان، سالاریان، سلجوقیان، احمدیلیان و آذربایجان آتابی لریله تانیش اولور.
بو کتاب ۲۰۰ صفحه ده وزیری قطعینده تبریزین اختر یاییم ائوی طرفیندن چاپ اولموش و آز بیر سوره ده دؤردونجو چاپا نایل اولموشدور. آرتیرمالی یام کی بو کتاب ایلک اؤنجه تبریز بیلیم یوردوندا بیر یوکسک لیسانس تئزی کیمی ایشلنمیش و سونرا اونون ده یرلی اولدوغونو بیله رک عموم اوخوجولارین الده ائتدیگی اوچون یایمیشلار. بیز بو کتابین اوخوماسینی اوخوجولاریمیزا توصیه ائده رک، گنج یازاریمیزا باشاریلار دیله ییریک و یاخین گله جکده داها درین و علمی کتابلاری نین یولونو گؤزله ییریک.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قطر امیری ایله میصر پرزیدنتی آراسیندا تلفون دانیشغی اولوب
قطر امیری و میصر پرزیدنتی غزه-دهکی سون وضعیتی موذاکیره ائدیبلر.
قطر امیری شیخ تمیم بن حمد آل ثانی و میصر پرزیدنتی عبدالفتاح السیسی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب.
معلوماتا اساسن، طرفلر ایسراییل-ین هوجوملارینا معروض قالان غزه-دهکی سون وضعیتی موذاکیره ائدیبلر.
گؤروشده ایکی اؤلکه آراسیندا علاقهلرین اینکیشاف ائتدیریلمهسی، بولگهسل و اولوسلار آراسی مسئله لر گوندمه گلیب.
آوقوستون 5-ده ایسراییل ایسلامی جیهاد تشکیلاتینا عایید اولدوغونو ادعا ائتدیگی هدفلری وورموشدو. ایسراییل جیهاد ایسلامی تشکیلاتینی ایسراییله هوجوم ائتمهیه حاضیرلاشدیغینی ایرهلی سورموشدو.
هوجوملاردان سونرا غزه-دان ایسراییله راکتلر آتیلیب. ایسراییل-ین غزه زولاغینا تشکیل ائتدیگی هوجوملار نتیجه سینده 14-و اوشاق، 4-و قادین اولماقلا 44 نفر حیاتینی ایتیریب. ایسراییل طرفینده ایسه ایتکی قئیده آلینماییب.
خاطیرلاداق کی، طرفلر آراسیندا الده اولونان آتشکس آوقوستون 7-ده قوویه مینمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران دؤولت تلویزیونو: اؤلو ساییسی آچیقلاناجاق
"تأسف کی، بو حادثهلر زامانی پلیس ده داخیل اولماقلا ۲۶ نفر حیاتینی ایتیردی"
سوریه سولاریندان اؤلن کؤچمن ساییسی آرتدی
آختارما قورتارما ایشلری نتیجهسینده ایندیه دک ۷۱ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی
سوریه سولاریندا فاجعه
آرالاریندا فیلیسطین، لینان و سوریه وطنداشلارینین اولدوغو ۳۴ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی


text:
چندیقر
چندیقر (اینگیلیسجه: Chandigarh) هیندوستاندا یئرلشیب. و ۱۱۴ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۵۵۴۵۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Chandigarh»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده چندیقر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
باهیا فوتبال کولوبو
باهیا فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Esporte Clube Bahia) بیر فوتبال کولوبودور. Campeonato Brasileiro Série A دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۴۸٬۷۴۷ نفرلیک ایتایپاوا آرنا فونته نواوا ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Guilherme Bellintani. Esporte Clube Bahia. یوْخلانیلیب23 December 2017.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Esporte Clube Bahia»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده باهیا فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
وورتسبورق بیلیمیوردو
وورتسبورق بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Würzburg, فارسجا: دانشگاه وورتسبورگ، عربجه: جامعة فورتسبورغ)آلمانین وورتسبورق شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۲۷٬۸۰۲ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. وورتسبورق بیلیمیوردو ۱۴۰۲ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده وورتسبورق بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- CG Member Universities. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-06-17. یوْخلانیلیب15 September 2014.
- Facts and Figures. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-06-10. یوْخلانیلیب2017-06-22.


text:
Arda Arpaçaylı
سلام و سایغیلار
بورا باش ووردوغونوز اوچون ساغولون
منیم یاراتدیغیم، و چوخلو یازی آرتیردیغیم تورکجه ویکی یارپاقلارین بیر سایی سینی آشاغیدا، گؤره بیلرسینیز. البته ایکی آی چوخلو چالیشاندان سونرا، بیر اوزوجو قارایاخمایا گؤرم، سون یازیمی یارادیب، تورکجه ویکی پدیادان گئدیرم.
گوله گوله، یاشاسین آزربایجان
آزربایجاندَییشدیر
تورکجه ده "ذ" اولمادیغینا گؤزه، "آزربایجان" آدی آزربایجان یازیلماغی نین یانداشی، بو دا قالسین کی اسکی تورک یازیشمالاردا آزربایجان دا گؤرونور. هر حالدا آذربایجان یازماقلا دا قارشی دئییلم. اینترنتده آزربایجان و آذربایجان یازیلیشلاری ایکیسی ده آختاریلیر.
بو خریطه ده آزربایجان یازیلیب: باغلانتی
باکی دیلیدَییشدیر
سلام. بردا نیه باکی دیلی یازسز؟ Faanee (دانیشیق) ۲۳ دئسامبر ۲۰۱۵، ساعت ۲۲:۴۴ (UTC)
اسنلیکلر، باکی دیلی نه دیر؟ "بردا" یوخ ، من بوردا تورکجه یازیرام.
سلام آردا بای من سیزدن غذر ایسترم بولار سیزی من ائیله ایشتباه توتوب من 3 آیدی بو ویکی ده یوخام ایندی گلدیم گوردوم سیزین ایشلریزی منیم ایشلریم بیلیبلر بو ویکی ده هئچ چالیشان یوخدو تکجه سیز و قارانلیقی گوردوم یئنی صفحه لر یاراتدیقیزا گوره چوخلو تشکر ائدیرم امما بو ایلغیم چوخ دوشمانچیلیق یارادیر.Susan turk (دانیشیق) ۳ ژانویه ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۵۶ (UTC)
حؤرمتلی Susan turk ، ایندی دئیه جکلر آردا آرپاچایلی اؤزو سوسان تورک آدینن گیریب اؤز صفحه سینده یازیر!!! سایقیلار. البته مندن عوذر ایسته مه سه لر بوردا هئچ زات یاراتمایاجاغام. آردا
سون سؤزدَییشدیر
تورکجه ویکی نین بو نئچه آیدا ان چوخ چالیشقانی نی، ادمین E THP گولونج دلیللره گؤره (اولابیلر چوخ چالیشماغا گؤره) بلوکلادی، بو دا منیم اونلارا سون سؤزوم:
- - منی بونا گؤره بلوک ائله دین :سیستمی اوْیناتماق، ویکیپدیا سیاستلرله یؤنرگهلریندن بیر یانلیش یوْلدا، واندالیزم یا دا ویکینین گلیشمهسی ایله ویکیپدیاچیلارین چالیشماسینی اخلال ائتمک اۆچون یارارلانماق آنلامیندادیر.!! بؤرکونو قوی قاباغیوا، اینصافن سیز اخلال یارادیب و تورکجه ویکی نین گلیشمه سی نین قاباغین آلیرسیز یوخسا من؟! بو بیر آی دا سیز نئچه دوزگون یازی یارادیبسیز من نئچه سین یاراتمیشام؟!
- - سن کی "یازماغا" و "یازماقا" فرقین بیلمیرسین و بیلمیرسن هانسی دوزدور نئجه تورکجه ویکی پدیا دا ادمینلیک حاققی اؤزونه وئریرسن؟! البته من سیزین ادمینلیگیزه ایشیم یوخدور ، آما بیر چالیشانا ندن بو قدر قیسقانجلیق ائتدیز من باشا دوشمه دیم.
- - من بوردا یازمیردیم آلپرتونقا یالواردی نئچه دفه بوهتانلارینا گؤره عوذر ایسته دی قاییتدیم گلدیم، یوخسا من بورانی بوراخمیشدیم، بو سونوجا چاتمیشدیم تورکجه ویکی نین گلیشمه سی نین قارشیسینی آلماغا چالیشیرسیز. آلپرتونقا دئییر منیم یازیلاریم خط میخی دی! میخی خط دی و کیمسه باشا دوشمور نه دن یالواریردی کی من گینه بوردا چالیشام؟!!!
- - آزربایجان سیزین کیمینلره گؤره دیر، دیلی و کولتورو قاباغا گئتمیر.
- - اؤز آرازدا خوش اولون !!! اللریز ده آغریماسین، یئرسیز اؤزومو بوردا یورمیاجاغام آرتیق.
سایقیلار
آردا آرپاچایلی


text:
ادمیلسون (فوتبالیست)
ادمیلسون (فوتبالیست) (اینگیلیسجه: Edmílson) (دوْغوم:۱۰ ژوئیهٔ ۱۹۷۶ (۴۶ یاش) Taquaritinga) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ادمیلسون (فوتبالیست) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری
- پالمیراس کولوبونون اویونچولاری
- اولمپیک لیون کولوبونون اویونچولاری
- بارسلونا کولوبو اویونچولاری
- ویارئال کولوبونون اویونچولاری
- رئال ساراقوسا کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۱ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
وارلیق درگیسینی هدف آلانلارین آماجی نهدیر؟-محمدرضا هیئت
- توضیحات
- منتشر شده در چهارشنبه, 11 شهریور 1394 21:57
بو سطیرلری بؤیوک بیر اوزونتو و معنوی- اخلاقی مجبوریت حیسی ایله یازیرام. امین اولون اگر وارلیق علیهینه آپاریلان فعالیتلر اینترنته داشینماسایدی، من ده اینترنت اوزریندن آچیقلاما یازماق زوروندا قالمازدیم. آنجاق نه یازیق کی، سون گونلرده وارلیق درگیسینین یئنی نشرینی شائبه آلتینا آپارماق و درگینی ایچیندن پارچالاماق آماجی ایله سایین ابراهیم رفرف و سایین علیرضا صرافی طرفیندن نه اونلارا، نه ده وارلیق درگیسینه یاراشان بیر یازی یایینلاندی و درگینین آنکارادا باسیلماسی باهانهسی ایله وارلیق درگیسی هدف تاختاسینا چئوریلدی. البته آتالاریمیز دئمیشکن “هر شئیده بیر خئییر وار.” بلکه بو یازی یایینلانماسایدی، گرچکلر ده گون اوزونه چیخمازدی و آرخامیزدان آتیلان افترالار “اؤلدورمهسهیدی ده اورک بولاندیرماغا داوام ائدردی.”
منیم بو یازیدان آماجیم کیمسهنی هدف آلماق و یا کیمسهیه سایغیسیزلیق ائتمک دئییل. تام ترسینه وارلیق درگیسینه یاراشان بیرلیک و برابرلیگی قوروماق و هر سببدن دولایی بیلهرک و یا بیلمهدن اونو داغیتماغا چالیشان عزیز دوستلاریمیزا بو گرچکلری بیر داها خاطیرلاتماقدیر.
بوگون اگر وارلیق درگیسی حاقیندا بو قدر دانیشیلیرسا و هرکس اونونلا ماراقلانیرسا، درگینین گئچن ۳۶ ایلده نه قدر دوغرو یولدا اولدوغونون و خالقین آراسیندا اؤزونه نئجه درین یئر آچدیغینین گؤسترگهسیدیر. وارلیق درگیسی؛ دوکتور جواد هیئت، دوکتور حمید نطقی، مرحوم محمدعلی فرزانه، اوستاد مشروطهچی سؤنمز، اوستاد مجیدزاده ساوالان، مرحوم پیرهاشمی، مرحوم سردارینیا و اوستاد محسنی کیمی قوروجو بؤیوکلریمیزین و داها سونرا درگییه قاتیلان بیر- بیریندن دگرلی آیدین و یازارلارین صمیمی ایشبیرلیگی سایهسینده زامانلا بیر مکتب حالینا گلدی. شبههسیز گئچن ایللرده ده وارلیق یازارلاری آراسیندا اختلافلار اولموشدور. آنجاق یازارلاریمیزین اولغونلوغو و اورتاق هدفلری اوغروندا صداقتلری نتیجهسینده هئچ بیر زامان بو اختلافلار دیشاری چیخمامیش، بیر- بیرلرینه سایغیدا قصور گؤرولمهمیشدیر.
من و منیم نسیلداشیم اولان بیر چوخ انسان یاخیندان و یا اوزاقدان وارلیق مکتبینین اؤیرنجیلری اولدوق. وارلیق مکتبیندن چوخ شئیلر اؤیرندیک. وارلیق بیزه یالنیز دیلیمیزی، ادبیاتیمیزی، تاریخیمیزی اؤیرتمهدی. بیزه غرورلو و شرفلی یاشاماغی دا اؤیرتدی. بیزه حاقسیزلیقلار قارشیسیندا دیک دورماغی دا اؤیرتدی. بیزه اؤیرتدی کی، هدف خالقا خیدمت ایسه، قالانی تفرعاتدیر و یئنه بیزه اؤیرتدی کی، وارلیق «نه اولورسا اولسون، آمّا چیخسین» منطقی ایله حرکت ائدن بیر درگی دئییل. اونون ایلکهلری، واز گئچیلمزلری وار. چونکو اونون قوروجولاری دا ایلکهلی انسانلاردی. اونلار، حیاتلاری بویونجا «واز گئچیلمزلری» اوچون بیر چوخ شئیدن واز گئچدیلر و بوگون بیزه چوخ دگرلی بیر امانت بوراخدیلار. بو امانت البته کی، بیر گون داها گنج بیر نسله بوراخیلاجاقدی و بوراخیلدی دا. بو طبیعتین قانونودور و بؤیوکلریمیز بو قانونو چوخ یاخشی ادراک ائدر و بوندان ذوق آلارلار. آنجاق بعضاً بو سورج بعضیلری اوچون بیر آز سانجیلی گئچر کی، بونو دا گنج نسلین آنلاییشلا قارشیلاماسی گرکیر.
بورایا قدر هر شئی نورمال. آنجاق اگر بو دورومدان فایدالاناراق مشعلی الینه آلیب ایرهلیلهینلرین اؤنونه داش آتیلیر و یا بو مشعلی آلیب اونو سؤندورمک آرزوسوندا اولانلارا تسلیم ائدیلمک ایستنیرسه، او زامان «دور!» دئمک لازیم.
بلکه ده بو سببدندیر کی، دوکتور جواد هیئت اؤز اوزاقگؤرنلیگی ایله بئله بیر دورومون اورتایا چیخابیلهجگینی تخمین ائتدیگی اوچون هئچ بیر شبهه یئری قالماسین دئیه وارلیق درگیسی ایله باغلی آیری و رسمی بیر وصیتنامه یازمیشدیر.
سؤزونو ائتدیگیم تخریبات یازیسی منی و وارلیق درگیسینی هدف آلدیغی اوچون، اورکدن ایستهمهسم ده منه جواب وئرمه حاقّی دوغورموشدور. بو وسیله ایله وارلیق درگیسینین دگرلی اوخوجولاری و یا تعقیبچیلرینین ماراقلاندیغی و سوروشدوغو بعضی مسئلهلر ده آیدینلیق قازانمیش اولاجاق.
۱- رحمتلی دوکتور جواد هیئتی تانییانلار اونون وارلیق درگیسی اوچون نه قدر حساسیت گؤستردیگینی، گلهجگینی ریسکه آتماماق اوچون هر جور تدبیر آلدیغینی چوخ یاخشی بیلیرلر. بو اساسدا دوکتور هیئت، ۹/۱۰/۱۳۸۵ (۲۰۰۶) تاریخینده تهرانین ۱۷۴ نومرهلی دفترخاناسیندا (نوتر) ۶۱۹۵۲ نومرهلی وصیتنامه ایله، وفات تاریخیندن اعتبارا وارلیق درگیسینی منه دئور (واگذار) ائتمیش و ۲۰۱۴ تاریخینده، یعنی وفاتیندان اؤنجه گونجللهدیگی عایله وصیتنامهسینده ده بو وصیتی تکرارلایاراق درگینی منه تاپشیرمیشدیر. بو تاریخلر اونا گؤره اؤنملیدیر کی، هر ایکی وصیتنامه یازیلدیغیندا دا مرحوم دوکتور هیئت منیم آنکارادا یاشادیغیمی، حتی سون ایللرده ایرانا گئتمهدیگیمی هرکسدن یاخشی بیلیردی. حتی بؤیوک قارداشیم وفات ائتدیگینده منه تلفون آچاراق “ساقین بورایا گلمگی دوشونمه” دئیه اویارمیشدی. البته منیم هر هانسی بیر سیاسی فعالیتیم اولمادیغی اوچون حقوقاً و قانوناً بیر انگلیم یوخدور. آنجاق بللی کی، دوکتور هیئت بگ دورومو مساعد گؤرمهمیش و منیم گئتمگیمی ایستهمهمیشدیر. دئمک ایستهدیگیم بو کی، مرحوم دوکتور هیئت، منیم آنکارادا یاشادیغیمی بیلدیگی حالدا او وصیتی یازمیش و سونونا قدر ده فیکرینی دگیشدیرمهمیشدیر. ماراقلی اولان بو کی، دوکتور هیئتین وفاتیندان بیر آی اؤنجه بو وصیتنامهنی سایین صرافییه گؤندرمیشدیم و بوندان دقیق خبرلری واردی. آنجاق ندنسه، هم گئچن بیر ایل سورجینده، هم ده یایینلادیقلاری یازیدا دوکتور هیئتین وصیتینی گؤرمزدن گلهرک، اؤز دوشونجهلرینه گؤره حرکت ائتمیشلر. محتملاً دوکتور هیئتین دفن یئریله باغلی وصیتینین یوخ ساییلماسی، او بیری وصیتلرینین ده جیدیه آلینماماسی کیمی بیر آلیشقانلیغا سبب اولموشدور.
۲- شبههسیز بو وصیتنامهدن هامینین ممنون اولماسی مومکون دئییل. بلکه ده سایین صرافی و سایین رفرف سون ایللرده وارلیق درگیسینده چکدیکلری زحمتلردن دولایی وارلیقین امتیازینین اونلاردان بیرینه وئریلهجگینی دوشوندوکلری اوچون خیال قیریقلیغینا اوغرامیشلار. اگر بئله ایسه، گرچکدن اوزوجو بیر دویغودور. آنجاق بو ایکی عزیز دوستوموزون بو داورانیشی و اینترنتده وارلیق علیهینه یازدیقلاری یازینی پایلاشمالاری، دوکتور هیئتین نه قدر اوزاق گؤرن، ذکی و حاقلی اولدوغونو بیر کز داها اثباتلادی. چونکو اونون اوچون درگینین ساغا- سولا ساپمادان حیاتینا داوام ائتمهسی هر شئیدن داها اؤنملی ایدی.
۳- بوندان ایللر اؤنجه وارلیقدا آرشیوی دوزنلرکن، مرحوم دوکتور حمید نطقینین اینگیلترهدن دوکتور هیئته یازدیغی مکتوبلاری تاپیب و دوکتور هیئتین منه وئردیگی و داها چوخ اؤز اثرلریندن اولوشان مکمل آرشیوی ایله بیرلیکده آنکارایا گتیرمیشدیم. مکتوبلاردان بیرینده دوکتور نطقینین بیر جملهسی چوخ دقت چکیجی ایدی: سئوگیلی جواد بگ، اگر باسقیلارا دایانماق چتینلشیرسه، شرطلر مساعد اولانا قدر وارلیق درگیسینی یورد دیشیندا چیخاراق.” سون کز دوکتور هیئت بگ آنکارایا گلدیگینده (۲۰۱۲) من بو مکتوبو خاطیرلاتدیم و سوروشدوم کی، اگر گلهجکده بئله بیر چتین شرایط اولورسا نه ائتمهلیییک؟ جواب چوخ قیسا ایدی: «بو دورومدا درگی یا قاپاتیلمالیدیر، یا دا باشقا یئرده چیخاریلمالیدیر!»
۴- درگی علیهینه یازیلان مشهور یازیدا و صرافی بگین یوروملاریندا دوکتور هیئتین عایلهسینین امتیاز حاقّینی آلماق اوچون “هئچ بیر اقدام ائتمهدیگی” یازیلماقدادیر. بو کیمی یانلیش بیلگیلرین یاییلماسی البته کی بیر آماجا خیدمت ائدیر. آنجاق بو آماج کسینلیکله میلّی و اخلاقی بیر آماج دئییل. چونکو منیم گؤندردیگیم وکالتنامه ایله ایلک آلتی آیدا هم عایله طرفیندن، هم ده گوونیلیر باشقا دوستلارین آراجیلیغی ایله دفعهلرله ارشاد ادارهسینه باش وورولموش و منفی جواب آلینمیشدیر. البته اوراداکی مسئوللار دا مشهور یازینی پایلاشان دوستلاریمیز کیمی وارلیق درگیسینین چیخماسینا قارشی دئییللر، دوکتور هیئتین وصیت ائتدیگی شکیلده چیخماسینا قارشیدیرلار.
۵- وارلیق درگیسی بو دوستلاریمیزین ادعا ائتدیگی کیمی بیر “تورکیه درگیسی” دئییل. دگیشن تک شئی وار، او دا مطبعهنین آدرسی. دیل، الیفبا، محتوا وس. باخیمیندان تاماماً اسکیسی کیمیدیر. مشروطیت دؤنمینده ایستانبولدا چیخان «اختر» قزئتینی “تورکیه قزئتی” اولاراق آدلاندیرماق نه قدر یانلیشسا، وارلیق درگیسینی ده “تورکیه درگیسی” آدلاندیرماق بیر او قدر یانلیشدیر.
۶- گئچن آی درگینین ایذنینی آلدیقدان سونرا وایبرله صرافی بگه خبر وئردیم. صرافی بگین جوابی چوخ سئویندیریجی و اومودلاندیریجی ایدی: «(ساعات ۱۰:۲۷) سلام محمدرضا بی، تورکیهده وارلیق ژورنالینا مجوز آلا بیلدیگینیز اوچون اولدوقجا سئویندیم و سیزی تبریک ائدیرم. (ساعات ۱۰:۴۱) انشاالله وارلیق آدینی داها اوجالداجاق یئنی بیر مرحلهنی باشلایاجاغیق. من الیمدن گلنی اسیرگهمهیهجگم. صاباح دوستلار ایله بیر گؤروشوموز وار. بو حاقدا آلدیغیمیز تصمیملری خدمتینیزه چاتدیراجاغام. بیر داها بو خوش خبره گؤره اؤز درین سئوینجیمی بیلدیریب، صمیمی تبریکلریمی بیلدیریرم ۲۰۱۵/۰۷/۲۳»
منیم جوابیم: «(ساعات: ۱۱:۰۵) سلام صرافی بگ، چوخ ساغ اولون. هامیمیزا مبارک اولسون. انشاالله یئنی دؤنم ده ان آز اؤنجهکی دؤنم قدر وئریملی اولار. عزیز دوستلارا دا منیم سلام و سایغیلاریمی چاتدیرین لطفا. سیزین و دوستلارینیزین اؤنری و دوشونجهلرینی گؤزلهییرم. سایغیلارلا. ۲۰۱۵/۰۷/۲۴
بو گؤزل دیلکلردن سونرا صرافی بگین امضاسی ایله بئله بیر یازینین اینترنتده یاییلماسی هم اوزوجو هم ده دوشوندوروجودور. بلکه ده «دوست» سؤزو بیزیم اوچون آیری- آیری آنلاملار ایفاده ائدیر. چونکو صرافی بگین «صاباح دوستلارلا بیر گؤروشوموز اولاجاق» سؤزوندن سونرا بئله بیر یازینین اورتایا چیخماسیندان آنلادیم کی، قلم دوستلارین الینده دئییل!
۷- و آنلاشیلان او کی، بوتون بو چابالاردان و اینترنت اوزریندن تخریبات آپارماقدان مقصد، وارلیق درگیسینه پارالل باشقا بیر وارلیق!!! چیخارتماق و بو قوتسال امانتی نئچه یئره بؤلهرک اؤنجه لکهلهمک، سونرا دا یوخلوغا چئویرمکدیر. «درگینین بیر قولو بورادا چیخسین، بیر قولو اورادا چیخسین»، «محمدرضا هیئتین چیخاردیغی درگی ایله وارلیقین سادهجه آد بنزرلیگی وار» کیمی اوشاقسی جملهلر، نه وارلیق درگیسینین گرچک یازارلاری اوچون، نه ده اؤز درگیسینه صاحیب چیخان یئنی نسیل اوچون ایناندیریجی دئییل. اگر گرچکدن ادعا ائدیلدیگی کیمی اورادا تورکجه درگیلر اوچون اویغون شرایط وارسا، توصیه ائدیرم هر شئیدن اؤنجه صرافی بگین قاپاتدیریلان “دیلماج” درگیسینی چیخارماق اوچون چالیشیلسین و “ائلبیلیم” درگیسینین قاپادیلماسینین قارشیسی آلینسین. اوندان سونرا دا یئنی تورکجه درگیلر یایینلانسین. آما دوروم بئلهایکن، اگر اورادا وارلیق آدی و لوقوسو ایله یئنی بیر درگی یایینلانیرسا بو ایشده ایش وار دئمکدیر و اونون کؤکونو باشقا یئرده آختارماق لازیم. چونکو هم یاسا دیشی (غیر قانونی)، هم ده اخلاقا آیقیری و عینی زاماندا مشروعیتسیز و باغیملی بیر درگی اولار و اونو چیخارانلار خالقین گؤزونده اعتبارلارینی ایتیررلر.
۸- دوکتور جواد هیئتین شخصیتی، بیلیمی، شهرتی و موقعیتیندن دولایی معنوی بیر توخونولمازلیغی واردی. آنجاق بو اؤزللیک نه من ده وار، نه ده مشهور یازینی پایلاشانلاردا.
۹- بورادا بحث ائتدیگیم موضوعلارین هامیسینین بلگهسی موجوددور.
۱۰- بو خوشا گلمز اولایا (علیهدهکی مشهور یازی) باخمایاراق، وارلیق درگیسی بیر بوتوندور. بو درگی کیمسهنین مالی دئییل. او بوتون میلّته عادیدیر. سیمگهلشمیش بیر سرمایهدیر. بیز یالنیز و یالنیز اونون مسئولیتینی داشییریق. من بو حساس شرایطده وصیته گؤره حرکت ائتمگی اؤزومه بورج بیلیرم و امینم کی، دوکتور جواد هیئته سایغی دویان اونون وصیتینه ده سایغی دویار. من درگینین صاحیبی دئییلم، درگینین امتیاز صاحیبییم. اونون اصیل صاحبیی آنا دیلینده تحصیل آلا بیلمهین خالقیمیزین اؤلادلاریدیر.
سایغیلاریملا
محمدرضا هیئت


text:
(24)
عادالت
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى أَنْ تَعْدِلُوا وَإِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴿۱۳۵﴾ (سورة النساء)
أی اینانئپ گۆوننلر (مۆمینلر)! آللاە ایچین شاهیدلیک یاپاراق حاققئ آیاقتا توتان کیشیلر اۇلون؛ ایستەر کندینیز، آنا بابانئز وەیا یاقئنلارئنئز عالەیهینە اۇلسون؛ ایستەرسە زنگین وەیا فاقیر اۇلسونلار؛ آللاە، اۇنلارا سیزین یاقئنلئغئنئزدان داحا یاقئندئر. آرزولارئنئزا اویمایئن یۇقسا ساپارسئنئز. آغزئنئزئ أگیپ بۆکر وەیا شاهیدلیکتن قاچارسانئز بیلین کی آللاە، یاپتئغئنئز هر ایشین ایچ یۆزۆنۆ بیلیر. (نیسا سورەسی؛ 135)
“عادیل اۇلانلار، قئیامت گۆنۆ، آللاهئن یانئندا، نوردان مینبرلر اۆزریندە راحمانئن ساغ طارافئندا یرلرینی آلئرلار. اۇنلار، قارارلارئندا دا عائیلەلرییلە وە یتکیلری آلتئنداکی کیمسەلرلە ایلیشکیلریندە دە عادیلدیرلر.” (مۆسلیم وە نسایی)
دگرلی گنچلر،
اۇقولدا دۆزنلی اۇلاراق سئناولارا گیرییۇرسونوز. بو سئناولاردا بیلگی سەویەنیزی نۇتلارلا دگرلندیرییۇروز. اؤگرتمنلرینیز، سیزلرە نۇت وریرکن چۇق حاسساس داورانمایا غایرت گؤسترییۇر. بونو بیلییۇرسونوز. شیمدی سیزە بیر سۇرو سۇراجاغئم.
بیر سئناودا بیر سۇرویا بیر آرقاداشئنئزلا عاینئ جوابئ ورمیشسینیز آما اؤگرتمنینیز ایکینیزە فارقلئ پوانلار ورمیش. بو دورومدا، کندینیزی حاقسئزلئغا اوغرامئش حیسسەدرسینیز، دگیل می؟ آچئقچاسئ بؤیلە حیسسەتمکتە دە حاقلئ اۇلورسونوز؛ چۆنکۆ عاینئ جوابئن قارشئلئغئ عاینئ پوان اۇلمالئدئر.
یا دا ایکی گروپ ماچ یاپئیۇر، سیز دە حاکمسینیز. طاقئملاردان بیریندە ماحاللـەدن أن یاقئن آرقاداشئنئز وار. دیگر طاقئمداکیلر ایسە گنللیکلە تانئمادئقلارئنئز. قارشئ طاقئمدان بیر اۇیونجو تام گۇلە گیدرکن، أن یاقئن آرقاداشئنئز آیاغئنئن اوجویلا اۇ اۇیونجویا دۇقوندو وە اۇنو دۆشۆردۆ. بونو سیزدن باشقا کیمسە نت اۇلاراق گؤرمەدی. ماچئن سۇنوجو نەرەدەیسە ورەجگینیز قارارا باغلئ. شیمدی نە یاپارسئنئز؟ آرقاداشئنئزئن دۇقونوشونو گؤرمزدن می گلەجکسینیز، یۇقسا عادالتلی داورانئپ پنالتئ مئ ورەجکسینیز؟
دگرلی گنچلر،
“عادالت”، سۇسیال یاشامئن ساغلئغئ ایچین اۇلمازسا اۇلماز بیر قاورامدئر. سؤزلۆک آنلامئ، “حاق وە حوقوقا اویغونلوق، حاققئ گؤزتمکتیر.” پکی حاق نەدیر؟ حاقیقات کلیمەسی، گرچک کلیمەسینین عارابچاداکی قارشئلئغئدئر. گۆنلۆک دیلدە هم “گرچک” سؤزجۆگۆنۆ هم دە “حاقیقات” سؤزجۆگۆنۆ أش آنلاملئ اۇلاراق قوللانئیۇروز. “حاق” دا: “حاقیقاتە وەیا أردمە اویغون اۇلما؛ هرکسە کندینە اویغون دۆشنی، کندی حاققئ اۇلانئ ورمە” آنلامئندادئر.
بیز یینە ماچا دؤنەلیم. حاکمین قارارئ نە اۇلاجاق؟ هر ایکی طاقئما دا گرچگە اویغون دۆشنی، کندی حاققئ اۇلانئ مئ ورەجک، یۇقسا عادالتسیزلیک یاپئپ، آرقاداشئنئن طاقئمئنئ مئ قایئراجاق؟
دگرلی گنچلر،
بورادا ایکی کلیمە چۇق اؤنملی: عادالت وە قایئرما. قایئرمانئن نە اۇلدوغونو یوقارئداکی اؤرنکلردن آنلاتالئم:
اؤگرتمن، عاینئ جواب ایچین آرقاداشئنئزا باشقا سیزە باشقا پوان ورسەیدی، یۆکسک پوان وردیگی اؤگرنجییی قایئرمئش اۇلاجاقتئ. بو دورومدا دیگری حاقسئزلئغا اوغرامئش اۇلاجاقتئ. یینە ماچتا، آرقاداشئنئزئن طاقئمئ لهینە قارار ورسەیدینیز، اۇنلارئ قایئرمئش، دیگر طاقئما حاقسئزلئق أتمیش اۇلاجاقتئنئز. بو دورومدا، هم قازانانلار هم دە قایبەدنلر آچئسئندان عادالتسیزلیک سؤز قۇنوسودور. بیریسی حاق أتمەدیگی بیر شەیی قازاناجاق، دیگری دە حاق أتتیگیندن ماحروم اۇلاجاق. پکی، حاقسئزلئغا اوغرایان دا اۇلسانئز، حاقسئزلئغا اوغراتان دا اۇلسانئز سیزین دورومونوز نە اۇلاجاق؟
حاقسئزلئغا اوغرایان کیشی ظولۆم گؤرمۆش اۇلور؛ حاقسئزلئغا اوغراتان کیشی ایسە ظولمەتمیش اۇلور. اۇیسا آللاە تعالا، باقارا سورەسی؛ 279-نجو آیتتە: “نە ظولمەدین، نە دە ظولمە اوغرایئن.” بویورموشتور.
أگر سیز، هر آدئمئنئزدا گرچگین وە دۇغرونون آرقاسئندا دورورسانئز، نە ظولمەدن نە دە ظولمە اوغرایان اۇلورسونوز.
دگرلی گنچلر،
قۇنوشمامئزئن باشئندا اۇقودوغوموز آیتی کریمەدە، “آللاە ایچین شاهیدلیک یاپاراق حاققئ آیاقتا توتان کیشیلر اۇلون” بویرولموشتور. شاهیدلیک دەیینجە، هرکسین عاقلئنا ایلک اؤنجە ماحکمەدە یاپئلان شاهیدلیک گلیر. آنجاق آیتتە قاصدەدیلن، ماحکمەدە اۇلسون اۇلماسئن، حایاتتا قارشئلاشتئغئمئز وە بیزیم حاکملیگیمیزە باشوورولان هر قۇنویو قاپسار. آیرئجا، بیزیم کندی قارارلارئمئزدا دا دۇغرویا وە گرچگە اویغون حارەکت أتمەمیزی آنلاتئر. بونو یاپارکن تک گؤزتەجگیمیز شەی، آللاە رئضاسئ اۇلمالئدئر. ایشتە بو، اۇلای یا دا دوروملارا آللاە ایچین عادالتلە شاهیدلیک أتمک دەمکتیر.
آیت شؤیلە دوام أدر:
“ایستەر کندینیز، آنا بابانئز وەیا یاقئنلارئنئز عالەیهینە اۇلسان؛ ایستەرسە زنگین وەیا فاقیر اۇلسونلار، آللاە اۇنلارا سیزین یاقئنلئغئنئزدان داحا یاقئندئر.”
دەمک کی، ماچ اؤرنگیندە کندی آرقاداشئنئزئ قایئرمانئز یاساقتئر؛ حاتتا دگیل آرقاداشئنئزئ، کندی آننە بابانئزئ، قاردشینیزی بیلە حاقسئز اۇلدوقلارئ دورومدا قایئرمامالئسئنئز. هر دورومدا، یالنئزجا گرچگی سؤیلەملی وە اۇنا اویغون داورانمالئسئنئز؛ چۆنکۆ بیزە وە سەودیکلریمیزە سینیر اوچلارئمئزدان داحا یاقئن اۇلان آللاە بؤیلە بویورموشتور.
آیتین دوامئندا ایسە:
“آرزولارئنئزا اویمایئن یۇقسا ساپارسئنئز. آغزئنئزئ أگیپ بۆکر وەیا شاهیدلیکتن قاچارسانئز بیلین کی آللاە، یاپتئغئنئز هر ایشین ایچ یۆزۆنۆ بیلیر.”
دەمکتەدیر.
بورادان آنلاشئلدئغئنا گؤرە، گؤنلۆنۆز بیر طارافئ قایئرماق ایستەسە بیلە، گرچگی گؤرمزدن گلیپ دویغولارئنئزا گؤرە حارەکت أتمەملیسینیز. چۆنکۆ بو داورانئش، سیزین آللاهئن گؤستردیگی دۇغرو یۇلدان آیرئلمانئزا نەدن اۇلور.
دگرلی گنچلر،
سیز قارارلارئنئزئ آلئرکن گرچکلرە وە دۇغرولارا اویماز، عادالتی گؤزتمزسنیز، بونو بلکی اینسانلار فارق أتمەیەبیلیر؛ آما اونوتمایئن کی آللاە هر شەیین آصلئنئ بیلیر. ایی یا دا کؤتۆ داورانئشئنئزئن قارشئلئغئنئ دۆنیادا وە آحیرتتە آلئرسئنئز.
باشتا اۇقودوغوموز حادیثی شریفتە دە:
“عادیل اۇلانلار، قئیامت گۆنۆ آللاهئن یانئندا، نوردان مینبرلر اۆزریندە راحمانئن ساغ طارافئندا یرلرینی آلئرلار.” دەنمکتەدیر.
بو اؤدۆلە حاق قازانماق ایچین هر زامان عادالتلی اۇلالئم.
اومولور کی بؤیلەجە قورتولوشا أرنلردن اۇلوروز.


text:
اییلیگی سۇنسوز، ایکرامئ بۇل آللاهئن آدئیلا.
- ألیف، لام، را! بونلار هر شەیی آچئقچا اۇرتایا قۇیان کیتابئن آیتلریدیر.
- عاقلئ قوللاناسئنئز (ایلیشکیلری دۇغرو قوراسئنئز) دییە، بیز اۇنو عارابچا آنلام کۆمەلری اۇلوشتوراجاق شکیلدە ایندیردیک.
- واحیەتتیگیمیز بو آیت کۆمەلرییلە أن گۆزل قئصصایئ سانا تام اۇلاراق آنلاتاجاغئز. داحا اؤنجە سن بوندان تامامن حابرسیزدین.
- بیر گۆن یوسوف باباسئنا شؤیلە دەمیشتی: “باباجئغئم! رۆیامدا اۇن بیر گزەگنی، گۆنشی وە آیئ گؤردۆم. اۇنلارئ بانا سجدە أدر حالدە گؤردۆم.”
- (باباسئ) دەدی کی: “یاوروجوغوم! رۆیانئ قاردشلرینە آنلاتما! سۇنرا سانا قارشئ بیر اۇیون قورارلار؛ چۆنکۆ شەیطان اینسانئن آچئق دۆشمانئدئر.
- ایشتە رۆیاندا گؤردۆگۆن گیبی، راببین سنی سچەجک وە اۇلایلارئن تەویلینی (باغلانتئسئنئ) سانا اؤگرتەجکتیر. داحا اؤنجە آتالارئن ایبراهیمە وە ایسحاقا اۇلان نیعمتینی تاماملادئغئ گیبی سانا وە یاعقوب عائیلەسینە اۇلان نیعمتینی دە تاماملایاجاقتئر. سنین راببین، دائیما بیلن وە قارارلارئ دۇغرو اۇلاندئر.”
- یوسوفتا وە قاردشلریندە، ایستەین هرکس ایچین آیتلر (چئقارئلاجاق درسلر) واردئر.
- بیر گۆن قاردشلری شؤیلە دەدیلر: “بابامئز یوسوفا وە قاردشینە اۇلان سەوگیسی بیزە اۇلاندان فاضلا. اۇیسا بیز بیربیرینە کنتلنمیش کیشیلریز. بابامئز گرچکتن آچئق بیر یانئلغئ ایچیندە.
- یوسوفو اؤلدۆرۆن یا دا گؤتۆرۆپ اوزاق بیر یرە بئراقئن کی بابانئزئن بۆتۆن ایلگیسی سیزە قالسئن! سۇنرا دا ایی بیر تۇپلولوق حالینە گلیرسینیز.”
- ایچلریندن سؤزۆ دینلنن بیری دە شؤیلە دەدی: “یوسوفو اؤلدۆرمەیین! بیر شەی یاپاجاقسانئز، درین بیر سو قویوسونون دیبینە بئراقئن دا اۇرادان گچن قافیلەلردن بیری اۇنو بولوپ آلسئن!”
- دەدیلر کی: “بابا! یوسوف حاققئندا بیزە نەدن گۆونمییۇرسون؟ اۇیسا بیز اۇنون اییلیگینی ایستەریز.
- یارئن اۇنو بیزیملە گؤندر دە یەسین، ایچسین، أگلنسین! بیز اۇنو اؤزنلە قۇروروز.”
- دەدی کی: “اۇنو گؤتۆرمەنیز بنی گرچکتن اۆزر. سیزین ایلگیسیز قالدئغئنئز بیر سئرادا؛ اۇنو قورت یەر دییە قۇرقویۇروم.”
- دەدیلر کی: “بیز بیربیریمیزە کنتلنمیش کیشیلرکن اۇنو قورت یەرسە، بۆسبۆتۆن قایبەدریز.”
- یوسوفو گؤتۆرۆپ قویونون دئشارئدان گؤزۆکمەین بیر یرینە بئراقما قۇنوسوندا آنلاشتئقلارئندا اۇنا شونو ایلهام أتتیک: “یاپتئقلارئ بو ایشی، هیچ بکلەمەدیکلری بیر آندا، اۇنلارا کسینلیکلە بیلدیرەجکسین.”
- آقشام اۆزری، آغلایا آغلایا باباسئنا گلدیلر.
- “بابا!” دەدیلر، “بیز یارئش یاپمایا گیتمیش، یوسوفو دا أشیالارئمئزئن یانئندا بئراقمئشتئق. اۇ سئرادا اۇنو قورت یەمیش. گرچی بیز نە قادار دۇغرو سؤزلۆ اۇلساق دا سن بیزە ایناناجاق دگیلسین.”
- (دلیلی اۇلاراق) یوسوفون گؤملگینە سۆرۆلمۆش (یوسوفا عائید اۇلمایان) آلداتئجئ بیر قان گتیردیلر. یاعقوب دەدی کی: “حایئر! نفیسلرینیز سیزی بیر ایشە سۆرۆکلەمیش. آرتئق بانا دۆشن گۆزل بیر صابئردئر! آنلاتتئغئنئز بو قورغو قارشئسئندا یاردئمئنا سئغئنئلاجاق اۇلان یالنئز آللاەتئر.”
- بیر قافیلە گلدی، سوجولارئنئ (قویویا) گؤندردیلر. قۇواسئنئ قویویا سارقئتتئ: “مۆژدە، مۆژدە! بو بیر أرکک چۇجوق!” دەدی. تیجاری مال اۇلسون دییە اۇنو (اینسانلاردان) ساقلادئلار؛ آما آللاە اۇنلارئن نە یاپتئقلارئنئ بیلییۇردو.
- یوسوفو اوجوز بیر فیاتا، بیرقاچ دیرهمە ساتتئلار؛ ذاتن اۇنا دگر ورن کیمسەلر دگیللردی.
- اۇنو ساتئن آلان مئصئرلئ، قارئسئنا شؤیلە دەدی: “بونو ایی بیر شکیلدە آغئرلا، بلکی بیزە فایداسئ اۇلور یا دا اۇنو أولاد أدینیریز.” بؤیلەجە یوسوفو اۇ اۆلکەیە یرلشتیردیک کی اۇلایلارئ یۇروملامایئ اؤگرتەلیم. آللاە ایشینی هدفینە اولاشتئرئر آما اینسانلارئن چۇغو بونو بیلمز.
- یوسوف أرگین حالە گلینجە اۇنا حیکمت (دۇغرو قارار ورمە یتەنگی) وە عیلیم وردیک. بیز گۆزل داورانانلارئ ایشتە بؤیلە اؤدۆللندیریریز.
- قالدئغئ أوین حانئمئ، ائصرارلا یوسوفو ألدە أتمەیە چالئشتئ. بۆتۆن قاپئلارئ قاپادئ وە: “حایدی گل! سنینیم.” دەدی. یوسوف: “آللاها سئغئنئرئم. اۇ بنیم راببیمدیر. بنی ایی بیر یرە یرلشتیری. شو بیر گرچک کی یانلئش ایچیندە اۇلانلار اومدوقلارئنا قاووشامازلار.” دەدی.
- قادئن اۇنو گرچکتن آرزولویۇردو. أگر راببینین بورهانئنئ گؤرمەمیش اۇلسایدئ، یوسوف دا اۇنو گرچکتن آرزولامئشتئ. بؤیلە اۇلماسئ، کؤتۆلۆگۆ وە فوحشو اۇندان اوزاقلاشتئرمامئز ایچیندی. اۇ، صامیمیەتی اۇنایلانمئش قوللارئمئزداندئر.
- (یوسوف اؤندە، قادئن پشیندە) ایکیسی دە قاپئیا دۇغرو قۇشتولار. قادئن یوسوفون گؤملگینی آرقادان چکیپ بۇیدان بۇیا یئرتتئ. قاپئنئن یانئندا قادئنئن بەیییلە قارشئلاشتئلار. قادئن دەدی کی: “عائیلەنە کؤتۆلۆک أتمک ایستەین کیشینین جزاسئ حاپسە آتئلماقتان وەیا آجئقلئ بیر عاذابتان باشقا نە اۇلابیلیر؟”


text:
۱۱ آوریل
- ۴۹۱ - فلاویوس آناستاسیوس٬ بیزانس ایمپیراتورو اوْلدو.
- ۱۸۹۹ - ایسپانیا٬ پوْرت ریکونو آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینه بۇراخدی.
- ۱۹۱۹ - اۇلوسلارآراسی چالیشما اؤرگوتو قۇرولدو.
- ۱۹۱۹ - سنقاپور٬ بؤیوک بریتانیا و ایرلند بیرلشمیش شاهلیغیندان باغیمسیزلیغینی بیلدیردی.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیهنین شانلی اۇرفا شهری فرانسه ایشغالیندان قۇرتولدو.
- ۱۹۳۰ - سۇلطاناحمدده بؤیوک قادین میتینقی کئچیریلدی. تۆرک قادینلار بیرلیگینین دۆزنلهدیگی میتینقده٬ قادینلارا سئچمه-سئچیلمه حاقّی تانیلماسی قۇتلاندی.
- ۱۹۷۰ - آپولو ۱۳ فضایا اۇچدو.
- ۱۹۷۵ - تۆرکیه-عیراق نفت خطّینین عیراق آیاغینین چکیلمهسی باشلاندی.
- ۲۰۰۶ - ایران دؤولت باشقانی محمود احمدی نژاد٬ اورانیوم زنگینلشدیردیکلرینی آچیقلادی.


text:
داوا
داوا (عربجه: دواء) یا درمان — اینسان و حیوانلاردا خستهلیکلری مۆالیجه ائتمک اۆچون ایستیفاده ائدیلهن فارموکولوژی واسطه.طیبی عملده اولدوقجا چوْخ داوالار ایشلدیلیر. اودور کی، اونلار حاقیندا تام تصوّر یاراتماق اۆچون داوالاری اوخشار خصوصیتلرینه گؤره قروپلاشدیریرلار. ان گئنیش یاییلمیش سینیفلاندیرما داوالارین هم فارماکولوژی تأثیر خصوصیتلری و هم ده کیمیوی ترکیبی اساس گؤتورولهن قاریشیق سینیفلاندیرمادیر.[۱]
ان باهالی داوالار[۲][دَییشدیر]
بعضی آزتاپیلان داوالارلا مۆالیجه کورسونون ایللیک خرجی خستهیه یوز مینلرله دوللارا باشا گلیر. فوربس ژورنالی دۆنیانین ان باهالی داوالارینین سیاهیسینی ترتیب ائتمیشدیر.
ژورنالین معلوماتینا گؤره، دۆنیادا ان باهالی داوا الکسیون فارموکولوژی شیرکتینین اۆرتیم (تولید)ی اولان سولیریس دارویدیر. بۇ داوالا ایللیک مۆالیجه کورسو ۴۰۹،۵ مین دوللارا باشا گلیر. سولیریس ایمنی سیستمینین اونیکال پوزغونلوغوندان اذیّت چکهنلره یاردیم ائدیر. اینسان یاتاندا اونون قانیندا قیرمیزی قان هیسسجیکلری (پاروخیسیمال نوجتورنال هئموگلوبینوریا) پارچالانیر. داوا بازارا ایکی ایل اؤنجه داخیل اولوب.
سولیریس داواسینین یازیلدیغی ایمنی سیستمینین پوزولماسی خسته لییندن آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا ۸ مین اینسان اذیّت چکیر. بۇ داوانین ساتیش حجمی ۲۰۰۹-جو ایلده ۳۰۰ میلیون دوللارا چاتیب.
ژورنال قئید ائدیر کی، خستهلیک نادر اولدوقدا اونون داواسی دا باها اولور. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا جمعیسی ۵۰۰ نفر هانتئرا سیندرومو کیمی تانینان ژنتیک خستهلیکدن اذیّت چکیر. بۇ خستهلر اۆچون حاضیرلانمیش ائلاپراسئ داواسینین ایللیک خرجی ۳۷۵ مین دوللاردیر. شیره دارویی شیرکتی طرفیندن ایشلنمیش ائلاپراسئ داواسی اؤتن ایل تکجه آمریکا بیرلشمیش ایالتلری بازارلاریندا ۳۵۳ میلیون دوللار حجمینده ساتیلیب.
داها بیر نادر دارو بیومارین دارویی شیرکتینین اۆرتیم (تولید)ی اولان ناگلازیمئ داواسیدیر. بۇ داوا خستهیه ایلده ۳۶۵ مین دوللارا باشا گلیر.
ان باهالی داوالار سیاهیسیندا مۆالیجه کورسو ۲۰۰ مین دوللاk اولان ۹ آدلی داوا داخیل ائدیلیب.
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ^ داوالار
- ^ دۆنیانین ان باهالی داوالارینین آدلاری آچیقلاندی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2010-04-05. یوْخلانیلیب2017-11-07.


text:
قازاخیستان-دان روسیا و اوکراینا-یا چاغیریش
توکایئو روسیا و اوکراینانی "دانیشیق ماساسی آرخاسیندا اورتاق دیل تاپماغا" چاغیریب
قازاخیستان پرزیدنتی قاسم جومرد توکایئو روسیا-اوکراینا محاربهسی سببیندن بولگه ده ژئو سیاسی وضعیتین گؤرونمهمیش درجهده پیسلشدیگینی بیان ائدهرک، روسیا و اوکراینانی "دانیشیق ماساسی آرخاسیندا اورتاق دیل تاپماغا" چاغیریب.
توکایئو حاکم آمانات (نور اوتان) پارتیاسینین پایتاخت نور سلطاندا کئچیریلن 22-جی فوق العاده عمومی ایجلاسیندا روسیا ایله اوکراینا آراسینداکی محاربهیه توخونوب.
محاربه سببیندن بولگه ده ژئوسیاسی وضعیتین گؤرونمهمیش شکیلده پیسلشدیگینی وورغولایان توکایئو بو پروبلئمین حلی ایله باغلی دانیشماغین واختینین چاتدیغینی بیلدیریب.
توکایئو "بیز هر ایکی دؤولتی دانیشیقلار ماساسی آرخاسیندا عمومی دیل تاپماغا چاغیریریق. لازیم گلرسه، واسیطه چی کیمی چیخیش ائتمهیه حاضیریق" دئییب.
روسیا و اوکراینا آراسینداکی وضعیتله باغلی قازاخیستانین موضعینه توخونان توکایئو اؤلکهسینین "اراضی بوتؤولوگو و اگمنلیگین" طرفداری اولدوغونو بیلدیریب.
توکایئو "بیز آوراسیانین تهلوکهسیزلیگینین بؤلونمزلیگی پرینسیپینده اصرار ائدیریک. من بونو فوریهنین 10-دا مسکوایا سفریم زامانی دا بیلدیردیم" دئییب.
بو آرادا، قازاخیستانین حاکم "نور اوتان" پارتیاسینین آدی دییشدیریلیب. پارتیانین یئنی آدی "آمانات" اولوب.
قئید ائدک کی، قازاخیستان پارلامئنتینین آشاغی پالاتاسینین ایسپیکئری یرلان کوشانوو قورولتایدا پارتیانین آدینین دییشدیریلمهسینی تکلیف ائدیب. پارتیانین باشقانی، دؤولت باشچیسی قاسم جومرد توکایئو بو تشببوسو دستکلهییب.
ایلگیلیلی خبرلر
پوتین اوکراینانین 4 ویلایتینین روسیایا بیرلشدیریلمهسی ایله باغلی سازیشلری تصدیقلهییب
زلنسکی اونلارلا یاشاییش منطقهسینین ایشغالدان آزاد اولوندوغونو بیلدیریب
ایران-دا مهسا امینینین اؤلوموندن سونرا باشلایان اعتراضلار 18-جی گونده ده داوام ائدیب
اعتراض ائدن اویرنجی لر حبسده اولان یولداشلارینین درحال آزادلیغا بوراخیلماسینی طلب ائدیبلر.


text:
15 جولای خاین چئوریلیش جهدی و تورک دونیاسینین فتو ایله موباریزهسینین اؤنمی
تورک ایسلام آراشدیرمالاری مرکزینین رهبری، خزر بیلیم یوردونون معلمی دؤکتور تلمان نصرت اوغلونون "15 جولای خاین چئوریلیش جهدی و تورک دونیاسینین فتو ایله موباریزهسینین اؤنمی" باشلیقلی یازیسی
تورک ایسلام آراشدیرمالاری مرکزینین رهبری، خزر بیلیم یوردونون معلمی دؤکتور تلمان نصرت اوغلونون "15 جولای خاین چئوریلیش جهدی و تورک دونیاسینین فتو ایله موباریزهسینین اؤنمی" باشلیقلی یازیسی
اوزون ایللر بویو داوام ائدن پلانلی بیر استراتژی، آچدیقلاری تحصیل یووالاری اوزریندن حاضیرلادیقلاری بئیین و روحلاری اله کئچیریلمیش نسیللرله اوردو، تهلوکهسیزلیک بوروکرسیسی باشدا اولماقلا تورکیه و بوتون تورک-ایسلام عالمینین دؤولت قوروملارینا سیزاراق قرار وئریجی مکانیزملره حاکم اولماق، جمعیتین موختلیف طبقهلرینی هؤرومچک آغلارینین ایچینه چکمک ایستهین فتؤ-نون نئجه تهلوکهلی بیر تشکیلات اولدوغو 15 جولای خاین چئوریلیش جهدیله آچیق بیر شکیلده اورتایا چیخدی. خاریجی امپریالیست دایرهلر طرفیندن حمایه ائدیلن بو تشکیات، تاریخی اعتیباریله گئنیش جوغرافیالاردا محکم باغلاری بولونان، مارکا دیری اولان تورک آدی، تورک مکتبلری اوزریندن شبکهلشهرک فعالیتینی ایلدن ایله گئنیشلتمیش، قلوبال میقیاسداکی هدفلرینی حیاتا کئچیره بیلمک اوچون اولجه تورکیه دؤولتی و اقتدارینی اله کئچیرمگی باشلیجا وظیفهسی اولاراق گؤرموشدور.
سووئت دؤولتینین داغیلماسی ایکی قوطبلو دونیا رئاللیغینین دا سونونو گتیرمیش، تورک دونیاسی موستقیللیگینی الده ائتمیش، ژئوپولیتیک آنلامدا دا تورکیه-نین اؤنونده بؤیوک ایمکانلار آچیلمیشدی. بئله سیاسی شرایطده نهنگ بیر مدنیتی تمثیل ائدن، استراتژی بیر جوغرافیادا یئرلشن، سویداش، دینداش و اقرابا ساحه ایله بوتونلشمه احتیمالیندا قلوبال آکتیور کیمی وارلیق گؤسترمه پتانسیلی یوکسک اولان و تاریخ بویو دونیانین موختلیف جوغرافیالاریندا بؤیوک ایمپئراتورلوقلار قورموش تورک میللتینین تک گوجلو دؤولتینه صاحیب اولان تورکیه-نین دونیانین قرار وئریجیلرینین لیمانلارینا دمیرلنمهسی چوخ داها واجیب حالا گلمیشدی. تصویر ائتمهیه چالیشدیغیمیز قلوبال سیاسی منظره ایچینده بسلنهرک بؤیودولن فتو هم داخیلدن، هم ده خاریجدن تورکیه-نین چئورلنمهسی، نظارت آلتینا آلینماسی ایشینده ان اؤنملی آراج لاردان بیری اولموشدور.
بؤیوک اورتا دوغو پروژه لری ایله سوریه و عراق جبههسینده باش وئرنلر اساس اولماقلا ترور تشکیلاتلارینا بئله میدان آچیلاراق تورکیه-نین میللی تهلوکسزیلیگینه، اراضی بوتؤولوگونه تهلوکه تؤرهدهجک حادثهلر یاشانینجا باتی "متفیق"لرینین تهلوکهلی اویونونا قارشی تورک دؤولتینین حملهلری باشلامیش، خصوصی ایله آغ دنیزینه چیخیشی اولان ترور دؤولتی قورما پلانینا قارشی ان اوست پردهدن اعتراضلار اورتایا قویولموشدور. اردوغانین لیدرلیگیله سرگیلنن بو میللی دوروش، اونون اوزریندن تورکیه-نی داها مرکب و چتین برطرف ائدیله بیلهجک کشفیات عملیاتلارینین هدفی حالینا گتیرمیشدیر. اردوغانین حاکمیتدن اوزاقلاشدیریلاراق داها سؤزه باخان بیر اقتدارلا عوض لنمهسی ایشینده اساس وظیفه ایللر بویو دؤولتین موختلیف یاپی لارینا یئرلشدیریلن، اینسانلارین دینی دویغولاریندان ایستیفاده ائدهرک تشکیلاتلانیب مدیادان اقتصادیاتا چوخ بؤیوک بیر گوج حالینا گلن فتو-یه وئریلمیشدیر.
میت بحرانی، گزی پارکی نوماییشلریله باشلایان ایغتیشاش تشببوسو، 17- 25 دسامبر عملیاتی کیمی سیستملی کاراکتر آلان بوتون عملیاتلارین اساس هدفی البتده اردوغانی اقتداردان ائندیرمک ایدی. تورکیه-نین قلوبال آکتیور، موستقیل گوج مرکزلریندن بیرینی تمثیل ائدن اؤلکه کیمی میدانا چیخماسینی ایستمهین موستملکچی دایرهلر داخیل و خاریجدکی دیگر اویونچولارینی دا حرکته کئچیرمیش، ایستانبول و آنکارانین کوچهلرینده آرد-آردا بومبالار پارتلاماغا باشلامیشدی. آنجاق تورک دؤولتینین سیاستینی معینلشدیرنلر بو میللی دوروشو داوام ائتدیرهرک بوتون سدلری آشماقدا، سونونا قدر تهلوکهسیزلیک بوروکراسینی فتو-دان تمیزلمکده قرارلی اولونجا اوردو ایچیندهکی دئوشیرمه شبکهسی آغالارینین تعلیماتی ایله تورک خالقییلا اونون قهرمان اوردوسونو قارشی قارشییا گتیرمک اوچون سون و تهلوکهلی هوجومونو حیاتا کئچیرمک ایستمیشدیر. 15 جولای خاین چئوریلیش جهدی زامانی تورک بویوک میللت مجلیسی بیناسی باشدا اولماقلا دؤولت بینالاری دا بومبالانمیش، سینهسینی سیپر ائدهرک خیانتین قارشیسینی آلماغا چالیشان 249 معصوم اینسان شهید اولموش، ایکی میندن چوخ وطنداش یارالانمیشدیر.
15 جولای قورتولوش ساواشیندان سونرا تورک دؤولتینین قارشی-قارشییا قالدیغی ان جدی تهلوکهلردن بیری ایدی. آنجاق اؤنجهلیکله جمهور باشقانی اردوغانین سیاسی لیدرلیگی، دیرایتی سایهسینده تورک میللتی اوردوسو، پولیسی، ضیالیلاری، گنج لریله بوتؤو حالدا آیاغا قالخاراق دؤولتینی بو تهلوکهدن قوروموش، غبطه اویاندیراجاق بیر میللی ایراده نوماییش ائتدیرمیشدیر. تورک خالقی هم ده دموکراسی ساواشیندان غالیب چیخمیشدیر. چئوریلیشه جهد دؤورو، ائلهجه ده فتو-نون دؤولت و جمعیت حیاتیندان تمیزلنمهسی زامانی میدان چیخان کریپتو ( گیزلی) فتوجو قاورامی بو تشکیلاتین سیرادان بیر تشکیلات اولمادیغینی، اونونلا موباریزهده دؤولت آغلی و بیلگیسینین واجیب اولدوغونو دا اورتایا قویموشدور. اینسان حاقلاری، دموکراسی کیمی قاوراملاری اؤزونون سئویملی شعارینا چئویرن باتی دونیاسینین سسسیزلیک و مایوسلوق ایچینده تورک میللتینین او خاین چئوریلیش جهدینین قارشیسینی نئجه قهرمانلیقلا آلماسینی ایزلمهسی ده آیری بیر مؤوضوع دور. سونراکی دؤور امریکا باشدا اولماقلا باتی اؤلکهلرینین فتو-یا هر جور دستک وئرمهیه داوام ائتمهسی، خالقین اوزرینه آتش آچان، حربی طیاریله اؤلکهدن قاچان خونتاچیلارا سیغیناجاق وئرمهسی، فتح الله گولنی تورکیه-یه تحویل وئرمک بیر یانا دورسون امریکا و دونیانین فرقلی اؤلکهلریندکی مکتبلرینه مادی یاردیملار ائتمهسی بو شبکهنین ایمپریالزیمین اوزانتیسیندان باشقا بیر شئی اولمادیغینی گؤسترمیشدیر. بو تشکیلاتلانمانین قلوبال و شاخهلی کاراکترینی دقته آلدیغیمیزدا تورکیه ایله پارالل اولاراق دونیا چاپیندا، خصوصی ایله تورک-ایسلام عالمینده موباریزهنین نه قدر اؤنملی اولدوغو دا آنلاشیلماقدادیر. تورک دونیاسینین داها دا میللیلشمهسی، موستقیللشمهسی اوچون فتو کیمی گیزلی گوندمله باشقا اؤلکهلره خیدمت ائدن تشکیلاتلاردان تمیزلنمهسی شرطدیر. اونودولمامالیدیر کی، حیمایچی مرکزلرین باسقی سیندان چکینیلهرک سؤزوگئدن شبکهیه قارشی جدی موباریزه آپاریلمازسا زامانیندا تورکیه-دن تورک دونیاسینا یاییلدیقلاری کیمی بو سفر ده گوجلو اولدوقلاری تورک دونیاسیندان تورکیه-یه سیزماق، تورک دؤولتلرینین قرار آلیجی مخانیزملرینه یئرلشهرک تورکیه ایله علاقهلرین درینلشدیریلمهسینه مانع اولماق، تورک دونیاسینین بیرلیگینی سابوتاژ ائتمک احتیمالی بؤیوکدور.
ایلگیلیلی خبرلر
اورتا آسیا اؤلکهلرینین عرب اؤلکهلری ایله ایلیشکیلری گلیشیر
اورتا آسیا دؤولتلرینین باشقا اؤلکهلر و یا اولوسلارآراسی تشکیلاتلارلا ایلیشکیلرینده اورتاق فعالیتی گلهنک حالینا گتیرمیش اولماسی سئویندیریجیدیر
آذربایجان جمهوریتی جمهورباشقانی ایلهام علییئوین آوروپا سفری
جمهورباشقانی علییئو، ارمنیستان رهبرلیگینین سیاسی ارک گؤسترهبیلمهسی دوروموندا، ایکی اؤلکه آراسیندا باریش آنلاشماسی ایمضالامانین یاخین واختلاردا مومکون اولاجاغینی بیلدیردی
اؤزبکیستان جمهورباشقانی میرضیایئوین عربیستان سفری
جمهورباشقانی میرضیایئوین وئریملی گئچهن ایلک سعودی عربیستانی سفریندن سونرا ایکی اؤلکه ایلیشکیلری داها دا گلیشهجک، اؤزبکیستاندا عرب سرمایهلری آرتاجاق


text:
۱۹۹۱ (میلادی)
میلادی ۱۹۹۱-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز دوْخسان بیرینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ نوْوامبر - آذربایجان جومهوریتینین مۆستقیللیگینی ایلک اوْلاراق تۆرکیه تانیمیشدیر.
- ۹ آوریل - گۆرجیستاندا کئچیریلن رفراندومدا شوروی بیرلیگیندن باغیمسیزلیق قراری آلیندی.
- ۸ دسامبر - آذربایجان ایسلام کوْنفرانسی تشکیلاتینا عضو اوْلور.
- ۸ دسامبر - آذربایجان سیلاحلی قۆووهلرینین ایلک حربی آندی قبول ائدیلیر.
- ۵ مارس - عیراق٬ خلیج ساواشی اثرلرینی سربست بۇراخدی.
- ۵ سپتامبر - نلسون ماندلا جنوبی آفریقانین باشچیسی اولدو.
- ۵ دسامبر - آذربایجان جومهوریسی جومهور باشقانینین فرمانی ایله داخیلی ایشلر ناظرلیگی يانیندا عالی دؤولت ایداره ائتمه اوْرقانلارینی مۆحافیظه شؤعبهسی يارادیلمیشدیر.
- ۳۰ سپتامبر - بینالمللی ترجومهچیلر ایتیفاقی یارانمیش و بو تاریخ ترجومهچیلر گونو کیمی قئید اولونماغا باشلانمیشدیر.
- ۲۹ سپتامبر - هائیتیده نؤوبتی دؤولت چئوریلیشی باش وئردی.
- ۲۹ دسامبر - آذربایجان جومهوریتینین دؤولت باغیمسیزلیغی مسألهسی اۆزره رفراندوم کئچیریلدی.
- ۲۸ دسامبر - تۆرکيهده ایلک کۆرد دیللی قزئت "روْژنامئ" نشره باشلايیب.
- ۲۷ فوریه - کۆوئیت شهری عیراق قوْشونلاریندان آزاد اوْلوندو.
- ۲۶ نوْوامبر - آذربایجان جومهوریتینین داغلیق قاراباغ مۇختار ویلايتی میلّی اراضی قۇرومو کیمی لغو ائدیلمیشدیر.
- ۲۶ فوریه - صدام حسین باغداد رادیوسوندان عیراق اوْردوسونون کووئیتدن چکیلدیگینی بیلدیردی.
- ۲۵ نوْوامبر - ایلک دفعه آذربایجان جۆمهوریتینده ایرانین صنایع ماللاری سرگیسی کئچیریلمیش٬ سرگی ۵ دسامبردا باشا چاتمیشدیر.
- ۲۵ دسامبر - شوروینین ایلک و سوْن جومهور باشقانی میخاییل قورباچوف ایستعفا وئردی. ایستعفانین ائرتهسی گۆنو شوروی ده دۆشدو.
- ۲۵ دسامبر - «لاتین قرافیکالی آذربایجان الیفباسینین برپا ائدیلمهسی حاقّیندا» قانون کئچیریلدی.
- ۲۵ دسامبر - ایران٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و ایسراییل آذربایجان باغیمسیزلیغینی تانیدی.
- ۲۵ اوْکتوبر - قزاقیستان شورویدن موستقیللییینی اعلان ائتدی.
- ۲۴ فوریه - عیراقا هۆجۇمون بیر پارچاسی اوْلان «صحرادا قیلینج» عملیاتی باشا چاتدی.
- ۲۲ سپتامبر - تاجیکیستاندا کومونیست حزبی قاداغان اولونموشدور.
- ۲۱ دسامبر - روسیه٬ بلاروس٬ اوکراین٬ قازاخیستان٬ مولداوی٬ آذربایجان٬ ائرمنیستان٬ اؤزبکیستان٬ تاجیکیستان٬ تۆرکمنیستان و قیرغیزیستان رهبرلری٬ بیر آرایا گلهرک شوروی ایتّیفاقینا سوْن قوْیولدوغونو و باغیمسیز دؤولتلر بیرلیگینی یارادیلدیغینی آچیقلادیلار.
- ۲۱ آقوست - لاتویا موستقیللیگینین برپاسینی اعلان ائتدی.
- ۲ سپتامبر - تجزیهچی داغلیق قاراباغ موختار ویلایتی آذربایجان شوروینین ترکیبیندن چیخدیغینی بیان ائدیر.
- ۱۸ اوْکتوبر - آذربایجان جومهوریتی عالی شوراسی «آذربایجان جومهوریتینین دؤولت موستقیللیگی حاقیندا» آناقانون عملینی قبول ائتدی.
- ۱۸ اوْکتوبر - شوروی عالی شوراسینین سون ایجلاسی کئچیریلدی.
- ۱۷ سپتامبر - لینوس توروالدس لینوکس عملیات سیستمینین باشلانغیج کودونو نشر ائتدیرمیشدیر.
- ۱۷ ژانویه - خلیج ساواشی٬ مۆتّفیق اۇچاقلارینین عیراق و کووئیتدهکی هدفلری وۇرمالارییلا باشلادی.
- ۱۶ دسامبر - قازاقیستان مۆستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۳ ژانویه - ویلنوسده سوْوئت اتفاقینین گۆج قۆووهلری مۆستقیللیک ایستهین لیتوا وطنداشلارینا هۆجوم ائدیر.
- ۱۲ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کوْنقرسی جوْرج بۇشا عراقدا سیلاح تطبیق ائتمهيه صلاحیت وئریب.
- ۱۲ آوریل - آتشکس آندلاشماسینین ایجرایا گیرمهسی ایله خلیج ساواشی رسماً سوْنا چاتدی.


text:
دانیشیق:۱۳۹۶ ایران اعتیراضلاری
بو جور اعتراض دونیادا تاپیلماز 60 مین نفر تورکلره ائششک دئیب سوندا خیاوانلاردا توکانلاری داغیلدالار بولار فارس اوباشدیلار 5.235.55.90 ۱ ژانویه ۲۰۱۸، ساعت ۰۵:۲۶ (UTC)
- بو باره ده بئله بیر صفحه یارادین یا تراختور و اورادا انیعکاس وئرین. سونرا دا ایکی آیری مسئلهنی بیربیره قاتماق دۆز دئییل .M.XIII (دانیشیق) ۱ ژانویه ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۳۷ (UTC)
- ایکی آیری مسئله دئیل - فاسلارین فرهنگی و رفتاری و کؤکو ائله بودو اینقلاب اولدو نئجور قورمساقلیق ائتدیلر بیزیم اولار ایله سویوموز بیر ارخه گئدمیر 60 مین فارس سویوش دئیر سونرا انقلاب ائلیر زارت 2.186.193.108 ۱ ژانویه ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۵۶ (UTC)
فارس قورمساقلار نه اعتراض ائدیر مملکتی پوخا چکیبلر قورومساقلار


text:
فلوئوروآنتیومونیک اسید
فلوئوروآنتیومونیک اسید (اینگیلیسجه: Fluoroantimonic acid، روسجا: ГekcaфTopoaHTиMoHaT Boдopoдa) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و مایع حالتینده تاپیلار.فلوئوروآنتیومونیک اسید فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fluoroantimonic acid»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فلوئوروآنتیومونیک اسید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
خوان فرناندو کینترو
خوان فرناندو کینترو (اینگیلیسجه: Juan Fernando Quintero) (دوْغوم:۱۸ ژانویهٔ ۱۹۹۳ (۲۹ یاش) Medellín) بیر فوتبالیست. کولومبیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ 2018 FIFA World Cup Russia: List of players: Colombia (PDF). FIFA (10 June 2018). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2018-06-19. یوْخلانیلیب11 June 2018.
قارداش پروژهلرده خوان فرناندو کینترو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- اتلتیکو ناسیونال کولوبونون اویونچولاری
- دلفینو پسکارا کولوبونون اویونچولاری
- پورتو کولوبونون اویونچولاری
- رن کولوبونون اویونچولاری
- ریورپلاته کولوبونون اویونچولاری
- فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۸ اویونچولار


text:
Jun 7, 2016
احمد امید یزدانینین « آلمانجا- آزربایجانجا سؤزلوک» کتابینین جنوبی آذربایجانلیلارا فایداسی وارمی؟
محّمد علی حسینی
درین تأسّف و اورک آغریسی ایله اعتراف ائتمک لازمدیر کی، چوخ میلیونلو جنوبی آذربایجان اهالیسنین چوخ آز حصّهسی اؤز آنا دیلینده اوخوماغا قادردیر. بئله اولدوغو حالدا، طبیعی اولاراق بئله بیر سئوال میدانا چیخیر: احمد امید یزدانینین 2004- جو ایلده آلمانیانین کُلن شهرینده نشر ائتدیردیگی « آلمانجا- آزربایجانجا» سؤزلوک جنوبی آذربایجانلیلارین هانسی دردینه یارایا بیلر؟
آرتیق هامییا معلومدورکی، ایراندا هربیر سوادلی، حتّی ابتدائی تحصیله مالک اولان بیر آذربایجانلی، فارس متنینی تورکجهدن (= آذربایجاندان) قات- قات راحت اوخویوب، باشا دوشور. محض بونا گؤرده، آلمان دیلی ایله مشغول اولان جنوبی آذربایجان وطنداشی اوچون، ایرانینین گرمانیست عالملرینین ترتیب ائتدیکلری، «آلمانجا- فارسجا» و یا «فارسجا- آلمانجا» لغتلردن، استفاده ائتمگین داها الوئریشلی اولدوغو انکار ائدیلمیزدیر. مسئله اوراسیندادیرکی ایستر جنوبی آذربایجاندا، ایسترسهده اونون سرحدّلریندن کناردا یاشایان هموطنلریمیز اگر آلمان دیلیایله ماراقلانارسا آذربایجانجا دا اوخویا بیلسه بئله، احمد امید یزدانینین لغتیندن بیر چوخ آلمان سؤزلرینین قارشیلیغینی تاپا بیلمیهجک.
آراشدیرمامیز گؤستردی کی، اَ. امید یزدانینین ترتیب ائتدیگی لغت خیلی درجهده ج. م. جعفراوفون رداکتورلوغو ایله، 1971- نجی ایلده، باکیدا، آذربایجان دؤلت خارجی دیللر انستیتوندا نشر ائدیلن « آلمانجا- آذربایجانجا لغت»دن منیمسه میشدیر. بورادا وئریلن بیر چوخ آلمانجا سؤزلرین قاراشیلیغینین جنوبی آذربایجاندا باشا دوشولمهسی ممکن دگیل. عیانی اولسون دییه، بو لغتدن بعضی سؤزلری دقته چاتدیرماق ایستردیک:
1- Kühlhaus = Buzuxana
2- Kühlschrank = Soyuducu, Buz dolabı
3- Urlaub = məzuniyyət
4- Nessel = Gicitkən
5- Bürste = Şotka
6- Bleistift = Karandaş
7- Stecker = Ştepsel
8- Steckdose = Ştepsel (züda. Düşaxa)
9- Musketier = müşketyor
10- Hausfrau = evdar qadin
11- Rassismus = irqçı
12- Laboratorium = Labor
13- Schweden = Isveç
14- Österreich = Avstriya
15- Satier = Satira, həcv, məzhəkə
16- Lohn = maaş, əmək, haqqı
17- Mongole = Mongol
18- Furnier = Faner, Lay (Taxtadan)
19- Hauptbahnhof = mərkəzi vağzal
20- Feuerwehr = Yanqin dəstəsı
21- Füller = avtomat qələm
22- Statue = heykəl
23- Dreieck = üçbucaq
24- Kesselstein = arp
25- Archäologe = arxeolog
26- Belohnung = Mükafat, Ödul, Təltif
27- Süchtig = mübtəla, xəstə
28- Sensation = Sensasiya
ج. م. جعفراوفون لغتیندن بیر باشا چؤرولموش بئله مثاللارین سایینی دفعهلرله آرتیرماق اولار. خصوصی اولاراق قید ائتمک ایستهیریک کی، آلمان سؤزلرینین بورادا وئریلن قارشیلیغی جنوبی آذربایجانلیلار اوچون آنلاشیلمازدیر. اَحمد امید یزدانی نمونه گتیردیگیمیز آلمان سؤزلرینه قارشیلیق اوچون آشاغیداکی سؤزلری علاوه ائتمهلیایدی کی، جنوبدا باشا دوشولسون: 1 (سردخانه)، 2 (یخچال)، 3 (مرخصی، تعطیل)، 4 (گزنه)، 5 (چؤکّه، باشماق و یا پالتارچوؤکهسی)، 6 (مداد)، 7 (دوشاخه)، 8 (پریز) لغت نامه ده 7 و 8 – نجی سؤزلره عین قارشیلیق وئریلمیشدیر. عینی ایله باکیدا نشر ائدیلمیش لغتده اولدوغوکیمی! جنوبدا (پریزه) دوشاخه دئمزلر. شمالدا ایسه عمومیّتله بئله سؤز ایشلنمیر)، 9 (تفنگچی)، 10 (خانه دار خانیم)، 11 (نژادپرست)، 12 (آزمایشگاه)، 13 (سوئد)، 14 (اتریش)، 15 (طنز)، 17 (مغول)، 18 (روکش، نازیک تختهدن)، 19 (ایستگاه راه آهن)، 20 (آتش نشانی)، 21 (خودنویس)، 22 (مجسمه)، 23 (مثلث)، 24 (کئهره)، 25 (باستان شناس)، 26 (جائزه)، 27 (معتاد)، 28 (جنجال) و ...
امید یزدانیKugelschreiber سؤزنون قارشیلیغینی «دیریرجکلی قلم» کیمی وئرمیشدیر کی، جنوبی آذربایجاندا بونو آنلامایاجاقلار. «خودکار» یازسایدی، باشا دوشردیلر.
ماراقلی دیر کی، احمد امید یزدانی آورپا منشءلی، سؤزلرین ده روسلاسمیش واریانتینی وئریب. مثلاً، جنوبی آذربایجداندا «آوتوبان» دگیل، « اتوبان» « آوتومبیل» دگیل، « اوتومبیل» دئیلیر. لغتده «هومورفول humorvoll سؤزون قارشیلیغی کیمی، یزدانی نین اؤزوندن علاوه ائتدیگی «خوش مشرب» سؤزوایله راضی لاشماق اولماز. ترتیبچی «humor » سؤزونون دقیق معناسینی بیلسیدی، بورادا «خوش مشرب» سؤزوندن استفاده ائتمزدی.
*
معلومدورکی، جنوبی آذربایجاندا عرب الفباسیندا استفاده اولونور. بئله اولان صورتده او، نه اوچون سؤزلوگونون لاتین الفباسی ایله ترتیب ائدیب؟ سبب بودور کی، «آذربایجان» سؤزونو «ذال» عوضیه «زا» ایله یازان احمد یزدانی سؤزلری عرب الفباسی ایله یازماقدا چتینلیک چکدیگیندن، ایشینی آسانلاشدیرماق اوچون بویولو سئچیب. بئله دوشونن اولار کی، بلکه او، شمالی آذربایجانداکی اوخوجولاری دا نظرده توتدوغو اوچون بئله ائدیب. لاکن بو فکرلهده راضی لاشماق اولماز. چونکه شمالی آذربایجاندا 9 گرمانیست عالمین ترتیب ائتدیگی «آلمانجا- آذربایجانجا لغت» موجود اولدوغوحالدا غیرآکادمیک و هوسکار سویّه ده ترتیب ائدیلمیش بیر لغته نه احتیاج اولا بیلر؟ اوستهلیک، شمالی آذربایجاندا «آلمانجا روسجا» لغت لردن ده استفاده ائتمک امکانی وار. اونو دا قید ائدک کی، همین لغت 2007- نجی ایلده 10 مین ینی سؤز علاوه ائدیلمکله 25000 تیراژلا باکی دا ینیدن نشر اولونوب. کتابین ایکینجی رداکتورو چرکز قربانلی اولوب.
*
« ایران گولوبال» سایتیندا، اسماعیل پور محمدی آدلی بیر شخص احمد یزدانی یه لغتله باغلی بئله بیر سئوال وئریر:
« آقای امید یزدانی ... بعضیلرینین دئدیکلرینه گؤره، سیزین لغت آذربایجان علملر آکادمیاسی نین لغتی دیر کی، اوزون ایللر بویو اونون اوزرینده ایشلهیب، امک صرف ائتمیشلر. سیز اونا معیّن دگیشکلر ائدیب اؤزآدینیزا چاپ ائتدیرمیسینز. بئله اتهاما جوابینیز نه دیر؟»
« من آذربایجان علملر آکادمیاسی نین آلمانجا- تورکجه [آذربایجانجا] لغتینی گؤرمه میشم»- دئیر.
یزدانی یاخشی بیلیرکی، اسماعیل پور محمّدی نین نظرده توتدوغو لغت ائله همین باکی نشریدیر کی، او، اوزون ایللر بویو اوندان استفاده ائدیب. ساده جه اولاراق او، پور محمدینین لغتی نشر ائدن مؤسسهنین آدینی سهو یازدیغیندان سوء استفاده ائدرک اتهّامدان بویون قاچیرماق ایسته یب.
تبریز شهرینده دوغولوب بویا- باشا چاتمیش و اورتا تحصیلینی ده اورادا آلمیش شخص نمونه اولاراق گؤستردیگیمیز آلمانجا سؤزلرین جنوبی آذربایجاندا کی قارشیلیغینی بیلمه دیگی حالدا، شمالی آذربایجاندا کی قارشیلیغینی نئجه بیلهجک؟!
بوخصوصدا تام قطعیتله دییه بیلریک کی، احمد امید یزدانینین، ج. م. جعفراوفون رداکتورلوغو ایله 1971- نجی ایلده باکی دا چاپ ائدیلمیش لغت دن باشقا منبعی اولابیلمزدی!
آذربــایجان یــازیچیلار اتّفاقـینین عضوی، و آذربـایجان علملر آکادمیاسی محمد فضولی آدینا الیازمالار انستیتوتون اشتاتدان کنار امکداشی
محّمد علی حسینی، 11 دسامبر 2015، برلین


text:
`یاشار گولر` نتیجهلر
خبرلر [37]
- آذربایجاندا ساوونما صنایعی سرگیسی
- حولوصی آکار ژنرال کریستوفر کاولینی قبول ائدیب
- 14 اؤلکهنین قرارگاه رئیسی روسیا-اوکراینا ساواشینی موذاکیره ائدیبلر
- ژنرال یاشار گولر تورکیه-ده سفرده اولان ژنرال فیلیپ لاوین ایله گؤروشوب
- یاشار گولر و ژنرال تاد والترز آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- حولوصی آکار: "سون 6 ایلده 18 مین 196 ترورچو ضررسیزلشدیریلدی"
- داعشین تورکیه اوزره مسئول شخصی حبس ائدیلیب
- یاشار پیری خستهخانادان چیخدی
- گؤزللهمه - هادی قاراچای
- یاشار پیرینین ساغلیق دورومو یاخشیدیر
- یاشار کمالین "اینجه ممد" آدلی رومانینین بوتون دونیادا تانیندیغینی بیلیردینیز می؟
- ناتو-یا عضو اؤلکهلرین باش قرارگاه رئیس لرینین ایجلاسی کئچیریلیر
- حولوصی آکار عراق-دا بیر سیرا گؤروشلر کئچیریب
- حولوصی آکار باغداد-دا سفردهدیر
- حولوصی آکار و یاشار گولر لیبی-ده سفردهدیرلر
- حولوصی آکار لیبیا-دا سفرده دیر
- یاشار گولر اینگیلتره-لی همکاری ایله تلفونلا دانیشیب
- ژنرال یاشار گولر قطرلی همکاری ایله گؤروشوب
- ژنرال یاشار گولر روس همکاری ایله تلفونلا دانیشیب
- یاشار گولر و والری گراسیموو آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب


text:
محمدرضا شالگونی نین دئماقوژیک و عوامفریب گؤروشلرینه باخیش
بیلیندیگی کیمی فارس سول ایستعمار تشکیلاتلاری آراسیندا ایچی بوش دئیه یایقینلاشمیش "حق تعیین سرنوشت حق مسلم خلقهاست" شعاری انسان اوغلونون قولاقلارینی ائشیتمز (کر) دوروما دوشوردوگونه باخمایاراق بیر چوخ فارس تشکیلاتلاری نین قوروجوسو و ائله جه ده او تشکیلاتلاردا آیاقچیلیق (پادو) ائدن ائتنیک باخیمدان فارس اولمایان انسانلارین دا سایی آز دئییل.
فارس ایستعمار سولچولوق ادبیاتیندا مودا اولموش بو "حق تعیین سرنوشت حق مسلم خلقهاست" شعاری نین ندن ایچی بوش اولماسینا داییر سوروشولارسا، 21. عصیرین بیلگی سایار و تئکنیک عصیری اولدوغونو نظره آلار، سیاست آچیسیندان دا میللی ظولمه معروض قالمیش دوزنسیز و تشکیلاتسیز هئچ بیر میللی توپلوم و خالق اؤز دیل و مدنیتینی اساس گؤتورمدن میللی حاقلارینی الده ائده بیلمز مسئله سینی قبول ائدرسک، فارس ایستعمار تشکیلاتلاریندا وظیفه لنمیش یالانچی شعار قهرمانلاری نین یالانلاری اورتایا چیخار. دئمک، دیل و مدنیت باخیمیندان فارس ایستعمارچیلیغینا توتولموش میللی توپلوملاری، باشلاریندا آذربایجان تورکلرینی، ایستر دئموکراسی و ایسترسه ده میللی حاقلاری اوغروندا سفربر ائتمک اوچون بو توپلوملارین دیل و مدنیتی اساس گؤتورولمز، اجتماعی و سیاسی تشکیلاتلانمالارینا اهمیت وئریلمزسه، هانکی "حق تعیین سرنوشت حق مسلم خلقهاست" شعاری حیاتا کئچه بیلر مسئله سینی هر بیر آذربایجان آیدینی دریندن گؤتور قوی ائتمه لی، هارادا اولدوغونو، هانکی فارس تشکیلاتینا باغلی اولدوغونو نظره آلمادان اؤز میللی منلیک و کیملیگینی درک ائتمه لیدیر. فارس دیل و مدنیتی نین فارس اولمایان ائتنیکلر اوزره بیر ایستعمارچی قونوم و دورومدا اولدوغونو نظره آلارساق، فارسلیق اساسیندا تشکیلاتلانماق نئجه ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس ایستعمارچیلیغینا توتولموش توپلوملاری آزاد ائده بیلر خولیاسینا قاپیلانلارا جاواب وئره جک بیر یاناشما ساییلار. بو باخیمدان کئچمیش 90 ایلده فارس تشکیلاتلارینا فارس دیلی و مدنیتی اساسیندا گؤرونوشده و ظاهیرده باشچیلیق، عملده ایسه آیاقچیلیق (پادوچولوق) ائدن اوزدن ایراق آذربایجان آیدینلاری فارس اولمایان ائتنوسلاری باشلاریندا آذربایجان تورکلرینی تحمیق ائتمگه یول آچماقدا قاتقیدا بولوندوقلاری اوچون فارسلیق درگاهی نین باغیشلانماز قوللاری ساییلار. بو باخیمدان محمدرضا شالگونی نین ده گؤروشلری دیققت چکیجیدیر، اوخویوروق:
"3-... البته فدرالیسم به خودی خود نمی تواند دموکاسی را تقویت کند و حتی بعضی از اشکال فدرالیسم ممکن است نابرابری های موجود میان ملیت های ایران را گسترده تر سازند و هم گرایی و همبستگی آنها ر اتضعیف کنند. تلاش برای یافتن شکلی از فدرالیسم که بتواند ملیت مدنی و حق شهروندی برابر را در این کشور جا بیندازد و از شکل گیری پیش داوری ها ملی و قومی جلو گیری کند، یکی از مهم ترین وظایف طرفداران دموکراسی در این کشور است"[i].
اوسته گؤروندوگو کیمی، محمدرضا شالگونی نین ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللتلر مسئله سی اوزره اورتایا قویدوغو گؤروشلر فارسلیق مفکوره سینه اساسلانمیش فارس دؤولتچیلیک آنلاییشی ساییلار. بو گؤروشه اساسن فارس ایستعمار دؤلتی مدنی دؤلت اولمالی و وطنداشلارینا دا وطنداشلیق حاققی تانیمالیدیر. اوسته لیک، فارس حاکیمیتی فارس اولمایان ائتنیکلر اوزره خالق آراسیندا یایقینلاشمیش دئدی قودولارین (سؤز و صحبت و جوک دئمه لرین) دا آرادان قالدیریلماسی اوچون چابا گؤسترمه لیدیر. گئنه ده اوخویوروق:
"4 - حق آموزش به زبان مادری و حق استفاده از آن در سطوح مختلف زندگی اجتماعی، طبیعی ترین حق ملیت های این کشور است هر نوع محدودیت تراشی برای این حق، در افتادن با شرایط و لوازم ابتدایی دموکراسی و شهروندی برابر است. تردیدی نیست که رابطه میان زبان های مختلف و تنظیم رابطه آنها با زبان واسط در کل کشور، نیاز به طرح ها و تلاش های سنجیده ای دارد تا زمینه مساعدی برای هم گرایی و همبستگی و گسترش ارتباطات و پیوندهای میان ملیت های ایران فراهم گردد"[ii].
مؤللیفین مقاله باشلیغی نین آدیندان دا بللی اولدوغو کیمی فارس تشکیلاتلارینا منسوب اولان بو اوزدن ایراق سول و سوسیالیست دئموکراتلارین ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللیتلر مسئله سینه بئلنچی یاناشمالاری فارس ایستعمارچیلیغینی اساس گؤتورموش فارس دؤلتچیلیگی ایله ایضاح ائدیلجک مقام ساییلار. فارس دئموکرات مئاب دؤلتچیلیک آنلاییشینا اساسن ایران ممالیکی محروسه سی نین یوزده آتمیش بئش (65%) و یوزده یئتمیش (70%) اهالیسینی اولوشدوران فارس اولمایان ائتنوسلار سیاسی و اجتماعی باخیمدان دوزنسیز و تشکیلاتسیز قلمه آلیندیقلاری اوچون بو توپلوملارین انسانلاری فارسلیغا تمکین ائتمه لی، ایمکان داخیلینده اؤز دیللرینده یازماق و اوخوماق حاققی ایله یئتینمه لی (قناعت ائتمه لی) و فارس دؤلتی ده اونلاری فارسلیق توپلوموندا اریتمک اوچون لازیملی ایشلری (زمینه مساعد برای همگرایی و گسترش ارتباطات) اوستلنمه لیدیر. گئنه ده اوخویوروق:
"5- دفاع از برابری حقوق ملیت های ایران به معنای تقسیم کشور به مناطق ملی در خود بسته نیست و نباید باشد. در هم تنیدگی و آمیزش های گسترده کنونی ملیت های مختلف ایران شرط حیاتی پیشرفت و شکوفایی همه آنهاست. این آمیزش ها و درهم تنیدگی ها نباید مختل گردد ، بلکه هر چه بیشتر باید تشویق شود و شرایط لازم برای گسترش آنها فراهم آید. تنها از این طریق است که حق شهروندی برابر برای همه اقلیت های ملی ، فرهنگی ، مذهبی می تواند فراهم گردد"[iii].
اوسته گؤروندوگو کیمی فارس دیلی نین یانی سیرا باشقا دیللرین اؤیرنیلمه سیندن دولاییلی یوروم و تعبیر اورتایا چیخماسین دئیه مؤللیف بو توپلوملارین بیربیرلریندن آیریلمازلیقلارینی بیر شرط دئیه ایلری سورمگه چالیشار. دئمک، "حق تعیین سرنوشت حق مسلم خلقهاست" شعاری وئرن ذات عملده ایسه پاکئتلنمیش بیر فارس تمامیتچیسی کیمی خالقلارین سئچنکلری (انتخاب) نین قارشیسینا داش دیغیرلاتماغا چالیشار. گئنه ده اوخویوروق:
"اما در باره "حفظ تمامیت ارضی کشور" باید بگویم که هیچکس نمی تواند به حدود و ثغور خانه اش بی اعتناء بماند و طبیعی است که مردم ایران نیز نمی توانند از دفاع از تمامیت ارضی کشورشان و دفاع از حاکمیت مطلق سرزمینی شان غافل بمانند. اما دفاع از تمامیت ارضی در مقابل حق تعیین سرنوشت ملیت های ایران نیست و نمی تواند باشد ، مگر این که معتقد باشیم که بعضی از ایرانیان صاحبان اصیل این سرزمین هستند و دیگران شهروندانی درجه دوم و ناتنی. به عبارت دیگر ، تلاش برای حفظ تمامیت ارضی ایران بدون تکیه بر اتحاد داوطلبانه همه ایرانیان ، آب به غربال کشیدن است"[iv].
اوسته گؤروندوگو کیمی "حق تعیین سرنوشت حق مسلم خلقهاست" شعاری وئرن ذاتلار عملده ایسه هر هانکی فارس تمامیتچیسی کیمی چیخیش ائده رک ایران اهالی سی (مردم ایران) ایفاده سی نین دالیندا گیزلنمگه چالیشار. زامانیمیز دیل و مدنیت چاغی اولدوغو اوچون "مردم ایران" دئدیکده ده نه ایفاده ائتدیگیمیز اوزره داها آرتیق دوشونمه لی ییک. دئمک، مسئله هر هانکی بیر خالق اؤز گلجگینی، هانکی اساسدا اؤزو بلیرلمکده حاقلیدیرسا، بلوچ، عرب و ساییره ائتنوسلارین گلجکلرینی بلیرمکده هر هانکی آذربایجان تورکونون نه حاققی اولابیلر؟. مسئله 1925. ایلدن گونوموزه گلن فارس مملکتدارلیقدیرسا، میللتلره زیندان اولموش فارس ایمپریاسی نین کیچیک یوخسا بؤیوک اولماسی نین فارس اولمایان ائتنوسلار اوچون نه اهمیتی وار؟ گؤروندوگو کیمی "چو ایران نباشد، تن من نباد" شعاری اؤزلرینی دئموکرات قلمه آلان دونیا وطنلی آذربایجانلی نین دا جانینا هوپموش تخدیر ساییلار. مسئله ویلادیمیر ایلیچ لنیندن میللی مسئله لره قارشین آلینمیش دئماقوژیک (عوامفریب) یاناشما، تدبیرلر و فارس نئهیلیستلیگینه قایماقدیرسا (متمایل اولماقدیرسا)، بو یاناشما دا روسیه سؤیئتلیگینده اؤز سیناغینی (امتحانینی) وئرمیش گئریجی و ایستعمارچی بیر یاناشما ساییلار.
قایناقلار:
[i] محمدرضا شالگونی، ملت ایران ؟ آری ، اما به چه معنا ؟، وبلاگ راه کارگر برای همبستگی میلتهای ایران، "حق تعیین سرنوشت حق مسلم خلقهای ساکن ایران است"، تابستان ،1381: https://darbaremasahelemelli.wordpress.com/2012/10/07/mary-43/
[ii] محمدرضا شالگونی، باخ اورادا.
[iii] محمدرضا شالگونی، باخ اورادا.
[iv]
گفتگوی
احمد مرادی محمدرضا شالگونی، برخی دیدگاهها پیرامون مسئله ملی در ایران،
دوشنبه
۲٣
بهمن
۱٣۹۱
- ۱۱
فوريه
۲۰۱٣
:
http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=50942
ایشیق سؤنمز، 14.02.2013


text:
فیرتینا 14 جان آلدی
آخشام ساعاتلارینا دوغرو شدتینی آرتیران فیرتینادا 70 نفر ده یارالاندی
روسیانین باشکندی موسکوادا فیرتینا 14 جان آلدی.
روسیا عاجل دوروملار باخانلیغینین، تاس آژانسیندا یئر آلان آچیقلاماسینا گؤره، آخشام ساعاتلارینا دوغرو شدتینی آرتیران فیرتینادا 150 نفر ده یارالاندی.
فیرتینا، شهرده یوزلرجه آغاجین دوشمهسینه و بعضی ائولرین داملارینین اوچماسینا سبب اولارکن، چوخ ساییدا آراج دا زیان گؤردو.
دوشن آغاجلار سببیله آیریجا، بعضی یوللار و مترو خطلری قوللانیلماز حالا گلدی.
موسکوادا 1998.جی ایلدکی فیرتینادا دا 11 نفر حیاتینی ایتیرمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
وینسنت وان قوق
وینسنت وان قوق یا فینسِنت ویلم فان خوخ (هولندجه: Vincent Willem van Gogh) ۲۰-جی یوز ایل اینجهصنعتینه بؤیوک ایز بوراخمیش، تانینمیش هولندلی رسّامدیر. اونون ایشلری پورترهلر، منظرهلر، جانسیز طبیعت، سرولر، بوغدا اکینلری و گونهباخان گؤللرینه شامیلدیر. وان گوک اوشاقلیق یاشلاریندان رسّاملیغا ماراقلی اولموش، آنجاق ۲۰ یاشیندان آز اؤنجهیه قدر رسّاملیق ائتمهییبدیر. ان آدلیم اثرلرین یاشامینین سون ایکی ایلینده یارادیبدیر. او اوْن ایل عرضینده ۲,۱۰۰ دن آرتیق اثر یارادیبدیر ۸۶۰ یاغلی اثری وار.بو اثرلر منظره لر ناتورمورتلار(still lifes)پورتریتلر ، اوزپورتریتلر.
- هولندلی نقاشلار
- وینسنت وان قوق
- ۱۸۵۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۸۹۰-جو میلادی ایلده اؤلنلر
- Académie Royale des Beaux-Arts alumni
- Dutch Christians
- بلژیکدهکی هولندلی غوربتچیلر
- فرانسهدهکی هولندلی غوربتچیلر
- بریتانیاداکی هولندلی غوربتچیلر
- Dutch landscape painters
- Dutch male painters
- Dutch people with disabilities
- Dutch Protestants
- Dutch still life painters
- Flower artists
- Male suicides
- People of Montmartre
- زوندرت دوغوملولار
- Painters who committed suicide
- Post-impressionist painters
- Royal Academy of Fine Arts (Antwerp) alumni
- Suicides by firearm in France


text:
دانلود آهنگ کوچه لره سو سپمیشم یار گلنده توز اولماسین
خواننده : رحیم شهریاری | نام اصلی آهنگ : کوچه لره سو سپمیشم
Rahim Shahriari – kochalara sosapmisham
─┤ ●♬!♫!♭● ├─
متن آهنگ کوچه لره سو سپمیشم از رحیم شهریاری
(کوچه لره سو سپمیشم از آلبوم بیاض گجه لر رحیم شهریاری)!♫
کوچه لَرَه سو سپمیشم، یار گَلَنده توز اولماسین!♫
ائله گلسین بلَ گئتسین آرامیزدا سؤز اولماسن!♫
ساماوارا اوت آدمیشام ایستیکانا قند سالمیشام
یاریم گِئدیب تک قالمیشام
نَه گوزلدیر دیر یارین جانی، نَه شیریندیر یارین جانی
پیاله لری رفته دی هر بیری بیر طرفده دی
گورمه میشم بیر هفته دی، نَه گوزلدیر دیر یارین جانی
نَه شیریندیر یارین جانی
تکست آهنگ کوچه لره سو سپمیشم از رحیم شهریاری
کوچه لره سو سپمیشم، یار گلنده توز اولماسین
ائله گلسین بلَ گئتسین آرامیزدا سوز اولماسن
ساماوارا اوت آتمیشام ایستیکانا قند سالمیشام
یاریم گدیب تک قالمیشام، نه گوزلدیر دیر یارین جانی
نه شیریندیر یارین جانی
پیاله لری رفته دی، هر بیری بیر طرفده دی
گورمه میشم بیر هفته دی، نه گوزلدیر دیر یارین جانی
نه شیریندیر یارین جانی


text:
ULUSAL ÇIXARLAR MİLLİ DƏYƏRLƏR FONUNDA GƏLƏCƏYİN YAŞIL İŞIĞDIR.
مدیر مسئول : دکتر حسین شرقی دره جک سوی تورک
SORUMLU MÜDÜR: Dr .HÜSEYN
ŞƏRQİDƏRƏCƏK SOYTÜRK
دونیا بوتون اینسانلیغین میراثی اولسادا و هر بیریمیز بو میراثین پارچاسی اولساقدا گئنه فرقلی - فرقلی ماراقلاریمیز واردیر. اونا گوره ده همیشه فرقلیلیین گوزللیکلرینی و کوتولوکلرینی یاشاماغا مجبوروق. اونوتمامالییق کی یئر اوزونون اینسان تورو وارلیغی اولدوغوموز اوچون چوخ شانسلییق. عینی زاماندا هم ده چوخ مسئولییتلییک دوغایا قارشی , عدالت و حاقسیزلیغا و بوتون دیرلره قارشی اویانیق اولماغیمیز گره کیر.
اولوسال دیرلر گئچمیشدن بو گونه یاشاییب و یاشادن عنصرلردیر. بونلارین آدی توره , دویون , توی , بایرام و میللی ادبیات و کولتوردور. بیز کیملرله برابر یاشاماغیمیزدان آسیلی اولمایاراق اوز دیرلریمیزین اینسانییق. دیرلریمیزین و گلنکلریمیزین بویروقلاری اساسیندا حیاتین حکمونو سوردورمه لییک. شر و خایین قوه لر نه قدر ده دیرلریمیزه قارشی اولسادا بیز اونلاری توپلوم اولاراق یاشاتماغی باجارساق اونلارین پیس عمللرینین عهده سیندن گلمه یی باجاراجاییق.
بو اولوسال چیخارلارین بیری ده کوکتور گتیرگه لری دیر. ایلین دورد فصلی وار بیز هامیمیزی بونو بیلیریک. لاکن هره سینین اوزونه خاص گوزللیکلری واردیر. یاز یعنی باهار طراوتی یای
سخاوتی پاییز ایسه اینجه
لییله و قیش ایسه چیله سی ایله مشهوردو. داها دوغروسو یاددا قالیر.
ایندی ایسه بیز قیش فصلینی یاشاییریق و ایلک بیلدیمیز بویوک چیله و کیچیک چیله دیر.ایسته ییردیم.بیزدن اونجه کیلرین طبیعی و کولتورل سرر اولاراق بیزه میراث قویدوغو سرر حاقیندا ایک جومله دانیشیم : بون میللی وارلیغی باشقا یونده یوزانلار بیلسین کی , چیله تورکجه چکیلمک ویاییلماق یعنی کش آمدن معناسیندادیر. یای چیله دن چیخدی.سوزو کیمی . هم ده اوزونتو و زورلوقلارین یاشاندیغی آنلامدیر. چیله چکمک یعنی آجی چکمک و دارالماق , یوخسونلاشماق حتی آجلیق چکمک دئمکدیر. اونا گوره کی طبیعتین ان زور بولومونو یعنی قیشی یاشاییریق. و بو چتین گونلری بویوک و کیچیک چیله یا چیلله اولاراق اونا گوره آدلاندیرمیشیق کی آجیلاری بیر آز رقمسال دا اولسا خفیف لتمیش اولاق.
بو اولوسال دیر میللی چیخارلاریمیزین گیریش قاپیسی دیر. بونلاری وارلیق اونلاراق کیمسه یه قاپدیرماق حاقیمیز یوخدور. ساده جه پایلاشیب و اونو سئوینجینی یاشاماق حقوقونو باشقالارینا بخش ائده بیلریک.
خالقیمیزین اولوسال دیرلر میراثی بیزیم یاشام پاسپورتوموزدور.
یئنه خدافرین درگیسی بو سایدا بویوک بیر بولومونو کلاسیک ادبی میراثمیز اولان نظامی گنجوینین قم شهریندن تاپیلان ال یازماسینا حصر ائتمیشدیر. اینانیرام کی هم اوخوجولاریمیز هم ده بیلگینلریمیز اوچون یئنی آچیلمیش بیر پنجره اولاجاقدیر.


text:
گونئی کالیفورنیا بیلیمیوردو
گونئی کالیفورنیا بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Southern California, فارسجا: دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، عربجه: جامعة كاليفورنيا الجنوبية)آمریکانین لوسآنجلس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر؛ و ۳۵٬۸۳۳ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. خوصوصی و اؤزل اؤیرهتیم قۇرومودیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده گونئی کالیفورنیا بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[File:USC-Bovard-1921.jpg|


text:
7 پاسخ
-
البته کی چئویری یا ترجمه قوروپودا ان گره کن ایشلردن بیری دی. چئویری آذربایجاندا کسینلیکله دوغرو دوزگون ایلکه لره ییه لنمه ییر.بورادا چئویریلر یاپیسال، گیزلی آنلاملا- قاورام چئوریلری دییل،گرته برداری و تحت اللفظی دیر. یانی شعرلر دیزه دیزه، سوزجوک سوزجوک ایچریکله چئریلیرلر.
-
همن ایشیق سیته سینه اونردیگیم آیتم لر رنگین یول سیته سینه ده اونریرم باسلانغیجدا داها ایشیق سیته سی نین بیر یاییمجی اولدوغو سایاغی بونلار دونه لمه سینلر. ایلک باشدا بیر پئشه کار ادبی سیته کیمی، یوللانیلان اثرلری فله ای ، دولدورما یایماسینلار.تنقیدچی قوروپلارینی ساغلاییب ، یاییمدان اونجه اثرلری دبرله ندیریب، تنقیدی اوخونوشلا یاناشی پایلاشسینلار. هله لیک کی ایشیق سیته سی سایاغی ایره لیرلر.
-
یاشایین ایمیل آدرسینیزی پایلاشدیغینیز اوچون.
نسه ایشیق سایتی ادبی باخیمدان داها آرتیق یارارلی، پئشه کار بیر دوروما چئوریلسین دییه اونه ریلریم :
۱- ینجیسی شعر،اویکو،تنقید، رومان، نمایش و..باشقا ادبی ژانرلارلا ایلگیلی اوزمانسال قوروپلاشمانیز گره کیر. بو ژانرلاردا اولان اوزمان دوستلار، شعرلری، اویکولری، رومانلاری دیزیسل اولاراق اوخونشلا تنقید سوزگه جیندن کئچیریب،آچیقلامالارین پایلاشاجاقلار
۲- نجی سی سیته نین ادبی اعتباری یئنمه سین دییه، هر آماتور اثری بوردا یایمامالیسینیز.تنقید اونجه سی(پیشانقد) اثرلری بوردا یایماق اوخوجونون واختینی بوشونا آلماق دئمک دیر.
۳- یازین دیشی چئوره سل، شیشیرتمه لر، قابارتمالار متن لردن سیلینمه لیدیر.بوردا یالنیز یازینسال متن لرله ایلگیله نمه لی سینیز.
۴- باشاردیقجا یازیلارین ساغلام تورکجه دیلی ایله نثرلری بیر دیلچی قوروپ سوزگه جیندن کئچمه لیدیر. ایشیق سایتی نین اوزونه عایدساغلام اولچوت نثر دیلی اولمالیدیر. بوردا گئدن نثر تام قوزئیین یامسیلاماسیدیر
۵- سیته نی فله ای ، دولدورما، درهم دورومدان آریندیرمالیسینیز.ژورنالیستی دورومدان چیخاریلمالیدیر.
۶- ایشیق سیته سی نین بیر پئشه کار ادبی کارگاها چئوریلمه چیخاری وار.
۷- ایشیق سیته سی دوشونجه اوره تیمی( تولید اندیشه)، پئشه کار ادبی گلیشمه مرکزینه چئوریلمه لیدیر. هر یوللانان اثرین بوردا یاییملانما چیخاری یوخدو.
۸ – سونوندا دیل، شعر،اویکو، رومان، تنقید و..لرله ایلگیلی قوروپلاشمانی وورغولایاراق، کئچمیشله چاغداش دوغرو ادبی وارلیغیمیزی تنقید سوزگه جیندن کئچیریب، اوزه چیخارمالییق.
۹- فارس، عرب، تورکیه، کورد ، باتی ادبیاتی نین اونلو، دونیا شهرتلی شاعر،یازارلاری نین اثرلرینی اوخونوشا قویون. بو ادبی چالیشما ادبیاتیمیزی گلیشدیره بیلر.
سیزه اوغورلار دیله ییرم.
-
یئنی دن سالام.ایشیق یازین سیته سینده چاایشان دیرلی دوستلار، باشدا ائلدار موغانلی بی :
بیر یازین سیته سی نین نه بیچیم آغیر، سوروملو،دولغون ، پئشه کار دورومونون نئجه اولماسی نی مندن یاخشی بیلیرسینیز. ایشیق یازین سیته سی نین اون ایللیک یاشا دولماسی نی قوتلاییب، نسه بیر آماتور سیته کیمی یالنیز ادبی اثرلری یایماق گوره وی اولموشدور. بو پئشه کار یازین باخیمیندان اوزه یسل بیر گوره و.یالنیز بیر تانیتیم اثرلر و اونلارین یارادیجیلاریلا.نسه فارس ادبی توپلومون ادبی سیته لرینی ایزله ینده دوروم بونلا تام فرقیلی دیر.سیته ادبی باخیمدان یارارلی همده دولغونلاشسین دییه، دورومو فرقیله نمه لیدیر.سیته نیزین شعر، اویکو، رومان، نمایشنامه، تنقید و..باشقا ادبی ژانرلاریلا ایلگیلی اوزل اوزمان قوروپلاری اولمالی.ایشیق سیته سینه ساده بیر ادبی اثرلرین رئکلامچیسی یا یاییمچیسی کیمی باخمایاق. اونو بیر پئشه کار زنگین آذربایجان سویه سینده بیر سیته کیمی دیرله ندیرک. بو اوزمانسل قوروپلاری ساغلایین، ادبیاتین چئشیتلی ژانرلاریندا اوزمان اولان دوستلار قوروپلاشدیرین، سونرا یاییملادیغینیز اثرلری دیزیسل اوخونشا، تنقیده قویون. دوشونجه اوره تیمی سیته سینه چئورین بو گوزل ایشیق سیته سینی. بو گون سؤزده شلر( مخاطب) گونجل اوخونوشلا، تنقیدله ، اینجلمه دیله ییرلر.سرسری اثر اوخویوم دییه چاغی اوتموشدور. سیته نیزده کی بیلیدیرلن باخیشلاری بیرده اوخویون هامیسی اویمه سئومه و شیشیرتمه دیلر..بو دوروملا پئشه کار ادبیات ساغلاماق اولاسی دیییل.
-
خوش گوردوک ایشیق سیته سینده چالیشان دیرلی دوستلار :
چوخ یاخین زاماندا، ایشیق سیته سی بیر پئشه کار یازین سیته سینه چئوریلسین دییه ،اونه لری لریم اولاجاق. یازیلاری می بوردا پایلاشیم یوخسا ایمیلینیزه گوندریم.؟
-
سلاملار
قوتلو اولسون، امه گینیزه سایغیلار. نئجه نئجه ایللر یاشایین و یاشاتین


text: م. کریمی اؤزت: حروفیه ۸جی یوزایلده صوفیانه بیر طریقت اولاراق، ایرانین بوتون بؤلگه لرینده – خراساندان باشلاییب بوتون آذربایجان، آنادولو و اورتا دورغودا یاییلیر. حروفیه ادبیاتیندا ایکی دیلده: تورکجه و فارسیجا اثرلر یازیلیر. حروفیه هله ایراندا لازیمی قدر آراشدیریلمامیش و تانینمامیش قالمیشدیر. هله حروفیه شاعیرلری و یازیچیلاری تانینماییب، اثرلری یئرده قالیب، و هله حروفیه دوشونجهسی، دونیا گؤروشو، فلسفی باخیشی اوزهرینده کئچهری حالدا تانیشلیغیمیز اولموشدور. وطنیمیزین مختلف کتابخانالاریندا حروفیه ادبیاتی حاققیندا آز – چوخ الیازمالار توز…بیشتر بخوانید


text:
Nov 20, 2016
پائیز
س. حاتملوی
آذربایجان تورپاق لاریندا هر فصل ین اؤزونه یاراشان گؤزللیک لری وار.
قیش فصلینده وطنیمین هوندور داغلارینین قارلی زیروه لرینه باخاندا، بو عظمتین قارشی سیندا، انسانین اوره یینده، یالنیز حؤرمت و سایقی حس لری اویانیر.
بیزیم اورالاردا یاز گلنده، هاوادا غریبه بیر نفس دالغالانیر. بئله بو گونده ن صاباحا، باهارین گلدییینی بیلمک اولور.
یای فصلینه گلدیکده، گوندوزلرین ایسی سینده ن سونرا، آخشاملارین سرین هاواسی، انسانین روحونو نوازش ائدیر و اسن سرین یئل ده، بئله انسانین چیممه یی گلیر.
آمما پائیز... آمما پائیز. ... بو فصل ده حسنوو و آستارا- خالخال مئشه لرینه یولو دوشن، آذربایجان تورپاقلاریندا پائیزین نه قدر گؤزل و نه قدر الوان اولدوغونو باشا دوشه بیلر.
و سونرا پائیزین جلوه لری بیزیم سهنداوادا. ...
اورالاردا کی پائیزین گؤزللیک لری باشقا جور اولور.
گؤزلریمی یوموب و خیالیمدا ایللر بویو اوزاق قالماغا مجبور اولدوغوموم تورپاقلاردا، پائیزین گؤزللیک لری جانلاندیرماغا چالیشیرام.
*****
آمما بو گون سیزلره یاشادیغیم اؤلکه ده، یانی فئدرال آلماندا پائیزین نه قدر گؤزل اولدوغونو آنلاتماغا چالیشاجاغام. ائله بیر گؤزل لیک لر کی، اونلاری جانلاندیرماق، یالنیز ماهر رساملارین الینده ن گلیر.
بو اؤلکه نین طبیعتی اینانیلماز قدر گؤزل و طراوتلی دی. بو اؤلکه ده یاشاماغا باشلادیغیم ایلک ایللرده، بیزیم آذربایجاندا راستلاشمادیغیم، غریبه بیر شئی نظریمی جلب ائتدی: بو تورپاقلاردا، طبیعت ین هر دورت فصلینده و هر فصله اویغون چیچک لر بیتیر.
بورالاردا یاز فصل ینده مئشه لرده آنا طبیعتین سخاوتلی اللری سحر ائدیجی الوان منظره لر یارادیر. گؤز ایشله دیکجه یاشیل لیق و بیتمک بیلمه ین مئشه لرده، گزمه یین لذتی اونودولماز دی.
لاکن یاز فصلی نین وورقونو اولان من، پائیزین نه اولدوغونو و نه قدر گؤزل اولدوغونو، دوغرودان بورالاردا و بو تورپاق لاردا ده رینن حس ائتدیم و بئله لیکه بو اؤلکه ده حیاتیمدا بیرینجی دفعه، پائیز فصلینی، باهاردان داها چوخ سئومه یه باشلادیم.
بورالاردا باشقا اؤلکه لرده اولدوغو کیمی، پائیز فصلی عین زاماندا محصولو ییغیشدیریب، داشیماق فصلی دیر. باشقا ملت لرده اولدوغو کیمی، آلمانلاردا دا، بو فصله عاید شنلیک لر وار. بونلارین ان گؤزه لی، اوزومو ده ریب و شراب سالماق شنلیگی دی.
بوتون اروپالیلاردا اولدوغو کیمی آلمان لاردا دا، شراب ین باشقا بیر یئری وار. بیلدیییمیز کیمی، خریستیان دینینه عاید اولان آئین لرده، آزاجیق شراب ایچیلیر. عین زاماندا یئمک سوفرالاریندا دا، بیر قدح شراب ایچمک چوخ معمول دی.
منجه بو اولکه ده، پائیز فصلی طبیعیتین هر دورت فصلینی بیرلشدیریر. الوان رنگ لر بیر- بیرینه قاریشیر و آنا طبیعت ین رسام اللری بیر- بیرینه قاریشان بو رنگ لرده ن، معجزه لر یارادیر. «قیزیل اوکتوبر» آدلانان پائیز گونلرینده، هاوادا قیش فصلی نین گلمه سینی حس ائتدییین حالدا، باهارین یوموشاق نفسی، یای فصلی نین گونشی ایله قوجاقلاشیر و انسان دا اینانیلماز شن احوال- روحیه یارادیر.
پاییز دیر
گونشین رنگی بیر آز قاچیب
بیلر- بیلمز هاوا بیر آز سویوب
مئشه لرده رنگ لرین چیغیرتیسی
گؤز باتیریر
ماوی، قیرمیزیا ساتاشیر
ساری، یاشیل لا قووالاشیر
قارا، آغلا قوجاقلاشیر
و
قارا دان
کوسن قهوه ای
بوز لا باریشیر
پاییزدیر
هاوا بیر آز پاییزلاشیب
گئجه لر گئت- گئده
اوزانیرپاییز گلیر .............


text:
`آک دنیز` نتیجهلر
خبرلر [329]
- آمریکادان ایرانین ال قویدوغو دنیز آراجلاری ایله باغلی آچیقلاما
- تورک اف 16-لارینا یونان اوچاق لاری ساتاشدی
- الکساندر کوباکوو:"تاخیل کوریدورو ثمرهلی ایشلییر"
- تورکیه 2022-جی ایلده 56 اؤلکهیه بال صادر ائدیب
- آکار:"اومید ائدیریک کی، اگه و آغ دنیزی باریش و ثابتلیک اوچون دوستلوق دنیزی اولاجاق"
- اردوغان: هئچ کیمدن ایجازه آلماغا احتیاجیمیز یوخدور
- تورکیه-نین چای صادراتیندا آرتیم قئیده آلینیب
- دوجاریک: "آنتونیو گوترش ایلک تیجارت گمیسینین یولا دوشمهسینی آلقیشلاییب"
- تورکیه-نین چای صادراتی آرتیب
- تورکیه 5 آیدا 22 میلیوندان چوخ بالیق اونو و یاغی صادر ائدیب
- تورکیه-نین آغ دنیزینین دوغوسوندا "کورتاران-2022" حربی تعلیملری داوام ائدیر
- تورکیه-نین 4-جو قازما گمیسی میین 19-دا تاش اوجو لیمانینا چاتاجاق
- ناظیر آکاردان یونانیستانا دوستلوق الی مئساژی
- تورکیه هامسی بالیغی صادراتیندان 8،2 میلیون دولار قازاندی
- "یاووز" قازما گمیسی آوریلین 8-ده یولا دوشهجک
- آغ دنیزینده 90-دان چوخ کوچمن هلاک اولوب
- اوکراینا روسیانی گوناهلاندیریب
- دنیز گوجلرینه ۳ اینسانسیز هاوا آراجی داها
- چاووش اوغلو: “رسمی آنکارا مونترو کنوانسیونونون ماده لرینی حیاتا کئچیرهجک”
- اردوغان: “اومید ائدیرم کی، روسیا اوکراینایا سلاحلی هوجوما و ایشغالا ال آتمایاجاق”
- دوغو آک دنیزده سون زامانلاردا آرتان گرگینلیک
- شهید یوزباشی جنگیز توپال آک دنیز فیرتیناسی-2020" آدلی حربی مانور اوغورلا حیاتا کئچیریلیر
- دوغو آک دنیزده انرژی گرگینلیگی
- دنیز آسلانی کیچیک قیزی دنیزه چئکدی
- پراوزا دنیز ظفرینین 482-جی ایلدؤنومو
- آذرینین ایفاسیندا "چیرپینیردی قارا دنیز" ماهنیسی
- آغ دنیزینده "سولار ایسینیر"
- قارا دنیزدن محتشم گؤرونتولر
- آغ دنیزینین گؤمگؤی خلیج لری
- سلاحلی انسانسیز دنیز آراجینین ایلک باشاریلی آتیشی
- تورک دنیز و هاوا گوجلری گئنیش مقیاسلی بیر مانور گئرچکلشدیردی


text:
آنال سکسی
آنال سکسی یادا مقعدی سکس ، قالخمیش حالداکی پنیسین مقعددن ایچری سوْخولماسی ایله گؤرولن بیر جینسی رابیطهدیر. بۇنوندان سوْنرا رکتوم و آنوسا شامیل اوْلان ، بارماق ، آغیز و هر نوْع جینسی اوْیونجاقلا گؤرولن بۆتون جینسی فعالیتلر ده آنال سکس قبول ائدیلیر. همجینسچی ائرکک جۆفتلرین تخمیناً اۆچده ایکیسی و نوْرمال جۆفتلرین اۆچده بیری آنال سکس ائتمکدهدیرلر. هتروسکسوال جۆفتلرین تخمیناً یۆزده اوْنوندا (۱۰٪) آنال سکس جینسی حیاتین مۆنظم بیر پارچاسیدیر و پوْرنوقرافیک فیلملرین اثرینده گئت گئده رایجلشدیگی دۆشونولمَکدهدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Anal_seks»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۱ آقوْست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
«بابک قالاسی» شرقی آذربایجانین کلیبر شهرینین گون باتان سمتیندن ۶ کیلومتر آرالی، «قیز قالاسی» آدلانان بیر داغین زیروهسینده یئرلشیب و ۲۳۰۰ – ۲۶۰۰ متر هوندورلوگوندهدیر. «بابک قالاسی»نی بوتؤو بیر سیلدیریملی داغلار و چوخ سویوق ساحه اولدوغو اوچون قیسا بوی مئشه آغاجلاری، پالید، قوز، توت، زغال، آلچا، فیندیق، زریش، گیلاس، چالی، و ائلاتلارا مخصوص گئنیش چاییرلیق و یایلاق ساحهلری احاطه ائدیبدیر. قیشدا چوخ سویوق و قارلی، یازدا و یایدا ایسه یاغیشلی و چیسگینلیدیر
«بابک قالاسی»نی هر بیر یاندان ۴۰۰-۶۰۰ متر درینلیکده اولان درهلر دؤورهلهییب و الچاتمازدیر. یالنیز ائنسیز بیر یولدان اونا چاتماق اولار. بؤلگهیه حاکم اقلیم، سویوق اقلیمدیر، آنجاق بؤلگهنین طبیعی گؤزللیگی چوخ آز گؤرونن نمونهلردندیر. قالانین هندهوریندهکی داغ سولاری «قرهسو» و «کلیبر چایی» واسیطهسیله نهایت «آراز چایی»نا تؤکولور.
قالایا گئتمک اوچون مناسب یول تبریز – اهر –کلیبر یولودور. اورداندا قالایا چاتماق اوچون کلیبردن گون باتان سمتینه، «شجاعآباد کندی»نه دوغرو اوچ کیلومتر یول گئدیرملیدیر. بو کنده چاتمامیشدان «قالا درهسی» آدلی ایلنجه کمپی وار. بو کمپدن اوچ یول ایله قالایا گئتمک اولار: «قالا درهسی یولو»، «شجاعآباد یولو» و «یورت یولو».
«قالا درهسی» یولو: قالا درهسی کمپیندن باشلانیر، یام یاشیل درهدن، سیخ بیر مئشهدن و سولو چایلاقلاردان کئچیر، نهایت قالانین هوندور سیلدیریم قایالاری آیاغینا چاتیر؛ سونرا دیک بیر یاماجی چیخماقلا قالایا یئتیشیر. قالایا چاتان بو یول چتین بیر یولدور.
«شجاعآباد» یولو: ایکی کیلومتر «قالا درهسی» کمپیندن سونرا شجاع آباد کندیندن باشلانیر. بو کندین یاخینلیغیندا تیکیلن «بابک هتلی»نین کناریندان مینه یاخین پیلله ایله یومشاق بیر یاماجلا اوزو یوخاری چیخماق و «داش دربند»ه دوغرو یول گئدیلمهلیدیر. بو یول راحات بیر یولدور و هامی اوچون مناسبدیر.
«یورت» یولو: شجاعآباد کندیندن ایکی کیلومتر آرالی «آینالی قوروغو» و «مکیدی چایی»نا دوغرو گئدیب، سونرا ساغا دؤنوب، کؤچریلرین یورتلاریندان کئچیب، اوردان دا «داش دربند»ه چاتماق اولار. بو یول ایکینجی یولا نسبت چتین و بیرینجی یولا نسبت راحاتدیر.
هر اوچ یول نهایت بابک قالاسینین یئرلشدیگی ساحه ده سیلدیریملی بیر داغ یولو ایله داریسقال و دولانباج بیر داش دالاندان کئچرکن، قالانین حیطینه چاتیر.
««بابک قالاسی» «خرمیلر» حرکاتی ایله باغلیدیر. «خرمیلر» حرکاتی عرب استیلاسینا قارشی استقلال مبارزهسی کیمی یارانیر و ۲۰۱ – ۲۲۲ هجری ایللرینه قدر اوزانیر. حرکتین آجیناجاقلی و تراژیک سونونا رغمن اونون ایران چرچیوهسینده گئدن باشقا خلق حرکاتی و نهضتلره قویدوغو تاثیری دانیلمازدیر. باخمایاراق کی «خرمیلر» حرکاتی بیر سیرا شاهلیق سارایلاریندان مایالانان و دوشمان خدمتینده اولان تاریخچیلر طرفیندن قینانیر و اونا خوش مناسبت بسلنمیر، آنجاق بیر چوخ تاریخچیلر طرفیندن ده دقته لاییق گؤرونوب و بو حرکتین مختلف یؤنلری آچیقلانیبدیر. او جملهدن: «تاریخ طبری» (محمدبن جریر طبری)، «نزهه القلوب» و «معجم البلدان» (یاقوت حموی)، «تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز» (نادر میرزا)، «البلدان» (ابن الفقیه)، «سیاستنامه» (نظام الملک)، «گزیده تاریخ» (حمداله مستوفی)، «الفرق بینالفرق» (عبدالقاهر بغدادی)، «الفهرست» (محمدبن اسحقبن ندیم)، «الملل و النحل» (بنکریم شهرستانی)، «البداء و التاریخ» (ابونصربن مطهربن طاهر مقدسی)، «مجمع التواریخ و القصص» (ابن شادی اسدآبادی) و «روضه الصفا» (محمّد بن خاوند شاه.)
«بابک» قالاسینین تمل داشینین قویولما تاریخیندن و اونون ایلک پلانیندان دقیق بیلگیلر الده یوخدور. محدود آرخالوگی آراشدیریجیلارا و معماری اوسلوبلارینی تدقیقلشدیرنلره گؤره، بو بینانین ایلک تملی اشکانیلر و میترائیستی اینانجلار دؤورونده قویولموش؛ ساسانیلر امپریاسیندا گئنیشلنمیشدیر. سونرالار خرمیلر قالانین مؤوقعینی مناسب گؤردوکده اونو یئنیدن برپا ائتمیشلر. هجرتین آلتینجی و ینددینجی یوزایللیکلرینده -آتابایلار دؤورونده- قالادا یئنیدن تعمیرات ایشلری آپاریلیر و آرتیرمالار اولور.
یقین کی اوزاق دؤورلردن «بابک قالاسی»نین اطرافیندا یاشاییش یئرلری اولموشدور. کلیبر و اونون اطراف بؤلگهلرینده اسلام دؤورونه مخصوص اشیالارین تاپیلماسی بو بؤلگهده یئددینجی عصره قدهر انسانلارین یاشاماسی گؤستریلیر.
مختلف تاریخی کیتاب و سندلرده بو قالا باشقا آدلارلا او جملهدن: «بذ قالاسی» و «جمهور قالاسی» آدلاری ایله ده قئید اولوبدور. «خرمی»لرین رهبری «بابک» ایگیرمی ایلدن آرتیق بو قالانی «عباسیلر» علیهینه مبارزه سنگرینه چئویردیگی اوچون «بابک قالاسی» آدی ایله ده تانینیر.
«بابک قالاسی» ۱۳۴۵نجی شمسی ایلینده ۶۲۳ نومره ایله ایرانین ملی آبیدهلر سیاههسینده قئیده آلینیب و ۱۳۷۶نجی ایلدن شرقی آذربایجانین «میراث فرهنگی ادارهسی» طرفیندن اوندا تعمیرات و برپالیق ایشلری آپاریلیبدیر. برپالیق ایشلری اثناسیندا یئنی بینالار و اثرلر ده اوزه چیخمیشدیر. همن ایلدن قالایا گلنلرین آسان یول ایله یول ائتمهلری اوچون داش پیللهلر قورولوب و ایندیلیکده قالادان گؤروش ائتمک چوخ آسانلاشیبدیر.
بیر نئچه ایلدیر کی آذربایجانین مختلف شهر و کندلریندن تیر آیینین اونونجو گونو «بابک خرمی»نین دوغوم گونونو قئید ائتمک اوچون بیر چوخ انسانلار قالا اطرافینا توپلاشیر، شعر، موسیقی و دانیشیق ایله بو گونو قئید ائدیرلر.
«بابک قالاسی» شرقی آذربایجانین کلیبر شهرینین گون باتان سمتیندن ۶ کیلومتر آرالی، «قیز قالاسی» آدلانان بیر داغین زیروهسینده یئرلشیب و ۲۳۰۰ – ۲۶۰۰ متر هوندورلوگوندهدیر. «بابک قالاسی»نی بوتؤو بیر سیلدیریملی داغلار و چوخ سویوق ساحه اولدوغو اوچون قیسا بوی مئشه آغاجلاری، پالید، قوز، توت، زغال، آلچا، فیندیق، زریش، گیلاس، چالی، و ائلاتلارا مخصوص گئنیش چاییرلیق و یایلاق ساحهلری احاطه ائدیبدیر. قیشدا چوخ سویوق و قارلی، یازدا و یایدا ایسه یاغیشلی و چیسگینلیدیر
یک پاسخ
-
چوخ گوزل و اوخومالی مطلب دیز اوستاد اللریز وار اولسون


text:
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ سابق دولت باشلیغی ترامپ نینگ اویی گه FBI باسقین قیلیب کیرگن
اوشبو مطلب نی ترامپ نینگ اوزی بیلدیردی
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ سابق دولت باشلیغی دونالد ترامپ، امریکا فدرال تیرگاو مرکزی (FBI) نینگ اویی گه باسقین قیلیب کیرگن لیگینی بیلدیردی.
دونالد ترامپ اجتماعی آرقه لی بیرگن بیاناتده، FBI منسوبلری نینگ دوشنبه کونی کیچه کیچقرون مارالوگوده جایلشگن اویی گه باسقین قیلیب کیرگن لیگینی و صندوقی نینگ آچیلگن لیگینی ادعا ایتیب "اوز ملکی نینگ باسقین و محاصره آستیده" ایکن لیگینی ایتدی.
امریکا قوشمه ایالتلری منبعلریدن ترقه تیلگن ادعالرگه کوره، FBI ترامپ نینگ دولت رئیسلیگی نینگ آرتیدن آق اوی نینگ محرم حجتلرینی ناقانونی روشده مارالوگوگه آلیب باریشی بیلن تیگیشلی تیرگاو دایره سیده اویینی تلاشی قیلگن.
نیویورک تایمز، تیرگاوگه شاهد بولگن آتی نامعلوم ایککی منبع گه تیانتیریب، تلاشی نینگ دونالد ترامپ نینگ آق اویدن فلوریداده گی اویی گه آلیب بارگن محرم حجتلر بیلن تیگیشلی ایکن لیگینی یازدی.
عدالت وزیرلیگی و FBI ایسه موضوع بیلن تیگیشلی بیانات بیرگن یوق.
علاقه لی ینگی لیکلر
کانادا ده یوزلب حربی اردو دن چیتلشتیریلدی
خوددی شوو حربی لر کرونا ویروس گه قرشی ایمله نیش دن باش تارتگن