text:
فضولی نین ان گؤزل،عرفانی
وچتین شعرینه بیر باخیش
یازاری: مهندس سعید دادیزاده
بیرینجی بؤلوم
عقلینی پئش چکن عاقیل نه بیلیرعشق دمین
قافاسی قالین اولان، عاشق سالار اولماز
سنده گئت عشق یولون دوت اؤزونه مرجع ائله
عشقی رهبراولانین ،عؤمری زیانباراولماز
(سعید دادیزاده)
فضولی بغدادی نین آشاغی داکی شرح ائتدیییمیز غزلی نین اوستونه ، نه بیر شعر یازیلیب ، نه ده یازیلاجاقدیر. بو شعرین دوشونمه سینه عشقین بوتون مرحله لرینی طی ائتمک لازیمدیر. یوخسا اونون آنلاماغی بیر آزجا چتین دیر.
1) قَد انارَالعشقُ لِلعشاقِ مِنهاجَ الهُدا
سالک راه حقیقت عشقه ائیلراقتدا
قد: تحقیقاً
نار: اود
منهاج: آچیق وگئنیش یول.مائده سوره سینین 148-اینجی آیه سینده بئله بویورور: ...جعلنا منکم شِرَعةً ومنهاجا.
« بیزسیزین هربیریزه بیرایشیق یول قرار وئرمیشیک»
مولوی دئییر: کارو باری کِت رسد وقت شکست
اندر آن اقبال ومنهاج ره است
للعشاق: عاشیقلره
هدا: هدایت
عشق: لغتده آنلامی حدده ن آرتیق وچوخ دوستلوق وعلاقه دیر. اما اصلینده خیلقتین سیرری وآفرینشین بوتون گیزلی مسأله لری.
عشق ، عَشقِیه ده ن آلینیب دیر. بونا گؤره دیر کی پیچک (سارماشیق) گولونه ده کی آغاجلارا ، اوجا گؤیه ره نتیلره و حتی دووارا دا ساریشیب گئده ر، عَشَقه دئییلیر. بوگول آغاجین قول بوداغینا دولاشیب ، اوسته گئدیب و اونو سارالدار. اونا گؤره دیر کی، هرکیم حقیقی عاشیق اولسا ، عشق اونو سارالدار:
گویند روی سرخ تو سعدی جه زرد کرد؟
اکسیر عشق بر مسم افتاد و زرشدم
افلاطون بئله دئمیش: عشق اینسانین وآللاهلارین واسیطه سیدیرواونلارین فاصله سین دولدورار. عشق اؤزو گؤزل دئییل ولی گؤزه للیگی سئوه ر(رساله ضیافت).
حقیقی عشقده ایره لی سوره ن عاشیقلره عامی جماعت «ده لی» دئییرلر.تانری ده لیلری یا بئله دئییم، آللاه مجنونلاری نین نظرینجه: عشق بازلیق دوستو گؤرمک اوچون بیر وسیله دیر، اونون جمالینین وصلینه بیر یولدور. بیر عارفده ن سوروشدولار، عاشیقلیک ندیر؟ دئدی: اولماسان بیلمه سن!!
سالک: یول گئده ن . سلوک یولی ایله بیر مقامه چاتان اینساندیر کی اؤز اصلینده ن و حقیقتینده ن آگاه اولا. سا لیک بیرکیمسه دیرکی عشق مرکبیله وعشق پیرینین سؤزلریله ، علم ایله فضل ده ن اوزاقلاشیب وکشف و شهود مرتبه سینه یئتیب ، اؤز اوره یین بوتون خود بینلیک و اؤزگورلوکده ن سیلیب ، بیر قلبی باخیشا ناییل اولا.
راه حقیقت: دوزلوک یولو.حاققین حیجابسیزو پرده سیز ذات ظهوری. تانرینین پرده سیزظاهر اولماغی.
اقتدا: بیر کیمسه نین یولونو گئتمک . پیرو اولماق .مذهب دیلی ایله تقلید ائتمک.
بیتین معناسی: دوزو بودورکی عشقین اودوعاشیقلره بیرایشیق هدایت یولودوروعشقیده،حقیقت یولونون مقتداسیدیر. عشقین رهبرومقتدااولماغی فضولی دن قاباقکی شاعیرلرین شعرینده سابقه سی واردیرکی بیرنئچه سینه اشاره اولور.
مولوی: پروبال ما کمند عشق اوست
موکشانش می کشد تا کوی دوست
عاشقی گرزین سرو گرزان سراست
عاقبت مارا بدان شه رهبر است
(مثنوی ، دفتر اول)
راهی پراز بلاست ولی عشق پیشواست
تعلیممان کند که درین ره چسان رویم
(مثنوی، دفترسوم)
حافظ دئییر:
مرا تاعشق تعلیم سخن کرد
حدیثم نکته هر محفلی بود.
تا مرا عشق توتعلیم سخن گفتن کرد
خلق را ورد زبان ودحت و تحسین من است
فضولی اؤزو آیری بیرغزلده یازیر:
زایر میخانه ام ، مغ سجده سیدیر طاعتیم،
عشق پیریم ، نقدجان نذریم، توکل نیییتیم
فضولی رباعیاتیندا بئله یازیر:
سر هر مورادا رهبر دیر عشق
کیفیت هر کمالا رهبر دیر عشق
گنجینه کایناتا گوهر دیر عشق
مشکات وجود خلقه مصدردیرعشق
2) عشق دیراول نشئه کامل کیم اونداندیرمدام
مئیده تنویر حرارت ، نئیده تأثیر صدا
نشئه: کلمه نین کؤکو« نئشه» وتورکجه دیرکی آنلامی شراب، کئفلیلیک و سرخوشلوقدور. نئشه،اصلینده «اؤزونده ن اولماق» معناسینا دیرکی عیرفاندا اؤزونده ن قورتولماق دیر. واحد تبریزی شعرلرینده نشئه نی ایشله دیبدیر:
عشقین تمام نشئه سی دیوانه لیکده دیر
میخانه نین ملاحتی مستانه لیکده دیر
مدام: دالبادال. تئز- تئز. بیر گؤزه ل ایهامیدا واردیر، شراب معناسینادیرکی حافظ دئییر:
ما در پیاله عکس رخ یار دیده ایم
ای بی خبر ز لذت شرب مدام ما
تنویر:نورانی ائتمک.ایشیقلاندیرماق.فیکیرده چوخ ایشله نر،«تنویرافکار» کیمی.
نی: نفسله چالینان آدلیم بیرسازدیر.نی ،چالانینین نفه سیندن قوپان اوددان دیرکی سسله نیر.نی ین ادبیاتدااؤزل بیریئری واردیر. نی ادبیاتدا کامیل بیر اینسانا وواصل بیر یول گؤستره ن حقیقی عاشیقه میثالدیر.فضولی باشقا بیریئرده دئییر: سینم هوای عشقین ایله دولدو نی کیمی
دم اوردوغومجا آه و فغاندیرچیخان نفس
فضولی یئنه ده بئله دئمیش:
ناله دندیر نی کیمی آوازه عشقیم بلند
ناله ترکین قیلمارام نی تک کسیلسم بندبند
بیتین معناسی: بوغزلین بیرینجی بیتینه باخاراق کی دئدی، عشق مقتدادی، شاعیر اؤزوعشقی بئله معنا ائدیر:
شرابین ایستیسی وایشیغی و«نی» ین سوزلوناله سی وسؤزونون تأثیری، هر زامان عشقین ایچینده گیزلیدیرو اودا نهایت کئفلیلیک و اؤزلویونده ن بوشالماق و باغلیلیقلاردان قوپماقدیر.بئله لیکله شعرین معناسینا باخاق:
عشقده ندیرکی «می»ایستیلیک وایشیقلیق باغیشلاییر و«نی»ین سسی اینسانین ایچه ریسینه تأثیر قویور.
بوبیت اقتباسدیر مولانانین «نی نامه» ده کی بیتینده ن:
آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندرمی فتاد
(مثنوی ، دفتراول بیت 10)
آیری بیریئرده ده دئییر:
باده کاندر خنب می جوشدنهان
زاشتیاق روی تو جوشدچنان
(مثنوی، دفترپنجم، بیت 13570)
خلاصه: اولیانین سؤزونده اولان تأثیر، اونلارین وجودلاریندا اولان تکجه عشقه باغلیدیر.
اوسته گتیردیییم شعر افلاطونون اشراقی اصلی ایله ایلگیلی دیرکی دئییر:
عشق بوتون کایناتین ذاتیندان آخیر.(رساله ضیافت،ص 434)
نه یه بئله دیر: هئچ بیر موجود یوخدور کی اؤزونون کامیل اولماغینا راضی اولماسین و بوتون اشیاء وموجوداتا حرکت وئرن همن عشق دیرکی اونو کامیللشدیریر. حقیقی عشق ،سالکین وجودوندا حاققین نورونون تجللاسیدیرکی حاققین ایسته یی طلب صورتینده سالکین قلبینه ایلقا ائدیرو اونو بو حیوانی دونیا و یاشا ییشدا قالماقدان اوزاقلادیر. اونا گؤره دیرکی عشق سالکین اوره یینده ایلاهی بیر تؤحفه دیرو اونون عینایت و مشیییتی اولمازسا، سالیک عشق کمندینه دوشه بیلمه ییب و اؤز ایسته دیکلری وبه یندیکلریندن قیریب، فنا مرحله سینه چاتانماز.
3)وادی وحدت، حقیقت ده مقام عشقدیر
کیم مشخص اولمازاول وادیده،سلطاندان گدا
وادی: سویون آخار یئری ویا سئلگاه دئمکدیر.آمما عشقی عیرفاندا، چوخ چتین لیکلره مالیک اولان، طلب یولو و سلوک مرحله لریدیر. عشق وادی سینین چتینلیکلری وصالا یئتمک، ترققی ده قالماق و مشاهیده مرتبه سینه چاتماقدان عیبارتدیر. ( که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها). کی بو آفات و چتین لیکلر بیر عارف و سا لک پیرین یول گؤستریشلریله آسان اولار. بو پیر فضولی شعر ینده همن عشقدیر،(پیرعشق). کی بوساحه آغیر واوزون سؤزلروشرحلرواردیرکی هله لیک بو قده ره کیفایتله نیریک.
وحدت: اولو تانری نین تک لییی.
وادی وحدت: عشق منزیللرینین بئشینجی وادی سیدیر.(عشق منزیللری عیبارتدیر: 1- طلب وادی سی.2- عشق.3- معرفت.4- استغنا.5- توحید.6- حیرت.7- فنا وادی سی.)حقیقت یولونون سالیکی یقین گؤزله ( عین الیقین) گؤرورکی:
که همه اوست هر چه هست یقین
جان وجانان و دلبرودل ودین
(دیوان عراقی،ص257)
که به غیرازتودرجهان کس نیست
جز توموجود جاودان کس نیست
(همان، ص254)
که جهان صورت است ومعنی دوست
وربه معنی نظرکنی همه اوست
(خواجوی کرمانی، دیوان ،ص34)
سالک بو وادی ده (وادی وحدت ده) بوتون جن وانس و فرشته و دیو دن آزادوآسوده دیرو او تک بیرزاددان سونرا هئچ نه یی گؤمورو اوتکجه بیرزاددالوطف ایله یاخشیلیقدان باشقا آیری بیر شئی تانیمیر. او هردم باشقا شکیللرده جیلوه لنیروسالک ده اونو مختلیف لیباسلاردا فقط بیر جوره گؤرور. بو وادی عاشقله معشوقون اتحاد وادی سیدیرکی عاشق ، معشوقون ایچه ریسینده و اؤزونده معشوقو دا فانی گؤرورکی عاشق، هر شئی و هر یئری معشوقون آیناسی بیلیر.
سایه معشوق اگرافتاد برعاشق چه شد؟
ما به اومحتاج بودیم او به ما مشتاق بود
(حافظ)
فضولی اؤزو بو وادی ده بو اتحاده یئتیشیب و نئجه قورخوسوز دئییر:
جانی جانان دیله میش وئرمه مک اولماز ای دل
نه نزاع ائیله یه لیم اول نه سنین دیر نه منیم
مقام: بیر حالدیر، سلوکون حاللاریندان کی سالکین تصروفونه گلرو قورتولماسیدا یوخدور.ایندی بئله دئیه بیللیک « سالک عشق حالی نین تصروفونده دیرومقام دا سالکین تصروفونده»( لاهیجی، شرح گلشن راز)
عرفا دئمیشلر: حال، برق کیمیدیر، گلروگئدر. داوامی یوخدور. حال داوام تاپارسا مقاما چئوریلر. لِِِاِقامَةِ السالِکِ فیه: «اونا گؤره کیم سالک اوحالدا ، ساکن و مقیم اولا».
سلطان وگدا: بورادا منظور عاشق و معشوقدور. بیرعاریف بئله یازیر:
نیازم به بزم محبت کانجا
گدایی به شاهی برابر نشیند
بیتین معناسی: بؤیوک شاعر بئله دئییر: حقیقتده ،عشق و عاشق و معشوقون ، بیربیرلریله اشتقاقلاری ، عشقیندیرکی بو اشتقاقدا عاشق و معشوق مشخص دئییل ، کیم عاشقدیر، کیم معشوق؟
مولوی دئییر:
عشق در شرحش چو خردر گل بخفت
شرح عشق و عاشقی هم عشق گفت
(مثنوی ، دفتر اول)
بیر آیری یئرده ده دئییر:
طالب گنجش مبین ، خود گنج اوست
دوست کی باشد به معنی غیر دوست
(مثنوی ، دفتر ششم)
عمادالدین نسیمی ده دئییر:
عشق و معشوق و عاشق اولدو یار
لَیسَ فی الدّارغیرنا دیّار
ونسیمی یئنه دئییر:
حسنی سلطان ائیلدی، عشقی امیر
عاشق ومعشوق ایله عشق اولدوبیر
آیدینجا سینا دئیه بیلریک کی بوبیتین مضمونو«لمعه ی اوّل فخرالدین عراقی» دن الهام آلینیب. اورادا بئله گلیب دیر: «عشق از روی معشوقی آینه ی عاشقی آمد، تا در وی مطالعه جمال خود کند وازروی عاشقی آینه معشوقی آمد، تادراسماء و صفات خود بیند، هرچند دردیده شهود یک مشهود پیش نیامد، اما چون یک روی به دو آینه نماید هر آینه درهرآینه روی دیگرپیدا آید، با آنکه درحقیقت جزیکی نبود.» (کلیات عراقی،ص 385)
مولانا مثنوینین بیرینجی دفترینده عشقین ایکی طرفلی اولماغیندان سؤز آچیب دئییر:
«هرعاشق بیر اعتبارایله معشوق وهر معشوق بیر اعتباریله عاشق دیر.»
عاشق ومعشوقون ان بؤیوک سیررینی حسین بن منصورحلاج واوندان سونرا عین القضات همدانی وعمادالدین نسیمی ،«اناالحق» قالیبینده فاش ائتدیلر. منصور دارآغاجینا گئتدی و نسیمی نین دریسینی سویدولار.بونلارجانباز عاریفلرین باشچیلاری و ظالیم حؤکمدارلاری تخت دن سالانلارین رهبرلری اولدولار.
آردی واردیر......
برچسبها: استاد دادیزاده, فضولی ودادیزاده, تفسیر شعر فضولی


c: text/html

text:
بیر گون وار ایدی٬ بیر گون یوخ ایدی. بیر دانا حلالزاده قردش وار ایدی٬ بیر دانا حرامزادا٬ شهرده داها ایش یوخ ایدى. بونلار دئیرلر: نه ائلهیک٬ نه ائلهمهیک؟ دئیرلر: دوراق گئدک بیر آیرى شهرده ایش تاپاق.
بونلار دستماللارینا چؤرک باغلارلار٬ دوشرلر یولا. ناهار چاغی یئتیشرلر بیر سویون باشینا. حرامزادا قردش دئیر: چؤره گینی آچ یئیک. آخشام دا منیمکین یئیهریک.
حلالزاده قردش بیر سؤز دئمز. دستمالین آچار باشلارلار یئمهگه. سونرا گینه دوشرلر یولا. آخشام چاغی یورغون-آرغین یئتیشرلر بیر یئره. حلالزاده قردش دئیر: قردش٬ ایندی ده من آجام. گتیر چؤرەگیندن یئیک. دئیر: اوغلان٬ گئت ایشینین دالیجا! چؤره ک آنجاق منی گؤرهر.
بو٬ نه قدر ایللاه ائلر٬ اولماز. آخیردا بونلار ساواشارلار. حلالزادە قردش بیر طرفه گئدر٬ حرامزادا قردش بیر طرفه.
حلالزاده آج٬ سوسوز گلر یئتیشر بیر مغاره یه٬ دئیر گئجه نی بورادا دالدالانیم سحر دوشوم یولا. گیرەر مغاره یه گؤرەر هئچ کیم یوخدو. بیردن-بیره گؤرەر آیاق سسى گلیر٬ تئز قاچار گیرەر بیر دالدا یئره گیزلهنر.
گونبولدویا-گونبولدویا بیر دانا آیی گلر بیر آز سونرا تاپییلدیا-تاپبیلدیا بیر قورد٬ سونرا بیر تولکو. بونلار گلرلر اوتورارلار مغاره نین ایچینده.
قورد دئیر: آیی قردهش٬ کئفین برک کؤک دی٬ نه وار؟ دئیر: نه اولاجاق٬ بیر دانا خرابه تاپمیشام آلتی بوتون خزانهدی. گونده گئدیرم اورا بیر-ایکی تپیک وورورام گونبولدور. سونرا قولاغیمی داییرام قولاق آسیرام.
قورد دئیر: بس٬ مندن خبرین یوخدو. پادشاهین قیزی نوخوشدو. هر نمنه حکیم گتیریبلر اولماییب. داواسین من بیلیرم. بیر دانا سورو وار٬ ایچینده بیر قره قویون٬ او قویونون بئینین قورودسان٬ قیزین بورنونا پوفله سن٬ قیز توخدار. من گونده گؤز ائلهییرم اونو قاچیردام. آمما حیف کی٬ چوبان گؤز وئریر٬ ایشق وئرمیر. منیم ده شوق-ذوقوم اونادی.
تولکو دئیر: ائله ده قولاق آسین منه٬ بیر دانا تپه وار٬ اونون یانیندا بیر آقچا سیچان یوواسی وار. بو آقچا سیچان گونده قیزیللاری یوواسیندان چیخاردار سرەر گون قاباغینا اوستونده مللاق سالار. منده اوتورارام تپهنین باشیندا اونا تاماشا ائلهرم.
بونلار بیر قدرده دانیشاندان سونرا باشلارین قویارلار یاتارلار.
اوغلان اؤز-اؤزنه دئیر: آی آلاه٬ نئجه اولایدی من سحر چاغی ساغ-سالامت بورادان چیخیب گئدەیدیم!
سحرچاغی آیی گونبوویا-گونبولدویا گئدر٬ قورد تاپبیلدایا-تاپبیلدایا. تولکوده گئدر. اوغلان چیخار ائشیگه٬ گئدر تپهنین یانینا. گؤرەر بلی٬ تولکو قردش اوتوروب تاماشا ائلهییر سیچانا. بیر داش آتار تولکونون قابیرقاسینا. تولکو دابانا قووت قویار قاچار. سیچان قیزیللاری گون قاباغینا سریب اوستونده مللاق سالیردی. اوغلانین سسین ائشیتجک قاچار گیرەر یوواسینا. اوغلان گلر قیزیللاری گؤتورەر دولدورار جیبینه گئدر سورونون یانینا. بیر قدر پول وئرەر قره قویونو آلار. باشین کسر. لشین وئرهر چوبانا. گتیرەر بئینین قورودار تؤکر بیر شوشهیه. گلر شاهین عمارتینین قاباغیندا باشلار: حکیمم٬ طبیبم!
شاهین آداملاری چیخار دئیر: اوغلان ایندیهجه نمنه حکیم گلیب بو قیزی توخدادا بیلمه ییبلر٬ شاه وئریب باشلارین کسیبلر. گل قوی چیخ گئت!
اوغلان دئیر: اولسون٬ من ده باجارا بیلمهسم٬ منی ده اؤلدورتسون.
اوغلانى گتیرەرلر ایچریه. دئیر: هامی اوتاقدان چیخسین. هامی چیخار. قیزیلان اوغلان تک قالارلار. اوغلان شوشهنی چیخاردار٬ بیر آز پوفلر قیزین بورنونا٬ قیز آسقیرار دورار آیاغا.
شاه گؤرەر قیزى توخدادی٬ سئویندیگیندن بیلمز نه ائله سین. دئیر: منى ایستهین بونا انعام٠
هر طرفدن اوغلانین باشینا قیزیل یاغدیرارلار.
شاه دئیر مندن بیرزاد ایسته!
اوغلان دئیر من هئچ زاد ایستهمیرم٬ دئدیگین کیمی قیزینی وئر منه بیر ده شهرین ائشیگینده کی خرابهنی.
شاه دئیر: اولسون٬ قیزیمی وئردیم سنه. خرابه ده سنین.
اوغلان گلر خرابهنی سؤکدورەر. خزانهنی چیخاردار. سونرا بیر دانا گؤزل-گؤیچک عمارت دوزلتدیرهر٬ شاهینکیندان دا آرتیق٬ قیزی دا آلار.
بیر گون کوله فرنگی ده اوتورموشدو گؤرەر حرامزادا قردش جیریم-جیندا ایچینده ال-آیاق نه شیخدا اورادان کئچیر. اونو یانینا چاغریتدیرار.
دئیر: اوغلان منی تانیرسان؟
دئیر: قوربانین اولوم٬ یوخ!
دئیر: من هامان آدامام کی٬ بیر تیکه چؤرهکدن اؤترو مندن آیریلدین.
بو اوغلان بیر باشین قاوزار دوروست باخار گؤرەر اؤزودو.
دئیر: سن نه ائلهدین بئله دؤولتلی اولدون؟
اوغلان باشینا گلن حال-قضیهنی بونا دئیر.
دئیر: من ده گئتسم اولار؟
دئیر: بیلمیرم.
حرامزادا قردش دورار گئدر مغارهده گیزلهنر. بیر آز سونرا گونبولدویا- گونبولدویا بیر آیی گلر. سونرا تاپبیلدایا-تاپبیلدایا بیر قورد. سونرا تولکو. بونلار بئکئف-بئداماق اوتورارلار یئره. بیردن تولکو دئیر: قردشلر٬ بیز اوندا کی بورادا دانیشیردیق حتما بیر نفر بنی آدام قولاق آسیرمیش. دورون بورانی بیر آختاراق.
دورارلار آیاغا. مغاره نی آختارارلار. اوغلانی تاپارلار٬ بودارلار.
قایناق : ایشیق

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
محرّملیکدن بیر بللک- آنی(خاطیره)
بئش- آلتې ایل اؤنجه(اوْ زامانلار امکلی اوْلمامېشدېم، ایدارهده ایشلردیم)، محرّملییین باشلانېش گۆنلرینده، بیر- ایکی گۆن تعطیللیک ده تاسوعا- عاشورا گۆنلرینه قوْشولموش، هفتهنین دؤرد- بئش گۆنۆنۆ ایشلر تعطیل اوْلاجاقدې. دۆکتوره، دئدیم: بیلدییینیزکیمی، اوزون سۆرهدیر، بوْشوق آلمامیش- مرخّصلییه گئتمهمیشم. اگر اویغون گؤرۆرسۆنۆز؟ بو هفتهنین ایکی گۆنۆنۆ ده بوْشوق آلېب، دوْغما بؤلگهمیزه- کؤیۆمۆزه گئدیم، هم قوْهوم- قوْنشولارلا گؤروش تزهلهییم همی ده نئچه ایلدن سوْنرا کؤیۆن محرّملییینی یاشایېم
دئدی: اگر، دفترین ایشلریله ایلگیلی اوْلان، دفترین ایشلرینین یوْل- یؤندمینی دۆزگۆن باشا دۆشن امکداشلاردان بیر- ایکیسی سنین یوْخلوغوندا، ایشلرین لنگیمهدییینه سؤز وئررلرسه، خوْش گئتدین......
اۆرییمده، دئدیم: سؤز دۆشنده، دئییرسن، بونون!، اوْلوب- اوْلمادېغېنین هئچ اؤنمی یوْخدو، ایندی کی، ایکی گۆن بوْشوق، سؤز قوْنوسو اوْلدو، ایشلرین ائنینه- بوْیونا منی سوْروملو توتورسان؟!...
باشېنېزی آغریتمایېم، آرواد!- اوْشاغې دوْلدوردوق قوْرازا اوْتولون ایچینه، فرمانې چئویردیک کؤیه سارې....
اوْ ایللرده، هنۆز، اؤز ائویمیزی تیکدیرمهمیشدیم، کؤیه گئتدیکده، تعطیلاتې، قایناتانېن(رحمتلییین) ائوینده کئچیریر، خرجسیز- ماخارېجسېز...، بعلی......!. ائوین اوْشاغې- بؤیۆیۆ، هر آغشام جامییه گئدیر، گئجه ساعات اوْنبیر- اوْنایکیده ائوه قایېدېردېلار. ائوده بیر من بیر ده بیزیم خانېمېن آتاسې، قالاردې. اوْ کې، منم!، دئییردیم: جامیده نه ایشیم! من، اوْرانین قریبییم. قایناتام دا دئییردی: آی بالام، گلمهییم گلمیر!. ایندینین جامیلرینده، بؤیۆیۆن- کیچییین، آغساققالېن- قاراساققالېن، بیلرین- بیلمزین یئرلری قارما- قارېشېق دۆشۆب، کیم، کیمهدی! بللی اوْلمور...
آنجاق، اوْ گئجه، منی «قولونو مچیده آپاردیلار!». جامیده، راحاتجا اوْتورموشدوق. آرا- بیر ، اوْ ساپ- سارې! آمما، اۆزرلری ایستیشاد! کاغېزلارېکیمی بارماق ایزلریله دوْپ- دوْلو اوْلان ایستیکانلاردا گلن چایلاردان ایچیر، یان- یؤورهدن پۆسگۆرۆلمۆش تۆستۆلردن ده بلشجه- مجّانی سیقارئتیمیزی چکمیشکیمی اوْلوردوق!. بو کئیفلرین آراسېندا، بیردن- بیره، خانېمېن قارداشلارېنېن بیری، بیر کیتاب گتیردی، دئدی: خالااوْغلو، بیر نوحه حاضېرلا...، بیر آزدان نوحه دئمهلیسن......
دئدیم: آ.......خې، من هارا! بورا هارا؟ نوحه دئمک هارا؟...
دئدی: دئیرسن، لاپ دا یاخشېسېندان دئیرسن...
دئدیم: بیرینجیسی، اوْتوز ایل اوْلار، نوحه دئمهمیشم. ایکی، بوراسې بیزیم کؤی دئییل کی، بورانېن قایدا- قانونلارینې، نوحه ریتملرینی بیلمیرم. اۆچۆنجۆسۆ ده، ایللردیر اوْ ایشی ترگیتمیشم...!
ماتېر- ماتېر باخاراق، دئدی: ایچگینی ترگیدن- قومارې ترگیدن- فیلانې! ترگیدن، تۆتۆنۆ بوْشلایان ائشیتمیشدیک، نوحه دئمهیی ترگیدنی ده ایندی گؤردۆک!
هر نهایسه، منبرین آیاغېندا- میکروْفونون آرخاسېندا، قېچلارېم تیر- تیر اسرکن، نوحهنی باشلادېم. گئت- گئده، یاواش- یاواش اؤزۆمۆ تاپېردېم! قېسا بیر سۆرهنین سوْنراسې، دؤوره- بره گؤز دوْلاندېردېم، ائکونون سسینین بووه! بووه! بووه، ریتمیله گؤیه گئدیب سینهلره قایېدان قوْللارېن شاراققق... سسیندن، قولاق توتولوردو. بیر یاندان دا زینجیر وورانلار، زینجیرلرینی نهکی وار گۆجلریله، سېرتلارېنا گۆپسهییردیلر. دؤوره دوْلاندېقلارېندا، اؤنۆمدن ساوېلانلارېن سېرتلارېنېن زینجیر دربهلریندن قېپ- قېرمېزې قېزاردېغېنی گؤرۆردۆم........
سالام- صالاواتدان سوْنرا، ائوه دؤندۆک. ائوده هامې راضې گؤرۆنۆرلردی. خانېمېن قارداشلارېنېن بیری، دئدی: ساغ اوْل خالااوْغلو، یاخشې دئدین...
اوْ بیری، دئدی: یاشا، واللاهې...! اۆزۆمۆز خالقېن! یانېندا آغ اوْلدو...
اوْ بیریسینین بالاجا اوْغلو، دئدی: خایا! اوْغیو...، گؤیدۆن؟! مهیدۆم اؤزۆن اؤیدۆیۆیدۆ؟ نه شېپشېپ تۆشمۆشدۆ؟ چوْخ قهشهه اوْخویویدون هآاااا...
بیردن- بیره، بیزیم خانېم، طیبقی معمول! سوْخولدو سؤزۆن آراسېنا!، بویوردو: سیزآللاه...، دئییب- دئییب، بونو! ایناندېرمایېن، سیز دئییرسیز، بو! یازېق دا اینانېر...!...
سؤز! منی توتدو، بیر یاندان تیراختور تهیری گؤرموش ایلانا دؤنمۆشدۆم! بیر یاندان دا اوتانج ترینین ایچینده بوْغولماغا باشلامېشدېم، اینانېن! اؤزۆمۆ ساخلاشدېرماسایدېم، هؤنکۆر- هؤنکۆر آغلایاجاقدېم. بیلمیرم، نه تهر دئییم، اوْ دورومو گؤسترمکاۆچۆن سؤزجۆکلر- سؤزلر یئترلی دئییل...
من کی، بو دۆنیادا دئییلمیشکیمی بیر دورومدایدېم. آمما، بیلمیرم نهلر اوْلدو!، گؤزلر آراسېندا نه سؤزلر قوْنوشولدو! کې، خانېم، سؤزلرینی یومشالتماغا باشلادې: خوْب...، آللاه ایرضاسې...!، چوْخدا قوْلای اوْلمادې. هله......، اوْ قدیملر کی، بو! نووحه دئیردی، بوندان دا چوخ- چوخ یاخشې دئیردی. یادیمدادې! تزه توْی ائلهدیییمیز ایل، عاشورا گۆنۆ، قتیل سېنمادان قاباق، تامام دؤوره کندلردن گلنلر، ایمامزادا قاباغېندا بیر- بیرلرینه قوْشولوب، بیر دسته قوردولار، اوزاقدان گؤرۆردۆک دای...!، هامې نووحه دئینلر، کیتابلارینې بۆکدۆلر، بونا، دئدیلر: بو ایل ده عاشورانېن سوْنونجو نوحهسینی اؤزۆن دئ. اؤزۆز ده اوْردایدېز دا...ی؟!، لاپ ایندیکیکیمی یادېمدادې، سانکې! سسی ایندی ده قولاغېمدا:
: قوْللارېم گئدیب مشگیم اوْخلانېب، گلمه بئیله جؤولانه ائی عوقاب
خانېمېن، سوْنرادان دئدییی سؤزلر، اوْ، یالانچېنامهده یازېلمېش «سؤهراب چئزدیکدن! سوْنرا گلمیش، نوشدارو»درمنه بنزر بیر نسنهیدی. هر نهایسه، چارا قېلمازدې. سانکې، منیم ده قوْللارېم قېرېلېب چییینلریمدن آسلانمېشدې، اۆرییم ده قېرېلېب چتنهمین ایچینه دۆشمۆشدۆ...
رحمتلی قایناتام، دورومو بئیلهسی گؤردۆکده، دیله گلدی، دئدی: بالام، سنین حؤوصلهن اوْلمالې. نه اوْ یالان شاپپا- شاپلار! نه اوْ یالان احسنت- احسنتلر!، بهبهلرله اؤزۆندن چېخمالېسان، نه ده کی، بو بوه! بوه!لارلا ال- آیاغېنې ایتیرملی!. من، اؤزوم اللی ایل بورالاردا نؤوحه دئمیشم. نؤوحه نهجور اوْلار، نهسایاق دئییلر، بیلیرم. سؤزون دۆزۆ، سن اۆریه یاتېملې بیر نؤوحه دئمهدین. قالدې، اوْراسېنداکې احسنت- احسنتلرین نهدنی، واقئعییت بودور کې، اوْ زینجیر وورمالار- اوْ سینهیه دؤیمهلرین بیر بؤلومۆ، بیزه- بیزیم اوشاقلارا خاطیرایدی، بیر بؤلۆمۆ ده اؤز فامیللریمیزه- اؤز قوهوملارېمېزا باغلېایدې. اوْ آداملارېن بیر سېراسې دا اؤز مۆسۆلمانلېقلارېنې اوْنون! بونون! گؤزۆنه سوْخماقدان اؤترۆ اؤزلرینی اؤلدۆرۆرلردی!. بیر بؤلۆمۆ ده، اؤزلری- فامیللری نؤوحه دئدیکده، زینجیر ووروب- سینه دؤیۆب آغلادیقلارېمېزلارایدې. بوردا قریبهلر مئچیدین آشاغا توْووندا اوْتورارلار. دستهلره قوْشولوب زینجیر ووروب- سینه دؤیمک ایسترلرسه، یئرلری سېرانېن قویروغوندا، اوشاقلارېن یانېندا اوْلار. نؤوحه- مؤوحه! دئمهیه ده ایجازهلری اوْلماز!. لاپ بئله، مؤذنزاده اؤزۆ ده گلیر، گلسین!. نؤوحه دئیرسه، اوْ قدر دوروب، گؤزلرینین ایچینه باخارلار- اوْ قدر اؤلۆمجۆل! سینه دؤیرلر- اوْ قدر قارما- قارېشېق دم توتارلار! طرف اؤزۆ پئشمان اوْلار! دفتر- دستهیینی گؤتۆرۆب، قویروغونو دا دالېنا آتېب!، بوروغو! دؤنۆب، گئدر. ایندی، بیلدین؟ بو نئچه گۆنده، دئدیییم( آللاها یاخېن اوْلماق ایستهین بیریسی، بوگۆنکۆ بورالاردان! اوزاق اوْلمالېدېر)، سؤزۆن آنلامې نهدیر؟...
نئچه ایل اوْ قوْنونون باش وئردییی زاماندان ساوېلېب- کئچیر. بو نئچه ایلین ایچینده، ایچین- ایچین یانسام دا، اوْ قوْنونون ائنینی- اوزونونو، بوْیونو- بوخونونو، سؤکوب- قوْشسام دا، نهیین نه اوْلدوغونو بیلمهدیم کی، بیلمهدیم.
آمما...!، آللاهدان گیزلی دئییل سیزدن ده گیزلی اوْلماسېن. نئچه ایلدن سوْنرا، بو وئبلاگلارا، سایتلارا گئدیر، دوروملارېنې گؤردۆکده، آز- چوْخ، نهیین نه اوْلدوغونو باشا دۆشۆرم. اؤرنک؟ بیر سېرا سایتلارېن- وئبلاگلارېن یازېلارې!!!. بیر سېرا وئبلاگلارا گیریر، مۆدۆرۆن! یازدېغې مطلب!ه گؤز دوْلاندېرېرسان، اتین تؤکۆلۆر، آمما! مطلبه گؤره گلمیش 50-دن توتموش 300-دنهیه چاتان سالام- صالاوات دوْلو، اوستاد- اوستاد دوْلو پئیغاملارې، بهبه- چهچهلری گؤرۆرسن، اوْلوب- قالان اتین ده تؤکۆلۆر. بیزیم بایرام کیشیزاده دئمیشکن: «گؤرهسن بونلار، خالقې اوزون قولاق فرض ائدیرلر؟!».
اوْرالاردان قاچېب! باشقا بیر سایتا- وئبلاگا گئدیرسن، ان گؤزل مطلبلری گؤرۆرسن، اوْ گؤزل مطلبلری یازانېن پئیغام قوتوسونا گؤز دوْلاندېرېرسان. دؤردجهجیک دنه پئیغام گلیب:
1- «بهترین حشرهکشها را از ما بخرید»
2- « بهترین داروها برای درمان حشرههای! از کار افتاده را از ما بخرید. قیمت هر بسته فقط و فقط 3999000تومان»
3- «سلام، منی پئیوندلرینیزه باغلایېن! سورا، خبر وئرین، من ده سیزی پئیوندلریمه قوْشوم»!
4- «سلام، بیزیم وئبلاگا دا تشریف گتیرین»!.
کیم!!!لرین اوستاد اوْلدوقلارېنا! آجې گۆلۆش گۆلۆرسن. بو یاندان دا کیملرین قریب دۆشدۆکلرینی، گؤردۆکده، اۆریین سېخېلېر. کیمین نوحه دئدیییی، کیمیلرین سینهلرینی- سېرتلارېنې یارالادېقلارې، گؤزۆنۆن اؤنۆنه گلیــــــــر...


text:
اگربیرگون اولام سنسیز،بودونیاتاروماراولسون
بوکولسون قامتیم قدیم،ایشیم زارونزاراولسون
شافاق سن سیزایشیق سالمازسحررویادن آیریلماز
منیم دان اولدوزوم چیخماز،قارانلیق پایدار اولسون
اگرسن مندن آیریلسان چوبان نی چالماسین چولده
سیزیلتی سسدن آیریلسین قولاغلارلال وکار اولسون
قاپیمدان گئدمسین بایقوش منه غم سازلارین چالسین
دوتولسون مین عزابیزده باجیم مندن بئزاراولسون
بولود شاقیلدایب چاخماز،یاغیش سنسیزنجوریاغسین؟
شلاله اوج ائدیب آخماز،بولاغلارداغداراولسون
باغیم بوستانلاریم باتسین سوسوزدان چول چمن یانسین
خزان شن گولشانیمدا بیردهالی اوستاکاراولسون
طراوت گورمسین چوللر،کدرگورسون گورن گوزلر
دوگون دوشسون قاراتئللرداراخسیزنازلی یاراولسون
سهندیم گورمسین قار،سولگون اولسون چاره سیزقالسین
صفالی قیرخ بولارغلاردا ائلیندن شرمسار اولسون
دومان قوپسون کنارلاردا یورولسون داغچی داغلاردا
عطشدن دیل دوداق یانسین سوسوزنازوکهاراولسون
طبیعتدن اوتانسان گردایانمادیلبریم تئزگل
جهان قوی راحت اولسون آه ونفرینلر کناراولسون
اگربیرگون اولام سنله،بوسوزلردوتماسین موزون
بیش آلتی کلمه سوزگلدی یازیلدی یادگاراولسون
آخیرداکافراولدون سن بوسوزلریازمادان«فرزین»
کرم قیلسین گوزل تانریم بیزه همیشه یاراولسون
۱۶-اردیبهشت۸۷ ساعت۵:۳۰عصر


text:
اۏلاجاق دېر گؤره سن بیرده گؤرۆم یار اۆزۆنۆ!
گؤرۆشوم یاریلــه اۆزدن اۆزۆم اغیـــــار اۆزۆنۆ ؟
آیاقـېن قابـلارېنــــا چؤرْتگـه چکیم کیپریگیلـه
دارایېم زۆلفین!آچېم هئچ کیمه اۏخشار اۆزۆنۆ
بئله باغرېم قان اۏلور فکر ائله یئن ده خویــونا
کیم اۏنو باشدان ائدېـــــر یار اۏنا یاغلار اۆزۆنۆ
نه یازېخ من ! کی دؤزۆم یۏخدویا یاندېخ چکیرم
منیله راستا گلئن ده دوتـــــــــار اۏغرار اۆزۆنۆ
حایېف اۏلسون اۏ گئچنلرده کی پیشماق یۏخودۆ
نه بیلئیدیم کؤنۆل آلسا نئجـــــه باغلار اۆزۆنۆ
نئجه آل وئرله ره فیکریم نه سعادتله ره طرح!
بیله رم نئیلییه رم ، بیــــرده آچا یار اۆزۆنۆ!
آلارام منده کؤنۆل باغلارام اؤز باغلېسېنـا
گؤرۆم اۏندا یئنــــه ده اؤزگه یه آرتار اۆزۆنۆ ؟
حله چک!بختیارېم چۏخ قالېسان سن پیشه سن
نه قالار سندن آخی؟ آچسا اۏ دلدار اۆزۆنۆ
:: یازې باغې:
یئر خاطره لری
:: برچسبلر:
بختیارخسروشاهی
,
خسروشاهی


text:
سونایین دردلشمه سی
باشیما گلن لری آلین-یازیسی می آدلاندیریم یوخسا حیات درس لری؟ هر نه ایسه یاشاییرام آرخایین اولون بعضا داریخیرام بعضاایسه باشیم قاریشیر گئچینیرم ، آما نه دنسه حیات دان لذّت آپارمیرام چونکو ایسته دیگیم کیمی یاشامیرام. داریخاندا بیر دنیز منظره سی ، بیر تمیز هاوا ، یاشیل مئشه ، سو سسی ، قوش سسی دیله ییرم آنجاق تبریزین دارقین لیغی منی ده دئپرئسیونا سالیب سانکی ! اوزولورم، اوره ییمی آچان هئچ نه یوخدور . بلکه منی آنلایابیلیرسیز بلکه ده حیات سیزی ائله مشغول ائدیرکی تکجه چالیشماق و قازانماق پئشینده قاچیرسینیز ، بودا بیر جور یاشاماق دیر . ملّتیمه اوزولورم کئشکه لاییق اولدوقلاری کیمی یاشاسایدی ائلیم. قیزلاریمیز شن-شاقراق اوغوللاریمیز اومودلو و سئوینج دولو. سیزی داریخدیرماق ایسته میرم آما نئیله مک کی بئله دیر، کئشکه داریخاندا بیر میللی تئاتر، بیر میللی کنسرت ، بیر میللی توپلانیش اولسایدی بیرلیکده گئدیب هیجان لا باغیرابیلسه یدیک، اوخوسایدیق، سئوینسه یدیک. ملّت دئدیگین بئله یاشامالیدیر، دئپرئسیون لا دئییل.
بونلاری یازماق تکجه دردلشمک دیر . سیزده یازین. ان آزیندان اوره ییمیز بوشالسین شیشمه سین. بیلیرم داها اؤنملی دردلر وار، چؤرک دردی، پول دردی، ساغلیق سورونلاری، ائو، ماشین، ازدواج، ایش، و... منده یاشاییرام بونلاری . آنجاق انسان ملّتینی دارقین گؤرونجه داریخیر. هردن بیر سئوینسک، گولسک بلکه داها راحات سورونلاری چؤزمک اولار. یاشاماق اوچون اومود لازیم دیر، سئوینج لازیم دیر.
بلکه منیم بوگونلرده کی روح-حالیم بیرآز پوزولدوغو اوچون بوقدر اومودسوز دانیشیرام آما هرنه سه قورتولماق ایسته ییرم. چوخ اینجیییرم ، بلکه هاوانین توستوسو اعصابیمی پوزوب بلکه ده حیاتین منه گؤستردیگی آجیماسیزلیقلاری !
تبریزین قیشی دا گؤزل اولاردی ، قار ، چیلله ، بوتون گؤزللیک لرینی سئوردیم آنجاق بو ایل قیش باشقا دیر سانکی، خسته لیک ، توستولو هاوا، باهالیق، ملّتیمین اوزونتولری، هامیسی منی موتسوز ائتمه یه یئتدی.
باغیشلایین باشینیزی آغریتدیم، نئچه آی دان سونرا گلیب بونلاری یازدیغیما گؤره اوزگونم، آنجاق اوره ییمی بوشالتماق ایسته ییردیم.
*
الف شفق دن "عشق" کیتابینی بیر تورکیه لی آرخاداش دان هدیه آلدیم ، شمس تبریزی نین بیوگرافیسی نی رومان قالیبینده یازان بو باشاریلی تورک خانیم گئرچک بیر یازار دیر. چوخ گؤزل دیر ، منی حیات دان قیردی قوپاردی سانکی. اوقدر درین و آنلاملی یازیلیب کی منی مندن آلدی .
*
یئنی ائویمده یئنی پلانلارلا یاشاماق ایستردیم آنجاق هله لیک دایانمیشام، نه ترجمه ایشیمی دوام ائده بیلیرم نه ده باشقا پلانیم وار. هله لیک ترمز دستی نی چکمیشم و باخیرام بلکه جاده ده یئنی بیر تابلو یئنی بیر اشارت منی حیاتا دؤندره بیله ! هله لیک گؤزله ییرم. وبلاگیما باش چکنمیرم اؤزومو بوراخدیغیم کیمی وبلاگیمی دا هله لیک ترک ائتمیشم، منی باغیشلارسینیز. منه دوعا ائدین چوخ احتیاجیم وار، حیاتا دؤنمک ایسته ییرم.
*
سیزی سئویرم چونکو منیم یاشاماق بهانه م منیم ملّتیم دیر. بیرده کی یوخسوللاری اونوتمایاق، بو باهالیق و ایش سیزلیک دؤنمینده گئچیم زورلوقلاری چکن چوخلو وطنداشیمیز وار، الیمیزدن گلنی اسیرگه مه یک.


text:
شنبه چهاردهم اردیبهشت 1392
بولداجی گزی،تورک دادلیسی
بولداجی گزی،تورک دادلیسی(شیرینی)
بولداجی؛چهارمحال بختیارینین شهرلریندن بیریسیدیر.بولداجی شهری،گونئی باتیسیندان شهرکوردا و دوغودان آغ بولاق کندینه و قوزئی وگونئیدن، زاگروس زنجیرلی داغلارا یئتیشیر.بولداجینین نفوسو، سون باش ساییدا ، 19850کیشی ایدیر.بولداجیدن،ایالت مرکزینه-شهرکورد-65کیلومئتیر یئر یولودور.
بولداجی(بول+داشی=بولداشی،بولداجی) شهرینین، دانیشیلان دیلی،تورکجه دیر؛بولداجی اهالی لری، قشقایی ائلینه باغلی دیرلار.بولداجینین، ان آدلیم سوغاتی،گز دیر؛گز بیر شیرین ویئملی دادلیدیر.
گز، انگبین(بال و یا شیکر) یومورتاآغی، پوسته ایچی و..قاتقیسیندان بیشیریرلر.
گزین،دوغرو قاتقیسیندا،شکر و بال یئرینه،زاگروس داغلاریندا بئجهرن،تاماریکس (بیلیمسلآدی) آغاجیندان اله گلن چیخاریشدان(انگبین) ایستفاده اولونور.بولداجی گزی،ایران اؤلکهسینین ان آدلیم گزی ساییلیر.
جمعه سیزدهم اردیبهشت 1392
اورمونون،تاریخسل داش موزهسی
باتی آذربایجان کولتورل میراثنین سازمانی، 1389دا ،اورمونون اوچ گونبذ تاریخسل محوطهسینده؛داش موزهسین قورماغینا همت گؤستهریب؛بو تاریخسل موزه،ماحمید آباد کلاشین ، اژدها بولاغی و...یازیتلاریندان تؤرهنیب.
آرتیرمالیدیر؛ بو موزهده، هریازیتین، تاریخی و داشین اوزهرینده یازیلمیش ؛ یازینین حاقیندا گئنل بیلگی وئریلیب .
شکیللر : بابک
پنجشنبه دوازدهم اردیبهشت 1392
"تبریزیم" فئستوالینین ایکینجی دؤورهسی،کئچیریلدی
"تبریزیم" فئستوالینین ایکینجی دؤورهسی،کئچیریلدی
"تبریزیم" فئستیوالینین،ایکینجی دؤورهسی تبریزده کئچیریلدی؛ "تبریزیم "،بیر دیش و آچیق فئستیوالی اولاراق؛ تبریزین پارکلاریندا سرگیلهندی، فئستوالین سونوندا؛قازانانلار، اؤدول لرینه صاحیب اولدولار.
پنجشنبه دوازدهم اردیبهشت 1392
سولطانیه گونبذی
سولطانیه گونبذی،دونیا میراثلار لیستهسینده ثبت اولونوب.
چهارشنبه یازدهم اردیبهشت 1392
دؤولتین دؤردونجو اوستانی سفرین مصوبهلری
محمدرضا رحیمی نصر آژانس خبریله دانیشقدا ؛ دوغوآذربایجانین یاریمچیلیق پوروژهلرینین قورتارماغی اوچون300میلیارد اعتبارین وئرمهییندن خبر وئردی و آرتیردی؛ بو اعتبار، استاندارین سورملوغو ایله یارمچیلیق پوروژهلرین آراسیندا پایلاناجاق.
"رحیمی: اکله دی، بو اعتیبار شهریورین سونونادک استاندارییه یئتیشهجک.
جمهورباشقاننین اول معاوینی،تبریز-تهران-مشهدین یوکسک سورعتلی قاتارین برقیلشدیرمه سینین آراشدیرما و ایجراسینین باشلانیشین ،بیلدیردی؛ بو طرح دؤولتین دؤردونجو سفرینین مصوباتیندان بیریسی اولاراق ؛خصوصی بؤلومون ایشتراکیایله حیاتا کئچیریلهجک.
"رحیمی"؛آراز چایین سویون؛ تبریز و مرندین اکینچیلیک زمی لرینه داشماغینی،دؤلتین اؤنملی مصوبه لریندن بیریسی بیلدی و دئدی: بو سو داشیما سیستئمی،یای و یاز فصلینده زمی و تارلا لاری سوواراجاق و قیش فصلینده،اورمو گؤلونو دولدورماق اوچون،بو سوسوز گؤله کؤچورولهجک.
سه شنبه دهم اردیبهشت 1392
یابانی بیتکیلرین بازاری(گؤرسل)
داغ گؤی گؤیهرنتیلری(گؤوهرنتی)،ویتامین و بسین موادلارلا دولودورلار،داغگؤیهرنتیلری، ساغلام بیتکی آدلاندیرماق اولار.
اورمونون گؤی گؤیهرنتی بازاریندا فرقلی بیتکیلر ساتیشا قویولور، اوجوملهدن:
تره،اوغلان اوتو،گزنه،اوشقون،غاز آیاغی(غذا یاغی) ککلیک اوتو (کهلیک)،داغمرزهسی،یاغلیجا،داغ نعناسی،یئلمیک و...
شکیللر،اورمو اؤلکهسی
سه شنبه دهم اردیبهشت 1392
تورکمن چای مقاویلهسی و یالان پالانلار !!!
و بللی دئییل، سؤیلهنتی یایانلارین، 100ایللیک مهلتین بیتیشیندن؛سؤز آچماقدان؛ آماجلاری نهدیر!!
ایکینجی؛تورکمنچای مقاویلهسی،1828 ده باغلانیب! یعنی 184 ایل اؤنجه!!! 100ایللیک مهلتده اولسایدی(کی یوخدور)یئنه 84 ایل اؤنجه،گرک سونا چاتاردی!
بو یازی،گمانه سیتهسیندن؛آذربایجان تورکجهسینه چئوریلیب.
دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
اردبیل ایالتینین،ال صنعتلرین موزهسی(شیخ حامامی)
شیخ حامامی(صفویه دؤورونه باغلی)،اردبیلین اسکی حاماملاریندا بیریسی اولاراق؛،شیخ صفی الدین آبیدهسی نین؛یاخینلیغیندا،"شهیدگاه " کؤچهسینده یئرلهشیب.گیریش قاپیسی بیر 8بوجاقلی اما ساده بیر گیریش یولودور.
حامامین گئیینمه یئری، دؤرد ائیوان و4 سککیز بوجاقلیسوتونا صاحیبدیر.حامامین رنگلی کاشیلاری ،تزهلیکده یئنیلهنیب؛حامام ایچی،ایکی قرینه شاه یئریندن و ایکی یاریم گونبذدن تؤرهنیب و ایستی سو خزینهسینه وچیخیش یولونا توش گلیر.
شیخ حامامینین،مرمت،ایشلر 1387ینجیایلده بیتندن سونرا؛بو حامام،اردبیلین،ال صنعتلرین موزهسی اولاراق؛ آچیلیش اولدو.
شیخ حامامی نین گیریش یولو(اردبیل ایالتینین،ال صنعتلرین موزهسی)
اردبیل ایالتینین،ال صنعتلرین موزهسی
دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
اؤلکهنین ان بؤیوک شهرسئل مئیدانی رسمی اولاراق،آچیلیش اولدو
جمهورباشقانی؛دوکتورمحموداحمدی نژاد،تبریزین،ایپک مجموعهسین آچیلیش ائلهدی،احمدی نژاد،ایپک مئیدانین اؤلکهنین ان بؤیوک ،یئنیلنمیش اسکی ساحهسی آدلاندیردی.
ایپک مجموعهسین حاقیندا گئنل بیلگی:
ایپک مجموعهسینین ساحهسی:7هئکتار
-آلت یاپی:106مین مئترموربع
-آلیش وئریش واحیدلر:455
-خدماتی واحیدلرین ساییسی268:
یئرلیشم واحیدلرین ساییسی:111
-پارکینگ ساییسی:1000پارکینگ؛ایکی قات یئرآلتی
-دونیانین،بیرینجی اولاراق داش قالیسی(داش دؤشمه)
-17قاتلی ایپک بورجو
- یاتیریم:2مین میلیارد ریال(دوولت+خصوصی بؤلوم)
یکشنبه هشتم اردیبهشت 1392
اورمودان اؤزل گؤرونتولر
دالامپر اوجالیقلاری
شهرچایی بندی
چیچست
ائللرباغی پارکی
خوشاکو ایسکی پیستی
بوغدا تارلاسی
اورمو گؤلو
شنبه هفتم اردیبهشت 1392
گؤزللشدیرمه سازماننین؛ ایجرا دؤنهمینده اولان ایشلری
گؤزللشدیرمه سازمانین؛ ایجرا دؤنهسینده اولان ایشلری:
- گونش ساعاتین،دیزاین و قورماغی
-فضولی جنابلارینین هیکلین تؤکمهیی
-ائینالی تئله کابیننین ایشقلاندیرماغی
-عالی نسب جنابلارین،هیکلین تؤکمهیی
-مینیاتور پارکینین ایکینجی فازین گلیشیمی
-آزادلیق هئکیلین سیمگه اولارق تؤکمهیی
-ابوریحان وآبرسان کؤرپولرین ایشقلاندیرمالاری
-اوچ بعدی دووار بویامالاری،ایلک کز تبریزده
-آت هیکلی،ماشین قالینتیلاریندان
-حجتی،آلت کئچیدین گؤزللشدیرمهیی
-عباس میرزا هیکلین؛تؤکمهیی
-و...
جمعه ششم اردیبهشت 1392
گؤی مسجید
گؤی مسجید یا گؤی مچید تبریزده؛ 870 هجری قمری ( ۱۴۶۵ میلادی) ایلینده -ابولمظفر جهانشانبن قرا یوسوفون سؤزو ایله قاراقویونلولارین چاغیندا دوزه لیب دیر.
گؤی مسجیدین ؛گؤزل معمارلیغینا گؤره، کاشیلاریننین ظرافتی، نچه جوره ایشلنمیش خط لر و رنگلرین اوخوماسی - بو مسجیدی، ایسلام دونیاسینین فیروزه مسجیدینه آدلاندیریب.
بو مسجیدین گنبذلری و دووارلاری، تبریزین بویوک دئپرمینده (۱۱۹۳ هجری قمری ده) تؤکولموشدور، آنجاق اوندان سونرا اوستاد ریضا معماراین، الیله یئنیدن مرمت اولموش دور.


text:
دوشنبه دوم اردیبهشت 1392
آدي ديللرده قالانسان ساوالانسان ، ساوالانسان
اوجامان اردبیل بؤلگهسینده،دینجلیک و هیجانی بیر یئرده برابر حیس ائدین!
شیروان درهسی،جئیران گؤلو
سرینسویوق بولاقلار ،جانباغیشلایان اسینتیلر،یاز و یای فصیللرین وئردیگی الهی موهوبتی دیر.
اردبیل؛ گؤزللیکلر قایناغی ؛تانرینین، دهیر وئرمیش توپراغی دیر! اوجامان اردبیل بؤلگهسینده،دینجلیک و هیجانی بیر یئرده برابر حیس ائدهجک سینیز!
قلم ؛بو گؤزلیگین تمثیلچی سی اولا بیلمز! رنگلی بویالی،یام یاشیل، آغ بیاض رنگلرین قاتقیسین بیرلیکده ساوالان قوجاغیندا گؤرمهلی سینیز!
سولطان ساوالان،زیروهسی
دونیاسولطانی، سولطانساوالان،دیرهنیش سیمگهسی، یام یاشیل درهلری له، سوییس دامنه لرین، حسرتین اؤزونه قازانیر! فیندقلی؛مئشه لیگی،هلندین گولوستانلارینا طعنه ووراندیر!
سرین سویق بولاقلار ،خیاو وین باغلاری،موغانین، قیزیل توپراغی؛سرعین،نیر، نمیننین ایستی بولاقلاری ، مسجیدلری ،شیخ صفی الدینلری، بالیقلی چای،قالالاری و.... اوجامان توپراغین گؤزللیگینه آرتیر.
حئیران گئدیگی
خالخال،قزل اوزن چاینین آسیلی کؤرپوسو
حئیران،کارتینگ و تئلهکابین مجموعهسی
اردیبل،بالیقلی چای
ساوالان ،طاووس گؤلو


text:
ابرکوه
ابرکوه (تورکجه ده معناسی : داغ یانیندا ) ایرانین یزد ایالتینده بیر شهردیر. بو شهر ابرکوه بولگهسی نین مرکزی و ایرانین اسکی شهرلریندن بیری سایلیر. شهر بیر داغ کناریندا تیکیلیب و بونا گؤره ابرکوه آدلانیر . بو شهرین طبیعی و تاریخی اثرلرینین بیری قوجا و اوجا بیر سرو آغاجی دیر، بو آغاجین اوجالیغی 28 متر و عمرو (ایران و روس عالیم لرین آپاردیغی تحقیقاتا گؤره ) تخمینا 4000 ایل دیر.
اهالی سی[redaktə]
شهرین اهالی سی 21818 نفر (2006 – جی ایل- اهالی سایینا گؤره) دیر.
منبع[redaktə]
- ایران ايالتلرينين جوغرافیا درگیسی (2004) – گیتی شناسلیق اطلسی 1383
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Əbərkuh


text:
روما
روما ایتالییانین پایتاختی، عئینی زاماندا روما ایالتینین و لاتسیو رئگیونونون اینضیباطی مرکزی. ۲،۸ میلیون نفر اهالیسی اولان شهر تیبر چایی اوزرینده یئرلشیر. روما ایمپئرییاسینین پایتاختی اولموش روما، آوروپانین ان قدیم شهرلریندن اولوب، چوخ واخت «ابدی شهر» و یئددی تپه اوزرینده یئرلشدیگیندن «یئددیتپه شهری» آدلاندیریلیر.
روما آرالیق دنیزیندن ۲۶ کیلومئتر آرالیدا، آپئننین داغ سیلسیلهسینین دنیزه ائنن وولکانیک منشالی (سونموش آلبان وولکانینا عایید) یاماجیندا تیبر چایینین سول ساحیلینده یئرلشمیشدیر. شرقدن آبروززئن و شیمالدان سابین داغلاریایله احاطهلنمیشدیر. شهر اساسن مرکزی پالاتین اولان تپهلر اوزرینده فورمالاشمیشدیر. شهرین عومومی ساحهسی ۱۲۸۵ کیلومئتر کوادرات، تاریخی حیصهنین ساحهسی جمعی ۱۴۳ کیلومئتر کوادراتدیر.
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Roma


text:
مدرسه ده موعللیم ینه دوودی الیمدن
باجارمادیم فارسینی ایراد توتدو دیلیمدن
دئدیم : آغا موعللیم وورما ، گوینه دی الیم
نه دیر آخی گوناهیم تورکودورمنیم دیلیم
یا پیشدی قولاغیمدان دئدی : بوراخ تورکونو
اوقالدی ائوینیزده اونوت گئتسین کو کونو
او یره نمه سن آب - بابا آچاجاقسان الینی
کو تک ییه ندن سونرا اونودارسان دیلینی
سنین هاران تورکدور؟ آذریسن ، آذری
کیم او یره دیبدیر سنه؟ بئله یانلیش سوزلری
آخدی گوزومون یاشی تیتره دی دیل -دوداغیم
بئله یالان سوزلره اینانمادی قولاغیم
آنام منی اویدورماز آتام منی آلداتما ز
بو سو زلرین هئچ بیری منیم عاغلیما باتما ز
نییه منیم آدیمی سوروشما ییراوزومدن
نییه سوزون دوزونو اوخوماییرگوزومد ن
هرکس یالان دانیشسا آللاهین دوشمانی دیر
من کی یالان دئمیرم بو اونون یالانی دیر
لایلای دئیبدیرآنام منه بئشیکده تورکو
دانیشمیشق هامیمیز ائوده ائشیکده تورکو
نه دن گرک یازمایاق دیلیمیزی کیتابا
مدرسه ده نه اوچون گلمه یک بیز حسابا ؟
قوی بویویوم بیر اوزوم اولاجاغا م موعللیم
اوندا چوخ ایش گوره جک بوگون گوینه ین الیم
کیلاسیمدان گله جک ائلیمیزن اوز سسی
اولاجاقدیر او زامان تورکون ده مدرسه سی


text:
آخی نئچه یول دئییم عزیزیم
غم محبتین بیر پارچاسی دی
دیشلری چورودر اوولده بو اهمال
یالنیز اؤز آرامیزدا قالسین ها
اؤیله شکیل سالدیرماق تئز قوجالدار آدامی
- یعنی منجه ها فقط -
عزیزیم یولدا قالدیم
یورولدوم یولدا قالدیم
فایدا وئرمه دی هم درد لر
تفسیر ائده بیلمیرم آخي بئلیم آغرییاندا هئچ بیر شئیی
آی آی آی
انقلاب مئیدانیندا بیر کمانچی اولماق ایسته ییرم
الیندن یاپیشیب گئدیشیمیزه باخارکن
آلنیمی دویونله مه میش سنی چالارکن
آخی نئچه یول دئییم عزیزیم
عؤمور بیر تابلودو فئودال حافیظه لر اؤلکه سینده
ایپلری قیریلار آرادا بو تسبیحین
" اوتانماسام
-تانیمیریق بیر بیریمیزی مثلا-
-اؤولادلاریمیزدا تانیمیر بیزلری- "
تئلئفونومو سؤندوروب یاتماق ایسته ییرم هردن بؤرکومون آلتیندا
چوخدا جددی دئییل بو جیددی تؤرن بيليرم
بیزه تای دی بوتون قاضی لر
بیزه تای دی بوتون موجروم لر
سونو یوخدو اعتراضین
آخی نئچه یول دئییم عزیزیم؟
توپانجامین ساپی قیزیل
دَیرمی سنجه؟
دَیرمی منجه؟
برچسبها: توپانچا, فئودال, انقلاب مئیدانی, شکیل سالدیرماق, کمانچی


text:
قیزیل گول
یاشاسین قوجا زنگان
باهارین ایلک آییدیر ، یئر اوزویله یاغیشین ایلک اؤپوشو ، کاش سنی خاطیرلامییا . سلامسيز باشليرام كي گئچهجك سلاملاريميز خاطيرلانماسين . حالين سوروشمورام نييه كي بيليرم نه خوش حالداسان . منيم حاليميدا بيلمگ ايستهسن ، يوخ ، منيم حاليم سناوچون نه فرق ائلير آخي . هرنه ايشيميز يئريندهدير، شكر .سنين دالينجادا آتديغيم سولار اينديده آخير، آرخايين اول . بو گونلر دئييرلر عزيزلريمدن نئچهسي دونيالارين دئييشيبلر، سنه تاي . ايستهديلر منه قارا گئيينديره لر آمما من سن گئدن گوندن بو آغ پالتاريمي دئييشمهميشم . باشدان آياغا قارا گئيينميش آتام آنام بيلميرم نييه يانيما گليرلر بير بئله پؤزقوندولار . شايد قوجاليقداندير. اينديده داريخاندا سيزين شهره ساري گؤز تيكيرم سني اوردا تصور ائديب سنله كوچه كوچه شهريزي دولانيرام . شايد اينانميياسان آمما اينديده سيزين شهره گلمهگه پول آختاريرام . لاپ داريخاندا باشيم قيزيشيب-بئله دئيرلر- دورورام آياق يالين شهريزه ساري قاچيرام . آمما قولومدان توتوب قويمولار گلم . باجيم ؟ يوخ . آتام ؟ يوخ . آنام ؟ يوخ بابا . دوكتورلر اليله تخته باغلانميش قوللاريم ! ! ! (۱) دلي سجاد - مه...مه...ميم...م (مريم) ، س...سنته...آك...آك...س...س...سچاتي...اؤ...اؤ...اؤپ...پ ( سن ده آغا سجادي اؤپ ) . باقلي دار كوچه نين ديبين ده ، ميرم گيلين قاپيسين دا ، سجاد ايكي دنه قاريشقاني الين ده توتوب اؤپوشدوروردو ! يئرين گورولتوسونو سجاد دوياراق ، دالين دووارا وئريب گؤزلري يئرده كي قاريشقالارا تيكيلدي . بو حال دا مريم گيلين قونشولارينين قاپيسي سيلكه له نه رك آچيليب ، ايكي دنه اوغلان وحشت له كوچه چيخيب ، گن كوچه يه ساري قاشدي لار. سجاد باخيشي لا اولاري ايزلييركن مريم گيلين قاپيسي دا آچيليب ، مريم هؤيول كوچه يه چيخدي . اوتاي دان دا ايكي اوغلانين آناسي . كوچه نين باشين دان قوزانان شاققيلتي، مريمي و اول آناني نئچه لحظه ليك دايانديغي يئرلرين ده ديسكينديريب قوروتدو . آنا قيشقيريب كوچه باشينا ساري قاچدي . مريم ايسته دي ائولرينه قئييتسين كي سجاد دورتمه گي له اونون قولتوغو آلتين دان ووروب ، اودا اوزو قويلو يئره چيرپيندي. * اون يئتدي ساهات دان سونرا مريمين آناسينين يالوارماسينا گؤره نئچه جاوان گليب كوچه نين باشين دان باشلادي لار اوچان دووارلارين داش تورپاغين يانا وورماغا كي شايد مريمين جنازه سين تاپسين لار . بير آز گلميشدي لر كي ايكي باش دان آياغا گؤيرميش اوشاق جنازسين چئكدي لر ائشيگه . ياحسين سسييدي كي عرشه اوجاليريدي . بير آزدان سونرادا آغزينا تورپاق دولموش بير آناني تاپاراق بير قوجامان كيشي حالدان گئتدي . مريم گيلين قاپيسينا ياخينلاشاركن بير چومبره وورموش جنازه اوزه چيخدي . جاوان لارين بيريسي ياواش جا يانين داكينا دئدي : دلي سجاد . قولتوق لارين دان توتوب چئكدي لر ائشيگه . - اوه . . . اوه . . . بوغولموش اوكسورمه سسيني دويدولار آمما تؤز تورپاق آلتين دان بير زات بيلينميردي . سجادين جنازه سين دالي اوسته داش تورپاق اوستونه اوزانديراراق جاوان لارين بيريسي اؤز اؤزونه دئدي : يا علي ! ! ! اگيليب مريمي آلدي اللري اوستونه اوجادان چيغيردي : يا علي . . . ياعلي ياعلي دئيه دئيه مريمي يئتيردي لر آمبولانسا . * بير قوجامان كيشي و اون يئتدي ياشين دا اولان قيزي ، اوچ دنه تؤز تورپاقلي جنازه ني سيلكه له مك ده . بير دنه ده قاريشقا سجادين گولوشلو دوداغين دا گزمك ده ! گیزلیجه یار ال اله وئر دور گئدک قؤرخولو یئر ، قیشین آیاز گئجه سی کیمسه قالار ؟ ، ال اله وئر دور گئدک دانیشمیییب ، اوز توتورسان جان یانیر خومار خومار گؤز اییلیر جالانیر ال داریخیب ، گؤزلور الین ، کیم قانیر؟ اؤزل آیلار ، ال اله وئر دور گئدک گؤزلور یولون دار کوچه ده دار قوجاق بؤیلانیر هئی کوچه یه اول گؤی بوداق گیزلیجه تئز تئز اؤپوشک بیر قوجاق _ قالیب خومار ، ال اله وئر دور گئدک گئچدیگیمیز یادا دوشور چاشیرام داریخیرام ، دولوب دولوب داشیرام قاناممیرام سن سیز نئجه یاشیرام کفنی یار ، ال اله وئر دور گئدک (۱) اؤپوشه رک توزلو داش لا قوجاقلیرام آغ گوللرین ایزله ییرم گؤز یاشیمی دامچی دامچی بو داش اوسته . آهااااااااااااااااااااااای تورباق یالواریرام : کفن سنین کفن ایچره یاتان منیم اجازه وئر هؤره هؤره ساچ لارینی دؤشوم اوسته چوروسون یار . (۲) یئتدی گوندور میز باشیندا اونوتورام اللریمی سنه بنزر قیزین گؤروب اونوتورام گؤزله ریمی سن گئده لی یئتدی گوندور فرشین سوسوز گوللرین ده فیکره جوموب یاواش یاواش اونوتورام انوتماغین . (۱) باهارین ایلک آییدیر ، یئر اوزویله یاغیشین ایلک اؤپوشو ، کاش سنی خاطیرلامییا . (۲) قوجا باباما اوخشادیر ، سن دن سونرا منی گؤزگو . گؤزگودن کوسورم تک لیک قورخودور منی . دوغرو یالان گؤز یاش لاریم یالنیز سنی آغلاتماغا ، _ یاش گؤزله رین گؤرمه لییدی _ . ایستی یئرده اوشومک لر یالنیز ایستی ال لر هوسینه . آه او چاغ لار ، اهلدجه کوسمکله ریمیز یالنیز باریش دا اؤپوشمک لذتینه . ایندی سن سیز کیمله کوسوم ؟؟؟ ، داریخمیشام .
باهارین ایلک آییدیر ،
یئر اوزویله
یاغیشین ایلک اؤپوشو ،
کاش
سنی
خاطیرلامییا .
سلامسيز باشليرام كي گئچهجك سلاملاريميز خاطيرلانماسين . حالين سوروشمورام نييه كي بيليرم نه خوش حالداسان .
منيم حاليميدا بيلمگ ايستهسن ، يوخ ، منيم حاليم سناوچون نه فرق ائلير آخي . هرنه ايشيميز يئريندهدير، شكر .سنين دالينجادا آتديغيم سولار اينديده آخير، آرخايين اول .
بو گونلر دئييرلر عزيزلريمدن نئچهسي دونيالارين دئييشيبلر، سنه تاي . ايستهديلر منه قارا گئيينديره لر آمما من سن گئدن گوندن بو آغ پالتاريمي دئييشمهميشم . باشدان آياغا قارا گئيينميش آتام آنام بيلميرم نييه يانيما گليرلر بير بئله پؤزقوندولار . شايد قوجاليقداندير.
اينديده داريخاندا سيزين شهره ساري گؤز تيكيرم سني اوردا تصور ائديب سنله كوچه كوچه شهريزي دولانيرام . شايد اينانميياسان آمما اينديده سيزين شهره گلمهگه پول آختاريرام . لاپ داريخاندا باشيم قيزيشيب-بئله دئيرلر- دورورام آياق يالين شهريزه ساري قاچيرام . آمما قولومدان توتوب قويمولار گلم . باجيم ؟ يوخ . آتام ؟ يوخ . آنام ؟ يوخ بابا . دوكتورلر اليله تخته باغلانميش قوللاريم ! ! !
(۱) دلي سجاد
- مه...مه...ميم...م (مريم) ،
س...سنته...آك...آك...س...س...سچاتي...اؤ...اؤ...اؤپ...پ ( سن ده آغا سجادي اؤپ ) .
باقلي دار كوچه نين ديبين ده ، ميرم گيلين قاپيسين دا ، سجاد ايكي دنه قاريشقاني الين ده توتوب اؤپوشدوروردو !
يئرين گورولتوسونو سجاد دوياراق ، دالين دووارا وئريب گؤزلري يئرده كي قاريشقالارا تيكيلدي .
بو حال دا مريم گيلين قونشولارينين قاپيسي سيلكه له نه رك آچيليب ، ايكي دنه اوغلان وحشت له كوچه چيخيب ،
گن كوچه يه ساري قاشدي لار. سجاد باخيشي لا اولاري ايزلييركن مريم گيلين قاپيسي دا آچيليب ، مريم هؤيول كوچه يه چيخدي .
اوتاي دان دا ايكي اوغلانين آناسي .
كوچه نين باشين دان قوزانان شاققيلتي، مريمي و اول آناني نئچه لحظه ليك دايانديغي يئرلرين ده ديسكينديريب قوروتدو . آنا قيشقيريب كوچه باشينا ساري قاچدي .
مريم ايسته دي ائولرينه قئييتسين كي سجاد دورتمه گي له اونون قولتوغو آلتين دان ووروب ، اودا اوزو قويلو يئره چيرپيندي.
*
اون يئتدي ساهات دان سونرا مريمين آناسينين يالوارماسينا گؤره نئچه جاوان گليب كوچه نين باشين دان باشلادي لار اوچان دووارلارين داش تورپاغين يانا وورماغا كي شايد مريمين جنازه سين تاپسين لار .
بير آز گلميشدي لر كي ايكي باش دان آياغا گؤيرميش اوشاق جنازسين چئكدي لر ائشيگه . ياحسين سسييدي كي عرشه اوجاليريدي .
بير آزدان سونرادا آغزينا تورپاق دولموش بير آناني تاپاراق بير قوجامان كيشي حالدان گئتدي .
مريم گيلين قاپيسينا ياخينلاشاركن بير چومبره وورموش جنازه اوزه چيخدي .
جاوان لارين بيريسي ياواش جا يانين داكينا دئدي : دلي سجاد .
قولتوق لارين دان توتوب چئكدي لر ائشيگه .
- اوه . . . اوه . . .
بوغولموش اوكسورمه سسيني دويدولار آمما تؤز تورپاق آلتين دان بير زات بيلينميردي .
سجادين جنازه سين دالي اوسته داش تورپاق اوستونه اوزانديراراق جاوان لارين بيريسي اؤز اؤزونه دئدي : يا علي ! ! !
اگيليب مريمي آلدي اللري اوستونه اوجادان چيغيردي : يا علي . . .
ياعلي ياعلي دئيه دئيه مريمي يئتيردي لر آمبولانسا .
*
بير قوجامان كيشي و اون يئتدي ياشين دا اولان قيزي ، اوچ دنه تؤز تورپاقلي جنازه ني سيلكه له مك ده .
بير دنه ده قاريشقا سجادين گولوشلو دوداغين دا گزمك ده !
گیزلیجه یار ال اله وئر دور گئدک
قؤرخولو یئر ، قیشین آیاز گئجه سی
کیمسه قالار ؟ ، ال اله وئر دور گئدک
دانیشمیییب ، اوز توتورسان جان یانیر
خومار خومار گؤز اییلیر جالانیر
ال داریخیب ، گؤزلور الین ، کیم قانیر؟
اؤزل آیلار ، ال اله وئر دور گئدک
گؤزلور یولون دار کوچه ده دار قوجاق
بؤیلانیر هئی کوچه یه اول گؤی بوداق
گیزلیجه تئز تئز اؤپوشک بیر قوجاق _
قالیب خومار ، ال اله وئر دور گئدک
گئچدیگیمیز یادا دوشور چاشیرام
داریخیرام ، دولوب دولوب داشیرام
قاناممیرام سن سیز نئجه یاشیرام
کفنی یار ، ال اله وئر دور گئدک
(۱)
اؤپوشه رک توزلو داش لا
قوجاقلیرام آغ گوللرین
ایزله ییرم گؤز یاشیمی
دامچی
دامچی
بو داش اوسته .
آهااااااااااااااااااااااای تورباق
یالواریرام :
کفن سنین
کفن ایچره یاتان منیم
اجازه وئر
هؤره هؤره ساچ لارینی
دؤشوم اوسته
چوروسون یار .
(۲)
یئتدی گوندور
میز باشیندا
اونوتورام اللریمی
سنه بنزر قیزین گؤروب
اونوتورام گؤزله ریمی
سن گئده لی
یئتدی گوندور
فرشین سوسوز گوللرین ده
فیکره جوموب
یاواش
یاواش
اونوتورام انوتماغین .
(۱)
باهارین ایلک آییدیر ،
یئر اوزویله
یاغیشین ایلک اؤپوشو ،
کاش
سنی
خاطیرلامییا .
(۲)
قوجا باباما
اوخشادیر ،
سن دن سونرا
منی
گؤزگو .
گؤزگودن کوسورم
تک لیک
قورخودور منی .
دوغرو یالان گؤز یاش لاریم
یالنیز
سنی آغلاتماغا ،
_ یاش گؤزله رین گؤرمه لییدی _ .
ایستی یئرده اوشومک لر
یالنیز
ایستی ال لر هوسینه .
آه او چاغ لار ،
اهلدجه کوسمکله ریمیز
یالنیز
باریش دا اؤپوشمک لذتینه .
ایندی سن سیز
کیمله کوسوم ؟؟؟ ،
داریخمیشام .


text:
♦Araz Qızı♦
Gəlin Gedak Ağlayax...Urmu Gölun Döldurax
بو گئجه من داها گولومسه یه بیلمیره م... بو گئجه گؤزلریمین مئشه سی ائله اوُدلانیب کی حتتا گؤزیاشلاریمین جوشقون چایی دا اونلارین اودون سؤندوره بیلمیر... بو گئجه اوتاقیمین سوباسین سؤندورموشم... دونورام! دوز خیاوان دا کی یئتیم اوشاقلارین گؤزیاشلاری تک!... گؤزیاشلاریم دونورلار و من هر دَفه اوزومه ووردوقدا سینیخ-سینیخ اولورلار... اوزوم چات-چات اولوب؛ بو گئجه من قوجالیرام!... قوجالیرام و یوخ جوانلیق لاریما قاییدیرام! قاییدیرام یوخ اوره کده ن گولمه لریمه! بو گئجه اللریمی ایستی ساخلیان تکجه اللریمدیر... حتتا نفس لریمده قابیخ-قابیخ اولان اللریمی ایستیده بیلمیرلر... سانیرام نفس لریمده دونوب لار!... یورولموشام بو دونیانین یاسا لاریندان... بو گئجه یاسا لاری سیندیرمیشام... گلینجک لریمین هامیسین اؤپوب باغریما باسمیشام! بو گئجه قویموشام دونیام دؤنسون اؤزونه... بو گئجه آی دان دا اوتانیرام! او چوخ گؤزل پاریلداییر و من گولومسه یه بیلمیرم! بو گئجه، من، آی و بولودلار بیرلیکده یاشیل-یاشیل قوروموش یاپراق لارا داملا-داملا یاغدیخ!...
♦آیسان تورک قیزی♦
|21 Nov 2012|
3 AM|Aysan|


text:
گؤی یالانی!
پنجشنبه 2 شهریور 1391 03:22 ق.ظ نویسنده : اکبر زواری رضائی
بیلمیرم، بایرامین الیندن هارا قاچیم!.، کؤی ده، دوغما اؤلکهمیزده ایکن قونشوموز
ایدی، سورگون- دیدرگین اولوب بورا گلدیییمیزده، او دا گلدی!. هرسوره منی
گؤردوکده بیر سؤز! آتیر. ایکی یوز کیشینین ایچینده اوزاقدان باغیردی: منوچهر...،
سن ایتلرین دیللرینی بیلیرسن؟
دئدیم: بایرام...! یاخامدان ال چک!.
دئدی: ٱخی، دئییرلر سؤیچولر(شاعرلر) جاناوارلارین دیللرینی بیلرلر!.
دئدیم: لاغا قویماق ایستهدییینده، دئییرسن: منوشدان سؤیچو، یازدیقلاریندان
سؤیلم اولماز. ایندی کی، ایت دیلی بیلن آختاریرسان، نه تهر اولدو! منوش- منوچهر
اولدو؟! سؤیچو اولدو؟.
دئدی: ایستردیم اؤیرهنم بو ایتلر نهدن، یازیق پیشیکلرله ماریز (دشمن عقدهای)
اولورلار؟
دئدیم: سن، بویورمادان اؤنجه، اؤزوم نئچهسیندن سوروشموشام!. دئییرلر: «نهدن
بیز ایتلر، یایین بیشیریجی ایستیسینده! قیشین قارلی- بوزلو شاختاسیندا، یازین
زیق- زیبیریغیندا، شیرهاشیرلی یاغموروندا، گوزون(پاییزین) توزاناغیندا، ائوین- چؤلون-
باییرین گؤزتچیسی اولاراق، یئدیییمیز سور- سوموک اولور. اوزوموزه ده یوزلرجه یامان-
یوووز دئییرلر. پیشیکلر اوچون، سیچان توتماق کی، کؤکوندن ییغیشیلیب. اونلار،
قیشدا ایستی سوبانین(بخارینین) بؤیرونده، یایدا ائوین سرین بیر کؤشهسینده
(کونج-ونده) یئییب- یاتیب، گرنهشیرلر. اوستهلیک، آتیشقادان دا بیزه دیشلرینی
قیجیریرلار».
بایرامین ماتی توتموش ایدی، قاه- قاه گولوردو. گؤزلریندن- گؤزومه تاخیلان سورغو
ایشارتیلاریندان دا بللی ایدی، قولایجا(راحاتلیقلا) یاخامدان ال چکهسی دییل. بلکه
ده گولمهیی اییله، یئنی بیر قونو(موضوع) آچماق اوچون زامان و سوره قازانماق
ایستهییردی. قیسا بیر سورهدن سونرا، دئدی: ساندیغیمدان داها چوخ یاخشی،
ایتلرین دیلیندن باش چیخاریرسان!. اونا گؤره، بیر سورغو دا اونلاردان سوروشمالی
اولدون!. قوردلارلا آرالارینین بوزولماسینین نهدنی؟!
دئدیم: او، قالسین باشقا بیر یئره.
دئدی: اولماز، ایندی کی، قییمتین منیم یانیمدا یوکسلیر!، اومودومو داشا باسما.
دئدیم: بیلیرسن کی، من، بیر جانلینین جانینا قییمارام، اما، سنه قوربان
کسهرم، یاخامدان الچک!.
دئدی: اگر سانیرسان، باشقا یئره قالسین، نهبیلیم، قوربان کسهرم الچک، دئمگ
اییله یاخانی الیمدن قورتارا بیلرسن، یانیلیرسان(اشتباهائدیرسن)!. اگر یاغمور یئردن
گؤیه یاغارسا!، اگر گونش باتی یؤندن دوغارسا!، بایرام دا جاواب آلمادان سنین یاخانی
بوشلایار، ها... آغرین آلیم، گؤر نئیلرسن؟
دئدیم: منیم آغریلاریمی داشیماغا سنین کیمیلرین گوجو یئتمز!.
دئدی: آغریلارین بوندان داها چوخ اولسا دا، للـهشین بوتونلویونو آلار...!
بایرامین خویونا تانیشام، بیلیردیم، یانیت(جاواب) آلمادان، ال چکهسی دییل.
چارهسیز، بیرسؤز دوزلدیب دئمهلی ایدیم، دئدیم: یازغیم(طالعیم)، قاراچوخام
(اقبالیم) بیر بلا ایمیش!. هر یئره گئدیرم، مندن اؤنجه اوردا اولورسان!. .... : ایتلردن
بیری، دئییردی!: « بیز ایتلر، چوبانین کوتون یئدیکده! سورونو قوروماق دا، بوینوموزون
بورجودور. قوردلار دا کی، سورو دن پای آپارماغی، آتا- بابالاریندان قالمیش
سویخالیقدان، (میراثدان) دا داها آرتیق، اؤزلرینه حق بیلیرلر!، اودور کی، ایکی
یاخین قانداشین آراسیندا دوشمانلیق یارانیب!. من ده ایته دئدیم: بو، قوردلار
چوخ اوتانماز اولورموشلار!، او گؤزللیکده قوزولاری پارام- پارچا ائدیب یئمکده اؤزلرینی
حقلی بیلیرلر. بیز آداملار دا قوزولارین، اتیندن بارینیریق (استفاده ائدیریک)، لاپ بئله
قویروغوندان- باشینا قدر. باشیندان- پاچاسینا قدر. دیلین، فیلهسین، باغیرساغین دا
یئییریک!. آخی، بیز اشرف-ی مخلوقاتیق.
بایرام دئدی: کیشی! سن، ایته ده یالان ساتدین!؟ سن، بلکه ده، قوزونون
قویروغون- باغیرساغین یئمیش اولاسان. اما، سنین، فیلهنی اوتوز کیلومئتیرلیکدن
گؤردویونه اینانمارام، شیشه تاخیب یئدییین کی، لاپ، گؤی یالانیدی.
منوچهر فضلی خلف «آزرائللی»


text:
یالقیز آغاج
ادبی
عزیز و چوخ حؤرمتلی قارداشیم، شاعیر بختیار علیمرادی
"موغان اوغلو" جنابلاریلا بیر دئیشمه: موغان اوغلو) قوجا نه وارنه یوخ کتده کسکده شهرین چکیلمیر دومانی قارداش! چالیشیرام اینان گو ره بیلمیرم چوخ یئرده کوسه نی-اومانی قارداش! قوجا) باجارمیـــر بو ایشله هله! فلک ده کندین ده کسلیب گومانی قارداش! گوز اولسون گورمه سین ائله چور ووروب قالماییب تاخیلی-سامانی قارداش! موغان اوغلو) چوخو دونیا اوچون دینینی داندی مظلوم، یوخسوللوقا آلیشیب یاندی برکت چکیلیب گویه هاچاندی یئییب توکـــه دیـرم خومانـی
قارداش! قوجا) دنیا گیر همشه! کال دی-نادان دی شدادلار- نمرودلار اودلارا یاندی بیل آذر اوغلونا، تونقال جنان دی یئتیشر ویصالین زامانی قارداش! موغان اوغلو) گوزلولر کوراولور داغی گورمه سین
باغباندا ایسته میر باغی گورمه سین منیم بو حالیمــی یاغــــی گورمه سین ایتیردیم شنبه نـــی جوما نــی قارداش! قوجا) تالانان بوستانی – تاغی گورورم
بیر قاریش آش اوسته یاغی گورورم آج-یالتاق سورونو، جیغی! گورورم
یویوورب لئش اوسته جوومانی قارداش! موغان اوغلو) دونیادا نامردلر مئیدان سولادی پلنگلر تولکویه قویروق بوللادی ساغیمدا سولومدا چاققال اولادی
قورخورام دئشه لر کومانی قارداش! قوجا) فله یین گردیشی اولوب عکسینه اوغرو باغیریر کی! دوغرو دیکسینه دوخسان بوشلو دوشوب ایندی سکسه نه ناشی بویاقلاییر، خامانی
قارداش! موغان اوغلو) " موغان اوغلو" دوز چالیشدی دوزدویه شریعتی-طریقتی گوزدویه معریفتدن -حقیقتدن سؤز دیه چوخ اولدو آغزینی یومانی قارداش! قوجا) " قوجا" دا چالیشدی صداقت ایله
حاق دئییب، دانیشدی جسارت ایله آخ! وایآ،! سالدیلار عداوت ایله چکیلدی گویلره، آمانی قارداش!
» اولمور
» 34
» آزربایجانه ساری
» 54-57
» یوخ
» عدالت اؤلگوسو
» دوعا
» غریبلر شهری
» حیات گوزلدیر
عزیز و چوخ حؤرمتلی قارداشیم، شاعیر بختیار علیمرادی "موغان اوغلو" جنابلاریلا بیر دئیشمه:
موغان اوغلو)
قوجا نه وارنه یوخ کتده کسکده
شهرین چکیلمیر دومانی قارداش!
چالیشیرام اینان گو ره بیلمیرم
چوخ یئرده کوسه نی-اومانی قارداش!
قوجا)
باجارمیـــر بو ایشله هله! فلک ده
کندین ده کسلیب گومانی قارداش!
گوز اولسون گورمه سین ائله چور ووروب
قالماییب تاخیلی-سامانی قارداش!
موغان اوغلو)
چوخو دونیا اوچون دینینی داندی
مظلوم، یوخسوللوقا آلیشیب یاندی
برکت چکیلیب گویه هاچاندی
یئییب توکـــه دیـرم خومانـی قارداش!
قوجا)
دنیا گیر همشه! کال دی-نادان دی
شدادلار- نمرودلار اودلارا یاندی
بیل آذر اوغلونا، تونقال جنان دی
یئتیشر ویصالین زامانی قارداش!
موغان اوغلو)
گوزلولر کوراولور داغی گورمه سین
باغباندا ایسته میر باغی گورمه سین
منیم بو حالیمــی یاغــــی گورمه سین
ایتیردیم شنبه نـــی جوما نــی قارداش!
قوجا)
تالانان بوستانی – تاغی گورورم
بیر قاریش آش اوسته یاغی گورورم
آج-یالتاق سورونو، جیغی! گورورم
یویوورب لئش اوسته جوومانی قارداش!
موغان اوغلو)
دونیادا نامردلر مئیدان سولادی
پلنگلر تولکویه قویروق بوللادی
ساغیمدا سولومدا چاققال اولادی
قورخورام دئشه لر کومانی قارداش!
قوجا)
فله یین گردیشی اولوب عکسینه
اوغرو باغیریر کی! دوغرو دیکسینه
دوخسان بوشلو دوشوب ایندی سکسه نه
ناشی بویاقلاییر، خامانی قارداش!
موغان اوغلو)
" موغان اوغلو" دوز چالیشدی دوزدویه
شریعتی-طریقتی گوزدویه
معریفتدن -حقیقتدن سؤز دیه
چوخ اولدو آغزینی یومانی قارداش!
قوجا)
" قوجا" دا چالیشدی صداقت ایله
حاق دئییب، دانیشدی جسارت ایله
آخ! وایآ،! سالدیلار عداوت ایله
چکیلدی گویلره، آمانی قارداش!


text:
|
صمد وورغونون شعری اؤتری باخـیشدا
صمد وورغون۲۰نجی عصر آذربایجان
ادبیاتینـین دونیا شهرتلی نمایندهسی و کـئچمیش شوروی ادبیاتینـین
گؤرکملی سیمالارینـین بیری ایدی.
اونون اثرلری بدیعی
فیکیرلرینین دولغونلوغو، بدیعی قورولوشونون یـئـنیلییی و گوجلو
عمومیلشدیرمه کــیـفیـتلری ایله، معاصر اینسانـین معنوی عالمینی
زنگینلشدیرن اثرلردیر.
صمدوورغون اؤز یارادیجـیلـیق
آختاریشلاریـندا، بؤیوک صنعت اثرلریندن اؤیرنمیش، اونلارین مترقی
کیفیتلرینی منیمسهمیش، دوغما خالقینـین سؤز صنعتی ایله هماهنگ
سسلندیرهرک اؤلمز اثرلر یاراتمیشدیر.
صمد وورغون اؤز
یارادیجـیلـیغیلا، آذربایجان شعرینی، دؤورون اجتماعی، سیاسی، فلسفی
ایدهآللارینی ترنّوم ائدن ملی بویالی، معاصر روحلو بدیعی حقیقته
چئویرمیشدیر. او آذربایجان ادبیاتی تاریخینده یـئـنی بیر مرحله آچاراق، صمد
وورغون ادبی مکتبینی یاراتمیشدیر. بو گونده، صمد وورغونون آدی ۲۰نجی
عصرین ان بؤیوک شاعرلرینین آدی ایله قوشا چکیلیر. «لویی آراگون» دئمیشکن:
«صمدوورغون تکجه شوروی ادبیاتینـین یوخ، بلکه دونیا ادبیاتینـیندا
فخریدیر.»
شاعرین یارادیجـیلـیق اوفوقلری
گـئنیش و سونسوز و موضوع دایرهسی اولدوقجا احاطهلیدیر. اونون اثرلری
ایستر مندرجه، فیکیر، احوال و روحیه چالارلاری و ایسترسه ده بدیعی قورولوشو
و بیچیمی باخـیمـیندان رنگارنگدیر. وورغون، ادبیاتـین مختلف نوعلرینده،
دیرلی، بیتگین نمونهلر یاردا بیلمیشدیر.
اونون اثرلری قالدیردیغی
مسئلهلرین درینلییی و دوشوندورجولویو ایله اینسان معنویاتـینا درین ایزلر
بوراخـیر. اینسانلارین روحونو چالخالایـیر، اونلاردا یاشاماق و یاراتماق
هوسی اویادیر. بو اثرلر اوخوجونون گؤزلرینی آچـیر، فیکیرلرینی
آیدینلادیر، اوریین تمیزلهدیر. ماکسیم گورگی دئمیشکن: «اینساندا اینسان
اویادیر.»
صمدوورغون عـینی حالدا بدیعی
یارادیجـیلـیقلا برابر، علمی نظری مسئلهلرله ده مشغول اولموشدو. او
گؤرکملی ادبیات شوناس کیمی اوز مقالهلری، چـیخـیشلاری، قـئـیدلری ایله
دؤورون اجتماعی فیکیرینه گوجلو تأثیر بوراخمیشدیر.
وورغون، سؤزون حقیقی معناسیندا،
اوز دؤورونون ائولادی ایدی. اونون اثرلری معاصر حیاتـین، معاصر دؤورون آب
هواسی ایله نفس آلـیردی. دئمک معاصرلیک اونون یارادیجـیلـیغینـین اساس
کـئیفیـتی، داها دوغروسو جوهریدیر.
شاعرین ان چوخ مراجعت ائـتدییی
موضوعلار اینسانلا باغلیدیر. قوروب – یارادان امکچی اینسانـلار. سئوگی،
محبت، دوستلوق و قارداشلـیق دونیاسی یارادان؛ صلح و امین آمانلـیق آرزولاری
ایله یاشایان اینسانلا علاقهداردی. اینسانا لایـیق، عدالتلی، گؤزل دونیا
یاراتماق اوغروندا مبارزه ائدن معاصر دؤورون اینسانی اونون شعرلرینین باش
موضوعسودور.!
من صحبت آچسامدا یوز قرینهدن
بو گوندن آیـریلا بیلمهیهجهیم
صمدوورغون شعرینین یوکسک بدیعی
عمومیلشدیرمه قابلیـتی، حقیقی فلسفی درینلییی صنعتینین ایدهآللی
اولماسیندان آسیلیدیر. اونون اثرلرینین ماهیـتینی ایشیقلاندیران یالنـیز و
یالنـیز بؤیوک ایدهآللار گونشیدیر. بو قوه، شاعری محدود گؤروشلردن،
اؤترگی حیسّلردن اوزاقلاشدیریر. اونا، معاصر حیاتـین درینلیکلرینه
نظرسالماق اوچون جرعت و جسارت باغـیشلایـیر. شاعرین کؤنلوندهکی پارلاق
اینام، جوشغون احتراصلار اونون ایلهامینی گلهجک اوفوقلره ساری
قانادلاندیریر.
باهار دوشونجهلری شعرینده
صمدوورغون، طبیعتین باهاری ایله، شاعر اورهیینی، بیر جوت آینا کیمی
قارشی – قارشییا قویاراق، اینسان طبیعیت گؤزللیکلریندن تؤرهنن رومانتیک
بیر دونیا یارادیر. بو دونیادا: اینسان آرزولاری، دویغو و دوشونجهلری،
طبیعت گؤزلیکلرینده جانلانـیر و طبیعت گؤزللیکلری ایسه، اینسان
اورهیینه، اینسان کؤنلونه یـئنی –یـئنی، دویغولار آشیلایاراق، اونلاری
بشریتین آرزولارینـین ترجومانـینا چئویریر:
بیر جوت آلاگؤزلو گؤیرچین اولوب
گل یـئرکورهسینین چیینینه قوناق،
شعرتک، دینلهنیب، نغمه تک اؤتوب
دیلدن – دیله دوشک، ازبر اوخوناق
بیر جوت مشعل اولسون اورهکلریمیز
بیرجوت اولدوز کیمی باش – باشا یاناق
صلحون، سعادتین کـئـشییینده بیز
گل قوشا دایاناق، قوشا دا یاناق!
مین ایل عؤمور سورسک سنینله قوشا
بیر جاندا دؤیونن ایکی اورهک تک
مین ایل نفس وئرهک تورپاغا، داشا
نسیل دن – نسیله تزهلشهرک
صمدوورغون یازیر: «هر صنعتکار
اورهیینده آلوولانان مسلک عشقی اونا قول – قاناد وئرن ان بؤیوک
قدرتدیر… بیز ده هر بیر حقیقی وطنداش امللرینین، آرزولارینـین قانادلاری
اوزهرینده اوچور، یوکسهلیر، انکشاف ائدیر. یـئنهده یوکسلمک، یوکسلمک،
یوکسلمک ایستهییر. چونکی یوکسهلیش عشقی بیزیم اینسانلارین فطرتیندن
دوغان، اونو انکشافا آپاران، ان بؤیوک عامیلدیر، بو عالی صنعت، حیات
حقیقتلریندن و بشریـتی صاباحـین آزادلـیق دونیاسینا چاغـیران، بو شانلی
امللر، انقلابی رومانتیکا دئـییل می؟»
استقبال ترانهسی شعری بو
فیکیرلرین ان پارلاق بدیعی ایفادهسی دیر. بو شعرده شاعرین ایشیقلی،
جوشغون، دان یـئری کیمی شفقلی دویغولاریلا، زامانـین معنوی ایستک و
آرزولاری ایله بیر بیرینه ساریلـیر و اینسان کمالینـین، اینسان
ادراکینـین یاراتماغـینا قادر اولدوغو گؤزل بیر دونیانـین پارلاق
سیماسینـین بدیعی صورتینی یارادیر.
کؤنوللر مولکونو توتموش، خوراماندیر بوتون دونیا…
امل، آرزو، خیال، سئودا
اؤتور بیر سازدا، بیر سیمده، بیر آهنگ بیر سعادتله
گولور تورپاق، گولور اینسان
او چـیخمیش یاس لباسیندان
سما شفاف
چیچکلر صاف
یـئرین قلبینده توی، بایرام
گولور صنعت
گولور ایلهام
گونش تک نورا غرق اولموش بوتون خلقت!
صمد وورغون اؤلکهسینی، اوبا –
اوبا، اویماق– اویماق گزن، ائللرین طالعی ایله یاخـیندان بلد اولان
صنعتکار ایدی. او خالقینـین گؤزل عادت و عنعنهلرینی آلقیشلایـیر.
ایگیدلیک، آچـیق اورکلیلیلیک و قوناق پرورلیلیک کیمی نجیب خاصیتلرله
ماراقلانـیر؛ خالق ایچینده خـئـیرخاهلـیق، اینسان پرورلیک، محبّت و صداقت
کیمی حیسّ لرین گونو – گوندن آرتماسینا سئوینیردی. بئله لیکه، قوروب
یارادان اینسالارین، تمیز نیـتلری، خوش امللری و فداکار ایشلری شاعرین
ایلهام منبعینه چئویریلیردی. اونلارین بدیعی لووحهلرینی، یارادان شاعر،
شعرلرینی خالق قارشیسیندا، شهرلرده، کندلرده اوخویور، اثرلرینین عکس
صدالارینی دینلهییر و بدیعی دویغولارینی، خالقـین امل و ایستکلری ایله
آهنگدارلـیغا، اویارلـیغا دوغرو یونلدیردی. بو اوزدن شعرلرینین ایفادهلری
سادهلشیر، صافلاشیر، درینلشیر و بوللورلاشیردی. صمد وورغون شعری بو
یوللا، خالق اورهیینه یول تاپیر و ابدی اولاراق خالق معنویاتینـین بیر
پارچاسینا چئوریلیردی.
من ائللر اوغلویام ائللر جانـیمدیر
خیالـیم، صنعتیم، هیجانـیمدیر
چایلارین، آهنگی آخـیر قانـیمدا
چیچکلر اؤپوشور هر داستانـیمدا
دوغروداندا صمدوورغون صنعتینین
خلقیلییینین مضمونو و ان بارز خصوصیتلری، دوغما خالقینـین حیاتینـین
ترنّومونده اؤزونو تام معنادا گؤستره بیلیر. وورغون شعرینین ایدهیا
آیدینلـیغی، فکیر سرراستلـیغی، فلسفی گـئرچکلییی، آذربایجان خالقینـین،
معنوی مدنیـتینین زنگینلییی، بشریلییی، یوکسکلییـیندن سو ایچیر. بوردا
باشقا خالقلاریـندا، معنوی دونیالارینـین، بؤیوک و نجیب اینسانی آرزو و
ایستکلرینین پایی آز دئـییل. خالق ایله بشریـتین آرزولاری اونون
صنعتکار قلبینده بیر– بیرینه قاریشیر و ایدهآللاری ایله یوغرولور،
عمومیلشیر، شعرلشیر:
قلبین اورهیین اودلارینا یانماسا بیر سؤز
دیللرده، آغـیزلاردا، او داستان اولا بیلمز
صمدوورغون شعرینـین بدیعی
قایناقلاریدا، آذربایجانـین زنگین کلاسیک ادبیاتی، رنگارنک فولکلور
خزینهسی و دونیا کلاسیکلرینین اؤلمز اثرلریندن مایالانمیشدیر. شاعر بو
منبعلردن یارادیجی کیمی بهرهلنیب، اونلاری منیمسهییب، یاشاییب و
یارادیجـیلـیق سوزگجنیدن کئچیریبدیر. منیمسنمیش بو تجروبهلر وورغون
استعدادینـین، وورغون شخصیـتینین ایشیـغـیندا، بیچیملنیب، و یـئنی
یـئنی اثرلر شکیلنده یارانـیبلار.
صمدوورغون اثرلری، حیاتیلـییی،
درین معناسی، مودروک فلسفی فیکیرلری، درین مضمونلاری ایله بیرلیکده، همده
گؤزل بیچیملریله ده اینسانی مارا قلاندیریر.
وطنپرورلیک صمد وورغون
شعرینین ان مهم کیـفیتلریندندیر. اگر صمد وورغون شعرلریندن وطنله باغلی
مضمونلاری، ایفادهلری چـیخارتساق، اونون یاردیجـیلـیغینـین جانـینی
آلمیشیق ، دئسک، یانلـیشماریق؛ چونکی وطن سئوگیسی، وورغون شعرینین
قانـیدیر. قانسیز اینسان یاشایارمی؟ صمد وورغون خیالینـین اوچوش نقطهسی
وطن تورپاغی، اوچوش یـئری وطن گؤیلریدیر. وطن گؤزللیکلریندن قـیدالانان
شاعر، وطنی سعادتـین اوجاغی، خوشبختلییین یوردو سانـیر. اونون خالقی
یالنـیز وطنی ایله معنا تاپیر. شاعرین فیکرینجه وطن، اینسانـین یاشادیغی،
یاراتدیغی بیر مکاندیر. اینسانـین آرزو، امللرینین اینانج یـئری، گوونج
اوجاغیدیر. شاعره گوره وطنسیز، یوردسوز اینسانلار عالمده مسلکسیز
یاشایـیرلار. وجدان دا، ناموس دا، مسلک ده هامیسی وطنله معنالانـیر.
وطن یوردو، دوغما اوجاق، بختیار اینسان
سنین قارتال قانادینلا، من اوچاجاغام
حیات اوچون دوغولموشام، یارانـیشیمدان
شعر، صنعت عالمینده نور ساچاجاغام.
صمدوورغون خالقـیندان صحبت
آچاندا وطنینین طالعینی دوشونور. وطنیندن دانـیشاندا ایسه، خالقـینـین
ایستکلری، آرزولاری، حیاتی، معنویاتی اونون خیالـیندا جانلانـیر. شاعر
اوچون، خالق ایسه وطنله داها بارز شکیلده کیملییینی نمایش ائـتدیره
بیلیر. اونون اوچون وطن خالق ایله، خالق ایسه وطن ایله گؤزل بیر وحدت
یارادیر. وطن آباد و بول نـعمتلی و خالق آزاد، خوشبخت اولاندا، شاعرده
اؤزونو خوشبخت سانـیر. شاعرین گونلری گونشلی، کؤنلو ایلهاملی، اورهیی
سئوینجلی اولاندا، پارلاق خیالی ایشیق ساچاراق، سعادت نغمهسی اوخویور:
موغانا سو گلیر، میله سو گلیر
آخـیشیب اؤز ائلی، اولوسو گلیر
تورپاغا اینسانـین آرزوسو گلیر
باغریما باسیرام آنا وطنی
بو اولفت ایلهاما چاغـیریر منی
بو شعر، ایلان ملهین موغان
تورپاغـینی حیات اوجاغـینا چئویرن و تورپاغا اینسان آرزوسونو گتیرن
وطنداشلارین محبّـتیندن، اینسان آرزولو تورپاغـین بؤیوک سئوگیسیندن
یارانمیشدیر. ائلهجهده، بؤیوک ایلهامین، محصولو اولان و آذربایجان
شعرینین اینجیسی سایـیلان، وورغونون شاه اثری «آذربایجان» شعری ده بئله
ایلهام قایناغـیدان سو ایچیر:
ائل بیلیرکی، سن منیم سن
یوردوم، یووام مسکنیم سن
آنام، دوغما وطنیم سن
آیـیریلارمی کونول جاندان
آذربایجان، آذربایجان
آذربایجان شعری بدیعی بویالار،
شیرین ملودیلار، صمیمی نیدالاردان توخونموشدور. بو شعر، شاعرین،
وطنپرورلیک دویغولارینـین، وطن سئوگیسینین، جوشغون، احتراصلی
بدیعیلشمیش ایفادهسینین سیمفونیک تجسومودور. آذربایجان شعری خالقـین،
وطنین، تاریخین، طبیعتین دوننینی، بو گونونو، صاباحـینی ترنّوم ائدن بؤیوک
بیر منظومه تأثیری باغـیشلایان بیر اثردیر. آذربایجان شعری شفقلی دویغو–
دوشونجهلردن یوغرولموش و بؤیوک بیر اورکده، ایللر اوزونو سونسوز
محبّـتین، تؤکنمز سئوگینین،بؤیوک ایدهآللارین ایشیغـی ایله
سیمفونیلشمیشدیر.
شعرین هر بندی، اثرین، عمومی
قورولوشوندا کی رولو ایله برابر، اؤز – اؤزلویونده ده یـئـتگین و کامیل
بیر شعر تأثیری باغیشلایـیر. بو بدیعی لووحهلر، پارچالار بیر بیرینه
قوشولاندا، گؤزلریمیزین قارشیسیندا وطنین قوجاغـیندا باش وئرن تاریخی
حادثهلرین، معنوی نائلیتلرین، طبیعی گؤزلیکلرین بؤیوک منظرهسینی رسم
ائدیر. خالقلا وطنین بیر بیرینه قوووشماسیندان بدیعی بیر حقیقت یارانـیر.
شعر، سانکی بیر شاعرین دئـییل بیر خالقـین روحوندان قوپان حیسّلر و
دوشونجهلردیر و یاخود وطن تورپاغینـین دیل آچمیش گؤزللیکلرینین
نغمهسیدیر.
سونسوز سئوگی ایله اورهیی
دؤیونن شاعرده بؤیوک یاشاماق هوسی وار ایدی. اینسانلارلا بیرگه طبیعتین
قویـنوندا، گؤزل و مهربان دوشونجهلرین ایستی قوجاغـیندا کـئچن آنلاری،
شاعر اؤز عؤمرونون ان خوشبخت و سعادتلی آنلاری سانـیر. او بئله آنلاری عادی
زامان اؤلچوسوندن چـیخاردیب، اؤز آرزولارینـین اؤلچوسونده بیچیملهمک
ایستهییر. او، خیالـینی داها اوزاق اوفوقلره، انگین فضالارا اوچوراراق،
دونیانـین بوتون گؤزللیکلرینی، یاشادیغی لحظهلره سیغـیشدیرماق
ایستهییردی. او بو آنلار ایچینده، طبیعت گؤزللیکلرینین، حیات عشقینین
درین ماهیـتینی درک ائدهرک، کؤنلو یاشاماق عشقی ایله آلوولانـیردی. اونو
اؤترگی حیسّلر، اؤترگی سسلر، بیر آنلـیق یانان هوسلر ایلهاما گتیره
بیلمیر. شاعرین باخیشلاری هر شئیده حیکمت آرایـیردی. اورهیی سعادت عشقی
ایله چیرپینـیردی. درین فیکیرلری، سونسوز گؤزللیکلری ترنّوم ائدن بؤیوک
صنعت اثرلری یاراتماق سئوگیسی اونون وجودونو بوروموشدو. “من تلسمیرم”
کیمی اؤلمز بیر نغمهده بو بؤیوک اورهیین، بو بؤیوک سئوگینین پارلاق
بدیعی تجسّومونون شاهدیییک.
قوی دونیا بؤیوسون، زامان اوزانسین
بیر گونون عرضینده، آیلارلا یانسـین
آل گونش، گؤزوندن نور یاغا – یاغا
عؤمور کیتابینی تاماملاماغا
چوخدا جان آتماسین الیمده قلم،
من تلسمیرم! من تلسمیرم
صمد وورغون شعرلرینین جوهری،
روحو، فلسفی درینلییی، بدیعی قورولوشونون بوتون گؤزللیکلری اؤز
تاملـیغـینی، بوتؤولویونو، بو شعرده، (من تلسمیرم) شعرینده تاپا
بیلمیشدیر. بو شعر، شاعرین سون شعرلریدن بیریدیر. بو شعر صمد وورغون
شعرینین زیروهسی اولدوغو حالدا، آذربایجان شعرینینده نادر
اینجیلریندندیر.
صمدوورغون سؤزون حقیقی
معناسیندا وورغونایدی. گؤزللییی، طبیعتی، اینسانی، دلیجهسینه سئویردی.
اونون اثرلرینی اوخویان هر بیر کیمسه بونو آیدین و آچـیق دویا بیلر. او
یاشایـیردی: یاراتماق اوچون، یالنـیز و یالنـیز یاراتماق اوچون… بدیعی بیر
دیل ایله، بیر چوخ میصرالاریندا آچـیق آیدین بو حیسّی بیان ائدیردی، او
یاشایـیردی دونیانی دریندن درک ائـتمک اوچون، ان عادی بیر شئی دن توتموش،
اوجسوز بوجاقسیز عالمدن درین معنالار کشف ائـتمک اوچون. اونون آچـیق گؤرن
فیلسوف گؤزلری تکجه گؤزللیکلری، یاخشیلـیقلاری دئـییل،
عـئـیبهجرلیکلری، پیسلیکلری، آلچاقلـیقلاریدا گؤروردو. یالانچی
پهلوانلاری ، سئوگیسی، محبّتی یالان اولان شهرت دوشگونلرینین آلچاق
عمللرینی طنز آتشینه توتوردو. ملتلر، خالقلار، اینسانلار آرا دوشمنچیلیک
تؤرهدن منفور سیمالاری درین نیفرت حیسّیلری ایله لعنتلهییردی. بؤیوک
شاعر هر شئیی یاخشی گؤرور، یاخشی سئچیر، یاخشی تانـییـیردی. حیاتـین
آجـیلـیقلارینی اودور، اؤز ایچیینده یانـیر، قوورولا قوورولا اونلاری
اوریینین درین قاتلاریندا گیزلدیردی، هئچ کیمه آغارتمیردی. بو اوزدن ائرکن
قوجالـیردی. دردلر اونو ایچریدن یـئسهده، آمما او اؤز اینامینی
ایتیرمیر، آیدین، اومید وئریجی، جان وئریجی نغمهلری ایله اینسانلارا اورک
– دیرک وئریر و اونلاری سئومهیه یاراتماغا سسلهییردی. مشهور «شاعر نه
تـئز قوجالدین سن»شعری بئله آرخایـینلـیقلارین داخیلی سارسینـتیلارین،
معنوی آرخایـینلـیقلارین یـیغجام، بدیعی ایفادهسیدیر:
ساچ آغاردی، آنجاق اورهک
آلوولودور اول کی تک
ساچ آغاردی آنجاق نه قم
الیمده دیر هله قلم…
بیلرم کی دئمییهجک
بیر سئوگیلیم، بیر ده وطن
شاعر نه تـئز قوجالدین سن!
شاعرین بو درین اینامی، اونون
اورهیینده بسلهدییی سئودگیدن دوغوردو. چونکی او، یاشادیغی عؤمرونو
یالنـیز و یالنـیز خالقا، وطنه و بؤیوک آرزولارا حصر ائـتمیشدیر. او دونیا
مالـیندان اؤترو یاخود شهرت نامینه یوخ، تکجه خالق اوچون یاشایـیب
یارادیبدیر. اونا گؤره وورغونون ان مونیس اورهک همدمی اولان، دوغما
خالقی، عزیز وطنی، گؤزل سئوگیلیسی اونو هامیدان یاخشی تانـیـیـیردئ. شاعر
بو دویغولاری بو حیسّلری دؤنه – دؤنه تکرار ائدیب، «اونوتماز بو اوبا بو
ماحال منی»، «وورغونو دا سالار یادا/ دوز ایلقارلی بیزیم داغلار»، «وورغون
اولدو دئمهیین بیر ابدی صنعتی وار» دوغرودان دا بؤیوک شاعر، اوز طالعین
اوزو هامیدان یاخشی یوزا بیلمیشدیر. طبیعیدیر چونکی او گلهجهیی گؤرن
شاعردی.
وورغونون شعرینده کی حیاتیلیک و
بشریلیک دویغولاری، سئوگی و محبّت حیسّلری مودروک و نیکبین بدیعی
فیکیرلر، ایندی ده دیلدن – دیله، ائلدن – ائله کئچهرک یاشایـیر.
هر کسین معنوی عالمینده،
اؤزونون ایدهآللارینا، خیال دونیاسینا اویغون بیر شکلیده صمد وورغون
جانلانـیر. صمد وورغون ایندی بیر چوخ منظومهلرده، حیکایهلرده، رسم
اثرلرینده، موسیقی پارچالاریندا، عاشیقلارین سازیندا، مغنیلرین آوازیندا،
بستهکارلارین ماهنیلاریندا یـئنیدن بدیعی بیر صورت کیمی یاشاماقدادیر.
آذربایجانـین بؤیوک بستهکاری
فیکیرت امیر اوف خاطیرهلرینده یازیر : «۱۹۵۴نجی ایلین یازی ایدی، صمد
وورغونلا، مهدی حسین، تـئاتر سآلونوندا گزیردی، وورغون منی گؤرجک آیاق
ساخلادی و منی یانـینا چاغـیردی: و اؤزونه مخصوص بیر صمیمیتله دئدی: دؤنن
سنین سیمفونیک سویتانـیـنی ائشیتدیم، لاپ کپزین باشینا چیخمیشدین. شاعر
منیم «آذربایجان» سیمفونیک سویتاما قولاق آسمیشدی. یـقین کی اونون «چوبان
بایاتیسی» آدلانان ایکینجی حیصّهسیندن آلدیغی تأثیری «کپز»ین باشی
آدلاندیریردی. او واخت اوتاندیم، اورهییمده اولان سؤزو شاعره
دئـیهبیلمهدیم. دئـیه بیلمهدیم کی، بو اثری سیزه حصر ائـتمیشم، اونو
سیزین آذربایجان شعرینیزین تأثیری ایله یازمیشام.»
بیر چوخ صنعتکار صمد ووغونون
دوهاسینین ایشیـغـیندا، اونون آچدیغی بؤیوک یارادیجـیلـیق یوللاریندا
آددیملاییر و صمد وورغون شخصیتینین، صنعتینین ساچدیغی ایشیـغـین
شعالاری آلتـیندا یـئنی یـئنی اثرلر یارادیر. ایندی او مین بیر قولو اولان
بؤیوک بیر ایرماغا بنزهییر، آخـیر آخـیر، هارالارا، هانسی یـئرآلتی سولارا
قوشولاجاغـینی کیم بیلیر!
مقالهلرینین بیرینده وورغون
یازیر: «منیم عزیزیم! من عصیرلر آراسیندان سنی گؤرورم… من فیکرن سنینله
یاناشی آددیملایـیرام، سانکی سنینله نفس آلـیرام. ائله بیل سنینله ال اله
وئریب ایشلهییرم. من سنین اوزاق گؤرن گؤزلرینین شعلهسینده نه ایسه بیر
یاخـینلـیق و دوغمالـیق گؤرورم. منه ائله گلیر کی، یـئنه ده یاشایـیر و
یارادیرام…..»
دوغروسو بؤیوک یازیچی آلکساندر
فادایوو دئمیشکن: «دوسلار! نه یاخشی کی، بو دونیادا صمد وورغون وار.» صمد
وورغونون صمیمی دوستو ناظیم حیکمت، شاعرین اؤلوموندن بیر ایل سونرا باکییا
گلیر و صمد وورغونا شعرینی او زامان یازیر:
نهایت شهرینه گله بیلدیم،
آمما گـئجیکدیم.
گؤروشه بیلمهدیک
بیر اؤلوم بویونجا گـئجیکدیم.
ضبط اولموش سسینی
دینلهمک ایستهمهدیم صمد
اؤلولرین، بوسبوتون اؤلمهدن،
شکیللرینه باخمارام.
آمما گون گلهجک
سنی ده سندن بوسبوتون آیـیراجاغام صمد.
عزیز خاطیرهلر دونیاسینا گیرهجکسن
قبرین اوسته گول دستهسی ده قویاجاغام
گؤزلریم یاشارمادان.
سونرا گون گلهجک
سنین باشینا گلن ایش
منیم ده باشیما گلهجک صمد!
باکی 1957
* استفاده از مطالب این وبلاگ
با ذکر منبع بلامانع می باشد
:: موضوعات مرتبط:
ترکی مقاللر


text:
|
اوستاد چنگیز مهدی پور آشیق موسیقیمیزین
گؤرکملی نوواتور صنعتکاری
یئنی لشمه هر بیر اجتماعی ، مدنی و بدیعی حادثه نین او جمله دن ده اینجه صنعتین سجیه وی خصوصیتی دیر . اجتماعی دییشیک لردرین لشیب ، گئنیشلندیکجه ، یارادیجی صنعتکارلارین ، ائلجه ده اینجه صنعت له ماراقلانان انسان لارین بدیعی ذوق و دوشونجه لرینده ، صنعت قاوراییش لاریندا دادرین ایزلر بوراخیر و اونلاری دا یئنی لشمه یه دوغرو یؤنلدیر. بواوزدن اینجه صنعت ، اجتماعی انکشافلا آیاق لاشاراق انکشاف ائدیر . سؤزومون پارلاق نمونه سی ، بو،سون یوزایکیده آذربایجان موسیقی سی نین ) آشیق موسیقی سی ده اونا داخیل اولماق لا برابر( حیرت دوغوروجو انکشافی ویئنی لشمه سی دیر . بو صنعت ایندی، اجتماعی طلب لرین ، دوورون ایستکلری نتیجه سیندن محفل و دایره لرین داریسقال حدود لارینی آشیب و ایرانین ، آذربایجانین وهابئله دونیانین بؤیوک موسیقی زال لاریندا سس لنیر و دونیانی اوزونه حیران قویور.
بوگون آشیق موسیقی سی ، چئشیدلی اجتماعی زومره و طبقه لرین ، مختلیف سویه لی علمی و مدنی انسانلارین ، چئشید لی مدنییت لره صاحب اولان ملت لرین ماراغینی دوغورور ، اونلارین بدیعی ذوق و دوشونجه لرینی اوخشاییر. آیدین دیرکی بونائلیت اوستاد،یارادیجی و آچیق فیکیرلی عاشیق لارین و بوصنعته ورغون لارین گئجه لی – گوندوزلو فعالیتی نتیجه سینده قازانیلیب دیر. اونلار، زامانین طلبینی دویوب ، معاصر انسانین بدیعی ذوقونو دریندن قاوارییب ، ائله جه ده بوصنعتین درین سررلرینه بله اولاراق ، اونون بوتون اینجه لیک لرین منیمسه یرک ، بوپارالاق و درین کوک لو. میثیل سیز موسیقی فورماسینین، موسیقی لر ایچریسینده حقیقی یئرینی دونیا یا تانیتدیرمیش لار. ایندی عاشیق موسیقی سی دونیا دا ، ان زنگین ، ان گؤزه ل وان قدیم فولکوریک موسیقی صنعتی کیمی تانینیر .بللیدیرکی بو صنعت،اونون قورویو جولاری نین ، یاردیجی لاری نین امه یی سایه سینده بو یوکسک مرته به یه چاتابیلمیشدیر.
بو،بوبؤیوک مدنی، ملی ایشده استاد چنگیز مهدی پورون دا بیر عاشیق، بیر موسیقی چی وایفاچی کیمی اؤزدیرلی پایی و اؤزگؤرکملی یئری واردیر. آیدین فیکیرلی ، درین بیلیک لی صنعتکار ایلر بویو آرختاریش لار آپارارکن بو فناعته گلیرکی: هر بیر ساز معین بیر اوصول اوزره کؤک لنیرو اوسازین مئتدود لاری ایسه بو قایدا اوزرینده یازیلیر.پس ائله ایسه سازدا د بو قایدا دان مستثنی اولا بیلمز.
او اؤره دقیقتینی سازین سیم لری و پرده لری اوزره توپلاییر. آشاغی . اورتا و یوخاری سیم لردن استفاده یول لاری . ائلجه ده پرده لرین یئری و موقعی و اونلارین نئجه باغلانماسی حاقدا چوخلو آراشدیرمالار،یوخلامالار و سیناق لار آپاردیقدان سونرا اونلاردا معین دییشیک لر آپاریر و ان نهایت سازین سس دیاپازونون بیر آکتاوا آرتماسینین شاهد اولور. او نهایت آرادیغینی تاپیر . و سازی اوزونون تاپدیغی قایدا اوزه کؤک له یر و ایلک دفعه اولاراق اونا نوت یازیز بئله لیک له قوپوز مکتبی و آشیق ها والاری کتاب لارینی یازماقلا،موسیقی ادبیاتینی زنگین لشدیریر و دونیانین باشقا تاتمیش موسیقی آلتی لری سیراسیندا، سازین ،اؤزونه مخصوص یئرینی تاپماغیندا چوخ دیرلی رول اویناییر.
چنگیز معلم اؤیرندیک لرینی حیاتا کئچیرمک ،ائلجه ده آشیق صنعتینین انکشافیندا جدی آدیم لار آتماق اوچون دالغا آنسانبولونو یارادیر. او، اؤزآنسانبولونا دیرلی سازایفاچی لاری،گؤزه ل سس لی آشیق لاری ،گؤرکملی بالابان اوستالارنی،استعدادلی قاوال،تمپو،پرکاشن ایفاچیلاری نی جذب ائدیر آشیق صنعتیمیزده ان دیرلی،ان یئنی بیر موسیقی گروپو یارادیر.بو آنسانبول یئنی – یئنی ملودی لر،ریتم لر ، آکوردلار، ماهنی و باشقا موسیقی پارچالارینی یاراتماغا نائیل اولور.دالغا آنسانبولوندا چالینان هر بیر ساز باشقا سازلارلا ایفا اولوندوغوحالدا ، اؤزونون سجیه وی خصوصیت لرینی قاباریق شکیلده گؤسترمک اوچون ده موسیقی پارچالارینین بعصی پاساژلارینی تک لیکده ایفا ائتمکله اؤز کیملیینی قاباریق شنیلده نمایش ائتدیریر.
چنگیزمعلیم بو کونسرتده باشقابیریئنی لیی ده جوره،آنا وتاوار سازلاریندان بیرگه یارارلانماسی دیر.بیز چوخ واخت بو سازلارین آدینا آشیق لارین سؤیله دیکلری داستان لاردا ،روایتلرده راست گلیریک. مثال اوچون : آلدی جوره سازی گؤره ک نه دئدی.یا خودآناسازی باسدی باغرینا و.... آنجاق اونلارین ایفاسینی توی مجلس لرینده عاشیق کونسرت لرینده گؤرمه میشدیک،هله قالسین کی بو اوچ ساز،اوچوده بیر لیکده، بیر هاوانی یاخود بیر موسیقی پارچاسینی ایفا ائتسینلر. موسیقی اوستادلارین دئدیینه اساسا بو اوچ سازدان بیرلیکده بیر هاوانی اجرا ائتمک اوچون استفاده ائتمک چنگیز معلم ین یئنی لیک لرندن بیری دیر.عینی حالدا؛باس بالابان دان دا آشیق موسیقی سینده استفاده ائتمک،باشقا بیرنوواتورلوق دور.
بیز بو کونسرت ده داهی بسته کار موتزارت ین ، تورک مارشی آدلی مشهور اثرینی دینلیه جه ییک . قید ائتمیه لییم کی، بو کوراتت غربی ساز لار اوچون یازیلیمیشدیر. چنگیز معلم اونو عاشیق سازی لاری اوچون آرانژمان ائتمیشدیر .بو اوزدن، عاشیق موسیقی سینده داها دوغروسو ساز ایفاچیلییغیندا بودا اؤزو اوچون بیر حادثه دیر .
بونوواتورلوق ، علم ین ، عشقین ، داهی لیین یاراتدیغی هارمونیا دان دوغور . و منه ائله گلیر کی بویئنی لیک لر. آشیق موسیقی سی نین یئنی بیر حله سی نین باشلا نقیجی سایلا بیلرکی، چوخ بؤیوک بیرایش دیر.
یوخاریدا سادا لادیغیمیز خصوصیت لردالغا آنسانبولونو ، ایرانین ان اؤنجول و دونیا شوهرتلی موسیقی گروپی سویه سینه قالدیرمیشدیر. دوغروسو دالغا موسیقی گروپو میثیلی گؤرونمزعاشیق موسیقی سی گروپودور. کی اؤزقورومو و ایفالاری ایله عاشیق موسیقی سی نین انکشافیندا چوخ دیرلی رول اویناماقدادیر . بو آنسانبول واسطه سی له چنگیز معلم بوتون بیلیینی ، باجاریغینی توپلامیش کی ، عاشیق موسیقیمیزی آذربایجانین و دونیانین قابا قجیل موسیقی سی سویه سینه یوکسلته بیلسین .
دالغا آنسانبولو چوخلو دونیا اؤ لکه لری نین بیر چوخ شهر لرینده او جمله دن هولندیا ، کانادا ، کولومبیا ، ژاپونیا ، تورکیه ، آذربایجان ، ایسویچ ، اوتریش ، دانمارکا ، آلمانیا ، چین و.... گاسترول سفرلرینده اولموش و تاماشاچی لار طرفیندن سئوینچ له قارشی لانمیشن و آلقیش لانمیشدیر. اونلاربیر چوخ موسیقی فستیوال لارینین لائوریاتی دا اولمو شلار.
چنگیز معلم اؤزه نون اوزاق گؤرن لیی ، گئجه – گوزوز ، آردیجیل چالیشمالاری ایله گونو – گوندن گوروپونو ایفا قابلیتینی زنگین لشدیرمیش ، اونو معاصر انسانین روحونو اوخشایان بیر آنسانبول سویه سینه قالدیرمیش دیر.بئله لیک له ، آذربایجان موسیقی سینی چاغلار، چوشقون و جان وتریجی بیر موسیقی کیمی ایران ، آذربایجان و دونیانین بؤیوک موسیقی زال لاریندا سس لندیرمیش دیر.اوغور اولسون !
تهران ۱۳۸۹
* استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد
:: موضوعات مرتبط:
ترکی مقاللر


text:
|
اوستاد “چنگیز مهدی پور”ا عشق اولسون!
او زامان کی انسانین دیلی
اونون داخلی عالمینده باش قالدیران حس و هیجانلارینی ایفاده ائتمکده
چتینلیک چکیر، ائله او آنداجا موسیقی اونون کؤمهیینه چاتیر. دئمک موسیقی
انسان معنویاتینین، بدیعی ذوق و دوشونجهسینین، بیرسؤزله گؤزهللیک
فلسفهسینین ان دیرلی بدیعی ایفاده فورماسیدیر. بو بوتون خالقلاردا بئله
اولموشدور. منیم ایفاده ائتدییم بو سؤزلرین چوخ دیرلی و چوخ درینینی
واختیلا بؤیوک عالم، فیلسوف و شاعیرلر سؤیلهمیشلر. او جملهدن:
فیلسوفلاردان شوپنهاور، شاعیرلردنایسه هانریش هاینهدن بو ایفادهلره یاخین سؤزلر اوخوموشام. بیزیم ده بؤیوک شاعیریمیز سهند بو بارهده اؤز دویغو و دوشونجهلرینی بئله ایفاده ائتمیشدیر:
اوردا کی دیل- آغیز سؤزدن اوسانار
سوروشون مطلبی تئللر سؤیلهسین
دوداق دانیشارسا اود توتار، یانار
گرکدیر زخمهلر،اللرسؤیله سین.
سهند عاشیق صنعتمیزی خصوصی ایله آنا کیتابیمیز ساییلان دده قورقود داستانلارینی
اوخویوب، اونلاری شعره چکدییی زامان بو فیکره چاتمیش و اونو بو فورمادا
ایفاده ائتمیشدیر. منیم فیکریمجه، خالقلارین، مدنیتلرین، یورد-
یووالارین ان درین قاتلاریندا یئر سالان و زامان- زامان جیلالاشان،
زنگینلشن فولکوریک موسیقیسی دونیادا بوتون موسیقیلرین کؤکو، آناسی و
قایناغیدیر. بیزیم ده خالق موسیقیمیزین ان پارلاق نمونهسی اولان عاشیق
موسیقیسی بو سایاق موسیقیلردندیر.
عاشیق موسیقیسی، تاریخین ایلکین
چاغلاریندان قایناقلانان، تاریخ بویو یاشایان، بوداقلانان، قوللانان بیر
موسیقی اولسادا، آنجاق اونون خاللاریندا،رنگلرینده، ریتملرینده،
ملودیلاریندا، اونا منسوب اولدوغو خالقین سئوگیسی، محبتی، نیفرتی، دؤزومو،
آرزوسو، مبارزهسی، بدیعی – ایستهتیک دویومو، ملی بدیعی ذوقو، ائله
جهده اونون یاشادیغی محیطی، طبیعتی، تاریخی، بیر سؤزله حیات فلسفهسی،
عاشیق صنعتینین بدیعی ایستهتیک منشوروندان کئچهرک، هاوالارین سیماسیندا
تجسم تاپمیشدیر و بؤیوک صنعتکارلارین واسطهسیایله، اوبا- اوبا، اویماق-
اویماق، کند- کند، شهر- شهر، اؤلکه- اؤلکه گزمیش گؤروب- گؤتورموش،
گونو-گوندن زنگینلشمیش، زامانلا آیاقلاشا- آیاقلاشا بو گونوموزه گلیب،
چاتمیشدیر.
بیز عاشیق موسیقیمیزین تاریخینه
نظر سالدیقدا، بؤیوک دوهالار، بؤیوک استعدادلار و اولو صنعتکارلارین
آدلاریلا راستلاشیریق و گؤزوموز اؤنونده تاریخده آدی ابدیلشمیش دهدهقورقود، دهده قوربانی، دهده علعسگر، عاشیق عدالت، … و بوگونکو عاشیق صنعتیمیزین دیرلی تالانتی، گؤرکملی یاردایجی صنتعکاری عاشیق چنگیز مهدیپور جانلانیر.
چنگیز میثیلسیز سولو ایفاچی
اولدوغو حالدا، درین موسیقی بیلیینه ییهلنمیش، کلاسیک آذربایجان
موسیقیسینی، موغام صنعتیمیزی، دونیا موسیقیسینی منیمسهمیش، موسیقی علمینی
اؤیرنمیشدیر. من دئیردیم کی چنگیز مهدیپورو عاشیق صنعتی تاریخیمیزده
سایدیغیم سویهلرین لاییقلی داوامچیسی و معاصر سیمالی صاحیبی کیمی حساب
ائتمک اولار. بوگونکو شرایطده عاشیق صنعتینین مدرنلشمهسینده، اونون
دونیایا یاییلماسیندا، دونیا سویهسینده تانینماسیندا، اونون باشقا
موسیقیلرله سسلشمهسینده چنگیزین و اونون رهبرلیک ائتدییی دالغا گروپونون
گؤستردییی بؤیوک جسارت و صرف ائدیکلری بؤیوک امهیه تای تاپا بیلمیرم.
چنگیز سازین سیملرینده
یئردییشمهلریله برابر عاشیق هاوالارینی نوتا آلمیش، سازی نوت اوزهرینده
اؤیرنیلمهسی اوچون نوت کیتابی یازمیشدیر. او سازی یوخ، سازلاری:
جورهسینی، آناسینی، ویولونو، بالابانی، ضربی آلتلرینین مختلف نوعلرینی
ائله مهارتله ارکسترلشدیرمیشدیر کی، هم عاشیق موسیقیسینی، هم موغامی، هم
دونیا خالقلارینین موسیقیسینی، ائلهجهده کلاسیک موسیقیسینی ایفاده
ائتمهیه نائیل اولموشدور. عینی حالدا موغام، کلاسیک و عاشیق
موسیقیسیلریندن یئنی سنتزلی اثرلر یاراتمیشدیر؛ دالغا موسیقی گروپونو
قورموش و اونا رهبرلیک ائتمیشدیر. ایندی بو موسیقی گروپو ۲۱ینجی عصرده،
عاشیق موسیقیسینی دونیا کنسرت سالونلاریندا ایفاده ائدن یگانه گروپدور.
دالغا گروپو تکجه ایران دئییل، آذربایجان جمهوریسینده، تورکیهده، تورک
دیللی خالقلارین یاشادیغی اؤلکهلرده بؤیوک رغبت اویاتمیشدیر.
چنگیزین بو بؤیوک امهیینه،
بیلیینه، صنعتینه گوره، اؤلکهمیز ایرانین ان معتبر اوجاغی ساییلان: «شورای
ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان، شاعران کشور» طرفیندن اونا بیرینجی
درهجهلی وثیقه وئریلمیشدیر کی اؤلکه قانونو اوزره دوقتورلوق درهجهسینین
معادلیدیر. بونو دا قئید ائدیم کی واختیلا بو عنوان: اوستاد علی
سلیمییه، اوستاد جلیل شهنازی، اوستاد عزتالله انتظامی، اوستاد جمشید
مشایخی کیمی صنعتکارلارادا وئریلمیشدیر.
من بیر وطنداش و کیچک قلم صاحبی
کیمی بو اوغور مناسبتیایله ایلک اؤنجه، آذربایجان خالقینی،
موسیقیچیلریمیزی، عاشیقلاریمیزی، دالغا گروپونون دیرلی عضولرینی،
مهدیپورلار عائلهسینی، چنگیز معلمین دوستلارینی و ائلهجهده محترم
عائله عضولرینی تبریک ائدیرم. اینانیرام موسیقی صنعتیمیزه هله چوخلو
تحفهلر وئرجکدیر سئویملی صنعتکاریمیز، قارداشیم و دوستوم چنگیز مهدیپور.
واختیلا چنگیزه یازدیغیم شعرله سؤزومه سون قویورام:
منی کرمی له یاندیر آ چنگیز!
عاشیق چنگیز مهدی پور اوچون
سازین بئشیینده ترپت روحومو
شیرین رؤیالارا جومدور آ چنگیز!
قیزیل گول دونیاسی آنا لایلاسی
سازیندا کؤکلنمیش سیمدیر آ چنگیز!
×××
سازینین سیملری آلوودو، سودو
قورقود نفسیدیر، کرمین اودو
زخمهندن سوزولور آنامین سودو
چال سیندیر جانیما ،سیندیر آ چنگیز!
×××
یار گئدیب یوللاردا غم ایزی قالیب
عؤمروم آغ گونلره تامارزی قالیب
گؤزومده، کؤنلومده مین آرزی قالیب
منی کرمی له یاندیر آ چنگیز!
×××
یاندیر “ایلدیریم”ی سازین سسیله
سپ کولون چؤللره داغ نفسیله
عاشیق دونیاسینین «کرمی»سیله
اودلار دیاریندا دیندیر آ چنگیز!
1367 تهران
*
استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع می باشد
:: موضوعات مرتبط:
ترکی مقاللر


text:
او بیر سیرا گؤرکملی آشیقلاردان درس آلمیش، اؤزوندن سونرا گلن آشیقلارا قووتلی تأثیر گؤستر میشدیر. دئمک اولار کی، آشیق يارادیجیلیغینین بوتون ساحهلرینه موراجیعت ائتمیش و آذربایجان ادبیاتیندا بويوک ایز بوراخمیشدیر. {دوداقديمز، موخممس، قیفیل بند، تجنیس، جیغالی تجنیز، گرايلی، دیوانی و...} بو کیمی شعر نؤولری آشیق علسگر يارادیجیلیغیندا اؤزونو بلکه ده ان گؤزل شکیلده بیروزه وئرمکدهدیر.
گؤرکملی آذربایجان شاعری صمد وورغون اؤز چیخیشلارینین بیرینده بئله دئمیشدیر : "هانسی مؤوضويا ال آتیرام، هانسی داشی قالدیرام آلتیندا دده علسگر دن بیر نیشانه گؤرورم".دؤورونون ساوادلی شخصلریندن بیری اولان آشیق علسگر بیر چوخ دونيا علملری ایله ياناشی ایسلامی دا ، دریندن بیلن بیریسی کیمی آد قويموش و بو ساحهيه اؤز يارادیجیلیغیندا گئنیش يئر وئرمیشدیر.
علعسگر خومسونن زکاتین وئره
عملین ملک لر يازا دفتره
هر يانی ایستسه، باخاندا گؤره
طریقطت له بو سئودالی گئرکدیر.
يارادیجیلیغیندا نصیحت آمیز شعرلره گئنیش يئر وئرن آشیق علعسگر خالق طرفیندن سئویب سئویلمیش و ائل آغساققالینا چئوریلمیشدیر.او، ایلک شعرلرینی ده يئنیيئتمهلیک چاغلاریندا آشیقلارین خالق صنعتکارلارینین تأثیری ایله سؤيلهمیشدیر. صحنهبانیدان آيریلاندان سونرا ایسه ایلهامی داها دا جوشوب چاغلامیش،چالیب اوخوماغا، سؤز دئمهيه مئيلی چوخالمیشدیر. بو زامان آتاسی اونو قیزیل ونگلی آشیق علی نین يانینا آپارمیش، علعسگر آشیق علی نین شاگیردی اولموشدور.
بیر مؤدت اوستاد يانیندا شاگیردلیک ائدن علعسگر آشیقلیق صنعتینین سیرلری ایله برابر، ادب و معرفت قايدالارینی دا اؤيرنمیشدیر. آشیق علی اونو تامام حاضرلاياندان سونرا بیر توي مجلیسینده علعسگرله دئيیشمیش و شاگیردی نین شؤهرتینی قالدیرماق، اونو ائل ایچینده اوجالتماق مقصدیله اؤزونو قصداً مغلوب ائده رک سازینی قالیب طرفه علعسگره تسلیم ائتمک ایستهمیشدیر. علعسگر ایسه بؤيوک تواضعکارلیق حیسسی ایله اوستادینین قارشیسیندا باش ايیب، اونا اؤز ائحتیرامینی بو سؤزلرله ایفاده ائتمیشدیر:
بیر شاگیرد کی، اوستادینا کم باخا
اونون گؤزلرینه قان دامار، دامار.
شاگیردلیک دؤورونو باشا ووردوقدان سونرا علعسگر اول جه گؤيچهده آشیقلیق ائتمیش، آغیر توي مجلیسلری آپارمیشدیر. تئزلیکله اونون شؤهرتی قونشو ماحاللارا يايیلمیش، علعسگر گؤزل بیر صنعتکار کیمی ایروان، ناخچیوان، قازاخ، قاراباغ و جاوانشیر ائللرینه، گنجهيه، کلبهجره چاغریلمیش، هر يئرده اؤزونون يوکسک معریفتی، ادبی، گؤزل سسی، بنزرسیز ایفاسی ایله مجلیسدهکیلری حيران قويموشدور.
آشیق علعسگر ین سسی، نفهسی، معنوی - اخلاقی زنگینلیگی کیمی ظاهری گؤرکمی ده آشیقلیق صنعتی اوچون بیچیلمیشدی. معاصرلرینین دئدیگینه گؤره او، اوجابوي، ائنلی کؤرک، بدنجه ساغلام، قوووتلی ایمیش. قارا گؤزلری، قالین چاتما قاشلاری، دولو صیفتی. اينینه اوزون اتکلی آرخالیق، اوستوندن چوخا، آياغینا مست گئير، باشینا بوخارا پاپاق قويارمیش. باشینی تمیز قیرخدیریب ساققال ساخلارمیش. سازی سول الی ایله چالار، ساغ الینی پردهلر اوزرینده گزدیرر، زیل نازیک سسی ایله چوخ شیرین و ملاحتلی اوخويارمیش.
بو کئيفیتلر اونو آذربایجانین هر يئرینده شؤهرتلندیرمیش، اوستاد بیر صنعتکار کیمی مشهورلاشمیشدیر. تئزلیکله آشقین اطرافینا چوخلو شاگیردلر توپلاشمیش، علعسگر اونلارا آشیقلیق صنعتینین سیرلرینی باشا سالمیش، ساز توتوب سؤز دئمگی اؤيرتمیشدیر.بو آشیقلارین چوخو سونرالار گؤرکملی صنعتکار کیمی تانینیب مشهور لاشمیشلار. اوستاد اؤزو شعرلرینین بیرینده چوخلو شاگیردلر يئتیشدیرمهسینی خاتیرلاياراق ایفتیخارلا دئيیردی:
آدیم علعسگر دی، مردی- مردانا
اون ایکی شاگیردیم ایشلر هر يانا.
حیات کئشمکئشلری :
ایلک محبتی داشا ديَندن سونرا اوزون مدت "صحنهبانو"نو اونودا بیلمهين علعسگر 40 ياشینا قه در سوباي قالمیش، سونرا کلبهجرین يانشاق کندیندن "آناخانیم" آدلی بیر قیزلا ائولنمیشدیر. او، گؤزل بیر عائله باشچیسی اولموش، همیشه اوشاقلارینین مادی اقتصادی قايغیلارینی چکمیشدیر. اؤولادلارینین نازی ایله اوينايان آشیق، عینی زاماندا، اؤز امک سئورلیگی، ایش- گوجو ایله اونلارا نومونه گؤسترمیشدیر.
آشیقی گؤرنلرین دئدیگینه گؤره، او، زحمتی سئون، عومرونون آخیرینا قدر الینی ایشدن چکمهين بیر آدام ایمیش. ياز- ياي آيلاریندا اکینچیلیکله، قیشدا ایسه آشیقلیقلا مشغول اولارمیش. لاپ قوجا ياشلاریندا اکین اکر، يئر شوملايار، تاخیل و اوت بیچینینه گئدر، خیرمان ایشلری گؤررمیش.اونون الیندن دَيیرمان سازلاماق، ائو تیکمک ایشلری ده گلیرمیش.
عومرونون چوخونو خالقین ایچریسینده، توي، شادلیق مجلیس لرینده کئچیرن آشیق علعسگر تکجه آذربایجاندا يوخ، تورکيه ده، ایراندا و داغیستاندا دا اوستاد بیر صنعتکار کیمی تانینمیشدیر. اون دوققوز عصرین 50 نجی ایللریندن باشلاياراق چیينینده ساز موختلیف ماهاللاری گزیب - دولاشان آشیق خالقین شاد گونونده، توي - دويونونده چالیب- چاغیرمیشدیر.
..
نظرات شما عزیزان:


text:
«استاد «خانعلی صیامی» حیاته گؤز یومدو!»
تبریزدن آلدیغیمیز آجی خبره گؤره، آذربایجان خلقی نین بؤیوک صنعتکاری، استاد «خانعلی صیامی» حیاته گؤز یومموشدو. خانعلی صیامی ۱۳۳۱ نجی ایل قاراداغین گؤزه ل و دلبر گؤشه لریندن بیری اولان «کلیبر» شهرینده آنادان اولموش و تبریزده بویا ـ باشا چاتمیشدیر. ۲۰ ایلدن آرتیق اولاردی کی، عکس و فتوگرافیا ساحه سینده اؤزونه لایق یئری دوتموش و دگرلی اثرلریاراتمیشدیر.«استاد صیامی آذربایجاندا بو ساحه ده بؤیوک و تأثیر ائدیجی قدملر آتمیش و اؤلکه میزده معاصر عکاسلیغین تمل داشینی قویموشدور. او بیرینجی دفعه اولاراق عکسی، سرگی لردن ائشیگه چیخارمیش و بؤیوک وسعتده اونی خلقین آراسیندا یایمیشدیر. ۱۳۷۵ ده نشر اولونان «آذربایجان شرقی» آدلی کتابیندا ۳۶۰ صحیفه ده، ۳۷۷ رنگلی عکس A4 قطعینده اوخوجویا تقدیم ائتمیشدیر. همین اثر ۳ بؤلگودن عبارتدیر: «تاریخی بنالار»، «کوتله و یاشاییش» و «طبیعت». خانعلی صیامی تام هنری ذووقویلا، تکنیکی امکانلاریلا، آذربایجانین بوتون گؤزه لیکلرینی چکدیگی رسیملرده ابدیلشدیریب و آذربایجان اراضی سینده هاردا بیر گؤزه لیک، هاردا زنگین تاریخیمیزدن بیر نشانه، هاردا کهنه بیر خاطره نی تازالایان بنا، یئر گؤروبسه، اونو تصویره چکمیش و اونلارا یئنی دگر باغیشلامیشدیر. انسانلارین معیشتینی تصویره چکمک اونون یارادیجیلیغینین باشقا واریانتینی تشکیل ائدیر. او چکدیگی رسیملرده زحمت آدامینا آرتیق دگر وئرمیش، ائل ـ اوبادان دوتموش، فابریکالاردان چیخمیش بو زحمت چکن انسانلارین گؤردوگو ایشلری، آغیر ایش و یاشایش دوروملارینی اؤز عکسلری واسطه سیله قیمتلندیرمیشدیر. آرازین گول ـ چیچکلی قیراغیندان سهندین قارلی زیروه سینه قدر، ساولانین ایستی سولاریندان زنوزون بارلی بهرلی باغلارینا قدر، هریسین فرش توخویان قیزلاریندان لیقوانین فرش بازارلارینا قدر، آذربایجانین کؤنول آچان منظره لریندن، کند آدامینینی قابار قویموش اللرینه قدر، آذربایجانین گؤزه ل و تاریخی بنالاریندان انسانلارین آغیر معیشتلرینه قدر، هر شئی دن هر زاددان خانعلی نین عکسلرینده تاپماق اولار. دئمگ لازمدیر کی خانعلی صیامی نین اثرلری یالنیز بو کتابا داخل دگیلدیر بلکه بوندان علاوه، ۱۹۲ صحیفه دن عبارت اولان باشقا کتابیندا یعنی «سیمای میراث فرهنگی آذربایجان شرقی» ده یارادیجیلیغینین باشقا بیر حصه سی یئر آلمییشدیر. بونلاردان علاوه، اونون آذزبایجانین طبیعی منظره لریندن و تاریخی بنالاریندان چکدیگی رسیملر و یاراتدیغی تصویرلر، «سارای» و «سکوت کوهستان» آدلی فیلم لرده بیر اؤنملی یئر توتور. خانعلی صیامی تأسفلرله آرامیزدان تئز کوچدو. بو ضایعه هر آذربایجانلی کیمی بیزی ده سارسیتدی. بیز واسطه ایله خلقیمیزا، خانعلی نین محترم و درد چکمیش عائله سینه و آذربایجانین ادبیات و اینجه صنعت خادم و سئورلرینه تسلیت دئییب باش ساغلیغی وئریریک.
بخش: متفرقه | چاپ | بدون نظر


text:
یازمیشام
سرریمی سالمیشام جارا یازمیشام یاغیشا.. دومانا .. قارا .. یازمیشام
بوقچا بوقچا دردلریمی باغلایب بیربیر مکتوب ادیب یارا یازمیشام
شکایت ائدمیشم جور فلکدن آق آب باق اوزینده قارا یازمیشام
هرگئلن گئدندن خبر آلمیشام بیلمیرم هایانا .. هارا... یازمیشام
اورگیم بنداولوب بیر تاری مویه دئمیشم زولف لری دارا یازمیشام
آچمیشام قلبمین باجا بوجاسین سینمده. سیزلایان تارا یازمیشام
گوزیاشیم اله نیر سئل کیمن آخیر سئل لره یاریمی سارا یازمیشام
اوچوب آرزولاریم بیر خیال کمین عشقیمی چکمیشم دارا یازمیشام
وارلیلار یوخسولی گوزدن سالیبلار یوخسوللیق الیندن وارا یازمیشام
محبت یول لونین بیر دیلن چیسی صداقت قازانوب پارا یازمیشام
فایداسی گورمه دیم گولین چیچکین آلمایا.... هیوایا... نارا ....یازمیشام
ائلمانین دردیده ائلین دردی دی با غیشلایون منی بارا یازمیشام


text:
عشق ارومیه
ارومیه وطنیم منیم
ای آغالار گلین سیزه سویله ییم اوچ یوز آتمیش پارا کندی اورمونون هر اؤلکه ده شهرتی وار بحثی وار گؤزل هنرلری فندی اورمونون بکشلو- برادوست – زیوه ماحالی نازلی چای – باراندوز – روضه صفالی شور دنیزی خسته لره شفالی گزمک اوچون واردی بندی اورمونون چول تره سی اوغلان اوتو قازیاغی صفالی دیر بوستانچی نین چارداغی سوت قاتیغی بال خاماسی قایماغی شهرتی وار بیرده قندی اورمونون سلیمان اورمویا بیر دم قیش گلیر بیر دم یئللر اسیر قار یاغیش گلیر باشین قار آلاندا ایلی خوش گلیر اطرافیندا داغ کمندی اورمونون سلیمان هاشم زاده
ای آغالار گلین سیزه سویله ییم اوچ یوز آتمیش پارا کندی اورمونون
هر اؤلکه ده شهرتی وار بحثی وار گؤزل هنرلری فندی اورمونون
بکشلو- برادوست – زیوه ماحالی نازلی چای – باراندوز – روضه صفالی
شور دنیزی خسته لره شفالی گزمک اوچون واردی بندی اورمونون
چول تره سی اوغلان اوتو قازیاغی صفالی دیر بوستانچی نین چارداغی
سوت قاتیغی بال خاماسی قایماغی شهرتی وار بیرده قندی اورمونون
سلیمان اورمویا بیر دم قیش گلیر بیر دم یئللر اسیر قار یاغیش گلیر
باشین قار آلاندا ایلی خوش گلیر اطرافیندا داغ کمندی اورمونون
سلیمان هاشم زاده


text:
باخما گؤزلریمه باخما سن آللاه ...
باخما گؤزلریمه باخما سن آللاه
بوراخا بیلمه رم اوندا الیوی
بیلیرسن بو گؤروش سون گؤروشوموزدو
گرک کی یاد اولاق بیر بیریمیزه
سن بیر ائوه گلین گئده سن
من تبریز کوچه لرینی آیاق دان سالام
گرک کی بیرینن دئییب گوله سن
منسه سیگاریملا سرخوش دولانام
باخما گؤزلریمه باخما سن آللاه
او گؤزلر سئوگیمین خاطیره لری دیر
بیر آزجا کوسگون دور بیر آزجا آغلار
بیر عؤمرون سوالی ، ندنلری دیر
گؤرورسن آللاه دا چوخ سئویر سنی
بولودلار آغلاییر سن آغلایاندا
منیمسه دردیمی یئللر اوچورور
اوستومه یاغدیریر دومانی ، چنی ...
باخما گؤزلریمه باخما سن آللاه
یوبانماق خوش اولماز سنه بو آخشام
تله سیک اؤزونو ائویزه چاتدیر
نه بیلیم حنا دیر ، توی دور بو آخشام
من سنی شهرده تانیمایاجاغام
اوز اوزه گلسک ده اؤتوشمه لیییک
خاطیرن باشیما هئچ قونمایاجاق
حیاتی بو تهر دییشمه لیییک
اولمایا نئچه ایل اؤتن دن سونرا
گله سن بیر داها منی تاپاسان
الینده بیر اوزوک کؤرپه قوجاقدا
اوزمه گولرکن شیرین باخاسان
باخما گؤزلریمه باخما سن آللاه
تاکسی لار یوبانیب منی بوراخ گئت
بو یوللار سنین چون حیات کؤرپوسو
آغاجلار اؤزوندن آساجاق منی
سیگاریم قورتولسا بوغولاجاغام
گؤزلرین شیرین دیر ، شیرین دن شیرین
اللرین قیزیشیب ندن الیمه؟
سن کی گئتمه لیسن بیلیرم بونو
باری سون سؤزلری چکمه دیلیمدن ...
(بابک قوجازاده)


text:
ارمنیستان
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Ermənistan
ارمنیستان (ermənicə: Հայաստան - Hayastan), ارمنیستان رسپوبلیکاسی (ارمنیجه: Հայաստանի Հանրապետություն), جنوبی قافقازدا دؤولت. تورکیه, گورجوستان, آذربایجان və ایران ایله همسرحددیر. پایتختی ایروان شهریدیر.
Mündəricat
تاریخ[redaktə]
1828_اینجی ایلده روسیا ایله ایران آراسیندا ایمضالانان تورکمنچای موقاویلهسینه اساسن قوزئی آزربایجانین ناخچیوان خانلیغی و ایروان خانلیغی اراضیسینده ارمنی ویلایتی تشکیل ائدیلمیشدیر. جمعیسی 25 مین ارمنینین یاشادیغی همین اراضیلره قاجار ایران و عوثمانلی ایمپئریاسیندان کوتلوی صورتده ارمنیلر کؤچورولموشدور کی، ویلایتین ائتنیک ترکیبی روسلارین داها لویال قبول ائتدیگی خریستیانلارین سای اوستونلوگو ایله نتیجهلنسین و بونونلا دا ارمنی ویلایتینین اینظیباتی-اراضی بؤلگوسو مؤحکملندیریلسین.
ارمنیلرین ایران و تورکییهدن ایندیکی ارمنیستان اراضیسینه کوتلوی صورتده کؤچورولمهسی ایله پارالئل اولاراق ارمنی ویلایتینه داخیل ائدیلن ایروان ایالتینین قیرخبولاق، زنگیباسار، کؤرپوباسار، وئدیباسار، شرور، سورمهلی، درهکند-پارچانیس، سعدلی (Səədli)، تالین، سئییدلی-آغساققاللی، سردارآباد، گرنیباسار، آباران، درهچیچک، گؤیچه (بیر حیصصهسی) ماحاللارینین، ناخچیوان ایالتینین الینجهچای، موازیخاتون، خوک (Xok)، ناخچیوان، درهلهیهز ماحاللارینین، اوردوباد دایرهسینین اوردوباد، اهیلیس، دسته، بیلهو و چننپ ماحاللاری تورکلرینین اکثریتی اساساً تورکییه و ایرانا کؤچمهیه مجبور اولموشلار.
1918-اینجی ایلده مایین 26-دا زاقافقازیا سئیمی بوراخیلدیقدان سونرا اولجه گورجوستان، مایین 28-ده ایسه آزربایجان و ارمنیستان اؤز موستقیللیگینی اعلان ائدیر. اییونون 4-ده تورکییه ایله ارمنیستان آراسیندا باتومدا صولح موقاویلهسی ایمضالانیر. بو موقاویلهیه اساسن ارمنیستان رئسپوبلیکاسینین اراضیسی تقریباً 9 مین کو.کم، اهالیسی ایسه 321 مین نفر (او جملهدن 230 مین ارمنی، 80 مین موسلمان، 5 مین یئزیدی کوردلری، 6 مین دیگر میللتلر) تشکیل ائدیردی. بو رئسپوبلیکانین اراضیسینه یئنی-بهیازید قضاسی، ایروان قضاسینین بئشده اوچو، ائچمیهدزین قضاسینین دؤردده بیری، آلئکساندروپول قضاسینین دؤردده بیری داخیل ایدی. [1]
آلمان دیپلوماتی بئرنسدورف بو منظرهنی بئله تصویر ائتمیشدی: "تورکیه ارمنیلره آنجاق سئوان (گؤیچه-مؤلف) گؤلونو ساخلاییب، هانسی کی، چیمه بیلرلر، آنجاق چیخماغا و اؤزلرینی قوروتماغا یئر قالماییب. باتوم موقاویلهسینه اساسن ارمنیستان رئسپوبلیکاسینین اراضیسی بیرینجی دونیا موحاربهسینه قدر ارمنیلرین ایروان قوبئرنیاسیندا کومپاکت یاشادیقلاری اراضیلره محدودلاشیردی.
1918-اینجی ایللرده ارمنی تجاووزو[redaktə]
1918-اینجی ایلده شرقی آنادولودا قیرغینلار تؤرتدیکدن سونرا تورک قوشونلارینین اؤنوندن قاچان ارمنی سیلاحلی قوهلری ژئنئرال آندرانیکین کوماندانلیغی آلتیندا گومرودن قاراکیلسهیه، اورادان دیلیجان درهسینه و گؤیچهیه، سونرا ناخچیوانا، اورادان دا زنگهزورا آدلایاراق، همین اراضیلردکی موسلمان کندلرینی ویران قویموشدو. ارمنی سیلاحلی قووهلرینین زنگزوردان قاراباغی تهدید ائتمهسی آزربایجان حکومتینی جدی ناراحات ائدیردی.
1918-جی ایلین یاییندا ارمنی سیلاحلی قووهلری گؤیچهنی دارماداغین ائتدیکدن سونرا ناخچیوانی ایشغال ائتمیش اورادان دا زنگهزور قضاسینا داخیل اولموش، گوروس ناحییهسینی و شوشا یولونو اله کئچیرمیشدیلر. بونونلا علاقهدار آزربایجان حوکومتی آوقوستون 15-ده ارمنیستان حوکومتینه اعتیراض نوتاسی گؤندرمیش، ارمنی سیلاحلی قووهلرینین بو آددیمینی تجاووز کیمی قیمتلندیرهرک، اگر ارمنی قوشونلارینین آزربایجان اراضیسیندن چیخاریلماسینا قارشی تدبیر گؤرولمزسه، حادیثهلرین سونراکی اینکیشافی اوچون مسولییتین ارمنیستان حوکومتینین اوزرینه دوشهجهیینی کسکینلیکله بیلدیرمیشدی. لاکین ارمنیستان حوکومتی حیله ایشلدیب آندرانیکین سیلاحلی قووهلرینین ارمنیستان حوکومتینه تابع اولمادیغینی بهانه ائدهرک، آوقوستون 1-ده بیلدیرمیشدی کی، ژئنئرال آندرانیک و اونون دستهسی بوتونلوکله ارمنیستان اوردوسونون ترکیبیندن سیلینمیشدیر. بونا سبب ایسه آندرانیک و اونون دستهسینین ارمنیستان داشناک حوکومتینی تانیمادیقلارینی بیان ائتمهلری اولموشودو. ائله بونا گؤره ده ارمنیستان حکومتی آندرانیکین و اونون دستهسینین عمللرینه جاوابدئه اولمادیغینی بیلدیرمیشدی[2].
1921-اینجی ایلده سووئت عسگرلری ارمنیستانا داخیل اولوب، موستقیللیگی لغو ائدیب سسرینین ترکیبینده ارمنیستان سووئت سوسیالیست رئسپوبلیکاسینی یاراتدیلار. 1922-1936-اینجی ایللرده زاقافقازیا سووئت فئدئراتیو سوسیالیست رئسپوبلیکاسینا داخیل ایدی. 1988-اینجی ایلده آزربایجانلا داغلیق قاراباغ موختار ویلایتینین ایستاتوسو اوستونده موناقیشهیه جلب اولونموشدو. بو سببه گؤره 1988-1991-اینجی ایللرده 186 مین آزربایجان تورکو، 18 مینه یاخین کورد و 4 مین نفر روس اؤلکهدن چیخاریلمیشدیر.[3] موناقیشه ایندییهدک داوام ائدیر. 1991-اینجی ایلدن ارمنیستان رئسپوبلیکاسی موستقیل اؤلکهدیر.
اهالی[redaktə]
ارمنیستان اهالیسینین 98%-ی ارمنیلر, قالانلاری روسلار, یونانلیلار, اوکراینالیلار و س. ائتنیک قوروپلاردیر. ارمنی اورتودوکسیلیغی ان اوستون دیندیر.
اینضیباطی بولونموش[redaktə]
اؤلکه 11 ویلایته (مارزا) بولونور: آراقاتسوتن(آشتاراک)، آرارات(آرتاشات)، آرماویر(آرماویر)، گئغارکونیک(قاوار)، کوتایک(رازدان)، لوری(وانادزور)، شیراک(قیومری)، سیونیک(کافان)، تاووش(ایژئوان)، وایوتسدزور(ائخئقنادزور)، ایروان.
ارمنیستان ویلایتلرینین تاریخی آدلاری[redaktə]
شهرلر[redaktə]
رایونلار[redaktə]
قصبهلر[redaktə]
شکیللر[redaktə]
خاریجی کئچیدلر[redaktə]
قايناقلار[redaktə]
- ↑ Kazım Karabekirin Kaleminden, Doğunun Kurtuluşu, Ərzurum, 1990, səh. 371.
- ↑ Azərbaycan Respublikası Dövlət Arxivi, f.970, siy. 1, iş 11, v. 193
- ↑ Organiztion of Liberation of Garabagh : Statistics of Losses in Armenian-Azerbaijan Wor In Azerbaijan in 1988 before Garabagh conflict 390 thousand Armenians lived (approximately 6% of Republic's population). Of these 180 thousand lived in Baku and 145 thousand lived in Dag-lyg Garabagh Autonomic Region (DGAR). According to population census in 1989 in Armenia 85 thousand Azerbaijani lived (about 3 % of population). In fact, the figure was higher because in January of 1990 in Azerbaijan 208 thousand former Armenian citizens fled to Azerbaijan were recorded: 186 thousand of Azerbaijani, 18 thousand of Kurds and about 4 thousand Russians.


text:
1.کسمهلی؛یئمیش؛ آشیقلارین یئره آتیلماسی و یئردهکی اوتوروشلارینا گؤره آتانین و یا قارشیسینداکی اویونچونون قازانماسی. بو اویوندا آشیق الین باش، ایشاره و اورتا بارماقلاری ایله توتولوب یئترلی بیر هوندورلوکدن معین بیر یئره آتیلیر. آشیق بو یئره آنجاق دؤرد شکیلده دوشور. بو دؤرد نوع دوشوشون ده مختلف آدلاری واردیر. یئره دوشوش، سوموگون یوخاریدا قالان قیسمینه گؤره آدلانیر. سوموگون داها ائنلی اولان اوزلریندن چوخور اولان طرف یوخاریدا اولسا آچ، (فیک، جوک، چیل- fik, cuk, çil)، بونون قارشی طرفی یوخارییا باخسا توک- tok ، (تؤک، دوک- tök, dok)، دار و دوزجه اولان قالان ایکی اوزوندن قیراغی آزجا قالخیق اورتاسی چوخورجا اولان اوزو یوخاریدا ایسه بئی، کسدی (سای، کازاک، کاللئک، کئللئک- say, kazak, kallek, kellek)، بونا قارشی اولان طرفی ده یوخاریدا ایسه کیت، غالا (توکان، دالاک، ائشئک، داپپان- tokan, dalak, eşek, dappan) آدلارینی آلیر. آشیقلاری بیتن اوشاغا «اودوزدو، اودولدون» دئییلیر. بو اویوندان باشقا «یئمیش،کسمهلی،میره- yemiş, kesmeli, mire » دئیه آدلانان بیر آیری اویون شکلینده ایسه، اورتایا اوینایان اویونچو سایی قدر آشیق دوزولور. دوزولن بو آشیق توپاسینا بیر نئچه مئتیردن ساغا (ساققا) دئییلن آشیقلا شکلهمه یاپیلیر. آشیق «میره، کسمهلی» گلسه توپانین اولدوغو یئردن بونو وورماق اوچون او بیری اویونچولار ساغالارینی آتارلار، ووران اوشاق او بیریلردن بیر آشیق آلیر میره گلن ساغا وورولامازسا صاحبی او بیری اویونچولاردان بیر آشیق آلیر. شگلهنن آشیق میره گلمزسه او بیری اویونچولاردا کوما اطرافیندا آشیقلارینی شگلرلر سونرا بیر اوشاق طرفیندان آشیق توپاسینا ساغا ایله آتیش یاپیلیر کوما داغیلیرسا ساغانین اوزلرینه اویان آشیقلار، اولوشونجایا قدر وورولور. سونرا تکرار کوما قورولور قازانان اویونچو یولداشلاریندان بیر آشیق آلیر اویون بئله داوام ائدیر.
2.چیزگیلی؛ دیززیکلی،اودمالی؛اویونچولاردان هر بیری بیر بالاجا آشیغی یئره چیزیلمیش بیر مثلثین و یا بیر مربعنین ایچینه دوزور. سونرا اویونچولار سیرایلا بللی بیر اوزاقلیغا چیزیلمیش اولان خطدن باچچیلدان بو بالاجا آشیقلارا اللریندهکی داها ایری ساغا ساکا دئییلن آشیقلارلا آتماغا باشلاییرلار. ساکالارین ایچلری، ووروشون چتین و باشاریلی اولابیلمهسی اوچون بعضاً قورشون و یا بال مومو آخیدیلاراق دولدورولور و آغیرلاشیر. هدف مثلث یا دا مربع ایچینه قویولموش آشیقلاری وورماق و حدوددان جیزدان چیخارتماقدیر. وورولان آشیق ووران اویونچو طرفیندان قازانیلیر. بو ووروشون دا قایدالاری واردیر. بو قایدالارا گؤره بعضاً ووران و یا وورولان آشیغین دورومو دا نظره آلینیر. مثلاً وورولان آشیغین قازانیلماسی اوچون دوزولن یئرین حدود جیزیندان چیخماسی لازیمدیر کی آلینا. آشیقلارین، بالاجا آشیقلاری وورماق اوچون استفاده اولونان ایریلرینه بعضی یئرلرده سیواس، ایمرانلی`دا «ائنئکئ» ساکا آدی وئریلیر.
آشیغین تاریخچهسینه گؤره بونلاری سؤیلهیهبیلَریک:
آشیق یئتیشکینلر آراسیندا «اودمالی،دیززیکلی- udmalı, dızzıklı »، اوشاقلار آراسیندا «جزا وئرمه، جزالاندیرما» هدفی ایله اوینانان ان اسکی اویونلارداندیر. آمبروسیوس میلانو پیسکوپوسو (Ambrosius milano piskoposu) 385-ده یازدیغی «لیبئر ده توبیا» آدلی اثرینده خون اوخچولارینین آشیق اوینادیقلارینی بیلدیرمکدهدیر. آشیغین، دیوان لغاتالتورکده کی شکلی «آشوق»دور. دیواندا بیر ده آشوقلاماق فعلی قید اولونوب کی چئویریسی “آشیق سوموگونه وورماق” دئیه وئریلمیشدیر. تألیف تاریخی 11-جی یوز ایلین باشلارینا قدر گئدن دده قورقود حکایهلریندن دیرسهخان اوغلی بوغاجخان حکایهسینده «مگر سلطانوم، دیرسه خانون اوغلانجوغی اوچ داخی اوردو اوشاغی میداندا آشوق اوینارلار ایدی. بوغایی قویوویردیلر، اوغلانچوقلارا قاچ دیدیلر. اول اوچ اوغلان قاچدی. دیرسه خانون اوغلانجوغی قاچمادی، آغ میدانون اورتاسیندا باخدی دوردی.» جوملهلریندن، او تاریخلرده داها آشیق اویونونون اوغوز ایچینده یایقین اولدوغو آنلاشیلماقدادیر.
ماجار تورکولوقو آرمین وامبئری طرفیندان اوخچو بارماقلارینین چئویکلشدیرمهسی اوچون یاپیلان بیر آلیشدیرما، بیر ایدمان سانیلمیشدیر. آشیق اویونو، عینی بیلگین طرفیندان اورتا آسیا`داکی تورک بویلاری ایچینده ده آراشدیریلمیشدیر. وامبئری، 19-جو یوز ایلده اورتا آسیا`دا تثبیت ائتدییی آشیق قوراللارینی دا یازمیشدیر. بو قوراللاردان بیرینده، آشیغی آتمادان اؤنجه نه آتاجاغینی سؤیلهین و سؤیلهدییینی توتدوران اویونچو اویونو قازانیر. آشیغین کمر شکلی اولان یانینا «چکه- çeke »، کسکین یانینا «آلچی- alçı »، دوز یانینا «تاوا- tava » دئییلیر. آشیق اویونو بعضاً 4، بعضاً 8 آشیقلا اوینانیر.
ایلک چاغلاردا، تورکلرین آشیق ایله فال آچدیقلاری بیلینمکدهدیر. نئجه کی آشیق ایله فالا باخما عادتی بوگون آنادولو اوشاق اویونلاری ایچینده یاشاماقدادیر. قیرشهرده «آشیغیم نه آدام» و یا «باخت» آدلی آشیق اویونویلا بیر کیمسهنین نئجه بیر آدام اولدوغو اؤیرنیلمهیه چالیشیلیر. قازیانتئپده «آشیق فیلان نه کیشی» آدلی آشیق اویونو، گَمهرکده سوفره باشیندا اوینانان «سؤیلَشمهلی آشیق اویونو» دا عینی مقصدین اویونلاریدیرلار. ایستانبولدا دا بو هدفله اوینانان آشیق اویونلارینین وارلیغی بیلینمکدهدیر.
گونوموزده تورک ائللرینده آشیق اویونونا وئریلن آدلار بئلهدیر:
«باتی تورک ائلی»نده، «اؤزبک ائلی»نده، «تورکمن ائلی»نده آشیق، «قیرقیز ائلی»نده آشیق و یا چوکؤ- çükö ، «آزر ائلی»نده آشیغ، «قازاق ائلی»نده آسیک.
تاریخی چوخ اسکی بیر اوشاق اویونو اولان و بو گون آرتیق اوشاقلارین هئچ اوینامادیغی آشیقدان بحث ائتمهنین کولتور دیَرلریمیز باخیمیندان اؤنملی اولدوغونا اینانیریق، بئله کی اویوندا کئچن بیر سیرا دئییملر کاشغارلی ماحمود’ون 1068–1072 ایللر آراسیندا یازدیغی بیلینن دیوان لغات التورکده گلمکدهدیر.
قویون، کئچی، اوغلاق (ائرکک کئچی) و بالاجا دانالارین آیاقلاریندان چیخان آشیقلار، اوشاقلار اوچون بیر اویون وسیلهسیدیر. آشیقلار عمومیتده بویا ایله بویانیر، ساققالارین بئللری پاخیر تئل له ساریلیر و اورتالاری دلینهرک آغیر اولماسی اوچون قورشون (قورقوشوم) تؤکولور. «ساغا-ساققا»تعبیر ائدیلن آغیر و بؤیوک آشیقلار اویونچونون الیندهکی سئچیلمیش آشیقدیر، هر اویونچونون بیر ساققاسی واردیر.
ائشیکده و یا ائولرین داملاریندا اوینانان، آشیق اویونلارینی سادهجه اوغلان اوشاقلاری اوینار. آشیقلارین اوزلری چیک، شک، تؤک، میرئ، آلچی کیمی آدلار آلیرلار. بیر دایره ایچهریسینه دوزولن آشیقلار بیر نئچه مئتر اوزاقدان ساققالارلا آتیلاراق دایرهدن ائشیگه چیخاریلماغا چالیشیلیر، بو اویونا «چیزی اویونو» دئییلیر. جیزگی دیشینا چیخاریلان هر آشیق، چیخاران اویونچویا عاید اولور. آشیق چیخارا بیلمهین اویونچو، اویونو رقیبینه بوراخیر، بئلهجه آشیقلارین تامامی دایرهدن ائشیگه چیخانا قدر اویون داوام ائدیر:
بیر اوشاقلیق مثلیندن چوخ، تاریخی
بیر سوزگجین درین ریتملری آراسیندان بو گونه گلمهین آشیق اویونلاری... من و منیم کیمی
اولانلار اوچون بو اویونو سون گؤرنلر دئیهبیلرسینیز. توفنگین یارانماسییلا پوزولان
مردلییین مقایسهسی آشیق اویونو اوچون لاپ چوخ مبالغه اولابیلر آما اؤزللیکله
آتاری و بیلگیسایارین یارانماسییلا یوخ اولماغا اوز توتان بیر اویوندور آشیق اویونو


text:
ایمام مهدی
حوججت ایبن حسن (ایمام مئهدی، قاییم، بقییهالله، حوججتالله، مونتظر، غاییب، صاحیبالامر، مووعود، ولیعصر، اباصالیح و منصور) شیعهلرین اونایکینجی ایمامیدیر کی ۲۵۵اینجی هیجری ایلینین شعبان آیینین آراسیندا سامیرا شهرینده آنادان اولوبدور. اونون آتاسی عسکری -شیعهلرین اونبیرینجی ایمامی- و آناسیدا نرجیسیدیر.
عسکرینین اولمهسیندن سونرا، شیعهلرین آراسیندا ایمامت بارهسینده بیر بویوک ایختیلاف ایجاد اولدی. اونایکیایمامی شیعهلرین عقیدهلری اساسیندا، مئهدی بئش یاشیندا ایمامته چاتدی. او ۲۶۰اینجی هیجری ایلیندن ۳۲۹اونجو هیجری ایلینه قدر، شیعهلریله ناییبلرین توسسوطیله ایرتیباطدایدی و بو دووران، صوغرا غئیبتی آدلانیر. صوغرا غئیبتیندن سونرا ظوهور زامانینا قدر، او کوبرا غئیبتدهدیر.
قایناقلار[redaktə]
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: İmam Mehdi


text:
حرّ، امام حسینین (ع) مدینهیه طرف یولونو باغلایاندان سونرا، امام حسین (ع) حرّه بویوردو: «آنان آغلار قالسین ! نه ایستیرسن؟» حرّ دئدی: «سیزدن سونرا هر کیم بو حالدا من ایله بئله دانیشسایدی جوابینی وئرردیم ! آما آند اولسون الله-ـا سیزین آنازین آدینی یاخشیلیقدان ساوایی هئچ یئرده چکه بیلمهرم».
محرمین اوّل اون گونون هر بیری بیر عنوانا و معمولاً کربلا شهیدلری گونونه مشهور اولوب و اهل بیت (ع) عاشقلری مقدمه کیمی او گونون صاحبینین مصیبتلرینی دئمکله، ابا عبدالله حسینین (ع) عزاسینی توتارلار.
امام حسینین (ع) اصحابیندان بیری حرّ بن یزید ریاحیدیر. حرّ، ابن زیاد قوشونونون باشچیلاریندان ایدی کی کوفهلیلرین امام حسینه (ع) وفاسیزلیغینی بیلندن سونرا و جنگی دایاندیرماغا چالیشماقدان سونرا، نهایتده عاشورا گونو عمر بن سعدین قطعی جنگ قراری ایله اوزلشندن سونرا نجات یولونو امام حسینین (ع) رکابیندا ساواشماغی گؤردو و او حضرتین کؤمکلرینه قوشولدو. . .