text:
«قولام دایی»نین ماجرالاری (۱۰) (دیلشاد خانیمین دونیادان گئتمهسی)
نریمان ناظیم
دیلشاد خانیمین خستهلیگی، اونون درمان اولونما دؤرهسی جمی– جومیایکی آی چکیر. بیردن بیره، بیر سادهجه سانجیلا باشلایان خستهلیک اونا آمان وئرمیر. قولامدایی اؤزونو اله آلینجا، آرواد الدن گئدیر. حکیملر دئمیشدیلر: «یوبادیبسیز، ایش ایشدن سوووشوب؛ سرطان ایچریدن آروادین بوتون اعضاسین قاپساییب…» قولام دایینین گؤزونون یاشی قورویور. دئییرلره گؤره کیشینین دانیشماغا آغیزیندا دیلی قالماییر. دفن – کفن ایشلرینی، یاس مجلیسلرینی قوروب یولا سالماسینی جلیل بیابانی یئر به یئر ائلهییر؛ بوتون خرجلری ده جیبیندن خشلهییر.
سولار دییرماندان دوشور. قور- قوناغین ال – آیاغی چکیلیر. قولامدایی اؤزونو تاپدیقدا «دوروم گئدیم جلیلین اغللیکم خشلهدییی پولون وئریم» دئیه، «سپرده دفترچه»سین گؤتوروب بانکا ساری یولا دوشور. بانکین کارمندی قولامدایییا باش ساغلیغی وئریب، دیل- آغیز ائلهیرک دئییر:
– حاجی، پولو گؤتورمهیه تلسمهیین! اجازه وئرین حاجی خانیمین اینحصار وئراثتی چیخسین، اوندان سورا خدمتیزده اولاق.
– اینحصار وئراثت نهیه لازیمدی؟!
– سیزین سپرده «دو امضایی»دی. رحمتلیک حاجی خانیمین دا امضاسی گرک اولسون.
– اؤزون دئییرسن «رحمتلیک»، آننان دا دئییرسن امضاسی اولسون ؟
– ائله اونا گؤره ده عرض ائلهدیم اینحصار وئراثت گرک چیخا، وئرثهسی…
قولامدایی دفترچهنی کیشینین الیندن چکیر؛ «وئرثه؟!»، «وئرثه؟!» دئیه- دئیه توواراخ بانکدان چیخیر. همن گون ایکیندی چاغی مینیک ماشینین آپاریر قویور ساتدیغا؛ آلدیغی پولدان بیر جلیلین حسابین، بیر ده قالمیش خیریم – خیردا بوش خشلرینی وئریب اؤدهییر.
او گوندن اعتبارن، قولام دایی گیریر ائوه، قاپینی اوزونه باغلاییر. آنام، خالالاریم دؤنه – دؤنه گئدیرلر، قاپینی آچماییر. سونرادا کی قاپینی ازیب رزهدن چیخاردیقلارینا گؤره ایچری گیرمگه اونلارا یول وئریر؛ اوز- گؤزونو تورشوتماسیلا اونلارینهامیسینی کور- پئشمان ائولرینه قایتاریر.
بیر ایکی آیدان سونرا، حسینقلی شقاقی شهرین آدلیم عدلیه وکیلی قولامدایینی دفترینه چاغیریر. دیل تعاروفدان سونرا دئییر :
– حاجی رحمتلیک دیلشاد خانیمین اوشاقلاری ایستهییرلر بؤلوشهلر. لابود بیلیرسن کی اوغلان اوشاقلاری خارجدهدیلر، قیزی دا تهراندا یاشاییر. منه وکالت وئریبلر ایشلرین یئر به یئر ائلییم. ایندی اجازه وئرسز سیز ایلشدیگینیز حیطه ده موشتری یوللاییم. البتده اینحصار وئراثتین چیخماسینین دا ائله بیر ایشی قالماییب. سیزین ده حقالارثیز قانونن محفوظ دور.
– بس اؤزلری نئیه قاباغا گلمیرلر؟…اوتانیرلار ؟
– اولا بیلر داا، اینساندی، اوز اوزدن اوتانار. قطعن مقیددیلر. هر حالدا پرده گؤتورولمهسه یاخشیدی
– دؤزسونلر من ده اؤلوم، اوندا گلسینلر منیمکی، اونونکو، هر نه کی وار، گؤتوروب آپارسینلار. یوخسا من دوس – دوشمان ایچینده، یئمیش هشتاد یاشیندا بیر آدام دده بابا ائو- ائشیگیمیبوراخیب ایندیهارا گئدیم؟ بونا سنین ویژدانین اجازه وئرر؟
– البتده کی منیم ویژدانیم اجازه وئرمز؛ آمما قانون بئله شئیلری باشا دوشمز. اونون نه ویژدانی وار، نه ده کی اورهگی بیرینه یانار. او اؤز ایشین گؤرر. «ددهم منه کؤر دئییب، هر گلنی ویر دئییب»،ها بئله، قانون بئلهدی!
– سن نئجه ؟
– من وکیلم. ایشیم، حرفهم بودو. من ده اولماسام باشقا بیر وکیل بو ایشی گؤرهجک. سؤزو اوزاتمایین حاجی قولام! سیز بؤیوکسیز، سیزین حؤرمتیز منه واجیبدیر، سؤزو اوزاتمایین!
قولام دایی اؤزوندن چیخیر:
– تکجه منیم جنازهم او ائودن چیخاجاق جناب شقاقی، بو دا سؤزون قیساسی!
ایکی – اوچ آی هیچ بیر خبر اولمور. آنجاق بیر گئجه جلیل بیابانی گلیر. اویاندان بویاندان سؤز صؤحبت آچیب، سؤزو گتیریب یئتیریر اوراکی گویا دادگاه حیطین ساتیلیشینا .حؤکم وئریب. قولامدایی دیسکینیب سؤروشور :
– نئجه کی حؤکم وئریبدی؟!
– دادگاه شقاقییه اجازه وئریب حیطی ساتا، وئرثهلرین بیر به بیر حاققین وئره، ایشی قورتارا. هر کیم ده محضره گئدیب سندی امضالاماسا، دادستانین نومایندهسی اونون یئرینه امضالایاجاق؛ او آدامین وئرثه حاققی دا تؤکولهجک دادگستری صاندیغینا، گئدر پولو آلار یا آلماز، اونو اؤزو بیلر. بئله!!
– به سن بولاریهاردان بیلیبسن؟!
– شقاقی دئدی. چاغیردی منی. مندن ایستهدی گلم بولاری سنه دئیهم کی صاباحکی گون گئلئیلی اولمویاسان.
– بس بئله! آمما من سؤزومون آخیرین شقاقییه دئمیشم. تکجه منیم اؤلوم بو ائودن چیخاجاق. وسسلام.
جلیلین رنگی بوغولور. یاری هیرسلی، یاری اینجیک باخیشینی قولام دایییا دیکیر :
– لاالهالاالله…، بابام اللهها خاطیر یولا گل. ائوی دیلشادین آدینا سالاندا دئدیم سالما! باخمادین؛ الله دان اؤتری بو یول گل سؤزه باخ! دیواننان دیوانلیق ائلهمک اولماز. حؤکم، حؤکمیدادگاهدی. ائوی وئریبسن قورتاریب. قانونن ائو او آروادیندی، اونون اوشاقلاری دا سنه بیگانه دیلر. نه اینتظارین وار سنین ؟
– آز زحمتلرین چکدیم اونلارین؟
– اونو دوز بویوروسان، چکیبسن، آمما دادگاهدا اونا بیر عابباسی پول سایان اولماز؛ اؤزووه گل کیشی! بو زمانهده دای ائله شئیلرین موشتریسی یوخدو.
قولامدایینین سون جوملهسی سانکی قویودان چیخیر:
– قوی اولماسین، الله کی وار…
قولام دایی ظاهیرده عناد ائدیرسه ده، ایچریدن بوشالمیشدی. بونو جلیل ده حیسس ائلهییر، آمما اوزونه گتیرمیر. سونراکی گئت – گللرینده هردن بیر اوخون آتیب، یایین گیزلتمهسیله، یاواش- یاواش حیطین ساتیلیشینی اونا دویدورور. قولام دایی ایسه ایچیندن آلیندیغی حالدا اوزده اؤزونو سیندیرمیر. سندین امضالانماسینین جورون دادستانین نومایندهسینه چکیردیرسه، حیطی نه تههر بوشالدیب تحویل وئرمه دردی اونون ایچینی اویوب دئشیردی. نهایت بیر گون آخشام چاغی جلیل بیابانی بیر نئچه شوفرایله برابرگلیرلر قولام دایینین ائوینه؛ صؤحبت سالیب، ییرمینئچه نفر شوفرین بیرلیکده ییغیشیب سارابلی صادیقین اوتوبوسیلا اربعیینی مشهد زیارتینه گئتمهلرینین خبرین وئریر. سونرا قولام دایینی دا اونلارا قوشولماغا چاغیریر. قولامدایی درحال فئلی دویور. چونکو اؤتن بیر – ایکی آیدا جلیلین دؤنه – دؤنه اونو ائوی بوراخیب سفره چیخماغا چاغیرماسیندان شوبههلنمیشدی، آمما ائله بیل بو دؤنه قضیه داها دا جیددیدیر. چونکو جلیل، قولام دایینین همیشه وئردیگی «یوخ» جاوابینی ائشیتجک دئییر :
– بس ائله اولسا من ده گئده بیلمهرم.
– نهدن اوتری سن گئتمیرسن؟، دئیه، قولام سوروشور
– نییران اوللام. ایشدی، قضادی بیردن ماموردان زاتدان یوللارلار قاپییا، دئ یاللاه، شیپیللاخدی کی باشلانار؛ سورا دی گل اونون آلاغین ائله. یووخ، حاجی قولام گلمهسه، من ده بوردا اولمالییام.
شوفرلرین بیری قولام دایییا فرصت وئرمهدن سؤزه قاریشر :
– یانی سن بویورورسان حاجی قولام یئتمیش هشتاد یاش یاشییاندان سونرا گلیب جاهیللیق ائلهییب فیرتینا دبردهجک؟ آ کیشی بو کیمین عاغلینا سیغار، قانون…
باشقا بیریسی سؤزو اوندان آلیر: «اونو بورااخ، پوخ یئیر قاپییا مامور یوللییان قورومساق. اولارینهاممیسیهاوا سؤزدو. جلیل، منه باخ، هم سن گلهجهسن، هم ده حاجی قولام؛ یوخسا من بیلیم اللهیم قویمام ماشین یئریندن ترپنه. حاجی قولام، ساکیوی باغلا جومه صوبح گون چیخاندا قاپیدا اول، وسسلام! یوخسا قول – قیچیوی باغلاییب آتاجاغییق ماشینا،» دئیه، شوفرلره ساری دونوب گؤز گزدیریر: «ائله دی یا یوخ ؟ دئیین هووررا!!»
هامیال چالیر، قولام دایی ایسه گولومسهییر.
قولام دایی جلیل بیابانی چکدیگی نقشهنین نئجهلیگینی سیزمیشدیرسه ناچارچیلیقدان اؤزون بیلمهمزلیگه ویریب، هئچ بیر سؤز دئییب دانیشمیر. جومه گونو سحر ائرکن پار- پالتارینی ییغیشدیرماسیلا برابر یئتمیش نئچه ایللیک خاطیرهلرینی ده بیر به بیر دوشوروب ساکا ییغیب ائودن چیخیر.
خالالاریم اوشاقلاریلا برابر قولام دایینین بئش – اون گونلوک مشهده گئتمهسینی فورصت سانیب ائوین بوتون وسایلینی داشییب آنامین ائوینه آپاریرلار؛ ائله همان گون ائوی خریدارا تحویل وئریلر.
جلیل بیابانی مشهددن قایدیش باشی یاواش- یاواش قضیهنین نئجهلیگینی قولام دایییا قاندیریر. قولام دایی بیر سیرا اسیب سوووراندان سونرا آستا- آستا واملاییب توختاییر. بیر هفته اون گونه یاخین قولام دایی جلیله قوناق اولور، بو مودتده سحردن آخشاما جلیل اونون باشین نرده قاتیر. اؤز مئیدان اوخومالاریلا اونون ذهننین ائوین الدن گئتمهسیندن چاشدیریر. سونرا من تهراندان دوروب گئتمیشم، یالوار- یاخاریلا اونو راضی ائلهمیشیک کی آنامین قوجالیغینا خاطیر باشقا ائو توتماسین، گلسین آناملا بیرلیکده یاشاسین.
او گوندن بری قولام دایی سووا گئدن پارچا کیمیگوندن گونه ییغیشیب قیسالیر، کیچیلیر. بیر ایلین ایچینده بوتون زندگانلیغی تپ- چئویر اولونموش بو آدام اؤز ایچینده جور به جور دویغولار داشییر. بو دویغولارین ان گوجلوسو «حقارت حیسسی» دیر. او حیس ائلهییرکی اونون بو گونه دوشمهسینین اصل سببی اونون السیز- آیاقسیزلیغی، عاجیزلیگیدی. بئله بیر حیسسی اؤزگهلرین ذهنیندن سیلمک هدفیله او هر یئرده فرصت تاپیر باشلاییر اؤیونوب، اؤزونو شیشرتمهیه. بو عمل گئت- گئده شیددتلهنیب عادته چئوریلیر. ایش گلیر چاتیر او یئره کی بیر پارا تفریحجیل آداملار گیرهوه تاپدیقدا اونو گوپلاماغا ثشویق ائدیرلر:
– آی حاجی قولام سنی الله او کوفتهنین جریانین بیر دفه ده بیزه تعریفلییهسن، خاهیش ائلیرم!
قولام دایی اللهدان ایستهمیش، باشینداکی دؤره بورکو یئر به یئر ائلهییب، بوغازین آریتلاییر:
– بابام چوخدانکی سؤزدی او،…دای نئینیم، دئییم دای…آغا یایین جیغلاماسیدی، گئتمیشم تبریزه، اؤز اؤزومه دئدیم گئدیم حاجی باغیرین بیر چایین ایچیم داا. آخی او دا قاباق ایللر بیزلرکیمین شوفریدی. سورالار ماشینی ساتدی گئتدی موخننیکلییه. ایندی ماشالله قاراژی وار،گتیر- گؤتور، نئچه شاییردی فیلان، ایشیم یوخ، گئتدیم. شیرین چای دئدی. قلیان گتیتدیردی، آمما گؤردوم کیشینین ائله بیل حوصلهسی یوخدو؛ فیکیری داغیناقدی. دئدیم : «حاجی نه اولوب ؟ گؤرورم اؤزونده دئییلسن.» دئدی: «بابام او گون بیر لیلان گتیردیلر تعمیره. گیربوکسی خارابایدی. آشدیق داغیتدیق دندهسینین بیر ایکیسین دییشدیک، ییغیشدیردیق،آ پاردی. بیر ایکی اوچ گوندن سورا قاییتدی، دئدی گیربوکس اووولداییز. دوباره آشدیق، آپاردی. اوش دفه ایندیهجان آچیلیب، گینه صوب گتیریب وئریب بورا، شررین بیریِدی؛ دئییر: «یا دوزلت یا پولومو وئر !» دئدیم: «اولار ماشینی چیخاردیب بیر دوور ویراخ؟» دئدی: «نئیه اولمویا!» چیخدیق بیر ایکی خیایان سوردیک، گؤردوم آی نامارد سسین گیربوکسا دخلی یوخدو، دیفیردن گلیر سس. گلدیک قاراژا دئدیم: «حاجی باغیر من ماشینین سسین آلاجام، آنجاق بیر شرطی وار.» دئدی: «نه دی ؟» دئدیم: «حاجی خانیمین کوفتهسینین دادی هلهده منیم داماغیمدادی. بو ایش بیر کوفتهیه باخار» دئدی: «بابا سن بو کوپویوغلونون شرررین منیم باشیمدان سوو،اوندا مندن باش ایسته!» آغا سن اولاسان، صاباح صوبح گئتدیم دیفیری آشدیم گؤردوم بعلی «پینییون»ون بیر ایکی دیشی چاپیلیب. «پینییون»و آچیب دییشدیک. سس قادا – بالا جانیزدان گئدن کیمیدرحال کسیلدی. آغا ایندی ناهارا گئتمیشیک ائوه، گؤرودوم حاجی خانیم سیفرا سالیب نه سیفرا. شاهانه!! اورتادا سینیده بیر کوفته قویوب نه یئکتده؛ اینانین خلفه باغی قارپیزی یئکتده. دؤره ده چینی کاسالاردا کوفته سویو اوستونده یبر قاریش سوغان داغی. موخللفات، دای دئمه! او یئکتده سیفرادا بارماغ قویماغا یئر یوخدو! تورشو مورشو، هر شئی. مخلص باشیزی آغریتماییم کوفتهنین سویون دوغراییب یئمیشیک یئتیشمیشیک اتینه. دئمیشم: «حاجی باغیر کس!» دئیب: «یووخ، سن کسهجکسن!» آغا یئکه پیچاخ واریدی اونو گؤتورموشم قویموشام کوفتهنین اوستونه. سن اؤل یاری بئلهجن کسیب کسمهمیش بیردن بیرشئی دئدی «پیرررر!» نهیدی او؟ بئله باخاندا گؤرموشم اده گؤورچین دی توواراخ پئنجرهدن چیخدی!!»
قولام دایی عؤمرونون آخر ایللرینده گوپ دئمهنین لاپ شورون چیخاردیر. ائله اولور کی بیر یئره دعوت اولوناندا ظاهیرده اونون ییخیلماسینی قوروماق اوچون ولی اصلینده اونون گوپلاماسینین قاباغین آلماغا کیچیک خالا اوغلومو اونا قوشورلار کی بلکه گوپا باشلایاندا اونو دومسیکلهیه قویمویا جیزیخدان چیخا؛ بونونلا بئله بو ایش او قدر ده ایفاقه ائلهمیر. بیردن گؤرورسن مجلسین لاپ او شیرین یئرینده قولام دایی باشلاییر یوزلر خاطیرهدن بیرینه، میثال اوچون مکه یولونون خاطیرهسینه:
-«عاریضم خدمتیزه کی حاجی خانیملا گئدیریک مکهیه، طیاره ده اوتورموشوق، گؤردوم طیارهنین گئدیشی میزان دئییل؛ گاه والایلیر، گاه آلچاق اوجا گئدیر.حاجی خانیم دا قورخور. دئدیم دوروم گؤروم نه اولوب. گئتدیم کابینه، گؤردوم خلبان خومار، گؤزلر قیپ قیرمیزی قیزاریب، ایندی کی یوخو آغانی آپارا،هامینی وئره ددهسینین کؤهنه بورجونا. دئدیم بسهانی سنین کؤمهیین ؟ دئدی اونا سویوخ دییب حالی دوز دئییل. دئدیم دی چکیل او یانا قوی اؤزوم اوتوروم. دئدی آخی سوره بیلرسن؟ دئدیم اوغول من اللی ایلین شوفیرِییم. من بونو سورنمهسم بس کیم سورهجک؟ مخلص، اوتوردوم. سورورم آمما یولو تانیمیرام کی؛ نقشهنی ده اوخویا بیلمیرم. گئده ده کی ییخیلیب یاتیب خورراخور. ایشیم یوخ، گئتدیک چاتدیق بیر یئره کی بی سیرا چیراغ گؤرونوردو. دئدیم اینشالله ائله بورا اولاجاق. طیارهنی اوتورتدوم. ایندی انمیشیک. باخیرام هر یان گؤم- گؤی آغاج، چیمنزار. اؤز اؤزومه دئدیم باخ بورا عربستان اولا بیلمز. سوروشدوم بوراهارادی؟ دئدیلر فرانسهدی. الله اکبر! فرانسه نه فرانسه، تورپاغ، قینجی قینجی!!*
***
ایل دولانیر، آی دولانیر، آنجاق قولام دایی دا دونیاسین دهییشیر. قولام دایینین آیاغی مجلیسلردن کسیلیرسه ده اونون گوپلاری آغیزلاردان ییغیلماییر. ایللر بویودور کی اونون دئدیگی گوپلار یئنی یئنی ایفادهلرده ، جور به جور صورتلرده، چئشیدلی آرتیرما – اسکیلتمهلرله آغیزدان آغیزا جماعات ایچینده دولانیر؛ اونلارین اورهگین آچیب، ذهنین دورولدور.
سون
* قولام دایینین ” قینجی ” دان منظورو ” اینجی ” دی!


c: text/html

text:
دونیانین ان گوجلو موبایل تلفونو آچیقلاندی
موبایل جیهازلارین سرعتینی تحلیل ائدن AnTuTu پروقرامینین یارادیجیلاری دونیانین ان یاخشی موبایل تلفون لارینین ریتینقینی آچیقلاییب.
موبایل جیهازلارین سرعتینی تحلیل ائدن AnTuTu پروقرامینین یارادیجیلاری دونیانین ان یاخشی موبایل تلفون لارینین ریتینقینی آچیقلاییب.
متخصص لر Xiaomi Black Shark موبایل تلفونونو منحصر بفرد سویوتما سیستمینه گؤره دونیانین ان گوجلو تلفونو حساب ائدیرلر.
محض بو خصوصیتینه گؤره، تلفونون ایستیفادهسینده هئچ بیر پروبلئم یارانمیر.
تلفونون داها بیر اوستونلوگو ایسه 2،2 گیگا هرتز ماکسیمال تراشه ایله ایشلهین Qualcomm Anapdragon 845 چیپیدیر.
ایلک اوچلویه همچنین OPPO ins و VIVO Nex تلفونلاری دا داخیل اولوب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
منیم بومبوز یالنیزلیغیملا تانیش اول.
اصلینده بو یازیدا یئر آلاجاق حادثهلرین گئرچکلیک پایی چوخ بؤیوکدور. هئچ دوغرولاری دئدیینیز حالدا ابدی بیر اضطرابا دوچارمیش کیمی حس ائدیبسینیزمی؟ مثلاً، گئجه یاتدیغینیزدا حیاتینیز گولوک گولوستانلیقکن همین گولوستانلیغین سحرینده هاوادا اوچوشان بومبوز کولرینیز اولوبمو؟ هئچ دوشونجهلرینیزدن قورخوب قاچمیسینیزمی؟ آنیدن دوداقلارینیزدان اؤپوب، قولاقلارینیزدا جینگیلدهین بیر موسیقینین صدالاری آلتیندا تکلیینیزله «تانگو» اوینامیسینیزمی؟ یا دا اؤزونوزو چیخیلماز بیر عشق اوینونون تام اورتاسینا توللانیلمیش کیمی حس ائدیبسینیزمی؟ ائه، نئجه شرح ائدیم منیم اولمایان بو قاریشیق حسلریمی. نئجه ایضاح ائدیم لاییق اولمادیغیم اضطرابیمی؟!.. قادینلار اونسوز دا چتین مخلوقدولار.هله بیر آز دا ایشلریمیزی چتینلشدیریر بو عشق یاخود سئوگی حکایهلری. قادین داها چوخ عاشیق اولور، یا دا کیشیمی کیمی سواللاری جاوابلاندیرمایاجاغام.
چونکو بو بارهده آپاریلان تدقیقاتلار اؤز اوغورسوزلوغو ایله نوبله لاییق گؤروله بیلر؟ سیزه اؤنجه یاشادیغیم مکان حاقدا دانیشماق ایستییرم. بورا منیم حضور تاپدیغیم تک-توک یئرلردندیر. اونو دا قید ائدیم کی، بو گون ایشه گئتممیشم. اوتوروب ائوین بالکونوندان بولودلارین آراسیندان منه گولومسهیهن اولدوزو سیر ائدیرم.
کوسکون معاویه بویانمیش بولودلارا طرف اوزادیرام قوللاریمی. اللریمدن توتسون ایستییرم بولودلار منیم. ایستییرم کی، آزادلیغیمی یوکسکلیکلرین ان انگین حدلرینده اعلان ائدیم. اعلانی-آزادلیق ائدیم. روحومون انگینلیکلرینه قرق اولماق کئچیر کؤنلومدن، فیزیکی دونیانین زدلدیی منتیقیمدن قاچدیغیم زامانلاردا سیغینیرام توند قیرمیزی رنگلی یورغانیمین آلتینا. گیزلنیرم بوتون کایناتین منتیقسیزلیکلریندن. سندن گیزلنیرم، عزیزیم. ایللرین دیدیب-پارچالادیغی سئوگیمیزین ذرهلرینی محافظه ائده بیلمیر اوووجلاریم. من سن-سن یارالانیرام هر گون.
من من یوخ اولورام. من-من گئدیرم، عزیزیم. سندن خبرسیز گئدیرم. ایجازه آلمیرام آرتیق سندن. گئدجییم ساعتی، آنی، ثانیهنی سندن گیزلهدهرک هم ده. من بو دفعه سنین فیکیرلرینله فیکیرلریمی قانداللامیرام. واختدیر، عزیزیم. گئتمیین، قانادلانماغین زامانی چاتیب دئیهسن. ایللردیر آرزولادیغین آزادلیغینین قاندالی کیمی گؤردویون سئوگیمی ده گؤتوروب گئتمیین وعدهسی یئتیشیب آرتیق.
سنی سئویرمله باشلادی بو حکایه. بیر چوخ حکایه کیمی، ائلدیر. هر شئی فرقلی اولاجاقدی. من سنینله چهرایییا بویاماق ایستدیم گلجییمی، نیمداش پنجیینین جیبینده سیاه مرکب دولو قلم داشیییرمیشسان، بیلمدیم. من اومید ائتدیم. اومید ائتمکدن داها دا چوخ شئی ائتدیم. بلکه ده سهو ائتدیم. من اصلینده ایناندیم.
خیاللارلا گئرچکلیکلیین ضدیتلرینده بوغولدو معصومیت. من بلکه ده گئجیکدیم. یاشانمیشلیقلارا ایناد گلجییمی گلجیینله بیرلشدیردیم. گلجییمیزی چهرایییا بویاماق ایستدیم. گؤرونوشه باخیب سئومزلر دئییمینه ایناندیم. سنه اؤزونو تانیتماق شانسی وئردیم. هر شئی یاخشی ایدی. بیز خوشبخت ایدیک دئیهسن. سونراسی دا بیلدیین کیمی…
هر قادین آناسینین تالعینی یاشاماق ایستمز امین اول. من ده بئلهلریندن ایدیم. سنه لیمانیم کیمی حسرتله آددیملادیم. حضوروم کیمی. سن منیم سیغیناجاغیم ایدین. دوغروم، اینامیم، شفاف رنگه بویادیم بوتون دیوارلاریمی. سنه دوغرو تمیزلییمه تمیزلیکلر قاتاراق ایرلیلدیم. سادهجه، سن ایدین قیبلگاهیم.
گؤزلریمی توتموشدو آنامی گؤرمییم دئیه آتامین سهولرینی. آنام گوجلو قادین ایمیش. من بونو دا باجارا بیلمدیم دئیهسن. گؤزلرینی توتا بیلمیرم من اونون. تراومالارلا دولو کئچمیشلردن گلمیشدیم سنه. اللریم گیلنار رنگینده، گؤزلریمده ایشیغینی ایتیرمیش اولدوز یاغمورو. اورییمی آچیب سنین اؤنونه سردیم.
لطفاً چیخار کدر قلپهلرینی دئدیم. سن قلپهلرین اوزرینده آیاقیالین رقص ائدرکن درینلشدیکجه درینلشدی کدرلریم. اوست-اوسته قالاندی اومیدسیزلیکلر. من بوتون سونلوقلاردا سنی آیاق اوستده آلقیشلادیم عزیزیم. کهنلیردی اومیدلریم. آرتیق گلجیین رنگینین بوز اولدوغونا ایناندیرمیشدین منی.
بوزومتول آقرسییالارلا بزدیم من ده سیمامی. گؤزلریمه گئجه رنگینده لاقیدلیکلر چکدیم. من گوونسیزلیکلرله هؤردوم سنگرلریمی. لابیرینتواری بیر سئوگی حکایهسی اویدوردوم خیالیمدا. من رئاللیقلاریمی اونوتدوم اسکی بیر کیتاب رفینده. توز باسدیقجا خوشبختلیین اوزرینی، کدرلر بویلاندی پنجرهمدن ایچری. بیر قادین واردی جملهلری سسلهندی بئینمده. ایسرافیلین سورونو گؤزلمدی چینیمدهکی ملکلر. گناهلاندیردیلار منی اونلار دا سنین کیمی. من کئچمیشلریمده آختارماغا باشلادیم خوشبختلیگیمی. کئچمیش چوخدان کئچمیشدی. گلهجک ایسه نامعلوم. من ایندیلریمین قاپیسیندان قووولموش قادین ایدیم آرتیق


text:
آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ۷ مسلمان اؤلکهسینه قارشی تطبیق ائتدیی قاداغایا حاق قازاندیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ترامپ تویتتر حسابینداکی پایلاشیمیندا وئردیی قرارین آرخاسیندا اولدوغونو بیلدیریب.
«اؤلکهمیزین گوجلو سرحدلره و جدی نظارته احتیاجی وار، ایندی. دونیادا و آوروپادا باش وئرنلره باخین. دهشتلی خاوس یاشانیر»، - ترامپ قید ائدیب.
باشقا بیر تویتتئر پایلاشیمیندا ایسه میلیاردئر پرئزیدئنت بو سؤزلری یازیب:
«یاخین شرده خیلی خریستیان قتله یئتیریلدی. بو دهشتین داها چوخ داوام ائتمهسینه گؤز یوما بیلمریک».
قید ائدک کی، ترامپین ایمضالادیغی سندده سورییا، عراق، لیوییا، ایران، سودان، سومالی و یمندن آمئریکایا گئتمک ایستهیهنلره ۹۰ گون ویزا وئریلمیجیی و سورییادان ایکینجی تعلیماتا قدر هئچ بیر میقرانتین آلینماماسی وورغولانیر.


text:
ایران باکی-تفلیس-قارص دمیر یولونون تبریز شهرینه قدر اوزادیلماسینی تکلیف ائدیب.
بو بارهده آپا-یا آچیقلاماسیندا ایرانین یول و شهرین اینکیشافی ناظری عباس آخوندی دئییب.
او بیلدیریب کی، بو مسئله ایله باغلی تورکییه طرفی ایله موذاکیره آپاریلیب و مموراندوم ایمضالانیب: «بو، چوخ بؤیوک لاییحهدیر و اوزرینده ایش گئدیر. بو لاییحه رئاللاشسا، دایروی دمیر یولو یاراناجاق. ایران و تورکییه لاییحه اوزره ایشلر آپارماقلا باغلی راضیلیق ایفاده ائدیب».
جنوب-غرب نقلیات دهلیزینه توخونان آخوندی اونون چوخ اوغورلو اولاجاغینی حساب ائتدیینی سؤیلهییب: «بو دهلیز رگیون و دونیادا اولان دهلیزلرله رقابت آپارا بیلجک. امینم کی، ایران، آذربایجان، گورجوستان و اوکراینانین بو دهلیزله باغلی امکداشلیغی اوغورلو اولاجاق.»
او، ایران و آذربایجان آراسیندا اینفراستروکتور ساحهسینده امکداشلیغین چوخ یاخشی داوام ائتدیینی قید ائدیب: «آستارا-آستارا دمیر یولونون تیکینتیسی داوام ائدیر. آذربایجان طرفی ایله آستارادان رشته قدر اولان دمیر یولونون تیکینتیسینین مالیلشدیریلمهسی ایله باغلی دانیشیقلار آپاردیق. بونونلا باغلی مموراندوم ایمضالانیب. لاییحه ایله باغلی موقاویلهنین ایمضالانماسی دا نظرده توتولور. بوندان سونرا آذربایجان لاییحهنین اینکیشاف ائتدیریلمهسینده ایشتیراک ائدجک.»


text:
آمریکا عالیملری گون عرضینده ۲ چای قاشیغی دوز ایستهلاکینین اوریین ساغلاملیغینا جدی زیان ووردوغونو ثبوت ائدیبلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، اینسانلارین بؤیوک اکثریتینین گون عرضینده بوندان داها چوخ دوز ایستهلاک ائدیر.
دوز اورگانیزمده آرتیق مایعنی ساخلاییر. بو حال دامار تضییقین یوکسلمهسینه سبب اولور کی، نتیجهده اوریه دوشن گرگینلیک آرتیر و بو گرگینلیکلرین تأثیریندن اورک بؤیومهیه باشلاییر. اوریین بؤیومهسی ایسه اورکده دورغونلوق پروسسلرینه و اورک چاتیشمازلیغینا سبب اولور.
اوریین بؤیومهسی تئز یورولما، تنگ نفسلیک (حتی ساکیت وضعیتده)، اورک ناحییهسینده آغریلار، آیاق اؤدملری کیمی سیمپتوملارلا اؤزونو بوروزه وئریر.
عالیملر دوزون ایستهلاکینی آزالتماغی و دوزلا زنگین اولان حاضر قیدالاردان ایمتینا ائتمیی توصیه ائدیرلر.


text:
تبریز تراکتورقاییرما شیرکتینین (ایران تراکتورقاییرما شیرکتی) ایفلاس ائتمهسی ایله باغلی یاییلان خبر تبریز ایفلاس ایشلری اوزره هئسابلاشما قورومونون ریسی عزیز امنی ایلاهی و تبریز تراکتورقاییرما شیرکتی صنایع قروپونون ایجراچی دیرئکتورو ابولفتتاه ایبراهیمی طرفیندن تکزیب ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، یاییلان خبرلرله باغلی دانیشان عزیز امن الهی تبریز تراکتورقاییرما شیرکتینین بیر سیرا پروبلئملرله اوزلشدیینی، لاکین بونلارین حلینی تاپدیغینی دئییب. او، شیرکتین تام نورمال قایدادا فعالیتینه داوام ائتدیینی بیلدیریب.
شیرکتین صنایع قروپونون ایجراچی دیرکتورو ابولفتاح ابراهیمی ایسه میلت یاتیریم شیرکتینین مطبوعاتا گؤندردیی مکتوبا گؤره بئله خبرلرین یاییلدیغینی آچیقلاییب:
«بوندان اؤنجه تبریز تراکتورقاییرما شیرکتی اونون ایفلاسینا سبب اولان میلت یاتیریم شیرکتی طرفیندن ایداره اولونوردو. سؤزوگئدن شیرکت بیرژا تاسیساتلاری و کوتلوی اینفورماسییا واسطهلرینه مکتوب گؤندرهرک، تراکتورقاییرما شیرکتینین ایفلاسا اوغرادیغینی اعلان ائدیب، لاکین بو، بئله دئییل و شیرکت اؤز فعالیتینی داوام ائتدیریر».
قید ائدک کی، بیر نئچه گون اول میلت یاتیریم شیرکتینین ایجراچی دیرکتورو سهراب رستمی بیانات یایاراق، تبریز تراکتورقاییرما شیرکتینین ایفلاسا اوغرادیغینی بیلدیریب. «شیرکت، تبریز محکمهسینین ۷ و ۱۱-جی شعبهلرینین چیخاردیغی حؤکمه اساساً مفلیس اعلان ائدیلیب»- دئیه شیرکتین سون وضعیتی بارهده آچیقلانان بیاناتدا قید اولونوب.


text:
اوتکن اون اوچ ییل لرده بریتانیا یاردم لریدن منتدارلیگ بیلدیریلدی
افغانستان اسلامی جمهوریت جمهوررئیسی محمداشرف غنی دلوآینینگ 25 لمچی تاریخی عصرده بریتانیان پارلمانی نینگ دفاعی کمیته رئیسی روری ستیواردبیلن اوچره شیشدی.
جمهوری ریاست مطبوعاتی دفتری بیرگن خبرنی یوزیدن شواوچره شیش ده که ارگ ده بولگن ایدی ایکله تمان تورلیگ بولم لرده ایکله اولکه لراورته سیده گی رابطه لرکینگیش لیگی باره سیده گپیردی لر. بریتانیاپارلمانی دفاعی کمیته رئیسی مونیخ اللیک بیرامنیتی کنفرانسی ده جمهوررئیس غنی بیانیه سیدن منتدارلیگ قیلدی وایتتی: سیزبیانیه ییزده یلغوزافغانستان اساسی قین چیلیگی ایمس بلکه منطقه ودنیاقین چیلیک لرنی هم بیان قیلدیزدیدی.بوتوغری ده اولکه جمهوررئیسی اوتکن اون اوچ ییل لرده تورلیگ بولم لرده بریتانیا یاردم لری وهمکارلیگ لری سببی دن منتدارلیگ قیلدی.


text:
آلمانییا، بلژیکا و هللاندییا داخال اولماقلا بیر چوخ آوروپا اؤلکهسینده یومورتا بحرانی حکم سورور.
تلگراف. کوم خبر وئریر کی، آلمانییا کند تصروفاتی ناظرلیگی یومورتالاردا حشرات اؤلدوروجو زهرلی درمانین قالینتیلاری آشکارلاندیغی بارهده خبردارلیق ائدیب.
یومورتالارین بؤیوک قیسمی مارکتلردن ییغیلاراق محو ائدیلیب و هللاندییادا ۱۳۰ قوشچولوق بارهسینده جینایت ایشی آچیلیب.
آلمانییانین اوجوز مارکئتلر زنجیری اولان «آلدی» زهرلی درمانلارین قاتغیسی اولماسی شوبههسی ایله یومورتا ساتیشلارینی دایاندیریب. «آلدی» آلمانییاداکی ساتیش ماغازالاریندا یومورتالارین رفلردن قالدیریلماسینی حیاتا کئچیریب.
مارکت طرفیندن وئریلن آچیقلامایا گؤره، زهرلی یومورتالار هللاندییا ایستحصالیدیر. بونون اوچون هللاند رسمیلری ایله تماس قوردوقلارینی، مسئله نینین قیسا زاماندا اؤز حلینی تاپماسی اوچون چالیشدیقلارینی بیان ائدیبلر.
هللاندییا کند تصروفاتی ناظری کریستیان میر ایسه آلمانییایا اونلارین آچیقلادیقلاریندان داها چوخ یومورتا ساتیلدیغینی اعتراف ائدیب.
بونونلا یاناشی، بلژیکا مارکتلرینده ده زهرلی یومورتالار آشکارلانیب. همین یومورتالاردان ماکارون و تورت ایستحصالیندا دا ایستیفاده اولونما احتیمالیندان دا ناراحاتچیلیق کئچیریلیر.


text:
گوندم آنالیز: 31
ترامپ و پوتینین هلسینکی گؤروشو
امریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ و روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینین هلسینکی-ده کئچیردیگی ییغینجاق موختلیف جهتلردن اهمیت داشیییر. ایکی اؤلکه آراسینداکی علاقهلر سون دؤورده خیلی گرگین ایدی. پوتین و ترامپین کئچیردیگی گؤروشون اساس گوندم موضوع لاری نوکلئر سیلاحلانما، روسیانین امریکادا کئچیریلن سئچکیلره موداخیلهسی، انرژی سیاستی، سوریه و چین اولدو.
تاریخی اولاراق سووئت بیرلیگی و امریکا آراسینداکی گرگینلیگین درینلشدیگی دؤورلرده ایکی اؤلکهنین موذاکیره آپارماسی اوچون فینلاندیا بی طرف بؤلگه کیمی سئچیم ائدیلیردی. ترامپ و پوتین بو عنعنهیه عمل ائدهرک گؤروشو فینلاندیادا کئچیردی. فینلاندیانین ائو صاحیبلیگینده باش توتان گؤروش سادهجه ایکی اؤلکه علاقهلری باخیمیندان دئییل، دونیا اوچون ده بؤیوک اهمیت داشیییردی.
مطبوعات طرفیندن ماراقلا تعقیب ائدیلن گؤروشلردن سونرا ایکی اؤلکه لیدری بیرگه مطبوعات کنفرانسی تشکیل ائتدی.
ترامپین مطبوعاتا آچیقلاما وئردیگی زامانکی رفتاری و بیاناتلاری امریکا مطبوعاتی و قاباقجیل امریکا سیاسی خادیملرینین جدی تنقیدلرینه معروض قالدی. امریکا پرزیدنتی دونالد ترامپا روسیانین امریکانین سئچکیلرینه موداخیلهسیله علاقهلی سواللار قارشیسیندا؛ ترامپین روسیا پرزیدنتی پوتینین یانیندا امریکا ایدارهلرینی تنقید ائدیب، روسیانین ایفادهلرینه داها چوخ اعتیماد ائتدیگی بارهدکی سؤزلری جدی رئاکسیایا سبب اولدو. ترامپ داها سونرا هلسینکی-ده کئچیریلن توپلانتیدا سهو ایفاده ایشلتدیگینی و بئلهلیکله ضد معنالی بیر آچیقلاما وئردیگینی سؤیلهیهرک هلسینکیدکی آچیقلاماسینی یئنیلهدی.
نه قدر ده امریکا ایجتیماعیتینین رئاکسیاسی ترامپ و پوتینین گؤروشونه کؤلکه سالسا دا، ایکی اؤلکه اولوسلار آراسی ژئوسیاسی موضوع لارلا علاقهلی اؤنملی موذاکیرهلر آپاردیلار. ان اؤنملی موضوعنون ایکی اؤلکهنین چینه دایر کئچیردیگی موذاکیرهلر اولدوغو دئییله بیلر. امریکانین چین ماللارینا قارشی مالیه ساحهسیندکی محاربه خصوصیتینده جزا وئرگی لری تطبیق ائتمه قراری، امریکا و چین آراسیندا اؤنملی گرگینلیگه گتیریب چیخارمیشدی. هلسینکی-ده کئچیریلن گؤروشده امریکا و روسیا آراسیندا چینه قارشی طرفداشلیق اوچون بیر اؤن یوخلاما آپاریلدی. لاکین روسیا و امریکانین چینه قارشی بیر اتفاق قورماقدان خیلی اوزاق اولدوقلاری و بئله بیر اتفاقین اوفوقده گؤرونمدیگی ده سؤیلنه بیلر.
هلسینکی-ده دیگر اؤنملی بیر موضوع ایسه سوریه اولدو. امریکا و روسیا سوریه-نین جنوبونداکی وضعیتی ده موذاکیره ائتدی و ایسراییل-ین تهلوکهسیزلیگی و ایرانین بو بؤلگهدکی موجودلوغوندان دانیشدی. پوتین ایسراییل و سوریه رژیمی آراسیندا 1974-جو ایلده قبول ائدیلن موقاویله اساسیندا راضیلیق الده ائدیله بیلمهسینین مومکونلوگونو دیله گتیردی. ترامپ ایسه اؤلکهسینین ایرانین سوریه-ده کی موجودلوغونو قبول ائتمهیهجگینی وورغولادی. اما ترامپ ایرانا قارشی سوریه-ده نئجه بیر آددیم آتاجاغینا دایر ایشاره وئرمهدی.
ایکی اؤلکه آراسیندا کئچیریلن ییغینجاق ناتو ذیروهسیندن سونرا کئچیریلدی. ناتو ییغینجاغیندا آلمانیانی روسیایا "شیمال آخینی-2" گاز کمرینه گؤره انرژی سیاستلری جهتدن آسیلی اولماقدا تنقید ائدن امریکا باشقانی ترامپ هلسینکی-ده مطبوعاتا آچیقلاماسیندا بو قرارین آلمانیایا عایید اولدوغونو ایفاده ائتدی. پوتین ایسه ایجتیماعیت قارشیسیندا امریکایا اولوسلار آراسی بازارداکی گاز قیمتلرینی اورتاق معین ائتمک اوچون تکلیفینی بیر داها دیله گتیردی. نتیجهده روسیا ایقتیصادیاتی گاز صادراتیندان آسیلی اولدوغوندان اولوسلار آراسی بازارداکی انرژی قیمتلری بیرباشا روسیا ایقتیصادیاتینا اؤز تأثیرینی گؤستریر.
هلسینکی-ده کئچیریلن ییغینجاغین دیگر اؤنملی موضوعسو ایسه نوکلئر سلاح مسئلهسی اولدو. امریکا و روسیا دونیادا مؤجود اولان بوتون نوکلئر سیلاحلارین 90 فایزینه صاحبدیر. ایکی اؤلکه لیدرینین گؤروشلرینده دونیاداکی نوکلئر سیلاح میقدارینی آزالتماق اوچون امریکا و روسیا آراسیندا ایمضالانان موقاویلهنین داوام ائتدیریلمهسینه قرار وئریلدی.
هلسینکی گؤروشو روسیا و امریکا آراسیندا گرگینلیگه سبب اولان موضوعلاری جدی معنادا حل ائده بیلمهسه ده، ایکی اؤلکهنین لیدرلرینین طرفسیز بؤلگهده گؤروش کئچیرمهسی و موختلیف موضوع لاردا فیکیر موبادیلهسی آپارماسی ایکی اؤلکه علاقهلرینین بیر قدر ده اولسا نورماللاشماسینا گتیریب چیخاردی.
سیاست، ایقتیصادیات و جمعیت آراشدیرمالاری فوندو-ستا-نین آراشدیرماچی-یازاری جان آجونون "ترامپ و پوتینین هلسینکی گؤروشو" موضوعسو ایله باغلی دیرلندیرمهسینی تقدیم ائدیریک.


text:
اورته شرقده ایککی مهم ینگی لیک: بیت المقدس و عراق سیلاوی
تحلیل و تیکشیروو 20
اورته شرقده ایککی مهم ینگی لیک: بیت المقدس و عراق سیلاوی
یقین شرقده تورکيه و دنیانی قیزیقتیرگن ایکّی مهم اوزگریش روی بیردی. بیرینچیسی امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بویوک ایلچیلیگینی تل ابیبدن بیت المقدسگه کوچیریشی و اسرائیل نینگ تینچلیکسیور نمایش اویوشتیرگن قورالسیز 60 فلسطین لیک نینگ اولدیریشی و 2770 کیشی نینگ تن جراحتی آلیشی ایدی. ایکّینچیسی ایسه عراقدهگی سیلاولر بولدی.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتهمیز.
امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ نینگ تل ابیبدهگی بویوک ایلچیلیگینی بیت المقدسگه کوچیریشیگه دنیاده ناراضیچیلیک بیلدیریلدی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی خوفسیزلیک کینگشیده کوپچیلیک امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بویوک ایلچیلیک که قرشی تیارلنگن قرارینی تصدیقلهدی. لیکن امریکا قوشمه ایالتلری رد قیلیب لایحه نینگ قبول بولیب چیقیشی گه مانع بولدی. ایکّینچی باسقیچده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عمومي کینگشیگه کیلتیریلگن لایحه دییرلی کوپچیلیک تامانیدن قبول قیلیندی. لیکن بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی عمومي کینگشی قرارلری نینگ اعتبار ایگه سی بولمهگنی اوچون، امریکا قوشمه ایالتلرینی توختهتهدیگن بیر کیریشوو بولمهدی، بیراق دنیا نینگ امریکا قوشمه ایالتلری نینگ قراریگه ناراضیچیلیک کورسهتگنی میدانگه چیقدی. تورکيه نینگ چقیریغی بیلن بویوک ییغیلیش اوتکزگن اسلام همکارلیک تشکیلاتی هم ترامپ نینگ قرارینی قارهلب دنیاگه خطاب قیلگن ایدی. دنیاده امریکا قوشمه ایالتلری نینگ رد قراریگه قرشی تاثیرسیز قالیشی، اصلیده تورکيه دولت باشلیغی رجب طیب ایردوغان نینگ «دنیاده بیش دولتدن کوپ دولت بار» دیگن سوزی نینگ قنچهلیک توغری بولگنینی کورسهتماقده.
بو حادثهلرگه قرهمهسدن، امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ قراریدن واز کیچمهدی و انجیل مبلغلری نینگ اعتقادی نینگ بیر پارچه بولمیش بیت المقدس یهودیلر نینگ پایتختی بولیشیگه قاطع لیک کورسهتگندیر. ترامپ نینگ کابینه سیده کوپ سانده انجیل مبلیغی موجود. دونالد ترامپ ایلچیلیک نینگ آچیلیش مراسمیگه یوبارگن دیني راحب ایسه رادیکال انجیل مبلغی بولگنی بیلینماقده. فوق العاده ایلچیلیک نینگ آچیلیشی ترامپ نینگ کياوی و قیزی تامانیدن عملگه آشیریلر ایکن، فلسطین خلقی ایسه تینچلیکسیور نمایشلر اوتکزدی. دنیا نینگ آچیق هوا قماقخانهسی بولگن غزه حدودیده فلسطین خلقی هم تینچلیکسیور نمایش اویوشتیردی. نمایشلرنی باستیریشگه حرکت قیلگن اسرائیل عسکرلری ایاوسیز شکلده 60 فلسطینلیکنی آتیب اولدیرگن و 2770 نفرینی یرهلهگندیر.
بیر تامانده فلسطینلیکلر اولدیریلماقده ایکن باشقه تامانده بیت المقدسده دونالد ترامپ نینگ کياوی و قیزی طنطنهلی روشده بویوک ایلچیلیگی نینگ آچیلیشینی عملگه آشیردی. اسرائیل صادر ایتگن جنایتلرنی اثباتلنگن یوزلب ویدیو بولیشیگه قرهمهسدن امریکا اداره سی نینگ حماصنی عیبله شی در حقیقت امریکا قوشمه ایالتلری نینگ اسرائیل موضوعسیده بی ادب لیگینی کورستماقده. امریکا قوشمه ایالتلری باشقرووی نینگ بو اسلوبی نینگ اصل سببی عرب دولتلری نینگ فلسطین خلقینی قوللب-قوّتلش اورنیگه اوز تختلرینی قوریقلش مقصدیده امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی ترامپنی آچیق آیدین دستکلشیدن کیلیب چیقماقده. شوبختسیز فلسطین خلقی نینگ حقلرینی قوریقلش اوچون دنیا بویلب اساسن تورکيه کورهشماقده. فلسطین لیکلر نینگ قربان بولگندن کیین اوچ کونلیک ماتم اعلان قیلگن تورکيه، عینِ پیتده پارلمانیده اسرائیلنی قارهلهگن بیلدیروو اعلان ایتگندیر. قالهویرسه تورکيه امریکا قوشمه ایالتلری و اسرائیل بویوک ایلچیلرینی تورکيهگه چقیرگن و تورکيهدهگی اسرائیل بویوک ایلچیسینی اولکهسیگه جونهتگندیر.
بیر باشقه موضوع ایسه عراقدهگی عمومي سیلاولر بولدی. داعشگه قرشی کورهش دوام ایتگن موصل، فلوجه و عنبار کبی شهرلرده توقنهشوولر نتیجهسیده ییقیلگن و شمالي عراق منطقوي باشقروویدهگی رفراندومدن کیین عراق مرکزی حکومتی نینگ کرکوک و سینجار کبی حدودلرنی اوز نظارتیگه آلگنی اوچون عراقدهگی سیلاو علیحده اهمیت کسب ایتماقده. سیلاوگه اشتراک ایتیش نسبتی ایسه 44 % اطرافیده بولدی.
عراقدهگی سیلاوده عراق باش وزیری حیدر العبادی، سابق عراق باش وزیری نوری المالکی نینگ لیستی، شیعه رهبر مقتدا الصدرنینگ لیستی و هشدی شبی گروهی جای آلگن فتیح رویخطی مطرح لیستلر ایدی. شونینگدیک سنی رهبر اوسامه النجیف نینگ قرار ائتلافی و شیعه رهبر امارالحکیم باشچیلیگیدهگی حکومت ائتلافی مهم نامزاد رویخطی بولدی.
عراقدهگی سیلاولرده سابق باش وزیر نوری المالکی نینگ رویخطی و هشدی شبی گروهی جای آلگن فتیح رویخطی ایران طرفدارلری صفتیده بهالنر ایکن، حیدر العبادی و مقتدا الصدر امریکا و سعودی عربستان بیلن نسبی هم بولسه یخشی راق علاقهلرگه ایگه. عراق مستقل عالي سیلاو کینگشی معلوم قیلیشیچه مقتدا الصدر نینگ رویخطی بیرینچی، هشدی شبی گروهیدهگی فتیح نینگ ایسه ایکّینچی عراق باش وزیری حیدر العبادی نینگ اوچونچی ایکن لیگی اعلان قیلیندی. سابق عراق باش وزیری نوری المالکی نینگ رویخطی تورتینچی اورینده تورگن.
سیلاولردن کیین عراق ایچکی سیاستیده ایران نینگ عراقده تأثیری کمه یشی کوتیلماقده دیر. شونده ی قیلیب سابق عراق باش وزیری نوری المالکی نینگ رویخطی و هشدی شبی گروهی بولگن فتیح رویخطی نینگ حکومتده بولیشی کوتیلمهیدی. ایران نینگ عراقده تأثیری کمه یسه هم، حربي جهتدن ایران عراق ایچکی سیاستیده مهم اکتورلردن بیری بولیب قالماقده.
اساسن عراق دولتی ایچیده عراق قوشینی اینیقسه ایکّینچی مهم بیر کوچ بولگن هشدی شبی گروهی نینگ ایران تامانیدن نظارت قیلینیشی، کیلجکده عراق حکومتگه قرشی چیقیش دیب کوتیلماقده دیر.
عراقدهگی سیلاو نتیجهلری امریکا قوشمه ایالتلری و سعودی عربستان نینگ ایراننی یقین شرقده محدود قیلیشی جهتیدن ایجابي دیب بهالهسه بولهدی. چونکه مقتدا الصدر ییللر اوّل امریکا قوشمه ایالتلریگه قرشی قوراللی گروهینی باشقرماقده ایکن، ایندی ایسه هم امریکا قوشمه ایالتلری هم سعودی عربستان بیلن علاقهلرینی تیکلهگن. عینِ پیتده عراق باش وزیری حیدر العبادی امریکا قوشمه ایالتلری تامانیدن داعش نینگ موصلنی نظارتیگه آلگندن کیین حکومتگه کیلتیریلگن ایدی. سونگی پیتلرده سعودی عربستانگه سفرلر اویوشتیرگن العبادی ایران نینگ عراقده گی تاثیرینی محدودلشتیریش اوچون سعودی عربستان و امریکا قوشمه ایالتلری بیلن بیرگه لیکده حرکت ایتیش گه تیار.
عراقدهگی سیلاو تورکيه جهتیدن اهمیتلی بولسه هم، ترورگه قرشی کورهش دایرهسیده علیحده اهمیت کسب ایتماقده. چونکه تورک قوراللی کوچلری عراق نینگ شِمالیده پی کاکا ترور تشکیلاتیگه قرشی آلیب بارگن حربي عملیاتلری نینگ عراقدهگی سیلاولری نینگ آرتیدن کینگ کولملی اوتکزیلیشی کوتیلماقده. عراق مرکزی حکومتی نینگ همکارلیگی بیلن اولکه بویلب پی کاکاگه قرشی کینگ کولملی عملیات عراق-تورکيه علاقهلریگه ایجابي عکس ایتهدی. پی کاکا ترور تشکیلاتی نینگ تورکيه چیگرهلری ایچیده فعایلتلری نینگ کمه یتیریش گه موفق بولگن تورکیه خوفسیزلیک کوچلری عین دمده، فرات قالقانی و زیتون نودهسی عملیاتلری بیلن چیگرهدن تشقریده هم عملیاتلرنی دوام ایتتیریشنی ریجه لهماقده.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.


text:
آز یاشادی، اما عصرلره «قرن» برابر ایشلر گؤردو.جمعی ۲۳ آی عؤمور سوردو، آنجاق چوخ شرفلی و مرکب یول کئچدی.تئز سقوط ائتسه ده، اونون ۵۰ میلیونلوق آزربایجان تورکونون شعوروندا یاراتدیغی میللی ایستیقلال ایدئیالاری ابدی یاشار اولدو.بو باخیمدان جمهوریت قوروجولارینین، لیدرلرینین خیدمتی دانیلمازدیر.
حسن بیآغایئو آزربایجان خالق جمهوریتی پارلامنتینین ایلک ایجلاسیندا پارلامنت صدرینین بیرینجی معاوینی سئچیلیب.پارلامنتین صدری سئچیلن علیمَردان بیتوپچوباشوو باکیدا اولمادیغیندان اونا رهبرلیگی حسن بیحیاتا کئچیریب.
او، ۱۹۱۹-جو ایلین دکابریندا یئنیدن پارلامنت صدرینین بیرینجی معاوینی سئچیلیب و ۱۹۲۰-جی ایل فورالین ۲-نه قدر (بهمن آیی نه قدر ) اونا رهبرلیک ائدیب.
نسیمان یاقوبلونون سؤزلرینه گؤره آپرئل ایشغالیندان (۱۹۲۰) سونرا حسن بیآغایئو گورجستانا گئدیب.
«تیفلیسَه مهاجیرت ائدن حسن بیآغایئوین اساس مقصدی یئنیدن آزربایجانی آزاد ائتمک ایدی.
او، معین مدت تیفلیسدَه فعالیت گؤسترسه ده، ۱۹۲۰-جی ایل ایولون ۱۹-دا موزدلو ارمنی ترورچوسو طرفیندن قتله یئتیریلدی.
حسن بیآغایئوین مزاری دا بو گونه قدر تیفلیسده بوتانیکا باغیندا قورونوب ساخلانیلیر».
فتحعلی خان خویسکی «خوی لو فتحعلی خان» آزربایجانین دؤولت مستقیللیگی حاقیندا آکت- ایستیقلال بیاننامهسینی ایمضالایانلاردان و مستقیللیین لئهینه سس وئرهن میللی شورا عضووندن بیری اولوب. خويلو فتحعلیخان اصليتی جنوبي آذربايجانين خوي شهريندندير. خوي خاني اولان اولو باباسي جفرقولونون نوهسيدير.۱۹۱۸-جي ايل مايين ۲۸-ده پارچالانميش آذربايجانين قوزئيينده آذربايجان دئموکراتيک جومهوريتي ائلان اولوندو. تکجه تورک دونياسيندا دئييل، بوتون ايسلام عالمينده ايلک دفعه اولاراق جومهوريت ايدارهسينه قدم قويان آذربايجان تورکلري ايلک موستقيل حکومتيني تشکيل ائتدي و فتحعلیخان خويسکي يه تاپشيريلدي. او، حکومتده هم ناظرلر شوراسينين صدري،(نخست وزير) هم ده داخيلي ايشلر ناظري وضعيفهسيني توتوردو. ۱۹۱۸-جي ايل اييونون ۱۷-ده آذربايجان ميللي شوراسينين گؤستريشينه اساسن فتحعلی خان خويسکينين باشچيليغي ايله ايکينجي هؤکومت کابينئتي تشکيل اولوندو. باشناظر خويلو فتحعلی خان و جومهور باشقاني محمد امين رسولزاده ايلک دفعه پارچالانميش آذربايجانين بوتؤولوک ايديياسيني خریطه سيني و بايراغيني ياراديبلار . ۱۹۱۹-جو ایلین مارتینا کیمی فتحعلی خان خویسکی آزربایجان خالق جمهوریتی حکومتینین رهبری اولوب.
بو مدت عرضینده بانک سیستمی یارادیلاراق پول و پست مارکالاری بوراخیلیب، میللی دیلده مکتبلر آچیلیب، کند و شهرلره اوولکی آدلاری (مس. یئلیزاوئتپول – گنجه) قایتاریلیب و س.
او، آزربایجان دؤولت اونیورسیتتینین یارادیلماسی پروسسینده و آزربایجان پارلامنتینه کئچیریلهجک سئچکیلرده فعال ایشتیراک ائدیب.۱۹۱۹-جو ایلین مارتیندان ۱۹۲۰-جی ایلین مارتینادک اولان دؤورده آذربایجان حکومتینه نصیب بییوسیفبیلی رهبرلیک ائدیب.فتحعلی خان خویسکی بو حکومتده خاریجی ایشلر ناظری وظیفهسینی توتوب.
نسیمان یاقوبلو بیلدیریب کی، فتحعلی خان خویسکی ده حسن بیآغایئو کیمی آزربایجان خالق جمهوریتینین سقوطوندان سونرا تیفلیسه گئدیب و اورادا مستقیللییمیز اوغروندا یئنیدن مباریزه آپارماغا باشلاییب.
«همین واخت بولشویکلر هله گورجستانی ایشغال ائده بیلممیشدیلر.فتحعلی خان خویسکی بیر مدت مباریزه آپاردیقدان سونرا تأسف کی، ۱۹۲۰-جی ایلین ایونون ۱۹-دا ارمنی میللتچیترورچولاری طرفیندن قتله یئتیریلدی.حسن بیآغایئو کیمی اونون دا مزاری بو گونه قدر تیفلیسده بوتانیکا باغیندا قورونوب ساخلانیلیر».
علیمردان بیتوپچوباش ۱۹۱۸-جی ایلده ( خرداد ۱۲۹۷) آزربایجان دموکراتیک حکومتینده خاریجی ایشلر ناظری اولوب.اونو ایکی قارداش خالقلار آراسیندا علاقهلر یاراتماق تاپشیریغی ایله تورکییهیه گؤندریبلر.ایستانبولدا توپچوباشوو اساس وظیفهسیندن علاوه آزربایجاندا باش وئرهن حادثهلرله باغلی کیتاب نشر ائتدیریب.
۱۹۱۸-جی ایلده او، آزربایجان پارلامنتینین عضوو اولوب و ایلک ایجلاسدا صدر سئچیلیب.تئزلیکله اونا وئرسال صولح کنفرانسیندا ایشتیراک ائتمک اوچون گؤندریلن آزربایجان نماینده هئیتینه باشچیلیق ائتمک تاپشیریغی وئریلیب.ع. توپچوباشوو ایستانبولدان بیرباشا فرانسایا یولا دوشوب.
تدقیقاتچی قید ائدیب کی، علیمردان بیتوپچوباشوو ۱۹۲۰-جی ایلده آزربایجاندا کمونیست رژیمی قورولدوقدان سونرا وطنه قاییدا بیلمَهیَهرَک مهاجیر اولوب.
«توپچوباشی هله جمهوریت دؤورونده فرانسایا گئتمیشدی.آزربایجانی دونیایا تانیدیردی.بیر چوخ صولح موقاویلهسینده، ۲۳-ا قدر اؤلکهنین آزربایجانی تانیماسیندا علیمردان بیتوپچوباشووون بؤیوک رولو اولوب.توپچوباشوو هم ده ۱۹۲۰-جی ایلده فرانسادا یارادیلان پرومتی حرکاتیندا چوخ یاخیندان ایشتیراک ائدیب.
۱۹۳۴-جو ایلده بلچیکانین پایتاختی بروکسلده قافقاز کنفداراسییا سازیشینین ایمضالانماسیندا ایشتیراک ائدیب.۱۹۳۴-جو ایل نویابرین ۶-دا توپچوباشوو دونیاسینین دییشیب و مزاری حاضردا پاریسده سنکلو قبیرستانلیغیندادیر».محمد امین رسولزاده آزربایجان خالق جومهوریتی پارلامنتینده موساوات فراکسییاسینا (۱۹۱۹-جو ایلین اوکتیابریندان مساوات و بیطرفلر فراکسییاسی) باشچیلیق ائدیب، دیگر ایستیقلالچی قوهلرله بیرلیکده آزربایجانین میللی و دؤولت ماراقلارینا جاواب وئرهن قانونلارین قبولوندا حَل ائِدیجی رول اویناییب.
۱۹۲۰-جی ایل آپرئلین ۲۷-ده ۱۱-جی اشغالچی قیرمیزی اوردونون آرتیق باکینی اله کئچیردیی شرایطده آزربایجان خالق جمهوریتی پارلامنتینده حاکمیتی بولشویکلره تحویل وئرمک مسئلهسی مذاکیره اولونارکن قتیتله بونون علیهینه چیخیب.تاریخچینین سؤزلرینه گؤره آزربایجان خالق جمهوریتینین سقوطوندان سونرا رسولزاده آلمانییا و تورکییهیه گئدیب.
«رسولزاده آزربایجان خالق جمهوریتینین سوقوطوندان سونرا مختلیف اؤلکهلرده آزادلیق مباریزهسی آپاردی.سونا قدر آزربایجانین آزادلیق مباریزهسینی دستکلهدی.
۱۹۵۵-جی ایلده مارتین ۶-دا دونیاسینی دییشدی.رسولزاده آزربایجان مهاجیرلری آراسیندا ان چوخ یاشایان و ان چوخ ایش گؤرن سیاسی لیدرلریمیزدن بیریدیر.
پروموتی حرکاتیندا، قافقاز کنفدراسییاسینین فعالیتینده رسولزاده چوخ جدی ایشلر گؤردو.دونیانین دقتینی آزربایجانا یؤنلده بیلدی.زنگین ایز قویوب گئتدی.چوخلو مهاجیرت مطبوعات اورگانلاری یاراتدی، کیتابلار چاپ ائتدیردی».رسولزادنین آزربایجان اونملی ایکی شعاری واردی که بو گون ده بو شعارلار هله دنیادا آزادلیق اوغروندا فعالیت ادئن سیاستچییلرین ودنیا دموکراتیک مملکت لرین اساس پرنسیبیدیر: ۱- بیر دفعه قالخان بایراق بیر داها اینمز ۲-اینسانلارا حریت, میلتلره استقلال


text:
اولاجاق
علی شجاع – اورمیه
پیس کئچیر گونلریمیز، هر بیری بیر ایل اولاجاق
اوبادا، ائلده یاشاییش بولاغی لیل اولاجاق
داشلانیر غم لکه سی گونده دیلک تابلوموزا
بئله گئتسه مدنیت اوزوموز چیل اولاجاق
بو اوجاقدا اودو هر کس اؤزونه ساری دئشیر
گؤرورم وار- یوخوموز دا کوله تبدیل اولاجاق
اؤلکه ده قانونو قایدانی سایان یوخدو، حئییف
دفتر و دیوانیمیز حتمی دی باطیل اولاجاق
لوغاز ایلا وئریلنده جوابی سورغولارین
داها هر یئرده لوغاز، رونق محفیل اولاجاق
قاضی نین کی، کسری اولمادی بیر محکمه ده
اوردا هر تولکو صفت شیر شماییل اولاجاق
بوزوبگلر بئله کی معده گوجو ایله دانیشیر
ایت گونونده یاشاماق ملته تحمیل اولاجاق
تویوغون بیر کیلوون بئش مینه آنجاق آلیریق
بو حسابلا گؤره سن پس نئچه یه زیل اولاجاق!
الی ال اوسته قویوب هئی دئمه آللاه کریم
کریمین ده قویوسو چوخدا درین، بیل اولاجاق
بور- بویاقسیز نئجه دللک خانانی ایشله دیسیز
گلینی وعده وئریرسیز به یه خوشگیل اولاجاق؟!
ائششه گیم اؤلمه هواسی اوخویورسوز اوشاغا
کیف لرینده دئییسیز چوبی و پاستیل اولاجاق
او ارادت کی، دئییر قورد واریمدیر قویونا
کاملاً دوزدو، دؤزون کی هله تکمیل اولاجاق
وئریلن وعده یه کی یاز گله جک یونجا بیتر
کیمسه شک ائتسه گؤزو کور، الی ده شیل اولاجاق
فیل و فینجان سؤزونو شوخلوغا سالدیق، سؤزه باخ
چوخلو فینجانلاری ایندی گؤرروک فیل اولاجاق
فیل لری لاکین او گون کی، مینه لر ابرهه لر
آیری بیر فورمولونان مسئله تحلیل اولاجاق
گؤزله یین ییخمایاسیز کعبه آمالیمیزی
یوخسا غیرت قوشوموز طیر ابابیل اولاجاق!
منبع: دو هفته نامه "دنیز" شماره 15
کانون عاشیق ها – 2
گزارش از: مصطفی قلیزاده علیار
اشاره: گزارش فعالیت هفثگی کانون عاشیقهای حوزه هنری آذربایجان غربی را از بهار سال 1390 بنده برای اولین بار در هفته نامه آراز آذربایجان - چاپ ارومیه با عنوان "محفل عاشقان" می نوشتم که در هشت قسمت ادامه یافت. در شماره 9 دوهفته نامه دنیز باز هم از نو این کار را کردم و تحت عنوان کانون عاشیقها قسمت اول را نوشتم. اینک قسمت دوم:
کانون عاشیقهای حوزه هنری آذربایجان غربی فعالیت هفتگی خود را در سال جدید از روز دوشنبه 14 فروردین 1391 آغاز کرد. این کانون که با حضور تعدادی از عاشیقها و شاعران و علاقمندان و داریوش علیزاده مسئول واحد موسیقی حوزه هنری، تشکیل شده بود، از ساعت 17 تا 19 ادامه یافت. در این برنامه ابتدا مصطفی قلیزاده علیار مجری برنامه ضمن عرض تبریک سال نو برای حاضران، با اشاره به پیام نوروزی مقام معظم رهبری و نامگذاری این سال به »سال تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی« گفت: امیدواریم عموم اهل هنر و فرهنگ و اندیشه در سال 91 به تولیدات هنری و فرهنگی و اندیشه ای خود بیفزایند و مسئولان فرهنگی و هنری هم از هنرمندان و نویسندگان و شاعران و تولید کنندگان فرهنگ ملی حمایت جدی بکنند. وی با گرامیداشت یاد و خاطره هنرمندانی که در سال گذشته در گذشته اند، با اظهار تأسف گفت: هنوز با گذشت نزدیک به دو دهه در شهر ارومیه موضوع قطعه هنرمندان متوفی در حد ادعای خالی مسئولان شهری و مدیران فرهنگی و هنری استانی و شورای شهر و شهرداری و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مانده و از حد حرف و مصاحبه های تبلیغاتی تجاوز نکرده است و هنرمندان که سند افتخاراین شهر و دیارند، وقتی وفات می کنند، در میان صدها و هزاران متوفی گم می شوند.
استاد عاشیق علی کریمی قره آغاجی دیگر مجری ثابت این برنامه هنری هفتگی نیز طی سخنان کوتاهی، نقش عاشیق های آذربایجان در حفظ و نشر آداب و رسوم ملی عید نوروز را مطرح کرد و افزود: عاشیق ها همواره مراسم ملی نوروز و دیگر عیدهای ملی و دینی کشور و مردم ما را به شکل هنرمندانه ای ترنم کرده، از نسلی به نسل بعدی انتقال داده اند.
عاشیق علی عابدینی یکانلی نخستین عاشیق در این برنامه بود که با اجرای آهنگی شاد و نواختن نوای دل انگیز ساز خود، شور و حالی به مجلس داد و زمزمه کرد:
بو کؤنلومدن آپار سلام / بیزیم داغلارا داغلارا
قوی اوخویوم گلدی بهار/ بیزیم داغلارا داغلارا
سحر وقتی اسر یئللر/ یئل اسنده اوینار گوللر
هر طرفدن گلیر ائللر/ بیزیم داغلارا داغلارا
یوز مین جوره گوللر آچیر/ گوللریندن عطیر ساچیر
کهلیک اوخور، جیران قاچیر/ بیزیم داغلارا داغلارا
»علی« دئیر آیاق اولوم / غم الیندن اویاق اولوم
خیالیمدا قوناق اولوم / بیزیم داغلارا داغلارا.
درگاهقلی عطارد شاعر هم پای دائمی کانون عاشیق ها این هفته نیز با مجموعه چاپ شده اشعار ترکی اش » شعر دیوانی« به شیوه قالبهای شعر عاشیقی ( گرایلی،دیوان، تجنیس، مخمس و ...) در کانون حاضر بود که شعر تحت عنوان »چکر« خواند و عاشیق علی عابدینی آن را گرفت تا حفظ کند و در مجالس بخواند.
عاشیق اسمعلی لطفی از عاشیقهای پیشکسوت که از شاگردان مرحوم عاشیق درویش است، به صحنه دعوت می شود و به سبک استادش ساز می زند و شعری از اشرفی می خواند:
زمستان گوله یاراشماز/ دوست دوستون سرینی آچماز
بیر کؤنول سینسا باریشماز/ ناموس، غیرت، عاری گؤزلر.
اسمه باد صبا اسمه/ اسیب قراریمی کسمه
شیدا بولبول گولدن کوسمه/ غنچه آچسا خارین گؤزلر.
احمد اسدی به مصداق: »الولد سرّ ابیه« (فرزند آشکار کننده سرّ پنهان پدرش است) آینه پدر با فضل و با ذوقش بهرام اسدی و پرورده مادر فاضله و شاعره اش خانم فریده سلیمانی است و درکل تنها ولیعهد تاج و تخت »یاز نشر« ارومیه و جوانی با ذوق و شاعر و پژوهنده آثار و احوال عاشیقهای زنده و مرده این دیار است که با شور و حرارت جوانی و عشق و علاقه زاید الوصفی در این عرصه به تحقیق و تتبع گسترده و مصاحبه با عاشیق ها و شاعران و نشر آنها در تنها روزنامه ارومیه »آراز آذربایجان« مشغول است و آینده ای قابل توجه و امیدوار کننده دارد و امیدو می رود خلأ موجود در این وادی را پر کند. احمد اسدی به پشت تریبون دعوت می شود و نوشته منتشر شده اش در معرفی مرحوم عاشیق عزیز دول دیزجی را به ترکی برای حاضران می خواند.
بهزادنیا داستان مناظره عاشیقانه عاشیق شمشیر و پسرش شاهپر را نقل می کند. خانم زهرا کریم زادگان شعری فارسی می خواند و در پایان عاشیق اسمعلی می نوازد و شعری از شاعر عارف مسلک حسین مسکین در مدح امام علی می خواند.
دوشمرم
محسن منصوری
زاهدا گل مندن اول، چون من نظردن دوشمرم
آفتاب مشرقم، هئچ وقت شرردن دوشمرم
من حسنلو جامیام مین ایلده آتسان کوللویه
کهنه لنیب دونمز ذاتیم، رنگ و اثردن دوشمرم
رستمین سیمرغی تک یوردوم، یاتاغیم قاف دیر
گؤیلرین سلطانیام، اوج ایله پردن دوشمرم
سن گئدیب گؤز تیکمیسن گؤلمک تکین دایم یازا
من ولی یای ایله قیش او ما حضردن دوشمرم
اورمونون دریاسی دا اولسان اوسان کی دورموسان
آمما من آخگین نیلم سیر و سفردن دوشمرم
من آخان او چشمه یم بیر گون چاتارام دریایا
کیم بونا هئچ وقت قالیب لوح قدردن دوشمرم
حق ایله باطل آرا کیم چکسه بیر دیوار چین
هیچ زمان تاپماز مراد، من بئله فردن دوشمرم
حق سؤزون دور سن ده ائت «محسن» آغیزلار ازبری
اوندا من ده بیل یقین بو نقل تردن دوشمرم
(منبع: دو هفته نامه «دنیز»، شماره 6 مورخ 23/ 9 /90 ارومیه)
داهی شاعریمیز سید عظیم شیروانی
داهی شاعریمیز سید عظیم شیروانی
حاجی سید عظیم شیروانی 1251هـ.(1835م.) ده شاماخیدا شهرینده روحانی عائله سینده آنادان اولموشدور. سید عظیم کیچیک یاش لاریندا ایکن شاماخی نین تانینمیش، معتبر شخص لرین دن اولان آتاسی سید محمد وفات ائتمیشدیر. سید عظیم آنا باباسی ملا حسینین حمایه سی آلتیندا یاشامیش دیر. ملا حسین داغیستاندا یاقسای کندینده روحانی لیک ائدیردی. باباسین دان عرب و فارس دیل لرینی اؤیرنن سید عظیم تخمینن 10 ایل سونرا شاماخییا قایی دیر و بورادا مدرس هده اوخویوب اورتا روحانی تحصیلینی تاماملاییر. 1856-جی ایلده عالی روحانی تحصیلی آلماق هوسی 21 یاشلی گنج سید عظیمی عراقا آپاریر و نجف و کربلا و بغدادا نئچه ایل درس اوخویور، سونرا ایسه سوریانین شام شهرینه، اوردان فلسطین و بیت المقدسه و مصرین قاهره شهرینه سفرلر ائدین و بو معنوی سیر و سفرینده مدینه و مکه یه ده مشرف اولور و چوخلو عرفانی – دینی شعر لر ده دئییر. بیر مدت ده استانبولدا اولور. بئله لیک له شاعر اسلام دونیاسی و یئنی اؤلکه لری گؤرور و یاخیندان تانیش اولور. سید عظیم دینی علم لری ایله برابر دونیوی علم لره ده بؤیوک ماراق گؤستریر و اؤیره نیر. شاماخییا قاییتدیق دان سونرا 1869-جو ایلده اورادا یئنی اصول اوزره مکتب آچاراق عؤمرونون آخیرینا قدر بورادا معلم لیک ائدیر. کؤهنه مکتب لردن فرق لی اولاراق او، بو مکتبده اوشاق لارا دینی علم لرله یاناشی، آذربایجان و فارس دیل لرینی تعلیم ائدیر، تاریخ، جغرافیا، حساب و سایر فن لردن ابتدائی معلومات دا وئریردی. تصادفی دئییل کی، آذربایجانین گؤرکملی طنز شاعری میرزا علی اکبر صابر، و بیر سیرا باشقا ضیالی لار، یازیچی لار و عالم لر محض اونون مکتبینده اوخوموشلار.
زنگین ادبی یارادیجیلیغا مالک اولان حاجی سید عظیم شیروانی نین بدیعی ارثی بیری آذربایجانجا، دیگری ایسه فارسجا ایکی بؤیوک کلیات دان عبارتدیر.
شاعرین اثرلری ایچری سینده مختلف شرق منبع لریندن ائتدیگی ترجمه لر، سعدی، حافظ و فضولی شعرلرینه یازدیغی نظیره لر ده واردیر. لاکین بونلار شاعرین زنگین بدیعی ارثی ایچری سینده آز یئر توتور. سید عظیم شیروانی یارادیجی لیغی نین چوخ حیصه سی لیریک ژانردا یازیلمیش اوریژینال اثرلردن عبارت دیر کی، بونلارین دا چوخو غزل لردیر. شاعرین غزل لرینده حیات سئوگی سی، نیک بین احوال-روحیه سی، دینی اعتقادات و عرفانی حس لر خصوصی یئر توتور. اونون عاشیقانه غزل لری داها چوخدور. مؤلفین شعره حرارت و جان وئرن درین لیریکاسینی محض غزل لرینده گؤرمک اولور.
من اویله بیلردیم کی منه یار اولاجاقسان / عالمده منه یار وفادار اولاجاقسان
من اویله خیال ائتمیشیدیم ای گول رعنا / سربسته اولان غملره غمخوار اولاجاقسان....
خلقین ایمانینی گر مکر ایله شیطان آپاریر
او پری چهره ندن دیر کی پس ایمان آپاریر
ای کمان قاشلی منی یاره له دی غمزن اوخی
تئللرین باس یاراما قویما منی قان آپاریر...
سید عظیم شیروانی یارادیجی لیغی نین ایکینجی مرحله سی اونون معاریفچی و تنقیدی- ساتیریک شعرلریله باشلاییر کی، آرتیق بو زامان دان اعتباراً اونون یارادیجیلیغیندا رئالیزم اوستونلوک تشکیل ائدیر. اونون رئالیست شعر یارادیجی لیغی ساحه سینه کئچمه سینده حسن بیگ زردابی نشر ائتدیگی »اکینچی« غزئتی نین مهم رولو اولموشدور. چونکی، محض »اکینچی«نین تأثیریله شاعر گونون بیر چوخ اجتماعی مسئله لری ایله ماراق لانیر و یارادیجیلیغیندا یئنی مؤوضولارا کئچیر، معاصر حیاتین طلب لرینه اویغون شعرلر یازیر، آذربایجانین ایلک مطبوع اورگانیندا نشر ائتدیریر. معاریفچی شاعر اوچون »اکینچی« خلقه مراجعت یئری ایدی. او، ملتی غفلت و جهالت یوخوسون دان اویانماغا چاغیریر، حسن بیگ زردابی نین خیرخواه، معاریفچی تشبث لرینی آلقیشلاییر، اونو بیلیک لی بیر معلم و خیرخواه بیر انسان کیمی قیمتلن دیریردی. سید، »اکینچی« ده چاپ ائتدیردیگی شعرلریله معاصرلرینی بو غزئتی اوخوماغا، اونا کؤمک ائتمه یه چاغیریردی:
بس »اکینچی« جلالیمیزدی بیزیم / ناصح خوش مقالیمیزدی بیزیم.
سعی ائدک، ای گروه نیک صفات/ ائتمه سین تا بیزیم »اکینچی« وفات.
شاعرین اثرلری ایچری سینده اؤیود، تمثیل و منظوم حکایه لر واردیر کی، بونلارین دا معین بیر حیصه سی اؤز ادعالاری اعتباریله اونون معاریفچی شعرلری ایله بیرلشیر. دوغروچولوق، مردلیک، دوستلوق، یولداش لیقدا متانت، چالیشقان لیق، ازیلن لره کؤمک، انسان لارلا یاخشی رفتار و سایر گؤزل و نجیب صفت لرین تربیه لندیریلمه سی همین اؤیودلرین اساس مضمونونو تشکیل ائدیر.
ایها الناس کیمیادیر علم/ مظهر ذات کبریادیر علم
ایها الناس کیمیادیر علم/ مظهر ذات کبریادیر علم
سید عظیم شیروانی نین اجتماعی ماهیت داشییان ساتیرالاری اونون عمومی یارادیجیلیغیندا مستثنی مؤوقعی توتور. اونو اؤز دؤورونون بؤیوک رئالیست شاعری کیمی تانیدان »یئردکی لرین گؤیه شکایت ائتمه لری«، »دلی شیطان«، “مکر زنان”، »بلخ قاضی سی و خراط«، »علمسیز عالیم«، »عالیم اوغول ایله عوام آتا« و سایر ساتیرالاری دیر. دئملی یم کی، سید عظیمین شعرینده دیل چوخ ساده اولماقلا برابر، بدیعی تصویر لری نهایت گوجلو و تأثیر ائدیجی دیر. او شعرلر و غزل لرینده قرآندان؛ عرفانی دوشونجه لردن، تمثیل لر و آتالار سؤزلریندن اولدوقجا بهره له نیر و سؤزونو زنگین لشدریر.
آلدیم اله پیمانه توکلت علی الله / اولدوم یئنه رندانه توکلت علی الله
محض بو سببه گؤره دیر کی، اونون شعرینی بوتون خلق اوخویور، صابر و شهریار کیمی داهی لر اونون سؤزوندن الهام آلیرلار. او دینی شعرلری ده اؤز نوعونده مثیل سیز و تأثیر ائدیجی دیر:
هر کس کی حسین تک اولماز عاشیق / ذوق الم و بلانی بیلمز
نوش ائیله مه ین می بلانی / کیفیت کربلانی بیلمز
اؤز زنگین یارادیجی لیغی ایله آذربایجان ادبیات تاریخینه قیزیل صحیفه لر علاوه ائدن سید عظیم شیروانی 1304 هـ. ق رمضان آیی نین 21- جی گونو (1267ش.1888م) شاماخیدا علم و معارف دشمن لری واسطه سیله ضربتله نیب، 53 یاشیندا وفات ائتمیشدیر. آشاغیداکی غزل سیدین فضولی یه یازدیغی نظیره و عرفانی شعرلریندن بیری دیر:
قد تجلی من شعاع الکاس انوارالبها
تلک فضل الله بل یهدی لنوره من یشا
مشرق ساغردن ائتدی آفتاب می طلوع
مغرب میناده وئردی عالمه نورو بها
مئی ظهورو اولدو ساغردن عیان عالملره
کور اولما چشمیمنه وئر دور ساغردن جلا
غلغل مینا صدای حقی ائیلر آشکار
دعوت حقدیر بو گون آفاقی توتموش بو صدا
جان و دل صبح ازلدن طالیب دلدار ایکن
شکر کیم تاپدی گؤزوم دیدار ساغردن ضیا
جام مئی آیینه اسرار حقدیر ای کؤنول
ایسته سن اسرار حقی جم ایله اول آشنا
یوخدو بیر رمز آشنا بو عصر بد فرجامده
ائیلمه اسرار حقی چوخدا "سید" برملا
(منبع: دو هفته نامه «دنیز»، شماره 6 مورخ 23/ 9/90 ارومیه)
عارف بوزوونالی - شاعر
عارف بوزوونالی 1972 ده باکی نین شاعرپرور اولان معروف «بوزوونا» کندینده آنادان اولوب، ایندیلیکده آذربایجانین تانینمیش شاعرلریندن ساییلیر. مختلف ژانرلاردا شعر یازیر، ایندیه دک بئش جیلد شعر نوپلوسو ایشیق اوزو گؤروب، اوجمله دن: خزریم (xazarim ، 2009)، ساری گوللر (SARI GULLAR ، 2010) و ... ایراندا دا اونون شعرلری مختلف مطبوعات و کتابلاردا چاپ ائدیلمیشدی. بورادا اونون بیر غزلینی اوخوروق:
دلبرا گل سؤیله یک جان، سن منیم چون، من سنین چون
کشف ائدک هر درده درمان، سن منیم چون، من سنین چون
گل کئچک جسم ایله جاندان، باش وئره ک عشقین یولوندا
ائله یک دونیانی قوربان سن منیم چون، من سنین چون
کؤز چکیب عشقین اودوندان، قوورولاق وصل آتشینده
گاه یانیم من، گاهدا سن یان، سن منیم چون، من سنین چون
من وفالرله وئریم جان، سن صفالرله سلاحلان
گل آچاق عشق ایچره میدان، سن منیم چون، من سنین چون
آغلاییم شبنم کیمی من، سن گؤلومسه غنچه گول تک
گل اولاق گولزارا مهمان، سن منیم چون، من سنین چون
«عارف»م، هر لال باخیشدا ائیله یک ظاهر محبت
کشف ائدک سئودانی هر آن، سن منیم چون، من سنین چون.
(منبع: دو هفته نامه «دنیز» - شماره 5 – مورخ 6/ 9/ 90 – چاپ ارومیه)


text:
خالقین آلیشیق اولدوغو صفوی جهالتینی بیر فرمانلا اورتادان قالدیرماق اولمازدی. اؤزللیکله آوشار اؤلکهسینین آیدینلانماسی و صفوی جهالتیندن آرینماسی یولوندا کؤچری تورکلر ان بؤیوک انگل و تهلوکه ایدیلر.
نادیر شاهین امرلرینی کؤچری تورکلره نئجه چاتدیرماق اولاردی؟ اونلارین هارادا یاشادیقلاری و سایلاری بللی دئییلدی. کؤچری توپلوملاردا نوفوس قئیدیاتی ائتمک مومکون دئییلدیر. بو اوزدن صفوی سونراسی کؤچری تورکلر بیلیم، آیدینلیق و دوغرو-دوروست سوسیال بیر دوزهنین شکیللنمهسی یولوندا بیرینجی انگل کیمی وار اولموشلاردی. کؤچری حیات طرزی کندیلیگیندن شیددت، آقرئسسویلیک و دئسپوتیزم دوغورار. کؤچری توپلومون سایی آز اولماز، آنجاق بؤیوک قروپلار شکلینده بیر یئرده یاشایامازلار. بو اوزدن چوخ تئز پارچالانیب داها کیچیک قروپلارا بؤلونرلر. طایفالار بیر-بیرلرینین دوشمنلری اولارلار. چونکو اورتیم (ایستحصال) یوخدور و اینسان اورترکن، دوغایلا قارشیلاشاراق اهلیلهشر، سوسیاللاشار، بئیین ایمکانلاری گئنیشلر. کؤچری حیات طرزینده یاشایان توپلوملارین بئیین اورونو (محصولو) اولاماز، اولمامیشدیر. کؤچریلر تاریخی حافیظه دن و کیتابدان یوخسون بیر توپلولوق اؤته سینه چیخامازلار. وطن دویقولاری یایلاقلاری و قیشلاقلاری دیشیندا بیر آنلام ایفاده ائتمز. سوسیال ستاتوسلاری تاریخ بویونجا دَییشمز. ۱۰۰۰ ایل اؤنجه نئجه یاشامیش و دوشونموشلرسه، ۱۰۰۰ ایل سونرا دا او شکیلده دوشونرلر، چونکو حیاتلاریندا دَییشیم ساغلایاجاق اولان اورتیم و ائییتیم اولاماز. کؤچری توپلوملارین تاریخین، اؤزللیکله مدنی تاریخین ایچینده یئرلری اولماز. اونلار تاریخین و مدنیتین دیشیندا وار اولان ایذدیحامدان باشقا بیر ستاتوس قازانامازلار. سادهجه اینسان ایستحصال ائدیب یاغماجی دؤولتلر اوچون عسگر وئرن، آنجاق علمدن، ایرلیله مه دن یوخسون اولان ایذدیحامدان باشقا تاریخی ستاتوسلاری اولمامیشدی. کؤچریلری تاریخه داخیل ائتمک اوچون ایقتیصادی گلیر قایناقلارینی دَییشدیرمک لازیم ایدی. چونکو کؤچری ایقتیصادی سیستئمله مدنی حیاتا گیرمک اولاماز. مدنی حیاتا گیرمدیکدن سونرا صفوی موللا فیریلداقلاری اوچون کؤچری ایذدیحام سانکی یورویه بیلن اؤلولر کیمی گؤرونوردو. اینسانی دَیرلری یوخ ایدی و هله ده یوخدور. چونکو غئیری-تاریخی حیات بیچیمی اونلارین اینسانی دَیرلرینی اللریندن آلمیشدی. کؤچری توپلوملار مدنیته قاتقیدا بولونامازلار، تام ترسینه مدنیتین سؤندوروجوسو و دوشمنی اولارلار. چونکو مدنیت اونلارین ایجادی اولمادیغیندان دوشمن اولاراق گؤرونر و محو ائتمک ایسترلر. یو اوزدن صفوی موللا-فئودال سیستئمی کؤچری تورکلری خورافاتا گؤمولمه لری گرکن گرکسیز اشیا اولاراق گؤروردو. بونلاری گؤز اؤنونده بولوندوران نادیر شاه بیر یاندان اهالینین بئینینی، دوشونجه سینی سؤمورن، روحونو و عاغلینی قارانلیغا گؤمن صفویتین ایجادی موللا-فئودال صینفینی یوخ ائدیر، دیگر طرفدن ده کؤچری تورکلری اهلی لشدیرمک اوچون اونلاری تاریم ایشلرینه آلیشدیرماغا چالیشیردی. طبیعتله قارشی-قارشییا گلجک بیر شئی اورتن، تاریملا اوغراشان کؤچری کوتله زامان ایچینده اهلی لشر و کؤچریلیگین ایپسیز-ساپسیز قابا حیات دوزنیندن قوپموش اولارلاردی. بونون اوچون نادیر شاه نلر ائدیردی؟ نادیر شاه یئنی بیر میللت یاراتماق ایستییردی. آوشار اؤلکه سینده کؤچریلیکدن قوپاراق اورتیم حیاتینا گیرن، دؤولتینی یاشادا بیلمک اوچون اورتدیکلریندن وئرگی وئرن مدنی بیر میللت. کؤچری توپلومو ائییتمک اولماز. ائییتیلمک اوچون بیر یئرده مسکونلاشماق لازیمدیر. ائییتیمسیز توپلوم دا جاهیل موللا-فئودال صینفینین الینده چوخ آسانجاق اویونجاغا دؤنوشر. ۱۸-جی عصر شرطلرینه گؤره نادیر شاه بو سورونو نئجه چؤزمک ایستمیشدی؟ "نادیر شاه اؤز چوراق تورپاقلارینا کؤچریلری یئرلشدیریردی. هم کؤچریلری یئرلهشیک حیاتا مجبور ائدیر، هم ده باخیمسیز قالان تاریم اراضیلرینده کؤچریلری چالیشدیراراق وئریملی و اورتکن توپلوم حالینا گتیریردی. تاریم ایشلرینده چالیشان ایشچیلر اؤلکهنین ایقتیصادییاتینا یاردیم ائدیردی. سولطان حسین صفویدن قالان گئنیش تاریم اراضیلری آوشار دؤولتینین کونترولونا کئچدی. دؤولت اراضیلری ساییلدی. آوشار شاهی کؤچریلری صفویلرین وئریملی تاریم اراضیلرینده یئرلشیک حیاتا مجبور ائتدی. بو تاریم اراضیلریندن گلن قایناق اوردونون تأمیناتی و لوجیستیک احتییاجی اوچون خرجلنیردی. فئوداللارین و موللالارین مولکلرینه و تاریم اراضیلرینه ال قویان نادیر او مولکلری کؤچریلره پایلاشدیراراق دؤولتین ایقتیصادی قایناغینا دؤنوشدوروردو. بو دا فئوداللارین و موللالارین اعتیرازلارینا سبب اولوردو." دوغال اولاراق کؤچری توپلوملارین سوفره کولتورلری ده یئرلهشیک اهالینین سوفره کولتوروندن فرقلی اولار. کؤچریلر قاب-قازانلاری دوهنین اوزرینده یایلاقدان قیشلاغا داشیماقدا زورلانالار. نادیر شاه کؤچریلری تاریم و کؤی حیاتینا زورلادیقدان سونرا "هر بئش عایلهیه بیر قازان وئردی."


text:
ایرانین گوجو و رگیونا تأثیری دورمادان آرتیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا مرکزی کشفیات ایدارسینین رهبری مایک پومپو سؤیلهییب.
«ایران رگیوندا ترورچولوغا ایسپونسورلوق ائدن ان بؤیوک دؤولتدیر. اونلارین گوجو خصوصاً سون ایللرده چوخ آرتیب. تهران بؤلگهده هگمون اولماق ایستییر»، - او بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، آمریکا پرزیدنتینین تهلوکسیزلیک مشاویری هربرت ماکماستر ده اجتیماعیتی ایرانین یاخین شرقدهکی فعالیتلرینه مانع اولماق اوچون سعیلری آرتیرماغا چاغیرمیشدی. ماکماستر ایرانی دئمک اولار کی، یاخین شرقدهکی بوتون پروبلملرین اساس سببی کیمی گؤسترمیشدی.


text:
ایرانین قوم شهرینده ایکیمرتبهلی مئهمانخانادا قاز بالونو پارتلاییب.
آخار. آز خبر وئریر کی، شهرین مرکزینده یئرلشهن «مسومه» هرهمینین یاخینلیغیندا باش وئرهن حادثه نتیجهسینده آزی ۵ نفر اؤلوب، ۱۴ نفر یارالانیب، زووارلارین قالدیغی اوتئل تامامیله چؤکوب. داغینتیلار آلتیندا چوخلو اینسان قالدیغی بیلدیریلیر.
یانغینسؤندورمه مرکزینین سؤزچوسو همید کریمی بیلدیریب کی، حادثهده یارالانان و یا داغینتیلار آلتیندا قالانلاری خلاص ائتمک اوچون اولای یئرینه تجیلی تیببی یاردیم ماشینلاری و یانغینسؤندورهنلر جلب ائدیلیب. پارتلاییشدا اؤلن و یا خسارت آلانلارین اکثریتی ایراق وطنداشی اولان زووارلاردیر.
حادثهنین سببلری آراشدیریلیر.


text:
آمریکا اوردوسو سورییانین حکومت قوهلرینه قارشی یئنی هجوما حاضیرلاشیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری روسییا فدراسییا شوراسینین مدافعه و تهلوکسیزلیک کومیتهسینین صدر معاوینی فرانس کلینچئویچ دئییب.
«حیاسیز و گؤرونممیش تخریبات حاضرلانیر. آمریکا بوندان سونرا کونستروکتیو حله یاخینلاشان قوهلره ضربه ائندیرهجک. سورییادا یئرلشن روسییا و دیگر اؤلکهلرین قوشونلاری جدی تهکلوکه آلتیندادیر»، - دئیه کلینچئویچ بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، آغ ائو سورییا قوشونلارینین کیمیوی سلاح ایستیفاده ائتمکله باغلی یئنی پلانلار حاضیرلادیغینی و بونون دینج ساکینلر اوچون حیاتی تهلوکه منبعی اولدوغونو آچیقلامیشدی.


text:
حقانی ترماغیگه علاقه دار ایککی قوماندان هلاک ایتیلگن
اتفاق کوچلری حقانی ترماغیگه علاقه دار ایککی قوماندانینگ افغانستان جنوب شرقیده هلاک ایتیلگنی خصوصیده خبربیرگن.
اتفاق کوچلری تمانیدن چیقاریلگن بیاناتگه کوره حقانی ترماغیگه علاقه دار بو قومندان لر دن بیری نینگ اسمی امان الله بولیب خلقرا اتفاق کوچ لر ی گه قرشی عصیانچیلیک فعالیت لرینی زیروک ولسوال لیگیده رهبر لیک قیلیب کیلگن.
حقانی ترماغی بیر گروه افغان عصیان چی لریدن عبارت بولیب بو گروه گه جلال الدین حقانی نینگ اوغلی سراج الدین حقانی باشچلیک قیله دی.
اتفاق کوچلری گه کوره امان الله اوتگن هفته سونگیده پکتیکا ولایتیده یولگه قویلگن حربی عملیات جریانیده هلاک بولگن.
اتفاق کوچلری نینگ ایتیشچه ایککینچی قوماندان نینگ اسمی " ماچ " بولیب او هم زیروک ولسواللیگیده فعالیت قیلیب کیلگن و اتفاق کوچلری بیلن بولگن توقنه شوده قربان بولگن.
شونگه قوشیمچه قیلیب ناتوکوچلری حقانی ترماغیگه تیگیشلی بولگن بو ایککی قوماندان دن تشقری اوشبو گروه گه تیگیشیلی بولگن ینه بیر قنچه عصیانچی لر هم هلاک بولگنینی ایتگن، لیکن اولرنینگ سانی حقیده اتفاق کوچلری معلومات بیرمه گن.
حقانی ترماغی حاضرگه قدر بوباره ده قندی بیر مناسبت بیلدرمه گن .
عینی حالده افغانستانده فعالیت آلیب باره یاتگن اتفاق کوچلری پکتیکا ولایتیده فعال بولگن بیرقنچه عصیانچینی توتیلگنلیگی حقیده خبربیرگن.
اتفاق کوچلری نینگ باشقه بیر باناتیگه کوره پکتیکا ولایتی نینگ یحیی خیل ولسواللیگیده افغان وناتو کوچلری بیرگه لیکده آلیب بارگن عملیات لریده اوشبو قوماندان قولگه الینگن.
عینی حالده اتفاق کوچ لری بیاناتیده کیلیشیچه آتی فاش ایتیلمه گن اوشبو قومندان بیلن بیرگه لیکده اونینگ 4 یقین کیشی سی هم قولگه آلینگن.
بو حالتده قره گنده ایسه افغانستان دولتی طالب لر همده عصیان چی لر بیلن کیلیشیش گه حرکت قیلماقده.
افغانستان دولتی طالب لر همده عصیان چی لر بیلن کیلیشیش اوچون عالی تینچلیک کینگاشینی توزگن و اوشبو کینگاش طالب لر نی تینچلیک گه رغبت لنتیریش اوچون اوشبو گروه گه امتیاز بیریش لرینی اعلام ایتگن.
عینی حالده افغانستانده کی اتفاق کوچلری عصیانچی گروه لر مذاکره قیلیشگه حاضر بولمه سه لر اولرگه قرشی جدی حربی عملیات لر یولگه قویلیشینی ایتگن.


text:
آنا دیلیمیز: میللتلرین یاشام طرزلری و اینانجلاری حاققیندا بیلگی له نیب اولاری تانییا بیلمه ک اوچون...
گروه بانوان : یازار : مینا پورحیدر،
تورک داستانلاریندا قادینلار
آنا دیلیمیز: میللتلرین یاشام طرزلری و اینانجلاری حاققیندا بیلگی له نیب اولاری تانییا بیلمه ک اوچون فایدالی اولان قایناقلاردان بیری “داستان” لار دیر و بعضی تاریخی اولای لارین دا ایزی داستانلاردا گؤرونور.
بیر خالقین تاریخینده باش وئرن اولای لار بعضا ده تخیل گوجو ایله بیرله شیب داستانلارا یول آچیر و قهرمانلار یارادیر. تاریخین مختلف دؤنملرینده اَنیش_یوخوش لارلا اوزله شن تورک خالقلارینین داستانلارین آراشدیردیغیمیز زامان، قادین لارا وئریلن قونوم(جایگاه) دیقت چکیر. هر فرهنگ و مدنیت ده، قادینلارین شخصیتی توپلومدا گؤرولن کیمی یارادیلیر و بو اوزدن مختلف خالقلارین فولکلوروندا قادینا وئریلن شخصیت، او خالقلارین قادینلارینین اؤزللیکلرین هابئله توپلومدا قادینا اولان باخیشی یامسیلاییر.
تورک داستانلاریندا قادین هر زامان یوخاری قونوم دادیر و فداکارلیق، وفادارلیق، شجاعت و بونا بنزر گؤزل و دَیَرلی صفتلرله تانینیر و باشقا میللتلرین داستانلاریندا قادینلارا نسبت وئریلن چیرکینلیکلردن اثر یوخدور. قادین کیشینین گوج و ایلهام قایناغی و تورک اولوسونون برکت قایناغی ساییلیر. چوخ داستانلارین قهرمانی کیشی لر اولسادا، تورک داستانلاریندا قادین قهرمانلاری یوکسک درجه و اؤنمه صاحیبدیر. ده ده قورقود کیتابینین داستانلاریندا قهرمان کیشی لرین کناریندا قهرمان قادینلار واردیر.
بو کیتابین داستانلاریندا ۲۴ قادینین آدی گؤرونور کی وفادارلیق، شجاعت، سئوگی، اینسانلیق، وطن سئورلیک و بوکیمی گؤزل و دَیَرلی اؤزللیکلرین اؤرنکلریدیلر:دلی دومرولون جانینین نجاتی اوچون جان آختاریلان زامان، دومرولون حیات یولداشی اؤز جانیندان کئچمکدن چکینمیر و سونوندا آللاه ایکیسینین ده جانین باغیشلاییر. قانتورالی ساواش سیناقیندان کئچدیکدن سونرا یوخویا گیردیغی زامان، قادینی سالجان، ساواش پالتاری گئییپ قانتورالی نین نگهبانی اولور و دوشمنلرله ساواش آپاریب اولارا غلبه ائله ییر.
بورلاخاتون، اؤز درایت و شجاعتیله اوغلونون و حیات یولداشینین جانین قورتاریر. دیرسه خان توطئه لره آلدانیب اوغلو بوغاجی سوچلادیغی زامان، بوغاجین آناسی آلدانماییب اوغلونون حیاتین نجات وئریر و بوغاج دا دوشمنلرین ساواشینا گئدیب آتاسین دوشمن گزندیندن قورتاریر. ایمران داستانیندا، “بگیل” اؤز قادینین یاردیملاری و نصایحینین سایه سینده بحرانلاردان باش اوجا چیخیر.ده ده قورقودون باشقا داستانلاریندا دا قادینلار هر زامان اولوملو(مثبت) یؤنلندیریجی اولوبلار. زامانیندا شجاعتلی بیر ساواشچی ، زامانیندا مهربان و فداکار بیر آنا و وفالی و درایتلی بیر حیات یولداشی اولوبلار و قادینلارا هر قونوم دا و هر دورومدا سونسوز سایغی و حورمت واردیر. کوراوغلو داستانیندا، سارای دا یاشایان زنگین بیر سولطانین قیزی اولان نگار، آزاده وشجاعتلی ظولم ایله ساواشان بیر قهرمانین قادینی اولماق ایسته ییر و کوراوغلونون حیات یولداشی اولور. او کوراوغلونون آییق و ذکالی یول گؤسترنی دیر و کوراوغلونو چوخلو یانلیش و خطالاردان نجات وئریر.
نگار آنالیق موهیبتیندن محروم اولسادا چنلی بئلین قهرمانلارینا آنا کیمی ایدی. کوراوغلو داستانین قادین قهرمانی تکجه نگار دییل. تئللی، حوری، محبوبه و ….. چنلی بئلین قهرمانلارینین کناریندا اولان قادینلاردان دیلار.
بو داستان دا قادینلارلا کیشی لرین ساییسی برابردیر و قادینلار هر دورومدا اؤلومونه دک اؤز کیشی لرینین کناریندا دایانیرلار. عشق و سئوگی میللی حماسه لرین یارانماسی ایله بیرلیکده قادینی اَن یوکسک درجه لره یوکسلدیر. اصلی کرم، عاشیق عباس، گولگز و …. کیمی باشقا داستانلاردا دا گؤزل اؤرنکلر واردیر.
گرچکدن ده تورک قادینینا یاراشان ائله بو گؤزللیکلردیر. آنجاق یاشادیغیمیز دؤنمده، بعضی سورونلار گؤرونور کی اولاری آرادان قالدیرماغا چالیشیب قادینین یوکسک قونومون قوروماق، هر بیر آذربایجانلی قادینین آتماسی گره کن آددیملاردان دیر.


text:
ایل لرایدی مارانتا گولون ائولرده ساخلاماق اوچون خوش گؤرمه ییردیلر. آمما ایندی آداملار ایسته دیگینه گؤره یئرینده اوتوروبدور . بوبیتگینی یارپاقلاری نین گؤزه للیگی اوچون ساخلاییرلار. مارانتانین اصیل آنا یئری آفریقا اؤلکه سی دیر . یارپاقلاری نقشه لی و گیرده دیر. اصیل یارپاق دامارلاری آچیق رنگ ده دیر و رنگلی بیر هاله یارپاغین اورتاسیندا آیری یئرلردن سئچدیریر. یارپاق دامارلاری بوتونجه بیلینیر و بئله بیر سایاق یارپاقا سئویملی گؤزه للیک وئریر. باشقا گوللرله بیرلیک ده گولدان لاردا و کیچیک باغچالاردا گؤزه للیگه آرتیریر. بو بیتگینی چوخلو آسلانان سبد لرده اکیرلر.
بیر ایشیقلی یئر کی اورا گونش دوز شاخماییر ، بو گول اوچون یاخشیدیر. آنجاق یای دا کؤلگه نی سئویر آمما قیش دا چوخ ایشیق دا قالماقا ایسته گی چوخدور.
بو بیتگی یای دا ناهار چاغی گونش آلتیندا و یا گونشلی شوشه آلتیندا قالماقدان قاچاقدیر.
گولدانین اوز تورپاغی قورودوقجا سووارین.
اون آلتی درجه ایستی بو گول اوچون یاخشیدیر و ایستی اوتوز درجه یه یاخینلاشاندا بیتگی نین اوستونه هردن بیر سو توزو سه په رلر.
آنجاق هاوانین ایستیلیگی اون درجه دن اوسته اولدوقجا ، گولدان تورپاغین شئهلی ساخلایین و قویمایین گولدانین تورپاغی قوروسون .
یای دا هر هفته ایکی اوچ دونه ، قیش دا هر هفته بیر دؤنه و ایستی اون درجه دن آشاغی یئنسه هر اون گوندن بیر دؤنه سو وئرمه ک بو بیتگی اوچون کیفایتدیر.
یای دا هر گون و قیش دا هر هفته بیر دؤنه سو توزو سه پمه ک بو گولون شئلی و دیری قالماغینا یاردیمدیر .
هر ایکی هفته دن بیر، سولو کود بو گول اوچون ( کود ساتانین تاپیشیردیغی قده ری ) لازیم گؤرونور و گولون داها آرتیق گؤزه للنمه گینه و قول قاناد آچماغینا سبب اولار.
بو گؤزه ل بیتگی نین گولدان تورپاغی گره کدیر یونگول اولسون و « کومپوست » بو بیتگی اوچون لاپ یاخشی تورپاقدیر.
یازدا گولو قاباقکی گولدانیندان یئکه گولدانا کئچیردیب دَه ییشین. بو ایشده گؤزله یین تورپاغی گولداندا چوخ باسیب بَرکیتمه یین! و اگر مارانتانی باشقا گوللریله بیرلیکده اکسه ز ، گولدانین اوست تورپاغین دَه ییشیب ، یئنی و گیرگلی تورپاق تؤکون!
سو توزو سه پمه ک یارپاقلارین پاکلانماسینا سبب اولار. نیاز گؤرسه ز یارپاقلاری ایسلانمیش یوموشاق پارچا یا اسفنج لن ده یاواشجاسینا تمیزله مه ک اولار.
بو گولون یارپاقلارین ایشیقلاندیرماق اوچون هئچ واخت ایشیلدادان زادلاردان ( برّاقلاندیران موادلاردان ) فایدالانمایین!
بو گولو یازدا ، یئر آلتی قوللاری آییرماقلا چوخالتماق مومکوندور .
قایناق: اینترنت/جامع ترین ژورنال گل و گیاه ایران
چئویره ن: الف . عظیمی بیلوردی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!


text:
آیدین شافاق 189
«ایواز طاها»
یازار: کؤچری
بعضاً بئله نظره گلیر کی آذربایجان تورکجهسیننین ادبیاتی حاققیندا سؤز گئدنده گرک حؤکماً قدیم شخصیتلریندن، اونو دا یالنیز شاعیرلردن سؤز گئتسین. البته بو مسئله بیر میقدار دا آذربایجان ادبیاتینین تاریخی بیر باخیشدا، نثرده هئچ ده شعر قدر زنگین اولماماسیندان قایناقلانا بیلر. هر نه ایسه، بو ساییمیزدا، چوخ گنج یاشدا آذربایجان دیلی و ادبیاتینا نثر ساحهسینده چوخ بؤیوک خیدمتلر ائتمهیه باشلایان و هله ده خیدمتلرینی دوام ائتدیرن بیریندن یازاجاغیق. بو دَیرلی ادبی یازار، دیلماج و فلسفهچی میز «ایواز طاها» دیر.
ایواز طاهانین آدی ایله ایلک دفعه 1369نجو ایلینین قیش فصلینده، داها دقیق دِئی آیی نین 15ینده، مدرسه یولوندا، «یول» درگیسینین ایلک ساییسینی تهراندا بیر قزئتچی پوتقاسینین رفینده تانیش اولدوم. اینانماسی چتین ایدی، آما رفده آذربایجان تورکجهسینده بیر درگی گؤروردوم!
درگینین باشیازاری «ع. ابوطه» ایمضاسی ایله «یول»، یولا دوشدو. عونوانینی داشییان بیر باشمقالهده، درگینین یولا دوشمهسینی چوخ گؤزل و دوزگون بیر آذربایجان تورکجهسی ایله آنلاتمیشدی. او آیلیق درگی ایکی ایلدن چوخ نشر اولوندی، آما سون نئچه ساییسیندا آرتیق ایواز طاها دییل، باشقاسی باشیازار اولموشدو و بوسبب دن درگینین کئیفیتینین بیردن آلچاماسیندان یاخشیجا آنلاماق مومکون ایدی.
سونوندا «یول» باغلاندی. داها دوغروسو ایواز طاها و یولداشلارینین آچدیغی آذربایجانچی دیل، دوشونجه و ادبیات مکتبی باغلاندی. لاکین او مکتبده درس آلان مینلرجه اوخوجو، خصوصی ایله گنج اوخوجولار و درگینین «کپنک» آدلی ضمیمهسینی اوخویان اوشاقلار، آذربایجانین سونکو ایللرده مدنی اویانیش حرکتینه گوج قاتان دالغالار اولدولار. شوبههسیز، یول درگیسی، قیسا عومرونه باخمایاراق، گونئی آذربایجانین چاغداش ژورنالیزم و عمومی ادبیاتیندا بیر دؤنوم نوقطهسی اولدو و اونون یاراتدیغی اثر ییرمی بئش ایله یاخیندیر کی دوام ائتمکدهدیر. یقین آذربایجان خالقی بونو اؤز دریندوشونجهلی، فلسفه بیلن و دیل اینجهلیکلرینی دریندن تانییان اوغلو ایواز طاهایا بورجلودور.
آشاغیدا ایواز طاهانین حیاتی و دوشونجهلرینه اؤترگی بیر باخیش آتیب و اونون دوشونجه و قایغیلاری ایله تانیش اولاجاغیق.
ایواز طاهانین حیاتی
ایواز طاها موغانلیدیر و تهران بیلیمیوردوندا فلسفهده تحصیل آلیب. او میلادی 90-جی ایل لرده «یول» درگیسینین قوروجوسو و باشیازاری اولوب. سونرالار آذربایجان جومهورییتینده «جهان» درگیسینین تمل داشینی قویوب و ژورنالین باش یازارلیغینی اؤز اوزهرینه آلیب. او هابئله 2004-جو ایلدن «یارپاق» قزئتینی چیخارماغا باشلاییب.
طاهانین چوخلو مقاله، حکایت، تنقید و ترجومهسی وار. اونون یولدا چاپ اولان فارسجادان آذربایجان تورکجهسینه چئویردییی احمد شاملو، نیما یوشیج و سؤهراب سپهریدن بیر نئچه شعر، نه بؤیوک اولچوده فارس و آذربایجان دیللرینه حاکیم اولدوغونو ثبوت ائدیر. البته، عرب شاعیر «نزار قبانی«نین ده شعرلریندن دیلیمیزه چئویریب. کانادادا یاشایان رضا براهنینین چوخ تانینمیش «گاری» (آرابا) شعرینی ده موکمّل بیر اسلوبلا، هم متنه هم اونون ادبی گؤزللیکلرینه باغلی قالاراق، فارسجایا چئویریب و بو چئویری رضا براهنینین اؤزوندن ده آلقیش آلیبدیر.
ایواز طاهانین آذربایجان تورکجهسینده، فارس و اینگیلیس دیللرینده یاییملانان یازیلاریندا، داها چوخ فلسفه، ادبیات و سیاسته داییر موضوعلار آراشدیریلیبدیر. اونون یازدیغی کیتابلاردان دا ان اؤنملی ایکیسی، یعنی «قورشون هاردان آچیلدی» و «شعر وارلیغین ائویدیر»دن آد چکمک اولار، لاکین او آدلاری سرّ کیمی ساخلاناراق یاییلمامیش کیتابلارینین داها ائتکیلی اولاجاغینا اینانیر.
ایواز طاهانین دوشونجهسی و فلسفی قایغیلاری
ایواز طاهانین هر بیر فلسفی آختاریشیندا «دیل وسوسهسی» و یا «دیل دویارلیلغی» گؤزه چارپیر. «دیل» فئنومئنینین بئلهجه قاباردیلماسی بلکه ده آذربایجان تورکجهسینین تاریخی دورومو ایله باغلیدیر. او، واختآشیری بو مسئلهیه قاییدیر. بعضن بئله نظره چارپیر کی، او، دوشونجه گئدیشینی و تفککورون گئرچکلشمه شرطینی دیلدن آسیلی سانیر. اونون سؤزویله دئسک «اینسانين دوشونجهسی ديلده باش وئرير. هابئله، اینسانین وارليغی ديلده گئرچکلشدييی زاماندان او، باشقا جانلی لاردان سئچيملهيه باشلايير. أرسطو اینسانين حئيوانلارا اوستونلويونون باشليجا سببينی «نيطق»ده گؤردوكده، يانيلمير. چونکی «اینسان دانیشان حئیواندیر.» او هایدگئردن ایلهام آلاراق «ديل نه اينكي اینسان دوشونجهسینين، بلكه وارليغینين دا ائویدير» سؤیلهییر. طاها حتتا أدبی-بدیعی یارادیجلیغیندا دا بو وسوسهدن یاخا قورتارا بیلمیر. اؤرنهیین، کیچیک حجملی رومان ژانریندا یازدیغی «قورشون هاردان آچیلیدی» أثرینده تکنیکی و بدیعی اؤزهللیکلره رعایتله یاناشی، ساغلام و آخیجی بیر دیل سرگیلهمهیه قورشانیر. گونئی آذربایجان بدیعی نثرینین قیتلیغیندا بئله بیر کیتاب نثر مدنیتینین گلیشمهسینده ائتکیسیز اولمایا بیلمزدی.
طاها گؤزهللیک فلسفهسینه کؤکلنمیش «شعر وارلیغین ائویدیر» کیتابیندا دا بیر چوخ مسئلهلرله یاناشی یئنه ده دیله قاییدیر. همین کیتابدا گئتمیش کیچیک بیر جومله، سانکی عؤمور بویو بیر فعالیتین اؤزهرینی عکس ائتدیریر: «من آذربایجان تورکجهسینی تفککور ساحهسینده دیللندیرمک ایستهییرم.» اوستهلیک، فلسفی نظریهلر ایشیغیندا گونئیده شعر مدنیتینین یایغین اولماسینین سرّینی آچماق اوچون نظری سببلر آختاریر. کیتابدا شعریمیزین نثره اوستونلویو، شعرله نثر دیلینین کؤکلو فرقلری، شعرله ایلگیلی ایدئولوگییانین ائتکیلری، شعرین آماج و یا آراج اولماسی، و شعرله فلسفهنین ایلگیلری گئنیش آراشدیریلیر.
اوست اوسته، دئمک اولار طاهانین بللی دغدغه و یا وسوسه آلانی وار: دیل، دوشونجه، اخلاق، عدالت، اؤزگورلوک، اینجهصنعت و سیاست. اونون أخلاقی باخیش بوجاغی کانتدان ائتکیلهنهرک مسئولیتچی ماهیت داشیسا دا، اؤزگورلوک و عدالته سولسایاغی تأکید ائدیر. بو وورغودا ایسه بعضن آنارشیزم اؤیرهتیسینه )دوکتوریناسینا( یاخینلاشما حیس اولونور. دیل و دوشونجهیه گلدیکده، او هر ایکیسینه قورخونج بیر فئنومئن کیمی باخیر. سون واختلار دیققتینی بو ایکیسینین قارشیلیقلی علاقهلری ایشیقلاندیرماغا یؤنلتمیش یازار، بئله بیر ایلیشکیده آچقیجا دیله اوستونک وئریر. بو اوستونلویون سویآغاجی ساپیر-وورف نظریهسینه گئدیب.
سون سؤز اولاراق، بونو قئید ائتمک اولار کی ایواز طاهانین پایی آذربایجان دیلینین یاخین کئچمیشدهکی انکشافیندا اولدوقجا اؤنملیدیر. البته کی بو ساحهده رحمتلیک اوستاد هیأتین وارلیق درگیسی و رحمتلیک بهزاد بهزادینین یاییملادیغی «آذری» درگیسینین یئری بیر آیریدیر. لاکین اساسدا اونلاری «یول» و «یارپاق»لا قیاسلاماق چوخ دوز اولانماز چونکی آدی کئچن بو سون ایکی درگینین ماهیتی داها چوخ ژورنالیستیک و خطاب ائتدییی کؤتله ایسه داها چوخ عمومی اولوبدور. آنجاق، گونوموزده آذربایجان تورکجهسینده یازماغا، خصوصاً نثر یازماغا، اویانان شوق و دیرچهلیشی کیملره بورجلو اولدوغوموزو یاخشی بیلمهلیییک.
قایناقلار:
• ایواز طاهانین رسمی وئبسایتی (www.eyvaz.org)
• ایواز طاهانین تلگرام کانالی (@eyvaztaha)
• ویکیپدیا
گاری
رضا براهنی
در را از جایش كندند بلند كردند
در را به روى گارى انداختند بردند
حالا فضاى خالى در چون دهان سگى تشنه و تنها در زیر آفتاب لهلهزنان است
اتاقها را بردند
با سطح شیشههاى تیز و شكسته دیوارهاى خالى و مغبون پنجرهها تنها ماندهست
دیدى كه خانهی ما را هم بردند
احساسهاى ما حالا زنبورهاى سرگردانى هستند كه تكتك دنبال كندوى گمشدهشان مىگردند
آنگاه نوبت سبلان آمد
ما بچهها اطراف كوه حلقه زدیم تماشا كردیم
بىاعتنا به ما مشغول كار خود شده بودند
فارغ شدند. و بعد: هنهنكنان سبلان را انداختند روى گارى بردند
و آسمان پرستارهی تبریز را كندند انداختند روى گارى
از روى گارى صدها هزار چشم درخشان تبریزى فریاد مىزدند:
ما را بردند
و،
بردند
گلهاى باغچههاى تبریز مىگریستند وقتى كه ارك علیشاه را انداختند روى گارى بردند
حالا از موریانه ها نشانى خورشید را مىپرسیم
اما تو نیستى
زیرا كه آمدند و تو را انداختند روى گارى بردند
ما در غیاب تو در اینجا در این جهان خاكى ویران چه مىكنیم؟
از دوردستهاى زمان غرش صدها هزار گارى را حتى در خواب نیز مىشنویم
ایكاش مىآمدند ما را هم مىبردند.
تهران 26/7/70
آرابا
شاعیر: رضا براهنی
چئویرن: ایواز طاها
قاپینی دابانیندان چیخاریب قالدیردیلار
قاپینی آرابایا چاتیب آپاردیلار.
ایندی قاپینین بومبوش کانداری، یالقیز سوسوز ایتین آغزی کیمی گونش آلتیندا تؤوشومکدهدیر ــ
اوتاقلاری آپاردیلار.
کسکین سینیق شوشهلرله پنجرهلرین بوش و سارسیلمیش دیوارلاری یالقیز قالمیش ــ
ائویمیزی ده آپاردیلار گؤردون!
ایندی ایسه دویغولاریمیز دیدهرگین آریلار سایاغی بیربیر ایتکین پتکلر آرخاسینجا گزیرلرــ
سونرا نؤوبه ساوالانا چاتدی.
بیز اوشاقلار داغین چئورهسینده چنبر قوروب دوْنوخدوق
بیزی سایمازجا اؤز ایشلرینه قاریشمیشدی باشلاری
بیتیردیلر. سونرا گوجهنهـگوجهنه ساوالانی سؤکوب آرابا اوستونده داشیدیلار
تبریزین اولدوزلو گؤیونو قوپاریب آرابایا یوکلهدیکلر.
آرابا اوستوندهکی یوز مینلرجه تبریزلی گؤز هایقیریردی:
بیزی آپاردیلار.
و،
آپاردیلار،
تبریز باغچالارینین چیچکلری آغلاشیردی علیشاه أرکی آرابا اوستونده داشینیرکن.
ایندی قاریشقالاردان
سوروشورام گونشین یوللارینی
سنین یوخلوغوندا
چونکی گلدیلر، سنی ده آتیب آرابا اوستونه آپاردیلار
بیز سنین یوخلوغوندا بو اوچغون تورپاقلی عالمده نئیلهییریک؟
زامانین اوتاییندان یوزمینلرله آرابانین گورولتوسونو گؤروروک یوخودا بیله
گلیب بیزی ده آپارایدیلار تکی، بیزی ده


text:
ینگی حسابات: جهانده 30 میلیون انسان قوللیکده یشیدی
جهان بویلب دیرلی 30 میلیون انسان قوللیکده یشه یپتی. 162 ته مملکت ده گی احوالنی اورگن گن ینگی تدقیقات خلاصه سی آنه شوندی " گلوبل قوللیک حساباتیده 2013 (the Global slavery indexs 2013 ) هندوستان ده 14 میلیون آدم" قوللیک شرایطلریده یشه یاتگنینی انیق له گن."
ینه اوشبو موضوع گه عاید "مینی قل قیلیب ایشله تیشدی" قزاق حکومتی قللیک حاللری آشه یاتگنینی بیلدیردی اوزبیکستانلیک نینگ قللیککه توشگنی احتمالیدن خواطرلنگن یقینلری کمک سوره ماقده لر علاقه دار موضوع لرانسان حقلری بویجه، موریتانی نینگ 4 فایز اهالیسی قل بولیب یشب کیلرایکن، او اینگ یوقاری مقیاسده ایکنی کورسه تیلگن.
حسابات تیارلاوچیلری بو تدقیقات حکومت لرنی مذکور " یاشیرین جنایت " گه قرشی کوره شیش گه تورتکی بولیشیگه امید قیلیشماقده.
یخشی راق چاره " حساباتنی استرالیاده جایلشگن " آزاد بول" جمغرمه سی ( walk free foundation) توزگن. او قرض گه باتیش، مجبوری نکاح و انسان سوادسی کبی زمانه وی قللیک شرایط لرینی اورگنگن.
کوپ حکومت لر بیز تقدیم قیله یاتگن کورستگیچلرنی کورگیلری کیلمیدی، لیکن اگر " حکومت لر بیز بیلن ملاقات گه کیریشگه اشتیاق بیلدیرسه لر، بیز زمانه وی قللیک دیک علت دن قوتیلیش یولیده یخشی راق چاره لرنی بیرگه ایشلب چیقه میز " – دیدی " آزاد بول " جمغرمه سی رهبری نیک گرانا
قللر ساننی
هندوستان 13,956,010
چین 2,949,243
پاکستان 2,127,132
نایجریا - 701,032
ایتوپیا – 651,110
روسیه - 516,217
تایلند – 472,811
کانگو – 462,327
برمه – 384, 037
بنلگه دیش – 343,192
جمغرمه نینگ دیناده گی قللر سانینی 29.8 میلیون گه تینگلشی باشقه تشکیلات کورستگیچ لریدن یوقاری دیر. خلق ارا محنت تشکیلاتی دنیاده 21 میلیون آدم مجبوری محنت قربانی ایکنینی انیق له گن.
آخرگی حساباتگه بناً هندوستان، چین ، پاکستان و نایجریا قللری سانی بویچه یوقاری اورین لرده توریشه دی.
ینه بیش ته دولت بیلن بیرلیکده اولر جهانده گی زمانه وی قللر نینگ اوچته چاره گیگه ایگه لر.
حساباتگه کوره، هندوستان ایچیده هند فقرا لری قللیککه مجبورلنه یاگنی طفیلی او بیرینچی اورینده توره دی.
اهالی سانیگه ماسلشتیریش طرزده یوقاری اورینده توروچی موریتانی ده ادملر قللیک نی آته آنه لریدن میراث قیلیب آله دیلر. هایتی ایککینچی اورینده، پاکستان ایسه اوچینچی ینگی حسابات سابق امریکا تشقی ایشلر وزیری هیلاری کلینتون و سابق بریتانیا باش وزیری تونی بیلردیک نفوذلی اربابلر دستگیگه ایگه.
کلینتون خانم حسابات مکمل بولمه سده، ایش باشلش اوچون ماس قوللنمه ایکنینی ایتگن.
اوزبیکیستانلیک محنت مهاجرلری قزاقستان و روسیه قللیککه توشیب قالیشلری حاللری انیق لنگن. مردکارلرنینگ پاسپورت لری خوجین لری تمانیدن تارتیب آلینیشی، اوزاق ساعت لر و دم آلیش کونلری سیز ایشله تیشی، ابگار یشش شرط لری و کوپ حاللرده آیلب معاش سیز ایشله تیشی زمانه وی قللیک نینگ جهت لریدن دیر.
سیز قللیک حالتلریدن خبردارمی سیز؟ متن آستیده گی فورمه آرقه لی بیز بیلن باغله نینگ.


text:
آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
بیرلشمیش ایالتلارین سیاسی بؤلمهلری (بیرده اینضیباطی بؤلمهلر آدلاندیریلیر) بیرلشمیش ایالتلار تشکیل ائدن مۆختلیف تانینمیش ایدار ائتمه قۇروملاریدیر. بیرلشمیش ایالتلارین بیرینجی سَوییهلی سیاسی (اینضیباطی) بؤلمهسی دؤولتدیر. بیر-بیری ایله بیرلیکدهکی ۵۰ دؤولت وار. هر بیر دؤولت بللی بیر جوغرافی اراضیده دؤولت حاکمیتینا مالیکدیر . بیرلشمیش ایالتلارین عالی محکمهسینین چوخسایلی قرارلارینا اساساً، ۵۰ ایالت و بیرلشمیش آمریکا بیرلشمیش ایالتلری هر بیری موستقل دؤولتدیر.
اؤلکهنین فدرال سیستمی سببیله ایالت و میلّی حکومت آراسینداکی رابیطه پیچیدهدیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری قانون وئریجیلیینه گؤره، ایالتلر موستقل دیلر، هر بیر ایالتین گۆجو فدرال ادارهسی وار، ، فدرال رهبرلیین محدود بیر موستقللییه مالیکدیر و ایالتلرین، فدرال رهبرلیین صلاحیتلی اوْلدوغو ساحهلرده فدرال قانونلار ایالت قانونلارینی لغو ائده بیلر، اما فدرال رهبرلیین گۆجلری آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آنا یاساسی طرفیندن محدود موستقللییه تابعدیر. [۱]
ایچیندهکیلر
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Texas v. White, 74 U.S. 700 (1868) at Cornell University Law School Supreme Court collection
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Political divisions of the United States»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Political divisions of the United States»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکیه ده هلاک بولگن افغانلردن 10نفر جسدی افغانستانگه کیلتیریلدی
بوگون ایرته لب تورکیه نینگ استانبول شمالیده گی قیرغاغی بسفربوغیزیده کیمه لری چوکیب هلاک بولگن 25کیشی دن 10کیشی جسدی هوایولی آرقه لی کابلگه آلیب کیلیندی.
بوجسدلربرچه سی هرات ولایتی دن بولیب افغانستان دولتی تاماندن تورکیه دن افغانستانگچه تکین شکلده آلیب کیلینگن.
هلاک بولگن لرنینگ بیرقطالری نینگ عایله اعضالری هم کابل هوامیدانیگه تشریف کیلتیرگندی.
کامرایرهوایوللرشرکتی جسدلرنی کابلدن هرات ولایتی گه تیکین ییتکزیشی باره سیده سوزبیردی.
حاضرگچه سووگه کیمه لری چوککن 42افغان وطنداشی دن 25نفرجسدی سوو آستیدن چیقریلگن و6نفرهم هلاکتدن قوتقزیلگن.
اما سوو آستیده قالگن 11کیشی تقدیری هلی هم نامعلوم.
هلاک بولگن آره سیده عیاللروباله لرهم بارلیگی ایتیله دی.کابلگه ییتکزیلگن 10جسد دن 5کیشی بیرعایله نینگ اعضالری بولگن.
افغانستان تشقی ایشلر وزیرلیگی گه کوره هلاک بولگن لردن 23کیشی کیملیگی انیقله نیب و2کیشی نی کیم لیگی نی معلوم قیلیش اوچون اوستیدن تیکشیرووایشلری اوتکزیلماقده
افغانستان تشقی ایشلروزیرلیگی سوزچیسی شکیب مستغنی قالگن جسدلر یقین آره آلیب کیلینیشی نی ایتدی.
جمعه کونی هلاک بولگن افغان وطنداشلریدن ایکی نفر جسدی هم افغانستانگه آلیب کیلینگندی.
تورکیه قرغاغیده کیمه گه مینیب ناقانونی روشده اروپابیرلیگی گه اعضا بولگن رومانی اولکه سیگه اوتیشنی مقصدقیلگن 42افغان وطنداشی نینگ کیمه سووگه چوکیشی عاقبتیده بوواقعه یوزبیردی.
بوحادثه آرتیدن افغانستان جمهور رئیسی محمد اشرف غنی افغانستان تشقی ایشلر وزیرلیگی گه تورکیه مملکتی یاردمی بیلن بو واقعه نی تیکشیریشی باره سیده بویروغ بیرگندی.
تورکیه اوروپا گه اوته دیگن مهاجرلرنینگ اساسی یولی حسابلنه دی. بوندن ایکی آی آلدین بیرگروه افغان وسوریه لیک مهاجرلری تورکیه قیرغاغ حربی لری تمانیدن قوتقه زیلدی.


text:
ارمنیستان باش ناظری کارن کاراپتیانین اطرافیندا خصوصی شبکه یارادیلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی ارمنیستانین «چورورد اینکنیشخانوتیون» قزئتی یاییب. قزئت شبکهنین یارادیلماسی بارهده امری ارمنیستان پرزیدنتی سرژ سرکیسیانین وئردیینی بیلدیریب:
«سئرژ سرکیسیان اؤلکهنین موختلیف قوروملارینا کاراپتیانا هوجوم ائتمه یی، اونون حاقیندا جمعیتده پیس فیکیر یاراتماغی تاپشیریب. سرکیسیان بونونلا کاراپتیانی ضعیفلهدهرک، اونو اؤزوندن بوتون مسئلهلرده آسیلی سالماغی پلانلاشدیریر. سرکیسیان کاراپتیانا قارشی پلانی ۲۰۱۸-جی ایلین یازینا قدر تام گئرچکلشدیرمک ایسته ییر».


text:
گئدیردیم پادیگانا آنام باجیم آغلادی
خیردا باجیم قولوما خیردا قورآن باغلادی
آنا جان،آنا جان بو پادگان سالدی آیاخدان منی
یاخیندان گؤره نمیسن گؤر بیر اوزاقدان منی
آنا گئل تعریف ائدیم پادیگانین آشیندان
دویوسوندن یاغیندان اوچ یوز گیرم دانشیندان
دلی شیطان دئیری وور آشپازین باشیندان
آناجان بو پادیگان سالدی آیاخدان منی
یاخیندان گؤره نمیسن گؤر بیر اوزاقدان منی
سحری سوبدن بیزی اویاتدیلار
سوبحانه عوضینه میدانی قاچیتدیلار
افسرین سیللی سی قورببانین کوته گی
آنا جان بو پادگان سالدی آیاخدان منی
یاخیندان گؤره نمیسن گؤر بیر اوزاقدان منی
عکس : اورمیه امام خیاوانی (آیتام اورمولو)
برچسب ها: آنا، شعر، تورکو شعرلر، تورکجه شعر، شعر ترکی، آیتام اورمولو،


text:
اویان نیوز : ایضاح: “آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو” عنوانلی یازی، دیلچی عالم دوکتور فیروز رفاهینین دیرلی تدقیقی اثریدیر کی اونون بیر حصهسی نئچه ایل اؤنجه اوستاد بهزاد بهزادی و تانینمیش شاعریمیز حسن ایلدیریمین سعیلری نتیجهسینده نشر اولان “آذری” فصلنامهسینده یاییلیبدیر. سئویملی عالیمیمیز “ایشیق” سایتینین خواهیشینه مثبت جواب اولاراق، بو اثرین بوتونلوگونون یاییلما اجازهسینی سایتا وئریبدیر. بیز عالیمیمیزه اؤز منتدارلیغیمیزی بیلدیرهرک، بو دیرلی اثری منتظم و آردیجیل صورتده (هر هفته بیر حصهسینی) سیز عزیز اوخوجولارا تقدیم ائدهجهییک. بو دیرلی تدقیقی اثرده، مؤللیف چالیشیبدیر کی حاضیردا گؤنئیده موجود اولان اوسلوبلار و نورمالارا گؤز گزدیرهرک، ادبی دیلیمیزین بو تایدا اولان اؤزونه مخصوص اؤزللیکلرینی آشکار ائتسین.“ایشیق” ادبیات و اینجهصنعت سایتی
(۱): مقدمه
آذربایجان ادبی دیلی آرتیق فورمالاشمیش بیر وارلیقدیر. او، هر گون زنگینلشیر و بوتون باشقا دیللر کیمی یئنی چالارلار کسب ائدیر. بورادا بیر شئیی آیدینلاشدیرماق چوخ واجیبدیر؛ او دا بودور کی، هر بیر جانلی دیلین یالنیز بیر ادبی دیلی اولا بیلر. جغرافیا عامیلی تک باشینا بیر قول یا بوداق یارادا بیلمز و یالنیز ادبی دیلده بیر سایاق سویه سینده تأثیر گؤسته ره بیلر. مثال اوچون فرانسیز و یا انگلیس دیلینی اؤرنگ اولاراق باخماق لازیمدیر. بورادا انگیلیس آداسندا اولان ادبی دیل ایله امریکادا اولان ادبی دیل آراسیندا ادبی دیل آنلامی باخیمیندان هئچ بیر فرق یوخدور. یالنیز سایاق باخیمیندان ، ایستر سؤزلرین معناسی و یا سؤزلرین جمله ده سیرالانماسیندا فرق اولا بیلر. ادبی دیلین یارانماسینا لازیم اولان شرایط و نورملار هر یئرده عینیدیر و دئییشیلمزدیر. خالقین دیلی او زامان ادبی دیل کیملییینی قازانا بیلر کی، بوتون بو شرایط و نورملار موجود اولسون. اگر بیر دیل بیر یئرده بو شرایطه مالیک اولسا و ادبی دیل فورمالاشسا ، عینی زاماندا باشقا بیر یئرده (ایستر یاخین ، ایستر اوزاق) بو شرایط هله موجود اولماسا یئنه ادبی دیل فورمالاشمیش ساییلیر و حقوقی وارلیق ده یرینه مالیک اولور.
آذربایجان ادبی دیلی اون دوققوزونجو عصرین آخیرلاریندا مکمللشمیش و بو حقوقو قازانمیشدیر. ادبی دیلین یارانماسی اوچون واجیب اولان شرطلردن بیرینجیسی نورمالارین ثابیتلشمه سی و ایکینجیسی اوسلوبلارین وارلیغیدیر. هر هانسی بیر دیلین ادبی فورماسینین یارانماسی اوچون اونون بدیعی اوسلوب ، علمی اوسلوب، دینی اوسلوب و پوبلیسیست اوسلوبلارین ان آزی بیرینین اورتادا اولماسی لازیمدیر.
آذربایجان دیلینین ان قدیمدن – یازی دؤوروندن، بدیعی اوسلوبونون وارلیغی بیزه معلومدور. سونرالار دینی اوسلوب بورایا علاوه اولونور. دینی اوسلوب دئیه نده هرهانسی معین بیر دین نظره آلینماییر، بلکه مختلف دینلرین همین دیلده یارانمیش اثرلری داها اؤنملیدیر. علمی اوسلوبوموزا گلینجه بیز قدیم و اورتا عصرلردن علمی اثرلرین یازیلماسی و وارلیغیندان خبریمیز وار. البته اولا بیلسین کی، بوتون علم ساحه لرینده ایشلریمیز و اثرلریمیز اولماسین ، آنجاق بورادا صحبت اوسلوبون مئیدانا گلمه سیندن گئدیر؛ اونون گئنیشلیییندن یوخ. بئله لیکله اون دوققوزونجو عصرین سونوندا پوبلیسیست یازیلارین مئیدانا گلمه سی و ژورنال و قزئتلرین یارانماسی ایله آذربایجان ادبی دیلی دولغون بیر وارلیق کیمی اؤز موجودلوغونو اعلام ائدیر. سونراکی دؤورلرده ادبی دیل زنگینلشیر و بو پروسس بو دیل یاشایاناجان داوام ائدجکدیر .
آذربایجان ادبی دیلینین مختلف اوسلوبلاری ایللر بویو گونئیده و قؤزئیده واحید بیر شکیلده مئیدانا گلمیش و اینکیشاف ائتمیشدیر . بونلاردان یالنیز پوبلیسیست اوسلوب اؤنجه قؤزئیده یارانمیش، سونرالار گونئیده مئیدانا گلمیشدیر.
بیز بو یازیدا چالیشاجاییق حاضیردا گونئیده موجود اولان اوسلوبلار و نورمالارا گؤز گزدیرک و ادبی دیلیمیزین بو تایدا اولان اؤزونه مخصوص اؤزللیکلرینی آشکار ائدک.
آختاریشیمیزا باشلانمادان قاباق، بیر عائله دن اولان دیللرین باشقالاشماسی و موستقیل بیر قولا چئوریلمه سینه گؤز گزدیرک. بوگون تورکییه اراضیسینده اولان تورک دیلی ایله آذربایجان تورپاقلاریندا اولان تورک دیلی آراسیندا فرقلر اونلارا موستقیل بیر کیملیک وئرمیش و اونلار بو یولدا اینکیشاف ائدیر. بورادا آیریلمانین ان مؤهوم عامیللریندن بیری ایکی خالقین مختلف مستقل سیاسی قورولوش و حؤکومتین نظارتی آلتیندا یاشاماسیدیر. سوروشا بیلرسیز کی، اگر بیزیم آرامیزدا جغرافیایی فاصله بئله بیر شرایط یارادیبدیر بس نئچون بو انگلیس و آمریکالیلارین آراسیندا ، یاخود آفریقادا اولان فرانسیز دیلی ایله فرانسادا اولان دیلین آراسیندا بو قدر فرق اورتایا گلمه میشدیر. بو سوآلین جاوابی یوخاریدا دئییله نلره گؤره چوخ آیدیندیر. انگلیس دیلی باشقا یئرلره او زامان گئدیبدیر کی، اونون بوتون اوسلوبلاری یارانمیش و آرتیق ثابت نورمایا مالک اولموشدور. هرگاه بونلار اولماسایدی ایندی بیز بیر گروپا داخل اولان ایکی یا بیر نئچه قارداش انگلیس دیلیندن صحبت ائده بیلردیک. تورکیه ده تورک دیلی اؤزونه مخصوص نورمالارینی تثبیت ائتمیش و اونون اساسیندا اؤزونه مخصوص سؤز ایمکانیندان یارارلانمیش و اوسلوبلارینی دا بو چرچیوه ده اورتایا قویموشدور. بئله لیکله بیز تورک ادبی دیلی و آذربایجان ادبی دیلی آدیندا ایکی مستقل قارداش وارلیقدان سؤز ائده بیلیریک . بونو دا دئمک یئرسیز دییل کی، اگر بو گون قؤزئی و گونئی آراسیندا هئچ بیر علاقه اولماسایدی و اونلار مختلف ضید حاکمیتلرین حؤکمؤ آلتیندا اوزون مددت یاشاسایدیلار، بلکه بیر نئچه ایلدن سونرا دیللرین آراسیندا مختلف اینکیشاف مئیللری اونلاری ائله یئره چاتدیراردی کی، بیز آرتیق ایکی قارداش دیلدن دانیشمالی اولاردیق. آنجاق حاضیرکی شرایط و دیللرین اوتای-بو تایدا سویهسی ایله آرامیزدا اولان باغلار دیلیمیزین فرقلی اینکیشافینا یئر قویمور.
بوگون آذربایجان ادبی دیلینین نورمالاری یعنی گراماتیک و لئکسیک نورمالاری ثابت بیر وضعییتده دیر. آنجاق بو او دئمک دئییل کی، او تایدا و بو تایدا اونلارین آراسیندا هئچ بیر ده نه ده فرق یوخدور. وار، آنجاق بو فرق ثابتلشمیش بیر فرق دئییل و بو فرقلر ان چوخ لهجه لریمیزین تاثیری آلتیندادیر. بورادا دا چوخ لئکسیک فرقلر گؤزه چارپیر و بئله سؤزلر داها چوخ بدیعی دیلده ایشله نیلیر. بیرده قید ائتمک لازیمدیر کی، بیز قرافیک و یازی قایدالاریمیزدا دا ثابتلشمیش بیر نورمایا چاتمامیشیق و عینی زاماندا نشر اولونان دؤوری نشرییاتیمیزدا بونو گؤرمک بیر او قدر چتین دئییل. بیز بئله حاللارین اورتادا اولماسینی بیر نورما یوخ اونو داها چوخ نورمادان کنار حال ساییریق. نورمادان کنار حاللارین یارانماسی داها چوخ بو دیلین اوزون مددت تزییق آلتیندا اولماسیندان و اونون اؤیرنمک و اؤیره دیلمسینین قاداغان اولدوغو و باشقا عامیللردن آسیلی اولدوغونو آیدین بیلیریک. بیزیم بو تایدا نورمادان کناردا ایشله نیلن یئرلی سؤزلر پوبلیسیست یازیلاردا و دؤوری مطبوعاتدا ، دینی یازیلاردا و دینی تبلیغاتدا، علمی کاراکترلی یازیلاردا و ان چوخو نثر و شعر دیللرینده گؤروروک. بو بیر چاتمامازلیق یوخ داها چوخو اوسلوبلاردا و بو تایین دیلینده اولان چالارلاری گؤستریر. اوندان دوزگون و یئری یئرینده ایستفاده ائتمک بیزیم ادبی دیلیمیزه رنگارنگلیک و گؤزه للیک بخش ائده بیلر. آنجاق بوجور یارانمانین حدینی بیلمک لازیمدیر. حددی آشساق و ایفراطا وارساق دیلی کؤبود ائده بیلریک.
بیز بوندان سونراکی یازیلاردا نشر اولونان اثرلرده گونئی ادبی دیلینده گؤرونن نورما و اوسلوب حاللارینی بیر- بیر تحلیل ائتمیه چالیشاجاییق.
ائشئق نت


text:
کاتالون ملت وکیللری ایله باغلی قرار وئریلدی
توتوقلو کاتالون ملت وکیللرینین پارلمانین اوتوروم و اویلامالارینا قاتیلاممایاجاغینا حؤکم ائدیلدی
ایسپانیا یوکسک محکمهسی، توتوقلو کاتالون ملت وکیللرینین پارلمانین اوتوروم و اویلامالارینا قاتیلاممایاجاغینا حؤکم ائتدی.
ایسپانیا یوکسک محکمهسی، توتوقلو آیریلیقچی کاتالان وکیللر اروریول یونکراس، جوردی سانچز و یواخیم فورنون، "تمثیل وظیفهلرینی یئرینه یئتیرمک" اوچون اوتوروملارا قاتیلما طلبیله باغلی قرارینی وئردی.
قراردا، "سوجون تکرار اولونما ریسکینه" دقت چکیلهرک، کاتالونیا اؤزارک یؤنتیمی باشقان یاردیمچیسی و کاتالونیا جمهورتچی سولو لیدئری یونکراسین یانی سیرا سانچز ایله قورنون اوتوروملارا و یا سس وئرمهلره قاتیلماق اوچون حبسدن چیخاممایاجاغینی بیلدیریلدی.
حاقلاریندا دقیقلشن بیر حؤکم اولمادیغی اوچون بو شخصلرین سس وئرمه حاقلاریندان دا وکالت وئرهرک ایستیفاده ائدجیی ایفاده ائدیلدی.
قراردا، قاچاق اسکی کاتالونیا باشقان یاردیمچیسی کارلس پوچدمون و دیگر دؤرد اسکی باخان نظرده توتولاراق، "دیگرلرینین" بو حاقدان ایستیفاده ائدهبیلمهیهجگی قید اولوندو.
توتوقلو ملت وکیللری، "دؤولته قارشی عصیان و باش قالدیرما"، "قیام" و "دؤولت مالیندان سوء استیفاده ائتمه" سوچلاریندان محاکیمه اولونور.
۲۱ دسامبر سئچیملری سونراسی کاتالونیا پارلمانینین ایلک اوتورومو ژانویهنین ۱۷سینده گئچیریلهجک.


text:
آمئریکا سورییانی فراتین شرق ساحلی بویونجا بؤلمک ایسته ییر.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ایرانین عالی دینی لیدرینین بین الخالق مسئلهلر اوزره موشاویری علی اکبر ویلایتی سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، واشینگتونون بو مسئلهده اوغور قازانماسینا هئچ واخت ایمکان وئرمیه جه ییک.
قئید ائدک کی، ایران سورییاداکی ساواشدا بشر اسد حکومتینی دستکلییر. رسمی تهران بوندان اؤنجه ده دفعهلرله اسدین حاکمیتدن دئوریلمهسینه ایمکان وئرمیه جه یینی آچیقلاییب. ایران عالی دینی لیدری علی خامنه ای همچینین بوندان اؤنجه روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینه آمئریکا تجرید ائتمک اوچون ایکی اؤلکهنین گوجونو بیرلشدیرمه یی تکلیف ائدیب.


text:
مارقوش- اخبار ترکمنستان: ۲۰۰۱۷-نجی سنتیابریندا عشق آباتدا باشلانیان یاپیق بنالاردا و سؤوش صونغاتی بویونچا ۵ آزیا اویونلارینینگ اؤنگکی سیراسیندا ترکمنستانینگ هر بیر ولایتی بویونچا ۱۰۰ گونلاپ سیاحت ادیلجک.ایران تورکمنلرینینگ خبرچیسینینگ آیتماغینا گؤرأ: اونینگ، تاریخی، مدنی یادیگارلیکلرینه و اینگ گؤزل یرلرینه باریپ گؤرمک ۵۰۰ گونلیک آتلی یوریش گچیریلر. بو آتلی یوریشینگ دوامیندا اونگا آتلی اونگا قاتناشیجیلار ترکمنستانینگ تاریخی-مدنی یادگارلیکلرینه و گؤزل کُنجکلرینه باریپ گؤررلر. اولارینگ کوپچیلیکلیئن بریش سریشتهلرینینگ وکیللری بیلن یوریشلری بولسا تورکمن طبیغاتینینک اووادانلیغینی ترکمنینگ روخی و مادّی بایلیقلارینی عجایپ دأپ-دستورلارینی دنیا یایار.
آتلی یؤریش تورکمنستانینگ آهال ولایتیندن باشلانار. بو یرده، شو ییلینگ بأشینجی ماییندا کُهنه نوسای یادگارلیگینینگ یانیندا دابارالی یاغدایدا بو عاداتی دأپ یؤریشه بادالغا برلر. آتلی یؤریش آهال ولایتینینگ چأکلری بویونچا تماملاناندان سؤنگرا بالقان ولایتی سونگرا بولسا داش اوغوز و لباب ولایتلری بویونچا دوام اتدیریلر. آتلی یؤریشینگ جمع لیجی تاپغیری ماری ولایتینینگ چأکلری بویونچا گچر. بو یرده اولیلیغی بویونچا دنیاده ایکینجی اوروندا دوریان «قالقینیش»گاز کأنینده ۵ آسیا اویونلارینینگ آلاوینینگ یاقیلیش داباراسی گچیریلر.سونگرا آتلی توپار عشق آبادا طاراپ اوغور آلار.
عشق آباتدا آلاوی پایتختنگ آتلیلار توپاری قبول ادر همده اونی المپیا شهرجیگینه التر ۲۰۰۱۷-نجی ییلینگ ۱۷-نجی سنتیابریندا یاپیق بنالاردا و سؤوش صونغاتی بویونچا ۵ آسیا اویونلاری دابارالی یاغدایدا آچیلار.اؤرأن اولی و غجایپ آیدینگ مللی اِوشگنه ایه بولان بو اسپرت و پاراخاتچیلیق بایرامنینگ اؤز بولوشلی نشانی بولار. اول«ساغدینلیق ،روخی بلندلیک، دوستلیق»شیغاری آستیندا گچیریلر.
یاپیق بنالاردا و سؤوش صونغاتی بویونچا ۵گچیریلجک آزیا اویونلارینینگ باشلانماغینا بادالغا بریأن آتلی یؤریش –اؤزینینگ گؤریمی کؤپ، مقصدلی اهمیتی بویونچا اونگا قاتناشیجیلارینگ دوزیمی و مندنی-مغلوماتلار تایدان قولداماقدا بو اسپرت بایرامچیلیغینینگ تاریخیندا اؤنگ هیچ بولمادیق واقعاسی بولار اهل تکه بدوینینگ چاپیشینینگ تیزلیگی حأضرکی زمان اؤزگرتمهلرینده آبادانچیلق و باختیارلیق دوورینینگ اولی دپگینلر بیلن اؤسیأندیگینی علامتلاندیریلیان نشان بولوپ دوریار. شونینگ اوچین هم اؤنگده دوران آتلی یؤریش تورکمنه بای مادی و روخی مدنیتی میراث قالدیران گچمیش بیلن حأضرکی آتا وطانینگ أهلی طاراپلایئن اؤسیشلرینی عجایپ گلجگی بیلن باغلانشدیریان نشان بولار.
بهاءسی امریکانینگ ۵ میلیار دلار تورهرگی دولاری بولان و ۱۵۷ هکتاری ایهلیأن ، اینگ حأضرکی زمان اولغاملی اسپرت دورموش و مدنی اهمیتلی دستگاهلارینینگ ۳۰-نی اؤز ایچینه آلیان المپیا شهرجیگینینگ قورولشیغیندا خلق آرا استانداردلاری و طالاپلاری دولی گؤز اؤنگینه توتولیار.یاپیق بنالاردا و سؤوش صونغاتی بویونچا گچیریلجک۵ آسیا اویونلاریندا عشق آباتدا دنیا دولتلرینینگ ۶۱ سانیسیندان تورگینلرینگ ۵ مونگ قاوراغی اسپرتنگ ۲۱ گؤرنیشی بویونچا بأسلشرلر.بو اینگ یوقاری گؤرکزیجیدیر.آسیا ملّی المپیا کمیتهلرینینگ ۴۵ سانیسیندان باشغا هم اوقیانوسیا یورتلرینینگ المپیا کمیتهلری ۱۷ سانی سینینگ قاتناشماغی بو اسپرتنگ تاریخیندا ایلکنجی صاپاردیر.
تورکمنستاندا یوقاری درجهلی یؤریته وکیللردن عبارت بولان کؤپ سانلی میخمانلارینگ شیله هم بیر مونگدن قاوراق تخنیکی ایشگارلرینینگ شونچا هم کؤپچیلیکلیئن خبر بریش سریشتهلرینینگ وکیللرینینگ ۱۵ مونگ تووهرگی داشاری یورتلی جان کؤیرلرینگ گلمگینه قاراشیلیار.ترکمنستانینگ پایتختی عشق آباد شهرینده یاپیق بنالاردا و سؤوش صونغاتی بویونچا گچیریلجک ۵ آسیا اویونلاری ترکمنستانینگ اسپرت دولتی حوکومینده دنیا چیقماغیندا تاره قاپیلاری آچار.«آسیادا- ۲۰۱۷» پاراخاتچیلیغینگ دوستلیغینگ و خوش نیئتلی قونگشیچیلیغینگ حقیقی بایرامچیلیغینا اِورلر.
ایران خطینا گچیردی آماندوردی نساری ۱۳/۱/۱۳۹۵ ییل.


text:
امرسون منانقاقوا بو گون رسمی آند ایچدیکدن سونرا پرزیدنت پوستوندا ۳۷ ایل اؤلکهنی ایداره ائتمیش روبرت موقابه نی عوض ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «روسییا ۲۴» تلکانالی اینفورماسییا یاییب.
منانقاقوا داها اول زیمبابوه نین ویتسه-پرزیدنتی اولوب. زیمبابوه پرزیدنتی روبرت موقابه ایله آرالارینداکی مناقشه دن سونرا اؤز پوستونو ترک ائتمهیه مجبور اولوب.
گنجلیک ایللرینده قدارلیغینا گؤره منانقاقوانی «تیمساح» آدلاندیریبلار.
قید ائدک کی، منانقاقوا پرزیدنت وظیفهسینین نؤوبتی سئچکیلره - ۲۰۱۸-جی ایلین آوگوستونا قدر ایجرا ائدجک.


text:
ایستانبولون بئشیکتاش رایونوندا باش وئرهن تئررور هوجوموندان سونرا سوسیال شبکهلرده تئررورو دستکلهیهن ۲۳۵ نفر حبس ائدیلیب.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بو بارهده تورکییه داخیلی ایشلر ناظرلیگی معلومات یاییب. پ کاکا عملیاتلاری اؤلکهنین ۱۱ ویلایتینده آپاریلیب. ساخلانیلانلار «تئررور تشکیلاتینی مدافعه ائتمک»، «سوسیال شبکهلرده تئررورو تبلیغ ائتمک» ماددهلری ایله اتهام اولونور.
خاطیرلاداق کی، بیر قروپ سئپاراتچی فئیسبوک و تویتتئرده «چوخ گؤزل بیر گون»، «پولیسلره اؤلوم»، «بو گون بیر پارتلاییش گؤزلییردیم» و ... ایفادهلر یازیبلار.