text:
قازاخیستان پرزیدنتی نورسلطان نازاربایئو لاتین الیفباسی اساسیندا قازاخیستان الیفباسینین واحید ایستاندارتینین حاضرلانماسی ایله باغلی سرانجام ایمضالاییب.
آپا-نین خبرینه گؤره، بو بارهده قازاخیستانین دؤولت قزئتی اولان «اگمن کازاخیستان» قزئتینده معلومات یئر آلیب. سرانجاما اساساً ۲۰۱۷-جی ایلین سونونا کیمی لاتین گرافیکی ایله واحید قازاخیستان الیفباسی ایستاندارتی حاضرلانمالیدیر. ن. نازاربایئو یئنی الیفبانین اؤیرنیلمهسی اوزره متخصصلرین ۲۰۱۸-جی ایلدن ایشه باشلاماسی و اورتا تحصیل موسسهلری اوچون یئنی الیفبا ایله درسلیکلرین حاضرلانماسی بارهده ده گؤستریش وئریب. پرزیدنت بیلدیریب کی، ۲۰۲۵-جی ایلده قازاخیستان آرتیق سندلشمهنی، دؤوری نشرلری و درسلیکلری لاتین الیفباسی ایله چیخارمالیدیر.
خاطیرلاداق کی، ۱۹۲۹-۱۹۴۰-جی ایللرده قازاخیستان لاتین الیفباسیندان ایستیفاده ائدیب.


c: text/html

text:
اوشاق یاشلاریمدا منه غریب گلن مسئلهلردن بیری قوزئی آذربایجاندا یاشایان بیر خانیم قوهوموموزون آدینین سخاوت اولماسی ایدی. گونئیده اوغلان آدی کیمی بیلینن بو آدین بیر خانیما قویولماسی، چوخ گومان کی، منیم کیمی باشقا گونئیلیلرین ده تعجبونه سبب اولموشدو.
قیزلارا اوغلان آدینین قویولماسی بیزیم جمعیته خاص بیر مسئله دئییل، بو بیر اجتماعی قورولوشون محصولودور.
آمئریکادا پرئزیدئنتلیک سئچکیلرینده دئموکرات پارتیاسینین نامزدی اولان هیلاری کلینتونون آدینین اصلینده اوغلان آدی اولدوغونو اؤیرننده بلکه بیر چوخ اینسان تعجوبلنه بیلر.
بونونلا بئله آمئریکادا بو آد آرتیق قیز آدی کیمی ده نورمال قارشیلانماقدادیر. داها دوغروسو بو آد اوغلانلارا مخصوص اولماقدان یاخا قورتارا بیلمیشدیر.
نورمال قارشیلانمایان و بیر چوخ حالدا قبول ائدیلمهین مسئله ایسه، جمعیتده قیز آدلاری کیمی بیلینن آدلارین اوغلانلارا قویولماسیدیر.
مسئلهیه کونتئکستینده باخماق ایستهسک، اینسانلار سادهجه آدلاری اونلارا معلوم اولان ایکی جینس اساسیندا بؤلمهمیشلر؛ عومومی یئرلرده اولان توالئتلردن توتموش، پئشهلره قدر هانسینین کیشیلر، هانسینین قادینلار اوچون اولدوغو موعین ائدیلمیشدیر.
اوغلان-قیز آدلاری دا بو حکایهنین بیر پارچاسیدیر.
قیز آدی داشییان اوغلانلارا راستلاشمادیغیمیزین و یا (وارسا دا) نادیرن راستلاشدیغیمیزین آنا سببی، جمعیتده جینسیتلره اولان هیرارشیک موناسیبتدیر.
طبیعی کی، بو اجتماعی قورولوشدا جمعیتده آشاغی گؤرونن جینسه مخصوص آدلارین اوغلانلارا قویولماسی مومکون گؤرونمور.
عکسینه، قیزلارا قویولان اوغلان آدلاری، اوستون ایستاتوسدا اولان جینسیتین آدلاری اولدوغو اوچون داها راحت قبول ائدیله بیلر.
باشقا جینس کیمی گئیینیب−کئچینمک (Crossdressing)
بو مسئله سادهجه آدلاردا بیتمیر. قربدهکی "جروسسدرئسسینگ" ده بو ادعایا اساس وئریر. جروسسدرئسسینگ (Crossdressing)، قارشی جینس کیمی گئیینیب-کئچینمک مئیلیدیر.
بو اینسانلارین تجروبهلری، قادینلارین قارشی طرفه (کیشیلره) مخصوص پالتاری گئیمک اوچون ایجتیماعیتین مقاومتی ایله قارشیلاشمادیقلارینی گؤستریر.
کیشیلر ایسه قادینلارا مخصوص گئییملری گئیدیکلری اوچون جدی رئاکسیایا سبب اولور.
بو اوزدن بو داروانیش مسئلهسینده کیشیلر داها چوخ پروبلئمله قارشیلاشیرلار. بونون کؤکونده قادینلارا اولان آشاغیلاییجی موناسیبت دایانیر.
باشقا سؤزله، "یوکسک ایستاتوسلو" جینسیتین، "آشاغی ایستاتوسلو" جینسیته بنزمکده مئییللی اولماسی ایله کیشی دومینانتلیق و اوستونلویو ریسکه آتیلمیش ساییلیر.
پئشه آیریمی
هیلاری کلینتون نومونهسی بیزی هم آدلارداکی جینسیت آیریمی ایله تانیش ائدیر، هم ده پئشه سئقرئقاسیاسینی (Occupational Segregation ) آنلاماق باخیمیندان اؤنملیدیر.
توپلوم اینسانلاری سادهجه بیولوژیک فرقلرینه گؤره ایکی فرقلی جینسه آییرمیر، بو بیولوژی جینسیت اساسیندا اونلارین ایجتیماعی داورانیشینی دا موعینلشدیرمهیه چالیشیر و بو ایکی جینسدن اولان گؤزلنتیلری ایله، اونلاردان جئندئر روللارینی(Gender Role) اویناماغی طلب ائدیر.
آرتیق اینسانلار، باغلی اولدوقلاری جینسیت اساسیندا پئشهلرینی ده، داورانیشلارینی دا، دانیشیق طرزلرینی ده اویغونلاشدیرمالیدیرلار.
هیلاری جلینتون نومونهسی، بیر باخیمدان اینسانلارین آلیشدیغی جئندئر رولو ایله اوست-اوسته دوشمور.
هیلاری، سئچیلرسه، آمئریکانین ایلک قادین پرئزیدئنتی اولاجاق و بو سیاستی کیشیلرین پئشهسی کیمی کودلاشدیران توپلوملارین قورولوشونا اویغون اولمایان بیر حادثه اولاجاق.
"طیب باجیسی"
پئشه سئقرئقاسیاسی بوتون توپلولاردا اولدوغو کیمی بیزده ده وار. حتی بعضن پئشهلره سئچیلن آدلاردا بئله اؤزونو گؤستره بیلر.
بونون ان باریز نومونهسی آذربایجاندا "طیب باجیسی" و یا تورکییهده "همشیره" سؤزلریدیر.
اؤزونده جینسیتچیلیک و جینسیت اساسیندا اولان پئشه سئقرئقاسیاسینی تجسوم ائتدیرن بو آدلار، قادینلارین طیب ساحهسینده گؤره بیلهجهیی ایشی موعینلشدیرمهیه چالیشیر.
طیب ساحهسینده دوکتورلار و یا جراحلارلا موقاییسهده داها آز گلیری اولان بو پئشه اوچون قادینلاری اویغون گؤرمک، هر شئیدن اؤنجه اوستون طیب ساحهسینده چالیشان و بعضی جمعیتلرده اوستون ساییلان جینسیته منسوب اولانلارین مادی منافئعینه خیدمت ائدیر.
طبیعی کی، هیلاری کلینتون پرزیدنت سئچیلسه بئله، بو مسئلهنی جینسیت برابرلیگینین بیر ثبوتو کیمی گؤسترمک دوغرو ساییلماز.
نئجه کی، قارادریلی اوبامانین پرزیدنت اولماسی و آذربایجان تورکو اولان خامنهاینین دینی لیدئر اولماسی، هله آمئریکادا قارادریلیلره قارشی، ایراندا ایسه تورکلره قارشی اولان عیرقچیلیگین سونو آنلامینا گلمز.
بو اوزدن اجتماعی پروبلئملری سادهجه فردلر و یا محدود قروپلارا اساسلاناراق دئییل، ایجتیماعیتین قورولوشو اساسیندا تحلیل ائتمک داها منطیقلیدیر.
چونکی قادینلارین سیاست و یا قانونوئریجیلیکدهکی روللارینین چوخالماسی جئندئر برابرلیگینین ثبوتو ساییلسایدی، ریواندا کیمی بیر اؤلکهده، قادینلار پارلامئنت کورسولرینین 63.8 فایزینی الده ائتدیکلری اوچون جئندئر برابرلیگینه ده یاخینلاشمالییدیلار.
گئرچکلیک ایسه تام باشقادیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
منی اودسون قارا تورپاغ، قاراباغ گئتسه اگر،
یوخدور حاقیم من اولوم ساغ، قاراباغ گئتسه اگر.
نه قدر قؽز-گلینیم دۆشدو اسیر گؤز گؤرهسی،
یاز منیم قبریمه آلچاق، قاراباغ گئتسه اگر.
درد وطن دردیدی، باغ دردی چکنلر آلاجاق،
اؤزگه بیر یئرده گؤزل باغ، قاراباغ گئتسه اگر.
قورخودار بیر گئجه والله سنی خالقین غضبی،
یئتمز ایمدادینا چیلداغ، قاراباغ گئتسه اگر.
اوخویوب تاریخی بیر گۆن نوهلرمیز دئیهجک،
بیزه مین طعن ایله قورخاق، قاراباغ گئتسه اگر.
اویناساق ائرمنینین عیشوه-نازیینان یئنه بیز،
قویاجاق چوخ یئره بارماق، قاراباغ گئتسه اگر.
گیرهجک تایقولاغین قبرینه توش چالدیراجاق،
دئیهجک بیزدهدی آرساغ، قاراباغ گئتسه اگر.
قاتیلیر گاه وهابییله کریستیان بو ایشه،
آتماق اۆچون تزه قارماق، قاراباغ گئتسه اگر.
بئله سیرلی و مۆعمّالی گئدیشنن، پۆنهان،
اۆمید اللهادیر آنجاق، قاراباغ گئتسه اگر.


text:
روسییانین «کومدی کلوب» یومور پروگرامی نؤوبتی دفعه سیاسی پروسسلری اؤزونده عکس ائتدیرهن صحنه جیک حاضرلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، صحنه جیکده سیاسی پروسئسلره روسییا، آمریکا، بلاروس، ارمنیستان و گورجوستانین «یاناشماسی» عکسینی تاپیب.
صحنه جیین ایلک حیصهسینده رستورانلارین بیرینده روسییانین دعوتی ایله گؤروشن آمریکا و روسییا بیر-بیری ایله صمیمی فورمادا سالاملاشسا دا، سونرادان دییشن اوز ایفادهلری بو اؤلکهلر آراسیندا دیپلماتیک موستویدهکی رقابتین اصل تظاهرونه چئوریلیر. آمریکایا گیلئیلنهن روسییا اونون بوتون رفیقهلرینه روسییا ایله گؤروشمیی قاداغان ائتدیینی بیلدیریر.
صحنه جیین گئدیشینده اؤلکهلرین لیدرلری هدف سئچیلیر. پوتینین ۱۸ ایللیک حاکمیتینه و اؤلکهسی اوچون آلترناتیوسیز اولماسینا دقت چکیلیر. آمریکانین یئنی سئچیمی اولان میلیاردر دونالدلا باغلی قیزغین صحبتی ایسه لوکاشنکونون بئلاروسو کسیر. بلاروس روسییانین تصادفا آمریکا ایله گؤروشدویونو گؤروب اونا بو بارهده خبر وئریلمدیی اوچون شیکایتلنیر.
بیر قدر سونرا موشتریلره یاخینلاشان اوفیسیانت اونلاردان سیفاریشلرینی سوروشور. روسییا «شیمال آخینی» پیوهسی سیفاریش وئریر و پیوهنین اوزون بیر بورو واسطهسیله آلمانییا واسطهسیله گلمهسینی ایستییر. بو زامان صحبته قاریشان آمریکا روسییانین سیفاریشینی لغو ائتمک ایستییر. روسییانین اونون سئچیملرینه موداخیلهسینه ایسه «منیم سئچیملریمه قاریشما» جوابینی وئریر.
ارمنی یالتاقلیغینین محتشم ایفادهسی
صحنهیه داخیل اولان ارمنیستانین هم روسییا، هم ده آمریکا چوخ صمیمی اولدوغو موشاهیده اولونور. بو ایسه روسییانین اعتراضینا سبب اولور. سیفاریش اوچون مراجعتدن سونرا ارمنیستان اؤزونه قاز ایستدیینی بیلدیریر. طبیعی کی، قازین چوخ باها اولماسینا باخمایاراق، روسییا حسابی اؤدیجیینه سؤز وئریر.
داها سونرا ارمنیستان اؤزونون یئنی «ژورنالیست سئوگیلیسی» ایله باغلی دانیشماغا باشلاییر. اونون (پاشینیان) کاسیب و تامامیله پولسوز اولماسی خصوصیله وورغولانیر. «بس، کاسیبدیرسا، ارمنیستان اهالیسی نئجه یاشایاجاق» سوالینا ارمنیستانین وئردیی جواب ایسه مئدیانین خصوصی دقتینی چکیب.
حسابی اؤدمک سیراسی چاتدیقدا ایسه ارمنیستان هامیدان جلد ترپهنهرک قیمتلرین باهالیغیندان گیلئیلنیر. اؤز حسابینی اؤدمهسی اوچون روسییادان خواهیش ائدن ارمنیستان گورجوستانی دا روسییادان «پول قوپارماغا» و همین پولو اونا وئرمهیه تحریک ائدیر.
سون صحنهده ایسه ناتو گؤروش یئرینه گلهرک ماسادا ایلشهن قیزلاری شنلییه دعوت ائدیر. طبیعی کی، آمریکا و گورجوستان تکلیفی ممنونیتله قبول ائدیر. روسییانین یانیندا اوتوردوغو یئردن ترپهنمهیهن بئلاروس و آیاق اوسته ناتو-نو قارشیلایان ارمنیستان گولوش اوبیئکتینه چئوریلیر. روسییانین ناراضیلیغی فونوندا ارمنیستان ناتو شنلیینده باش وئرهنلری روسییایا چاتدیرماق سؤزو وئرهرک همین جرگهیه اوز توتور.
«کومدی کلوب»اون محتشم صحنهسینین سونو ایسه بو سیاسی چاخناشمادا یئگانه قازانانین چین اولدوغونو گؤستریر. بئله کی، گرگین موذاکیرهلردن سونرا بوتون اؤدنیلهن حساب چینین جیبینه گئدیر.


text:
ونزوئلاده قتتیق زلزله بولدی
اوشبو زلزله نینگ ۷،۳ ریشتر ایکن لیگی بیلدیریلدی
ونزوئلا نینگ شمالشرقی قیرغاق لریده ۷،۳ ریشترلیک ییرقیمیرلش حادثه سی یوز بیردی.
میلادی ۱۹۰۰ نچی ییلی دن بیری یوز بیرگن اینگ قتتیق زلزله ایکن لیگی بیلدیریلگن اوشبو حادثه آرتیدن کوپلب بوشلتیلگن لیگی معلوم قیلیندی.
ونزوئلا ایچکی ایشلر وزیری ویستر لویس لویرال آلینگن ایلک معلومات لرگه کوره اوشبو حادثه نینگ هیچ کیمسه نینگ جان بیریشی گه سبب بولمه گن لیگی نی بیلدیردی.
وزیر خودی حادثه نینگ مادی خساره بیلن بیر قطارده، ایریم کیشی لرنینگ یره له نیشی گه هم سبب بولگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
دایناسور یومورتاسی تاپیلدی
فسیللرین۸۰ میلیون ایل اؤنجهیه عاید اولدوغو بیلدیریلدی
چینین دوغوسونداکی جیجیانگ ایالتینده ۸۰ میلیون ایللیک دایناسور یومورتاسی فسیللری تاپیلدی.
چین کمونیست پارتیسینین رسمی یایین اورگانلاریندان گلوبال تایمز قازئتهسینین خبرینه گؤره، جیجیانگین ییوو شهرینه باغلی گوانیینتانگ کندینده آپاریلان قازینتی ایشلرینده ۱۵ دایناسور یومورتاسی فسیلی تاپیلدی.
یومورتا فسیللرینین بعضیلری توپلو حالدا تاپیلارکن، بعضیلری ده آیری آیری یئرلرده کشف ائدیلدی. فسیللر، اینجهلنمک اوچون ییوو شهر موزهسینه گؤندریلدی.
جیجیانگ موزهسی میللی تاریخی یئر بیلیملری دپارتامانیندان آراشدیرماچی دو تینمینگ، فسیللرین۸۰ میلیون ایل اؤنجهیه عاید اولدوغونو بیلدیردی.
دو، "نادیر" اولاراق دگرلندیردییگ کشفین، یئرلی جغرافی آراشدیرمالاری تشویق ائتمهسینین یانی سیرا گلهجکده بیلیم و ائییتیم ایشلرینه سرعت وئرجگینی دیله گتیردی.
گوانیینتانگ کندی یاخینلیغیندا اؤتن ایللرده ده دایناسورلارا عاید ایزلر کشف ائدیلمیشدی.
چینده گئچن آی دا اؤلکهنین قوزئیندهکی هیبئی ایالتینده ۱۳۰ میلیون ایل اؤنجهیه عاید دایناسور فسیلی قالیقلاری تاپیلمیشدی.


text:
ائی هۇری لیقالیم، ملک سیمالیم،
گؤزللیکده اوْلماز کیمسه سن کیمی!
آل یاناغین حلقه-حلقه یانیندا
بنفشه زۆلفلرین -یاسهمن کیمی.
گردهنینده تئللر نه گؤزل تئلدی،
اوْنلارین مسکنی اوْ نازیک بئلدی،
نه سنگی-مرمردی، نه برگی-گۆلدی،
بۇ آغ اندام کیمی، بۇ بدن کیمی.
قامتین تک هئچ بیر قامت بیچیلمز
دوْداقلارین تر قؤنچهدن سئچیلمز،
بۆلبول جه-جه وۇروب گۆللر آچیلماز،
بئله شیرین - شیرین سن گۆلن کیمی.
نه خوْش سیتمکارسان ظالیمو خۇنخار،
اوْنون اۆچون سندن چوْخ گیلئییم وار،
بیلمنم کی، سنه نه دئمیش اغیار،
خیالیندیر مندن گئنه گئن کیمی.
واقیفی مؤهنتو فراغا سالما،
اغیارین سؤزونو قالاغا سالما،
منی اؤز دریندن قێراغا سالما،
هئچ عاشق تاپیلماز سنه من کیمی.
جمعالین گؤزومدن نیهان اوْلالی،
ایستهرم باخمایین دۆنیایه، پری!
خیال ائیلهدیکجه اوْ سرو قددین،
دؤنر قانلی یاشیم دریایه، پری!
اوْلسالار یۆز ملک، یۆز هۇری قیلمان،
یۆز مینا گردنلی، زۆلفو پریشان،
یۆز لاله یاناقلی، لبلری مرجان،
کؤنول دؤنمز سندن کیمسهیه، پری!
سن گئدهلی، من ضیاده آغلارام،
وئرمیشم عؤمرومو بادا، آغلارام،
هر دۆشنده قددین یادا، آغلارام،
اۆنوم چێخار عرشی-الایه پری!
سندن آیری باغریم کابابا دؤنموش،
یێخیلمیش دیل شهری خرابا دؤنموش،
فیرقتین دامو تک عذابا دؤنموش،
دیدارین جنّتول-موایه، پری!
بیر گؤریدیم سنین گۆل جمعالینی،
جادو گؤزلرینی، یای هیلالینی،
مۆنبر ساچینی، هیندو خالینی،
یئتردی هر دردیم دوایه، پری!
پئیوسته قۇرولسون قاشین کامانی،
اوْخلارین سینمدن کئچسین نیهانی،
گۆل بدنین هئچ گؤرمهسین یامانی،
لۆطف ائیله واقیفی-شئیدایه، پری!
بوْیون سۇراهیدیر، بدنین بۆللور،
گردهنین چکیلمیش مینادان، پری!
سن ها بیر سوْناسان، جۆدا دۆشوبسن
بیر بؤلوک یاشیلباش سوْنادان، پری!
ایختیلاتین شیرین، سؤزون مزهلی،
شکر گۆلوشوندن جانلار تزهلی،
ائللر یاراشیغی، اؤلکه گؤزهلی،
نه گؤزل دوْغوبسان آنادان، پری!
اۆز یانیندا تؤکولوبدور تئل نازیک،
سینه مئیدان، زۆلف پریشان، بئل نازیک،
آغیز نازیک، دوْداق نازیک، دیل نازیک،
آغ اللرین الوان هنادان، پری!
آوچیسی اوْلموشام سن تک مارالین،
خیالیمدان چێخماز هرگیز خیالین،
انلیگی، کیرشانی نئیلر جامالین،
سن ائله گؤزلسن بینادان، پری!
گۆنش تکی هر چێخاندا سحردن
آلیرسان واقیفین عقلینی سردن.
دۇعاچینام، سالما منی نظردن،
اکسیک اوْلمایاسان سنادان، پری!
سیاه تئللی بیر صنمین اۇجوندان
باده گئتدی دین-ایمانلار، افندی!
اوْل اوْدا کی، من دۆشموشم یانیرام،
دۆشمهسین هئچ مۆسلمانلار، افندی!
کؤنول دئییل سن گؤردویون هاوادا،
دردیم اوْلور گۆندن-گۆنه ضیادا،
هر زامان دۆشنده لبلری یادا،
تؤکولور گؤزومدن قانلار، افندی!
منیم مئیلیم یوْخدور سۇلطاندان، خاندان،
یاریمین آرزوسون ساخلارام جاندان.
خالق دا بیلیر، منیم کؤنلومدور اوْندان
اوْلسا یۆز مین نوْوجاوانلار، افندی!
موْللا اوْدور هر نه گؤرسه کیتابدا،
اوْنو شرح ائیلهیه حاقدا-حسابدا،
واقیف دئییر سنه، منه بۇ بابدا،
هله آزدیر بۇ دیوانلار، افندی!
بدنینی گۆل یارادان ایلاهی،
سراسر اترینی عنبر ائیلهدی،
گؤزللیکده کیمدیر سنه تای اوْلا،
حۆسنون ملکلری چاکر ائیلهدی.
صۇرتینی چکدی اوْل گۆن کی، نقاش،
جمعالینی قێلدی هر گؤزلدن باش.
جبینینه قوْیدو بیر مۆقووس قاش.
سییاه کیرپیگینی خنجر ائیلهدی.
زۆلفونو بنزتدی مۆشکین کمنده،
اۇجون حلقه قوْیدو سیبی-زغنده،
لبیگین لذتین بنزتدی قنده،
دهانینی شهدو شککر ائیلهدی.
سنی خلق ائیلهدی گۆل دستهسی تک،
پریدن الاسان، ملکدن گؤیچک،
جیسمیندیر مۆنوور آغو نازیکرک،
اوْل سمن سینهنی مرمر ائیلهدی.
ائی گؤزللر شاهی، کرم، کرم ائت مانا،
باخماگیلن هرگیز اغیاردان یانا،
شۆکر اوْلسون اللها - واقیفی سانا
قاپیندا قۆلامی-کمتر ائیلهدی.
سراسر بیر یئره یێغیلسا خۇبلار،
سنین بیر مۇیینه تای اوْلا بیلمز.
گۆنش تکی شؤله وئریر جامالین،
بئله گؤزللیکده آی اوْلا بیلمز.
هئچ گؤزهلی سن تک شۇخ گؤرمهمیشم،
نه فایدا، حۆسنونو چوْخ گؤرمهمیشم.
اۇزون کیرپیگین تک اوْخ گؤرمهمیشم،
قاشلارین طرزینده یای اوْلا بیلمز.
حسرتیندن باغریم قان ایلن دوْلوب،
هئیوا تکی رنگیم سارالیب-سوْلوب،
بۇ خۇبلوق کی، حقدن بخش اوْلوب،
هئچ کیمسهیه بئله پای اوْلا بیلمز.
قددین شاهباز، آغ بدنین سمن تک.
یاناغین لالهدن ضیادا گؤیچک.
اۇستاد سنی چکیب مانندی-ملک،
بۇندان آرتیق حقو سای اوْلا بیلمز.
واقیفم، من سنه حئیران اوْلموشام،
قاشلارین یایینا قۇربان اوْلموشام،
دردیندن دیدهسی گیریان اوْلموشام،
قانلی یاشیم کیمی چای اوْلا بیلمز.
موْللا پناه واقیف 1717-جی ایلده قازاخ ماهالینین قێراق سالاهلی کندینده آنادان اوْلموشدور. آتاسی مئهدی آغا نۆفوذلو آدام ایدی. مۆعللیملریندن بیری ده شفی افندی اوْلموشدور.
آدی پناه, تخللوسو واقیفدیر. حؤرمتلی شخص اوْلدوغو اۆچون موْللا آدلاندیریلمیشدیر. موْللاخانا تحصیلینی بیتیردیکدن سوْنرا واقیف هم مۆعللیملیک ائتمیش, هم ده آشیق شعری اۆسلوبوندا «واقیف» تخللوسو ایله شعرلر یازماغا دعوت ائتمیشدیر.
خوییی عصر گۆرجوستان سرحددیندهکی مۆناقیشهلر بیر سێرا عائلهلر کیمی, اوْنون دا عائلهسینین اوْرادان کؤچمهسینی زروری ائدیر. اوْنلار اول گنجهیه, سوْنرا قاراباغا, اوْرادان دا خانلیغین مرکزی اوْلان شۇشا شهرینه کؤچورلر.
واقیف ایکی آرواد آلیب. بیرینین آدی قێزخانیم, اوْ بیرینینکی مدینه اوْلوب. قێزخانیم دۇربند بَیین قێزی ایدی و گنج یاشلاریندا اؤزوندن چوْخ-چوْخ یاشلی اوْلان واقیفه اره گئتمیشدی. خالق آراسیندا اوْنون قئیری-آدی گؤزللیگی بارهده روایتلر دوْلاشیردی. واقیفین بیر اوْغلو, ایکی قێزی اوْلوب. اوْنلارین هامیسی مدینه خانیمدان اوْلموش اۇشاقلار ایدیلر. اوْغلونون آدی الیاغا ایدی, "عالیم" تخللوسو ایله شعرلر یازمیش و یئتکین چاغلاریندا قتله یئتیریلمیشدی.
ایبراهیم خان واقیفی سارایا دعوت ائدیر, اوْنو اول ائشیکاغاسی, سوْنرا ایسه باش وزیر تعیین ائدیر.
واقیف سارایا دۆشدوکدن سوْنرا اؤزو سۆننی اوْلسا دا, خانین ایناندیغی شیعه مذهبینی قبول ائدیر. بیرینجی وزیر اوْلدوقدان سوْنرا خانلیغین خاریجی سیاستینه رهبرلیک ائدیب. اوْ واخت آذربایجاندا وضعیت چوْخ گرگین و مۆرککب ایدی. 1747-جی ایلده نادیر شاهین اؤلدورولمهسیندن سوْنرا, بلکه هله بیر آز دا اول آذربایجاندا مۆستقیل خانلیقلار یارانمیشدی. آز بیر مدت عرضینده شکی, قاراباغ, گنجه, قۇبا کیمی آذربایجان خانلیقلاری بئین الخالق میقیاسدا تانینماغا باشلاییرلار.
واقیف ویدادی, حسین خان مۆشتاق, آغقیز اوْغلو پیری کیمی شاعرلرله دوْستلوق ائتمیشدیر. اوْنون ان یاخین دوْستو ایسه هئچ شۆبههسیز, همیئرلیسی و بعضی منبعلره اساساً, اۇزاق قوْهومو ویدادی اوْلوب. واقیف اؤز قێزلارینی ویدادینین اوْغلانلارینا اره وئرمیشدیر. اوْنلارین مۆشایرهسی (شعرلشمهسی) هر ایکی شاعرین یارادیجیلیغیندا مۆهوم یئر تۇتور
واقیف موْللا ویدادی ایله مشهور «آغلارسان» آدلی دئییشمهسی وار. واقیف نیکبین, ویدادی ایسه بدبین اینسان ایدی.
گۆرجوستان و رۇسییا ایله قاراباغ خانلیغینین سییاسی مۆناسیبتینین یاخشیلاشدیرماق مقصدی ایله تیفلیسه صفره گئتمیشدیر. ایرانین سییاسی, حربی تضییقلرینه قارشی فعال مقاومت گؤسترمیشدیر.
1795-جی ایلده آغا محمّد شاه قاجارین ایبراهیم خانا گؤندردیگی «فلهیین مانجاناغیندان فیتنه داشلاری یاغیر, سن ایسه ابلهجهسینه شۆشه ایچریسینده اوْتورموسان»- مکتوبونا واقیف بئله جاواب یازیر: «اگر منی قوْرویان منیم تانیدیغیمدیرسا, شۆشنی داش ایچریسینده ده سلامات ساخلار».
قاجار بۇندان غضبلهنیب شۇشایا هۆجوم ائدیر, قالانی 33 گۆن مۆحاصیرهده ساخلاییر. اما آلا بیلمیر. قاجار 1797-جی ایلده قاراباغ خانلیغینی جزالاندیرماق اۆچون یئنیدن قاراباغا هۆجوم ائدیر. ایبراهیم خان بالاکنه قاینینین یانینا قاچیر, واقیف ایسه شۇشادا قالیر.
شاعر حبس ائدیلهرک زیندانا سالینیر. لاکین قاجار اؤلدورولور, ایران قوْشونو گئری چکیلیر. واقیف حبسدن آزاد ائدیلیر. محمّد بَی جاوانشیر حاکمیتی اله آلیر.
1797-جی ایلده واقیفی اوْغلو الی بَیله بیرلیکده اعدام ائتدیریر. واقیفین ائوی تالانمیش, الیازمالاری ایتمیشدیر.
واقیف شرق پوْئزییاسینین بۆتون کلاسسیک فوْرمالاریندان ایستیفاده ائدیب. اوْ, قزل, تجنیس, مۆخممس, مۆستزاد, مۆششره, مۆشایره, مثنوی و مرسییهلر یازیب. آنجاق اوْنون یارادیجیلیغینین بؤیوک بیر قیسمی, آشیق پوْئزییاسیندان گؤتورولموش قوْشما نؤوعنده یازیلمیش شعرلر تشکیل ائدیر. همین شعرلرین دیلی خالقین جانلی دانیشیغینا چوْخ یاخیندیر. واقیف عرب و فارس منشألی سؤزلردن باجاردیقجا آز ایستیفاده ائتمیشدیر.
بیر اۆزو گۆل, رنگی لاله, زۆلفو تر,
گشته چێخیب, درر تازا بنفشه.
دسته-دسته سانجیب بۇخاق یانینا,
یاراشیبدیر اوْ شاهبازا بنفشه.
جیسمی مرمر, حلقه زۆلفلری قارا.
اوْنو گؤرن مجنون اوْلور -آوارا,
هؤروب ساچلارینی, سالیب قاتارا,
دۆزوب تئله, هم قوْتازا بنفشه.
یاشی اوْن سککیزه یئنیجه یئتمیش,
گؤزللیکده تامام خلقی مات ائتمیش,
گشته چێخمیش - یار گلدیگین ائشیتمیش,
داغا سالیب بیر آوازا بنفشه.
گؤیسون آچیب, آغ قوْللارین چێرماسین,
ائله گزسین, اوْنو رقیب گؤرمهسین,
اغیار ایلن چێخیب سئیره, درمهسین,
لاییق اوْلماز آنلامازا بنفشه.
سن ساللانیب قاباغیمدان گئدنده,
هرگیز قالماز صبرو ایختییار منده.
واقیف زۆلفلرینی تعریف ائدنده,
گرکدیر کی, اول یازا: بنفشه.
ساچین زنجیرینه کؤنول باغلادیم,
مجنون کیمی دۆشدوم داغا, فاطمه!
نئچون منی گؤرجک سرخوْش اؤتورسن,
بیر باخمازسان سوْلا-ساغا, فاطمه!
اؤزون پری, خۆلقو خوْیون فریشته,
هاردا اوْلسان اوْرا دؤنر بهیشته,
سن گرکدیر گۆنده چێخاسان گشته,
گۆل دۆزهسن گۆل بۇخاغا, فاطمه!
هاچاناجان جانیم اوْدلارا یاخیم,
هر طرفه داشقین سئللر تک آخیم.
چوْخ مۆشتاقم آچ اۆزونو, قوْی باخیم
عنبر زۆلفه, گۆل یاناغا, فاطمه!
لاییق دئییل سنه ناکسو بیقم,
آدام گرک اوْلا آداما همدم.
جانیم چێخار سنی گؤرمهسم بیر دم,
گئتمه مندن سن اۇزاغا, فاطمه!
واقیف سنی سئودی خۇبلار ایچینده,
بیر تزه قؤنچهسن گۆلزار ایچینده,
سؤز دانیشماق اوْلماز اغیار ایچینده,
گل چکیلک بیر قێراغا, فاطمه!
سێغاللانیب-سێغاللانیب سیاه زۆلف،
نه گؤزل دۆشوبدور اۆزه، فاطمه!
جان آلیرسان یئنه، بۇ نه سۆرمهدیر
چکیبسن اوْل خۇمار گؤزه، فاطمه؟
من ماییلم سنین زنخدانینا،
حلقه-حلقه زۆلفی-پریشانینا،
جواهیرلر خرج ائیلهرم شانینا،
اگر مۆشتاق اوْلسان سؤزه، فاطمه!
جان مۆلکونه وئرمم ساچینین دنگین،
آت جانیما کیرپیکلرین خدنگین،
تا کی، گؤردوم یاناغینین من رنگین،
دۆشموشم بیر اوْدا، کؤزه، فاطمه!
یای کیمی نه گؤزل چکیبسن قاشی،
اوْنا سؤز یوْخ، هر نه دئسم یاراشی،
سنه پئشکش ائتمنممی جان-باشی؛
نئچون بیر گلمزسن بیزه، فاطمه؟
عشقین آتشیدیر منه اریدن،
جان اۆزولدو باخا-باخا گئریدن،
دؤنموشم ملکدن، تامام پریدن،
واقیفم، سئومیشم تزه فاطمه!
دوْلدو دیماغیما زۆلفون عنبری،
والئه اوْلدو کؤنول هوادن سنه.
الیم یئتمز - نامه یازیب دردیمی
گؤندریرم بادی-صبادن سنه.
اوْتوروشون گؤزل، دۇروشون گؤزل،
ساللانیشین گؤزل، یئریشین گؤزل،
خوْیون، خۆلقون گؤزل، هر ایشین گؤزل،
بخش اوْلوب بۇ خۇبلوق خۇدادن سنه.
دوْداقلارین اوْخشار لعلی-یمنه،
یادا دۆشدو، باغریم قان اوْلدو یئنه،
سییاه تئل دۆزورسن بَیاز گردنه،
دۆشوبدور بۇ قایدا سوْنادن سنه.
فیکرو خیالیندیر کؤنلوم زیینتی،
شیرین سؤزلریندیر آغزیم لذتی،
سنسن منیم عؤمروم، گۆنوم وحدتی،
یئتیشمهسین، یا رب، بلادن سنه.
قم ائوینده سالدین کۆنجه واقیفی،
ائیلهدین مۇییندن اینجه واقیفی،
نئچون اینجیدیرسن مۇنجا واقیفی،
نه حاصیل بۇ جؤورو جفادن سنه؟
سنسن، ائی نازهنین، گؤزللر شاهی،
اوْلا بیلمز کیمسه برابر سنه.
سرخوْش دۇروب ساللاناندا هر یانا،
مات قالیر، ائی سرو، سنوبر سنه.
باخدیقجا باخیشین شیرین، گؤزون شۇخ،
بیر عجب جاوانسان نزاکتین چوْخ،
کمالیندا، جامالیندا ائییب یوْخ،
پروردیگار وئرمیش هر هۆنر سنه.
سؤز یوْخ زنخدانا، زۆلفه، یاناغا،
قامته، گردنه، قاشا قاباغا،
بیر شیرین دیلبرسن باشدان آیاغا،
نه نابات بنزهییر، نه شکر سنه.
یا بدرلنمیش بیر ماهی-تابانسان،
یا جنّت باغیندا گۆلی-خندانسان،
یا ملکسن، یا دا هۇری قێلمانسان
ائی سئودیگیم، اینسان کیم دئیر سنه؟
چوْخلار گئتدی ایلتیماسا، گلمزدین،
اۆزوم اۆسته قدم باسا گلمهدین،
واقیف اؤلدو، نئچون یاسا گلمهدین؟
یا ظاهر اوْلمادی بۇ خبر سنه؟
سرو بوْیلوم، بیر چێخ، گؤروم بوْیونو،
اوْندا قۇربان ائدیم جانی من سنه.
قاشلارینین تاغی قیبلگاهیمدیر،
فدا قێلیم دین-ایمانی من سنه.
آدام گرک گؤرسون حقی آرادی،
هانی سنین کیمی بیر پریزادا،
ملکدن ده سنی بیللم ضیادا،
تای ائتمنم هئچ اینسانی من سنه.
باخماق ایلن دوْیماق اوْلماز اۆزوندن،
دانیشاندا شیرین-شیرین سؤزوندن،
اوْنون اۆچون گؤز کسمهرم گؤزوندن
مۆشتاغام، ائی شکر کانی، من سنه.
قاشا، گؤزه سۆرمه نه گؤزل چکدین،
جیلوهلهنیب زۆلفه هم سئیقل چکدین،
سن نه اۆچون آخیر مندن ال چکدین؟
ائیلهمزدیم بۇ گۆمانی من سنه.
گؤزل سن تک بئله شۇخو شن گرک،
همدمی ده هم اؤزونه تن گرک،
سنه واقیف کیمی درد بیلن گرک،
لاییق گؤرمم هر نادانی من سنه.
ائی سۆسن سۆنبولوم، آل زنخدانلیم،
قۇربان اوْلسون لاله، گۆل ایلن سنه.
بۇ نئچه گۆندور کی، سندن آیرییام،
ساناسان حسرتم ایل ایلن سنه!
دئمهلی چوْخ گیزلین دردی-دیلیم وار،
قوْرخورام کی، دئییم، ائشیده اغیار،
ایستهرم کی، یازام گؤندهرم، ائی یار،
سحر اوْغرون اسن یئل ایلن سنه!
آغزی پییالهسن، گردهنی مینا،
نازیک اللرینده ایننابی هنا،
سنی گؤرن دئیر، یاشیلباش سوْنا،
اۇجو حلقه، سییاه تئل ایلن سنه!
چوْخلار سنه اییما ایلن باش ایر،
مۇم تک اریر، اوْلسا باغری داش ایر،
تۇبا گؤرسه، ایکرام ائیلر، باش ایر،
بۇ گؤزل بوْی ایلن، بئل ایلن سنه!
یادیما دۆشنده زۆلفون عنبری،
قۆللاب گیرر جییریمدن ایچری،
من شاهام، ائی گؤزللرین سروری،
قۇربانام واقیف تک قۇل ایلن سنه!


text:
عمادالدین نسیمی
سئید علی عمادالدّین نسیمی (سید محمد اوْغلو) (1404-1370). آذربایجانلی عاریف و شاعیر و متفکّریدی.
حیاتی[دَییشدیر]
سیّد علی عمادالدّین نسیمی 1370-جی ایلده دونیایا گلیب. دوغوم یئری شیرواندیر. بعضی تدقیقاتچیلار (محققلر) اونون باکیدان اوْلدوغونو ایدیعا ائدیرلر، بعضی لری ده نسیمی نین دوغوم یئری کیمی شیروانشاهلارین پایتختی شاماخینی گؤستریرلر.
نسیمی یارادیجیلیغی نین آنا خطی اینسانین آللاهلا عئینی لشدیریلمه سی و ایلاهیلیگی ایدئیاسیندان کئچیر. نسیمی نین بۇ دوشونجه لرینی پوئتیک طرزده ایفاده ائله ین مشهور شعر ده فیکریمیزی سوبوت ائدیر:
منده سیغار ایکی جاهان، من بۇ جاهانه سیغمازام،
گؤوهری لامکان منم، کؤونو مکانه سیغمازام.
عرشله فرش و کافو نون منده بولوندو جومله چون،
کس سؤزونو و ابسم اول، شرح و بیانه سیغمازام.
کؤونو مکاندیر آیتیم، ذاتی دورور بیدایتیم،
سن بۇ نیشانلا بیل منی، بیل کی، نیشانه سیغمازام.
کیمسه گومانه ظن ایله اولمادی حق ایله بیلیش،
حققی بیلن بیلیر کی، من ظنّو گومانه سیغمازام.
صورته باخ و معنینی صورت ایچینده تانی کیم،
جیسم ایله جان منم ولی، جیسم ایله جانه سیغمازام.
هم صدفم، هم اینجییم، حشرو صیرات ادینجییم،
بونجا قوماش و رخت ایله من بۇ دوکانه سیغمازام.
گنجی-نیهان منم من اوش، عئینی-عیان منم، من اوش،
گؤوهری-کان منم من اوش، بحروو کانه سیغمازام.
گرچی موحیطی-اعظمم، آدیم آدامدیر، آدمم،
دار ایله کونفکان منم، من بۇ مکانه سیغمازام.
جان ایله هم جاهان منم، دهریله هم زامان منم،
گؤر بۇ لطیفئیی کی من، دهرو زمانه سیغمازام.
نوجوم ایله فلک منم، وهی ایله هم ملک منم،
چک دیلینی و ابسم اول من بۇ لیسانه سیغمازام.
زرره منم، گونش منم، چار ایله پنجو شئش منم،
صورتی گؤر بیان ایله، چونکی بیانه سیغمازام.
ذات ایلیم صیفات ایله، قدر ایلیم برات ایله،
گولشکرم نبات ایله، بسطه دهانه سیغمازام.
نار منم، شجر منم، عرشه چیخان هجر منم،
گؤر بۇ اودون زبانه سین، من بۇ زبانه سیغمازام.
شمس منم، قمر منم، شهد منم، شکر منم،
روحی-روان باغیشلارام، روحی-روانه سیغمازام.
گرچی بۇ گون نسیمیم، هاشیمیم، قورئیشیم،
بوندان اولودور آیتیم، آیت و شأنه سیغمازام.
نسیمینین دیوانینین نشر اولماسی[دَییشدیر]
نسیمینین دیوانی و کوللیاتی آذربایجاندا، تورکیهده و ایراندا دفعهلر نشر اوْلوبدور. آذربایجاندا پروفسور جهانگیر قهرماناوف و تورکیه ده پروفسور حسین اعیان و ایران دا پروفسور حسین محمدزاده صدیق (حسین دوزگون) علمی ایشلر گؤرموشلردیر. بونلارین آراسیندا پروفسور حسین محمدزاده صدیقین علمی نشری تبریزده چاپ اوْلموشدور. بۇ نشری حاضیرلایان بوتون چاپ اوْلموش نسخهلری مقابله ائتمیش و گؤزدن گئچیرتمیشدیر.[۱]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ نسیمی، سید عمادالدین. دیوان اشعار ترکی، مقدمه، تصحیح و تحشیه: دکتر حسین محمدزاده صدیق، تبریز، نشر اختر، 1387.


text:
پکینده خصوصی لابوراتورییادا آیدا حیاتین تقلید ائدیلمهسی ایله باغلی تجروبه پروگرامینین ۲-جی مرحلهسینین ایجراسینا باشلانیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ۴ کؤنوللو طلبه چینین آی پروگرامینی رئاللاشدیرماسینا حاضرلیق مرحلهسی چرچیوهسینده ۲۰۰ گون عرضینده تام تجرید اولونموش خصوصی لابوراتورییا شرایطینده یاشایاجاق. ۱۶۰ م ساحهیه مالیک اولان «یوگون» (آی سارایی) لابوراتورییاسی بیخان تئکنیکی اونیورسیتتینده یئرلشیر. «آی سارایی» کؤنوللولر اوچون نظرده توتولموش ۴۲ کوادرات مترلیک حیصهدن و بیتکی یئتیشدیریلمهسی اوچون نظرده توتولموش ۲ آیری مودولدان عبارتدیر. لابوراتورییا چینده ایلک، دونیادا ایسه ۳-جو بئله آراشدیرما مرکزی ساییلیر.
بیخان اونیورسیتتینده عالیملر ضرورت اولدوغو حالدا «آیدا حیاتی تقلید ائتمک» لاییحهسینی رئاللاشدیرماغا چالیشیر. ۳۶۵ گون داوام ائدجک تجروبهنین ۶۰ گونلوک ایلک مرحلهسینده ایشتیراک ائدن ۴ کؤنوللو بازار گونو اؤز میسییاسینی باشا ووروب. ۲۰۰ گون داوام ائدجک ایکینجی مرحله باش توتدوقدان سونرا ۱۰۵ گونلوک سونونجو مرحله باشلایاجاق.
عالیملر بو تجروبه نتیجهسینده آیدا حیات فعالیتینی قورماق اوچون ایلک نؤوبهده اینسانلارا هانسی ضروری کمپوننتلرین لازیم اولدوغونو اؤیرهنمهیه چالیشیر.


text:
۱۴ نوْوامبر
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۹۰۸ - آلبرت انیشتین کووانتوم نظریهسینی ایرهلی سۆرموشدور.
- ۱۹۱۴ - فوواد اۇزکینای ایلک تۆرک فیلمی ساییلان «سس-ایستیفانوداکی روس عابیدهسینین چؤکوشو»نو چکمیشدیر.
- ۱۹۱۸ - چکاوسلوواکیده جۆمهوریت اعلان ائدیلمیشدیر.
- ۱۹۲۲ - بیبیسی بؤیوک بریتانیا رادیو یاییمینا باشلامیشدیر. یاییما گؤره مۆجوّیز ایسه ۱۹۲۳-جۆ ایل ژانویهنین ۱۸۰ده وئریلمیشدیر.
- ۱۹۲۵ - سورئالیستلرین ایلک سرگیسی پاریسده آچیلمیشدیر.
- ۱۹۴۴ - آخیسقا تۆرکلرینین آخیسقادان سۆرولمهسی.
- ۱۹۶۹ - لیبیده بۆتون خاریجی بانکلار میلّیلشدیریلمیشدیر.
- ۱۹۷۲ - عصمت اینونو٬ ۵ نوْوامبردا ج.ه.پدن٬ بۇگۆن ده میلّتوکیللیگیندن ایستیعفا ائتمیشدیر.
- ۱۹۸۱ - گامبیا و سنگال بیرلشهرک فدرال جۆمهوری یاراتمیشدیر. سنگامبیا آدلانان بۇ جۆمهوری ۱۹۸۹-جو ایلهجه داوام گتیرمیشدیر.


text:
پورتکیز شاهلیغی
پورتکیز کراللیغی (اینگیلیسجه: Kingdom of Portugal، (فارسجا:پادشاهی پرتغال)، (عربجه:مملكة البرتغال)، (فرانسهجه:Royaume de Portugal)، (آلمانجا:Königreich Portugal)، (ایتالیاجا:Regno del Portogallo)، (روسجا:KopoлeBcTBo ПopTyraлия)) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. پورتکیز کراللیغی 1139 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1910 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
قاراداغ ماحالیندا باش وئرن زلزله یوزلر عائله نی ماتمه باتیردی. ۶/۳ ریشتر گوجونده فلاکت تؤرهدن بو زلزله، ایلک ساعاتلاردا یوزلر یارالی و یوز نفردن آرتیق اؤلونو آیدینلاشدیرمیشدیر. رسمی نظرلره گوره تخریب اولموش یئرلره- خصوصیله اهر، ورزقان و هریس بؤلگهلرینه- لاییقینجه یاردیملار چاتدیریلماسا, فاجعه بونداندان آرتیق اولاجاقدیر. بو حادثهدن ضرر چکنلره یاردیم ائتمک هامیمیزین قارشیسیندا دوران عموم بشری و انسانی بیر وظیفه دیر. بو یولدا هئچ بیر سعیدن چکینمهمهلییک.
ایران سرزمین گنجهای گمشده سایتی اؤز امکداشلاری آدیندان بو فاجعهنی بوتون ایران و آذربایجان خالقلارینا باش ساغلیغی وئرمکله برابر، اؤزونو بو عموم ملی ماتمده اورتاق بیلیر. بیز بوتون یاخینلارینی ایتیرن عائلهلره باش ساغلیغی وئریریک و انسانلیق نامینه بو گون آذربایجانا باش ساغلیغی وئرن بوتون ملتلرله برابر، باشین ساغ اولسون آذربایجان! دئییریک.
دوستان گرامی همانطور که همه مطلع شدیم عصر روز شنبه زلزله ای در منطقه شمالغرب کشور در شهرهای اهر و ورزقان رخ داد که در اکثر شهرهای آذربایجان احساس شد و متاسفانه تلفات و خسارات جانی و مالی نسبتا سنگینی هم در بر داشت.
از اینرو از طرف خودم و سایر کاربران محترم وبلاگ، طلب آمرزش برای جانباختگان و شفای عاجل برای مجروحان را از خداوند متعال خواستارم


text:
نوبل باریش اؤدولو صاحبلری بللی اولدو
"ساواش و سلاحلی چاتیشمالاردا جینسی زوراکیلیغین بیر واسطه اولاراق ایستیفاده ائدیلمهسینین بیتیریلمهسی اوچون گؤردوکلری ایشلر"
نوبل باریش اؤدولونون بو ایلکی صاحبلری، جینسی شدتی سونا چاتدیرما چابالاری سببی ایله دوکتور دنیس موکویگی و یزیدی آکتیویست نادیا مراد اولدو.
نوبل کمیتهسی، موکویگی و مرادین، "ساواش و سلاحلی چاتیشمالاردا جینسی زوراکیلیغین بیر واسطه اولاراق ایستیفاده ائدیلمهسینین بیتیریلمهسی اوچون گؤردوکلری ایشلر" ندنی ایله اؤدوله لایق گؤرولدویونو بیلدیردی.
حیاتینین چوخونو کونگو دموکراتیک جمهوریتیندهکی جینسی شدت گؤرهنلره یاردیم ائتمهیه حصر ائدن ژینکولوگ دنیس موکویگی، ایللردیر جینسی زوراکیلیق گؤرهنلرین معالیجهسی اوچون چابالیر.
موکویگی و قروپونون، جینسی تجاووزلره معروض قالمیش مینلرجه اینسانی معالیجه ائتدیی بیلینیر.
۱۹۵۵ دوغوملو آکتیویست و اینسان حاقلاری ساوونوچوسو کونگولو ژینکولوگ، ساواش شرایطینده جینسی سالدیرییا معروض قالان قادینلاری بوکاوودا قوردوغو پانزی آدلی خستهخانادا ائتکیلی بیر شکیلده معالیجه ائتمهسی ایله یاخیندان تانینیر.
کونگولو حکیم، آرالاریندا بیرلشمیش میلتلر اینسان حاقلاری اؤدولونون ده اولدوغو چوخ ساییدا اولوسلارآراسی اؤدوله صاحب.
ترور هؤرگوتو داعش طرفیندن ۲۰۱۱ده ۲۱ یاشیندا قاچیریلان و ۶ قارداشی اؤلدورولن یزیدی آکتیویست نادیا مراد ایسه داها سونرا هؤرگوتدن قاچاراق آلمانیایا گئتمیشدی.
سپتامبر ۲۰۱۶دا بیرلشمیش میلتلرین یاخشی نیت ائلچیسی اعلان ائدیلهن مراد، ۲۰۱۷ده آوروپا شوراسی طرفیندن تشکیل اولونان واتسلاو هاول اؤدولونه لاییق گؤرولموشدو.
قاچدیغیندان بری اینسان آلیش وئریشینی دوردورماق اوچون مباریزه آپاران مراد، بیرلشمیش میلتلردکی میسیونو زامانی ایسه اؤزللیکله اینسان تیجارتیندن ضرر چکمیش سیغینماچی قادین و گنج قیزلار مسئلهسینده فرقیندهلیک یاراتماغا یؤنهلیک فعالیت گؤستریر.


text:
گؤز تنبللیگینی قارانلیقلا موعالیجه ائتمک اولارمی؟
عالیملرین دئدیگینه گؤره اولا بیلر قارانلیقدا قالماق گؤز تنبللیگینی موعالیجه ائلهسین.
لایوساینزین وئردیگی خبره گؤره، کانادانین تورنتو دانیشگاهینین موحقیقلری «موعاصیر بیولوژی» ژورنالیندا چاپ اولان تحقیق نتیجهلرینده دئییرلر: قارانلیغین تنبل گؤزونده اثرلی اولدوغونو پیشیک بالالاریندا گؤرسدیبلر، اوخشار نتیجهلری اینساندا دا اله گتیرمک اولسا، دونیادا میلیونلار نفرین گؤز تنبللیکلرینی موعالیجه ائتمک اولار.
فرقلی سببلره گؤره دونیا اهالیسینین یوزده دؤردونون "آمبلیوپی" و یا «گؤز تنبللیگی» موشکولو وار. میثال اوچون کاتاراکت (آب موروارید) ایشیغین بیر گؤزه دوشمهسینه مانع اولا بیلر، نتیجهده بئیین او گؤزدن گلن ایطیلاعاتین اِعمال ائتمگی دایاندیرار، بئلهلیکله گؤزون گؤرمهسی ضعیفلر.
بو موحقیقلرین دئدیگینه گؤره گؤز تنبللیگینه موبتلا اولان اوشاقلاردا سالیم گؤزو باغلاییب عاریضهلی گؤزو ایشلمگه مجبور ائتمک اولار. آما گؤز باغلیسینی ساخلاماغا دؤرد بئش یاشلی اوشاغی قانع ائلهمک چتین اولار و موعالیجه اولمامیش بؤیوکلردهده گؤز باغلیسی باغلاماق گونلوک حیاتینی موختل ائده بیلر.
قارانلیق اوتاق
موحقیقلر نئچه پیشیک بالاسینین بیر گؤزونو بیر هفته بویو باغلادیلار سونرا نئچه هفته اونلارین گؤزلرینی آچدیلار یعنی عملاً اونلاردا تنبل گؤز یاراتدیلار.
سونرا بو پیشیکلری آیری پیشیکلرله بیرلیکده زیل قارانلیق بیر اوتاقدا ساخلادیلار. 10 گوندن سونرا بو پیشیکلری قارانلیقدان چیخارتدیلار. نئچه هفتهنین عرضینده بللی اولدو کی اونلارین گؤز تنبللیکلری موعالیجه اولوب.
بو موحقیقلر تاپدیقلارینا اساساً اعتیقادلاری وار قارانلیق پیشیکلرین گؤرمه سیستملرینی اوّلیّه حالته قایتاریر بئلهلیکله تازادان تنظیملشمگه ایمکان تاپیر.
بو مئتودون اینسانلار اوسوتونده آزماییش اولماسیندان اوّل، گؤز تنبللیگینین موعالیجهسی اوچون هانسی یاشدان، نه زمان قارانلیقدا قالماقلاری و قارانلیغین شیدّتی بللی اولمالیدیر.


text:
غرب فلسفهسی اورتا عصرلرده ایسلامی فلسفهسیندن چوخ تأثیرلنیب
ایسلامی فیلسوفلار خصوصاً اورتا عصرلرده قدیم یونان فلسفهسینین غرب فلسفهسینه اینتیقال وئرمهسینده موهیم روللاری اولدو.
بو دؤره ده فارابی و ابن سینا کیمی بؤیوک فیلسوفلار واریدی. مثلاً فارابینین موسیقی زمینهسینده «الموسیقی الکبیر» آدلی کیتابی واردیر. هابئله ابن سینانین فلسفه تاریخینده یوخاری یئری وار.
حقیقتده ایسلامی فیلسوفلار قدیم یونان فلسفهسیندن تأثیرلنیب سونرالار غربده اؤلوب آرادان گئدن فلسفهنی دیریتدیلر.
اورتا عصرده اخلاق ساحهسینده ایسلام و غرب فلسفهسی آراسیندا او قدر فرق یوخیدی.
بو عصرده ایسلامی و مسیحی اخلاقلاری، قدیم یونان دوشونجهسینده دیقّت مرکزینده اولان عنصورلرده ایتّیفاقلاری واریدی. بو دؤرده هم مسیحی اخلاق و هم ایسلامی اخلاق عقلانیّت، حیکمت، عدالت و اعتیدال مفهوملارینا تأکیدلری واریدی. آیری سؤزله هر ایکی اخلاقدا «فضیلت» اخلاقین مرکزینده یئر آلیردی.
خولاصه بو کی غرب فلسفهسی اورتا عصرلرده ایسلامی فلسفهدن دانیلماز تأثیر آلیب. یعنی بیری غرب فلسفهسی بارهده آراشدیرما آپارماق ایستهسه، ایسلامی فیلسوفلاری خصوصاً اورتا عصرلری موطالیعه ائلهمهلیدیر.


text:
جانی ویسمولر
جانی ویسمولر (اینگیلیسجه: Johnny Weissmuller) آمریکالی اوْیونچو. ۲ ژوئن ۱۹۰۴ ایلینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۹ ایل عؤمر ائلهییب و ۲۰ ژانویه ۱۹۸۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Johnny Weissmuller»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جانی ویسمولر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «upper-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
بؤلوم: خاطیره
قونو: تمبل اوشاق اؤدول آلدی
بئشینجی
صینیفده جاواد آدلی بیر اوغلانلا یولداشیدیم. رحیم كیزیجی اوشاقایدی. یاخشی درس
اوخویا بیلمیردی. اوسته گل بیر پیس دادانجیدا واریدی. او اؤز قاباغینی ساخلایا
بیلمهزدی و یئرینه ایشییهردی. آراسیرا كیلاسدا دا هر دن اؤزونو ایسلاداردی.
بونا گؤره آناسی كیفینده قلم كیتابدان سووای بیر شورت و بیر تمیز شالوار دا
قویاردی. نئچه كره كیلاسدا یئرینی ایسلاتمیشدی و بوتون اوشاقلاری گؤرموشدوم كی
اونو لاغ ائدیب و گولردیلر. اوشاقلاریدا كی تانییریسینیز دووارین جیریغینا گولنلر
گؤر بو اوشاغا نه ائدردیلر!؟
آنجاق
جاوادلا من یولداش اولموشدوم و درسلرینی یاخشی اؤرگنمك اوچون بیزیم ائوه چوخ
گلردی. قورخوسوندان تئز تئز آیاق یولونا گئدردی. چوخ آغلاردی و اؤزونو یاخشی آدام
بیلمیردی. بونلارا باخمایاراق مهریبان و سئویملی آدامایدی. اؤزو دئدیگینه گؤره
دوكتورلار، دوعا یازانلار، توركه داواچیلاردا اونون بو آغریسینا چاره
قیلانمامیشدیلار.
منله
دردلشردی. دییردی كی بو بئش ایلده كی اوخولا گئدیر بو یئنی اوخول آلتینجی اوخولدور
آدینی یازدیریپدیر و هئچ مدرسه اونون بو دورومونو دؤزه بلیمهدیگینه گؤره ائله بیر
ایل اونو كئچیندیریر و ایلین سونوندا اونو مدرسهدن چیخاردیرلار. آتاسی اونا بئشی
اوخویوب سونرا اؤز یانیمدا گلیب ایشلییرسن دئمیشدی. جاوادا اورهگیم یاناردی.
نئجه اولور كی بئله میهریبان اینسانا بو قدر ظولم اولسون. بو نه ایشدی!؟
بیرنیجی
سیناولار توكندی. منیم نومرلریم یاخشی اولدو و اوچونجو یئری كیلاسدا آلدیم.
جاوادیندا كارنامهسینده اورتا نومرهلر یئرلشمیشدی. آنجاق او چوخ سئوینیردی.
دییردی كی بو بئش ایلده ایك دفعهدیر كی اوندان چوخ نومره آلیبدی و هئچ درسده
تجدید اولمویوبدور. او مندن چوخ تشكور ائتدی و منیم یاردیملاریما گؤره بو یاخشی
نومورهلری آلمیشام سؤیلهدی. دئدی كی آتام و آنادا سندن تشكور ائئدیرلر.
جاواد
سئوینجینی منله پایلاشدی و منه ایلك اولاراق اینسانلارا یاردیم ائتمهیین دادینی
دادیزدیردی. یئنی و تانینماز دویقولاری دنهلهییردیم. آنجاق بیلیردیم كی جاواد
چوخ هوشلو باشلی و اوسلو اوشاقدی و حیفدی بو اینسانین سونونجو ایلیدیر كی اوخولا
گلسین.
بیر
گون صف باشیندا ناظیم دئدی كی یارین هر صینیفین یاخشی درس اوخویانلارینا اؤدول
وئریلهجكدیر. سئونیردیم كی منیده چاغیریپ و اوشاقلارین گؤزلرینین قاباغیندا منی
اؤدوللـهندیرجكلر. ائویمیزده هامی سئوینیردیلر و من غورورلا دولویدوم.
یارین
هامی صفدهایدیك. قورآن اوخوندو و میللی هیمدن سونرا مودور گلیپ دانیشدی. چوخلو
یاخشی سؤزلر دانیشاندان سونرا ایكی نفردن ایستهدی اوسته گئتسینلر. مودورون
دوردوغو یئرده بیر ماسانین اوستونده بیر گولدان ایچینه قیرمیزی ایسه ساری گوللر
قویولموشدور. ایكی نفردن ایستهدی كی مودورون اوتاقیندان اؤدوللری گتیریب و
ماسانین اوستونه قویسونلار. اوشاقلار گئدیب و اؤدوللری گتیرینجه اوچ اؤیرتمنده
مودورا قوشولدولار.
هر
شیء حاضیریدی و من باشقا اوشاقلار كیمی دؤزومسوز اولموشدوم. مودور تك تك آدلاری
چاغیریردی. آدلاری چاغیریلانلار اوسته چیخیب اؤرگتمن لرله ال وئریریپ اؤدولونو
آلیب و اؤز یئرینه قاییدیردی. منده چاغیریلدیم. اللریمین ایچی ترلهمیشدی. اللریمی
بیربیرینه سورتوب و اوتقوندوم. اوسته چیخدیم و اؤیرتمنلرین گولر اوزلرینه باخاراق
اونلارلا ال وئردیم. گؤی كاغاذلا ساریلمیش گؤزل اؤدولومو آلدیم و اوشاقلارین
آلقیشی سانكی دونیا منی آلقیشلاییر دویدوم. اوشاقلار ساری دولاندیم و چپیك
چالانلارین ایچینده گؤزوم جاوادا دوشدو كی دوغرودان بوسبوتون دویغولاریلا منه چپیك
چالیردی. سایقی اولاراق باشیمی اونلارا اگدیم و پیللهلردن آشاغی دوشدوم. من چوخلو
بئله اؤدوللر آلمیشدیم آنجاق نظریمه بو كره تام فرقلی ایدی. هامی اؤدوللرینی
آلدی. آنجاق بیر فوتبال توپو قالمیشدی. یئنیدن مودور دانیشماغا باشلادی. هامییا
اوغور دیلهدی و توپون اوستونه ال قویاراق آرتدی: ایندی بیر باشقا اؤرگنجیده وار
كی بو اؤدولو اونون اؤزل چخارینا گؤره وئرهجهییك! جاواد رحیمی!
دوغرودان
هامیمیز شاشیردیق. اؤرگتمنلر گولومسهملرینی گیزلهده بیلمهدیلر. دوز
ائشیتدیكمی!؟ من جاوادا و جاواد منه و هامی جاوادا باخیردی. جاواد اینانمیردی.
بیر داها مودور جاوادی چاغیردی و جاوادین دیزلری تیتریهتیترییه پیلهلردن اوسته
چیخدی. مودور توپو اونا وئردی و سول الینی اونون باشینا چكرك سؤیلهدی:
"
بو اوشاق چوخلو چیخارلی اوشاقدی. او دونیادا ایشهمكده رئكوردو سیندیریپدیر و
نئچه یولدا كیلاسدا گؤللهییپدیر."
مدرسهنین
دووارلاریدا پارتلادی. گولمكدن قارین باغیرساقلارینی توتموشدولار اوشاقلار. بعض
اؤرگتمنلرین گؤزلری یاشاردی و انگلرینی اووكهلهییردیلر. جاوادین ال آباغی اسمهیه
دوشدو و قوروموشدو. توپ الیندن قوتولوب و آشاغی دوشدو. جاوادین گؤزلرینده دنیز
دالغالانیردی آنجاق ائشیگه سوزموردو. مودور اؤزونو ییغیشدیریپ و هامیا سوسون سؤیلهدی.
آنجاق بو اولاسی دگیلایدی. جاوادین آریق و چوروك بونوندان وورودو و اونا دئدی
قاییت اؤز یئرینه. چالیشیردیم جاوادین حالینی منیمسهیم. جاواد پیللهلردن دوشرك
منه باخدی. دوشوندوم باخیردی كی من گولورم یوخسا یوخ. آنجاق من هئچ زامان گومهدیم
و چوخدا اینجیدیم. جاواد پیللهلردن دوشدو آنجاق اوشاقلارین باخیشلارینین
آغیرلیغینی گؤروپ یئل كیمی مدرسهنین ایشیك قاپیسینا ساری گؤتورولدو. نئچه ثانیه
چكمهدی و جاواد گؤرونمز اولدو. او گوندن بری داها جاوادی گؤرمهدیك. جاوادین كیفی
منده قالمیشدی و مودور توپو گؤتوروب منه وئردی. اوشاقلار بیر داها گولدولر. مودور
اونلاری قارسیلادی. منه دئدی بیلیرم كی سن و جاواد بیربیرنیزله چوخ تانیشسینیز.
ائوه گئدنده جاوادین توپو و كیفینی بیلهسینه آپار وئر. دئدیم گؤز اوستونه.
او
گون كیلاسدا اؤزومده دگیلیدیم. مدرسهدن قوتولدوم و ائوه ساری یوللاندیم.
ائویمیزین یولوندا جاواد گیلین قاپیسینا گئتدیم. آناسی قاپینی آچیب و جاوادین كیفی
و توپونو وئردیم. آناسی مندن سوروشدو: نه اولوب كی جاواد مدرسهدن قاچیبدیر!؟ نه
قدر دئدیم مدرسهیه قاییتمادی.
بیلمیردیم
نه دئییم. چیگینلریمی آتدیم و خداحافیظ لشیپ ائویمیزه ساری دؤندوم. من او گون بیر
اینسانین تحقیر اولماغینی اؤز گؤزومله گؤردوم.
*****
سؤزلوك
اؤدول
= جاییزه
كیزیجی
= گؤشهگیر - منزوی
دادانج
= عادت
لاغ
= مسخره - استهزا
سیناو
= ایمتیحان
دنهلمك
= ایمتیحان ائتمك - تجروبه ائتمك
اوسلو
= هوشلو - عاغیللی
میللی
هیم = میللی سرود
چپیك
= تشویق - آلقیش
انگ
= فك
چیگین
= شانه - دوش
گؤنده ر بؤلوم لر: اؤیكو (حكایت)


text:
قیزیمین دیللری 39
کتابلاریوین برچسبین ئوزون یازیب یاپیشدیریسان....آیسل بوجور برچسب ایشلرینه چوخ علاقن وار....سن:مامان نهال دا خدمتکارلیق ایشلرین سویور...من:نئجه؟؟...سن:جشنیمیزقوتولاننان سورا صندللری ییغیشدیریردی....مامان نهالین دوستی اوبیری کلاسدادی بیر سری زنگ ده باهم اولاندا چوخ هپی دی....منن ایستیر اوننان دوست اولام....(هرزادا بوجور فیکر وئریسن) مامان محرم یانی بیر نفر آتدان یئره دوشوب؟؟؟عکسدن بولدوم!!! مامان تولدوما پیانو کیکی آلاسان؟؟نتودا اولسون؟؟ آیفون ویریلاندا سوروشوسان هوز دت؟؟من:آیم یور مامی...سن:اوکی وان تو تیری استارتتتتتتت بیرسری نقاشی چکنده منن ایستیسن فیلم گوتورم سنده انگلیسی توضیح وئرسن....هلووووآیم قویینگ تو دیرایو براون تدی بر.....
نویسنده : مامان آیسل
17:10
31 شهريور 1396
61 2 2 ادامه مطلب


text:
یارادیلیش دستانی
یارادیلیش دستانی، تۆرکلرین آلتای-یاقوت واختیندا چیخان بیر دستاندیر. بۇندان باشقا، ایلک تۆرک دستانلاریندان اوْلما خصوصیتینه ده مالیکدیر. آسیا قیطعهسینین مۆختلیف بؤلگهلرینده یاشایان تۆرک بوْیلاری و آلتای تۆرکلری آراسیندا سؤیلهنیلیر. تۆرک دستانلاری آراسیندا ان قدیمیدیر. رادلوف طرفیندن معینلشدیریب یازیا کئچیریلمیشدیر. قهرمانلارینین غئیری-عادی حرکتلرینی جوْشغولو، تؤرهنسل بیر اۇسلوبلا ایضاح ائدن و عادتا بیر نئچه حیصه دن عبارت اوْلان منظوم آبیدهلردیر. معلوم اوْلان ان قدیم ادبیات نوْعلریندن بیریدیر. آلتای داغلاریندا سؤیلهنن یارادیلیش و تؤرهییش دستانلاری دئییل بۆتون اوْرتا آسیا ایله سیبیرین بئله، ان اینکیشاف ائتمیش و اوزرینده باغ ایله دایانیلان تۆرک میفوْلوْژیسی گؤستریجیلریدیر.
ایچیندهکیلر
یئر کۆرهسینین یارادیلیشی[دَییشدیر]
آلتای یارادیلیش دستانیندا باشلانغیجدا هر یئرین سۇلارلا اؤرتولو اوْلدوغو بیلدیریلیر. تانری اۆلگئن، قۇشا چئوریلهرک سۇلارین اۆزرینده اۇچور آنجاق قوْناجاق بیر یئر تاپماییر. بۇنون اۆزرینه گؤیدن گلن بیر سس تانری اۆلگئن دنیزین ایچیندن چیخان بیر داشا قوْیماسینی سؤیلهییر. اۆلگئن بۇ داشا قوْناندا یئرین و گؤیون یارادیلماسی لازیم اوْلدوغونو دۆشونور، آنجاق بۇنو نئجه ائدهجگینی بیله بیلمز. سۇلارین ایچینده یاشایان دیشی رۇح آغ آنا، اۆلگئن یارادیلیشی نئجه رئاللاشدیراجاغینی آنلادیر. اونون کؤمگی ایله ایشه باشلایان تانری اوّل یئری، سونرا گؤیو یاراتمیشدیر.آردیندان دا دۆنیانین طرازلیغینی تأمین ائتمهسی اۆچون اۆچ بالیق یاراتمیشدیر. بالیقلار دونیا آلتدان دستکلیَرک کوْر گزمهسینه مانع اوْلوبلار.
اینسانین یاردیلیشی[دَییشدیر]
آلتای افسانهلرینده، بؤیوک بیر اوْقیانوسون و سۇیون اساس اوْلماسینا باخمایاراق، اوْنلارا گؤره اینسان، سۇدان یارادیلمامیشدی: اینسان اوْلادی اصلی یئنه توْرپاقدی تانری اۆلگئن دنیز اۆستونده گزرکن اۇزن بیر قارا پارچا گؤرور. یاخینلاشاندا تورپاغین اوستونده اوْدو گؤرر. دۆشونور کی، بۇ اینسان اوْلسون اوْ دۆشوندوکجه پالچیق اینسان صۇرتینه بۆرونر. حیکایهنین داوامیندا بۇ ایلک اینسان اوْلان ائرلیک اولگئن"ـه خیانت ائدهجکدیر.
آیری وئرسیاسی[دَییشدیر]
بۇ داستاندا باشلانغیجدا یالنیز تانری کایرا خانین و سۇیون اوْلماسی دئییلیر. بیردن آغ آنا تاپیلیب “یارات” دئدی و سۇیا دالدی. کایرا خان ایسه اۇچا بیلن بیر کیشی یاراتدی. کیشی کایرا خاندان داها یۆکسکده اۇچماق ایستهییردی. بۇنو بیلن کایرا خان اوْندان اۇچماق قابلیتینی آلدی. کیشی دیبسیز سۇیا یۇوارلانیب بوْغولماغا باشلادی. اوْ، پئشمان اوْلوب کایرا خاندان باغیشلانماسینی ایستهدی. سوْنرا کیشی تانری کایرا خانین سۇیون اۆزرینده یاراتدیغی اۇلدوزون اۆستونه چێخدی. کایرا خان اوْندان اۇچماق قابلیتینی آلاندان سوْنرا دۆنیانی یاراتماق ایستهدی. کیشیه بۇیوردو کی، سۇیون دیبیندن توْرپاق چێخارتسین. لاکین کیشی ده اؤزو اۆچون دۆنیا یاراتماق ایستهدیگیندن توْرپاغین بیر حیصهسینی آغزیندا ساخلادی. کیشی توْرپاغی سۇیون اۆزرینه سپدی، کایرا خان توْرپاغا “بؤیو” دئیه بۇیوردو. توْرپاق بؤیویوب دۆنیا اوْلدو. لاکین کیشینین آغزینداکی توْرپاق دا بؤیویوب اوْنو بوْغماغا باشلادی. کایرا خان اوْنا “تۆپور” دئمهسهیدی، بوْغولوب اؤلهجکدی. کیشینین تۆپوردویو توْرپاق تانری کایرا خانین یاراتدیغی دۆمدوز توْرپاغین اۆستونده باتاقلیقلار، تپهلر عمله گتیردی. کایرا خان اوْنا “ائرلیک” (شیطان) آدینی وئریب اوْنو اؤز دۆنیاسیندان قوْودو.
سوْنرا یئرده دوْققوز بۇداقلی آغاج بیتیردی، هر بۇداغین آلتیندا بیر اینسان یاراتدی کی، بۇنلار دوْققوز اینسان ایرقینین (نژاد) آتالاری اوْلدولار. ائرلیک تانری کایرا خاندان خواهش ائتدی کی، همین اینسانلاری اوْنون ایختیارینا وئرسین. کایرا خان وئرمسه ده، ائرلیک اوْنلاری اؤز طرفینه چکمهیه باشلادی. کایرا خان اینسانلارین اوْنا آلدانمالارینی گؤروب اوْنلاری اؤز باشینا بۇراخدی. ائرلیگی ایسه یئرین آلتینداکی دۆنیانین اۆچونجو قاتینا قوْودو. اؤزو ایسه گؤیون اوْن یئددینجی قاتینا چکیلدی. ملکلریندن بیرینی یئرین اۆزونه گؤندردی.
ائرلیک تانری کایرا خاندان خواهیش ائتدی کی، اؤزو اۆچون بیر گؤی یاراتسین. ایجازه آلیب یاراتدی و آلداتدیغی شر رۇحلاری اؤز گؤیونده یئرلشدیردی. کایرا خان گؤرنده کی، ائرلیگین تبعهسی اوْندان داها یاخشی یاشاییر، ملکلریندن بیرینی گؤندریب اوْرانی داغیتدیردی. گؤی یێخیلیب داغلار، درهلر، مئشهلر عمله گتیردی. تانری کایرا خان ائرلیگی یئرین ان آشاغی قاتینا قوْودو. بۇیوردو کی، دۆنیانین سوْنونا قدر اوْرادا قالسین. تانری کایرا خان گؤیون اوْن یئددینجی قاتیندا اوْتوروب کایناتی اداره ائدیر. اوْندان بیر قات آشاغیدا اۆلگن آلتون داغدا تاخت اۆستونده اوْتورور. گؤیون یئددینجی قاتیندا گۆن آنا، آلتینجی قاتیندا آی آتا اوْتورورلار.
بیرده باخین[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yaradılış dastanı»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۶ نوْوامبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- آنادولو تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yaratılış Destanı (Altay)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۶ نوْوامبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
- Nizami Cəfərov Qədim türk ədəbiyyatı, Bakı, AzAtaM, 2014, səh 30


text:
أردۇغان: ترورچیلیق کریدورینینگ قورالماغینا روغصات برمهریس
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، جمهورباشلیق کؤشگۆنده اۇبالارینگ آرچینلاری بیلن دوشوشدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان، سوریأنینگ دمیرقازیغیندا بیر ترورچیلیق کریدوری نینگ قورالماغینا روغصات برمهجِکدیکلرینی آیتدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، جمهورباشلیق کؤشگۆنده اۇبالارینگ آرچینلاری بیلن دوشوشدی.
أردۇغان شۇل یرده ادن چیقیشیندا آمریکانینگ، آیرالیقچی ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ سوریه دأکی بؤله گی بۇلان پ. ی. د نینگ اۆستی بیلن ترورچیلیق کریدورینی دؤرهتمهک ایسلهیأندیگینی آیتدی.
سوریأنینگ دمیرقازیغیندا ترورچیلیق کریدوری نینگ قورالماغینا قارشی تۆرکیأنینگ صابری نینگ آزالیاندیغینی آیدان تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی،
"سوریه ده و عیراق دا بۇلان واقالارینگ و قورالان سیستمینگ (ترورچیلیق کریدورینی دؤرهتمهک) اۆچین بۇلاندیغی گۆن سایین بِللی بۇلیار. بیز یالان سؤزلر سؤزلِمهلرینی چِکمأگه مجبور دألدیرس. بؤلگأنی ترورچیلیقدان صاپلاماق ماقصادی بیلن اؤتن ییل فیرات قالقانی حرکتی بیلن ادن ایشلریمیزی گینگِلتمأگه گۆیجۆمیز بار" دیدی.
پ. ی. د نینگ ترورچیلیق کریدورینی قوراماق اۆچین تاغاللا ادن بؤلگه سی نینگ تۆرکیأنینگ کؤنگۆل دۆنیأسی نینگ ایچینده بۇلاندیغینا اۆنس چکن أردۇغان،
"شۇل یرده دؤولت قوراماق ایسلهیأنلرینگ اومیدی پوجا چیقار. هیچ کیم شۇل یرده تأزه بیر دؤولت قورماغا سینانشماسین" دیدی.
ادن چیقیشیندا ۱۵-نجی ایول دا آغدارلیشیغا سینانشیق ادن فت الله چی ترور قوراماسی نینگ (فتؤنینگ) سرکرده سی نینگ آمریکادا قۇلدانیاندیغینی نیغتان أردۇغان، آمریکان دۇلانشیغینا شیله یۆزلِهندی:
"سن مونی ایزینا قایتاریپ برمهسِنگ، موندان سۇنگرا بیزدن بیر ترورچینی ایسلأن ماحالینگ اۇ ترورچینی آلیپ بیلمهزسینگ" دیدی.


text:
اوتوز ایلدن آرتیق آذربایجان ادبیاتی ایله مشغول اولسامدا، بیر پارا سؤز اوستادلارینین خصــــوصی ایله، کلاسیــــــک ادبیاتیمیزین
گــــــــؤرکملی نماینده لرینین اثرلرینی هر
زامان اوخویارسام، یئنه اوره ییمده اؤز طراوتینی قورویوب ساخلار. اونلاردان بیری ده حاجی رضا صراف تبریزی دیر. یئری گلمیشکن دئمه لییم، اورتا تحصیلی دوام ائتدیردییم گونلر، ازبر ائتدییم بئش یوز غـــــــــزلین، سیرا سیندا صراف شعرلری ده
وارایدی. واختی ایله سیروس قمری نین، افست اصولی ایله چاپ ائتدیگی حاجی رضا
صــــراف دیوانینی اوخوماق اولدوقجا من
اوچون آرتیق چتین ایدی. اونون شعرلرینده اولان چکیم و منده اولان دویغو بو وضعیته اوستون گلدی.
دئــــمک طرفین بوتون غزللری دیل ازبریم
اولاراق، بئنیــــــمده یووا سالماغا
باشـــلادی. البته صراف شعری
ایله منی تانیـــــش ائده ن
مرحـــــوم موغام اوستاسی
«حاجــــی بابا حسین اوو»
اولــــــدو. اونون اوره ک
آچــــان، کؤنول اوخشایان سسی ایله
صراف شعری گوجلو بیر چایا چئوریلیب،
منی اؤز قوینونا آلیب، آپاریردی. ۲۸ ایل بونــدان اؤنجه، حاجی بابا ایفاسیندا ائشیتدییم
بو غــــــــــزل هله ده قولاغیمدا اؤز
اورژینالیغی ایله سسله نیر:
خدنگ ناز ایله کؤنلوم قوشون شکار ائله دین
اورکده گیزلی اولان سیرری آشکار ائله دین
کنــــــــــاریدن باخیرام گل منی کنارینا آل
منی بو خلـــــقدن عالمده سن کنار ائله دین
ردیــف و قافیه و سجع و بحری بیلمز ایدیم
فنون شعری بو صرافه سن شعار ائله دین(۱)
صرافین یارادیجیلیغیندا، اؤنملی یئر آلان مؤضوعلاردان بیری ده اونون آغیز ادبیاتیمیزدان، خصوصی ایله آتالار سؤزو و دئییم لردن بول ـ بول استفاده ائتمه سی دیر. صراف آذربایجان مثل لرینی، اؤزه لیکله، شیرین تبریز لهجه سی دئییم لرینی ائله مهارتله، غزللرینده آخیتمیشدیرکی، گل گؤره سن.
ایندیسه بو خصوصدا بیر نئچه اؤرنک وئرمه یی ضرروی گؤرورم:
صبح اولونجا یاتمادیم، یاندیم رقیب ـ ین حالینا
کسسک آغلار، گؤرنه عالمدی داشین احوالینا
گؤزون گؤز ائیله دی جان آلماغ قاشین آلدی
بو امر خیــــر ده قاش و گؤزون شراکتی وار
بو بیر بیت ده، چوخ گؤزل تصویر یاراداراق، ائل دئیمینی سون اوستادلیقلا، ایشه سالا بیلمیشدیر:
بو یولدا بختیمی گؤردوم یاتیب قوریوب کئچدیم
دئدیم: «گئدیب نه عجب خواب غفلته خرگوش»
تبریز دئییم طرزینده صرافین بول ـ بول ایشلتدیگی سؤز اینجی لرینه اولدوقجا راست گلیریک. ائل دئییمینی بیر بیت شعرینده تام اوره یه یاتان شکیلده، نئچه شعر صنعتینی بو بیر نئجه کلمه ده یئر لشدیرمک بیر اوقده ر آسان دئییلدیر، نه گؤزل سؤزلر یئرینده اوتوروب، بیر باخین:
باش ایسترسن گل آل بوباش بو امری خئیری سال باشدان
گؤروم باش گئتسه آپا ال چکر بودر سرمندن؟!
عقل ایله عشقین مجادله سی، شرق فلسفه سینده اؤغلی یئر آلیر.تورک دیللی شاعیرلر ایستر فارس دیلینده، ایسترسه ده تورک دیلینده قوشدوقلاری شعرلرینده بو مؤضوعیا گئنیش مئیدان وئریب، وئریلر. آذربایجان کلاسیک ادبیاتیندا عمومیتله، عشقه اوستونلوک وئریلیر. بؤیوک شاعیر محمد فضولی اؤزونون مشهور بیر غزلینده بو مسئله یه بئله آیدینلیق گتیریر:
ای فضولی عشق معنین قیلما ناصحدن قبول
عقل تدبیری دیر او سانماکی بیر بنیادی وار.
اؤز اوستادلارینین یولونو دوام ائتدیره ن حاجی رضا صراف، عقل ایله عشقین ساواشینی بو بیر بیت شعرینده چوخ مهارتله گؤستریر:
دهــــــــــــانین سیررینی بیلمزدی عقلیم،
عشقیم اؤیره تدی
عجب دیوانه دی، بیگانه یه افشای راز ائیلر.
صرافین یاشادیغی دوور ده، ائله بیر زامان ایدی، منطقه ده و اؤلکه ده مهم دیشیک لیک باش وئریردی. تبریزده باش قالدیران مشروطه حرکاتی نین آلـــووی، ایرانین هر یئرینی
آلیشــدیردیغی بیر واختا، یابانجی گوجلر،
ساده جاماعاتی، آلداتماغاجان آتیردی. بیر چوخ شاعرلر سایاغی صرافدا، بو وضعیتدن سارسیلیر و اسلام دونیاسینا اوز توتاراق بئله یازیر:
ای مـــــلت اســــلام اویان وقت سحر دی
گؤر بیرنه خبر دی!
بسدیر بو قده ر یاتما چورورسن نه خبر وی،
دور وقت سحر دی!
کربلا حادثه سینه حضرت امام حسین(ع) ـ ین قهرمانجا سینا یارا تدیغی نهضته بیر چوخ شاعرلریمیز، سؤز قوشاراق، اونو دونیایا تانیتدیرمیشلار. حاجی رضا صراف تورک
نوحه ادبیاتینا ارمـــغان ائتدیگی
بیر ـ بیریندن گــؤزل شعرلری
وار.
آتا، قــــارداش، عمی، عم
اوغلو شهادتینی یاخیندان
گؤره ن، بو اولایدان اولدو
قجا مریض له ین حضرت صغرا دیلیجه بو
سؤز تاپشیــرماسی اوره ک لره یول تاپیر،
بیر لیـــــکده اوخویاق و اونون یارادیجیلیق
قابلیتینی گؤره ک:
نطقه گل ماه محرم گلدی صراف اولما لال
ائیله مه هرگز بو باطل عؤمروله باطل خیــال
حضرت صغرا دیلینجه ائیله بؤیله عرض حال
گـــــل باجین قــــــــــــوربان سنه قارداش،
علی خـوش گلمیسن!
بهروز ایمانی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
بیت، بیلگیسایار دار و ائلکترونیک سیستملرینده، دیجیتال رقملری گؤسترمک و ساخلاماق اۆچون بیر بللک پارچاسیدیر.دیجیتال سیستملرده سایؽلاری گؤسترمک اۆچون ایکیلیک سیستمی ایشلنیر.بو سیستمده سایؽلار ۰لار و ۱لر ایله گؤستریلیر . هر رقمی (هر ۰ یا هر ۱) بیر بیت آدلانیر. یانی ایکیلی سیستمی بیلگیسایار و ائلئکترونیک سیستمینده قوللانیرکن هر رقم (۰ یا ۱) بیر بیت آدلانیر.
هر بایت ۸ بیتدن تشکیل اولور. چوخلو بیلگیسایار سیستملرینده ۸ بیت بیر بایتدیر. بیر بایتین یاریسی (دؤرد بیت) نیبل آدلانیر..
۱ بیت = ۱ درجه (۰ و یا ۱ )
۱ بایت = ۸ بیت


text:
اوغوز تی وی:سولدوزدان الده ائتدیگیمیز بیلگیلره گؤره، بو ورقهلرده اؤنوموزده اولان مجلیس سئچکیلرینده سولدوزدان آدایلیغینی (نامیزد) ایرهلی سورن و آزربایجان تورپاقلارینی باشقا موهاجیر میللتلرین آدینا چیخانلارا خیتابن “بو تورپاقلار بیزیمدی” ، “سولدوزو کورد تورپاغی کیمی گؤسترنلرین بیز جاوابینی وئرجییک” کیمی جملهلر یازیلیب.
یاییلان ورقه لرده آزربایجان تورکلرینین بیرلیگی و دیرلیی اولماسینا اؤزل وورغو ائدهرک آزربایجانا قارشی آپاریلان سیاستلر و اویونلاردا میللتیمیزین اویاق اولماسینی بیلدیریلیب.
This slideshow requires JavaScript.


text:
ناتونینگ بیر تیک اوچری اضطراری قونیش گه مجبور بولگن
ناتوکوچلریگه کوره اوشبو کوچلریگه تیگیشلی بیر تیک اوچر شرقی پکتیا ولایتیده اضطراری قونیش گه مجبور بولگن. اما، طالبان تیک اوچرنی اوریب توشریلگنینی ادعا قیلگن.
ناتو کوچلری بیر بیانات ترقه تیب اوشبو حادثه ده سبب نیمه بولگنینی اورگه نیش اوچون تحقیقات باشلنگنینی ایتگن همده، بیاناتده عصیانچیلر خطری باعث تیک اوچر اضطراری قونیش گه مجبور بولمه گندیب فکر بیلدریلگن.
بوحادثه ده احتمالی تلفات لر باره سیده خبر ترقه تیلمه گن.
پکتیا ولایتی نینگ محلی رسمیلری اوشبو تیک اوچرنی زرمت تومنیده هلاکت گه اوچره گنینی ایتگن.
پکتیا ولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزچیسی روح الله سمون نینگ ایتیشچه ناتو کوچلری حادثه یوزبیرن محلنی قمره ب آلیب. مطبوعات گه اچیق معلومات بیرمه گنلر.
طالبان عصیانچیلری اوشبو تیک اوچر طالبان جنگره لری تمانیدن اوریب توشریلگنینی ادعا قیلگن.
بوندن ایککی کون الدین هم ناتو کوچلری نینگ شینوک ناملی بیر تیک اوچری میدان وردک ولایتی نینگ سید آباد تومنیده هلاکت گه اوچره ب نتیجه 38 کیشی قربان بولگندی.
قربان بولگنلرنینگ اکثریتی امریکا مخصوص کوچلریدن عبارت بولیب یتتی افغان عسکری هم قربان لر اره سیده موجود بولگن.
ناتو کوچلری میدان وردک تومنیده تیک اوچرنی قندی هلاکت گه اوچره گنینی انیق لش اوچون تحقیقات ایشلر باشلنگنینی ایتگن. طالبان عصیانچیلری بو تیک اوچرنی هم اوریب توشیریلگنینی ادعا قیلگندی.
باشقه بیر خبر گه کوره یکشنبه کونی یوزبیرگن زوروانلیک لرده ناتو کوچلری نینگ تورت عسکری ایری حادثه لرده قربان بولگن.
فرانسه حربی لری اولردن ایکته سینی فرانسه لیک عسکر بولگنینی تصدیق لب کاپیسا ولایتیده یوزبیرگن توقنه شولرده قربان بولگنینی معلوم قیلگن.
باشقه ایککی چیت ایللیک عسکرنی کیم لیک حجتی فاش ایتیلمه گن بیراق ناتو کوچلری اولرنینگ افغانستان جنوبیده قربان بولگنینی ایتگن.


text:
ایراندا آذربایجان تورکجهسینین ایستاتوسونون یوکسلدیلمهسی اوغروندا آپاریلان مباریزهنین تاریخی حاقیندا مونوگرافییا یازیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آکادمیانین شرق شناسلیق اینستیتوتونون بؤیوک علمی ایشچیسی، تاریخ اوزره فلسفه دوکتورو یئگانه حاجییئوانین «ایران ایسلام اینقیلابیندان سونرا جنوبی آذربایجانلیلارین آنا دیلی اوغروندا مباریزهسی» (۱۹۷۹-۲۰۰۵-جی ایللر) آدلی کیتابی چاپ اولونوب.
مؤلف گرگین اجتماعی-سیاسی کاتاکلیزملرین، سوسیال-مدنی تبادلاتلارین، پانفارسیست سیاسی سیستمینین و ایدئولوگییاسینین تأثیرینه معروض قالان جنوبی آذربایجانلیلارین هم ایران داخیلینده، هم ده خاریجده آذربایجان دیلینین ایستاتوسونون یوکسلدیلمهسی و فونکسییالارینین گئنیشلندیریلمهسی اوغروندا مباریزه تاریخینی تدقیق ائدیب.


text:
آلتمیشینجی درس
عوضلیکلر (2)
1. شخص عوضلیکلرى
ب) یییهلیک شخص عوضلیکلرى: بو عوضلیکلر بیر شئیه مالیکلیک و یییهلیگی بیلدیریر. بو عوضلیکلر اساس شخص عوضلیکلریندن شخصه گؤره، یییهلیک حال شکیلچیلرى آرتیرماقلا دۆزهلر: منیم، سنین، اونون، بیزیم، سیزین، اونلارین. بو عوضلیکلر حاللانا بیلمز و اونلاردان سونرا حتما بیر ایسیم گلر: منیم ایشیم، اونلارین وظیفهسى، سنین شخصیتین.
بو عوضلیکلرین ایکینجى نوعو دا واردیر کى، یوخاریداکى ایکینجى نوعا "کو-کى" شکیلچیلرى آرتیرماقلا دۆزهلر: منیمکى، بیزیمکى، سیزینکى، اونلارینکى، سنینکى، اونونکو، ...
بو عوضلیکلر حاللانا بیلر، هم ده جمع علامتى آلیب، سونرا حاللانا بیلر.
بو خصوصیتلرى آشاغیدا گؤرمک اولار:
*آدلیق حال (شئى تک): منیمکى، سنینکى، اونونکو، بیزیمکى، سیزینکى، اونلارینکى.
*آدلیق حال (شئى جمع): منیمکیلر، سنین کیلر، اونونکولار، بیزیم کیلر، سیزینکیلر، اونلارینکیلار.
*یییهلیک حال (شئى تک): منیمکینین، سنینکینین، اونونکونون، بیزیمکینین، سیزینکینین، اونلارینکینین.
*یییهلیک حال (شئى جمع): منیمکیلرین، سنینکیلرین، اونونکولارین، بیزیمکیلرین، سیزینکیلرین، اونلارینکیلارین


text:
خلیل ریضا اولو تورک دئییر:
سئوسن بیله جک سن ندیر بو جهان/
دولانماق، سورونمک، یاشاماق ندیر/
ان بؤیوک یاشاماق اصلینده باخسان/
آزادلیق اوغروندا موباریزه دیر.
عزیز دوسلار; من سؤزومو بیر سورو ایله باشلاماق ایسته ییرم. بیز ندن آزاد اولماق ایسته ییریک؟
بیزیم میللت یمیز ندن آزاد اولماق ایسته ییر؟
کئچمیشده استعمارین خاص بیر تعریی واریدیر. بیر باشقا اؤلکه گلیردی باشقا اؤلکه نی اشغال آلتینا آلیردی، اونو سوموروردو. بوتون یئر آلتی – یئر اوزلو ثروت لرین تالاییردی. بونا استعمار دئییردیلر. بو کلاسیک دونیانین تعریفی دیر. ایندی کی دونیادا یئنی تعریف لر، مفاهیم لر دوغولور. اولاردان بیری ده ایچ استعمار دیر. ایندی او بایاق دئدییمیز استعمار دیش استعمار تعریف له نیر. ایچ استعمار بیر اؤلکه نین ایچینده بیر گروپ توپلوم یا بیر میللت باشقا میللت لرین وارینی – یوخونو تاییرسا اوردا آنلام لانیر.
بو گون آذربایجان میللتی مرکزچی بیر سیستم ین الی ایله سومورولور. یئر آلتی – یئر اوستو قایناق لاری چکیلیر گئدیر تالان اولور٬ اسگی و گوجلو بیر کولتورو٬ آنا دیلی، یاساق لانیر، بایکوت اولونور. و سیاسی اختیارات لاری دئمک اولار یوخ حدینده دیر.
بیز ندن آزاد اولماق ایسته ییریک؟ طبیعی دیرکی بیز استعماردان، استبداد دان آزاد اولماق ایسته ییریک آمما بونلارین یوللاری دا بام – باشقا اولمالی دیر. بو گون لری بوتون میللت لر، گروپلار و دونیادا چوخلوحرکت لر وار چالیشیرلار حاقلی ایستک لرین الده ائده لر. آنجاق هره بیر یول سئچیر. هره نین بیر یؤنته می وار. آذربایجان میللتی نین یولو مدنی و دموکراتیک یولدور. بیز سئوینیریک کی آذربایجان میللت ینین یولو مدنی و دموکراتیک یولدور و بو استبدادی ییخماغا گورا بیر خشونته، هئچ بیر زورالیلیغا و هئچ بیر غیر دموکراتیک ایشلره ال آتماییب. آنجاق اومود ائدیریک کی بیزیم میللی حرکت ین ایچینده اولان اینسان لار، نئجه کی موباریزه ده – دیره نمه ده چوخ گوجلو داورانیرلارسا و بو بؤیوک موباریزه نی – بؤیوک دیره نیشی اؤنه سورورلرسه ان آزی اؤز ایچری لرینده ده دموکراتیک بیر فضانی یاشادا بیلسین لر.
سایین دوست لار; استبداد بیر شخص دئییل. استبداد یالنیز حاکمیت ده دیین بیر کارگزار دییک بیر دؤلت ارگانی دییک یا بیر باشقا شی دییک یالنیز بونلار دئییل. استبداد بیر تفکر دور. استبداد ذهنیت دیر. بیز بو استبدادلاری ایستر حاکمیت ده اولسون، ایستر اؤز ایچیمیزده اولسون، یعنی اؤزوموزدن ده باشلامالی ییق. بو ذهنی استبدادلاری سیندیرمایین جان، انتقادی تفکره اینانمایین جان، هئچ بیر گوجلو کولتورل ساواشی میزی اؤنه آپارانمایاجاییق.
عزیز یولداشلار; انتقادی تفکر دیینده بعضی لری باشقلارین تخریب ائله مک دن و قارالاماق دان و باشقا – باشقا بیر شی لردن اولا بیلسین کی ذهن لرینه گلیر. آنجاق یوخ، بیز دوشونجه لری – سلیقه لری هر بیر فکری تنقید ائله سک، همده بیر تنقیدکی منطق، استدلال و عقلانیت – ه دایانیر. او تفکر دوغرو – دوزگون یولا گئده جک او تفکر آذربایجانی قورتاراجاق. یوخسا بیز گلیب انسان لاری مقدس لشدیرسک هر بیر شئی قوتسال لاشدیرساق و هرنه یی چرچووه یه سالساق و همشه مستبد اولوب اؤزوموزدن آشاغی لارا زور دییه رک، اؤزوموزدن اوسته کی لره یونولاق. بو تفکر بیزی همشه مستبد ذهنیت یاشاماغا و مستبد فضانین یاشاماغینا دوغرو آپاراجاق. بیز فضالاری سیندیرمالی ییق ان آزی من دوشونورم اؤز ایچیمیزدن باشلامالی ییق، مندن بو قدر. چوخ ساغ اولون


text:
اومید ائدیرهم کی، آمریکا لیدری ایله دیالوگ گلهجکده علاقهلرین اینکیشافینی تعمین ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو گون روسییانین بئلورود بؤلگهسیندهکی "لبدینسکی" مینرال زاوودونو زیارت ائدن پرزیدنت ولادیمیر پوتین ترامپلا کئچیردیی گؤروشله باغلی تصوراتلارینی بیلدیریب.
"آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ایله دیالوگ اینسانی معنادا داوام ائدرسه، گلهجکده آرامیزداکی علاقهلرین اینکیشاف ائدجیینه اومید ائدیرهم. دیگر اینسانلارلا نئجه اولدوغونو بیلمیرم، اما من فیکیرلرینی و امکداشلیق تکلیفلرینی ایرلی سوررکن دقتله دینلدیم. اینسانلارلا ایشلهین بیری اوچون قولاق آسماسینی بیلمک و سرعتلی رئاکسییا وئرمک، رابطهیه داوام ائتمک چوخ مهمدور"، - پوتین سؤیلهییب.


text:
مولدووانین مناقیشلی دنستریانی بؤلگهسینده روسییا اوردوسو ایله سپاراتچی قوهلر بیرگه حربی تعلیم کئچیریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، مسئله ایله باغلی مولدووا حکومتی اعتراض بیاناتی یاییملاییب.
قید ائدیلیر کی، روسییا صولحمراملیلارینین سپاراتچیلارا رغبتی تمامیله آیدین دئییل. مولدووا حاکمیتی دانیشیقلار پروسسینین آپاریلماسی اوچون داها الوئریشلی محیطین یارادیلماسینا چالیشیر. آنجاق بیز هامیمیز گؤروروک کی، سون واختلار روسییا قوشونلاری دنستریانیدا تیراسپول سپاراتچی رژیمین گوج ایستروکتورلاری ایله بیرگه حربی تعلیملر کئچیریر.


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
۸ اوْکتوبر ۲۰۱۸
- (فرق | گئچمیش) . . ک اوروپا بیرلیگی؛ ۱۶:۰۱ . . (+۲) . . M.XIII (دانیشیق | چالیشمالار) (←ایقتیصادی سیاست: ایملا دوزلیشی using AWB)


text:
بؤیوک رئیس
دوکتور جئری
قوش بازارینا گئتمیشدیک. اوستاد دفتری قیزینین دوغوم گونو موناسیبتینه گؤره قونوشان بیر طوطو قوشو آلماق ایستهییردی. ساتیجی بیزی گؤزل بیر قفسین قاباغینا آپاردی. اوچ طوطو سیرا ایله آغاجین اوستونده اوتورموشدو. ساتیجی قوشلاری گؤستهرهرک:
- بیزیم ان باهالی طوطو قوشلاریمیز بونلاردیر؟- دئدی.
اوستاد دفتری بیرینجی طوطونو گؤستریب سوروشدو:
- بونون قیمتی نئچه دیر؟! نهلر باجاریر؟...
ساتیجی آچیقلادی:
- بونون قیمتی بئش میلیوندور؛ حافظ ایله سعدینین شئعیرلرینی ازبردن اوخویور، فارسینی مکمّل بیلیر، بیرآزجیقدا عربی باجاریر.
اوستاد دفتری ایکینجی طوطونو گؤستردی:
- بو؟!...
- بونون قیمتی اون میلیوندور؛ حافظ، سعدی، فردوسینین شئعیرلرینی ازبردن اوخویور، فارسینی مکمّل بیلیر، بیرآزجیقدا تورکی باجاریر.
اوستاد دفتری جوشقو ایله اوچونجو طوطونو گؤستردی:
- بو؟!..
- بونون قیمتی ییرمی میلیوندور!!...
ایکیمیز بیردن سسلندیک:
- ییرمی میلیون؟!! بو نهلر باجاریر؟...
ساتیجی قانی سویوقلوقلا فیسیلدادی:
- ائله بیر شئی باجارمیر، بیر آزجیق فارسی بیلیر...
اوستاد دفتری سؤزونو کسدی:
- بئله ایسه نییه بئله باها؟!!..
ساتیجی گولومسوندو:
- بو طوطو چوخ اؤنملی بیر قوش اولمالیدیر؛ چونکو بو ایکی طوطو بوندان بتر قورخوب بیلهسینه دئییرلر:
رئیس! [فرهنگستان زبان فارسی]
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
قیرخ بئش مین بئش یوز تومنی وئرمهسهلر!
دوکتور جئری
کئفلی ایسکندر گئجه یاریسی سرخوش ائوه قاییتدی. خالاخانیم بئلینه ساریلیب اوزوندن اؤپه-اؤپه سوروشدو:
- ایسکندر بگ من گؤزلممی؟!!
ایسکندر :
- سن منیم گؤزومده “سیبل جان”دان دا گؤزلسن!!
- منی سئویرسنمی؟
- هه.. دونیالارجا سئویرم!
- سئویرسنسه چاخیر ایچمگی ترگیده بیلرسنمی؟
- یوووخ!.. ترگیتسم، گؤزومده مئیمون کیمی گؤرونهجکسن!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
دور چای دمله!
دوکتور جئری
کئفلی ایسکندر هر گون ایشدن قاییداندا خالاخانیما، "دور چای دمله" دئییردی.
بیر گون خالاخانیم قیزغین-قیزغین:
- نه دور چای دمله مه سی ؟!- دئیه دیللندی.
ایسکندر شاشیردی:
- سنه نه اولوب؟!
خالاخانیم کوکرهدی:
- نه اولاجاق؟!.. ائوه گیرجک،"دور چای دمله، دور چؤرهگی گتیر" دئییرسن. بیز هاچان فارسلار کیمی مدنییّتلی، فرهنگلی اولاجاغیق!... گئت؛ بیر آز آغایی روستمیدن اؤیرن!!...
ایسکندرین گؤزلری کلّهسینه چیخدی:
- آغایی روستمی داها کیمدیر؟!
- تزه قونشوموزدور، فارسدیرلار.. آروادی دئییر: آغایی روستمی ایشدن گلنده اوتوروروق، موسیقی دینلهییریک، ادبیّاتدان دانیشیریق.. ساعاتلارجا ٰحافظٰین، ٰسعدیٰنین شئعیرلرینی اوخویوروق. سن ایسه گلنده...
ایسکندر باشینی آشاغی سالیب دینمهدی.
ائرتهسی گون، کئفلی ایسکندر ایشدن دؤنونجه خالاخانیمی یانینا چاغیریب سوروشدو:
- ٰعمادالدین نسیمیٰنی تانیییرسانمی؟
- یوخ!
- ٰ محمد فضولیٰ-نی نئجه؟
- اودا کیمدی؟!
- ٰ ابولقاسم نباتیٰ ؟!
- یووو...
- ٰفکیرت امیروفٰ –و حتما دینلهییبسن؟!
- ....
خالاخانیم سوسونجا، کئفلی ایسکندر باشینی آشاغی سالدی:
- بئله ایسه، دور چای دمله!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
خبر: "طرح نو" قزئتی تورکلری یامانلادی، مش اسماعیل توتوقلاندی!
دوکتور جئری
دونن مأمورلار محلّهیه تؤکولوشوب قونشوموز مش اسماعیلی توتوقلاییب آپاردیلار. مش اسماعیل بئش ایل بوندان قاباقدا پانتورکیستلیک اتهامینا گؤره یاخالانمیشدی. دئییلنلره گؤره، او، توران اؤلکهسینین جاسوسو اولوب "طرح نو" قزئتینین علئیهینه اولان گؤستریلرده، اغتشاشلاردا الی واردیر....
بئش ایل بوندان قاباق مش اسماعیلین ایلک توتوقلانماسینین ماجراسینی یازمیشدیق، خاطیرلاتماق اوچون یئنه حوضورلارینیزا سونماق ایستهییریک:
مش اسماعیل نئجه پان تورکیست اولدو؟
دوکتور جئری
مش اسماعیلی محللهده هامی تانیر. سحر آلا قارانلیقدان ائودن چیخیب آخشام قاش قارالاندا ائوینه قاییدار. اوزون ایللردیر؛ اسکیمیش یوک ماشینیلا بیرگه روزگارین ایستی- سویوغونو، چؤل - باییردا چکمکده دیر. ایندی اونو یالنیز تویلاردا توی بیگی ، یاسلاردا ایسه چای-سماور تزگاهی نین دولاندیریجیسی کیمی گؤرمک اولور آنجاق کئچمیشده، یایلاری بیر نئچه یول قاپی قونشونو ماشینینا دولدوروب اورمو گؤلونه آپاراردی. اورمو گؤلو مش اسماعیلین هر شئی ایدی. اوزمکدن دویمازدی . یورولاندا ایسه زیغ- چامورا قویلانیب شیرین خاطیره لریندن دانیشیب گولدورردی؛ هردنسه اوخویوب هامینی شنلندیره ردی.
مش اسماعیل بؤیوک-کیچیگین سئویملیسی دیر محلله ده . بونا گؤره اونون توتولما خبری هامینی سارسیتدی. محللهیه ولوله دوشدو. دئییلنلره گؤره، مش اسماعیل پان تورکیست لیک اتیهامینا گؤره یاخالانیب آدی یوخ ایدارهسینه آپاریلمیشدی. مش اسماعیلی ائشیگه چیخارتماق اوچون آغ ساققاللار سفربر اولدو. اولمایان- قالمایان یئرلره باش وورولدو. بو چابالامالار بیر آی سونرا سونوجلانیب مش اسماعیل یوز الی میلیونلوق وثیقه ایله آزاد اولدو. بیر قوطو شیرینی باغلاییب شامدان سونرا آتاملا گؤروشنه گئتدیک. ماراقدان ایچیم ایچیمی یئییردی. گؤره سن مش اسماعیلی نه اوچون توتموشدولار؟ بیلدیری می داغیدیب؟ کیتاب- درگی می یاییب؟ یووو..خ ، مش اسماعیل آدینی زورلا یازیر ! بو اولا بیلمز. کامیونچولوغودا تراختورچولوغونون گونوسودور! اولمایا اورمو گؤلونه گؤره بیر شئی دانیشیبدا الینه ایش وئریب؟ هه! بئله اولمالی دیر. آناسینین قیرخیندا سؤز اورمو گؤلونون قوروماسیندا دوشنده او ، "اورمو گؤلونون قورماسی آنامین اؤلوموندن منه آغیر گلیر " دئمیشدی. بو فیکرلرده مش اسماعیل ائوینه یئتیشدیک. اوتاق قوهوم- قونشو ایله دولو ایدی. ایچری گئچدیکده ، مش اسماعیل آیاغا قالخیب بیز ایله اؤپوشوب گؤروشدو. ساتاشاراق:- مش اسماعیل، ماشاآللاه بتر کؤکلمیسشن!- دئدیم.
قیققیلدایا- قیققیلدایا:- "یوخ بابا ، کؤکهلن یئرین آدی زینداندیر؛ من گئدن یئرده آدام آریقلار، گؤمورسن تومان اگنیمدن دوشور!" دئدی. هامی گولوشدو.
شیرنیلر یئییلدی. چایلار ایچیلدی. قوناقلارین بیری، " مش اسماعیل نئجه اولدو توتولدوز؟" دئینجه مش اسماعیلین آلینی قیریشلاندی. سیگارینین کؤتویونو کول قابینا باساراق ،"هامینی برق توتاندا بیزیده جین چیراغی توتدو" دئیه سؤزه باشلادی مش اسماعیل: - او گون ناهار چاغی آریغین-یورغون ائوه گلیردیم خیاباندا آغیر تیخاج وار ایدی. ماشینلار یاواش- یاواش گئدیردیلر. قاباغیمداکی پرشیا ماشینی بیردن تورموزا باسینجا دالدان اونا توخوندوم. آشاغی آتلاندیم. ائله بیر شئی اولمامیشدی. پرشیاداکی لاردا ائندیلر. دؤرد گنج اوغلان ایدیلار. ساغ الیمی دوشومه قویوب بیر آز اگیلهرک:- باغیشلایین تقصیر منده ایدی، خسارتیز نئچه اولسا حاضیرام وئریم- دئدیم. کئچی ساققاللی پرشیانین سوروجوسو حیرصلی – حیرصلی قیشقیردی:
- ای بر پدرت لعنت افراسیاب!
" ائله بیل ،منی بیر آیریسی ایله یانلیش توتموش " دئدیم اؤز- اؤزومه سونرا:
- ببخشید آغا من افراسیاب نیستم ایسمی من مش اسماعیل است.
گئچی ساققال اوغلان سایمازیانا :
- تورو نمی گم جد اعلایتونو میگم – دئدی سونرا دا بیر ایکی دنه کیفیر سؤز افراسیابین بؤیرونه دوگونلهدی.
چاش- باش قالمیشدیم. اوغلانین نه دئدیگینی ایچ ائلهیه بیلمیردیم. بیرآز دوشوندوم . بیردن هیندی فیلیملرده کی کیمی قاییتدیم اوتوز- اوتوزبئش ایل قاباغا. شاه زامانی، اورمو رادیوسوندا شاکری آدلی بیریسی هر آخشام شاهنامه نین ناغیللارینی دئیردی. بو ناغیللاری چوخ خوشلادیغیمدان هر گون اونلارا قولاق آساردیم. بیردن سانکی یاتمیش ایدیم ، اویاندیم. بو ناغیللاردا افراسیاب تورکلرین شاهی، بؤیوگو ایدی. بونو خاطیرلایینجا قانیم بئنیمه داشلاندی. گؤزلریمی یوموب آغزیمی آچدیم:
-اولان روستمین آغزینی سـ...
اونون آروادینی ...
اونون دده سی نین سومویونو....
سهرابین قانینا ایشیییم، اونون نوشداروسونا سیچیم...
گنجلر یامانلاری ائشیدجک اوستومه یومولدولار.فیرلانان یومورق اولدو آتیلان تپیک. مامورلار اوزومه بیبرلی اسپری فیشقیراندا اؤزومه گلدیم. یولدان گئچنلر، دؤرد فارسین بیر یاشلی تورکله ووروشدوغونو گؤرونجه ساواشا قاتیشاراق گنجلری دؤیوب پرشیانی دارما- داغین ائتمیشدیلر. بیزی پولیس ایداره سینه آپاردیلار.گتیرمزلیکدن پولیس ایدارهسینین رئیسی، روستم و گنجلرله همشهری چیخدی! نه باشیزی آغریدیم. پولیس ایدارهسینده حلل اولا بیلن پرونده نی، "بو موضویا یئتیشمک بیزیم صلاحیبتیمیزده دئییل" دئیه آدی یوخ ایداره سینه گؤندردیلر....
مش اسماعیل یئنه سیگار آلیشدیردی. قوناقلارین بیری دؤزمهییب، " اورادا نه اولدو؟" دئیه سوروشدو. مش اسماعیل توستونو بورنون دلیکلریندن ائیشیگه بورولایاراق سؤزونون آردینی توتدو:
- هئچ اورادا پوخو قویدوق سبده. مملکتده، تورکلرله فارسلارین آراسینی وورماق ، ایغتیشاش سالماق گوناهینی، بیلدیگیز کیمی بوینوما قویدولار، خولاصه پان تورکیست دئییلن شئیین کوت - شالوارینی اگنیمه بیچدیلر. یولداشلار ساغ اولسونلار اونلارین کؤمگی ایله ضامینه بوراخیلدیم. پرونده نی دادیگاها گؤندهرهجکلر. گؤرهک دادیگاه نه حوکم وئریر. هله هله گؤزلهملیییک...
واخت گئچمیشدی. قوناقلار آیاغا قالخیب دیل-آغیز ائدهرک مش اسماعیللا ساغ اوللاشدیلار. هامیدان سونرا من چیخدیم . قاپی آغزیندا مش اسماعیل دان سوروشدوم:
- مش اسماعیل بو آرادا گوناهلی کیمدیر؛ نییه باشیمیزا بو اویونلار گلیر؟
مش اسماعیل الینی چیگنیمه قویوب گولومسهیرک دئدی:
- گوناهلارین هامیسی سازمانی میللین بوینونا دیر! چومچه قازانا دگنده بو کؤپک اوغلولار تئز بیر قطعنامه چیخاردیرلار آنجاق نئچه مین ایللیک ایران - توران ساواشینا بیرجه دنه بئله اولسون قطعنامه صادیر ائلهمهییبلر هم بیزیم جانیمیز قورتولسون هم بو فارسلارین!
1391/1/14
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
آرتیق گئج اولوب!
دوکتور جئری
کئفلی ایسکندر یئنه خالاخانیم ایله دالاشیب ائوین آمبارینا سیغینمیشدی. درین-درین دوشونجهلره دالمیشکن بیردن گؤزو قاب-قاجاغین ایچینده سئحیرلی چیراغا ایلیشدی. چیراغی گؤتوروب سیلدی، ایچیندن بیر جین چیخدی:
- دیله دیلگینی!...
آرزو- دیلک سؤزو گلینجه ایسکندر بوتون بدبختچیلیکلرینی اونودوب فیکری آنایاسانین 15.نجی مادهسینه گئتدی:
- 15.نجی مادهنی یورولوگه گتیره بیلرسن، بیزیم اوشاقلار آنادیللرینده یازیب اوخوماق ایستهییرلر؟!
جین اوزونتو ایله باشینی توولادی:
- آرتیق گئج اولوب!...منیم الیمدن بیر ایش گلمز!.. سیز اوتوز سککیز ایل بوندان قاباق بونون فیکرینده اولمالییدیز!!
- ....
مادی سیخینتیلار ایسکندرین یادینا دوشدو:
- منی پوللو ائلهیین!.. گونده پول اوستونده خالاخانیم ایله ساواشیرام!..
جین قاققاناق چکیب گولدو:
- قا..قا..قاه.. رحمتلیگن اوغلو سن نه فیکر ائلهییرسن؟... من پولو هارادان گتیریم؟!.. خزانه بوشدور؛ بوتون پول-پارانی مدیرلر آلتلارینا چکیبلر!!..
- ...
ایسکندر یئنه دوشونجهیه دالدی، بیردن الینی آلنینا چالدی:
- تاپدیم!!.. بیلیرسنمی جین آغا؟! سحردن آخشاماجان ائشیکده کل کیمی چالیشیرام، چابالاییرام. آروادیم ایشلهدیگیمی، زحمت چکدیگیمی گؤرمور؛ یئییر، ایچیر، یاتیر، قدریمی بیلمیر، آرغین- یورغون ائوه قاییداندا بیر آجی چای بئله قاباغیما قویمور. اولسا، بیر مدّت منیم یئریمی آروادیمین یئری ایله دگیشدیرهسن بلکه قدر-قیمتیمی آنلاسین.
جین الینی باغرینا باساراق، "باش اوسته" دئدی.
کئفلی ایسکندر سحر اویاندیقدا گؤردو یئری آروادی ایله دگیشیب. خالا خانیم دوروب ایشه گئتدی. ایسکندر ایسه ائوی ییغ- ییغیشدیر ائلهیهرک سیلدی، سوپوردو. اوست- اوستونه قالانمیش کیفیر پالتارلاری یویوب آریتلادی. ناهاری پیشیریب اوجاغا آسدیقدان سونرا اوشاقلاری گؤتورب مدرسهیه آپاردی. خالا خانیم آخشام چاغی دونقولدانا- دونقولدانا ائوه قاییتدی. ال- اوزونو یویونجا ایسکندر سوفرانی آچدی. خالا خانیم بیر ایکی تیکه یئیر-یئمز، "هانی بونون دادی- دوزو؟!" دئیه قیشقیردی باشینا. ایسکندر ایستهدی دئسین:" یاغیمیز قورتولوب" دئیه بیلمهدی، خالا خانیم سیللهنی یاپیشدیردی آغزینا.
بئلهلیکله بیر آی گئچدی. ایسکندر بو دورومدان یورولموشدو آرتیق. آمبارا گئدیب جینه دئدی:
- جین آغا!!... آرواد ایشی ده آسان دئییل! منی اؤز یئریمه قایتار!
جین باشینی آشاغی سالدی:
- اسکندر باجی! .. آرتیق گئج اولوب!... الیمدن بیر ایش گلمز!.. سیز اوّلدن بونون فیکرینده اولمالییدیز!...
ایسکندرین اورهگی اوزولدو:
- نئجه الیمدن بیر ایش گلمز؟!... نییه گئج اولوب؟!...
جین دیلینی چئینهیه- چئینهیه آچیقلادی:
- آخی سیز حامیلهسیز!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
ترکیِ آذریِ فارسی(ایرانی)
دوکتور جئری
اوچ-دؤرد گون بوندان قاباق بازاردا، اسکی قونشوموزلا اوز- اوزه گلدیم؛ قولتوغوندا قالین بیر پرونده وار ایدی. یئددی- سککیز ایل اولاردی بیلهسینی گؤرمهمیشدیم:
- خوش گؤردوک جناب "چشم خروس"..
- آااا.. بیزده سنی خوش گؤردوک دوکتور!!..
قوجاقلاشدیق. اؤپوش- گؤروشدن سونرا گیلئیلندیم:
- قونشو! بئله ده اولماز.. بیر یوللوق بیزی اونوتدون هااا...
قولومدان یاپیشیب آغاجین کولگهسینه چکهرک سیزیلدادی:
- اؤزون یاخشی بیلیرسن دوکتور! ایندی هامی اؤزونه دوموکدور.. قارداشین قارداشدان بئله خبری یوخدور!!..
سؤزلرینی اونایلایاراق پروندهیه ایشاره ائلهدیم:
- هله هارایا بئله؟!..
گولومسهدی:
- سیجیللی ایدارهسینه گئدیردیم..
- نه یاخشی؟!
- سوی آدیمی دگیشدیرمک ایستهییرم.
شاشیردیم:
- سوی آدینی دگیشدیرمک ایستهییرسن؟!!.. سوی آدینکی لاپدا یاخشیدیر!!.. گؤزل بیر گول آدیدیر.. هله خوروزون گؤزو دونیادا ان گؤزل گؤزلردندیر؛ ایتی، ابهتلی!...
قاققاناق چکیب گولدو:
- ائلهبیل خبرین یوخدور.."چشم خروس"-ی چوخداندیر دگیشدیرمیشم.. ایندی سویآدیم "جنگی"دیر..
هوروت- هوروت اوزونه باخینجا سؤزونو سوردوردو:
- دوزونو ایستهسن،مدرسهده اوشاقلاریمی سوی آدیمیزا گؤره لاغا قویوب گولوردولر. منده تصمیم توتدوم دگیشدیریم. البته مندن قاباق نیظامی اولان قارداشیم سوی آدینی دگیشیب "جنگی" قویموشدو. منده سیجللی ایدارهسینده ایشلر تئز یولونا دوشسون دئیه ائله "جنگی" آدینی قبول ائلهدیم.
دوداقلاریمی بوزوشدورهرک سوروشدوم:
- ایندی ده "جنگی" -نی دگیشدیرمک ایستهییرسن؟!.. اولمایا ایش- گوجون یوخدور؟!!
اوزونتو ایله فیسیلادادی:
- "جنگی" سوی آدینی سئچدییگیمیز گوندن، بیزی لاغا قویانلارین سایی بیر ایدی اولوب ایکی!!..
قاریشدیردیم:
- داها "جنگی" آدینین نهیینی لاغا قویورلار؟!!
باشینی آشاغی سالدی:
- خالقین آغزینی باغلاماق اولمورکی، ایندی مدرسهده، محلهده بیزه "جنگی خوروز" دئییرلر!
گولمهییمی زور ساخلادیم:
- اوندا دیقتلی اول بوکز یاخشی بیر سوی آد سئچهسن!
ساعاتینا باخا-باخا دئدی:
- ائلهدیر.. یاخشی بیر آد سئچمیشم، ایدارهده قبول ائلهییب، بیلمیرم بیلیرسن یا یوخ؛ بیزیم آتا-بابا قوللوغوموز زرگرلیک ایدی، منده "زرگری" سوی آدینی اؤزوموزه سئچمیشم!
ایستهدیم دئییم؛ "بو آدی دا سئچمه، بیر-ایکی ایل سونرا بونودا دگیشهجکسن" ماجال وئرمهدی ساغ اوللاشیب گئتدی.
"جنگِ زرگری" گئتدیکدن سونرا اؤز- اؤزومه دئدیم:
- بیز نئجه ده قونشوموزا اوخشاییریق!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
اوغوز تی وی:ان اوفاجیق دیرنج گؤسترمهدن قالیب دوشمنین بویوروقلارینی مانقورتجاسینا اویقولاماق امرینه دیکتات دئییلیر!
اؤنجه دوغما تورکجهمیزده قیسا، آنلاملی و سییاسال تئرمینولوژیک گوندم یازیلار اولوشدوران داوود بئی توران قارداشیما تشککور ائدیره.
گوندم قونو: بیر نئچه گون اؤنجه ایران آدلانان اؤلکهنین ائییتیم باخانلیغی،ندان لهجهلی فارسجانین ائییتیم سیستئمینه بوراخیلماماسییلا باغلی رسمی دؤولت بیلدیریسی یاییلیر. بو بیلدیرییه گؤره، اؤلکهنین ائییتیم سیستئمینده ایشه آلینان اؤیرتمنلرین ایلک آشامادا لهجهسیز فارسجا تئستیندن کئچمهسی گرهکیر. بو ایسه، اؤیرتمن اولماق ایستهین، آنجاق فارس اولمایان ویا فارسلاشمایان یوزده ۷۵-ای اولوشدوران وطنداشین آپ-آچیق ائییتیم سیستئمیندن قووولماسی دئمکدیر.
دوشونجه قایناغی: آپارتئید، آفریکادان یاییلان عیرقسل آیری-سئچکیلیگین ان رادیکال و ییخیجی بیچیمیدیر. بو آنتی بشری بیچیمین تمهلینده آزینلیقلی ائتنیک ایقتیداری دایانیر. آپارتئید گئنوسید اؤزللیکلی ائتنیک دیکتاتورلوغونون اوزرینده قورولموش کسکین دؤولت سیستئمیدیر. گونوموزون قوشوللارینا گؤره، آپارتئید، ائتنیک شووینیزمین فاشیزمه دوغرو ایرهلیلهمیش ان سون آشاماسی ساییلیر. بو آشامادا، آزینلیق ائتنیک دؤولت طرفیندن آچیق-آیدین یئرلی چوخونلوق توپلولوقلارا قارشی میللی دیسکریمیناسییا و سئقرئقاسییا سیستئمی اویغولانیر. سؤزسوز کی، آپارتئیدین ان کسکین سیلاهینی آسسیمیله و ائلینه اولموش یئرلی اینسانلار اولوشدورور. هر هانسی ندنله، اوزده اؤز گؤرونن اؤزگه لشمیش یئرلی قوللوقچولار، عیرقچی دوشمنین ان اوجوز، ان کسکین سیلاهی کیمی اؤز توپلومونا قارشی ایشه آلینیر.
اویقولاما میکانیزمی: فارسچی رئژیم، ۹۵ ایللیک عؤمرونون ان کسکین آپارتئید بیلدیریشینی یاییر. گؤرن-بیلن اینسان و اینسان توپلوسو فارسچی رئژیمینین آپارتئید سایاغی بیلدیریسینی قیناییر. آنجاق، علیل دوغان، ذلیل اؤلن سؤزده تورک فراکسییونونون نئچه نفریندن باشقا، اؤزونو تورک آدلاندیران ۱۰۰-دن چوخ دئپوتاتی – گؤرمهدیم-ائشیدمهدیم بیچیمینده لال-کار اولاراق سوسور! 6 تبریزلی میلت وکیلی داها ایرهلی گئدهرک، سهند شهرجیگینین اسکی سورونونو باهانا توتاراق، فارس ائییتیم باخانینا عاجیزجه دیلکجه یازیرلار! یازیدا فارس ائییتیمینه عایید اولان مرکزلرین آز اولدوغونو دیله گتیرهرک داها چوخ فارس دیللی ائییتیم اوخوللارین آچیلماسینی دیلهییرلر!
هدف کوتله: پانفاشیست فارسچی رئژیم قاموی اولوشدورماق اوچون سؤزده تورک اولان تبریزلی نؤکرلرینه بویوروق وئریر! اونلارا، اویغون اولاسی گئنیش کوتلهنین قافا بولاندیرماسی یؤنونده امیر وئریلیر. رئژیم طرفیندن دیکتات اولونور کی، “سوسقونلوق پوزولسون، قاموی اولوشسون”! ۶ نؤکر ایسه، هئچ دیرنج گؤسترمهدن فاشیست آغالارینین بویوروغونو اویغولاماغا اؤزن گؤستریرلر. ۶ تبریزلی مانقورت دئپوتات، رئژیمین دونیانی شاشیردان فاشیست بیلدیریسینه ان اوفاق ایشاره ائتمهدن باخان عنوانینا یاییندیریجی دیلکجه ایمضالیرلار! دیلکجه، کؤروکلنهرک بؤیوک بیر اولای کیمی رئکلام اولونور. هدف آپارتئید ایچریک لهجهسیز فارسجا بیلدیرینی کوتله گؤزوندن یاییندیراراق یاواشجاسینا دؤولت سیستئمینده
یئرلشدیرمکدیر!
سونوج: میلیونلار گنج تورک، رئژیمین آپارتئید سایاغی آیری-سئچگی سییاستینه قوربان گئدهرک، اونلارین میلت وکیلی عنوانینی داشییان قوزو بالاسی فارس نؤکری محمد حسین فرهنگی فارسچی رئژیمینین پارلامئنتینده ایلین ان ساکین، دوز گلیب- دوز گئدن، باش اغریسی وئرمهین و نظمیلی نومایندهسی سئچیلیر.
هانی دئیرلر؛ “آغادان نؤکره هئچ قالماسا دا، بیر کؤپک پایی قالار!”
ائلدار قاراداغلی


text:
تۆرکیه یونسکونینگ دۇلانشیق گنگهشینده
فرانسیانینگ پایتاغتیندا گچیریلیأن یونسکونینگ ۳۹-نجی عمومی کنفرانسیندا دۇلانشیق گنگهشی نینگ آغضالاری سایلاندی
تۆرکیه، یونسکو قوراماسی نینگ دۇلانشیق گنگه شی نینگ آغضاسی بۇلدی.
فرانسیانینگ پایتاغتیندا گچیریلیأن یونسکونینگ ۳۹-نجی عمومی کنفرانسیندا دۇلانشیق گنگهشی نینگ آغضالاری سایلاندی.
تۆرکیه ۲۰۱۷- ۲۰۲۱- نجی ییلارینگ آرالیغیندا دۇلانشیق گنگه شینه آغضا بۇلدی.
دۇلانشیق گنگهشینده ۵۱ یورت بار.
۴ ییللیغینا سایلانان و ییلدا ایکی گِزِهک اۆیشن دۇلانشیق گنگه شینده یونسکو بیلن باغلانشیقلی قارارلار بریلیأر.
تۆرکیه ۱۹۵ آغضا یورتدان، سؤز حاقی بۇلان ۵۸ یوردونگ آراسینا گیردی.
شیله لیک بیلن تۆرکیه گلوبال تعلیم تربیه، بیلیم و مدنیت سیاساتلارینی یاقیندان ایزارلاپ بیلر و شول پوداقلاردا گؤنی قۇشانت قۇشوپ بیلر.


text:
هزاره وکیللرینینگ دولتگه آگاه لنتیریشلری
افغانستان ملی کینگشیده کی هزاه وکیللری ، بهسود ده کوچیلر و قشلاق اهالیسی اورته سیده کی جنجاللر ایچیلمه سه هزاره لر مملکت بویلب اعتراضلرگه قول اوره جکلری بیلن دولتنی آگاه لنتیرگنلر
اوشبو وکیللر اوتکن چهارشنبه کونیدن وردک ولایتی نینگ بهسود و دایمیرداد حدودلریده کوچیلر بیلن هزاره لر اورته سیده کی توقنه شوولرگه اعتراض شکلیده پارلمان کینگشینی ترک ایتگن ایدیلر .
بهسود و دایمیرداد منطقه لریده کی کوچیلر و قشلاق اهالیسی بولگن هزاره لر اورته سیده کی توقنه شوولر جاری هفته باشیده باشلندی و حاضر گه چه آلتی کیشی نینگ اولیمیگه سبب بولگن. شونینگ دیک کابل غربیده یغیلگن مینگلبچه هزاره لر کوچیلر نینگ بهسود و دایمیرداد منطقه لرینی ترک ایتیشگه چقیردیلر .
هزاره ویکللریدن بولگن محمد محقق "دولت 24 ساعت اورته سیده قوراللی لر نی منطقه دن چیقارسین و بیش کون ایچیده قاچقین بولگن عایله لر نی اوز اوی جیالریگه قیترسین" دیب ایتگن.
جناب محقق ، اوز طرفدارلری نینگ آلقیشلری آستیده : " مین حکومتنی آگاه لنتیره من 24 ساعت ایچیده ،بهسود و دایمیرداد ده کی آدملر نینگ اوی جایلریده کی بیر ته قوراللی کوچی و اولر نینگ قوی لری و ماللری قالمه سین " دیب تاکید له دی .
هر چند بوندن آلدین جمهور رئیس نینگ ایککینچی معاونی کریم خلیلی رهبریتیده کی دولت نینگ یوقاری مرتبه لی هیئتی اوشبو معما نی ایچیش اوچون بهسود منطقه سیگه سفر قیلگن ایدی ، لیکن کورینیشیچه هلی هم کوچیلر و هزاره لر اورت هسیده کی معما ایچیلمه گن و دوام ایتماقده .
هزاره لر ننیگ افغانستانده کی ایتکچی رهبرلریدن بولگن محمد محقق ، دولت کوچیلر معما سی نی تعیین ایتلگن مدت ایچیده حل قیلمه سه ف مملکت بویلب ییریک اعتراضی نمایشلرنی یولگه قویه جکلری بیلن آگاه لنتیدی.
شو ننیگد یک بوگون کی ناراضی نمایشچیلر دولت کوچیلر و منطقه اهالیسی اورته سیده کی معما نی ایچمه سه ، کیلگوسی کونلرده کابلده بوله جک تینچیلیک مصلحت قورولتاییگه اشتراک قیلمسلیکلرینی هم بیلدیرگن.
شو ننیگ دیک نمایشچیلر خلق ارا تشکیلاتلر اینقسه بیرلشگن ملتلر تشکیلاتیدن کوچیلر و هزاره لر اورته سیده کی معما نی ایچیش اوچون اره لشیشینی طلب ایتگنلر .
افغانستانم جمهور رئیسی ننیگ ایککینچی معاونی و بهسود معما سینی ایچیش اوچون تعیین ایتلگن هیئت رهبری کریم خلیلی ، ایسه منطقه ده ، وضیعت کیلیشیلگن بیتیم اساسیده تینچ ایکن لیگینی بیلدیریب ، هیچ بیر تمان ننیگ اوشبو بیتیمگه خلاف ایش قیلیشگه حقی یوق دیب تیاکد له گن.
جناب خلیلی ، جمهور رئیس کرزی نینگ ، کوچیلر اوچون ییر ترقه لیشیگه بویروق بیرگن لیگنی معلوم قیلگن. اوتنگه کوره " اوچ ای مابینیده کوچیلرگه ییرلر ترقه له دی " .
کوچیلر نینگ ملی کینگاشده کی ویکللری ایسه ، کوچیلر نینگ ، منطقه گه یششگه قانون بوییچه و قوللریده کی حجتلر بوییچه حقلری بارلیگینی ادعا قیلیشماقده . شو ننیگ دیک اولر ، وسنگی مرته دولت هئیت گروهی بهسود گه بارگنده ف کوچیلر نینگ محله لر دن چیقیب چوللر و تاغلرگه چیقیشینی سورهگن ایدی. اولرگه کوره ، کوچیلر هم خودی شو قرارگه بناءً عمل قیلگن.
اولر گه کوره ا یندی ایسه هزاره لر ، کوچیلر نینگ بوتون چوللر و تاغلر ایتکلریدن هم چیقیشگه مجبورله ماقده و بو ایش قانونگه و کوچیلر حقلریگه ضد بیر عمل دیر .
بهسودده کی کوچیلر و منطقه یشاوچیلری اورته سیده کی جنجاللر ایچیلمه گن ایکن ، اوشبو توقنه شوولر نینگ قومی توس آلیشی حقیده خواطرلر کوپیماقده .
پشتون ملیتیگه تیگیشلی بولگن کوچیلر اوتکن یوز ییلدن بیری ، هزاره جات نینگ اوتلاقلری دن فایه له نیش اوچون اوشبو بولگه گه باریب توریشه دی. لیکن دواملی اولر نینگ اوشبو بولگه لر گه باریشی منطقه ده قرشیلیکلر گه سبب بولیب کیلگن.
هزاره لر ، دایما افغانستان ده حاکم دولتلرنی کوچیلردن حمایه ایتشگه عیبلب کیلگن لر . و اولرگه کورخ دولت بیلیب توریب ، کوچیلر و هزاره لر اورته سیده کی معما نینگ ایچیلیشینی ایسته میدی.
حاضرده هم هزاره لر وکیللری کوچمنچیلر نینگ اوتراقلشیشینی ایسته شه دی. و شو اوچون حکومتگه کوچیلر نینگ دایمی اوتراقلشیشی اوچون باسیم اوتکزماقده لر .
افغانستان باش قانونی نینگ اون تورتینچی ماده سی افغانستان دولتینی کوچیلرنی مناسب حدودلرده اوتراقلشتیریش گه وظیفه لنتیره دی .


text:
ایران رسمیلری اونیورسیتتلرده آذربایجان دیلینین تدریسینه قارشی چیخیرلار.
آخار. آذ «تسنیم» آگنتلیینه ایستینادا خبر وئریر کی، بونو ایران پرزیدنتلیینه نامزد محمد باقر قالیبافین غربی آذربایجانداکی سئچکی قرارگاهینین رهبری سهراب عبدالله زاده سؤیلهییب.
«بیز اونیورسیتتلرده آذربایجان دیلینین تدریسی مسئلهسینی گوندهمه گتیرمیشدیک. لاکین رسمیلر اونیورسیتتلرده آذربایجان دیلینین تدریس اولونماسینا قارشی چیخدیلار. بیز یئنه ده بو مسئله نی گوندهمه گتیرجییک، لاکین امینیک کی، نؤوبتی دفعه ده اونلارین مقاومتی ایله اوزلشجییک»، - دئیه او بیلدیریب.
سهراب عبدالله زاده محض کیمین مقاومتی ایله اوزلشدیکلرینی آچیقلاماییب.
او، همچینین، ارومیه گؤلو مسئلهسینه توخوناراق، بونونلا باغلی قالیبافین خصوصی پلانی اولدوغونو بیلدیریب.
قید ائدک کی، ایران پرزیدنتلیینه نامیزدلر دفعهلرله آذربایجان دیلی و اورمییه بحرانینی حل ائدجکلرینی دئسهلر ده، مسئله هله ده حل اولونمامیش قالیر. بو ایسه آذربایجانلیلار آراسیندا اونلارا قارشی اینامین ایتمهسینه سبب اولور.
قالیباف مشهدده آنادان اولوب. آتاسی کورد، آناسی فارسدیر. ۱۹۹۶-جی ایلده ایران ایسلام اینقیلابی کئشیکچیلری کورپوسونا رهبرلیک ائدیب. او، محمد خاتمینین دؤورونده پرزیدنته سپاه کماندیرلرینین گؤندردیی خبردارلیق مکتوبونا ایمضا آتانلار سیراسیندا اولوب. مهافیظه کاردیر.


text:
رسمی باغدادین ایراق کورد موختاریتینه اوچوشلاری دایاندیرماسیندان سونرا سئپاراتچی رئژیمین سؤزچوسو بمت-یه سسلنیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، ایراق کورد موختاریتی حکومتینین سؤزچوسو سئفین دیازی بمت-یه مراجعت ائدرک، اوچوش قاداغاسینین لغو ائدیلمهسینی ایستهییب:
«باغدادین اوچوش قاداغاسی کورد خالقینی و توپلومو جزالاندیرماقدیر. بمت و ایراق تئزلیکله بو قرارین لغو ائدیلمهسی ایستیقامتینده آددیملار آتمالیدیر. کوردوستان حکومتی مسئله ایله باغلی خصوصاً بمت-یه چاغیریش ائدیر: بو قاداغانی دایاندیرین».
قئید ائدک کی، برزانی تورکییه و ایراقین خبردارلیقلارینا باخمایاراق، سئنتیابرین ۲۵-ده کورد موختاریتینده رئفئرئندوم کئچیریب. ایراق و تورکییه بونا جاواب اولاراق ایراق کورد موختاریتینه اوچوشلاری دایاندیریب.


text:
امیر
علیشیر نوایینین 752 – نجی دوغوم گونو قوتلو اولسون.
بو
تبریك مئساژینی "بابر
كولتور درنهگی"
ساریسیندان بوتون تورك خالقلارینا گؤندهریپدیر. بو دونیالیق بؤیوك شاعیرین دغوم گونونو بوتون دیلداشلارا ایسه
یوردداشلاریمیزا قوتلو و موتلو اولسون دئییرم و آردیدا گلن مئساژی اؤزبهكچه
گتیردیم و بعضیلرین كی آنلامینی بیلدیم بوردا [ ] یازدیم. آنلاملاری بیلنلردن
ایستك بودور كی آنلاملاری بوردا یازسینلار. ساغولون
یشنگن [؟] هرات شهری: علیشیر نوایی"فرهاد
و شیرین" كتابیبیلن هرات ارگی توغریسیده.
شاعرنینگ 500 ییلیلگی مناسبتی بیلن اوز بیك
رساملری [رساملاری] چیزگن رسملردن
غزل ملكینینگ
سلطانی، نظامالملة
و الدین امیر علیشیر نوایینینگ 752 ییللیگی برچه [بوتون - تمام] وطنداشلریمیز و دنیانینگ برچه توركی خلقلریگه قوتلوغ [قوتلو – موبارك] بولسین! [اولسون]
2013ییل،
9 فبروری [فئورال] كونی [گونو] توركی تیلنینگ [دیلینین] بویوك حامیسی
امیرعلیشیر نواینینگ توغیلگن [دوغولان] كونیگه 752 ییل تولهدی [گئچدی]. بوتون جهان توركلری بو مبارك كوننی بیرم
قیلیب [؟] كوتیب [؟] آلماقدهلر [؟] نوایی 62 ییللیك ثمرهلی حیاتینینگ اساسی
قسمینی آنهتیلی [آنادیلی] رواجیگه [رواجینه] بغیشلب [باغیشلاییب] ، منگو [؟] و
برحیات اثرلریبیلن [اثرلریایله] توركلر تیلی و مدنیتینی چوققیلرگه [؟] كوتردی
[قورتاردی]. ختادن توتیب خراسانگهچه [خوراسانا چان]، شیرازدن توتیب تبریزگهچه و
باشقه توركلر یشیدیگن [یاشایان] منطقهلرنی اوز معنوی نفوذی آستیده [آستینا =
آلتینا] آلدی.
آلیب مین تحت فرمانیمده آسان
چیریك چیكمی ختادین تا خراسان
خراسان دیمه كیم شیراز و تبریز
كه قیلمیش دور نی [دورانی] كلكیم
[خالقیم] شكرریز
كونگل [كؤنولدن] بیرمیش سوزومغه [سؤزومله]
تورك جان هم
نه یلغوز [یالقیز = تنها] تورك، بل
كیم توركمان هم
"بابر كلتوری انجمنی" باشقرو [باشقوران = مدیریت] هیئتی،
اوشبو [؟] تاریخی كون مناسبتیبیلن برچه تیلداش و وطنداشلریمیزگه قوتلاو [موبارك
اولسون] سوزی [سسؤزونو = پیامینی] یوللب [یوللویوپ]، اولوغ [اولو] بابامیزنینگ
معنویتی و مقدس روحی برچهمیزگه [هامیمیزا] یولچی یولدوز [اولدوز] بولسین دیب [دئییب]
ایستك بیلدیرهدی.
"بابر كلتوری انجمنی" باشقرو هیئتی
قایناق
:http://www.babur.org
گؤنده ر بؤلوم لر: گؤركسؤز (ادبیات)


text:
او گون ایلقار درسه حاضیرلیقسیز گلمیشدیر.چوخ قورخوردو کی،موعللیم اوندان ائو تاپشیریغی سوروشار.مکتبه یاخینلاشاندا هیجاندان آیاغینی گوجله سورویوردو.اؤز-اؤزونه دوشوندو:«نه اولایدی،گؤرونمز اولایدیم،موعللیم مندن درس سوروشمایایدی».
درس باشلاندی.موعللیم بیر-بیر اوشاقلارین آدینی چکیب گلمه ینلری قئید ائدیردی.اؤز آدینی ائشیدنده ایلقار یاواشجا «بوردایام،-دئیه دیللندی»اوشاقلار اطرافا بویلاندیلار.موعللیم ده بیر آز سوسوب صینیفه گؤز گزدیردی.«من بوردایام» – دئیه ایلقار برکدن قیشقیردی.
-گؤره سن نه اولوب کی گلمه ییبدیر؟- دئیه موعللیم نه ایسه یازدی.
ایلقار سئوینجیندن دیک آتیلدی«اوهو!دئیه سن من دوغرودان دا گؤرونمز اولموشام».او صینیفده گزیب بیرینین توکونو دارتدی،باشقا بیرینین قلمینی یئره آتدی.صینیفده چاخناشما دوشدو.هامی بیر-بیرینی گوناهلاندیریب،موعللیمه شیکایت ائدیردی.ایلقار او کی وار فیرتانا چیخارتدی.اونو نه گؤرور نه ده ائشیدیردیلر.ایلقار ایندی تام آزاد ایدی،ایسته دیینی ائده بیلیردی.او،مکتبدن چیخیب یاخینداکی دوکانا گئتدی.دوکانداکی سویودجودان بیر دوندورما گؤتوروب ساتیجییا یاخینلاشدی.پولو اونا اوزادیب دئدی:-زحمت اولماسا دوندورمانین پولونو چیخین.ساتیجی اونا فیکیر وئرمیردی.اؤز ایشینده ایدی.ایلقار اؤزونو ایتیردی.بیلمیردی نه ائتسین؟ اؤز-اؤزونه دوشوندو:«دوندورمانی گؤتوروب پولونو اؤده مه دن گئدیم؟ یوخ یاخشی دئییل.آخی بو اوغورلوق ساییلیر.نه اولسون کی منی هئچ کیم گؤرمه ییر!او دوندورمانی یئرینه قویوب دوکاندان چیخدی.
درسلر قورتارانا یاخین ایلقار مکتبه قاییتدی.صینیفدن چیخان اوشاقلارا یاخینلاشیب صوحبت ائتمک ایسته دی.آنجاق اونون بوتون جهدلری هدر ایدی.هئچ کیم ایلقاری گؤرمه ییب ،دویموردو.
ایلقار ائوه قاییتدی.مطبخده آناسینا یاخینلاشدی: آنا،من گلدیم.آنجاق آناسی اونا فیکیر وئرمه دن ناهار بیشیریردی:ایندی ایلقار بالام گله جک. منیم یئمه ییم ایسه هله حاضیر دئییل.
ایلقار قوناق اوتاغینا گئدیب اوزو اوسته دیوانا اوزاندی و آغلاماغا باشلادی:«من داها گؤرونمز اولماق ایسته میرم.ایسته ییرم کی آنام منی گؤرسون،یولداشلاریم منیله اویناسین،موعللیم مندن درسی سوروشسون…»
یازار: سید رضا حسینی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
۸ اوْکتوبر
۸ اوکتوبر: آمریکادا ایلک خانیم زیندانی؛ اینگیلیستاندا ایلک آلکوتستر.
۱۶۰۱ — آذربایجان شاعیری صائیب تبریزی آنادان اوْلموشدور.
۱۸۷۳ — آمریکادا ایلک خانیم زیندانی آچیلمیشدیر.
۱۹۰۶ — لئو تولستوی نوبل ادبیات جاییزهسیندن ایمتیناع ائتمیشدیر.
۱۹۱۲ — عثمانلی ایمپیراتوریسی و بالکان دؤولتلری آراسیندا بالکان موحاریبهسی باشلامیشدیر.
۱۹۶۲ — الجزاییر بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا عوضو اوْلموشدور.
۱۹۶۷ — اینگیلیستاندا ایلک دفعه آلکوتستر یارادیلمیشدیر.
۲۰۰۱ — دومان نتیجهسینده میلان فورودگاهیندا ۲ طیاره توققوشموش، ۱۱۸ نفر هلاک اوْلموشدور.


text:
ایرانلی تله آپاریجی آزاده نامداری ایسوچرهده استراحت زامانی مشق گییمینده و عالینده پیوه شوشهسی ایله گؤرونتولنیب.
ویرتوالاز. اورگ خبر وئریر کی، نامداری شریعت قانونلارینین قاتی طرفداری کیمی تانینیر. او، دایم حجابدا گزیر و مصاحیبهلرینده عنعنوی اسلام دیرلرینین اهمیتیندن دانیشیر.
قادین آپاریجینین سؤزلرینه گؤره، یالنیز چادرا گئیمیش قادین اؤزونو تهلوکسیزلیکده حس ائده و کیشیلرین حؤرمتینه لاییق گؤروله بیلر.
فوتوشکیللرین درجیندن سونرا آزادنی ایکیوزلولوکده اتهام ائدیبلر. او، جاوابیندا بیلدیریب کی، استراحتده یالنیز چوخ یاخین اینسانلارین احاطهسینده اولوب و بو زامان درس-کودا رعایت ائتمک واجیب ساییلمیر. حجاب ایسه، سادهجه اولاراق، چینیندن سوروشوب دوشوبموش. او کی قالدی پیوه شوشهسینه، آپاریجی قادین بو بارهده آچیقلاما وئرممیی اوستون توتوب.


text:
جوجهلر
جوجهلر
تویوغوموزون یومورتالاری بوگون بیر بیر چاتلادی.اون گؤن منی هر ایشدن قویموشدو بو تویوق. داییم حیطده نینین یانیندا اولوردوم.ایکی یول آنام منی قوناق آپاردی آما هئچ یاپیشمادی.ایستیردیم قورخوردوم من ائوده اولمایاندا چیخسین جوجه لر خوروز خان تئز اونلاری مندن گیزلتسین. یا دا مثلاَ منیم گؤزومو اوزاق گؤروب اونلارا دئسین:«بالاجا خوخان بیزیم قووالاریمیزی گؤتوروب». اورَ ییمده دئییردیم بوندان سونرا ائوین بام بالاجاسی من دئییلم. اؤزومه خانیم اولارام جوجهلر مینم سؤزومه باخار. آما جوجهلر چیخاندا چوخ سئوینمه دیم: «سکگیز بالا جوجه آج-سوسوز، نه للکلری وار نه قویروقلاری. هم آریق هم ده بالاجا. تویوق خانیم اؤیونه-اؤیونه باخدی منه. یعنی گؤرورسن نه جوجه لر چیخارتدیم داا. هئچ دئمه دیم بونلار نه دیر آخی؟!
یاواشجا نیندن اوزاقلاشیب ائوه گلدیم. خوخان آنا منی گؤروب سوروشدو:
نه اولدو قیزیم؟
جوجهلر چیخدیلار.
پئئئئ؟ نه یاخشی!
یوخ یاخشی دئییلر هئچ. یازیق تویوق خانیم.
آنام دیک دوروب پنجره دن نینه باخا باخا دئدی: نئجه اولوب مگر؟
للکلری زادی یوخدور هئچ آتا-آنالارینا بنزه میرلر. هم ده هئچ آیاغا دورابیلمیرلر بونلار. نئجه منله اوینایاجاقلار باا؟
آنام هله ده پنجره دن جوجه لره باخیردی:
دور گل باخ. سن ائوه گلندن سونرا دوروبلار آیاغا ایندی ده دن یئیرلر. صاباه بیرگون ده للکلری چیخار.
من تئز پنجره قاباغینا قاچدیم جوجه لر دئیه سن بو بیرذره واختدا نم نقدر بؤیوموشدولر. تویوق گؤز آلتی باخدی منه، یعنی:« گؤردون نئجه آلداتدیم سنی!» من هئچ سسمی ده چیخارتمادیم.
رسام:کؤنول رنجبر
سس:تامای حسن زاده
قایناق : xoxan.com


text:
آمریکادا رضا ضراب داواسینین اولدوغو واختدا تورکییهده ده قارالاما کامپانییاسی باشلادیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه باش ناظرینین معاوینی بکیر بوزداغ دئییب.
«آمریکادا رضا ضرابلا باغلی محکمه باشلادیلیب. ضراب تضییقلر نتیجهسینده اعترافچی حالینا گتیریلیب. عینی زاماندا تورکییهده آنا موخالیفت پارتییاسینین لیدری پرزیدنتی، اونون عائله عضولری و یاخینلارینی قارالاماغا حسابلانمیش بؤهتان کامپانییاسینا باشلاییب. بیر طرفدن نیو یورکدا بیر حیصهسی داوام ائتدیریلیر، دیگر طرفدن ایسه تورکییهدهکی قولونو جناب صدر (کیلیچداروغلو) ایداره ائدیر. ایکیسینین ده هدفینده تورکییه وار، حکومت وار. ایکیسینین ده هدفینده رجب طایییب اردوغان وار. اونلار کیلیچداروغلو کیمی اویونجاق بیر لیدئر ایستییرلر»، - بوزداغ بیلدیریب.


text:
ایگرمه تورتینچی حوت قربانلری نینگ خاطرلش مراسمی
بوندن اوتزییل آلدین شورا اتفاقی حمایه سی بیلن قوریلگن حکومت گه قرشی هرات اهالیسی قوزغلاندی اوشبو قوزغلان حاکم وقت تمانیدن اوق لر بیلن نشانگه آلنیب جهادی رهبرلرنی ایتیش لریگه کوره قریب 24 مینگ کیشی قربان بولدی.
-
بوندن اوتزایککی ییل آلدین شورا اتفاقی حمایه سی بیلن قوریلگن حکومت گه قرشی هرات اهالیسی قوزغلاندی اوشبو قوزغلان حاکم حکومت تمانیدن اوق لر بیلن نشانگه آلنیب جهادی رهبرلرنی ایتیش لریگه کوره قریب 24 مینگ کیشی قربان بولدی.
-
هرییلی هرات ولایتیده بوکون قربان لری نینگ خاطره لرینی یادلش اوچون بویوک مراسم اوتکزیله دی.
-
-
-
-
-
-
هرات حادثه سیدن اوتزایککی ییل اوته دی لیکن حاضر هم خاطرلری اونتیلمه گن
-
هرییلی هرات ولایتیده بوکون قربان لری نینگ خاطره لرینی یادلش اوچون بویوک مراسم اوتکزیله دی.
-
بوندن اوتزایککی ییل آلدین شورا اتفاقی حمایه سی بیلن قوریلگن حکومت گه قرشی هرات اهالیسی قوزغلاندی اوشبو قوزغلان حاکم حکومت تمانیدن اوق لر بیلن نشانگه آلنیب جهادی رهبرلرنی ایتیش لریگه کوره قریب 24 مینگ کیشی قربان بولدی.
-
بوندن اوتزییل آلدین شورا اتفاقی حمایه سی بیلن قوریلگن حکومت گه قرشی هرات اهالیسی قوزغلاندی اوشبو قوزغلان حاکم وقت تمانیدن اوق لر بیلن نشانگه آلنیب جهادی رهبرلرنی ایتیش لریگه کوره قریب 24 مینگ کیشی قربان بولدی. هرییلی هرات ولایتیده بوکون قربان لری نینگ خاطره لرینی یادلش اوچون بویوک مراسم اوتکزیله دی.
ФoToraлepeя
ДyHë бўйлaб Hoëб TaбиaT ҳoдиcacи - "Cyпep MoBий қoHaraH Oй"
- 1 فبراير/ شباط 2018
KaлифopHиядarи ўpMoH ëHғиHлapидaH фoTopeпopTaж
- 10 ديسمبر/ كانون الأول 2017
Foto: "Irma" dovulining halokatli kuchi
- 8 سبتمبر/ أيلول 2017


text:
تۆرکیأنینگ و دۆنیأنینگ گۆن ترتیبی ۳۶
جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستا
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:
تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسیندا ۲۰۱۵-نجی ییلدا باشدان گچیریلن اوچار دارتغینلیغیندان سۇنگ اؤزآرا قاتناشیقلار یانگاداندان قادالاشدی. یانگاداندان قادالاشان قاتناشیقلار چالت دپگینده سیاسی، دیپلماتیک، حاربی و ایقدیصادی تایدان اولی اؤسۆش اتدی. تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی قاتناشیقلارینگ چالت دِپگینده اؤسمهگینده ایکی یوردونگ یۇلباشچیلاری نینگ آراسینداقی قۇوی قاتناشیقلار، اؤزآرا بأحبیده اساسلانیان حیذماتداشلیقلار و آمریکانینگ سۇنگقی دؤوۆرده آلیپ باریان توتومی اساسی رُل اۇینایار. ایکی یوردونگ آراسینداقی اؤزآرا قاتناشیقلار بیرنأچه اوغور بۇیونچا اؤسیأن بۇلسا دا، کأبیر اوغورلاردا قاراییش تاپاووتلیلیغی دۇوام ادیأر.
روسیانینگ جمهورباشلیغی ولادیمیر پوتین، تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی قاتناشیقلارینگ گۆن سایین اؤسیأندیگی نیغتاپ، "تۆرکیه بیلن قاتناشیقلاریمیز هم چونگلاشیار هم ده ماضمون تایدان بایلاشیار" دیمهگی آصلیندا تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی قباتناشیقلارینگ اؤسۆشینی قیسغاچا بیان ادیأر. ایکی یوردونگ آراسیندا اساسان انرژی و ایقدیصادی پوداغیندا ادیلیأن قاتناشیقلارینگ اؤسمه گی دیسهنگ مؤهۆم. روسیانینگ اۇزالقی مالیه وزیری زادورنوف "تۆرکیه بیلن ایقدیصادی تایدان یاقیندان قاتناشیق ادیأریس. تۆرکیه روسیانینگ سؤودا تایدان یاقیندان قاتناشیق ادیأن ۱۰ یورتدان بیری" دیهن سؤزلری هم شۇل نوقدای ناظاردان دیسهنگ مؤهۆم.
روسیانینگ فدرال گۆمرۆک قوللوغینینگ گؤرکِزیجیلرینه گؤرأ، اۆستۆمیزدأکی ییلینگ بیرینجی یاریمیندا تۆرکیه ۳۷ گؤتریم یۇقارلاپ ۱۳.۳ میلیارد دلارا یتن سؤودا موقداری بیلن روسیانینگ سؤودا تایدان قاتناشیق ادیأن ۴-نجی حیذماتداشی بۇلدی. شۇل بیر واغتدا روس سیاحاتچیلارینگ سانی نینگ گۆن سایین آرتماغیندان حۇشالدیقلارینی آیدان تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری مولود چاووش اۇغلی، شو ییل ۶ میلیون روس سیاحاتچی نینگ تۆرکیأ گلمه گینه قاراشیاندیقلارینی یاتلاتدی.
انرژی پوداغیندا ایکی یوردونگ بیرلیکده آق قویی اتم الکتریک دسگاسی بیلن تۆرک آقیمی یالی تاسلامالاری دورموشا گچیریأر. آق قویی اتم الکتریک دسگاسی تۆرکیه ده صارپ ادیلیأن الکتریک انرژیسی نینگ ۱۰ گؤتریمینی اۆپجۆن ادر و اؤسیأن تۆرک ایقدیصادیه تی نینگ انرژیه بۇلان ایسله گی نینگ کپیللِندیرمهگی تایدان استراتژیک أهمیته ایه دیر. شۇل بیر واغتدا تۆرک آقیمی تاسلاماسی هم تۆرکیأنینگ الکتریک تۇغی بیلن اۆپجۆن ادیلمهگی و کپیللِندیریلمهگی تایدان دیسهنگ مؤهۆم. تۆرک آقیمی تاسلاماسی نینگ ایکینجی اتاپدا بالکان یورتلارینا تاراپ اوزاپ گیتمهگی ماقصات ادینیلیأر. شیله لیکده تۆرکیأنینگ انرژی پوداغیندا گچیش یۇلی بۇلماغی تایدان هم آیغیتلی أدیم أدیلر.
انرژی و ایقدیصادیهت بیلن بیرلیکده تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی حاربی حیذماتداشلیق هم گۆن سایین یۇقارلایار. اساسان تۆرکیأنینگ روسیادان اس- ۴۰۰ هۇوا قۇرانیش اولغامینی ساتین آلماغی و اولغامینگ ۲۰۱۹-نجی ییلدا تۆرکیأ قۇوشوریلجاقدیغی اؤزآرا حاربی قاتناشیقلارینگ اؤسمهگینه ایترگی بریأر.
روسیانینگ دؤولت ایهچیلیگیندأکی قۇرانیش صناغاتی فیرماسی روس تخنیک حالقارا حیذماتداشلیق و بؤلگهلهیین سیاساتلار بۇیونچا مۆدیری ویکتور کلادوف "اس- ۴۰۰ شرطناماسی نینگ یورتلاریمیزینگ آراسینداقی حاربی- تکنیکی حیذماتداشلیغی گۆیچلندیرمهک و اؤسدۆرمهک اۆچین اساسی باشلانغیچدیغینی آیدیپ بیلرین. بیله کی اوغورلار بۇیونچا هم یاقیندان حیذماتداشلیق ادیپ بیلریس" دیدی.
روسیا بیلن تۆرکیأنینگ آراسینداقی اؤزآرا قاتناشیقلارینگ گۆن سایین پوغتالانماغی آمریکانی بینجالیق ادیأر. اس- ۴۰۰ هۇوا اولغاملاری نینگ آلینماغی سبأپلی آمریکالی یۇلباشچیلار، تاسلاماسی تۆرکیه بیلن بیرلیکده طایارلانان اف- ۳۵ هۆجۆم اوچارلاری نینگ تۆرکیأ بریلمهگینی ساقلاماق بیلن حمله آتیار. داشاری ایشلر وزیری مولود چاووش اۇغلی تۆرکیأنینگ سرحتلرینی قۇراماق اۆچین اس- ۴۰۰ اولغاملارینی ساتین آلیاندیغینی بیان اتدی.
ناتونینگ آغضا یورتلاری تۆرکیأنینگ ایسلهگ بیلدیرمهگینه قارامازدان هۇوا قۇرانیش اولغاملاری تۆرکیأ ساتماق ایسلهمهدی. تۆرکیه بیلن آمریکانینگ آراسیندا فتؤ، پ. ک. ک/ ی. پ. گ و برانسون دارتغینلیغی نینگ باشدان گچیریلمهگی سبأپلی ناتوآ آغضا ایکی یوردونگ آراسینداقی قاتناشیقلار دارتغینلاشدی. آمریکانینگ جمهورباشلیغی دونالد ترامپ ینگ تۆرکیأ قارشی چأکلندیرمه قۇییان قاراری سبأپلی قاتناشیقلار حاص دا دارتغینلاشدی. تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیری مولود چاووش اۇغلی هم شۇل قاراردان سۇنگ مسکودا "روسیا بیلن تۆرکیأنینگ آراسینداقی قاتناشیقلار کأبیر یورتلاری بینجالیق اتمأگه دۇوام ادیأر" دییپ بیانات بردی.
تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی قاتناشیقلارینگ اؤسیأندیگینه قارامازدان ایکی یوردونگ آراسیندا کأبیر اوغورلاردا قاراییش تاپاووتلیلیغی دۇوام ادیأر. اساسان سوریه مسئله سینده تۆرکیه بیلن روسیا آستانا اتابی نینگ چأگینده بیرلیکده حرکت ادیأن بۇلسا دا قاراییشلاری بیری بیرینه باپ گلمهیأر. روسیا سوریأنینگ حؤکۆمتی نینگ ادلب شأهِرینه حرکت قوراماغینا روغصات برن و قۇلدان حالاتیندا تۆرکیه اولی بۇسغون دارتغینلیغینی باشدان گچیرر و بو یاغدای ایکی یوردونگ آراسینداقی قاتناشیقلارا یاراماز تأثیرینی یتیرر.
تۆرکیه، اۇنسوز هم روسیانینگ کریمه یاریم آداسینی اؤزۆنه دگیشلی اتمهگی و کریمه دأکی تۆرکلره قارشی آلیپ باریان سیاساتینا قارشی چیقیار. موندان باشغا دا تۆرکیه بیلن اوکراینا قۇرانیش صناغاتی بیلن بیرلیکده بیرنأچه اوغور بۇیونچا یاقیندان حیذماتداشلیق ادیأر. تۆرکیه اوکراینا مسئله سینده روسیانینگ آلیپ باریان سیاساتلارینا قۇلداو برمهیأر. تۆرکیه بیلن روسیانینگ آراسینداقی قاتناشیقلار نأدرجه اؤسسه ده تۆرکیه ناتو قوراماسینا آغضا یورتلاردان بیری.
سیاسات، ایقدیصادیهت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.


text:
تاناپ پروژهسی آچیلدی
تۆرکیه انرژی باراسیندا اوروپا اینام بریأر
آذربایجان ینگ طبیغی گازینی تۆرکیه اۆستی بیلن اوروپا آلیپ بارجاق ترانس آناتولی طبیغی گاز گچیریجی توربانینگ (تاناپ) آچیلیش داباراسی اسکی شهیرده گچیریلدی.
دابارا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان بیلن بیله لیکده آذربایجان ینگ جمهورباشلیغی الهام علی یف، دمیرقازیق قبرس تۆرک جمهوریتی نینگ جمهورباشلیغی مصطفی آقینجی، صربیستان ینگ جمهورباشلیغی آلکساندر ووچیچ و اوکرایتانینگ جمهورباشلیغی پترو پوروشنکو قاتناشدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب اردوغان دابارادا ادن چیقیشیندا ترانس آناتولی طبیغی گاز گچیریجی توربانینگ انرژی نینگ یۆپک یۇلی بۇلاندیغینی آیتدی.
انرژینی چاقنیشیق دأل، حیذماتداشلیق اۆچین بیر اولغام گؤریأندیگینی آیدان أردۇغان،
"تاناپ ایلکینجی اتاپدا ۱۶ میلیارد مکعب متر طبیغی گاز یتیرر. بو موقدارینگ ۶ میلیاردینی تۆرکیه آلار، ۱۰ میلیاردینی اوروپا آقدیرار" دییپ آیتدی.
أردۇغان بو توربانینگ مؤچبری نینگ ایکینجی اتاپدا ۲۲ میلیارد مترمکعب طبیغی گازا یتیریلجکدیگینی، سۇنگ بۇلسا مایاقۇیوملار بیلن بو موقدارینگ ۳۱ میلیارد مکعب متره یتیریلجکدیگینی آیتدی.
أردۇغان تۆرکیأنینگ تاناپ پروژه سی بیلن ترانزیت یورت دأل، ایسه م اؤندۆریجیدن اولانیجا چنلی هر اتاپدا ایش آلان یورت حؤکمۆنده گؤرۆلندیگینی نیغتادی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، ۲۰۱۹-نجی ییلینگ ژوئن آییندا یونانا طبیغی گاز بریلمأگه باشلانجاقدیغینی یاتلاتدی.
تاناپ پروژه سی اۆچین ۱۸۵۰ کیلومتر توربا اولانیلدی.
بو توربا آرداحان ولایاتیندان ادیرنه ولایاتینا چنلی ۲۰ ولایات و ۶۷ شأهِردن گچیأر.
توربالارینگ ۸۰ گؤتریمی تۆرکیهده اؤندۆریلدی، ۱۳ مۆنگ آدام ایشه آلیندی.
تاناپ پروژه سی تۆرکیه بیلن بیله لیکده اوروپانینگ دا أحتیاچلارینی گؤرِر.


text:
سوریه ده روسیه نینگ حربی مرکزلری نینگ دایمی قالیشی ممکن
روسیه تشقی ایشلر وزیری اورین باسری اولیگ سِرومولوتوف سوريهدهگی حربي مرکزلری نینگ، داعش ترور تشکیلاتیدن کیین هم منطقهده قالیشی ممکنلیگینی قید ایتدی.
روسیه تشقی ایشلر وزیری اورین باسری اولیگ سِرومولوتوف سوريهدهگی همیمیم و تارطوس حربي مرکزلری نینگ، داعش ترور تشکیلاتی تماماً مغلوب قیلینگنیدن کیین هم منطقهده قالیشی ممکنلیگینی قید ایتدی.
سِرومولوتوف روسیه اوردوسی نینگ سوريه نی ترک ایتیشی نینگ ایسه وضعیتگه باغلیغ ایکنلیگینی تاکییدلهدی.
داعش ترور تشکیلاتی نینگ حلیگچه سوريه حدودی نینگ 10 فایزینی نظارت آستیده توتگنلیگینی شونینگدیک، النصرا نینگ هم فعالیتلرینی دوام ایتتیرگنلیگینی ایسله تگن سِرومولوتوف ، بوندن تشقری مستقل فعالیت آلیب بارگن گروهلر نینگ هم بارلیگیگه اعتبار قرهتیب اوز سوزینی قوییدهگیچه دوام ایتدی:
«تیز-تیز، کوتیلمهگن جایدن، کوتیلمهگن اکتورلر تامانیدن توقنه شوولر باشله تیلماقده. اولر اوّل یوق ایدی، کیینچهلیک پیدا بوله باشله دی و وضعیت تماماً اوزگریب کیتیبتی» دیدی.


text:
مدنیت، صونغات و اسپورت
نوبل بایراقلاری ۱۰-نجی دکابردا سوئدینگ پایتاغتی استکهلم دا بریلر
بیر زنانا ۵۵ ییل آرادان سۇنگرا ایلکینجی گِزِک فیزیک پوداغیندا نوبل بایراغینا میناسیپ گؤرۆلدی
۲۰۱۸-نجی ییلینگ آحیرینا چنلی ۶ میلیون روس سیاحاتچی نینگ تۆرکیأ گلمه گینه قاراشلیلیار
اۇقووجایی نینگ مۆدیری یاسمین امین تۆرک باش ایلچیسینه آچیلیش داباراسینا قاتناشماغی سبأپلی مینتدارلیق بیلدیردی.
تۆرکیأنینگ سؤودا وزیری روحسار پک جان اوُقووجایی نینگ آچیلیش داباراسینا قاتناشدی
میلاددان اۇزال ۳۲۳-۳۳۱ ییللارینا دگیشلی اؤیده کؤپ سانلی روم دؤورۆنه دگیشلی اثر تاپیلدی
دنگیزیاقا حۇوپسوزلیق گۆیچلری دیکیلی آیلاغیندا لاستیک قاییق بیلن یونانا باریان بۇسغونلاری دنگیزدن چیقاردی