text:
باش توتمایان رۏمان / ووقار نعمت (حیکایه)
سوپورلر خیابانی سوپورور. قاپی آغزینا قویولان آشغاللاری آشغال ماشینینا تولازلاییرلار. پیشیکلر بیربیر آتآشغالین ایچیندن چیخیب تیزیخیرلار. پنجرهنی اؤرتوب ماسانین آرخاسینا کئچدی. گئجه یارینی کئچمیشدی.
بیر گنج قادین قاپینی ایتهلهییر. آچ دئییردی. آچماق ایستهمیردی. آما آچدی. گؤزلری قادینین گؤزلرینه ایلیشجک، قالدی! گؤزلرینه قان سیچرامیشدی. بو گئجه گؤزو!… یالنیز، چیلپاق بیر قادین!!!.. ؟!…
قاتار فیت وئردی تونئلده. کیشی باشینی قوجاقلاییب، قولاقلارینی توتوب، گؤزلرینی یومدو. قاتار بئینینده سورونوردو هله. قادین اللرینی یوخاری قالدیردی. بیر کیشی باشیدیر اللرینده. هله قانی قوروماییب، سوزور.
ـ «اَریمین باشیدیر» دئدی، ـ «گَل آل. گؤردون من اؤلدورهرم! راحات اولدوق. بهیم یوخ؟!..»
ـ «یوخ!… بوندان رومان اولماز»، -دئدی یازیچی، ـ «بئله باشلاماق اولماز. یانی اولار ائ!..، آما یاخشی دئییل.»
پنجرهیه قالخدی. سوپورلر کوچهیه آتیلمیش بیر تئلویزیون اوسته ساواشیردیلار. سیقارئتین توستوسونو پنجرهدن چؤله پوفلهدی. قاییتدی.
قادین اَرینین کسیک باشینین الینده قالمیشدی، و او باشی باشدان ائلهمک ایستهییردی. ـ «نئینهییم بونو؟!»، دئیه سوروشدو.
ـ «آت ایتلره! ایتلر یئسین منی. تئز اول… سنین الینده عذاب چکیرم»، کسیک باش دئدی.
ـ «ایتی هاردان تاپیم ائ؟!…»، یازیچی بیر کیتاب آچیب، قویدو قاباغینا. ـ «آی ایتیم! بودورهااااااااا!…» ـ «بورا دولودور. … گئت پالتارلارینی گئی.»
ـ «پالتارلاریمی یاغیشدان آسمیشام!»، قادین دئدی.
کاغیذی جیریب قویدو آشغالقابینا. باشقا بیر کاغیذ چیخارتدی.
قاپی دؤیولدو. قاپینین مات شوشهسینده ناماز چادراسینا بورونموش بیر چیلپاق قادین گؤزه دَییردی. ایستر-ایستهمز قاپینی آچدی. همن قادین ایدی. قاپینین سول طرفینده بیغلاری قولاغینین دیبینده اولان بیر کیشی دایانمیشدی. یازیچی دَوریکدی (دوروخدو). قادین قانلی اللرینی ناماز چادراسینین آلتیندا گیزلهمیشدی: ـ «آغا گؤرورسونوز؟! بو کیشی منیم اریمدیر،» کیشی اللرینی بیغلارینا چکیب بیر آز دا خوروزلاندی. ـ «دئدیم کی، یانی منیم اریم وار! بیر ده منه ائولَنمک تکلیف ائتمهیهسینیز.»
آرواد ارینین باشی الینده قاییتدی. الینی کورهیینه توتوب بیر بوغما چیخارتدی. بو، سونا چاتمامیش جیردیغی بئشینجی کاغیذ ایدی.
پنجرهسی ایکی دفعه دؤیولدو. قورخا قورخا پنجرهنی آچدی. شهرداری سوپورلریدیر. ـ «آغا! بو آشغال سیزیندیر؟!… بیز بئله آشغالی پول آلماساق، آپارماریق. آنلاییرسیزمی؟!…»
یازیچی دهیهجک قالمیشدی. ـ «نه آشغالی؟! نه پولو؟! سیز وظیفهنیزی یئرینه یئتیریرسیز. ایستر آپارین، ایستر آپارمایین. منه نه وار!..»
سوپور اللرینی یوخاری قالدیریب، باشی، لامپانین ایشیغینا توتدو. باش همن باشدی. هله قانی دا قوروماییب. ـ «بو باش منیم باشیمدان نییه ال چکمیر؟!»، دئدی. چاشمیش کیمی سوپورلرین اوستونه چیغیردی: ـ «اوستهکی قاتین زنگینی باسین.»
بالاجا اوتاقدا آددیملاماغا باشلادی. تامام یازیچیلارا سؤیوش یاغدیردی. نه اوچون گرک روماندا بیرینی اؤلدورهسن؟! نه اوچون آخی، بیریسی اؤلمهدن، بیریسی خیانت ائتمهدن، بیر جينایت، بیر فاجعه اوز وئرمهدن، بیر رومان بیتمیر؟! سونرا دوشوندو: اصلینده حیات بئلهدیر آخی! گئرچهیی، گؤزو یوموق جاماعاتا دا باشا سالماق گرکدی. یازیچیلاردان عوذر ایستهدی.
یاتاغینی آچارکن اورهیی بولاندی. حیَهطین بوجاغیندا اولان آیاق یولونا یؤنَلدی. تامام یئدیکلرینی گئری قایتاریب، گئری قاییتدی. همن قادین چیلپاقجاسینا یاتاغیندا اوزانمیشدی. دوداقلاریندا قیمیلدانان یالانچی بیر گولوش سیچان اؤرتویون قیراغینی گمیرن کیمی اورهیینی چئینهییردی سانکی.
«سنی اؤلدورمک ایستهمیرم»، -دئدی یازیچی، ـ «الیمی سنین قانینا باتیرماق ایستهمیرم. آنجاق سن بیردن-بیره یوخ اول، ایت. ائله ایت کی، تانری دا، سوراغینی وئرمهسین… بئلهجه داها دا، جاذيبهلی اولار.»
قادین آیاغا قالخیب قاپیدان چیخاندا، یاتاقدا بیر کؤرپه ویغیلدادی. – «او سنین اوشاغیندی» – قادین دئدی.
یازیچی آیاقلارینی یئره دؤیدو، اوشاق کیمی. قادین گئتمیشدی.
بالاجا بیر اوشاغی بؤیودوب قهرمان ائتمک چتین ایشدیر. یازیچی دوشوندو.
پنجره تئز-تئز دؤیولوردو، آردی کسیلمهدن. سوپورلر شهرین بوتون پولیسلری ایله تؤکولوب پنجرهنین قاباغینا. یازدیغی کاغیذلاری یاندیردی. پنجره تئز-تئز دؤیولوردو. پنجرهنی آچدی. پنجرهدن خیابانا اوزانان ساری ایشیقدا آغ دولولار قارا آسفالتدا لزگی اویناییردیلار.
کول قابی سیقارلا دولموشدو. اوشاق تورپاق اوسته اویناییر. اوشاق تورپاق یئییردی. الینی جیبینه سالدی. اللری ائشییه چیخماغا اوتانیردی. بیر کؤلگه شاققا چکیب گولدو. بیر قادین کؤلگهسی. آجیماسیز، سویوق و ساختا بیر گولوشله. دیوارلار قوپوب تؤکولوردو گؤزیاشلاری کیمی. سیقارا پاکتی بوشا چیخمیشدی.
ـ «یازیچیلیغی یئره قویاجاغام» دئدی. «دوشونمک دونیانین ان آغیر عذابینی چکمکدیر.»
اوشاغا دوغرو یؤنَلدی. بوغازیندان یاپیشیب سیخدی. ایکی دهیقه کیمی ائلهجه ساخلادی. سونرا بوراخدی. بیر کولک اسدی. اللری گؤیده اوچوردو. کولک برک اسمیشدی. بالاجا اوتاغی دا، پنجره قانادلارینی آچاراق، گؤیده اوچوردو. یئریمک ایستهدی. آیاقلاری یئرده قالدی. سوپورلر یوخا چیخمیشدیلار. گؤیه باخدی! یازیب جیردیغی کاغیذلار، او قادین، او کسیک باش، چکدییی سیقارلارین فیلتیری، بیر ده اؤز اوتاغی کولکده اویناشیردیلار.
داها اللرینی گؤرمهدی. اوتاغینین اورتاسیندا قویلادیغی اوشاغین قبری اوسته یاتاغینی آچیب یاتاغا اوزاندی. عؤمرونده بئلهجه راحات یاتمامیشدی.
Payız
1384


c: text/html

text:
مرسین فوتبال کولوبو
مرسین فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Mersin İdmanyurdu) بیر فوتبال کولوبودور. Turkish Regional Amateur League دَستهسینده موسابیقه آپاریر.
قایناقلاردَییشدیر
- ^ Mersin Idman Yurdu Spor Kulübü Derneği̇ Tüzüğü. Mersin Idman Yurdu Spor Kulübü Derneği̇. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-02-22. یوْخلانیلیب27 February 2016.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mersin İdmanyurdu»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده مرسین فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
دمیرقازیق عیراق دا اۆچ تۆرک عسگری شهیت بوُلدی
میللی قوُرانماق وزیرلیگی یارالیلارینگ کسِلحانالارا ایبریلندیگینی حابار بردی
تۆرکیأنینگ یاراغلی گۆیچلری دمیرقازیق عیراق دا ترورچیلارا قارشی پنچه- کیلیت حرکتینه دوُوام ادیأر.
ترورچیلار بیلن بوُلان چاقنیشیقدا اۆچ تۆرک عسگری شهیت بوُلدی، 4 عسگر یارالاندی.
میللی قوُرانماق وزیرلیگی یارالیلارینگ کسِلحانالارا ایبریلندیگینی حابار بردی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه یاشاییجی سانی تایدان دۆنیأنینگ 18-نجی یوردی
تۆرکیأنینگ یاشاییجیلاری نینگ سانی 84 میلیون 680 مۆنگ 273 آدام
تۆرکیهدن داشاری یورتلارا آلتی آیدا 10.8 میلیارد دلار کؤینک ساتیلدی
ایزمیرده کؤپ سانلی بوُسغون دنگیزدن چیقاریلدی
تۆرکیأنینگ دنگیزیاقا گۆیچلری، دنگیزینگ اوُرتاسیندا قالان بوُسغونلاری حالاص اتدی


text:
آنتونیو گوترش خبردارلیق ائدیب
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی آنتونیو گوترش خبردارلیق ائدیب کی، روسیا و اوکراینا آراسیندا ساواش اورتا دوغو و افریقا-دا ارزاق بحرانی یارادا بیلر.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین باش کاتیبی آنتونیو گوترش خبردارلیق ائدیب کی، روسیا و اوکراینا آراسیندا ساواش اورتا دوغو و افریقا-دا ارزاق بحرانی یارادا بیلر.
بمت تهلوکهسیزلیک شوراسیندا کئچیردیگی بریفینقده اوکراینا و روسیادان بوغدا وارداتینا آرخالانان اؤلکهلرین پروبلئم یاشایا بیله جگینه دقت چکن آنتونیو گوترش دئییب: "میصر، لوبنان، لیبیا، سومالی، سودان و یمن ده داخیل اولماقلا، بیر چوخ اؤلکه بوغدانین تخمینن یاریسینی اوکراینا و روسیادان آلیر.
ارزاق، یاناجاق و گوبره قیمتلری هاوایا قالخیر، تداروک زنجیرلری پوزولور. بو وضعیت ان چوخ یوخسوللاری وورور و بوتون دونیادا سیاسی غیری-ثابتلیک و اغتیشاشلار توخومو سپیر".
قئید ائدک کی، مهم بوغدا اوره تیجیسی اولان اوکراینا دونیادا 5-جی ان بؤیوک بوغدا صادراتچیسی دیر. عمومیلیکده ایسه روسیا و اوکراینا دونیا بوغدا اوره تیمینین 14 و صادراتینین ایسه 29 فایزینی قارشیلاییر.
خاطیرلاداق کی، ایکی اؤلکه آراسیندا فوریهنین ئورالین 24-دن محاربه گئدیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
تورکیه، سوئد و فنلاند آراسیندا، سوئد و فنلاندین ناتو عضولوک سورهجلری حاقیندا اوچ اؤلکهنین لیدئرلرینین حضوروندا اوچلو آنلاشما ایمضالاندی
بیر کامیونون ایچینده ۴۲ نفرین جسدی تاپیلدی
ترک ائدیلمیش بیر کامیوندا کؤچمن اولدوقلاری دوشونولهن ۴۲ نفرین جسدی تاپیلدی


text:
دونیا آنادیلی گونو ایله باغلی بیلدیری
بوگون دونیا آنادیلی گونودور و داوام ائدیر گونئی آزربایجانین اؤزگورلوک ساواشی، داوام ائدیر وطنین آزادلیق موجادیلهسی.
دونیانین بیر چوخ اؤلکهسینده قئیده آلینیب قوتلانان گون، ایراندا قئیری فارس میللترلرین حاقلارینین آلینماسینی بیر داها خاطیرلادیر. تورکلوگوموزه باغلی اولان بوتون وارلیقلارا قاداغا قویان ایران عیرقچی رئژیمی، بو ایل ده آنادیلیگونو عرفهسینده تورک میللتینه اولان تضییقلرینی داوام ائدیب باسغیلارینی آرتدیرماقدادیر.
آرتیق گونئی آزربایجاندا و ایران آدلانان اؤلکهده تورک دیلینین یاساقلانماسیندان ۹۶ ایل کئچیر و فارسچیلیغا قوللوق ائدن ایران موللا رئژیمی هلهده پهلویلرین آنتیتورک سیاستینی داوام ائدیب، تورکلره و قئیری فارس میللتلره فارس دیلینی رسمی دیل کیمی دیکته ائدیر. میلیونلارلا تورک اوشاغی گونئی آزربایجاندا و ایران آدلانان اؤلکهنین اوخوللاریندا آنادیللرینی قیراغا قویوب زورلا فارس دیلینده ائیتیم آلماقدان دولایی روحی ایشکنجهلره معروض قالیر، تحقیر اولونورلار. دؤلت اورقانلاری بیلهرکدن، آزربایجان تورکلرینی سسسیزجه اریدیب، ایتیرمگه چالیشیر.
عیرقچی سیاستلرینی فرقلی آراجلارلا حایاتا کئچیرن ایران رئژیمی، میللی فعاللارا قارشی توتدوغو چیرکین توتوملارینیدا بوتون کئچهن ایللر کیمی داوام ائتدیرمکدهدیر. تورک دیلینین مودافیعهچیلری حبس اولونوب، ایشکنجهیه معروض قالیب آغیر حبس جزالاری آلیرلار.
آزربایجان سیاسی قورولوشلارینین امکداشلیق پلاتفورمو، ایران راسیست رئژیمینین قئیری فارس میللتلره اؤزللیکله تورک میللتینه قارشی عیرقچی سیاستینی قیناییر، بوتون میللتیمیزی بو یولدا دیرنمهگه و گئنیش شکیلده موباریزهیه دعوت ائدیر.
کئچن ۴۲ ایلین هر گونو کیمی، ایران رئژیمینین آزربایجان تورک فعاللارینا قارشی باسغیسی داوام ائدیر. بیز میللی فعاللارا وئریلن آغیر حبس جزالارینی شیددتله قیناییر، توتساق میللی فعاللارین قئید شرطسیز آزادلیغینی طلب ائدیریک. میللی فعاللارا وئریلن محکمه قرارلاری درحال لغو ائدیلمهلی، اونلاری ایشکنجه ائدیب توتساق ساخلایانلار جزالاندیریلمالیدیرلار.
یاشاسین آزربایجان
یاشاسین تورک میللتی
آزربایجان سیاسی قورولوشلارینین امکداشلیق پلاتفورمو
آذوح – دیرینش – گآدپ


text:
یَهُوَه شاهیدلری حاقیندا
اگر بیزیمله ارتباط ساخلاماق، عبادت جلسهلریمیزه گلمک، مقدس کیتابی اؤیرنمک ویا حاقیمیزدا مفصل بیلمک ایستهییرسیز، بو بولوم سیزه کومک ائدهجک. همچنین فعالیتلریمیزله تانیش اولماق اوچون سیزی شعبهلریمیزدن گؤروش ایلهمهیه دعوت ائدیریک.
Free Bible Study Program
مقدس کیتابی نئدن اؤیرنمهلییک؟
مقدس کیتاب دونیادا میلیونلار انسانلارین ان موهوم سواللارینا جواب تاپماغا کومک ائدیب. آیا سیزده سواللاریزا جواب تاپماق ایستهییرسیز؟
مقدس کیتابی نئجه تدریس ائدیریک
دونیانین هر یئرینده یَهُوَه شاهیدلری مقدس کیتابی انسانلارا اجرتسیز اؤیرتمهلریله معروفدورلار. بیزیم تدریس اصوللاریمیزلا تانیش اولون.
مقدس کیتابی اؤیرنمک ایستهییرم
سیزه مناسیب زامان و مکاندا اجرتسیز مقدس کیتاب تدریسی
Meetings and Events
یَهُوَه شاهیدلرینین عبادت سالونو
نئجه عبادت ائتمهیمیزله تانیش اولماق اوچون آشاغیداکی ویدیویا باخین
یَهُوَه شاهیدلرینین-عبادت جلسهلری
جلسهلریمیزین یئری و واختی
عیسی مسیحین اولوم گونونون خاطیرلاما مراسیمی
هر ایل میلیونلار انسان عیسی مسیحین اولومونو خاطیرلاماق اوچون بیر یئره یغیشیللار. مسیحین اولومو سیزی گناهدان آزاد ائدهبیلر، بو بارهده مفصل اؤیرنین.
یَهُوَه شاهیدلرینین آماری
یَهُوَه شاهیدلرینین یاشادیقلاری اولکه: ۲۳۹
یَهُوَه شاهیدلرینین تعدادی: ۵۴۵،۲۰۱،۸
مقدس کیتابی اجرتسیز اؤیرتدیکلری انسانلارین تعدادی: ۹۳۳،۴۹۹،۹
عیسی مسیحین اولوم گونونون خاطیرلاما مراسیمنده اشتراک ائدنلر : ۰۱۹،۹۵۰،۱۹
جماعتلر: ۴۱۶،۱۱۵


text:
چاووش اوغلونون مسجد الاقصی زیارتی
قودس ایسلام وقفلری ایدارهسینین رهبری عظام الخطیب خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلونون ایشغال آلتینداکی دوغو قودسدهکی مسجد الاقصی زیارتینین "تاریخی دستک" اولدوغونو بیلدیریب.
قودس ایسلام وقفلری ایدارهسینین رهبری عظام الخطیب خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلونون ایشغال آلتینداکی دوغو قودسدهکی مسجد الاقصی زیارتینین "تاریخی دستک" اولدوغونو بیلدیریب.
مولود چاووش اوغلونون مسجد الاقصی زیارتینی قیمتلندیرن عظام الخطیب "بو سفر هم بیزیم، هم ده مسجد الاقصی اوچون تاریخی دستکدیر" دئییب.
"تورکیه-نین الاقصی مسجیدینه هوجوم ائدن آشیری ساغچی دستهلره قارشی موضعی چوخ آیدیندیر: بو هوجوملارین دایاندیریلماسی اوچون ایسراییل حکومتی ایله بیرلیکده ایشلییر"،-دئیه قودس ایسلام وقفلری ایدارهسینین رهبری قئید ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان و دراگیدن اورتاق مطبوعات توپلانتیسی
"سالقینا باخمایاراق تیجارت حجمیمیز گئچهن ایل یوزده ۳۴ آرتاراق رکورد سویهیه چاتدی"
ایزمیر سولاریندا ۱۹ کؤچمن قورتاریلدی
احتیاجلاری قارشیلانان کؤچمنلر، اداری ایشلری تاماملاندیقدان سونرا ایزمیر کؤچ ایدارهسینه گؤندریلدی


text:
استانبولده جایلشگن پیرا پلاس هوتلی
بولرنی بیله سیز می؟
استانبولده جایلشگن پیرا پلاس هوتلی
استانبولده جایلشگن تاریخی پیرا پلاس هوتلی نینگ تنیقلی اوریئینت ایکسپریس اوچون توزه لگن لیگینی بیلرمیدینگیز؟
میلادی 1888 – ییلی پاریسدن یولگه قوییلگن و 80د ساعتلیک سفرنینگ آرتیدن استانبول گه ییتب کیلگن اوریئنت ایکسپریس نینگ یولاوچیلری یوقاری سویه لی بروکراتلر، صنعتکار و مقاملردن عبارتایدی. ریل نینگ مهم یولاوچیلری استانبول گه کیلگنده یوقاری کیفیتلی هوتللرده اقامت قیلماقچی بوله دیلر. بیراق استانبولده بو سویه ده بیر هوتل یوقدی. بو کمچیلیک نینگ برطرف ایتیلیشی اوچون 1892 ییلی پیرا پلاس هوتلی نینگ ساختمانی گه باشلنه دی و اوچ ییل جریانیده اداغگه ییتکیزیله دی.
خوددی شو هوتل استانبولده اجتماعی و مدنی فعالیت کوپ بولمیش کیچیک اروپا دیب اتلگن بی اوغلی Beyoğlu نینگ تیپه باشی منطقه سیده جایلشماقده. استانبول نینگ اینگ حشمتلی بناسی و تورکیه نینگ اروپا ستنداردلریده گی ایلک هوتلی بولمیش پیرا پلاس 1895 ییلی خاص بیر مراسم آرقه لی خذمت گه توشیریله دی. اوشبو هوتل عیندمده استانبولده عثمانلی سرایلریدن تشقری برقی، ایسیق سووی و لیفتی بولگن ایلک بنادیر.
بیرینچی دنیا حربیدن بوگونگه قدر استانبولده انچه حادثه گه شاهد بولگن پیرا پلاس تورکیه قاله ویرسه خلق ارا مقیاسده هم مه بیر بنا اوله راق اورین آلماقده.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه جمهوریتی استخباراتی کتته موفقیت لر قولگه کیریتماقده
ترور تشکیلاتی پ.ک.ک اعضاسی کوپلب سوزده یوقاری مرتبه لی باشقروچی یوق قیلیندی


text:
سان بیسنته د آربالو
سان بیسنته د آربالو (ایسپانجا: San Vicente de Arévalo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و آبیلا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۱۷ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۳٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Vicente de Arévalo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سان بیسنته د آربالو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ارمغانخانا
ارمغانخانا (ارمغانخانه) شهری زنجان بؤلگهسینین، قرهپشتلو بؤلومو و یوخاری قرهپشتلو قصبهسی نده یئرلهشیبدیر. [۲]
جوْغرافیایی موْقع[دَییشدیر]
بۇ شهر زنجان اۇستانیندا و زنجانین باتی_قوزئی سینده یئرلشیب دیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس ساییسی اساسیندا بۇ شهرین ۱٬۸۶۴ نفر اهالیسی و ۳۷۹ عایلهسی وار. بۇنلاردان ۱٬۰۹۱ نفری کیشی و ۷۷۳ نفری خانیم دیرلار. بۇ شهرین اهالیسیندن ۱٬۳۲۱ نفری ساوادلی و ۳۷۷ نفری ساوادسیزدیرلار.
تاریخ و کئچمیش[دَییشدیر]
اسکی آدی[دَییشدیر]
ارمغانخانانین اسکی آدی ایرماکانا ایمیش کی اسکی تورکجهده ایرماک، چای معناسی وئریر.ارمغان بیر تورکجه کلمه دیر کی فارس دیلینهده وارد اؤلوب.اؤ چاغ دا کی کریم خان آذربایجانا وارد اؤلوردو آذربایجانلیلار، کریم خانا بو منطقه نین توپراق قالاسیندا خلعت وئردیرلر و شهرین آدی ارمغانخانایا دؤندو.
اسکی بینالار[دَییشدیر]
تورپاق قالاسی، ائرمنی لر قبریستانی و صنم خاتون قالاسی ارمغانخانهنین اسکی یئرلری ساییلیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ https://www.amar.org.ir/english
- ^ مرکز آمار ایران (۱۳۸۵). جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد (فارسجا). مرکز آمار ایران. یوخلانیلیب ۱۳۹۴.


text:
آختاریش نتیجهلری V
بو ویکیده «V» آدلی صفحه واردیر.
- V - (اوْخونوشو:وی) اینگلیسجه و لاتین کؤکنلی الیفبالارینین ایگیرمی ایکینجی حرفیدیر.
- فایل:Protactinium(V) oxide.jpg اوکسید پروتاکتینیوم (V) (اینگیلیسجه: Protactinium(V) oxide, روسجا: Okcид пpoTakTиHия(V)) بیر شیمیایی ماده. شیمی ترموشیمی
- اوکسید وانادیوم (V) (اینگیلیسجه: Vanadium(V) oxide, روسجا: Okcид BaHaдия(V)) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی و برک جیسم حالتینده تاپیلار. شیمی ترموشیمی
- فلوئورید نیوبیوم (V) (اینگیلیسجه: Niobium(V) fluoride، روسجا: ФTopид Hиoбия(V)) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز، کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر
- برومید نیوبیوم (V) (اینگیلیسجه: Niobium(V) bromide, روسجا: БpoMид Hиoбия(V)) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، قارا رنگلی کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید
- برومید تانتال (V) (اینگیلیسجه: Tantalum(V) bromide, روسجا: БpoMид TaHTaлa(V), عربجه: بروميد تانتالوم خماسي) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی و برک جیسم حالتینده
- برومید تنقستن (V) (اینگیلیسجه: Tungsten(V) bromide, روسجا: БpoMид BoлbфpaMa(V), عربجه: بروميد تنغستن خماسي) بیر شیمیایی ماده. قارا رنگلی کریستال حالتینده
- فلوئورید وانادیوم (V) (اینگیلیسجه: Vanadium pentafluoride، روسجا: ФTopид BaHaдия(V)) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید
- فلورید قیزیل (V) (اینگیلیسجه: Gold pentafluoride، روسجا: ФTopид зoлoTa(V)، عربجه: فلوريد الذهب الخماسي) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی و برک جیسم حالتینده
- فلورید تانتال (V) (اینگیلیسجه: Tantalum pentafluoride، روسجا: ФTopид TaHTaлa(V)، عربجه: فلوريد تانتالوم خماسي) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار
- کولورید مولیبدن (V) (اینگیلیسجه: Molybdenum(V) chloride، روسجا: Xлopид MoлибдeHa(V)) بیر شیمیایی ماده. برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر
- کولورید تانتال (V) (اینگیلیسجه: Tantalum(V) chloride، روسجا: Xлopид TaHTaлa(V)) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر
- کولورید تنقستن (V) (اینگیلیسجه: Tungsten(V) chloride، روسجا: Xлopид BoлbфpaMa(V)، عربجه: كلوريد تنغستن خماسي) بیر شیمیایی ماده. قارا رنگلی کریستال حالتینده
- فلورید ایریدیوم (V) (اینگیلیسجه: Iridium(V) fluoride، روسجا: ФTopид иpидия(V)) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید
- کولورید نیوبیوم (V) (اینگیلیسجه: Niobium(V) chloride، روسجا: Xлopид Hиoбия(V)) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی کریستال حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی
- پوتاسیوم تتراپروکسوکورومات (V) (اینگیلیسجه: Potassium tetraperoxochromate(V)، روسجا: TeTpaпepokcoxpoMaT kaлия) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، حالتینده تاپیلار
- اوکسیتریفلوئورید وانادیوم (V) (اینگیلیسجه: Vanadium(V) oxytrifluoride, روسجا: OkcиTpифTopид BaHaдия(V), عربجه: أوكسي ثلاثي فلوريد الفاناديوم) بیر شیمیایی
- اوکسوتریکولوروبیس (تریفنیلفوسفین) رنیوم (V) (اینگیلیسجه: Oxotrichlorobis(triphenylphosphine)rhenium(V)) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی کریستال حالتینده
- اوکسید ایریدیوم (V) (اینگیلیسجه: Iridium(IV) oxide, روسجا: Okcид иpидия(IV)) بیر شیمیایی ماده. قارا رنگلی و برک جیسم حالتینده تاپیلار. شیمی ترموشیمی
- لوردقان v شاهین عصر مس نوین کیرمان v شایان بانه ایران جوان بوشهر v سیراف کنقان ایستیقلال باغشن v مقاومت تهران خوشه طلایی v داماش گیلان چوکای تالش v فرهنگ


text:
قېش قاطارې / فیروز موصطافا (حیکایه)
قوزئی چؤللرینین شاختاسې ایلیڲه ایشلهسه ده سرنیشین قاطارېنېن واقۏنونلارې، اۏ واقۏنونلارداکې راحات کوپهلر إله ایستی ایدی کی، سفره چېخانلارېن چۏخو أڲیینلریندهکی قېش گئییمینی یۆنگۆل پال-پالتارلار’لا عَوَض إتمهلی اۏلموشدولار. واقۏنون إنسیز دَهلیزینه چېخېب شاختانېن بزهدیڲی شۆشهلردن بایېرا تاماشا إدن، إله همین إنسیز دَهلیزدهجه سیقار تۆستۆلهدَن، توم چېرتلایان، تَسبئح چَکَن، گزیشن سرنیشینلر، ألینده ایستیکان، بۏشقاب، نلبَکی اۏرا-بورا تلهسن بَلَدچینین گئدیش-گلیشینه مانع اۏلور، اۏنون یۆنگۆل مذمَّتلرینی إشیدیردیلر. بَلَدچی اۏرتا یاشلې، آرېق، دالغالې چال ساچلارې آخېب آلنېنا تؤکۆلن قاش-قاباقلې بیر کیشی ایدی. نهدنسه اۏنون حرکتلری، لاپ إله ظاهیری گؤرنۆشۆ، داورانېشې سرنیشینلرین چۏخونا اؤز رۏلونو -اؤزۆ ده چۏخ گۆمان کی، فاجیعهوی رۏلونو- ویجدان’لا ایفا إدن، أدالارې ایسه ایستر-ایستهمَز تاماشاچېلارېن تَبَسّۆمۆنه نهدن اۏلان آکتۏرو خاطېرلادېردې. نییه؟ نه اۆچۆن؟ یقین کی، بونون نهدَنینی ایضاح إتمک إله ده آسان ایش دَڲیلدی. تکجه بیر شئی گۆن کیمی آیدېن ایدی کی، بو آدام سرنیشینلرین چۏخونون ایندییهجن راستلاشدېقلارې سېرتېق، گهوَزه، چَنهدن ساز بَلَدچیلردن فرقلی اۏلاراق، هامې ایله عئینی تۏندا، تمکین’له، “سیز-بیز”له، بیر قدر ده قطعیَّت’له دانېشان، سلیقهلی گئییم-کئجیمی ایله سئچیلن و بلکه إله بو جَهَتینه گؤره آکتۏرا بنزهڲَن بیر شخص ایدی.
سفرین ایلک ساعاتلارېندا اؤز حؤکمۆنۆ گؤرسَتمک اۆچۆن هۆندۆردن قېشقېرېب نهسه طلب إدن بعضی أرکؤیۆن سرنیشینلر بَلَدچینین جیدّی داورانېشېنې، ایشگۆزارلېغېنې گؤرۆب تئزلیک’له سَسلرینین تۏنونو دَڲیشمیش، اۏنون’لا أمر یۏخ، خواهیش، ریجا قایداسېندا دانېشماغا باشلامېشدېلار.
واقۏنلارېن پنجرهسیندن آسېلېب قالان بوز سالخېملارې آراسېندان سۆرعت’له شۆتۆیۆب گئری قاچېشان قار’لا اؤرتۆلۆ چؤللر، بۏز مئشهلر، کیچیک کند و قصبهلر جانلې مَنظَرهلردن چۏخ، آداما تئاتر دئکۏرلارېنې خاطېرلادېردې: إله بیل کی، شفّاف شۆشهلرین اۏ اۆزۆندهکی چؤللری، مئشهلری، إولری مۆوَقَّتی اۏلاراق یۏل بۏیو دۆزمۆشدۆلر و آز بیر واختدان سۏنرا بو “اۏیونجاقلارې” تزهدن یېغېب-یېغېشدېراجاقدېلار.
قاطار قوزئیېن سرت شاختاسېنې اۏخ کیمی یاراراق ایرهلی شۆتۆیۆر، سرنیشینلر ایستی واقۏنلارېن یومشاق، راحات کوپهلرینده ساعاتلارا چئوریلن دقیقهلرینین حئسابېنې آپارېر، منزیلهجن اۏلان مَسافهنی دفعهلر’له اؤلچۆب-بیچیر، آرابیر دالغالې چال ساچلارې آلنېنا تؤکۆلن بَلَدچیدن نۏبَتی دوراغېن آدېنې سۏروشور و سانکی بونون’لا یۏلو قېسالدېرمېشلار کیمی خاطیرجمع اۏلور، اؤز عالَملرینده ایچی بیر تۏختاقلېق تاپېردېلار.
…اۏ، بو یۏللارې چۏخدان، لاپ چۏخدان اۏ اۆز-بو اۆزه، إلهدَن-بئله، بئلهدَن-إله قاطار بئلینده چاپمېش، دوراقلارېن آدېنې یادداشېنا حَکّ إلهمیش، مینلر’له، یۆز مینلر’له کیلومئتر یۏلون بئلینی قېرېب آیلارې-ایللری تَکَرلرین اۆستۆنده کئچیرمیشدی. اېلک اؤنجهلر زهلهسی گئدردی اؤز پئشهسیندن: سرخۏش، داواکار، آوارا آداملار’لا یۏل یۏلداشې اۏلماقدان پیس نه اۏلا بیلردی؟ آما گئت-گئده آلېشدې اؤز صنعتینه – سفره چېخانلارېن هئچ ده هامېسې تصادۆفی آداملار اۏلموردو کی. اۏنون واقۏنوندا نه قدر مشهور آداملار اۏلموشدو! دۆنیا شؤهرَتلی مۆغَننیلردن توتموش تا ناظیرلرهجن؛ چۏخلارېنېن ایللر’له قبولونا دۆشه بیلمهدیڲی وظیفه صاحابلارې اۏنون چایېنې ایچمیش، اۏنون’لا أل توتوب سلاملاشمېش، دردسَرینی سۏروشموشدولار. دۆزدۆر، یئکاخانالارې دا آز دَڲیلدی وظیفه کؤهلهنینده چاپانلارېن؛ نه إدهسن، یاشامدې دا… یاشامداکې کیمی قاطاردا دا آداملارېن پیسی، یاخشېسې اۏلوردو…
کوپهلرین هامېسې توتولموشدو. اۏنون حئسابېنا گؤره واقۏندا تک بیرجه یئر بۏش ایدی و همین بۏش یئرین ده بیلیتی ایلک اؤنجهدن ساتېلمېشدې. یۏخ، همین بۏش یئره هئچ بیر سرنیشین-فیلان گلهسی دَڲیلدی، یئرلریندن بیرینین بیلیتی ساتېلمېش کوپهده جمعی بیر قادېن وار ایدی: همین سرنیشین- قادېن بیر-ایکی ساعات أوّل قاطار یۏلا دۆش-هادۆشده ایکی نفر کیشینین مۆشاییعَتی ایله واقۏنا قالخېب اؤز نؤمرهسینه کئچمیش، إله بو واخت قاطارېن نۏبه رئیسی همین کوپهنین قارشېسېندا تاپېلېب، إله دار دَهلیزدهجه اۆست-باشېنې قایدایا سالاراق چکین-چکین قاپېنې تاققېلدادېب ایچهری کئچمک اۆچۆن ایجازه ایستهمیش، آز سۏنرا کوپهدن چېخاراق اۏنا-بَلَدچییه یاخېنلاشېب یاواش سَسله: “خانېمېن قوللوغوندا دورارسان ها، ایشیمیز کئچن آدامدېر، بؤیۆک وظیفه صاحیبیدیر” – دئیه، خبردارلېق إتمیشدی. بئله چېخېردې کی، بیر کوپهیه ایکی بیلیت محض إله بو خانېم اۆچۆن مخصوصی گؤتۆرۆلمۆشدۆ. دئمهلی، قادېن سۏناجان تک اۏلاجاقدې. خوب. لاپ یاخشې. اۏنون – بَلَدچینین وظیفهسی سرنیشینلرین قوللوغوندا دورماقدې: اۏ دا کی، اۏلا وظیفهلی سرنیشین، اۆستهلیکسه قادېن. اۏ، قادېنېن اۆزۆنۆ هئچ دۆز-عمللی گؤره بیلمهمیشدیر. قادېنې یۏلا سالانلار – ایکی نفر جاوان اۏغلان أللریندهکی باغلامالارې کوپهیه قۏیاندان سۏنرا قاپېنېن آغزېندا اۏنا أل وئریب آیرېلمېش، پئررۏنا دۆشۆب واقۏنون پنجرهسیندن أل إلهمیشدیلر.
أصلینده بَلَدچی اۆچۆن سرنیشینلرین کیملیڲینین، نئجهلیڲینین إله بیر فرقی یۏخدو. أساس مسأله کیمین معریفت، قاناجاق یییهسی اۏلماسېندا ایدی. اۏنون سرنیشینلری آراسېندا داوا-دالاش سالانلار، سرخۏش حالدا بیر-بیرینین اۆستۆنه پېچاق-تاپانچا چکنلر، آرواد-اوشاغا ساتاشانلار دا اۏلموشدو. هله بیر دئسن قولدورباشېلار دا…
أوّللر، جاوان واختلارېندا اۏنا محبّت إعلان إدنلردن ده آز اۏلمامېشدې بو تَکَرلرین اۆستۆنده… إح، نه ایسه، گؤرۆنۆر إله عؤمۆر ده قاطارلار کیمیدیر – واختېن تَکَرلری فېرلاندېقجا آدامېن یاشامې منزیل باشېنا یاخېنلاشېر. واغزالا چاتان قاطار تزهدن گئری قایېتسا دا، عؤمۆر سۏن منزیلدن-سۏن واغزالدان گئری دؤنه بیلمیر…
باهالې کوپهنین مؤعتَبَر سرنیشینی بَلَدچیدن هئچ نه ایستهمیردی و دئیهسن، هئچ نه ده ایستهمک نيّتینده دَڲیلدی. بلکه اۏ اؤزۆ قاپېنې دؤڲۆب حؤرمَتلی خانېمېن آرزېسېنې اؤرگنسین؟ بیردن یاخشې دۆشمَزدی. بلکه ده خانېم – بایاق ایکی جاوان اۏغلانېن مۆشاییعَتی ایله اؤز نؤمرهسینه کئچن، باشې، اۆز-گؤزۆ گۆللۆ یایلېق’لا برک-برک اؤرتۆلمۆش، أڲنینه قیمَتلی خز پالتۏ گئیمیش، بۏی-بوخونلو، دۏلو أنداملې قادېن- ایندی اؤز یوموشاق یاتاغېندا یوخو پیشیریردی. بیردن بَلَدچی قاش دۆزتدیڲی یئرده ووروب گؤز چېخارار، خانېمېن غضبینه توش گَلردی. یۏخ، اۏنون تانېیېب-بیلمهدیڲی آدامېن قاپېسېنې، اؤزۆ ده إله-بئله آدامېن یۏخ، یۆکسک وظیفه صاحیبینین، اۆستهلیک ده قادېن خئیلاغېنېن قاپېسېنې دؤڲمهسی بؤیۆک ریسک اۏلاردې… اۏ، قۏرخاق آدام دَڲیلدی. آما ایشلهدیڲی اوزون ایللر عرضینده چۏخ-چۏخ غریبه شئیلرین شاهیدی اۏلموش، باشې داشدان-داشا دَڲمیشدی… بایاق رئیسینین اوشاق کیمی چکین-چکین ایچهری گیریب-چېخماسې، اۏنا خبردارلېغې چۏخ شئیلردن خبر وئریردی؛ خانېمېن تکجه وظیفه صاحیبی اۏلماسې قالسېن بیر یانا، اۆستهلیک اۏ، حیکّهلی ده اۏلا بیلردی. بو سۆر قادېنېن عادی بیر کلمهسی ایله نئچه اۏنون کیمی کیشی اؤز ایش-گۆجۆنۆ، چؤرهڲینی ایتیره بیلردی.
بَلَدچی اۆزۆنۆ دۆز-عمللی گؤرمهدیڲی، خاصيَّتینه بَلَد اۏلمادېغې قادېنېن غضبینه توش اۏلماق نيّتینده دَڲیلدی. کیمسه اۏنو سَسلهدی: بو، بایاقدان بری دار دَهلیزده اۏ باش-بو باشا وار-گل إدن دازباش کیشی ایدی، چای ایستهییردی…
بَلَدچی، دازباش کیشینین چایېنې وئریب اؤز کیچیک اۏتاغېنا کئچدی. دووارېندان آسېلمېش چهرایې رنگلی خالاتې أڲنینه کئچیردی. ایری آغېزلې، قېسا ساپلې بئلی گؤتۆرۆب واقۏنو ایسیدن نهنگ سۏبانېن “یئمینی” وئرمهڲه باشلادې: سۏبایا آتېلان داش کؤمۆر قالاقلارې چېرت-هاچېرت’لا یانېب پول کیمی قېزارېردې. تئزلیک’له أطرافدا قېغېلجېملار اۏیناشماغا باشلادې.
تزهدن اؤز اۏتاغېنا قایېدېب خالاتېنې سۏیوندو. دَمیر دۏلابېن اۆستۆندهکی گۆزگۆده اؤزۆنه باخېب پېرپېز، چال ساچلارېنا داراق چَکدی، دَهلیزه چېخدې.
سرنیشینلرین چۏخو اؤز “یوواسېنا” چکیلمیشدی. بعضی کوپهلردن دۏمینۏ داشلارېنېن سَسی، بعضیلریندن ایسه گۆلۆش جینگیلتیلری إشیدیلیردی.
بَلَدچینی خۏفلاندېران معلوم کوپهنین قاپېسې ایندی یارېمآچېق ایدی: یقین اۏ سۏبانې “یئملهینده” خانېم یا بایېرا چېخمېش، یا دا کی، سادهجه اۏلاراق، تمیز هاوا آلماق آرزېسېنا دۆشمۆشدۆ.
بلکه ده قادېن اۏندان نهسه سۏروشماق ایستهییرمیش؟ یاخود اۆرهڲی یانېرمېش، چای ایچمک ایستهییب؟
بَلَدچی اؤز رئیسی کیمی آیاغېنېن اوجوندا، چکین-چکین، اۆرهڲی چېرپېنا-چېرپېنا یارېمچېق قاپېیا یاخېنلاشېب ایچینی یاواشجا آرېتلایاراق باشېنې ایرهلی اوزاتدې، ایچهری بۏیلاندې: قادېن گئجه لامپاسېنې یاندېرېب میزین اۆستۆنده قالاقلانمېش قزئتلری گؤزدن کئچیریردی. لامپانېن سۆت کیمی شفّاف ایشېغېندا خانېمېن گؤزلۆڲۆنۆن شۆشهلری بوز پارچاسې کیمی پارېلدایېردې: نهسه إله بوز کیمی بیر سۏیوقلوق دا واردې بو پارېلتېدا؛ بلکه ده هئچ بئله دَڲیلدی، آما بَلَدچینین بَدَنیندن دالغالې بیر اۆشۆتمه کئچدی.
– آخشامېنېز خئییر… عۆذر ایستهییرم، بلکه بیر قوللوغونوز… چای-فیلان…
جاواب قېسا اۏلدو:
– ساغ اۏلون… إحتیاج یۏخدور… هه، یاخشې، بئش-اۏن دقیقهدن سۏنرا بیر فینجان چای ایچمک اۏلار…
– اۏلدو… باش اۆسته…
قادېن گؤزلۆڲۆنۆن اۆستدن کیشییه نظر سالدې. گؤزلرینی قېیدې. اۏ، کیشینین سیلوئتینی آیدېن سئچسه ده اۆزۆنۆ دۆز-عمللی گؤره بیلمهدی. تزهدن قزئتلری گؤزدن کئچیرمهڲه باشلادې. قادېنېن گۆر، شابالېدې ساچې چیڲنینه تؤکۆلمۆشدۆ.
کیشی قاپېنېن آغزېندا آغاج کیمی قورویوب قالمېشدې: إله بیل آیاقلارې سؤزۆنه باخمېردې، یئریندن ترپَنه بیلمیردی.
قادېن بوز کیمی سۏیوق شۆشهنین اۆستۆندن ایتی، جیدّی نظرلر’له اۏنون کؤلگهلی-توتقون صیفتینه باخېب حؤکملۆ سَسله:
– گئده بیلرسیز… باشقا هئچ نه لازېم دَڲیل، – دئیه، علاوه إتدی.
بَلَدچی باشېنې آزاجېق یانا أڲیب گئری قانرېلدې، آیاقلارېنې سۆرۆیه-سۆرۆیه اؤز اۏتاغېنا طرف ایرهلیلَدی. “اۏدور… اۏ اؤزۆدۆر…” ایچینی سازاق کیمی یالایېب کئچن دویقولار گئت-گئده طوفانا چئوریلیب اۏنون بئینینده، قلبینده عکس-صَدا وئردی: “اۏ اؤزۆدۆر!” اۏتاغېنا نه واخت چاتدېغېنې، یومشاق اۏتوراجاغا أڲلَشیب باشېنې أللری آراسېنا آلاراق قارلې-بوزلو خاطیرهلرین قوجاغېنا نئجه دۆشدۆڲۆنۆ هئچ اؤزۆ ده بیلمهدی…
یۏخ، اۏ، بو یۏلو قاطاردا گئتمیردی. اېندی اۏنون أل-قۏلونو قانداللایېب اوزاق، لاپ اوزاق، هله اؤزۆنۆن ده گؤرمهدیڲی نامعلوم بیر دۆنیایا آپارېردېلار؛ إله بیر دۆنیایا کی، اۏرادا اینسان’لا حَشَرهلر، اؤلۆ ایله دیری آراسېندا إله بیر فرق یۏخدو…
سۏنرالار، چۏخ-چۏخ سۏنرالار، بَلَدچی بو گۆنۆ، بو گئجهنی، بو قارلې چؤللری دفعهلر’له خاطېرلایاجاق، ایندی یئتیشهجهڲی دوراغا چاتاندا همیشه اۏنا إله گلهجَکدی کی، اۏ، قاطاردا، ایستی واقۏندا یۏخ، ایچینده طوفان طوغیان إدن حبسخانا ماشېنېنېن کوزۏووندا نامعلوم بیر یئره، بلکه ده گئدر-گلمزه سفر إدیر…
قاطار نۏبَتی دوراغا چات-ها-چاتدا اۏ، هئیسیز حالدا یئریندن قالخدې. واقۏنون قاپېسېندان کیچیک دوراق بیناسېنا بۏیلاندې، گؤزه اینس-جینس دَڲمیردی. قارشېدا یاشېل ایشېق یانېردې.
آرادان نه قدر کئچمیشدی؟ بئش-اۏن دقیقه، بیر ساعات، بلکه ده بیر گۆن؟ یقین کی، قادېن چای گؤزلهییردی.
دئیهسن، قادېن تانېمامېشدې اۏنو. تانېسایدې بو، اۏنون حرکتیندن، داورانېشېندان، هئچ اۏلماز’سا سَسینین تۏنوندان سئزیلردی. یۏخ، تانېمامېشدې. نئجه تانېسېن، آخې؟ ایللر، اوزون-اوزون ایللر کئچمیشدی آرادان. “چای ایستهییر… چای… آما آز دَڲیشیب. سیر-صیفت إله همین دیر. بیر آز کؤکهلیب دئیهسن… هئچ قۏجالانا دا اۏخشامېر. بلکه تانېدې منی؟ یۏخ، اۏلا بیلمز…”
… اۏ واخت هر ایکیسی بیرینجی کورسدا، عئینی قوروپدا اۏخویوردو. حۆقوقشناس اۏلماغا حاضېرلاشېردېلار. إله ایلک گۆندن سؤز-صؤحبَتلری توتموشدو. دَرسـدن بیرلیکده چېخېر، فیلمه، تئاتر، کیتابخانایا بیرگه گئدیر، أن چئشیدلی قۏنولاردا مۆباحیثهلر إدیر، بعضن ده سؤزلری دۆز گلمهینده بیر-بیرلریندن کۆسۆب-اینجیییردیلر. آما بو اینجیکلیک اوزون چکمزدی، اۏنلار یئنیدن بارېشار، تزهدن ایسینیشَردیلر…
اۏ، قېزدان اۆچ-دؤرد یاش بؤیۆک ایدی. بیلیوردا گیرهنهجـَن عمللی-باشلې یاشام یۏلو کئچمیشدی: فهله ایشلهمیش، حربی خیدمتده اۏلموشدو. إله اۏ زامان، تحصیل آلا-آلا هارادا’سا گؤزَتچی ایشلهییر، اؤزۆ-اؤزۆنۆ دۏلاندېرېر، هله باشقالارېنا دا أل توتوردو. شیک گئییمی، خۏش داورانېشې ایله فاکۆلته قېزلارېنېن چۏخونون اۆرهڲینی فتح إتمیشدی. شَهَرین اوجقار یئرینده کیچیک بیراۏتاقلې إوی واردې. اؤرگنچی یۏلداشلارې ایله تئز-تئز بو “کۏمایا” یېغېشار، دردلَشَر، بایراملارې، آد گۆنلرینی قئید إدردیلر.
گؤرۆنۆر، دۏغرو دئییبلر کی، اۏغلان’لا قېزېن دۏستلوغو داییمی اۏلا بیلمز، اۏنلارېن دا ایلک دۏستلوق علاقهلری، خۏش اۆنسیيّتی تئزلیک’له… یۏخ-یۏخ، پۏزولمادې، چېلقېن بیر محبّته چئوریلدی. بلکه بونا هئچ محبّت ده دئمک اۏلمازدې. اۏنلار دلیجهسینه وورولومشدولار بیر-بیرلرینه، غریبه حرکتلری اؤرگنچی یۏلداشلارېنېن، اؤرگتمنلرینین چۏخونون تعجّۆبۆنه، ایستئهزاسېنا نهدن اۏلوردو. قېز اۏنون جانلې ایلاههسی، گؤڲلردن گلمیش ملاکهسی ایدی…
سۏنرا آرادا سرینلیک یاراندې. آرابیر بئله کۆسۆشمهلر اۏلوردو؛ یقین کی، تئزلیک’له هر شئی یۏلونا دۆشهجک، یئنه بارېشاجاقدېلار. آما گۆنلرین بیر گۆنۆ قېزېن اؤزۆنۆن اۏنا چاتدېردېغې خبر ایلدېرېم کیمی بئینینده چاخدې، اۏنون نئچه واختدان بری خیالېندا قوردوغو دۆنیانې بیر آنېن ایچینده یئر’له يئکسان إتدی. “نیشانلانمېشام”… بو، اۏ دئمک ایدی، تا منیم’له سنینکی قورتارېب، ایننَن بئله گؤلگه کیمی سۆرۆنمه آرخامجا. بیرجه آنېن ایچیندهجه ایلاههلیک سیماسې دَڲیشیب عیفریتهیه چئوریلمیشدی سانکی…
اۏ، اؤز داخماسېندا ایکی گۆن-ایکی گئجه اۆزۆقویلو قالدې. هئچ بیر قرارا گله بیلمیردی: تحصیلی آتسېن،یا قېزې دیله توتسون؟ بلکه حده-قۏرخو گلسین اۏنا؟ أن یاخشېسې، قېزېن نیشانلېسېنې تاپېب اۆرهڲینی اۏنا آچماق، حقیقتی دئمک ایدی بلکه؟ اۏنو آنلایان، باشا دۆشن اۏلا بیلَردیمی؟ بلکه أن دۆزگۆن یۏل – بو سئودادان، بو قۏرخولو اۏیوندان أل چکمک ایدی؟
اۏ، اؤزۆ-اؤزۆ ایله باجارا بیلمیردی… دَرسـدن چېخان قېزا نئجه یاخېنلاشدېغېنې هئچ اؤزۆ ده دۆز-عمللی آنلایا بیلمهدی.
سۏنرالار بیر مۆدّت یادېنا سالا بیلمهدی کی، قېزا نه دئمیشدی، قېزا یاخېنلاشان قېورېمساچ، اۏرتابۏی، إنلیکۆرَک اۏغلان اۏندان نه سۏروشموشدو؟ اۏ، اۏغلانېن چیڲنیندن توتوب باشېنې دووارا نئجه چېرپدېغېنې دا دۆز-عمللی خاطېرلامېردې… بۆتۆن بونلارې اۏنو توتوب کامئرایا سالاندان سۏنرا، سۏرغو-سوالا توتان زامان یادېنا سالمېشدېلار… اۏنون یادداشېنا حَکّ اۏلونان بیر مَنظَرهنی ایسه اۏ، سۏنرالار داها تئز-تئز خاطېرلایېردې: قېز محکَمهده شاهید قیسمینده اۏنون اۆزۆنه دوردو و إله محکَمه سالۏنونداجا اۏنو آغېر، کۏبود حبسخانا ماشېنېنېن کوزۏوونا میندیریب هارایا’سا بللی اۏلمایان ایستیقامته آپاردېلار، ماشېنېن ایچینده طوفان طۆغیان إدیردی. ألی اوتۏماتلې حربچیلرین توتقون صیفتی کوزۏوا دۆشن ایشېق زۏلاغېندا آرابیر آچېلسا دا، أطرافدا ظۆلمت و سۏیوقدان باشقا هئچ نه یۏخ ایدی.
اۏ، اؤز ایلاههسینه حبسخانادان مکتوبلار یازماغا باشلادې: هله ده دۆنیادا عئشق، محبّت دئییلن سیرلی بیر عالَمین مؤوجودلوغونا اینانېردې… آما جاوابسېز مکتوبلار گئت-گئده اۏنون بو سیرلی عالَم’له باغلې اۏلان اینامېنېن اۆستۆندن گؤزگؤرۆنمَز بیر قلم’له قارا خط چَکدی و اۏ، گۆنلرین بیر گۆنۆ اؤزۆنۆن سۏن مکتوبونو یازاسې اۏلدو. اۏ مکتوب نهسه یارېشعر’له یازېلمېشدې، اۏرادا داها اینیلتی-سېزېلتې یۏخ ایدی و غریبه ایدی کی، چۏخ اۏپتیمیست روح’لا باشا چاتېردې: “من سنه خۏشبختلیک آرزې إدیرم”…
اۏ، حبسخانادان چېخاندا آرتېق ساچلارېنا دن دۆشمۆشدۆ. اۏنون اؤرگنچی یۏلداشلارې تحصیلی باشا ووروب ایش-گۆج یییهسی اۏلموشدولار…
اېکی-اۆچ ایل گؤزَتچیلیک إلهییب کؤهنه تانېشلارېندان بیرینین کؤمهڲی ایله قوزئی ایستیقامتینه حرکت إدن قاطارلاردان بیرینه بَلَدچی دۆزلمیشدی. عائله قورموشدو، ایکی قېزې واردې.
آرابیر اوزاق سفرلره چېخاندا نهدنسه قۏرخو قارېشېق بیر ایستئهزا ایله گنجلیک ماجرالارېنې خاطېرلایېب اؤز کئچمیشینه، اؤز عمللرینه ایچین-ایچین گۆلردی. بئله آنلاردا داخیلَن قېنایاردې اؤز-اؤزۆنۆ: اۏ دلیسۏو سئوگیسی اۆچۆن اؤزۆنۆ ایتّیهام إدر، حتتا، بعضن قېزا براعَت وئرَردی. قېزېن دؤڲۆلن نیشانلېسېنېن حالېنا آجېیېردې: “گۆناه منده اۏلوب… اۏنون نه سوچو واردې کی؟”…
اۏردان-بوردان إشیتمیشدی کی، اۏنون کئچمیشینی زَهَرلهین، آما نهدنسه قَلبَن چۏخ واخت براعَت وئردیڲی اۏ ألچاتماز، دؤنۆک ایلاههسی سۆرعت’له یۆکسک مَنصَبه چاتمېش، وظیفه صاحیبی اۏلموشدو، حتتا، دئیهسن آرادا بیر دئپوتات دا سئچیلمیشدی.
اېندی بودور… اۏنلارې آیېران ایللرین اۆستۆندن آدلایېب بئش-آلتې آددېم آتسایدې یئنیدن قۏووشا بیلردی اؤز ایلاههسینه… آما، چتین… گۆزگۆدن اۏنا آلنېنې درین قېرېشلار دۏغرامېش، پېرپېز-چال ساچلارې سامان تایاسې کیمی داغېلمېش، گؤزلری یۏل چَکَن یاشلې بیر آدام باخېردې. هر شئی آرخادا قالمېشدې: گؤز یاشلارې، چېلقېن اؤپۆشلر، دلیسۏو حرکتلر… حبسخانادان یازېلان مکتوبلار، عذاب’لا کئچن ایللر، “خۏشبختلیک” آرزېلارې… هر شئی، اؤتۆب کئچمیشدی. کئچمیشدی؟… بس اۏ، ایندی هارادان تاپېلېب گلمیشدی بیردن-بیره؟
شاختانېن چؤللره مئیدان اۏخودوغو بو گئجهده، بو ایستی واقۏنون یومشاق کوپهسینده اۏ قادېن گؤرهسن، هئچ عئینینه گتیره بیلَردیمی کیمین’له سفره چېخېب؟ چتین چۏخ چتین…
ساماوار پېق-قاپېق قاینایېردې. بَلَدچی أللری أسه-أسه فینجانا چای سۆزدۆ. اۏ، نه إدهجهڲینی هئچ اؤزۆ ده بیلمیردی.
بلکه چایې باشقا آدام’لا – سرنیشینلردن بیری ایله گؤندَرسین اۏ کوپهیه؟ بو، داها یاخشې اۏلمازدېمې؟… آخې، کئچمیشی خاطېرلاماغا، بیر واخت اۏد توتوب یانان اۆرهڲین آرتېق کؤسهوه دؤنمۆش، سؤنمۆش اۏجاغېنې تزهدن قوردالاماغا إحتیاج واردېمې؟…
اۏنون کیچیک، دارېسقال کوپهسینه خۏش بیر راییحه دۏلدو: إله بیل کی، شاختالې قېش گئجهسینین قانادلارېندا بیردن-بیره ایچهری باهار نسیمی تَپیلدی – بَلَدچی، عطیرلی قادېن دۏنونون أسرارأنگیز خېشېلتېسېنې إشیدیب باشېنې قالدېردې: اۏ، ایدی…
– قارداش، سنه دئدیلر کی، اۏن دقیقهدن سۏنرا بیر فینجان چای گتیر… آما گؤر نه قدر واخت کئچیب… یوخولامېسان بهیم؟…
قادېنېن حؤکملۆ-حیکّهلی سَسی سانکی اۏنون یاخاسېندان یاپېشېب باش ووردوغو ختاللار عالَمیندن قۏپاردې.
اۏ، دوروخدو، اودقوندو، نهایت ککلهیه-ککلهیه:
– اېندی گتیرهرَم، – دئیه، دیللندی.
اېچهری آلا-قارانلېق ایدی؛ یقین کی، قادېن اۏنو تانېمادې…
حؤکملۆ دانېشېغېندان وظیفه آدامې اۏلدوغو اۏ دقیقه بیلینیردی. اۏ، بَلَدچینین تخمینی قناعَتینه گؤره، ایندی هانسې رایۏنونسا پرۏکرۏرو، یا دا حاکیمی ایدی. گؤرهسن، بیردن ایشی اۏنا دۆشسه نئجه حؤکم چېخاراردې؟ آخې، بیر زامان اۆزۆنه دوروب حَبس اۏلونماغېندا بو غضبلی “ایلاهه” آز رۏل اۏینامامېشدې؛ حالبوکی، اۏ واخت اۏنون وئردیڲی ایفادهدَن چۏخ شئی آسېلې ایدی… إح، ایندی کؤهنه پالان ایچی إشمهڲین نه خئیری واردې کی؟… “دور، جماعتین چایېنې وئر”…
قادېن اؤز کوپهسینه چکیلیب چای گؤزلهییردی. دئیهسن، اۏ، بیر قدر ده عصبی ایدی. بونو یاواش آددېملار’لا ایچهری گیرَن بَلَدچی، سؤوق-طبیعی حیسّ إلهدی.
اۏ، نیمچهدهکی چایې کیچیک دَمیر میزین اۆستۆنه قۏیوب گئری قایېتماق ایستهینده، باشېنې آشاغې سالېب دیلاوجو باغېشلایېن دئمهڲی ده اونوتمادې.
– باغېشلایېن… چای بیر آز گئج حاضېر اۏلدو…
قادېن باشېنې قالدېرېب دیققت’له اۏنو سۆزدۆ. گؤزلۆڲۆنۆ چېخارېب تعجّۆبلۆ، حئیرَت دۏلو گؤزلری’له بَلَدچینین اۆزۆنه، داغېنېق چال ساچلارېنا، أڲنیندهکی گئییمه، ألیندهکی بۏش نیمچهیه، اۏنون هَیَجاندان تیترهین أللرینه، حتتا، اوزون بارماقلارېنا باخېب تیترک، آما حیسّاۏلوناساق تمکینلی بیر سَسله:
– آخشامېن خئییر، – دئدی.
– هر واختېنېز خئییر، – دئیه، بَلَدچی زۏر’لا دیللهنیب نهدنسه اۆزۆنۆ یانا چئویردی.
قادېن اۏنو تانېمېشدې. یۏخ بلکه ده، سادهجه اۏلاراق اۏنو کیمه’سه بنزتمیشدی، آما کیمه اۏخشاتدېغېنې هله دقیقلَشدیره بیلمیردی…
اۏ، دؤنۆب آیاقلارېنې سۆرۆیه-سۆرۆیه اؤز کیچیک، آلا-قارانلېق “اۏتاغېنا” قایېتدې.
آرادان نه قدر واخت کئچدیڲینی کسدیره بیلمهدی…
کوپهنین یارېمآرالې قاپېسې إحمالجا دؤڲۆلدۆ. بَلَدچی باشېنې قالدېردې. دارېسقال دَهلیزین ایشېغې گۆر اۏلسا دا قاپېنېن آغزېندا دایانمېش آدامېن صیفتی آیدېن سئچیلمیردی.
– اۏلار؟..
– بویورون…
قادېن ایدی.
– چاغېرېلمامېش قۏناغې…
قادېنېن بیر قدر گرلَشمیش سَسی خېرپ کسیلدی…
– بلکه سیزه بیر شئی لازېمدېر؟
دئیهسن، قادېن اۏنون یایېندېرېجې سوالېندان اینجیییب سَسینین تۏنونو دَڲیشدی، عصبی حالدا:
– تانېمادېن؟ – دئیه، سۏروشدو.
بَلَدچی باشېنې آشاغې دیکدی.
– تانېدېم…
– گلرسن منیم کوپهمه، صؤحبَتلَشیریک… اۏلدو؟..
اۏ، دینمهدی. دئیهسن، قادېن بَلَدچینین سوسماغېنې راضېلېق علامتی کیمی باشا دۆشدۆ…
قادېن آیاقلارېنې سۆرۆیه-سۆرۆیه اؤز کوپهسینه سارې گئتدی…
بَلَدچی هئیکَل کیمی یئریندهجه دۏنوب قالمېشدې. اۏ، دۏلوخسونموشدو؛ هؤنکۆرۆب نهدنسه اوشاق کیمی آغلاماق ایستهییردی…
یقین کی، قادېن ایندی اؤز کوپهسینده اۏتوروب اۏنو گؤزلهییردی…
بَلَدچی کوپهنین قارشېسېندان بیر-ایکی دفعه اؤتۆب کئچسه ده ایچهری کئچمهڲه جۆرأت إلهمهدی… یۏخ، چکینمیردی… سادهجه اۆزۆ گلمیردی. واختې’یلا اۏنا چۏخ دۏغما اۏلموش، سۏنرالار محکَمهده اۆزۆنه دورموش بو آدام’لا ایندی اۆز-اۆزه أڲلَشمک اۏنا آغېر گلیردی.
اېندی بو قادېن، اؤتۆب کئچن واختېن اؤزۆ کیمی اۏنا یاد ایدی، اۏندان اوزاق ایدی…
قاطار اوزون-اوزادې فیت وئردی.
دئیهسن، نۏبَتی دوراغا چاتمېشدېلار…


text:
والتر کاسقرانده
والتر کاسقرانده (اینگیلیسجه: Walter Casagrande) (دوْغوم:۱۵ آوریل ۱۹۶۳ (۵۹ یاش) سائو پائولو) بیر فوتبالیست. برزیل میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده والتر کاسقرانده گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- برزیل میلّی فوتبال تیمی
- کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری
- سائو پائولو کولوبونون اویونچولاری
- فلامینقو کولوبونون اویونچولاری
- پورتو کولوبونون اویونچولاری
- ایسکولی کولوبونون اویونچولاری
- تورینو کولوبونون اویونچولاری
- ۱۹۸۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
بایونتیک شرکتی رواندا ده واکسین فابریکه سی قوریلیش ایش لری گه باشله یدی
اوشبو مطلب نی بایونتیک شرکتی بیلدیردی
آلمان نینگ بایوتکنالوژی شرکتی دن عبارت بایونتیک, 23 – جون ده روانده ده واکسین فابریکه سی نینگ قوریلیش ایش لری گه باشله یدیگن لیگی نی معلوم قیلدی.
بایونتیک شرکتی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, پایتخت کیگالی ده ترتیب له نه دیگن تهداب قوییش مراسمی گه, رواندا جمهوررئیسی پاول کاگامه, فرقلی افریقا اولکه لری نینگ جمهوررئیس لری, اوروپا اتفاقی و جهان ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی نماینده لری نینگ اشتراک ایته دیگن لیگی بیلدیریلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه ده سکّیز میلیون ییل آلدین یشه گن حیوان لرنینگ فسیل لری تاپیلدی
بروکسل ده انسان لر پایدل اوریب موبائل لری نی چارج ایتماقده
انسان لر تیکین گه اوز موبائل, تابلیت و لپ تاپ لری نی چارج ایترایکن, سپورت هم قیلماقده


text:
ماریا کوری, Template:Lang-pl؛ لهیستان ۷ نوْوامبر ۱۸۶۷، ورشو، روسیه ایمپیراتورلوغو — ۴ ایول ۱۹۳۴، پاسی، پاریس، فرانسه) - لهیستان اصیللی فرانسه کیمیاچیسی و فیزیکی. ایکی دفعه نوبل اؤدولی قازانان (فیزیک (۱۹۰۳) و کیمیا (۱۹۱۱) ساحهسینده). ماریا سکلادووسکا ۱۸۶۷-جی ایلده لهیستاندا دۆنیایا گلمیشدیر، او، رادیواکتیولیک ساحهسینده فعالیّتینه گؤره مشهوردور و ایکی دفعه نوبل اؤدولینا لایق گؤرولموشدور. ۱۹۰۳-جو ایلده هنری بکرل و حیات یولداشی پیئر کوری ایله برابر فیزیک اوزره نوبل اؤدولی قازانمیش و داها سوْنرا ۱۹۱۱-جی ایلده کیمیا اوزره نوبل اؤدولینین تک قازانان اوْلموشدور. رادیوم المنتینی کشف ائتمیشدیر. ماریا کوری یگانه عالیمدیر کی، نوبل اؤدولینا ایکی آیری-آیری ساحهده آلماغا نایل اوْلموشدور. همچینین نوبل اؤدولینا ایلک دفعه ایکی دفعه لایق گؤرولموش یگانه قادیندیر. المنتلرین اؤز-اؤزونه شوالانماسینا رادیواکتیولیک آدینی محض ماریا و پیئر کوری وئرمیشدیر. حیات یولداشی پیئر کوری ایله بیرلیکده پولونیوم و رادیوم المنتینی کشف ائتمیشدیر.
سؤزEdit


text:
عراق نینگ شمالیده بیر تورک عسکری شهید بولدی
اوشبو مطلب نی تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیرلیگی بیلدیردی
عراق نینگ شمالیده بولووچی ترور تشکیلاتی پ.ک.ک گه قرشی آلیب باریلیاتگن پنجه- قفل عملیاتیده بیر تورک عسکری شهید بولدی.
اوشبو توغریده تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیرلیگی تامانیدن بیانات بیریلدی.
بیاناتده, پنجه- قفل عملیاتی منطقه سیده 30- اپریل کونی بیر عسکر نینگ ترورچی لر تامانیدن جایلشتیریلگن بمب نینگ پارتلب کیتیشی عاقبتیده یره له نیب کسلخانه گه انتقال ایتتیریلگن لیگی, لیکن قیلینگن سعی و حرکت لر گه قره مسدن اوشبو عسکر نینگ شهید بولگن لیگی معلوم قیلیندی.


text:
`فرانسه` نتیجه لر
ینگی لیکلر [271]
- فرانسه ده مسلمان لر نی تهدید قیلگن بیر کیشی اوشلندی
- روسیه فرانسه نینگ مسکوده گی مدنیت اتشه سی نی ایستَلمه گن کیشی دیب اعلان قیلدی
- فرانسه ده بیر اوچاق قولب توشدی
- فرانسه, آلمان و ایتالیا رهبر لری اوکراین گه تشریف بویوردی
- فرانسه ده بیر مسجدده یانغین یوز بیردی
- تورکیه – فرانسه تشقی ایشلر وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- چاووش اوغلی فرانسه لیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
- فرانسه ده لوور موزیمی نینگ سابق مدیری اوشلندی
- فرانسه جمهور باشلیغی گه پامه دور بیلن هجوم اویوشتیریلدی
- فرانسه ایچکی ایشلر وزیری والیلیکلرنی ترورچیلیک بوییچه آگاهلنتیردی
- پولند باش وزیری فرانسه جمهوررئیسی نی قتتیق تنقید قیلدی
- فرانسه اونلب روس دیپلومات نی دیپورت قیلیب چیقرماقده
- فرانسه – روسیه دولت رهبرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- تورکیه – فرانسه تشقی ایشلر وزیرلری اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- آلمان بیلن فرانسه ییتکچیلری روسیه گه آتشکیسین تکلیف ایتدی
- فرانسه جمهور باشلیغی بیلن امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیری اوزارا اوچره شدی
- فرانسه اوروش اوچاق لری پولند هوا حدودیده اوچدی
- اردوغان اوکراین بحرانی توغریسیده مکرون بیلن سوزله شدی
- بایدن بیلن پوتین نینگ اوچره شووی بولیب اوته دی
- فرانسه ده پارتلش یوز بیردی
- فرانسه ده گی اعتصاب توغریسیده بیر ویدیو تصویر
- فرانسه ده جمهوررئیسلیک کاندیدی هجومگه اوچره دی
- فرانسه ده گی اعتصاب لر توغریسیده بیر تصویر
- فرانسه ده اسرائیل باش وزیری ناتانیاهو گه قرشی مظاهره قیلیندی
- فرانسه ده ناراضیلیک نمایشلری اوتکزیلماقده
- فرانسه ده گی مظاهره لر دن بیر تصویر
- فرانسه ده مسجد لر یاپیلماقده
- فرانسه ده گی اعتصابلردن بیر تصویر
- فرانسه ده کوچه لر اوروش میدانی گه ایله نیب قالدی
- تورکیه فرانسه نینگ ادعاسی نینگ یلغان ایکن لیگی نی بیلدیردی
- فرانسه لیبیا ده گی پلان لری بوزیلگچ تورکیه گه غضبلنماقده
- افغانستانلیک ناقانونی مهاجر لر فرانسه ده منه بو پارکینگده یشه ماقده
- فرانسه شرکتی ترور تشکیلاتی گه پول توله دی
- فرانسه ده اسلام گه قرشی دشمن لیک کوچه یماقده
- فرانسه پولیسی تورک نمایشچی لر گه قتتیق مداخله قیلدی


text:
`تجارت` نتیجهلر
خبرلر [25]
- تورکیه صادراتدا رکورد قیرماغا داوام ائدیر
- علییئو، پوتین ایله تلفندا دانیشدی
- اردوغان اؤزبکیستاندا
- اؤزبکیستان جمهورباشقانی میرضیایئوین پاکیستان سفری
- اردوغان: باشاریمیزا باشاری قاتاجاغیق
- تورکیه ایله امارات آراسیندا ۱۳ آنلاشما ایمضالاندی
- پوتین، رئیسی ایله گؤروشهجک
- تورکیه ایله قازاقیستان آراسینداکی تجارت حجمی ۱۵ قات آرتدی
- "بیر میلیارد دلارلیق تجارت حجمینه چاتماغی اومود ائدیریک"
- "آتا یوردا خوش گلدینیز"
- تاتاریستان جمهور باشقانی آنکارادا
- علییئودن قاراباغ آچیقلاماسی
- تورکییه ایله اؤزبکیستانین تیجارت حجمی آرتدی
- پوتیندن تورکیه ایله باغلی آچیقلامالار
- تورکییه-تاتاریستان آراسیندا آنلاشما
- اؤزبکیستانین تیجارت حجمی آرتدی
- ۱ میلیارد دلاری آشدی
- تورکیه تاریخینین ان یوکسک تجاری ایشلملر آرتیغی
- تورکیه، اؤزبکیستانین ۴.جو بؤیوک تیجارت اورتاغی
- تورک دیش پولیتیکاسینا باخیشلار (32)


text:
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۲۷ فوریه ۲۰۲۱
ساغالان ۸ مین ۹۳۸ نفرله، یولوخانلار آراسیندا ایندیه دک ۲ میلیون ۵۶۵ مین ۷۲۳ نفر معالیجه اولوندو
تورکیهنین یئنی نؤوع کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله مباریزهسینده سون ۲۴ ساعتدا ۷۱ وطنداش حیاتینی ایتیردی.
بئلهلیکله اؤلکهده ویروسدان حیاتینی ایتیرنلرین ساییسی ۲۸ مین ۶۰۳ نفره چاتدی.
اؤلکهده ۱۲۵ مین ۷۱۶ نفر تستدن گئچیریلدی. اونلاردان ۹ مین ۱۹۳ نفرین تستی مثبت چیخدی، ۶۲۱ نفر معالیجهیه آلیندی.
ساغالان ۸ مین ۹۳۸ نفرله، یولوخانلار آراسیندا ایندیه دک ۲ میلیون ۵۶۵ مین ۷۲۳ نفر معالیجه اولوندو.
ایلگیلیلی خبرلر
ائتکیسیز حالا گتیریلن ایکی تروریستدن بیری آختاریلانلار لیستینده
تروریستین ضررسیزلشدیریلمهسی ایله سییرتین پرواری ائلچهسی دوغان کندی اطرافیندا تروریستلر طرفیندن یئرلشدیریلن ال یاپیمی پاتلاییجینین پاتلاماسی نتیجهسینده شهید اولان اوزمان چاووش ارجان اؤزجانین قانی یئرده قالمادی
حولوصی آکار بن والاس ایله گؤروشوب
میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار پایتاخت آنکارادا رسمی سفرده اولان اینگیلترهنین ساوونما ناظیری بن والاس ایله گؤروشوب.
بمت تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب
بمت افغانیستانا یاردیملارینا گؤره تورکیه و پاکیستانا تشکور ائدیب.


text:
حیدربابانین یارانما و دیللره دۆشمه ندنی
«آذربایجانێ یۆز ایل سۇسدۇردۇق» ادعّاسیندا اوْلانلارێن بۇ قانلێ رؤیاسێ یوْزۇلمادێ
شهریار ایلک شعرینی تورکجه سؤیلهمیشدی آما دوققوز یاشیندان باشلایاراق اوتوز ایلدن آرتیق یالنیز فارسجا شعر یازدی. بیلگیلره گؤره، شهریار تهراندا یاشادیغی ایللرده آذربایجان و تورکجهدن تمامیله قوپور آما ۱۳۲۶دا تهرانا کؤچن آناسی اونو تکرار تورکلشدیریر. بعضیلرینه گؤره، شهریارین آناسی اوغلونا «شعرلرینی آنان باشادوشن بیر دیلده دئه» دئییب شهریارین تورکجه شعر یازماسینا سبب اولموشدور. بو سؤز دوغرو نظره گلمیر چونکو شهریارین آناسی ساوادلی و کماللی بیر قادین اولاراق تورکجه، فارسجادان باشقا فرانسیزجانی دا یاخشی بیلیردی.
بیلدیگیمیز کیمی او سفردن بیر ایل اؤنجه، شهریارین اوشاقلیق دوستلاری آذربایجان دموکرات فرقهسینه قاتیلیب فرقه ییخیلاندان سونرا بعضاً جلادلار الینده اؤلموشدولر. اونون اوشاقلیق دوستو، قوهومو و چوخ سئودیگی ابولفضل حسینی (خانلار) اوتایا قاچمیشدی و شهریارین آناسی، هرندن خبرسیز یاشایان اوغلونا بونلاری نقل ائتدی. بو واقعیتین ایزینی «اؤلکهمیزده کیم قیریلدی کیم قالدی» کیمی مصراعلاردا گؤرمک اولور و بو اولایلاری ائشیدن شهریار قلم گؤتورب هامیدان آرتیق سئودیگی دوستو خانلار حاققیندا بئله یازیر:
گئدنلردن دئدیک، یاندیق یاخیلدیق
دئدیک: نئجه دورموشودوق ییخیلدیق
سیخینتیلار چکدیک یامان سیخیلدیق
دئدیک آمما «خانلار» غمی یئکه ایدی
سندن ساری اورکلر بیر تیکه ایدی.
یامان گونلر گئچیب- گئدیب ایتندی
بیر یاخشیلیق مورادینا یئتندی
اوتای- بوتای فرقی یوخدو وطندی
اورا بیزیم قیزیل کعبه، باکیدی…
بئلهلیکله او اؤلمز شاعر، آذربایجانین قانلی قیامیندان ائتکیلهنرک ۱۳۲۷جی ایلده حیدربابانی سؤیلهییر آما شاه رژیمینی حساس ائتمهسین دئیه اونون یارانما ندنینی گیزلهدرک «آنامین ایستهیی اساسدا یازمیشام» دئییر.
حیدربابا منظومهسی قیسا بیر زاماندا، خالق طرفیندن سئویلهرک اوخونوب ازبرلنمیش و آذربایجان شعرینده یئنی بیر دؤنم باشلاتدی. پروفسور محمدعلی فرزانه او استقبالین ندنینی بئله آچیقلاییر:
«گونئی آذربایجاندا یارانان ملّی-دموکراتیک حرکات یالنیز بیر ایل دوام ائتدی. خلقین اؤز ملّی-مدنی وارلیغینا گؤونمهسی و آنا دیلینده یازیب اوخوماسی دونیا سیاستینی اؤز ایستکلری یؤنده یورودنلرین قارشیسیندا قوربان کسیلدی. اؤلکه بیر داها زندانلار، اعداملار، سۆرگۆنلر دیارینا چئوریلدی. قلملر سێندێریلدی، کتابلار یاندیریلدی، ملّی تئاتر قاپاندی، ملّی ارکستر سوسدو.
لیکن «آذربایجانی یوز ایل سوسدوردوق» ادعّاسیندا اولانلارین بو قانلی رؤیاسی یوزولمادی. گؤزلهنیلمهدن بیر معجزه باش وئردی. بو معجزه شهریارین حیدربابایا سلام منظومهسینین میدانا چیخماسی و هر طرفده دیله-دیشه دوشمهسی ایدی. حیدربابانین بئله بیر آغیر شرایطده سسلنمهسی بوتون اورگی دردلی آذربایجانلیلارا بیر امید دایاغی و روح یوکسکلیگی باشلانیشیایدی. تهراندا تبعید حالیندا یاشایان آذربایجان آیدینلاری طرفیندن «حیدربابا درنگی» تشکیل ائدیلدی و تبریزده یئنی نسل اؤز ملّی- مدنی وارلیغی بارهده دۆشۆنمگه باشلادی.»
قایناق : سانجاق درگی سی


text:
بیر عسگریمیز شهید اولوب
عراق-ین قوزیی ینده بیر عسگریمیز شهید اولوب.
عراق-ین قوزیی ینده "پنجه-کیلید" عملیاتی بؤلگهسینده بؤلوجو ترور تشکیلاتی پ.کا.کا عضولرینین آچدیغی تجاووز آتشی نتیجهسینده بیر عسگریمیز شهید اولوب.
تورکیه میللی ساوونما ناظیرلیگیندن وئریلن آچیقلامادا عسگر محمت مرالین "پنجه-کیلیت" عملیاتی بؤلگهسینده ترور تشکیلاتی عضولرینین پایگاها آچدیغی تجاووز آتشی نتیجهسینده شهید اولدوغو قئید ائدیلیب.
آچیقلامادا "بیزی درین کدر و اوزونتویه بوغان بو حادثهده حیاتینی ایتیرن عزیز شهیدیمیزه اللهدان رحمت دیلییر، کدرلی عائلهسینه، تورکیه سلاحلی قوهلرینه و سویلو میللتیمیزه باش ساغلیغی وئریر و صبر دیلییریک" دئییلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه ایله ارمنیستانین اؤزل نمایندهلری ۴.جو دفعه گؤروشهجک
وینده گئچیریلهجک ۴.جو گؤروشمهیه، تورکیه و ارمنیستانین نورماللاشما پروسهسی اؤزل نمایندهلری ائلچی سردار قیلیچ و ارمنیستان پارلمانی باشقان یاردیمچیسی روبن روبینیان قاتیلاجاق
اردوغان: تورکیهنین گوونلیک قایغیلارینی نظره آلمالیدیرلار
جمهورباشقانی اردوغان بو گون باشلایاجاق و ایکی گون داوام ائدجک "ناتو دؤولت و حکومت باشقانلاری ذیروهسی"نه قاتیلماق اوچون ایسپانیانین باشکندی مادریده گئتدی
امیرعبداللهیان: تورکیهنین گوونلیک قایغیلاری حل ائدیلمهلی
امیرعبداللهیان، دونن باشکند آنکارادا خاریجی ایشلر باخانی مؤولود چاووشاوغلو ایله گؤروشمهسیندن سونرا اورتاق مطبوعات توپلانتیسیندا دانیشدی


text:
لاوروف ایران دا
سرگی لاوروف ایران ینگ جمهورباشلیغی بیلن دوشوشیغیندا آمریکانی تانقیت اتدی
روسیانینگ داشاری ایشلر وزیری سرگئی لاوروف دۆین ایکی گۆنلۆک ساپار بیلن ایرانا گلدی.
ایران ینگ جمهورباشلیغی ابراهیم رئیسی تاراپیندان قابول ادیلن لاوروف شو گۆن ایرانلی ایشدشی بیلن ده دوشوشیق گچیردی.
لاوروف دوشوشیقلاریندا "حالقارا مسئله لر، ایران ینگ اتمی ماقصاتناماسی، اوکراینا، سوریه و اوُوغانیستان داقی ساواش" یالی مسئله لر حاقیندا گنگه شیلجکدیگینی بیلدیردی.
سرگی لاوروف ایران ینگ جمهورباشلیغی بیلن دوشوشیغیندا آمریکانی تانقیت اتدی.
دِگیشلی حابارلار
ایتالیادا قوراقلیق سبأپلی عاداتدان داشغاری یاغدای ایغلان ادیلدی
ایتالیا سوُنگقی 70 ییلی نینگ اینگ قوراق واغتلاریندان بیرینی باشدان گچیریأر
ایران دا هوُوانینگ نأسازلیغی یاشاییشا یاراماز تأثیرینی یتیریأر
کؤپ سانلی ولایاتدا شو گۆن دؤولت ادارالاری و اوُقووجایلاری یاپیلدی


text:
نوستالژیده یاشاماق!
بیر: نییه نوستالژی کلمهسینی ايشلهدیرم؛ حال
بوکی بیزیم نیسگیل» دئیه بیر تئرمینیمیز وار!
آمما نیسگیل، یا چوخ ايشلهندیییندن یا آز ايشلهندیییندن،
قونوموندان جاياراق بیرجور قاورام داریسقاللیغینا اوغرايیب. نیسگیل بیزده درد
ائتمه» (بیر اولايی خاطیرلايیب اونون آغریسینی چکمک) آنلامیندان ايشلهنیر چوخراق.
بیر طیف قائل اولساق منفیدن مثبته (گئنیش آلاندا،
خوش و شن دویغولاری مثبت و غم کدر دویغولاری منفی توتورساق
یولیسسئس
جیمز جویس
چئویرئن: نوزاد
ارکمن
"جویس، یولیسسئسی
یازارکن، ايلک اولماسا بیله، یئنی بیر یازینسال بیچیم قوللانماق ايستهمیشدیر.
دوبلینده، 1904 ايلینده یاشايان اورتانین آلتینداکی صینیفدن کیشیلری آلمیش،
هازیران (خرداد) آیینین باشلانقیجینداکی بیر گون بویونجا، سادهجه نهلر یاپمیش
اولدوقلارینی دئییل، نهلر دوشونموش اولدوقلارینی دا آنلاتمیشدیر. "منه ائله
گلیر کی، جویس، شاشیرتیجی بیر باشارییلا، سورکلی اولاراق دییشن کالئیدوسکو


text:
`خلیفه بن زاید آل نهیان` نتیجهلر
حابارلار [66]
- أردوُغان امارات دا
- أردوُغان اماراتا ساپار قورار
- امارات ینگ یوُلباشچیسی آرادان چیقدی
- سعودی عربیستان: أردوُغان سلمان بیلن دوشوشدی
- أردوُغان دوبی یینگ امیری بیلن دوشوشدی
- تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی امارات دا
- آل ثانی بایدن بیلن دوشوشار
- ایسرائیل ینگ باش وزیری ایلکینجی گِزهک اماراتدا
- قطر بیلن تۆرکیأنینگ آراسیندا 15 ایلالاشیق شرطناماسینا قوُل چکیلدی
- أردوُغان رسمی ساپار بیلن قطرده بوُلار
- تۆرکیه بیلن امارات آراسیندا 10 ایلالاشیق شرطناماسینا قوُل چکیلدی
- ابوظبی نینگ ولیعهدی تۆرکیه ده
- أردوُغان بیلن آل نهیان تلفن آرقالی دوشوشدی
- ت. ر. ت نینگ تأزه باشلیغی پروفسور محمد زاهد سوُباجی
- تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، سلمان بن عبدالعزیز بیلن گِپلهشیک گچیردی
- أردوُغان قطرینگ امیری بیلن دوشوشیق گچیردی
- أردوُغان: قطر بیلن رایداشلیغیمیزا دوُوام اتدیرریس
- تۆرکیه بیلن قطرینگ استراتژیک کمیته سی ماصلاحات گچیریأر
- آل بایراق: ایقدیصادی اؤزگِردیلیش دوُوام ادیأر
- صارپ ادیجی نینگ اینام ایندکسی یوُقارلادی


text:
قیزیل گول (رُز)
قیزیل گول ـ بیر تۆر بیتکی.[۱][۲] قیزیل گول یا لاتین دیلده رُز کی 150 جوره دۆنیادا گوریر و نئچه جوره گولون آدی دی کی یر کوره سینده یایالیب وگوزل گوللر زینت اۆچون باغچالاردا بئجریب.
آددَییشدیر
رز یا تورکجه ده قیزیل گول کی تورکی دیلده اصلی گوزل گول یا گووزیل گویول گلیب قیزیل یا گووزیل گووکلمه سیندن کی یتره دونوشونده روح ونفس معناسی وئریب وگوول یا گول یا گوئیل همان گوزللیقین مصدریدی کی هامیسی گوو کلمه سیندن آچیلیشیب آرامی دیلده اونا وردا دئیبلر کی سامی آکادی دیلده وردو کلمه سیندن گلیب وعربلر ارمنی لر وفاسلار و بوتون آرامیدن اولان سامیلر اونا وردا دئیبلر رز کلمه سی لاتین دیلده رودو سسلنیب کی همان سامی لغتدن آلینمیش کلمه دی کی لاتین دیلده آرامی لغتدن اونا رودو یا وردو سسلیبلر و رز کلمه سی اله گلیب آرامی فاسلار اونا وردا کی همان سامی دیلیندن گلمیش کلمه دی آد وئریبلر و ایل ایری تورکلر ماغدنیاده اونا گوزل ایلی آد وئریبلر. ایندی بیزیم دیلده بوتون رز گوللره قیزیل گول آد وئریلیب و علمی کلمه لرده رز کلمه سی ایشه گلیر.
پایلایشیدَییشدیر
نئچه جوره قیزیل گولوموز واردی کی حتی هلو توت فرنگی تمشک آلی گیلاس هامیسی قیزیل گول پایلایشیندان دی و بو پایلایشدا بوتون گوللرین 5 گول یپراقی و5 کاس یپراقی وار کی هامیسینین بایراخلاری وپیتاخلاری وار آمّا چون اولاری پیود ویریب واولاری جوره بجوره گوردیبلر اولارین گول یپراقلاری چوخالیب و گوزه گلیم اولوب
قیزیل گولون 4 پایلایشی وار کی اولارین بیرینه رز وئیده آد وئریبلر و اوچ پایلایشی رز آدلانیمیب رز وئیده پایلایشدا بوتون اوزی گورن رز گوللری واردی کی اولارین 4 بولونوشی وار وهر بولونوشده 10 جوره گول وار
گولون گورمه سیدَییشدیر
150 جوره رز گولی وار کی هرگولون بیر پیتاخی وار کی یوخاری گئدیب و چیخاندان سورا نئچه ایل یاشار قیشدا یپراقلاری توکولر آمّا سویوخا چوخ دوامی وار بعضی رز گوللری اوزی گورن دیلر کی اوروپا اسیا و قوزئی آمریکادا گورر آمّا دونیانی گونئی طرفینده اوزی گورن رز گولی یوخدی و بو گولی قوزئی دن گونی طرفینه آپاریبل
یاپراقدَییشدیر
2.5 سانتیمتر یاپراقلاری وار مینیاتورگولده 18 سانتیمتره جان یتیشیر یاپراقلار دراق کیمی و یپراقلارین دوره سی بیز بیز دی
تیکاندَییشدیر
پیتاقلاریندا خار وتیکان وار بو تیکانلار کهنه پیتاقلاردا یوخدی آمّا ایکی ایللیق وبیر ایللیق پیتاقلاردا وارید نازیک پیتاقلاردا نازیک وچوخلی تیکانی وار آمّا یوغون ویاشایشلی پیتاقلاردا تیکانلاری آزدی آمّا یوغون وباتاندی .تیکانلار ایپیدرمی گوریشدی و اونون قابیغیندا چیخیب وپیتاغین ایچریسینه گئتمیر اونا گوره قابیغین سورسان تیکانلاری چیخار وقوپار
کاسا یپراقدَییشدیر
گول کاساسی دی کی چیچکلر اونون آراسیندا قالار آمّا بوی آچدیقجا گول بو کاسانی آچار و گول یاپراقلاری بیلینر
گول یاپراقیدَییشدیر
شیرین ایی گلر و آیی لر و حشره لر او شیرین ایه طرف گلر بو ایش اونون لقاحینا یاردیم ائدر و گول لیقاح اولاندان سورا گول یاپراقلاری قورویار و دوشر
گولابدَییشدیر
گول آب آرامی دیلده یا عطیر بیر محمدی قیزیل گولدن اله گلر و آذربایجان اؤلکه سینده سهند داغلاریندا چوخلی عطیر چکیلر
قایناقلاردَییشدیر
قیزیل گولون میرابباسی اولار اونی قورودوب ویملی لرین اوستونه سپللر قیزیل گولون قوروسون ساری شیله و بعضی یمه لیلرده ایشلدیللر گولابی قنادیلار شرینیلرده ایشلدیب وشیرین پز لر اونی لطیفه ده ایشلدیر
- ^ جمشیدی النجارقی، سلیمان؛ رمضانی، عادل؛ اسامی محلی گیاهان آذربایجان[دائمی اولو باغلانتیلی]، گرگان: انتشارات نوروزی، ۱۳۹۵.
- ^ میانا سسی سایتی. معرفی 150 گیاه بومی میانه (با زبان محاوره ای میانه، همراه با معادل فارسی)، یوخلاما تاریخی: ۸ مهر ۱۳۹۷.


text:
`صلاحیت` نتیجهلر
خبرلر [10]
- نظربایئوین سیاسی صلاحیتلری قالدیریلدی
- نظربایئوین عمورلوک باشقانلیق صلاحیتلری لغو ائدیلدی
- چاووش اوغلو:"میصر ایله دنیز صلاحیت ساحهلرینی موذاکیره ائدهرک سازیش ایمضالایا بیلریک"
- میللی مودافعه ناظیرلیگیندن "اوروچ رئیس" پایلاشیمی
- تورکیه "آغ دنیزینین تک صاحبی منم" دئینلره رئاکسیا وئردی
- تورکیه:"میصر و یونانیستان آراسیندا ایمضالانان سازیش اعتبارسیزدیر"
- هامی آکسوی: "ایکی اؤلکه حقوقسوز گؤرولن ایشلره ایجازه وئرمهیهجگینی اورتایا قویدو"
- خامنهای سونراسی لیدئر کیم اولاجاق؟
- ینس استولتنبرگین صلاحیت مودتی اوزادیلدی
- آذربایجاندا کئچیریلن رفراندومون ایلکین نتیجهلری آچیقلاندی


text:
اوکراینا روسیانین حربی ایتکیلرینی آچیقلاییب
بو بارهده اوکراینا سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاهینین "فیسبوک" صحیفهسینده بیلدیریلیب.
اوکراینا روسیانین حربی ایتکیلرینی آچیقلاییب.
بو بارهده اوکراینا سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاهینین "فیسبوک" صحیفهسینده بیلدیریلیب.
قئید اولونوب کی، فوریهنین 24-دن بو گون سحر ساعاتلارینا قدر روسیا اوردوسونون 1263 تانکی، 3090 زره لی دؤیوش ماشینی، 596 توپچو سیستمی، 200 راکت آتار سیستمی، 93 هاوادان ساوونما سیستمی، 204 حربی اوچاغی، 168 هلیکوپتری، 2162 اتومبیل آراجی و یاناجاق انباری، 13 گمی، 460 درونو، 43 خصوصی آوادانلیغی، 103 قانادلی راکتی محو ائدیلیب. اوکراینا سلاحلی قوهلرینین باش قرارگاهی روسیا طرفینین تخمینن 28 700-ا قدر جانلی قوهسینی ایتیردیگینی بیان ائدیب.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران: قاتقی وئرمهیه حاضریق
ایرانین خاریجی ایشلر باخانی حسین امیرعبداللهیان و اوکراینالی قونومداشی دمیترو کولئبا آراسیندا تلفندا دانیشدی
پکاکالی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
میللی ساوونما باخانلیغی: ترور یووالارینی یوخ ائتمهیه داوام ائدیریک
روسیا سالدیریسیندا ۱۷ اوکراینالی اؤلدو
روس اوردوسونون اودسایا تشکیل ائتدیگی ایکی موشک سالدیریسیندا ایلک بیلگیلره گؤره ۱۷ نفر اؤلدو، ۳۱ نفر ایسه یارالاندی


text:
چیلله گئجهسی نغمهسی
چیلله گئجهسی — یئر کورهسینین قوزئی یاریمکورهسینده، ایلین ۳۶۵ گونونون ان اوزون گئجهسیدیر. بۇ گئجه، شمسی ایلینین، دئی آیین باشلانقیج گئجهسی، آذر آیینین سونونجو گئجهسی و ۳ آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجهدیر.
میلاد تاریخی ایله دسامبرین ۲۱-دن ۲۲-ا کئچن گئجهدیر. بۇ گئجه اساساً گونئی آذربایجاندا، قوزئی آذربایجان، تورکیهده و ایراندا قئید ائدیلیر.
چیلله گئجهسی نغمهسی[دَییشدیر]
داش ماكیدا چیلله گئجه سی بۇ نغمه نی اوخویارلار:
آی چیلله ، چیلله قارداش،
آتین قامچیلا قارداش.
بیر گلدین دانیشمادیق،
قلبیم آچیلا قارداش.
قوشا چایدا(میاندابدا) چیلله آخشامی گون باتاركن اود یاندیریب، اوستوندن آتیلارلار . سوْنرا دا اوْدو قاریشدیریب، داغیدیب، بئله اوْخویالار :
چیلله قوْودو ،چیلله قوْودو
سحر مینجیق ، سحر مینجیق. ۴۰
سحر مینجیق دئدیكده ساباحیسی گون مینجیق – مینجیق یاغیش یاغماسینی آرزیلارلار .
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
تورک خلق ادبیاتی (یازان: علیرضا صرّافی


text:
لیتیوم ۱۲-هیدروکسیاستارات
لیتیوم ۱۲-هیدروکسیاستارات (اینگیلیسجه: Lithium 12-hydroxystearate، روسجا: 12-OkcиcTeapaT лиTия) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار.لیتیوم ۱۲-هیدروکسیاستارات اوکسیژن بیلشیکلری، هیدروژن بیلشیکلری و لیتیوم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lithium 12-hydroxystearate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لیتیوم ۱۲-هیدروکسیاستارات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قطیف
قطیفشهری (عربجه:مدینة القطیف) عربیستاندا بیر شهردی.احساءاوستانیندا و دوغو طرفده فارس کؤرفئزینه یاپیشیق.خورما آغاجلاری چوخدو و خورمالاری دۆنیادا آدلیمدی.نفت لوله سی بو شهریدن گئچیب و سوریه و اوردون یئرینه گئدیر.
ائللری[دَییشدیر]
عربلرین اسکی تاریخدن چوخ یاشاکلی یئرلریندندی و چوخلو ائللر احساء یئرینه کؤچوب و قطیف شهرینده قالیب.
- قضاعة
- الأزد
- إیاد
- عبد القیس
- تمیم
- بکر بن وائل
- تغلب بن وائل
- بنو شیبان
- بنو سلیم
- بنو خالد
یاشام[دَییشدیر]
98.278 باش یاشامی 2004جی ایلده اولوردو.چوخلو شیعه لر بو شهریده یاشیر.شیعه لرین عربیستاندا لاب آدلیم مرکزی و باشکندی اولور.احساء یئری شیعه لر اؤلکه سیدی.
احساء شهرلری[دَییشدیر]
قطیف
قایناق[دَییشدیر]
[۱] فارسیجا ویکی پدیا نوامبر 2016


text:
بولود قاراچورلو
بولود قاراچورلو سهند 1926-جی ایلده آذربایجانین قدیم علم و مدنیت مرکزی اوْلان ماراغا شهرینده آنادان اوْلموشدور. والیدئینلری حاقدا سهندین تعبیرینجه دئسک، آتاسی "ایری-اویرو بیر خطله اؤز آدینی جیزمالاردی، طایفادا آغ-قارادان باشی چیخان تکجه آناسی ایدی کی، اودا دوز-غلط، فقط قوران اوخویاردی". آزساوادلی زحمتکش آتا و آناسینین اوخشامالاری، ناغیللاری، صحبتلری، اؤیودلری اونون قانینا، یادداشینا هوپور، ائلینی، اولوسونو سئون بیر گنج کیمی یئتیشدیریردی.
تحصیلات[دَییشدیر]
ایلک تحصیلینی ماراغا و تبریزده الان بولود 17 یاشیندا ایکن رازی، آز مدت کئچدیکدن سوْنرا ایسه سهند تخللوصو ایله شعرلر یازماغا باشلاییر.
سهندین گنجلیک ایللری ایراندا آذربایجان خالقینین میلّی ایستیقلالیتی اوغروندا اپاردیغی چتین موباریزه دؤورونه – 40-جی ایللردن باشلایان میلّی-آزادلیق حرکاتینا تصادوف ائدیر.
میلّی حوکومت دؤرو[دَییشدیر]
او، میلّی حرکاتدا فعال ایشتیراک ائدیر. 1945-جی ایلده پیشهورینین رهبرلیگی ایله گونئی آذربایجان میلّی حکومتینین قورولماسی، اؤلکهده آپاریلان میثلی گؤرونمهین موترققی ایصلاحاتلار اوندا بؤیوک روح یوکسکلیگی یارادیر. سهند همین ایللرده سئوینج و ایفتیخاردان دوغان شعرلر یازیردی. لاکین اوتهنین آزادلیغی اوزون سورمهدی.
او زامان آذربایجان آمریکا، بؤیوک بریتانیا و سووئتلر بیرلیگی کیمی ایری دؤولتلرین سیاسی، ایقتیصادی ماراقلارینین توققوشدوغو بیر مکان اولدوغوندان شرق و غرب قارشیدورماسینین سیناق مئیدانینا چئوریلمیشدی. بئلهلیکله، دونیانین باشی اوزرینی یئنی بیر فلاکت – ایکینجی دونیا ساواشینین باشلانماسی تهلوکهسی آلمیشدی. یارانمیش تهلوکهنی آرادان گؤتورمک اۆچون بۇ ایکی قارشیدورمانین مئیدانینا چئوریلمیش اۆچونجو طرف قوربان وئریلمهلی ایدی. بۇ قوربان ایسه هلهلیک ایلک موستقیل آددیملارینی آتان و زنگین مدنیته، گئنیش جوغرافی اراضییه، بؤیوک نفت احتیاتلارینا مالیک اوْلان آذربایجان اولدو...
اوزون ایللر آذربایجان میلّی حکومتینین سوپر دؤولتلر آراسینداکی سیاسی اویونلارا قوربان وئریلدیگی سیاستچیلر طرفیندن آچیقلانمیر، مخفی ساخلانیردی. بعضن سیاستچی و تاریخچیلرین آچیق سؤیلهیه بیلمهدیگینی یازیچی و شاعیرلر بوینونا گؤتوروب ادبی اوصوللارلا خالقا چاتدیرماغا نايیل اولورلار.
اؤمرو خالق و وطن اوغروندا موجادیلهلرده کئچن، بۇ یولدا هم قلمی، هم ده توفنگی ایله چارپیشان سهندین شعرلرینده سیاسی حادیثهلرین گئدیشی ایله باغلی بیر نؤو "خوروزون قویروغو" گؤرونوردو:
گرکدیر شرقده بوغولا بۇ سس،
دئیه کؤهنه دونیا وئردی ال-اله.
لوندوندا باشلادی گیزلی حرکات
واشینقتونداکی قوْشون، تداروکات
خلیجه یوللاندی حربی گمیلر.
تاریخده وطنه، هدفه یولا
جان قوربان ائدنلر هئچ ده آز دئییل...
آمّا بیر میلّتین قوربان اولماسی
تاریخ گؤسترمهمیش هئچ واخت، هئچ زامان
قوی بیر ده سؤیلییم دونیالار بیلسین،
صولحه قوربان اولدو بۇ آذربایجان!؟
و ایللرده یارانمیش بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین ایلک حلل ائدجیی موناقیشهلی پروبلم گونئی آذربایجان مسالهسی اولور.
آذربایجانین ایشقالیندان سوْنرا[دَییشدیر]
قیسا بیر مدتده ایستیقلالینی یاشایاراق چیچکلنیب دیرچهلن دیار یئنیدن زیندانا چئوریلیر. سهند هایقیراراق خالقینین باشینا گتیریلنلری بوتون دونیایا چاتدیریردی.
قارغیش زمانهنین قانونلارینا،
قارغیش اورکلری آییرانلارا
قارغیش اینسانلاری قفسه سالیب
بشر حوقوقوندان دم وورانلارا.
میلّی حکومت قان ایچینده بوغولدوقدان سوْنرا اونون قوروجولارینا، مودافیهچیلرینه دیوان توتولدو، بیر چوخو دار آغاجلاریندان آسیلدی، ساغ قالانلار زیندانلارا آتیلدی، وطندن سورگون اولوندو. میلّی حکومتین سوقوطوندان سوْنرا آذربایجان دیلینده مطبوعات و کیتاب نشرینه قاداغا قویولدوغو اۆچون 40-جی ایللرین سونو، 50-جی ایللرین اوللرینده گیزلی چاپ اولونان نشریهلر آنا دیلینین قورونماسیندا بؤیوک رول اوْیناییردی. و دؤوردهکی اثرلرین اکثریتی زیندانلاردا، سورگونلرده یازیلیر، گیزلی یوللارلا چوخالدیلیب خالق آراسیندا یاییلیردی. تصادوفی دئییل کی، او زامانلاردان باشلامیش، تا 1978-1979-جو ایللر ایران اینقیلابینا قدر اؤلکهده آذربایجان تورکجهسی ایله چاپ اولونان کیتابلاردا چاپ یئری او ایلی گؤستریلمیردی. بولود قاراچورلو سهندین 1951-1953-جو ایللرده زینداندا یازدیغی "اراز" و "خاطیره"شعرلری دا ائله بۇ اثرلرین سیراسیندادیر. بۇ ایکی اثرده 1945-1946-جی ایللردهکی میلّی-آزادلیق حرکاتی و اونونلا باغلی آرزولاری، عومومیتله خالقین آزادلیغی ایله بیرگه فیکیرلرینی بدیعی دیلله قلمه آلمیشدی.
پهلوی شووینیزمینین فارس دیلینی سیلاح گوجونه قافالارا یئریتمک سیاستی ایله هئچ جور باریشا بیلمهیهن عوصیانکار شاعیر "یاساق" شعرینده یازیردی:
طالئییمه سن باخ!
دوشونجهلریم یاساق،
دویغولاریم یاساق،
کئچمیشیمدن سؤز آچماغیم یاساق،
گلجهییمدن دانیشماغیم یاساق.
سهند و دده قورقود[دَییشدیر]
لیریک شعرلر یازان شاعیر آرزو، ایستک و آغریلارینی خالقا چاتدیرماق اۆچون "دده قورقود" داستانلارینا اوز تۇتور. خالق یارادیجیلیغیندان یارارلانیب مشهور "سازیمین سؤزو" اثرینی یازیر. ایللر بویو رژیمین فارسدیللی علم و تحصیل سیستمینین طلب ائتدیگی، بئیینلره یئریتدیگی "آذربایجان تورکجهسی دیل دئییل، لهجهدیر" ایدئیاسینی اونون یاراتدیغی "سازیمین سؤزو" اثری آلت-اوست ئدیر.
و ایللرده تورک خالقلارینین ان بؤیوک آبیدهسی اوْلان "دده قورقود داستانلارینا هم سسری-ده، هم ده ایراندا قاداغا قویولموشدو. سهندین بو داستانلا ایلک تانیشلیغینین دا ماراقلی تاریخچهسی وار. سهند تانینمیش ضیالیلار – م.فرزانه، صباحی، م.شهریار، دوکتور ج.هئیتله سیخ دوستلوق علاقهسی ساخلاییردی. سهند "دده قورقود داستانلاری" ایله یاخین دوستو و مسلکداشی م.فرزانه واسیطهسیله تانیش اولور. کیتابخانادا ایشلهیهن م.فرزانهنین الینه تصادوفن "زیانلی ساییلدیغی اۆچون محو اولونماغا محکوم" آدی آلتیندا دامغالانمیش، عصرین اوللرینده تورکییهده چاپ ولونموش "دده قورقود" کیتابی کئچیر، فرزانه و گوندن باشلایاراق تورکییهدهکی همکارلاری واسیطهسیله داستانلا باغلی منبعلری توپلاماغا باشلاییر. م.فرزانه تهراندا کیرایهلدیکلری ائوده دوستو سهندله قالیردی. بیر گون تورکییهدن گؤندریلن نؤوبتی کیتاب باغلاماسی سهندین ده دیققتینی جلب ئدیر.خالقینین زنگین کئچمیشینی اؤزونده عکس ائتدیرن قدیم داستانلارا و قدر وورولور کی، 10 ایل داستانلارداکی سوژئت اوزرینده ایشلهییب یئنی وا وریجینال "سازیمین سؤزو" آدلی اثر یازیر.
دؤرد جیلددن عیبارت اوْلان بۇ اثرین ایکی جیلدینی سهند ساغلیغیندا چتینلیکلر باهاسینا چاپ ائتدیره بیلیر. بۇ کیتاب اؤزوندن سوْنرا بیر چوْخ اثرلرین (و جملهدن سؤنمزین "عیسانین سون شامی"، باریشمازین "نغمه داغی"، ساوالانین "آپاردی سئللر سارانی" و بۇ کیمی باشقا پوئمالارین) یارانماسینا سبب ولدو.
سهند و قوزئی آذربایجان[دَییشدیر]
سهند 1967-جی ایلده ایلک دفعه دونیا شؤهرتلی عالیم-شرقشوناس روستم علیيئوله تانیش اولور. پروفسور واسیطهسیله بۇ تایداکی قان قارداشلاری ایله علاقه یارادیر. اونلارا شعر ارمغانلارینی گؤندریر. اوزینده بیر-بیرینین آردینجا م.راحیم، س.روستم، ب.واهابزاده، قابیلدن و باشقا شاعیرلردن جاواب منظومهلری گلیر. اؤزونده ایکی قارداشین نیسگیل و حسرتینی داشییان بۇ چوخسایلی مکتوبلار اونون پوئتیک ارمغانلارینین بیر سیلسیلهیه چئوریلمهسینه سبب اولور. او، روستم علیيئوه خیطابن یازدیغی "اۆچونجو ارمغان" شعرینده حاکیم پهلوی رئژیمینین قدیم و زنگین تاریخه، ادبیاتا مالیک اوْلان خالقین دیلینه قارشی آپاردیغی قاداغا سیاستینی پیسلهییردی:
ضحاکلار، فیرعونلار، هیتلئرلر دونیادا،
نئیلهسه، نئیلهسه، نئیلهسه، نئیلهسه،
آچگیلان تاریخی، واراقلا، باخقیلان،
"دیلینده دانیشما!" دئمهدیلر بیر کسه.
شاعیرین یاخین دوستو گنجهلی صباحی سهندی وورغونا اوخشادیردی. بۇ چوْخ یئرینه دوشموش بنزتمه ایدی. سهند هم ظاهیرن، هم ده داخیلن ص.وورغونا بنزهییردی. سهند اؤزو داهی شاعیرین پرستیشکاری ایدی. ائله شعرلریندهده اونون تأثیری حیسسا ولونوردو. اودا ص.وورغون کیمی 30-جو پوئتیک شعر اوسلوبونو داوام ائتدیریردی. و، تک ص.وورغونون دئییل، اوستاد شهریارین، گؤرکملی سؤز اوستالاریمیز م.ا.صابیرین، م.ایبراهیماووون، ص.روستمین اثرلریندن بیر اؤرنک کیمی ایستیفاده ائدیب، فورمالاشمیش ادبی عالمده اؤزونه مخصوص یئرینی تاپمیشدی.
ایسلامی اینقیلاب دؤرو[دَییشدیر]
1978-1979 -جو ایللر ایران اینقیلابینین قلبهسیندن روحلانان شاعیر خومئینی (خمينی) حاکیمیتینین گونئی آذربایجاندا میلّی پروبلئملری حل ائدهجهیینه اینانمیش و خومئینینین حاکیمیته گلیشینی آلقیشلایاراق اونا "ایماما سالام" شعرینی حصر ائتمیشدی. شاعیر حتتا خومئینینین "نه ساغا، نه سولا، ایسلاما" شوعارینی نظمه چکمهییده واجیب سایمیش، روحانیلرین حاکیمیته گلمهسیندن سوْنرا آذربایجانلیلاریندا اؤز میلّی حاقلارینا قوووشاجاغینا اومید ائتمیشدی.
عومرو "باغلی دؤیوشلرده کئچن" اهییلمز سهند اؤزونه جیبههداش آدلاندیردیغی، "علینین خلف اوغلو" دئیهرک اؤیوندوگو خومئینینین اونون اومیدلرینی دوغرولتمادیغینی، "شؤهرت عدل ایسلام"ین قورو سؤز اولدوغونو و بیر واختلار "دوداق دانیشارسا اود توتار یانار، گرکدیر زخمهلر-اللر سؤیلهسین" دئیهن شاعیر آرتیق حاکیم رئژیمین تکجه انا دیلینده سؤزه دئییل، سازا، موسیقییهده قاداغا قویدوغونو گؤرمهدن اؤلدو.
سهندین باشقا بیر اثرینده – 1978-جی ایل 29 بهمن عوصیانینا حصر ائتدیگی شعرینده اؤز تبددولاتلارینی، داخیلی ترددودلرینی دیله گتیرمهسی ده دیققتی چکیر:
بیلمیرم، آغلاییم، بیلمیرم گولوم،
بیلمیرم، آچیلیب، یا سولوب گولوم.
دانیشماغا توتمور آغزیمدا دیلیم،
آخی، دوستلار، من تبریزدن گلمیشم...
وطن قفسدهدیر، وطن داردادیر.
گؤزلری یول چکیر، اینتیظاردادیر،
شهریار قارداشیم گؤرون هاردادیر،
آمان، دوستلار، من تبریزدن گلمیشم.
سوْنونجو ایللر[دَییشدیر]
عومرونون سون ایللرینده بؤیوک اورک یانقیسی ایله یازدیغی بۇ پوئتیک پارچالار سهندین سون اوچ ایلده اوزه چیخاریلان شعرلریندندیر.
زامان-زامان تورکلره قارشی گاه گیزلی، گاه دا آچیق دؤولت سویهسینده آپاریلان تبلیغات، رئپرئسسیا، تئررورلار آز دا اولسا، تاثیرسیز قالمامیشدیر. فداکار شاعیر خالقین آزادلیق حرکاتینداکی مغلوبیتینین بیر سببینی ده میلّی روحون زیفلیگینده، میلّی تعصصوبسوزلوکده گؤروردو. شاعیر سؤندورولموش میلّی روحو و شعورو اویاتماغا چالیشیردی.
بو شرف، بۇ شؤوکت، بۇ قودرت، بۇ شان
بوسا، دوغرودان دا، بیزه عار اولسون
حیاتین بیر آمانسیز قانونو وار،
تعصصوبسوز بیر میلّت گرک خوار اولسون.
تورکچولوک آوازی ایله یازیب-یارادان شاعیر بۇ گون تورکولوقلارین ان اکتوال مؤوضوسونا چئوریلدیگی 12 تورک سویونا 40 ایل اؤنجه شعرینده آبیده اوجالتمیشدیر:
داشدان-داشا چالدیم اورک چاخماغین،
باغریمی قوو ئدیب، تونقال یاخمیشام.
آلیشدیریب ائلین سؤنن چیراغین،
گئجهنین باغرینا مشعل تاخمیشام.
سو گتیریب هاردان، داش ییغیب هاردان،
بیر حصار سالمیشام قلبی داغلاردان.
اون ایکی بورج تیکیب، اون ایکی سویدان،
شعریمله قورموشام یئنی بیر دؤوران.
وفات[دَییشدیر]
1979-جو ایلده سهندین قفیل اؤلومو آذربایجان خالقینی سارسیتدی. بوتون عومرو بویو خالقینین آزادلیغی اوغروندا چالیشان شاعیر، اینقیلابین خالقا وئردیگی نیسبی یئنیلیکلری گؤرمهدن اؤلدو. ایرانداکی آذربایجان ضیالیلارینی اؤز اطرافیندا توپلایان، آذربایجان جمعیتینین فعاللاریندان اوْلان سهند و زامان اونون اورقانی اوْلان "وارلیق" ژورنالینین ایلک سایینی گؤره بیلمهدی. درگی ائله 1-جی سایینی ایلک باهاردا دونیاسینی دهییشن سهندین خاطیرهسینه حصر ائتدی، سوْنراکی سایلاردا ایسه چاپا ولونمامیش اثرلردن اؤرنکلر وئردی. سهندین قلم دوستلارینینا ونا حصر ائتدیگی شعرلر ادبیاتیمیزی زنگینلشدیردی. شاعیرلردن اوستاد شهریار، سؤنمز، جوشغون، موظففر، علی تبریزی و باشقا شاعیرلر اونا شعرلر ایتحاف ائتدیلر. تانینمیش شاعیر سؤنمز یازدیغی شعرینا ئله 1 میصراسیندا اونون حاقدا چوْخ شئی سؤیلییردی:
او یالتاقلانمادی، مجاز یازمادی
اؤزون ایتیرمهدی، یولون آزمادی.
وطن خاطیرینه، دیل خاطیرینه
داستانلار یاراتدی، نغمهلر قوشدو.
اونون حاقدا همچینین ادبی یازیلار، خاطیرهلر چاپ اولوندو. بۇ یازی و شعرلر ده سهندین حیاتیندا، یارادیجیلیغیندا قیمتلی ساییلان کئیفیتلری اؤنه چکیردی.
بو ایستعدادلی شاعیر هلهده موکممل تدقیق اولونمامیش، خیدمتلری اوبیئکتیو دهیرلندیریلممیشدیر. صابیر سهند آنجاق آنا دیلینده یازیردی و بۇ یولدا نه قدر تعقیبلرله، تضییقلرله اوزلشسهده هئچ بیر قاداغا، مانیعه اونو یولوندان دؤندره بیلمیردی. اثرلری چاپ اولونمادیغیندان گئنیش اوخوجو کوتلهسی ده سهندی اولدوغو کیمی تانییا، قیمتلندیره بیلمیردی. صمد بهرنگی بۇ مسالهیه ديققتی جلب ائدهرک یازیردی: "شهریار "حیدربابایه سلام" اثری ایله بوتون شرقده یاخشی تانیندیغی حالدا سهندین خیدمتلری ديققتدن کناردا قالمیشدیر".
سهند و گونئی آذربایجان ادبیاتی[دَییشدیر]
ایستر شهریاردان قاباق، ایسترسهده اوندان سوْنرا چوخلاری هئجا وزنینده شعرلر یازسالار دا دؤورون پیسلیگی اوزوندن تانینمامیش، شعرلری ایله بیرلیکده اؤزلری ده گیزلی قالمیشلار. "وارلیق" درگیسینین ایلک ساییندا گؤرکملی یازیچی گنجهلی صباحی شاعیرین یارادیجیلیغینداکی میلّی وطنپرورلیک روحونو یوکسک قیمتلندیرهرک نومونهلر اساسیندا تحلیل ائدیب. و یازیردی: " او اؤز یارادیجیلیغی و ایستعدادی ایله آذربایجان ادبیاتینا ان قیمتلی و اؤلمز اثرلر وئره بیلدی".
گؤرکملی علم خادیمی، دوکتور جاواد هیئت سهندین "سازیمین سؤزو" اثرینه چوْخ یوکسک قیمت وئرهرک اونو فیردووسینین "شاهنامه"سی ایله موقاییسه ائدیر و بو اثری گونئی آذربایجان تورکلرینین زنگین لوغت خزینهسی، "میلّتنامهسی" آدلاندیریر. موهاجیرتده عومرونو باشا ووران دوکتور قولامحوسئین ساعدی (غلامحسين ساعدی)ده سهند یارادیجیلیغینین خالق کوتلهلرینه چاتدیریلمادیغی، آنجاق آذربایجان مدنیتی تاریخینده خوصوصی حادیثه ولدوغونو قئید ائدیردی: "بولود قاراچورلو عومرو بویو اوجوز آدین، شؤهرتین داشینی آتاراق چاپ ایمکانی اولمادیغی حالدا یئنه یازدی... سهندین اثرلری گئنیش اوخوجو کوتلهلری آراسیندا یاییلماق ایمکانی تاپمادی، بونا باخمایاراق او، یئنی ترکیب، تصویر و ایفاده واسیطهلری تاپماقدا بؤیوک اوغور قازاندی".
سهند شهریارین اؤزونو بئله آنا دیلینده شعرلر یازماغا چاغیراراق:
بو گون من سهندم، سن شهریارسان،
گل باشین اوجالداق قوجا تبریزین.
بیر کره یادلارین داشینی آتاق،
چکک قایغیسینی اؤز ائلیمیزین
سؤیلمهسی شهریارین اونا سس وئرمهسینه و بؤیوک سئوگی ایله "سهندیه" پوئماسینی ایتحاف ائتمهسینه سبب اوْلموشدو. قئیدا ئتمک لازیمدیر کی، سهند یارادیجیلیغینا دا ان بؤیوک قیمتی بیر شعرینده "او ائله بیر شاعیر ایدی کی، من شهریاردان باج آلیردی" سؤزلری ایله شهریار اؤزو وئرمیشدی. شهریارین اونا بؤیوک سئوگی ایله ایتحاف ئتدیگی "سهندیه" پوئماسی سهندی ادبی موحیطین ان گؤرکملی شخصیتلریندن، اوستادلاریندان بیرینه چئویرمیشدی. قطعیتله دئمک اولار کی، گونئی آذربایجان ادبیاتیندا شهریاردان سوْنرا اثرلرینه ان چوْخ شعرلر، نظیرهلر یازیلان شاعیر سهند ایدی.
قايناق[دَییشدیر]
- Bulud Qaraçurlu Səhənd. "Dədəmin kitabı". Stokholm, 2006.
- Pərvanə Məmmədli. "Cənubi Azərbaycan mətbuat tarixi". Bakı, 2010.
- نقد شعر معاصر آذربایجان (با تحلیل شعرهای ساهر، سهند، باریشماز و سحر): نوشته همت شهبازی تبریز نشر اختر چاپ اول 1383 [۱] Archived 2020-11-26 at the Wayback Machine.
- همت شهبازی، نقد شعر معاصر آذربایجان (با تحلیل شعرهای ساهر، سهند، باریشماز و سحر) تبریز نشر اختر چاپ دوم 1393 [۲][دائمی اولو باغلانتیلی]


text:
سوری قزوین چئورهسینده الموت داغلاری اتگینده یئرلشن گازرخان کندینده، دونیایا گؤز آچدی. چوخ ساده و پاک اورکلی سوری مدرسه ده درس اوخودوغو زامان، اونون معلمی اردبیل شهریندن اولان بیر سرباز معلم ایمیش. معلم سورویا دئییر کی منیم آروادیم یوخدو و ائولی دئییلم و بوجور اولور سورو بو ایوب آدلی سرباز معللیمه عاشیق اولور.
معللیم کی قاییدیر اردبیله داها خبر گلمیر سورویا و سورو کی اونا عاشیق اولموشدو دورور گئدیر اونون دالیسیجا . گلیر اردبیلده اوندان بوندان سوروشور و معللیمین ائوینی تاپیر و قاپینی دویور و او اوغلانین آروادی قاپینی آچیر.
سورو بیلیر کی سئودیگی اوغلان بیلهسینی آلداتیب و یالان دئییب و او گوندن آوارا و سرگردان دوشور اردبیل کوچهلرینه و …
سورینین آجیناجاقلی سئوگی حیکایهسی، بیر چوخ اینسانی ائتگیلهمیش. شاعیر عاصم اردبیلی اونون حیکایهسی آدینا جهنمده بیتن گول آدیندا بیر شعر قوشموش. 1382 نجی ایلده عاصم اردبیلی آغیرلاما تؤرهنینده، سورو بیر دسته گول ایله گلیر و شاعیردن اونا یازدیغی شعر اوچون اؤز قدردانلیغینی بیلدیریر.
جهنم ده بیتن گول
فلکین قانلی الیندن بیر آتیلمیش یئره اندی،
بیر فلاکت آنانین جان شیره سیندن سودون امدی،
بوللو نیسگیل شله سین چیگنینه آلدی .
تای توشوندان دالی قالدی،
ساری گول مثلی سارالدی.
گونو تک باغری قارالدی.
درد الیندن زارا گلدی گونو گوندن قارا گلدی
خان چوبانسیز سئله تاپشیرسین اوزون، یوردوموزا بیر سارا گلدی.
بیر وفاسیز یار الیندن یارا گلمز سانا گلدی.
بیر یازیق قیز، جان الیندن جانا گلمز جانا گلدی.
کئچه جکده “ الموت ” دامنه سیندن بورایا درمانا گلدی.
بیرآدامسیز “ سوری ” آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری” کیم دیر؟ سوری بیر گول دی جهنمده بیتیبدیر .
سوری بیر دامجی دی، گوزدن آخاراق اوزده ایتیبدیر.
سوری یول- یولچوسودور، ایری ده یوخ ،دوزده ایتیبدیر.
سوری، بیر مرثیه دیر اوخشایاراق سوزده ایتیبدیر.
او کونول لرده کی ایتمیش دی ازلدن، اودو گوزدن ده ایتیبدیر.
سوری بیر گوزلری باغلی، اوزو داغلی سوزوداغلی،
اولوب هاردان هارا باغلی!
بوشلاییب دوغما دیارین، اوموب البته یاریندان. ال اوزوب هر نه واریندان.
قورخماییب، شهریمیزین قیشدا آمانسیز بورانیندان، نه قاریندان.
گزیر آواره تاپا، یاندیریجی دردینه چاره، تاپابیلمیر.
چوخ سئویر عشقی باشیندان آتا، آمما آتا بیلمیر.
اووا باخ آووچی دالینجا قاچیر، آمما چاتا بیلمیر.
ایش دونوب، لیلی توشوب چوللره مجنون سوراغیندا.
شیرین الده تئشه، داغ پارچالاییر فرهاد اوتورموش اوتاغیندا.
تشنه لب قونئچه گور جان وئری دریا قیراغیندا.
گوزده حسرت یئرینی خوشله ییب ابهام دوداغیندا.
وارلیغین سون اثری آز قالیر ایتسین یاناغیندا.
سانکی بیر کوزدی بورونموش کوله وارلیق اوجاغیندا.
کوزه ریر پیلته کیمین، یاغ توکه نیب دیر چراغیندا.
بوی آتیر رنج باغیندا، قوجالیر گنج چاغیندا،
بیر آدامسیز، سوری آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری جان ! اومما فلکدن، فلکین یوخدو وفاسی،
نه قدر یوخدو وفاسی، او قدر چوخدو جفاسی،
کوهنه رقاصه کیمین، هر کسه بیر جوردی اداسی،
و آیاقدان دوشه نی، ایستیر آیاقدان سالان اولسون.
او تالانمیش لاری ایستیر گونو- گوندن تالان اولسون.
او آتیلمیشلاری ایستیر هامیدان چوخ آتان اولسون
او ساتیلمیشلاری ایستیر قول ائدرکن ساتان اولسون.
نئیله مک قورقو بوجوردور. فلکین نظمی ازلدن اولوب اضدادینه باغلی.
قاراسیز آغلار اولانماز، دره سیز داغلار اولانماز. اولو سوز ساغلار اولانماز.
گره ک هر بیر گوزه له بیر دانا چیرکین ده یارانسین،
بیری انسین یئره گوکدن، بیری عرشه اوجالانسین.
بیری چالسین ال آیاق غم دنیزینده، بیری ساحیلده سئوینج ایله دایانسین.
بیری ذلت پالازین باشه چکیب یاتسادا آنجاق، بیری نین بختی اویانسین .
بیری قویلانسادا نعمت لره یئرسیز، بیری ده قانه بویانسین.
آی آدامسیز سوری آدلی، ساچلاریندان دارا باغلی!
نئیله مک ایش بئله گلمیش. چور گلنده گوله گلمیش.
فلکین ایری کمانینده اولان اوخ آتیلاندا دوزه دگمیش،
دیلسیزین باغرینی ده لمیش. ایری قالمیش، دوزو اگمیش.
اونو خوشلار بو فلک، ائل ساراسین سئللر آپارسین،
بولبول حسرت چکه رک گول ثمرین یئللر آپارسین.
قیسی چوللرده قویوب، لیلی نی محمللر آپارسین،
خسرووی شیرین ایلن ال اله وئرسین، کئفه دولسون،
باخاراق چرخ زامان نشئیه گلسین کئفه دولسون،
سوری لار سولسادا سولسون، بیری باش یولسادا یولسون،
سیقسا بیر اولدوز اگر اولماسا اولدوزلار ایچینده،
بو سماء ظولمته باتماز. داش آتان، کول باشی قویموش،
داشینی اوزگه یه آتماز. سن یئتیش سون هدفه،
اوندا فلک مقصده چاتماز، داها افسانه یاراتماز.
سوری، ای باشی بلالی، زامانین قانلی غزالی!.
سوری بیر قوش دی خزان آیری سالیبدیر یوواسیندان،
ال اوزوبدور آتاسیندان،
جوجه دیر حیف اولا سود گورمه ییب اصلا آناسیندان.
او زلیخا کیمی یوسف ایی ین آلمیر لباسیندان.
بونا قانع دی تنفس ائله ییر یار هاواسیندان.
درد وئرن درده سالیب آمما خبر یوخ داواسیندان
آغلاییب سیتقایاراق بهره آپارمیر دوعاسیندان.
او بیر آئینه دی رسسام چکیب اوستونه زنگار، اوندا یوخ قدرت گفتار،
اوزو چیرکین، دیلی بیمار، گنج وقتینده دل آزار،
گوره سن کیم دی خطاکار، گوره سن کیم دی خطاکار!


text:
صدَقَكَ وَهُوَ كَذُوبٌ:اَمِیرِکه و اَینگلِیز و اِسرائِل زَمانَه وِی تِیرارِیست دَولَتلردِیر
اَنگلِیه نی اِیحتِرام پَرتِیَه سِینِی رَهبَری و شُو دَولَتنِی مَجلِیسِینِی نَمایَندَه سِی جارج گلاوینی اَیتِیشِیچَه: اَگر تِیرارِیزم سُوزِینِی مَعناسِی سِیاسِی مَقصَدلَرگه اِیرِیشِیش اوُچُون بِیگوُناه آدَملَرنِی اوُلدِیرِیش مَعناسِینی بِیلدِیرَدِیگن بُولسَه، مِینِی سِیزلَرگه بِیر سَوالِیم بار: عِراقنِی فَلوُجَه سِی و اَفغانستانده و فَلَستِیندَگی آدَملَرنِی قیرغِین قِیلَیاتگن اَمیریکه اَنگلِیه و اِسرائِلنی زَمانه وِی تِیراریست دَولتی دِیسَه بُولَدِیمِی یا اوُنگه باشقه نام قوییش کِیرَکمی؟
مین ۱۱ سِینتَبر واقِیعَه سِیدَن سُونگ اَنگلِیه نی پَرلَمِینتِیده قوُیِیدَگِی سُوزلَرنِی اَیتگن پَیتِیمده: تِیرارِیزمنِی اَصلِی سَبَبچِیسِی زُورَوانلِیک و باسقِینچِی دَولَتلَرنینگ تَلان- تَراج قِیلِیشِی و دِیکتَتار دَولَتلَرنی حِمایه قِیلِیشِیدیر. کِییِینراق اوُتکَزِیلگن بِیطَرَفانه بِیلدِیرِیلگن نَظَرلر نَتیچه سِیده شُو نَرسَه مَعلوُم بُولَدِیکی، ۸۵ % آدَملر مِینی فِکرِیمنی توُغرِی دِیب سَنَشگن، اَمّا جُوده کوُپ نَمایَنده لَر و اَخبارات واسیطه لَری تامانیدن مِینگه قَرشِی حَمله قِیلِیندی.
مین شونی آچیق اَیتماقچیمَنکی: عِراق و اَفغانستاندَگی باسقینچی کوُچلَرنی قَرشِیسِیده کوُتَرِیلِیب چِیقگن کِیشیلَر، فَقطگینه مَدَنِیَت و مادِّی سَرمایه نی و عَرَب، مُسُلمان آدَملَرنی شَرَفِینِی حِمایه قِیلِیبگینه قالمَسدَن، بَلکی اَمِیریکه و اَنگلِیه دَولَتلَرینینگ زُورَوانلِیگی، جَنگ باشلَشِینی قَرشیسیده توُریب بُوتون جَهانّی تِینچلِیگی و خَوفسِیزلیگینی طَرفداری بُولِیشیَپتی.
اَمِیرکه و انگلیه رَهبَرلری مُسُلمانلرنی قانگه چَنقاق، بِیمار آدَملر، دِیب ناملَشَدِی، مِینی اوُلرگه اَیتماقچی بُولگن سُوزِیم قُویِیدَگیچه: بَرچه قانونی و انسانی مِعیارلرگه قَرَمه – قَرشی رَوِیشده اوُزینگیزنی مادّی مَنفَعَتلرینگیزنی تَعمِینلَش اوُچُون کَتّه مِقیاسدَگِی آدَملَرنِی قِیرغِین قِیلَیاتگن سِیزلر و سیزلرگه اوُحشَگن باسقِینچیلَرنی تِیراریست دِیسَه بُولَدِی. سِیزلر جَنگ جِنایَتچِیلَرِی صِفَتیده مُحاکَمَه قِیلینیشینگیز کِیرَک.
مینی اِعتِقادیم بُویِیچَه، اَگر اَمِیرکه و اَنگلِیه و اِسرائِل دَولتلرینی زُورَوانلیگی، تَلان –تَراج قِیلِیشلَری بُولمَگنده بن لادن و تِیرارِیزم هَم وُجُودگه کِیلمَگن بُولَردِی. مِینی شُو نَرسه گه اِیشانچیم کامِلکی، هِیچ قَیسِی مُسُلمان، باسقینچی دَولتلَرنی زوُرَوانلیگی و سِیاسَتلرینی حِمایه قیلیب چیقیشگه حاضِر اِیمَس.
مَنه بُو باسقینچی دَولتلرنینگ اَخبارات واسیطه لَری و مِینَطقه لَردَگی بُورجُوعَزِیهَ دَولتلری، هَمده اَمِیرکه و اَنگلِیه نِی قُولیده اَبزار حالِیدَگی پَرتِیه لرنینگ اَخبارات واسیطه لری آلیب بارَیاتگن تَبلِیغاتلرگه قَرَمَه – قَرشی رَویشده، باسقینچی کوچلَرنی رُوبَرُوسِیدَگی قَرشِیلِیک کوُرسَتوُچیلر آلدِینگی سابِق رِیچِیمنی قیَتَرِیشگه حَرَکت قِیلیبگینه قالمَسدَن، بَلکی اوُزلرینی دینی و سَرمایه لرینی هم حِمایه قیلیشدی و مِینی اِیشانچِیم کامِلکی اوُلر اَلبتّه غَلَبَه قازانِیشَدی.
گلاوی اَنگلیه نی باش وَزیری و اَمِیرکه نی پریزیدینتینی سِیاسَتلری بُوتُون جَهاندَگی وَیرانگرچیلِیکلَرنِی سَبَبچِیسی دِیب بِیلَدی. اوُنی قوُشِیمچَه قِیلِیب اَیتیشیچه: لاندان و وَشِینگتانّی سِیاسَتلری عاقِبَتیده یُوزَگه کِیلگن بوگونگی کوندَگی جَهان بُوییچه صادِر بُولَیاتگن عَدالَتسیزلیکلَرگه نِسبَتاً مُسُلمانلرنی کوُپی اوُزلَرِینی قَتّیق مُناسَبَتلرینی اِظهار قیلیشیَپتی……..منه بو ظالم سیاستلر سَبَبلی مسلمانلر غَربدَن نَفرَتلَنیب قالیشگن. منه بو تیراریستِیک عَمَلِیاتلرنی تُوحتَتِیشنی و تیراریزمنی اِیلدِیزی بیلن قوپاریب تَشلَشنی بِیردَن- بیر یُولی، جَهانگه حاکِم بُولیب تورگن قُدرَتلر اوُزلَرینی اوُرته شَرقدَگی مَحرُوم مِینطقه لرگه قَرشی آلیب بارَیاتگن ظالم سِیاسَتلرِیدَن واز کِیچیشیدیر.
ششُو بیلن بیرگه گلاوی اَفسُوس بیلن اَیتیاتگن نَرسه لَرِیدَن بیری بِیر قَنچَه اِسلامی دَولَتلَرنینگ اَمیرکه نی اِیستَک – حاهِیشلَریگه باش اِیگیشیدیر. اوُ مَنه بُو دَولتلرگه حِطاب قیلیب اَیتَدیکی: سیزلر کیلتیریب چِیقَریاتگن تَفرّق و فِتنه تُوقِیشلر عاقِبَتیده اوُزِینگیزنی اِعتِبارینگیزنی قولدَن بای بِیرَسیزلر.


text:
اویان نیوز: تحریملرله بیرلیکده ایران پولو سون ۱،۵ ایل ایچینده خاریجی پول بیریملری قارشیسیندا تخمینا ۳،۵ قات دگر ایتیررکن، تورم ۱۷ ایل آرادان سونرا ایلک دفعه گئچن آی یوزده ۳۱ین اوزرینه چیخمیش اولدو
آمریکا و آوروپابیرلیگینین آغیر اقتصادی تحریملری آلینتینداکی ایرانین نفتدن الده ائتمهیی گؤزلهدیگی گلیرین یوزده ۵۰ آزالدیغی آچیقلاندی.
ایران صنایع، معدن و تیجارت باخانی مهدی غضنفری، گئچن ایل نفت صادراتیندان ۱۰۰ میلیارد دولار گلیر گؤزلهدیکلرینی آنجاق اویقولانان تحریملر نتیجهسینده یالنیز ۵۰ میلیارد دولار گلیر الده ائدهبیلدیکلرینی بیلدیردی.
گئچن ایلی ایران اوچون “چتین بیر ایل” اولاراق دگرلندیرن غضنفری، ژوئن آییندا گئچیریلهجک جمهورباشقانلیغی سئچیملرینده نامیزد اولاجاق شخصلردن نفته باغیملی اولمادان اؤلکهیه نئجه پول تامین ائدهجکلری قونوسوندا پلانلارینی خالقا آنلادمالارینی ایستهدی. تهرانین یئریتدیگی نوکلئر پروقرامینی گرکچه گؤسترن آمریکا و آوروپابیرلیگی، ایرانین نفت ساتیشینا و بورادان الده ائتدیگی پولو اؤلکهیه ترانسفری قونوسوندا سیخ قیسیدلامالار اویقولاماقدادیر. تحریملرله بیرلیکده ایران پولو سون ۱،۵ ایل ایچینده خاریجی پول بیریملری قارشیسیندا تخمینا ۳،۵ قات دگر ایتیررکن، تورم ۱۷ ایل آرادان سونرا ایلک دفعه گئچن آی یوزده ۳۱ین اوزرینه چیخمیش اولدو.
ت رت


text:
`فیلیپین` نتیجه لر
ینگی لیکلر [6]
- فیلیپین ده بیر یولاوچی کیمه سیده یانغین عاقبتیده کوپلب کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- فیلیپین ده بیر کیمه ده یانغین عاقبتیده کوپلب کیشی جان بیردی و یره لندی
- فیلیپین ده بیر کوپریک قوله دی؛ تورت کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- فیلیپین ده ییگیرمه سکّیز کیشی حیاتی نی یوقاتدی
- تورکیه فیلیپین گه حربی تیک اوچر ساتماقده
- فیلیپین ده حربی اوچاق قولب توشدی؛ کوپلب کیشی هلاک بولدی
- فیلیپین ده کوپلب قصبه لر کول بولوتی بیلن قاپلنگن
- فیلپین ده یولاوچی کیمه سی یانغین یوز بیردی؛ کوپلب کیشی اولدی


text:
کوهگیلویه و بویر احمدده گنجهیی کندلری گنجهیی کندلری(گنجهای بزرگ(نو)، گنجهای کهنه):ایرانین گونئییینـده، کُهگیلویه و بویر احمد اوستانینـدا یاشایان گنجهلیلرین یوردودور. آتالارینین دئدیگینه گؤره سون یوز ایللرده گنجهدن او بؤلگهیه …Read More »
قیزیل آلما شؤلنی / رامین جبرائیلی اندریان«یاشار»
قیزیل آلما شؤلنی کؤکو اینانجا، اینانجی میللتـه باغلاییب میللتیمیزین تورکلویونـه سایقی دویماغی اولو تانرییا سایقی دویماق ساناراق أسکی تورک اینانجلارینـدا ایکی جور اینانج تؤرهنی گؤروروک. 1-چاغی بلیرلنمیش تؤرنلر: …Read More »
قاشقایی شاعیرلری / عوض الله صفری کشکولی / کوچنده
قاشقایی شاعیرلری / عوض الله صفری کشکولی / کوچنده چیرپینیب چالدی قاناد سان کی گؤیرچین اورهگیم خیالیم آغریـدان آشیب اولوب آیدین اورهگیم اوغرادی قاف نفسی جانیما ساغـدان و منیم سول …Read More »
خبرلر-یازیلار / چیلله
خبرلر-یازیلار / چیلله چیلله (بیر زادین دارتیلمیش نهایتی) کئچمیش زامانلاردا قیشین ایکی چیللهسی “اؤلۆ زامان” سانیلدیقدا ایلدن ساییلمیردی. اۏنا گؤره دیر، باتی ایل سایاریندا دئسامبر آییندا 10-جو آیدا) ایل بیتر. …Read More »
أبلفز شفاسی / ذکیه ذولفقاری
أبلفز شفاسی / ذکیه ذولفقاری قادین محررملیک گیرندن قالمیشدی قیزینین ألینـده، هر گون هاوا قارانلامامیشدان تاتارلانیب، گئیینیب بزنیردی ؛دورما گلدیم شاخسئـیه؛ دستهیه. قادین یازیق بیلمیردی هانگی دردینه یئتیشسین.آتاسی إوین بیر گوشهسینده …Read More »
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین آراشقین / آراخچین : أسکیدن قادینلار چارقاتلارینین آلتینـدان ساچلارینین قاریشیب-داغیناقلیغینین قارشیسینی آلماق اوچون بو بؤرکو باشا قویاردیلار .آراشقین ایکی بؤلومـدن اولوشان یاریم یووارلاق (یاریم …Read More »
اویونلار / اورمونون یئرلی اویونلاری / یئتدی داش
اویونلار / اورمونون یئرلی اویونلاری / یئتدی داش یئتدی داش اویونو : بو اویونـدا یئتدی دانا یاستی داشی بیر-بیرینین اوستونه ییغارلار. اویونچولار ایکی قوروپلوق بئش یا آلتی باشلی تاخیما بؤلوشرلر. …Read More »
دۏغولمایان اوشاغا بیر مکتوب / ذکیه ذولفقاری (کیتاب تانېتېمې)
دۏغولمایان اوشاغا بیر مکتوب / ذکیه ذولفقاری (کیتاب تانېتېمې) “اۏریانا فالاچی”نین “lettera a un bambino mai nato” بیتیڲی تۆرکجهیه چئویریلدی. ایتالیالې گۆندهلیکچی و یازار ” اۏریانا فالاچی”نین بو بیتیڲی تۆرکجهده ” …Read More »
کومبوجا پاشا / ایسا دوغانلی
کومبوجا پاشا / ایسا دوغانلی آنتوان دوسنت اگزوپرینین “le petit prince” آدینـدا رومانی تورکجهیه چئویریلدی. ” کومبوجا پاشا ” باشلیغی ایلا بو پیتیک ایرانین گونئی تورکجهسینین دئگیشینـده بوتون ایران تورکلرینه سونولدو.بو …Read More »
قاشقایی شاعیرلر / سرباز / فرود اژدری
قاشقایی شاعیرلر / سرباز / فرود اژدری سرباز دؤشومـده رئژه گئدیر پوتینسیز یارالی بیر سرباز گؤزلریمی باغلاییب آخیرکی فیشنگیمینگ نفسینی آلیرام پوتینسیز سربازینگ جانینی دؤشومـده دولو میدال دولو نیشان …Read More »


text:
کینقز لندن کالجی
کینقز لندن کالجی (اینگیلیسجه: King's College London, فارسجا: دانشگاه کینگز لندن، عربجه: كلية الملك في لندن)بریتانیانین لندن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موْسّسهسی. بۇ بیلیمیوْردوْ شهرین حوْمهسیندهدیر. عۆموْمی وْ دؤوْلتی اؤیرهتیم قۇروْموْدیر وْ بوْدجهسینی دؤوْلت وْ بؤیوْک شیرکتلر وْ خالقدان آلدیغی اعانهلرله تأمین ائدیر.
مزوْنلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه وْیکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «King's College London»، مقالهسیندن گؤتوْروْلوْبدوْر. (۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْوْخلانیلیبدیر).


text:
پنجرهدن یاش گلیر / إلشن میانالی پنجرهدن یاش گلیر، سانکی تانری آغلاییر… بری باخیرسان باخ، یا دا چیخ گئت بورالاردان! بولودلار کؤینکلرینی سیخارکن، بیزیم پنجرهلر ایسلانیر؛ آتام یازیر، من باخیرام، …Read More »
اوشاق شعری / آنا یوردوم
اوشاق شعری / آنا یوردوم عبدالله شاییق چؤللرين دير شن، هر يئرين گۆلشن. سن نه گؤزلسن إی آنا وطن! باغدير، أکين دير هر بير بوجاغين، قيزيل تکين دير ساری تۏرپاغين. بؤیۆتدۆن بيزی، …Read More »
“اومود باهارا دوغرو” چیلله شعری / محمد حسن نژاد “ایلقار”
پاییز یئتیردی سونا باغ بوروندو آغ دونا اوتورموشوق کورسوده گؤزلهییریک قار قونا خوش گلیبسن قار قیزی دملهمیشیک یارپیزی یازیمیز سولو اولسون کسدی آتام قارپیزی قیش گلهجکدیر قوناق …Read More »
اۇشاق شعری / اۇشاق و بۇز
اۇشاق شعری / اۇشاق و بۇز درسه گئدن بير اۇشاق چيخدی بۇز اۆسته قوچاق. سورۇشدۇ بيردن-بيره دَيدی اۆز اۆسته يئره. دۇردۇ اۇشاق نئيله دی؟ بۇزا بئله سؤيله دی: « سن …Read More »
اوشاق شئعیری / مکتبلی قیز
اوشاق شئعیری / مکتبلی قیز من مکتبلی بیر قیزام دئمه یین ساوادسیزام ائویمیزده آیپارا مکتبده بیر اولدوزام قیرمیزیدیر جورابیم شکیللیدیر کیتابیم خانیم هرنه سوروشسا اونا واردی جوابیم گؤزل گؤیچک بیر …Read More »
اوشاق شعری / كپهنک
اوشاق شعيری / كپهنک کپهنَکم کپهنک گل بو شعری اؤرگهنک گۆللو قانادلارېم وار خاللې یاناقلارېم وار گۆل اۆستۆنه قۏنارام گۆلۆن عطرین آلارام قارانلېغې سئومهرَم اۏنا گؤیۆل وئرمهرَم شمعی چۏخ سئوهرَم …Read More »
اوشاق شئعیری / قاریشقا
اوشاق شئعیری / قاریشقا آی قاریشقا نه سن ، سن؟ كيچيك آما گوجلو سن! *** گئجه-گونوز ايشله ييب چؤره ك – مؤره ك ييغان سن *** بيليرسن بير قيش گلر …Read More »
“آتاسيز اوشاق” / بهروز صدیق
“آتاسيز اوشاق” / بهروز صدیق “آتاسيز اوشاق” “اوشاق شعري” سولغون ياناقلي بير قيز داخمادا تكجه يالقيز هؤنكور-هؤنكور آغلايير داغلي باغرين داغلايير قارانليق لار الينده قورخولار شه هرينده سانكي دوشوبدور اسير …Read More »


text:
اویان نیوز: آذربایجان میللی- مدنی فعاللاری آیت مهرعلی بیگلو(یوروش)، شهرام رادمهر، لطیف حسنی، بهبود قلیزاده و محمود فضلی هر بیری ۹ ایل تعزیری زیندانا محکوم اولدولار.
اویان نیوزون یئنی گاموح سایتیندان آلدیقی خبره گؤره، یک شنبه گونو ۱۵ اوردیبهشت ۱۳۹۲ تبریز اینقیلاب محکمه سینین اوچونجو شعبه رئیسی قاضی باقرپور، هر بیر توتوقلولارین قانونسوز تشکیلات یاراتما ایدعاسی ایله ۸ ایل تعزیری زیندان و نیظاما قارشی تبلیغات آپارما ایدعاسی ایله ۱ ایل تعزیری زیندان، توپلام ۹ ایل تعزیری زیندانین کسیلمه سینی سؤزلو حوکم اولاراق فعاللارین عایله لرینه بلیرتدی؛ داها سونرا بو حوکم کتبی اولاراق توتوقلولارین وکیللریندن بیری اولان فاطمه ستاری-ه ایبلاغ اولوندو. بو حؤکیم بورایا قدر آذربایجان میللی- مدنی فعاللارینا وئریلن ان آغیر جزا اولوبدو.
قاضی باقرزاده نین، گؤرولموش ایش قارشیسندا قالدیقینی سؤیله مه سی ایشین تعجوبلو نوقطالاریندان دیر. باقرزاده دئدی؛ امنیت گوجلری، تبریز محکه مه سی و پرونده نین سورقوجوسو هاشیم زاده بو میللی-مدنی فعالارا ان آغیر جزا وئریلمه سینی ایصرارلا ایسته میشدیلر.
دئیلمه لیدیر محمود فضلی، شهرام رادمهر، آیت مهرعلی بیگلو(یوروش)، لطیف حسنی و بهبود قلیزاده۱۳۹۱ اینجی ایلین سون گونلرینده امنیت مامورلاری طرفیندن توتوقلانیب و ایندی گیزلی تشکیلات یاراتما و نیظاما قارشی تبلیغات آپارما ایتیهام ایدعالاری ایله تبریزین مرکز زیندانیندا ساخلانیرلار.
بوندان قاباق آیت مهرعلی بیگلو (یوروش) و لطیف حسنی تبریز اینقیلاب محکه مه سی طرفیندن ۳۶ آی تعزیری زیندان، محمود فضلی و شهرام رادمهر ۶ آی تعزیری زیندان و بهبود قلی زاده ۵ ایللیک آسیلی اولاراق ۶ آی زیندانا محکوم اولموشدولار.
همده آذربایجان مدنی فعالی یوروش مهرعلی بیگلو تبریز عومومی محکه مه سینین ۱۱۴ اینجی شعبه سی طرفیندن۱ ایل تعزیری زیندانا محکوم اولموشدو.


text:
شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی و اؤزبکیستان
بو ایل شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی بنیهسینده ۸۰ فعالیتین ائدیلمهسی پلانلانمیشسا، ایندییه قدر اونون ۴۰ی اؤزبکیستاندا گئرچکلشدیریلدی
اؤزبکیستانین دؤنم باشقانلیغی سببی ایله شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی فعالیتلری بو ایل اؤزبکیستاندا تشکیل ائدیلیر. می آییندا تشکیلاتین اؤنملی توپلانتی و فوروملاری اؤزبکیستانین موختلیف شهرلرینده گئرچکلشدیریلدی.
۱۱-۱۲ می تاریخلرینده داشکند شهرینده شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی خالق دیپلوماسیسی فورومو گئرچکلشدیریلدی. فوروما تشکیلاتا عضو اؤلکهلردن ۱۲۰دن چوخ نماینده قاتیلدی. خالق دیپلوماسیسی فورومو، اؤزبکیستانین تکلیفی ایله ۲۰۱۷.جی ایلدهن بو یانا منتظم اولاراق گئرچکلشدیریلیر.
۱۲ می ۲۰۲۲ تاریخینده خیوه شهرینده شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی اولاشدیرما باخانلاری ۹.جو ییغینجاغی هیبرید فورماتدا ائدیلدی. توپلانتی سونوندا امکداشلیق پروتوکولو ایمضالاندی و اورتاق ایش قروپونون یارادیلماسی قرارلاشدیریلدی.
۱۳ می ۲۰۲۲ تاریخینده شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی باش کاتیبی ژانگ مینگ اؤزبکیستانا گلدی. شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی باش کاتیبی اؤزبکیستان جمهورباشقانی شؤوکت میرضیایئو، خاریجی ایشلر باخان وکیلی ولادیمیر نوروو طرفیندن قبول ائدیلدی. گؤروشمهلرده ۱۵-۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲ تاریخلرینده سمرقندده ائدیلهجک شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی ذیروهسی حاضرلیقلاری و عمومیتله تشکیلاتین مسئلهلری اله آلیندی.
۱۶ می ۲۰۲۲ تاریخینده بوخارا شهرینده شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی بانکلار بیرلیگی متخصص و کووردیناتورلارینین ییغینجاغی تشکیل ائدیلدی. بو ییغینجاغین گوندمینی میللی پول ایله تیجارت ائتمهیه آغیرلیق وئرمه قونوسو اولوشدوردو.
۱۷ می ۲۰۲۲ تاریخینده شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینا عضو دؤولتلرین قرنطینهدن مسئول باخانلیق نمایندهلری و باشقانلاری ییغینجاغی گئرچکلشدیریلدی.
۱۹ می ۲۰۲۲ تاریخینده شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی توریزم باخانلاری ۱۹.جو ییغینجاغی داشکندده هیبرید فورماتدا ائدیلدی. توپلانتیدا هیندیستانین واراناسی شهری تشکیلاتین توریزم و مدنیت باشکندی سئچیلدی. ۲۰ می تاریخینده "شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینا عضو اؤلکهلر آراسی ایلیشکیلرده یئنی دؤنم: توریزم و مدنی میراث" باشلیغی آلتیندا شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی اولوسلارآراسی توریزم فورومو گئرچکلشدیریلدی. عینی گون شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی مدنیت باخانلاری ییغینجاغی دا ائدیلدی. توپلانتی سونوندا موزهچیلیک ساحهسینده امکداشلیق آنلاشماسی ایمضالاندی.
۲۰ می ۲۰۲۲ تاریخینده اؤزبکیستاندا شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی ایدماندان مسئول باخانلار ییغینجاغی گئرچکلشدیریلدی. ییغینجاغین سونوندا باخانلار طرفیندن "شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینا عضو اؤلکهلر حکومتلری آراسیندا ۲۰۲۲-۲۰۲۴ ایللرینده ایدمان ساحهسینده امکداشلیغین اینکیشاف ائتدیریلمهسینه باغلی حرکت پلانی" قبول ائدیلدی.
*
بو ایل شانگهای امکداشلیق تشکیلاتی بنیهسینده ۸۰ فعالیتین ائدیلمهسی پلانلانمیشسا، ایندییه قدر اونون ۴۰ی اؤزبکیستاندا گئرچکلشدیریلدی. گلیشمهلردن گؤرولدوگو اۆزره داشکند یؤنتیمی سؤز قونوسو فعالیتلری اؤلکهنین موختلیف شهرلرینده گئرچکلشدیرمهیه دقت گؤستریر. اؤزبکیستان، اؤز دؤنم باشقانلیغی سیراسیندا تشکیلاتین گوجلهنمهسینه اؤنملی قاتقی وئرمکدهدیر.
دونیا خالقینین هاراداسا یاریسی شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینا عضو دؤولتلرده یاشاییر. بو سببدن تشکیلاتین اؤنمی گون گئچدیکجه آرتیر. شانگهای امکداشلیق تشکیلاتینین دیالوگ امکداشی اولان تورکیه، تشکیلاتا گؤزلمچی و یا عضو اولماق اوچون گیریشیرسه، هر ایکی طرف ده بوندان قازانجلی چیخاجاق. بو وضعیت دوغو ایله باتی آراسیندا اؤنملی مؤقعیتده اولان تورکیهنین یئنیدن آسیا گیریشیمی ایله ده اۆست اۆسته دۆشور.
آوراسیا گوندمی - ۳۹
ایلگیلیلی خبرلر
۹.جو کۆرهسل باکی فورومو
بیرینجیسی ۲۰۱۳.جو ایلده گئچیریلهن کۆرهسل باکی فورومو، سایغین اولوسلارآراسی بیر پلتفورما چئوریلمیش دورومدا
تۆرکمنیستان جمهورباشقانی سردار بردیمحمدووون روسیا سفری
جمهورباشقانی بردیمحمدووون ایلک رسمی سفرینی روسیایا ائتمهسی، طرفسیز خاریجی سیاست آپاران عشقآباد یؤنتیمینین خاریجی سیاستده اؤنجهلیک وئردیگی اؤلکهلردن بیرینین ده روسیا اولدوغونو اورتایا قویور
تاجیکیستان جمهور باشقانی امامعلی رحمانین ایران سفری
تاجیکیستان خاریجی سیاستده اؤلکهده حربی مرکزی اولان روسیانی و ان چوخ بورجلانان اؤلکه اولان چینی دنگهلهمک اوچون اوچونجو بیر بؤلگهسل گوجه یعنی ایرانا احتیاجی وار


text:
آزادلیق (قزئت)
آزادلیق – گونده لیک ایجتیماعی-سیاسی قزئت.
تاریخی[دَییشدیر]
" آزادلیق " قزئتی 1989-جو ایلده آذربایجان خالق جبههسی پارتیاسینین هفتهلیک نشری کیمی یارادیلیب. ایلک سایی همین ایل دسامبرین 24-ده ایشیق اوزو گؤروب. قزئتین ایلک رداکتورو نجف نجفوف اولوب (1989-1991-جی ایللر)
1991-1994-جو ایللرده " آزادلیق "آ غنیمت زاهد، 1994-2001-جی ایللرده گوندوز طاهرلی[۱]، 2001-2003-جو ایللرده روشن حاجیبیلی رهبرلیک ائدیب. 2003-جو ایلدن " آزادلیق "-ین باش رداکتورو غنیمت زاهددیر.
1996-جی ایلدن گوندهلیک چیخان " آزادلیق " حاضیردا هفته ده 6 دفعه ایشیق اوزو گؤرور[۲].
ایلک سایی[دَییشدیر]
قزئتین ایلک سایی 8 صحیفهدن عیبارت ایدی. قزئتین لوقوتیپی اوستونده " ائل گوجو – سئل گوجو ! " یازیلمیشدیر. بیرینجی صحیفهسینده آزادلیق مئیدانینداکی میتینگدن فوتو، آشاغی حیصهده ایسه – تورک شاعیری توفیق فکرتین " میلت شرقیسی " شعیری یئرلشدیریلمیشدیر. ایکینجی صحیفه ده محمدامین رسول زاده نین لاهیجدا یازدیغی " حاقسیز قان یئرده قالماز " مقالهسی و آذربایجان خالق جبههسی نین فؤوق العاده کونفرانسینین قطعنامهسی درج اولونموشدور. 3-جو صحیفه ده خالق جبههسینین صدری ابولفضل ائلچیبیگین " حوریت اولان یئرده اینسانلیق دا اولور " آدلی موصاحیبهسی وئریلمیشدیر. ایلک سایدا همچنین او. حاجی بیلی نین " دوما یاخینلاشیر " ، واقف صمداوغلونون " میلّی تنهالیقدان قورتولمالیییق " آدلی یازیلاری درج اولونموشدور.[۳]
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ şablonları ilə göstərilməlidir. ↑ “Azadlıq” qəzetinin keçmiş baş redaktoru ABŞ-a köçüb - FOTOLAR
- ^ ""Azadlıq" qəzeti 20 yaşını necə qeyd edəcək?". 2013-06-11 tarixindəorijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-12-14.
- ^ A.Rüstəmov. Azərbaycanın müstəqil mətbuatının təşəkkülü / Dirçəliş-XXI əsr, 2006, Oktyabr-Noyabr, 294 s.


text:
چین-ا مخصوص ایکی گمی ژاپونیانین اراضی سولارینا گیریب
چین ساحل محافظه خیدرمتینه مخصوص ایکی گمی دوغو چین دنیزیندهکی موباحیثه لی سنکاکو آدالاری اطرافیندا ژاپونیانین اراضی سولارینا گیریب.
چین ساحل محافظه خیدرمتینه مخصوص ایکی گمی دوغو چین دنیزیندهکی موباحیثه لی سنکاکو آدالاری اطرافیندا ژاپونیانین اراضی سولارینا گیریب.
اؤلکهنین گونئی-باتی حیسهسیندهکی اوکیناوا ایالتینین ناها بؤلگهسینده کی 11-جی ساحل محافظه قرارگاهیندان وئریلن معلوماتا گؤره، چین-ا مخصوص گمیلر میللی اراضی سولارینی پوزوبلار.
گمیلر موباحیثهلی سنکاکو آدالاری اطرافیندا یئرلی واختلا ساعات 04:00 رادهلرینده اوزوب و تخمینن 04.20 رادهلرینده مینامی-کوجیما آداسینین 20 کیلومتر گونئی ینه قدر یاخینلاشیب.
ژاپونیا ساحل محافظهسی چین گمیلرینی اراضینی ترک ائتمهلری بارهده خبردارلیق ائدیب.
دوولت تلویزیونو " NHK"نین وئردیگی معلوماتا گؤره، رسمی چین گمیلری بو ایله ده ک سنکاکو اطرافینداکی ژاپونیانین اراضی سولارینا 11 دفعه گیریب.
ایلگیلیلی خبرلر
جانسون اینگیلتره-دهکی اعتصابی "دهشتلی بیر دوشونجه" اولاراق دیرلندیریب
بوریس جانسون امک حاقلارینین آرتیریلماسی ایله باغلی راضیلاشمایا چاغیریب.
پوتین قلوبال اقتصادی بحراندان چیخیش یولو تکلیف ائدیب
روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین بریجس اؤلکهلرینین 14-جو ایجلاسیندا ویدئوباغلانتی واسیطهسیله چیخیش ائدیب.
مولداوی و اوکراینا-یا "نامیزد اؤلکه" ایستاتوسو وئریلیب
آوروپا بیرلیگینه عضو اولان اؤلکهلرین لیدئرلری اوکراینا و مولداوی-یه "نامیزد اؤلکه" ایستاتوسونون وئریلمهسی بارهده قرار قبول ائدیبلر.


text:
`سرحد` نتیجهلر
خبرلر [71]
- اردوغان، یونانیستانی سرت بیر شکیلده اویاردی
- قیرقیزیستان-تاجیکیستان سرحدینده چاتیشما
- "ارمنیستان، سرحدده وضعیتی گرگینلشدیرمهیه چالیشیر"
- چاووشاوغلو: ارمنیستان آذربایجانلا باغلی یاخشی نیتلی یاناشمالارا جاواب وئرمهلی
- ارمنیستان اوردوسو آتیشکسی یئنه پوزدو
- قیرغیزیستان - تاجیکیستان سرحدینده تام آتیشکس
- ملی ساوونما باخانی عراق سرحدینده
- آذربایجان-دا حربی هلی کوپتر قضایا اوغرادی
- سرحد گؤزتچیلرینه سلاح قوللانما صلاحیتی
- رفح سرحد قاپیسی آچیلیر
- ایران عراق ایله بوتون سرحد-کئچید منطقه لرینی باغلاییب
- کانادا بوتون اؤلکهلره سرحد قاپیلارینی آچیر
- بایراموو: ایکیلی گؤروشمهلره باشلاماغی تکلیف ائدیریک
- آذربایجان تورپاقلارینا گئچن ارمنستان عسگری یاخالاندی
- ارمنستان عسگرلری آذربایجان سرحدینه سالدیردی
- علییئو ایله پوتین سرحد گرگینلیگینی دانیشدی
- آمریکادان آذربایجان و ارمنیستانا چاغری
- سرحدلریمیز قهرمان تورک عسگرینه امانت
- اتیوپی تورکیه-نین آرابولوجولوغوندان ممنون اولاجاغینی بیلدیریب
- رفح سرحد-کئچید منطقهسی ایکی طرفلی اولاراق ایستیفادهیه وئریلیب


text:
مریلین مونرو
مریلین مونرو (اینگیلیسجه:Marilyn Monroe دوْغوم: ۱ ژوئن ۱۹۲۶ ـ اؤلوم: ۵ آقوست ۱۹۶۲) آمریکالی سینما اوْیونجوسو، اوْخوجو و فوتوقرافیک موْدلی ایدی. کالیفورنیا اوستانینین لوس آنجلس شهرینده دونیایا گلدی و ۱۹۵۰و ۶۰. لی ایللرین بیرچوْخ فیلملرینده اوْینادی و آدلیملاندی .۱۹۶۲ ایلینده آمریکا جۇمهورباشقانی اوْلان جان اف کندی نین ۴۴. جو دوْغوم جشنینده اوْخودو و اوْن گۆن سوْنرا بیلینمهین سبب ایله اؤلدو.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:en:Marilyn Monroe]] Marilyn_Monroe]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۶ آوریل ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
فوزیه بایرامووا
فوزیه اوحدی قیزی بایراموْوا (تاتار تورکجهسی: Фәүзия Ayxaди kызы БәйpәMoBa) ـ تاتار خالقینین آدلیم سیاستچی، یازیچیسی، میلّی فعالی. اتفاق گروپو باشچیسی، میلّی مجلس رئیسی. 1990 ایللرینده چوخ فعّال سیاستچی، اونو حتی تاتار فرشتهسی دئییب همده سئویمبیکه ایله مقایسه ائدرلر. حاضیرکی وقتده فوزیه خانیم یار چاللی شهرینده یاشاییر و همده یازیچیلیق ایله مشغول دور. 1999 نجو ایلده حجه گئتدی.[۱]
یاشاییش[دَییشدیر]
فوزیه بایراموْوا ۱۹۵۰-جی میلادی ایلین دسامبر آیینین بئشینده شوروینین تاتاریستانیندا، سابا رایونونون سابای شهرینده، دوغولوبدور. اورتا مکتبی قورتاراندان سونرا ۱۹۸۳-جو ایله ۱۹۸۹-جو ایللر آراسیندا اؤز تحصیلین قازان تئاتر مدرسهسی و اوندان سونرا قازان دؤولت بیلیم یوردونون فیلولوژی بؤلومونده، دوام ائتدی. فوزیه بایراموْوا ایلک دفعه قازان تئله استودیوسوندا ایشه باشلاییب، سونرالار کیتاب نشریّاتی و ژورنالیستلیک ایشلره داها باخیبدیر. بایراموْوا ۱۹۸۶-جی ایلده شوروی یازیچیلار بیرلیگینه اۆیه اولوب، ۱۹۸۸-جی ایلدن، تاتار ایجتیماعی اؤزگینین بیرینجی قورولتایینا قاتیلماقلا، سیاسی فعالیتین باشلادی.
سیاسی چالیشمالاری[دَییشدیر]
1988ده تاتار ایجتیماعی اؤزهگی(مرکزی)ـنه گیرمیش، 1990-1995 ایللرینده، تاتاریستان جمهوریتی مجلیسی میلّت وکیلی اولموشدور.
جایزهلر[دَییشدیر]
- قازان شهرینین 1000. ایلی قوتلاماسیندا تاتار کولتورونه قاتیلمالارینا گؤره عیاض اسحاقی اؤدولو (جایزهسی) وئریلمیشدیر.
اثرلری[دَییشدیر]
توپلام 30دان آرتیق اثرین صاحبیدیر. اثرلری تاتار تورکجهسینده و روسجا دیر.
- بولین (1986)؛
- هونر دونیاسیندا سیاحت (روسجا: ПyTeшecTBиe B Mиp иckyccTBa) یاییملانان ایل: (1989)
- ملودی (تاتار تورکجهسینده: Moñ) تاریخ (1991)
- میدان تاتارلاری گؤزلهییر (1992)
- قارا اورمان (1997)
- بیزی اونوتمایینیز (1998)
- دؤولت کوچهسینده (1998)
- صنعی ناماز (2000)
- هستهای مجمعالجزائر یا اتمی سویقیریم تاتارلارین علیهینه (روسجا: ЯдepHый apxипeлar или aToMHый reHoцид пpoTиB TaTap) تاریخ (2005)
- کوچوم خان (2007).
- آچیلمایان تاتار تاریخی (؟)
- میلّتیمه خیدمت ائتدیم (؟)
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ تاتار دیجیتال کیتابخاناسی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-06-01. یوْخلانیلیب2015-09-17.


text:
`ناتو` نتیجه لر
ینگی لیکلر [172]
- اردوغان: سویدن تورکیه دن قاچیب بارگن 73 نفر ترورچی نی بیز گه تاپشیره دی
- مکرون تورکیه نینگ سویدن و فینلندنینگ ناتو اعضالیگی نی قوللب – قوتله گنیدن خرسند ایکن لیگینی ایتدی
- اردوغان شولتس بیلن اوچره شدی
- ستولتنبرگ ناتونینگ هند – تینچ اوقیانوس منطقه سیده همکارلیک ایچیده بوله جگینی ایتدی
- ناتو رهبر لر ییغیلیشی باشله دی
- اسپانیاده بولیب اوتگن جلسه ده تورکیه خواهله گن نرسه نی قولگه کیریتیش گه موفق بولدی
- ناتونینگ شرقی قناتیده گی حربیلر سانی 10 مینگ گه یقینلشدی
- استولتنبرگ: سویدن و فنلاند نینگ تورکیه نینگ خواطر لری گه اهمیت بیریشی کیره ک
- امریکا قوشمه ایالتلری نینگ باشچیلیگیده ناتو چوکاتیده اوکراین اوچون جلسه اوتکزیلدی
- بلجیم ده ناتو مدافعه وزیرلری اوچره شوولری بولیب اوتماقده
- اردوغان استولتنبرگ بیلن سوزله شدی
- تورکیه تشقی ایشلر وزیری بیلن ناتو باش کاتبی اوزارا سوزلشوو اوتکزدی
- تورکیه مدافعه وزیری بروکسل گه تشریف بویوره دی
- استولتنبرگ شولتس بیلن اوچره شدی
- فخرالدین آلتون سویدن و فینلندنینگ ناتو اعضالیگی گه مراجعه سی بوییچه فکر بیلدیردی
- سویدن باش وزیری تورکیه بیلن مذاکره لرگه دوام ایتیلیشینی صبرسیزلیک بیلن کوتیب تورماقده میز
- ناتو بالتیک دینگیزیده حربی تطبیقات اوتکزه دی
- ایردوغان فینلند و سویدن نینگ ناتوگه مراجعه قیلیشی بیلن تیگیشلی فکر بیلدیردی
- فینلند و سویدن ناتوگه مراجعه قیلدی
- سویدن تورکیه بیلن همکارلیک نی آرتیرماقچی