text:
تکفیر، انسانلاری کافر و مؤمنه آییرماغین نتیجهسیدیر
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : دین+0 به یه ن
تکفیر، انسانلاری کافر و مؤمنه آییرماغین نتیجهسیدیر
تکفیر حربهسی، انسانلاری کافر و مؤمنه آییرماغین نتیجهسیدیر.
بونا گؤره بو بؤلمهنی قیراغا قویوب، دنیانی محارب و مسالمه بؤلمک لازمدیر.
قولاغیمیز کار اولماسا آتالاری و حیات یولداشلارینین باشلاری
کسیلن یتیم اوشاقلارین و دول آروادلارین آغلار سسینی ائشیدریک . . . بو های کویلری
تاریخ بویو ائشیتمیشیک. بو تئوری ایندییه قدر نه قدر قان تؤکوب و جان آلیب؟
تکفیر مسألهسینین کؤکو بوتون دینلری متهم ائلهین نقطهیه چاتیر.
بوتون دینلر جامعهنی کافر و مؤمنه آییرماغا متهمدیلر. بو فقط
ابراهیمی دینلرده دئییل. یونانین بؤیوک عالمی سقراطی، ایلاههلر علیهینه تشویش
اذهان اتهامینا 500 نفر هیأت منصفهسی اولان محکمهده محکوم ائلهدیلر. بو مسأله، فقط
ابراهیمی دینلرده یوخ بلکه مسیحدن بئش یوز ایل قاباقدا دا واریدی. سقراط اونا
کافر دئین شخصلرین الیندن شوکران جامینی ایچدی. او دا قانوندان اطاعت ائلهییب و
تاریخی، بیر بیلگینین یاسینا قویدولار.
اسلامین صدرینده پیغمبرین اؤز حیاتیندا هئچ کس تکفیر اولونمادی.
آما پیغمبردن سونراکی عصرلرده بو حربه بعضی حاکملرین الینده کسرلی قیلینج کیمی
ایشلهدی. بو تأسفلی تئوری آلتیجی قرنده سهروردینی قربان آپاریر. او اؤزو فقیه
ایدی و جالب بوراسیدیر کی اونو کافر بیلنلر ده اؤزلری فقیه ایدیلر. بئله بیر
مقامدا قدرت اؤزونه اونو آرادان آپارماغا اجازه وئریر.
شیخ اشراق بو خصوصیتلرله محکمهیه گلیب کفره محکوم اولور. قاضی، سهروردیدن
سوروشور: «سن یازدیغین تصنیفلرده اللهین آیری پیغمبر یاراتماغا قادر اولدوغونو
یازیبسان. بو دوزدور؟» شیخ جواب وئریر «بلی ائله یازمیشام». قاضی دئییر «بو
محالدیر». شیخ بیر کلمه دئییب ساکت اولور: «اونون محال اولماسینا دلیل نهدیر؟
مگر الله بوتون ممکن ایشلره قادر دئییل؟» بو جوابدان سونرا، قاضی حکمونو صادر ائلهییب
اونون قتل فرمانینی وئریر. بو سؤزون، اونون کافرلیگینه دلیل اولماماسی بیر کنارا، سهروردی
دفاع مقامیندا چوخ آیدین استدلاللار گتیره بیلر آما داها آرتیق دانیشمادی. نییه؟
سهروردی فاجعهنین هاردان سو ایچدیگینی بیلیردی. او، عادلانه محکمهنین
حاکم اولمادیغیندان خبری واریدی. محکمهنین هر فشاردان آزاد اولماسی، اونون عدالتینین
اساس شرطلریندندیر.
فشار ایکی نوعدور: بیرینجیسی یوخاریدان و ائشیکدن گلن دستورلار و
تاپیشیریقلار و ایکینجیسی دگماتیزم و
ایچریدن گلن فشارلار.
ایندی نه ائتمک لازمدیر؟ گؤروندوگو کیمی بو تکفیر حربهسی
انسانلاری مؤمن و کافره بؤلمکدن قایناقلانیر. نه یاخشی اولار بو بؤلمهنی قیراغا
قویوب اونون یئرینه مسالم و محارب تقسیمینی جایگزین ائتمک. یعنی الینده قیلینجی
اولمایانین الینی سیخاق و قرآنین اوامرینه عمل ائدک. انسانلاری مسالم و محاربه
بؤلمک اسلامین اساسلی تعلیماتینداندیر.
زیارت عاشورادا بئله اوخوروق: «انی سلم لمن سالمکم و حرب لمن
حاربکم» سیزینله مسالم اولانلارلا مسالمم و سیزینه محارب اولانلارلا محاربم.
محارب اولمایانلا حرب اولماغا حقّیمیز یوخدور.
میزان فطریه و کفاره روزه ماه مبارک رمضان
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : دین+0 به یه ن
بر اساس اعلام نظر آیت الله العظمی سبحانی، زکات فطره امسال برای هر نفر بر مبنای قوت غالب گندم مبلغ شش هزار تومان (6,000 تومان) و بر اساس قوت غالب برنج خارجی، مبلغ پانزده هزار تومان (15,000 تومان) و برنج ایرانی، مبلغ سی هزار تومان (30,000 تومان) اعلام شده است.
به اطلاع مؤمنین گرامی میرساند؛ بر اساس فتوای آیت الله العظمی سبحانی (مدّظله العالی) میزان زکات فطره امسال برای هر نفر بر مبنای قوت غالب گندم مبلغ شش هزار تومان (6,000 تومان) و بر اساس قوت غالب برنج خارجی، مبلغ پانزده هزار تومان (15,000 تومان) و برنج ایرانی، مبلغ سی هزار تومان (30,000 تومان) می باشد.
کفاره روزه غیر عمد (عذر) برای هر روز مبلغ دو هزار تومان (2,000 تومان) است که باید به صورت نان تهیه و پرداخت شود، همچنین کفاره روزه عمد برای هر روز مبلغ یکصد و بیست هزار تومان (120,000 تومان) است.
لازم به ذکر است بر اساس مسأله 16399 توضیح المسائل معظم له:
کسى که موقع غروب یعنى قبل از غروب شب عید فطر گرچه به چند لحظه باشد بالغ و عاقل و هشیار است و فقیر و بنده کس دیگر نیست، باید براى خودش و کسانى که نان خور او هستند، هر نفرى یک صاع که تقریباً سه کیلو است گندم یا جو یا خرما یا کشمش یا برنج یا ذرت و مانند اینها به مستحق بدهد و اگر پول یکى از اینها را هم بدهد کافى است.
قیمت و موارد مصرف وجوهات شرعی
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : دین+0 به یه ن
مراجعین محترم سؤالات زیادی در مورد میزان کفارات مختلف و وجوهات شرعی میپرسند که لازم دانستم جدول زیر را برای آگاهی عزیزان تهیه نمایم:
جدول مبالغ وجوهات شرعی بصورت زیر است:
مبالغ به تومان می باشد
آیهلرین و سورهلرین شأن نزولو
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : دین+0 به یه ن
تنزیل، آیهنین و یا سورهنین هانسی موردده نازل اولماسینا دئییلر کی بو آیهنین و یا سورهنین نازل اولماسینا سبب اولان خاص اتفاق اولار بیلر. آما آیهدن بیلینن تأویلین عام معناسی وار و اوخشار اتفاقلارا منطبق ائتمک اولار.
شأن نزولون اهمیتی بارهده دئمک لازمدیر کی قرآن تدریجله و مختلف مناسبتلرده نازل اولوب. قاباغا گلن اقتضالارا گؤره و یا مسلمانلارین مشکلده قالدیقلاری زمان بیر و یا نئچه آیه و یا بعضاً بیر سوره نازل اولوردو.
هر مناسبتده نازل اولموش آیهلر، همان خاص حادثه مناسبتی نظرده آلیردی و آیهلرین لفظلری و یا معناسیندا ابهام اولان زمان، او حادثهنی یاخشی تانیماقلا اشکال رفع اولار. نتیجهده هر آیهنین کامل معناسینی بیلمک اوچون اونون شأن نزولونا یولوخماق لازمدیر.
شأن نزول آیهنین دلالتینه بیر قرینه کیمی اولا بیلر و اونسوز، آیهنین دلالتی ناقص قالار. مثلاً : « ان الصفا و المروة من شعائراللّه فمن حج البیت اواعتمر فلا جناح علیه ان یطوف بهما».(بقره - 158) آیهسی بارهده بئله اشکال اولوب کی حجده و عمرهده، ارکاندان اولان ایکی صفا و مروه داغلاری آراسیندان سعی ائتمک، بو آیهده نییه «لا جناح» ایله تعبیر اولوب.
آیهنین معناسی بئلهدیر: «صفا و مروه الله شعائریندن ساییلیر و حج ائدن و یا عمره یئرینه گتیرنیناونلار آراسیندا سعی ائتمگی گناهی یوخدور» بو عبارت بو عملین واجبلیگین یوخ بلکه جایزلیگینی یئتیریر. آما آیهنین شأن نزولونا مراجعه ائتمکله بللی اولور کی بو عبارت گناه توهّمینی آرادان آپارماق اوچون گلیب. چونکی هجرتین آلتینجی ایلینده حدیبیه باریشیندان سونرا قرار اولدو بیر سونراکی ایلدن پیغمبر و صحابهسی عمره اوچون مکهیه گئتسینلر. بو صلحنامهده بئله گلمیشدی: مسلمانلارین آزاد طواف و سعی ائلهمهلری اوچون، مشرکلر اوچ گون بویونجا اؤز بُتلارینی بیتین اطرافیندان و صفا و مروه داغلاریندان گؤتورسونلر و اوچ گوندن سونرا یئرلرینه قویسونلار.
عمره زمانی مسلمانلارین بعضیسی واختیندا صفا و مروه سعیلرینی یئرینه گتیره بیلمهمیشدیلر و بُتلارین اوردا اولدوغو زمان بو ایشین گناه اولدوغونو گمان ائلیردیلر. بو آیه، مسلمانلارین سعیدن چکینمهمگی اوچون نازل اولدو. چونکی سعی، اللهین شعائریندندیر و بُتلارین اوردا اولماسی عارضی بیر امردیر و اونا صدمه وورا بیلمز. (تفسیر عیاشی ، ج1 ، ص 70)
بونا گؤره آیهنین شأن نزولونا باخماقلا مسأله آیدینلاشیر و بللی اولور کی جایزلیک و یا واجبلیک بحثی یوخدور بلکه صرفاً توهّمو رفع ائتمک اوچوندور.
شأن نزولون آیهلرین معناسینی بیلمکده چوخ مهم نقشی وار. عین حالدا شأن نزوللاری بیلمک چوخ چتین ایشدیر. چونکی متقدملر بو زمینهده ائله ده چاره یاراتمایان، آز مطلبدن ساوایی گؤزه گلیم مطلب ثبت ائلهمهییبلر.
یازیلماماغین اساس سببی اونلارین مسألهیه واقف اولماسی و بو ایشین یازیلماسینا نیازین اولماماسی بیلدیکلری اولا بیلر.
سونرالار بو زمینهده بعضی روایتلر ییغیلدی آنجاق چوخو ضعیف سندلی و اطمینانسیز اولوردولار و بعضاً غرض اوزو ایله تنظیم اولوردولار. مخصوصاً بنی امیه زمانی کی آیهلرین چوخو ساختا شأن نزوللارلا تفسیر اولوردو. امام احمد بن حنبلدن بئله نقل اولوب: «اوچ زادین اصلی اساسی یوخدور: اسلام صدر جنگلری بارهدهکی روایتلر، آخرالزمان فتنهلری بارهدهکی روایتلر و قرآنین تأویل و تفسیری بارهدهکی روایتلر».
امام بدرالدین زرکشی بعضی محققلردن بئله نقل ائلیر: «منظور بو بارهده اولان روایتلرین چوخودور، نه اینکی هامیسی اطمینانسیز اولسون». (البرهان ، ج2 ، ص 156).
بو بارهده روایتلره ییغان لاپ معروف شخص ابوالحسن علی بن احمد واحدی نیشابوریدیر (اؤلوم 468 ) کی جلالالدین سیوطی (اؤلوم 911) اونا ایراد توتور کی ضعیف روایتلرین ییغماسینا همت ائلهییب صحیح و سقیمی بیر بیرنه قاتیب و روایتلرین چوخونو کلبیدن او دا ابی صالحدن او دا ابن عباسدان نقل ائلهییب کی جداً ضعیفدیر.
نزول سببی و یا شأن نزول
بو ایکی عبارت آراسیندا نه فرق وار؟ مفسرلرین چوخو بو ایکیسینه فرق قویماییبلار و آیهلرین نزولونو ایجاب ائتمیش هر سببی بعضاً نزول سببی و بعضاً شأن نزول آدلاندیریبلار. بیر حالدا کی بو ایکی عبارتین بیری بیریله فرقی وار. شأن نزول، نزول سببیندن اعمدیر. بیر جریانا خاطر بیر شخص و یا حادثه بارهده کئچمیشده، ایندی و یا گلهجکده و یا احکامین فرضی بارهده آیه نازل اولسا، بونلارین هامیسینا شأن نزول دئییلر.
مثلاً فلان آیه، انبیانین عصمتی و یا ملائکهنین عصمتی و یا حضرت ابراهیمین عصمتی بارهده نازل اولوب، بونلارین هامیسینا شأن نزول دئییلیر. آما نزول سببی، متعاقبینده آیه نازل اولان حادثهدیر و آیری سؤزله آیهنین نازل اولماسینا سبب اولان اتفاقدیر. بونا گؤره نزول سببی، شأن نزولدان اخصدیر.
تنزل و تأویل
سلف اصطلاحیندا، تنزیل نزول موردینه دئییلیر. بو مورد آیهنین نزولونا سبب اولموش خاص اتفاق اولا بیلر آما تأویلین آیهدن استفاده اولونان عام مفهومدور کی اوخشار جریانا منطبق اولا بیلر.
بعضی تعبیرلرده بو ایکی اصطلاحا ظهر و بطن دئییلیر. چونکی آیهنین ظاهری همان نزول موردیدیر و آیهنین بطنینده داها گئنیش مفهوم یاتیب.
فضیل بن یسار پیغمبردن (ص) نقل اولان « ما فی القرآن آیة الا ولها ظهر وبطن» معروف حدیث بارهده امام صادقدن (ع) سوروشدو و امام جوابدا بویوردو: «ظهر همان آیهنین نازل اولان موردیدیر و بطن اونون تأویلیدیر. بعضیسی کئچمیشده باش وئریب بعضیسی هله گلمهییب. قرآن گونش و آی کیمی جریاندادیر». ( الصفار، بصائر الدرجات ، ص 196، حدیث 7)
آیری حدیثده بویورور: «ظهر، آیهنین اونلار بارهده نازل اولان شخصلردیر و بطن اونلار کیمی کردار صاحبی اولانلاردیلار».( تفسیر عیاشی ، ج1 ، ص 11، حدیث 4)
شان نزول و تنزیل و تأویلدن فقهی استفاده
اسلام عالملری و فقیهلر آیهلرین نزول سببی، شأن نزولو، و ظهر و باطنیینه دقّت یئتیرمکله احکامی استنباط ائلهمگه بئله بیر قایدا اله گتیریبلر: موردین خصوصیتینه یوخ بلکه لفظین گئنیشلیگینه اعتبار وار. یعنی فقیه موردین اؤز خصوصیتلرینی قیراغا قویوب لفظین عمومی جنبهلریندن فایدالانمالیدیر. البته خصوصی جنبهلر کلامین دلالتینی آنلاماق اوچون فایدالیدیر، آما انحصار اولدوغونو چاتدیرمیر، چونکی ایلاهی حکملر هامی اوچون و بوتون زمانلار اوچوندور.
آشاغیدا، روایتلرده عمومی جبنهلری رعایت اولوب استفاده اولونموش ایکی آیهنی مثال اوچون گتیریریک:
بیرینجی مثال: بقره سورهسینده بئله گلیب: مشرق و مغرب الله اوچوندور ! هر یانا اوز چئویرسهز الله اوردادیر ! الله احتیاجسیز و بیلندیر. (بقره - 115)
بو آیهنین معصوم امامین یول گؤسترمکلیگی ایله عمومی جنبهسی آیدینلاشمیش، ظهر و بطنی (تنزیل و تأویلی ) اولان آیهلردندیر. بو آیه ظاهرده کعبهیه ساری نماز قیلماغیمزی واحب ائدن آیهلرله منافاتلی گؤروشور. آما آیهنین شأن نزولونا باخماقلا بو تنافی آرادان گئدیر. آیهنین شأن نزولو بئلهدیر:
قبلهنین دَیشمهسیندن سونرا یهودیلر مسلمانلارا بئله اشکال توتوردولار: ایندییه قدر اولدوغو کیمی بیت المقّدسه طرف نماز قیلماق حق اولسا، اونون کعبهیه طرف اولماسی باطل ساییلیر. یوخ اگر کعبهیه طرف نماز قیلماق حق اولسا ایندییه قدر قیلینان نمازلارین باطل اولماسی اورتایا چیخیر. الله تعالی بو آیهده هر ایکی ایشین حق اولدوغونو بیان ائلیر چونکی نمازین اصلی، ثابت بیر حقیقتدیر آما بیت المقدسه طرف یا کعبهیه طرف اولماق اعتباری مسألهدیر کی مسلمانلاردا وحدت یاراتماق اوچون امر وئریلیب. هر طرفه اوز چئویرسن الله او طرفدهدیر.
روایتلرده بو آیهدن آیری استفاده ده اولوب: مستحبی نمازلاری سوار حالیندا هر طرفه قیلماق اولار.
بو، معصوملارین هدایتی ایله اونا چاتدیغیمیز آیهنین بطنیدیر. (وسایل الشیعة ، ج3 ، ابواب قبله ، باب 8 و 15)
ایکینجی مثال: جنّ سورهسینده بئله گلیب: و ان المساجد للّه فلا تدعوا مع اللّه احدا( جن - 18)
یا «مساجد» معبد معناسیندا اولان «مسجد»ین جمعیدیر کی بو معنایا اساساً آیهنین ترجمهسی بئله اولور: مسجدلر اللها عایددیر و الله ایله بیرلیکده آیریسینی چاغیرمایین.
یا دا عبادت معناسیندا میمی مصدر اولان «مسجد»ین جمعیدیر کی بو معنایا اساساً ترجمه بئله اولار: اللهدان ساوایینا عبادت ائتمک یاراشماز و عبادت مقامیندا الله ایله بیرلیکده آیریسیندان آد آپارمایین.
آیهنین ظاهری هر ایکی فرضه اساساً عبادت مقامیندا شریک توتماقدان منع ائدیب آما الیمیزده اولان صحیح روایته گؤره، آیهدن آیری معنا دا استنباط اولور. اونا اساساً «مسجد» معناسی «ما یسجد به» یعنی اونونلا سجده اولوناندیر. سعیدبن جبیر و زجاج وفرا کیمی مفسرلری بعضیسی بئله دئییبلر: «مساجد» سجده اولونان موضعلره (سجده حالیندا یئددی عضوه) ده اطلاق اولور. بو موضعلر اللها عایددیر و اونلاری انسانا الله باغیشلاییب و آیریسینا ایشلنمهمهلیدیلر. (تفسیر طبرسی ، ج10 ، ص 372)
امام محمد تقیدنده (ع) بو تأویل بئله گلیب: عباسی خلیفه معتصمین حضوروندا هر کسین بیر جواب وئردیگی بیر سؤال مطرح اولدو. اوندا امام بویوردو: «بارماقلارین کؤکوندن». بو فتوانین مدرکیندن سوروشولاندا امام بویوردو: الین اووجو سجده حالیندا یئددیلی موضعلرین بیریدیر و اللها عایددیر و اونو کسمک اولماز. ( وسایل الشیعه، ج18، ابواب حد السرقة، باب 4)
چونکی سارقین عقوبتی اونون اؤزونه عاید اولان زادا اولمالیدیر.
نزول سببلرینه ال چاتماق
نزول سببلری روایتلر واسطهسی ایله اله گلر آما تأسفله کئچمیشده حادثهلر و اتفاقلار ثبت اولمازدی. بونا گؤره نقل اولان روایتلرین چوخو سندلری ضعیف اولان آزیندان ساوایی، اطمینانسیزدیر.
جناب واحدی اسباب النزول کتابیندا بئله دئییر: «الده مطمئن روایت و مسألهنین مستقیم شاهدلری طرفیندن نقل اولان روایت اولمادان، آیهلرین نزول سببی بارهده بیر سؤز دئمک جایز دئییل یوخسا حدس گومان اوزو ایله دئییلمش سؤزلرین فایداسی یوخدور».
سونرا ابن عباسدان نقل ائلیر کی پیغمبر (ص) بویوردو: « اونا علمیز و صحیح معرفتیز اولماسا، حدیث نقل ائلهمهیین، چونکی منه و قرآنا یالان باغلایان اؤز یئرینی جهنّمده حاضرلاییب».
بونا گؤره، صالح سلف قرآن بارهسینده سؤز دئمکدن چکینردیلر. محمد بن سیرین دئییر: «بؤیوک تابیعندن اولان عبیدهدن قرآنین بیر آیهسینین تفسیری بارهده سوروشدوم. دئدی: «اسباب النزولا و قرآنین هانسی جهتده نازل اولدوغونا علمی اولانلار گئتدیلر». واحدی دئییر: «بو زماندا بو ساحهده یالان دئینلرین سایی چوخدور، بونا گؤره قرآنین حقیقتلرینه چاتماق اوچون احتیاط لازمدیر». (اسباب النزول ، ص 4)
آما اهل بیت مکتبینده بو زمینهده چوخلو صحیح روایتلر الیمیزه چاتیب. ایندییه قدر بو زمینهده 4 میندن آرتیق روایت ییغیلیب.
بو گون نزول سببلرینی بیلمک اوچون الیمیزده اولان منبعلرین چوخو بیر حدّهجن اطمینانلیدیرلار مثلاً: جامع البیان طبری، الدرالمنثورسیوطی، مجمع البیان طبرسی، تبیان شیخ طوسی و بونلاردان آیری کتابلار کی خاص اولاراق نزول سببلری بارهده یازیلیب. واحدینین اسبابالنزول کتابی و سیوطینین لبابالنقول کتابی کیمی. البته بو یازیلاردا صحیح و سقیم بیر بیرنه قاریشیب و اونلارا دقت ائتمک لازمدیر.
دوزو یالنیشدان آییرماق اوچون آشاغیداکی یوللاردان استفاده ائتمک اولار:
الف: روایتین سندی مخصوصاً سند اونا ختم اولان شخص مطمئن اولمالیدیر. یعنی یا معصوم اولمالی و یا مطمئن صحابه اولمالیدیر. قرآندا مهارتلری اولان عبداللّه بن مسعود و ابی بن کعب و ابن عباس کیمی. و یا عالی مقدار تابعلردن اولالار؛ مجاهد، سعید بن جبیر وسعید بن مسیب کیمی کی یالان قوشماغا انگیزهلری یوخیدی.
ب: لفظلری فرقلی اولسا بئله روایتلرین تواتر و یا استفاضهسی ثابت اولموش اولا. مضمونلاری فرقلی اولسا دا بیر یئره ییغماق اولا کی دئییلن خبرین صحیح اولدوغو اورتایا چیخار. قبله دَییشمهسی بارهده و مربوط آیهلرین نزول سببلری کیمی.
ج: نزول سببی بارهسینده اولان روایتلر دقیق و قطعی صورتده ابهاملاری رفع ائتدیگی تقدیرده اونون صحیح اولما احتمالینی چوخالدار، هرچند سند لحاظیندان ائلهده گوجلو اولمایا. تاریخی روایتلرین چوخونون صحیحلیگی بوردان بللی اولار. گؤرورسن نئچه مختلف تاریخی واقعهنی بیر بیرینه ارتباط وئرمکله بیر جریانین دوزلوگو اورتایا چیخیر یوخسا سند یولو ایله ثابت اولمور.
نزول سببی نقل ائدنین حضورو
نزول سببینی نقل ائلهین شخصین صحنهده حاضر اولماسی شرطدیر یوخسا یوخ؟
عالملرین چوخو نقل ائدنین اؤزونون صحنهده حاضر اولماسینی شرط بیلیبلر کی خبر منقطع اولماسین.
حاکم نیشابوری علمالحدیث کتابیندا دئییر: قرآنین نزول زمانینی درک ائدن صحابه بئله دئسه: «فلان آیه فلان حادثهده نازل اولدو» بو حدیث سندلی حدیث ساییلیر یعنی بو حدیث پیغمبردن نقل اولموش کیمیدیر.
بو سؤز نظره دوز گلیر، چونکی اونون وثاقتی و اطمینانلی اولماغی نظرده توتولور. بونا گؤره قرآن بارهسینده ائمه اطهاردان (ع) نقل اولان روایتلر بیزه اطمینان وئریر و قبول اونور.
ایام البیض عمللری (رجب آیینین 13، 14 و 15-جی گونلری)
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : دین+0 به یه ن
اون اوچونجو گئجه
رجب، شعبان و رمضان آیلاریندا مستحبدیر اون اوچونجو گئجه ایکی رکعت نماز قیلینا. هر رکعتده بیر حمد، بیر مرتبه «یاسین» و بیر مرتبه «الملک» سورهسی اوخونسون. اوندؤردونجو گئجه 4 رکعت نماز همان کیفیتده و اونبئشینجی گئجهده 6 رکعت همان کیفیتده قیلینسین. امام صادقدن (ع) نقل اولوب هر کس بو نمازلاری قیلسا بو اوچ آیین فضیلتلری اونا شامل اولار و شرکدن باشقا بوتون گناهلاری باغیشلانار.
اون اوچونجو گوندوز
ایام البیضین اوّلیدیر و بو گونو و سونراکی ایکی گونو اوروج توتماغا چوخلو ثواب یازیلیب. و بیری ام داود عمللرینی یئرینه گتیرمک ایستهسه بو گونو اوروج توتمالیدیر و مشهور قولا گؤره بو گون عام الفیلدن 30 ایل سونرا حضرت علینین (ع) کعبهده ولادتی باش وئریب.
رجب آیینین 15-جی گئجهسینین عمللری
رجب آیینین 15-جی گئجهسی چوخ شریف گئجهدیر و اوندا نئچه عمله چوخ تأکید اولونوب:
1. غسل
2. بو گئجهنی عبادتله أحیاء ساخلاماق
3. امام حسینین (ع) زیارتی
4. 6 رکعت نماز. (13-جو گئجهنین نمازی کیمی)
5. 30 رکعت نمازین قیلینماسی کی هر رکعتده بیر دفعه حمد و 10 مرتبه توحید اوخونسون. بو نمازی سید بن طاوس پیغمبردن نقل ائلهییب.
6. 12 رکعت نماز کی هر ایکی رکعتی بیر سلاملا ختم اولونور. هر رکعتده حم، توحید، فلق، الناس، آیهالکرسی و قدر سورهلری هرهسی 4 دفعه اوخونسون و سلامدان سونرا بئله اوخونسون:
اَللهُ اَللهُ رَبّى لا اُشْرِکُ بِهِ شَیْئا وَلا اَتَّخِذُ مِنْ دُونِه وَلِیّا". نمازدان سونرا هر نه حاجتین اولسا ایسته مستجاب اولار انشاءالله. بو نمازی سید بن طاوس امام صادقدن روایت ائلهییب.
آما شیخ مصباحدا بئله ذکر ائلهییب کی داود بن سرجان امام صادقدن (ع) بئله روایت ائلهییب:
رجب آیین 15-جی گئجهسی 12 رکعت نماز قیلین کی هر رکعتده بیر حمد و بیر سوره اوخونسون. نماز قورتاراندان سونرا حمد و معوذتین و اخلاص و آیة الکرسىنی 4 مرتبه قرائت ائله و سونرا دؤرد مرتبه بئله دئ: «سُبْحانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلّهِ وَلا اِلهَ اِلا اللهُ وَاللهُ اَکْبَرُ » سونرا بو ذکری قرائت ائله: «اَللهُ اَللهُ رَبّى لا اُشْرِکُ بِهِ شَیْئا وَ ما شاَّءَ اللهُ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظیمِ»
بو عملی رجبین 27-جی گئجهسینه ده توصیه ائلهییبلر.
رجب آیینین 15-جی گونون عمللری
بو گون مبارک گوندور و اونا نئچه عمل توصیه اولوب:
1. غسل
2. امام حسینین (ع) زیارتی. ابن بصیردن نقل اولوب کی امام رضادان (ع) سوروشدوم هانسی آیلاردا امام حسینی زیارت ائدیم؟ بویوردو رجب و شعبانین یاریسیندا.
3. سلمان نمازینین قیلینماسی. اوّل گونده اولدوغو کیمی.
4. دؤرد رکعت نماز کی ایکی عدد ایکی رکعتلیک نماز اولور و سلامدان سونرا اللرین قووزاییب بئله دئیه:
«اَللّهُمَّ یا مُذِلَّ کُلِّ جَبّارٍ ؛ وَ یا مُعِزَّ الْمُؤْمِنینَ اَنْتَ کَهْفى حینَ تُعْیینِى الْمَذاهِبُ؛ وَ اَنْتَ بارِئُ خَلْقى رَحْمَةً بى وَ قَدْ کُنْتَ عَنْ خَلْقى غَنِیّاً وَ لَوْ لا رَحْمَتُکَ لَکُنْتُ مِنَ الْهالِکینَ وَ اَنْتَ مُؤَیِّدى بِالنَّصْرِ عَلى اَعْداَّئى وَ لَوْ لا نَصْرُکَ
اِیّاىَ لَکُنْتُ مِنَ الْمَفْضُوحینَ یا مُرْسِلَ الرَّحْمَةِ مِنْ مَعادِنِها وَ مُنْشِئَ الْبَرَکَةِ مِنْ مَواضِعِها یا مَنْ خَصَّ نَفْسَهُ بِالشُّمُوخِ وَالرِّفْعَةِ فَاَوْلِیاَّؤُهُ بِعِزِّهِ یَتَعَزَّزُونَ وَ یا مَنْ وَضَعَتْ لَهُ الْمُلُوکُ نیرَ الْمَذَلَّةِ عَلى اَعْناقِهِمْ فَهُمْ مِنْ سَطَواتِهِ خاَّئِفُونَ اَسئَلُکَ بِکَیْنُونِیَّتِکَ الَّتِى اشْتَقَقْتَها مِنْ کِبْرِیاَّئِکَ وَ اَسئَلُکَ بِکِبْرِیاَّئِکَ الَّتِى اشْتَقَقْتَها مِنْ عِزَّتِکَ وَ اَسئَلُکَ بِعِزَّتِکَ الَّتِى اسْتَوَیْتَ بِها عَلى عَرْشِکَ فَخَلَقْتَ بِها جَمیعَ خَلْقِکَ فَهُمْ لَکَ مُذْعِنُونَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَیْتِهِ ».
نقل اولوب هرکسین غمی اولسا بو دعانی اوخوماقلا، الله اونو غم غصهدن قورتارار.
5. ام داود عملی
ام داود عمللرین اصلی اعمالی بو گوندور. بو عملی یئرینه یئتیرمک ایستهین 13 و 14و 15-جی گونلری اوروج توتوب، 15-جی گون، گوناورتایا قالمیش غسل ائلهسین، خلوت و مزاحمتسیز بیر مکاندا گون اورتا و ایکیندی نمازینی قیلسین. نمازدان سونرا اوزو قبلهیه قالاراق یوز مرتبه حمد، یوز مرتبه اخلاص سورهسی، و اون مرتبه آیة الکرسىنی اوخوسون. سونرا انعام، بنىاسرائیل، کهف، لقمان، یس، صافّات، حَّم سجده، حم عسق، حَّم دخان، فتح، واقعه، مُلْک، ن و اِذَا السَّماَّءُ انْشَقَّتْ و قرآنی آخرینه قدر اوخوسون. سونرا اوزو قبلهیه بو دعانی اوخوسون:
صَدَقَ اللهُ الْعَظیمُ الَّذى لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الْحَىُّ الْقَیُّومُ ذُو الْجَلالِ وَالاِْکْرامِ الرَّحْمنُ الرَّحیمُ الْحَلیمُ الْکَریمُ الَّذى لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَىْءٌ وَ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ الْبَصیرُ الْخَبیرُ شَهِدَ اللهُ اَنَّهُ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ وَالْمَلاَّئِکَةُ وَ اُولوُا الْعِلْمِ قاَّئِماً بِالْقِسْطِ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الْعَزیزُ الْحَکیمُ .
وَ بَلَّغَتْ رُسُلُهُ الْکِرامُ وَ اَنَا عَلى ذلِکَ مِنَ الشّاهِدین. َ اَللّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الْمَجْدُ وَ لَکَ الْعِزُّ وَ لَکَ الْفَخْرُ وَ لَکَ الْقَهْرُ وَ لَکَ النِّعْمَةُ وَ لَکَ الْعَظَمَةُ وَ لَکَ الرَّحْمَةُ وَ لَکَ الْمَهابَةُ وَ لَکَ السُّلْطانُ وَ لَکَ الْبَهاَّءُ وَ لَکَ الاِْمْتِنانُ وَ لَکَ التَّسْبیحُ وَ لَکَ التَّقْدیسُ وَ لَکَ التَّهْلیلُ وَ لَکَ التَّکْبیرُ وَ لَکَ ما یُرى وَ لَکَ مالا یُرى وَ لَکَ ما فَوْقَ السَّمواتِ الْعُلى وَ لَکَ ما تَحْتَ الثَّرى وَ لَکَ الاْرَضُونَ السُّفْلى وَ لَکَ الاْخِرَةُوَالاُْولى وَ لَکَ ما تَرْضى بِهِ مِنَ الثَّناَّءِ وَالْحَمْدِ وَالشُّکرِ وَالنَّعْماَّءِ .اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى جَبْرَئیلَ اَمینِکَ عَلى وَحْیِکَ وَالْقَوِىِّ عَلى اَمْرِکَ وَالْمُطاعِ فى سَمواتِکَ وَ مَحالِّ کَراماتِکَ الْمُتَحَمِّلِ لِکَلِماتِکَ النّاصِرِ لاَِنْبِیاَّئِکَ الْمُدَمِّرِ لاِعْداَّئِکَ .
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى میکائیلَ مَلَکِ رَحْمَتِکَ وَالْمَخْلُوقِ لِرَاءْفَتِکَ وَالْمُسْتَغْفِرِ الْمُعینِ لاِهْلِ طاعَتِکَ .اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى اِسْرافیلَ حامِلِ عَرْشِکَ وَ صاحِبِ الصُّورِ الْمُنْتَظِر لاِمْرِکَ الْوَجِلِ الْمُشْفِقِ مِنْ خیفَتِکَ .
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى حَمَلَةِ الْعَرْشِ الطّاهِرینَ وَ عَلىَ السَّفَرَةِ الْکِرامِ الْبَرَرَةِ الطَّیِّبینَ وَ عَلى مَلاَّئِکَتِکَ الْکِرامِ الْکاتِبینَ وَ عَلى مَلاَّئِکَةِ الْجِن انِ وَ خَزَنَةِ النّیرانِ وَ مَلَکِ الْمَوْتِ وَالاْعْوانِ یا ذَاالْجَلالِ وَالاِْکْرامِ . اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى اَبینا آدَمَبَدیعِ فِطْرَتِکَ الَّذى کَرَّمْتَهُ بِسُجُودِ مَلاَّئِکَتِکَ وَ اَبَحْتَهُ جَنَّتَکَ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى اُمِّنا حَوّاَّءَ الْمُطَهَّرَةِ مِنَ الرِّجْسِ الْمُصَفّاتِ مِنَ الدَّنَسِ الْمُفَضَّلَةِ مِنَ الاِْنْسِ الْمُتَرَدِّدَةِ بَیْنَ مَحالِّ الْقُدُْسِ . اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى هابیلَ وَ شَیْثٍ وَ اِدْریسَ وَ نُوحٍ وَ هُودٍ وَ صالِحٍ وَ اِبْراهیمَ وَ اِسْماعیلَ وَ اِسْحقَ وَ یَعْقُوبَ وَ یُوسُفَ وَالاْسْباطِ وَ لُوطٍ وَ شُعَیْبٍ وَ اَیُّوبَ وَ مُوسى وَ هارُونَ وَ یُوشَعَ وَ میشا وَالْخِضْرِ وَ ذِى الْقَرْنَیْنِ وَ یُونُسَ وَ اِلْیاسَ وَالْیَسَعَ وَ ذِى الْکِفْلِ وَ طالُوتَ وَ داوُدَ و َسُلَیْمانَ وَ زَکَرِیّا وَ شَعْیا وَ یَحْیى وَ تُورَخَ وَ مَتّى وَ اِرْمِیا وَ حَیْقُوقَ وَ دانِیالَ وَ عُزَیْرٍ وَ عیسى وَ شَمْعُونَ وَ جِرْجیسَ وَالْحَوارِیّینَ وَالاْتْباعِ وَ خالِدٍ وَ حَنْظَلَةَ وَ لُقْمانَ .
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ وَ بارِکْ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ وَ رَحِمْتَ وَ بارَکْتَ عَلى اِبْرهیمَ وَ آلِ اِبْرهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ .اَللّهُمَّ صَلِّ عَلَى الاْوْصِیاَّءِ وَالسُّعَداَّءِ وَالشُّهَداَّءِ وَ اَئِمَّةِ الْهُدى اَللّهُمَّ صَلّ عَلَى الاْبْدالِ وَالاْوْتادِ وَالسُّیّاحِ وَالْعُبّادِ وَالْمُخْلِصینَ وَالزُّهّادِ وَ اَهْلِ الجِدِّ وَالاِْجْتِهادِ وَاخْصُصْ مُحَمَّداً وَ اَهْلَ بَیْتِهِ بِاَفْضَلِ صَلَواتِکَ وَ اَجْزَلِ کَراماتِکَ وَ بَلِّغْ رُوحَهُ وَ جَسَدَهُ مِنّى تَحِیَّةً وَ سَلاماً وَزِدْهُ فَضْلاً وَ شَرَفاً وَ کَرَماً حَتّى تُبَلِّغَهُ اَعْلى دَرَجاتِ اَهْلِ الشَّرَفِ مِنَ النَّبِیّینَ وَالْمُرْسَلینَ وَالاْفاضِلِ الْمُقَرَّبینَ اَللّهُمَّ وَ صَلِّ عَلى مَنْ سَمَّیْتُ وَ مَنْ لَمْ اُسَمِّ مِنْ مَلاَّئِکَتِکَ وَ اَنْبِی اَّئِکَ وَ رُسُلِکَ وَ اَهْلِ طاعَتِکَ وَ اَوْصِلْ صَلَواتى اِلَیْهِمْ وَ اِلى اَرْواحِهِمْ وَاجْعَلْهُمْ اِخْوانى فیکَ وَ اَعْوانى عَلى دُعاَّئِکَ .
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْتَشْفِعُ بِکَ اِلَیْکَ وَ بِکَرَمِکَ اِلى کَرَمِکَ و َبِجُودِکَ اِلى جُودِکَ وَ بِرَحْمَتِکَ اِلى رَحْمَتِکَ وَ بِاَهْلِ طاعَتِکَ اِلَیْکَ وَ اَسئَلُکَ الّلهُمَّ بِکُلِّ ما سَئَلَکَ بِهِ اَحَدٌ مِنْهُمْ مِنْ مَسْئَلَةٍ شَریفَةٍ غَیْرِ مَرْدُودَةٍ وَ بِما دَعَوْکَ بِهِ مِنْ دَعْوَةٍ مُجابَةٍ غَیْرِ مُخَیَّبَةٍ
یااَللهُ یا رَحْمنُ یا رَحیمُ یا حَلیمُ یا کَریمُ یا عَظیمُ یا جَلیلُ یا مُنیلُ یا جَمیلُ یا کَفیلُ یا وَکیلُ یا مُقیلُ یا مُجیرُ یا خَبیرُ یا مُنیرُ یا مُبیرُ یا مَنیعُ یا مُدیلُ یا مُحیلُ یا کَبیرُ یا قَدیرُ یا بَصیرُ یا شَکُورُ یا بَرُّ یا طُهْرُ یا طاهِرُ یا قاهِرُ یا ظاهِرُ یا باطِنُ یا ساتِرُ یا مُحیطُ یا مُقْتَدِرُ یا حَفیظُ یا مُتَجَبِّرُ یا قَریبُ یا وَدُودُ یا حَمیدُ یا مَجیدُ یا مُبْدِئُ یا مُعیدُ یا شَهیدُ یا مُحْسِنُ یا مُجْمِلُ یا مُنْعِمُ یا مُفْضِلُ یا قابِضُ یا باسِطُ یا هادى یا مُرْسِلُ یا مُرْشِدُ یا مُسَدِّدُ یا مُعْطى یا مانِعُ یا دافِعُ یا رافِعُ یا باقى یا واقى یا خَلاّقُ یا وَهّابُ یا تَوّابُ یا فَتّاحُ یا نَفّاحُ یا مُرْتاحُ یا مَنْ بِیَدِهِ کُلُّ مِفْتاحٍ یا نَفّاعُ یا رَؤُفُ یا عَطُوفُ یا کافى یا شافى یا مُعافى یا مُکافى یا وَفِىُّ یا مُهَیْمِنُ یا عَزیزُ یاجَبّارُ یا مُتَکَبِّرُ یا سَلامُ یا مُؤْمِنُ یا اَحَدُ یا صَمَدُ یا نُورُ یا مُدَبِّرُ یا فَرْدُ یا وِتْرُ یا قُدُّوسُ یا ناصِرُ یا مُونِسُ یا باعِثُ یا وارِثُ یا عالِمُ یا حاکِمُ یا بادى یا مُتَعالى یا مُصَوِّرُ یا مُسَلِّمُ یا مُتَحَبِّبُ یا قاَّئِمُ یا داَّئِمُ یا عَلیمُ یا حَکیمُ یا جَوادُ یا بارِىءُ یا باَّرُّ یا ساَّرُّ یا عَدْلُ یا فاصِلُ یا دَیّانُ یا حَنّانُ یا مَنّانُ یا سَمیعُ یا بَدیعُ یا خَفیرُ یا مُعینُ یا ناشِرُ یا غافِرُ یا قَدیمُ یا مُسَهِّلُ یا مُیَسِّرُ یا مُمیتُ یا مُحْیى یا نافِعُ یا رازِقُ یا مُقْتَدِرُ یا مُسَبِّبُ یا مُغیثُ یا مُغْنى یا مُقْنى یاخالِقُ یا راصِدُ یا واحِدُ یا حاضِرُ یا جابِرُ یا حافِظُ یا شَدیدُ یا غِیاثُ یا عاَّئِدُ یا قابِضُ
یا مَنْ عَلا فَاسْتَعْلى فَکانَ بِالْمَنْظَرِ الاْعْلى یا مَنْ قَرُبَ فَدَنا وَ بَعُدَ فَنَاى وَ عَلِمَ السِّرَّ وَ اَخْفى یا مَنْ اِلَیْهِ التَّدْبیرُ وَ لَهُ الْمَقادیرُ وَ یا مَنِ الْعَسیرُ عَلَیْهِ سَهْلٌ یَسیرٌ یا مَنْ هُوَ عَلى ما یَشاَّءُ قَدیرٌ یا مُرْسِلَ الرِّیاحِ یا فالِقَ الاْصْباحِ یا باعِثَ الاْرْواحِ یاذَاالْجُودِ وَالسَّماحِ یا راَّدَّ ما قَدْ فاتَ یا ناشِرَ الاْمْواتِ یا جامِعَ الشَّتاتِ یا رازِقَ مَنْ یَشاَّءُ بِغَیْرِ حِسابٍ وَ یا فاعِلَ ما یَشاَّءُ کَیْفَ یَشاَّءُ وَ یا ذَاالْجَلالِ وَالاِْکْرامِ یا حَىُّ یا قَیُّومُ یا حَیّاً حینَ لا حَىَّ یا حَىُّ یا مُحْیِىَ الْمَوْتى یا حَىُّ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ بَدیعُ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ یا اِلهى وَ سَیِّدى صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ وَ بارِکْ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّیْتَ وَ بارَکْتَ وَ رَحِمْتَ عَلى اِبْرهیمَ وَ آلِ اِبْرهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَجیدٌ
وَارْحَمْ ذُلىّ وَ فاقَتى وَ فَقْرى وَانْفِرادى وَ وَحْدَتى وَ خُضُوعى بَیْنَ یَدَیْکَ وَاعْتِمادى عَلَیْکَ وَ تَضَرُّعى اِلَیْکَ اَدْعُوکَ دُعاَّءَ الْخاضِع ِالذَّلیلِ الْخاشِعِ الْخاَّئِفِ الْمُشْفِقِ الْباَّئِسِ الْمَهینِ الْحَقیرِ الْجائِعِ الْفَقیرِ الْعاَّئِذِ الْمُسْتَجیرِ الْمُقِرِّ بِذَنْبِهِ الْمُسْتَغْفِرِ مِنْهُ الْمُسْتَکینِ لِرَبِّهِ دُعاَّءَ مَنْ اَسْلَمَتْهُ ثِقَتُهُ وَ رَفَضَتْهُ اَحِبَتُّهُ وَ عَظُمَتْ فَجیعَتُهُ دُعاَّءَ حَرِقٍ حَزینٍ ضَعیفٍ مَهینٍ باَّئِسٍ مُسْتَکینٍ بِکَ مُسْتَجیرٍ اَللّهُمَّ وَ اَسئَلُکَ بِاَنَّکَ مَلیکٌ وَ اَنَّکَ ما تَشاَّءُ مِنْ اَمْرٍ یَکُونُ وَ اَنَّکَ عَلى ما تَشاَّءُ قَدیرٌ.
وَ اَسئَلُکَ بِحُرْمَةِ هذَا الشَّهْرِ الْحَرامِ وَالْبَیْتِ الْحَرامِ وَالْبَلَدِ الْحَرامِ وَالرُّکْنِ وَالْمَقامِ وَالْمَشاعِرِالْعِظامِ وَ بِحَقِّنَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ وَ آلِهِ السَّلامُ یا مَنْ وَهَبَ لاِدَمَ شَیْثاً وَ لاِِبْراهیمَ اِسْماعیلَ وَ اِسْحاقَ وَ یا مَنْ رَدَّ یُوسُفَ عَلى یَعْقوُبَ وَ یا مَنْ کَشَفَ بَعْدَ الْبَلاَّءِ ضُرَّ اَیُّوبَ یا راَّدَّ مُوسى عَلى اُمِّهِ وَ زاَّئِدَ الْخِضْرِ فى عِلْمِهِ وَ یا مَنْ وَهَبَ لِداوُدَ سُلَیْمانَ وَ لِزَکَرِیّا یَحْیى وَ لِمَرْیَمَ عیسى یا حافِظَ بِنْتِ شُعَیْبٍ وَ یا کافِلَ وَلَدِ اُمِّ مُوسى
اَسئَلُکَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اَنْ تَغْفِرَ لِى ذُنُوبى کُلَّها وَ تُجیرَنى مِنْ عَذابِکَ وَ تُوجِبَ لى رِضْوانَکَ وَ اَمانَکَ وَ اِحْسانَکَ وَ غُفْرانَکَ وَ جِنانَکَ وَ اَسئَلُکَ اَنْ تَفُکَّ عَنّى کُلَّ حَلْقَةٍ بَیْنى وَ بَیْنَ مَنْ یُؤْذینى وَ تَفْتَحَ لى کُلَّ بابٍ وَ تُلَیِّنَ لى کُلَّ صَعْبٍ وَ تُسَهِّلَ لى کُلَّ عَسَیرٍ وَ تُخْرِسَ عَنّى کُلَّ ناطِقٍ بِشَرٍّ وَ تَکُفَّ عَنّى کُلَّ باغٍ وَ تَکْبِتَ عَنّى کُلَّ عَدُوٍّ لى وَ حاسِدٍ وَ تَمْنَعَ مِنّى کُلَّ ظالِمٍ وَ تَکْفِیَنى کُلَّ عاَّئِقٍ یَحُولُ بَیْنى وَ بَیْنَ حاجَتى وَ یُحاوِلُ اَنْ یُفَرِّقَ بَیْنى وَ بَیْنَ طاعَتِکَ وَ یُثَبِّطَنى عَنْ عِبادَتِکَ یا مَنْ اَلْجَمَ الْجِنَّ الْمُتَمَرِّدینَ وَ قَهَرَ عُتاةَ الشَّیاطینِ وَ اَذَلَّ رِقابَ الْمُتَجَبِّرینَ وَ رَدَّ کَیْدَ الْمُتَسَلِّطین عَنِ الْمُسْتَضْعَفینَ اَسئَلُکَ بِقُدْرَتِکَ عَلى ما تَشاَّءُ وَ تَسْهیلِکَ لِما تَشاَّءُ کَیْفَ تَشاَّءُ اَنْ تَجْعَلَ قَضاَّءَ حاجَتى فیما تَشاَّءُ.
بو دعا قورتولاندان سونرا سجدهیه گئتسین و اوزونون ایکی طرفینی یئره و تورپاغا قویسون و دئسین: اَللّهُمَّ لَکَ سَجَدْتُ وَ بِکَ امَنْتُ فَارْحَمْ ذُلّى وَفاقَتى وَاجْتِهادى وَ تَضَرُّعى وَ مَسْکَنَتى وَ فَقْرى اِلَیْکَ یا رَبِّ .
سجدهده گؤز یاشی تؤکمک توصیه اولوب. هرچند ایگنه اوجو قدر کی بو، دعالارین اجابت اولماق معناسنیدادیر. انشاءالله


c: text/html

text:
ایشید-این یئنی ایل گئجهسی ایستانبولدا «رئینا» گئجه کلوبوندا ۳۹ نفری قتله یئتیرن عبدولقادیر ماشاریپووا گؤندردیی سس قیدی اوزه چیخیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سس قیدی ماشاریپووا «رئینا» تئراکتیندان ۵ گون اول وئریلیب. ایشید-این وحشیلیینی گؤزلر اؤنونه سرن سس قیدینده دئییلیر:
«دیرلی قارداشیمیز ابو محمد، سنی غیابی اولاراق تانیییریق، حاقیندا یاخشی شیلر ائشیتمیشیک. الله داها دا یاخشی ائدجک. سن الله یولوندا او ایتلره، کافیرلره تهلوکهسیز یئرده اولمادیقلارینی گؤسترمک اوچون بو آددیمی آتمالیسان. اونلار ایستانبولو اؤزلرینین قالاسی اولدوغونو دوشونورلر، اورادا تهلوکهسیزلیکده اولدوقلارینی زنن ائدیرلر. اللهین قوللاریندان بیری اونلارا قادینلاری، اوشاقلاری بومبالاماغین، مسلمانلاری اؤلدورمیین باها باشا گلجیینی گؤسترملیدیر، ائله دئییلمی؟ اوللامر دفعهلرله دئییب کی، تورکییهنی محو ائدین، پارتلادین، گئجهسینی گوندوزه چئویرین. سنین اورادا تؤردجیین عمل بیزیم بوراداکی ۱۰ عملیمیزه برابردیر».
قید ائدک کی، یئنی ایل گئجهسی ۳۹ نفرین هلاک اولدوغو «رئینا» قتلعامینی تؤرهدن «ابو محمد ال خوراسانی» کود آدلی ترورچو – عبدولقادیر ماشاریپوو یانوارین ۱۶-دا ایستانبولدا یاخالانیب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ویکسبرق، میسیسیپی
خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 332: The value "-90.52.31" provided for longitude is not valid. ویکسبرق، میسیسیپی (اینگیلیسجه: Vicksburg, Mississippi) آمریکانین میسیسیپی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۹۸٫۳۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۳۸۵۶ نفر دیر. بۇ شهر ۸۲ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ویکسبرق، میسیسیپی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Vicksburg, Mississippi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آذربایجان دیلینین الفبا ترکیبینده ۱۵ صائت و٢۵ صامت واردیر. بو۴٠ سس آذربایجان الفباسیندا حرفله اشاره ائدیلیر.
آذربایجان دیلینده ٩ قیسا(ی، و،ئ، ؤ، ه، آ، او،ي) و ۶اوزون (ی، ئ، ؤ، ه، آ، او) صائت واردیر. همین اوزون صائتلر انجاق آلینما سوزلرده ایشلنیر.
سوزلرده وورغو بیر قایدا اولاراق سونونجو هجایا دوشور.
آذربایجان دیلینده سوزون اولینده ایشلنمین ایکی حرف وار. " ي" صائتی و "غ" صامتی.
آذربایجان دیلینین مورفولوژی قورولوشونا اساس(اسم،صفت،سای، عوضلیک، ظرف،فعل) و کمکچی (قوشما، باغلایيجی، ادات، مودال سوزلر،ندا) نطق حصه لری داخلدیر.
آذربایجان دیلینده اسمین آلتی حالی (آدلیق، یییه لیک، یؤنلؤک،تاثیرلیک،یئرلیک،چیخیشلیق)، فعلین بئش ( شوحودی کئچمیش زمان، نقلی کئچمیش زمان ، یئنی ایندیکی زمان، یعنی گلجک زمان، یعنی غیری قطعی گلجک زمان) زمانی وار. آذربایجان دیلینین سنتاکتیک قورولوشونا گوره مبتدا جمله نین اولینده،خبر ایسه جملنین آخرینده گلیر.
بوندان سونرا سلسله مقاله لریمیزده آذربایجان ادبی دیل یازی قایدالارینین وئریلمسی و اونلارین ایضاح ائدیلمسی یقین کی گونئیلی سویداشلاریمیز اوچون بیر تحفه اولاجاق. اونلار بو قایدالاردان استفاده ائتمکله متنلرین داها ساوادلی، باشا دوشولن ترزده و آذربایجان دیلینین یازی قایدالارینا اویغون شکیلده یازیلماسینا نایل اولا بیلرلر.
آینوره حسن اوا
آذربایجان میللی علملر آکادئمییاسی دیلچیلیک اینستیتوتونون علمی ایشچیسی


text:
اویان نیوز: کیئو، موسکوایا بیر دفعه داها “قیریمداکی حربی فعالیتلرینیزی درحال دوردورون” دئدی. اوکراینا باشباخانی آرسنی یاتسئنیوک “روسیانین تحریکلرینه بویون ایمهیهجییک” دئدی.
روسیانین قیسا مدت اؤنجه اوکراینایا ۶ مین عسگر داها گؤندردیگینی ایفاده ائدن ساوونما باخانی دا، اوردونون حاضیر اول! دورومونا گئچیریلدیگینی آچیقلادی. اوکراینا ساوونما باخانیلیغیندان داها اؤنجه وئریلن آچیقلامادا “بعضی رادیکال گوجلر، قیریمداکی حربی بیرلیکلریمیزه قارشی عملیات حاضیرلیغیندا” دئییلمیشدی.
روسیا ایسه گلیشمهلری قایغی ایله ایزلدیگینی ایفاده ائدهرک “قیریمداکی گلیشمهلر، کیئودهکی اوست سویه دایرهلرین، یاریم آدادا ثابتلیگی بوزما آرزوسونو اورتایا قویور” دئدی. اؤته یاندان قیریمین روسیا طرفداری یئنی باشباخانی سرگئی آکسئنوو، بؤلگهدکی عسگر و پلیسلره یالنیز اؤز امرلرینه بویون ایمهسی تعلیماتی وئردی.
قیریمداکی ۲ هاوا لیمانی ایله ایلهدیشیم مرکزی دونن روس عسگرلری اولدوقلاری ایرهلی سورولن سلاحلی شخصلرین کنترولونا گئچمیشدی. اوکراینا قایناقلاری، حربی بیر هاواآلانینین دا روس عسگرلرینین کنترولونا گئچدیگینی بیلدیردی. روس عسگرلرینین، بیر اوچاقساوار مرکزینی ده اله گئچیرمهیه چالیشدیقلاری بیلدیریلدی. گئجه ده ۸ روس یوک اوچاغی قیریما ائندی.
بو آرادا، قیریمدا یاشانان سون گلیشمهلر، رفراندوم تاریخینین اؤنه آلینماسینا سبب اولدو . رفراندوم داها اؤنجه آچیقلاندیغی کیمی ۲۵ میده دئییل ۳۰ مارسدا ائدیلهجک .
بو گلیشمهلر یاشانارکن بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین امنیت شوراسی مطبوعاتا قاپالی بیر توپلانتیدا اوکرایناداکی گلیشمهلری اله آلدی. اوکراینانین دایمی نمایندهسی یوری سرگییئو، قیریمداکی روس حربی گوجلرینین چئکیلمهسی اوچون شورانین موسکوادان دوغوردان طلب ائتمهسی لازیم اولدوغونو ایفاده ائتدی و “لازیم اولدوغوندا اؤزوموزو ساووناجاق گوجوموز وار” دئدی.
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
کرمانشاه: اؤلِنلرینگ سانی ۳۲۸ آداما یتدی
۲۵۳۰-دان قۇوراق ایرانلی دا بو یر تیتره مه سینده یارالاندی
ایران ینگ گۆن باتارینداقی یر تیتره مه سینده اؤلِنلرینگ سانی یۇقارلاماغا دۇوام ادیأر.
سۇنگقی ماغلوماتلارا گؤرأ کرمانشاه ولایاتیندا اؤلِنلرینگ سانی ۳۲۸ آداما یتدی.
۲۵۳۰-دان قۇوراق ایرانلی دا بو یر تیتره مه سینده یارالاندی.
ایران ینگ روحانی یۇلباشچیسی آیت الله خامنه ای و جمهورباشلیق حسن روحانی بۆتین وزیرلره یر تیتره مه سی بۇلان یره کؤمِک ایبریلمهگی باراسیندا گؤرکِزمه بردی.
ایران ینگ قشونی دا کرمانشاه دا بارلاغ و حالاص ادیش ایشلرینه باشلادی.
دۆین آغشام بۇلان یر تیتره مه سی نینگ اینگ کؤک ایران دا ییتگأ سبأپ بۇلاندیغی بیلدیریلدی.


text:
مؤمینلر اؤلندن سونرا هارایا گئدهجکلر؟
دوکتور جئری
شئیخ آغا بافاسیلینی آلماندا عمل ائلهییب اؤلکهیه قاییدینجا مینبره چیخیب خالقی تقوایا چاغیراراق مؤمینلرین اؤزلیکلرینی بیر-بیر سایماغا باشلایاندا، اؤن سیرادا اوتورموش قلئیچی مورتوض سؤزلرینی کسیب سوروشدو:
- آغا مؤمینلر اؤلندن سونرا هارایا گئدهجکلر؟
شئیخ آغا کیتابدا اوخودوغو جنتدن دانیشماق ایستهینده بیردن فیکیری یاتدیغی خستهخانایا گئدیب، غیلمان کیمی اوغلانلارین آلتینا قاب گتیردیگینی، ملگهبنزهر قیزلارین واختلی واختیندا یئییب- ایچدیگینی قاباغینا قویدوغونو، حوریتک قادینلارین قولتوغونا گیرهرک خستهخانین گولو-چیچکلی باغیندا گزدیردیگینی خاطیرلایاندا دیلیندن چیخدی:
- مؤمینلر اؤلندن سونرا آلمانا گئدهجکلر!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
هانوی
هانوی ویتنام اؤلکهسینین باشکندی و بو اؤلکهنین ایکینجی بؤیوک شهریدیر. بو شهرین جمعیتی ۲۰۰۹-نجی ایلده ۲٫۶ میلیون نفریمیش کی شهرین حومهسیله بیرلیغدا ۷ میلیون نفره چاتیرمیش؛ بو تعداد ۲۰۱۵- نجی ایلده ۷٫۷ میلیون نفر تخمین ائیلیبدیر.
هانوی ۱۹۵۴- نجی ایلدن ۱۹۷۶-نجی ایله قدر شومالی ویتنام پایتختیدیر و ۱۹۷۶-نجی ایلده و شومالی ویتنامین جنگده غلبهسیندن سونرا بیرلشمیش ویتنامین باشکندی عونوانیندا سئچیلدی.
۲۰۱۰-نجی ایلینین اوکتوبر آییندا هانویون ۱۰۰۰ ایللیک تأسیسینین جشنی توتولدو. بو شهر قیرمیز چایینین ساغ الینده و هوشیمینین (سابیق جنوبی ویتنام پایتختی) شومالینین ۱۷۶۰ کیلومترلیغیندا یئرلشیبدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hanoi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۵ فوریه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ناتو افغانستانده کی اوریش استراتیژیسی گه اوزگرتریش کیرته دی
افغانستانده فعالیت الیب باره یاتگن ناتوکوچلری 2011.میلادی ییل اوریش استراتیژیسی گه اوزگرتریش کیریتیشینی تاکیدلب،همده عصیانچیلرنینگ یوق ایتیش اوچون بار کوچیدن فایده له نیشینی معلوم قیلگن
ناتو کوچلرینی معلوم قیلیشلریچه خوف سیزلیک مسوولیت نینگ افغان کوچلریگه تاپشریش برنامه سی نینگ موفقیت لی بولیشی اوچون بوکبی عملیات لر یولگه قویله دی.
ناتوکوچلری نینگ کابلده کی سوزچیسی جوزیف بلاتس گه کوره ینگی هجری شمسی ییل یقین له شیشی بیلن ناتوکوچلری تورلی ساحه لرده اوز کوچلرینی کوچتره دی.
معلوم بولگنی دیک هرییلی طالبان عصیانچیلری هوا اسشی بیلن افغان وخارجی کوچلرگه قرشی فعالیت لرینی کوپیتره دیلر.
جوزیف بلاتس بوکونکی اوتکزگن مطبوعات انجمنیده بو کبی برنامه لرطلبان عصیانچیلریگه قرشی جدی کوره شیش اوچون عملگه اشریلیشینی تاکیدلب شوندی دیدی. "اوتگن ییلگه کورگنمیزدن اساسی فقر لریدن بیر شوکی بیز منبع لرنی بو مملکت ده کیلتریشگه موفق بولدیک وایندی 2011. میلادی عصیانچیلر بو اوزگریش لرگه دوچ کیله دی، کیله جک ییل ایش میز عصیانچیلر دن تازه لنگن منطقه لرنی نظارت گه الیب توریش، دولت اداره لرینی مستحکم لش، وترقیات برنامه لرنی عملگه اشریش شونگه قوشیمچه بو برنامه لر یانیده استراتیژینی اوزگرتیره میز، بو ایسه خوف سیزلیکنی افغان کوچلریگه تاپشریش برنامه لریگه یاردم بیره دی". دیدی بلاتس جنابلر
میلادی 2014 . ییل گه قدرافغانستان خوف سیز لیک مسوولیتینی بوتونلی افغان کوچلریگه تاپشریلیشی ریجه لشتریلگن.
شونینگ دیک ناتوکوچلری نینگ سوزچیسی 2010 میلادی ییلده یولگه قویلگن سعی حرکت لراولکن موفقیت لیک لر گه ایرشگنینی اوروغوله دی .
هرچند 2010 میلادی ییل ناتو کوچلری اوچون قانلی بیر ییل دیه سنله دی چونکی بو ییل ناتوکوچلری نینگ تلفاتی کوپیگن، لیکن شوندی بولسه هم ایتیلیشچه ناتوکوچلری هلمند کبی ولایت لرده مخصوص عملیات لرنی یولگه قویب بیرقنچه منطقه لرنی عصیانچیلردن تازه له گنلر.
عینی حالده بوکونگی مطبوعات انجمنیده ناتوکوچلری افغان حکومتی نینگ اگاه لنترمسدن بوندن بیرنیچه کون الدین خصوصی بیر امنیتی شرکت گه هجوم قیلگنی هم ایساف سوچیسی دن سوره لدی.
ایککی کون الدین ایساف کوچلری کابل ده کی افغان تایگرناملی خوف سیزلیک شرکتی گه هجوم قیلیب اوشبو شرکت ایشچیلردن ایککته سینی اولدیرگن ایدیلر.
خارجی کوچلر اوشبو شرکت نینگ امریکا نینگ کابلده کی ایلچی خانه سی و ریاست جمهوررلیک سراییده تهدید دیه فکر بیلدیرگندی ، لیکن بو ادعالر افغان حکومتی تمانیدن تصدیق لنمه گن.
ناتو سوزچسی بلاتس جنابلری بوخصوصده جواب بیریشدن باش تارتیب خارجی کوچلر بعضی حالت لرده حمایه ایتیش رولی ده بولگنینی تاکید له دی.


text:
پرئزیدئنت ایلهام علیئو «آذربایجان رئسپوبلیکاسینین ۲۰۱۷-جی ایل دؤولت بودجهسی حاقیندا» آذربایجان رئسپوبلیکاسی قانونونون تطبیقی بارهده فرمان ایمضالاییب.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو بارهده پرئزیدئنتین مطبوعات خیدمتی معلومات یاییب.
فرماندا دئییلیر:
«آذربایجان رئسپوبلیکاسی کونستیتوسییاسینین ۱۰۹-جو ماددهسینین ۳۲-جی بندینی رهبر توتاراق، «آذربایجان رئسپوبلیکاسینین ۲۰۱۷-جی ایل دؤولت بودجهسی حاقیندا» آذربایجان رئسپوبلیکاسینین ۲۰۱۶-جی ایل ۱۶ دئکابر تاریخلی ۴۴۸-وق نؤمرهلی قانونونون قوهیه مینمهسی ایله علاقه دار همین قانونون تطبیقینی تامین ائتمک مقصدی ایله قرارا آلیرام:


text:
روسییادا قاراباغ موناقیشهسینین صرف رئگیونال کونتئکستده موذاکیرهسی گؤزلنیلیر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا روسییا و تورکییه پرزیدنتلرینین یاخین ایکی هفته عرضینده روسییادا گؤزلهنیلن گؤروشو ایله باغلی دانیشان پولیتولوگ ایلقار ولیزاده دئییب. اکسپرت اردوغان و پوتینین گؤروشونون اؤنمینی خصوصیله وورغولاییب:
«اؤتن ایلین پاییز آیلاریندا روسییا و تورکییه خاریجی ایشلر ناظیرلرینین ایکیطرفلی گؤروشونده تورکییهنین قاراباغ موناقیشهسینین تنظیملهنمهسی پروسسینده ایشتیراکینا دایر آچیق موذاکیرهلر گئتمیشدی. آنکارا موسکوانین بو تکلیفینی ماراقلا قارشیلاسا دا، بو مدت عرضینده هئچ بیر رئال حرکت باش وئرمهییب. تورکییه و روسییا پرزیدنتلرینین بوندان اؤنجکی گؤروشلرینده بو مسئله ایله باغلی موذاکیرهلرین گئتدیی استثنا دئییل. گؤرونور، سون نتیجهده تورکییهنین پروسئسده ایشتیراکینی آیریجا موذاکیره ائتمهیه احتیاج دویوبلار. بو گؤروش گؤستریر کی، پرزیدنتلر قاراباغلا باغلی عمومی دانیشیقلار پروسسینده تورکییهنین یئری ایله کیفایتلهنمهییبلر. اصلینده، بو، مثبت حادثهدیر. تورکییه مینسک قروپونون عضوودور، دولاییسی ایله اولسا دا، موناقیشهنین ایشتیراکچیسیدیر. روسییادا قاراباغ موناقیشهسینین صرف رگیونال کونتکستده موذاکیرهسی گؤزلنیلیر».
پولیتولوگ حساب ائدیر کی، هر ایکی اؤلکهنین رئگیوندا کیفایت قدر ماراقلاری وار:
«تورکییه روسییادا اؤز مؤوقعینی اورتایا قویاجاق کی، بو، آذربایجانین مؤوقعیی ایله تام اوست-اوسته دوشور. موسکوا ایسه اؤز مؤوقعیینی سرگیلهمکدن چکینمهیهجک. بیلدیینیز کیمی، روسییا و تورکییه آراسیندا بیر سیرا موهوم لاییحهلرینین گئرچکلشمهسی اوچون هاوا و حاضیرکی دمیر یولو خطلری کیفایت ائتمیر. آنجاق قاراباغ موناقیشهسینین تنظیملهنمهسی هر ایکی اؤلکهیه یئنی ایمکانلار آچا بیلر. بو اوزدهن روسییادا قاراباغلا باغلی چوخ جدی موذاکیرهلرین گئدجیینی استثنا ائتمیرم. تورکییه روسییادا آذربایجانین ماراقلارینی عکس ائتدیرمکله کیفایتلهنمهیهرک، باکینین شرطلرینی ده دیقته ائدجک».
قید ائدک کی، روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغانین یاخین واختلاردا داغلیق قاراباغ مسئلهسینه گؤره بیر آرایا گلجیی گؤزلنیلیر.


text:
روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان آراسیندا کئچیریلن سوچی گؤروشونده آچیقلاماسی وئریلمهیهجک مورککب مسئلهلر بارهده دانیشیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو روسییا پرزیدنتینین مطبوعات کاتیبی دمیتری پسکوو ژورنالیستلرین «پوتینله اردوغان سورییادان روسییا و آمریکا اوردولارینین چیخاریلماسینی موذاکیره ائدیبلرمی؟» سوالینی جاوابلاندیرارکن دئییب.
«ایکیطرفلی دانیشیقلاردا داها مورککب مسئلهلر موذاکیره اولونوب. لاکین بو بارهده آچیقلاما وئریلمهیهجک»، - دئیه پسکوو بیلدیریب.
قید ائدک کی، تورکییه لیدری اردوغان گؤروش اؤنجهسی روسییا پرزیدنتی پوتینله داغلیق قاراباغ پروبلمینی موذاکیره ائدجیینی بیلدیرسه ده، گؤروشدن سونرا مطبوعات کنفرانسیندا طرفلر موذاکیره ائدیلن مسئلهلر سیراسیندا بو مؤوضوعدا هئچ بیر آچیقلاما وئرمدیلر.


text:
فرخنده قتلیده عیبلنگنلرنینگ ایککینچی دور محکمه سی
اوتگن کون ابتدای محکمه باشلیغی صفی الله مجددی، ایچکی ایشلر زویرلیگی نینگ تحقیقات بویچه باشلیغی ژنرال ظاهر ظاهر ، کابل پلیس باشلیغی عبدالرحمان رحیمی وایریم پلیس باشلیغ لری عیبلنگن لر ادعالریگه جواب بیریش اوچون محکمه گه حاضربولیشینی ایتگن ایدی.
اوتگن کون عیبلنگن ایریم پلیس خادملری فرخنده گه هجوم قیلینگن پیت علاقه قوریش اسکونه لری ایش بیرمی همده محلدن اوشلنگن بیر چیت ایللیک پلیس تمانیدن قوییب یوباریلگنینی ادعا قیلگن ایدیلر.
شواساسده پلیس مقاملری بوخصوصده جواب بیریش اوچون محکمه گه چقیریلگن ایدی.
فرخنده نوروز گه ایکی کون قالگن بیر چاغده کابلده گی شاه دوشمشیره زیارتگاهیده قران کریم نی اوتگه یاندیرگنلیکده عیبلنیب، آله مانلر تمانیدن اولدیریلدی.
فرخنده نینگ قتل دوسیه لری نی تیکشیریش ایلک محکمه سی 19 پلیس داخل 49 نفر عیبدارنینگ حضوری بیلن کابلده اوتگن کون باشلندی. بو محکمه ده فرخنده نی کلتکلش و جسدینی کویدیریشده عیبلنگن شخصلرنینگ دوسیه لری تیکشیرووگه آلینماقده.
بیرقطار پلیس منصبدارلری بو حقده سستلیک قیلگنلیکده عیبلنیب، محکمه گه حاضرلنگن.
فرخنده نینگ قتلیده شاه دوشمشیره مسجدی خادمی نینگ دوسیه سی بیرینچی اورینگه آلینگن. قاره لاوچی اونگه قویلگن عیبلاونی مردم نینگ تورتکی سی دیه تاکیدله گن.


text:
اویان نیوز : تورک تاساریم اکیبی دیزایننوبیس، “دونیا چئوره اوسکارلاری” اولاراق بیلینن آمریکاداکی گرین دوت آواردز یاریشماسیندا اوچ اؤدوله بیردن لاییق گؤرولدو
اورتادوغو تکنیک اونیورسیتهسیندن تاساریم اکیبی دیزایننوبیس، “دونیا چئوره اوسکارلاری” اولاراق بیلینن آمریکاداکی گرین دوت آواردز یاریشماسیندا اوچ اؤدوله بیردن لاییق گؤرولدو.
آمریکادا دوزنلنن گرین دوت آواردز یاریشماسی ۲۰۱۲ ایلی سونوجلاری آچیقلاندی. اولاشیم، معمارلیق، اورون و خیدمت آلانلاریندا ایلین ان سیرادیشی چئورهچی پروژه و چالیشمالارینی اؤدوللندیرن و چئوره اوسکارلاری اولاراق دا آنیلان یاریشمادا، اورتادوغو تکنیک اونیورسیتهسی اندوستری اورونلری تاساریمی بؤلومو اؤگرتیم اویهسی دکتر حاکان گورسو و اکیبینین پروژهلری اؤدوللندیریلدی. قروپون تاساریملاری، گئری دؤنوشوم، آتیق ملزمه قوللانیمی و سوردورولهبیلیر انرژی کیمی آلانلاردا یئنیلیکچی یاخلاشیملاری دولاییسی ایله اؤدولهلره لاییق گؤرولدو.
ت ر ت تورکی


text:
مددنی جمعیت قوریلمه لری کرزی قراریدن جدی خواطرده
افغانستان مدنی جمعیت قوریلمه لری مستقل انسان حقلرینی سقلش کمیسیون نینگ ایریم کمیشنرلرینی حکومت تمانیدن برطرف ایتلیشی اوریش جنایت لریگه عاید حجت لرنینگ جنایتچی کیشلر قولی گه توشیشدن خواطر بیلدردی.
مدنی جمعیت اعضالری کمیشنرلرنینگ اوزگرتریلیشی گه قرشی ایمس لیکلرینی اورغولب، اوریش جنایتلریگه بغیش له نیب تیارلنگن حسبابات ترقه تیلیشدن کیین بواوزگریش عملگه اشریلیشی کیره ک لیگینی تاکیدلیدیلر.
افغانستان مدنی جمعیت قوریلمه لرنینگ ایریم اعضالری جمهوررییس کرزی بیلن اوچره شگنیده بوخصوصده بولگن خواطرلرینی او بیلن اورته گه قویشگن.
مدنی جمعیت قوریلمه اعضالری حکومت رسانه لر ویب صحیفه سیده مدنی جمعیت قوریلمه اعضالر کرزی بیلن اوچره شیب مستقل انسان حقلرینی سقلش کمیسیون نینگ توقیز کمیشنرینی لاوزملریدن چیتلنتریلیشی طلب قیلگن دیه یازیلگنینی ایتب بوخبرنی حقیقتی بولمه گنینی اورغوله دیلر.
اولرگه کوره کرزی بیلن بولیب اوتگن اوچره شووده اوز خواطرلرینی کرزی بیلن اورته گه قویگن لیکن حکومت رسانه لر مرکزی بو موضوع نی ناتوغری عکس ایترگن.
اولرنینگ ایتیشلریچه مستقل انسان حقلرینی سقلش کمسیون نینگ کمیشنرلری باشقه دولتی اداره لرده کی خادملردن فرقلی اوزگرتریلیشی کیره ک.
مدنی جمعیت قوریلمه اعضالریدن بیری عزیزالرحمان رفیعی کرزی نینگ بوقراری کمیشنر لر واوریش جنایتلری خصوصیده کمیسیونده معلومات بیرگن شخص لرجانینی خطرگه قویشی بیلن اگاه لنتردی: "بو جدی بیر بحث دیر همه میز بیله میز کی اوتزییل لیک اوریش جنایت لریگه عاید مهم اسنادلر کمیسیون آرشیف ده موجود، شو اوچون کمیشنر لرنینگ وظیفه لریدن چیتلنتریلیشی اولرنینگ جانینی خطرگه قویه دی شونینگ دیک اوریش جنایت لریگه عایید مینگلب اسنادلرخصوصیده کمیسیونده معلومات بیرگن عادی اهالینی هم حیاتی خطرگه توشه دی. بیریریم ملیون اوریش قربان لری شکایتلری کمیسیونده موجود. اگرده ایشانچلی کمیشنرلر تعین ایتیلسه بو اسنادلرتقدیری نیمه بوله دی؟."
شوننیگ دیک مدنی جمعیت قوریلمه لری نینگ مسوولی نعیم نظری مستقل انسان حقلرینی سقلش کمیسیون نینگ کیله جک ترکبیدن خواطربیلدردی. بوحقده شوندی دیدی.
خوب شوندی قرشی لیک لر یوزه چیقرایکن افغانستان حکومتی مستقل انسان حقلرینی سقلش کمیسیون نینگ تورت کمیشنرینی ایش مدتی توگه گنینی ایتیب بیراق اولرنی برطرف ایتیلمه گنینی اورغولیدی/ شونینگ دیک حکومت بو موضوع اوریش جنایتی و اداری فسادگه عایید حسابات گه هیچ قندی علاقه سی یوقلیگینی ایتماقده.
افغانستان ریاست جمهوررییس سوزچیسی اگر شوندی بیر حسابات کمیسیونده موجود بولسه بوندن کیین هم ترقه تیلیشی ممکن لیگینی ایتگن.


text:
خارجی قوشون لرنینگ چیقیب کیتیشی قنچه لیک سیزنی تشویشگه سالگن؟
خارجی قوشون لر 13 ییلیک حاضرلیکلر آرتیدن افغانستاننی ترک ایتیشنی باشلشتی. 30 مینگ امریکا لیک عسکر افغانستان توپراغینی هله قچان ترک ایتگن.خارجی عسکر لرنی چیقیب کیتیشی ایرم افغان لرنی تشویشگه سالگن. اولرگه کوره خارجی قوشون لرنی چیقیب کیتیشی مملکتده امنیت و اقتصاد احوالیگه جدی ضربه بیره دی.
خارجی کوچلر نینگ چیقیب کیتیشی بی واسطه سیزنینگ حیاتینگیزگه قنچه زیان ایتکزماقده؟ سیز خارجی لر افغانستاننی ترک ایتیشسه ناچارلیک و ایش سیزلیک حاللری آرتدی دیب اویلی سیزمی؟
سیزخارجی لر بیلن ایشله گن می سیز؟ اوز تجربه لرینگیزنی بیز بیلن اورتاق له شینگ.
سوز سیزگه برنامه سی پنجشنبه کونی جانلی روشده توغریدن توغری نشر ایتله دی.
سوز سیزگه رکنی ده کی موضوع حقیده فکر و ملاحظه ینگییز بولسه صفحه میزده تیلفون رقملرینگیزنی قالدیرینگ، بیزبرنامه جریانیده سیزگه تیلفون قیله میز.
سوال و فکرلرینگیزنی قوییده کی فورم یا کی ایمیل آرقه لی هم بیزگه یوبارشینگیز ممکن:
uzbek.afghan@bbc.co.uk


text:
شکایتلرنی تیکشیریش جریانی کیچه 12 یکولنه دی
جمهور رییسلیک سیلاولری نینگ ایککینچی دوریگه تیگیشلی شکایتلرنی تیکشیریش جریانی شو کیچه یکونلنه دی. سیلاو شکایتلرینی تیکشیرووچی کمیسیونی، شکایتلرنی تیکشیریش جریانی اکثر ولایتی اداره لرده یکونله نیب، قرارلر نتیجه لری کابلگه ییتکزیله یاتگنینی ایتگن. جمهور رییسلیک نامزدلری باشقه اوچ کونگچه بوقرارلر خصوصیده فکر بیلدیره آله دیلر. اما عبدالله عبدالله سیلاو تیمی مذکور قرارلرنی ناتوغری دیه رد ایتگن. سیلاو شکایت عریضه لرینی تیکشیرووچی کمیسیونی 24 جوزا د بولیب اوتگن سیلاو دن ایکی کون کیین، شکایتلرنی تیکشیریشگه باشله گن. بو تیکشیرووده اکثریتی سیلاو کمیسیونی خادملری گه قره شلی بولگن 2500 دن آرتیق شکایت رویخط گه آلینگن. بو کمیسیون سوزچیسی نادر محسنی بو جریان شو کیچه یکونله نیب، شکایت کمیسیونی بونی آلدینگی دوردیک قیته اوزه تیلمسلیگی باره سیده تاکیدله دی:"قانونگه بنآ بوگون ایکینیچی دور سیلاو گه قره شلی شکایتلرنی تیکشیریش وقتی شو کیچه ساعت 12 ده یکونلنه دی. بیز آلدینگی دور دیک، بونی قیته اوزه یتیره آلمه یمیز". ایتیلیشیچه، بو قرار نتیجه لری تیز آره سیده شکایتلرنی تیکشیرووچی کمیسیون نینگ انترنت صحیفه سیگه قوییلیب، اونینگ اساسیده جمهور رییسلیک نامزدلریگه اعراض عریضه لری اوچون اوچ کون مهلت بیریله دی. اما قلابلیک عملگه آشیریلگنلیگی اوچون اعتراض بیلدیریب، علاقه سینی سیلاو کمیسیونلری بیلن اوزگن جمهور رییسلیک نامزدی عبدالله عبدالله، مذکور قرارلرنی کیسکین ناتوغری دیه تاکیدله ماقده. عبدالله عبدالله نینگ سیلاو تیمی سوزچیسی فاضل سانچارکی، سیلاو کمیسیون لری بیلن شرطلری قبول بولیشی اوچون مذاکره لر دوام ایته یاتگنی نی ایتگن:"ایککینچی دور ده روی بیرگن معمالر، قلابلیکلر سیلاو کمیسیونی نینگ سیلاو ده 7 میلیون دن آرتیق آدم نینگ اشتراک ایتگنلیگی ادعاسی، و بیرقطار ولایتلرده مقداریدن زیاد آواز صندوقلرگه تشلنگنلیگی همده امرخیل نینگ کمیسیونده اوته قیین سیستملرنی اورنه تیب کیتگنی و بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی و نامزدلر نماینده لری حضوریده قبول گه سزاوار بوله دیگن مسله لرنی بحث آلماقده میز". هنوز بو مذاکره لر نیتجه سی معلوم بولمه گن، اما شکایتلرنی تیکشیرووچی کمیسیونی سوزچیسی نادر نادری، عبدالله جنابلری نینگ سیلاو تیمی تیکشیرو نتیجه لری اعلانی دن 72 ساعت کیین، کمیسیون لر بیلن علاقه سینی قیته تیکلشی باره سیده امید بیلدیرماقده:" قالگن 72 ساعت ایچیده بیز بیلن علاقه سینی تامینلب، قانونی حقلریدن فایده لنیشلری باره سیده امیدوارمیز". عین حالده، سیلاو کمیسیونی آوازلردن 96 فایزینی سیستمگه کیریتگن، و سیلاو باشلغنچی نتیجه لری سرطان آیی نینگ 11 ده اعلان ایتیلیشی کوته له دی.


text:
"رئال مادرید" کلوبونون هوجومچوسو کریشتییانو رونالدو یاییلان وئرگی قالماقالی ایله باغلی ایجتیماعییته آچیقلاما وئریب.
آخار.آذ خبر وئریر کی, فوتبولچونون کوللی میقدارا صاحیب اولدوغوندان هامینین خبری وار, آمما ایندی بو ثروت دقیق رقملرله آچیقلانا بیلر.
"فوتبول لیکس"ین آپاردیغی سون آراشدیرمادان سونرا ایددیعا اولوندو کی, رونالدو میلیونلارلا آوروُ حجمینده ایسپانیا وئرگیسیندن یایینیب.
پوُرتوقالییالی اولدوزو هئچ بیر رَسمی ایتتیهام لا اوزلشمسه ده, بوتون بو صوحبتلر اونون نوفوذونا جیددی خَلَل یئتیریب. اونا عونوانلانان بوتون ایتتیهام لاری آرادان قالدیرماق اوچون گئستیفوتئه شیرکتی آنلاین بانکلار شکلینده رونالدونون گَلیرینین بَیان نامه سینی ایجتیماعییتله بؤلوشوب.
2015-جی ایلده اولدوز اویونچو 227.2 میلیون آوروُ قازانیب کی, بونون دا 23.5 میلیونونو ایسپانییادا قازانیب و بو گلیردن ایسپان حؤکومتینه وئرگی اؤده نیلیب. دیگر اؤلکه لردن اَلده اولونان گلیر ایسه 203.7 میلیونا برابردیر.


text:
هندوستانده یانغین عاقبتیده کوپلب کیشی جان بیردی
اوشبو یانغین حادثه سی بیر رستورانتده یوز بیرگن
هندوستانده بیر رستورانتده یوز بیرگن یانغین حادثه سی عاقبتیده بیش ایشچی جان بیردی.
پولیس, هندوستان نینگ جنوبیده گی بنگلور شهریده بیر رستورانتده بوگون ایرته لب سببی معلوم بولمه گن بیر شکلده یانغین حادثه سی نینگ یوز بیرگن لیگی نی بیلدیردی.
بیاناتده, اطفائیه تیم لری نینگ یانغین نی اوچیرگن لیگی بیلدیریلرایکن, بیراق اوشبو حادثه عاقبتیده 5 ایشچی نینگ جان بیرگن لیگی معلوم قیلیندی.
هندوستان پولیسی اوشبو حادثه نینگ قنده ی یوز بیرگن لیگی توغری سیده تحقیقات آلیب بارماقده.
اوتگن آیده بمبی شهریده بیر رستورانتده یوز بیرگن یانغین حادثه سی عاقبتیده 15 کیشی جان بیرگن ایدی.


text:
گرجستانین انرگتیکا ناظری کاخا کالادزئ بو گون «گازپروم» شیرکتینین نمایندهلری ایله گؤروشهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی گرجستان انرگئتیک ناظرلیگی یاییب. گؤروش مینسکده باش توتاجاق.
بو، طرفلر آراسیندا سون ۱ آی عرضینده ۳-جو گؤروشدور. گؤروشده اساس موذاکیره موضوعسو ارمنیستانا روس گازینین ترانزیتی مسئلهسی اولاجاق.
قئید ائدک کی، «قازپروم» گورجوستان اراضیسیندن کئچمکله ائرمنیستانا نقل ائتدیی طبیعی گازین ۱۰ فایزی حجمینده گرجستانا «ماوی یاناجاق» وئریردی. بو موقاویلهنین مدتی ۲۰۱۶-جی ایل دکابرین ۳۱-ده باشا چاتیب. حاضردا ائرمنیستانا طبیعی گازین نقلی اوولکی قایدادا، شیفاهی راضیلاشما اساسیندا داوام ائدیر. «گازپروم» ایله گرجستان آراسیندا ایکی دفعه آپاریلان دانیشیقلار نتیجهسیز باشا چاتیب. «گازپروم» ائرمنیستانا ساتدیغی گازین گرجستان اراضیسیندن نقلینه گؤره گورجو طرفینه پول کومپنساسییاسینین اؤدنیلمهسینی تکلیف ائدیر. گرجستان ایسه اوولکی کیمی، ائرمنیستانا اؤتورولن «ماوی یاناجاغین» عمومی حجمینین ۱۰ فایزینی طلب ائدیر.


text:
آمریکا و روسییا پرزیدنتلری دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین اونلارین هامبورگدا گ۲۰ سامیتی چرچیوهسینده کئچیریلن ایکیطرفلی دانیشیقلاری اطرافیندا یارانان گوجلو آژیوتاژا باخمایاراق، گؤروش زامانی ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلاندیرماماغی اوستون توتوبلار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، دؤولت باشچیلاری دانیشیقلار اوچون آیریلان اوتاغا کئچدیکدن سونرا ژورنالیستلر اورا دعوت اولونوب. بو زامان لیدرلر آرتیق کرسلولاردا اؤز یئرلرینی توتموشدولار و خاریجی سیاست ایدارهلرینین رهبرلری ده اونلارین یانیندا ایلشمیشدیلر.
اوتوزدان چوخ ژورنالیست بیر آنداجا اوتاغی دولدوروب. اولجه ترامپ، سونرا ایسه پوتین بیر نئچه کلمه سؤیلهیهرک، بو جور بیرباشا دیالوگون واجیبلیینی بیلدیریبلر. قیسا بیاناتلار وئرن لیدرلر بونونلا دا گؤروشون مطبوعات اوچون آچیق حیصهسینین باشا چاتدیغینا ایشاره ائدیبلر.
ژورنالیستلر ایسه بیر-بیریلرینه ماجال وئرمدن اؤز سواللارینی سسلندیرمهیه باشلاییبلار. ترامپ و پوتین سواللارا محل قویمادان، اؤز آرالاریندا آستاجا دانیشماقدا داوام ائدیبلر. پرزیدنتلر یئنیدن ال سیخماق خواهیشینه ده رئاکسییا وئرمهییبلر.
مطبوعاتنمایندهلرینین بو وورنوخماسی هم پرزیدنتلرده، هم ده ناظیرلرده تبسسم دوغوروب. بوندان سونرا ژورنالیستلر اوتاقدان چیخیب و گؤروش قاپالی شرایطده داوام ائدیب.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
دوزلو اوغلان یاهو گروپ
دوزلو اوغلان وبلاگینین یاهو گروهوندا عضو اولون تا یئنی خبرلر ، گوزل مطالیب ، آذربایجانی و تورکیه موزیک لر ، تورکجه اس ام اس لر و تایسیز شکیل لر سیزین ایمیلیزه گلسین بونا گؤره آشاغی شکلین اوستونده کلیک ائدین و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و سونرا جوین کلمه سینه تیکله یین تا عضو اولاسیز
join
Click to join DUZLU_OGHLAN
دوزلو اوغلان وبلاگینین خبرنامه سی
اگر دوزلو اوغلان وبلاگیندا یازیلان یئنی مطالیبی اوخوماق ایسته ییرسیز اوندا آشاغی لینک اوستونده کلیک ائدین و ایمیلیزی و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و ثبتی وورون سونرا سیزه بیر ایمیل گله جک اوردا لینکی کلیک ائدین تا ثبت نام تکمیل اولسون تا یئنی مطالیب سیزین ایمیلیزه اوتوماتیک یوللانسین
Subscribe to Duzlu oğlan دوزلو اوغلان by Email
دانلود آلبوم آرزی قیزیم ودود مؤزن زاده
album Arzı qızım Vədüd müəzinzədə
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri | Tagged: arzı qızım mp3,موزن,موضن,موظن,ودود موذن,ودود موذن زاده,ودود موذنزاده,ودود مؤذن زاده,vədüd müəzzinzadə,vədud mozzen,آلبوم آرزی قیزیم,آذری موزیک لر,آرزو قیزیم,دانلود آلبوم آرزو قیزیم ودود موذن,دانلود آلبوم آرزی قیزیم ودود موذن,داونلود آهنگ های آذربایجانی |


text:
منده بیر قوش یووالانماقدادی تبریز دئیهرک / مهناز. ص. آیتای
منده بیر قوش یووالانماقدادی تبریز دئیهرک
دامغالار ایچره بوتون وارلیغا یالقیز دئیهرک
قورو گؤلدن چایا اوچماقدادی سون دویغولاری
آجی دردین بو غریب اؤلکهده سسسیز دئیهرک
و سوکوت تورمهلهییب گوزگو تک آیدین دیلینی
نیسگیل ایله قَهَرین هر گئجه گوندوز دئیهرک
اویونور قوچ نبی، ستار خانا مشروطهچی تک
تاریخین چیگنینه گؤرکملی مین اولدوز دئیهرک
داریخیر، چیپچالاییر هئی اؤزونو دام_ دووارا
أرک إدیب حسرتینی “أرگینه ” سیز _ سیز دئیهرک
إل گولونده اوتوروب اورمویا دیز چؤکمهده دیر
گؤز یاشین آخماسینی دوزلاغینا ایز دئیهرک
گؤی مچیددن اوجالیر آخ واییمیز عئینالییا
چن ده، چووغوندا ایترکن سونا ، کهریز دئیهرک
تبریزین بیتگیلرین قیرماسین “آیتای” بو قدر
باسیریق آغریمیز اوسته نانا، یارپیز دئیهرک.


text:
محرملیک و آنا دیلیمیز
اوستاد بهرام اسدی - اورمیه
اوستاد بهرام اسدی - اورمیه
ایراندا بو گونه قدر دوامائدن تاپان مرکزی حکومتین تملچیسی بؤیوک حکمدار شاه اسماعیل ختایینین رسمی اعلان ائتدیگی تورک دیلی و شیعه مذهبی ا و زاماندان بری آذربایجان تورپاقلاریندا بیری- بیریندن آیریلمایان ایکی بؤیوک گئرچک (واقعیت) اولوبلار آذربایجان ادبیاتیندا بیرینجی مرثیه یازان شاعر ایسه شاه اسماعیلین معاصری اولان مولانا محمد فضولی اولموشدور و اوندان بری بؤیوک و نهنگ نوحهچی شاعرلرایله اوزلهشیریک و دئیهبیلریک ادبیاتیمیزدا مرثیه و نوحه یازمایان شاعرلریمیز چوخ آز اولوبلار حتی صرفاً ساتیریک شعرلری ایله تانیلان و شرق دونیاسیندا ساتیریک شعرین تملچیسی اولان میرزه علیاکبر صابر کیمی بیر شاعرین ده اثرلرینده نوحه و مرثیه گؤرمک ممکندیر آنجاق بو آرادا بیر تعداد شاعرلریمیز ده اولوبلار کی اؤز یارادیجیلیقلارین تمامیله مرثیه شعرینه و عاشورا حادثهسینه حصر ائدیبلر. بو سیرا شاعرلردن دخیل مراغهای، قمری دربندی، دلریش و باشقالارین آدینی چکمک اولار، حاج رضا صراف و راجی تبریزی کیمی مشهور شاعرلرین دیوانلارینین یاریسینی نوحه و مرثیه شعرلری تشکیل ائدیر.
بیز نوحهلرده و مرثیهلرده خلقیمیزین طالعیایله باغلی نیسگیللر، غربت حسی، ظلم و ظلمه قارشی نفرت، ایلقاری پوزماق و بو کیمی مضمونلار گؤروروک بونلاردان علاوه عاشورا حماسهسی ایله باغلی شعرلرده بیر گئنیش سویهده مضمون گئنیشلیگی واردیر و اونلاردا لیریکا نمونهلری، عشق و عاشقلیک، قهرمانلیق، دؤیوشچولوک، حسرت، آنا محبتی، آتا عشقی دالغالانیر و امام حسین علیهالسلامین اؤز اینامی یولوندا فداکارلیغی تصویر اولونور و بو معصوم امام اؤز عزیزلرین، اؤز بالالارین، قارداشلارین، کؤمکلرین و بوتون دونیا ایلگیلرین اؤز اینامی یولوندا فدا ائدیر و مظلوم یاشایان کوتلهلرین حقین دیریلتمک ایستهییر. هر چند بو کوتلهلر و بو خلق او امامین آرخاسینی بوشالدیرلار و اونو میداندا یالقیز قویورلار. آنجاق امام حسین علیهالسلام اؤز وظیفهسینی اونوتمور و اؤزونون دوغرو بیلدیگی یولدا دایانیر و بو یولدا شهید اولور و بو شهید اولماغیایله تاریخ بویو انسانلارا دایانات درسی وئریر و مختلف یئرلرده مظلوم انسانلار امام حسین علیهالسلامی اؤزلرینه اؤرنک توتاراق چوخلو عصیانلارا ال ووروبلار.
بو مظلوملاردان بیری ده آذربایجاندا تورک دیلی و ادبیاتی اولموشدور. بیلدیگیمیز کیمی بیر چوخ زامانلار خصوصیله پهلویلر دؤورونده دیلیمیزه و ادبیاتیمیزا اولمازین ضربهلر وورولدو. دیلیمیز یارالاندی و زمانه یزیدلری بو مظلوم دیلین باشین کسمک ایستهدیلر و آذربایجان خلقینین دیلین اوزمک نیّتینده بولوندولار 50 ایل پهلوی حاکمیتی زامانیندا کتابلاریمیز یاندیریلدی، مکتبلریمیز باغلاندی، دیلیمیز یاد دیلی آدلاندی، خلقیمیز اؤز کئچمیشیندن و اؤز تاریخیندن اوزولدو، آذربایجان داهیلری افترالاندیلار و آذربایجان شخصیتلرینین آدین چکمک گوناه ساییلدی بئله بیر وور - ییخ زاماندا بیزی اؤز کئچمیشیمیز و اؤز دیلیمیزه باغلایان یگانه تئل عاشورا شعری و نوحهلری و مرثیهلر اولدو. دئمهلی بیر سطر تورکجه متنی اوخویا بیلمهین آذربایجان جمعیّتی هر محرملیکده جور به جور تورکجه نوحهلری بولبول کیمی اوخودو و بو ایش هر ایل و هر ایلین آراسیندا دؤنه - دؤنه مذهبی هیئتلرده تکرار اولدو و بو وسیله ایله دیلیمیزین کتبی فورماسی و یازیلیب اوخونماسی نوحه کتابلاریندا قورونوب ساخلاندی آنجاق اوزون ایللر بویو مکتبسیز قالان خلقیمیز و شاعرلریمیز اؤز یئنی نوحهلرینده دیلیمیزین ادبی فورماسیندان اوزاقلاشدیلار و بو ایش او حدّه چاتدی کی پهلویلر دؤورونده یازیلان نوحهلر تمامیله گرامر پوزغونلوقلاری ایله بیرلیکده مختلف لهجهلرده اولدو و ایندیلیکده 34 ایل انقلابدان سوووشاندان سونرا و دیلیمیزین یئنی انکشاف و دیرچلیش مرحلهسینده هله ده نوحه کتابلاریمیز علمیلشمهییبلر و هلهده کی وار اونلاردا (قالورام، گئدورم) کیمی یانلیش فعللر گؤرسنیر و هله ده کی وار اونلارین جمله قورولوشلاری تمامیله فارس گرامرینین تأثیریندهدیر و بو اشاره اولوندوغو کیمی پهلویلر دؤورونون شوونیستی حاکمیتیندن آشیری بو وضعیته گلیب دوشوبدور یوخسا اوندان اؤنجه و مثال ایچون حاج رضا صرافین نوحهلری تمامیله ادبی دیل فورماسیندادیر. بونونلا دا دیلیمیزین قایدالارین نوحه کتابلاریندا یئریتمهلی و خلق دیلیندن آیریلمایاراق بو کتابلاریمیزین دا دیللرین علمیلشدیرمگه چالیشمالیییق.
منبع: سایت «دنیزنیوز» www.daniznew.ir
ادبی بیرلیک
یازان: اکبر حمیدی علیار
-اؤلن عاشیقلارین روحونا صلوات !..
-اؤلن مداحلارین روحونا صلوات !..
بو، قوجامان بیر دین خادمی و روحانی دوستومون، هر منبره چیخدیقدا، بیرینجی چئویرتدیردیگی صلواتلاردیرلار. او – بیزیم دیلیمیزی ایندی یه قدر قورویوب ساخلایان بو ایکی طایفا اولوبدور- دئیه، همیشه اؤز منتدارلیغینی بو سایاق اونلارا بیلدیره ر؛ من بو کئچیددن باشقا بیر قونویا کئچمک قراریندایام، البته اؤتن عصری نظره آلدیقدا، منیم دوستومون سؤزو یئرلی دیر، منحوس پهلوی دؤنمیندن تورکجه یازیب اوخوماق یاساقلانارکن، تکجه عاشیقلار و نوحه چیلر ائده بیلیبلر خلقین ایچینده اؤز دیللرینده ادبی اثرلر یازیب اوخوسونلار و تورک ادبیاتینی ساخلاماقدا یئترینجه ائتگی بوراخسینلار.
هرحالدا او چاغلار ایندی سوووشوب و بیز بو سون 15-20 ایلده ادبیاتیمزین ایره لیله ییشی و گلیشمه سی نین شاهدی اولموشوق، آنجاق بیز بیر مسلمان خلق اولالی مرثیه و نوحه ادبیاتینی ادبیاتیمزین اؤنملی بیر قولو حساب ائتمکدن قاچا بیلمریک و بو ادبیاتین بیزیم یاشامیمیزدا درین یئر توتماسی دانیلمازدیر. آنجاق وورغولایاجاغیمیز مسئله، مرثیه ادبیاتی نین کلاسیک و عمومی ادبیاتلا آیاقلاشا بیلمه مه سی و اوندان آیریلماسی دیر و بو مسئله دیل باخیمیندان داها دا اسفلی بیر دورومدادیر. بیز بیلیریک کی ایندی بیزیم غزل دیلیمیز، غزلیمیزین و لیریکامیزین داهیسی ساییلان فضولی نین دیلی ایله تام فرقلی دیر و هابئله باشقا شعر نوعلری ده؛ دئمک اولار اؤتن عصرین اول لرینه کیمی نوحه و کلاسیک ادبیات قوشا آددیملاییب سونرالارسا ، خصوص ایله بو سون ایللرده، نوحه ادبیاتی تأسف له هم مضمون همی ده دیل باخیمیندان ایره لی آددیملاماقدان گئری قالیب، ایندی نوحه کتابلارینی واراقلایاندا بوتون قافیه لر و ترکیبلرین عربجه و فارسجادان قایناقلانماسینی و قیدالانماسینی گؤروروک و بو – بیزیم رادیو - تلویزیونوموزدا دانیشیلان تورکجه! قده ر – آدامین قانین قاچیران دیر.
و آما ندن لری دوشوندوکده بئله نظره گلیر کی شاعرلر تک بویوتلو (تک بُعدی) اولاندان ادبیاتدا دا آیریلیق یارانیب، یعنی کئچمیشه باخاندا شاعرلر هم اجتماعی همی ده مذهبی دوشونجه لری آراسیندا بیر وحدت و بیرلیک یاراتمیش ادبیاتین سؤزو گئدن هر ایکی قولونو بیرگه اؤنه سورموشلر، مثال اوچون صراف تبریزینی گؤتورسک، او هم غزل شاعری همی ده نوحه شاعری دیر، هر ایکی سینده ده گوجلو چیخیش ائتمیش، آنجاق سونرالار شاعرلرین ایچینده ایکی لیک یاراندیقدا ادبیات پارچالانیر، یعنی ملی و اجتماعی بیر شاعر اؤزونو دینی و مذهبی دوشونجه لردن یان ائدیر، باشقا جوره دئسک، مذهبی دوشونجه لرینی اؤز شعریندن یان ائدیر و هابئله نوحه شاعری اؤزونه، یئنی ادبیاتدان بیر نمونه لر اوخوماغا زحمت وئرمه ییر، ادبی انجمنلرده -–هئچ اولماسا من شاهدی اولدوغوم تهراندا – نوحه شاعرینه و حتی مذهبی آنلاملاردا شعر یازان بیر شاعره باشقا بیر گؤزله باخیلیر و نوحه شاعری بونو دویاراق ادبی ییغینجاقلارا گلمکدن چکینیر و ترسینه، یعنی توپلومسال بیر شاعر، نوحه شاعری ایله قارشیلاشاندا شعر اوخوماقدان چکینیر، اؤرنک اولاراق اثر صاحبی اولان، اجتماعی شعرلر یازان بیر شاعر دوستوم وار، اؤزو بیر حسینی هیئتی نین باشچیسی، بیر نئچه حسینیه نین ده امنا هیئتی نین عضوودور آما هله بوگونه قده ر بیر مذهبی هیئتده اؤز شعرلریندن اوخوماغا جسارت تاپماییب و چوخ آزراق دوستلاری نین (حسینیه دوستلاری) اونون شاعر اولماغیندان خبرلری واردیر خبری اولانلار دا اؤنم وئرمه ییرلر!
بیز قونشو اؤلکه میز آذربایجان جمهوریتی ادبیاتینا دا باخدیقدا اوردا اولان ادبی بیرلیگی گؤرور و دویوروق، یئنه ده نمونه اولاراق حسین جاویدین بدیعی اثرلری کناریندا داهیانه سؤیله نمیش "پیغمبر پؤئماسی"نین دا شاهدی ایک و یا بوگون مرحوم حاج مایل علی یئوین گؤزل غزللری یانیندا مذهبی شعرلری نین ده شاهدی ایک، داها بیر اؤرنک گؤزللیکلر شاعری زلیم خان یعقوبون دیللر ازبری اولان قوشمالاری نین کناریندا، اؤزو اؤز عؤمرونون بهره سی آدلاندیران قالین- قئییم " پیغمبر " کتابی نین دا تانیغی (شاهدی) اولوروق؛
سؤزون قیساسی بیزیم ادبیات عالمینده بو اسفلی دورومون داوامی ایلا سونوج بو اولور کی بیر یاندان نوحه ادبیاتیمیزدا ایشله نیلن یانلیش و خسته دیل، اوخوجویا و دینله ییجی یه آشیلانیر و صاف، دورو و تمیز بیر ادبی دیلی ساخلاماق، اوخوماق و یازماق عموم خلقه چتین گلیر و بیر یاندان دا نوحه ادبیاتیمیز یوز ایلدن بری کی دورغونلوغوندان خلاص یولو تاپماییر، منجه بو ایکی اؤنملی تورک ادبیاتی قولونون، آرتیق، باریشماق زمانی و مقامی گلیب چاتیب و بوتون شاعرلر، یازیچیلار، ادبی درنک لر و درگی لر بو اؤنمه دقت یئتیرمه لی دیرلر.
منبع: دنیز نشریه سی، نؤمره 25 - نشر تاریخی 1/9/91 - دنیز نیوز سایتی ( Daniznews.ir )
آذربایجان مرثیه ادبیاتینا بر باخیش
رحمتلیک حاجی مایل علی یف
الله تعالی بو دنیانی خلق ائتدیگی آندان سئوینج و کدر آدلی ایکی حسّی قوشا یاراتمیشدیر. بلکه ائله همیشه فانی لیگین دن شکایت لندیگیمیز دنیانین جاذبه دارلیغی، شیرین لیگی ده بوندادیر. اگر هر هانسی بیر خلق، بیر ملت آجینی، کدری دادماسا، شبهه سیز سئوینج و شادلیغین دا نشئه سینی دادابیلمز. دئملی، انسانلار تا قدیم دن شادلیغلارینی افاده ائدن نغمه لر، ماهنی لار یاراتدیقلاری کیمی، کدرلرینی بروزه وئرن حزنلو شعرلر ده یاراتمالی ایدیلر. تصادفی دئییل کی، هله میلادان اول، یئددینجی یوز ایللیکده، قدیم یونانستاندا ائلئکیا آدلی کدر، حزن افاده ائدن بیر شعر ژانری یارانمیشدی. طبیعی کی، یاخین و اورتا شرقده، ائله جه ده آذربایجاندا یارانمیش اولان اوخشامالار، آغیلار، داها سونرالار معنا اعتباری ایله بونلارا یاخین، لاکین مضمون، اوسلوب و دیل جهتدن بیر قدر فرقلی اولان مرثیه لر و نوحه لر محض بو احتیاجدان میدانا گلمیشدیر.
اول لر مشهور شخصیت لرین، حکمدارلارین، ائله جه ده مختلف علم و صنعت (هنر) خادملری نین اؤلومو مناسبتی ایله یازیلان مرثیه لر، کربلا فاجعه سندن سونرا ایراندا و آذربایجاندا داها اؤنملی و داها گئنیش وسعت تاپدی. مشهور ادبیات شناس فریدون بیگ کؤچرلی کربلا فاجعه سینی و بو فاجعه نین فوقونده دوران امام حسین علیه السلامین مصیبتینی خاراکتریزه ائده رک یازیردی:
» اگر ایراد و اعتراف اولونسا کی، کدر ایله صفا و غم ایله سرور و یاش ایله نور بیر یئرده اولا بیلمز، بونلار بیر- بیری ایله ضدّ اولدوغو حالدا اویوشماز، اوندا بئله دئیه بیلریک کی، بلی، امام حسین (ع) مصیبتینده بو فیض واردیر، بیر یاندان آغلادیر، بیر یاندان نورانیت بخش ائدیب، شاد قیلیر؛ بیر یاندان غملندیریر، بیر یاندان غم و غصه دن آزاد ائدیر. بیر یاندان شکسته و پریشان حال ائدیر، بیر یاندان اوجا مقاملاردا دؤور اتمه یه پر و بال وئریر. بو فیض و برکت، بو غیر عادی حالت و خصوصیت آنجاق سید الشهدا مصیبت و عزاسینا مختص دیر؛ آنجاق ماه محرمده ترتیب اولونان تعزیه لرده حسّ اولونور ...«
بو تعزیه لری شرافتلندیرن، بو ماتملری رونق لندیرن، طبیعی کی، آذربایجان مرثیه ادبیاتی نین قـُمری، راجی، دخیل و اونلارجا دیگر گؤرکملی نماینده سی نین بو گونوموزه گلیب چاتان و شبهه سیز همیشه یاشایاجاق اثرلری دیر. بلی، مرثیه خوان و نوحه خوانلار هم اؤزلرینه، هم ده اثرلرینه ابدی حیات بخش ائتمیشلر دئسک، یانیلماریق. چونکی دنیا دوردوقجا اونو سئونلرین کؤنلونده ابدی مقام تاپان امام حسین (ع) مصیبتی اونودولمایاجاغی کیمی، بو بؤیوک مصیبتین پوئتیک عکس – صداسی اولان مرثیه لر و نوحه لر ده اونودولمایاجاق.
منبع: دو هفته نامه دنیز، شماره 8 مورخ 28 دیماه 90
مرثیه های دریاچه ارومیه - 8
دنیز بایاتیلاری
حمید واحدی
بو دنیز شانلی دنیز
اوره گی قانلی دنیز
کاش منیم تک اولایدی
کؤنلو طوفانلی دنیز.
بو دنیز دورو دنیز
گؤزومون نورو دنیز
گؤزلریم آغلاماقدان
اولوبدور قورو دنیز.
بو دنیز قارا دنیز
اوره گی یارا دنیز
یاراسی ده رین لشیب
تاپانمیر چارا دنیز.
بو دنیز غملی دنیز
هاواسی سملی دنیز
کاش منیم تک اولایدی
گؤزلری نملی دنیز.
دریاچه ارومیه رفته رفته خشکیده تر می شود و شاعران همچنان در مرگ این عزیز مرثیه ها می سرایند چون غیر از کلام هیچ امکانی در اختیار این جماعت نیست. لا اقل نسلهای آتی بدانند که شاعران ساکت نبودند و فریاد می کردند هر چند آنچه البته به جایی نرسد فریاد است. این هم از شاعر معاصر حمید واحدی:
قوروسا اورموگولو...
چوخ چتین دیر باغی سولموشلارا بارسیز یاشاماق
نئجه کی وصله دادانمیشلارا یارسیز یاشاماق
او قده رکی باهاری گوزله یه ر ک قیش گؤردوک
عادت اؤلدو بیزه ایللردی باهارسیز یاشاماق
داغلارین باشینا کول اولدو نئجه من اینانیم
یاراماز ذیروه لره هئچ وعده قارسیز یاشاماق
داملانین غیرتی ده اولمادی بیزده، نه دئییم؟!
بیچیلیب اگنیمیزه سانکی بوخارسیز یاشاماق
قویولار آچدیلار آغزین گؤیه، گؤی قیرجاندی
دالمیشام حیرته مومکوندو دامارسیز یاشاماق؟!
یاغیشین قالدی آدی ساده جه سؤزلوک لرده
گؤی قیزیرقاندی، نه دیر بئیله چیخارسیز یاشاماق
قورویار وارلیغیمیز گر قوروسا اورموگؤلو
اوندا گَل گؤر نئجه دیر اورمودا وارسیز یاشاماق!
حمید واحدی


text:
ياس تورکلرده
قادينلار و کيشيلر مجليسی
اولاراق ايکييه آيريلير. کيشيلرين ياس مجليسينی عومومن
عرب ديليني ده دوغرو-دوروست بيلمه ين بير آخوند يؤنلنديرر. مرثيه سؤيلر و عربجه
دوعالار ائدر. قادينلارين ياس مجليسي اسکي شامان اينانجينداکي
عاميللري
هله ده اؤزونده
داشيماقدادير.
تورکلرده ايلک ديني رهبرلر شامان قادينلار اولموشلار. اسکي چاغلاردا جاوانلار
اؤزلريني بوتون توپلوملاردا
اخلاقي جهتدن
ديني ليدئرلره بنزدرديلر. بو اوزدندن تورک کيشيلري اوزون ساچ بوراخميشلار. گؤيتورک
خاقانلاري چين خاقانلارينا يازديقلاري
مکتوبلاردا
دالغالانان اوزون ساچلاريني کسيب اونلارينکي کيمي قيسالتماياجاقلاريني يازارالار.
ايسلام سونراسي تؤره لريميزده اسکي شامان-تورک تؤره سي قادينلارين ياس مجليسلرينده
وارليغيني سوردورموشدور. کيشي آخوندون قادينلار مجليسينه گيرمه سي ياساقلانديغي
اوچون ياس تؤره لريني قادينلار اسکي تؤره لره گؤره يؤنلنديرميشلر.
«آغلاشما» تؤره سي
اولاراق گونوموزده ده داوام ائدن بو کولتورده تورک ديلينده حزين و آغريلي باياتيلار
سؤيله ييب بير يئرده آغلاشارلار. تورک ديلي اؤز وارليغيني تاريخ بويو قادينلارين
ياس تؤرنلرينه بورجلو اولموشدور. قاديندان آخوند اولماديغي اوچون تورک اولوسو اؤز
آجيلاريني قادين ياس توپلانتيلاريندا تورکچه ياشامالي اولموشدور. اسکي شامان
اينانجيندا دا ياس تؤره
نلري شامان قادينلار طرفيندن يؤنلنديريلميشدير. بؤيوک هون ايمپئراتورو
آتيللانين
ايقتيدارا گلمه سينده ده شامان قادين يارديمچي اولموشدور.
آغلاشما
مراسيمينده هر قادين باياتي سؤيله ييب آغلاماز. داها تجروبه لي، سسي گؤزل و ائل
ايچينده بؤيوک حؤرمتي اولان قادينلار بللي کدر و مرثيه ژانري موغاملاردا باياتي
سؤيله ييب هم اؤزلري آغلار، هم ده باشقالاريني آغلادارلار. قادينلارين ياس مجليسي
ميلليليک و تاثير باخيميندان کيشيلرين ياس مجليسيندن داها مؤحتشم اولموشدور. چونکو
قادينلارين ياس مجليسينده رييا اولماميشدير. قادينلار اؤز ديليميزده باياتي سؤيله
ييب آغلاميش و آغلاتميشلار. کيشيلرين ياس مجليسينده رييا اولموشدور. چونکو آخوند
پارا قارشيليغي مرثيه دئميشدير. ان اؤنملييسي ايسه، سؤيله ديگي مرثيه سؤزلري نين
چوخو عربجه اولموشدور. يعني پوزوق بير عربجه. دينله ين کيشيلر آنلاميني بيلمه دن،
يالنيزجا پسيکولوژيک بير باسقي آلتيندا اؤزلريني ساختا بير شکيلده دردلي گؤسترمک
زوروندا قالميشلار. کاشقارلي نين اثرينده، قوتاتقو بيليکده، کيتابي-دده قورقوددا
گونوموزده قادينلار طرفيندن يورودولن ياس تؤرنلري نين علامتلري وار.
08/04/2011


text:
دنیا کپ 2026 - ییلی بیله شوولری بولیب اوته دیگن اولکه انیقلندی
روسیه نینگ پایتختی مسکوده اوتکزیلگن سیلاو نتیجه سیده معلوم بولدی
خلق ارا فوتبال فدراسیون بیرلیگی فیفا (FIFA) نینگ 68- کینگشی روسیه ده اوتکزیلماقده.
دنیا کپ 2026 میزبان لیگی اوچون آلیب باریلگن سیلاو نتیجه سیده قازانگن اولکه امریکا قوشمه ایالتلری – مکسیکو- کانادا بولدی. یعنی میلادی 2026 – ییلی دنیا کپ مسابقه لری خوددی شو اولکه لرده اجرا ایتیله دی.
اوشبو سیلاوگه فیفاگه اعضا اولکه لر فدراسیون باشلیغلری و یوقاری سویه لی اداره چیلرنینگ قتنشدی. سیلاو روسیه نینگ پایتختی مسکوده جایلشگن ایکسپو سنترده اجرا ایتیلدی. خوددی شو سیلاو نتیجه سیده 2026 دنیا کپ بیله شوولری نینگ امریکا قوشمه ایالتلری – کانادا – مکسیکو شریکلیگیده اوتکزیلیشی گه قرار بیریلدی.


text:
قمری دربندی
میرزا محمد تقی قُمری گلزار دربندی (۱۲۳۵- ۱۳۰۹ق)، تانینمیش شاعر و مرثیه یازان.
قمری، داغیستان مختار جمهوریتینده یئرلشن دربند شاعیرلریندن دیر. شعرلری: مدح و اهل بیت مرثیهسی اؤزللیکله ایمام حسین(ع) ایله باغلی مرثیهلری وار. او، روضة الشهداء (ملاحسین واعظ کاشفی) و حدیقة السعدادان فایدالاناراق محتشم، خواجوی کرمانی و منوچهریدن تأثیر آلمیشدیر[۱].
حیاتی[دَییشدیر]
الده اولان قايناقلارا اساساً، اونون دوغوم يئری آذربايجانين شمال حيصهسينده «دربند» شهري و آتاسينين آدی ابراهيم و اؤز آدی ايسه محمدتقی اوْلموشدور.
او شعر کیتابینین اؤن سؤزونده اؤزون بئله تانیدیر: عبد حقیر کثیر الذنوب و التقصیر محمد تقی ابن المرحوم ابراهیم الدربندی المتخلص بقمری ... ،
بو عالیم و شاعیر تقوالی و متقی بير آتانين و آنانين اوجاغيندا و قوجاغيندا بويا باشا چاتير. يازديقلارا اساساً «دربند شهری اسكيدن ديندارليق ومرثيهچيليك جريانينين مركزي اوْلموش و خلقي تعزيهدارليقدا بوتون آذربايجاندا مشهور اولموشلار.» دئمك« قمري بئله بير محيطده يئتيشديگي اوچون بديعي ذوق و استعداديني بۇ يولدا ايشلتميش و آنجاق مرثيه شعرلری يازميشدير.» بونا باخماياراق كي، او بير مرثيه و اهل بيت شاعيري و مداحي ايدي جسارتی ده ديللر ازبري اوْلموشدور.
«مرحوم فريدون بيگ كؤچرلینين يازديغی كيمي: حكام حضوروندا و عمومي توپلانتيلاردا دربند اهلینين احتياجينی بيلديرن و عرض حال و دردلرينی عرصهي ظهوره گتيرن دلاور... بير وجود ايدي.» کؤچرلی آرتیریرکی؛ قمری ۷۴ ایل حایات سورموشدور. او؛ گویا ۱۳۰۹-نجی هجری ایلینده دونیاسین دیشمیشدیر. اگر بۇ روایتی قبول ائتسک شاعیر میرزه محمد تقی قمری ۱۲۳۴-نجو ایلینده آنادان اوْلموشدور.
حؤرمتلی عاليم جواد هیئت جنابلاري او داهینين ۱۲۵۰ده دوغولدوغون ذكر ائتسهده؛ آنجاق تقريباً اونونلا ياخين زاماندا اولان تبريز عاريف و شاعيرلريندن اولان اسرار علی شاه اؤز آنتولوژوسوندا يازير: «شبيه گردان بوده و در آن كار دستبرد داشته بنای روضهخواني و مقتل نويسي نهاده كتاب كنز المصائب را به نظم در آورده و الحال كه زياده از ۱۲۵۰ سال است كسي بدين طريق مقتل به نظم نكشيده و آن مكرر در تبريز چاپ شده و معروفست.»
بئلهليكله گؤروروك، اونون دوغوم تاريخيندن بيرزاد الده اولا بيلمير و نئجه دئييرلر ال بوشا چيخير. آنجاق اونون الده اولان كنزالمصائب كيتابيندان بئله دوشونمك اولور كي، او ساوادلي و جماعت ايچره نفوذلو بير عاليم ايدي. قمرینينكيتابينا يازديغي بير منثور و اوچ ديللی مقدمهدن، اونون آنا ديليندن علاوه فارسجا و عربجهيه ده تام شكيلده تانيشاولدوغو اوزه چيخيب؛ دوشونولور كی، آنا ديليندن علاوه آد وئردييميز ديللرده اثرلر يازيب يارادیب. قمرینين باشقا بير اثری ده اوْلموشدور كي آدين "كنز المعارف" قويموشدور. تاسفله گونوموزه قدر چاپ اولمايان بۇ كتاب ياريمچيليق قالسادا اونون اوغلو اونو تكميللتميشدير. بۇ اليازما كيتابدان بير نۆسخه باكینين اليازمالار فوندوندا قورونور .كنزالمعارفده نئچه ساقی نامه؛ قصيده؛ رباعي؛ مثنوی و باشقا ژانرلرده شعرلر ايستر توركجه ايستر فارسجا ايسترسه ده عربجه يازيلميشلار. دئديكلره گؤره اونون اوغلانلارين – ميرزه جعفر و ميرزه علی اصغر رياضینی بير مدت ده حاكيملر آزار و اذيت وئرميشلر آنجاق شاعيرين تدبيری ايله او چتينليكلر ده حل اولونموشدور[۲].
کنزالمصائب[دَییشدیر]
دکتر حسین محمدزاده صدیق بۇ اثرین بارهسینده بئله یازیر[۳]:
نوحه یازان شاعرلریمیزین بیریسی «محمد تقی بن ابراهیم قمری دربندی» دیر. اونون ۶۰۰ صحیفهلیک کنز المصائب آدلی بیر نوحه مجموعهسی نثر اوْلموشدور. بۇ مجموعه حکیم سید ابوالقاسم نباتیدن الهام آلیناراق «عشق» تحمیدیهسی ایله باشلاییر. بۇ تحمیدیه بئلهدیر:
۲۰ بئیتلیک بۇ تحمیدیه بئله قورتاریر:
قمری بۇ تحمیدیهدن سوْنرا، « شعر» موضوعوندا شعرین تفضیلینده (۱۰) بئیتلیک بیر غزل گتیریر. بۇ غزل بئلهدیر:
قمری، بۇ غزلدن سوْنرا، بیر گؤزل نثر پارچاسی گتیر. بۇ نثر پارچاسیندا، کائناتین یارانیشی حاققیندات دانیشارکن، « عقل و عشق» مناظرهسی آدلی اون دؤرد پارچا کیچیک قصیده گتیریر. بیرینجی قصیده بئله باشلاییر:
ایکینجی قصیده بئله باشلاییر:
هر قصیدهنی بیری – بیرینه باغلایان بیر ترجیع بئیتیده گلیر. مثال اوچون:
و یا:
بو مناظره قورتاردیقدان سوْنرا « عشقین احتجاجی» عنوانلی چوخ جزیل بیر قصیده گتیریر:
بو احتجاج قورتاردیقدان سوْنرا،
مطلعلی غزلی ایله بیرنئچه «عشق مبتلاسی» اولماسی مضمونلو غزللر گتیریر. بۇ غزللردن سوْنرا، « کتابین ابتدا کیفیتی» عنوانیله اوزون مثنوی یازاراق اساس مطلبه گیریر. بۇ مثنوی بئله باشلاییر.
مثنوی ۵۰ بئیته یاخیندیر. مثنویدن سوْنرا « تألیف سببی» نی بیر اوزون و محکم قصیده ایله آچیر. قصیدهنین مطلعی بئلهدیر.
سوْنرا یئنهده بیر قصیده شعر توصیفینده گلیر، بۇ قصیدهدن سوْنرا « بسم الله» ردیفی ایله سید الشهدا علیه السلامین مصائبینین ذکرینه وارد اولور.
ولاکین مصیبتلرین ذکریندن قاباق ۸ ساقی نامه گتیریر و ۸-نجی ساقی نامهده دئییر:
بو ساقی نامه بئله قورتاریر:
ساقی نامهلردن سوْنرا قمری دؤرد قصیده گتیریر بیرینجیسی تحمیدیه، ایکینجیسی پیغمبر نعتی:
یئنهده اوچونجو پیغمبر نعتی دیر:
دؤردونجو قصیدهده یئنه ده نعتدیر و قاباقکی قصیدهنین مطلعینین تجدیدیدیر:
بو ایکی قصیده یوز بئیتیدن زیادهدیر. اوندان سوْنرا « باب القصائدنی مدح مولای متقیان» فصلی آچیلیر. بورادا اون دؤرد قصیده واردیر. بۇ قصیدهلرده مولا علینین مناقبی ذکر اوْلونور. قصیدهلردن سوْنرا خاتم الانبیانین رحلتیندن سوْنرا باش وئرن واقعهلردن بحث گئدرک، مصیبت ذکری باشلاییر.


text:
ذلیم خان كوچدو
پالیدین سینماقی ائله ضربه دیر
اینسانین بو دونیایا گلمه یی ویاخود حیاتدان گوز یومماسی اوز الینده اولمایاراق؛ امما بو اورتالیقیا اونون عومور پایینا دوشن آنلاری شرف له یاشاماقی آنا سوتو كیمین اوزونه بورج سایمالیدیر؛بو سوز اوز میلتینن آسیلی اولمایاراق دونالیق سوویه سینده یاشایان هر كیمسه گركدیر ؛چوخ دولا دولا كدرله نیسگیل له تابوتونون دالینجا قرنفیل گوللرینه قاریشان گوز یاشلاریلا آزاربایجان خالقی 2016اینجی ایلی نین یانوارین دوققوزوندا آتمیش آلتی یاشیندا ؛خالقی نین دانیشان دیلین؛ قارانلیق گئجه لری نین ایشیق دیره یین ؛شاعیرلر شاهین ؛بیلگه لر آتاسین ؛اوزان لار اوزانین؛قوچاق لار سركرده سین ؛فوشمالار شیرینلیگین؛ غیرتلی اوغلون؛ میلت وكیلین؛ تورك اوضمانین؛ بشرییته بخش ائتدیگی بیر معنوی ثروتین؛ قوزیی گونئی یی تورك دونیاسین اوزونده یاشادان ؛بیر الی توپراقدا بیر الی گویده اولان اوستاد شاعیرذلیم خانی سون منزلینه یولا سالدی؛اگر یوخاریدا صادالادیقیم سوزلره اینانساق شاعیر ذلیم خان دا بارلی باهارلی عومورونو شرف له یاشاماقلا اوز اینسانلیق بوروجونو اوده میشلر سیراسینا قوشولدو ؛منیم یادیمدادیر (ایچری شهر) پوئماسی ندا آزاربایجان اوضمانلاری نین آدلارین گتیرنده شاعیر ذلیم خانا بئله سیرالارلا موراجعت ائله میشدیم
شعیر؛
بیزده بیر كهلیك وار اوره یی خسته
ناواقتدیر چیرپینیر باغلی قفسده
الهی باخیشدا شعیر هوسده
قوزی ده ذلیم خان گونئی ده سحر
سنی دئییب گلدیم ایچری شهری
منده بیر مدنییت خادمی اولاراق بو آغیر ایتگینی خالقیمیزا قوشولاراق تورك دونیاسینا باش سالیقی وئرمه یینن بیر سوزو وورقولاماق ایسده ییرم؛ اودا بوكی اگر بوگون حاق نفسی لی شاعیریمیز ذلیم یاقوب بیزیم ایچیمیزده یوخدورسا؛ اونون حاقدان گلن قوشدوغی سیرالاری قورآن آیه سی كیمین خالقیمیزین و تاریخیمیزین یادداشیندا هممشه یام یاشیلیق یاراداراق چایلارین گورو سسی له اوز یولونا داوام ائله ییجك ؛ آزاربایجان توپراقیندا دوغولوب بویا باشا چاتان ذلیم خان آتاسی نسیمی كیمی ایكی دونیایا سیغمایان بیر روحا مالیكیدی؛ بیز نه خوشباخت میللت دیك كی بو نسیمی و فیضولی یونوس ائمره روحونون داشییجسی اوز دوشونجه سینی ایسدی نقسی نی و یوم یوموشاق دویغولارینی گله جك توره مه لریمیزین قان دامارینا علاوه ائله مه ینن ینی بیر دیرجه لیش یاراداجاق؛ بلی منیم عزیزلریم ذلیم خان تكجه بیر شاعیرلیگینن ساییلیب سئچیلمیردی؛قوللارین آچاراق سونسوزلوقلارا اوز توتان نهنگ باخیشلی بیر اینسان عیرفان پیلله سی نین یئدینجی مرتبه سینه یوكسلمیش سوهره وردیلر كیمین هویاهو دئییرك گویلردن گلن پییچیلتی سس لری ائشیدیردی؛ اونا گوره دیر كی (پیغمبر پوئماسی)كیتابی نی یازاراق اوزو پیغمبرلشمیشدی؛اگر بیر سوزله دئسك ذلیم خان؛ اوتدان اوجاقدان یانماق ؛سودان قایناییب داشماق؛یئلدن اسیب طوفان قوپارماق؛ توپراقدان گوج آلیردی؛تورك دونیاسینین تاریخین اوزونده یاشاتدان ذلیم خان من دئییردیم اوزو بیر توركوستان سیمكه سینه سینبولونا چئویریلمیشدی؛هئله شوروی داغیلمامیشدان بیر تبریز دئییه ائل دئییه اوزون ایللر حسرت قالدیقی بو موققدس توپراغا تاپینان ذلیم خان ان اورك یاندیریجی شعیرلرینی بویوك شهریارا خیطابا تبریز اوروم اردبیل آدینان یازاراق تاپداق آلتیندا قالان دین داشلارینین های هارایینا سس وئرمیشدی؛ سیاست میدانیندا سیاستچی دانیشانلار سیراسیندا دانیشان ذلیم خان خالقینا خور باخانلارا سوخولاراق باباسی قوچاق نبی كیمین قوزی ده یاشاییب گونئی یین قاییدینا قالیردی؛ایچه ریمنن گلن آخ وای سسلری ایله قالان اوضمانلاریمیزین بوینون قوجاقلاییب گوز یاشلاریم چنه منن آخا آخا خالقیمیزا باش سالیقی وئریب ذلیم خان هیكه لی نین باش اءییمه گینن اوستادین الهی آدلی شعرینن سوزومه سون قویورام
ایلاهی
بیر میللت دیر، بیر تورپاق دیر، بیر وطن
اوتای نه دیر، بو تای نه دیر، ایلاهی؟!
هر طرفه پای وئریبلر حسرتی
او پای نه دیر، بو پای نه دیر، ایلاهی؟!
عئینی باغدیر، عئینی باغچا، عئینی بار
عئینی سازدیر، عئینی كامان، عئینی تار
اورتالیقدا دمیر حاسار، لای دیوار
او لای نه دیر، بو لای نه دیر، ایلاهی؟!
اوستوموزدن آجی یئل كیم، اسن كیم؟
كسیلن بیز، كسدیرن كیم، كسن كیم؟
آمان قارداش دء من كیمم، دء سن كیم؟
او های نه دیر، بو های نه دیر، ایلاهی؟!
میلله ته باخ دمیر توردان بویلانیر
دیری ائودن، اؤلو گوردان بویلانیر
یئتدی بوردان، یئتمیش اوردان بویلانیر
او سای نه دیر، بو سای نه دیر، ایلاهی؟!
هانسی باشدیر، هانسی بدن، بیلینمز
پارالانسا وارمی وطن، بیلینمز
اوردا اؤلن، بوردا ایتن، بیلینمز
او وای نه دیر، بو وای نه دیر، ایلاهی؟!
بای اولماسین، قاری دوشمان بای اولدو
چوخ عؤمورلر نیسگیللره پای اولدو
ایكی یاندا گؤز یاشیمیز چای اولدو
او چای نه دیر، بو چای نه دیر ایلاهی؟!
بو صؤحبتی اورتالیغا كیم سالیب؟
بو حسرتی اورتالیغا كیم سالیب؟
اوتای نه دیر، بو تای نه دیر، ایلاهی؟!
او درد نه دیر، بو وای نه دیر، ایلاهی؟!
(زلیم خان یعقوب- تبریز،ایول1993)
21/10/1394
ائلچی بئ
انزلی لیمانی
söyüdün sınmağı bağda bilinmәz
palıdın sınmağı elә zәrbәdir
İnsanin bu dünyaya gәlmәyi vә yaxud
hәyatdan göz yumması öz әlindә olmayaraq, amma bu ortalıqda onun ömür payına
düşәn anları şәrәflә yaşamağı ana südü kimin özünә borc saymalıdır. bu söz öz
millәtinә asılı olmayaraq donyalıq söyәsindә yaşayan hәr kimsә gәrәkdir. çox
dola-dola kәdәrlә, nisgillә tabutunun dalınca qәrәnfil güllәrinә qarışan göz
yaşlarıla Azәrbaycan xalqı 2016-cı ilinin yanvarın doqquzunda, altmış altı
yaşında, xalqının danışan dilin, qaranlıq gecәlәrinin ışıq dirәyin, şayirlәr
şahın, bilgәlәr atasın, uzanlar uzanın, qoçaqlar sәrkәrdәsin, qoşmalar
şirinligin, ğeyrәtli oğlun, millәt vәkilin, türk üzmanın, bәşәriyyәtә bәxş
etdigi bir mәnәvi sirvәtin, quzey güneyi türk dünyasın özündә yaşadan, bir әli
topraqda, bir әli göydә olan üstad şayir "Zәlim Xan"ı son mәnzilә
yola saldı, әyәr yuxarıdakı sadaladığım sözlәrә inansaq şayir Zәlim Xan da
barlı-baharlı ömrünü şәrәflә yaşamaqla öz insanlıq borcunu ödәmişlәr sırasına
qoşuldu.
mәnim yadımdadır ( içәri şәhәr) poemasinda Azәrbaycan üzmanlarının adların gәtirәndә şayir Zәlim Xana belә sıralarla müraciәt elә mişdim.
şeir:
bizdә bir kәhlik var ürәyi xәstә
navaqtdır çırpınır bağlı qәfәsdә
elahi baxışda şeir hәvәsdә
quzeydә Zәlim xan, güneydә sәhәr
sәni deyib gәldim içәri şәhәri
mәn dә bir mәdәniyyәt xadımı olaraq, bu ağır itgini xalqımıza qoşularaq, türk dünyasına baş sağlığı vermәklә bir sözü vurqulamaq istәyirәm, oda bukı әyәr bügün haq nәfsili sayirimiz Zәlim Yaqub bizim içimizdә yoxdursa, onun haqdan gәlәn qoşduğu sıraları quran ayәsi kimin xalqımızın vә tariximizin yaddaşında hәmmәşә yam yaşılıq yaradaraq çayların gürü sәsilә öz yoluna davam elәyәcәk. Azәrbaycan toprağında doğulub boya başa çatan Zәlim xan atası Nәsimi kimi iki dünyaya sığmayan bir ruha malıkıdı. biz nә xoşbәxt millәtik ki bu Nәsimi vә Fuzuli yunus emrә ruhunun daşıcısı öz düşüncәsini isdi nәqsini vә yum yumuşaq duyğularını gәlәcәk törәmәlәrimizin qan damarına әlavә elәmәklә yeni bir dircәliş yaradacaq, bәli mәnim әzizlәrim Zәlim xan tәkcә bir şayirliklә sayılıb seçilmirdi, qolların açaraq sonsuzluqlara üz tutan nәhәng baxışılı bir insan irfan pillәsinin yeddinci mәrtәbәsinә yüksәlmiş sührәvәrdilәr kimin huyahu deyәrәk göylәrdәn gәlәn pıçıltı sәslәri eşidirdi, ona görәdir ki (peyğәmbәr poeması) kitabını yazaraq üzü peyğәmbәrlәşmişdi, әyәr bir sözlә desәk, Zәlim xan, otdan ocaqdan yanmaq, sudan qaynayıb daşmaq, yeldәn әsib tufan qoparmaq, topraqdan güc alırdı. türk dünyasının tarixin özündә yaşadan Zәlim xan, mәn deyirdim özü bir türküstan simgәsinә, sinboluna çevrilmişdi, helә şorәvi dağılmamışdan bir tәbriz deyә, el deyә uzun illәr hәsrәt qaldığı bu müqaddәs toprağa tapınan Zәlim xan әn ürәk yandırıcı seirlәrini böyük Şәhriyara xitaba, tәbriz, urum, әrdәbil adıla yazaraq tapdaq altında qalan dindaşlarının hay-harayına sәs vermişdi. siyasәt meydanında siyasәtçi danışanlar sırasında danışan Zәlim xan xalqına xor baxanlara soxularaq babası qoçaq nәbi kimin quzeydә yaşayıb güneyin qayıdına qalırdı. içәrimdәn gәlәn ax-vay sәslәri ilә qalan üzmanlarımızın boynun qucaqlayıb göz yaşlarım çәnәmdәn axa-axa xalqımıza baş sağlığı deyirәm.
Elçibәy
21/10/1394
Әnzәli limanı
really informative. I am gonna watch out for brussels.
I will be grateful if you continue this in future.
Lots of people will be benefited from your writing.
Cheers!
now each time a comment is added I get four e-mails with the
same comment. Is there any way you can remove people from that
service? Appreciate it!


text:
فعللرده زامان - ایكینجی بؤلوم
ج – دواملی كئچمیش / ماضی استمراری /
بو نوع فعل ایشین كئچمیشده اؤزون بیر مدتده باش وئرمه سینی بیلدیریر . بو فعلین علامتلری دؤرد چئشیدلی « یردی ، ێردی ، وُردو ، ۆردو » و یا ایكی چئشیدلر « آردی ، اردی » دن عبارتدیر كی ، فعلین كركونه قوشولار . یازیردیم ، یازیردین ، یازیردی ، یازاردیم ، یازاردین ، یازاردی ...
اینكار علامتلری ایسه « ماز ، مه ز ، م » دیر . مثلاً : گلمزدین ، یازمازدیم ، قاچمازدیق ، یازمیردیم ، گلمزدیك ، یازمیردین ، یازیردیق ، یازیردینیز / یازیردیلار ، یازمیردیم ، یازمیردیز ...
آشاغیداكی جدول ده دواملی كئچمیشین تصریفینی گؤرورسوز :
قئید ائتمك لازیمدیر كی ، دؤرد چئشیدلی « یردی 4 » و ایكی چئشیدلی « آردی 2 » شكلچیلرینده اصیل داواملیلیق علامتی « یر 4 » و « آر 4 » دیر ، « دی 4 » ایسه « شودی كئچمیشین » علامتی دیر ، اساس كئچمیش زامان علامتیدیر .
داواملی كئچمیشین ایكی نوعو باره ده قئید اولونمالیدیر كی ، اونلارین آراسیندا معین فرق واردیر . بو فرق اوندا عبارتدیر كی ، بیرینجی نوع نسبتاً یاخین كئچمیشده بیر ایشین داوام ائتدیگینی بیلدیریرسه ، ایكینجی نوع اولدوقجا اوزاق كئچمیشده ، اوزون سوره لی بیر زاماندا ایشین باش وئرمه سینی بیلدیریر .
بو فرقی عیانی گؤرمك مقصدیله مثالاً مراجعه ائده ك .
كئچن این بو زامانلار دارالفنون دا اوخویوردوم . بیلدیر بو زامان استراحتگاهدا استراحت ، ائدیردیرم . دونن بو وقت ائوده یاتیردیم ...
اوشاقلیقدا هر گون بو داغلاری گزردیرم . گنجلیكده هرگون ایدمان مئیدانیندا چالیشاردیم . قدیملر گنجلر تعطیل گونلری و بایراملاردا گوله شردیلر ...
بیرینجی مثاللاردان گؤروندوگو كیمی ایش اولا اوزاق كئچمیش ده گیل ، نسبتاً یاخین كئچمیشده با وئریر ، بوندان علاوه بنلاردا ایشین داواملیلیغی چوخدا اوزون زامان سورمور . لاكن ایكینجی سیرا مثاللاردا اولا ایش چوخ اوزاق كئچمیش زاماندا با وئریر ، همده ایشلر نسبتاً اوزون زامان دا ، اوزون مدتده داوام ائدیر ، اوزون سوره داوام ائدیر .
قئید ائتمك لازیمدیر كی ، ایكینجی نوعون اوزون زامانا دلالت ائتمه سینین بیر سببی ده اوندا عبارتدیر كی ، اونون شكیل چیسی « آر 2 » همده گئنیش زامان شكیل چیسی دیر كی ، بونون زامانلارا دلالت ائدر .
داواملی كئچمیشین هر ایكی نوعون « غیر شهودی » شكلی ده واردیر كی ، گؤره جه ییك : گؤروردوم موش = گؤرورموشدوم . گؤره رمیشدین = گؤره ردین میش .
یوخاریداكیلاردان گؤروندوگو كیمی ، بوتون دیللردن فرقلی اولاراق ، دیلیمیزده اوچ زاماندان : كئچمیش ، ایندیكی و گلجك دن علاوه بیرده دؤردونجو ، گئنیش زامان آنلامی واردیر كی ، اونو یئرینده گؤره جه ییك .


text:
اکینچیلیک ایشلری بیزیم خالقیمیزین اَن اؤنملی و حیاتی ایشلریندندیر. اکینین نه زامان، نئجه اَکیلمگی، اَکین یئرینین نئجه حاضیرلانماغی، نه آدلانماغی، نئجه سوواریلماغی، آلاقلارینین نئجه آرینماغی، نئجه بسلنمگی، ییغیلماغی و دنین یارپاق و سامانیندان نئجه آیریلماغینین، همده بوستان محصوللارینین (صیفیلرینین)، هابئله آفتلرین آرادان آپاریلماسی پروسسینده – محصولون تَزه جوجردیگی زاماندان یئتیشدیگی گونه کیمی- اونلارا دئییلن چئشیدلی و معنا دولو آدلاری واردیر. او جوملهدن:
اکین محصوللاری:
بوغدا، آرپا، دویو، داری، نوخود، کوروشنه، ماش، مرجی، پاخلا، توتون، تنبکی، گونه باخان، کونجود، بزَرک، پانبیق، کتان، سویا، مکه، گرچک و …
بوغدا نوعلری:
آغبوغدا، قیرمزیبوغدا، قاراقیلچیقبوغدا، یازلیقبوغدا و…
بوغدانین عمله گلمهسی:
گؤیلمه، لولهلنمه، قینا دولما، گول آچما، سوتول اولما، آغارما و …
بوغدا کولونون حصهلری:
کولش، بوغون، باششاق، قیلچیق، یارپاق و …
وَل:
محصول بیچیلندن سونرا باغلانیب اوست- اوسته قالانماسینا(وَل) دئییلر.
جارجار:
بوغدالاری دَن ساماندان آیریلماق اوچون خرمنگاهدا «جارجار» دئییلن بیر دستگاهلا دؤیرلر.
جوت سورمه:
دنی ساماندان آییرماق مقصدیله یئره سریلن بوغدالارین اوستونده جوت(ایکیلیده) دولاندیریلان اینهیین، یا اؤکوزون و یا آتین دولاندیریلماسینا جوت سورمه دئیرلر.
بوستان محصوللاری:
قووون، قارپیز، شاماما، خییار، کادی، بورانی، قارابادیمجان، آغ بادیمجان، تورپ، چوغوندور، یئرکوکو، پامادور(قیرمزیبادیمجان)، توتفرنگی و …
بوستانچیلیق ایشلری:
تکلهمک، شیتیل ائلهمک، وَرقویماق و …
امکداشلیق نغمهلری
محصولو خرمنگاهدا دؤیندن سونرا سوووراردیلار. بوغدالاری آییریب تایلارا دولدوروب، داشییاردیلار ائولره. سونرا خرمن صاحیبلری قارشیلیقلی امکداشلیغا قرار وئرردیلر؛ بئله کی مثلن هفتهنین بیرینده فیلان همسایانین سامانین چکیب گتیرسینلر. واختیندا او آدامین قونشولاری، قارداشلاری، اوغوللاری و فامئلین کیشیلری ییغیشیب و او ائوین سامانین داشییب، تؤکردیلر سامانلیغا. بورادا گؤزل گرایلیلار و بایاتیلار اوخویاردیلار. نمونه اوچون:
تاخیلیمیز گؤیــــــلهدی
قــــــادا، بلا گؤرمـهدی
زمـی یاشیل دون گئییب
آرزیلار درینــــــــلهدی
اوجالـــــــدی لولهلندی
یئل ووردو لــــــپهلندی
بوگون صــــاباح یئتیشر
اورهییــــم تَزهلنـــــدی
قــــینا دولــــدو بارلانیر
اوزاخـــــلاردان بویلانیر
یئل چالـــــــیر داراغینی
نه گــــــــؤزل داراقلانیر
سو گلـــدی گؤله دولدو
وَرووردوم گـــؤله دولدو
تاخیلیــــــــم یاشیللانیب
بوی چکیب گؤله دولدو
باهـــــار گئدیر یای گلیر
آغاجــــــــــلارا بار گلیر
بوغــــــدالار سوتوللنیر
برکتـــــــــــلی وار گلیر
گونلر کئچدی آی اولدو
بیر- بیــــــرینه تای اولدو
تاخــــــــیللار آغاردیلار
کند کؤوشنــده های اولدو
بوغدالار ســوورولدو گل
ساج اوسته قوورولدو گل
سفـــــــــــــــرهلر برکتی
دارتیلیـــب اون اولدو گل
ائوین خانیمیدا نئچه کیلو اَتی بیر قازانچادا دادلی دوزلو شوربا (آبگوشت) سامان داشییانلارا ناهار وئرردی. تامام ایشلیین کیشیلر بهبهایله یئییب، یورغونلوقلاری چیخاردی. بو ناهارا «سامان شورباسی» دئییلردی و دادی داماقلاردا قالاردی
یازان: رقیـه علیقلیـان
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
کؤزر(közer):
”خرمن دیبینده یئترلی دؤیولمهمیش کولش، یئنی دن دؤیولن کولش”. کلمه نین آنادولوداکی بیچیمی گؤزر(gözer)دیر و اوستهکی معنادان علاوه “قلبیر، اَلَک” آنلامی دا داشیماقدادیر.
بو ایکینجی آنلام، تیتسه کیمی آراشدیرماجیلارا گؤره، گؤزهمک(gözemek) فعلینه(=الهمک، قلبیرلهمک، الکدن گئچیرمک) باغلارلار. آنجاق فارسجا سؤزلوکلرده، کوزره/کوزر اوستهکی هر ایکی آنلام دا، گلیبدیر. قاشقایجادا دا گؤرولن کلمهنین سنگلاخداکی بیچیمی کؤزل(közel) دیر(۲۳۳٫ص). کؤزر’ی هادی بهی دیل دنیز ده، کؤز(=قور، اوجاق دا قالان یانمیش اودون) کلمه سینه باغلاماسی دوغرو اولماز. آنادولوداکی گؤزر بیچیمی ایلگی چکیر. چونکو ایلک آنلام (خرمن دیبی)دا “الک دن گئچمهین” اولاراق آچیقلانابیلر. آنجاق فارسجاداکی بیچیم لر ایشی چتین لشدیریر. بیرده ماراغادا، یازییا آلینان “کؤزک(közek) دؤیمک” دئییمی ده بورایایلا ایلگیلی اولابیلر. خرمن دؤیمک آنلامیندا اولان کلمه نین، “کؤزر دؤمک” آنلامی دا وار. بوردا کؤزک(دوغرو یازییا آلینمیشسا)، اصلینده، “الک “ کیمی بیر آنلامی اولاجاقدیر.
م. اردم
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
تورکیه و امریکا قوشمه ایالتلری نینگ اورته سیده گی بحران
تحلیل و تیکشیروو 34
تورکیه و امریکا قوشمه ایالتلری نینگ اورته سیده گی بحران
تورکیه و امریکا قوشمه ایالتلری اورته سیده یوز بیرگن بحران نینگ هم ساختار همده دوره ای سببلری بولگنینی کورماقده میز. ساختاری معناده امریکا قوشمه ایالتلری نینگ 1952 ییلی ناتو اعضالیگی دن بیری تورکیه بیلن مستقیم و غیر مستقیم بیر مناسبت قورماقچی بولگن لیگی کوریلماقده. بیراق تورکیه اینیقسه عدالت و توسعه حزبی نینگ اقتداری بیلن مستقل تشقی سیاست آلیب باریشی تورکیه نینگ منفعتینی مرکزی بیر ساحه جایگاهی گه ایگه بولگن لیگی امریکا قوشمه ایالتلری تامانیدن حلی گچه هضم (قبول) بولالمه ی تورگن.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایته میز.
دوره ای جهتیدن ایسه امریکا قوشمه ایالتلری نینگ فتو باشقرووچیسی فتح الله گولننی تسلیم بیرمه یشی حقوقی جریان باشله تمه یشی و پنسیلوانیاده آزادانه یوروگن لیگی گه امکانیت بیریشی اوز ارا مناسبت گه زیان ییتکیزگن مهم موضوعلردن حسابلنه دی. امریکا قوشمه ایالتلری عیندمده ترور تشکیلاتی پی کاکانینگ سوریه ده گی ترماغی بولمیش YPG بیلن بیرگه لیکده حرکت ایتیشی، اولرنی محلی متفق اوله راق کوریشی، تربیه لب قوراللی لشتیریشی، تورکیه تامانیدن قبول قیلینه دیگن بیر وضعیت ایمس. بناً ترور تشکیلاتی پی کاکانینگ تورکیه نینگ جنوبی چیگره سیده بونقه ییره ییب ساحه قولگه کیریتیشی تورکیه اوچون ملی بیر تهدید دیر. ایککی اولکه اورته سیده گی بو بحرانگه قوشیمچه سونگی برونسون و F-35 بحرانی یوز بیرماقده دیر.
امریکا قوشمه ایالتلری سناتو اعضالری سونگی پیتلرده تورکیه گه قرشی برونسون نینگ قماقده بولیشینی و تورکیه نینگ روسیه دن ایس -400 مدافعه تیزیمی آلیشینی مطرح قیلماقده ایدی. سناتو اعضالری نینگ برونسوننی آزاد ایتیلیشی بیلن تیگیشلی ایسته گی عین دمده آق اوی تامانیدن هم مطرح قیلینماقده دیر. بناً امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن اوتکزگن اوچره شوولریده راحب برونسوننی آزاد ایتیلیشینی طلب قیلگن ایدی. باشقه تاماندن امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی ترامپ، برونسوننی آزاد ایتیلیشینی طلب قیلووچی تویتر هم آتگن ایدی. تورکیه ده حیات کیچیریب تورگن راحب برونسون 15 – جولای فتوچی تونتروو تشبثی نینگ آرتیدن فتو و پی کاکا ترور تشکیلاتلری بیلن بولگن ارتباطی باعث محکمه بولماقده دیر.
امریکا قوشمه ایالتلریده گی ایوانگلیستلرنینگ حمایه سینی قولدن بیرمس لیک اوچون امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی اورینباسری مایک پنس بیرگن بیاناتیده تورکیه ده ایککی ییلدن بیری محکمه سی نهایی بولمه گن برونسون نینگ آزاد ایتیلیشینی طلب قیلدی و تورکیه نی چیکلاو آرقه لی تهدید ایتدی. اونینگ آرتیدن ترامپ اوز اورینباسری پنس نینگ بیاناتینی حمایه قیلدی و تورکیه گه قره ته تهدیدلرینی تکرار قیلدی. تورکیه تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی ایسه امریکا قوشمه ایالتلری نینگ تهدیدلر بیلن تورکیه گه زوروانلیک قیلگن لیگینی قبول قیلمه گنلیکلرینی و تورکیه ده گی قضا جریانی نینگ مستقل بیر شکلده ایلگری بارگن لیگینی و امریکا قوشمه ایالتلری نینگ طلب لری قضانینگ مستق لیگی گه ضد ایکن لیگینی افاده ایتدی.
امریکا قوشمه ایالتلری تامانیدن تورکیه گه قره ته آلینگن تحریم قرارلری بیلن عدالت و ایچکی ایشلر وزیرلری چیکلاو رویخطی گه آلیندی و تورکیه گه قره ته قسمی بیر کریدیت محدودیتی کیلتیریلدی. شو قرار بیلن امریکا قوشمه ایالتلری تورکیه گه قره ته اقتصادی اوروش باشله تگن بولدی. تورکیه بازاری و اسعارنرخی تبلیغلر بیلن مداخله قیلیندی. اقتصاد هجوملر باعث بهاسینی قولدن بیردی. تورکیه گه قره ته آلیب باریلگن اقتصادی هجوملر باعث تورکیه مرکز بانکی مهم بیر قرار آلدی و تورک لیره سی نینگ ارزشینی قولدن بیریشی گه مانع بولیب، دالرگه قرشی ارزیشی نینگ یوقاری باریشی گه باعث بولدی. بناً 7 لیره دن یوقاری بارگن دالر 6 لیره نینگ آستی گه توشیب کیلدی.
تورکیه گه قره ته آلیب باریلگن اقتصادی هجوملر کوپ بولگن کونلرده خزینه و مالیه وزیری برات آل بیراق تورکیه نینگ ینگی اقتصادی گذرگاهینی معلوم قیلدی. تورکیه نینگ ینگی اقتصادی مودلی معلوم بولگنده امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ تورکیه قره ته المونیم و تیمیر وارداتی گه قوشیمچه جزا مالیه لری کیلتیردی. ترامپ نینگ بیاناتلری اسعار بازاریگه مهم درجه ده تاثیر قالدیرگن بولسه هم تورک لیره سی تکرار اوز بهاسینی تاپدی. ترامپ تورکیه گه قره ته تحریملر عملی قیلرکن عین دمده چین بیلن هم بیر اقتصادی حرب دوام ایتگن لیگی مهم بیر حادثه دیر. شونده ی قیلیب ترامپ تامانیدن تورکیه گه قره ته جزا مالیه سی اعلان قیلینیشیدن بیر نیچه کون کیین چین، تورکیه و روسیه دن محلی پول بیلن المونیم و تیمیر وارد قیله جکلری اعلان قیلیندی. تورکیه نینگ امریکا قوشمه ایالتلری تامانیدن اقتصادی هجوملرگه دوچ قالگن لیگی نینگ آرتیدن روسیه و ایراندن حمایه قیلووچی بیاناتلر ییتیب کیلدی.
بیراق اقتصادی جهتدن تورکیه اوچون مهم بولگن اروپا بیرلیگی نینگ یانداشووی امریکا قوشمه ایالتلری چیکلاولریگه قرشی جوده مهم ایدی. اروپا بیرلیگی اینیقسه آلمان تورکیه نینگ اقتصادی جهتدن ضعیف بولیب بحرانگه دوچ کیلیشینی خواهله مه گن لیکلرینی و تورکیه بیلن مناسبتلرینی دوام ایته جکلرینی اعلان قیلدی. تورکیه بحرانگه دوچ کیلگن تقدیرده بو اروپا بیرلیگی گه هم مهم درجه ده تاثیر قالدیریشی ممکن ایدی. شونده ی بولیب تورک لیره سی نینگ بهاسی نینگ قوییگه باریشی اروپا بورسالریده دالر-یورو نرخیده سلبی تاثیر قالدیردی. اینیقسه ایتالیا و اسپانیا بانکلری نینگ تورکیه گه مهم درجه ده قرض بیرگن لیگی اروپا بیرلیگینی تورکیه ده گی احتمالی بیر بحران گه قرشی قیغوگه تشله گن دیر.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.


text:
بؤلگه
"سون گونلرده خوزستاندا ۳ ترور قروپونا منسوب ۱۵ نفر معین ائدیلهرک یاخالاندی"
ایران خاریجی ایشلر ناظری محمد جواد ظریف، اؤلکهسینین، آمریکا رهبرلیگی ایله قارشیلیقلی حؤرمت چرچیوهسینده موذاکیرهیه حاضیر اولدوغونو دئدی
تورکیه سیلاحلی قوهلری سوریه-نین منبیچ قصبه سینده 64-جو نظارت فعالیتینی حیاتا کئچیردی.
ایرانین ایلام ایالتینین مهران شهرینی تأثیری آلتینا آلان گوجلو فیرتینا نتیجهسینده بیر نفر حیاتینی ایتیریب.
ایران-دا یئم تأمیناتیندا یاشانان پروبلئملر سببیندن تویوق و یومورتا اوره تیمی نین قیسا مودته دایاناجاغی بارهسینده خبردارلیق ائدیلدی.
ولید الصمعانی، ژورنالیست جمال قاشیقچی ایشیله باغلی سوروشدورما و موحاکیمه پروسه'سینین نه واخت بیته'جگی ایله باغلی دقیق بیر تاریخ اولمادیغینی دئییب
نقلیات و شهرجیلیق ناظیری عباس آخوندی 1 سپتامبردا، صنایع معدن و تیجارت ناظیری محمد شریعتمداری ده 23 سپنتامبردا روحانی'یه ایستعفالارینی تقدیم ائتمیشدی
موستقیل سئچیم کومیسیونو، اؤلکه ایچینده 14 ویلایتده دونن موختلیف سببلرله باغلی اولان تخمینن 400 سئچیم مرکزینده بو گون سس وئریله آچیقلاییب
۸ میلیون ۸۰۰ مین سئچیجینین اولدوغو اؤلکهده، ۲ مین ۵۵۸ میلت وکیلی نامیزدی یاریشیر
حادثه ایله باغلانتیلی ۱۸ عربستان وطنداشینین گؤزآلتینا آلیندیغی بیلدیریلدی
بیرلشمیش میللتر تشکیلاتی سوریه-نین ادلیب شهرینه 30 کامیون اینسانی یاردیم گوندریب.
ایران-ین باتی سیندا یئرلشن کرمانشاه ایالتینین قصرشیرین شهرینده 4،9 شدتینده زلزله اولوب.


text:
محمد مصدق
محمد مصدق (۱۲۶۱(اؤز دئییشی) یوخسا ۱۲۵۸ سنگلخ -۱۳۴۴ تهران ) آدلیم دوکتور موصددققاجار شاهلاری چاغیندا ایللر مصدق السلطنه آدلانیردی سوْنرا لقبلر یاساق اولماقدا موصددق سسلئندی. ایکی دوره ایرانین باش وزیری اوْلدو. ایران پارلیمان وکیلی و حوقوق بیلن سیاستچی و حوقوق بیلگیلرینده دوکترا مدرکین قازانان بیرینجی ایرانلیدی. ریضا پهلوی شاه اولاندا قاجار شاهلارینا دایاق اوْلدو و ریضاشاه ایله قارشی دوردو. ریضاشاه اونو توتدو و زیندانا سالیندی. سوْنرا کؤچولدو. موصددق پهلوی شاهلیقین اینگیلیس شاهلیقی بیلیردی.
رضا پهلوی ۱۳۲۰ده شاهلیقدان سالیندی و موصددق ایرانا قایتدی. ۱۳۲۸ده حسین فاطمی ایله ایرانین میلّی سینیر پارتیسین قوردو. ایران میلّی سینیر پارتیسی نفت صنعتین میلّی ائدماقدا چالیشدی. ۱۳۳۰دا موصددق باش وزیر سئچیلدی. باشدا نفت صنعتین میلّی ائددی. بو ایشده اینگیلیس و آمریکا قارشی دوردولار و محمدرضا پهلوی اونو عزل ائددی و شاه قاریشیقلاردان قورخوب ایراندان قاچدی. آمریکا ایراندا کودتا ائددی و سیا ایران ایشلرینده داخیل اوْلوب و موصددق ایشدن سالیندی ۲۸ مورداد کودتاسینده موصددق توتولدو و زیندانا سالیندی.


text:
آمئریکانین کچمیش پرزیدنتی باراک اوباما و سابیق ویتسه-پرزیدنت جو بایدن یئنی دؤولت باشچیسی دونالد ترامپین آند ایچمه مراسیمیندن سونرا واشینگتونو ترک ائدیبلر.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، اوباما آندیچمه مراسیمینین کئچیریلدیی آمئریکا کنگرسینین بیناسینین قارشیسیندان هلیکوپترله گئدیب.
هلیکوپتر حربی هاوا قوهلرینین اندروس بازاسینا ائنیب. اورادان ایسه باراک اوباما عائلهسی ایله بیرلیکده کالیفورنییایا استراحته یوللانیب. بونونلا دا باراک اوباما پرزیدنت هلیکوپتری ایله سونونجو دفعه اوچموش اولوب.
جو بایدن ایسه آوتوموبیلله دلاوئر شتاتینداکی ائوینه یوللانیب.