c: text/html

text:
ناتو تعلیملرینده تورکییه ایله باغلی باش وئرهن خوشاگلمز حادثهلرین آراشدیریلماسی داوام ائدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری ناتو باش کاتیبی یئنس ایستولتنبرگ دئییب.
«تورکییه لیدری رجب طیب اردوغانا و باش قرارگاه رهبری هولوسی آکارا زنگ ائدرک باش وئرمیش حادثه ایله باغلی عذر ایستدیم. تورکییه بیزیم اوچون چوخ اؤنملی موتتفیقدیر. بیر داها بنزر حادثهلرین یاشانماماسی ایله باغلی موتتفیقیمیزی امین ائتدیم»، - باش کاتیب بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، نروژده کئچیریلهن تعلیملر زامانی شرطی دوشمن هدفی کیمی سئچیلهن لؤوحهده آتاتورکون رسمی و تورکییه پرزیدنتی رجب طییب اردوغانین آدی یئر آلمیشدی.
حادثهیه گؤره مسولیت داشییان ۲ نفر اوردودان قووولموشدو.
نروژ و ناتو رهبرلیگی تورکییهدن عذر ایستهییب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ مخدره مواد تجارتیده گی اورنی
تحلیل برنامه
ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ مخدره مواد تجارتیده گی اورنی
تروریزم و مخده مواد مناسبتی
دنیا دوچ کیلیب قالگن اینگ کتته معمالردن بیرته شی بولمیش مخدره موادنینگ انسانلرگه قره ته تهدید و خطری کون سایین کوپه ییب بارماقده. اینیقشه یاش – ییگیت و ینگی نسل اوچون کتته پرابلم تشکیل ایتماقده. اوشبو مخدره مواد تجارتی بیر قطار منفعتچی و فرصت طلب لر اوچون عاید و تروریزم اوچون اقتصادی منبع دیر.
سونگی ییل لرده خلق ارا نهادلر تامانیدن نشر قیلینگن مخدره مواد و تروریزم بیلن علاقه لی راپوریده خصوصاً ترور تشکیلاتلری نینگ مخدره مواد جرملری آرقه لی عاید قولگه کیریتگنلیکلری و بو عایدنی قورال، مهمات، پناهگاه، آزیق – اوقات و تبلیغ اوچون خرجت قیلگنلیکلری بیلن تیگیشلی معلومات بیریلگن دیر. دنیا مخدره موادئ راپورلریده دنیا مقیاسیده مخدره مواد تجارتی حجمی نینگ 320 ملیارد دالر اطرافیده ایکن لیگی و بو مقدارنینگ جرم و ترور تشکیلاتلری نینگ اقتصادی منبع سی نینگ مهم بیر قسمینی تشکیل بیرگن لیگی اورغولنماقده. 2016 – ییلی اروپا مخدره مواد راپوریده؛ اروپا بیرلیگی مقیاسیده گی مخدره مواد بازاری نرخی نینگ 24 ملیارد یورو ایکن لیگی قید ایتیلگن دیر.
ترور تشکیلاتلری بیلن مخدره مواد تجارلری اورته لریده مشترک منفعت بولگنینی ایتیش خطا بولمه یدی. مخدره مواد تجارلری تروریستلرنینگ تروریستلر طریقه، قورال و امکانیتیدن فایده لنماقده ایکن، تروریست گروهلری ایسه مخدره موادنی بیر عاید منع سی اوله راق استفاده قیلماقده و بونی مخدره مواد تجارلری نینگ طریقه و امکانیتیدن فایده لنیب آلیب بارماقده. تروریزم بیلن مخدره مواد تجارتی نینگ ایریلمه یه دیگن ایککی عنصر ایکن لیگی تذکر بیریلماقده دیر.
علنی بیر شکلده بیر شکلده کورینیب تورگن کی، ترور تشکیلاتلری بیر تاماندن قاچاق اوله راق مخدره مواد تولیدی و تجارتی ارقه لی فعالیتلرینی تمویل قیلیب تورگنلر، باقه تاماندن مخدره مواد مهتادلری نینگ کوپه ییب باریشی بیلن ملی انسان کوچی نینگ تخریب ایتیلیشی گه خذمت قیلماقده دیر.
PKK/KCK نینگ مخدره مواد تجارتی فعالیتلری
اوتمیشده و بوگون، تورکیه گه قرشی فعالیت قیلیب تورگن گروهلردن اینگ مهمی PKK/KCK نینگ هم مخدره مواددن بویوک اقتصادی عاید قولگه کیریتگنی و مخدره مواد تولیدی بیلن تجارتی نینگ هر جاییده اورین آلگنی تثبیت ایتیلگن دیر. ترور تشکیلاتی PKK/KCK ، مخدره مواد تجارتی و تولیدی بیلن علاقه لی فعالیتلرینی اوزاق مدت تورکیه و دنیادن یشیریب قیلگن دیر. شونده ی بولیب ترور تشکیلاتی نینگ یوقاری مرتبه لی اداره چیلری نینگ اوشلنیب اعتراف قیلیشلری بیلن تورکیه و ایریم اولکه لرده ترورییزم بیلن تیگیشلی عملیاتلرنینگ نتیجه سیده ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ مخدره مواد جرملریگه قول اورگن لیگی مملکت و دنیا مقیاسیده کوریلگن دیر.
تشکیلات رهبری، مخدره مواد تولید و تجارتی فعالیتلرینی تشکیلات نینگ جنگری کدرلری و جمعیتدن یشیریش گه حرکت قیلماقده لر. بناً مخدره مواد ایشی نینگ درحقیقت بیر انسانی جرم ایکنینی بونینگ تشکیلات نینگ تبلیغی فعالیتلریگه کتته ضربه وارد قیلرلیگینی و ینگی جنگری اعضالریگه منفی تاثیر قالدیریشینی بیله دیلر.
ترور تشکیلاتی 1990 – ییلی اوتکزگن ایککینچی ملی کنفرانسیده اتخاذ بولگن "حدودلرده ناقانونی مالیه آلیش، انتقال بیرگن مال نینگ حجمی و ارزشی گه کوره مالیه آلیش" کبی قرارلری، تشکیلات نینگ اوزاق مدتدن بیری مخدره مواد سکتوریده جای آلگنی یاپیق بیر افاده دیر.
عبدالله اوجالان 1999 – ییلی آلیب باریلگن تحقیقده ترور تشکیلاتی نینگ مخدره مواد بیلن مناسبتی توغریسیده بیرگن جوابیده، مخدره تجارتینی مستقیم اوزی نینگ قیلدیرمه گنینی لیکن بو ایشنی قیلگنلردن حق آلینیشینی ایتگنینی افاده ایتگن. زگروس و ماکو منطقه لریگه اوکه سی عثمان اوجالان شامل بیر قطار یوکسک مرتبه لی تشکیلات منسوبلری نینگ مخدره مواد تجارتی نینگ قیلگنینی بونینگ اوزی نینگ کنترولیدن تشقری عملگه آشیریلگن لیگینی ایتگن ایدی.
تروریستیک فعالیتلرینی عملی قیلیش و عاید قولگه کیریتیش اوچون مخدره مواد تولید و تجارتینی قیلیشنی آسان و فایده بیر یول اوله راق کورگن ترور تشکیلاتی PKK/KCK ، مخدره مواد تجارتی نینگ تورلی ساحه سیده پروفیشنل لیک بیلن فعالیت قیلیب تورگن. ابتداده مخدره مواد ایشلریگه کوز یوموب امنیتلرینی تامین ایتیب کمیشن آلگن مذکور تشکیللات مخدره مواد تجارتیدن کیلگن فایده نینگ بویوک لیگینی کوریب اوزی بو ایشنی قیلیش گه باشله گن دیر.
مخدره موادگه قرشی کورشیب تورگن نهادلریمیز تامانیدن آلیب باریلگن عملیاتلر نتیجه سیده PKK/KCK نینگ فقط مخدره مواد ایشینی قیلگنلردن عاید قیلمه گینی، عین دمده تجارتی نینگ تورلی جایلریده اورین آلگنی معلو قیلینگن دیر. یینه تروریزم گه قرشی کوشیش بولیملری تامانیدن ترور تشکیلاتی PKK/KCK آماج قرار بیریلیب، آلیب باریلگن کوپ عملیاتده مهم مقرارده مخدره مواد اوشلب آلینگن دیر. شونقه 1980-2017 ییللری اورته سیده ترور تشکیلاتی PKK/KCK بیلن تیگیشلی 414 مخدره مواد عملیاتی آلیب باریلگن و بو عملیاتلرده 1.325 کیشی اون مینگ لب کیلوگرام مخدره مواد و تقریباً 88 ملیون عدد کنف اوسیملیگی اوشلب آلینگن دیر. بو ترور تشکیلاتی نینگ مخدره مواد بیلن قنچه شغللنگنینی کورستماقده دیر.
ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ؛
- مخدره مواد ایکیش، تولید قیلیش، انتقالی و تجارتینی آلیب بارگن لیگی،
- مخدره مواد تولید قیلووچیلری ویا اولکه میز چیگره سی آرقه لی مخدره مواد انتقالینی عملگه آشیرگن و قاچاق کیریش قیلماقچی بولگن برچه کیشی لردن مالیه دیب جزیه آلگن لیگی،
- اروپاده مخدره مواد توضیع قیلیش و کوچه لرده ساتیشده فعال ایکن لیگی،
- PKK/KCK گه خبر بیرمه ی مخدره مواد تجارتینی قیلگن کیشی ویا گروپلرنینگ مخدره موادلری نینگ قوللریدن الینگن لیگی،
- مخدره مواد ایشی قیلگنلرگه جای و محافظ تامین ایتگنلیگی،
- شرق و جنوب – شرق اناطولی منطقه لریده گی ناقانونی کنف اوسیملیگی ایکیشیده اکتیف بیر شکلده رول الگنی،
- PKK/KCK نینگ مخدره مواد تجارتی بیلن علاقه لی عملیاتلرینی تشکیلات نینگ ایچیده خاص اتاقلریده آلایب بارگنی و ایریم منسوبلریگه خبر بیریلمه گن لیگی تثبیت ایتیلگن دیر.
مذکور تشکیلات، قاچاق کنف اوسیملیگی ایکیشنی بو ساحه نینگ اینگ کوپ فایده کیریتیش یولی اوله راق کورماقده دیر. اینیقسه شرق و جنوب – شرق اناطولی منطقه سی دستلریگه کنف اوسیملیگی محصولاتیدن عاید قولگه کیریتگن تشکیلات منطقه قشلاقلریده گی اهالی نینگ کنف ایکیش گه تشویق ایتیب کمیشن آلماقده دیر.
ترور تشکیلاتی بیر وقتلر لبنان نینگ بقا وادیسیده جایلشگن کمپ منطقه لریده چرس و کنف ایکیب قورگن لابراتوارده مخدره مواد تولید قیلگن دیر. ایندی ایسه شمالی عراق مکپلریده و اولکه میزنینگ چیگره سیگه یقین قشلاقلرده مخدره مواد تولید قیلیب، بازارگه عرضه قیلماقده دیر. اینیقسه افغان چرسیدن ایرویین پودر تولید قیلیب اروپا بازاریگه عرضه قیلماقده دیر. تشکیلات نینگ اینگ کوپ اولکه میزنینگ شرق تامانیده گی قشلاقلریده مخدره مواد تجارلری تامانیدن آلیب کیلینگن مخدره مواددن کیلوسیگه کوره مالیه "کمیشن" الیشی و مخدره مواد ایشینی قیلگنلرنی تهدید ایتیب جزیه آلیشی دیر.
اولکه میزنینگ جغرافی موقعیتی بیلن مخدره مواد تولید قیلگن منطقه لر بیلن بو موادلرنینگ مصرف قیلگن بازارلری بولمیش منطقه لر اورته سیده کوپریک وضعیتیده دیر. مخدره موادلرنینگ دنیا مقیاسیده گی تولید مرکزی افغانستان، پاکستان و ایران اولکه لری دیر. اولکه میز بو اولکه لر بیلن اروپا اورته سیده ترانزیت اوتیش نقطه سی دیر و اولکه میز ارقه لی اوتیب بارگن بو ایرویین گذرگاهی عموماً "بالقان تامانی" دیب نالندیریلگن دیر. ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ تشکیلاتلنیشی گه نظر تشله گنده، چیت ایل تشکیلاتی نینگ اورته شرقده غربی اروپا اولکه لریگچه بارگنی کوریلماقده. بو وسیع ساحه "بالقان تامانی" نینگ اوز ایچیگه آلماقده دیر. جدی اندازه ده مخدره مواد اوتکزیلگن بو گذرگاه اوستیده تشکیلاتلری بولگن ترور تشکیلاتی PKK/KCK ، تولید قیلگن ویا منبع سیدن تامین ایتگن مخدره موادلرنی بو گذرگاه آرقه لی اسان لیک بیلن انتقال بیرماقده دیر.
ترور تشکیلاتی PKK/KCK مخدره مواد فعالیتلریگه تجار و تولید قیلووچیلریدن کمیشن آلیش بیلن باشله گن بولسه هم سونگی پیتلرده مخدره موادنینگ اروپا بازارینی کنترول قیله دیگن درجه گه بارگن دیر. تشکیلات اروپاده مخدره مواد بازارینی اوزی کنترول قیلیب تورگن. مخدره موادنینگ یوکسک فایده لری تشکیلات نینگ کوچه بازاریگه علاقه کورستیشی گه سبب بولگن دیر. بناً انگلستانده مرکزی بولگن Henry Jackson Society توشونچه اویوشمه سی تامانیدن نشر قیلینگن "اونوتولگن خارجی جنگریلر: سوریه ده گی پی کاکا" (The Forgotten Foreign Fighters: The PKK in Syria) عنوانلی راپورده PKK/KCK نینگ اروپاده گی اینگ مهم عاید منبع لری نینگ مخدره مواد تجارتی نینگ ایکنینی و ایراندن کیلگن مخدره موادنینگ تورکیه آرقه لی اروپاگه اوتکزیلیب بو جایده گی ارتباط ده گی کیشی لر ارقه لی تقسیمات نینگ قیلینگنی قید ایتیلماقده دیر.
PKK/KCK نینگ مخدره مواد تجارتی بیلن علاقه لی خلق ارا نهاد و چیت ایل نینگ تثبیتلری
خلق ارا منبعلرده PKK/KCK نینگ اینگ مهم عاید منبع لریدن بیرته سی نینگ مخدره مواد تجارتی بولگن لیگی بیلن علاقه لی انچه نتیجه و تثبیت جای آلماقده دیر. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی مخدره مواد و جرم دفتری (United Nations Office on Drugs and Crime - UNODC), اورته آسیا، افغانستان و ایریم اولکه لردن اروپاگه مخدره مواد قاچاق چیلیگی نینگ ییل لیک 5 ملیارد دالر فایده قولگه کیریتیلگنینی تخمین ایتماقده و اروپالیک بیر استخبارات تحلیلی گه کوره بو فایده نینگ یرمی PKK/KCK گه کیتماقده.
1992 – ییلی دنیا مقیاسیده آلیب باریلگن 41 مخدره مواد عملیاتیدن 23 ته سیده اوشلنگن مجرم لرنینگ PKK/KCK بیلن مناسبتی بولگنی او وقت انترپول گه ثبت قیلینیب، آلمان، اسپانیا، ایتالیا، سیویس، فرانسه و تورکیه ده 1990 – ییلر آقیمیده آلیب باریلگن عملیاتلرده تن لب مخدره مواد قولگه کیریتیلگن دیر. انترپول گه کوره، اروپا مخدره مواد بازاری؛ 1992 – ییلی 80 فایز اطرافیده 1994 – ییلی 60-70 فایز اطرافیده PKK/KCK تامانیدن کنترول ایتیلگن دیر.
سونگی ییللر آقیمیده انترپول؛ آلمان، ایتالیا، هالند و اسپانیاده تورلی کرد گروهلری نینگ مخدره مواد تجارتینی تعقیب آستیگه آلگن دیر. بو گروهلرنینگ PKK/KCK بیلن مناسبتی بولگن لیگی اویلنماقده دیر. بو تشکیلات تورکیه و عراقده مخدره مواد لابراتوارلرینی ایشلاتووچی گروه اوله راق بیلینماقده دیر. عملیاتلرنی حمایه قیلیش اوچون بیرته – بیرته حجره لر تامانیدن آلیب باریلگن مخدره مواد تولیدی و تجارتی عین دمده PKK/KCK ، غربی اروپاده گی کرد مخدره مواد تجارلریدن هم مالیه آلماقده دیر.
PKK/KCK نینگ مخدره مواد قاچاق چیلیگیدن اروپاده گی امکانیت و استعدادلرینی استفاده قیلیب امریکا قوشمه ایالتلری گه هم مخدره مواد ساتگن لیگی بیلینماقده دیر. گروه نینگ 1996 – ییلی بیر گرام ایرویین نی 350 دالردن امریکا قوشمه ایالتلری بازاریگه سوق ایتگن لیگی بیلن علاقه لی معلومات موجود دیر. ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ فقط افغانستاندن اروپاگه انتقال بیریلگن ایرویین دن ییل لیک 50 الی 100 ملیون ملیارد دالر مابینیده بیر عاید قولگه کیریتگن لیگی خلق ارا یایینلرده اورین آلیشی بیلن بیرگه لیکده بو عایدنینگ مجموعه 1،5 ملیارد دالرگه بارگنی تخمین ایتیلماقده.
PKK/KCK نینگ مخدره مواد قاچاق چیلیگی، بونگه اوخشش جدائی طلب گروهلر بیلن بیرگه لیکده EUROPOL نینگ 2011 ییل تاریخلی تروریزم نینگ وضعیتی و یانداشوولری راپوریده اورین آلماقده. ارپورگه کوره، PKK/KCK تروریستیک فعالیتلرینی تمویل ایتیش اوچون مخدره مواد قاچاق چیلیگی و بونگه اوخشش جرملرگه قول اورماقده دیر. بونگه اوخشش EUROPOL تامانیدن 2013 – ییلی یایینلنگن “TE-SAT” راپوریده؛ تورک تحقیق آلیب بارووچی راپورلری نینگ PKK/KCK نینگ تروریستیک فعالیتلرینی تمویل قیلیش مقصدی بیلن مخدره تجارتی گه قول اورگنینی کورستگنی تشکیلات نینگ تورک حدودینی اوتگن مخدره مواد تجارلریدن آلگن مالیه آرقه لی پول ییغیشتیرگن لیگی عین دمده مخدره موادلرنینگ تورکیه آرقه لی ترانسپورتیريال اروپاگه انتقالی، اروپاده تقسیماتی و ساتیلیشی نینگ هر بیر مرحله سیده گی فایده دن حق آلگن لیگی بونگه مقابل مخدره مواد تجارلریگه عموماً PKK/KCK دن محافظه ایتیش و کیلیشماوسیزلیک اوچون کلانترلیک تکلیف قیلینگن کبی معلوماتلرگه اورین بیریلگن دیر.
ناتونینگ 2007 – ییلی تقویه وی اقتصادی جلسه سیده گی راپورده، "قاچاقخ مخدره مواد سکتوری نینگ PKK/KCK نینگ اینگ فایده لی فعالیتی ایکن لیگی، مخدره موادنینگ خام تولیدیدن عراقده ماده لری نینگ چیقریلیشی گچه، کوچه لرده ساتیلیشیدن PKK/KCK تامانیدن چیقریلمه گن مخدره موادنینگ اروپاده مالیه گه تابع توتیلیشی گچه تشکیلات نینگ مخدره تجارتی نینگ هر بیر دوره سیده اورین آلگنی" افاده ایتیلماقده.
امریکا قوشمه ایالتلری مخدره موادگه قرشی کوره ش اداره سی نینگ (Drug Enforcement Administration - DEA) استخبارات راپوریگه کوره، PKK/KCK نینگ مخدره مواددن عاید قولگه کیلتیریش یولی؛ ایرویین تولیدی مخدره مواد تجارلری نینگ حدوددن تشقری توپراقلریدن اوتگن ماللریدن مالیه آلیشی و اروپاده ایرویین بازاری نینگ مهم بیر بولیمی نینگ کنترولی آستیگه آلیشی دیر. DEA نینگ اداره چیسی اسا اتچینسون پی کاکانینگ تورکیه نینگ جنوب – شرق منطقه سیده مخدره مواد ترانسپورتی نینگ مالیه گه تابع توتیشی و مخدره مواد قاچاقچی لری نینگ کنترولیده جای الگنینی نوت قیلگن دیر. DEA راپوریده "ترور تشکیلاتی PKK/KCK ، تورک حکومتی گه قرشی تروریستیک حرکتلرنی حمایه قیلیش اوچون ایرویین تولیدی و قاچاقچیلیگیدن استفاده قیلماقده دیر. مخدره مواد قاچاقچیلری عایله لری و قاچاقچی لری هم فعال دیرلر" دیب ایتیلماقده .
امریکا قوشمه ایالتلری خزینه وزیرلیگی 2009 – ییلی و 2011 – ییللریده؛ مراد قاره ییلان، علی رضا آلتون، زبیر، آیدر، جمیل باییک، دُران قالقان، رمزی کارتال، صبری اوق و آدم اوزوننی چیلاو عملی قیلینگن خارجی مواد مخدر قاچاقچیلری (Specially Designated Narcotics Traffickers - SDNTs) اوله راق اعلان قیلگن و شو بیلن PKK/KCK نینگ مخدره مواد قاچاق چیلیگی جرمی خلق ارا مقیاسده تصدیق ایتگن دیر.
شونگه اوخشب، 2012 – ییلی امریکا قوشمه ایالتلری خزینه وزیرلیگی خارجی دارائیسینی کنترول دفتری (The U.S. Department of the Treasury’s Office of Foreign Assets Control - OFAC) – دین الدین گلری، چرکز آق بولوت و عمر بوز تپه آتیده گی ترور تشکیلاتی PKK/KCK منسوبلرینی اروپا اینیقسه مولدووا ده گی مخدره مواد گذرگاهی نینگ مسؤللری اوله راق تعیین ایتیلگن و چیکلاو عملی قیلینگن مخدره مواد قاچاقچیلری (SDNTs) اوله راق اعلان قیلینگن دیر.
امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیرلیگی تامانیدن یایینلنگن خلق ارا مخدره مواد کنترول راپوری(International Narcotics Control Strategy Report - INCSR) 2016 – سانیده ایسه افغانستاندن تورکیه گه قره ب بارگن مخدره مواد گذرگاهیده انچه کرد و ایرانلیک نینگ اوشلب آلینگنی بولرنینگ PKK/KCK گه همکارلیک قیلگنلیکلری و 2015 – ییلی تورکیه نینگ انچه شهریده و اروپاده مخدره مواد قاچاقچیسی و مذکور تشکیلات اعضالریگه قره ته عملیاتلر اویوشتیریلگن لیگی قید ایتیلگن دیر.
انگلستان پولیس تشکیلاتی نینگ و مخدره مواددن مسؤل ملی کریمینال استخبارات بولیمی راپوریگه کوره (National Criminal Intelligence Service - NCIS) PKK/KCK، اروپا بیرلیگی مقیاسیده ساتیلگن ایروین نینگ قریب یرمینی مستقیم باشقرماقده. NCIS گه کوره تشکیلات نینگ 1988 ییلیده گی عایدی 85 ملیون دالردیر و بونینگ 44 فایزی مخدره مواد قاچاقچیلیگیدن قولگه کیریتیلماقده.
آلمان باش قاره لاوچیلیگی اروپاده قولگه آلینگن مخدره موادنینگ 80 فایزی نینگ PKK/KCK بیلن مناسبتی بولگنینی ایتماقده. آلمان تشقی ایشلر وزیری سیگمر گابریل 2017 – ییلی جون آییده گی بیاناتیده، ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ آلمانده هم قورال و مخدره مواد قاچاق چیلیگی گه چقور بیر شکلده باشله گنینی و خوددی شو اوچون منع قیلینگنینی PKK/KCK نینگ تمویل منبع سی نینگ قوروتیلیشی نینگ آلمان نینگ منفعتی گه ایکنینی تیلگه آلگن ایدی. بو بیاناتی PKK/KCK نینگ مخدره مواد بیلن بولگن مناسبتینی اورته گه قویماقده دیر.
فرانه اداره سی بولگن کریمونولوژی انستیتوتی تامانیدن 1995 – ییلی نشر قیلینگن راپور ترور تشکیلاتی PKK/KCK نینگ مخدره مواد سکتوریده گی اورینینی اورغوله ماقده. راپورده تشکیلات بیرلن مخدره مواد اربابلری اورته سیده بیولوژیک، سیاسی و زیر خاکی مناسبتی بولگن لیگی افاده ایتیلماقده دیر. خوددی شو ییل کردستان دموکراتیک حزبی باشلیغی مسعود بارزانی هم PKK/KCK نینگ مخدره مواد قاچاقچیلیگی قیلگنینی بیان ایتگن ایدی.
1998 – ییلیده گی ایتالیا مالی پولیسی نینگ راپوریگه کوره، PKK/KCK خلق ارا مقیاسده گی مخدره مواد قاچاق چیلیگی گخ مستقیم دخیل دیر. عین دمده قاچاق تجارتی بیلن چیت ایلده گی تورک تجارلر و ایشچیلری نینگ سیستماتیک حمایه قیلینیشیده نا قانونی عاید قولگه کیریته دی.
نتیجه و تحلیل
یوقاریده قولگه آلینگن ینگی لیکلرده کوریلگن دیک، ترور تشکیلاتی PKK/KCK مستقیم و غیر مستقیم مخدره مواد قاچاق چیلیگیدن عاید قولگه کیریتگن دیر. تورکیه ده عملگه آشیریلگن انچه تروریزم گه قرشی عملیاتلرده مخدره مواد قولگه الینگن. عین دمده آلیب باریلگن انچه مخدره مواد عملیاتلریده ترور تشکیلاتی منسوبلری اولیک ویا یره دار اوله راق قولگه آلینگندیر. بولردن تشکیلات باشلیغی بولسین ویا اوشلنگن اعضالری بیاناتلریده بولسین ویا خارجی نهادلر ویا خارجیلر الیب بارگن فعالیتلرده بولسین ترور تشکیلاتی ننیگ مخدره مواد تجارتی قیلگنی بیلن تیگیشلی اوله راق انچه تثبیت گه اورین بیریلگن دیر. بو وضعیت ترور تشکیلاتی PKK/KCK بیلن مخدره مواد تجارتی اورته سیده گی مناسبتنی انیق بیر شکلده کورستماقده دیر.


text:
اندونیزیاده قیدیروو فعالیتلری نینگ نهائی بولیشیدن خبر بیریلدی
لاردک بولگنلرنینگ سانی هم انیقلندی
اندونیزیانینگ سولاویسی آرالیده یوز بیرگن زلزله آرتیدن تسونامی طوفانی عاقبتیده اولگنلر سانی 2 مینگ 65 کیشی گه کوتاریلیب کیتدی.
رپوبلیکا روزنامه سی بیر خبریده، منطقه ده گی عسکری اداره چیلر، 28 سپتامبرده یوز بیرگن زلزله آرتیدن تسونامی طوفانی عاقبتیده اولگنلر سانی 2 مینگ 65 کیشی گه کوتاریلیب کیتگن لیگینی عایله لردن ییتیب کیلگن خبرلرگه کوره لادرک بولگنلر سانی نینگ 680 کیشی ایکن لیگینی ایتگنلر.
اداره چیلر، منطقه ده قیدیروو و قوتقروو فعالیتلری نینگ دوام بوگون نهایی بولیشینی افتخاری قیدیروو گروهلری و لادرک بولگنلرنینگ عایله لری نینگ قیدیروو فعالیتی گه دوام ایتیشلری نینگ ممکن ایکن لیگینی و منطقه ده گی عاجل وضعیت فعالیتلری نینگ جاری آی نینگ آخریگچه دوام ایتیب توریشینی قید ایتدی.
باشقه تاماندن مملکت نینگ شرقی جاوا ایالتی نینگ شمال – شرقیده جایلشگن ستیبوندو شهری نینگ دینگیز ساحه سیده یوز بیرگن زلزله ده 3 کیشی جان بیرگن لیگی بیلدیریلدی.
ملی آفت باشقروو اداره سی 6،4 رشترلیک زلزله نینگ اینگ کوپ گایام ایالتیده تاثیر قالدیرگن لیگینی نتیجه ده 3 کیشی نینگ جان بیرگن لیگینی افاده ایتدی.


text:
روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینین آمریکالی رژیسور اولیور استوونا وئردیی مصاحیبه زامانی گؤستردیی گؤرونتولر روسییا مدافعه ناظیرلیینه مخصوصدور، آمریکانین آپاردیغی عملیاتا عایدیاتی یوخدور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو آچیقلاما ایله کرملین سؤزچوسو دمیتری پسکوو چیخیش ائدیب.
"بو ادعالار یالاندیر. گؤرونتولرین روسییا مدافعه ناظیرلیینه مخصوص اولدوغونو تصدیقلیرم. مدافعه ناظری سرگی شویگو گؤرونتولری پوتینه وئردی. بیر قیسمی ده پوتین طرفیندن استوونا گؤستریلدی"، - پسکوو قید ائدیب.
قید ائدک کی، پوتین ایستوونا مصاحیبهسی زامانی روسییانین سورییاداکی هاوا عملیاتلارینین گؤرونتولرینی گؤسترمیشدی. "مدوزا" خبر سایتی ایسه پوتینین گؤستردیی گؤرونتولرین آمریکانین ۲۰۱۳-جی ایلده افغانیستانداکی هاوا هجوملاری ایله عینی اولدوغونو ادعا ائتمیشدی.


text:
پوتین "فاجعهدیر" دئدی
ایسراییل اوردوسو، حادثهدن اسد رژیمی گوجلری ایله ایران و حزباللهین سوروملو اولدوغونو ادعا ائتمیشدی
روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین، آغدنیزده روس اوچاغینین دوشورولمهسینی "فاجعه" اولاراق دگرلندیردی.
پوتین، اسد رژیمی طرفیندن وورولان روس اوچاغینا دایر وئردیگی آچیقلامادا،
"سوریهده روس اوچاغینین دوشورولمهسی فاجعهلی حادثهلرین زنجیری کیمی گؤرونور. موسکوانین تپکیسی، سوریهدهکی روس بیرلیکلرینین گوونلیگینی آرتیرماق اولاجاقدیر" دئدی.
دیگر یاندان، ایسراییل باشباخانی بنیامین نتانیاهونون، سوریهده روس اوچاغینین وورولما اولایینی روسیا پرزیدنتی ولادامیر پوتین ایله تلفندا اله آلاجاغی بیلدیریلدی.
ایسراییل اوردوسوندان وئریلن یازیلی آچیقلامادا، اوچاغین وورولماسیندان ایسرایلیین سوروملو اولدوغو سوچلامالاری رد ائدیلهرک، حادثهدن اسد رژیمی گوجلری ایله ایران و حزباللهین سوروملو اولدوغو ادعا ائدیلمیشدی.


text:
سنینله، ائی بوتی-مهروی، مِهریبان من ایدیم،
انیسو-مونیس ایدیم، یاری-مِهریبان من ایدیم.
جمالینین گولونه نیشی-خار تاپمادی ال
کی، حوسن باغینا پئیوسته باغبان من ایدیم.
سریری نازده سن خابی-ناز ائدن گئجهلر،
صباههدک سری-گویینده پاسیبان من ایدیم.
سبب نه اولدو منی هیجره موبتلا قیلدین؟
نثار ائدن سری-گویینده جیسمو جان من ایدیم.
روادی بونجا چکیم دردی-فیرقتین، آخیر،
ویصال گونلری، ائی دوست، کامران من ایدیم.
بلا خدنکینه، نئیلیم، منی نیشان قیلدین،
رقیب تنهسینه خاطیری-نیشان من ایدیم.
سلامت اهلی نه بیلسین نه دیر ملامتی-عشق؟
ائل ایچره شؤهرتی-عشق ایله داستان من ایدیم.
دریغ، یانمادی یار، گؤرمهدی فراق اودونو،
نئچون گومان ائلهمز عشقده یانان من ایدیم.
همیشه وصلین ایله شادو خورم اولموشدوم،
بو هیجر اودونا یانان زارو ناتوان من ایدیم.
ائی گولی-سوسن، سنی بیر ناتوان چکمیش مگر؟
بیر مهی-آلی مقامه بندیوان چکمیش مگر؟
بئیله تاریک رنگ ایله گیرمیش او قصره بیلمهییب،
سیللهلر روخسارینه اول باغبان چکمیش مگر؟
چونکی بو گولشنده سرکردان گزنلر چوخدو، چوخ،
اول سببدن پاسیبانلار خوش نیشان چکمیش مگر؟
رنگو بوییندن موزییندیر بوساتی-بزمی-گول،
خامهی-نقاشی-قودرت گولسیتان چکمیش مگر؟
بو قدر لوطفو نزاکت کیم سنین حوسنوندهدیر،
لوطفی-طبیله سنی اول ناتوان چکمیش مگر؟
اوزون عشق آتشینه وورماغا دیلشاد پروانه,
بلی, بیر دفعه یانماقدان اولور آزاد پروانه.
گؤرور مجلیسلر ایچره شمی هر شب یار, اغیاره,
اونونچون یانماغین ترهین قیلیر بونیاد پروانه.
سنه, ائی شم, تؤهمتلر قیلیر معشوقلر ایچره,
اگرچی خرمنی-عومرون قیلیر برباد پروانه.
دئمه معشوقه بیپروادی, شمه کیم ملامتدن
وئریب جان صوبحهدک اولدو وفادن شاد پروانه.
بیلیب شمین وفاسین جیسمو جانین آتشه یاخدی.
قمی-هیجران دمی-وصلتده ائتدی یاد پروانه.
جفایی-هیجریدن جانه یئتیب شؤوقی-وصال ایله,
یانیب شمین اودونا ائتمهدی فریاد پروانه.
یانار چون ناتوان خسته, مودام اول آتشی-قمدن,
سبور اول, ائیله عادت شیوهی-اوستاد, پروانه!
لاتین الیفباسی و فونتیک الیفباسی
نه اولدو بولبوله کیم, قیلدی گولسیتان ترکین
ئونوتدو گوللرینی, ائتدی آشییان ترکین.
کیم ایله مونیس اولوبدور, کیمه سالیب مئیلین?
روامیدیر ائلمک یاری-مئهریبان ترکین?
کؤنول کی, خاری-جفادن همیشه نالاندیر.
یارالیدیر, ائلمز نالوو فغان ترکین.
چیراغی-رؤوشنی-بزمی-ئومید ایکن, یا رب,
سبب نه اولدو, او مه ائتدی همزبان ترکین?
باخارمی قئیریلره چئشمی پیری-کنانین?
ائدرمی عاشق اولان یوسیفی-زامان ترکین.
سنین فراقینه جانیمدا تابو تاقت یوخ,
تنی-فوسورده, عزیزا, ائدرمی جان ترکین?
جهانی ترک ائلمز کیم کی, عاشقی-جاندیر,
حیاتدان اوزوب ال, ائیلمز جهان ترکین.
قراری-جانیم ایدی, کسدی جان توانسینی
اوزولدو قوتی-جان, ائتدی ناتوان ترکین.
ائی دوست, یارارمی بؤیله ایقرار?
یار اولدوغوم ایدی, اولدوم اغیار,
سن قئیریلر ایله اونس توتدون,
بیلمم نییه یارینی ئونوتدون?
سن قئیر ایله همزبانو یئکدیل,
امما, منه روزگار موشکیل.
بسدیر منه وئردییین بو خیففت
اغیار آراسیندا, بیموروووت!
بیرحملیک ائتدییین یاماندیر,
بیر رحم ائله کیم, آمان, آماندیر!
باخ بیر فلکه, گؤر ایندی, ذینحار,
گؤر کیملر ایله ائدیبدیر ایقرار?
افسوس کی, کئچدی روزیگاریم,
آهیم سنه چاتماز, ائی نیگاریم!
بیگانلیک ائتمه, آشینایم,
درگاهینه کمترین گدایم.
هر آن کی, منی بو حاله سالمیش,
ایندی بئله قئیلو-قاله سالمیش.
گل رحم قیل ایندی, پادشاهیم!
افلاکه یئتیشدی دودی-آهیم.
سن یار ایله ذؤوقده, سفاده,
من بوردا بو جئور ایله جفاده.
واختیندا سی آشینالیق ائقدین
دؤندون بئله بیوفالیق ائتدین.
تقصیر کیمین اولدو پادشاهیم?
بیلدیر کی, منه ندیر گوناحیم?
بس نئیلسین, ایندی بو دیلی-زار?
گؤر کیملر ایله چکردیم آزار.
سن نازین ایله اول ایندی خرم.
اغیار ایله قم چکیم دمادم.
سن ائیشده ایلش ایندی خوشدیل,
من هیجریده, هم ملولو موشگول.
اولدور منی, اولسون اللرین وار,
صبر ائیله, گؤزوم, نه تقصیریم وار.
قحر ایله چکردیم آه جاندان,
آه چکمییر آد بو ناتواندان.
ندیر موراد, فلو ائتمز ایمتاحان ترکین?
گولی-فوسورده قیلیر جؤوری-گولسیتان ترکین.
نئجه قرینه کئچیب, چکمز ال جفاسیندان,
بودور مرامی, قیلا سرو بوسیتان ترکین.
فراقه دوشموشم, اولموش مودام ایشیم افغان,
مگر گول اولمازسا, بولبول ائدر فغان ترکین?
جاهانی ترک ائدرم, جمله دؤولتو وارین,
محلدیر ائلمک بؤیله نوجاوان ترکین.
چکیب فراق, اولالی دردو قم گیریفتاری,
سیریشکیمین, اولومو ائیلمک روان ترکین?
نه اولدو, گنجی-روخون ائیلدی نحان گؤزدن!
خزینه صاحبی ائیلرمی پاسیبان ترکین?
قدیم رصمدی کیم, مولکی-دیل اولور ویران,
او دم کی, مملکتین قیلسا خوسرووان ترکین.
نه باعث اولدو کی, تئز کسدی مندن اونسییت,
قرارو صبرو توان ائتدی ناتوان ترکین.
اگرچی خوشدو منه اتری, هم سفاسی گولون,
جفاسی چوخدو, نه حاسیل کی, یوخ وفاسی گولون.
جفایی-خاری گؤروب کؤچدو باغدن بولبول,
گؤرن کیم اولدو بیر گولشنده آشیناسی گولون?
خزانه مئیل ائلدی, آلمادی وفا نظره,
یئتیشدی بولبوله چوخ-چوخ قمو جفاسی گولون.
تؤکر سیریشک اوزینده گؤزوم اوزه آل قان,
اولوبدو چونکو کؤنول زارو موبتلاسی گولون.
یازیلسا نقطهبنؤقته, دئییلسه حرفبحرف,
قوتارماز هشره قدر حالو ماجراسی گولون. .
اوزاری-آلینه باخدیقجا قان اولور دیللر,
ایلاحی, حددن آشیر مؤحنتو بلاسی گولون.
خطا یولونا دوشوب بولبوله جفا قیلدی,
خطایا سالدی اوزون آقیبت خطاسی گولون.
جاحاندا ذرره قدر اولماز, ائی کؤنول, خندان
کی, خونی-بولبول اگر اولماسا غزاسی گولون.
توتاردی خونی-جیگردن اولایدی گر سیراب
گونش تک هر طرفی, ناتوان, ضیاسی-گولون.
یئنه یا رب, نه قمکیندیر منیم بو شاد اولان کؤنلوم,
روموزی-عشقدن آگاه اولوب, ئوستاد اولان کؤنلوم.
گؤروبدور یاری اغیاره اولوبدور محوی-نززاره,
ائدیبدیر سینسین پاره, منیم آباد اولان کؤنلوم.
نییه پئیمانیدن کئچدین, نییه ذنجیردن قاچدین?
ندندیر چؤللره دوشدون, منیم برباد اولان کؤنلوم?
فراقین روزی-محشردیر, سراسر مئحنتو قمدیر,
او زولفون کییمی درحمدیر, منیم آزاد اولان کؤنلوم.
باخین بو ناتوان زاره, گونو بختیم کیمی قاره,
گزر مجنون تک آواره منیم ناشاد اولان کؤنلوم.
ییخیب بو کؤنلوم ائوین, ائیلییب ویران, گئتمه,
یوخومدو تابو-توان فیرقته, جاوان, گئتمه!
فدا اولوم سنه من, سندن آیریلا بیلمم,
یقین فراقین ائدر قددیمی کامان, گئتمه.
سنینله روشن ایدی قلبیم, ائی گؤزوم نوری, .
گومان کی, تنگ اولا جانیمه بو جاحان, گئتمه!
بویون بلاسین آلیم, سرو تک ییخیلما, اوغول,
دویونجا گؤرممیشم, گئتمه, بیر زامان, گئتمه!
چیخایدی کاش گؤزوم, گؤرمییدی هیجرانین
اولونجه بیل ائدرم نالوو فغان, گئتمه!
صباحه دک اوتوروب چکمیشم جفالارینی,
بویوم برابریسن ایندی الامان, گئتمه!
یقین ال چکجک دوستو آشینالردن,
دیوانه تک دوشجک چؤللره آنان, گئتمه!
سنینله کیم آچیلیب قلبیمین شوکوفهلری
موروووت ائیله, عزیزیم, ائدوب خزان, گئتمه!
ترححوم ائیله منه, دردو مؤحنتیم چوخدور,
قویوب بو هیجر بلا ایچره ناتوان, گئتمه!
دی یومما گؤزلرینی, قوی گؤروم دویونجا باری,
گؤزومده جاری ائدیب اشک هم روان, گئتمه.
خؤجسته بولبولی-خوشنیتق, خوشزبان, گئتمه!
منه ترححوم ائله, قویما ناتوان, گئتمه!
بو گولشن ایچره, گولوم نووشوکوفته بیر گولسن,
سنه هنوز دئییل مؤوسیمی-خزان, گئتمه!
منی - فلکزادیه رحم قیل, سنی تاری,
قاشین کیمی قددیمی ائیلییب کامان, گئتمه!
سنین بو گؤزلرینه گؤزلریم اولا قوربان,
بیر-ایکی دم منه اول باری همزبان, گئتمه.
یئنی نومووو ائلین, سرووش, دایان باری,
سیریشکیمی قوی ائدیم پایینه روان, گئتمه!
منه کی, گوشئیی-جشم ایله بیر نحان باخدین,
تئز اولدورر منی بو مؤحنتی-نحان, گئتمه!
دوشه ایاقدن اول سروی-قامتین, بیللاه,
قییامتی گتیرر باشیمه ایان, گئتمه!
بو جیسمی-زاریم اوچون محض روحسن, آخیر,
توتار قرار مگر, روحسوز روان, گئتمه!
ایکی گؤزوم ایشیغی, شاهزاده سیمبریم,
منی ده یولداش آپار, قویما ناتوان گئتمه!


text:
تبریز شهرینین یاخینلیغینداکی هشترودون ۲۰ کم جنوب-شرقینده، نارینقالا منطقهسینده یئرلشهن ضحاک قالاسی داغیلما تهلوکهسی ایله اوز-اوزدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اطراف موحیطین محافظهسی ایله مشغول اولان یاسین کاسیبی ایسنا-یا مصاحیبهسینده دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، ضحاک قالاسی تاریخی مکان اولماقلا یاناشی، اطرافینداکی نادیر بیتکی و جانلیلار باخیمیندان دا چوخ اؤنملیدیر، لاکین طبیعتی قوروما و مشهلر ایدارهسی بورا دقت آییرمیر:
«ضحاک قالاسینین اطرافیندا گئنیش ساحه مؤوجوددور. بو اراضیده پارک و گؤزل استراحت مرکزی یاراتماق ممکوندور. بونونلا دا تاریخی عابده نی گئجه-گوندوز قوروماق ممکون اولار. حاضردا ضحاک قالاسی هئچ بیر مدنی قوروم طرفیندن قورونمور. یاز و یای مؤسم لرینده چوبانلار اؤز حیوانلارینی اوتارماق مقصدی ایله قالانین اطراف اراضیلرینه گتیریر. بونونلا دا قالا محو ائدیلیر».
قئید ائدک کی، ایکی تپهدن و اونلارین آراسینداکی چؤککدن عبارت اولان ضحاک قالاسی اسلاما قدرکی ۱۰۰۰ ایلیکده موختلیف واختلاردا تیکیلمیش تیکینتیلردن عبارتدیر.


text:
آلمان میلّی فوتبال تیمی
آلمان میلّی فوتبال تیمی — (آلمانجا:Die deutsche Fußballnationalmannschaft)، ۱۹۰۸-جی ایلدن بری آلمانی اۇلوسلار آراسی تورنیرلرده تمثیل ائدن کیشی فۇتبول تاخیمیدیر. ۱۹۰۰-جی ایلده قۇرولان آلمان فۇتبول فدراسییاسی طرفیندن ایداره اوْلونماقدادیر.
ایچیندهکیلر
تاریخی[دَییشدیر]
ایکینجی دونیا ساواشی اثناسیندا، چوْخ اوْیونچوسو سیلاحلی قوهلره قاتیلماق مجبوریتینده قالان آلمان میلّی فۇتبول تاخیمسینین ماچلاری تاخیره آلیندی. ۱۹۳۹-جو ایلین سپتامبریندان و ۱۹۴۲-جی ایلین نوْوامبر ۳۰ اۇلوسلار آراسی ماچ اوْینامیشدیر. میلّی تاخیم اوْیونچولاری چوْخو ان تهلوکهلی دؤیوش خیدمتیندن اؤتری فۇتبولچو قوروماغا چالیشان هاوا قوهلری صلاحیتلیسینین سعی لریله روته ژاگر اوْلاراق تکنیکی مۆدیر هربرگر'ین آلتیندا توْپلاندیلار.
۱۹۵۴-جی ایلده سوئیسده تشکیل ائدیلن دۆنیا چمپیوناتی فینالیندا ماجاریستانی ۳–۲ مغلوب ائدهرک تاریخینده ایلک دفعه دۆنیانین ان بؤیویو اوْلان آلمان، ۱۹۷۲ آوروپا چمپیوناتی و ۱۹۷۴ دۆنیا چمپیوناتیندا دا خوشبخت سوْنا چاتان تاخیم اوْلدو. ۱۹۸۰ آوروپا چمپیوناتینی دا موزه ییینه آپاران پانزرلر، ۱۹۹۰-جی ایلده ایتالیادا دۆنیا کوبوکوندا آرگنتینانی مغلوب ائدهرک ۳-جو دفعه دۆنیا چمپیونو اوْلدولار. ۱۹۹۶-جی ایلده اینگیلیسده تشکیل ائدیلن آوروپا چمپیوناتیندا یاریم فینالدا اینگیلیسنی، فینالدا قیزیل قوْللا چک جومهوریتینی مغلوب ائدن آلمانلار سوْن کوبوکونو اوْرادا آلدی. ۲۰۰۲ فیفا دۆنیا چمپیوناتیندا فینالا قدر یوکسلن پانزرلر فینالدا برزیل مغلوب اوْلماقدان خلاص اوْلا بیلمهدی. ائو صاحیبلیینی ائتدیی ۲۰۰۶ فیفا دۆنیا چمپیوناتیندا یاریم فینالا قدر چیخان آلمانلار، یاریم فینالدا ایتالیایا ۲–۰ مغلوب اوْلاراق موباریزهنی دایاندیردی. پورتوقالیانی ۳–۱ حسابلی ایله مغلوب ائدهرک دۆنیا اۆچونجوسو اوْلدو.
گونئی آفریقادا تشکیل ائدیلن ۲۰۱۰ فیفا دۆنیا چمپیوناتیندا ینه یاریم فینالا قدر فیرتینالی بیر شکیلده چیخان تاخیم یاریم فینالدا ایسپانیایا ۱–۰ مغلوب اوْلموش و اۆچونجولوک ماچیندا اوروگوئه ی ۳–۲ حسابی ایله مغلوب ائدهرک اۆچونجو اوْلموشدور
برزیلدا تشکیل ائدیلن ۲۰۱۴ فیفا دۆنیا چمپیوناتین ین فینال ماچیندا آرژانتینی علاوه واختدا ۱–۰ مغلوب ائدهرک ۴-جو دفعه دۆنیا چمپیونو اوْلدو. آلمان، عینی زاماندا، آمریکا قیطعهلرینده دۆنیا چمپیوناتینی قازانان ایلک آوروپا اؤلکهسی اوْلدو. یاریم فینالدا ائو صاحیبی برزیل قارشی کئچیردیکلری ۷–۱-لیک حساب کوبوکون اۇنودولماز ماچلاریندان بیری اوْلموشدور.
ایستادیوم[دَییشدیر]
آلمانین میلّی بیر ایستادیومو یوْخدور. میلّی تاخیم ماتچلاری اؤلکهدهکی مۆختلیف ایستادیوملاردا اوْینانیر.
میلّی تاخیم اوْیونلارین اکثریتینی برلین اولمپیک ایستادیوموندا کئچیریر. ایستادیومون توتومو ۷۴٫۵۰۰ نفردیر.
اوْیونلارین یاییمی[دَییشدیر]
آلمانین سئچمه و حاضیرلیق اوْیونلارینی ARD و ZDFتیلویزیونلاری یاییملاییر.
ان چوْخ قوْل وۇرانلار[دَییشدیر]
فورمالار[دَییشدیر]
فورمالار[۸]
Away[۸]
اۇغورلاری[دَییشدیر]
- ۱ دفعه فیفا کونفدراسیلار کوبوکونون اۆچونجوسو - ۲۰۰۵
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون غالیبی - ۱۹۵۴، ۱۹۷۴، ۱۹۹۰، ۲۰۱۴
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون ایکینجیسی - ۱۹۶۶، ۱۹۸۲، ۱۹۸۶، ۲۰۰۲
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون اۆچونجوسو - ۱۹۳۴، ۱۹۷۰، ۲۰۰۶، ۲۰۱۰
- ۱ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون دؤردونجوسو - ۱۹۵۸
- ۳ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون غالیبی - ۱۹۷۲، ۱۹۸۰، ۱۹۹۶
- ۳ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون ایکینجیسی - ۱۹۷۶، ۱۹۹۲، ۲۰۰۸
- ۱ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون اۆچونجوسو - ۱۹۸۸
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ In Germany, the team is typically referred to as Die Nationalmannschaft (the national team), DFB-Elf (DFB eleven), DFB-Auswahl (DFB selection) or Nationalelf (national eleven). Whereas in foreign media, they are regularly described as (Die) Mannschaft (literally meaning the team). As of June 2015, this was acknowledged by the DFB as official branding of the team.
- ↑ DFB unveil new "Die Mannschaft" branding. DFB. یوْخلانیلیب8 June 2015.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ Germany: FIFA/Coca-Cola World Ranking. فیفا. یوْخلانیلیب12 September 2013.
- ↑ All matches of The National Team in 1908. آلمان فوتبال فدراسیونو. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 23 October 2012. یوْخلانیلیب1 August 2008.
- ↑ All matches of The National Team in 1912. DFB. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 22 October 2012. یوْخلانیلیب1 August 2008.
- ↑ All matches of The National Team in 1909. DFB. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 10 June 2009. یوْخلانیلیب1 August 2008.
- ↑ Note that this match is not considered to be a full international by the English FA, and does not appear in the records of the England team
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ Germany Football Shirts – Old Football Kits. oldfootballshirts.com. یوْخلانیلیب25 December 2011.
- ↑ FIFA World Cup 1938 – Historical Football Kits. Historicalkits.co.uk. یوْخلانیلیب13 July 2014.


text:
'جاری ییلده قوراللی طالبلردن 12000کیشی اولیب، یاره له نیب وقولگه آلینگن'
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی تمانیدن نشر ایتیلگن گزارشده افغان کوچلری نینگ 80فایزی تلفاتی گه قول بیلن تیارله نیب ویول یانیده اورنه تیلگن ماین لرسبب بولگنی معلوم قیلینگن.
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ تحریم لربوییچه کمیته سی اوز گزارشیده جاری ییل افغانستانده 12000مینگدن آرتیق جنگری هلاک ایتیلیب، یره له نیب وتوتقونگه آلینگنی نی معلوم قیلگن.
اوز گزارشینی یقینده بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی گه جونتگن بو کمیته، قول بیلن تیارلنه دیگن ماین لر مرکب یوریق مساله سیگه ایلنگنی نی معلوم قیلیب کینگ کولمده فایده له نیله یاتگن لیگی دن آگاه لنتیرگن.
بوماین لردن فایده له نیش وتورلی جایلرنی نشانگه آلیب امنیتی کوچلرگه تلفات ییتکزیش یانیده کوپلب عادی اهالی دن هم جان آلیشی طالب لرنینگ فعالیتی نی خبری موضوع لرگه ایلنتیرگن.
بو کمیته گه کوره افغان کوچلری نینگ 80 فایز تلفاتی طالب لرتاماندن تیارله نیب اورنه تیله دیگن ماین لرپارتله شی سبب بولگن.
بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی گزارشی گه کوره حامد کرزی رهبرلیگی ده بولگن دولت ایسه کوتیلمه گن تورلی زوره وانلیک بیلن دوچ کیلیب تورگن.
اما شونگه قره مسدن بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی گه کوره اوتگن بیر ییلده طالب لرکوزگه کورینرلی موفقیت گه ایریشمه گن وخلقنی اوزلریگه جلب ایتیشده هم موفقیت لری بولمه گن.
بوگزارش یازووچی لری طالبان نینگ تلفات رقمی نی دولت اداره لریدن آلگن لرینی ایتگن لر.
بوگزارشده عصیانچی لر، افغانستانده کان ایشلب چیقریش اوچون کیره ک بوله دیگن ماده لرگه قول تاپمسلیک لری بیلن آگاه لنتیریلگن وافغانستان دولتی تاماندن بو خصوصده کیره کلی چاره وتدبیر آلینیشی هم طلب قیلینگن.
بوندن آلدین افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی اوتگن نیچه آیده دولت مخالف لری مملکت نینگ تورلی حدودلریده هجوم لری آشگن لیگی باره سیده خبر بیرگن ایدی.
افغانستان دولتی گه کوره عصیانچی لر منطقه ده گی استخبارت اداره لری تاماندن مالیه لنه دیلر،اما جنگری گروه لرایسه بوموضوعنی رد ایته دیلر.


text:
آزیاشلی زهرا قولیئوا و ننهسی صاحبه قولیئوانین آلخانلی کندینده ارمنیستان اوردوسو طرفیندن اؤلدورولمهسی ایروانین اینسانلیغا قارشی ایشلدیی دهشتلی جینایتدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «وستنیک کاوکازا» سایتینا آچیقلاماسیندا آمریکالی اکسپرت پیتر تیس سؤیلهییب. او، محض ایروانین عینی شکیلده ۲۵ ایل اؤنجه خوجالی سویقیریمینی تؤرتدیینی بیلدیریب:
«بو جور قتللر واشینگتن، پاریس، بروکسل، بئرلین و دیگر قرب اؤلکهلری طرفیندن درحال قینانمالیدیر. ارمنیستان اوردوسونون آذربایجانین مولکی وطنداشلارینا، او جملهدن اوشاقلارینا قارشی تشکیل ائتدیی بو هوجوم دموکراتیک اؤلکهلری قاراباغ کونفلیکتینین حلینده آکتیولشدیرمهلیدیر. محض بو کونفلیکت اوجباتیندان آذربایجان ۲۵ ایلدهن چوخدور کی، اؤزونون دینج ساکینلرینی ایتیریر.
ارمنیستانین فعالیتی ایشید-این تراکتلاری ایله مقایسه اولوناجاق سوییهدهدیر. آوروپا ارمنیستانین سونونجو عسگری آذربایجان تورپاقلاریندان چیخانا قدر اونا قارشی سانکسییالار تطبیق ائتمهلیدیر. بمت ایروانا سیاسی تضییق مسئلهسینده واجیب رول اوینامالیدیر».


text:
نمایشچی لر: اگر30کیشی آزاد ایتیلمسه کابل قندهار یولینی یاپه میز
قوم آقسقاللری، مدنی تشکیلات اعضالری وعادی خلق دن عبارت غزنی شهری نینگ مینگدن آرتیق اهالیسی بوولایتده ناراضیلیک نمایشی اویوشتیریب زابل ولایتیده اوغیرلنگن 30نفر آزاد ایتیلیشی نی طلب قیلگنلر. اوشبو مدنی اعتراض ییغین 2ساعت دوام ایتیب ناراضی لیک اویوشتیرگن لر مرکزی دولتدن تیزلیکده بومسافرلرنی آزاد ایتیلمه گن تقدیرده کابل قندهاریولینی یاپیب قوییش بیلن آگاه لنتیرگن. غرنی ده گی بی بی سی مخبری اسدالله جلال زی گه کوره مدنی اعتراض بیلدیرگن لر دولت تاماندن بوخصوصده جدی حرکت بولمه گنینی ادعا قیلگنلر، شوسبب اولربوگون بونمایشنی اویوشتیرگنلر. بو ییغینده اولر آلیب کیتیلگن 30کیشی قوییب یوباریلیشی اوچون دعا قیلگنلر واولرگناه سیزبولگنی اوچون قوییب یوباریلیشی نی طلب قیلگن. اعتراض بیلدیرگن لراولرنینگ بو اعتراضی دن مقصد قوراللی لر آلدیده سقلنه یاتگن مسافرلرآزاد ایتیلیشی بولگن. اولرخلق ارا وغزنی ولایت رسمی لریدن اولرنینگ آزاد ایتیلیشی اوچون حرکت قیلیش لرینی سوره دیلر. بوندن کمیده اوچ هفته دن آلدین ایکی مسافرلرمینیلگن نقلیه واسطه قندهاردن کابل گه کیته یاتگن ده یولده نامعلوم قوراللی تاماندن اوغیرلندی حاضرگچه بوکیشی تقدیری نامعلوم دولت بوحادثه دن کیین اولرنی قوتقزیش اوچون حربی عملیات باشله دی، اما اولرنی قوتقزیشگه موفق بولمه دی.


text:
ایران اهالیسینین ۵۰ فایزی آذربایجان دیلینده دانیشیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ایران پارلامنتینده چیخیشی زامانی اورمییادان اولان آذربایجانلی میلت وکیل نادیر قاضی پور سؤیلهییب. اونون فیکرینجه، ایران مکتبلرینده و اونیورسیتتلرینده تورک دیلی تدریس اولونمالی، ناظیرلرین چوخو تورک اولمالیدیر:
«حکومت آذربایجانلیلارا وئردیی ودی یئرینه یتیرمییب. جناب پرزیدنت، ناظیرلرین سیاهیسیندا تورکلرین سایی آرتیریلسین. اگر پشکار، موتخصص و لاییقلی تورک اصیللی ناظر تقدیم اولونمایاجاقسا، او زامان تورک بؤلگهلری فراکسییاسینا عضو اولان ۱۱۰ تورک میللت وکیلیندن یئنی ناضیرلر کابینتینه اعتیماد رایی گؤزلمیین. اؤز لیاقتینی ثبوت ائدن پارلامنتدهکی میلت وکیللری، باجی و قارداشلاریمیزدان ناظیرلر کابینتینده ایستیفاده اولونمالیدیر».


text:
اوتو لمان (فیزیکچی)
اوتو لمان (فیزیکچی) (اینگیلیسجه: Otto Lehmann (physicist)) بیلیم اینسان. ۱۳ ژانویه ۱۸۵۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۷ ایل عومر ائلهییب و ۱۷ ژوئن ۱۹۲۲ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوتو لمان (فیزیکچی) استراسبورق بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. اوْ فیزیک ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Otto Lehmann (physicist)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اوتو لمان (فیزیکچی) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جمهورباشلیغ :جلب وجذب آقیمی ده کاغذپران لیک اورته دن کیتیشی کیره ک دیر
افغانستان اسلامی جمهوریت جمهورباشلیغی محمداشرف غنی دوشنبه کونی آقشامی ایچکی ایشلروزیر لیگی نینگ بیرنیچه قوماندان لری همده یوقاری مقاملی عضو لری بیلن اوچره شیشدی.
باخترآژانسی گه کوره : اوشبواوچره شیش کیم ارگ ده اوتکزیلدی بیرینچی ده سرحدی کوچلرنینگ ارکان باشلیغی پاسوال عبدالفتاح فروغ همده پولیس نینگ خاص قطعه سی قوماندانی پاسوال سیدمحمد روشندل اوشبووزیرلیک ایشلاوچی لری تمانی دن سوزله دیلر.اولرجمهورباشلیغ نینگ همیشه لیک غمخوار لیگی دن تشکربیلدیردی لر.شوکبی جمهورباشلیغ گه اطمینان بیردی لرکیم همیشه یوقاری روحیه بیلن اولکه واولوس خدمتی ده بوله دیلر.
سونگره جمهورباشلیغ غنی اولکه نینگ امنیتی ودفاعی کوچ لری فعالیتی نی مقتاو گه سزاواردیردیدی.
جمهورباشلیغ کوپه یتیردی اولکه قورال لی کوچ لری اراسیده همآهنگ لیک بولیشی کیره کلی دیرهمده واقعه لردن توغری راپور بیریلیشی شرط دوردیدی.
سونگره غورماچ ولسوال لیگی نینگ آلدینکی امنیه قوماندانی شهید سمونوال عبدالمجید نینگ ایزیده قالگن لری گه اوچ اوتاق لیک بیرآپارتمان نینگ آچری نی جمهورباشلیغ تاپشیردی.


text:
روسییا فدراسییا شوراسی اجنبی وطنداشلارین آرزوولونماز داورانیشلار سببیله اؤلکهدن دپورتاسییا ائدیلمهسینی نظرده توتان قانون لاییحهسینی موذاکیرهیه چیخاریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «ایزوستییا» قزئتی معلومات یاییب.
«آرزوولونماز داورانیشلار» دئدیکده، روسییا میللی تهلوکسیزلیینه خلل گتیرجک آددیملارین نظرده توتولدوغو بیلدیریلیب.
میللی و دینی زمینده قارشیدورمایا جهد گؤسترمک، روسییادا سئچکی پروسسینه پوتنسیال مداخیلهلر، اؤلکهدهکی تحصیل اوجاقلارینین و گنجلرین خاریجی تأثیرلره معروض قالماسی دا آرزوولونمایان داورانیش اعلان ائدیلهجک.


text:
اوغوز تی وی :اؤز مصاحیبهلری و دانیشیقلار ایله آذربایجاندا ضید تورک و آنتی آذربایجان کیمی تانینان منصور حقیقت پور یئنه ده اوصولگرالارین وئردیگی لیستین باشیندا یئرلهشیب.
منصور حقیقت پور 1393-نجی ایلین آنا دیلی گونو مناسبت ایله یول پرس آدلی سایتا وئردیگی مصاحیبه ده آذربایجانلیلارین تورک دیلینین مدرسهلرده اوخونوب و ایراندا تورک دیلینه فارس دیلینه تای فرهنگیستان آچماق دوشونجهسینه حمله ائدرک دئمیشدی: آذربایجانلی لار تورک دئییل لر٬ بیز آذری یانی فارس ایدیک سونرا تورک اولموشوق ٬ تورک فرهنگیستانینین آچیلماسی ایرانا خیانت دیر٬ تورک دیلی گرک ازبکیستان و قیرغیزیستاندا آچیلا. بیز گرگ یاردیم ائدک تحمیلی تورک دیلی آرادان گئدیب و آذربایجانین اصل دیلی اولان فارس دیلی بوردا گوجلهنه.
بو تهرانلی نماینده اردبیلین مرزلرینده یئرلشن آذربایجان جمهوروسونون ایقتصادی پتانسیل لریندن و دینی ٬ ایجتماعی اشتراکات یندان ایستفاده یئرینه مجلیس ده آذربایجان جمهوروسونون دوشمنی اولان بیر نماینده کیمی تانینیر. اردبیله گلن سلامت توریستینین آزالماسیندا اصلی نقشی اوینایان نماینده لردن بیری دیر.
بو نماینده اوستان نماینده لر ایله بیرلیک یارادیب ایقتصادی پروژه لری قاباغا آپارماق یئرینه اوستان نماینده لر ایچینده نفاق عامیل ینه چئوریلیب. بیر حالداکی استانداری اولان زامان دب-دبه کب-کبه ایل اردبیل دمیر یولون تبلیغ ائدیردی ٬ احمدی نژاد دؤوروندن سونرا بو پروژه نین اصلی مخالیفینه تبدیل اولوب و بو پروژه نین قاباغا گئتمهسینه انگل اولوب.
اردبیلین تهرانلی و ضید آذربایجان نمایندهسی اردبیلین اوصولگرا لیستلرینین باشیندا
اوغوز تی وی :اؤز مصاحیبهلری و دانیشیقلار ایله آذربایجاندا ضید تورک و آنتی آذربایجان کیمی تانینان منصور حقیقت پور یئنه ده اوصولگرالارین وئردیگی لیستین باشیندا یئرلهشیب.


text:
نوروز آذربایجاندا ( BAYRAMINIZ GUTLU OLSUN )
پنجشنبه 1 فروردین 1387
نوروز آذربایجاندا
.
BAYRAMINIZ GUTLU OLSUN
.
.
آذربایجاندا عادته گؤره نوورویز بایرامیندا گؤیردیلن سمه نی یازین گلمه سی نین، طبیعتین جانلانماسی نین، اکینچیلیگین رمزیدیر. آذربایجان کندلیسی سمه نی گؤیرتمکله نؤوبتی تسسرروفات ایلینه برکت، بوللوق آرزولامیش، بایراما دؤرد هفته قالمیش، هر چرشنبه آخشامی و بایرام گونو تونقال قالاماقلا، ماهنی ( " گون چیخ! " نغمه سی و س.) قوشماقلا اودا، آتشه، گونشه اولان اعتیقاد و اینامینی ایفاده ائتمیشدیر. بوتون بو مراسیملر ایسلامدان چوخ-چوخ اول مؤوجود اولموش قدیم شرق عنعنه لری نین داعوامیدیر.
.
نوروز بایرامی قاباغی عادتن ائوده حَیطده آبادلیق، تمیزلیک ایشلری آپاریلیر، آغاج اکیلیر و س. نوروز بایرامیندا شیرینیات نؤولری (قوغال، کولچ، فسه لی، پاخلاوا، شکربورا، شکرچؤرگی و س.) و پلوو بیشیریلیر. رنگبرنگ یومورتا بویانیر، مجمگی و سینیلرده خونچا بزه نیر، شام یاندیریلیر، تونقال قالانیر، سمه نی قویولور، اؤلنلرین خاطیره سی یاد ائدیلیر، کوسولولر باریشیر، قوهوم-قونشولار بیر-بیرینه قوناق گئدیر، پای گؤندریرلر. آشیقلار باهاری مدح ائدیر. اوغلان و قیزلار تزه پالتار گئییب چالیب اویناییر، یاللی گئدیرلر. جاوانلار آت چاپیب، گولشیر، کوشتو توتورلار. نوروز بایرامیندا " هاخیشتا " ، " بنؤوش " ، " کوس-کوسا " اویناییرلار.
.


text:
سورییادا ایران حربی بازالاری یوخدور، اما احتیاج یاراناجاغی تقدیرده بو بازالار پئیدا اولاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ایرانین «العالم» تلویزییاسینا مصاحیبهسینده سورییا پرزیدنتی بشار اسد دئییب.
«ایرانلا موناسیبتلر سورییا اوچون ایستراتژی اهمیت داشیییر. بو موناسیبتلر اؤلکهنین شیمال و جنوبونداکی وضعیتله باغلی دئییل. بو موناسیبتلر، داها چوخ، گلهجهیه یؤنلیب.
دوغرودور، سورییادا ایران حربچیلری وار، لاکین بو حربچیلر مصلحتچی کیمی بیزه یاردیم ائدیرلر. اگر تروریزم اوزرینده غالیب اولساق، حزب الله سورییانی ترک ائدجک»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
دیاربکیرین سیلوان، هازرو، قوجاکؤی، کولپ و لیجه محاللاریندا یئرلشن ۴۲ کندده پ کاکا ترور قروپلاشماسینا قارشی عملیاتلارا گؤره کوچهیه چیخما قاداغاسی تطبیق اولونوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده دیاربکیر والیلییندن آچیقلاما وئریلیب.
معلوماتا گؤره، عملیات آدیچکیلن بؤلگهلرین داغلیق و مئشهلیک حیصهسینده پ کاکا و دستکچیلرینی ضررسیزلشدیرمک، ترور قروپلاشماسینین ایستیفاده ائتدیی سیغیناجاق، آنبار، دؤیوش مؤقعلرینی محو ائتمک و سلاح-سورساتی اله کئچیرمک مقصدی ایله تشکیل اولونوب.
قید ائدک کی، بیر قدر اول تورکییهنین دیاربکیر بؤلگهسینین سیلوان محالیندا تشکیل اولوناجاق عملیات اؤنجهسی ۱۲ کند و یاشاییش منطقهسینده کومندانت ساعتی اعلان ائدیلمیشدی.


text: بو آیدا قوتولدی...هرزادا فیکیر وریسن ...نظر وریسن...سوروشوسان...بتر مهربان اولماغی دا باشاریسان....قشح لجباز اولماغیدا...اوقدر بویوموسن کی زهرا گلیب سنی چاغیراندا ئوزون گئدیسن ائولرینه حاماما ئوزون گئدیسن...دیشلریوی ئوزون یوغوسان...پالتارلاریوی ئوزون گیییسن...باشماخلاریوی...ال اوزوووی ئوزون یوغوسان...غذاوی ئوزون... فقط گئجه لر مسواکدان سورا دیسن مامان من آجام ...موز ایستیرم...موز ایستماغین منی سویوندورور آخی نئچه ایلدی اصلن یئمزدین کیتاب اوخوماغا علاقن وار..نقاشی خمیربازی ...موسیقی ...توپ توپ رنگ مورد علاقه:کرمی دونن گئجه زبان یولداشلاریوین مامان بابا آدلارین منه دیییریدین... بترده دیللرین وار آمما آیری آداملارا به یه دانیش...


text:
آذربایجان طرفیندن اؤدوله لاییق گؤرولدو
تاناپ، واختیندا و گؤزلهنیلندن آشاغی بودجه ایله باشا چاتدیریلماسی موناسیبتیله اؤدوله لاییق گؤرولدو
ترانس آنادولو گاز بورو خطی پروژهسی (تاناپ)، آذربایجان طرفیندن اؤدوله لاییق گؤرولدو.
آذربایجانین شاهدهنیز یاتاغیندان چیخان طبیعی گازی تورکیهنین آردیندان آوروپایا دا داشیماق مقصدی ایله اینشا ائدیلن و گونئی گاز دهلیزینین ان اؤنملی حالقاسینی تشکیل ائدن تاناپ، واختیندا و گؤزلهنیلندن آشاغی بودجه ایله باشا چاتدیریلماسی موناسیبتیله اؤدوله لاییق گؤرولدو.
تاناپ باش مودورو سالتوق دوزیول وئردیگی یازیلی آچیقلامادا، آذربایجان دؤولت باشقانی ایلهام علییئو طرفیندن هر ایل قوتلانان ۲۰ سپتامبر دونیا نفتچیلر گونونده "دوستلوق مدالینا" لاییق گؤرولمکدن شرف دویدوقلارینی قید ائتدی.
تاناپ ایله فیزیکی معنادا چوخ اؤنملی پروژه حیاتا گئچیردیکلرینی دئیهن دوزیول، بونون حیاتا گئچیریلمهسینده وئردیکلری سیاسی دستکله ان بؤیوک پای صاحبی اولان پرئزیدئنتی رجب طیب اردوغان و آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علییئو باشدا اولماقلا امهگی گئچن هر کسه تشکر ائتدی.
ژوئن آییندا اسکیشهیره قدر اولان ایلک فازی دؤورهیه آلینان و ایلک گاز وئریلمهیه باشلانان ترانس آنادولونون، گونئی گاز دهلیزینین آوروپا آیاغینی تشکیل ائدن ترانس آدریاتیک گاز خطینه (تاپ) بیرلشدیریلمهسی پلانلاشدیریلیر.


text:
خستهلیگی اوجباتیندان سرعتله آریقلایاراق ۳۵ کیلویا دوشن ۲۷ یاشلی مدل آناسی طرفیندن آمانسیزجا قتله یئتیریلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آنورکسی خسته لییندن اذیت چکن روس مدل کاترینا لاکتیونوونانین جسدی ایتالییانین ریمینی شهرینده بیر چاماداندا تاپیلیب.
معلوماتا گؤره، آنا قیزینی اؤلدوردوکدن سونرا جسدینی چاماداندا گیزلدهرک آدریاتیک دنیزینه آتیب. بوندان سونرا ایسه ۴۸ یاشلی قادین روسییایا قاییدیب.
ریمینی پلیسینین معلوماتینا گؤره ایسه، قیز خستهلیگی اوزوندن دونیاسینی دییشیب: «حادثهنین شوکوندان آییلا بیلمهیهن آنا بیر هفته قیزینین جسدینه باخدیقدان سونرا آغلینی ایتیریب و اونو چامادانا قویاراق دنیزه آتیب».


text:
ایکی جینسلیک مؤوضوعسو قرب طرفیندن دونیا اؤلکهلرینه قارشی پرواوکاسییا واسطهسی کیمی ایستیفاده اولونور.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییا دوماسینین بین الخالق مناسیبتلر کمیتهسینین صدری لونید سلوتسکی سؤیلهییب. او، لگبت-نین (ایکی جینسلیین) روسییا اوچون آوروپا حیاتینین باشادوشولمز پارچاسی اولدوغونو بیلدیریب.
قید ائدک کی، روسییا ایندییه قدر دونیادا گیلره ائولیلیک حقوقونون وئریلمهسینین اساس علیهدارلاریندان ساییلیر. غرب حتی بیر مدت اؤنجه روسییانی چچنیستاندا گیلرین کوتلوی حبسینه گؤز یوماقدا گناهلاندیرمیشدی. مسکوا بو مسصئله نین تئزلیکله آراشدیریلاجاغینی بیلدیرمیشدی.


text:
آمریکانین ۳۵-جی پرزیدنتی جون کندینین اؤلومونده اساس شوبههلی لی هاروی اوسوالدی گوللین جئک روبی تشکیل اولونان سوء-قصددن قاباقجادان خبردار اولا بیلردی.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آمریکا میللی آرخیوینین سندلرینده قید اولونوب.
ویرجینییا اونیورسیتتیندن اولان پولیتولوگ لارری ساباتو فدرال تهلکه سیزلیک تشکیلاتینین امکداشی بوب واندرسلایسین ایفادهسینه دقت چکیب. واندرسلایس بیلدیریب کی، کندینین اؤلوموندن بیر نئچه ساعت اول جئک روبی اونونلا علاقهیه گیرهرک آتشفشانلیغا تاماشا ائتمک اوچون پرزیدئنت پارادینا گئتمیی تکلیف ائدیب.
«آتیشما باشلایاندا او، جئک روبی ایله بیرلیکده اولوب. سلاح سسلری ائشیدیلدیکدن سونرا روبی درحال «داللاس مورنینگ نیوس»اون بیناسینا طرف ایستیقامتلنیب»، - سندلرده دئییلیب.
واندرسلایسین سؤزلرینه گؤره، پرزیدنته قارشی سوء-قصده قدر اونلار روبی ایله دئمک اولار کی، تانیش اولماییبلار. بو معلوماتلاری او، ایستینتاقا یالنیز کندینین اؤلوموندن ۱۴ ایل سونرا، ۱۹۷۷-جی ایلین آپرئلینده وئریب.
خاطیرلاداق کی، جون کندی داللاسدا ۲۲ نویابر ۱۹۶۳-جو ایلده اؤلدورولوب.


text:
میلّی کیملیک - میلّی و معنوی دَیرلر
میلّی کیملیک - میلّی و معنوی دَیرلر
مئهریبان قاسیمووا
BDU ایلاهیات فاکولته سی، ایلاهیات اوزره فلسفه دوکتورو
کؤچورن:عباس ائلچین
" کیملیک " مسلهسی مفهوم اولاراق اساسن ییرمینجی عصردن اعتیبارن پسیخو-آنالیتیکلر، سوسیولوق و ائلجه ده سوسیال پسیخولوقلار طرفیندن جیدی شکیلده موذاکیره ائدیلمگه باشلانمیشدیر. هر بیر ساحه احاطه ائتدیگی پرینسیپلره گؤره کیملیک موذاکیرهسینده ایشتیراک ائتمیش و " کیملیک " مفهومونا ایضاحلار گتیرمیشدیر. گئنیش معنادا کیملیک مفهومو، اینسانین منلیگینی، اؤز حیسلرینی و فیکیرلرینی ایفاده ائدیر. محض بو باخیمدان دا او، عئینی زاماندا " منلیک " و " شخصیت " معنالارینی دا احاطه ائدیر. دیگر طرفدن بورادا عاییدیت و منسوبیت حیسّی، عئینی داورانیشلارین گؤستریلمهسینی ایفاده ائدن معنالار دا واردیر. یعنی کیملیگی ایفاده ائدن عاییدیت حیسّینده مدنیته عایید اولان معنوی علاقه واردیر. اینسانین تعلیم-تربییهسی، سوسیاللاشما پروسئسیندهکی ایجتیماعی موناسیبتلری بورا داخیلدیر. نتیجه اعتیباریله کیملیک - اینسانین اؤزونهمخصوص بیر خوصوصیتیدیر.
تدقیقاتچیلارا گؤره کیملیک مفهومونو ایضاح ائدرکن شخصیت، سوسیال خاراکتئر و سوسیال کیملیک مفهوملاری دیقته آلینمالیدیر. شخصیت- فردین حیاتا باخیش طرزینی فورمالاشدیران و تمل ماراق، هیجان، باجاریق و ایستعداددیر، عئینی زاماندا حیسّلرینی احاطه ائدن، موعین درجه ده تکرارلانان داورانیش شکیللری ایله بیرلیکده، اینسانین اطرافینداکیلارلا اولان موناسیبتینی موعینلشدیرن، اونو دیگرلریندن فرقلندیرن خاراکتئریستیک داورانیش، عادت، مودافیعه مئخانیزمالاری و داورانیش شکیللرینین بوتونودور (عؤمر دمیر، موصطافا آجار، سوسیال بیلیملر سؤزلوگو، آنکارا، 1997، س. 134). شخصیت مفهومو اساسن پسیخولوژی باخیمدان اله آلینسا دا، اونون فورمالاشماسیندا سوسیال-مدنی دَیرلرین تاثیری اینکار ائدیلمزدیر. سوسیال خاراکتئر ایسه - اینسانین ایلک یاشلاریندان اعتیبارن سوسیاللاشما پروسئسینده بعضی دَیرلرین منیمسنمهسی ایله فورمالاشیر. عومومیتله خاراکتئر اخلاقلا علاقهلی اولدوغو اوچون سوسیاللاشما پروسئسیندن منیمسهنن اخلاقی دَیرلر فردین خاراکتئرینی فورمالاشدیریر (ذکی آرسلانتورک، تایفون آمان، سوسیولوژی، ایستانبول، 2008، س.162.). سوسیال-پسیخولوژی آنالیزه گؤره سوسیال خاراکتئر موثبت و منفی اولا بیلر، لاکین شخصیت ایسه بسیط و پیس اولا بیلمز. شخصیت خاراکتئردن فرقلی اولاراق هر زامان موثبت معناداکی دَیری ایفاده ائدیر. سوسیال کیملیک - دین، میلّیت، صینیف، جینسیت کیمی سوسیال کاتئقورییالارداکی خوصوصیتلری احاطه ائدیر. گئنیش معنادا دئسک، کیملیگین " سوسیال " اولماسی، فردین اؤزو باره سیندن وئرمیش اولدوغو سواللارا اطراف موحیط چرچیوهسینده جاواب آختارماسی ایله علاقه لیدیر. سوسیال کیملیک، منسوب اولدوغو مدنیتین فردده موعینلشمهسی و کونکرئت حال آلماسیدیر. چونکی کیملیک موعین بیر مدنیتله علاقهلیدیر. کیملیگین مئیدانا چیخماسیندا فردین یاشادیغی جمعیت و او جمعیتی درک ائتمهسی، حیسّ ائتمهسی چوخ موهیم اولماسی ایله بیرلیکده، طبیعی کی اونا تاثیر ائدن بیر چوخ دیگر فاکتورلار دا واردیر. فردین شخصیتینی، کیملیگینی مئیدانا گتیرن بو فاکتورلاردان دیل، دین، مدنیت قدر، تحصیل، عاییله، عادت-عنعنه ، ایقتیصادیات دا اهمیت کسب ائدیر. (مئهریبان قاسیمووا، " سوسیولوگییادا کیملیک مفهومو " ، BDU ایلاهیات فاکولتهسینین علمی مجموعه سی، نو:08، سئنتیابر، باکی، 2007، س.80-81.)
بیر میلّت مفکورهسینده میلّی-معنوی دَیرلرین توپلوسو میلّی کیملیگی فورمالاشدیریر. نتیجه ده میلّی تفکّورون اورتایا چیخماسیندا اساس تاثیر ائدیجی عونصورلردن تاریخی و موعاصیر وطن دوشونجهسی ایله علاقهلی اولان دیل، دین، مدنیت، ائتنیک شوعور موهیم رول اویناییر. مثلا پاکیستانلی موتفکّیر م.ایقبالدان نومونه وئرسک، میلّی تفکّورده منسوبیت دویغوسو ایله وطن سئوگیسی یاخیندان علاقهلیدیر. چونکی فردین منسوبیت دویغوسونون اینکیشافیندا جوغرافی عاییدیت اساسدیر. بونون دینی آسپئکتی ده واردیر. بئله کی، ایقبال بو مؤوضودا وطنه خیانتین دینی اینانج باخیمیندان دا گوناه قازاناجاغینا دیقت چکمیشدیر. بو معنادا میلّی کیملیگین فورمالاشماسینا جیدی معنادا تاثیر گؤسترن میلّی تفکّورده دینی موتیولر اؤز عکسینی گؤستریر. چونکی میلّی تفکّورو دینی موتیولرسیز دوشونمک ایمکانسیزدیر. بو باخیمدان دا بیز، مدنیت عونصورونو دیندن کناردا اله آلا بیلمهریک. (مئهریبان قاسیمووا، " معنویات فلسفهینده "بنلیک" و "اینسان": محمد اقبال و صلاح الدین خلیل اوو" ، اؤزنه، ªوبات، آدانا، تورکییه، 2012، س.112)
دین موعین معنادا بیر حیات طرزی فورمالاشدیردیغی اوچون اینسانین دونیایا گلدیگی آندان اعتیبارن حیاتینین سونونا قدر آکتیودیر. یعنی اینسانین اینکیشاف مرحلهلرینده، عاییله داخیلی موناسیبتلرده و فردین دیگر اینسانلارلا موناسیبتینده، سوسیال حادیثهلرده دینی تفکّورون تاثیری مؤوجوددور. بئله کی، میلّی مدنیتین اساس عونصورلردین حساب ائدیلن دین، مدنیتله قارشیلیقلی تاثیرلنمه ایچیندهدیر. دینین مدنیته تاثیر ائدیجی گوجو اولسا دا، مدنیتدن ده تاثیرلنبیلیر. مثلا ایسلام دینی ده مؤوجود اولدوغو مدنیتلرده دینین تمل پرینسیپلرینه ضید اولمایان عونصورولری قبول ائدیب، زنگینلشدیره بیلیر. عئینی زاماندا دا، عئینی دینه منسوب اولان میلّتلرین دینی دوشونجهلری، میلّتلرین مدنیت فرقینه گؤره، بعضی موختلیفلیکلر نوماییش ائتدیره بیلر. مدنیتین بعضی موتفکّیرلره گؤره مادّی و معنوی عونصورلر باخیمیندان ایکی شکیلده (مدنیت و سیویلیزاسییا) (گئنیش معلومات اوچون باخ: اونوئر گونای، دین سوسیولوژیسی، ایستانبول، 2003، ص.27-28؛ Allan G.Johnson, The Blackwell Dictionary of Sociology, USA, 1997, s.68س/) اله آلینماسی دا موعین معنادا میلّیلیک ایله علاقهلیدیر. مدنیت میلّتین دیل، دین، اخلاق، حوقوق، ایقتیصادی حیات و بوتونلوکده ایجتیماعی شوعورونو احاطه ائتدیگی حالدا، سیویلیزاسییا ایسه عئینی اینکیشاف سویییهسینده اولان بیر چوخ میلّتلرین ایجتیماعی حیاتینین موشترک بوتونلوگونو تمثیل ائدیر. لاکین بورادا مدنیت دَییشمهسی حادیثهسیندن ده بحث ائتمک لازیمدیر کی، بو حقیقتن ده چوخ کومپلئکس بیر حادیثه دیر. چونکی مدنیت دییشمهسی، مدنیتده مئیدانا گلن دییشمهلردیر، یعنی، اولکی عونصورلرین و یا داها اول قبول ائدیلن دوشونجهلرین یئنی مسلهلرله علاقهلندیریله بیلینمهمهسی، احتییاجلاری تأمین ائده بیلمهمهسی حاللاریندا یئنی یوللارین منیمسنمهسیدیر. بئله اولدوغو حالدا مدنیتده مئیدانا گلن بو دییشمهلر، هم دیلده، هم ده دینی اینانجدا، اخلاق و عادت-عنعنه لرده ده اؤزونو گؤسترهجکدیر. چونکی مدنیت بو عونصورلرین بوتونونو احاطه ائدیر. قئید ائتمک لازیمدیر کی، مدنیتین هر بیر عونصورونون عنعنهویلیک خاراکتئری ده محض زامانلا فورمالاشمیشدیر. یعنی بو گون بیزیم مدنیتیمیزده مؤوجود اولمایان هر هانسی بیر عونصور، اگر ایمکان تأمین ائدیلرسه، زامانلا تکرارلانما نتیجهسینده عنعنهوی خاراکتئر قازانا بیلر. بونو ایستر میلّی ایسترسه ده دینی دَیرلرده ائتمک مومکوندور. مثلا دینی دَیرلریمیزده مؤوجود اولمایان غئیری-عنعنهوی دوشونجهلره ایمکان تانینارسا، زامانلا عنعنهوی خاراکتئر آلیب، دینی دَیرلر سیلسیلهسینه گیره بیلر.
بو گون قلوباللاشما پروسئسینین موثبت و منفی خوصوصیتلریندن بحث ائدرکن، میلّتلراراسی موناسیبتده میلّی کیملیکلرین مؤوقئعیی دیقت مرکزینده دیر. بئله کی، میلّی کیملیگینه صاحیب جیخماق هر بیر میلّتین ان آزیندان مؤوجودیت حاقیدیر. م.ایقبالین فلسفی دوشونجهسی ایله دئسک، میلّی منلیکلرینه صاحیب چیخمایان میلّتلر تاریخدن سیلینمگه محکومدورلار (محمد ایقبال، ایسلامی بئنلیگین ایچ یوزو، چئو: عالی یوکسئل، آنکارا، 2007، ص.31-39). بورادا دیل، مدنیت، عادت-عنعنه قدر اهمیت کسب ائدن دیگر عونصور ده دیندیر. مثلا اون دوققوزنجو عصرین سونو ییرمیینجی عصرین اوللرینده آذربایجانداکی میلّی تفکّورون اساسیندا جمعیتین میلّتلشمه پروسئسینی یئکونلاشدیرماق اوچون دینی و میلّی عونصورلرین بیرلیکده دیقته آلیندیغی گؤرولمکده دیر. بونو ان گؤزل ایفاده ایله میلّتین بایراغیندا گؤرمک مومکوندور. دیگر طرفدن 1980-جی ایللرین سونلاریندا آذربایجاندا باش وئرن سیاسی حادیثه لر جمعیتده بیرلیک شوعورونو " اؤزه قاییدیش " شکلینده اورتایا چیخارمیشدیر. " اؤزه قاییدیش " دوشونجه سی میلّتین وارلیق شوعورونون اؤزونو تشکیل ائدیر. چونکی میلّتین کئچمیشینه صاحیب چیخماسی و بو شکیلده میلّی-معنوی دَیرلرینی قوروماسی اوندا بیرلیک-برابرلیک شوعورونون دا مؤحکملنمهسینی تأمین ائدیر. عکس حالدا میلّی کیملیک بؤحرانین طبیعی نتیجهسی اولاراق، میلّتین باشقالاشماسی (ائلیناسیون) حادیثهسی مئیدانا گلیر. موعاصیر موستقیل آذربایجاندا دا هم دؤولتچیلیگین مؤحکملنمهسی هم ده ایجتیماعی بیرلیک و برابرلیگین تأمین ائدیلمهسی سییاستینده میلّی-معنوی دَیرلری دیقته آلاراق، اؤزه قاییدیش شکلینده میلّی کیملیک دوشونجهسینی اورتایا قویماق واجیبدیر. میلّی تفکّورو میلّی دؤولتدن آیری گؤرمهین، میلّیلیکله عومومبشریلیگین وحدتی دوشونجهسینه دیقت چکن اولو اؤندر حئیدر علییئوین ایفاده سی ایله دئسک، قلوباللاشما پروسئسینین وئردیگی ایمکانلاردان ایستیفاده ائدهرک، یعنی صاحیب اولدوغوموز میلّی دیرلری قارشیلیقلی موناسیبتلرده باشقا میلّتلره آشیلاماق بیر میلّت اولاراق بیزیم اوچون واجیب مسله دیر (صلاح الدین خلیلوو، معنویات فلسفه سی، باکی، 2007، س.391.).
نتیجه و تکلیف:
موستقیل آذربایجان جمعیتینین میلّی و دینی کیملیگینین یئنیدن اویانماسی ایله بیرلیکده موعاصیرلشمه و قلوباللاشما پروسئسینده یئنی پروبلئملرله اوزلشمهسی، یئنی حل یوللارینین اورتایا قویولماسینی واجیب قیلیر. بورادا اساسن آشاغیداکی خوصوصیتلره دیقت ائتمک لازیمدیر:
- میلّی تفکّورون فورمالاشماسیندا " اؤزه قاییدیش " پرینسیپینی دیقته آلماق؛ (میلّی تاریخین یئنیدن اؤیرهنیلمهسی).
- میلّی-معنوی دَیرلرده وحدت؛ (دینی و میلّی عونصورلرین بوتونلوگونو تشکیل ائتمک، یعنی میلّتین دینی عنعنهوی دوشونجهسینه اویغون اولان عونصورلری اورتایا چیخارتماق).
- میلّی کیملیک دوشونجهسینه ایستیقامتوئریجی طرفلرده ضیالیلارین تجروبهلریندن ایستیفاده ائتمک؛ (میلّی کیملیک مؤوضوسوندا علمی کونفئرانسلار، پانئللر تشکیل ائتمکله میلّی کیملیک مودئلینی تأمین ائتمک).
- میلّی دؤولتچیلیگین میلّی تحصیل ستروکتورونا خوصوصی اهمیت وئرمک؛ (تحصیلده میلّی کیملیک فاکتورونو دیقته آلاراق، میلّی-معنوی دَیرلری آشیلاماق، اورتا مکتبلرده دینی تحصیله خوصوصی اهمیت وئرمک).
- کوتلوی اینفورماسییا واسیطهلریندن ایستیفاده ائدهرک، جمعیتین میلّی-معنوی دَیرلرینی گؤز اؤنونه سرگیلهمک، ایجتیماعی معاریفلنمه؛ (میلّی روحدا تئلئویزییا پروقراملارینی تشکیل ائتمک، اوشاقلار اوچون میلّی-معنوی دیرلری عکس ائتدیرن پروقراملار، چیزگی فیلملری نوماییش ائتدیرمک، دیگر مطبوعات واسیطهلرینده ده میلّی-معنوی دَیرلری دیقته آلماق).
- موعاصیرلشمه و قلوباللاشما پروسئسینین موثبت تاثیرلرینی قبول ائتمکله، دیگر میلّتلرین و دؤولتلرین پوزیتیو کئیفیتلریندن ده ایستیفاده ائتمک؛ (تحصیلده، ایقتیصادیاتدا و سوسیال سیستئمین دیگر ستروکتورلاریندا میلّی و معنوی دیرلره ضید اولمایان عونصورلرین ایستیفادهسی).
ادبییات
1. عؤمر دمیر، موصطافا آجار، سوسیال بیلیملر سؤزلوگو، آنکارا، 1997
2. ذکی آرسلانتورک، تایفون آمان، سوسیولوژی، ایستانبول، 2008
3. مئهریبان قاسیمووا، " سوسیولوگییادا کیملیک مفهومو " ، BDU ایلاهیات فاکولتهسینین علمی مجموعهسی، نو:08، سئنتیابر، باکی، 2007
4. مئهریبان قاسیمووا، " معنویات فلسفهینده "بنلیک" و "اینسان": محمد اقبال و صلاح الدین خلیل اوو" ، اؤزنه، ªوبات، آدانا، تورکییه، 2012، ص.112)
5. اونوئر گونای، دین سوسیولوژیسی، ایستانبول، 2003
6. Allan G.Johnson, The Blackwell Dictionary of Sociology, USA, 1997
7. محمد ایقبال، ایسلامی بنلیگین ایچ یوزو ، چئو: عالی یوکسئل، آنکارا، 2007
8. صلاح الدین خلیلوو، معنویات فلسفه سی، باکی، 2007


text:
۲۰۱۷-جی ایلده تورکییهده روسییالی توریستلرین سایینین آرتاجاغینا اومید بسلییرلر. بو بارهده روسییا توریزم اوپراتورلاری آسوسیاسییاسینین (رتوا) معلوماتیندا بیلدیریلیب.
آذرتاج خبر وئریر کی، بو ایل آنتالیایا روسییادان ۳،۵ میلیون توریستین گلجیی گؤزلنیلیر. عینی زاماندا، آلمانییا و دیگر آوروپا اؤلکهلریندن توریست آخینینین آزالاجاغی پروگنوزلاشدیریلیر.
روسییا آسوسیاسییاسینین معلوماتینا گؤره، اؤتن ایل ۱۶ ایلده ایلک دفعه ایستانبولا گلن توریستلرین ساییندا آزالما قیده آلینیب. ۲۰۱۶-جی ایلده تورکییهنین بو ان ایری توریزم مرکزینه ۹،۲ میلیون، اوولکی ایلله موقاییسهده ۲۶ فایز آز توریست گلیب. آمئریکادان ایستانبولا گلن توریستلرین سایی ۴۳،۲ فایز، روسییادان گلنلرین ایسه ۳۹،۲ فایز آزالیب.
یولا سالدیغیمیز ایلده آنتالیادا ۰،۵ میلیون روسییالی استراحت ائدیب. بو ایسه ۲۰۱۵-جی ایلله موقاییسهده ۷ دفعه آزدیر. بودروما ایسه اؤتن ایل روسییادان جمعی ۴ مین توریست گلیب. هالبوکی همین رقهم ۲۰۱۵-جی ایلده ۴۰ مین نفر تشکیل ائدیردی.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۴
۱۴ ژانویه: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/ژانویه ۱۴/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ربیعالثانی/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/رویدادلار
- ۱۵۳۹ - کوبا، ایسپانیانین مۆستملکهسینه چئوریلمیشدیر.
- ۱۸۹۷ - ایسوچرهلی ماتیاس زۇربریگگِن آجوْنجاگوا زیروهسینه چیخان ایلک اینسان اوْلموشدور.
- ۱۹۰۷ - جاماییکادا باش وئرن زلزله نتیجهسینده میندن آرتیق اینسان اؤلموشدور.
- ۱۹۴۳ - ژاپون اوْردوسو کئ عملیاتینا باشلايیب.
- ۱۹۵۳ - ایوْسیپ بروْز تیتوْ يوقوسلاوی مجلیسی طرفیندن جومهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۲ - آذربایجان جومهوریتی، تۆرکیه ایله دیپلوْماتیک علاقهلر قۇرموشدور.
- ۲۰۰۰ - بیرلشمیش میلتلر قورومونین محکمهسی، بئش بوْسنیلی کوروواتی ۱۹۹۳-جی ایلده بیر بوْسنی کندینده ان آزی ۱۰۳ مۆسلمانین قتلینده اتهام ائدهرک اوْنلاری ۲۵ ایل حبسه محکوم ائتدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ربیعالثانی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ربیعالثانی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ربیعالثانی/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ربیعالثانی/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ ژانویه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۷ ربیعالثانی/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
روسییا کیمی قورخونج و مکرلی دوشمن قارشیسیندا اوردونون سایینی آرتیرمالیییق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری اوکراینانین دؤولت رسمیسی گئورگی توکا دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، سانکسییالار واسطهسی ایله روسییایا قارشی خاریجی تضییق آرتیریلمالیدیر.
او، همچینین گلهجکده روسییانین عاقیبتی ایله باغلی اوکراینانین مؤوقعینی ده ایفاده ائدیب:
«گمان ائدیرهم کی، اوکراینا و بوتون دونیا اوچون ان اویغون واریانت روسییانین بیر دؤولت کیمی مؤجودلوغونون سونا چاتماسیدیر».
خاطیرلاداق کی، توکا اؤز چیخیشلاریندا روسییانی کسکین تنقید ائتسه ده، بیر قدر اول دونباسدا روسییا قوشونلارینین مؤجودلوغو ایله باغلی فاکتلارا مالیک اولمادیقلارینی اعتراف ائتمیشدی.


text:
بریتانییا دونانماسینا مخصوص سوالتی قاییغین هئیتی ایسلاندییا ساحللرینده ایکینجی دونیا محاربهسینه عایید «سس میندن» باتمیش آلمان گمیسینده کوللی میقداردا قیزیل آشکار ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «دیلی میل» قزئتی معلومات یاییب.
۴ تونا یاخین قیزیل بریتانییانین «آدوانسد مارینه سرویس» شیرکتینین امکداشلاری طرفیندن تاپیلیب. خزینهنین عمومی دیری ۱۰۰ میلیون فونت ایسترلینق دیرینده قیمتلندیریلیر.
«دیلی میل»این یازدیغینا گؤره، برازیلییادان آلیمانییایا اوزن گمی ۱۹۳۹-جو ایلین سنتیابریندا ایسلاندییا ساحللریندن ۱۹۰ کیلومتر اوزاقدا باتیب.


text:
اونآلتینجى درس
ایداره ایلگیسینین چئشیدلرى
ایداره ایلگیسینده تابع اولان سؤز تابع ائدن سؤزۆن ایستهیی اساسیندا ایسمین معین حالیندا اولور. ایداره ایلگیسینین ایکى نوعو واردیر:
1. واسیطه سیز (مۆستقیم) ایداره.
2. قوشمالى ایداره.
1. واسیطه سیز (مۆستقیم) ایداره:
بورادا ایداره اولونان سؤز، مۆستقیم شکیلده، ایداره ائدن سؤزۆن ایستهیى اساسیندا ایسمین معین حالیندا اولور، معین حالین شکیلچیسینى آلیر:
کیتابین واراغی، درسه باخیرام، اونو مکتبده گؤردۆم.
بیرینجى میثالدا بیرینجى کلمهنین یییهلیک حالدا و ایکینجى کلمهنین تأثیرلیک حالدا اولماسى بو کلمهلرین قارشیلیقلى طلبى نتیجهسینده دیر.
2. قوشمالى ایداره:
بورادا ایداره اولونان کلمه، هم ایسمین حالینى آلیر، هم ده اونا بیر قوشما قوشولور:
مکتبه دوغرو گئتدى, سحرهجن باخدیم, ایشدن یانا سوروشورام, ...
قوشمالار ایسمین بۆتۆن حاللارى ایله دئییل، یالنیز آشاغیداکى حاللار ایله ایشلهنرلر:
دئییلمهلیدیر کى، ایسیملر آدلیق حالدا قوشما ایله ایشلهنرلر، آنجاق بو حالدا فعل ایله ایداره ایلگیسى ساخلایا بیلمزلر. مثلا: ائل اۆچون ایشله، آدام کیمى یاشا... بئله حاللاردا ایداره ایلگیسى اولمور، چۆنکى او اؤزۆنۆ یالنیز قوشما واسیطهسیله دئییل، ایسمین حال شکیلچیسیله گؤسترر.
الف. یییهلیک حالدا:
بو حالدا یالنیز "اۆچۆن" قوشماسى ایشلهنیر، اؤزۆ ده یالنیز شخص و ایشاره عوضلیکلرى، بو حالدا اولارکن اونلارا قوشولاراق، بیرلیکده ایداره اولونورلار:
اونون اۆچۆن آلمیشدیم، منیم اۆچۆن آلمیشدیر... آنجاق باشقا نیطق حیصهلرى "اۆچۆن" ایله ایشلندیکده آدلیق حالدا اولورلار: خالق اۆچۆن چالیش...
بورادا ایداره اولونان سؤز هم ایداره ائدن سؤزدن، هم ده قوشمادان آسیلى اولور. آنجاق قوشما تکلیکده ایداره ائدن سؤز دئییلدیر.
ب. یؤنلۆک حالدا: بو حالدا اولان ایسیملرله "قارشى، دوغرو، سارى، طرف، جان، جن، دک، کیمى. .." قوشمالارى ایشله نیر: ایره لییه دوغرو گئدن آدام، بؤیوک دؤیوشچو ایدى.
ج. چیخیشلیق حالدا:
بو حالدا اولان ایسیملرله "قاباق، سونرا، باشقا، اؤزگه، اؤترۆ. .." قوشمالارى ایشلهنیر:
بوندان باشقا هئچ کیم گلمه دى، سندن اؤترۆ ایشلیرم....
دئییلمهلیدیرکى، قوشمالى ایداره ایلگیسینده اساس ایداره ایلگیسى عاملى، قوشما دئییل، ایسمین حال شکیلچیسیدیر. بونا گؤره ده "آدام کیمى دانیشیر" جۆملهسینده "کیمى" قوشماسى اولسا دا، "آدام سؤزۆ دانیشیر" سؤزۆ ایله ایداره ایلگیسى ساخلامیر. آمما "آخشاما کیمى قورآن اوخورام" جۆملهسینده "اوخورام" سؤزۆ "آخشاما کیمى" سؤزۆنو ایداره ائدیر، اونا گؤرهکى یؤنلۆک حالدادیر.
قوشما آلیب ایداره اولونان سؤزلر معمولا یا غیریمۆستقیم تاماملیق، یا یئر، یا دا زامان ظرفى اولورلار. ایسیملر تأثیرلیک و یئرلیک حالدا اولارکن قوشما ایله ایشلنه بیلمزلر.


text:
ایشید ایشغال ائتدیی اراضیلری ایتیردیکدن سونرا کؤلگهیه چکیلجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلر رشاد منصور و هشام ال-هاشیمینین «چاتام هاوز» اوچون حاضیرلادیقلاری مقالهده یئر آلیب.
اکسپرتلر ایشید-این بوندان سونرا عراقداکی غیری-لقال و لقال اقتصادیاتدان یارارلاناجاغینی سؤیلهییبلر:
«رقه و موصولو ایتیرمکله قروپلاشما اؤزونو دؤولت حساب ائده بیلمهیهجک و یئرالتی تشکیلات اولاجاق. بو دییشیکلیک هم حربی، هم ده مالییه ساحهلرینده معین نتیجهلره سبب اولاجاق. تشکیلاتین و اونلارین ایدئولوگییاسینین یاشاماسی اوچون اساس آچار مالییهدیر. ایشید حربی اقتصادیاتلا بؤیویوب و کیفایت قدر اقتصادی پتنسیال توپلاییب. او، قاچاقمالچیلیق اوچون داها یاخشی مدافعه اولونان یوللار تکلیف ائدیب. بو مدل سایهسینده عراقین شیمالینداکی بعضی ایش آداملاری اونلارلا علاقه قوروب و حتی سیرالارینا دا قوشولوبلار.
اوللر قروپلاشما اؤز مالییهسینی ایخراجات، اهالیدن وئرگی توپلاما، قول تیجارتی حسابینا الده ائدیردی. ایندی ایشید اساس دقتینی یئنی صنایعیه - ایش آداملارینینین واسطهچیلیگی ایله قانونی بیزنسه یؤنلده بیلر. بونونلا ترور تشکیلاتی اله کئچیردیی پوللاری یویا بیلهجک. آرتیق تروچولار ایندیدن چیرکلی پوللارین یویولماسی اوچون واسطهچیلردن یارارلانیرلار. ایشید-این نؤوبتی محو ائدیلمه پروسسی تروچولارین مالییهسینه قارشی آچیلان ساواش اولمالیدیر».


text:
کابل ده گی کیم کیچک ساته دیگن ییریک سرایلردن بیری آلاو آلیب نتیجه ده یوزلب دوکان و مغازه یانیب کیتگن. مذکور سرای یریم کیچه ده آلاو آلگن. لیکن اطفاییه خاملری توشگه قدرهم یانغیننی اوچریشگه قادر بولمه گن.
دوکانلرده گی متاع لر یانیب کیتگنلیگی ایتله دی بیراق هیچ کیمگه جانی تلفات یتکزیلمه گن.
مقاملر ایسه یاغین نتیجه سیده سرایده دوکانی بولگن ساتووچیلر، میلیونلب دالر خساره کورگنینی ایته دی. ایریم دوکانلردارلرنقدی پول وکیره کلی حجتلرینی چیقاریشگه قادر بولگنلیک لرینی ایتسه ده ، اما سرای اطرافیده یغیلگن اونلب دوکاندار لر نقدی پول دوکانلریده گی متاع لری کویب کیتگنیدن شکایت بیلدیردی.
آلاو آلگن ناصری ناملی سرایده کیم کیچک عمده شکلده ساتیلرایدی. نه فقط کابل بلکه افغانستان نینگ تورلی ولایتلریدن کیلگن دوکاندارلر کیم کیچیک نی آنه شو سرایدن ساتیب آلرایدیلر.
اوشبو سرای یقنیده جایلشگن پول المشتریله دیگن شهزاده سرایگه قندی دیر خساره یتمه گن .لیکن بو سرای قوشیمچه یانغین یوزبیرگن سرای اطرافده جایلشگن سرایلریده گی متاع لر چیقاریلگن.
یانغیننی اوچریش اوچون ناتو کوچلری هم یاردم بیرگن، اما ایریم دوکاندارلر بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده اطفاییه خادملرینی توجه سیزلیککه عیبلب سرایده کیریش اوچون اولرگه تیز لیک بیلن رخصت بیرمه گنینی قیتغ قاره له دیلر.دوکانی بوتونلی یانیب کیتگن دوکاندالردن بیری بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده شوندی دیدی:" سرای کیچه ساعت 11 اطرافیده اوت آلدی مین، یریم ساعت اوتگنیدن سونگ بوییرده ایتب کیلدیم. ایچکری کیریب باریب دوکانده گی نقدی پولنی چیقاریشگه حرکت قیلدیم، لیکن پلیس اجازه بیرمه دی. اوشه پیت کیریسم ایدی هیچ بولمه گنده نقدی پولنی چیقاریشگه قادر بولرایدیم، قریب بیر لک دالریم دوکانده گی متاع لریم کویب کیتدی."
مقاملر ایسه برق اسکونه سیدن ناتوغری فایده له نیلگنی سبب بو حادثه یوزبیرگنینی اورغوله گن.
کابل پلیس باشلیغی جنرال ایوب سالنگی سرای قوریقچیسی یوقالگنینی ایتیب، اونی تاپیش اوچون پلیس کوچلری قیدرو عملیاتنی باشله گنیدن خبربیردی.


text:
بو گون اینترنتده آنونیملیک آنلاییشی یوخدور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ار تی تلویزییاسینا موصاحیبهسینده روسییا اینفورماسییا تخنولوگییالاری و کوتلوی کومونیکاسییایا نظارت فدرال خیدمتینین رهبری آلکساندر ژاروو سؤیلهییب.
«بو گون هانسیسا کونکرت اینسانی افشا ائتمک اوچون چوخلو سایدا بیرباشا و دولایی افشا ائدیجیلر وار. بونلار سیراسینا سس، سیما، شبکهلرده داورانیش، گوندهلیک زیارت ائدیلن سایتلار، گئولوکاسییا و سایره عاییددیر. اونا گؤره ده آنلاماق لازیمدیر کی، آرتیق شبکهلرده هئچ کیم آنونیم دئییل. بو گون اینترنتدهکی بوتون ایستیفادهچیلر چشیدلنیب، هدفلنیب و پروفیللرینه گؤره بؤلونوب. بونونلا علاقدار اولاراق رکلاملار دا عنوانلی شکیلده یئرلشدیریلیر. اینترنت شبکهسینه آنونیملیک بؤیوک ناغیلدیر و بیز هامیمیز ترانسمیللی نهنگلرین ذره بینی آلتینداییق»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
آبش پرئزیدئنتی دونالد ترامپ طرفیندن تویتئرده انگللنهن بیر قروپ ایستیفادهچی و کولومبییا اونیوئرسیتئتینین رسمیلری اجتماعی یئرلرده ایفاده آزادلیغی بارهسینده کونستیتوسییا طلبلرینه ضد حرکت ائتمهسی سببی ایله پرئزیدئنتی و کؤمکچیلرینی محکمهیه وئریبلر.
آخار. آز-این معلوماتینا گؤره، پرئزیدئنتی محکمهیه وئرهنلر «بیرینجی کونستیتوسییا دییشیکلیگی»نه ضد آددیملار آتیلدیغینی دئییبلر. اونلار همچینین آغ ائو سؤزچوسو شون ایسپایسئر و آغ ائوین سوسیال مئدیا دیرئکتورو دان سکاوینودان دا شیکایتچی اولدوقلارینی بیلدیریبلر.
آبش کونستیتوسییاسینا ائدیلمیش بیرینجی دییشیکلییه گؤره، تویتئر اجتماعی یئر ساییلیر. پرئزیدئنتی محکمهیه وئرهنلر اجتماعی یئرده هر هانسی اینفورماسییانی بوتون وطنداشلارین آلماق حقوقو اولدوغونو و پایلاشیملاری بیرباشا گؤرمک حاقینین اللریندن آلیندیغینی بیلدیریبلر.


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ و فرانسیز همکاری امانوئل ماکرون بین الخالق مسئلهلری، سورییا، عراق اطرافیندا باش وئرنلر و اوکراینا پروبلمینین حلی یوللاری ایله باغلی دانیشیبلار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آغ ائوین مطبوعات خیدمتیندن اینفورماسییا وئریلیب.
معلوماتا گؤره، دؤولت باشچیلاری صحبت زامانی ونزوئلا پرزیدنتی نیکولاس مادورونون ونزوئلالیلارا اؤز حقوقلارینی قایتارمالی اولدوغو قناعتینه گلیبلر. اونلار همچینین اوکراینا پروبلمینین مینسک راضیلاشمالاری چرچیوهسینده حل ائدیلمهسی، عراق و سورییادا وضعیتین نیظاملانماسی اوچون سعیلری آرتیرماق قراری آلیبلار.


text:
«سون چاغ» نشریاتی طرفیندن چیخان بو کیتاب اوچ اساس حیصهدن عبارتدیر. ایلک بؤلومده ایران و ایران تورکلرینین هون ایمپراتورلوغوندا تا 1924-جی ایله قدر تاریخی، ایکینجی حیصهده ایران آذربایجان تورکجهسینده دیل و ادبیات، اوچونجو حیصهده ایراندا تورک طایفالارینین جوغرافی بؤلگوسونده بحث ائدیلیر.
بیرینجی ال منبعلردن ایستیفاده ائدیلهرک یازیلان بو کیتاب، بیرینجی دفعه فارس دیلینده چیخیب، یاییلیب، سونرا تورکیه تورکجهسینه ترجومه ائدیلهرک ساتیشا قویولوب.
«آراز نیوز تی.وی»نین وئردییی معلوماتا گؤره، کیتابین یازیچیسی علی اصغر حقدار «ایران تورکلرینین کیملیک رونئسانسی» کیتابیندا ایرانین مختلیف تاریخی دؤورلرینده تورکلرین وارلیغینی ده یرلندیرمکله یاناشی، تورک توپلومونون سیاسی، مدنی و جوغرافی کیملیکلری و همین کیملیکلر اوزریندن اَریمه یه (آسیمیله اولماغا) معروض قالماسی آراشدیریلیب.
2014-جو ایلده «Human Rights Watch» تشکیلاتی طرفیندن تاسیس ائدیلن Hellman/Hammett* جایزه سینه لاییق گؤرولموش علی اصغر حقدار دئییر: «منیم چالیشمام معاصیر تاریخه باغلیدیر. باخدیم کی، ایستر مشروطه دؤورونده، ایستر پهلوی، ایستر ایسلام جمهوریتی دؤورونده تورکلرله باغلی هئچ دانیشمیرلار، اونا گؤره بو کیتابی یازماغا قرار وئردیم. من اساساً پهلوی و ایسلام جمهوریتی دؤورلرینده دیلیمیز تورکجه (آذربایجان تورکجهسی) حاقّیندا یازمیشام. رؤنسانسی داها چوخ یئنی ادبیات دا، رومانلاردا و شعرلر ده آچیقلامیشام. ایراندا تورک دیلینه وورولان «آذری دامغاسی»(آذری مُهری) هر یئرده بیز آذربایجان تورکلرینی اینجیدیر. بو بیر ساختالاشدیرما و تحریفدیر!»
ایرانین میللی کیملییینین موشکولونده، ایران تورکلرینین کیملیک موضوعونون اهمیتی، چاغداش دونیانین کیملیک مسئله سی، تورکلرین فرهنگ، تاریخ و کیملیک لرینین پان ایرانیستی ایده لر و عمل لرینن اوز به اوز اولماغی و ایران تورکلرینه باغلی تاریخسال تدقیقاتلار بو کیتابین مقدمه سینده یازیلان موضوع لاردان دیر.
بو کیتابین اوچ اصلی بؤلومو «تورک ترمینولوژی =واژه شناسی» سیندن دانیشاراق ایران تورک توپلومونون سیاسال تاریخیندن بحث ائدیر.
ایلک بؤلوم ده، هون امپراتوریا سینین بینا قویلدوغوندان تا «محروسه مملکتلر»ده حکومت ائدن قجر شاهلارینین دوورونه قدر، تورکلرین سیاسال کیملیک لری آرکئولوژی باخیمندان آراشدیریلیب و ایران تورکلرینین سیاسال دوروملاری، پسامشروطه دوورونده و ها بئله ایسلام جمهوریتی زامانیندا راپورت اولوب.
ایکینجی بؤلومده تورکجه نین اسکی تاریخیندن و اونون تاریخسال بؤلوملریندن و دئییلیش(لهجه) لریندن دانیشیب، آذربایجانین تاریخسال دئییشیکلرینه باغلی تورکجه نین حرکتی نی آراشدیریب و اونو چاغداش دووره ده آذربایجانین ادبی یئنیچیلیکینه پیوند ووروب.
اوچونجو بؤلوم ده ایران تورک لرینین بیوجوغرافیاسیندا، تورکمن ائلات لاریندان، خلج، قاشقای و خوراسان تورک لریندن سؤز آچارکن، تورکلرین اسکی یاشاییش یئری آذربایجانا ایشاره ائدیر.
«ایران تورکلرینین کیملیک رنئسانسی» کیتابیندا 1316 دان تا 1388 قدر جوغرافی واحیدلرینین آد دئییشیمی، بیبلیوگرافیا سئچیمی و آراشدیرما قایناقلاری یازیلیبدیر.
Hellman/Hammett جایزه سی
دانیشیق آزادلیغینین یولوندا چالیشان ژورنالیست و یازیچی لارا وئریلن جایزه دیر. 2014-نجو ایلینده، «اینسان حاقلاری قوُروما تشکیلاتی» (Human Rights Watch) طرفیندن شوجاعتلی یازیچی یا وئریلن معتبر(هلمن- همت) جایزه سی، 35 نفردن 5 نفری ایران لی ایدیلار. هر ایل بو تشکیلات طرفیندن، اعتیبارلی بیر کمیته دونیانین هر نوقطه سیندن حقّی زای اولموش و ازیلمیش یازیچیلاری سئچیب بو نقدی جایزه نی احترام و کومک ایچین اونلارا وئرر.
بو نقدی جایزه آمئریکالی اویون یازاری (نمایشنامه نویس) خانیم«لیلیان هلمن» و اونون اوزون مودت یاردیمجی سی «داشیل هَمِت» بَی ین آدلاریلا آدلانیبدیر. بونلارین هر ایکیسی ده 1950 ده آمئریکانین کومونیسمه قارشی اولان دوورونده چوخ پیس دورومدا اولموشدولار.
هلمن- همت جایزه سینی آپاران 5 نفر ایرانلی عیبارتدیلر:
حسن اسدی زیدآبادی، سیامک قادری، علی اصغر حقدار، شهرام جوادی، محمد رضا پورشجری
علی اصغر حقدارین موختصر بیوگرافی سی اؤز دیلیندن:
«من 1344-نجو گونش ایلینده تبریزده آنادان اولموشام. ایلک مقاله م 1369 دا یایینلاندی. اوزاماندان ایندیه دک یازماغا دوام ائتمیشم. 20 کیتابین رئداکتورلوغوندا ایشله میشم. بو مودتده فلسفی معلوماتیما دایاناراق، چاغداش ایرانین فیکیر و دوشونجه تاریخینین تحقیقات حوزه سینده، مشروطه آراشدیرمالاری و ایرانین مدرنیستی ادبیاتیندا، اوخوماغا، یازماغا و تحقیقاتا مشغولام. ، یازدیغیم 40 دان آرتیق کیتاب و 300 دن آرتیق سیاسال- تاریخسال ساحه لرده یازیلان کیتابلارین تانیتیمی و اینجه لمه سی منیم حیاتیمین حاصیلی دیر.»
اَیری اتوراق، دوز دانیشاق!
بعضی دَییشیکلیکلرله، آرشیودن سئچیلمیشدیر.
گئنه مئهر آیی گلدی چاتدی و ایراندا مدرسهلر آچیلدی! سؤزون دوزون ایستهسز، گرک تعاروفسوز دییهم کی من هئچ واخت مدرسهلرین آچیلماسیندان سئوینهمزدیم! هله رادیودان تلویزیوندان یاییلان "همشاگردی سلام" کیمی ماهنیلار لاپ آجیق گلردی بیلَمه! گرچه ایندی یادیما دوشنده اوشاقلیق گونلرین و تهرانین او زامانکی سرین پاییزلارین یادیما سالیر. آما سیزدن نه گیزلین که مدرسهلرین آچیلیشی چوخ درین بیر نیسگیلی ده منده تئزهلیر. بو نیسگیل بلکی بیر چوخوموزون نیسگیلیدیر، یعنی آذربایجانلیلارین، و بیر چوخ آنا دیلی فارسجا اولمایان وطنداشلاریمیزین (البته اونلاردا "نیسگیل" گؤزهللیکده بیر کلمهیه مؤعادیل وار یا یوخ، اوراسین چوخ مؤطمئین دئییلَم!).
دوغرو تخمین ائتمیشسیز! بو نیسگیل آنا دیلینده مدرسه نیسگیلیدیر! آزیندان بیز موهاجیرلر، خصوصی ایله اوشاقلیلار، بیلیرلر کی اوشاق بیردن دیلی باشقا یئنی بیر مدرسهیه گیرنده، نه قدر استرسلی (اؤز دیلیمیز: "هؤووشنهلی"!) تجروبهلر اوز وئره بیلر، هله قالسین اوشاغین بیلمهدییی بیر دیلده اونا ریاضیات، علوم و اؤز باشینا چتین اولان درسلر اؤیرهتمک ایستهیهلر! بئناوا کند بالالاری نهلر کی چکمهییبلر بو مدرسهلرین آچیلیش گونلرینده. گئنه شهرلرده فارسجا بیلن چوخ اولار و اوشاقلار آزدان چوخدان ائل اوزونه ده اولموش اولسا، مدرسهیه گئتمهمیش فارسجا بیرشئیلر قیریلداتماغی اؤیرهنیرلر.
بیلیرسیز؟ آخی اینسانا چوخ زور گلیر کی مملکتینده ایلک رسمی و مدرن درس کیتابی اونون دیلینده چاپ اولموش اولا، و ایلک مدرن و قایدالی مدرسه اونون یوردوندا آچیلمیش اولا (میرزه حسن خان روشدیّهدن و اونون وطن دیلی آدلی کیتابیندان سؤز آپاریرام)، اوندا یوز ایل سونرا بیر تکجه دنه مدرسه اولمایا اونون دیلینده! باعیث و بانیلرینه دئییرم "ساغ اولون! آتالاریز رحمتده! الینیز قولونوز وار اولسون!"؛ اما اؤزلری چوخ هوشلودورلار، آنلارلار منظوروم نهدی!
سؤزومون بوراسینا کیمی دوز اتوروب دانیشمیشیق، اونا گؤره ده سؤزون "دوز" قیسمتین دئمهمیشم هله! ایندی ایجازۀ شریفینیزله اَیری اتوراجاغام کی جانیم سیزه سؤزون او دوز بؤلومون ده دئسین:
منیم خانلاریم خانیملاریم، بَیلریم بَییملریم! آخی ائله درد وار کی آدام بیلمیر کیمه دئسین. بو بلانی دیلیمیزین باشینا گتیرنلرین تکلیفی معلومدور! آما بیز اؤزوموز ده کاهیللیق ایلهمیشیک، دای! آدام گرک دیلینه اؤزو صاحیب چیخا. دیله نئجه صاحیب چیخارلار؟ اونو یازارلار، قایدا ایله دانیشارلار. کلمهلرین سلیقهلی سئچرلر، او دیلده دانیشیلان لهجهلری یانسیلاییب دانیشانلارین آغزینی اَیمزلر. او دیلده دانیشاندا باغیرمازلار، بلکی لطیف و ماهنی سؤزو اوخویان کیمی دانیشارلار. اصلی سؤزلری فارسجا دئییب، یامان ِیاووزونا یئتیشنده باشلاییب او باشی بلالی دیلده باغیریب چاغیرمازلار. گؤزهل گؤیچک کلمهلرین قویوب، فقط ایرزی ایرزی یامانلارین آیری دیللرده دانیشان هموطنلره اؤیرهتمزلر. تلویزیون دوربونونون قاباغینا کئچهنده جوملهلرین یوزده دوخسان نئچهسین فارسجا کلمهلرله قوروب، تکجه غلط بیر تلفوظ له فعلی آخیردا گتیرمزلر. و نوحهدن سونرا، باشقا بیر ادبی صورتلرده ده بیر شئیلر یازیب یارادارلار. نفسیم کسیلدی، الله سیزی ایناندیرسین! هله گئنه یاخشیدیر کی سون زامانلاردا دب اولوب اینترنتده و قیسا پیاملاردا بعضیلر هیمّت ائیلهییب اؤز آذربایجان تورکجهمیزده ده مطلبلر یازیرلار. اللری، قوللاری وار اولسون! خصوصی ایله، دوغرو و قایدالی یازیب و دَیرلی مطلب یارادانلار. آما مثلاً "گَرَک" کلمهسین "گلح"، موبارک کلمهسین "مبارح"، "رنگ" کلمهسین "رح" یازانلارین بو یئنی یازی طرزینی اؤرهییمین هاراسینا قویوم، بیلمیرم! فقط اوفوقلارا خیره باخیرام و دئییرم اؤز اؤزومه کی: دیلیمیزده مدرسه آچماق قاداغاندی؛ اوراسین یاخشی بیلیریک. آما گؤرهسن اینترنت چاغیندا، ساعاتلار بویو دَیَرسیز سایتلاردا واخت هدر اِیلَمک یئرینه آنا دیلیندهکی مطلبلری اوخویوب، و دیلیمیزین یازی قایدالارینی اؤیرهنمک ده قاداغاندی؟! باغشیلایین ها، جسارت ایلهییرم، اما بیر فیکیرلهشک گؤرهک موشکولون هامیسی یاساقلارداندی، یوخسا بیزده ده وار بیر تقصیرلر.
گلن گؤروشهدک، ساغ قالین، سئوینجله یاشایین! هلهلیک!
یئتیک


text:
هیندیستاندا سئل جان آلدی
هیندیستانین قوزئی دوغوسونداکی اسام ایالئتینده موسون یاغیشلارینین یول آچدیغی سئللر سببیله 21 نفر اؤلدو
هیندیستانین قوزئی دوغوسونداکی اسام ایالئتینده موسون یاغیشلارینین یول آچدیغی سئللر سببیله 21 نفر اؤلدو.
آسام رهبرلیگی آژانسیندان وئریلن معلوماتا گؤره، موسون یاغیشلاری اؤلکهنین بیر چوخ بؤلگهسینده سو داشقینلارینا یول آچدی.
آسامدا سون 4 گونده 21 نفرین اؤلدوغو، 42 مین 500 نفرینین سئللردن اذیت چکدیگی بیلدیریلیب.
بؤلگهدکی 3 مین 292 هکتار ساحهده 716 کندین سو آلتیندا قالدیغی، مینلرله اینسانین امنیت اراضیلره تخلیه ائدیلدیگی قئید اولونوب.
متئورولوژی ائدیلن آچیقلامادا، یاغیشلارین دیگر بؤلگهلرده ده تأثیرلی اولاجاغی خبردارلیق ائدیلیب.


text:
دیوید باتلر (یؤنئتمن)
دیوید باتلر (یؤنئتمن) (اینگیلیسجه: David Butler (director)) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, فیلم یاپیمجیسی و اوْیونچو. ۱۷ دسامبر ۱۸۹۴ ایلینده آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴ ایل عؤمر ائلهییب و ۱۴ ژوئن ۱۹۷۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. 1910–67 ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«David Butler (director)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیوید باتلر (یؤنئتمن) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
Dec 30, 2015
بیر دلی نین خاطره دفتریندن
درویش اوغلو
گوز (پاییز) گونلری چوخ داریخمالی اولور. آلماندا، غربت ده، قیسسا، یاغیشلی، قارانلیق گونلر. بئله گونلرده گون اورتاسی ساعات بیره قدر یاتاقدان چیخابیلمیرم. بیر اؤنجه کی آخشام، "صاباح سحر تئزدن قالخیب ایشلریمی گؤره جگم" فیکری ایله ساعات اوندا یاتدیغیما قارشین، ائرته سی گون ساعاتین چالماسی ایله گوزومو آچیب، یاغیشلی، رطوبتلی، یاری قارانلیق هاوانی گؤرونجه ساعاتین اوستونه بیر یوموروق ووروب، یورقانی باشیما چکیرم. خیال دونیامدا درینلشمه گه باشلاییرام:
گونئی آذربایجاندا انقلاب اولوب. مستقل گونئی آذربایجان دؤلتی قورولوب. بو انقلابین رهبری و سونرالاری بو دؤلتین باشیچیسی محمد امین رسولزاده، سید جعفر پیشوری، عباس اوغلو حسینقولو، یوخسا ممدکاظیم حق وئردی یوخ، من اؤزومم.اوتوز ایلدن بری آلمانین کؤلن شهرینده اولدوغوما و گونئی آذربایجاندا یاشایانلار ایله یاخیندان – اوزاقدان بیر ارتباطیم اولمادیغینا قارشین، گونئی آذربایجان میللتی منی انقلابین رهبرلیگینه و سونراسی قورولان دؤلتین باشچیلیغینا سئچیب. امام خمینی علیه الرحمه کیمی اؤزل اوچاق ایله، تتنه لی و تمتراقلی رسم و رسومات ایله گؤنئی آذربایجانا گتیریلمیشم. ایندی دؤلت باشچیسی یام.
سحر قالخدیغیمدا، یاتاق اوتاغیمین قاپیسیندا جوان بیر قیز خدمتکاریم حوله می حاضیر توتوب. یاشادیغیم قصرین ایکینجی قاتیندا اولان یاتاق اوتاغیما یاپیشیق حامام اوچ متیر ائنینده، یئددی متیر بویوندادیر. حامام خدمتکاریم یوخودان قالخماق ساعاتیمدان ایگیرمی دقیقه اؤنجه حامامین وانینی ایستی سو ایله دولدورار. یاتاق اوتاغیمین قاپیسندا حامام شئپیکلریمی (دم پائی لریمی) جوتلر، الینده حوله ایله حاضیر دورار. ساعاتین چالماغینی ائشیتدیکدن سونرا قالخماز ایسم، اون بئش دقیقه گؤزلر. اوندان سونرا یاواشجا قاپییا ووراراق منی اویاندیرار. "سحرینیز خیر اولسون، پاشام" دئیه گولومسه یرک حولَمی الیمه وئریب حامامین قاپیسینی آچار. یاریم ساعات ایله قیرخ بئش دیقیقه یه یاخین ایستی سو ایله دولو وانین ایچینده ییرقالانارام. یورقونلوق حس ائتدیگیم گونلر ده ایسه وانین باش طرفینده کی دوواردا اولان زنگه باساراق ماساژ خدمتکاریمی چاغیرارام.
ماساژ خدمتکاریم کئچن ایل دونیا قادینلاری گؤزللیک مسابقه سینده ایکینجی چیخان ایتالیالی آلئسسیا دیر. گؤزلیگینین یانیندا ادبلی، حؤرمتلی بیر خانیم دیر. سحرلری یورقونلوغومو چیخارتماق اوچون واندا ایستی سویون ایچینده اوتوزبئش دقیقه ساغیمی – سولومو اوغوشدورار. حامامدا اولدوغوم زامان ایچینده آشچیم، فرانسه لی لوسیا خانیم، میطباق خدمتکارلاری ایله بیرلیکده قاینالتی میزینی حاظیرلار.
من اؤزوم چوخ "خلقی" و "میللی" بیر انسان اولدوغوم اوچون تک باشیما قاینالتی یئمَرَم. بوتون کنیزلریم و نوکرلریم ایله بیرلیکده قاینالتی میزینه اوتورارام و اؤزومو بو عزیزلریم ایله یاخین حس ائتدیگیم اوچون اونلارلا بیرلیکده دئییب – گولرک قاینالتی یئیَرم. بو آرادا قاینالتی سالونونون ساغ کونجونده کی سِن ده موزیک اورکستریم سحر موزیکی چالار. موزیک اورکستریم سکگیز نفردن اولوشوب، بونلارین هامیسینی دا اوروپا دؤلتلرینین میللی اورکستلریندن آییریب گتیرتدیرمیشم. چوخ دویغولو و موزیکال اولدوغوم اوچون هر گون عینی ملودوینی دینلمکدن خوشلانمارام. هر گون آیری بیر ملودوی چالار اورکستریم. قاینالتیمین یاریسینی موزیک ایله یئیَرم. ایکینجی یاریسینی دا موزیک اورکستریمین اعضاسی نین قاینالتی میزینده اوتوردوقدان سونرا بیرلیکده یئیَریک. اونا گؤره قاینالتی یئمَگیمیز بیرآز اوزون چکر، ساعات اون بیره یاخین، موشاطام گلیب، منی گئیینمه اوتاغینا آپارار. ساققالیمی قیرخار، ساچیمی دارار، اؤزومه عطیر سپر، اوگون اوچون اویغون پالتارلار سئچر و منه گئیدیرر. گئینمه تشریفاتیم ایگیرمی دقیقه چکر.
گئینیب، حاظیرلاندیقدان سونرا، آیری دؤلت باشچیلاری ایله دانیشماق اوچون حاظیرلانما اوتاغیما گیررم. مشاورلریمدن بیریسی کیسینجرین اوغلو مایک دیر. مایک او گونکو دؤلت قوناغی ایله هانسی موضوعلار باره سینده دانیشیلاجاغینی، هانسی اولاسی (احتمالی) سورویا قارشی نه جور بیر جواب وئره جگیمی و سونوندا نه جور اؤز ایستگیمی اونا قاندیراجاغیمی، داها دوغروسو سون سؤزو اونون یوخ منیم دئیه جگیمی، دئملی اؤز ایستکریمی اونا تحمیل ائده بیلجگیمی کلمه – کلمه سینه اؤیگرَدر.
اؤزل دیپلوماسی پسیگولوقوم ایسه اریک فرومون قیز نوه سی مادیسون دور. مادیسون چوخ مهربان و انساندان آنلایان بیر خانیم دیر. دونیا مشهورو پسیکوآنالیتیکر اولان اریک فرومون قیز نوه سی، اؤزو ماساچوست اونیورسته سینده پسیکوآنالیز کورسوسونون مودیره سی اولموشدور. منیم کیمی بیر انسانا آنجاق بئله مشاورلر گرکلیدیر.
بو حاظیرلیقدان سونرا ساعات گون اورتادان سونرا ایکی یه یاخینلاشار. قصرین آشاغی قاتینداکی دیپلوماسی سالونونا ائنَرم. اون ایکی متیر بؤیوندا، دؤرد متیر ائنینده کی دیپلوماسی سالونونون گون باتانا ساری آچیلان بؤیوک پنجره لریندن سو ایله دولوب داشیب، شپه لنن اورومو گؤلونون قیراغیندا گزن فلامینگولارا، اوچان آغ قوشلارا باخاراق بیر فینجان قهوه ایچرم. سقف دن آسیلی اولان بؤیوک لوسترلین آلتیندا، سالونون بویا – بویونا دوزولموش گیردکان تاختاسیندان سئیقللنمیش و یاغلانمیش میزلر پار- پار پاریلدار. میزلرین اوستونده کی گوموش قابلاردا دوزولموش میوه لر، یئیه جکلر، کریستال کوزه لرده دوزولموش شرابلار، اورمو بؤلگه سینین اوزوموندن چکیلمیش وودکالار، آلما سویو، دیلیملَنیب دیسلرده دوزولموش قوهون - قارپیز انساندا دایانیلماز بیر اشتها آچار. اوبیری دؤلت باشچیلاری ایشلرینده بیرآز داها قیوراق ترپندیکلری اوچون، بیر چوخ زامان منیم حاظیرلانیب دیپلوماسی سالونونا گلمَگیمدن بیر – ایکی ساعات ائرکن گلرلر. آنجاق منیم اوچون اؤنملی دگیل. منی گؤزلمَلی دیرلر. اونسوزدا اونلار ائله – بئله بؤیوک آداملار ساییلمازلار. منی گؤزلَمه لری، اونلارین گؤزونده منیم دگریمی آرتیرار. بیر پارا گونلرده، چوخ گؤزلَمیش اولان دؤلت باشچیلاری داریخیب، یوخسا منیم گئج گلمَگیمی اؤزلرینه سایغیسیزلیق اولاراق دگرلندیردیکلری اوچون، مذاکره نی گؤزلمزلر. کوسوب قاییدیب گئدرلر. بئله گونلرده قصریمین بوتون خدمتچیلرینی، مشاورلریمی، موشاطامی، باغبانلاریمی ایچری چاغییرارام. اؤزوموز میزین باشینا اوتوروب، قوناقلار اوچون حاظیرلانمیش یئیه جکلری یئیَریک، شرابلاری ایچریک و سونوندا هامیمیز بیرلیکده میللی مارشیمیزی اوخویاریق:
بیز گوجلو بیر میللتیک
هئچ کسه باش ائگمریک
گوندوز – گئجه بیلمریک
دورمادان یئییب – ایچریک
هئچ کسی اؤنمسه مریک
چونکو بیر اوچ نفر بیر میللتیک
*********************************************
کئچن جومعه گونو، دسامبرین اون بیری، یئنه بئله یاغیشلی و قارانلیق گونلردن بیری ایدی. گون اورتادان سونرا ساعات ایکی یاریما قدر یاتاقدا خیاللاریمین دادینی چیخارتدیم. قالخینجا، دوش فیلان توتماغا حوصلَم اولمادی. اوزومه بیر سو چیله دیم. بیر "صبحانه" یئدیم، بیر ایکی چای ایله بیر ایکی سیگار چکدیم. چوخ داریخمالی گون ایدی. بدنیمده آغیر بیر یورقونلوق حس ائدیردیم. گؤزلریمین آلتی توربالانمیش ایدی. نئچه گونلوک ساققالیم و دارانمامیش ساچلاریم آینادا اوزومه آغیز اگیردی. او گون نه ائده جگیمی بیلمیردیم. جانیم عراق ایچیب، خیاواندا میل دورماق ایسته ییردی. آنجاق خوش ذوق بیر انسان اولدوغوم اوچون هر عراقی ایچه بیلمیرم. جانیم ایچمک ایسته دیگینده یا هِنِسی ایچرم، یادا تکیلا. ماشینیمی مینیب، کوچه نین باشینداکی سوپرماکتده ایچمک اوچون بیر شئی آختاردیمسا دا جانیم ایسته دیگی عراغی تاپابیلمه دیم. کؤلن شهرینین اوچاق ائنیش – قالخیش میدانینا یاخیندا اوتوردوغوم اوچون، "گئدیب، ائنیش قالخیش میدانیندا دیوتی فری شاپ دان بیر شئیلر آلیم" دئیه فیکیرلشدیم. ائنیش قالخیش میدانینین اوزون سالونونو آددیملارکن، ایچری ده رِوِ (آلماندا اولان بیر زنجیره سوپرمارکت) ین بیر شعبه سی اولدونو گؤرونجه سئویندیم، "آهان، بوردا یاخچی بیر عراق تاپابیلرم" دئیه ایچری گیردیم. دوغرودان دا شانسلی ایمیشم. آختاردیغیم ایچجگی، دئملی هِنِسی نی تاپیب آلدیم. عراق شوشه سینی آسما چانتاما قویاراق، رِوِ نین قاپیسیندان چیخارکن، اون – اون بئش ایلدن بری تانیدیغیم بیر دوستوما توش گلدیم. باخیمسیز اؤز- گؤزومدن، پالتاریمدان اوتاندیغیم اوچون اونون گؤزونه گؤرونمک ایسته مَیَرک، باشیمی آشاغی سالیب، اوردان اوزاقلاشماغا چالیشارکن، حسین گؤزونو گؤزومون ایچینه تیکدی.
سلام قنبر،
سلام حسین قارداش،
نه وار نه یوخ، بس سن بوردا نه ائله ییرسن؟
"شهرده ایستدیگیم عراقی تاپابیلمدیم، بو سوپرمارکتدن عراق آلماق اوچون گلدیم" دئیه بیلمدیم.
مونیخ دن گلن بیر یولداشیمی گؤزله ییرم.
مونیخ دن گلن اوچاق بیرساعات یاریم یوبانیب.
یالاندان اؤزومو بیلیر کیمی گؤستررَک:
بله، بیلیرم. نه ائلَیَک، گؤزلَمَلیم دا. سن ده مسافر گؤزله ییرسن؟
بله،
حسین قارداش قدیمی یولداشلاریمدان بیری ایدی. من پیتسا توکانلاری اوچون مال ساتان بؤیوک بیر شرکتده کامیون شوفرلیگی ائله دیگیم زامانلار اونون دا پیتسا توکانی وار ایدی. تانیشدیغیمز دا بئله اولموشدو. اونون دا پیتسا توکانینا مال وئرردیم. چوخ مهربان، جانا یاخین، صمیمی بیر انسان ایدی. یوباندیغیمدا بیر پارا آیری موشتریلر کیمی باشیما چیغیرمازدی. یانلیش مال تحویل وئردیگیمده، عصبانی اولمازدی. چوخ سایغیلی شکیلده،
"قارداش، من بو پنیردن یوخ، اوغما پنیر سفارش وئرمیشدیم، بیلیرم سنین تقصیرین دگیل، سفارشلره گؤره مال سئچمک آنباردا ایشلَیَنلرین ایشی دیر. بو پنیری گئری گؤتور، اوغما پنیر گتیر"
دئیَردی.
چوخ صبیرلی و حؤصله لی بیر انسان اولدوغونا قارشین، اوگون چوخ هؤوشنه لی و تلاشلی اولدوغونو حس ائتدیگیمدن،
گؤزله دیگین قوهوملاردان دیر؟
یوخ، حزب میللتین باشقانی و باشقان یاردیمچیسی دیر. آیری اؤلکه دن گلیبلر. آنجاق مونیخ اوستوندن کؤلنه گلیرلر.
آیاغیم یئره یاپیشدی. حزب میللتین آدینی ائشیتمیشدیم. بؤیوک و سؤزو کئچر بیر حزب اولسا ایدی گرک. اوروپا اؤلکه لرینده اون – اون بئش مین عضوو، هئچ دگیل ایسه ایگیرمی – اوتوز مین ده طرفداری اولدوغونو تخمین ائدردیم. آدینی و آرمینی اینترنت ده چوخ گؤرموشدوم. بیر نئچه یول دا "کشکه من ده بو حزبین عضوو اولابیلسم" آرزوسو ایله عضویت ایستگی گؤندرمگه چالیشمیشدیم. آنجاق "سنین کیمی بی سروپا بیر آدامی بیز عضولیگه آلماریق" دئیه جواب آلاجاغیمدان قورخوب، بو ایشین خئیریندن کئچمیشدیم. حسین یولداشیمین بئله بیر حزبین باشقانی ایله ارتباطی اولدوغونو ائشیدینجه بیر آن بو آرزوم گئنه جانلاندی. "کشگه حسین قارداشدان منی ده اونلار ایله تانیشدیرماسینی خاهیش ائتسم" دئیه فیکیرلشدیم.
حسین قارداش، ایندیه دک منیم بئله فعالیتلریم اولمادیغی اوچون شرمنده یم. آنجاق بئله بیر تصادف اثری منی ده اونلار ایله تانیشدیرسان نه اولار؟
دئیه یالواردیم.
حسین قارداش ایسه بونو ائشیدینجه گؤزلری ایشیقلاندی:
هه، ائله یاخچی اولار، بیلیرسن، من آیری حزبلردن، جبهه لردن، تشکیلاتلاردان و پارلمانلاردان گلنلری ده بو آخشام هوتللرینده یئرلشدیرملی یم. بو اوچاق یوباندیغی اوچون اونلاردان شرمنده اولاجاغام. سنین ایشین یوخسا، سن بوردا بونلاری گؤزله، منده گئدیب اوبیری قوناقلاریمیزی یئر به یئر ائدیم.
سئوینجیمدن آز قالسین اؤرگیم سینَمدن چیخاجاق ایدی. سانکی منیم بو آخشام اؤزل بیر عراق اختارماغیم بیر تانری قورقوسو ایمیش. "دئمک کی تانیرنین لوطفو کیمی، بیلمه دیگیم بیر گوج طرفیندن بئله بیر تصادف اوچون بورایا گلمیشم." دئیه فیکیرلشرک، سئوینج دولوسو:
چوخ یاخچی، حسین قارداش، من بونلاری گؤزلرم، سن گئت اوبیری قوناقلاری یئر – به یئر ائله.
حسین قارداش تشکر ائدرک تر-تلَیسک اوزاقلاشدی. اوچاقلارین ائنمک ساعاتلارینی گؤسترن تابلویا باخدیم. مونیخدن گلن اوچاغین ائنمه سینه دوز بیر ساعات یاریم قالیردی. اوتوردوغوم محله ائنیش – قالخیش میدانینا یاخین اولدوغو اوچون، تر - تلسیک ماشینا مینیب، ائوه سوردوم. الیم آیاغیما دولاشا - دولاشا ساققلایمی قیرخدیم. یوغوندوم. اوز – گؤزومه اودکولون سپدیم. بئله گونلریم اوچون پالتار دیلابیمدا حاظیردا توتدوغوم "پیلو پالتارلاریمی" گئیینیب، ائنیش -قالخیش میدانینا گئری قاییتدیم. ائنیش ساعاتلاری تابلوسونا گؤره اوچاق تازا ائنمیشدی. آنجاق مسافرلر هله چامادانلارینی آلیب، چیخماغا باشلامایشدیلار. اورگیمده توی – بایرام ایدی، "کسین کی بونلارین کؤلن شهرینده ده شعبه لری وار. حزب رئیسی ایله تانیشسام، بلکه بورداکی شعبه لرینده، یوخسا عضولرینین بیریسینه منی شوفر کیمی ایشه آلماغینی توسیه ائده بیلر." دئیه فیکیرلشرک قارا گونلریم ساووشوب، آیدین و گؤزل گونلریمین باشلایاجاغینی گؤروردوم. هؤوشنه دن بیر آیاغیمی گؤتورب، بیر آیاغیمی قویوردوم. حزب باشقانی ایله نه جور دانیشاجاغیمی، هاردان سؤزه باشلایاجاغیمی فیکیرلشیردیم. بئله بیر انسان مطلق کی اقتصاد،حقوق، یوخسا سیاست بیلیمی دوکتورودور. بئله انسانلارین یانیندا منیم دانیشابیلَجگیم بیر سؤز یوخدور. هاردان سؤزه باشلایاجاغیمی بیلمیردیم.
گلن مسافرلره باخا – باخا، اون بئش دقیقه دن سونرا ایکی نفرین بیزیم دیلیمزده دانیشاراق یاخینلاشدیغینی گؤرونجه، "آهان کسین کی بو ایکی نفردیرلر" ئیه گئنه هؤوشنه دن اورگیم چیرپینماغا باشلادی. یوخاریدان آشاغی اؤز پالتاریما بیر گؤز سالدیم، کؤینگیمین یاخاسینا بیر ال چکدیم، پالتوومون دوگمه لرینی باغلادیم و قامتیمی دوز توتاراق اونلارا یاخینلاشیب، سرهنگین امرینه حاظیر بیر سرباز کیمی دوردوم. او ایکی نفر منه یاخینلاشیب، یانیمدان ساووشدولار. بیر شئ دئمه گه جرئت ائتمدیم. بیر – ایکی آددیم مندن اوزاقدا دوردولار. بیریسی من یاشلاردا، بیریسی ده ایگیرمی – ایگیرمی بئش یاش اوندان جوان، اوروپالی جوانلارا بنزر بیری ایدی. من "یوخسا بونلار دگیل" دئیه فیکیرلشیرکن، یاشلی اولان آدام جیبیندن موبایل تلفونونو چیخاردیب بیر نمره توتدو.
حسین بیگ، بیز بیر ساعاتدیر بوردا گؤزله ییریک، بس سیز هارداسوز؟
حسین آدینی ائشیدینجه، "آهان بونلاردیرلار" دئیه فیکیرلشرک اونلارا یاخینلاشیب، سلام وئردیم. "بَیگ لر، من حسین بیگ طرفیندن وظیفه لندیریلرک سیزی مشایعت ائدجگم" دئدیم. من یاشلاردا اولان آدام آلچاقلاییجی باخیشینی اوزومه تیکدی.
سیز؟
بله
آدام دوداغینی بوزرک مندن اؤنده یئرمه گه باشلادی.
"بیگ، بو یاندان گئتملییک، ماشینی بو طرفده پارک ائتمیشم" دئیه سسلندیگیمده، قاییدیب گلدیلر. منیم گؤستردیگیم طرفه یئرمه گه باشلادیق. بیر نئچه دقیقه سوسقونلوق ایچینده ائنیش – قالخیش میدانینین اوزون سالونوندا یئریدیکدن سونرا اؤز اؤزومه "سیز؟" سوروسونداکی سس تونونو بئنیمده خیردالاماغا باشلادیم. "آهان، بؤیوک بیر حزبین باشقانی اونو مشایعت ائتمک اوچون منیم کیمی بیر بی سروپا آدامین گؤندریلدیگیندن خوشلانمایابیلر. واللهی بونون تقصیری آرتیق منده دگیل ایدی." آنجاق حزب باشقانینین بو سورودان باشقا هئچ بیر شئی دانیشمادیغینین ندنینی آنلاییردیم. بئله بیر انسان منیم کیمی بیر آدام ایله نه دانیشسین کی. اوروپا دؤلت باشچیلاری ایله نه کیمی قارارلارا گلدیکلریندن می؟ یوخسا بیزیم مملکتیمیزده قورولاجاق اولان دؤلتین دوزلگه سیندن (ساختاریندان) اقتصادی سیستمیندن، حقوقی سیستمیندن، بو مملکت اوچون حاظیرلادیغی آنا یاسا اؤن یازیسیندان می دانیشسین؟ بئله انسانلارین ذهنی هر زامان بئله مسئله لر ایله مشغول اولار. بو قدرینی آنلاییردیم و من ده سسیمی ایچیمه سالیب جینقیریمی چیخارتمیردیم.
سوسقونلوق ایچینده ماشینین دالی جعبه سینین قاپیسینی آچیب، بَیگلرین چمدانلارینی جعبه یه قویدوقدان سونرا، مینمکلری اوچون ده قاپینی آچدیم و آغیر و متین بیر "بویورون" ایله اونلارین ماشینا مینمکلرینی ایسته دیم. بیر – ایکی دقیقه سونرا باشقان بیگ اوزونو منه ساری چئورمَدن، دوز قاباغا باخا – باخا ائتکملی بیر سس تونوندا:
حسین بیگ اؤزو هاردادیر؟
بیلمیرم.
بس سیز کیمسینیز؟
منیم آدیم قنبر دیر.
اؤزوز کیمسینیز؟
بو سورونو آنلایا بیلمدیم.
"من قنبرم، بس من اؤزوم کیمم؟ اولمایا قنبر ایله من ایکی آیری آداملاریق. روح خسته خاناسیندا اولدوغوم زامانلار روح حکیمینه "من آیری آداملارین بئنیندن کئچن فیکیرلری اوخویورام" دئدیگیمده، "یوخ، ائله بیر شئی اولماز، هئچ کس آیری بیر آدامین بئنیندن کئچن فیکلری اوخویابیلمز. سن اؤزونو هم اؤزون کیمی همی ده آیری بیر آدام کیمی تجربه ائدیرسن" دئدیگینی خاطرلادیم. دئمک کی روح دوقتورو حاقلی ایمیش. من ایکی نفر ایمیشم. باخ بو بیگ بئله منیم ایکی نفر اولدوغومو گؤرور. کسین کی بو حزب باشقانی آیری تحصیلاتی نین یانیندا روح حکیملیگی دوقتورلوغو دا وار." دیه فیکیرلشرک.
آدیمی بیلیرم، آنجاق اؤزومون کیم اولدوغومو بیلمیرم
هانسی حزبدن، هانسی تشکیلاتدان، هانسی جبهه دن، هانسی فرقه دن، هانسی پارلماندان سینیز؟
عؤمرومده بئله شئیلر ایله یاخیندان – اوزاقدان هئچ بیر ارتباطیم اولمامیشدی. آنجاق بو باشقانین منه بیر یاردیم ائده جگی آرزوسوندا اؤزومو شیرینلشتیرمگه چالیشاراق، "کامیون شوفری ایدیم، ایندی ده ایشسیزم، دئسم، منی اؤنمسمز، سونرا حسین قارداش دا منی تاپیشیرسا، امگی بوشا گئدر" دئیه فیکیرلشرک، ذهنیمین بیجاقلارینی قاریشدیریب، بیر سؤز تاپدیم.
من شاعرم
آدام تکبر دولوسو آلچاقلاییجی باخیشینی اوزومه تیکدی:
شعر دیوانلارینیز وار؟
خیر
بس نه جور شاعیرسوز؟
بیر شعریم گونئی یونان قلم انجمنین اینترنت صفحه سینده یاییلیب.
آدام بونو ائشیدینجه بیردن – بیره پؤرتوشدو. هئچ بیر شئی دئمدی. اوزونو پنجره دن ائشیگه ساری چوئریب، درین بیر آه چکدی. بوینونون دامارلاری قوروموش کیمی سیخیشدی. دؤنوب اوزومه باخمادان، گئنه او ائتکملی سس تونوندا:
سیزده جلسه یه گلجکسیز؟
بله
آغیر بیر سوسقونلوق آدامین چیگینلریندن آشاغی باسماغا باشلادی. نفسی آغیرلاشدی. اؤزونو آنلامسیز و بوش اولاراق حس ائتمگه باشلادی. دوداغینی بوزوب، درین فیکره گئتدی.
انسانلارین بئنیندن کئچنلری باخیشلاریندان، عضله لرینین دوروموندان، اؤزللیک ایله بویون عضله لرینین سیخیشماسی، یوخسا راحاتلیغیندان، چهره لرینین درسیندن اوخموماق اولدوغو کیمی اونلارین ذهنلریندن کئچنلر دریلریندن ده یاییلار. بیر آز دیققتلی بیر انسان، بونلاری عمومی شکیلده حس ائدر، آنجاق آیرینتیلارینا گیرمه گه حوصله سی اولماز. منیم کیمی دلی بیر آدام ایسه بئله شئیلره داها چوخ دیققت یئتیرر. آدامین ذهنیندن کئچنلری آچیق آیدین سؤزلر ایله آنلاتیر کیمی اوخویوردوم. "هن، دئمک کی بو حضرات دا بو توپلانتیا چاغیریلیبلار. من بو آداملارین گیردیگی توپلانتی یا آددیمیمی آتمارام. بونلار کیمدیر کی من اونلار ایله بیرلیکده، بیر سالوندا اوتوروم"
گونئی یونان یازیچیلاری اتفاقی آدیندا بیر اتفاق تانیمیردیم. ائله – بئله، اؤزومو حزب باشقانینین یانیندا اؤنملی بیری اولاراق گؤسترمک اوچون آغزیما گلن سؤز بو ایدی. آنجاق او آن دوغرودان دا بئله بیر یازیچیلار اتفاقینین اولدوغونو، و منیم آغزیما گلن یازیچیلار اتفاقی ایله بو حزب رئیسینین آغیر آنلاشمازلیقلاری اولدوغونا آرخایین اولدوم.
حزب رئیسی گئنه اوزونو منه ساری چئویرمدن:
سیزده گونئی یونان قلم انجمنینده عضوسوز؟
سؤز آرتیق بیر یول آغزیمدان چیخمیشدی. "یوخ بئله بیر قلم انجمنی تانیمیرام، یالاندان دئییرم" دئیه بیلمزدیم.
بله، من ده عضو ایدیم. آنجاق منیم شعرلریمین و یازیلاریمین نئجه لیگی ( کیفیتی) آشاغی اولدوغو اوچون، منی عضویتدن چیخارتدیلار.
آدامین ایچیندن یانار بیر آه چیخدی. یئنه اوزونو پنجره یه ساری چئویردی. آنجاق بو یول "یاخچی، گئری قاییت بیزی ائنیش – قالخیش میدانینا قایتار، بیز گئتملی اولدوق" دئیه فیکیرلشدیگینی، آچیق آیدین سؤزلر ایله کاغاذدان اوخویور کیمی حس ائدیردیم.
یاواش یاواش هوتله یاخینلاشیردیق. هوتلین قیرمیزی، نئون ایشیقلی تابلوسونو گؤرونونجه،
آهان، یئتیشدیک، باخین اورا سیزین هوتلینیزدیر
دئدیم.
ائوه یتیشیب، سلقه لی بیر سالاد دوزلدیب، ائنیش قالخیش میندانیندان آلدیغیم، چوخ سئودیگیم هِنِسی ایچگیمی ایچمَگه باشلادیم. بو آرادا موبایل تلفونوم سسلندی. حسین قارداشین آدینی گؤرونجه سئویندیم. حسین قارداش همیشه کی راحات و مهربان سس تونوندا، بیر آز دا اوتاناراق،
قنبر قارداش، سندن بیر خاهیشیم اولاجاق، سحر بیزیم بو حزب رئیسی ایله یاردیمچیسینی هوتلدن گؤتوروب، سالونا گتیره بیلرسن؟
"آی آلله یاخچی اولدو حزب رئیسی قاییدیب گئتمدی"، دئیه سئوینرک،
اولار، عیبی یوخدرو.
هامی ساعات سکگیزده سالوندا اولمالییق. من اونلارلا دانیشدیم. ساعات سکگیزه اون دقیقه قالاندا هوتلین قاباغیندا سنی گؤزله یجکلر.
باش اوسته
سحر تئزدن قالخیب، حزب رئیسینی آپارمالی ایدیم. بونو اؤزوم اوچون بیر شرف کیمی حس ائدیردیم. منیم کیمی بیر بی سروپا آدامین بیردن بیره حزب رئیسینین خصوصی شوفری اولابیلمه سی بؤیوک بیر شانس ایدی. اؤز – اؤزومه "بلکه بونلارین ایشی آلمانیادا بیر – ایکی آی چکر، من ده هر گون حزب رئیسینین خصوصی شوفری کیمی ایشلرم. بلکه ده آدام آیری تحصیلاتینین یانیندا بیر ده روح حکیمیدیر. خسته لیگیم باره سینده دانیشارام. بیگانه بیر دوقتور کیمی باشدان ساوما ائله میز. بلکه دردیمه بیر چاره تاپار" دئیه فیکیرلشرک ساعات اون بیرده یاتدیم.
ائرته سی گون ساعات یئددی یه اون بئش دقیقه قالا ساعاتین زنگی چالینجا، بو یول یوموروق ایله اوستونه وورمادیم، جیرریقا کیمی یئریمدن قالخیب، ساققالیمی قیرخیب، یوغوندوم و "بیر آز دا ارکن گئدیم" فیکری ایله ساعات یئددی یاریمدا حزب رئیسینین هوتلینین قاپیسینین قاباغیندا حاضر ایدیم.
ساعات سگیزه قدر هوتلین قاپیسیندا گؤزلدیکدن سونرا، نیگاران اولماغا باشلادیم. "اولمیایا بیزیم حزب رئیسنی آلمانین وزارت اطلاعاتی اوغورلاییب" دئیه فیکیرلشمه گه باشلادیم. بئله فیکیرلر منی چوخ راحاتسیز ائدر. یئریمده دورابیلمرم. روح حکیمیمین بئله وضعیتلر اوچون وئردیگی حب لردن بیریسینی آتماق ایسته دیم. آنجاق ماشیندا ایچمک اوچون سو یوخ ایدی. ائنیب بیر استکان ایلیق سو ایستمک اوچون هوتله گیردیم. هوتلین کانتینینده بیر نئچه نفرین بیزیم دیلیمزده دانیشدیقلارینی گؤرونجه سئویندیم. بیر استکان ایلیق سو ایله داوامی آتدیقدان سونرا، بیزیم دیلده دانیشانلاردان بیر خانیما،
باغیشلایین، من حزب رئیسینین شوفریم، ساعات سگیزه اون دقیقه قالاندا رئیسی میندیرجک ایدیم. رئیسدن خبرینیز وار می؟
دئیه سوروشدوم. او خانیم حزب رئیسینی بیر اؤنجه کی آخشام گؤردوگونو آنلاتدی، آنجاق نییه یوباندیغیندان خبری یوخ ایدی. مهربان بیر سس تونوندا ،
بویورون بیر فینجان قهوه ایچین، اوتورون، ایندی گلر
دئدی. اوتوروب گؤزله دیم. ساعات آرتیق سکگیز یاریم اولموشدو.
یئنه او "پارانوئید" نگارانچیلیغیم تَپَمه ووردو. الیم آیاغیم تیتره مگه باشلادی. حزب رئیسینه بیر شئی اولسایدی، بوتون آرزولاریم هئچ اولاجاق ایدی. منیم هؤووشنم کانتینده کی لری ده هؤووشنه لندیردی. بیر بیری ایله پیچیلداماغا باشلادیلا. پیچیلدیلار آراسیندا "رئیسه بیر شئی اولسا، بوتون توپلانتی هئچ اولار"، "آلمانین اونون اوچون چوخ دا امنیتلی بیر اؤلکه اولمادیغینی بیلیردی" کیمی سؤزلر ائشیدیردیم. بیزیم دیلیمزده دانیشان وطنداشلار ایکی – ایکی، اوچ – اوچ هوتلدن چیخیب گئدرک کانتینده قالانلارین ساییسی گئت گئده آزالیردی. بو وضعیت منده آغیر بیر یالنیزلیق دویغوسو و قورخو یارادیردی. ساعات آرتیق دوققوزا یاخینلاشیردی. بیر خانیمدان یالواریرجاسینا ، "رئیسین آدی نه دیر" دئیه سوروشدوم. هوتلین رسپتسیونوندان رئیسین قالدیغی اوتاغین نمره سینی آلیب، تر – تله سیک اوتاغین قاپیسینا گئدیب، قورخا – قورخا قاپینی ووردوم. هئچ بیر خبر چیخمادی. دوردوغوم یئرده قورویوب – قالدیم. ساعاتیما باخدیم. دوققوز یاریم ایدی. آرتیق حزب رئیسنیین گروگان توتولموش اولدوغوندان آرخایینلاشماغا باشلادیم. پارانوئید نگارانچیلیغیم تپه مه ووردو. تر – تلَسیک، آشاغی قاتا ائندیم. بیزیم دیلده دانیشانلاردان هئچ کیم قالمامیشدی کانتینده. رسپتسیوندا اوتوران خانیما یالواریرجاسینا "پولیسه زنگ وورون" دئدیم. نه اولدوغونو سوروشدو. هؤوشنه و تیترمه ایچریسینده، "بیزیم حزب رئیسی اوتاغیندا دگیل، کسین کی باشینا بیر شئیلر گلیب، بیلیرسیز بئله اؤنملی انسانلارین جانی همیشه و هر یئرده امنیت ده اولمایابیلر" دئیه جواب وئردیم. رسپتسیونداک خانیم دا منیم قورخو و هؤووشنه لریمدن ال – آیاغینی ایتیردی. قالخیب من ایله اوتاغین قاپیسینا گلدی. ساعات آرتیق اونا اون بئش دیقیقه قالیردی. رسپتسونداکی خانیم ایله ایکیمیز قاپینی یاریرجاسینا وورماغا باشلادیق. بیر نئچه دقیقه سونرا قاپی آچیلدی. حزب رئیسینین یاردیمجیسی داغینیق ساچلاری، پیسمیریقلی گؤزلری ایله، اؤزو قاپینین دالیندا دوراراق، باشینی قاپینین چاتلاغیندان اوزالدیب، نفسیندن عراق قوخوسو پوسگوررَک،
رئیس دوش توتور
دئدی. قورخو و هیجانلار ایچینده، منه هئچ ده ارتباطی اولمایان بیر سؤز گلدی آغزیما،
بس توپلانتی نه اولاجاق؟
دئیه سوروشدوم. رئیسین یاردیمجیسی چوخ سویوق قانلی و اؤنمسمز بیر سس تونوندا
رئیسین داها اؤنملی بیر ایشی چیخدی. توپلانتیا گلمه مگه قارار وئردی. توپلانتینی ابطال ائتسینلر
دئیب قاپینی اوزوموزه باغلادی.
بوتون آرزولاریم سویا تؤکولدو. بلکه بیر شوفرلیک ایشی تاپابلرم، بلکه بو رئیس عینی زاماندا روح حکیمی دیر. دردیمه بیر چاره ائدر، کیمی خیاللاریم هئچه چیخدی. کور – پئشمان، سویوم سوزوله سوزوله ائوه قاییدیب، بیر اؤنجه کی آخشامدان قالان عراغیمی ایچرکن.
کشگه بو دلی لیکدن هئچ بیر زامان ساغالماسام
دئیه آروزلادیم.


text:
ارمنیستان اجتیماعیتی آمورف وضعیته گتیریلیر و میقرانت پسیخولوگییاسینا صاحبلنیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «Tert.am» سایتینا آچیقلاماسیندا ارمنی پولیتولوگ آرمن بادالیان سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، ارمنیستانین داخلی سیاسی وضعیتی اؤلو حالدادیر:
«ارمنیستاندا یئنی باش ناظرین تییناتی زامانی یئنی اینتریقالار گؤزلمیین. حاکم پارتییانین داخیلینده همچینین خصوصی فیکیر آیریلیقلاری دا اولمایاجاق. بو ایشده داها چوخ غرب و روسییا مداخیلهلری آیدین گؤرونه بیلر. ایندیکی دؤورده بونلاردان هانسینین ارمنیستاندا باش ناظر تعیین ائتمک ایمکانلاری اولدوغونو سؤیلهمک چتیدیر. بونا داها چوخ اؤلکه رهبرلیینین پوللارینین هارادا ساخلانماسی تأثیر ائدجک».