text:
بیر اشاره:
بو قیسا یازیدا قلم صاحیبی اؤزونو ادبیاتچی، معجز شوناس و بوتؤولوکده تدقیقاتچی حیس ائتمهدن، تکجه بو داهی شخصیت حاققیندا اؤز فیکیرلرینی و اورک سؤزلرینی – قیساجا اولموش اولسادا – اورتایا آتما مقامیندا الینه قلم آلمیشدیر. بو سببدن آسیلی اولاراق بو یازیدان هئچ ده آکادمیک و علمی قایناقلاران اساسلانان بیر یازی اومما یئری یوخدور.
آذربایجانین گؤرکملی ساتیریک شاعیری شبسترلی میرزه علی آغا معجز ۱۲۵۲-ینجی گونش ایلینده بو شهرده دونیایا گؤز آچمیش و ۱۵ یاشینا قدر بو شهرده یاشامیشدیر. اونون آتاسی شبسترین تاجیرلریندن اولموش و ۱۶ یاشیندا اونو ایتیردیکدن سونرا قارداشلاری ایله بیرگه ایستانبول شهرینه گئدیب و ۳۰ یاشینا قدر اورادا کیتاب و کاغاذ ساتماقلا و ها بئله موطالیعه ائتمه و ساوادلانماقلا مشغول اولموش و بو یاشدا شبستره قاییتمیشدیر. معجز؛ اؤلوموندن بیر ایل اؤنجهیه قدر شبسترده یاشامیش و نهایتده ۱۳۱۲-ینجی گونش ایلینده شاهرود شهرینه گئتمک مجبوریتینده قالمیشدیر. او بیر ایل سونرا بو شهرده حیاتا گؤز یومموشدور.
معجزون اثرلری باشا – باش سوسیال و اجتماعی مؤوضوعلارا حصر ائدیلمیشدیر. او بوتون عؤمرونو جهل، ساوادسیزلیق، خورافات، ارتجاع، ظولم، عدالتسیزلیگه قارشی موباریزه یه صرف ائتمیش و شعرلرینده انسانلاری آزادلیغین شیرین دادینی دادماغا چاغیرمیش، حاکیم طبقهنین ظولملرینی افشا ائتمگه جهد ائتمیش، خالقی مرتجعلرین معنوی اسارتیندن قورتارماغینا چالیشمیشدیر. او ها بئله اوز عصرینین بیر ضیالیسی کیمی قادینلارین حاققینی مودافیعه ائدیر. معجزون شعرلرینده وطن پرورلیک، آنا دیلینی قوروماق و مضمونلارینی داشییان اثرلر ده آز اولمامیشدیر.
معجز حاققیندا ان اؤنملی مساله اونون آذربایجان میللی شوعورونون تشکولو و ترقیسینده اوینادیغی بؤیوک رولو دور. او فیکری باخیمدان مشروطه انقلابی و ۲۱ آذر انقلابی آراسیندا بیر کؤرپو یاراتمیشدیر. بو ایشی سیاسی حرکتده خیابانی حیاتا کئچیرمیشدیر. داها دوغروسو بو ایکی شخصیتین فیکیرلرینده مشروطه دؤنمینده کی آذربایجان آیدینلارینین ایرانچیلیق مفکورهسی یئرینی آذربایجانچیلیغا وئریر. بو فیکیر دگیشیکلیگی جنوبی آذربایجاندا میللی شوعورون گلیشمهسینده بیر دؤنوش نؤقطهسی و ۲۱ آذر انقلابینا فکری زمین یارادن بیر باشلانیش کیمی حساب ائدیلمهلیدیر.
آنجاق تاسوفلر اولسون بو گونه قدر معجزون بو پروسه ده اوینادیغی رولا هئچ بیر کیمسه اؤنم وئرمه میش و بوتون تدقیقاتچیلار اونو یالنیز بیر شاعیر کیمی تانیتدیرماقلا کیفایتلنمیشلر. بو بیر حالدادیر کی چوخلاری بئله گومان ائدیرلر: ملی شوعور گونئی ده بو گونه قدر یا تشکول تاپمامیش یا دا یاریمچیق اولموش و شمالی آذربایجان یا تورکیه دن قایناقلانمیشدیر. گونئی آذربایجاندا میللی شوعورون تشکول تاپماسی و گلیشمه پروسسلری علمی متودلار و پرنسیبلره دایاناراق اطرافلی شکیلده آراشدیریلیب، اؤیرنیلمهیینجه بو سؤز- صؤحبتلر طبیعی اولاراق تکجه معجز یوخ، بلکه ده بیر چوخلاری نین او جومله دن خیابانی، پیشه وری و س نین حاققیندا داوام ائدهجکدیر.
سون سوز بو کی آخیر چرشنبه دوعاسی ؛ قدیم شبستر ماحالینین لهجهسی اساسیندا یازیلمیش، آنجاق بورادا قلم صاحیبی اونو معیار و ادبی آذربایجان تورکجهسینه یاخینلاشدیریما مقصد ایله بیر پارا جزئی دگیشیکلیک لر وئرمیشدیر. او جومله دن بوتون شبستر لهجهسی ایله ایفاده ائدیلن فعللری شخص عوضلیک لری (ضمیر) ادبی اوسلوبا چئوریلمیشدیر. اورنک اوچون: آند وئریروخ => آند وئریریک.
***
یا غفار! خدایا خداوندا! سنه آند وئریریک پوستهنین دهانِ تنگینه، خورمانین خوش رنگینه، بیز اهل شبیستری مبارک یئددی لَوینین شفاعتیندن محروم و بی نصیب ائلمه! الهی سنه آند وئریریک آبدوغ ایله قندابین پیلوو دورهسینین اطرافینده چکدیگی زحمته، او گئجه کی گئجه آروادا بیر هوش و باش کرامت ائیله، یاغ – دوگونو خراب ائدیب اوقاتیمی تلخ ائتمهسین! اوشاغی آغلییا- آغلییا قویوب قونشویا چوبوق چکمهگه گئتمه سین! ای آخیر چرشنبه گئجهسی یاتیب سحر تئزدن گئیینیب قوشلار زیارتینه گئدن خانیملار؛ آمین دئیین!
ای چهل یاسین سویو کیمی گندوو سویونو استعمال ائدیب مرامینه ناییل اولانلار اوجادان آمین دئیین! خدایا پروردیگارا سنه آند وئریریک کوچهلریمیزین زیغینا، حاماملاریمیزین کثافتلیگینه، جاوانلاریمیزین قویدوغو بیغینا، سن بو یالانچی موسلمانلارین ایمانینی کامیل ائله! ای اون تومنه یوز تومن موعامله آلانلار. ای ائوین باغین گیروو قویانلار؛ آمین دئیین!
الهی سنی آند وئریریک دولتلیلریمیزین توخلولوغینا و فقرامیزین چوخلوغونا، خیروو سویونون یوخلوغونا، یا بیزی اؤلدور طلبکارلارین یاخاسینی قورتار، یا طلبکاری اؤلدور بیزیم یاخامیز خلاص اولسون! ای آرپا چؤرگینی بیربیرینین الیندن قاپانلار، ای سویوق یارما آشینا حسرت قالانلار؛ آمین دئیین!
الهی سنه آند وئریریک تومنی اون شاهینا حوجت یازان موللالارین قلم دواتینه، استامبولچولارین براتینه، تیفلیسچیلرین مناتینه، بو نذر صاحیبینین امواتینه آخیرتده نئینییم گونو گؤسترمه! ای بیر کاغاذ لئره وئریب، بیر جوت جوراب آلیب آیاغینا سوخانلار، یاتمیسیز یا بنگ آتمیسیز؟! اوجادان آمین دئیین!
ای نذر صاحبی آللاه گؤروم سنین پوللاریوی فالچییا، ایلانچییا قیسمت ائلهمهسین! ای باجیلار آللاه فالچیلاری سیزه و سیزی فالچیلارا چوخ گؤرمهسین! اوجادان آمین دئیین! جناب حاجی آللاه نذیریوی قبول ائلهسین! سنین کی الیندن سو سووارماق و جنازهیه یاپیشماق و خیر و شرده ایشلهمک گلمز، پس آللاه سنین یانیندا یاتان کاسیبین عؤمرونه برکت عطا ائلهسین! سنه ده بیر اؤلوم وئرسین تا بئش اون کاسیب فووتوندان خئییر گؤرسون! ای دؤولتلیلرین خئیراتیندا آشاغا باشدا اگله شیب دویون قارین پیلوو یئینلر اوجادان آمین دئیین! ای موللا قورخوسوندان ساققال قویوب و باش قیخدیرانلر ؛ آمین دئیین! ای اوستاد استامبولچو قارداش نه یاپدین گلدین وطنه اولدون اَتَنه ؟! اگر ننهن جاری دی، سنین عؤمرون یاری دی. ای جمیع علی شیعهسین موردار و اؤزین پاک بیلن جاری، اؤلدورسون سنی تاری ؛ آمین دئیین!
خدایا خداوندا بار پروردیگارا بیر سؤز دئیهجگم آجیغین گلمهسین. اولو کی یادیندان چیخا، سن بو نذر صاحیبینین قدیم اؤلنلرینه و جدید اؤلنلرینه رحمت ائله! علیالخصوص ایکی یوز دوخسان دوققوز ایل بوندان قاباق آخشاما اوچ ساعات قالاندا قایناناسی توکذبان خالا کی باش تیره خاکه چکیب، اونا رحمت ائله و اوندان یاخچی متوجه اول! جان سنین، جان توکذبان خالانین. آمین دئین لال اؤلمیهسن. الهی سنه آند وئریریک بو نذر صاحیبی نین بوردوغو گؤله لره و چیخارتدیغی گؤله لره اولا بوتون باغ صاحبلرینی بونون شریندن محافظت ائله و ثانیاً حلال کسبینه برکت عطا ائله! ای باغینا هفته ده قاپی آلانلار، ای آلتی آی زحمت چکیب حاصیلده الی بند اولمویانلار ؛ آمین دئیین! آمین یئددی پیئغمبرین آدیدیر! اوجادان آمین دئیین.
الهی سنه آند وئریریک گیردهکانین گیردهلیگینه، فیندیغین خیردالیغینا، سیسبَگین قبیرستانلیغینا، زیبیل تؤکنلرین باشین قویوب آیاغینا یامان داش وورما. ای اییدهنی یئییب چوردهگین حصیر آلتینا سوخانلار، ای بورنونو اتگی ایله سیلنلر، ای پیرپیسلی کیمی دونبالانلار، مبادا آللاهین بئیتینده سیزدن بیر حادیثه بروزه گله، هر ایکی دونیاده روسیاه اولاسیز؛ قالخین اوجادان آمین دئیین. به به طاغدان دا بیر نذیر وئردیلر، ای باجی بیلمیرم موسلمانسان یوخسا کافیرسن، بوینووا قیزیل تاخیرسان، نامحرملره باخیرسان، الهی سنه آند وئریریک اوجو بینیغونون [خیتنهچی] قددینه و تضالینین مددینه، بو آروادین جددینه جنات عدنده یئر کرامت ائله! اوجادان آمین دئیین! آمین دئینلرایله برابر.
الهی سنه آند وئریریک ریبانین [نوزول] موباحلیغینا، قوماربازلارین ساغلیغینا، فیرعونون آللاهلیغینا، کربلایی حسینقولونون جراحلیغینا، بو نذیر صاحیبینی عصرین عزرائیل حکیملرینه و ادارهلرینه مؤحتاج ائلهمه! ای اوجادان آمین دئین سنی گؤروم وایقانلینین، زولفعلی نین سوتینه راست گلهسن. به به اوستا عباسعلیده بیر نذیر گؤندردی، اوشاق اوجادان آمین دئنن. خدایا بار پروردیگارا سنی آند وئریریک مشهدی لوطفعلینین ایشتهاسینین آزلیغینا، هئرو جعفرین کئفینین سازلیغینا و کربلای حسنعلینین گؤزللیگینه، آغ میرزا محمدعلی آغانین سخنورلیگینه، بیره یوزمین بو دونیا بیره یوز مین آخیرتده اجر و عوض کرامت ائله. ای باشین اوستا عباسعلییه قیخدیریب پول وئرمهینلر ؛ اوجادان آمین دئیین! الهی سنه آند وئریریک گولشنین دیوارلارینا و ایمامزادهنین داغیلان توفاغینا، سن بو نذیر صاحیبینی سولطان بابانین قبرینه زووار ائله. ای بو نذیر صاحیبی گئت بو دره کوچهسینده کی پیر مطلبیوی وئرسین، حسین بابا؛ کمریوی باغلاسین، قیشین توته توت وقتینده مسجیدین منارهسینده اذان دئیهسن! ای ایمامزاده قاپیسینه قندیل باغلییان باجیلار؛ اوجادان آمین دئیین! الهی سنه آند وئریریک موللامئدهلی آخوندون قبرینه، پادشاه اسلامین تیغ بی دریغینی اعدایه قاطع و بوررا ائله. اوجادان آمین دئیین. الهی بو عمی کی آدینی تانیمیرام منه پول ایلتیفات ائلهدی. ای عمو آللاه قادانی بالانی، عقرب ایلانی، مامیللی ماتانی، یانیندا یاتانی، رحمتلیک آتانی، یئرین گؤیون بلیاتیندان محفوظ ائلهسین!


c: text/html

text:
ریلاینس
ریلاینس (اینگیلیسجه: Reliance Industries) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت کونقلومرات ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت Dhirubhai Ambani طرفیندن قۇرولموشدور. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۱۸۷٬۷۲۹ نفر اوْلوب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ RIL Annual Report. RIL.
- ↑ Reliance Industries Ltd. Share holding pattern. NDTV Profit. یوْخلانیلیبNovember 8, 2016.
- ↑ Archived copy.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Reliance Industries»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ریلاینس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کلمبیا، گونئی کارولینا
خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 403: The value "-" provided for longitude is not valid. کلمبیا، گونئی کارولینا (اینگیلیسجه: Columbia, South Carolina) آمریکانین گونئی کارولینا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده کلمبیا، گونئی کارولینا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Columbia, South Carolina»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
Wn/azb/یمنده گوونلیک گوجلری گؤستریجیلره آتش آچدی، ۳ نفر اؤلدو
یمنده گوونلیک گوجلرینین گؤستریجیلره آتش آچماسی سونوجو ۳ نفر اؤلدو، ۸۰ نفر یارالاندی.
اؤلکهنین گونئییندهکی طاییف شهری، پروتستولارین باشلاماسیندان بو یانا ان گئنیش قاتیلیملی گؤستریلردن بیرینه صحنه اولدو.
خیابانلارا تؤکولن اون مینلر نفر، دؤلت باشقانی علی عبدالله صالیحین ایستعیفاسینی ایستهدی و یؤنتیم قارشیدی شعارلار وئردی.
اعتیراضچیلارین دؤلت بینالارینین اؤنونده مانع قورماسی اوزرینه، گوونلیک گوجلری گؤستریجیلره گؤز یاشارتیجی قازلا موداخیله ائتدی.
گوونلیک گوجلری، گؤستریجیلرین داغیلماماسی اوزرینه دوغرو مرمی ایشلهتدی. اولایلار سیراسیندا ۳ نفر اؤلدو، ۸۰ نفر ده یارالاندی. یارالیلاردان بعضیلرینین


text:
بولغاریستان
موختصات: ۴۲°۴۵′ شمالی ۲۵°۳۰′ شرقی / 42.750°شمالی 25.500°شرقی
بولغاریستان اوروپانین شرقینده یئرلَشن بیر اؤلکهدیر. بۇ اؤلکه اوروپا بیرلیگی و قوزئی آتلانتیک آندلاشماسی تشکیلاتینین عوضوودور.[۶] بولغاریستان جومهوریتی (بولغارجا: Peпyблиka Бълrapия) — آوروپا اؤلکهسی و آوروپا اتفاقی، قوزئی آتلانتیکا موقاویلهسی تشکیلاتی (ناتو) عضوودور.
بئش اؤلکه ایله – شیمالدان رومانی، غربدن صربیستان و مقدونیه جومهوریتی، جنوبدان یونان و تۆرکیه ایله همسرحددیر.
حال-حاضیردا بولغاریستاندا ۹ بؤلگه و ۲۵۵ بلدییه واردیر.
دموقرافی[دَییشدیر]
بولغاریستان میلّی آمار اینستیتوتونون ۳۱ دسامبر ۲۰۱۱ (میلادی)-جی ایله اوْلان معلوماتینا اساساً اؤلکه اهالیسی ۷،۳۲۷،۲۲۴ نفردیر .[۷]
میلّی ترکیب[دَییشدیر]
بولغارلار[دَییشدیر]
- ۲۰۰۱-جی ایل سیاهییا آلینماسینا اساساً ۷.۹۲۸.۹۰۱ نفر اوْلان بولغاریستان اهالیسینین ۸۳،۹۴%- (۶.۶۵۵.۲۱۰ نفر) اؤز میلّی منسوبیتینی بولغار اوْلاراق گؤسترمیشدیر. ۲۰۰۱-جی ایل سیاهییا آلماسی زامانی اوْنلاردان ۶.۶۲۲.۸۵۰ نفری آنا دیلینی بولغار دیلی اوْلدوغونو بیلدیردی. ۶.۶۵۵.۲۱۰ نفر بولغارین ۶.۳۱۵.۹۳۸ نفری خریستیانلیغا (۶.۲۶۳.۵۳۶ نفری پراووسلاو، ۳۷.۸۱۱ نفری کاتولیک، ۱۴.۵۹۱ نفری پروتستانت)، ۱۳۱.۵۳۱ نفری ایسلاما، ۱۰۷.۷۴۱ نفری ایسه دیگر دینلره اعتیقاد ائدیر.[۹]
پوماکلار[دَییشدیر]
۲۰۰۱-جی ایل اهالی سیاهییاالینماسینا اساساً پوماکلار ائتنیک آنلامدا بولغار اوْلاراق سیاهییا آلینمیشدیرلار. سایلارینین سیاهییاالمایا اساساً ۱۳۱،۵۳۱ نفر اوْلدوغو معلوم اوْلموشدور. آنجاق غیری-رسمی تخمینلره اساساً سیاهییاالینما زامانی پوماقلارین سایی تخمیناً ۱۶۰،۰۰۰-۲۴۰،۰۰۰ نفر آراسیندا اوْلموشدور.[۱۳]
تورکلر[دَییشدیر]
تورک اصیللی طایفه لرین بولغاریستان جومهوریتی اراضیسینده مسکونلاشماسی تاریخی تخمیناً ۳-جو عصرین سوْنو ۴-جو عصرین اوّللرینده باشلانمیش و عثمانلی ایمپراتورلوغونون بولغاریستانین اراضیسینین فتح یندک داوام ائتمیشدیر .
- ۲۰۰۱-جی ایلده آپاریلمیش سیاهییا آلمایا اساساً اؤلکه اهالیسینین ۹،۴۲%-i (۷۴۶.۶۶۴ نفر) اؤز ائتنیک منسوبیتینی تورک اوْلاراق گؤسترمیشدیر. بئلهلیکله بۇ سیاهییا آلما زامانی تورکلرین ۷۲۰.۱۳۶ نفری آنا دیلینی تۆرکجه، ۲۶.۱۴۷ نفری ایسه بولغار دیلی اوْلاراق گؤسترمیشدیر. دینی اینانج باخیمیندان ایسه تورکلرین ۷۱۳.۰۲۴ نفری ایسلاما (۶۶۰.۰۰۳ نفری سوننی، ۵۳.۰۲۱ نفری قیزیلباش)، ۱۰.۰۵۲ نفری خریستیانلیغا (۵.۴۲۵ نفری پروووسلاو، ۲.۵۶۱ نفری کاتولیک، ۲.۰۶۶ نفری پروتئستانت)، ۲۳.۵۸۸ نفری ایسه دیگر دینلره اعتیقاد ائدیرلر.[۹]
قاراچیلار[دَییشدیر]
- ۲۰۰۱-جی ایل سیاهییا آلماسی زامانی ۳۷۰.۹۰۸ نفر اؤز ائتنیک منسوبیتینی قاراچی (بولغارجا : PoMи) اوْلاراق گؤسترمیشدیر. اوْنلارین ۲۰۴.۹۷۷ نفری خریستیانلیغا (۱۸۰.۳۲۶ نفری پراووسلاو، ۲۴.۶۵۱ نفری پروتئستانت)، ۱۰۳.۴۳۶ نفری ایسلاما، ۶۲.۴۹۵ نفری ایسه دیگر دینلره اعتیقاد ائدیر. سیاهییا آلمایا اساساً قاراچیلارین ۳۱۹.۸۲۱ نفری آنا دیلینی قاراچی دیلی (بولغارجا : MaйчиH eзиk)، ۲۶.۱۴۷ نفری بولغار دیلی، ۲۴.۲۱۴ نفری تۆرکجه، ۷۲۶ نفری ایسه دیگر دیللر کیمی گؤسترمیشدیر.[۹]
بؤلگهلرله باغلی آمار گؤستریجیلر[دَییشدیر]
آدین آدین اتیمولوژی(دیلین کؤکلرینی آراشدیرما بیلیم)[دَییشدیر]
تاریخ[دَییشدیر]
بولغاریستان بئش عصر عرضینده عثمانلی ایمپیراتورلوغونا داخیل اوْلوب. بونا باخمایاراق، بۆتون بۇ دؤور عرضینده بولغاریستاندا پراووسلاو عنعنهلری گۆجلو اوْلوب.
مۆعاصیر تاریخ[دَییشدیر]
بیرینجی دونیا ساواشینده آلمان ایمپیراتورلوغو طرفینده دؤیوشهن بولغاریستانین وضعیتی محاربهدهکی مغلوبیتدن سوْنرا داها دا پیسلشدی. ۱۹۱۹-جو ایلین اوّلی اۆچون اؤلکهدهکی ۳۰۰ ایری صنایع موسسیسهسیندن آنجاق ۷۴-اۆ ایشلییردی. ۱۹۱۹-جو ایلین آگوستوندا و ۱۹۲۰-جی ایلین مارسیندا کئچیریلهن سئچکیلرده بولغاریستان خالق اکینچیلیک اتفاقی (بخی) و بولغاریستان کومونیست پارتییاسی (تئسنیاکلار) غلبه قازاندیلار. بخی رهبری A.Stanboliyskinin باشچیلیغی ایله حؤکومت تشکیل اوْلوندو. حؤکومت بیر سیرا دموکراتیک اصلاحاتلار کئچیردی. ۱۹۲۲-جی ایلده بولغاریستاندا خالق آنلاشماسی و حربی جمعیت کیمی فاشیست تشکیلاتلاری میدانا گلدی. اوْنلار ۱۹۲۳-جو ایلین ژۇئنوندا دؤولت چئوریلیشی ائدرک ایستانبولیسکی حؤکومتینی دئویردیلر. اوْنون اؤزو فاشیستلر طرفیندن وحشیجهسینه اؤلدورولدو. اؤلکهده فاشیست دیکتاتوراسی یارادیلدی. ۱۹۳۱-جی ایلده خالق مجلیسینه کئچیریلهن سئچکیلرده موخالیفتده اوْلان بورژوا پارتییالارینین تشکیل ائتدیی خالق بلوکو غلبه قازاندی. مالینووون باشچیلیغی ایله اوْنلارین نمایندهلریندن عبارت کوالیسیون حؤکومت یارادیلدی. حؤکومتده اساس رولو واختیله فاشیست چئوریلیشینده ایشتیراک ائتمیش دموکراتیک پارتییا اوْیناییردی. ۱۹۳۲-جی ایلده فاشیست تیپلی یئنی ناسیونال-سوسیالیست حرکات پارتییاسی و زوئنو تشکیلاتلاری میدانا گلدی. ۱۹۳۴-جو ایلین مئییندا K.Georgiyevin زوئنو قروپو طرفیندن دؤولت چئوریلیشی ائدیلدی. ۱۹۳۵-جی ایلده تشکیل اوْلونموش یئنی دؤولت چئوریلیشی نتیجهسینده ایتالیا کرالینین قیزی ایله ائولنمیش چار بوریس حاکمیّته گلدی. بئلهلیکله، بولغاریستاندا مونارخیست فاشیست دیکتاتوراسی برقرار اوْلدو. فاشیست آلمانسینین و ایتالیانین کمکی ایله اؤلکهده سۆرعتلی سیلاحلانما باشلاندی. ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا، بولغاریستان دئمک اوْلار کی، یاریم عصر سووت اتفاقینین الالتیسینا چئوریلدی. اؤلکهنین ۲۰۰۴ (میلادی)-جو ایل مارس آییندا ناتو-یا داخیل اوْلماسی غرب دونیاسینا اینتقراسییا یولوندا بولغاریستانین ان بؤیوک اۇغورو اوْلدو.
کوممونیزمین داغیلماسیندان سوْنرا بولغاریستانین دموکراتییا و بازار اقتصادیاتینا کئچیدی آسان اوْلمادی. ۹۰-جی ایللرین بیرینجی یاریسیندا سیاسی غیری-ایستابیللیک و تتیللر داوام ائتدی. اؤز پارتییالارینین آدینی سوسیالیست کیمی دییشدیرهن کومونیستلر یئنه ده بؤیوک تأثیره مالیک ایدیلر. ۹۰-جی ایللرین ایکینجی یاریسیندا ایسه اؤلکهده داها چوْخ ایستابیللیک، ایقتیصادی اصلاحاتلارین حیاتا کئچیریلمهسینده اینکیشافین حیس ائدیلمهسی مۆشاهیده اوْلونوب. ۲۰۰۱-۲۰۰۵-جی ایللر آراسیندا باش ناظر وظیفهسینی کئچمیش چار ۲-جی سیمئون توتاندا، اؤلکه اقتصادیاتینی آوروپا بیرلیگی مئیارلارینا اۇیغونلاشدیرماق آماچله فعّال بازار اصلاحاتلاری کئچیردی. نتیجهده، بولغاریستان اینفلیاسییانین و همین واختا قدر ۲۰ فایزه چاتان ایشسیزلیین آزالماسی ایله ایقتیصادی اینکیشافا نایل اوْلدو. بونا باخمایاراق، اهالینین حیات سوییهسی و گلیری هله ده آشاغی اوْلاراق قالیر. ۲۰۰۴-جو ایلده بولغاریستان آوروپا بیرلیینه (آب) نامیزدلر آراسینا دۆشمهدی. اما آرتیق ۲۰۰۵-جی ایلین آوریل آییندا اؤلکه بیرلییه داخیل اوْلماق بارهده موقاویله ایمضالادی و ۲۰۰۷-جی ایل ژانویهین ۱-دن آوروپا بیرلیگینین ترکیبینه داخیل اوْلماسی ایله علاقه دار راضیلیق الده ائتدی.
سیاست[دَییشدیر]
اینضیباطی اراضیلر[دَییشدیر]
سیلاحلی قوهلر[دَییشدیر]
ایللیک حربی خرجلر ۳۵۶ ملن. دول. (۲۰۰۲)
اقتصادیات[دَییشدیر]
ایخراجات
ماشینقاییرما محصوللاری، ارزاق محصوللاری، چاخیر، توتون، یاناجاق، خام، آیاققابی، دمیر.
ایدخال
انرژی داشیییجیلاری، آوتوموبیلیلر، خالق ایستهلاکی ماللاری.
دیل[دَییشدیر]
بولغار دیلی.
دین[دَییشدیر]
۲۰۰۱-جی ایل سیاهییا آلماسینین نهاییلارینا اساساً بولغاریستاندا ۹۶ دینی جریان قئیده آلینمیشدیر .[۹]
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ NSI Census data 2011, p. 4.
- ↑ NSI Census data 2015.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ Bulgaria. International Monetary Fund. یوْخلانیلیب29 April 2017.
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer. یوْخلانیلیب31 March 2016.
- ↑ Human Development Report 2015. HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme. یوْخلانیلیب14 December 2015.
- ↑ Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa
- ↑ HaциoHaлeH CTaTиcTичeckи ИHcTиTyT :۶.۱.۱. HaceлeHиe пo oблacTи، oбщиHи، MecToжиBeeHe и пoл – ДaHHи
- ↑ پاگئ ۹۷-۱۰۶
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ ۹٫۴ ۹٫۵ HaциoHaлeH cъBeT зa cъTpyдHичecTBo пo eTHичeckиTe и иHTerpaциoHHиTe Bъпpocи :ETHичeckи MaлциHcTBeHи OбщHocTи
- ↑ HaциoHaлeH CTaTиcTичeckи ИHcTиTyT :HaceлeHиe kъM ۰۱.۰۳.۲۰۰۱ r. пo oблacTи и eTHичecka rpyпa
- ↑ HaциoHaлeH CTaTиcTичeckи ИHcTиTyT: ПpeбpoяBaHe Ha HaceлeHиeTo и жилищHияT фoHд B Peпyблиka Бълrapия ۲۰۱۱ :HaceлeHиe пo MecToжиBeeHe، пoл и eTHичecka rpyпa
- ↑ HaциoHaлeH CTaTиcTичeckи ИHcTиTyT: ПpeбpoяBaHe Ha HaceлeHиeTo и жилищHияT фoHд B Peпyблиka Бълrapия ۲۰۱۱ :HaceлeHиe пo MecToжиBeeHe، BъзpacT и eTHичecka rpyпa ۱
- ↑ مینوریتی ریگهتس گرووپ اینتئرناتیونال: بولغاریستان :بولغاریستانن-ایسپئاکینگ موسلیمس (پوماکس)
- ↑ HaциoHaлeH CTaTиcTичeckи ИHcTиTyT: ПpeбpoяBaHe ۲۰۱۱ okoHчaTeлHи peзyлTaTи :HaceлeHиe пo MecToжиBeeHe، BъзpacT и BepoизпoBeдaHиe---..ДaHHиTe ca koHфидeHциaлHи cъrлacHo Чл. ۲۵ oT ЗakoHa зa cTaTиcTиkaTa
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.
- Coordinates on Wikidata
- Pages using infobox country with unknown parameters
- اؤلکهلر
- بولغاریستان
- ناتو اؤلکهلری
- اوروپا بیرلیگی اؤلکهلری
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر
- بالکان اؤلکهلری
- شرقی اوروپا اؤلکهلری
- اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر
- اوروپا بیرلییینین عوضو دؤولتلری
- آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری
- جومهوریتلر
- ایسلاو اؤلکهلر و اراضیلر
- اوروپانین جنوبشرقی اؤلکهلری
- States and territories established in the 680s
- ۱۹۰۸ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- اوروپادا اؤلکهلر
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
کوتو پرییرا ایستادیومو
کوتو پرییرا ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Estádio Couto Pereira) برزیل اؤلکهسینده بیر ایستادیومدور. 1932 ایلینده تاسیس اوْلونوب. بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۴۰٬۵۰۲ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. اوْت اؤرتویو طبیعی چمندیر. صاحیبی کوریتیبا فوتبال کولوبودور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ CNEF - Cadastro Nacional de Estádios de Futebol (Portuguese) (January 18, 2016). یوْخلانیلیبJune 6, 2016.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Estádio Couto Pereira»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کوتو پرییرا ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پورتوقال
پورتوقال –اوروپانین غربینده بیر دؤولتدیر. ایسپانیا ایله همسرحد دیر.
اراضیسیدَییشدیر
پورتوقال جومهوریتی جنوبی اوروپادا پیرینئی یاریماداسینین غربینده یئرلشیر. ساحه سی ۹۲٬۳۹۱کم²-دیر. اؤلکه غربدن اطلس اوقیانوسو شرقدن ایسه ایسپانیا ایله همسرحددیر. پورتوقال اراضیسیندن آخان ان اوزون چای تاخو چاییدیر کی، محض پایتاخت لیسبون بۇ چایین ساحیلینده یئرلشیر. پورتوقال یئرلشدیگی بؤلگهیه خاص اولان سابتروپیک ایقلیمه مالیکدیر. ان یوکسک نؤقطهسی آزور آدالاری قروپونا داخیل اولان پیکو آداسیندا اولان پونتا-دو پیکو(۲۳۵۱ م) داغیدیر
قایناقلاردَییشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
- 0
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
کیلیکی ائرمنی چارلیغی
کیلیکی ائرمنی چارلیغی (اینگیلیسجه: Armenian Kingdom of Cilicia، فارسجا: پادشاهی ارمنی کیلیکیه، عربجه: مملكة أرمينيا الصغرى، فرانسهجه: Royaume arménien de Cilicie، آلمانجا: Königreich Kleinarmenien، ایتالیاجا: Regno armeno di Cilicia، روسجا: Kилиkийckoe apMяHckoe rocyдapcTBo) آسیادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. کیلیکی ائرمنی چارلیغی 1198 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1375 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Kilikia Cavalry.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
تَپکیمه
کیمیاسال تپکیمه یا رئاکسیون، ایکی ماده یا داها فازلا بیربیری لر اتکیلشمسی
کیمیوی رئاکسیا — ماده نین ترکیب و خاصه لرینین دیشمسی ایله باش وئرن حادیثه یه کیمیوی حادیثه و یا کیمیوی رئاکسیا دئیلیر. کیمیوی رئاکسیالار همیشه فیزیکی حادیثه لرله مۆشایعت اوْلونور. فیزیکی حادیثه زامانی ماده نین ترکیبی دیشمیر، یالنیز فوْرماسی، حجمی و آقرئقات حالی دیشیر. کیمیوی رئاکسیالاری آشاغیداکی خاریجی علامتلره گؤره معیین ائتمک اوْلور:
- ایستیلین آیریلماسی و یا اۇدولماسی
- ایشیغین آیریلماسی
- رنگین دیشمسی
- چؤکونتونون عمله گلمسی و یا ایتمسی
- قاز حالیندا ماده نین آیریلماسی
- آیین چیخماسی.
کیمیوی رئاکسیالارین باش وئرمسی اۆچون رئاکسیایا داخیل اوْلان ماده لر بیر-بیری ایله تماسدا اوْلمالی و اکسر حاللاردا قیزدیریلمالیدیر. برک ماده لرین خیردالانماسی و قاریشدیریلماسی رئاکسیانین باشلانماسینا کؤمک ائدیر و رئاکسیانی سۆرتلندیریر. کیمیوی رئاکسیانین گئدیشینین امساللار و فوْرمۇللار واسیطه سیله شرطی یازیلیشینا کیمیوی تنلیک دئیلیر. کیمیوی تنلیکلر ترتیب ائدیلرکن ماده کۆتلسینین ساخلانماسی و ماده ترکیبینین سابیتلی قانۇنلاریندان ایستیفاده ائدیلیر. هر تنلیک اوْخ ایشارسی ایله بیرلشمیش ایکی هیسدن عیبارتدیر. سوْل طرفده رئاکسیایا گیرن ماده لرین، ساغ طرفده ایسه رئاکسیا نتیجسینده آلینان ماده لرین فوْرمۇللاری یازیلیر:2H2 + O2 → 2H2O
رئاکسیادا ایشتیراک ائدن فازالارین ساینا گؤره[دَییشدیر]
هوْموگئن و هئتئروگئن رئاکسیالار[دَییشدیر]
هوْموگئن سیستئملرده گئدن کیمیوی رئاکسیالا هوْموگئن رئاکسیا، هئتئروگئن سیستئملرده گئدن کیمیوی رئاکسیالار ایسه هئتئروگئن رئاکسیا آدلانیر.
هوْموگئن رئاکسیالار بیرجینسلی مۆحیطده، ینی قازلار قاریشیغیندا و بیرفازالی مایئ محلوللاردا گئدیر:
H2(q) + F2(q) → 2 HF NaOH(məh) + 2HCl(məh) → NaCl2(məh) + H2O
هئتئروگئن رئاکسیا ایکی و یا داها آرتیق فازانین بؤلگو سطحینده گئدیر. چۆنکی رئاکسیایا داخیل اوْلان ماده لرین موْلئکوللارینین توْققوشماسی یالنیز سطحده مۆمکوندور. بۇنا گؤره هئتئروگئن رئاکسیانین سۆرتینین آرتماسینا سحت بؤیوکلویو، باشقا سؤزل، برک ماده نین خیردالانما (دیرسپئرسلیک) درجسی بؤیوک تأثیر گؤستریر. مثلاً،
CO2(q) + NaOH(məh) → NaHCO3(məh) C(b) + O2(q) → CO2(q)
باشلانغیج ماده لرین و رئاکسیا محصوللارینین سای و ترکیبینه گؤره[دَییشدیر]
بیرلشمه رئاکسیاسی[دَییشدیر]
ایکی و یا داها چوْخ ماده دن بیر مۆرکب ماده نین عمله گلمسی ایله گئدن رئاکسیالارا بیرلشمه رئاکسیالاری دئیلیر.
مۆرکب ماده لر آراسیندا گئدن بیرلشمه رئاکسیالاریندان فرقلی اوْلاراق بسیط ماده لرین بیر-بیری ایله و یا بسیط ماده لرین مۆرکب ماده لرله داخیل اوْلدوغو بیرلشمه رئاکسیالاری اوْکسیدلشم-رئدوکسیا تیپلی اوْلور.
کریستال هیدراتلارین عمله گلمسی ده بیرلشمه رئاکسیالارینا آید ائدیله بیلر:
نئیتراللاشما رئاکسیالاری[دَییشدیر]
اسیدلا تۇرشۇلارین قارشیلیقلی تاثیرینه نئیتراللاشما رئاکسیالاری دئیلیر. نئیتراللاشما رئاکسیاسینین ماهیتی OH¯و H+یوْنلارینین قارشیلیقلی تأثیری نتیجسینده آز دیسوسیاسیا ائدن سۇیون عمله گلمسیندن عیبارتدیر. بۇ ایسه محلۇلون پی اچ-نی ۷-یه یاخینلاشدیریر.
تۇرشو و اسید آراسیندا دوز و سۇیون عمله گلمسیله گئدن رئاکسیالارا نئیتراللاشما رئاکسیالاری دئیلیر.
پارچالانما رئاکسیالاری[دَییشدیر]
بیر مۆرکب ماده دن ایکی و یا داها چوْخ یئنی ماده لرین آلینماسی ایله گئدن رئاکسیالارا پارچالانما رئاکسیالاری دئیلیر.
A → B + C + D
پارچالانما رئاکسیالارینین محصوللاری هم بسیط، هم ده مۆرکب ماده لر اوْلا بیلر.
کریستال هیدراتلارین، اسیدین، بعضی تۇرشۇلارین و بعضی دوزلارین پارچالانماسی رئاکسیالاری ائلئمئنتلرین اوْکسیدلشمه درجلرینین دیشممسی ایله گئدیر:
بیر سیرا پارچالانما رئاکسیالاری ائلئمئنتلرین اوْکسیدلشمه درجلرینین دیشمسی ایله گئدیر. اگر پارچالانما محصوللاریندان هئچ اوْلماسا بیری بسیط ماده دیرس، همین رئاکسیا اوْکسیدلشم-رئدوکسیا مئکانیزمی ایله گئدیر.
کرئکینق، دئهیدروگئنلشمه و دئهیدراتلاشما رئاکسیالاری دا پارچالانما رئاکسیالاریدیر.
عوضئتمه رئاکسیالاری[دَییشدیر]
مۆرکب ماده نی تشکیل ائدن آتوْملاردان بیرینی و یا بیر نئچسینی دیگر ماده آتوْملارینین عوض ائتمسی ایله گئدن رئاکسیالارا عوضئتمه رئاکسیالاری دئیلیر.
A + BC → AB + C
بسیط و مۆرکب ماده لر آراسیندا گئدن بۆتون عوضئتمه رئاکسیالاری اوْکسیدلشم-رئدوکسیا تیپلیدیر.
2Al + Fe2O3 → 2Fe + Al2O3 Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 2KBr + Cl2 → 2KCl + Br2
بۇ جۆر رئاکسیالاردا داها آکتیو مئتال ائلئکترونلارینی داها آز آکتیو مئتال و یا هیدروگئن آتوْمونا وئریر.
بعضی عوضئتمه رئاکسیالاری اوْکسیدلشمه درجلرینین دیشممسی ایله گئدیر:
بۇ جۆر رئاکسیالار، عادتاً ایکی مۆرکب ماده آراسیندا گئدیر. بئله رئاکسیالارا میثال اوْلاراق سیلیسیۇم-دیوْکسیدله اوْکسیژنلی تۇرشۇلارین دوزلارینین رئاکسیالارینی گؤسترمک اوْلار:
CaCO3 + SiO2 → CaSiO3 + CO2 Ca3(PO4)2 + 3 SiO2 = 3 CaSiO3 + P2O5
دیشمه رئاکسیالاری[دَییشدیر]
ایکی مۆرکب ماده نین ترکیب هیسلرینی دیشرک یئنی ماده لر عمله گتیرمسی ایله گئدن رئاکسیالارا دیشمه (مۆبادیله) رئاکسیالاری دئیلیر.
دیشمه رئاکسیالارینین اکسریتی آتوْملارین اوْکسیدلشمه درجسینین دیشممسی ایله گئدیر.
ZnO + H2SO4 → Zn2SO4 + H2O AgNO3 + NaCl → AgCl + NaNO3 3NaOH + CrCl3 → 3NaCl + Cr(OH)۳
دیشمه رئاکسیالارینین خۆصوصی حالی نئیتراللاشما رئاکسیالاریدیر.
کئچیریلمه (داشینما)[دَییشدیر]
کئچیریلمه رئاکسیالاریندا آتوْم و یا آتوْم قروپلاری بیر قۇرولۇش واحیدیندن دیگرینه کئچیر.
AB + BC → A + B2C A2B + 2CB2 → ACB2 + ACB3
مثلاً،
2AgCl + SnCl2 → 2Ag + SnCl4
بۇ تیپرئاکسیالار همیشه اوْکسیدلشم-رئدوکسیا کاراکتئرلی اوْلور.
H2O + 2NO2 → HNO3 + HNO2
کئچیریلمه رئاکسیالاری عوضئتمه رئاکسیالارینین معیین فوْرماسی اوْلوب مئکانیزمی ایله اوْندان فرقلنمیر.
رئاگئنتلرین و رئاکسیا محصوللارینین آقرئقات حالینا گؤره[دَییشدیر]
رئاکسیایا داخیل اوْلان و آلینان ماده لرین آقرئقات حالینا گؤره رئاکسیالاری فرقلندیریرلر.  قازلار آراسیندا گئدن رئاکسیالار:
H2(q) + Cl2(q) → 2HCl(q)
محلۇللار آراسیندا گئدن رئاکسیالار:
NaOH(məh) + HCl(məh) → NaCl(məh) + H2O(m)
برک ماده لر آراسیندا گئدن رئاکسیالار:
CaO(b) + SiO2(b) → CaSiO3(b)
همچینین باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- Walther Nernst: Die Ziele der physikalischen Chemie
- Aktuelle Wochenschau zum Jahr der Chemie 2003
- Das Berufsbild des Physikochemikers
- Physical Chemists


text:
كونیقسبرق بیلیمیوردو
كونیقسبرق بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Königsberg, [undefined] error: {{lang-xx}}: no text (help)، عربجه: جامعة كونيغسبرغ)روسیه نین کالینینقراد شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. كونیقسبرق بیلیمیوردو ۱۵۴۴ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده كونیقسبرق بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یوری لودیقین
یوری لودیقین (اینگیلیسجه: Yuri Lodygin) (دوْغوم:۲۶ مهٔ ۱۹۹۰ (۳۰ یاش) ولادیمیر) بیر فوتبالیست. زنیت سن پترزبورق فوتبال کولوبو و یونان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Includes other competitive competitions, including the Russian Super Cup
قارداش پروژهلرده یوری لودیقین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ولادیمیر دوغوملولار
- زنیت سن پترزبورق کولوبونون اویونچولاری
- المپیاکوس کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
- فوتبال قولرلری


text:
اؤز آنا دیللرینده تعلیم تربیه دن محروم اولان اوشاقلار، مدرسه ده آنا دیللری یاساق اولان یئنی یئتمه لر ساوادلانماق اوچون اؤنجه دیللرینی و سونرا دا کیملیک و کولتورلری نین بؤیوک پارچاسینی بوراخیب دَییشدیرمه یه مجبور قالیرلار. بو سببدن آسیلی، غیر فارس میللت لرین آراسیندا تحصیللی لرین ساییسی گئتدیکجه آزالیر. بونونلا بیرگه ایراندا وار اولان سیاسی - ایجتماعی - ایقتصادی برابرسیزلیک داهادا درینله شیر. بو آیری سئچگی لیک نتیجه سینده غیر فارس میللتلر گونو- گوندن داها آرتیق حاشیه یه سورولوب، مارژیناللاشیرلار.
Sep 21, 2013
مدرسه لرین آچیلیشی موناسیبتی ایله بیانیه
گونوموزده ایراندا یاشایان اوشاقلارین یوزده یئتمیشی اؤز آنا دیللریندن باشقا بیر دیلده تحصیل آلماغا مجبور اولونورلار. بئله لیکله هر ایل درسلرین باشلاماسیلا بیرگه، دیل و کولتور استعماری داها یئنی بیر نسیل آذربایجانلی یا تحمیل اولونور.
اؤز آنا دیللرینده تعلیم تربیه دن محروم اولان اوشاقلار، مدرسه ده آنا دیللری یاساق اولان یئنی یئتمه لر ساوادلانماق اوچون اؤنجه دیللرینی و سونرا دا کیملیک و کولتورلری نین بؤیوک پارچاسینی بوراخیب دَییشدیرمه یه مجبور قالیرلار. بو سببدن آسیلی، غیر فارس میللت لرین آراسیندا تحصیللی لرین ساییسی گئتدیکجه آزالیر. بونونلا بیرگه ایراندا وار اولان سیاسی - ایجتماعی - ایقتصادی برابرسیزلیک داهادا درینله شیر. بو آیری سئچگی لیک نتیجه سینده غیر فارس میللتلر گونو- گوندن داها آرتیق حاشیه یه سورولوب، مارژیناللاشیرلار.
اؤز آنا دیللرینده تعلیم تربیه دن محروم اولان اوشاقلار، مدرسه ده آنا دیللری یاساق اولان یئنی یئتمه لر ساوادلانماق اوچون اؤنجه دیللرینی و سونرا دا کیملیک و کولتورلری نین بؤیوک پارچاسینی بوراخیب دَییشدیرمه یه مجبور قالیرلار. بو سببدن آسیلی، غیر فارس میللت لرین آراسیندا تحصیللی لرین ساییسی گئتدیکجه آزالیر. بونونلا بیرگه ایراندا وار اولان سیاسی - ایجتماعی - ایقتصادی برابرسیزلیک داهادا درینله شیر. بو آیری سئچگی لیک نتیجه سینده غیر فارس میللتلر گونو- گوندن داها آرتیق حاشیه یه سورولوب، مارژیناللاشیرلار.
بیلدیریش: قلم انجومنینین ایکینجی قورولتایی کئچیریلدی
سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنینین ایکینجی قورولتایی 31 اوگوست و 1 سئپتامبر گونلری پالتاکدا کئچیریلدی. ایکی گون دوام ائدن قورولتایدا، دبیرلرهئیاتینین ایکی ایللیک فعالیت گوزاریشیندن سونرا، بیر چوخ موضوعلار، او جمله دن: انجومنین آدی و عونوانی، عوضویت حقلری نین بلیرلنمهسی، دبیلر هئیاتینین ترکیبی و قورولتایلارین کئچیریلمه زامانلاری بارهده اوزون بحثلر اولدو و تصمیملر توتولدو.
ایکینجی قورولتای، یئنی دبیرلر هئیاتینین سئچیلمهسی ایله سونا گلدی. خانیم آیدا امیر هاشمی، صمد بی پورموسوی، و علی بی قره جه لو ایکینجی قورولتایدا دبیر اولاراق سئچیلدیلر. قورولتای بو اوچ دبیره مأموریت وئردی کی دبیرلر هئیاتینی تکمیل ائتمگه چالیشسینلار.
سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنی
سئپتامبر 2013
ایکینجی قورولتای، یئنی دبیرلر هئیاتینین سئچیلمهسی ایله سونا گلدی. خانیم آیدا امیر هاشمی، صمد بی پورموسوی، و علی بی قره جه لو ایکینجی قورولتایدا دبیر اولاراق سئچیلدیلر. قورولتای بو اوچ دبیره مأموریت وئردی کی دبیرلر هئیاتینی تکمیل ائتمگه چالیشسینلار.
سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنی
سئپتامبر 2013
سورگونده گونئی آذربایجان (ایران) قلم انجومنینین ایکینجی قورولتایینین گوزاریشی
قورولتای، مرکزی آوروپا واقتیلا شنبه گونو اوگوست آیی نین 31 ینده ساعات 18 ده تاخیرله باشلادی و 1 سئپتامبر گونو آخشاما قده ر دوام ائتدی. شیوا فرهمند بی قورولتایین گئدیشاتی حقده بیلگی وئردیلر و سونرا صدیقه خانیم عدالتی دوکتور رضا براهنی نین (قلم انجومنی نین فخری صدری) ایکینجی قورولتایا گؤندردیکلری پیامی اوخودولار. قورولتای ایلک باشدا خانم آیدا امیر هاشمی و علی بی قره جه لونو قورولتای ایداره رئیسی اولاراق سئچدیلر و آردیندان بیرینجی دبیرلرهئیتی عوضولری گوزاریشلرینی آیری آیری قورولتایا تقدیم ائتدیلر. ایلک گوزاریش دبیرلر هئیتی نین صدری صدیقه خانیم عدالتی طرفیندن آشاغیداکی شکیلده اوخوندو و آردیندان علیرضا بی اصغر زاده، سودابه خانیم اردوان، لیلا خانیم مجتهدی و شیوا بی فرهمند اؤز گوزاریشلرینی قیساجا تقدیم ائله دیلر.


text:
کهنمو
کهنمو شرقی آذربایجان اوستانین اوسکو بؤلگهسینده یئرلشن بیر کنددیر. ناصرالدین شاه ۱۲۱۰ ایلینده کهنمودا دونیایا گلیب دیر.
جمعیت
کهنمو نون نوفوسو ۳۰۰۰ نفردن آرتیق دیر کی آذربایجان تورکجهسی ایله دانیشیرلار و مذهبلری شیعه دیر.
ال ایشلری
ایپک تؤخوماق بو کندین ال ایشلریندن ساییلیر. کهنمو ایران دا ایپک نظریندن بیرینجی کند ساییلیر.جویز ، اریگ و آلما دا اؤنون یئملی محصول لاریدیر.
گزمهلی و گؤرمهلی یئرلر
کهنمو آذربایجانین اسکی کندلریندن ساییلیر. کهنمونون اسکی حامامی ، ناصری عمارتی ، بؤیوک داشلار ، شاه کیران ، جوما مچیدی ، اسکی قبریستان و کهنمونون اسکی کندی اؤنون گؤرمه لی یئرلری ساییلیر.
آدلیم لار
1_حاج صادق امیر علیزاده(حاج صادیق عمی)
2_اوستاد کهنمولو سید حوسین


text:
مهدیِ صاحبْزمانین بیر غم عظماسی وار
گوزلری یاشلی، دیلینده ذکر واویلاسی وار
صون نَفَسلرده دوتوب یوز قبلیه ساری حَسَن
گه دیور یامهدی گاهی ذکر یازهراسی وار
زهریله مسموم اولوبدور چون امام عسکری
اهلبیتون سامرا شهرینده بزم یاسی وار
شیعهده اولدی شریک غم امام عصرینه
اگنینه قاره گیوبدور اشک و آه و واسی وار
وئرمگه باش ساقلیقی ئوز دلبر و دلدارینه
دائما دیلده شعار ناب و پُراحساسی وار
مهدیجان باشون ساق اولسون غم یئمه چون شیعهنون
هرمکاندا کربلا، هر گونده عاشوراسی وار
ثبت و ضبط ایلر یقیناً بیریا خدمتلری
قائم آل عبانین دیدهٔ بیناسی وار
(فیضیا) یوخدور غمی بو دهریده هر کیمسهنین
یوسف زهرا کیمین بیر شاه بیهمتاسی وار
مرحبا پس شیعیان مرتضا اقبالینه
حضرت مهدی کیمین مولاسی وار، آقاسی وار
- شنبه
- 24
- آبان
- 1399
- ساعت
- 19:29
- نوشته شده توسط
-
یوسف اکبری


text:
مولف: ملا عبدالله زنوزی - تورکجهیه چئویرن: دکتر حسین محمدزاده صدیق.
اؤن سؤز
فلسفهچیلریمیزین عربجه و فارسجا یازدیقلاری فلسفی اثرلری تورکجهمیزه قازاندیرماق و ئوز مالیمیز ائتمک، قارشیمیزدا دوران مهم وظیفه لردن بیریسی دیر. البته دیلیمیزده یازیلان فلسفی متنلر آز دگیلدیر و تورکجهمیز بو باخیمدان دا غنی و وارلی بیر دیلدیر. و لاکین، فلسفه چیلریمیزین عربجه و فارسجایا آلیشدیقلاری ایچون، اونلارین ایشلتدیکلری چوخلو ایلاهی فلسفه اصطلاحلاری قارشیسیندا، تورکجهمیزده، گنج نسلیمیزین یئنی و رنگارنگ طلباتینا اویغون، یئنی سؤزجوکلرو اصطلاحلاردا تاپیب، و یا وضع ائدیب ایشلتمه لییک.
حکیم زنوزینین «منتخب خاقانی» اثرینین بیرینجی فصلینی ائله بو مقصد ایله تورکجهمیزه چئویریرم. تاپدیغیم و یا وضع ائتدیگیم فلسفی اصطلاحلار و سؤزجوکلرین آشاغیدا سیاهه سینی تقدیم ائدیرم. اوخوجو حکیم زنوزینین ییغجام و درین سؤزلرینی باشا دوشمک ایچون، بو سیاههنی یاخشی ئویرنمهلیدیر. اثری، من چوخ دقت ایله ترجمه ائتمیشم و تهراندا چاپ اولان فارسجا متنین، مصحح «مایل هروی» طرفیندن تصحیح یوخ، بلکه تغلیط اولونماسینا باخمایاراق، حکیم زنوزی نین ئوز الیازماسی و باشقا اثری «لمعات الهیه» یاردیمی ایله، ان دوغرو اوخونوشو تاپیب ترجمه ائتمیشم. اومید ائدیرم کی بو آخساق آددیم باشقا فلسفی اثرلریمیزین دیلیمیزه قازاندیریلماسی ایچون بیر باشلانغیچ ساییلسین.
اسکی فلسفی اصطلاحلاریمیزین یئنی قارشیلیقلاری
آهنگ : اویوم
تذوت : ئوزه کلیک
ابدی : سونراسیز
ترجح : دهیرلنمه
ازلی : ئونجه سیز
ترجح بلامرجح : دهیرلندیر نسیز
استعداد : چیخاریق دهیرلنمه
الله : تانری
تسلسل: زنجیرلمه
امتناع : اولاسیزلیق
تعیّن: گؤرونوشمه
امکان : اولاسیلیق
تقدم: قاباقلانما
انفصال: آیریلما
تقرر: دورقارلیق
اولویت : قاباقجالیق
تناقض : قارشیدلیق
بالذات : ئوزوللو ـ ئوزکلی
ثبوت : تانیتلیق
بالفعل : ائدیملی
ثلث: اوچلوک
بالقوه: گوجوملو
جماد: دونموش
بالغیر: باشقالی
جهت: یؤن
بحث: سؤیلم
حادث: اولوشلو
تأخر: سونلانما
حدوث : اولوشلوق
تـأمل: دوراخساق
حصول: اولایلیق
تجوهر : ایچهریکلیک
حُکم: یوکوم
خارج: دیش
مرحله: دؤنه
دَور : دؤنگه
مطابقت: اویغونلاشماق
رجحان : ئونجولوک
ممتنع : اولاسیز
ذات : ئوزول ـ ئوزهک
ممتنع الوجود : اولاسیزوارلیق
شیئت : زادلیق
ممکن: اولاسی
ضرورت : گرکلیک
ممکنات: اولاسیلار
عدد : سای
ممکن الوجود: اولاسی وارلیق
عدم : هئچلیک ـ یوخلوق
مقدمه : باشلیق
علم : بیلیم
معدومیت: یوخ اولما
عینیت : گؤرونوش
مکیف : ئوزللنمه
عینی : گؤرونن
موجود : واراولان
غیر : باشقا
موجودیت : واراولما
فصل : بؤلوم
نفس: ئوزلوک
فعلیت : ایشلکلیک
نقیض : قارشید
قدیم : اسکی
نور : ایشیق
کُنه : ایچهریک
واجبالوجود : واجیب وارلیق
کیفیت: ئوزللیک
واقع: اولای
ماهیت : ئوزهک
وجوب: گرکلیک
متکلم: کلامچی
وجود: وارلیق
متناقض: قاراشیدلی
وقوع : اولوش
محمول: گؤتورهن
هویت : ئوزلکلیک
مرجح : دهیرلندیرن
دکتر ح. م. صدیق
بیرینجی بؤلوم
واجیب وارلیغین ئوزوللو اثباتیندادیر و بیر نئچه باشلیقدان اولوشور.
بیرینجی باشلیق:
أوچلوک مادهلری: گرهکلیک، اولاسیزلیق و اولاسیلیق بیانیندادیر.
بیل کی گرکلیک، وارلیق موضوعو ایچون گؤتورهنین اثبات گره گیدیر، ایستهر گؤتورهن، وارلیق و ایستهرسه وارلیق دیشی اولسون. اولاسیزلیق، موضوع ایچون گؤتورهنین اثبات ائتمهمه گره گیدیر، ایستهر وارلیق و ایسترسه وارلیق دیشی گؤتورهن اولسون.
اولاسیلیق ایسه گؤتورهن اثباتی گرهگی نین اولماماسی و موضوع ایچون اونون اثبات ائدیلمهمهسیدیر. ایستهر گؤتورهن وارلیق، و استهرسه وارلیق دیشی اولسون
ولاکین کلام بیلیمینده، گرهکلیک، وارلیق گرهگیدیر، اولاسیزلیق یوخلوق گرهکی، و اولاسیلیق، وارلیق گرهگینین یوخلوغوو یوخلوقدور. بو، آدی کئچن معنالارا، بیردهیر ایله «مادهلر» و باشقا دهیرایله «یؤنلر» آدی وئریلیر.
آچیقلانماسی بئله دیرکی ئوزولونده و اولوشوندا موضوعون گؤتورهن ایله ایلگیسی، یوخاریداکی ئوزللیکلرین بیریسینه ئوزللنمه سیدیر. میثال ایچون، حیوانلیغین انسان ایله ایلگیسی، اصلینده، گرکلیک ئوزللیگی ایله ئوزللنمیشدیر و حیوانلیغین دونموش ایله ایلگیسی ئوزولونده، اولاسیزلیق ئوزللیگی ایله ئوزللنمیشدیر و یازیچیلیغین انسان ایله ایلگیسی انسانین اولاسیلیق ایله ئوزللنمهسیدیر.
و بو ئوزللنمیش ئوزللیکلره، ئوزوللنمیش ئوزللیکلر اولدوقلارینا گؤره، «قضیهلر مادهلری» دئییلیر و عاغیل یانیندا گؤتورهنین موضوع ایله ایلگیسی، أوچلوک ئوزللیکلری ایله ئوزللنمهسیدیر و بونا گؤرهده «قضیهلر یؤنلویی» آدلانیر.
و یؤنلر، گاه مادهلر ایله اویغونلاشیر. و بو حالدا، یوکوم دوزدور و گاه دا جوره ـ جوره اولور و بو حالدا یوکوم آدلانمیش و یالان اولور. اما بیلکی مادهلربو أوچ معنا ایله حدود لانیر. و یؤنلر بو أوچ معنا ایله حدود لانمیرلار و بلکه باشقا یؤنلرده، قضیهلرده دهیرلیدیر و میزان بیلیمینده گئنیشجه سینه آچیقلانمیشدیر.
ائله بورادان آنلاشیلیرکی واجیب وارلیق ایچون وارلیق گره کیر، یعنی وارلیغی اوندان آییرماق اولماز.
و اولاسیز وارلیق ایچون، یوخلوق و هئچلیک گرهکیر. یوخلوغو اوندان آییرماق اولماز. و اولاسی وارلیق ایچون ایستهر وارلیق و ایستهرسه یوخلوق گرهکمر.
وارلیغین هر بیر شئی ایچون ایلگیسی، ئوزولونه گؤره، یا واجیب وارلیقدیر، یا اولاسیزی وارلیق و یا اولاسی وارلیقدیر. بو معنالار تک بیر شئیده توپلانا و همده بیر شئی بو معنالاردان بوشالا بیلمز. بلکه بونلارین بیریسی ایله ئوزهللنمه لیدیر.
اودورکی دئییرلر بو معنالار آراسیندا، گئرچک آیریلما ثابتدیر. نئجهکی جوت و تک آراسیندا گئرچک آیریلما واردیر. بئلهکی، نه توپلانار و نهده بوشالار. بلی، وارلیقدا ایکی گئرچک آیریلما واردیر. نئجهکی گئرچک آیریلما أوزو و ایکی لیک بیر آز دوشونمه ایله بللهنر.
ایکینجی باشلیق
واجیب وارلیق و اولاسیز وارلیغین بؤلوملری.
بیل کی هم واجیب وارلیق و همده اولاسیز وارلیق، ایکیه بؤلونور بیرینجیسی ئوزوللو، ایکینجیسی باشقالی وارلیقدیر.
ئوزوللو واجیب وارلیق، اودورکی وارلیق اونون ایچون گرهکیر. ئوز ئوزولونه گؤره، بوتون آرتیق یؤنلر، دهیرلر و حیثیهلردن قیراق، «حقیقیه» اولسون یا او یؤنلر و دهیرلر و حیثیهلر «ثبوتیه» اولسون و یا «سلبیه» اولسون و یا «تعلیلیه» و یا «تقییدیه» اولسون، حتی اگر او یؤنلر و دهیرلر او ئوزولون اولوشوکیمی، او ئوزول اولموش اولسون. آراشدیرما و دلیل گتیرمه اقتضا سینجا، ئوزولونده واجیب وارلیغین معنا حققی بودور. نئجه کی گلهجک سؤیلملرده، آیدینلا شاجاقدیر: دیللرده و چوخ علیملر آراسیندا سؤیلهنن سهو دیر.
باشقالی واجیب وارلیق ایسه اودورکی اونون وارلیق گرهگی باشقاسیندان گلسین و بودا «فیاضه علّت» دیر. ایستهر باشقا علّتلرهده محتاج اولسون، ایستهر اولماسین.
ئوزولونده اولاسیز وارلیق اودورکی، بوتون یؤنلر و حیثیهلردن قیراق، ئوزولونه گؤره، ایستهر محض تقدیری ئوزول و ایستهرسه یالنیز فرضی ئوزول اولسون، گرهکی یوخلوق و هئچلیک اولسون.
اولاسیز وارلیغین آراشدیرما و دلیل گتیرمه اقتضاسینجا، معنا حققی بودور. دیللرده اولان سهودیر.
و باشقالی اولاسیزی وارلیق اودورکی اونون یوخلوق و هئچلیک گرهکی، باشقاسیندان گلسین و بودا علت یوخلوغو دور. و اولاسی وارلیق ایسه، ئوزول ایله حدودلانیر و باشقالی اولابیلمز، نئجهکی آیدینلاشاجاقدیر.
أوچونجو باشلیق
ئوزوللو گرکلیک و ئوزوللو اولاسیلیق، باشقالی گرهکلیک و باشقالی اولا سیزلیغا توش گلهبیلمز.
باشقالی گرکلیک و باشقالی اولاسیزلیق، ئوزوللو اولاسیلیق دیر، ئوزوللو گرکلیک و یا ئوزوللو اولاسیزلیق دگیلدیر.
بیانی بئلهدیرکی، اگر باشقالی گرکلیک، ئوزوللو اولاسیزلیغا توشگله، ئوزوللو اولاسیزلیغین ئوزوللو اولاسیلیغا دئوریلمهسی گرهکه جکدیر. و یا ایکی قارشید توپلانماسی ثابت اولاجاقدیر، چونکه توش گلمهسیندن سونرا، باشقالی گرکلیک و یا ئوزوله باخماما گرهگی قالار و یا قالماز. بیرینجی حالدا، ایکی قارشیدا توپلانماسی و ایکینجی حالدا ئوزول دئوریلمهسی ثابت اولاجاقدیر. و بو بیان ایله آیدین اولورکی ئوزول گرکلیک باشقالی اولاسیزلیغا توش گله بیلمز. و گاهدا، باشقالی گرکلیک ، ئوزوللو گرکلیگه توش گلیر. او باشقالینین یوخلوغو فرض ایله، یا ئوزول گرک لیک قالار و همان ئوزول گرکلیک ایلهئوز نفسی حدّینده وار اولار و یا اولماز. بیرینجی حالدا، او باشقالینین وارلیغی و گرهکلیگی لغو اولار. و ایکینجی حالدا گرکلی ئوزولون، اولاسی ئوزوله دئوریلمهسی گرهکه جکدیر و فرض ائتدیگیمیز ئوزول گرهکلی اولمایا جاقدیر.
بئله لیکله آیدینلاشیرکی ئوزوللو اولاسیزلیق، باشقالی اولاسیزلیغا توش گلهبیلمز.
باشقالی گرهکلیک و باشقالی اولاسیزلیق، ئوزوللو اولاسیا حدودلانیر و بونون ایچون ماحال یوخدور. چونکه ئوزوللو اولاسیلیق، ئوز وارلیغی و ئوز یوخلوغو یوخ، بلکه ئوزوللو اولاسینین اقتضاسینین یوخلوغوندان عیبارتدیر.
و ئوزول اقتضاسی یوخلوغو، باشقا اقتضاسی ایله آیغیری دگیلدیر. چونکه باشقا اقتضاسی یوخ، ئوزول اقتضاسی یوخلوغو قارشیدیدیر. و باشقا اقتضا قارشیدی، باشقا اقتضا یوخلوغودور، ئوزول اقتضا یوخلوغو دگیلدیر.
دؤردونجو باشلیق
اولاسیلیق، باشقالی یوخ، ئوزوللودور
بیلدیک کیگرهکلیک، باشقالی و ئوزللودور. اولاسیزلیقدا باشقالی و ئوزوللودور. ولاکین اولاسیلیق باشقالی اولابیلمز. چونکی توش گلن، یا باشقالی اولاسیلیقدیر و یا ئوزوللو اولاسی دیر، یا ئوزوللو گرهک لیدیر و یا ئوزوللو اولاسیزلیق دیر.
بیرینجی حالدا، باشقانین اقتضاسی، همان ئوزوللو اولاسیلیق دیر و یا اوندان باشقادیر. بیرینجی حالدا، او باشقانین یوخلوغو فرضینده، ئوزوللو اولاسیلیق قالار و یا قالماز. بیرینجی حالدا، اونون دهیرو اقتضاسی لغو اولار و ایکینجی حالدا، مقتضینین ئوزوللو مقتضادان و از کئچمهسی گرهکیری و بودا ماحال دیر و بلکه فرض خیلافی دیر. و ایکینجی حالدا، بیرینجی تردید گرهکیری. بئلهکیتک شئی، تک وارلیق ایچون ایکی اولاسیلیق ایله محتاج اولسون و بو معنا ایسه باطیلدیر. چونکی تکین اولاسیلیغی، وارلیق قبولوندا یئترلیدیر، یوخسا اولاسیلیق اولماز، بلکه هر ایکیسی بیر اولاسیلیق اولار و بو معنا ایسه فرضین خیلافینادیر. و اگر باشقالی اولاسیلیق، ئوزوللو گرهکلیک ایله شوش گلرسه، باشقالی اولاسیلیق توشوندا، ئوزوللو گرهکلیک یا قالارغی دیر و یا قالارغی دگیلدیر. بیرنجی حالدا تک اولان شئی هم وارلی اولمالیدیر و هم محتاج اولمالیدیر. چونکی اونون ایچون باشقالی طرفیندن اولاسیلیق ثبوتی گرهکی ایچون،« خارجه علت گرهکیر و ئوزوللو گرهک لیگی ایچون باشقا سینا محتاج دگیلدیر و آیدیندیر که فقر و وارلیلیق، قارشیدلیغین ایکی یؤنونده دیرلر. و آیدیندیر که تعلیلیه حیثیه اختلافی، موضوع ئوزولو چوخلوغونا سبب اولماز. و ایکینجی حالدا ایسه مقتضی ئوزوللو مقتضادان و از کئچمهلیدیر و بودا ماحال دیر.
بئشینجی باشلیق
اولاسی وارلیغین نئجهلیگی
اولاسی وارلیق، ئوزولونه گؤره بوتون یؤنلر و زایده حیثیه لره باخمادا، وارلیق و یوخلوغون اونون ایچون گرهکلی اولماماسیدیر. باشقا سؤزله دئسک، ئوزوللو اولاسی اودورکی، ئوزولونون نفسی، ئوزولدن ائشیکده بوتون ایشلره باخمادان، نه وارلیغی اقتضا ائدر و نهده یوخلوغو اقتضا ائدر، نه وارلیقدان اولاسیزلیق ائدر و نهده یوخلوقدان اولاسیزلیق ائدر.
بوراداندا آیدین اولورکی اولاسیلیق درجهسی اولاسیلاردا، اونلارین وار اولمالاری و یوخ اولمالاریندان قاباقدیر. اما بیلمک گرهکیرکی بو قاباقجالیق اولوشدا دگیلدیر، عاغیل دوراخساغیدیر.
اولاسیلیغین واراولمایا ویوخ اولمایا قاباقجالیق آنلامی بودور. یوخسا ئوزهکلر وار اولمادان قاباق دورقارلیق، ایچهریکلیک، تانیتلیق و ئوزهکلیک ایله ثابت لشمهمیشلر و او دؤنه ده اولاسیلیغا دورقارلیق و ایچهریکلیک ایله موصوف اولموشلار و وارلیق ایله موصوف دگیلدیرلر. چونکه او ئوزهکلرین دورقارلیق و ایچهریکلیک لری وار اولمادان ئونجه یا ائشیکدهدیر و یا ذهندهدیر. و آیدیندیر که ائشیکدهدیر و اولایلیق اولمادان ذهنیت دوشونوله بیلمز و اولایلیغین آنلامی، وارلیق آنلامی کیمیدیر. پس ئوزهکلرین ئوزهکلیک و ایچهریکلیک لری اولاسیلارین دورقارلیق و تانیتلیق اوللایلیغین یؤنو اولمادان اولماز.
کسین یوخلوق حالیندا ئوزهکلر ایچون ئوزه کلیک یوخدور، یالنیز تقدیر و فرض واردیر. نئجهکی ئوزهکلر اولاسیزلیقدادا یالنیز تقدیرلی و خالیص فرضدیر.
بوراداندا آیدین اولورکی اوللاسیلیق ئوزهکلری ئوزلوکلری حدینده یالنیز ابهام، هلاکت، قارانلیق و باطیل لیکدیر. اونلارین ایشلک لیک و ثابتلیگی و ایشیقلیلیغی، گؤرونن ئوزلکلیک و وارلیق ایشیقلاری ایله دیرکی ایشیقلار قایناغی و سیرلر معدنی و ئوزکلیکلر و ایشلک لیکلر باشلانغیجیندان قایناقلانیرلار. بو اینجه سؤزه تانری دیلیند ه قرآن صحیفهسینده بئلته اشاره اولونور:
کُلُّ شئی هالِکُ اِلاّ وَجهَهُ[1]
بیرجه دوشون کی بورادان «اعتزال» مذهبی باطیل اولور. چونکه اونلار یوخلوغا یوروین اولاسیلارین ثبوتونا قایل اولموشلار و اونلار ایچون، ائشیکده وارلیقدان ئونجه تانیتلیق و اولوشدا ایچهریکلیک خیال ائتمیشلر. و بئله خیالا دوشموشلرکی اولاسیلار ئوزهک لری، ئونجهسیز ثابتهلردیر و بعضی چیرکین مفسدهلر ثبوتوندا یوخ، وارلیقداقاینایان علته محتاج دیرلار.
آلتینجی باشلیق
ئوزوللو قاباقجیللیق باطیلدبر
ئوزوللو قاباقجیللیقدان مقصد، اولاسی ئوزهک وارلیق و یا یوخلوغون قاباقجیللیق و ئونجولوگونو اقتضا ائدرسه، همان قاباقجیللیق و ئونجولوکده وار و یا یوخ اولمالیدیر.
بئلهکی اولاسیلی ئوزهکلر، ئوز ئوزلوگو حدّینده، زادلیق، ایچهریکلیک و دورقارلیقلاری یوخدور. اونلارین ئوزهکلری، یالنیز تقدیری و خالیص فرضدیر. نئجهکی آیدینلاشدی، اولمایان و خالیص یوخزادی، نئجه خیال ائتمک اولار؟ ئوزللیکله، ثبوتیه صیفتی اقتضاسی کی قاباقجیللیق و ئونجولوک اونلادیر. و حالبوکی ثبوتیه صیفتی اقتضاسی دیر نئجه یوخ ایچون ثابت اولابیلر؟ بو، مسلّم اولموش و آیدین دیرکی زادی فرعیزاده ایچون ثبوت ائتمه، اونون ایچون ثبوت ائدیلمیش اولور.
باشقا دلیل، «لمعات الهیه» ده اقامه ائتمیشم. کلام کیتابلاریندا آیری دلیللرده واردیر.
یئدینجی باشلیق
علّتین نئجهلیگی
اولاسینین عّلته احتیاجی نین سببی، یالنیز اولاسیلیق دیری، اولوشلوق دگیلدیر، اولاسیلیق ایله اولوشلوقدا دگیلدیر، اولوشلوق شرطلی اولاسیلیقدا دگیلدیر.
بو أوچ یولون هر بیریسی ایچون، کلامچیلار آراسیندان اینانانلار واردیر.
ئوزوللو قاباقجیللیغین پوچاچیخاریلماسیندان آیدین اولورکی اولاسی ئوزهک لرین وارلیق و یوخلوغا گؤره نسبتی، بیردیر. پس، هر اولاسینین سؤز یوخکی، ایکی طرفی مساوی دیر. و ایکی طرفینین مساوی اولماسینی گؤرمه، اولوشلوغا باخمادان،« بلکه اولوشلوق یوخلوغونو فرض ائتمکله، مساوی اولان ایکی طرفین بیرینین باشقاسینین ایستگینده اولماسینا یئترلیدیر. بو ایسه، چوخ آیدین و آچیقدیر. بوندان باشقا، بئله اولمازسا، دهیرلندیر نسیز ثابت اولار. و اونون ماحال اولاسیدا فیطری دیر. عالیملر آراسیندان، کیمسه ایسه، اونون ماحال اولماسیندان ساری ساواشمیر. گرچی دوز دوشونولورسه، دهیرلنمهده، ایکی قارشیدین بیر یئرده توپلانماسی گرهکیر.
پس، اولاسی، اوناگؤرهکی اولاسیدیر، دهیرلندیرن وعلّت ایستهییر. ایستر اولوشلو اولسون او ایستر اسکی اولسون، ایستر اولوشلولوق اونونلا گؤرونسون و یا یوخ. بوناگؤرهدیرکی اولاسیلیغا بیلیم، افتقارا بیلیم دئمکدیر. نئجهکی تامّه علّته تام بیلیم ایچون ده، معلولون ئوزه للیگینه بیلیم گرهکیر. معلول، تامه علّت ئوزهللیگینه، تام بیلیم ایچون گرهکلیک ایستهین دگیلدیر، بلکه مطلقه علّت ایچون تام بیلیمه گره کلیک ایستهیندیر.
پس، اگر معلول اولاسیلیغی افتقار اولارسا، و یا هر ایکی معلول أوچونجو علّت اولارسا، اولاسیلیغا بیلیم، مطلقه علّته بیلیم حساب اولونور بو، افتقار ئوزهللیگینه بیلیم دگیلدیر. و هابئله، اولاسیلیغا بیلیم، اوچونجو علّته گؤره، افتقارا بیلیم ساییلیر. بو، اولاسیلیغا بیلیم دگیلدیر.
[1] ـ قصص /88


text:
تورک میللتی بوتون ساحه لرده ایله ریجی گوروشلرله تاریخ و مدنییت ده قالیجی ایزلر بوراخمیشدیر. تورک میللتی ایستر قادینا ائشیت باخیش و داورانیشلاری، ایستر دؤلتچیلیک و امپراطورلوقدا سؤموروجولوک آنلایشی ایله یوخ، ائشیتلیک ایلکه سی ایله اداره ائتدیگی دؤولت لرده، میللتلرین دیل و دینلرینه توخونماماق و اورادا یاشایانلارا ائشیت حق تانیماقلا بیزه شانلی بیر عنعنه میراث قویموشدور. بو گون چاغداش اؤلکه لرده دوغایا وئریلن اهمیت، مدنیت ساییلارکن، بیزیم اجدادیمیز اؤز دوشونجه و ایدئولوگیالارینین تملینی دوغایا سایغی ایله قوروب، شامانیزم فلسفه سینی دونیایا تقدیم ائدیبلر. اجدادلاریمیزین دوغایا وئردیک لری اهمییت و سایغی، طبیعتین قیش موسیمیندن چیخیب، بهار ایله یئنی بیر حیات یاشاماسینی، یئنی گون- بهار بایرامی، اوغوز بایرامی و… آدلاندیردیلار. اونلار دوغانین یئنیدن دوغوشونو ایللین باشلاندیغی گون کیمی قبول ائتدیلر. بو گون باشقا مدنیت لرده یئنی ایل آنلایشینا باخارکن دینی گوروشلرین ایزینی داها قاباریق شکیلده گؤردوگوموزده، اجدادلاریمیزین نه قدر رئالیست و اوزاق گؤرن اولدوقلاری بیزی بیر یاندان غرورلاندیریر، بیر یاندان دا سوروملولوغوموزو بیر آز دا آرتیریر. گونئی آذربایجان ایستقلالچیلار بیرلیگی اولاراق یئنی گون – بهار بایرامی مناسبتی ایله میللتیمیزین بایرامینی تبریک ائدیب، سؤز وئریریک قانیمیزین سون داملاسینا قدر، اونلارین قورتولوشو و تورک میللتینین لایق اولدوغو دؤلتچیلیگی اوغروندا مبارزه آپاراق. گلین تشکیلاتلانیب، سیستماتیک مجادیله ایله عیرقچی و ایشغالچی دوشمنی اؤلکه میزدن آتاق. گئرچک بایرامی یاشاییب، گله جک نسلیمیزه مستقیل، آزاد، چاغداش و دئموکراتیک بیر اؤلکه ارمغان ائدک. یئنی گون بایرامینیز مبارک اولسون!
Ana Yaprak / Slideshows_ / گونئی آذربایجان ایستقلالچیلار بیرلیگینین یئنی گون- بهار بایرامی مناسبتی ایله میللتیمیزه تبریک مئساژی


text:
اعلان ائدیرم عصر فضا پوللو لارین دیر
آجلیق کاسیبین ، عالی غذا پوللو لارین دیر
دونیاده اولان درد و مصیبت کاسیبین دیر
دم پوللو لارین هر غم و محنت کاسیبین دیر
اعلان خطر منزل ویران کاسیبین دیر
تحویل بالیغی چومچهٔ ارزان کاسیبین دیر
صوبحانیه قئیماق ایله بال ، پوللو لارین دیر
یای جوجه سی ، ائو کهلیکی حال پوللو لارین دیر
وای حالیمیزا ، از همه بدتر کاسیبین دیر
میمون و آل ایوانی و عنتر کاسیبین دیر
آلماس و بریلیان و تحف پوللو لارین دیر
اجدادینی آختارما ، شرف پوللو لارین دیر
هر دوره ده پستی و شکستی کاسیبین دیر
داشقا ایله ، عرابه ی دستی کاسیبین دیر
هر مملکتین تازه مودی پوللو لارین دیر
آهو دؤشو ، هندوشقا بودی پولو لارین دیر
هر گونه تصادف و سینیق قول کاسیبین دیر
تاپسا ، مال اتی هرآیی بیر یول کاسیبین دیر
مشدی عبادین گؤرمه لی کورکو کاسیبین دیر
ییرتیق چوخاسی له کئچه بورکو کاسیبین دیر
کاباره ده گیتاریله ساز پولو لارین دیر
گردش اوروپاده یئنه آز پوللو لارین دیر
سفته کاسیبین خالی چخان چک کاسیبین دیر
چؤلده قاپاز و ائوده توپورجک کاسیبین دیر
اوستاد و مهندس و طبیب پوللو لارین دیر
ئولادی هنرمند و ادیب پولو لارین دیر
حراجه گئدن یاستیق و یورغان کاسیبین دیر
دوققوز قیز ایله بیر سفیه اوغلان کاسیبین دیر
ائولادی عزیز، پاک و تمیز پولو لارین دیر
مطبخ پیشیکی ، عالی کنیز پولو لارین دیر


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/اوْکتوبر ۲۲
۲۰۲ میلاددان قاباق — هانیبالین رهبرلیک ائتدیییی کارفاگن اوردوسو زاما دؤیوشونده روم لژیونلارینا مغلوب اولموشدور.
۳۶۲ — دافنئ شهرینده یئرلشن آپولون معبدی سببی بیلینمهین یانغیندا محو اولموشدور.
۱۶۰۰ — عوثمانلی اوردوسو، مجاریستانین کانیژئ قالاسینی فتح ائتمیشدیر.
۱۷۴۶ — پرینستون دانیشگاهی قورولموشدور.
۱۹۳۱ — آمریکالی مافیا رهبری آل کاپون مالیات وئرمهمهسینه گؤره ۱۱ ایل حبس جزاسی آلمیشدیر.
۱۹۶۰ — بوکسچو محمدعلی حرفهای رینقده ایلک غلبهسینی قازانمیشدیر.
۱۹۶۲ — آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رئیسجومهورو جان اف کندی کوبادا شوروی آتوم باشلیقلاری اولدوغونو آچیقلامیشدیر و کاریب بوحرانینین قیزغین واختیندا کندی کوبایا قارشی ایقتیصادی تحریم قویماغی تکلیف ائتمیشدیر.
۱۹۶۴ — ژان پول سارتر نوبل ادبیات جاییزهسینی قازانمیش، آما جاییزهنی گئری قایتارمیشدیر.
۱۹۸۰ — روم پاپی قالیلئو قالیله حاقیندا ۱۶۳۳-جو ایلده چیخاریلمیش حؤکمو لغو ائتمیشدیر.
۱۹۸۳ — غربی آلمان و فرانسهده ۱ میلیون ۵۰۰ مین نفر آتوم سیلاحی علیهینه اعتیراض نوماییشی کئچیرمیشدیر.
۱۹۹۶ — آذربایجان جومهوریتی جیبوتی ایله دیپلوماتیک علاقهلر قورموشدور.
۲۰۰۰ — طالیبان حرکاتی افغانیستاندا آخشاملار ورزیشله مشغول اولماغی قاداغان ائتمیشدیر.
۲۰۰۶ — آلمان اوتوموبیل سورنی مایکل شوماخر کاریراسینا سون قویموشدور.


text:
پرل چایی (چین)
پرل چایی (چین) (اینگیلیسجه: Pearl River (China)، فارسجا: رود پرل (چین) ، آلمانجا: Perlfluss ، ایتالیاجا: Rivière des Perles ، عربجه: نهر اللؤلؤ (الصين) ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: İnci Irmağı (Çin) ، روسجا: ЧжyцзяH) چین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۴۰۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن پرل چایی (چین) ندان ثانییهده ۹۵۰۰ متر مکعب سۇ آخیر. و گونئی چین دنیزینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پرل چایی (چین) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pearl River (China)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اوخو، ای بولبولِ شیدا، گول خندان اوخوسون
گؤرسون اؤز عاشیقینی، شور ایله جانان اوخوسون
بو گؤزل لهجه ن ایله عالمه گوستر اؤزونو
اؤزگه نی قویما موغاماتینا داستان اوخوسون
وطنین بولبولِ شیدالارینی شورا گتیر
اوخو بیر نغمه، بوتون آذربایجان اوخوسون
موسیقی صنعتینی آذربایجان یارادیب
قوی بو تاریخی حقیقتلری تهران اوخوسون
لحنِ داوودی بیزیم خلقیمیز ایجاد ائلهییب
بؤیله ایجادی گرک یاخشی غزلخوان اوخوسون
قاراباغدیر بیزیم اؤز اؤلکه میزین شیرازی
اؤز موغاماتینی لازیمدی هر انسان اوخوسون
عصرلرله یاشاسین موسیقی خادیملریمیز
قوی ائشیتسین بوسؤزو مصطفی پایان اوخوسون
تبریزین نغمه سینی خلق یاراتمیش، واحد
قوی دئسین فیکریمه احسن بوتون عرفان اوخوسون


text:
ایشلدن دانیشیغی:E THP
Şablon
.Salam həmkar ,Xahiş edirəm ?Cənubi azərbaycan dilində hansı istifadəçi şablondan istifadə etməliyəm --Masalli qasimli (دانیشیق) ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۰۹ (UTC)
- سلام،شابلون:ایشلدن قوتوسونا باخین و یاشابلون:ايستيفاده چي معلوماتي.
{{ایشلدیجی شابلونو | سیمگه =[[فایل:GA_Əyalət_Bölgə.jpg|90px]] | سیمگه-رنگ = red | بیلگیلر = بو قۇللانیجی '''[[گونئی آذربایجان|گونئی آذربایجان]] تۆرکودور. '''   | بیلگیلر-رنگ = #00ff00 | قیراق-رنگ = #0000ff | قیراق-ائنی = 1 | بولمه = گونئی آذربایجانی ایشلدنی }}
Previewnote
لوطفا بورداکیلاری بورا کوپی ائدین.آلپ ار تونقا✉ ۵ اوْکتوبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۱:۰۵ (UTC)
Special:AbuseFilter
The current abusefilters seem to effectively block any user with less than 5 edits from doing anything on this wiki. This is not accettable, and I suppose it was not the intended result. I encourage you to disable all the filters, make them public and discuss them with the community. Nemo bis (دانیشیق) ۱۶ نوْوامبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۹:۳۳ (UTC)
سلام
سلام خوْش گؤردوک، فقط ایستهدیم سیزله بیر حالاحوال ائدم. درین حؤرمتلریملهM.XIII (دانیشیق) ۳۱ آقوست ۲۰۱۸، ساعت ۰۸:۳۸ (UTC)
مقالهنین آذربایجان دیلیندن عرب دیلینه ترجومهسی
سلام همکار. فیاض فرجوو مقالهسینده ائتدیینیز رئداکتهلره گؤره، سیزه تشککور ائدیرهم. زحمت اولماسا، فیاض_فرجوف مقالهسینین عرب دیللی وئرسییاسیندا رئداکتهلر ائده بیلرسیز؟ همچینین مقالهیه اساس شکیل علاوه ائتمکده چتینلیک چکرهم. اولجهدن سیزه تشککور ائدیرهم. --Masalli qasimli (دانیشیق) ۱۶ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۵۴ (UTC)
- سلام عزیز همکار. عربجه یاخشی بیلمیرم آمّا آذب و فا ویکیده خیدمَتینیزده وارام.E THP (دانیشیق) ۱۶ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۱۶ (UTC)
رئداکتهلرینیزه گؤره، بیر داها سیزه تچککور ائدیرهم. دوست-تانیشلارینیزدان عربجهنی بیلهن وار؟ اگر وارسا، خاهیش ائدیرهم عرب دیللی ویکیده مقالهنین رئداکته اولونماغیندا کؤمکلیک گؤسترین. قورخورام عربجه دوزگون یازیلمدیغینا گؤره، مقالهنی سیلرلر. --Masalli qasimli (دانیشیق) ۱۶ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۵۸ (UTC)
قوروما
سلام سعید بی، لوطفا بو مقالهنی آیپیلر قاباغیندا قورویوب، بو مقالهنی ده سیلین.آلپ ار تونقا✉ ۱۷ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۳۱ (UTC)
- سلاملار بی، قورودوم. امّا ندن سیمک? اینتر ویکیلرینه نظر سالین.یئنه فیکرینیزی بیلدیرین.حؤرمتله.E THP (دانیشیق) ۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۲۹ (UTC)
- قوروندو – E THP (دانیشیق) ۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۱۹ (UTC)
سلام، اللرینیز آغریماسین. اوندا ویکیلشدیرمک اوچون آیپیلر قاباغیندا سونسوز قورویون. بیر ده بو مدیاویکینی دانیشیق صفحهسی اوزوندن دییشدیرین.--آلپ ار تونقا✉ ۱۸ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۵۴ (UTC)
سلام بی، آیپینین بو دییشدیرمهسینی خارابکارلیق اوچون قایتارمیشسینیز، آنجاق من خارابکارلیق گورمدیم. بیرده لوطفا بو مقالهنی سیلین. آلپ ار تونقا✉ ۲۰ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۵۴ (UTC)
سلام سعید بی، بایرامینیز موبارک اولسون. زحمت اولماسا بو آیپینین یاراتدیغی مقالهلری سیلین.آلپ ار تونقا✉ ۲۱ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۲۷ (UTC)
- سیلیندی – E THP (دانیشیق) ۲۲ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۰۹:۰۴ (UTC)
سلام بی، لوطفا بو مقالهلری ( 1 2 ) سیلیب اونلاری یارادان ایشلدنی باغلایین. بو مقالهنی ده ویکیلشدیرمک اوچون سونسوز قورویون.--آلپ ار تونقا✉ ۲۵ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۴:۵۰ (UTC)
سلام بی، لوطفا بو و بو مقالهنی سیلین.آلپ ار تونقا✉ ۳۱ مارس ۲۰۱۹، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC)
سلام لوطفا بو مقالهنی یئنه سیلیب، باشلیغینی قورویون.آلپ ار تونقا✉ ۴ آوریل ۲۰۱۹، ساعت ۱۷:۱۶ (UTC)
یئنی مقاله
سلام بئی، یورولمیاسینیز. یئنی یاراتدیغیم صفحهنین باشلیغین لاتینجه یازماق ایستهمیردیم، اما اؤز الیفبامیزیایله یازماق ایجازهسین نیزاکتسیزلیغین قاباغین آلماق اوچون وئرمیردی، ایندی ده او صفحهده چالیشماق ایستهییرم، اما نیزاکتسیزلیگین قاباغین آلماق اوچون ایجازه وئرمیر. حؤرمتله --Mr,p balçi (دانیشیق) ۲۸ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۰۳ (UTC)
AWB
سلام. در ویکیپدیای فارسی قطع دسترسیام کردند و مدتی درگیر بودم. در نتیجه اینجا پاسختان را میدهم. اگر لازم است اینجا حتماً به زبان ترکی آذری نوشت، میتوانیم بحث را در متا ادامه دهیم.
شخصاً تا حالا هیچوقت از AWB استفاده نکردهام (چون مال ویندوز است و فعلاً به ویندوز دسترسی ندارم). با این حال جز دانلود نرمافزار از اینجا و افزودن نام کاربریتان به ویکیپدیا:AutoWikiBrowser/CheckPage کار خاصی دیگری لازم نیست. امتحان کنید و اگر جواب نگرفتید خبرم کنید تا بیشتر پیگیر شوم. 4nn1l2 (دانیشیق) ۲۵ آوریل ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۴ (UTC)
ایستک
سلام حؤرمتلی سعید بی، یورولمایاسینیز. لوطفاً بو ایشلدنی بلوک ائلهیین. واختینیز آچیق اولورسادا وپ:اچبت و بورایا دا بیر باش وورون. حؤرمتله.--Mr,p balçi (دانیشیق) ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۱۹ (UTC)
کند مئیدانی
سلام بَی. منجه ویکیپدیا:کند مئیدانی/دانیشیق/اسکی کند مئیدانی/آرشیو۴ ، ویکیپدیا:کند مئیدانی/دانیشیق/اسکی کند مئیدانی/آرشیو۵، ویکیپدیا:کند مئیدانی/دانیشیق/اسکی کند مئیدانی/آرشیو۶، ویکیپدیا:کند مئیدانی/دانیشیق/اسکی کند مئیدانی/آرشیو۷ و ویکیپدیا:کند مئیدانی/دانیشیق/اسکی کند مئیدانی/آرشیو۸ صفحهلرینی بو صفحهلره یوللاندیرین:
- ویکیپدیا:کند مئیدانی/آرشیو۴
- ویکیپدیا:کند مئیدانی/آرشیو۵
- ویکیپدیا:کند مئیدانی/آرشیو۶
- ویکیپدیا:کند مئیدانی/آرشیو۷
- ویکیپدیا:کند مئیدانی/آرشیو۸
منجه بوجورده چوخ مورتب و شکیل اولار. ویکیفارسیه ده باخساز بو ایشی گؤروبلر. سایقیلارلا--Bey Sultan (دانیشیق) ۲۷ نوْوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۲:۰۱ (UTC)
- سلاملار سیزه بی. اسکی کند آدیندا آرشیو اوْلان صفحهلر گئچمیشده تِست ویکیده آپاریلان دانیشیقلار دیر و یئنی ویکیده دانیشیق صفحهلر حدودن سیز دئدیگینیز کیمی آرشیولَنیر.بیزیم آرشیو ایکی بولومده دیر بیری اسکی کند یئنی تست ویکی(ویکیپدیا:کند مئیدانی(غیرفعال))و ویکیپدیا:کند مئیدانی/دانیشیق دیر کی آذب ویکی یاراناندان سوْنرا آرشیوه باشلایب.E THP (دانیشیق) ۱ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۵۴ (UTC)
- اوندا بس منجه آرشیو قیسمتینده بو صفحهلری (کند مئیدانی و اسکی کند مئیدانی/دانیشیق) صفحهلرین بیربیریندن آیریتماق و تفکیک ائتمک لازیمدیر. اگر سیزده منیم نظریمی قبول ائدیرسیز و حوصلهنیز وارسا بو صفحهلری تفکیک ائدین. شابلون:کند میدانی/باشلیق2 صفحهسینده ده بولاری تفکیک ائتمک لازیمدیر. حؤرمتله--Bey Sultan (دانیشیق) ۱ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۵۱ (UTC)
- فیکراِلیَم حل اولدو.E THP (دانیشیق) ۲ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۶:۵۹ (UTC)
-
- الینیزه ساغلیق.--Bey Sultan (دانیشیق) ۲ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۴۱ (UTC)
چالیشقان قالین
سلام سعید بَی. لوطفاً گئچمیش ایللرده چالیشقان اولدوغونوز کیمی، گینه چالیشقان قالین. تورکجه ویکیپدیا سیزین کیمی ایدارهچیلره احتیاجی وار. وپ:ایبت قونولارینی حل ائتمک، واندال ایشلدنلری سونسوز باغلاماق، سیلینمهلی صفحهلری سیلمک و قورونمالی صفحهلری قورماق تکجه چالیشقان ایدارهچیلرین الیندن گلر و تأسوفله سون ایکی آیدا تورکجه ویکیپدیادا ایدارهچیلرین هئچبیری اوجور کی باید چالیشقان اولسونلار، چالیشقان اولماییبلار. بس لوطفاً چالیشقان قالین. حؤرمتله.--Mr,p balçi (دانیشیق) ۲۰ ژانویه ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۴۴ (UTC)
سلام
بن الی بیر مقاله یاراتمیشام ولی چوخی او صفحه لرین ایری دیلین گورستمیللر من اولاری فارسی دیله پیوند وردوم و الا چوخ چکر پیوند تمام دیللره ورام بیر راحات یول یوخدور Abolfazlyashar (دانیشیق) ۳ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۷ (UTC) Abolfazlyashar (دانیشیق) ۳ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۰۲ (UTC)
- سیز تکجه بیر دیلی پیوند ورین قالانین روباتروباتلار حل ائدر. – E THP (دانیشیق) ۱۳ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۱۱ (UTC)
حمله و فحاشی
با سلام خدمت شما برادر و دوست عزیز و محترم، من به دلیل واگردانی ویرایشهای یک خرابکار در ویکیفا بدینصورت مورد حمله قرار گرفتهام! همزمان یک اکانت کاربری دیگر در ویکی آذربایجانی اکانتی جعلی با نام کاربری من ساخته و نه تنها به من فحاشی ناموسی کرده، بلکه صفحۀ کاربری مرا ویرایش کرده و اینطور به من توهین کرده است. همزمانی این دو اتفاق و محتوای پیامها گویای آن است که هر دو حمله توسط یک نفر انجام شدهاست. من هیچ فعالیتی در ویکی آذربایجانی نداشتهام و تُرکی هم نمیدانم که بتوانم شکایتم را به عرض مدیران برسانم. به نظر می رسد که شما مدیر محترم فارسی می دانید و به همین خاطر از شما به عنوان یک مدیر درخواست میکنم اجازۀ چنین رفتارهایی را به این ترولها و ولگردان سایبری بیشناسنامه ندهید. خواهان حذف آن اکانت و قطع دسترسی آن کاربر هستم. با سپاس و احترام.Paraw (دانیشیق) ۴ جولای ۲۰۲۱، ساعت ۲۳:۰۰ (UTC)
سس وئرمه
سلام حؤرمتلی ایدارهچی @E THP: زحمت اولماسا بو سس وئرمهیه قاتیلین.Ziraksima (دانیشیق) ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۱ (UTC)


text:
الیمیزه چاتان خبره اساسن، چوخ تاسفله زنگانین «سؤیلر» تخلصلی دهیرلی و گؤرکملی شاعری اوستاد «عباس بابایی» ۷۱ یاشیندا اردیبهشت آیینین ۲۷ینجی گونو دونیاسینی دهییشمیشدیر.
«عباس بابایی» ۱۳۲۳جو ایل زنگاندا دونیایا گلمیش، ۱۳۴۴ینجی ایلدن شعر یازماغا باشلامیشدیر. اونون فارسجا شعرلری تهراندا یاییلان فردوسی، روشنفکر، چاپار، صدا و… س کیمی درگیلرده یاییلمیشدیر.
مرحوم حسین منزوی و عمران صلاحی اونون یاخین یولداشلاریندان اولوب و اونون یارادیجیلیغینین اینکشاف و یاییلماسیندا دانیلماز روللاری اولموشدور. ۱۳۵۰ینجی ایل ایکی مین جیلدده “چراغ و چاه” آدیندا بیر شعر مجموعهسی چاپ اولور. کیتاب چاپدان چیخاندان سونرا “نگارش ادارهسی” یاییلماسینا اجازه وئرمهییب، دایاندیریلیر و سونرا کارتنسازی کارخاناسینین دهییرمانیندا دارتیلیر.
عباس بابایی ۱۳۶۹ ایلدن زنگاندا «ایشیق» درنهیینده فعالجاسینا اشتراک ائدیر و تورکجه شعر یازماغا اوز چئویریر. اونون شعرلری امید زنجان، بهار زنجان، پیک آذر و بایرام درگیلرینی ایشیقلاندیرمیشدیر. مرحوم شاعریمیزدن ایکی تورکجه کیتاب: “گلیرم” و “آییق گئجهلر” آدلاریندا و بیر جیلد فارسیجا “رد خون بر سنگ” آدیلا شعر مجموعهسی ایشیق اوزو گؤرموشدور و دؤردونجو کیتابی چاپا حاضیرلانیبدیر.
اوستاد عباس بابایینین وداع و تورپاغا تاپشیرما مراسیمی اردیبهشت آیینین ۲۸ دوشنبه گونونون آخشام اوستو ساعات ۱۶دا زنجانین «یوخاری مزار» قبریستانلیغیندا کئچیریلهجکدیر.
بیز «ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتینین امکداشلاری، ادبی جمعیتیمیزه اوز وئرهن بو ایتگینی بابایی عائیلهسینه، شاعرین دوست و تانیشلارینا و زنجان ادبی مدنی درنکلرینه باش ساغلیغی وئریر و اوستاد بابایینین خاطیرهسینی عزیزلهییریک.


text:
«هوْپبانا» حئکایهسینه هوْپموش آرقوْ سؤزلر/ رقیه کبیری
(«داود دوستار»ین حئکایه دیلینه بیر باخیش)
دیل، عومومیّتله، نیشانهلر أساسیندا قورولموش بیر دوزومدور. هر دیل، بیر لانگ langue کیمی نیشانهلر سیستئمی اولاراق اؤزونو شخصی دئییم یا پارول paroleدا گئرچکلشدیریر. هر شخصین فردیّتیله باغلی اؤزونه مخصوص اؤزل بیر دانیشیق دیلی وار. همین شخص باشقا اینسانلارلا علاقهده، اؤز دانیشیغیندا عومومی نیشانهلردن بیر پارول (گفتار) کیمی فایدالانیر. تصوّور ائدین مثلا هر کس واحد بیر مطلبی باشقا اینسانلارین رسمالخطّیندن فرقلهنهرک، اؤزونه مخصوص بیر رسمالخطیله یازیر. یازینین مؤؤضوع و مضمونو اوْرتاق اولدوغوندا، آنجاق ایفادهلر بیر- بیرینه اوخشامیر. دیل ایستر فردی، ایسترسه توْپلومسال یاشامدا، علاقه و باغلانیش آراجیندن علاوه، فیکیر و دوشونجه اوْبرازیدیر. اگر دیلی یالنیز بیر آراج کیمی گؤتورسک، او زامان معناسی بو اولار کی، بیر یاندان دیل آدیندا بیر وسیله واریمیز، بیر ده بئیینده دوشونولن بیر دوشونجه. حالبو کی، دیل و دوشونجه بیر- بیرلریندن آیریلمازدیرلار. اینسان هر نهیی فیکیرلهشیرسه، یالنیز اونو دیل قالیبیندا فیکیرلشه بیلر. کلمهسیز فیکیر و فیکیرسیز کلمه یوخدور. باشقا سؤزله دئسک، دیل اؤنجه وئریلمیش بیر قاب دئییل کی سونرا اونو معین بیر دوشونجه ایله دولدورموش اولاق. بورادا «ظرف» و «مظروف»، هر ایکیسی عئین زاماندا یارانیر. دئمک، فیکیرسیز دیل و دیلسیز فیکیر اولا بیلمز. دانیشیغا گلدیکده، دانیشیق، ایستر شیفاهی دانیشیق، ایسترسه مکتوب دانیشیق، دیلین اؤزلجه ایشلهدیلمه طرزیدیر.
هر میللتین کولتورو مختلیف زمینلرده (علمده، فلسفهده، تکنولوژیده، صنعتده و سایرهده) دیل واسیطهسیله یارانیب و قوْرونور. آنجاق بورادا بیر سوآل قاباغا چیخیر: اگر دیل (بیر لانگ کیمی) اؤزونو پارولدا (شخصی دئییملرده) گئرچکلشدیریرسه، اوندا بو قاتماقاریشیقلیغین ایچیندن نئجه اورتاق بیر دیل (معیار دیل) چیخارتماق اولار؟
معیار دیل، توپلومسال- اورتاق دیلدیر. بیر سؤزله، هر هانسی بیر توپلومدا یاشایان اینسانلارین هامیسینین اورتاق و یئکونلاشمیش دیلیدیر. مکتب و یونیوئرسیته (بیلیمیوردو) درسلرینه عایید چئشیدلی قوْنولاردا یازیلمیش کیتابلا معیار دیل ایله یازیلیر. بیزیم آذربایجانا گلدیکجه، رسمی اولاراق تورکجه دیلده تحصیل آلمادیغیمیزا گؤره، بو توْرپاقدا تورکجه معیار دیلدن دانیشماق هله چتین ایشلردن بیریدیر. بو اوزدن نثر و اؤزللیکله حئکایه یازان یازیچیلاریمیزین- اؤزوم ده بو یازیچیلارا قاتیلاراق- روایت دیللرینده بیر سیرا جیددی چاتیشمامازلیقلار گؤرونور. هر هانسی بیر یازی، معیار دیلده یازیلاندا، دیلین ساغلام قوُرولوشو قوْرونولمالیدیر. منجه، بیر حئکایه یازاری هر ایشدن اوّل دیلین ساغلام قوُرولوشونو بیلندن سونرا، اؤزو آگاهانه دیلی منیمسمهلیدیر. منه گؤره حئکایه ادبیّاتینین – ایستر قیسا حئکایه، ایسترسه رومان- دیلی نه صِرف دانیشیق دیلیدیر، نه ده رسمی و معیار دیلدیر. اونون اؤزونه عایید تکنیک و قایدا- قانونلاری وار. هر یازیچی اؤز حئکایهسینین مضمونونو اوْخوجویا چاتدیرماق اوچون، اؤزل دیله مالیک اولمالی و روایته اویغون، یارارلی دیل تکنیکلرینه أل تاپمالیدیر. یقین کی، تاریخی و اوسطورهوی بیر رومان یا بیر قیسا حئکایهنی، دانیشیق دیلیله یازماق مومکون دئییل. هر بیر قیسا حئکایه یا رومان زامان، مکان و پرسوناژلاردان آسیلی اولاراق، اؤزونه مخصوص اؤزل دیل ایله یازیلمالیدیر. شخصیتلرین کیملیییی و دیللری هر هانسی بیر روایتده اؤزل بیر لحن یارادیر. هر هانسی بیر حئکایهنین دیلی یازیچینین یارادیجیلیغینا باغلیدیر.
هر حئکایهده کلمهلر بیر- بیرینین کناریندا اوتوراراق، همنیشینلیک ائدیب، نیشانهلر واسیطهسی ایله اوخوجونون ذهنینده اؤزل اوبرازلار و معنالار یارادیر. یازیچی ایسه گاهدان راوینین، گاهدانسا تکبهتک شخصیتلرین دوشونجهلرینی قلمه آلیب، اوخوجویلا علاقه قوُرور. سسبیر و آخیملی سؤزلردن تشکیل تاپمیش جوملهلر، سؤزسوز کی هر هانسی بیر روایتین گؤزللیینده أساس روْل اویناییر. هر بیر حئکایهده چئشید- چئشید شخصیتلرین دیللری اونلارین دوشونجهلریندن، یاشلاریندان، پئشهلریندن، جینسیتلریندن، صینیفلریندن، تحصیللریندن، پسیکولؤژیک کاراکتئرلری و…دن قیدالانیر.
رومان یازیلیشیندا، آرقوْ دیلین تملینی قویان فرانسیز یازاری «لویی فردینان سلین» دئییر کی: «آرقو دیل، اینسانین فلاکت و بدبختلییینی آنلاتماق اوچوندور، معیار دیل بو فلاکتلری اولدوغو کیمی اوخوجویا چاتدیرماقدا عاجیزدیر.»
هرچند دیل نیشانهدیرسه، بیر دئییمه گؤره «آرقو» دیل، بو اوزدن فوْرمال نیشانه قانونلارینی سایماماق و بیر حسابا گؤره، اؤزو، اؤز نؤوبتینده آنتینوْرمچولوق نیشانهسیدیر. «سلین» کیمی گوجلو بیر یازار یوخاریدا صادالادیغیمیز سؤز ایله دیل قایدا- قانونلارینی پوْزماق فیکریندهدیر. بو فرانسیز یازارا گؤره معیار دیل جمعیّتین آشاغی قاتینداکی یاشاییشدان علاوه عشق، نیفرت، هیجان و اونون کیمی حیسلری چاتدیرماقدا عاجیزدیر.
بیزیم جغرافیایا گلدیکده، آذربایجان تورکجهسینده حئکایه یازارلار ایچینده، منجه داوود دوستار «سلین» یوْلونون لاپ دوزگون داوامچیلاریندان بیریدیر. دوستارین تبریز دئییمی ایله یازیلمیش بئش حئکایهسی، اؤزللیکله «نس آدامین قیدیغی گلمز» و «هوپبانا» حئکایهلرینین اینسانلاری توپلومون آشاغی قاتیندان اولدوقلارینا گؤره، یازیچی روایتده روْل اوینایان اینسانلارین آرقو دیللریندن فایدالانیب، اؤز روایتینی اوخوجویا چاتدیریر. سؤزسوز کی، هر هانسی صینیفین اؤزونه عایید آرقو دیلی وار. دوستار «نس آدامین قدیغی گلمز» حئکایهسینده یاشادیغیمیز جغرافیانین فرقلی صینیفلرینین خیلافکارلارینین آرقو دیللرینی زیندانین کیچیک بیر هؤجرهسینده بیر یئره توپلاییب، اوخوجویا چاتدیریر. بو حئکایهنی اوخویاندا اوخوجو آرقو دیل واسیطهسی ایله بو هؤجرهدهکی محبوسلارین فلاکتلی یاشاییشلارینی اولدوغو کیمی حیس ائدیر. دوستارین حئکایهلرینده «عسگر قفهچی»، «اَهبر بابیللی»، «عجم ایبرام»،«جامبُر حمید»، «خرزی»، «داش آتان» کیمی آدلار دا آرقو دیلیندن دوغولموش آدلاردیلار.
هوپپبانا حئکایهسینده اؤلوم قوْنوسو، یاشاییش کیمی حئکایهنین روایتینده اؤزل بیر رول داشیییر. «آ قلی» اؤلو داشییان ماشینی ایله بیرلیکده بوتؤو بیر کاراکتردیر. ماشین ایله «آ قولی» بیر- بیرلرینی تکمیللشدیریرلر. بیر دئییمه، «آ قولی»نین وارلیغی و اونون محللهدهکی ارزش- اعتباری اؤلو ماشینینا باغلیدیر. محللهده یاشایان بوتون اینسانلاری «آ قولی»نین ماشینیله سوْن سفرلرینه یوْلا سالیرلار. «گئجهلر مکّه کفنلرینی أیینلرینه پیروب ائلیینلر» «قیتمیر ایبرام آغا»، «خاموستان خانیم»لا «مخوره ننه» و بیر ایکی قاری- قوْجانی قیراغا قویدوقدا، محللهنین دیگر اینسانلاری دا، «آقولی»نین ماشینینا مینمکدن چکینسهلر ده، گؤزلری دائیم اونون ماشینینین دالیسیجادیر. هر سحر «آ قلی»نین ماشینینا راستلاشماغی و دالیجا هر بیری تکبهتک صدقه صاندیغینا پول سالدیقلارینا رغما، آنجاق اؤلو داشییان ماشین محلله آداملارینا دوغمادیر: «دهدهم دیل آغزی دئییب کی، منی قولونون ماشینیینان آپارون قبیستانا یوخسا اوردا قریبسهلرم». ماشینین غئیبتی بئله محللهده یاشایانلاری نیگران قویور. دئمک، اینسان یاشاییشین لاپ قیزغین چاغیندا بئله، اؤلوم کیمی بیر حقیقتی عاغلیندان چیخارا بیلمیر. توپلومون هر قاتیندا اولور اولسون، اؤلوم، یاشامین کؤلگهسی کیمی آددیمباآددیم اینسانی ایزلهییر.
روایتین آخیمیندا قهوهخانا ادبیاتی اوخوجونو ماراقلاندیریر. اوخوجو اؤلومدن علاوه قهوهخانایا عایید آرقو و غیرفوْرمال ادبیات ایله تانیش اولور. میثال اوچون، خومارلیق حالیندا دانیشان شخصین سؤزلری: «سنین دوخانییهدن نه باشین چیخیر، والیوم نه بیلیشن نهدی؟ پئیینی خونشاردان آیییا بیلمی، منه قلط چیخادیی». «سن داشما دسمالووا، دسمالووودا سال شَییته، دوخانییه ایشی چیچَح ایشینه بنزهمز، بونو آغیزدان چَکلَلَی، اونو بویوننان» و…
سلین آرقو سؤزلرله برابر روماندا تصویره چکدییی مکانلارین سس و های-کویونو ده اؤز روایتینده اوخوجونون قولاغینا چاتدیریر. آمما ندنسه دوستارین «هوپبانا» حئکایهسینده روایت اولونان فضالاردا سس چوخ آزاراق قولاغیمیزا دهییر. هوپبانا حئکایهسیندهکی قهوهخانادا یالنیز اینسانلارین دانیشیقلارینی ائشیتمک اولور. دانیشیقلار قهوهخانانین دوْغال سسینه غالیب گلیر. قهوهخانالاردا حاکیم اولان اؤزل سسدن، قلیان کوپونده قوُرولدویان سودان، هئچ اولماسا ایستیکان- نعلبکینین چیققاچیق سسی بئله قولاغیمیزا دهیمیر. گاهدان ائله نظره گلیر «آ قلی»، «اهبر بابیللی» و… یالنیز آرقو سؤزلرینی بیر- بیرینین دالیسیجا دوزوب و حئکایهنی آرقو سؤزلرله ناخیشلاندیرماق اوچون قهوهخانایا گتیریلیبلر. گاهدان بو سؤزلرین دالبادال گلمهسی اوخوجونون ذؤوقونا توخونور. اوستهلیک، حئکایهده تبریزین گؤبهیی ساییلان «گورجو» بازاری کیمی واقعی مکان روایت اولونجا، اوخوجو اوردا بیر- بیرینه قاریشمیش سسلری اؤزلهییرسه ده، هئچ نه ائشیتمیر. حئکایهده هفته اوچو اونون جوما آخشامیسی ساییلان قهوهچی شاگیرد، یئره سَهریلن آلت پالتارلارینین شکلینی و رنگینی گؤروب، قیزلارا سؤز آتماقدان یورولوب، سؤزلری باشا چاتسا دا، «گؤزلری گیلاس دریب، سبته سالسا» دا، ندنسه گورجولر آغزینین هئچ بیر سسی اوخوجونون قولاغینا چاتمیر. من بیر اوخوجو کیمی بئلنچی واقعی مکانلارین تصویرینی حکئایهده گؤرمکله برابر، همین مکانلاری بورویَن سسلرین عکس- صداسینی دا ائشیتمهییم گلیر. هئچ اولماسا سؤز آتماقدان یورولموش خَکه تایی بئلینده گئدن قهوهچی شاگیردین قیزلارا آتدیغی سؤزلرین یئرینی، بو آرقو سؤزلری حاکیم اولموش حئکایهده بوش گؤرورم. منجه، داوود دوستار کیمی یازیچینین باجاریغی وار همین مکانلارین سسلرینی ده اوخوجویا چاتدیرسین.
بو حئکایهده منیم فیکریمی اؤزونه چکن بیر مسئله اولوب- اولماسا «قولاغی کسیک ونگوک» مسئلهسیدیر. هئچ ده اینانیلماز دئییل کی، آز- چوخ بئینیآچیق بیر قهوهچی شاگیرد روایته گؤره بیر نقاشی کیتابیندا «ونگوک»ون «گونهباخان» اثرینی گؤروب، اوندان خوشلانیب، اؤز عالمینده اثرده اولان رنگلری «گورجولر» آغزیندا، یئره سهریلمیش لیفجیکلرله توتوشدورسون. منه گؤره «ون گوک»ون قولاغینین کسیلدییینه گؤره قهوهچی شاگیردین دیلیندن دئییلن سؤزلر بو حئکایهده یاماق کیمی گؤزه گلیر، یوخسا «گونه باخان» اثرینی بئینیآچیق بیر قهوهچی شاگیرد ده آیریلاری کیمی بیر نقاشی- موْدل کیتابیندا گؤره بیلمک مومکوندور.
آرقو دیلی مکان وزامانا باغلی اولان بیر دیلدیر. بو کیتابین روایتلرینین ایچینده، قهوهخانادا، گورجولر بازاریندا، تبریزین مرکزینده، زیندان هؤجرهسینده و اونون کیمی مکانلارداکی گیزلی دیل یا آرقو دیل اینسانلارین گئرچک یاشامینی، اوستهلیک یاشاملارینا حاکیم اولان خشونتین راویسیدیر. بازار آغزیندا اینسانلارین ذهنلرینین گؤزو ایله دهلینن یئره دوزولموش ألوان لیفجیکلر، تصادوف اوزره صدمه گؤرموش قهوهچی شاگیرده جوربهجور داورانماقلار و… توپلومودا حاکیم اولان گیزلی خشونتلرین نیشانهلری کیمی سایخاش- سایخاش، آستاجا گؤز اؤنوندن سوزوب، کئچیب- گئدیرلر. آنجاق بو خشونتین نئجهلیینی حئکایه ادبیاتیندا آرقو دیل روایت ائده بیلیر.
داود دوستار هوپبانا کیتابینین حئکایهلرینده هر صینیفین اؤزونه عایید آرقو دیلیندن فایدالانیب دیلدن تؤرهنمیش خشونتی گؤسترمکده چوخ باجاریقلی بیر یازیچی گؤرونور.
بونونلا بئله «هوپبانا» کیتابینین حئکایهلرینده آرقو سؤزلرین بعضا دالبادال یازیلماسی و یا گاهدان آشیری حدده بو سؤزلردن فایدالانماسی، اوخوجونو اینجیدیب داریخدیرسا دا، حئکایهده گئدن دانیشیقلار، تبریز دئییمی ایله یازیلمیش فضالار و مکانلار بو توپلومون حاکیم کولتورونه، مدنیّتینه و ایقتصادی دورمونا دلالت ائدیر.
دوستار دا سلین کیمی آرقو دیلیندن فایدالانیب، حئکایهلرینده جمعیّتین آشاغی قاتینین یاشاییشیندا عشق، نیفرت، هیجان و یوخسوللوق و اونون کیمی حیسلری معیار دیلین ایقتیداریندان قورتاریب، بو حیسلری اولدوغو کیمی اوخوجویا چاتدیرماقدا باجاریقلی اولسا دا، املاء یالنیشلیقلاری اوخوجونو سینسیدیر. منه ائله گلیر دوستار بیر آنارشیست کیمی بو یالنیشلیقلارا گؤز اؤرتوب کئچمکله دوْلودان قورتولوب دامجییا راست گلیر. اوستهلیک، لوئی فردیناند سلین آرقو دیلیندن فایدالانماق ایله فرانسانین معیار دیلینین مؤحکم قورولوشونا مئیدان اوخویوب، دوستار ایسه بیزیم یاشادیغیمیز جغرافیادا معیّن بیر معیار دیلی اولمایان آذربایجان تورکجهسینه میئدان اوخوماقدادیر.
نئچه ایل بوندان اوّل، (بو یازی یازیلدیغی زامان) بیر جلسهده هوپبانا حئکایهسینی داود دوستارین اؤز دیلیندن ائشیدیب، املاء یالنیشلیقلارینی گؤرمهدن چوخ لذت آلمیشدیم. بونا باخمایاراق ایللردیر آذربایجان تورکجهسینده یازیب- اوخوماغا عادتیم وار، سون گونلرده یئنی چاپ اولموش هوپبانا کیتابینی اوخویاندا املاء یالنیشلیقلاری لذت حیسیمه توخوندو. او اوزدن ۹۳-جو ایلده یازدیغیم یازینی یئنیدن ائدیت ائلهدیم. نظره گلیر بو یالنیشلیقلار آماتور اوخوجونو داها آرتیق کیریخدیرا بیلر.
بو گونلر تکنولوژینین گلیشمهسی سایهسینده سایسیز- حسابسیز سسلی کیتابلار عرضه اولونور. یاخین کئچمیش گونلرده بیر داها دوستارین هوپپانا حئکایهسینه اؤز سسیله قولاق آسدیم. ایکینجی دهفه اولاراق همن نتیجهیه چاتدیم. بو حئکایه داود دوستارین اؤز سسیله و تبریزین دانیشیق دیلی ایله داها آخیجی و لذتوئریجی اولور. بئله نظره گلیر کی، تکنولوژینین گلیشمهسی ذهنی ذائقهلریمیزی دهییشمکله برابر املاء یالنیشلیقلاریمیزی اؤرت- باسدیر ائلهییر. دئیهسن بو گونلر قولاقلاریمیز گؤزلریمیزدن آرتیق ادبیاتدان لذت آپارماغا عادت ائلهییر!
۱۳۹۳/۱/۱۰
یئنی ائدیت ۱۳۹۶/۹/۲۰


text:
دالغا بویو
دالغا بوْیو بیر دالغانین سیرالی (دال-دالا) ایکی تپه یا ایکی چۇخور یا هر هانکی ایکی ائشیت فازدا اوْلان نوقطهلر آراسینداکی فاصیله دیر.[۱] دالغا بوْیو لاندا (λ) حرفی ایله سیمگهلنیر و فرکانس ایله ترس مۆتناسیبدیر. دالغا بوْیو چوْخالدیقجا، دالغانین فرکانسی آزالار و دالغا بوْیو آزالدیقجا دالغانین فرکانسی چوْخالار. ایکی دالغانین یئیینلیگی (سۆرعتی) بیر اوْلورسا، آشاغی فرکانسی اوْلان دالغا، یوخاری دالغا بوْیونا و یوخاری فرکانسی اوْلان دالغا ایسه آشاغی دالغا بوْیونا صاحیب اولار.[۲] دالغا بوْیونون میلتلر آراسی بیریملر سیستمینده (SI) اؤلچمه بیریمی (واحیدی) متر دیر.[۳]
گؤرۆشن ایشیق[دَییشدیر]
ایشیق یا گوروشن ایشیقدا، ایشیق بوْیاسی (رنگی) دالغا بوْیونا باغلیدیر.
فورمول[دَییشدیر]
- دالغا بوْیو-فرکانس ایلیشگیسی (رابیطهسی):
بو فورمولدا فرکانس، دالغا سۆرعتی و ایسه دالغا بوْیونو سیمگهلهییر.
- هر بیر دالغادا، دالغا بویو ایله فرکانسین چارپیم (ضرب) سونوجو، ثابیت و دییشیلمز بیر عدد دیر. بو عدد "ایشیغین خلأدهکی سۆرعتی" آدلانیر.
بو فورمولدا ایشیق سۆرعتی، فرکانس و ایسه دالغا بوْیونو سیمگهلهییر.
بیرده باخین[دَییشدیر]
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ Raymond A. Serway; John W. Jewett. Principles of physics (4th ed.) Cengage Learning, 2006. pp. 404, 440. ISBN 0-534-49143-X
- ↑ Theo Koupelis and Karl F. Kuhn. In Quest of the Universe. Jones & Bartlett Publishers, 2007. ISBN 0-7637-4387-9
- ↑ La Métrologie Française: The Units of measurement


text:
باتی جاوه
{{Infobox settlement | name = باتی جاوه | native_name =Jawa Barat | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = باتی جاوه (اینگیلیسجه: West Java) اندونزی دا یئرلشیب. و ۳۷۱۷۳٫۹۷ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۶۷۰۹۶۰۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Java»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده باتی جاوه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
عباس آبادعلیا (ابهر)
عباس ابادعليا (ابهر) کندی ابهر بؤلگهسینین، ابهر بؤلگهسینین مرکزی بؤلومو و ابهررود قصبهسی نده یئرلهشیبدیر. [۱]
جوْغرافیایی موْقع[دَییشدیر]
بۇ کند زنجان اۇستانیندا یئرلشیبدیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۸۹ نفر اهالیسی و ۱۵ عایلهسی وار. بۇنلاردان ۳۹ نفری کیشی و ۵۰ نفری خانیم دیرلار. بۇ کندین اهالیسیندن ۶۳ نفری ساوادلی و ۲۰ نفری ساوادسیزدیرلار.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ مرکز آمار ایران (۱۳۸۵). جمعیت تا سطح آبادیها بر حسب سواد (فارسجا). مرکز آمار ایران. یوخلانیلیب ۱۳۹۴.


text:
آلومینیوم نیترات
آلومینیوم نیترات (اینگیلیسجه: Aluminium nitrate, روسجا: HиTpaT aлюMиHия، عربجه: نترات الألومنيوم ) بیر شیمیایی ماده. آغ رنگلی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار. آلومینیوم نیترات نیتروژن بیلشیکلری، آلومینیوم بیلشیکلری و نیتراتلار گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Aluminium nitrate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده آلومینیوم نیترات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آذربایجان، ارمنیستانی عدالت دیوانینا شکایت ائتدی
ارمنیستانین دوغرودان و دولاییلی اولاراق آذربایجان تورکلرینه قارشی "ائتنیک تمیزلیک" ائتدیگی و دؤولتین ان اوست سویهسیندن اعتباراً عیرقچی و نیفرت سؤیلملری یایدیغی قید ائدیلدی
اولوسلارآراسی عدالت دیوانی، آذربایجانین، ارمنیستانی "هر جور عیرق آیریمچیلیغینین تصفیه ائدیلمهسینه دایر اولوسلارآراسی سؤزلشمهنین پوزونتوسو" گرهکجهسی ایله شکایت ائتدیگینی آچیقلادی.
بیرلشمیش میللتلره باغلی یارغی اورگانی عدالت دیوانیندان وئریلهن یازیلی آچیقلامادا، آذربایجانین، ارمنیستانی آیریمچیلیغین اؤنلهنمهسینه باغلی اولوسلارآراسی سؤزلشمهنی پوزونتودان شکایت ائتدیگی و دیواندان گئچیجی تدبیرلره حؤکم ائدیلمهسینی طلب ائتدیگی ایفاده ائدیلدی.
آچیقلامادا، آذربایجانین، ارمنیستانین آذربایجانلیلارا قارشی "میللیت و ائتنیک منشأ" قایناقلی آیریمچیلیق ائتدیگی ادعالارینا یئر وئریلدی.
ارمنیستانین دوغرودان و دولاییلی اولاراق آذربایجان تورکلرینه قارشی "ائتنیک تمیزلیک" ائتدیگی و دؤولتین ان اوست سویهسیندن اعتباراً عیرقچی و نیفرت سؤیلملری یایدیغی قید ائدیلدی.
آچیقلامادا، آذربایجانین ادعالاری آراسیندا داغلیق قاراباغین ایشغالدان قورتاریلماسی مدتینده ارمنیستانین آذربایجانلیلاری تکرار هدفه آلدیغی و "ائتنیک نیفرت قایناقلی مرحمتسیز رفتار" ائتدیگینه یئر وئریلدی.
آذربایجانین، ارمنیستانین آذربایجانلیلارین ائتنیک تمیزلیگی و مدنیتلرینین یوخ ائدیلمهسینی آماجلایان سیاستلرینین "هر جور عیرق آیریمچیلیغینین تصفیه ائدیلمهسینه دایر اولوسلارآراسی سؤزلشمه"نین سیستماتیک پوزونتوسو اولدوغونو ساووندوغو و بو چرچیوهده شکایت ائتدیگی بیلگیسی پایلاشیلدی.
ارمنیستانی آذربایجان وطنداشلارینا قارشی ائتدیگی پوزونتولارا سون وئرمهسینی ایستهیهن آذربایجان، آیریمچیلیغین اؤنلهنمهسینه باغلی اولوسلارآراسی سؤزلشمهنین گرهکلرینین یئرینه یئتیریلمهسی و دیوانین "عاجل" شکیلده تدبیر قرارلارینا حؤکم ائتمهسینی طلب ائتدی.
دیوان؛ گئچهن هفته، ارمنیستانین، آذربایجانی عینی سؤزلشمهنین پوزونتوسو گرکجهسی ایله شکایت ائتدیگینی آچیقلامیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
بیر آذربایجان عسگری شهید اولدو
ارمنی سلاحلی قروپلارین ائتدیگی کسکین نیشانچی آتیشی نتیجهسینده بیر عسگرین حیاتینی ایتیردیگی بیلدیریلدی
بایراموو: آذربایجان، ارمنیستانلا ایلیشکیلری نورماللاشدیرماغا حاضیردیر
جیحون بایراموو، آذربایجانین ۳۰ ایللیک ایشغالا سون قویاراق تورپاق بوتؤولویونو تامین ائتدیگینی بیلدیردی
ارمنیستان، قاراباغدا تاریخی آنیدلارین یوزده دوخسان بئشینی یوخ ائتدی
آذربایجانین مدنیت باخانی: قاراباغ یاخین گلهجکده آذربایجانین ان گؤزل بؤلگهلریندن بیرینه چئوریلهجک


text:
"دلتا" واریانتینین یاشا گؤره علامتلری آچیقلاندی
عالیملر فرقلی یاش قروپلاریندان اولان اینسانلاردا کوروناویروسون "دلتا" واریانتینین هانسی علامتلرله موشاهیده اولوندوغونو آراشدیریبلار.
بریتانیانین آکسفورد بیلیم یوردونون عالیملری فرقلی یاش قروپلاریندان اولان اینسانلاردا کوروناویروسون "دلتا" واریانتینین هانسی علامتلرله موشاهیده اولوندوغونو آراشدیریبلار.
"The Sun" معلومات وئریر کی، ویروسون موختلیف یاشدا اینسانلاردا فرقلی علامتلرله اؤزونو بوروزه وئردیگی تصدیق اولونوب.
مسئلن، اوشاق و یئنییئتمهلرده "دلتا" داها چوخ یوکسک آتشه سبب اولور. یاشلیلاردا ایسه داها چوخ نفس دارلیغی ایله اؤزونو گؤستریر.
گنجلرده "دلتا واریانتی" بوغاز آغریسی ایله موشایت اولونور و داد، قوخو حیسینین ایتیریلمهسی ایله نتیجهلنیر.
ایلگیلیلی خبرلر
"دلتا واریانتینی ایزوله ائتدیک"
پروفسور دکتر مصطفی چالیش، اونیوئرسیتهده حاضرلانان تورکوواک واکسنینین کووید-۱۹ دلتا واریانتینا تأثیری حاقیندا دانیشدی
انسان اورگانی، انسانسیز هاوا آراجی ایله داشیندی
تورونتو شهریندهکی وسترن خستهخاناسیندا بیر خستهدن آلینان آغجییر ۶ دقیقهلیک اوچوشدان سونرا تورونتو جنرال هاسپیتالا چاتدی
دؤرد قیزیل گؤدهک اولدوزدا حیات سیگنالی
دونیادان ۱۶۵ ایشیق ایلی اوزاقلیغیندا اولان ۱۹ قیرمیزی گؤدهک اولدوز کشف ائدیلدی


text:
میانه
میانا (Miyana)؛ ایران نین دوغو آذربایجان اوستانیندا و تبریز و زنجان شهرلرینین آراسیندا یئر آلان بیر شهر دیر. بو شهر تبریز شهریندن ۱۲۰ کیلومتر آرالی دیر. ۱۳۹۵-نجی ایلین آمارینا گوره بو شهرین۹۸۹۷۳ نفر جمعیتی واردیر. بو ساییدا جمعیت له، تبریز، ماراغا ، مرند و اهر شهرلریندن سونرا، دوغو آذربایجانین بئش اینجی بویوک شهری ساییلیر. اورتالاما ۱۱۰۰ متر یوکسلییی اولان میانا شهری قیزیل اوزن چایینا آخان بیر باشقا کیچیک چایین کناریندا یئر آلیب دیر.
گؤرمهلی یئرلری[دَییشدیر]
بو شهرین تَرک داش مسجیدی، قیز کورپوسو، قیز قالاسی، جامال آباد کاروانساراسی، نجف قولوخان قالاسی، شهرچای کورپوسو، ایمام زاده ایسماعیل توربهسی ، تورکمن چای ایمام زادهسی آدلیمدیر.
دیل و دین[دَییشدیر]
بو بؤلگه نین بوتون اهالیسی آذربایجان تورکجهسینده دانیشیرلار و شیعه اینانجلیدیرلار.
سوقتلر، یئمهلیلر و ال اورونلری[دَییشدیر]
- ساج بالیغی
- خیرچا
- پوفکی دادلیسی
- آلما
- ایشلی فتیر
- سوبورگه
- خالچا
- کیلیم
- ججیم
- دویو
میانا دوغو آذربایجان اوستانیندا دویو، بوغدا و قیرمیزی ات باخیمیندان بیرینجی شهر ساییلیر.
مریض خانالار[دَییشدیر]
خاتم الانبیاء مریض خاناسی کی ۹۶ دنه تختی وار.
ایمام خومینی مریض خاناسی کی ۱۵۰ دنه تختی وار.
آدلیملار[دَییشدیر]
- عین القضات میانجی همدانی
- ابوالحسن علی بن حسن بن علی میانجی
- افضل الدین خونجی
- میرزا مسعود انصاری گرمرودی
- موتمن الملک
- میرزا فتاح خان گرمرودی
- ملا محمد باقر خلخالی میانجی
- حبیب ساهر
- آیت الله حسینی زنجانی
- آیت الله شبیری زنجانی
- آیت الله محمد باقر ملکی میانجی
- آیت الله احمدی میانجی
- ناصرالدین نیکنامی
- یوسف کرمی
- ازبرعلی خواجوی[۲]
سولماز هوتلی[دَییشدیر]
سولماز هوتلی بیر اۆچ اولدوزلو هوتل دیر کی۲۶ دانا اؤتاقی وار و زینبیه بولواریندا یئرلشیبدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf
- ↑ میانه ،محمد صادق نائبی،جهان جام جم ، 1384 ،صفحه 113


text:
آمریکا، تورکیهیه قارشی ائدیلن سالدیرینی قینادی
«تورکیه بیزیم اؤنملی ناتو متفیقیمیزدیر و ترورلا موباریزهدن سوریهده چاتیشمانین سونا چاتماسینا قدر بیر چوخ ساحهده اورتاق ماراقلاریمیز وار"
آمریکا، سوریهده شهید ائدیلن ایکی تورک پلیسینین عائلهلرینه باشساغلیغی وئردی و سالدیرینی قینادی.
آمریکا خارجی ایشلر باخانلیغی سؤزچوسو ند پرایس گوندهلیک مطبوعات توپلانتیسیندا بؤلوجو ترور هؤرگوتو یپگ/پکاکانین تورکیهیه قارشی سالدیریلارینی دگرلندیردی.
پرایس، یپگ/پکاکانین آدینی چکمهدن،
«ناتو متفیقیمیز تورکیهیه سرحد اؤتهسینده سالدیریلاری قیناییریق. سوریهده اؤلدورولن ایکی تورک پلیسینین عائلهلرینه ده باشساغلیغی وئریریک".
"بوتون طرفلرین آتیشکس بؤلگهلرینه رعایت ائتمهسی، سوریهده ثابتلیگین گوجلهندیریلمهسی و سیاسی حل اوچون چالیشماسی اؤنملیدیر" دئدی.
«تورکیه بیزیم اؤنملی ناتو متفیقیمیزدیر و ترورلا موباریزهدن سوریهده چاتیشمانین سونا چاتماسینا قدر بیر چوخ ساحهده اورتاق ماراقلاریمیز وار. سوریه سیاستی ایله باغلی آنکارا ایله یاخیندان مشاوره حالیندا اولماغا داوام ائدجییک" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
چین-ین بمت-دهکی نومایندهسی یاشیل اقتصادیاتا کئچیدی سرعتلندیرمهیه چاغیریب
یاشیل انرژییه کئچید سرعتلندیریلمهلیدیر، لاکین اینکیشاف ائتمیش اؤلکهلر بو ساحهده اؤز عهده لیکلرینی یئرینه یئتیرمهیه دقت یئتیرمهلیدیرلر.
دایناسور، دونیا لیدذرلرینه سسلندی
نسلی تۆکنن بیر دایناسور، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی باش قورولوندا دانیشاراق، فسیل یاناجاقلاردان اوزاق دورولماسی و «یوخ اولوشون سئچیلمهمهسی» چاغریسی ائتدی
سودان-دا خارطوم اولوسلار آراسی هاوا لیمانی باغلانیب
سودان سیویل هاواجیلیک تشکیلاتیندان یاییلان معلوماتدا هاوا لیمانینین 26-30 اوکتبر تاریخلرینده اوچوشلارا باغلاناجاغی بیلدیریلیب.


text:
ترنت چایی
ترنت چایی (اینگیلیسجه: River Trent، فارسجا: رود ترنت ، ایتالیاجا: Trent (fleuve) ، عربجه: نهر الترينت ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Trent Nehri ، روسجا: TpeHT (peka)) بؤیوک بریتانیا اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۹۸ کیلومتر دیر. بۇ گۆن ترنت چاییندان ثانییهده ۸۴ متر مکعب سۇ آخیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ترنت چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«River Trent»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
عمران اوستانی
عمران اوستانی (اینگیلیسجه: Amran Governorate) یمنده یئر آلان بیر اوستاندیر. و ۹۵۸۷ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن اؤلكه نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۶۱۰۰۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
- قوزئی داکوتا ایالتی
- قوزئی داکوتا شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Amran Governorate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده عمران اوستانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ماکسیم کانونیکوف
ماکسیم کانونیکوف (اینگیلیسجه: Maksim Kanunnikov) (دوْغوم:۱۴ ژوئیهٔ ۱۹۹۱ (۳۰ یاش) نیژنی تاقیل) بیر فوتبالیست. روسیه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ماکسیم کانونیکوف گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- نیژنی تاقیل دوغوملولار
- زنیت سن پترزبورق کولوبونون اویونچولاری
- امکار پرم کولوبونون اویونچولاری
- روبین کازان کولوبونون اویونچولاری
- کریلیا سووتوف سامارا کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۷ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری


text:
دنیپر چایی دؤیوشو
دنیپر چایی دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of the Dnieper) آلمان و شوروی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی دۆنیا ساواشسینده شرق جبههسینین بیر قیسمیدیر. دنیپر چایی و شوروی یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو شوروی غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Frieser et al. 2007, p. 343.
- ↑ Frieser et al. 2007, p. 379.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of the Dnieper»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دنیپر چایی دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سیرادان اینسانلار
سیرادان اینسانلار (اینگیلیسجه: Ordinary People, آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Sıradan İnsanlar , فارسجا: مردم معمولی ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی تیموتی هاتون، جاد هیرش، مری تایلر مور، دونالد ساترلند جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین ماروین هملیش یارادیب. ۱۹۸۰ میلادی ایلینده ۶ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۴ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سیرادان اینسانلار گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- قیریلمیش فایل باغلانتیلاری اوْلان صحیفهلر
- فیلملر ۱۹۸۰ (میلادی)
- English-language films
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- ۱۹۸۰-جی ایل فیلملری
- آمریکانین درام فیلملری
- آمریکا فیلملری
- اوسکار اؤدولی آلان فیلملر
- اینگیلیسجه فیلملر
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلری رومانلارینا اساسلانان فیلملر
- ان یاخشی ایکینجی پلان نفر رولونا گؤره اوسکار اؤدولی غالیبلرینین چیخیش ائتدیکلری فیلملر
- ارامونت پیکچرز فیلملری


text:
سؤزده سورملو تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
گابار داغ بؤلگهسینده تشکیل ائدیلهن عملیاتدا ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
شیرناکدا ائتکیسیز حالا گتیریلن تروریستلردن بیرینین نارینجی کتگوریده اولدوغو معین ائدیلدی.
ایچ ایشلری باخانلیغیندان وئریلن یازیلی آچیقلامادا، شیرناک بؤلگه ژاندارما قوموتانلیغی نظارتینده ارن-۱۳ شهید ژاندارما اوزمان چاووش اوفوق بینگؤل عملیاتی چرچیوهسینده، ۲۴ آگوستدا گابار داغ بؤلگهسینده تشکیل ائدیلهن عملیاتدا ۳ تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی خاطیرلادیلدی.
ائتکیسیز حالا گتیریلن تروریستلردن بیرینین، سؤزده بوتان ایالتی، گابار بؤلگهسینده سورملو اولاراق فعالیت یئریدن و تروردان آخاریلانلار لیستینده ۱ میلیون لیرهیه قدر اؤدول ایله نارینجی کتگوریده یئر آلان "دیلژین ماریا درسیم" کد آدلی، ثانیه توپراق اولدوغو ایفاده ائدیلدی.
باخانلیقدان وئریلهن باشقا بیر آچیقلامادا، امنیت مودورلوگو و ژاندارما قوموتانلیغینین یئریتدیگی اقناع چالیشمالاری نتیجهسینده، پکاکا/کاجکادان قاچان باشقا بیر هؤرگوت عضوو گوونلیک گوجلرینه تسلیم اولدو.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه عراق-ین دیاله ویلایتیندهکی هوجومو قیناییب
تورکیه عراق-ین دیاله ویلایتیندهکی کندلردن بیرینه ترور تشکیلاتی داعش طرفیندن ائدیلن هوجومو قیناییب.
اردوغان: منیم کیتابیمدا گئری آددیم آتماق یوخدور
آذربایجانین اسرائیل ایله تیجاری امکداشلیغینا ایراندان گلن تپکیلری دیرلهندیرهن اردوغان، ایرانین عقل سلیم ایله حرکت ائتمهسینی آرزو ائتدیکلرینی وورغولادی
تورک عسگرینین لبنانداکی وظیفه سۆرهسی اوزادیلدی
تورک عسگرینین وظیفه سۆرهسینی ۱ ایل اوزادان قانون لایحهسی تورکیه بؤیوک میللت مجلیسینده تصویب ائدیلدی


text:
۱۹۸۴ (میلادی)
میلادی ۱۹۸۴-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سکسن دؤردونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ دسامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین عۆضوو اوْلان اؤلکهلر شورینین دؤولت تروریزمینی پیسلهین قطعنامه قبول ائدیب.
- ۶ ژانویه - تۆرکیهده والیوتا مۆبادیلهسی سربستلشدیریلدی.
- ۵ دسامبر - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین عوضولری قانون پوْزولماسینا گؤره جزا نظرده تۇتان بئين الخالق مۆقاویله لايیحهسینی يئکدیللیکله قبول ائتمیشلر.
- ۳۱ اوْکتوبر - ایندیرا گاندی اؤز موحافیظهچیسی طرفیندن قتله یئتیریلدی.
- ۲۹ نوْوامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی بیر ایلده ۳۰۰٫۰۰۰ اتیوپیلینین آجلیقدان اؤلدوگونو رسماً آچیقلامیشدیر.
- ۲۹ دسامبر - هیندوستاندا اؤلدورولن باشباخان ایندیرا قاندینین یئرینه اوْغلو راجیو قاندی کئچدی.
- ۲۸ اوْکتوبر - چین کومونیست حزبی اؤلکهدهکی اقتصادی وضعیتی دوزلتمک مقصدیله آچیق ریقابته شرایط یارادیلاجاغینی بیان ائتدی.
- ۲۵ اوْکتوبر - هپاتیت ویروسو کشف ائدیلدی.
- ۱۹ نوْوامبر - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی مأمورو انور ارقون٬ ویانادا ائرمنی سالدیرقانلارجا اؤلدورولموشدور.
- ۱۰ ژانویه - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایله واتیکان آراسیندا ۱۰۰ ایلدن چوْخ بیر آرادان سوْنرا دیپلوماتیک علاقهلر یئنیدن باشلادی.


text:
ساتورن (تانریچا)
ساترن تانریچا لاتینجه:ساتورنوس) اسکی رومدا اکینچیلیق بیچین تانریچاسی ایدی.آرا یوز ایللرده اونا رقص و برکت و اکینچیلیق تانریچاسی آد وئرمیشدیلر.هئیکیلی بیر الده اوراق یا درگز و بیر الده بوغدا چکیلیب و اسکی رومدا قوللوق اولاردی.آتاسی تررا و آناسی کائلوس ایدی و اون کرونوس ایله بیر تانریچا بیلیبلر.آروادی اوپس تانریچا و رئا ایله بیر تانینیب.اوغلانلاری سرس، ژوپیتر، وریتاس، پلوتو و نپتون ایدی و روم شهری نین فروم مئیدانی ندا اونون معبدی قورولموشدور و روم شهری نین مرکزی معبدی و میدانی ایدی.
زحل[دَییشدیر]
زحل روم دیلینده همان ساترن دیر و زحل گزگنی ساترن آدلانیب. شنبه یا لاتینجه dies Saturni یانی ساترن گونی بو تانریچا گونی دیر.


text:
ایداماجیور
ایداماجیور (ایتالیاجا: Aidomaggiore) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۴۵۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲۵۰ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ All demographics and other statistics: National Institute of Statistics (Italy) (Istat).
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Aidomaggiore»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایداماجیور گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روبرت میلیکن
روبرت میلیکن - تمل الکتریک یوکو و فوتو الکتریکین تأثیری اوزریندهکی ایشلرینه گؤره ۱۹۲۳-جو ایلده فیزیک اوزره نوبل اؤدولینا لایق گؤرولموش آمریکا بیرلشمیش ایالتلری فیزیکدیر.
میلیکن اوبرلین بلیم یوردو دان ۱۸۹۱-جی ایلده مزون اولدو و ۱۸۹۵-جی ایلده کولومبیا بیلیم یوردونده دوکتورلوق ائتدی. ۱۸۹۶-جی ایلده شیکاقو بیلیم یوردونده آسیستنت اولدو. بوندان ۱۴ ایل سونرا عئینی بیلیم یوردوده پروْفسور اولدو.۱۹۰۹-جو ایلده میلیکن تک الکترون داشییان الکتریک یوکلری اۆزرینده ایشه باشلادی. یوکلنهن سو داملاجیقلارینین الکتریک ساحهسینده گئتدیی یولو مۆشاهیده ائتمهیه باشلادی.میلیکن ۱۹۱۰-جو ایلده عئینی تجروبهنی سویون یئرینه یاغ ایستیفاده ائدرک حیاتا کئچیردی و داها تمینئدیجی نتیجهلر الده ائتدی. (سو یاغا گؤره داها چوخ سۆرعتلی بوخارلانیردی.) ۱۹۱۶-جی ایلده میلیکن آلبرت اینشتینین ۱۹۰۵-جی ایلده اورتایا آتدیغی فوتو الکتریک اثرینی آچیقلاماق اۆچون عئینی تجروبی یولدان ایستیفاده ائتدی.
اوخشار آراشدیرمانی پلانک ثابتینین دوغرو دَیَرینی الده ائتمک اۆچون ایستیفاده ائتمیشدیر. میلیکن ۱۹۲۱-جی ایلده شیکاقو بیلیم یوردوندن آیریلدی و کالیفورنیا تکنولوژی بیلیم یوردونون نورمان بریدگئ لاباراتورییاسینین ایدارهچیسی اولدو. اورادا ویکتور هسین کشف ائتدیی اوزای رادیاسییاسی حاقیندا بؤیوک ایشلر حیاتا کئچیردی. رادیاسییانین اوزایدان گلدیینی ثبوت ائتدی و اونلاری "کوسمیک شوالار" اولاراق آدلاندیردی. کالتئکسین ایداره هئیتی باشچیسی اولاراق میلیکن ۱۹۲۱-جی ایلدهن تقاوده چیخدیغی ۱۹۴۵-جی ایلینه کیمی مکتبینین بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین قاباقجیل آراشدیرما تشکیلاتلاریندان بیری اولماسینی تامین ائتدی.
- ↑ Comstock Prize in Physics. National Academy of Sciences. یوْخلانیلیبFebruary 13, 2011.
- ↑ "Millikan, son, aide get medals of merit". New York Times. March 22, 1949. Retrieved October 27, 2014. CS1 maint: discouraged parameter (link)
- ↑ Physics Tree profile Robert A Millikan
- ↑
Bates, Charles C.; Fuller, John F. (July 1, 1986). "Chapter 2: The Rebirth of Military Meteorology". America's Weather Warriors, 1814–1985. Texas A&M University Press. pp. 17–20. ISBN 978-0890962404. Unknown parameter
|lastauthoramp=ignored (
|name-list-style=suggested) (help)
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Millikan 1929وارد نشدهاست


text:
میسونسیتی، ایلینوی
خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 522: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/United States" does not exist. میسونسیتی، ایلینوی (اینگیلیسجه: Mason City, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲٫۶۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۳۴۳ نفر و اهالی سیخلیغی ۸۱۸٫۲۵ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده میسونسیتی، ایلینوی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mason City, Illinois»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
میوپینی دوردوران اؤزل گؤزلوکلر گلیر
گؤزلوکلر، ایشیغی رتینایا یؤنلتمک، گؤرونتولری داها آیدین حالا گتیرمک و گؤز کورهسینین شکلینی دییشدیرمه سرعتینی یاواشلاتماق اوچون حاضیرلانمیشدیر
چینلی بیلیم انسانلاری، اوزاغی گؤرمه پروبلئمی اولان میوپینی دوردورماق اوچون اؤزل اولاراق حاضیرلانمیش گؤزلوکلر گلیشدیردیلر.
بیلیم انسانلاری، اوزاقداکی شئیلرین بولانیق گؤرولدوگو میوپینین ایرلیلهمهسینی دوردورماق و یا یاواشلاتماق اوچون لنزلرینده "حلقهلر" اولان استلست گؤزلوکلری حاضرلادیلار.
گؤزلوکلرین کونسانتریک حلقهلری ایشیغی رتینایا یؤنلتمک، گؤرونتولری داها آیدین حالا گتیرمک و گؤز کورهسینین شکلینی دییشدیرمه سرعتینی یاواشلاتماق اوچون حاضیرلانمیشدیر.
چیندهکی ونژو طب اونیوئرسیتهسینده ائدیلهن بیر آراشدیرمادا، بو گؤزلوگو گونده ۱۲ ساعات تاخان ۱۶۷ اوشاغین میوپیلرینده ایکی ایلدهن سونرا یوزده ۷۰ قدر یاواشلاما گؤرولدو.
گؤز کورهسینین چوخ اوزانماسی و یومورودان داها چوخ بیضی بیر شکبل آلماسی ایله گؤرمه پوزقلوغو اورتایا چیخیر.
استلست گؤزلوکلرین چین خستهخانالاریندان سونرا دیگر اؤلکهلرده ساتیشا چیخاریلماسی پلانلاشدیریلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
"دلتا واریانتینی ایزوله ائتدیک"
پروفسور دکتر مصطفی چالیش، اونیوئرسیتهده حاضرلانان تورکوواک واکسنینین کووید-۱۹ دلتا واریانتینا تأثیری حاقیندا دانیشدی
انسان اورگانی، انسانسیز هاوا آراجی ایله داشیندی
تورونتو شهریندهکی وسترن خستهخاناسیندا بیر خستهدن آلینان آغجییر ۶ دقیقهلیک اوچوشدان سونرا تورونتو جنرال هاسپیتالا چاتدی
دؤرد قیزیل گؤدهک اولدوزدا حیات سیگنالی
دونیادان ۱۶۵ ایشیق ایلی اوزاقلیغیندا اولان ۱۹ قیرمیزی گؤدهک اولدوز کشف ائدیلدی


text:
شابلون:GRC
توضیحلر
{{GRC}}
یونان بایراقینین سیمبولون و ویکیلینکین رندر (اینگیلیسجه: Render) ائدیر. بو شابلون
{{flag|Greece}} شابلونیله برابر دیر، لاکین، قیسا یازیلی دؤزلدیلمهسینین راحتلیقی اوچون، ایستاندارد اؤچ حرفلی ایزو ۳۱۶۶-۱ آلفا-۳ اؤلکه کودو Greece اوچون، آدینی داشیییر.
{{GRE}} ده ایستیفاده ائده بیلرسینیز (بو شابلونا یؤنلدیلمیشدیر) چونکی "GRE" Greece اوچون آیاوسی کودو و فیفا کودودور.
همچینین باخ
- لازیم اولسا، ایضافه سئچیملر اوچون شابلون:Country data Greece باخ
- بایراق شابلونونون سیستیمینین بارهسینده بیر کامیل بحث اوچون Wikipedia:WikiProject Flag Template باخ
- "قیسا یازیلی" بایراق شابلونلارینین کامیل لیستی اوچون Wikipedia:Inline templates linking country articles باخ


text:
گونئی آمریکا بیرلشمیش ویلایتلری
گونئی آمریکا بیرلشمیش ویلایتلری (اینگیلیسجه: United Provinces of the Rio de la Plata، عربجه: اتحاد محافظات ريو دي لا بلاتا ، فرانسهجه: Provinces-Unies du Río de la Plata ، ایتالیاجا: Province Unite del Río de la Plata ، روسجا: CoeдиHëHHыe пpoBиHции ЮжHoй AMepиkи) گونئی آمریکادا بیر اسکی دؤولت. و ایسپانیا دیلی رسمی دیلیدی. گونئی آمریکا بیرلشمیش ویلایتلری 1810 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1831 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
پالرمو، قوزئی داکوتا
خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 522: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/United States" does not exist. پالرمو، قوزئی داکوتا (اینگیلیسجه: Palermo, North Dakota) آمریکانین قوزئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 2.23 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 74 نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
- قوزئی داکوتا ایالتی
- قوزئی داکوتا شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
قایناقلار[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]


text:
۱۹۰۷ (میلادی)
میلادی ۱۹۰۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز یئددینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۳۱ آقوست - آنتانتانین يارادیلماسینی تاماملايان اینگیلیستان-تزار روسیهسی سازیشی ایمضالانمیشدیر.
- ۳ نوْوامبر - ایلک هلیکوپتر فرانسهده هاوايا قالخمیشدیر.
- ۳ مئی - فنرباخچا ایسپور کولوبو قۇرولدو.
- ۲۹ آقوست - کبک کؤرپوسو اینشا ائدیلن زامان آشمیشدیر و ۷۵ ایشچی حیاتینی ایتیرمیشدیر.
- ۲۷ دسامبر - پاریسده ایکینجی ژؤن تۆرک کونقرهسی کئچیریلدی. سوْنوج بیلدیرگهسینده سولطان عبدالحمید ایدارهسی نقد اوْلوندو.
- ۲۵ آقوست - آذربایجان موعلیملرینین ایکینجی کونگیرهسی کئچیریلمیشدیر.
- ۱۴ ژانویه - جامايکادا باش وئرن زلزله نتیجهسینده میندن آرتیق اینسان اؤلموشدور.
- ۱۳ آقوست - نيويورکدا ایلک تاکسی فعالیته باشلامیشدیر.


text:
حمورابی
حمورابی — بابیل تمدونو حؤکمداری.قدیم بابیل تمدونو ایمپیراتورلوقونون بانیسی و آماریلَرین اَن قۆدرَتلی حؤکمداری.
حاکیمیتی[دَییشدیر]
اوْنون حاکیمیته گلدییی وقت آماریلَر گونئی بین النهرینده ساواش آپاران بیر نئچه طایفه دن بیری ایٛـدی. لاکین حمورابی بۆتون سومری ایٛـشغال ائتدی و اوْ سوریه سرحدلَریندهکی اَن سوْن توپراقلارا قدر ,بین النهریننین یئرده قالان بۆتون اراضیلَرینی ده فتح ائتمیش دی. غلبه لَرینین عدد آرتدیغینا گؤره حمورابی اؤزونو سومر و آکد ایمپراتورلوغوین حؤکمداری ,داها سوْنرا ایٛـسه دۆنیانین دؤردده بیرینین حؤکمداری آدلاندیرمیشدی. ایمپراتورلوغونون مؤهتَشَملییینه باخمایاراق ,بۇ ایمپراتورلوغو قیسا عؤمورلو اوْلموشدو.
حمورابی قانونلاری[دَییشدیر]
او ,مرکزی حاکیمیتی مؤحکملَندیرمیش ,قانونلار وئرمیشدی. بۇ قانونلاردا اؤزل مولکیییَتین ,اینسانلارین حوقوقلارینین مؤحکملَندیریله سی و طبیعتین قورونماسی مسئلهلَرینه اؤزل دیقّت یئتیریلمیشدی. حمورابینین تیتوللاریندان بیری "عدالتین حؤکمداری" اوْنون سارسیلماز شؤهرَتیندن قایناقلانیر ,بئله کی ,حمورابی قایناقلاردا قئیده آلینمیش ایٛـلک قانونلار توپلوسونون بانیسیدیر. بیلیمجیلَر داش کتابه اۆزرینده یازیلمیش ,۲۸۲ ماده دن عیبارت حمورابی قانونلارینی سامیلر یئنیلیکشیلییی ایٛـله سومر قانونلارینین قاریشیغینا بازلاندیغینی قئید ائدیرلَر ,لاکین اوْنلار هانسی قانونون سومر ,هانسینین سامیلره آید اوْلدوغو بارَده قَرارا گله بیلمَدیکلَری اۆچون بۆتون متنی سادجه اوْلاراق بین النهرین قانونشوناسلیغی کیمی قَبول ائدیرلَر. قانوننامهنین بعضی شرطلَرینه نظر سالمازدان اوّل ,اوْنو دا دئمَک لازیمدیر کی ,حمورابی قانونلاری چاغداش "قانونی برابرلیک" آنلاییشینا ضدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده حمورابی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- BNE شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- CANTIC شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NDL شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NKC شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NLG شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NLI شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NLK شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NTA شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- PLWABN شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- VcBA شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- CINII شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- FAST شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- RERO شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- SNAC-ID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- SUDOC شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- Trove شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- WORLDCATID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- AC with 25 elements
- Multiple شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- حمورابی


text:
شنن لتو
{{Infobox person | name = Shannon Leto | image = Shannon Leto, Anfiteatro Camerini (3).jpg | caption = Leto in پادووا, Italy in July 2013 | birth_name = | birth_date = ۹ مارس ۱۹۷۰ (۵۱ یاش) | birth_place = بووژر، لوئیزیانا, U.S. | alma_mater =
| occupation =
- Musician
- songwriter
- record producer
- photographer
- businessman
| family = جرد لتو (brother)
| module = موسیقی ایشلریژانرAlternative rockسازلار
- Drums
- percussion
- guitar
- keyboards
اتیکتلر
علاقهلی اکتلر
شنن لتو (اینگیلیسجه: Shannon Leto) آمریکالی موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. شنن لتو ۹ مارس ۱۹۷۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب.
قایناقلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده شنن لتو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
هیدروژن فلوئورید
هیدروژن فلوئورید (اینگیلیسجه: Hydrogen fluoride، روسجا: ФTopoBoдopoд، عربجه: فلوريد الهيدروجين ) بیر شیمیایی ماده. مایع و قاز حالتینده تاپیلار.هیدروژن فلوئورید فلوئور بیلشیکلری و هیدروژن بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hydrogen fluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هیدروژن فلوئورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نخجوان تپه (اورمو)
نخجوان تپه کندی اورمیه بؤلگهسینین، نازلی بولومو و قوزئی نازلی قصبهسی نده یئرلیشیب.[۱]
جوغرافیایی موقئع[دَییشدیر]
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵ اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 105 نفر اهالی سی و 28 عائیله سی وار.[۲]
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
گزملی و گورمه لی یئرلر[دَییشدیر]
نخجوان تپه نازلی چایینین کناریندا بیر قیدمتلی و تاریخی اوزون بیر کنددیر. نخجوان تپه کندینین چوخ گوزل و دئیرلی طبیعتیندن آرتیق گزملی و تاریخی یئرلریندن بیری حضرت مریم کلیساسیدیر کی اورمیه بؤلگهسینین قدیمی کلیسالاریندان ساییلر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
غربی آذربایجان اوستانینین پورتالی


text:
تترابرومید تلوریوم
تترابرومید تلوریوم (اینگیلیسجه: Tellurium tetrabromide, روسجا: TeTpaбpoMид Teллypa، عربجه: رباعي بروميد تيلوريوم ) بیر شیمیایی ماده. ساریٛ رنگلی کریستال حالتینده تاپیلار. تترابرومید تلوریوم بروم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Tellurium tetrabromide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تترابرومید تلوریوم گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.