text:
جنوبی اوستیا
گونئی اوْستییا جومهوریتی (شابلون:Lang-os، گورجو: რესპუბლიკა სამხრეთ ოსეთი، سامخرت اوْستی) - گونئی قافقازدا یئرلَشن بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی، آوروپا اتفاقی، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری طرفیندن و عئینی زاماندا بئینلخالق رازیلاشمالارا اساساً گورجوستانین اراضیسی کیمی تانینان مۆباحیثهلی بؤلگه. ۲۰۰۸-جی ایل ۲۶ آگوست تاریخینده روسیه فدراسییاسی، سپتامبرین ۳-ده ایسه نیکاراقوا طرفیندن موستقیل دؤولت کیمی تانینمیشدیر. ۲۰۰۹-جو ایل ۱۰ سپتامبر تاریخیندن ونزوئلا طرفیندن موستقیل دؤولت کیمی تانینیر.[۴] گونئی اوْسئتییا روسیه، نیکاراقوا و ونزوئلا استثنا اوْلماقلا، بۆتون باشقا دونیا دؤولتلری طرفیندن گورجوستانین ایالتی کیمی تانینیر. باشکندی سخینوالی شهریدیر.
گونئی اوْسئتییا موستقیللیینی ۱۹۹۰-جی ایلدهن اعلان ائدیب. گورجوستان حکومتی ایسه اوْسئتینلرین موستقیللیک ایستیینه اوْنلارین موختیت هوقونو لغو ائتمکله و اوْسئتینلرین یاشادیقلاری اراضییه اوْردو یئریتمکله جواب وئریب. بۇ گونئی اوْستییا مۆحاریبهسینه سبب اوْلدو. مۆحاریبه نتیجه سینده گونئی اوْسئتییا ده-فاکتو موستقیللیک الده ائتسه ده، اوْنون موستقیللیگی هئچ بیر دؤولت طرفیندن تانینمیردی. گورجوستانین ایکینجی دفعه گونئی اوْسئتییایا تجاووزو یئنیدن گونئی اوْسئتییا مۆحاریبهسینه سبب اوْلدو. روسیه نین دا اوْسئتینلرین طرفینده چیخیش ائتدیی مۆحاریبه گورجوستانین تماماً دارماداغین اوْلماسی ایله نتیجهلهندی. بۇ مۆحاریبهدن سوْنرا بیر نئچه اؤلکه گونئی اوْسئتییانین موستقیللیینی ده-یورو تانیدی.
تاریخی[دَییشدیر]
اوْسئتینلرین اصلهن آلانلاردان تؤردیی گومان ائدیلیر. اوْنلار اوْرتا عصرلرده بیزانس ایمپیراتورلوغوین تضییقی آلتیندا خریستیانلاشدیریلیب. موغوللارین ایشغاللاری دؤنهمینده اوْسئتینلر تاریخی اوْلاراق یاشادیقلاری دون چایی حؤوزهسیندن قووولاراق شیمالی قافقازدا مسکونلاشدیلار. بوراداکی اوْسئتینلرین بیر حیصّه سی (دیقور اراضیسینده) کاباردینلرین تأثیری ایله ایسلام دینینی قبول ائتدیلر. گونئیدا یئرلَشن کودار بؤلگه و ایسه بوگون گونئی اوْسئتییا آدلانیر. قوزئیدا یئرلَشن ایرون بؤلگه و ایسه حال-حاضیردا شیمالی اوْسئتییا اراضیسیدیر. قوزئی اوْسئتییا ۱۷۶۷-جی ایلده روسیه نین ترکیبینه قاتیلمیشدیر. گورجوستانین نظارتینده اوْلان گونئی اوْسئتییا ایسه ۱۸۰۱-جی ایلده، گورجوستانین روسیه نین ترکیبینه قاتیلدیغی ایلده بیرلشدیریلیب. گورجوستان ۱۹۱۸-جی ایلده موستقیللیینی الده ائتدیکدن سوْنرا گونئی اوْسئتییا دا گورجوستانین ترکیبینده قالدی، قوزئی اوْسئتییا ایسه همین واخت تئرئک سووت جومهوریتینین ترکیبینده اوْلدو. گورجو مئنشئویک حکومتی اوْسئتینلری بولشئویکلرله علاقهده اوْلماقدا اتهام ائدرک اوْنلاری تعقیب ائدیردیلر. ۱۹۱۸–۱۹۲۰ ایللرده اوْسئتینلر بیر نئچه دفعه گورجوستاندان آیریلماق اۆچون عصیانا قالخدیلار. سوْنونجو و ان گۆجلو عصیان ۱۹۲۰-جی ایلده باش وئردی، همین واخت گورجوستان اوْسئتینلره قارشی سخینوالییه بؤیوک بیر نظامی اوْردو گؤندردی. گورجولر قددارلیقلا عۆصیانی یاتیردیلار، اوْسئتین قایناقلرینین معلوماتینا گؤره بۇ زامان ۵٫۰۰۰ اوْسئتین گورجولر طرفیندن اؤلدورولموش، علاوه ۱۳٫۰۰۰ اوْسئتین ایسه آجلیق و نوخوشلوقدن دونیاسینی دییشمیشدیر.[۵] ۱۹۲۱-ایلده قیرمیزی اوْردو گورجوستانی ایشغال ائتدی. بۇندان سوْنرا یارانان گورجوستان سسرین ترکیبینده ۱۹۲۲-جی ایلده گونئی اوْسئتییا موختار ویلایتی یارادیلدی. بونونلا دا گورجولرله اوْسئتینلر آراسینداکی کونفلیکته سوْن قویولدو. بئله وضعیت ۸۰-جی ایللرین سوْنونا قدر داوام ائتدی. سووت حاکمیّتی دؤورونده گورجولرله اوْسئتینلر بیر-بیریله قارشیلیقلی آنلاشما و صۆلح شرایطینده یاشامیش، چوْخلو سایدا قاریشیق نیکاحلار میدانا گلمیشدیر. اوْسئتینلر اؤز یاشادیقلاری اراضیده اؤز دیللرینده دانیشیر، اوْسئتین دیلینده تحصیل آلیردیلار.
لاکین سووت حاکمیّتینین سوْنوندا، ۸۰-جی ایللرین سوْنوندان اعتباراً ایکی خالق آراسینداکی دۆشمهنچیلیک یئنیدن قابارماغا باشلادی. گورجولر اوْسئتینلری یاشادیغی اراضیلردن زورلا قووماغا باشلادیلار. بونا جواب اوْلاراق اوْسئتینلر ۱۹۸۸-جی ایلده گونئی اوْسئتییا خالق جبههسینی یاراتدیلار. ۱۹۸۹-جو ایلده گورجوستان عالی سووتی بۆتون گورجوستان اراسینده گورجو دیلینین یگانه رسمی دیل اوْلدوغونو اعلان ائتدی، ۱۹۹۰-جی ایلده ایسه بۆتون بؤلگه تشکیلاتلاری قانونسوز اعلان ائتدی. بۇ اوْسئتینلرین بؤیوک ناراضیلیغینا سبب اوْلدو، بونون آردیندان ۱۹۹۰-جی ایلین ۲۰ سپتامبریندا گونئی اوْسئتییا دموکراتیک جومهوریتی شوروی داخیلینده موستقیل اعلان اوْلوندو.[۶] دسامبر آییندا گونئی اوْسئتییادا مجلیس سئچکیلری کئچیریلدی. لاکین گورجوستانین میللتچی باشکانی زویاد قامساخوردییا (قئید ائدک کی، اوْنون اؤزو میللیتجه گورجو یوخ مقرل اوْلسا دا اؤزو قاتی گورجو میللتچیسی ایدی) بۇ سئچکیلری قانونسوز اعلان ائدرک سخینوالییه قوْشون گؤندریلمهسینی امر ائتدی. ۱۹۹۱-جی ایل ژانویهین ۵-ده گورجو اوْردوسوْنون سخینوالییه داخیل اوْلماسی ایله گونئی اوْسئتییا ساواشی باشلادی. گورجولر گونئی اوْسئتییادا بؤیوک داغینتیلار و قیرغینلار تؤرتسه ده، روسیه قوْشونلارینین و اوْسئتین کؤنوللولرینین کمکی ایله گونئی اوْسئتییا گورجولردن آزاد ائدیلدی. مۆحاریبهنین داوام ائتدیی بیر واختدا گونئی اوْسئتییانین غربینده ۲۰۰ نفرین اؤلومونه سبب اوْلان گۆجلو زلزهله باش وئردی. نهایت ۱۹۹۲-جی ایلده گورجوستان آتشکهسه راضیلیق وئردی. بونا گورجوستانین حربی اوْلاراق مۆحاریبهنی اۇدوزماسی یوخ، گورجوستانین اؤز داخیلیندهکی هرج-مرجلیک و روسیه نین تضییقی سبب اوْلموشدور. مۆحاریبه نتیجه سینده تخمیناً ۱٫۰۰۰ نفر حیاتینی ایتیردی، ۱۰۰٫۰۰۰ نفر اوْسئتین ایسه گورجولرین نظارتیندهکی اراضیلری ترک ائدرک شیمالی اوْسئتییایا مسکونلاشدیلار. اوْسئتین قاچقینلار همین اراضیلرده اساساً ایستالینین دئپورتاسییالاری زامانی اؤز توْرپاقلاریندان قووولموش اینقوشلارین توْرپاقلاریندا مسکونلاشدیلار کی، بۇ دا یئرلی اینقوشلارلا اوْسئتینلر آراسیندا یئنی قارشیدورمایا سبب اوْلدو. بۇندان باشقا ۲۳٫۰۰۰ گورجو گونئی اوْسئتییایا مخصوص اراضیلردن قووولدو.[۷] همین ایلدهن اعتباراً آتت-ین نظارتی آلتیندا سولهمراملی قوهلر بؤلگه دا خیدمت ائتمهیه باشلادیلار. همین سولهمراملیلارین اکثریتی روس قوْشونلاری ایدی. گورجوستاندا میخایل سااکاشویلینین حاکمیّته گلیشیندن سوْنرا گورجو-اوْسئتین موناقیشهسی یئنیدن حربی قارشیدورمایا چئوریدی. ۲۰۰۴-جو ایلین ژۇئن آییندان ائتیبرهن گورجو قوْشونلاری ایله اوْسئتین دؤیوشچولری و روس عسگرلری آراسیندا بیر نئچه دؤیوش باش وئردی. گورجولرین آماچ گونئی اوْسئتییادا مؤوجود اوْلان قارا بازارین فعالیّتینه تماماً سوْن قویماق و بۇ یوللا اوْسئتینلری اساس گلیر منبییندن محروم ائتمک ایدی. بیرده باشکند تبیلیسیده گورجولرین اوْیونجاق شکیلده قوردوغو گونئی اوْسئتییا حکومتی فعالیّته باشلادی. آگوست آیینا قدر داوام ائدن و چوْخلو سایدا اینسانین اؤلومونه سبب اوْلان دؤیوشلرده هئچ بیر طرف جدی اۇغور الده ائده بیلمهدی. آگوستون ۱۳-ده طرفلر آراسیندا آتشکس ایمضالاندی.[۸]
جوغرافییاسی[دَییشدیر]
گونئی اوْسئتییا قافقاز بولگه سی جنوبوندا یئرلشیر. اراضیسی ۳٫۹۰۰ km²-دیر. قوزئی اوْسئتییادان داغلار واسطهسیله آیریلیر، جنوبا طرف سرحدلری کور چایینا قدر اۇزانیر. گونئی اوْسئتییا بؤیوک اؤلچوده داغلیق اؤلکهدیر، اراضیسینین دئمک اوْلار کی، بۆتون حیصّه لری دنیز سوییهسیندن ۱٫۰۰۰ متر یۆکسکلیکده یئرلشیر. اراضیسینده یئرلَشن ان یۆکسک نقطه هوندورلویو ۳۹۳۸ متر اوْلان خالاتسا داغیدیر. داغلیق اراضی اوْلدوغوندان گونئی اوْسئتییادا اکینچیلیک ایشلری ایله مشقول اوْلماق چوْخ چتیندیر، اراضیسینین یالنیز ۱۰٪-i اکینه یارارلی ساحهلردیر.
سیاسی دۇروم[دَییشدیر]
اقتصادیاتی[دَییشدیر]
گونئی اوْسئتییانین اقتصادیاتی اساساً کند چیفتلیک (مزرعه)ندان عبارتدیر. کئچمیش دؤورده تیکیلمیش فابریکالارین اکثریتی ایشلمیر، ایشلک وضعیتده اوْلان فابریکالار ایسه اؤز گۆجلرینین ۵–۱۰ فایزی حجمینده فعالیّت گؤستریرلر. بۇندان باشقا، ۲۰۰۸-جی ایلده باش وئرمیش مۆحاریبه نتیجه سینده گونئی اوْسئتییا اقتصادیاتینا ۵۰۰ ملن آمریکا بیرلشمیش ایالتلری دوللاری حجمینده زیان دیمیشدیر.
اهالیسی[دَییشدیر]
موناقیشهنین باشلانماسیندان اوّل گونئی اوْسئتییا اهالیسینین اۆچده ایکیسی اوْسئتین، تخمیناً ۲۵–۳۰٪-i ایسه گورجولر ایدی. اؤلکه اراضیسینین شرق حیصّه سینده اساساً گورجولر، مرکز و باتی بؤلگه لاردا ایسه اوْسئتینلر سایجا اۆستونلوک تشکیل ائدیردیلر. قوزئیدا یئرلَشن داغلیق اراضیلرده اهالی چوْخ سئیرک شکیلده مسکونلاشمیشدی. ۲۰۰۲-جی ایلده گورجوستاندا کئچیریلمیش اهالینین سیاهییا آلینماسیندا گونئی اوْسئتییا ایشتیراک ائتمدییندن اوْنون اهالیسینین دقیق سایینی تعیین ائتمک چتیندیر. تخمینی دَیَرلهندیرمهلره گؤره ۲۰۰۷-جی ایلده گونئی اوْسئتییادا ۴۷٫۰۰۰ ائتنیک اوْسئتین و ۱۷٫۵۰۰ ائتنیک گورجو یاشاییردی.[۹] لاکین ۲۰۰۸-جی ایلدکی مۆحاریبهدن سوْنرا گونئی اوْسئتییانی دئمک اوْلار کی، بۆتون گورجو میللیتیندن اوْلان شخصلر ترک ائتدیلر. تخمیناً ۵۰۰ نفر بۇ مۆحاریبهده هلاک اوْلدو. بئلهلیکله گونئی اوْسئتییانین ۲۰۰۹-جو ایلده اهالیسینین سایی ۵۴٫۵۰۰ نفر کیمی ائندی. لاکین روسیه حکومتینین گونئی اوْسئتییایا ۶۰۰ میلیون دوللار اینوئستیسییا یاتیرماق لاهییهسی و بورانین تهلوکسیزلیینی قوروماق اۆچون ۳٫۷۰۰ نفر عسگردن عبارت دایمی کونتینگئنت گؤندرمهسی بعضی اوْسئتین قاچقینلارین گئری قاییتماسینا سبب اوْلموشدور.[۱۰] روسیه قایناقلری گونئی اوْسئتییا اهالیسینین ۸۰٫۰۰۰ نفره کیمی قالخدیغینی دئسهلر ده، بۇ رقهملرین شیشیردیلمیش اوْلدوغو دوشونولور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ "Unrecognized states: South Ossetia" (in روسی). 28 January 2014. Archived from the original on 5 May 2014. Retrieved 5 May 2014.
- ^ "BaлoBoй BHyTpeHHий пpoдykT". Archived from the original on 13 April 2018. Retrieved 12 April 2018.
- ^ Presidential Elections in South Ossetia – Plan B
The first round of voting was accompanied by a referendum in which the Ossetians were to decide whether Russian should become the second official language of South Ossetia. Nearly 85 per cent of the voters supported the referendum.
- ^ "ونزوئلا آبخازییا و گونئی اوْسئتییانی موستقیل دؤولت کیمی تانیییب". Archived from the original on 2009-09-20. Retrieved 2016-11-03.
- ^ "بئینلخالق بحران قروپونون گونئی اوْسئتییا حاقیندا هئساباتی" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2007-06-30. Retrieved 2016-11-03.
- ^ گورجو-گونئی اوْسئتین موناقیشهسینین کرونیکاسی
- ^ هومان ریگهت Watch. اوْسئتین-اینقوش کونفلیکتی
- ^ تبیلیسیده دیلخورچولوق
- ^ "گورجوستانین گونئی اوْسئتییا توپونیمی قئیدلری" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2014-02-21. Retrieved 2016-11-03.
- ^ روسیه گونئی اوْسئتییایا ۲۰۰ میلیون دوللار فوری یاردیم آییریر


c: text/html

text:
بالقچی
بالیقچی یا دا بالیخچی (لاتین تورکجه: Balıqçı) — سولدوز بؤلگهسینین مرکزی سولدوز بخشی، و بیگم قالا (تورکجه: بییم قالا) ماحالینا تابع اولان کند دیر. قوزئی دن نقده شهری، دوغودان یئددی گؤز داغی و کوزه گران (تورکجه: گؤزایران) کندی، گونئی دن سولطان یعقوب داغی، و باتی دان سولطان یعقوب داغی و گلوان کندی ایله سینیرلی دیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ نجی ایلین نفوس سایینا گؤره ۷۵۸ نفر (۱۶۶عائیله) اهالیسی واردیر.[۱].
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
اهالی نین چوخو مالدارلیق و اکینچیلیکله مشغول اولورلار.
دیل و مذهب[دَییشدیر]
بو کندین اهالیسی اکثریت تورک و اقلیت کورد دیرلر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد» (فارسی). مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانیشده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
موسلمان قارداشلار
موسلمان قارداشلار یادا اخوانالمسلمین (عربجه: الإخوان المسلمون) — اساسی میصیرده حسن الالبنا طرفیندن قویولموش بینالخالق دینی-سیاسی تشکیلات. حال-حاضیردا رسمی فعالیتی قاداغان ائدیلمیشدیر.
یارانماسی[دَییشدیر]
آرتیق حُسنی مبارکین دئوریلمهسیندن سونرا میصیرده بو تشکیلاتا اولان قاداغا آرادان قالدیریلمیشدیر، بونا باخمایاراق بعضی اؤلکهلرده، مثلا روسیهده، بو تشکیلات تررورچو مقصدلرینه گؤره قاداغاندیر. آبش -دا موسلمان قارداشلار تشکیلاتی رسماً تررور تشکیلاتی کیمی قاداغان اولونماییب. 2011-جی ایل میصیر پارلمان سئچکیلرده موسلمان قارداشلارین کیفایت قدر ایدیعالیدیر.
اینکیشافی[دَییشدیر]
1920-جی ایلده حسن البنا طرفیندن قورولان تشکیلات، سیاسی آکتیولیگی ایله دونیادا، قوزئی آفریقادا و اورتا شرقده سایسیز طرفدار قازانیب. باشلانغیجدا مقصدی ایسلامی دَیرلر و سیاسی فعالیت اولان حراکات، قیسا مودت سونرا داها دا اینکیشاف ائدیب. خوصوصیله میصیرده عوثمانلی ایمپراتولوغونون تنزّوله اوغراماسیندان سونرا، اینگیلیس موستملکه رهبرلیگینه قارشی موقاویمتده و غرب دَیرلرینه قارشی عرب و موسلمان کیملیگینین مودافیعه اولونماسیندا موسلمان قارداشلاری بیرلیگی اهمیتلی رول اویناییب.
موسلمان قارداشلارین فعالیتی بو گون رسمی اولاراق قاداغان اولونوب و تضییقلره معروض قالیر. بونونلا بئله حسنی مبارکین 1981-جی ایلدن بری ایقتیدارداکی میلّی دئموکراتیک پارتیاسی ندپ-یه قارشی خالق موخالیفتینده قاباقجیل رول اویناییب.
بیرلیک عوضولری دموکراتیک پرینسیپلری مودافیعه ائتدیکلرینی سؤیله ییرلر. آما ایسلام حوقوقونا سؤیکنن بیر دؤولتین قورولماسینین طرفداریدیرلار. دونیادا ایستیفاده ائتدیکلری ان مشهور شوعار ایسه "حلّ یولو ایسلامدادیر. "
حسن البنا، 1928-جی ایلده موسلمان قارداشلار بیرلیگینی یاراداندان سونرا، اؤلکهنین هر یئرینده تشکیلاتلانمیش شکیلده ایشلر گؤرمگه باشلادی. موختلیف بؤلگهلرده مسجید، مکتب یا دا ایدمان مرکزلری تیکدیریلدی. موسلمان قارداشلارا عوضو اولانلارین سایی سورعتله آرتدی.
1940-جی ایل لرین سونوندا تشکیلاتین میصیرده 2 میلیون عوضوو وار ایدی. موسلمان قارداشلارین فیکیرلری عرب دونیاسیندا دا گئنیش ووسعت آلمیشدی. میصیر حؤکومتی، موسلمان قارداشلاری 1948-جی ایلده اینگیلیس و یهودیلرله موباریزه آپاردیغی اوچون لغو ائتمیشدی.
داها سونرا حسن البنا تهلوکه سیزلیک قووّه لری طرفیندن تشکیل ائدیلن سوء-قصدله اؤلدورولدو. 1952-جی ایلده، اؤزلرینی " آزاد ظابیطلر " دئیه آدلاندیران بیر قروپون تشکیل ائتدیگی حربی چئوریلیش ایله کرال فاروق تاختیندان ائندیریلدی، موستملکه رژیمی سونا چاتدی.
موسلمان قارداشلار ، بو دؤورده اهمیتلی رولا صاحیب ایدی. نهایت 1970-جی ایلده انور سادات پرزیدنت اولدو. باشدا حؤکومتله امکداشلیقدا اولسالار دا بو علاقه ، قیسا مودت سونرا پوزولدو.
1984-جو ایلده وفد پارتیاسی، 1997-جی ایلده ایشچی پارتیاسی و لیبرال پارتیا ایله ایتتیفاقا یاراداراق، میصیرین ان گوجلو موخالیفتینی یاراتدیلار. موسلمان قارداشلار، 2000-جی ایلده کی سئچکیلرده مجلیسده 17 مانداتا صاحیب ایدیلر. بوندان بئش ایل سونرا، بو گونه قدر کی، ان یاخشی سئچکی نتیجهسی ایدی. سیاسی قاداغا قویولدوغو اوچون سئچکیلره موستقیل داخیل اولان آدایلار، پارلمانداکی یئرلرین 20 فایزینی تشکیل ائدیردیلر.
بو نتیجه پرزیدنت حسنی مبارکی سارسیتدی. حؤکومت، بیر داها موسلمان قارداشلاری چؤکدورمک اوچون عملیاتلارا باشلادی. یوزلرله موسلمان قارداشلار عوضوو حبس اولوندو، یئنیدن تشکیلاتلانمالاری قارشیسیندا مانعه یارادیلدی.
مبارکین لیدری اولدوغو میلّی دموکراتیک پارتیا (ندپ) عئینی زاماندا 2010-جو ایل نوامبر آیینداکی پارلمان سئچکیلرینده موخالیفتین اؤنه چیخماسینا مانعه اولدو. موسلمان قارداشلارین آدایلاری ایلکین مرحلهده ماندات قازانا بیلمهدیلر. تشکیلات، دیگر موخالیفت پارتیالارییلا بیرگه سئچکیلرین ایکینجی مرحلهسینی بایکوت ائتمک قرارینا گلدیلر. ندپ، پارلمانده کی یئرلرین 80 فایزینی الده ائتدی.
موخالیفته قارشی تضییقلر، 2011-جی ایلین ژانویه آییندا مینلرله میصیرلینین کوچه لره تؤکولمهسینه سبب اولدو. قاهیره دهکی ندپ-نین باش قرارگاهی یاندیریلدی و بئلهلیکله یئنیدن موسلمان قارداشلار، اؤلکهده کی خالق عوصیانینا باشچیلیق ائدیر.[۱] " موسلمان قارداشلار "تشکیلاتی 1928-جی ایلده اسماعیلیه شهرینده موعلیم حسن ال-البنا طرفیندن یارادیلیب.
1) اوّلجه خئیریهچیلیک و سوسیال لایحهلر حیاتا کئچیرن تشکیلات خالق آراسیندا اینام قازاناراق مؤحکملندی. 1936-جی ایلده عوضولرینین سایی 800-ه چاتان " موسلمان قارداشلار " ، 1948-جی ایلده ایسه 500 میندن آرتیق عوضوه صاحیب اولدو.
2) گئتدیکجه " موسلمان قارداشلار "-ین فعالیتی سیاسی موستوییه کئچیر. 1940-جی ایلده ایسرایل رژیمینین قورولماسی اوچون میصیرده اولان بریتانیا عسگرلرینه قارشی موباریزه یه باشلادیلار.
3) 1948-جی ایلده تشکیلاتین باغلانماسینی امر ائدن باش ناظیر محمود فهمی نوکراشی اؤلدورولدوکدن سونرا تشکیلاتا قارشی تضییقلر باشلاییر. تشکیلاتین رهبری البنا 1949-جو ایلده اعدام ائدیلدی. بوندان سونرا تشکیلات حرکات اولاراق فعالیتینی داوام ائتدیردی. 1954-جو ایلده پرزیدنت جمال عبدالناصرین سوء-قصد نتیجهسینده اؤلوموندن سونرا حرکات دا قاداغان ائدیلیر. 1970-جی ایله قدر داوام ائدن تضییق انور ساداتین دؤورونده آزالماغا باشلاییر. سادات عومومی عفو فرمانی وئرهرک بوتون تشکیلات عوضولرینی حبسدن آزاد ائدیر.
4) تشکیلات ایلک دفعه اولاراق 1980-جی ایلده سئچکیلره قوشولور. 2000-جی ایلده ایسه 17 موستقیل آدایلارینی پارلمانا داخیل ائده بیلدیلر و بونونلا ان بؤیوک موخالیفت قروپونو یاراتدیلار.
5) حسنی مبارکین حاکیمیتدن گئتمهسی ایله " موسلمان قارداشلار " این پارلماندا یئر توتا بیلهجگینی دوشونن ایسرائیل رژیمی میصیرله آرالاریندا 1979-جو ایلده ایمضالانان صولحو تانیماماسیندان ناراحاتدیر. آبش ایسه تشکیلاتلا علاقهلر باره ده یئنیدن دوشونور و میصیرده اونلارین الی ایله قورولا بیلهجک ایسلام حؤکومتیندن ناراحاتدیر.[۲]
یاخین شرق و ایسلام جوغرافیاسینین ان گوجلو حرکاتلاریندان اولان موسلمان قارداشلار دیگر آدی ایله " اخوان المسلمین " ایللرله یاخین شرقده کی بعضی رژیملر طرفیندن تهدید اولاراق گؤستریلیب و بو تهدیدله اؤز رژیم لرینه غربلی اؤلکهلر نزدینده قانونی بیر زمین حاضیرلاماغا چالیشیب.
غرب اؤلکهلری ده یا اؤز منفعتلری اوچون، یا دا 11 سپتامبر تررور هوجومونون سبب اولدوغو زده ایله بو ایدیعالارا حاق قازاندیریب. میصیرده باشلایان خالق اعتیراضی ایله یئنیدن دیقتلری چکن و سورغولانان " موسلمان قارداشلار " (مق) تشکیلاتی، ایدیعا ائدیلنلرین عکسینه شریعت طرفداری رادیکال تشکیلات دئییل. مولاییم، غربله یاخین موناسیبتلر طرفداری بیر حرکاتدیر. باشدا 11 سپتامبر تررور هوجومو اولماقلا بنزر هر نؤوع تررور آکسیاسینا اعتیراض و تنقید ائدیر.
1928-جی ایلده اصل پئشهسی موعلیم اولان حسن البنا طرفیندن قورولان تشکیلات، خوصوصی ایله ده اینگیلیسلرین ایشغالینا قارشی گؤستردیگی موقاویمتله دیقت چکیب. البنا 1948-جی ایلده کشفیات اورقانلاری طرفیندن قتله یئتیریلدیکدن سونرا تشکیلات، یوز مینلرله عوضوه صاحیب ایدی و عرب میلتچیلیگی ایله عئینیلشن عبدالناصرین ده دیقتینی چکمیشدی. عبدالناصر، 1952 تاریخینده آزاد ظابیطلر حرکاتی ایله کرال فرّوخو حاکیمیتدن ائندیرنده موسلمان قارداشلارین کؤمگیندن ده فایدالانمیشدی. آنجاق بو تشکیلاتی سونرادان اؤزونه تهدید اولاراق گؤرن عبدالناصر، تشکیلاتین معنوی لیدری آدلاندیردیغی مشهور ایسلام عالیمی سید قطب-و اعدام ائتدیرمیشدی.
بیر مودت گیزلی فعالیت گؤسترمگه مجبور اولان تشکیلاتا داها سونرا سیاسی فعالیت گؤسترمهمک شرطی ایله نیسبتاً سربستلیک وئریلمیشدی. سون ایللرده باشدا تورکیه ده کی دییشیکلیک اولماقلا دونیاداکی وضعیتی یاخشی دیرلندیرمه مکده تنقید ائدیلن تشکیلاتین تنقید ائدیلدیگی دیگر سبب ایسه حماس-ین خطالارینا هئچبیر شرطسیز دستک وئرمهسی و القاعده کیمی تررور تشکیلاتلاری ایله باغلی مؤوقعیینی کونکرت اولاراق بیان ائتمهمهسی دیر. تیکدیردیگی خستهخانا، مکتب و قوردوغو فوند و یاردیم فعالیتلری ایله باشدا آشاغی گلیرلی طبقهلر اولماقلا جمعیتین بوتون حیصهسی ایله یاخین سوسیال موناسیبت قوران تشکیلاتین سیاسی فعالیتده ایصرار ائتمهسی ده تنقیدلره یول آچیر. تشکیلاتین داخیلینده کی بیر قروپ سیاسی فعالیتدن اوزاقلاشیب، دینی ایجماع کیمی سوسیال فعالیت لرله مشغول اولماق طرفداریدیر. دیگر قروپ ایسه بیر اؤلکه ده دییشیکلیک اوچون سیاستین اساس اولدوغونو دوشونور.
2005-جی ایلده آبش-ین دا تضییقی ایله مجبوری دموکراسی نومونهسی یاشایان میصیرده " موسلمان قارداشلار " بؤیوک بیر اوغورا ایمضا آتاراق پارلمانده 88 یئر قازاندی. بوندان سونرا حماس، فلسطینده الفتح بؤیوک بیر سیاسی ضربه ووراندان سونرا باشدا میصیرده کی اِلیت طبقه اولماقلا غربده پانیکا باشلاییب. خالقین ان آز یاریسی ایله موناسیبت قوردوقلارینی بیان ائدن مق، بو گوجلو مؤوقعلرینی سیاسی صحنهده ده داوام ائتدیره بیلهجکلرینه اینانیر. آنجاق میصیر جمعیتینین مولاییم قورولوشو، عصرلردیر مسیحیلرله بیرلیکده یاشاماغین دا قازاندیردیغی تجروبه ایله فرقلی دین، مذهب و ایدئولوژیلره قارشی گؤستریلن ایجتیماعی تولِرانت و موعاصیرلشمگه مئییللی اولماسی، خالقین موعین بیر پارتیا یا دا فیکره باغلی قالماسینا مانع اولور. ان اوزاغی 20 فایزلیک بیر خالق دستگی اولان موسلمان قارداشلارین ان بؤیوک اوستونلوگو، اؤلکهنین ان ییغجام و ساغلام تشکیلاتلانمیش قروپو اولماسی دیر. ان بؤیوک چاتیشمازلیغی ایسه گوجلو بیر لیدره صاحیب اولماماسیدیر.
موسلمان قارداشلارین قوروجوسو حسن ال-البنانین نوه سی طارق رمضان ایسه دئییر کی، اعتیراضچیلار گئری آددیم آتمامالیدیر. "مبارک آدای اولمایاجاغینی آچیقلادیغی سپتامبرداکی سئچکیلره قدر حاکیمییتده قالسا قانلی نتیجهلر اولاجاق " . موخالیفتی مبارکدن سونراکی دؤوره حاضیرلیغا دا سسلهین رمضان دئییر کی، " مبارکدن سونرا رادیکال ایسلامچیلار آکتیولشهجک و اؤلکه ده خائوس موحیطی یاراناجاق " ایدیعالارینی دا محض بیلهرک مبارک طرفدارلاری اورتایا آتیر.[۳]
موسلمان قارداشلاری حرکاتی صاباح قاهیرهنین تحریر مئیدانیندا کوتلوی آکسیا کئچیرهجک. موسلمان قارداشلاری حرکاتی مئیدانا 1 میلیون اینسان توپلایاجاغینی بیان ائدیب. ایسلامچیلار سابیق پرزیدنت حسنی مبارکین یاخین اطرافیندان فورمالاشدیریلان یئنی حؤکومتین بوراخیلماسینی طلب ائدیرلر. موسلمان قارداشلاری حرکاتینین رهبرلریندن اولان السام ال-اریان دئییب کی، مودافیعه ، عدلیه، داخیلی و خاریجی ایشلر ناظیرلری اؤز پوستلاریندا قالیبلار: " بو، او دئمکدیر کی، میصیره نظارت یئنه حسنی مبارک و اونون طرفدارلارینین الینده دیر " . قئید ائدک کی، حاضیردا میصیری ایداره ائدن عالی حربی شورا یالنیز اینفورماسیا، نفت و مدنیت ناظیرلرینی پوستلاریندان اوزاقلاشدیریب.[۴]
میصیرین موسلمان قارداشلار حرکاتینین یئنی لیدری پروفسور محمد بدیعدیر. اؤلکهنین موخالیفتده اولان موسلمان قارداشلار حرکاتیندان وئریلن معلوماتدا حرکاتین شوراسیندا کئچیریلن سسوئرمه ده محمد بدیعین سس چوخلوغو ایله حرکاتین یئنی لیدری سئچیلدیگی بیلدیریلیب. میصیر مطبوعاتیندا بو مسله ایله باغلی درج اولونان خبرلری تصدیق ائدن حرکاتین کئچمیش لیدری مهدی عاکف بدیعین حرکاتین یئنی لیدری اولدوغونو دئییب. م.عاکف کئچیردیگی مطبوعات کونفرانسیندا حرکاتین بوندان سونرا دا ایسلامدا مؤعتدیللیک پرینسیپینه صادیق قالاجاغینی و بو فعالیتینی بو یؤنده داوام ائتدیره جگینی بیلدیریب. کئچمیش لیدر م.بدیعین موسلمان قارداشلارا یئنی لیدر سئچیلمه سینین حرکاتین بین الخالق شوراسینین 30 عوضوو طرفیندن تصدیقلندیگینی ده وورغولاییب.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ "MİSİRƏ İSTİQAMƏT VERƏN MÜSƏLMAN QARDAŞLAR". 2011-02-09 tarixində orijinalındanarxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
- ^ ""Müsəlman Qardaşlar" haqda 5 nöqtə-Araşdırma". 2011-02-09 tarixində orijinalındanarxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-10.
- ^ "Müsəlman Qardaşlar" kimdir?
- ^ "Müsəlman Qardaşları Hərəkatı Misiri yenə çaxnaşdıracaq". 2011-02-26 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-02-24.


text:
اوکراینا تورپاقلاری روسیایا باغلانیر
اوکراینادا دارتیشمالی رفراندوملارین گئچیریلدیگی بؤلگهلرین، یارین تشکیل ائدیلهجک ایمضا مراسیمی ایله رسمی اولاراق روسیایا باغلاناجاغی آچیقلاندی
روسیا دؤولت باشقانلیغی سارایی کرملینین سؤزچوسو دمیتری پئسکوو، اوکراینادا دارتیشمالی رفراندوملارین گئچیریلدیگی بؤلگهلرین، یارین تشکیل ائدیلهجک ایمضا مراسیمی ایله رسمی اولاراق روسیایا باغلاناجاغینی آچیقلادی.
دمیتری پئسکوو؛ دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیانین روسیایا بیرلشدیریلمهسی اوچون ایمضا مراسیمی موسکوا واختی ایله ساعات ۱۵.۰۰دا باش توتاجاغینی بیلدیردی.
روسیانین اوکراینا تورپاقلاری دونتسک، لوهانسک، خرسون و زاپوریژیادا ۲۳-۲۷ سپتامبردا تشکیل ائتدیگی رفراندومدا، یۆزده ۹۳دن چوخ «اولور» ایله روسیایا باغلانما قراری چیخمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایرانداکی گؤستریلرده اؤلنلرین ساییسی ۴۴۸ نفره یوکسلدی
ان چوخ جان ایتکیسینین ۱۲۸ نفرله داها چوخ سنیلرین یاشادیغی سیستان بلوچیستان ایالتینده ثبت ائدیلدی
میت، پکاکانین سؤزده استخبارات یؤنهتیچیسینی ضررسیزلشدیردی
هؤرگوته اینگیلترهدن قوشولان تروریست اونور، هؤرگوتون سلاحلی قانادی ایچیریسینده اوزون ایللر فعالیت گؤستردی


text:
`کؤمور وارداتی` نتیجهلر
خبرلر [18]
- قازاخیستانین آوروپا اؤلکهلرینه کؤمور صادراتی رکورد سویهیه چاتیب
- بنگلادش روسیادان بوغدا آلاجاق
- آوروپا بیرلیگی روسیادان کؤمور وارداتینا سون قویوب
- روسیا عراق-دان سونرا هیندوستانین ایکینجی ان بؤیوک نفت تداروکچوسو اولوب
- آوروپا بیرلیگی روسیادان نفت وارداتینین 90%-نی ایلین سونونادک قاداغان ائدهجک
- کمرووا ویلایتیندهکی معدنده هلاک اولانلارین سایی 52 نفره چاتیب
- روسیانین کؤمور معدنینده باش وئرن پارتلاییشدا 11 نفر حیاتینی ایتیریب
- تورکیه اوکراینایا ان چوخ میوه ساتان اؤلکه اولوب
- کؤمور معدن ینده پارتلاییش: 14 نفر هلاک اولوب
- چین'ده کؤمور معدنینده پارتلاییش اولوب
- کانادا-نین یئرلی تیجارتی قوروما حملهسی
- پاکیستان-دا معدن قضاسی
- چین-ده معدن قضاسی: 13 نفر اولوب
- پاکیستاندا معدنده میدانا گلن پارتلاییشدا 16 ایشچی اؤلدو
- ایران-دا معدنده باش وئرمیش پاتلامادا اؤلنلرین سایی آرتدی
- چینده کؤمور چیخاریلان بیر اوجاقدا یاشانان پارتلاییش نتیجهسینده 5 نفر اؤلدو
- چینده بیر کؤمور معدنینده میدانا گلن گریزو پارتلاماسیندا 4 نفر اؤلدو
- تورکیهده الکتریک انرژیسینین وارداتی آزالدی


text:
ایکینجی فرانسه جومهوریتی
ایکینجی فرانسه جومهوریتی (اینگیلیسجه: French Second Republic, فارسجا: جمهوری دوم فرانسه، عربجه: الجمهورية الفرنسية الثانية، فرانسهجه: Deuxième République (france), آلمانجا: Zweite Französische Republik, ایتالیاجا: Seconda Repubblica francese, روسجا: BTopaя фpaHцyзckaя pecпyблиka) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. ایکینجی فرانسه جومهوریتی ۱۸۴۸ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۸۵۲ میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- DaumerHugoLouisNapoleon1848.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکیپدیا


text:
زینب
زینب عربجه: زينب بنت علي بن أبي طالب ایمام علی (ع) و خانیم فاطمه الزهرانین اوچونجو اوشاقی.مقدس کیمسه لردن شیعه کولتوروندا.حضرت زینب(س) آدلانیر و پئیغمبر نوه سی و علی قیزی اولدوقونا قدیسه دی.حسن بن علی وحسین بن علی نین باجیسی.کربلا ساواشیندا چوخلو حق یولوندا دایاندی.اوز قارداش اوْغلوسو علی بن حسین ائیله حق اوردوسوندا چالیشدی.62 هجریده دۆنیادان گئتدی.اوز عمیسی اوْغلو عبدالله بن جعفر ائیله ائولنمیشدی.ایکی قیزی و اوچ اوْغلو اولدو.علی بن حسین جانین قولتارمادا و حق اوردوسون مقصده یئتیرماقدا چوخلو جسارتلی اولدو و کربلا قهرمانی آدلاندی.
لقبلری[دَییشدیر]
- معصومه
- زینب
- ام کلثوم
- عقیله بنی هاشم
- صدّیقة الصغری
- عصمة الصغری
- ولیة الله العظمی
- ناموس الکبری
- شریکة الحسین
- عالمه غیر معلّمه (اخولسوز بیلن)
- عارفه
- کامله
- عامله
- مخبره
- محدثه
- محبوب مصطفی
- شریکة الحسین
- باکیه
- سر ابیها
- البلیغه
- فاضله
قایناق[دَییشدیر]
Esposito, J.L. , ed. , The Oxford Dictionary of Islam, New York:2003 آکسفورد ایسلام کولتورو


text:
بوقوت داشیازماسی
بوُقوُت داش یازماسی و یا بوُقوُت آبیدهسی — موغولیستان خالق جومهوریتی سرحدلری داخیلینده بوقوت داغی یاخینلیغینداکی بیر اووادا اوجالدیلمیش، بیر گؤیتورک خاقانلیغی دؤورونه عایید دیکلی داش.[۱]
بیلینن قدیم تورک بنگو داشلارینداندیر. 572-580-جی ایللر آراسیندا کئچن تاریخ حادیثهلردن بحث ائدیلدیگی بیوقرافیک و دیداکتیک اثردیر.[۲]
آدینی آرهانقای آیماق ائلینین باین تساقاان گول (موقدّس بیاض گؤل) بؤلگهسینده کی بوقوت داغیندان آلمیشدیر. بو داغین تخمیناً 10 کم شرقیندهکی گئنیش اووادا اینشا ائدیلمیشدیر. بیرینجی گؤیتورک خاقانلیغی دؤورونه عایید خاطیره مزار کوللیهسینده کی اثرلردندیر. آبیده تیسباغا فورمالی داش اوزرینده اوتوردولموشدور.آبیدهنین یئری 1956-جی ایلده موغول علم خادیمی تس. دورژسورن طرفیندن آشکارلانمیشدیر. بوقوت آبیده سی و بو آبیده یه عایید تیسباغا فورمالی داش بو گون چچرلق موزهسینین باخچاسینداکی آچیق ساحهده نوماییش ائتدیریلیر.
ایچیندهکیلر[دَییشدیر]
بیرینجی گؤیتورک خاقانلیغی دؤورونه عایید آبیدهنین اوچ اوزونده سوغد حرفلری ایله یازیلمیش سوغدجا متنی، بیر اوزونده ایسه براهمی حرفلری ایله یازیلمیش سانسکریتچه متن عکس اولونموشدور. متنلرده 572-580-جی ایللرده باش وئرمیش تاریخی حادیثهلردن بحث ائدیلمکده دیر. سؤزو گئدن تاریخی حادیثهلره داخیلدیر: " تورک/بیلگه/خاقانی نیوارین ماهان تیگینین اؤلوموندن سونرا بیر بنگو داشین دیکیلمهسینی بویورماسی " ، " ماهان تیگین و موحان خاقانین اورتاق حؤکمدارلیقلاری " ، " ماهان تیگینین تاختا چیخیشی " ، " ماهان تیگین ایله تتاپار خاقانین اورتاق حؤکمدارلیقلاری " .
بو حادیثهلرین بحثی ایله تورک دؤولتینین سوسیال استروکتورو و ایشلهمه طرزی (خاقان و سولالهسی، شاداپیتلار، تارخانلار، کورکاپینلار، سئنگونلر، تودونلار، آتلیلار و خالق)، تورک میلتینین یاشاییشی و اینانجی، دیر موحاکیمهلری، باشقا میلت و توپلولوقلارلا علاقهلری، خوشنیتی حاقیندا معلوماتلار وئریلمکده دیر.
فورما خوصوصیتلری[دَییشدیر]
اوزرینده اوتورولدوغو تیسباغا ایله بیرلیکده 245 سم هوندورلوگه صاحیبدیر. تپهلیگینین اؤن اوزونده (حال-حاضیردا ساغ طرفی پارچالانمیش وضعیتده دیر) قورددان سود امن اوشاق تصویرینه یئر وئریلمیشدیر. هم تیسباغا قاعیدهسی اوزرینه اوتوردولماسی، هم ده اوزرینده قورددان سود امن اوشاق تصویری اؤزوندن سونراکی آبیده لره اؤرنک تشکیل ائتمیشدیر. کول تیگین، بیلگه خاقان، تاریات، تئس، شینئ اوُس آبیدهلری باشقا اولماقلا، بیر چوخ بنگو داشین تیسباغا قاعیدهسی اوزرینه یئرلشدیریلدیگی، قورددان سود امن اوشاق تصویرینین ده کول تیگین و بیلگه خاقان آبیدهلرینین تپه لیکلرینده ده یئر آلماسی گؤرولمکدهدیر. بورقوت آبیدهسینده اؤزوندن سونراکی دؤورلرده اوجالدیلمیش آبیدهلردن فرقلی اولاراق، اوزرینده هر هانسیسا خاقان دامغاسی، بوی دامغاسی یوخدور.
آبیدهنین وضعیتی[دَییشدیر]
بوقوت آبیدهسی و بو آبیدهیه عایید تیسباغا قاعیده چچرلق موزهسینین باخچاسینداکی آچیق ساحهده سرگیلنمکده دیر. دؤرد اوزونده ده یئییلمه، آشینما و طبقهلشیب تؤکولمهلر اولموش، آبیدهنین اوز حیصهسینین دئمک اولار کی، هامیسی اورژینال گؤرونتوسونو ایتیرمیشدیر.
تپه لیک قیسمینده یئرلشن قورددان سود امن اوشاق تصویرینه عایید حیصه لر آبیده دن قوپموش، 1970-جی ایلده آبیده مزار کوللیه سینده تاپیلاراق چچرلق موزهسینه گتیریلمیشدیر، آبیده ایله موقاییسه ده داها یاخشی وضعیتده دیر.
بوقوت آبیدهسینین بیر رپرودوکسیاسی اولان باتورداکی موغول تاریخی میلّی موزهسینده سرگیلهنیر.[۳]
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ Aydın, Erhan. "Orhon-Uygur Hanlığı Dönemi Moğolistan'daki Eski Türk Yazıtları" (PDF). 20 iyun 2020. 15 avqust 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
- ^ Alyılmaz, Cengiz. "Bugut Yazıtı ve Anıt Mezar Külliyesi Üzerine". selcuk.edu.tr. 24 fevral 2016 tarixində arxivləşdirilib.
- ^ "The National Museum of Mongolian History : The early Türk Empire and the Uighurs". washington.edu. 12 may 2015 tarixində arxivləşdirilib.


text:
اویان نیوز : یادیگار ایمام ایستادیومو(سهند)، آسیانین ۸ اوستون ایستادیوم لارین آراسیندا!
“محمدریضا کسرایی”،شرقی آذربایجانین مسئول لاری و فداراسیونون تمثیلچی لرین حضورو ایله آسیا لیگینین، گرگچیلندیرمه اوتورموندا(جلسه توجهی) دئدی :تراختور تیمی، گروهی دونه سینده، اوچ اویوندا قوناقچی اولاراق،ایستادیومدا ۷۰ مین یانداشین حضورو ایله بوتون آسیانی شاشیرداجاق !
“کسرایی” آرتیردی؛ شرقی آذربایجانین ،ماراغی بو یاریش لاری کئچیرمه یه آلقیشلامالی دیر وبئلنچی شوق باشقا بؤلگه لرده اینانیلمازدیر!
کسرایی دئدی:تاسوفله یاخین ایل لرده بین الملی یاریشمالار، تهران واصفهان دا کئچیریلیردی! و بو ایکی شهر، سیناق لاردان (امتحان)باشی اوجا چیخیب لار و یاریش لاری کئچیرمه یه، یاخشی دورمو اونلاردا تؤره نیب! بئلنچی یاخشی دورمو ،تبریز ده ، تؤره تمه ییمیز گرکیر!
”کسرایی” یادیگار ایمام استادیوموندان، گؤروشه رک ،آرتیردی: شوکورلر اولسون ،یادیگار ایمام استادیومو “ای اف سی” دن، نومره بیر درجه سین، آلماغا نایل اولوب! آسیادا یالنیز ۸ استادیوم بو درجه نی آلماغا نایل اولوب لار! بو، بؤلمه لر اساس ،اؤلکه میزین سهمیه سی ۳+۱ اولوب.
“کسرای “الیته یادیگار ایمامین ،ایراد واکسیکلرین (نواقص)سایاراق،قیسسا زاماندا اکسیک لری آرادان آپارماغین گرکلی بیلدیردی.
اکسیک لر وموشکول لر:
۱- ساغلیق ودوپینگ اوتاغین اولماماغی
۲-اینترنت ومخبرلیک ایمکاناتین اولماماغی
۳- اویونچولار اوچون اؤزل گیریش یولون اولماماغی
۴-قاپی لارین دیرک لرین ایستاندارد اولماماغی
۵- ذخیره (ساخلانج)صندل لرین ۲۲ دانا اولماماغی
۶-”وی آی پی” صندل لرین یاخشی ایله دوزگون اولماماغی
۷- تاماشاچی لارین سایغاجین اعلامی
۸-مئیدانین اطرافیندا اولان ریکلام لارین گؤرتومه یی
۹- دینجلمه اوتاق لاریندا(رختکن) ،ایش قاب قورماق
“کسرایی” آرتیردی: آسیانین کونفدراسیونو بیرینجی اویونلاریندا ،هوشلو باشلی گؤزلمجی لره (ناظر)قوللانار!و بیزیم یئترلی دیقتیمیز ،قوناقچی لیقدا گرکیر!
“کسرایی” قوناقچی باشگاهین وظیفه لرین بئله سایدی:
۱-قوناق تیمینه، اوتاق رزرو ائله مک
۲-خبر کنفرانسین، کئچیرله مه یی
۳-تمرین یئرین حاضیرلاماغی
۴-یاخین خسته خانا ایله موقاویله باغلاماق
۵-۱۵ نفر توپ یغان
۶- هر تیمه اوچ دیلمانج
اویون کئچیریله ن استادیوم ۷۲ ساعات قاباقدان” ای اف سی” ین ایختیاریندا اولماغی گرگیر !ایستادیومون سؤزچو سو، انگیلیزجه دیله و فارسجا یا تورکجه دیله قوللانا بیلر!
مدرن تبریز بلوگ


text:
سیوداد رئال اوستانی
سیوداد رئال اوستانی (اینگیلیسجه: Province of Ciudad Real) ایسپانیادا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۱۹۸۱۳ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نفوس ساییمی اساسیندا ۵۰۶۸۶۴ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Province of Ciudad Real»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سیوداد رئال اوستانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کوکی میزونو
کوکی میزونو (اینگیلیسجه: Koki Mizuno) (دوْغوم:۶ سپتامبر ۱۹۸۵ (۳۷ یاش) Shimizu-ku, Shizuoka) بیر فوتبالیست. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کوکی میزونو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- جف یونایتد ایچیهارا چیبا کولوبونون اویونچولاری
- کاشیوا ریسول کولوبونون اویونچولاری
- ساقان توسو کولوبونون اویونچولاری
- رواسو کوماموتو کولوبونون اویونچولاری
- سلتیک کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۷ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری


text:
بیمه
سیغورتا (اینگیلیسجه: Insurance) – شخصلرین املاکی، حیاتی، ساغلاملیغی، مولکی مسئولیّتی، بیرده قانونوئریجیلیکله قاداغان اوْلونمایان فعالیّتی، اوْ جملهدن تیجارت فعالیّتی ایله علاقه دار اوْلان املاک منافعلرینین مۆدافیهسی ساحهسینده ریسکین اؤتورولمهسینه و یا بؤلوشدورولمهسینه اساسلانان موناسیبتلر سیستمیدیر.
ایختیصاصلاشدیریلمیش تشکیلاتلار – سیغورتا شیرکتلری – طرفیندن سیغورتا ائتدیرنلرین سیغورتا حاقلاریندان (اؤدوللاریندان) فورمالاشان، سیغورتا حادیثهسی نتیجهسینده سیغورتا ائتدیرنه دین ضررین اؤدنیلدیی سیغورتا فوندونون حسابینا فیزیکی و حۆقوقی شخصلرین املاک ماراقلارینین قورونماسی ایله باغلی اوْلان موناسیبتلر سیستمیدیر.
عۆمومیلیکده سیغورتا اۆرتیم (تولید) موناسیبتلرینین مؤهوم المنتلریندن بیریدیر. بۇ، اۆرتیم (تولید) پروسئسینده مادی ایتکیلرین اؤدنیلمهسی ایله علاقه دار و نورمال، فاصیلهسیز و مۆنتظم تکرار اۆرتیم (تولید)ین اساس شرطلریندن حساب ائدیلیر. سیغورتا خیدمتلری سیغورتا بازارلاریندا یاییلیر. سیغورتا بازاری – پول موناسیبتلرینین اؤزل سفراسیدیر و بۇرادا آلقی-ساتقی شئیی کیمی خاص خیدمت – سیغورتا مۆدافیهسی، تکلیف و اوْنا اوْلان نیازی فورمالاشدیران پول موناسیبتلری کیمی چیخیش ائدیر.
سیغورتا کؤنوللو و ایجباری فوْرمالاردا حیاتا کئچیریله بیلر. کؤنوللو سیغورتا سیغورتاچی ایله سیغورتالی آراسیندا مۆقاویله اساسیندا حیاتا کئچیریلیر. سیغورتانین آپاریلماسینین عۆمومی شرطلرینی و قایدالارینی بللی ائدن کؤنوللو سیغورتا قایداسی سیغورتاچی طرفیندن موستقیل بللی اوْلونور. سیغورتانین بتون شرطلری سیغورتا مۆقاویلهسینین باغلانماسی زامانی بللی اوْلونور. ایجباری سیغورتا قانونون قوهسی ایله حیاتا کئچیریلن سیغورتادیر.
قانونوئریجیلییه ضد اوْلمایان آشاغیداکی املاک منافعلری سیغورتا شئیلری اوْلا بیلر: سیغورتالینین و یا سیغورتا اوْلونان شخسین حیاتی، ساغلاملیغی، ایش قابیلیتی و پئنسییا تأمیناتی ایله علاقه دار (شخصی سیغورتا)؛ املاکین صاحیبلییی، ایستیفادهسی و سرنجاملیغی ایله علاقه دار (املاک سیغورتاسی)؛ سیغورتالی طرفیندن اوْنا و یا فیزیکی شخسین املاکینا وورولموش زیانین، اله جه ده حۆقوقی شخصه دیمیش زیانین اؤدنیلمهسی ایله علاقه دار (مسئولیّت سیغورتاسی).
اؤلکه اراضیسینده یئرلشن حۆقوقی شخصلرین املاک منافعلرینین (تکرار سیغورتا و قارشیلیقلی سیغورتا استثنا اوْلماقلا) و اؤلکهنین رزیدنتلری کیمی فیزیکی شخصلرین املاک منافعلرینین سیغورتاسی یالنیز سیغورتا فعالیّتینین حیاتا کئچیریلمهسینه لیسنزیاسی اوْلان حۆقوقی شخصلر طرفیندن حیاتا کئچیریله بیلر.


text:
سید علی آذری
سید علی آذری، آذربایجانلی چاغداش تاریخچی، شاعیر.
یاشامی[دَییشدیر]
آتاسی میرولایت نامی، مشروطهچیلردن دیر. ۱۲۹۸ گونش ایلینده باکیدا بلشویک طرفیندن اؤلدورولور. آناسی ایسه خوراسان درگز شهریندن دیر. علی آذری، فارسجا، عربجه، فرانسهجه و آنادیلی اوْلان تورکجه نی بیلیردی.[۱]
اثرلریندن[دَییشدیر]
- امید به شهریار؛ حیدر بابایا سلام منظومهسینه تورکجه نظیره؛
- زندگی فردوسی؛
- فردوسی و امیر ابوعلی و سیمجور؛
- قیام کلنل محمد تقی خان پسیان در خراسان
- قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز؛
- پایمردی (مجموعه شعر)
- عشق و سرنوشت (رمان به قطع جیبی)
- خورشیدی که در تاریکی تبعید درخشید
چاپ اولونمامیش اثرلری[دَییشدیر]
- مجموعه اشعار ترکی
- مجموعه اشعار فارسی
- چند سناریو
- اپرای زن در قرن دیگر
- وصلتهای گوناگون
- اپرای وعده زرتشت یا روح سلحشوری
- مقالات چاپ ناشده
- مجموعه مقالات چاپ شده در مطبوعات
شعرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
۱. بو عدالت دن اوزاقدیرکی انا دیلدن اوتور بیلمه یک ایندییهجن هانسی اورکلر دویولور؟ گلهجک آیدین ائدهر کیمسه نه جور خادیم ایدی خادیم و خائن او گون بیر بیریسیندن سئچیلیر من اورکدن سئوه رم خدمت ائدن یوردوموزا کی زمانلاردی آغاج باشینا ساقدان وئریلیر نئچه ایل دیر کی ویریبلار باشیما تازیانا دینمیره م چون بیلیره م کی بۇ بینوره پوزولور دیری انسانلارا مندن بونو پیغام آپارین کی بیلین اودلو اوجاقدا بیزه پیس آش بیشیلیر " آذری " یاخشی ندا دیر دیری انسانلارا بو اولولرده بۇ پیامی گر ائشیتسه دیریلر.
۲.
ویرما ال کونلومه نازک دی طپیشدن دایانیر اود توتوبدور اوره ییم شعله سی گوزدن توگولور عومرو قویدوم دالیا ایندی باخین گوز یاشیما آمان الله نئجه تئز دفتر عومروم بوکولور یاندیریردی منی او وعده وئرن سئومهلی یار اود توتوردوم کی نیه گلمهمیش او تئز اکیلیر؟ عشقیم آرتیردی گولوردوم؛ اوخویوردوم اوجادان او باهارلار کی گلیر یادیما باغریم سوگولور آذری بیلمهمیسن قدر جوانلیق نه اولار وئردین الدن او زمانلارکی دئمک آز تاپیلیر.
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- یادی از خادمان و پیشکسوتان تئاتر - سید علی آذری Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.


text:
`آستانا` نتیجهلر
حابارلار [10]
- أردوُغان قازاغیستاندا تۆرک دۆنیأسی نینگ آرقالاشیغینا اۆنس چکدی
- قازاغیستان ینگ پایتاغتی نینگ آدی یانگاداندان آستانا بوُلار
- آستانانینگ آدی اۆیتگهدی
- قازاغیستان دۇنگدی
- قازاغیستان دا تۆرک دۆنیأسی نینگ موزیگی یانگلاندی
- دی میستورا: تۆرکیه، روسیا و ایرانا مینتدارلیق بیلدیریأریس
- آستانادا سوریه ماصلاحاتی باشلادی
- ایران سوریه حاقیندا آستانا اِتابینا قۇلداو بریأر
- اوروپا بیله له شیگینه آغضا یورتلارینگ رایاتلاری ویزاسیز قازاغیستانا باریپ بیلر
- تۆرکیه قازاغیستان دۇغانلیق کنسرتی


text:
ایران-دا اؤتن گونده 134 نفر کوروناویروسدان اؤلوب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
ایران-دا اؤتن گون عرضینده 134 نفر کوروناویروسدان (کووید-19) اؤلوب.
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
بونونلا دا ایران-دا بو ویروسدان اؤلنلرین سایی 83 مین 845 نفره یوکسلیب.
ایران-دا اؤتن گون عرضینده 9 مین 758 نفر کوروناویروسا یولوخوب. بئلهلیکله اؤلکهده بو ویروسا یولوخانلارین سایی 3 میلیون 167 مین 741 نفره چاتیب. ویروس داشیییجیلاریندان 3 مین 190 نفرین وضعیتی آغیر قیمتلندیریلیر.
ایران-دا ایندییهدک 2 میلیون 835 مین 933 نفر کوروناویروسدان ساغالیب، 23،3 میلیوندان چوخ تشخیص تستی حیاتا کئچیریلیب.
عمومیلیکده ایران-دا 5،7 میلیون واکسن وورولوب. بیرینجی مرحله اوزره واکسیناسیون اولونانلارین عمومی سایی 4،42 میلیون، ایکینجی مرحله اوزره واکسیناسیون اولونانلارین سایی ایسه 1،28 میلیون تشکیل ائدیر.
کوروناویروسا یولوخما اوزره 32 شهر قیرمیزی و 174 شهر نارینجی زونا حساب اولونور. بوندان باشقا 242 شهر ساری زونا حساب اولونور.
ایلگیلیلی خبرلر
ماجاریستان-ارمنیستان ایلیشکیلری یئنیدن قورولدو
ارمنیستان، آذربایجان بایراغینا سایغیسیزلیق ائدن ارمنی سوبایی اؤلدورن سفرووون آذربایجانا قایتاریلماسینا گؤره ماجاریستانلا دیپلوماتیک ایلیشکیلری کسمیشدی
آیبکده میدانا گلن پاتلامادا ان آز ۱۹ نفر اؤلدو
افغانیستانا یاردیم هیئتی اکیبلرینین آراشدیرمالاری نتیجهسینده پاتلامادا ان آز ۱۹ نفرین حیاتینی ایتیردیگی، ۲۳ نفرین یارالاندیغی آچیقلاندی
فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
نیکلا رش، فرانسا خاریجی ایشلر باخانی کاترین کولونانین آچیقلامالارینا گؤره ایران خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی


text:
دوغما مطبوعاتیمیز…. دوستوم ائیواز طاهانین بو فوتونو پایلاشماسی یارینا نوستالوگییامیزا دؤنموش یارپاق درگی سین سالدی. گؤزومو یوموب آنی لاریمی واراغلادیم بو درگی ایله. رضا بی کاظیمی خانیم قاضی زاده خانیم علیزاده خانیم فرشی و اردبیلین سویدق هاواسی بیر چوخ موغان اوشاقلاری آنیلاریمدا تبسم ائتدیلر… مطبوعات ما وقتی دوست عزیزم دکتر طاها این تصویر را منتشر …
Read More ““یاریاق” بیر ایکی جومله ده | حمید آصفی”
کئچن اون ایللرده ایلک دؤنه دیلیمیز مودئرنلشمیشدیر و ایلک دفعه “ائیواز طاها” و یولداشلاری طرفیندن “یول”درگیسینده دیرچه له رک شئعریمیزده یاییلدی. ایران فارس شئعرینده ده بئله اولموشدور؛ ایلک دفعه نثر یارانیب و هدایت، “بوف کور”دا ایشله دیر. “گلشیری” “شازده احتجاب” دا و سونرا “شاملو” و “رویائی” نین شئعرلرینده اؤزونو تاپیر. چاغداش شئعریمیز تکجه مودئرن …
Read More “آذربایجان مودئرن شعری | م. کریمی”
از دوره سلجوقیان تا اواخر عصر قاجار سه حوزه بزرگ زبان ترکی یعنی ترکی جغتایی، عثمانی و آذربایجانی در قلمرو جغرافیای امپراطور سلجوقی آثار یکدیگر را میخواندند و به زمان همدیگر مینوشتند. گاه فضولی بغدادی نثر عثمانی مینوشت و گاه عبدالقادر مراغی شعر به ترکی جغتایی میگفت. درمیان مؤلفان عثمانی میتوان از دهها نویسنده و …
Read More “حیدر بیات: طباطبایی، یولداش و تاواریش (بندی از یک مقاله)”
یازدهمین شمارهی نشریه دانشجویی «گؤزهنک» در دانشگاه شهید مدنی آذربایجان منتشر شد. [در این شماره نوشتاری با عناون «تمامیت خواهی سیاست را نا ممکن می کند» از ایواز طاها درج شده است. از روز یکشنبه ۲۸اردیبهشت۹۳ یازدهمین شمارهی گاهنامه ی دانشجویی «گؤزهنک» به همت فعالان دانشجویی آذربایجانی در دو زبان تورکی آذربایجانی و فارسی در دانشگاه …
Read More “پرونده “زبان” و “حقوق زنان” نشریه گؤزه نک منتشر شد”
پیوستی به نوشتهی Eyvaz Taha [دربارهی شک دکارتی] – شک عبارت است از تردید بین دو نقیض، بدون آنکه یکی بر دیگری ارجحیت داده شود. یعنی در شک، دو نقیض در تساویِ با یکدیگرند و شکاکیت شاید مرحلهی پیشایقینی و پیشامعرفتی است. – امام غزالی، متکلمی اشعری که با تفحص در فرقهها و مذاهب …
Read More “موسم شک | روزبه سعادتی”
March 7, 2015 من نیفرت أدبیاتینا قارشییام. گئرچک و یا فرضی دوشمنه یاغدیریلان سؤیوشلر عاغیل گؤستریجیسی دئییل، گئریقالمیشلیغین علامتیدیر. آچیغینی دئییم، واخت وار نه دئمک اؤنملی دئییل، نئجه دئمک اؤنملیدیر. دوشمنه قارشی زوراکی بیر دیلله دانیشان اؤزنه [فاعل]، دوستا دا رحم ائتمهیهجک. بدیعی بیر اثر، ایچیمی [مضمونو] ایله دئییل، بیچیمی [فورماسی] ایله اؤلچولمورمو؟ باخمایاراق کی، …
Read More “دوشمانی تانیماق، وطنداشی قوروماق گرک | انصافعلی هدایت i”
نامه سرگشاده استاد ایواز طاها، در خصوص سخنان اخیر اعضاء فرهنگستان زبان فارسی، به روشنفکرانی چون دکتر سروش و رضابراهنی و محمد قائد و داریوش آشوری ، بسیار بسیار خواندنی و مسئولانه است. من همیشه معتقد بودم و هستم که آینده سرزمین عزیز ما ایران ، از شهرهائی چون تبریز و سنندج رقم نخواهد خورد. …
Read More “درباره ی نامه ی سرگشاده ی ایواز طاها | محمد بابایی”
دوغرودور پروفئسیونال یازاریمیز اولمادیغی اوچون بلکه ده پروفئسیونال تنقیدچیمیز ده یوخدور، آنجاق نئجه دئیرلر آزدان-چوخدان بو دیل و ادبییاتین گوشهسیندن باخان بیریسی ده، نثر ادبییاتیمیزدا ائیواز طاها، محمد صوبحدلی، همت شهبازی و…گؤره بیلر آخی. آزیندان بیلیریک بونلار تنقید اوزره چالیشمیشلار، اؤزوم ایسه هر زامان سایین طاها بیین یارادیجیلیغیندان اؤیرنمیشم. دقیق خاطیرلامیرام، آنجاق یای مؤوسملریندهیدی …
Read More “صباحی اؤیکو یاریشماسی و ادبی بویاتلیغیمیز | اکبر زواری رضائی”
بو ماتئريال ا. طاهانين و فردا کسکينين يازيلاري اساسيندا حاضيرلانميشدير. «اؤزنه* [سوبیئکت] و ايقتيدار»ين بارهسينده يازيلان متنلر، دئکارتدان گونوموزه قدهر غرب دوشونجهسينده هاراداسا اؤنملي بير يئر توتان اؤزنه و شعور فلسفهسينين حاکيميتيني سارسيدان يئني بير دوشونمه فورماسيني تمثيل ائدير. 1960-جي ايللردن اعتيبارن، خوصوصيله نيچه و هايدگئرين تاثيرييله اورتايا چيخان بو يئني دوشونمه بيچيمي، ميشئل …
Read More “اؤزنه و ايقتيدار | س. ايسماعيل قيزي”
ایواز طاها، چاغداش ادبیاتیمیزدا ان دیرلی شخصیتلردن بیریدیر. سؤز یوخدور کی دیلیمیزین جان وئردییی بیر چاغدا دیلیمیزین دادینا چاتدی. او، گنج اولارکن، 1370 ایللرینده “یول” درگی سینی یولا سالاراق نثر ساحه سینده دیلیمیزی بیرده باشدان دیریلتدی. یول درگی سی نین ائتکیسی نی هئچ کیم اونودا بیلمز. او زامانلاردا یول درگیسی طاهانین زحمتلری سایه سینده یولا …
Read More “آذربایجان یازیچیلار و شاعیرلری: ایواز طاها | محمد رضا آذرلو”
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي! بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا …
Read More “انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي | حسن راشدی”
بارماقلاریمیزین ندا گؤزلریمیزین الوداع ایمانیمیزین الخدا ایشارهسینی بیر داها ایواز طاها پاریلداداق کئچمیشی گل بوراخاق گلهجهیی خاطیرلایاق __ کئچمیشده قالسین یانسین داغیلسین یالانچی باکی، غضبلی کئیفلی بیروت قیسمتیمیزده ایمیش یئره تؤکولن بو آغ توت دانهلری کولهیین بیتمهین آيهلری حیاتین مخفی آیینلری گئجهلرین اولدوزلار طرفیندن گوللهلنمهیی یاخشیدیر… اومیدین سون ناخیشی سئوگیلریمیزین سون باخیشیدیر بیزی تبریزده ساخلایان …
Read More “حمید هئریسچیدن یئنی بیر شعر”
تهراندا اولدوغوم چاغلاردا، تبریزدهکی یولداشلارین طریقی ایله «یارپاق» قزئتینین یاریچیلارییلا تانیش اولدوم. بو تانیش اولماق و اوردا یازیچی و ژورنالیست کیمی چالیشان ائیواز طاها، سعید موغانلی، رضا کاظمی و باشقالارییلا تانیش اولماغیم آذربایجان نشریاتیندا دوزگون چالیشماغیما سبب اولوب. آرتیرمالییام کی، اوندان قاباق دا، تبریزده «احرار» نشریهسییله امکداشلیق آپاریردیم آمما اوردا امکاناتین آز اولدوغو و چاپ …
Read More “يئني نسيل، يئني ايز( 1 ) قرافیست مهيار عليزاده (آيخان) | دانيشيغي آپاران: محمود مهدوي”
آنا ديلي سادجه کنديميزده، يؤره ميزده اؤيرنديگيميز ديل دئييلدير. بو، ديلين ايلکين ائوره سيدير. ديل، اينسانين بيلگيلري نين قايناغينا و گؤسترگه آراجينا دؤنوشمه ديکجه آخساقدير، ائورنسل ايستکلردن، دوشونجه لردن يوخسوندور. ديلين توکنمه يَن بير درينليگي وار. بو درينلييه وارماديقجا، دالماديقجا اؤنملي بير ياپيت (اثر) يازماق مومکون اولماز. بو درينلييه واريش کنديليگيندن اينسان بئيني نين انگين …
Read More “ايواز طاها قومسالليقدا بوي آتان چينار | گونتای گنجالپ”
کامال آبوللانین “یاریمچیق الیازما” رومانی ایشیق اوزو گؤردوکدن سونرا، ایواز طاها آذربایجاندا گئرچک آنلامدا پستمدرن رومانین یاراندیغیندان سؤز آچمیشدی. طاهانین بوبارهده کیچیک بیر کیتاب حجمی قدهر گئنیشلهنهلن یازیسی “متندن باشقا بیر دونیا یوخدور” آدینی داشیییردی. قوزئی آذربایجانین ادبی چئورهلرینده ماراقلا قارشیلانمیش مقالهنین کیچیک باشلیغی ایسه بو ایدی: «پستمدرنیزم قارانلیغیندا یاریمچییق الیازما». مقاله همین یازینی اساس …
Read More “کامال آبدوللا و ايواز طاهانين سئمانتيک/ا-سئمانتيک سايريشمالاري | پروفئسور نيازي مهدي”
شنبه 24 فروردینماه سال 1387 از فعالان حاضر در مراسم میتوان به دکتر فیض اللهی وحید، مهندس امانی، دکتر رحیم رئیس نیا، … حسن دمیرچی، هوشنگ جعفری، ائیواز طاها، محمدرضا لوایی و انبوه دیگر فعالان حرکت ملی آذربایجان اشاره کرد. آذربایجان باشین ساغ اوْلسون ؛ یوردون، دیلین وار اوْلسون! آذربایجان اؤیرنجی حرکاتی (تبریز): باز …
Read More “شرح مختصر مراسم تشییع جنازه مرحوم دکتر سرداری نیا”
«شعر وارلیغین ائویدیر» کیتابی ایله تانیشلیق هاردا و هانسی ایلده آنادان اولماغینین فرقی یوخدور. هر حالدا ایندی بورالاردا یاشاییر و جدی اولاراق یارادیجیلیقلا مشغولدور. دوزو اونونلا، اونون بارهسینده یازماغا دانیشماق ایستهسهیدیم مطلق یوخ دئیهجکدی. آنجاق بونونلا بئله سؤزه باخماز دجل بیر اوشاق کیمی یئنه ایستهدییمی ائدهجکدیم. بونو دئدیم کی، دئییم او سؤزون اصیل معناسیندا تواضعکاردی. …
Read More “دیل اژدهاسی | حمید آصفی”
رضا عالينين «يارپاق» قزئتينين باشيازاري ايواز طاها ايله دانیشیغی بو دانيشيغي رضا عالي 1384ـجو ايلده تبريزده چيخان بير قزئت اوچون طاها ايله آپارميشدي. آمما عالي بّيين او قزئتدن اوزاقلاشديغي اوچون، دانيشيق دا قزئت ده درج اولونماميشدي. اوستوندن اوچ ایله ياخين کئچدييينه باخماياراق دانيشيغین مضمونو بایاغیلاشماییب. ر.عالی ــ يارپاغي چيخارماقدان مقصدينيز نهدير؟ ا.طاها ــ سورعتله انكشاف …
Read More “مدنيت دنيزي دوشونجه داملالاريلا يارانير (سؤیلهشی)”
حیدربابا قزئتی “گونئی آذربایجاندا 1385ـجی ایلین پارلاق اولدوزلاری” باشلیقلی بیر پرویئکت گئدیشینده 85ـجی ایلین ان گوجلو شاعیر و یازیچیسینی اوخوجولار و نظرصاحیبلری طرفیندن سئچمیشدیر. بو سئچیمین نتیجهلری بئلهجه اعلان اولدو: ایلین ان گوجلو یازیچیسی: 1- دوکتور ایواز طاها – توپلام 292 سسله 2- دوکتور علی داشقین – توپلام 143 سسله 3- ناصر منظوری – توپلام …
Read More “آذربایجاندا 1385ـجی ایلین پارلاق اولدوزلاری”
اینجا حادثه ای رخ داده است و تابویی شکسته است. این تابو را نخست اصحاب دوم خرداد شکستند و اشخاصی مثل محسن کدیور، عباس عبدی، اکبر گنجی، عبدالله نوری و… و سپس نوبت به فرزندان آذربایجان رسید، مهندس امانی، اکبر آزاد، حجت الاسلام عظیمی قدیم، رضا عباسی، عباس لسانی، مهندس راشدی، ایواز طاها، صالح کامرانی، …
Read More “وقتی تابوها می شکنند! | سید حیدر بیات”
آذربایجان ادبیاتینا، مدنیتینه اؤتهری نظر یئتیرسک چوخ تئز بیر زاماندا بیر نتیجهیه گله بیلهریک: مدنیتیمیزده، سیاستیمیزده، تفککوروموزده میللیلیک حددن آرتیق چوخدور. نه چاتیشمیر بیزده؟ آداخلیبازلیغا گلمیش مشدی عیباد کیمی بوتون علم، صنعت، سیاست نمایندهلریمیز دیققتله گوزگوده اؤز تورشوموش، حددن آرتیق میللی صیفتلرینه باخیر، گلدیکلری دهشتلی نتیجهنی کیمسهیه، حتتا اؤزلرینه بئله دئمکدن چیکنیرلر. بشریلیک ـ بیزده …
Read More “جاهان درگیسی حمید هئریسچینین باخیشیندا”


text:
سلما رضا
سلما رضا فرجلی (تورکیه تورکجهسی: Selma Rıza Feraceli)، ايلک تورک قادين قزئتهچی،ایلک حئکایهیازان تورک قادین حئکایهچیسی، ایتّیحاد و ترقّی جمعييّتينين تک قادين اويهسي ایدی.
یاشاییشیدَییشدیر
آووستیريالي بير آنا و تورک بير آتانین قيزي اولان سئلما ریضا، عوثمانلي دؤنمينده اینتئلئلکتوال بير عاييلهنين قيزي ايدي. 1877 ایلینده ايلک عوثمانلي پارلامئنتینده گؤره و آلميش اولان باباسي علي ریضا بيگ، ديپلومات اولاراق گؤرهو ياپتيغي آووستیريادا تانيشديغي و داها سونرا موسلومان اولان نايله خانيم ايله ائولندي. يئددي اوشاغی اولان جوتون، ان کیچیک قيزلاري اولان سئلما ریضا، اؤزل اؤیرتمنلرين دئنتيمينده درسلر آلدي و 19.يوزايلین سونلارينا دوغرو عاييلهسيندن گيزلي اولاراق ايستانبولدان قاچدی و پاريسده اولان ژؤن تورک لئيدرلريندن بؤیوک قارداشی، احمد ریضانين يانينا گئتدی.
ائیيتيميني سوربون اونيوئرسيتهسینده سوردوردو. سئلما ریضا پاريسده ياشاديغي 10 ايل بويونجا عوثمانلي ایتّیحاد و ترقّی جمعييّتينه اويه اولدو. بو جمعييّتين تک قادين اويهسي اولان سئلما ریضا، فرانسيزجا اولاراق پاريسده يايينلانان مشورت قزئتهسینده و تورکجه اولاراق يايينلانان شورای اومّت قزئته سینده چاليشدي. 1908 ایلینده مشروطييّتين اعلانينين آرديندان ايستانبولا دؤنن سئلما ریضا، دؤنوشوندن سونرا قزئتهچیلیک ائتمهدی آنجاق، قیزیل آی-ين قورولماسي اۆچون چاليشمالارا قاتيلدي. عوثمانلي هلال احمر جمعييّتي اولاراق بيلينن بو قورولوشون يؤنتيميندهکي فيکيرلر ايله همفيکير اولمايينجا 5 ايل بويونجا گئنل سئکرئتئرليغيني ائتدیگی بو قورولوشدان آيريلدي. 1931 ايلينده 59 ياشيندا اؤلن سئلما ریضاين قلمه آلديغي ايکي روماني وار. سئلما ریضا خانيم-ين 1892ده قلمه آلديغي " اُخوت-قارداشليق " -داکي فلاکتين نَدني، اسکي بير جارييه اولان قاينانانين ائودهکي ايقتيدار توتغوسو و ديگر جارييهلرين يئني گليني قيسقانمالاريدير.
قادينين کيمليک موجادیلهسينين رومانداکي ايلک تمثيلچيلري سايابيلهجگيميز فاطما عالييه و سئلما ریضا خانيملارين رومانلاريندا ائیيتيملي بير عوثمانلي قادينينين خیال ائتدیگی عاييله مودئليني تاپماق مومکوندور.


text:
اينفورماتيکا تئرمينلرينين ايضاحلي لوغتي
اینفورماتیکا تئرمینلرینین ایضاحلی لوغتی - آذربایجان دیلینده اولوب، اطلاعات ـ ارتباطات تکنولوژیلری اوزره میللی تئرمینولوگییانین یارادیلماسی ساحهسینده بؤیوک اهمیت داشییان کیتابدیر. علمی رئداکتورو آمئا-نین آکادئمیک-کاتیبی، اینفورماسییا تئخنولوگییالاری اینستیتوتونون دیرئکتورو، آکادئمیک راسیم الیقولییئودیر.[۱]
احاطه دایرهسیدَییشدیر
ائنسیکلوپئدیک نشر اینفورماسییا تئخنولوگییالارینین موختلیف ساحه لرینی – پروقرام تمیناتی، آپارات واسیطهلری، شبکهلر، وئریلنلرین ساخلانماسی، قرافیکا، اویونلار، اینفورماسییانین اعمالی، اینتئرنئت، تاریخ، ژارقون ایفادهلر، تشکیلاتلار، پروقراملاشدیرما و ستاندارتلارا دایر تئرمینلری احاطه ائدیر.
کیتابدا پروقرام و آپارات تمیناتینا عایید سندلرد، بو محصوللارین رئکلاملاریندا، مطبوعاتدا، تئلئویزییادا، کومپوتئره دایر کیتاب و خوصوصی ژورناللاردا راست گلینن تئرمینلرین ایضاحی وئریلیب. لوغته کومپوتئر صنایعسی، پروقرام موهندیسلیگی کیمی خوصوصی ساحه لر اوزره تئرمینلر ده داخیل ائدیلیب.
قورولوشودَییشدیر
بئش مینهدهک تئرمینین توپلاندیغی لوغتده عددلر و خوصوصی سیمووللارلا باشلایان تئرمینلر آسجیی کودلارینا اویغون سیرالانیب. لوغتدهکیمقالهلر ایکی قروپا آیریلیر: تئرمینلرین تام تصویری اولان اساس مقالهلر و اونلارین سینونیملری اولان ایستیناد مقالهلری. بعضی مقالهلر اویغون شکیل، سخئم، دیاقرام و یا جدوللرله موشاییعت اولونوب.
مقالهلر اینگیلیس دیلیندهکیتئرمینلره اویغون سیرالاندیغیندان آذربایجان، روس و یا تورک دیلینده هر هانسی تئرمینی تاپماق اۆچون کیتابین سونوندا آذربایجانجا-اینگیلیسج، تورکجه-اینگیلیسجه و روسجا-اینگیلیسجه تئرمینلر سؤزلوگو وئریلیب. بو اوچ دیلدن هر هانسی بیرینده وئریلمیش تئرمینی اولجه اویغون سؤزلوکده تاپماق، سونرا ایسه همین سؤزون اینگیلیسجه قارشیلیغینا گؤره اونو لوغتده آختارماق لازیمدیر.
کیتاب موعلیملر، طلبهلر، علمی تدقیقاتچیلار، ایکت موتخصیصلری، بوتؤولوکد، اینفورماسییا جمعیتینین عوضولری اۆچون نظرده توتولوب.


text:
"ایران هئچ بیر شکیلده نۆوه سلاحی الده ائتمهمهلیدیر"
جیمز کلورلی: ایچریده اؤز خالقینا ظلم ائدن بیر رژیم، مطلقا دیشاریداکی دوست و متفیقلریمیزی تهدید ائدجکدیر
اینگیلتره خاریجی ایشلر باخانی جیمز کلورلی، "ایران هئچ بیر شکیلده نۆوه سلاحی الده ائتمهمهلیدیر" دئدی.
جیمز کلورلی توییتردهکی پایلاشیمیندا، ایرانین نۆوه پروگرامینی داها دا گئنیشلندیردیگینه ایشاره ائدرک، بونون، رژیمین کۆرهسل گوونلیک اوچون یاراتدیغی تهلوکهنین بیر باشقا اثباتی اولدوغونو بیلدیردی.
باخان کلورلی،
"ایچریده اؤز خالقینا ظلم ائدن بیر رژیم، مطلقا دیشاریداکی دوست و متفیقلریمیزی تهدید ائدجکدیر. ایران هئچ بیر شکیلده نۆوه سلاحی الده ائتمهمهلیدیر" دئدی.
ایران، اولوسلارآراسی اتم انرژیسی آژانسی ایله بازیم اولان امکداشلیفی ائتمهدیگی اوچون آژانسین آلدیغی قرارا جاواب اولاراق فردوداکی نۆوه تاسیسینده اورانیومو یۆزده ۶۰ صافلیقدا زنگینلشدیرمهیه باشلادیغینی آچیقلامیشدی.
«ای۳» اولاراق آدلاندیریلان اینگیلتره، فرانسا و آلمانیا دونن ایرانین نۆوه پروگرامینی داها دا گئنیشلهندیرمه قرارینی قینامیشدی.
اوچ اؤلکهنین اورتاق آچیقلاماسیندا،
"ایرانین بو آددیمی قلوبال نۆوه سلاحلارینین یاییلماماسینی اؤنلهمه سیستمینه بیر میدان اوخومادیر" ایفادهسینه یئر وئریلمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
دونتسک شهرینه ائدیلن هوجومدا 3 نفر اؤلوب
روسیانین ایلحاق ائتدیگی دونتسک شهرینه ائدیلن هوجومدا 3 نفر اؤلوب، 14 نفر یارالانیب.
رئیسی: اعتراضلارا قولاق آسماق لازیمدیر
"اعتراض مثبت، عصیان ییخیجیدیر. اعتراضلارا قولاق آسماق لازیمدیر"
ایسراییل قوهلری نابلس-دا کؤهنه شهر اراضیسینی محاصرهیه آلیب
ایسراییل قوهلری ایشغال آلتینداکی اوردون چایینین باتی ساحلیندهکی نابلس-دا کؤهنه شهرین اراضیسینی محاصرهیه آلیب.


text:
مارک مادرزبا
مارک مادرزبا (اینگیلیسجه: Mark Mothersbaugh) آمریکالی آلبوم یاپیمجیسی، بستهچی، شارکی یازیچی، شارکیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. مارک مادرزبا ۱۸ مئی ۱۹۵۰ تاریخینده اکران، اوهایو شهرینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مارک مادرزبا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- موسیقی قارالامالاری
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- FNZA شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SNAC-ID شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- موسیقیچیلر


text:
تورکییه جومهورباشقانی اردوغان، تورک دیل بایرامی’نی قوتلادیغی مئساژیندا، “یاشایان بیر وارلیق اولان دیلیمیزی بسلهمک، قوروماق و گلیشدیرمک اوچون تورکجهمیزین قوللانیمینا اؤزهن گؤستئرمهیی سوردورمهلیگیک” دئدی. رجب طیب اردوغان، ۲۶ سپتامبر تورک...
تورکییه و آزربایجان سلاحلی قووتلری، ناخچیوان اؤزارک جومهوریتی’نده اورتاق عسگری تطبیقات باشلاتدی. آزربایجان ساوونما باخانلیغیندان یاپیلان آچیقلامادا، “سارسیلماز قارداشلیق ۲۰۲۱” آدی وئریلهن تطبیقاتا قاتیلاجاق تورکیهلی عسگرلردن بیر قیسمینین ناخچیوان’آ گلدیگی...
کرئملین سؤزچوسو دیمیتری پئسکوو، تورکیه جومهورباشقانی رجب طیب اردوغان’ین روسیا’یا زیارت حاظیرلیغینین یاپیلدیغینی آچیقلادی. پئسکوو، قازئتهچیلره، اردوغان’ین روسیا’یا گئرچکلهشدیرمهیی پلانلادیغی زیارئته ایلیشکین آچیقلامالاردا بولوندو. اردوغان’ین روسیا’یا یاپاجاغی چالیشما زیارتی ایله...
تورکیه جومهورباشقانی رجب طیب اردوغان’ین بیرلشمیش میللتلر گنهل قورولو’نا قاتیلماق اوزهره نیویورک’ا یاپدیغی زیارتدن اؤنجه دوزهنلهدیگی باسین توپلانتیسیندا زنگهزور کوریدورونون آچیلماسییلا آزربایجان ایله ائرمنیستان آراسینداکی سورونون سونا چاتاجاغینی اومدوغونو سویلهدی....
تورکییه ایچایشلری باخانی سولیمان سویلو، تورکییه’دهکی تئروریست ساییسینین ۱۹۷’یه دوشدوگونو خاطیرلاداراق، “تک تک هامیسینی تعقیب ائدیریک. نفس آلدیرمایاجاغیق” دئدی. ایچایشلری باخانی سولیمان سویلو، ۱۹ ائیلول غازیلر گونو دولاییسییلا سیواس’دا بیر...
جومهورباشقانی رجپ طییب اردوغان بیرلشمیش میللتلر زیروهسینه قاتیلماق اوزهره آمئریکا بیرلهشیک دولتلری’نه گئدهجهگی آچیقلاندی. اردوغان’ین آمئریکا زیارتینین ۱۹-۲۲ سپتامبر تاریخلری آراسیندا گرچکلهشهجهگی بیلدیریلدی. اردوغان نیویورک’دا بیرلشمیش میللتلر گنهل قورولوندا دوزهنلنهجک...
آزربایجان ساوونما باخانلیغی‘ندان یاپیلان آچیقلامادا، تطبیقاتلارین تمل آماجینین، ایکی اولکهنین عسگری بیرلیکلرینین قارشیلیقلی فعالیتلرینی و قوموتانلارین قرار وئرمه ایله بیریم یؤنهتیمی بئجهریلرینی گئلیشدیرمک اولدوغو بیلدیریلدی. تطبیقاتدا، مودرن ساواش ائکیپمانلاری و...
آزربایجان میللی مجلیسی دیشایشلری و مجلیسآراسی ایلیشکیلر کومیتهسی هئیئتی، ایلک دفعه رسمی اولاراق قوزئی قیبریس تورک جومهوریئتی’نی زیارت ائتدی. قوزئی قیبریس تورک جمهوریتی جومهورباشقانی ارسین تاتار، قوزئی آزربایجان میللی مجلیسی...
تورکییه’نین اوتومبیلی توگگ تاسیسی’نده ۱۸ جولای ۲۰۲۰’ده باشلایان اینشائات چالیشمالاری پلان داخیلینده ایرهلیلهییر. تاسیسین گلهجک ایل سونوندا اورهتیمه حاضیر حالا گلمهسی بکلهنیر. تورکیهنین اتومبیلی گیریشیم قروپو، رسمی توئیتر حسابیندان یاییملادیغی...
سوریه’نین عفرین بؤلگهسینده تئرؤر هؤرگوتو پ.ک.ک’نین سوریه قولو ی.پ.گ/پ.ی.د’نین اعدام ائتدیگی اینسانلاری باسدیردیغی توپلو مزاردا بولونان جسد ساییسی ۶۱’ـه یوکسلدی. حاتای والیسی رحمی دوغان، سایینین آرتابیلهجهگینی سؤیلهدی. پ.ک.ک/ی.پ.گ/پ.ی.د تئرور هؤرگوتو...
آزربایجان جومهورباشقانی ایلهام علیئو، آزربایجان خالقی و دئولتینین ۱۵ جولای خاین چئوریلیش گیریشیمینی ایلک آندان اعتیبارن قینادیغینی بلیرتهرک تورکییه، هر قونودا آزربایجان’ی دستکلهدیگی کیمی آزربایجان دا هر زامان تورکییه’نین یانیندادیر.’...
تورکیه و آزربایجان سیلاحلی قووتلرینین، آزربایجان’دا دوزهنلهدیگی “مصطفی کمال آتاتورک ۲۰۲۱” اورتاق عسگری مانئوری تاماملاندی. تمل آماجی ایکی اولکه اوردولارینین موحاریبه حرکاتلاری سیراسیندا ائتکیلهشیمینی، قوموتانلارین قرار وئرمه و یؤنهتیم بئجهریلرینی...


text:
کورهسللشمه
کورهسللشمه یا قلوباللاشما (اینگیلیسجه: Globalization، فارسجا: جهانیشدن) - علمی ادبیّاتلاردا ۲۰. یوز ایلین ایکینجی یاریسیندان سوْنرا دۆنیا میقیاسیندا باش وئرن اساسی پروسسلری ایضاح ائتمک اۆچون "قلوباللاشما" ایصطیلاحیندن ایلک دفعه ۱۹۶۷-جی ایلده ایستیفاده ائدیلدیی بیلدیریلیر. چاغداش آنلامدا ایصطیلاح کیمی ایسه "قلوباللاشما" ۱۹۸۰-جی ایللرین اوْرتالاریندا دؤورییهیه بوراخیلمیش. قلوباللاشما لوغتینین مئیدانا گلمهسینی پروْفسور تودور لویتین آدی ایله باغلاییرلار.
قلوباللاشمانین ایلک دقیق ایشلهنمیش نظری موْدللری ۱۹۸۰-۱۹۹۰-جی ایللرده اوْرتایا قۇیولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کورهسللشمه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
شارل میشلین قازاقیستان و اؤزبکیستان سفری
تۆرک دؤولتلر تشکیلاتینین بوداپست اوفیسی، عمومیتله ماجاریستان اورتا آسیا اؤلکهلری اوچون آوروپایا آچیلان قاپی مؤقیتیندهدیر
۲۷ اکتبر ۲۰۲۲ تاریخینده قازاقیستانین باشکندی آستانا شهرینده ۱.جی اورتا آسیا - آوروپا بیرلیگی لیدئرلر ذیروهسی ائدیلدی. ذیروهیه اورتا آسیانین بئش اؤلکهسینین لیدئرلری و قازاقیستانا رسمی سفر گئرچکلشدیرن آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانی قاتیلدی. گؤروشمهده آوروپا و اورتا آسیا بؤلگهلری آراسی امکداشلیغی یئنی بیر سویهیه یوکسلتمه ایمکانلاری اله آلیندی. نقلیات، یاشیل اقتصاد، تیجارت، سرمایه، روسیایا تطبیق اولونان تحریملرین تأثیرلری، بؤلگهسل گوونلیک قونوعلاری موذاکیره ائدیلدی. ذیروه سونوندا اورتاق بیلدیری قبول ائدیلدی.
ییغینجاق چرچیوهسینده ایکیلی گؤروشمهلر ده ائدیلدی. قیرقیزیستان جمهورباشقانی سادیر جاپاروو و آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانی شارل میشل گؤروشمهسیندن سونرا، باشقان میشل قیرقیزیستانین آوروپا بیرلیگی ایله گئنیشلدیلمیش اورتاقلیق و امکداشلیق آنلاشماسی ایمضالایاجاغینی بیلدیردی. جمهورباشقانلاری قاسیم جومارت توکایئو، سادیر جاپاروو ایله شارل میشل قیرقیزیستانین قازاقیستانداکی مدنیت گونلری پروگرامینا قاتیلدیلار.
آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانی شارل میشل ۲۷ اکتبر ۲۰۲۲ تاریخینده اؤزبکیستانا سفر گئرچکلشدیردی. ۲۸ اکتبر تاریخینده اؤزبکیستان جمهورباشقانی شؤوکت میرضیایئو آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانی ایله گؤروشدو. گؤروشمهده ایکیلی ایلیشکیلر و بؤلگهسل امکداشلیق قونولاری ماسایا یاتیردیلدی. گؤروشمه سونوندا اورتاق بیلدیری یاییملاندی. اؤزبکیستانین آوروپا بیرلیگی ایله گئنیشلدیلمیش اورتاقلیق و امکداشلیق آنلاشماسی قوهیه قویولدو.
آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانی شارل میشل سفر چرچیوهسینده آوروپا بیرلیگینین اؤزبکیستان اوفیسینین آچیلیش مراسیمینده ایشتیراک ائتدی. آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانینین اؤزبکیستان سفری سمرقند گزینتیسی ایله سونا چاتدی. ایفاده ائتمک لازیمدیر کی، ۱۷-۱۸ نوامبر ۲۰۲۲ تاریخلرینده سمرقندده اورتا آسیا - آوروپا بیرلیگی باخانلار ییغینجاغی، اورتا آسیا - آوروپا بیرلیگی داوام ائتدیریلهبیلر قالخینما اوچون قلوبال قاپی اولوسلارآراسی کنفرانسی و اورتا آسیا - آوروپا بیرلیگی گنجلر فورومو ائدیلهجک.
*
داها اوللر خاریجی ایشلر باخانلاری سویهسینده گئرچکلشدیریلن اورتا آسیا - آوروپا بیرلیگی ییغینجاقلارینین لیدئرلر ذیروهسی سویهسینه چیخاردیلمیش اولماسی اؤنملیدیر. اورتا آسیا اؤلکهلریندن قازاقیستان آوروپا بیرلیگی اؤلکهلری ایله یاخشی اقتصادی ایلیشکیلر تاسیس ائتمیش دورومدادیر. لیدئرلر ذیروهسی سایهسینده باشقا بؤلگه اؤلکهلرینه ده آوروپا بیرلیگی ایله داها یاخشی ایلیشکیلر قورما ایمکانی دوغولدو. سون ایللرده اؤزبکیستان آوروپا بیرلیگی ایله ایلیشکیلری اوست سویهیه چیخارما قونوسوندا جدی آددیملار آتمیشدیر. تۆرک دؤولتلر تشکیلاتینین بوداپست اوفیسی، عمومیتله ماجاریستان اورتا آسیا اؤلکهلری اوچون آوروپایا آچیلان قاپی مؤقیتیندهدیر.
اولاشدیرما و خاریجی تیجارت ساحهسینده هم آوروپا بیرلیگی هم ده اورتا آسیانین بیر بیرلرینه اولان احتیاجی سؤز قونوسودور. روسیا-باتی ساواشیندان سونرا بو وضعیت داها دا واضح گؤرولدو. آستاناداکی ذیروهده دوغو-باتی نقلیاتیندا خزر دنیزینی داها آکتیو ایستیفاده ائتمه قونوسو گوندمه گلدی. بؤلگهلر آراسی اورتاق تیجارت حجمینین آرتماسی گؤزلهنیلهبیلر.
اؤزتله، آوروپا بیرلیگی شوراسی باشقانی شارل میشلین قازاقیستان و اؤزبکیستانا سفری وئریملی گئچدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوین آلبانی سفری
ارمنیستانی دستکلهیهن فرانسانی حسابا قاتمازساق، باکی یؤنهتیمی آوروپانین بیر چوخ اؤلکهسی ایله ایلیشکیلرینی اوست سویهده داوام ائتدیریر و آوروپا اؤلکهلرینه سرمایهلر قویور
شارل میشلین قازاقیستان و اؤزبکیستان سفری
تۆرک دؤولتلر تشکیلاتینین بوداپست اوفیسی، عمومیتله ماجاریستان اورتا آسیا اؤلکهلری اوچون آوروپایا آچیلان قاپی مؤقیتیندهدیر
اورتا آسیا اؤلکهلرینین عرب اؤلکهلری ایله ایلیشکیلری گلیشیر
اورتا آسیا دؤولتلرینین باشقا اؤلکهلر و یا اولوسلارآراسی تشکیلاتلارلا ایلیشکیلرینده اورتاق فعالیتی گلهنک حالینا گتیرمیش اولماسی سئویندیریجیدیر


text:
جناب نوبئل باریش موکافاتی !
بوگون ناهارا غزهنین جنازهلرینی سئیر ائده-ائده باسدیرما پیلوو یئدیک
بیر گؤزوموز تئلویزیونا باخدی
بیر گؤزوموز قاشیغیمیزین اَتینی عیارلادی
سونرا مدنی فیقور ایلا باشیمیزی توولادیق انسانجاسینا
بومبالارین ویییلتیسی و تانکالارین ویژیلتییلا قیژیلداماسی
هئچ پوزمادی عصبلریمیزی، بیلمیرم ندن
۲۱ غزهلی اوشاق و بیر چوخ قادینین اؤلدویونو سئیر ائتدیک
بونونلا بئله الیمیزی یئمکدن چکمهدیک
کوکاکولامیزدان واز گئچمهدیک
و کاهی سالادیمیزا عینادکار ناریشلار سیخدیق
یئرین بوش جناب باریش، چوخ یئمهلی اولدو زیتون یاغی ایله!
البته بیر آن دوشوندوک کی، زیتون یارپاقلاری
گؤیلرده گیجهلن گؤیرچینین بوغازینا ایلیشیب بلکه،
آمما چَچیمهدیک اودغونمادیق
نه اورهییمیز، نه معدهمیز بولانمادی هئچ باشسیز جنازهلردن
و دانیشیقلاریمیزی LGیوخسا Samsung تئلویزیونلاری اوزرینده داوام ائتدیردیک
بونلارین هامیسی نه دئمکدیر جناب نوبئل باریش موکافاتی؟
سیز نه یئدینیز ناهارا عالیجناب؟
جناب جایزه، جناب نوبئل، جناب باریش!
نوهمین آدینی «کاتیوشا» قویماغا سیزه سؤز وئریرم
یئتر کی، بومبالارینیزا بویورون بؤیلهجه آمانسیز اَلنمهسین
غزه اوشاقلارینین یومشاجیق دارانمیش ساچلارینا
و مصلحت بیلسهنیز بویورون
بیرآزجا یئر آچسینلار غزه کوچهلرینین گؤیلرینده
یانوار قارینین شیلتاقجا اویناقلاماسینا
۲۰۰۹/۱/۳
۸۷/۱۰/۱۴
تبریز


text:
اوشاق ادبیاتی- اوخ گلئر! اوخ گلئر! سیزدن بیزدن کیم گلئر؟
تورک قادینی- خراساندا ساییسیزجا محلی اوشاق اویونلاری وار کی تورکجه ایجرا اولونور.
میثال اوچون ائله بو اویون، کی هر شهردا خاص بیر شعرله اوخونور.
آیری میثال وورساق اگر، قوچاندا دئییرلر: “اوخ گلئر! اوخ گلئر! سیزدن بیزدن کیم گلئر؟” .
شیرواندا دئییرلر: “آغ تاراق گوُی تاراق، سیزدن بیزدن هرکیک گلئه گلسین”.
گرچه بونودا اونودمامالییق کی، مدرنیتهایله بیرگه بو محلی اویونلار نه یازیقکی اونودولماغا اوز توتوب.
#خراسانتورکلری #تورک #اوشاقادبیاتی #اویونلار


text:
کاتینکا هوسو
کاتینکا هوسو، (ماجار دیلینده. Katinka Hosszú سؤیلَییش: [ˈkɒtinkɒ ˈhosːuː]; دوغوم گونو. 3 می 1989)، ماجار اوزوجو. 3 اولیمپیک قهرمانلیغی، ۵ دونیا اوزون کورس شامپیونلوغو واردیر. ۱۰۰ متر بانفرادی قاریشیق، ۲۰۰ متر بانفرادی قاریشیق (اوزون و قیسا کورس)، ۴۰۰ متر انفرادی قاریشیق (اوزون و قیسا کورس)، ۱۰۰ متر آرخا اوستو (قیسا کورس) و ۲۰۰ م آرخا اوستو بولوملرینده دونیا رکوردو سیندیرمیشدیر.
۲۰۰۴، ۲۰۰۸، ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ یای اولیمپیکلرینده یاریشمیشدیر. واشاش ایدمان کولوبو بونیه سینده یاریشمایا دوام ائتمئکده دیر. دمیر قادین (Iron Lady) لقبی ایله تانینیر.


text:
اویان نیوز: سوئدده کئچیریلهجک موسابیقهده، یونانیستان، بیر ایسپونسور شیرکت اولماسی سایهسینده ” Alcol is Free” (الکول موفته) آدلی پارچایلا قاتیلاجاق
یونانیستان، اقتصادی بحران اوزوندن یوروویژن ماهنی یاریشماسینا قاتیلماما قراریندان ایمتیناع ائتدی.
سوئدده کئچیریلهجک موسابیقهده، یونانیستان، بیر ایسپونسور شیرکت اولماسی سایهسینده ” Alcol is Free” (الکول موفته) آدلی پارچایلا قاتیلاجاق.
آنجاق ایسپونسور فیرمادا دا ایشدن چیخارمالاری اوزوندن پروبلم یاشانیر.
سوئدین مالمو شهرینه گئدهجک موسیقی قروپونون خرجلرینی قارشیلایاجاق اولان MAD TV، بیر قروپ ایشچیسینی ایشدن چیخاردی.
ایشدن چیخاریلانلارین، MAD TV-نین آیلاردیر آیلیکلارینی اؤدمهدیگی حالدا یوروویژن ماهنی یاریشماسینا گئدهجک قروپا ایسپونسور اولماسینی تنقید ائتدی، یاریشمانین ائدیلدیگی ایستودیانی باسما جهدینده ائتدی.
پولیس طرفیندن مانع تؤرهدیلن گؤستریچیلر، ایشسیزلیک کمکی ایله یاشادیقلارینی سؤیلهدی.
چؤلده گؤستریلر داوام ائدرکن، ایچریده یونانیستانی یاریشمادا تمثیل ائدهجک ماهنی بللی اولوندو.
یونانیستان گئجهلرینی و بحرانی ایضاح ائدن “ایسپیرت پولسوز” آدلی ماهنی بیرینجی سئچیلدی.
یونانیستاندا یوروویژن ماهنی یاریشماسینین خرجلری، ایندییه قدر دولت طرفیندن قارشیلانیردی.
مالیه بحران اوزوندن یونانیستان یاریشماغا قاتیلماما قراری آلمیش، داها سونرا ایسپونسور واریانتی گوندمه گلمیشدی.
ت ر ت


text:
قاوال
قاوال، آذربایجانین انقدیم میلّی ضرب آلتی دیر کی بیر اوزلو ضرب آلتلری قروپونا عایید دیر.
قورولوشو[دَییشدیر]
قاوال غشانلی ضرب آلتیدیر. ساغاناغیندان دمیر هالقالار آسیلیر. بۇ هالقالار خصوصی سس اثری یاراتماق اۆچون لازیم اوْلور. قاوال ایلکین فوْرماسینی دؤوروموزه قدر ساخلایان یگانه موسیقی آلتیدیر. قاوال بارماقلارلا ایفا ائدیلیر. اوْنون اۆزرینه نره بالیغینین دریسی چکیلیر. بیروزلو ضرب آلتلری قروپونا عاییددیر. آذربایجان اراضیسینده چوْخ گئنیش یاییلمیش بۇ آلت بارهده کلاسیکلرین اثرلرینده، مینیاتورلرده کیفایت قدر معلومات وریلمیشدیر. قاوال، بلکه ده، یگانه آلتدیر کی، ایلکین فوْرماسینی دؤوروموزه قدر ساخلایا بیلمیشدیر.
گئنیش ایفاچیلیق ایمکانلارینا مالیک اوْلان بۇ آلتده ترل، ترمولا، موردنت و باشقا چالارلار آلماق مۆمکوندور. رنگ، درامد، سینیف و ضربی موغاملارین اۆچلوک طرفیندن ایفاسی زامانی قاوالین ایشتیراکی موطلقدیر. جویز آغاجیندان حاضیرلانمیش ساغاناغین ایچری حیصّه سینه چورهسی بویو ۶۰-۷۰ عدد خیردا میس هالقالار برکیدیلیر. اۆزونه خصوصی اۆصوللا آشیلانمیش نره بالیغینین دریسی چکیلیر. بالیق دریسی نازیک و شفاف اوْلدوغوندان اوْنون سس تمبری اوْلدوقجا ملاحتلیدیر.
قاوالدان ایستیفاده[دَییشدیر]
اوْرتا عصرلرده، اساساً، سارای موسیقی مجلیسلرینده ایستیفاده ادیلمیشدیر. بیر چوْخ شرق اؤلکهلرینده، مثلاً، اوْرتا آسیا خالقلاری آراسیندا قاوالین مۆختلیف اؤلچولو تۆره لری گئنیش یاییلمیشدیر.
قاوال بوتؤولوکده غشانلی آلت اوْلسا دا، اوْنون ایدیوفونلو آلتلره مخصوص علامتلری ده واردیر. اوْنون ساغاناغیندان آسیلمیش دمیر هالقالار، بعضی حاللاردا دؤرد کیچیک زینقیروو، سیلکهلنهرک تکرارولونماز سس تمبری یارادیر. قاوال اۆزییر هاجیبیوو طرفیندن خالق چالغی آلتلری اوْرکسترینین ترکیبینه اساس آلت کیمی داخیل ادیلمیش، اوْنون ایلک نوت پارتییاسینی دا بستکار اؤزو یازمیشدیر. ایٛفاچی قاوالی هر ایکی الله توتاراق بارماقلارلا و شاپالاقلا ایفا ادیر.
قایناق[دَییشدیر]
خاریجی کچیدلر[دَییشدیر]
- موسیقی آلتلر--آزتر[دائمی اولو باغلانتیلی]
- آذربایجان چالغی آلتلری--آزتر Archived 2008-03-11 at the Wayback Machine.


text:
اولدوزلار آراسی (فيلم)
اولدوزلار آراسی (اینگیلیسجه: Interstellar)، کرسیتوفر نولان طرفيندن يؤنتيلميش ۲۰۱4 ده عمومی اکرانا چیخمیش علمی-تخيّولی نؤوعونده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و بریتانیا فيلمیدير. جاناتان و کریستوفر نولان طرفيندن يازيلان سِناريو اۆچون پارامونت پیکچرز، وارنر بروز پیکچرز، لجندری پیکچرز، سینکاپی فیلمز، و لیندا اوبست پروداکشنز شیرکتلری نین ایش بیرلیکلرینده حاضیرلانمیش اولدوزلار آراسی فیلمی، ۱۶۹ دقیقه دیر. فيلمين باش رولوندا متیو مککانهی اويناياراق، يان روللاريندا ان هتوی، جسیکا چستین، بیل اروین، الن برستین، مایکل کین، و مت دیمون يئر آلماقداديرلار.
فیلمین بودجه سی، گلیری و قازاندیغی جایزه لر[دَییشدیر]
بو فیلمین بودجه سی 165 میلیون دولار اولوب ، و اکران اولوناندان سونرا 675 میلیون دولار چیخارتمیشدیر.
2015جی ایلین 87 اوسکار ان یاخشی ویژوال افکت اؤدولونو قازانیبدیر. ان چوخ اورجینال امتیاز، ان یاخشی سس قاتماسی(میکسی)، ان یاخشی سس ائدیتی، و ان یاخشی تولید طراحلیغی جایزه لرینه ده آدای اولموشدور.
فیلمین ناغیلی[دَییشدیر]
یاخین گلَجَکده دونیانی توز تورپاق باسیر، و گونش ایشیغینین بیتگیلرین یارپاقلارینا چاتماماغا گؤره اکینچیلیک اورونلری (محصولات کشاورزی) آزالیر، و سونوندا اینسان یاشاییشی یئمکلرین قیتلیغینا گؤره خطره دوشمَگه گؤره، انسانلار بوتون ایشلرین قیراغا قویوب تکجه اکینچیلیک محصوللارینی چوخالتماق دوشونورلر، حالبوکی بو ایش نیتروژنی یئر کوره سینده داها چوخالدیب اوکسیژنی آزالدیر و بو یاشاییشین سونا چاتماغی نی داها سورعتلندیریر. آیری طرفدن ناسا آراشدیریجیلاری بو نتیجهیه چاتیبلار کی یئر آرادان گئتمه لی دیر و اینسانلاری نیجات وئرمک اۆچون آیری بیر یاشامالی گَزَگَن تاپسینلار. بو ایشی ده گؤروبلر؛ آنجاق بو طرحی بودجه نین آز اولدوغونا گؤره گیزلی ساخلاییبلار کی نَدَن آج بیر دونیا دا یئرسیز آراشدیریلمالار واردیر! بیر اوزاق قالاکسیده گونش منظومهسینه یئره اوخشار گزگن تاپیبلار ، آنجاق بیلمیرلر هانکیسینا یاشاماغا داها اویغوندور. بونا گؤره، ساتورن یانیندا تاپیلمیش بیر قوردچالاسی (worm hole) دان ، 10 ایل قاباق ، اوچ سفینه اورا گؤندریبلر آنجاق اللرینه جواب چاتماییب. بونلار سون دفعه اولاراق بیر آیری عده او قالاکسی یه گؤندرمک ایستیر و بو آرادا فیلمین قهرمانی جو کوپئر(متیو مککانهی) عجیب بیر فیزیک قارماشیق ایتفاق ایله تاپیرلار. کوپئر اسکی بیر یئتنکلی موهندیس و خلباندیر، آنجاق ماراقسیزلیقلا اکینچیلیک ایشینده دیر. خانیمی اؤلوب، مورف آدلی قیزی، تام آدلی اوغلو ، و قئین آتاسی ایله یاشاییرلار. مورف 10 یاشیندا بیر ذکالی قیزدیر، بیلیم و مخصوصا نجوما آتاسی کیمی ماراقلی دیر و ...
قایناقلار[دَییشدیر]
- فیلملر ۲۰۱۴ (میلادی)
- فیلملر
- 2014 films
- 2010s disaster films
- 2010s drama films
- 2010s science fiction films
- Science fiction drama films
- American disaster films
- American drama films
- American epic films
- American films
- American robot films
- American science fiction films
- American space adventure films
- American survival films
- Apocalyptic films
- BAFTA winners (films)
- Best Film Empire Award winners
- Black holes in fiction
- British disaster films
- British drama films
- British epic films
- British films
- British science fiction films
- Dystopian films
- Existentialist works
- Environmental films
- Gen
- ۲۰۱۴-جو ایلین فیلملری
- آمریکانین درام فیلملری
- آمریکا فیملری
- بؤیوک بریتانیا فیلملری
- زامان حاقیندا فیلملر
- حادیثهلرین گلهجکده جریان ائتدیی فیلملر
- ان یاخشی ویزوال اثرلره گؤره اوسکار اؤدولی آلان فیلملر
- وارنر بروس فیلملری
- ارامونت پیکچرز فیلملری


text:
۳ دسامبر
۳ دسامبر٬ قریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۳۳۷-جی (آرتیق ایللرده ۳۳۸-جی) گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی قالان ۲۸ گۆن واردیر.
حادیثهلردَییشدیر
- ۱۵۸۶ - آمریکادان ایلک دفعه اوروپایا یئرآلما گتیرلیدی.
- ۱۸۱۸ - ایلینوی آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین ۲۱-جی اوستانی اوْلدو.
- ۱۹۴۴ - یوناندا کومونیستلرله شاهچیلار آراسیندا یونان ایچ ساواشی باشلاندی.
- ۱۹۶۷ - ایلک قلب نقلی عملینی٬ گۆنئی آفریقالی قلب جراحی دوکتور کریستین برنارد٬ کئیپ تاوندا گؤردو؛ مریض ۱۸ گۆن دیری قالا بیلدی.
- ۱۹۷۱ - پاکیستان-هیندوستان ساواشی باشلاندی.
- ۱۹۸۹ - مالتادا گؤروشن آمریکا جۆمهۇر باشقانی جورج اچ.دبیلو بوش و شوروی بیرلیگی باشقانی میخائیل قورباچوف٬ سوْیوق ساواشین بیتدیگینی رسماً اعلان ائتدیلر.
- ۱۹۹۰ - ت.ر.تنین تِلئگۆن آدلی یایینی باشلادی.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
فلوفنازین (آیوپاک آدی: 2-[4-[3-[2-(trifluoromethyl)-10H-phenothiazin-10-yl]propyl]piperazin-1-yl]ethanol, اینگیلیسجه: Fluphenazine, (چینجه:氟奋乃静)، عربجه: فلوفينازين، روسجا: ФлyфeHaзиH) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۴۳۷٫۵۲۳ دیر. فلوفنازین آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
AHFS2015 وارد نشدهاست
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
فایللار
قارداش پروژهلرده فلوفنازین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
ویکیآمباردا


text:
قازاخیستان شوروی سوسیالیست جومهوریتی
قازاخیستان شوروی سوسیالیست جومهوریتی (اینگیلیسجه: Kazakh Soviet Socialist Republic، فارسجا: جمهوری سوسیالیستی قزاقستان شوروی، عربجه: الجمهورية الكازاخية السوفيتية الاشتراكية، فرانسهجه: République socialiste soviétique kazakhe، آلمانجا: Kasachische Sozialistische Sowjetrepublik، ایتالیاجا: Repubblica Socialista Sovietica Kazaka، روسجا: Kaзaxckaя CoBeTckaя CoциaлиcTичeckaя Pecпyблиka) اورآسیادا بیر اسکی دؤولت. قازاخیستان شوروی سوسیالیست جومهوریتی 1936 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1991 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
توسباغالار یا کپنکلر؟!
دکتر مرتضی مجدفر*
توسباغالار ایله ایپک قوردلارینین درس کیلاسلاری فرقلیدیر. توسباغالار اون ایکی ایل، باراما قوردلاری ایسه، اون ایکی گون درس آلمالیدیرلار. توسباغالار بو اون ایکی ایلین هر بیر ایلینی دالیدا قویوب، یئنی درس ایلینی باشلایان گونلر، چاناقلاری بیر داها دا قاتلانیر. چاناق قاتلاندیقدا، توسباغالار داها دا قینلارینا سیغیشیرلار و قورخو بوتون جانلارینی بورویور. اونلار توسباغا قالیر، گونو -گوندن چاناقلاری قالینلاشیر و گؤرکملری ایسه کیفیرلشیر. آنجاق ایپک قوردلاری، اؤز کامیللشمه کیلاسلاریندا، توت یارپاقلارین یئیرکن، پیلهلرینی قات – قات یئره قویوب، گؤیلره قالخماق درسینی مشق ائدیرلر.
هر پیله، باراما قوردلارینین جانیندان قوپاراق، اینجه و یوخا ایپک تئللرینین یارانماسی گؤرونور و قورتاراجاق زامانی، چیرکین یا خود هئچ بیرگوزهللییی گؤزه چارپمایان ایپک قوردلارینین بیر – بیری اوستونه قالانمیش قالاقلارین آراسیندان، آل – آلوان، ناخیشلی و اینجه قانادلی گؤزل کپنکلر، قاناد چالا – چالا گؤیه اوچورلار.
داش چاناقلی توسباغالار اون ایکی ایل؛ گؤزل قانادلی کپنکلر ایسه، اون ایکی گونون بویا – باشا چاتدیقلاریدیرلار.
حیاتین و اؤیرنیشین هم بویو، هم ائنی، هم ده اوجالیغی واردیر. توسباغالارین کیلاسلارینین بویو اوزون، ائنی آز و اوجالیغی داها آز دیر. کپنکلرین کیلاسلارینین بویو قیسا، ائنی آز و اوجالیغی اوستوندور.
حیاتیمیزدا، اوشاقلاریمیزی توسباغالار یا کپنکلرین کیلاسلارینا یوللامالییق؟ تربیهمیز توسباغا سایاغی یا کپنک گؤرکمینده اولمالیدیر؟! هانسیسینی بینیرسینیز؟ نییه؟!
- تعلیم تربیه علملری اوستادی


text:
اوچونجو بؤلوم – خالق ادبیاتینین تعریفی پایگاه خبری توران : فولکلورون دیله اساسلانان حیصه سی شیفاهی خالق ادبیاتی آدلانیر. عینی حالدا بیر چوخ واقتلار اونا شیفاهی ادبیات، آغیز ادبیاتی،، بعضا ده فولکلور دئییلیر. تورکیه ده ایسه اونا ( خالق ادبیاتی Halk Edebyatı ) و ایراندا ( ادبیات مردم ) آدلاری وئریلمیشدیر. خالق ادبیاتی دیلین تشکولو جریانیندا یارانمیشدیر. بدوی […]
اوچونجو بؤلوم – خالق ادبیاتینین تعریفی
پایگاه خبری توران : فولکلورون دیله اساسلانان حیصه سی شیفاهی خالق ادبیاتی آدلانیر. عینی حالدا بیر چوخ واقتلار اونا شیفاهی ادبیات، آغیز ادبیاتی،، بعضا ده فولکلور دئییلیر. تورکیه ده ایسه اونا ( خالق ادبیاتی Halk Edebyatı ) و ایراندا ( ادبیات مردم ) آدلاری وئریلمیشدیر. خالق ادبیاتی دیلین تشکولو جریانیندا یارانمیشدیر. بدوی توپلومدا او اساسا دینی و میتولوژی تصوورلر ایله سیخ باغلی اولموشدور.
خالق ادبیاتینین اوزون ایللر بویو سینه دن سینه یه، آغیزدان آغیزا کئچیب، بوگون بیزیم الیمیزه چاتماسینین سببی تکجه اونون بدیعی و هونری ده یرلری دئییل، بلکه بیرده جماعتین گونده- لیک حیاتدا و شخصی – ایجتیماعی تجروبه لرده اوندان بول – بول فایدالانماسیدیر. خالقلارین ان اسکی حیات چاغلاریندان مئیدانا گتیریلن اثرلر فردین مالی اولماقدان، چوخ عوموم جماعتین محصولودور.
خالق ادبیاتی عومومی و ایجتیماعی بیر ادبی اثرلر اولسادا، اونون بعضا ده موعیَن ایفاچیلاری اولموشدور. میثال اوچون : قدیم یوناندا آئبلر، قزاقلاردا آکینلار، تورکمنلرده و خوراسان تورکلرینده باخشیلار، قیرقیزلاردا ماناسچیلار، آذربایجان و تورکیه ده عاشیقلار و … کیمی خالق ایفاچیلاری موعیَن فولکلوریک داستانلار، ناغیللار دانیشارکن، ساز چالار و ماهنی اوخویارلار. خالق ادبیاتی، سینه دن سینه یه، نسیلدن نسیله کئچرک زمان، فرد، منطقه فاکتورلاریندان آسیلی اولاراق موعیَن دییشیکلیکلره اوغرار. خالق ادبیاتینین بیر نئچه اؤنملی خوصوصیتلری ده وار، او جومله دن : بو ادبیاتین بیتؤولییی و شیفاهیلیییدیر. پاشا افندییئفین همین زمینه ده باخیشلاری آشاغیدا وئریلیر:
خالق ادبیاتینین بیتؤولییی
دئدیییمیز کیمی خالق ادبیاتی عوموم ایجتیماعین محصولودور. چوخ قدیم زمانلاردا خالق یارادیجیلیغی نومونه لری، جمعین ایشتیراکی ایله ایش و امک جریانیندا یارانمیش، ایفا ائدیلیب، یاییلمیشدیر. سونرالار جامعه ده موعیَن ایستعدادلی صنعتکارلار اورتایا چیخیر. دینله -ییجی مجلیسلرینین کاراکتریندن، طلبیندن آسیلی اولاراق ایفاچی اثرلرین مضمونو، حجمینی بئله دییشدیرمه لی اولور. جمعین خوشونا گلمه ین اثر بیر ده جمعین قارشیسیندا اوخونمور. جمعین طرفیندن بیه نیلن اثر، خالق طرفیندن دائم تکمیللشیر، جیلالانیر، هم فورما، هم مضمون، هم ده ایدئا جهتدن یوکسک صنعت نومونه سینه چئوریلیر. دئمه لی جماعتین بیرگه زحمتی خالق یارادیجیلیغی نومونه لرینی جیلالاییر، حقیقی صنعت اثری کیمی اونو داها دا کامیللشدیریر. بونونلا برابر بیز یارادیجیلیقدا فردین رولونو هئچ واقت اینکار ائده بیلمه ریک آیری – آیری صنعتکالار سونرالار عوموم خالقین مالی اولان اثرلرین یارادیلماسیندا موهوم رول اویناییرلار. شوبهه سیز بو یا باشقا بایاتی، آتالار سؤزو و مثللر اوَلجه بیر شخص، یا خود بیر صنعتکار طرفیندن سؤیله نیر. بیزیم بیر چوخ داستانلاریمیز عوموم عاشیقلار جمعینین یارادیجیلیق محصولو اولدوغو کیمی، بیر چوخ داستانلاریمیزدا واردیرکی اونلار اوَلجه بیر عاشیق طرفیندن دوزولوب، قوشولموشدور.
خالق ادبیاتینین شیفاهیلییی
آیدیندیرکی قدیم زامانلاردان باشلایاراق خالق یارادیجیلیغی نومونه لری شیفاهی اولاراق یارادیلمیش دیلدن – دیله، نسیلدن – نسیله کئچمیشدیر. خالق یارادیجیلیغینی یازیلی ادبیاتدان آییران اساس جهتلردن بیری ده محض بو خصوصیتدیر. هله یازی اولمادیغی بیر زاماندا شیفاهی شکیلده یارانان بو نومونه لر، خالق ایچریسینده شیفاهی شکیلده ده یاییلمیشدیر.
یازیلی ادبیاتین هر بیر نومونه سی موعیَن مؤلیف طرفیندن یارادیلیر و یازییا کؤچورولور. مؤلیفدن باشقا اونو دییشمه یه هئچ کسین ایختیاری یوخدور. آنجاق خالق ادبیاتین مئیدانا گلمه سی و یاشام طرزی باشقادیر. هر بیر نومونه یارانان زامان شیفاهی دیلده اونون مؤلیفی اونودولور و جمعین هر بیر عوضوونون اونا علاوه ائتمه یه و اوندان موعیَن حیصه لری ایختیصار ائتمه یه ایختیاری چاتیر. بونو هم ده فولکلور اثرلرینین شیفاهی اولاراق کئچیب، گلدییی موختلیف دؤور و زامان طلب ائدیر. بو اؤزللیک خالق یارادیجیلیغی نومونه لرینین عصرلر بویو موختلیف دییشیکلییه اوغراماسینا فورم، مضمون دییشمه سینه سبب اولور. بو و یا باشقا عاشیق، ناغیلچی، پئشه کار ایفاچی شوبهه سیز اثری اولدوغو کیمی یاددا ساخلایا بیلمیر. بعضی یئرلرینی اونودور، بعضی قیسمتلر ده اونا علاوه ائدیر. نتیجه ده اثر موعیَن درجه ده دییشیر.
بیتؤولیک و شیفاهیلیک خالق ادبیاتینین بیر – بیریله سیخ باغلی اولان ان اؤنملی اؤزللیکلریندندیر. بوندان باشقا خالق ادبیاتینین بیر سیرا اؤزللکلری ده وار او جومله دن واریانتلیلیق، دیلده ساده لیک و آخیجیلیق و … کی اونلاردا بو ادبیاتین بیتؤولییی و شیفاهیلییی ایله سیخ باغلیدیر.
خالق ادبیاتینین منشاءسی
خالق ادبیاتی منشاءجه قدیم اینسانلارین دونیا گؤروشلرینه قاییدیر. بو گؤروشلر آنیمیسم، توتمیسم، جادی، آنتروپوفورمیسم و داها سونرالار اساطیر ( میتولوژی ) شکلینده اؤزونو گؤستریر. آشاغیدا بونلارین حاققیندا قیساجا معلومات وئریلیر:
آنیمیسم
بدوی اینسانلار، طبیعتده هر بیر شئیی جانلی گؤروردولر، اونلار اوچون سو، اورمان، داغ،گونش، آی و اولدوزلارین هامیسینین جانلاری وارمیش، یاخود دا اونلاری قوْرویان آیری – آیری تانریلار وارمیشلار. بو دونیا گؤروشونه آنیمیسم دئییرلر.
توتمیسم
توتم، هر قبیله یا صایفانین قوتسال ( مقدس ) سایدیغی بیر حئیوان یا بیتگییه دئییلیر، بیر چوخ واقتلار قبیله لر توتم سایدیقلاری حئیوانی ( یا بیتگینی ) اؤز جدَلری کیمی قبول ائدیب اونا گؤره ده او حئیوانی اؤلدورمه یی یا دا اتینی یئمه یی حرام بیلرلر. بئله بیر اینانج توتمیسم آدلانیر. هر بیر قبیله نین توتمی اونون آرمی و بایراغینا چئوریلیر، میثال اوچون ژرمنلرده قارتال، غربی رومادا قورد، بعضی اسکی آذربایجان قبیله لرینده دورنا، سونقور، ایلان و آسلان واقتیله توتم اولموشدور.
جادی
دکتر علی اکبر ترابی جادینی بئله ایضاح ائتمیشدیر:
بدوی اینسان بیر طرفدن ایش و موثبت امک واسیطه سیله تدریجا طبیعتی دییشه رک، طبیعته باغلیلیق و احتیاج زنجیرلرینی گئج و چتین اوسا بئله قیریر، بیر طرفدن ده طبیعی گوجلری یولا گتیرمک اوچون جادیدان فایدالانیردی، بئله لیکله اؤز ظنینه گؤره اؤزونو داها آرتیق یئرین، گؤیون بلالاریندان قوْرویوب، طبیعتین تانیلمایان گوجلریندن کؤمک آلیب، محصولون داها دا برکتلی و وئریملی اولماسینا چالیشیردی.
جادینین اصیل تعریفی ده بورادان عمله گلیر. دئمک بیر پارا سؤزلر، ایشلر، حرکتلر و ایشاره لرله موختلیف شئیلر، وارلیقلار و حتی اینسانلارین اخلاق، فیکیر و تمایوللاری اوزرینده تاثیر قویماق اینانجینا جادی دئییلیر. جادی عونصورلاری اؤزونو اوْوسون، فال، آند، آلقیش و قارغیش و اینانجلاردا گؤستریر، هابئله بیر چوخ ناغیللاردا او جومله دن : وور چوماغیم وور، سئحیرلی اوزوک و ساییره ده یاشاماقدادیر.
آنتروپوفوریسم
آنتروپوفوریسمده، توتمیسمدن فرقلی اولاراق طبیعت حادیثه لرینه، حئیوان و بیتگیلر اوزرینه اینسانلارا خاص اولان علامت و خصوصیتلر کؤچورولور. بیزیم بیر سیرا ناغیللاریمیزدا قوشلار، باشقا حئیوانلار اینسان جیلدینه گیریر یا دا اینسان کیمی دانیشیر، اینسانلارا موختلیف احوالاتدان خبر وئریللر. بوندان باشقا ناغیل و افسانه لرده بولود، ایلدیریم، آی، گونش ده اینسانلارا مخصوص خاصیتلر کسب ائدیرلر. دئمک ناغیللاردا حئیوانلارین اینسانلاشماسینا آنتروپوفورمیسم دئییلیر.
میتولوژی ( اساطیر )
اساطیر سؤزو « اسطوره » کلمه سینین جمعیدیر. بو سؤزو عربلر یونانلیلاردان آلمیشلار. اسطوره ایسه یونانجا Histori کلمه سیندن آلینمیشدیر. او دا ( روایت و تاریخ ) آنلامیندادیر.
ابولقاسم اسماعیلپور اساطیر ترمینینی بئله بیر ایضاح ائدیر:
اساطیر بیر قومون یارانمیش، تانریلار، ماوراءالطبیعه وارلیقلار، ایلک و سون زامان و … حاققیندا دونیا گؤروشوندن عیبارتدیر. اساطیر ایلکین چاغلاردا اوز وئرمیش و اونا اینانانلارا گؤره تمامیله دوغرو و مقدس بیر روایتدیر. اساطیر سمبولیک و تخیلی بیر دیلده، مخلوقاتین نئجه یارانیب، وار اولماسی یاخود دا یوخ اولماسی حاققیندا دانیشیر. اساطیر سمبولیک و تمثیلی بیر اسلوب ایله وارلیغی آراشدیریر. آذربایجان اساطیری ( دده قورقود ) کیتابیندا، اسکی تورک یازیتلاریندا، یازیلی فورم آلمیشسا دا اونلار خالق ادبیاتیمیزدا دا بوگون یاشاماقدادیرلار.
خالق ادبیاتینین نؤوعلری
خالق ادبیات مؤوضوع باخیمیندان آشاغیداکی دسته لره بؤلونور : آتالار سؤزو و مثللر، دئییملر، تاپماجالار، ماهنیلار، نغمه لر، ناغیللار، اوشاق ادبیاتی، لایلالار، نازلامالار، بایاتیلار، قارغیشلار، آلقیشلار، آندلار، دوعالار، لطیفه لر، سایاچی سؤزلری، عاشیق ادباتی، دستانلار، نوحه لر و روضه لر و فورم باخیمیندان اونو اوچ دسته یه بؤلمک اولار:
۱ . منظوم اثرلر ۲. منثور اثرلر ۳. نثر و نظمین ترکیبیندن عمله گلن اثرلر
اؤرنک اوچون بایاتیلار، لایلالار، ماهنیلار، آغیلار، عاشیق شعری و سایاچی سؤزلری منظومدور و تاپماجا، آتالار سؤزو، قارغیش و آلقیش، لطیفه و ناغیللار منثوردور.
خالق ادبیاتینین منثور بؤلومونون بؤیوک بیر حیصه سی ایسه قالیب سؤزلر سیراسینا داخیلدیر. مثلا آتا سؤزو، مثل، دئییم، قارغیش، آلقیش، آند و … بو کیمی قیسا ایفاده لر موعیَن قالیبدا و عوموما ثابیت شکیلده ایشله نیلیر، حال بوکی ناغیللار، لطیفه لر، عاشیق دستانلارینین نثر حیصه لری و روضه لر اونو سؤیله ین و دینله ییجیسینه گؤره هی دؤنه آز، چوخ دییشیلیر و ثابیت قالیبی یوخدور.
عاشیق یارادیجیلیغینین أن موهوم قولو اولان دستانلار دا یاری نثر و یاری نظمدن تشکیل اولموش فولکلوریک اثرلر ساییلیر.
گلن بؤلوملرده خالق ادبیاتیمیزین مؤوضوع باخیمدان هر نؤوعو حاققیندا معلومات وئره جه- ییک.
آردی وار…
تهیه و تنظیم : الهام عبادی ( دبیر سرویس تورکی )


text:
گزهگنچه
گزهگنچه یوخسا کیچیک گزهگن. گونش سیستمینده چوخلو کیچیک پلانتلر واردیر و بو پلانتلر گونش دورهسینه دولانیر. بو کیچیک داشلار و پلانتلر چوخ کیچیک اولماقلارینا گوره گزهگن ساییلمایر و اونلاری گزهگنچه سایبلار. بو گزهگنچهلر مریخ و موشتری آراسیندا هابئله پلوتو (گزگن) دان اوزاق اوزایدا چوخلوجا گوروشور. بیلینن پلوتو پلانت ۲۰۱۱-جی ایلدن کیچیک اولماغینا گوره گزهگنچه سایلیب و گزهگن اولماقدان سالینیب.
مریخ و موشتری آراسی
چوخلو جا داشلار و کیچیک پلانئتلر بو ایکی گزه گن آراسیندا بیلینیر.بو جیسملر گونش توزلاری آدلانیر.بیلینن بو ایکی گزه گن آراسیندا قاباق ایللر بیر گزه گن اولوردو و موشتری چکیمی بو گزه گنی داغیلدیب و بو گزه گن چوخلو داشلار و کیچیک پلانئتلره بؤلونوب.
توتاتیس (گزگنچه)
یئر کوره سینه لاب یاخین گزه گنچه توتاتیس آدلانیر.


text:
آی آتا جان سن سن منیم گوزلریمین ایشیغی
آرخامدا داغ کیمی دورموش عمرومون یاراشیغی
هر گاه سنون باشوندا کی آغ ساچی من گورورم
سن ساچو وی دارایاندا ، من توک لری گورورم
دئیرم کی ساوالان دی باشیندا قار اوتوروب
زیلوه لی بیر اوجا داغدی اوستونده سار اوتوروب
هر گاه سنون اوزونده کی گوزلروه باخیرام
گونش کیمی نور ساچیری یاندرلیب یاخیرام
عومور سورموش تجربه لی بیر قوجامان کیشی سن
کور اوغلو تک قهرمان سان حیاتوی سورموسن
سن سیز منیم دیزلریمین طاقتی یوخ بیلی سن
سنه گوره حومتیم چوخ اونو عیان بیلیسن!!!
جانیــــــم سنه قــــوربـــــــان آی آتــــــــا جـــــــان . . . . .
!!!Like & 55555 Yaddan Çixmasin
...Mc


text:
تهران شهر شوراسینین عضوو : کوچهلرده یاشاماق دا بیر حیات طرزیدیر
تهران شهر شوراسینین عضوو، کوچه حیاتی کئچیرمهیین باغیملیلیغا آسیلی اولمایان بیر حیات طرزی اولدوغونو سؤیلهیهرک، هر هانسی بیر سببدن و بلیی بیر مدتده ۲۰ ایل کوچهده یاشایان بیر قادینین، بئله بیر حیات طرزیندن آییریب و ائو و عائله مرکزینه گتیرمک مومکون دئییل.
همشهری قزئتی ۴ شهریور ۱۴۰۰-جو ایل جوما آخشامی گونو “ضرر چکمیش قادینلارا دستک اولماق و سوسیال ضررلری آزالتماق” مؤوضوسوندان یازدی و بو یازینین بیر قیسمیندهده تهران شهر شوراسینین عضوو “زهرا شمس احسان” ایله صؤحبت ائتدی.
زهرا شمس احسان، تهرانین کوچه حیاتینین سوسیال زیانینا شاهید اولدوغونو اعتراف ائتمهلی اولدوغونا ایشاره ائدهرک دئدی: “قادینلارین کوچه حیاتی کئچیرمهسینه گلدیکده، حیات طرزلرینی ديیشدیرمک اوچون بیر حرکت مدلی تقدیم ائتمهلیییک.”
عینی زاماندا، بو شهر مجلیسینین عضوو، کوچه حیات طرزی اولان بیر اینسانین ساغلام حیات دؤورونه قاییتماق اوچون تهران بلدیهسینین هئچ بیر شئی ائده بیلمهیهجهیینی و ریفاه تشکیلاتی دا داخیل اولماقلا باشقا قوروم و تشکیلاتلارین، حاضر اولماسینی دئدی.
بو یازینین بیر حیصهسینده، شمس احسان تهراندا قادینلارین زیبیل توپلاماسینی تصدیقلهدی و قادینلار آراسیندا زیبیل توپلاما پروبلئمینین یاییلماسینین قارشیسینی آلماق و بو قروپا یاردیم ائتمک و بونون سببینی تاپماق اوچون هر هانسی بیر حرکتدن اؤنجه آراشدیرمالار و پاتولوژی آپاریلماسی لازیم اولدوغونو سؤیلهدی.
همشهرییه گؤره، ۱۳۹۹-جو ایلین قیشیندا تهران بلدیهسینین ایسپا ایله بیرگه آپاردیغی بیر آراشدیرمایا گؤره، یوخسوللارا قایغی، وطنداشلارین بلدیه باشقانی اولاجاقلاری تقدیرده ائدهجیی بئش اساس حرکتدن بیریدیر.
باغیملی و کوچه حیاتی کئچیرن قادینلارین و زیبیل توپلایان قادینلارین سایی ایله باغلی دقیق ایستاتیستیکا هئچ واخت وئریلمهمیشدیر، لاکین باغیملی قادینلارا باخیم و موعالیجه مرکزینین یئتکیلیسینین دئدیگینه گؤره، کوچه حیاتی کئچیرن قادینلارین یاشی ۱۲-۱۵ یاشا چاتمیشدیر. نارکوتیک ایله موباریزه قرارگاهینین دئدیگینه گؤره ایراندا تخمیناً ۱۵۶ مین باغیملی قادین وار.
iranwire


text:
تۆرک قیزی گۆن اۇرتا قطب دا یۆزدی
یۆزمه پوداغیندا رکوردی بۇلان تۆرک یۆزۆجی شاهیکا أرجۆمن گۆن اۇرتا قطب دا بوزلارینگ آراسیندا یۆزدی
بۆتین دۆنیأده اؤز رکوردی بیلن اؤزۆندن سؤز اتدیرن تۆرکیأنینگ میللی یۆزۆجیسی شاهیکا ارجۆمِن گۆن اۇرتا قطب دا بوزلارینگ آراسیندا یۆزدی.
تۆرکیأنینگ ۳-نجی بیلیم تۇپاری گۆن اۇرتا قطب دا کمپ قوردی.
بو ساپار تۆرکیأنینگ جمهورباشلیقلیغی و صناغات و تکنولوژی وزیرلیگی نینگ قۇلداوی بیلن باشلاپدی.
تۆرک عالیملاری نینگ یانیندا بۇلان شاهیکا ارجۆمن هورسشو آدلی آدانینگ دنگیزینده یۆزدی.
شاهیکانینگ یۆزِن واغتیندا سووینگ قیزغینلیغی ۰، هۇوانینگ قیزغینلیغی بۇلسا ۱۵- درجه ده دی.
دِگیشلی حابارلار
ایچری ایشلر وزیرلیگی رویترز حابار سریشده سی نینگ حاباری نینگ یالاندیغینی بیلدیردی
رویترز، حاباریندا بیرنأچه ایلچیحانا پایتاغت آنکاراداقی حوُوپسوزلیق تهدیدی بارادا دویدوریش بریلندیگینی اؤنگه سۆرۆپدی
دمیرقازیق عیراق دا اۆچ ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیه توتانیرلی یاغدایدا ترورچیلیق و ترورچیلار بیلن گؤرهشمأگه دوُوام ادیأر


text:
فردریک نیچه
فردریک ویلهلم نیچه (۱۵ اوکتوبر ۱۸۴۴–۲۵ اوت ۱۹۰۰) آلمانلی فیلسوف، یازار ، شاعیریدی و فیلولوژیست میش اونون ایشلری اینتلکتوال مدرن تاریخه اویقولانان درین اتکیسی اولموش .
نیچه ایلک ایشینی فیلولوژیست اولاراخ باشلاتدی و سنرا فیلسوف چولوغا دییشدی. نیچه ان گنج اولاراخ کلاسیک فیلولوژیست صندلین بازل یورد بیلیمینده ساخلامیشدی (۲۴ یاشیندا اولارکن ۱۸۶۹ دا)
و ۱۸۷۹ دا ایشین خسته لیغینه گورا براخدی .
نیچه نین چاغیریشدیریجی استیل و قشقیرتیریجی ایده لرینه گورا فلسفه سی توتوخلی دومشوم یارادمیش.اونون ایش لری موباحیصه لی قالمیش دییشیک یوروملار یوخسا تفسیر لر . باتی فلسفه سینده نیچه نین یازی لاری بله تانیملانیب کی اوزگور دوشونجه اینقیلابی اولاراخ قورولوش و سورونلاری .
اونون یازی لاری اونون فلسفه سینده اینقیلابی پروژه اولاراخ تانیملانیر کی اروپا کولتورون یئنی دوغولماسینی قورموش.
آپولونیین و دیونیسییندَییشدیر
آپولونیین و دیونیسیین ایکی فلسفه کاورام یوخسا مفهومی دیر یونان افسانه لرینن آپلو و دیونیسوس باخمایاراق کی بو ایکی کاورام تراژدینین دونیایا گلمسی دیر ، هولدرین شعرین ده بونا گورا دانیشیپ و وینکلمن باشوسا گورا دانیشیپ.
پرسپکتیویسم(گوروشون یا گوستری فارسجا چشم انداز)دَییشدیر
نیچه تانرینون اؤلومونی اعلان ائتدی بو حرکتین سونوجوندا دونیانین بوتون شی لرین پرسپکتیوینون الدن گئتمسینه چکیب و هر توتارلی دویو اوبجکتیو یوخسا نسنل گرچک نه اوبجکتیو گرچک ایده سین رد اتدی و بیلیمین شارتا باغلی اولماسین و نیسبی اولماسینان موخالیف ایدی.
کوله ایسیان داورانیشیدَییشدیر
یاخجی و پیس یوخسا خیر و شردن داها و داورانیش شجره سینده الکی مدرن داورانیش تورون قالخینماسینا سبب اولدو.
تانری اؤلومو و نیهیلیزیمدَییشدیر
تانری اؤلموش جومله سی نیچه نین ایشلرین ده دفعه لرجه ایشلنیپ و ان یاخجی تانیلان رمارک لاردان دیر.
گوج آرزوسیدَییشدیر
نیچه نون فلسفه سینون ایلک عونصوری گورونومی گوج آرزوسی دیر (der Wille zur Macht) کی باخیملی ساغلار بیر اساس کی اینسان داورانیشی آنلاماخ.
سونسوز دونوشمهدَییشدیر
بیر وارساییمسال یوخسا فرضی کاورام یا مفهوم دور.پوزیسیون لار یوخسا قویمالار دونیادا ینیلن دی و ینیلنمغه ده دوام اتدی. سونسوز چاغ ساییسیندا قارشیسیندا سونسوز چاغ یوخسا اوزای .
Übermenschدَییشدیر
لارنس لمپارت ددیغی تانرینون الومی دوام اتملی دیر دیندارلیخ آلاجاخ آرانلیخ و نهیلیزیم . زرتشتون یوخاری کیشی هدیه سی اینسان جینسینه سورونی بیلمه دن کی یوخاری کیشی بیر چوزوم دور.
قایناقدَییشدیر
http://en.m.wikipedia.org/Fredrich[دائمی اولو باغلانتیلی] Nietzsche
.ماگنوس برند فردریک نیچه بیریتانیکا دایرة المعاریفی
برتراند راسل ۱۹۴۵ باتی فلسفه سینین تاریخی.
اندرسون آر لانییر (۱۷مارس ۲۰۱۷) فردریک نیچه استنفورد دایرة المعاریفی .


text:
۱۸ اوْکتوبر
۱۸ اوکتوبر:
۱۸۶۷ — آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آلاسکانی روسیهدن ۷،۲ میلیون دولارا ساتین آلدی.
۱۸۹۲ — شیکاقو و نیویورک آراسیندا ایلک اوزون مسافتلی تلفون خطی قورولدو.
۱۹۱۲ — ایتالیا-تورکیه موحاریبهسینه سون قویان لوزان سازیشی ایمضالاندی.
۱۹۶۷ — شوروییه مخصوص «ونرا-۴» اوتوماتیک سفینهسی علمی-تحقیقاتی فضایی ایستگاهی ونرانین سطحینه ائندی.
۱۹۹۱ — آذربایجان جومهوریتی عالی شوراسی «آذربایجان جومهوریتینین دؤولت موستقیللیگی حاقیندا» آناقانون عملینی قبول ائتدی.
۱۹۹۱ — شوروی عالی شوراسینین سون ایجلاسی کئچیریلدی.
۲۰۰۷ — موهاجیرتدن قاییدان پاکیستانین کئچمیش باش ناظیری بینظیر بوتویا قارشی حیاتا کئچیریلن پارتلاییش ۱۴۰ نفرین هلاک اولماسی، ۴۰۰ نفرین یارالانماسی ایله نتیجهلندی. بوتو اؤزو حادیثهدن سلامت قورتاردی.


text:
یادیمدادیر چوخ آفات بیر اوشاقلیغیم وار ایدی. دینده- دوندا دورموردوم. صاف دیواردان یئریییردیم. ایندی کی زامان اولسایدی بلکه آدیمی «بیش فعال» قویوب دوختورلوقدور دئیردیلر. آمما بئلهیدیسه ده او واخت بیلینمهدی. یازیق آتا- آنامین باشینا اویون قالمادی آچدیم. البته بئله ده بیلمهیین من رحمسیز بیری ایدیم. یوخ، بوتون گویرچینلر، سئرچهلر، ایت، پیشیکلر و ساییره حئیوانلار منیم دوستوم ایدی. بیر اوشاغا او دیلسیز- آغیزسیزلاری اینجیتمک ایذینی وئرمزدیم. گوللرین- آغاجلارین دیلینی بیلردیم. اونلاری اوخشاییب، تومارلاییب، اونلارلا دانیشاردیم. داما چیخیب قونشوموز قوشباز جاوادین قوشلارینی فیشقالاییب دامیمیزا چکردیم، اونلار گلیب دؤورهمی آلاردیلار. قوللاریمی آغاج کیمی آچاردیم، قوشلار بوداق کیمی قوللاریما، باشیما قوناردیلار. اووجومدان دن یئیردیلر. من ایسه یاواشجا بیرینی توتوب، مونجوق گوزلریندن، دیمدیگیندن اؤپردیم. آنجاق نئینهییم کی دجللیک و شررلیک قانیمدایدی.
یادیمدادیر دوققوز- اون یاشیمدا اسفند آیینین ائله بو واختلار ایدی، تزه اوخولدان قاییتمیشدیم. آیاغیمی بیر باشماغا قیسنادیم، آتاما حؤکمن منه تاپانچا آل دئدیم.
آتام دئدی:
-آی اوغول سن ناتارازسان ووروب بیرینین گؤز- باشینی چیخاردارسان، شرمنده اولاروق هله هئچ، خاطا- قانا قالاروق، او قدر اویونجاقلارین وار اونلارلا اوینا دا.
اوندان کئچدی سو فیشقیردان، اوخ آتان توفنگین ده وار. هله سن بو سویوق سیلاحلارلا دا باشیمیزا آز اویون آچماییبسان، ایندی ده تاپانچا ایستهییرسن؟!
بو دفعه آنام اوستومه پورسودو. آی اود پارچاسی چیخاردیغین پوخلاری هله ده یووا بیلمیرم. ائله او ایل تاراققا- ماراققایلا ائوی آز قالا اودا چکمیشدین، پیکنیک گازی ایله نه قلط دارتدیردین بیلمیرم، لاپدان اود آلدی، آللاه طرفی بیر شکیل “آتا”ن بئل ایله پیکنیکی حیطه توللاییب، گوج ایله اوستونه نه قدر ایسلانمیش پتو توکوب سوندوردوک، یوخسا ائویمیز هاوایا اوچاجاقدی. عاریمیزدان اود سؤندورهنه ده زنگ ائتمهدیک. اودور باخ شاه اثرین هله ده آستانا فرشینده قالیر. سونرا دا قاشینی دارتیب، حیرصلی گؤزلر ایله نئچه یئردن گارسیلان فرشیمیزه ایشاره ائتدی.
بیر زامان بیر فیشقا ایله ددهمیزی یاندیردین. صوبحون گؤزو آچیلاندان او قدر فیشقا چالدین قاپی- قونشو اوستومه یوگوردو.
بیر زامان چیگنینه چرشابیمی آتیب “زورو” اولوب نایلون شمشیری تووولاییب قونشو اوشاغینین گؤزونه چکدین آللاه اوزوموزه باخدی گؤزو چیخمادی، ننهسی یارالی شئر کیمی اوستومه گلدی.
سو فیشقیردان توفنگله قونشونون بیر یاشلی کورپهسین قاپیلاریندا او قدر ایسلاتدین ستلجم اولدو.
ایندی ایسه بیرجه «هؤرومچککیشی» اولوب دام- دووارلارا دیرماشماغین قالیب. هانسی اود- آلاویندان دئییم آی جییاری یانمیش؟!!
کیشی آماندی ها بو ننهسیزه تاپانچا زاد آلیب، بایراما یاخین باشیمیزا ایش آچما...
آغلامسیدیم،– یوخ من تاپانچا ایستهییرم، اؤزو ده دوزدنچی اود چیخان تاپانچا. قونشو اوشاقلارینین وار. به اونلار پلیس- پلیس اوینایاندا کیشون- کیشون ائلهسینلر منیم اولماسین؟! (بارماقلاریمی دا دوز ننهمه دوغرو، نیشانه توتوب، گؤزومون بیرینی قیییب، دوداغیمی اَیریسینه دارتیب، توفنگ آتماق اداسی چیخارتدیم).
بو سؤزلری بئله بوینومو بوروب مظلومجا دئدیم آتامین منه اورهیی یاندی. نه بیلیم بلکه ده اؤز اوشاقلیغی یادینا دوشدو.
آنام مطبخه گئتمیشدی. اوردان قاب- قاجاق تاققیلتیسی گلیردی.
آتام منه گؤز ووروب یاواشجا ایشاره ایله دئدی کی، ناهار یئییب بیرآز دا دینجهلندن سونرا گئدیب سنه تاپانچا آلاروق.
اورهییم ساکینلشدی. شیرینکارلیق و اؤزومو یاخشی اوشاق گؤسترمک اوچون مطبخه گیریب آناما سوفره سالماقدا، قاب- قاجاق گتیرمکده کؤمک ائتدیم. آنام لاپدان بو قدر ائمین اوشاق اولدوغومدان بیرآز شوبههلنیردی سه ده بیر سؤز دئمهدی. ائله تعجوبلو منه باخیردی.
ناهاری یئدیک، شیرینکارلیق اوچون دؤرد یاشدا باجیمین دا خوروشت اتینی دیدیب دویوسونون اوستونه تؤکدوم، گؤزل باجیم دییه اوزوندن اوپدوم.
ناهار یئدیکدن سونرا سوفرانی ییغیشدیرماقدا دا آناما کؤمک ائتدیم سونرا ایسه یاخشی بیر اوشاق کیمی بیر- ایکی ساعات یاتدیم. یانی یاتمادیم ها، اؤزومو یوخویا ووروب تاپانچام اولان واختا نقشهلر چکیردیم.
آخشام چاغی آتاملا قونشو اوشاق اویونجاغی ساتان توکانا گئتدیک. آتام منه ان دوغروچو توفنگه اوخشایان بیر تاپانچا آلدی. نئچه قاطار دا گولله. سونرا آتام مندن گؤز اولدو خیاواندان او تایا کئچیم، اؤزو بازارا گئتدی.
سانکی دونیانی منه وئرمیشدیلر. شیللاق آتا- آتا، خیی-خیی گئده- گئده ائویمیزه دؤندوم.
حیط قاپیسیندان کئچن آنام جین کیمی قاباغیما چیخدی. سانکی منی گودورموش. به من آخی اونو یوخودا قویوب گئتمیشدیم!!
بوتون سئوینجیم اوزومدن پوزولدو. قورخولو تاپانچانی آرخامدا گیزلتدیم. آمما ماجرا آنامین گوزوندن یایینمادی.
– قودوغ او نهدیر آرخاندا گیزلتدین؟!
– دیلیم توتولا- توتولا، — ه… هئ… هئچ نه– دئدیم.
اولمادی. آنام اللریمی آرخامدان چکدی. تاپانچانی و گولله قاطارلارینی گؤروب الیمدن آلدی.
— به دئمهدیم بو زهری- ماری آلما؟! سن دینج بندهسن بونلارلا اوینایاسان؟!
— آ…. آنام جانی کوچهیه چیخمارام. آرخا حیطیمیزده اوینارام. هئچ کیم ایله ایشیم اولماز. نه اولار… نه اولار… تاپانچامی سیندیرما. سنی آینازین جانی سیندیرما.
آیناز آنامین سون بئشیک بالاسی ایدی. اونو نه قدر سئودیینی بیلیردیم. آینازین آدی گلجک قولو سوستالدی.
— بو شرط ایله دئدیگینی عمل ائدهسن. یوخسا من بیلهرم سن. شرطینه عمل ائتمهسن یووانی گویده باغلا آیدین، چونکو سوپورگه اولاجاق بیر ده سنین بو جیلیز جانین.
تاپانچانی الیندن آلاراق الیمی گؤزلریمین اوستونه قویوب:
— منیم بو کور گوزلریم اوسته عزیز آنام.– دئدیم.
سونرا دابانیمی قووزاییب او اوز بو اوزوندن مارچیلداتدیم. گولوب:
— یاخشی شوربالانما.– دئدی.
تاپانچام الیمده سئوینجک هالدان آرخا حیطیمیزه قاچدیم. بیر قاطار سکگیز گوللهنی، گولله یئرینه یئرلشدیردیم، گؤزومو قیییب خوروزوموزو نیشانه توتدوم. کیشون…. کیشون…. کیشون… کیشون….
فیکریمجه سسین ضربیندن یازیق خوروزون گؤزونه قوم پارچاسی سیچرادی، یوخسا دوغرودان تاپانچادان بیر شئی دَیدی، بوینو ترسینه دونَن حالدا، دؤورهسینه فیرلاندی، سونرا اؤزونه گلیب بوینو دوزلدیکده، اؤزونو شیشیردیب هیرسلی منه قُل- قُل- قُل- قُل ائلهدی.
حیطیمیزین سکی پیللهسیندن ائنیب خوروزومو توتوب، اوزوندن اؤپدوم، منی باغیشلا دئدیم. آمما تاسوفله بیر گؤزو کور اولموشدو، اوزولدوم. آمما بونا هئچ چاره ائده بیلمزدیم.
سونرا ایسه در- دیواری اؤزومه فرضی دوشمان بیلیب، دلیجه باش- گؤزلرینه، قارینلارینا گولله بوشالتدیم.
آیناز باجیم هله منیم بو های- هاراییملا یاتمیشدی. یازیق اوشاق منیم دجللیک و های- هاراییما آلیشمیشدی. دونیانی سئل آپارسایدی ائله او یاتیردی.
یاواشجا اوتاغینا کئچیب بیر ایکی قولچاغینی گؤتوردوم.
حیطده اؤزومه هدف قویوب بوتون دلیک- دئشیک ائلهدیم. اوزللیکله آنام یئنی آلدیغی یاتیب- دوران قولچاغینی. آییلاندا شبئهیم باشلاناجاقدی. بالاسی اؤلموش آنا کیمی جیکگیلتیسی گؤیه گئدهجکدی.
او کی وار اوینایاندان سونرا، قولچاقلاری یاواشجا باجیمین اوتاغینا قویدوم.
آنام آشپازخانادا ناهار قابلاری ایله زادلا مشغول ایدی.
دهلیزه کئچیب، کوچهیه آچیلان قاپیمیزی یاواشجا آچدیم. دوستلاریمدان بیر- ایکیسینی گؤردوم. منی اویناماغا چاغیردیلار. تاپانچامی گؤستریب، ایشارهیله ائودن ائشییه چیخماغا یاساقلیغیمی دئدیم.
سونرا اؤزومو اوندا قویماییب تاپانچامی گوللهیله دولدوروب اونلارا ساری آتدیم. هؤولومدن هئچ بیلمهدیم قونشونون ایکی- اوچ یاشدا اوشاغی قاپیلارینین پیللهسینده اوتوروب، تاپانچانین سسینه دیکسینیب، قانووا ییخیلدی. اوستو- باشی بوتون فاضلاب سویونا بلشدی.
اوشاغین ونگیلتیسینه او تایدان آناسی، بو تایدان منیم آنام چیخدی. قاپیمیزی چیرپیب، قاپینین دالینا سیخیلیب زاغ- زاغ اسیردیم. اورهییم سئرچه اورهیی کیمی چیرپینیردی. آنام قولاغیمی ائششک قولاغی کیمی چکدی:
— ننهسیز، یئنه نه قلط دارتدین؟! خالقین اوشاغینا نه ائلهدین؟!
هله هئچ زاد ائتمهمیش، او قدر آدین دلهدوزلوق، شئیطانلیغا چیخیب، هر نمنهنی سنین اوستونه ییخیرلار، کیمسهنین پیشیگینین قیچی آخساسا، تویوغو لنگیسه، ایتی آسقیرسا، حتمن آیدین ائلهییب دئییرلر.
به سنه دئمهدیم کوچهیه چیخما؟!
کؤکسومو اؤتوروب، آنام جانی من کوچهیه چیخمامیشام– دئدیم. یالنیز قاپیدان باخدیم. او اوشاغا دا نه گلدی بیلمیرم.– یالاندان دئدیم.
— به تاپانچا آتان سن دئییلدین؟!
قورخونون بالاسی اؤلسون، یالاندان یوخ دئدیم.
یاخشی گئت جهنم اول اوتاغینا او زهریماری دا منه وئر. آخشام ددهن گلسین اونلا ایشیم چوخدو...
— آنام جانی داها آتمارام. باخ گوللهلریم ده قورتاریب.(آمما یالان دئییردیم، گوللهلرین نئچه قاطارینی اوخول چانتامدا گیزلتمیشدیم).
اوتاغیما کئچیب عزیز تاپانچامی دا اوخول چانتاما قویدوم. آخشاماجا درس کیتابلاریملا، باشقا سسسیز اویونلارلا بیر شکیل باشیمی قاتدیم.
صاباح اوخولا گئتدیم. اوّل زنگ زهلم گئتمیش ریاضی درسیمیز واریدی. من بو نئچه ایلده موطلق بو درس ایله باریشا بیلمهدیم. گئجهلر یوخودا دا ریاضی امتحانی کابوسو مندن ال چکمیردی. اؤیرتمنیم جیددی بیر آدام ایدی. چتین گولومسهییردی. ریاضی کلاسیندا دا لاپ زهریمار- تولوغو اولوردو.
تختهنی یازیب- دولدوروب ضرب- تقسیم ائلهییردی. منیم فیکریم سئوگیلی تاپانچامدایدی. صوبح گوللهیله دولدوروب چانتاما قویموشدوم. یاواشجا کیفیمدن چیخاریب گؤزومو قیییب، گؤزلوک یئرین میزان ائلهییب اؤیرتمنین تاس کللهسینی نیشانه توتدوم. لاپدان اؤیرتمن پورسویوب گچی منه طرف توللازلادی:
–هئی… آیدین علینژاد!! او دالدا نه قلط دارتیرسان؟!!…
دیک آتیلیب، ماشانی چکدیم. تاپانچانین سسی، سسسیز کیلاسدا بومبا کیمی آچیلدی. اوشاقلار رنگ-روفو قاچمیش قاپییا ساری قاچدیلار، عالم بیربیرینه دَیدی.
اؤیرتمن دیکسینیب الینی اورهیینه قویدو، گؤزلوگو ده ضربدن یئره دوشوب سیندی.
سسه مودور- ناظیم دفتردن گلیب، ماجرانی بیلن منی دفتره سورودولر. عزیز تاپانچامی الیمدن آلیب آتاما زنگ ائتدیلر. شیرینکارلیغیمی یئددی قات اوستهلیگی ایله آتاما تعریف ائتدیلر. اوشاغینی ییغیشدیر دئدیلر. منی ده تاپانچادان، تاراققادان بوتون قاداغان ائتدیلر. عزیز تاپانچامی دا گؤزومون اؤنونده قیریق- قیریق ائدیب زیبیل دولونا تؤکدولر.
ائویمیزه قاییدان آتاما یالوار- یاخار ائلهدیم اوخول ماجرامی آناما دئمهسین. من ده عوضینه سؤز وئردیم داها بایرام قاباغی پارتلایان شئیلرله اویناماییم. بو عهدیمه ده کؤنولسوزجه عمل ائتدیم.
البته آوانتورچولوق(ماجراجولوق) قانیمدا اولدوغو اوچون بؤیوینده، انتظامات پُلیسی اولدوم.
ایندی ایسه بایرام قاباغی بومبا پارتلادان شئیطان اوشاقلاری گؤرنده اؤز اوشاقلیغیم و دجللیکلریم یادیما دوشور.
بیرآز اوشاقلارا اوزدن گئدیرم. بیرآز دا اؤگود وئریرم چوخ خطرلی پارتلایان اویونجاقلارلا اویناماسینلار، آللاه ائلهمهمیش بایرام قاباغی پیس بیر حادیثه اونلارا اوز وئرمهسین.
“سون”