text:
بيرينجی چاپ آپريل 1998 آلمانيا
ايکينجی چاپ آگوست 1998 آلمانيا
اوُن سوُز
تاريخ بوُيونجا اينسانلارين سرنوشتينۀ حاکيم اوُلان شاهلار، سلطانلار، خليفۀ لر اوُز حوُکمرانليق لارينا داوام وئرمئگ اوُچون مظلوم خبرسيز اينسانلاری دين سيلاحی ايلۀ آلداديب ،
اوُزمقصدلرينۀ چاتماق اوُچون ، اوُنلارين قانلارين توُکوب، سئس لرين بوُغوب، اوُجاغ لارين سوُندورموشلر.
آمما سوُنوندا اوُزلری دۀ محواوُلوب آرادان گئتديک ده ، جينايت لرلۀ دوُلوعمللری بشر تاريخيندۀ درين يارالارآچميشدير؛رحم سيز،جبّارحاکيملرين اينسانليغا اوُلان کينه لری قوُلايجاسيناسوُنوکمزميش دئمئک ! خستۀ روحلو وحشی حاکيم لرين کينۀ لری تکجۀ اينسان قانی توُکمئکلۀ ساکين لئشر!
گوُره سن ميليونلارلا اينسانلار نييۀ عوُمور بوُيو قئددار دوُشمانلارا باش ائييرلر؟ آلدانميش کوتلۀ نين گوُجو اوُلماسا ؛ هانسی مستبيد حاکيمييت دۀ قالا بيلر؟
مين ايللردن بوُ گوُنوموُزۀ قئدر بشر تاريخينۀ نظر سالديقدا گوُرونورکی ظاليم حاکيم لراوُز گوُجلرين نادان ، ساوادسيز ، دين خرافاتلارينا آليشميش کوُتلۀ لرين کوُرايطاعت لری سايۀسيندۀ جينايت لرينۀ داوام وئرميشلر، يوُخسا هئچ بير ييرتيجی حاکيم تک باشينا حاکيم اوُلا بيلمزدی ، آيدينليق ، عدالت ، اينسانليق قودورموش جللاد حاکيم لرين أن بوُيوک دوُشمانیدير؛ ظوُلموُن قانلی شئيطانليق يوُواسين تکجه ظوُلمدن جانا گئلميش کوُتله لرين بيرليگی ، بيرگه عصيانی ، ويران ائدۀ بيلر .
ايمپرياليستلری ؤ اوُنلارين « روُس ، اينگيليس » گوُنئی آذربايجان توُرک ميللتی، اوُزوُن ايللردننوُکرلری اوُلان فارس شوينيست لرينين قانلی سياست بازليقلاری ؤ باسغيلاری آلتيندا چيرپينيب ، قوُرتوُلوُشا جان آتميشيق ، آذربايجان توُرکلرينين قاراگوُنلری اينگيليس لرين پروريشوئريب يئتيشديرديگی ، ريضاخانی شاهليغا منصوب اتديکلری چاغدان باشلانير.
قاجاردرباريندا اوُزون ايللربوُيو يوُواسالميش ؤ يوُکسئک مقاملار صاحيبی اوُلان آنتی توُرک فارس شوينيست ريجاللاری ظاهيردۀ رياکارليقلا بيزيم اوُزوموزۀ گوُلسۀ لردۀ ! لاکين باطيندۀهئر زاماندا آذربايجان توُرکلرينين أن قئددار دوُشمانلاری اوُلموشلار.
فارس شوينيست ريجاللاری حاکيمييتی آذرباجان توُرکلری نين أليندن چيخارماق اوُچون دائمن فرصت آختاريرديلر. بو فرصت ريضاخانين ايش باشينا گئتيريلمۀ سی ايلۀ آللرينۀ دوُشدو ؤرئاللاشدی.
ائلۀ کی اينگيليسلرين ؤ روُسلارين گيزلی سياسی سازيشلری ؤ آنتی توُرک سياست لری نتيجۀ سيندۀ ( بوُلشويک روُسلار قوُزئيدۀ دموکراتيک آذربايجان دوُولتين ؤ گوُنئيدۀفارس راسيست حاکيمييتی ؤ اينگيليس فراماسوُن تشکيلاتی نين قانلی توُطئه سی ايلۀ شيخ محمد خيابانی دوُولتين يوُخ ائدرکن) آردينجا حاکيمييتی ألۀ کئچيرميش فارسلار ، اوُز هدفلری اساسيندا گوُنئی آذربايجاندا سياسی، ايجتيماعی، ايقتيصادی تخريباتا أل آتاراق ، خالقيميزی يوُخسوللوُقا ، آجليقا ، خستۀ ليکلرۀ اتنيک تميزلۀ مۀ سياستينۀ معروض قوُيوب ، يازيقميللتيميز گوُزلری ياشلا دوُلو اوُزدوُغما آنا يورد لارين ترک اتمئگۀ ، فارس بوُلگۀ لريندۀ چارۀ سيزليکلۀ کوُله لرتک ديدرگين حالدا ، ياشاماق آدی ايله سوُرونمئک مجبورييتيندۀقاليرلار.
تاريخين کئدرلی صحيفۀ لری بونا شاهيد ديرکی همان چاغدا ريضا خان نين قوُدورموش مأمورلاری آذربايجان کئندلريندۀ ، شهرلرينده يئرلی اهالی نين وار يوُخون نئجۀ قئددارجاسيناغارت ائديب ، ميللتيميزين تميز ناموسونا وحشی جئسينۀ تجاوزلارا أل آتيب ؤ سئل کيمی قانلارتوکموشلر! بئلۀ وحشی تجاوزکار طايفا ايلۀ نئجۀ بيرليکدۀ ياشاماق اوُلار؟
لاکين دوُنيا سياستی نين دئييشمۀ سی ايلۀ ريضاخانين 20 ايلليک قانلی بلالی ديکتاتورلوقو سوُنا چاتديقدا ، اوُقئددار مهتری شاهليقا منصوب ائدن أللر، اوُنو تحقيرائديجی شئکيلدهقوُندارما مقاميندان عزل ائيب سورگونه گوُندريب گئتديگی يئردۀ اوُنون چيرکين عوُمرونه سوُن قويورلار. بودوريادلارا نوُکرچيليگين سوُنو!
ريضاخان گئتديکدن سوُنرا ، اوُنون ظولملريندن جانا گئلميش ميللت اوُريدن سئوينيب شادليق اتسه ده آنجاق بوسئوينجين عوُمروآزاوُلور. چونکی ايمپرياليست قووه لرفرصتی أالدنوئرمه دن اوُنون خلف اوُغلو محمد ريضانی " شاهنشاه " آدلانديريب ! جللاد آتانين يئرينده اوُتور دورلار. دئمئک تکجه ظاليم دئيشيلير، ظولم اوُجاغی اوُلدوقوکيمی اوُزيئريندۀ قالير!؟
ريضاخان دوُورو سوُنا چاتارکن سياست ايجابی اوُلاراق ، اوُلکۀ دۀ نيسبی آزاد شرايط يارانير ، دوُنيانين اوُ گوُنکو سياسی شرايطی نئدنيلۀ ، آذربايجان ميللتی اوُزسرنوشتينه حاکيماوُلماق اوچون ، گئنيش ميللی فعالييته باشليير.
دوُنيادا اوُد يانديران فاشيسم،نهايت اوُز يوُواسيندا بوُغولوب تسليم اوُلور. محاربه سوُنا چاتديقدا ميللت لرسئوينرئک راحات نفس آليرلار، ( 1324 ش 1945 م ) ايلدۀ گونئی آذربايجانميللتی ايسۀ سيد جعفرپيشه وری نين رهبرليگی ايله 12 شهريور قوُرولتاييندان سوُنرا ، 1324 ينجی ايلين 21 آذر آييندا ، آذربايجان خالقی بيرگۀ ايرادۀ ايلۀ ميللی قياما باشلييرؤ قيامسرعت له مووفقييت ألده ائدير.
آذرقيامی و اوُنون آردينجا قورولان ميللی دوولت مشروُطۀ اينقلابی ؤ خيابانی قيامينين داوامی اوُلاراق ميللتيميزين آرزوُ ؤ ميللی ايستکلريندان بيری ايدی، آمما آذربايجاندا ميللیحاکيمييتين قوُروُلماسی فارس شوينيسمی اوُنوُن باشيندا دوُران محمد ريضا پهلوی ؤ سوُلاله سی اوُلماقلا، ظاليم فئوداللار، مرتجع موُللا لارين خوُشوُنا گئلن حاديثۀ دئييردی ، بوُنا گوُرۀدۀ دورمادان مختليف توطئه لر، فيتنه لر يارادماقا باشلييرلار. فارس شوينيسمی نين حيله گر نمايندۀ سی اوُلان هم اوُزودۀ بوُيوک فئودال اوُلان قوام السلطنه ، شاه اوُردوسونون بوُيوک ،کيچيک سرکرده لری ، ايمپرياليست لرين يارديمی ايلۀ آذربايجانا هجوم پلانی حاضيرلييب، آردينجا يئردن ، گوُيدن قانلی هجوُملارا باشلييب ، ميللی حاکيمييتی داغيديب محواتمئگ اوُچون، قتل عاما باشلييرلار.
باشقا طرفدن مشهورتوُرک دوشمانی اوُلان" استالين ؤاوُنوُن ائلچيسی سادچيکوف" قوام سلطنۀ ايله سازيش ائديب ، آردينجا آذربايجان ميللتين آلی ، قولی باغلی تهران راسيسمينۀساتيرلار.بوچيرکين خئيانت و سازيش ميللتييميزۀ آرخادان وُورولان أن دهشتلی خئيانت خنجری ايدی .
مشروطۀ اينقلابی ، خيابانی قياميندان سوُنرا ، ميللی دوُولتين داغيلماسی نتيجۀ سيندۀ داها دهشتلی قانلی قاراگوُنلر باشلانير، هئله دۀ ميللتيمز اوُنون اتگيلريندن قوُرتارا بيمۀ ميشدير! بئلۀليکلۀ دۀ اوُن مينلرلۀ ايگيد فدائيلاريميز دسته دسته قتل عام اوُلونوب ، شهيد اوُلورلار.
موُللالارين فيتواسی ايلۀ خيلافت دوُوروندۀ اوُلدوقوکيمی توُرک اوُغلونون ديری ديری باشين کئسيب شاققالييب شهرلرده ، کوچه لرده نمايش وئريرلر. قادينلارا ، قيزلارا اوشاقلاراحئيوان کيمی تجاوز ائديرلر. حتی کورپه لری دۀ وحشی جئسينه اوُلدورورلر؛ زنجان فئوداللارينين مسلح قولدورلاری" ذولفقاری توفنگچيلری" شاهنشاهی قوشونون رحمسيز ؤسئچيلميش حيصه لری ايله بيرليکده "قتله شعاری" دئيب سوُی قيريما باشلييرلار.
هئچ قلم قادير دئيير فارس شوينيسمی نين يارادديقی اوُ بوُيوک قتل عام فاجعه سی نين بيرگوُشه سين يازا بيلسين ! نۀ يازيق کی هئلۀ دۀ فارس راسيست لری اوتانيب حئيا اتمۀ دن اوُ؟! نجات آذربايجان » بويوک وحشيگر ليک لرين آدين قويورلار
ايندی اوُخوياجاقينيز بوحکايه تکجه دنيزدن بير داملا کيمی اوُن مينلرلۀ قانلی ، کئدرلی حکايه لردن بيری دير. بونونلا بئله هئچ شوُبۀ يوخدورکی آذربايجان ميللتی نين يئنی نئسلی بوُگوُنکوُ چاغيميزدا جريان ائدن ميللی قوُرتوُلوُش ؤ آزادليق اوُغروُندا موجاديلۀ دۀ ظاليم لرۀ و ايشغالچی فارس شوينيست لرينۀ قارشی باشلاديقلاری شرفلی موباريزۀ ده ، نهايت بوُيوُک ميللی هدفۀ أل تاپاجاقلار . قورتولوش بايراقی غرور ايلۀ اوُجالديقدا ، وطن يوُلوندا ، آزادليق و ايستقلال يولوندا شهيد اوُلموش سانسيز حساب سيز بوتون شهيد اوُلموش قهرمانلاريميزين اولوخاطيره لری هرگوُن دوُنه دوُنه ياد اوُلونوب ، عزيزلئنيب ، اوجاليب گوُيلره قالخاجاق .
عشق اوُلسون آذربايجانين آزادليقی ، قورتولوشو و ميللی حاکيمييتی يوُلوندا شرفله جانلارين قوربان وئرن بوُيوک ، اوُنوُدوُلماز قهرمان وطن اوُلادلارينا
بو کیتابی ائندیرمک اوچون بو لینکه تیخلایین:


c: text/html

text:
قوْجانینگ آتی
قوْجانینگ آتی
بیر زامانلاردا بیر اوْبادا پۇقارا قوْجا یاشاپدیر. اوْنۇنگ اۆیتگِشیک آق بدِوی بوْلانلیغی اۆچین، حاتدا تۆچجار بایلارام اوْنگا گؤرۆبیلمزچیلیک إدیپدیرلر. تأجیرلر بۇ آت اۆچین اینگ یوْقاری نیرخ کسیپدیرلر، یؤنه قارری همیشه: "بۇ آت یؤنه بیر آتام دأل-ده، منینگ اۆچین اوْل اینسان. إیسِم، آدام یالی سیزیان دوْستۇنگی هی-ده ساتیپ بوْرمی؟" دیییپ، جوْغاپ بریأن إکن.
بۇ قوْجا یوْقسۇل بوْلسا-دا، آتینی ساتماغا دؤزمأندیر. گۆنلرده بیر گۆن اوْل بدِوینینگ آتیاتاقدا یوْقدۇغینی بیلیپ قالیپدیر. اوْنۇنگ أهلی قوْنگشی-قوْلاملاری ییغنانیشیپ:
– سن آدامینگ بیدِرِگی إکنینگ. بیز ایرۇ-گیچ شۇ آتینگ گۆرۆم-جۆرۆم إدیلجکدیگینی بیلیأردیک. اوْنی ساتان بوْلسانگ، قوْوی بوْلاردی. بۇ بتباغتچیلیغینگ اۇلۇسی – دیییپدیرلر.
قوْجا: – بیله زاتلاری ساماهیللامانگ. دینگه بدِوینگ آتیاتاقدا یوْقدۇغینی یاتلادایینگ، وسسالام. بیزینگ بیلیأن زادیمیز-آ دینگه شوْل، قالانلاری دینگه چاقلاما. بیز مۇنۇنگ باغتمی بتباغتچیلیقمی یا-دا حاییرمی-شرمی نأمهدیگینی بیلِمزوْق آخیرین، چۆنکی بۇ دینگه بوْلان واقا. ایندی نأمه بوْلجاغینام بیلیأن یوْق – دیییپدیر.
جِمِنده قوْجانینگ اۆستۆندن گۆلۆپ، بۇ یردن دارغاماق بیلن بوْلۇپدیر. اوْلار قاررینینگ ایسلندیک مسلأ باشغاچا چِمِلِشیأندیگینی، عاقیلینینگ "دوْلی دألدیگینی" اوْزالام بیلیأن إکنلر. إمما اوْن بأش گۆن گچندن سوْنگرا، گیجأنینگ قیللا یاریندا بیردن آت جاناوار اؤز یاتاغینا دوْلانیپ گلیپدیر. اوْل اوْغۇرلانماندیر-دا، إیسم میدانا اؤز پیواغتینا چیقیپ گیدن إکن. گؤرۆپ اوْتۇرسالار اوْل اوْن ایکی سانی یابانی آتی هم ایزینا تیرکأپ گلن إکن.
آداملار ینه-ده توْپار تۇتۇپ، گلیپدیرلر:
– یاشۇلی، سنینگ آیدیانینگ جانی بار یالی-لا. بۇ بتباغتچیلیق دأل-ده، إیسم، باغت إکن – دیییپدیرلر.
یاشۇلی شیله دیین: – سیز حتدینگیزی بیلینگ. سیز مانگا دینگه آتینگ دوْلانیپ گلنلیگینی یاتلادایینگ. مۇنۇنگ باغتدیغینی یا دألدیگینی بوْلسا، بیلیأن یوْق آخیرین. بۇ دینگه واقا. إیسم، سیز سؤزلِمینگ ایچیندأکی بیرجه سؤزی اوْقاپ، تۇتۇش کیتاپ بارادا پیکیرینگیزی آیدیپ بیلمرسینگیز آخیرین؟!
بۇ ساپار آداملار سسینی چیقارماندیرلار، یؤنه اوْنۇنگ بیماملادیغی دوْغرۇسیندا اؤز یانلاریندان پیکیر یؤرهدیپدیرلر. شیلهلیکده، قوْجانینگ آتیاتاغیندا ینه-ده اوْن ایکی سانی عاجاپ آت پیدا بوْلۇپدیر. اوْنۇنگ یابانی آتلارا باش اؤورهدیپ بیلیأن یکه-تأک اوْغلی بار اکن. اوْل بیر گۆن نأساغلیق تاپیپ، یانینی یره بریأر. جمنده قوْجا قاراپ شیله دیین:
– سنگ آیدیان زاتلارینگ اۇغرۇندا بار یالی-لا. بۇ بیر بتباغتچیلیق إکن. ایندی سنینگ یکه-تأک اوْغلۇنگ هم یارانوْق، سنم ایندی قوْجالدینگ، اوْل یکه-تأک دیرهگینگدی. ایندی سنینگ یاغدایینگ اوْزالکینگدانام پسه قاچسا گرک – دیییپدیرلر.
قوْجا شیله دیین:
– سیز اؤز اوْی-پیکیرلرینگیزه و چاقلامالارینگیزا مۆبتلا اینسانلار. سیز قاتی آنگریباشیندان تۇتیارسینگیز. سیز دینگه اوْغلۇمینگ ساغلیغینی ییتیرِندیگینی یاتلادیپ قوْیایینگ. دۇرمۇش واقالارینگ اساسیندا قۇرالان، اوْلارینگ بارینی بیربادا گؤرمک اینسانا بریلمأندیر.
ینه-ده بیرنأچه واغتدان کسهکی بیر یۇرت بیلن دارتغینلی یاغدای عمله گلیپ، اوْبانینگ أهلی یاشلاری اوْنگا سۆرۆلیأر. دینگه قوْجانینگ اوْغلی یاراوسیزلیغی سبأپلی قالمالی بوْلیار. اوْلار قاررینینگ یانینا گلیپ:
– یاشۇلی، سنگ آیدیانینگ دوْغری إکن، آصیل گؤرۆپ اوْتۇرساق، بۇ باغت إکن. سنینگ اوْغلۇنگ یارانوْق، یؤنه اوْل یانینگدا. بیزینگ اوْغۇللاریمیزینگ ایقبالی بوْلسا نأبللی – دیییپدیرلر.
قارری ینه-ده شیله دیین:
– سیز أهلی زادی شوْل اؤزۆنگیزچه پیکیر إدیپ یؤرشۆنگیز. نأمه بوْلجاغینی بوْلسا، بیلیأن یوْق. سیز اینگ قوْوۇسی اؤزۆنگیزینگکینگ آلنیپ گیدیلندیگینی، منینگکینگم قالدیریلاندیغینی یاتلادایینگ. مۇنۇنگ باغتدیغینی یا-دا بتباغتچیلیقدیغینی، حاییردیغینی یا-دا شردیگینی دینگه خۇدای بیلیأر. اؤزۆنگیزچه یۆزلِی پیکیر یؤرتمأنگ، یوْغسام دۆنیأنینگ سیرلارینا دۆشۆنمرسینگیز. بوْلیان واقالارا یۆزلِی سرتسنگیز، غاپیل بوْلارسینگیز، مسلأ عاقیللی-باشلی، مانتیغا لاییق چملشمک بوْلسا، اوْنغایلی نتیجأ گلمأگه مۆمکینچیلیک بریأر. سیز هاچان-دا، هایسیدیر بیر مسله بارادا پیکیرینگیزی یۆزلِی بیان إدنینگیزده، رۇحی اؤسۆشینگیزی قوْوشادیارسینگیز. حاقیقاتدا، دۇرمۇش سییاحاتی هیچ هاچان تۆکنمِیأر. بیر یوْل تاماملانسا، بیلهکیسی باشلانیار؛ بیر قاپی یاپیلسا، بیلهکیسی آچیلیار. سیز بیر بلنتلیگه چیقیارسینگیز، یؤنه اوْندان آنگیردا ینه-ده بیر بلنتلیک پیدا بوْلیار.
حالق آراسیندا بۇ بارادا یؤرگۆنلی گۆررۆنگ بار: "داغلارینگ اۆستۆندن داغلار گؤرۆنیأر". دۇرمۇش بۇ سوْنگسۇز سییاحاتدیر.
کؤچورن: عباس ائلچین
[A:آ،ا- Ä: أ-E:إ، ه - U: ۇ- O: وْ- Ü: ۆ- Ö: ؤ- I:ی- Y:ی]
Qaynaq: zamanturkmenistan.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text: سئید علی عمادالدّین نسیمی (سید محمد اوْغلو) (1370-1404). آذربایجانلی عاریف و شاعیر و متفکّریدی. سیّد علی عمادالدّین نسیمی 1370-جی ایلده دونیایا گلیب. دوغوم یئری شیرواندیر. بعضی تدقیقاتچیلار (محققلر) اونون باکیدان اوْلدوغونو ایدیعا ائدیرلر، بعضی لری ده نسیمی نین دوغوم یئری کیمی شیروانشاهلارین پایتختی شاماخینی گؤستریرلر. نسیمی یارادیجیلیغی نین آنا خطی اینسانین آللاهلا عئینی لشدیریلمه سی و ایلاهیلیگی ایدئیاسیندان کئچیر. نسیمینین دیوانی و کوللیاتی آذربایجاندا، تورکیهده و ایراندا دفعهلر نشر اوْلوبدور. آذربایجاندا پروفسور جهانگیر قهرماناوف و تورکیه ده پروفسور حسین اعیان و ایران دا پروفسور حسین محمدزاده صدیق (حسین دوزگون) علمی ایشلر گؤرموشلردیر.


text:
پاخیللارین،گؤزو پارتلایاجاق و دوشمنلر کور اولاجاقدیر. اوزرلیگی اود اوستوندهکی قابا تؤکه تؤکه بو شعیرلری اوخویارلار:
اوزرلیکسنهاواسان.
مین بیر درده داواسان.
درد قاپیدان گیرنده،
سن باجادان قوواسان.
بیر،ایکی،اوچ، دؤرت،بئش،آلتی، یئددی،
قادا،بالا قویدو گئتدی.
خوراسان تورکلری ایسه بئله شعیرلر اوخورلار:
گؤز وورانین گؤزو چیخسین
دیل وورانین دیلی شیشسین
گؤتوره بیلمهینین بئلی سینسین
قادا بالا بیزدن گئتسین.
بیر پارا اووسونلار دا واردیر کی نثر پارچالاریدیر.مثلا:
اوشاغی بلهیندن سونرا آناسی اوچ یول الینی یئره چالیب،اوشاغین کورگینه وورار و دئیر:
هامینین یوخوسو سنین اولسون.
و اینانیر کی اوشاق آغیر یاتاجاق.
ایرانین قوٍزئی دوغوسوندا اولان شاهرود شهرینین بیر پارا کندلرینین اهالیسی تورکدور. “ابر”آدلی همین کندلرین بیرینده شوملانمیش زمیلره توخوم سپمک موعیّن مراسیم ایله کئچیریلیر . اکینچیلر توخومون آغیرلیغیجا خورما یا دا قاوون زمینین بیر گوشهسینه قویارلار سونرا اوٍزو قیبلهیه،ساغ الیله یئره توخوم سپیب،بونلاری اوخویارلار:
خودایا سنین امودونا شو بوغدا، شو خورمایا اوٍزوم یا انار کیمی عمل ائتسین، تویا خرج بولسون
۴ – سایاچی سؤزلری
سایاچیلار ایلین موختلیف فصیللرینده، مثلا چیله گونو،یادا یایین قوراقلیق گونلرینده ائل، اوبا ایچینه گئدیب، سایا آدلی شعرلر اوخویارلار.
بایرام قاباغی دا تکه اوینادان تکمچیلرین اوخودوغو شعیرلر ده سایالار سیراسیندا یئر توتور.
هم ده بیزلرده یاس سایالاری واردیر کی او حاقدا آغیلار بؤلومونده بیلگیلر وئریلمیشدیر.
سایا سؤزونون منشأیی حاقّیندا بو گونه کیمی موختلیف نظریهلر سؤیلهنیلیب،مثلا فریدون بی کؤچرلی اونو فارسجا سایه سؤزوویله عئینی بیر کلمه کیمی قلمه آلیب، باشقالاری ایسه اونو سایماق فعلیندن آلینما بیر کلمه کیمی آنلاییبلار.
منجه سایالارین فورم، مؤحتوا و سؤز خزینهسی باخیمیندان چوخ قدیم بیر قوشمالار اولدوغو نظره آلینیرسا اونو ساکا و ساقا سؤزلریله ایلگیلی اولدوغونو دوشونمک اولار.
معلوم اولدوغو کیمی بیر چوخ شعر و ماهنی آدلاری موعیّن تورک ائللرینین آدیله باغلیدیر. مثلا گرایلی، وارساغی، کئشگؤللو ، بورچالی، بایاتی، اووشاری آدلی مشهور موسیقیهاوالاری و شعر فورملاری، گرایلیلار، وارساقلار، کئشگوللولر، بورچالیلار، بایاتلار، آوشارلار آدیله باغلیدیر.
اولا بیلسین کی اسکی چاغلارین مشهور قبیلهلریندن اولان ساکالارین آدینی داشییان بو اسکی قوشمالار حقیقتا ده ائله اصلینده ساکالارین طرفیندن یارانمیش اولسون.
ماراقلیدیرکی بو گون اسکاندیناوی خلقلرینین دیلینده ده ساقا آدلی بیزیم سایالاریمیزا اوخشار فولکلوریک شعرلر ترنّوم اولماقدادیر. همین سؤزجوکSaga شکلینده انگیلیزجهیه ده کئچمیش و او دیلده شیفاهی، منظوم تاریخی روایت معناسیندا ایشلهنیلیر.
سایالاردان نومونهلر :
سلام علیک سای بیلر،
بیر-بیریندن یئی بیلر .
سایا گلدی گؤرونوز ؛
سلام وئردی آلینیز .
بیر قویونلا، بیر کئچی
آغلی قارا بوز کئچی
سایا چییا وئرینیز .
ننهم او شیشک قویون،
یونو بیر دؤشک قویون .
بولامانی تئز یئتیر
قیریلدی اوشاق قویون.
ننهم او خاللی کئچی،
ممهسی باللی کئچی.
اوجا قایا باشیندا
توتوبدو یاللی کئچی،
گؤیدهکی گؤی بولودلار
یورقانیدیر چوبانین.
یاستی –یاستی تپهلر
یاستیغیدیر چوبانین .
یومرو –یومرو قایالار
یومروغو دور چوبانین.
الیندهکی دگنک
قالخانیدیر چوبانین.
یانینداکی بوز کوپک
یولداشیدیر چوبانین.
آغزی قارا جاناوار
دوشمانیدیر چوبانین.
قویونون یوزو گلدی
دولاندی دوزو گلدی.
چوبانین قوجاغیندا
بیر املیک قوزوگلدی.
یئرین داغ اولسون چوبان،
کئفین چاغ اولسون چوبان.
قویونو یاخشی ساخلا
اوزون آغ اولسون چوبان.
سیزین جانیز ساغ اولسون.
پاییز بوغدا یاغ اولسون
هامینیز ائللیگینجه
داماغینیز چاغ اولسون.
ننهم قارا قاش قویون
قارلی داغلار آش قویون.
آی قارانلیق گئجهده
چوبانا یولداش قویون.
چوبان قویونو گؤتورهسی.
اونو برهیه یئتیره سی،
آغ بیلکلی گلینلر
ساغیم، ساغیم دئییه سی،
آغ بیرچکلی قاریلار
بیلیغیم، بیلیغیم دئیهسی،
بو اوغلومون دئیه سی
بو قیزیمین دئیهسی.
ساری سویو قالاندا
بوز کؤپگه تؤکهسی.
……
یاغیش ایستمه سایالاری
سایاچیلار ایلین قوراقلیق آیلاریندا دا کندلره،گلیب یاغیش سایالاری اوخورلار:
آلا داغین بولودو،
قارا داغین بولودو.
آلّاه بیر یاغیش گؤندر،
دئملریمیز قورودو .
یاغیش ایستمه سایالاری عئینی حالدا موٍعین مراسیم ایله ده کئچیریلیر.بونلار کوسا گلین بعضا ده چؤمچه خاتین آدلاری ایله آدلانیر .
قاشقای تورکلری یاغیش ایستمه مراسیمینده بئله اوخویارلار::
کوساگلین نه ایستر؟
تاریدان یاغیش ایستر.
آلله یاغیش وئرهیدی
نذریم قبول اولایدی.
یاغ یاغیشیم سئل گله
یاغ تا یئتتیملر دویا.
یاغ فاغیرین آرپاسینا
یاغ قوجانین لتهسینه
تاری ایشی حسابدیر
کوسا خاستی سئلابدیر.
خوراسانین درهگز بؤلگهسینده بو نغمهنی اوخویارلار:
کوسان کوسان نه ایستر ؟
تاریدان یاغیش ایستر.
کوسان ایشی قصابدی
قاردا یاغسا حسابدی.
کوسان یازیق کاسیبدی،
چوخ بورج اونو باسیبدی.
آلّاه یاغیش وئر گینن
نذریم قبول ائت گینن.
یاغ یاغیشیم سئلگینه،
یاغ یتیمین بئلگینه
یاغ صغیرین باغچاسینا
یاغ قوجانین دیمهسینه.
آذربایجاندا ایسه بئله سایالار اوخونار.
چؤمچه خاتین نه ایستر
آللاهدان یاغیش ایستر
الی قولو خمیرده
بیرجه قاشیق سو ایستر
چاخ داشی،چاخماق داشی
یاندی اورگیم باشی.
بیچینلرین یولداشی
اکینلرین یولداشی
قالاق، قالاق خرمنلر
هانی چایین نم داشی؟
چاخ داشی،چاخماق داشی
یاندی اورگیم باشی.
یاندی آلمالار باشی،
یاندی هئیوالار باشی،
هئیوالار ساری ساری
دوزلهییر ساپا قاری.
بولوتلار سیزی تاری
گلین بو کنده ساری.
بو کند بَیلر کندیدی،
ایگیت خَیلر کندیدی..
داغلار قوراق – قوراقدی
تیکان توراق – توراقدی
تیکان نهیه کاریمدی،
منه لازیم اوراقدی.
چاخ داشی، چاخماق داشی
هانی گؤیون یولداشی
یاندی داغلارین باشی
آللاه بیر یاغیش گؤندر
گؤیرتسین داغی،داشی.
آلاداغین بولودو،
اکینچینین اومودو
آللاه بیر یاغیش گؤندر،
آرپا، بوغدا قورودو.
چاخ داشی،چاخماق داشی
سایاچییا پای داشی.
اولدوغوندان پای وئرن
علی اولسون یولداشی.
وار اولان،الین قیسان
یاستیغی میسمار داشی.
وئرن ال آللاه الی
اللره یاردیم علی
ائللره یاردیم علی.
چاخ داشی،چاخماق داشی.
سایا چییا پای داشی.
قودو قودونو گؤردونمو؟
قودویا سالام وئردینمی؟
قودو بورادان اؤتنده
قیرمیزی گونو گؤردونمو؟
یاغ وئرین یاغلاماغا
بال وئرین باللاماغا
قودو گولمک ایسته ییر
قویمایین آغلاماغا.
قودویا قایماق گرک
قابلارا یایماق گرک
قودو گون چیخارماسا
گؤزلرین اویماق گرک.
یاغیش کسمه سایالاری
گتی گتیها گتی گتی
قیزیل قایا دیبیندن
بیر قیرمیزی گون گتی
کئچل قیزی قوی ائوده
ساچلی قیزی گتی گتی
گون گئدیب، سو ایچمگه
آل دونون دییشمگه.
دومانلار قاچین، قاچین
گونش یولون آچین،آچین
توتوب سیزی آسارلار
بوینوزا دامغا باسارلار.
قارا تویوق قاناتی
کیم ووردو،کیم سانادی؟
گئتدیم گون گتیرمگه
ایت بالدیریم دالادی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
پارلمان سیلاو لری نتیجه سیده اوزگرش
سیلاو لر مستقل کمیسیونی نینگ رسمی لری گه کوره، سیلاولر نتیجه سی حقیده گی تیگشرو ایشلری حالی آخریگه ایتمه گن لیکن سیلاولر نتیجه سیده اوزگریش کیلگننی انق لنگن. اولر موضوع حقیده تفصیلات بیریش دن باش تارتیب، سونگی معلومات کیله سی هفته ده اعلان بوله جگینی معلوم قیلگن لر.
کمیسیون سوزچی تابش فروغ گه کوره: "سیلاو لر نتیجه سی فقط جمهوری رئیس بوییرغی بیلن اوزگرتیریلگن."
همده جناب فروغ: "تیگشیرو ایشلری جریانیده مخصوص محکمه قراری سیلاو لر شکایتی صفتیده کوزگه توتیلگن" دیب ایتگن.
بوندن آلدن مخصوص محکمه 62 کیشی ملی کینگاش اعضالرینی قلاب لیککه عیب له ب، سیلاو لر کمسیونی دن اولر اورن لرینی المشتیریشینی طلب ایتگن ایدی.
عینی حالده، پارلمان ده گی قانون دن حمایت لوچی دیب ناملنگن گروه، جمهوری رئیس قراری قرشی سیده بیر هفته دن بیری نا راضی لیک بیلدیرماقده لر. اوشبو گروه، مستقل سیلاو لر کمیسیونی نینگ قراری نی نا قانونی دیب بهالیدی.
اوشبو گروه سوزچی اسد الله سعاداتی، سیلاو لر نتیجه سی قنده ی دیر سیاسی معامله اورنیگه اوزگرگن دیب بیله دی. جناب سعاداتی:" قانوننی ایاغ آستی قیلگن هر بیر منبع قرشی سیده توره میز" دیب ایتگن.
بوندن آلدن سیلاو لر مستقل کمیسیونی مذکور کمیسیون داخل هیج قنده ی قانونی منبع سیلاو لر نتیجه سیده اوزگریش کیلتیریش گه حقی یوق دیب ایتگن ایدی.
مذکور کمیسیون رسمی لریگه کوره، سیلاو لر مستقل کمیسیونی جمهوری ریئس لیک اداره سی تامانیدن پارلمان سیلاو لری حقیده گی معما نی حل ایتیشیگه تعین ایتیلگننی ایته دی لر.
سیلاو لر مستقل کمیسیونی جمهوری ریئس بویرغی اساسیگه بنا پارلمان سیلاو لری حقیده اوتگن هفته تیگشیرو ایشلرینی باشلت گن ایدی.


text:
ایران پرزیدنتی حسن روحانی صاباح شرقی آذربایجان ویلایتینه سفر ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو حاقدا تبریز والیلیینین (استانداری) مطبوعات خیدمتی معلومات یاییب. بیلدیریب کی، ایران پرزیدنتی سفر زامانی سیل و داشقینلاردان زیان چکمیش بؤلگهلره باش چکهرک، پروبلملرله یاخیندان تانیش اولاجاق.
معلوماتدا، همچینین، بیلدیریلیر کی، ایران پرزیدنتی سفر مدتینده بیر نئچه لاییحهنین آچیلیشیندا ایشتیراک ائدجک و مطبوعات نمایندهلری ایله ده گؤروشهجک.
بوندان اؤنجه ایران پرزیدنتی روحانینین داشقینلاردان زیان چکمیش بؤلگهلره سفر ائتمهمهسی و عمومیتله، ایران رسمیلرینین شرقی آذربایجانداکی سیل فلاکتینه بیگانهلیگی آذربایجانلی میللت وکیللرینین ناراضیلیغینا سبب اولموشدو. ورامین شهرینین ایران پارلامنتیندهکی میللت وکیلی حسین نقوی آذربایجاندا باش وئرن سیل فلاکتینین پرزیدنت حسن روحانی اوچون اهمیت داشیمادیغینی بیلدیرمیش، پرزیدنتین آذربایجان ویلایتلری عوضینه عسلوییه شهرینه سفره گئتمهسینی تنقید ائتمیشدی.
قید ائدک کی، ۱۴ آپرلده باش وئرن داشقینلار زامانی قربی و شرقی آذربایجان ویلایتلرینده ۴۹ نفر دونیاسینی دییشیب، ۸ نفرین مییتی ایسه هله ده تاپیلماییب. داشقینلاردان ان چوخ آذرشهر، عجبشیر، ماراغا و ساراب شهرلری اذیت چکیب. بیر نئچه کندده ائولر تمامیله داغیلیب، اکین ساحهلری محو اولوب.


text:
منده مجنوندان فزون عاشیقلیک استعدادی وار
عاشق صادق منم، مجنونون آنجاق آدی وار!
نولا قان تؤکمکده ماهر اولسا چشمیم مردمی
نطفهی قابل دورور غمزهن کیمی اوستادی وار!
قیل تفاخر کیم سنینده وار منیم تک عاشقین
لیلینین مجنونو، شیرینین اگر فرهادی وار
اهل تمکینم، منی بنزتمه ای گول بولبوله
درده یوخ صبری اونون هر لحظه مین فریادی وار
اؤیله بد حالم کی احوالیم گؤرنده شاد اولور
هر کیمین کیم دور جوروندن دلِ ناشادی وار
گزمه ای کؤنلوم قوشو غافل فضای عشقده
کیم بو صحرانین گذرگاهیندا چوخ صیادی وار
ای فضولی! عشق منعین قیلما ناصحدن قبول
عقل تدبیری دیر اول، سانما کی بیر بُنیادی وار
شاعر: ملامحمد فضولی


text:
فعل
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
فعل یوْخسا ائیلم، ایش، حال و حرکت بیلدیرن سؤزلر.[۱]
ایچیندهکیلر
- ۱ ائیلملرین قوُرولوشجا دستهلری
- ۲ ائیلملرده دوْغرولاما و دانما
- ۳ تأثیرلی و تأثیرسیز ائیلملر
- ۴ ائیلملرین نوعلاری
- ۵ قاییدیش نوع
- ۶ قایناقلار
ائیلملرین قوُرولوشجا دستهلری[دَییشدیر]
تۆرکجهده اوْلان ائیلملر اؤز قوُرولوشلارینا گؤره اۆچ جۆره دیر: ساده ائیلملر، دۆزَلتمه ائیلملر، مورکّب ائیلملر.[۱]
ساده ائلیملر[دَییشدیر]
بیر کؤکدن عیبارت اوْلان و بیر حرفی دَییشیکده معناسی ایتن یوْخسا دَییشن ائیلملره، ساده ائیلم دئییلیر. ساده ائیلملر تۆرکجهنین ان قدیمی ائیلملری ساییلیر. اؤرنک: گۆل، سات، اوْخو، یاز، گَل، قاچ، دئ ...[۱]
دۆزَلتمه ائیلملر[دَییشدیر]
مۆختلیف سؤزلره مۆعیّن اکلر (شکیلچیلر) آرتیرماقلا دۆزَلن ائیلملره، دۆزَلتمه ائیلملر دئییلیر. بوُ ائیلملر تاریخی سابیقه باخیمیندان، ساده ائیلملردن سوْنرا یارانمیشلار. آد، سای، صفت و عوضلیکدن (ضمیردن) دۆزلتمهائیلم یارادان اکلر، بوُنلار دیر:
- لا، له: بوُ شکیلچیلر آد، صفت و سایدان ائیلم یارادار. اؤرنک: ایشله، دیشله، باغلا، ایزله، گؤزله، یۆکله، یانلا، باشلا ... خوْشلا، بوْشلا، قارالا، جۆتله، خیردالا، حاضیرلا، گیردهله ... ایکیله، اۆچله، یاریلا ...
- لاش، لش: بوُ شکیلچیلر ده آد، صفت و سایدان ائیلم یارادار. اؤرنک: آیاقلاش، اۆزلش، سؤزلش، فیکیرلش، حاضیرلاش، شیرینلش، بیرلش ...
- لان، لن: بوُ شکیلچیلر آد و صفتدن ائیلم یارادار. اؤرنک: یوْللان، گۆجلن، ائولن، گۆللن، سۆسلن، وئللن ...
- آل، ال، ل: بوُ شکیلچیلر سای و صفتدن ائیلم یارادار. اؤرنک: چوْخال، آزال، دۆزَل، سارال، دینجل، دوُرول ...
- آر، ار: بوُ شکیلچیلر آد و صفتدن ائیلم یارادار. اؤرنک: یاشار، قیزار، گؤیَر، بوْزار، آغار ...
- آ، ـه: بوُ شکیلچیلر آد و صفتدن ائیلم یارادار. اؤرنک: اله، دیله، یاشا، بوْشا ...
- ێ، ی، وُ، ۆ: بوُ شکیلچیلر تکجه صفتدن ائیلم یارادار. اؤرنک: برکی، توُرشو، آجی، تنگی ...
- وار: بوُ شکیلچی چوْخ آز آدلاردان ائیلم یارادار. اؤرنک: سوُوار ...
- سا: بوُ شکیلچی ده چوْخ آز آدلاردان ائیلم یارادار. اؤرنک: سوُسا ...
- ایمسه، اۆمسه: بوُ شکیلچیلر بعضی ائیلملر و عوضلیکلردن ائیلم یارادار. اؤرنک: منیمسه، گۆلومسه، اؤزومسه، ...
- اێلد، ایلده، اوُلدا، اۆلده : بوُ شکیلچیلر نیدا سؤزلریندن، هابئله طبیعت سسلریندن ائیلم یارادار. اؤرنک: گۆرولده، پێچیلدا، زاریلدا، شێریلدا، اینیلده، شاققیلدا، جینگیلده، خوْرولدا، تاققیلدا، گۆببولده، جۆرولده ...
- ێق، ێخ، یک، وُق، وُخ: بوُ شکیلچیلر آد، صفت و ظرفدن ائیلم یارادار. اؤرنک: داریخماق، یوْلوخماق، گئجیکمک، دوُروخماق ...[۱]
مۆرکّب ائیلملر[دَییشدیر]
بوُ ائیلملر دؤرد دستهیه بؤلونور[۱]:
ایدی، ایمیش[دَییشدیر]
بوُ گۆنکو تۆرکجهده اوْلمایان «ایمک» ائیلمیندن قالان کؤمکچی ائیلملر، ائیلمین امر و مۆطلقگئچمیشدن باشقا بۆتون زامانلاری ایله ایشلَنیب مۆرکّب ائیلم یارادار. اؤرنک: آلمیشایدیق (آلمیشدیق)، گلمیشایدیک (گلمیشدیک)، گلهسیایدی (گلهسیدی)، گلیر ایدی (گلیردی) ...[۱]
اوْل، ائت، ائله[دَییشدیر]
بوُ قسماً مۆستقیل اوْلان ائیلملر، کؤمکچی ائیلملر کیمی اکثراً آیری دیللردن آلینما آد و صفتلردن سوْنرا گلیب، مۆرکّب ائیلم یارادار. اؤرنک: حاضیر اوْل، امر ائت، رد ائله ...[۱]
بیل[دَییشدیر]
ائیلمین باجاریق حالتی آدلانان «بیل» ایله دۆزَلن مۆرکّب ائیلملر: آلا بیلدیم، قازانا بیلمیشم، ساتا بیلَرمیشم ...[۱]
آد + ائیلم[دَییشدیر]
- آدلیق حالدا اوْلان آدلار ایله دۆزَلن مۆرکّب ائیلملر: ال چکمک، گؤز قوْیماق، باش ووُرماق، قوُلاق آسماق، دیل تؤکمک ...
- یؤنلوک حالدا اوْلان آدلار ایله دۆزَلن مۆرکّب ائیلملر: باشا دۆشمک، اله سالماق، دیله توُتماق، اله دۆشمک، باشا گلمک، گؤزه گلمک ...
- چیخیشلیق حالدا اوْلان آدلار ایله دۆزَلن مۆرکّب ائیلملر: یوْلدان آزماق، الدن سالماق، گؤزدن دۆشمک، دیلدن سالماق، الدن دۆشمک، باشدان سوْوماق ...
- یئرلیک حالدا اوْلان آدلار ایله دۆزَلن مۆرکّب ائیلملر: گؤزده-قوُلاقدا اوْلماق، آرخادا سۆرونمک ...[۱]
ائیلملرده دوْغرولاما و دانما[دَییشدیر]
ایش و حرکتین گؤرولدویونو گؤسترن ائیلملره دوْغرولاما، گؤرولمهمهسینی بیلدیرنه ایسه دانما دئییلیر.[۲] دانما آنلامینین علامتی «ما/مه» دیر. دانما علامتی بۆتون شکیلچیلردن قاباق ائیلمین کؤکونه یاپیشار. ووُرغولار بوُ علامتدن قاباقکی هیجالاردا اولار. دانما علامتی ووُرغو آلتینا دۆشمز.[۳] اؤرنک: یاتـما(ماق)، بیلـمه(مک)، سۆرمه(مک)[۲]
تأثیرلی و تأثیرسیز ائیلملر[دَییشدیر]
تأثیرلی (مۆتعّدی) ائیلملر واسیطهسیز تاماملیق (مفعول) ایستیر.[۴] تأثیری ایش گؤرنده قالیب، واسیطهسیز تاماملیق ایستهمهین ائیلمره ایسه تأثیرسیز (لازیم) ائیلم دئییلیر.[۵] تأثیرلی ائیلملر «نهیی؟»، «کیمی؟» و «نه؟» سواللارینا جاواب وئریر؛ آنجاق تأثیرسیز ائیلملر بوُ سواللارا جاواب وئرمیر.[۴]
تأثیرلی و تأثیرسیز ائیلملری کامیل آییرماق اوْلماز؛ ایشلندیکلری یئره گؤره تأثیرلی و تأثیرسیز اوْلا بیلن ائیلملر واردیر. اؤرنک: باشلا(ماق)، ایشله(مک)، ایشلت(مک)، اوْخو(ماق)[۴]
تأثیرلی ائلیملرین دستهلری[دَییشدیر]
تأثیرلی ائیلملر ایکی اساس دستهیه بؤلونور:
۱) هئچ بیر اؤزل علامته مالیک اوْلمایان: گؤر(مک)، آت(ماق)، آنلا(ماق)، یاز(ماق)، ایزله(مک)، ...[۴]
۲)ساده و دۆزلتمه ائیلمرین بیر قیسمی ائتکن(معلوم)، قاییدیش و قارشیلیقلی نوعلاردا، بیر اؤزل علامتلره مالیک اوْلمادان تأثیرلی اوْلور:
- ت: اوْخشات(ماق)، بنزت(مک)، آجیـت(ماق)، چۆروت(مک)، اسنـت(مک)، قوُروت(ماق)، قارالـت(ماق)، آزالـت(ماق)، سارلـت(ماق)، آخـیت(ماق)، قوْرخـوت(ماق)، آنلات(ماق)، باغلات(ماق)، تمیزلـت(مک)، ...
- آر، ار: چیخار(ماق)، قوْپار(ماق)، ... (بوُ ائیلملره ت آرتیریلسا دا، ائیلمین معناسی دَییشیلمز: چیخـارت(ماق)، قوْپـارت(ماق)، ... آر و ار تأثیرلی و تأثیرسیز ائیلملرین ایندیکی و مۆضارع زامانلاریندا دا ایشلنیر، آنجاق ت آرتیرماق ایله بوُ دوْلاشیقلیلار آرادان قالخیر.)
- یر (یر، ێر، وُر، ۆر): قاچیر(ماق)، آشیر(ماق)، بیتیر(مک)، ... (بوُ ائیلملره ت آرتیریلسا دا، ائیلمین معناسی دَییشیلمز: قاچـیرت(ماق)، آشـیرت(ماق)، ... یر تأثیرلی و تأثیرسیز ائیلملرین ایندیکی و مۆضارع زامانلاریندا دا ایشلنیر، آنجاق ت آرتیرماق ایله بوُ دوْلاشیقلیلار آرادان قالخیر.)
- دیر (دیر، دێر، دوُر، دۆر):
الف)بوُ شکیلچیلر بۆتون تأثیرلی ائیلملرده تأثیرلیلیک درجهسینی داها آرتیریر: یازدیر(ماق)، چیخارتـدیر(ماق)، ووُردور(ماق)، دۆیـدور(مک)، ...
ب)تأثیرسیز ائتکن (معلوم)، قاییدیش و قارشیلیقلی ائیلملرده: دینـدیر(مک)، قالـدیر(ماق)، سوُسـدور(ماق)، کۆسـدور(مک)، سوْیونـدور(ماق)، دئیینـدیر(مک)، دوْلاشـدیر(ماق)، ووُروشـدور(ماق)، ...
- دار، در: دؤندر(مک)، قوْندار(ماق)، ...
- یز (یز، ێز، وُز، ۆز): قالخـێز(ماق)، قوْرخـوُز(ماق)، ...[۴]
ائیلملرین نوعلاری[دَییشدیر]
ائتکن ائیلم[دَییشدیر]
معلوم ائیلم یوْخسا ائتکن ائیلم، ایشگؤرنی بللی اوْلان ائیلم. اؤرنک: آیدین گلدی. سوْلماز پالتاری آلدی.[۶]
ائدیلگن ائیلم[دَییشدیر]
مجهول ائیلم یوْخسا ائدیلگن ائیلم، ایشگؤرنی بللی اوْلمایان ائیلم. تأثیرسیز ائیلملرین ائدیلگن نوعو اوْلماز. ائیلملری ائدیلگن ائتمگه گؤره ایشلنن اکلرین ان اهمیتلیسی بوُنلار دیر:
- دؤرد چئشیدلی یل (یل، ێل، وُل، ۆل): یازێل(ماق)، پوزوُل(ماق)، ...
- دؤرد چئشیدلی ین (ین، ێن، وُن، ۆن): بوُ اکلر داها چوْخ کؤکلری «ل» ایله بیتَنلره آرتیریلاراق، اوْنلاردان ائدیلگن ائیلم یارادار. بیلـین(مک)، آلـێن(ماق)، بؤلـۆن(مک)، یوْلـوُن(ماق)، ...[۶]
دۆزلتمه ائیلملردن یالنیز «لا/له» ایله دۆزلنلر تأثیرلی اوْلور؛ بوُنا گؤره ده تکجه اوْنلاردان ائدیلگن نوع دۆزلتمک اوْلار. اؤرنک: باغلان(ماق)، ایزلـن(مک)، گؤزلـن(مک)، ... بوُ ائیلملره «یل» ده آرتیرماق اوْلار: باغلانـێل(ماق)، ایزلنـیل(مک)، گؤزلنـیل(مک)، ...[۶]
قاییدیش نوع[دَییشدیر]
قاییدیش ائیلملرده ایشین نتیجهسی ایش گؤرهنین اؤز اۆستونه قاییدیر. بوُ ائیلملرده تاماملیق (مفعول) اوْلماز. اؤرنک: سئوین(مک)، آچیل(ماق)، گئیین(مک)، سۆرون(مک)، بۆزول(مک)، بیلین(مک)، دئیین(مک). بوُ ائیلملر تأثیرلی ائیلملردن مۆعیّن شکیلچیلرین واسیطهسی ایله دۆزَلر[۷]:
ین/ ێن/ وُن/ ۆن[دَییشدیر]
اؤرنک: سئو(مک) ← سئوین(مک)، گؤر(مک) ← گؤرۆن(مک)، دَل(مک) ← دلـین(مک)[۷]
یل/ ێل/ وُل/ ۆل[دَییشدیر]
آچ(ماق) ← آچـیل(ماق)، اۆز(مک) ← اۆزۆل(مک)، بۆز(مک) ← بۆزۆل(مک)[۷]
- قاییدیش نوعو شکیلچیلری ایله ائدیلگن نوع ائیلملری شکیلچیلری عئینی دیر. آنجاق بوُنلاری جۆمله ایچینده بیری بیریندن سئچمک چوْخ آسان دیر. جۆملهده ایش گؤرن بللی اوْلماسا، ائیلم ائدیلگن دیر. ایش گؤرن بللی اوْلاراق ایشین نتیجهسی ایش گؤرنین اۆستونه قاییتسا، ائلیم قاییدیش نوعوندان دیر.[۷]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ «معاصیر ادبی آذری دیلی»، پروفسور دوْکتور محمدتقی زهتابی، آشینا اینتیشاراتی، ۱۳۷۹، ص ۱۹۶-۲۰۵
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ «قیساجا آذربایجان تورکجهسی حاققیندا»، سعید نجاری، ص ۴۶
- ↑ «معاصیر ادبی آذری دیلی»، پروفسور دوْکتور محمدتقی زهتابی، آشینا اینتیشاراتی، ۱۳۷۹، ص ۲۰۸
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ «معاصیر ادبی آذری دیلی»، پروفسور دوْکتور محمدتقی زهتابی، آشینا اینتیشاراتی، ۱۳۷۹، ص ۲۱۰-۲۱۵
- ↑ «قیساجا آذربایجان تورکجهسی حاققیندا»، سعید نجاری، ص ۴۷
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «معاصیر ادبی آذری دیلی»، پروفسور دوْکتور محمدتقی زهتابی، آشینا اینتیشاراتی، ۱۳۷۹، ص ۲۱۷-۲۱۹
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ «معاصیر ادبی آذری دیلی»، پروفسور دوْکتور محمدتقی زهتابی، آشینا اینتیشاراتی، ۱۳۷۹، ص ۲۲۰-۲۲۱


text:
دونیا فوتبول تاریخینین ان یاخشی ایکی فوتبولچوسو - پله و مارادونا یئنیدن اوز-اوزه گلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «ناپولی»نین چئمپیونلوغونون ۳۰-جو ایلدؤنومو ایله باغلی کئچیریلهن مراسیمه قاتیلان مارادونا بیلتلرین حدیندن آرتیق باها اولماسینا بو جور جاواب وئریب:
«بیلتین قیمتینین ۳۰۰ آورو اولماسیندان شیکایتچی اولانلار وار. بیلیرسینیزمی قیمتی نیه ۳۰۰ آورو ائتدیک؟ چونکی پله اؤز شووسونو ۲۰۰ آورویا ائدیردی. بیز اونا گؤره ۳۰۰ آورو ائتدیک کی، پله ایکینجی سیرادا اولسون، بیزدن آشاغیدا دایانسین. او، همیشه ایکینجی اولماغا مجبوردور».
قید ائدک کی، ایکیلی تئز-تئز «ان بؤیوک کیمدیر» سوالی ایله گوندهمه گلسه ده، پله ۲۰۰۰-جی ایلده ۲۰-جی عصرین فوتبولچوسو سئچیلیب.


text:
لیواندا اؤتن گون قاچیریلمیش سعودییه عربیستانی وطنداشینین آختاریشلاری زامانی باش وئرن آتیشمادا ۳ نفر یارالانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده تورکییه مطبوعاتی اینفورماسییا یاییب.
لیوان اوردوسونون عسگرلری اؤتن گون قاچیریلان سعودییه عربیستانی وطنداشینین آختاریشلاری چرچیوهسینده گئنیش میقیاسلی عملیات حاضرلاییب. آختاریش عملیاتلاری زامانی عسگرلره آتش آچیلماسی سلاحلی قارشیدورمایا سبب اولوب.
قید ائدک کی، آختاریش آپاریلان اراضیده آشکار ائدیلهن کوللی میقداردا نارکوتیک واسطه و حربی لوازیمات لیوان اوردوسو طرفیندن مصادیره ائدیلیب.


text:
ارمنیستاندا کونستیتوسییا دییشیکلیکلری قوهیه میندیکدن سونرا بوتون ایستیقامتلرده، او جملهدن حربی ساحهده کادر دییشیکلیکلری ائدیلمهسی گؤزلنیلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «قراپاراک» قزئتی سلاحلی قوهلرین باش قرارگاه ریسی وظیفهسینه بو دییشیکلیکلردن سونرا قاراباغ سئپاراتچیلارینین «مدافعه ناظری» لئوون مناتساکانیانین تعیین ائدیلمهسینین گؤزلنیلدیینی یازیب.
«باش قرارگاهین حاضیرکی ریسی مووسئس آکوپیان مدافعه ناظیرلیینه سون تداروکلر و تابئلییندهکی ایشچیلره قارشی داورانیشیندان سونرا اؤز مؤقعلرینی ایتیرمهیه باشلاییب. اونون بوندان سونراکی دؤورده وظیفهده اولماسی شوبهه آلتیندادیر. اوستهلیک، بو ایشده آکوپیانین کئچمیش مدافعه ناظری سئیران اوهانیانلا یاخین علاقهلری ده موهوم رول اویناییر»، - قزئتین منبعسی بیلدیریب.


text:
عمران صلاحی
عمران صلاحی ـ مۆعاصیر طنز یازیچی و شاعیر.
تانیتیم[دَییشدیر]
عمران ۱۳۲۵ ایلینده تهراندا دونیایا گلدی. آنجاق آتاسی اردبیللی ایدی. عمران بیلیم یوردوندا انگیلیسجه نی اوخویوب، رادیو- تلویزیوندا ایشه مشغول اوْلدو. عمران اوجا بویلو، درین باخیشلی، درین دوشونجهلی، عینی حالدا اوتان قاچ ایدی. او، اوشاقلیقدان یازیب- یاراتماغا جان آتیر. شاعیرین عؤمورشوسهسی ۱۳۸۵ جی ایلین مهر آییندا (۱۱ ده) دولدو، آنجاق یاشی ۶۰ ی دولدورمامیشدی[۱] (دوغموم گونو ۱۰ اسفند ۱۳۲۵).
۱۳۴۵ جی ایلده، توفیق درگیسیله ایش بیر لیک ائدیب، فارسجا و تورکجه یازیلارینی چاپ ائتدیریر و چوخلو یازارلار و شاعیرلر له تانیش اولور. طنز یولو ایله خالق یاشامیندا چیراغ یاندیریب، یوللارینی ایشیقلاندیریر. شئعرلر قوشور، اؤزونه تای اؤز ایچینی سؤزجوکلرده قوشور. بیر ایگید اولور اینجه روحلو و چوخ جانا سینن. اونون پاک و دورو اورهای گؤزلری نین پاریلتی سیندن بللی ایدی. ایچ تمیزلیگینی گؤزلریندن اوخوماق اولوردو، صفالی گولوش لریله دینله ییجیسینه صمیمیت ارمغان ائدیردی. اورهک صفاسینی گؤی قورشاغی نین آلوانلیقی ایله آدامین اوستونه چکیب، بیر آنلیق دا اولورسا زمانه غمینی اونودورسان. آنجاق بۇ نجیب گولوش لرده سانکی بؤیوک بیر درد یاتیب، خالقین دردی.


text:
سرگی لاوروف تۆرکیأ گلیأر
روسیانینگ داشاری ایشلر وزیری ۱۳-۱۴-نجی آگوست دا آنکارا گلیأر
روسیانینگ داشاری ایشلر وزیری سرگی لاوروف ۱۳-۱۴-نجی آگوست دا تۆرکیأ ساپار قورار.
روسیانینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی نینگ مطبوغات گنگهشچیسی ماریا زاخاروف مطبوغات گنگهشینده لاوروف ینگ آنکارادا ایلچیلر و داشاری یورتلارینگ وکیللری نینگ ماصلاحاتینا قاتناشجاقدیغینی آیتدی.
زاخاروف لاوروف ینگ ایشدشی مولود چاووش اۇغلی بیلن ده دوشوشجاقدیغینی بیلدیردی.
ماریا زاخاروف ینگ آیدیشینا گؤرأ ایکی تاراپ سوریه دأکی ایاغدای باشدا بۇلماق بیلن حالقارا مسئله لر باراسیندا پیکیر آلیشار.
ایکی تاراپ، تۆرک- روس سؤودا و تیجارت قاتناشضیقلاری نینگ اؤسدۆریلمهگی باراسیندا گنگهشر و ایلایتا دا تۆرک آقیمی طبیغی گاز تاسلاماسی و تۆرکیأنینگ ایلکینجی اتمی دسگا بۇلان آق قویی حاقیندا پیکیر آلیشار.


text:
حاضردا ایشید تئررور قروپلاشماسینین ۲۰ مین نفردک عضوو قالیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو رقهم بمت باش کاتیبی آنتونیو قوتئررئشین تهلوکهسیزلیک شوراسینا تقدیم ائتدیی معروضهده عکسینی تاپیب.
همین سندده دئییلیر:
«سون ۱۶ آیدا ایشید دؤیوشچولرینین سایی خئیلی آزالیب و حاضردا ۱۲ میندن ۲۰ مین نفردک تشکیل ائدیر. عینی زاماندا، ایراق و سورییایا دیگر رئگیونلاردان گلن اجنبی تئررورچولارین آخینیندا دا آزالما موشاهیده ائدیلیر. لاکین ایندی ان بؤیوک تهلوکه تئررورچولارین اؤز وطنلرینه قاییتماسی و اونلارین یئنی موناقیشه اوجاقلارینین یارانماسینا رواج وئرمهسیدیر».


text:
بو گون باکینین بینه قهدی رایونوندا یئرلشهن "حیدر" مسجیدینده گون اورتا نامازی قیلیندیقدان سونرا اولو اؤندر حیدر علیئو خاطیرلانیب، روحونا دعالار اوخونوب.
رئپورت-اون معلوماتینا گؤره، تورکییهنین ایستانبول شهرینده تؤرهدیلهن تئررور آکتی نتیجهسینده شهید اولانلارین روحلارینا دا دعالار ائدیلیب.
"نامازدا ایستانبولدا تئررور آکتی نتیجهسینده شهید اولانلارین روحونا دعالار اوخوندو. گون عرضینده قیلیناجاق بوتون نامازلاردا شهیدلرین خاطرهسینی آنیلماسی داوام ائدجک، اونلارا اللهدان رحمت دیلهنیلهجک"، - مسجیددن بیلدیریلیب.
خاطیرلاداق کی، ایستانبولدا تؤرهدیلهن تئررور آکتی نتیجهسینده آزی ۴۴ نفر شهید اولوب. اؤلنلردن ۳۶-سی پولیس امکداشی، ۸-ی مولکی وطنداشدیر.
تئررورون مسئولیتینی تئررورچو پ کاکا قروپلاشماسی اوزرینه گؤتوروب.


text:
دونیانین روسییا ایله کونستروکتیو علاقهلر قورماغا احتیاجی وار.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری پرئزیدئنتی باراک اوباما تشکیل ائتدیی سون مطبوعات کونفرانسیندا چیخیشی زامانی دئییب.
اوباما بیلدیریب کی، کرئمل اوکراینانین جنوب-شرقینی ایشغال ائدرک، بو اؤلکهنین داخیلی ایشلرینه قاریشماغا داوام ائدیر:
«روسلارا دئمک ایسته ییرم کی، بو سیاستی دایاندیردیغینیز حالدا سانکسییالار لغو ائدیلهجک. اوکراینا ایله روسییانین گوجلو علاقهلره مالیک اولماسینی ایسته ییرم. بو دؤولتلر بیر-بیریلرینه بوتون مدنی علاقهلر باخیمیندان باغلیدیر. لاکین اوکراینا موستقیل دؤولتدیر».


text:
پروقراملار
تورکیه جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان ایله روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین سوچیدکی ایکیطرفلی گؤروشمهدن سونرا بیرگه مطبوعات کونفرانسی کئچیریب
سوریه نیظامی موخالیفتی و بؤلگهده یاشایان وطنداشلارین حمص، غوطه، درعا و دیگر بؤلگهلردن چیخاریب ایدلیب آزاد ائدیلمهسی سونراسیندا، ایدلیب، هم نیظامی، هم ده سیویل موخالیفتین سون قالاسی حالینا گلمیشدیر
اورتا آسیایا یؤنهلیک ایکی فرقلی دؤولت دیپلماسیسی طرزی: تورکیه و چین
قوربان بایرامی، حیاتیمیزدا نیین واجیب اولدوغونو خاطیرلامالیییق و اؤنجه لیکلریمیزی دوغرو اولاراق معین ائتمییمیز اوچون وئریلمیش بیر فورصت
پرزیدنت سؤزچوسو ایبراهیم قالین، آمریکا حکومتینین تورکیه نی ایتیرمک ریسکی ایله قارشی-قارشییا اولدوغونو بیلدیریب


text:
اونسککیزینجی درس
فعللرله ایداره
تأثیرلى فعللرى ایحاطه ائدن بیرینجى دستهنین مضمونو ائلهدیر کى، اونون تأثیرى و یا ایشین نتیجهسینه معروض قالماق اۆچۆن بیر شئى طلب ائدیر. بونا گؤره ده تأثیرلى فعللر جۆملهده، ایلک اول، مۆستقیم شکیلده بیر مفعول، بیر شئى ایستهییرلر. بو مفعول "کیمى؟ نه یى؟" سواللاریندان بیرینه جاواب وئریر کى، هامان ایسیملرین تأثیرلیک حال سوالیدیر. بو سوالى وئرمک نتیجهسینده جۆملهده مۆستقیم مفعول، تاماملیق مئیدانا چیخیر و بللهنیر. بوتون تأثیرلى فعللره بو سواللاردان بیرینى وئرمک و مۆستقیم تاماملیغى مئیدانا چیخارتماق اولار.
مکتوبو آلدیم، آیدینى گؤردۆم، کیتابى یازدیم، آلمانى سویدوم، یئرى قازدیم...
بوتون بو جۆملهلرده تأثیرلى فعللر ایسیملرى تأثیرلیک حالدا ایداره ائتمیشلر. آنجاق بو او دئمک دئییلدیرکى، بو فعللر ایسیملرى باشقا حاللاردا اولارکن ایستمزلر. بو فعللر ایسیملرین یؤنلۆک، یئرلیک، چیخیشلیق حاللارینى دا طلب ائده بیلرلر. آنجاق بونونلا برابر بو فعللر ایلک اول تأثیرلیک حالدا اولان ایسیم و یالنیز اوندان سونرا اوبیرى حاللارداکى ایسیملرى، غئیر مۆستقیم تاماملیقلار کیمى، قبول ائده بیلر. بو حاللارین طلب ائتمهسى جهتدن ده تأثیرلى فعللر فرقله نیر. بعضیلرى یؤنلۆک، یئرلیک، چیخیشلیق حاللارینین هامیسینى، بعضیلرى ایکیسى و یا بیرینى طلب ائده بیلیرلر. بو مسئله اونلارین معنا و مضمونلارى ایله باغلیدیر. بونونلا یاناشى دئییلمهلیدیر کى، هر فعل اؤز مضمونو ایله باغلى بو اۆچ حالین اولجه بیرى، سونرا دا اوبیریلرینى طلب ائدیر.
مثلا "سن گؤردۆن" جۆملهسینده ایلک اؤنجه "کیمى؟ نه یى؟ هارانى؟" سواللاریندان بیرى اورتایا چیخیرکى، تأثیرلیک حالین مفعولونو بیلدیریر، اوندان سونرا "هاردا، نه واخت؟ نه ده؟..." کیمى سواللاردان فعلین ایستهیینه گؤره، بیرى-بیرینین آردینجا مئیدانا چیخیرلار.
دئمک بو دسته فعللر هم ایسمین تأثیرلیک حالى، هم ده باشقا حاللارى طلب ائده بیلرلر. بو دسته فعللر اساسا تأثیرسیز فعللردیر، آنجاق اونلارین ایچینده، بعضا تأثیرلى فعللر ده وار. مثلا "باخماق" فعلى، اؤزۆ تأثیرلى اولسا دا، تأثیرلیک حالدا اولان ایسمى طلب و ایداره ائده بیلمیر.
دئمک تأثیرلیک، یؤنلۆک، یئرلیک، و چیخیشلیق حاللاردا اولان ایسیملرى ایداره ائتمک باخیمیندان هر ایکى دسته فعللر بیرلشیر، آنجاق تأثیرلیک حالدا اولان ایسیملرى ایداره ائدیب، ائتمهمک باخیمیندان فرقلهنیر.


text:
کوکنار ایکین زارلریگه قرشی ، ینگی کوره ش یولگه قوییلدی
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی ، کوکنار ایکین زار لری نینگ اورته دن ایلتیشی اوچون ینگی کوره ش باشله گنی دن خبر بیردی.
اوشبو وزیرلیک مقام لری نینگ معلوم قیلیشیچه ، اوشبو کوره ش مملکت نینگ 7 ولایتیده عملی شکلده باشله نیب ، حاضرگه چه ، کوزگه کورینرلی درجه ده یوتوق لر قولگه کیلگن.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ سوزچی سی زمری بشری گه کوره ، کوکنار ایکین زار لری نینگ اورته دن ایلیتیشی ، ایسیق بولگن ولایت لردن باشله نگن.
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ سوزچیسی زمری بشری ، مذکور وزیرلیک تمانیدن ، کوکنار ایکین زارلری نینگ اورته دن ایلتیش کوره ش نیمروز ، قندهار ، هلمند ، هرات ، ننگرهار ، و کنر ولایت لری دن باشلنگنینی معلوم قیلدی.
بشری جنابلری نینگ ایتیشیچه ، مذکور ولایت لرده ، ناقرار لیک لر موجود لیگی باعث ، ملی اردو و خوف سیزلیک کوچلری هم ، پولیس بیل همکارلیک قیلماقده لر.
" حاضر گه چه ، اون مینگ جریب ییر گه ایکیلگن کوکنار اورته دن ایلتیلگن. بو نی بیز کتته یوتوق دیب حسابله آله میز.
هرچند ، بو 7 ولایت لرده بیر قنچه ، خوف سیز لیک قیین چلیک لر هم موجود ، لیکن کوکنار ایکین زارلری نینگ اورته دن ایلتیشی یخشی صورتده ایلگری کیتماقده شونینگ دیک افغانستان پولیس کوچلری بو خصوصده کتته مسوولیتی بار"
بشری جنابلری شونگه قوشیمچه قیلیب ، مذکور کوکنار ایکین زارلری نینگ اورته دن ایلتیش جریانیده ، بیر پولیس هلاک بولیب ، اون کیشی ایسه یره لنگنلیگی نی هم ایتدی. مذکور پولیس لر ، اورنه تیلگن ماین لر پارتله یشی و مخالف لر تمانیدن یولگه قوییلگن هجوم نتیجه سیده اولیب و یره لنگن لر.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی شونده ی بیر حالده ، 7 ولایت ده گی کوکنار ایکین زار لری نینگ اورته دن ایلتیشی اوچون ینگی کوره ش باشلگنی دن خبر بیرگن کیم ، جاری هفته ده مخدره ماده لرگه قرشی کوره شوچی عدلی و قضایی مخصوص محکمه سی ، 1389 نچی قویاش ییلیده ، مخدره قاچاقیگه قولی بولگن 623 کیشی اوزون مدتلی حبسگه محکوم بولگنینی اعلام قیلیب ، اوشبو کیشی لرنینگ کوپراقی ، هلمند ، قندهار ، ننگرهار و هرات ولایت لریدن بولگنی نی معلوم قیلگن ایدی.
هر چند اوتگن اون ییل جریانیده ، افغانستان دولتی ، مخدره ماده لر ایکیلیشی و قاچاق بولیشی گه قرشی کوره شیشی انچه مهم ریجه لریدن دیشیب ، بو خصوصده کوزگه کورینرلی درجه ده یوتوق لرگه ایریشی نی هم ایتسه ده ، لیکن ، حاضر هم افغانستان نینگ بیر قنچه نا قرار ولایت لریده ، کینگ کولمده مذکور ماده لر ایکیلیب قاچاق بوله دی.
عین زمانده بیر قنچه تحلیل چیلر هم مخدره ماده لردن کیله یاتگن پول لر فقط گینه افغانستان دولتی مخالف گروه لری اینیقسه طالبان گروهی نینگ کیسه سی گه کیریب ، حکومت و خارجی کوچلرگه قرشی یولگه قوییله یاتگن هجوم لرده صرفلنیشی نی معلوم قیله دیلر.


text:
آغلایان سجّاده... (عیبرتلی حکایه)
آغلایان سجّاده... (عیبرتلی حکایه)
یورغونلوغون وئردیگی آغیرلیقلا درحال یوخویا گئتمیشدی. بیر اینیلتیله اویاندی آدام. اطراف هلهده قارانلیق ایدی. اینیلتینی یوخو گؤردوگونه یوزدو. دوداقلاری سوسوزلوقدان چاتلاییردی، یامان سوسامیشدی. ایشیقلاری یاندیرمادان مطبخه گئدیب سویونو ایچدی و یاتاغینا دؤندو. تام یاتماق اوزره ایکن، عینی اینیلتی سسینی تکرار ائشیتمگه باشلادی. یوخسا یوخو ایدی، حقیقت؟ فرقینده دئییلدی. سسین گلدیگی سمته یؤنلدی. او آن یوخودا اولمادیغینا یاخشیجا امین اولدو. چونکی ائشیتدیگی سسین صاحیبی ائوین تک سجّادهسی ایدی.
آدام چاشدی و قورخولو بیر سسله
- «اینلهین سن ایدین؟»
- «بلی، دئدی سجّاده» .
-« نه اوچون آغلاییرسان؟ »
سجّاده یئنه ایچه ایشلهین بیر سسله:
- «سنی یوخوندان اویاندیران سوسوزلوغونو، دویانا قدر، سو ایچهرک آرادان قالدیردین. حالبوکی منیم سوسوزلوغومو آرادان قالدیراجاق کیمسم یوخدور! »
- «سن نئجه سوسایارسان، سن جانلی دئییلسن آخی؟» - دئدی آدام.
سجّاده:
- «منیم احتیاجیم دا بیر جور سودور، اما ایچدیگین سو دئییل. منیم سوسوزلوغومو آنجاق تؤوبهکار قوللارین گؤز یاشلاری آرادان قالدیرار.»
- «آنلامادیم!» -دئیه آدام ماراقلی گؤزلرله سجّادهدن سوروشدو.
- «آغلییارام، چونکی آللاهین بندهلری قبرینین آیدینلانماسینی، قارانلیقلاردا قالماماغی، آخیرت گونونده آیدین اولماغی ایستیرلر. ایستمهلرینه باخمایاراق، بو واختدا قالخیب ایکی رکعت ناماز قیلمازلار. همیشه باخیرام سنه، بیر گونده قالخیب ایکی رکعت گئجه نامازی قیلمیرسان».
- «منی ناراحات ائتمه» - دئیهرک آدام اوزونو دؤندردی.
سجّاده داوام ائتدی:
- «ائی آللاهین بندهسی! باخ، سحر نامازینین واختی گلدی. اذانلار؛ ناماز یوخودان خئییرلیدیر- دئیه سسلنیر. آه سحر نامازی، آه بو سحر نامازی! نامازلار آراسیندا موستثنادیر. هم اورگه، همده روحا حیات وئرندیر او. گئجه-گوندوز دونیا اوچون چابالادیغین بس ائتمیر؟ عزیز و قهّار اولان آللاهین چاغیریشینا نییه قارشیلیق وئرمیرسن؟»
آدام سیخیلاراق:
- «ائی سجّادهم، منی راحت بوراخ. گوندوز کیفایت قدر یورولورام، بیر آز داها یاتیم»- دئییب یاتاغین ایستیلیگینه بوراخدی اؤزونو».
سجّاده قورخمادان آدامی خبردار ائتمگه و یاتماماسینا چالیشیردی.
- «دئمک کی، سن دونیایا آخیرتدن داها چوخ اهمیت وئریرسن».
آدام حیرصلندی:
- «بسدیر آرتیق، داها دانیشما!»-، دئیه قیشقیردی.
سجّاده بو سؤزون قارشیسیندا اوّلجه سوسدو. داها سونرا سسینی یاخشیجا آلچالداراق؛
- «آه، او صوبح نامازی واختینداکی آداملار، آه، او فجر واختینداکی آداملار، »- دئدی. «سن او نورلو پیغمبرین (ص) بو واخت اوچون نهلر سؤیلهدیگینی بیلمیرسن؟ آللاهین رسولو (ص) بئله بویوروب: «هر کیم، گونش دوغمادان و باتمادان اوّل نامازلارینی ادا ائتسه آتشه گیرمیهجک»، «مونافیقلره ان آغیر گلن ناماز سحر و عشا نامازیدیر. اونلار کی او ایکی نامازداکی اجری بیلسهیدیلر، سورونه-سورونه مسجیده ناماز قیلماق اوچون گئدردیلر».
بوندان سونرا آدام یاتاغیندان قالخیب:
-« دوز دئییرسن، سحر نامازی حقیقتاً اهمیتلیدیر،» - دئدی.
سجّاده:
- «ائله ایسه قالخ و ناماز قیل،» دئدی.
- «صاباح انشاالله، موطلق قالخاجاغام، اما بو گون چوخ یورغونام» دئدی، آدام.
سجّاده سون بیر اومیدله؛
- «آدام صالح عمللرین نه قدر بؤیوک اجری اولدوغونو ایدراک ائده بیلمزسه، بوتون زامانلاردا بو عمللر چتین گلر. مسأله یاتماقسا، قبیرده یوخودان چوخ نه وار؟! گل سؤزومو دینله، ائی آللاهین بندهسی! »
بو آندان سونرا آدامدان تک سؤز ائشیدیلمهدی. سجّادهده بیر مودت سسسیز قالدی. آدام یوخویا دوام ائتدی.
اما افسوس! آدام عؤموروندهکی ان اوزون یوخوسونا دالمیشدی . سجّادهنین سون سؤزلرینی ائشیده بیلمهدی. او آن سجّاده آدامین اؤلدوگونو آنلایینجا، قیسیق بیر سسله بونلاری سؤیلییردی.
- «ائی تؤوبهسینی صاباحا تأخیره سالان، صاباحا چیخا بیلجگینی بیلیرسنمی؟! »
بیز دونیا اوچون گوناه ایشلتدیگیمیز حالدا، اؤلوم هر آن پوسقودادیر. واخت چوخ محدوددور. گون فرقینده اولمادان اؤتوب گئدیر.
و کیم بیلیر؟ بو گون بلکهده سنین سون گونوندور؟


text:
یولپرسین معلوماتینا گؤره، آراشدیرما آپاران عالیملر بیرگروپ کؤنوللونون اوزه رینده تجروبه لر حیاتا کئچیب. “ساینس” (سجیئسه) علمی ژورنالیندا درج ائدیلن مقاله ده قئید اولونور کی، تجروبه زامانی کؤنولولره موختلیف اینسان اوزلری، سؤزلر و هندسی فیقورلار اولان شکیللر گؤستریلیب. داها سونرا بیولوگ لار همین شخصلره دیگر گؤرونتولری نوماییش ائتدیریب. تجروبه دن کئچیریلنلر ایلک گؤرونتولری اونوتدوغو زامان عالیملر ماگنیت ساحه سینین کؤمیی ایله عصب حوجئیره لرینی ستیموللاشدیرماغا چالیشیب. بو ستیموللاشدیرما پروسئسلری عصب حوجئیره لرینین درحال ایمپولس موبادیله سی کئچیرمه سینه سبب اولوب. نتیجه ده ایسه اولجه سیلینن گؤرونتولر یئنیدن یاداشدا برپا اولونوب.
عالیملر ایتیریلن خاطیره لری گئری قایتاردی
آمئریکالی نئیروفیزیولوقلار اینسانلارا ایتیریلمیش خاطیره لرینی قایتارا بیلیبلر.


text:
صمد بهرنگی ۱۹۳۹-جو ایل ایون آیینین ۲۴-ده گونئی آذربایجانین تبریز شهرینده، فحله عائلهسینده آنادان اولوب.
کولت. آذ خاطیرلادیر کی، ایبتدای تحصیلینی بورادا «تربیت» مکتبینده آلیب. سونرا تبریز پداقوژی تکنیکوموندا تحصیلینی داوام ائتدیریب. طلبهلیک ایللرینده «خنده» (گولوش) آدلی هفتهلیک دیوار قزئتی بوراخیب. ایلک ادبی تنقیدی و ساتیریک قلم تجروبهلرینی ده بو دؤورده یازیب.
امک فعالیتینه آذرشهر (توفارقان) محالینین ماماغان، گؤگان ایبتدایی مکتبلرینده معلم کیمی باشلاییب. تبریز اونیورسیتتینین فیلولوگییا فاکولتهسینین اینگیلیس دیلی شعبهسینده تحصیل آلیب (۱۹۵۶-۱۹۶۱). آذربایجان ناغیللارینی توپلایاراق، فارس دیلینه ترجمه ائدیب و همکاری بهروز دهقانی ایله بیرلیکده نشر ائتدیریب. عینی زاماندا فارس دیلیندن دوغما دیله چئویردیی ترجمهلری دؤوری مطبوعاتدا چیخیب.
ایلک حکایهلری «عادت»، «بینام» ۱۹۵۹-جو ایلده درج اولونوب. بوندان سونرا «اولدوز و قارغالار»، «چوغوندورساتان اوغلان»، «بالاجا قارا بالیق» و ب. حکایه و ناغیللارینی یازیب (۱۹۶۷-۱۹۶۹). ماراقلا قارشیلانان حکایهلریندن اولان «بالاجا قارا بالیق» آزادلیغا حصر اولونوب.
ایتالییانین بولونیا شهرینده کئچیریلن اوشاق کیتابلاری مسابیقهسینده قیزیل مدالا لاییق گؤرولوب، کیتابلاری ایتالیان، فرانسیز، اینگیلیس، تورک دیللرینده نشر ائدیلیب.
همکارلاری اونو «آذربایجان کندلیلرینین جانلی دیلی»، «میللی مدنیتین اویاق ویجدانی»، «خالقا اوز توتان»، «سییار معلم» آدلاندیریبلار.
باکیدا «محبت ناغیلی» (۱۹۸۷) آدی ایله سئچیلمیش اثرلری کوتلوی تیراژلا بوراخیلیب.
صمد بهرنگی ۱۹۶۸-جی ایل آوگوستون ۳۰-دا ایراندا خومارلی یاشاییش منطقهسی یاخینلیغیندا آراز چاییندا معمالی شرایطده بوغولوب. ایران شاهی طرفیندن اؤلدورولدویو گومان ائدیلیر.
اونون حاقیندا مختلیف قیسا فیلملر چکیلیب. تورکییهده اونون کیتابلارینین بیری حاقدا چکیلن فیلمی تقدیم ائدیریک:


text:
بو گون ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین آذربایجانین ایشغال آلتینداکی آگدره رایونو ایستیقامتینده یئرلشهن حربی حیسهسینین سلاح آنباریندا گوجلو پارتلاییش باش وئریب.
رپورت ارمنیستان کیو-نه ایستینادن خبر وئریر کی، پارتلاییش نتیجهسینده حربی حیسهنین اراضیسینده و یاخین اطرافدا یئرلشهن اوبیئکلره جدی زیان دییب.
ایلکین معلوماتا گؤره، ۱۲ نفرین اؤلدویو و خیلی سایدا یارالینین اولدوغو بیلدیریلیر.
حادثه یئرینه مووافیق قوروملارین امکداشلاری جلب اولونوب.
حاضردا آراشدیرما و خیلاص ائتمه تدبیرلری حیاتا کئچیریلیر.
قئید ائدک کی، سنتیابردا قاراباغدا یئرلشدیریلهن ایشغالچی اوردونون حربی حیسهلریندن بیرینده ده سلاح آنباری پارتلامیشدی.


text:
خلق ارا یاردم تشکیلات خادملری نینگ اولدیریلیشیگه مناسبتلر
اوتکن پنجشنبه کونی اون نفر خادم لری افغانستان شمال شرقیده کی بدخشان ولایتیده هلاک بولگن( ای اه ام ) تشکیلاتی ،روی بیرگن حادثه گه قره مسدن اوز فعالیتلرینی افغانستانده دوام بیریشی نی معلوم قیلگن.
تشکیلات نینگ افغانستانده کی رهبری دیرک فرانس کابلده اواتکزگن مطبوعات یغینیده ، اوشبو هجوملر آرتیده طالبان بولگن دیگن ، خبر نی تصدیقله مه گن. اونگه کوره محلی پلیس ، باشقه جنایتچی گروه لر بارلیگنی ائیتگن و حاضرگه چه کیم بولگنلیگی انیق ایمس.
اوتکن جمعه کونی 8 نفر چیت ایللیک و ایککی افغان طبیات خادملری نینگ جسدلری مملکت شمال شرقیده کی بخشان ولایتیدن تاپیلگن ایدی.
خارجی لر نینگ 6 نفری امریکا لیک ، بیری آلمان و بیر نفری هم بریتانیا لیک بولگن. اولر افغانستانده کوز کسلیکلرینی دوا لاوچی (آی اه ام) خلق ارا تشکیلاتی نینگ خادم لری بولگن.
یاردم خادملرنینگ جسد لری پایتخت کابلگه کیلتیریلگن و جسد لرنینگ اوز ممکلت لریگهیوباریلیشی معلوم قیلینگن. لیکن شو جمله دن گروه رهبری شفاکار تام لیتل نینگ جسدی کابلده دفن ایتیلیشی معلوم قیلینگن.
پلیس گه کوره ،حادثه دن تیریک قالگن اولر نینگ افغانستان لیک هیداوچیلری قوراللیلرگه یاردم بیریش عیببی بیلن حاضر قماققه آلینگن.
افغانستان دولتی ، اوشبو یاردم تشکیلات خادملری نینگ سونگی سفرلری حقیده ، پلیس گه معلومات بیرمه گن لیکلر بیلدیرگن. ایچکی ایشلر وزیر لیگی نینگ جنایی تیکشیروو لر آمری جنرال میرزا محمد زیار مل نینگ ایئتیشیچه ،هجومچیلر اوشبو یاردم خا دملرینی نورستان ولایتیدن ایزلریدن توشیب کیلگن
خلق ارا مناسبتلر
اوشبو یاردم خادم لری ننیگ اولدیریلیشی خلق ارا مقیاسده هم قا ره لنگن.
امریکا دولت کاتبه سی هیلری کلینتون ، اوشبو یادم خادم لری نینگ اولدیریلیشینی قاره لب او نی ،جسور و سخی انسانلر گه قرشی " معنی سیز بیر عمل " دیب بهاله پگن.
امریکا ننیگ کا بلده کی ایلچی سی کارل ایکنبیری اوشبو عمل ننیگ طالبلن ننیگ اوز خلقی حقیده هم قیغورمسلیکلرینی کورستدی دیب ایئتکن.
جناب ایکن بیری گه کوره ، اوشبو اولدیریلگن خادملر ، اینگ فداکار انسانلر بولیب اوز حیاتلرینی ، افغانستان نینگ اینگ آلس حدودلریگه باریب اینگ احتیاجمند اهالیگه اینگ کیرکلی بولگن یاردم لرنی ایتکیزیشده بغشله گن ایدیلر.
"بولر نینگ الدیریلیشی ، طالبان و تروریستلر نی ، افغانستان خلقی نینگ حیات لری ، ساغلیک لری، تینچیلیکلری و فرصت لری اوچون زره چه هم قیغورمه یاتکنلیکلرینی کورسته دی" دیب ائیتکن جنرال کارل ایکن بیری
افغانستانلیک سیاستچیلر نینگ مناسبتی
افغانستان دولت رسمیلری و سیاستچیلر هم ، ممکلت شمال شرقیده کی بدخشان ولایتیده هلاک ایتیلگن یاردم خا دملریگه حرمت بجا کیتیرگنلر .
سابق جمهور رئیسلیک نامزادی ، داکتر عبد الله عبد الله ، طبیات خادم لرینینگ هلاک ایتیلیشینی قاره لب چیققن.
اصلیده کوز شفاکاری بولگن جناب عبد الله اوشبو گروه نینگ باشلیغی بولگن کوز شفاکاری تام لیتل یانیده تجربه اورگن گن لیگنی معلوم قیلگن. اونینگ ایئتیشیچه دکتور لیتل نینگ بوند ه ی شفقتسیز شکلده هلاک ایتیلیشیدن راسه ایچینگن و قیغوده. تام لیتل 1970 اینچی ییلدن بیری افغانستان ده فعالیت آلیب بارگن
جناب عبد الله بی بی سی بیلن صحبتده ، هلاک ایتیلگن یاردم خادم لرینی افغانستان ده کی احتیاج مند انسان لر گه یاردم ایتکیزیشگه بیل باغله گن فدا کار شخصلر دیب تعریف له گن .
بوندن آلدین طالبان سوز چیسی اولدیریلگن یاردم خادملرینی مسحی دینی نی تبلیغ قیلوچی مبلغلر و الور نینگ یانلریدن انجیل نینگ دری تیلیده کی ترجمه سی تاپیلگن لیگینی دعوا قیلگن ایدی. اما دکتور عبد الله اوشبو ادعا لر نی رد ایتیب اولر نی خالص انسان پرور یاردم خادم لری ایکن لیکلرینی تاکید لشگن.
"نیدن طالبلر مسجد لرده بامب جایلشتیره دیلر. ؟ اولر اوز تبلیغاتلری اوچو ن بیر بهانه تاپگنلر. اولر بو جنایتنی بجرگن لر و ایندی جنایت رینی یشیرماقچی بوله دیلر . افغانستان خلقی طالبلر نینگ ادعا لریگه قوشیلمیدی. افغانستان خلقی هیچ قچان بو یاردم خادملری نینگ طالبلر ایئتکندیک بولگن لیگی گه ایشانمیدیلر" دیب ایئتکن داکتر عبد الله عبد الله
افغانستان شمال شرقیده جایلشگن بدخشان ولایتیده ممکلت ده کی اینگ تینچ حدود لر نینگ بیری بولیب کیلگن ایدی. حتی کی 2001 نیچی ییلیدن الدین هم طالبان اوشبو ولایتنی الیشگه موفق بوله المه گن ایدی.
آی آه ام تشکیلاتی نینگ کوز شفاکار لر گروهی اوتکن ایکی ییریم هفته دن بیری محلی اهالی چیقیریغیگه بناءً قوشنی تورستان ولایتیده ایشله گن ایدی.
خیریه تشکیلات نینگ بیلدیریشیچه شفاکار لر ، اینگ تینچ و خوفسیز یول اولراق بدخشان ارقه لی کابلگه کیلماقچی بولگن لر .
تشکیلات گه کوره ، اوتکن چهارشنبه اقشامیدن اولر بیلن رابطه نی یوقاتگن. اوشندن کیین اولر نینگ موترل رک اروانی هجومگه توتیلگن لیگی ایشانیله دی .


text:
آذربایجانین ایشغال اولونموش تورپاقلاریندا یارادیلان قوندارما رژیمین قانونسوز تبلیغاتینی آپاران "آرتساخین سسی" موسیقی قروپو آلمانییانین کیل، کؤلن و هامبورگ شهرلرینده کنسرت پروگرامی ایله چیخیش ائدیب.
آزویزیون. آذ خبر وئریر کی، آذربایجانا قارشی تخریبات مقصدی ایله باش توتان کنسرت ارمنیستانین آلمانییاداکی سفیرلیگی طرفیندن تشکیل ائدیلیب. قروپون تاسیسچی لیرا کوچاریاندیر.
خاطیرلاداق کی، قوندارما رژیمین قانونسوز تبلیغاتینی آپاران "آرتساخین سسی" قروپو آوروپانین مختلیف شهرلرینده کنسرت پروگراملاری ایله چیخیش ائدرک، خاریجی اؤلکه وطنداشلارینا یالان معلوماتلار اؤتورمکله مشغولدور. قروپون فعالیتی صرف آذربایجانا قارشی تخریبات مقصدی داشیییر. رسمی باکی بونونلا باغلی دفعهلرله اؤز اعتراضینی بیلدیریب.
آذربایجانین خاریجی ایشلر ناظرلیگی بو کیمی قانوندان کنار، تخریباتچی آددیملارین قبول ائدیلمزلیینی وورغولاییب و قونشو اؤلکهلری تخریباتلارا قوشولماماغی چاغیریب.


text:
جهان مطبوعات خلاصه لری
جهان مطبوعات خلاصه لری
جهان مطبوعات خلاصه لری
گرجستان انتر پرس نیوز نشرات ارگانی: جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان "امریکا قوشمه ایالتلری تورکیه کبی صمیمی بیر دوستینی قولدن بیریشی ممکن.
آلمان DPA خبر آژانسی: تورکیه آلمان نینگ اشتراکی بیلن تورت تامانلیک سوریه جلسه سینی ریجه له ماقده.
انگلستان رویترز خبر آژانسی: جمهور رئیس لیک سوزچیسی ابراهیم قلین: "تورکیه بیلن امریکا قوشمه ایالتلری نینگ مناسبتینی یخشی قیلیب آلیش ممکن.
ایران ایرنا خبر آژانسی: تورکیه ملی خوفسیزلیک کینگشی نشر قیلگن اعلامیه بیلن امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ تامانیدن آلیب باریلگن تهدیدکارانه سوزلرنی قبول ایتلمس دیب بهاله دی.
فرانسه (Agence France-Press) خبر آژانسی: جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان تورکیه نینگ امکریکا قوشمه ایالتلری نینگ امریکالیک راحب اندریو برونسون دعواسی بیلن علاقه لی تهدیدلریگه باش ایگمس لیگینی بیلدیردی و واشنگتننی ایوانژالیست و سیونیست بیر فکر" ایچیده ایکن لیگی بیلن عیبله دی. ایردوغان "امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بو تهدیدکار یانداشووینی قبول ایتیشیمیز امکانسیزدیر" دیدی.
اسپانیا اروپا پرس نشرات ارگانی: تورکیه امریکا قوشمه ایالتلرینی ایککی تورک وزیر اوچون کیلتیرگن چیکلاونی قتتیق قاره له دی. انقره بو جزایی تدبیرلر بیلن واشنگتن نینگ تورکیه قضا تیزیمی قراریگه "حرمت سیز لیک" بیلن اره لشگن لیگینی معلوم قیلیب، "امریکا اداره سینی بو ینگلش قراردن قول ترتیش گه چقیردی. عکس حالده بو هجومچی یانداشوویگه قرشی جواب بیریله دی" دیب گپیردی.
امریکا قوشمه ایالتلری اسوشیتد پرس خبر آژانسی: امریکا قوشمه ایالتلری تامانیدن چیکلا کیلتیریلگن ایچکی ایشلر وزیری سلیمان سویلو قرارنی مسخره قیلیب، امریکا قوشمه ایالتلریده گی یگانه مالی نینگ 2016 – ییلی ده گی تونتروو تشبثیدن مسؤل فتح الله چی ترور تشکیلاتی نینگ باشچیسی فتح الله گولن ایکن لیگینی ایتدی. سویلو تویتر ترماغی آرقه لی اونی اوجایگه تشلب قویمه میز" دیدی.
انگلستان رویترز خبر آژانسی: خزینه و مالیه وزیری برات آلبیراق امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ترورچیلیک بیلن عیبلنگن امریکالیک بیر راحب نینگ محکمه بولیشی بیلن تیگیشلی اوله راق تورکیه گه قرشی عملی قیلگن چیکلاولرنینگ قبول قیلینمس ایکنینی و تورک اقتصادیگه محدود تاثیر قالدیره جگینی ایتدی.
ایران مهر خبر آژانسی: ایران تشقی ایشلر وزیری محمد جواد ظریف تویتر آدرسی آرقه لی نشر قیلگن پیامیده تورکیه نینگ ایککی وزیریگه قره ته امریکا قوشمه ایالتلری نینگ تحریمینی قتیق قاره له دی.
گرجستان انتر پرس نیوز نشرات ارگانی: تورکیه جمهور باشلیغی ایردوغان مملکتیده اعدام جزاسی نینگ تکرار کیلتیریشینی حمایه قیله دی. میدیا نماینده لریگه بیانات بیرگن ایردوغان مجلسدن قبول بولیب چیققن تقدیرده موضوعنی امضا قیلیش گه تیار ایکنینی ایتدی.
ایران ایرنا خبر آژانسی: تورکیه تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی "برچه توسقین لیکلرگه قره مه ی اروپا بیرلیگی گه اعضالیک انقره نینگ ستراتیژیک هدفی دیر" دیدی.
روسیه اسپوتینگ ویب سایتی: تورکیه استاتستیک اداره سی اپریل – جون 2018 نی اوز ایچی گه آلگن توریزم راپوریده توریزم در آمدی نینگ 30 فایز آرتگنینی بیلدیردی.
امریکا قوشمه ایالتلری CNN خلق ارا خبر کانالی: تورکو شکر سپورت نینگ بایسکیلچیسی اونور بالقان چینده اویوشتیریلگن قینگهای کولی بیله شووی 9 – مرحله سیده بیرینچی بولدی.


text:
اندونیزیاده تلفات سانی آرتیب بارماقده
مینگلب کیشی اولیب یره لندی
اندونیزیانینگ سولاویسی آرالیده 28 سپتامبرده یوز بیرگن زلزله آرتیدن تسونامی طوفانی عاقبتیده اولگنلر سانی 1944 کیشی گه کوتاریلیب کیتدی.
اندونیزیا اورته سولاویسی حربی قومندانلیگی معلومات باشلیغی محمد طاهر، ایککی فلاکت حادثه سیده اولگنلر سانی نینگ 1 مینگ 944 گه چیققن لیگینی بیلدیردی.
طاهر، قیدیروو و قوتقروو فعالیتلری نینگ دوام ایتیب تورگن لیگینی قید ایتدی.
اندونیزیا ملی آفت اداره سی آژانسی سوزچیسی ستوپو پروو نوگروهو هم 2 مینگ 600 دن آرتیق یره لی نینگ کسلخانه لرگه انتقال بیریلگن لیگینی اعلان قیلدی.
مذکور حادثه لرده 67 مینگ اوی – جای و 3 مینگ اطرافیده یول نینگ زیان کورگن لیگی 63 مینگ اطرافیده کیشی نینگ خیمه لرده قالگن لیگی معلوم قیلیندی.
اوشبو طبیعی آفاتلرنینگ حلی گچه 658 میلیون دالر زیات ییتکیزگن لیگی افاده ایتیلدی.
پالو و دونگاله ده قیدیروو و قوتقروو فعالیت لریگه 7 مینگدن آرتیق پولیس و عسکر اشتراک ایتماقده.


text:
سپورت
فوتبال جماعه لری خبرلریده بو ادعا موجود.
چهاریک فاینل (اوچونچی مرحله) بیله شوولری شنبه کونی باشلنه دی
جهان کپ بیله شوولری چوکاتیده بوکون ایککی اوچره شوو بولیب اوته دی
موفق بولگن 16 جماعه اورته سیده اجرا ایتیله دیگن بیله شولر پروگرامی قوییده گیچه
فیفا باشلیغی و بیر قطار ایسکی فوتبالچیلر قتنشیشی بیلن فوتبال اوینه دیلر.
بو مسابقه لر بیلن 16 جماعه انیقلنگن بوله دی
آلمان جهان کپ بیله شوولریدن چیتلندی مملکت گه ماتم حاکم بولیب قالدی.
ایککی گروپده تورت اوچره شوو بولیب اوته دی
بیر تلویزیون کانالی نینگ جانلی روشده گی پروگرامیده حیاتینی یوقه تگن.
اوشبو پوللر فیفا اداره سی تامانیدن تیگیشلی فدراسیونلرنینگ بانک حسابی گه توولنه دی.
برسیلونانینگ یولدوز فوتبالچیسی لیونل مسسی بیلن ریئال مادریدنینگ یولدوز فوتبالچیسی لوکه مودریچ اوچره شه دی


text:
قیزیل پالتارلی تورک شاهزاده
قێزیل پالتارلی آدام، 1969دا دؤورون قازاخیستاننین آلمااتا شهرینین 50 کم. و سالاگار آلوویوْنلو توْرپاغینین 20 کیلوْمئتر دوْغوسوندا، گاراژ ائتمک و یوْلو دۆزلتمک اۆچون ائدیلن ایشلر اثناسیندا تصادوفا تاپیلدی. کمال آکیشئو باشچیسیلیغینداکی قازاخیستان تاریخ، ائتنوْگرافی و آرخئوْلوْژی اینستیتوتونون آرکئوْلوْگ قروپو طرفیندن آراشدیریلان ائسیک کۇرگانی آدلی ایسکیتلر و یا ساکالارا عاید، کۇرگاندان چێخاریلان مینلرله قێزیل پارچادان یارادیلان زره. میلاددان اؤنجه 5-جی عصره عاید اوْلدوغو، کۇرگانین تاپیلدیغی بؤلگهدهدیرسه میلاددان اؤنجه 5.ایللرده ساکالارین حؤکم سۆرموش اوْلدوغو گَرَکچسی ایله، قێزیل پالتارلی آدامین، ساکا شاهزادهسی اوْلدوغو دۆشونولور. اێسیک گؤله ياخین ائسیک چايی ساحلینده قازاخ آرکئوْلوْگلاری طرفیندن ائدیلن بیر کۇرگان قازینتیسیندا، م. اؤ. دؤرد. عصردن قالدیغی تخمین ائدیلن مزاردا؛ چوْخ قیمتلی اثرلرله، 15-16 ياشلاریندا چوْخ دبدبهلی پالتارلا باسدیریلمیش بیر گنج (آلپ) اوْرتايا چێخاریلمیشدیر. "آلپین اۆزریندهکی پالتار، ساغدان سوْلا دوْغرو باغلانان ‘۷' ياخالی قێسا خلغت، دار سۆواری شالواری، دۆز آلتیندا قالان قێسا يۇمشاق چکمهدن مئيدانا گلمکدهدیر. خلعت و چکمه اۆچبۇجاق فوْرماسیندا ایشلنمیش، کیچیک قێزیل لؤوحهلر يان-يانا و اۆست اۆسته تیکیلهرک سانکی قێزیل بیر زرهله اؤرتولموشدور. پالتاردا ایستیفاده ائدیلن ایپلیگین قێزیل اوْلدوغو و قێزیلین ايریلهرک ایپلیک حالینا گتیریلدیگی آيدین اوْلماقدادیر. بئلینده 16 بؤيوک قێزیل لؤوحه ایله بزکلی کمری، قێنی و قۇلپو قێزیل بزهمهلی بیر خنجری واردیر. پالتارین اۆزریندهکی عددلری 4000ی بۇلان بۆتون دیگر قێزیل لؤوحهلر؛ آت، اؤرتول، مارال، ببیر، قۇرد، داغ کئچیسی، آسلان و جێریجی قۇش فیقورلاری ایله ایشلنمیش اوْلوب، شیمال و اوْرتا آسیا معدن صنعتینین اینکیشاف ائتمیش بیر اۆسلوبونو گؤسترمکدهدیر. کۇرگاندان چێخاریلان بیر ده معين بیر قیسیمی قێریلمیش گۆموش بیر قدح واردی کی، بۇ قدح دیگر هر شئيدن داها چوْخ اهمیت ایفاده ائدیردی. قدحین اۆزرینده گؤی تورک حرفلرینه بنزهين 24 حرفدن عبارت اوْلان بیر متن يازیلمیشدی. بعضی آراشدیرماچیلار بۇ يازینی "کهان اۇيغون گله اۆچ اوْتوزو (دا) يوْخ بوْل ایدی. اۇتوگسی توْزیلتی." یعنی
شکلینده اوْخودولار. بۇ سببدن، يازینین تۆرکجه اوْلدوغونو و کۇرگانین دا تۆرکلره عاید اوْلدوغونو مۆدافعه اوْلوندو. دیگر طرفدن بۇ يازی، گؤی تورک الیفباسینین م. اؤ. دؤرد. عصرده ده ایستیفاده ائدیلدیگینین ان اهمیتلی دلیلیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آنادولو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Altın elbiseli adam»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۴ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- Hall, Mark E. Towards an absolute chronology for the Iron Age of Inner Asia. Antiquity 71 (1997): 863-874.
- Harmatta, Janos. History of Civilization of Central Asia. Volume 2, Motilal Banarsidass (1999), ISBN 81-208-1408-8, p. 421 [۱][۲]


text:
ائنئرگئتیکا ناظیری ناطیق علییو اوپئک و تشکیلاتا عوضو اولمایان اؤلکه لر آراسیندا نئفت حاصیلاتی نین آزادیلماسی ایله باغلی موقاویله نین بو گون یئکونلاشدیریلماسینی گؤزله ییر.
ترئندین معلوماتینا گؤره, بونو علییو "رییا نووستی" آگئنتلی یینه آچیقلاماسیندا دئییب.
ناظیرین سؤزلرینه گؤره, بوگونکی گؤروشدن گؤزلنتی لری موثبتدیر. "آنجاق دوشونرم کی, بیز بو گؤروشون نتیجه سیندن آسیلی اولمایاراق, سعی لریمیزی دوام ائتدیرمه لییک".
قئید ائده ک کی, بو گون وییانادا اوپئک له تشکیلاتا عوضو اولمایان نئفت اؤلکه لرینین ایجلاسی کئچیریله جک. بو گؤروشون موسکووادا کئچیریلمه سی پلانلاشدیریلسا دا, داها سونرا تاخیره سالیناراق دئکابرین 10-او وییانایا کئچیریلمیشدی.
نویابرین 30-دا اوپئک عوضو اولان اؤله لرین وییانا ساممیتینده نئفت بازاریندا قیمتلرین ثابیت لشمه سی مقصدی ایله حاصیلاتین گلن ایلین یانواریندان 1.2 میلیون بارئل آزالداراق, 32.5 میلیون بارئل سوییه سینه چاتدیرماقلا علاقه دار راضیلیق اَلده اولونوب. سازیش کارتئله داخیل اولمایان اؤلکه لرین ایسه گونده لیک حلصیلاتی 600 مین باررئل آزالتمالارینی نظرده توتور.


text:
ییلدیریم آمریکالی مسلمانلار بیلن دوشوشدی
تۆرکیأنینگ باش وزیری آمریکادا
تۆرکیأنینگ باش وزیری بینالی ییلدیریم، آممریکادا ساپاردا بۇلیار.
بینالی ییلدیریم آمریکاداقی مسلمانلار بیلن دوشوشدی.
ییلدیریم تۆرکیأنینگ دیانت قوراماسی تاراپیندان قورالان تۆرک- آمریکان مدنیت مرکزی نینگ متجیدینی ده زیارات اتدی.
تۆرکیأنینگ باش وزیری، ۲۰۱۶-نجی ییلدا تۆرکیدنینگ جمهورباشلیغی أردۇغان تاراپیندان آچیلان مریلند ایالتیندأکی متجیتده مسلمان حالقینگ وکیللری بیلن دوشوشدی.
ییلدیریم بو دوشوشیقدا ۱۵-نجی ایول دا تۆرکیه ده آغدارلیشیغا سینانشان فت الله چی ترور قوراماسی فتؤنینگ بیله کی ترور قوراماسی داعش دن تاپاووتی نینگ یۇقدیغینی آیتدی.
اؤتن ییل فتؤنینگ قانلی بیر آغدارلیشیغا سینانشاندیغینی آیدان تۆرکیأنینگ باش وزیری،
"قشونیمیزا و دؤولتیمیزه گیرن حیاناتچیلار ۲۵۰ واطانداشیمیزی اؤلدۆردی. ۲ مۆنگ ۱۹۳ یورتداشیمیز دا یارالاندی" دیدی.
ییلدیریم "فتؤنینگ باشینداقی بیر دین آدامی دأل، بیر روحانی دأل، الی قاندا بیر ترورچیدیر. داعش بیلن فتؤنینگ آراسیندا هیچ حیلی تاپاووت یۇقدیر. ایکیسی ده اسلام دینی نینگ موقاددس دیهن زاتلارینی باسغیلادی. ایکیسی ده مسلمانلاری اؤلدۆریأر" دییپ نیغتادی.
تۆرکیأنینگ دۇستی بۇلان آمریکاداقی مسلمان حالقینگ دا فتؤ ترور قوراماسینا باغلی اۇقوو جایلاری و مدنیت مرکزلریندن داش دورمالیدیغینی آیدان بینالی ییلدیریم،
"فتؤنینگ یانیندا دورانلاری یانینگیزا آلمانگ و بولارا سیزلری یالنگیش یۇلی گؤرکِزمهگینه هیچ هاچان روغصات برمأنگ" دییپ بِللِهدی.
ییلدیریم، فتؤنینگ باشینداقی نینگ ادنلری سبأپلی عادالاتا جۇغاپ برمهگی ماقصادی بیلن آمریکادان اۇنونگ ایزا قایتاریلماغینی سۇرایاندیغینا اۆنس چکدی و
"بو مسئله باراسیندا شو گۆنه چنلی بۇلشی یالی بۇلشی یالی موندان سۇنگرا دا آمریکاداقی مسلمان حالقینگ قۇلداوینا دۇوام اتمهگینی ایسله یأریس. ینه اؤتن ییل ۱۷-نجی ایول و ۷ آگوست دا آق تام ینگ اؤنگۆنده تۆرک آمریکان کمیته سی فتؤنی پروتست اتمهک و اۇنونگ باشینداقی نینگ ایزا قایتاریلماغی اۆچین اۆیشدی و سیز مسلمان دۇغانلاریمیز بیزی یکه قۇیمادینگیز. سیزینگ قۇلداوینگیز آمریکان حالقی و مدیاسینا کؤپ اولی زاتلار آیدار. شیله ده فتؤنینگ باشینداقی نینگ بیر اسلام عالیمی بۇلماندیغی و سیاسی گۆیجۆنگ ایزیندا یۇرتان بیر حیاناتچی بۇلاندیغینی آنگلادیار" دیدی.


text:
آقشین آغکمرلی
آقشین آغکمرلی شاعیر و یازیچی[۱] .میشوو کولتور درنهیینین قوروجوسو. میشوو داغی درگیسینین باش رئداکتورو.
۱۹۶۰دا آذربایجان (ایران)ین ایسکمر (سفید کمر) کندینده دونیایا گلمیشدیر. بیر نئچه کیتابین مولیفی و ترجمهچیسی و کؤچورنی اوْلموشدور:
- (دنیز دن بیر داملا) شعر وحکایه توپلوسو
- (کیربتچی قیز) هانس آندرسن دن ترجمه
- (دوندورماچی) اوشاقلار اوچون یازیلان حکایه
- (شنگول-منگول)-کوچورمه
- (بیزی یاشادان تاریخ-ایسکمر) تحقیقی کیتاب کیمر تورکلری و بیر کند اوزره آراشدیرما
- سویود آغاجی-نریمان حسن زاده
- ۸۰ ایللیک عؤمور یولو
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
روس اوچاقلاری،اینگیلتره سرگیسینده سرگیلنمهیهجک
روس نیظامی اوچاقلارینین اینگیلترهنین هامپشیر بؤلگهسینده گلن ایل کئچیریلهجک فارنبوروگه هاواجیلیق سرگیسینده نوماییش ائتدیرمهسی قاداغان اولونوب
روس نیظامی اوچاقلارینین اینگیلترهنین هامپشیر بؤلگهسینده گلن ایل کئچیریلهجک فارنبوروگه هاواجیلیق سرگیسینده نوماییش ائتدیرمهسی قاداغان اولونوب.
سرگینین تشکیلاتچیلاری، یاساق قرارینین، آوروپا بیرلیگینین روس سیلاحلارین ایدخال و ایخراجینا قویدوغو تحریمدن قایناقلاندیغینی آچیقلاییب.
روسیا فدرال نیظامی و تکنیکی امکداشلیق خیدمتی FSVTS-نین دیرکتور معاوینی آناتولی پونچوق، اینگیلیس طرفینین وئردیگی قراردان دولایی ناراحت اولدوغونو ایفاده ائدیب.
پونچوق، بو حالدا روسیانین "پیس نیتلی رقابت نومونهسی ایله قارشی-قارشییا قالدیغینی دا سؤزلرینه علاوه ائدیب.
روسیا پارلامنتینین آلت قانادی اولان دوماداکی خاریجی علاقهلر کومیتهسینین صدر معاوینی آلکسی چئپا، سرگینین 2018ده روس نیظامی تکنیکلرینی سرگیلهمه قرارینین روس ایقتیصادینا مداخیله سیناغی کیمی دگرلندیریلمهسی بیلدیریب.


text:
ایران ایش وزیری وظیفه دن چیتلنتیریلدی
ایران ایش وزیری علی ربیعی مجلسدن ایشانچ رای قولگه کیریتالمه گن لیگی اوچون وظیفه دن چیتلنتیریلدی
ایران ایش وزیری علی ربیعی اوچون 3 – جولایده چقیریغ نامه سی جونتگن ایدی.
ایران مجسیده 111 ملت وکیل ربیعی تایید رای بیردی و 129 ملت وکیل ایسه قرشی (مخالف) رای بیریب وظیفه دن چیتلندیریلیشی خواهله دی.
مجلسده قتتیق تارتیشوولر یوز بیررکن، اقتصاد مقاومتی گه ماس حرکت قیلمه گن لیگی، وظیفه و مسؤلیت لرینی بجا کیلتیرمه گن لیگی کبی بیر قطار سواللرگه جواب بیرگن ربیعی "مملکتده گی بحرانلردن برچه اداره چیلرنینگ مسؤل توتیلیشی کیره ک" دیدی.
ربیعی ایشچیلر حقی موضوعسینی یخشی راق قیلیب آلگونچه قدر بیرگه لیکده حرکت قیلیش اوچون چقیریق قیلدی.
ایران دولت تلویزیونی نینگ خبریگه کوره، ربیعی اولکه نینگ شفاف له نیشی کیره ک لیگینی تیلگه آلدی و خلققه فسادگه قرشی کوره ش آلیب باریلگن لیگینی شو یول بیلن افاده ایتیش ممکن، دیب ایتدی.
ایش وزیری نینگ مجلس گه چقیریغ نامه سی 3 – جولای کونی ریاست دفتریگه تقدیم ایتیلگن ایدی.
70 ملت وکیل نینگ امضاسی بیلن بیریلگن چقیریغ نامه سیده " اقتصاد مقاومتی گه ماس حرکت قیلمه گن لیگی، وزیرلیک نینگ خلققه بیرگن وعده لریگه وفا قیلمه گن لیگی، وظیفه و مسؤلیت لرینی بجا کیلتیرمه گن لیگی، وزیرلیکده یاشلرگه اورین بیریلمه گن لیگی" سببلر تذکر بیریلگن ایدی.
مجلس ایچکی ایشلری و کینگشلر کمسیونی باشلیغی حسین مقصودی، مجلس اعضالری نینگ ربیعی نینگ چیتلنتیریلیشی توغریسیده قاطع ایکن لیگینی بیلدیردی.


text:
اوغوز تیوی:روسيه و چین یاخین شرقده امنييت و تهلوکسیزلیین یئگانه تأمیناتچیلاریدیر.بو سؤزلری ایران مجليس سؤزچوسو علی لاریجانی دئییب.دوامی
Monthly Archives: December 2017
آزربایجان تورکلرینین قدیم بایرامی, چیلله
اوغوزتیوی : یئر کورهسینین قوزئی یاریمکورهسینده، ایلین ۳۶۵ گونونون ان اوزون گئجهسیدیر. بۇ گئجه، شمسی ایلینین، دئی آیین باشلانقیج گئجهسی، آذر آیینین سونونجو گئجهسی و ۳ آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجهدیر.دوامی
بوگون کي حالدا اورمو گؤلو اوچون ميلي فعاللار نه ائتمهليدير؟
اوغوزتی وی: اوشاقدا بیلر کی اورموگؤلونون قصدا قورودولماسی فارس مولا رژیمینین آنتی تورک و ضدآذربایجان سیاستی نتیجه سینده دیر. یاراتدیقی بو قورخونج فاجيعه دن بئللی هدفلرگودور و بول بول سیاسی و ایقتیصادی قازانجلارگؤزلويور.بو هدفلرین باره سینده یوزلر میلی فعال ومتخصص مینلر دفعه دانیشیب.دوامی
اوشاقلارناغیلی: بالاجاقوزو -چیلله گئجه سیناغیلی – یازار:زنگانلی وولکان
اوغوزتیوی:اوشاقلارناغیلی: بالاجاقوزودوامی
گونئی آزربایجانین ۳ شهرینده مکتبلری باغلاندی
اوغوز تیوی : آذربايجانين داغليق و مئشئليک ائقليميندن دولايي دونيانين ان تميز هاواسي اولان اؤلکهلر آراسيندا حسابا گلسهده، فارس رئژيمينين لياقتسيزليغي و آيري سئچکيليک سيياستلري نتيجهسينده آذربايجانين هاواسيدا طبيعتي کيمي محو اولور.دوشنبه ۲۷ آذر گونی اذربایجانین اورمیه, تبریز و تهران شهر لرینده هاوانین چیرکلهنمهسی سببیندن مکتبلر باغلانیب.دوامی
تورکيهده ” آذربايجان ميللي حؤکومتي ” ايله باغلي پئش پئشه کونفرانسلار کئچيريليب(گورونتو)
اوغوز تیوی :تورکييهنين ائسکي شهير و ايستانبول شهير لرينده ” آذربايجان ميللي حؤکومتي ” ايله باغلي کونفرانسلار کئچيريليب.۱۶دئکابر ۲۰۱۷ ب.ا.او (بوتؤو آذربايجان اوجاقلاري BAO) تشکيلاتچيليغيلا ايستانبولون پوينت هوتئلينده باش توتان کونفرانس “۲۱ آذر دئوريمي،سئييد جعفر پیشهوری و گونئي آزربايجان ميللي حکومتی ” حاقدا چيخيشلار اولوب.اوغوز تیوی موخبيرينين تورکييهدن وئرديگي معلوماتا …دوامی
پیشه وری نین میراثی و آزربایجان.
۲۱ آذر آزربایجانین چاغداش تاریخینی ان فخر ائدیجی و شرف زیروه سی دیر.دوامی
اورمولو محمد امین آزاد وطن-میثم آزادی
اوغوزتیوی:محمد امین آزاد وطن اورمونون نازلی چای محالینداندیر. او ، اوللر قدیم اصولدا ، سونرا اورمو شهرینده ایبتدایی مکتبده اوخوماغا باشلاییر، لاکن اؤز تحصیلینی آخیرا قدر دوام ائتدیره بیلمیر.دوامی
تورکلرین ان بؤیوک ۷ حؤکمداری
اوغوزتیوی:تورکلر دایما دونیا تاریخینه یؤن وئرهن خالقلار سیراسیندا یئر آلیب. بو خالقین ایچریسیندن چیخان و دونیانین بؤیوک حیسهسینی نظارتینده ساخلاماغی باجاران حؤکمدارلار اولوب.دوامی
۲۱ آذر بایرامینیز مبارک اولسون
اوغوزتیوی:۲۱ آذر حرکاتی ۱۹۴۵- ۱۹۴۶-۱۲ دسامبر یا گونش تاریخی له آذر آیین ۲۱ ده آذربایجانین گونئیینده آذربایجان تورکلرینین آپاردیغی اوزون ایللیک میللی-آزادلیق حرکاتینین طبیعی یئکونو کیمی قیمتلندیریلیر.دوامی


text:
کولت. آذ جلیل مممدقولوزاده نین "دللک" حکایهسینی تقدیم ائدیر:
صادیق کیشینین اون یاشیندا اوغلو مممدولینین گؤزلری آغریییردی. بیر گون اوشاق آناسینا دئدی: -آخی، کربلایی قاسیمین اوغلو احمدین ده گؤزلری آغریییردی. دونهن احمدنهن آرخین کناریندا اوینویوردوق. احمد بورون قانادان اوتنان بورنونو قاناتدی. ائله بورنوندان بیر آز قان آخان کیمی، احمدین گؤزلری یاخشی اولدو. -بالا، گئت سن ده بورنونو قانات! – آناسی مممدولی یه دئدی. مممدولی گئتدی، اوتلارین ایچیندن هامان تیکانلی اوتو تاپدی، سول الی ایله اوتو سوخدو بورنونون دئشیکلرینه، ساغ الی ایله یومروغونو دویوب ووردو سول الینین آلتیندان و مممدولی نین بورنوندان قان باشلادی آخماغا. یاریم ساعت قدرینجه قان آخدی. مممدولی بارماقلاری ایله بورنونون دئشیکلرینی توتدو کی، بلکه قان کسیله، اما قان کسیلمک بیلمهدی. آخیری آناسینی چاغیردی. آناسی دخی قانین کسیلمیینه بیر چاره تاپمادی. بو هئینده صادیق کیشی الینده ات سبتی بازاردان ائوه ات گتیردی. اؤورت اوزونو توتدو صادیق کیشییه: -آ کیشی، گل گؤر، مممدولی نین بورنونون قانینا نه چاره ائلییریک – کسیلمیر؛ گل بلکه سن بیر چاره تاپاسان. صادیق کیشی اوغلونون یانینا یئتیشیب، ساغ للینین بارماقلاری ایله یاپیشدی مممدولی نین بورنونون اوجوندان و قویمادی قان آخسین. اما قان بورنونون ایچینده شیشیب، گئنه یول تاپیب باشلادی آخماغا. -آ کیشی، قاچ بازارا – اؤورتی باشلادی اوجا سسله صادیق کیشییه دئمهیه. – قاچ تئز اوستا حسینین یانینا. اونون حکیملیکده سرریشتهسی چوخدو. تئز قاچ اوستا حسینه دئ. یوخسا اوشاغی قان آپارار، ائوین ییخیلار. تئز دورما قاچ و تئز خبر گتیر. صادیق کیشی اللرینین قانینی آرخدا یویوب، اوز قویدو حیتطدن چیخماغا. صادیق کیشی او واخت اوستا حسینین دوکانینا یئتیشدی کی، اوستا بیر موشترینین باشینی قیرخیب قورتاریب، قاناتدیغی یئرلره پامبیق دوزوردو. صادیق کیشی دوکانین قاباغیندا دوروب سلام وئردی. اوستا حسین کیشینی گؤرجک اونو موشتری حساب ائتدی و قولتوق جیبیندن آینانی چیخاردیب توتدو صادیق کیشینین قاباغینا. صادیق کیشی آینانی آلیب و گؤزلرینی یوموب بیر صالاوات ذکر ائتدی و آینانی اول ساغ چینینین، سونرا سول چینینین قاباغینا آپاریب توتدو اوزونون موقالیبینده و گؤزلرینی آچیب سول الی ایله باشلادی قیرمیزی ساققالینی تومارلاماغا و بیر دفعه ده صالاوات چئویریب، آینانی قایتاردی اوستا حسینه و دئدی: -آی اوستا حسین، بیزیم مممدولی نین بورنو قانیییب. نه علاج ائدیریک قان کسیلمک بیلمیر. آرواد منی یالوارا-یالوارا سنین یانینا گؤندریب، بلکه سن بیر چاره تاپاسان. اوستا حسین صادیق کیشیدن آینانی آلیب اول اونا تکلیف ائتدی کی، گیرسین دوکانا و اوتورسون سکینین اوستونده. صادیق کیشی دوکانا گیریب اوتوراندان سونرا، اوستا حسین اونون یاویغینا یئریییب ساغ الینی اوزاتدی و صادیق کیشینین بؤرکونو گؤتوروب قووزادی یوخاری. صادیق کیشی آلتدان-یوخاری باخیردی اوستا حسینین اوزونه. اوستا باشینی بولایا-بولایا دئدی: -آخ، آخ، وای، وای! یازیغیم گلیر گونونه، آی صادیق کیشی!!! بیلمیرم سنین آخیرین نه گونه قالاجاق! آی کیشی، یا آدینی ارمنی قوی، خالق بیلسین کی، سن موسلمان دئییلسن، یوخسا اگر موسلمان اولماق ایستییرسن، قارداش، بو موسلمانچیلیق دئییل کی، سن ائلییرسن. کیشی، اوتانمیرسان باشووون توکونو بو قدر اوزادیب قیرخدیرمیسان؟ هله خجالت چکمهییب دئییرسن کی، مممدولی نین بورنونون قانی کسیلمیر؟ او اللهین غضبیدیر کی، سنی توتوب. یوخسا هاردا گؤرسنن شیدیر کی، بورونون قانی کسیلمهیه؟ سنین تک موسلمانلار بوندان دا آرتیق بلایا گیریفتار اولاجاقلار! بو سؤزلری دئیه-دئیه اوستا حسین بالاجا میس قابا سویوق سو تؤکوب، صادیق کیشینین باشینی هر ایکی اللری ایله اوووردو کی، توکلری یومشالسین. صادیق کیشی دینمز-سؤیلمز اوتوروب باشینی ایمیشدی آشاغی. اوستا حسین اللرینی اتکلرینه سیلیب گؤتوردو اولگوجو و باشلادی داشین اوسته چکیب ایتیلهمهیه و سونرا بیر نئچه دفعه ده قاییشا چکیب، صادیق کیشینین باشینی قیرخماغا مشغول اولدو و صادیق کیشییه بئله موعظه ائله دی: -صادیق عمی! موسلمانچیلیغین شرطلری چوخ آغیردیر. آز بیر آدام بو شرطلرین هامیسینی عمله گتیره بیلر. مثلاً، باشی توکلو ساخلاماق هئچ بیلیرسن کی، نئجه بؤیوک گوناهلارین بیریدیر؟ اولا بودور کی، باشینی واختیندان-واختینا قیرخدیرمییانین ائوینده هئچ خئییر-برکت اولماز. ایکینجی بودور کی، اینسانا نؤوبنؤو بدبختلیکلر اوز وئرر. من نیه دئییرسن آند ایچیم کی، اوغلووون قانینین کسیلمه مه یی محض تنبئهدیر کی، خداوندیالم بو گوناهلارین قاباغیندا سنه گؤندریب. مندن سنه وصیت: بیر ده بئله غلطلری ائله مه؛ یازیقسان، فاغیرسان. یوخسا بیر اؤزگه جور بدبختلیک اوز وئرر، دخی سونرا پشیمانلیق بیر یئره چاتماز. اوستا حسین، صادیق کیشینین باشینی قیرخیب قورتاردی. صادیق کیشی بؤرکونو قویدو باشینا، ایکی قپیک چیخاریب اوزاتدی اوستا حسینه و دئدی: -اوستا، الله آتانا رحمت ائله سین. و اوستا حسین پولو آلیب جاواب وئردی: -الله سنین ده آتانا رحمت ائله سین. صادیق کیشی اوز قویدو ائوینه گئتمهیه. حیطه گیریب صادیق کیشی گؤردو کی، اوغلونون قانی چوخدان کسیلیب. مممدولی بیر اوزون آغاجدان آت قاییریب مینمیشدی، حیطی او طرفه چاپیردی، بو طرفه چاپیردی و هردن بیر آت کیمی کیشنییردی.


text:
کرمانشاه: اؤلِنلرینگ سانی ۴۰۷ آداما یتدی
ایران داقی یر تیتره مه سینده اؤلِنلرینگ سانی یۇقارلایار
ایران ینگ کرمانشاه ولایاتیندا بۇلان یر تیتره مه سینده اؤلِنلرینگ سانی یۇقارلایار.
ایرنا حابار سریشده سی نینگ برن حابارینا گؤرأ بو یر تیتره مه سینده اینگ آز ۴۰۷ آدام اؤلدی.
یارالانلارینگ سنای نینگ دا ۶۷۰۰ آداما یتندیگی نیغتالدی.
ایران ینگ تهران بیلیم یوردونینگ ژئوفیزیک مرکزی بو یر تیتره مه سی نینگ گۆیجۆنینگ ۷.۳ ریشتر بۇلاندیغینی بیلدیریپدی.
ایران ینگ جمهورباشلیغی حسن روحانی نینگ کرمانشاه ولایاتینا بارماغینا قاراشیلیار.


text:
گونئی آذربایجانین سانال دونیاسیندا گئدن یازیلارا باخاندا بیر شئی قاباریقدیر. او دا اورژینال یازیلارین یوخسوللوغو دیر. اورژینال یازیلارین ایچینده ده، تورکو یازیلارین بوشلوغو سارسیدیجی دیر. پایلاشیلانلارین چوخو گوندمده اولان خبرلردیرلر. بو خبرلرین ایچینده گونئیله ایلگیلی خبرلر تکجه دوستاقدا اولانلارین خبرلریدیرلر. خبرلره گلدیکده، چوخو فارسجا یازیلیر، فارسجا یازیلان یازیلارا دا ایسناد اولونور.
هردن ده یازیلارین ایچینده موناسیبتلهره گؤره، یازیلار گئدیر. موناسیبتلره یازیلان یازیلارین دا چوخو فارسجا یازیلیر. نه یاخشی اولار، آز ساییدا یازیلان اورژینال یازیلاریمیز هئچ اولماسا تورکو یازیلیب، سونرا باشقا دیللره چئوریله.
بئله بیر یازیلارین بوشلوغونو درگیلر دولدورا بیلیر. اؤیرنجیسل درگیلرده اورژینال یازیلار آز اولار. او دا قاچیلماز دیر. آذربایجان گونشی(آفتاب آذربایجان، دئدیکلرینه گؤره کئچمیشدهکی کیمی یاییملانمایاجاق) لا بایرامدا اورژینال یازیلار گئدیر. او درگیلرده چالیشانلاردان سوروشساق، ایشین چتینلییینی یاخشی آچیقلایا بیلرلر.
ادبیات قونوسوندا دوروم باشقا قونولارا گؤره یاخشیدیر. ادبیاتدا چالیشانلار اؤزلرینه آخین یارادیبلار. بو آخین شئعر آلانیندا گئنیش دیر، نثر آلانیندا ایسه گئنیشلنمهییبدیر. ادبیاتدا چالیشان یولداشلار یاواش-یاواش چئویرمهیه ده گیریشیبلر. اومودوم وار بو آلاندا باشلانمیش یازیلمالار بوتون آلانلارا یانسییار. هر قونودا چوخ یازیلیر، اؤز دیلیمیزه چاتیلیر.(دیلیمیز دئدیـییمده، دیلین گئنیش و یایقین سؤیلهمینی نظرده توتمورام، دیلین ایچینده اولان آلت یاپیلی کیملییی نظرده توتورام).
باشقا قونولاردا آرا-سیرا اؤز دیلیمیزده یازیلار دا اولور، بو یازیلار گئنل اوخوجو طرفیندن چتینلیکله اوخونولور، هردن ده ترسه ائتگیسی اولور. آنجاق اؤزل اوخوجولار طرفیندن آلینا بیلینیر. بو یازیلاری ایکی فورمادا( گئنل اوخوجولار اوچون سادالاشدیریب، اؤزل اوخوجولار اوچون ایسه اؤز فورموندا یازیلسین) یازماغین فایدالی اولدوغونو دوشونورم.
دیلله ایلگیلهنن دیلچی یا دیلچیلییی سئونلر ایسه، دیله گؤره یازدیقلاری بیر اؤزل یؤن توتور. سؤزجوک بازلیق هر نهدن چوخ اورتادا اولور. دیلین قورولوشونا باخیلان یازیلارین سایی بارماقساییسینا چاتمیر.


text:
قوللوقچولوق کئچمیشلردن بیر ایش اولاراق قالیر. قوللوقچولار، باشقالاری اوچون ایشلَمک قارشیلیغیندا پول قازانیب، گونلرین کئچیردرلر. قوللوقچولوق، زامان سورَسینده ایشدن جالانیب دوشونجَیه. دوشونجه قوللوقچولاری، ایش قوللوقچولاریلا، اؤزلری اوچون بیر شئی قازانیب-قازانمادیق باخیمیندان فرقلری واردیر. دوشونجه قوللوقچولاری، خیدمتلرینده اولان دوشونجه اؤز میللتلرینین چیخارلاری اوغروندا اولان دوشونجه یئیه لری اولدوغو واقتلار، اؤزلرینین ده چیخارلارینین دوغرولتوسوندا آددیم آتیرلار.
اؤز چیخارلاری، قوللوقچولوق ائتدیکلری کیمسَلرین دوغرولتوسوندا اولمایانلار، آددیم آتدیقجا باتیرلار. گؤتوردوکلری آتدیملار، اونلارین چیخارلارینی توشلایان اربابلارینین آماجلارینا چاتماق اوچون یئرلری هامارلاییر. آتدیم آتانلار، آتدیقلاری آتدیملاری، اؤزلرینین امکلری دیر دئیه، آتدیملارین دوز اولوب-اولمادیغینا باخمایاراق ساوونورلار. ساووندوقلارینین بوتون میللتین چیخارلارینین قارشیسیندا اولدوغونو دوشونَنلر، بئله بیر آددیملارین اؤنلَمک ایستَیَنده، میللتی ساوونانلار ایدیعاسیندا اولانلارین آراسیندا توققوشما یارانیر. توققوشما اوزانلادیقدا، بو توققوشما، ایکی گوجه یئیَلَنن قوروپون آراسیندا اولان توققوشما دیر کیمی سؤزلر، مئیداندا اولان هر بیر دوشونجه یئیه سینه ایمکان یارادار. قوللوقچولار،بئله بیر دوروم یاراتدیقدا، قوللوقچولوقلارینی تام یئرینه یئتیریرلر.
قوللوقچولوغون نئچه یوز ایل اؤنجه دن یارانیب، ایندی اوزه چیخان فورمو، عئلمی دون گئیمیش، هر کسین طرفیندن بَیَنیلمیش قوللوقچولوق دیر. بو قوللوقچولوقدا، ایلک اولارق، بیر سیرا ایلکه لر، عئلمی ایلکه دیرلر دئیه، عئلم اوجاقلاریندا یارانیب، سونرا هر نه اونلارلا اؤلچولور. یارانان اؤلچوده اولمایان، بیلگیلر یانلیش دیر دئیه، تکجه اربابلارین یوخ، بوتون دونیادا بیلگین آدلانان کیمسه لرین طرفیندن قیراغا قویولورلار. بئله بیر قوللوقچولوغون ایکی-اوچ یوز سورندن سونرا، تملده ایکی قولا بؤلونور. بیرینجی سی، تمل بیلیم آدلانان فیزیک، شیمی، ریاضی کیمی بیلیملرده یارانیر. بو بیلیملر، دونیادا اولان گلیشمَلره ندن اولوب دیر. بو بیلیملرین آنا چیزگیلرینی، هر ندن قیراقدا، بئله بیر بیلیملر اوستونده ایشلَمک ایمکانی یارانان اوجاقلاردا چیزیلیر. بو چیزگی، بوتون اینسانلارین چیخارلارینین دوغرولتوسوندا اولدوغو اوچون، هر کسه فایدالی اولا بیلیر.
آنجاق، بیلیم آدلانیب، دوشونجه طرزی، باخیش طرزی اولانلارا گلدیکده، هر نه فرقله نیلیر. بوردا اولان گؤروشلر، گؤروشلری اورتایا قویان، کیمسَلرین دیغدیغالارینین دوغرولتوسوندا اولوغو اوچون، قوللوقچو دوروموندا اولان بیلیم آداملارینین، میللی چیخارلارینین دوغرولتوسوندا اولمادیغی واقتلار، بیلیم آداملاری، گؤروش یئیَلرینین چیخارلارینی اؤز یئرلرینه داشییب، ساوونورلار. بو اوزدن، اؤزلرینکی اولان هر بیر وارلیق، یئنی یارانمیش بیلیم اوجاقلارینین چیخارلارینین دوغرولتوسوندا اولمادیغی واقتلار، بیلیم دیشیندا اولدوغو قاخینجا اوغراییب، کیچیلدیلیب، باشینا تاپتالانیر. بو تاپتالانما، دونیادا اولان دوشونجَلری، بیلیم اوجاقلارینین گؤروشلرینین دوغرولتوسوندا چاتدیغی واقتا جان اوزانیر. بیلیم آدیلا تانینان قوللوقچولارا، میللتلرینین چیخارلارینی، بیلیم اوجاقلارینین چیخارلارینا یاخینلاتدیقلاری اوچون پای وئریلیر. پای آلان، قوللوقچولار، دونیا سَویه سینه، هئچ بیر واقت یئتیمیرلر.


text:
سورییانین ادلب شهرینده سارین گازیندان ایستیفاده ائدیلدیی تصدیقلندی.
آخار. آذز خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییهنین صحییه ناظری رجب آکداغ آچیقلاماسیندا دئییب.
«ادلبده کیمیوی هجوما معروض قالان شخصلردن گؤتورولهن قان و آنالیز نمونهلری نتیجهسینده سارین گازینین بیر نمونهسی اولان متیل فسفونیک اسید آشکار ائدیلمیشدیر»، - ناظر بیلدیریب.
قید ائدک کی، ادلبین خان شیحون بؤلگهسینه اسد قوهلرینین کیمیوی هجومو نتیجهسینده ۱۰۰-دن چوخ دینج ساکین هلاک اولموشدو.
اؤلنلرین و یارالانانلارین اکثریتی تورکییهدهکی خسته خانالارا یئرلشدیریلمیشدی.


text:
کوراوغلونون سون سفری هارایا اولموشدور؟ عمرونون سونوندا نه ائتمیشدیر؟ تامام داستانلاردا، کوراوغلو گؤزلردن ایتیر، بیر سیرا واریانتلاردا کوراوغلو باش قویوب چؤللره گئدیر و داها اوندان خبر اولمور، آما بیر سیرا داستانلاردا، کوراوغلو قیثرخلارا قاریشیر! بیز بورادا بو داستانی سؤیله مک ایستیردیک. بو دا کوراوغلونون سون سفری دیر:
راویان اخبار و ناقلان آثار روایت ائده رلر کی چنلی بئلده، چارداقلی گؤلده قوچ کوراوغلو خروشان علی آدیندا بیر جهانگیر اوتوروردو. اوچ یوز آتمیش آلتی بیگی، یئددی یوز دلی آتلیسی واردی. هر زامانین بیر زوالی اولماق مفهومونجا (بو کوراوغلونون آخر داستانی دیر) بونون دا کمالی زواله ایرمک نشانه سی باش گؤسته رینجه بیر آی اوّل کوراوغلونون مینمیش اولدوغو قیرآتی غیب اولدو. کوراوغلو، روایته گؤره قیرخلارا قاریشمیش. . کوراوغلو قیرخلارا قاریشاجاغینی و گؤزدن نهان اولاجاغینی قلب دویغوسیله دویوب، بیر گون اوچ تئللی قوپوزونو آلیب بیگ لرین یانینا گلدی. آلدی گؤره ک نه دئدی:
گئـــــــــده ر اولدوم حلبه، خــویا،
مـــــولام یئتیشسین دوگونه – تویا،
بوزدورون آلـــــتونی بیاض آقچایا،
صرف ائدین بیگ لر، ها من گلینجه.
چاغیرین گلسین تــکه لی بیگی نی،
ایچینیـــزده یوخدور اوندان یئگینی،
آییرین سورودن میـــــن ارکه یینی،
قیردیریر قصــــــــبه، ها من گلینجه.
قیـــــرآتیم یوخ مینم گئده م سازانا،
ایگـــــــــید اودور اؤز مالینی قازانا،
یوز باتمـــــان برنجی کیچیک قازانا
یئدیرین بیــــــگ لره، ها من گلینجه.
کوراوغلویام دئییر دؤران دؤندو آخره،
آلتـــــــــــون معدنلری دؤندو پاخیرا،
ساتین چـــــــنلی بئلی وئرین چاخیرا،
ایچیرین بیگ لره، ها من گلینجه. –
دئییب کسدی. بئیله دئیینجه بیگ لر بوندان نه دئمک ایسته دیگینی آنلاماییب، کوسا کنعان سوردو: کوراوغلو، سن نه دئمک ایستیرسن؟
کوراوغلو دئدی کی: ایندی سون سؤز اولاراق سؤیلورم. (آشیقلار بورادا بئله تعریف ائدیر کی بو، کوراوغلونون سون سؤزودور. بوندان سونرا داها کوراوغلونون تورکو سؤیله دیگی یوخ).
مـــــــــــــندن سلام اولسون بولو بیگینه،
چیخیـــــب بو داغلارا یاسلانماق گره ک.
اوخ قیـــــجیرتیسیندان ، دوشمان قانیندان
داغلار گومبول گومبول سسلنمک گره ک.
دوشمان گلدی تابور تابــــــور دیزیلدی،
آغ آلنیما قارا یازی یازیلـــــــــــــــدی،
دلیک دمیر چیخدی مردلیــک پوزولدی،
أگری قیلیج قیندا پاسلانماق گــــــره ک.
کوسا دئدی کی: “نه اولاجاقمیش دلیک دمیر چیخماقلا! بیزده ایجاد ائده ریک، . . .” آلدی کوراوغلو:
کوراوغـــــــلویام دوشرمی یئنه شانیندان؟
چــــــــــــــــوخونو آییریر ار میدانیندان،
قیــــــرآت کؤپوگوندن دوشمان قانیندان،
چیزما دولوب چرکس ایسلانماق گره ک.
یئنه بو آرادا کوراوغلو اوخویور و سازیندا سؤزلرینه داوام ائدیر:
مـــــرد گلنده نامرد قاچار،
میدان گومبولدر گومبولدر.
شاهلار شاهی میدان آچار،
میدان گومبولدر گومبولدر.
ســــــؤزوندن منزل دؤینده
نامــــــــــــرد بویون اگنده
قیلیج قالـــــــــــخانا دگنده
میدان گومبولدر گومبـولدر.
توپ آتیلــــــیر قالاسیندان،
حق ساخلاسین بلاســـیندان،
کوراوغلونون نعره ســـیندن،
میدان گومبولدر گومبـــولدر.
سؤز تماما چاتدی. کوراوغلونون اوتاقدان چیخیب اؤته یه گئتدیگینی گؤردولر؛ آنجاق کوراوغلو ناپدید اولدی. قیرخ گون بوندان هئچ بیر خبر اولمادی، نه اؤلو، نه ساغ، . . . کوراوغلونون بیگ لری نین ایچینده مصردن گلمه، بییق یوسف آدیندا بیر بیگی واردی. بو، کوراوغلونو آراماق اوچون حاضیرلانیب کوراوغلونو آراماغا چیخدی. قیرخ گون ده بو گزدی. قیرخ بیرینجی گون توقات داغلاری نین بیرینده ن اته گینه گلدی. بغایت سوسامیشدی. باخدی کی اوچ کیشی اوتورموش یئمک یئییرلر. . . “برکتلی اولسون” دئیینجه یئمک یئین لردن بیریسی دئدی: آمین! بویورون قارداش! بییقلی یوسف دئدی: عافیت اولسون، آنجاق اگر واردیسا منه بیر بارداق سو وئرین، سوسوزدان پیشدیم.” یئمک یئین لر دئدیلر: باغیشلا قوناق قارداش، بیزیم سویوموز یوخدور، بیزدن بیش دقیقه یوخاری داغا ساری، بئش کیشی یئمک یئییرلر؛ بلکی اونلارین اولور.
بییقلی یوسف یوخاری قالخدی. اونلاری دا یئمک حالیندا گؤروب عینی سؤزو اونلارا دا دئدی. یئنه بونو ائشیتدی کی: باغیشلا قارداش، بیزدن یوخاری یئددی کیشی لر یئمکده دیرلر، بلکی اونلارین اولسون.
بییقلی یوسف یئددی کیشی لر یانینا گئتدی. اونلاردان دا سو ایسته یینجه ائشیتدی: قارداش بیزدن اون دقیقه یوخاری قیرخ کیشی یئمک یئییرلر. اونلارین سویو دا چوخدور؛ یئمک لری ده.
بییقلی یوسف قیرخ کیشی نین یانینا وارینجا باخدی کی حقیقتا قیرخی بیر سفره آچمیش، یئمک یئییرلر. کوراوغلونو باشی نین قالپاغیندان و گئییندیگی آرخالیقدان تانیدی. وارد اولوب دئدی: برکتلی اولسون! جواب ائشیتدی: آمین! بویور مسافر قارداش. بییقلی یوسف دئدی: یئمه یینیز عافیت اولسون! ولاکین بیر آز سو وئرین
کوراوغلو سؤیله مه دن ال ایله اشارت ائدیب آرخاداشلارینا سو وئرمه لرینی سؤیله دی. بیریسی طاس دولدوروب سویو بییقلی یوسوفا وئردی: آل نصیبیندن!
بییقلی یوسف تمامیله ایچمه ییب بیر یاریسینی ایچدی، بیر قسمی قالدی. طاسی گئریه وئرینجه:
“های سن بونو نئچون تمامیله ایچمه دین؟” دئیه قالان سویو بییقلی یوسوفون باشیندان تؤکدولر. بییقلی یوسف گؤزلرینی آچدی کی نه کوراوغلو وار، نه ده قیرخ آدام وار، هئچ کیمسه یوخ. . . بییقلی یوسف دؤنوب چنلی بئله گلیب بو مساله نی دیبدن باشا قده ر وصف ائتدی . . . و کوراوغلونون قیرخلارا قاریشمیش اولدوغونو آشکارا بورادان روایت ائده رلر.
بییقلی یوسف اورادان گلدیکدن سونرا ایکی یوز اللی ایل داها یاشادی. بئلدن یوخاری ییرمی بئش یاشیندا دلی قانلی کیمی، بئلدن آشاغی قورویوب جانسیز اولدو. اگر کی سو تمامیله ایچیلمیش اولسایدی بو دا اونلارا برابر قالاجاقدی. یاخود سو تمامیله بوسبوتون گؤوده سینه آلمیش اولسایدی اؤلونجه یه قده ر گنج قالاجاق ایدی. آما اونا مقدر الله بئیله ایمیش . . . ایندی کوراوغلونون آثارینی دا بییقلی یوسف آنلاتیرمیش، او گون بوگون دوام ائتمکده دیر.
(کوراوغلونون قیرخلارا قاریشماسی سببی، بیرینجیسی: اوچ کؤپوکدن ایچمه سی. ایکینجیسی: فقرایا توخونمازدی. زنگین لره خبر گؤنده ریردی، پاراسی نین زکاتینی ایستردی؛ اؤزونه گؤنده ره نه بیر شئی یوخ،. . گؤنده رمه دی، مثلا یوز لیره سینی آلیر، ایکی بوچوک لیره سینی زنگینه بوراخیردی. سونرا آتش ایچینده قالسالار نامازینی بوراخمازدی. اؤزونه بیر فقرا گلسه باشدان آشاغا گئییندیره ردی.)
گله لیم داستانیمیزا: کوراوغلو بوسبوتون گؤزدن غیب اولوب بیر داها گئری گلمه دیگینده، آتالاردان ضرب المثل: “باش گئدینجه آیاق پایدار اولماز”، مفهومونجا، کوراوغلونون آداملاری دا بیر – بیری نین سؤزونو چکمه ییب یاواش – یاواش داغیلماغا باشلادیلار. دونیانین آواناق زمانی، آناسیندان قاچان، باباسیندان کوسن کوراوغلونون باشینا توپلانمیشدیلار. ایوازلا کوسا استانبولدان گلمیشدیلر، یئنه استانبولا گئتدیلر. دمیرچی اوغلو لله وور شهریندن گلمیشدی، او دا یئنه لله وور شهرینه گئتدی. گیزیر اوغلو مصطفی بیگ گؤله نین گیزیر اوغلو کندیندن گلمه ایدی، او دا اورایا گئتدی. قوجا عرب موغان چؤلوندن گلمه ایدی، اورایا گئتدی. بییقلی یوسف مصردن. . . قوجا بیگ، عارف بیگ، مصطفی بیگ ایراندان گلمه ایدیلر، اونلاردا یئنه اؤز مملکت لرینه دؤندولر. عیسی باللی سیایستراندان گلمه ایدی، سیلیسترانا گئتدی. جلالی بیگ ایله اوغلو محمد بیگ آیدیندان گلمه ایدیلر، بونلار دا گلدی آیدیندا اوتوردو . . .
قیزیل قلم
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
دونن گئجه بیر دئپرمین باش وئردیگینی حیسس ائدیب یوخودان آییلدیق، هم من، همده حیات یولداشیم! آنجاق سحر باشی ایداره یه گلنده، هر هانسی امکداشیمدان، "دونن گئجه کی زلزله نی بیلدیز؟!" دئیه سوروشدوم. جوابیمدا تعججوبله،"یوخ!" دئدی. بونونلا بئله، ایشه باشلار-باشلاماز ایداره ده یاییلدی، دونن گئجه 4.9 ریشتئر بؤیوکلوگونده شربیاندا (یعنی تبریزین 70 کیلومترلیگینده) زلزله اولوب! منده تله سیک اوتاغیمدان ائومیزه زنگ آچیب، خبریمی حیات یولداشیملا پایلاشماق ایسته دیم. خبری دئدیکده خانیم گیلئله نرک سؤیله دی: "زلزله نی سن بیلمه دین، من بیلدیم! سنی منی یوخودان آییلتدیم!! سن یوخولو-یوخولو دئدین، زلزله اولوب اولسون، یوخلا!! سونرادا اؤزون یوخلادین، آنجاق من سحره جن یاتانمادیم! ..." هر حالدا، گوله-گوله ساغ اوللاشدیم. آردینداندا خانیمین سؤیله دیکلرینی هیجانلی-هیجانلی اوتاقداشلاریما تعریفله دیم. اونلاردا هامیسی گولدولر! بیری دئدی: "آقای ابوالحسنی سندن یاخچی بوحران مودورو چیخارها، هؤووشنویه دوشمه میسن بئله واختدا!؟" بیر آندا منیمده دیلیمه گلدی: "مملکتین بوحران مودورلرینین بعضیسی ائله منه تایدیلار!! بوحرانلاری حیسس ائدیرلر، آنجاق اؤزلرینی بیلمه مزلیگه ووروب سسله رینی چیخارتمیرلار!!" اوتاقداشلاریم گولومسه نیب داها ایشلرینه مشغول اولدولار. منیم گؤزومون اؤنونده ایسه، گئچمیشده کی دئپرملرین بیری جانلاندی. دئپرم اولموشدو، تبریز اهلی خییاوانلارا تؤکولموشدو. آمما او چاغدا من، 2012 لندن اولمپیکیندن جانلی یایینلانان، فینالدا گئچیریلن بیر گولشی هیجانلا ایزله مکده ایدیم! توغرول عسگروفلا بسیک کودوخوف گوله شیردیلر.
البتده بونودا دئییم کی، من قورخماز آدام دئییلم! آمما بیلمیرم نییه زلزله دن باشقالاری کیمی قورخمورام!؟
ایضاحلار:
توغرول عسگروف: آذربایجان جومهوریتی تیمینین گولشجیسی.
بسیک کودوخوف: روسیه تیمینین گولشجیسی.


text:
الاماراتا مخصوص تلویزییا کانالیندا یاییملانان سئریالدا تورکییه و اردوغانلا باغلی چکیلن صحنه قارداش اؤلکهده کسکین ناراضیلیغا سبب اولوب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، عرب دونیاسیندا ان چوخ ایزلهنهن سئریالین سون بؤلومونه تورکییه و اردوغان دوشمنچیلیگی دامغا ووروب.
مصر ایستحصالی اولان و عرب امیرلییینه عایید تلویزییادا یایینلانان «کالابش» (کود) آدلی سئریالدا اردوغان مصرین سینا بؤلگهسیندهکی ترور قروپلاشمالارینا دستک وئرمکده اتهام ائدیلیب.
امیر کارارا آدلی مصرلی آکتیورون باش رولدا اوینادیغی سئریالدا کشفیات ایدارهلرینین فعالیتیندن دانیشیلیر. سون بؤلومده اردوغانین پورترئتی ایله تورک بایراغینین یئرلشدیی بیر اوتاقدا اؤزلرینی تورک کشفیات خیدمتینین امکداشلاری اولاراق گؤسترن بیر قروپ شخص کئچیردیکلری توپلانتیدا ترورچولارا دستک قراری وئریرلر.


text:
سمنگانده 20دن آرتیق کانچی هلاک بولگن
افغانستان شمالیده گی سمنگان ولایت رسمی لری تاش کومیر کانی اغده ریلیب توشگنی عاقبتیده بو کان نینگ 20 ایش چیسی هلاک ایتیلگنی و 4 کیشی لادرک یوقالگنی دن خبر بیریشگن.
بو حادثه اوتگن کون کیچقرون ولایت نینگ روی دوآب تومنی نینگ آب خورک قیشلاغیده روی بیرگن.
اولرگه کوره،حادثه، بو کانچیلر کان نی قه زیب چیقه ریش جریانیده روی بیرگن.
سمنگان ولایت حاکمی سوزچیسی محمد صدیق عزیزی نینگ بی بی سیگه ایتیشیچه، کان قووری ایچیدن 20 نفر کانچی نینگ جسدی آلیب چیقه ریلگن.
ایتیلیشیچه، کانچیلر کان نینگ بیر قسمی قولب توشگنی و اولیملی گاز ترقلگنی باعث، حیاتی نی قولدگن بیرگنلر. شونینگ دیک، بعضی بیر خبرلرگه کوره، اولشتیریلگن برق قوتی یانیب، کان ایچکریسیده گی چوب لرنینگ اوت آلیشیگه سبب بولیب کان نینگ بیر قسمی نی اغده ریشگه سبب بولگن. بیراق رسمی لر بو خبرنی تصدیقله مه گنلر.
تاش کومیر کانی سمنگان ولایتی روی دوآب تومنی نینگ تاغلی منطقه سیده گی آبخورک قیشلاغیده جایلشگن. مذکور کان بو ولایت نینگ دره صوف تاش کومیر کانی و بامیان ولایتی "آش پشته" کانی گه یقین جایلشگن.
مذکورکان نینگ تاش کومیری زمانوی قیلینیب قه زیب چیقه ریلمه گن وامنیتی دستورلرهم اونچه لیک رعایه ایتیلمه یدی.
بوندن آلدین هم، بو کانده شونده ی واقعه لر یوز بیرگنی خبر بیرگن ایدی، ایریم حاللرده بو واقعه لرده تلفات هم یوز بیرگن.


text:
روسییا سفیر آندرئی کارلووون قتلینین آچیلماسی اوچون تورکییهیه ایستینتاق تحقیقات گروپو گؤندرهجک.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو حاقدا ولادیمیر پوتین و رجب طیییب اردوغان آراسیندا باش توتان تلفون دانیشیغیندا راضیلیغا گلینیب. راضیلیق حاقدا روسییا پرئزیدئنتینین مطبوعات کاتیبی دمیتری پئسکوو معلومات وئریب:
«پرئزیدئنتلرین راضیلاشماسینا اساساً، ان قیسا مدتده تورکییهیه ایستینتاق گروپو گؤندریلهجک».
اینسیدئنتین آراشدیریلماسی اوچون روسییادان ایستینتاق گروپو آنکارایا بو گون گئدهجک.
گروپ تورکییه واختی ایله ساعت ۱۱:۰۰-دا آنکارایا چاتاجاق. هئیت سوء-قصدین آراشدیریلماسیندا ایشتیراک ائدجک.
خبر وئردییمیز کیمی، دونن آخشام ساعتلاریندا روسییانین تورکییهدهکی سفیری آندرئی کارلوو قتله یئتیریلیب.


text:
بوُ اوچ ایلده کانون زباندان چوخلو یوُخو گؤرموشم. چوخ واقت گؤرورم کانونا یازیلمیشام، آنجاق کیلاسلارا گئتمک یادیمدان چیخیب، درسدن دالیا قالمیشام، تکلیفلری یازمامیشام، کیلاسا گئج چاتیرام، فاینالا آز اوخوموشام و ...! بوُ گئجه یئنه کانون آیهسی باشیما گلدی! یئنه یازیلیب کیلاسلارا گئتمک یادیمدان چیخمیش ایدی؛ کیتاب آپارمامیش ایدیم؛ درسی باجارماییردیم؛ و ...! یامان استرس چکیردیم. یوُخودا داها کانونا گئتمهمزلیگیمی آزدان بیلیردیم، آنجاق یوُخو چوخ دوغرو گؤزه گلیردی! یوُِخودا یئنیدن کانونا گئمگه فیکیرلشیردیم؛ وضعیت یامان قاریشیق ایدی! کونکوردان ده بیر بئله یوُخو گؤرمهمیشم!
بؤلوملر: درس-کیلاس یوخوسو،