text:
تایلند
تایلند آسیادا بیر دؤولت. رسمی دیلی تایجا دیر.
دؤولت رمزلری[دَییشدیر]
تایلند کراللیغینین دؤولت رمزلری: تایلند بایراغی، تایلند گئربی و تایلند هیمنیدیر.
اهالیسی[دَییشدیر]
تایلند چوْخ میللتلی اؤلکه اوْلوب اهالیسینین یاریدان چوْخونو تای خالقلاری تشکیل ائدیر. تایلند اراضیسینده بیرده لاولار، چینلیلر، ویئتناملیلار، خمرلر و باشقا خالقلار دا یاشاییر. اؤلکهده تای دیلی رسمی دیل کیمی قبول ائدیلمیشدیر. ۲۰۰۹ – جو ایلین آوریل آیینین اوّلینه اوْلان رسمی تخمینلره اساساً تایلندین ۶۶٬۸ میلیون نفر اهالیسی وار.[۱]
تاریخی[دَییشدیر]
تایلند اراضیسینده ایلک دؤولتلر ۱-جی – ۲-جی عصرلرده یارانماغا باشلامیشدیر. تایلرین اۆستونلوک تشکیل ائتدیی ایلک بؤیوک دؤولت ۱۲-جی عصرین سوْنو-۱۳-جو عصرین اوّللرینده یاراندی و سوکوتای دؤولتی آدلاندی. ۱۳-جو عصرین اوْرتالاریندان سوْنرا تایلند اراضیسینده سیام دؤولتی یاراندی. اؤلکه تایلند آدینی یالنیز ۱۹۳۲-جی ایلده باش وئرمیش دؤولت چئوریلیشیندن سوْنرا آلدی.[۲]
مدنیتی[دَییشدیر]
تایلند اینکیشاف ائتمیش آقرار – صنایع اؤلکهسیدیر. زنگین طبیعی سروتلره مالیکدیر. لاکین ایقتیصادی اینکیشافی خاریجی کاپیتالدان، اؤزلله ده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و ژاپون دان وابستهدیر. اؤلکهیه ائدیلن ایقتیصادی موداخیله ایستر – ایستمز اوْنون مدنیتی، موعاریفی و اینجه صنعتینه ده ائتکی گؤستریر.
موعاریف[دَییشدیر]
تایلنددا تعلیم ادبی تای دیلینده آپاریلیر. اساس تحصیل ۷ ایللیک اوْلوب بۆتون اهالی اۆچون مجبوریدیر. تایلندا اهالینین سوسیال دۇرومینی یاخشیلاشدیرماق آماچله ۴ – ۷ یاشلی اۇشاقلارین تربییهسی ایله مشغول اوْلان مکتبقدر تربییه موسّسهلری ده مؤوجوددور. اوْرتا تحصیلین مۆدّتی ۵ ایل، تکنیکی – پئشه تحصیلینین مۆدّتی ایسه ۱ – ۳ ایلدیر. بانقکوکدا ۵ بیلیم یوردو، میلّی کیتابخانا، میلّی موزه یی فعالیّت گؤستریر.
مطبوعات[دَییشدیر]
تایلنددا چوْخسایلی گۆندهلیک قزئتلر نشر ائدیلیر. قزئتلر تای دیلینده چیخیر. «دئیلی نیوس»، «تای رات»، «سیام رات» و س. گۆندهلیک چیخان قزئتلر واردیر. تای دیلیندن باشقا اینگیلیس دیلینده ده «بانکوک پوست»، «نئیشن رئویو» کیمی قزئتلر نشر ائدیلیر. چین اهالیسی چوْخ اوْلدوغوندان چین دیلینده ده قزئتلر چیخیر، مثلاً، «سینسیان ژیباو» و س. ۱۹۳۰-جو ایلده تایلند میلّی رادیو وئرلیشلری ایستانسیاسی، ۱۹۵۵-جی ایلدن ایسه تایلند میلّی تئلئویزیاسی فعالیّت گؤستریر. تایلند خبرلر آگئنتلییی ایسه ۱۹۷۷-جی ایلده یارادیلمیشدیر.
ادبیات[دَییشدیر]
تایلندین ایلک ادبی عابیدهلری سالنامه کاراکتری داش کیتابهلردیر. بۇ داش کیتابهلر ۱۳-جو عصرین سوْنو- ۱۴-جو عصرین اوّللرینه عاییددیر. «راما کام هنگین ایستلاسی» ان قدیم اپیقرافیک عابیدهدیر. قدیم تایلند ادبیاتینا هیند ادبیاتی گۆجلو ائتکی ائتمیشدیر. کلاسیک شعرلر اساساً دینی – مدهییه کاراکتری داشیییردی. اپیک پوئمالار و لیریکا ۱۵-جی – ۱۶-جی عصرلردن اینکیشاف ائتمهیه باشلامیشدی. «بؤیوک حیات»، «یونانلارین مغلوبیتی»، «پارلو» و س. اثرلر همین دؤورون محصوللاریدیر. ۱۸-جی عصرین مشهور لیریک شاعیرلریندن سیپارت، ماهاراتچاکرو، تامماتیبئتی گؤسترمک اوْلار. همین دؤورون ادبی یارادیجیلیغیندا «چرچیوهلی پووستلر» دئییلن ژانرلار مؤهوم یئر تۇتوردو. بۇ «چرچیوهلی پووئستلر» مۆختلیف مضمونلو حکایهلردن عبارت ایدی. دونیوی کۇنولارا ماراق ۱۸-جی عصرین سوْنوندان آرتماغا باشلادی، نشر ایشی اینکیشاف ائتدی. چاوپراییا پراکلانقین «راچاتیرات» تاریخی رومانی دا همین دؤورون ادبی نومونهسی ایدی. سونتون پونون «کون چانق و کون پئن»، «پرا آپایمانی»، کرال ۲-جی رامانین «سناو» پوئمالاری، پرا ماهامونترینین «شاهزاده لاندای» ساتیریک شعرلری ۱۹-جو عصر تایلند ادبیاتینین ان یۆکسک سوییهلی نومونهلریدیر. تایلندا رئالیست ادبیاتی ۲۰-جی عصرین ۳۰-جو ایللریندن اینکیشاف ائتمهیه باشلادی. سیبوراپا، لاو کامهوم، آچین پانچاپان، سنی ساوواپونق، مانات تیانرایونق، ایتسارا آمانتانون رئالیزمین گؤرکملی نمایندهلری ایدی. قادین یازیچی تامایانتی سوسیال کۇنودا رومان و حکایهلر یازان مؤلف کیمی شؤهرت قازانمیشدیر
موسیقی[دَییشدیر]
تایلنددا قدیم زامانلاردان دینی و باشقا مراسیملر، کند بایراملاری موسیقی ایله موشایعت ائدیلمیشدیر. موسیقی اثرلری اساساً ساده ریتملی اوْلوب آیتی تئمپله ایفا اوْلونور.
دینی دۇروم[دَییشدیر]
تایلندا بوددیستلر اؤلکه اهالیسینین ۹۶ فایزینی تشکیل ائدیرلر. بیرمادا اوْلدوغو کیمی بۇرادا دا بوددیزم اؤزونون تخئراواد فورماسیندا اینکیشاف ادیب. بورا سیام، خمر، مون، لاو، کارئن، داغ خمرلرینین بیر قروپو، و دیگر اتنیک قروپلار داخیلدیر. بوددیزیمین شیمال مکتبی اوْلان ماخایانایا تایلنددا یاشایان چینلیلر، ویتناملیلار و بعضی لاولار عبادت ائدیر. اهالینین ۴ فایزی موسلمانلاردیر (مالایلار، تیاملار، بنقلادش و پاکیستاندان گلنلر)، اساساً سوننو-شافیی مذهبلیدیرلر. آز سایدا سوننو-حنفیلر و شیعهلر واردیر. چینللیرین بیر حیصّه سی کونفوسیانلیق و داوسیزمه اعتیقاد ائدیر. تایلندین اهالیسینین کیچیک بیر حیصّه سی کریستیاندیر. کریستیان میسیونرلری بورا ۱۶-جی عصردن چالیشسالار دا هئچ بیر اۇغور قازانا بیلمهایبلر. اهالینین ۰٬۵ فایزینی تشکیل ائدن کریستیانلار اساساً بانکوک دا و اؤلکهنین شیمال حیصّه سینده مسکونلاشیبلار. کاتولیکلره(۱۶۵ مین نفر) تایلنددا یاشایان ویئتناملیلار، و ده آورواسیلی متیسلر آراسیندا راست گلمک اوْلار. پروتستانلار ۳۰ مین نفردیرلر. بۇنونلا یاناشی باپتیستلر، یئددینجی گۆنون آدونتیستلری، لوترانلار و دیگر طریقتلره منسوب کریستیانلار دا واردیر. مرکزی رایونلاردا اساساً هیندوستاندان گلن هیندویستلر (۴ مین نفر)، بانکوکدا ایسه آز سایدا سیقخلر یاشاییر. تایلندین بعضی داغ قبیلهلری قدیمی کولتلارا عبادت ائدیرلر. تایلندین ۱۴ مین نفر اهالیسی هئچ بیر دینه اعتیقاد اتمیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
منابع[دَییشدیر]
- ^ Thailand Archived 2010-12-29 at the Wayback Machine., The World Factbook.
- ^ Draper, John (2016). «The Thai Lao Question: The Reappearance of Thailand’s Ethnic Lao Community and Related Policy Questions». Asian Ethnicity. DOI:10.1080/14631369.2016.1258300.
- ^ ۳٫۰ ۳٫۱ International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination; Reports submitted by States parties under article 9 of the Convention: Thailand (PDF) (in English with appended Thai government translation). United Nations Committee on the Elimination of Racial Discrimination. 28 July 2011. Archived from the original (PDF) on 2016-10-09. Retrieved 8 October 2016.
{{cite book}}: Unknown parameter
|dead-url=ignored (
|url-status=suggested) (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
- ^ David Levinson (1998), Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook, Oryx Pres, p. 287, ISBN 1-57356-019-7
- ^ لوآ خطاسیماژول:Citation/CS1/Date_validation-ین 335-جی/جو خطینده: attempt to compare nil with number.
- ^ Barbara A. West (2009), Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania, Facts on File, p. 794, ISBN 1-4381-1913-5
- ^ Thailand's new provisional constitution (22 July 2014). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-12-29. یوْخلانیلیب14 December 2014.
- ^ World Population Prospects: The 2015 Revision, Key Findings and Advance Tables. United Nations Department of Economic and Social Affairs/Population Division. یوْخلانیلیب10 January 2016.
- ^ شابلون:Th icon National Statistics Office, "100th anniversary of population censuses in Thailand: Population and housing census 2010: 11th census of Thailand" Archived 2012-07-12 at the Wayback Machine.. popcensus.nso.go.th.
- ^ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ Thailand. اولوسلارآراسی پول صندوقو. یوْخلانیلیب16 April 2016.
- ^ Gini Index. World Bank. یوْخلانیلیب2 June 2015.
- ^ 2015 Human Development Report. United Nations Development Programme (2015). یوْخلانیلیب15 December 2015.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- CS1 errors: unsupported parameter
- CS1 maint: unrecognized language
- آسیا اؤلکهلری
- بودایی اؤلکهلر
- تایلند
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر
- گونئی دوْغو آسیا اؤلکهلری
- Kingdoms
- Member states of the Association of Southeast Asian Nations
- ۱۹۳۲ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- ۱۹۳۲ - جی ایلینده سیام اؤلکهسینده یارانانلار
- 1932 establishments in Asia
- 1932 establishments in Southeast Asia


c: text/html

text:
میران شاه
میرنشاه یا دا امیران شاه - میرزاجلاالدین امیران شاه تمیرلی (۸۱۰- ۷۹۹ ق / ۱۴۰۸-۱۳۹۶ م) تمیرخان اوغلی آذربایجانین و ایرانین قدیم شاهی.
تمیرخان و آذربایجان[دَییشدیر]
تمیرخان قاراباغی قافقاز دان قوشون گتیریب و آلدی و قاراباغدا آققویونلولار اونا یاردیم اولدولار و اونون قوشونو چوخ تئز قراقویونلولاری مغلوب ائتدی و آذربایجان، آنادولو، قفقاز، شام و عراق کی او زمان قرایوسوف قراقویونلونون الیندیدی، اونلارین الینه دوشدی . تمیرخان سمرقنده قاییداندا اؤز اوغلی امیرن شاهی آذربایجان و تبریز شاهی ائتدی و اورانین حؤکومتین اوغلونا (امیران شاها) وئردی .
امیرن شاه و تبریز[دَییشدیر]
تبریزلیلر شیعه و کیسانی مسلکیدیلر آمّا تمیرلیلر سونّی مسلکیدی اونا گؤره بوتون مچیدلری تبریزده داغیتدیلار چون اوردا اماملارین آدین یازمیشدیلار، تمیرلی لر رشیدالدین فضل الله ایباتانی نی قبرین پوزدولار و اونی جویوتلرین قبریستانیندا قورلادیلار چون رشیدالدین فضل الله باشدا جویتویدی کی سونرالار موسلمان و شیعه اولموشدی اونا گؤره اولار شیعه اولماقی اسلامدان بیلمه دیلر و اونی جویتلر قبریستانینا آپاریب قورلادیلار. بو ایشلره گؤره تبریزده نئچه شوروش و عوصیان دوشدی و میران شاه بو شورشلری و عوصیانلاری یاتیتدماقدان عاجز اولدی. آخیرده امیران شاه قاراداغدا آتدان ییخیلدی و باشی سیندی و سفهلهدی. بو ایشلرینه گؤره تمیرخان مرودن و سمرقنددن قوشون گتدی کی تبریزی آرام ائتسین و او تبریزین شورشلرین یاتیداندان سونرا میران شاهی تختدن سالدی و اونون اوغلی 'میزا ابوبکری' شاه ائتدی آمّا میرزاابوبکر و قارداشی میرزاعمر توتوشدولار و میرزاعمر کی کاساندا (قزوینده) والی اولموشدی شورش سالدی . میرزاابوبکر اونون وروشماسینا گئتدی و شکست یئدی و زیندانا دوشدی، میرزاعمر قارداشین زیندانا سالاندان سونرا تبریزی آلدی، میرانشاه دوغو طرفده شاهرخ تمیرلیه پناه آپاردی و اونون یاردیمینان گینه تبریزی آلدیلار.
میران شاه و قرایوسوف[دَییشدیر]
میران شاه تبریزی آلاندان سورا میرزاابابکر اونون اوغلی ایشچی اولدی و میران شاه کی آتدان ییخیلیب و مغزین الدن وئرمیشدی اونون سوزونه باخیردی آمّا قرایوسوف شیعهلری باتی و گونی طرفدن گتیریب و تبریزی آلدی و میران شاهی ذی القعده ۸۱۰ ق / آوریل ۱۴۰۸ میلادی ده اؤلدوردو و تبریز گینه شیعهلر و قاراقویونلولار الینه دوشدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
نوروژ
نوروژ، یادا رسمی آدیلا نوروژ شاهلیغی، اوروپانین قوزئیینده یئرلشن بیر اؤلکه دیر. نوروژ ۳۸۵٬۲۵۲ کیلومتیر مساحت ایله، ۵٬۴۲۵٬۲۷۰ نفر جمعیتی واردیر.[۱] بۇ اؤلکه دوغودان سوئدله قوزئیدوغودان ایسه روسیه و فنلاند ایله قونشودور.
آددَییشدیر
تاریخدَییشدیر
۸. - ۱۱. یوزایل قرنلرینین آراسیندا نروژده وایکینقلر آدیندا بیر قبیله حوکومت ائدیردیلر. وایکینقلر کی ساواشجی بیر قبیله تانینینلار، غربده بویوک بریتانیا، ایسلند، قرینلند و حتی شومالی آمریکایا قدر گئدیب اوز مستعمرهلری ائدمیشدیلر. ۱۰۰۰-جی میلادی ایلین حدودوندا مسیحی مبلغلر مسیحیت دینینین یایماسینا باشلادیلار. نوروژ شاهی بیرینجی هاکون مسیحیت دینینی قبول ائتدی و اونون اوغلو بیرینجی اولاف نوروژده ایلک مسیحی کلیسانی قوردی. ۱۰۳۰-جو میلادی ایلینده نوروژ دانمارکلار الینه دوشدو و نوروژ، دانمارک شاهینین قوردوغو ایمپیراتولوغونون بیر پارچاسی اولدو.
۱۳۶۳-جو میلادی ایلینده نوروژین آلتینجی شاهی، هاکون دانمارکین دوردونجو شاهی والدمارینین قیزی بیرینجی مارقریت ایله ائولنیب و ایکی اؤلکهنی بیر بایراق آلتیندا بیرلشدیردی. آیریجا هاکون سوئدین سلطنتی عائیلهسینه باغیلیدیر. اونداکی اولاف بو ائولنمکین اوشاخی آز یاشدا ۱۳۸۷-جی میلادی ایلینده وفات ائتدی، بیرینجی مارقریت شاهلیقا یئتیشدی و نروژ، دانمارک و اونلارین مستعملری (فارو جزیرهلری، ایسلند، قرینلند و فنلاند) بیرلشدیریب کالماربیرلیقی آدی آلتیندا بویوک بیر اسکاندیناوی ایمپیراتورلوغونا تبدیل ائتدی.
۱۵۲۱ میلادی ایلینده نوروژ کالماربیرلیقییندن چیخدی و ۱۸۲۱ میلادی ایلینه قدر نوروژ-دانمارک آدیندا دانمارکایله بیر شاهین طرفیندن ایداره اولونوردو. ۱۸۱۴-جو میلادی ایلینده ناپلئون ساواشلاریندا دانمارک سوئده مغلوب اولوب و مجبور اولدی نوروژی سوئده وئرسین، آما نوروژلیلر سوئدین بایراقینین آلتیندا اولماقی ایستمیردیلر و چوخلو چالیشمالاردان سونرا ائلیه بیلدیلر اوز ایستیقلاللارین سوئددن آلسینلار.
بیرینجی دونیا ساواشیندا نوروژ طرفسیز قالدی آما ایکینجی دونیا ساواشیندا طرفسیز قالما نیّتیله ۹ آوریل ۱۹۴۰ دا نازی آلمان طرفیندن ایشغال ائدیلدی و ۸ مه ۱۹۴۵ نازی آلمانین تسلیم اولماقینا قدر ایشغال آلتیندا قالدی. ۱۹۴۹ دا نوروژ ناتونون عضوی اولدو. ۱۹۷۲ و ۱۹۹۴ میلادی ایلینده اولان رفراندوملاردا نوروژ خالقی نوروژین اوروپا بیرلیقی قوشولماقین ایستمدیلر. ایندیلیکجهده دونیا بیرلشمیش میلتلر سازمانی (سازمان ملل) نوروژی دونیانین اَن پیشرفته اؤلکهلریندن بیری ساییر.
جغرافیادَییشدیر
هاوا دورومودَییشدیر
دوغادَییشدیر
سیاستدَییشدیر
دولتدَییشدیر
پارلماندَییشدیر
اداری بؤلونوشدَییشدیر
حقوقدَییشدیر
خارجی ایلگیلردَییشدیر
اوردودَییشدیر
ساغلیقدَییشدیر
ایقتیصاددَییشدیر
توپلوم بیلیمیدَییشدیر
کؤچمهدَییشدیر
جمعیتدَییشدیر
دیندَییشدیر
دیلدَییشدیر
فرهنگدَییشدیر
سینمادَییشدیر
چالغیدَییشدیر
ادبیاتدَییشدیر
آراشدیرمادَییشدیر
معماریدَییشدیر
اردمدَییشدیر
یئمکدَییشدیر
ایدماندَییشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
==قایناقلار==
- ^ Population, 2022-01-01 (no). Statistics Norway (2022-02-23). یوْخلانیلیب2022-02-23.


text:
چمن
چمن یا دا چیمن و یا چیم — اوْتلاغین اۆست قاتیدیر. اساساً چؤل و چمن اوت بیتکیلری ایله اؤرتۆلمۆش یئرین اۆست قاتی. داها چوخ چؤلده، داغ یاماجلاریندا و مئشهلی چمنلیکلرده اولور. رنگی عادتاً تۆند–یاشیلدیر، استروکتورو کسکلی–دَنَهوَر و یا لیللی اولور. گۆجۆ ۳ سانتیمتر دن چوخدورسا، اونو، یئرلرین تصنیفاتیندا آد ایندکسلی مۆستقیل اۆفۇقا آییریلار. او برکدیر و، همچینین یاریسیندان چوخونا جانلی بیتکیلرین کۆکلری شبکهسی ایشلهمیشدیر. اونو موعیّن ائدن علامتلردن بیری اودور کی، اگر اوتلارین ساپلریندن دارتیلسا، اوندا اونون اۆست طبقهسی قالان یئردن آیریلیر. اوَّللر یاشاییش یئرلری اۆچۆن و مۆدافیعه ایستیحکاملاریندا گئنیش ایستیفاده اولونوردو. موعاصیر واقتدا ایستادیوملارین، پارکلارین و یاشیللیق زونالارینین سالینماسیندان ایستیفاده اولونور.


u: https://emam8.com/article/59423/متن-شعرترکی-شهادت-حضرت-امام-حسن-ع-آل-حسینیمدن-سبونی-قویما-ایچسون-سو-باجی

text:
آل حسینیمدن سبونی قویما ایچسون سو باجی
سو سبوسی بُلمه بیر جام اَجلدور بو باجی
.
.
دولدوروب زهر جفائیله قضا سرشار اونی
ایلیوب یالقوز منه اسباب وصل یار اونی
یوخ حسینون قسمتی یار ائتمیوب احضار اونی
بیز ایکی قارداشه بیردن گلمیوب موتوا باجی
.
.
من او جامون تشنه سیدیم ایلدیم بیر جرعه نوش
ایله اود دوتدی وجودیم ایلرم جوش و خروش
بو اود عمریم خرمنین یاندیرماسا اولماز خموش
تا وارام وار سوزشی جانیمده تو در تو باجی
.
.
من ایچوب یاندیم کفایتدور حسینیم یانماسون
من کیمی جان و جگردن اود دوتوب اودلانماسون
دوزمه سن قلبون ایکی داغیله قوی داغلانماسون
دوتمیوب قلبون هله قارداش غمیله خو باجی
.
.
من صباح ئولَّم گرک باتسون حسینون یاسیمه
پرورش وئرسون گل نسرین و سرخ و یاسیمه
غمگسار اولسون بو عبدالله و بکر و قاسمه
قویماسین اولادیمه غم غصّه وئرسون رو باجی
.
.
احترامیله گوتورسون حتّی الامکان نعشیمی
قویماسون خوار ایلینده قوم عودان نعشیمی
مانع اولسون دشمن ائتسه تیرباران نعشیمی
ائتمسون عبّاس ظاهر قوّت بازو باجی
.
.
ایمدی صبر ایله منیم درد فراقیمده دایان
آز اؤرکلن آز یوزه گوز یاشیوی ایله روان
حالیمی برهم گوروب باش آچما چوخ ائتمه فغان
پوزما حالون توکمه رخساره پریشان مو باجی
.
.
بو حسینی عشق جانان اوندا کیم مدهوش ائدر
شوقدن اوز قانینی خنجر دمیندن نوش ائدر
چشمه چشمه سو کیمی قان یاره سیندن جوش ائدر
سس چکللر دوره سینده بیر سؤری آهو باجی
.
.
پاره پاره جسمینه گورسن اولوب قوملار فراش
دوشموش عریان پیکری قان ایچره نه ال وار نه باش
اوندا قارداش وای دئ چک صیحه یوزون ایله خراش
شمر امان وئرسه اگر وور باشه یول گیسو باجی
.
.
نعشینون توهینی ایستللر تمامه یئتمگه
چاک چاک اعضاسینی قویمازلا سن دفن ائتمگه
قارداشی یرده قویوب مجبور اولارسان گئتمگه
وار یری قان آغلاسون بو محنته مینو باجی
.
.
اوندا هر یانه باخوب بیر یار و یاور گورمه سن
عون و فضل و قاسم و عباس و اکبر گورمه سن
آلتی قارداشدان بیرین ای زار و مضطر گورمه سن
دمبدم ذکر ایله سن قمری کیمی کوکو باجی
.
.
نیزه ده گورسن حسین باشی ائدوب تصمیم شام
چکمه ال آیریلما هرگز گوز گوتورمه صبح و شام
اهل بیتین باشه یغ ایله او باشه احتشام
آردیجان بیر باش سؤرون گلسه اگر هر سو باجی
.
.
وار سنونده باشوین عالمده چوخ محنتلری
دستگیر ایلوب چکر شامه شقاوت لشگری
وئر رضا صبر ائت قضایه اول بلالر همسری
هر بلایه وئرمه باش خم ایلمه ابرو باجی
.
.
ایسته سن «ذهنی» سنه آل علی قیلسون کرم
باجینی قارداشلاری بیر بیرلرینه وئر قسم
نه او قارداشلار کیمی قارداش قویوب کونه قدم
نه گلوب زینب کیمی دنیایه بیر نیکو باجی
- چهارشنبه
- 17
- مهر
- 1398
- ساعت
- 15:10
- نوشته شده توسط
-
ابوالفضل عابدی پور


text:
بارانتای- سحرخیاوی
بارانتای
سحرخیاوی
دوربینین باغی چیینونده رد سالیب یتیشیرسن ایکی یول آیریجینا دورووه گؤز گئزدیریرسن نئچه گون بوندان قاباق، بوردا ایت ییئهسینی تانیمیردی، دوشمان قاچا ـ قاچدی دیر اؤلو دیریه، دالا قئیدن؛ اونلارین یئرین دولدورانلار توپ، توفنگه قاتیشمیشدیر! آمما بوآرا هئچ نه اوشاقلارین شنلیگینه چاتمازدیر! بیر ایلدن سونرا شهر دوشمانین الیندن آلینیب؛ صدامین بورنو یئره سورتولموشدور! دئمک اولار سن ده؛ قصدن قیدیشووی دالا آتیب بیرده بورا گلیبسن. یادووا دوشور بونئچه واقتدا ماجالون اولمیب بیر شکیل سالاسان هئچ اولماسا… دالا باخیرسان؛ گؤردوگووه اینانمیرسان بیرنفر دیزی اوسته، الی دالیندا طاقتا پارا تئبلووا سؤکنیب ائله بیل سنه باخیر! فیکیرلشمیرسن توفنگی وار یایوخ! اوزووی یئره آتیب دؤرت گؤز اونا گؤز تیکیرسن دوربینووی بوینووا آسیب اسلحهوی ضامیندن چیخاردیرسان! اورهگوندن کئچیر:
ـ منیم کی دالیم اونیدی؛ نییه ویرمئیب؟
ایمکلییه ـ ایمکلییه اونا یاخینلاشرسان دوشمانین پالتاری اینینده دی. گؤزلرینی بیر تانینماز یولا زیللیب! بلکه ده شهره گئدن میننن، سیم خاردارینان دولی چکدیک لری یولا باخیر اوجادان دئییرسن:
ـ اللئرووی آپار یوخاری؛…
جاواب وئرمیر هئچ؛ یئریندن ده دئبرمیر! اورهکلهنیب بیر آزدا ایرهلی گئدیرسن. اونون اللرین بیلنگیدن تلفون سیمیلن دالدا باغلیبلار ایاقلارینین آلتیندان قان قئنو سایاغی یول سالیب آخیر قوللارون سوسلانیب اسلحون یئره دوشور دیقتله اونا باخیرسان سن بویدا آنجاق اولا! بیلمیرسن نییه گؤیلون ایسدئییر اوندان بیر شکیل سالاسان بلاخره دوربینوون قابین دوشمانین الی باغلی، اؤلی سربازی دولدورور اونون اوجور اولدوغونه شک ائلیرسن:
ـ اؤز اوشاقلاریمیزین ایشی اولا بیلمز!
اوزاقلاردان خمپارهلرین توپونون سسی، ایتلرین هورمگی چورتووی پوزور بیلیرسن گئجییه دوشسه اونون اؤلوسوندن بیر تیکه ده قالمیاجاق، اوشونورسن بیر ایاقون قاچاقدا گوزلرینه باخیب دئیرسن:
ـ آللاه حققی بیردنه بئل اولسایدی سنی باسدیراردیم!
یولا دوشورسن؛ توپلار پهدَرمه دوشوب پارتلیرلار؛ اولما دوشمان ایسدیر بورانی تئزه دن آلیب اؤز یئرلرینه قاتسین آجی گولومسَییب دئیرسن:
ـ او بوپبودی یایدا گئلر!
یولی توتوب گئدیرسن؛ اوردا قالماقون صلاح دئور هئچ یوزمتر سووشمیبسان گؤزون بیر یاریمچیلیق سنگره ساتاشیر بیر بئلده یانیندا تورپاقا قویلانیب آندوننان کچنمیب بئلی گؤتوروب قئیدیرسن دوز ایاقینین آلتینی باشلیب قازیرسان آللاه ـ آللاه ائلیرسن قبیر قیبلییه اولا سربازین قانی قبیره یول سالیر هئچ یوخودا گؤرمزدون بیرینه قبیر قازاسان! بیردن خمپاره توپونون بیری یوخونلوغوزدا پارتلیر، توز توپراق گؤوه گئدیر موجی سنی قبرین یئرینه یاییر ائله سربازی دا سنون اوستووه توللیر قورخودان دیلـ آغزون توتولور آمما اوزووی ایتیرمیب آلتیندان چیخیرسان گئنده دوروب تعجبله اونا باخیرسان توپون ترکشلری جانینا تئزه یارا سالیب اوره ون اونا یانیر دئمک کی اوسنینن اؤلوم آرا دووار اولوب او اولماسیدی ایندی قازدوغون قبیر اوزوون گُورون اولا جاقیدیر! یئنی دن قبیره دوشوب اونی بوررهمه اوزادیرسان، قیچلاری قورویوب آچیلمیر، اَینینده کی پنجئگین چیخاردیب؛ اوزون، باشین! اونا بوکورسن آغزی آچیلیب دیشلرینین آراسیندا دؤرت دنه فیشنگین بوش پوکهسینی گؤرورسن اونلار اوردا اولدوغونی هوش ائلهمیرسن جیبیندن کارتین گؤتوروب آدینی اوخویورسان:
ـ سعد عبدالجبار… سعد عبدالجبار!
قالان یازیلاردان باش تاپمیرسان. قبیردن چیخیب، باشلیرسان اوستونه توپراق توکمگه اونا رحمون گلیر، غریب مملکتده، طایفاسیندان اوزاق! شکّیلی اؤلوم! یانی اونا هئچ کیمسه فاتحه اوخومویاجاق؟ الوندن اونی باسدیرماقدان سونرا بیرایش گلمیر اونی آرالیق ایتلرین الیندن قورتاریرسان چوخدور! قان لَکهلی تاختانی قبیره چالیب سرعتله قاچیرسان.
***
اون بیرایل سوشور! دالوجان گئلنلرین ماشینینا مینیب گئدیرسن ایستمیرسن بیریسینه شوغلوزومبه قالاسان دئیرلر! جنازه وئریب شهید آلوروق اولسا جوت ـ جوت! اؤنملی بیر آدام اولاندا؛ نئچه شهیدیلن دَییشیللر!! سن گؤرستدیگین؛ سرهنگ، سلطان دئور دوشمانین تکجه قولی باغلی اولی سربازیدیر آدی سعد! ساجدیغون طاقتا تابلو بیرده ایکی یول آیریجی بیلدیگون نیشانلاردی ایکی دئور فیرلانیب اورانی تاپیرسوز، نئچه ایلدن سونرا یئل توپراقلاری قاریشدیریب، یاغیشلاردا برکیدیب اورانی گورستجگین، سندن گلنلر آمان وئرمیب، سعدی یئرین آلتیندان چیخاردیللار نئچه تیکه سوموک دور و داها هئچ! پئنجک پولوکلنیب؛ باش طرفینی آچارکن دؤرد دئنه پاسلی پوکهنی گؤروب بیرـ بیرینه معنالی باخیرلار. یول اوزونو اونو نهجور گؤردوگونو اونلارا سولمیشدون سوروشورسان
ـ قضیّه نهدی!؟
ـ جنگدن قاچانلارین بیریدی؛ اوزلری اؤلدوروبلر!
ـ نئجور؟!
هئچ بیری جاوابینی وئرمیر، گئنده دوروب فیکیره گئدیرسن، ایستمیرسن اوزونن، سعدین باشینا گلنی کاغاذا یازیب اونون سوموک لرینین یانینا قویوب گؤندرسن. اون بیرایلدن سونرا بو سیری ائشیدیب اونون محبتی برک اورهگووه دوشوب! اوخدوغون فاتحهلری اونا حلال اولسون دئیرسن: سعد! داریخما؛ گئدیرسن ائووزه! سنده ائله بیرنفر شهیدینن بارانتای گلرسن!
پرده سیز پنجرهمیزدن گونون ایشیق و ایستیسی اوزومه توشدو. قاریشقا بدنده یئریین کیمی چیلپاق بویون ـ بوغازیمی قیدیغلادی.اؤزون گونه وئرن بیر پیشیک کیمی آرخایینلیغیلا قوللاریمی اویان ـ بویانا وئریب گرنشدیم. یاتاغیمدا بیراز اویانا، بیراز بویانا قیوریلدیم. اریمین سؤزو یادیما دوشرکن اؤز ـ اؤزومه گولومسهدیم: «سحر» تا دؤرد چئورهنی طواف ائلهمهییب رضایت وئریب یئریندن دورماز.
بیراز تنبللیک له بالاخره یئریمدن دوردوم. ائوی دربه داغین گؤردیومده سانکی یئنه ایچیمده پالتار یودولار. تزه بو ائوه داشینمیشدیق. اریم بویلو اولدوغوما آغیر ایش گؤرمگیمه راضیلاشمیردی. امما منی ائوین بو دورومو داریخدیریردی. بو گون هر جور اولسایدی گرک یاواشـ یاواش ییغ ییغیش ائلییهیدیم. اریم صبح دوروب معمول عادتینه منی اویاتماغا قییماییب چای قویوب صبحانهسینی یئییب ادارهیه گئتمیشدی. من اوچون ده فلاکس دا چای ساخلامیشدی. بوکولو سوفرادا تزه سنگک، قیراغیندا موتال پنیر، قاینانمیش یومورتا، گیردکان ایچی و خورما منه گؤز ووروردو. اؤزومو ازدیررکن ائیوانا چیخدیم. تزه حیطیمیزده میوه آغاجلاری و گول بوتالاری سرین یئلده اسیردیلر. دریندن بیر نفس آلدیم. قارنیمدا اولان کؤرپه بالامین ترپشمه سی منه بو گوزل سحرده مضاعف سئوینج وئردی. الیمی نازلایاـ نازلایا قارنیمین اوستونه چکدیم.
بو حالدا دووار به دووار قونشوموزدا کی حیطدن بیر قادین سسین ائشیتیدیم: آی یئری گؤیو توکنمز قدرتیله یارادان تانری؛ شوکور هزاران شوکور سنه. منه ماجال وئردین بیرده اویاندیم. بو یئری بو گؤیو،آغاجلاری؛گؤزل گوللری، اوخویان قوشلاری؛ داغی، داشی بیر ده گؤردوم. شوکور، شوکور هزاران شوکور. وئردیگینه ده؛ آلدیغینادا شوکور. مصلحت سنینکی دیر.تسلیمم رضایتینه.
سسی آهیل قادین سسینه اوخشاییردی. حتا دیشی آغزیندا اولمادیغین دا سئزدیم. نه گؤزل دویغویلا تانریسیلا دانیشیردی. من تانرینی همشه یئرله گؤیجه اؤزومدن فاصیلهلی و اوزاق گؤرموشم. بیر ال چاتماز مقدّس کی دونیانی یاراتسا دا اوگئی اوشاق کیمین باشینا بوراخیب. نه کئچیر یئرده وئجینه دئییل. من هئچ واخت بو قدَر صمیمی ایلگی اونلا قورا بیلمهمیشم. بو قوجا قادین نه سایاق بئله بیر ایلگی قورا بیلمیشدی تانریسیلا؟ اونو یاخیندان گؤرمهلی و بو سورغونو اوندان سورمالیدیم. هاردان یاشامدان بو قدَر راضیلیغی گؤرهسن اله گتیریب؟!
نئچه صبح دالبادال دا بو سس و شوکرانهلر قونشومدان تیکرار اولوندو. دؤزه بیلمهییب بیر سحر صبحانهمی یئیندن سونرا گیلاس آغاجیمیزین ال اتَییندن بیر سبد تزه گیلاس دریب دربنده چیخدیم. بو دربند بنبستیدی و یالنیز ایکی ائو بو قاپیسی اولان دربندده یاشاییردیلار. بیز و قونشوموز. ائولریمیزین نماسی و شکل شمایلی بیرـ بیرینه اوخشادیغی نیشان وئریردی بو بنالاری بیر نفر تیکدیریب سونرا آرا کسیب ایکی حیط ائلهییب ساتیب. سبد الیمده قاپینین زنگین باسدیم. سوروشمامیشدان قاپینی آچدی. نه گؤروردوم ایلاهی آستانادان ائوه جه گول کیمین پاریلداییردی حیطده. تزه سو وئریلمیش گول بوتالاری گونش آلتیندا سیریشیردیلر. باغچانین ایچینده بیر هئیوا و بیر گیلانار آغاجی دا گؤزه چارپیردی. حدسیم دوزویدو او قادین فیکر ائتدییمدن ده قوجایدی. یئتمیش بئشدن حتمن یوخاری اولاردی یاشی کی آز اولمازدی. محلی تومان کؤینک گئیمیشدی. پالتارلاری دا تمیزلیکدن اَینینده پاریلداییردی. منی گؤرجک آیاغا قالخدی. سلام وئریب شرمنده بویورما آنا جان دئییب الیندن اؤپدوم و دردیگیم گیلاس سبدین تقدیم ائتدیم.
بیزیم ائوه تای اونلاریندا بؤیوک ائیوانلاری واریدی. قادین ائیواندا بیر دؤشکچه اوسته اوتورموشدو. دالیندا دا نئچه بالاجا یاسدیقچا اوستـ اوسته قویموشدو. منی قارشیندا اولان دؤشکچهنین اوستونده اوتورماغا دعوت ائلهدی. اَیلَشدیم پاریلدایان استکان نعلبکیده قاباغیما چای قویدو. توت قوروسو و قندله. هانسیلا مئیلین چکیر ایچ ننه قوربان دئدی. منیم قند مریضلیگیم اولدوغونا توت قوروسو ایچیرم. فیکریمجه بو دووار ـ دووار تزه قونشومسان سهو ائلهمهسم.
-بلی دئدیم
-داریخیب ائله مه ها ننه قوربان گل گئت بیزه.بورا اؤز ائویندیر.اینشاللاه آرتیق تانیشاجاغیق
-چوخ یاشا عزیز آنام لوطفون وار البته اؤز ائویمدیر.آباد اولسون.
بیرازدا اویان ـ بویان قونشولاردان، محلهدن زاددان منه تانیشلیق وئرندن سونرا دئدیم:آناجان من گئج یوخودان دورموشام. اوزوم آیاغین آلتیندا بو وضعیتیمه گؤره یوخوم چوخ اولور. اریم ادارهدن گلهجک، گرک بیراز ائو یئربه یئر ائلهییب ناهار پیشیرم. ایذین بویورسان گئدیم. امما گئتمهمیشدن قاباق بیر سورغوم وار سیزدن؟
ـ بویور دئدی.
ـ سحرلر من بیر صمیمی سس ائشیدیرم تانریسیلا سانکی بیریاخین دوست کیمی دانیشیر. راز و نیاز ائلهییر. بو سسین صاحیبی سیزسیز؟
گولومسهیرک اؤزمم دئدی.
– بو رضایتی یاشامدان؛ تانریدان هاردان اله گتیریبسیزمی؟! من نهدن بئله اولا بیلمیرم؟!
درین بیر آه چکدی.گیلهلرینده یاش دالغالاندی:
«اؤلوم ننهلریندی بالا اؤلوم ننهلریندی. اوزاق کئچمیشلرده دونیا پاییندان ائله بیر اوغلوم اولدو. آدین قویدوم یاشار. آتاسینین عؤمرو کفاف وئرمهدی یاشاریمین آلتی یاشی اولارکن آزارلاییب دونیاسینی دَییشدی. من قالدیم یاشار و بیر دونیا تنهالیق. رحمتلیک شهرداری کارگریدی. حقوقو قالدی. جاوانلیغیمدان کئچیب منی یئنیدن ائولنمگه تشویق ائدنلره دئییردیم: گئتدیگیم بیری هله نه معلوم یاخشی اولا اولمایا. اؤزوده منه ده یاخشی ار اولسا یاشارا یاخشی دده اولماز. حقوقوم ائویم وار. ائویمینده کیشی سی یاشار. نه باشینی آغریدیم یاشاریمی بویا ـ باشا چاتدیردیم. چوخ هوشلوـ باشلی بالایدی. دوختورلوق اوخویوردی. هامی بختورلیک تاجی قویموشدو خاور ننهنین باشینا.امما فلک قویمادی. یاشاریم یاشامادی.
عزیزیم اسدی فلک
صبریمی کسدی فلک
هریئرده چادیر قوردوم
طنبین کسدی فلک
ماشین قضاسیندا دانشگاهدان گلنده بالام تبریز- اهر یولوندا اوچدو. الیم بوشدا قالدی.گولوم سولدو. ایراق یانارچیراغیم کئچدی….
آغلاماق توتدو.کلایاغی سینین اوجویلا گؤزلریندن آخان یاشلاری سیلدی.
منده توتولموشدوم.
– باغیشلا منی آناجان ناراحات ائلهدیم سیزی.
-یوخ بالا سن باغیشلا. دردلی دئیینگن اولار دییهرلر. باشی بلالی جانیم سنه دئسین: یاشار عکاسیدی بالا. طبیعت دلیسی. بالامین اؤلوسییله عهد ائلهدیم نه قدَر عؤمروم اولسا اونون دویونجا دونیانی گؤرمهمیش گؤزلریله داغا، داشا، گوله، چمنه، قوشا، یاغیشا باخام. گؤزلریمده اونا شکیل چکم، او دونیایا آپارام. ایندیسه گؤزلریمده مین آلبوملوق شکیل وار بلکه. اونلاری اوغلوما پای آپاراجام. بیلیرم چوخ سئوینهجک و او شکیللر نازلی گؤزلرینی اوخشایاجاق. بودو او شوکرانهلرین سیرری. من تانریمدان مهلت آلمیشام اوغلوما اؤزل آلبوملار ییغماغا. اؤلوم آنالاریندی بالا….اؤلوم آنالاریندی.
منی باغیشلا قیزیم بو دورومدا سنی غملی ائلهدیم.
-سیز منی باغیشلایین.آجی خاطیره نیزی یادینیزا گتیردیم.
اوزگون حالدا قادینلا وداعلاشیب ائویمه قاییتدیم.
اؤلومو نئچه آی چوخ چکمهدی. تکجه من بیلدیم او انتظارلی گؤزلرینده اونلارجا آلبوم شکیل پای آپاردی گنج اوغلونا….


text:
والدو فیلو
والدو فیلو (اینگیلیسجه: Valdo Filho) (دوْغوم:۱۲ ژانویهٔ ۱۹۶۴ (۵۸ یاش) Siderópolis) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده والدو فیلو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- فیقورنسه کولوبونون اویونچولاری
- قرمیو کولوبونون اویونچولاری
- اتلتیکو مینیرو کولوبونون اویونچولاری
- بوتافوقو کولوبونون اویونچولاری
- بنفیکا کولوبونون اویونچولاری
- پاریسن ژرمن کولوبونون اویونچولاری
- ناقویا قرامپوس کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۸۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۱۹۹۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
باش ساغلیغی!
حؤرمتلی اوستادیمیز دوقتور غلامحسین فرنود جنابلاری!
دیرلی سیرداشینیز، عزیز و سئویملی حیات یولداشینیز، فداکار، مهربان و گؤرکملی آذربایجان معلمهسی، مهری خانم شریعتینین اؤلوم خبری بیزی و باشقا قلمداشلارینیزیدا اورهکدن سارسیتدی.
بو آغیر ایتگی مناسبتیایله سیزه و حؤرمتلی عائلهنیزه و ائلهجهده عزیز قلمداشیمیز مسعود شریعتی جنابلارینا باش ساغلیغی وئرهرک، سیزه دؤزوم، جان ساغلیغی و اوزون عؤمور آرزولاییریق. خاطیرهسی اونودولماسین.
آذربایجان ادبیات اوجاقی
یئنی تبریز ادبی انجومنی
صابر ادبی انجومنی
ساهر ادبی- مدنی درنهیی
چنلی تئل ادبی انجومنی
ایشیق(آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی)
۲۲ آبان ۱۳۹۲


text:
آبسئس
آبسئس — ایلتیهاب نتیجهسینده محدود بوشلوقدا ایرین توپلانماسی. آبسئس دریالتی توخومادا، ازلهلرده، سوموکده، همچینین، قاراجیر، آغجیر، دالاق، بئیین و س.-ده اینکیشاف ائده بیلر. آبسئس ایرینتؤرهدن میکروبلارین زدلنمیش دری و سئلیکلی قیشالاردان اورقانیزمه کئچمهسی، یاخود قان و لیمفا دامارلاری ایله دیگر ایلتیهاب اوجاغیندان گتیریلمهسی نتیجهسینده عمله گلیر. کسکین و خرونیکی آبسئسه آیریلیر. کسکین آبسئسده آغری، قیزارتی، محللی شیشکینلیک، یوکسک تئمپئراتور، یوخوسوزلوق، باشاغریسی و س. علامتلر اولور. پلئورا و قارین بوشلوغوندا آبسئسین ییرتیلماسی آغیرلاشمایا سبب اولا بیلر. خرونیک آبسئس تدریجهن اینکیشاف ائدیر. موالیجهسی: آنتیبیوتیکلر، اورقانیزمین مقاومتینی قالدیران اصوللار، نهایت، جراحی عملیات[۱].
همچینین باخ[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-08-29. یوْخلانیلیب2016-08-14.


text:
بنؤشهیی اوستو ایشیغی
بنؤشهیی اوستو ایشیغی یوخسا اولترا بنؤشهیی ایشیغی (اینگیلیسجه: Ultraviolet) مۆخفّفی: UV، الکترومغناطیس دالغاریندا ۱۰ nm دن ۴۰۰ nm جا دالغا بؤیو اولان ایشیق ساچلارینا بنؤشه یی اوستو ایشیقلار دئیلیر. بو ایشیق ساچلاری گؤرونمئز و گؤرمک اۆچون اولارین دالغالارین توتان گؤزلوکلار ایشله نیر. بو ایشیق ساچلارینین دالغا بؤیلاری گؤروشن ایشیق دالغالاریندان آز و ایکس ایشیقی دالغالاریندان چوخدور.
گونش ایشیقیندا یوزه ۱۰ بنؤشه یی اوستو ایشیقلاریدیر. الکتریک تخلیه سینده و چوخلو الکتریک و الکترو مغناطیس ایشلرده بو ایشیق دالغالاری یارانیر.


text:
گونئی آزربایجان سیغینماجیلار یاردیملاشما مرکزی نین سگگیز (8) آیلیق راپورو
گونئی آزربایجان سیغینماجیلار یاردیملاشما مرکزی نین سگگیز (8) آیلیق راپورو
گونئی آزربایجان سیغینماجیلار یاردیملاشما مرکزی یاخلاشیق 8 آیدیر فعالیته باشلاییبدیر و بو 8 آیدا بیر چوخ فیکیرداشلاریمیزا بللی میقدار دا یاردیمجی اولوبدور. بو مرکزین یارانما ندنی هر کسه آیدین دیر و و یاپدیغی یاردیملار و آماجی ایسه آپ آچیق اورتادادیر و آرت نیتی اولمادان یولونا و یولوموزا دوام ائتمک ایسته ییریک.
دئمه لیییک کی هر زامان اولدوغو کیمی داش آتانلار چوخ و یاردیم الی اوزالدانلار ایسه آز دیر تاسف ایله ، آما بیز بو آجی گرچکی گؤز اؤنونه آلاراق آدیم آتدیق و داها گوجلو آدیملار آتماقا دا قرارلیییک. دئمه لییک کی بیزیم بو باشلاتدیغیمیز یاردیم آماج لی مرکزه تاسف له دوستلاریمیزین بیر سیراسی کی داها اؤنجه ده ن هر توپلانتی و یا باشقا بیر بنزه ر یئرلرده اولدوقلاریندا بئله بیر مرکزین یئرینین بوشلوغونو حیس ائدیب و قورولماسینی تمننی ائدیردیلر، 8 آی اؤنجه بو مرکز کی ایشه باشلادی بو یولداشلار بیر دفعه لیک بیله بو ایشین باشلانماسینا بیله هئچ بیر تپکی گؤسترمه دن قولاق آردی ائتدیلر . بو قورولوشا سون آیلاردا ضربه وورمایا چالیشیلدی کی شوکورلر اولسون باشارا بیلمه دیلر و وورولان ضربه لر ایسه بوشا گئتدی. و بیزی داها گوجلندیردی.
مرکزین ایلک 8
آیی گونئی آزربایجان سیغینماجیلار یاردیملاشما مرکزی باشدا بلیرتیلدیغی کیمی 8 آیدیر فعالیته باشلاییب دیر و بو سگگیز آیدا حاقسیزلیق لارا گؤز یوماراق ایلکه لریمیز یؤنونده گوجلو آتدیم لار آتماغا دوام ائتدی. مرکزیمیزه گؤنده ریلن یاردیم 8 آی دا 3250 تورک لیراسی جیواریندا اولوب دور. مرکز طرفینده ن ایسه بو یاردیم لاری احتیاجی اولان سویداشلاریمزین حئسابینا ( اؤز ایستک لری ایله) یاتیریلیب دیر و بوتون یاردیم لارین دکونت لاری بوتون سوسیال مئدیا حساب لاری ( فیس بوک ، تلگرام کانالی ، وب سایت) طریقی ایله بیلگی لری ساخلانماق شرطی ایله پایلاشیلیبدیر و مرکزین خرج لری ایسه ( تلفن و …) تک تک یازیلی دیر.
سون سؤز
گونئی آزربایجان میللی حرکاتی و بو یولدا مجادیله ائده ن لر تاریخ بویو ان قوتسال حرکات لاردان و حاقلی مجادیله لر سیراسیندا یئر آلماقدادیر. بو یولدا هر تک تک میللی فعال و آکتیویست لر ایچه ری و دیشاری و تک تک سیاسی پارتیالار و تشکیلات لار، وار گوج لری ایله ایران فاشیست رئژیمینین قارشیسیندا دوروب و آلینلارینین آغی ایله هئچ بیر یابانجی قووه لرده ن یاردیم آلمادان دایانیب و حاقسیزلیق لارا قارشی سس لرین دونیایا چاتتیرماق ایسته ییر لر. بو یولدا مجادیله ائدیب و مجبور اولوب اؤز دوغما یوردو گونئی آزربایجانی ترک ائدن لرده وار. آنجاق، قوربت، چوخلو زورلوقلار ایله وطنی ترک ائده ن لری بعضاً زور دوروما سوخور و ساده جه مجبور قالیب حیاتین گئچیر مه گی دوشونورلر و بودا میللی حرکات دان اوزاقلاشمالاری و گونئی آزربایجان حرکاتیندان قوپمالارینا سبب اولور و بودا هم او شخصلر اوچون و هم بو قوتسال حرکته آغیر بیر ضربه اولور. زامان بیرلیک زامانی؛ بوتون یورد دیشیندا یاشایان سویداشلاریمیز و آچیق دئسه ک الی جئبینه گئده ن سویداشلاریمیز، گلین بیر اولوب بو قوتسال حرکاتی داها گوجلندیره ک و هئچ بیر سویداشیمیزی زور دورومدا بوراخمایاق//


text:
حیکمت، دۇغرو حۆکۆمدۆر. پەیغامبریمیز، قورئاندان دۇغرو حۆکۆملر چئقارئپ اویغولامئش، بیزە دە اۇنون یؤنتمینی اؤگرتمیشتیر. قورئاندا بۆتۆن آیرئنتئلارئ ایلە یر آلان اۇ یؤنتمە گؤرە داورانئلئرسا کیتاب ایلە سۆننت آراسئندا تام بیر اویوم اۇلدوغو گؤرۆلۆر.
سانئلدئغئنئن عاکسینە آللاە تعالا بۆتۆن نبیلرە کیتاب وە حیکمت ورمیشتیر. آللاە، أنعام سورەسینین 83-نجۆ وە دوامئ آیتلریندە؛ نوحتان عیسایا قادار 18 نبییی سایمئش وە شؤیلە بویورموشتور:
وَمِنْ آبَائِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَإِخْوَانِهِمْ وَاجْتَبَيْنَاهُمْ وَهَدَيْنَاهُمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۸۷﴾ (سورة الأنعام)
بونلارئن بابالارئنئ، سۇیلارئنئ وە قاردشلرینی دە سچتیک، اۇنلارا دۇغرو یۇلو گؤستردیک. (أنعام سورەسی؛ 87)
بؤیلەجە بۆتۆن نبیلرە ایشارت أتتیکتن سۇنرا شؤیلە بویورموشتور:
أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ … ﴿۸۹﴾ (سورة الأنعام)
اۇنلار، کندیلرینە کیتاب، حۆکۆم وە نبیلیک وردیگیمیز کیمسەلردیر… (أنعام سورەسی؛ 89)
گلەنکتە دؤرت ایلاهی کیتابئن ایندیگی قابول أدیلیر. بونلار؛ تەورات، اینجیل، زبور وە قورئاندئر. پەیغامبریمیزە دایاندئرئلان بیر ریوایتتە آدمە 10 صوحوف، شیتە 50 صوحوف، ایدریسە 30 صوحوف وە ایبراهیمە 10 صوحوف اۇلماق اۆزرە 100 صوحوفون ایندیگی دە ایددیعا أدیلیر. بؤیلەجە تۇپلام سکیز نبییە کیتاب وریلمیش اۇلور.
حالبوکی یوقارئداکی آیتلر، بۆتۆن نبیلرە کیتاب وە حۆکۆم وریلدیگینی بیلدیرمکتەدیر. اۇنلارا وریلن حۆکمە؛ شو آیتتە “حیکمت” دەنمیشتیر:
وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّينَ لَمَا آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنْصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُوا أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُوا وَأَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ ﴿۸۱﴾ (سورة آل عمران)
آللاە نبیلردن سؤز آلدئغئ گۆن اۇنلارا: “سیزە کیتاب وە حیکمت وریریم دە ألینیزدە اۇلانئ تاصدیق أدن بیر ألچی گلیرسە اۇنا کسینلیکلە ایناناجاقسئنئز وە دستک ورەجکسینیز. بونو قابول أتتینیز می؟” دەمیشتی. اۇنلار دا: “قابول أتتیک.” دەمیشلردی. آللاە: “سیز بونا شاهید اۇلون، سیزینلە برابر بن دە شاهیدیم.” دەمیشتی. (آلی عیمران سورەسی؛ 81)
شو آیتە گؤرە نبیلرین گؤرەوی، تۇپلوملارئنا اۇ کیتابئ حاکیم قئلماقتئ:
كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۲۱۳﴾ (سورة البقرة)
اینسانلار تک بیر تۇپلولوقتو. سۇنرا آللاە اۇنلارا، مۆژدە ورن وە اویارئدا بولونان نبیلر گؤندردی. اۇنلارلا بیرلیکتە حپ دۇغرولارئ گؤسترن کیتاب دا ایندیردی کی، آیرئلئغا دۆشتۆکلری قۇنولاردا اینسانلار آراسئندا اۇ کیتاب حاکیم اۇلسون. اۇندا آیرئلئغا دۆشنلر کندیلرینە کیتاب وریلنلردن باشقاسئ اۇلمادئ. اۇ آچئق بلگەلر گلدیکتن سۇنرا بیربیرلرینین حاققئنا گؤز دیکتیکلری ایچین بؤیلە اۇلدو. سۇنرا آللاە، اینانمئش اۇلانلارئ آنلاشامادئقلارئ قۇنولاردا، کندی ایذنییلە دۇغرویا اولاشتئردئ. آللاە گرکلی غایرتی گؤسترنی دۇغرو بیر یۇلا یؤنلتیر. (باقارا سورەسی؛ 213)
کندیلرینە کیتاب گلن تۇپلوملارئن ایلری گلنلری دە اۇ کیتابلا حۆکمەتمک زۇروندادئرلار.
آللاە تعالا شؤیلە بویورموشتور:
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ﴿۴۴﴾ (سورة المائدة)
ایچیندە هیدایت وە نور اۇلان تەوراتئ بیز ایندیردیک. آللاها تسلیم اۇلموش نبیلر، یاهودیلر آراسئندا اۇنونلا حۆکمەدرلردی. دین آداملارئ وە بیلگینلر ایسە کندیلریندن آللاهئن کیتابئنئ قۇرومالارئ ایستنمەسی سببییلە اۇنونلا حۆکمەدرلر وە اۇنا شاهید اۇلورلاردئ. سیز، اینسانلاردان قۇرقمایئن، بندن قۇرقون. آیتلریمی گچیجی بیر بدللە دگیشمەیین. آللاهئن ایندیردیگی حۆکۆملرلە حۆکمەتمەینلر کافیر اۇلانلاردئر. (مائیدە سورەسی؛ 44)
حیکمت؛ دۇغرو حۆکۆمدۆر. پەیغامبریمیز قورئاندان دۇغرو حۆکۆملر چئقارئپ اویغولامئش، بیزە دە اۇنون یؤنتمینی اؤگرتمیشتیر. قورئاندا بۆتۆن آیرئنتئلارئ ایلە یر آلان اۇ یؤنتمە گؤرە داورانئلئرسا کیتاب ایلە سۆننت آراسئندا تام بیر اویومون اۇلدوغو گؤرۆلۆر.
آللاهئن ایکی تۆرلۆ آیتی واردئر؛ بیری یاراتتئغئ آیتلر کی بۆتۆن عیلیملرین قایناغئدئر. بیلیم آداملارئ، وار اۇلان بیلگیلری ایی اؤگرنیر، دۇغرو بیر یؤنتم تاعقیب أدر وە ساغلام دوروشلو اۇلورلارسا یاراتئلمئش آیتلردەکی حیکمتلری بولابیلیرلر.
یوقارئداکی آیتتە “بیلگینلر” دییە ترجۆمە أتتیگیمیز کلیمە “حیبرین (الحبر)” چۇغولو؛ “آحباردئر(الأحبار)”. “حیبر = الحبر” أثر بئراقان عالیمە دەنیر.
بونلار، آللاهئن یاراتتئغئ آیتلرلە ایندیردیگی آیتلری بیرلیکتە دگرلندیریرلرسە؛ “حیکمتە” قۇلای اولاشئرلار. چۆنکۆ حیکمت؛ دین ایلە بیلیم آراسئنداکی اۇرتاق زمیندیر.
آللاە کندی دینینی “فئطرات” یاعنی دۇغاللئق اۇلاراق تانئملامئش وە شؤیلە بویورموشتور:
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۳۰﴾ (سورة الروم)
سن یۆزۆنۆ دۇسدۇغرو بو دینە؛ آللاهئن فئطراتئنا چەویر. اۇ، اینسانلارئ اۇنا گؤرە یاراتمئشتئر. آللاهئن یاراتتئغئنئن یرینی توتاجاق بیر شەی یۇقتور. ایشتە ساغلام دین بو دیندیر. آما اینسانلارئن چۇغو بونو بیلمزلر. (روم سورەسی؛ 30)
ایلک اینن آیتلرین، فئطراتا یاعنی یاراتئلئش قانونونا دیققات چکمەسی دە چۇق اؤنملیدیر.
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ﴿۱﴾ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ ﴿۲﴾ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ ﴿۳﴾ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿۴﴾ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿۵﴾ (سورة العلق)
راببینین آدئیلا اۇقو! یاراتان اۇدور. اۇ اینسانئ عالاقتان یاراتمئشتئر. اۇقو! راببین سۇنسوز ایکرام صاحیبیدیر. قالملە اؤگرتمیستیر. اینسانا بیلمەدیگینی اؤگرتمیشتیر. (عالاق سورەسی؛ 1-5)
قورئانئن بۆیۆک بیر بؤلۆمۆ؛ دۇغاداکی آیتلرە دیققات چکر. قورئانئ، عارابچایئ وە اۆزریندە چالئشئلان قۇنوداکی فئطرات آیتلرینی بیلنلرین قاتئلدئغئ بیرچۇق چالئشما یاپتئق. گؤردۆک کی بو یؤنتم؛ مەوجود بیلیمە، ایلری هدفلر گؤسترمکتەدیر.
آللاە تعالا، آدمە (ع) اؤنجە فئطراتئ، وارلئقلارئن ایچیندە گیزلەدیگی بیلگییی اؤگرتمیشتی. چۆنکۆ؛ “وَعَلَّمَ آدَم الأسمَاءُ کُلُّهَا = آدمە اۇ ایسیملرین حپسینی اؤگرتتی.” ایفادەسیندە ایسیملری گؤسترن ضامیر؛ عاقئلسئز والئقلار ایچین اۇلان “هَا” ضامیریدیر. آدم، وارلئقلاردا اۇلان آما ملکلرین بیلمەدیگی بیلگیلری اؤگرنینجە “هَا” ضامیرینین یرینی؛ عاقئللئ وارلئقلار ایچین قوللانئلان “هُم” ضامیری آلدئ وە ایفادە؛ “ثم عرضهم علی الملائکة = سۇنرا اۇنلارئ (اۇ بیلگی قایناقلارئنئ) ملکلرە گؤستردی.” شکلینە دؤنۆشتۆ. چۆنکۆ عاقئل؛ اینسانئن یارارلاناجاغئ بیلگی آنلامئنا دا گلیر. (مۆفردات)
ملکلرین عاقئلسئز ظاننەتتیکلری وارلئقلاردا، اۇنلارئن بیلمەدیگی بیلگی واردئ. اۇ بیلگی، دئشارئدان باقئلئنجا گؤرۆلەمەیەگی ایچین آللاە تعالا اۇنا “غایب” دەدی وە ملکلرە شؤیلە سسلندی:
… قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ … ﴿۳۳﴾ (سورة البقرة)
… سیزە دەمەدیم می؛ بن گؤکلرین وە یرین غایبئنئ بیلیریم… (باقارا سورەسی؛ 33)
آللاە، آدمی بو بیلگی ایلە ملکلرە اۆستۆن قئلدئ، اۇنلار بوندان دۇلایئ آدمە سجدە أتتیلر. بو بیلگی، اینسانئ بیلیم وە مدنیەت قوران وارلئق یاپتئ. أن بیلگیلی اینسان آدمدیر (ع). اۇ بیلگی اۇنا یازئیلا اؤرتیلمیشتی.
الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ﴿۴﴾ عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿۵﴾ (سورة العلق)
راببین قالملە اؤگرتتی. اۇ، اینسانا بیلمەدیگینی اؤگرتتی. (عالاق سورەسی؛ 5-4)
دۇغرو حۆکۆم ورمە یتەنگی
دۇغرو حۆکۆم ورمە یتەنگینە دە؛ “حیکمت” دەنیر. بیر آیت شؤیلەدیر:
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ ﴿۲۶۹﴾ (سورة البقرة)
آللاە گرگی گیبی چالئشانا حیکمتی وریر. کیمە حیکمت وریلیرسە اۇنا چۇقچا حایئر وریلمیش اۇلور. بو ذیکری (بیلگییی) سادەجە ساغلام دوروشلو اۇلانلار ألدە أدرلر. (باقارا سورەسی؛ 269)


text:
İllərin qanadında və sevginin marağında bizdə yenidən sizlərlə görüşə gəldik.
Sorumlu müdir və baş yazar :Dr. Hüseyn Şərqidərəcək SOYTÜRK
مدیر مسئول و سردبیر : دکتر حسین شرقی دره جک (سوی تورک)
اوزون ایللردیر ال –اله و قول –قولا وئره رک مقدس و مدنی ایشمیزی داوام ائتدیرمکدییک. اسن کولکلر و آخان سئللر بیزی یولوموزدان دوندره بیلمه دی.
آچیق اوره کله اوزه ریمیزه دوشه نی ائدیریک.البته یول داششسیز و چول تیکانسیز دئییل.ایاغیمیزا دیین داشلاری اونمسه مدیک الیمیزه باتان تیکانلاریدا اومورسامادیق. اما قلبیمیز توخونانلاری هیچ اونوتمادیق. بیر سئوگی نامینه اوجالان بایراغی سرت باخیشلارا قربان وئرمه دیک.
اوجادان اوجا اولوسوموزون بیریکیملریندن فایدالاناراق تاریخین تلاطوملو گلیشیندن و بویوکلریمیزین ذکا گونشیندن دوغان اوز دییر و مدنییتیمیزی قوروماغا و اوجا توتماغا جهد ائتدیک. یاریمیز تانری و یولداشلاریمیز گوزل قلبلی سیزلر اولدونوز.
خدافرین درگیسی آرتیق اوزون عمرو و یاشارلیلیغیلا بیر باشارینین و سئوگینین تمل داشی اولماغی حاق ائتمیش اولدو. اینام اصیل رهبر توتدوغوموز گوونج توتاناجاغیمیز اولدو.
صبر و دوزوم ایسه یولوموزون نورو و ایشیغی اولدو.یارینلارا باخیشیمیز ایسه گوزوموزون سولماز ناخیشی اولدو.
عمللریمیز ایسه جان سویو ایله یوغرولاراق بیزه دوشن گوره وین آلت داشی اولدو.
آنجاق اساس اولان ائلیمیزدن آلدیغیمیز آلقیش و سئوگی اولدو.باشیمیزی دیک توتوب گله جه یی ده دوغرو گورمه یی بوردان اویرندیک. قازانجیمیز عشق اولدو . ایتیردییمیز ال چیرکی اولان پارا -پول اولدو.
اوسانمادان یئنه یئنی ایلده گئنه سیزلرله بولوشماغا گلدیک. اومارام گلیشیمیز گوزل اولار وسیزلرین چکدییمیز زحمتلره وئردیینیز قیمتلرین اعلاسی دا بیزی داها فراح توتار.
قیمتلی یول یولداشلاریمیز رمضان آیی سئوگی و شفقت آییدیر . تمنی بودور کی تانری اوره کلرینیزدن سئوگی نورونو اسکیک ائتمه سین. اوزونوز گولر ريال ، ایچینیز فراح ، باغیشلارینیز بول اولسون. ال توتان اللرینیز ، کونوللر فتح ائدن گونلونوز دایما سوگی دولو اولسون . رمضان شریفینیز دا قوتلو و مبارک اولسون .اوروج نامازلارینیز مقبول بولسون.
هر زامان اولدوغو کیمی خافرین درگیسینین سایتی پولسوز سیز اوخوجولارین خدمتین ده دیر.ایسته دیینیز زامان هم اوخویا هم ده درگینی ائندیره بیلرسیز.
WWW.KHUDAFARIN.IR
عزیز و سایقی دیر یازار ، شاعیر و آراشدیرماجیلاریمیز ایسه مطلب لرینی بیزه بو ایمیل دن گوندره بیلرلر.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
یولونوز آچیق و ایشینیز آوواند اولسون


text:
ائل اوبا – محمد حنیفه جنابلاری احوالاتدان خبر توتدوقدا قارداشی حسینین خدمتینه گلیب « قارداش ، منیم یانیمدا سن هامیدان عزیزسن» دئدی :
« سنی هامیدان آرتیق سئویرم . سندن باشقا بیر کیمسه منیم نصیحتیمه لایق دئییلدیر. معاویه اوغلو یزیده بیعت ائتمه ییب شهرلردن چیخ.
ائلچیلر وسیله سی ایله خالقی اؤزونه چاغیر. اگر خالق سنه بیعت ائدرسه تانریا شکر ائدرسن ، یوخسا آللاه دینینی و عقلینی آزالتمایاجاقدیر.
قورخورام بیر شهره یا خود اؤلکه یه گئده سن جمعیتین بیر تعدادی سنین لهینه باشقا بیر تعدادی ایسه علیهینه اولا نتیجه ده توققوشما باش وئره.
سن ایسه غرضلرین بیرینجی نشانی اولاسان. و بئله لیکله اؤزونه آتا – آناسینا گؤره ان یاخشی شخصین قانی باتا .امام حسین علیه السلام « قارداش مدینه دن گئدیرم » دئدی.
محمد حنیفه عرض ائتدی: مکه ده دوش . شرایط ال وئریشلی اولارسا اوردا یئرلش یوخسا چیخ دوزلره و داغلارا و او قدر بیر اؤلکه دن باشقا بیر اؤلکه یه گئتگیلن خالق سنین نظرینی بیلسین. بئله بیر حالدا یقین کی نظرین دوز عزمین ایسه گؤجلو اولاجاقدیر.
ایشدن خبرسیز قالمازسان ایشلر سنه چتینلیک تؤرتمیه جکدیر.
امام حسین علیه السلام بویوردو: مهربانلیقلا منه نصیحت ائتدین قارداشیم نظرینین مؤحکم و اوغورلو اولدوغونا امید ائدیرم .
قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا


text:
گۆنۆمۆزدە دینی آللاهئن کیتابئندان دگیل دە تلەویزیۇنلارداکی “اویقودان اؤنجە” پرۇگراملاردان اؤگرننلر دە کندیلرینە آنلاتئلان ماثاللارلا اویقویا دالدئقلارئ ایچین بۆتۆن بو آنلاتئلانلارئن دۇغرو اۇلدوغونو ظاننەتتیکلری بیر رۆیا عالمیندە یاشاماقتادئرلار.
بسم اللە الرحمن الرحیم
اییلیگی سۇنسوز، ایکرامئ بۇل آللاهئن آدئیلا!
لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا ﴿۲۱﴾ (سورة الأحزاب)
« سیزلر ایچین، یاعنی ایچینیزدن آللاەتان وە آحیرت گۆنۆندن اومودو اۇلانلار وە آللاهئ چۇق آنانلار ایچین آللاهئن ألچیسیندە گرچکتن گۆزل اؤرنک واردئر. » (آحزاب سورەسی؛ 21)
رسولوللاهئن (ع) بیزلر ایچین مۇدل شاحصیەت اۇلوشونو چۇق آچئق بیر شکیلدە دیلە گتیرن بو آیت نە قادار دا چۇق شەی آنلاتماقتادئر:
بو آیتتە دیققاتیمیزی چکمەسی گرکن حوصوصلاردان ایلکی رسولوللاهئن “رسول (ألچی)” صئفاتئیلا اؤرنک گؤستریلییۇر اۇلماسئدئر. یاعنی “نبی” کلیمەسی ایلە دگیل، رسول کلیمەسی ایلە اؤرنک گؤستریلەرک ریسالتە، یاعنی ألچیلیگە، یاعنی واحیە، قورئانا عاطئف یاپئلماسئدئر. چۆنکۆ ألچی (رسول): “کندیسینی ألچی اۇلاراق گؤندرنین” سؤزۆنۆ سؤیلەین کیشییە دەنیر، کندی سؤزۆنۆ سؤیلەینە دگیل.
آللاهئن رسولۆ، بو صئفاتئیلا آنجاق آللاهئن سؤزۆ اۇلان واحیی آقتاران کیشیدیر. اۇ حالدە اؤرنک آلئناجاق رسولوللاهئن یاشادئغئ تۇپلوم وە دؤنمە عائید بیرتاقئم گییم-قوشام وە بنزەری اویغولامالارئ دگیل، رسول صئفاتئیلا ایلتتیگی واحیین بویروق وە یاساقلارئنئ حایاتا تاشئماسئ ایلە اۇرتایا چئقان اویغولامالارئدئر. ذاتن اؤرنکلیگین “گۆزل” اۇلماسئ دا “واحیین” حایاتا گچمەسی سببییلە اۇلسا گرکتیر.
اؤرنک اۇلابیلمک، آنجاق عامللە، أیلملە یاپئلابیلەجک بیر دورومدور. یاعنی قورئان، آیتلری یاشانماقسئزئن اۇقوناجاق وە بو شکیلدە باعضئ دردلرە دوا اۇلاجاق بیر طاقئم طئلسئملئ سؤزلردن اۇلوشان بیر کیتاب دگیلدیر. حایات ایمتیحانئنئ قازانابیلمک ایچین آنلاشئلاراق اۇقونماسئ وە اویغولاماسئ گرکن آللاهئن کلامئدئر. بو نەدنلە آللاهئن ألچیسی اۇنلارئ بیر یرلرە اۇقویوپ اۆفلەمەمیش، حایاتئنا اۇ آیتلرلە یؤن ورمیش وە اؤرنکلیک گؤرەوینی دە یاپاراق ایمتیحانئنئ تاماملامئشتئر.
مادم اینسانلئغا اؤرنک اۇلاجاق، اؤیلەیسە واحیی اؤنجە ألچینین کندیسی یاشامالئدئر. بونون ایچین دە قورئانا موحاطاب اۇلان هر بیر بیرەی ایلە عاینئ شارطلارا صاحیب اۇلماسئ زۇرونلولوغو واردئر. سادەجە بو آیتتن بیلە واحی آلمالارئ دئشئندا نبیلرین دە هرکس گیبی بیرەر اینسان اۇلدوقلارئ گؤرۆلەبیلمکتەدیر. سادەجە بو آیتتن بیلە نبیلرین دە ایمتیحانا تابیع توتولدوقلارئ آنلاشئلماقتادئر.
تام دا بورادا، قۇنویو چۇق فاضلا داغئتمادان، سۇموت بیر اؤرنک تشکیل أتتیگی ایچین شو آیتە بیر گؤز آتمامئز فایدالئ اۇلاجاقتئر:
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ ﴿۲۱۴﴾ (سورة البقرة)
« یۇقسا سیز، سیزدن اؤنجەکیلرین باشئنا گلنلرین بیر بنزەری باشئنئزا گلمەدن جننتە گیرەجگینیزی می حساب أتمیشسینیز؟ باسقئلار وە زۇرلوقلار اۇنلارئ اؤیلەسینە سارمئش، اؤیلەسینە سارسئلمئشلاردئ کی، آللاهئن ألچیسی وە برابریندەکی مۆمینلر: “آللاهئن یاردئمئ نە زامان؟” دیەجک حالە گلمیشلردی. بیلین کی، آللاهئن یاردئمئ یاقئندئر. » (باقارا سورەسی؛ 214)
ایشتە آچئقچا گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە آللاهئن ألچیسی دە اۇنو تاعقیب أدنلرلە عاینئ شارطلاردا ایمتیحان ورمکتەدیر. حاتتا نبیلرین بیزلرە اؤرنک اۇلما گؤرەولری؛ ایمتیحانلارئنئ بیرآز داحا آغئرلاشتئران بیر دوروم اۇلسا گرکتیر. آنجاق اۇنلار دا دوروم وە شارطلار نە اۇلورسا اۇلسون آللاهئن بویروغوندان چئقماماقلا ایمتیحان أدیلمکتەدیرلر. اۇنلار دا حسابا چکیلەجکلردیر:
فَلَنَسْأَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَلَنَسْأَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ ﴿۶﴾ (سورة الأعراف)
« کندیلرینە ألچی گؤندریلنلرە ألبتتە سۇراجاغئز. ألبتتە ألچیلرە دە سۇراجاغئز. » (آعراف سورەسی؛ 6)
رسولوللاهئن (ص) اؤرنکلیگی عاینئ زاماندا واحیین حایاتا گچیریلەبیلیر اۇلدوغونون دا قانئتئ اۇلاجاقتئر؛ اؤیلە دە اۇلموشتور. بونون عاکسی بیر دوروم واحیین قایناغئ اۆزریندە شۆبهە دویولماسئنا یۇل آچاجاغئ گیبی نبینین صامیمیەتینی دە تارتئشئلئر حالە گتیرەجکتی.
بۆتۆن بو رسولوللاهئن اؤرنک اۇلما دورومو قۇنوسونداکی سؤیلملریمیزە قورئاندان بیر آیتلە داحا دستک ورەلیم:
وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ فَلَمَّا قَضَى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا ﴿۳۷﴾ (سورة الأحزاب)
« آللاهئن نیعمت وردیگی وە سنین دە نیعمتلندیردیگین کیمسەیە: “أشینی بئراقما، آللاەتان قۇرق!” دییۇردون آما آصلئندا اینسانلاردان چکینەرک آللاهئن آچئغا چئقاراجاغئ شەیی ایچیندە گیزلییۇردون. اۇیسا آللاەتان چکینمەن داحا دۇغرو اۇلور. “زەید” أشییلە ایلیشیگینی کسینجە اۇنو سنینلە أولندیردیک کی، أولادلئقلارئ أشلرییلە ایلیشکیلرینی کستیگیندە اۇنلارلا أولنمک مۆمینلرین اۆستۆندە بیر سئقئنتئ اۇلوشتورماسئن. آللاهئن بویروغو یرینە گلیر.» (آحزاب سورەسی؛ 37)
راببیمیز، رسولوللاهئن “أولادلئغئنئن أسکی أشی ایلە أولنەبیلەجگی” قۇنوسونو حایاتا تاشئماسئنئ ایستییۇر. بو وسیلەیلە رسولوللاهئ مۆمینلرە قالئجئ بیر اؤرنکلیک یاپاجاق وە آللاهئن بو قۇنوداکی قانونونون ایلک اویغولایئجئسئ اۇلاجاقتئر آنجاق راببیمیزین، بۇشانمالارئ دوروموندا أولادلئغئنئن أسکی أشینی کندیسی ایلە أولندیرەجگینی تاحمین أدن نبیمیز، اینسانلارئن سؤیلەیەجکلریندن چکیندیگی ایچین اۇنا (أولادلئغئ اۇلان زەیدە) أشینی بئراقماماسئنئ سؤیلۆیۇر.
گؤرۆلدۆگۆ اۆزرە نبینین اؤرنکلیگی آنجاق قورئانئ یاشاماسئ ایلە اۇلاجاقتئر. آیتلر بیزیم گیبی بیر اینسان اۇلان نبینین حایاتئنا گچەجک وە اۇنون حایاتئنئ شکیللندیرەجکتیر کی، عاینئ آیتلرین بیزیم دە حایاتئمئزا یؤن ورمەسینین گرکلیلیگی أن ایی شکیلدە آنلاشئلابیلسین.
آیت عاینئ زاماندا نبیمیزە بیر اویارئ اۇلماسئ باقئمئندان دا اؤنملیدیر. بورادا “اۇیسا آللاەتان چکینمەن داحا دۇغرو اۇلور” اویارئسئ اۇنون دا بیزیم گیبی بیر اینسان اۇلدوغونو، ترجیحینی آللاهئن ایستەمەدیگی طارافا دۇغرو یاپما ایحتیمالینین بولوندوغونو گؤسترمکتەدیر. ایشتە اؤرنک آلئنابیلەجک کیشی دە عاینئ بیزیم گیبی حاطا یاپما ایحتیمالی بولونان کیشی اۇلمالئدئر.
قۇنویو بورایا قادار تاعقیب أدن، آنجاق دینی بیلگیسی قورئانا دایانمایان قاردشلریمیزین بیر تۆر شۇک یاشئیۇر اۇلمالارئ دۇغالدئر. چۆنکۆ ایسلام آدئنا مۆسلۆمانلارا آنلاتئلانلار بورادا سؤیلننلرلە تام بیر ضئدلئق ایچرمکتەدیر. یوقارئدا ایشلنن قۇنونون أن باریز آیتلری ألە آلئنئنجا بیلە، “حورافەیە دایالئ دین” ایلە “آللاهئن کیتابئنا دایالئ آللاهئن دینی” آراسئنداکی اوچوروم اۇرتایا چئقئیۇر.
حایدی باقالئم “عاقئللار”! دۇغرو اویقویا!
آللاهئن بیزیم گیبی بیر بشر اۇلان ألچیسی، نە یازئق کی یینە بیذذات مۆسلۆمانلار طارافئندان اینسان اۆستۆ بیر وارلئق حالینە گتیریلمیشتیر. گۆنۆمۆزدە دینی آللاهئن کیتابئندان دگیل دە تلەویزیۇنلارداکی “اویقودان اؤنجە” پرۇگراملارئندان اؤگرننلر دە کندیلرینە آنلاتئلان ماثاللارلا اویقویا دالدئقلارئ ایچین بۆتۆن بو آنلاتئلانلارئن دۇغرو اۇلدوغونو ظاننەتتیکلری بیر رۆیا عالمیندە یاشاماقتادئرلار.
بنیم چۇجوقلوغومدا “اویقودان اؤنجە” پرۇگرامئ سادەجە چۇجوقلارا حیطاب أدردی. أرتەسی گۆن اۇقولا گیدەجک اۇلان چۇجوقلارئن أرکن قالقمالارئ وە اۇقولدا آلاجاقلارئ بیلگیلر ایچین حاضئر بیر ذیهنە صاحیب اۇلمالارئ آماچلانماقتایدئ. آنلاتئلانئن ماثال اۇلدوغونو بیلن چۇجوق، قئسا سۆرەدە اویقویا دالئیۇردو.
بوگۆنکۆ “اویقودان اؤنجە” پرۇگراملارئ ایسە عاقلن چۇجوق قالماسئ ایستنن یتیشکینلرە حیطاب أدییۇر. أرتەسی گۆن أرکن قالدئرمایئ دگیل، اویقودان هیچ اویاندئرمامایئ آماچلئیۇر. آنلاتئلانئن ماثال اۇلمادئغئنا ایقناع أدیلدیگیندن بدن اویومویۇر آما عاقئل ماثالئ فارق أتتیگی ایچین همن اویقویا دالئیۇر.
چۇجوقلارئن، سؤزۆنۆ سەوەرک دینلەیەجکلری تۇن تۇن بیر تەیزە اۇ گۆنۆن “اویقودان اؤنجە” پرۇگرامئ ایچین حاریقا بیر سچیمدی. بوگۆنۆن “اویقودان اؤنجە” پرۇگراملارئ یتیشکینلرە حیطاب أتتیگیندن گؤرۆنۆملری، عۆنوانلارئ وە أیلملرییلە سؤز دینلتەبیلەجک اۇلانلارئن اؤن پلانا چئقمالارئ دا سچیمین یریندە اۇلدوغونو گؤسترییۇر.
نەرەدەیسە هر هافتا، حابر کاناللارئندا أن دگرلی ساعاتلردە یر وریلن “اویقودان اؤنجە” پرۇگرامئیلا، “أثوابئیلا مۆسمما” بیر کیشی، نبیمیزین دۇغال وۆجود آتئقلارئنئ داحی قوتسایاراق اۇنو قورئان آیتلرینە تام ضئد بیچیمدە بشر اۇلماقتان چئقارماقتا وە مۆسلۆمانلارئ اویقویا دالدئرماقتادئر.
بیر باشقا “اویقودان اؤنجە” پرۇگرامئ دا بۆیۆک کیتلەلرە اولاشما گۆجۆ بولونان بیر باشقا کانالدا دوام أتمکتەدیر. عاقئللارئ دوردورماق ایچین یاپئلدئغئنئ دۆشۆندۆگۆم بیر مۆزیگین اۆزرینە، سسیندە آصلئندا آنلاتئلانئن ماثال اۇلدوغونو تەیید أدن بیر “یانقئ” ایلە، آنلاتتئقلارئنئ گرچکتن یاشایان وارسا موحتملن اۇنلارئن بیلەبیلمەدیکلری آیرئنتئلارئ أسنەین ذیهینلرە سونان، “ایسمییلە مۆسمما” حاطیب بیر آکادمیک تۇن تۇن ددە یینە مۆسلۆمانلارئ گۆزلجە اویوتماقتادئر.
بیر باشقاسئ سادەجە بیر پرۇگراملا یتینمەمکتە “اویقودان اؤنجەلرلە” دۇلو، یازئلئ وە گؤرسل مدیا اۇرگانلارئیلا آللاهئن نبیسینی کندی ایستەدیگی هر یرە گؤتۆرەبیلمکتە، بونون ایچین أن گۆزل ماثال آنلاتما یؤنتمی اۇلان دیزیلری بیلە قوللانماقتا، بو وسیلەیلە دۆنیا چاپئندا کسینتیسیز درین بیر اویقویو گارانتی أتمکتەدیر.
نە یازئق کی مۆسلۆمانلارا ایسلام دییە یوتتورولموش “تاصاووف” آدلئ اینسان اویدورماسئ بیر دینی، ایسلام دییە اینسانلارا آنلاتماقتا اۇلان بیری داحا، یینە بۆیۆک بیر کانالدا دوام أتمکتەدیر.
کندی “اویقودان اؤنجە” پرۇگرامئنا… سانکی آحیرتتە اۇنلاردان سۇروملو توتولاجاقلارمئش گیبی، بۆیۆک عالیم اۇلدوقلارئ ایددیعا أدیلن کیشیلرین کیتابلارئنئ اویومایا چۇقتان راضئ اۇلانلارا “شرح” أتمکتەدیر.
اۇیسا مۆسلۆمانئن گؤرەوی قورئان ایلە اویارماقتئر:
وَأَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ﴿۵۱﴾ (سورة الأنعام)
« راببینین حوضورونا چئقارئلاجاقلارئندان قۇرقانلارئ قورئان ایلە اویار! اۇرادا اۇنلارئن نە بیر دۇستو نە دە شفاعاتچیلری اۇلاجاقتئر. بلکی چکینیرلر. » (أنعام سورەسی؛ 51)
بونلار دئشئندا ایریلی اوفاقلئ مۆسلۆمان تۇپلولوقلارئ اویوتان نیجە “اویقودان اؤنجە” پرۇگراملارئ هر تۆر مدیا آراجئ قوللانئلاراق یاپئلمایا دوام أتمکتەدیر وە هر زامان دا أدەجکتیر.


text:
- وەیا ذیهنینیزدە بۆیۆک اۇلان بیر ماحلوق (یینە دە دیریلتیلەجکسینیز)!” (اۇنلار:) “بیزە کیم ینیدن حایات ورەجک؟” دیەجکلر. دە کی: “سیزی أن باشتا یاراتان.” سانا باشلارئنئ ساللایاراق: “پکی نە زامان؟” دیەجکلر. دە کی: “بلکی چۇق یاقئندا اۇلابیلیر!”
- سیزی چاغئراجاغئ گۆن: “آللاهئم! نە مۆکممل یاپتئن!” دییە قارشئلئق ورەجک وە دۆنیادا پک آز قالدئغئنئزئ ظاننەدەجکسینیز.
- قوللارئما دە کی: “سؤزۆن أن گۆزلینی سؤیلەسینلر!” چۆنکۆ شەیطان آرالارئنئ بۇزار. شەیطان اینسان ایچین آچئق بیر دۆشماندئر.
- راببینیز سیزی أن ایی بیلندیر. ایکرامئنا اویغون گؤرۆرسە ایکرام أدر، عاذابئنئ حاق أتمیش گؤرۆرسە سیزی عاذابا اوغراتئر. سنی اۇنلارا وکیل اۇلاسئن دییە گؤندرمەدیک.
- راببین گؤکلردە وە یردە کیملرین اۇلدوغونو دا أن ایی بیلندیر. بیز، نبیلرین کیمینی کیمیندن اۆستۆن قئلدئق؛ داوودا دا بیر زبور /کیتاب وردیک.
- دە کی: “آللاە ایلە آرانئزا گیردیگینی ایددیعا أتتیگینیز کیمسەلری چاغئرئن باقالئم! اۇنلار سیزین تک بیر سئقئنتئنئزئ بیلە گیدرمە گۆجۆنە صاحیب دگیلدیرلر، اۇنو باشقا طارافا دا چەویرەمزلر.”
- قالدئ کی یاردئما چاغئردئقلارئنئن هر بیری -حانگیسی راببینە داحا یاقئن اۇلاجاق دییە- بیر وسیلەنین پشیندەدیرلر. اۇنون ایکرامئنئ اومار وە عاذابئندان قۇرقارلار. راببینین عاذابئ قۇرقولوپ قاچئنالاجاق بیر عاذابتئر.
- قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆندن اؤنجە یۇق أتمەیەجگیمیز یا دا چتین بیر شکیلدە جزالاندئرمایاجاغئمئز تک بیر یرلشیم آلانئ یۇقتور. بونلار کیتابتا یازئلئدئر.
- (مۆشریکلرین سندن ایستەدیگی) موعجیزەلری گؤندرمکتن بیزی آلئقۇیان تک شەی، اؤنجەکیلرین اۇنلار قارشئسئندا یالانا سارئلمالارئدئر. ثمودا آیت /موعجیزە اۇلاراق گرچگی گؤسترەجک شکیلدە بیر دیشی دوە ورمیشتیک آما اۇنا قارشئ یانلئش یاپمئشلاردئ. بیز موعجیزەلری سادەجە قۇرقوتماق ایچین گؤندریریز.
- بیر گۆن سانا: “راببین اینسانلارئ چپەچەورە قوشاتمئشتئر” دەمیشتیک. سانا گؤستردیگیمیز اۇ شەیی ایسە اینسانلار ایچین سادەجە ایمتیحان سببی قئلدئق. قورئانداکی لاعنتلی آغاجئ دا اؤیلە. بیز اۇنلارئ قۇرقوتویۇروز آما بو، اۇنلارداکی بۆیۆک آزغئنلئغئ آرتئرماقتان باشقا بیر ایشە یارامئیۇر.
- بیر گۆن ملکلرە: “آدمە سجدە أدین /قارشئسئندا سایغئیلا أگیلین!” دەدیک. ایبلیس حاریج همن سجدە أتتیلر. ایبلیس: “چاموردان یاراتتئغئن کیشییە می سجدە أدەجگیم؟” دەدی.
- سۇنرا شؤیلە دەی: “شو، بندن دگرلی قئلدئغئنا هیچ باقتئن مئ! بانا قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆنە قادار سۆرە تانئرسان آز بیر قئسمئ دئشئندا اۇنون بۆتۆن سۇیونو، کسینلیکلە پارماغئمدا اۇیناتاجاغئم!”
- آللاە دەدی کی: “دفۇل گیت! اۇنلاردان کیم سانا اویارسا، حپینیزین جزاسئ جهننمدیر؛ تام سوچا گؤرە جزا!
- اۇنلاردان گۆجۆنۆن یتتیگینی سسینلە یریندن اۇینات! سۆواریلرینلە وە پیادەلرینلە اۇنلارئ قوشات! ماللارئنا وە چۇجوقلارئنا اۇرتاق اۇل! اۇنلارا واعادلردە بولون!” شەیطان اۇنلارا سادەجە آلداتماق ایچین واعاددە بولونور.
- “سن قوللارئما بۇیون أگدیرەجک بیر گۆجە صاحیب دگیلسین! راببین وکیل /دایاناق اۇلاراق یتر!”
- ایکرام اۇلاراق وردیکلرینی آرایاسئنئز دییە دنیزدە گمیلری سیزین ایچین یۆرۆتن راببینیزدیر. اۇ، سیزە قارشئ پک مرحامتلیدیر.
- دنیزدە باشئنئزا بیر سئقئنتئ گلینجە، یاردئما چاغئردئقلارئنئزئن حپسی (ذیهنینیزدن) قایبۇلوپ گیدر، سادەجە آللاە قالئر. آللاە سیزی قورتارئپ قارایا چئقارئنجا دا، اۇندان یۆز چەویریرسینیز. اینسان چۇق نانکؤردۆر.
- قارادا بیر یردەیکن دە آللاە سیزی یرە باتئرابیلیر، یا دا اۆزرینیزە تاش تۇپراق ساووران بیر قاسئرغا گؤندرەبیلیر. سۇنرا کندینیزە بیر وکیل دە بولامازسئنئز. بونلارا قارشئ گۆوندە میسینیز؟
- یاحود سیزی بیر کرە داحا دنیزە دؤندۆرۆپ اۆزرینیزە شیددتلی بیر فئرتئنا گؤندرەبیلیر وە نانکؤرلۆگۆنۆز (کافیرلیگینیز) سببییلە سیزی بۇغابیلیر. سۇنرا بیزە قارشئ سیزە آرقا چئقاجاق بیرینی دە بولامازسئنئز. بۆتۆن بونلارا قارشئ گۆوندە میسینیز؟
- آدم اۇغوللارئنئ چۇق دگرلی قئلدئق؛ اۇنلارئ قارادا وە دنیزدە تاشئدئق، تمیز رئزئقلار وردیک. اۇنلارئ یاراتتئقلارئمئزئن بیرچۇغوندان دا اۆستۆن قئلدئق.
- هر اینسان تۇپلولوغونو اؤندرییلە بیرلیکتە چاغئراجاغئمئز گۆن، کیمە عامل دفتری ساغئندان وریلیرسە، اۇنلار دفترلرینی اۇقورلار، قئل قادار حاقسئزلئق گؤرمزلر.
- کیم بورادا کؤرلۆک أدرسە، آحیرتتە دە کؤر اۇلور. اۇ، یۇلونو اییجە شاشئرمئشتئر.
- آز قالسئن، سانا واحیەتتیگیمیزدن باشقاسئنئ بیزە مال أتمەن ایچین، سنی اۇندان اوزاقلاشتئرئپ باشئنئ یاقاجاقلاردئ. اۇ زامان سنی کسینلیکلە دۇست أدینیرلردی.
- أگر دوروشونو ساغلاملاشتئرماسایدئق، نەرەدەیسە اۇنلارا آزئجئق مەیلەدەجکتین.
- اۇ زامان سانا، حایاتئندا عاذابئ ایکی قات، اؤلۆمۆندە دە عاذابئ ایکی قات تاتتئرئردئق. سۇنرا بیزە قارشئ سانا یاردئم أدەجک بیرینی دە بولامازدئن.
- سنی اۇ تۇپراقتان (مککەدن) چئقارماق آماجئیلا نەرەدەیسە یریندن أدەجکلر. بونو یاپارلارسا، اۇنلار دا سنین آردئندان اۇرادا فاضلا قالامازلار.
- سندن اؤنجە گؤندردیگیمیز ألچیلرە اویغولادئغئمئز سۆننت بودور. بیزیم سۆننتیمیزدە بیر دگیشمە بولامازسئن.
- نامازئ، گۆنشین تپە نۇقطاسئنئ گچمەسیندن گجەنین سۇغوغونون /قارانلئغئنئن باستئرماسئنا قادار دۆزگۆن وە سۆرکلی قئل! بیر دە دۇغو اوفقو بۇیونجا داغئلمئش ائشئقلارئن بیر آرایا تۇپلاندئغئ واقیتتە قئل! دۇغو اوفقو بۇیونجا داغئلمئش ائشئقلارئن بیر آرایا تۇپلانماسئ گؤزلە گؤرۆلۆر.
- سانا اؤزل أک گؤرەو اۇلاراق گجەنین بیر قئسمئندا ناماز قئلماق ایچین اویقودان قالق! بلکی راببین سنی چۇق اؤوۆلن بیر یرە گؤندریر.
- دە کی: “راببیم! گیردیگیم یرە دۆرۆستچە گیرمەمی، چئقتئغئم یردن دۆرۆستچە چئقمامئ لۆطفەیلە! بانا کندی قاتئندان یاردئمجئ بیر گۆچ ور!”


text:
اولوسلارآراسی پول صاندیغی
اولوسلارآراسی پول صاندیغی (اینگیلیسجه: International Monetary Fund) - بینلخالق مالییه تشکیلاتلاریندان بیری. اساسی ۱۹۴۴-جو ایلده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-نیوهمپشایر ایالتینین برتون وودز ایالتینده بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین پول کونفرانسیندا قویولان، پول-مالییه سفراسیندا بینلخالق ایشداشلیغی تامین ائتمک، بینلخالق تیجارتین گنیشلنمهسینه و تارازلی اینکیشافا شرایط یاراتماق، بونولا دا عضو اؤلکهلرین ایقتیصادی یوکسلیشینه یاردیمچی اوْلماق، عضو اؤلکهلرین پول ایستابیللیینه خیدمت ائتمک، عضو اؤلکهلرین تدییه بالانسینداکی غیری-تارزالیقلاری آرادان قالدیرماق آماچ ایله اوْنلارا اعتیبارلر وئرمک، بۇنونلا دا بینلخالق ایقتیصادی علاقهلرین قارشیسینی آلان مانع لری آرادان قالدیرماق، بینلخالق تیجارت موناسیبتلرینه مانعچیلیک تؤرهدن پول ایدخالی محدودیتلرینین آرادان قالدیریلماسینا کؤمک آماچ ایله یارادیلان بینلخالق مالییه موسّسهدور
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
aboutوارد نشدهاست
- ^ Boughton 2001, səh. 7 n.5.
- ^ Factsheet: The IMF and the World Bank. IMF (21 September 2015). یوْخلانیلیب1 December 2015.
- ^ About the IMF Overview. یوْخلانیلیب1 August 2017.
- اولوسلارآراسی پول صندوقو
- International finance institutions
- United Nations specialized agencies
- Global policy organizations
- International development organizations
- United Nations Development Group
- United Nations Economic and Social Council
- Organizations established in 1945
- Organizations based in Washington, D.C.
- 1945 in economics
- International Monetary Fund relations


text:
اویان نیوز : آلیش وئریشین اورگی یئنه آنکارادا آتاجاق. ۲۰۱۳ آنکارا آلیش وئریش فستیوالی ۷ ژوئنده باشلایاجاق. ائندیریمین و ساییسیز کونسرتین اولاجاغی فستیواللا، آنکارا ۱ آی بویونجا ایلنجهنین دادینی چیخاراجاق.
بو ایل ۲.جیسی تشکیل ائدیلهجک فستیوالین گالاسی دونن آخشام گرچکلشدیریلدی. آچیلیشدا صحنهیه چیخان جان آتیلا موسیقیسی ایله ایزلهینلره دویومسوز آنلار یاشاتدی. ائندیریملر و کونسرتلرله محدود قالمایان فستیوال، بو ایل ده سورپریزلرله گلیر.
۲۲۲ اتومبیلین داغیتیلاجاغی فستیوالدا چئشیدلی هدیهلر ده وئریلهجک. ۷ ژوئنده باشلایاجاق اولان آنکارا آلیش وئریش فستیوالی، ۳ جولایدا سونا چاتاجاق.
ت . ر . ت تورکی


text:
بایرام (تورکو ناغیل) نوروز بایرامی گلمه میشدن گئتمیشدی. او قدر ائو سیلیب سوپورمکدن، او قدر ماراقلا یددی لؤوون آلیب آخیر چرشنبه نی گؤزله مکدن، شال ساللاماقدان، یومورتا دؤیوشدورمکدن، گؤروشه گدیب گلمکدن، بایراملیق آلیب وئرمکدن، دای خبر یوخدو. بایرام گونلری پیسدن-یاخشیدان یئل کیمی گلیب کئچمیشدی. مدرسه لر آچیلیب کیلاسلار قورولموشدو. اوشاقلار گلیب بیر-بیر اینشالارین اوخویوب یئرلرینده اوتوروردولار. اینشانین قونوسو ((نوروز بایرامی …مطالعه بیشتر »
شن چیچکلر (مجموعه داستانهای ترکی برای بچه ها)
شن چیچکلر مجموعه داستانهای ترکی برای بچه ها مجموعه ای از داستانهای ترکی برای بچه ها میباشد که دارای موضوعات گوناگونی میباشد. در آخر هر داستان چند تمرین نیز وجود دارد که خواننده کتاب باید بعد خواندن داستان و معلوماتی که از متن داستان گرفته به سوالات جواب دهد. چند سطر کوتاه از داستان اول: صابون حیکایه سی من تمیزلیگینه …مطالعه بیشتر »
قاچاق نبی (داستان ترکی)
قاچاخ نبی نبي تخمينينا 1233 هجري شمسي ايلده قوبادلي ماحالينين آشاغا موللو كندينده آنادان اولموشدور. اونون آتاسي علي كيشي چوخ يوخسول بير آداميميش. بو آدام بگلرين قولچوماقلارين يئرلرينده ايشله ييب بئش باش كولفتيني چتينليگنن دولانديرارميش. علي كيشي اوقدر بورجلوايدي كي ايل باشينا سلمين ده وئره بيلميردي. علي كيشي گئجه ده ياتميرد، بگلره هامپالارا اودون ياريردي، شئي داشييردي، آزجا مزد آليپ …مطالعه بیشتر »
پاسلی قیلینج (داستان ترکی)
پاسلی قیلینج (تورکو ناغیل) بیری واریدی بیری یوخیدی. اصفحان ولایتینده بیر پادشاه وار ایدی. بو پادشاهین اوچ اوغلو واریدی. گون گئچیر، آی دولانیر، وقت گلیر کی پادشاه قوجالیر. پادشاه بؤیوک اوغلو احمدی یانینا چاغیریب دئییر: اوغلوم منیم وقتیمه آز قالیر. قوجالمیشام. بوگون ساباح اؤلوب گئدجییم. سؤزلریمه قولاق آس سنی مملکته پادشاه، محمدی وزیر، کیچیک قارداشینیزیدا وکیل تعیین ائدیرم. سیزه بیر …مطالعه بیشتر »
تورکو ناغیل – تیق تیق خانیم
تیق تیق خانیم بیر گون واریدی بیر گون یوخیدی آللاهدان سونرا هئچ کیم یوخیدی. بیر بالاجا بؤجک (حشره) دونیایا تازا گؤز آچمیشدی. تکجه دولانیردی. یولدا بیر جوت بادام قابیغینی اؤزونه باشماق ائدیب گولدن اؤزونه بیر دامن دوزلدیر. سونرا دوشور چؤللری گزمیه: سورمه چکدیم گؤزومه دوشدوم چؤلون دوزونه دوست گزیرم اؤزومه دوست گل هارداسان تئز گل هارداسان… یول اوستونده بیر قویون …مطالعه بیشتر »
آغيللي قيز و تنبل احمد
آغیللی قيز و تنبل احمد حامام حامام ايچينده،جويز گيردکان ايچينده،دوه دله کليق ائيلر،کوهنه حامام ايچينده،قاريشقا شيلاق آتدي دوه نين بودي باتدي. بيري واريدي،بيري يوخي يدي،بير پادشاهين وزيري واريدي.پادشاها يامان داريخان حال يدي ،اما وزيري صبيرلي و دونيا گورموش قوجايدي. بير گون پادشاه اوودان قايداندا يولدا بير قيچي آخساق، بير گوزي کور قاريا راست گلدي.قاريا يازيقليغي گليب، چاغيردي اونا پول وئرمک ايسته …مطالعه بیشتر »
چینقیدی-چینقیدی بالا سئرچه
چینقیدی-چینقیدی بالا سئرچه بلکه اولوب، بلکه اولماییب، آمما دئییرلر نه واخت سا، بیر بالا سئرچه واردیر. گونلرین بیرینده اونون آیاغینا تیکان باتیر. بالا سئرچه ها چالیشیر، ها چابالاییر، تیکانی چیخارا بیلمیر. نئیله سین-نئیله مه سین، ساری بولبوله دئییر، قارانقوشا یالواریر، آمما اونلارین هئچ بیری تیکانی چیخارا بیلمیرلر. چاره سیز قالان بالا سئرچه بیر شله اودونو قولتوغونا ووروب، گلیر قاری ننه …مطالعه بیشتر »
“بی” ین آلما آتماسی
“بی” ین آلما آتماسی یازیچی: دوکتور مرتضی مجدفر کنده قوناق ایدیم. قوناق الدوغوم ائوین حیه طی گول – چیچکلی بیر یئر ایدی. اورادا یاتیپ، اوتوردوغوم اتاقدان، حیه طده اولان تازا آچمیش غونچه لرین گوزه للیکلرینی گوره بیلیردیم و یاز گوللری نین عطرینی بوتون ووجودوملا حیس ائدیردیم. یاز فصلی نین باشلانماسینی، حیه طده شئح تورپاقلاردان قالخان خوش و گویده جولانا گلمیش …مطالعه بیشتر »
قوچ پولاد (رمان)
قوچ پولاد (رمان) علیرضا زیحق ایل لرین یورقونلوغو و چکدی یی آجی لار گوزلرینده کی یئر سالمیش آغیر حوزون و کدر اوز ایزینی گوسترسه ده آغارمیش باشی و آلنین داکی قیریشلار و بئنین ده کئچن دولاشیق فیکیرلر اونو اوزوندن بئزارلاداراق دوشوندوکجه یومروقلاری دویونله نیردی. آمما داها یومروقلاری دا اسکی سی کیمی گوجلو جسارتلی و ایرادتلی دئییل دی. یئددی ایل حبس …مطالعه بیشتر »
پینه چی (تورکو ناغیل)
پینه چی ( تورکو ناغیل ) بیری واریدی بیری یوخ ایدی بیر پادشاه واریدی ، عؤمرونده اؤز سراییندان باشقا هئچ یئره چیخمامیشدی. گونلرین بیرینده پادشاه كیتابلارین بیرینده اوخویور كی، بس قدیملرده بعضی پادشاهلار، هردن بیر تغییر لیباس اولوب اؤز اؤلكه سینی شهر به شهر كند به كند گزرمیش بازاردا دكاندا آداملارلا درتله شیرمیش كاسیب – كوسوبون ائوینه گئدیب دردلرین اؤیرنیرمیش. …مطالعه بیشتر »


text:
۱۹ نوْوامبر
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۴۹۳ - کریستوفر کولومب پوْرت ریکو آداسینی کشف ائتمیشدیر.
- ۱۹۰۰ - باکی اهالیسی و پوْلیسین فعالیتیندن بحث ائدن «باکی جاماعتینین حیاتی و وِلیکوکنیاز پروسپکتی ایله حرکتی» فیلمی ایلک دفعه اکرانا چیخمیشدیر.
- ۱۹۴۶ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی عیرقی و دینی آیری-سئچکیلیگی پیسلهین قطعنامه قبول ائتمیشدیر.
- ۱۹۴۹ - ایستانبول رادیوسو نوْرمال یایینا باشلامیشدیر.
- ۱۹۷۷ - میصر جۆمهور باشقانی انور سادات ایسراییله سفر ائتمیش ایلک عرب لیدری کیمی تاریخه دۆشموشدور.
- ۱۹۷۹ - کئچمیش شورویده ایلک سۆرعت قاطاری (ساعاتدا ۲۰۰ کیلومتر سۆرعتله) موسکو - لنینقراد رئیسی ایله حرکته باشلامیشدیر.
- ۱۹۸۴ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی مأمورو انور ارقون٬ ویانادا ائرمنی سالدیرقانلارجا اؤلدورولموشدور.
- ۱۹۸۵ - آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین جۆمهور باشقانی رونالد رئیقان ژنوده شوروی لیدری میخاییل قوْرباچوْفلا گؤروشموشدور.


text:
رازلیق – سراب – آذربایجان شرقی
شهرستان سراب – استان آذربایجان شرقی
razlighstate.blogfa.com
شرفلی تپراقون قیمتلدور هر لعل و گوهردن / صفالی اولکه سن دوشمز آدون بیر لحظه دیللردن
ائوون آباد اولور دائم ،وفالی دوز گون ائیللردن / صداقت ملکی سن ،اهل وفادور مشترون رازلیق
عجب گنجینه لر پنهان ائدوبسن هر بوجاقونده / دِیولّر آتش غیرت ، اولدن وار اوجاقونده
ویروب سوت بسلیوبسن قهرمانلار ئوز قوجاقونده / داغلمش هر دیاره خوش باخیش آهولرون رازلیق
اولور آزاده مرد هر کیم سنون سینونده بسلن سه / محبتلر گلر جوشه ، گوزل ائیلّر هوسلن سه
دوشر داغ داشوه مین سس ، بیر اوغلون سنده سسلنسه / واروندی ساخلا مینلرجه ، گول ئوزلی یاورون رازلیق آذربایجانه فخر ایله گلون وار ،گلستانون وار / صفالی باغچا باغلاردا ، سنون چوخ نغمه خوانون وار


text:
آنتونیو قوترش
آنتونیو مانوئل دی اولیوِیرا قوتِرِش (پورتوقالجا. António Manuel de Oliveira Guterres) - دوغوم: ۳۰ آوریل ۱۹۴۹، ليسبون) پورتوقاللی سیاستچی و دیپلومات، ۱۹۹۲دن ۲۰۰۲ ایلینه قدر پورتوقال سوسیالیست حزبینین باشچی سی، ۱۹۹۵ و ۲۰۰۲ ایللری آراسیندا پورتوقالین باش وزیری، ۱۹۹۹ و ۲۰۰۵ ایللری آراسیندا میلتلرآراسی سوسیالیست تشکیلاتینین پرزیدنتی، و ۲۰۰۵دن ۲۰۱۵جی ایله دک بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین باش کومیسِری اولوبدور. ۲۰۱۶ آوریل آییندان پورتوقال حکومتی سؤزجوسو اولدو، و ۲۰۱۶ جی ایل اوکتوبر آیی نین ۵یندن بان کیمون دان سونرا بیرلشمیش میللتلر تهلوکه سیزلیک (امنیت) شوراسینین سس وئرمه سینه گؤره، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین باشچیسی سئچیلدی و ۲۰۱۷ ایلین ژانویه آیی نین بیریندن ایشینی رسمن باشلادی.


text:
چاکو ساواشی
چاکو ساواشی ۱۹۳۲-۱۹۳۵ -نجی ایللرده پاراگوئه و بولیوی آراسیندا قران-چاکو (هانسی کی اوْرادا بؤیوک نفت احتیاطی اوْلماسی وار ایدی) ویلایتینه صاحیبلنمه اۇغروندا باش وئریب. بۇ لاتین آمریکاسی تاریخینه ان قانلی مۆحاریبه کیمی دوشوب.
مۆحاریبهنین تاریخی[دَییشدیر]
اراضی مۆباحیثهسی بولیوی و پاراگوئه قوزئی چانکو اراضیسینه صاحیبلنمه هله دؤولتلرین موستقیللیک اعلان ائدیلمهسیندن باشلاییر. بئله کی پاراگوئه ۱۸۱۱، بولیوی ایسه ۱۸۲۵ -نجی ایللرده قورتولوشونو اعلان ائتدیلر. پاراگوئه داها تئز قورتولوشو اعلان ائتمهسی اوْنا بیر چوْخ اۆستونلوکلر وئردی. پاراگوئه بؤلگهده اؤز قوشونلارینی یئرلهشدیریر و اینضیباطی حاکمیّتینی قورور. بۇ اراضییه برزیلده ادعا ائدیردی. بۇ چتینلیکلرین سببی ایسپانیانین حاکمیّتی زامانیندا بورادا دقیق سرحدینی معیّنلشدیرمهمهسی ایدی. بۇنا ایسه اراضینین قوراق اوْلماسی، ایقلیمی و اهالی طرفیندن آز مسکونلاشماسی تأثیر ائدیردی. سرحدین موعینلشدیریلمهسی اۆچون ۱۹-نجو عصردن باشلانیلسا دا بیر نتیجه الده اوْلونمادی. ۱۹۰۵-نجی ایلده بولیوی بؤلگهیه قوشونلارینی یئرلهشدیریر و ایستحکاملار سالیر. بۇنا پاراگوئهنین جوابی ۱۹۰۴-نجو ایلدهکی چئوریلیش و پاراگوئه وطنداش ساواشی (۱۹۲۲-۱۹۲۳) سببیندن گجیکدیردی. بؤلگه اهالیسی گئتدیکجه آرتیردی. پاراگوئه ایسه بؤلگهنی ایقتیصادی جهتدن اؤزونه بیرلشدیرمک اۆچون پورتو-کاسادایا ۲۰۰کم-لیک دمیر یولو خطی چکیر. بۇ پاراگوئه اۆچون عۆموممیلی مسئله اوْلماسینین اساس سببی پاراگوئه ساواشیندا دئمک اوْلار کی اراضیسینین یارییا قدرینی ایتیرمهسی ایدی. پاراگوئه بولیوییه بیر قدر تورپاق تکلیف ائدیردی. بولیوی ایسه یا هامیسی، یا دا هئچ نه شوعارینی دئمهسی مۆحاریبهنی قاچیلماز ائدیردی. ۱۹۲۸-نجی ایلده پاراگوئه کاوالرلری کانقواردییا بولیوی دوشرگهسینه هوجوم تشکیل ائدیر و ۶ عسگر اؤلور. بولیوی جواب اوْلاراق بوکرون بؤلگهسینی ایشغال ائدیر. میللتلر لیقاسی بۇ مۆناقیشهنی یومشالدا بیلیر. ۱۹۲۹-نجو ایلین ۱۶ سپتامبریندا پاراگوئهلیلر بولیوی دوشرگهسینی یئنیدن تعمیر ائدهجهیینی و بوکرون ایسه گئری قایتاریلماسی ایله نتیجهلندی. ۱۹۳۰-نجو ایلین ۱ مئیینده ایکی دؤولت آراسیندا دانیشیقلار باشلادی. بۇ زامان بولیوی ۲۱۵۰ مین، پاراگوئه ایسه ۸۰۰ مین نفر تشکیل ائدیردی.
مۆحاریبه اؤنجکی وضعیت[دَییشدیر]
اراضیده نفت اوْلماسی احتیمالی بۇ بؤلگهیه ماراغی داها دا آرتیردی. بولیوی ایستاندار اوْیل، پاراگوئه ایسه شلف اوْیل شیرکتلری دستکلییردی. ۱۹۳۱-نجی ایلدن هر ایکی اؤلکه سیلاحلانمایا باشلاییر. ۱۹۲۲-۱۹۲۳ ایلدن پاراگوئه ساواش رفورمو حیاتا کئچیریر. بونون نتیجهسینده ۴ مینلیک دایمی اوْردو و ۲۰ مینلیک علاوه قوه یارادیلدی. حتی ساواش کادرلاری حاضیرلایان ۲ ساواش آکادمیسی یارادیلدی. ۱۰ ایل مدتینده ۱۰۰۰ عدد سوْنرا ۷۰۰۰ ماوزر، دانیمارکادان خیردا چاپلی مادسن پلمیوتو، آمریکا بیرلشمیش ایالتلریندن ایسه ایری چاپلی پولمیوت آلیر. مۆحاریبه عرفهسینده ایسه ۲۴ عدد ۸۱ مم کالیبرلی سهونسا -براندتا مینامیوت سیستمی آلیر. سیلاحلانمایا صرف ائدیلن یاردیم کاسیب اؤلکهیه چوْخ پیس تأثیر ائدیردی. بولیویده ایسه وضعیت تاماماً فرقلی ایدی . بئله کی ایقتیصادی و اهالی سایی باخیمیندان گۆجلو اوْلماسی آچیق آیدین گؤرسنیردی. ۱۹۲۶ -نجی ایلده بولیوی اینگیلیس   شیرکتیندن ۳۶ مین توفنگ ۲۵۰ آغیر و ۵۰۰ یونگول پولمیوت آلیر. ۱۹۲۹-نجو ایلده اینگیلیسلر ایمضالانان مۆقاویلهنی لغو ائدیر. بۇنا قدر ۶ مینلیک اوْردویا ۳۹ مین ماوزر،۷۵۰ پولمیوت، ۵ تانک و بیر قدر ساواش طیّاره مالیک ایدی. مۆحاریبه دؤنمینده سیلاحلانمانی آرتیرماسی قونشو دؤولتلرین اعتراضینا سبب اوْلوردو. حتی پرو اؤز اراضیسیندن بولیوییه سیلاح تداروکونه قاداغا قویور.
مۆحاریبهنین باشلاماسی[دَییشدیر]
۱۹۳۲-نجی ایلین ۱۵ ژوئنینده بولیوی پاراگوئهنین نظارتینده اوْلان پیتیانتوتا شهرینی تۇتور. بۇنا باخمایاراق پاراگوئه شهری بیر نئچه گونه گئری قایتاریر. ۲۷-۲۸ جۇلایدا بولیوی گئنیش میقیاسلی هۆجوما کئچهرک تولدا، بوکرون، کوپپالس بؤلگهسینی ایشغال ائدیر. بۇ هۆجوم نتیجهسینده پاراگوئه اوْردوسو مقاومت گؤسترمهدن داها تهلوکهسیز و گوجلندیریلمیش شهرلره گئری چکیلیر. گۆجلو دؤیوشلر ۱۹۳۲ ایلین آقوست آییندا باش وئریر. بولیوی ۴۰۰۰ قوشونلا جنوب-شرقدن، علاوه ۲۰۰۰ و سپهلنمیش ۲ دیویزییا شیمال-شرقدن بؤلگهیه یئرلهشدیریلمیشدی . ۶۰۰۰ علاوه قوه ایسه یولون اۇزونلوغو و قۇرو ایستی ایقلیم سببیندن گئجیکیردی. پاراگوئه ایسه ایسلا-پای ۸ مینلیک کورپوس و باشکنددن علاوه ۴ مینلیک قوهسی وار ایدی. بولیوی آرتیق مۆحاریبهنین اوّللرینده پاراگوئه اراضیلرینه قدر گلیب چیخمیشدی. بۇنونلا بئله یئرلی هیندو قبیلهلری پاراگوئهنی دستکلهییردی. ۱ سپتامبر ۱۹۳۲-نجی ایلده پاراگوئه اوْردوسو باکرون اۆزرینه هۆجوما کچیر. هر ایکی طرف ساواش طیّارهلریندن ایستیفاده ائدیردی. ۸ سپتامبردا پاراگوئه اوْردوسونون ۲ تابورونون گیزلی هوجومو قاباقجادان موعینلشدیریلهرک بولیوی اوْردوسو طرفیندن اوْنلارا آغیر ضربه وورولور. ۹ سپتامبرداکی هۆجوم دا بیر نتیجه وئرمیر ۱۴-نجو تابور محاصیرهیه دۆشهرک تاماماً دارماداغین ائدیلیر. ۸-۹ سپتامبر اۇغورسوزلوقلاری پاراگوئهلیلره بیر درس اوْلور. نؤوبتی دؤیوشلرده بولیوی اوْردوسو دئمک اوْلار کی بۆتون ساواش طیّارهلرینی ایتیریر و بۇ پاراگوئه اوْردوسونا بللی اۆستونلوک وئریر. ۱۷ سپتامبردا بولیوی کوماندانلیغی محاصرهیه دوشن قوهلره علاوه عسگرلر گلنه قدر دؤزمهیی و محاصرهنی یارماغی امر ائدیرلر. محاصرهنی یارماق بیر نتیجه وئرمهسه ده بورادا اوْلان ۶۱۹ عسگر ۳ هفته دیرنیش گؤستردی. محاصرهدهکی قوهلری محو ائتمک ایستهین ۷۵۰۰ پاراگوئهلی ۵۰۰ ایتکی، بۇنا قارشیلیق بولیوی ایسه ۱۵۰ ایتگی وئردی. بۇ دؤیوشلردن سوْنرا مۆحاریبه بللی قدر سنگیییر. بولیوی ایسه بۇندان ایستیفاده ائدهرک آمریکا بیرلشمیش ایالتلریندن ۲۰ عدد یئنی Wright ج۱۴ر  > طیّاره آلیر. ۱۹۳۳ ژانویهده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-ندن ۹ قیریجی و آلماندان ۳ ترنس Ю ۵۲ آلیر. پاراگوئه ده ۲۵ یونگول بومباردیمانجی (پوتز-۲۵)فرانسه دن ،ایتالیادان ایسه ۵ فیات سی آلیر. ۱۹۳۲-نجی ایلده پاراگوئهلیلر بولیوینین هوجومونون قارشیسینی آلیر و عکس هۆجوما کئچیر. ناناوا شهری اۇغروندا گئدن دؤیوشلرده بولیوی آغیر ایتگیلر وئریر. ۱۹۳۳-نجو ایل فوْریه آییندا بولیوی تولدو شهری اطرافیندا پاراگوئهلی اوْردویا هۆجوم ائدیر. ۶-۷ جۇلای ناناوایا ایکینجی هوجومدا بیر نتیجه وئرمیر و ۲۰۰۰ ایتگی وئریر. حالبو کی پاراگوئه طرفی ۱۴۹ نفر ایتگی وئریر. ۱۹۳۳-نجو ایلین اۇکتوبر -نوْامبر آیلاریندا پاراگوئهلیلرین هاوا کشفیاتی بولیوی طرفده بوشلوقلار آشکارلانیر. ۳ دسامبر هۆجوملاری بولیوینین ۴-۹ دیویزییالاری موحاصیرهیه دۆشور. آرتیق ۱۱ دسامبردا بولیویلیلر ۲۶۰۰ اؤلور، ۷۵۰۰ اسیر دۆشور. بۇندان سوْنرا بۆتون جبهه بویو گئری چکیلن بولیوی اوْردوسو ۸۰۰۰ توفنگ، ۵۳۶ پولمیوت ،۴۵ دیگر تعلیملی سیلاح-سورسات قویاراق قاچیر. بۇ پاراگوئه اوْردوسونا گئنیش ایمکانلار یارادیر. لاکین هۆجومون لنگیمهسی بولیوی طرفینه ایکینجی مۆدافیعه خطینی چکهرک مۆدافیعهنی گوجلندیریر. ۱۹۳۴ مئیدا ۲ بولیوی دیویزییاسی پاراگوئهلیلره آغیر ضربه ائندیریرلر. پاراگوئه طرفی ۵۰۰ اؤلو و ۱۵۰۰ اسیر وئریر. ۱۹۳۴-نجو ایلین جۇلای آییندا ایسه بولیوینین هۆجوملارینین قارشیسی آلینیر. سوْنرادان بولیویلیلر ال-کامن بؤلگهسینده آغیر ایتگی وئرهرک (۲۰۰۰ اؤلو،۴۰۰۰ اسیر، یالنیز ۲۰۰۰ نفر محاصرهنی یاریر)گئری چکیلیر. ۱۹۳۵ ایلیندن مۆحاریبه آرتیق بولیوینین اراضیسینه کئچیر. مارس آییندان ایسه فعال عملیّاتلار سنگیییر چونکو هر ایکی طرف آرتیق بۆتون قوهلرینی دئمک اوْلار کی ایتیریر.[۱]
باریشیق سازیشی[دَییشدیر]
صۆلح دانیشیقلاری ۱۹۳۵-نجی ایلین ۱۲ ژۇئنینده آرژانتیننین باشچیلیغی ایله باش تۇتور. رسمی مۆقاویله ۱۹۳۸-نجی ایلین ۲۱ جۇلاییندا ایمضالانیر. بۇ سنده اساساً بولیوی یالنیز مۆباحیثهلی اراضینین ¾ قالیر علاوه چای ساحیلینه چیخیش و بورادا اؤزونه لیمان تیکمهسی اۆچون چای ساحیلینده بللی قدر تورپاق وئریلیر. بۇ سرحد بۇ گونه قدر دییشیلمهدن داوام ائدیر.
مۆحاریبهیه یاردیمچی قوهلر[دَییشدیر]
بولیوی طرفدن ۱۵۰ یاخین آلمانلی ساواش تعلیمچیسی ایشتیراک ائدیردیسه، پاراگوئه طرفدن ده آغ قواردییالیلار یاردیم ائدیردیلر (ایمپریاپرست روس میقرانتلاری).
سوْن دوروم[دَییشدیر]
۲۰۰۹-ایلین آوریلین ۲۷-ده ایکی اؤلکه آراسیندا سوْن سرحد آنلاشماسی ایمضالانماسی ایله بؤلگه اۆزره بۆتون آنلاشیلمازلیقلار آرادان قالخیر.
قالری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- The White Russian contribution in the Chaco War Archived 2009-05-23 at the Wayback Machine.
- Tamaño, Gustavo Adolfo (2008). Historias Olvidadas: Tanques en la Guerra del Chaco Archived 2012-01-12 at the Wayback Machine.—The surviving Bolivian Vickers A tank on display at La Paz Military College (ایسپانیا دیلینده)
- Photographs of the Paraguayan gunboats Humaitá and Paraguay as of 2005 (ایسپانیا دیلینده)
- Bolivian armed launch Tahuamanu on display—Riberalta, Beni Department, Bolivia (ایسپانیا دیلینده)


text:
کاتالاز
کاتالاز و پروکسیداز سیتوپلازمالارا اوْخشار اوْلوب، ترکیبی همدن تشکیل اوْلونموشدور. هر ایکی آنزیم هیدروژن پروکسیدی پارچالاییر. کاتالازا اوْرقانیزمین بۆتون سلول و توْخومالاریندا اوْلور. بؤیرکده، قاراجیرده، اریتروسیتلرده داها چوْخ کاتالازا واردیر. بیر موْلکول کاتالازا ۲۰۰ مین موْلکول هیدروژن پروکسیدی پارچالاییر: کاتالازا ایله گئدن تئپکیلردا هیدروژنین دونور و سوبسترات رولونو هیدروژن پروکسید اوْیناییر. پروکسی دازا اۆچون ایسه H2SO2 مادهسی سوبسترات رولونو اوْیناییر. سلولده هیدروژن پروکسیدین میقداری آز اوْلدوقدا اورقانیک سوبستراتلاردا کاتالازا پروکسیدازا کیمی تأثیر ادیر. خصوصیله، کاتالازا پروکسیدازا کیمی تأثیر گؤستریر. حئیوانی توْخومالاردا تماماً پروکسیدازا اوْلمور. بئله حالدا هیدروژن پروکسیدی محو ائتمک اۆچون یالنیز کاتالازا ایشتی راک ادیر.[۱]


text:
بو بویدا توزلو-تورپاقلی حَیَطده جمعی بیرجه پالما آغاجی وار- ائله بیل قبیریستانلیقدی. حَیَطدن کئچنده همیشه قبیریستانلیغی خاطیرلاییر. بو سحر اونو تورپاغی سو شیرناغی ایله سولایان ائو صاحیبی ساخلادی.
-جناب!
لعنت شئیتانا! بو جور سیما ایله اوز-اوزه گلمک – اؤزو ده سحرین بو چاغیندا – مطلق خوشاگلمز ندنسه خبر وئریر. بلکه ده او خیرخواه انساندی… هردن هوسسیز ده اولسا گولومسهییر… باخما کی، بو گولومسمه آغاج قابیغینداکی چاتلاری خاطیرلاتسا بئله…
-جاوان اوغلانسان، اؤزون ده تک یاشاییرسان. هم ده مدنیسن، تربیهلیسن… انسانلار سنین حاقیندا خوش سؤزلر دانیشیر، شکایت ائتمیرلر. آما آللاه عشقینه…دئه گؤروم، گئجهلرمنزیلینده نه ایشله مشغولسان؟ روح چاغیریرسان؟
-سیزه حسابات وئرمهلییم؟
-اگر ائتدیگین عمل باشقالارینی ناراحات ائدیرسه… بیر ده کی، منجه، رحمتلیک آتانلا اولان کهنه دوستلوغوموزون خاطیرینه بونو سندن سوروشا بیلرم.
عصبدن یاناغی تیترهدی.
-سنی بیر دفعهده جمعه نامازیندا گؤرمهمیشم.
-بونون مسئلهیه نه دخلی وار؟
-اؤز عبادت بورجونو اونودان مسلمانی محاکمه ائتمهیه بیلمرم. باخ، دئمک ایستهدیگیم بودور.
گنج آدام گولرک دئدی:
-گویا سیز روحلارا عبادت ائتمیرسیز؟
-البته، یوخ! اعتقادیندا یانیلان سنسن. هر شئی ده اونا گؤرهدیر کی…
گنج موضونو دییشدی:
-سیزه آیاق یولونداکی دیوار بارهده دئمیشدیم…
-دیوار داغیلماز، محکمدی. بیلیرسن، سنین گئجه سرگوزشتلرین ساکینلرده خوش اولمایان ماراق اویادیر.
-من قانوندانکنار هئچ نه ائتمیرم. خواهیش ائدیرم، دیوارلا باغلی تدبیر گؤرهسیز.
– یاخشی اولار کی، بیز اولکی کیمی خوشلوقلا دانیشاق. -شیرناغی اوزاغا آپاراراق تلهسیک علاوه ائتدی: -تعمیری ایسه اؤزون ائتمهلیسن.
ترسلییه باخ دا. محض بازار گونو بو عجایب صیفتی گؤرمهلی ایدیم.
هر هفته سونو تعطیللرینده اولدوغو کیمی، کوچه بومبوش ایدی. سمادا آغیر، حرکتسیز بولودلار… یوخوسوز گئجهدن سونراکی شدتلی باشآغریسی اونا راحاتلیق وئرمیر. گئجه “روحلارلا صحبت”ی بیتیردیکدن سونرا تاریخ معلمی دئدی – “گل، گلهجک حاقیندا دانیشاق!” اونلار بوتون گئجهنی مباحثه ائتدیلر. دان یئری سؤکولمهیه آز قالمیش یولداشی گئتدی، آما قاپیدان چیخارکن گولرک دئدی : “سنه ائولنمک لازیمدی.”
سحرین بو چاغیندا کافه بومبوش ایدی. او، کافهنین دمیر یولو پلاتفورماسیندان آیریلان حیصهسینده، باغا باخان پنجرهنین اؤنوندهکی ماسادا اَیلشدی. کافهچی سالاملاشاراق بوگونکو قزئتلری ماسانین اوزرینه قویدو.
یئمک یئسهده، باشآغریسی کئچمک بیلمیردی. گؤرهسن بو گئجه نییه یاتا بیلمهدی؟ حالبوکی او قدر جهد گؤسترمیشدی. صاباح شاگردلرینه ریاضیاتدان دانیشاجاغی معروضهنی خاطیرلادی.
همین آندا عاغیلسیز ایدهآلار دوشونوب، معناسیز صحبتلر ائتدیگی یولداشینین-تاریخچینین اوبرازی گلیب دوردو گؤزلری اؤنونده:
-اؤزون عرب دیلی تدریس ائدیرسن. دئه گؤروم، موبتداسیز خبر اولورمو؟
-دیل دنیز کیمیدیر. سرحد تانیمیر.
-“محمد اؤلدو.”محمد-موبتدادی. بو نئجه موبتدادی، آنلامیرام؟ باخ ائله بونا گؤره ده من دیل سِحریندن کناردا اولان ایشلرله مشغولام.
…کافهچی یاخینلاشدی.
-سن نییه موشتریلردن پول قوپاریرسان؟ -کافهچی سوروشدو.
او گولومسهدی. بو، معناسیز سواللارا جاواب اولاراق عادتی گولومسمه ایدی. پولو گؤتوروب اوزاقلاشدی. آما هئچ نهیه باخمایاراق اونون عاغیللی تبسسومو وار. بیز ندنسه انسانلار حاقیندا خاریجی گؤرونوشه گؤره حکم وئریریک. چونکی بیلیگیمیز کفایت قدر دئییل، هم ده غیری-معینلیک وار.
او، بولودلارا باخدی، سونرا داها نه ایلهسه ماراقلاندی. دقتینی جلب ائدن هر شئی آغ رنگه بوروندو. آما بو دایانیقسیز، یایقین آغلیق ایدی، سِحربازین الیندهکی اویونجاق کیمی.
بیردن سانکی هر شئی داغیلدی، دالغالارین آراسیندا ارییب یوخ اولدو. سونرا فورماسیز قارا کوتلهیه چئوریلدی. خط اوستونده دایانان قاتار یوخ اولدو. ائله بیل بولودلارا قاریشدی. یاپون باغیندا بودانین اؤنونده اولدوغو کیمی، نهایتسیز دینجلیک ایستهدی. بیرده تاریخچی دوستونون بودانی گؤسترهرک “دینجلیک، حقیقت و غلبه” دئدیگینی ائشیتدی. آردینجا فیکیرلرینی ایضاح ائدهرک “دینجلیک، حقیقت و مغلوبیت” دئدی. او، بوتون ایرادهسینی توپلاییب مباحثهیه حاضیرلاشیردی.
کسکین سسدن آغاجین یارپاقلاری تیترهدی. اوشاق چیغیرتیسی اطرافا یاییلدی، بلکه قادین سسی ایدی – دقیقلشدیرمک مومکون دئییلدی. اورگی برکدن دؤیوندو. سانکی محبت اویونونا باشلاییردی. بو دقیقه خیام کوچهسیندهکی او ائوده اولماق ائله یاخشی اولاردی کی… آخی نئجه؟ کیمسه اونو یئنیدن سسلهدی. چئوریلیب دوستونو گؤردو. دوستو اونا دانیشماغا امکان وئرمهدن دئدی:”سن ائولنمهلیسن!”هر طرف سس-کویه بورونموشدو، هامی قاچیردی. او دا قاتارا چاتماق اوچون قاچدی. سکییه چاتاندا کیمهسه توخونوب ییخیلدی. بو قدر آدام هارداندی؟ غلبهلیک… هامی بالاجا باخچانین اطرافیندا دایانیب. قاتار خطینین اوستونه پولیسلر ییغیشیب. بلکه قضا باش وئریب؟ اؤزو ده بو اؤلو بولودلارین آلتیندا… غلبهلیکدن قورتولوب گئری دؤنن کافهچی اونا طرف اَییلرک سوروشدو:
-سیز یقین کی، هر شئیی گؤردونوز؟
هم سوال مقصدی ایله، هم ده نهیی ایسه انکار ائدرجهسینه قاشلارینی قالدیردی:
-ایندی سیزی استنطاقا چاغیراجاقلار.
-نه استنطاق؟
-ایستگاهدا قتل باش وئردی، سیزدن ایکی آددیم ایرهلیده آدام اؤلدوردولر.
-قتل؟ – چاشقین حالدا سوروشدو.
-سیزه نولوب؟ آیدان گلمیسیز؟ قتل! دهشت ایدی. دئیهسن، سیز او قیزی تانییرسیز آخی… ماماچانی…
-ماماچا؟
-اونو هانسیسا دلی اؤلدوردو، آللاه گناهیندان کئچسین…
گنج آدامین صیفتی آغریدان و حیرتدن اَییلدی، زورلا پیچیلدادی:- اؤلدوروبلر، اینانمیرام. او هانی؟
-یارالارینی ساریماق اوچون خستهخانایا آپاردیلار. آما او، یولدا اؤلدو.
– اؤلدو؟
-هه. یعنی سیز دوغرودان گؤرمهدیز؟ اونو بوردا اؤلدوردولر آخی، سیزین ایکی آددیملیغینیزدا… – بیر آز سوسوب علاوه ائتدی: – سیز نئجه گؤرمهیه بیلردیز؟ من مشغول ایدیم، آما قیشقیریغا قاچدیم. بو اجلاف اونو قوووردو، او ایسه قاچیردی. اونو بیچاقلا ووردو، باخ اوردا- ایندی مستنطیقین دایاندیغی یئرده.
-بس قاتل؟
-او، قاچدی، هله تاپیلماییب. اولدوقجا گنج ایدی. ایستگاه مدیری اونون دیوارا دیرماشاراق پاراووزا(اگزوز) داخیل اولماسینی گؤروب. عئیبی یوخ، گئج-تئز توتولاجاق!
عذابدان صیفتی تامام قیریشدی. یئرینده گوجله اوتورموشدو. اوزاقلاشان کافهچی دایانمادان تکرارلاییردی:
-نئجه اولدو کی، سیز گؤرمهدیز؟ هر شئی سیزین گؤزلرینیز اؤنونده باش وئریب آخی…
پولیس اوندان مستنطیقه یاخینلاشماغینی ریجا ائتدی. نئجه اولور-اولسون فیکیرلرینی بیر یئره توپلامالی ایدی. ساعاتا باخدی و معلوم اولدو کی، بیر ساعاتدان چوخ یاتیب. آیاقلارینی گوجله چکرک پولیسین آردینجا گئتدی. عادتی اوزره پروندهیه یازماق اوچون اولجه یاشینی و ایش یئرینی سوروشدولار.
-سیز ساعات نئچهدن بری کافهدهسیز؟
-تخمینن ساعات ۷-دن.
-یئرینیزدن هئچ یئره ترپنمهمیسیز کی؟
-یوخ.
-سیز نه گؤردوز؟ زحمت اولماسا، اطرافلی دانیشین.
-من هئچ نه گؤرمهدیم.
-نئجه؟ قتل بوردا باش وئریب آخی. سیز نئجه گؤرمهیه بیلرسیز؟
-من یاتمیشدیم.
-یاتمیشدیز؟
-بلی – اوتانجاق حالدا تصدیقلهدی.
-و سیز تعقیبین سسینه ده اویانمادیز؟
-یوخ.
او، انکار ائدرجهسینه باشینی یئللهدی، دوداقلارینی دیشلهدی.
-سیز اونا یاردیم ائتمهدیز. آخی او، سیزی چاغیریردی. سیزی آدینیزلا چاغیریردی.
او، بوغوق سسله قیشقیردی:
-آدیملا! ؟
-بلی، بلی. او، سیزی چوخ چاغیردی. شاهدلر دئییر کی، او، سیزه طرف قاچاراق کمک ایستهییرمیش.
او، چاشقین حالدا گؤزلرینی یوموب، مستنطیقین سواللارینا فیکیر وئرمهدی. بیردن مستنطیق عصبی حالدا دئدی:
-جاواب وئرین! سیز جاواب وئرمهلیسیز!
-من چوخ بدبختم!
-سیزین آرانیزدا نه اولوب؟
-هئچ نه.
-آخی او، سیزین آدینیزی چکیب، سیزی چاغیریب.
-بیز قونشویوق.
-شاهدلر دئییر کی، سیزی تئز-تئز بیر یئرده گؤروبلر. عادتن سیز قاتار گؤزلهیرکن یاناشی دایانیرمیشسیز.
-اولا بیلر، ایش ساعاتلاریمیز اوست-اوسته دوشورموش.
-آخی او، هئچ ندن محض سیزی کؤمهیه چاغیرمازدی؟
-گؤرونور او، منیم اونا حیران اولدوغومو حیس ائدیرمیش.
-دئمهلی، سیز یاخین ایدیز؟
-اولا بیلر.- ائله بو زامان کسکین، غضبله قیشقیردی:- من اونو سئویردیم، نه واختدان بری اونا ائولیلیک تکلیفی ائتمک ایستهییردیم.
-آما ائتمهدیز؟
-یوخ.
-و بو احوالات باش وئردی، سیزسه یاتمیسیز؟
او، باشینی آشاغی سالدی. عاییب، چوخ عاییب… نئجه کدرلیدی…
-و سون-سیز اونون حاقیندا هئچ نه بیلمیرسیز؟ قاتلی نظرده توتورام.
-هئچ نه.
-بلکه ائشیتمیسیز کی، اونون حیاتیندا باشقا بیری وار؟
-یوخ.
-هئچ واخت اونون اطرافیندا دولاشماییب؟ ائله بیر شئی حیس ائتمهمیسیز؟
-یوخ.
-باشقا نسه دئیهجکسیز؟
-یوخ.
گؤی اوزو هله ده سیخ بولودلارین آرخاسیندا گیزلنمیشدی. یاغیش چیسلهدی و دایاندی. هارا گئتدیگینی بیلمهدن خیلی یورودو. آرتیق گوناورتادیر. او، ایسه ائله هئی گئدیر، گئدیر. سانکی طاقتدن دوشنهدک گزمکله کدرینی اونوتماغا چالیشیردی.
یاپون باغینین اؤنونده گؤزلهنیلمهدن تاریخچی دوستو ایله راستلاشدی. تاریخچی سالاملاشارق الینی سیخدی.
-گئدک بیر یئرده اوتوراق. دانیشماق ایستهییرم.
-باغیشلا، بو دقیقه متافیزیکا حالیندا دئییلم. – کئی کیمی داوام ائتدی.
تاریخچی اونا تأسفله باخاراق قاشقاباغینی تؤکدو.
-دئییرلر، هانسیسا ماماچانی اؤلدوروبلر، بو دوزدور؟ سنسه یاتمیسان.
-سنه کیم دئدی؟ -عصبی حالدا سوروشدو.
-من بربرخانادا ائشیتدیم. – یومشاق سسله جاواب وئردی:
-بوردا نه وار کی… انسان یورولور و مورگولهییر. حادثهنین محض همین دقیقهلرده باش وئرمهسینده گناهکار دئییلم آخی.
تاریخچی گولدو.
-یاخشی، عصبلشمه. سؤزون دوزو، من سیزین آرانیزدا سئوگی اولدوغونو بیلمیردیم… –اویون بازلیقلا علاوه ائتدی.
– نه سئوگی؟ سن اؤزونو کیم حساب ائدیرسن آخی؟ گیجبسر.
-باغیشلا، باغیشلا! بونلاری بربرخانادا دانیشیردیلار.
او، چیخیب گئتدی. اهمیتسیز آدام. هر شئی جهنم اولسون! دئدی-قودو یاپیشقانلی قوردلار کیمی سرعتله یاییلیردی. قیزی ایسه هئچ جوره حیاتا قایتارماق مومکون دئییل، خوشاوزلو، ایشیقلی سیمانی… بو دردین درمانی یوخدو. اونون اومیدسیز سسی فیکیرلرینه گلیر، هانسیسا آغلاسیغماز بیر شکیلده هر طرفه یاییلیردی. سانکی شهرین بوتون دیوارلارینین قولاقلاری وار.
“بدبخت قیز، من سنه گؤره محو اولورام آخی!”
آل-وئر کؤشکونده سیقارئت آلارکن- “عیبی یوخدور، جناب! جانینیز ساغ اولسون!” دئدیلر.
هه… دئیهسن آرتیق هامی بیلیر. ایندی هامی اونون دردینه شریکدی. سانکی قتلدن سونرا قیزلا نیشانلانیبلار. اؤزلوگونده ایسه گؤر نهلر دوشونورلر. ساتیجییا پولو اوزادیب سیناییجی نظرلرله باخدی. پول هئچ گؤزه گؤرونموردو!
اونا ائله گلیر کی، دونیادا هر کس اونو ایزلهییر. او، قاچاقدی. تقصیرلندیریلن شخصدی. جانیدی. او، قربانا یاردیم ائتمهدیگی اوچون گناهکاردی. دئمک، چیخیش یولو یوخدو. صاباح مکتبده وئریلهجک سواللار زهله تؤکهجک. اصل جهنم…
اوزون مدت یورودو. چوخلارینا ایضاحات وئرمهلی اولدو. هر بیر سؤز قیجیقلاندیریردی، یارالاییردی. دئدی-قودونون سونو یوخدو. صحبت یالنیز قتل و اونون یاتماسی ایله باغلی ایدی.
“قاتل حبس اولوندو. اورتا مکتب شاگیردی.”
دئمک، اَیلنمک اوچون عاغیلسیزجاسینا اؤلدوروب. قاتل اونو سئویرمیش. قیز قارشیلیق وئرمهییب. او، همیشه ساکت و جدی خانیم تاثیری باغیشلاییردی.
حادثه بئله قورولوب کی، او، عرب دیلی معلمینی سئویردی. هه. قورولوب! اونا قوووشماق اوچون او، روحلاری چاغیریردی. آما خلاص ائده بیلمهدی، چونکی یاتمیشدی. استنطاق زامانی اعتراف ائتدی کی، یاتیب. یاتیب! غریبهده اولسا، نه چیغیرتی، نه سس-کوی اونو اویاتماییب. هه، غریبهدی. آما اونلار هاردان بیلسین کی، او، بوتون گئجهنی روحلارلا دانیشیب… آه، بو گلهجک حاقداکی معناسیز صحبتلر.
اورک آغریدان سیخیلیردی، سانکی اورا زهر سپیردیلر. قاییتماق ایستمیردی، آما سونوندا ائوه دؤنمهلی اولدو. یاغیشین آردینجا بولودلار داها دا قاباردی و قارالدی. بو دا ائو صاحیبی – یازیق پالمانین آلتیندا اَیلشیب.
-کدرلی گؤرونورسن، دئیهسن سحرکی صحبتیمیز خترینه دییب… – ائو صاحیبی سوروشدو.
او، باشی ایله انکار ائتدی. ائو صاحیبی سسینی قیسدی:
-ائشیتدیکلریم حقیقتدی؟ دئییرلر کی…
-هه، هه! – کوبودجاسینا سؤزونو کسدی: -بو ماماچانی منیم ایکی آددیملیغیمدا اؤلدوردولر، منسه کافهده اوتوراق وضعیتده یاتمیشدیم. بئله-بئله ایشلر.
-اوغول، من ایستمیردیم…
-اونون چیغیرتیسینی ائشیتمهدیم. بعضیلری دئییر کی، گویا ائشیتمیشم، آما اؤزومو یوخولوغا وورموشام.
ائو صاحیبی اونا یاخینلاشیب عذر ایستهدی. قولوندان توتوب یانیندا اوتورتدو.
-بیز سنین رحمتلیک آتانلا دوست ایدیک، اینجیمه، اوغلوم.
اوزون مدت سوسدولار. سونرا او، گئتمک اوچون اجازه ایستهدی. ائو صاحیبی اونو قاپییا قدر اؤتوروب، پیچیلتی ایله دئدی:
-آما روحلارلا اَیلندیگین گئجهلر حاقدا بیر داها خاطیرلاتماق ایستردیم.
اؤزونو سون پئشمانچیلیق حیس ایله چارپایییا ییخدی. گؤزلرینی یوموب اؤز-اؤزونه پیچیلداماغا باشلادی:
-یوخویا گئتمهلییم. منه یاتماق لازیمدی، اوزون زامان یاتماق. ابدی یوخو لازیمدی منه…
قایناق: ادبیات قزئتی
عرب الیفباسینا کؤچورن: ائلیار پولاد
نجیب محفوظ؛ ادبیات اوزره نوبل مکافاتی لاوریاتی (۱۹۱۱-۲۰۰۶)


text:
گونئی آزربایجان آددیم – آددیم عصیانا یاخینلاشیر
عاریف کسکین: گونئی آزربایجان آددیم – آددیم عصیانا یاخینلاشیر. بو، عصیان بو گون و یا صاباح اولماسا دا، باش وئرجیی موطلقدیر. گونئی آزربایجان تورکلرینین صبری توکنمک اوزرهدیر
تورکییهنین ایران اوزره تانینمیش سیاسی آنالیتیکی عاریف کسکین دئییر کی، حاضردا ایراندا عرب جوغرافیاسیندا باش وئرن دییشیکلیکلره یؤنهلیک بیر-بیریله ایکی فرقلی باخیش اورتایا قویولوب: «خامنه ایی و موحافیظه کارلار تونیس و مصردکی حادثهلرین یئنی بیر ایسلام اینقیلابینین ایستیقامتینین اولدوغونو ادعا ائتدیلر.
اونلارا گؤره، مصر و تونیس خالق 1979-جی ایل اینقیلابیندان تأثیر آلمیش و ایندی ده اونو اؤزونه اؤرنک گؤتوروب، بو حرکاتی حیاتا کئچیردیلر. موحافیزکارلاردان فرقلی اولاراق، ایصلاحاتچیلار و «یاشیل حرکاتی»نین بؤیوک حیصهسی بو حادثهلرین کؤکونده 2009-جو ایلده ایراندا باش وئرن پروسئسلرین تأثیرینین دوردوغونو قئید ائدیرلر. نئجه کی، میرحوسیین موسوینین «مصر و تونیس خالقی بیزی اؤرنک آلدی» آچیقلاماسی بونا مثالیدیر. گؤروندوگو کیمی، ایراندا بوتون قروپلار حادثهلرین اونلاردان قایناقلاندیغینی بیلدیریرلر. اما ایکی اؤلکهده اینقیلابین اوغورلا نتیجلنمهسی ایران موخالیفتینین حرکته کئچمهسینه سبب اولوب. ایندی موخالیفتچیلر «اونلار باجاردیلارسا، بیزده باجارا بیلریک» دئمهیه باشلاییبلار. بو اینقیلاب ایران موخالیفتینه هوس و گوج وئریب. بو بیرمنالیدیر. اونلار دا یارانمیش فورصتدن مومکون قدر ایستیفاده ائتمک و بونونلا دا بوتون دونیانین دقتینی ایرانا یؤنلتمک ایستییرلر. شوبههسیز کی، مصر و تونیسده کی خالق حرکاتینین اوغورو ایران حاکمیتینین داخیلی سیاستی باخیمیندان اونون خئیرینه اولمادی. عکسینه، حاکیمیت داخیلی ایختیلافلاری آلوولاندیردی. بو گونه قدر خامنه ایی رئژیمی سیاسی تارازلیق قورماق ایستییردی، بوندان سونرا بو چتینلشهجک. بئلهلیکله، حادثهلر ایصلاحاتچیلارلا موحافیظه کارلار آراسیندا ایختیلافی کسکینلشدیریب». اونون سؤزلرینه گؤره، ایلک گوندن گونئی آزربایجان میللی حرکاتینین فعاللاری مصر حادثهلرینی دقتله ایزلییردیلر: «محض مصردکی دییشیکلیکلر دئموکراتیکلشمه ایستیقامتیندهدیر و بؤلگهنین دئموکراتیکلشمه پروسئسینه فایدالی اولاجاق. ایندیدن گؤرونور کی، مصر اولایلاری گونئی آزربایجاندا حادثهلره موثبت تأثیر ائدیب. بونون نتیجهسینده بعضی گونئیلیلر «میدانا چیخمالی و اؤزوموزو گؤسترملیییک» دئییرلر. عمومیتله، تاریخی پروسئسلر ده تصدیقلییر کی، گونئی آزربایجان سیاسی حادثهلره گئج داخیل اولار، آنجاق نتیجه آلینمایینجا گئری چکیلمز. ستتارخانین سؤزلریله دئسک «آزربایجان داش قازان کیمیدیر، گئج قیزار و سویوماسی ایسه چوخ چتین اولور». منیم شخصی فیکیرلریمه گؤره، گونئی آزربایجان آددیم – آددیم عصیانا یاخینلاشیر. بو، عصیان بو گون و یا صاباح اولماسا دا، باش وئرجیی موطلقدیر. گونئی آزربایجان تورکلرینین صبری توکنمک اوزرهدیر. عینی زاماندا مصردکی حادثهلر بو پروسئسلری داها دا سرعتلندیرهجک. اصلینده «یاشیل حرکات» کئچن ایل مؤوقعیینی دییشیب و ایراندا یاشایان دیگر خالقلارین حاقلارینی قبول ائتسیدی، گونئی آزربایجانین ایشی داها راحت اولاردی و مقاومت ایمکانلاری تئزلشردی. «یاشیل حرکات»این فارس میللیتچیلیگینی بوراخماماسی گونئی آزربایجانین یاواش و داها تمکینلی حرکت ائتمسیله نتیجهلندی. گونئی آزربایجان اؤز میللی کیملیک و ماراقلارینین فرقیندهدیر و اؤنوموزدکی مقاومت بو چرچیوه ده اولاجاق». عاریف کسکین بیلدیریر کی، ائرمنیستان ایرانین ایکی اوزلو سیاستینین گؤستریجیسیدیر: «اؤزونو ایسلام دونیاسینین لیدئری اولدوغونو ادعا ائدن ایرانین ائرمنیستان کیمی خریستیان بیر دؤولتی حمایه ائتمهسی بیر داها گؤستریر کی، بو دؤولت ایسلام پرینسیپلریندن اوزاقدیر. ایران ائرمنیستانا فارس میللیتچیلیگی پریزماسیندان باخماقدادیر. فارس میللیتچیلیگی ایدئولوگیاسی آزربایجان و تورک دوشمنچیلیگی اوزرینده فورمالاشیب. هم ده موناقیشهنین حل اولونماماسی و اوزانماسی ایرانین خئیرینهدیر. ائرمنیستانین آزربایجانلا گرگین موناسیبتی ایرانداکی تورکلر اوچون بیر گوج مرکزی اولماسینین قارشیسینی آلیر. آیریجا، ائرمنیستان – آزربایجان ساواشی هر ایکی دؤولتی ایرانا دوغرو یؤنلدیر. ایکینجیسی، ایران ائرمنیستانین روسیادان آیریلیب قربین تأثیر دایرهسینه دوشمهسینی ایستمیر. باشقا بیر ایفاده ایله دئسک، ایران ائرمنیستانین روسیادان آیریلیب قربه یاخینلاشماسیندان قورخور و بونون قارشیسینی آلماق اوچون اؤزو مجبور اولوب ائرمنیستانی دستکلییر و اؤز تأثیر دایرهسینده ساخلاماق ایستییر. بیر طرفدن ایران ائرمنیستانی تورکییهنین قافقازداکی فعالیتینی محدودلاشدیرمانین واسطهلریندن بیری اولاراق گؤرور، دیگر طرفدن ده آوروپا و آبش-داکی ائرمنی دیاسپورونون قلوبال سیاستده اؤزونه بعضی قاپیلار آچا بیلجیینی دوشونمکدهدیر.
خالق جبهه سی
گونازپورت کوچوردو
دانیشیق- 15 / آزربایجان دموکراسی اوجاغی نین تالاس آوشار ایله اوزه ل دانیشیغی
آزربایجان، گونئی آزربایجان میللی حرکتینین خئیرینه بیر گئچیش سوره جی ایچریسینده دیر . بو سورج آزربایجاندا یاپیسال بیر دئییشیمی برابرینده گتیرجکدیر
آزربایجان دموکراسی اوجاغی: میللی حرکت نه زامانا قدر ایراندا اولوب- بیتنلر حاقیندا سوکوت ائدهجک؟ میللی فعاللارین سوکوتو اونلاری توپلومون مرجع طیفی دوروموندان آییرماغا زمین یاراتمازمی؟ ایراندا اولان باشقا حرکتلر ایله اینتیقادی بیر دیالوگون قورولماسی بیزیم میللی چیخارلاریمیز اوغروندا اولا بیلر یوخسا او حرکتلرین ایچینده اریمک تهلوکهسی وار؟ و …. بونا بنزر باشقا سورولاریمیزین جاوابینی سیاسی آراشدیریجی سایین تالاس آوشار دان سوروشموشوق، سایغی دیر دوشونورلریمیزین امکداشلیغی ایله بو مباحیثهلرین گئنیشلنمهسی و بو مباحیثهلرین ایچیندن میللی منافعیمیز اوغروندا دوغرو بیر یول خریطهسینین ایپ اوجلارینین چیخماسینی آرزو ائدیریک.
شوبهه سیز کی ایران سیاسی سینیرلاری ایچریسینده باش وئرن اولایلار، بیزی ده بو جوغرافیانین ایچینده اولدوغوموز ایچین ایلگیلندیرمکده دیر. ایران حاکیمیتینین اؤزللیکله سون ایکی ایلده درین بیر بحران لا بوغوشدوغونا شاهیدیک. ایراندا اولایلارین هارایا گئده جه یینی میللی حرکت کسدیرمهلی و اونا گؤره تاویرینی آلمالیدیر.
دارتیشمالار سونوجو دوشونجه لری اورتایا قویوپ اورتاق بیر قرارا گلمک، دوغرو حرکت چیزگیسینی تاپیب و اورتاق چؤزومه اولاشمایی قولایلاشدیرماق، آزربایجان میللی منفعتلری یولوندا موشترک حرکت ائتمه ایمکانینی دوغورا بیلر. بو آچیدان آزربایجان دموکراسی اوجاغینین دارتیشمالارا زمین یاراتماسی تقدیره لاییقدیر.
سورونوزا گلینجه، آزربایجان میللی حرکتی اؤز ایلکلرینه دایاناراق استراتژیسینی بلیرلمه لیدیر. حرکت هر شئیدن اؤنجه آزربایجانین میللی منفعتلرینی گؤز اؤنونده بولوندورمالی و آددیملارینی بو هدف دوغرولتوسوندا آتمالیدیر. باشقا اؤنملی بیر مسئله ده بو کی میللی حرکت اؤز گوجونو دوغرو تثبیت ائتمه لی، گوجو و ایمکانلاری داخیلینده یول آلمایی پیلانلامالیدیر. خورداد اولایلاری بیزی یانیلتمامالی، او بیر استثنادیر و اولوشماسیندا میللی دویغولارین یانیندا باشقا بیر چوخ فاکتورون دا اؤنملی رول اوینادیغینی اونوتمامالیییق. خورداد اولایلاریندان سونرا میللی حرکت ده اؤزونو گؤسترمک ایچین تشبوثده بولونموش اما ایسته نن یانیتی آلامادیغینی سؤیلمه میز مومکوندور. بو چابالارین ان اؤنملیسی اورمو گؤلونون قورماسی ایله ایلگیلی اعتراض چاغیریلاری اولموشدور. اما اومولان سونوج آلینمامیشدیر. آزربایجان میللی حرکتینین گوجونو آبارتماماق لازیم، بو بیزی یانلیش موحاسیبلره سوروکلییه بیلر. آزربایجاندا گئنیش چاپدا بیر اعتراض حرکتینی باشلاتماق، بو حرکته رهبرلیک ائتمک، اونو سوردورمک، باشقا گوجلره قارشی قوروماق و آخیشینین دئییشمه مه سینی ساغلاماق میللی حرکتین بوگونکو شرطلرینده مومکون گؤزوکمه مه کدهدیر. بیزیم حتما تهراندا باش وئرن بو اعتراضی حرکتلره قاتیلمامیز گرکیر دییه بیر شئی یوخدور.
آزربایجان چوخ حساس تاریخی بیر دؤنمدن گئچیر و مرکزله باغلاری گه وشه مه کدهدیر. مرکزچی سیاسی گوجلرین یانیندا اولماق و یا آلیناجاق تاویرلا بو گروپلارین گوجله نمه سینه زمین یاراتماق میللی چیخارلاریمیزا ترس دوشمه کدهدیر. آزربایجان میللی حرکتینین آماجی بو حوکومتی ییخماق دئییل اونون داها اؤته سینده ایرانداکی عیرقچی ذهنیتی دییشدیرمکدیر، چونکو ایراندا عیرقچی ذهنیت دییشمه دیکجه آزربایجانین سورونو چؤزولمیه جکدیر. توتالیم ایسلام جومهوریتی دوشدو، ایراندا بو گون وار اولان و اقتدارا طالب اولان هانسی بیر تشکیلات بو چاغدیشی دوشونجه دن اؤزونو تصفیه ائتمیش کی بیزه یاراری اولسون. بوگون بوتون وارلیقلاری ایله آزربایجانا احتیاجی اولان تئشکیلاتلار سؤزده اولسون بئله آزربایجانلیلارین حقوقلارینا داییر اولوملو بیر مساژ وئرمه میشلردیر. اگر بونلاردان قورتولوب یارین اونلارلا موجادله ائدجه ییکسه، هزینه وئرمه میزین نه فایداسی و آنلامی واردیر. بو رئژیمله موجادیله ائتمک بوتون آجیماسیزلیغینا رغما داها آوانتاژلیدیر. آزربایجان میللتی و حرکتی اؤزو اؤز باشینین چاره سینه باخمالیدیر. بیزیم دوشونجه مرکزیمیز و ائیله م لریمیزی یؤنه تن تهران دئییل، تبریز و آزربایجان اولمالیدیر. بیز گونئی آزربایجاندا میللی ایراده نی حاکم قیلیب، اؤز وارلیغیمیزی و گوجوموزو مرکزه تحمیل ائتمه لیییک. کوردلرین تورکیه ده و عراقدا یاپدیغی کیمی. بیز کورد حرکتینی بو قونودا اؤرنک آلمالیییق. هر شئییمیزین قایناغی آزربایجان اولمالیدیر، دوشونجه لریمیزی بسله ین یئر آزربایجان اولمالیدیر. یاپمامیز گرکن ایش بو.
ایرانداکی ایچ چکیشمه هارا گئدیر؟
ایرانداکی ایچ چکیشمه لرین هارایا گئتدیگینی کسدیرمک گوج. اما بوتون اولانلارا و اولایلارا باخمایاراق هلهلیک هر شئیین رئژیمین کونتورولو آلتیندا اولدوغونو سؤیلمه میز مومکوندور و گؤزله نیلمز بیر حادیثه باش وئرمزسه رئژیمین وارلیغینی قورویا بیله جه یی مؤحتملدیر. ایکی ایله یاخین بیر سوره ده گؤروندو کی یاشیل حرکت بو توتومو ایله باشاری قازانامایاجاقدیر و یاشیل حرکتین گوددویو بو یول باشارییا اولاشمایاجاقدیر. یاشیل حرکتین یؤنتیم کادروسو بو رئژیمین بسلدیگی و ائییتدییی بیر کادرودور. اونلار ایسلام جومهوریتینین چؤکوشونو ایستمیرلر و بو چئلیشکیلی تاویرلاری بیر یئرده گوونلیک سوپاپی رولو اوینویاراق توپلومون انرژیسینین، نیفرت دویغوسونون بوشالماسینا و دولایلی بیر شکیلده رئژیمین بقاسینا یاردیم ائتمه کدهدیر. آیریجا یاشیل حرکتین، چوخ فرقلی و ضید دهنیت و یاپیدان اولوشدوغو ایچین بوتؤولویونو و دینامیکلییینی قوروماسی زور گؤرونور. اؤنوموزده کی جومهور باشقانلیغی سئچیملری چوخ اؤنملیدیر. اگر داها ایلیملی بیر موحافیظه کار گروپ ایش اوستونه گلیرسه، کی گلمه سی موحتملدیر ایصلاحاتچیلاری یئنیدن سیستئمه سوخمازلارسا بئله بیر اوزلاشما یاپیلاجاغی و حاکیمیت ایچ چئکیشملرینین بیر نبضه ده اولسون سنگیه جه یینه شاهید اولابیلیریک، آیریجا ایچریده خاتمی دؤنمینده اولدوغو کیمی نیسبی بیر آزالدیغین وئریلمه سی ده کیتله نین بیر چوخ کسیمینی ممنون ائده بیلیر. موحافیظه کارلار دا اؤز ایچینده پارچالانمیش وضعیتده دیرلر. احمدی نژاد حوکومتینین توتوم و داورانیشلاریندان راضی اولمایان گروپلار موجوددور. احمدی نژاد حاکیمیتینین هم ایچریده هم ده دیشاریدا سورومسوزجا داورانیشی موحافیظه کارلارین دا بیر چوخونو چیله دن چیخارمیشدیر. بو سببدن دولایی احمدی نژاد ذهنیتی و تاکیمینین یئنیدن ایش باشینا گلمه سی زور گؤرونور کی بو اولمازسا حاکمیتین ایشی اؤزللیکله دیش باسقیلار سببی ایله داها آغیرلاشاجاق و ایچریده یئنی پاتلاییشلارا زمین حاضرلایاجاقدیر.
جومهوری ایسیلامی بحران لار حاکیمیتیدیر و ذاتا بو بحران لاردان بسلنیر و یولونا دوام ائدیر. بو حاکمیت 30 ایلی آشقین بیر سوره ایچه ریسینده بیر آی بئله کیریزسیز یاشامامیشدیر، اونون ایچین کیریزلر ایله باش ائتمه یی یاخشی بیلیرلر.
بیز نه زامان قدر سوکوت ائده جه ییک؟
بیزیم سوکوت ائتدیگیمیزی سؤیلمک منجه یانلیش اولار. آزربایجان میللی حرکتی اؤز موجادله سینه دوام ائدیر. حرکت اؤز آخیشیندا و اؤز یولونو سوردورمکده دیر. موجادله ساده جه میدانلاردا یاپیلماز، میدان حرکتلری موجادله نین ساده جه بیر مئتودودور. آزربایجان میللی حرکتی و میللیلشمه ذهنیتی توپلوم ایچینده نهادینه اولور/قورومساللاشیر. آزربایجان میللی حرکتی بو بیچیمی ایله قیسا بیر تاریخین اورونودور. بیزیم میللی مسئله ایله ایلگیلی تجروبه میز آزدیر، میللی تشکیلاتلاریمیز یئنی شکیللنمیه باشلامیش. آزربایجان میللی حرکتی ایله پارالل بیر شکیلده و بو حرکتین ائتکیسینده، آزربایجان میللتی ده مرکزله آیریشما ایچریسینه گیرمیشدیر. بو بیر سورج مئسله سیدیر و بو سورج نورمال و دوغال بیر شکیلده گلیشمکدهدیر. بو حرکت گنج، دینامیک و چوخ بویوک پوتانسیله صاحب اولان بیر حرکتدیر. مئسله ساده جه زامان مسئله سی و بو پوتانسیل گوجون فعله چئوریلمسی سؤز قونوسودور. یاشیل حرکتله ایلگیلی سوکوتدان سؤز گئدیرسه، مرکزی قوولر آزربایجان میللتینین حاقلارینی فارس میللتی ایله ائشیت بیر شکیلده قبول ائتمدیکلری زامانا قدر بایکوت ائدیلمه لیدیرلر. مرکز یانلی تشکیلاتلار اؤزللیکله یاشیل حرکت آرتیق دئورین دییشدیغی گئرچیینی قبول ائتمهلی و اؤزلرینی یئنی شرتطرله اویغونلاشدیرمالیدیرلار. آرتیق آزربایجان ایرانین باشی دیییه مسئله نی گئچیشدیرمک مومکون دئییل. مرکزی تشکیلاتلار میللیتلر مسئله سینی و بوراداکی میللی آکتورلاری بیر وزنه کیمی قبول ائتمهلی و حسابلارینی بونا گؤره یاپمالیدیرلار.
آزربایجاندا یارانان بو اورتام تاریخیمیزده اندر راستلانان بیر حادیثهدیر و هر باخیمدان آزربایجانین خئیرینهدیر. آزربایجان، گونئی آزربایجان میللی حرکتینین له ینه بیر گئچیش سوره جی ایچریسینده دیر. بو سورج آزربایجاندا یاپیسال بیر دییشیمی برابرینده گتیرجکدیر. میللی حرکت بوتون گوجونو میللتیمیزین بو سوره جدن ساغلیقلی و اکسیکسیز گئچمه سی ایچین سفربر ائتمه لیدیر. تاریخ بیر ایکی گوندن عبارت دئییل، بعضا بیزیم فورصت گؤردوگوموز بیر دوروم داها بؤیوک تهدیدلری برابرینده گتیره بیلر. بیزیم میللت اولاراق آجی تجروبه لریمیز وار، اتابک پاریکندا، خیابانی اولایلاریندا، 21 آزرده، خالق ی موسلمان حرکتی و خورداد اولایلاریندا تهرانین تاویرینی تجروبه ائتمیش بیر میللتیک. بیر دلیکدن ایکی کره سانجیلماق خطادیر. بیز دفعه لرجه سانجیلدیق، بیر داها و بیله رک سانجیلمانین عاغیل دیشی بیر داورانیش اولدوغو آیدیندیر. هر حالدا آزربایجان میللتینین تاریخی حافیظه سینده بو اولایلار مؤوجوددور و اونون داورانیشلارینی شکیللندیریر.
بیزیم عمله گیرمه میز اوچون هانسی شرطلرین اولماسی گرکیر؟
بیزیم عمله، حرکته گئچمه میز آزربایجان میللتینین ایراده سینه باغلیدیر و آزربایجان میللی حرکتی بو ایراده یه تابع اولمالیدیر. یاپیلماسی گرکن بیر شئی اولورسا دا تامامیله یاشیل حرکتدن باغیمسیز اولمالیدیر. من شخصا بو آشامادا میدان حرکتیندن یانا دئییلم، چونکو آزربایجاندا صفلر هله نئتلشمه میش، منجه گؤزله مه پولیتیکاسی نی ایزلمک چوخ ساغلیقلی و دوغرو بیر یؤنتمدیر.
گونازپورت کوچوردو