text:
آت یاریشی
آت یاریشی، ان قدیم و ان مشهور ایدمانلاردان بیریدیر. ایلک آت یاریشلاری، کؤهنه تورک دؤولتلرینده کئچیریلمیشدیر.
هیتیتلئر، آسورلولار، روملیلار و میصرلیلرین آت یاریشلاری تشکیل ائتدیی بیلینمکدهدیر. هومئروس ائ.ا. ۹-جو یا دا ۸-جی عصرده یازدیغی ایلیادا آدلی اثرینده آتلی آرابا یاریشلاریندان دانیشیر. شیمالی آفریکالی، چینلی، فارس و عرب مینیجیلرین ده یاریشلار ائتدیی بیلینمکدهدیر.
ایلک نیزاملی یاریشلار، ۱۷-جی عصرده اینگیلیس کرالی II. چارلز دؤورونده ائدیلدی. ۱۶۶۵-ده شیمالی آمریکادا ایلک رسمی آت یاریشی تشکیل ائدیلدی. آت یاریشلاری، بۇ گونکی بئینلخالق فورماسینی ۱۹-جو عصرین اورتالارینا دوغرو قازانماغا باشلادی. ایندیکی واختدا ان مشهور اینگیلیس مانعهلی یاریشی، لیورپولداکی آینترئئ قاچیش ساحهسینده ائدیلهن بؤیوک میلّی یاریشدیر.
ایندیکی واختدا آت یاریشلاری سافکان یا دا یاریمکان آتلارلا ائدیلر. یاریشلار دوز و مانعهلی قاچیش اولماق اوزره ایکییه آیریلیر. دوز قاچیشلارا ان قیمتلی یاریش آتلاری قاتیلیر و بۇ یاریشلار بؤیوک موکافاتلی یاریشلاردیر. مانعهلی قاچیشلاردا یاشجا داها بؤیوک اوْلان آتلار، داها یوکسک و قالین مانعهلری آشماغا چالیشیرلار.
بیر یاریش نئجه قاچیلیر؟[دَییشدیر]
کلاسیک آت یاریشلارینین یانیندا "یاشا گؤره آغیرلیق" یا دا هاندیکاپ قاچیشلاریندا فرقلی یاشلاردا آتلار یاریشار. اما بۇ آتلار آراسینداکی یاش فرقینین دوغوردوغو برابرسیزلیک، یاشجا داها بؤیوک اوْلان آتلارین، او بیریلریندن داها چوخ آغیرلیق داشیماسییلا آرادان قالدیریلیر. آتلارین داشییاجاغی آغیرلیق کئچمیشده آلدیغلاری درجهلر ده نظره آلیناراق تعیین اولوردو. بیر آتین داشیدیغی آغیرلیق اصل اولاراق مینیجی (ژوکئی) و یهردیر. اما لازیم اوْلدوغوندا یهرین آلتینا، ایچینده قورغوشون اوْلان آغیرلیق تورباسی قویولور.
یاریش باشلامادان بیر نئچه دقیقه اول ژوکئیلئر آتلارا مینیب باشلاما نقطهسینه گئدیرلر. بیر قاچیش ایکی جور باشلانس بیلر. بیرینجیسینده، میدانی ائنینه کسهن لئنتلرین میدانا گتیردیی بیر باشلاما قاپیسی ایستیفاده ائدیلیر. آتلار، چیخیش قاپیسینین آرخاسیندا سیرالانار، حاکم کالدیراجلا مانعهنی یوخارییا قالدیرینجا یاریش باشلانیر. ایکینجی نؤو چیخیشدا، هر آت اۆچون آیری بؤلمه ایستیفاده ائدیلیر (ایستارت). مینیجیلرین دییشیک وضعیتلره گؤره قرار وئره بیلمه قابیلیتلری، باجاریقلاری و سویوققانلی اولمالاری یاریشا بؤیوک اؤلچوده تأثیر ائدر. مینیجیلر هر آتین فرقلی بیر قاچما فورماسی اوْلدوغونو بیلیرلر. بعضی آتلار قاباقدا دؤردنالا گئتمکدن خوشلانار و سونونا قدر بئله قاچارلار. بعضیلری ایسه اؤنه کئچر کئچمز یاواشلادیغیندان، ژوکئیلر بۇ جور آتلاری بیتمه ختتینه یاخین بیر مسافهده هوجوما کئچیریرلر. بیر ژوکئی تئمپی یاخشی نظارت ائده بیلمهلی، آتین اؤنونو آچیق توتمالی و او بیری آتلارین آراسیندان سییریلیب اؤنه چیخا بیلمک اۆچون سۆرتلی داورانمالیدیر. بیر ژوکئی، باشقا بیر آتی سیخیشتیرماق، قاباغینا کچهرک اونا مانعه تؤرتمک کیمی قایدادان کنار داورانیشدا توتولسا، او ژوکئیین میندیی آت یاریشدان خاریج ائدیلیر. ایلک اوچ درجهیه گیرهن آتلارین یهر و آغیرلیق توربالاری، یاریش سونوندا اولدن معین اوْلونان آغیرلیقدا اوْلوب اولمادیغی نظارت ائدیلیر.
ایندیکی واختدا آت یاریشلاری[دَییشدیر]
اینگیلیسده آت یاریشلاری، ۱۷۵۰-ده نیومارکئتده قورولان ژوکئی کلوبو طرفیندن تشکیل ائدیلیر. بئش کلاسیک قاچیشدان ان اهمیّتلیسی، دئربی (ائپسوم) یاریشیدیر. بۇ یاریشدا ۳ یاش آتلاری ۲،۴ کم قاچیرلار. آتلارین ایکی تکرلی، یونگول بیر واسطهنی چکدیکلری یاریش نؤوو آمریکا بیرلشمیش ایالتلری، کانادا، آوسترالیا و یئنی زئللاندییادا چوخ مشهوردور. آمریکا بیرلشمیش ایالتلریدا ان اهمیّتلی کلاسیک قاچیشلار، کئنتوجکی دئربی، بئلمونت ایستاکئس و پرئاکنئسس ایستاکئس یاریشلاریدیر.
فرانسه دا کلاسیک قاچیشلار ژوکئی کلوبو بؤیوک موکافاتی، پاریس بؤیوک موکافاتی و ظفر بیژوتئرییا بؤیوک موکافاتی یاریشلاریدیر. آوسترالییادا ان مشهور یاریش ملبوورنd کوبوک قاچیشیدیر. دونیا مینیجیلیک چئمپیوناناتی ایلک دفعه ۱۹۷۰-ده کئچیریلمیشدیر.


c: text/html

text:
بای بورا بَی اوغلو بامسی بئیرک بویو (اوچونجو بوی)
بای بورا بَی اوْغلو بامسی بئیرک دده قورقود کیتابینین درسدن نۆسخهسی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر. واتیکان نۆسخهسینده بوْیون آدی حکایتِ بامسی بئیرک کیمی یازیلیبدیر.
موضوع[دَییشدیر]
بامسی بئيرک و بانو چیچک دۆنیایا گلن چاغدان بیر-بیرینه آداخلیدیرلار، آنجاق بیر-بیریلرینی تانیمیرلار. آيری-آيری اوْو ائدرکن گؤروشورلر، آرالاریندا بیر مۆناقیشه اۆزوندن گۆله شیرلر، آنجاق ایکیسی ده قۆهده اۇيغون اوْلدوغو اۆچون بیر-بیریلرینه اۆستونلوک گله بیلمیرلر. بامسی بئيرک اؤزونو ایزلهين قێرخ ایگیدین اؤزونو مذمّت ائتمهمهسی اۆچون بانوچیچگ-ه طرف يۇمروق آتار و قازانار. بانوچیچک ایله بامسی بئيرک-ین اسیر دۆشمهسی نتیجهسینده اوْن آلتی ایل آيری قالیرلار. بۇ مدتده بانوچیچک مجبورا ائولنمک مجبوریتینده قالیر.توْی گۆنو بامسی بئيرک گلهرک بانوچیچگی گئری آلیر.
نئچه ایلدن سوْنرا اۇروز، بامسی بئيرگی اوْباسینا دوْستلوق قورماق بهانه سیله چاغیرار. آنجاق اوْنا پۇسقو قۇروب و اوْنو یاخالاییب ساغ الینی کسر.
حیکايه، تۆرک مدنیتینده قادینلارین دا کیشیلرله برابر گؤرولدويونو گؤستریر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrekn»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
باکتری
باکتریلر - تکسلولی میکرو اورقانیزم لردیر. پروکاریوتیک میکرواورقانیزملرین اکثریتینی تشکیل ائدن قروبدور. بؤیوکلوکلری ۰،۱ - ۱۰ µم آراسیندادیر. باکتریلرین دونیا اوزرینده ۳،۵ میلیارد ایلدیر یاشادیقلاری بیلینمکدهدیر. دونیادا ان چوخ یاییلمیش اورقانیزملردیر و یئرنده یاشاییشین داوام ائتمهسی اۆچون بؤیوک اؤنم تشکیل ائتمکددیرلر.
باکتریلرین موختلیفلیگی[دَییشدیر]
بیر قرام توپراقدا تخمیناً ۴۰ میلیون، ۱ میلیلیتر شیرین سودا ده ۱ میلیون قدر باکتری سلولی تاپیلیر. یئرندهکی توپلام باکتری کوتلهسی بوتون مؤوجود بیتکی و حئیوان جمعیندن داها چوخدور[۱]. یاشادیقلاری موحیط شرایطیندن آسلی اولاراق باکتری لر گئنیش موختلیفلیه مالیکدیر. اونلار سلوللرینین فورماسی، تنفوس قیدالانما و دیگر خصوصیتلرینه گؤره ده بیر بیریندن فرقلنیر. قیدالانما تیپلرینه گؤره باکتریلر آوتوتروف و هتروتروف باکتری لرا بؤلونور.
آوتوتروف باکتریلر[دَییشدیر]
آوتوتروف باکتری لر کربون قازینی منیمسهیهرک و کربوندان ایستیفاده ائدرک آلی ماددهلر یاراتماق قابیلیتینه مالیکدیر. غئیری-آلی ماددهلردن عضوی ماددهلر سینتئز ائتمه قابیلیتینه مالیکدیرلر. بونلار اؤزلری ده انرژیدن ایستیفادهسینه گؤره ایکی قروپا، فوتوتروف و شیموتروف باکتری لرا بؤلونور.
فوتوتروف باکتریلر[دَییشدیر]
یاشیل بیتکی کیمی، فوتوسینتز پروسِسینی حیاتا کئچیرهرک اورقانیک بیلشیکلر سینتز ائدیر. اونلار انرژی منبعی کیمی گونش انرژیسیندن ایستیفاده ائدیرلر. بو باکتری لر یاشیل و قیرمیزی باکتری لر، همچینین سیانو باکتری لر عاییددیر. لاکین دیگر فوتوسینتزائدیجی باکتری لردان فرقلی اولاراق، سیانوباکتری لر دوغال چئوره ده اوکسیژن قازی خاریج ائدیر.
شیموتروف باکتری لر[دَییشدیر]
فوتوتروفلار کیمی ، غئیری-عضوی ماددهلردن عضوی ماددهلر سینتز ائدیر (مثلاً، دمیر و کوکورد باکتری لری).
هتروتروف باکتری لر[دَییشدیر]
هتروتروف باکتری لر ده کربونو یالنیز حاضیر اورقانیک بیرلشمهلردن منیمسهییر. باکتری لرین اکثریتی هتروتروف یوللا قیدالانیر. لازیم اولان اورقانیک بیلشیکی خاریجی موحیطدن آلیر. بو سببدن پارازیت و ساپروفیت باکتریلره بؤلونور. پارازیت باکتری لر دیگر جانلیلاردا پارازیتلیک ائدرک اونلارین اورقانیک بیلشیکی ایله قیدالانیر، نتیجهده نوخوشلوق تؤرهدیر. بیتکی، حئیوان و اینسانلاردا خستهلیک تؤرهدن بیر چوخ پارازیت باکتری لرا راست گلینیر. ساپروفیت باکتری لر اورقانیک قالیقلارلا قیدالانیر. ایفراز ائتدیکلری ماددهلرله اؤلموش جانلیلارارین پارچالانماسیندا و چئورومهسی پروسسینده ایشتیراک ائدیر. هتروتروف چورونتو باکتری لری بیتکی و حئیوان قالیقلارینی چورودهرک مینراللاشدیریر. ساپروفیت باکتری لرا قیجقیرما باکتری لری دا عاییددیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ (1998) «Prokaryotes: the unseen majority». Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 95 (12): 6578–83. DOI:10.1073/pnas.95.12.6578. PMID 9618454.


text:
اویان نیوز: اورمیهنین ائللرباغی پارکیندا آشیق سمبولو اولان هئیکلدن پرده آچیلدی.
بیلیمسسینین اورمیهدهکی مخبرینین وئردییی بیلگیلره گؤره، بوگون آخشام چاغی، اورمیه شهرداری و شهر شوراسینین بیر نئچه نفرینین اشتراکی ایله بؤیوک بیر آشیق هئیکلیندن پرده آچیب آچیلیش مراسمی کئچیریلدی. اورمو خالقینین گئنیش حضوروندا، آشیق ذکریانین ایفاسیندان سونرا، اورمیه شهرداری دا اؤز دانیشیقلاریندا بو گؤزل گون اؤچون هامیدان تشککور ائدیب، بوتون آشیقلارا اؤز مینتدارلیغینی بیلیندیردی.
او دانیشیقلاریندا آرتیردی، «هامیمیزا وظیفهدیر آذربایجانین اصیل موسیقیسینی قورویوب گلهجک نسیللره چاتدیراق».
او آرتیردی، تورک میسیقیمیزه غرب موسیقیسینین غلبهسینه شاهیدیک و بو چو.خ آجی بیر اتفاقدی و گرک اؤز موسیقیمیزی اصیل حالیندا ساخلایاق. او بو اولایی فارس موسیقیسینینده باشینا گلمهسینی وورغولاردی.
اورمو بلدیه باشقانی حضرت پور، صحبتلرینین داوامیندا دئدی، اورمیه آبادانلیغینی سورعتله قاباغا آپارماقلارینی وورغولاییب دئدی، گلهجکده داها یاخشی و مهم ایشلر گؤرمهیی پلانلامیشیق و بوتون خالقیمیزین فیکیرداشلیغینی و کؤمک ائتمهسینی گؤزلهییریک.
مراسیمین سونوندا آشیق هئیکلیندن پرده آچیلدی و خالق طرفیندن گئنیش شکیللر یادیگار اولارا چکیلدی.
بو مراسیمده آشیق ذکریادان سونرا باشقا آشیق یوخ ایدی و هامییا سوال ایدی.
شکیل: حسین واحدی


text:
ائو کؤینگی
ائو کوینگی یا دا بیرینجی کؤینک — باشقا ایدمان نؤعلرینده اوْلدۇغۇ کیمی فوتبالدا دا گئییم ایستاندارد آوادانلیق ساییلیر. فوتبال گئییمی فوتبالین ۴–جو قایداسی ایله موعینلشدیریلیر و قایدایا اساساً، فوتبولچو گئیمین مینیمال دستینه صاحیب اولمالی و اوستونده باشقا فوتبولچویا یاخود دا دیگر ایشتیراکچیا تهلوکه یارادا بیلهجک هئچ بیر اشیاء اولمامالیدیر. بعضاً فردی یاریشلاردا گئییمه بیر نئچه محدودیّتلر قویولا بیلر، مثلاً، لوقولارین اؤلچۆسۆنۆن تنظیملنمهسی؛ بیر–بیری ایله قارشیلاشان ایکی کوماندانین فورمالاری عینی و یا اوخشار اولارسا، قوناق اولان کوماندا باشقا رنگده گئیینمهلیدیر.


text:
یئر
یئر یا دا یئرکورهسی (لاتینجه: Terra ) شمسی منظومه نده گونشه ان یاخین اوچونجو سیارهدیر. گونش سیستمیندهکی بئشینجی بؤیوک سیّارهدر. زهره و مریخ سیّارهلرینین آراسیندا یئرلشیر. حیاتین اولدوغو بیلینن تک سیّارهدیر. یئرین سطحی ۵۱۰ میلیون موربع کیلومتردیر. بونون ۳۶۲ میلیون موربع کیلومتری و یا ۷۱٪-ی اوقیانوس، ۱۴۸ میلیون موربع کیلومتری و یا ۲۹٪-و قورو اراضیلرین پایینا دوشور.[۱] یئر سطحینین شمال یاریمکورهسینده قورولوغون ساحهسی عومومی اراضینین ۳۹٫۴٪-و، سویون ساحهسی ایسه ۶۰٫۶٪-سینی تشکیل ائدیر. جنوب یاریمکورهسینده قورولوغون ساحهسی ۱۹٪، سویون ساحهسی ایسه ۸۱٪ دیر. قورولوغون ساحهسی قوزئی یاریمکورهسینده گونئی یاریمکورهسینه نیسبت ۱۰٫۴٪ آرتیقدیر. سویون ساحهسی ایسه عکسینه، قوزئی یاریمکورهسینده گونئی یاریمکورهسینه نیسبت ۱۸٬۴٪ آزدیر. یئر سطحینده سو ایله قورو غئیری-برابر پایلانماقدان باشقا، قوزئی و گونئی یاریمکورهلرینده ده غئیری-برابر پایلانمیشدیر.[۲]
تاریخدَییشدیر
یارانماسیدَییشدیر
ائدیلن آراشدیرمالار نتیجهسینده یئرین یاشی ۴٬۴۶۷ میلیارد ایل اولاراق حسابلانمیشدیر و عؤمرونو اوّلدن تاماملامیش بیر جاوان-تیپ اولدوزون داغیلمیش آرتیقلارینین و اولدوزلار آراسی مادّهنین بیر مرکز اطرافیندا دؤنهرک گئتدیکجه یوغونلاشماسییلا مئیدانا گلمیشدیر.
حیات و تکامولدَییشدیر
گلجکدَییشدیر
فیزیکی خوصوصیاتیدَییشدیر
ایچَری قورولوشدَییشدیر
ایستیلیکدَییشدیر
سسیدَییشدیر
یاشاییشدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Earth»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۵ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- ↑ http://www.femto.com.ua/articles/part_1/1232.html
- ↑ YER SƏTHİ QURULUŞUNUN ƏSAS XÜSUSİYYƏTLƏRİ. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2015-09-10. یوْخلانیلیب2015-11-20.
- ↑ (1979) «Structural geology of the Earth's interior». Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 76 (9): 4192–4200. DOI:10.1073/pnas.76.9.4192. PMID 16592703.
- ↑ The Interior of the Earth. USGS (26 İyul 2001). یوْخلانیلیب24 Mart 2007.
منابعدَییشدیر
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
قابریئل لیپمان
قابریئل لیپمان([Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann] Error: {{Lang-xx}}: text has italic markup (help) ۱۶ آقوست ۱۸۴۵ — ۱۳ ایول ۱۹۲۱) — فرانسه–لوکزامبورقلو فیزیک و ایختیراچی. عکاسی ده رنگلرین قاریشماسینا ایمکان وئرمهین اۆصولون کشفینه گؤره نوبل اؤدولو آلمیشدیر.(۱۹۰۸)
حیاتی[دَییشدیر]
قابریئل لیپمان ۱۶ آوقوست ۱۸۴۵-جی ایلده لوکسمبورقدا آنادان اوْلوب. آتاسی فرانسه یهودیسی ایدی.۱۸۴۸-جی ایلده عائلهسی پاریسه کؤچدو. پاریسده لیپمانین آناسی اونا درس کئچمهیه باشلاییر. لیپمان اوْلدوقجا دقتسیز، اما بیر او قدر ایستعدادلی اوْلموشدور. اونون ریاضیات خصوصی ماراغی وار ایدی.۱۸۶۸-جی ایلده “Ecole Normale Supérieure”-ا داخیل اوْلدو. او، ایمتاحاندان کسیلیر. گنج لیپمان بۇ ایمتاحاندان کئچسیدی، معلم اولا بیلردی. او، فیزیک ساحهسینده اوخوماق ایستهمیردی. ۱۸۷۲-جی ایلده هیلدلبرق بیلیم یوردوسی گؤندریلیر. ۱۸۷۴-جو ایلده دوکتورلوق ایشینی مۆدافیعه ائتدی. لیپمان ۱۸۷۵-جی ایلده پاریسه گئری دوندو و ۱۸۷۸-جی ایله قدر بورادا ایشلهدی.
علمی فعالیّتی[دَییشدیر]
کاپیلیار الکترومتر[دَییشدیر]
لیپمانین ایلک کشفلریندن بیری الکتریک و کاپیلیارلیق حادثهسی آراسینداکی باغلیلیق اوْلموشدور. بۇ فیکیر اونا حسّاس کاپیلیار الکترومتری ایختیراع ائتمهیه ایمکان وئردی. داها سوْنرا بۇ جیهاز ایلک الکتروکاردیوقرافی جیهازیندا ایستیفاده اوْلوندو. بۇ جیهاز هم ده «لیپمان الکتومتری» کیمی ده تانینیر.
رنگلی شکیل[دَییشدیر]
لیپمان شکلین رنگلرینی چوخالتماغا ایمکان وئرهن بیر اۆصولون کشفی و دالغالارین اینترفرنسیاسی اسالاندیردیغینا گؤره ۱۹۰۸-جی ایلده فیزیک اوزره نوبل اؤدولی قازانان اوْلموشدور.۱۸۸۶-جی ایلده لیپمانین ماراغینی فوتولؤوهه اۆزرینده گونش ایسپکتریندا رنگلری آشکار ائتمهیه ایمکان وئرهن بیر اۆصول چکدی. ۲ فوریه ۱۸۹۱-جی ایلده او، بۇ اۆصولو علملر آکادمیسینا آچیقلادی:«گؤرونتویه تأثیر ائتمهدن فوتولؤوهه اۆزرینده رنگ ایسپئکترینین گؤرونتوسونو آلماغا نایل اولدوم».
ائولیلیگی[دَییشدیر]
لیپمان ۱۸۸۸-جی ایلده یازیچی ویکتور چئربولیئزین قیزی ایله ائولنیر. او، ۱۳ ایول ۱۹۲۱-جی ایلده کانادادا وفات ائدیر.


text:
حاجی قبول رایونو
حاجی قبول رایونو — آذربایجان جومهوریتیندا اینضیباطی – اراضی واحیدی. ۱۹۹۰-جی ایلده یارادیلان یئنی اراضی-اینضیباطی واحیدلردن بیریدیر.
شهر و ایری قصبهلرین آدلاری[دَییشدیر]
رایوندا ۳۱ یاشاییش منطقهسی وار. بۇنلاردان ۱ شهر، ۱ شهر تیپلی قصبه، ۴ قصبه و ۲۵ کنددیر. رایوندا ۱۵ اینضیباطی اراضی واحیدی، ۵ طیب موسّسهسی، ۵۵ مدنیت اوْجاغی وار.
سرحد رایونلارین آدلاری[دَییشدیر]
آبشرون، قوبوستان، شاماخی، آغسو، کوردمیر، صابیرآباد، سالیان رایونلاری، شیروان شهری.
تاریخی[دَییشدیر]
حاجی قبول رایونو کور–آراز اوْوالیغینین جنوب–شرقینده یئرلشیر. رایونون مرکزی حاجی قبول شهرینین تاریخی ۹-جو عصردن باشلانیر. "حاجی قبول" سؤزونون معناسی "الله سنین حج زیارتین قبول ائتسین" دئمکدیر. بۇ سؤزون یارانماسی اوْنونلا علاقه دار کی، بۇ شهر موسلمانلارین مقدس زیارتگاهلاری اوْلان مکه و مدینهیه گئدن یوْلون اۆزرینده یئرلشیردی. زووارلار بۇ قدر اۇزون یوْلو دایانمادان قَت ائده بیلمزدیلر. بورانین شرایطی دوشرگه سالماق اۆچون چوْخ موناسیب ایدی.
آذربایجان رایونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Şəhərlərarası telefon kodları. Aztelekom İB. یوْخلانیلیب19 August 2015. (لاتین تورک دیلینده)


text:
جنوبی تورکستانلی یاش طبیب همده ایجادکار فعال ییگیتلریمیزدن سید عطا اوغلی داکتر سید صابر دایمرال حیاتی حقیده عزیز اوقووچیلر خدمتیده قیسقه بیلگی حاضرلهدیک. البته بو ایشیمیزنینگ اساسی بورچک و مقصدی یاشلریمیزنینگ فعالیتلری بوییچه ترغیبلش و عین حالده اوز کیلهجکلریگه اوزلری ایگه چیقیش تمان اوندهش دیر.
سید صابر، مکتب نی نادم قیصاری و میمنه ده ییرلشگن خراسان لیسهسیده بیتدیرگن. فاریاب ولایتی قیصار تومنیگه قرهشلی “بیش بله/باله” قیشلاغیده میلادی 1994-ییل توردینچی آیی نینگ 25- کونی بیلیم سیور و آیدین بیر عایلهده توغیلگن سید صابر، باشلنیغچ اوقوونی قیشلاغیدهگی دینی مدرسهلرده اوقیب، قرآنکریمنی تجویدی بیلن اوقیگن و صرف بهایی گه قدر دینی تعلیم کورگن. او، 11 کیشیلیک عایلهنینگ اوچینچی فرزندی بولهدی، بوتون آته داشلری اوقیشگه بیریلگن دیمرالنینگ ایکی ایناغهسی حاضر قزاقستانده طبابت و خلقارا دیپلوماسی بولیملریده یوکسک تحصیل آلیش جریانیدهلر.
قیصار تومنی قدیملردن نادم قیصاری کبی انسانلرگه بیلیم و مدنیت اوچاغی بولگن اوشبو منطقه انسانلری اورگهنیش و اورگهتیشنی سیوگن خلق ایکنلیگی تاریخ یپراقلریده کورکم حالی بیلن کورینهدی. بیراق حاضرگی کونده قیصار تومنی طالبان کنترولیده بولگنی اوچون اوشبو تومن یشاوچیلری اینیقسه یاشلر اوقیشدن محروم و مکتبلر ایشیگی یاشلر یوزیگه یاپیق قالگن.
سید صابر دیمرالنینگ بیلدیریشیچه قیصار تومنی یاشلرینینگ کوپچیلیگی اوقیشگه کونگیل بیرگن بیر زمانده طالبان کنترولیگه توشگن اوشبو منطقه یاشلرینینگ 21-عصردهگی کیلهجکلری قرانغولیکلرگه یوز اوگیریب جهالت باتقاغیده قالماقدهلر. بوگونکی کونده یاش باله لر درس اوقیش ییریده طالبان گروهی تمانیدن ترغیبلهنیب قورال کوتاریشلریدن دیمرال کبی تحصیل و اوقیشگه کونگیل بیرگن هر بیر یاشنی تشویشده قویگن.
سید صابر دیمرال، اوز تحصیل دوریده یالغوز اوقیش بیلن قالمهگن. بلکه او، تینگداشلری ارا اینگ ارزشگه سزاوار ایش سنلهدیگن و اوزی حاکم بولگن تیللرده لغت نامه حاضرلشگه اولگورگن. اونینگ لغت نامهسی بیش تیلده تیارلنگن و کوپراق طبی و اجتماعی موضوعلرنی آچیقلهیدیگن سوزلرنی مذکور لغت نامه ده توپلهگن.
او، دنیانینگ چمهسی 10 تیلی جملهدن انگلیسچه، روسچه، اوزبیکچه، دری/ پشتو و قازاق تیللریدن خبری بولگن. بو تیللرنی کوپیسی بیلن اوقیش یازیش و صحبت قیلیش کوچیگه ایگه دیر. دایمرال قزاقستاننینگ (کازنمو-اسفندیاروف) ناملی بیلیم یورتیده طب فاکولتهسینی تخصصلیک درجهسیگه قدر دوام ایتیب کیلماقده.
داکتر دیمرال میلادی 2019 ده بیرینچی مرته تورت تیلده (روسچه- قزاقچه- انگلسچه و فراسچه) لغت نامهسینی قزاقستانده چاپ قیلگن و مذکور اثرنی چاپگه حاضرلش ایشی اوزینینگ ایتیشیچه آلتی ییل وقت آلگن.
بوگونگه قدر نیچه علمی و تدقیقی مقاله طب و سیاست عرصهسیده روسچه، قزاقچه و انگلیس تیللریده یازیب قزاقستان ژورناللریدن نشر ایتگن. شونینگدیک بیر قنچه مقاله هم افغانستان خلقی حیاتی، طالبان، افغانستان تاریخی و جنرال دوستمنینگ سیاسی تاثیری حقیده یازیب 2013 دن 2019 گه قدر قزاقستانده نشرگه بیرگن.
حاضر هم افغانستانلیک طلبهلر قطاریده قزاقستان ففتا بولیم مسولی و آریانا اتحادیهسینینگ قزاقستانده اعضاسی صفتیده فعالیت قیلیش یانیده، 2019 ده چاپ ایتیلگن لغت نامهسی ایکینچی چاپ ایتیلیشی اوچون بو کیز بیش تیلده حاضرلهگن.
شونینگدیک سید صابر دیمرال تحصیل دورهسیده اونلرچه علمی، تدقیقی، طبی و فرهنگی-سیاسی کنفرانسلرگه اشتراک قیلیب اوز قلمیگه منسوب مقالهلری بیلن چیقیش قیلگن. افغانستان و قزاقستان رسانهلریگه تیز-تیز طلبهلر و علمی ایشلری بوییچه صحبت قیلیش یونهلیشی بوییچه بار-بار چقیریلیب صحبت قیلگنی هم معلوم قیلینهدی.
تورکچه بیش تیلده لغت نامه حاضرلهگن یاش ایجادکار داکتر صابر دیمرال حیاتی و...


text:
هندریک لورنتز
هندریک آنتون لورنتز ۱۹۰۲-جی ایلده پیتر زیمانلا بیرگه زیمان اثرینین کشفی و نظری ایضاحینا گؤره فیزیکا اوزره نوبل اؤدولینا لایق گؤرولموشدور. لورنتز همچینین اینشتین فیکرینجه مکان و زامانین اصل طبیعتینی تصویر ائدن لورئتز ترانسفورماسییالارینی دا ایشلمیشدیر. لیدن اونیورسیتینده تحصیل آلمیش، ۱۸۷۸-جی ایلده ایسه بو اونیورسیتتین ریازی فیزیکا اوزره پروْفسورو آدینی آلمیشدیر. او ایشیغین الکترومغناطیس نظریهسی و ماتئرییانین الکترون نظریهلرینی اینکیشاف ائتدیرمیش، همچینین بیر-بیرینی تاماملایان الکتریک، ماقنیت و ایشیق حادثهلری نظریهسینی ایشلمیشدیر. اورتا مکتب درسلیکلرینده تدریس اولونان لورئنتز قوهلری آنلاییشی دا بو عالیمین آدی ایله باغلیدیر. لورنتز قوهسی ماقنیت ساحهسینده حرکت ائدن یوکه تأثیر ائدن قوهدیر. ایرلیلهمه حرکتینده جیسمین اوزونلوغونون آزلاماسینی تصویر ائدن لورئنتز –فیتسژرالد آزالماسی آدلانان حادثهنین نتیجهلریندن بیری اولان حرکت ائدن جیسیملرین وضعیتینین چئوریلمهلری نظریهسینی ایشلهییب هازیرلامیشدیر. بو نظریه چرچیوهسینده آلینمیش لورنتس چئوریلمهلری نیسبیلیک نظریهسین وئریلمیش ان بیوک تؤهوهلردن بیری ساییلیر. زیمان اثرینین ایضاحینا گؤره ۱۹۰۲-جی ایلده دیگر نیدرلاند فیزیکی پیتر زیمانلا بیرگه فیزیکا اوزره نوبل اؤدولینا لایق گؤرولموشدور.
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
frsوارد نشدهاست


text:
بوتون عمومی ژورناللار
ویکیپدیا اوچون بوتون مؤوجود ژورناللارین بیر یئرده گؤستریشی. ژورنال نوعو، ایشلدن آدی یوخسا دییشدیریلمیش صفحه لری سئچمکله داها محدودلاشدیرا بیلرسینیز.
- ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹، ساعت ۱۸:۲۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ شامیل باسایئو را ایجاد کرد («Şamil Basayev» صفحهسینین چئویریلمهسیله یارادیلدی.) اِتیکِتلر: محتوا چئویرمهسی ترجمه محتوا ۲
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۳:۴۸ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار صفحهٔ الکترومغناطیس دالغا را ایجاد کرد («Elektromanyetik radyasyon» صفحهسینین چئویریلمهسیله یارادیلدی.) اِتیکِت: محتوا چئویرمهسی
- ۱۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۰ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، بوجاق صفحهسینی آچی-ه آپاردی (علمی توصیفده ایبهام یارادیغی سببدن)
- ۱۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۰۰ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:بوجاق صفحهسینی دانیشیق:آچی-ه آپاردی (علمی توصیفده ایبهام یارادیغی سببدن)
- ۲۷ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۰۵:۳۵ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اولکلرین اهالی گورا سیرلنمیشی صفحهسینی نفوسلارینا گوره اولکه لرین سیرالانماسی-ه آپاردی (یانلیش جومله)
- ۹ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۹:۴۸ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، Bayt صفحهسینی بایت-ه آپاردی
- ۸ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۶ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، آتوم ساییسی صفحهسینی سیلدی («اتوم ساییسی» آد دَییشمه یه یئر آچماق اوچون سیلینمیشدیر)
- ۸ اوْکتوبر ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۶ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اتوم ساییسی صفحهسینی، آتوم ساییسی-ده یوْللاندیرما اۆستونه آپاردی
- ۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۴۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، داششاخ صفحهسینی داششاق-ه آپاردی (خ -> ق)
- ۱ مئی ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۴۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار قوروما تنظیماتلارینی داششاخ-دن/دان داششاق-ه داشیدی (داششاخ آدی دییشیلدی. یئنی آدی: داششاق: خ -> ق)
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۲ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، بؤلمه:یازیلیملاماق دیللری صفحهسینی بؤلمه:یازیلیملاما دیللری-ه آپاردی
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۳۲ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، بؤلمه دانیشیغی:یازیلیملاماق دیللری صفحهسینی بؤلمه دانیشیغی:یازیلیملاما دیللری-ه آپاردی
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۳ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، سی (پروقراملاما دیلی) صفحهسینی سی (یازیلیملاما دیلی)-ه آپاردی
- ۲۷ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۸:۲۳ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، دانیشیق:سی (پروقراملاما دیلی) صفحهسینی دانیشیق:سی (یازیلیملاما دیلی)-ه آپاردی
- ۲۴ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۰۴:۴۱ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، آتوم سایی سی صفحهسینی آتوم ساییسی-ه آپاردی (یاریم آرا)
- ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۰۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، ایکی لیک سایی سیستمی صفحهسینی، ایکیلی سایی سیستمی-ده یوْللاندیرما اۆستونه آپاردی (سهو)
- ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۰۳ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، ایکیلی سایی سیستمی صفحهسینی ایکی لیک سایی سیستمی-ه آپاردی
- ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، ساعت ۰۸:۵۶ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، موْلکۇل صفحهسینی مولکول-ه آپاردی (کاراکترلرین اویقون اوْولماماسی)
- ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۳۷ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، گونئی قوطبی صفحهسینی گونئی قوطبو-ه آپاردی (گونئی قوطبی یانلیشدیر)
- ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۹:۳۴ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، قوزئی قوطبی صفحهسینی قوزئی قوطبو-ه آپاردی (قوزئی قطبی یانلیشدیر، «قوزئی قوطبو» یازمالیییق.)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۲۱ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، یارؽایلتکن صفحهسینی یاریایلتکن-ه آپاردی (ؽ حرفی دیشیلدی)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۱۸ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اف 22 رپتور لاکهیدمارتین ساواش اوچاغؽ صفحهسینی اف 22 رپتور لاکهیدمارتین ساواش اوچاغی-ه آپاردی (ؽ حرفی دیشیلدی)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۹:۰۱ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، اف 22 رپتور لاکهیلدمارتین وروشان اوچمان صفحهسینی اف 22 رپتور لاکهیدمارتین ساواش اوچاغؽ-ه آپاردی (اوچمان: یانی خلبان! و هواپیما تورکچه سی:اوچاق، هواپیما جنگی: ساواش اوچاغی)
- ۱۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۸:۴۵ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، یاریم گئچیریچی صفحهسینی یارؽایلتکن-ه آپاردی (تورکجه استاندارد آدی یارؽایلتکندیر، ینی آد گرکسیز)
- ۱۳ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۵۰ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار، ماقنیت صفحهسینی مگنت-ه آپاردی (قوزی آذربایجان دیلینده فقط مگنت کلمه سین چتینلشتیریبلر. باشقا سؤزجوک ایستسک«دمیرقاپان» یازاق کی تۆرکجهدیر)
- ۸ اوْکتوبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۱۴ AlperTeo دانیشیق چالیشمالار ایشلدن حسابی یارادیلدی


text:
«سمیر کهیهاوغلو» ایران آذربایجانی شعری ایله ماراقلانان عراق تورکمنلریندندیر و بیر چوخ آذربایجان شاعر و یازیچیلاری ایله یاخیندان ادبی علاقهلری واردیر.
«آذربایجان چاغداش شاعرلری» کیتابیندا ۲۶ نفر آذربایجان شاعرلرینین اثرلریندن سؤز گئدیر و اونلارین اثرلرینه دایر ادبی فیکیرلر ایرهلی سورولوبدور.
بو کیتابدا شاعرلریمیزدن: خسرو باریشان، رقیه کبیرى، نسیم جعفرى، چیلقین محمد، نیگار خیاوى، نادر الاهى، سوسن نواده رضى، دومان اردم، رعنا زارع، بولود مورادى، معصوم جبار بور، اومید نجارى، سارا طورا، مجتبى نهانى، سبیده رسولى، وحید ملکى یالنیز، فریبا مرتضایى، وهاب حاجیزاده، ائلچین حسنزاده، مصطفى شیخ بور، بهروز اسماعیلزاده، مسعود اسلامى، مریم ݒاییزى، سرین دانیال، آراز تبریزى و حمزه ربانىنین اثرلرینه دایر ادبی تنقیدی مقالهلر توپلانیبدیر.
«سمیر کهیهاوغلو» کیتاب حاقیندا یازیر:
«من صاین اوقورلارا {آذربایجان چاغداش شاعرلری}باشلقلى کتابمى صونارکن، تورکمن ادبیاتینا بیر خدمت بولونورسا نه موطلو منه..کتابدا بولونان شاعر و یازارچیلارین فلسفى حیات و دوشونجه ادبى فکرلرینى یوکسگ سویهده شعرلرینى اینجهلهمگ و کندى بلگیمجه تواضع الشدیرمهیى قلمه آلمیش اولدوغوما تورگ ادبیاتین وارلیق وتاریخ سیمکهسینى باشارا بیلمیش اولدویسام، موطلویوم..! بو کتابا سئچمیش اولاراق شاعرلرین بیوغرافلاری و قایناغلى دوشونجهلى شعرلریندن بعضا خلق دیلیله بعضاده کلاسیک عروض وزننده و سربست شعرلری قابصاماقدادیر، شاعرلردن منه گوندهریلن شعرلرینه دهگینمه دن کتابا سطرلامیش بولوندوم..منه یاردیمدا بولونان صاین شاعر قارداشم خسرو باریشانا صونسوز شکرانلاریمى صوناریم و انتشارات یاشار قلم یایین ئیونده چالیشانلارا نیجه نیجه موطلو یاشام و باشارلار دیلریم؛ اللریندن و گوزلریندن ئوبهریم ..یاشاسین آذربایجانیم..!ایران تورگ اذربایجانینا عائد اولان شهرلرده کى شاعر ویازیچیلار قارداشلاریمین شعرلرینى اینجهلهمه واله شترمه حرکتینى بو کتابدا آدلارى ﮔیچن شاعر و یازارلار عراق تورکمنلرین دیل شیوهسیله ألفبا حرفلریله یازلمشدیر.. بونو بوردا ایضاح ایتمهک ایستییوروم.. من هر شاعرین شعرینه نظیره یازمادان او شاعردان اذن آلاراق باشلاریم..سیزین کبى شاعرلرین ادبیاتچلیغینى بارلاتماق منم غایهمدیر..من کندى آدیمى یوکسلتمهییوروم سیزین حضورونوزدا ساده جه کندى بیلگیمجه یازار اوخوروم..هبنیزه حرمتلریمى صوناریم بیرلیگده اولمامیزى رجاء ایده ریم اولو تانریدان..»
«آذربایجان چاغداش شاعرلری» کیتابینی آشاغیداکی آدرسدن الده ائتمک مومکوندور:
محل فروش: ﺗﺒﺮﯾﺰ، ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﺍﻣﺎﻡ، ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻣﯿﺪﺍﻥ ساﻋﺖ و ﺳﻪ ﺭﺍﻩ ﻃﺎﻟﻘﺎنی، پاساژ شهریار، زیرزمین، پلاک۶۳
http://ishiq.net


text:
اولو دنیز
اؤلو دنیز (عربجه: بحر المیت) غربینده اوردون، شرقینده فیلیسطین (کرانه باختری) و ایسرائیل یئرلشیب. بعضی منبعلرده (دؤزگؤلو) ده دئییلیب. گؤلون اطراف ساحیللری دونیانین لاپ آلچاق نقطهسی دیر.ایچینده هئچ جانلی یاشامادیغیندا گؤره اؤلو دنیز آدینی گؤله وئریلبلر. لاپ درین نقطهسی ۴۲۲ متیر اوقیانوسلاردان آلچاق دی. سویون درینلیگی ۳۷۸ متیردن چوخ اولماز . ۶۷ کیلومتر اوزونو و ۱۸ کیلومتر ائنی وار. گؤلون سو حجمی ۸۱۰ میلیون متر مکعب دی.
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«دریای مرده»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۹ ژانویه ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژوئن ۵
- رویدادلار
- ۶۳۶ – ایرانین گوندیشاپور شهری عربلرین حمله سینن سقوط الدی.
- ۱۸۳۲ – فرانسهنین جومهوریت ایستینلری، لویی فلیپ فرانسنین آدلیم کرالینین علیهینه قیام ادیلر.
- ۱۹۶۷ – ايسرائيل، میصر اؤلکه سینه حمله الدی و آلتی گونلیق ساواش باشلانیلده. بو ساواشین بیرینجی گونونده ايسرائيلین حربی هاوا قووه لری میصر و اوردونون حربی هاوا قووه لرینی آرادان آپاردی.
- ۱۹۶۸ – رابرت کندی (شکیلده) آمریکانین جومهور باشقانلیقینا دموکرات پارتیدان نامزد اولان، ترور اولدی.
- دوْغوم گونلری
- ۱۷۲۳ - دوغوم گونی: آدام اسمیت ایسکاتلندلی فیلوسوف و اقتصادچی
- ۱۸۸۳ - دوغوم گونی: جان مینارد کینز اینگیلیسلی اقتصادچی
- ۱۸۹۸ - دوغوم گونی: فدریکو گارسیا لورکا ایسپانیالی شاعیر، یازیچی، رسّام، پیانو موسیقیچیسی و بستکار
- ۱۹۰۰ - دوغوم گونی: دنیس گابور مجاریستانلی ایختراعچی و برق موهندیسی، ۱۹۷۱ ایلینده نوبل فیزیک اؤدولو گازانان
- ۱۹۷۱ - دوغوم گونی: مارک والبرگ آمریکالی اویونچی و فیلم رجیسوری
- اؤلوم گونلری
- ۱۳۱۶ - اولوم: اونونجو لویی فرانسهنین کرالی۱۳۱۴ میلادی ایلدن تا اولوم ایلینه.
- ۱۸۲۶ - اولوم: کارل ماریا فون وبر آلمانلی بستکار
- ۱۹۰۰ - اولوم: استفن کرین آمریکالی شاعیر و یازیچی
- ۱۹۱۰ - اولوم: او. هنری آمریکالی یازیچی
- ۲۰۰۴ - اولوم: رونالد ریگان آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین قیرخجی جومهور باشقانی
- ۲۰۱۲ - اولوم: ری بردبری آمریکالی شاعیر و یازیچی
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژوئن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ شوّال/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژوئن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ شوّال/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۵ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۵ ژوئن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ شوّال/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
۱۹۵۷ (میلادی)
میلادی ۱۹۵۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اَللی یئددینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ آوریل - سوئز کانالی باتیقلاردان آریتلاناراق یئنیدن گمی گئت-گلینه آچیلدی.
- ۶ مارس - آفریقادا «قیزیل ساحیلی»٬ «غنا» آدینی آلاراق باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۳۱ آقوست - مالزی اؤزونون بؤيوک بریتانيادان موستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۳ نوْوامبر - شۇروی سپوتنیک-۲-ده لايکا آدلی ایتی يئر مدارینا يوْللامیشدیر.
- ۲۹ ژولای - بینالخلق اتم انرژی آژانسینین اساسی قویولموشدور
- ۲۶ آقوست - ایلک ترانزیستورلو رادیو ساتیشا چیخاریلمیشدیر.
- ۲۵ مارس - روم شهرینده بیر آرایا گلن فرانسه٬ آلمان٬ ایتالیا٬ بلژیک٬ هولند و لوکزامبورق٬ اوروپا تیجاری توْپلولوغو و اوروپا اتوم انرژیسی کومیسیونونون قۇرولماسینا گؤره روم آندلاشماسینی ایمضالادی.
- ۲۱ نوْوامبر - خزر دنیزینده فێرتینا نتیجهسینده میخایل کاوئروْچکین و سۆلئيمان باغیروْوون رهبرلیک ائتدیگی ۲۱ نفرلیک ایکی نفتچی بریقاداسی هلاک اوْلوب.
- ۲۰ دسامبر - اوروپا اتومی انرژی آژانسی قۇرولموشدور.


text:
ابراهیم قالین، جیک سالیوان ایله گؤروشدو
ایکیلی گؤروشمهده اقتصادی امکداشلیغی آرتیرماق اوچون آتیلماسی لازیم اولان آددیملار قونوسوندا فیکیر آلیش وئریشی ائدیلدی
جمهورباشفانلیغی سؤزچوسو ابراهیم قالین، آمریکا بیرلشمیش دؤولتلری اولوسال گوونلیک مشاوری جیک سالیوان ایله آغ ائوده گؤروشدو.
جمهورباشفانلیغی سؤزچولوگوندن وئریلن آچیقلامایا گؤره، گؤروشمهده ایکیلی ایلیشکیلر، یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) و ایقلیم دییشیکلیگینین یانیندا افغانیستان، سوریه، عراق، لیبی، قیبریس، دوغو آغدنیز و باشقا گلیشمهلر اله آلیندی.
تورکیه-آمریکا ایلیشکیلرینین استراتژیک اهمیتینین وورغولاندیغی گؤروشمهده، اقتصادی امکداشلیغی آرتیرماق اوچون آتیلماسی لازیم اولان آددیملار قونوسوندا فیکیر آلیش وئریشی ائدیلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
سوباجی: توپلوملارین و فردلرین سسی اولماغا چالیشیریق
"دونیامیزی تهدید ائدن بوتون بحرانلارا قارشی حساسیتمیزی، تلویزیون و رادیو کاناللاریمیز و دیجیتال پلتفورملاریمیز واسطهسیله دونیانین ۷ قارهسینه ۴۱ دیل و لهجهده چاتدیریریق"
آلتون: عاجل اصلاحاتلارا احتیاج وار
جمهورباشقانلیغی ایلهتیشیم باشقانی آلتون، "گوج و پارادوکس: ۲۱-جی عصرده بؤیوک استراتژینی آنلاماق" قونوسو ایله بو ایل ۵.جی دفعه کئچیریلهن "ترت دونیا فورومو ۲۰۲۱" تدبیرینه، ویدئو مئساژ گؤندردی
اردوغان، ترت وورلد فوروما ویدئو مئساژلا قاتیلدی
"بوتون مظلوملار و قوربانلار آدینا آپاردیغیمیز بو موباریزهنی داها یوکسک سویهیه قالدیرماق عزمیندهییک"


text:
آلبرشت دورر
آلبرشت دورر، (۲۱ مای ۱۴۷۱ –۶ آوریل ۱۵۲۸) (آلمانجا: Albrecht Dürer) — آلمان رسامی، قراوور (حکاکی) اوستاسی و اینجهصنعت نظریهچیسی، آلمان رونئسانسینین گؤرکملی نمایندهسی.[۱]
یاشاییشی[دَییشدیر]
آلبرشت دورر زرگر عائلهسینده دونیایا گلمیشدیر. ناتورانی اؤیرنمک مقصدیله یوخاری رئین ویلایتلرینی گزمیش (۱۴۹۰-۱۴۹۴)، ایتالیادا (۱۴۹۴-۱۴۹۵؛ ۱۵۰۵-۱۵۰۷) و نیدئرلانددا (۱۵۲۰-۱۵۲۱) اولموشدور. دورئر بویاکارلیق اثرلرینده آلمان اینجهصنعتی اۆچون یئنی اولان تصویرلر دوزهلمهسینه مراجعت ائتمیشدیر ("درئزدئنDrezden مئحرابی"، تقریبا ۱۴۹۶، پاومقارتنئرلرPaumqartnerlər مئحرابی، ۱۵۰۲-۱۵۰۴). "کاهینلرین تعظیمی" (۱۵۰۴)، "مریم کؤرپهسی ایله" (۱۵۱۲) و س. تابلولاریندا ایتالیا اینجهصنعتینین تأثیری گوجلودور. دورئر ۹۰۰-ا یاخین رسم اثری چکمیشدیر. او، قراوورا ساحهسینده ده محصولدار ایشلمیش، دونیا قرافیکینین شاه اثرلرینی یاراتمیشدیر. "آپوکالیپسیسApokalipsis" آدلی آغاج اوزرینده قراوورا سئریسینده (۱۴۹۸) دونیانین سونو بارهده ائرکن مسیحی کلاملارینی آنتیفئودال ایدئیالار روحوندا شرح ائتمیشدیر. درین فلسفی-هومانیست مضمونلو "سوواری، اؤلوم و ایبلیس" (۱۵۱۳)، "مقدس ایئرونیم" (۱۵۱۴)، "مالخولیا" (۱۵۱۴) قراوورالاری یارادیجیلیغینین زیروهسیدیر. خالق میشتیندن صحنهلر قراوورالاریندا اؤنملی یئر توتور ("اوچ کندلی"، تقر. ۱۴۹۷؛ "رقص ائدن کندلیلر"، ۱۵۱۴). دورئر دونیا اینجهصنعتینده مشهور پورترئت اوستالارینداندیر. پورترئتلرینده اوبرازین کاراکتئریندکی فردی خصوصیتلری اوستالیقلا آچیب گؤسترمیشدیر. اینجهصنعتین نظری مسئلهلری بارهده بیر سیرا علمی اثری وار.[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- ۱۴۷۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۵۲۸-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- آلبرشت دورر
- 15th-century German painters
- 16th-century German painters
- Animal artists
- Artist authors
- German draughtsmen
- German engravers
- German Lutherans
- German male painters
- German people of Hungarian descent
- German printmakers
- German Renaissance painters
- German Roman Catholics
- Heraldic artists
- Manuscript illuminators
- Mathematical artists
- People celebrated in the Lutheran liturgical calendar
- نورنبرق دوغوملولار
- Renaissance engravers
- Woodcut designers


text:
باجا کالیفورنیا یاریماداسیندا ساحیله ووران 27 پیلوت بالینادان 24-و اؤلدو
کیچیک بالینا نوعلری آراسیندا یئر آلان و اورتالاما 5 متر اولان پیلوت بالینالارین زامان زامان ساحیله ووردوغو بیلینیر
مکزیکین باجا کالیفورنیا یاریماداسیندا ساحیله ووران 27 پیلوت بالینادان 24-و اؤلدو.
مکزیک دونانماسیندا ائدیلن آچیقلامایا گؤره، یالنیز اوچ بالینا سویا دؤندورولهبیلدی.
آچیقلامادا، ساحیله ووران پیلوت بالینالارین یولونو ایتیرمیش اولا بیلهجگی، اؤلن 24 بالینادان هر هانسی بیر یارالانما ایزینه راست گلینمدیگی قید ائدیلدی.
کیچیک بالینا نوعلری آراسیندا یئر آلان و اورتالاما 5 متر اولان پیلوت بالینالارین زامان زامان ساحیله ووردوغو بیلینیر.
آنجاق بو جانلیلارین نیه بئله ایش گؤردوکلرینه هله علمی آچیقلاما گئتیریلهمیر.
متخصصلر، یؤنلرینی ایتیرمهلریدیر، خستهلیک و یا کوتلوی حرکت ائتمهلری سببیله بیرینین انتحار حرکتینی تقلید ائتمه وضعیتینین بونون آرخاسیندا یاتان احتیماللار آراسیندا اولدوغونو ایفاده ائدیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۱۴ اکتبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز واکسن ساییسی ۱۱۳ میلیون ۴۱۸ مین ۲۵۷ اولدو
بینا یانغینیندا ۴۶ نفر اؤلدو
یانغینین سون درجه شدتلی اولدوغو و بینانین بیر چوخ قاتینی ییخدیغی بیلدیریلدی
آمریکادا، آشیری دوز اویوشدوروجودان اؤلوملرده رکورد
آمریکادا آشیری دوز اویوشدوروجودان اؤلوملرین ۲۰۲۰.جی ایلین مارس آییندان بو ایلین عینی آیینا قدر یوزده ۲۹،۶ آرتدیغی اورتایا چیخدی


text:
سیاسی سواد سیزلیک، جامعه کسلیکلر عاملی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: فرزاد
- منتشر شده در یکشنبه، 07 جدی 1393
«اۉزنی سیاستدن اوزاق توتگن کیشیلر، احمق لر آرقه لی اداره بۉلینه دی.»
افلاطون
ظلمکار حاکم، برچه استبدادلیک و کېینگه قالگن جامعه ده الدمچیلیک و یلغان تبلیغاتی بیلن کیشی لرنی سیاستگه کیریشیدن قۉرقیزیب، اونینگ خطرلی و قۉرقینچ نرسه و اېلنی مخصوص گروپی گه تېگیشلی دېب کۉرکزیشگه اینتیله دی افغانستان اۉتگن حکومت لری، افغان لرنی کر و کۉر سقلب، اولرنینگ سوادسیز بۉلیش لریگه اینتیله دی اېکن. بیراق، حاضر ایسه کیشیلر سواد فایده سینی بیلیب، هرقنده ی قیینچیلیک بۉلسه هم سوادلی بۉلیش لرنی ایسته دی. عکسینچه، ملی قرشی دولت اینتیلیشیگه کۉره یاش لرنینگ بوتونله ی سوادسیزلیک سیاستیگه غرق قیلیش اوچون ایتیله دی، اولرنینگ مینگلرچه الدمچیلیک بیلن آچیق-آیدین و آگالنتیریش سیاستیگه آدیم قۉییشیدن قۉرقیزه دی. حتی، کرزی نیچه ییل آلدین، اۉز بیاناتیده (اۉلکه بیلیم یورتی لری نینگ یاش لریگه اېشیتّیریب، سیاسی بولمس لیگینی) ایتدی.
سیاسی بۉلمه گن کیشی، یاولری نینگ آسانلیکده قۉل اسبابی بۉلیب، اوندن اوروشلرده یمان فایده لنه دی. اېشیتیش و کۉرینیشیگه قره گنده چیرایلی شعارلر و ایستگ و آرزو لری انسان لرنی تویدیره دی. ملی قرشی کوچلری و عنصرلری نینگ شعارلری ، نظرلری و وعده لرینی ارقه سینی تحلیل قیله آلمگن و بیله آلمگن کیشیلر غارت قیلووچی طبقه لر منفعتی و هدفلرنی تاپه آلمه یلر و معامله گر و خاین سیاست چیلر الدمچی توزاغیگه توشه دی.
شوکونلر کورد شهری نینگ کوبانی اولتیرووچی لری کیشیلر اېرکین لیگیگه، اینیقسه اورش قیچ و باتور قیزلری قهرمانلیک مقاومتگه اۉزگریلگن دیر. کورد نینگ باتور قیزلری، داعش جهالت و جنایتچی کوچ لرنی اینگیش اوچون قورال قۉلیگه آلیب، تنیده جانلری باریچه اوروشه دی. بیراق اۉلکه لرینی غرب کوچ لرینی توزتگن وحشی و جنایتچی لریگه تاپشیرمه یدی. سیاستگه چوقور توشون گنلری و سیاستدن آگاه لیک لری، وجدانلی یاش لرنی غیرتلی و جان سیرلیککه اوزگرگن. اولر ایریم افغان خاین تحلیلچی لری کبی (امریکا باسقینچ لری اۉلکه میزدن دفاع قیلیشی کېره ک) دېگن گپنی هیچقچان ایستمه ی عکسینچه اوز کوچ و قوتی بیلن آنه وطنیدن دفاع قیله دی.
آلمانلیک متفکر برتولت برشت یازه دی:
«اینگ یمان سواد سیزلیک، سیاسی سوادسیزلیک دیر. بونده ی سوادسیز، هیچ نرسه نی اېشیتمه یدی، هیچ ذات نی کۉره آلمه یدی، سیاسی حیاتیده هیچ اولوش آله آلمه یدی. او حیاتده گی مصرفلر جمله دن لوبیا، اون، کرایه و دارولر بهاسی نینگ برچه لری سیاست تصمیمیگه باغلیق بۉلگن لیگینی بیله آلمه یدی. اونده ی کیشی حتی سیاسی نادانلیگیگه قووانه دی و سیاستدن خویشی کېلمه ی و نفرتلنیشی حقیده کۉکره گینی کۉتاریب اعلام قیله دی.»
جامعه نینگ زحمت چیکه دیگن و فقر طبقه لر سیاستی ، ملی قرشی، مرتجع زمامدارلر و منفعت طلب طبقه لرگه توگه یدی . زحمت کشلر بوشکلده صنفی حرکتی بیلن اۉز تقدر لرنی توزه تیشدن اوزاق قالیب، عملی شکلده سیاست توغریسیده شغال صفت ظالم لرگه باقی قاله دی. شو دلیل لرگه کۉره اۉغری دولت لر کیشی لر دقتتینی سیاسی مساله لرگه آگاه بۉلیشیدن منحرف قیلیش اوچون اینتیلیب، باشقه فرعی مساله لرگه و کونده لیک حیاتگه و شخصی واقعه لربیلن مصروف قیله دی. کیشلرنی تولسی، فاطمهگل، بعد پنجم، پولاد علمدار، مماتی باش... و باشقه تورلی سریاللر بیلن مصروف سقله گن. و میلیون لرچه یاشلر مخدره ماده لرگه معتاد بۉلگنیگه تفاوت سیز بۉلگنی اوشبو برچه خاینلیک روشیدن سو ایچه دی.
یاش لرنی ظاهرگه کۉره سیاسی بۉلمگن ایشلر مثال صورتده انجیولر و خیریه موسسه لرگه تشویق قیلیب، اولرنینگ سیاستدن اوزنی آگاه لنتیریشگه سرکوب قیله دی.اوز اۉلکه میزگه بونده ی بنیاد لرنینگ مینگلرچه سینی کۉریب، کوپ یاش لرنی مصروف سقلگن اولرگه هرمرته انجیوو ایشلریگه سیاستدن گپریش نی حراملیگینی اېشیتتیره دی و سیاستگه قۉل اوریش اینیقسه ستم کار حاکم لر سیاستیگه قول اوریشی بیزنی فند و پروژه دن کېسه دېب توشونه دی. مینگلرچه خیریه نهاد لرنی سمارق کبی توزه تیش یاشیرین عامل لرنی تاپیشینی اوشبو سیاسی بۉلمگن سازمان لرگه عملی شکلده باسقینچ لر و نوکرلرنی سیاستی اۉلکه میزگه آلدینی آله دی. یاش نسلیمیزنی منحرف قیلیش و یوللرینی یوقاتیشگه بوزیش نقشینی اوینه یدی.
اۉلکه ده گی سۉنگی کولگیلی سیلاو یمان هدی بیلن بوتون اۉلکه هوا سینی توتگن. جامعه نینگ سیاسی آگاه سیزلیگی اوچون جانلی مثال بۉله آله دی. باشقه هیچ بیر اۉلکه ده ساتیلگن و مرتجع گروه لر و عنصرلر آسانلیکده ملت تقدری و شعوریگه قادر بۉلیب، اۉلکه نینگ سیاسی حیاتینی بدمعاشلیک و یمان هیدلی تارتیشوولر بیلن قۉلگه آلیشگه قادر بۉله آلمه یدی.
مجید توکلی: بیر دیکتاتور حاکم نینگ خطر سېزیشی یلغوز غیرتلی کیشیلردن دیر. اولر امریدن باش تارته دی. «مجید توکلی ایرانلیک محصل بۉلگن، ۱۳۸۸ ییلی قوس آیی نینگ 16 سیده «امیر کبیر بیلیم یورتی» صحنیده ارتجاع لیک رژیم سیاستیگه جرئتلی و غیرتلی بیانیه سیده عتراض بیلدیرش اوچون وحشیلر تمانید اوشلندی. بوگون گچه قماقخانه ده حیات کېچیره دی. شو باعث عدالت ایستاووچی ایرانلیک لر «شرف جنبش دانشجویی» لقبینی بېردی.
افغانستان نینگ کولگیلی سیلاووینی، بیر مثال اوچون تورکیه گه قیاسله یمیز: تورکیه اۉتگن ییل تازه تورکیه نمادی بۉلگن استانبول ده گی گزی پارکینی بوزیب، اۉرنیگه سودا-ساتیق مرکزی قورماقچی بۉلگنده، تورکیه نینگ اوشبو تصمیمی عموم ملی قرشی سیگه یوزمه-یوز بۉلیب، بیر ملی حرکت گه ایلندی. دولت تمانیدن اوشبو برنامه عملگه آشیر مسلیگینی ایتیلدی بیراق شونده هم بوگونگچه نمایشچیلر یغینی بوتونله ی یاتگن ایمس. کشیلر حساسلی حرکتی، دولت نینگ ملی منفعت قرشیسیگه آلگن تصمیمی گه کۉره اېل نینگ سیاسی آگاه لیگیگه تېگیشلی بۉلگنینی کۉرسته دی. مردمگه نینگ اوشبو آگاه لیگی اوز تقدیری تۉغریسیده تفاوت سیز بۉلمسلگی گه سبب بۉلگن.
۱۳۱۲ ییلی عقرب آیی نینگ ۱۶ ده اۉز جانینی فدا قیلگن شهید عبدالخالق، نادرشاه غدار و سیه کار نینگ میه سیگه اۉق اۉلتیرغیزگن اۉلکه میزنینگ واقعی قهرمان لریدن بیری دیر. بیراق اۉلکه میزنینگ بیر یمان ظالم شاه لریدن نجات بېردی. اونینگ حرکتی مستبد دستگاه تۉغریسیده اونی چوقور سیاسی آگاه لیگی دیر.
شو دلیل لرگه کۉره مردم نی سیاسی سواد لری یوقاری بۉلگن اۉلکه لرگه دموکراتیک معین ارزشلری جامعه ده سقلنه دی. برچه مردم نی سیاست گه کۉره دلیلی شولدیرکیم اونینگ معادلینی ریا و الدمچی لیک دېب توشونیش دیر. معمولگه کۉره عوام فریب حاکملر کیشیلر گه یوقاری وعده لر بېره دی بیراق عملگه قره گنده غارت و چپاول لیکدن اۉزگه ملت گه خذمت قیلمه یدی. افغانستان سۉنگی سیلاوویگه شاهید بۉلگن میز عبدالله و اشرف غنی تیم لری ملت گه قیزیل-یشیل باغ لرنی کۉرستگن اېدی. اۉزلر هم بیله دی بېرگن وعده لرنی یوزده بېش فایزیگه هم وفا لیک قیله آلمه دی. بیراق چوکیگه اېتیش اوچون ملت باشیگه دوپّی قۉییب، اوشبو یلغان تبلیغات لرگه قۉل اۉرگن اېدی. اوشبو گول اوره دیگن سیاست لر سیاست اصطلاح سیگه «دماگوژی» یا عوام فریب لیک دېب ایتیله دی. دموکراتیک پروسه سیگه، کیشیلرنینگ عملی شکلده اعتمادسیز قیلگنی سبب بۉله دی کیشیلر اوشبو پروسه دن یوز اۉگیره دی. الدمچی سیاست چیلر بونده ی اۉیین لری بیلن سیاست و دموکراسی گه یمان خیانت قیله دی.
سیافیلر، عطایلر، اشرف غنیلر، عبدالله یلر، گلبدینی لر، ملا عمریلر، دوستمیلر و باشقه مرتجع و دولت مقاماتی مردمنی سیاست دن قۉرقیزیب، و فایده لی و الدمچی سیاستی دن باش تارتمه یدی. بولر همیشه ملت نماینده لیک تاشینی کۉکره گیگه اوره دی. ملت، تیل، مذهب و سمت لیک، آگاه سیز مردم نی قوملیک احساساتیدن یمان فایده لنیش اوچون کۉپ پول لرنی خرچ قیلیشیگه مجبور بۉلگن کوچ نمایش لرینی، یاکی کیشیلرنی سیلاو پیتیده سیاسی اۉیین نیگه اشتراک قیلیش لری اوچون قولاغینی آچه دی. بیراق کیشلرنی اینیقسه مترقی و اېرکینلیک ایستاووچی یاش نسللرنی سیاست دن آگاه بۉلیش لریدن وحشت قیله دی. شاعرنی ایتیشیچه «سری را گر کند اندیشه روشن/نه از توفان نه از دیوان هراسد». اولر اۉز اۉلیملرینی آگاهلی فکری بیلن قورال لنگن و ضد ارتجاع لیک و ضد استعمارلیککه توشونگن لرده دېب، بیله دی. شو دلیل لرگه کۉره برچه استبدادلیک اۉلکه لر قماقخانه لری سیاسی جریانات گه تېگیشلی سیاسی بندی لر، عدالت ایستاووچی ظلم گه قرشی حرکت قیلگن لر بیلن تۉله دیر.
جامعه ده گی ایریم اۉقیمیشلی و هنرمندلر ارسیده سیاست دن قاچه دېگن لرهم کۉرینه دی.اۉتگن 13ییلیک ساسیغن و رسوا بۉلگن پروسه لریده «سیلاو» «لویه جرگه لر» «طالبلر بیلن صلح قیلیش» «ملی یره شیش» و باشقه لر حقیده بیلیب یاکی بیلمسدن شعرلر و قۉشیق لر کۉیله گن. بیراق اۉز ایش لرینی «سیاسی ایمس» دېب استدلال قیله دی. ایتیشگه کۉره «میهنی» ایش بجرگن بۉلسه لر! واقعیتگه کۉره اوشبو گروه لر توشونمه یدی و عمومی نرسه دېب بیله دی بیراق اۉزلرنی بیلمسلیککه تشلب، عملی شکلده ملی خاینلر و اۉزگه چاکرلری و نوکرلرینی خذمتیده بۉلگن. ادوارد سعید ایتیشیگه کۉره «سیاست همه جایده باربۉلیب، هنر و ناب آنگ لر قلمرویده یاشینیب، اوندن قاچه آلمه دی». بیراق بو سیاست کیشیلر خذمتیده می یاکی کیشیلر یاوونی خذمتیده بۉلگن. اوچینچی شط وجودی بۉلمگن.
معمولگه کوره، سیاسی شخصیتلر و سیاست ایلغارلری بیلیم یورتی لردن باش کوترگن. ایرانده «پلی تکنیک بیلیم یورتی» کمپیوتر بۉلیمی نینگ طلبه سی و «فریاد» نشریه سی نینگ باش مدیری یوسف رشیدی، احمدی نژاد بیاناتی نینگ جریانیده کاغذ نی یوقاری قیلیب، یوزیگه بونده ی دېب یازگن «فاشیست جمهور رییس! پلی تکنیک سینی جاینگ ایمس». او اوشلنیب، آزار-اذیت کۉریب، قماقخانه گه تشلندی. بیراق یاشلر ارسیده توریب، اۉز غیرتی و شهامتینی کۉرستدی.
اجتماعی و طبقاتی قرشیلیک دن توله بۉلگن بیر جامعه ده حیات کېچیرسک، سیاست دن اوزاق توریش ممکین سیزدیر. برچه میز آگاهلی و آگاهسیز شکلده سیاستگه کیرگن میز. بیرملت کیشیلیک سیاستی و اېرکینلیک ایستاووچی سیاستیدن قۉل کوترگن حالتده، عملی شکلده ارتجاع لیک ملی قرشیلیک سیاست لرگه اۉرین بۉشته دی. اینگ آخر تحلیل گه کۉره ملت یاولری کوچلی راق بۉلیب، کیشیلر نینگ پسند بۉلمگن سیاست میدانیگه تارته دی. سیاست دموکراسی، عدالت، بشر حقلری، سیلاو و باشقه کبی مقوله لر دن رذیلیک شکلده یمان فایده لنیله دی. بیلیم و هنر و ادب جامعه ده بیر اجتماعی طبقات لر خذمتیده بۉلگن دېک یا بخت قاره مردم مقابلیگه ایش آلینسه لر سیاست هم اوشبو قاعده دن اۉزاق ایمس.
انچه کیشلر استدلالی گه کۉره اۉتگن تۉرت دهه بدبختلیک دلیل لری تورلی گروه لرنی فرقلی فکرلر بیلن سیاست اویینتگنی بۉله دی. سیاست علمی باشقه علملردېک انسان لرگه ارزشلی دستاورد بارلیگینی ایتیش لازم. اونینگ اجابی یاکی صلبی تمانگه فایده لنیب بۉله آله دی. همده علم نی اتوم بمی و باشقه اینگ مهم بۉلگن قورال لرنی توزه تیش دلیل لریگه کۉره اعتبارسیز قره ب اوزاق تشله آلمه یمیز. سیاست نی هم ملی غدارلرنی شیطانلیک اۉروش تیریش علتیگه قره ب بوتونله ی اوزاق تشلب، یلغان، ریا و چل و فریب گه قیاس لب بیلیشی میز لازم ایمس.
مترقی و آلغه باریش جریان لر نینگ مهم وظیفه لریدن بیری شولدیر کیم، کیشیلر آگاهلیک لرینی یوقار قیلیش اوچون اینتیلسه لر. یاشلرنی آگاه لنتیریش کتاب لرنی مطالعه قیلیشی، اۉلکه تاریخینی اۉقیشی، دنیا و اۉلکه وضعیت لریدن آگاه بۉلیشی، فقر اۉلکه لرنی باسقینچ لیک ماهیتی و فعالیت یۉریق لرینی بیلیشی، عموم سیاست مقوله لرنی توشینیشی و بشقه لرنی درک قیلیشی کېره ک همده یوقاریده گی مسأله لر اوچون یاش لریمیزنی ترغیب و قیزیق تیریشی لازیم.
اولر نینگ سیاسی بیلیم لرینی یوقاری قیلیش کیره ک. اجتماعی مناسب حرکت لر اوچون مردم نی آگاه لنتیریش لازم. حاضرگی الدمچیلیک اولرنینگ سیاسی آگاه لیک میزانیگه باغلیک لیگی بار. سیاست نینگ دردکه تېکمه یدیگن حتی ضررلی مقوله دېب توشونیش لرنی بیخیدن وپیریشیمیز لازیم اوشبو ناتۉغری و عامیانه توشونیش لری حقیده یخشی بیلدیریشی میز لازم.
«سیاست باشلنه وقتی، انسانلر برچه ارزشلر قلمرویده ارتقا تاپه دی. سیاست قلمرویگه کیریش هیچ نرسه ایمس مگر انفرادلیک موقعیت نی قۉیباریب، کۉپلیک تمان ارتقا قیلیش کېره ک.»
شیلی لیک ۲۶ یاشلی خاتین کامیلا باییخو، حاضر اوشبو اۉلکه نینگ پارلمان عضو بۉلگن. ۲۰۱۱ ییلیده «شیلی محصل لرینی کنفدراسیون لیگی» نی سۉزچی سی بۉلگن پیتده، اوشبو جنبش نینگ ایریم باشلیغ لری تحصل تیزیمیگه بیرینچی سهولت لیک لر اوچون مبارزه چیلر جمله سیدن سنلر اېدی. او اۉلدیریش اوچون تهدید آستیگه آلینگن اېدی ینه هم شوق ذوق بیلن اۉز یۉلیگه دوام بېردی حتی «گاردین» نشریه سینی نظرسنجی گه کۉره «ییل انسانی» لقبینی آلدی.


text:
کوکیا (اورمو)
کؤکده(فارسجا:کوکیا)کندی اورمو بولگهسینین، مرکزی بولومو و گونئی باراندوزچای قصبهسی نده یئرلیشیب.[۱]
جوغرافیایی یئرلشمهسی[دَییشدیر]
کؤکده اورمودان ۲۵ کیلومئتر گۆنئِیدَه یئرلشن بیر کۆرهسۆننو کنددیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 659 نفر اهالی سی و 160 عائیله سی وار.[۲] بو کندین بوتون اهالی سی تورک و سوننو اولاراق، آذربایجان تورکجهسینده دانیشیرلار.
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
بو کندده یاشایانلارین چوخو اکینچیلکله مشغول اولوب و کؤکدهنین آلماسی چوخ آدلیمدیر.
گزملی و گورمه لی یئرلر[دَییشدیر]
اسکورمه داشی
کؤکده نین کلیساسی
کؤکده نین اسکی تپه سی
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
باتی آذربایجان اوستانینین پورتالی


text:
۱۹۸۷ (میلادی)
میلادی ۱۹۸۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سکسن یئددینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۸ دسامبر - فیلیسطینده "اینتیفاضه" حرکاتی باشلايیر.
- ۲۵ سپتامبر - قاهیرهده ایلک مترونون آچیلیشی
- ۲۳ نوْوامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی ایکینجی دۆنيا مۇحاریبهسی جانیلرینه دایر سندلرین اۆزریندن مخفیلیک مٶهورون گؤتوروب. بۇنونلا دا، تاریخچیلر زنگین منبع ائدیبلر.
- ۲۱ دسامبر - تۆرکیهده ایکینجی تورقوت اؤزال حؤکومتی قۇرولدو.
- ۱۷ نوْوامبر - آذربایجان جۆمهوریتینده یئرلشن قاراگؤل دؤولت طبیعت قوْروغو یارانمیشدیر. قوْروق حاضیردا ارمنیستانین ایشغالی آلتیندادیر.
- ۱۶ آقوست - دترویت فورودقاهیندا ۱۵۵ نفرین اؤلومو ایله نتیجهلنن طیاره قضاسیندا ۴ یاشلی سسیلیا سیچن ساغ قالدی.
- ۱۵ ژوئن - روحالله نیکپا، تکواندوکار افغان
- ۱۳ آوریل - پروفسور اکرم آکورقال٬ عزیز نسین٬ پروفسور دوکتور رونا آیبای٬ پانایوت آباجی و اوْغوز آرال٬ تۆرکیه-یونان دوْستلوق درنگینی قۇردو.


text:
امید سینگ
امید سینگ (اینگیلیسجه: Omid Singh) (دوْغوم:۱۰ مارس ۱۹۹۱ (۳۰ یاش) Behbahan) بیر فوتبالیست. نساجی مازندران فوتبال کولوبوندا چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده امید سینگ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- یاشایان اینسانلار
- ۱۹۹۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ایران فوتبولچیلاری
- قهر زاقرس کولوبونون اویونچولاری
- نفت مسجدسلیمان کولوبونون اویونچولاری
- ایستیقلال اهواز کولوبونون اویونچولاری
- سیاهجامقان کولوبونون اویونچولاری
- ایستقلال خوزیستان کولوبونون اویونچولاری
- پارس جنوبی جم کولوبونون اویونچولاری
- نساجی مازندران کولوبونون اویونچولاری
- دوغو بنقال کولوبونون اویونچولاری


text:
اریس سالونیک فوتبال کولوبو
اریس سالونیک فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Aris Thessaloniki F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. Super League دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۲٬۸۰۰ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
owner2016وارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aris Thessaloniki F.C.»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اریس سالونیک فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لنی هنری
لنی هنری (اینگیلیسجه: Lenny Henry) بریتانیالی موغنی, فیلمین سناریو یازاری, کومدین و اوْیونچو. ۲۹ آقوست ۱۹۵۸ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. 1975–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
- Television
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Jackanory Junior – 'Rastamouse'. BBC (23 November 2012). یوْخلانیلیب2 June 2016.
- ↑ BBC – The One Lenny Henry
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lenny Henry»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لنی هنری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز:
جاببار باغچهبان
حاضیرلایان : وحید فائزپور (کییاکسار)
” جاببار عسگرزاده ” (عاجیز) ۱۸۸۵- جی (۱۲۶۴ ه.ش.) ایلده ” ایروان ” شهرینده آنادان اولوب، ایلک ائیتیمینی موللاخانادا آلمیشدیر. ۱۵ یاشیندا ایکن، ائولرده، کیچیک یاشلی اوشاقلارین ائیتیمی ایله اوغراشارکن، گوهنیلیر بیریسی اولدوغوندان، موسلمان ائولرینده قیزلارا دا، اؤیرتمنلیک ائدردی. آتاسی عسگر او زامانین آغیر ایقتیصادی دورومونا گؤره گونئی آذربایجانین ” اورمیه ” شهریندن، ایروانا کؤچوب، اوردا دا مئعمارلیقدا و قنادیلیکده چالیشماغی ایله تانینمیشدی. جاببار گنج یاشلاریندا،ائوین آغیر دورومونا یاردیم ائتسین دئیه، بو پئشهلره یییهلنمیشدیر.
” ائرمنی داشناکلار” ینین تؤرتدییی دهشتلی اولایلار دؤورونده آتا، آناسینی ایتیریب، ۱۹۱۸- جی ایلده مینلرله سویداشی کیمی جاببار عسگرزاده ده ایروانی ترک ائدهرک تورکییهنین ” ایغدیر ” شهرینه گئدیب، آز سوره سونرا ایغدیر والیسی اولموش، بیرینجی دونیا ساواشیندان سونرا ایروانا قاییتمیشدیر.
ایلک ژورنالیستلیک چالیشمالاری ” قافقاز ” قزئتی ایله اولوب، ” موللا نصر الدین ” درگیسنده ده شعرلر و مقالهلرله چیخیش ائتمیشدیر. ایروان قوبئرناتورونون ۲۱ یانوار ۱۹۲۴- جو ایلده ” میر محمد فتح اللایئو ” و ” جاببار عسگرزاده ” یه وئریلدییی ایجازهیه گؤره ” لک لک ” درگیسنی یاییملاماغا باشلامیشدی. لک لک درگیسی یاخین شرق اؤلکهلری اؤزللیکله تورکییه و ایران یاشامی قونوسو ایله ده ماراقلانیب یازیلار یازاردی. قادینلارین آغیر دورومو، درگینی اوغراشدیران قونولاردان بیری ایدی. ” شیطان ” امضاسیله چیخمیش ” آنا و قیز ” آدلی شعرده قادینین آغیر دورومو گؤستهریلمیشدی. لک لک- ین توپلام ۱۲ نومرهسی ایشیق اوزو گؤره بیلدی. درگینین باغلانماسینین ان اؤنملی ندهنی بیرینجی دونیا ساواشی اولموشدور. ژورنالین بوتون نومرهلرینده آشاغیداکی اعلان تکرار اولموشدور:
” مسلکیمیزه موافق و میللتیمیزه منفعتلی اولان هرجور تحریرات اوچون مجموعهمیزین صفحهلری آچیقدیر. ایمضاسیز یازیلار درج اولونمادیغی کیمی، مارکسیز مکتوبلار دا قبول اولونماز. یازیلار آچیق تورک دیلینده اولمالیدیر. “
خستهلیک ندنی ایله آیاق بارماقلاری کسیلدیگینده، اورمیهیه ددهسی رضانین یانینا گئدیب، ” احمدیه ” مدرسهسینده ( اوخول ) اؤیرتمن اولاراق چالیشماغا باشلاییر. سونرا ” تبریز “- ه کؤچوب، ” ابوالقاسیم فیوضات “- ین یانیندا ایشلهییر. آچیلان اوشاق باغچاسیندا چالیشیب، اوشاق ائوینده گؤردویو یاخشی ایشلره گؤره ” جاببار باغچابان ” آدینا تانینماغا باشلامیشدی. لال – کار اوشاقلار اوچون مدرسه( اوخول ) آچمیش، ۱۹۲۷-جی ایلده ” تئهران “- دا حبس ائدیلیر، آنجاق ابو القاسم فیوضات ” فارس ” ایالتینین معاریف رئیسی ایشلهیرکن، بو خبری ائشیتدیگینده، اونو ” شیراز “- دا یئنی تشکیل ائدیلن اوشاق ائوینده ایشلمهیه گتیرمیشدیر.
جاببار عسگرزاده ۱۹۳۳-۱۹۳۵- جی ایللرده تئهراندا آچدیغی کار لار و لاللار مدرسهسینده (اوخول) ایشلهییر، فیزیکی جهتدن قوصورلو اولان اوشاقلارا کؤمک ائدن بیر جیهاز دوزلدیر . ” پئداقوژی ” فعالیتله مشغول اولان جاببار عسگرزاده ۱۹۴۳- جو ایلده اؤیرتمنلر اوچون مجموعه نشر ائتدیریر. او، ۱۹۶۶-جی ایلده تئهراندا وفات ائدیر.
” موللا نصرالدین ” ، ” زنبور ” ، ” کل نیت ” ، ” مزهلی ” ، ” بابای امیر ” آدلی ساتیریک درگیلرده ” آناش قورباغا ” ، ” محکمه پیشییی ” ، ” نوختاسیز ” ، ” قورباغا “، ” حاجی لئیلک ” ایمضالارییله چیخیش ائتمیشدیر. ایرواندا آذربایجان مطبوعاتینین ایلکی اولان ” لئیلک ” – ین دیلی، اوسلوبو، ایفاده طرزی، اونون صحیفهلرینده وئریلن بدیعی یازیلار، شعر و فئلیئتونلارین یاشام گئرچکلرینه دایانماسی اونون اوخوجولارینین ماراق دایرهسینین گئنیشلنمهسینده اؤنملی رول اوینامیشدیر. اونون یازاری و ناشیری، مهارتلی ساتیریک شاعیر جاببار عسگرزاده ادبیات و مطبوعات تاریخیمیزین فورمالاشماسیندا چوخ دیرلی خیدمتلری اولان شخصیتلردندیر.
بو قلم صاحبینین خالقین معاریفلنمهسی و آزادلیغی یولوندا حیاتا کئچیرمک ایستهدییی ایشلر اونو بیر ناشیر، ژورنالیست، یازار، شاعر کیمی اوخوجولارین سئویملیسی ائتمیشدیر.
——–
قایناقلار:
آذربایجان طنز روزنامهلری – ناظم آخدوف – چاپ اول شهریور ۱۳۵۸ – انتشارات فرزانه
اولینهای اورمیه – امیر اکبری و محمد صبحدل – چاپ دوم ۱۳۹۲ – انتشارات بوتا
سایت رسمی کتابخانه ریاست جمهوری آذربایجان – ایروان ضییالیلاری http://www.iravan.info/


text:
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰ فینال
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰ فینال، ان یوخاری لئوئلدهکی آسیا فوتبال کونفدراسیونونون ۳۹-جی آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰-نین فینالی اولاجاق.
فینال اویونو ایرانین پرسپولیس تیمی و جنوبی کوره فوتبال فئدراسیونو|جنوبی کورهنین اولسان هیوندای آراسیندا یاراناجاق.[۱]
آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰-نین فینالین قازانان قطردهکی فیفا کولوب دونیا کاپی ۲۰۲۰-ه سئچیلجاق.
تیملر[دَییشدیر]
ایستادیوم[دَییشدیر]
۱۶ اوکتوبر ۲۰۲۰-ده ایافسی اعلان ائتدی کی فینال اویون قطر اؤلکهسینین دوحه شهرینده قورولاجاق.[۱] بو بیرینجی سیرادیر کی آسیانین کولوبلار فینالی الجنوب ایستادیوموندا قورولور.
فینال یولو[دَییشدیر]
نوت: آشاغاداکی نتیجهلرده فینالیست تیمین ایمتیازی بیرینجی یازیلان دیر ( ه: ائوصاحیبی؛ آ: قوناق؛ *: تازا باشلانیشدان سونرا قطرده).
فورمت[دَییشدیر]
فینال اویوندا تکجه بیر اویون اویناناجاق. اگر برابر اولسالار علاوه وقته گئچجاقلار و اگر لازیم اولسا پئنالتی ضربهلری اویونون نتیجهسین تعیین ائدجاق.[۲]
اویون[دَییشدیر]
جوزئیات[دَییشدیر]
رئپورت
اویونون آدامی:
کومک داور:
رمضان النعیمی (قطر)
سعود المقالی (Qatar)
دوردونجو داور:
هتیکمکانامقه پریرا (سریلانکا)
بئشینجی داور:
Mohd Yusri Muhamad (مالزی)
ویدئو کومک داوری:
Khamis Al-Marri (قطر)
ویدئو کومک داورینین کومکی:
ادهم مخادمه (اوردون)
محمد امیرول ایزوان یعقوب (مالزی)
اویون قانونلاری[۲]
- ۹۰ دقیقه.
- ۳۰ دقیقه علاوه وقت اگر برابر اولسالار.
- پئنالتی ضربلری اگر علاوه وقتدن سونرا برابر اولسالار.
- بئش اویونچو عوض ائدیجی کیمی اولا بیلر و اگر علاوه وقت گیرسهلر آلتینجی اویونچودا عوض ائدیله بیلر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ آسیا قهرمانلار لیگینین فینال اویونو قطر ده اویناناجاق. ایافسی (۱۶ اوکتوبر ۲۰۲۰).
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰ اویون قانونلاری (پیدیاف). آسیا فوتبال فئدراسیونو. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2019-10-31. یوْخلانیلیب2020-12-15.
لینکلر[دَییشدیر]
- آسیا قهرمانلار لیگی، the-AFC.com
- آسیا قهرمانلار لیگی ۲۰۲۰، stats.the-AFC.com
شابلون:2020 in Asian football (AFC) شابلون:Persepolis F.C. matches


text:
نجف
نجف (عربجه:مدينة النجف یا النّجف الأشرف) عراقدا بیر شهردیر.نجف اوستانی نین باشکندی و عراقین گونئی باتی طرفینده یئرآلیب.علی ابن ابیطالب مزاری شیعه لرین بیرینجی ایمامی و دؤردونجو ایسلام خلیفه سی بو شهریده دیر.
عراقدا شیعه لرین مرکزی و مقدس شهرلریندن دیر.بو شهرین عبا و عربجه پالتاری چوخ آدلیمدیر.
تاریخ[دَییشدیر]
علی بن ابی طالب کوفه شهرینده شهید اولدو. وصیتینه گؤره مزاری ایتگین قالدی و بیر گیزیلین یئرده تورپاغا تاپشیریلدی.یوز ایل سونرا هارون الرشید اؤوچولوقدا بیر اؤو توتماغا چالیشدی اؤوچو ایتلر الیندن بیر یئره پناه آپاردی و ایتلر بو یئرده اونو توتمادی و هارون الرشید علت آختارمادا جعفر بن محمددن اونون دلیلین سوروشدو و جعفر بن محمد بو یئری علی مزاری بیلیندیردی.هارون امرینه بو یئرده بیر مزار تیکیلدی.
نجف مزارلاری[دَییشدیر]
- آدم و حوا مزاری
- نوح مزاری
- هود مزاری
- صالح مزاری
- وادی السلام قبریستانی


text:
گلشهری
شیخ احمدگلشهری(13.-14. عصر)، (1250 ؟ - 1335 ؟) تورک تصووف شاعیری. تورکجهنین آنادولودا بیر کولتور دیلی اولماسی اوچون سعی گؤسترمیشدیر.
اثرلرینده وئریلن بیلگیلره و بونلارین یازیلیش تاریخرینه گؤره 13. عصر سونو ایله 14. عصرین ایلک یاریسیندا قیرشهیرده یاشادیغی، منطیق، ریاضیات، فیقه و تفسیرله مشغول اولدوغو آیدین اولماقدادیر. 1297 تاریخلی وقفیه صاحیبی سلیمان تورمانیینگلشهری ایله عئینی آدام اولدوغونو ایره لی سورنلر واردیر. مولانا جلال الدین رومینین اؤلوموندن سونرا، سلطان ولدین اؤزونو مولوی درگاهلاری قورماق اوزره قیرشهیره گؤندردیگی دئییلر. قبیری قیرشهیر مرکزده یئنه عئینی آدی داشییان " احمد گلشهری پارکی" ایچریسینده بیر توربهدهدیر.
گلشهرینین ان اؤنملی اثری فریدالدین عطار عئینی آدلی اثرینی تمل آلاراق یازدیغی و گولشننامه اولاراق دا بیلینن "منطقالطیر" دیر (1957). ایسلام فلسفهسینده کی مبدأ و معاد (باشلانغیج و سون) مؤوضوسونو ایشلهین فارسجا مثنوی فلکنامه (گلشهری و فلکنامه، 1982)، ف. F. Taeschner-ین چئویریسی ایله یاییملانان 167 بئیتلیک تورکجه مثنوی کرامتی آهی ائوران (Gülschehris Mesnevi auf Achi Evran, 1955)، عروض قالیبلرینی اؤرنکلری ایله گؤسترن فارسجا عروض گلشهری او بیری اثرلریدیر. منظوم کودوری چئویریسی هله اورتایا چیخاریلامامیشدیر.


text:
دانیشیق:سرباز
گزمه[دَییشدیر]
سلام اولسون ویکیچیلره. سرباز و عسگر کلمه سینین تورکجه اولماماغین بیلیرسیز. قاباقجا اوز اولکهمیزده تورک قوشونون دا سرباز یا همان عسگره گزمه دئییرمیشلر و بیزده یاخچیدیرکی ائله او گزمه کیمهسینی کی گزماقدان گلیر ایشلداق آیری آدلارینی دا ائلیه بیلریک مقالهنین اورتاسیندا یازاق. سیزنظرینیزی سوروشماق ایستئییردیم کی اگر منله نظریز بیردیر یا یوخ؟--Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۱۵ (UTC)
- @Bitim: بَی سلام. یازدیغینیز مطلبلره گؤره قایناغینیز دا وارمی؟! بیرده منجه گئچمیش چوخ اؤنملی دئیل، بوگون بیزیم دیلیمیزده عسگر و سرباز سؤزجوکلری داها چوخ ایشلنیرلر. قوزئی آذربایجان و تورکیه ویکیلری ده Əsgər و Asker سؤزجوکلریندن ایستیفاده ائدیبلر.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۴ (UTC)
سلام. بَی ائله کلمهنین معناسی اوستوندَدیر. بیردهکی منیم نظریمه تورکجه کلمه ایشلدماق باشدیر هر بیر زادا هئچ بیر عیبیده یوخدور کی، ائله او کلمهلریده یازاریق مقاله اورتاسیندا.-Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۷ (UTC)
- @Bitim: قارداشیم، ویکی طرفسیز یئردی، بورا تورک دیل قورومو (فرهنگستان زبان ترکی) دئیل کی! بیرده بولورم گزمه کلمهسی آدی اوستونده دی، اما زحمت اولماسا سیز بیر قایناق گتیرین کی گئچمیشده بو کلمه سرباز معناسیندا ایشلنیرمیش.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۴۳ (UTC)
بله بورا قوروم دئیل آما بیز گرکدیرکی اسکی کلمهلرین یاددان چیماماغینا چالیشاق فارس کلمه سین ایشلدساق یاخچی اولار؟!؟ بورا فارس یا عرب ویکی دئیل کی! ائلیه بولرسیز قایناق اوچون "پلیس" فارسجا ویکینیده اوخویاسیز. بیرده بونی نظریزده آلین کی بیراز بو فارسجا ویکینین ایداره چی لری فاشیستدیلر و کامیل یازماییب لار پهلوی دوورونن قاباق بوتولوکله ایشاره ائلَمَییب لر پهلوی دورونده فارسجایا چوویردیلر اونان قاباخ بوتونلوکله گزمه دئییردیلر.-Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۰۳ (UTC)
- سالام لار. بله فارسجا دا باخدیم بیتیم ایشلدن دئدیی دوزدور [۱] منله گزمه کلمه سینی ایشلدماق ایله یاناشییام. قاباقجادا اوخوموشدوم و گورموشدوم کی گئچمیشده او کلمه نی ایشلدردیلر و بیزده یاخچیدیرکی تورکجه کلمه ایشلداق چونکی دا الله قویسا بورا تورکجه ویکی دیر.حؤرمتله.--Salman.oglu (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۲۰ (UTC)
- @Bitim، Salman.oglu: عزیز و حؤرمتلی قارداشلار، منجه هئچ گزمه کلمهسی بیزیم دیلیمیزده سرباز و یا عسگر معناسیندا گلمهییب، بلکه پاسبان (قدیم پولیس مقامیندا اولانلار) معناسیندا گلیب. ائله فارسجادا پولیس صفحهسینه ده باخساز پاسبان صفحهسین پلیس صفحهسینه یوللاییبلار. منجه بیزده گزمه صفحهسین گرک پولیس صفحهسینه یوللاندیراق. بیرده منده سئویرم دیلیمیزده اصیل تورکجه سؤزلردن ایستیفاده ائلیاق، اما قارداشیم بو ایش ویکیپدیانین ایشی دئیل! بیزیم ده گرک فارسلار تکین فرهنگستانیمیز اولا کی اصیل تورکجه سؤزجوکلرینی خالق آراسیندا پایلاشسین و یئرینه سالسین کی بیزده ویکیده ائلیه بیلاق ایستیفاده ائلیاق. یوخسا ایندی اصیل تورکجه سؤزجوکلرین بوردا یازساق کیم باش تاپاجاق بیز نه یازمیشیق؟! بوجورده ویکیمیزین مخاطبلری ده آزالار.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۲۹ (UTC)
یولداشیم
- اوجور کی بولوسوز پاسبان سونرادان پهلوی زامانی یارانیب و اصلا بیزه ربطی یوخدور و کاملا فارسجادیر و اصلا فارسلار اوزی ده بونی ایشلَتمَزلر.
- آما تیلویزیوندا، کارتونلاردا و... گزمه کلمهسی ایشلَنیب و کیتاب لاردا دا یازیلیب و اوجوردکی گوروسوز بوتونلوکله تورکلر اونی ایشلدیب صفوی دن توتدی تا قاجارلارا کیمی نئجه دئییرسیز بیزده او کلمه یوخدور!!؟
- بیرده بوکی بو بیر علمی بیر کلمه زاد دئییل کی دییسن هن اوخویانلار باشاتوشمز بیر ساده کلمهدیر.
- بیز آیری موعادیللرینده یازاجاغیق دا هر ایکی فارسجا و عربجهنی یازاجاغیخ آما تایتئل گزمه کی تورکجه دیر اولاجاق بیر شئی کی اوزوموز کلمه میز وار نیه ایشلتمییاق؟!
+هامیسین یازاریق آما تایتئل تورکجه کلمه اولسون بونلار یاددان چیخماسین کی ایندی مثلا بیگانه کلمه گلسین بعضی لره
- سون سوزده بو کی اگر فارسجا ویکینی گورسز بیر کلمه کی اصلا یایقین دا دئییل آما یئنه چالیشارلار فارسجا اولسون ایچیندهده آیری یایقین موعادیللرین ده یازرلار. و بوکی بیز یئنی کلمه یاراتمیریق که فرهنگستان لازیم اولسون بیز دوننکی بیر یایقین کلمهنی یازیریق-Bitim (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۲۰:۴۴ (UTC)
- @Bitim: حؤرمتلی یولداش، من دئمدیم پاسبان کلمهسی بیزیم دیلیمیزده وار! خیر! منده بولورم پاسبان سؤزو فارسجا دیر و بیزیم دیلیمیزده ایشلتمهسی یوخدور و بیزیم ویکیمیزده ده ایشلدیلمز. من سادجه دئدیم بیزیم دیلده اولان گزمه کلمهسینین معادلی فارسجادا پاسبان اولور. سیز تاریخی فیلملره ده باخساز و تاریخی کتابلارا دا باخساز گزمه کلمهسینین فارسجاداکی معادلی سرباز اولماز! گزمه کلمهسینین معادلی فارسجا دا پاسبان اولار. بیرده منیم بو بارهده داها نظریم یوخدور، گؤراخ آلپر بَیین نظری بو بارهده نهدیر.Trkgs (دانیشیق) ۲۷ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۰۵ (UTC)
آما بوردا[۲] گوردوغونوز کیمی پاسبان، سرباز موعادلیلی یازیلیب گینه ده بیلمیرم نجور دوزدی اونی گورون چون منده راضی دئییرم بیر غلط سوز یازیلا.سیزدن ده تشکور ائدیرم.یولوزداواملی اولسون.-Bitim (دانیشیق) ۲۸ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۰۴:۲۲ (UTC)
سلام بی لر،
۱- بوراسی دیلقورومو دئییل و تکجه دیلیمیزده یایغین اولان کلمهلر و ایصطلاحلاری مقالهلرده ایشلتمهلییک. بیزیم وظیفهمیز بورادا موحتوا یاراتماقدیر، دیلیمیزی ایصلاح ائتمک و یئنی کلمهلر یاراتماق دئییل.
۲- Trkgs بی بویوردوغو کیمی گزمه کلمهسی بیزیم دیلیمیزده سرباز کلمهسی موعادیلی عنوانیندا ایشلتمک اولماز و فارسجا پاسبان و پلیس آنلامیندادیر. مقاله ایچینده کلمهنین تورکجه موعادیللرینی ایشاره ائتملیدیر ( اسکی تورکجهده اَر، اَرَن و سۆ ایشلهنیبدیر) آنجاق مقاله باشلیغی بیر یایغین آد اولمالیدیر. بو موضوعدا عربجه عسکر و فارسجا سرباز آراسیندان بیرینی سئچمهلییک. منجه سرباز داها یایغین و تانیش اولدوغو اوچون مقاله باشلیغی اولمالیدیر انجاق مقالهنین باشیندا قایناق وئرمکله عسکر و تورکجه قارشیلیقلارا ایشاره اولونمالیدیر.
۳- مقالهلرین آدینی اولدوقجا دانیشیقلا دییشدیرین. Bitim - Trkgs - Salman.oglu بی لر، مقاله آدینی دانیشیقسیز بیر ساعات ایچینده نئچه سری دییشدیریبسینیز. بو ایش دییشدیرمه ساواشی و اۆچ قایتاریش پوْزونتوسو اولاراق، تکرار اولورسا موقت باغلانماغینیزا ندن اولاجاقدیر. حورمتله --آلپ ار تونقا✉ ۲۸ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۰۵:۵۵ (UTC)
@Alp Er Tunqa: بَی توضیحاتینیز اوچون سیزدن تشکور ائدیرم. من سرباز صفحهسینی ایکی سری و گزمه صفحهسینیده ایکی سری دییشدیردیم و اۆچ قایتاریش پوْزونتوسو'نا داخیل اولمادیم. اما گینه ویکیپدیا سیاستلرینی خاطیرلاتما و یادیمیزا سالماغینیز اوچون دا سیزدن تشکور ائدیرم. اما مقالهیه گؤره ایندی نه ایش گؤرمهلییک؟! مقالهنین باشلیغی نه اولاجاقدیر؟!Trkgs (دانیشیق) ۲۸ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۲ (UTC)


text:
میرآغا یئریندن قالخیب قاپیدان چیخیر. آردینجا، بدری ده هؤنکورتو ووروب ائشیگه قاچیر. فخری آیاغا دوروب ارینه باخیر. اکبرآغا ایستر- ایستهمز چانتاسین گؤتوروب، یولا دوشور. فروغ بیر آز گئجیکسه ده، سونرا چادراسینین ال آیاغین ییغیشدیریب او دا قالخیب اوتاقدان چیخیر. قالانلار فقط حاجی مؤحسونله قاسیمآغا اولور. حاجی میرغافارین الیندهکی سیگار تیترهییر. ایلک دفعهدیر کی میرآغا اونون قاباغیندا دایانیر. اورهیی بو بیر اوغلونا بنددیر. دئمک تکجه اورهیی یوخ، بوتون دیریلیگی اونا باغلیدیر. اونسوز بوتون تشکیلاتی پوزولار. بو مخمصهدن چیخماغا اونون نقشهسی توتماییب. گرگینلیک نه اینکی آزالماییب، عکسینه داها دا شدتلهنیبدیر. ایندی ایسه او نه ائدهجهیینی بیلمیر. بئینی ییغجام صورتده ایشلهمیر. گؤزلریله سانکی یاردیم دیلهییر. سوکوت خئیلک اوزانیر. آنجاق یئنه ده سؤزه گلن حاجی مؤحسون اولور:
– حاج میرغافار آغا، من سیزه حق وئریرم. قارداش گوناه منیم باجیمدادی، بونو بیلیرم. قشگ ده بیلیرم. آمما بونو دا بیلیرم کی خانواده دئدیگین، دادگاه دئییل. بوردا حقه – ناحقه حؤکم ائلهمک اولمور. بوردا بیر باشین بوش قویماسان ایش پیتلاشار. ائوین بؤیوگو اولسان، ایش داها دا چتینلهشر. حاجی چوخ دیبینه گئتسن ایپ قیریلار، جله داغیلار. منیم میرآغییا اورهییم یانیر. او بئچارا دا اورتادا قالیب، نئیلهسین؟ بوگون سحر اوکی دانیشمالیایدی اکرمنن دانیشمیشیق. ائله اوولدن عیناد ایدی. آمما بو یول دوغردان دا عاغیل اوزویله دانیشمیر. اصلن آیری بیر شئی اولوب. نئیلییک؟! مچید قاپیسی کیمی نه یاندیرمالیدی، نه ده سیندیرمالی. اللی ایللیک حاقی سلامامیزا آند اولسون، من سننن اوتانیرام. آمما اوشاغلارین دا مننن انتظاری وار. منیم ده اومودوم سنهدی. منی خاراب ائلهمه! گل منیم بو آخیر خاهیشیمی یئره سالما! واللاه بو ایش توتان دئییل. قیرخ نئچه ایللیک چیناری کؤکوندن چیخارتماغ اولماز حاجی میرغافار، بونا فیکیرلش!
حاج مؤحسونون دیل-دوداغی قورویوب؛ اویان بویانا باخیر؛ چای وئرن بیریسینی گؤرمور. بیر آز دوروخور؛ سونرا بیر سیگار یاندیریر. آلتدان – آلتدان حاج میرغافارا باخیب، اونون سؤزون گؤزلهییر. حاجی میرغافار دیللنمیر. حاجی مؤحسون چارهسیز حالدا یئنیدن باشلاییر:
– گئتمیشیک بازپرسین یانینا، یالوار- یاخار ائلهمیشیک کی هایا – بایا سالمییالار، فرصت وئرهلر بلکه ائو آراسی مسئلهنی حل ائلهیک. میرآغا بدبخت نئیلهسین؟! بویون دادگسترینین دفترینده گؤرئیدین نه حالدایدی. گؤر نه قدهر آدام کیچیلیر. بو خفته کیم دؤزر آخی؟ حاجی میرغافارآغا، من هئچ اولماسا اوش- دؤرد یاش سندن بؤیوگم، آمما اجازه وئر سنین الیندن آیاغیندان اؤپوم، سن اکرمین گوناهلاریندان کئچ. گل آللاها خاطیر دؤرد – دؤورووه رحم ائله، قویما ایش بوندان آرتیق اوزانا…
حاج میرغافار سوسوب، دانیشمیر. قاسیم چای گتیرمیه گئدیر. ائوده کیمسه قالماییبدیر. چای ایچیلیر. حاج میرغافارین یوموشانماسینی قاسیم دویور. گؤز آلتی حاجی مؤحسونه باخیب، اونون اشارهسیله سؤزه گلیر:
– حاجآغا، جسارتن عرض ائلیرم، اگر اجازه بویورساز من اؤزوم بو ایشین دالینا دوشوم؛ حاجی مؤحسون آغانین کؤمهگیله ایشی بئله قاباغا آپاراغ کی بیر آبرومند صورتده شمسی خانیمین رضایتین آلاخ؛ مسئلهیه فیصله وئرک گئتسین.
حاجی میرغافار یئنه ده بیر سؤز دئمیر. سیگار توستوسونون آرخاسیندان گؤرونن صیفتینده ایکی کؤنللولوک، شوبهه و غرورون زدهلنمهسینین آجیناجاقلی ایزلری گؤزه چارپیر. کیمسهیه باخمادان اوشوندیکدن گؤزلری گؤز چاناغیندا چیرپینیردی. حاج مؤحسون دانیشماغا جرات ائتمیر، آمما سوکوتون اوزانماسی یوروجو بیر یوققوش سایاقدا اونو سارسیلدیر، نهایت بوتون گوجونو دیلینه ییغیب دئییر:
– قورتار حاجی میرغافار، قورتار! خئیر ایشه استخاره لازم دئییل، آللاها خاطیر قورتار!
بو لحظهده حاجی میرغافار گؤزلهنیلمز سرعتله یئریندن سیچراییر: «هر نه ائلئیهجکسیز ائلهیین، ال چکیز من کوپویوغلونون یاخاسیندان،… ال چکین!»- دئیه، قاپیلاری چیرپا – چیرپا گورولتویله ائودن چیخیر!
بیرهفتهدیر کی توختاقلیق حاج میر غافارین عایلهسینده حؤکم سورور. حاج اکرم خانیمین قیریشیغی آچیلیب. دوزدور کی هله ده حاجی میر غافار ائوه گلمیر، آمما بو آرخاینچیلیق وار کی گئجی تئزی قاییدیب گلهجک. حاجی مؤحسونایله قاسیم آغانین فعالیتلرینین خبری آز – چوخ حاج اکرم خانیمین قولاغینا چاتیر، آمما هله ده ایش قطعی صورتده قورتارماییبدیر.
سحر چاغیدی. حاج اکرم خانیم سیل – سوپورون قورتاریب، اوتوروب قران اوخویور. قاپینین زنگی چالینیر، گلن حاجی مؤحسوندی. حاج اکری خانیم تعجبدن قاشلارین دارتیر:
– سحر- سحر خئیر اولا آغا داداش؟!
«خئیردی اینشاالله!»، دئیه حاجی مؤحسون اوتورور؛ جیبیندن پاپیریز قوطوسون چیخاردیر و بیر سیگار آلیشدیریر.
– صبحانه یئییبسن یا گتیریم؟
– یئمیشم. بیر زیرسیغار گتیر، گل اوتور!
حاج اکرم خانیم الینده چوبوغ آلتیلا قاییدیر:
– خوب؟!
– عرض اولسون کی بیز بو بئش- آلتی گونو، مننن قاسیم، جدیتله ایشین دالیندایدیق کی بلکه بیر دفهلیک فیصله وئرک قورتولا گئده. آروادی دا بیر جور راضی ائلهمیشدیک، البته چوخ چتینلیکله. هر حال، راضی اولموشدو. آمما آخیردا ایش یامان کورلاندی. ایندی گلمیشم بونو دئیم کی، اکرم بیر داش آتدان قوی بیر داش اوستدن، والسلام یادیندان چیخارت! قسمت بویوموش باجیم. اولاجاغا چاره یوخدور. من بئله دوشونورم. هر نه دی ایش توتان ایش دئییل، بوراخ! بئش گونلوک دونیادی، کئچین، قوی سوووشسون گئتسین. بو بونون بو اوزو؛ ایندی قالدی او اوزونه، بئله باجی قبول ائله کی بیز بو دونیانی اؤزوموز اؤزوموزه دارالدیریخ دا! یوخسا سنین نهیین کمدی؟ قیز، اوغلان، گلین، کورهکن، نوه، صاباح بیری گون نتیجه؛ شوکور اللهها یئمهیه چؤرهیین، اوتورماغا ائوین- ائشیین. حاجیایلا دا دانیشمیشام باهم بیرگئدین سوریهیه. تقررب نیتیایله، گئت متوسل اول جناب زینب خانیما، گؤر نه عظمتلیمیش بو خانیم. گؤر نه گذشتین صاحابیمیش بو خانیم! البته سن او دونیاوا قشنگ فیکیرلشمیشدین واللاه، الحق بؤیوک ایش گؤرموشدون سن؛ آمما بیلمیرم نئجه اولدو شیطان قوشووو اوغورلادی. سنین معاملهن اللهنانایدی اکرم. حاجی میر غافار کیمدی، من کیمم، او بیریسی نه کارهدی؟ گؤر سن کیمنن طرفسن، آخی گؤر بو دببه ائلهمهلی بیرسودادی؟
حاج مؤحسون نفس آلمادان بیرباشا دانیشیر، آمما حاج اکرم خانیم اؤز عالمیندهدیر. اونون دئدیکلریندن بیر کلمهسین ده بئله ائشیتمیر. دیسکینیب یوخودان آییخان بیریسی کیمی لاپدان قارداشینین سؤزونو کسیر:
– اولمادی؟!… نئجه یانی اولمادی؟ به نه جور اولدو؟!
– بابام، باشا دوش! بیزیم طرفیمیز بو آرواد دئییل، بنیاددی. بیزیم خبریمیز یوخوموش. دفترخانادان قاسیما دئییبلر اوول بنیادینان دانیشین، سونرا گئدین دادگاهدان کاغاذ آلین گتیرین. قرار اولدو من اؤزوم گئدم بنیادا. کئشگه گئتمهیئیدیم. ائله قوپاراغیمی گؤتوردولر کی دئدیگیم سؤز یادیمنان چیخدی. البته یئنه ده نااومود اولمادیخ، دئدیک ائشیکدن بیر آدام تاپاریخ اونون الینن ایشی قویاریخ یولونا. سورا بیر ایکی اوش نفرینن دانیشدیق گؤردوک خئیر بابام هندهورینه دولانمالی بیرایش دئییل بوو! یئنه یاخشی کی حاجی اؤزو ایشین دالین توتمادی، یوخسا برمالا باغیری چاتداردی کیشینین.
– اولارین دئمهیینه دئییل کی، حق طلاق شرعا کیشییه بویورولوب، گئتسین دئسین ساخلامیرام، بوشویورام، زوردو مهیه؟!
– پههه!! دئ گل ایندی بونو باشا سال! بابام، بو آرواد سیزلرینن فرق ائلئییر. گلئیدین اورا گؤرئیدین نه خبردی. قولاغ آختاریرلار کسمهیه. بیر پارا سؤزلر ائشیکده دئییلیر کی آدام ائشیدنده بوینوز چیخاردیر. یالانچین دئیرلر بعضی آدامین ساغ قولون سالیبلار آلدیغی آروادین کبینینه. سن نه قویوب نه آختاریرسان؟ بوشاماغ اولار مگر، حضرت عابباس حاققی آدامین دریسینه سامان تپرلر.
حاجی مؤحسون آجی – آجی گولومسهییب، بیر سیگار یاندیریر. حاج اکرم خانیم ایسه…..
***
ایکی اوچ آیدیر کی حاجی میرغافارین عایلهسینده سؤز – سوو آزالیب. او بیر گون هه، بیر گون یوخ حاجی اکرم خانیمین ائوینده اولور. حاج اکرم خانیم داوا – شاوادان نتیجه آلمادان، شیوهسین دهییشیب. ایندی ایسه محبت دوزاقیلا ارینی اؤزونه جلب ائتمک قرارینا گلیبدیر. او پروانه کیمی ارینین دؤرهسینده دولانیر. الیندن گلن حؤرمت – احترامی اوندان اسیرگمیر. او گلن گونلر ائوی بیر پارجا گوله دؤندهریر. جور به جور یئمک بیشیریب حاضیرلاییر. اوشاق کیمی ارین نازلاییب تومارلاییر. حاجی میرغافار ایسه چالیشیر اؤزون ائله آپارسین کی حاج اکرم خانیمی راضی ساخلاسین. آمما اؤز ایچری عالمین اؤرتوب – باسدیرمادا کیفایت قدهر اوغور قازانا بیلمیر. اونون قرارسیزلیغی، لحظه سایمالاری حاج اکرم خانیمین آلیجی گؤزلریندن یایینماییر. دؤنه – دؤنه حاج اکرم خانیمی «شمسی» آدیلا سسلهییر، سونرا چاشدیغینی دویجاق اوشاق کیمی ال – آیاغین داغیدیب اؤزون ییغیشدیریر. گئجهلر باشی یاستیغا دهییب دیمهمیش اویور، خورولتوسویلا یازیق آروادین تیکه – پارا یوخوسون دا قاچیردیر. بو بیر ایکی آیدا حاج اکرم خانیم گئجهنین نه قدهر اوزون اولدوغونو بیلیب دوشونور؛ ایللاه او گئجهلر کی حاجی میرغافار اویغو عالمینده شمسینین آدین چکیر، اونونلا دئییر دانیشیر، او ائحمالجا یاتاقدان سوزولوب حیطه گئدیر، اوزون زامان حیط اوزونو وار – گل ائدیر. بونلارین هامیسیلا بئله او دویدوقلارینین هئچ بیرین ارینین اوزونه گتیرمیر؛ عکسینه ارینین قلبینده اؤزونه یئنیدن بیر یئر آچماغا سارسیلمادان چالیشیر. گؤزل گؤیچک پارچالاردان اؤزونه جور به جور پالتار تیکدیریر. تازالیقدا خئیلک اؤزونه بزک – دوزک وسایلی آلیبدیر. دونن ده گئدیب شههرین لاپ او باشیندا تانینماز بیر آرایشگاه تاپیب، نئچه ایلدن بری قالیب اوزانمیش هوروکلرین چالدیریب. ساچلارین بویادیریب، مئش قویدوروبدور. حسابی آلین – قاشا یئتیشیب؛ بو گون ایسه سحر ائرکن یوخودان دوروب، ائو- ائشیگی سهمانلاییب کئچیب حاماما؛ سونرا ایللردن بری یخداندا قالمیش فیروزه بویالی پارچادان تازاجا تیکدیردیگی کت – دامنی گئییر. باشین داراییب دوزلدیر. آز چوخ بر- بزک ائلهییر. اوتورور ارینین یولون گودور. هله ارینین گلمهسینه بیر ساعات قالیر. اؤز – اؤزونه دوشونور:
– «ایندی ویرا غافیل بیر قوناق گله، منی بو قیلیخدا گؤرسه نه دئیر؟ قیزا یوخائی!! کیمیم وار کیم گله؟…»
دوز دئییر اونون گل – گئدی بو گونلر چوخ آزالیب. قاباقکی مچید یولداشلارینین چوخوندان قیریبدی. آخی بو حیس گوندن گونه اوندا گوجلهنیر کی تکجه اونون باشینا بؤرک کئچیبدی. او بیریلری هامیسی ایندی ارلرین آلیبلار یانلارینا اونا یاندی – قیندی وئریرلر. اونلارین هامیسیندان زهلهسی گئدیر، ایللاه دا کی شکوفه خانیمدان: «سامان آلتینین سویودو عفریته!» دئییر. اونون سون گؤروشده دئدیگی سؤزلرین آجیلیغی حاج اکرم خانیمین ایلیگینهدک ایشلهییبدیر. تصادفی حالدا بیر روضه مجلیسینده راستلاشمشدیلار. حاج اکرم خانیم دئمیشدیر:
– آی بالام نییه گلیب گؤرسنمیرسیز؟
– باشیمیزی قاشیماغا واخت اولمور واللاه. اوزدن ایراق شفیقهنین کیچیک قیزی حصبه چیخار اولموشدو. دای دوکتورلره یول دؤیمهدن ال آیاغدان دوشدوک. او دا کی کارمددی مژبوراودوم اؤزوم گئدم قالام اوشاغین یانیندا.
– هه… بس بئله. حاج آغازدان نه خبر؟ هنوز بیرین بهیندیرمهییبسیز اونا؟!
– واللاه حاجی خانیم، دوزو بیز او مسئلهنین اوستوننن کئشدیک.
– سن کی هامیدان یئیین گئدیردین، به نئجه اولدو؟ دئدیکلرین یادیننان چیخدی؟
– منی اوشاغلاریم قویمور حاجی خانیم. نئینیم دای باجی گوجوم چاتمیر، دئییر آبیریمیز گئدر.
– ویی الله آمان! آبیر نییه گئدرمیش، یانی بئنامیسلیقدی؟!
– یوخایی، ائله دئمیرم کیی؛ اوشاغلارین دئدیین دئییرم. آمما دوزون سوروشسان، منیم اؤزوم ده ایستهمهدیم. دردسره واختیم یوخدو حاجی خانیم. نییه سؤزو اوزاداخ.
– ها ائله! بس دئمکدن دای او دونیاوا گون آغلامیرسان. آخیر سؤزون بو اولور کی، بهشتی آتدین، اریوی توتدون، هه؟!
شکوفه خانیم – «ائله سن بهشته گئتسن بیزه ده بسدی حاج اکرم، بلکه انشاالله بیزی ده شفاعت ائلهدین، به صیغه باجی دئییلیک؟!»- دئیه، بیج – بیج قیمیشیر.
ماللانین منبره چیخیب صلوات چئودیرمهسی حاج اکرم خانیمین سؤزون آغیزیندا قویموشدو. مجلس داغیلدیقدا شکوفه خانیم در حال اکیلیب گئتمیشدی. حاج اکرم خانیم اونو تاپیب اورهیین اونا بوشالدا بیلمهدن هیرسی باغیرساغین کسدیکده اؤزون دانلامیشدی:
– «کول سنین باشیوا اولسون اکرم! گؤر کیملرین کندیرینن قویویا دوشدون؟ گوناه اؤزوندهدی چک! حققیندی.»
قوهوم – قونشولاری دا هاکذا، هامیسینی آتیبدیر. بیرین هندهوره قویمور. بیلیر کی اونلارین هاممیسی سؤز دؤشورمهگه گلیرلر:
– «هامیسی بیر بئزین قیراغیدیلار کوپک اوشاقلاری. جهنم اولسونلار. گلیرلر قاش گؤز اویناتماغا عفریتهلر. دومتونورلر آدامین آغیزیندان بیر سؤز آلالار آپارالار اویاندا بویاندا نغل مجلس ائلیهلر. زهلم گئدیر هامیسیندان. آی پوخ اولسون فامیل حسرتین چکهنین دهده به دهدهسینین گورونا»
یاخینلاردان هئش بیریسی گونون بو واختیندا گلمزلر. تکجه قالیر فخری. او گون آشیری مدرسهدن چیخاندا گلر اونا باش ویرار:
– «فخری دونن گلیب، بویون گلمز. گلسه ده گلسین، نه اولاجاق، فورا دوررام مغنهمی تاخارام، مانتووو دا چکرم ائینیمه، اوز – گؤزومو سیلیب قاپینی آچارام. آخیر باشی دئیهرم دسشوییدهایدیم، باغیشلا!»
اذان سسی گلیر. حاجینین گلمه واختی یاخینلاشیر. حاج اکرم خانیمین اورهیی دؤیونور:
– «گؤرهسن حاجی منی بئله گؤرسه نه دئیهجک؟ هی هی، حتمن خوشونا گلر. قارا یولا تازا مد آروادی بیهنیر دا. قوی گؤرسون بیز ده باشارا بیللیک.»
بیر داها گؤزگو قاباغیندا دایانیب اؤزون سازلاییر. زنگ چالینیر. قاباغا چیخیر. حاج میرغافار گؤز آلتی آروادی سوزور. بیر سؤز دئمهدن کوتون چیخاردیب آسقییا آسیب کئچیر دستشوئیه. حاجی اکرم خانیم حوله الینده دستشوئینین قاپیسین آچیر. حاج میرغافار دستشوئیده اولان حولهیله ال – اوزونو سیلمکدهدیر. آرواد دئییر:
– تمیز حوله گتیریردیم
– فرق ائلهمز. ناهار حاضیردی؟
– دویوم دمدهدی، بئش اون دیقه چکر. ایستهسن چای وئریم.
«یوخ ایشمیرم»- دئیه، تلویزیونا ساری گئدیب یاندیریر. تلویزیون اوشاقلار اوچون وئرلیش یاییر. حاجی میرغافار اوتورور باخیر. حاج اکرم ده گلیر ایلهشیر. بیر نئچه دیقه ارینه باخیر سونرا سوروشور:
– بازاردا نه خبر؟
– ائله بیر خبر یوخدو.
– میرآغا گلمیشدی؟
– هه، گلمیشدی.
حاج اکرم خانیم ارینی تلویزیون وئرلیشیایله مشغول گؤردوکده سوسور. بئش -اون دیقه دینمز- دانیشماز اوتورور، سونرا دورور گئدیر خؤرهیی چکیر، سوفرانی دؤشویور. ناهار باشیندا حاج اکرم خانیم هر بیر شئیدن کی سؤز آچیر اری قیسا جاوابلارلا اونون آغیزین باغلاییر. ناهار یئییلرکن حاجی میرغافار چکیلیر میتککهیه دایانیر، چایین ایچیب ایچمهمیش بالیشی باشینین آلتینا چکیب اوزانیر. حاج اکرم خانیم دئییر:
– یاتیرسان دور پالتاریوی دهییش یئرینده یات!
– فرق ائلهمز. بئش – اون دیقه هوشلانیرام، دورام گئدم.
حاج اکرم خانیم حیرصیله قالخیب یاتاق اوتاغینا گئدیر. پالتارین چیخاریب بیر گوشهیه توللاییر، ییخیلیر یاتیر. آمما یوخو اونون گؤزونه یول آچا بیلمیر؛ قاریشیق فیکیر- خیاللار ذهنین چولقالاییر. یالقیزلیق حیسسی بوتون وارلیغین جایناغینا آلیب سیخیر. حیط قاپیسینین آچیلیب اؤرتولمهسی حاجینین گئتمهسین بیلدیریر. حاج اکرم خانیمین لحظه – لحظه بوغازینا تیخانمیش قههر لاپدان آچیلیر…
(اوچونجو حصهنین سونو)


text:
گادتب-نين مطبوعات مرکزينه داخيل اولان معلوماتا گؤره، تورکيهده سفرده اولان گونئی آذربایجان دمکراتیک تورک بیرلیگی (گادتب) رهبرليک هئيتي سفرين داواميندا چوخ مهم گؤروشلر کئچيرميشلر.
گادتب رهبرليک هئيتي گؤروشلرين داواميندا تورکيه مدافیعه ناظيرليگي و تورکيه خاريجي ايشلر ناظيرليگينين رسميلري ايله گؤروشوبلر. گؤروشلرده گونئي آذربايجان مسئله سي اطرافلي مذاکيره ائديليب. گؤروشلرده گادتب باشقانينين بيرينجي معاويني سايين ائلدار قاراداغلي، گادتب بين الخالق دئپارتامئنتينين صدري سايين ميکاييل اويتا، گادتب مالييه، ائله جه ده قادين مسئلهلري دئپارتامئنتينين صدري سايين سيما خانيم و گادتب تورک دونياسي دئپارتامئنتينين صدري سايين آتیلا بوزقورد ايشتيراک ائديرلر.


text:
آغجابهدی رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی – اراضی واحیدی. اینضیباطی مرکزی آغجابهدی شهریدیر. آغجابهدی آذربایجان جومهوریتینده ۱۹۳۹ (میلادی)-۱۹۶۲ (میلادی)-جی ایللرده شهر تیپلی اوْلموشدور. آغجابهدی رایونونون مرکزی آروپورت، آغدام دمیر یوْلو مرکزسیندان ۴۵ کیلومتر، باکیدان ۳۷۴ کیلومتر آرالی، قارقار چایینین هر ایکی ساحلینده میل و قاراباغ دۆزلریندهدیر.
آدین اتیمولوژی(دیلین کؤکلرینی آراشتیرما بیلیم)دَییشدیر
آذربایجان جومهوریتی اَن ایری کند اکینچیلیک رایونلاریندان بیری اوْلان آغجابهدی رایونونون اراضیسی ۱۷۵۶ کیلومتر – دیر، اهالیسی ۱۲۸۱۰۰ نفردیر.
مشغول اهالینین اساس حیصّه سی صحیّه، تحصیل، مدنیت ساحهسینده، کند اکینچیلیک، رایوندا فعالیّت گؤسترن صنایع موسّسهلرینده، تیجارت، ایجتماعی خیدمت ساحهلرینده چالیشیر.
آدینین معناسی ایری مسکن (آغجا-ایری، بادی-مسکن، قصبه) اوْلان آغجابهدی رایونو آذربایجانین قدیم یاشاییش مسکنلریندن بیریدیر.
فایللار
قارداش پروژهلرده آغجابهدی رایونو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
مکزیکلی گؤچمن سوسوزلوغونو آرادان قالدیرماق اوچون آنتیفریز ایچدی
مکزیکین جالیسکو ایالتیندن داها یاخشی بیر حیات اومیدی ایله آمریکایا گئتمهیه چالیشان 42 یاشینداکی مانوئل چاوز، سفرینین سونوندا اؤزونو کومادا گؤردو
تخمینن 100 قاچاق گؤچمن اولدوغو بیر یوک ماشینینین کاساسینداکی مکزیکلی مانوئل چاوز، واسطهنین ایچینده سوسوزلوغونو آرادان قالدیرماق و فرحلنمک اوچون آنتیفریز ایچدی.
مکزیکین جالیسکو ایالتیندن داها یاخشی بیر حیات اومیدی ایله آمریکایا گئتمهیه چالیشان 42 یاشینداکی مانوئل چاوز، سفرینین سونوندا اؤزونو کومادا گؤردو.
قاچاقچیلار طرفیندن، تخمینن 100 آداملا بیرلیکده، ایچینده هئچ بیر یئمک و یا ایچکینین اولمادیغی بیر یوک ماشینینین کاساسینا باغلانیلان چاوئز، تمپراتور بیر آز اولسون فرحلنمهنین و سوسوزلوغونو آرادان قالدیرماق اوچون آنتیفریز ایچدی.
چاوئز، حادثهنین آردیندان شعورونو ایتیرمیش حالدا واسطهدن چیخاریلاراق خستهخانایا قالدیریلدی.
خستهخانادا معالیجه آلتینا آلینان چاوئزین کومایا گیردیگی و بازار ائرتهسی گونو اؤزونه گله بیلدیگی ایفاده ائدیلدی.
کن کانال 5-ه دانیشان چاوئزین یولداشی سیسیلیا ریورا،
"ایچکی بیر شئیلره احتیاجی اولدوغو و تاپا بیلدیگی تک شئی اولدوغو اوچون آنتیفریز ایچمیش. نئجه بیر چارهسیزلیک ایچینده اولدوغونو حیس ائده بیلیرم. ماشیندا هاوالاندیرما دا یوخدور و ائلهجه بوراخیلمیشلار "دئدی.
ریورا، قاچاقمالچیلارین چاوئزین تلفونونا ال قویماسی سببیله هئچ کیمه چاتا بیلمدیگینی دا بیلدیریب
ایلگیلیلی خبرلر
بایدن: قایغیلییام
بایدن، پنسیلوانیا ایالتینه حرکت ائتمهدن اؤنجه عسگری هاوا لیمانیندا، ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلادی
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی


text:
ای دئین، خار یاخینلاشدی وفاسیز گول ایله
گول بو آز عومرو ایله بحث قیلیر بولبول ایله
کاشکی، بیرده بیزه او وصلین اولایدی قسمت
یئنه هم صحبت اولاق بیر نئچه اهلِ دل ایله
هانسی گؤیلرده ملک لرله گزیرسن گئجه لر
مه جمالین بیزه گؤرسنمه ییر آیلا، ایل ایله
مئی بوساطیندا زهرلندی حیاتیم غمدن
هم قدحدین، گؤزلیم، غیرایله شیرین دل ایله
کؤنلومو اودلار جذب ائتدی خیالِ زولفون
یاندیرار خلق چیراغی گئجهلر مفتیل ایله
اهلِ حال ایله جهنم منه جنّت گؤرونور
همدم اولماقدان ایسه تربیه سیز جاهیل ایله
ائیله کی، واحد، او گولچهره سئویر اغیاری
ظن ائدیر، سانکی ملک گؤیدن ائنیب زنبیل ایله


text:
ایشلدن دانیشیغی:Yusifoğlu
سالام٬ Yusifoğlu. بۆتونلوکله کؤنوللو ایشلدنلرین چالیشماسی ایله یارادیلان ویکیپدیا بیلیملیگینین تۆرکجه دیلینده اوْلان ورژنینه خوْش گلیبسینیز.
باشلامادان اؤنجه آشاغیداکی قایدالارلا تانیش اوْلمانیزی تؤوصیه ائدیریک:
- یارادیلان مقالهلری دَییشدیرمهیه و یا یئنی مقاله یاراتماغا تردید ائتمهیین، جسور اوْلون. بیر نئچه جۆملهلیک مقالهلر یاراتماقدان چکینمهیین.
- مقالهلرین بیلگیلیک، بیلیملیکلیک، طرفسیز و غرضسیز اوْلماسینا دیقّت ائدین.
- مقالهلری دَییشردیرمهدن اؤنجه دَییشدیرمه قایدالاری ایله تانیش اوْلون.
- سوْرغولارینیزا کؤمک صفحهلرینده جاواب آختارا بیلرسینیز. اوْردا جاواب تاپانماسانیز، ایلگیلی دانیشیق صفحهسینده سوْروشون.
- باشقا ایشلدنلردن یاردیم ایستهمکدن چکینمهیین، اوْنلارین دانیشیق صفحهلرینی دَییشدیرهرک سواللارینیزی آرتیرین.
- یئنی یاراتدیغینیز مقالهلرین تۆرکجه دیلینده اوْلماسینا دیقّت ائدین. کؤچورمه یازیلیملارینی ایشه آپاران زامان یازینین دیلینی یازی قۇراللاری ایله دقیقلشدیردیکدن سوْنرا مقالهیه آرتیرا بیلرسینیز.
- مقالهلرده و بۇنلارا ایلگیلی صفحهلرده (بؤلمهلر، شابلونلار و...) ایمضانیزی و آدینیزی یازمایین. عکسینه دانیشیق، سسوئرمه، سوال-جاواب و... فوْرمادا اوْلان یازیلارینیزین سوْنوندا ۴ تیله ~~~~ علاوه ائدهرک ایمضالایین.
- مؤضوع سئچیمینده چتینلیک چکیرسینیزسه، آشاغیداکی صفحهلر سیزه یاردیم ائدهجک:
- یاراتماق ایستهدیگینیز مقالهنین آدینی آشاغیداکی بوْش یئره یازین و "مقاله یارات" دۆیمهسینه باسین. ایلک مقالهنیزی یارادین.
ویکیپدیا ایشلدنلری بیلیملیکلیک شخصلر دئییللرسه، اؤزلری حاقدا مقاله یارادا بیلمزلر. بۇجور بیلگیلری یالنیز اؤز ایشلدن صفحهلرینده وئره بیلرلر!
Maxeeder (دانیشیق) ۴ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۱۹:۵۳ (UTC)یورولمیا سیز ، من ده یالان دئمیرم باباعلی قوبوسونون چؤخو تورک و شیعه دیلر ، آمما بوردا یازوب بوتون اهالیسی کورد و سوننو دولار ، فقط ایستدیم اونو دوزلدم. یاشاسون بوتون آذربایجان.
Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.[۱] The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.[۲] The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
You can find more information about this project. This survey is hosted by a third-party service and governed by this privacy statement. Please visit our frequently asked questions page to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org.
Thank you! --EGalvez (WMF) (talk) ۱۳ ژانویه ۲۰۱۷، ساعت ۲۰:۴۷ (UTC)
صحیفهیه گئدین (en:Special:Mypage/common.js) اینگیلیسه wiki و سوْنرا Edit دویمهسینی ورون آشاغیداکی متن یاپیشدیریب.و save page وورون
window.articleTranslatorConf = { 'homeWiki': 'azb' };
importScript("User:Ebraminio/ArticleTranslator.js");
Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey
Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on 28 February, 2017 (23:59 UTC). The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. Take the survey now.
If you already took the survey - thank you! We won't bother you again.
About this survey: You can find more information about this project here or you can read the frequently asked questions. This survey is hosted by a third-party service and governed by this privacy statement. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to User:EGalvez (WMF). About the Wikimedia Foundation: The Wikimedia Foundation supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --EGalvez (WMF) (talk) ۲۱ فوریه ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۲۵ (UTC)
ایشلدن حاقلاری
سلاملار عزیز ایشلدن.سزین ایشلدن حاقلارینیزی هئچ-دن اوْتوماتیک دوْلانان، دوْلان و قایتاریجی-ه دَییشدیردی .(آپیلرله موقابیله اۆچون).بیرده عزیز دوستوم سیزین سؤزلرینیزی ایدارهچی سسوئرمهده ایزلدیم سیزدن ایستیرم صبیرلی اوْلون و ایشلدنلره حمله ائتمهین.درین حؤرمتله.--E THP (دانیشیق) ۱۰ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۴۸ (UTC)
سلام وار اول قارداشیم E THP ! گؤزوم اوسته. Yusifoğlu (دانیشیق) ۱۰ آوریل ۲۰۱۷، ساعت ۱۷:۰۵ (UTC)
سالام قارداش. خسته اولما
سلام بئی اوستان بیر فارسجه سوزدور بعضی زمان لازیم دور عربی یا ایری دیلدن ایستفاده ادک. کئنه ده ممنون. ایرادلاری چتین توتمایون Shahabas10 (دانیشیق) ۲۳ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۵۷ (UTC)
سوسان
سلام یوسیف اوْغلو بی، بؤیوک قارداش اؤزون وضعیتی گؤرورسن، تکجه ۳-۴ چالیشقان ایشلدن قالیب، بۆتون ایدارهچیلر ویکینی اؤز حالینا بوراخیب و سوسانین خارابکارلیقلا توهینلری شدت تاپیبدیر. اؤزونوز بویوردوغونوز کیمی بیز ناموسوموزو چؤلدن تاپمامیشیق و یا گرک بونون قاباغین آلیب یوْخسا داها چالیشمایاق. یئنهده دئییرم یا اؤزونوز ایدارهچیلیک اۆچون کاندید اوْلون یا دا منه گۆونیب، منیم ایدارهچیلیگیمله موافیقت ائدین. سیزلره سؤز وئریرم ایکی هفته ده بو شرفسیزین ایاغینی ویکیدن کسیب، بۆتون قایداسیز مقالهلرین حل ائدم. یاشا آلپ ار تونقا✉ ۲۶ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۰۷:۳۳ (UTC)
Alp_Er_Tunqa قارداشیم بوردا موعجوزوی بیر ایش گؤرمک اولماز کی! اگر سیزده بئله بیر موعجوزه واردیرسا اوندا اونو ایدارهچیلره نیه دئمیرسینیز کی بو شرفسیزی آتسینلار ائشیگه؟ منجه تکجه یولو بوتون آی پی لرین مقاله یاراتماق ایجازهسینین اؤنو کسیلمهلی دیر. ایندیکی ایدارهچیلرین چالیشقان اولماماسی بارهده سیزینله راضییام. بورا هئچ کسین شخصی مولکو دئییل کی. اگر چالیشا بیلمیرلرسه ان آزیندان ایکی باشقا ایدارهچی آرتیرسینلار. Yusifoğlu (دانیشیق) ۲۶ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۹:۳۵ (UTC)
حؤرمتلی بی، آیپیلرین مقاله یاراتما قاباغینی آلماغی اۆچون دانیشدیق آنجاق قبول ائتمهدیرلر. بۇ ایشه معجزه لازیم دئییل بونو قاچیرتماغا بیر نئچه چالیشقان و حوصلهلی ایدارهچی لازیم دیرکی اونون آیپیلرینی باغلاییب، یاراتدیغی مقالهلری سیلسین و من بونو ایدارهچیلره دئدیم آنجاق هئچ بیرینده ائشیدن قولاق و حوصله یوخدور. یئنی ایدارهچینی ده اونلار یوخ ایندیکی چالیشقان ایشلدنلر ایجماعلا سئچمهلیدیرلر آنجاق نه اؤزونوز قاباغا توشورسونوز نه ده قاباغا توشنلرین الیندن توتورسونوز.--آلپ ار تونقا✉ ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۱۵ (UTC)
@Rostamxani: بی، سیزین ویکیمیز اۆز-اۆزه اوْلان بو تهدیده گؤره باخیشینیز نهدیر؟آلپ ار تونقا✉ ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۳۲ (UTC)
@Alp Er Tunqa: بی، من نامیزد اولموشام. بویورون سس وئرین ویکیپدیا:ایدارهچی ایستاتوسونا عریضهلر/نامیزدین آدیRostamxani . حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۳۰ (UTC)
سلام. لوطفاً بو ویکیپدیا:ایدارهچی ایستاتوسونا عریضهلر/نامیزدین آدیRostamxani سس وئرمهده ده ایشتیراک ائدین. حؤرمتله Rostamxani (دانیشیق) ۲۸ مئی ۲۰۱۷، ساعت ۱۸:۳۸ (UTC)
هدفه آلینان ایشلدنلر
بو ایشلدنلرین سوسان تورک اولماسی احتیمالی وار. اونلارین هدفه آلینماسی و چالیشمالارینین ایزلهنیلمهسی گرکیر:
بلوکلانما
سلاملار. بۇ طرز دَییشیکلرین سببی ندیر. سیزین بۇ یولاندیرمالار یانلیش دیر و نیزاکت قایدارین پوْزوبدیر. سیزی اۆچ گونلوک بولوک ائدیرم هللیک اۆمید ائدیرم یئنیدن گلدیگینیزده بۇ سیستم چالیشمالارینیزا داوام ائتمهیه سیز.درین حؤرمتلهE THP (دانیشیق) ۶ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۰۵:۰۶ (UTC)
تشکورلر
سلام یوسیف اوغلو بی. سیزین بو چالیشقانجاسینا بوردا ایشله دیگینیزدن چوخ تشکور ائدیرم و تانریدان سیزین بو یولدا داواملی اولدوغونوزو دیله ییرم. یاشاسین ائلیمیزین سیز تک ایگید اوغوللاری. ساغ قالین. Matreeks (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۲۱:۲۲ (UTC)
جانیمسان.Yusifoğlu (دانیشیق) ۱۱ ژوئن ۲۰۱۷، ساعت ۲۲:۰۵ (UTC)
نبی کندی میاندواب
سلام. لطفاً از درج مطالب جعلی و ساختگی بپرهیزد. در نقشه عثمانی نبی کندی درج شده است نه بئی کندی!! نبی کندی روستای در میاندواب و در مجاورت تخت سلیمان است.
http://uupload.ir/files/ahcw_snap5.png http://uupload.ir/files/ens0_snap6.png Masoud bukani (دانیشیق) ۱۰ آقوست ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۱۶ (UTC)
- ↑ This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.
- ↑ Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. Click here for contest rules.


text:
اوپرا
اوْپرا (ایتالیا دیلینده: ایش، اَمک، مشغولیت؛ لاتین دیلینده — ایش، ال ایشی، اثر) — مضمونو موسیقی دراماتورو، مخصوصاً سَسلی موسیقی واسطهسیله ایفاده ائدیلن موسیقی-درام اینجه صنعتی ژانری. اوْپرانین ادبی اساسینی لیبرتو تشکیل ائدیر.
اوْپرا بؤیوک بیر موسیقی اثریدیر. کۇنو سَس و تئاتر آرتیستلری طرفیندن ایفا ائدیلیر و اوْینانیلیر، عئینی شکیلده موسیقی ده مؤوضونو دیله گتیریر. اوْپرا ان یۆکسک سَسلی موسیقی اثری ساییلا بیلر. اوْپرا رونسانس دؤوروندن سوْنرا ایتالیادا گؤرولموش بیر تئاتر نؤعودور. تئاتر تاریخچیلری، عمومیتله، اوْپرانین باشلی باشینا بیر تئاتر نؤعو کیمی اوْرتایا چیخدیغینا اینانیرلار.


text:
ایل آرسلانینگ کوممهتی
- مشخصات
- مجموعه: مقالات
- منتشر شده در شنبه, 02 فروردين 1393 09:59
- تعداد بازدید: 3177
ایل آرسلانینگ کوممهتی
il Arslanyň Kümmeti
ترجمه ادیپ تاییارلان: یاشار نیازی /
دونیا تورکمنلرینگ ماغلومات قوللانماسی مارقوش تورکمن صحرا
کوممهت کؤنه اورگنچ تاریخی – مدنی قوراغانانینگ چأگینده یرلشیأر وه داش یوزونینگ عجاییپ بزِگی بیلن مشهوردیر. اول ۱۲ عصرینگ ایکینجی یاریمی بیلن سنهلنیأر.
داش گؤرنوشی بویونچا اینهدوردول شکللی بینا جهانینگ دؤرت کونجهگینه باقیپ دورار یالی یاغدایدا گؤرلوپدیر.
اونگ طاراپینینگ اساسی گیرِلگیسی گوندوغارا باقیپ دور. کوممهتینگ بناسینینگ بلندلیگی اونونگ قاپداللاریندان ایکی اسسه اولیدیر. ایل آرسلانینگ کوممهتی مرکزی آزیاداقی مونومهنتال (Monumental) بینالارینگ ایلکینجیلرینینگ بیریدیر.
چشمهسی:
مارقوش ترکمن صحرا
www.margush.ir
شرکت گردشگری و سیاحتی ترکمن صحرا (گلستان)
چشمه آدینی یازیپ ماغلوماتدان پیدالانیپ بیلرسینگیز.


text:
`باغداد` نتیجهلر
خبرلر [14]
- باغداد-دا حیاتا کئچیریلن هوجومون فاعل لری
- حولوصی آکار باغداد-دا سفردهدیر
- باغداد-دا راکت هوجومو اولوب
- باغداد-دا یاشیل بؤلگهیه راکت هوجومو تشکیل ائدیلدی
- مولود چاووش اوغلو باغداد-دا سفرده دیر
- باغداد بیرگه عملیاتلار قوموتانی وظیفهدن چیخاریلدی
- باغداد-دا کئچیریلن نوماییشلرده 4 نفر اؤلوب
- باغداد-دا پارتلاییش: چوخ سایدا اولو و یارالی وار
- باغداد گمینین اونلارا عایید اولمادیغینی بیلدیردی
- باغداد-دا اؤلنلرین سایی 7-یه چیخیب
- سعودیه عربیستانی عراق-ین پایتاختی باغداد-دا باش کونسوللوق آچیب
- فرانسا خاریجی ایشلر ناظیری باغداد-دا سفرده دیر
- باغداد-دا پاتلاما: 10 نفر اولدو
- باغداد و اربیل سفرلری لغو ائدیلدی


text:
بو یازئ ایواز طاها جنابئنا یازئلارکن، اُنو شخصی بیر مکتوب دا سایماماق اُلار.
بیر آی زاد بوندان قاباق سایتلاردا قُیولموش آذربایجان دیلینده سؤزلوک آدلئ کیتابا گؤره یازئلان بیر مقاله اوچون گؤندهریلن تفسیر و یُرمالارئن ایچینده، ایواز طاها آدئندا بیر جنابئن دا نِچه سطرلیک سؤزو یازئلمئشدئ.
کیتابئن
باش صفحهسینده یازئلان ایری خطله «آنامئزا» و آلتئنداکئ کیچیک یازئ ایله و «بوتون
آنالارمئزا» سؤزونون اؤزونو یُخ، یازئلئشئنئ بهینمهین طاها، اُنو غلط توتوب، و
سُنرا دا غلطدن باشقا، یازئنئن «باشلئجا نقصانینی» قرامر ماهیتلی گؤروب و بِله یازمئشدئ : بو سطرلر (یانئ ایکی سطرده یازئلمئش اوچ سؤز) «تورکجهنین
دئییل» و «فارسجانئن قرامرینه سؤیلهنهرک» [سؤیکهنرهک؟] یازئلمئشدئر.
بو
اوچ سؤز تکلیگینده جومله دگیل کی، اؤزو ده، طاها سؤیلهین کیمی، «فارسجانین
گراماتیکاسینا» اویقون یازئلا. بونلارئن اوچو ده لاپ تِیخا تورک سؤزو، هایاندان
فارسئ، یا آیرئ بیر دیل قرامرینه سؤیکهنه بیلهر؟ آرخاسئ اوسته؟ اوزو قویلو؟ یاناکئ؟
قرامر
ایرادئ دا نحوی اُلا بیلهر، آیرئ بیر زاد یُخ. تک-تک سؤزلرین نحوله رابطهسی وار؟کی
غلط یازئلاندا آیرئ بیر دیلین قرامرینه ده سؤیکهنه بیلسین؟
جناب
طاها منیم آنالارا حؤرمتیمی اُ قئسسا یازئدا باشا دوشمهییب و دِمیشدی کی، بونون
آنالارا حؤرمته دخلی یُخدور. اِله سؤز اُ دور کی، بونو باشا دوشمهییب کی، من اُنا
دِییرمیشم، منیم اؤز آنامئزا، وآنالارئمئزا اُلان حؤرمتیم اوچون اُلارا یازان سؤزو غلط یازمارام کی اُ دا منه
غلط توتا بیله. یانئ اُنون توتدوغو غلطی، غلط سایئرمئشام. دخلی بورداندئ.
الغرض، بو غلط توتما، اؤزگه بیر دیلین قرامرينه ال آتما، و بؤیوکلری شاهید گتیرمه، بو نِچه سطری یازماغئن سببی اُلوبدور. اُنا گؤره کی، بو اؤزلویونده بالاجا بیر تُخونما، یا ساتاشما دگیل. اُ قالئنلئقدا یازئنئن لاپ باشلانئشئندا فارسجایا سؤیکهنمه داها بیر ساتاشما سایئلا بیلمهز. دِمک اُلار، بو بیر ادعا دئر. عیبی یُخدور.
آمما
بو ادعا، تک اُرتایا آتئلمالئ دگیل کی. گؤرسدیلمهلی
دیر ده. اُخو آتئب، یایئ گیزلتمهزلر. بونون
گؤرسدیلمهسی اوچون، تورکیه روزنامهلرینین هایکویلو تیترلری اؤرنک اُلماسا،
تورکجه سایاغئندا دوزگون یازئلماسئ نه تههر اُلارمئش؟ اُنون بیلدیریلمهسی منی سِویندیرهر. و حتی بیر
پارانئن دِدیگی کیمی منتدار اِدهر. هر
زادئ هامئلئغا بیلمک اُلار، آمما هامئ هر زادئ بیلمهز.
طاها یازئر، «ائ علامتی ایسه، کسرهیه مخصوصدور». لاپ دا گؤزهل .
آمما نییه؟ نهیه گؤره؟ هاواختدان؟ هاچاندان؟ بو عرهب دیلیندهن گلمه
بیر تاپشئرئقدئ؟ فارسئ دیلیندهن گتیریلن بیر سوقات دئ؟ بونون منبعی هارادئ؟ کیم
بو تیکهنی بیزه توتا بیلیب؟ کسره اُلا-اُلا، کسره قالا-قالا، نه اوچون همزه (ائ)اُنون
یِرینی توتمالئ ایدی؟ بو اوچ حرکه، الیفبِی تؤرهدیلندن سُرا، هجا ضرورتینه گؤره
آرتئرئلسا دا، اُنون آیرئلماز بیر پارچاسئ ألوب، مین ایلدهن آرتئق کسره ،کسره
کیمی ایشلدیلمکدن سُرا بیزیم زمانهمیزه چاتاندا کسرهلیکدن دوشور و یِرینی همزه
توتور؟. نه اوچون؟کسرهنین اؤزونه نه گلمیشدی کی، اُنون دهییشیلمهسی واجیب
اُلسون؟ بونون منطیقی هاراسئندادئ؟
گؤر
نه گلدی باشئنا، نِتدی اُنا بو آشنا !
بیرینین
قُندارما بیر زادئ اؤزو قبول اِلهدیگی اوچون، مرجع و عیار سایماسئ، کیمی
ایناندئرا بیلهر؟ بس نهدن بونو قبول اِتمهین غلط یازان اُلا بیلهر؟ آمما عیبهجر،
و اصلینه گؤره غلط یازان، اؤزو دوز یازان؟
انقلابدان بلافاصله سُنرا قئسسا زمان آچئلمئش فضا دا، بِیینلرده، دؤشلرده سئخئلمئش دوشونجهلر، ایدهلر یاغئشدان سُرا گون قاباغئنا چئخان قارئشقالارئن تایئ، نه قدهر روزنامه، نشریه آذربایجاندا گون اوزو گؤردو؟ !
بولارئن
چُخوندا، هرهنین عقلینه گلدیگی کیمی
ایستهدیکلرینی باشاردئقلائ سایاقلا یازماغا باشلادئ.
بو
یازئلئشئن قات قارئشئقلئغئ و نِجه گلدی اُلماسئ، بیز، آزادلئق آختاران و دُغرودان
دا آزادلئق سِوهن و ایستهین ـ آمما چُخو دا اؤزوموزه ـ آداملارئن بؤیوکلرینین
خُشونا گلمهدی. بیر حسابا دا یوز تهر یازئ استاندارد بیر یازئیا چاتماغئ چتینلدهر.
هامئ اوز آرالارئندا دانئشماقلاردان، دیبده بونلارا یکون وئرئب چئخئش یُلو
آختارمالاردان بو چئخدئ کی، عالملریمیزی
بونون ال آیاغئنئ یئغئشدئرماغا وادار اِتسین.
اُ
جوملهدن ده بیر سِمینارئن یئغئلماغئنا آپارئب چئخارتدئ.
سِمینار
قورماغئن سببی بو یازئلار، و هرهسی- بیر- جورون، قورتاراجاغئ اُلدو. بِلهلیکله
بللی اُلدو کی، اؤز باشئنا بوراخئلمئش، و دُغروسو، قانداللانمئش و یِردهن گؤیدهن
سئخئشدئرئلمئش و آرادان آپارماغئنا جدی نیتلر ایشه سالئنمئش، و رسماً قداغان
اُلونموش بیر دیلین چُخلو حل اِتمهلی مسئلهلری وار ایمیش کی، بیری ده املا یا
اُرتوقرافی مطلبی ایدی. سمینار بو ایشه یِتیشه بیلهردی و فقط بو ایشه.
دیلین اصل مسئلهسی نین ایشی
سیاست آچارئ ایله آچئلا بیلهردی. سمینار دا کی، دِییردیلر سیاسی ایش اوچون
چاغرئلمامئشدئ. آمما ایشین غریبهلیگی بوردادئر کی، اُنون بوتون دانئشئقلارئندا
سیاست اؤرتولو شکیلده جولان اِدیردی، هِچ بیر سؤز سیاسته دوشونولمهمیش آغئزلاردان
چئخا بیلمهزدی. و بِله ده اُلمایا بیلمهزدی.
گؤرهک
آمما، سمینار، گؤرمک اوچون چاغرئلمئش ایشینی، یانئ املا ایشینی نِجه یِرینه
یِتیردی.
سمینارداکئلارئن
هامئسئ بیلیردی کی، عرهب الیفبِیینده آنجاق اوچ حرهکه وار : فتحه، کسره،
ضمه.
بو
اوچ حرهکه حتی عرهب دیلینین اؤز سسلیلرینی ده یِتیرمهیه کیفایت اِتمهز. اُنون
اوچون دور کی، بو الیف بِیی ایشلهدن دیللر، اُ جوملهدن بیز اؤزوموز(دُققوز سسلی
حرفله) ، بیر یُللار آختارئب تاپمالئیئق کی، بیز یازماق ایستهین سسلری یازئدا
گؤرسده بیلسین.
دؤرد
جور سسی (o-ö-ü-u ) یِتیرمهیه آنجاق بیر «واو» حرفی وار. اُنا
گؤره ضمهدن باشقا «او» سسی (اولاماق) یِتیرمک
اوچون سؤزون هؤججولمهسینی چاتدئرماغا
یازاردئلار «واو» مضموم، یانئ ضمه اُلموش، یا ضمهیه دؤنموش «واو»، (سنگلاخ
کیتابئنا تای)، آمما حتی بو ضمهیه دؤنموش
واوئ دا اوسگوک سؤزونده ایشلهده بیلمهریک.
سمینار،
و یا همزهنی کسره یِرینه ایشلهدنلر ده، اوشاقلار دِِمیشگن، دوز آدام
اُلسایدئلار، تورک دیللرینین،۹ سسلی حرفینی یِتیرمک اوچون عرهب الیف بِیینده
فتحه، کسره، ضمه سیندهن سووای، قالان آلتئ سسلییه بیر گون آغلاردئلار، نه اینکی
کسره یِرینه همزه قُیوب اؤزلرینه اللری آغرئماسئن دِسینلر.
هر
حالدا، قُللارئنا چؤپدهن دیرهک. نییه آلتئ قالان سسلینی بوراخئب قاباقجادان
وار اُلان بیر حرهکهنین یِرینه همزه قُیوب کی، احتیاج یُخوموش. آمما ایندی بو
قُندارما و عیبهجر دهییشمهنی یازمایانا ایواز طاها جنابلارئ غلط توتور. عجبا !
بورادا
بیر سبب وار ایدیسه، اُنو گرهک فتحه اوچون ده ایشلهدهیمیشلر. اُنا گؤره کی،
ایکیسی ده بیر مقولهدن دیر؛ و آرتئقلاشا، فتحه کسرهدن چُخ ایشلهنن حرهکه دیر.
بس
سمیناردان چئخان، و ایواز طاها جنابلارئ و اُنون کیمی دوشوننلر اوچون سُوقات،
ایکی زاد اُلوب.
بیری
هامان بو عیبهجر e سسی
وِردیریلن- نه وِرهن- همزه دیر. بیری ده عرهب- فارس سؤزلرینی دِییلن کیمی
یازماماق ، یا دا، فارسئ دا یازئلان کیمی یازماقدئر.
اگر
تورکو بیر دیل دیر و فارسئ دا بیر آیرئ دیل دی، نه اوچون تورکونون املاسئ فارسئ
املاسئنا تقلید اِتمهلی دیر؟ بو، سمینارئن داندئغئ، سیاسته قارئشماغئن - تاریخنادری
ده یازئلان کیمی- «اقوی دلیل»ی سایئلا بیلمهز؟
اؤزلویونده
اِربِله عالیم و صادق آداملار اُلدوغو ایله، سمینار، اوست اوسته آذربایجان ساوادلئلارئ
اوچون موفقیت سایئلا بیلمهز. اُنا گؤره کی، سسلی حرفلرین چتینینی هاسادلاتماق
یِرینه، بیر، یاراماز یِنی کسره یارادئب، بیری ده املا و الیف بِی ایشینه اساساً
اوزاق گؤرهنلیک گؤرستمهییب. بو معنایا
کی، اُنو گلهجکده مکتبلرده اوشاقلارا آنا دیلیمیزی یازئب اُخومایا باشلایارکن
ایشلتمهیه یُخ؛ ایندی، و گؤز قاباغئندا،
بیر نِچه شاعیرمسلک، ساوادلئ اداره آدامی، یا مهندسین، و بیر سؤزله اکابرین
فارس دیلینده درس اُخودوغونا گؤره ؛ باش قاتماق اوچون، یا اُندان بیر آز جدی
بیر مطلبی چتینلیکسیز اُخویوب باشا دوشمهیه اوستونلوک وِریب، و بِلهلیکله
بوتون مسئلهنین قئراغئندان سوزولوبدور.
آمما
بو دِدیکلریمیزین هامئسئ دوزگون اُلسا دا، بو ایشلر هِچ ده تعجب دُغورمالئ دگیل. سمینارئن
قورولدوغو چاغ و لاغ، یانئ تاریخی، جغرافیایی و اجتماعی شرایطینی گؤز قاباغئنا
گتیرهنده، باشا دوشهریک کی، اُنون بوندان آرتئغا چئخارئ اُلا بیلمهمزمیش؛ کی
هِچ، بوتون آذربایجان ساوادلی و
اِلیتی
و اُندان آرتئق، بوتون اورهیی یانانلار یاشایان، هامان آدئ چکیلن شرایطده نه اِده
بیلهرمیش کی، اسیرگهییب؟