text:
آذربایجان ملی مسئله سی، آذربایجان تورکلوگونون اؤلوم یوخسا قالیم مسئله سی
اؤزلرینی "ایران فرهنگی" قلمه آلان ذاتلار، او جومله-دن سید جواد میری جنابلاری مدنیتین اساسیندا دیل اولدوغونو بلکه ده درک ائتمز، بلکه ده یازیلی و تحصیل سیستیمیندن الده ائتمیش فارس دیل بیلینجی و شعوروندان یولا چیخاراق مدنی اولماغی "فارسلیق و ایرانیت" دئیه ایران وطنداشلاری اوچون باشا دوشر. حقی ضایع اولماسین دئیه، یازیسی اساسیندا گؤروشلریمیزی اساسلاندیرماغا چالیشاق، اوخویوروق:
"بحثی درباره مسئله آذربایجان
از ظهر روز جمعه که مطلبی را درباره سخنرانی روز مشروطه در کانال گذاشتم دوستان دور و نزدیک پیام هایی دادند و نقدهایی نمودند که دو تا را به اشتراک گذاشتم. من دغدغه دوستان و عزیران را می دانم و می شناسم ولی فکر می کنم ما بسیار اسیر "منطق عکس العمل" شده ایم و از دغدغه های ملی و مسائل ملی به دور افتاده ایم. اول باید ادبیات خود را تصحیح کنیم و به جای "ملت آذربایجان" (که از نظر حقوق بین الملل مربوط به باکو است) و "ملت ترک" (که در ادبیات حقوق بین الملل مربوط به آنکارا است) و "آذربایجان جنوبی" (که از تقسیمات استانی ایران تبعیت نمیکند بل مربوط به تجزیه طلبان است) به شدت دوری کنیم و مطالبات اجتماعی خویش را در قالب ایران و قانون اساسی مطرح کنیم."[1]
اوسته گؤروندوگو کیمی سیدجواد میری بعضیلرینه ایراد توتماسینا باخمایاراق دوشونجه باخیمیندان قاریشیق بیر اورتام و شراییطده یاشار. او بیر یاندان "آذربایجان مسئله سی" دئیه بیر مسئله نین وار اولدوغونو، جمهوری ایسلامی حکومته گلن گوندن بری بو مسئله نین قارشیسیندا سوسدوغونو، اؤزو قبول ائتمیش قانونونو بیله دیل و مدنیتلر باخیمیندان عمل ائتمدیگینی اورتایا قویار؛ باشقا یاندان "ایران ملتی" آنلاییشیندان یولا چیخاراق آذربایجان ملی حرکتی آنلاییشینی اورتایا قویانلار "ایرانیت و ایران فرهنگی" آنلاییشیندان اوزاق دوشموشلر دئیه قورخو حیسسی (تشویش) کئچیرر. هر حالدا سیدجواد میری جنابلاری دوشونجه باخیمیندان بیر ایکیلم (دوآل) اورتامدا و شراییطده آسیلی قالمیش گؤرونر.
فارس حکومتینه تابع توتولموش آذربایجان تورکلری نین ملی حقوق مسئله لری ایسه، بیر چوخلاری خیال ائتدیکلری کیمی بویورون بو دا سیزین حقینیز دئیه وئریلمه یه جکدیر. فارس حاکیمیتینه تابع توتولموش آذربایجان تورکلوگو زامانیندا ملتلشمک قطاریندان دالی دوشدوگو اوچون بو مسئله ده گلجگه دوغرو داها آرتیق اؤزوئری و فداکارلیق ائتمه لیدیر. تاریخ بویو هر هانکی ملی توپلوما بو دا سنین حقین دئیه، حق وئریلمه میش. هر هانکی ملی توپلوم اؤزونو درک ائتمیشسه، ملی وارلیغینا صاحاب چیخمیش و ملی وارلیغینی سوردوره رک یاشامیش؛ اؤزونو درک ائتمه میشسه، یوخ اولموش و تاریخه قاریشمیش. بو باخیمدان ایران ممالیکی محروسه سینده فارس حاکیمیتینه تابع توتولموش آذربایجان تورکلوگو اوچون "ایران فرهنگی" آنلاییشی مزاریستان ساییلار. ایران فرهنگی آنلاییشی بیرینجی دفعه محمود افشار یزدی طرفیندن اورتایا آتیلمیش. محمود افشار "ایرانیت آنلاییشی" نی عیرق و نژاد اساسیندا اورتایا قویماسینا باخمایاراق علی شریعتی – سسسیزجه شیعه تورکلری ده نظره آلاراق - دین و مذهب مسئله سینی ده بو آنلاییشا اورتاق ائده رک (دخیل ائده رک) ایران فرهنگی آنلاییشینی "فارسلیق" و "تشیع علوی" دئیه اویدورما بیر مذهب اساسیندا "تورکلوک" و "عربلیک" قارشیسیندا اورتایا قویموش[2]. دئمک، ایران فرهنگی آنلاییشی یئنی بیر تاپینتی دئییل، حقوق و دیپلوماسی بؤلومونده تحصیل آلمیش جواد شیخ الاسلامی ده زامانیندا "ایران فرهنگی" آنلاییشیندان یولا چیخاراق فارس حاکیمیتینه مراجعت ائتمیش و فارس اولمایان اوشاقلاری آتا و آنالاریندان کیچیک یاشلاریندا آلینماسی نی و "نجیب فارس عائیله لری" یانیندا فارسچا تربیت اولونمالارینی سفاریش ائتمیش. علی شریعتی ده ایستعمارچی حاکیمیتلر دئیه دولاییلی اولاراق فارس حکومتینه بئله بیر آکادئمیک ذکالی یوخسا گئری ذکالیلردن (!) فایدالانمانی سفاریش ائتمیش. گئنه ده سیدجواد میری نین یازدیغیندان اوخویوروق:
"... هنگامیکه ادبیات ما تصحیح شد یعنی ذهن ما دارای انسجام مفهومی گردید، آنگاه به جای دشنام از کلام بهره خواهیم برد و درب های هیچ دانشگاهی را نمی توان بر روی شما ببندند. اگر امروز ما نتوانسته ایم در خانه مشروطه تبریز سخنرانی کنیم دلیل عمده اش این است که ما از منطق فهم جامعه ایران فاصله گرفتیم"[3].
اوسته سید جواد میری ذات عالی نین "ییغجام آنلاییش (انسجام مفهومی)" دئیه گؤروشونه اساسا آذربایجان تورکلوگو ملت آنلاییشیندان واز کئچدیکدن و اؤزونو بیر کئچیت فاز اولاراق فارسلاشماغا دوغرو دوشونجه باخیمیندان حاضیر ائتدیکدن سونرا کیمسه اونلارا ایراد توتابیلمز. دئمک، آذربایجانلیلار بوگون ایستدیگی کیمی بیلیکیوردلاریندا و بیلیم اوجاقلاریندا چیخیش ائده بیلمیرلرسه، بو مسئله فارس ایستعمارچیلیق حاکیمیتی و فارس مدنیت راسیستلری نین آذربایجانلیلار قارشیسیندا اورتایا قویدوغو مانعه لر اساسیندا دئییل، آذربایجانلیلار اؤزلرینی تورک دئیه قلمه آلدیقلاریندان اورتایا چیخان بیر آنلاشمازلیق و داها دوغروسو آذربایجانلیلارین پخمه لیگی (!!) ساییلارمیش (باخ اورادا: به نظر من باستانگرایان در پوست خود نمی گنجند وقتی شما از ادبیات زننده استفاده می کنید زیرا به راحتی شما را متهم به واگرایی می کنند). بو اساسدا آذربایجان تورکلوگو ملی ایستکلری نی "آذربایجان ملی حرکتی" و "گونئی آذربایجان تورکلوگو" باشلیغی آلتیندا اورتایا قویارکن، باغیشلانماز خطایا یول آچارمیش(باخینیز: سید جواد میری بیرینجی پاراگراف). بو یاناشما هر بیر آذربایجان دیلی و مدنیتی ایله اوغراشان و آذربایجان ملی وارلیغی علیهنیه یازیلمیش یازیلاری اوخویان اوچون چوخ دا یئنی بیر تاپینتی ساییلماز. تئوری باخیمیدان فارس حاکیمیتی نین اساسینی قویموش محمود افشار یزدی ده بو دوشونجه لری زامانیندا تئوریزه ائتمیش، اوخویوروق:
" …زبان ترکی یکی از عناصر مهم ملیّت بلکه مهمترین آنهاست، .. اگر مردم آذربایجان توانستند روزنامه های ترکی را به آسانی بخوانند و به ترکی چیز بنویسند و شعر بگویند دیگر چه نیازی به فارسی خواهند داشت؟… نگارنده با آموختن پنج دقیقه زبان ترکی هم در هر مدرسه یا دانشگاه آذربایجان مخالفم …میخواهم آموزش فارسی را اجباری و مجانی و عمومی نمایند و وسائل این کار را فراهم آورند تا ظرف سه سال یا زودتر همه مردم بدون استثنا هر دو زبان را بدانند . پس از آن کم کم و خود بخود کلمات فارسی به قدری در لهجه ترکی داخل خواهد شد که اقلا صدی شصت فارسی خواهد بود و این نسبت روز به روز زیادتر می شود تا به صدی هفتاد برسد و دو زبان یکی خواهد شد . .. اگر این سیاست فرهنگی را دولت بپذیرد و ملّت هم کمک کند، چه در آذربایجان و چه سایر شهرستانها، برای من تردیدی نیست که بی هیچ زحمت و دردسری برای هیچ کس و مخالفتی از هیچ کجا به مقصود خواهیم رسید بی آنکه آذربایجانیها احساس کرده باشند بعد از پنجاه سال به زبان فارسی ناحیه خودشان که باید آنرا لهجه ” آذری تازه ” خواند صحبت خواهند کرد… باید حتما اینکار به دست خود آذربایجانیها صورت گیرد…آذربایجانیان باید خودشان پیشقدم شده و زبان ملی خود را رواج دهند تا کم کم ترکی که خارجی است برود… مطلب از دو حال خارج نیست: یا آذربایجانی ایرانی هست، یا نیست. اگر هست ترک نمیتواند باشد...."[4]
"ایرانیت و ایران فرهنگی" باخیشیندان یولا چیخیلارسا، محمود افشار یزدی و دوشونجه باخیمیندان علی شریعتی نین شاگیردی اولموش سیدجواد میری نین گؤروشلرینده هر هانکی بیر فرق گؤرونمز[5]. محمود افشار یزدی تئوری باخیمیندان فارسلیغی رضا شاها دیکته ائتدیگی اوچون پهلویلر قانونوندا 15 اینجی اصله بنزر بیر آنلاییش اورتادا گؤرونمز. سیدجواد میری ایسه، فارس حاکیمیتی یازدیغی و فارسلیق سیستیمینه تحمیل اولموش قانونا اساسا 15 اینجی اصلین اجرا اولونماسینی، ایستر جمهوری ایسلامی حکومتینه، ایسترسه ده "ایرانیت و فارسلیق"ین توخونولمازلیغی و اوستونلوگونو قوروماق باخیمیندان زامان ایجاب ائدیر دئیه اویقون حئساب ائدر. دئمک، آنا دیلی بیلینجی و شعورو اولمازسا، فارس اؤیرتیم سیستیمینده تربیت اولونموشلاردا انسان حاقلاری باخیمیندان هر هانکی بیر گلیشمک و ایلریله ییش (پیشرفت) سؤز قونوسو اولابیلمز.
ایشیق سؤنمز، 04.08.2018
[1] سید جواد میری مینق، بحثی در باره آذربایجان، https://t.me/seyedjavadmiri/4962
[2] صفویلیک و تورکلوک علیهینه "تشیع علوی" آنلاییشینی فارسلیق اوچون تئوریزه ائتمیش.
[3] سید جواد میری مینق، بحثی در باره آذربایجان، باخ اورادا.
[4] ایرج افشار، زبان فارسی در آذربایجان، تهران 1368؛ ص. 284، محمود افشار یزدی، يگانگي ايرانيان و زبان فارسي.
[5] سیدجواد میری مذهب باخیمیندان علی شریعتی نین گؤروشونه قاتیلماز. او شیعه لیگی فارسلارا خاص ائتمه نی ایرانیت اوچون مسئله لی بیر آنلاییش حئساب ائدر.


c: text/html

text:
گلدیک جانا …
میرحسینقلی ریاحیفر(سیّد)
گلدیک جانا بو اؤلکهده سارساقلار الیندن
بیرلیک یارانا بیلمهدی یالتاقلار الیندن
بیچاره اکینچی چالیشیر ایل بویو آنجاق
محصول وئره بیلمیر زمی پیتراقلار الیندن
بیر کیمسه تاپیلسا پیسه پیس سؤیلهسه بوردا
باشیندان آخار قان چایی توخماقلار الیندن
بئش گونلوک عؤمورده بیزی دیغلاتدی یاساقلار
باخ گؤر نه چکیب دونیا بو قالتاقلار الیندن
یوز یول یازیلیب اَیری نه دیر، دوز نه دی قانمیر
ایللر ده یازیق اولدو بو آخماقلار الیندن
اورتا دوغودا کیم یاشاسا غم یئیهجکدیر
جاندان بئزهجک دوسیهسی یارپاقلار الیندن
دریالاری، اوکیانلاری غرق ائتدی بو چایلار
گؤیلرده قرهلدی بئله ایرماقلار الیندن
گون اورتانی گئچدی نییه یاتمیشلار اویانمیر
گؤز شیشدن آچیلمیر قارا یاتماقلار الیندن
یولداش دئ گؤروم تورپاغا چاره اولاجاقدیر
لاللیق ائلهین دیللی بو تاپداقلار الیندن؟
بیر بئیله دؤزوملو اولوسون یوخ تایی، باخسان
ایوب دا گلیبدیر دیله سوسماقلار الیندن
بیر آغ گونه حسرتدی یاشامدا دلی “سیّد”
بیلمیر نه ائده دونیادا سارساقلار الیندن

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
شنگول- شؤنگؤل – منگول شنگولوم منگولون آدیندا بیر تورکو ناغیل: داستان ترکی ( شنگول منگول ) بیری وارمیش بیر ی یوخوموش،بیر کئچی وارمیش.بو کئچنین گوزنون آغی- قاراسی اوچ بالاسی وارمیش.چپیشلرین بیرنین آدی شنگول،بیرنین آدی شؤنگؤل بیرینینده آدی منگول ایمیش.کئچی گئدیب هرگون مئشده اوتارارمیش.گئجه قایدیب دا بالالارینا آغیزیندا سو،بوینوزوندا اوت ،ممه لرینده سود گتیره رمیش.بوجور قایدیب قاپی دوورمیش.شنگول آتیلا-آتیلا قاپییا یاخینلاشیب …مطالعه بیشتر »
پادشاهلا پینه چی (تورکو ناغیل)
پادشاهلا پینه چی ( تورکو ناغیل ) بیر پادشاه اوز وزیرینی ئوز یرینه قویوب ، او بیری وزیری ایله تغییر لباس اولوب ئولكه نی گزمگه چیخیر . ایكیسی ده درویش پالتاری گئیینیرلر كه اونلاری تانییان اولماسین . شاه وزیری ایله آز گدیر چوخ گئدییر یولدا بیر كیشیه راست گلیر. كیشی ایله سلاملاشیب باشلاییرلر گئتمگه ، گورور كه كیشی ده اونلارلا …مطالعه بیشتر »
جیرتدان ناغیلی
جیرتدان ناغیلی هامی یاتیب جیرتدان اویاق! بیری واریدی، بیری یوخ ایدی، تانری دان سونرا هئچ کس یوخ ایدی … اوزاق بیر یوللاردا درین بیر مئشه ده بیر بالاجا کند واریدی بو کندین اوشاقلاری بیر – بیریله یولداش کیمی اوینایاردیلار یئیردیلر ایچردیلر گاهی ده باشقا اوشاقلار کیمی ساواشاردیلار. گونلرین بیر گونو بو اوشاقلارین آنالاری باخیب گوررلر کی قورو اودونلاری قورتولوب.اونا گوره …مطالعه بیشتر »
اوغوز خان دستاني
اوغوز خان دستانی 2.200 ايل اؤنجه قوزئی دوغو آسيا داکی تورک دئوله تيني، آسيا نين بوتون قوزئي يانسيني قاپلايان بير ايمپراطورلوق دورومونا گتيرن مته، تورک ميلله تي نين ويجدانيندا « اوغوز خان » آديلا اؤلومسوزلشديريلميشدير. « اوغوز خاقان » و يا « اوغوز خان » دستاني ندا مته، تورکلرين ان بؤيوک قهرماني اولاراق سونول- موش، بير ماسال و دستان هاواسي …مطالعه بیشتر »
داستان کور اوغلو
حماسه کوراوغلو تبریز سیروس: تاریخ ۱۳۴۵ قمری کور اوغلونون اؤز آدی روشن ایدی. آتاسینین آدی علی. علی وار دولتی ایله مشهور اولان حسن خانین الخیچیسی ایدی. علی نئچه ایللر حسن خانا ایلخی اوتارمشدی اونون قاپوسوندا عؤمرونی گونونو چورودوب ساققالینی آغارتمیشدی. علی بیر گون ایلخینی دنیز قیراغینا آپارمیشدی آتلار دریانین قیراغیندا بیر اوتلاقدا اوتلاییردی. علی بیردن گوردی دریادان ایكی آت چیخدی. …مطالعه بیشتر »
ار – آروادین ناغیلی
ار – آروادین ناغیلی تؤركو ناغیل ایكی قونشو واریدی. بیرینین اری زورناچی. او بیری نین اری كاسیب بیر پینه چی ایدی. كاسب كیشی نین آروادی بیر گون زورناچی نین آروادیله صحبت ائدیردی. بیرده آروادین اری تویدان گلیپ چوخلی پول خونچا گتیردی. كاسیب كیشی نین آروادی ائوه قاییدان كیمی ارینه دئدی: – كیشی گونو صاباحدان بیر زورنا آلارسان. گئدرسن تویلارا. ئوزگه …مطالعه بیشتر »
امیر ارسلان ترکی (رومی)
امیر ارسلان ترکی (رومی) ایخطار: دئییرلر بو داستانی سونا کیمین اوخوسان بیر بدبخت حادیثه اوز وئرر. هر ائوده بو داستانی سونا کیمی اوخونسا او ائو خراب اولار. حورمتلی تدقیقاتچی زنجانلی سید حیدر بیات ین دئدیینه گوره کئچمیشلرده سونا کیمی اوخونماسین دئیه بو داستانی کیتابی نین سون صحیفه لرینی قوپاردارمیشلار. بو داستان « امیر ارسلان ترکی » آدی ایله آذربایجان معارف …مطالعه بیشتر »
بالاجا خوخان ناغیللاری (اوشاقلار ایچین)
بالاجا خوخان ناغیللاری (اوشاقلار ایچین) خوخان بایرام ایشی – بایرام گونو – بایرام گؤروشو و …. خوخان بایرام ایشی! بیر گون سحر یوخودان دوردوم گؤردوم آنا خوخان باشینا دستمال باغلاییب دووارلاری سیلیر: – سلام آنا نئلیرسن؟ – سلام گیله م! بایرام ایشی گؤرورم. – یانی نئجه؟ – دووارلاری سیلیرممطالعه بیشتر »
هری پاتر و ققنوسون امری
هری پاتر و ققنوسون امری تورک دیلینده ناغیل : هری پاتر یایین ایستی گونلری اؤز سونونا یاخینلاشیردی. “پریوت درایو” ین بیوك و نمیز ائولرینه سسسیزلیك كولگه سالمیشدی، او ماشینلار كی همیشه تمیزلیدن پاریلداردی ایندی توز تورپاقلی گاراژلاردا قالمیشدیلار و چمنلر كی همیشه گوم گوی اولاردیلار ایندی ساریا چالیردیلار. سوسوزلوق باعیث اولوب سو شیلنگلریندن ایستیفاده ائله مك قدغن اولسون. پریوت …مطالعه بیشتر »


text:
`بوغدای` نتیجهلر
حابارلار [13]
- روسیا- اوکراینا آراسینداقی ساواش سبأپلی آفریقادا بوغدای قیمماتلادی
- قازاغیستان بوغدای یینگ داشاری یورتلارا ساتیلماغینا چأکلندیرمه گتیردی
- بوغدای قیممات تایدان دۆنیأ بازارلاریندا رکوُرد قوُیدی
- اوُوغانیستانا بوغدای آلیپ باریان قطار آغدی
- تۆرکمنیستان بوغدای اِکیلجک یرلری ۱۰۶ مۆنگ هکتارا یتیرمهک ایسله یأر
- تۆرکیه اوُوغانیستانا ۱۰۰ تُن توُخوملیق بوغدای کؤمک بردی
- أردۇغان بوغدای فیلمی نینگ گؤرکِزیلیش داباراسینا قاتناشدی
- تۆرکمنیستان دا ۷۶۰ مۆنگ هکتاردا بوغدای اِکیلیأر
- تۆرکمنصحرادا ۱ میلیون تن بوغدای ساتین آلیندی
- گۆلیستان دا بوغدای اؤنۆمی یۇقارلادی
- تۆرکمنیستان ۱.۶ میلیون تن بوغدای اؤندۆردی
- کۆممِتده بوغدای اؤنۆمی آزالدی
- کۆممِتده بوغدای اؤنۆمی آزالدی


text:
ال پوئرتو د سانتا ماریا
ال پوئرتو د سانتا ماریا (ایسپانجا: El Puerto de Santa María) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و کادیس اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۵۹٫۳۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۸۷۶۹۶ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- File:File:File:De Cadiz a El Puerto.pdf
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«El Puerto de Santa María»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ال پوئرتو د سانتا ماریا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بو کتاب م. کریمی نین سیمای زن در فرهنگ و ادبیات آذربایجان عنوانلی فارسیجا یازدیغی کتابدیر کی آذربایجان تورکجه سینه ترجمه اولوب باکی دا یاییلمیشدیر. بوندان اؤنجه ده همین یازارین زبن ترکی و هویت ایرانی عنوانلی اثری تورکجه یه چئوریلیب و یاییلمیشدیر.
ایندی بو اثر آذربایجان ملی علم لر آکادمیاسی نین آکادمیسین ضیاء بنیادف آدینا شرقشناسلیق انیستیتوتو علمی شوراسی نین قراری ایله نشر ائدیلمیشدیر.
رئداکتور: پروفسور دؤکتور گوهر بخشعلی اوا
رای چیلر: مسیح آقامحمدی، دؤکتور سعادت شیخی اوا
ترجمه ائده ن: آفت رستم اوا
باکی نشریات زردابی، ۲۰۱۴٫


text: «اؤیرتمن گؤز آلتی صنفی سۆزوردو ، گؤزو قاشقالؽیا ساتاشدؽ کؽ بایاق دان دؽر چانتاسؽن اێچینده نسه آختارؽر هئچ فێکری اوْخونان درسده دئییل قاشقالؽ ؟! _اؤیرتمن سسلندێ قاشقالؽ دێک آتؽلدی بلی اؤیرتمنیم_قاشقالؽ جواب وئردێ اوْغلوم بایاق دان دؽر نسه آختارؽرسان ! آمّا باخؽرام تاپا بێلمیرسن ! قاشقالؽ ائله کێ آیاق اۆستونده اێدی جواب وئردی: اؤیرتمنیم پۇلوم یوْخدور نئجه یوخدرو ؟!_اؤیرتمن سوْروشدو؟ یوْخدور اؤیرتمنیم_قاشقالؽ جوابلادؽ اؤیرتمن قاشقالؽ نی قارا لؤوحهنین اؤنوونه چاغؽردی وَ بۆتون صنفه سسلندێ کیم…بیشتر بخوانید


text:
میتسوبیشی فیزو
میتسوبیشی فیزو (اینگیلیسجه: Mitsubishi Fuso Truck and Bus Corporation) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Corporate profile. Mitsubishi Fuso Truck and Bus Corporation. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2018-06-30. یوْخلانیلیبJune 30, 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mitsubishi Fuso Truck and Bus Corporation»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده میتسوبیشی فیزو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بؤیرک سیستمی
بؤیرک سیستئمی نه تئز-تئز راست گلینیر. مورفولوژی جهتدن اونلار موختلیف اولور. بؤیرک سیستلرینین اکثریتی آنادانگلمه کاراکتئر داشیییر. بونلارا مثال اولاراق سئروز سولیتار سیستلر، بؤیرک پولیسیستوزلاری، بؤی- رک ائخینوکوککو و س. گؤسترمک اولار.بؤیرکلرین سیستوز خستهلیکلری زامانی اوسم-ده بؤیرکلرین اؤلچوسونون بؤیومهسی و کونتورلارینین ناهامار اولماسی آشکار اولونور. سیست دقیق و آیدین کونتورا مالیک دایروی و اووال فورمادا، هوموگئن داخیلی ایستروکتورا مالیک تؤرهمه کیمی گؤرونور. بزهن پاراسئرویکال سیستلره راست گلینیر. سیستین آرخا دیواری اؤن دیوارا نیسبتهن داها آیدین گؤرونور کی، بو دا اونو چَتین توخومادان فرقلهندیرهن واجیب علامتدیر. بؤیرک سیستلرینی کت-نین کؤمکلیگی ایله ده آشکارا چیخارماق اولار (۰،۳ سم و داها بؤیوک اؤلچوده). سیستین اساس کاراکتئر علامتی اونون آشاغی سیخلیغا مالیک اولماسی (۹،۲ واهید)، کونتراست ماددهلره قارشی رئاکسییانم باش وئرمهمهسی، دقیق و هامار کونتورلارا مالیک اولماسیدیر.
سئروز سولیتار سیستلردَییشدیر
بو سیستلر ایچریسینده پراکتیکی اهمیته مالیک اولانی آشاغیداکیلاردیر:
- ساده سئروز سیستلر؛
- لیمفاتیک سیستلر؛
- مولتیسیستوز بؤیرک.
ساده سئروز سیستلردَییشدیر
ساده سئروز سیست اکثر حاللاردا بیر بؤیرکده تک-تک، بعضی حاللاردا ایسه چوخلو میقداردا آشکار ائدیلیر. سولیتار سئروز سیستلر بیر چوخ حاللاردا تصادفهن قارین بوشلوغونو و یا سیدیک یوللارینی یوخلایان زامان آشکار ائدیلیر. بعضی حاللاردا سیست بؤیریین سطحینده فیبروز کاپسول ایچریسینده یئرلشیر. بعضی حاللاردا ایسه بؤیرک پارئنخیماسیندان اینکیشاف ائدرک کاساجیقلارا تضییق ائدیر و اوندا موختلیف دئفورماسییالار تؤرهدیر. سولیتار سیستلرین دیاقنوزونون قویولماسمدا رئنتگئنولوژی موایینه اصوللارینین بؤیوک اهمیتی واردیر. رئنتگئنولوژی موایینهده بؤیرک سطحینده یئرلشهن، بؤیریین سیلوئتیندن کنارا چیخان اووال و یا گیرده شکیلده، کنارلاری هامار اولان کؤلگهلیک تؤرهدیر. بؤیرک پارئنخیماسمدا یئرلشون سیستلر ایسه بؤیرک لیهنینده. گیرده چیخینتیلار شکلینده دئفئکتلر عمله گتیریر. بو زامان بؤیرک کؤلگلیینین اؤلچوسو بؤیوموش اولور. سولیتار سیستلر بؤیرک اطرافینا و یا بؤیرک لیهنینه پارتلایا بیلر. بعضی حاللاردا ایسه اونون دیواری کیرجلشیر. بو زامان رئنتگئنوقرامدا دیوارلاری توند کؤلگهلیکلی، گیرده فورمالی کؤلگهلیک آشکار ائدیلیر. دئرموید سیستلرده اگر سوموک و یا دیش اولارسا عادی رئنتگئنولوژی موایینهده کؤلگهلیک داخیلینده علاوه کؤلگهلیکلر ده گؤرونور. بؤیرک سیستلرینین آشکار ائدیلمهسینده اوبزور موایینه ایله یاناشی ائکسکرئتور اوروقرافییا، پیئلوقرافییا، آنگیوقرافییا و پنئومورئتروپئریتونئومون دا بؤیوک اهمیتی واردیر.
لیمفاتیک سیستلردَییشدیر
لیمفاتیک سیستلر بؤیرک قاپیلارمدا یئرلشیر. کیچیک اؤلچودن تویوق یومورتاسی بؤیوکلویونه قدر اولور. پئلوینال لیمفاتیک سیستلر بزهن جمع حالدا موشاهیده ائدیلیر. بونلار بیری دیگری ایله لیمفا یوللاری واسطهسیله علاقهلنیرلر. بو نؤو سیستلر بؤیرک کنارلاریندا یئرلشدیی اۆچون ائکسترارئنال سیستلر آدلانیر و بؤیرکده موهوم دییشیکلیک تؤرتمیر.
مولتیسیستوز بؤرکدَییشدیر
مولتیسیستوز بؤیرک زامانی موختلیف اؤلچولو سیست کونقلومئراتلاری بؤیریی توتور، سیدیک آخارلاری اولمور، بزهن ایسه قیسمهن و یا تام آتروفییایا اوغراییر. مولتیسیستوزلار بؤیرک پولیسیستوزلارینا چوخ اوخشاییر. بونلاری دیفئرئنسیاسییا ائتمک اۆچون آشاغیداکی علامتلردن ایستیفاده ائدیلیر. مولتیسیستوزلار ان چوخ اوشاقلاردا راست گلینیر و بیرترفلی اولور. ائکسکرئتور اوروقرافییادا بؤیرک فونکسییاسینم تام پوزولماسی و کونتراست ماددنین خسته بؤیرکده گؤرونمهمهسی موشاهیده ائدیلیر.
پولیسیستوزلو بؤیرکدَییشدیر
بؤیرک پارئنخیماسیندان اینکیشاف ائدن سیستلر تدریجهن بؤیویهرک بؤیرکلرین نورمال شکلینی دییشدیریر. بؤیرکلرین کونتورو اؤز هامارلیغینی ایتیریر و دویونواری اولور. بؤیرک هم اوزونونا و هم ده کؤندهلهن ایستیقامتده بؤیویور. قئید ائدیلهن علامتلرله یاناشی بؤیرک کاساجیقلاری و لیهنی دئفورماسییایا اوغراییر. بو خستهلیک زا- مانی بؤیرک پارئنخیماسی کیچیک اؤلچولو بوشلوقلارلا اوز اولونور. بوشلوقلار موختلیف رنگلی مایئ ایله دولو اولور. چوخ واخت بؤیرک پولیسیستوزو اوزوم سالخیممی خاتیرلادیر.
موایینه اوسولودَییشدیر
پولیسیستوزلو بؤیرک خستلیینین آشکار ائدیلمهسینده عادی رئنتگئنولوژی موایینه اوسولو ایله یاناشی پنئومورئتروپئریتونئوم، رئتروقراد پیئلوقرافییا آنگیوقرافییا اوسم-نین بؤیوک اهمیتی واردیر.
بؤیرک ائخینوکوککوزودَییشدیر
باشقا عضولره نیسبتهن ائخینوکوکک بؤیرکلرده آز تصادف اولونور- قاراجیر، آغجیر، پیلیک قیشاسی، ازله و دالاقدان سونرا بؤیرک ائخینوکوککوزو ۶-جی یئری توتور. ایکیترفلی بؤیرک ائخینوکوککوزونا چوخ آز راست گلینیر. M.D.Cavadzadهنین قئید ائتدیینه گؤره آنادانگلمه بیرترفلی بؤیرک ائخینوکوککوزونا نادیر حاللاردا تصادف ائدیلیر. ائخینوکوکک سیستلری بیر و چوخکامئرالی اولا بیلر. اوزون مدت داوام ائدن ائخینوکوکک سیستلرینین خیتین و فیبروز کاپسوللاری کیرجلشه بیلر. پارازیت محو اولدوقدا ایسه مؤهتویات دا کیرجلشیر و بو زامان بؤیوک بیر ساحهده توند کؤلگهلیک گؤرونور.
قایناقلاردَییشدیر
http://fhn.gov.az/newspaper/?type=view_news&news_id=2422


text:
دیل و دانیشیق گؤجلندیرمه سی ۴دن ۶ یاشا قدر
مدت زمان تخمینی مطالعه: 3 دقیقه
فهرست مطالب
گفتاردرمان لار بیر سیرا یولارلا اوشاقلارین دیل و دانیشیق گؤجلندیرمه سی ۴دن ۶ یاشا قدر (تقویت گفتار و زبان کودکان۴ تا ۶ ساله) کومک ائدرلر.
دیققت یئتیرین او واخت کی سیزین اوشاقینیز سیزین ایله دانیشیر.
دانیشماقدان اوول اوشاغینیزین دیقتینی اوزوزه چکین.
بیر شی سویلدیینده اونی تعریفلیین. اونون سوزلرینی باشا دوشدویونوزی گوسترین و سویلیین .
دانیشیقدان سونرا دانیشیقیزی دایاندیرین. بو اوشاقینیزا دانیشماق ایمکانی وریر.
اوشاغینیزین یئنی سوزلر اویرنمه سینه کومک ائدین.
یئنی بیر سوز دیین و اونا نه دئمک اولدوغونی سویلیین.
یا اونا آنلاماغدا کومک ائدین. مثلن آوتوموبیل عوضینه وسایط سوزونو ایستیفاده ائده بیلرسینیز.
دییه بیلرسیز دوشونورم کی چوخ یورغونام گئزه گئزه ماغازیا گئده بیلمرم گئرک ماشینینان گئدم.
ایلک، اورتا،سون، ساق و سول سوزلرینی ایشلتمکینن اشیالارین یئرلرینی سویلیین.
اوست، اشاغی، و……… ضیدیتلی سوزلری ایشلتماغینان دانیشین.
تصور ائدمک تکنیخاسی دیل و دانیشیق گؤجلندیرمه سینه ۴دن ۶ یاشا قدر (تقویت گفتار و زبان کودکان۴ تا ۶ ساله) :
اوشاغینیزا اویردین کی سیز ددیقلاریزی تصور ائدسین.
دیین کی بیز اونی یئری سوپورمک اوچون ایستیفاده ائدیریک و او گئرک سوپورگنی تاپیب و گتیرسین.
د کی او سرین، شیرین و یئمه لی دیر.
بیز اونی ایستی گونلرده یئییریک.
من چییلک دادینداسین یئمک ایستیرم.
اوشاق دوندورمانی تصور ائده بیلر و سیزه دییه.
ماده لر قروپلاری و یا کتیقوریا اوزره ایشلییین. بیر قروپا عاید اولمایان بیر شی تاپین.
آیاق قابی بیر الما و نارنجی قروپونا عاید دیییل چونکی یئملی دییر، گیرده دییر. او میوه دییل.
اوشاغینیزا کومک ائدین کی ایکی و اوچ آدیملی ایشلری گورسون. گئد اوتاقا و کیتابی گتیر.
اوشاغیز دانیشماینان سیزه یاردیم ائدسین کی مثلن بیر قایا دوزلدین و یا اشیالاری یئرلریندن گتیرین.
ماسانین اوستونده کی و کیتابین آلتینداکی میدادی گتیرین.
اوشاقنیزینان قوناق باجی اویونونی اویناین. او والدین کیمی و سیز اوشاقکیمی داورانین.
ائوده کی مؤختلیف اوتاقلار و میبیلردن دانیشین.
فیلمیلری بیرلیکده تیلویزیادا و یا تبلتده ایزله یین. اوشاغینیزین ایزلیه نلرینین حاقیندا دانیشین.
بونان سونرا نه باش وردییینی تخمین ائدسین. کاراکترلر حاقیندا دانیشین.
اونلار خوشبخت و یا کئدرلی دیرلر می؟ حیکایه ده نئلر باش وردیینی سیزه دسین.
دیل اویرنمک اوچون گونده لیک وظیفه لردن ایستیفاده ائدین. میثال اوچون مطبخ ده کی قیدالاردان اونلارین (رنگ) و بویالاریندان، دادیندان و………. دانیشین.
بیرلیکده آیش وریشه چیخین.
نه آلدیغینیزی و نیه احتیاجیز اولدوغوندان دانیشین اونلارین شکیلیندن، اغیلیقیندان و سایره خؤصوصییتلریندن دانیشین.


text:
اینسبروک بیلیمیوردو
اینسبروک بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Innsbruck, فارسجا: دانشگاه اینسبروک، عربجه: جامعة إنسبروك)اینسبروکدا یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۲۵٬۷۲۱ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اینسبروک بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- Geehr, Richard S. (1990). Karl Lueger: Mayor of Fin de Siècle Vienna. Wayne State University Press.


text: رومان (آذربایجان تورکجهسینده) یئنی باشلایانلار اوچون دوغومدان سونراکی دئپرئسسییا چئویرن: نریمان عبدالرحمانلی حاضیرلایان: مهدی میمندی بیچیم: رقعی. ٣٠٢ صفحه. بیرینجی چاپ. دیر: ٢۵٠٠٠ تومن ناشر: نباتی نشریاتی. تبریز، امام خیابانی، طالقانی اوچ یولو، اوستاد شهریار پاساژی، آلت قات، ۴۶ نؤمرهلی توکان. تلفن: ٠۴١٣۵۵۴٧۵١٠ یئنی نشر اولونموش رومان ایلک گؤردویو وارلیغین آناسی اولدوغونو گمان ائلهین اؤردک بالاسینا اوخشاییر. گئدیر، گئدیر، مطلق اونو سئون بیر اوخوجو تاپیر. اونا یاخینلاشیر. آرتیق هر شئی یاخشیدیر. کئفی یئریندهدیر. اونو «دوغان»…بیشتر بخوانید


text:
قاسیملی کندی (کیتاب)
قاسیملی کندی بیر کیتاب آدی دیر. بۇ کیتاب ماساللی رایونو قاسیملی کندی حاقّیندا تاریخی، جوْغرافی معلوماتلار، دین آداملاری، موعلّیملری، علم آداملاری، بؤیۆک وطن مۆحاریبهسی ایشتیراکچیلاری، شهیدلری و دیگر ساحهنین ضیالیلاری حاقدا دوْلغون و اطرافلی معلوماتلار توْپلانمیشدیر.[۱]
کیتاب حاقیندادَییشدیر
بو کیتابدا ماساللی رایونونون قاسیملی کندینین تاریخی، دین آداملاری، معلملری، علم آداملاری، بؤیوک وطن محاربهسی ایشتیراکچیلاری، شهیدلری و دیگر ساحهنین ضیالیلاری حاقدا دولغون و اطرافلی معلوماتلار توپلانمیشدیر. کیتابین رئداکتورو - ایلدیریم شوکورزاده تدقیقاتچی-تاریخچی، آژب-نین عضوو رئسئنزییا یازمیش ، جنوب خبرلهri.com سایتیندا و "دودو" قزئتینده "۲۰ یاشلی گنج اؤز کندینین تاریخینی یازدی" آدلی معلومات کاراکتئرلی مقاله چاپ اولونموشدور.[۲][۳].
قایناقلاردَییشدیر
- ^ M.F Axundov adına Milli Kitabxananın "Elektron kataloq və elektron kitabxana" bölməsi
- ^ ۲۰ یاشلی گنج اؤز کندینین تاریخینی یازدی
- ^ 20 yaşlı gənc öz kəndinin tarixini yazdı (az). [۱]. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-06-27. یوْخلانیلیب2020-28-06.


text:
شیندلرین سیاهیسی (فیلم، ۱۹۹۳)
شیندلرین سیاهیسی (اینگیلیسجه: Schindler's List, تورکیه تورکجهسی: Schindler'in Listesi, فارسجا: فهرست شیندلر) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش گرچک حادیثهیه دایانان دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی امبت دیویتس، کارولین قودال، رالف فاینز، بن کینقزلی جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جان ویلیامز یارادیب. ۱۹۹۳ میلادی ایلینده ۱۲ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۷ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Commemorative plaque Schindler's Emalia Factory in Krakow.jpg
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ British Film Board.
- ^ McBride 1997, p. 416.
قارداش پروژهلرده شیندلرین سیاهیسی (فیلم، ۱۹۹۳) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سردری مدنیت ائوی ۹۶جی ایلین فروردین آیی نین ۱۴جو گونونده حقیر (م. کریمی) اوچون بیر عزیزله مه مراسیمی قوردو. بو مراسیمده منه هدیه وئره ن عالیملر و دوستلارین چوخو کتابلا منی قارشیلادیلار و ان گؤزل هدیه لری آلدیم. اونا گؤره بو عالیملردن و دوستلاردان درین منتدارلیغیمی بیلدیره رک، بو هدیه لری اوخوجولارا تانیتدیرماق ایسته ییرم.
م. کریمی
مترو وادیسی
بو اثرین بازاری ائلچین حسین بیلی (قارا چوخا) آذربایجان جمهوروسونون رومان یازارلاریندان دیر. اونون عرب الیفباسیندا کؤچوره ن رضا وعیدی (آرتان) جنابلاری دیر. بو کتابدا بیر رومان و ۱۳ حیکایه اوخویوروق. بو کتابی اوخوماقلا، بیز آذربایجان ادبیاتی نین نثر قولو، هابئله دیل اؤزه للیک لریله تانیش اولوروق. اثری کؤچوره ن رضا وعیدی جنابلاری گنج بیر ادبیات سئور اولاراق (۱۳۵۷ ایلین دوغوملوسو) بو اثری کؤچورمه ده یازی قایدالاریمیزی دوزگون صورتده ایشه آپارمیش و قایدالاری رعایت ائتمیشدیر. اونودمایاق کی دَیرلی ائدیتور احد فرهمندی جنابلاری دا اونا نظارت ائتمیشلر. کتابی نشر ائده ن مراغا ادبیات حلقه سی (آلما) اولموشدور کی همین درنه گین قوروجوسو رضا وعیدی جنابلاری اولموشلار. بیز ده بو چالیشانلارا اللرینیز آغریماسین دئییریک.
کتاب ۲۴۰ صفحه ده ۱۰۵۰۰ تومنه یاییلمیشدیر.


text:
لاتین امریکا اؤلکه لرینده کووید-19-دان اؤلنلرین سایی 390 نفره چاتیب
لاتین امریکا اؤلکه لرینده گون عرضینده یئنی نوع کوروناویروسدان اولن لرین سایی 390 نفره چاتیب.
لاتین امریکا اؤلکه لرینده گون عرضینده یئنی نوع کوروناویروسدان اولن لرین سایی 390 نفره چاتیب.
برزیلیا ساغلیق ناظیرلیگینین معلوماتینا گؤره، اؤلکه ده گون عرضینده ویروسدان 255 نفر وفات ائدیب. بئللیکله اؤلکهده ویروسدان اؤلنلرین عمومی سایی 680 مین 786 نفره چاتیب. ویروسا یولوخانلارین عمومی سایی ایسه 30 مین 935 آرتاراق 34 میلیون 96 مین 935-ا یوکسلیب.
مکزیکا ساغلیق ناظیرلیگینین معلوماتینا اساسن، اؤلکهده گون عرضینده یئنی نوع کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 88 نفره چاتیب. معلوماتدا گون عرضینده ویروسا 14 مین 841 نفرین یولوخدوغو بیلدیریلیب. مکزیکادا کوروناویروسدان اؤلنلرین عمومی سایی 328 مین 525-ا، اپیدمییه یولوخانلارین سایی 6 میلیون 890 مین 549-ا، ویروسدان ساغالانلارین سایی ایسه 6 میلیون 87 مین 871-ا چاتیب.
پرو ساغلیق ناظیرلیگیندن وئریلن بیاناتا گؤره، اؤلکهده گون عرضینده یئنی نوع کوروناویروسدان اؤلنلرین سایی 29-ا، یولوخانلارین سایی ایسه 6 مین 967-یه چاتیب. پرو-دا ایندییهدک ویروسدان اؤلنلرین عمومی سایی 214 مین 739-ا، یولوخانلارین سایی 3 میلیون 980 مین 850-یه، ساغالانلارین سایی ایسه 3 میلیون 875 مین 611-ا یوکسلیب.
شیلی ساغلیق ناظیرلیگی ایسه گون عرضینده ویروسدان 5 نفرین اؤلدوگونو آچیقلاییب. اؤلکهده ویروسدان اؤلنلرین عمومی سایی 59 مین 845-ا چاتیب. اؤلکهده ویروسا یولوخانلارین عمومی سایی 4 میلیون 331 مین 416-یا، ساغالانلارین سایی دا 4 میلیون 225 مین 466-یا یوکسلیب.
گواتمالا مئدیاسینین یایدیغی معلوماتا گؤره، اؤلکهده گون عرضینده ویروسدان اؤلنلرین سایی 13-ا چاتیب. گواتمالا-دا ویروسدان اؤلنلرین عمومی سایی 19 مین 153-ا، ویروسا یولوخانلارین سایی ایسه 3 مین 194 آرتاراق 1 میلیون 63 مین 908-ا، ویروسدان ساغالانلارین سایی ایسه 1 میلیون 11 مین 911-ا چاتیب.
ایلگیلیلی خبرلر
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
جددینه قوربان اولدوغوم میر گولاب
سارای محمدرضایی
سحر چاغی خوروز بانلامامیشدان اؤنجه، آنامین اورهیه یاتان گؤزل قیشقیریقلاری ایله یوخودان دیک آتیلدیم. هله یوخومون کال آلمالارین درمهمیشدیم، گؤزلریمی اووا اووا زهر بارداغی اولوب، بال کیمی زهر سوزدوردوم. آنجاق آنامین دویونلو قاشقاباغین گؤردوکده، حالیم یئرینه گلیب عاغلیمی باشیما توپ ائلهدیم. یقین یئنه بو آروادی بیری سانجیب کی ال آیاغینی ایتیریب، حیرصیندن چوغوندور کیمی قیپ- قیرمیزی قیزاریب. باجیلاریمین هامیسی قارشیندا ردیف دوزولندن سونرا آنام دیله گلدی: “هه! یاخشی قولاق آسین قیزلار، گؤرون نه دئییرم؟!! اوچ گوندور بیر زاد یامان فیکریمی قاریشدیریب. دییهسن یئنه بیزی گؤزو گؤتورمهینلر ایشه دوشدولر. حاواسینیز اولسون آماندی! اوچ گوندو سحر چاغی قاپیمیزا دنهدنه دویو سپیلیر. یقین بو ایش نه قوشلارین ایشیدی نه قونشولارین… ائله گؤروم پیس گونه قالسینلار منیم بالالاریمی ایستمهینلر! “
آنام نمنهقدر اونا بونا قارغیش یاغدیراندان سونرا، گؤزلرینین ایشیغی میر گولابا زنگ ائتدی. دئییرلر بو جددینه قوربان اولدوغوم سئیید، بوتون موشکوللره قنیمدیر. نفسی ائله بیل مؤعجوزهدیر. هله آنامین دئدییینه گؤره، اونون الی بوتون خستهلیکلره درماندیر. آغزینین سویو، سو درمانلارینین هامیسیندان داها تاثیرلیدیر. هر هانسی خستهنین آغزینا توپورسه، آنی اونون جانیندان خستهلیک گئدهجکدیر. توبا! توبا! گوجو سانکی تانری گوجودورو.
بلی… میر گولاب – ائله اونون او اوزون قارا ساققالینا جانیم مالیم قوربان – سانکی بیر حکیم اولاراق تشخیص وئردی کی، اوجا بویلو بیر قادین، گؤزلری افعی ایلان، ایستهییر یئنه باجیمین باختین باغلاسین. آتاملا آنامین او شیرین حیاتلارینا آجی قاتسین. بلکه ده او بیریسی باجیمین قارنین قورودوب، بیزی بیر سیرا جادولارا سالسین.
آنام دئمیشکن: «او عجوزه قادینی قارا گلسین! نئجه کی آغام میر گولابین مؤعجوزهسی ایله، قاپقارا قارالیب، یانیب کول اولاجاق…!»
شوبههسیز سئییدین سؤزلری موفته سؤز دئییل. بو دنه دنه دویولر بیزی دنه دنه طیلیسیمه سالاجاقدیر. او سئییدین جددی وار، ائله بئله موفتهسینه دانیشماز کی… بیر کیتابی وار نه قالینلیغا، من اؤزوم بو گؤزلریمله اونون او قالین کیتابین گؤرموشم. او زامانکی عاغلیمی الدن وئریب، اؤزومدن سفئه بیر اوغلانا وورولموشدوم، بو میر گولاب ایدی کی دردیمه علاج ائتدی. او گونلر بیلمیرم نییه ایکی اوچ یالان سؤزه اینانیب، ـ حکیم حؤکوم اونا گئدهجهیم ـ دئدیم. آتامین کؤتکلری کار ائلمهییب، گونو گوندن، اوز آچیب سیرتیلیردیم. یازیق آنام – منیم بالام عاغیل دریاسی ایدی – دئییب. شوون شوون نئجه آغلایاردی…!
آنجاق سئیید او موقدس کیتابی ایله یئنه دادیمیزا یئتیشدی. منیم اوزون طالعیمی اوخویوب، چوخلو دوعا یازیب، بوتون طیلیسیملری قیریب، یئنیدن او دریایه بنزر عاغلیمی منه قایتاردی. آنام ایسه ال آیاغینا دوشورکن، باشینا دولانیب میلیون میلیون پول قوربان ائلهدی بو قوربان کسدیییم میر گولابا. اوندان بری بو کیشییه اینانیب، ایمان گتیردیم.
بیز اوشاق اولاندان ایندییه قدر، میر گولاب بوتون دویونلریمیزی آچیب، یول گؤسترر. او زامانلار کی آناملا آتامین بو شیرین حیاتلاری بیر آز آجیلانیب بیر بیرینین جانینا دوشوب باش گؤزلرین ازردیلر؛ آنام تئز بو کیشینین اوستونه قاچاردی. دوغروسو بو کیشی غریبه بیر کیشی ایدی. هلم هلم اله دوشمز.
هله باجیمین باختینین آچیلماسیندان دئسم لاپ عاغلینیز چاشار. باجیمین ایییرمی یاشی اولمامیشدان، آنام فیکره دوشدو کی بوتون دویونلری آچان، جددینین قاداسین آلدیغینا بیر باش چکیب، گنج قیزینین طالعینه باختیرسین، بلکه طیلیسیمدن زاددان اولسا تئز باختیندان سیلدیرسین. نییه کی باجیمین بوتون یولداشلاری باخت ائوینه گئدیب، آنجاق اونون باختی هله آچیلمامیشدی. دئسم دییهجکسینیز بلکه اؤزومدن قوشوب، سیزلره گوپلاییرام. آنجاق سیزین او عزیز جانینیزا آند اولسون اؤزوم گؤردوم، ائله بو ایکی گؤزلریمله گؤروب، بو ایکی قولاقلاریملا دا ائشیتدیم. باجیما دوعا یازدیراندان بیر آی سونرا، بختی نین بوتون باغلانمیش یوللاری آچیلیب، ائولندی.
سونرالار او دوعانی آچیب اوخودوق. اینانمازسیز! آنجاق عجیبه بیر شئی گؤردوک کاغاذین دؤرد بوجاغینا جیزیق چکیب هر کونجونده فارسجا یازمیشدی: «بخت باز شود»
آنام دئییر: «بو ظالیم اوغلو کیشینین اللری عیسی پئیغمبرین اللرینه بنزهییر، آرتیق باشینیزی آغریتماییم. بیز ایندی نئچه گون اولار کی دنه دنه او آغ دویولر ایله دنه دنه دهشتلی طیلیسیملره راستلاشمیشیق، آنجاق میر گولابین داوا درمان، دوعا او پیتیلری ایله بوتون بو جادولارا غالیب گلهجهییک. ائله! جددینین باشینا دولاندیغیم بو سئیید، دوغروسو یامان کیشییدی ها…!
منبع:پیتراق PITRAG


text:
لندن
لندن (اینگیلیسجه: London) بؤیوک بریتانیانین پایتختی ،اوروپا بیرلیگینین سیاست، ایقتیصاد و فرهنگ مرکزلریندن. لندن شهری ایکی مین ایللیک گئچمیشی وار.
آدیدَییشدیر
لندن متروسودَییشدیر
لندن متروسو دونیانین ان قدیم مترولارینداندیر. ۱۸۶۳-جو ایلده دمیر یولو آدی ایله فعالیته باشلامیشدیر. لندندا مترونون یارادیلماسینین اساس مقصدی همین واختلاردا آت آرابالارینین شهرده میدانا گتیردیی سیخلیغی آرادان قالدیرماق ایدی. دوزلدیلهن یئنی خطلرده ان یئنی تئخنولوگییا حساب اوولونان بوخارلی قاتارلاردان ایستیفاده اوولونموْشدور. شهرین بعضی یئرلرینده هله ده کؤموْر دوْمانینی آتماق مقصدیله یارائدیلمیش هاوْالاندیرمالار مؤوْجوْددوْر.
لندن متروْسوْ یارادیلدیقدان سوْوْنرا ایستانبوْلدا تۇنل نیوْ یوْرکدا وْ مادریدده بنزر متروْلار یارادیلماغا باشلادی. لندن متروْسوْنا اوْندئرگروْوْند (یئرالتی) دئییلیر. عموْمیلیکده ۲۷۴ ایستانسییاسی وْار. متروْدا سیقارئتدن ایستیفاده ائتمک ایلک وْاختلار آزاد اوْلسا دا حاضردا بۇ داوْرانیشا گؤره چَتین قاداغالار تطبیق اوْوْلوْنماقدادیر.
دوْنیانین مالییه مرکزلریندن بیریدیردَییشدیر
لندن دوْنیانین ان اهمیّتلی بیزنئس وْ مالییه مرکزلریندن بیریدیر. بئینلخالق توْریزمین کسیشمه نقطهسیدیر. دوْنیانین ان قالابالیق هاوْا نقلیاتی لندنا مالیکدیر. بوْرادا ۵ بئینلخالق هاوْا لیمانی مؤوْجوْددوْر. بوْنلاردان ان بؤیوْیوْ مشهوْر هیتروْوْدوْر. لندن تقریباً ۲ مین ایل اؤنجه روْمالیلار طرفیندن قوْروْلموْشدوْر. ائ.ا. ۴۳-جوْ ایلده روْما ایمپئراتوْرلوْغوْ بؤیوْک بریتانییانی ایشغال ائتدیکدن سوْوْنرا شهر لندنیوْم آدی ایله قوْروْلموْشدوْر. بۇ سؤزوْن کؤکوْنوْ آراشدیران دیلچیلر قرارا گلمیشلر کی سؤزوْن کؤکوْ آخان چای دئمکدیر.
توْریزم باخیمیندان تاریخی اثرلر موْزئیلرده سرگیلهنمکدهدیر. مدنیتلری هله ۱۰۰۰ ایل اؤنجه دوْنیایا یاییلماغا باشلامیشدیر. لندنا هر ایل دوْنیانین موْختلیف اراضیلریندن توْریستلر گلمکدهدیر. بۇ دا لندنوْن تاریخی شهر اوْوْلدوْغوْنوْن ثبوْتوْدوْر.
اتنیک ترکیبیدَییشدیر
لندن اتنیک باخیمدان دوْنیانین ان کوْسموْپوْلیت شهرلریندن بیریدیر. لندندا تقریباً ۳۰۰-ا قدر دیل ایستیفاده اوْوْلوْنوْر.
اینضیباطی بؤلگهسیدَییشدیر
لندنوْن باشکند کیمی تاریخی ایکی مین ایلدیر. اوْ اوْلجه روْما بریتانیاسینین، سوْوْنرالار اینگیلیس وْ بؤیوْک بریتانییا کراللیغینین اساس شهری اوْوْلوْب. بوْتوْن اینگیلیس وْ بریتانییا کراللاری اساس اعتباریله اؤلکهنی لندندان ایداره ائتمیشلر. حال-حاضردا دا بوْتوْن حاکمیت اوْرقانلاری باشکند لندنوْن وْست مینستر ساحهسینده یئرلشیر.
مۆحافیظه کار بوْریس جوْنسوْن لندنوْن هازیرکی مئریدیر (۵ مای ۲۰۰۸-جی ایلدهن). اوْوْلکی مئر لئیبوْریست کئن لیوْینقستوْن ایکی مدته بۇ وْظیفهیه سئچیلمیشدی. لندن بریتانییا پارلامئنتینین ایجمالار پالاتاسیندا ۷۴ دپوْتاتلا (۴۴ لئیبوْریست، ۲۱ مۆحافیظه کار، ۸ لیبرال-دموْکرات و °۱ رسپجت پارتییاسینین عضوْوْ) تمثیل اوْوْلوْنموْشدوْر.
بؤیوْک لندن آدمنیستراسییاسی ایکی حیسهدن: ایجرا حاکمیتینی یئرینه یئتیرهن مئردن وْ اوْنوْن صلاحیتلرینی محدوْدلاشدیرماق، شهر بوْدجهسینی تصدیق ائتمک حقوْقلارینا مالیک اوْوْلان لندن شهر آسسامبلئیاسیندان عبارتدیر.
لندن بوْروْ (اینگ. بوْروْوْگه) آدلاندیریلان ۳۲ بلدییه رایوْنوْنوْ وْ اوْوْرتا عصر ایدارهچیلیک عنعنهسینه صادق ایداره ایستروْکتوْروْنا مالیک اوْوْلان سیتینی اؤزوْنده بیرلشدیریر. سیتی دوْنیادا بئینلخالق وْالیوْتا هئسابلاشمالارینین ان بؤیوْک مرکزلریندن بیریدیر. بۇ عملیاتلار وْ الده ائدیلهن گلیرلر سایهسینده لندن توسعه ائتمیش وْ دوْنیانین ان وْارلی شهرلریندن بیرینه چئوْریلمیشدیر.
دیندَییشدیر
- ۵۸٬۲٪ مسیحی
- ۸٬۵٪ موْسلمان
- ۴٬۱٪ هیندوْس
- ۲٬۱٪ یهوْدی
- ۱٬۵٪ سیک
- ۰٬۸٪ بوْدیست
- ۰٬۵٪ دیگر دینلر
- ۱۵٬۸٪ آتیست
- ۸٬۷٪ ناملوْم
لندن اساساً بؤیوْک بریتانییانین ایسلام مرکزی ساییلیر. بؤیوْک بریتانییا موْسلمانلارینین ۳۸٪-، تخمیناً ۱ میلیوْن موْسلمان لندندا یاشاییر. مرکزی لندن مسجیدی (اینگ. لندن جئنترال موْسقوْئ) شهرین ان بؤیوْک مسجیدی ساییلیر. موْسلمانلارین ۶۲٪-i قالان شهرلرده یاشاییرلار.
تاریخدَییشدیر
اتنیک جهتدن لندن اهالیسی چوْوْخ میلتلیدیر. قدیم دؤوْرلردن بوْرادا مسکن سالمیش بریت طایفه لاریندان علاوْه، بۇ اراضیده ایرلاندلار، موْختلیف میلتلی موْهاجیرلر قروْپوْ، هابئله اوْئلسلیلر وْ شوْتلاندلار یاشاییر. ۱۹-جوْ عصرین سوْنلاریندا لندنا یهوْدیلر، آردینجا آرالیق دنیزی ساحلی اؤلکهلریندن، همچینین اوْسترالیا وْ چیندن کؤچکوْنلر گلمهیه باشلادیلار. ۱۹۵۰-جی ایلده ایسه هیندوْستاندان گلن چوْوْخسایلی موْهاجیرلر بوْرادا مسکن سالدیلار.
لندن کوْسموْپوْلیت وْ چوْوْخمیللتلی اهالیسی اوْوْلان شهردیر. ساکینلرینین ۳٪-نی موْسلمانلار تشکیل ائدن لندنوْن قدیم وْ ماراقلی تاریخی وْار. ائ.ا. ۴۳-جوْ ایلده بریتانییا آدالارینی ایشغال ائدن روْما ایمپئرییاسی قدیم کئلتلرین یاشادیغی ایندیکی لندن اراضیسینده حربی دوْشرگه سالاراق بۇ یئره لوْندینیوْم آدینی وْئرمیشدیر. روْمالیلارین ایلک وْاختلار تئمزانین قوزئی ساحلینده، کؤرپوْنوْن یانیندا سالدیقلاری بالاجا شهرجیک ۱۴۲ هئکتار ساحهنی ایحاطه ائدیردی. یوْکسک تئمپله توسعه ائدن لندن قیسا زامان کسیینده اؤلکهنین بؤیوْک شهرینه چئوْریلدی. لاکین، ۴۱۰-جوْ ایلده روْما ایمپئرییاسینین سوْقوْطوْندان سوْوْنرا لندن حاقیندا یالنیز ۷-جی عصره عایید اوْوْلان سالنامهلرده وْئریلهن معلوْماتلارا راست گلمک اوْلار. بوْندان سوْوْنرا دا لندن شهری موْختلیف ایللرده خاریجی قسبکارلار طرفیندن داغینتیلارا معروْض قالمیشدیر.
۱۶۱۶-جی ایلده باش وْئرمیش بؤیوْک لندن یانغینی نتیجهسینده ۸۰ کیلسه، اوْ جملهدن مقدس پاوْئل مبهدی تامامیله یانیب کوْل اوْوْلموْشدوْ. بیر نئچه ایل عرضینده یئنیدن تیکیلهن لندن باشقا گؤرکهم آلدی. ۵۰ کیلسه کلاسیک اوْسلوْبدا تیکیلدی، مقدس پاوْئل مبدینین اوْستوْنده یئنی گوْنبز اوْجالدیلدی. ۱۷۰۷-جی ایلده اینگیلیس وْ شوْتلاندییا کراللیقلاری بیرلشدیکدن سوْوْنرا لندن بؤیوْک بریتانییا کراللیغینین باشکندی اوْوْلدوْ. ۱۹-جوْ عصرین بیرینجی یاریسیندا لندن داها دا گئنیشلهندی. بوْنوْن نتیجهسینده آوْتوْنقلیات، ائلئکتریک قاتارلاری وْ یئنی متروْ ختلری یاراندی. ۱۹۱۹-جوْ ایلدهن ۱۹۳۹-جوْ ایله کیمی لندن اطراف شهرلر حسابینا بئش دفعه بؤیوْدوْ. ایکینجی دوْنیا ساوْاشی ۳۰۰ مین لوْندوْنلوْنوْن اؤلوْموْنه وْ شهرده چوْوْخ سایدا بینانین داغیلماسینا سبب اوْوْلدوْ.
باشکند لندندَییشدیر
بریتانییا کراللیغینین مرکزی ساییلان لندن ۱۹-جوْ عصردن باشلایاراق دوْنیانین موْختلیف اؤلکهلریندن چوْوْخسایلی اینسان آخینینا معروْض قالسا دا، شهرده اوْ دؤوْرده یالنیز ایکی وْ اوْچ مرتبهلی بینالار تیکیلیردی. ۲۰-جی عصرین اوْلیندن اعتباراً باشکند اهالیسینین سایینین ایلدهن-ایله آرتماسینا باخمایاراق، شهر یئنی قایدالارلا چتینلیکله آیاقلاشیردی. اینگیلیسلر همیشه مۆحافیظه کار اوْوْلوْبلار، ایندی ده عادت-عنعنهلره حؤرمتله یاناشیرلار. لاکین، لندن ساکینلری بزهن وْارلی شیرکتلر قارشیسیندا تسلیم اوْلوْردوْلار. کئچهن عصرین اوْرتالارینا قدر شهرین هر بیر نقطهسیندن اؤز هوْندوْرلوْیوْ ایله نظرلری جلب ائدن، سئر کریستوْفئر رئنین لاییحهسی اوْزره تیکیلهن مشهوْر مقدس پاوْئل کیلسهسی ایندی «باربیکئن» گؤیدهلهنلری آراسیندا گؤروْنمز اوْوْلوْب. حاضردا لندندا یئنی اینضیباطی بینانین تیکیلمهسینه راضیلیق آلماق موْشکوْل مسئلهدیر. یئرلی حاکمیت اوْرقانلارینین قوْیدوْغوْ محدوْدیتلره گؤره، باشکند شهرده تیکینتینین آپاریلماسینا چوْوْخ جدی نظارت اوْوْلوْنوْر وْ توْوْرپاق ساحهسینه ده چَتین وْ کسکین لیمیت قوْیوْلوْب. لندنلوْلارین داها چوْوْخ سئوْدیی قدیم تیکیلیلر وْ میدانلار – وْست مینستر سارایی، وْست مینستر آبباتلیغی، ترافالقار میدانی، مئلل، کارلتوْن هاوْز-تئرراس، بیر چوْوْخ یوْللارین قوْوْوْشدوْغوْ پیکادیللی میدانی، لئستئر میدانی، اوْنلاری ایحاطهیه آلمیش مشهوْر هاید پارک وْ رئجئنت پارک کلاسیک مئمارلیق لاییحهلری حساب ائدیلیر. اما یوْخاریدا آدی چکیلهن یئرلرده قیمتلر باها اوْوْلدوْغوْ اوْچوْن اوْرادا یاشایانلارین سایی چوْوْخ آزدیر. اوْوْرتا سوْییهلی لندنلوْلارین مسکوْنلاشدیغی کوْارتاللاری اؤتن عصرین اوْللرینده سیرا ایله تیکیلمیش ایکی وْ اوْچ مرتبهلی بینالار تشکیل ائدیر. کرالیچانین یای ایقامتگاهی – وْیندزوْر قسری ده بۇ اراضیده یئرلشیر. یای آیلاریندا بوْردا توْریستلرین بؤیوْک آخینی باشلاییر.
نقلیاتدَییشدیر
هاوْا نقلیاتیدَییشدیر
لندن ۵ هاوْا لیمانینا مالیکدیر.
- هیسروْوْ هاوْا لیمانی (اینگ. Heathrow [ˈهیːθرهʊ]) – ۴ تئرمینالا، ایللیک ۷۵ میلیوْن سرنیشین داشیما گوْجوْنه مالیکدیر. (۱۹۳۰)
- قئتوْیک – لندندان ۴۵ کم جنوْبدا یئرلشیر، ۲ قوزئی وْ جنوْب تئرمیناللارینا، ایللیک ۴۰ میلیوْن سرنیشین داشیما گوْجوْنه مالیکدیر (۱۹۵۸)
- ایستانستئد – لندندان ۵۵ کم قوزئیدا، ائسسئکس قرافلیغیندا یئرلشیر، اساساً آوْروْپا ایستیقامتینده اوْچوْشلار حیاتا کئچیریلیر. (۱۹۴۲)
- لوْتوْن – لندندان ۵۰ کم قوزئی-غربده یئرلشیر، اساساً آوْروْپا ایستیقامتینده اوْچوْشلار حیاتا کئچیریلیر. (۱۶ ایوْل ۱۹۳۸)
- لندن سیتی – چارتئر بیزنئس رئیسلرینه خیدمت ائدیر. (۵ نوْیابر ۱۹۸۷)
دمیر یوْلوْدَییشدیر
شهر هله ۱۹-جوْ عصرده تیکیلمیش بیر نئچه وْاغزالا مالیکدیر.
- وْاترلوْوْ – جنوْب-باتی قرافلیغی ایستیقامتینده حرکت ائدن قاتارلارا خیدمت ائدیر.
- وْیکتوْریا – اطراف قرافلیقلار ایستیقامتینده حرکت ائدن قاتارلارا خیدمت ائدیر.
- پادینقتوْن – باتی قرافلیغی وْ اوْئلس ایستیقامتلرینده حرکت ائدن قاتارلارا خیدمت ائدیر.
- سنت پانکراس – آوْروْپا ایستیقامتینده حرکت ائدن قاتارلارا خیدمت ائدیر.
- کینقس کروْس – ایسکاتلند ایستیقامتینده حرکت ائدن قاتارلارا خیدمت ائدیر.
لندن متروْسوْ (اینگ. لندن اوْندئرگروْوْند) دوْنیادا ان قدیم وْ نهنگ متروْدوْر. بوْخار لوْکوْماتیوْی ایله ایشلهیهن ایلک یئرالتی دمیر یوْلوْ (اینگ. „مئتروْپوْلیتان Railway" بۇ گوْنکی مئتروْپوْلیتان لینئ)۱۰ یانوْار ۱۸۶۳ جوْ ایلده تیکیلیب ایستیفادهیه وْئریلمیشدیر.
صنایعدَییشدیر
لندن شهری، عئینی زاماندا، اؤلکهنین ایری صنایع مرکزیدیر. بوْرادا الکتروْتکنیک، ماشی نقاییرما، آوْیا، آوْتوْ، جیهازقاییرما، گمی تمیری زاوْوْدلاری، تلفوْن وْ رادیوْاپاراتلار وْ دیگر صنایع محصوْللاری ایستئهصال ائدن مۆعاصیر تکنوْلوْژی مالیک چوْوْخسایلی موْسّیسهلر وْار. بوْنلاردان علاوْه، کاغیذ، پوْلیقرافییا، توْتوْن، ارزاق، توْخوْجوْلوْق، کیمیا وْ موْبل صنایعسی چوْوْخ توسعه ائدیب. آوْروْپادا ان قدیم متروْ لندندا ۱۸۶۳-جوْ ایلدهن ایشلهمهیه باشلاییب. باشکند اهالیسینین میشت وْ تیجارتینین داها سلیقهلی وْ آبادلاشمیش اراضیسی اوْئست-ائند حساب اوْوْلوْنوْر.
قارداشلاشمیش شهرلردَییشدیر
نوتلاردَییشدیر
- ^ سیتی لندن and Greater London
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Number 1 Poultry (ONE 94), Museum of London Archaeology, 2013. Archaeology Data Service, The University of York.
- ^ London weather map. The Met Office. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 26 August 2018. یوْخلانیلیب26 August 2018.
- ^ Metropolitan Area Populations. Eurostat (16 November 2017). یوْخلانیلیب17 November 2017.
- ^ Regional gross value added (income approach) - Office for National Statistics.
- ^ XE: Convert GBP/USD. United Kingdom Pound to United States Dollar.
- ^ XE: Convert GBP/USD. United Kingdom Pound to United States Dollar.
- ^ Area Database - Global Data Lab (en).


text:
اردوغآن: "ویزا تطبیق ائدیلمهیهجگی تقدیرده قاچقین راضیلاشماسی قوهدن دوشهجک"
اروپا اتفاقی تورکیهیه صمیمی داورانمیر" دئین دؤولت باشچیسی بیدیردی کی، تورکیه وطنداشلارینا ویزانین ژوئن آیینین 1-دن اعتباراً وئریلمهسینه باشلانیلمالی ایدی.
فرانسانین یوکسک تیراژلی قزئتلریندن اولان "لوموند" قزئتینه موصاحیبه وئرن تورکیه دؤولت باشچیسی رجب طیب اردوغان وورغولادی کی، تورکیه وطنداشلارینا ویزا وئریلمهیهجگی تقدیرده آوروپا اتفاقی ایله مارت آییندا قاچقینلار مسئلهسینه دایر رازیلاشما موقاویلهسی قوهدن دوشموش حساب اولوناجاق.
رجب طیب اردوغان دئدی کی، غرب فتح الله چی ترور تشکیلاتی پارالل دؤولت یاپیلانماسینین (فئتو/پ.د.ی) 15 ژوئیه چئویریلیش جهدیندن سونرا تورکیهنی تک قویدو.
اوروپا اتفاقی تورکیهیه صمیمی داورانمیر" دئین دؤولت باشچیسی بیدیردی کی، تورکیه وطنداشلارینا ویزانین ژوئن آیینین 1-دن اعتباراً وئریلمهسینه باشلانیلمالی ایدی لاکین وئریلن سؤز یئرینه یئتیریلمهدی.
ایلگیلیلی خبرلر
حولوصی آکار اینگیلتره-یه سفر ائدیب
میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار اینگیلتره-نین تورکیه-یه قارشی بوتون ساوونما صنایعسی تحریم لرینی قالدیردیغی بیر واختدا بو اؤلکهیه رسمی سفر ائدیر.
حولوصی آکار: "یونانیستان تورکیه-یه قارشی رئال اولمایان ادعالار ایرهلی سورور"
حولوصی آکار بو بارهده میللی ساوونما اونیورسیته سینده 2022-2023-جو تدریس ایلینین باشلانماسی ایله باغلی کئچیریلن مراسیمده ائتدیگی چیخیشدا دئییب.
جمهور باشقانی اردوغان پراگا یولا دوشوب
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغانین چکیانین پایتاختی پراگا سفری باشلاییب


text:
ویکیپدیا:سؤزجوک سئچیمی/آرشیو۱
بو صفحهده، ایشلدمهلی سؤزجوکلره گؤره لازیم اولان دانیشقلار آپاریلاجاقدیلار.
گئچمیش سؤزجوکلره گؤره دانیشیغین آرشیوینی بوردان گؤره بیلرسینیز.
سؤزجوکلر
$1 (page does not exist)
$1 (page does not exist) سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Talk
Talk سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
About
About سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Edit
Edit سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
E THP
Ebrahimi-amir
- منجه دییشدیر یاخشی دیر.E THP (talk) 11:02, 13 November 2012 (UTC)
- آچیقلاما:
دَییش --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Page
Page سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Amir a57
Ebrahimi-amir
Arjanizary
خزراوغلی
Arjanizary
خزراوغلی
Amir a57
- قئید: اولورسا تئز باخیش یازیب دستک وئرسیز. بیرین کی اویقون بیلیرم سئچدیم قارشی اولساز منبع و قایناق و دلیل یازیز تئز چئویریلسین. ویکیتئرنسلئیت بولاری ایستیر.
- منیم اؤز فیکریمجه ۲-جی سئچمه (گزینه)، او تایلی دیلداشلاریمیزین سهو ایستیفادهسیدیر و لازیم دئییل بو سهوی بیز ده ایستیفاده ائدک! اونا گؤره یا گونوموزده ایشلنن «صفحه»-نی ایستیفاده ائدک یا دا تورکجه کلمه «یارپاق»-ی! سیزین نظرینیز نهدیر؟ موسا(دانیشیق) 17:17, 13 November 2012 (UTC)
بو بارده من یارپاقلا مووافیقم.E THP (talk) 17:26, 13 November 2012 (UTC)
- منجهده یارپاق یاخشیدیر. --Arjanizary (talk) 18:50, 13 November 2012 (UTC)
گوگئلده باخساز یاپراق سؤزو یارپاق سؤزوندن داها تانیشدیر. --Arjanizary (talk) 18:54, 13 November 2012 (UTC)
اولسون؛یاپراق دا تانیش آددیر.--E THP (talk) 19:09, 13 November 2012 (UTC)
- عزیز یولداشلار، من سؤزلوکلرده باخدیغیم قدر، بئله گؤردوم کی باشقا تورک لهجهلرینده (آنادولو، تورکمن، ...) بوتون «یاپراق» یازیلیب، اما آذربایجان تورکجهمیزده دوز یازیسی «یارپاق»دیر. من بونو بابیلونون آذربایجان سؤزلویوده و همده گوگل ترنسلیتده گؤرورم. ایندی منیم اؤز فیکریم بیزیم تورکجهمیزده «یاپراق» اویغون دئییل و یارپاق یاخشیدیر.
- بیر ده بونا دیقت ائدین کی اگر «یارپاق» کلمهسینی سئچسک، هر یئرده بئله یارمالیییق ها!، یعنی آنا صفیحه گرک اولا «آنا یارپاق»، ایستیفادهچی صحیفهسی گرک اولا «ایستیفادهچی یارپاغی»، «دانیشیق یارپاق»، ... . من اؤزوم بونا راضیام، اما باخین گؤز اویغون اولور یوخسا یوخ.
- یئنه ده یولداشلار جمع نظرینه احترام قویورام و هرنه تصمیم توتولسا راضیام. موختلیف نظرلر اولدوغونا باخاراق، سس وئرمگی یاخشی ایش گؤرورم بوردا. موسا(دانیشیق) 20:34, 13 November 2012 (UTC)
- من ده یارپاغی(یارپاق) بَیندیم. نیه کی تؤرکجهدیر. هم ده یاپراق(یاپراک) آنادولو تؤرکجهسی اولدوغونا گؤره اویغون دئییل. --Arjanizary (talk) 11:21, 15 November 2012 (UTC)
- من بو بارده فیکریمی دییشدیم منجه صحیفه یاخشی دیر امیر ابراهیمی بی فیکرده صحیفه دیر و امیر بیده صحیفهله مووافیق دیر منجه یاپراقی دییشک.E THP (talk) 21:17, 15 November 2012 (UTC)
- من اؤزوم هلهده فیکریم «یارپاق» اوستوندهدیر و بونو گؤزل تورکجه کلمه بیلیرم و فیکر ائدیرم اولده ده نظره بیر آز عجیب گلسه، بیر خیردا ایشلتمکدن سونرا گؤزوموزه عادی گلر، اما یولداشلارین جمعی فیکری هر نمنهیه اولسا راضیام. البته «صحیفه» کلمهسینی اصلا یاخشی گؤرمورم و اونون یئرینه ساده «صفحه» کلمهسینی یاخشی بیلیرم! موسا(دانیشیق) 22:16, 15 November 2012 (UTC)
- من یارپاغلا مووافیق دئیلیم امما صحیفه و صفحه یازیلا مووافیقم بو حالدا فعلا چون دوستلارین سسی صحیفه دیر منده مووافیقم اونلارلا اگر اونلاردا مووافیق اولسالار صفحه ائدریک .حورمتله E THP (talk) 08:14, 16 November 2012 (UTC)
من "صحیفه" ایله موافیقم. یارپاق کلیمهسینین ایشلتمسه "آنا یارپاق" دا بیزیم چوخوموزا تانیشدیر. آنجاق ایستیفاده چی یارپاغی، دانیشیق یارپاغی و.... منیم اوچون دوغما نظره گلمیر. بیرده کی صفحه یه باخاندا صحیفه داها تورک دیلینین قایدا-قانونلاریلا اویغونلاشیبدیر. --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
- عزیز قارداشلار منجه بیر بله صفحه نی یارپاق یازما یاخشی نظره گلمیر باخین ایندی هم آزربایجان تورکجه سینده .هم تورکیه تورکجه سینده .هم فارسی ده بو سوز صفحه ایشلنیر صفحه نین اوز ده عربجه دیر منجه بیر بئله بو سوزلرین تورکجه اولماقینا فیکرلشمییق عوضینده گلین یازیدا جومله دوزلیشینده دیقت ائدک اونون اساسیندا بحث ائدک دوز دور بیزیم بونلارین هامیسینا معادیلیمیز وار آمما منطیق دن بونلاری بیر آز اوزاق دیر مثل باخین فارس ایستفاده ائدنده بئله دئیر:برگه صفحه - 100 برگ صفحه -بیز ایر ایستییک بئله بیر شی یازاق گرک یازاق 100 صفحه یارپاقی یادا گرک یازاق منیم صفحه یارپاقیم کی اودا جمله نین ترجومه سیندن چیخیر و آیری بیر معنی وئریر .و یانلیش اولور گئنه دوستلار اوز لری یاخشی بیلرلر--Amir a57(دانیشیق) 19:57, 15 November 2012 (UTC)
- منجه امیر بی دوز بویورور و یارپاق صحیفه موعادیلی دئیل بلکی موعادیل برگ دیر فارسیجه.منیم فیکرده صحیفه دیر.--E THP (talk) 21:07, 15 November 2012 (UTC)
- قرار دئییل بیز هر نه سؤزون معادیلین یازاق. انگیلیسجه ویکیده مقاله و یارپاق/صحیفه سؤزولرین ایکیسینهده بیر سؤز و اودا page یازیب. 2-جیسی بیز صحیفه سؤزو تانیش دئییل و صفحه تانیشدیر. 3-جوسو فارسجا ویکیده بیر سیرا سؤزلر یازیب کی تانیش دئییل. میثال اوچون: نگارخانه، نگاره، ویکینسک، ویکینبشته، ویکیگفتاورد، شاخاب پارس، پیشینه(تاریخچهیه گؤره آز تانیشدیر)، وبنوشت یوخسا تارنگار، پانویس و چوخلو آیری سؤزلر کی عوموم اولاری تانیمیر ؛ آنجاق ایشلنیر. مثلا یارانه سؤزو فارس دیلینده بیرایلده تانیش اولدو نیه کی اوندان قاباق سوپسیت دئییلردی و چوخلو ایل چئویریلمهمیشدی. ایندی سوپسیت سؤزو اصلا تانیش دئییل. بئله اولورسا دا بیز داها تورکجه سؤزلرین یازا بیلمییهجهییک. بیلگیسایار سؤزو تورک دیلینده تئز یئرین تاپیب و چوخلو تورکلره بو سؤز تانیشدی. بیزده بو سؤزلری اولارا تانیتدیرناساق داها کیم بو ایشی گؤرهجک؟ من قبول ائدیرم کی سره یازماق یاخشی دئییل، آنجاق اورداکی گوجوموز وار نیه گرک بو ایشی گؤرمهیک! ایستمیرم میصداقی باخام آنجاف سیز دئدیگیزه گرک جاواب وئرم. مئساژ سؤزو آزاراق تانیشدیر. منجه پیام(تورکجه یام)، خبر و سؤز چوخراق تانیشدیلار. مئساژ اویغون دئییل. بیز نیه گرک بیر سؤزکی ایشلتمیریک یازاق. پیام مئساژا شرافتی وار. پیام سؤزوده دقیقا فارسجادیر. سؤز کلمهسی یاخشیدیر آنجاق سؤزون آنلامی چوخدور. سؤزجوک سؤزوده قاباخجادان کلمه(فا:واژه) یئرینه ایشلنیب و داها اونا یئر یوخدور. خبر سؤزو ده مئساژ/پیام آنلامیندان اوزاقدیر. بیلدیری تورکجهدیر آنجاق اعلامیه(فا:آگهی) آنلامی وئریر(باخ:آدا سؤزلوگه). ساو سؤزوده یاخشیدیر آنجاق بودا بؤیوک سؤز کی عربجه نبأ آنلامی وئریر(ساوجی:نبی(فارسجا:پیامبر)). بیر قالیر یام سؤزو دقیقا پیام آنلامی وئریر آنجاق چوخ تانیش دئییل. منجه یامدا پیس دئییل.
- بو یازیلاردان منظوروم بو کی قرار دئییل هر سؤز کی یازیریق بیر قایدادان اولا. هر دیل اؤزونه گؤره و هر سؤزده اؤزونه گؤره گرک سئچیله. اوندا گرک پسوورد یئرینه یازاق شیفره کی من دؤننهقدر بیلمیردیم نهدیر!
- یولداشیم امیر. سیز یازمیسیز 100 برگ صفحه. بوجور دئملییم کی فارس دیلینده چوخ شئی دئمهیینه گرک دیر بیر سؤزده گله کی دقیق فارس موعادیلین اونوتموشام آنجاق میثالینان یازا بیلرم. بیز یازاریق 100 دانا دَوه، عربجه 100جمل، اینگیلیسجه 100 camels و فارسجا 100 نفر شتر!(100 حلقه چاه، 100 دستگاه ماشین، 100 تخته فرش و ب.ک.) بیز بو سؤزلرین هئچ بیرین هئچ دیلده عینا ترجومه ائلیهبیلمریک. نیه کی سایما واحیدی یالنیز فارس دیلینده واردیر.
- باغیشلایین کی بیر آز اوزون اولدو. --Arjanizary (talk) 10:33, 16 November 2012 (UTC)
- گورونور چوخلی زحمت چکیبسیز. یورولمیاسیز. بو سوزجوک چوخ ده یرلی سوجوکدور. قالمیش هانسینا سوز وئرجگیم.
- یاپماق: نه یاپیرسان؟ چورک یاپیرام.
- یاپماق=صفحه لمک، منیم سوزوم یاپراق اولا بیلر. گوز گوتورور، ئورک بیه نیر. بوردا منیم سوزوم قارداش Arjanizary ایله بیردیر.
- ویکی آزب ده دوزگون سوزلر تانیتدیریلماسا داها کیم بو ایشی گوره جک؟ یاراماق=برازنده بودن. شایسته بودن. مفیدواقع شدن.
- ویکی فا چوخ سوزلر ایشله دیر کی فرهنگستان فارسی دا دوزلیب دیر و آزجا آداملار او سوزلری تانییرلار. باخاق ایگیرمی ایل بوندان قاباق فیزیک کیتابلارینا، ایندیکی فیزیک سوزلری چوخلوقی دگیشلیب دیر. ائله اوز دیلیمیزه باخاق اوتوز ایل بوندان اونجه کی سوزلر چوخلوقی عربله فارس سوزلری ایشلنیردی، ایندیسه چوخ تورک دیلیمیزین سوزلریندن ایشلدیریک. ویکی آزب بیزیم تانیتی میزدیر. بیزی تانتدیریر. قاعده لی سوجوکوموز اولسا تئزلیکله اوز یئرینی آچار.
- Page سوزی یئرینه بیر یئرده "یاپراق" یا "یارپاق" و بیر آیری یئرده "یازی" و "بولمه" ده ایشله ده بیلریک و چوخ سوزلر واردیر کی اوز یئرینده و اوز معناسینا اویغون ایشلنه بیلینر. هر دیل اوزینه اویغون سوز خزینه سی واردیر. --خزراوغلی (دانیشیق) 13:30, 13 دئسامبر 2012 (UTC)
- باغیشلایین کی بیر آز اوزون اولدو. --Arjanizary (talk) 10:33, 16 November 2012 (UTC)
- عزیز یولداش خزر بی چوخ خوش گلمیسیز و تشکور ائدیرم دگرلی دانیشیغینیزدان. من اؤزوم بوتونلوکله سیزین سؤزلریزله موافقم. موسا(دانیشیق) 10:52, 15 December 2012 (UTC)
Category
Category سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Amir a57
Arjanizary
Ebrahimi-amir
Arjanizary
- قئید: اولورسا تئز باخیش یازیب دستک وئرسیز. بیرین کی اویقون بیلیرم سئچدیم قارشی اولساز منبع و قایناق و دلیل یازیز تئز چئویریلسین. ویکیتئرنسلئیت بولاری ایستیر.
من رده کلمه سینه دستک وئریرم نیه کی جنوبی لر بو کلمه دن 'Categori ایستفاده ائتمیلر و تانیش بیر کلمه اونلاری اوچون دییل --Amir a57(دانیشیق) 18:24, 13 November 2012 (UTC)
- منجه کاتاقوریا هم بیزیم دیلده تانیش دئیل همده اوزون وچتیندیر بیز گرک بیر قیسا متن اونون یئرینه گویاخ من بیر یاخشی موعادیل تاپا بیلمدیم ولی رده کلیمه اوچون مندذه مووافیقم.E THP (talk) 18:29, 13 November 2012 (UTC)
- منجه تورکجه سؤز اولگو یاخشیدیر. نیه کی تورکجهدیر همده تانیش سؤزدور. --Arjanizary (talk) 18:50, 13 November 2012 (UTC)
بو بارده کی الگو موعادیل آددیر من اصلا معلوماتیم یوخدور اگر بو بارده بیر قایناق اولورسا یاخشی اولار .یاخشی بیر آددیر.E THP (talk) 19:09, 13 November 2012 (UTC)
- یاخشی بیر منبع تاپمادیم. نیه کی فارسجا سؤزلره اینتئرنئت ده کؤکلری یوخدور. آنجاق بو ایکی منبع وار
- 1. فرهنگ کوچک فارسی-انگلیسی مدخل کلمه الگو
- 2. بوردا سونجو سؤز ülgü=اولگو.--Arjanizary (talk) 19:31, 13 November 2012 (UTC)
بؤلوم --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Template
Template سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
E THP
موسا
Ebrahimi-amir
- قئید: اولورسا تئز باخیش یازیب دستک وئرسیز. بیرین کی اویقون بیلیرم سئچدیم قارشی اولساز منبع و قایناق و دلیل یازیز تئز چئویریلسین. ویکیتئرنسلئیت بولاری ایستیر.
- من شابلون لا مووافیقم،هم آز ویکده هم تورکیه تورکجهسینده ایشلنیر.E THP (talk) 09:34, 15 November 2012 (UTC)
- قارال دئییل هرنه کی آنادولو و آزربایجان جومهئریتینین ویکیپئدیالاریندا ایشلنیلن سؤزلر عیناً آزب ویکیده ده ایشلنیله. سیز بیر یئرلرده دئییرسیز بو آد تانیش دئییل، بیر یئرده دئییرسیز کی بو آد تر ویکی و آز ویکیده یازیلیر! اولگو هم تؤرکجه سؤزدور، هم ایراندا تانیشدیر(باخین فا ویکییه). --Arjanizary (talk) 10:15, 15 November 2012 (UTC)
- «شابلون»لا موافقم. «اولگو»ده اگر اصلینده تورکجه اولسا یاخشیدیر اما فارسجا «الگو»یا اوخشادیغینا گؤره، شاید بیر آز اویغون اولمایا. گینه بو آرادا منه چوخ فرقی یوخدور. موسا(دانیشیق) 10:36, 15 November 2012 (UTC)
- آنادولو و آزویکینی بونون اوچون میثال وردوم کی بیلهسیز بو یازی یعنی شابلون بو یکی ویکیده کی اصلی رسمی و مکتبلرده ایشلنن یازی لار دیر؛الگو منجه فارسی دیر ،البته منه الگو دا یاخشی گلیر ولی شابلون اوچون بیر آز فیکریم بیر آز داها آچیقدیر.--E THP (talk) 11:23, 15 November 2012 (UTC)
- اولگو تورکجه سؤزدور. چوخ سؤز وار کی فارس دیلینده ایشلنیر آنجاق تورک دیلیندن فارس دیلینه گیریلیب. میثال اوچون: یواش/یاواش، خانم/خانیم، آقا/آغا و ب.ک. اولگو سؤزون موعادیلی فارس دیلینده نمونه، بریده و ب.ک سؤزدور. --Arjanizary (talk) 11:33, 15 November 2012 (UTC)
شابلون--Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
File
File سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
موسا
Ebrahimi-amir
- قئید: اولورسا تئز باخیش یازیب دستک وئرسیز. بیرین کی اویقون بیلیرم سئچدیم قارشی اولساز منبع و قایناق و دلیل یازیز تئز چئویریلسین. ویکیتئرنسلئیت بولاری ایستیر.
آچیقلاما: بو سؤز ارک تورکجه-تورکجه سؤزلوگونده یازیلیب.
- منجه فایل بوندا یاخشی دیر بیزین دیلده یا خالقین آراسیندا دوسییا بوتونلیکله ایشلنمیر .--E THP (talk) 09:29, 15 November 2012 (UTC)
- «دوسیا» گؤزلدیر، آنجاق بیزیم میلتیمیز اونونلا تانیش دئییل. «فایل»ی بورا یاخشی گؤرورم. موسا(دانیشیق) 10:30, 15 November 2012 (UTC)
- من دوْسییا سؤزون یاخشی گؤرورم، آنجاق سیز فایلی دئییرسیز. منجه فایل پیس دئییل. فایل تانیش اولماغینا گؤره منده اونو پیس گؤرمورم. --Arjanizary (talk) 11:47, 15 November 2012 (UTC)
- «دوسیا» گؤزلدیر، آنجاق بیزیم میلتیمیز اونونلا تانیش دئییل. «فایل»ی بورا یاخشی گؤرورم. موسا(دانیشیق) 10:30, 15 November 2012 (UTC)
- منجه فایل بوندا یاخشی دیر بیزین دیلده یا خالقین آراسیندا دوسییا بوتونلیکله ایشلنمیر .--E THP (talk) 09:29, 15 November 2012 (UTC)
- فایل اوچون بیر آنلامدا وار شکیل بونی اونلا قاتماین.--E THP (talk) 12:58, 15 November 2012 (UTC)
فایل--Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
User
User سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
Ebrahimi-amir
Amir a57
- من بو بارده ایستیفادهچی له مووافیقم .E THP (talk) 09:34, 15 November 2012 (UTC)
- تورکجه اولدوغونا گؤره، من «ایشلدن»ی اویغون گؤرورم. موسا(دانیشیق) 10:27, 15 November 2012 (UTC)
- اصل چوخلوق یوخ بلکه دوزلوک دور.
- بولار بیر آز تناقض یارادیر. بیز زامان دئییر سیز بو سؤز تانیش دئییل(میثال اوچون: رئداکته/ایستیفادهچی تانیش دئییل). آزربایجان اصلا تانیش دئییل آمما اونا دستک وئریسز. بیز حاققیندا سؤزون یازماریق آنجاق اونو سئچیسیز. باخین تورکجه سایتلارا و پروقراملارا(ایراندا یارانمیش پروقراملارا). چوخوندا یازیب بیزه گؤره. آنا صحیفه بیر کوپی آز ویکیدندیر. اوجور لولسا یئرآلما یئرینهده یازاق کارتوف. ایندیکی آزربایجان(چون هله تصمیم توتولماییب یازیرام آزربایجان)جومهوریتینده تورک سؤزلرین یئرینه عرب، روس و اینگیلیسجه سؤزلرین یازیرلار. پرزیدنت، رئسپوبلیکا، کارتوف، اؤنیوئرسیتئت و چوخلو سؤز کی تورک معادیلی اولا-اولا و حتی چوخ تانیش اولا آنجاق چئویریلنه! بونا گؤره من عینا آز ویکیدن کوپی ائتمهیی سئومیرم. --Arjanizary (talk) 13:33, 16 November 2012 (UTC)
- من بو بارده ایستیفادهچی له مووافیقم .E THP (talk) 09:34, 15 November 2012 (UTC)
ایستیفادهچی. بو کلیمهنی داها دقیق قاوراملا دَییشمک اولار. آنجاق من اونون قارشیلیغین بیلمیرم. --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Media
Media سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
E THP
Special
Special سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Ebrahimi-amir
Arjanizary
Help
Help سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Ebrahimi-amir
E THP (talk) 20:34, 17 November 2012 (UTC)
یاردیم --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Message
Message سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
E THP
Ebrahimi-amir
موسا
Ebrahimi-amir
- هر نه کی هاممیلیقجا تصمیم توتولسا منه قبولدی. --Arjanizary (talk) 11:15, 15 November 2012 (UTC)
- بو بیلدیری منجه اویغون دئیل آنلامی چتیندی .--E THP (talk) 12:42, 15 November 2012 (UTC)
- من نئچه سای دئدیم کی اصل تورکجهدیر اما هر دلیله گؤره توکجه اویون تورکجه کلمه اولماسا، یابانجی کلمهلرین ان تانیش و ان راحتینی ایشلتمهلیییک. منجه اینگیلیزجه «مئساژ» و عربجه «خبر» یا فارسجا «پیام» کلمهسی آراسیندا، «خبر» یا «پیام» داها تانیش و اویغون اولور. موسا(دانیشیق) 11:27, 16 November 2012 (UTC)
مئساژ. بیلدیری و یا بیلدیرش "آگهی" معناسیندادیر. بونا اساسن مئساژ لا موافیقم --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Active
Active سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
-E THP
Arjanizary
Ebrahimi-amir
چالیشقان--Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
(All (for example: all pages
(All (for example: all pages سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
Amir a57
موسا
Ebrahimi-amir
Contributions
Contributions سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
موسا
- Contribution(singular form of above word):
- En: act of donating; donation, something donated, something given
- Tr: yardım, bağış, iştirak, katkı, yazı, makale, destek
- Fa: کمک، سهم، بخش، اعانه، همکاری
- فارسجا آنلامی و اینگیلیزجه آنلاملاری چوخ یاخشیدیر. تؤرکجهنی یاخشی بیلمیرم. آز ویکیده یازیب فعالیتلریم که تورکجه چالیشمالاریم اولار. آنجاق اوست سؤزون دقیقا آنلمی دئییل. آیری سؤز اولماسا بو سؤز پیس دئییل. --Arjanizary (talk) 13:54, 16 November 2012 (UTC)
Create Account
Create Account سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Amir a57
Arjanizary
Ebrahimi-amir
(New (for example: new pages or new users
(New (for example: new pages or new users سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
Amir a57
Ebrahimi-amir
(Recent (for example: recent changes
(Recent (for example: recent changes سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
Amir a57
Ebrahimi-amir
Preferences
Preferences سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Ebrahimi-amir
Amir a57
Arjanizary
موسا
- منجه «نیظاملار» عینا قوزئیدن کوپی گؤتورمکدیر و اصلا آنلامی یئتیرمیر. بیزه ده تانیش دئییل. «بینمهلر» تورکجهدیر و یاخشیدیر. تانیش اولماسا و یابانجی کلمهلره ایشلتمگه مجبور قالساق دا منیم نظریمه ائله «ترجیحلر» یا «تنظیملر» کی میلتیمیز اونا تانیشدیلار، یاخشیدیر. موسا(دانیشیق) 11:19, 16 November 2012 (UTC)
- نیظاملار نه تانیش و نه تؤرکجه و نه یاخشی آنلامی گؤستریر. بیلمیرم نیه اونو یازیسیز. آنجاق منیم بؤیوک بابامنان دا سوروشساز کی ساوادی یوخ بیلر بَینمه یعنی نه! بَینمهلری قبول ائتمهسز ترجیحلری قبول ائدک کی بَینمهلردن چوخ تانیش دئییل. ایکیسیده بیر گلر. هر حالدا باخیش وئرین. --Arjanizary (talk) 13:37, 16 November 2012 (UTC)
ترجیحلر --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
History
History سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
E THP
Arjanizary
Amir a57
- عزیز یولداشلار «گئچمیش» آنادولو تورکجهسینده geçmiş یازیلیر و قوزئی آذربایجان تورکجهسینده keçmiş. بیر مرندده اؤز اطرافیمیزدا بونو تورکیهلیلر کیمی «گئچمیش» دئییریک و نه قوزئیلیلر کیمی «کئچمیش»! ایندی بیلمیرم بو سادهجه بیزیم لهجهمیزدیر و دوزو گرک «کئچمیش» یازاق، یوخسا ائله بیزیم ایراندا تورکجهمیزده تورکیهلیلر کیمی دوزو «گئچمیش»دیر و لازیم دئییل او تایلیلارا باخیب «کئچمیش» یازاق؟! جواب وئرن اولسا ممنون اولارام. موسا(دانیشیق) 22:25, 15 November 2012 (UTC)
- منه بو سورغو قاباغا گلدی، آنجاق سیز دئدیگیز آدا سؤزلوگونه باخاراق بیلدیم کی گئچمیش اصلی کلمهدیر و کئچمیشده وار آمما اونون بیر آیری یازیلیشیدیر. میثال اوچون: اوچون سؤزو کی ایچینده یازیلیر آنجاق اصلیسی اوچوندور. فارس دیلیندهده هوله سؤزو کی حولهده یازیلیر آنجاق هوله چوخراف یازیلیر. --Arjanizary (talk) 09:31, 16 November 2012 (UTC)
کئچمیش. من گئچمیش عوضینه ادبی دیلده اولان کئچمیش له موافیقم --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Watchlist
Watchlist سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
موسا
Arjanizary
Ebrahimi-amir
- چالیشمالار اصلا بونون آنلامینا ایلگیسی یوخدور! موسا(دانیشیق) 11:47, 15 November 2012 (UTC)
- سیاهه فارسجا سؤزدور.(مطمئنم) اونون موعادیلی عربجه قائمة و اینگیلیسجه لیست اولور. تورک دیل کورومو(تورکیهده) لیست و لیستهنی قبول ائدیب. آنجاق بیر سیرا سؤزلر وار کی بئچیت، دیزیم و سیریت وار کی تانیش دئییل. یاخشی دیر اونو اونوداق و ایزلهدیکلریم چوخ یاخشی اولور. یعنی او یارپاقلار/صحیفهلر کی اولاری گؤدورم. چوخ یاخشی آنلامی گؤستریر و لیست یا سیاهه ده کی تورک سؤزو دئییللر ایستمیر. --Arjanizary (talk) 14:04, 16 November 2012 (UTC)
- چالیشمالار اصلا بونون آنلامینا ایلگیسی یوخدور! موسا(دانیشیق) 11:47, 15 November 2012 (UTC)
ایزلهدیکلریم--Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Translations
Translations سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
Ebrahimi-amir
Amir a57
- موسا، سعید و امیر بی لری ترجومهلر و چئویرمهلر ایکیسیده یاخشیدیلار. آمما موسا بی ایجازه وئرسز ترجومهلر سئچیله. نیه کی چئویرمهلر بیر آز تانیش دئییل. بیرده آیری آنلامیدا وار. بیده بو نا گؤره کی دئمهسینلر سایخان(فا:سره)یازیریق، ترجومهلری سئچک. سیز نه دئییرسیز؟ --Arjanizary (talk) 14:12, 16 November 2012 (UTC)
چئویرمهلر--Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
آزربایجان تورکجهسینده دئمک اولار کی "چئویرمه" و "کوچورمه" قاوراملاری ایکی نوع ترجومهیه اطلاق اولونور. "چئویرمه" آیری دیلدن تورکجهیه ترجومهدیر و "کوچورمه" تورک دیلین ایچیندن بیر-بیرینه ترجومهدیر. بوردا کیمین بیزه نه دئدیگی چوخ اونملی ساییلمیر. منجه "چئویرمه" بیزیم ادبی دیلیمیزده (گونئیده) گئنیش و دوزگون صورتده ایشه آپاریلیر. حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 14:26, 16 November 2012 (UTC)
- ابراهیمی بی زورلا اؤزوم قبول ائلمیشدیم ترجومه کی سیز دئییرسیز چئویرمهلر یاخشیدیر. منده دئییرم یاخشیدیر آمما ایستیرم هاممی قبول ائلیه(دلیل له). ایکی هاوالیلیق دا چوخالیر. یالنیز دانیشیق سؤزونده سؤز بیرلیگیمیز وار!!!!!! --Arjanizary (talk) 14:55, 16 November 2012 (UTC)
- بوردا زورنان ایشیمیز یوخدور. مصلحتله قاباغا گئتسک داها یاخشیدیر. دانیشیغی اونا گوره آپاریریق کی اورتاق بیر دوشونجهیه چاتاق. من فیکر ائدیرم "چئویرمه" گونئیده اولونان چئویرمهلرده دفعهلرله ایشه آپاریلیبدیر. قالان ایستیفادهچیلرده نظرلرین یازیرلار. هر بیریسی یاپ یاخشیدیر او اولمالیدیر. بونا اساسن سوز زوردان یوخ مصلحت و اورتاق دوشونجهدن گئتمهلیدیر. حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 15:15, 16 November 2012 (UTC)
Password
Password سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
E THP
Arjanizary
Ebrahimi-amir
- بو کلمهیه گؤزل و میلتیمیزه تانیش اولان تورکجه تاپیلسا، چوخ یاخشی اولار! موسا(دانیشیق) 12:11, 15 November 2012 (UTC)
- موسا بی دئدینیزه باخاراق رمز و پسورد یاخشی دیر .--E THP (talk) 12:19, 15 November 2012 (UTC)
- منجه بیر تورکجه سؤز اولسا یاخشی اولار. آنجاق اولمادیغینا گؤره رمز و پسوورد یاخشیدیلار. --Arjanizary (talk) 13:22, 15 November 2012 (UTC)
پسوورد. بیر کلیمهنین تورکجه قارشیلیقلیغی یوخدورسا اونون اوزو عرب-فارس سوزلردن اوستوندور. --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
گئچیمسؤزۆ یاراشېق نظره گلیر.--Arslanteginghazi (talk) 15:09, 21 January 2013 (UTC)
Information
Information سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
E THP
Amir a57
Ebrahimi-amir
موسا
بیلگی--Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Statistics
Statistics سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Amir a57
Ebrahimi-amir
موسا
- منجه ساییم یاخشیدیر. آنجاق تانیش اولماسا(سیز و آیری یولداشلار دئسلر) اوندا آماردا پیس دئییل. آدا سؤزلوکده یازیب. --Arjanizary (talk) 16:56, 15 November 2012 (UTC)
- منجه ده یاخشیدیر و تئز تانیش اولان بیر سؤزجوکدور. موسا(دانیشیق) 11:23, 16 November 2012 (UTC)
- آچیقلاما: بو سؤز میثال اؤچون آرزو بئلاق دا دا یازیلیب و تانیش دیر. --Arjanizary (talk) 15:26, 15 November 2012 (UTC)
آمار --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
Valid
Valid سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
موسا
گئچرلی. این ولید اولور گئچرسیز. --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
- Invalid:گئچرسیز
- Valid:گئچرلی
تانیش اولوپ اولماماق موشکولو اولماسا گئچرلی یاخشیدیر. --Arjanizary (talk) 14:28, 16 November 2012 (UTC)
Skin
Skin سؤزجوگو اوچون سسوئرمه
Arjanizary
- هر ایکیسی اصیل تورکجهدیلر، آنجاق «قابیق» تکجه آذربایجان تورکجهسینده ایشلنیر (آنادولودا دا وار، اما چوخ ایشلنمز) اما «دری» هر ایکیسینده ایشلنیر و بونا باخاراق منیم اؤز فیکریم «دری» اوستوندهدیر. موسا(دانیشیق) 12:51, 16 November 2012 (UTC)
قابیق. منجه دری جانلیلاری خاطیرلادیر. قابیق، جانسیزلاری. بوردادا قابیق داها یئترلیدیر. --Ebrahimi-amir (talk) 14:08, 16 November 2012 (UTC)
- منده ابراهیمی بیله یاناشییام. قابیق جانلیسیزلار و دری جانلیلارادیر. همده قابیق آنلامی درییه گؤره داها چوخ گئنیشدی. --Arjanizary (talk) 14:34, 16 November 2012 (UTC)


text:
ائل اوبا – حضرت مسلم زیاد اوغلونون کوفه به گلمه گینی اونون چیخیشینی و اهالیدن يزيد لهينه سؤز آلدیغینی ائشیتدیکده مختارین انویندن چیخیب هانی نین ائوينه گئتدی.
هانی مسلیمی گؤروب ناراحت اولدو (عقیل اوغلو مسليمه اکراهلا یاناشدی) حضرت مسلم دئدی: منی قوناق ساخلاماق اوچون سنه اوز گیترمیشم.
هانی ، «آللاه سنه رحمت ائتسین» دئیه دیللندی.
«آغير بير تكليف انديرسن هرگاه منی امین بیلیب قاپیما گلمه سیدین ائویمدن چیخماغینی سئوردیم. لاکین ایندی بو ایشی گؤرسم منه آلچاقلیق گتیرر.
منیم کیمی بیر آدام سنین کیمی آدامی جهالتله قووماز ایچری گل.» بئله لیکله هانی جناب مسلیمی ائوینده ساخلادی.
شیعه لر عروه اوغلو هانی نین ائوینده او حضرتین زیارتینه گلیردیلر. دقيقا اون سگگیزمین نفر بیعت ائتدیلر.
مسلم امام حسین علیه السلاما بیر مکتوب یازیب عابس بن شبیب شاکی ده ن گؤندردی. مکتوبون مضمونو بئله دير :
عادل کیمسه اؤز اهلینه یالان دئمز. کوفه اهلیندن اون سگگیز مین نفر بیعت ائتمیشلر. بو مکتوب سنه چاتديقدا بورا یا گلمکده ته لس. هامی سنینله دیر. معاویه لیلرین طرفداری یوخدور. والسلام. قيد ائدیریک کی ، او بومکتوبر ۲۷ گون شهید اولمازدان اول امام حسین علیه السلاما گؤندردی.
معقل شامینین جناب مسلم عليهینه جاسوسلوغو
دیگر طرفدن زیاد اوغلو معقل آدلی غلامینی چاغیرتدریب اوچ مین درهم پول وئردی. سونرا اونا بئله بير امر وئردی:
عقیل اوغلو و اصحابینین یانینا گئت و بو پولو اونلارا وئریب دئگیلن کی، «بو پول دوشمنینيزله محاریبه ائتمک اوچون بیر یاردیمدیر » بو ایشینله اعتمادینی قازان و اونلارلا قال. اونلار ایسه سنه امین اولدوقلاری اوچون هئچ نه یی سندن گیزلتمزلر.
بئله لیکله معقل بؤیوک مسجده گئدیب گوردو مسلم بن عوسجه ناماز قيلير. اونون امام حسینه بيعت ائتدیگینی اهالیدن ائشیتمیشدی. نامازدان سونرا معقل اونا دئدی:
آی آللاهين بنده سی من شام دا کی ذی الکلاع ائلینین بنده سیم تانری منه اهل بیتی سئومگ و اونلارین دوستو ایله دوست اولماق نعمتینی وئریب.
بو اوچ مین درهم مبلغینده پولدور. پیغمبر قیزینین اوغلونا بيعت ائده ن بیر نفرین کوفه یه گلمگینی ائشیتمیشم. اونونلا گؤروشمک ایسته ییرم. لاکین اونو منه گؤستره ن بیر کیمسه نی تاپا بیلمیرم. هاچاندیر مسجده یم. سنین اهل بیتده ن خبرین اولدوغونو مسلمانلاردان انشید یب قوللوغونا گلدیم کی ، بو پولو آليب منی اونون یانینا آپاراسان ، من اونا بيعت اندم – ايسته يير سنسه اونونلا گؤروشمزدن اول سنه بيعت انديم. عوسجه اوغلو دئدی:
سنینله گؤروشدوگوم اوچون آللاها شکر ائدیرم. سنین ایستگینه چاتماغینا گؤره چوخ شادام. یقین کی آللاه سنین وسیله ن ایله پیغمبر اهل بيتينه کؤمک ائده جکدير.
لاکین سنينله بورادا و بو زاماندا ، بئله بیر ظالمین قورخوسو چوخ اولان چاغدا گؤروشمه گیم منی ناراحت اندیر.»
سونرا مسلم بن عوسجه اوندان بیعت آليب (او ایسه سؤز وئردی کی ، اونو راضی انده جک کیمی تبلیغ ائدیب و بو عهدی گیزلی ساخلايا ) دئدی:
«سنين اوچون آغام عقیل اوغلو مسلمدن گؤروش اذنی آلانا قدر منیم ائویمده قال» بئله لیکله عوسجه اوغلو معقله گؤروش اذنی آلیب او دا اهالیه قوشولوب عقيل اوغلونون یانینا گلیب گئتمگه باشلادی.
قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا


text:
امام حسین علیه السلامين کوفه لیلره جوابی
قاصدلر امام حسین علیه السلامين یانینا توپلانیب ، حضرت مکتوبلاري اوخودوقدان سونرا کوفه أهلينه بیر مکتوب یازیب هانی بن هانی سبیعی و سعید بن عبدالله حنفیدن گؤندردی.
مکتوبون مضمونو بئله دير:
بسم الله الرحمن الرحيم ، على اوغلو حسيندن مؤمنلره و مسلمانلارا : سون قاصد لرینیز هانی و سعید بورایا چاتدیلار.
مکتوبلارینيزدان هر شئي آیدین اولور یازمیشسینیز کی :
«امامیمیز یوخدور بیزه دوغرو گل بلکه تانری سنینله ، بیزی هدایت یولونا یؤنلده».
من قارداشیم و عمیم اوغلو همده اعتماد ائتدیگیم عقیل اوغلو مسلمی گوندردیم و اونا سیزین نظرینیزی و احوالنييزي منه یازیب گوندرمگی امر ائتمیشم.
هر گاه ، او سیزلرین نظرینی مکتوبلارنییزدا اولدوغو كیمی یازارسا یاخین زماندا سيزه دوغرو گله جگم.
اؤز جانیم اوچون امام ، کتابا عمل ائدیب ، عدالتله حؤکم سوره ن حاققا دایانان و اؤز نفسینی آللاها گؤره دوستاغا سالاندان باشقا بیر شئی دئییلدير . والسلام …
مسلم جنابلارینین سفری
امام حسین علیه السلام عمیسی اوغلو مسلمی ایسته ييب اؤزونون ناییبی عنوانیندا قیسی ، عماره نی و عبدالرحمانی اونا قوشوب کوفه به گؤندردی.
امام اونا ائتدیگی تاپشیریغیندا بویوردو : سنی پرهیز كارليغا ، اهالیه مهربان اولماغا همده بو ایشی گیزلتمگه امر ائدیرم. هرگاه کوفه لیلر صداقتله اطرافينا توپلانیب اطاعت انتسه لر. منه یاز گؤندر.
جناب مسلم مدینه یه گليب پیغمبر (ص) مسجد ینده ناماز قیلدی. اهل بیتی ایله وداع لاشیب ایکی نفر بلدچی ایله کوفه یه طرف یولا دوشدو.
يولو ایتیریب سوسوزلوغا دوشدولر. بلدچیلر سوسوزلوقدان اؤلدولر.
جناب مسلم امام حسین علیه السلامه يولدا مكتوب یازیر. جناب مسلم امام حسینه بیر مکتوب یازیب قيسدن گوندردی:
ایکی بلدچی ایله مدینه دن چیخدیق. یولو ایتیردیک. بلدچیلر سوسوزلوقدان اؤلدولر، بیز یولو داوام ائتدريب سویا چاتدیق و اؤلومدن قورتاردیق ، بو سو بطن الخوبیت آدلانان بر داریسقان يئرده دیر. من ایسه بو وضعیتی پیس طالعدن بیلیرم. صلاح بیلسه سنیز منی باغیشلاییب باشقاسینی گؤنده ره سنييز. والسلام.
امام حسین علیه السلامين مسلیمه جوابی
امام حسین علیه السلام جناب مسلمین جوابيندا يازدی:
منه مکتوب یازماغینین و استعفا ائتمگینین سببی قورخاقلیغیندان اولماغیندان قورخورام. امر ائتدیگیم کیمی یولونو داوام ائتدير . والسلام.
امام حسینین مکتوبو جناب مسلمه چاتدیقدا او حضرت مکتوبو اوخوتدوردو. مضمونوندان مطلع اولدوقدا مكتوب اوخویانا بویوردو:
بو (منیم استعفا ائتدیگیم) اؤزومدن قورخماغیمدان دئییلدیر.
بئله لیکله جناب مسلم و يولداشلاری یولا دوشدولر. طی سویونا چاتدیقدا اونلاردان بیری بیر اوو اوولادی…
جناب مسلم اووا باخیب دئدی: آللاه قویسا دوشمنلریمیزیده بو شکیلده اولدوره جه ییک.
قایناق : کربلا ماجراسی ، روایت : ابو مخنف لوط بن یحیاداندیر ، نشر ائدن : اسلامی تبلیغات تشکیلاتی ، تدقیقاتچی : شیخ محمد هادی یوسفی ، چئویرن : شیخ عباس امامی کرکوکلو ، دیجیتال یاییمجیلیک : ائل اوبا


text:
(4)
هر مۆسلۆمان أولیادئر
“أولیا”، یاقئن دۇست دەمک اۇلان “ولینین” چۇغولودور. تۆرکچەدە تکیل اۇلاراق قوللانئلئر. آللاهئن دۇستو اۇلمایان کیشی، مۆسلۆمان اۇلاماز. یۇقسا اۇنا نەدن اینانئپ گۆونسین!
شەیح أفندی: بیز ولیلردن باحثەدییۇروز، سئرادان اینسانلاردان دگیل. هرکس آللاهئن ولیسی، حاقیقی آللاە دۇستو اۇلاماز!
بایئندئر: ساحتە دۇستا دۇست دەنمز. هر مۆمین آللاهئن حاقیقی دۇستو، ولی قولودور.
سیزە گؤرە آللاهئن ولیسی کیمدیر؟
شەیح أفندی: ایشتە آنلاتئیۇروم دینلە! ولی اۇلمانئن باشلانغئجئ، قول ایلە مەولا آراسئنا گیرن دۆشۆنجەلرین وە قولون آللاها اۇلان یابانجئلئغئنئن اۇرتادان قالدئرئلماسئدئر.
مەولانئن ایکرامئیلا اۇنون (ولی) دئشئندا قالان هر شەی سالیکین گؤزۆندن سیلینیر، آللاەتان باشقاسئنئ گؤرمز حالە گلیرسە، “فنافیللاە”، یاعنی “آللاەتا أرییپ گیتمە” آدئ وریلن دەولت حاصئل اۇلور وە طاریقات حالی سۇنا أرر. بؤیلەجە “سەیری ایلاللاە”، یاعنی مەولایا دۇغرو اۇلان ماعنوی یۆرۆیۆش تاماملانمئش اۇلور.
بوندان سۇنرا “سەیری فیللاە” (آللاەتا یۆرۆیۆش) دەنیلن ایثبات ماقامئنا گیریلیر وە قالبە سادەجە آللاە یرلشیر. ایشتە بونلارئ قازانان کیشییە “ولی”، یاعنی حاقیقی آللاە دۇستو، دەمک دۇغرو اۇلور.
بایئندئر: “فنافیللاە”، “سەیری ایلاللاە” وە “سەیری فیللاە” گیبی ایسلامدا اۇلمایان تریملرلە آللاهئن دۇستلارئنئ سیز بلیرلییۇرسونوز. آما آللاە، کیمین کندینە دۇست اۇلدوغونو شؤیلە آچئقلئیۇر:
أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۶۲﴾ الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ ﴿۶۳﴾ (سورة یونس)
بیلین کی، آللاهئن ولیلریندە نە قۇرقو اۇلور، نە دە اۆزۆلۆرلر. اۇنلار، اینانئپ گۆونن وە تاقوا صاحیبی اۇلان کیمسەلردیر. (یونوس سورەسی؛ 62-63)
“تاقوا”، قۇرقتوغو شەیدن قۇرونمادئر. آشاغئداکی آیتلر، تاقوا صاحیبلری ایلە ایلگیلیدیر:
الم ﴿۱﴾ ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ ﴿۲﴾ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ ﴿۳﴾ وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ﴿۴﴾ أُولَئِكَ عَلَى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۵﴾ (سورة البقرة)
« ألیف، لام میم. کیتاب بودور؛ ایچیندە شۆبهەیە یر یۇقتور. تاقوا صاحیبلری (کندینی قۇرویانلار) ایچین رهبردیر. کیتابئ رهبر أدیننلر؛ آللاها ایچتن اینانئر وە گۆەنیر، نامازئ تام قئلار وە کندیلرینە وردیگیمیز نیعمتلری یرلی یرینجە حارجارلار. سانا ایندیریلنە وە سندن اؤنجە ایندیریلنە دە اینانئپ گۆونیرلر؛ آحیرتە اینانچلارئ ایسە تامدئر. راببینین (صاحیبینین) دۇغرو یۇلوندا اۇلانلار اۇنلاردئر. اومدوقلارئنئ بولاجاقلار دا اۇنلاردئر. » (باقارا سورەسی؛ 1-5)
بۆیۆک گۆناەلاردان قۇرونانلار، دۇغرودان جننتە گیدر، جهننمین حئشئرتئسئنئ بیلە دویمازلار:
إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنَى أُولَئِكَ عَنْهَا مُبْعَدُونَ ﴿۱۰۱﴾ لَا يَسْمَعُونَ حَسِيسَهَا وَهُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خَالِدُونَ ﴿۱۰۲﴾ لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ وَتَتَلَقَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ هَذَا يَوْمُكُمُ الَّذِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ ﴿۱۰۳﴾ (سورة الأنبیاء)
« بیزدن، یاپتئقلارئنئن أن گۆزلی ایلە قارشئلانما سؤزۆ آلانلار، جهننمدن اوزاق توتولورلار؛ اۇنون حئشئرتئسئنئ بیلە دویمازلار. جانلارئنئن چکتیگی نیعمتلر ایچیندە اؤلۆمسۆزلشیرلر. أن بۆیۆک قۇرقو بیلە اۇنلارئ اۆزمز؛ ملکلر اۇنلارئ قارشئلار وە سیزە سؤز وریلن گۆن، بو گۆندۆر، دەرلر. » (أنبیا سورەسی؛ 101-103)
بو صئنئفا گیرن مۆمینلر شونلاردئر:
الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ … ﴿۳۲﴾ (سورة النجم)
(یاپتئقلارئنئن أن گۆزلی ایلە قارشئلانما سؤزۆ آلانلار)، بۆیۆک گۆناەلاردان وە فوحوش چشیتلریندن قاچئنانلاردئر؛ دیگر گۆناەلار باشقا. راببینین عاففئ گنیشتیر… (نجم سورەسی؛ 32)
بۆیۆک گۆناەلاردان قاچئنانلارئن دیگر گۆناەلارئ عاففەدیلیر. آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا ﴿۳۱﴾ (سورة النساء)
سیزە قۇنان یاساقلارئن بۆیۆکلریندن قاچئنئرسانئز، قوصورلارئنئزئ اؤرتر وە سیزی شرفلی بیر یرە یرلشتیریریز. (نیسا سورەسی؛ 31)
مۆشریکلر، دۇغرودان جهننمە گیدرلر:
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا ﴿۱۰۳﴾ الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا ﴿۱۰۴﴾ أُولَئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَلِقَائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَزْنًا ﴿۱۰۵﴾ ذَلِكَ جَزَاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوا وَاتَّخَذُوا آيَاتِي وَرُسُلِي هُزُوًا ﴿۱۰۶﴾ (سورة الکهف)
« دە کی: “ایشلری أن فاضلا ضارارلا قاپاناجاق اۇلانلارئ بیلدیرەلیم می؟ اۇنلار، بو حایاتتا گۆزل ایش یاپتئقلارئنئ حساب أتتیکلری حالدە، یانلئش یاپانلاردئر. اۇنلار، راببینین (صاحیبینین) آیتلرینی وە اۇنا قاووشمایئ گؤز آردئ أدیپ کافیر اۇلموشلاردئر وە یاپتئقلارئ بۇشا چئقمئشتئر. قئیامت گۆنۆ اۇنلار ایچین تارتئ قورمایئز. ایشتە اۇنلارئن جزاسئ جهننمدیر. بو، کافیر اۇلمالارئنا، آیتلریمی وە ألچیلریمی جیددییە آلمامالارئنا قارشئلئقتئر. » (کهف سورەسی؛ 106-103)
“تارتئ”، بۆیۆک گۆناە ایشلەمیش مۆمینلر ایچین قورولور. گۆناهئ چۇق اۇلان، جهننمە گیدر. آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۸﴾ وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوا بِآيَاتِنَا يَظْلِمُونَ ﴿۹﴾ (سورة الأعراف)
« اۇ گۆن تارتئ بیر گرچکتیر. اییلیکلری آغئر باسانلار، اومدوقلارئنا قاووشورلار. اییلیکلری حافیف گلنلر دە، آیتلریمیز قارشئسئندا یانلئش داوراندئقلارئ ایچین کندیلرینی حارجامئش اۇلورلار. » (آعراف سورەسی؛ 9-8)
بۆتۆن گۆناهکارلار جهننمە سۆرۆلۆرلر:
وَنَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلَى جَهَنَّمَ وِرْدًا ﴿۸۶﴾ لَا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا ﴿۸۷﴾ (سورة مریم)
« گۆناهکارلارئ، سویا قۇشارجاسئنا جهننمە سۆرریز. راحماندان سؤز آلانلار دئشئندا کیمسە، شفاعات حاققئنا صاحیب اۇلاماز. » (مریم سورەسی؛ 87-86)
راحماندان سؤز آلان، شیرکتن قۇروناندئر. آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا ﴿۱۱۶﴾ (سورة النساء)
آللاە، کندینە اۇرتاق قۇشوولماسئنئ باغئشلاماز؛ اۇنون آلتئندا اۇلانئ، دۇغرو یۇلو ترجیح أدن ایچین باغئشلار. آللاها اۇرتاق قۇشان درین بیر ساپئقلئغا دۆشر. (نیسا سورەسی؛ 116)
تەوبە أدنین گۆناەلارئ عاففەدیلیر. آیتتە آنلاتئلان، شیرک دئشئنداکی بۆیۆک گۆناەلارئ ایشلەمیش وە تەوبە أتمەدن اؤلمۆش اۇلاندئر. اۇنلارلا ایلگیلی اۇلاراق آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيَاطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا ﴿۶۸﴾ ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمَنِ عِتِيًّا ﴿۶۹﴾ ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيًّا ﴿۷۰﴾ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَقْضِيًّا ﴿۷۱﴾ ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَنَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيهَا جِثِيًّا ﴿۷۲﴾ (سورة مریم)
« راببینە (صاحیبینە) آند اۇلسون، اۇنلارئ (بۆیۆک گۆناە ایشلەینلری)، شەیطانلارئیلا بیرلیکتە تۇپلار، آلەولی آتشین چەورەسیندە دیز چؤکتۆرۆرۆز. داحا سۇنرا، هر تۇپلولوقتان راحمانا عیصیان أدنلرین أن آزئلئلارئنئ چکیپ آیئرئرئز. ذاتن جهننمدە قئزارمایئ أن چۇق حاق أدنین کیملر اۇلدوغونو ایی بیلیریز. سیزدن (بۆیۆک گۆناە ایشلەینلردن) اۇرایا وارید اۇلامایاجاق یۇقتور. بو، راببینین کسین حۆکمۆدۆر. سۇنرا تاقوا صاحیبلرینی قورتارئر، ظالیملری اۇرادا دیز چؤکمۆش اۇلاراق بئراقئرئز. » (مریم سورەسی؛ 72-68)
وارید (وارد) کلیمەسی، جهننم ایلە بیرلیکتە قوللانئلئنجا، سویا گیدر گیبی جهننمە گیتمەیی ایفادە أدر. ماحشردەکی حسابتان بونالانلار، اۇرادان سەوق أدیلینجە، سو ایچمە اومودویلا جهننمە قۇشاجاقلاردئر. آللاە تعالا شؤیلە بویورموشتور:
يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ ﴿۹۸﴾ (سورة هود)
(فیرعاوون) قئیامت گۆنۆ حالقئنئن اؤنۆنە دۆشەجک، سویا گؤتۆرۆر گیبی اۇنلارئ آتشە گؤتۆرەجکتیر. باشئنا وارئلان سو نە کؤتۆ سودور! (هود سورەسی؛ 98)
سۇن آیتتەکی تاقوا صاحیبلری، کندیلرینی شیرکتن قۇرویانلاردئر. بیر سۆرە جزا چکتیکتن سۇنرا اۇرادان اۇنلاردان باشقاسئ چئقاماز. چۆنکۆ آدام اؤلدۆرمک وە فائیضجیلیک گیبی گۆناەلار، بیر سۆرە جهننمدە قالمایئ گرکتیریر. آللاە تعالا شؤیلە دەمیشتیر:
وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا ﴿۹۳﴾ (سورة النساء)
کیم بیر مۆمینی قاصدن اؤلدۆرۆرسە جزاسئ، ایچیندە اؤلۆمسۆز اۇلاراق قالاجاغئ جهننمدیر. آللاە اۇنا غاضاب أتمیش، اۇنو لاعنتلەمیش وە اۇنون ایچین بۆیۆک عاذاب حاضئرلانمئشتئر. (نیسا سورەسی؛ 93)
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۲۷۵﴾ (سورة البقرة)
فائیض ییەنلر، شەیطانئن عاقلئنئ چلدیگی کیمسەنین داورانئشئندان فارقلئ داورانئش گؤسترمزلر. بو اۇنلارئن، آلئم-ساتئم طئبقئ فائیضلی ایشلم گیبیدیر، دەمەلری سببییلەدیر. آللاە آلئم-ساتئمئ حلال، فائیضلی ایشلمی حارام قئلمئشتئر. کیمە، راببیندن بیر اویارئ گلیر دە فائیضە سۇن وریرسە، گچمیشتە اۇلان کندینیندیر. اۇنون ایشی آللاها عائیدتیر. کیم دە دوام أدرسە، اۇنلار اۇ آتشین آرقاداشئدئرلار؛ اۇرادا اؤلۆمسۆزدۆرلر. (باقارا سورەسی؛ 275)
فائیض وە آدام اؤلدۆرمە سوچلارئ، شیرکین آلتئندا اۇلدوغو ایچین، مۆشریک اۇلمایانلار جهننمدە سۆرکلی قالماز، عاففەدیلیرلر. جهننمدن چئقئنجا دا، جننتتەکی یاقئنلارئنئن یانئنا یرلشتیریلیرلر. بو، اۇنلار ایچین شفاعات اۇلور. چۆنکۆ شفاعات، سؤزلۆکتە ایکی شەیین بیر آرادا اۇلماسئدئر.
شیرکین دئشئنداکی بۆیۆک گۆناەلارئ ایشلەمیش اۇلانلار بیلە تاقوا صاحیبی سایئلدئغئنا گؤرە، اۇنلار دا آللاهئن ولی قوللارئدئرلار. بونون دئشئندا بیر ولی تانئمئ یاپان، کندینی آللاهئن یرینە قۇیموش وە أن بۆیۆک سوچو ایشلەمیش اۇلور.
دۇستلوق قارشئلئقلئدئر. مۆمینلر آللاهئن ولیسی ایسە، آللاە دا مۆمینلرین ولیسیدیر:
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۲۵۷﴾ (سورة البقرة)
آللاە مۆمینلرین ولیسیدیر، اۇنلارئ قارانلئقلاردان آیدئنلئغا چئقارئر. کندینی دۇغرویا قاپاتانلارئن ولیلری، زۇربالاردئر. اۇنلار دا بونلارئ، آیدئنلئقتان قارانلئقلارا سۇقارلار. اۇنلار جهننملیک کیمسەلردیر. اۇرادا اؤلۆمسۆزدۆرلر. (باقارا سورەسی؛ 257)
تَاللَّهِ لَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۶۳﴾ (سورة النحل)
واللاهی (یمین اۇلسون کی) سندن اؤنجەکی تۇپلولوقلارا دا ألچی گؤندردیک. شەیطان اۇنلارا، ایشلرینی سۆسلۆ گؤستردی. اۇ، بوگۆن اۇنلارئن دۇستودور. اۇنلار ایچین جان یاقان بیر عاذاب واردئر. (ناحل سورەسی؛ 63)
مۆمینلر دە بیربیرلرینین دۇستو، ولیسیدیرلر:
لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ ﴿۲۸﴾ (سورة آل عمران)
مۆمینلر، مۆمینلردن اوزاقلاشئپ کافیرلری دۇست أدینمەسینلر. بونو یاپانئن آللاە ایلە ایلیشیگی کسیلیر. اۇنلاردان قۇرونمانئز ایچینسە باشقا. آللاە سیزی کندیسینە قارشئ دیققاتلی اۇلمانئز قۇنوسوندا اویارئر. دؤنۆپ واراجاغئنئز یر، آللاهئن حوضورودور. (آلی عیمران سورەسی؛ 28)
… وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا ﴿۲﴾ وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا ﴿۳﴾ (سورة الطلاق)
… کیم آللاەتان چکینیرسە، آللاە اۇنا بیر چئقئش یۇلو گؤستریر وە اوممادئغئ یردن اۇنو رئزئقلاندئرئر. کیم آللاها دایانئرسا اۇ، اۇنا یتر. آللاە ایشینی تام یاپار. آللاە هر شەیە بیر اؤلچۆ قۇیموشتور. (طالاق سورەسی؛ 3-2)
آللاهئ ولی أدیننلر، هر زامان آللاهئن کندیلرییلە برابر اۇلدوغونو وە اۇنون ایذنییلە هر گۆچلۆگۆن اۆستەسیندن گلەجکلرینی بیلیر، آللاها دایانئپ یۇللارئنا دوام أدرلر.


text:
نزار قبانی «منیم ایله شعرین حیکایهسی» آدلی کیتابیندا یازیر:
«من او توپلومدانام کی شعرله نفس چکیرلر، باشلارینی شعرله داراییرلار، شعر گئیینیرلر. بیزیم توپلومدا بوتون ببکلر دونیایا گؤز آچاندا سودلرینده شعر یاغی وار، بوتون جاوانلار ایلک سئوگی مکتوبلارینی شعرایله یازیرلار… منیم اؤلکمده بوتون اؤلولر، اوزهرینده ایکی بیت شعر یازیلان، بیر مرمر داشین آلتیندا یاتیبلار.»
نزار قبانی اؤز اؤلکهسیندن سؤز ائدیر، امما بوتون شعر دوشکونلرینین اورهییندن دانیشیر. بیزلرین یاشامیندا شعر بلکه سو ایله چؤرک کیمیدیر و اولمازسا اولماز دورومونا گلیب. اونچون همیشه شعر کیتابلارینی حیاتیمیزین بیر پارچاسی ساییب و اونلارا چوخ اؤنم وئرمیشیک.
آینادا اؤل -دیریلمک ( پارلاق قلم، ۱۳۹۹) پاشازادهنین ایلک کیتابیدیر. کیتابین جیلد طرحی و باشلانیشی، یئنی و مدرن فرمدا اؤزونو اوخوجویا گؤستریر. بو فرم، ایلک صحیفهنین رنگینده اؤزونو گؤزه چکیر. کیتابین ایلک و سون صحیفهلری بوز رنگینده و باشقا صحیفهلر آغ دیلار. جیلد طرحینده، بیر اینسان سیلاحینی ساغ طرفینه دوتوب و همن الین، آردی گلیب و سول طرفدن سیلاحایله اؤزونه طرف قاییدیب. بو ال شاعیرین الیدیر یوخسا ایکینجی آداممی وار؟ کیتاب بئله باشلانیر:
بو بیر دوئلدیر عزیز اوخوجوم
اوز چئویریب بیربیریمیزدن اوزاقلاشیریق
هر صحیفه بیر آددیمدیر
دئمهلی او سیلاحین سیرری بیزه بیراز آیدینلاشیر. بو کیتابدا جیلد طرحی متندن آیری دئییل و بیربیرینی تاماملاییرلار. یانی بو کیتابی اوخوجو جیلددن باشلاییب اوخومالیدیر.
کیتابین ایلک و سون صحیفهسینده بیر شعر ایکی پارچایا بؤلونور. بیری کیتابی باشلاییر و بیری کیتابا سون وئریر. البته بو سون وئرمک آنلادیغمیز سون وئرمک دئییل. ایکینجی شعری اوخوماغا باشلایاندان سونرا، دوئل کیمی شاعیر و اوخوجو هر صحیفهنی اوخویاندا بیر آددیم بیربیریندن اوزاقلاشیرلار. سونرا کیتابین اورتاسینا چاناندا، هر آددیمدا و هر شعرده بیربیرینه یئتیشهنهدک یاخینلاشیرلار. بو دوئلین سونو نه اولاجاق؟ شاعیر اؤلهجک یوخسا اوخوجو؟؟ حالبوکی شاعیر ایلک صحیفهده یازیب:
اصلینده شعر یازاندا سنی اؤلدورموشدوم من
آما، ایشیق اوزو گؤردیسه کیتابیمدیریلیرسن!
شاعیر شعر یازاندا اؤزو اولدوغونو و هئچ بیر مخاطبه ذهنینی وئرمهدیینی بوردا وورغولاییر و دوزوده بودور. امما کیتاب ایشیق اوزو گؤرندن سونرا مخاطبدیریلیر.
هر حالدا دئمهلییم کیتابین ائله باشلانیشیدا شعر سایاغیدیر. کیتابین باشلانیشیندا آغ اوخونوش (سپید خوانی) وار. شاعیر کیتابین باشلانیشیندا اوخوجویا اؤنم وئریر و بو فرم باشلانیشین دوشونمهسینی اوخوجویا بوراخیر . ایلک صحیفه و سون صحیفهده «آلما»دان سؤز گئدیر. سون صحیفهده یازیر:
آلما قوخوسونو در
دادینی چیخار
دادینی چیخ
قالانی منیم
بیزیم ناغیللارین سونوندا همشه گؤیدن نئچه آلما دوشر و بؤلوشهریک. پاشازاده بوردا اوخوجویا دئییر: آلمانین عطرینی در…. چون بیلیر عطیر قالمالیدیر. عطیر نسنه دئییل، عطیر یاییلیر و دوام ائدیر. بو نهیه اشارتدیر؟ شاعیر نهیین دوام ائتدیینی وورغولاییر؟ کیتابین سون دیزهلری (مصراع) بونو بیزه آچیقلاییر:
بو منممی آینادا اؤلدیریلیر؟!
بو سنسنمی جوکئر گیریمینی سیلیر؟!
گوزلریمی چک
قوی راحاتجا دوشونک
شاعیرین کیتابینین سون کلمهسی «دوشونک» کلمهسیدیر. یعنی بو روایتین آردی وار. یعنی کیتاب سونا چاتیبدا چانماییبدا. شاعیر ایلک و سون صحیفهیه سایی(شماره) قویماییب و بونلار کیتابین، سای/ی سیز صحیفهلریدیرلر. بلکه بونلار بو کیتابدا ازلی و ابدی زامانلاردیرلار. ازل و ابدین ساییسین کیم بیلیر؟ ندن بو صحیفهلر بوز رنگینده اولماغینین جاوابینا واریریق: ازل و ابد بیزه همیشه بیلیرسیز(مبهم)دیلر… سون دیزهلر دئییرلر هله شاعیر و اوخوجو دوشونملیدیلر و بئلهلیکله بورادا بیر باشقا سپیدخوانی اوخوجویا قالیر. بو دوئل فرقلی دوئلدیر. «برباد رفته» رمانینین اخیر جملهلری یادیما دوشور. رومان بئله بیتیر: «یارین دوشونهرم….یارین باشقا بیر گوندور.» اسکارلتین بو جملهسی، اوخوجونو فیکره آپاریر. هله ده ایللر سونرا بو رومان و اونون اسکارلتی منه بیتمهییبدیلر. هله ده دوشونورم بلکه اسکارلت فیکیرلشیر و بیرگون باشقا بیر روماندان چیخیب گلهجک… بوردادا شاعیر، شعرین سونوندا یارادیجیلیغدان ال چکمیر. سون صحیفهنی اوخوموشوق آرخا جیلدین اوزهرینده هله بیر دوز قارا رنگلی چیزگی وار.. یعنی کیتابین اوزهرینده کی اینسانین قولو. امما مگر ال _ قول یازماق اوچون دئییل می؟ پاشازاده جیلد طرحی ایله ایلک و سونونجو صحیفهلری بیر مهندس ائو تیکدییینده آیرینتیلاری دوشونن سایاق دوشونوبدور. شاعیر کیتابین آخیرین آچیق ساخلاییبدیر. یعنی هر کس نئجه دوشونور دوشونسون. یعنی دوئلین آردی وار. یعنی شاعیر ایله اوخوجو بو گؤزل دوئله دوام ائدهجکلر. یعنی سای/یسیز صحیفهلر کیتابین سونوندا یاشایاجاقلار و یاشاداجاقلار. چون بو دوئلده تتییی چکنده کلمه آتیلیر.
پاشازاده شعری یازاندا کلمهلره اوزدن (سطحی) یاناشمیر. کلمهلری دویور، لمس ائدیر و آنلاییر. کلمهلری وزن ائدیر و اونلارین شعرین هر طرفینده پتانسیلینه باخیر.
پاشازاده دیل اوینامین(بازی زبانی)نی تصنعی ایشلتمیر. کلمهایله اوینامیر. کلمهلره باسقی یاپمیر. اوخوجونون دویغوسونو، زورلا یازیلمیش اویونلارلا هئچه سایمیر. اوخوجونون بیلینجی(شعور)ایله اوینامیر. کلمهلر اونون قلمینده دوغال و اکتیو یاشاییرلار.
بو، متنایله سنین دؤیوشوموزدور عزیز اوخوجوم
تتییی چکسن منی گؤرهجکسن
شاعیر بورادا دئییر: ت «حرفینی»، متندن چکسن منی گؤرهجکسن. «متن»، تسیز، «من» اولور. عین حالدا تهتیک( توفنگده اتش آچماق اوچون کیچیک اهرم ) سؤزونون باشقا معناسینادا اشارت ائدیر.
ایلک صحیفه
بو سن می؟
بو من می؟
یوخسا سنممیدیر؟!
ص۸
پاشازادهنین دیلینده، مطالعهسیز و فیکیرسیز دال و مدلولون تاپماسی ایمکانسیزدیر. بیری ایستهسه شعری اوزدن اوخویا درینلییینی بیلمهیهجک. مالارمه دئییر: «شعر هر نهیی آچیقلامامالیدیر.گرک اؤز ذاتیندا بلیرسیزلیگی( ابهامی) اولا.» تاسسوفله بیزیم توپلومدا چوخ ساده یازماق دب اولوب. چوخلاری فیکر ائدیرلر شعر اودور. البته فارس شعرینده ده بو وار و منجه بو ساده یازماغین چوخو ساده یازماغا اوستونلوک وئرنلری اوخوماق ایله بیزیم شعرده ده یاییلیب. چون بونلارین چئویریسی راحات اولدوغو اوچون بعضی کاناللاردا بونلاری یایماغا اوستونلوک وئریرلر. هر حالدا آشیری ساده یازماق شعره آفتدیر. یعنی شعر اوخوجودا، حئیرته، کشفه یول آچینجا شعر اولور.. پاشازادهنین شعری بونو اوخوجوسونا وئریر. سن شعرلرده کلمهلرله گزیرسن، کلمهلر تانیدیغین کلمهلردیلر، امما گزدیکجه او تانیش کلمهلرین ایچیندن باشقا دوشونجهلر کشف ائدیرسن.
پاشازاده نین شعری نئچه معنالی شعردیر. دورغون شعر دئییل. چون شعر هیکل دئییل باخاندا هرکس بیر شئی آنلایا. بو شعرلر کلاسیک شعرلری کیمی بیر معنالیق قفسینه دوشمهییبلر.
فرانسهلی فیلسوف پل ریکور دئییر: «شعرین رسالتی بودور کی کلمهلر چوخ معنا تاپالار، آز دئییل» . بو یازینی یازاندا ادبیات کیلاسلاریم یادیما دوشدور. من کیلاسدا شعرلرین بارهسینده چوخ صحبت ائتمک و آچیقلاماغی سئویرم. شعرین اوخونوشونادا چوخ اؤنم وئریرم. امما بیزیم آموزش و پرورشین یانلیش سیستمینده، اؤیرهتمن گرک معنانی بیت بیت دییه و اوشاقلار مشق کیمین یازالار. بو طرزده اوشاق لارین چؤخو معنانی حیفظ ائدیب کیلاسا گلیرلر. یانی تاسسوفله اوشاغین اؤز باخیشی کور ائدیلیر.. بو تجربه هم نمونه دولتی، هم تیزهوشان و هم باشقا مدرسهلردن واریم. ائله بونا گؤره سون صینیفدا کی اوشاقلار، قرابت معنایی تستلرین کنکوردا جواب وئره بیلمیرلر. چون اؤیرهتمنین معناسینا محدود اولوبلار.
ایندی مدرن شعر اودور کی اوخوجونون فیکرینی محدود ائتمهیه. نئچه یؤنلو اولا. رولان بارت دئمیشکن «آچیق متن» (متن گشوده) اولا. پاشازاده نین شعری معنادا تکثر تاپیر و اوندا نئچه یؤنلی و سیال داللار گؤرونور. معنا بیر یئرده دایانمیر. بیر معنادان نئچه دوشونجه آیریلیر.
…امما یوخ، هله اؤلوم اوچون چوخ تئزدی
یعنی مساژ گلیر موبایلیما
یعنی دوشونولورمسه وارام
خورتلاییب اوست باشیمی چیرپیرام
خورتلاماق دوغومدان داها اوستون
خورتلاماق یاشامین کسه یولودور…
ص ۱۱
شاعیر بوردا اؤلومون تئز اولدوغون باشا دوشور. ندنلری وار. چون هله بیریلری اونا اؤنم وئریر. یانی دوشونولور. بو ندنین اوزرینده پسیکولوژی نقدی ایله چوخ دانیشماق اولار. امما خورتلاماق یالنیزدیریلمکدیر؟
خورتلاماق بلکه آنلاماقدیر. بلکه حایاتدا آییلماقدیر. بلکه دییشمکدیر. شاعیر دئییر: خورتلاماق دوغومدان داها اوستوندیر. وورغولاییر: خورتلاماق یاشامین کسه یولودور… سیزجه بو خورتلاماغین ایچینده نهلر وار؟
خورتلاماق سؤزجویو بو شعری اوخومامیشدان اؤنجه بلکه اوخوجویا اولومسوز گلیردی. شعری اوخویاندان سونرا اولوملو کلمه اولور. شاعیر اوستالیغلا سئومهدییمیز کلمهنی بیزه سئودیریر. بو شعرین معجیزهسیدیر. اؤنجه یازدیغیم کیمی دوئل کلمهسینین ده آنلامی بو کیتابدا دهییشیر.
سرفیلیپ سیدنیدن اوخوموشام کی: «شاعیر اؤنجهدن اوخودوغو شئیلری تقلید ائلهمیر، نمایش وئرمیر، آچیقلامیر، اوزهرینده بحث ائتمیر، بلکه یئنی شئیلر ابداع ائدیر»
بو کیتابدا شاعیر هم فرم، هم مضمون، هم یئنی ترکیبلرده اوخوجوسو ایله شریک اولور:
پاشازادهنین شعرلرینده فرم ایلک باشلانیشدا گوزه گلیر:
آسیلمیش شکیله باخیرام دووارا
دووارا باخیرام شکیله آسیلمیش…
ص۲۱
مضموندا چوخ اورنک گتیرمک اولار، پاشازادهنین ایدهلری و مضمونلاری اؤزونه مخصوصدور:
سنی پسیخولوقلار اؤلدوردیلر
کندیرلی چارپاییدا
سنی باغیرا_ باغیرا شرح ائدرکن
قولومون دامارلاریندا ووردولار
ص۵۷
البته مضمون هئچ یئرده فرمدان آیریلماییر، مضمون ایله فرم بیر بیرینی تاماملاییرلار.
پاشازاده یئنی ترکیبلر یاراتماغدا اوزماندیر:
◾«شئیتانری»
«شئیتانری» کی منجه تورک ادبیاتینین ان زنگین و گوزل ترکیبیدیر:
من بیرسئچهنک قیغیلجیمیندان
بیر شئیلری دویموش کیمی
شکهلدی قولاغی شیطانین
گولومسهدی «شئیتانریم»
ص۹۱
◾«اومودسوسوزلوق»
دیرماشما یارپاقلاری «اومودسوسوزلوقدان» گؤیرمیش سرو بویلو گیلاس اغاجیما
ص۹۴
◾«آینادا اؤل_دیریلمک»
کیتابین عنوانینی یئنی بیر ترکیبدیر.
پاشازاده اسطوره، توپلوم، عشق، اجی و… هر شئیدن شعرلرینده سوز ائدیر:
◾اسطوره:
آه آیریلماز بیر دوستدور
اوچ باشلی «سئربئروسدور» کؤلگهم
ص ۹۶
تاوان آغ بیر A۴ صحیفهسیدیر
شعرین سونوندا شاعیرین مزارینا چئوریلهجک
تاوان یارانیش اؤنجهسی «خائوس»…
ص۱۰۹
شاعیر اسطورهنی تشریفات اوچون گتیرمیر. شعر بوتونلویونده و روایتینده، اسطورهنی طلب ائدیر.
◾توپلوم :
تؤر_ توکونتو بیر ائوه بنزهییر شهر
بومبا مهندسلرین یاراتدیغی معمارلیغی ایله
زیبیل قابیلاریندا آلوو چیچهیی
ساخسیلاریندا کؤکسوز کاکتوس
بلکهده بونو دییه بیلهرم کی شاعیرلر سوسیولوقلاردان (جامعه شناس) چوخ درین و قایغیلی توپلوما باخیرلار و اونون دردلرینی اتقانلاریلا حیس ائدیرلر.
شاعیر هردن عصیان ائدیر:
قارا قارهنین هاراسیزلیغیندان توتموش
یاشیل قارهنین سینیرسیزلیغینا قدر
قاسیرغا، خستهلیک، ساواش…
گوزلریمی دهییشمهسم ال چکمهیهجکلر مندن.
ص۳۲
هیس!
یوخ یانیلمایین!
بو هیس
سوس دئمکدیر
سوس س س س
لوطفن
رادیونون قولاغینی بورون
بوردا پارازیتدن باشقا بیر شئی یوخدور
ص ۳۴
◾عشق:
پاشازاده عشق قونوسونا سطحی و سانتیمانتال باخمیر. شاعیرین شعرلریندهکی عشقده، درک ایله درینلیک وار، دیرچلمک(رشد) وار. شاعیر عشقدن یازاندا کلمهلریده بلوغا یئتیشیر. شاعیرین عشقی زیروهلی بیر عشقدیر و تکبویوتلو دویغوسال (رمانتیک) عشقلره بنزهمیر.
گؤرونتوسو گوزگولرده یانسینمایان بیر اینسان کیمی اؤنونده دایانمیشام گؤرورسن می؟
وارلیقلا یوخلوغون قووشاغیندا،
بوشلوق بوجاغیندان سنی چاغیریرام
ائشیدیرسن می؟
ص ۱۵
آد وئر یاراتدیغینا
آد وئر
بیر باخیشینلا
داغینیق حوجئیرهلری بیر یئره توپلاشان
« وارلیغا»
ص ۱۷
ساچلارین کولکلرین شهر داشی …
ص۵۶
شاعیر چؤخ یئرده گئنیش تخییولونو گؤستریر:
سیخ اورماندا ایسلاق پالتارینی گونش میسماریندان آسلاماق
ص۲۶
هردن ده آنسیزین( ناگهانی) اوخوجویا سورپرایز حاضیرلاییر. بو سورپرایز آجی دا اولا بیلر:
بیر کافهدن دانیشیر و یئری بوش اولان بیر اینساندان. روایتده بیر حیکایه کیمی اوستالیغلا فضاسازی ائدیر و صمیمیتله کافهده اولمایان سئوگیلیسیله صحبت ائدیر. سونرا سون بندده سون ضربهنی وورور :
ایندی یئرین بوش اولسادا
گؤزلرینین رنگی اوستومه داغیلمیش
و کاپشئنیمین جئبینی آختاریر پولیسلر
سادهجه سن بیلیرسن من اؤزومو اؤلدورمهمیشم
و قاتیل سویوق قانلیلیقلا اوزاقلاشیر تاکسیده.
ص ۸۸
و بوردا اوخوجو حیرت ایچینده شعرین اینانیلماز سونونو سئیر ائدیر. فیکره دالیر. بوردا «طوفاندان سونرا ارخایینلیق » دئییل بلکه «آرخایینلیقدان سونرا طوفان» روایت اولونور. شاعیر اوخوجونو بلیرسیزلیک( ابهام) ایچینده شعرایله باشباشا بوراخیر. بو گؤزل روایت دئییل بس ندیر؟ بو سپیدخوانی دئییل بس ندیر؟ پاشازادهنین شعرلری مدرن شعرین مولفهلرینی داشیییر و بونو دیزه دیزه اوخوجویا گؤستریر.
◾«آنیما»
آنیما ائرکهیین روحونون قادینیدیر. البته آنیمادان دانیشاندا گرک ادبیات و پسیکولوژینین آراسیندا اولان باغادا باخاق. آنیما بیر کهنالگو دور کی ائتکیسی ائرکهیین اوزهرینده، آنانین ائتکیسینه باغلیدیر. شاعیر عشقدن یازاندا، وطندن، طبیعتدن یازاندا، آنیمانی اونون شعرلرینده گؤرمک اولور. چون چوخ شئده قادین سیمگهسی وار. وطن آنادیر، طبیعتده دوغوم وار. اصلن هر نهده کی آرتماق (تکثیر) قابلیتی وار، ائرکهیین روحونون قادینی(آنیما) ایله باغیلیلیغی وار. وورغولامالییام کی آنیما ائرککده اولوملو و اولومسوز ائتکیسی اولا بیلر. یعنی آنیمانین آیدین ائتکیسیده اولا بیلر، قارانلیق ائتکیسیده اولا بیلر و بونلار هامیسی ائرکهیین آناسینین ائتکیسینه قاییدیر. البته یونگ آنیمانین ایکی یؤنهلییینی یاخشی بیلیر و دئییر کی بو مساله ائرککده تکاملا سبب اولور.
اوخولدا بارماغیمی قالدیریب
سنی سئویرم سؤیلهمهیی،
شهرین میدانیندا یومروغومو قالدیریب
رد اول جنایتکار دئمهیی
سئومهیی
سئومهمهیی
سندن اؤیرنمیشدیم
ص۵۸
…اوخو فینجانین دیبیندهکی هیروگلیف فالیمی
او منم می گلین گئییمینده بی دوران کیشی؟
من اذر آییندانام
بیر آز ارم
قالانیم قادیندیر
قالانیم دئی
پاییز دئییلم
اؤزونو قوجاقلاییب بوزولموش قیش قادینییام…
ص۶۶
شاعیر شعرلرده آیرینتیلارا باخیر، بوتونجول(کلی) دانیشمیر. شاعیرین شعرلرینده فرم دئییشیر. بو فرم قیسا و اوزون شعرلرین هامیسیندا اؤزون گوستریر. البته بونو وورغولایا بیلهرم کی پاشازاده اوزون شعرلرده لاپ یارادیجی و اوغورلو عمل ائدیر. او اوزون شعرده چؤخ گؤردویوموز شعرلر کیمی سادهجه دیزه اورهتیمی(تولید) یاپمیر بلکه بونلارین روایی تملینه چؤخلو اؤنم وئریر. چون اوزون آغ شعر یازماق و اونو ساغلام مقصده یئتیرمک دوغرودان چتیندی. پاشازاده شعرلرینده عینیتی و ذهنیتی بیربیرینه جالاقلاییر. او روایت ائدنده خطی روایت ائتمیر. اونون شعرلرینده استحاله، آشنایی زدایی و باشقا مؤلفهلر سبب اولور شعر سیرادان بیر شعر اولمایا. هردن سوروشولور هانسی شاعیری، یازاری یا کیتابی مکمل بیلیرسن؟ منجه بیر کیتاب، شاعیر یا یازارا مکمل دئمک اونلاری انلاماماقدیر.. بیر کیتابی مکمل بیلمک ان بؤیوک ستمدی یازارین حاققیندا. چون شاعیر یا یازار مکمل اولسا دایانارلار و کیتاب مکمل اولسا اوندان سونرا داها کیتاب یازیلماز. اونچون هئچ شاعیر، هئچ یازار و اوزللیکله هئچ کیتاب مکمل دئییل. امما یاخشی کیتاب اوخویاندا و اوستا شاعیر یا یازار گؤرنده اینتیظار چوخالیر. پاشازاده اؤزو بو سورغونو اؤنجه دئدیییم کیمی کیتابین سونوندا یاخشی جاوابلاییب :
گؤزلریمی چک
قوی راحاتجا دوشونک
دوشونمه بورادا اؤنجه دئدییم کیمی گئنیش انلام داشییر. شاعیر آینادا اؤل_دیریلیر
بلکه شاعیر بوردا بیزه باشقا شعرلر و باشقا کیتابین خبرین وئریر. چون شاعیرین بیر گئنیش خیالی و سانباللی تجروبهسی واردیر. شاعیر ائله بو کیتابدان سونرا یازدیغی اوچ شعرده بیلدیردی کی دایانماییب و بو گوزل کیتابین اردی گلهجک. اؤرنک:
کلاستروفوبیا
قاپیدان ایچری کئچن اشیاءلاری آلکوللاییرامسا
پنجرهدن سیزان هر بیر شئیی
قوشلارین سسینی
چیچکلرین قوخوسونو
هاوانی
و اوزاق کئچمیشده اؤپوشدویومو خاطیرلاییب آلکوللاییرامسا
فیکیر واسواسیلیغی دئییل
آردی کسیلمهین فاجعهلرین نورمال قورخولاریدیر…
کیتابی او ایکی شیفره، او ایکی سای/ی سیز صحیفهلر، او ایکی ازل و ابد گؤسترگهلریله باشباشا بوراخیرام و بو باخیشی بو کیتابدان فارسجایا چئویردیییم بیر شعرله بیتیریرم.
اگر نباری
مثل انسانی که در آینهها منعکس نمیشود
مقابلات ایستادهام
میبینی؟
در تلاقی بودن و نبودن، از کنج خلاء
تو را صدا میزنم
میشنوی؟
تا کن یک لحظه بالهایات را
در کیفات که از پوستسمور است، بگذار
در زمین یک نفر
با احساس تو، هستی خود را میسنجد
احساس میکنی؟
پایات را برهنه روی خاک بگذار!
تخم گیاهان از آفت زردی پوسیده خواهد شد،
اگر نباری!
بشناس خاکی که جاناش در دروناش میپوسد
خاک
مادر گرد و غباری است
که بر عینکات نشسته است!
و من
جانی که از وَرز دادن گِل بهوجود آمده
در دنیایی با بعدهای کشف نشده زندگی میکنم.
هی…! گیسوانات قلمموی جادویی نقّاشها!
با نوک قلمموی گیسوانات سینهام را مورمور کرده،
مانند نقشهایی پنهان، مرا برجسته کن
مثل اثر انگشت جانیانی که بر روی اشیا برجسته میشود.
تا این وجود، داغ نخورده
برای هیچ معبودی عبادت نخواهد کرد
رنگ لبهایات را به لبهای بیروحام برسان.
آفریدهی خود را نامگذاری کن
اسم بگذار؛
بر مخلوقی
که با یک نگاهات
سلولهای پراکندهاش یکجا جمع شده است.
شاعیر: زامان پاشازاده
برگردان به فارسی: ثریا خلیقخیاوی