text:
اساساً ائرکن یاشدا عائله قوران قیزلاردا سونسوزلوقلار مشاهده اولونور.
بونو «عمور» کلینیکاسینین حکیمی، ماما-گینکولوگ وصاله رحیمووا آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا دئییب.
«ائرکن یاشدا حامیلهلیکده اوشاقلیغین و یومورتالیغین اؤلچولری تام فورمالاشمامیش اولور، آیباشی فونکسییاسینین و هورمونلارین اینکیشافی تاماملانمیر. اونا گؤره ده ائرکن یاشدا عائله قوران قیزلاردا سونسوزلوقلار مشاهده اولونور. اگر سونسوزلوق اولمورسا، یئنه ده دؤلون اینکیشافدان قالماسینا و یا واختیندان اول ایتیریلمهسینه گتیریب چیخاریر. قیز اوشاقلاریندا اینفکسییالار، هورمونال پوزونتولارین داها چوخ یاشانماسی، لاختالانما سیستئمینده دییشیکلیکلرین چوخ اولماسی هورمونال بالانسین تام فورمالاشماماسی ایله علاقداردیر. عینی زاماندا قیزلار پسیخولوژی جهتدن تام فورمالاشمادیقلارینا گؤره حامیلهلییه حاضرلیقلی اولمورلار. حامیلهلیک دؤورونده دؤله نظارت ائتمک، حامیلهلیگی سونا یئتیرمک و حکیمه واختی-واختیندا گئتمک کیمی مسئولیتی داشیمیرلار. آنا اولدوقدان سونرا بئله بو یاشدا کؤرپهیه قارشی یترینجه مسئولیت حس ائتمیرلر».
ماما-گینکولوگ هورمونال یئترسیزلیک اولدوغو اوچون دؤلون ایتیریلمهسینین تئز-تئز یاشاندیغینی قید ائدیب. او، دؤلده هر هانسی خستهلیک و یا شیکستلیین یاشلا علاقدار اولمادیغینی بیلدیرهرک، قوهوم نیکاحلاری و گنتیک سببلرین قصورلو دؤللرین یاراماسینا گتیریب چیخاردیغینی سؤیلهییب.
قید ائدک کی، آچیقلانان ایستاتیستیکایا اساساً، ۲۰۱۶-جی ایلده ۲۸۰۹ اوشاغی ۱۸ یاشادک اولان آنالار دونیایا گتیریب.


c: text/html

text:
"قاراباغ»این چئمپیونلار لیگاسینین قروپ مرحلهسینین ایلک ائو اویونوندا قارشیلاشاجاغی «روما» ایله ماتچینا بو گونه قدر ساتیلان بیلیط لرین سایی آچیقلانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی «قاراباغ» فوتبول کلوبونون رسمی صحیفهسی یاییب. معلوماتا گؤره، سنتیابرین ۲۷-سی باش توتماسی نظرده توتولان گؤروشه بو گونه قدر ۴۵ ۰۰۰ بیلئت ساتیلیب.
قئید ائدک کی، آزار کئش لر بیلط لری ساتیش منطقهلریندن و اونلاین اولاراق تیکت.آذ سایتیندان الده ائده بیلرلر. بیلیط لری الده ائدرکن شخصیت وثیقهسی تقدیم اولونمالیدیر.
اؤتن گوندن اعتباراً اونلاین اولاراق الده ائدیلن واوچئرلرین بیلیطه دییشدیریلمهسینه ده باشلانیلیب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
خبر وئردییمیز کیمی، سعودییه عربیستانی کرالی سلمان بین عبدولزیز ال-سعود اوغلو محمد بن سلمان ال-سعودو بیرینجی ولیهد تعیین ائدیب. بو قرار نئجه بیر دییشیکلییه سبب اولاجاق؟
آخار. آذ خبر وئریر کی، تورکییهنین هابر-۷ نشرینین یازاری تاها داغلی سعودییه عربیستانینداکی ولیعهد دییشیکلیینین پردارخاسینی آراشدیریب.
تورکییهلی مؤلفین آراشدیرماسیندا قید ائدیلیر کی، محمد بن سلمان ایکینجی ولیعهد ایدی. مارت آییندا آمریکایا سفری مذاکیره مؤوضوعسو اولموشدو. دونالد ترامپلا کئچیردیی گؤروشون پرده آرخاسی ایله باغلی چوخ پارلاق سؤز-صحبتلر اورتایا چیخمیشدی.
قرار وئریلن زامان او، ایسرایلده ایدی
کرال سلمانین اوغلونو آمریکایا یاخینلاشدیران قوه بیرلشمیش عرب امیرلیکلریدیر (به). اماراتین ولیعهدی شاهزاده محمد بین زایدین دونالد ترامپین کورکنی و یاخین شرق اوزره مشاویری کوشنرلا یاخشی مناسیبتلری وار. سعودییه عربیستانیندا ولیعهد دییشیکلیگی ایله باغلی قرار وئریلرکن کوشنر ایسرایلده ایدی.
ادعایا گؤره، کرال سلمانین اوغلونا آمریکا و بیرلشمیش عرب امیرلیکلری اوزریندن وئریلن دستک او دئمکدیر کی، او، آتاسینین اؤلوموندن سونرا تاختا چیخاجاق.
مارت آییندان سونرا سعودییه عربیستانی کرالی سلمانین یاخین شرق سیاستینده نطرچارپاجاق فرقلر اورتایا چیخدی. بئله کی، مایدا ترامپین الریاضی زیارت ائتدیکدن سونرا کؤرفز بحرانی باشلادی.
بیلدیریلیر کی، محمد بن سلمان ۸۱ یاشلی آتاسینین اؤلوموندن سونرا تاختا چیخماقلا، قطر مسئلهسینده الامارات و آمریکانین ایستکلرینه اویغون حرکت ائدجک.


text:
عراق حاکمیتینین قرارینا اساساً، عراق کورد موختاریتینین هاوا لیمانلارینا اوچوشلارین جومعه گونو آخشام ساعتلاریندا باغلانماسی قراری قطعیدیر. بو سببدن خاریجی اؤلکه وطنداشلاری هاوا لیمانلارینین خیدمتی باغلانمادان اول بؤلگهنی ترک ائتمک اوچون تلسیرلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده ریا اینفورماسییا یاییب.
«اربیل هاوا لیمانیندا چوخ سایدا سرنیشین وار. اونلار اوچوشلارین دایاندیریلماسینا قدر بؤلگهنی ترک ائتمهیه تلسیرلر. بیر چوخلاری بورادا بیلت آلا بیلمک اومیدی ایله هاوا لیمانینا بیلطسیز گلیب. هاوا لیمانینین هر طرفی کوردوستان بایراقلاری ایله بزدیلیب. ایشچیلرین یاخاسیندا کوردوستان اراضیسی فورماسیندا نیشانلار آسیلیب. بورادا عراق بایراغی یوخدور»، - نشرین حادثه یئرینده اولان موخبیری یازیب.
هاوا لیمانینین رهبرلیگی اوچوشلارین ۱۸:۰۰-دا باغلاناجاغینی تصدیقلهییب.


text:
ایلکین معلوماتلارا گؤره، ایراندا باش وئرهن زلزهله زامانی اؤلن و یارالانانلار آراسیندا آذربایجان وطنداشلاری یوخدور.
بو بارهده رئپورت-ا آذربایجانین ایسلام رسپوبلیکاسینین تبریز شهریندهکی باش کونسوللوغوندان معلومات وئریلیب.
دیپلوماتیک نمایندهلیکدن بیلدیریلیب کی، ایرانین مووافیق قوروملاریندان بو بارهده معلومات داخیل اولماییب. همچینین ایراندا یاشایان و کونسوللوقدا قیدیات آلینمیش آذربایجان وطنداشلاریندان هئچ کیم مراجعت ائتمهییب.
باش کونسوللوقدان وئریلن معلوماتا گؤره، آذربایجان وطنداشلاری اساساً طبیعی فلاکتدن ضرر چکمهیهن ایالتلرده یاشاییرلار.
خاطیرلاداق کی، نویابرین ۱۳-نه کئچهن گئجه ایران-عراق سرحدینده ۷،۳ بالی گوجونده زلزهله باش وئریب.
زلزهلهنین مرکزی ایرانین سرپل زهاب شهریندن ۳۲ کم شیمالدا، عراقین سلیمانییه شهریندن ۱۰۰ کم جنوب-شرقده، یئرین ۱۰ کم درینلیینده یئرلشیب. طبیعی فلاکت نتیجهسینده ۲۰۰-دن چوخ آدام اؤلوب، تخمیناً ۲۵۰۰ نفر یارالانیب.


text:
تۆرک قشونی ایدلیب ده
ایدلیب ینگ ایچینده تۆرک عسگری، داشیندا روس عسگری دارتغینلیغی آزالدار
تۆرکیأنینگ یاراغلی گۆیچلری سوریأنینگ ادلب شأهِرینده چاقنیشیقسیز بؤلگه دأکی اۇد آچیلشیغا بس اولغامینی ایزارلاماق ماقصادی بیلن گؤزهگچیلیک مرکزلری قورار.
گؤزهگچیلیک مرکزلری اۆچین تۆرک قشونی نینگ درنگو ایشلری دۇوام ادیأر.
سوریه دأکی اۇد آچیلشیغا بس ایلالاشیغی نینگ گارانتی برن یورتلاری نینگ یاراغلی گۆیچلریندن عیبارات تۇپارلار دارتغینلیغی آزالدیلیش اۆچین کنترل گۆیجۆنی یاراتدی.
شۇل گۆیچده یر آلان تۆرکیأنینگ قشونی، ایدلیپ دأکی دارتغینلیغی آزالتماق و چاقنیشیقسیز بؤلگه ده گؤزه گچیلیک مرکزینی قوراماق اۆچین ۸-نجی اکتیابردان بأری ایشه باشلادی.
تۆرکیه ایدلیب ینگ ایچینده، روسیا شأهِرینگ داشیندا گؤزه گچیلیک مرکزینی قورار.


text:
ساوه قوم شاهسئونلری ایچینده فال بایاتیلاری (۱) / حمید قرایی
۲۲ , ۱۳۸۶, ۱۸:۴۶
توپلایان: حمید قرایی
دوزنلهین، ایضاحلار و اؤن سؤز: سید حیدر بیات
قزوین، مرکزی، قوم و تهران اوستانلاریندا یاشایان شاهسئونلر قرنلر بویو کؤچری اولوب و توپلام بیر شکیلده یاشاییب و باشقا خالقلارلا ایلگیلری آز اولدوقدان دولایی، هئچ بیر باشقا توپلومون ایچینده اریمهییب و اؤز فولکلورلارینی و دیللرینی ساغلام شکیلده ساخلاماغی باشارمیشلار. بو ائلین ایچینده هله ده تاختا قاپی اولماقدان اؤنجه قاراچادیرلاردا یاشاماغی خاطیرلایان اینسانلارا راست گلمک اولار. شاهسونلر تاختا قاپیدان سونرا دا آرتیق توپلام شکیلده کندلرده یئرلشیب و دئمهلی ایگیرمی اوتوز ایل بوندان اؤنجهیه کیمی، گئنل آراچلار ین (رسانههای عمومی) آسیمیله آزارینا اوغراماییب و یئنه ده اؤز کولتورلرینه یییه دورا بیلمیشلر. آنجاق بو سون اون ایگیرمی ایلده بونلار دا ساوه، قوم، کرج، تهران کیمی شهرلرده یئرلشیب و یوز ایللردن بری ساخلادیقلاری عنعهلر، گلهنکلر، کولتور و فولکلورلاری یوخ اولماغا باشلامیشدیر. آنجاق بونلا بئله شاهسئون فولکلورو هلهده آجارلیغینی الدن وئرمهییب و فولکلور وورغونلاری چوخ شئیلر بو دنیزدن چیخارا بیلهجکلر.
شاهسئون فولکلورو آذربایجانین ان زنگین فولکلور شاخهلریندن بیریسیدیر. کئچن ایل قیشدا دوکتور بوسنالی ایله خلجستان بؤلگهسینده خلج دیلی حاقدا بیر هفتهلیک آراشدیرمالاریمیزدا شاهسئونلرین اونلو عاشیقی عاشیق گونش و هابئله ائل سئون استریوسونون مودورو داوود تورکمن ده کؤنوللو اولاراق بیزه یانداش اولموشدورلار. او بیر هفتهده بو ایکی ائل وورغونونون دانیشیقلاریندا بو فولکلورون زنگین اولماسینا داها دریندن اینانمیشدیم. اؤزلجه ایکی نفر یاشلی یا آلایاش شاهسئون بیری بیری ایله دانیشیب دیللهشنده بو ائلین نه قدر درین فولکلورا مالیک اولماسینی بیلمک اولار.
او زاماندان بری شاهسئونلرین فولکلورونو توپلاماغی اؤن پیلاندا یئرلشدیردیم. سونرالار سایین مهران بهاری بو ایشین اؤنمینی بیر داها دا منه خاطیرلادی.
بوندان اؤنجه شاهسئون فولکلورو ساحهسینده بختیار فرخ جنابلارینین یازدیغی شاهسئون مثللری انترنیتده و ها بئله قومدا یاییملانان و ایندی قاپانان “گویه” هفتهلییینده یاییملانمیشدی. آیریجا بختیار فرخ شاهسئون بایاتیلارینی دا توپلاماغا باشلاییبدیر. نئچه هفته بوندان اؤنجه قومدا تورک ادبییاتی کیلاسلارینا قاتیلان شاهسئون گنجی سایین حمید قرایی دان بو ائلین زنگین فولکلورونو توپلاماغی ریجاء ائتدیک.
حمید ده ایلک ایشی اولاراق شاهسئون فال بایاتیلارینی بیر یئره توپلادی. حمید باشقا فولکلور چئشیتلرینی ده توپلاماغا باشلاییبدیر، بو ماتئریاللار منظم شکیلده هر آی اوخوجولارین قوللوغونا سونولاجاقدیر.
بو بایاتیلارین اؤلچولری، قافیهلری و… حاقدا هله بیر شئی یازماییریق و یالنیز ماتئریال اولاراق یاییملانیر، بونلار توپلانیب بیر یئره ییغیشاندان سونرا بونلارین اوزره آکادمیک آراشدیرمالار گئده بیلهجکدیر.
فال بایاتیلارینا گلدیکده بو نوع بایاتیلاری ایلک اؤنجه ۱۹۹۳-جو ایلده آلمانیادا یاییملانان بایقوش درگیسینین ایلک ساییندا والی گؤزهتهنین تشبثی ایله علم دونیاسینا تانیتدیریلمیشدیر. والی بو بایاتیلار حاقدا یازیر:
«شسونلرين بو باياتي فالي، تکجه قادينلار طرفيندن آچيلابيلر. بو فال چئشيدي هاميسال (کولئکتيو) بير بيچيمده اولار. ياشلي بير آغ بيرچهیين دؤوره سينه اوتورانلارين بيري، ايسته ديیي بير باياتي نين بيرينجي بنديني اوخويار. آغبيرچک قرنه (قاري ننه) هر اوخونان بنده، اتگينده گيزلتديیي تسبيح مونجوقلاريينان سايار. ۴۱.جي باياتي نين بيرينجي بندي فالين ياخچي، اورتا، قولاي، پيس اولماسيني گؤرسه دهر. ۴۱.جي باياتي نين بيرينجي بندي اوخوندوقدان سونرا، فال آچان قرنه باياتي نين آرديني اوخويوب، ياخچي، پيس، قولاي، اورتا اولدوغونو دئیهر»
والی قیرخ بیر بایاتی اؤرنک وئرمیشدی، ایندی حمید قرایینین توپلادیغی بایاتیلار نئچه یوز بایاتی اولاجاقدیر. بو بایاتیلارا عین حالدا چئلیدهنه ده دئییلیر.
بایاتیلارین بیرسیراسی قولاغیمیزا تانیش گلسه ده بیر سیراسی داها تانیش اولمایان و بئکر شکیلده بدیعی تصویرلر و مضمونلارلا دولودور. بونلارین چوخو صریح شکیلده کؤچری ائللرین دورولوق و صریح لیییندن بیر گوزگودور. عین حالدا چئشیدلی ائللر و طایفالار و میللتلر حاقدا باخیشلارا دا بونلارین ایچینده راست گلمک اولار. اؤرنک اولاراق کوردلرین حاققیندا شاهسئونلرین نئجه فیکرلشدییینی بو بایاتیلارین ایچینده اوخویاجاقسینیز. اونودولموش سؤزجوکلر ده بو بایاتیلارین ایچینده آز دئییل.
شاهسئون فولکلورونون توپلانیشی ایله آذربایجان فولکلورونون تانینمامیش بیر آداسی تانینا بیلهجکدیر، بو تانیشلیق بیزیم ادبیات دا و دیلده ائتگیسیز اولا بیلمز.
حمید قرایی نین شاهسئون دلیلر طایفاسیندان اولدوغونون خاطیرلاماسی دا گرهکیر. نییه کی احتمالن بو بایاتیلار هر طایفانین ایچینده چئشیدلی اولا بیلسین، اؤرنک اولاراق والی گؤزهتهنین توپلادیغی بایاتیلارلا بو بایاتیلارین آراسیندا فرقلر دویولور، بو مسئله بو بایاتیلارین ایکی طایفایا یانی یارجانلی و دلیلر طایفاسینا باغلی اولدوغوندان آسیلی اولا بیلر.
بو بایاتیلارین یازیسیندا شاهسئون لهجهسینین اؤزهللیکلری امکانیمیز قدری گؤز اؤنونه آلینیبدیر.
سایقیلارلا
سید حیدر بیات
قوم یای ۸۶
میخک اکدیم گؤردولر
گوللهممهمیش دردیلر
خوش او قیزین حالینا
سئودییینه وئردیلر
میخک اکدیم قاشینا
یار توتدوم هاواسینا
یاری مندهن ایلهین (منی یاردان ایلهین)
ایلی دونسون یاسینا
میخک اکدیم باییرا
یئل وورا تئل آییرا
ایککی گؤیول بیر اولسا
خودا نئجه آییرا
میخک اکدیم باییرا
قوش قاناتین آییرا
ایککی گؤیول بیر اولسا
خودا نئجه آییرا
آغ آت بیچنده گزهر
بیخاو قیچیندا گزهر
من قوربان او قارداشا
خانلار ایچینده گزهر
آغ آت کیشنهدی گلدی
گًََمین دیشلهدی گلدی
من قوربان او قارداشا
قوْیون باشلادی گلدی
گمgəm: آتین آغزینا وورولان دمیر
قارشیدا ایمامزادا
گلمیشم سنه دادا
ال مندن اتک سندن
سئودیییم وئرمه یادا
قارشیدا قوْچ یاتیبدی
بوینوزونو چاتیبدی
حئییف او قوْچا اولسون
قوررو یئرده یاتیبدی
اوتایدان علی گلئر
علی دیوهلی گلئر
کاغیذ یازین یوللایین
قیزلارین شاهی گلیر
عاششیغی دئر بایاخ گلدیم
دوْلدوردوم بایاخ گلدیم
یاش دئدی اوز یاشادیم
گؤیول دئر بایاخ گلدیم
آغ تاووخ اوچدو گئددی
قاناتین آچدی گئددی
عمی قیزی کؤر اوییدیی
عمیاوغلوی کوسدو گئددی
او تایدان گلئرم من
چاغیرما دونئرئم من
اوْتوی پالیت کؤزودو
یئلپهمه یانئرئم من
آغ آت یولدا دوروبدور
خططی خالدا دوروبدور
آغ آت یالیی کسئیدیم
گؤر نه حالدا نه دوروبدور
بولاخ باشی پیتیراخ
خالی سالین اوتوراخ
بئش سن دییهی بئش ده من
بلکه غمدن قورتولاخ
بولاق باشی پیتیراخ
چادیر قورون اوتوراخ
بئش سن دییهی بئش ده من
بلکه غمدن قورتولاخ
اوتایدان گلیشییه
من قوربان یئریشییه
بیر چرک ایپک اولام (ulam)
دولاشام اریشییه (dulaşam)
بیرجه بؤلوک آغ تاووخ
یاییلیر یولا تاووخ
سن منیمهی من سنیی
پوخ یئمسین آغزی ساووخ
دهییرمن اوستو چیچک
اوراخ گتیر گول بیچک
قارداش آداخلیی گؤردوم
آلاگؤز اوْیما بیرچک
بو دره باشدان گلر
سوزولوب باشدان گلر
هر کیم یارین ایستهسه
دوروب او باشدان گلر
قلیانین باشی یاندی
اود دوشدو داشی یاندی
دردیی غم شربتیدی
ایچدیکجه اورک یاندی
سو گلئر بوروخ بوروخ
سویا ووردوم یوموروخ
هر کس دئسه یار گلئر
ایکی گؤزوم موشتولوخ
سو گلیر آخماغینان
داش قیه ییخماغینان
منیم او اینجه یاریم
دالدادا باخماغینان
بو درهنین اوزونو
اوغلان قایتار قوزونو
گئد بابایا دئیینن
منه وئرسین قیزینی
بو دره اوزون دره
گئددیکجه اوزون دره
بوردا بیر باغ اکمیشم
یار گله اوزوم دره
دالان آلتی دریندی
سو سپمیشم سریندی
منی بو درده سالان
بیر آلا گؤز گلیندی
بو یازغی یازغی دؤیلو
یازیلمیش یازغی دؤیلو
آتام آنام ساودامی
گؤینوم هئچ راضی دؤیلو
آغ داغین او یوزوندا
جئیران اوینار دوزونده
من یاریمی تانئرئم
قوشا خال وار اوزونده
دام دامادی دامیمیز
قوشادی ائیوانیمیز
سن اوردان چیخ من بوردان
کؤر قالسین دوشمانیمیز
قیزیل گول قوتودادی
یار یاتیب یوخودادی
سسلن سسییه قوربان
مطلب ویرهن خودادی
قاراقان بولاخلاری
گؤی چالئر دیرناخلاری
سن اول سلمگ آغاجی
من اولوم بوداخلاری
سو گلئر لوللـهننیریر
باغچانی گؤللـهننیریر
منیم او خوردا یازیم
دیلسیزی دیللـهننیریر
داما چیخدیم بویلادیم
داسمال آلدیم اوینادیم
گؤردوم یاریم گلمهدی
اوتوردوم چوخ آغلادیم
آغ داغا باخ آغ داغا
سئوکه وئریب مئو باغا
بو آلا گؤز داققالی قیزلار
گیدر جلاد ساغماغا
بو درهنین اونون (ünün) چک
اوْتون یاندیر کولون چک
غریبه قیز وئرهنین
بوینو آردیندان دیلین چک
(ün: سس)
بو درهینهن گئدمیرم
چارقاتیم یئللهدمئرم
جاهال اوغلان گؤرومم
دول کیشییه گئدمیرم
آی گیدر باتان ییره
دوست قیلام یاتان ییره
گلین ال اله وئرهک
گیدک نار ساتان یئره
آیینان اولدوزونان
قونومام سولدوزونان
باشیم بلایا گئچتی
بیر دیل بیلمز قیزینان
(قونومام: قونموشام، قونماق: کؤچری ائللرین یایلاقدا یا قیشلاقدا قونوب چادیر قورمالاری. قوم ساوه کؤچری ائللری بونا کؤچ قون دئیهرمیشلر. من بیر شعریمده کؤچ قون دئییمینی ایشلتمیشدیم، بیر ائدیتچی یولداش اؤز نظرینده بونو اصلاح! ائدیب قون کؤچ یازمیشدی.
سولدوز: قوم ساوه ده یاشایان بیر تورک طایفاسی)
گیدئردیم یولومونان
اوینئردیم گولومونن
کوسدورومم گولومو
لال اولموش دیلیمینن
بیرجه بؤیوک خوردا قیز
دولدوروم من داما؟ قیز
قاباقیییز کسیم من
ساخلاداییم شاما قیز
سو گلدی آرخ ائیلهدی
اووقاتیم تلخ ائیلهدی
بو ایشلری،؟
قیریلمیش خالخ ائیلهدی
ساققیز آغاجی سودا
بیرین کس بیرین بودا
گؤزو یولدا قالانین
مدلبین وئرسین خودا
(بودا: دیدیب پارچالاماق)
ساققیز آغاجی هاچا
الیم دولاشدی ساچا
من بیر اوغلان ایستئرهم
منی گؤتوره قاچا
(ایکینجی مصراع بئله ده قئید اولموشدو: من بیر هونرلی اوغلان ایستئرئم)
بیر قیز سئودیم کوردلردن
حانا گئدمز اللردن
گل گل گؤتوروم قاچیم
قورتاریم کؤپکلردن
بیر قیز سئودیم دللردن
حانا گئدمز اللردن
گل گل گؤتوروم قاچیم
قورتاریم آغیر ائللردن
دللر: شاهسئون ده دلیلر طایفاسی.
قارشیدا بیر قویو وار
آبی کؤوشر سویو وار
اولومام درد دلیسی
منه دئرلر خویو وار
خویلو: دلی، زنگان دا جینلی خویلو دئییمی چوخ ایشلک دیر.
علییم علمیم وار
داواتدان قلمیم وار
یاخینا گله بیلمم
ییراخدان سلامیم وار
علی دیر منیم آرخام
مورشیت یول وئره قالخام
سیزینتیدان دؤیونم
چئشمه دن گلن آرخام
گیدن گئدمه ایشیم وار
زرگره گوموشوم وار
سن گیدن اؤلکهلرده
گؤزو باغلی قوشوم وار
قیزیل اوزوک پیروزه
گئدین دئیین خوروزا
بو گیجه بانلاماسین
یار گلهجکدی بیزه
قیزیل اوزوک بندی یار
نه دئدیمکی دؤندو یار
هله کی دؤنوبدور
منده بیللم اؤلدو یار
قیزیل اوزوک لال قاشی
دور گئد ایییدلر باشی
آدیی دییه بیلمئرئم
خان قییینیم قارداشی
قیزیل اوزوک لاخ لاخی
وئردیم آنام ساخلادی
آنامی پیر اولسون کی
منی تئز آداخلادی
اوغلان آدیی جمشیددی
گون داغلارا دؤنوبدو
سن آلیب وئرن اوزوکلر
بارماغیمدان دوشوبدو
اوغلان آدیی طالیبدی
گون داغلارا چالیبدی
سن آلیب وئرن اوزوکلر
بارماغیمدا قالیبدی
اوغلان آدیی مورشوددو
گون داغلارا دوشوبدو
اؤزوی هئشتاد دؤیولهی
مال گؤتویو اؤرتوبدو
هئشتاد: هئچ زاد
اوغلان آدی یاقوبدور
گون داغلارا دوغوبدور
سن آلیب وئرن اوزوکلر
بارماغیمی بوغوبدور
اوغلان آدی مورشوددور
گون داغلارا دوشوبدور
سن آلیب وئرن اوزوک
بارماغیمدان دوشوبدور
آردی اولاجاق….


text:
رولا غنی: عیاللرسلامت لیگیگه دولت جدی اعتبار قرتماغچی
افغانستان جمهور رئیسی خانمی رولا غنی آنه لرساغلیغی واولرنینگ اولیم حاللرینی آلدینی آلیش حکومت نینگ مهم ایشلردن بولگنی نی ایتگن. او بوگون باله دنیا کیلتیریش بوییچه شفاکارلرییغینی گه اشتراک ایتیب آنه لراولیمی آلدی آلینیشی اوچون بوبولیم ده خذمت قیله دیگن شفاکارلرملکه سی آشیب وساغلیق خذمت شرایطی یره تیلیشی کیره کلیگی نی تاکیدله گن. باله دنیاگه کیلتیره دیگن شفاکارلرسانی آزلیگی بومملکت اوچون کته معما حسابلنه دی بوتون افغانستانده 373حامله دارعیاللرنی دواله دیگن متخصص داکتر بار. کوپگینه سعی وحرکتلر بیلن هلی هم، بومملکت آنه لراولیمی جهت دن یوقاری اورینده توره دی. ایتیلیشیچه بوداکترلردن بیرقطارلری ینگی اسلوبلربیلن آشنا ایمس لر. بومتخصص شفاکارلر اوزتجربه لرینی بیر- بیرلریگه شریک قیلیب چاره وتدبیرآلیش اوچون اوزلریگه عایداویوشمه لری نینگ ییتینچی کنگره سیده ییغیلگندیلر. افغانستان جمهور رئیس خانمی رولاغنی هم، بوییغینده اشتراک ایتگندی. اونگه کوره عیاللرساغلیغی واولیم حاللرآلدی آلینیشی حکومت نینگ بیرینچی ایشی حسابلنه دی. رولاغنی عیاللرساغلیغی بوییچه ایشلر کوپ بولگنی نی ایتیب اما ییترلی ایمس لیگی نی معلوم قیلدی. او،عیاللرآگاه لیگی آشیریلیشی نی تاکیدقیلدی. بوانجمن باشلیغی نسرین اوریا خیل بوبولیمده داکترلرنی تربیه لش اوچون کوپگینه سعی وحرکت قیلینگنی نی ایته دی. اونگه کوره اوتگن 13ییل جریانیده بوبولیمده آلغه سیلجیشلرهم یوزبیرگن. اما بیرتخصص عیاللرمشکلی نی حل قیلمه یدی، اوریاخیل گه کوره ناتینچ لیک اولرگه جدی معما بولگن. بوگونگی ییغینده ولایت لردن هم بیرقطار دوکتورلرکیلگندی، اولرگه کوره شفاکارلربوساحه ده آزلیگی آنه لراولیم حاللرینی آشیرگن. رسمی معلومات لرگه قره گنده 9ولایت ده حتی بیرمتخصصهم بوساحه ده بولمه گن، 373متخصص دن 249شفاکارپایتخت کابلده خذمت قیله دی.


text:
اؤلومجول و گئنئتیک بیر خستهلییه توتولان اوشاغین گؤرونتولری گؤرهنلری تعججوبله ندیریب.
آخشام . آذ-این معلوماتا گؤره، سورییادا باش وئرمیش محاربه ایله علاقه دار اولاراق تورکییهیه سیغینان عائلهنین ۷ یاشلی اوشاغی محمد ابدولمجید ائرکهن یاشلانما خسته لییندن اذیت چکیر. پروگئریا آراشدیرما مرکزینین وئردیی آچیقلامایا گؤره، بو، ۲۰ میلیوندا بیر راست گلینهن خستهلیکدیر.
"دیگر اوشاقلار کیمی من ده مکتبه گئتمک، اوخوماق ایسته ییرم، لاکین کوچهیه چیخاندا هر کس منه قریبه شکیلده باخیر"، - دئیه محمد بیلدیریب. عائلهسی ایسه ائوده بوتون گوزگولری ییغیشدیردیقلارینی، اورادا اؤز عکسینی گؤرهنده اونون عصبیله شدیینی سؤیلهییب.
آلمانییادا اوزونو عملیات ائتدیریب گلهجکده حکیم اولماق ایسته دیینی سؤیلهیهن محمدین خسته لیینی حکیملر آغیر اولاراق دیرلندیریب. بو خستهلییه صاحب اوشاقلارین ایسه ۱۴ ایلدهن آرتیق یاشامادیقلارینی آچیقلاییبلار.


text:
مغانین ساری گبه لی کندینده (ایندی بو کند فیروزآباد
آدلانیرو پرس آبادین قصبه لریندندیر) منیم آنامین
قوهوملاری یاشیردیلار. بوکند 1350 اینجی ایل لردن قاباق
بیگدیلی طایفاسینین قشلاق لاریندان بیریدی و سویت
آذربایجانین دوز سرحدینده یرلشمیشدیر. صونرالار بو
طایفانین آداملاری کوچری حیاتیندان ال چکیب و قشلاقین 5
کیلومترلیگینده کند سالیب و آدینی فیروزآباد قویدیلار و
اما طایفا آراسیندا هله ده ساری گبه لی آدیلا مشهوردی و
شمالی آذربایجان سرحدیله 6 کیلومتره یاخین کندین آراسی وار
چوخ مهربان و قوناق پرورکندین اهالیسی وار. دوزدی نیجه
ایلدیر شاهسونچلیک حیاتی سورمیلر اما هله ده اونین عادت و
عنعنه سی بو طایفانین آداملارنین آراسیندا حاکیمدیر. بو
کندین 90 فایزی بیربیریله چوخ یاخین قوهوملیقلاری وار و
منیم دایی لاریم و خالالاریم بو کتده یاشیلارو من چوخ تزتز
بو کنده گیدردیم. بو کتده منیم اسماعیل آدلی دایی اوغلوم
واردی، کنده یتیشن همی یانیمدا حاضیراولاردی و اودا
بیلیردیکی منیم ان سئوملی گزمک یریم هارادی. قوهوم قبیله
کی توپلاشیردیلارکی منی گورسینلر بهانیله آرادان چخیب و
تزلیکله 10 نفره یاخین اوشاقی توپلیاردیق و ماشین یا
تراختورلا سرحده گیدردیک. اوشاقلار سرحده باش وئرن اوز
خاطره لرینی یول اوزونی دانیشاردیلار. سرحدین اوتایندا
فعله لرین نیجه ایشله مگیندن و قادینلارین پامبوق
یغمالاریندن و کتدیلرین قویونلارنین سرحدی پوزماسیندان و
چر علی نین روس سالداتلارنین قرارگاهیندان اوغورلیقیندان
و... اما ان شیرین خاطره خالام اوغلو رسولین قویونلارنین
سرحدی کچمگینی چوخ یاغلی دوزلی اوشاقلار گوله گوله
دیردیلر. گویا بیرگون رسولین قویونلاری کچر سویت آذربایجان
طرفینه و روس عسکرلرده سرحد بویو دوزلوب قارول وئریرمیشلر
قورخوسوندان سرحده دایانار، اوزون توتوب سالداتلارا طرف
دیرکی آی مشهدی اوروس هی، سن ابوالفضل او قویونلاری قایتار
بویانا. روس عسکرلرینی چاغیرسیدیندا قایدیب باخمازدیلار،
اوزلرینی توتاردیلار سویت آذربایجانی طرفینه و آرخالاری
قالاردی بیزه طرف، داش آتاسیدیندا قایدیب
باخمازدیلار.
بیزین ان سئوملی و سئوینجلی گونلریمیز او واخت اولوردیکی
سویت آذربایجانی طرفینده فعله لرگلیب او تایدا ایشلیردی.
بیزه اسماعیل، نیجه سرحده داورانماغی اورگدیردی، بیله
چاغیرین، بیله دانیشین، قورخمیون، بیله ایله سنیز روس
سالداتلاری سیزه رئاکسیا وئرجکلر. بیزده آنجاق ایستیردیکی
نه اولور اولسون اولار بیزین حرکت لریمیزه رئاکسیا
وئرسینلراما اولارایله بیلکی بیر جانسیز هیکلیدیلرکی اورا
قویمیشدیلار حتی بیربیریله ده دانیشمیردیلار.اسماعیل بیزه
بیر شعر اورگتمیشدی کی هاملیغا بیردن اخویاق او شعری
اسماعیل هاردان اورگنمیشدی هله ده بیلمیریک او چوخ دویغولو
و کورک بیر انسانیدی اونین سیاسی ساوادی اولماسادا او
زامان چوخ گوزل بیر دوشونجه سی واریدی ایلینه و دیلینه
باغلی بیر شخصیدی هامیمیز آغیز اغیزا وریب اخویاردیق
اولدوزلاری سایا سایا
انسان ایاق قویور آیا
نیه بو تایدان او تایا
کچمیرم سندن آراز
هله ده بیلمیرم بو شعرکیمدندی امابیز حتی مضمونین بیلمدن
10 یاخین اوشاق بیر مارش کیمی تکرار تکراراخویوردیق هیچ
بیر سیاسی دوشونجه صاحبیده دیلدیک آخی هله بیزین 10
یاشیمیز یوخیدیر اما ایندیده منه تعجب دوغران بودورکی بو
دویغو بو دوشونجه بیزه هاردان الهام اولموشدی. نیچه دقیقه
کچمدن گوریردیک اوتایدان فعله لرین ایچیندن قاراگیله ماهنی
سیلا جواب ویردیلر. بونون معناسینی او زامانلار دویا
بیلمیردیکی بو ماهنی هانسی مفهوملار داشیر بلکه ده بو
ماهنینی اخویاندا بیزین کیمی بیلمیردی؟ نه بیلیم کی؟
دوغروسی بیلمک اولمورکی طالع انسانین آلنینا نه یازیر.
گونلر، آیلار، ایل لر اوتدی بویا باشا چاتدیم، آغلیما
گلمین بیله باشیما گلدی. طالع بیله گتیردیکی من اوزیم
اوتایا گتدیم. ایلده نیجه دفعه باکیدن ایمیشلی شهرینه
گیدیردیم همان سرحده دوروب ، وطنین عطرینی دویام . بو دفعه
ده اوتایدان دوروب بو تایا باخیردیم اما بو دفعه هر ایکی
طرفدن گورسنیردیکی نیجه قالین قایم مفتیل لری کچمیشدنده
محکم سرحدلرده بر پا ایدیبلر سرحدده قو ویریردین قولاق
توتیلیردی، همین شعری ینه اوز اوزومه زومزومه ایدیردیم اما
نه اوتایدا اوشاقلار واریدی نه بو تایدا فعله لر نه منیم
سسیمه قارا گیله نی اوخویان؟


text:
کولت. آذ گونئیلی شاعر حبیب ساسانییانین فریدون ایبراهیمینین خاطرهسینه اتحاف ائتدیی "دار آغاجی" شعرینی سیزه تقدیم ائدیر.
چاغيردی دوستاغين گؤزَتچی لری
قارانلیق محبس دَه یاتان بیر اَری.
بو گۆن آزادلیغین گۆنۆدۆر سنە
اَل گؤتۆر بو ايشدن، گيريشمە يئنە
عاییله ن قاپیدا سنی گؤزلَه ییر
گَل قانون قارشیندا سوْن دؤنه اَییل
بوراخ بو بوْشونا موباریزه نی
یوْخسا یوْخ ائده ریک بیر آن دا، سنی
ایکی یوْل اؤنۆندە، سئچيم سنينلە
سوْنون بو يوْللارين بيز دييە ك، دينلە
هَن دئە سن بو آن دا آزاد اوْلورسان
یوْخ دئسن سارالیب بو گۆن سوْلورسان.
ائشيكدە عاییله ن اینتیظاردادی
یوْخسا بو آخشاما باشین داردادی
اوْ سینماز ایگیدین دوْداغی قاچدی
بیر آز دویغولانیب، سوْنرا سؤز آچدی
دئدی: بو قانون یوْخ، بۆتۆن ظۆلۆمدۆ
بو ظۆلمە باش اَی مك، منە اؤلۆمدۆ
ایکی شرطیم واردی هَن دییه م سیزه
اینامیم اوغروندا چؤکه رَم دیزه.
بیرینجی تَر-تمیز گئیینَم گرک
سیزدن قورتارماغا چیرپینیر اۆرك
سوْن دؤنه ائلیمین شانلی بایراغین
بیر آن، دار آیغیندا کؤکسۆمە تاخين
گئديم دار آیغینا اۆرك دؤیۆنسۆن
من تؤوبه ائیلَه ییم، جللاد سؤیۆنسۆن!
بيردە بير قيزيل گۆل سانجيم ياخاما
اونو ايتحاف ائدیم عزیز آناما.
بو سؤزۆ حاکیمه تئز یئتیردیلر
اوْنون ایسته یینه بوْیون اَیدیلر
گئییندی داماد تک پئنجک شالوارین
تاخدی سین- سینه، شانلی بایراغین
ویقارلا یوْللاندی دارین دیبینه
اَللرین اوزاتدی دارین ایپینه
اؤپه رَک دار ایپین بوْینونا سالدی
جللاد دا، حاکیم دَه بۆتۆن مات قالدی
دئدی؛ من اؤله رک دیری قالیرام
ائلیمین شرفین ساتین آلیرام
کؤکسۆمدە بايراغيم داردا اَسَرم
وارليغين دانانين كؤکۆن كَسَرم
بايراغيم اوْلاراق اَسَرم بو آن
سن ائی ظالیم جللاد، من اَسدیکجه یان.
بایراقلا ویقارلی اوْ دالغالاندی
گۆلۆشۆ سمايە بير آن جالاندی
گۆلۆش دوْداغيندا، يومدو گؤزلرین
قوْووشدو تاریخه، دئدی سؤزلرین
سن ائی گؤزل یوردوم، ائی آزربایجان
یئنیلمز بایراغین، جان سنه قوربان
«یاکاموْز» یازدیقجا، اۆرك داغلاردی
اؤلۆمدن( فريدون*) بئلە باج آلدی.
*فریدون ابراهیمی متولد۲۹ آبان ۱۲۹۷ هجری شمسی آستارا، شهادت اوّل خرداد ۱۳۲۶ هجری شمسی تبریز.
دادستان کُلّ حکومت ملی آزربایجان به ریاست مرحوم سیّد جعفر پيشه وری.
حبیب ساسانیان «یاکاموز»


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
یئنی ایل بایرامی ، باهار بایرامی کیملردن قالمادیر ؟!
ح . راشدی (۲۸ اسفند۱۳۸۷)
بعضی لری، یئنی ایل بایرامینی یعنی باهار بایرامینی و یا “نوروز ” آدلانان بایرامی فارسلارا عاید بیلیر و یا تصور ائدیرلر !
البتّه آشیری فارس ناسیونالیستلری بوتون تاریخی و آرخالوژی (باستانشناسانه) سندلره گؤز یوماراق یالنیز فردوسی نین شاهنامه افسانه سینه استناد ائده رک بو بایرامین ایلک دفعه یارانماسینی ” جمشید شاه ” آدلی افسانه وی بیر پادشاها باغلاییرلار ، لاکین عالیم و تدقیقاتچی فارسلار بو بایرامین چوخ اسکی زامانلارا و پارسلاردان مین ایللرله قاباق ایران ، آذربایجان و بین النهرین منطقه لرینده یاشایان یئرلی اهالی نین بایرامی اولدوغونو آچقلاییب پارسلار ایسه بو بایرامی یئرلی اهالی دن اقتباس ائتدیکلرینی بیلدیرمیشلر .(1)
فردوسی نین شاهنامه افسانه سینده دئییلیر :
” جمشید شاه اینجی نشانلی بیر تخت دوزلتدیره رک دئولردن ایسته دی بو تختی سمالارداکی بهشته آپارسینلار ؛ جمشید شاه بو پارلاق تخت اوزه رینده اوتوراراق یئر اوزونون بوتون مخلوقلاری اونا حئیران قالیب جمشید شاها اینجی لر تقدیم ائتدیلر ؛ و بو گون فروردین آیی نین ایلک گونو اولدوقدان اونو ” نوروز ” و یا ” نوروز جمشیدی ” آدلاندیردبلار .”
طبیعی دیر کی انسانلار ، رؤیالاریندا یاراراتدیقلاری آرزولارینا افسانه لرده چوخ راحاتجاسینا چاتا بیلرلر ، لاکین افسانه لر نه حقیقت دیر نه حقیقی تاریخ !
یئنی ایل و باهار بایرامی نین قوتلانماسی چوخ اسکی چاغلارا عایددیر ؛ هله پارسلار سیبری استپ لریندن کؤچری شکیلده بو گونکو ایران آدلانان اراضی لرینه آخین ائتمه -میشدن هئچ اولمازسا ایکی مین ایل قاباق ایران ، آذربایجان و بین النهرین اراضی لرینده باهار بایرامی قوتلانیرمیش.
اوچ مین ایل میلاددان اؤنجه سومئرلر حاکیم اولدوقلاری گئنیش اراضی ده، ابکی مین ایل میلاددان قاباق بابلی لر بین النهرین ده و ایکی مین ایل میلاددان قاباق عیلاملار بو گونکو خوزستان منطقه لرینده یاز و باهار بایرامی نین ایلک گونلرینی قوتلاییرمیشلار. (2)
بابل منطقه سینده یئنی ایل بایرامی 12 گون اولارمیش و اون اوچونجو گون مراسیم سونا چاتارمیش.
بابل اهالیسی نین یئنی ایلی، یاز فصلی نین اوللرینده و ایلک ” آی هلالی ” نین گؤرونمه سی ایله باشلانارمیش ؛ روملولار ایسه یئنی ایلی مارت آیی نین سونلاریندا (فروردین آیی نین ایلک 10 گونلرینده ) قوتلارمیشلار. (3)
فارسلار ایچینده “حاجی فیروز ” آدی ایله مشهور اولان و باهار بایرامی نغمه لرینی ائولر قاباغیندا اوخویان اوزوقارا قیرمیزی پالتار آدام ، اصلینده سومئرلرین ” داموزی ” آدلانان “قوربانلیق تانریسی ” دیر ! (4)
سومئر افسانه سینده ” داموزی قوربانلیق تانریسی ” هر ایلین سونوندا اؤلور و یئنی ایل باشلانان زامان یئنی دن دیریلیر و یاشاییشا باشلاییر !
یئنی ایل، یعنی باهار بایرامی و طبیعتین دوغوش چاغینی چوخلو اؤلکه لرده او جومله- دن چین اؤلکه سی نین قوزئی باتی سیندا ( دوغو تورکوستان دا )، اورتا آسیا اؤلکه لرینده ( قیرقیزستان، قازاغستان، اؤزبکستان،تورکمنستان و تاجیکستان) ، پاکستان ، افغانستان، آذربایجان جمهوریتی، تورکیه، مقدونیه، یونان و کوزوو دا قوتلاییرلار.
باهار بایرامی هندوستاندا آپریل آیی نین 13- 15 گونلری (فروردین آیی نین 24 – 26 سی) قوتلانیر و بو بایرام تایلند، برمه، سریلانکا، کامبوج و لائوس دا آپریل آیی نین ایلک گونوندن (فروردین آیی نین 12سیندن ) باشلاناراق اوچ گون داوام ائدیر ؛ اونلار بو بایراما “سونگ کران” دئییرلر.
اوغوز تورکلری ( آذربایجان، تورکیه، تورکمنستان، قوزئی قبرس و عراق تورکلری) یئنی ایل و باهار بایرامینا اوغوز بایرامی دا دئییرلر .
تورک افسانه لرینده، تورکلر 400 ایل ارگنه قون داغلاری آراسیندا قالاندان سونرا دمیر داغی دلیب و محاصره دن چیخیرلار .بو زامان، یاز فصلی نین اوللری و خوش هاوالی گونلر ایمیش؛ او گوندن سونرا تورکلر یازین (باهارین) ایلک گونلرینی قوتلاییب بایرام توتورلار .
آذربایجان جمهوریتی اؤزگور اولدوقدان سونرا یئنی ایل و باهار بایرامینی بو اؤلکه ده دونیانین باشقا اؤلکه لریندن و حتی ایراندان داها طنطنه ایله بایرام توتورلار.
(یئنی ایل بایرامی ایله باغلی داها گئنیش بیلگیلر ایسترسه نیز بو وئبلاگ دا فارس دیلینده و ” دی ” آییندا یازدیغیمیز ” نوروز جشن فرا ایرانی ” مقاله سینی اوخویا بیلرسینیز .)
…………………………………………
(1) همشهری قزئتی 28/اسفند/87 ص 13
(2) همان قزئت همان تاریخ و صحیفه
(3) همشهری قزئتی 21 /اسفند /87 ص 13
(4) همشهری // 28 /اسفند /87 ص 13
منبع : rashedi-hasan.blogfa.com
Filed under: آذربایجان مقاله لری Azərbaycan məqalələri | Tagged: یئنی ایل,آذربایجان,آذربایجان مقاله لری,ایل بایرامی,باهار,باهار بایرامی,بایرام |


text:
" اوغرلنگن قرق پلیس قویب یوباریلدی"
نورستان ولایتی نینگ ولایت حاکمی جمال الدین بدر بوندن الدین اوغرلنگن قرق پلیس نینگ طالبلر تمانیدن قویب یوباریلگنینی ایتگن.
نورستان ولایتی نینگ حاکمی جمال الدین بدرگه کوره اوشبو قرق کیشی نی قویب یوباریش اوچون طالبان عصیانچیلری بیلن هیچ قندی معامله بولمه گن بلکه منطقه ده کی قوم باشلیغ لرینی واسطه چیلیگی بیلن ازاد ایتلگن.
بدر جنابلرینی ایتشچه بیرنیچه کون طالبان قماغیده بولگن اوشبو عسکرلرگه هیچ قندی زیان ایتکزیلمه گن.
اوشبو قرق عسکر نورستان ولایتی نینگ ناقرار وایگل تومنیده وظیفه الیب باررایکن رسمیلرگه کوره اولر بوندن بیرنیچه کون الدین کنر ولایتی نینگ قندی دیب اتلگن تومنیده طالبلر تمانیدن اوغرلنگن ایدی.
نورستان ولایتی پاکستان بیلن چیگره داش بولیب اوشبو ولایت نینگ ایریم تومن لریده انچه فعال بولگن. بوندن ایککی هفتده الدین نورستان ولایتی نینگ وایگل تومنی طالبلر نظارتیگه اوتگندی شونینگدیک ولایت حاکمی بدر جنابلری وایگل تومنینی طالبلردن تازه لش اوچون اعتبار قره تیلمه سه، طالبلر فعالیتینی ارتیب باریشی بیلن اگاه لنترگن.
بو ولایت نینگ برگ متال و کامدیش تومنلری بوندن الدین طالبلر نظارتیگه اوتگندی .


text:
آدری هپبورن
|اؤلوم تاریخ =
- تغییرمسیر شابلون:اولوم تاریخی و یاش
|اؤلوم یئر =Tolochenaz, [[وو |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= Robert Wolders |اۇشاقلاری=شابلون:Ill |ایمضا= | وبسایت = }} آدری هپبورن (اینگیلیسجه: Audrey Hepburn) بریتانیالی اوْیونچو و ۲۰ ژانویه ۱۹۹۳ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Audrey Hepburn»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آدری هپبورن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویبطل البیع فی الثانی - أعنی ما لم یكن لفاسده قیمة
ایكینجیسینده یعنی خرابینین قیمتی اولمایاندا، «المبسوط» و ابن ادریسین «السرائر»ی و اونلاردان سونراكیلارین ظاهرینین اساسی ایله موافق اولاراق، بیع باطلدیر. بونلارین [سؤزونون] ظاهری بیعین باشدان باطل اولماسیدیر. (بیعین اوّلیندن.) شیخ طوسی، ابن ادریس حلّی و علامه «التذكرة» ده تصریح ائتدیكلری كیمی. اونلار بئله استدلال ائدیبلر: «[چونكی بئلنچی دورورمدا] بیع، حشرات كیمی قیمتی اولمایان شئی اوزرینده واقع اولوب». بو فتوانی اونلاردان سونراكیلار صراحتله دئییبلر. شهید اوّلین «الدروس» كیتابیندان ساوایی بیر نئچه عالمین سؤزلرینین ظاهری بونو یئتیریر. شهیدین سؤزونون ظاهری [بئلهدیر كی] عیبین آشكار اولدوغو آن، بیع فسخ اولور، اوّلدن یوخ. ایكینجیسینی (اوّلدن باطل اولماغی) سادهجه احتمال وئریب و اوّلدن باطل اولماغی، [عالملردن بیر] عدّه جماعتین سؤزونون ظاهرینه نسبت وئریب.
[شیخ انصاری دئییر:] شهید اوّلین بو نظرینین وجههسی بیلینمهدی. ائله بونا گؤره شهید ثانی «الروضه» كتابیندا اونون ترسینی واضح بیلیب. (واضحلیگی اونون ترسینه نسبت وئریب.) [شیخ انصاری دئییر: مسأله] شهید ثانی دئیَن كیمیدیر و شهید اوّلین فتواسی دوزگون دئییل.
چونكی گئرچك فاسد، گئرچك اموالدان اولمازسا:
عقدین اونون اوزرینده واقع اولماسی باطلدیر. بونا گؤره كی ایكی عوَضین مالیّتلی اولماقلارینین شرطی گئرچكدیر و بیلیب بیلمهمگه اساسلانمیر. (ایشین باشیندان گئرچكدن نه ایسه، حكم اونون اساسیندا وئریلر. خرابلیغینا علمین اولوب اولماماسی گئرچگی دَییشمز.)
آما یوخ [گئرچك فاسد، گئرچك اموالدان] ساییلیرسا:
ساغلامی ایله خرابینین قیمتلری فرقلنمهسه، ارش حقّی و قایتارماق حقّی یوخدور بلكه بیع لازم ساییلار. مبیعین قبضدن سونرا آردان گئتمهسینینده ساتیجییا ربطی یوخدور.
ساغلامی ایله خرابی آراسیندا قیمت فرقی اولورسا، ساغلام و خرابین قیمتینین تفاوت نسبتینی قایتارماق لازمدیر. ثمنین هامیسینی یوخ.
یوخسا بئله دئییله: مبیع، خرابلیغین آشكار اولان آنینا قدر، گئرچك مال ایدی. عقددن اوّله عاید اولان سببه گؤره مالیّتدن دوشدویو اوچون و گئرچك فاسد اولدوغو اوچون، ساتیجی اونا ضامندیر. بئلنچی دورومدا بیع فسخ اولونار. بلكه اولا بیلر دئییلسین: بیع فسخ اولماز و مشتری اونو امضالایا بیلر. سینمیش مبیع سینماق تأثیرینده مالیّتدن خارج اولموشسا دا، اونون ملكو اولار. مالیّتدن چیخماسینین سببیده ، عقددن اوّله عاید اولدوغو اوچون، ساتیجی اونا ضامندیر.
ویبطل البیع فی الثانی - أعنی ما لم یكن لفاسده قیمة - وفاقا
للمبسوط والسرائر ، وظاهر من تأخر عنهما.
وظاهرهم بطلان البیع من رأس، كما صرح به الشیخ والحلی والعلامة فی التذكرة، مستدلین بوقوعه على ما لا قیمة له، كالحشرات.
وهو صریح جملة ممنتأخر عنهم وظاهر آخرین عدا الشهید فی الدروس، فإن ظاهره انفساخ البیع من حین تبین الفساد لا من أصله، وجعل الثانی احتمالا ونسبه إلى ظاهر الجماعة .
ولم یعلم وجه ما اختاره، ولذا نسب فی الروضة خلافه إلى الوضوح .
وهو كذلك، فإن الفاسد الواقعی إن لم یكن من الأموال الواقعیة كان العقد علیه فاسدا، لأن اشتراط تمول
العوضین واقعی لا علمی.
وإن كان من الأموال الواقعیة، فإن لم یكن بینه وبین الصحیح تفاوت فی القیمة لم یكن هنا أرش ولا رد، بل كان البیع لازما وقد تلف المبیع بعد قبضه.
وإن كان بینه وبین الصحیح الواقعی تفاوت، فاللازم هو استرجاع نسبة تفاوت ما بین الصحیح والفاسد من الثمن لا جمیع الثمن.
اللهم إلا أن یقال: إنه مال واقعی إلى حین تبین الفساد، فإذا سقط عن المالیة لأمر سابق على العقد - وهو فساده واقعا - كان فی ضمان البائع، فینفسخ البیع حینئذ.
بل یمكن أن یقال بعدم الانفساخ، فیجوز له الإمضاء فیكون المكسور ملكا له وإن خرج عن المالیة بالكسر، وحیث إن خروجه عن المالیة لأمر سابق على العقد كان مضمونا على البائع
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
توقیز یوز مینگ عیال سیلاو کارتی آلگن
افغانستان سیلاولر شکایت لرینی تینگلش کمیسیونی ییتیب کیلگن شکایت لرنی تینگلش جریانی نینگ ایکینچی کونیده ولایتی کینگشی رویخطی دن چیقریلگن لرحجت لرینی تیکشیردی.
بو ییغین ده خبرنگارلردن تشقری پایتخت کابلدن باشقه ایکی ولایتدن بیر قطار ولایت کینگشی رویخطی دن چیقریلگن نامزد لر اشتراک ایتگن ایدیلر. نامزد لر دستلبکی رویخط گه آلینمه گن لریدن اعتراض بیلدیریب ، بونگه حقلی بولگن لری اوچون کیره ک لی حجت لرینی سیلاولر شکایت لرینی تینگلش کمیسونی گه تقدیم ایتگن لر.
بو کمیسیون نینگ ایلک ییغینیده جمهوررئیس لیککه نامزد قیلیب رویخطدن چیقریلگن لر دعوت ایتیلیب اوز اعتراضی نی بیلدیرگن ایدیلر.
ولایت کینگشی گه نامزد قیلیب رویخط دن تشلنگن اونلب نامزد دستلبکی رویخطگه آلینمه گن لری اوچون سیلاولر شکایت لرینی تینگلش کمیسیونیگه مراجعه قیلگن
بوشخص لر ایسه نوبت بیلن کمیسیون باشلیغی واعضالری حضوریگه توریب اوز اعتراض لرینی هم یازمه شکلیده کمیسیونگه تاپشیریب وهم ایکی دقیقه ده اوز شکایت لرینی بیلدیریش لری ممکن
سیلاولرشکایت لرینی تینگلش کمیسیونی تاماندن بوگونده 120کیشی نی اعتراض لری تیکشیریلردی، لیکن بولردن آزراغی بو ییرده اشتراک ایتگن ایدی.
کوریلیشیچه نامزد لرنینگ دستبلکی رویخط گه کیلمه گن لریگه کیره کلی آواز بیریش کارتینی کمیسیونگه تاپشیره آلمه گن لری سبب بولگن .
سیلاولرشکایت لرینی تینگلش کمیسونی ایسه اعتراض قیلگن لر، لازم بولگن آواز بیریش کارتی نی تیارلب بیره آلمسلیک لری نی ایته دیلر.
بیراق اعتراض چی شخص لر بو کمیسیون جواب لری نی قبول قیلمی، عین حالده سیلاو لر مستقل کمیسیونی نی بو لرنینگ آواز کارت لرینی معلوماتی تیزیم لریگه اوتکزمه گن لیک که عیب له ماقده لر .
" بیزنینگ اعتراضیمیز شو 680 ته آوازکارتی، 20000افغانی و12صنف نی بیتدیرگن حجت نی ولایتده گی سیلاولرکمیسیونگه تاپشیرگن ایدیک، کیین کوردیک بیز دستلبکی رویخط گه یوق میز، سببی نی هم بیلمه دیک نیمه، شو سبب سیلاولر شکایت لرینی تینگلش کمیسیونی گه اوزشکایت لریمیزنی تاپشیردیک، بوگون بیزلرنی چقیردی، بو کمیسیون ایتگن دلیل لری نی قبول قیلمه یمیز، چون بیزلرنی غیابیمیزده قرارآلینگن، بیزگه کم چیلیگی بولسه آلدین ایتسین ایدی"
اما کمیسیون مسووللری اعتراض قیلگن لرگه ایجابی جواب بیریش لری دن ایشانچ بیرماقده لر، بوخصوصده بو کمیسیون کاتبی نادر محسنی
"اعتراض قیلگن وشکایت قیلگن لر گه ایجابی جواب بیریله دی، کیلگوسی کونلرده هم دوام ایته دی.
بوکیشی لرکابل لوگر ومیدان وردک ولایت لریدن بولگن. بوگون توپلم 120 کیشی شکایت واعتراض لری تیکشیریله دی"
محسنی جنابلری اعتراض قیلگن لر حجت لرینی تیکشیریش لری یانیده دستلبکی رویخط گه موفق بولگن جمهور رئیس لیک و ولایت کینگشی نامزد لرینی قنده ی یول تاپگن لری هم تیکشیریلیشی نی ایتدی.
کارت لرنینگ اعتبارسیزلیگی کمیسیون تاماندن تیل گه آلینه یاتگن بیر پیتده آواز کارتی بیریش جریانی هلی هم بوتون مملکت دوام ایتماقده.
آوازبیریش اوچون کارت آلیش جریانی باشلنگندن کیین حاضرگچه 3میلیونگه یقین گه یقین کیشی آواز کارتی آلگن بوندن 900توقیز یوزمینگی ایسه عیاللربولگن.
عین حالده کوزه تیش و فساد گه قرشی کوره ش اداره سی سیلاو لر مستقل کمیسیونیدن نامزذ لرنینگ مالی مبنع لری شفاف بولیب اوتیشی اوچون قانون وضع قیلیشی نی طلب قیلگن.وبوبیلن سیلاولرده قلابگرلیک لر آلدی آلینیشی نی تاکیدله گن.


text:
تورکییه ایله قطر آراسیندا مناسیبتلر سویوماغا باشلاییر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله تورکییهنین «سؤزجو» قزئتی چیخیش ائدیب. قزئت، خصوصیله، اردوغانین سون قطر سفرینه دقت چکیب:
«بو سفردن سادهجه ایکی آی اول قطر امیری شئیخ تمیم حماد التانی تورکییهیه سفر ائدنده اردوغان شخصاً اؤزو هاوا لیمانینا گئدهرک اونو قارشیلامیشدی. آنجاق اردوغان قطره گئدنده اونون هاوا لیمانیندا امیر یوخ، قطرین انرگتیکا و صنایع ناظری محمد السدا قارشیلادی. ماراقلی مقام اودور کی، اردوغان اقتدارا گلدیکدن سونرا سعودییه عربیستانی و قطر کیمی اؤلکهلرله علاقهیه خصوصی دقت آییریردی. بو اؤلکهلرله هر ایل ان یوکسک سوییهده ان آزی ۳-۴ قارشیلیقلی سفر گئرچکلشیردی. اردوغان هم باش ناظر، هم ده پرزیدنت اولاندا بو سیاستیندن ال چکممیشدی. پرزیدنتین سون فارس کؤرفزی سفرینین ایلک مرحلهسینده بو عنعنهیه عمل ائدیلیردی. بئله کی، بحرینده اردوغانی کرال حماد بین عیسی ال-خلیفه، باش ناظر خلیفه بین سالمان ال-خلیفه، ولیهد شاهزاده سالمان بین حماد ال-خلیفه قارشیلادیلار. سعودییه عربیستانیندا دا وضعیت دییشمدی. تورکییه لیدرینی قارشیلاماق اوچون هاوا لیمانینا شخصاً کرال سالمانین اؤزو گلمیشدی. قطرده ایسه بو، مشاهده ائدیلمدی».
قید ائدک کی، قطر تورکییهنین یاخین شرقده اساس متفیقی ساییلیر. تورکییهنین بو اؤلکهده ۳ مین نفر شخصی هئیتی اولان حربی بازاسی وار.


text:
آذربایجان میللی علم لر آکادمییاسی ناخجیوان بؤلمه سی قیمتیلی اَل یازمالارین صورتلرینی اَلده ائدیب.
گؤرکملی آذربایجان عالیمی هیندوشاه ایبن سَنجَر ناخجیوانی طرفیندن 13-جی عصرین سونلاریندا فارس و تورک دیللرینده قلمه آلینان "صیحاحُ العجمیّه" آدلی لئکسوگرافیک اثرین اَل یازماسی نین ایکی نوسخه سی تورکییه ده تاپیلیب. آذربایجان میللی علملر آکادمییاسی ناخجیوان بؤلمه سی اینجه صنعت, دیل و ادبیات اینستیتوتونون دیرئکتوُرو آذربایجان میللی علم لر آکادمییاسی-نین موخبیر عضوو ابوالفضل قولی یئو همین نوسخه لرین صورت لرینی تورکییه نین ایستانبول شهری نین سولئیمانیه کیتابخاناسیندان و توپقاپی سارایی موزِئی ییندن اَلده ائدیب.
آذرتاج خبر وئریر کی, ابوالفضل قولی یئو طرفیندن تدقیقاتا جلب اولونان اَل یازمانین بیر نوسخه سی 108 صحیفه دن, اوبیری نوسخه سی ایسه 77 صحیفه دن عیبارت دیر. اَل یازمالارین فوتوصورت لری آذربایجان میللی علم لر آکادمییاسی ناخجیوان بؤلمه سی نین اَل یازمالار فوُندونون بالانسینا داخیل ائدیلیب.
لئکسیکوگرافیک اثر واختی ایله قافقازداکی, آنادولوداکی, بالکانلارداکی و یاخین شرقده کی مدرسه لرده درس وسائیطی کیمی ایستیفاده اولونوب.
بونا گؤره ده دونیانین مختلف کیتابخانا و موزِئی لرینده سؤزو گئده ن اثرین بو گونه کیمی 100-اَ قدر نوسخه سی موحافظه اولونماقدادیر.
قئید ائده ک کی, تاریخچی دیلچی عالیم, فیلوُسوُف, شاعیر, کاتیب, دؤلت خادیمی فخر الدین هیندوشاه ایبن سَنجَر ایبن عبدوالله ناخجوانی 1245-جی ایلده گیران شهرینده آنادان اولوب. او, تحصیلینی بغدادداکی اَن مشهور مدرسه لردن ساییلان موستنسریّه ده آلیب. هولاکو لار زامانیندا هیندوشاه ناخجیوانی مالییه ایداره چیلیگینه چالیشیب و بیر چوخ ویلایت لرین حاکیمی تعیین اولونوب. آذربایجان و بیر سیرا قونشو اؤلکه لرین ایجتیماعی-سیاسی حیاتیندان بحث ائده ن "تجاروب اوس-سَلَف" اثری نین, 1307-1308-جی ایللرده عرب دیلینده قلمه آلدیغی "مَوارید العرب" آنتولوگییاسی نین, فارس دیلینده بیر سیرا مشهور شعیرلرین مولفی دیر.


text:
دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین آمئریکا-روسییا موناسیبتلریندهکی پروبلئمه سون قویدو.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «ایسپوتنیک» آگئنتلیینه آچیقلاماسیندا روسییالی سیاستچی دمیتری بادووسکی دئییب.
بادووسکی هر ایکی لیدئر آراسیندا باش توتان تلفون دانیشیغینین آمئریکا-روسییا موناسیبتلرینه یئنی رنگ قاتدیغینی دئییب:
«ترامپ آغ ائوه یئرلشدیکدن سونرا ایکی لیدر آراسیندا کئچیریلهن ایلک گؤروش ایکیلی موناسیبتلردهکی مؤوجود چتینلیکلری اورتادان قالدیراجاق. گؤروشله باغلی وئریلهن رسمی آچیقلامالار دا گؤستریر کی، هر ایکی اؤلکه باراک اوباما دؤوروندهکی پیس وضعیتدن چیخماق آرزوسوندادیر».


text:
خالق شاعیری « بولود قاراچورلو٫ سهند» و اونون یارادیجیلیغی (۱۳۵۸-۱۳۰۵)
موعاصير آزربایجان ادبیياتینین گٶرکه ملی شاعیری بولود قاراچورلو سهند ۱۳۰۵ اینجی ایلده مراغه شهه رینده بیر ایشچی عایيله سینده دوغولموشدور.
شاعیریمیز سهند اٶلکه میزده اوز وئرمیش بویوک تاریخی حادیثه لرین شاهیدی و میللی حرکاتین ایشتيراکچیسی اولموشدور.
بولود قاراچورلو سهند ريضاخان ايستيبدادینین ان قورخونج ایللرینده دوغولوب, بویا باشا چاتدی. او درس اوخوماق اوچون گئتدیيی مدرسه ده اوز آنا دیللینده اوخویوب – یازماق و حتتا دانیشماغا حاقلی اولماسا بئله, یارادیجیلیغا باشلادیغی گوندن شئعر و منظومه سینین اساس حیصصه سینی آنا دیلینده یازماغا باشلادی و عومرونون سونونا قده ر ده بو دوزولمه ز شرایيطه باخمایاراق اوز وارلیغی, دیلی, تاریخی, مدنیيتی یولوندا یورولمادان و یئنیلمه دن جار چکیب قلم چالدی. آزربایجان ميللی حٶکومت چاغلاری سهند یاخشی نفس چکیردی بو دوورده او بعضی ادبی ییغینجاقلاردا ایشتیراک ائتمکله ادبیياتلا داها آرتیق تانیش اولموش و شاعیرلر مجلیسینده دویغولو شئعرلر اوخویاردی, شاعيرین ایلک شئعر نومونه لری ۱۹۴۵-ده تبریزده بيراخیلان شاعیرلر مجلیسی انتولوژیسینده بيراخیلدی. .
بو شئعرلرده سسله نه ن :
تاریخلر بویونجا ائی بویوک وطن
یاغیيا, دوشمنه اه ییلمه دين سن
بوگون طبیعتدن ایلهام آلدیم من
گئچدی سحر وقتی بو سوز اوره کدن
اینسانا روح وئره ن دیلینه آلقیش
او ایللرده, گونئی آزربایجاندا قورولان ميللی دئموکراتیک ایسته کلرینی عمله گئچیرمه يه مووففق اولدو, بیر ایلدن اوزون چکمه یه ن بو حٶکومت ريضاخان ایستیبدادینین قوربانی اولدو, لاکین قانا بویانمیش آزربایجاندا کوزه ره ن اوجاق سٶنمه دی, شاعیر چوخلو آزربایجان یازیچیلاری کیمی شاه ایستیبداد رئژیمینین طرفیندن حبسه آلینیب, سونرا سورگون ائدیلدی. شاعیریمیز چوخلو شيکنجه لره معروض قالدی آمما آنا دیلینه, آنا یوردونا و دوغما ائللرینه وفالی قالاراق, ائللر ایچینده محببت , سئوگی, ایگیدلیک و اينسانيیتدن نغمه لر قوشوب دستانلار یاراتدی. سهند ۱۹۵۱ ایللرینده دوستاقدا ایکی بویوک منظومه, بیریسي « آراز» و او بیریسی « خاطیره»نی یازدی. بو منظومه لرده بویوک بیر خالقین باشینا گله ن تاریخی فاجیعه لردن سوز اچیر.
شاعیر آراز منظومه سینی بو سوز ایله باشلايیر :
من آراز آديیلان
چوخ زاماندیر تانیشام
ان کیچیک یاشلاریمدان
اونو راوانلامیشام
قوجا بابام نه واختکن
بوغازیم آغرییاردی
آراز گئچمیشه م دئیه
بوغازیمی سیخاردی
سوروشاردیم : آی بابا
آراز نه دیر گئچمیسه ن ؟
سویوندان ایچمیسه ن؟
سوالیمدان بابامین
یاشالاردی گوزلری
اوزونون چیيینلرینده
گیزله نردی کدری
اوزومه مایوس, مایوس
باخیب دئمه زدی بیر سوز
گوره ردیم آنجاق اولوب
اونون توکلری بیز- بیز
سونرا دا قارداشیمین
آدین قویدولار آراز,
لاکین, اوندا دا منه
آیدینلاشمادی بو راز
آمما اراز بئشیکده
یاتیب ییرغانان زامان
بو سوزلری دینله ردیم
آنامین لایلاسیندان:
آرازی آییردلار,
قوم ایله ن دویوردولار,
من سندن آیریلمازدیم,
ضولمونه ن آییردیلار.
شاعير سهند « خاطيره» منظومه سینده ایسه ظولم اودونا یانمیش یوردو بئله تصویر ائدیر :
گزیره م چوللری کورا یوللاری,
کوله ک پیچیلدادیر قورو کوللاری
قاریشما چیخیر بیر سورو داوار
بوتونسورو گوله میر, گئچی-قویونلار
بیر – بیرینه گئچمیش قابیرغالاری
دوز تک یالاییر بوش قابلاری
اون ایکی یاشیندا کیچیک بیر چوبان
چیينینده آسیلی بوش داغارجیقدان
ساکیت دایانمیشدیر, نه سمیر نه سس
گاهدان بیر چکیردی دریندن نفس
اوزونده غوصصه دن گیزلی بیر ایز وار
اینتیظار گوزلری یولدا قالمیشدیر
بیلمه م توته يینی هارایا سالمیشدیر
گورونور چوخداندیر نغمه چالماییر
داغلارا, داشلارا هارای سالماییر
اونون دا روحونو اولدورمیش سيتم
اونون دا قلب ائوین ظولم الی ییخمیش
بوتون نغمه لری یادیندان چیخمیش
سهند تئهراندا سورگون اولان زامانلاردا دا ادبی ییغینجاقلاردا گئنیش شکیلده ایشتیراک ائتمکله بیر چوخ شاعیر و یازیچیلاریلان داها آرتیق یاخیندان تانیش اولور. سهندین تانیش اولدوغو کیمسه لردن کی قاباقجا دا اونلا آز – چوخ تانیش ایدی اوستاد محمد علی فرزانه ایدی, سهندین اوستاد فرزانه ایله تانیش اولماسی سهندین یاشاییشیندا بیر دٶنوک نوقطه حئسابا گله بیله ر, نییه کی اوستادین تاپشیریقلاری و گوسته ریشلری نتیجه سینده سهند « سازیمیمن سوزو» کیمی شاه اثری یاراتدی.
بو بیرینجی درجه لی شاعیر هله ایراندا تورکلرین آنا کیتابی ساییلان « دده قورقود» چاپ اولمامیشدان اونجه, اونون بیر سیرا بویلارین نظمه چکمیش و دئمک منظوم «دده قورقود» یارادا بیلمیشدی.
سهندین بو شاه اثرله ماراقلانماسی و تانیشلیغی بو مساله نی ثوبوتا یئتیریر کی شاعیر کولتورونه و مدنیيتینه آرتیق اوستونلوک وئریردی و بونا اساس دا شاعیرین اثری خالق طرفیندن ماراقلانیب و نئچه دفعه لرله چاپ اولوندو.
سهند بیر آزادلیق سئوه ن شاعیر ایدی کی اینسانچیلیق, قارداشلیق و میللتچیلیک شئعرلرینده اوز یئرین توتابیلمیشدی. او شئعرینین بیرینده بئله دئییر : اه یه ر من تورکلردن ديفاع ائدیره مسه بو او دئمک دئییل کی اونلاری اوستون بیر عيرق (نژاد) بیلیره م بلکه اونلارین اینسانی حوقوقلارینی طلب ائدیره م. سهند ائله او شئعرینده بونا گوره کی آزربایجان میللتینه ظولم اولونور , ائعتيراضینی بئله دئییر :
من دئمیره م, اوستون نژاددانام من,
دئمیره م, ائللریم ائللردن باشدیر,
منیم مسلکیمده, منیم یولومدا
میللتلر هامیسی دوستدور, قارداشدیر
چاپماق ایسته میره م من هئچ میللتین
نه دیلین, نه یئرین نه ده امه يین
تحقیر ائتمه ییره م هده له میره م
گئچمیشین, ایندیسین یا گله جه يین
من آییرماییرام, آیری سالماییرام
قارداشی – قارداشدان, آروادی- اردن
آنانی- بالادان, اتی- دیرناقدان
اوره کدن, قانادی- پردی
پوزماق ایسته میرم بیرلیکلری
اینسانلیق بیرلیيی ایدئآلیمدیر
قارداشلیق, یولداشلیق, ابدی باریش
دونیادا ان بویوک ارزولاریمدیر
آنجاق بیر سوزوم وار: من ده اینسانام
دیلیم وار-خالقیم وار, یوردوم-یووام وار
یئردن چیخمامیشام گوبه لک کیمی
آدامام, حاققیم وار, ائلیم – اوبام وار
قول یارانمامیشام یاراناندا من
هئچ کسه اولمارام, نه قول نه اسیر
قورتولوش عصریدیر اینسانا بو عصر
اسیر اولانلار دا بوخووون کسیر.
سهند ۱۳۴۶ اینجی ایلده شاعیر شهریارا مکتوبلار یازدی. بو مکتوبدا شاعیر ائلین دردلرینی سویله مکدن سونرا شهریاردان ایسته ییر بو یارالارا مرهم قویسون. سهند مکتوبونون بیر چوخ یئرینده اوستاد شهریارا چوخ ناراحات حالدا یاناشیر. سهندین فیکرینجه «هر بیر هنر صاحیبی ائلینه گووه نیب ائلینه آرخالانماسا, ائلین گوزوندن دوشوب کنارا قویولاجاقدیر».
سهندین شهریارا یازدیغی مکتوبوندان :
اٶزگه چیراغینا یاغ اولماق بسدیر
دوغما ائللریمیز قارانلیقدادیر
یانیب یاندیرمایاق یادین اوجاغین
ائویمیز سویوقدور, قیشدیر, شاختادیر
شهریاری اوزگه لره چیراغ اولماق یئرینه اوز ائلینین دردلرینی سویله مه يه چاغیریر, کی بو مکتوب آیری بیر ماجالدا اراشدیرماق گره کدیر.
او مکتوب شهریاردا بیر شٶعله نین آلوولانماسینا سبب اولور و شهریارین شاه اثرلریندن اولان « سهندیيه» شاعیر سهند خطاب یارانیر.
اوستاد شهریار حاقلی اولاراق ن سهندیيه» ده شاعیر سهند حاققیندا یازیر:
او دا شئعرین, ادبین شاه داغیدیر, شانلی سهندی
او دا سن تک آتار اولدوزلارا شئعر ایله, کمندی
او دا سیمورغدان الماقدادی فندی
شئعر یازاندا قلمیندن باخاسان دورر سپه له ندی
سانکی اولدوزلار اله ندی
سوز دئیه نده گوروسه ن قاتدی گولو, پوسته نی, قندی
یاشاسین شاعیر افندی
او نه شاعیر کی داغین وصفینه ميصداق اونو گوردوم
من سنین تک اوجالیق مشقینه موشتاق اونو گوردوم,
عئشقه, عئشق اهلینه موشتاق اونو گوردوم.
یوخاریداکی ميصراعلاردا گورونور کی, استاد شهریار سهندی قاف داغیندا یاشایان سیمورغا تشبیه ائدیب و اونون هونرین, شئعرین و یارادیجیلیغینی ده یه رله ندیریر.
دوزدور شاه رئژیمی بوتون وار گوجو ایله باجارابیلمه دی سهندین قوللارین زنجیرله ییب اسیر ائتسین, دوستاقلارا, سورگونلره محکوم ائتمکله, حقیقت سویله یه ن دیلینی باغلایا.
شاعیر بو قورتولوش عصرینده ائعتيراض سسینی شاه رئژیمینه قارشی بئله اوجالدیر:
طالئعیمه سن باخ, دوشونجه لریم یاساق,
دویقولاریم یاساق
گئچمیشیمدن سوز آچماغیم یاساق
گله جه يیمدن دانیشماغیم یاساق
آتا بابامین آدین چکمه ییم یاساق
بیلیر سن؟
آنادان دوغولاندان بئله
اوزوم بیلمیه, بیلمیه
دیل آچیب دانیشدیغیم- دیلده
دانیشماغیم یاساق ایمیش, یاساق.
سهند ائل دردینی سویله مگی شاعیرلرین وظیفه سی (گووره وی) بیلیر و بیر یئرده بئله سویله ییر :
دیلیمی دالیمدان چیخارتسالار دا
قوی قارداش دردیمی دئییم باری بیل
گونئیدن قوزئیه, شرقدن غربه
هانسی خالقی گوردون بیزیم تک ذلیل؟
سهند اوز خالقینی قطعی بیر موباريزه یه چاغیریر و بئله اینام بسله ییر:
کیم دئییر اولومدور جانیندان گئچمک؟
بو اولومدن دوغور باشقا بیر حیات
اینسان اوز جانیندان کئچمه سه دئمک
ابدی حیاتا چاتارمی؟ هیهات
شاعیر حاققی- حقیقتی اینسانسیز کور بیلیر . بو باخیش شاعیرین اینسانا ائعتيقادیندان و احئتيرامیندان سو ایچیر:
حاققین حقیقتین باغچاسی هر واقت
اینسانلا گولور, اینسانلا سولور
ان بویوک حقیقت اینساندیر آنجاق
اینسانسیز حقیقت اولسا کور اولور.
شاعیر اوزو اوچون بیر گوزه ل عالم یارادیب, اونون دونیاسیندا آزادلیق وار, سئوگی و محبت وار, اینسانلار شان حیات سورور.
يدونیادا
هر شئی آشکار آیدیندیر
گونش واردیر, ایشیق وار
اینسانلار محکوم دئییل
چیچک آچیر بار وئریر,
حیاتیندان ذٶوق آلیر
اینسانلیق وار, دوستلوق وار
سئوگی وار, محببت وار
من گوردویوم دونیادا
شاعیر سازیمین سوزو اثرینده بیر موتفکكير کیمی حیاتین درینلیکلرینه جوماراق خالقی اوزونو تانیماغا, سوندورولموش ميللی شوعورو اویاتماغا قارانلیقلاردا مشعل آختارانلارا آزادلیق و موباريزه یوللارینی گنجلره نيشان وئرمه يه چالیشیر.
بعضن اونا ائله گلیر کی هر شئی حیات, طبیعت حتتا اینسانلار بئله درین یوخویا دالمیش دونیانین خئیرینی- شرینی آتمیشلار.
گئجه نین بوینوندا ووقارلی داغلار,
سانکی ابدی بیر یوخویا باتمیش
دره لر, تپه لر, مئشه لر, باغلار
دونیانین خئیرینی-شرینی آتمیش
باشقا بیر یئرده دئییر :
اینسان حاققینی ایتیره ن گوندن,
باشی داشدان-داشا ده يیر هر زامان
سعادت جئیرانی قاچیر اونوندن
سیلدیریم یوللاردا قالیر سرگردان
آزیب اوزلويوندن ایتگین دوشه ند=ن,
قورد کیمی, اوزونون قانینی ایچیر
چالایلار, تیکانلار آیاغین بیچیر.
شاعیر یولونو ایتیرمیش, چاشمیش, موقدداراتینی یابانجیلارا تاپشیریب, حاققینا گوز یومموش خالقا, بابالارینین مردانه لیک=لرینی اوزلرینه چکه ره ک دئییر:
ازل گوندن قهرمانلیق,
مردانه لیک, قوچاقلیق
آد سانیلان یاناشیدیر
دوغرودان دا هر اینسانلیق
فخری اولان سجيیه لر,
بو ائللرین-اوبالارین
ائکیز تای بیر قارداشیدیر
و داها سونرا بئله دئییر :
هر دردین داواسین آختارماق گره ک
نه چیخار ییخیلیب, زاریلداماقدان؟
تلاشسیز قوللارین قوووتی اولماز
یول گئتمسه چاتماز مقصده اینسان
سحری آختاران گئجه دن قورخماز
آلیرام الیمه تلاش عصاسین
اه يه ر گویدن یئره قطران یاغسا دا
اوزوب کئچمه لییه م ظولمت دریاسین
گورولدویو کیمی شاعیر اوز هدفینه چاتماق اوچون, هر بیر چتینلیيه دوزوب حتتا جانیندان کئچمه يی ده لازیم بیلیر.
سهند ین ذئهنینده اینسانلار هر زامان بیر بیر ایله قارداشدیر:
من اینسانلاری بیر, بیرینین
قارداشیدیر, سیرداشیدیر دئیه
بیر گون , ایکی گون یوخ
عومور بویو هارای چکیب
قلم چالیب, بوغاز یئيرتیب
شئعر یازیب یاراتمیشام
حیاتیمین کیتابچاسین
واراقلا باخ
گٶر کی آنجاق
هئچ دردیمی, هئچ آغریمی
محکوم اینسان دردلریندن
آییریبان بولمه میشه م
من اوزومو, اوز ائلیمی
یاخین, اوزاق اینسانلیقدان
هئچ ده ارتیق سئومه میشه م
من یاغلیمی, یاوانیمی
هر یئردنسه, هر ائلدنسه
اولور اولسون, هر گون هر آن
آج یالاواج اینسان ایله ن
بولمک لیيه حاضیر اولوب
بو سوزومده صادیق دوروب
تا وارلیغا دایانمیشام
لاکن هله, یازیق دونیا
«ميللتچیلیک» خولیاسینا
عينادینا داوام ائدیر
«اومانیزمی» سایان کیمدی؟
اینسانلیغا باخان کیمدی؟
حیاتی و یاشایيشی تکجه اوزو اوچون آختارمیر شاعیر :
من تک ئوزوم دئيیله م,
خالقیمین, ائللریمین
نبضی من ایله ن وورور.
هر قلبیم چیرپینارکن,
کوکسومده بیر اوره ک یوخ,
میلیون اوره ک چیرپینیر,
من او كپنه يه م کی,
دونیادا حیات آدلی
شٶعله یه وورولموشام
یانسام دا باکیم یوخدور
ازلدن بو سئودادا
یانماغا دوغولموشام
آزربایجان و فارس شئعرینین هر ساحه سینده شئعر یازان و حتتا شاه اثرلر یارادان شاعيرلر چوخ اولموشدور. آنجاق خالقا میللی شوعورو آشیلایان, گئچمیشینی و گله جه يینی بو قده ر گوزه ل آنلادان شاعیر یوخ درجه ده آز اولموشدور. اوزه للیکله گونئی آزربایجاندا پهلویلر دوورونده حاکيم اولان بوغونتولو هاوادا فارس شووئنیزمینین موطلق حاکیمیيتی دٶورونده. سهند بیر شاعیر اولاراق, وطنینی آزاد, خالقینی خوشبخت گورمک ایسته ییردی.
سوندا سوزلریمی سهندین یاخین دوستو و همکاری بیزیم گورکه ملی یازیچیمیز رحمتلیک گنجعلی صباحینین سهندین وفاتی موناسیبتیله یازدیغی بیر پاراگرافلا بیتیرمک ایسته ردیم:
« افسوس کی آمانسیز اولوم اونو آزادلیغین ایلک باهاریندا سهند, ساوالان, حئیدربابا داغلارینین اتکلری لاله یاسمنله دولدوغو, کهلیکلری قاققیلداديغی, بولبوللری چهچه باشلادیغی زامان, او بویوک اینسانی, شئعر و ادب شاهینی بیزدن آییردی, آنجاق او اولمه ییب, او آلوولاندیردیغی شئعر و هونر مشعله سیله اوزونه بیر ابديیت یارادیب».
بئله لیکله سهند (۲۲ فروردین ۱۳۵۸ ه.ش) اوز میللی آرزولارینان بیرگه بیزلردن آییریلدی امما اونون اولمه ز اثرلری ایله اولمه زلیکده یاشایان بیر کووره ک اوره کلی شاعیردیر.
اوزو دئدیيی کیمی :
آنجاق ائلی اوچون یاشایانلارین
اولوب گئتمک ایله ن عومرو قورتولماز
اولومله حیاتدا بیر بوتونلوک وار
گول توخوم اولماسا, توخوم گول اولماز.
قایناقلار :
۱- وارلیق – بولود قاراچورلو سهند اوچون اوه زل سای – ۱۳۵۸ – تهران
۲- پیک آذر درگیسی- ایکینجی ایل ۱۶-اينجی سای – مرداد ۱۳۸۱ – زنجان
۳- شمس تبریز هفته لیيی – سهند اوچون اوزه ل سای – ایکینجی نومارا- دوردونجو ایل – ۹۳-اونجو سای- ۳ اسفند ۱۳۷۹ – تبریز
۴- سهندیه-شهریار – ایران جام یایین ائوی – ۱۳۷۵
۵- تریبون درگسی- ۳-اونجو سایی- یاز ۱۹۹۸ – سوئد
Filed under: تورک شخصیتلری Türk şəxsiyətlər | Tagged: آذربایجان شاعیرلری,بولوت قاراچورلو,بولوت قاراچورلو نون شعرلری,بولود قاراچورلو,تورک شاعیرلر,تورکی شاعیری,تورکی شعرلری,خالق شاعیری,زندگی نامه بولوت قاراچورلو |


text:
گونئی آذربایجان اوزون ایللر دیر، آسیمیلاسیوندان(بهنزهتمه) چکیر. البت بورانین دردی تکجه آسیمیلاسیون دئییل. الیناسیون(اؤزگهلشمه) دا بورانین دردیدیر. ائله بیل بوردا اولانلار اؤزلرینی بیرلرینه گرک اوخشادالار. بلکه 80 ایللیک سورهلی باسقین بو میللتین اؤزونه گووهنمهیین الیندن آلیب. البت گونئی آذربایجان کوتلهسی اؤز ضیالیسیندان(ضیالی آدلانان) ائتگیلنمهدییی زامانلار اؤزونه گووهنیب.
آسیمیلاسیوندان داد تپهنلر، یئری گلدیکده باشقالارینا آسیمیله اولورلار. بلکه ده آسیمیله اولدوقلارینا اینانمیرلار. اینسانلار اؤزلرینه گووهنمهدیکلرینده نئجه باشقالاری اونلارا گووهنسینلر. سیز گونئیآذربایجانلینی هر زامان آسیمیله اولماق دوروموندا گؤره بیلرسینیز.
ائلهبیل بوردا اولانلار هئچ زامان بورانی یاشاماییبلار، بیر ایل باشقا یئرده قالدیقلاری زامان بوتون خویلارینی دهییشیرلر، دانیشیق طرزلرینی ده دهییشیرلر. اینانماساز، باشقا اؤلکهلره گئدن گونئیآذربایجانلیلارا باخین. هر یئره گئدیبلر اورانین دیلینی گؤتوروبلر.
ایستانبول تورکجهسیله فارسجا یازماق باجاریق ساییلیر. باجاریغی اولان هر بیر کس ایلک اؤز دیلینده باجاریقلی اولمالیدیر. بو دیلی یازمالیدیر. دیل دردی وارسا ایلک اؤزونو توختاتمالیدیر. اؤزو توختادیقدا باشقالارین توختاماغینی دوشونمهلی دیر.


text:
حامام، کاروان سارا
سعید فیوضات
بیر اوزاق کند وارایدی. ائله اوزاق ایدی گل گؤره سیز. ان اوجقار یئرلرده. اردبیلدن, خالخالدان، میانادان بیر خیلی اوزاق یئرده. او کنده نه چرچی گلرمیش, نه ده بیر گئدیب گلن وارایمیش. ائله بیل دونیانین لاپ قوتاران یئریایدی.
بیر گون بیر دَوه, یییهسیندن قاچاراق داغلاردان، داشلاردان کئچیب، گلیب یئتیشیر او کنده. سحر چاغی کندلیلر یوخودان دوران کیمیدَوهنی گؤرورلر.هامیمات قالیر. آخی اوندان اؤنجه, هئچ بیر واخت دَوه گؤرمهمیش ایدیلر.
هامیگلیب دوه نی دؤرهلهییب, تعجوبله باخیردیلار.هامیبیر بیریندن سوروشوردولار: آی بال%


text:
گئرگئدن
گئر گئدن آنادولو تورکجه سی:Gergedan گئرگئدنلرین (Rhinocerotidae) قونشوسوندا بو گونه کی قورولوق حئیوانی .فیلدن سونرا ایکینجی بؤیوک قورولوق حئیوانی اولور.ممه لی لردن و بیتگی جی
اولاریش[دَییشدیر]
بو گونکو گئرگدنلر 3 جوره آسیاده و 5 جوره آفریقاده یاشیر.ایاقلاریندا تک بیر دیرناقلار اولور(گئنیش و قالین دیرناق) چونموش اوچ بارماق بیلینیر.قولاقلاری بؤیوک و قافالاری(پوزه لری) ایری و اوزون .اوجو توکلو اولان قیسسا قویروقلاری وار.چوخ قالین دری لری اولور .آسیاده یاشیان اوچ جوره دن ایکی سی تک بورنوز و بیر جوره سی ایکی افریقاده یاشیان گئرگئدن ائیله جوت بورنوز اولور.لاب آغیر گئرگئدن بیاض گئرگئدن یا آغ گئرگئدن اولور اونون آغیرلیقی 5 تون اولا بیلر.گئرگئدن بورنوزو اوبیری حئیوانلار کیمی سوموک یا دیش دئیل هابئله اونون اولاریشی دیرناق کیمی ساچ کیل (کراتین) ماده سی اولور.کراتین بیر جور پروتوئین اولموش.


text:
افغان عیالر عدالت تأمین بولیشی نی طلب قیلدیلر
خاتین قیز لرگه نسبتآ یولگه قویله یاتگان زوروان لیک گه قرشی خلق ارا کورش کونیده بیر کون قالگن بیر حالده ، یوزلب خاتین قیز لر کابل شهریده ناراض لیک نمایش یولگه قوییب ، خاتین قیز لر نینگ حق و حقوق لری تامین بولیشی نی طلب قیلدی لر.
مذکور نمایش ، بشر حق و حقوقی نینگ سقله ش کمیسیونی همده خاتین قیز لر حق و حقوقی دن حمایت ایتوچی بیر قطار مدنی تشکیلات لر تمانیدن یولگه قوییلگن ایدی.
نمایش چیلر، مملکت خاتین ، قیزلری حاضر هم کینگ بیر شکلده زوروان لیک لر بیلن یوزمه یوز بولگنینی ایتیب ، تینچلیک و مصوونیت لردن برخوردار بولمه گنلیک لرینی هم ادعا ایتدی لر.
مذکور خاتین قیز لر بوگون ییرته لب ، کابل عالی اوقو یورتی نینگ آلدیده یغیلیشیب برابرلیک و اولر گه نسبتاً عدالت تأمین بولیش شعار لرنی بیریدیلر.
نمایش چیلر ، سونگی ییل لرده حکومت تمانیدن قانون نینگ یخشی شکلده تطبیق بولمه یشی باعث خاتین قیز لر نینگ تینچلیگی و مصوونیتی ایاق آستیده بولگنی نی ادعا قیلر ایدیلر.
کابل ده یشه یاتگن مذکور عیال لر دن تشقری ، خاتیق قیز لر نینگ خلق ارا کونی مناسبتی بیلن بیر قنچه ولایت لرده هم ، ایریم یغیلیش لر یولگه قوییلب ، اوز حق و حقوق لرینی طلب قیلیشی گه اورینگن لر.
اما افغانستان حکومتی تشکیل ایتیلگنی دن قریب اون ییل اوتگن خود شو مدتده ایریم ملی برنامه لر نینگ عملی بولیشی بیلن قوشیمچه ، خاتین قیز لر ایرکین لیگی و ایرکک لردیک دولتی اداره لرده اورین لری کوپه یشی ، اولرگه تعلیم بیریش و تحصیل قیلیش زمینه لری نینگ یره تیشی ، شو نگه اوخشه گن اولر گه قرته موجود زوراوانلیک لرنینگ اورته دن ایلتیشی ، مذکور حکومت نینگ اینگ اساسی ریجه لریدن حساب له نه دی.
هرچند حکومت مذکور ریجه لرنینگ عملی قیلیشی اوچون حاضر گه قدر موفق بولگنی نی ایتسه ده لیکن خاتین قیزلر گه نسبتاً یولگه قوییله یاتگن زوراوانلیک لر مملکت نینگ ایریم حدود لریده حاضر هم انچه کوپ.
هلمند لیک بیر عیال بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده هرچند طوی قیلگنی دن انچه وقت اوتگنی نی اورغوله یدی لیکن حاضر هم اویده گی کیشی لرنینگ اونگه قرشی خشونت لریدن تنقید قیله دی.
" مینی آتیم فوزیه هلمند دن من ، تورموش گه چیقگنیمدن هم انچه وقت اوتگن ، می نینگ ییریم مین بیلن یمان برخورد قیلیب ، هر دایم اوریشیب ینچه دی.
هرچند مین کوپ سعی و حرکت قیله من شو نینگ دیک اولاد لریم نینگ حیاتی یخشی شکلده اوتیشی اوچون یخشی یول دن ایشله ب پول تاپسم هم او میندن هیچ خوش ایمس ، ییریم نینگ یمان برخورد قیلیشی دن تشقری اونینگ همشیره لری و ایناغله لری هم اونگه قره ب مین بیلن یمان برخورد قیله دیلر.
مینی ایسته گیم شو که خاتین لر مقابیله ده بونده ی یمان برخورد بولمه سه دیب ایتدی ، خشونتده یوزمه یوز بولگن هلمند لیک عیال "
خود شو عیال گه اوخشه گن مینگلب باشقه خاتین قیز لر افغانستان نینگ ایریم منطقه لریده ایریم زوراوانلیک لر بیلن یوزمه یوز ، مملکت ملی کینگاشیده گی عیال ملت وکیل لردن خانم آصفه شاداب ، هرچند اوتگن نیچه ییل دن بیری عیال لراوچون کوپگینه ایش لر یولگه قوییلگن لیگی نی ایته دی بیراق ، حاضر هم خاتین قیزلر برابریده حل بولمه گن ایریم قیین چیلیک لر نینگ موچود لیگینی هم تایید قیله دی.
خوب بو حالتده قرگنده ، خاتین قیز لر وزیرلیگی نینگ حقوق بولیمده گی اداره سی تمانیدن اعلام بولگن حساباتده ، جاری ییلده مملکت ولایت لریده خاتین قیزلرگه قرشی اون آلتی یوز و 69 ایریم زوراوانلیک بولیب مذکور رقم دن حاضر گه قدر اون ایککی یوز موردی حل بولگنلیگی ایتیلگن.
اما پایتخت کابلده بوتون ولایت لردن کوره مذکور زوراوانلیک لر رقمی انچه کوپ بولگن. پایتخت کابلده جاری ییلده ایککی مینگ و 404 مورد خشونت صورت تاپگن خاتین قیزلر وزیرلیگی نینگ ایتیشیچه مذکور رقم دن اوتگن توقیز آی جریانیده قریب ایککی مینگ موردی حل بولگن.
عین زمانده مذکور رقم لردن تشقری خاتین قیزلرگه قرشی زوراونالیک لر نینگ حساب سیز شکلده موجود لیگی هم ایتیله دی.
خاتین قیزلر حق و حقوقی دن حمایت ایتوچی نهاد لرگه کوره ، مملکت نینگ اوزاققه توشگن قشلاق لریده زوراوانلیک بیلن دوچ کیلگن خاتین قیز لر سانی انچه کوپ لیکن اولر قورقیش لری دن حکومت عدلی و قضایی ارگان لریگه شکایت ایته آلمه یدیلر.
باشقه تماندن خاتین قیز لر وزیری حسن بانو غضنفر خاتین لر قرشی سیده تورگن بوتون قیینچلیک لرنی تایید قیلیب مذکور قیین چیلیک لر ، تاریخی و عنعنوی ریشه سی بارلیگینی معلوم قیله دی.
شو نینگ دیک خانم غضنفر خاتین قیز لر قرشی سیده موجود زوراوانلیک لرنی حل قیلیشی اون لب ییل کیره کلیگینی ایتیب ، مذکور زوروانلیک لر باشقه نهاد لر تمانیدن حل بولیشی لازم لیگی نی معلوم قیلگن.
هر چند جمهور رییس کرزی کابینه سی نینگ ایچیده ، خاتین قیز لر وزیرلیگی هم فعالیت قیماقده و اوشبو وزرات خاتین قیز لر وضعیتی نینگ یخشی قیلیشی اوچون کوپ گینه سعی و حرکت قیلگنلیگی نی ایته دی اما شونده ی بولسه هم ، اوشبو وزارت اجرایی صلاحیتی بولمه گنی اوچون ، افغان خاتین قیز لری نینگ برابریده ، توخته گن ایریم زوراوانلیک لر اوز جاییگه توخته گن.


text:
مسکوادا تانینمیش آذربایجانلی یازیچی، تاریخچی و شرق شناس عالیم عبدول حسینوو وفات ائدیب.
آپا-نین وئردیی معلوماتا گؤره، تانینمیش یازیچی عمرونون ۹۲-جی ایلینده دونیاسینی دییشیب.
قید ائدک کی، عبدول عنبی اوغلو حسینوو ۱۹۲۵-جی ایل، اوکتیابرین ۲۷-ده باکیدا آنادان اولوب. ابدول حسینوو یئددی مونوقرافییانین، ۲۰-دن چوخ تاریخی پووست و رومانین، ۷ بدیعی فیلم سسناریسینین، سوسیال-اقتصادی پروبلملره و مدنیته دایر ۵۰۰-دک مقالهنین، کینوفیلملره یازیلمیش چوخسایلی رسنزییالارین مؤلفیدیر. «صلاحددین»، «مصطفی خانین خزینهسی»، «اکینچی تاختدا»، خاقانینین حیاتینا حصر اولونموش «شیروانلی زوار»، «آبشروندان اونتاریویادک»، «آرزاماسلی قیز»، «بیز اصلن باکیدانیق» و اوخوجولارین ماراقلا قارشیلادیقلاری بیر سیرا دیگر تاریخی رومانلار و پووستلر اونون قلمینه مخصوصدور. اونون اثرلری اینگیلیس، آلمان، فرانسیز، ایسپان و عرب دیللرینه ترجومه ائدیلرک، آذربایجاندا، ایراندا، تورکییهده، کانادادا، بولغاریستاندا، منقولوستاندا و روسییادا چاپ اولونموشدور. او، «ییلماز گونل»، «مؤوسون ارتوغرول»، «تورک کینوسو» و سایر مونوقرافییالارین مؤلفیدیر.
حسینووون تکجه یارادیجیلیغی دئییل، حیاتی دا آذربایجانلا باغلیدیر. مسکوادا و باکیدا چاپدان چیخمیش «20-جی عصرین ۱۰۰ نفر تانینمیش آذربایجانلیسی» کیتابی بونا عیانی ثبوتدور. آذربایجان یازیچیلار اتفاقینین عضوو اولان حسئینوو هم ده عموم روسییا آذربایجان کنگرسی و آذ-روس فدرال میللی مدنی مختاریتینین مرکزی شورالارینین عضوو ده اولوب.


text:
دیلین اینسان و توپلوم حیاتینداکی یئری و اؤنمی
دیلین اینسان و توپلوم حیاتینداکی یئری و اؤنمی
دیل بیر ایلََتیشیم آراجیدیر. دویغو، دوشونجه و ایستکلر دیل ایله کؤچورولور. دویغو و دوشونجهلرین کؤچورولمهسینده سؤزو سؤیلهین کیشی قایناق، سؤیلهنن بیر سؤز (مئساژ، ایلَََتی)، ایلتیلن سؤزو آلان آلیجی و بیر ده ایلتیشیمین ائدیلدیگی ایلتیشیم اورتامی واردیر. بو دوزهنهیه ایلتیشیم سیستئمی دئیلیر. بو یؤنویله دیل ان ائتکین بیر ایلتیشیم آراجیدیر.
هر صنعت دالینین اؤزونو ایفاده ائدیش طرزی فرقلیدیر. رسام رنگلرله، موسیقیچی سسلرله، مئعمار آنا مادهسی توپراق و داش اولان مادّهلرله صنعتینی یئرینه گتیریر. ادبییّّاتین دا آنا ملزمهسی دیلدیر. دیل سایهسینده دویغولار، دوشونجهلر، سئوینجلر اوزونتولر دیله گتیریلیر. بو باخیمدان دیل اولمادان ادبییّات اولماز؛ دیل ادبییّاتی، ادبییّات دا دیلی بسلر، گلیشدیریر. ادبی اثرلر سایهسینده دیل گلیشیر؛ آنلام زنگینلیگی قازانیر و سؤزجوک ساییسی آرتار. بو یؤنویله دیل آلتینا، شاعیر و یازارلار دا بو آلتینی ایشلهین قویومجویا(زرگره) بنزهدیلیر. حئکایهلر، رومانلار، شئعیرلر، تئاتر توروندهکی اثرلر دیل ایله یازیلیر. دیلین دیگر اؤنملی بیر یانی دا اولوسال بیرلیک و برابرلیگی ساغلاماسیدیر. عینی دیلی قونوشان، عینی دویغو دوشونجه و زؤوقلری پایلاشانلار، کدرده و قیوانجدا(ایفتخاردا) بیرلیکده حرکت ائدرلر.
بیر اولوسون مادّی و معنوی آلاندا اورتایا قویدوغو بوتون اثرلر کولتورو اولوشدورور. ادبییّات دا کولتورون ایچریسینده یئر آلان بیر صنعت دالیدیر. اؤرنگین ایسلامییتدن اؤنجهکی دؤنمده یازیلمیش اولان اورونلردن دستانلار، قوشوقلار، ساولار سایهسینده بیز او دؤنمین کولتورونو، یاشام بیچیمینی، اینانجلارینی اؤیرهنیریک.
بو دونیادا بیر نسنهیه
یانار ایچیم گؤینور اؤزوم
ییگیت ایکن اؤلنلره
گؤک اکینی بیچمیش گیبی
یونوس امره
یوخاریداکی متن 14. یوز ایلده ساده بیر دیلله سؤیلنمیشدیر. بو متن دیل سایهسینده گونوموزهدک یاشامیشدیر. بو سایه ده یونوس امره کیمی یوزلرجه شاعیرین، یازارین اثرلری قورونا بیلمیشدیر. بو باخیمدان دیل بیر کولتور داشیییجیسی اولاراق اؤنملی بیر ایشلوی یئرینه گتیرمکدهدیر. دیل و کولتور ادبییّاتا بیر درینلیک، بیر جانلیلیق قاتماقدادیر.
بیر دیل، قونوشان کیشینین کولتور دوزهیینه گؤره فرقلیلیکلر گؤستریر. بیر کیشینین باققالدا، آلیشوئریشده یا دا کوچهده قونوشدوغو دیل ایله رسمی چئورهلرده قوللاندیغی دیل فرقلیدیر. بو ندنله گونلوک یاشامدا آلیشوئریشده، ائش دوست آراسیندا، باققالدا قوللاندیغیمیز دیله قونوشما دیلی دئییلیر. قونوشما دیلینده دویغو و دوشونجهلر قیسا جوملهلرله آنلادیلیر، آنلاتیمدا ترسه جوملهلره یئر وئریلیر. قونوشما دیلینده نؤقطهلهمه ایشارتلرینه چوخ اویولماز. اونون یئرینه وورغویا و تونلاماغا دیقّت ائدیلیر. چوخ زامان جوملهده اؤیهلرین یئرلری دَییشیر؛ یوکلم باشدا یا دا اورتادا اولور. دویغو و دوشونجه داها بلیرگین اولاراق سؤیلهنیر. هارادا قالدین، اَشی؟ " ایش اولورمو بورادا؟ " وب. جوملهلری بونا اؤرنک اولاراق گؤستریله بیلر.
بیر راپورت، بیر مقاله، گولمهجه یا دا بیلیمسل ایچَریکلی یازی حاضیرلارکن قوللانیلان دیله ده یازی دیلی دئییلیر. گونلوک رسمی یاشامدا، قزئتلرده، درگیده و کیتابلاردا قوللانیلان دیل یازی دیلیدیر. یازی دیلینده جوملهلرین آچیق، آخیجی، ساده و دیل بیلگیسی قوراللارینا اویغون اولماسینا دیقّت ائدیلیر. یازیدا یازیم قوراللارینا و نؤقطهلهمه ایشارتلرینه اویولور.
بیر میلّتی آیاقدا توتان، اونون وارلیغینی و دوامینی ساغلایان، میلّی شوعورو بسلهین، بیر میلّته منسوب اولما حظینی وئرن و بیرهیلرینی بیربیرینه یاخینلاشدیراراق اونلار آراسیندا بیرلیک یارادان عونصور اولاراق دیلین، میلّت حیاتینداکی یئری چوخ اؤنملیدیر. ائلهکی میلّتین وارلیغی، دیلین وارلیغییلا مومکوندور.
اینسانین گئچمیشینی اؤیرنمهسینده، گونونو یاشاماسیندا، گلهجگینه یؤن وئرمهسینده، کیشیلیگینی قازانماسیندا، عینی دیلی قونوشان دیگر اینسانلارلا ایلتیشیم قورماسیندا و اؤزونو ایفاده ائتمهسینده دیلین چوخ اؤنملی بیر آراج اولدوغو موحقّقدیر. بو باخیمدان دیل بیر آنلامدا بیرهیه خیدمت ائدر. آنجاق، اینسان طبیعتی گرهگی توپلو حالدا یاشاماغا ائحتییاج دویار. چئورهسینده اؤزو ایله عینی دگرلری پایلاشان اینسانلارین بولونماسینی ایستر. بو اورتاق دگرلرین اولوشدورولماسیندا، پایلاشیلماسیندا، نسیلدن نسیله اؤتورولمهسینده، میلّتین وارلیغینی دوام ائتدیرمهسینده دیل، چوخ اؤنملی بیر گؤروی یئرینه گتیریر. چونکو میلّت اولماغین بیرینجی شرطی، عینی دیلی قونوشماقدیر.
دیل، میلّتین اورتاق کولتورو ایله یول آلاراق وارلیغینی دوام ائتدیریر. میلّتی اولوشدوران بیرهیلر آراسیندا بیرلشدیریجی بیر رول اوستلَنن دیل، عینی زاماندا اورتاق شوعورون، میلّی شوعورون اورتایا چیخماسینا خیدمت ائدر. میلّی بیرلیگی و برابرلیغی ساغلار.
میلّی وارلیغین قورونماسییلا دیلین قورونماسی آراسیندا چوخ سیخی بیر ایلگی واردیر. دیلینی اونوتمایان فقط باغیمسیزلیغینی ایتیرن بیر توپلوم میلّییّتینی قورور دئمکدیر. بو توپلوم، باغیمسیزلیغینی قازانیب بیر دؤولت قوراراق، بیر میلّت اولاراق یئنیدن تاریخ صحنهسینه چیخا بیلر. سووئت روسیهنین داغیلماسییلا تورکلرین و دیگر میلّتلرین باغیمسیز بیرر دولت اولاراق یئنیدن تاریخ صحنهسینه چیخمالاری بونون ان یئنی اؤرنگیدیر. تاریخده بونون باشقا بیر چوخ اؤرنگی واردیر. آنجاق دیلینی ایتیرن میلّتلرین تاریخ صحنهسیندن سیلیندیکلری ده بیلینمکدهدیر.
بیر میلّتین دیلی پوزولورسا کولتورونده سیخینتیلار اورتایا چیخار. دوشونجه، صنعت و ادبییّات آلانلاریندا چؤکونتو باشلار. دیل اصل ایشلوینی (اینسانلار آراسیندا آنلاشما آراجی اولما) یئرینه گتیره بیلمز. کوتلهلر بیربیرلرینی آنلایابیلمز حالا گلر و یاواش یاواش قوپمالار باشلار. بو گئرچک، تجروبه ایله ثابیت اولدوغو اوچون بیر میلّتی ایچدن ییخما یؤنتمینده ایشه اؤنجه دیلدن باشلانیر. یئنی نسلین کولتورل دگرلری اؤیرنمهمهسی و بیرهیلرین، قوشاقلارین بیربیری ایله ساغلیقلی ایلتیشیم قورمالارینی انگللهمک اوچون نه گرهکیرسه گؤرولور. بو اوزدن دیل اوزرینده اوینانان اویونلارا قارشی هر زامان اویانیق اولماق گرهکیر. آدرس بولمادا قولایلیق اولسون کیمی بیر بهانه ایله مثلا؛ یونوس امره جادهسی 4. جادّه شکلینده دییشدیرمک بئله کولتور باخیمدانیندان سون درجه یانلیشدیر. چونکو جاده آدینی رقمله ایفاده ائتدیگنیز زامان بو تابلونو اوخویان کیمسهنین بورادان جادهنین نومرهسی دیشیندا اؤیرنهبیلهجگی بیر شئی یوخدور. فقط یونوس امره آدینین یاشادیلماسی حالیندا ان آزیندان یئتیشن نسل یونوس امرهنین کیم اولدوغونو، بو جادّّهیه ندن بو آدین وئریلدیگینی ماراق ائدهجکدیر، اؤیرنمک ایستیهجکدیر و سونوجدا اؤِز کولتوروندن بیر شئیلر بولاجاقدیر.
بیر میلّتین روحو، کاراکتئری، آنلاییشی چوخونلوقلا صنعتکارلارین اورتایا قویدوقلاری اثرلره یانسیدیغیندان بو یؤنویله ده دیل، سوسیال یاپینین و کولتورون آیناسی دوروموندادیر. دولاییسییلا بو اثرلرین دیقّته اینجلنمهسی او میلّتین کاراکتئری حاقّیندا ساغلام ایپاوجلاری وئرهجکدیر. گلیشمیش اؤلکهلرین اؤِز کولتورلرینی و باشقا کولتورلری اؤیرنمک اوچون آراشدیرمالار آپارمالارینی، بونلار اوچون بودجهلریندن اؤنملی پایلار آییرمالارینی یابانا آتماماق لازیمدیر. هر میلّتین اؤزونه گؤره بیرتاخیم کولتور اؤزللیکلری اولدوغو کیمی میلّّتلرین ضعیف و گوجلو اولدوغو یؤنلر ده واردیر. کولتور آراشدیرمالارییلا بونلارین تثبیتی مومکوندور. ایزلهنهجک پولیتیکالارین بلیرلنمهسینه بو آراشدیرمالاردان الده ائدیلن وئریلر ایشیق توتماقدادیر. سؤمورگهچی اؤلکهلر گونوموزده استراتئژیک آراشدیرما انستیتولاری آدی آلتیندا دونیانین دؤرد بیر طرفینده آپاردیقلاری آراشدیرمالاردا او اؤلکهنین ویا بؤلگهنین ائتنیک یاپیسینی، اؤزللیکله ده یئرهل دیللری گوندهمه گتیرمکدهدیرلر. تاریخده و گونوموزده بونون بیر چوخ اؤرنگینی گؤرمک مومکوندور.
اؤزتلهمک گرهکیرسه دیل، میلّتین معنوی گوجونون آیناسیدیر. بیر میلّتین کولتورل دگرلرینی اولوشدوران و او میلّتی آیاقدا توتان؛ ادبییّاتی، صنعتی، بیلیم و تئکنیکی، دونیا گؤروشو، آخلاق آنلاییشی، موسیقیسی گئچمیشدن گونوموزه آنجاق دیل سایهسینده کؤچورولمکدهدیر. دولاییسییلا دیلین قورونماسییلا میلّی وارلیغین قورونماسینی عینی سوییهده آلغیلاماق گرهکیر.
کؤچورن:عباس ائلچین
قایناق:


text:
آذربایجان دؤولت موسیقی تئاترینین آکتیورو زیادخان جبراییلوو بو گون سحر ساعاتلاریندا دونیاسینی دییشیب.
بو حاقدا آخار.آذا تئاتردان معلومات وئریلیب. او دوغولدوغو شاماخی رایونوندا دفن اولوناجاق.
قید ائدک کی، زیادخان آزاد اوغلو جبراییلوو 1947-جی ایلده شاماخی رایونوندا آنادان اولوب. او 1970-جی ایلدن آذربایجان دؤولت موسیقی تئاتریندا (آذربایجان دؤولت موسیقیلی کومئدییا تئاتریندا) آکتیور کیمی چالیشیردی. تئاتردا ایشلدییی مدّتده ابولحسن ("سوبایلارینیزدان گؤره سینیز") ، کارموُحسون ("بئش ماناتلیق گلین")، حکیم ("هیجران")، آشپاز ("ملیک ممّد ناغیلی")، قزه تچی صفدر ("اوزوموز بیلریک")، فرخ کیشی ("نغمه لی کونول") و باشقا اوبرازلازی جانلاندیریب.


text:
آنا یوردوم ….
سنین ایللـر بویـی دیـر بسله دیگین ذیـروه لی داغلاردا گـوزوم وار …
قاووشان بیـربیـرینـه گـوی دره لـر اوستـه بـولـودلارلا ســــوزوم وار….
داغلی سینه مده کوزوم وار …
دوزه رم ، درده دوزوم وار …
تیتره ییب ساز تئلـی تک شاخـه لـرون سازینـی چالـدی …
شهـریـار شاعـریمیـز سنـدن اوز الهـامینـی آلــدی…
اوزی گئتدی آدی قالدی …
عالمه ولـولـــه سالدی …
سن سن هر آذری نی باغرا باسان دوغما دیاری …
سن سن آذر ائلی نین اعتباری فخری وقاری …
سنه عاشق اولاراق ، نیله ییرم نازلی نیگاری …
قره گوز سورمه لی یاری …
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: یاشاسین آذربایجان,آنا یوردوم,آذربایجان,آذربایجانیم,تورکی شعر |


text:
آمریکا حربی هاوا قوهلرینین سومالیده الشباب قروپلاشماسینا ائندیردیی آویاضربهلر نتیجهسینده ۸ ترورچو محو ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو معلوماتی پنتاگون یاییب.
عملیات سومالی هاوا قوهلری و دیگر متفیقلره دستک مقصدیله کئچیریلیب.
داها اؤنجه آمریکا هگ-نینبو هجومو اؤلکهنین سومالیدهکی میسییاسینین گئنیشلهنمهسی بارهده پرزیدنت ترامپین راضیلیغیندان سونرا قروپلاشمایا ائندیردیی ایلک زربه اولاراق قیمتلندیریلمیشدی. آویازربه قروپلاشمانین ساکوو شهری یاخینلیغینداکی مؤقعلرینه ائندیریلیب. نتیجهده ترورچولارین آنباری و کوماندا منطقهسی محو ائدیلیب.


text:
گوجلو کولک واشینگتندا و اونون اطرافیندا الکتریک انرژیسی تجهیزاتینی سیرادان چیخاردیب.
ترند خبر وئریر کی، آمئریکانین پایتاختی اطرافیندا ویرجینییا و مریلند شتاتلاریندا دا حاضردا ۳۰ مینه یاخین ایستهلاکچی ایشیقسیز قالیب.
آمئریکا میللی هاوا خیدمتینین معلوماتینا گؤره، کولیین سرعتی ساعتدا ۸۰ کیلومتره چاتیب. داها اؤنجه کولک سببیندن یوکسکلیکلرده ایش آپاریلماسی دا قاداغان ائدیلمیشدی.
واشینگتندا کولیین ۳ مرتبهلی ائوین دامینی اوچورماسی، ائلجه ده چوخ سایدا آغاجلارین قیریلماسی بارهده معلوماتلار وئریلیر.
الوئریشسیز هاوا شرایطی ایله علاقدار پایتاخت هاوا لیمانیندا حتی بعضی ریسلرده گئجیکمهلر ده قیده آلینیب.


text:
باشاک شهیر بلژیک نمایندهسی ایله قارشیلاشاجاق
مئدیپول باشاکشهیر، یوفا شامپیونلار لیگینین 3-جو الهمهلر مرحله سینده بلژیک نماینده سی ایله قارشیلاشاجاق.
یوفا شامپیونلار لیگی 3-جو الهمهلر مرحله سینده مدیپول باشاک شهیر، بلژیک-ین کلوب بروژ تیمی ایله قارشیلاشاجاق.
مئدیپول باشاکشهیر، ایلک موسابیقه سینی 25 و یا 26 ژوئن تاریخینده سفرده اوینایاجاق، باشاک شهیر آقوست آیینین 1 و یا 2 –ده اوز مئیدانیندا بروژ ایله قارشیلایاجاق.
ایستانبول نمایندهسی، رقیبینی اودماسی حالینده پلی اوف مرحله سینه یوکسله جک و بو مرحلهنی ده کئچمه سی حالینده شامپیونلار لیگی قروپ مرحله سینه قاتیلما حاققینی الده ائده جک.


text:
آخار. آز کولیس. آذ-آ ایستینادا سامیره اشرفین «ان قیسا حکایه» مسابیقهسینه گؤندردیی «ایکی نفر» (۴۷۸ ایشاره) حکایهسینی تقدیم ائدیر.
مشهنین سونونا چاتاندا، ایکی نفر قالمیشدیق. من و طب باجیسی. اونون سئوگیلیسی اؤتن ایلین یازیندا مینایا دوشوب اؤلموشدو.
عسگرلرین اوندان خوشو گلیردی. منیم ده...
ساکیتجه یانیمدا ایلشیب دئدی:
-یقین بیزی اؤلدورجکلر.
-یقین... قورخورسان؟
جاواب وئرمدی. رنگی آغارمیشدی. خفیفجه تیترهییب منه قیسیلدی. من ده اونو قوجاقلاییب اؤزومه طرف سیخدیم. بیر آز توخدایان کیمی اولدو. سونرا آتش سسلری ائشیدیلدی...
اؤزومه گلنده کؤکسومدهکی سیزیلتییا حزین بیر آغیرلیق قاریشمیشدی. اونون ظریف بدنی جانسیز حالدا سینهمین اوستونه دوشموشدو. گؤزلریمی یوموب اؤلمک ایستدیم.


text:
باکی سماسیندا نامعلوم اوبیکتین حرکت ائتدیی گؤرونتولنیب.
خزرخبر. آذ معلومات وئریر کی، همین آنلاری یاخینلیقدا یاشایان بیر وطنداش تلفونون کامراسی ایله قیده آلیب. سوسیال شبکهلرده یاییلان و هیجانا سبب اولان کادرلاردا نامعلوم اوبیکتین حرکت ائتدیی آیدین گؤرونور.
آنجاق اوبیکت اوزاقدا اولدوغو اوچون نه اولدوغو بیلینمیر.
شاماخی آستروفیزیکا رصدخاناسیندان فلسفه علملری دوکتورو عدالت اتایی دئییر کی، بو اوچان نامعلوم اوبیکت دئییل. اونون فیکرینجه، نامعلوم اوبیئکلری درحال تهلوکهلی سایماق دوغرو اولماز.
قوروم رسمیسی بو جور گؤرونتولرله قارشیلاشدیقدا وطنداشلاری تلاشا دوشمهمهیه چاغیریب.
مؤوضوع ایله باغلی اطرافلی ویدئوماتئریالی تقدیم ائدیر:


text:
جانانی سئویر
بختیار عاشیق اودور کی،اونو جانانی سئویر
بینوا بولبولونو، اوز گولئ- خندانی سئویر
من او زولفون آزی یوز دفعه بلاسین چکدیم
دلی کونلوم یئنه اول زولفی – پریشانی سئویر
اعتیبار اولماز اوزون گوسترن عاشیق لرده
احسن اول عاشقه جانانینی پنهانی سئویر
عصری حاضیر کئ – گوزلیکلری گورمور زاهید
ایندی ده جهلینی گور – روضه یئ رضوانی سئویر
سئویرم من او نزاکتلی گوزل دیلبری کی
موسیقی علمینی ، رسامی ، غزلخوانی سئویر
پیر کونلوم گلییر ایلهامه گوررکن هردن
بیر نجابتلی گوزل قیز گوزل اوغلانی سئویر
واحیدین اوچولوغو اولسادا اینصافی دا وار
اوز کمندیینه دچار ائتدیی جیرانی سئویر
علی آقا واحید
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər,علی آقا واحد | Tagged: آذری شعرلر,اذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,جانان,سئومک,سئوگی شعرلری,سئوگی شعری,علی آقا واحد,علی اقا واحید |


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri | Tagged: ay bəri bax mp3,ayrılıq,azeri mp3,cavid tebrizli,pəncərədən daş gəlir mp3,Tebriz mp3,Təbriz,موزیک آیریلیق,موزیک دالغالار,موسیقی آیریلیق,موسیقی آذربایجان,چاغیریرام گل,یالنیز,یالنیزام یالنیز آهنگی,پنجره دن داش گلیر,yalnız mp3,آهنگ های آذربایجانی,آهنگ یالقیزام یالقیز,آهنگ گل گل,آهنگ ائله بندم,آهنگ بو گئجه,آهنگ دالغالار,آهنگ داریخیرام,آهنگ داغلاردا دومان,آهنگهای جاوید تبریزی,آی فریبا,آی پری باخ,ترانه آیریلیق,جاوید تبریزلی,جاوید تبریزلی موزیک,جاوید تبریزی دانلود,خومار گوزدن یاش گلیر آی بری باخ,دانلود آهنگ پنجردن داش گلیر آی بری باخ,دانلود آهنگ آی بری باخ,دانلود آهنگ آیریلیق جاوید تبریزلی,دانلود آهنگ آخشاملار,دانلود آهنگ آذری,دانلود آهنگ آغلاتما منی,دانلود آهنگ تبریز,دانلود آیریلیق,داریخیرام |


text:
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی: افغانستان فقرا لری آره سیده قربان لر سانی آرته یاتیر
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ ینگی حساباتیدن آشکار بولیشی چه، افغانستان ده اولدیریلگن و یره دار ایتیلگن عادی اهالی سانی بیش ییلدن بویان آرتیب بارماقده.
افغانستان ده گی بی ام تی یاردم موسسه سی ( یوناما ) 2011 ییلده 3021 عادی فقرا هلاک بولگنینی حجت لشتیرگن.
ینه اوشبو موضوع گه عاید بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی :" افغانستان ده زوروانلیک و انسانی تلفاتی کیسکین آشگن . اوشبو تشکیلات 2010 ییل افغانستان اوچون اخرگی اون ییل نینگ اینگ قانلی سی بولدی" علاقه دار موضوع لر بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی:" عادی فقرا لر آره سیده قربان لر سانی 2010 ییل ده 2790 نفر ، 2009 ییلده ایسه 2412 نفرنی تشکیل ایتگندی."
حسابات گه کوره اولرنینگ اکثری عصیانچیلر هجوملری پیتی هلاک بولگن.
اونده تاکیدله نیشیچه ، یسه مه پارتلاوچی اسکونه لر تابه را کوپراق ایشله تیلماقده و انتحاری هجوم لر ینه ده هلاکت لی راق بوله یاتیر.
بیراق، حسابات گه کوره ، افغانستان حکومتی دستک له گن هوا هجوم لریده هلاک بولگن لر سانی 2011 ییل ده آشگن.
بو اوروش ده افغان باله لری، عیاللر و ایرکک لری هرقچانگیدن هم کوپراق " اولدریلماقده " دیدی بی ام تی کاتبی نینگ مخصوص وکیلی یان کوبیش.
"اوزاق پیت دن بویان اوروش نینگ اینگ قیمت بدلینی عادی افغانستان لیک لر توله ماقده. ماجرا ده قتنه شه یاتگن طرف لر عادی فقرا لر آره سیده 2012 ییلده قربان لر سانی ینه ده آشمسلیگی اوچون اوز سعی حرکت لرینی کیسکین کوچیتریش لری کیره ک."
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی حساباتی گه کوره ، افغان اوروشیده 2007 ییلدن بویان، همه سی بولیب 11864 عادی اهالی هلاک ایتیلدی.
2011 ییلده ایسه " دولت نینگ قوراللی مخالف گروه لری " قربان لرنینگ 2332 نفری یاکی 77 فایز اوچون مسوول بولدی . حساباتگه کوره بو 2010 ییل گه نسبتا 14 فایز کوپراق دیگنی دیر.حکومت کوچلری عملیات لری چاغیده 410 اهالی ( 14 فایز) هلاک بولگن .
اما 279 اهالی اولیمی گه قیسی تمان مسوول بولگنی انیق معلوم ایمس ، دیله دی حساباتده.2011" ییلده، یسه مه پارتلاوچی ماده لرگه افغان باله لری ، عیاللری و ایرکک لری نینگ اینگ ییریک قاتیلی گه ایلندی."
اونده تاکید له نیشچه ، اوتگن ییل گه هوای هجوملر ده 187 عادی فقرا اولدیریلگن بو 2010 ییل گه نسبتا توقیز فایز کوپ دیر.
انسان حقلری بویچه بی ام تی باش کمیساری نوی پیلی نینگ ایتیشیچه ، عادی اهالی اره سیده قربان لر سانی نینگ ییلدن ییل گه ارتیب باریشی "اوته خواطر لی" دیر .


text:
افغانستان جنوب شرقیده 20مینگ کیلوگرام نیترات آمونیوم کشف ایتیلگن
ملی خوف سیزلیک اداره سی مملکت جنوب شرقیده ترورچیلیک عمللری اوچون فایده له نیله دیگن 20مینگ کیلوگرام نیترات امونیوم کشف وبیکار ایتیلگنیدن خبر بیرگن.
بو اداره گه کوره ترورچیلرسیلاولرکونی هجوملرنی عملگه آشیریش اوچون بوماده دن فایده له نیش مقصدیده بولگن لر.
بو تور کیمیاوی اوغوت ایکینچیلیککه استعمال ایتیلیشی اوچون ایشلب چیقریله دی. بیراق افغانستان مدافعه وزیرلیگی گه کوره افغان عصیانچی لر بوندن کیچیک وکته ماین لراوچون فایده لنه دیلروشوسبب بونینگ سودا ساتیغی منع ایتیلگن.
بو اداره نینگ مطبوعات دفتری مملکت جنوبیده جایلشگن پکتیا ولایتیده نقلیه واسطه ده آرتیلگن 400بوجی ده بولگن 20مینگ کیلوگرام کیمیاوی اوغوت کشف ایتیلگنی نی معلوم قیلگن.
بیاناتده تروچیلربوماده نی پکتیا ولایتی مرکزشرن گه انتحاری وپارتلش هجم لرنی عملگه آشیریش اوچون آلیب باریش مقصدیده بولگن لری کیلگن.
ملی امنیت اداره سی کشف ایتیلگن ماده گه عیب لب اوچ کیشی نی توتقونگه آلگن واولرنینگ ویدیوتسمه وصورت لرینی هم ترقتگن.
قولگه آلینگن لردن بیری بوماده نی افغانستان گه آلیب کیلیش مقصدیده پاکستاندن آرتیلگنی نی آچیقله گن. اونینگ ایتیشیچه بو ماده آرتیلگن نقلیه واسطه یومه له گن بیر پیت ده یولداش لری قولگه آلینگن لر.
افغانستان ایسه پاکستان دولتی دن نیترات امونیم تجارتی وایشلب چیقریلیشی نی نظارت ایتیشی نی طلب قیلگن.
ملی خوف سیزلیک اداره سی تاماندن نشر ایتیلگن ویدیوتسمه ده نیترات امونیم اوغوتی گه تولدیریلگن بوجی لر یوزیده نیترات "آمونیم اوغوتی" یازیلیب وایشلب چیقیلگن محل هم پاکستان نینگ "ملتان" شهری بولگنی یازیلگن.
افغانستان مدافعه وزیرلیگی بوندن ایکی ییل آلدین پاکستان دولتی دن بو ماده عصیانچی لرقوللریگه توشمسلیگی اوچون جدی نظارت ایتیشی نی طلب قیلگن ایدی.
ناتوهم بو تور اوغوت نی انسان لرحیاتی اوچون خوفلی دیب وبونی بومملکت آلیب کیلینیشی نینگ آلدینی آلیش اوچون سعی وحرکت قیلیشی نی سوز بیرگن.
ملی امنیت اداره سی ترورچیلرمقصدی بو مقدارده آرتیلگن ماده نی کیلگوسی سیلاوکونی خودکش هجومنی عملگه آشیریش اوچون قوللش بولگن دیب بیلدیرگن.


text:
کوچ مرکزلری نینگ ینگی اوروش مرکزی؛ میانمار
سیاسی تحلیل
کوچ مرکزلری نینگ ینگی اوروش مرکزی؛ میانمار
2000- ییللر میانمارده نظامی باشقرووی اولکه ده دموکراتیک و فکر ایرکین لیگینی پایمال قیلگنی حقیده خبرلر ترقه لدی. اوندن کیین میانمارگه باردیم. اولکه نینگ نظامی تامانیدن باشقریلماقده ایدی، لیکن ژورنالیستلرنینگ فعالیتینی دوام ایتتیریشیگه کتّه مانی بولمه گن. او کونلر اویده نظارتده توتیلگن حاضرگی کوندهگی دولت رهبری انگ سن سو چی بیلن اوچره شوو اوتکزیلدی.
غرب تامانیدن دموکراسی قهرمانی صفتیده کورسه تیلگن چی خانم، توغریسی، مليتچی چپ تامان نینگ تأثیریده. غرب دولتلری بونگه کوز یومماقده. قاله ویرسه اوته ملیت چیلیکدن اینگ کوپ جبر کورگن.
هیتلرنینگ 1930- ییللری جرمني ده باشله تگن ملیتچی چپ، نازیزم، اروپاده و دنیاده ملیونلب انسان نینگ حیاتیگه باعث بولگن.
نازیزم بوتون اروپاده تکرار اوجلنماقده. آلمان ده فقط سوسیال دموکرات، یشیللر و چپ گروهلر ایمس، ملیتچی فکرلر ترقه لماقده.
آلمان باش وزیری مرکل نینگ حاضرگی کونده سیلاو کمپاینیده سوزله گن عباره لر. ادولف هیتلرنینگ معروضه لریگه اوخشه شی لرزه گه ساله دی. عینِ فکرلر باشقه اروپا دولتلریده هم ترقه لیب بارماقده.
شو نینگ اوچون «دموکراسی نینگ بیشیگی و غرب مدنیتی نینگ میراثچیسی» دیب فخرلنگن غربي اروپا و عموماً اروپا اتفاقی، میانمار دولتی عملگه آشیرگن سیستماتیک قتل عام و نسل کوش لیککه کوز یومیب کیلماقده. اروپا و اروپا اتفاقیده 2000- ییللر نینگ باشیدن بیری انسانلر فکرلرینی تارتینمسدن بیلدیره آلمهگنینی ایلگری سوریب میانمار نینگ بوگون صادر ایتگن قتل عام گه قرهب توریشی نینگ نیمه سببی بولیشی ممکن؟
دنیاده اعتبارلی اورینگه ایگه بولگن نوبل مکافاتلری کمیته سی، قتل عام قیلیش فرمانی بیرگن میانمار دولت رهبری انگ سو چی خانیم گه اوتمیشده بیرگن مکافاتی بیلن علاقه لی بیر کیریشوو بولرمکن؟
تورکيه جمهور رئیسی رجب طیب ایردوغان، بنگلدیش حکومتیدن، «راخینگیالیکلرنی پناهنده صفتیده قبول قیلیشینی ایسته دی. ایردوغان، مهاجرلرنینگ خرجتینی تورکيه نینگ بوینیگه آلیشینی دنیاگه بیلدیردی. راخینگیا لیکلر نینگ یان باشیده ملیزيا و اندونیزیا بار. هر ایکّیسی هم کوپچیلیک مسلمانلر بولگن و مستقل دولتلر.
کوچلی دنیا کوچلی اقتصادی بولگن کورفز اولکه لریدن هم بیر سیس چیقمسلیگی اسلام و مسلمانلر اوچون اویت.
راخینگیالیکلر، دنیادهگی اینگ بویوک «وطنسیز» اتنیک گروه. فرزندلری اوچون چیقریلمهگن کیملیک حجتلری، قاچیش اوچون پاسپورت، اوز حقوقلرینی مدافعه ایته دیگن بیر محکمه کبی انساني حقلردن محروملر. میانمار، مستقل بولگن 60 ییلدن بیری بو حقلردن محروم.
آزیق-طعام تاپیشده هم قیینه لگن مسلمانلر یشه گن حدودده قیسقه مدتده، جوده قیمت قوراللری بولگن « راخینگیا آزادلیک اوردوسی» ناملی بیر تشکیلات میدانگه چیقدی. فعالیتلی داعشگه هم اوخشه یدی. میانمار قوشینی بیلن بو تشکیلات سوزده فعالیت آلیب بارماقده، نیمه گه دیر دواملی تینچ اهالی قربان بولماقده. هنوز بیر تیروریست هم قولگه آلینمه گن. نتیجه ده تینچ اهالی جبر کورماقده. کمیگه 3 مینگ راخینگیالیک مسلمان حیاتینی یوقاتدی. قوشین ایسه باسیمنی آرتتیرماقده. دییرلی هر کون 20 ته قیشلاقنی یاقیب-ییقماقده. توقنه شوولر باشلهگنیدن بیری 2 یاکه 3 مینگ کیشی نینگ قربان بولگنی بیلدیریلگندیر.
لیکن بو رقم لر حقیقتنی عکس ایتتیرمه یدی. چونکه فقط بوتهیداونگ حدودیدهگی بیر نیچه قیشلاقده 1500 کیشی قتل ایتیلگنینی مستقل خبر آژانس لری چاپ ایتگن. کتّه قیشلاقده فقط 400 کیشی حیاتده قالگن، قالگنلری ایسه جانلی یاقیلگن.
میانمار قوشینی نینگ قتل عامی قوییدهگیچه: قیشلاقلرگه پول و قوراللر بیلن بارماقدهلر. قوللریدن کیلگنیچه کوپ سانده انساننی قتل ایتماقدهلر.
میانمارده حاضرگی کونده قالگن مسلمانلر نینگ 70-80 % عیال و باله لردن تشکیل تاپماقده. ماونگدا و بوتهیداونگ حدودیدهگی یاشلرنینگ و ایرککلر نینگ اکثریتی بنگلدش و مالیزياگه قاچیب کیتگن. قیشلاقلرده ایسه عیاللر و باله لر قالگن. منه اونلر اساسن جبر کورماقده.
مهونگداو حدودی بنگلدیشگه یقین. بو ییرده یشه گنلر چیگره تامان حرکت قیلماقده. لیکن بو ییرده هم بنگلدیش دولتی چیگرهنی یاپگن. مستقل بیر حدود موجود،او ییرده بارگنلر سانی کوپ. چیگره دن اوزاق بولگنلر ایسه اورمانلیک میدانده سقلنماقده. بو دهشتگه تورکيه دن باشقه اولکه نینگ ارهلشمسلیگی انسالیک عیبی. تورکيه جمهور رئیسی ایردوغان، بیره م بوییچه دنیا رهبرلریگه بیرمه-بیر قونغراق قیلیب بو قتل عامنی توختهتیش اوچون غیرت قیلدی.
میانمار نینگ تجربه سیز رهبری چی خانم، باشله تگن بو قتل عام نینگ اولکه سینی ینگی بیر کوچ کوره شی اوچون میدانگه ایلنتیرگنینی بیلمه یدی. بونی انگلب ییتگنده، بودیستلرنینگ اولیملری حقیده خبرلر چیقه دیگن گه اوخشه یدی.
کیینگی دستوریمیزده راخینگیا و میانمار نینگ نیمه اوچون ینگی بیر اوروش میدانی بولگنی حققیده صحبت ایتیشگه دوام ایته میز. کوریشگونچه امان بولینگ.


text:
فالذی ینبغی ان یقال انّ الكلام تارة فی كفایه كلّ من التقدیرین فی المقدّر بالآخر
بو مقامدا دئییلمهسی گرَكَن سؤزلر:
بیر دفعه: ایكی موقدّر اولونمالیلارین هر بیرینین او بیرینین یئرینه ایشلنمهسی (چكی، اؤلچو یئرینه و اؤلچو، چكی یئرینه). بئله كی او، موقدّر اولان شئی اوچون دلیل اولسون. یعنی چكیلمهلینین چكیسی اؤلچمكله آشكار اولونا و عكسینه. (مثلاً بیر توربا اولماق اوچ باتمان ائتمهسینه دلیل اولا.)
بیر دفعهده: اؤزونده موتعارف اولان طرزی نظرده آلمادان موتعارف اولمایان طرز بیر باشا و اصالتاً اوندا كیفایت ائده. (چكیلمهلی شئیی اؤلچو ایله ساتاسان آما اؤلچونو چكییه دلیل ائتمهیهسن. یعنی مثلاً دئمهیهسن: اوچ قاب ائلهدی بس بیر كیلو اولار.)
آما بیرینجیسینده (موتعارف اولامایان طرز، موتعارف اولانا دلیل اولاندا) بعضاً مؤحتمل تفاووت عادتا موسامیحه ائدیلمهلی اولار بعضاً ده اونونلا موساحیمه ائدیلهمز. (مثلاً بیر توربا، اوچ باتماندان بیر آز اویان بویان اولورسا گؤز یومماق اولار آما تفاووت چوخ اولورسا گؤز یومماق اولماز.) آما ظاهیر بیرینجیسینین جاییزلیگیدیر. (طرزلر بیر-بیرینه دلیل اولسون و موسامیحه ائدیلمهلی اولسون.) اؤزللیكده اؤز طرزی ایله حسابلاماق چتین اولدوغو تقدیرده. چونكی بو طرز حقیقتده اوندا موتعارف اولان طرزدن كنار دئییل. ایشین نهایتی بودور كی آیری طرز، موتعارف طرز اوچون دلیل و طریق اولوب.
«عبدالملك بن عمرو»ین روایتی بونو (موتعارف اولمایان طرز، موتعارف اولان طرزه دلیل و طریق اولورسا ایشكالی یوخدور) تصدیقلهییر. دئییر ابی عبدالله ایمام صادقه (ع) دئدیم: «یوز تولوق یاغ آلیرام. بیر ایكی تولوغا اعتیراض ائدیب او ایكی عددی چكیرم. سونرا گئریده قالانی اونون معیاری ایله آلیرام». بویوردو: «عئیبی یوخدور».
علامه «التذكرة» كیتابیندا چكی ایله ساتیلان آما چكیلمهسی چتین اولان شئیلرده بیر عددینین چكیلیب گئریده قالانینی اونون نیسبتی ایله ساتماسی مسألهسینده، بو روایته ایستیناد ائدیب. روایتی آشاغیداكی سؤزونه ردیف ائدیب: «چونكی بو تقدیرده طلب اولونان _علم_ الده ائدیلیر». (مثلاً اؤلچو ایله نئچه كیلو اولماسی بللی اولونور و بیز اونا علم تاپیریق.) علامهنین ایكینجی ایستیدلالی (علم الده ائدیلیر.) بو حؤكمون، چتین اولان وضعیّتلره مخصوص اولمادیغینا دلالت ائدیر.
فالذی ینبغی أن یقال: إن الكلام تارة فی كفایة كل منالتقدیرین فی المقدر بالآخر من حیث جعله دلیلا على التقدیر المعتبر فیه، بأن یستكشف من الكیل وزن الموزون وبالعكس.
وتارة فی كفایته فیه أصلا من غیر ملاحظة تقدیره المتعارف.
أما الأول، فقد یكون التفاوت المحتمل مما یتسامح فیه عادة، وقد یكون مما لا یتسامح فیه: أما الأول، فالظاهر جوازه، خصوصا مع تعسر تقدیره بما یتعارففیه، لأن ذلك غیر خارج فی الحقیقة عن تقدیره مما یتعارف فیه، غایة ما فی الباب أن یجعل التقدیر الآخر طریقا إلیه.
ویؤیده روایة عبد الملك بن عمرو، قال: " قلت لأبی عبد الله علیه السلام: أشتری مائة راویة من زیت، فأعترض راویة أو اثنتین فأزنهما ، ثم آخذ سائره على قدر ذلك.
قال: لا بأس " .
استدل بها فی التذكرة على جواز بیع الموزون عند تعذر وزنه بوزن واحد من المتعدد ونسبة الباقی إلیه، وأردفه بقوله: ولأنه یحصل المطلوب وهو العلم .
واستدلاله الثانی یدل على عدم اختصاص الحكم بصورة التعذر،
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
Rəhim Şəhriyari əsrin gözəli Album danlod
آلبوم عصرین گوزلی رحیم شهریاری دان چوخ گوزل بیر آلبوم دی
بو آلبومون اوخوماخلارینین آدلاری بونلاردی
عصرین گوزلی əsrin gözəli
بیر عالم وار bir aləm var
سئوگی لی لر گؤروشونده sevgililər görüşəndə
دونیا منیم دونیامدی dunya mənim dunyamdı
وطن یاخشیدیر vətən yaxşıdır
لعلی ləli
طالعیم taleim
اولوم سنین قوجاغیندا ölüm sənin qucağında
عاشیق ماهنی سی aşiq mahnısı
خاطیره xatirə
قارا زولفون qara zülfün
سنین اینتیظارین sənin ıntızarın
تویلار موبارک Töylar mübarək
بو آهنگ لری دانلود ائتماق اوچون آشاغیدا اولان لینکلری اندیرین
danlod üçün aşağı linkləri tikləyin
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri | Tagged: əsrin gözəli,qara zülf,rahim shahriari,Rahim shahriyari,Rəhim şəhriyarı,toylar mübarək,قارا زولف,قارا زولفون,قره زولف,موزیک رحیم شهریاری,وطن یاخجی دیر,آلبوم عصرین گوزلی,آهنگ وطن یاخشی دیر,آهنگهای رحیم شهریاری,آی لعلی یار آهنگ دانلود,خاطره,دانلود آلبوم عصرین گوزلی,دانلود آهنگ تویلار موبارک,دانلود آهنگ خاطیره,دانلود رحیم شهریاری,رحیم شهریاری,عاشیق ماهنیسی,عصرین گوزلی |


text:
آذربایجان اراضیلری دانیشیقلار موضوعسو دئییل.
بو سؤزلری آخار.آذ-آ آچیقلاماسیندا پولیتولوگ، میللت وکیلی راسیم موسابیوو دئییب. دپوتات بیلدیریب کی، آذربایجان هئچ کسه بیر قاریش تورپاق بئله وئرمهیهجک:
«داغلیق قاراباغ مسئلهسی آذربایجانین اراضی بوتؤولویو چرچیوهسینده حل اولونمالیدیر. آذربایجان اراضیلری دانیشیقلار پردمتی دئییل. آنجاق بو، او دئمک دئییل کی، آذربایجان داغلیق قاراباغ مسئلهسینین آوروپا تهلوکسیزلیک و امکداشلیق تشکیلاتینین مینسک قروپو چرچیوهسینده مذاکیرهسیندن ایمتینا ائدیر. صحبت اوندان گئدیر کی، اؤلکه رهبرینین وورغولادیغی کیمی، هئچ کسه بیر قاریش تورپاق وئریلمهیهجک. بونونلا برابر، رسمی باکی بین الخالق موستویده مذاکیرهلردن ایمتینا ائتمهیهجک».


text:
«سامسونگ» شیرکتینین ویتسه-پرزیدنتی و ولیعهدی لی چژه یون حبس اولونوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، او، روشوت وئرمکده و باشقا جینایتلرده تقسصیرلندیریلیر. پروکورور داها اول اونون حبسینی ایستهسه ده، محکمه اساسلی ثبوتلار اولمادیغی اوچون ویتسه-پرزیدنتی آزاد ائتمیشدی.
بو دفعه ایسه محکمه یئنی دلیللر الده ائتدیینی، لینین اؤلکهدن قاچما احتیمالینی نظره آلاراق، اونون درحال حبس ائدیلدیینی آچیقلاییب.
پروکورورلار لی چژه یونون «سامسونگ»اون رهبری اولماق مسئلهسینده حکومتدن دستک آلماق اوچون ۴۳ میلیون دوللار روشوت وئردیینی ادعا ائدیر.


text:
کیملیگیمیز و دیلیمیز، یالنیز و یالنیز «تورک» و «تورکجه» آدلانمالی
ژوئیه 6, 2007 at 12:59 ب.ظ. ۱ دیدگاه
قوندارما آدلار
ایراندا و دونیادا، تورک دیلی و تورک میللتینین ساییسیز دوشمانلاری واردیر. دیل، تاریخ و کیملیک حاقدا باشقا میللتلرله چوخ دانیشارام. بونلارین بعضیسینین ظننیجه، تورک دیلی/میللتی اونلارین یئرلرینی دارالدیر! اونا گؤره ده، دیلیمیزی و کیملیگیمیزی دانماق و محو ائتمک اوچون، چئشیدلی حربهلر قوللانیرلار. اؤرنک اولاراق، قوندارما/اویدورما آدلارلا میللتیمیزی مانقورتلاشدیرماق، مورالینی پوزماق و یوخ ائتمک ایستهییرلر. اؤرنک: آذری، آذریجه، آذربایجانجا و…
اونوتمایین! دیلیمیز و میللتیمیزین آدی هر زامان «تورک» و «تورکجه» اولموشدور، اولاجاقدیر. اینانمیرسیز آنانیزدان سوروشون! آذری، آذریجه، آذربایجانجا و بنزری سؤزلری ایشلتمک، تاریخی خطادیر. بو ترکیبری ایشلتمهیین. گؤزل «تورک» و «تورکجه» سؤزلری وارکن، بو قوندارما سؤزلره گرک یوخ…
قوندارما «آذربایجانجا» سؤزو هاردا یاراندی؟ -قوزئی آذربایجاندا!
قوزئی آذربایجاندا میللتیمیزین رسمی آدی «تورک میللتی» یئرینه، «آذربایجان میللتی» و دیلیمیزین رسمی آدی «تورکجه/تورک دیلی» یئرینه، «آذربایجانجا/آذربایجان دیلی» اولاراق قبول ائدیلمیشدیر. بونو هر زامان قوزئی آذربایجان آیدینلارینا خاطیرلاتمالی و هئچ بیر زامان بو قوندارما ترکیبلری منیمسهمهمهلیییک. آذربایجان یئر آدی اولا بیلر، آمما میللت آدی، دیل آدی اولا بیلمز. دیلیمیزین آدی تورکجهدیر. ایرانجا، مراکئشجه، افغانیستانجا، پاکیستانجا نه قدر گولونجدورسه، آذربایجانجا دا بیر او قدر گولونجدور.
بو قونودا داها اطرافلی بیلگی اوچون باخین: شاعیرلریمیزده تورک، تورکی و تورکجه/شاعیرلریمیز بیزی و دیلیمیزی نئجه آدلاندیریرلار؟ – محمدرضا هیأت
Entry filed under: میللی شوعور, آنا دیلی, آزربایجان, تورکجه.
۱ دیدگاه Add your own
-
یاشاسین آذربایجانی ، یاشاسین سنی که آذربایجان قهرمانی سان ! یاشا تورک اوغلو . یاشا
پاسخی بگذارید
Trackback this post | Subscribe to the comments via RSS Feed


text:
بو ییل نوایی نینگ توغیلگن کونی نیمه سبب نشانلنمه ی قالدی؟
هر ییل افغانستانده تنتنه لی مراسم بیلن نشانلنیب کیلگن شاعر وسیاستچی امیرعلیشیرنوایی نینگ توغیلگن کونی، بو ییل نشانلنمه ی قالگن. ضیالی لردن بیرقطاری بونگه کیریب کیلگن سیلاو ترغیبات کمپاینلرینی سبب قیلیب کورستیشگن.
اما باشقه بیر تعدادی ایسه، تدبیر باشیده گی شخصلرنی اعتبار قره تمه گنلیکده عیبلشگن.
شونگه قره مسدن، حاضرگه قدر نوایی اثرلریدن 18 ته سی عرب الفبا سیگه چاپ ایتیلگنی ایتیله دی.
افغانستان ده هر ییلی نشانلنیب کیلنیب کیلگن شاعر و سیاستچی امیرعلیشیرنوایی نینگ توغیلگن کونی، بو ییل نشانلنمه دی.
میلادی 1441 ییلگه تولد تاپگن امیرعلی شیرنوایی نینگ توغیلگن کونی کیینگی ییللر کته مراسملر بیلن نشانلنردی.
مراسم دن تشقری، اونینگ رسم و فوتو صورتلری مملکت شهرلریده نمایش ایتیلردی.
اما بو ییل، نه مراسمدن درک بار و نه رسملری کوزگه کورینه دی.
فقطگینه شبرغانده گی باتور خصوصی تلویزیونی نوایی نینگ توغیلگن کونی مناسبتی کورستوو آلیب بارماقده خلاص.
ایندی بو ییل افغانستانده نوایی نینگ توغیلگن کونی نشانلنمه گنیگه نیمه لر سبب بولگن.؟
بوحقده اوزبیک ضیالی سی یازووچی و شاعر محمد اشرف شریفی:"هوا ساووقلیگی، جمهور رییسلیک سیلاو کمپاینلری کیریب کیلگنی و باش مسوولیتده تورگن شخصلرنینگ بو جریانگه باغله نیب قالگنی، مالیوی خره جت یوقلیگی، بونگه سبب بولیشی ممکن".
شریف جنابلری نوایی نینگ توغیلگن کونی نی اولوغلنمه گنی گه کیریب کیلگن جمهور رییسلیک سیلاو کمپاینلری و باشقه بعضی مسله لرنی احتمالی سبب قیلیب کورسته دی:"نوایی نینگ تولد کونی نی نشانلش مسوولیتی بو افغانستان اخبارات و مدنیت وزیرلیگی ذمه سیگه قویلگن، بوندن تشقری اوزبیک مدنی جمغرمه لر، ضیالی لر و نوایی مخلصلری هم بو مسوولیت دن چیتده ایمس".
بو زبردست شاعر امیر علیشیرنوایی نینگ توغیلگن کونی بو ییل نشانلنمه ی قالرایکن، اما اونینگ مخلصلری اثرلرینی اوقیب، اونی باشقه لرگه تنیشتیریش اوچون آلیب باره یاتگن حرکت نی توختتمسلیگی نی تاکیدله ماقده لر.
نوایی گه مخلص یاش ییگیت نثار احمد تویغو نوایی نی یخشی تنی من، اثرلرینی اوقیگن من، لیکن همه نوایی نی تنیمه یدی، اونینگ توغیلگن کونلری نشانلنمه ی، قاله ویرسه، بو نوایی نی ایسدن چیقه ریش بولیشی ممکن دییدی.
شونگه قره مسدن افغانستانده بیر نیچه ییلدن بیری نوایی اثرلری عرب الفباسیگه نشر ایتیلیب کیلماقده. اوزبیک ضیالی ویازووچیلری همده نوایی شناسلری اونینگ کمیده 18 قیمت بها اثرینی چاپ ایتیشگن. نوایی اثرلرینی چاپ ایتیش بیلن شغللنیب کیلگن یازووچی عبدالله رویین، نشر بولگن کتابلردن آت توته دی:"مجالس النفایس، اربعیین، محبوب القلوب، منشهات، وقفیه، سراج المسلمین، خمسۀ المطهرین، تاریخ الملوک العجم، تورکی مناجات، نظم الجواهر، حالات پهلوان احمد، محاکمتۀ اللغیتین و میزان الاوزان".
رویین جنابلریگه کوره، نوایی نینگ قالگن اثرلری جمله دن خمسۀ ی نوایی، تورت دیوان و دیوان فانی نی هم عرب الفباسیگه چاپ ایتیشده سعی و حرکتلر دوام ایتماقده.
میر علیشیرنوایی غیاث الدین کیچگینه بهار نینگ فرزندی بولیب، تیموری لر درباری خادملریدن ایدی. او باله لیک چاغیدن میرزا حسین بایقرا نینگ دوست بولیب، بیر مدرسه ده تعلیم کوریشگن.
نوایی 1447 ییلده شاهرخ میرزا وفاتی دن کیین شیراز و یزدگه کوچیب اوتدی.
اما ظهیرالدین محمد بابر نینگ حکومتی دوریده، نوایی نینگ آته سی امیر بهادر کیچگینه اوز فرزندی بیلن خراسانگه قیتیب کیلیشدی.
نوایی تیموریلر سلاله سی حمایه بیلن مشهد ده اوز تحصیلاتی نی دوام ایتدیریب، علم و ادبی فن گه ایگه بولدی.
امیر علیشیرنوایی نه فقط اوز دوریده ممتاز شخص حسابلنردی، بلکه حاضرگی کونده هم قالدیرگن میراثلریگه کته بها بیریله دی.
نوایی، بیر دانشمند و سیاستچی صفتیده 15 عصرنینگ یریم قسمی ده خراسان وتورکستان ده شرق رنسانسینی رهبرلیک قیلدی.
او بو یورت نی آبادانلشتیریش اوچون دولت نینگ مادی و برچه امکانلریدن فایده لندی و اوز بایلیگی دن قریب 370 ته مدرسه، خانقاه، مسجد، کتابخانه، یول، قوور، بولاق، کوپریک، حوض و شفاخانه قوردیردی.
مثال اوچون مزارشریف ده حضرت علی مقبره سی، هرات مصلا کته مدرسه سی و هرات جامع مسجدی نینگ قوریلیش ایشینی نظارت قیلدی.
نوایی اوزی نینگ حیاتی دن کوپ قسمینی اوزبیکی و فارسی تیلیده اثر یره تیشده صرفله دی و شو یولدن خلققه اینگ کته خذمت نی بجردی.
اونینگ مرقدی هرات ده گی مناره لر یانیده جایلشگن. نوایی تدبیرلی وزیر، تیلشناس و ایکی تیل شاعری صفتیده کورینه دی.


text:
٢٠١٦-دا روسیا فئدئراسیونو و کیٚریٚم یاریم آداسیندا آپاریلان دؤولت دوماسی سئچیمی: ایچَریده و دیشاریداکی (ائشیکدکی) ایلانلارین باشینی ازمه
بو یازیدا، ٢٨ شهریور ١٣٩٥ تاریخینده روسیا فئدئراسیونو-ندا و کیٚریٚم یاریم آداسیندا آپاریلان دؤولت دوماسی سئچیمی، دگرلندیریلمکدَدیر. دؤولت دوماسی سئچیمی، سئچیم تحریملری، سئچیم حیلهلری، یئنی سئچیم سیستئمی، موخالیفتین دورومو وب. دَگیشگنلر گؤز اؤنونده توتولاراق دارتیشیلماقدادیر.
دؤولت دوماسی، سئچیم، روسی فئدئراسیونو، کیٚریٚم یاریم آداسی، پوتین، ناوالنی، حاکیمیت، حاکیمیته صادیق موخالیفت، سئچیم حیلهلری، ایلانین باشینی ازمک، دیرَنیش


text:
افغانستانده اداری فساد نینگ الدیزنی قیرقیب بوله دی می؟
خلق آرا تشکیلاتلر تمانیدن شو هفته نینگ اوزیده کیتمه کیت اعلان قیلنگن ایککیته ینگی حسابات هم افغانستان اداری فساد گردابیگه باتگنینی کورستگن.
" خلق آرا شفافیت" افغانستان نی اداری فساد اوجگه چیققن دنیا ده گی اوچته اینگ یمان دولتدن بیرته سی دیب تاپگن.
آسیا جمغرمه سی اوتکزگن سوروا نتیجه لریگه تیینلسه، بو ییل هم عادی افغان اهالی سی فسادنی افغانستان توقنه شیب تورگن اوچته اساسی معما دن بیری صفتیده تیلگه آلگن.
بولر نینگ برچه سی ایسه، افغانستان حکومتی اداری فسادگه قرشی مخصوص اداره تشکیل ایتگن و ملی استراتیژی قبول قیلگنیگه بیر نیچه ییل بولگن بیر منظره ده کوزه تیلماقده.
بیز هم بوگونگی " سوز سیزگه" برنامه میزنینگ انه شوم عما گه قره تیش و بخصوصده اهالی برچه قتلهمی وکیللر نینگ فکرلرینی اورگنیشگه حرکت قیلدیک.
مخصوص رادیو دستورمیزنی تینگلش اوچون پلیرنی اوینینگ.


text:
اوزبیک تیلیده کتاب چاپ قیلیش اوچون علمی سیمینار یولگه قویلدی
ایلک مرته اوزبیک تیلیده کتاب چاپ قیلیش آتی بیلن پایتخت کابلده ایککی کونلیک سیمنیار یولگه قوییلدی ، اوشبو سیمنارده افغانستان بویلب اوزبیک تیلیده کتابلر یازیب کیلگن بیرقطارمتخصص و یازووچیلر اشتراک ایتگندی.
اوشبو سیمینار سونگیده بو تیلده یازیله دیگن کتابلر معیا ری شکلده یازیلیب چاپدن چیقیشی عینی حالده عالی اوقویورت لرده اوزبیک تیلی بوییچه ایجاد ایتیلگن دیپارتمنت لرده هم معیاری درسلیک مواد تیارله شی گه اعتبار قره تیلیشی تاکیدلندی.
بو ایککی کونلیک دوستیم بنیادی تمانیدن یولگه قویلگن.
یولگه قوییلگن اوشبو ایککی کونلیک علمی سیمینار، یازووچی و اوزبیک تیلی بوییچه متخصص لری تمانیدن اوشبوتیل ساحه سیده بیرینچی کوتاریلگن علمی یول یوروق لر دیه بهالندی.
سیمینار قتنه شووچیلری اوزبیک تیلیده معیاری طرزده عامه خلق ، بیلیم یورتلرو معلم تربیه لاوچی مرکز لرده گی طلبه لر اوچون کتاب چاپ قیلیشنی محاکمه ایتگنلر، متخصص لر بوندن بویان یازیله دیگن کتابلرنی کوریب چیقیش اوچون مخصوص بیر کمیسیون ایجاد ایتیلیشی گه هم قرار آلگنلر.
سیمینار قتنه شووچیلریدن بیری استاد محمد کاظم امینی مولف لرگه معلوم درجه ده حق الزحمه بیریب کتابلر دوستم بینادی تمانیدن چاپ ایتلیشگه امید بیلدیردی.
سیمینار ده حصه قوشگن استاد نورالله آلتای، اوزبیک تیلی بوییچه ریفورم لر کیرتیلگنینی ایتیب، بوندن کیین چاپ بوله دیگن کتابلرنی اوشبو معیارلر اساسیده یازیلیشیی گه امید بیلدیره دی همده. کلاسیک وزمانوی ادبیات نینگ رواجلنتیریش اوزبیک تیلی اوچون اوته مهم لیگینی ایته دی.
قندوز ولایتی نینگ معلم تربیه لش موسسه سی نینگ اوزبیک تیلی دیپارتمنتی استاد لریدن واصل نوریوکسک معلم تربیه لاوچی مرکزلریده واحد درسلیک کتاب بولمه گنینی تیلگه آلیب ، سیمینارده آلینگن قرارلرنی ایجابی توشیشینی ایتدی.
باشقه تماندن اوزبیک خلقی گه عاید عرف عنعنه ومحلی موسیقه نی رواجلنتیریش مساله لری هم سیمینارقتنه شووچیلر آره سیده محاکمه ایتیلیب بوخصوصده هم سعی وحرکت لر یولگه قوییلیشی گه قرار آلینگن .
دوستم بنیادی نینگ فرهنگی اورین باسری محمد عارف صدری سیمینارده آلینگن قرارلرنی عملی قیلیش اوچون اوشبو بیناد تولیق همکارلیک قیلیشینی سوزبیردی.
اساسی قانونده اوزبیک تیلی وباشقه تیللرنی رواجلنتیریش اوچون دولت نینگ مسوول ایکن لیگی قید ایتیلگن شونگه اساسله نیب دولت تاماندن اوزبیک لرزیچ یشه دیگن مکتب لرده اوزبیک تیلی درسلیگی چاپ ایتیلب ییتکه زیلگن اما چاپ ایتیلگن کتاب لرده کوپگینه خطالرگه قوشیمچه بوکتابلرییترلی سانده بولمه گنی دایم شکایت لربیلن بیرگه بولگن
بیرنیچه ییل جریانیده بوتوغریده دولت تاماندن جدی اعتبارقره تمه یاتگنی تاکیدلنه دی .
بوندن تشقری قوریلیب فعالیت گه باشله گن بیرقنچه مدنی تشکیلات لر اوزبیک یازووچیلری مستقل شکلده یره تگن نظم ونثری موضوعلرینی توپلم شکلده چاپ ایتیب بیرگن بولسه هم کوپلب کتابلر اثرلرحاضرگه چاپ ایتیلمی قالگن.


text:
بئلاروس اؤز سئچیمینی ائدیب و اونون کوللکتیو تهلوکهسیزلیک مقاویلهسی تشکیلاتیندان اوزاقلاشدیریلماسی ایدیاسینین هئچ بیر حقوقی اساسی یوخدور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسینندا بئلاروس خاریجی ایشلر ناظیرلیینین مطبوعات کاتیبی دمیتری میرونچیک سؤیلهییب.
او، بئلاروسون کوللکتیو تهلوکهسیزلیک مقاویلهسی تشکیلاتیندا ایشتیراک ائدیب ائتمهمهسینین اونون اؤز کؤنوللو ایشی اولدوغونو بیلدیریب.
قید ائدک کی، دونن ارمنیستانین رئسپوبلیکا پارتییاسیندان اولان میلت وکیلی واگرام باقداساریان بلوگر آلکساندر لاپشینین آذربایجانا وئریلمهسینین قارشیلیغی اولاراق بئلاروسون کوللکتیو تهلوکهسیزلیک مقاویلهسی تشکیلاتیندان اوزاقلاشدیریلماسینی تکلیف ائدیب.


text:
قوزئی آذربایجان سینئماسی
ایلکین دؤور
آذربایجان کینو (ْسینئما) صنعتینین تاریخی 1898-جی ایل آوقوستون 2-دن باشلاییر. ایلک فیلملر فوتوقراف و ناثیر آلئکساندر میشون طرفیندن چکیلمیش خرونیکا سوژئتلری ( " بیبیهئیبتده نئفت فونتانی یانغینی " ، " بالاخانیدا نئفت فونتانی " ، " شهر باغیندا خالق گزینتیسی " ، " قافقاز رقصی " و س.) و بیر بدیعی کینوسوژئتدن ( " ایلیشدین " ) عیبارت ایدی. 1915-جی ایلده قافقازدا پیرونئ قارداشلارینین آچدیغی سهمدار جمعیتلری (تیجارت ائولری) طرفیندن باکی، تیفلیس، ایروان شهرلرینده پروکات کونتورلاری یارادیلمیشدیر. 1915-جی ایلده آدی چکیلن جمعیت نئفت صنایعچیلرینین پولو ایله ایبراهیم بی موسابیووون " نئفت و میلیونلار سلطنتینده " رومانی اساسیندا عئینی آدلی ایلک آذربایجان بدیعی فیلمینین چکیلیشینه باشلادی. فیلمی چکمک اوجون پئتئربورقدان رئژیسسور بوریس سوئتلوو دعوت اولونموشدور. طبیعت منظرهلری باکیدا و اطراف کندلرده، پاویلیونلا باغلی صحنهلر ایسه تیفلیسده چکیلیردی. فیلمده لوطفعلی بی رولونو حوسئین عربلینسکی اوینامیشدیر. 1916-جی ایلده باکیدا اوزئییر حاجیبیووون " آرشین مال آلان " اوپئرئتتاسی اساسیندا ایلک آذربایجان کینوکومئدییاسی چکیلدی. 1919-جو ایلده ایسه آذربایجانین موستقیللیگینین ایلدؤنومو موناسیبتیله " طنطنه " آدلی تاممئتراژلی فیلم ائکرانلاردا نوماییش ائتدیریلدی.
آردینی اوخو/ Ardını oxu