text:
اویان نیوز: تبریزین تراختورسازی تاخیمی فصلین ایلک یاریسیندا ان چوخ ایزلهییجی ایله قارشیلاشمالارا چیخان تاخیم سئچیلدی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، تهرانین استقلال تاخیمی ایله اوینادیغی سون اویوندا ۶۵ مینین اوزرینده طرفدارین تاخیمینا ائشلیک ائتمهسی ایله تراختور، تهرانین پرسپولیس تاخیمینی دا گئریده بوراخدی. ایران خبر سایتلاریندا بو قونو ایله ایلگیلی یاییملانان خبرلره گوره، پرسپولیس و استقلال تاخیملارینین طرفدارلاری یالنیز بؤیوک تاخیملارلا اوینانان اویونلارا رغبت گؤستریرلر.
بو آرادا گئچن ایلین ان چوخ ایزلهییجی ائشلیگینده اویناما رکوردو دا تراختورچولارین الینده.


c: text/html

text:
Ana dilində təhsil bir çox görünməyən qabiliyyətlərin ortaya çıxmasına səbəb olur.
Sorumlu müdür və Başyazar:
Dr.Hüseyn Şərqidərəcək(SOYTÜRK)
مدیر مسئول و سردبیر :
دکتر حسین شرقی دره جک (سوی تورک)
دونیامیزدا حال حاضیردا بیر چوخ دیللر یئترینجه دقت ائدیلمه دییندن یوخ اولور و یا یئرینی باشقا بیر دیله بوراخماق مجبورییتینده قالیر. البته بو آجی بیر حقیقت دیر. هر بیر دیلین اولومو ایله بیر خالق یاخود توپلولوق بوتون معنوی وارلیغی و الده ائتدیی قازانیملاریلا یوخ اولور. اونودولور و حیات صحنه سیندن سیلینیر.
بودا اینسان اوغلونون ان بویوک ایتگیسی دئمک دیر. دونیامیزدا کیم اولور اولسون ایستر اقربا توپلولوقلار و یا ایسترسه ده بیزه چوخ اوزاق اولان توپلولوقلارین مدنیتینین اولومو سوی قیریم نیته لیینده دیر.
دیل ایلک اونجه دوشونجه میزین افاده مکانیزمی اولماقلا یاناشی اوزون ایللر بیریکدیردییمیز مادی و معنوی کولتور ثروتیمیزین هم سوزجوسو هم ده قورویوجوسودور. دیل تمل وارلیقدیر.
دیل واز گئچیلمز تانری هدیه سیدیر . دیل اینسان اوغلونون سیستملی قورولوشونون اوزللیی دیر.
دیلین وارسا حیاتین و یاشامین سوردوروله بیله جکدیر. دیل هر بیر توپلومون حساس نقطه سی دیر او اوزدن ان قدار دوشمنلر اونو هدف آلیرلار. زیرا دیلسیز باش یاراماز داش دیر.
مانقورتلاشماق و داها دوغروسو مانقوردلاشدیرما معنوییاتین ان تمل تالاما متودلارینداندیر. تاریخ ده بیر چوخ اولوسلار بو مکانیزمایلا یوخ ائدیلمیشدیر.
گونوموزده بعضی آرخالی دیللر هر گون بیزلره باسقی یاپماقدادیر. بیز اونون فرقینده اولماساق بئله او دیللر اونا یاتیریلان مالیه لرین و سیاسی – اجتماعی دسته یین سایه سینده بیزیم مین ایللر الده ائتدییمیز مدنیتی چالماقدایر.
اوغورو و سالدیرقان دیللر هر گون ائولادلاریمیزی کوکوموزدن قوپارماقدادیر. اونا گوره ده آنا دیل ده تحصیل ان واجیب تمل حاقلارداندبر.
چوخ اوزونتویله دئیه بیلرم کی بو گون بیزدن چالینانلار صاباح باشقلارینین مالی اولاجاقدیر.
علم و بیمسل قورولوشلار هر گون آنا دیللی تحصلین اونمینی وورقولاماقدادیر. بو گون بیزدن چالینان گول بالالار یارین اونلارین آنا دیللرینده بلبل تک اوته جکدیر. نه یازیق بیلمه یجکدیر کی, بو آغاج اوز کوکو اوسته بیتمه ییبدیر.
اما آنا دیلده تحصیلین بیر چوخ فایدالاری واردیر اوجورکی , آنا دیل ده اوخوماماغین بیر چوخ جبران ائدیلمز زیانلاری واردیر.
آنا دیلده تحصیل اینسانین سوز داغارجیغینی زنگین توتار و دوشونمه پروسسینی سرعتلندیرر. عقلی هوش و اجتماعی بئجرینی یوکسک توتار.
اویوشوم و سوسیاللاشمانی ساغلام قیلار.
پسیخولوژی اولاراق فردی بوشلوقلاری مثبت یونده هدایت ائدرک فرد ده اوز گوونی آرتیرار. آشاغالنمیش کمپلکسینه قارشی عوض اولونماز معالجه یونتمی دیر. ژنتیک عامیللرین فاکتیکی اولوشومونو ساغلار و گونجل توتار. حال بو کی غیری آنا دیلده تحصیل ده بو حادثه باش وئرمز. اونا گوره کی یابانجی دیل ده تمل ایتیم ایلک نوبه ده فردی اوز کولتوروندن قوپارما آماجی داشیدیغی اوچون اینسان دا اراده گوجلولویونو و عظمکارلیغی ضعیفلدر. هم ده اوزگه دیل ده اویره نیم حقیقت ده ازبرله مک اصولودور. قانا هوپماز و روح ایله بوتولشمز. نه قدر چوخ باشقا دیلده اوخوساق او قدر اوز یارادیلیش کدلاریمیزدان بیر او قدر اوزاقلاشاجاغیق. البته بوردا صحبت تمل ایتیمدن گئدیر. زیرا اوشاغین اوز گوونی سارسیر و سیلینمز روحی تروما آلیر. چونکو سئچیم گوجو اولمادیغیندان مجبوری ایتیمه تابع توتولور. مجبوریت ده هئچ واخت محبوبیت اولاماز.
ترک ائتمه و یا ضعیف سویه ده اوخوما و بیرده اوخول قورخوسو بیگانه دیلده زورلا تحصیلین نتیجه لریندن دیر. باشقا دیل ده اجباری درس حفظیت ماهیتی داشیر اونا گوره ده اویردیلن هر شئی زامان آخیمی ایله اونودولماغا محکومدور.
حقیقی تمل تحصیل هر بیر فردین ائوده دانیشدیغی دیل ده آپاریلمالی دیر. قاوراما و اوزون ایللر یادداش دا ذخیره ائدیله جک بوتون اویره نیملر یالنیز آنا دیل ده ایتیم دن ایره لی گله بیلر.
هیچ بیر فرد ایلک اونجه باشلادیغی آنا ایتمین یابانجی دیلده اولماسینی سئومز. چونکو اونو او دیل ده قاورایاجاغی سوزلر و آنلاملار یوخدور. ائله بونا گوره ده ائولرده و یا محله لرده یادا شهرلرده یایقین اولان آنا دیللرینی ایتیمله یوخ ائتمک ممکن دئییلدیر. لاکن سوز خزینه سینی آشاغایا سالا بیلرلر. اوسته گل یئرلی آنا دیلینه قارشی آپاریلان غرضلی منفی تبلیغاتلار دا خالق دا اولان اوز آنا دیلینه سئوگینی زده له یه بیلر.
بونون عکسی ده اولا بیلر . اگر مجبوری ایتیم هم ده سیاسی و نظامی هده قورخو ایله برابردیرسه او زامان مجبور ائدیلن اینسانلارین نیفرت چاناغینی داشیرا بیلر و توپلوملار آراسی قارقاشایا گتیریب چیخارا بیلر کی , اونوندا اوز منفی گوسترگه لری اولا بیلر.
آنا دیلینده تحصیل اینسان دا سایقینلیغی و اینسان سئوگیسینی هم آشیلار هم ده آرتیرار. ترسینه سایقیسیزلیقلا اوز دیلیندن اوزاقلاشدیریلان کس نهایت ده ایلک باشلانقیجدان آشاغلیق کمپلکسینه قاپیلاراق سایقین و سئوگین اولمویا بیلر.
توپلوملار هر زامان قارشیلیقلی سایقی و سئوگیله بیر بیرینه اویوم ساغلایا بیلر. آنجاق بیری سایقین او بیریسی سالقین اولورسا تاریخی نیفاقدان باشا بیر الده ائدینیمی یوخدور.
گله جه یی دوغرو قورماق ایسته ییریک ایسه ایلک اونجه بو گون بیر بیریمیزله دوزگون , دوغرو و عدالتی داورانمالییق.
کیمسه نین حاققی یوخدور کیمسه نی آنا دیلینده آناسینا مکتوب یازماقدان محروم ائتمه یه. دیللرین اولومو اینسانلارین اولومودور و بونو ائدنلر اصلینده سسسیز سوی قیریم ائتمک ده دیرلر. یوخ ائدیلمه یه معروض قالان خالق اگر بو گون سوسقوندورسا او دئمک دئییل کی او گله جک ده بو ظلمین اوجونو وانتقامینی آلمایاجاقدیر.
بو گون بیزیم سحولریمیزین آغیر حسابینی گلجک نسیللر اوده یه جکدیر.
آشاغلانمیش کیمسه دن سئوگی و حورمتله گوزلمه اوزون اوچون. یئری گلنده تاریخی یادداش اوز ایشینی گوره جکدیر.
هر کس اوزو اولسون آنجاق بیر یئرده هامی اولاق وداها گوجلو اولاق.
گئنه بیزم دیلیمیز ائوده قالدی.اوردادا چوخ گوون ده دئییل.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایرانداکی اعتراضلاردا ایکی نفر اؤلدورولدو
"آراشدیرمالار بونون آچیق شکیلده عصیانچیلار طرفیندن ائدیلدیگینی گؤستریر، چونکو اونلار گوونلیک گوجلری و اوردونون الینده اولمایان سلاحلارلا اؤلدورولدولر"
ایراندا بیر چوخ شهرده داوام ائدن گؤستریلرده، کرمانشاه ایالتینده ۲ نفر اؤلدو، ۲۵ نفر یارالاندی.
ایران دؤولت تلویزیونونون خبرینه گؤره، کرمانشاهین باش ساوچیسی شهرام کرمی دونن آخشام ساعاتلاریندا ایالتده تشکیل ائدیلن گؤستریلر سیراسیندا درولت ماللارینا ضرر وئریلدیگی بیلدیریلدی.
کرمانشاهداکی گؤستریلرده دونن ایکی نفرین اؤلدورولدوگونو آچیقلایان کرمی،
"آراشدیرمالار بونون آچیق شکیلده عصیانچیلار طرفیندن ائدیلدیگینی گؤستریر، چونکو اونلار گوونلیک گوجلری و اوردونون الینده اولمایان سلاحلارلا اؤلدورولدولر" دئدی.
کرمی گؤستریلرده بیری پلیس اولماقلا ۲۵ نفرین ده یارالاندیغینی آچیقلادی.
تهراندا گئجه ساعاتلارینا قدر داوام ائدن گؤستربلر گون اورتا ساعاتلاریندا یئنیدن باشلادی.
تهران والیسی محسن منصوری توییتر حسابیندان، "تهراندا باش وئرهن حادثهلرده بعضی ائلچیلیکلرین و خاریجی استخبارات سرویسلرینین ایزلری آچیق شکیلده گؤرونور. تهراندا اوچ خاریجی اؤلکه وطنداشی گؤزآلتینا آلیندی" آچیقلاماسی یاییملادی.
ایرانلی مسئوللارین آچیقلامالارینا گؤره، اعتراضلارین باشیندان بری اؤلکهده آلتی نفر حیاتینی ایتیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران دؤولت تلویزیونو: اؤلو ساییسی آچیقلاناجاق
"تأسف کی، بو حادثهلر زامانی پلیس ده داخیل اولماقلا ۲۶ نفر حیاتینی ایتیردی"
سوریه سولاریندان اؤلن کؤچمن ساییسی آرتدی
آختارما قورتارما ایشلری نتیجهسینده ایندیه دک ۷۱ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی
سوریه سولاریندا فاجعه
آرالاریندا فیلیسطین، لینان و سوریه وطنداشلارینین اولدوغو ۳۴ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی


text:
کارل قوستاو یاکوب یاکوبی
کارل قوستاو یاکوب یاکوبی (اینگیلیسجه: Carl Gustav Jacob Jacobi) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۱۰ دسامبر ۱۸۰۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۶ ایل عومر ائلهییب و ۱۸ فوریه ۱۸۵۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. کارل قوستاو یاکوب یاکوبی هومبولت برلین بیلیمیوردو (Ph. D. , 1825)دا درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Carl Gustav Jacob Jacobi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کارل قوستاو یاکوب یاکوبی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یوشینوری اوسومی
یوشینوری اوسومی (ژاپونجا. 大隅 良典 Ōsumi Yoshino ، دوغوم گونو.1945.02.09 فوکواوکا) ژاپونلی بیولوژیست دیر.
۲۰۱۶جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قورومو طرفیندن وئریلن بیولوژی، طبابت و داوا دوزلتمک نوبئل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور. او بۇ اؤدولو اوتوفاژی (بدن ده سئلوللار و مولکوللارین اؤزلرینی یئمکلری) ساحه سینده گئنیش آراشدیرمالارینا گؤره آلیبدیر.
یاشاییش و تحصیلاتی[دَییشدیر]
ژاپونون فوکواوکا کندینده دوغولموش یوشینوری، 1967 و 1974 ایللرینده لیسانس و دوکتوراسی نی توکیو بیلیمیوردوندان آلدی. 1974 دن 1977 جی ایللرینه قدر آمریکانین شهرینده راکفلر بیلیم یوردوندا پوست دوکتورا یوخاری تحصیلاتیندا گئچیرتدی. سوْنرا 1977 ده ژاپونا قاییدیب 1986جی ایلینه قدر آراشدیرما دَرنگینده ایشلدی، و 1988ده یاردیمچی پروفسور اوْلدو. 1996جی ایلینده اوکازاکی دا میلّی بیولوژی انستیتوسوندا چالیشیب اوردا پروفسور درجه سینه چاتدی. 2004 دن 2009 ایلینه قدر هایاما دا گلیشمیش موطالیعه لر یوخاری اؤیرتیم مرکزینده اوستاد اوْلدو. 2009 دا اَمَکلی پروفسور اوْلوب، توکیو تکنولوژی انستیتوسوندا آرادشدیرمالارینا دوام ائتدی. 2014 ده یئنی آراشدیرما پروفسورو اولارق تدقیقاتینا دوام وئردی. ایندی ده سئللول بیولوژی آراشدیرما بؤلومونده چالیشیر.
قایناق[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا صفحهسی


text:
پورتاغال
پورتاغال (لات. جیتروس سینئنسیس) – سدوکیمیلر فسیلهسینه عایید بیتکی نؤعو.
افسانهسیدَییشدیر
قدیم محصولدارلیق سمبولودور و بو معنادا اوزون مدت سئوگی و نیکاهلا باغلانیردی. افسانهلرده، مثلاً، نیکاح مراسیمینده یونونان سئوگی و صداقت رمزی کیمی محض اونو- یعنی "قیزیل آلمانی" موشتریه وئرمیشدی.
قدیم چینده او، آبادلیق و اوغور سمبولودور. پورتاغال آغاجینین گوللری گلینلرین تاجیندا ایستیفاده اولونان بوللوق رمزیدیر. چینده خوشبختلیک و سئوینج آرزولایان شخصلرین پورتاغال هدییه ائتمهسی عنعنهدیر. پورتاغالین ایستیفادهسی ایسه سئوینج و شن لیک گتیرمهلی ایدی.
پورتاغال شیرهسیدَییشدیر
پورتاغال شیرهسی چوخلو حجمده سی ویتامینینه مالیک اولماسینا گؤره سویوقلاما و آویتامینوز نوخوشلوقلرینین کروْنماسی و مۆالیجهسی اۆچون ایلین سویوق واختلاریندا سادهجه اوزولونمازدیر. او، تونوسو قالدیریر، یورغونلوغو آرادان گؤتورور و قان دامارلارینی مؤهکملندیریر، باکتری لری اؤلدورور، باغیشیکلیکی یوکسلدیر، اورقانیزمدن کولسترینین چیخماسینا کؤمک ائدیر، باغیرساقلارین ایشینی نورماللاشدیریر، اوشاقلاردا آنادان گلمه قۆصورلارین یارانماسی ریسکینی آزالدیر، بیر چوخ سرطان فوْرمالاریندان مۆدافیعه ائدیر. حکیملر آتروسکلروز و قان فیشار زامانی، بیرده قاراجیر نوخوشلوقلری زامانی پورتاغال شیرهسی ایچمیی مصلحت گؤرور.
شیرهده کیفایت قدر سی ویتامینی، بیوتین و باشقا خئییرلی مادهلر وار.
خئییرلی خاصهلری: دامارلاری مؤحکملندیریر،ایمنی سیستمی آرتیریر، بئیینین ایشینی فعاللاشدیریر، هوجئیرهلرین مۆبادیلهسینی ایستیموللاشدیریر (تحریک ادیر)، پیلری اریدیر.
نیه کؤمک ائدیر: سویوقدیمهنین کروْنماسی، پیلهنمه، یورولما، ایسترس، دقتین آزالماسی.
محدودیتلر: معده یاراسی و قاستریت.
تجروبه: بوش معده یه ایچمک مصلحت گؤرولمور.


text:
(25)
دوعا
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ﴿۶۰﴾ (سورة المؤمن)
راببینیز (صاحیبینیز) دەر کی: “بانا دوعا أدین، سیزە قارشئلئق ورەییم. بانا قوللوق أتمەیی کیبیرلرینە یەدیرەمەینلر آلچالمئش اۇلاراق جهننمە گیرەجکلردیر. (مۆمین سورەسی؛ 60)
“آللاە تعالایا، قابول أدیلەجگینە تام ایناناراق دوعا أدینیز! بیلینیز کی، آللاە تعالا غافیل بیر قالب ایلە یاپئلان دوعایئ قابول أتمز.” (تیرمیذی)
دگرلی گنچلر،
دوعا سؤزجۆگۆ، چاغئرماق، سسلنمک کؤکۆندندیر. آللاەتان باشقاسئنا دوعا أتمک وە اۇندان بیر شەی ایستەمک، قورئاندا آچئقچا یاساقلانمئشتئر. بونو فاتیحا سورەسیندە دە هر زامان تکرارلارئز:
“یالنئز سانا قوللوق أدر، یالنئز سندن یاردئم ایستەریز.”
آللاە تعالا، قولونون دوعاسئنا دگر ورمیشتیر. اؤیلە کی فورقان سورەسی؛ 77-نجی آیتتە:
قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا ﴿۷۷﴾ (سورة الفرقان)
دوعانئز اۇلماسا راببینیزین یانئندا نە دگرینیز اۇلور؟ (فورقان سورەسی؛ 77)
بویورموشتور.
دوعا، اینسان ایچین چۇق دگرلی بیر نیعمتتیر. دوعا، اینسانئن عادتا راببییلە دردلشمەسیدیر. راببینە ایچینی دؤکمەسیدیر. اینسانئن کندی ضایئفلئغئنئ أن چۇق حیسسەتتیگی یر دوعادئر آما عاینئ زاماندا آرقاسئندا هر شەیین اۆستەسیندن گلمەسینە دستک اۇلابیلەجک بۆیۆک بیر گۆجۆن، یاعنی راحمان وە راحیم اۇلان آللاهئن وارلئغئنئ حیسسەتتیگی یر دە دوعادئر.
سئقئنتئلارئن سیزی چەورەلەدیگی بیر آندا أن چۇق ایحتیاج دویدوغونوز شەی، بیر فراحلاما، سئقئنتئلارئنئزئن چؤزۆلەبیلەجگینە دائیر بیر اوموتتور. دوعا، ایشتە اۇ اوموتتور.
“دردین نە قادار بۆیۆک اۇلورسا اۇلسون، دردیندن بۆیۆک آللاە وار.” دەمکتیر دوعا.
“اۆزۆلمە، تاسالانما، راببینە سئغئن! “اۇ“، سانا بیر چؤزۆم یۇلو گؤسترەجکتیر.” دەمکتیر دوعا.
دوعا، چؤزۆم آرامایا باشلامانئن ایلک آدئمئدئر. بۆتۆن چؤزۆملرین دە آنجاق آللاهئن اۇنایئ، ایذنی وە ایکرامئ ایلە اۇلاجاغئنئن بیلینجیندە اۇلماقتئر.
دگرلی گنچلر،
باشتا اۇقودوغوموز آیتی کریمەدە دە آللاە، بو بیلینجە وورغو یاپماقتا وە دوعایئ، قوللوغون اؤنملی بیر پارچاسئ سایدئغئنئ بلیرتمکتەدیر. دوعا أتمەنین؛ قوللوق أتمەیی قابوللنمکلە وە کیبیردن اوزاق دورماقلا ایلیشکیسی، هر ایکی ایفادەنین آرد آردا سایئلدئغئ بو آیتتە قورولموشتور. “دوعا قوللوغون اؤزۆدۆر.” (تیرمیذی) حادیثی دە بونا ایشارت أتمکتەدیر.
آللاە تعالا قورئانئن پک چۇق یریندن دوعادان سؤز أدر. حاتتا باقارا سورەسی؛ 201-212-نجی آیتلردە، دوعا أدن ایکی اینسان تیپیندن سؤز أدیلیر. بونلاردان بیری یالنئزجا دۆنیادا اییلیک وە اؤزللیکلرە قاووشمایئ ایستەرکن، دیگری هم دۆنیادا هم آحیرتتە اییلیک ایچین دوعا أدر. بونلاردان یالنئزجا دۆنیالئق ایستەینین آحیرتتە هیچبیر اییلیک گؤرەمەیەجگی بلیرتیلیر. بو نەدنلە دوعالارئمئزئ أدرکن آللاەتان نە ایستەدیگیمیزە دیققات أتملی، هم دۆنیامئزئ هم دە آحیرت حایاتئمئز ایچین ایی اۇلاجاق شەیلری طالب أتملیییز.
دگرلی گنچلر،
یوقارئدا آنلامئندان باحثەتتیگیمیز دوعا، هر نامازدا اۇقودوغوموز “رَبَّنَا آتِنَا” دوعاسئدئر. دوامئندا اۇقودوغوموز “رَبَّنَا إِغفِرلِی” دوعاسئ ایسە ایبراهیم سورەسی؛ 41-نجی آیتتە گچر. آنلامئ شؤیلەدیر:
رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ ﴿۴۱﴾ (سورة إبراهیم)
راببیمیز! حساب گؤرۆلەجگی گۆن بنی، آنامئ، بابامئ وە بۆتۆن اینانئپ گۆوننلری باغئشلا. (ایبراهیم سورەسی؛ 41)
بو اؤرنک دوعالارلا، راببیمیز بیزە ناسئل دوعا أتمەمیز گرکتیگینی دە اؤگرتمکتەدیر. قورئانئ کریمدە داحا پک چۇق دوعا اؤرنگی واردئر. بو دوعالارئ آنلاملارئیلا بیرلیکتە اؤگرنملی، آللاها دوعا أدرکن دوروموموزا اویغون اۇلان دوعایئ سچەرک “اۇنا” اؤیلە دوعا أتملیییز.
دگرلی گنچلر،
باشتا اۇقودوغوموز حادیثی شریفتە:
“آللاە تعالایا، قابول أدیلەجگینە تام ایناناراق دوعا أدینیز! بیلینیز کی، آللاە تعالا غافیل بیر قالب ایلە یاپئلان دوعایئ قابول أتمز.” بویرولموشتور.
بورادا، دوعا أدرکن دیققات أدیلەجک قۇنولارا وورغو یاپئلماقتادئر. بنزەر وورغولار فارقلئ حادیثلرلە دە یاپئلمئشتئر. اؤرنگین:
“قولون راببینە أن یاقئن اۇلدوغو آن، سادەجە بولوندوغو آندئر. اۇ حالدە دوعایئ چۇق یاپئن!” دەنیلمکتەدیر.
بونا گؤرە، نامازدا سجدە أدرکن ایچیمیزدن کندی دیلیمیزدە دوعا أتمەمیز دە اویغون وە فایدالئدئر. دوعانئن قابول أدیلەجگیندن شۆبهە أتمەملی، آنجاق چابا صارف أتمەدن یالنئزجا دوعا أدەرک بیر شەی ألدە أدەمەیەجگیمیزی دە اونوتمامالئیئز. ألیمیزدن گلن هر شەیی یاپتئقتان وە بیلینچلی بیر شکیلدە دوعا أتتیکتن سۇنرا، دوعامئزئن قابول أدیلەجگی اومولور. بو قۇنودا دا عاجلەجی اۇلمامالئدئر.
آللاە بیزیم ایچین أن اویغون زاماندا وە أن فایدالئ اۇلاجاق شکیلدە دوعامئزئن قارشئلئغئنئ ورەجکتیر. قابول أدیلمەدیگینی دۆشۆندۆگۆمۆز دوعالار ایچین دە بؤیلەسینین داحا حایئرلئ اۇلدوغونا اینجئمئزئ قۇرومالئیئز. چۆنکۆ:
هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا ﴿۴۴﴾ (سورة الکهف)
أن حایئرلئ قارشئلئغئ ورەجک اۇلان دا ایشلرین سۇنونو حایئرلئ قئلاجاق اۇلان دا “اۇدور”. (کهف سورەسی؛ 44)
بؤیلەجە اومولور کی، قورتولوشا أرنلردن اۇلوروز.


text:
نورالدین جانیلی ینس استولتنبرگ و جیمز ماتیس ایله گؤروشدو
ناتو مدافعه ناظیرلری توپلانتیسیندا تورکیه-نی تمثیل ائدن میللی مدافعه ناظیری نورالدین جانیکلی بلژیک-ده ناتو قرارگاهیندا موختلیف گؤروشلر کئچیردی.
تورکیهنین مدافعه ناظیری نورالدین جانیکلی ناتونون باش کاتیبی ینس استولتنبرگ ایله گؤروشدو. گؤروش یاریم ساعت داوام ائتدی.
جانیلی داها سونرا آمریکا مدافعه ناظیری جیمز ماتیس ایله گؤروشدو.
پنتاگون سؤزچوسو دانا وایت ناظیرلرین مدافعه ساحهسینده ایکی اؤلکه آراسینداکی علاقهلری موذاکیره ائتدیکلرینی بیلدیردی.
وایت:"ماتیس آوقوستون 23-ده آنکاراداکی گؤروشلردن سونرا تورکیهنین گلوبال تهلوکهسیزلیگه و داعش ایله موباریزهیه تحفه وئرمهیه داوام ائتدیگینه گؤره تشککور ائتدی. ناظیر ماتیس تورکیهنین اوزلشدیگی تهدیدلرین فرقینده اولدوغونو و آمریکانین بولوجو پ.کا.کا و دیگر ترور تشکیلاتلارینا قارشی تورکیهنین طرفینده اولاجاغینی بیر داها قئید ائتدی" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان:"مالیه سئکتورو قلوبال اقتصادی بحراندان ان چوخ تأثیرلنن ساحهلردن بیریدیر"
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان ایستانبول-داکی دولماباخچا اوفیسینده کئچیریلن قاتیلیم مالیه ایستراتژیسی سندینین تقدیمات ایجلاسیندا چیخیش ائدیب.
مصطفی شنتوپ اندونزیا-یا باش ساغلیغی وئریب
تورکیه بؤیوک میللت مجلیسینین صدری مصطفی شنتوپ اندونزیادا فوتبال ماتچیندا ایزدیهامدا حیاتینی ایتیرنلرله باغلی باش ساغلیغی وئریب.
ایبراهیم کالین ایستانبول-دا جیک سالیوان ایله گؤروشوب
جمهور باشقانلیغی سؤزچوسو ایبراهیم کالین ایستانبول-دا امریکانین میللی تهلوکهسیزلیک مسئلهلری دانیشمانی جیک سالیوان ایله گؤروشوب.


text:
برتون وودز سیستمی
برتون وودز مالی سیستم(اینگیلیس دیلی:Bretton Woods system) ایکینجی دونیا ساواشی نین سون گونلرینده نیوهمپشایر ایالتی نین برتون وودز شهرینده بیر ییغینجاق اولدو.1944جی میلادی ایلده 44 اؤلکه هابئله بریتانیا و آمریکا ییغیشیب و دونیانین مالی و تیجارت ایشلرینه سون قویدولار.بو ییغینجاقدان ایکی بؤیوک ایقتیصادی تشکیلات یاراندی اولوسلارآراسی پول صندوقو و دونیا بانکی اولاراق یاراندی.
سیستم[دَییشدیر]
دولار-قیزیل مالی تشکیلاتی بیر ثابیت و قالارلی پول اوزرینده قورولدو.بو سیستمده دولار، قیزیل قیمتینه باغلی بیر سیستم اولدو و دونیادا ثابیت بیر پول سیستمی تانیندی.بوتون اؤلکه لرین پولو دولار ایله توتوشدو.اؤلکه پوللاری تکجه یوزده بیر آزالیب یا چوخالماغا قایدالی اولوردو.
داغیلماسی[دَییشدیر]
1971 ده نیسکون آمریکا جمهور باشکانی دولار-قیزیل تشکیلاتینا سون قویدو و دولار قیمتین آزاتدی.هر تون قیزیل 35 دولاردان 38 دولارا قاخدی و ژاپون یئنی و آلمان مارکی یوزه 17 قیمتده چوخالدی.
1973ده یئنی دن دولار قیمتی آزالدی و هر تون قیزیل 42.2دولار ساتیلدی و دونیانین ایقتیصادی ایشلری قاریشدی.بو اساسدا 1973 ون مارس ایندا برتون وودز سیستمی داغیلدی و اونون یئرینه آزالیب چوخالان پول سیستمی یاراندی.


text:
حسن راشدی
حسن راشدی ـ آذربایجانلی یازار، آیدین و میلی فعال
یاشامی[دَییشدیر]
آذربایجانلی آیدین و یازار، حسن راشدی 1333 جی گونش ایلینده (1954 میلادی ) آذربایجانین بۇ گونکو اردبیل اوستانینین ،گئرمی (موغان) شهرینین موران بولومونده یئرلشن ظاهرا / زاهرا/ زهراکندینده، دونیایا گؤز آچیب.
ایلک تحصیلاتینی و آلتینجی صینیفه قدر اؤز دونیایا گؤز آچدیغی کندینده و " بیرونی زهرا " آدیندا اوخولدا،اورتا تحصیلینی دوققوزا کیمی ده گئرمیده و " خواجه نصیر " آدیندا مکتب ده اوخودو و
1348 گونش ایلینده 15 یاشی وارکن تهرانا کؤچدو. دبیرستانین اوچ ایلینی تهراندا اوخودو و یوکسک تحصیلاتینی الکترونیک ریشتهسینده تهران و آمئریکادا بیتیردی. و ائله اؤز ریشتهسینده ایشه باشلادی.
موهندیس حسن راشدی 1356 ایللریندن تورکجه کیتابلارین یاییلماسی آزاد اوْلدوقدان سوْنرا آنا دیلی و اؤز هویتی حاقدا آرتیق اوخوماغا و دوشونمهیه باشلادی. 1357 اینقیلابیندان سوْنرا « وارلیق» ، « یولداش » کیمی تۆرکجه درگیلری اوخویاراق، تهرانین دمشق خیاوانیندا قورولان آذربایجان انجومنی / انجمن آذربایجان دا سورکلی ایشتراک ائتدی. بۇ انجومنده موهندیس راشدی آذربایجانلی شاعیرلر، یازارلار، ادیبلر و سیاست آداملاری ایله تانیشدی. بۇ شخصیتلردن بیری ده آذربایجانین آدلیم یازاری گنجعلی صباحی ایدی کی جناب راشدی اونونلا گؤروشرکن اونون تجروبهلریندن فایدالاناراق تۆرکجه یازیب اوخوماق فونونلارینی اؤیرندی.
حسن راشدی ۱۳۵۸ ایلدن ۱۳۶۲ یه کیمی اؤز تۆرکجه یازیلارینی تاخما آدلا درگیلرده چاپ ائتدیرمیش آنجاق اونون ایلک اؤز آدیلا چاپ اوْلان اثری، « آجی حیات » آدیندا بیر حیکایه اوْلموشدور کی « حسن موغانلی » آدیلا « وارلیق» درگیسینین ۱۳۶۲ ایلین مرداد – شهریور آییندا - ۵۱ -۵۲ سیرا ساییمینین ۵۴ ونجو صفحه سینده چاپ اوْلموشدور [۱].
او زاماندان سوْنرا موهندیس راشدینین یازیلاری وارلیق درگیسینده، فروغ آزادی گوندهلیینده، امید زنجان، نوید آذربایجان، یارپاق، دیلماج ، اؤیرنجیسل و باشقا آذربایجان درگیلرینده اؤز آدی ایله چاپ اوْلدو کی اونلارین سایی 150 دن آرتیق اولور.
1372 ایلینده خانم نوشین موسوی (آیشین آیدا) و آقای اکبر آزاد جنابلارینین امکداشلیقلاریلا « چیچکلر قورولوشو» تشکیلاتینی تهراندا قوردو و 1373، 1374، 1376 ایللرینده تهران تورک اوشاق و یئنییئتمهلرینین ایشبیرلیگی ایله، تعلیم و تربیت ایدارهسینین 16 جی ناحیهسی و بهمن مدنیّت اوجاغینیندا پروگراملار کئچیردی کی ،آذربایجانلی عاییلهلرین و اوشاقلارین درین رغبتینی قازاندی و اونلارین طرفیندن ایستقبال اوْلوندو.
leftموهندیس راشدی فارسجا قزئتهلرده ده بیر چوخ مقالهلر ایران تورکلرینین کیملیگینی مودافیعه ائتمک اوغروندا یازمیشدیر. راشدی جنابلاری، ایلک دفعه و سیستماتیک سویهده آنادیلیمیزین یازیب اوخوماسینی و دیل بیلگیسینی ( گرامرینی ) 1376 - جی هجری گونش ایلینده کرج شهرینده و " گوهردشت " (رجایی شهر ) شهرجیگینین مسجیدنده اوچ آی یای تعطیلینده در س وئرمیش و 1377 - جی ایلدن ، کرجین " اسلامی آزاد بیلیم یوردو " ندا تحصیل آلان آذربایجانلی اؤیرنجیلرینه ، اؤزل ائولرده تدریس ائتمیشدیر ؛ لاکن 1379 - جو ایلدن کرجین " اسلامی آزاد بیلیم یوردو " تورک اؤیرنجیلری نین تلاشی ایله بۇ بیلیمیوردوندا رسمی اولاراق " فوق برنامه " (درس پروگراملاریندان قیراق ) سویهسینده بیرینجی تئرمده یالنیز اوغلان اویرنجیلرینه، و ایکینجی تئرم ده قیزلا اوغلانلارا بیرلیکده درس وئرمیشدیر.
راشدی جنابلاری بۇ برنامهدن سوْنرا ، 1381 - جی هجری گونش ایلینه دک تهرانین " خواجه نصیر " و " امیر کبیر و " کرجین " تربیت معلم " بیلیم یوردلاریندا آذربایجانلی اؤیرنجیلرینه ، فوق برنامه اولاراق دیل و ادبیات کیلاسلاری قورموش و بۇ کیلاسلاردا آذربایجانلی و ایرانین باشقا اوستانلرینده یاشایان و بۇ بیلیم یوردلاردا تحصیل آلان تورک اؤیرنجیلرینه آذربایجان ادبیاتی، مدنیّتی و تاریخیندن تدریس ائتمیشدیر.[۲] اوستادین بیر سیرا یازیلاری آذربایجان و تورکیه جمهوریتلرینین قزئتهلرینده و آوروپادا دا چاپ اوْلموشدور. موهندیس حسن راشدی 1378 - جی ایلدن تهران ، ایصفاهان، زنگان، سبزوار و کرج بیلیم یوردلاری نین تورک اؤیرنجیلری طرفیندن قورولموش برنامه و قورولتایلاردا، عین حالدا حکیم تیلیم خان قورولتاییندادا اشتراک ائتمیش و اؤز دهیهرلی چیخیشلاری و مقالهلرینی بۇ مراسیمده ایشتراکچیلارا سونموشدور .[۳][۴]
فرهنگی - مدنی چالیشمالاری ایله باغلی توتوقلانمالاری[دَییشدیر]
حسن راشدی ، آذربایجان میللتینین مدنی - فرهنگی حاقلاری و تورک دیلینین اینکیشافی و ایراندا یاشایان تورکلره توهین علیهنه اعتراض لا باغلی بیر دفعه 1385 - جی ایلین تیر آییندا و آذربایجانلیلارین "ایران " قزئته سینین تورکلره ائتدیگی توهینینه قارشی سرتاسری اعتراضلاریندان سوْنرا ایش یئرینده توتوقلانیب 3 آی تهرانین " اوین " زیندانیندا بازداشت قالدیقدان سوْنرا محکمه ده " نظام علیهنه تبلیغ " ایتتیهامی ایله 5 ایل موددتینه بیر ایل آسیلی (تعلیقی )زیندانا محکوم ائدیلمیشدیر [۵][۶] ایکینجی دفعه ایسه 1387 - جی ایلین 20 شهریور آییندا بیر افطار مراسیمینده باشقا 18 نفرله بیرلیکده توتوقلانیب ایکی آی "اوین" زیندانیندا بازداشت قالدیقدان سوْنرا 50 میلیون تومن وثیقه ایله محکمه قورولانا قدر آزادلیقا بوراخیلمیشدیر ، بۇ محکمه ایندیه کیمی (پاییز 1389 ) قورولمامیشدیر! .[۷][۸][۹] محکمه سونراکی ایللرده تشکیل تاپمیش و مهندس راشدی تبرئه اولموشدور.
اثرلری[دَییشدیر]
حسن راشدی دن ایندیه کیمی آلتی اثر کیتاب شکلینده چاپدان بوراخیلمیش و اوخوجولارین ایختیاریندا قویولموشدور؛ اونون کیتاب اثرلری اوخوجولارین ، اوزللیکله گنجلرین و بیلیمیوردو اؤیرنجیلرینین درین رغبتینی قازانمیش و دؤردونجو و بئشیجی چاپا یئتیشمیشدیر . حسن راشدی نین کیتاب اثرلری نین آدلاری بئله دیر:[۳]
- 1- " بحران هویت " (زبان ترکی و موقعیت گذشته و کنونی آن در ایران) / 1383 یاز [۱۰][۱۱]
- 2- «دیلیمیزین ساده قیرامئری» / 1383 قیش [۱۲]
- 3- «ترکان و بررسی تاریخ، زبان و هویت آنها در ایران» / 1386 [۱۳]
- 4- «'آیدینلیق' تانینمیش شخصیتلردن اؤزل سؤزلر» ۱۳۹۳ [۱۴]
- 5- «دیلیمیز، وارلیغیمیز» قیش ۱۳۹۵: ناشر: آوای منجی،شهر قم[۱۵]
- 6- « بازگشت به هویت خویش» سال 1397[۱۶]
همیده حسن راشدی جنابلاری اوستاد محمدعلی فرزانه نین "بدیعی ادبیات تئرمین لرینه آچیقلامالار " آدلی کیتابینی ویراستارلیق ائتمیشدیر .[۱۷]
عین حالدا 1395 جی ایل و «قوم-قم» شهرینده « آوای منجی» انتشارتی طرفیندن بوراخیلان دوکتور جواد هئیتین «خاطرات من و پدرم » 405 صحیفه لیک کیتابی حسن راشدی و اکیر آزاد طرفیندن تنظیم و ویراستارلیق ائدیلمیشدیر.[۱۸]
مقالهلری[دَییشدیر]
موهندیس راشدی ایندیه قدر دیلیمیز ، ادبیاتیمیز ، مدنیتیمیز و تاریخیمز حاقدا چوخلو مقاله لر یازمیش و بیلیم یوردلاریندا بۇ ساحه لرده چیخیشلاری اوْلموشدور ؛ عین حالدا موهندیس راشدی سیاست زمینه سینده آذربایجان موضوعلاری ایله باغلی اؤز یوروملاری ایله گون سیاستی ایله ده مشغول اوْلموشدور. ایندی ایسه اونون یازدیقلاری بیر پارا مقاله لرین باشلیقلاری:
- بنای پاسارگاد مقبره کوروش نیست [۱۹]
- به مناسبت روز جهانی زبان مادری [۲۰]
- زبان آذری کسروی و تحریفهای او[۲۱]
- اؤلندن سوْنرادا میلّی یولدا چالیشاق[۲۲]
- انقلابدان سوْنرا آذربایجان مطبوعاتی[۲۳]
- 27 شهریور روز ملّی شعر و ادب ایران[۲۴]
- فردوسی تطهیر می شود[۲۵]
- نوروز جشن فرا ایرانی[۲۶]
- آذربایجان جنوبی و ادعای ایران شمالی[۲۷]
- 30 میلیون تراختور[۲۸]
- دغدغة ناسیونالیستهای افراطی
- یئنی ایل بایرامی کیملردن قالمادیر
- خوجالی فاجعهسی[۲۹]
- نژادپرستی از نوع مانقورتیسم
- ایراندا تورک دیلی نین یاییم دایره سی [۳۰]
- حقوق فرهنگی اقوام در ایران [۳۰]
- ترک تحقیر شده یا ترک سرفراز تاریخ[۳۰]
- بابک قالاسی مراسیمی تاریخی ابتکار
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ وارلیق» درگیسی، ۱۳۶۲ گونش ایلی ، مرداد – شهریور آیینین ۵۱ -۵۲ سیرا ساییمی
- ^ دیلیمیزن ساده قیرامئری کیتابی، اندیشه نو انتشاراتی، تهران،1383 گیریش صحیفهلری
- ^ ۳٫۰ ۳٫۱ مصاحبهی اختصاصی جنبش دانشجویی آذربایجان با مهندیس حسن راشدی قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ نام «دورنا» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شدهاست
- ^ مصاحبه اختصاصی جنبش دانشجویی آذربایجان با مهندس حسن راشدی
- ^ [۱][دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-09-03. یوْخلانیلیب2015-02-23.
- ^ [۲]
- ^ [۳]
- ^ archive copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-03-25. یوْخلانیلیب2015-02-23.
- ^ یورد[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ آدینه بولک
- ^ آدینه بوک- تهران انتشارات اندیشه نو
- ^ آدینه بوک - تهران انتشارات اندیشه نو
- ^ تهران ، انتشارات اندیشه نو
- ^ ناشر: آوای منجی ، شهر قم ، ISBN:978-600-420-022-6
- ^ ناشر: آوای منجی، شهر قم ISBN:978-600-420-034-9
- ^ آدینه بوک
- ^ خاطرات من و پدرم، انتشارات « آوای منجی » قم ISBN: 09379709643
- ^ بنای پاسارگاد مقبره کوروش نیست
- ^ به مناسبت روز جهانی زبان مادری
- ^ زبان آذری کسروی و تحریفهای او. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2010-09-06. یوْخلانیلیب2015-02-23.
- ^ اؤلندن سونرادا میلّی یولدا چالیشاق
- ^ مجله سي ، نومره :33 تاريخ: خرداد 1386 /ويژه مطبوعات / انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ [۴][دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ فردوسی تطهیر می شود
- ^ نوروز جشن فرا ایرانی
- ^ آذربایجان جنوبی و ادعای ایران شمالی
- ^ 30 میلیون تراختور. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-08-09. یوْخلانیلیب2015-02-23.
- ^ حسن راشیدینین اوزل وئبلاگی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2012-07-24. یوْخلانیلیب2015-02-23.
- ^ ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ ۳۰٫۲ http://yurddash.arzublog.com/category/5665/2
آیریجا باخ[دَییشدیر]
- حسن راشدینین اؤزل وئبلاگی Archived 2012-07-24 at the Wayback Machine.
- http://yurddash.com/?cat=10 Archived 2011-10-20 at the Wayback Machine.


text:
سئویملی دوسلار! بوگون معیار و یا استاندارد دیلیمیزدن دانیشماق ایستردیم.
بونا اینانیریق کی تورک دیلی ایراندا آرادان گئدن دئییلدیر، آنجاق بیر سیرا آخساقلیقلار اونو تهدید ائدیر و بو تهدید ده اساسلی و دانیلمازدیر. بونا چاره قیلماق گره کیر. بوگون دیلیمیزین آخساقلیقلاریندان نئچه سینی سایماق ایستردیم و اونون اؤنونو آلماق اوچون اؤز فیکیرلریمی اورتایا قویاجاغام و سیز عزیزلردن بو ساحه ده فیکیرلرینیزی ائشیتمک ایسته ییرم:
۱ ) ایلک اؤنجه دیلیمیز کئچن یوزایلین غلط سیاستلریندن آسیلی اولاراق فاذری (فارسی – تورکی) اولماغا گئدیر. البته فاصلهسیز ده عرض ائدیم: دیلیمیزین ماراقلیلاری چوخالماقدادیر. دیلیمیز کمیت یؤنوندن ضعیفله سه ده، کیفیت باخیمیندان طرفدارالاری چوخالمادادیر. همین عامل دیلیمیزین آرادان گئتمه سی نین قارشینی آلیر. هر حالدا رسمی اداره لرده، رادیو – تلویزیوندا و تورکجه مئدیامیزین اولمادیغیندان فاذری آدلی بیر دیل، داها آرتیق خالق ایچینده یئر آلیر. فارسیجا سؤزجوکلر، اؤزللیکله فارسیجانین دئییم طرزی و گرامری بیزیم دیلیمیزده ایشله نیلیر. رادیو – تلویزیون و اداره لر بو دورومون گوجلنمه سینده داها آرتیق رول ایفا ائدیر. تورک ترکیب لری یئرینه فارسیجا عنوانلار گونو – گوندن دیللره دوشور. داها بوگون هامی اداره لرین عنوانینی و پروژه لری ده فارسیجا ایشله دیلر، مقلا دئییلیر : “سازمان بهزیستی استان تهران”. و بئله – بئله ترکیب لر دیلیمیزین قایدالارینی پوزور.
بورادا بو آخساقلیغین قارشینی، دیلیمیزین رسمیت تاپماسییلا آلماق اولور. بو ساحه ده چوخلو سؤزلر واردیر.
بو قارما – قاریشیق دیل – فاذری، بؤیوک شهرلرین حاشیه سینه گلن مهاجر قووه لر داها آرتیق ایشه آپاریر. دیلیمیزده اصیل کلمه لر اونودولور. کندلرده تمیز و دوزگون دانیشیلان دیل، بوگون داها اؤز تاثیرینی دیلیمیزده قویماییر. بیر گون، اوزاق بیر سوره ده، کندلی لرین دیلی، شهرده اولان دیلین فارسیلاشماسی نین قارشیندا دایانیردی. آما بوگون همین دوروم ده ییشیلمکده دیر. بو قارما – قاریشیق دیلین قاباغیندا نه ائتمک لازیمدیر؟
۲ ) دیلیمیزین یاراتما قووه سینین قارشینی آلمیشلار. باشقا سؤزله دئمک ایسته ییرم کی دیلیمیز تکجه شفاهی صورتده نسلدن نسله کئچیر. شفاهی دورومو داوام ائدیر. بونا گؤره – کتاب اوخوماماق، یازی امکانی اولمادیغیندان و خالقیمیزی اؤز گؤزل دیلی نین اؤیرنمه سیندن محروم قالدیغی اوچون، سؤزلره – اؤزللیکله ترکیبی سؤزلر قارشیندان معادل تاپا بیلمه ییر. یئنی عباره لر، آدلار و معنالارا معادل یارانماییر و ساده خالقیمیز فارس دیلینه اوز گتیریر. بئله لیکله دیلیمیز یارانما و یاراتما امکانلاریندان اوزاق قالیر. بئله اولدوقدا، دیلیمیز تهلوکه له اوغراییر. بودورومدا بیر سیرا یازارلاریمیز تکجه اؤز دردلرینی سؤیله ییرلر. باخین نه زاماندیر کی و و که آراجی سؤزلری اوزه رینده ۴۰ ایلدیر یازیرلار، دانیشیرلار و هله ده باشا دوشمه ییبلر کی بئله لیکله دیلیمیزی داها آرتیق آخساقلیغا اغرادیرسینیز. ال چکین! بوگون فارسلار عربجه سؤزجوکلری تمامیله منیمسه مه یه چالیشیرلار و داها اونلاری فارسیجادان تمیزله مه یه چالیشماغی دوردورورلار. ولی بیزیمکی لر هله ده وار یورولماییبلار. بئله دوشونورلر و حرفینی ایشلتمه سه لر دیلیمیزی دیریله جکدیر. که حرفینی ایشلتمه سه لر دیلیمیز جانلاناجاقدیر. و بئله بئله فیکیرلر.
بونون حلی اوچون بیزیم رسمی صورتده مدرسه لریمیز، فرهنگستانیمیز اولمالی دیر. والسلام!
فرهنگستان اولمایینجا، دیلیمیزی گونو گوندن اؤلومه ساری یوغرولاجاقدیر. اوزون بیر سوره ده دیلیمیز بیر دیالکته، بیر لهجه یه چئوریله جکدیر.
دیلیمیزین گؤزللیکلری و اؤزللیکلری هامییا بللی دیر. آنجاق هر دیلیمیزین اؤزونه مخصوص بیر سیرا اؤزللیک لری واردیر، تورک دیلی ده بوندان باشقا دئییلدیر. آنجاق تورک دیلینده گؤزللیکلرینه گلدیکده گؤروروک چوخلو دیلچی لر، دیل تانییانلار اونون قارشیندا دیزه چؤکورلر؛ تاسفلندیریجی بیر حالدیر کی بیز بو دیلی یاخشی تانیماییریق. باشقا بیر زاویه دن باخاندا گؤروروک چوخلو دیلداشلاریمیز دیللرینی سئویر، آاما دوزگون ایشلتمه ییر. یانی دیلیمیزین گرامز و قایدالارینی دوزگون ایشه آپارماییر. بو دؤنه اوتاقلاریمیز، دیلیمیزی استانداردلاشماغا ساری چالیشاجاغیق. اصلی سؤزوموزو باشلامادان، تکراری اولورسا دا، دیلیمیزین اؤزللیک لرینه اشاره ائتمه ییمی واجیب بیلیرم. بونا گؤره چوخ اؤته ری بیر صورتده بو قونویا توخونورام.
۱ دیلیمیز التصاقی یا پیوندی یا اگلوتیناتیو بیر دیلدیر. یعنی دیلیمیزین قورولوشوندا تکجه اک لر – پسوندلر واردیر. پیشوند و میانوند یوخدور.
۲ دیلیمیزین حرفلری – سسلری ۳۴دانادیر و ایکی بؤیومه بؤلونور: سسلی حرفلر و سس سیز حرفلر.
۳ دیلیمیزین سسلی حرفلری ایکی بؤلومه بؤلونور: قالین سسلی حرفلر و اینجه سسلی حرفلر. بونلارین بؤلومو بئله دیر:
قالین سسلی حرفلر: آ، او، او، ای
اینجه سسلی حرفلر: أ، ائ، ؤ، و، ای
۴ دیلیمیزده سس اویغونلوغو بیر قایدادیر: هر بیر سؤزجوکده اولان سسلی حرفلر یا هامیسی اینجه دیر و یا قالیندیر. یوخسا دیلیمیزه گلمیش بیر سؤزجوکدور.
۵ سس اویغونلوغو ایکی جوردور: بیری دوز سسلی حرفلر و بیری ده گیردالی سسلی حرفلر:
دوز سسلی حرفلر بونلاردیر: آ، أ، ائ، ای، ای
گیردالی حرفلر: او، او، ؤ، او
۶ دیلیمیز موسیقایی بیر دیلدی. همین سس اویغونلوغو دیلیمیزی موسیقایی بیر حالا سالیر. بو دیلیمیزین گؤزللیگی دیر.
۷ دیلیمیزده سسلی حرفلرین ساییسی ۹ دور و تامام دیللردن آرتیقدیر. دیلیمیزین گؤزللیگی دیر.
۸ دیلیمیزین سؤزجوکلری چوخدور. ۲۵۲۰۰۰ لعت واریدیر. بیر حالداکی فارسی دا تکجه ۱۳۰۰۰ اصیل سؤزجوک وار. فرهنگ مین ده ۴۵ مدخل وار.
۹ دیلیمیزده فعل بوللوغو واردیر: ان آزی ۲۴۰۰۰ فعل واردیر.
۱۰ دیلیمیزده مذکر، مونث، حرف تعریف یوخدور.
۱۱ دیلیمیز ان قایدالی بیر دیلدیر. هئچ بیر استثنا دا یوخدور. بیر حالداکی باشقا دیللرده بو قاداسیز فعل لری ازبرله مک لازیمدیر. انگلیسی ده ۶۰۰ فعلی ازبرله مک گرکدیر. فارسی دا قایدالی فعل تاپماق چتین دیر.
فارسی دان مثال: دیدن – می بینم، رفان – می روم، سوختن می سوزم ، جستن – می جهم.
۱۲ فعل ۶ صیغه ده صرف اولور. انگلیسجه ده ساده دیر، عوضینده عربجه ده ۱۴ صیغه وار.
۱۳ دیلیمیز بوتون گؤزللیک لریله ساده دیر، اؤیرنمه سی ده آسان دیر.
۳ ) دئمیشیک دیلین عیارلانماسی اوچون، دوزگون یازی قایدالارینی ایشلتمک گره کیر. بیر دیل نئچه عامل ایله باشقا دیللردن آیریلیر. دیلچی لر ۴ عاملی اساسلی ساییرلار:
سؤزجوکلر خزینه سی
قایدالار و گرامر – استراکچری و قورولوش قایدالاری
تلفظ قایدالاری
یازی قایدالاری
بو ۴ عاملده اورتاق فیکیره چاتمایینجا دیلیمیزی قویویا بیلمه یه جه ییک. عزیزلریم! بورادا هر بیریمیزین بوینوندا بو تکلیف دایانیر: دیلیمیزی دوزگون یازماغا یؤنلمه لی ییک. بیر حرکتی باشلایین. من تاسوفله نیرم بو قدر عشق و علاقه سی اولان دوستلاریمیز – هله اؤز آنادیلیمیزی دوزگون یازا بیلمیرلر؟! داها سؤزو اوزاتماییرام. اساس بودور کی دیلیمیزه اویغون اولان الفبا لاتینجه دیر. آما بیز ایراندا یاشاییریق. گرکدیر و گرکدیر هله لیکده عرب الیفباسییلا یازیب – اوخویاق. بونو دا دوزگون اؤیرنمه لی ییک. بیر حرکت لازیمدیر.
دیلیمیزین گرامری چوخ محکم، ثابت و دونیا دیللری ایچینده بؤیوک بیر حؤرمت صاحیبی دیر. اما ضییالیلارین همت لری نین آز اولدوغوندان بوگون پیش بیر دورومداییق. اؤزوموزه گلمه لی ییک. عزیزلریم بیر همت ائین. چتین بیر ایش دئییلدیر. گونده ایکی جمله تورکجه یازین و یولداشلارینیزلا پایلاشین. بیر آی کئچمه دن دیلیمیزی دوزگون یازابیله جکسینیز.
دیلیمیزین معیار و عیارلانمیش دورومونو الده ائتمه لی ییک. بو، بیزیم بوگون اساس دردیمیزی حل ائده بیلر. ایشی اؤزوموزدن باشلایاق.
بونون اوچون مدرسه لرین اولماسی گره کیر. دولت هر نه قدر مدرسه لرده آنادیلیمیزین اوخوماسینا انگل تؤره دیرسه، شاه خیانتینی داوام ائتدیریر. بئله گئدیرسه دیللریمیز بیری بیریندن ده آیریلاجاقلار؛ حتا زنگان تورکجه سیندن دانیشانلار دا واردیر!؟ گؤر نه یئره چاتمیشیق. دوستلار! بیزه قارشی دورانلار بو ساحه ده داها آرتیق چالیشیرلار. بیزی اولوسلار آراسیندا ائندیریب، ایراندا تورکجه لر یارادیرلار. چالیشیرلار آذربایجان تورکجه سینه قارشی قویاراق قاشقایی، خلجی دیللرینی آییرسینلار. هوشلو – باشلی داورانمالی ییق. بیری بیریمیزدن موغایات اولمالی ییق. بیر بیریمیزه قووشمالی، بیرلشمه لی ییک.
۵ ) بیزلره بئله دوشونمه یی اینانماغا چالیشانلار واردیر کی تورک دیلی ایراندا چوخ آخساقلانمیشدیر، داها گوجدن دوشموشدور. فاذری اولموشدور! علمی ایشلرده وئجه گلن دئییلدیر! بو شانتاژلار قارشیندا دایانمالی و وار گوجوموزله چالیشمالی ییق. سؤزلوکلر توپلاییب، یایمالی ییق. اصیل آنادیلیمیزده – دوزگون یانی گرامرینی، تلفوظونو و ترکیب لرینی علمی – ادبی و قایدالی یارارلانمالی ییق. دیلیمیزین گوجلو پتانسییالی وار، اوندان فایدالانمالی ییق. منفی باخیشلاری اؤزوموزدن اوزافلاتمالی و اونون قارشیندا دایانمالی ییق.
۶ ) امنیتی دوروما یئتیرمک سیاستی ، دیلیمیزه قارشی دورانلارین یولودور. هر بیر فرهنگی حرکتی مارکلاما، اونا پان تورکی عنوانی وئرمک، هر بیر کتابین چیخیماسی و یاییلماسی قارشیندا انگل تؤرتمک بونونلارین سیاست لری دیر و تاسوفله دولت ده بونا اینانیر. وار گوجویله دایانیر. ایرانین تجزیه اولماسی نین قارشینا چیخماغا دیلیمیزی هده له ییر. هر بیر مثبت حرکت قارشیندا مانعه لر تؤره دیر. هوشلو – باشلی اولمالی ییق. بو ترفندلری پوزمالی ییق. افشا ائتمه لی ییک. تورکجه سؤزجوکلری داها آرتیق ایشلتمه لی ییک. هرگون بیر یئنی سؤزجویو دیلیمیزه سالیب خالق آراسیندا پایلاشمالی ییق. شهرلریمیز آراسیندا – مختلف شهرلرین خالقی آراسیندا دوستلوغو آرتیرمالی ییق. ال – بیر اولمالی ییق. قاشقایی، خلج لر، خوراسن تورکلریله، سونقورلولارلا بیرلشمه لی ییک. بیری بیریمیزین کولتورونو اؤیرنمه لی ییک. باجاردیغیمیزدان فارسیجا سؤزجوکلردن آز یارارلانمالی ییقو دیلیمیزین چیچکلنمه سی اوچون بالاجا یاردیملاریمیزی – کتاب یایماغی گؤز اؤنونه آلمالی ییق. هر ائوده بیر کتابخانامیز اولمالی دیر.
بونلارین هامیسینی نظرده آلاراق، اؤزوموز دیلیمیزین گئنیشلندیگینی، سئویلدیگینی گؤروروک. گونو – گوندن خالقیمیز دوشوندوکجه دیلیمیزه داها آرتیق ماراقلانیر. همین دوروم دیلیمیزی دوز اؤیرنمه یه و گئنیشلنمه یینه میدان آچیر. البته بونو اونوتماییریق: دیلیمیزه غنیم اولانلاردا دیلیمیزین آرادان گئتمه سینه داها آرتیق چالیشیرلار. تام گوجلریله بو میدانا گیریب، مختلف یوللارلا دیلیمیزین گلیشمه سی قارشیندا مانعه لر تؤره دیرلر. اونلار دیلیمیزه ماراقلاری اولانلاری تهدید ائدیب قورخودورلار، امنیتی یؤنلره چکیرلر.
یوزایلدیر بیر سیرالار دیلیمیزی کؤکدن قوروتماغا، آرادان آپارماغا آند ایچمیشلر؛ آنجاق بوگونه قدر باشاری الده ائده بیلمه میش و بوندان سونرا داها باجارمایاجاقلار. دیلیمیزی ساخلاماق اؤز کیملیگیمیزی، وارلیغیمیزی و شخصیتیمیزی ساخلاماق دیر.
یونسکونون معنوی کنوانسیونو ۲۰۰۳جو ایلین ۳۲جی اوتورومدا تصویب ائتدیگی اساسدا دیل – غیرملموس فرهنگی ارث کیمی تانینمیش و اونون ساخاتنماسی کئچن نسیللردن یئنی نسیللره قالان، بشرین و بشریتین ده یرلی، باهالی و اؤنملی بیر یادگاری کیمی ساییلمیشدیر.
گلین بوگوندن چالیشاق اؤز دیلیمیزی قورویاق. بونون یوللاری وار:
۱ ) فارسیجا کلمه لری ایشلتمه یک. فارسیجا ترکیب لری ایشلتمه یک.
دئییریک: با ادب – دئیک: ادبلی
بی ادب – دئیک: ادب سیز
تر – صفتده ایشه آپارمایاق. دئییریک باادب تر دیر. گؤزل تر دیر. گؤزل رک دیر، داها ادبلی دیر، چوخ ادبلی دیر؛ چتین تر دئمه یک. دئیک: چتین رک دیر.
۲ ) فارسی کلمه لر یئرینه تورکجه سینی ایشله دک: موفقیت آرزو ائدیرم – دئیک: سیزه باشاریلار دیله ییرم.
۳ ) هر گون ایکی – اوچ اصیل تورکجه سؤزجوک اؤیره نک. هر گون سؤزلویه باخیب و اوچ کلمه سئچیب صاباحدان اونو ایشله دین.
باخین دیلیمیز هله ده اؤز پتانسیلینی الده وئرمه میش، فارسلار هله ده بیزیم دیلدن اؤیره نیرلر: چالش – بو چالیشماق فعلیندن آلمیشلار. دیلیمیزین قدرینی بیلمه لی ییک.
۳ – تلفظ – دقت ائتمه لی ییک. دیکشنری یه – سؤزلوکه مرتجعه ائدین. گؤرون هانسی جور یازیب؟
۴ – املا و یازی قایدالاری – چوخ ساده دیر. سسلی حرفلری دوزگون یازارساق دیلیمیزی اؤیرنمیشیک.
آ – بللی دیر.
أ یازماق چتین دیر. بو باره ده ایضاح وئره جه یم.
ائ – ی اوستونده همزه قویماقلا یازیلیر.
او
او – واو اوستونده بیر بالاجا دایره قویون.
اؤ – واو اوستونده هحزه قویون
او – واو اوستونده بالاجا سگگیز حرفینی قویون.
ای – یازیلیر
ای – قالین اولاراق ی اوستونه بالاجا سگگیز عددینی قویون.
أ چتین دیر. بالاجا دقتله اؤیره نیرسینیز. أ اولده الیف اوستونده بیر همزه یازین.
آرادا گلنده: هر زمان هیجانین سونوندا اولارسا ه ایله یازیلار. مثال گله رم.
گله رک اوچ هیجادان تشکیل تاپمیش: گه – له – رم.
گه ده اولده اولدوغو اوچون یازیلماز.
له – اؤزو بیر هیجادیر. أ سونوندا گلیر پس یازیلار. ه ایله یازمالی للیق.
رم – أ آرادادیر. ر و م آراسیندا – هیجانین آراسیندادیر و یازیلماز.
پس اولدو: گله رم.
بورادا لام دان سونرا ه یازیلار. اما رم ه یازیلماز.
آیدین بیر قونودور: هر بیر ملتین دیلی انسانلارین علمی و عمومی یؤنلرده گلیشمه سیله آیاقلاشا بیلمه ییرسه، چون گرگین صورتده ایره لی له ین الده ائدیلن ده ییشیکلیکلرله اؤزونو چکه بیلمه سه، گون گلیشمه سیله برابر گلیشمه سه، دیلینده یازیب – اوخوماق گوجلنمه سه، یا رسمی و سیاسی دیلین هژمونوسو قارشیندا دوزگون قامتینی دوز ساخلایا بیلمه ییرسه، وارلیغینی الدن وئرمه یه باشلایاجاقدیر. اؤزللیکلیکله بوگون تکنولوژی نین یئیین گئنیشلنمه سی و گلیشمه سی بو ضرورتی داها حس ائتدیریر. بئله باغلی و سیخینتی یا دچار اولان دیل گونو – گوندن دال چکیلیب، گئری قالاجاقدیر؛ بو طبیعی و ساده بیر دوشونجه دیر. بئله اولورسا دیلین دانیشانلاری اؤز علاقه لرینی الدن وئریب و ناچار قالاراق دیلین گوجو و گؤزللیگی آرادان گئده جکدیر.
بئله اولدوقدا، غیر رسمی اولاراق، هر دیل اولورسا ضعیفله ییب و ایشلک اولدوغوندان گئری قالاجاقدیر. قیراغا چکیلیب، میدانا بوشالدیب و اؤلومه ساری گئده جکدیر. خالقیمیزین وارلیغینا دوشن بو اودو گؤرن هر بیر دوشونر اوچون بؤیوک بیر مسئولیت یارادیر. اونلاردا آنادان آلدیغی فرهنگی ساخلاماق دغدغه سی یارانیر. بو دغدغه شهروندی بیر دغدغه اولور و فرهنگی بیر چاتیشمازلیق ساییلیر. آنجاق بو دغدغه بوگو.ن دونا اورگانلاری نین دا دغدغه سینه چئوریلمیشدیر. آنادیللرینه خور باخانلار راسیست اولدوقلاری معنایا گلیب چاتمادادیر. بوگون دیللرین ساخلانیلماسی دونیا اورگانلاری نین بوینونا دوشن بیر تکلیف کیمی تانینیر. بو تکلیف تامام دولت لری بوینونادیر، آنجاق بیر سیرا دولتلر تکجه جیب لری نین فیکرینده دیرلر.


text:
( بیرلیک )اگر چؤزوم دالیسیجاییق سا بو داغینلیقی ییغیشدیرمالی و انسجام یاراتماغا چالیشمالییق
- توضیحات
- منتشر شده در سه شنبه, 14 بهمن 1393 00:34
« بیرلیک »
آدینین قوتساللیغی قده ر ، آغیر و اله چاتماز بیر کلمه یه بنزیر.
پوزیتیویست و مثبت گرا بیری سی اولماغیما باخمایاراق بو کلمه یه ال چاتماغی بئله شرایط ده و بئله شرایطله ایمکانسیز بیلیرم .
بونو نظرده توتمالییق کی میللی حرکته هئچ کیم مانیفست یازا بیلمه یه جک ؛ ایمکانسیز گؤرونور . مسئله نین حلی انسجام دان و اصول قاعده دن کئچیر اما یئنه ده هئچ کیمه خاص و جامع بیر اصول قاعده تعیین ائتمک اولماز مختلف الیت لر و مختلف دوشونجه لرین اولدوغونا گؤره ! چارچوب ، مرام نامه و اصول قاعده نی یالنیز آدلی سانلی و منسجم توپلوم لارا تعیین ائتمک اولار!
حرکتیمیزده چالیشقانلاریمیز و دوشونجه صاحبلرینین ساییسیلا برابر دوشونجه و فیکیر وار و مسئله بودور کی بو سایینین چوخلوقو سبب اولور بیرلیک یاراتماق محال گؤرونسون و بولاری بیر یئره ییغماق امکانسیز ، مگر توپلوم لار طریقیله .
توپلوم دئدیک ده تشکیلات ، جمعیت لر ، درنک لر ، اتحادیه لر ، شعر و موسیقی انجمن لری ، اؤیرنجی سل اجتماع لار ، کانون لار و هر بیر توپلوم آنلامی داشییان منسجم و هدف لی ییغینتی و اولدوقجا قانونی یوللارلا نظرده دیر !
اگر چؤزوم دالیسیجاییق سا بو داغینلیقی ییغیشدیرمالی و انسجام یاراتماغا چالیشمالییق ؛ انسجام دئدیک ده هامی نی بیر فیکرین ، ایدئولوژونون و بیر اینانجین چترینین آلتینا گتیرمک دئییل ، بلکه مختلف دوشونجه صاحب لری فیکیرداشلاریلا بیر یئره ییغیشیب و مرام لارین و یوللارین مشخص ائتمه لری دیر کی سولار دورولسون و شفافیت یارانسین ؛ سونرا مسئله لره چؤزوم یولو راحاتلاشسین ؛ بو توپلوملاردا گره ک سلسله مراتب حفظ اولوب و هر کس اؤز یئرین تانییا (بیرینجی سی اؤزوم اولاراق) . یولداشلار دئمیشکن میللی حرکت بیر تعریف یوخ بلکه تعریف لره مالک اولمالی دیر اما تعریف لر بیرسیرا اؤنملی اورتاق مسئله لرده کی بیری و ان اؤنملی سی آزربایجانین میللی منافعیدیر اورتایا قویولمالیدیر .guc_birlikdedir...
بونون لاب اصوللو یولو همان سازماندهی آدلانیر ! بو آدی چوخ فعال لار داشیماقا حاضر دئییل لر یا داشییماغا حاضر اولان لاردا نظرلرینده اویغون امکان لار تاپا بیلمیرلر و بیر علتی ده قاییدیر چوخلو فعال لارین انفرادی چالیشماق روحیه لرینه و گروهی چالیشما روحیه سینین اولماماسینا .حدالامکان هزینه سیز یوللارلا ، مختلف الیت لر اعم از شعر توپلوم لاری ، موسیقی توپلوم لاری ، سیاسی توپلوم لار ، ان جی او لار ، انجمن لر و بونا تای لار یارانمالی دیرلار کی بو داغینلیقا سون قویولسون و یا لاب آزلیقا چارتدیریلسین . (بیزیم حرکت ماهیتینه و تملینه گؤره لاب آز هزینه ایله بو امکانا صاحب اولا بیله ر )
دوشونجه لر یازی یا چئوریلیب کاغاذ اوستونه گله جک و هامی نین مرامی، ایدئولوژوسو و چارچوبلاری اؤز الیله مشخص اولاجاق .
- مختلف جریان لارین میللی حرکته قوشولماق ایمکانی یاراناجاق و میللی حرکت تمل ده آزربایجان روحونو داشیماقلا بیر گئنیش حیطه یی اوزونه شامل ائده بیله جک .
- بئله اولدوق دا شفافیت یاراناجاق .
- انسان لار نقد اولمایاجاق لار بلکه دوشونجه لر نقد اولاجاقلار .
- اورتاق نقطه لر ، مسئله لر و موضع لر بلله نه جک دیر و زامانی گلدیک ده بو اورتاق قونولار اوستونده ایش بیرلیک داها راحات اولاجاق !
- هر بیر توپلومون نماینده لری رسمی یا غیر رسمی اولاراق ، تانیدیلان دان سونرا هامی نین بیر یئره توپلانماسی گره ک لی اولمایاجاق بلکه توپلوم لارین نماینده لرینین بیر یئره ییغیشماسی ایله مسئله لره چؤزوم یولو آختاریلاجاق و بونون اؤزونه گؤره مختلف خئیرلری وار .
- اورتاق تصمیم لره چاتدیق دان سونرا مشارکت حداکثری اولا بیلمک ایمکانی یاراناجاق .
- توپلوم لاریمیزدا مختلف دوشونجه طرفدارلاری اخلاقلی تربیت تاپیب و متداوم و مسئولیتلی چالیشماقلاری اوچون ایمکان یاراناجاق .
- بؤیوک خیردا ، ساوادلی و ساوادسیز ، اینانجلی و اینانج سیز ، چالیشان و چالیشمایان و … ، هره سی اؤز یئرین ده و اؤز ده یَرینه مالک اولاجاق و کیمسه یه سایقی سیزلیق اولمایاجاق. سؤزون اصل معناسیندا شایسته سالاری حاکم اولاجاق .
- بیر کیچیک پلورال جامعه نی یاشاماق ایمکانی تاپیب و چوخلوقو قبول ائتمه یی تجربه ائتمیش اولاجاییق .
- و داها داها چوخلو حسن لر …
بیز بو داغینلیقین ضربه سین یئییریک .
یولداشلار بونو نظرده آلمالی دیلار کی شاید حرکته مانیفست یازماق اولمایا اما توپلوم لار مانیفست لرین گیزلین یا آچیقجاسینا یازیب و باشقا یولداشلارا آچیقلایا بیله رلر!
ا.ی : بو قونو گئنیش قونودور و بیر استاتوس دا یئرلشمز…
و بوکی مومکون دور اما چتین ! و چؤزوم لرین بیری بئله اولا بیله ر !
بو آددیمی دوشونورلریمیز و مسئله یه چؤزوم آختاران لار آتمالی دیرلار و نئجه امکان تاپماسین اولار تعیین ائتمه لی دیرلر !
طبیعی دیر کی هر بیر مثبت آددیمین منفی یؤن لری ده وار !
اوچاقی جورله ین لر اوندان دوشمک قورخوسونا گؤره اوچاقا مین مه یی قدغن ائتمه دیلر بلکه بو احتمالا قارشی «چتر نجات» جورله دیلر . بونولا بئله توپلوملاشمایین و انسجامین دا اؤزونه گؤره احتمالی ضررلری اولا بیله ر اما بو دلیل اولماز بیز بو ایش دن قاچاق ! بیز او احتمالی ضررلری بئله تاپیب و اولارا چؤزوم یولو تاپیب منفی یؤن لرین حداقله چاتدیرمالییق .
م . ع


text:
`ارمنیستان` نتیجهلر
خبرلر [201]
- آذربایجان و ارمنیستان خاریجی ایشلر باخانلاری گؤروشدو
- ارمنیستان، هیندیستانا آغیر سلاح سیفاریشی وئردی
- تر پتروسیان: آذربایجان و تۆرکیه ایله آنلاشما ایمضالامالیییق
- آذربایجان: لاچین تورپاقلاریندا باسدیریلان مینلر تمیزلهنیر
- ایراندان آذربایجان - ارمنیستان چاتیشمالاری ایله باغلی آچیقلاما
- آذربایجاندان پلوسینین ارمنیستان سفرینه تپکی
- بیرلشمیش میللتلردن آذربایجان-ارمنیستان گرگینلیگینه دایر آچیقلاما
- آذربایجان، شهید عسگر ساییسینی گۆنجللهدی
- ارمنیستاندا اعتراض
- اردوغان: آذربایجانلی قارداشلاریمیزین یانیندا اولدوغوموزو بوتون دونیا بیلمهلیدیر
- آذربایجان، ۱۰۰ ارمنی عسگرین جسدینی وئرمهیه حاضر اولدوغونو بیلدیردی
- چاووشاوغلو: تورکیه هر زامان جان آذربایجانین یانیندا اولاجاق
- سرحد بویو عملیاتی دوروم آذربایجان اوردوسونون کنترلوندا
- ایراندان آذربایجان - ارمنیستان چاتیشمالارینا دایر آچیقلاما
- آمریکا، ارمنیستان ایله آذربایجان آراسینداکی چاتیشمالاری دوردورماغا چاغیردی
- آذربایجان-ارمنیستان سرحدینده آغیر چاتیشمالار باشلادی
- آمریکادان قاراباغداکی مینلری تمیزلمک اوچون مالی دستک
- ارمنیستان عسگرلری، آذربایجان مؤوضعلرینه آتیش ائتدی
- آذربایجان-ارمنیستان هیئتلری سرحدین معیینلشدیریلمهسی اوچون توپلاندی
- آذربایجانین لاچین شهرینده مین تارلاسی تاپیلدی
- ارمنیستاندا چئوریلیش گیریشیمی
- ارمنیستان اوردوسونا آغیر ضربه ائندیریلیب
- ارمنیستاندا پلیس گؤستریچیلرله چاتیشدی
- ارمنیستانین داها بیر نئچه حربی تکنیکاسی محو ائدیلیب
- ویدئو: ارمنیستانین تجاووزو داوام ائدیر
- ارمنیستان-دا اعتراض آکسیالاری داوام ائدیر


text:
دوخا قوجا اوغلو، دلی دومرول بویو (بئشینجی بوی)
دۇخا قوْجا اوْغلو دلی دوْمرول (قێساجا دلی دوْمرول). دده قوْرقود کیتابینین درسدن نۆسخهسی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر.
موْضوع[دَییشدیر]
دلی دوْمرول آدیندا بیر ار وار. دلی دوْمرول قۇرو بیر چایین اۆستونه کؤرپو تیکدیرمیشدیر. کؤرپونون اۆستوندن کئچندن ۳۰ خێردا پۇل کئچمهیَندن دؤیه دؤیه ۴۰ خێردا پۇل آلیردی.بیر گۆن کؤرپوسونون یایینا بیر بؤلوک اوْبا یئرلشیر. بۇ اوْبادا بیر ایگید اؤلر و های-کۆی قوْپدوغو اۆچون دلی دوْمرول آتی ایله اوْرایا گلر. های-کۆیون سببینی سوْروشار، بیر ایگیدین اؤلدویونو اؤیرهنیر. عزراییل قێزار اوْنا مئیدان اوْخویور. اوْنونلا دؤیوشمک اۆچون الله-ا یالوارار. سوْنرا ائوینه قاییدار.
دلی دوْمرول بیر توْی کئچیریر و بۇ توْیدا عزراییل گلیر.دلی دوْمرول قێلینجینی عزراییل سوْوورور و عزراییل گؤیرچین اوْلوب قاچماغا باشلاییر. دلی دوْمرول آتینا مینیب عزراییل قاچارکن عزراییل بیردن آتا گؤزوکور، آت قوْرخار و دلی دوْمرول آتدان دۆشر. عزاییل دلی دوْمرول اۆزرینه گلیر دلی دوْمرول عزراییل یالوارماغا باشلاییر بۇنون اۆزرینه عزراییل اؤزونه دئییل، الله-ا یالوارسین دئییر. دلی دوْمرول الله-ا یالواریر و تانری دلی دوْمرول اؤز جانی یئرینه جان تاپسین دئییر. دلی دوْمرول آناسی و آتاسینین یانینا گئدر آما اوْنلار جانلارینی وئرمزلر. جان تاپمادیغی اۆچون آروادینین یانینا گئدر. آروادی دا اوْنسوز بۇ حیاتین هئچ بیر اهمیتی اوْلمادیغینی دئییر و اؤز جانینی وئرمهیه راضی اوْلور. دلی دوْمرول الله-ا یالواریر، یا ایکیمیزین جانینی آل، یا دا ایکیمیزی ده باغیشلا دئییر. بۇنون اۆزرینه الله اوْنلاری باغیشلاییر، ۱۴۰ ایل عؤمور وئریر و آناسینین، آتاسینین جانینی آلماسی اۆچون عزراییل-ه امر وئریر. دلی دوْمرول و خانیمی ۱۴۰ ایل عؤمور سۆرورلر. دلی دوْمرول حیکایهسی تۆرک خالق اینانجیندا "آیلانو" موْتیوینین ان گؤزل و ان صلاحیتلی اوْلاراق ایشلندیگی یئردیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Duha Koca Oğlu Deli Dumrul»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بوسنی ساواشی (فوتوقراف:میخایل یوستافیو)
بوسنی ساواشی (اینگیلیسجه: Bosnian War) بوسنی و هرزقوویندا ۱۹۹۲-جی ایل آوریل آیینین ۶-دان ۱۹۹۵-جی ایل سپتامبر آیینین ۱۴-ا قدر داوام ائتمیش ساواش. ۳ ایلدن آرتیق داوام ائدن بۇ ساواشدا ۲۰۰۰۰۰ یاخین اینسان قتله یئتیریلمیش (بینلخالق قیزیل صلیب جمعیتینین معلوماتلاریندا گؤره بۇ رقم ۳۱۲ میندیر)، ۲ میلیوندان چوْخ اینسان یئر-یوردوندان دیدَرگین دوشموشدور.
بۇ ساواشدا قتله یئتیریلنلَرین اکثریتی موسلمان بوسنیلر ایدی و ساواش اوْنلارا قارشی سویقیریم کاراکتری داشیییردی.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«بوسنی ساواشی»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
فایللار
قارداش پروژهلرده بوسنی ساواشی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
محرم آیی گلدی
هیجری قمری ایلینین بیرینجی آیی اولان محرم آیی گلدی. محرم اسلام دینینده حرام آیلاردان حساب اولونور. عرب فرهینگنده بو آیدا ساواشماق حرام ایمیش.
اسلامین شیعه مذهبینده محرم هر شئیدن چوخ امام حسین (ع) نهضتی و کربلا واقعهسینی یادا سالیر. شیعه مسلمانلار بو آیین ایک اون گونونده عزادارلیق ائدرلر.
چاربورج اهالیسی آیری شیعه مذهبده اولان مسلمان بولگهلر کیمی محرم آییندا قارا گئیینیب، محمد مصطفینین بالالارینین ظلم آلتیندا توکولن ناحاق قانینا متاثر و غملی اولوب، عزادارلیق ائدرلر.
شیعه مسلمانلار دستهلر تشکیل وئریب، سینه ووروب، عاشورا نهضتیندن درس آلماغا چالیشارلار. اونلار یاشایشلاریندا امام حسینی الگو توتوب، ظلم و عدالتسیزلیگه قارشی “هیهات من الذله” شعاریندان تبعیت ائدرلر.
عاشورا مکتبی و کربلا نهضتی، هر شئیدن چوخ ظلمدن ایراق اولماق، آزاد یاشاماق، عدالتسیزلیکله ساواشماق پیامی وئریر.
اوجاق سایتی اولاراق عزیز اینانجلی اوخوجولاریمیزا، محرم آییندا معنوی، فایدالی و معتدل عزادارلیق آرزولاییریق.


text:
کمینه
محمدولی کمینه (1770 - 1840) — اون دوققوز عصر تورکمن کلاسسیک ادبیاتینین ان بؤیوک نومایندهلریندن بیری.
یاشامی[دَییشدیر]
محمدولی کمینه 1770 - 1840-جی ایللر آراسیندا یاشامیشدیر. تکه تورکمنلرینین توختامیش بویونون توخلولار قولونا منسوب اولان کمینه ماددی ایمکانسیزلیق سببییله ایستهدیگی تحصیلی آلا بیلمهمیش، بونا باخمایاراق یاشادیغی بؤلگهنین مدنیت مرکزلرینی-دییار دییار گزمیش، گؤرهرک و صؤحبتلرده ایشتیراک ائدهرک اؤز اؤزونو یئتیشدیرمهیه چالیشمیش و بونو باجارمیشدیر. کمینهنین آکادمیک سویییهده شرق ادبیاتینا بلد اولماماسینا باخمایاراق بو ساحه نین ادبیاتی حاقیندا اهمیتلی معلوماتلارا مالیک ایدی. اونون عرب و فارس دیللرینده تحصیل وئرن ادبی مکتبلردن خبرسیز اولدوغونو سؤیلهمک مۆمکون دئییل. تورکمن شاعیری کمینه یونوس ایمره، بورهانالدین سیواسلی، لطفی، نوائی، فوضولی، نسیمی، قاراجاوغلان کیمی بؤیوک شخصیتلرین اثرلرینی بیلمیش و اونون صنعت آنلاییشینین مئیدانا گلمهسینده بو شاعیرلرین یارادیجیلیغینین بؤیوک تاثیری اولموشدور.
کمینه، تورکمن کلاسسیک ادبیاتینین ان بؤیوک خلیفهسی اولان مختومقولونون شاگیردیدیر. کمینه ماخدیمقولونو سؤز صنعتینین، ادبیاتین شئیخی کیمی دیرلندیرمیشدیر. بیر مجلیسده اوندان "نئجه یازماق لازیمدیر؟" دئیه سوروشولدوغوندا بئله جاواب وئرمیشدیر: "اوستادیمیز ماخدیمقولو شاعیرلیک مئیدانینین دنهلرینی اوراغییلا ییغدی. بیزه یالنیز هوشاسی قالدی" دئمیشدیر. کمین، شاعیرلیک مزییتی ایله یاناشی لطیفهلرییله ده تانینان بیر شخصیتدیر. ایتی ذکاسی، حاضیرجاوابلیلیغی 0ونو دیگر تورکمن شاعیرلریندن فرقلندیریر.تورکمئن شاعیری کمینهنین اثرلری اؤز حیاتی و یاشادیغی دؤورون ایجتیماعی گؤرونوشو ایله یاخیندان علاقه داردیر. کمینهنین اثرلرینی شئیرلری و بندلری اولماقلا اوزره ایکی قروپدا آراشدیرماق مۆمکوندور. کئمینئنین آلتمیشا یاخین شئیری، ایکی یوز اللی اطرافیندا دا بندلیکلری مؤوجوددور. آنجاق یئتمیش ایللیک بیر حیات یاشامیش عاغیللی و یارادیجی بیر شاعیرین یالنیز آلتمیشا یاخین شئیر یازدیغینی قبول ائتمک چوخ دا ایناندیریجی دئییل. کمینهنین ادبی یارادیجیلیغینی بیر دیگر ایستیقامتینی مئیدانا گتیرن بندلیکلرین هامیسینین اونا عایید اولدوغونو سؤیلهمک ده دوزگون اولماز. اونون بعضی بئله سؤزلری خالق طرفیندن کمینهیه عایید ائدیلمیشدیر.
توپلومون آخسایان ایستیقامتلرینی ساتیریک بیر یاناشما ایله اله آلان، خوصوصیله یاشادیغی دؤوردهکیسیاسی قورولوشو، عدالت سیستئمینی و دین آداملارینی تنقید ائتمگی بؤیوک بیر اوستالیقلا باجاران کمینه هونرینی هم شئیرلریند، هم ده حیکمتلی سؤزلرینده گؤسترهرک حؤرمت ائدیلن بیر ایجتیماعی خادیمه چئوریلمیشدیر. باشقالارینا عایید بندلرین ده کمینه آدینا باغلاندیغی و اونون آدییلا خاطیرلاندیغی دا معلومدور. اونون آدینا چیخاریلانلار آراسیندا موللا نسرددینین آدینا قئیدلی اولانلار دا وار.
شئیرلری[دَییشدیر]
اوغولبیکه
آغمنلی
اوغولبی
اوغولمنلی
سلبینیاز
قایناق[دَییشدیر]
- آذربایجان تورکجهسی ویکیپدیاچیلاری طرفیندن یارادیلان Məmmədvəli Kəminə مقالهسیندن.


text:
آرادان خیرر اویونو
آرادان خیرر اویونونا گؤره
ناصر منظوری’له آپاریلمیش موصاحیبهمیز
بو خرمنده «آرادان خیرر» اویناردیق
جومالاشیب قاریشقا تک قایناردیق
یاواش یاواش باغچالارا آغـناردیق
آغاجلاردان چیلینگـآغاج کسردیک
قوروقچونون قورخوسوندان أسردیک
شهریار (حیدربابایا سلام -۲)
س. «آرادان خیرر» اویونوناگؤره دانیشماق ایستهییریک؛ نئجه باشلاییرسینیز؟
آشیقلار سؤزلرینی اوستادلارا سایغی ایله باشلایارلار. اونلاردان اؤیرنمک’له،اجازه وئرین، سؤزو شهریارا سایغی’لا باشلایاق. «آرادان خیرر» اویونو هَیـَجان’لا سئودیگیم و هَیـَجان’لا اوینادیغیم اویونلاردان بیری ایدی. کئچمیشلرده بو اویونون آدینی حیدربابا’دا دا گؤردوکده بیر دونیا سئوینمیشدیم من. آخی بو اویونو شهرلرده تانیماییبلار. اونا گؤره ده، دومانلیقلاردا ایتمیش اویونـدبلریمیزین بیری دیر. بو اوزدن، من شخصا اؤزومو شهریار کیشییه بورجلو سانیرام.
بوینوموزداکی بو بورج آنجاق معنوی بیر بورج دیر. معنوی اولدوغو اوزدن ده، بو کیشینین حیدرباباسینین داها بیر دَیَرینه توخانماق ایستردیم.
شهریارین حیدرباباسی حیسلریمیزی قیدیقلایان صحنهلر’له دولو دیر؛ باخین:
نورورعلی خرمنده ول سورردی
گاهدان إنیب کولشلرین کورردی
داغدان دا بیر چوبان ایتی هورردی
اوندا گؤردون اولاغ آیاق ساخلادی
داغا باخیب قولاقلارین شاخلادی
بو سؤزلرده دهونگوگ’ون تابلولاری کیمیأمپئرسیونیستی بیر ائتگی واردیر. اوخوجویا/دینلهییجییه هئچبیر عقیده تحمیل اولونمور آنجاق اوخوجونون و یا دینلهییجینین اؤزو بو قیرتیق لحظهلری بیربیری’له بیرلشدیریر.
بیز هئچبیر یازیچیدا و یا شاعیرده خالقین یاشاییشیندان بو قدر إتگیلی و دقیق صحنهلی اطلاعات گؤره بیلمهریک. نه گؤزل کی وارلیغیمیزین قیرتیق قیرتیق صحنهجیکلرینیحیدربابا اؤزونده داشیدیقدا بیزلره عکس ائدیر.
«آرادان خیرر» اویونو دا بئلهجه صحنه قیرتیغی کیمی ایکینجی حیدربابا’دا آدی چکیلیر: بو خرمنده «آردان خیرر» اویناردیق . . .
س. «آرادان خیرر» اویونونو بیزه تانیتدیرا بیلرسینیز؟
«آرادان خیرر» اویونو چوخ گوجلو و بوروشوقلو بیر اویون دیر. آرزیم بو دیر، بیرگون بو اویون اولمپیک اویونلارینین سیراسیندا یئرلشسین.
س. هاچانلار اویناناردی؟
بو اویون دا، بوتون اویونلار کیمی، ایلین ایکینجی یاریسیندا یایین آخیرلاریندان توتدو بایراماجان اویناناردی. بیلدیگینیز کیمی، ایلین ایلک یاریسی یالنیز بوتون ایش ایدی گوج ایدی و بو چاغلاردا اویون.زاد اوینانا بیلمزدی کی. ایشـگوج آیلاری باشا چاتان کیمی آنجاق آیینـشایینلیق اولاردی.
یایین سون آییندا، آیینـشایینلیق باشلاناندا، خرمنلر ییغیشمیش کیمی، ایلین اصیل ایشـگوج فصلی باشا چاتمیش حالدا، آینـاویونلار دا باشلاناردی.
بیرسیرا اویونلار یالنیز گئجهلر آییشیقدا اویناناردی؛ عکسینه، بیرسیرا اویونلار دا یالنیز گوندوزلر اویناناردی.
«آرادان خیرر» اویونو گوندوز اویونلاریندان دیر.
س. «آرادان خیرر» نئجه بیر اویون دیر؟
عومومیتـده اویونلاری نئجه اؤروشه بؤله بیلهریک:
اوشاق اویونلاری،
صحنه اویونلاری،
ورزش اویونلاری،
قومار اویونلاری،
رقص
. . .
بو آرادا«آرادان خیرر»اویونو ایدمان (ورزش) یاریشمالاری سیراسیندا یئرلهشن بیر اویون تانییا بیلهریک. بوتون یاریشما اویونلاری کیمی بو اویون دا ایکی دستهیه/تیـمه بؤلوندوکده اوینانار.
س. «آرادان خیرر» وسیلهلی اویون دیر یوخسا وسیلهسیز؟
«آرادان خیرر» وسیلهسیز بیر اویون دیر.
ایکی دسته/تیمین بیریسی «قورویان»تیم اولور اوبیریسی «یوگورن» تیم.
س. بو اویونو دقیق اولاراق بیزه تانیتدیرا بیلرسینیزمی؟
بو اویونون نئجهلیکلری، اینجهلیکلری، تفصیللی اولدوغو اوچون، موصاحیبهده آییردـآیدینجاسینا آچیقلانا بیلمز. اجازه وئرین آیری بیر ایضاح و آچیقلاما کیمی یازیلسین.
(ایضاح: بو اویونون تانیتدیرماسینی بو موصاحیبهدن سونرا، بو مجلهده اوخویا بیلرسینیز.)
س. ائشیتدیکلریمیزه گؤره، سیز بیرزامان «آردان خیرر» اویونونو ورزش اویونو فورمادا یولا سالماق ایستهمیشدیـنیز.
بئله دیر! ۷۰-لرین ایلک یاریسیندا بو ایشی یولا سالماق مشقینه دوشدوک. آنجاق آتالار دئمیشکن: «گئجه اودونا گئدن چوخ اولار.» بیزه کؤمک ائدن دوستلار دا دیلده آرخایینلیق وئردیلر آما ایشه گلنده قیریق قوشون کیمی نئچهسی تاپیلدی چوخو تاپیلیب گلمهدی. اونا گؤره، ایکی تیم حاضیرلایا بیلمهدیک، تکجه حسرتی قالدی منه.
س. بس نئجه اولدو بونو رقص فورماسیندا طراحلیق قرارینا چاتدینیز؟
دئییلمهلی دیر، اویون ایدهلری هاوادان تاپیلماییبلار. بوتون فولکلوریک اویونلاریمیزین ایچینده حیاتین و توپلومون اینجهلیکلری مضمون مضمون یاشاییر. اویونلار بو مضمونلارین تکرارلانما فورماسی دیر. او دیر کی، مضمونلار ثابت قالدیقدا، آنجاق، اونلاری یاشادان اویونلار زامانـآلا بوروشوقلو اولوبان تئکنیکلره تاکتیکلره دولوبلار. ایندی انسانلار، قرار دئییل هرزادی محض تکرار ائتسین بلکه اؤز زامانینین ایزینی بو اویونلارا قویوب اونلاری گونه اویغونلاتمالی دیر.
بورادا اجازه وئرین بیر مثال گتیریم. منیم عزیز موسیقی اوستادیم، رحمتلیک دوکتور حمید زاهدی [آلماندان موسیقی رهبرلیگینده دوکتورا آلمیش] دئیهردی کی، بئتهووئن اؤز سینفونییالارینی یازماق اوچون ۱۰۰۰ حدودوندا فولکلوریک مئلودیلر توپلامیش ایمیش. اونا گؤره دیر کی، بو کیشینین دانیلماز یئنیلمز اثرلری تاریخده پارلاییر.
ایندی، بیزیم ده معنوی فولکلوریک وارلیغیمیز قرار دئییل اینجارسیز تاریخی ذهنیتیمیزین صاندیقچاسیندا چوروسون. و یا گونایشیغی گؤرموشلرده یوروجو یوروجو تکرارلانسین. بو اویوندا رقص فورماسینا دولماغا گؤجلو بیر پوتانسییئل وار دیر.
س. آیلان گروهو بو ایدهنی نئجه قارشیلادی؟
آیلان گروهونون باشچیسی توحید حاجیبابایی بیزیم کیلاسدا دیر. اونا گؤره ده، توحید منیم یاخین دوستلاریمدان، ائلهجه ده، داغ یولداشیم دیر. آذربایجان رقصینده توحید چوخ استعدادلی بیر جاوان دیر. سؤزون اصیل معناسیندا، توحید بو ایشده بیر اوستاد دیر. دئمک اولار، بوتون داخیلی و خاریجی چیخیشلاریندا بیرلیک قازانمیش، هـَیـَجان’لا قارشیلانمیش بیر گروها باشچیلیق ائدیر.
بوندان ایرهلی «آتیشما» اویونونو دا آزـچوخ بیرلیکده طراحلیق ائتمیشدیک.ائله بو دانیشیقلاردا باشا دوشدوم کی، توحید، ایدهلری و مضمونلاری چوخ چوخ گؤزللیک’له آلا بیلیر. او ایدی کی، همیشه ذهنیمده اولان بو «آرادان خیرر» اویونونو اؤنردیم. سونرا، آییرد اولاراق بو اویون اوستونده دانیشیقلاریمیز اولدو. اینانیردیم کی توحید بو ایشی باشاراجاقدیر.
بیر گون منی اؤز یئرلرینه چاغیردی.
اورا گئتدیکده، اؤز قنشریمده گؤردوگومدن حئیرتلیندیم. گؤیلومده همیشهلیک بیر آرزی و یا تامارزی کیمی یاشایان بو اویون، رقص فورماسیندا اوینانیردی ــاونو دا نئجه اوستالیق’لا!
(آشاغیداکی فوتوشکیل ائله او گونو آیلان گروهونون مشقینده سونرا چکیلیبدیر.)


text:
اوکراینانینگ مارگانتس شهرینه ادیلن هۆجۆمده کؤپ سانلی آدام اؤلدی
روسیانینگ قشونی نینگ بو شهره راکت و توُپ بیلن هۆجۆم قوراندیغی بیلدیریلدی.
اوکراینانینگ دنیپروپترووسک بؤلگه سیندأکی مارگانتس شهرینه قورالان هۆجۆمده 10-دان کؤپ آدام اؤلدی.
روسیانینگ قشونی نینگ بو شهره راکت و توُپ بیلن هۆجۆم قوراندیغی بیلدیریلدی.
مارگانتس شهری نینگ حأکیملیگیندن آناتولی درکاچ آناتولی آژانسینا برن حاباریندا هۆجۆملرده 11-دن کؤپ آدامینگ دا یارالاناندیغینی آیتدی.
هۆجۆملرده اوُقووجایی و یاشاییش یرلری اورلاندیغی حابار بریلدی.
دِگیشلی حابارلار
پأکیستان دا دیفتری سبأپلی 10 چاغا اؤلدی
دیفتری یالی کِسِللرینگ پأکیستان دا یوُقارلاپ بیلجکدیگی آیدیلیار


text:
مودیز، تورکیهنین بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورک اقتصادینین بو ایل یوزده ۴،۵، گلن ایل ایسه یوزده ۲ بؤیومهسی گؤزلنیلیر
اولوسلارآراسی کرئدی درجهلندیرمه قورولوشو مودیز، تورکیه اقتصادی اوچون بو ایل بؤیومه تخمینینی یوزده ۳،۵دن یوزده ۴،۵ پوئنه یوکسلتدی.
مودیز، کۆرهسل ماکرو گؤرونوم ۲۰۲۲-۲۳ راپورونون آگوست ساییسینی یاییملادی.
راپوردا آمریکا، ژاپن، آلمانیا، کانادا، چین و هیندیستان اقتصادینین بو ایل اوچون آرتیش تخمینلرینین آشاغییا دوغرو، تورکیه، ایتالیا، برزیل و گونئی آفریقانین بؤیومه گؤزلنتیلرینین ایسه یوکسلدیلدیگی بیلدیریلدی.
مودیز راپورونا گؤره، تورک اقتصادینین بو ایل یوزده ۴،۵، گلن ایل ایسه یوزده ۲ بؤیومهسی گؤزلنیلیر.
قورولوش، می آییندا وئردیگی تخمینلرده، تورک اقتصادینین بو ایل یوزده ۳،۵، گلن ایل ایسه یوزده ۴بؤیویهجگینی اؤن گؤرموشدو.
ایلگیلیلی خبرلر
فیچ، تورکیهنین بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورکیه اقتصادینین بو ایل یۆزده ۵،۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴.جو ایللرده ایسه یۆزده ۲،۹ بؤیومهسینین گؤزلنیلدیگی قید ائدیلدی
نورالدین نباتی: "معین شرایط یاراندیقدا قطرله گاز تیجارتی برپا اولونا بیلر"
خزینه و مالیه ناظیری نورالدین نباتی، شرطلر موناسیب اولدوقدا قطرله طبیعی گاز تیجارتینه باشلانیلاجاغینی بیلدیریب.
مودیز، تورکیهنین بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورک اقتصادینین بو ایل یوزده ۴،۵، گلن ایل ایسه یوزده ۲ بؤیومهسی گؤزلنیلیر


text:
('لۆطفاً بۇ متنی سادهجه لازیمی قایدالاری خاطیرلاماق اۆچون ایستیفاده ائدین، وپ:ه.س صحیفهسیندهکی قایدالاری بیلدیگینیزدن امین اوْلون. علاقه دار کریتئرییالارین آشاغیداکی کریتئرییادان علاوه شرطلری اوْلا بیلر.)
گ1: معناسیز؛ گ2: سێناق؛ گ3: واندالیزم؛ گ4: اولدن سیلینمیش متن؛ گ5: بلوْکلانمیش ایستیفادهچی؛ گ6: ایستیفادهچی طلبی؛ گ7: سیلینمیش صحیفهنین مۆزاکیرهسی؛ گ8: تمیزلیک مقصدییله؛ گ9: مۆلیف حۆقوقو پوْزونتوسو؛ گ10: هۆجوم؛ گ11: رئکلام؛ گ12: علاقه دار اوْلمایان مۆزاکیره
م1: یئترسیز معلومات؛ م2: آزربایجان تۆرکجهسینده اوْلمایان مقاله؛ م3: مضمونسوز؛ م4: ترانسویکیلنمیش؛ م6: انسیکلوْپئدیک دئییل؛ م8: قۇرولوش و انسیکلوْپئدیکلیک باخیمیندان اۇیغون دئییل
ی1: بوْشا ایستیقامتلندیرمه؛ ی2: خطالی ایستیقامتلندیرمه؛ ی3: فرقلی آدلار فضاسی آراسیندا یؤنلهدیرمه
رم1: تکرار یۆکلنمیش شکیل؛ رم2: خطالی/بوْش شکیل؛ رم4: لیسئنزییاسی اۇیغون دئییل، قایناغی بللی دئییل؛ رم5: خطالی و یا ایستیفاده ائدیلمهین شکیل؛ رم6: غیری-انسیکلوْپئدیک شکیل
ک1: بوْش کاتئقوْرییا؛ ک2: یئنیدن آدلاندیرما کاتئقوْرییاسی؛ ک3: شابلوْن کاتئقوْرییاسی
اۇ2: مؤوجود اوْلمایان ایستیفادهچی؛ اۇ3: عدالتلی ایستیفاده گالرییاسی
ش1: پروْواکاتیو/سئپاراتیست شابلوْن — ش2: ایستیفادهسیز شابلوْن
پ1: مقاله اوْلاراق سیلینه بیلهجک پوْرتال؛ پ2: کریتئرییالاری احاطه ائتمهین پوْرتال


text:
شهر
شهر — اهالی سايینا گؤره بؤيوک، مرکزلشدیریلمیش و اراضیجه محدود ياشايیش منطقهسی. اهالیسی کند تسرروفاتیندان کنار فعالیتله مشغولدور. ائففئکتلی اؤزونویداره، تجهیزات و نقلیات ستروکتورونا مالیکدیر. شهرلرین ساکینلری ائتنیک، دیل، سوسیال، مدنی، دینی و س. باخیمدان موختلیف اولا بیلر.
شهرلر علمی باخیمدان مدنیتلرین ياخینلاشماسینین ایدئال حالی حساب ائدیلیر. آدامباشینا دوشن اراضی چوْخ آز اولور. بیر قايدا اولاراق اؤزونهمخصوص مدنیته و جدی سوسیال طبقهلشمهيه مالیکدیر. بۇ خصوصیتلر اونلاری کندلردن و يا خصوصی مقصدلر اۆچون اینسانلارین جمعلشدیگی ياشايیش منطقهلریندن جدی فرقلندیریر.
ياشايیش منطقهسینین شهر ستاتوسونا عاید ائدیلمهسی هر اؤلکهنین قانونلاری اساسیندا موعيين ائدیلیر. بۇ طلب موختلیف اؤلکلرده موختلیفدیر — دانمارکدا ۲۵۰ نفر، ژاپوندا ۵۰ مین نفر.
دونیا شهرلریدَییشدیر
دونیانین ان چوخ اهالیسی اولان شهرلری:[۱]
دونیانین ان یوخاری یاشاییش کیفیتی شاخیصلی شهرلری:[۲]
قایناقلاردَییشدیر
- ^ United Nation, Prospects of World Urbanization 1988 Dec, 1989.
- ^ News Release: 2010 Mercer Quality of Living survey


text:
اچ. رایدر هقرد
اچ. رایدر هقرد (اینگیلیسجه: H. Rider Haggard) بریتانیالی رومانچی و یازیچی - .۲۲ ژوئن ۱۸۵۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۸ ایل عومر ائلهییب و ۱۴ مئی ۱۹۲۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«H. Rider Haggard»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اچ. رایدر هقرد گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
وارنر برادرز تلهویژن
وارنر برادرز تلهویژن (اینگیلیسجه: Warner Bros. Television) یان قۇرولوش و یا تابعه شیرکت. بۇ شیرکت تلویزیون ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت William T. Orr طرفیندن قۇرولموشدور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ (March 21, 1955) «Warner Bros. Enters Tv Field With Pact for ABC-TV Shows». Broadcasting.
- ^ Low Theatrical Revenues Pull Down Warner Bros. Revenue - Market Realist.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Warner Bros. Television»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده وارنر برادرز تلهویژن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
فیكتوریا هولت
فیكتوریا هولت (اینگیلیسجه: Eleanor Hibbert) بریتانیالی رومانچی و یازیچی - .۱ سپتامبر ۱۹۰۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۶ ایل عومر ائلهییب و ۱۸ ژانویه ۱۹۹۳ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eleanor Hibbert»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده فیكتوریا هولت گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`ریاض` نتیجهلر
خبرلر [24]
- اورتا آسیا اؤلکهلرینین عرب اؤلکهلری ایله ایلیشکیلری گلیشیر
- عراق و ایران خاریجی ایشلر باخانلاری تلفندا دانیشدی
- ایران: سعودی عربیستانی ایله دیپلوماتیک علاقهلره حاضیریق
- "فیلیسطینلی اوشاقلاری قورویون"
- مولود چاووش اوغلو ایتالیا و فیلیسطین همکارلاری ایله گوروشوب
- ایران: ریاض آنلاشماسی یمن بحرانیندا حل دئییل
- ایرانا قارشی کوالیسیون گیریشیمی
- مولود چاووش اوغلو: "دائم فیلیسطین-لیلرین یانیندا اولاجاغیق"
- امریکا سعودیه عربیستانینین رهبرلیگیندکی کوالیسیونا دستکینی بیلدیردی
- ریاض منصور: "امریکانین اورتا دوغو پلانینین باشاریلی اولما شانسی یوخدور"
- الجبیر:"خاشقچی جینایتی ایله علاقهسی اولان وطنداشلاری تورکیه-یه تحویل وئریلمهیهجک"
- خدیجه چینگیز "رویترز"ه دانیشدی
- آمریکا خزینه ناظیری استیون منوچین ریاض'دا
- کانادا ایله سعودی عربیستانی آراسیندا گرگین لیک
- شرف قوناغی تورکیه
- سعودی عربیستانی ایسرائیل-دن مدافعه سیستمی آلیر
- تورکیه حوثی لرین هوجومونو قینادی
- روسیا ائلچیلیگینی بوشالتدی
- سعد حریری اؤلکهسینه قاییداجاغینی بیلدیردی
- زید ریاض ال حسین: آراکاندا وضعیت اتنیک تمیزلمهیه بنزییر


text:
روما
روما یا دا روم شهری؛ ایتالیا اؤلکهسینین لاتزیو بؤلگهسینده یئرلهشمیش بیر شهردیر[۳] بو شهر ایتالیا جومهوریتینین باشکندیدیر. مساحتی ۱٬۲۸۵ مربع کیلومتر، اهالیسینین سایی ۲۰۰۶–جی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهییا آلمانین نتیجهلرینه اساساً ۲۷۶۱۴۷۷ نفردیر[۴]
اورتا عصرلر[دَییشدیر]
اورتا عصرلره روم سوقوط ائتمیش ایمپراتورلوغونین خارابالیقلاری کیمی گلیب چاتمیشدیر. بئله کی، قرمان و ایسلاو طایفه لارینین آرامسیز داغیدیجی هوجوملارینا تاب گتیرمهیهن ایمپیراتورلوغو سوقوط ائدیر. شهر ایستیلا اوْلونور. تکجه روم پاپسینین ایقامتگاهی بۇ تالانلاردان کناردا قالیر.
- قوت کرالی آلاریخ ۴۱۰-جو ایلده شهره صاحب اولور.
- ۴۵۵-جی ایلده باربارلار رومنی یئنیدن ایشغال ائدیرلر.
- ۴۷۶-جی ایلده قرمان اودواکر و سوْنونجو ایمپراتور رومول آوقوستول آراسینداکی صۆلحه گؤره روم باتی توْرپاقلاری اوزرینکی حاکمیّتینی ایتیریر.
- ۸۰۰-جو ایلده بؤیوک کارلین و پاپ ۳-جو لئونون زامانیندا روم اؤز نفوذونو برپا ائتمهیه باشلاییر.
- ۸۴۳-۸۴۹-جو ایللرده موسلمان عربلرین موفّقیت سیز هوجوملارینا معروض قالیر.
- ۱۴۱۸-جی ایلده کلیسا پارچالانماسی (سخیزما) نتیجهسینده پاپ گئری دؤنهرک واتیکانی اؤزونون قرارگاهی اعلان ائدیر.
یئنی روم[دَییشدیر]
یئنی روم[دَییشدیر]
۱۸۶۱-جی ایلده ایتالیا وئنئسییانین و کلیسا دؤولتی واتیکانین قبولوندان سوْنرا باشدا کرال ویکتور ۲-جی ائممانوئل اولماقلا غئیری-محدود مونارخییایا چئوریلیر. ۲۶ ژانویه ۱۸۷۰-جی ایلده کرال قوْشونلاری رومیا داخیل اولور و شهر بیرلشمیش ایتالیانین باشکندی اعلان ائدیلیر. ۱۹۲۲-جی ایلده فاشیستلر حاکمیّته گلیر و کرال طرفیندن بنیتو موسولینی باش ناظر تعیین ائدیلیر.
موسسولینینین زامانیندا کلیسا دؤولت ضدیتلری کسکینلشیر و ۱۹۲۹-جو ایلده کلیسا دؤولتی واتیکان اؤز موستقیللیینی اعلان ائدیر.
ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا ۱۹۴۶-جی ایلده کرال اؤلکهنی ترک ائدیر و ایتالیا جومهوریتی اعلان ائدیلیر.
اهالی[دَییشدیر]
(*) Sxizma – kilsənin parçalanması (1309-1376), Vəba epidemiyası (۱۳۴۸-۱۳۵۰)
(**) رومنین تالانی (ساججو دی روم، ۱۵۲۷)
ائ.ا. ۸۰۰-جو ایلده رومنین اهالیسی کیچیک اطراف کندلرله بیرلیکده ۱۰۰۰ نفره قدر اوْلموشدور. توسعه ائدن شهر سوْنراکی عصرلرده مئقاپولیسه چئوریلهرک اهالیسینین سایی ۱ میلیونا چاتمیشدیر. ۴-جو عصرده باشکند خۆصوصیتسینین کونستانتینوپولا کئچمهسی و ۵-جی عصرده شرقی روم ایمپراتورلوغونون آیریلماسی اهالینین ۱۰۰ ۰۰۰ نفردک آزالماسینا سبب اولور. ۲۰-جی عصردن اعتباراً روم یئنیدن میلیونچو شهره چئوریلیر. حال-حاضیردا اهالی اطراف رایونلارلا بیرگه ۲٬۷ میلیون، غئیری-رسمی معلوماتلارا گؤره ایسه ۳ میلیوندور. اهالینین ۸٬۴٪-نی اجنبیلر تشکیل ائدیر.
اینضیباطی بؤلگو[دَییشدیر]
ایمپراتور آوقوستا قدر روم ۴ دایرهدن عبارت اوْلموش، اونون دؤورونده ایسه محلهلردن عبارت ۱۴ دایرهیه بؤلونموشدور.
اقتصادیات[دَییشدیر]
ایکینجی دونیا ساواشی سوْنا چاتدیقدان سوْنرا ایتالیانین ان دینامیک توسعه یولو کئچمیش شهریدیر. ماشینقاییرما، متالوژی، یونگول، یئیینتی، کیمیا، کاغیذ صنایعلریندن و توریزمدن عبارت چوْخ شاخهلی ایقتیصادیاتا مالیکدیر. ایقلیمی و گؤزل مونومنتال معمارلیغی شهری کینو صنایعسینین مرکزلریندن بیرینه چئویرمیشدیر. ایتالیا اوزره اۆرتیم (تولید) اوْلونان محصولون ۵٪- رومنین پایینا دوشور. ایشسیزلیک ۷٬۵٪ تشکیل ائدیر.
لوغتی واغزالی[دَییشدیر]
۱۸۶۷-جی ایلدهن فعالیّتدهدیر. یئنیدن قورولموش دمیر کونستروکسییالی قبول زالینین اوزونلوغو ۱۲۸ م ائنی ۳۲ م-دیر. اساساً، ایتالیانین قوزئی اوستانلری، پاریس و ویانا ایستیقامتلرینده خط لره مالیکدیر. عئینی آدلی مترو دایاناجاغینا و آوتوواغزالا کئچیدی وار.
ایجتیماعی نقلیات[دَییشدیر]
تحصیل[دَییشدیر]
شهرده یئرلَشن ان بؤیوک تحصیل موسسهسی اساسی ۱۳۰۳-جو ایلده قویولان روم ساپینزا بیلیم یوردودیر.
Trevi fəvvarəsi "Fontana di Trevi" 1995
قارداشلاشمیش شهرلر[دَییشدیر]
- پاریس، فرانسه
- آچاکاچی، بولیوی
- الجزایر، الجزایر
- پکن، چین
- بلقراد، صربیستان
- برازیلیا، برزیل
- قاهیره، میصر
- کی یف، اوکراین
- لندن، بؤیوک بریتانیا
- مادرید، ایسپانیا
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Istat official population estimates. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-10-27. یوْخلانیلیب19 December 2014.
- ^ Bilancio demografico Anno 2014 (dati provvisori). Provincia: Roma Archived 2015-02-05 at the Wayback Machine. – Demo.istat.it
- ^ "Istat official population estimates". Retrieved 19 December 2014
- ^ "Discorsi del Presidente Ciampi". Presidenza della Repubblica. Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 17 May 2013.
اتکیازی[دَییشدیر]
- اوروپا باشکندلری
- ایتالیا
- روم
- Ancient city of Rome
- Capitals in Europe
- Metropolitan City of Rome Capital
- Catholic pilgrimage sites
- موقدس شهرلر
- Places in the Deuterocanonical books
- New Testament cities
- University towns in Italy
- Populated places established in the 8th century BC
- 8th-century BC establishments in Italy
- World Heritage Sites in Italy


text:
بیت
بیت، بیلگیسایار دار و ائلکترونیک سیستملرینده، دیجیتال رقملری گؤسترمک و ساخلاماق اۆچون بیر بللک پارچاسیدیر.دیجیتال سیستملرده سایؽلاری گؤسترمک اۆچون ایکیلیک سیستمی ایشلنیر.بو سیستمده سایؽلار ۰لار و ۱لر ایله گؤستریلیر . هر رقمی (هر ۰ یا هر ۱) بیر بیت آدلانیر. یانی ایکیلی سیستمی بیلگیسایار و ائلئکترونیک سیستمینده قوللانیرکن هر رقم (۰ یا ۱) بیر بیت آدلانیر.
هر بایت ۸ بیتدن تشکیل اولور. چوخلو بیلگیسایار سیستملرینده ۸ بیت بیر بایتدیر. بیر بایتین یاریسی (دؤرد بیت) نیبل آدلانیر..
۱ بیت = ۱ درجه (۰ و یا ۱ )
۱ بایت = ۸ بیت


text:
آنا دیلی گونو موناسیبتی له فارس دیللی اؤلکه داشلارا موراجیعت- لطیف حسنی
حورمتلی اولکه داشلار
اوزون ایللردیر ایران دئییلن اولکه ده دوزولمز بیر آیری سئچگیلیک اویقولانماقدادیر ؛ ایران دا نئچه میللت یاشادیغی حالدا یالنیز بیر میللتین دیلی رسمی دیل اعلان اولوب و قالان میللت لر اوز آنا دیللرینده تحصیل آلماقدان محروم ائدیلیب لر.
عدالت ، دئموکراسی و بشر حاقلارینا آچیقجا حایقیری اولان بو اویقولامایا قارشی دونه لرله چئشیتلی میللت لر آیاغا قالخمیش ، آنجاق غئیر دئموکراتیکجه سینه باسدیریلمیشدیر. تاسسوف له بوتون بو باسدیرمالارا قارشی فارس دیللی لر تکجه توتولماقلا قالمامیش دیر، اوسته لیک یئری گلدیک ده حاکیمیت لری بو حاقدا آلقیشلامیشلار .
فارس دیللی لر ایرانین اراضی بوتوولویون مقدس سانیب بو اولکه ده یاشایان میللت لرین اوز دیلینده تحصیل آلماق ایسته مه سین بئله بو بوتولویو تهلوکه سانمیشلار. بونونلا یاناشی حاققی آیاقلانان همین میللت لردن ایرانین بوتوولویونو قوروماق اوچون همیشه قهرمانلیق دیله میش لر.بوچلیشگی طبیعی کی اوزون سوره بیلمه دی.
سون ایللرده ایسه بولگه میزده باش وئره ن ساواشلاری اورنک گوستررک هر هانسی میللی ایسته یین اورتایا گلمه سی داخیلی ساواشین باشلاماسی کیمی حساب ائتمیش لر اونلار بئله جه باریش اولسون دئیه میللتلری اوز حاق ایستک لرین دن چکیندیریبرلر.
عدالتسیز باریشی داها دوغروسو اعتیراض سیز ظولمو ده یر کیمی ایره لی سوره ن بو اینسانلار ، آنجاق اوز قارداشلیقلارینی ایثبات ائتمک اوچون بیر آددیم دا آتمامیشلار . بیر حالدا کی دونیادا داخیلی ساواش ایسته مه ین باریش لا عدالتی بیرگه ایسته ین میللت لرین ده اورنه یی وار . آمریکا دا و گونئی آمریکا دا آغ دریلی لرین قارا دریلی لره قوشولوب اونلارین حاق ایستک لرینه دستک اولمالاری بو حاقدا ان گوزل اورنک دیر. طبیعی اولاراق قارا دریلی لرین آغ دریلی لره گوره اولان اون یارقی لاری بو فداکار اینسانلارین ائتدیکلری له ائتگی لنمیش و اونلارا اولان نیفرت سونوکموشدور . نه یازیق کی بئله ده یرلی ایشه ایراندا قوشولانلارین سایی چوخ آزدیر. البتته بو آزاراق تاپیلان ده یرلی اینسانلار، او جومله دن دکتر آرش نراقی و خانیم شادی صدر کیمی جسارتلی اینسانلارین آتدیغی آددیملاری ده یر لندیر مک گره کیر .
حورمتلی فارس دیللی اولکه داشلار :
اگر ایرانی بوتون گورمک ایستییر سینیز سه ، اگر بو اولکه ده فارس دیللی اولمایانلاری دا قارداش و اولکه داش گورورسونوز سه ، اگر اوزونوزو مدنی میلللت حساب ائدیرسینیزسه و اگر هر هانسی گله جک ساواشلاری اونله مک ایستییرسینیزسه بو آچیقجا ظولمون قاباغین آلماغا سیز ده چالیشمالیسیز.
بو گونلر 21 فئوریه آنا دیلی گونو موناسیبتیله غیر فارس لار او جومله دن آزربایجانلی لار چئشیتلی ائیله م لر یاپماق ایسته ییرلر . اونلارین بیر سیراسی حاکیمیت دن آنا دیلی گونون ده یر لندیرمک ایسته مه یه موجوویز آلماق ایسته دیی حالدا باشقالاریدا مدنی اعتیراضلارا دوشونورلر .آنجاق من سیزلریده بو حاق اعتیراضلارا آیریجا قوشولماغا دعوت ائدیرم .
سیزلرین فارس دیللی اولاراق آنا دیلی گونونه آیری جا بیر کامپانیا یاپماق و بو کامپانی یادا غیری فارسلارا اوز آنا دیللرینده تحصیل حاققی ایسته مه نیز ایران تاریخینده بویوک بیر آددیم اولار.
بو چوخ بویوک بیر ایستک دئییل .اومورام گئری قایتارمایاسیز.
دوکتور لطیف حسنی
فعال سیاسی آذربایجان و دبیر حزب نو بیداری ملی آذربایجان جنوبی
زندان رجایی شهر کرج


text:
ویکیپدیا:خوش گلدینیز
ویکیپدیا اوخوجولار الی ایله یازیلان بیر بیلیکلیکدیر. هر شخص دییشدیر دۆیمهسینی باسیب، مقالهلری دییشدیره بیلر.
ویکیپدیادا گزینتی[دَییشدیر]
ویکیپدیا موختلف موضوعلار اۆچون چوخلو معلوماتلار واردیر. ایمتحان اۆچون آنا صفحهیه گئدین و سیزه جالب اوْلان موضوعو سئچیب، آختاریشی باشلایین.هر صفحهنین اۆستونده ده بیر آختاریش کادری واردیر.
اوْخودوغوز بیر مقاله جالب اوْلورسا، مقالهنین دانیشیق صفحهسینده بیر شئیلر یازین.بۇ ایش اۆچون اول دانیشیق لینکینی سئچیب، دانیشیق صفحهسینه گئدین. سوْنرا دییشدیر دۆیمهسینی سئچین.
دییشدیرمه[دَییشدیر]
هر شخص ویکیپدیا صفحهلرینی دییشدیره بیلر. (حتی بۇ صفحهنی!) تکجه صفحهنین اۆستوندهکی دییشدیر دۆیمهسین سئچین. دییشدیرمک اۆچون سیستمه گیرمک ده لازم دئییل. دییشدیرمهنی اؤیرنیب، تمرین ائتمک اۆچون قارالاما دفترینه گئدین.
مقالهلرده هر ایراد یوْخسا املایی غلط گؤرسز جسور اوْلوب، «دییشدیر» دۆیمهسینی سئچیب، ایرادلاری دۆزلدین. کورلاماقدان نیگران اوْلمایین. کیچیک اشتباهلاری سیز یوْخسا آیریلاری هر زمان دۆزلده بیلرسینیز. زیاد نگران اشتباه کردن نباشید. بۇ موردده آرتیق توضیح ایسترسینیز چوخ سوروشولان سواللارا باخین. بیر یئنی مقاله یارادین یوْخسا بیر موجود مقالهنی سئچیب، اوْنا یئنی یازیلار آرتیرین.
هر ایشدن قاباق سیاستلرله تاپشیریقلاریمیزا گؤز آتمانیزی تاپشیریریق. مخصوصا بیر مقالهنین انصافلی اوْلماسینا اشاره ائدن طرفسیزلیک سیاستینی. سیزین یازدیقلارینیزی دییشدیریب یوْخسا سیلیبلرسه، دلیلین تاپماق اۆچون صفحهنین گئچمیشینه، اؤز دانیشیق صفحهنیز و مقاله دانیشیق صفحهسینه باخین. بۆتون دییشدیرمهلر ویکیپدیادا گنو مجوزی ایله یاییلیر و هر شخص اوْنلاری دییشدیره بیلر.
بیزه قوشولون[دَییشدیر]
هامی دییشدیره بیلر آنجاق دایم دییشدیرمک ایسترسینیز، سیزه بیر حساب یاراتمانیزی تاپشیریریق چونکو چوخلو فایدالاری واردیر. عضو اوْلماق اۆچون اؤزونوز اۆچون بیر ایشلدن حسابی و آدی یارادین
باشوۇرما[دَییشدیر]
عمومی ایطلاعات و کؤمکلر[دَییشدیر]
- پروژهیه گؤره
- کؤمک صفحهلری - دییشدیرمه، یئنی مقاله یاراتما و ... کؤمکلری
- چوخ سوروشولان سواللار - ویکییه گؤره یایغین سواللار
- سؤزلوک - ویکیپدیادا رایج اوْلان ایصطلاحلار
- دییشدیرنلر اۆچون سیاستلرله تاپشیریقلار
- یازی قایدالاری


text:
موقدّس روم ایمپیراتورو
روم موقدّس ایمپیراتورو یا دا موقدّس روم ایمپیراتورو (لاتینجه: Imperator Romanus Sacer، آلمانجا: Römisch-deutscher Kaiser )، بیر آد دیر کی تاریخ یازانلار و تاریخچیلر طرفیندن اورتا عصرلر آلمانلی و رومن حاکیملره ایشلنیردی. بو حؤکومدار همچنین رومنلر و یا رومیلر ایمپیراتورو لقبین ده پاپ دان آلیردی. بو ایمپیراتور اون آلتینجی یوزایلیندن سونرا، موقدّس روم ایمپیراتورلوغونو دا ایداره ائلییردی کی اورتا عصرلر مرکزی اوروپا بیرلیگی قلمروسونا شامیل اولوردی.
روم موقدس ایمپیراتورو بو دؤورون خانخانلیق سلسله مراتبینده، بیرینجی ردیه و یئره اورتا عصرلرلی روم کاتولیکی پادشاهلاری نین آراسیندا صاحیبیدی. او کاتولیک مسیحیّتی نین ارشد پادشاهی و سکولارین گوجو کاتولیک کلیساسیندا ایدی.[۱][۲]


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژوئن ۴
، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/رویدادلار
- ۱۹۴۲ - میدوی ساواشینین ایل دونومو، ژاپون و آمریکا آراسیندا ایکینجی دونیا ساواشینین بویوندا بؤیوک اوقیانوسدا.
- ۱۹۸۹ - سئید روحالله خمینینین (دعکسده) «اورک توتماسی» سببیله دونیادان گئتده و ایراندا رهبرلیک خوبرلر مجلیسی، علی مشکینینین ریاستیله قورولدو و علی خامنهای ایران ایسلام جومهوریت نیظامینین رهبری سئچیلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/دوغوملار
- ۱۷۳۸ - اوچونجو جرج بؤیوک بریتانیا و شومالی ایرلندین پادیشاهی
- ۱۹۵۲ - برونیسلاو کوموروفسکی لهستاننین رئیسجومهور
- ۱۹۷۱ - ژوزف کابیلا کنقو دموکراتیک جومهوریتینین رئیسجومهور
- ۱۹۷۵ - آنجلینا جولی آمریکالی اویونچو، اسکار اؤدولو نین قازانانی
- ۱۹۸۵ - لوکاس پودولسکی آلمانلی فوتبولچی، کلن فوتبول کلوبونون و آلماننین میلی فوتبول تاخیمینین اویونچوسی
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/اولوملر
- ۱۷۹۸ - جاکومو کازانووا ایتالیالی یازیچی
- ۱۸۷۶ - بیرینجی عبدالعزیز عوثمانلی ایمپیراتورلوغونون اوتوز-ایکینجی سلطانی ۱۸۶۱دن ۱۸۷۶ میلادیه
- ۱۹۱۸ - چارلز دبلیو. فربنکس آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین جومهوریت پارتیسینین سناتوری
- ۱۹۴۱ - ایکینجی ویلهلم آلمانین قیصری و پروسلارین کرالی ۱۸۸۸ دن ۱۹۱۸ه
- ۱۹۴۲ - راینهارد هایدریش آلمانین نازی رژیمینین چوخ مشهور شخصیتی
- ۱۹۷۱ - گیورگ لوکاچ مجاریستانلی فیلوسوف، یازیچی، ادبیات نقدچیسی، کومونیسم نئظزیهچیسی و چالیشانی
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ژوئن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ژوئن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ژوئن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ ذیالقعده/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
بحرئین
بحرئين (عربجه: مملكة البحرين) آسیادا یئرلهشمیش بیر عرب دولتیدیر. رسمی اولان بحرئین پادیشاهلیغی آدلانیر. بۇ دولتین باشکندی منامه شهریدیر.
جوغرافیادَییشدیر
بحرئین پادیشاهلیغی، آسیانین جنوب-غربینده فارس خلیجیده یئرلَشن کیچیک آدا-دؤلتیدیر. 3 بؤیوک و چوْخلو سایدا خێردا آدالاردان عبارتدیر.
اهالیدَییشدیر
دیندَییشدیر
بحرئینده موسلمانلار 85 % تشکیل ائدیرلر. یاریدان چوْخو شیعه لر، قالانی سۆننولردیر. شیعهلر بعضی عربلر و فارسلاردیر. شیعهلر آراسیندا ایسماعیلیلره (پاکیستانلیلار و فارسلارین بیر حیصهسی) راست گلیر. بحرئین سۆننولری اساساً مالیکی مذهبلیدیرلر، دیگر طرفدن کیچیک قروپ حالیندا سعودیه عربیستانیدان گلن وهابیلر ده واردیر. سۆننو مذهبینه هم ده پاکیستاندان گلیب اوْردا یاشایانلار دا اعتیقاد ائدیر. سۆننو و شیعهلر آیری-آیری کندلرده، شهرلرده ایسه خۆصوصی بلوکلاردا یاشاییرلار. مسیحیلر اهالینین 7 فایزینی (26 مین نفر) تشکیل ائدیر. اوْنلارین بؤیوک حیصهسی اؤلکهده یاشایان اینگیلیس و آمریکانلاردیر. آز سایدا ایندویستلر (اساساً هیندیستاندان گلنلردیر) و ایۇدایستلر واردیر.
قایناقلاردَییشدیر
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
CIAوارد نشدهاست
- ^ Bahrain ends special pact. The Straits Times (15 August 1971).
- ^ CIA – The World Factbook – Bahrain. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-01-24. یوْخلانیلیب2016-12-03.
- ^ Key Development Forecasts for Bahrain. Ifs.du.edu (22 March 2011). یوْخلانیلیب30 January 2016.
- ^ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ Bahrain. International Monetary Fund.
- ^ Human Development Report 2015. United Nations (2015). یوْخلانیلیب14 December 2015.
- ^ Bahrain Government Annual Reports, Volume 8, Archive Editions, 1987, page 92


text: ال وار دوتور بیرالدن.یال یاماجدا آخماسین ال وار چکیر آیاقدان. چارچالادان چیخماسین ال وار یازیر حوکوملر.دارا چکین باشلاری ال وارکی باشدان کئچیر.ظالیم مردی ییخماسین بارماق واردی اوجوندان.مین بیر هونر دامچیلیر بارماق واردی ظولومدن.اوجلاریندان قان چیلیر بارماق واردی شانه تک.سیقال چکیر تئللره بارماقدا وار اوخ کیمی .ساح گوزلره سانجیلیر آیاق واردی گوزله ییر.کی ازمییه گوللری آیاقدا وار تپیکلیر. حاق دانیشان دیللری آیاق واردی قصریده. قیزیل چکمه ائینینده آیاقدا وار لوت گزیر.آیاق یالین چوللری اورک واردی سئوینجدن.سولار…بیشتر بخوانید


text:
عصبیت و مدنیت ۱
(انسان توپلولوقلاریندا عصبیت و مدنیت مسئلهسی)
سیدمرتضی حسینی
ایلک باشدا بوتون حئیوانلاری یاشام طرزی باخیمیندان ایکی بؤلومه بؤلمک اولار؛ تک یاشایانلار و توپلو یاشایانلار. اؤرنکایچین قورد بیر توپلو یاشایان حئیوان، آما آیی بیر تک یاشایان حئیواندیر و هابئله. انسان دا بوتون غریزهیه باغلی اولان یؤنلردن (یئمک، ایچمک، یاتماق، قورخماق و س) باشقا حئیوانلارلا اورتاق بیر حالی وار؛ یعنی انسان دا بیر جور حئیواندیر، آما اسکی فیلسوفلارین دئدیگی کیمی «ناطق حئیوان». البته بورادا «ناطق» سؤزوندن مقصد سادهجه دیل نوطقو و دانیشماق گوجو دئییل، دوشونمک و ایچ نوطقو گوجودور. ایندی باخالیم کی انسان تک یاشایان بیر حئیواندیر یوخسا توپلو؟ و بو یاشاماق طرزی اونون غریزهسینده وار یوخسا اؤز یاشاماق طرزینی اؤز عقلی و دوشونجهسیایله سئچیر؟ آرکولوژی، تاریخ و سوسیولوژی بیلیملری کسینلیکله تاریخین هئچ بیر دؤنمینده هئچ بیر جوغرافیادا تک یاشایان انسانین اولماماغین بیزه اثبات ائدیر. قوزئی آذربایجانین آزیق کؤهولو و زنگانین ماهنشان بؤلگهسینده یئرلهشن قاطیرچی دربندینده اولان کؤهول کیمی کؤهوللرده باقی قالان انسان یاشامی اثرلری انسانین تاریخ بویو توپلو شکیلده یاشادیغین بیزه اثبات ائدیر. بس انساندا باشقا حئیوانلار کیمی اؤز غریزهسینده اولان حؤکمه تابع اولاراق تاریخ بویو توپلو یاشاییب و یاشاییر، آما سادهجه توپلو یاشاماق غریزهسینده توپلو یاشایان حئیوانلارلا فرقسیز اولسادا، یاشادیغی توپلومون سئچمهسینده اونلار کیمی تام اولاراق غریزهسینه تابع دئییل.
حئیوانلارین بیر آرایا گلیب بیر توپلوم یاراتماقلارینا سادهجه بیر نوعدان اولماقلاری یئترلیدیر. بس توپلو یاشایان حئیوانلارین توپلومو تاریخ بویو هئچ بیر دَییشیکلیک گؤرمهدن نئچه مین بلکه ده میلیون ایل بوندان اؤنجه نئجهایمیشسه ایندیده ائلهدیر. باشقا سؤزده توپلو یاشایان حئیوانلارین توپلومسال حیاتلارینین قایناغی سادهجه و سادهجه غریزه اولدوغو و اونلارین هر جور فکر و دوشونجهدن محروم اولدوقلاریایچین، توپلوملاری و توپلومسال حیاتلاری تاریخ بویو هئچ بیر دَییشیکلیگی تجربه ائتمهییب ائتمهیهجکدیر. آما انسان تاریخین سحر چاغلاریندا توپلو یاشاماق طرزینی سئچمَکده غریزهسینه تابع اولموشسا دا تاریخ اوزرینده زمان کئچیشیایله غریزهسینین چوخ دار و خیرداجا قالیبیندن چیخاراق چئشیدلی توپلوملار یارادیب، توپلومسال یاشاماغیندا چوخ بؤیوک و فرقلی تجربهلر قازانیب قازانماقدادیر.
توپلو یاشایان حئیوانلارلا انسان آراسیندا اولان اورتاق توپلوم تَمَلی نسل و سوی بیرلیگیدیر. یعنی تاریخین ان قدیم عصرلرینده نئچه انسانی بیر آرایا گتیریب اونلاری بیر کیچیک توپلوم قورماغا یؤنَلدن اورتاقیلق، عرق، سوی و نسل بیرلیگی اولموشدور. همن ایندی اؤز دئییمیمیزده فامیل دئییلن شئی. اول درجهده بیر نفرین نسلیندن اولان انسانلار اؤز کؤک بیرلیکلرین دوشونهرک بو کؤک بیرلیگی (نَسَب) اونلاری بیر- بیرینه باغلاییب بیر توپلوم شکلینه گتیریر؛ ایکینجی درجهده ائولنمکلر (سَبَب) بو توپلومون دایرهسین بؤیودوب اونا یئنی اویهلر (عضولر) آرتیریردی. سوسیولوژی علمینده بو اساسدا اورتایا چیخان بیر بیریندن آیری بلکه ده چوخو بیر بیرینه رقیب و دوشمان اولان توپلوملارا «طایفا» یا «عشیره» دئییلیر. توپلو یاشایان حئیوانلاریندا توپلوم سیستملری همن عشیره اساسیندا اولموشدور و بو حئیوانلار بوتون تاریخ بویو دونیانین هر بیر یئرینده نسل و سوی اساسیندا یارانان عشیرهده یاشامیشدیرلار، یاشاماقدادیرلار و یاشایاجاقلار و دئدیگیمیز کیمی هئچ بیر دَییشیکلیک و گلیشمهنی تجربه ائتمهییب ائتمهیهجکلر، آما انسان تاریخ بویو چئشیدلی جوغرافیالاردا یاشادیغی عشیره سیستملریندن چیخاراق چوخلو دَییشیکلیکلر و گلیشمهلری تجربه ائتمیشدیر.
انسان توپلوملاری عشیره سیستمیندن چیخاراق چوخلو دَییشیکلیکلر یاراتدیقلارینا رغماً نئچه مین ایل عشیره سیستمی اساسیندا یاشاییب، دولتلر قوراراق بؤیوک بؤیوک باریشلار و ساواشلارا قاتیلمیشدیرلار. اسکی انسان «بیز» دئیه اؤز باغلی اولدوغو، اونا گووَندیگی و اونو اؤز کیملیک قایناغی بیلدیگی توپلولوق، اوندا دوغولوب اونون بیر اویهسی اولدوغو طایفاسی و عشیرهسیایدی و «اونلار» یا «باشقالاری» دئیه اؤز عشیرهسی و طایفاسینا رقیب بلکهده دوشمان دوشوندوگو توپلولوقلار باشقا طایفالار و عشیرهلر. بو عشیره و طایفا سیستمی انسان توپلومسال تاریخینین ان اسکی قورولوشودور. انسان توپلومسال حیاتی نئچه مین ایل بو طایفا و عشیره سیستمی اساسیندا یؤنَدیلمیشدیر. بو توپلوم سیستمی اؤزللیکله کؤچری و داها سونرالار کند شکلینده یاشایان توپلوملارین اساس قورولوشو اولموشدور و سونرالار شهرلرین ایاق توتوب گوجلهنیب گلیشمهسیایله یاواش- یاواش پوزولماغا باشلامیشدیر، آما بیر چوخ یئرلرده حتی شهرلرده طایفا و عشیره سیستمی اساسیندا قورولوب یؤنَدیلمیشدیر. اؤرنکایچین بیزیم تاریخیمیزدا شهرلرین چوخو نئچه آیری و بیر بیریندن آرالی و حتی بیر بیرینه دوشمان اولان «محله»دن تشکیل اولوردو و هر «محله» نئچه ائو، مسجد، حامام و توکان- بازاردان یارانیردی و هر «محله» بیر طایفا و بیر شهر بیر بیرینه رقیب و حتی دوشمان اولان نئچه طایفانین اوتوراغیایدی، آما گئت-گئده شهرلر بؤیویوب گلیشدیکجه بو سیستم پوزولماغا باشلادی.
طبیعی کی تَمَل و کؤکو عشیره و طایفا اولان توپلومون هر بیر یؤنو بو تَمَلین اساسیندا اویغولانیب دوزنلهنر. بو یؤنلر و یؤنَتیملرین ان اؤنملیسی توپلومون اداره سیستمی و حکومتدیر. طایفالیق بیر توپلومدا هر طایفانین اداره ائدنلری یاشلیلار و آغ ساققاللار، نئچه طایفادان اولوشان قبیلهنین اداره ائدنلری یاشلی و آغساققاللار شوراسی و ان باش و یوکسک سویهده توپلوما حاکم اولان ان گوجلو طایفا و یا قبیله اولوردو. بئله بیر حکومتین باشیندا اولان شخصین اؤز طایفاسی و طایفاسی اویه اولان قبیلهنین ایچینده قازاندیغی اقتدارین قایناغی دهده بابا باشقانلیق ارثی، اردو گوجو و بعضاًده بیر آز دا شخصی کاریزماایدی. «ماکسوبر» بئله بیر حاکمیت سیستمینی «پاتریمونیال» آدلاندیریر. «ابنخلدون» اؤز مشهور «العبر» کتابیندا طایفا و قبیله بیرلیگی و او بیرلیکدن قایناقلانان گوجو «عصبیت» آدلاندیریر. «عصبیت» عربجهده انسانلارین بیر شئییه شدتله باغلی اولوب اونو قوروماغا و حتی اونون یولوندا جانین فدا قیلماغا حاضر اولماق آنلامیندادیر و ابن خلدون توپلومسال آنلامدا دئدیگی «عصبیت» طایفا و قبیله بیرلیگی و اوندان قایناقلانیب دولت و حکومت قورماغا سونوجلانان (نتیجه وئرن) بیرلیک گوجودور.
آسیا و آفریقا تاریخی دولودور بئله بیر طایفا- قبیلهلیک توپلوملار و و اونلارین بیرلیگی یا ابن خلدونجا اونلارین «عصبیت»یندن قایناقلانان حکومتلرله. اؤزللیک اورتا و باتی (غرب) و گونئی باتی (جنوب غرب) آسیانین ان تانینمیش ایکی قومو یعنی بیز تورکلر و عربلرین تاریخی باشاباش طایفا، قبیله و قبیلهلر کنفدراسیونوندان یارانان دولتلر و اونلارین چالیشمالار، ساواشمالار و باریشمالارینین تاریخیدیر.
عربلر طایفا- قبیله ساواشلار و باریشلاریایله مشغولایکن اسلام دینی عربستان یاریمآداسیندا (شبه جزیره) اورتایا چیخاراق طایفالاری قبیلهلر ایچره بیرلَشدیریب قبیلهلری بؤیوک بیر کنفدراسیون ایچره بیر آرایا گتیردی و گوجلو و بؤیوک بیر دولت قورماغی باشاردی، آما بو اسلام دولتینین ایچینده گیزلی اولان طایفا رقابتلری پیغمبردن سونرا اورتایا چیخیب حاکمیته ال تاپان طایفالار یئنه ده اسلام بایراغی آلتیندا طایفالار و قبیلهلری بیرلَشدیرهرک اؤز حاکمیت گوجلرینی قورودولار. اسلامدان اؤنجهدن موجود اولان بنیامیه (امیه اوغوللاری) و بنیهاشم (هاشم اوغوللاری) بعضاً باریش بعضاً ده ساواشلا دوام ائدهرک پیغمبرین کاریزماسی سایهسینده گیزلین سورَن رقابتی پیغمبردن سونرا یئنه اوزه چیخدی و نهایت هجرتدن ۱۳۲ ایل سونرا چوخلو ساواشلار و قان تؤکمهلرین سونوندا (جملهدن کربلا واقعهسی) بنیهاشم بنیامیه حکومتین ییخماغی باشاریب دولت و حکومتی اؤز الینه کئچیردی و بو دؤنه بنیفاطمه (فاطمه اوغوللاری؛ پیغمبرین قیزی فاطمهنین نسلی) حکومتدن محروم اولوب بنیعباس دولتیایله مبارزهیه باشلادیلار. آفریقادا دا چوخلو عرب طایفا و قبیلهلری اؤز عصبیت گوجلریایله دولتلر قورماغا باشاریلی اولدولار.
بیز تورکلرین ده تاریخی عینی تجربهلری یاشامیشدیر. بیزیم بابالاریمیزین یاشادیغی ان مشهور توپلوملار، ان مشهور طایفالار و قبیلهلر و قوردوقلاری ان بؤیوک و مشهور حاکمیت و اداره سیستملری بو طایفالار و قبیلهلرین قوردوغو دولتلردیر. بو دولتلرین چوخو همن قوروجوسو و باشلاریندا اولان طایفالار و قبیلهلرین آدین داشیییر. اؤرنکایچین سلجوقلار دولتی دوققوز قبیله (دوققوز اوغوز قبیلهلری) و ییرمی دؤرد طایفادان اولوشان بیر کنفدراسیونونون دولتی و ان باشدا حاکم اولان طایفا، «قانیقلی» طایفاسیایدی. آغقویونلولار دولتی عینی سلجوقلار دولتی کیمی نئچه قبیلهدن یارانان بیر کنفدراسیون اولاراق یوکسک ائگهمنلیک (باشقانلیق)لری ده مشهور اوغوز طایفالارینین بیری اولان «باییندیر»لارا عایدایدی. عثمانلی دولتیده بیلدیگیمیز کیمی اوغوزلاردان اولان «قایی» طایفاسینین خانی؛ قارا سولوک اوغلو عثمانین نسلیایدیرلر و ۶۰۰ ایللیک بیر دولت و حاکمیتی قوروب قورویوب دونیا تاریخینین بؤیوک بیر بؤلومون یاراتمیش دیرلار.
آما بو «عصبیت» اساسیندا قورولان دولتلر و اونلارا تابع اولان توپلوملاری یؤنَلدن «عصبیت» گئت- گئده ضعیفلهشیب یئرینی باشقا بیر شئلر آلدی. ابن خلدون بو دوره یعنی «عصبیت» ضعیفلهشیب یئری باشقا بیر ایدهآللارلا آلینان دورهنی «عمران» تئریمی (مفهوم) ایله دوشونوب آنلادیر. «عمران» دورهسینده اقتصاد گوجلهنیب، رفاه چوخالیر. رفاه و اقتصادی منفعتلر چوخالدیقجا انسانلار تعصبدن اوزاقلاشیر و دولت قورولوشونون قایناغی اولان طایفا و قبیله «عصبیتی» آرادان گئتمهیه اوز قویور. «عصبیت»ین ضعیفلهشیب آرادان گئتمهسینده یالنیز مادی دَییشیکلیکلر و گلیشمهلر دئییل معنوی دَییشیکلرین ده چوخلو تأثیری اولموشدور. ابن خلدونجا (اونون یاشادیغی عصره قدر) هر بیر طایفا- قبیله «عصبیت»ی اساسیندا یارانان دولت بو سورَجی یاشایاراق «عمران» دورهسین سوووشدوردوغو زمان باشقا بیر یئنی باش قالدیران قبیله و قومون «عصبیت» گوجونه یئنیلیر و هابئله بوتون بشریت تاریخی «عصبیت» اساسیندا یارانان و «عمران» دورهسین سوووب باشقا بیر قبیله و قومون الیایه محو اولان دولتلرین تاریخیدیر.
آوروپا جوغرافیاسیندا طایفا- قبیله عصبیتی آسیا جوغرافیاسیندان داها ارکن (تئز) گوجدن دوشهرک شهرلرین بؤیومهسیایله برابر ایلک باشدا مسیحیت دینی و یئنی عصرده ناسیونالیسم، سوسیالیسم، مارکسیسم و س کیمی یئنی ایدئولوژیلرین ظهورو او توپلومسال و سیاسی سیستمی محو ائتمیشدیر و ایندی یاشادیغیمیز عصرده ایدئولوژی دؤنمین ده (دوره) کئچیب دونیالیق بیر کاپیتالسیم- اومانیسمی دوشونور.
البته آوروپانین دوغال (طبیعی) دورومو آسیا و آفریقانین عکسینه بوللو- سولو اولدوغو و همی ده اورادا اورتایا چیخان صنعت و تجارته دایانان اقتصادین (آسیا و آفریقادا حالا دوام ائدن اکینچیلیک، حئیوان بسلهمک و تام طبیعیتین خام مادهلرینه باغلی اولان اقتصادین عکسینه) طایفا- قبیله سیستمینین پوزولماغیندا چوخلو تأثیری اولموشدور.
آسیا جوغرافیاسیندا چوخ اسکی و کؤکلو طایفا- قبیله سیستمی و بو سیستمین «عصبیت»یندن یارانان دولتلر آوروپادان داها چوخ داوام ائتسه ده دینلر اؤزللیکله اسلام دینی و یئنی ایدئولوژیلرین تأثیری آلتیندا ضعیفلهمیش و ضعیفلهدیکجه آسیا توپلوملاری اسکی «عصبیت»دن اوزاقلاشیب، ایدئولوژیک «مدنیت»ـه ماراقلانمیشدیرلار، آما بو مقالهمیزین ان اؤنملی و اینجه مقصدی بورادا یعنی «عصبیت» دؤنَمیندن (دوران- دوره) «مدنیت» دؤنَمینه وارماقدادیر.
آوروپا قوملاری دین (اؤزللیکله مسیحیت دینی) و یئنی ایدئولوژیلار هم ده اقتصادی گلیشمهلر و اقتصاد طرزی دَییشمهلر اثرینده آسیا قوملاریندان داها ارکن «عصبیت» دؤنَمین کئچیرمیشلرسه ده یئنی توپلوم و دولت قوراللاری همن اسکی کولتور و کیملیکلری اساسیندا اولموشدور، یعنی اونلار «عصبیت» دؤنَمیندن «مدنیت» دؤنَمینه کئچمک سورَجینده اؤز کولتور و کیملیک اؤزللیکله دیل کیملیکلرین قورویاراق یئنی قوردوقلاری مدنیت، ملی مدنیت اولاراق اونون اساس کولتور و کیملیگی همن «عصبیت» دؤنَمیندن تجربه ائدیب یاشادیقلاری کولتور و کیملیک اولموشدور و ائله بونا گؤره ده آوروپانین اسکی و اورتا عصرلرده توپلومسال و سیاسی قورولوشونو تشکیل ائدن بؤیوک قوملار یئنی عصرده یئنیلهشیب کیچیک و اؤنَمسیز قوملاری دا اؤز مدنیتلرینده سیندیرهرک (هضم، استحاله) یئنی ملتلری تشکیل ائتمیشدیرلر، آما آسیادا یاشایان قوملار اؤزللیکله تورکلرین بیر چوخو «عصبیت» دؤنیمندن «مدنیت» دؤنَمینه وارماق آشاماسیندا (مرحله) اؤز اسکی و قوم- قبیله دیل، کولتور و کیملیگین قورومایاراق «مدنیت»ـه وارماق یولون باشقا بیر دیل، کیملیک و کولتورده دوشونموشدورلر. اؤرنکایچین بیز ایران و گونئی آذربایجان تورکلرینین دولتلری، غزنویلردن باشلایاراق قاجارلارا قدر «مدنیت»ـه وارماغی عرب و فارس دیل و کولتوروایله دوشونوردولر و هله ده ایران دا یاشایان نئچه میلیون تورکون چوخو بو دوشونجهده اولاراق اؤز تورک دیل و کولتورلرینی مدنیت دیلی و کولتورو بیلمیرلر. قافقاز و تورکیستان تورکلریایسه بیزیم بابالاریمیز کیمی اسکی دؤنمده «مدنیتی» اسلام دینی، عرب و فارس دیللرینده دوشونوردولر و یئنی عصرده ده «مدنیت»ی روس دیل و کولتوروایله دوشونوب و چوخو هله ده بئله دوشونمکدهدیرلر. عثمانلی تورکلری ده «مدنیت»ی اسلام دینی و عثمانلی دیلیایله (اوغوز تورکجهسی، عربجه و فارسجانین قاریشیغیندان یارانیب داها چوخ عرب دیلینه اوخشایان بیر دیل) دوشونهرک اؤزلرینی تورکدن فرقلی و اوستون بیلیب و حتی تورک کیملیگی و آنادولو تورکلرینه اهانتله یاناشاراق اونلارا «ائششک تورک» دئییردیلر (البته عذر دیلیرم بو حقیقتی یازماقایچین، آما بو آجی بیر تاریخی حقیقتدیر و بو اهانتی ایران و فارسلاردان داها اؤنجه عثمانلیلار ابداع ائتمیشدیرلر). سونرالار بئله بیر اسکی تورک «عصبیت»ین سوووشدوروب باشقا کیملیک و کولتورلرله «مدنیت»ـه وارماق ایستهین تورک توپلوملارینین ایچینده شدتلی بیر ایکیلیک دوشدو (بو ایکیلیک ایندی تام شدتیایله بیز ایران و گونئی آذربایجان تورکلرینین ایچینده گؤرونور و باشقا بیر یازیدا اونو آراشدیراجاییق) چون کی گئت گئده بو توپلوملارین ایچینده «مدنیت»ـه اؤز تورک کیملیک و کولتوروایله وارابیلمَگی دوشوننلرین ساییسی چوخالیب، تورک ملیتچیلیگی و تورک ملی حرکتلرینه چئوریلدی و نهایت ۲۰٫ عصرین اوللرینده اؤنجه کیریملا قوزئی آذربایجان و سونرا تورکیهده تورک ملی حرکتلری دولت سویهسینه گلیب ایکی تورک کیملیگی داشییان جمهوریت قورماغا باشاریلی اولدولار. اؤزللیکله تورکیهده تورک کیملیگیایله «مدنیت»ـه وارماغی دوشوننلر تام درجهده عثمانلی کیملیگی دئیه داها چوخ اسلام- عرب کیملیگیایله «مدنیت»ـه وارماق ایستهینلره اوستون گلیب تام یئنی بیر تورک «مدنیت»ی یاراتدیلار و بوتون دونیایا تورکلوک سادهجه اسکی «عصبیت»دئییل یئنی ملی «مدنیت»ده اولابیلر حقیقتین اثبات ائدیب و بیزلره ده بؤیوک بیر یول گؤستَریجی اؤرنک اولدولار. یازیمیز داها چوخ اوزانماسین دئیه ایران و گونئی آذربایجاندا تورکلرین «عصبیت» و «مدنیت» سورَجین آراشدیرماغی گلن یازیلارا بوراخیریق… داوامی وار


text:
کامبرلند چایی
کامبرلند چایی (اینگیلیسجه: Cumberland River، فارسجا: رود کامبرلند، ایتالیاجا: Cumberland (rivière)، تورکیه تورکجهسی: Cumberland Nehri، روسجا: KaMбepлeHд (peka)) آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. و اوهایو چایینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کامبرلند چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cumberland River»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
`آذربایجان` نتیجه لر
ینگی لیکلر [309]
- ارمنستان اردوسی آذربایجان موضع لری گه قره ته اوق اوزدی
- جمهوررئیس اردوغان آذربایجانلیک کسبداشی علی اف بیلن اوچره شدی
- آذربایجانده شهید سانی کوپه ییب کیتدی
- تورکیه مدافعه وزیری آذربایجانلیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
- جمهور باشلیغی ایردوغان ارمنستان نی قتّیق قاره له دی
- تورک دولت لری تشکیلاتی آذربایجان گه قیغوداشلیک بیلدیردی
- ارمنستان کوچلری نینگ اوق اوزیشی عاقبتیده اونلب آذربایجان حربیسی شهید بولدی
- تورکیه مدافعه وزیری آذربایجانلیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
- تورکیه – آذربایجان تشقی ایشلر وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- ارمنستان عسکر لری آذربایجان موضع لری گه قره ته اوق اوزدی
- آذربایجان - ارمنستان ییتکچیلری تورتینچی مرته اوچره شوو اوتکزه دی
- قزاقستان جمهوررئیسی آذربایجان گه تشریف بویوردی
- تورکیه – آذربایجان تشقی ایشلر وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- ارمنستان دن آذربایجان موضع لری گه قره ته اوق اوزیلدی
- ارمنستان آذربایجان موضع لری گه قره ته اوق اوزدی
- آذربایجان نینگ لندن بویوک ایلچی لیگی گه هجوم اویوشتیریلدی
- تورکیه - آذربایجان تشقی ایشلر وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- ارمنی کوچلرنینگ آذربایجان موضعلریگه اوق اوزگن لیگی بیلدیریلدی
- ارمنی کوچلر آغیر قوراللر آرقه لی آذربایجان موضعلریگه اوق اوزدی
- ارمنستان عسکر لری آذربایجان موضع لری گه اوق اوزدی
- آذربایجان اردوسی نینگ آلغه کیتیشی دوام ایتماقده
- آذربایجان اشغال آستیده گی توپراق لری نی قوتقرماقده
- جمهور باشلیغی ایردوغان آذربایجانگه ییتیب باردی
- آذربایجان ده دولت بیرق کونی نشانلنماقده
- آذربایجان بیلن ارمنستان اورته سیده نیمه لر بولماقده؟
- ارمنستان اردوسی آذربایجان ده گی مسکونی نقطه لر نی اورماقده
- آذربایجان اردوسی ارمنستان کوچ لری گه قتتیق ضربه اورماقده
- آذربایجان اردوسی ارمنستان نینگ هجوم لری گه قتتیق جواب قیترماقده
- جمهور باشلیغی ایردوغان آذربایجانگه ییتیب باردی
- آذربایجان اردوسی 13 ته قیشلاقنی اشغال آستیدن قوتقریب آلدی
- شوشه ارمنستان نینگ اشغالی دن آزاد ایتیلدی
- تورک پیلوت لر نینگ مهارتی گه قره نگ!
- اشغال آستیده گی منطقه لرنینگ قوتقریلیشی اوچون آذربایجان اردوسی نینگ عملیاتی دوام ایتماقده
- ارمنستان آذربایجان نینگ گنجه شهریده گی بازار نی اوردی
- آذربایجان اردوسی نینگ عملیاتی دوام ایتماقده
- آذربایجان اردوسی کلبجر گه کیردی
- ارمنستان, آذربایجان اردوسی نینگ آلغه کیتیشی گه قرشی چیده یالمَی قالدی
- ارمنستان نینگ عادی اهالی گه قره تیلگن هجوم لری دوام ایتماقده
- تورکیه مدافعه وزیری خلوصی آقر آذربایجان اردوسی نی تبریکله دی
- ارمنی لر نینگ آذربایجان لیک لر گه قیلگن ظلمی حقیده بیر ویدیو تصویر


text:
`یونانیستان` نتیجهلر
خبرلر [239]
- تورکیهیه گیرمهیه چالیشان تروریست یاخالاندی
- آمریکادان تورکیه و یونانیستانا چاغری
- جمهور باشقانی رجب طیب اردوغانین یونانیستانا خبردارلیغی
- اردوغان: بیر گئجه آنیدن گلهبیلریک
- تورکیهدن یونانیستانین حقوقسوز حرکتلرینه قارشی دیپلوماتیک حمله
- یونانیستاندا پکاکا دوشرگهسی
- اردوغاندان یونانیستانا تپکی
- "تۆرکیه اولمادان ناتو گوجلو دئییل"
- اردوغان: یونانیستان، ناتو و متفیقلرینه میدان اوخوموشدور
- شیخ محمد بن زاید آل نهیان یونانیستان-دا سفرده دیر
- تورک اف 16-لارینا یونان اوچاق لاری ساتاشدی
- نیویورک تایمز: "یونانیستانین ده ده آغاچ شهری امریکانین سلاح مرکزی اولوب"
- یونانیستان طرفدن تورکیه سولارینا ایتهلهنن قاچقین لار قورتاریلیب
- تورکیه: تورکیه-نین 1974-جو ایلده قیبریسا موداخیلهسی قانونی و حاقلیدیر
- آکار:"اومید ائدیریک کی، اگه و آغ دنیزی باریش و ثابتلیک اوچون دوستلوق دنیزی اولاجاق"
- حولوصی آکار: "ایلین اولیندن 2226 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب"
- میللی تهلوکهسیزلیک شوراسی جمهور باشقانی اردوغانین صدرلیگی ایله کئچیریلیب
- یونانیستان امریکا-دان "اف-35" ایستهدی
- تۆرکیهنین قونشولارینا اولان صادراتی آرتدی
- ایزمیر سولاریندا ۱۹ کؤچمن قورتاریلدی
- یونانیستانین تورکیه سولارینا ایتهلهدیگی قاچقینلار قورتاریلیب
- یونانیستان 136 کوچمنی دنیزین اورتاسیندا اؤلومه ترک ائتدی
- آغ دنیزینده "سولار ایسینیر"
- میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکاردان یونانیستان و حفتره آچیق مئساژ
- یونانیستان دا حادثه'لی گؤستری
- تورکیه ساحل گوونلیک دسته لری 162 قاچقینی قورتاریب


text:
(8)
أمانت – 1
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا ﴿۵۸﴾ (سورة النساء)
آللاە سیزە، أمانتلری أهلینە ورمەنیزی وە اینسانلار آراسئندا (هرحانگی بیر قۇنودا) حۆکۆم ورەجگینیز زامان عادالتلە حۆکۆم ورمەنیزی أمرەدر. آللاە سیزە نە گۆزل اؤگۆت وریر. آللاە دینلەر وە گؤرۆر. (نیسا سورەسی؛ 58)
“مۆنافئغئن عالامتی اۆچتۆر؛ قۇنوشتوغو زامان یالان سؤیلەر، سؤز وردیگیندە سؤزۆندە دورماز، کندیسینە بیر شەی أمانت أدیلدیگیندە حائینلیک أدر.” (بوحاری وە مۆسلیم)
دگرلی گنچلر،
سیزە بوگۆن أمانتتن وە اؤنمیندن باحثەدەجگیز.
عارابچا “گۆونمک” آنلامئنداکی “أ-م-ن/ أمن” کؤکۆندن گلن أمانت کلیمەسی، تۆرکچەدە “گۆونیلیر اۇلماق” آنلامئندا قوللانئلئر. آیرئجا “گۆونیلن بیر کیمسەیە قۇروماسئ ایچین گچیجی اۇلاراق وریلن شەی” آنلامئنا دا گلیر. حاتتا کلیمەنین بو سۇن قوللانئلئشئ تۆرکچەدە داحا یایغئندئر.
ایسلامدا اۇلدوغو گیبی کۆلتۆرۆمۆزدە دە “أمانت” اۇلدوقچا گنیش قاپساملئ بیر نیتەلیک تاشئر. مثەلا بدنیمیز وە روحوموز، آللاهئن بیزە وردیگی بیرر أمانتتیر. یینە آللاهئن بیزلرە وردیگی نیعمتلر، ایکرامئ اۇلان ثروت، ماقام وە اۇرونلار، بیزە عائید اۇلمایئپ دا بولدوغوموز شەیلر، سؤزلشمەلر، سئرلارئن ساقلانماسئ، مسکن وە عائیلە ماحرمیەتینە سایغئ دا بیرر أمانتتیر.
دگرلی گنچلر،
ماعالأسف گۆنۆمۆزدە أمانت دەیینجە یوقارئدا سایدئقلارئمئزئن چۇغو عاقلا گلمز. یالنئزجا باشقالارئنئن بیزە اؤدۆنچ وردیگی وە گری آلاجاغئ شەیلر آنلاشئلئر. ألبتتە بو آنلام دا دۇغرودور. بیزە اؤدۆنچ وریلن شەیلری ضارار ورمەدن وە أن ایی شکیلدە قۇرویاراق قوللانماق وە صاحیبینە ایعادە أدنە قادار ساقلاماق أمانتین أن ایی آنلاشئلابیلەجگی اؤرنکتیر.
شؤیلە بیر دۆشۆنۆن: سەودیگینیز بیر کیتابئنئزئ بیر آرقاداشئنئزا اؤدۆنچ ورسنیز، اۇ دا جیلدینی پارچالاسا، صایفالارئنئ کیرلتسە وەیا قارالاسا، سؤز وردیگیندن چۇق داحا اوزون بیر سۆرە سۇنرا دا هیچبیر شەی اۇلمامئش گیبی سیزە گری گتیرسە، کندینیزی ناسئل حیسسەدرسینیز؟ بو اؤرنگی اونوتمایالئم وە بورادان یۇلا چئقاراق، بیزە حایات بۇیونجا أمانت أدیلن هر شەیە ناسئل موعاملە أتمەمیز گرکتیگینی آنلامایا چالئشالئم.
دەمیشتیک کی، بدنیمیز وە روحوموز آللاهئن بیزە بیرر أمانتیدیر. بدنیمیزە أن ایی شکیلدە باقمالئ، اۇنا ضارارلئ اۇلاجاق شەیلردن قاچئنمالئ، اۇنو ساغلئقلئ توتمالئیئز. سیگارا ایچمک، آلکۇل قوللانماق، آشئرئ شکرلی وە حاضئر بسینلری سئقچا تۆکتمک گیبی وۆجودوموزا ضارار ورەبیلەجک شەیلری یاپماق، بیزە وریلمیش أمانتە عادتا بیر حئیانتتیر…
بدنیمیزە ایی باقارکن، روحوموزو دا اونوتمامالئیئز. روح ساغلئغئمئزا ضارار ورەبیلەجک آشئرئ شیددت ایچریکلی وە اینسان اۇنورونو زدەلەیجی اۇیون، فیلم، دیزی وە اۇرتاملاردان قاچئنمالئیئز؛ چۆنکۆ بدن وە روح ساغلئغئ قایبەدیلیرسە، گری قازانماق چۇق زۇردور. بونلارئ ساغلئقلئ توتابیلمک ایچین، هم سایدئقلارئمئزا دیققات أتملی، هم دە بدنیمیزین وە روحوموزون گلیشیمی ایچین گرکلی اۇلان عیبادتلریمیزی یرینە گتیرملیییز. بیلدیگینیز گیبی ناماز وە اۇروچ بو تۆر عیبادتلرین باشلئجالارئدئر.
دگرلی گنچلر،
آللاە اینسانلارا دۆنیادا بۆیۆک نیعمتلر ورمیشتیر. سولار، أکینلر، فایدالاندئغئمئز حایوانلار، مەیوەلر، ماعدنلر وب. بو نیعمتلری بیرر أمانت قابول أتملی، قوللانئرکن ایسراف أتمەملی، بونلارئن قایناقلارئنا ضارار ورمەملی وە ألیمیزدن گلدیگی قادار دوروملارئنئ اییلشتیرمەیە چالئشمالئیئز.
“بیر کیشیدن نە اۇلور؟” دییە دۆشۆنمەملی، هرکسین کندی یاپتئغئندان حسابا چکیلەجگینی حاطئرلامالئیئز. أگر بو بیلینچلە حارەکت أتمزسک، بیزە وریلن نیعمتلرین دە یینە اینسانلار یۆزۆندن بۇزولابیلەجگینی آللاە تعالا قورئاندا بیلدیرمیشتیر:
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿۴۱﴾ (سورة الروم)
اینسانلارئن، کندی أللرییلە یاپتئقلارئ شەیلر یۆزۆندن قارادا وە دنیزدە بۇزولمالار اۇلور. بو، أتتیکلرینین بیر قئسمئنئ بولسونلار دییەدیر؛ باقارسئن وازگچرلر. (روم سورەسی؛ 41)
اونوتمایالئم کی، “عاقئل” دا بۆیۆک بیر نیعمتتیر. ذاتن عاقئل صاحیبی اۇلمایان کیشیلر دینیمیزدە سۇروملو دگیللردیر. عاقلئمئزئ ایی قوللانئر، کندی یتەنکلریمیزلە بیرلشتیریرسک، هم کندیمیزە، هم عائیلەمیزە، هم دە دۆنیانئن گلیشیمینە قاتقئدا بولونابیلیر، آیرئجا بو سایەدە پارا وە مال قازانابیلیریز. أدیندیگیمیز پارا وە مال دا بیرر أمانتتیر؛ چۆنکۆ اۇنلاردا، موحتاج اۇلان وە ایستەین کیمسەلرین حاققئ واردئر. (ذاریات سورەسی؛ 19)
بو یۆزدن، “زکات ورمک” دە بو أمانتلرە قارشئ بیزیم سۇروملولوغوموزدور. آیرئجا یترینجە ثروتە صاحیب اۇلانلارئن، “حاج یاپمالارئ” دا فارضدئر.
أمانت قۇنوسونو قۇنوشمایا دوام أدەجگیز. شیمدیلیک، بو اؤگرندیکلرینیزی اویغولامانئزئ دیلییۇروز.


text:
برلین فیلم فستیوالی باشلادی
18 فیلم آلتین آیی بایراغی اۆچین یاریشیار
حالقارا برلین فیلم فستیوالی نینگ 72-نجیسی فرانسیس اوزون ینگ "پتر فون کانت" فیلمی نینگ گؤرکِزیلیشی بیلن باشلادی.
شو ییل 69 یورتدان 256 فیلم گؤرکِزیلر.
برلیناله فیلم فستیوالی 20-نجی فورالا چنلی دوُوام ادر.
18 فیلم آلتین آیی بایراغی اۆچین یاریشیار.
ت. ر. ت نینگ اوُرتاق اؤنۆمی بوُلان مارینا ار گورباخ ینگ کلوندیکه فیلمی ده پانوراما بؤلۆمینده گؤرکِزیلیأر.
فستیوالینگ بایراقلاری 16-نجی فورال دا ایه لرینه قوُوشوریلار.
دِگیشلی حابارلار
میللتلر لیگی: فارو آدالاری 2- تۆرکیه 1
تۆرکیه بو لیگینگ C گروهیندا 6 اوُیوندان 13 بال بیلن بیرینجی بوُلدی
یوفا- میللتلر لیگی: تۆرکیه 3- لوکزامبورگ 3
تۆرکیه C گروهیندا 13 بال بیلن بیرینجی اوُرنا ایه بوُلماغا دوُوام ادیأر