text:
غئیرتلی و شرفلی آزربایجان تورک میللتی ۱خورداد دا ، عملده گوستردی کی ، تاریخینی، دیلینی ، وارلیغینی هئچ بیر شئیدن قورخمادان قورویوب یاشاتمایا لایقدیر. نیه کی، قورخان اینسان دوز دوشونوب. میللت اولدوغونو ثابیت ائدیب، آزاد یاشایا بیله مز. خوردادقیامیندا میللتیمیز قورخو دئییله ن اسارت زنجیرنینی قیرماغی باجاردی. او تاریخی گونده ،بوتون آزربایجان تشکیلاتلاری ، میللی شخصییتلری ، میللتیمیز ایله ، چیین ـ چیینه وئریب بیرلیکده ایشغالچی ـ تئروریست تهران رئژیمینه بونو گوستره بیلدی کی ، گونئی آزربایجان داها آزاد و مستقیل یاشاماق ایسته یر، اسارتده یاشاماقدا یوخ! .
قهرمان آزربایجان تورک میللتی ،هارای ـ هارای من تورکم دئمه سیله بونو وورقولادی کی. ایلردیر ایشغالچی رئژیم و اونو یونه تن اولکه لرین ،اوز ایچینده اریتمه(آسیمیلاسیون) ، توهین و تحقیر سیاستی تاثیرسیز اولوب. زیرا میللتین ایسته یی ، ایستیقلال ، آزادلیق و باغلی سیزلیقدیر ، عین زاماندا بوگونه قده ر بو مقدس یولدا چکیله ن زحمتلرین ، توکولن قانلارین ، دوسداقلاردا ایشکنجه ائولرینده باش وئریب ، دوشمنه سیر وئرمه ین قیز و اوغوللاریمیزین چکدیکلری امکلری نین بوشا گئتمه دی یینین شاهیدی اولدوق. زیرا اونلار ایلک دفعه اولاراق ، ایران دئییله ن اولکه اوچون یوخ ، تکجه آزربایجان آدلی وطنیمیز اوغروندا جانلارینی فدا ائتدیلر.
تاریخ یارادان ایگیت میللتیمیز!
دونیانین ان گئریجی ، ایرتیجاعی و فوندامنتالیست رئژیملریندن بیری ساییلان بو رئژیم و اونا دایاغ اولان چیخارجی دولت لر و سوزده ساغ وسول ایچ اپوزیسیونو بیر گروب ـ ناموسونو، شرفینی پولا ، بیر نئچه گونلوک مقاما ، عنوانا ساتان قاتیل و جینایتکارلاردیرلار. و بو گون آرتیق نه آزربایجان تورکلری و نه باشقا غیر فارس میللت لر و حتی عقلی سلیم فارس میللتی (شوونیست لر خاریج) بونلارا اینانمیر. بیر تک سوزله دئسک بو رئزیمین ایشلتمه(مصرف) تاریخی سونا گئلمیشدیر.
بیز نه ائتمه لی ییک؟ !
بیزیم نهایی ایستک و یولوموز بللی دیر.داوامیز آزادلیق و ایستیقلالییتیمیزین داواسیدیر. بو هدفه چاتماق اوچون بیرلیکده حرکت ائتمه لی ییک ، دوشمن بیزی پارچالاماغا چالیشیر. بیز ایسه داها چوخ بیرلشمه لی ییک .میللی تشکیلاتلار آراسی امکداشلیق ، و ایش بیرلییی آرتمالیدیر و بوتون موباریزه شیوه لریندن یارارلانمالییق، اوزه للیک ایله مشروع مدافعه قوه نی یاراتماق گونوموزون شرطیدیر.
یوردوموزون دوشمنی ساییلان تهران رئژیمینین استراتژی و تاکتیک لرین نظره آلاراق ، اونلارا قارشی دوزگون و اویقون تاکتیک لر و موباریزه شیوه لری سئچمه لی ییک. اوز وارلیغینی ،حاکمیتینی تهلوکه ده گوره ن رئژیم تیکرار هر بیر جینایته ال آتا بیله ر( سوریه ده گوروروز). بیزبونا حاضیر اولمالی ییق. بو بیزیم میللتیمیز اوچون اولوم ـ قالیم ساواشیدیر. قورتولوش اسکی یونتملر ایله یونه تیله بیلمز ، حرکتین چیخیش و قورتولوش یولو هئچ شبهه سیز سون بیر فارس ایشغالچیسینی آزربایجانیمیزین تاریخی اراضیلریندن چیخارمایانا قده ر دوام ائده جکدیر،
او تاریخی گونون ۱۰ –جی ایلدونومونده بیزه وار اولمانی ، تورک اولمانی و دیره نمه نی جانلاری باهاسینا اوره تنلره قارشی وفا بورجوموزو آزدا اولسا اوده مک اوچون.
۱-هر ایل ۱خورداد دا شهید لریمیزین مقدس مزارلاری باشیندا حاضیر بولوناراق یولاری یولوموز دور دییه آند ایچاق.
۲-شهیدعائله لرین زیارت ائدیب اونلاا بوتون آزربایجان تورک اولادلارینین معنوی عائله لری اولدوقلارینی آنلاتاق .
۳- دوسداقلاردا ایشکنجه ائولرینده باش وئریب ، دوشمنه سیر وئرمه ین قیز و اوغوللاریمیزین عائله لرینین گوروشونه گئده لیم.
۲۹.۰۲.۱۳۹۵


c: text/html

text:
فونولوژی و ارگانیسم
دانیشیق زامانی اینسان ارگانیسمینده، مکانیکی دانیشیق عضولرینین مکانیکی عمل و وظیفه لریندن باشقا (یعنی آغیزین توتدوغو مختلف وضعیت لر، آغیز بوشلوغونون مختلف حیصه لرینده دیلین مختلف حیصه لرینین حرکاتی، بورون بوشلوقلارینین توتدوغو وضعیت، یوموشاق داماغین حرکاتی، اودلاغین توتدوغو مختلف وضعیتلر، قیرتلاق و اونون داخیلینده کی قیغیرداقلارین حرکت لری، دیلین و قیرتلاغین عضله لرینین مختلف حرکاتی، دؤش بوشلوغوندا قرار توتموش آغ جییارلارین ییغیشیب آچیلماسی یعنی هاوادان دولوب بوشالماسی و…) دانیشیق و تکلم پروسئسینین اللی (50) فاییض اهمیت لی و اساس رل اوینایان حیصه سی، انسان دانیشیقی ایل علاقه دار، عصب (سینیر) سیستمی و اونون مختلف شرایط و مرحله لرده گؤردذویو مختلف ایشلر و وظیفه لردیر. اینسان دانیشیقی ایله علاقه دار، عصی سیستمی نین قورولوش، اونون مختلف…
توضیحات:
- نام کتاب: فونولوژی و ارگانیسم
- نویسنده: فرهاد جوادی عبدلله اوغلو
- زبان: ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : جلد اول 269 – جلد دوم 148
- حجم : جلد اول 4 MB جلد دوم 9 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:دانلود جلد اول دانلود جلد دوم
لینکهای کمکی جلد اول:
لینکهای کمکی جلد دوم:دانلود از لینک کمکی اول دانلود از لینک کمکی دوم

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
روسییانین خالق آرتیستی فیلیپپ کیرکوروو گینسین رکوردلاری کیتابینا دوشوب.
ایستیرس-این وئردیی خبره گؤره، اؤلکه شوو بیزنسینین پوپ-کرالی بونا یوبیلی کنسرتینه گؤره لاییق گؤرولوب. بئله کی، اونون "کرمل" کنسرت سالنوندا کئچیردیی یوبیلی شووسونو ۶۰ مین اینسان ایزلهییب.
کنسرت زامانی ۵۰ یاشی تمام اولان مغننی گریم اوتاغیندا سورپریزله اوزلشیب. اوتاغا داخیل اولان گینسین رکوردلار کیتابینین روسییا نمایندهلری مغهننینین یوبیلی مارافونونون اونیکال اولماسی حاقدا معلومات وئرمکله یاناشی، اونا بو حاقدا سرتیفیکات دا تقدیم ائدیبلر.
قید ائدک کی، فیلیپپ کیرکوروو ۱ ایلدیر کی، "Я" (یا) آدلی شووسو ایله دونیا تورنه سینه چیخیب.


text:
روسیادا تۆرکیه فستیوالی گچیرلر
بو فستیوالا اؤتن ییل ۱۵۳ مۆنگ آدام قاتناشیپدی
روسیانینگ مسکو شأهِرینده تۆرکیه فستیوالی نینگ باشلاماغینا سانلیجا گۆن قالدی.
بو فستیوالا اؤتن ییل ۱۵۳ مۆنگ آدام قاتناشیپدی.
شو ییل رکورد قۇیولماغینا قاراشیلیار.
فستیوال تۆرکیأنینگ مدنیت و سیاحاتچیلیق وزیرلیگی نینگ قۇلداوی بیلن تۆرکیأنینگ هتلچیلر فدراسیونی و تۆرساب، تورب، ت. ت. ی. د، تۆروب، ولایات حأکیملیکلری و شأهِر حأکیملیکلری نینگ قاتناشماغیندا حصوصی پوداقلار بیلن بیله لیکده گچیرلر.
فستیوال ۱۰-۱۲-نجی آگوست آرالیغیندا گچیرلر.
فستیوالینگ آدرسی بۇلسا مسکوداقی کراسنایا پرنسیا پارکی.
روسلار کنسرت، سرگی، آشچیلیق و مدنیت چأره لری بیلن تۆرکیأنی تانار.


text:
عیاللرگه قرشی جنایت لرنینگ فقط بیش فایزی جواب گرلیککه تارتیلیشیگه سبب نیمه؟
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی تمانیدن نشر ایتیلگن ینگی حساباتیده یازیلیشیچه، افغان عیاللریگه قرشی جنایت لردن فقط بیش فایزی عدلی وقضای اداره لر تمانیدن ایزله نیب عامللری جزالنگن.
بو حسابات اساسیده عیاللرگه قرشی جنایت حاللریدن 65 فایزی واسطه چیلر آرقه لی حل ایتیلیب زوروانلیککه دوچ کیلگن عیاللر لرهم بو قرار دن راضی لیک بیلدیرگن.
بیراق بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عیاللرگه قرشی زوروانلیک لر واسطه چیلر ارقه لی ایمس بلکه عدلی وقضای اداره لرتمانیدن حل ایتیلیشی کیرک لیگینی اورغولیدی.
بوحسابات بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ انسان حقلری بویچه جمغرمه سی تمانیدن تیارلنگن. حسابات زوروانلیککه دوچ کیلگن یوزدن آرتیق عیال بیلن الیب باریلگن صحبت اساسیده تیارلنگن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ انسان حقلری بویچه معاونی ایوان شیمونویچ اکثر عیاللر قضیه لری واسطه چیلر آرقه لی حل ایتیلگنیدن خبربیردی.
شیمونویچ جنابلری گه کوره، عیاللر قضیه لرینی حل ایتگن واسطه چیلر قوم باشلیغ لری، نادولت تشکیلاتلر، پلیس و مسجد امام لریدن عبارت.
ایندی عیاللر گه قرشی زوروانلیکلر واسطه چیلر تمانیدن حل ایتیلیشگه عامل نیمه؟
بیرلشگن ملتلرتشکیلاتی نینگ حساباتیده،اداری فساد، ایش صلاحیت لریدن سوی استعمال قیلیش، عدلی وقضای اداره لرایشچیلری نینگ مسلکی سیزلیگی و عایله وی باسیم لر بونگه اصلی عامل دیب کور سه تیلگن.
شونینگ دیک گزارشده اکثر عیاللر زوروانلیککه قول اورگن شخصلرنی جزاله نیشینی طلب قیلمی فقط اوزلرینی قوتقزیش فکریده بولگن وخلاص.
افغانستان انسان حقلرینی سقلش مستقل کمیسیون رییسی اقتصادی باغله نیش لر سبب اکثر عیاللر عایله ایرکک لرینی جزاگه تارتیلیشینی ایستمسلیگینی ایتدی.
خانم سمر نینگ ایتیشیچه زوروانلیک حاللری واسطه چیلر تمانیدن حل ایتیلگنده، قضیه ایزلنمی زوروانلیک بیلن دوچ کیلگن عیال ینه هم زوروانلیک بیلن یوزمه یوز بولیشی ممکن.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ افغانستانده گی وکیلی نیکولاس هایسم اکثری جلسه لرده عیاللر حضور تاپمی قضیه واسطه چیلر تمانیدن حل ایتیلیشینی ایتدی، اونگه کوره بوندی حالت لرده عیاللر دلیللری ایشیتیلمی قرار آلینه دی. شوباعث او، زوروانلیک حاللری عدلی و قضای اداره لر تمانیدن حل ایتلیشی کیرک لیگینی اورغوله دی.


text:
شیعه فیقهیندهکی آزادلیق لیبرال دموکراسیدان چوخدور Molla Sadraب
بوتون فیکیر و دوشونجه ساحهلرینده مکتبلرین هامیسی آزادلیق موضوعسو اوچون چرچوهلری واردیر. مارکسیست مکتبیده لیبرال دموکراسیدا اؤزلری اوچون چرچوهلری وار.
ایسلام، مسیحیت و یهودیت کیمی دینی دوشونجهلرده آزادلیغین بیر شرطی وار: شریعتله ضیدیّتی اولماسین.
اینسانین ذاتیندا آزدلیق سئورلیک وار. خیلقتین باشلانیشیندا حضرت آدم (ع) و حوّانین جنّتدن قووولماسینین سببی قویولان محدودیّته بویون وئرمهمهلری اولدو. اونلار ایستهدیلر قدغان اولان آغاجدان یئسینلر.
تکوین ساحهسینده اینسانین هئچ نوع آزدالیغی اولماییب بلکه موطلق جبر حاکیم اولوب. هئچ کسدن دونیایا گلمهسینه گؤره نظر سوروشماییبلار. گونش منظومهسینین نئجه دولنماسی بارهده هئچ کسین نظرین سوروشماییبلار.
اونتولوژی باخیمدان مشاء فلسفهسی موختلیف سلیقهلره احتیرام گؤزو ایله باخان و پلورالیزمه یئتیشن آزادلیقلارلا اویغوندور. چونکی مشاء فلسفهسی وارلیقلاری موتبانیه حقیقتلر حسابلیر و بوتون وارلیقلری بیر-بیریله موتبایین بیلیر. وارلیغی شخصیّه حقیقت حسابلایان عیرفانین ترسینه و وارلیغی موشککه حقیقت حسابلایان موتعالیه فلسفهنین عکسینه.
حقیقتلر موتبایین اولان یئرده اینسان سلقهلری، X و Y ویا زید، عمرو، بکره مربوط اولان دوشونجهلر بیر-بیریله موتبایین اولار.
رحمتلیک ملا صدرا حقیقتلرین درکینی و ساحهسینی اؤز درکینه مونحصیر بیلمیردی. قلم و دوشونجه آزادلیغینا مانع اولانلار موتأسیفانه بوتون حقیقتلری اؤز درکلرینده مونحصیر ائدیرلر.
بئلهلیکله آیری درکلر تعطیل و یا محدود اولمالیدیر. بئله باخیش ایشی بیر یئره یئتیرر کی اینسان بئله ایدعا ائدر: منیم دوشوندویوم و درک ائتدیگیم واقعیت و حقیقتدیر، منیم کیمی دوشونمهین حقیقتین علئیهینهدیر. بو نوع فیکیر بشر جامیعهسینه جوبران اولمایان فسادلاری تحمیل ائدر.
صدرالمتألهین کیمی بؤیوک اینسان دئییر: منیم درک ائلهدیگیم مونزل وحی دئییل و سیز منی اؤتوب نقد ائلیه بیلرسیز.
بو اخلاقین ریشهسی پیغمبر (ص) و ایماملاردادیر. نقل اولوب مسجدالحرام یا مسجدالنبیده حضرت علیایله (ع) موناظیره ائدن کافیر آخیرده او حضرتدن سوروشور: بو اخلاقی هاردان گتیریبسن؟ حضرت بویورور: پیغمبرین (ص) مجلیسینه بیرینجی نفر من وارید اولاردیم، اورانی ترک ائدن آخیرینجی نفر ده من اولاردیم.
ملا صدرا فلسفی بحثلرین چوخوندا، کئچمیش فیلسوفلارین نظرلرینی نقل ائدردی مثلاً مشاء بئله دئییب و ایشراق بئله. او حتّا قدیم یونان فیلسوفلارین نظرلرینده نقل ائدردی. ملا صدرا بونلاری نقل ائدندن سونرا آرتیراردی: منیمده نظریم بئلهدیر. ملا صدرانین مئتودو بئله دئییل کی دئیه اونلار ایشتیباه ائدیبلر و غلط یول گئدیبلر. بلکه چوخ احتیرملا اوّل دوشونجهلری نقل ائدیر سونرا عالیمانه توصیف و نقد ائدیر آخیرده اؤز نظرین دئییر.
بونو نتیجه آلماق اولور کی ملا صدرا آزادلیغا قاییلیدی.
ملا صدرا اینسانلاری بئش یئره بؤلور: حیسّی، وهمی، خیالی، عقلی و شهودی اینسانلار. شهودی نوعوندا اینسان بیر سعهصدره چاتار کی دوشونجهلرین چوخونو تحمّول ائدهبیلر.


text:
خاجه اهرار ولي جامع مسجدی (15-عصر) (شیخانتاهور تومنی، «گُلزار» محلهسی، حقیقت کۉچهسی، 22) – معماري یادگارلیک. خاجه اهرار قوردیرگن، شهر نینگ باش جامع مسجدی بۉلگن، اوسمان قرآنی شو یېرگه کېلتیریلگن اېدی. 1875 ییل چار مأمورلری تامانیدن بوزیب تشلنگن. اوسمان قرآنی سهمرقندگه آلیب کېتیلگن. 1886 ییل محلي اهالی ناراضیلیگیدن خوفسیرهگن چار مأموریتی مسجد بناسینی قَیته قوریب بېرگن. 1999 ییل مسجد پایدېوارینی …باتفصیل »
فرقت
فرقت (تخلصی؛ اصل اسم-شریفی زاکیرجان خالموههممهد اۉغلی) (1909-1859) – معرفتپرور شاعر، متفکر، پوبلیسیست. قۉقاندهگی مدرسهده تحصیل کۉرگن (76–1873)، 1889 ییل جونده تاشکېنتگه کېلگن و 1891 ییلگچه شو یېرده یشهگن. شاعر تاشکېنتده دستلب «کۉکهلداش» مدرسهسیده استقامت قیلگن. زمانهسی نینگ ترقيپرور کیشیلریدن ستّارخان ابدوغهففاراو، جۉرهبېک قلندر اۉغلی، موهیددین حکیمخۉجه اۉغلی، سعیدرهسول سعیدزیز اۉغلی بیلن تنیشگن. 1892 ییلگی تاشکېنت قۉزغآلانی تشکیلاتچیلری اهمهدخۉجه ابدورهشیدخۉجه …باتفصیل »
شاش واحهسی فهقیهلری میراثی
فیقه علمی اسلامشناسلیک نینگ یېتکچی ترماقلریدن بیری. عینِ پیتده کم اۉرگنیلگن ساحهسی سنهلهدی. «گرچه فیقه علمی حقیده ک.براککېلمن، آ.پریتسهک، یو.ز.کهوهکجی و باشقه غرب عالِملری ایشلریده بیرمونچه سۉز یوریتیلسه-ده، لېکن اولر ماوراوننههرده اۉرته عصرلردهگی فیقه علمی تاریخی ترقیاتینی اۉرگنیشده یېترلی منبع بۉله آلمهیدی»[1]. کېینگی ییللرده بیر قطار اۉزبېک عالِملری ه.سعیداو[2]، ه.مومناو[3]، م.کمیلاو[4]، آ.قارییېو[5]، ه.جا‘زجاني[6]، س.ایشاقاو[7] تامانیدن تدقیقاتلر عملگه آشیریلدی. شونینگدېک، بویوک …باتفصیل »
منورقاری. هر کیم اېککنینی اۉرهر
هر کیم اېککنینی اۉرهر بیر کیشی نینگ آتهسی کۉپ یشهمیش، قرتهیمیش. ساچ-سقالی آقرمیش، بېللری کوچدن قالمیش. نان یېگنده لبلری بورنی بیلن سۉزلشور. چای ایچگنده قۉللری قهلتیرهشیب، تیترهشور. بېلی ایکّی بوکیلگن، یورهی دېسه، یورالمس. بیر اۉتیرسه، اۉرنیدن کۉترمسهنگ، تورالمس. اۉغیل، کېلین، نېوره زېریکدیلر بو حالدن قوتولماقچی بۉلدیلر بیر ایش قیلیب او چالدن. کیریب بیر خیلوهت اویگه، سۉزلشدیلر اوچاولان؛ اۉغیل بیلن نېوره …باتفصیل »
میرشب
میرشب (عربچه-فارسچه تون باشلیغی) – تاشکېنتده آکتیهبر تۉنتریشیگچه مأموري لوازم؛ تونگی شهر ساقچیسی. میرشبخانه باشلیغی قۉرباشی دېییلگن. میرشبلر تون بۉیی شقیلداق بیلن کۉچه و محلهلرنی ایلنیب، شهر آسایشتهلیگینی تأمینلهگن. قۉقان خانلیگی حکمرانلیگی دوریده (65-1810) پولیس فونکسيهسینی بجرگن. تاشکېنت نینگ هر دههسیده 10 تهدن میرشب، بیر میرشبباشی بۉلگن. 1892 ییلگچه میرشب کتّه آقسقالگه، کېینچهلیک اېسکی شهر پولیتسمېستېریگه بۉیسونگن. «تاشکېنت» اېنسیکلاپېديهسی. 2009 ییلباتفصیل »


text:
قایداسیز دؤیوش نؤوو اوزره دونیا چئمپیونو اولان حبیب نورماقومئدوو نیویورکدا کئچیریلن گؤروشدن سونرا روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینه مراجعت ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ایدمانچی اؤلکه باشچیسیندان اینسان اوغورلوغو، جینایتکار دسته یاراتماقدا اتهام اولونان «سومما» شیرکتلر قروپونون صاحبی زیاووددین ماقومومدووا کؤمک ائتمهسینی ایستهییب.
«کوماندامیزین صاحبی، بیزیم بؤیوک قارداشیمیز زیاووددین ماقومدوو چتین وضعیتدهدیر. او، هم منه، هم ده دیگر روسییا ایدمانچیلارینا کؤمک گؤستریب. ایندی او، چتین وضعیتدهدیر. من ایستییرم او بیلسین کی، بیز ایدمانچیلار اونا گؤره دعا ائدیریک. اینانیرام کی، بو وضعیت تزلیکله حلینی تاپاجاق. اومید ائدیرم کی، بیزیم میللی لیدریمیز ولادیمیر پوتین اونا کؤمک ائدجک. اونو سونونجو سئچکیلرده قازاندیغی غلبه موناسیبتیله ده تبریک ائدیرهم»، - نورماقومئدوو بیلدیریب.
قید ائدک کی، حبیب نورماقومئدوو اؤتن گون نیو یورکدا کچیریلن اوفج ۲۲۳ تورنیرینده آمریکالی ائوا یاکوینتونا غالیب گلهرک، روسییانین بو ساحهده ایلک چئمپیونو آدینی قازانیب.


text:
میرزا فتحعلی آخوندزاده
میرزا فتحعلی محمدتقی اوْغلو آخوندزاده (آخوندوف) (۱۸۱۲-جي ايل، نوخا – ۱۸۷۸-جي ايل، تفليس) — آذربایجان یازیچی-دراماتورقو، ماتئریالیست فیلوسوفو، ایجتیماعی خادیم، آذربایجان دراماتورگییاسینین بانیسی.
ایچیندهکیلر
حیاتی[دَییشدیر]
میرزا فتحعلی آخوندزاده ۱۸۱۲-جی ایلده نوخا شهرینده آنادان اولموشدور. آتاسی میرزا محمدتقی و آناسی نانه خانیم ۱۸۱۴-جو ایلده تبریز یاخینلیغینداکی خامنه قصبهسینه کؤچموشلر. او، ۱۳ یاشینادک عاییلهسی ایله بیرلیکده گونئی آذربایجانین موختلیف بؤلگهلرینده یاشامیشدیر. ۱۸۲۵-جی ایلده آناسی ایله شکییه قاییتمیشدیر. فتحعلینین روحانی اولماسینی ایستهین آناسینین عمیسی آخوند حاجی علی عسگر ۱۸۳۲-جی ایلده اونو گنجهیه آپاریر. گنج فتحعلی بورادا منطیق و فیقه علملرینی، هابئله داهی آذربایجان شاعیر و فیلوسوفو میرزا شفی واضحدن خطاطلیق صنعتینی اؤیرنمیشدیر. لاکین میرزا شفینین گنج فتحعلییه تاثیری بونونلا بیتمیر. بۇ گؤروش میرزا فتحعلینین حیات و یارادیجیلیغینا، عومومیتله، اونون بیر موتفککیر کیمی فورمالاشماسینا جیدی تاثیر گؤستریر.
دؤورونون موعاصیر علملری ایله ماراقلانان فتحعلی ۱۸۳۳-جو ایلده شکیده آچیلمیش روس مکتبینه داخیل اولور و بیر ایل بورادا تحصیل آلیر. ۱۸۳۴-جو ایلده او، تیفلیسه گئتمیش، قافقاز جانیشینینین باش دفترخاناسیندا مولکی ایشلر ساحه سینده شرق دیللری موترجیمی تعیین اولونموش و عؤمرونون سوْنونا قدر بۇ وظیفهده چالیشمیشدیر. ۱۸۷۳-جو ایلده اوْنا پولکوونیک حربی روتبهسی وئریلمیشدیر.
۱۸۵۱جی ایلده روس جوغرافیا جمعیتی قافقاز شؤعبهسینه عوضو سئچیلن آخوندزاده سوْنرالار قافقاز آرخئوقرافییا کومیسییاسیندا تدقیقات ایشلرینه جلب اوْلونور. او، "اکینچی" قزئتینین نشرینه بؤیوک اهمیت وئرمیش، اونون صحیفه لرینده "وکیلی میلتی-نامعلوم" ایمضاسی ایله مقالهلر درج ائتدیرمیشدیر.
میرزا فتحعلی آخوندزاده ۱۸۷۸-جی ایلده تیفلیسده وفات ائتمیش و تبیلیسی بوتانیکا باغیندا یئرلشن موسلمان مزارلیغیندا دفن اولونموشدور.
بدیعی یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
آخوندزاده بدیعی یارادیجیلیغینا شعرله باشلامیشدیر ("سبوهی" تخلوصو ایل). او، آذربایجان ادبیاتیندا آزاد دوشونجه طرزینین ان بؤیوک نومایندهسیدیر. میرزا فتحعلی ایسلام دونیاسینین ایجتیماعی، سوسیال و سیاسی ساحه لرینده رادیکال ایصلاحاتلارین لوزوملوغو فیکرینی مودافیعه ائدیردی.
آذربایجاندا تئاتر صنعتینین اینکیشافیندا رولو[دَییشدیر]
م.ف.آخوندزاده ۱۸۵۰-۱۸۵۵-جی ایللرده اؤزونون مشهور آلتی کومئدییاسینی یاراتماقلا آذربایجان ادبیاتیندا، بوتؤولوکده بالکانلاردان هیندیستانا قدرکی تورک-موسلمان دونیاسیندا دراماتورگییانین اساسینی قویموشدور. بؤیوک اوستاد بۇ کومئدییالار ایله شرق عالمینده درام یازماغین نومونهسینی گؤسترمیشدیر. بونو هر کس قبول ائدیر کی، تورک-موسلمان دونیاسیندا دراماتورگییا میرزا فتحعلی آخوندزاده دراماتورگییاسینین عنعنهلری ایشیغیندا اینکیشاف ائتمیشدیر.
آذربایجان تئاتری آخوندزادنین اؤلمز کومئدییالاری زمینینده یارانمیشدیر. ۱۸۷۳-جو ایلده حسنبی زردابی نجفبی وزیروولا بیرلیکده باکی مکتبلرینین بیرینده مشهور «حاجی قارا» اثرینین تاماشاسینی گؤسترمکله آذربایجاندا، هم ده عومومن تورک-موسلمان عالمینده تئاتر حرکاتینین اساسینی قویموشدور. میرزا فتهلی آخوندزادهنین کومئدییالاریندا آذربایجان قادینلارینین تیمثالیندا ایلک دفعهشرق قادینلارینین صحنه اوبرازلاری یارائدیلیب. اون دوققوز عصرده تئاتر صحنهسینده آذربایجان قادینینین صحنهده کیشیلرله بیرلیکده گولوب دانیشماسینی گؤسترمک هنر طلب ائدیردی. زامانینا گؤره بۇ بؤیوک ایشی ده میرزا فتحعلی آخوندزادهنین اثرلرینی صحنهیه چیخارماقلا آذربایجان معاریفچیلری حیاتا کئچیرمهیی باجارمیشلار.
م.ف.آخوندزادهنین یارادیجیلیغی آوروپا ادبیاتشوناسلارینین و تئاترشوناسلارینین دیقتینی چوْخ تئز جلب ائتدی. ۱۸۵۲-جی ایلین آوقوستوندا آلمان ژورنالی ماگازین فور دیئ لیتئراتور دئس آوسلاندئس (خاریجی ادبیات ژورنالی) یازیردی: "فیکیرلشمک اولاردی کی، ترانسقافقازین موسلمان اهالیسی ایسلام روحونا اویغون اولاراق بئله یئنیلیکلره (تئاترا) هله اوزون زامان یاد قالاجاقلار، لاکین اونلارین آراسیندان قفلتن دراماتیک داهی مئیدانا چیخدی، تاتار مولیئری، هانسینین کی، آدی اونون اؤلکهسینین سرحدلریندن کناردا دا دیقته لاییقدیر. او میرزا فتهلی آخوندزاددیر.
م.ف.آخوندزاده ۱۸۳۷-جی ایلده - ۲۵ یاشیندا ایکن «پوشکینین اؤلومونه شرق پوئماسی»نی یازمیش و درحال دا روس دیلینده «موسکووسکیی نابلیوداتئل» ژورنالیندا چاپ ائتدیرمیشدیر. او، آلئکساندر پوشکینین فاجیعهلی اؤلومونده چارین الی اولدوغو اوچون سوسماغا مجبور اولموش روس شاعیرلرینی خجالتدن قورتارمیش، روسیه ادیبلرینین وطنداشلیق وظیفهسینی یئرینه یئتیرمیشدیر.
۲۰۱۲جی ایلده جعفر جاببارلی آدینا "آذربایجان فیلم" کینوستودییاسیندا میرزا فتحعلی آخوندزادهنین حاقیندا بیوقرافیک بدیعی فیلم چکیلمیشدیر. "صوبحون سفیری" آدلانان فیلمین موتفککیرین ۲۰۰ ایللیک یوبیلئیی موناسیبتیله ائکرانلارا چیخمیشدیر.
ایراندا آخوندزادهنی اثرلرینین نشری[دَییشدیر]
ایراندا اینقیلابدان قاباق دکتر حسین محمدزاده صدیق آخوندزادهنین حاققیندا، مقالات فارسی آخوندزاده [۱] و مقالات فلسفی آخوندزاده [۲] آدلی کیتابلاری مقدمه و ایضاحات ایله نشر ائتدیردی. هابئله محمدباقر مؤمنی اونون تمثیلات[۳] عونوانلی اثرینی مقدمه ایله چاپ ائتدی. اینقیلابدان سوْنرا حسین محمدزاده صدیق آخوندزادهنین تیاتر اثرلرینین تورکجه متنلرینی میرزا محمد جعفر قراجهداغی نین ترجمهلری ایله بیرلیکده مقدمه و آچیقلامالارلا اینتیشارات نمایش طریقی ایله چاپا یئتیردی. او جمله دن کیمیاگر[۴]، حکایت موسیو ژوردان[۵] و خرس قولدورباسان[۶] آدلی کیتابلاری ذیکر ائتمک اولار.
تورکجه اثرلریندن[دَییشدیر]
- شرق پوئماسي (1837)
- حاجي قارا (سرگذشت مرد خسيس) (1852)
- حکایت خرس قولدور باسان (1851)
- سرگذشت وزير خان سراب
- قريتکا در اصلاح خط اسلام
- مرافعه وکيللرينك حکايتي (1855)
- حکایت ملا ابراهيم خليل کيمياگر (1850)
- موسيو ژوردان حکيم نباتات و درويش مستعلي شاه جادوکن مشهور (1850)
- هندوستان شاهزادهسي کمالالدولهنڭ اوز دوستي ايران شاهزادهسي جلالالدوله (باکو: 1924م)
- يوسف شاهك حکايهسي = آلدانمش کواکب
- آلدانميش کواکيب (هئکايت يوسيف شاه) (1857)
مقالهلر[دَییشدیر]
- فهرست کتاب (1859)
- نظم و نثر حاقيندا (1862)
- تنقيد ريسالهسي (1862)
- کمال الدوله مکتوبلاري (1865)
فیلموقرافییا[دَییشدیر]
اثرلرینه چکیلن فیلملر[دَییشدیر]
- حاجی قارا (فیلم، 1929)
- درویش پاریسی پارتلادیر (فیلم، 1976)
- حاجی قارا (فیلم، 2002)
- مورافیعه وکیللرینین حکایتی (فیلم، 2011)
- ایکسیر (فیلم، 2014) ("حکایتی موللا ایبراهیم-خلیل کیمیاگر" اثری اساسیندا)
حاقیندا چکیلن فیلملر[دَییشدیر]
- بؤیوک معاریفچی-یازیچی م. ف. آخوندزاده (فیلم، 1939)
- صبوحی (فیلم، 1941)
- م. ف. آخوندزاده (فیلم، 1962)
- میرزا فتحعلی آخوندزاده (فیلم، 1972)
- میرزا فتحعلی آخوندزاده (فیلم، 1982)
- صوبحون سفیری (فیلم، 2012)
حاققیندا یازیلان اثرلردن[دَییشدیر]
- ميرزا فتحعلي آخوندوف
تأليف: عبدالرحيم بگ حقويرديوف
چاپ: باکو: نشريات برادران اوروجاوف، 1911م، 23ص .
- ميرزا فتحعلي آخوندوف حضرتلرينڭ تولّغندن يوز ايل مرور ايتمک مناسبتيله يازلمش رسالهء يادگارانهدر
تأليف: ف. کوچرلو
چاپ: تفليس: قولتورا مطبعهسي، 1329هـ/م، 81ص .
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ آخوندزاده، میرزا فتحعلی. مقالات فارسی، ویرایسته ح. صدیق، تهران، نشر نگاه، 1357.
- ↑ آخوندزاده، میرزا فتحعلی. مقالات فلسفی، مقدمه ح. صدیق، تبریز، انتشارات ساوالان، 1356.
- ↑ http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=3764935&pageStatus=2&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
- ↑ http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=691825&pageStatus=2&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
- ↑ http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=700013&pageStatus=2&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
- ↑ http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=717427&pageStatus=2&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
- آذربایجان ویکی پدیاسی.
- محمدعلی تربیت، دانشمندان آذربايجان: صص2-7.
- فهرس المخطوطات الترکية العثمانية التي اقتنتها دارالکتب القومية منذ عام 1870 حتي نهاية 1980م, 5ج؛ الهيئة المصرية العامة للکتاب, 1987: ج3، ص236.
- نوشين موسوي، کتابشناسي آثار ترکي ايران: ص77.


text:
روسییا و تورکییه پرزیدئنتلری ولادیمیر پوتین و رجب طایییب اردوغان سوچی گؤروشونون یئکونلارینا دایر مطبوعات کنفرانسی کئچیریبلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان گؤروشده رگیونال مسئلهلرین، ایلک نؤوبهده سورییادا وضعیتین مذاکیره اولوندوغونو بیلدیریب. تورکییه لیدری دئییب کی، بعضی قوهلر سورییادا مناقیشهنین نیظاما سالینماسی پروسسینه مانعهلر یارادیرلار. آستانا دانیشیقلاری سورییادا قان آخیدیلماسینین دایاندیریلماسینا و صولحون برقرار اولماسینا کمک ائدجک. ترورچو قروپلاشمالار آراسیندا فرقین اولمادیغینی، بو قروپلاشمالارین وامپیر کیمی اینسانلارین قانینی ایچدیینی دئین رجب طایییب اردوغان وورغولاییب کی، تورکییه اؤز سرحدلری یاخینلیغیندا هر هانسی قورومون یارادیلماسینا ایمکان وئرمهیجک. تورکییه پرزیدنتی دونیادا ترور دالغاسینین قارشیسینین آلینماسیندا سعیلرین بیرلشدیریلمهسینین واجیبلیینی دقته چاتدیریب. او، همچینین روسییالی همکارینی قارا دنیز اقتصادی امکداشلیق تشکیلاتینین تورکییهده کئچیریلهجک سامیتینه دعوت ائدیب.
تورکییهدن پومیدور ایدخالینا قویولان قاداغانین آرادان قالدیریلماسی بارهده سوالا جاواب وئرن روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین بیلدیریب کی، ایکی اؤلکه آراسیندا معلوم گرگینلیکدن سونرا روسییا صاحیبکارلاری بانکلاردان کرئدیتلر گؤتورهرک بو ساحهنی اینکیشاف ائتدیرمهیه باشلاییبلار. او قید ائدیب کی، تورکییه پومیدورلاری دادلی و اوجوزدور، لاکین روسییا صاحیبکارلارینین دا بو ساحهنی اینکیشاف ائتدیرمهسینه ایمکان یارادیلمالیدیر. تورکییهدن پومیدور ایدخالینا اولان قاداغا بیر مدتدن سونرا آرادان قالدیریلاجاق.
تورکییه پرزیدنتی ایسه بو سوالا بئله جاواب وئریب: «پومیدور ایخراجیندان باشقا بوتون مسئلهلر بارهده راضیلیغا گلمیشیک».
تورکییه ایله ویزا رژیمینین آرادان قالدیریلماسی بارهده سوالا جاوابیندا ولادیمیر پوتین بیلدیریب کی، رسمی مسکوا روسییایا ایشله باغلی تئز-تئز گلن تورکییهلیلر اوچون خصوصی رژیم تطبیق ائتمهیه حاضردیر.


text:
بؤیوک مغنی عالیم قاسیموولا ایراندان قاییتدیقدان سونرا سؤیلهشی
سؤیلهشینی آپاران: کرامت بؤيوکچؤل
- عالیم مۆعللیم، اوستوْلون اۆستونو تمیزلهمهيه احتیاج وار؟
- نیيه کی؟
- شکیللر چکیلهجک، اوْنا گؤره.
- آ کیشی، بئله ياخشیدیر، قوْي هر شئي طبیعی اوْلسون.
- هه، منیم ده سلیقهسیز يئردن خوْشوم گلیر.
- واللاه، ائله اوستوْلون گؤزللییی بۇدور.
- نئجهسینیز، اؤزونوزو نئجه حیسس ائدیرسینیز؟
- شۆکور آللاها، سن نئجهسن؟
- من نه واخت ياخشی اوْلموشام کی؟!..
- نه اوْلوب؟ اۆرهیینی سێخما، ياخشی اوْلار.
- عالیم مۆعللیم، بیر آرا عالمی بیر-بیرینه قاتمیشدینیز کی…
- نهیی دئيیرسن؟
- دئيهسن، ایشیغینیز سؤنموشدو.
- هه… بیلدیم. همین آرالار بیر آز عصبیيدیم، اوْنا گؤره ائله عصبی دانیشدیم.
- نهسه اهمیتی اوْلدو؟
- هه، دۆزلدی.
- بس باشقالارینین ایشیغی سؤننده نه دۆشونورسونوز؟
- اوْلا بیلمز کی، دۆشوندورمهسین. اینسان هر يئرده اینساندیر، آذربایجاندا دا، باشقا اؤلکهلرده ده. عمومیتله، کیمینسه عذاب چکمهيی بیزیم هامیمیزا درد-سردیر. عذاب اینسانی منن سێندیریر.
- تئز-تئز عصبلشیرسینیز، يوْخسا؟
- هردن اوْلور. چالیشیرام تئز-تئز عصبلشمهيیم.
- نوهلرینیز سیزی عصبلشدیریر؟
- اصلینده، عصبلشمهلی دئيیلم، آمما آرادا اوْلور. واخت اوْلور کی، بۆتون گئجهنی نوهلریمله دانیشیرام، يوْرولماق بیلمیرلر. دئيیرم، بۇنلارا ایکی-اۆچ آدام لازیمدیر کی، ائنئرژیلرینی تؤکسونلر. اۇشاغا دئمک اوْلمور کی، گئت، دايان اوْردا. اۇشاقدیر، گرک اوْنونلا دا صؤحبت ائدهسن. آمما منیم ائله هئيیم يوْخدور کی، اوْنلارلا داواملی اوْلاراق صؤحبت ائدیم.
- عالیم مۆعللیم، سیز اوْخوياندا بارداش قۇروب اوْخويورسونوز… عادتا، آداملار کئفیندن بئله اوْتورور. سیزده نئجهدیر؟
- يوْخ، بۇ کئفدن دئيیل. منیم قێچیم همیشه اۆشويور. بیلمیرم، هارا قوْيوم. هردن ده اۆشومهسین دئيه، اوْوخالايیرام. یعنی قێچیمین ناراحاتلیغینا گؤره بئله اوْتورورام.
- بعضیلری ده فیکیرلشیر کی، عالیم قاسیموْو فرقلی گؤرونمک ایستهيیر.
- عکسینه… من همیشه راحت اوْلماق ایستهمیشم، راحت اوْلماغیم اۆچون ائلهدیییم شئيلر ده ایستر-ایستهمز آداملاری دۆشوندورور کی، يقین فرقلی گؤرونمک اۆچون بئله ائدیر.
- گئيیمینیز ده چوْخ راحتدیر.
- اؤزوم بئله گئيینیرم. خوْشوم گلمیر، همیشه کوْستيوم گئيینیم، قالستوک باغلايیم، کوْستيومون هاراسیسا ازیلسین، سوْنرا دا اوْنون دردینی چکیم… بئله ياخشی و راحتدیر.
- دئيهسن، هارداسا دئمیسینیز کی، بارداش قۇروب اوْخوماغی آذربایجاندا ایلک دفعه من ائلهمیشم.
- هه، کوْنسئرتده بئله اوْخوماق ایلک دفعه بیزیم قیسمتیمیزه يازیلیب.
- آمما فارسلاردا شجريان دا بئله بارداش قۇروب اوْخويوردو.
- هه، دۆزدور. قدیملرده چوْخ اوْلوب.
- نه ياخشی بۇرالارداسینیز؟ عادتا، واختینیزین چوْخو خاریجی اؤلکهلرده کئچیر.
- ائله بۇ ياخینلاردا ایرانا گئتمیشدیم، چوْخ گؤزل، مؤهتشم بیر کوْنسئرت وئردیک، ایکی-اۆچ گۆندور گلمیشیک. ایکی مین نفرلیک زال آغزینا کیمی دوْلموشدو. من زالا گیرنده هامی دۇردو آياغا، باشلادی آلقیشلاماغا.
- آدام قوْجالدیقجا آغساققاللیغینا حؤرمت ائلهيیرلر، يقین اوْنا گؤره دۇروبلار آياغا.
- هه، اوْلا بیلر. چوْخ ماراقلی تدبیر کئچدی.
- تئز-تئز خاریجی اؤلکهلرده کوْنسئرتلر وئریرسینیز، بۇنا گؤره سیزه پۇل وئریرلر؟
- مۆعيين قدر وئریرلر.
- عالیم مۆعللیم، تئز-تئز درد-سر دئيیرسینیز… ماراقلیدیر، نه دردینیز وار کی؟
- آللاه هئچ کسه درد گؤسترمهسین، ائله بیر دردیم يوْخدور. آمما دؤوران هئچ واخت اینسانین ایستهيینه گؤره حرکت ائلهيه بیلمز کی… اوْنا گؤره ده چتیندیر؛ اۇشاق، نوه، بالا، تزه قوْهوملار، کؤهنه قوْهوملار… یعنی بۇنلارین هامیسی سنین دیریژوْرلوغون آلتیندا گئتمیر.
- تکی خالق آرتیستی عالیم قاسیموْوون دردی بئله معیشت زمینینده اوْلسون.
- نئيلهيک، حیاتین قانونو بئلهدیر. اوْنا گؤره ده، مجبور اوْلورسان کی، اؤز اوْينادیغینی ساخلايیب، اوْنلارین چالدیقلارینا اوْيناياسان. هاوانی ديَیشدیرمک ده کی، هم مۇسیقیچیيه ضرردیر، هم ده اوْينايانا. بۇ باخیمدان آدام گاه کؤکدن دۆشور، گاه کؤکلهنیر. بۇ، نیيه بئله اوْلدو؟ اۇشاق گئج گلدی، کۆرهکن گئج گلدی، نوه برک قێشقیردی، درسینی اوْخومادی، آرواد گئتدی-گلدی… بۇنلار هامیسی درد-سردیر. کامپیوتر دؤورو ده گلیب، اینتئرنئت وار، بۇنلار دا بیزدن نه قدر ائنئرژی آلیر…
- سايتلاری ایزلهيیرسینیز کی؟
- يوْخ، هئچ بیرینی ایزلمیرم، اوْرا نه گیریرم، نه ده چێخیرام. آمما هردن ياخشی بیر شئي اوْلاندا منه گؤستریرلر، باخیرام، قۇلاق آسیرام.
- مۆعاصیر تئخنوْلوْگیيالاردان بئله اۇزاق قالماغینیز دئمهيه اساس وئریر کی، سیز قدیم کیشیلردنسینیز؟
- واللاه، چالیشیرام، آمما منده جاوان اۇشاقلار کیمی اوْ زیرکلیک يوْخدور کی، تزهدن اوْ شئيلری اؤيرنم. بیلیرم کی، اوْنون دالینجا گئتسم ده، اؤيرنه بیلمهيهجهيم. اوْنا گؤره ده، چوْخ باش قوْشمورام.
- عالیم مۆعللیم، يئنه ده بۇ بارداش قۇرماق مسئلهسی منی يامان چوْخ ماراقلاندیریر…
- هه، ائله ایندی ده بارداش قۇرموشام.
- بارداش قۇروب اوْتورماقلا اوستوْلدا اوْتوروب اوْخوماق آراسیندا نه فرق وار کی؟
- يئرله گؤي قدر فرق وار. چۆنکی بیرینجی پروْقرامی قوْيورسان يئره، غزلی يازیب قوْيورسان يانینا، یعنی حرکت سربستلییی اوْلور، اوستوْلدا اوْ حرکتلری ائتمک اوْلمور. مۇسیقیچیلر اۆچون ده بئله داها راحتدیر. يئرده اوْتورماغا وردیش ائتمیشم، آياقلاریم منه يۆکدور.
- عالیم مۆعللیم، ياتاندا دا بارداش قۇروب ياتمیرسینیز کی؟
- اوْ قدر اوْلوب کی…
- قێزینیز فرقانه خانیم مۆصاحیبهسینده دئيیب کی، من اؤزومو آتامین آناسی کیمی حیسس ائدیرم. یعنی سیز بۇ قدرمی اۇشاقسینیز؟
- فرقانهنین ياشینین آز اوْلماسینا باخماياراق، حیسس ائدیرم کی، اوْ، مندن چوْخ ياشلیدیر. اوْنون آۇراسی، اوْنون يانیندا اوْلماق منه ائنئرژی وئریر.
- عالیم مۆعللیم، دوْغرودانمی، بۇ قدر اۇشاقسینیز کی، قێزینیز اؤزونو سیزین آنانیز کیمی حیسس ائدیر؟
- بیزیم نازیمیزلا اوْينايان تاپیلاندا همیشه اۇشاق اوْلوروق.
- سیزجه، فرقانه خانیم سیزین يوْلونوزو داوام ائتدیرهجک گۆجه مالیکدیر؟
- فرقانهده اوْلان عیرفانی حیسس، دۇيوم اوْنون هم داورانیشیندا، هم ده صنعتینده اؤزونو بیروزه وئریر. بیز بیر-بیریمیزی مشقسیز ده باشا دۆشور، دۇيوروق. فرقانه مۇغاملاری بئش بارماغی کیمی منیمسهيیب. مثلا، سوْنونجو سوْلوْ کوْنسئرتیندن سوْنرا گؤردوم کی، من قێزیم کیمی صبرلی، زحمئتکئش دئيیلم. اوْنون اوْخودوغو، حاضیرلادیغی ماهنیلاری اؤيرنمهيه، حاضیرلاماغا منیم حؤوصلهم چاتماز.
- مۇغام اینسانی فانیلیکدن اۇزاقلاشدیریب آللاها ياخینلاشدیران عیرفان مۇسیقیسیدیر. فۆضولی ایمام حسینین قبرینین کؤلگهسی دۆشن يئرده باسدیریلماغینی ایستهمیشدی. سیز ده اوْ فۆضولیدن غزللر اوْخويورسونوز. سیزجه، بۇ ایفاده نئجه سسلهنیر: “عیرفان مۇسیقیسی اوْخويان خالق آرتیستی…”
- بۇ، دؤولتین دقتیدیر. دؤولت صنعتکاری قیيمتلندیرمک ایستهيیر و قیيمتلندیریر.
- بس سیزجه…
- منجه، اساس اوْلان خالقین دقتی، سئوگیسیدیر. فۆضولی خالق آرتیستی دئيیلدی، آمما دۆنيا دۇردوقجا دۇراجاق. دۆزدور، صنعت اۆچون بۇ آدلارین ائله ده اهمیتی يوْخدور، آمما صنعتکارا ستیمول وئریر.
- شوْو-بیزنئس اهلیيله آرانیز نئجهدیر؟
- واللاه، جمعیت ده اوْنلاری ياخشی تانیيیر. ایندی توْي بیزنئسی چوْخ اینکیشاف ائدیب. آمما تأسف کی، شوْو مۆغننیلری کۆتلهنی اوْيناتماق اۆچون اوْخويور. بیز ایسه دۆشوندورمک اۆچون اوْخويوروق. مۇسیقی اوْيناماق اۆچون يوْخ، دۆشونمک اۆچوندور.
- بیر چوْخ همکارلارینیزدان فرقلی اوْلاراق، شوْو آداملاری سیزی قێجیقلاندیرمیر.
- بیلیرسن، بۇ، بازار مسئلهسیدیر. بازارین قیيمتلری جۆربجوردور. هامی مالینی بازارا چێخاریر، مالی آلان وارسا، آللاه خئيیر وئرسین.
- بعضن تانینمیش آداملارین صنعتی اوْنلارین اینسان کیمی ياشاماغینا مانع اوْلور. مثلا، ایستهدیکلری کیمی حرکت ائده بیلمیرلر کی، قێراقدان باخان نه دئير؟ من خالق آرتیستی عالیم قاسیموْوام. بۇ، منه ياراشماز.
- دۆزدور، اعتراف ائدیرم کی، بۇ صنعت اؤزو ده منی مۆعيين قدر چرچیوهيه سالیب. عمومیتله، جاماعتین ایستهيینه حؤرمت نامینه، صنعته وئردییی قیيمت نامینه دئيیرم کی، بۇ صنعت منی چوْخ تربیيه ائلهيیب. تاماشاچیلارین منه وئردییی قیيمت باخیمیندان صنعتیم حیاتیما چوْخ تأثیر ائدیب. ياشاماغیما، اینسان کیمی يئتیشمهيیمه گؤره صنعتیمه میننتدارام.
- بدیعی ادبیات اوْخويورسونوز؟
- هئچ نه اوْخومورام. چوْخ غریبه شئيدیر. آمما گرک اوْخويايدیم. هئچ واخت بیر کیتابی باشدان-آياغا کیمی اوْخومامیشام.
- ماراقلیدیر، ایکینجی دفعه دۆنيايا گلسيدینیز، يئنه عالیم قاسیموْو اوْلاردینیز؟
- واللاه، اؤزوم عالیم قاسیموْو اوْلمامیشام. منجه، بۇ آللاهین قیسمتیدیر. من کند حیاتی سۆرموشم. قاتیق ساتماقلا، سۆد ساتماقلا دوْلانمیشیق. عادی فهله عائلهسی نئجه ياشايیر، بیز ده ائله اوْلموشوق. آنامین آرزوسو اوْلوب، همیشه آشیق، خواننده گؤرنده دئيیب کی، کاش اوْغلوم اوْخويان اوْلايدی. کئچدیییم يوْللارا باخیرام. گؤرورم، بۇ کئچیدلر منیم کئچیدلریم دئيیل. اوْنا گؤره دئيیرم کی، هامیسی آللاهین قیسمتیدیر.
- اوْخوماقدان باشقا نه باجاریرسینیز، الینیزدن باشقا نه گلیر؟
- علم-ساواددان باشقا…
- یعنی سسینیز اوْلماسايدی، نه ایشله مشغول اوْلاردینیز؟
- يقین آللاهین مصلحتی ایله بیر ایشله مشغول اوْلوب، چؤرهکپولو قازاناردیم. آمما دۆزو، ایندی بۇ حاقدا بیر شئي دئيه بیلمیرم.
- عادتا، آذربایجاندا تانینمیش آداملارا سۇال وئرنده کی، ان بؤيوک آرزون نه دیر، دئيیرلر، قاراباغین قايیتماسی.
- منیم ان بؤيوک آرزوم بۇدور کی، اینسان کۆچهده گئدنده الیندهکی کوْنفئت کاغیذینی يئره آتماسین. بۇ توْرپاق اوْندا وطن اوْلاجاق. اوْندا قاراباغ دا قايیداجاق. يوْخسا اوْنو گؤزلهمهيه صبریمیز ده چاتماياجاق، معنوی جهتدن گۆجوموز ده. اؤز ائویمیزه نئجه دقت ائدیریکسه، وطنه و وطنداشلارا دا ائله باخمالیيیق.
- ایندی سیزی ان چوْخ ناراحات ائلهين مسئله نه دیر؟
-ایستردیم کی، ساکیتجه، مثلا، تلفوْنسوز-زادسیز گئدیب بیر گۇشهده اوْتوروم، فعالیتیمی ده دوْندوروم. آمما اوْ نیته ده حیاتین اؤزو ایمکان وئرمیر. عؤهدهلیکلریم چوْخدور دئيه، بۇنو ائلهيه بیلمیرم.
- باشقا پروْبلئمینیز يوْخدور؟
- کوْنکرئت هئچ بیر پروْبلئمیم يوْخدور. آمما عۆمومی حیاتدا ياشاماق اؤزو بیر پروْبلئمدیر. منه ائله گلیر کی، بیزیم آختاردیغیمیز استراحت اوْ بیری دۆنيادادیر. بۇ دۆنيادا استراحت ائتمک اوْلمور.
- هر خالقین معنوی ديَری اوْلان مۇسیقیلر وار…
- مۇغام دا بیزیم معنوی ديَریمیزدیر. من 20-30 ایلدیر ایفالاریمی خاریجیلر اۆچون ده اوْخويورام. اوْنلاری آغلايان گؤرموشم، تۆکلری بیز-بیز اوْلان گؤرموشم. گلیب منه اؤز حیسسلرینی دانیشیبلار. سوْروشوبلار کی، بۇ هارادیر، بۇ نئجه اؤلکهدیر، نئجه مۇسیقیدیر؟ منه ائله گلیر کی، مدنیت سرحد بیلمیر. اوْنا گؤره ده، مدنیتیمیزی اۆستون تۇتوب، هم اؤلکهمیزی، هم ده اؤزوموزو تانیتمالیيیق. مثلا، چوْخ اؤلکه وار کی، اوْنلارین مۇسیقیسی چالینان کیمی بیلیرسن کی، بۇ ایسپاندیر، و يا هیندیستاندیر. سوْن واختلار آفریکا مۇسیقیسی دبه دۆشوب. مۆعيين قدر ده ایشلر گؤرمک لازیمدیر کی، بیر ماهنی سسی ائشیدنده دئسینلر کی، بۇ آذربایجانیندیر.
- آمما نهدنسه، سیزه قۇلاق آساندا اوْخودوغونوز سؤزلر منه آيدین اوْلمور.
- هه، ائله سؤزلر وار کی، اوْنلاری من ده غلیظ حساب ائدیرم. بۇردا مۇسیقی و سس بس ائدیر. چۆنکی بیز اؤزوموز ده بعضن خاریجی مۇسیقیلر دینلهيیب ذؤوق آلیریق. مثلا، بالابان چالاندا دا آدام آغلايا بیلیر. مثلا، تار سؤز دئمیر کی… آنجاق تارا قۇلاق آساندا حساب ائلهيیرسن کی، تار دانیشیر.
- تکجه سسینیزین سئحریدیر کی…
- دیلیمیزده عرب-فارس سؤزلری وار کی، بعضن اوْ سؤزلر سسده باشا دۆشولمور. آمما سسه گؤره ایفا آدامین قلبینه تأثیر ائدیر. خاریجیلر اۆچون سؤز واجیب دئيیل، اساس ایفاچینین اوْبرازینا باخیرلار. منیم اۆچون ده سؤز واجیب دئيیل، اساس سسدیر.
- عالیم مۆعللیم، پرئزیدئنت اوْلان مجلیسده قفیل آياغا قالخیب، الینیزی ده قۇلاغینیزین دیبینه قوْيوب اوْخوماغینیز هامی اۆچون چوْخ ماراقلی اوْلدو. اوْردا سیزی آياغا قالدیران حیسسین آدی نه ایدی؟
- هئچ اؤزوم ده بیلمیرم نئجه اوْلدو. منیم ائله ده سؤز دئمک قابیلیتیم يوْخدور. اوْنا گؤره ده، سلاملاشان کیمی الیمی قوْيوب قۇلاغیمین دیبینه اوْخوماغا باشلادیم.
- آمما حیسس اوْلوندو کی، پرئزیدئنتین اؤزونون ده خوْشونا گلدی…
- هه، چوْخ خوْشونا گلدی. قفیل اوْخوماغیم اوْنا خوْش تأثیر ائتدی.
- عالیم مۆعللیم، مايکل جئکسوْنا قۇلاق آسمیسینیز؟
- بلی، اوْنا قۇلاق آسمايان آدام يوْخدور کی…
- جئکسوْنون اوْخوماغیندان ذؤوق آلا بیلیرسینیز؟
- يوْخ، ذؤوق آلمیرام، آمما تعجبلهنیرم کی، بۇ آدام نه قدر مشق ائلهيیب. یعنی چوْخ چالیشیب. اوْنا داياق اوْلان نه قدر صنعتکارلار وار، اوْنو يئتیشدیریبلر. البته، اوْ اؤزونهمخصوص بیری ایدی. اوْخوماق، دۆنيادا تانینماق بؤيوک اذیت طلب ائلهيیر.
Anlam.Biz


text:
مهندس ایرج شهین باهر تبریزین هاوا چیرکینلیگینه دئیینه رک آرتیردی: تبریزین حمل و نقل سیستمینین توسعه سی اهمیت لی بیر مسئله دیر. ائله بونون اوچون ده 1397 نجی ایل بودجه سینده حمل و نقل سیستمینه 600 میلیارد تومن بودجه نظرده آلینیب دیر.
تبریز بلدیه رئیسی دئدی: فاینانس یادا مشارکت اوراقی ساتما واسیطه سی ایله گلن ایل تبریز متروسونا احتیاج اولان بودجه نی تامین ائده جه ییک!
مهندس ایرج شهین باهر میدان چایینین سو مسئله سینه توخوناراق آرتیردی: خلیل آباد کانالینین تیکیلمه سی ایله برابر چیرکین سولارین میدان چایینا آخماسینین قاباغی آلیندی. عینی حالدا تبریزین شرق طرفینده بیر سد وورولاراق تبریزین یوخاری باشیندان میدان چایینا آخان چیرکین سولارین دا قارشیسینی آلماق ممکن اولا بیلر.


text:
امام علی(ع) حضرتلری نین حؤکمدارلیق چاغیندا ، کوفه شهرینده او حضرتین « زره » ی ایتدی. نئچه واختدان سونرا بیر مسیحی کیشی دن تاپیلدی. امام(ع) او کیشینی قاضی یانینا چکدی و بویوردو: بو « زره » منیمدیر ، نه اونو ساتمیشام و نه بیر کسه باغیشلامیشام و ایندی اونو بو کیشی دن تاپمیشام.
قاضی، مسیحی کیشی یه دئدی: خلیفه، اؤز ادّعاسین اوزه سالدی سن نه دئییرسن؟
او دئدی: بو « زره » منیم اؤزوموندور، و بئله لیکله خلافت مقامی نین دئییشینده هئچه قویماییرام ( مومکوندور خلیفه، ده یشیک سالسینلار )
قاضی امام(ع) حضرتلرینه باخیب دئدی:
سن مدّعی سن و بو سن دییه نی دانیـــر، آنجاق اؤز ادّعاوی اثباتا یئتیرمه ک اوچون شاهید گتیرمه لی سن!
امام(ع) گولدو و بویوردو: « قاضی دوز دئییر ، ایندی گره کدیر من شاهید گتیره م آمما منیم شاهیدیم یوخدور».
آنجاق امامین شاهیدی اولمادیغینا گؤره ، قاضی مسیحی کیشی نین قازانجینا حؤکم وئردی ، و اودا « زره » ی گؤتوروب یوللاندی.
آمما مسیحی کیشی اؤزو یاخشی بیلیردی کی زره کیمیندیر. بیر آز گئدندن سونرا وجدانی قبول ائتمه دی قاییدیب دئدی:
« بئله بیر حؤکمدارلیق عادی آداملارین ایشی دئییل بلکه پیغمبرلرین حؤکمدارلیغیندان دیر» ، و بوینونا آلدی کی زره ، امام علی(ع) حضرتلرینینکی دیر.
چوخ چکمه دی گؤردولر کی او مسیحی کیشی مسلمان اولوبدور. و شور و شوق ایله امام علی(ع) بایراقی آلتیندا نهروان دؤیوشونده ساواشیر.
قایناق: داستان راستان
چئویره ن: الف . عظیمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
آذربایجان رسپوبلیکاسینین مدافعه ناظرلیگی دونن جبههده ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین حربی قوللوقچولارینین اؤلومو ایله باغلی معلوماتلارا مناسیبت بیلدیریب.
ناظیرلیین مطبوعات خیدمتیندن آخار.آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، دوشمن طرفی رسمی آچیقلادیغی کیمی ۳ حربی قوللوقچوسونو دئییل، آغیر یارالانمیش داها ۲ عسگری - میاسنیک اووانیسیان و واردان هاروتیونیانی دا اؤلو اولاراق ایتیریب:
«بئلهلیکله ده دونن جبههده دوشمنین ۵ حربی قوللوقچوسو محو ائدیلیب.
بوندان علاوه، ارمنیلرین بیر نئچه آغیر یارالانمیش حربی قوللوقچوسو دا یئرلی هوسپیتاللاردان بیرینه یئرلشدیریلیب.
همیشه اولدوغو کیمی ارمنیستان طرفی اجتیماعیتینین حاقلی اعتراضیندان چکینهرک یئنه ده اؤز ایتکیلرینی گیزلتمکده داوام ائدیر».


text:
سون زامانلار سونعی قیدالارین حاضیرلاماسی و ساتیشی جمعیتیمیزی ناراحات ائدن ان چتین پروبلئمه چئوریلیب.
اساسا, چینده ایستحصال اولونان بو سونعی دویو ایسه اینسان ساغلاملیغی اوچون چوخ تهلوکه لیدیر.حکیملر سونعی دویولرین حیات اوچون تهلوکه لی اولدوغونو, حتی خرچنگین یارانماسینا گتیریب چیخاردیغینی بیلدیریبلر.
سونعی دویونو تانیماغین ایسه اساسا یولو وار: شوبهه لندیگینیز زامان, دویونو یاندیرین. اگر دویو شام کیمی یانیرسا, دئمه لی, سونعیدیر و کلیونکا ماتئرییالدان حاضیرلانیب. آخار.آذ میللتین سسی.آذا ایستینادا سونعی دویونون حاضیرلاماسی گؤرونتوسونو تقدیم ائدیر:


text:
کولت. آز مدراتور.آذ-آ ایستینادلا دونیانین مشهور یازیچیلاریندان بیر نئچهسینین مزار داشیندا یازیلان قیدلری تقدیم ائدیر:
وولف (بؤیوک بریتانییا): «ای اؤلوم، اؤزومو سنه دوغرو کولک کیمی سوووراجاغام، یئنیلمزجهسینه و بویون ایمهدن!»
سیلویا پلاز (آمریکا): «نهنگ دیللی آلوولارین اورتاسیندا بئله قیزیل نیلوفر یئتیشدیرمک اولار».
جون کیتس (بؤیوک بریتانییا): «آدی سولارا یازیلمیش اولان شخص بورادا یاتیر».
ف. سکوت فیتزگئرالد و زئلدا سایرع فیتزگئرالد (آمریکا): «ایندی سفر ائدیریک… بیز او آخینتییا قارشی گئدن گمیلر ... دایانمادان گئرییه، کئچمیشه، سونرا درحال دا گلهجهیه آتیلساق نه غم...»
روبرت فروست (آمریکا): «دونیا ایله عشق اوغروندا مباریزه آپاردیم».
اوسکار اوایلد (بؤیوک بریتانییا): «او اؤلدو، اما هر شئی بیتمدی. باشقاسینین گؤز یاشیندا آخیب گئدهجک حیاتین چایی… بوتون لعنتلی، غیری-عادی اینسانلار دا اونون ابدی یاسینی توتاجاق».
اویلیام شکسپیر (بؤیوک بریتانییا): «بو مزاری قورویانی تانری قوروسون. سوموکلرینی ترپدنی ایسه تانری لعنتلسین».


text:
« خیبر» چیرپیشماسیندا مسلمانلارا آجلیق ال وئرمیشدیر . اونلار ناعلاجلیقدان اتی مکروه اولان حئیوانلاردان آجلیقی آرادان آپارماق اوچون فایدالانیردیلار. بیر چهره سی قارا چوبان کی یهودی لره چوبانلیق ائدیردی پیامبر (ص) حضرتلری نین قوللوغونا گئتدی و ایسلام حقیقتین بیلمه گی او حضرتدن ایسته دی . او همان چاغدا پیامبرین شیرین سؤزلریله پیغمبره ایمان گتیریب دئدی: بو قویونلار هامیسی منیم الیمده امانت دیر ، ایندی کی منیم الیم اونلارین صاحابلاریندان قیریلیبدیر تکلیفیم نه دیر؟
پیامبر (ص) یوزلر آج سربازین قاباغیندا آچیق آیدین بویوردو: « بیزیم دینیمیزده امانته خیانت ائتمه ک بؤیوک گوناهلارداندیر . سنه لازیمدیر کی قویونلاری آپاریب صاحابلارینا چاتدیراسان »
او پیامبرین امرینه اطاعت ائتدی ، او ساعاتی دؤیوشده شرکت ائتدی و ایسلام یولوندا شهادت شربتی ایچدی.
بلی، پیغمبر(ص) حضرتلری نه تکجه جاوانلیق چاغیندا « امین » لقبی تاپمیشدی بلکه هر حال دا و هر زاماندا دوزلوک و امانتدارلیقدا باش ایدی . او محاصره ده ایکن بوتون سورولرین گلیب گئتمه سی قلعه ده آزادایدی و مسلمانلاردان هئچ کیمسه نین قویونلار اوچون ناتاراز باخماسی یوخ ایدی . چون اونلار پیغمبرین سایه سینده دوز بارا گلمیشدیلر. تکجه بیر گون اونلارین هامیسینا آجلیق چوخ بته ر اوستون گلدی ، حضرت دستور وئردی ایکی قویون سورودن دوتوب ، قالانین بوشلاسینلار تا آزادلیقلا قلعه یه گیرسینلر. و اگر چوخ نایراحاتلیق اوز وئرمه سئیدی بو ایشه ده ال آتمازدیلار. بونلا بئله هر واخت سربازلاریندان آجلیق باره سینده شیکایت ائشیتسئیدی اللرین گؤیه ساری دوتوب و بویوراردی: « ای منیم تانریم! بیر قلعه کی یئمه یین لاپ اورتاسیدیر سربازلارین اوزونه آچ ! » و هئچواخت اجازه وئرمه زدی فتح سیز خلقین مال داوارینا ال اوزالتسین.
قایناق: کتاب فروغ ابدیّت. آیت الله سبحانی ، ص ۷۲۹
چئویره ن : الف.عظیمی بیلوردی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!


text:
مشتقادرعمینین حیاطیولداشی بونو دئیب گولهگوله
پالاتادان چیخدی ایشیگه.او بیراوجا بویلی قارا قاش گؤزلی قادین ایدی، همیشه گولش
دوداقیندایدی آمما گؤزلرینین ایچینده بیر گیزلین قم وارایدی. او بیلیردی كی مشتقادرعمی
هرنه دئسه او ایشی گؤرهجكدی و هیچ كیمسه اونی توتدوقی قراردان قایتارابیلمز.
پائیزین خوش گونلرینن بیری ایدی مشتقادرعمی آروادی ائله اوتورموشدولار
ائششكین اوسته و آغ بولاقا قوناق گئدیردیلر. مشت قادرعمی هردن بیر یانپرتی اوتورب
و اؤز قادینی ائله چوخ سئوملی دانیشیردی.دئیردیلر، گولوردیلر، چوخ شادیدیلار. مشتقادرعمی
بیر ایكی آیی ایدی كی بیربوز اركك ائششك آلمیشدی.
-
گؤردون ائششك نیه یاخچیدیر،نئچه ایلدیر بیز آغ بولاغا گلن مه میشیك؟ هامی
بیزدن گیلایه ائلیرلر.
-
هن من نه بیلیدیم. دئیردیم یانی بیزیم كی مال داواریمیز یوخدور،یئر یووامیز
یوخدور ائششك نه ایچوندی.
-
ایندی نه دئیرسن؟
-
یاخچیدی.
مشتقادرعمی نین بیرجانی دی بیر ائششگی،اونی هرگون تمیزلیب، یئیب ایچمه سینه
چوخ دقت ائله ردی،سویوغ گونلری اونا ایلیق سو وئرردی كی آغزی اوشومه سین. سووقلاماسین.
پائیز سونا چاتیب،قیشین اؤنجه گونلرینده آغیر بیر قاردوشموشدی، كندین یول لاری
باغلانیب گئت گل كسلمیشدی.بیزیم دار كوچه آغزیناجاق قارلا دولموشدو. كند ائله
سوكوتا گئتمیشدی كی ائله بیله سن بو كنده هئچ كیم یوخدو. قبیرساندیقا بنزیردی.
قار هله قوتارمامیشدی، آغام حیطی سوپوره سوپوره دئیردی:
-
گؤو چیریلیب، یوخسا بوجور كی قاریاغما
اولماز، قار لاپا لاپا هر یانی آلیب آلتینا.آلاهین وئردیكلرینه شوكور، بو نه هدییه
دی كی قاباغین آلمیر، بیزی زندگانلیقدا چیخارتدی. بوجور یاغسا دام دووار توكولر
باشیمیزا. اوشاقلاردا كی هئچ زادی دوشونمیرلر یوللارین سوپورمه میش بویانا اویانا
آتیلیرلار قار بركییر،بوزا دونور نا واخت كله لری اوسته یئره دیَهجكلر
بیلمیرم.
بو حالدا قاپینی چادیلار، پوروزه خالا رنگی سولموش بیزیم حیطه گیردی، دیلی
توتا توتماز دئدی:
-
اؤلور،...
دای دینمهدی، بیلمه دیك سویوغداندی یا قورخودان، آغام پئنجه كین بئلینه آتیب پوروزه خالا
گیله قاچدی. بیزده اونون دالیجا. آنام او سویوقدا قارین ایچنده آیاقلارین
گئتمیشدی.پوروزه خالا بیزیم قارشی قونشوموزایدی، اری نئچه ایل بوندا قاباق قوربت
یئرده فهله لیگه گئتمیشدی و اوردا اولمیشدی هئچ كیم ده بیلمه دی نه ایچون.ایندی ده
قیزی آغریدان اؤلوم حالیندایدی،نه ایچون بیلمه دیك.
های كوی كنده باسدی،چوخالاری گلدی، هره بیر درمان دئیردی.آمما هئچ بیرینین
سببی اولموردی.
مشت قادرعمی جاماتی یانا ووروب گیردی، اوشاقی بو حالادا گؤرجك دئدی:
-
نئیه دوروب سوز، اوشاق اؤلور، بونو تزلیكجه گرك دوختورا آپاراق.
هامی مشت قادرعمی یه باخدیلار،هئچ كیم دیینمه دی آمما باخیشلار بونو یئتیردیكیبوحالادا،نجورآپاراق،سنونداكیاوشاقون
یوخدی نه بیلیرسن،اوشاق دردی نمه نه دی؟
بئش آلتی آدام بو سؤزو ائشیتجه كی مشتقادرعمی دئیر اوشاقین دوختورا ائحتیاج
واردی ائودن چیخدیلار، اونلارین زورلی آتلاری وارایدی، ایسته مه دیلر كومك ائله
سینلر.
مشت قادرعمی آغاما اوزون توتوب دئدی:
-
پئنجككوی گی،اوشاقیدا حاضیرلاین، من ائششك گتیرم،گئته ریك.
اوشاقی بیر قالین پتییه بوكوب ائششگین اوسته سالدیلار، آغام و مشت قادر عمی ده
اونون یانیندا یولا دوشدولر.
قارچوخ قالین یاغمیشدی بئچارا ائششك باتا باتا اؤزون قاردا ائشیگه چكیردی.مشت
قادرعمی الین بوزائششگین باشینا چكیب دئدی:
-
بیلیرم چوخ بیر پیس گوندی،آمماگورورسن اوشاق اؤلوم حالدادی،آللاهین كومكی ائله
سن بیزی دوختورا یئتیررسن.ائششگین بوینونا بیر محبتلی ضربه ووردی.
بوز ائششك چوخ زورلی و قووی یولا دوشدی، او محبتی حیس ائله دی.بیلدی كی بیر
اینسانی نئجات وئرمك ایچون لازم دیر اؤزون زحمته سالسین،گؤزلری چوخ گؤزلیدی،آدام
باخماقدان دویمازدی، كنده مال حئیواننان صوحبت آچاندا مشت قادرعمی نین ائششگی
باشدایدی.چوخلاری دئیردی بو ائششك دیَئر جئیراندیر.
بیزیم موسافیرلر چوخ كندن اوزاقلاشمامیشدیلار كی كولك باشلادی،پوروزه خالا
چادیراسین بئلینه باغلیب ایسته دی موسافیرین دالینجا گئتسین كی آنام و آیری قادین
قونشولار قاباغین آلدیلار.
-
آرواد دلی اولموسان،ایندی سن هارگئدیرسن.
-
قویون گئدیم سیز آللاه اورگیم پارتییر. منیم بیر اوشاقیم وار اونودا الدن
وئرسم اؤزومده اؤلمه لیم.
-
یوخ سن كی گئده بیلمه سن بو سؤزلری ده اونود، كئچ اوتور دوعا ائله آللاه كریم
آللاهدی.
-
باجی قادان آلیم كئج اوتو گئتملی اولسیدون، گئتملی واخت اولسایدی كیشلر سنی ده
اؤزلری ائله آپارادیلار.
-
...
كولك ائله زورلی اسیردی كی گؤز گؤزی گؤرمیردی. آمما بوز ائششك كولكین ایچینده
قیلنج كیمین یولوكسیردی قاباغا گئدیردی.
-
مشتقادرعمی،سن اوطرفدن منده بوطرفدن اوشاقدان یلیك اولاق،ائحطیاطلی اولماق لازیمدیر یولدا چیخساق، بیر بیریمیزی ایتیرسك دردسره
دوشریك.
-
یوخ من مواظیبم،تزه دن بیر یواش ضربه بوزائشگین یانینان ووردی.ائششك كولكی
پیچاق كیمین كسیردی،آمما اوشاقین ائششگین اوسته هئچ حركت یوخدو، اؤلو كیمی ائششگین
پالانینا یاپیشمشدی،آز گئدیب چوخ گئتمیشدیلر كی ائششك بیردن بیر چوخورا دوشدی آمما
اؤزون ساغلادی و دیمیرلانمادی،بیر آغیر نفس چكیب یئردن قالخدی،بو حالدا اوشاق
گؤزلرین آچیب دئدی:
-
آغا
آغام گیل چوخ سئویندیلر كی اوشاق دیردی آمما
اونلار یولدان آزمیشدیلار،بویان اویانا باخیب یولی تاپدیلار، آخی هم مشتقادرعمی و
همده آغام تجربه لی بیر آدامیدیلار،اونلار یولا قئیدیب، گئتمگه باشلادیلار،قارین
اوسته نئچه دامجی قان گؤردولر.
-
بو نه قانیدی؟
-
تولكیدن زاددان حتمن بیر حئیوان یئیب.
-
آمما بو قان بیزائله گئدیر.
-
ائششگی ساغلا.
دوردولار اوشاقین بویان اویانینا
باخدیلار،هئچ زاد یوخودور.
-
اوشاق سالیمدیر.
-
مشتقادرعمی ائششگین گؤزی قانییب.
دونیا مشتقادرعمی نین گؤزونده فیرلاندی،تزآغام اولان یانینا گلیب ائششگین
گؤزون نظردن كئچیتدی.
-
هئچ زاد اولماییب، بیر آز یارالانیب، او چوخورا دوشنده حتمن گؤزونه چؤب باتیب.
-
پارچا وارینیزدی؟
-
آغام دستمالین چیبنن چیخاردیب ائششگین بیر گؤزون باغلادیلار.
بوزائششگیولا دوشمگه تله سیردی،او ایستیردی اؤز تاپشیریقین باشاچادیرسین.
گونلر پیس یاخچی كئچدیلر.
یازگلمیشدی،داركوچه نین قارلاری اریب
گئتمیشدیلر،اوشاقلاركوچه ده چوخ شنلی یوناماقدایدیلار،مشتقادرعمی قاپینی آچیب
بؤیوك قاب الینده گئدیردی مسجید قاباقینداكی شیردن سو گتیرسین.
-
سالام قادرعمی،پوروزه خالانین قیزی سالام وئرننن سونرا ایسته دی قابی مشتقادرعمی
نین الینن آلسین.
-
وئر من گئدیم سو گتیریم.
-
ساغ اول بالا،اؤزوم گتیررم.
-
مشتقادرعمی بوزائششگین نئجوردی؟
-
واردای.
بوز ائششك بیر گؤزون الدن وئرمیشدی،یول
گئدنده همیشه اؤزون ساغا چكیردی، ساغ یاندا هر نئجور قورخولی دره تپه ده اولسیدی
اؤزون اونا یاخینلاداردی، كورشمز طرفدن گرك قورخاسان،كورونن طرفده نئجور خطرده
اولسا اونی دف ائله مك مومكوندیر.
بؤلوم لر:
اۆز یازیلاریم
،


text:
روسلارین ۶۴%-ی روسییانی بؤیوک گوج ساییر.
آخار.آز خبر وئریر کی، بو نتیجه «لئوادا سئنتر» شیرکتینین کئچیردییی سورغودان سونرا اورتایا چیخیب. سورغو ایشتیراکچیلارینا همچینین روسییانی گلهجکده هانسی دؤولت تیپینده گؤرمک ایستهمهلری ایله باغلی دا سوال عنوانلانیب.
روسلارین ۳۳%-i اؤلکهلرینی قربدهکی کیمی دئموکراتیک، بازار اقتصادیاتینا صاحب دؤولت کیمی گؤرمک ایستدیکلرینی سؤیلهییبلر. دیگر ۳۳% اینسان ایسه هانسی تیپ دؤولت اولماسینین اونلار اوچون اهمیت کسب ائتمدیینی، عائلهسینین یاخشی یاشاییشینین تامین ائدیلمهسینین اساس مسئله اولدوغونو وورغولاییب. ۱۱% اینسان روسییانی یئنیدن کوممونیست ایدئولوگییالی اؤلکه کیمی گؤرمک ایستییر.
جمعی ۳% شخص ایسه روسییانین ایمپئرییایا، مونارخییایا چئوریلمهسینی آرزو ائدیر.


text:
سلیمان قانونی
سلیمان قانونی یا دا سولطان سلیمان قانونی (عثمانلی تورکجهسی: سلطان سلیمان اول؛ ۶ نووامبر ۱۴۹۴، ترابزون - ۷ سپتامبر ۱۵۶۶، زیگتوار)، عثمانلی ایمپریاسینین ۱۰-جو سولطانی و ۸۹-جو ایسلام خلیفهسیدیر. غرب دونیاسیندا مؤحتشم سلیمان، شرقده ایسه عدالتلی ایدارهچیلیگینه گؤره سولطان سلیمان قانونی اولاراق تانینیر. ۱۵۲۰-دن ۱۵۶۶-داکی اؤلومونه قدر تقریباً ۴۶ ایل سولطانلیق ائتمیش و ۱۳ دفعه سفره چیخمیش، سلطنتینین عومومیلیکده ۱۰ ایل ۱ آیینی سفرلرده کئچیرمیشدیر. عثمانلی تاریخینین ان اوزون مودّت تاختدا اوتوران، ان اوزون مودّت سفرده قالان و ان چوْخ سفره چیخان سولطانیدیر.
سلیمان قانونی ۱۵۲۰ تاریخینده آتاسی بیرینجی سولطان سلیمین وفاتی ایله تاختا چیخدی. غربده بلقراد، رودوس، بوغدان (ایندیکی مولداوی) و مجاریستانین بؤیوک حیصّهسینی ایمپریا تورپاقلارینا بیرلشدیردی. ۱۵۲۹ تاریخینده ویئن شهرینی موحاصیرهیه آلسا دا، موختلیف سببلردن بۇ موحاصیره اوغورسوز اولدو. شرقده صفویلرله گئدن دؤیوشلردن سونرا اورتا شرقین بؤیوک بیر قیسمینی ایشغال ائتمیشدیر. آفریقادا ایمپریا سرحدلری الجزاییره قدر اوزانمیش، عثمانلی بحریّهسی آرالیق دنیز ساحیللرینی و قیرمیزی دنیز ساحیللرینی فتح ائتمیشدی. سولطان سلیمدن ۶٫۵۵۷٫۰۰۰ کم۲ اولاراق آلدیغی عثمانلی مولکونو، اوغلو ایکینجی سلیمه ۱۴٫۸۹۳٫۰۰۰ کم۲ اولاراق میراث بوراخمیشدیر. زیگتوار موحاصیرهسینین بیتمهسینه بیر گون قالمیش ۷ سپتامبر ۱۵۶۶ تاریخینده موحاریبه دوشرگهسینده وفات ائتمیش و یئرینه اوغلو ایکینجی سلیم کئچمیشدیر.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
سولطان سلیمان شاعیر ایمیش و «محبّی» تخلّوصو ایله شعر دئیرمیش. خورّم سولطان آدیندا نیکاحلی قادینینا بۇ شعری دئمیشدیر:
جلیس-خلوتیم واریم حبیبیم ماه-تابانیم
انیسیم محرمیم واریم گۆزللر شاهی سولطانیم
حیاتیم حاصیل-عؤمروم شراب-کوثریم عدنیم
بهاریم بهجتیم روزوم نیگاریم ورد-خندانیم
نشاطیم عشرتیم بزمیم چیراغیم نَیّیریم شمعیم
تورنجی نار و نارینجیم بنیم شمع-شبیستانیم
نباتیم شکّریم گنجیم جهان ایچینده بیرنجیم
عزیزیم یوسفیم واریم گؤنول میصریندهکی خانیم
سیتانبولیم قرامانیم دیار-مۆلکت-رومیم
بدخشانیم و قپچاغیم و بغدادیم خوراسانیم
ساچی واریم قاشی یاییم گؤزو پورفیتنه بیماریم
اؤلورسم بوینونا قانیم مدد هی ناموسلمانیم
قاپیندا چونکی مداحّم سنی مدح ائیلهرم داییم
یۆرک پورغم گؤزوم پورنم «محبّی» یم خوشا حالیم
قایناقلار[دَییشدیر]
تورکیه تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:tr:I. Süleyman]] I._Süleyman]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۰۶ ژوئیه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
امریکاده اویوشتیریلگن هجومده 2 کیشی جان بیردی
حادثه بیر کسلخانه ده یوز بیرگن
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ نیورک شهریده بیر کسلخانه نینگ اتاقیده یوز بیرگن قوراللی هجوم حادثه سیده هجومچی بیلن بیر کیشی جان بیردی.
نیورک خوفسیزلیک کوچلری اداره چیلری، وستچستر کسلخانه سی نینگ 4- قواتیده ایرته لب یوز بیرگن حادثه ده 70 یاشده گی ایرکک هجومچی بیلن خوددی شو یاشده بولگن بیر عیال نینگ حیاتینی یوقه تگن لیگینی بیلدیردیلر.
امریکا قوشمه ایالتلری مطبوعاتیده "هجومچی بیلن مذکور خاتین نینگ تورموش اورتاغی" ایکن لیگی تذکر بیریلماقده.
هجومچی بیلن عیال نینگ کیم لیگی توغریسیده معلومات بیریلمه دی.


text:
باهالیغین فایداسی
دوکتور
جئری
خانیم موعللیم کیلاسدا صوبحانهنین فایدالاری حاققیندا اوشاقلارا
دانیشیردی:
- گول بالالاریم!.. صوبحانه یئمهمیشدن مدرسهیه گلمهیین. بیر دورمک
پنیر-چؤرک یئییب اوستوندن ده بیر ایستیکان چای ایچسهنیز، هم یاخشی درس اوخویا
بیلرسینیز همی ده بدنیز ساغلام اولار...
بالاجا یاشار آیاغا قالخدی:
- خانیم موعللیم منیم بدنیم هامیدان بتر
ساغلامدیر!
خانیم موعللیم گولومسهدی:
- حتماً همیشه مدرسهیه گلنده صوبحانه
یئییرسن؟
بالاجا یاشار باشی "هه" دئیهرک آرتیردی:
- خانیم موعللیم! بیز سحره، ناهارا، شاما صوبحانه
یئییریک!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
رضاشاه-ین اؤلوسو نییه گولدو؟!
دوکتور جئری
شاه عبدالعظیم حرمینین یاخینلیغینداکی خارابالیقدان مومیالانمیش بیر اؤلونون تاپیلماسینین آردینجا، بیر قروپ اوزمان اولای یئرینه یئتیشَرک مومیایینین رضاشاه-ا عایید اولوب-اولمادیغینی آراشدیرماغا باشلادیلار. ژئنئتیک بیلیملرینین پروفئسورو دئدی:
- بیز مومیایینی اینگلیستانا گؤندرملیییک، هر نه اولسا اونلار رضاشاهین گؤزه-گؤزهسینه آرتیقراق تانیش اولدوقلاریندان بیزدن یاخشی جمدگین کیملیگینی آیدینلادا بیلرلر.
اسکی بیلیملرینین دوکتورو دیللندی:
- بو اولان ایش دئییل! بیزیم اؤز بیلگینلریمیز بو قونونو آراشدیرمالیدیرلار!
بو سؤزلرین آردینجا، اوزمانلار ایکییه بؤلونوب کیمی دوکتورون، کیمی ایسه پروفئسورون فیکرینی ساووناراق دارتیشماغا باشلایاندا اوستاد دفتری آرالیغا گئچدی:
- آغالار.. بیر دقیقه... بیر دقیقه...
هامی سوسدو.
- آغالار ایجازه وئرسهنیز من بیر دفیقهنین ایچینده مومیایینین رضاشاها عایید اولوب-اولمادیغینی آیدینلادیم.
اوزمانلار شاشقین-شاشقیق اوستاد دفترییه پول آچدیلار. اوستاد مومیایینین باشینا گئچدیکدن سونرا اگیلیب قولاغینا نسه پیچیلدادی. بیردن مومیایی قاققاناق چکیب گولمهیه باشلادی.
هره قورخودان بیر یانا قاچاندا، اوستاد دفتری دیکلَنیب گولومسوندو:
- قورخمایین.. گلین.. گلین!..جمدک رضاشاهینکی دیر!!
اوستاد دفترینین گولومسهمهسیندن اورکلهنن اوزمانلار توپلاشدیلار:
- سیز رضاشاهین مومیاییسینین قولاغینا نمنه دئدینیز گولدو؟!!
- من دئدیم: قوردوغون شئونیستی حوکومتین دئویلمهسیندن قیرخ ایل سونرا، دؤولت باشچیلاری، بیز تورکلره سؤز وئریبلر یاخین گلهجکده مدرسهلرده آنادیلیمیزده درس اوخویاجاغیق.
آچیقلاما:
اوُزمان: متخصیص
اولای: حادیثه
گؤزه: سلول، حوجره
بیلیم: علم
بیلگین: عالیم
قونو: مؤوضوع
ساوونماق: مدافیعه ائتمک
دارتیشماق: موباحیثه ائتمک
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
ترکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر ۱۵.۰۹.۱۳۹۵
ترکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر ۱۵.۰۹.۱۳۹۵
ستار روزنامه سی, ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ, ۵۸۷ میلیون ترک لیره سی بیلن تکمیل بولگن ۳۰ مرکز نینگ افتتاح ایتیلیشی مراسمیده قیلگن معروضه سیده, روسیه, چین و ایران بیلن ترک لیره سی دن استفاده ایتیلیب معامله قیلینیشی گه تیگیشلی مذاکره آلیب باریتگن لیک لری نی بیلدیرگن لیگی نی ایسلتماقده.
خبرده, ترکیه جمهوریتی باش وزیری بنعلی ییلدیریم نینگ روسیه گه سفر قیله دیگن لیگی و خودی منه شوو ییر نینگ اوزیده اوشبو خصوصده بحث ایتیله دیگن لیگی نی بیلدیرگن اردوغان نینگ, "او ییرده ترک لیره سی بیلن تجارت قیلیش توغری سیده قدم تشلی میز. یعنی اولر دن بیر نرسه آلسک اولر نینگ پولی نی بیره میز و اولر هم بیز دن بیر نرسه آلگنده بیزنینگ پولی میز نی بیره دی" دییه قید ایتگن لیگی معلوم قیلینماقده.
روزنامه, اردوغان نینگ ینه بیر بار, خلق دن اسعاری نی ترک لیره سی گه ایلنتیریشی نی طلب ایتگن لیگی نی یازماقده.
وطن روزنامه سی, ترکیه جمهوریتی تشقی ایش لر وزیری مولود چاووش اوغلی نینگ لبنان گه قیلگن سفری نی تعقیب قیلگن ژورنالست لرنینگ سئوال لری گه جواب قیتررایکن, ترکیه نینگ شانگهای همکارلیک تشکیلاتی گه اعضا لیگی بیلن علاقه لی میش میش لر گه تیگیشلی, "هدف کوپ تمانلمه تشقی سیاست دن عبارت. الترناتیف لرینگیز نینگ هردایم کوپ بولیشی کیره ک" دییه قید ایتگن لیگی نی بیلدیرماقده.
خبرده, چاووش اوغلی نینگ, اوروپا بیرلیگی نینگ اوزاق ییل لردن بیری ترکیه نی مصروف قیلیب یوریش سیاستی نینگ قبول ایتیلیشی ممکن بولمه گن بیر سیاست دن عبارت ایکن لیگی نی بیلدیرگن لیگی ایسله تیلماقده.
روزنامه, چاووش اوغلی نینگ, ترکیه نینگ آسیا و اورته شرق بیلن بولگن علاقه لری نینگ کوچلی بولیشی تقدیرده, اوروپا بیرلیگی گه قرشی کوچی نینگ هم آرتیب کیته دیگن لیگی نی معلوم قیلگن لیگی گه دقت قره تماقده.
صباح روزنامه سی, روسیه بیلیم لر اکادمیسی شرقیات انستیتوتی نینگ تحقیقاتچی سی روسلان قربانوف نینگ, میلادی ۲۰۱۵ نچی ییلی نوامبر آیی نینگ ۲۴ نچی کونیده روسیه نینگ سوریه چیگره سیده بیر فروند اوروش جیتی نینگ اوریب توشیریلیشی امری نی فتح الله چی ترور تشکیلاتی موازی دولت ساختاری FETÖ/PDY نینگ بیر دگروالی نینگ بیرگن لیگی نی بیلدیرگن لیگی نی قید ایتماقده.
خبرده, قربانوف نینگ, فتح الله چی ترور تشکیلاتی موازی دولت ساختاری FETÖ/PDY نینگ حقیقت ده سی آی ای نینگ بیر جاسوسی شبکه سیدن عبارت ایکن لیگی نی بیلدیرگن لیگی معلوم قیلینماقده.
حریت روزنامه سی, ترکیه ده ایلک تولید ایتیلگن هایبرید موتر دن عبارت تویتا C-HR گه قیزیقیش نینگ جوده کتته بولگن لیگی نی بیلدیرگن لیگی نی یازماقده.
خبرده, نوامبر آیی نینگ ۱۵ نچی کونیده ساتیلیب باشلنگن اوشبو موتر دن ایککی هفته ده ۱۰۱۶ عراده ساتیلگن لیگی قید ایتیلماقده.
عینی دمده خبرده, ینه کوپلب کیشی نینگ اوشبو موتر دن آلیش اوچون نوبت ده قره ب تورگن لیگی هم ایسله تیلماقده.


text:
فعالیتی دایاندیریلمیش آ ان اس چم رادیوسونون آمئریکایا موهاجیرت ائتمیش امکداشی، تانینمیش «دژ» ایسماعیل جلیلوو اوکئانین او تاییندا وطنداشلیق ایستاتوسو آلیب.
آخار.آذ مودرن. آذ-آ ایستینادن خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی سوسیال شبکهده اونون دوستلاری بیلدیریبلر.
معلوماتا گؤره، ایسماعیل جلیلوو تکجه وطنداشلیق آلماییب. او، هم ده جینسی آزلیغین نمایندهسی کیمی هوموسئکسوال طرفداشی ایله ائولنیب. حتی فئیسبوکدا بو «نیکاه»این رسمیلشدیریلدیینی عکس ائتدیرهن فوتوشکیل ده پایلاشیلیب و ایسماعیلی بو «ائولیلیک» موناسیبتیله تبریک ائدیبلر.


text:
دونیانی تانیماق اوچون خاریجی دیل اؤیرنمیی قارشینیزا مقصد قویون.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان ایستانبولدا گنجلیک فستیوالیندا چیخیشی زامانی دئییب.
«کئچمیش دوستلوقلارینیزی اونوتمایین. سیز اؤزونوزه اینانماسانیز، هئچ کیم سیزه اینانمایاجاق. ایندی سئچکی یاشینی ۱۸-ا ائندیردیک و پارلامنتین یولونو سیزلر اوچون آچدیق»، - اردوغان بیلدیریب.
دؤولت باشچیسی اونو دا علاوه ائدیب کی، اونون یئرینه یالنیز پرزیدنت آدمینیستراسییاسینین سؤزچوسو دانیشا بیلر و اوندان باشقا هئچ کیمین حاقی یوخدور.


text:
«نغمهلر» آدلی سندلی موسیقی وئریلیشی خوروواتییادا کئچیریلن فئستیوالین سونونجو مرحلهسینه وثیقه قازانیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، «نغمهلر» وئریلیشی فارس ویلایتینین رادیو لاییحهسیدیر. فاطمه وکیلی طرفیندن حاضرلانان وئرلیش دورنا آدلی قاشقای تورکو اولان بیر قیزین دوغولوب-بؤیومهسیندن بحث ائدیر. وئریلیشده دورنانین آناسینین آنا دیلینده لایلای اوخوماسی ایزلییجیلرده حیرت دولو آنلار یاشادیر.
«نغمهلر» وئریلیشینده قاشقایلارین عادت عنعنهلری، خالچا توخوماسی، گنج اوغلانلارین چوبانلیغی، قادینلارین بزهنمهسی، ننهلرین یون اییرمهسی، جهرهدن ایستیفاده ائدیلمهسی و توی مراسیملریندن دانیشیلیر. وئریلیشه قاشقای موسیقیسی خصوصی بزک وئریب.
قاشقای تورکلرینین حیاتینی عکس ائتدیرن فوتولارلا حاضرلانان «قاشقای تورکو»سونو تقدیم ائدیریک:


text:
آمرکالی عالیملر موکمل قادینین اوز پارامترلرینی معین ائدیب.
پوبلیکا. آذ خبر وئریر کی، «آئستیج سورگری» ژورنالینین یازدیغینا گؤره فلوریدادا یئرلشن تامپل اونیورسیتئتینین عالیملری قادینلارین ریاضی گؤزللیینه دایر اوز پارامئترلرینی آراشدیریب. آراشدیرما نتیجهسینده معلوم اولوب کی، اوز قورولوشو اورک شکلینده اولان قادینلار ایدهآل گؤزللییه مالیکدیر.
۵۵ مشهورون فوتوسونو تحلیل ائدن تدقیقاتچیلار بیلدیریب کی، اورک شکلینده اولان اوز گنجلیگی تجسم ائتدیریر. بوندان باشقا، اورکواری اوز قورولوشونا مالیک اولان اینسانلار یاشلانمایا قارشی ائتدیکلری استتیک عملیاتلاردا داها یاخشی نتیجهلر الده ائدیر.
ریاضی گؤزللیک رقملری
موکمل قادین اوزونده گؤزلر آراسینداکی ایدهآل مسافه ۵۹.۲ مم-دیر. تدقیقاتچیلار اونو دا قید ائدیب کی، گؤزلر، آلماجیق سوموکلری آراسینداکی ایدهآل مسافه ۱۳.۱ مم-دیر. موکمل بورونون سیممئترییاسی ایسه ۴۳.۶۶ مم-دیر.


text:
سویتلر بیرلییینین رهبرلریندن بیری اولموش نیکیتا خروشچووون نوهسی ۱۹۴۰-جی ایل توللودلو یولییا خروشچووا مسکوادا فاجیوی شکیلده اؤلوب.
آپا-نین وئردیی خبره گؤره، ۷۷ یاشلی قادین «سولنچنایا» ایستانسییاسیندا «ونوکووو-مسکوا» مارشروتو اوزره حرکت ائدن الکتریک قطارینین آلتینا دوشرک حادثه یئرینده جان وئریب.
حادثه نین تفرعاتلاری آچیقلانمیر.
خروشچووا یولییا لونیدوونا ۱۹۴۰-جی ایلده نیکیتا سرگیویچ خروشچووون اوغلو لئونید خروشچووون عائلهسینده دونیایا گلیب. لونید خروشچوو ایتکین دوشدوکدن سونرا نیکیتا خروشچوو نوهسینی اؤولادلیغا گؤتوروب.


text:
۴۵ نفر یارالاندی
اسراییل عسگرلرینین اردن چایینین باتی ساحلینده، قدس و غزه سرحدیندهکی اعتراضلارا مداخیلهسینده ۴۵ نفر یارالاندی
آمریکانین قدسو "ایسراییلین باشکندی" اولاراق تانیما قرارینا اعتراض ائتمک اوچون تشکیل اولونان گؤستریلرین بئشینجی گونونده، ایسراییل عسگرلرینین اردن چایینین باتی ساحلینده، قدس و غزه سرحدیندهکی اعتراضلارا مداخیلهسینده ۴۵ نفر یارالاندی.
فلسطین قیزیل آییندان وئریلن یازیلی آچیقلامایا گؤره، ایسراییل گوجلرینین فلسطینلی گؤستریچیلره قارشی گئرچک و پلاستیک مرمیلر ایستیفاده ائتدیگی مداخیلهسینده غزه سرحدینده ۹، قدس و اردن چایینین باتی ساحلینین مختلیف بؤلگهلرینده ایسه ۳۶ فلسطینلینین یارالاندیغی قید ائدیلدی.
اؤته یاندان، گؤز یاشاردیجی گاز سببیله اردن چایینین باتی ساحلینده و قدسدا ۶۰، غزهده ۱۹ نفرین بوغولما تهلوکهسی گئچیردیگی ایفاده ائدیلدی.
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین قدسو "ایسراییلین باشکندی" کیمی تانیدیغی چرشنبه گونوندن بو یانا، باشدا ایشغال آلتینداکی دوغو قدس اولماقلا، اردن چایینین باتی ساحلینین مختلیف یئرلرینده و غزه سرحدینده ائیلملر دوزنلهین فلسطینلیلره ایسراییل گوونلیک گوجلرینین عملیاتلاریندا یوزلرجه فلسطینلی یارالاندی.


text:
واشینگتن اؤزبکیستانی وطنداشلارینین آمریکا اراضیسینه گلمهسی قاداغان ائدیلهجک اؤلکهلر سیراسینا علاوه ائده بیلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا آغ ائوین مطبوعات کاتیبی سارا ساندرس سؤیلهییب.
«بو مسئلهیه باخیلاجاق. بیز اؤزبکیستانین بو سیاهییا علاوه ائدیلجیینی استثنا ائتمیریک. بیزیم بو سیاهییا دوشهجک اؤلکهلر اوچون چوخسایلی کریترییالاریمیز وار»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه نیو یورکدا تراکت تؤردیلیب. ۸ نفرین اؤلدویو تراکتی حیاتا کئچیرن شخص اصلا اؤزبکیستان وطنداشیدیر


text:
بیزیم آرواد
روزبه صمدی (نیراوغلو)
چوخدان بوشویوبدور منی آللاه، بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
گاه واتساپا، گاه تئلگراما، قاش گؤز آتیر بو
بیلمم کیمه هر گون نئچه یوز یول سؤز آتیر بو
تندیر کیمیهئی قلبیمه اوتدان کؤز آتیر بو
هر شئیدن اولوب دونیادا آگاه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
وورماز بو یازیق کؤنلومه باش آیدادا بیر یول
آتماز منه اونلار کیمیقاش آیدادا بیر یول
اؤلسمده پیشیرمز منه آش آیدادا بیر یول
یوسف کیمیقازمیش منه بیر چاه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
چوخ یول منه خاطیر، بالا کؤینک گئیینردی
هم قیرمیزی، هم گؤی آلا کؤینک گئیینردی
من ایسته دیگیم قان لالا گئیینردی
ایللردی گئیینمیر داخی راه راه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
ائوده بیز ایلن ایلده دئییب آیدادا گولمور
قیش فصلی جهنم، داخی یاز یایدا گولمور
بایرامدا سوسور، تویدا کی نای نای دادا گولمور
آمما گولور اینترنته قاه قاه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
چوخ یول گئجهلر صوبحه قدهر آج یاتیروق بیز
نعمت ده بول اولسا، شاما محتاج یاتیروق بیز
هر بیر باشا گؤردوک قویولوب تاج، یاتیروق بیز
دستور بویورور چون کی اولوب شاه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
وآللاه بو عمل لردن اورک زینهارا گلمیش
حتتا بو اوشاقلاردا الیندن زارا گلمیش
هاردایدوق ازلدن، ایشیمیز گؤرهارا گلمیش
آللاه گؤرسن کی اولار اصلاح بیزیم آرواد؟
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
اولسایدی علاجیم دده لاپ تک یاشیاردیم
گوندوز گئجه داغلاردا گئدیب داش داشیاردیم
قویسایدی اوشاقلار بونو چوخدان بوشویاردیم
چرلتدی منی دونیادا واه واه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
چون تئلگرام اؤلدی، دیکلیبدیر سروش ایندی
دای گؤرمیهجکدیر دوگوموز بیر خوروش ایندی
بیر عدهیه پیغمبر اولوبدور کوروش ایندی
اولموش دییهسن شیطانا درگاه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
هر بیر شئیه، هر بیر ایشه عینک قویور ایندی
هر سؤز یازیلیر اوردا دئییر عین یقیندی
آللاهدان اوزوبدور الین ایمانی سریندی
چوخ کسلر اولموش بئله بدخواه بیزیم آرواد
چوخدان وورولوب اویناشا وآللاه بیزیم آرواد
انصاف ائلمیرسن دییه سن سنده «نیراوغلی»
گؤسترمه گیلن خلقه بوتون یوللاری باغلی
ائت خلقه اومید وئرمگیلن شعریوی یاغلی
انصافه گلیر گاهیله بی گاه بیزیم آرواد
دایم بوشامیر بیزلری وآللاه بیزیم آرواد
۲۸/اردیبهشت/۹۷


text:
ایرانین پایتاختی تئهران تئکستیل مرکزی ساییلان پلاسکو بیناسیندا یانغین باش وئریب.
آخار. آز خبر وئریر کی، یانغین نتیجهسینده ۱۷ مرتبهلی پلاسکو بیناسی چؤکوب.
هلهلیک نه قدر اینسانین خسارت آلدیغی حاقیندا هئچ بیر معلومات وئریلمیر. حادثه یئرینه تئهراندا اولان بوتون یانغینسؤندورمه و تجیلی تیببی یاردیم آوتوموبیللری جلب ائدیلیب. اوستهلیک، چؤکهن بینانین آلتیندا ۲۰۰ یانغینسؤندورهنین قالدیغی احتیمال ائدیلیر.
اونلارلا هئچ بیر واسطه ایله علاقه قورماق مومکون اولمور.
چؤکهن بینانین یاخینلیغیندا یئرلشهن تورکییه، آلمانییا و اینگیلتره سفیرلیکلری آرتیق تهلوکهسیزلیک مقصدی ایله بوشالدیلیب.


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ «گرین کارتلار»ین لغو اولونماسی ایله باغلی قانون لاییحهسینی تکلیف ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آغ ائوین مطبوعات خیدمتیندن اینفورماسییا وئریبلر.
دونالد ترامپ قانون لاییحهسینی سون یاریم عصرده ایمیقراسییا سیستمینده ان بؤیوک اصلاحات آدلاندیریب. «ده رایس» آدلی قانون لاییحهسینین حاضرلانماسیندا سناتورلار دیوید پردیو و توم کوتتون دا ایشتیراک ائدیبلر. آمریکا حکومتی بو سندله «گرین کارت» عوضینه «مسابیقه پروسسی» تشکیل ائتمیی و میقرانتلارا داها چوخ شانس یاراتماغی نظرده توتور.
قید ائدک کی، آمریکادا یاشاماق ایستهیهن اجنبی میللتلر ۲۰۰۹-جو ایلدهن «مهاجیر ویزا پروگرامی»ندا ایشتیراک ائتمک اوچون اونلاین اصوللا مراجعت ائدیرلر. عریضه لرین دولدورولماسینین سون تاریخی دکابرین ۲-سی حساب اولونور. هر ایل دؤولت دپارتامنتی "گرین کارت" لوتریاسی واسطهسی ایله ۵۰ مین نفره دایمی ساکینلیک ویزاسی وئریر.


text:
آمستئردام دایره محکمهسی «سکیف قیزیلی» کوللئکسییاسینین اوکراینایا قایتاریلماسی حاقیندا قرار قبول ائدیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «رؤیتئر» آگئنتلیگی یاییب.
قئید ائدک کی، «سکیف قیزیلی» کوللئکسییاسی کریم آننئکسییا اولونانا قدر یاریماداداکی موزئیده ساخلانیلیب. ۲۰۱۴-جو ایلین فئورالیندا بو قیزیل سرگی اوچون بونن، داها سونرا ایسه آمستئردام شهرینه گؤندریلیب. سرگی باشا چاتدیغی زامان کریم روسییا طرفیندن ایلحاق ائدیلیب. ایندییه قدر اوکراینا و روسییا نیدئرلانددان کوللئکسییانین گئری وئریلمهسینی طلب ائدیب. کوللئکسییادا ۵۰۰ آرخئولوژی ائکسپونات وار. اونلارین دیری ۱،۵ میلیون آورودور.
سکیفلرین ائرادان اول ۷-جی عصردن شرقی آوروپا و آسییا اراضیلرینده یاشادیغی تاریخی فاکتدیر.


text:
فئورالین ۵-ده ارمنیستان-آذربایجان سرحددینده شهید چینگیز قوربانووون نشی دوشمن طرفدن آلینارکن ماراقلی حادثه باش وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری میللت وکیلی آیدین میرزهزاده یازیب. او قئید ائدیب کی، طرفلر نشی آلماق اوچون اوزبوز دورارکن ارمنیستان سلاحلی قولرنین ظابطی هیاجاندان هوشونو ایتیرهرک ییخیلیب:
«او یا آپرل دؤیوشلرینین ایشتیراکچیسی اولوب، یا دا همین دؤیوشلر بارهده ظابط همکارلاریندان ائشیدیب. هر ایکی حالدا آذربایجان اوردوسونون خوفو حتی ارمنی حربیچیلرینین دوشونجهسینده بئله چوخ جدی اوتوروب».
خزر خبر-این اولایلا باغلی سوژتینی تقدیم ائدیریک:


text:
کیتاب
کیتاب یا بیتیک، بیر طرفدن بیربیرینه یاپیٛشیٛق و اۆچ طرفدن آچیق یازیلمیش صفحهلر، رسملی، شکیللی و یا اوزرینه چاپ اولونموش صفحه دیر بۇ صفحه دئییلن هر شئی اولار بیلر قدیم زامانلار داش، آغاج، سوموک و دری اوستونده ده یازیلردی کی هر کیمسه اوز آدییلا تانینیر دی اورنک داش کیتابلار یا دری کیتابلار. ایندیکی زاماندا الکترونیک کیتاب لار یاییلیر کی خام ماده لر ایستمیر و بیر مانیتور دا یازینی گؤستریر و الکترونیک کیتاب آدلانیر.
کتابی جیلد ائلهمهیه، صحافی دئییلیر. کتاب مۆختلیف بیچیملرده موجود اولابیلر: جیب کیتابیٛ، رقعی، وزیری، رحلی، سولطانی و بؤیوک کیتاب و….
ایچیندهکیلر
آد[دَییشدیر]
کیتاب سؤزجۆیۆ عربجهدن تورکجه یه گیریب. تورک دیلینده کیتابا بیتیک دییلر اما چوْخ تورک دیلینده کیتاب ایشلنیر.[۱]
گچمیش لر[دَییشدیر]
کیتابین بش مین ایللیک بیر تاریخی وار. ایلک دفعه یارانان کیتاب پالچیق لوح لار حساب اولورلار. بشرین ارتباطا و باغلانتی قورماغا احتیاجلارینا گوره دییشیلیب بوگون کی حالینا چاتیب.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ http://www.adasozluk.com/saz/show.php?Soz=کتاب&Sozluk=1007
- ↑ دائرةالمعارف کتابداری


text:
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 09.04.2018
تورکیه، سوریهنین دوما شهرینده حیاتا کئچیریلن شیمیایی سالدیرینی آغیر شکیلده قینادی
تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 09.04.2018
وطن: "تورکیهدن دوما سالدیریسینا قیناما"
تورکیه، سوریهنین دوما شهرینده حیاتا کئچیریلن شیمیایی سالدیرینی آغیر شکیلده قینادی. دیش ایشلری ناظیرلیگیندن ائدیلن یازییا آچیقلامادا، "شیمیایی سیلاح ایستیفادهسی موضوعسونداکی ریستری اولوسلار آراسی توپلومین بللی اولان رژیم طرفیندن تشکیل اولوندوغو ایستیقامتینده گوجلو شوبهه اولان" سوریهده دومایا اؤز کئچیریلن زهرلی گاز ترکیبلی شیمیایی سیلاح سالدیرینی شدتله پیسلهییب. آچیقلامادا، دومانی هدف آلان یئنی بیر شیمیایی سیلاح سالدیرینی حیاتا کئچیریلدیگی و بو سالدیری نتیجهسینده چوخ سایدا سیویلین حیاتینی ایتیردیگینین درین ناراحاتلیقلا اؤیرنیلدیگی بیلدیریلیب.
یئنی شفق: "اردوغان: "وانا 15 گونده 169 مین توریست گلیب"
آک پارتی وان ویلایت قورولتاییندا خالقا مراجعت ائدن پرزیدنت رجب طیب اردوغان، "اؤتن ایل توریزمده وان سانکی پارتلاما یاشادی. واندا یئنی بیر دؤوره آددیم آتیریق. وانا ایری سون 15 گونده گلن توریست ساییسی 169 مین" دئدی.
حرّیت: "ییلدیریمدان قانونسوز گؤچ ایله باغلی آچیقلاما"
باش ناظیر بینالی ییلدیریم، افغانیستان سفری کاپسامیندایجرا نماینده هیاتینین رهبری عبدالله عبد اللهی ایله بیرگه مطبوعات کونفرانسیندا بیلدیریب. افغانیستاندان تورکیهیه باشلایان قانونسوز گؤچ ایله باغلی بیاناتلار وئرن باش ناظیر ییلدیریم، "قانونی یوللاردان گلن قارداشلاریمیزین باشیمیزین اوستونده یئری وار. اما قانونی اولمایان یوللارلا گلنلر جیدی چتینلیک یارادیر. ایچ ایشلر ناظیرلیگیمیز چوخ ثمرهلی ایش آپاریر. ایمکانلار ایستیفاده ائدیلهرک بونلارین کؤنوللو اساسدا گئرییه گؤندریلمهسی پروسهسی ده داوام ائدیر" دئدی.
صاباح: "آلبایراک: 60 ایللیک آرزوموز رئاللاشیر"
انرژی و طبیعی قایناقلار باخانی برات آلبایراک، ایستانبول باخچالی ائو-لر 6.اولاغان شهرستان کونگرئسینده چیخیشیندا، "60 ایلیک بیر آرزوموزون، ایلک نوکلئر بلوکوموزون اساسی قویولوب. تورکیه بوتون بو داخیلدکی و خاریجدکی عملیاتلارا باخمایاراق دیمدیک آیاقدا، امین آددیملارلا هدفینه گئدیر" دئدی.
خبر تورک ":هر ایل 2 میلیون توریست قبول ائدیر
توریزم مرکزی آنتالیانین آلانیا شهرینی، تاریخی یاریمادا ارادان اوّل و بیزیم ارادان سونرا یاشامیش بیر چوخ مدنیتین ایزلرینی داشیییر. آنادولو سلجوقلو دولتینین یازلیق پایتختی ده اولان آلانیا، میللاددان اوّل 69-30-جی ایللرده یاشامیش میصر کرالیچاسی کلوپاترا آدینی آلدیغی روایت ائدیلن پلاژ، بؤلگه توریزمینه قاتقی ساغلیر.شهر مرکزینده یئرلشن پلاژ، قیزیل رنگلی قومو، دنیزینین گؤزللیگی و ساحلینین جازیبهدارلیغی، شهره گلن توریستلرین دنیزه گیردیگی ان اؤنملی نقطهلردن بیری. آلانیانین رمزلریندن کلئوپاترا پلاژی، هر ایل 2 میلیونا یاخین توریستی قبول ائدیر.


text:
بازار
بازار، آلیش وئریش (تیجارت) یئری. تورکیهده اصلی بؤیوک بازارلار چارشی آدلانیر؛ بازار (پازار) مۆتحرّیک بازارلارا و تعطیل گۆنلرین بازارلارینا (یِکشنبه بازاری) و یِکشنبه گۆنونه دئییلیر.[۱]
آد[دَییشدیر]
بازار اسکی تورکی لغتده وازار گلیب کی آچار یا همان آجماق یری معناسیندا گلیب آوز یا واز اسکی تورکی دیلدن سامی فاس لغتینده باز گلیب
بازار یاهمان آچار بیر یردی کی جماعت اوردا اوز یوکلرین آچیب و آل وئر ائدللر اسکی تورکی لغتده آوچار ایشه گلیب و آل وئر آچیلان یرین ادی اوْلوب
اسپانیائی وایتالیائی و پرتغالی و ایری دیلرده تورکی دیلدن گلیب و اولار همان بازار یا واچار کلمه سین اوز دیلرینده ایشه گتیریبلر واچار همان تورکی لغتدی یانی بیر یر کی آل وئر اچیلار و یوک لر آچیلار بازار-واچار-آچار بیر یر کی یوک آچیلار


text:
ایران سورییا موخالیفتینین طلبینه رعایت ائدیب، اؤز اوردوسونو سورییادان چیخارمایاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «ریا-نوووستی» آگئنتلیینه آچیقلاماسیندا ایران خاریجی ایشلر ناظیری موعاوینی حسین جابئری انصاری سؤیلهییب.
«موخالیفت پروبلئمه غئیری-اوبیئکتیو یاناشیر. سورییادا پروبلئملر سلاحلی گروپلاشمالارین دوشونجهلری اوجباتیندان یارانیب. حادثهلرین باشلانغیجیندا اونلار دوشونوردولر کی، تئزلیکله، حاکم رئژیمین دئوریلمهسی ایله نتیجهلر الده ائده جکلر. لاکین اونلار اؤزلرینی خوشاگلمز وضعیته سالدیلار»، – دئیه او بیلدیریب.
قئید ائدک کی، سورییا موخالیفتینین نمایندهسی اوسمه ابو زئید، ایران دا داخیل اولماقلا، بوتون خاریجی اوردو بیرلشمهلرینین سورییادان چیخاریلماسینی طلب ائدیب.


text:
شعر گلنده بیلن شاعر - علی بیانی
سید حیدر بیات حاقیندا یازماق، آسانلیغی قدر چتین دیر.
نیه آسان نیه چتین؟
بو سورغویا جواب وئرمک اوزوده هم آسان دیر هم چتین.
آخی اونون شعرینی راحاتجاسینا اوخوماق اولور، دوشونمک اولور آما راحاتجاسینا اونون حاقیندا یازماق اولمور.
⤵⤵
دی آیی نین ۲۵ ینده زنگان دا اشراق انجمنی سید حیدر بیات دان تقدیر ائتدی. اونون بهانه سیله بو یازار نئچه جمله دانیشدیم. ایندیسه اونلاری سیز حورمتلی اوخوجو ایله پایلاشیرام.
⤵⤵
سید حیدر اوزو دئمیشکن تورکجه میزی بیر تورکلوق کیمی سئویر و اوندا چوخ گوزل لیک لر آرایارکن گورور. انصاف لا دئسک بو دیلده اینجه له دیگی و تاپدیغی شئی لری من ایلکین دفعه گورموشم. بو آختارش لار دیل اهلیندن یوخ بلکه دیشاری دان باخان و البته تورکولوق اولان بیر کیمسه دن گوزله نیلیر.
⤵⤵
حیدر بیات شعریمیزده شعاردان باشقا نسنه لری یارادان لارین ایلکین لرین دن دیر. یعنی جیلخا، ناب، محض و آچیق دئسم شعارسیز شعر یازان دیر. دیله بیر دیل کیمی باخماق و بیر دیل کیمی گوسترمک بیزیم کیمی وانفسالی ادبیاتی اولانلارا اوزو بیر بویوک غنیمت ساییلمازمی؟
⤵⤵
سید حیدرین شعری فعالانه یازیلیر نه منفعلانه. جواب دئییل اوزو سورغودور. بیر کیمسه نی نفی ائتمیر اوزونو اثبات ائدیر.
⤵⤵
یوخودا باسیلان عسگر کیمی قیلنج قالخان آختارمیر، قالا باشینداکی آییق ساییق عسگر کیمی بوتون یول یولاغا اشرافیت له باخیر.
⤵⤵
شاعر دردی، حسرتی و قایغینی باغیرمیر، بلکه اونو سوزجوکلر ایله گوسته ریر. هر کیمسه اونون دیلینی دوشونه بیلمه سه، یا دوداغینی باغلی گورسه، قولاغینی اونون اورگینه دایایا بیلر:
بیر سوز سویله مه یه
دوراغیم آچیلمیر
قولاغینی کونلومه دایا
دیلینی بیلیرمیسن؟
⤵⤵
ائیواز طه دئمه لی شاعر ایدئولوژی و جیلخا شعر آراسیندا قالاندا نئیله مه لی دیر؟
گوره سن نئچه سسلی لیک (poly phonic) دن باشقا بیر یول وارمی؟
سید حیدر نئچه سسلی دیر. آما بو نئجه سسلی لیک چوخ ظریف گوسته ریلیر. ظاهرده شعارسیز و بیر یونلو گورونن شعرلر، چوخ دا متعهد و گورولی دیر.
⤵⤵
شاعر ساریمساق سئویملی بیر اولکه ده یاشاییر. آلمالاری بازارسیز دئیه کسیلن بیر اولکه ده. او آلما ایسته ییر. آما تعجب له قیزدان ائشیدیر:
آغاج لاری کسدیک. آلانی یوخودو.
سورا قیز خوشبختلیگ له خبر وئریر باغیمیزین اوزوم مولری قالیر. اتگی ساریمساق لا دولو قیز اونون شاشقین لیغینی گوررکن دئییر:
" سیرکه سیز ساریمساق بیر شئیه یاراماز، اوزوملوک لر دورور"
سیرکه دن اوترو اوزوملوک لری ساخلانیلان اولکه نین شاعری دیر سید حیدر بیات.
⤵⤵
آلما یولو شاعری نئچه دیله دارادیر. عربین کلاسیک و مدرن شعرینی اوخویوب ایزلییر. حسین منزوی نی درین دن و دوغرودان اوخویور. تورک کلاسیک شعرینی قوتادغو بیلیک دن توتاراق هیدجی یه قدر منیمسه ییر و البته یازاندا مدرن شعر یازیر. نئچه سسلی لیک اونون مدرن اولماسینی سسله ییر.
⤵⤵
آلما یولو شعر مجموعه سی دوققوز ایل بوندان قاباغا عاید دیر. شاعرین بو ایل لرده فکرینده آلچاق اوجالیق اولا بیلر. البته اوندان قالخینما و یئنی لیک لر گوزله نیلیر. بو گوزلنتی نی یوباتمادان سید حیدر حضرتلریندن ایسته ین لر چوخدور. گورک شاعریمیز آلما یولو استقامتینی، نئجه داوام ائده جکدیر.
۲۵ دی ۹۶
علی بیانی- زنگان
-
- 18/01/19


text:
ترکیه ده افغانستان تبعه سی بیر قاتل اوشلندی
خودی منه شوو قاتل نینگ تورت کیشی نی اولدیرگن لیگی بیلدیریلدی
ترکیه پایتختی انقره نینگ شرفلی قوچ حصار اولسواللیگیده چوپان لیک قیلیتگن و 4 کیشی نی اولدیرگن لیگی انیقلنگن افغانستان تبعه سی بیر کیشی اوشلندی.
اسمی و تخلصی نینگ باش حرف لری A. H بولگن 22 یاشیده گی اوشبو قاتل نینگ افغانستانده 3 کیشی و ترکیه نینگ کوجه ایلی ولایتیده ایسه بیر کیشی نی اولدیرگن لیگی انیقلنگن.
جنائی تیرگاو نتیجه سیده اوشبو قاتل نینگ جعلی اسناد بیلن ترکیه ده یشیتگن لیگی انیقلندی.
اوشبو کیشی محکمه تامانیدن قماققه محکوم ایتیلدی.


text:
تورکییه آشپا-نین مالیلشدیریلمهسی اوچون آییردیغی وسایتی آزالدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا تورکییه خاریجی ایشلر ناظری مؤولود چاووش اوغلونون آوروپا شوراسینین باش کاتیبی توربیورن یاقلاندا گؤندردیی مکتوبدا یئر آلیب. چاووش اوغلو مکتوبدا تورکییهنین آرتیق آشپا اوچون بؤیوک دونور اولماق ایستمه دیینی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، تورکییه آشپا-یا ان چوخ مالییه یاردیمی آییران اؤلکهلر سیراسیندا ۶-جی یئرده قرارلاشیب. آنکارا ۲۰۱۶-جی ایلین یانواریندان اعتباراً آوروپا شوراسینا ۱۴ میلیون آورو اوزینه ۳۳ میلیون آورو اؤده ییب.
آشپا-یا ان چوخ مالییه یاردیمی آییران اؤلکهلر سیراسیندا ایلک بئشلیکده بریتانییا، فرانسا، آلمانییا، ایتالییا و روسییا یئر آلیب. موسکوا بیر مدت اؤنجه آشپا-یا آییراجاغی مالییه یاردیمینین اوچده بیرینی کسه جه یینی بیان ائدیب. بونا سبب موسکوانین تشکیلاتداکی سس وئرمه حقوقونون الیندن آلینماسی اولوب.


text:
آلمانیا گئتدیکجه قوجالیر
۲۰۲۰.جی ایلدهن اعتباراً، یاشلانان اهالینین تاثیرلرینین اقتصادی و دیگر ساحهلرده گوجلو بیر شکیلده حس ائدیلجیی تخمینی ائدیلیر
آلمانیا، ۸۲ میلیون ۸۵۰ مینلیک اهالیسی ایله آوروپا بیرلیگینین ان بؤیوک عضوو اولارکن، اهالی گئتدیکجه قوجالیر.
اولکهده ۱۴-۱۷ یاش گروبونداکی گنجلرین ساییسی ۲۰۰۶-۲۰۱۶دا تخمینا ۴۷۰ مین آزالدی.
فدرال استاتیستیک افیسیندن وئریلهن معلوماتا گؤره، اؤلکهده ۲۰۰۶دا توپلام اهالینین یوزده ۴،۴ونه دنگ گلن ۱۴-۱۷ یاش قروپوندا گنجلرین اورانی، ۲۰۱۶ سونو اعتباریله یوزده ۳،۸ه دوشدو.
افیس طرفیندن ۲۰۱۵ده آپاریلان آنالیزده، اؤلکهده ۶۵ یاش اوستو اهالینین آرتاجاغینا ایشاره ائدیلرکهن، ۲۰۱۳.جو ایلده ۸۰،۷ میلیونلوق اهالینین ایچینده ۲۰ میلیون اولان بو قروپون ۲۰۶۰تا ۶۷،۶ میلیونلوق اهالینین ایچینده ۳۳ میلیون اولاجاغی تخمینی ائدیلمیشدی.
۲۰۲۰.جی ایلدهن اعتباراً، یاشلانان اهالینین تاثیرلرینین اقتصادی و دیگر ساحهلرده گوجلو بیر شکیلده حس ائدیلجیی تخمینی ائدیلیر.


text:
آذربایجان مرکزی بانکی ماناتین بو گونه اولان رسمی مزننه سینی آچیقلاییب.
مرکزی بانکدان آخار.آذ-ا وئریلن ملوماتا گؤره، دولارین مزننه سی دئکابرین ۱ـ ی ایله موقاییسه ده 0,12 ٪ آرتاراق 1,7339 مانات تشکیل ائدیب.
آورو دا ماناتا نیسبتاً باهالاشیب. آوروپانین واحید والیوتاسی 0,85 ٪ مؤحکملنرک 1,8516 مانات اولوب.
روسییا روبلو 0,74 ٪ باهالاشاراق 0,0272 ماناتا چاتیب.
تورکییه لیره سینین مزننه سی 1,61 ٪ ضعیفله یرک 0,4957 مانات تشکیل ائدیب.
1 اینگیلیس فونت ستئرلینگی 0,8 ٪ آرتاراق 2,1859 مانات اولوب.
گورجوستان لاریسینین مزننه سی ایسه 0,27 ٪ اوجوزلاشاراق 0,6760 مانات اولوب.
قونشو دؤولت ایراندا ایسه دولارین کسکین اوجوزلاشماسی موشاهیده ائدیلیر. بو گون 1 دولار اؤتن گونله مقاییسه ده 130 تومن اوجوزلاشاراق 3800 تومنه دوشوب.


text:
پاریس محکمهسی تیکینتی ماتریاللارینین ایستحصالی ایله مشغول اولان «لافارگ» کورپوراسییاسینین کئچمیش باش دیرکتورو ائریک اولسئنی سورییادا تروریزمی مالیه لشدیرمکده اتهام ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «فرانس پرس» آگنتلیگی یاییب. اولسنین ۲۰۱۳-۲۰۱۴-جو ایللرده تروریزمی مالیلشدیردیی ادعا ائدیلیر. او، آرتیق حبس اولونوب.
اولسنله برابر، اونون سورییا اوزره خصوصی نمایندهسی کریستیان ائررور دا ساخلانیلیب.
محکمه «لافارگ»نی خصوصی ایله ایشید-دن نفت آلماقدا اتهام ائدیب. شیرکتین بونونلا آوروپا بیرلیینین ۲۰۱۱-جی ایلده ایشید-ه قارشی تطبیق ائتدیی قاداغانی یاردیغی وورغولانیب. اوستهلیک، «لافارگ»نین سورییاداکی سمنت زاوودونو ساخلاماقدان اؤترو ایشید-له راضیلیق الده ائتدیی ده بیلدیریلیب.
قئید ائدک کی، اولسن ۲۰۰۷-۲۰۱۵-جی ایللرده «لافارگ»نین رهبری اولوب.
«لافارگ» ۱۸۳۳-جو ایلدهن بو یانا فعالیت گؤستریر. شیرکتین ۶۸ اؤلکهده ۱۶۰ فابریکی وار.


text:
روسییا عراق و ویتناما ت-۹۰س تانکلاری ساتیب.
ترند-این معلوماتینا گؤره، بو بارهده ت-۹۰س تانکلارینین ایستحصال ائدن زاوودون حساباتیندا قید اولونوب.
حساباتدا بیلدیریلیر کی، ۲۰۱۷-جی ایلده عراقا ۷۳، ویتناما ۶۴ تانکین ساتیشی نظرده توتولوب.
بوندان باشقا، حساباتا گؤره، کویتله ۱۴۶ عدد ت-۹۰مس تانکینین تداروکو بارهده مقاویله ایمزالانیب.
ماراقلیدیر کی، بو تانکلارین ایستحصالینی "اورالواقونزاوود" حیاتا کئچیریر و زاوود رهبرلیگی بو تداروکلری روسییا ایله همین اؤلکهلر آراسیندا حربی امکداشلیق چرچیوسنده حیاتا کئچیریدیینی بیان ائدیب.


text:
غزنی محل مسووللری حادثه نی تصدیقلب، هلاک ایتیلگن شخصلردن ییتی ته سی محل اهالیسی ایکنی نی ایتگنلر. اولر، مذکور پولیسلر زهرلنیب، اولدیریلگی نی ایتگن.
اما طالبان گروهی، پوسته ده گی 19 پولیس نی سیرلی روشده اولدیرگنلیکلرینی ادعا قیلگنلر.
اوشبو پولس عسکرلری غزنی نینگ اندر تومنیده کیچه تمانیدن قوراللی طالبان تمانیدن اولدیریب کیتیلگن. غزنی ولایتی ولایت کینگشی معاونی عبدالجامع جامع، نینگ ایتیشیچه، مذکور پولیسلر، آوقتلری زهر لنگندن سونگ، جنگریلری تمانیدن آتیب اولدیرگن.
جامع جنابلری، مذکور پوسته ده هلاک ایتیلگن لردن بیر قطاری بوندن آلدین طالبان گه قرشی عصیان کوتریب، محلی پولیس گه قوشیلگن لر جمله سیدن بولگنینی ایتگن.
او، مذکور حادثه ده 18 محلی پولیس نابود بولگنی نی تصدیقله گن.
اما غزنی محلی پولیس قوماندانی انجنیر لطف الله، حادثه ده اون ییتی نفر هلاک بولگنینی معلوم قیلدی:" اولگنلر 17 نفر دن عبارت، اون نفری محلی پولیس، و 7 ته سی تینچ اهالی دیر. اولردن بیرتعدادی تینچ اهالی بولیب، پولیس لر آلدیده مهمان ایدیلر. اولرنی هم آتیب اولدیرگنلر. بیزدن هیچ نرسه آلیب کیتمه گن فقطگینه شو آدملرنی اولدیرگنلرخلاص."
اما جنگری طالبان 19 پولیس نی سیرلی روشده اولدیرگنلیکلرینی ایتیب، اولرنینگ قورال اسلحه لری همده موترلرینی اوزلری بیلن آلیب کیتگنلیکلرینی ادعا قیلگنلر. اوشبو ادعا ایسه، محل خوفسیزلیک مسوللری تمانیدن رد ایتیلگن.


text:
سوئد-ده کئچن ایل 38 مسجیده هوجوم ائدیلیب
اوپسالا اونیورسیته سینین حاضیرلادیغی راپوردا 2017-جی ایلده مسجیدلره ائدیلن هوجوملارین بیر ایل اوله گؤره 10 دفعه آرتدیغینا دقت یئتیریلدی.
اوپسالا اونیورسیته سینین حاضیرلادیغی راپوردا 2017-جی ایلده مسجیدلره ائدیلن هوجوملارین بیر ایل اوله گؤره 10 دفعه آرتدیغینا دقت یئتیریلدی.
سوئد اینانج بیرلیگی ایدارهسینین امکداشی ماکس استوکمان دؤولت تلویزیونو SVT-یه وئردیگی موصاحیبهده مسجیدلری هدف آلان هوجوملارین آرتماسی فاکتینین سوئد-ده دین آزادلیغینی جدی درجهده تهدید ائتدیگینی وورغولادی.
سوئد آنایاساسی نین اساس ماده لریندن بیری اولان دین آزادلیغینین قارشیلاشدیغی تهلوکهنین دؤولت طرفیندن آرادان قالدیریلماسینین واجیبلیگینی وورغولایان استوکمان: " هر کس دینینی تهلوکهسیز بیر شکیلده یاشامالیدیر. دؤولتین اساس وظیفهسی دین آزادلیغینا تهلوکه یارادان عنصورلار ایله موباریزه ائتمکدیر. قوروموموز مسلمانلارا و یهودیلره ائدیلن هوجوملارا گؤره ناراحاتدیر" دئدی.
سوئد عدالت و ایچ ایشلر ناظیری مرگان جانسون دا هوجوملاری "دهشتلی" اولاراق سجیلندیردی.
هوجوملارین آرتماسینین تکجه سوئد-ده دئییل، رادیکال میللتچیلیکله بیرلیکده بوتون آوروپادا موشاهیده اولوندوغونو بیلدیرن جانسون سیاسی پارتیلرین دا سیاستلرینده خاریجیلر فاکتوروندان سوء-ایستیفاده ائتدیکلرینی، قاچقینلار، خصوصیله ده، مسلمانلارا قارشی چوخ سرت ایفادهلر ایشلتدیکلرینه دقت چکدی.
مسجیدلری قوروماق اوچون گؤرولن تدبیرلری آرتیراجاقلارینی قئید ائدن جانسون مسئله ایله باغلی خصوصی پولیس دستهسی آیریلدیغینی و بوتون مسجیدلرین تهلوکهسیزلیک کامئراسی ایله تجهیز ائدیلهجگینی سؤیلهدی.


text:
«هاشیم ترلان»ین حیات سالنامهسی
ائلدار موغانلی
ادبی جمعیتیمیزده میللی و موباریز شاعر سیماسیلا تانینان و حیاتی بویو بؤیوک حؤرمت قازانان اونودولماز صنعتکاریمیز اوستادهاشیم ترلانی تام معنادا دونهنین و بو گونون میللی و موباریز شاعری آدلاندیرساق، یانیلمامیشیق. آخی اونون یارادیجیلیق حیاتینین بوتونو دئموکراتیک و میللی طلبات، خالقلر دوستلوغو، اجتماعی عدالت، آزادلیق، صولح، امن- آمانلیق و برابرلیک کیمیموضوعلاردان سوواریلیب، یوغرولوب و پوئتیک دیلده اؤز بدیعی عکسینی تاپمیشدیر. بو موضوعلار هله ۲۰ یاشلی میرهاشیم حسنزادهنین یارادیجیلیغیندا اولدوغو کیمی، اوستادهاشیم ترلانیندا عؤمرونون سون گونلرینهدک یارادیجیلیغیندا حیات سورموشدور. بودا اوندان ایرهلی گلمیشدیر کی، اوستادهاشیم ترلان صنعتینه، بشری ایدهیاللارینا، آرزی و ایستکلرینه و ائلهجهده زامانین ایرهلى سوردویو مسئلهلره صنعتکارلیق مؤوقعینى صداقتله و واختیندا آشکارلایان صمیمیو صادق بیر یارادیجی شخصیت اولموشدور.
حیات سالنامهسی:
(۱۳۰۲)۱۹۲۴-نجی ایل «باکی» شهرینده، «آلانبراغوش» ماحالینین «زنگیلآوا» کندیندن آرازین او تایینا کؤچن حسنکیشینین عائیلهسینده دوغولان میرعلی میرعلیزاده (سونراکی علی چشمآلوسی- سونراکی میرهاشیم حسنزاده و ادبی جمعیتیمیزدهکیهاشیم ترلان)، ۱۵ یاشینا قدهر باکی شهرینده حیات سورور؛ اورادا درس اوخویور و عائیله حیاتینین آجیناجاقلی اولماغینا باخمایاراق، اؤزو دئمیشکن عؤمرونون ان خوشبخت چاغلارینی یاشاییر.
(۱۳۰۹)۱۹۳۱-نجی ایل بالاجا میرعلی اؤز همیاشیدلاریلا مکتبه قدم قویور؛ مکتب یولداشلاری تاپیر و اونلارلا اوشاقلیق دونیاسینین الوان خاطیرهلرینی یارادیر. دؤردونجو صینیفده، سونرالار آذربایجانین بؤیوک ادبی شخصیتی اولان وهاشیم ترلانین عؤمورو بویو یادداشیندا پوزولماز ایزلر بوراخان قیلمان موسایئو (ایلکین) اونون ادبیات موعللیمیاولور. ائله بو مناسیبت بالاجا میرعلینین موسیقییه، فوتوگراف ایشلرینه و ادبیاتا جدی ماراق گؤسترمهسینه سبب اولور؛ آرا بیر شعرلر دئمهیهده باشلاییر و پیونئر اوشاقلارین فعالیتینه چوخ موساعید زمین یارادان «پیونئر سارایی»ندا فوتوگرافلیق درنهیینده بو صنعتی اؤیرنمهیه باشلاییر.
(۱۳۱۶) ۱۹۳۷-نجی ایل روسیادا یارانان اوکتیابر اینقیلابینین اییرمیایللیگینه بوتون آذربایجاندا حاضیرلیق گئدیر. میرعلیده مکتب اوشاقلاریلا برابر بو شن احوال- روحیهلی گونلری قارشیلاماغا حاضیرلاشیر. اینقیلابین ایل دؤنومو موناسبتیله «اوکتیابر گلیر» عنوانلی ایلک شعرینی یازیر و اونو اینقیلابین رهبرلرینه اتحاف ائدیر. شعری یازیچیلار اتفاقینا آپاریر؛ آذربایجانین خالق شاعری «صمد وورغون»لا گؤروشور و اونون گؤستریشیله ایلک شعری شکیلیایله برابر«پیونئر» قزئتینده نشر ائدیلیر. شعرین سون بندی بئلهدیر:
منیمده شعیریم گئییبدیر الوان
سئویملی مارشالدان گؤزلهییر فرمان
وطن اوزهرینه قالخارسا دوشمان
حاضیرام دؤیوشه قلمیمله من
(۱۳۱۷)۱۹۳۸-نجی ایلین باهار آیلاریندا حسنکیشینینده عائیلهسینین طالعی باشقالاشیر. اونلاردا سووئتلر اتفاقیندا یاشایان بوتون ایرانلی پاسپورتو اولانلار کیمیآذربایجاندان چیخماغا مجبور قالیرلار. بالاجا میرعلینین اوشاقلیق دونیاسینا پاییز چؤکور. او مکتب یولداشلاریندان، پیونئر درنهییندن و بوتون ۱۵ ایللیک معنوی دونیاسینی و عؤمرونو آب وهاواسیلا بسلهدییی باکی شهریندن آیریلمالی اولور. تیر آیینین اوللرینده انزلی ساحیلینده ایران تورپاغینا آیاق باسیر؛ وار- یوخلاری امنیهلر و شهر لوطولاری الیله تالانیر؛ و چوخ اوزودوجو بیر خاطیرهایله بیر باشا آتا یوردو «آلان براغوش» ماحالینین «زنگیل آوا » کندینه گئدیر و بئلهلیکله اؤزو دئمیشکن حیاتینین قارا گونلری باشلاییر. کندده چوبان اولور و باکیداکی مکتبلی، پیونئرلی، شعرلی گونلری یئنییئتمه میرعلینین یادداشیندا اوزاق گؤرونن خاطیرهلره چئوریلیر.
۱۳۲۰-نجی ایله کیمیکندده قوزو اوتارماقلا گون کئچیریر؛ شهریور آییندا سووئت قوشونلارینین ایرانا کئچمهسیله، گنج میرعلینینده قوزو اوتارما گونلری سونا چاتیر. رضاخان اؤلکهدن قاچدیقدا، آذربایجان کندلرینده گیزلیجه گئدهن اکینچی و کندلیلرین اربابلار و فئوداللارا قارشی آپاردیقلاری موباریزه آچیق آیدین اؤزونو گؤسترمهیه باشلاییر. آلان براغوش ماحالیندادا کندلی حرکاتینین رهبری کیمیآدی خالقین دیلینده گزهن «سومالی قاسیم» حرکاتی آشکارجاسینا باش قالدیریر. بو کیمیکندلی حرکات گنج میرعلینین عدالتطلب دویغولارینی دیرچلتمهیه باشلاییر و اونون حیات طرزینی موباریزهیه قوشولوب و ظولم و زوراکیلیق علیهینه دؤیوشمهیه طرف یؤنلدیر؛ اونون یارادیجیلیق قاتاری داهادا سورعتله گئتمهیه باشلاییر و یئنی- یئنی وطنپرور و موباریزه روحلو شعرلر یازیر. بو یولدا سووئت قوشونو ایله ایرانا گلمیش آذربایجان ادیب، شاعر و یازیچیلارینین تشبثیله آنا دیلینده نشره باشلایان «وطن یولوندا» قزئتی گنج میرهاشیم حسنزادهنین یارادیجیلیق اساسلارینی «وطنی شعرلر» یازماقدا مؤحکملندیریر. اونون نشر اوزو گؤرن ایکینجی شعری ائله بو گونلر «وطن یولوندا» قزئتینده چاپ اولور. شعرین سون بندی بئلهدیر:
ایندی دوغما دیار گئیینیر الوان
وطن گؤیلریندن چکیلیر دومان
فخردیر کؤنلومه بو سؤز هر زامان
آذربایجان آدلی ائللر منیمدیر.
۱۳۲۱-نجی ایل سئودیگی قونشولارینین قیزی فاطما ایله عائیله قورور؛ اؤزو دئمیشکن دونیا اوزونه گولور؛ گئجهلر گؤیلره باخاندا اؤز بخت اولدوزونو فاطمانین بخت اولدوزونون کناریندا گؤرور. بو گونلر، ایش تاپیب، عائیلهنین معیشت طرزینی یاخشیلاتماق مقصدیله تهرانا گئتمک قرارینا گلیر؛ اورادا مختلف ایشلر او جوملهدن: فعلهلیک، کؤهنه پالتار آل- وئرچیلیک و اوتوکئشلیک ایشلریله مشغول اولور. اؤزونو فاطمانین خیالیلا خوشبخت حس ائدیر؛ وطن و سئوگی موضوعلاریندا یئنی- یئنی شعرلر یازیر. آنجاق بو خوشبختلیک آلتی آی چکمیر و بیر گون سئوگیلیسی فاطمانین آغیر خسته اولدوغو خبرینی آلیر؛ کنده دؤنور؛ سئودیگی فاطما بیر یوللوق حیاتلا ویداعلاشیر. سئوگیلیسینی آنا یوردو تورپاغینا ابدیلیک تاپشیران گنج میرهاشیم یئنیدن تهرانا قاییدیر.
۱۳۲۲-نجی ایلدن ۱۳۲۴-نجی ایلین آذر آیینا قدهر تهراندا فعلهلیک ائدهن میرهاشیم حسنزاده تئز- تئز شعرینی چاپ اوچون «وطن یولوندا» قزئتینه گؤندریر. او نه بیلسین کی سووئت قوشونویلا ایرانا گلن ادیبلرین آراسیندا آذربایجان یازیچیلار اتفاقینین بیر چوخ عضولریله برابر، اونون ادبیات موعللیمیقیلمان موسایئو (ایلکین)ده واردیر و بو اونون سونرالار «وطن یولوندا» قزئتیله یاخیندان امکداشلیق ائتمهیینه موساعید زمین یارادان عامیللردن اولاجاقدیر.
۱۳۲۴-نجی ایلین آذر آییندا تئز- تئز خوش خبر و غرور دویوجو نائلیتلر ائشیتدیگی آنا یوردو آذربایجانین دؤیونن اورهیی تبریز شهرینه دؤنور و اورانی بوتون دهییشیک بیر وضعیتده گؤردویونده اؤزونده بیر آذربایجانلی اولاراق وصف ائدیلمز میللی غرور حیسی کئچیریر. «وطن یولوندا» قزئتینده ایشه باشلاییر؛ «شاعرلر مجلیسی»نین زمینینده یئنیجه یارانمیش «آذربایجان شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی»نین فعال عضوو اولور. خالقین غلبهسی گنج میرهاشیم حسنزادهنی گئجه گوندوز یئنی حیاتین بیر قوروجوسو کیمیفعالیت گؤسترمهیه چاغیریر. او بیر تشکیلاتچی اولاراق آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین تبریز شهر کومیتهسینین آلتینجی حومه تشکیلاتینین تبلیغات مسئولو وظیفهسینده چالیشماغا باشلاییر.
۱۳۲۵-نجی ایلین آذر آیینین سون گونلری آذربایجان سماسینا قارا بولودلار چؤکور. عهد- پیمان پوزانلار، شاه و سرمایا قورولوشو، امریکا ایمپئریاسینین یئرلی نوکرلری، اینقیلاب قورخوسوندان آذربایجاندان قاچقین دوشموش اربابلار و شاه قوشونون حیمایهسی آلتیندا یئنیدن باش قالدیرمیش فئوداللارین یئرلی ایادیسی و شهر و کندلرین پوزغون سیمالی اوباشلاری نئهضتین قانا چکیلمهسینه قرار وئریرلر. آذربایجانین مینلر ایگید بالالاری وحشیجهسینه محو ائدیلیر؛ اون مینلر نفر دیدرگین دوشور و اینقیلاب تام معنادا ناحق تؤکولن قانلار ایچینده بوغولور. میرهاشیم حسنزادهده یاخالانیر و ایشکنجهلره معروض قالیر.
۱۳۲۶-نجی ایل زینداندان آزاد اولوب، بیر چوخ آذربایجانلیلار کیمیتهرانا کؤچگون دوشور و بو کؤچگونلوک اونون عؤمرونون سون گونونو قدهر داوام ائدیر.
۱۳۳۰-نجی ایل بویونجا تهراندا اونودولماز آذربایجان اجتماعی و ادبی شخصیتی جناب بهزاد بهزادینین تشکیلاتچیلیغی ایله نشر اولونان «بشریت»، «بشیر آینده» و «آذربایجان» قزئتلریندههاشیم ترلاندا اؤز شعرلرینی یاییر و یئنیدن تشکیل اولونموش «آذربایجان جمعیتی»نده یولداشلاری مظفر درفشی، گنجعلی صباحی، احمد شایا(آلاو)، علیقلی کاتبی و بونلار کیمیآذربایجانین ادبی شخصیتلریله امکداشلیق ائدیر.
۱۳۳۲-نجی ایلین ۲۸ مرداد کودتاسیندان سونرا یئنهده ادبی- اجتماعی موباریزهسینی داوام ائتدیریر و بو یولدا یولداشی مظفر درفشیله علاقهده اولور و اوندان گؤستریشلر آلیر. بو ایکی آذربایجان ادبی اجتماعی شخصیتینین موباریزه زمینینده قورولان قارشیلیقلی علاقهلری عؤمورلوک داوام ائدیر.
۱۳۵۰-نجی ایلدن یاری گیزلی تشکیل ائدیلن ادبی- مدنی درنکلرده فعالجاسینا اشتراک ائدیر و دوستلاری دوقتور سلامالله جاوید، حبیب ساهر، گنجعلی صباحی، محمدعلی محزون، بولود قاراچورلو(سهند)، حسن مجیدزاده(ساوالان)، هدایت نورآذر، قافلانتی و تورکاوغلو کیمیشاعر و ادیبلریمیزین اشتراکیله فعالیت گؤسترن «دوستلار گؤروشو» درنهیی، اونون اثرلرینین یاییلما و ائشیدیلمه مئیدانینا چئوریلیر.
۱۳۵۷-نجی ایل بهمن اینقیلابیندان سونرا،هاشیم ترلانین ادبی- مدنی فعالیتی گئنیشلنیر و حسین صدیق (دوزگون)ون نشر ائتدییی «یولداش» مجللهسینین یازیچیلار هئیتینه قوشولور.
۱۳۵۸-نجی ایلین فروردین آییندا «یولداش» مجللهسینین دعوتیله اوتوز نفردن آرتیق آذربایجان ضیالی، شاعر و یازیچیلارین اشتراکیلا تهراندا «شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی» قورولور. جمعیتین ایلک اداره هیاتینه گنجعلی صباحی، حسین دوزگون، محمدعلی فرزانه، جمال رئوسی، فرهاد ابراهیمی، داوود شیخاوندی و رحیم دقیق سئچیلیر وهاشم ترلاندا جمعیتین موباریز سیمالی بیر صنعتکاری کیمیاوندا فعالیت گؤستریر.
۱۳۵۹-نجی ایلهاشیم ترلانین شاه دؤرونده یازدیغی بیر سیرا شعرلرینی احتوا ائدهن «آلوولو شعرلر» عنوانلی کیتابی «نوپا» نشریاتی طرفیندن یاییلیر.
۱۳۶۲-نجی ایلهاشیم ترلان ائتدیگی اجتماعی و مدنی فعالیتلری اوجباتیندان ایکی ایله یاخین آزادلیقدان محروم ائدیلیر. او بو زامان عؤمرونون ۶۰ ایلینی یاشاییردی.هاشیم ترلان ۱۳۶۴-نجی ایلین یاریلاریندان یئنهده ادبی جمعیتیمیزه قاییدیر و یارادیجیلیغینی داوام ائتدیریر.
۱۳۶۶-نجی ایل مظفر درفشی، حبیب فرشباف، حسن ایلدیریم، میرزه شهرک، ائلدار موغانلی، احمد پوری و دوقتور سیروس لطفینین اشتراکیلا تشکیل ائدیلمیش “حبیب ساهر” آدینا ادبی درنکده بیر آقساققال کیمیفعال اشتراک ائدیر. همن ایلده ایران آذربایجانینین بیر سیرا شاعرلرینین اثرلریله برابرهاشیم ترلانین «آراز گولور» پوئماسی باکی شهرینده نشر ائدیلیر.
۱۳۶۷-نجی ایل اوستادهاشیم ترلانین یارادیجیلیغی و ادبی اجتماعی شخصیتیندن تجلیل ائتمک اوچون دوستلاری واسطهسیله تبریز شهرینده اونون ۶۵ ایللیگی موناسیبتیله چوخ طنطنهلی بیر تدبیر کئچیریلیر. بو تدبیره آذربایجانین بیر چوخ یازیچی، شاعر و ادبی شخصیتلری قاتیلیر و اوستاد حقینده اؤز نظرلرینی سؤیلهییرلر. همن ایل اوستادین وطن حسرتی موضوعسوندا قلمه آلدیغی «وطندن وطنه» پوئماسی شاعر علیرضا میانالینین تشبثیله باکی شهرینده نشر ائدیلیر.
۱۳۷۲-نجی ایل اوستادین ۷۰ ایللیگی موناسیبتیله دوستلارینین تشبثیایله تهران شهرینده یوبلئی مراسیمیکئچیریلیر.
۱۳۷۳-نجی ایل، شاعر دوستو مظفر درفشی و بیر سیرا آذربایجان شاعر و یازیچیلارینین تشبثیایله «صابر ادبی انجومنی»نی یارادانلاردان اولور و عؤمرونون سونونا کیمیبو انجومنین عمومیجلسهلرینین فعال اشتراکچیسی اولور.
۱۳۷۵-نجی ایل، اوستادهاشیم ترلانین یارادیجیلیق فعالیتینی دهیرلندیرهرک، آذربایجان جومهوریسینده «آذربایجان یازیچیلار و شاعرلر اتفاقی» اونو اؤز سیرالارینا بیر عضو کیمیقبول ائدیر.
۱۳۷۷-نجی ایلهاشیم ترلانین دؤردنجو کیتابی «دورنالار گلنده» باشلیغی آلتیندا «آفتاب» نشریاتی طرفیندن نشره بوراخیلیر و اونون ۷۵ ایللیگی موناسیبتیله دوستلاری طرفیندن تهران شهرینده یئنیدن تجلیل مراسیمیتشکیل ائدیلیر.
۱۳۷۹-نجی ایلهاشیم ترلانین بئشینجی شعر مجموعهسی «یولچو یولدا گرهک» آدیندا «مینا» نشریاتی طرفیندن یاییلیر.
۱۳۸۲-نجی ایل هر بئش ایللیکده اولدوغو کیمیتهراندا فعالیت گؤسترن ادبی مدنی درنکلرین تشبثیایلههاشیم ترلانین ۸۰ ایللیگی قئید ائدیلیر. همن ایل بو مراسیمین تایی باکی شهرینده آذربایجان یازیچیلار اتفاقینین یاردیمیایله «خورشید بانو ناتوان» سالونوندا کئچیریلیر.
۱۳۸۶-نجی ایلدههاشیم ترلانین آجیلی شیرینلی خاطیرهلرینی اؤزونده یئرلشدیرن «گوموشو پئنجک» آدلی کیتابینین بیرینجی جیلدی «فیروزان» انتشاراتی طرفیندن نشر ائدیلیر. بو اونون چاپ اوزو گؤرموش آلتینجی کیتابیایدی.
۱۳۸۷-نجی ایل صابر ادبی انجومنینین عمومیسالونوندا تهراندا فعالیت ائدهن ادبی مدنی درنکلرین ایشبیرلیگیلههاشیم ترلانین ۸۵ ایللیگی قئید ائدیلیر.
۱۳۸۷-نجی ایلده اردبیلده نشر اولان آیلیق «سارای» درگیسینین مودیری «مژگان خانیم صیامی»نین یاردیمیایلههاشیم ترلانین اوشاق شعری مجموعهسی «اوشاقلار دونیاسی» آدیلا نشره بوراخیلیر.
۱۳۸۸-نجی ایلدههاشیم ترلانین «ذیروهده گونش» آدلی شعر مجموعهسی فیروزان انتشاراتی طرفیندن نشر ائدیلیر. بو اونون چاپ اوزو گؤرموش سکگیزینجی کیتابیایدی.
۱۳۸۹-نجی ایلدن یاخین دوستلارینین خواهیشیله خاطیرهلرینین داوامینی کیتاب شکیلینده حاضیرلاماغا باشلاییر. چوخ زحمت طلب ائدهن بو ایشین معین حصهسینی لیاقتله یئرینه یئتیریر. یازیر، تکمیللشدیریر و نشره حاضیرلانماق اوچون یاخین دوستلارینین اختیاریندا قویور. خاطیرهلرینی ۱۳۳۲-نجی ایلهدک داوام ائده بیلیر. یادداشتینین ضعیفلیگیندن و آهیللیق سببیندن سونراکی ایللرده حیاتیندا و جمعیتده باش وئرن چوخ حادیثهلری آیدینجاسینا خاطیرلایا بیلمیر. بونا باخمایاراق یئنهده ادبی درنکلرده خصوصیله صابر انجومنینین آیلیق اجلاسلاریندا و ادبی مدنی مراسیملرده فعالجاسینا اشتراک ائدیر و شعرلرینی اوخویور. بوتون اثرلریندن سئچیم ائدیب «سئچیلمیش اثرلر»ینی نشره حاصیرلاماقدا یاخین دوستلارینا گؤستریشلر وئریر.
۱۳۹۲-نجی ایل همیشه اولدوغو کیمیاؤز دوستلاریلا عؤمرونون بزهگی اولان ۲۱ آذر نئهضتینین ایل دؤنومونو قئید ائدیر؛ خاطیرهلریندن دانیشیر و گنج اورهکلی بیر موباریز شاعر کیمییئنهده مجلیس اشتراکچیلارینا شعرلریندن اوخویور. بو اونون ۲۱ آذر ایل دؤنومو مراسیمیندهکی سون اشتراکی اولور. بیر نئچه گوندن سونرا بئیین اینفاکتی سببیندن خستهخانایا دوشور. گئت- گئده یادداشتی ضعیفلهییر، حرکتینده جدی پرابلئملر یارانیر و ۹۰ یاشیندا ایکن بیر یوللوق آتشین چیخیشلارینا سون قویولور. خستهلیگی بیر ایله یاخین اوزانیر.
۱۳۹۳-نحی ایلین آبان آیینین ۲۵-نجی گونو آذربایجانین گؤرکملی شاعری، ادبی- مدنی اوجاقلاریمیزین قوجامان و پارلاق سیماسی، «شاعرلر مجلسی»نین سون یادگارلاریندان اولان، معاصیر شعریمیزین آغ ساققالی اوستادهاشیم ترلان ابدی اولاراق دونیایا گؤز یومور.
خالق شاعری صمد وورغونون خئیر دوعاسی ایله شعر دونیاسینا قدم قویان و ۸۰ ایله یاخین آنادیللی شعریمیزین سئویملی سیماسی کیمیقلم چالان؛ خالقمیزین ائنیشلی-یوخوشلو تاریخینده، آغلی-قارالی گونلری یاشایان؛ آنجاق توتدوغو شرفلی یولوندان گئری دؤنمهین، وطن سسلی، آزادلیق هوسلی شعرلری ایله عدالت نغمهلرینی اؤتن اوستادهاشیم ترلان دوستلارینین مشایعتیله دوشنبه گونو آبان آیینین ۲۶-نجی گونو تهرانین بهشت زهرا قبریستانینین ۳۱۵ نومرهلی بؤلومونده ابدیلیک تورپاغا تاپشیریلیر.
یارادیجیلیق محصولو:
• «آلوولو شعرلر» (شعر مجموعهسی) – نوپا انتشاراتی- ۱۳۵۹
• «آراز گولور» (پوئما) – باکی شهری – ۱۳۶۶
• «وطندن وطنه» – باکی شهری – ۱۳۶۷
• «دورنالار گلنده» (شعر مجموعهسی) – آفتاب انتشاراتی- ۱۳۷۷
• «یولچو یولدا گرهک» (شعر مجموعهسی) – آفتاب انتشاراتی- ۱۳۷۹
• «گوموشو پئنجک» بیرینجی جیلد (خاطیرهلری) – فیروزان انتشاراتی- ۱۳۸۶
• «اوشاقلار دونیاسی» (اوشاق شعرلری مجموعهسی) – سارای انتشاراتی- ۱۳۸۷
• «ذیروهده گونش» (شعر مجموعهسی) – فیروزان انتشاراتی- ۱۳۸۸


text:
فرخنده نینگ قتلیده کابل 13 پولیس مآموری بی فرقلیکده عیبلندی
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی گه کوره فرخنده جسدی نی اوتگه یاندیرگنلیده بی فرقلیکده عیبلنگن کابل اون اوچ پولیس مآموری وظیفه لری توخته تیلگن. پنجشنبه کونی حوت آیی 28 ده کابل مرکزیده جایلشگن شاه دوشمشیره مسجدی آلدیده اونلب آدم بیر عیال نینگ قران کریم نی اوتگه یاندیرگنلیکده عیبلیب، اولدیریب جسدینی کویدیرگنلر. کابل پولیس قوماندانلیگی جنایی اداره سی رییسی ژنرال ظاهر ظاهرنینگ ایتیشیچه، حاضرگه قدر فرخنده نی اولدیرگنلیکده 13 کیشی عیبله نیب، قولگه آلینگن و قالگن عامللر قولگه آلینیشی اوچون سعی و حرکتلر همان دوام ایتماقده. یکشنبه کونی افغان عیاللری، اوچ کون حادثه دن سونگ، فرخنده جسدینی یوزلب آدم اشتراکی بیلن کابل ده توپراققه تاپشیردی. افغانستان ایچکی ایشلروزیرلیگی نورالحق علومی حجت وگواه لرگه قره گنده، مذکورعیال گه قوییلگن قران نی یاندیرگنلیک عیبی ناتوغری بولیشی ممکنلیگی نی ایتدی. اجتماعی ترماغلرده ترقلگن ویدیو تسمه ده، بیر تعداد پولیسلر فرخنده نی قوتقه زیشگه حرکت قیله دی، اما کیینچه لیک اوزلرینی اوزاق آلیشیب تورگنی کورستیلگن. پنجشنبه کونگی حادثه آلدینی آلیشده پولیس نینگ بی فرقلیگی، افغانستان جماعه سی نینگ تورلی تیوه رک ساحه لریده قتیق تنقیدلر سبب بولگن. ایچکی ایشلروزیرلیگی تمانیدن نشر ایتیلگن خبرنامه ده، کابل شهری ایککینچی حوزه سی نینگ قوماندانی شامل 13 نفر پولیس مسووللری نینگ وظیفه لری توخته تیلگنی و اولرنینگ بو خصوصده گی بی فرقلیکلری اوستیده تحقیقات کیته یاتگنی قید ایتیلگن.


text:
ایران: ترور هؤرگوتلرینی اؤلکهنیزده توتمایین
ظریف، دوشمنلرین ایرانین آوروپا ایله ایلیشکیلرینه ضربه وورماق اوچون مختلیف بهانهلر ایرلی سوردویونو قید ائتدی
ایران خاریجی ایشلر باخانی محمد جواد ظریف، آوروپا اؤلکهلریندن ترور هؤرگوتلرینی اؤلکهلرینده توتمامالارینی ایستهدی.
خاریجی ایشلر باخانلیغیندان وئریلهن یازیلی آچیقلامایا گؤره ظریف، فرانسا، بلژیک و هلندین تهران ائلچیلری ایله بیر آرایا گلدیگی گؤروشمهده تاریخی ایلیشکیلره ایشاره ائدرک بو اؤلکهلرین ترور هؤرگوتلرینی باریندیرماقدان وازگئچمهسی لازیم اولدوغونو سؤیلهدی.
ظریف، دوشمنلرین ایرانین آوروپا ایله ایلیشکیلرینه ضربه وورماق اوچون مختلیف بهانهلر ایرلی سوردویونو قید ائتدی.
تهران رهبرلیگی، "ترور هؤرگوتو" اولاراق قبول ائتدیگی خالقین مجاهیدلری هؤرگوتونون آوروپاداکی فعالیتیندن راحاتسیزلیغینی تئز تئز دیله گتیریر. گئچن آی پاریسده خالقین مجاهیدلری هؤرگوتونه باغلی ایران میلی مقاومت شوراسی، ایرانداکی حاکمیتی هدف آلان بیر تدبیر دورنلهدی.
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپا یاخینلیغی ایله تانینان اسکی نیویورک بلدیه باشقانی رودی جولیانی و عرب اؤلکهلریندن بعضی یوکسک سویهلی شخصلرین ده ایشتیراک ائتدیگی تدبیره سالدیری حاضیرلیغیندا اولدوغو ادعاسییلا، آلمانیادا، ایرانلی بیر دیپلومات و بلژیکده ۲ ایران وطنداشی توتوقلانمیشدی.
دیپلوماتین اتریشین وین ائلچیلیگینده خیدمت ائدن بیر ایرانلی اولدوغو اورتایا چیخمیشدی.
۶ جولایدا ایسه هلند، ایران ائلچیلیگینده وظیفهلی ایکی دیپلوماتی سینیردیشی ائتمیشدی.