text:
مارتین لوتر
مارتین لوتر (دوغوم:۱۰ نوامبر ۱۴۸۳ - ۱۸ فوریه ۱۵۴۶)[۱] آلمانلی کشیش، تئولوگ، اونیوئرسیته پروفئسؤرو، پروتئستانلیغین باباسی[۲] و لوترچیلیگی یایان کیشی ایدی.
یاشاییشی[دَییشدیر]
آلمانیا'نین Eisleben شهرینده دوغان مارتین لوتر، ائرفورت اونیوئرسیتهسی'نده درس اوخودو. عایله سینه یاپدیغی بیر زیارت دؤنوشو، ائرفورت یولوندا ایلدیریم چارپما تهلوکه سیله قارشیلاشینجا کئشیش اولماغا قرار وئردی. ۲۱ یاشیندایکن عزیز آوگوستین طریقتینه باغلی بیر کیلیسایا گیریب ایلاهیات ائییتیمینه باشلادی و همن ایل راهب اولدو. ائرتهسی ایل Wittenberg اونیوئرسیتهسی'نده دوکتوراسینی تاماملایاراق درس وئرمه یه باشلادی. او گونلرده، روما'نین گؤره-ولندیردیگی بیر دومینیکن کئشیشی اولان ژوهانن تئتزئل ( Johann Tetzel ) ، Wittenberg جیواریندا باغیش نامه ( آمرزش نامه ) ساتیردی .
پروتئستانلیق[دَییشدیر]
لوتر کیلیساداکی گونلریندن بری سورغولادیغی بو اویغولامایا قارشی بیر ائلئشتیری یازدی. "باغیش نامه نین قووتینه دایر تئزلر" باشلیقلی، ۹۵ ماده دن اولوشان بو متنی ۳۱ ائکیم ۱۵۱۷ گونو پیسکوپوسلارا گؤنده ردی و همن زاماندا بیرر مکتوبلا باغیش نامه قونوسونداکی وعظ لرین تئولوژیک آچیدان ساغلام بیر زمینه اوتوردولماسینی ایستهدی. مارتین لوتر'ین بو تئزلری اونیوئرسیته نین بولتن پانوسو ساایلابیله جک بیر یئر اولان Wittenberg سارای کیلیساسی'نین قاپیسینا آسدیغی یولونداکی، آنجاق ایللر سونرا یاییلان روایت دوغرولانمیش دئییلدیر. سونوج دا بو تئزلر آلمانیا'دا و قونشو اؤلکه لرده لوتر’ین اوزونون ده اؤن گؤرموش اولمادیغی بیر سۆرعت له یاییلینجا ساده جه باغیش نامه ساتیشلاریندا بیر دوشوش یاشانماقلا قالمادی، بو اولای بوتون رئفورم حرکتینین باشلانقیجی اولدو.[۳]
۱۵۱۸ ایلینده روما'دا لوتر’ین فیکیرلرینه قارشی بیر پاپالیق داعواسی آچیلدی. بو ائنگیزیسیون داعواسیندا ، لوتر، غیابی یارغیلاندی. پاپا هر نه قدر طرد ائتدیسه ده او، طرد نامه نی خالق آراسیندا یاندیردی. ایمپراتور ماکسیمیللیان اونو هرئتیک (دیندن چیخمیش، ساپقین) اعلان ائتدی؛ لوتر، سوچلامالارا جواب وئرمک اوزه ره روما'یا چاغریلدی. آما او، روما'یا گئتمک یئرینه، آوگسبورگ'دا کاردینال کاژئتان'آ (Cajetan ) ایفاده وئرمه یی ترجیح ائتدی. کاژئتان اوندان فیکیرلریندن و کیلیسا'یا یاپدیغی سالدیریلاریندان وازگئچمهسینی ایسته یینجه، لوتر، ویتئنبرگ-ه دؤندو. بورادا قوتسال روما-ژرمن ایمپراتورلوغو'نون ایمپراتور سئچمه یئتکیسی اولان ساکسونیا دوکو III. فرئدریک اونو حیمایهسی آلتینا آلدی. پاپا X. لئو، III. فرئدریک 'دن لوتر’ین سورگونه گؤنده ریلمهسینی طلب ائتدیسه ده، دوک بو فرمانا اطاعت ائتمهدی. بو آرادا بعضی گؤروشلریندن وازگئچن، حتی پاپا'یا بیر عذر مکتوبو بیله گؤنده رن لوتر، اینگولستادت (Ingolstadt ) اونیوئرسیتهسی رئکتؤرو ژوهانن ائک (Johann Eck ) ایله باغیش نامه قونوسوندا بیر مناظره یه قاتیلدی.
ائولیلیک و اؤلوم[دَییشدیر]
اسکی بیر راهیبه اولان کاترینا وون بورا ایله ائولنمیش اولان لوتر، ۱۵۲۶'دا Deutsche Messe und Ordnung des Gottsdienstes (آلمانجا آیین و کوتسال مراسیم دوزه نی) آدایلا یاییملامیش اولدوغو آیینلره باشلادی. ۱۵۲۹ ایلینده اؤنجه باتی مدنیتینی ایسلام تهلیکه سیندن قوروماق اۆچون تورکلره قارشی ساواشمانین هر مسیحی نین اوزه رینه وظیفه اولدوغونو بیلدیرن بیر اثردن (تورکلره قارشی ساواشدا ) سونرا، مسیحیت-ین تمل اینانج و دوکترینلرینین سورو-جواب شکلینده اؤیره دیلدیگی "کوچوک و بویوک کاتئشیزم"ی یاییملادی. اوچ ایل سونرا نورنبئرگ دینی باریش کومیتهسی، آلمان پروتستانلارا اؤزگورلوک تانیدی. لوتر، Wittenberg ایلاهیات فاکولتهسی'نین باشقانلیغینا گتیریلدی. ساغلیق سورونلاری اولماسینا راغما یازماغی سوردوردو.
اؤنجه آناباپتیستلر ( وافتیز اویغولاماسینین ساده جه ائرگنلیک ده اولابیله جه یینی ادعا ائدن بیر پروتستان مذهبی)، داها سونرا یهودیلرعلیه-ینه یازدی و قوتسال متینلر'دن حرکتله پاپالیغا قارشی اولدوقجا آغیر بیر دیلله ائلشتیری اولاراق "Wider das Papsttum zu Rom vom Teufel Gestiftet" (روما'دا شیطان طرفیندن قورولموش پاپالیغا قارشی) اثریله پاپالیغا سون ضربهسینی ایندیردی. ۱۷ شوبات ۱۵۴۶ گونو دوغدوغو یئر اولان ائیسلئبئن'ده قلب و بؤبره ک یئتمزلیگیندن اؤلدو.
لوتر'ین باغیش نامه اویغولاماسینا قارشی ۹۵ تئزینین یاییلماسیلا باشلایان و ۱۵۲۱'ده ساواشلارا و شدت-ه واراجاق اؤلچوده تیرمانان رئفورم حرکتی آوروپا'دا او زامانا قدر تک مذهب اولان کاتولیک لیگین بؤلونمه سینه و گئنل اولاراق رئفورم کیلیسالاری آدی وئریلن یئنی اولوشوملارین دوغماسینا یول آچمیشدیر: داها چوخ آلمانیا، اطریش ، ایسکاندیناویا'دا (و دولاییسایلا آمریکا'دا) یایغین اولان لوتریان کیلیساسی و اؤزه ل لیکله ایسویچره، فرانسا، هوللاندا و ایسکوچیا'دا (دولاییسایلا آمریکا'دا) بولونان پرسبیتریان کیلیسا، داها چوخ اینگیلیس 'ده و دونیادا بویوک بریتانیا'نین ائتکیلی اولدوغو اؤلکه لرده حاکم اولان آنگلیکان کیلیساسی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- BIBSYS شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNC شناسهسیله مقالهلر
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- BNMM شناسهسیله مقالهلر
- CANTICN شناسهسیله مقالهلر
- ICCU شناسهسیله مقالهلر
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- LNB شناسهسیله مقالهلر
- NLA شناسهسیله مقالهلر
- NLG شناسهسیله مقالهلر
- NLK شناسهسیله مقالهلر
- NSK شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- SELIBR شناسهسیله مقالهلر
- VcBA شناسهسیله مقالهلر
- RKDartists شناسهسیله مقالهلر
- ULAN شناسهسیله مقالهلر
- BPN شناسهسیله مقالهلر
- DTBIO شناسهسیله مقالهلر
- CINII شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- RISM شناسهسیله مقالهلر
- RERO شناسهسیله مقالهلر
- SNAC-ID شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- TDVİA شناسهسیله مقالهلر
- Trove شناسهسیله مقالهلر
- AC with 37 elements
- Multiple شناسهسیله مقالهلر
- ۱۴۸۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۵۴۶-جی میلادی ایلده اؤلنلر


c: text/html

text:
عمومی توصیهلر:
داستان یازیلارینین دؤرد تمل عضوو اوزهرینه قیساجا توخوندوق. ادبیات باشلی باشینا بیر آلان، و یازماق دا تک باشینا بیر صنعتدیر. بیر نئچه صحیفهلیک بیر مقالهنی اوخوماق البته بیر یازار یئتیشدیرمک اوچون کافی دئییل.
یازیمیزین بوندان سونراکی قیسیمینده یازماق، یازارلیق، یارادیجی یازارلیق و داستان اوزهرینه بیر نئچه کیچیک، لاکین اهمیتلی نقطهدن بحث ائدهجییک. بو نقطهلری داستان و رومانین ژانر اولاراق تمل آیریمی و یازارین دقت ائتمهسی لازیم اولان نقطهلر، داستان یازمانین ان اهمیتلی قیسمی و اوسلوب اوزهرینه بیر نئچه نوت اولاراق سیرالایا بیلریک.
داستان قیسا اولماسی سببیله دینامیک بیر ژانردیر. سرعتلی باشلاییب سرعتلی بیتمهسی لازیم اولدوغو کیمی، یازارکن ده ایرهلیلهییش سرعتی هئچ آزالمامالیدیر. داستان یازماغی بیر قاچیش اولاراق دا دوشونه بیلریک. رومان ایسه اوزون ،ساکیت و آستا بیر آخیشدیر. آستا یازیلمادیغی تقدیرده اوخوجونو یورار. لاکین بو دئمک دئییل کی رومانی تمامیله حالسیز بیر تمپو ایله داوام ائتدیرملیسینیز. عکسینه بعضا سرعتلنمهلی بعضا یاواشلامالیسینیز کی اوخوجو اؤزونو جانلی بیر دونیادا حیس ائتسین. ایستر رومان ایسترسه داستان یازیلارینیزدا گئرچک حیاتین موکمل بیر تقلیدینی میدانا گتیرمهیی هدفلمهلیسینیز.
داستانین اورهیی گیریش جملهسیدیر. نه قدهر جان آلیجی و نه جور دینامیک بیر جومله ایله باشلارسینیز، سیز هم یازار اولاراق یازماقدان، همده اوخوجو اوخوماقدان ذوق آلار. ایمکان قدهر فرقلی، حیات دولو، ماراغلی بیر جمله ایله باشلامالیسینیز داستانینیزی. “او گون گونلردن بازار ایدی.” دئدیینیز آن، داستانینیزین اوخونورلوغونو آشاغا سالارسینیز. مدرن چاغدا یازیلان داستانلارین گیریشلری ده بیر گؤروش خصوصیتینده اولمالیدیر. اونوتمایین کی سیز بیر یازار اولاراق، هم صونعی بیر دونیانین یارادیجیسی، هم ده اوسلوب موهندیسیسینیز.
گنج تجروبهسیز یازارلارین اَن چوخ دوشدویو سهولردن بیری ده اوزون جملهلر قورماقدیر. اوزون جملهلر قورماق روایت قاریشیقلیغینا دعوتنامه گوندرمکدیر. اوزون جمله قورماق اوستا یازار اولماق دئمک دئییل. بیر یازار قیسا جمله قورماقلا جوجوکسو بیر اوسلوب دا الده ائتمز. قیسا و آیدین جملهلردن قاچماماق لازیمدیر.
تزه یازارلارین بیر باشقا یانیلماسی دا یازارین اجتماعی وظیفهسینی یئرینه یئتیرمیه چالیشارکن، اوخوجوسونو بحرانا سالماسیدیر. بیر یازار البته کی احتماعی پیام وئرملی و بیر احتماعی مسئلهدن مدافعه ائتمهلیدیر. یازارین صنعتچی اولماسینداکی ان اهمیتلی عنصرلردن بیری ده اجتماعی موضولارا اییلمهسیدیر. اما اونوتمامالی کی بیر یازار کیمسیه اؤیود(مشورت) وئرهجک قدهر ائقویست(خودخواه) اولا بیلمز. اوخوجویا پیام یئرینه اؤیود وئرمک، هوسکار(آماتور) اولماقدان آرتیق بیر شأن و شهرت قازانماقدیر.
اوسلوبلا علاقدار البته دئییلهجک داها چوخ شئی وار. اوسلوب یازاردان یازارا دییشر البته کی. بو سببله هر یازارا اوسلوب موضوعسوندا عینی توصیهنی وئرمک دوغرو اولماز. تزه یازار اولاراق اوستالیق یولوندا ایرلیلمَه کیمی بیر نییتینیز وارسا و بو نییت، نییت اولماقدان چیخمیش، بیر قرارا چئوریلمیشسه، سیزه بیر یازار مربیسینی تاپماق توصیه ائدهریک. یاخشی بیر یازار مربیسی ایله اوزون مددتلر چالیشماق هم یازیچیلیغینیزی اینکیشاف ائتدیرهجک، هم اؤز اوسلوبونوزو تاپمانیزا کؤمکچی اولاجاق و همده سیزی داها محصولدار ائدجک.
یازماغا هارادان باشلامالامالیق؟
یازماغا باشلامادان اول نه ائتدییمیزی و هدفیمیزین نه اولدوغونو بیلملییز. یازماق نهدیر؟ نه اوچون یازیریق (کی بو سون درجه فردی بیر سئوالدیر و جاوابی دا هر کسین اؤزونه مخصوصدور)؟ آنجاق بو سئواللارین جاوابی بیلینمدییی مددتجه “نئجه بیر یازارام”؟ سئوالینین جاوابی آختاریلمالیدیر.
بو بللی بیر مسئلهدیر کی یازماق اینسان طبیعتینه پارالئل بیر حرکتدیر. هر نه قدهر اینسان کایناتین یارادیجیسی اولماسا دا، داستان دونیاسینین یارادیجیسی اولاراق سون درجه غریزی بیر دویغونو بسلهمکدهدیر. یازماق بیر معنادا یاراتماق و یارادانی تقلید ائتمکدیر و بو معنادا معنوی بیر حرکتدیر.
زامانیمیزدا یازی بیر معالیجه مئتودو اولاراق دا استفاده اولونور. یازان شخصلرین پسیکولوژیک معنادا سون درجه راحاتلادیقلارینی گؤسترن آراشدیرمالار و علمی تاپینتیلار موجوددور. آیریجا یازی یازیلاراق دوشونمیی ده اؤزو ایله گتیردییندن، یازار اولمانین ذهنسل ظرفیتنین اینکیشافی باخیمیندان دا فایدالی اولدوغو داها اول بیر چوخ تحقیق ایله گؤستریلمیشدیر.
بوندان باشقا بعضی کسلر ده گوندهلیک حیاتلارینین قئیدلرینی توتماق اوچون یازار. مثلاً گؤردویو گؤزل بیر قادینی سؤزلرله یازان و یا باشیندان کئچن هیجانلی بیر حادیثهنی یازان اینسانلاردا موجوددور.
نئجه یازمالی؟
همده یازارلیقی ذوقلو ائدهن عنصر، یازارین اوزون مددت اینسانلار، قاوراملار و حادثههلر اوزهرینه دوشونمهسیدیر. بیر داستان اثری چرچیوهسینده داها چتین اولان ایسه قاورام، کاراکتئر و حادثههلری بیر- بیرینه باغلاماق و اوزون نفسلی بیر سورجده ایرلیلتمک و قاباغا گئدرکن ده اوخوجویا لذت، هیجان و معلومات وئرمکدیر. خولاصه اولاراق یاخشی یازمانین اوچ قیزیل قایداسیندان بحث ائده بیلریک:
۱) حادثهه، قاورام و کاراکتئرلری بیر- بیرینه باغلاماق
۲) بونو ائدهرکن اوخوجویا لذت هیجان وئرمک
۳) بوتون بونلاری حقیقی بیر زمینه ده پیادا ائتمک
اوچونجو مادده بیر معنادا ایکینجی ماددنین اؤن شرطیدیر. یعنی حقیقی تقلیدلری (یازماغا بیر معنادا گئرچک دونیانین تقلیدی ده دئیه بیلریک) اورتایا تقدیم ائتدیینیز مددتجه اوخوجویا لذت و هیجان وئره بیلیریسینیز.
بیر باشقا گؤزله باخماق ایستهسنیز، بئله ده دوشونه بیلرسینیز: یازارلیق بیر پئرفورمانس(باشاریق) صنعتیدیر. اثرینیزه باشلادیغینیز دقیقهدن اعتباراً صحنهدَسینیز و صحنهده قالدیغینیز مددتجهده اوخوجونون ماراغینی دیری توتماق وضعیتیندسینیز. بو ایشین صحنه صنعتلریندن(تئاتردان) داها چتین بیر طرفی واردیر. چونکی یازارکن سس، ایشیق و حرکت استفاده ائتمسی مومکون دئییل. بورادا اوخوجویلا اونسیت قورا بیلجیینیز تک وسیله سؤزلردیر. بو سببله کلمهلرینیزی داستانینیزی ان یاخشی منتقیل ائدجک شکیلده سئچملیسینیز. یئکونلاشدیرماق لازیم اولسا یازمانین ایکی تمل عنصرو واردیر:
۱) روایت ائدجک بیر شئیه صاحب اولماق
۲) صاحب اولدوغونوز روایت ملزمهسینی لذت وئرهجک شکیلده اوخوجویا یتیرمک.
آدامی یازیچیلیغا آپاران یول چوخ مشققتلی اولسا دا، بو یولدا یازیچینی دستکلین بعضی کؤمکچیلر ده واردیر. مثلاً:
– یازما قابیلیتی
– یاخشی بیر یازار مشاویری
– ایشده دقیق اولماق
– درین بیر موشاهیده گوجو
– آنالیز باجاریغی
بو دستکلر بیر آدامین یازار اولماسی اوچون سون درجه ضروری دیرلر.
یاخشی یازماغا هارادان باشلامالی؟
بو موضودا گؤروشلر ایکییه آیریلیر. بیر قروپ، یازارین پلانسیز و قابلیتله اؤزباشینا میدانا گلدیگینی سؤیلیرکن یارادیجی یازیچیلیقلا علمی اولاراق ماراقلانان نظریه پردازلار، یازماق اوچون تحلیلی دوشونجنین، تحصیلین، پلانین و تلاشلی چالیشمانین شرط اولدوغونو سؤیلییرلر. بونا ایناناراق کی بو شرطلر صنعتین بوتون ساحهلرینده کچرلیدیر، بیز ده بو نقطهده ایکینجی گؤروشون طرفیندییک.
داستان یازماغا باشلامادان اول، یازارین بیر سیرا موشاهیده و روایت باجاریقلارینی الده ائتمسی لازیمدیر. بونون اوچون اَن آز اون دفعه آشاغیداکی مشقی ائتمیش اولماق فایدالی اولاجاق.
ائوینیزین یاخینیندا بیر اجتماعی ساحه سئچین. بو ساحه قهوه خانا، پارک، خستهخانا و یا بیر دولت ایدارهسی اولا بیلر. گؤزونوزه چارپان ایلک آدامین حیاتینی تخمین ائتمیه چالیشین. اونون موریدینده بو سئواللارا جواب وئرمیه چالیشین: نئجه بیر ائوی واردیر؟ عائلهسی نئجهدیر؟ اورایا نه اوچون گلیب؟ ایندی اونون عقلیندن نلر کئچیر؟
یوخاریداکی مشق یاخشی بیر داستان اثره باشلاماق اوچون اولدوقجا کؤمکچیدیر. بو آدام حاقیندا بیر سیرا تخمینلر ائدهرکن اؤزونوزو اونون دونیاسیندا تاپاجاقسینیز. اورادا نییه و نه سببدن تاپیلدیغی سئوالینا جاواب آرارکن داستان اثرینیزین ده ایسکئلئتینی میدانا گتیرمیش اولاجاقسینیز.
یازماغا هارادان باشلامامالییق؟
بو سئوال یازماغا هارادان باشلامالییق سئوالیندان بلکه ده چوخ داها اهمیتلیدیر. هوسکار(آماتور) یازارلارین چوخونون داستانین باشلانغیجیندا سهولری اولدوغو گؤرولور. بونلاری قیساجا بئله سیرالایا بیلریک:
۱) کلیشهلر استفاده ائتمک: هم مضمون همده اسلوپ باخیمیندان کلیشهلر استفاده ائتمک، یازارلیق تجروبهمیزه ضرر وئرر. کلیشهلر آدامین اؤز ذهنی محصولو اولماییب اجتماعی نورمالارین و داها اوللدن یازیلمیش و باشقا کسلرین محصولودور. بو سببله هدفی “یارادیجی یازارلیق ” اولان تزه یازارا ضرر وئرجک. کلیشهلره توخونماق هم یازارین ایچ موتیوینی قیرار هم ده اوخوجونو سیخار. اونوتماماق لازیمدیر کی اوولجه اؤزوموز اوچون یازیریق و یازماق بیر نوع تولید ائتمکدیر. اؤزونوز اورتمدیینیز فیکیرلری یازماغا جهد ائتدیینیزده، یازیچیلیغینیز دا اسکیک قالاجاق.
۲) روایته تصویرله باشلاماق: اثره تصویروتوصیفله باشلاماق، مضمون باخیمیندان اولماسا دا اوسلوب باخیمیندان تحلیکهلی بیر وضعیتدیر. تولستوی، دستایوسکی وساییر بؤیوک اوستا و کلاسسیک یازارلار، اؤز اثرلرینه تصویرلرله باشلامیش و اوزون اوزون توصیفلر ائتمیش ده اولسالار، بو ایشه سیزینده اَل آتمانیز لازیم اولدوغو معناسینی وئرمز. گونوموز داستان و رومان کلاسسیکلریندن چوخ فرقلی بیر عنعنهیه مالیکدیر و معاصیر اوخوجو گؤرسَل(بصری) وسایته چوخ داها آلیشکین اولدوغو اوچون تصویرلر اونا داریخدیریجی بیر اورتام یاراداجاق.
۳) داریخدیریجی بیر باشلانقیج یازماق: تصویره علاوه اولاراق “او گون گونلردن شنبه ایدی.” کیمی زامان، مکان ایفاده ائدهن گیریشلر ائدمک ده سون درجه غیرحرفهایدیر. بو اصلینده یازاجاق ملزمهنیز اولمادیغی و کاغیذ اوزهرینده اَیلندیینیز حیسسینی میدانا گتیرر، کی بئله اولمامالیدیر. اصلینده گرکن اویانهدیردیغینیز حیس، نَیی و نئجه ایضاح ائتدیینی بیلن بیر یازار اولدوغونوز و اوخوجونوزلا اولان گؤروشونوزده کنترلون سیزده اولدوغونو گوستریر. اونوتمایین کی اوخوجو بیر کیتابی اَلینه آلاندا، اؤزونو یازارینین داشییاجاغی دونیا و کولَیهَ بوراخمیش دئمکدیر. کنترولون سیزده اولدوغونو حیس ائتدیرمنیز لازیمدیر.
۴) گرچکاوستو بیر کاینات داستانی ایله باشلاماق: یازارکن ایلک مقصدینیز اوخوجونو حقیقی بیر دونیایا چکمک اولمالی. حتی علمی – تخیلی یازان اولسانیز، یازدیغینیز عالَمین گئرچکده وار اولدوغو حیسسینی اویانهدیرمالی بیر معنادا اوخوجونوزو راضی سالمالیسینیز. بو سببله اگر “چیخماز آیین سون جومعه آخشامیندا اویدورما کوچهده یاشایان کاغیذدان بیر خالا وارمیش” دئیهرک داستانیزا باشلارسینیزسا، اوخوجونوزدا مصنوعی بیر حیسسی اویانهدیرارسینیز. اؤنریمیز گئرچکده وار اولان مکان آدلاری استفاده ائتمک و او مکاندا یاشامیش اولان کاراکترلر حیسسینی یاراتمانیزدیر.
۵) آز اوخویاراق داستان یازماغا چالیشماق: اوخوسانیز یازارسینیز، اوخوماسانیز حتی هارادان باشلایاجاغینیزی بیلمزسینیز. اوخودوغونوز اثرین کئیفیتی هئچ ده اهمیتلی دئییل. قایدا ساده: یازماق ایستیرسینیز؟ او زامان الینیزه هر هانسی بیر کیتاب آلین و اوخوماغا باشلایین. ذئهنیزدهکی داستان یارادیجیلیق کاناللارینین اؤز باشینا آچیلدیغینی گؤرجکسینیز.
یوخاریدا بحث ائدیلن مشقلری اون فرقلی مکان و آداملا یازیلی شکیلده سیناییب، باشلانغیجین بئش سهوینی ده ائتمدیینیز مددتجه یازا بیلمیر اولمانیزا ایمکان یوخ.
اینسان نه اوچون یازار؟
چوخ آدام یازاراق، اؤزونو ایفاده ائتمکدن خوشلانار. بو اینسان طبیعتینین بیر پارچاسیدیر. یازماق دا اینسان طبیعتینه اویغون بیر حرکتدیر. بو هر کسین یازار اولماق ایستَمهسی معناسینی وئرمز. بعضی اینسانلار یالنیز اؤزلری اوچون یازار و یازدیقلارینی پایلاشماقدان خوشلانمازلار. دیگر بیر طرفدن یازار اولوب و کوتلهلره خیطاب ائتمک ایستَیَن یازارلار دا موجوددور. بو باخیمدان یازیچیلاری بیر نئچه فرقلی شکیلده سئرالاماق مومکوندور:
مخاطبلری باخیمیندان یازارلار:
۱) اؤزو اوچون یازانلار
۲) باشقالاری اوخوسون دئیه یازانلار
و یا
موتیواسییون(انگیزه) باخیمیندان یازارلار:
۱) یازماقدان مادی اینتیظاری اولمایان یازارلار
۲) یازاراق دولانیشیغینی کچیردن یازارلار
(کی ایکینجی قروپا داخیل اولان اینسان سایی بارماقلا گؤستریلهجک قدهر آزدیر)
بیر باشقا صینیفلانهدیرما:
یازما مئتودلارینا گؤره یازارلار:
۱) ماسا باشیندا اوتوران و دوشونَرک یازانلار
۲) حیاتین ایچینه قاریشان، گؤرن، ایزلَین و نوت آلان یازارلار
۳) آراشدیران، اؤیرنن و اؤیرَدَن یازارلار
بو یازار قروپلاریندان هئچ بیری بیر باشقاسینا اوستون دئییل، لاکین هر یازار دا بیر دئییل. اهمیتلی اولان، آدام اؤز یازار پروفایلینی بیلمهسی و بو پروفایلا پارالئل بیر ایستراتژی اینکیشاف ائتدیرمهسیدیر. مثلاً، باشقالاری اوخوسون دئیه یازان یازارلار، یازدیقلاریندا بیر سیرا فیلتراسیونا گیرمَمَلرینده دیقتلی اولمالیدیرلار. خصوصیله اگر بو یازار، یازیچیلیق فعالییتین یِنی باشلایرسا، اؤزونو و یاخشی نیتینی اوخوجولارا ثبوت ائدهنه قدهر چوخ چتین و جان آغریدیجی یازماقدان ایمتینا ائتمهلیدیر. عینی شکیلده یازاراق دولانان یازارلارین اؤزلرینه مادی گلیر تأمین ائدجک نوعده اثرلر وئرمهلری و بو معنادا باشقالارینین بینمهسینی و ساتین آلما داورانیشلارینی گؤز قارشیسیندا ساخلامالاری دا لازیمدیر.
استئتیک آلقیسی (درکی)
استئتیک هر نه قدهر اینسان حیاتی اوچون لازیملی گؤرونمسه ده اصلینده اِئله دئییل. گؤزل بیر منظره سئیر ائتمک، خوش بیر موسیقی دینلمک، گؤزل بیر داستان اوخوماق، اینساندا مثبت دویغولار اویانهدیرار. بو مثبت دویغولار آدامین گون بویو رئاللاشدیردیغی فعالیتلرین کئیفیتینده تأثیر قویار. عینی زاماندا اینسانین حیات دویومونو یوکسلدر. چوخ اینسانین مقصدی حیاتدا خوشبخت اولماقدیر. استئتیکین اینسانین حیاتیندا وار اولماسی بو مقصده چاتماسینی تأمین ائدهر. خولاصه دئسک، اینسان حیاتیندا استئتیک ذوقلارا مالیک اولدوغوندا، خوشبخت اولار و حیاتی معنالی اولار.
بو آچیدان باخدیغیمیزدا، بیر صنعت قولو اولان یازارلیق هر شئیدن اول آدامین حیات دویومونو آرتیران بیر مشغولیت دیر. یازان اینسانین استئتیک دویغوسو اینکیشاف ائدهر و حیات دویومو یوکسَلَر.
تانرینی تقلید ائتمک و یاراتما موتیوی
هئچ بیریمیز تانری دئییلیک و چوخوموز «تانری» اولا بیلمک ایستیریک. یازماق بو حیسسی وئرن نادیر مشغولیت لردن بیریدیر. آدامین «تانری» اولا بیلدییی تک یئر، بلکه ده داستانینین باشیندا اوتوردوغو ساعتلاردیر.
اؤرَتمک و داها چوخ اؤرَتمک
اؤرَتمک هر اینساندا اولان بیر غریزهدیر. بعضی اینسانلار بو غریزهسینه متوجهدیر، بعضیلری ایسه دئییل. اؤرَتمه ایستیینی دونیا اوزهرینده وار اولمانین بیر پارچاسی اولاراق گؤرن اینسانلار، اؤرَتمدن دایانا بیلمزلر. بو اؤرَتیم بیر یئمک، بیر اوتوموبیل، بیر شکیل اؤرَتیمی اولا بیلر. داستانی بیر اثر اؤرتمک ده بو محصوللار آراسیندا ساییلا بیلر. داستان یازمانین دیگر اؤرَتیملردن فرقی، تولید ائدیینیز محصولون بوتون کایناتین بیر یانسیماسی اولا بیلمهسیدیر.
یازمانین هدفی و وظیفهلری
متفکیرلره گؤره آدام اوچ سببله یازار:
– فردی حادثههلردن نوتلار توتماق اوچون
– باشقالارییلا تجروبهلریمیزی، موشاهیدهلریمیزی و دوشونجهلریمیزی پایلاشماق اوچون
– اؤزوموزو ایفاده ائتمک اوچون
بونلارین خاریجینده، یازماقدان بیر درمان اوچون استفاده ائدن یازانلار دا موجوددور. آدام هر نه سببله یازارسا یازسین، اصلینده یازماق پسیکوتراپی وظیفهسینی بوینونا گؤتورهجک.
یازما تجروبهسی، اثر یازارلار، اثرلری اوخویانلار و یازار- اوخوجو آراسیندا بیر آلوئره یول آچار، لاکین بو آلیش-وئریش، تملینده هم اجتماعی هم ده آسوسیال(غیر اجتماعی) بیر کاراکتئره مالیکدیر. اجتماعیدیر، چونکی یازار یازدیقلارییلا اوخوجویلا رابطه ساغلار و اونو حیس ائدهر. یازار و اوخوجو آراسیندا بیر اونسیت میدانا گلر. دیگر بیر طرفدن بو رابیطه آسوسیالدیر، چونکی یازار اصلاً اوخوجوسونو تانیماز. حتی یازدیقلارینین اوخونوب اوخونمایاجاغینیدا بیلمز. بورادا یازار اوخوجونون گؤزلرینین ایچینه باخاراق داستانین ایضاح ائتمدییندن،اوخوجوسو ایله غیرمستقیم بیر اونسیت واردیر و اوخوجو ایستدیی هر آن یازیچیسینی ترک ائده بیلر و یا اونا ساریلا بیلر.
بیر باشقا طرفدن، یازماق اوخوجویا چاتما مقصدی گودمدن ده یازیلا بیلر. اینسان اؤزویله ده قالماق اوچون یازا بیلر و یا اؤزونو تانیماق اوچون ده یازا بیلر. بیر یازار، یازارکن و اؤز یازدیغینی اوخویارکن (یعنی اؤز اوخوجوسو اولونجا) ایکی فرقلی آدامدیر. او سببله اینسان اؤزونون نَلَر اؤرته بیلجیینی گؤرمک اوچون ده یازار.
هئچ بیر یازارین بحث ائتمدییی و چوخ آدامین گؤز یومدوغو بیر علت داها وار، او دا بودور کی یازار قوسورلارینی اؤرتمک اوچون یازار. چونکی یازارکن آزادسینیز و قوردوغونوز دونیادا سونسوز ساییدا آغاج، چوخلو بولود، گؤمگؤی بیر سما و چوخ شنلی اوشاقلار اولا بیلر. همیشه یازارکن صاحب اولماق ایستدیینیز او چُهرهای پردهلی ائو سیزین اولا بیلر. یازماق سیزی پولونوزون چاتمادیغی بوتون سیاحتلره چیخاردا بیلر. یازدیقجا چوخالا بیلرسینیز و بیر دونیا قوروب اورادا بوتون خستهلیکلرینیزی معالیجه ائده بیلرسینیز و باجاریقلی اولسانیز، توپلومودا اؤزونوزله یولداش ائده بیلرسینیز. یازما سئانسلاری، اؤزونوزله ائدجیینیز ان قیمتلی گؤروشدور.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
«ادبی کؤرپو» آدیندا آیلیق شعر ژورنالی ۲۵ صحیفهده الکترون شکیلده نشر ائدیلمیشدیر. آذربایجان شعری اوزره فعالیت گؤسترن و لاتینجا نشر اولان بو آیلیق الکترون درگی تانینمیش شاعریمیز «سخاوت عزتی»نین تشبثی ایله یاییلیر. درگینین بیرینجی نومرهسینده آذربایجان شاعرلریندن: حبیب ساهر، عباس بارز، هاشم ترلان، سؤنمز، عدالت دومان، گونای حسنلی، شریفه جعفری، چالغین، صیاد زیادپور، لیلی کهالی،علی جوادپور، ممد اصلان، ائلدار موغانلی، صالح سجادی، سخاوت عزتی و دیگر آذربایجان شاعرلریندن شعر نمونهلری یاییلیبدیر. درگینین بیرینجی نومرهسینی PDF فورمتده ایشیق سایتینین کیتاب بؤلوموندن الده ائده بیلرسینیز.
«ادبی کؤرپو» آیلیق شعر ژورنالی ایله بو آدرسله علاقه ساخلاماق مومکوندور: edebikopru@gmail.com
«ادبی کؤرپو» آدیندا آیلیق شعر ژورنالی ۲۵ صحیفهده الکترون شکیلده نشر ائدیلمیشدیر. آذربایجان شعری اوزره فعالیت گؤسترن و لاتینجا نشر اولان بو آیلیق الکترون درگی تانینمیش شاعریمیز «سخاوت عزتی»نین تشبثی ایله یاییلیر. درگینین بیرینجی نومرهسینده آذربایجان شاعرلریندن: حبیب ساهر، عباس بارز، هاشم ترلان، سؤنمز، عدالت دومان، گونای حسنلی، شریفه جعفری، چالغین، صیاد زیادپور، لیلی کهالی،علی جوادپور، ممد اصلان، ائلدار موغانلی، صالح سجادی، سخاوت عزتی و دیگر آذربایجان شاعرلریندن شعر نمونهلری یاییلیبدیر. درگینین بیرینجی نومرهسینی PDF فورمتده ایشیق سایتینین کیتاب بؤلوموندن الده ائده بیلرسینیز.


text:
اردوغان: بیزیم اسدی مغلوب ائدیب ائتمهمک کیمی بیر سورونوموز یوخ
جمهورباشقانی اردوغان دونن اوکراینایا ائتدیگی بیر گونلوک سفریندن سونرا تورکیهیه قاییداندا، اوچاقدا ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلاندیردی
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، سوریه ایله داها ایرلی سویهده آددیملاری تامین ائتمهلری لازیم اولدوغونو وورغولایاراق،
"دیپلوماسینی هئچ واخت دؤورهدن چیخارابیلمزسینیز" دئدی.
جمهورباشقانی اردوغان دونن اوکراینایا ائتدیگی بیر گونلوک سفریندن سونرا تورکیهیه قاییداندا، اوچاقدا ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلاندیردی.
تورکیهنین سوریهنین قوزئیینده ترورلا موباریزهسینی روسیا ایله بیرلیکده داوام ائتدیردیگینی بیلدیرهن اردوغان:
"ترورلا موباریزهنین بللی بؤلومونو روسلارلا بیرلیکده ائدرکن، بللی بؤلومونو ده اؤز عسگرلریمیز، گوونلیک گوجلریمیزله حیاتا گئچیریریک" دئدی.
ترورو سوریهده بیرینجی درجهده بسلهینین آمریکا و کوالیسیون گوجلری اولدوغونو وورغولایان اردوغان:
"بونو آچیماسیزجا ائتمیشلردیلر و هله ده ائدیرلر" دئدی.
جمهورباشقانی اردوغان،
"بیزیم (بؤلگهیه عملیات اوچون) بیر گئجه آنیدن گلهبیلریک ایفادهمیز بوشونا دئییل. واختی گلنده ائدیلیر. اما بونو دا دئییم؛ بیر کره تورکیهدن هئچ کیم بئله بیر شئیه (عملیاتا) حاضیرسینیزمی سوروشماسین. بیز بوتون بونلارا حاضیریق. نه لازیمدیرسا ائتمه گوجوموز وار" ایفادهلرینی ایشلتدی.
آمریکانین تروریستلره عراقدا دا دستک وئردیگینی دئیهن اردوغان:
"اگر بو گون عراقدا راحاتسیزلیق وارسا، تأسف کی، بونون آرخاسیندا یئنه آمریکا وار و بو ترور هؤرگوتلری ایله آغ ائوده گؤروشهجک قدر ایرلی گئدیرلر. بیز بوتون بونلاری بیلیریک" دئدی.
تورکیهنین سوریه تورپاقلاریندا گؤزونون اولمادیغینی بیلدیرهن جمهورباشقانی:
"بیزیم اسدی مغلوب ائدیب ائتمهمک کیمی بیر پروبلئمیمیز یوخدور. بیزیم سوریه تورپاقلاریندا گؤزوموز یوخ، چونکو سوریه خالقی بیزیم قارداشیمیزدیر. اورادا بیزیم بئله پروبلئمیمیز یوخ. اونلارین تورپاقلارینین بوتؤولوگو بیزیم اوچون اؤنملیدیر. رژیم بونو درک ائتمهلیدیر" ایفادهسینی ایشلتدی.
دؤولتلر آراسیندا هئچ واخت سیاسی دیالوگون و یا دیپلوماسینین کسیب آتیلمایاجاغینی دئیهن جمهورباشقانی:
"هر زامان هر آن بو جور دیالوگلار اولور، اولمالیدیر" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
چاووش اوغلو: "اوکراینا و روسیا گوبرهسینین بازارلارا گئتمهسی اوچون سعی گؤستریریک"
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو اوکراینا و روسیا گوبرهسینین لازیم اولان بوتون اؤلکهلره گؤندریلمهسی اوچون سعی گؤستردیکلرینی بیلدیریب.
جمهور باشقانی اردوغانلا پوتین آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
جمهور باشقانی اردوغان ایله ولادیمیر پوتین اوکراینا محاربهسینی موذاکیره ائدیبلر.
تورکیه اولوسلار آراسی آتوم انرژی آژانسینین ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب
تورکیه 2022-2024-جو ایللر اوچون اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی آژانسینین (UAEA) ایداره هئیتینه عضو سئچیلیب.


text:
`تورک کونسوللوقلاری` نتیجهلر
خبرلر [1503]
- تۆرک میللی تیمی لوکزامبورگو قوناق ائدیر
- تورک سولارینا دوغرو قایتاریلان۵۱ کؤچمن قورتاریلدی
- ایستانبول هاوا لیمانی آوروپادا یئنه بیرینجی سیرادا
- ۴ پکاکالی تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تورکیه-دن چاد-دا اینسانی یاردیم
- مولود چاووش اوغلو فرانسالی همکاری ایله گؤروشوب
- تورک هاوا یوللاری اوچاغیندا دوغوم
- ۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تورک ساوونما صنایعی شیرکتلری مسپو سرگیسینه قاتیلاجاق
- ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- بوگون ۳۰ آگوست ظفر بایرامی
- ۲۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تورکیه قیریم تاتار تورکلرینه اوزون مودتلی یاشاماق ایجازهسی وئرهجک
- پکاکا عضوو ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- ۱۴۶ کؤچمن قورتاریلدی
- موصول هاوالیمانینی تورک شیرکتلری اوناراجاق
- پکاکالی ۹ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- جیحون بایراموودان تورکیه یورومو
- ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- تورک هاوا یوللاری رکورد سویهده یولجو داشیییب
- تورک آخینی گاز کمری
- تورک اولدوزلاریندان اولاغان اوستو گؤرونتولر
- قیبریسلی تورکلرین حیاتدا قالما مجادلهسی
- تورک اولدوزلاری
- 39 ایل اول ارمنی تئررورچولارینین اؤلدوردوگو تورک دیپلومات
- "تورک، اسارت قبول ائتمهیهن بیر میللتدیر"
- تورک عسگری و سوریهلی اوشاق
- سولو تورک چاناققالادا
- تورک دونیاسی پارلامنت بیرلیگی توپلانتی سی
- "تورک اولدوزلاری نین قوزیی قیبریس تورک جمهوریتی سمالاریندا اوچوشو
- آلمانیادا تورک توپلومو باره ده راپورون نتیجهلری
- 15 جولای 2016: تورک خالقی زوراکیلیغین قارشیسینی آلدی
- تورک موشکی اومتاس
- تورک بایراغی آوروپانین ذیروسینده
- تورک عسگری باکی-دا
- تورک کنهشی مئدیا فورومو ایلک گونوندن گؤرونتولر
- تورک اژهسی
- آوروپاداکی تورکلر اوی وئرمهیه باشلادی
- شاختابابا، بو ایل قوناق گلمه بیزه
- روسیانین سالدیریلاریندان قاچان عائلهلره کولندا تورکلر صاحب چیخدی
- تورک یئمکلری
- تورک گولشچیلر تاریخ یازدی
- آذربایجانا سلام اولسون!
- تورک کنهشی
- تورک روبات "آدا"
- آمریکادا "تورک ائوی"
- تورک دونیاسی خریطهسی
- تورک قیزیلآیی تل ابیضده
- تورک خالقی رفرندومون نتیجهلرینی بؤیوک سئوینجله قارشیلادیلار
- انرژیده ایستراتژیک اورتاقلیغین بؤیوک پروژه'سی: تورک آخیم


text:
May 24, 2017
روح بیلیمی باخیشیندان فاناتیزم (5)
درویش اوغلو
فاناتیک میللیتچیلیک
بو یازینین اؤنجه کی بؤلوملرینی اوخومامیش اولان دیلداشلاردان بو بؤلومو اوخوماغا باشلاماقدان اؤنجه، قاباقکی دؤرد بؤلومو دیققت ایله اوخوماقلارینی خاهیش ائدیرم.
بو یازینین اؤنجه کی بؤلوملرینده فاناتیک شخصیتین اولوشوم شرطلرینی، بیرئیسل (فردی) و اجتماعی بؤیوتلاریندان بیر پاراسینی آچیقلاماغا چالیشدیم. اؤنجه کی بؤلوملرین بیر خلاصه سینی قیسساجا تکرار ائدجک اولورسام:فانایک شخصیت دویغودان یوخسول، و بونون یانیندا بللی حؤکملرین مطلقلشدیریلدیگی و بللی شخصلرین مقدسلشدیریلدیگی اجتماعی جوّ ایچینده بؤیوموش اولماغین سونوجوندا یارانان شخصیت تیپی دیر. انسانلار آراسی ارتباطلاری گوبوت و دویغودان یوخسول اولان بیر توپلومدا اوزون زامان ایچینده بو شخصیت تیپی بو توپلومو اولوشدوران بیرئیلرین چوخلوغوندا گؤرونه بیلر و بئله جه فاناتیک شخصیت تیپی او توپلومون اورتالاما شخصیت تیپی حالینه گله بیلر. بئله بیر توپلومدا توپلومسال قایدا – قانونلار، عنعنه لر و نورملار دا فاناتیک بیر رنگ آلار.
بیر توپلومو میللت حالینه گتیرن فاکتورلار او توپلومون جفرافیاسی، تاریخی، اقتصادی، دیلی، اینانجلاری، عنعنه لری، و بونلارین هامیسیندان داها اؤنملی اولان، او توپلومو اولوشدوران (تشکیل ائدن) بیرئی لرین بو دگرلری منیمسه میش اولماسی و اؤزونو او توپلوما منسوب حس ائتمه سی دیر. بیر میللت ایچینده یاشایان، آنجاق او میللتین دیلینی، تاریخینی اینانجلارینی و ... منیمسه مَمیش اولان، اؤزونو او میللته منسوب حس ائتمَین بیر انسانی زور و اجبار ایله "سن بو میللتدن سن" دئیه او میللتین ایچینه قاتماق اولماز. بونون آچیق میثالی قیرخ ـ اللی ایلدن بری مهاجرتده یاشایان، آنجاق اؤزونو ایچینده یاشادیغی توپلوما اویغونلاشدیرمایش، اؤزونو او میللته منسوب حس ائتمَیَن انسانلاردیر. بوگونکو آلمان میللتینین ایچینده، آلمان وطنداشلیغی اولان، آنجاق آلمان میللتینین میللی دگرلرینی منیمسه مَمیش و اؤزونو آلمان میللتینه منسوب حس ائتمَیَن انسانلارین ساییسی آز دگیلدیر. بو گؤرونگه (پدیده) یالنیز آلمان توپلوموندا دگیل، بئله انسانلار هر توپلومدا وار. بیر انسانین اؤزونو بیر میللته منسوب حس ائدیب ـ ائتمه مسی نین اؤن شرطی ده مهاجر اولماق دگیل. بو اولای تاماماً ترسه سینه ده اولابیلر. دئملی بیر جفرافیادا یاشایان بیر میللت آیری بیر میللت طرفیندن تهاجمه معروض قالیب، حاکم میللت طرفیندن دیلی، تاریخی، و میللی دگرلری آرادان آپاریلسا بئله، بو میللتین بیرئیلرینین بیر چوخوندا حاکم میللته منسوبلوق دویغوسونو یاراتماق امکانسیز قدر چتین دیر. بونون آچیق میثالی دا "ایران" آدی آلتیندا کئچن جفرافی بؤلگه سینده یاشایان، فارس میللتینین دیلینی، تاریخینی و اینانجلارینی نماینده لیک ائدن دؤلت طرفیندن فارسلاشدیریلماغا زورلانان آیری میللتلردیرلر. فارس میللتی و اونو نماینده لیک ائدن دؤلت، "ایران" آدی آلتیندا کئچن جفرافی بؤلگه سینین بوتونلوگونه صاحیب اولدوغونو دوشوندوگوندن "ایران" ایله "فارس" ی اؤزدشلشدیریب و اؤز ذهنینده واقعیتدن اوزاق بیر تصور یارادیب:
فارس = ایران
ایران = فارس
بو یازینین اؤنجه کی بؤلوملرینده آچیقلاماغا چالیشدیغیم کیمی فاناتیک شخصیتین دوشونجه دوزلگه سی (ساختاری) بئله دوگملارا دایانان بیر دوشونجه سیستمی دیر. فارس فاناتیک میللیتچی دوشونجه نین مقدسلشدیریگی ایسه "تمامیت عرضی ایران" دیر. دئملی "ایران" ین بوتونلوگو مقدسدیر. (چو ایران نباشد تن او مباد) بونلارین یانیندا بیرده بیر سورو "کوروش"، "داریوش" کیمی تخیللی شخصلر و "دین زدتشت"، "آئین اوستا"، "زبان شیرین فارسی" کیمی مقدسلیکلر ده بیری ـ بیرینه هورولوب، بو فاناتیک دوشونجه سیستمینی اولوشدوروبدور.
گؤروندوگو کیمی فارس فاناتیک میللیتچی دوشونجه ده بیر فاناتیک دوشونجه سیستمی دیر و بو دوشونجه سیستمینین اؤنجه آچیقلادیغیم خصوصیتلرینه صاحیب دیر. آنجاق بو دوشونجه آخیمینین اؤز ایچینده بیر چوخ چاخناشمازلیقلار، باغداشمازلیقلار و بیری ـ بیرینه اویمایان، بیری ـ بیرینی نفی ائدن بیریملری وار.
بللی شخص لرین مقدسلشدیریلدیگی: کوروش، زرتشت، فردوسی و .... بو آدلار بوگون فارس میللتی آراسیندا اوسطوره یه دؤنوشموش و مقدسلشدیریلمیشدیر. بونلارین دوغرولوغونا بونلارین بویوروقلارینا شک ائدیلمز. بونون یانیندا بو (خیالی) انسانلارا انسان عاغلینا سیغمایان صفت لر تاخیلیر. "دونیانین الیک حقوق بشر مانیفستی کوروش طرفیندن یازیلیبدیر" فارسلارین اؤز دئدیکلرینه اینانیرساق، تخت جمشیدین قالینتیلارینین بؤیوک و عظمتلی بیر شهرین قالینتیلاری اولاراق قبول ائدرسک، بو عظمتده بیر ایشین هانسی ایش گوجو ایله گؤرولدوگو سوروسو یارانار ذهنده. کؤله لیک (برده لیک) سیستمینه دایانمادان، برده لری زور، اجبار، شکنجه و آنجاق قارین دویوراجاق بیر معاش ایله ایشلتمدن، بئیله بیر بینالار یارانار می ایدی او عصرده؟ هانسی ایش گوجو بو عظمتلی بینالاری تیکیبدیر. "اشراف" و "سردارلار" می؟ توپراغین و حیوانین بول اولدوغو بیر دؤنمده، کیم اؤز ایستگی ایله ییغینچیلیغی، اکینچیلیگی، اووچولوغو، حیوانچیلیغی بیراخیب، اؤز آزادلیغینی بیراخیب، گلیب فیلان "اشرافا" برده اولاردی؟ منطقلی فیکیرلشرسک، دونیانین ایلک "حقوق بشر مانیفستینی" یازان کوروش، انسانلاری اؤزونه قول ائدیب، زور، اجبار، شکنجه و آنجاق قارین دویورابیلن بیر معاش قارشیلیغیندا "تخت جمشید" کیمی قصرلر دوزلتمیش اولسا گرک. کئچن اون ـ اون بئش ایل ایچریسینده تاریخچیلرین، فارسلارین اؤزلرینه تاریخ دوزلتدیگی "ایران باستان" ین وار اولمادیغینی آچیقلاماغا چالیشیبلار. من بونلارا هئچ دئیینمیرم. بوندان دا عاغیلا سیغمازی، لشکر چکیب، آیری توپراقلاری و آیری مییلتلیری "فتح" ائدن کوروش، "حقوق بشرین ایلک مانفیستینی یازان" آدام اولسا گرک. دئملی بو کوروش بیگ، اوبیری میللتلرین توپراغینی "فتح" ائتمک اوچون الینده گول دسته لری ایله گئدیرمیش، "فتح" اولونان میللتلر ده اؤز ایستکلری ایله کوروش بیگین پئشوازینا گلیرمیشلر. بئله تصور و تجسملر آنجاق فاناتیزمینین درینلیگیندن و آغیرلیغیندان، اوبژکتیولیگی (عینیلیگی) ذهنینه حاکم اولان دگم لار واسطه سی ایله آچیقلاماغا چالیشان فاناتیک شخصیتین ذهنینده یارانابیلر.
فاناتیک فارس میللتچی دوشونجه آخیمینین "ایران" آدلانان جفرافی بؤلگه سینده اؤزوندن باشقا میللتلرین وارلیغینی انکار ائتمه سی، "فارس" ایله "ایران" قاوراملارینی اؤزدشلشدیرمه سی ده یئنه اوبیکتیو (عینی) واقعیتلری گؤرمک ایسته مه دیگینین آچیق بلگه سی دیر. یالنیزاؤزونون "یران" دئیلن جغرافی بؤلگه سینده حاکم اولماسینا و آیری میللتلری تانیماماسینا دایاناراق بو میللتلر ایله دوشمانلیق ائتمک، اونلاری یوخا سایدیغینین یایندا اوبژکتیو اولاراق دا یوخ ائتمه گه چالیشماسی ایسه فاناتیک دینلرده کی "منیم اینانمادیغیما اینانمایان اؤلدورلمه گه لاییق دیر" حؤکمونون عینی سی دیر. بو دوشونجه آخیمینین واقعیت قارشیسیندا کورلوغوندا اسرار ائتمه سینین خسته لیکلی (بیمارگونه) بیر خصوصیت اولدوغونو بو فیکیر آخیمینین 1987 میلادی ایلینده چیخان "بدون دخترم هرگز" آدلی بیر رومانا قارشی هیستیریک عکس العملینده گؤرمک مومکون ایدی. بتی لاور آدلی آمریکالی بیر خانیم، سید بزرگ محمودی آدلی ایرانلی فارس بیر حکیم ایله امریکادا ائولنیر. گونون بیرینده سید بزرگ خانیمیندان گیزلین ایرانا قاییتماق و ایراندا قالماق پلانی نی تؤکور و خانیمنا ایراندا قالماق ایسته دیگینی آچیقلامادان اونو و قیزلارینی "تعطیله گئدیریک" دئیه آلدادیب ایرانا گتیریر. بیر مدت ایراندا قالدیقدان سونرا بتی لاور سید بزرگون نیتیندن خبردار اولور و قیزینی دا یانینا آلیب ایراندان قاچیر. بو روماندا بتی لاور دوغرودان دا گؤردوکلرینی، باشیندان کئچنلری یازیبدیر. ایران باره سینده بؤیوک و آغلا سیغمایان اغراقلار یوخدور بو روماندا. آنجاق بیزیم "فارس" باجی ـ قارداشلاریمیز بو رومانین چیخدیغی ایلده و اوندان سونراکی ایکی ـ اوچ ایلده شالوارلارینا کؤز دوشموش کیمی یانیردیلار و هر بوجاقدان بو رومانا قارشی نقدلر و حتی رومانلار یازماغا چالیشان یئنی یئتمه یازارلار اورتایا چیخیردی. دئملی چئرییه "گوزون ائگری دیر" دئسن، بارماغینی سوخوب دئینین گؤزونو چیخاردار. بو ایلین (2016) ژوئن آیندا آلمانین مونیخ شهرینده ایران کؤکنلی (ایرانی تبار) فارس بیر جوانین شهرده تاپانچا ایله هدفسیز یئره جماعاتی گولله یاغیشینا توتوب، سکگیز نفری اؤلدورمه سی خبری قارشیسیندا ایسه، بیزیم فارس باجی ـ قارداشلاریمیز واقعیتی گؤرممک اوچون بو جوانین "ایرانلی" اولدوغونو انکار ائتمه گه قدر کؤرلوق گؤسترمه گه حاضیر ایدیلر.
فارس فاناتیک میللتچی دوشونجه آخیمینین خسته لیکلی (بیمارگونه) بیر دوشونجه سیستمی اولدوغونو نئچه آی اؤنجه یازدیغیم "اجتماعی شیزوفرنی" آدلی یازیدا آچیقلاماغا چالیشمیشام. بو یازینی اوخومامیش اولان دیلداشلار اوچون، بوردا تکرار گتیریرم.
شیزوفرنی، روح خستلیکلرینین ان آغیر و ان درینلریندن بیری دیر. شیزوفرن خسته لرینین چوخو گونلوک ایشلرینی گؤرمکده، اؤزلرینه باخماقدا و عینی زاماندا آیری انسانلار ایله ارتباط قورابیلمکده بؤیوک چتینلیکلر چکرلر. بیر شیزوفرن خسته یالنیز یاشارسا، باخارسان کی ایگیرمی گوندور یووونماییب، پالتارلارینی دگیشمه ییب، سحردن آخشاما بیر یئرده اوتوروب، هئچ ترپنمه ییب (کاتاتون شیزوفرنی). پارانوئید شیزوفرن خسته سی ایسه، ساغ انسانلارا آنلاشیلماز اولان قورخولار ایچینده قیورانار. اؤزونون یئر، یوخسا گؤی دن، انس و جن دن تعقیب اولوندوغونو، دوشمانجا تهدید اولوندوغونو حس ائدر. بونون اوچون ده انسانلاردان چکینر. گؤردوگو انسانلار طرفیندن دوشمانجا تهدید و تعقیب اولوندوغونو حس ائدر. دئملی بیر یاندان رئال، گرچک دونیادا گؤردوگو انسانلاردان قورخار، بیر یاندان دا رئال دونیادا وار اولمایان، یالینز اؤز خیال و تصورونده اولان وارلیقلاردان قورخار. بو خستلیگین اوچونجو شکلی ده اپیلپتیک شیزوفرنی دیر. اپیلپتیک شیزوفرن خسته سی، چوخ زحمت و چتینلیک ایله گونلوک ایشلرینی قاباغا آپارار، انسانلار ایله ارتباط قورماقدان عاجز اولار. آنجاق او دا پارانوئید شیزوفرن خسته سینین دردینی چکر. دئملی پارانوئید شیزوفرینین قورخولارینی تجربه ائدر. بو قورخولار نورمال حالتلرینده خسته نین بیلینجینه چیخماز. دئملی پارانوئید شیزوفرن بو قورخولاری تجربه ائتدیگینین بیلینجینده اولدوغونا قارشین، اپیلپتیک شیزوفرن خسته سی بو قورخولاری بیلینجلی اولاراق حس ائتمز. بونون اوچون بو قورخولار زامان ایله ییغییشب و بیر ییغین (تراکم) شکلینه گلر. آنجاق بیر توفنگین لوله سینده سیخیشدیریلمیش باروت کیمی بیردن – بیره پاتلار، خسته ییخیلار، آغزی کؤپوکلنر، باشینی یئره، دووارا وورار، بوتون عضله لری سیخیشار و آغیر تشنجلر کئچیردر. خالق دیلینده بونا "قش" دئییرلر.
شیزوفرن خسته لیگینین ایچ مکانیزمی ایسه، روح بیلیمینده شخصیتین پارچالانمیش اولدوغو ایله آچیقلانیر (توضیح وئریلر). زیگموند فرویدون دوشونوب، ییغجاملاشدیردیغی و اوندان سونرا اونون تئوریلرینین دوامچیلاری طرفیندن داها دا گلیشدیریلمیش، و بوگونکو روح بیلیمچیلر طرفیندن هله ده کئچرلی ساییلان، شخصیت تئوریسینه گؤره بیر انسانین شخصیتی اؤز ایچینده قیواملی (منسجم) قاتلاردان اولوشماقدادیر. بو قاتلار کؤک، اؤز، من، من اوستو و ایدآل من دن عبارت دیرلر. فارس دیلینده بو قاتلار نهاد، خود، من، ابرمن و من ایدآل سؤزلری ایله گؤستریلیر. ساغ بیر شخصیت دوزَلگه سینده (ساختاریندا) بو قاتلار بیر- بیری لری ایله اویوملو (متناسب) بیر ارتباطدا و آلیش – وئریشده دیرلر. کؤک انسانین بیولوژیک و فیزیولوژیک دوزلگه سیدیر. اؤز بو فیزیولوژیک و بیولوژیک دوزلگه نین بیلینجینده اولان بؤلومدور. من، اؤز ایله ائشیک دونیا آراسیندا بیر آراچی رولونو اوینایان بؤلومدور. من اوستو ائشیک دونیانین قویدوغو قایدا – قانونلاری تمثیل ائدن بؤلومدور. ایده آل من بیر انسانین ائده آللارینی، آماجلالرینی آرزولارینی و اؤزونون بو ایدآل دورومدا اولدوغوندان تصور و تجسمی دیر.
بو تئورینی داها یاخیندان آنلاشیلیر و داها ال وئریشلی مثاللار ایله آنلاتماغا چالیشاجاق اولورسام، دئمک اولار کی کؤک بیر انسانین بیولوژیک و فیزیولوژیک گرکسینمه لرینی (احتیاجلارینی)، آجلیق، اوشومک، سوسوزلوق، جینسل دویغو و ....دئملی بیولوژیک یاشامی سوردوره بیلمک اوچون گرکلی اولان احتیاجلارینی تمثیل ائدن قات دیر.
اؤز بو احتیاجلارین دویغو شکلینده بیلینجینده اولان قات دیر. دئملی آج اولدوغوموزدا بیر شئی یئمک، سوسوز اولدوغوموزدا بیر شئی ایچمک و اوشودوگوموزده ایستی بیر یئره گیرمک ایستَگی دیر. بو ایستَک، وار اولماسی اوچون اؤزوندن باشقا بیر شئیه گرگی یوخدور. دئملی قائم به ذات دیر. آج اولدوغوموزدا، یئمک ایسته ییریک. ال قاباغیندا یئیه جک بیر شئیین وار اولوب اولماماسی بو دویغونون اؤزونو گؤسترمه سی اوچون گرکلی دگیل. یئیه جک بیر شئین اؤز مالیم، اؤزگه مالی، حرام، حلال، اوغورولوق مال اولوب اولماماسینین آجلیق دویغوسونون اورتایا چیخماسیندا هئچ بیر رولو یوخدور.
من ایسه بو دویغو ایله ائشیک دونیادا قویولموش قایدا قانون آراسیندا آراجیلیق ائدن قات دیر. دئملی آج اولدوغوموزدا، آنجاق اؤزوموزه عاید اولان بیر ییه جک ییه ریک. جیبیمیزده پولوموز اولسا، گیریب بیر رستوراندا یئیه ریک. دئملی ائشیک دونیادا قویولموش بللی قایدا قوراللارا اویغون حرکت ایله احتیاجلاریمیزی قارشیلاریق. من بیولوژیک سیستمدن گلن آجلیق دویغوسو ایله ائشیک دونیادا وار اولان قایدا – قانونلار آراسیندا بیر آراجیلیق ائدر. آجلیق دئییر یئه. قایدا – قورال دئییر یئدیگینین پولونو وِرمَلی سن. جیبیمزده آنجاق یاوان بیر چؤرک آلاجاق قدر پول وارسا، بونون ایله یئتینیریک (بونا قانع اولاریق) جیبیمزده یئتری قدر پول وارسا لوکس بیر رستوراندا باهالی بیر یئمک یئیه بیلریک.
من اوستو ایسه، توپلومدا اولان قایدا قانونلارین بیلینجی دیر. دئملی رستوراندا یئمک یئیه جک اولورساق، پول وئرملی اولدوغوموزو بیلدیگیمیزدیر.
ایدآل من ایسه روح استروکترونون اؤز ایچینده یاراتدیغی و رئال دونیا ایله اولمادیغی کیمی، بیولوژیک سیستم ایله ده هئچ بیر ارتباطی اولمایان بیر تخیل و تجسم دور. ایدآل من ی جوانلاردا داها آیدین گؤرمک اولار. بیر جوانین دؤشونو قاباغا وئریب، "اَه، کلیچکو بوکسور قارداشلار کیمدیر، من اونلارین ایکیسینی ده بیر یئرده وورارام" دئدیگینده، بیر آز موزیکدن باشی چیخان بیر آدامین، "اَه، رامیز قلی اوف کیمدیر، من بیر آز چالیشسام، اوندان داها یاخچی چالارام" دئدیگینده، بیر صفحه لیک قیسسا ناغیل یازمیش اولان بیر جوانین، "اَه، آنار رضایف، یوخسا رضا براهنی کیمدیر، من بیر آز حوصله ائله سم اونلاردان داها دگرلی رومالار یازارام" دئدیگینده ایده آل من یندن دانیشیر. دئملی اؤز تخییلونده، اؤز تجسمونده اؤزونو اولدوغو کیمی یوخ، اولماق آرزوسوندا اولدوغو بیر شخص کیمی تجربه ائدیر. ساغ بیر انسان اؤز ایدآل منینه چاتماق اوچون چالیشماغا باشلادیغیندا رئال دونیادا دوغرودان او آرزو ائتدیگی شخص اولمادیغینی حس ائدر. دئملی اؤزونو دونیا قهرمانی بوکسور بیلن جوان بوکس ورزشینه باشلاسا، بیرینجی یول رینگه چیخدیغیندا، اؤزوندن آنجاق بیر نئچه آی تجربه لی اولان بیر جوان طرفیندن بیر یوموروق ایله یئره سریلدیگینده، موزیک چالماغا چالیشان بیر انسان، بیر نئچه آی مشق ائتدیکدن سونرا، ایلرله مه سینین اؤلچوسونو گؤزدن کئچیرتدیگینده، و دونیا مشهورو یازرارلیق آرزوسوندا اولان جوان، تخیلونده کی رومانی کاغاذا گتیرمگه چالیشدیغیندا، بو "من" این بیر تخیل اولدوغونو حس ائدر. ایده آل منینی بیراخماق ایسته مَیَن بیر انسان ایسه، اؤزونو رئالیته مهک داشینا یاخینلاشدیرماز. بوکس ورزشینه باشلاماز، بیر موسیقی آلتینی الینه آلماز، ایکی جمله یازماغا چالیشماز، آنجاق ایده آل منیندن ده ال چکمز. روحی بیر خستلیک اولان بؤیوکلوک جنونوندا یاشار.
ساغ بیر شخصیت دوزلگه سینده (ساختاریندا) شخصیتین بو آلت بؤلوملری، دئملی بو قاتلاری، بیر- بیری لری ایله بیر قیوام و اویوم (انسجام) ایچینده، بیر بیرلری ایله ایش بیرلیگی آپارارلار. آجلیق دویغوسو (اؤز) بیر انسانی یئمگه زورلادیغیندا، بو اؤز من اوستو (توپلومدا وار اولان قایدا – قانونلارین تمثیلچیسی) ایله گئییشر (مشورتلرشر)، و بو ایکی قاتین مشورتلشمه سیندن "آهان، جیبیمده کی پولومون یئتدیگی قدر یئیه بیلرم" فیکری یارانار. ساغ بیر من، بیر یاندان آجلیق دویغوسونو دویورماق ایستدیگی نین یانیندا، اوبیری یاندان دا بو ایشی اجتماعی قایدا – قانونا اویغون شکیله سالار.
شخصیتین بو آلت اورگانلاری آراسیندا اویوملو ایش بیرلیگی یارانمازسا، یوخسا یاراندیقدان سونرا تازادان پوزولورسا شیزوفرن شخصیت دوزَلگه سی یارانابیلر. شیزوفرن بیر شخصیت ده، شخصیتی اولوشدوران بو آلت بؤلوملر بیر- بییندن قوپوق، هر بیری اؤز باشینا ایشلر. بیرئی (فرد) فرقلی زامانلاردا، فرقلی بؤلوملرینین حاکمیتی آلتیندا حرکت ائدر. من اوستو حاکم اولدوغو لحظه بیرئی فاناتیک قایدا – قورالچی، فاناتیک سنت چی، فاناتیک دینچی و ..... توپلومسال قایدا قورالاری مطلق لشدیرن بیر انسان اولار. بئله بیر انسان، بو حالیندا، شخصیتینین اوبیری آلت اورگانلارینی بیلینجیندن قووالار. آجلیقدان اؤلسه بئله اوغورلوق اولان بیر تکه چؤرگی یئمز. بیریسینه "قارداش منه بیر پارچا چؤرک وئر" دئمز. بیر سونراکی وضعیت ده ایسه، شخصیتینین آیری بیر آلت اورگانی، میثال اوچون کؤک، حاکم اولدوغوندا، من و اوست من بیلینجدن قووالانار و کؤکدن گلن دویغولار مطلقلیک قازانار. بئله بیر انسان، بو وضعیتنده جانی چوخ باهالی بیر یئمک ایسترسه، جیبینده پولو اومازسا بئله، باهالی بیر رستورانا گیریب یئمک سیفارش وئرر و یئیر. جانی قارشی جنس دن بیریسی ایله بیرلشمک ایسترسه، گؤردوگونو آلتینا باسار. دئملی بو دورومدا، توپلومسال قایدا قوراللار اونون اوچون کئچمز. اوغورلولوق، جنایت، تجاوز، و بئله ایشلری گؤرمکدن چکینمز. بئله بیر انسان، آیری بیر زامان، مکان و موقعیت ده باخارسان کی چوخ عاغیللی، ادبلی، تربیه لی هوشلو، باشلی و یارادیجی بیر انسان اولار. آنجاق بو وضعیت، اوبیری وضعیتلر کیمی کئچیجی دیر. هر لحظه اوبیری وضعیتلردن بیریسینه کئچه بیلر.
شیزوفرن خسته لر چوخ آنلاشیلماز، توتارسیز، سوزلرینه و عمللرینه گووَنیلمه ین انسانلاردیرلار. هانسی لحظه، هانسی موقعیت ده نه جور ترپَنَجکلرینی حسابلاماق، اؤن گؤرمک (پیش بینی ائتمک) چوخ چتین دیر. نورمال (معمولی) بیر انسان شیزوفرن خسته سینین نیه و هانسی عامللردن حرکت ائدرک بوگون بئله، آیری بیر گون آیری جور ترپندیگینی آنلاماقدا چوخ چوخ چتینلیک چکر.
ایده آل من ین حاکمیت قازاندیغی دؤنملرده ایسه، شیزوفرن خسته سی بؤیوکلوک جنونونا توتولار، اؤزونو هرکسه حاکم، هرکسدن داها آغیللی، هرکسدن داها گوجلو حس ائدر. بو خسته لردن بیر پاراسی بؤیوکلوک جنونونو تاریخدن اؤیگردیگی بیر شخصیت ایله اؤزدشلیک شکلینده تجربه ائدر. اؤزونون ناپلئون، آدولف هیتلر، و بئله شخصیت لردن بیری اولدوغونو حس ائدر و بونو آیریلارینا دا اثباتلاماغا چالیشار.
بونلارین یانیندا بیرده روحسال دفاعی مکانیزملر، ائشیکله مه، معقوللاشدیرما، انکار، سوروشدورمه و بیر سورو آیری دفاغی مکانیزملر ایشلَمکده اولدوغو شیزوفرن شخصیتین ایچ مکانیزمینین آنلاماغینی قات – قات داها چتینلشدیرر.
سؤزون قیسساسی: شیزوفرن شخصیتین ایچ مکانیزمی، شخصیتی اولوشدوران آلت دوزَلگه لرین بیری – بیریندن قوپوقلوغو، بیری – بیری ایله قیوامدا اولمایان، و چوخ زاماندا بیری – بیرینی قووالایان (دفع ائدن) بیر شکیلده ایشله ییشی دیر.
بو قیسسا یازیدا آنلاتیلار، اوخویان اوچون آنلاشیلماز ایسه، موضوع نون چوخ گئنیش و درین اولدوغوندان دیر. بو موضوع نو آنلاماق اوچون ایللر بویو تئوری اوخوماق و اوندان داها چوخ عینی – عملی تجربه لر اله گتیرمک گرکیر. بو یازیدا زیگموند فرویدون بو شخصیت تئوریسنین نه قدر دوغرو – نه قدر یانلیش اولدوغونون سؤزو گئتمیر. بو تئوری ایستر دوغرو ایستر یانلیش اولسون، بوگونکو روح بیلیمچیلیکده کئچرلی ساییلیر.
منی بو یازینی یازماغا زورلایان ندن، سون زاماندا بیزیم فارس باجی – قارداشلاریمیزین اؤز بیلینجلرینین (خودآگاهی لرینین) گون موضوعسو اولدوغو دور. بیزیم فارس باجی – قارداشلاریمز دان بیر چوخو اؤز خودآگاهی لریندن حرکت ائدرک، آیری ملییتلری آشاغیلاماغا، اونلارا توهین ائتمگه، اؤزلرینی اونلاردان اوستون بیلمه گه اییلیم (تمایل) گؤستریرلر. بو فنومنه فارس فاناتیزمی و یا فارس شوئنیزیمی دئمک اولار. هر میلتین ایچینده بئله انسانلار تاپیلابیلر. آنجاق فارس میلتی ایراندا اؤزونو حاکیم میللت اولاراق تانیدیغی اوچون بو شوئنیزمینه بیر ده بیر افتخار دویغوسو قاتیب، دؤشونو قاباغا وئریب، "من فارس اولدوغوم اوچون بوتون میللتلردن اوستونم" کیمی بیر ادعا ائدیر.
فارس فاناتیزمینین دوزلگه سی (ساختاری) شیزوفرن شخصیتین دوزلگه سی ایله چوخ بَنزش دیر.
یوخاریدا آنلاتماغا چالیشدیغیم کیمی، شیزوفرن دوزلگه اؤز ایچینده اویومسوز، بیری- بیری ایله باغداشمایان، بیر – بیرینی قووالایان (دفع ائدن) آلت دوزلگه لردن اولدشدوغو اوچون، آیری جور آنلاتیلاجاق اولورسا، اوز ایچینده قیوامینین (انسجامینین) آرادان گئتدیگی اوچون شیزوفرن دیر. فاناتیک فارس ایدئولوژی سی ده اؤز ایچینده بیری- بیری ایله باغداشمایان، بیری- بیرینی قووالایان و قیوامی اولمایان آلت دوزلگه لردن اولوشور.
فارس شونیزمی فارس میللتینین اصیللیگی، اوستونلوگو، دگرلیلیگی و آیری میللتلرین دگرسیزلیگی، آشاغیلیغی و غیر اصیللیگی فیکرینه دایاندیغی اوچون، بو فیکرین ایکی اساس عضوو، دئملی میللت و بو میللته وئیرن صفتلری آیری آیری اینجلمک گرکیر.
بیر میللت، بیر توپراق بوتونلوگو اوستونده یاشایان، اؤز ایچینده، دئملی بو میللتی تشکیل وئرن بیرئیلر آراسیندا، دیل، تاریخ، اورتاقلاشا قاباغا آپاریلان اقتصاد، دین، سنت و کولتور، و بونلاردان داها اؤنملیسی، تعلق دویغوسو، اولان بیر توپلولوق اورلاراق تانیملانیر.
فارس شونیستلرینین ذهنینده اولان بو میللتی اولوشدوران بیریملره باخدیغیمیزدا:
توپراق بوتونلوگو: فارس میللیتچیلیک فیکرینده اولان توپراق بوتونلوگو، بو میللتین دوغرودان و اوبیکتیو اولاراق اوستونده یاشادیغی توپراق مرزلرینی کئچیب، او میللته عاید اولمایان توپراقلارا داشماق ایسته مکده دیر. دئملی بو فیکیر بو میللتین اؤزونه عاید توپراقلاردان علاوه، تورکلرین یاشادیغی، کوردلرین یاشادیغی، عربلرین یاشادیغی، تورکمنلرین یاشادیغی توپراقلاری دا تصاحب ائتمه گه چالیشماسی، بو فیکرین ایچینده اولان اویوشمازلیقلاردان بیری دیر. شیزوفرن شخصیت ده اولان پارچالانما، قوپوقلوق، شخصیتی اولوشدوران آلت دوزلگه لرین بیر- بیرینه اویغونسوزلوغو بو فیکیرده آچیقجا گؤرونور. دئملی فارس شوئنیست دئوشونجه اؤزونه صاحب چیخماق ایسته دیگی توپراقلاردا آیری میلتلرین یاشادیغی اوچون بو توپراقلارین بو میللتلره عاید اولدوغونو آنلایابیلمیر. اجتماعی (دونیا سطحینده) قایدا قوراللاری گؤرمک وقبول ائتمک ایسته میر. فارس فاناتیزمی بو خصوصیتینده شیزوفرن شخصیتین بیر وضعیتی کیمی دیر. کؤک حاکم اولدوغو زامان اجتماعی قایدا قوراللاری تانیماماق، هر قیمته و هر شرایطده ایسته دیگینی اله گتیرمگه چالیشماسی کیمی دیر. شیزوفرن خسته نین بو حالینده جنایته، تجاووزه، اوغورلوغا میل گؤستردیگی کیمی، فارس شونیزمی ده بو خصوصیتینده، ایسته دیگینی اله گتیرمک اوچون هئچ بیر شئدن، هئچ بیر جنایت دن، هئچ بیر یالاندان و زوراکیلیقدان چکینمیر.
دیل باره سینده فارس شونیزمی نین توتومو (موضع گیری سی) شیزوفبرن خسته سیندن ده داها آنلاشیلماز و داها واقعیت دن اوزاق دیر. "منیم شیرین دیلیم" دئه دانیشدیقلارینین اللی فائیزیندن چوخو عربجه دیر. بیر واراق فارسجا یازیدا اولان عربجه سؤزلرینی سئچیب، ایچیندن چیخارتساق، او یازیدان دیل اولاراق هئچ بیر شئی قالماز. فارس دیلینده بیر موضوعنو آنلاتابیلمک اوچون یئترلی قدر فعل یوخدور. بیزیم فارس باجی – قارداشلاریمیزین هامیسی عربجه دن عاریت آلدیقلاری کلمه لرین هامیسینی غلط تلفظ ائدیرلر. هامیسینی "ز" تلفظ ائتدیکلری ض، ذً، ظ و ز حرفلرینین هر بیری عربی دیلینده آیری بیر حرف دیر. آیری جور یازیلدیغی کیمی آیری جور تلفظ اولونار. ع، غ، ت، ط حرفلری، س، ص، ث حفلری ایله ارتباطدا دا عینی مسئله عارض دیر. بیزیم یو باجی – قارداشلاریمیز ناماز قیلاندا، قرآن اوخویاندا بو کلمه لری دوغرو تلفظ ائتمه گه چالیشارلار، چونکو او لحظه نه دئدیکلرینی، نه اوخودوقلارینی بیلمزلر. آنجاق یاریسیندان چوخونون بو کلمه لردن اولوشدوغو زبان شیرین فارسی، "زبان مادری ما" دئدیکلری دیلی دانیشاندا بو کلمه لرین هامیسینی غلط تلفظ ائدرلر. بونون یانیندا بو کلمه لری دوغرو تلفظ ائدن ایران عربلرینی مازاراتا، شماته ته و مسخره یه قویارلار. فارسی دیللی لر
ü , ö, ı, ch
حرفلرینی تلظ ائده بیلمزلر. بو حرفلر تورکو دیللرینده اولدوغو کیمی، اوروپانین دا بیر چوخ دیللرینده وار. هئچ دگیل ایسه منیم بیلدیگیم قدر آلمانجادا و فرانسه جه ده وار. دئملی بو حرفلرین فارسجا دا اولمادیغی فارسجانین بیر اسگیکلیگی، بیر نقصانی دیر. بوتون بونلارا قارشی، فارس دیلینین عربجه دن آلدیغی قولتوق آغاچلارینین اوستونده یئریَن بیر چولاق وارلیق اولدوغونا قارشین، فارس باجی قارداشلاریمیز اؤز اسگیکلرینی گؤره جکلری یئرده، اوبیری دیللره، عربجه یه، توکجه یه شمامتت ائتمک ایله اؤزلرینی اؤوَرلر.
بو وضعیت شیزوفرن خسته سیننین کئچیردیگی ان آغیر بحراندا اولدوغو حالینه بیزر. شیزوفرن خسته سی ده بحران حاللرینده، واقیتلرین گؤمکدن امتناع ائدر. اؤز تخیلونده یاراتدیغی "ایده آل" منی نه آسیلار و بو تخیلی منی نی واقیعت ایله اشتباه سالار. آنجاق بیزیم فارس شونیست لریمیز کیمی، اؤزوندن تخیل ائتدیگی بو من ین واقعیت اولدوغونو هرکسه اثباتلاماغا چالیشار.
ادبیات عرصه سینده ده عینی وضعیت وار. فارس ادبیاتینین بؤیوک بؤلومو پروین اعتصامی، صمد بهرنگی، علامحسین ساعدی، رضا براهنی و ..... کیمی تورک یازیچی و ادبیاتچیلار طرفیندن یاراتیلدیغینی دا گؤره بیلمه گوجو یوخدور بیزیم بو فارس باجی قارداشلاریمیزدا. بو انسانلاری اوتانمادان، چکینمه دن ایرانلی و فارس معرفی ائدرلر.
تاریخ و دین باره سینده ایسه گئنه ده فارس شوئنیزمینین اؤز بیلینجی شیزوفرن خسته سینین اؤز بیلینجینه چوخ یاخین دیر. ایکی مین بئش یوز ایللیک تاریخیم وار دئیه اؤوونن فارس شونیسیتی بو تاریخدن اؤزونه قالان ایکی اوچ سینیخ ستوندان باشقا هئچ بیرشیئ تاپابیلمیر. بو "اصیل تاریخ" ای اولان میلتین دیلی و دینی اؤز تاریخیندن قوپوق و آیری دیر. اصیل فارس ایسن مسلمان اولابیلمزسن، بو حضرتلرین ادعاسینا گؤره فارس میللتینین دینی ذرتشتی دیر. آنجاق بوگون زرتشتی دینی اولانلاری "کافر" دئیه ائشیکله ییب، حتی اولدورورلر. دانیشدیغی، یازیب اوخودوغو دیلینین یاریسیندان چوخونون عربجه اولدوغو انسان نه تهر "من اصیل فارسام" دئیه بیلیر؟ گؤروندوگو کیمی فارس میلتینین اؤز بیلینجی پارچالانمیش و بیر- بیریندن قوپوق اجزا دان اولوشور. شیزوفرن خسته سینین روح دوزلگه سینی اولوشدوران جزء لرین بیر- بیرینده قوپوق و قیوامسیز (انسجام سیز) اولدوغو کیمی.
بونلارین هامیسیندان داها دا قولایی، واقعیت دن اوزاق اولان بیر تصور، بؤیوکلوک جنونو، دئملی "منیم دیلیم، و کولتوروم ایراندا یاشایان میللتلرین هامیسینا حاکم و اوستون دیل و کولتور" دور ادعاسی دیر. بو اؤزللیک شیزوفرن خسته سینین واقعیت دن تاماماً قوپوق، اؤز تخیلونده یاراتدیغی بیر دونیادا یاشاماسینا بنزر. اؤزونون گونلوک ایشلرینی قاباغا آپارماقدان بئله عاجز اولان شیزوفرن خسته سی اؤزونو دونیانین ان بؤیوک بیلگینی، ان بؤیوک صنعتچیسی، ان بؤیوک حاکمی و ان بؤیوک سرداری بیلر. اؤزونه تخیلی بیر "کوروش" یارادیب، حقوق بشر منشورونون بو تخیلی وارلیق طرفیندن یازیلدیغیینی ادعا ائدن فارس شونیستینین بو فیکری ایسه، شیزوفرن خسته سینین اؤزونو دونیا بؤیوکلریندن بیریسی، ناپلئون، افلاتون، یوخسا بیر پیغمبر ایله اؤزدشلشدیرمه سینه بنزر. اؤزونو تخیلی بیر کوروشا باغلایان بیر انسان، البته کی "من بو کوروشون دوامچیسییام" دیه ادعا ائدرک اؤزونو بو تخیلی والیق ایله اؤزدشلشدیریر. بونون یانیندا هرکس طرفیندن تهاجمه معروض قالماق دویغوسوندان، هرکسین اؤزونه دوشمان اولدوغونو حس ائتدیگیندن حرکت ائدرک، (ایراندا) وار اولان بوتون دیللره و کولتورلره دوشمانلیق بسلمک و اونلاری یوخ ائتمگه چالیشماق دا، پارانوئد شیزوفرن خسته سینین دویغولارینین عینی سی دیر.
میللیتچیلیک، طبیعی شکلینده بللی بیر باغلیلیق، سئوگی و محبتین آنلاتیمی (بیان) دیر. بیر انسان، دوغوب بؤیودوگو جفرافی بؤلگه نین هاواسینا، سویونا، طبیعی گؤرونوشونه، فصللرینین اؤزللیگینه، داغینا، درسینه چایینا، گؤلونه، اوتونا - علفینه، آغاجینا، حیوانینا و .....بو جغرافی بؤلگه نی آیری جفرافی بؤلگه لردن آییران، اؤزللیکلرینین هامیسینا طبیعی اولاراق بیر باغلیلیق و علاقه گلیشدیرر. بونون یانیندا بللی بیر جغرافی بؤلگه ده یاشایان، بیر میللتی تشکیل ائدن بیرئیلرین ده اورتاق اؤزللیکلری، دیل، دین، عنعنه لری، تویلاری، یاسلاری و بیر انسان ییغینینی بیر میللت شکلینه گتیرن اؤزللیکلرین هامیسی او توپلولوق ایچینده یاشایان بیرئیده بیر علاقه، محبت و باغلیلیق یارادار. بیر انسانین میللتینی سئومه سی، میللتینه باغلی اولماسی ساده بیر دویغو یوخ، بیر یاندان بیر چوخ طبیعی فاکتورلارین بیر یاندان دا یئنه چوخ ساییدا اولان اجتماعی فاکتورلارین یاراتدیغی بیر دویغو ییغینی دیر. بو دویغو ییغینی ایچینده "من" دویغوسو و منسوبلوق دویغوسو دا بؤیوک رول اویناماقدادیر. "من" دویغوسو بیر انسانین یاشادیغی جفرافی و اجتماعی محیطیده اولان فاکتورلارین اؤز ایچینده ییغیب، اؤزونه مال ائتمه ک پروسه سی سونوجوندا یارانان بیر دویغو دور. "من" چوخ ساییدا فاکتورلاردان اولوشان و بیر انسانین یالنیز بیرئسل یاشامیندان یوخ، عینی زاماندا اونون کئچمیش نسلرینین ییغدیغی تجربه لر و کئچمیش نسللرین خصوصیتلرینی ده ایچینه آلان بیر دویغو دور. بو دویغولارین هامیسی، دئملی جغرافی بؤلگه نین و اجتماعی محیطین اؤزللیکلرینین، بیر آرادا و ایچلنیلمیش شکلینده، "من" دویغوسونون بیر بؤلومو "وطن" و "میللت" سئوگیسی شکلینده اؤزونو گؤسدرر. مهاجرت ائتمیش و یاشادیغی جفرافی بؤلگه سیندن و میللتیندن اوزاقدا یاشایان انسانلار، قربتده وطن حسرتینی داها آیدین و ملموس حس ائدرلر. بو باره ده یازیلمیش بیر چوخ رومان، شعر و فیلمنامه وار.
گونئی آذربایجانلینین بو دویغوسونو سایغیسیزلیقلا قارشیلایان، اونو آشاغیلایاراق توهینه معروض قیلان، گونئی آذربایجانلیا "سن یوخسان" دئمک ایسته ین فارس فاناتیک میللیتچیلگی البته کی بو توتومونون (موضع گیری سینین) قارشیسیندا عینی شکیلده بیر عکس العمل یارادماقدادیر. بیر انسانا "سن یوخسان" دئیه اثباتلاماغا چالیشماق ان درین و ان آغیر بیر دوشمانلیغین اعلان ادیلمه سی دیر. سون ایگیرمی ـ اوتوز ایل ایچریسینده گؤنئی آذربایجان میللتی ایچینده گلیشن میللی بیلینج بیر طبیعی و بالذات بیر میللی دویغو اولدوغونون یانیندا، بیر یاندان دا فارس میللتچیلیگینین بیزی هئچه سایماسینا و توهینه و آشاغیلاماغا معروض قویماسینا بیر عکس العمل اولاراق اورتایا چیخیر. بو عکس العمل دن حرکت ائرک گلیشن میللی دویغویا رِآکتیو (رِآکسیونا دایالی) دویغو وبو دویغودان حرکت ائدرک گلیشدیریلن میللیتچیلیگه رِآکتیو میللیتچیلیک دئمک اولار. طبیعی بیر میللی دویغویا دایاناراق گلییشدیریلمیش اولان میللیتچیلیگین و رِآکتیو میللتچیلیگین چیخیش نقطه لری (حرکت نقطه لری) و موتور گوجلری ایکی آیری دویغو اولدوغو کیمی گلیشیم شکیللری و هدفلری ده بیری بیریندن آیری دیر.
گؤروندوگو کیمی فاناتیک میللیتچیلیکده فاناتیک دوشونجه سیستمینین خصوصیتلری آچیق ـ آیدین گؤرونمکده دیر؛ بللی سارسیلماز دوگملاردان حرکت ائتمک، بللی شخصیتلری مقدسلشدیرمک و بو فیکیره قارشی چیخانلارا دوشمانلیق دویغوسو بسلمک.
فاناتیک میللتچیلیک یالنیز فارسا مخصوص دگیل. بو گؤرونگه (فنومن) تاریخ بویو بیر چوخ توپلومدا گؤرولموشدور. عرب فاناتیک میللیتچیلیگی، دین ایله یوغرولموش بیر شکیلده، بو گؤرونگه نین ائسگی نمونه لریندن دیر. ایگیرمی اینجی عصرین باشلاریندا ایتالیادا، اسپانیادا و آلماندا گلیشگینلیگینین زیروه سینه چاتان فاناتیک میللتچیلیک فاشیزم آدی ایله تاریخده سیلینمز ایزلر بیراخمیشدیر. بو فاشیستی حرکتلرین بللی بیر ایدئولوژی یه دایاندیغینی، بو ایدئولوژینین اورتا دیرگی ایسه اؤز میللیتینی آیری میللتلردن اوستون گؤرمک ائیلیمی، اؤز میللیتینین مطلقلشدیریلدیگی و مقدسلشدیریلدیگی و بللی شخص و سمبوللارین دا مطلق و مقدس ساییلدیغی آیدینجا گؤرونمکده دیر. بو فاشیستی حرکتلرین ایچ گلیشیم مکانیزمینه باخدیغیمیزدا، طبیعی اولاراق هر میللت ده وار اولان اؤز سئوگیسی، اؤز وارلیغینی قوروماق ایستگی، توپراغینی، طبیعی قایناقلارنی، دیلینی، کولتورونو، محافضه ائتمک ایستگینی بللی بیر فیکیر محورینده ایدئولوژی یه چئویرمک، اوبژکتیو اولاراق وار اولان احتمالی دوشمان میللتلردن گله بیلجک خطری قابارداراق، اغراق ائدیب، خالق ایچینده قورخو یاراتماق، و اؤز میللی اؤزللیکلرینین آیری میللتلره گؤره داها اوستون اولدوغونو، ایدئولوژیلشدیرمک پروسه سینی گؤرمک چتین دگیل. فاناتیک میللیتچیلیک ایدئولوژیسنین توپلومدا گوج قازانماسی ایله بو ایدئولوژینی نماینده لیک ائدن شخصلرین، دؤلت گوجونو اله کئچیرتدیکدن سونرا ادعا ائتدیگی و ایناندیغی اوستونلوگو ائیلمه (عمله) کئچیرتمک و آیری میللتلری یوخ ائتمک یولوندا اوزون دؤنملی و آغیر ساواشلارین باشلادیلماسی بو گلیشیم پروسه سینین قاچینیلماز (امتناع ناپذیر) سونوجودور.
ایتالیادا 1920 ایللرینده قدرت تاپان فاشیزم، موسولونی رهبرلیگینده، 1936 حاکمیتینی اؤز اؤلکه سینین محدوده سیندن چیخاردیب، آیری میللتلری و آیری توپراقلاری حاکمیتی آلتینا آلماغا باشلاییر و ایلک نوبه ده اتیوپی یه حمله ائدرک بو ایستگینی ائیلمه کئچیردیر. بونون یانیندا بیر چوخ آفریقا اؤلکه لرینی ده اشغال ائتمک پلانلارینی توکموشدو. عینی زاماندا آلمان فاشیزمی ایله بیرلیک یاراداراق دونیانین بیر چوخ اؤلکه سینی اشغال ائدیب حاکمیتی آلتنیا گتیرمک هدفینه ایکینجی دونیا ساواشینی باشلادیر. ایکینجی دنیا ساواشینین بیراخدیغی ضایعه لری آنلاتماق نئچه مین صفحه لیک کیتابلارا بئله سیغماز. آلمان فاشیزیمی ایکینجی دونیا ساواشینی یاراتماسا ایدی، بو ساواشدان اؤنجه یئتیشمیش اولان تکنیک، اقتصادی و اجتماعی سئویه نین اوستونده تکامولونه دوام ائتسه ایدی، بوگون یالنیز آلماندا دگیل، بوتون دونیادا یاشایان انسانلارین راحاتلیغی، ساغلیغی، رفاهی و بوگون وار اولان سئویه نین چوخ چوخ اوستونده اولابیلردی.
بو یازینین بوراسینا قدر اوخویوب، بلکه ده به به، چه چه، آفرین، دئین دیلداشلاریمیزدان بیر پاراسی یازینین بوردان سونراسینی اوخوماغا دوام ائنده، اوزلرینی تورشادیب، دودقلارینی بوزوب، بو یازینی یازانا نفرت بسلمه گه باشلادیقلارینین یانیندا اونا "تورک دوشمانی"، "فارس نوکری"، "کومونیست"، "مانقورت" کیمی صفتلر باغلایاراق اؤز – اؤزلرینه ، "بو دا سونوندا تورک دوشمانی چیخدی کی" دئیه دئینمه گه باشلایاجاقلار. آنجاق ائل دیلینده بیر مثل وار، "بیر ایگنه اؤزوه، بیر چوالدوز اؤزگه سینه"
آذربایجان میللی حرکتی اؤزلوگونده و بوتوتلوگونده چوخ دوغرو و یئرینده اولدوغونون یانیندا هر اجتماعی حرکت کیمی فرقلی فیکیر آخیملاریندان اولوشموشدور. بو حرکت ایچینده کئچن اون – اون بئش ایلده گلیشن فاناتیک تورکچو فیکیر آخیمی دا یوخاریدا آنلاتدیغیم عمومی شکیلده کی فاناتیک میللیتچیلیکدن چوخ فرقلی دگیلدیر.
آذربایجان میللی حرکتی ایچینده کی فاناتیک تورکچولوک فیکیر آخیمی اؤز میللی وارلیغینی قوروماق، گلیشدیرمک، و انکشاف ائتدیرمک یئرینه بوتون فکیرینی فارس، کورد و ارمنی ایله دوشمانلیق دویغوسونو قابارتماق اوچون ایشلتمکده دیر. بو آرادا فارس فاناتیک میللیتچیلیگینین اؤزونه یاراتدیغی تاریخی نفی ائتمک، کوروش آدی یله باغلانان اؤزللیکلرین جعلی و کؤکسوز اولدوغونو اثباتلاماق بو دوشونجه آخیمینین سون زامندا ان چوخ اؤنم وئردیگی موضوع اولموشدور. بو وطنداشلاردان چوخونلوغو اؤز آنا دیللرینده یازیب اوخوماغا قادر دگیللر. فارس تاریخینین جعلی اولدوغونو اثباتلاماقدا فارس دیلینده یازیرلار. فارس سؤزونو فارث یازماق، ایران سؤزونو عیران یازماق کیمی ایشلر بو وطنداشلارین آذربایجان میللی حرکتینه قاتیلماق و اؤزلرینی تورک حس ائتمگین یوللاریندان بیری دیر.
ایکی ایلدن بری ایستر اؤز فیس بوکومدا، ایستر آیری اینترنت صفحه لرینده چیخمیش اولان یازیلاریمدا بو وطنداشلاریمیزا "بو ایشلرین یئرینه ایکی جمله آنا دیلینیزده یازیب اوخوماق اؤیگرنین" دئیه یئترمگه چالیشیرام. سونوندا بیر فیس بوک یولداشیم بیر کاریکاتور گؤندردی منه (چوخ ساغ اولسون) کاریکاتورونودا بیر ائشگین باشینی قلم توتان بیر ال شکلینده چکیب، قلمین اوجودا یئرده دیر. بو فیس بوک "دوستوم " زحمت چکیب گؤندردیگی کاریکاتورون آلتیندا بئله یازیردی: "اوخویوب یازانلاریمیزین چوخو ائشک دیر" بو شکیلده دوشونن وطنداشلاریمیزین ساییسی بیر – ایکی دگیل دیر.
گونئی آذربایجاندا فاناتیک تورکچولوک دوشونجه آخیمینی نماینده لیک ائدن وطنداشلاریمیز و بونلارین آرخاسینجا گئدن وطنداشلاریمیز کئچن اون – اون بئش ایل ایچینده اؤزلرینه بیر سمبل یارادیب و بو سمبولون آدینی "بوزقورد" قویوبلار. اوشاقلارینا آنا دیللرینده یازیب اوخوماق اؤیگرتمک یئرینه بارماقلارینی ایگری توتاراق "بوزقورد" سمبولو گؤسترمگی اؤیگردیرلر.
کئچنلرده فیس بوک سایتیمدا بو باره ده بیر یازی قویموشدوم. بو یازینی بوردا گتیریرم:
محمد امین رسولزاده، آذربایجانلی بیر قزتجی و آیدین ایدی. 1884 ایلینده آنادان دوغولدو. اوزون ایللر بیر آیدین قزتجی کیمی ایشله ییردی و ایشینین ایجابی زامانیندا یاییلان قزته لرده چوخ ساییدا یازی، رپورتاژ، خبر، مقاله و سیاسی تفسیر یایماقدا ایدی. سیاسی فقالیتی سونوجو زامانینین گؤرکملی سیاستچیلریندن بیری اولاراق "مساوات" آدلی سیاسی تشکیلاتین باشچیلیغینی ائتدی و 1918 اینجی ایلده آذربایجان دموکراتیک دؤلتینی قوردو. دئملی محمد امین رسولزاده نین بیر چوخ سیاسی، اجتماعی و تاریخی یازیلاری واردیر. نه محمد امین رسولزاده نین قزتجی اولاق ایشلدیگی زامان یازدیقلاریندا، نه سیاسی فعالیتی چرچوه سینده یازدیغی یازیلاریندا، نطقلاریندا و بیلدیریلرینده و نه ده آذربایجان دموکراتیک دؤلتینین باشچیلیغینی ائتدیگی زامان یازدیغی یازیلاریندا، نطقلاریندا و دؤلت سندلرینده "قورد"، یوخسا "بوزقورد" دان بیر اثر یوخدور.
مساوات حزبی نییه بو مقدس سمبول اولان "بوزقورد" و بایراغینا تیکمدی؟
سیدجعفر پیشه وری، ( گونئی آذربایجان حکومتینین قوروجوسو) بیلگیلی و درین بیر قزته چی ایدی. باکی دا چیخان "آچیق سؤز" آدلی قزته ده یازیلار یازیب، سونراسی "حریت" آدلی قزته نین باش رداکتورو اولوب. اوزون زامان اجتماعی فعالیت گؤستریب و سونوندا آذربایجان دمکرات حوکومتینینین قورولوشوندا باش رولو اویناییب. پیشه وری نین یازیلاریندا، نقطلرینده، بیلدیرلرینده "بوزقورد" آ بنزر بیر سیاسی و میللی سمبول گؤرونورمو؟
آذربایجان دمکرات فرقه سی نییه بو "بوزقورد"و اؤزونه سمبل سئچمدی؟
شیخ محمد خیابانی درین، ساوادلی و درین بیر تاریخچی ایدی، میللی بیر انسان اولاراق مشروطه حرکاتیندا بؤیوک رول اویناییب، میللت وکیلی اولاراق مجلسه گیریب و سونوندا دا آزادستان آدی آلتیندا آذربایجان دؤلتی قورماغا چالیشیب. شیخ محد خیابانینین یازیلاریندا، نقطلرینده، بیلدیریلرینده "بوزقورد" کیمی بیر سیاسی سمبول تاپیلیرمی؟
بهزاد بهزادی، درین تاریخ آراشدیریچی سی، قزته چی آذربایجان دیل وتاریخینده آییریتیلی آراشدیرمالار آپاریب و بیر چوخ کیتاب و مقاله یازیب. بو آرادا آذربایجان تورکجه سینه ان گئنیش و آیرینتیلی گرامر کتابی دا بهزاد بهزادی نین یازدیغی گرامر کیتابی دیر. بهزاد بهزادی نین یازیلاریندا "بوزقورد" سمبولونا توش گلمک اولار می؟
محمدعلی قوسی (فرزانه) ( آذربایجان تورکجه سینه گرامر کیتابی یازیب) محمد تقی زهتابی ( "ایران تورکلرینین اسگی تاریخی" آدیندا ایکی جلدلی بیر آراشدیرما یازیب) صمد بهرنگی، علی اکبر صابر، میرزه علی معجز، جواد هئیت، و نئچه بئله آذربایجان دیل، تاریخ و مدنیتینه بؤیوک خدمت لر ائدن انسانلاری سایابیلرم کی بارماقلارینی ائیگری توتماغی اؤیرنمک سعادتینه یئتیشمَیش واقتلارینی تلف ائله دیلر، گؤزلرینی کور ائله دیلر، آراشدیرمالار آپاردیلار، تاریخ یازدیلار، آذربایجان تورکجه سینه گرامر یازدیلار، اؤلوب گئتدیلر. یوخاریدا آدی کئچن یازارلارین اثرلری قید ائتدیگیم اثرلری ایله محدود دگیل. بو انسانلارین هر بیرینین آذربایجان تورکجه سینده بیر چوخ اثری وار. بو انسانلار نه اؤزلری بارماقلارینی ائیگری توتدولار، نه ده یازیلاریندا "بوزقورد" کیمی بیر تاریخی و سیاسی سمبل دان بیر اثر تاپماق مومکوندور.
بونلاردان علاوه، داها ائسگیلره گئدرسک، محمد فضولی، نعیمی، نسیمی، صمد وورقون، شاه اسمائیل خطائی، تورکمن شاعیری مختوم قولو، مدینه گولگون، محمد حسین شهریار، سید عظیم شیروانی، میخائیل مشفق، و بئله انسانلار دا بارماقلارینی ائیگری توتماغی اؤیگرنمدیلر. شعرلرینده، یازیلاریندا دا "بوزقورد" دان بیر خبر یوخدور.
بولوت قاراچورلو (سهند)، مفتون امینی، بختیار واهابزاده، مراغالی کریمی کیمی معاصر شاعرلیریمیز ده بو "قورد" افندی باره سینده بیر شئی یازماییبلار.
جابار باغچه بان، تبریزده بیرینجی یول مدرسه آچان آدام، اوشاقلارا بارماقلارینین ائیگری توتماغینی اؤیگرتمه دی. اؤزو ده بو سعادته یئتیشمیشدی کی.
عجاییب بیر شئی دیر، کوراوغلو دا بیزیم "بوزقورد" افندی نی تانیماق، و اونو اؤزونه سیمگه ائتمک قدر عاغیللی دگیل ایمیش.
ستارخان، باقرخان، اه، قوی جهنم اولسونلار، اونلار هئچ آدام بئله ساییلمازلار. "بوزقوردو" اؤزونه سمبل ائتمه ینلری آدام یئرینه قویماییریق.
نادر شاه، شاه اسمائیل خطائی، شاه عباس، بوتون نئچه یوز ایللیک صفوی سلسله سینین پادشاهلاری، قاجار سلسله سینین پادشاهلاری، سلجوقلولولار، آغ قویونلولار (آغ قورتلولار اوخویابیلرسیز)، قارا قویونلولار (قارا قورتلولار اوخویابیلرسیز)، بیزیم بو "بوزقورد" و بایراقلارینا تیکمه دیلر. بیلمیرم نئیه؟
آهان ایندی آنلاییرام. "بؤزقورد" دئمک کی آغ قویونلولار ایله قارا قویونلولارین سیمگه لرینین قاریشیغیندان عمله گلیب، آنجاق بیلمیرم نئیه "بوزقویون" اولماییب دا، "بوزقورد" اولوب. بونو دا داروین دن سوروشمالییق. یادا بیزیم بو یومورتادان تازا چیخمیش یئنی یئتمه لریمیزه سوروشماق گرک.
آذربایجانین بؤیوک قهرمانی بابک ده "بوزقوردون " شکلینی قله سینین داشلاریندا قازدیرماییب، نه دانیشیقلاریندا، نه کتیبه لرینده، نه شعارلاریندا، بیزیم بو محترم "بوزقوردا" اشاره ائتمه ییب. بایراغینا دا تیکمه ییب!
آذربایجان عاشق موسیقیسی، کئف اوچون بیر موسیقی اولماقدان داها چوخ خالقین ایچینده یایغین اولان و تانینان ناغیللاری، افسانه لری، عنعنه لری، تویدا – یاسدا اولوب کئچنلری آنلاتان بیر صنعت دیر. عاشیقلارین بیر چوخو عینی زاماندا شاعر ایدیلر. خالق ایچینده اولان ناغیل و افسانه لری ازبردن بیلر و ساز ائشلیگینده اوخویاردیلار. عاشیقلاریمیزین هئچ بیرینین شعرلرینده یوخسا اوخودوقلاریندا "بوزقورد" دان بیر اثر تاپماق مومکون دگیل. عاشیق عباس توفارقانلی ایله عاشق قریب سفویه دؤرونون باشلانقیجیندا یاشاییبلار، دئملی آلتی یوز ایل اؤنجه. شعرلرینده "بوزقورد" دئیلن بیر شئی یوخدور. خسته قاسم، ساری عاشیق، عاشیق علی عسگر ده چوخ قدیمی و گؤرکملی عاشقلاریمیزدان دیرلار. بونلارین اثرلرینده ده "بوزقوردون" یئری یوخدور.
چاغداش موسیقیمیزده ده یوزلرجه حماسی، اسطوره یه دایانان، هابئله عنعنه لریمیزی، ناغیللاریمیزی، خالق ایچینده اولان اینانجلاری آنلاتان ماهنیلارین اولدوغونون یانیندا، بؤیوک سنفونی و اوپرالار وار. دونیانین ان گؤرکملی اوپرالاریندان بیر اولان کوراوغلو اوپراسی، شاه اسماعیل اوپراسی، بو ایکی اوپرانین آلتمیش ایلدن چوخ قدمتی وار، یوزلرجه یول جانلی اولاراق صحنه یه گتیریلییبلر. کسینلیک ایله حضورونوزا یئتیرملیم کی ایستر عاشق موسیقیمیزده، ایستر خالق ماهنیلاریندا، ایستر اوپرا و سنفونویلریمیزده "بوزقورد" دان بیر اثر یوخدور.
اردیبل ده ماراغادا، تبریزده، اورومیه ده، زنجاندا، نخجواندا، اوردوباددا، شکی ده، باکی دا اولان نئچه یوز ایللیک بینالاردا، عابیده لرده "قورد" سمبولو گؤرورسونوز مو؟ دئملی او زامانلار آذربایجان میلتینین ایچینده "بؤزقورد" دئییلن بیر سمبول یوخ ایدی.
قازینتیلاردان چیخان چوخ قدیم اثرلرده ده "بوزقورد" سمبولونو تاپماق مومکون اولمور. پروفسور زهتابی ده کسین کی "ایران تورکلرینین اسگی تاریخیینی" آراشدیررارکن، بیزیم بو "بوزقورد" افندی نی سیاسی بیر سیمگه اولاراق گؤرمه ییب!
بیلمیرم بیزیم بو تازا نسلیمیز هاردان تاپدی بو "بوزقورد"و.
فیس بوک و تلگرام نسلینین ذهنی اوخوماغا و یازماغا عادت ائتمه ییبدیر. کلیپلر و شکیللر بو نسلین بیلگی قایناغی دیر. بئش – آلتی سطیر یازی اوخودوقدان سونرا بئینی یورولور. "بوزقورد"ون دونیا تورکلری سمبلو اولدوغونا دایر الینده اولان تاریخی مدرکلر هامیسی فیس بوک و یا تلگرام کلیپلری و شکیلری دیر. اوخومامیش موللا اولوب، اوخوماغا نه گرک وار کی. یوخاریدا بیر پاراسینین آدی کئچن انسانلارین یازیلارینی اوخوماق، بیرینجی درجه ده اوخویابیلمه گوجونه صاحب اولماغی گرکدیریر. ایکینجی سی بیر آز حوصله و صبر گرکدیریر. اونا گؤره بونلارین یازیلارینی اوخوماغا گرک یوخدور، چونکو سوادیمیز چاتمیر. اؤیگرنمه یه ده گرک یوخدور. نیئه اؤزوموزو اینجیدک، اؤیرنمک چتین ایش دیر. بیزیم حوصله میز چاتماز. بیز بارماقلاریمیزی ائیگری توتماغی باشارساق یئتر. تورک دونیاسینا نه بیلگی، نه تاریخ، نه اؤز دیلینده علمی مطلبلر، نه اؤز دیلینده تکنیک، گرکمز.
کئچن ایگیرمی ایل ایچینده اوشاقلاریمیزا بارماقلارینی ائیگری توتماغی اؤیگرتمک یئرینه اؤز آنا دیلینده یازیب اوخوماق اؤیگرتسه ایدیک، بوگون نئچه میلیون ساوادلیمیز اولاردی، دیلیمیزی بیلیم، صنعت، تکنیک دیلی سئویه سینه چاتدیرمیش اولاردیق، فرهنگستانیمیزی اؤزوموز قوراردیق و "من زبان مادریم را میخواهم" دئیه آنادیلیمیزی دوشماندان دیلنمزدیک.
آنجاق هله ده بارماقلاریمیزی ایگری توتماق ایله مشغولوق و اوخویوب – یازماق اؤیگرنمگه زامانیمیز یوخدور. ایگیرمی ایل سونرا دا فارس دؤلتینه "من زبان مادریم را میخواهم" دئیه اعتراض ائدجگیک.
بو میللتین گلجگیندن چوخ قورخورام


text:
دیکلمه صنعتی؛ بیرینجی حصه: دیکلمه صنعتینین ضرورتلری
کبری میرحسینی
سون ایللرده سانال دونیانین رؤونق تاپماسی ایله، ادبیاتلا ماراقلانان اکثر شخصلر طرفیندن، شعر و یا نثر سسلندیریب، بو گؤزل حیسی باشقالاری ایله پایلاشماق، عادی حال آلیب و بو ایشه ماراق، گئت به گئت آرتماقدادیر.
بوگونلرده ده، همین سانال دونیادا، دیکلمه ساحهسینده چوخلو سؤز-صحبت و دارتیشمایا شاهیدیک و بو دا سئویندیریجی حالدیر. چونکو بو صنعتله ماراقلانانلار سایینین چوخالماسی ایله عئینی زاماندا، تنقید ائدیب بو صنعتین گلیشمهسینه کمک ائتمهیه چالیشانلار دا اولور. آنجاق تاسفله، بیریسی بو ساحهده نظر وئردیکده، اونا ایراد توتولور کی، هر کسین بو ساحهده نظر وئرمهیه قابلیتی یوخ. حالبوکی سس و موسیقی، بونونلا باغلی بوتون تخصصلره باخمایاراق، ایلک باشدا قولاق و دینلهیجینین واسیطهسیله اینجهلنمهلیدیر. میثال اوچون بیر موسیقی ایفا اولوندوقدا، اونا قولاق آسان بیر شخصین آرتیق بیلگیسی اولماسادا، ایفاچینین خاریج اوخودوغونو راحاتلیقلا تشخیص وئرهجک.
دیکلمهیه گلدیکده ایسه، موسیقی مهارتلرینین هامیسی لازیم اولماسادا، بعضی فاکتلارین اولماسی ضروریدیر.
دیکلمه صنعتینه ماراقلانان و بونو پئشهکارجاسینا داوام ائتدیرمک ایستهین شخص:
۱.دوزگون و ساغلام سسه مالیک اولمالی؛
۲. شفاف و دورو دانیشماغی باجارمالی؛
۳.کلمهلرین حاقینی اؤدهمهلی؛
۴.سسی قولاق اینجیدن اولمامالیدی.
آشاغیدا قولاغی اینجیدن سسلردن اؤرنک گتیریریک:
ریتمسیزسسلر
ریتمی اولمایان و یوروجو بیرسسی دینلهیینلر،دینلهمهیه داوام وئرسهلر،نئچه دقیقه سونرا اونلاری یوخو باساجاق.
زنگلی سسلر
بو سسی دینلهمک، بیریسی الین زنگ اوستونه قویوب چالان کیمی بیر سسی دینلهمهیه بنزر؛ بو سس،دینلهییجییه باش آغری گتیرهر.
بورنوندا دانیشانلار
بورنوندا دانیشان بیر شخصین سسینی دینلهمهیین اصلا جذبهسی یوخدور. دینلهیجینین قولاغی بو سسله راحات دئییل.
سسلرینده بو قابلیتلرین اولمادیغی شخصلره دیکلمه صنعتینه گیریشمک تؤوصیه اولونماییر.
بو قابلیتلره مالیک اولمادیغینی بیله-بیله بو ایشه قول قویان شخصلر، بوتون دینلهیجیلر طرفیندن تنقید اولونا بیلرلر؛ چونکو بو صنعتین ایلک ضرورتی دینلهیجینین سئومهسی و اوندان ذؤوق آلماسیدیر.
ایندی،بعضی دوستلارا بو سورغو یارانا بیلر کی، نهدن دیل و ادبیات (شعر و نثر )ایله تانیشلیق و یا باشقا مهارتلر، ایلک ضرورتلردن حسابلانماییر؟ جاوابدا دئمهلییک: هر بیر شخصین، بیلگی قازانیب، چالیشماسی ایله بو مهارتلری کسب ائتمهسی مومکوندور؛ آنجاق بیزیم اوسته اشاره ائتدییمیز فاکتلارین اکثریتی بیلگیسیز مؤوجود اولان قابلیتلردیر.
آردی وار…


text:
اوکراینا: 9 اینسانی دهلیزله باغلی راضیلیق الده اولوندو
اوکراینا باش ناظیرینین معاوینی ایرینا ورئشچوک بو گون سیویل لرین تخلیهسی اوچون 9 اینسانی دهلیزله باغلی راضیلیغین الده اولوندوغونو آچیقلاییب.
اوکراینا باش ناظیرینین معاوینی ایرینا ورشچوک بو گون سیویل لرین تخلیهسی اوچون 9 اینسانی دهلیزله باغلی راضیلیغین الده اولوندوغونو آچیقلاییب.
ورشچوک "تلگرام" حسابیندان ائتدیگی پایلاشیمدا موناقیشه بؤلگهلریندهکی سیویل لرین 9 دهلیزدن کئچهرک تهلوکهسیز بؤلگهلره داخیل اولا بیلهجگینی بیلدیریب.
ماریوپل، بردیانسک، توکماک و انرژیگودار-دان زاپوروژیه شهرینه کئچمک ایستهینلرین آنجاق شخصی ماشین لاری ایله چؤله چیخا بیلدیکلرینی بیلدیرن ورشچوک تخلیه اوچون سورونودتسک، لیسیچانسک، پوپاسنا و روبیژن شهرلرینه و گورنو ایستگاه لارینا اتوبوس لار گؤندرهجکلرینی قئید ائدیب.
ورشچوک بیان ائدیب کی، روسیا قوشونلاری آتشکس الده ائدرسه، لوگانسک ویلایتیندهکی دهلیزلر ایشلهیهجک.
خاطیرلادیق کی، روسیا قوشونلاری فوریهنین 24-ده اوکراینایا حربی هوجوم باشلادیب.
ایلگیلیلی خبرلر
محسنی اژهای عتراضلارا دستک وئرهنلرین یارغیلاناجاغینی بیلدیردی
ایراندا بعضی مشهور ایدمانچی و صنعتچیلر یایینلادیقلاری مئساژلارلا اعتراضچیلارا دستک اولوب، گۆونلیک گؤرهولیلرینین موداخیله شکلینه تپکی وئرمیشدی
روسیادا اوخولا سلاحلی سالدیری
سالدیریدا آرالاریندا اوشاقلارین دا اولدوغو ۱۳ نفر حیاتینی ایتیردی، ۲۱ نفر یارالاندی
پکاکالی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز سوریهنین قوزئیینده تروریستلره قارشی موباریزهنی ائتکیلی و قرارلی شکیلده داوام ائتدیریر"


text:
ک- جماعات اۇلوشتورما وە نور جماعاتی
دین بۆیۆگۆ سایئلان بیر کیشییە اۇلاغاناۆستۆ اؤزللیکلر یاقئشتئرئلئرسا اینسانلارئ اۇنون أطرافئندا تۇپلاماق قۇلای اۇلور. اۇنون آللاها یاقئن اۇلدوغونا وورغو یاپئلاراق آراجئ وە قورتارئجئ سایئلماسئ ساغلانئر. سۇنرا آللاهئن ایلهامئیلا یازدئغئ ایددیعا أدیلن کیتابلار اۇلوشتورولور.
بؤیلەجە آیرئ آدئ، آیرئ اؤندری وە آیرئ کیتابئ اۇلان بیر جماعات اۇلوشور. سۇنرا سۆرکلی بۆیۆلەیجی سؤزلر سؤیلنیر. بو جماعاتە گیرمەینین قورتولوشا أرەمەیەجگینە وورغو یاپئلئر.
کاتۇلیک کیلیسەسی بو شکیلدە اۇلوشان بیر حئریستیان جماعاتتیر. کیلیسە ایلە جامیع چۇق فارقلئدئر.
جامیع بیر عیبادت یریدیر. آما کیلیسە جانلئ بیر وارلئق، عیسانئن میستیک بدنی وە هیەرارشیک بیر تۇپلوم قابول أدیلیر.
اۇنلارا گؤرە: “کیلیسە تکتیر، قوتسالدئر وە کاتۇلیکتیر. کیلیسەنین تک بیر راببی، تک بیر ایمانئ واردئر. تک بیر وافتیزدن دۇغان، تک اوموتلا تک بیر روح طارافئندان جانلاندئرئلان تک بیر بدندیر. کاتۇلیک کیلیسەسی بۆتۆن اینسانلئغئ، مسیحین اؤندرلیگیندە، اۇنون روحونون بیرلیگیندە ایچردیگی اییلیکلرلە بیرلیکتە تۇپارلامایا چالئشماقتادئر.”
کاتۇلیکلرین، دینی گلەنک دەدیکلری اؤزل کیتابلارئ واردئر. اۇنلارئن، قوتسال روحون جانلئ آقتارئمئ یاعنی واحیی ایلە اۇلوشتوغونو اینانئرلار. تەورات وە اینجیل ایلە عاینئ ایلاهی قایناقتان فئشقئرمئش سایدئقلارئ ایچین عاینئ سایغئیئ گؤستریرلر.
کاتۇلیکلرین آصئل وورغوسو شودور:
“کاتۇلیک کیلیسەسینە گیرمەین قورتولوشا أرەمز.”
نورجولار دا، یوقارئداکی گیبی اۇلوشموشتور. ساعید نورسییە اۇلاغاناۆستۆ اؤزللیکلر یاقئشتئرئلاراق اۇنون مۆجددید، مهدی، بکلنن عیسا وە غاوثئ آعظام اۇلدوغو، بیرلیک ماقامئندا بولوندوغو، حاقیقاتی موحاممدیەنین اۇندا تجللی أتتیگی وە نورجولارا شفاعات أدەجگی وورغولانمئش، سۇنرا ریسالەیی نورلارا قوتساللئق وریلمیش وە قورتولوشون آنجاق نور جماعاتینە گیرمکلە مۆمکۆن اۇلاجاغئ سؤیلنمیشتیر.
بؤیلەجە فارقلئ بیر آدئ، فارقلئ بیر کیتابئ وە فارقلئ بیر لیدری اۇلان ینی بیر جماعات اۇرتایا چئقمئشتئر.
شیمدی بونونلا ایلگیلی ایددیعالارا باقالئم:
1- ساعید نورسییە یاقئشتئرئلان اؤزللیکلر
بیرچۇق طاریقاتتا اۇلان نورئ موحاممدی وە حاقیقاتی موحاممدیە اینانجئ نورجولاردا دا واردئر. ساعید نورسی، کندیسینین حاقیقاتی موحاممدیەیی تمثیل أتتیگینی دۇلایلئ یۇلدان آنلاتئر. اۇنا گؤرە ریسالەیی نورون قایناغئ وە أساسئ نورئ موحاممدیدیر. کندیسی ایسە اۇ ریسالەلرین حاقیقاتی وە ماعنوی کیشیلیگیدیر. بونون آنلامئ، نورو موحاممدییی یاعنی حاقیقاتی موحاممدیەیی کندیسینین تمثیل أتتیگیدیر.. ریسالەیی نورلاردا ساعید نورسینین بو اؤزللیکلرە صاحیب اۇلدوغونو گؤسترن ایفادەلر واردئر.
آ- بیرلیک ماقامئندا اۇلدوغو ایددیعاسئ
آللاە ایلە حاقیقاتی موحاممدیە، عاینئ گرچگین اؤن وە آرقا یۆزلری سایئلدئغئندان حاقیقاتی موحاممدیەیی تمثیل أدن کیشی، “بیرلیک” ماقامئندا قابول أدیلیر.
ساعید نورسی، شو سؤزلرییلە کندینین بو ماقامدا اۇلدوغونو ایددیعا أدر:
“آچمایئ عاقلئمدان بیلە گچیرمەدیگیم بیر سئررئ آچمایا مجبور قالدئم. شؤیلە کی:
ریسالەیی نورون ماعنوی کیشیلیگی (ساعید نورسی) وە اۇنو تمثیل أدن حاص شاگیردلرینین ماعنوی کیشیلیکلری “فرید = بیر تک اۇلما” ماقامئیلا شرفلندیکلری ایچین اۇنلارئن اۆزریندە، نە بیر اۆلکەنین قوطبونون، نە دە زامانئنئن بۆیۆک بؤلۆمۆنۆ حیجازدا گچیرن قوطبو آعظامئن یتکیسی واردئر.
بو سببلە قوطبو آعظامئن داحی أمرینە گیرمک زۇروندا دگیللردیر.
هر دەویردە وار اۇلان ایکی ایمام گیبی، اۇنو تانئمایا مجبور اۇلمازلار. بن، أسکیدن ریسالەیی نورون ماعنوی کیشیلیگینی (ساعید نورسییی)، اۇ ایماملاردان بیری ظاننەدردیم.
شیمدی آنلئیۇروم کی “غاوثئ آعظام”، هم قوطوب هم غاوث هم دە “فردیەت = بیرلیک” ماقامئندا اۇلدوغوندان، آحیر زاماندا شاگیردلرینین باغلاندئغئ ریسالەیی نور، اۇ “فردیەت = بیرلیک” ماقامئیلا شرفلنمیشلردیر.
گیزلەمەیە لایئق بو بۆیۆک سئررا گؤرە، مککەیی مۆکررمەدە هیچ بکلنەمەیەجک بیر شەی اۇلسا دا ریسالەیی نور عالەیهینە قوطبو آعظامدان بیر ایعتیراض گلسە، ریسالەیی نور شاگیردلری سارسئلمامالئ، ایلگیسینی قازانماق ایچین، ایعتیراضئن اۇداقلاندئغئ نۇقطالارئ اۇ بۆیۆک اۆستادلارئنا ایضاح أتملی وە أللرینی اؤپملیدیرلر.”
“قوطوب”؛ أن بۆیۆک ولی بیلینیر.
طاریقاتچئلارا گؤرە، أرنلرین باشئ وە آللاهئن ایذنییلە کائیناتتا تاصارروف صاحیبیدیر.
یاعنی أورنی یؤنتمەدە یتکی صاحیبیدیر.
قوطوبتان سۇنرا گلن ایکی کیشییە “ایمامان” دەرلر.
بونلاردان بیرینە “ایمامئ یمین”، دیگرینە “ایمامئ یسار” آدئ وریلیر. ایمامئ یمین (ساغداکی ایمام) قوطبون حۆکۆملرینە، ایمامئ یسار (سۇلداکی ایمام) دا حاقیقاتینە ماظهار سایئلئر. یاعنی بیری قوطبون قارارلارئنئ، دیگری دە گرچک یؤنۆنۆ بیلیر، دەرلر. قوطوب اؤلۆنجە یرینە ایمامئ یسار گچر.
قوطوب ایلە ایکی ایمام، اۆچلری اۇلوشتورور. یوقارئدا گچتیگی گیبی ساعید نورسی اؤنجەلری کندیسینین بو ایماملاردان بیری اۇلدوغونو ظاننەدرمیش.
بیردن چۇق قوطوبتان سؤز أدیلدیگیندن باش قوطبا، “قوطبول-آقطاب” دەنیر. اۇنا، کندیسینە سئغئنانلارا یاردئم أدن آنلامئندا “غاوث یا دا غاوثئ آعظام” دا دەنیر.
ساعید نورسی دە کندیسینە “غاوثئ آعظام” دەمیشتیر.
بو اینانچ منسوبلارئنا گؤرە قوطوب، حاقیقاتئ موحاممدیەنین کندیسیندە گؤرۆندۆگۆ کیشیدیر. “حاسان فەیضینین” ساعید نورسی ایچین یازدئغئ وە اۇنون “پک پارلاق قاصیدە” دییە اؤودۆگۆ شیعیردە بو آنلاملار قوللانئلمئشتئر:
“چۆنکۆ سنسین بو عاصئردا راحمتن لیلعالمین جیلوەسی،
چۆنکۆ سنسین شیمدی شفیعۆل-مۆذنیبین واریثی.
‘آغیثنا یا غاوثل-مۆستاغیثین’ بیر دوعاسئ،
أی شوعلەیی راحمتی عالم ریسالتۆن-نور”
شیعیر شؤیلە سادەلشتیریلەبیلیر:
“چۆنکۆ سنسین بو عاصئردا عالملرە راحمت اۇلان موحاممدین گؤرۆنتۆسۆ،
چۆنکۆ سنسین شیمدی گۆناهکارلارا شفاعات أدەجک اۇلان موحاممدین واریثی.
گۆناهکارلارئن سانا شودور بیر چاغرئسئ: ‘یاردئم أت بیزە، أی یاردئم ایستەینلرین یاردئمجئسئ’
أی عالمە راحمت موحاممدین آیدئنلئغئ، نور ألچیسی!”
بو ماقامئن قوطبول-ایرشاد وە قوطبول-وۆجود دەنیلن ایکی چشیدی واردئر.
اۇنلارا گؤرە قوطبول-ایرشاد، “نبیلیک قورومونون” ایچ یۆزۆنۆ؛ قوطبول-وۆجود ایسە “حاقیقاتئ موحاممدیەنین” ایچ یۆزۆنۆ تمثیل أدر. قوطبول-ایرشاد ایلە ایلگیلی اۇلاراق ایمام راببانینین سؤزلری داحا اؤنجە گچمیشتی.
قوطبول-وۆجودون هر دؤنمیندە آنجاق بیر تانە بولونابیلەجگی قابول أدیلیر.
ایشتە ساعید نورسی کندیسینین بو “بیرلیک ماقامئندا” اۇلدوغونو ایددیعا أدر.
کندی اۇرادا اۇلدوغو ایچین ریسالەیی نور شاگیردلرینی دە یانئنا آلمئش اۇلویۇر.
ایکی ایمامدان سۇنرا یریۆزۆنۆن دؤرت یؤنۆنۆ یؤنتتیگی ایددیعا أدیلن أوتادئ أرباعانئن (دؤرت دیرک)، داحا آشاغئلاردا ایسە یدی ایقلیمی یؤنتتیگی ایددیعا أدیلن یدیلرین (آبدال، آحیار) وە حالقا یاردئم أتتیگی ایددیعا أدیلن قئرقلارئن (نۆجبا) وە اینسانلارئ گؤزتلەییپ دنتلەییپ ایددیعا أدیلن اۆچیۆزلرین (نۆقبا) وار اۇلدوغو قابول أدیلیر.
ساعید نورسییە گؤرە، یریۆزۆنۆ یؤنتنلرین باشئ اۇلان قوطبو آعظامئن ماقامئ، ریسالەیی نور شاگیردلرینین ماقامئندان چۇق دۆشۆکتۆر. بو سببلە اۇنلار، قوطبو آعظام أمرینە گیرمک زۇروندا دگیللردیر. ذاتن اۇ، ریسالەیی نورو قاورایامایابیلیر.
بؤیلە بیرینین ریسالەیی نور عالەیهینە ایعتیراضدا بولونماسئ مۆمکۆندۆر. ریسالەیی نور شاگیردلری بوندان دۇلایئ سارسئلمامالئ، اۇ مۆبارک قوطبو آعظامئن ایعتیراضئنئ بیر ایلتیفات وە سلام گیبی سایمالئ، ایلگیسینی قازانماق ایچین، ایعتیراضئن اۇداقلاندئغئ نۇقطالارئ اۇ بۆیۆک اۆستادلارئنا ایضاح أتملی وە أللرینی اؤپملیدیرلر.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا وَأَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذَابِ ﴿۱۶۵﴾ إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا وَرَأَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبَابُ ﴿۱۶۶﴾ وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ ﴿۱۶۷﴾ (سورة البقرة)
“اینسانلاردان کیمی آللاەتان اؤنجە، اۇنا بنزەر سایدئغئ شەیلرە سارئلئر. اۇنلارئ آللاهئ سەور گیبی سەورلر. ایمان أدنلرین آللاە سەوگیسی ایسە داحا قووتلیدیر. بو یانلئشا دۆشنلر، بۆتۆن قووتین آللاها عائید اۇلدوغونو وە آللاهئن عاذابئنئ پک آغئر اۇلدوغونو کشکە اۇ عاذابئ گؤرەجکلری گۆن گیبی گؤرەبیلسەلردی.
اؤندر سایئلان کیشیلر اۇ گۆن، کندیلرینە اویانلاردان سئیرئلئپ اوزاقلاشئرلار. آرتئق اۇ عاذابئ گؤرمۆشلر وە آرالارئنداکی بۆتۆن باغلار قۇپموشتور.
اۇنلارا اویانلار ایسە شؤیلە دەرلر: ‘کشکە ألیمیزە بیر فئرصات داحا گچسە دە اۇنلارئن بیزدن اوزاقلاشتئقلارئ گیبی بیز دە دۆنیادا اۇنلاردان اوزاقلاشابیلسک!’ آللاە، اۇنلارئن یاپتئقلارئنئ، ایچلرینی یاقاجاق شکیلدە کندیلرینە گؤسترەجکتیر. آرتئق اۇ آتشتن چئقاجاق دگیللردیر.” (باقارا سورەسی؛ 167-165)
ب- بدیعۆززامان اۇلدوغو ایددیعاسئ
بدیعین سؤزلۆکتە ایکی آنلامئ واردئر: بیری؛ “اؤرنگی وە بنزەری اۇلمایانئ یاراتماقتئر“.
بو اؤزللیک یالنئز آللاەتا اۇلور.
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ … ﴿۱۱۷﴾ (سورة البقرة)
اۇ گؤکلرین وە یرین بدیعیدیر… (باقارا سورەسی؛ 117)
یاعنی: “گؤکلری وە یری، اؤرنگی وە بنزەری یۇقکن یاراتاندئر“.
بدیعین ایکینجی آنلامئ؛ “اؤرنگی وە بنزەری اۇلمایان وارلئقتئر“.
بونا گؤرە بدیعۆززامان؛ بو زامانئن اؤرنگی وە بنزەری اۇلمایان کیشیسی، دەمک اۇلور. بو اؤزللیک سادەجە “اینسانئ کامیل” وە “حاقیقاتی موحاممدیە” قاوراملارئنا اویغون دۆشر.
ساعید نورسینین، “پک پارلاق بیر قاصیدە” دییە اؤودۆگۆ بیر شیعیریندە “حاسان فەیضی” اۇنو شؤیلە آنلاتئر:
آصلئ أوولیسین بالئن، شکرین،
دریاسئسئن جۆملە عیلمین، هۆنرین،
گلمەدی جیهانا بؤیلە أثر بنزەرین
أی میرئاتئ راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
شیعیر شؤیلە سادەلشتیریلەبیلیر:
“ایلک قایناغئسئن بالئن، شکرین
هم دنیزیسین عیلمین، هۆنرین
گلمەدی جیهانا بؤیلە أثر بنزەرین
أی عالمە راحمت موحاممدین آیناسئ نور ألچیسی!
بوراداکی “ریسالتۆن-نور”، نور ألچیسی آنلامئندادئر. ریسالت، ألچیلیک دەمکتیر. ماصدارا ایسمی فاعیل آنلامئ وریلەبیلدیگی ایچین “ألچی” آنلامئنا دا گلیر. سایئسئز یردە ریسالەیی نور سؤزۆیلە ساعید نورسینین ماعنوی کیشیلیگینین قاصدەدیلدیگی ایفادە أدیلدیگی ایچین “ریسالتۆن-نورا”، “نور ألچیسی” آنلامئ وریلدیگی اۇرتایا چئقماقتادئر.
ایددیعایا گؤرە بدیعۆززامان لاقابئ اۇنا، پک گنچ یاشتا ایکن اۇلاغاناۆستۆ اؤزللیکلرە وە اۇقیانوس بۆیۆکلۆگۆندە بیر عیلمە صاحیب اۇلدوغونو گؤرن عیلیم آداملارئ طارافئندان وریلمیشتیر.


text:
هر یانا باخیردین آغاریردی. داغ- درهنی، باغ- باغاتی، کندی- چؤلو قار بوروموشدو. گون اورتا چاغی مدرسهنین زنگی چالیندی. اوشاقلار های- کویله ائشییه چیخیب، قار گوللهسی اویناماغا باشلادیلار.
صیاد، احمد و بایرامدا بیر- بیرلرینه قار گوللهسی آتیردیلار. اونلار اوینایا- اوینایا گلیب، کندین اورتاسیندان آخان چایین قیراغینا چاتدیلار. اورادا یورولوب، بو اویوندان ال گؤتوردولر.چایدان کئچیب ائولرینه ساری گئتدیلر. اونلار یول اوزونو دانیشردیلار. صیاد دئدی:- گلین گوناورتادان سونرا اووا گئدهک!
احمدله بایرامدا راضیلیق وئردیلر. قرارا گلدیلر ناهار یئدیکدن سونرا کوچه باشینا ییغیشیب، بیرلیکده گئتسینلر.
گوناورتادان بیر او قدهر کئچمهمیش، صیاد کوچه باشینا گلدی. اونون آردینجا بایرام، سونرادا احمد گلدی.آزجا دانیشدیلار. صیادلا احمد قاییدیب، ایتلرینی سسلهدیلر. سونرا کندین ایچیندن کئچیب دره یوخاری یولا دوشدولر. چوخ گئتدیکدن سونرا بیر داغ اتهیینه چاتدیلار. بیر آز اویان بویانی گزدیلر. کول- کوسا باش اوزاتدیلار. هارادا تله گؤردولر باخدیلار. بیر نئچه ککلیکدن، دووشاندان گؤروب قوودولار. آمما هئچ بیر شئی توتا بیلمهدیلر. گون باتانا یاخین یورغون- آرغین قاییتدیقدا، بایرامین گؤزو بیر دووشانا دوشدو. تئز سسلهدی:- اوشاقلار! دووشان، دووشان!
اوشاقلار دووشانین دالیسینجا قاچیب ایتلری کوشکورتدولر. دووشان یئیین- یئیین قاچدیغینا گؤره، اوشاقلار بئله فیکر ائتدیلر کی، اونلاری گؤروب، قاچیر. آمما نئچه آددیم قاچمامیش دووشانی بیر تولکونون قووالادیغینی گؤردولر. بیلدیلر دووشان هئچ اونلاری گؤرمهییبدیر. بو آندا تولکو اؤزونو دووشانا یئتیریب، اونو بوغالادی. دووشان تولکونون الیندن قورتاریب، دؤندو اوزو یوخاری قاچماغا. تولکو بیرده اونو قووالاییب توتدو. دووشان چالیشیردی یئنهده تولکونون الیندن قورتاریب، قاچسین. آنجاق تولکو دووشانین بوینونو آغزینا سالمیشدی.
دووشانین دالیسینجا قاچان اوشاقلار، اونلارا یئتیشدیلر. تولکو اوشاقلاری گؤرهن کیمی دووشانی بوراخیب قاچدی. دووشان کیریییب قالمیشدی. صیاد اؤزونو یئتیریب دووشانی توتدو.
یارالی دووشانین اورهیی تاپ- تاپ چیرپینیردی. اونون اورهیینین دؤیونتوسونو ائشیتمک اولوردو. دووشان تمنالی باخیشلاریایله صیادین اوزونه باخیردی…
ایتلرده تولکونو بوراخماییب، دالیسینجا قاچدیلار. احمدله بایرام داغین بؤیروندن تولکونون قاباغینی آلماق ایستهدیلر.ایتلر تولکونو قوووب، داغ یوخاری چیخماغا مجبور ائتدیلر. تولکو داغین او اوزوندهکی مئشهلییه آشماق ایستهییردی. آنجاق احمدله بایرام الی آغاجلی اونون قاباغینا چیخدیقلاری اوچون، درحال دؤنوب، بیر اوچوروما ساری قاچدی. بیرکولون اوستوندن آتیلدی. یئره دوشنده قوللاری ایکی داش آراسینا کئچیب، بورخولدو. او حالدا اؤزونو ساخلایا بیلمهییب اوچورومدان توللاندی. گوپپولتو ایله یئره دیدی. احمدله بایرام گلیب اوچورومدان آشاغی باخدیلار. تولکو قایانین آیاغیندا یئره سریلمیشدی. اونلار احتیاطلا قایادان ائنیب، تولکونون یانینا گئتدیلر. ایتلر اونلاردان قاباق چاتمیشدیلار و تولکویه هوروردولر. احمد تولکونو بللهدی. چوخدان اؤلموشدو. ائله بو آن قوجاغیندا دووشان اولان صیاد یئتیشدی. اوچوده سئوینیردیلر. احمد دئدی:- تولکونو نئیلهیک؟
بایرام دئدی:- آپاراق کنده!
صیاد دئدی:- اؤلو تولکونون نهیینی آپاراق، نه اوچون اؤزوموزه یوک ائدهک؟
احمد دئدی:- تولکونو آپارماق چتیندیر. گلین قویروغونو کسیب آپاراق.
صیادلا بایرام بو سؤزله راضیلاشدیلار. تولکونون قویروغونو کسیب یولا دوشدولر.
بایرام دئدی:-کنده یئتیشن کیمی دووشانی کاباب ائلهییب، یئیهریک.
احمد دئدی:- هن! بیز گلنده آنام تندیر سالیردی!
– هئچ اوره یینیزدن گلر بو حئیوانی کسهسینیز؟ گؤرون نئجه اورهیی چیرپینیر! باخین، گؤزلریایله آداما یالواریر.
بایرام دئدی:- بس گون اورتادان ایندییه قدهر نهیه اؤزوموزو یورموشوق؟
صیاد دئدی:- یورولساقدا، من قویمارام بو حئیوانی اؤلدورهسیز.
احمد دئدی:- بایرام! صیاددا پیس دئمیر؛ دوزدور بیز اؤزوموزو چوخ یورموشوق، آمما آدامین اورهییندنده گلمیر بونو کسه.
بایرام سوروشدو:- بس اونو نئیلهمک ایستهییرسینیز؟
صیاد دئدی:- یاراسینی باغلایاق ساغالسین. اوچوموزون اولسون؛ هر گون مدرسهدن قاییداندا اونونلا اوینایاریق.
احمد دئدی:- او چؤل حئیوانیدیر، ائوده قالماز؛ اورهیی توتولار.
صیاد دئدی:- یاواش- یاواش اؤیرهنر.
احمد دئدی: -گؤزوم سو ایچمیر.
بایرام دئدی:- اولسون، گؤرسک چوخ داریخیر، گتیریب یئنه بوراخاریق چؤله.
اونون بو سؤزونو احمدله صیاددا قبول ائتدیلر. سونرا گولدولر. اونلار دره اوزو آشاغی یولا دوشدولر. یول اوزونو بئله اوخویوردولار:
صیادلاری توولارام،
داغدا- داشدا قوولارام.
من خیرداجا اووچویام
اووچولاری اوولارام.


text:
اوکراین شوروی سوسیالیست جومهوریتی
اوکراین شوروی سوسیالیست جومهوریتی (اینگیلیسجه: Ukrainian Soviet Socialist Republic, فارسجا: جمهوری سوسیالیستی شوروی اوکراین، عربجه: الجمهورية الأوكرانية السوفيتية الاشتراكية، فرانسهجه: République socialiste soviétique d'Ukraine, آلمانجا: Ukrainische Sozialistische Sowjetrepublik, ایتالیاجا: Repubblica Socialista Sovietica Ucraina, روسجا: ykpaиHckaя CoBeTckaя CoциaлиcTичeckaя Pecпyблиka) اوروپادا بیر اسکی دؤولت؛ و اوکراین دیلی رسمی دیلیدی. اوکراین شوروی سوسیالیست جومهوریتی ۱۹۱۹ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۹۹۱ میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Ukrainian SSR Document 1937.jpg
- BДHX. ПaBилboH №۵۸ («ykpaиHa»).jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکیپدیا


text:
شانقهای دؤیوشو
شانقهای دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Shanghai) ژاپون ایمپیراتورلوغو و قوْنشو اؤلکهسی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.چین-ژاپون ساواشی (۱۹۳۷—۱۹۴۵)نین بیر قیسمیدیر. شانقهای یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو ژاپون غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ WW II Database: The Second Battle of Shanghai Retrieved 20 May 2016
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Shanghai»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده شانقهای دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایران سوپر لیگی ۹۷-۱۳۹۶
ایرانین سوپر لیگی ۹۷–۱۳۹۶ ایرانین سوپر لیگینین ۱۷-نجی دؤورو اولور. بۇ دؤورده ۱۶ تاخیمین حضورو واردیر. ۱۴ تاخیم کئچمیش دؤوردن و ۲ تیم آزادگان لیگیندن یا بیرینجی دستهسیندن قالخانلار اولورلار.
تاخیملارین حوضور و سوقوطو[دَییشدیر]
حوضور[دَییشدیر]
- کئچمیش سوپر لیگین بیرینجی تا ۱۴-نجو تاخیملاری حاضیر اولاجاق.
- کئچمیش آزادگان لیگینین بیرینجی تا ۲ -نجی تاخیملاری حاضیر اولاجاق.
تاخیملارین جمعی: ۱۶ تاخیم.
سوقوط[دَییشدیر]
- ۱۵-نجی و ۱۶-نجی تاخیملار ایرانین آزادگان لیگینه گئدهجکلر.
تاخیملارین جمعی: ۲ تاخیم.
تیملر[دَییشدیر]
ایستادیوملار[دَییشدیر]
تاخیملار هر اوستاندا[دَییشدیر]
شخصلر و ایدمان گئییملری[دَییشدیر]
ایستفاده اوْلونمیش بایراقلار فیفا طرفیندن تأیید اوْلوب و مومکوندور بعضی اویونچولارین ایکی وطنداشلیقلاری اوْلموش اولا.
باش مشقچیلرین دییشیکلیکلری[دَییشدیر]
خاریجی اویونچولار[دَییشدیر]
۸-نجی و ۹-نجو سوپر لیگین باشلانیشیندان قاباق یابانجی قاپیچیلارلا یئنی قرارداد باغلاماق یاساق اوْلدو. فوتبول ایش بیلنلری و باش مشقچیلرین ایستهای ایله بۇ قانون دییشیلدی و ۱۲-نجی دؤورهدن تاخیملار ائلیهبیلدیلر یابانجی و میلی قاپیچیلارلا قرارداد باغلاسینلار.
لیگین جدولی[دَییشدیر]
سئچیلماق قایدالاری: ۱) حساب; ۲) گوْل اۆستونلویو; ۳) وورولموش گوْللار.[۱۲]
|}
قایناق:[قایناق گؤسترین]
جدولده یئرلشمهسی: 1st حساب; 2nd گوْل اۆستونلویو; 3rd وورولموش گوْللار.
# = جدولده روتبهسی; اوْیوْن = اوْیوْن ساییسی; قازانماق = قازانمیش اویونلار; برابر = برابرلیک; اودوزماق = اودوزموش ایونلار; وور = وورولموش گوْللار; یئ = یئمیش گوْللار; اۆست = گوْل اۆستونلویو; حساب = حسابلار;
(ش) = شامپیون; (آ) = آشاغییه ینمیش; (ی) = یوخارییه چیخمیش; (پ) = پلی آف; (۱/۴) = ۱/۴
نتیجه لر[دَییشدیر]
جدولده یئرلر[دَییشدیر]
یوخلاما تاریخی: ۷ اردیبهشت ۱۳۹۷
قایناق: IranProLeague Stats
کولوبلارین پیشرفتی مؤوسومده[دَییشدیر]
قایناق: IPL Stats
آمار[دَییشدیر]
اوستون گوْل وورانلار[دَییشدیر]
گوْل پاسی/اؤتورمهسی[دَییشدیر]
یوخلاما تاریخی: ۳۰ دسامبر ۲۰۱۷
قایناق: Varzesh3.com
باغلی قاپی[دَییشدیر]
اوچ گوْللو[دَییشدیر]
امتیاز وئرمه[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ لوکا بوناچیچ گؤستریشین باش مشقچیسی اوْلدو
- ^ کمالوند ایکی ایللیق قراردادینان صنعت نفتین باش مشقچیسی اوْلدو
- ^ علی دایی سایپانین باش مشقچیسی اوْلدو
- ^ ورزش سه
- ^ ورزش سه
- ^ امیر قلعهنویی روی نیمکت ذوبآهن نشست
- ^ ورزش سه
- ^ ویسی: اس.خوزستان بدون مربی هم در لیگ میماند
- ^ ورزش سه
- ^ http://www.varzesh3.com/news/1415178/رسمی؛-پایان-کار-دایی-در-نفت-تهران
- ^ مروان حسین در تمرینات سپاهان+عکس. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-07-22. یوْخلانیلیب2017-07-26.
- ^ PERSIAN GULF PRO LEAGUE/2018 - Season rules. Scoresway. یوْخلانیلیب30 March 2017.


text:
غریبین آخشامی غریبه اولور؛
نئیله سن بیر دینجلیک تاپا بیلمیرسن.
وطن تورپاغیندا دئییلسن اگر،
وطن گؤی لرینی چاپا بیلمیرسن.
قانادی قیریلمیش قوش اولور کؤنلون؛
اوچوش حسرتیله یانیرسان آخشام.
وطنی یاد ائتمک ایسته سنده سن،
تکجه حسرت، هیجران آنیرسان آخشام.
غریبین آخشامی غریبه اولور؛
غریب اولمایانلار بونی بیلنمز.
ساده جه بیر بونی دوشونون بیر آن،
بیر غریب اوره کدن دئییب- گولنمز.
نفسی ده ییشیک اولور غربتین؛
دؤورد فه صیل دؤوردی ده دومانلی کئچیر.
غربتده سن باده ایچسن ده سربست،
او سنین گیزلیجه قانیندان ایچیر.
غریبین آخشامی غریبه اولور؛
نئیله سن ایسینمیر نه ال، نه آیاق.
اؤتن سهولره گؤز یومماق اوچون،
غربته گلمیشیک گونلری سایاق.
سهو ده ناخیشدی دئمیش بابالار؛
دی گل عکسینه دی بودا غربتده.
والله هئچ بیر یانا چیخا بیلمیرسن؛
دوشورسن ائله بیل اودا غربتده.
غریبین آخشامی غریبه اولور؛
نئیله سن بیر دینجلیک تاپا بیلمیرسن.
وطن تورپاغیندا دئییلسن اگر،
وطن گؤی لرینی چاپا بیلمیرسن.
*****
بو گئجه یئنه ده برباد کیمی یم؛
خزر گؤزلریمه دولماغا گه لیر.
آتالی، آنالی گونلریم بو گون،
ائله بیل جانیمی آلماغا گه لیر.
ائله بیل باتلاقدا باتیبدی گه میم؛
نه گئدن، نه گلن اونی گؤرنمز.
قولومدان توتان دا تاپیلسا منیم،
باتدیغیم باتلاغا کیمسه گیرنمز.
رؤیالار ایچینده خولیالاردایام؛
حسسیمی، دویغومی بیلن تاپیلماز.
حالیما بیر کره آغلایانیم یوخ؛
اؤزوم تک اؤزومه گولن تاپیلماز.
بیر ایچیم سو آلیب ایچه بیلمیره م؛
خزر اودمی، سومی، سئچه بیلمیره م.
حسرتیم گئجه نی قالماغا گه لیر،
نئجه گلسه اوندان کئچه بیلمیره م.
بو گئجه یئنه ده برباد کیمی یم؛
خزر گؤزلریمه دولماغا گه لیر.
آتالی، آنالی گونلریم بو گون،
ائله بیل جانیمی الماغا گه لیر.
*****
هاچاندی باشیمدان بیر فیکیر کئچیر؛
نییه بئله کئچیر، نییه، بیلمیره م.
تله سیک ایشه ده منی لنگیدیر؛
اونی نئجه دئییم، دئیه بیلمیره م.
او بلکه یوخودی، یوزولمالی دی؛
بلکه ده یوخی یوخ، رؤیادی، بیلمم.
هرنه دیرسه منی مندن آلیبدی؛
رؤیادی، یوخسا او خولیادی، بیلمم.
فقط بیلیره م کی، اون اوچ یاشی وار؛
آدی هرنه دیرسه دادی حسرتدی.
اولان اولاجاقدی دئمیش بابالار؛
بلکه ده نه بیلیم بودا قسمتدی.
یاداکی، او دئمیش آلین یازیمدی؛
منی اؤز آردینجا دولاندیراجاق.
بلکه ده غربتده بو بیر حسرتدی؛
دؤنوب یاواش- یاواش نیسگیل اولاجاق.
قالمیشام، بیلمیره م، نئجه سؤیله ییم؛
بو فیکیر کؤنلومی لاپ اویاجاقدی.
هردن ظن ائدیره م وطنه دؤنسم،
آنامین مزاری چارتدییاجاقدی.
هاچاندی باشیمدان بو فیکیر کئچیر؛
نییه بئله کئچیر، نییه، بیلمیره م.
تله سیک ایشه ده منی لنگیدیر؛
اونی نئجه دئییم، دئیه بیلمیره م.


text:
۲۰۱۲ (میلادی)
میلادی ۲۰۱۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا ایکی مین اوْن ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
ژانویه[دَییشدیر]
فئوریه[دَییشدیر]
مارس[دَییشدیر]
آوریل[دَییشدیر]
مئی[دَییشدیر]
ژوئن[دَییشدیر]
ژولای[دَییشدیر]
آقوست[دَییشدیر]
سپتامبر[دَییشدیر]
اوْکتوبر[دَییشدیر]
نوْوامبر[دَییشدیر]
دسامبر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۴ مارس - ولادیمیر پوتین٬ ائدیلن سئچیملر نتیجهسی روسیهیه ۵۹/۳٪ رأیله ۲-جی دفعه دؤولت باشقانی سئچیلدی.
- ۳۱ ژولای - گور ویدال، آمریکالی رمانچی و نمایشنامهچی
- ۱۶ آقوست - جنوبی آفریقا پولیسینین اعتراضچیلارا آتش آچماسی نتیجهسینده ۳۴ نفر اؤلدو و ۷۸ نفر یارالاندی.
- ۱۰ ژانویه - آنکارا ۱۲-جی آغیر جزا محکمهسی٬ ۱۲ سپتامبر کودیتاسییلا علاقهلی کودیتا باشچیسی ۷-جی جۆمهۇر باشقانی کنعان ائورن ایله امکلی جنرال تحسین شاهینکایانین شۆبههلی اوْلاراق یئر آلدیغی ایدّیعانامهنی قبول ائتدی. ایدّیعانامه٬ ائورن و شاهینکایا اۆچون آغیرلاشدیریلمیش ابدی حبس جزاسی ایستهدی.


text:
اؤلومجول دری سرطانیندا آرتیش وار
بیلیم آداملاری، گونش آلتیندا چوخ زامان گئچیرمهگین ملانوما و دیگر اؤلومجول سرطانلارا سبب اولابیلهجگی قونوسوندا اویاریر
ایقلیم دییشیکلیگی، اؤلومجول دری سرطانینین آرتماسینا سبب اولور.
بیلیم آداملاری، اؤزللیکله قوزئی اؤلکهلرینده، گونش آلتیندا چوخ زامان گئچیرمهگین ملانوما و دیگر اؤلومجول سرطانلارا سبب اولابیلهجگی قونوسوندا اویاریر.
بریستول اونیوئرسیتهسیندن ایقلیم بیلیملری پروفسورو دن میشل، اینگیلتره و دیگر قوزئی اؤلکهلرینده اینسانلارین، ایستی گونلرده داها چوخ دیشاری چیخدیقلارینا دقت چکرک، بونون ایل بویو داها چوخ گونش ایشیغینا و سرطان سببی اولاراق گؤستریلن اولتراویوله ایشینلارینا معروض قالماسینا یول آچدیغینی بیلدیردی.
"بللی بیر ایستی هاوا دالغاسینین بللی بیر سرطانا سبب اولدوغونو سؤیلهیهبیلمریک" دئین میشل، آرتان سرطان ریسکینین، اینسانلارین یاراتدیغی ایقلیم دییشیکلیگی و داها ایستی گونلرله ایلیشکیلی اولدوغونا دقت چکدی.
شفیلد اونیوئرسیتهسیندن اونکولوژی پروفسورو ساراه دانسون ایسه مسئله ایله باغلی قایغیلارینی ایفاده ائدرک، داها ایستی یایلارین ملانومادان اؤلوملره سبب اولابیلهجگینی وورغولادی.
آوروپا اؤلکهلری، حاضیردا آشیری سویهده ایستیلیکلرله قارشی قارشییادیر.
ایلگیلیلی خبرلر
فلوریدادا قاسیرغا بؤیوک ییخیما سبب اولدو
ایان قاسیرغاسی بیر چوخ یئری سو آلتیندا قویدو و ایکی میلیوندان چوخ ائو و ایش یئرینین الکتریکلرینین کسیلمهسینه ندن اولدو
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی


text:
بیزم عائیله قوناغی چوخ سئوهر. مخصوصاً بیزیم آقاجان. اصلن قوناقدان اؤتور اؤلر. اونا گؤره ده هرگون یوز دفعه دئییر: قوناق دئدیگین ائو صاحیبینین دوهسیدی؛ هاردا خیخلاسان اوردا یاتار.
گونلرین بیر گونونده بیزه بیر قوناق گلدی. قوناق منیم بی بی اوغلومون، بیبی اوغلوسونون خالا اوغلوسو ایدی. قاپیدان گیرمهمیش منی قوجاقلاییب، هر اوزومه اون بئش بانکا سالدی. بیر آنبار سالام یئتیرندن سونرا دستمالیندان بیر بالاجا گودوش، یوغورد چیخارتدی. بیر ساعاتدا او یوغوردی تعریف ائیلهدی. خولاصه نوبت یئتیشدی بیزه. من هله آغزیمی آچمامیشدیم بیزیم آرواد فوری سسلندی:
– آی قارداش نه عجب؟ ناواخت گلمیسیز؟ انشالله نه واخت تشریف آپاراجاقسینیز؟
قوناق بویوردو:
– بوگون گلمیشم، ساغلیق اولسا نئچه گونده خیدمتیزده وارام.
بیزیم آرواد نئچه گونی ائشیتمک همان، سؤزو آغزیندا دوندو. رنگی آتدی، قیافه سی چؤندی؛ دیک دوردو. من سوروشدوم:
– سن هارا، بورا هارا؟ گون هاردان چیخیب؟ بیزی شرمنده ائیلهمیسن بو بیر پونزا یوغوردنان.
بویوردولار:
– سیزدن اؤتور اورهییم اسیردی، گونده سیزی یوخودا گؤروردوم. فقط گلمیشم سیزی گورماغا.
هله سؤزون تکینه یئتیشمهمیشدیم کی خانیم آشپزخانادان چاغیردی:
– بؤیوکآغا ناهار حاضیردی ها.
سوفرهنی سالدیق. تازا باشلامیشدیق یئمهیه. قاپی دؤیولدو.
– کیمدی؟
چیخدیم قاپییا گؤردوم بیزیم آقاجان..سلام آقاجان بویورون. بیردن بیره آقاجانین گؤزو باشماقلارا ساتاشدی. بویوردی:
– او باشماقلار کیمیندی؟
دئدیم:
– قوناغیم وار آقاجان.
بویوردی:
– گئده گونده- گونده نه قوناقبازلیقدی؟ بیلدیر سنین قوناغین واریدی، گینه کیمدی؟
عرض ائیلهدیم :
– بی بی اوغلونون، بی بی اوغلوسونون خالا اوغلوسودو.
یبلاخره آقاجان گلدی ایچرییه. هامی دوردو ایاغا. آقاجان بویوردی:
– ایله شین.
دوز گئتدی قوناغین باشی اوستونه:
– اوغول نییه گلمیسن؟ نه ایشین وار؟ بیلرم ائله سیزین بورادا ایشینیز اولاندا بیز یادا دوشهریق.
یئرلی- دیبلی توضیحات آلیر، بیر یاریم ساعات بازجولوقدان سونرا گئتدی اوتوردو موبلون اوستونده. اوزون ده چئویریب پنجره یه طرف.
– آقاجان بویورون ناهارا.
– من یئمیرم، وئر ائله قوناغین یئسین.
– آقاجان دوگودو ها گل بیر تیکه یئه.
– یایین گونونده نه دوگو بازلیغیدی؟ بیر آز ائیران چالایدیزدا. دئیهسن بو بورنی فیرتیقلیلار دوگو یئمهسهلر عمللری آشماز.
بیردن بیره آقاجان نوشابهلری گؤردو. دئدی:
– او شوشهده کیلر نمنه دی؟
دئدیم:
– نوشابه دی آقاجان .گل بیر ایستیکان دا سن ایچ.
– من ایچمیرم، وئر ائله قوناغین ایچسین.
باشلادی دئینمهگه. کاسیبین اوشاغینین عقلی اولماز، دئیهسن نوشابه ایچمه سلر چؤرهک بوغازلاریندان گئتمز. اوزونو توتوب قوناغا طرف:
– آقا سن هر گون ائوینده نوشابه ایچردین؟
قوناقی بتر تر باسیب. آقاجان دا اؤز ایشیندهدی.
– خالقین اوشاغی دده، ننه سینین فیکرینده اولار. بیزیمکیده یا دوست اوینادار یا قوناق. دییه سن ددهسینین تویودور ،گونده -گونده قوناقلیق وئریر نوشابه وئریر.
خولاصه بیزیم آقاجان دوردو ایاغا. میرتدانا- میرتدانا گئدیر، هردم ده بیر چپ- چپ قوناقا باخیر. هله آقاجانی یولا سالمامیشدیم، خانیم چاغیردی:
– بؤیوکآغا! بیر دیقه گل بورا.
گئتدیم آشپزخانایا.
– تئز اول پول وئر گؤروم ، شاما هیچ زادیمیز یوخدوها!
چوخ سایاندان سونرا مندن بیر اون مین آلدی. برنامه باشلاندی. شاما اوملت، ناهارا کوکی. ایندی بیر هفته دی بو برنامهنین ایدامهسی وار. نه قوناغین گئتمک قصدی وار، نه آروادین بیر قیران تخفیف وئرمک. یاواش- یاواش قوناق بئش اون کیلو وزن آزالتدی. بیر اوندا گؤردوم آرواد بارماغینا تازا بیر اوزوک سالیب. اوشاقلاردا کشف ائیله دیلرکی هله قوناق تازا باشلاییب ایش آختارماغا. آقاجان دا گونده اوچ دفعه سوفرهنی یئره سالماق همن تاپیلیر. ائله بیل توکون توتموسان اودا. بیر یاریم ساعات بازجولوق ائیلهییر، تذکور وئریر، دوزهلیر یولا. خولاصه اون گونده بئله گئچدی. من گؤردوم منیم بو بی بی اوغلومون، بی بی اوغلوسونون خالا اوغلوسونون هله گئتمک قصدی یوخدو. دردیمی همسایالارین بیریایله آرایا قویدوم. او منی دوشوندوردو کی گرهک نئیلهیک.
گئجه اولدو شامی یئدیک. قوناق گئتدی یاتدی. هله تازا یوخلامامیشدی بیزیم همسایا بیر ایکی هوایی تیر آتدی. بیر ایکیسینده قوناق یاتان اوتاغین در، دووارینا ویردی. بیر اوندا گؤردوم قوناق تر- تلسیک یوخودان دوردو:
– نه اولوب، جنگ باشلانیب؟ بمباردماندی؟
دئدیم:
– یوخ. سن سس- سوی چیخارتما. تئز گیزلن.
گؤردوم قوناغین رنگی آتیب، بتر ناراحاتدی. دئدی:
– سن الله دئه گؤروم نه اولوب؟
دئدیم:
– واله ایکی آی بوندان قاباق بیر گئجه من توفنگیمی تمیزلهییردیم. الیمدن بیر تیر قورتولوب گئتدی دیدی بو همسایانین قوناغین یارالادی . همسایادا آند ایچیب بیزه هر نه قوناق گلسه اونو اؤلدورسون . ایندی بیلیب بیزیم قوناغیمیز وار، ایستهییر سنی اؤلدورسون. آمما سن قورخما. قوی او سنی اؤلدورسون. اگر او سنی اؤلدورسه، من اونون بوتون خانوادهسین اؤلدوره جاغام.
بیر اوندا گؤردوم قوناق باشماقلارین ووروب قولتوغونا تو دابانا نئجه قاچیر. نئجه گئدیر جت کیمی. فقط دئییر:
– من گئتدیم سن بیلرسن همسایاونان.
بو ماجرادان ایندی ایکی گون گئچیر. بیزیم آرواد چوخ ناراحاتدی. آغزیندان چیخانی همسایایا دئییر. آخی ائله بیل تصمیم توتموشدو بیر گردنبند ده آلسین. آقاجان دا مطمئن اولوب کی داها قوناق گئدیب، اصلاً بیزیم طرفه دولانمیر….


text:
آلخاراس فیلمی برلیناله دن آلتین آیی آلدی
شو ییل 18 فیلم "آلتین آیی" بایراغینی آلماق اۆچین یاریشیپدی
اسپانیول رژیسیور کارلا سیمون ینگ آلخاراس فیلمی برلین فیلم فستیوالی نینگ اینگ قوُوی فیلمی سایلاندی.
آلخاراس برلیناله دن آلتین آیی بایراغینی آلدی.
تۆرک آصیللی زنانا اوُیونچی ملتم کاپتان دا "رابی قورناز جرج بوشا قارشی" آدلی فیلمده اوُینان رُلی بیلن ینگ قوُوی اوُیونچی سایلاندی و کۆمۆش آیی بایراغینی آلدی.
بو فستیوالدا 69 یورتدان 256 فیلم گؤرکِزیلیپدی.
شو ییل 18 فیلم "آلتین آیی" بایراغینی آلماق اۆچین یاریشیپدی.
دِگیشلی حابارلار
گوگل تۆرکیأنینگ بیرینجی قادیم تاریحچی زناناسینی اونوتمادی
گوگل تۆرکیأنینگ ایلکینجی قادیم تاریحچی زناناسی پروفسور دکتر ژاله اینان-ی یاتلادی
میللتلر لیگی: فارو آدالاری 2- تۆرکیه 1
تۆرکیه بو لیگینگ C گروهیندا 6 اوُیوندان 13 بال بیلن بیرینجی بوُلدی


text:
شکر یارپاغی
ایستئویا (اینگیلیس جه: Stevia) پاراگوئه و برزیل ده یوز ایللردن بری ایشلدیلن بیر اوت دور. بۇ اوتون شیرینلشدیریجی و درمان ائدیجی خوصوصیتلری واردیر. بۇ اوتون یئتیشدیرمه سی اۆچون ۱۵-۲۸ سانتی قراد درجه ده ایستیلیگ و ۸۰٪ رطوبت گرکیر. بۇ بیتگی (اوت) ۱۸۰۰-جی ایلده اوروپایا گتیریلیب دیر، آنجاق اکیلمه ییب دیر. ایکینجی دونیا ساواشیندا، شکر اینگیلیس دولتی طرفیندن یاساقلاندیق دان سونرا، اکیلمه گه باشلانیب دیر. ژاپن دا دا ۳۰ ایل دیر کی شیرینلشدیریجی و دادلاندیریجی اولاراق میلیونلارجا آدامین طرفیندن ایشلدیلیر. بۇ اوت شکر مریضلیکلرینه تاثیری واردیر.
بو بیتگی بدنه لازیم اولان یاغلارین ۱۲٪ - ۱۶٪ قارشیلییر و ایچه ریر. بۇ بیتگی ده اولان «دی ترپن گلیکوزاید انت کائورن» ماده سی اونون شیرینلیغینه سبب اولور. بۇ ماده سودا قاریشاندیر و معمولی شکر دن(سوکروز) ۳۰۰ قات داها دادلی و شیرین دیر. بۇ بیتگی بیر چوْخ معندی ماده و پروتئینی ده ایچه ریر. بۇ ماده لر دن فیبر، کربوهیدرات، فسفر، دمیر، کلسیم، پتاسیم، سدیم، منیزیم، روی، ویتامین A وC نی سایا بیلیریک.
ایشلتمه یئرلری[دَییشدیر]
رژیمی(کالری سی صیفر دی)، شکر نوخوشلوغو، یوکسک فیشار، یوبوست، دئپرئسیون و افسرده لیک و اعصاب نوخوشلوق لارینا قارشی چوْخ اولوملو(Olumlu) و موثبت ائتکیسی(تاثیری) واردیر. بۇ شیرین ماده شیمیایی آنالیز گئچیرمه دن هضم(سیندیریم) اولماسی ندنی ایله قند و شکر نوخوشلارینا چوْخ فایدالی اولا بولر. معده و باغیرساق فلورونو و اسیدلیک میزانی نی قورویور. بیر چوْخ آراشدیرمادا بۇ اوتون چوْخ ایشلتمه سی نین ارکک لرده(کیشیلرده) اسپرمین گئد گئده آزالماسینا سبب اولدوغو گورسه دیلیب دیر. بۇ ندنله کانادا و آمریکادا بیر زامانلار یاساقلانیب دیر. آنجاق ایللرجه ژاپن دا قوللانیلیب و قوللانانلارین اوستونده هئچ بیر ائتگی سی اولمویوب دور. بیر چوْخ گونئی آمریکا اؤلکه لرینده ده نئچه ایللردیر قوللانیلیر. سون اولاراق کانادا و آمریکا دا بۇ اوتون یاساقینی قالدیردیلار و قوللانیمی نی سربست و آزاد بؽراخیبلار. بۇ اوت تورکیه ده ایلک اولاراق ۲۰۰۹-نجی ایلده آنتالیا دا اکیلمه گه باشلانمیش دیر.[۱][۲][۳]
قایناق[دَییشدیر]
- ^ "Safety.lovetoknow " internet sitesi
- ^ herbs.love to know.com internet sitesi
- ^ Bkz.Dr.Mehmet Öz "Siz Diyettesiniz" kitabı


text:
خلج تورکجهسی
خلج تۆرکجهسی یا دا خلج دیلی یوخسا خلججه — تورک دیللری آراسیندا ان سون بلیرلنن دیل اوْلموشدور. اسکی تورکجهنین خوصوصییتلرینی[۲] ان یاخشی شکیلده قورودوغو ایدیعا ائدیلن خلججه اسکی تورک دیلی آرقوجا نین داوامی ساییلیر و حئیرت وئریجی اؤلچوده گؤگ تورکجهیه یاخیندیر. تورکولوگییادا خلج دیلی دئینده بۇ دیل قصد ائدیلیر. خلج دیلینین کؤکو ساییلان آرقوجانین آدی، ایلک ۷۵۹–۷۸۰ لاردا اورتا آسیا مانی دینی متنلرینده کئچیر. بیر سیرا آراشدیرماچیلارا گؤره ۸–۱۱-نجی یوزایللر آراسیندا آرقولار اوغوزلارا باغلی خلج قوروپونون قونشولوغوندا یاشاییردیلار و زامانلا اونلاردان بوگونکو آدلاری اولان خلجی آلیبلار.
لهجه عاییلهسی بونا رغما یاشایان ان اسکی تورکی (تورکیک) دیل اولان خلج دیلی، اوغوز دیللریندن دئییلدیر و چوواش دیلی کیمی تک باشینا تورک دیللرینین موستقیل بیر قولونو تشکیل ائدیر. نتیجه ده، آذربایجان تورکجهسی نین هر هانسی بیر لهجهسی ده ساییلابیلمز.
خلج دیلینین نئچه لهجه و آغزی واردیر. بۇ لهجهلر آراسینداکی مؤوجود فرق، تلخاب لهجهسینده اولدوغو کیمی، بعضاً او قدر بؤیوکدور کی خلجی تک بیر دیل دئییل، تورک دیللری عاییلهسینین " خلج دیللری آلتقوروپو " اولاراق صینیفلندیرمهنین داها اویغون اولا بیلهجهای دوشونجهسینی اورتایا آتان دیلچیلر اوْلموشدور.
جوغرافی دورومو[دَییشدیر]
خلجیستان، ائتنیک آذربایجان و ائتنیک فارسیستانین بیرلشدیگی منطقهده یئرلشن خلجیستاندا ۴۵–۸۰ آراسیندا خلج کندی واردیر. بونلار ایکی قوروپدان تشکیل تاپیر. بیرینجیسی ساوه و خرقان آراسی (مرکزی نووخراندیر)، ایکینجیسی قوم شهری و غربیندهکی سولطانآباد آراسینداکی منطقهدیر. بیرینجی قوروا «خلج-ای ساوا» ویا «قاهیر»، ایکینجی قوروپا ایسه «خلج-ای امیر حوسئینلی» دئییلیر. خلجلر بورادا بیر نئچه یاشاییش بؤلگهسینده جیندیرلی، قاراخانلی، یئتیملر، صفرهلی، ایسماییللی، کیردیللی، شیکارلی، قاراگهده، هسخالی، بایراملی و.س. کندلرینده یاشیییرلار.
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
سلیمان شاه و قاریشقا (آذربایجان و خلج تورکجهسی)
قایناق[دَییشدیر]
- ^ Khalaj at Ethnologue - 18th ed., 2015
- ^ خلجلر و خلججه، محمد اؤلمز