text:
دوشرسن
بیرگون گوزه لیم قبریمین اوستن اوتوشرسن
دردیندن اولن عاشیقینی باشه دوشرسن
ائتمز ملک اولسا بو قدر ناز و کریشمه
اینصافه یاخینلاش گوزلیم سنده بشرسن
نازیله گلر کن قدمین قوی گؤزوم اوسته
قویما قوری یئر اوستونه بیردن سوروشرسن
بیگانه ایله گزمه دئدیم قلبینه دگدی
جانان نه بیلیم سن بو قده ر دگمه دوشرسن
بیر سالمادین اوز عاشیقینی یادینه ظالیم
اغیاریله آمما گئدیب هر گون اوپوشرسن
ال چک منه ای دل دئمه زولفوندن او ماهین
بیر گون بو کمنده سن اوزونده ایلیشرسن
رحم ائیلمه دین (( واحید ه )) ظالیم دیریلیکده
اولدوکده مزاریمله گئدرسن گؤروشرسن
علی آقا واحید
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: واحیدین تورکی شعرلری,اوپوش,اوپوشرسن,تورکی شعر,دوشرسن,علی آقا واحد,علی آقا واحد تورکی شعرلری,علی آغا واحد |


c: text/html

text:
غزني ده كانكور اشتراكچيلري امتحان هياتلريني تنقيد قيليشگن
غزنیده کانکور سیناویده اشتراک ایتگنلردن کوپچیلیگی سیناو یخشی شکلده بولیب اوتمه گنیدن جدی شکایت قیلیشگن. وقت آزلیگی، قرانغوده سيناو یولگه قوییلگنی، نظارتچیلر يانده شووي يخشي بولمه گنی قتنه شووچیلرنینگ اساسی تنقیدلریدن بولگن.
غزنی ولایتی ایریم وکیللری هم سيناو معیار لرگه ماس بولیب اوتمه گنینی ایتگن، بیراق افغانستان عالی اوقوو وزیرلیگی بوکبی ادعالرنی رد ایتگن.
زبیر ناملی شخص غزنیده اوتکزیلگن کانکور سیناويده قیتنشگن یاشلردن بیری:"کانکور سیناوی ایرته لب ساعت سککیز ده آلینیشی قرار قیلندی، لیکن کانکور سیناوی توشدن سونگ، محلی وقت بیلن ساعت اوچ یریمده باشلندی. عین حالده یریم ساعت اوتیب اوتمس برق یوق لیگی باعث هوا قرانغو بولیب قالدی. بیز سواللرنی یخشی حل قیله آلمه دیک."
قتنه شووچیلردن باشقه بیرته سي محمد نبی هم عینی شکایت بیلن چیقیب، بیرساعت ایچیده امتحان وقتی يكونلنگنيدن ناله يدي،شو حالده او، بیرنفر کارتی ایککی کیشیگه بیریلگنینی هم تیلگه آلیب، بوکبی حالت لرنی معیارلرگه ماس بولمه گنینی اورغوله دی.
حال بوکی کانکور سیناویده اشتراک ایتگنلر اوچون عالي تحصیل وزیرلیگی تمانیدن ایککی یریم ساعت وقت بیریلیشی قيد ايتيلگن.
غزنی ولایتی نینگ پارلمانده گی ملت وکیللریدن خانم شاه گل رضایي، قتنه شووچیلر شکایت لرینی معقوللب، کانکور سیناوی خصوصیده یوزه گه چیققن معما کوریب چیقیلیشینی سوره ماقده:"اون بیر اون ایککی حجره ده یللیک آلتمیش نفر بولسه معما بیلن یوزمه یوزبولگن شخصلر سانی سککیز یوز ویامینگ کیشی بولیشی ممکن. حقیقتن اولر سواللرنی یخشی حل قیله المه گن، بیرتماندن هوا قرانغو بولیب قالگن باشقه تمانیدن ایترلی وقت بیریلمه گن ،شوندی قینچلیک بیلن یوزمه یوز بولگن لر اوچون ینه بیر چانس بیریلشینی طلب قیله میز".
باشقه تماندن پشتو تیلیده سوللر آزلیگی باعث، اون ایککینچی صنف نی بیتیرگنلردن 180 نفری نینگ امتحانی بوکونگه کیچیکتیریلگن، بومسله هم قطار تنقید لرگه سبب بولگن.
افغانستان عالی اوقوو وزیرلیگی سوزچیسی عبدالعظیم نور بخش شونده ی شکایت لر اساسی سیز ایکنینی ایتدی:"عالی تحصیل وزیرلیگی هیاتی حضوریده کانکور سیناوی شفاف بیر شلکده بولیب اوتدی، هیچ قندی معما یوزبیرگن، شکایت لر بیلن چیققن شخصلر انیق معلومات بیرمه گن لرینه هم ایته من غزنیده کانکور شفاف و عادلانه شکلده بولیب اوتگن".
بوندن بیرنیچه کون آلدین کابل بیلن قوشنی بولگن لوگر ولایتیده اوتکزیلگن کانکور سیناوي کتته جنجاللرگه سبب بولیب، امتحان اوچون کابلدن بارگن هیات محلی زوره وان کیشیلرنی کانکور جریانیگه اره لشگنلیکده عیبلب چیقدی. شو باعث اوشبو ولایتده اوتکزیلگن کانکور سیناوی بیکار قیلیندی.
اوتگن ییلرده هم افغانستان نینگ قطار ولایت لریده کانکور سیناوی شفاف بیر شکلده بولیب اوتمه گنی خصوصیده شکایت لر یوزه گه چیققن ایدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
افغانستانده کته سانده گی امریکالیک حربیلر قالیشی احتمالی موجود
امریکا بیر یوقاری مرتبه لی رسمی سی، امریکا دولتی افغانستان دن اوز عسکرلرینی آلیب چیقیش جریانینی تیزلشتیریشی باره سیده اویلب کوریشی نی ایتگن.
اسمی سیرسقلنیشی نی ایسته گن امریکا بو رسمی سی نینگ ایتیشیچه، امریکا جمهور ریسی باراک اوباما و افغانستان رهبری محمد اشرف غنی خوفسیزلیک مسله لری و صلح جریانی باره سیده بیر نیچه بار صحبت اوتکزگن.
افغانستان جمهور رییسی امریکا دولتی دن کیله سی ایککی ییلگه قدر اوز عسکرلرینی آلیب چیقیشی باره سیده شاشیلمسلیگی نی سوره گن.
امریکا بو رسمی سیگه کوره، جمهور رییس غنی نینگ طلبی اوباما اداره سی تمانیدن جدی کوریب چیقیلماقده.
بو رسمی نینگ ایتیشیچه، امریکا نینگ افغانستانده گی حربی کوچلری باش قوماندانی جنرال جان کمپل هم افغان خوفسیزلیک کوچلری ملکه سی آشیریلیشی اوچون قطار تکلیفلر قویگن و بو حقده فکر وملاحظه لر بیلدیریلماقده.
غرب عاموی اخبارات واسطه لری هم امریکا نینگ کته سانده گی حربی کوچلری افغانستان ده باشقه ایککی ییللگه قدر قالیشی باره سیده خبر بیریشگن.
حاضرگی پیتده امریکا نینگ قریب 2000 عسکری تیرورچیلیک عملیاتلرده قتنه شیب تورگن.
امریکا حربی قوماندانلری القاعده ترماغی و داعش فعالیتینی توخته تیش اوچون تیروریستلیککه قرشی عسکرلرنینگ انیق سانی افغانستان ده قالدیریلیشی کیره کلیگی نی ایتگن.


text:
ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمی
ایتالیا میلّی فۇتبول تاخیمی — ایتالیانی اۇلوسلار آراسی فۇتبول تورنیرلرینده تمثیل ائدن میلّی فۇتبول تاخیمی.
تاریخی[دَییشدیر]
ایتالیا میلّی فۇتبول تاخیمی ۱۸۹۸-جی ایلده یارادیلمیشدیر. ۱۹۳۴-جو ایلده فۇتبول اۆزره دۆنیا چمپیوناتیندا ایلک دفعه ایشتیراک ائتمیش و چمپیاناتین بیرینجیسی اوْلموشدور. بۇندان سوْنرا ۱۹۳۸، ۱۹۸۲ و ۲۰۰۶-جی ایللرده ده دۆنیانین ان گۆجلو تاخیمی آدینی قازانمیشدیر. ۱۹۷۰ و ۱۹۹۴-جو ایللرده فینالدا برزیل مغلوب اوْلموش و ایکینجیلیکله کیفایتلنمیشلر. ۱۹۹۰-جی ایلده ایتالیادا کئچیریلن چمپیوناتدا دۆنیا اۆچونجوسو اوْلموشلار. ۱۹۶۸-جی ایلده آوروپا چمپیوناتین ین بیرینجیسی، ۲۰۰۰-جی ایلده ایسه فرانسه یا مغلوب اوْلاراق ایکینجیسی اوْلموشلار. دۆنیا فۇتبولونا پائولو مالدینی، فرانچسکو توتی، الساندرو دل پیرو، دینو زوف، روبرتو باجو، جیانی ریورا، فیلیپو اینزاگی، جوزپه برگومی، پائولو روسی، روبرتو دونادونی، آلساندرو کاستاکورتا، آندره آ پیرلو، الساندرو نستا، جیان لوئیجی بوفون، سالواتوره توتو اسکیلاچی، فابیو کاناوارو و فرانکو بارزی کیمی اۇلدوز فۇتبولچولار قازاندیرمیشلار. ایتالیا میلّی تاخیمسینین فوْرماسینی ان چوْخ جانلوئیجی بوفون (۱۵۰ دفعه) گیمیشدیر. ان چوْخ قوْلو ایسه لویجی ریوا (۳۵گوْل) وۇرموشدور.
اۇغورلاری[دَییشدیر]
- ۴ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون غالیبی - ۱۹۳۴، ۱۹۳۸، ۱۹۸۲، ۲۰۰۶
- ۲ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون ایکینجیسی - ۱۹۷۰، ۱۹۹۴
- ۱ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون اۆچونجوسو - ۱۹۹۰
- ۱ دفعه فیفا دۆنیا کوبوکونون دؤردونجوسو - ۱۹۷۸
- ۱ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون غالیبی - ۱۹۶۸
- ۲ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون ایکینجیسی - ۲۰۰۰، ۲۰۱۲
- ۱ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون اۆچونجوسو - ۱۹۸۸
- ۱ دفعه یوفا آوروپا کوبوکونون دؤردونجوسو - ۱۹۸۰
- ۲ دفعه مرکزی آوروپا گؤره کوبوکونون غالیبی - ۱۹۲۷-۱۹۳۰، ۱۹۳۳-۱۹۳۶
- ۲ دفعه مرکزی آوروپا گؤره کوبوکونون ایکینجیسی - ۱۹۳۱-۱۹۳۲، ۱۹۳۶-۱۹۳۸


text:
بایراملیق (تورکو ناغیل)
آللاه تازا ایلی بیزه موبارک ائله!
آتا آنامی ساغلام ساخلا !
آللاه بیزیم میللتیمیزی بیر-بیرینه مهریبان ائله !
ایسلام توپراغی قاراباغی کافیرلر الیندن آزاد ائله !
آللاه بیزی بابالاریمیزا لاییق اؤولاد ائله !
آللاه اورمو گؤلونو ساخلاماغا بیزه لیاقت وئر !
دوه نیزی نئچه یه ساتیرسینیز؟
بیر گون سئوگیلی پیغمبریمیز حضرت محمد (ص) یولداشلاریله بیرلیکده بیر کوچه دن کئچیردی کی گؤرور نئچه بالاجا اوشاق اویناییرلار. اوشاق پئیغمبری گؤرن کیمی سئوینه-سئوینه اونا ساری قاچیب دئییرلر:
– «بیزه دوه اولورسان؟»
سئوگیلی پئیغمبریمیز گولومسه ییب اونلارا دوه اولور و اونلارلا اویناماغا باشلاییر.
پئیغمبرین یولداشلاری دئییرلر: «یا رسول الله یوبانمیشیق گرک گئدک!»
پئیغمبر اوشاقلارا اوز چئویریب بویورور:
– «اوشاقلار دوه نیزی نئچه یه ساتیرسیز؟ دوه نیزی اون دانا گیرده کانلا دگیشرسیزمی؟»
اوشاقلار سئوینجک بو آلیش وئریشه راضی اولورلار…
توضیحات:
- نام کتاب: بایراملیق
- تالیف: صمد قراملکی
- زبان: ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : 16
- حجم : 5 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:
دانلود از لینک کمکی دوم دانلود از لینک کمکی دوم


text:
اویان نیوز: تهراندا “شمس و مؤولانا” اثر ایشیق اوزو گؤرموشدور. بو کیتابین یازاری مسی آغا محمدیدیر. آذربایجان شرقشوناسی، فیلولوژی اوزره فلسفه دوکتورو مسی آغا محمدی نین آذربایجان تورکجهسینده اولان “شمس و مؤولانا” آدلی کیتابی عرب الیفباسیندا یایینلانمیشدیر. کیتاب تهرانداکی “تکدرخت” یایین ائوینده ۵۰۰ تیراژلا نشر اولونوب. بو حاقدا Modern.az سایتی آشاغیداکی بیلگیلری ده وئرمیشدیر.
کیتابا صوفیزمین و بوتؤولوکده شرق بدیعی-فلسفی دوشونجهسینین ان پارلاق سیمالاریندان اولان شمس تبریزی و مؤولانا جلال الدین رومی حاقیندا مؤلیفین مقالهلری، ائله جه ده اونلارین یارادیجیلیغیندان ائتدیگی ترجومهلر داخیل ائدیلیب.
مؤللیف اورتا عصر قایناقلارینا اساسلاناراق، شمس تبریزینین گئرچک شخصیتی و دوشونجهلری اوزرینه ایشیق سالمیش، اونون بیوقرافیاسینین بعضی قارانلیق و موباحیثه لی مقاملارینا آیدینلیق گتیرمهیه نایل اولوب.
کیتابدا همچنین مؤولانانین ایرهلی سوردویو فلسفی-ایجتیماعی تعلیمین ییغجام و آنلاشیقلی شرحی وئریلمیش، اونون ادبی ایرثینین بو گون ده آکتوال و موعاصیر اولماسینی شرطلندیرن باشلیجا عامیللردن بحث ائدیلیب.
قئید ائدک کی، کیتاب مسی آغا محمدی نین ۲۰۱۰-جو ایلده باکیدا چاپ اولونموش عئینی آدلی اثری اساسیندا دوکتور حسین شرقی طرفیندن نشره حاضیرلانیب.
مسی آغا محمدی، گونئی آذربایجان ادبیاتینین تانیدیلماسیندا دا رولو بؤیوک اولموشدور. گونئیلی شاعیرلر و نثرچیلرینین اثرلرینین قوزئی آذربایجاندا تانینماسیندا مسی آغا بَیین داییمی فعالیتلری اولموشدور.


text:
امریکاده پولیس گه قره ته قوراللی هجوم اویوشتیریلدی
هجومچی نینگ بیر اوقوچی دن عبارت ایکن لیگی بیلدیریلدی
امریکا قوشمه ایالت لری نینگ تگزاس ایالتیده بیر عالی بیلیم یورتیده بیر اوقوچی تامانیدن آتیلگن پولیس جان بیردی.
تگزاس عالی بیلیم یورتی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, اُتاقیده مخدره مواد تاپیلیشی آرتیدن پولیس مرکزی گه آلیب باریلگن اوقوچی نینگ, قولیده گی سلاحی بیلن پولیس گه قره ته اوق اوزگن لیگی بیلدیریلدی.
بیاناتده, خودی منه شوو پولیس نینگ جان بیرگن لیگی بیلدیریلرایکن, حادثه محللیدن قاچگن هولیس دانیلس اسمی گه ایگه اوشبو اوقوچی نینگ نظارت آستی گه آلینگن لیگی معلوم قیلیندی.


text:
ناتورالیزم
ایچیندهکیلر
ناتورالیزم[دَییشدیر]
ناتورالیزم یا دوغالچیلیق، فلسفه، صنعت و ادبیاتدا دوغال دونیانی تمل آلان چئشیت آخیملارا وئریلن اورتاق آددیر. بو آخیما اینانانلارا ناتورالیست دئییلیر. بونونلا بئله دوغا تاریخی ایله اوغراشان بیلیم آداملارینا دا ناتورالیست دئییلیر[۱].
- ادبیاتدا و صنعتده ناتورالیزم (دوغالچیلیق)، دوغانی خیردالیقلاری ایله اولدوغو کیمی یانسیلاماغی اؤنَرن گئنل آددیر.[۱]
- فلسفهده ناتورالیزم، هر شئیین دوغال وارلیقلاردان، دوغال ندنلرله اولوشدوغونو، دوغا اوستو وارلیقلارا و آچیقلامالارا اعتبار ائدیلمهمهسی گرهکدییینی ساوونان دوشونجهدیر.[۱]
- اخلاق فلسفهسینده ناتورالیزم، اخلاقی چیخاریملارین، اخلاقی اولمایان ایفادهلردن اولاجاغینین تئوریسیدیر.[۱]
فلسفه[دَییشدیر]
دوغالچیلیغا گؤره دوغانین، نسنل یاسالار اویارینجا ایشلهین بیر دوزهنی واردیر. گؤزلم و دئنهیه دایالی بیلیملر، همن بو یاسالار کؤلگهسینده دوغا ایله ایلگیلی هر آلاندا ساغلام، کسین بیلگیرلره اولاشابیلیر. دوغالچیلیق، دوغا بیلیملرینین صنعته و ادبیاتا اویغولانماسی ایله اورتایا چیخمیشدیر. دوغالچی آنلاییشا گؤره گئرچک اولدوغو کیمی یانسیتیلمالیدیر، یاشامین کؤتو و بایاغی ساییلاراق اله آلینمایان یؤنلهری ده ایشلهنمهلیدیر.
دوغالچی آنلاییشینا گؤره بیرئی، ایچینده یئتیشدییی توپلومسال و دوغال چئورهده بیچیملهنیر. ائکونومیک و توپلومسال باسقلار آلتیندا اَزیلن بیرئیلر، ایچلَریندن گلن گوجلو دورتولرله حرکت ائدرلر. آلینیازیلارینی بَلیرلهمک گوجوندن اوزاق اولدوقلاریندان داورانیشلاریندان دا سوروملو توتولمازلار.
تورلری (قیسملری)[دَییشدیر]
ناتورالیزم ایکی فرقلی فلسفی گؤروشده اینجهلهنیر:
- یؤنتمسل ناتورالیزم (یا دا بیلیمسل ناتورالیزم) کی بو ائپیستئمولوژی اوزهرینه یوغونلاشیر: "دونیا اوزهرینده گووهنیلیر بیگییه دایانیلمایان یؤنتملر نهلردیر؟". مئتافیزیک و دینی اینانجدان باغیمسیز، اؤزهللیکله "بیلگی"یه دایانان پراکتیک یؤنتملر ایله ایلگیلی ائپیستئمولوژیک بیر باخیش آچیسیدیر. بونا گؤره وارساییملارین دوغال نهدن و اولایلارا گؤره آچیقلانیب تئست ائدیلمهسی گرهکیر.[۲]
- مئتافیزیک ناتورالیزم، (یا دا اونتولوژیک ناتورالیزم، یا دا فلسفیک ناتورالیزم) اونتوولژی اوزهرینه یوغونلاشیر: بو باخیش آچیسی داها چوخ وار اولوش ایله ایلگیلیدیر: وار اولان نهدیر و وار اولمایان نهدیر؟ ناتورالیزم "طبیعت واردیر و بوتون تمل دوغرولار طبیعتین دوغرولاریدیر."[۳] مئتافیزیکی موقعیته مالیکدیر.
تاریخچه[دَییشدیر]
فلسفیک ناتورالیزمه عایید ایلک دوشونجه و وارساییملارا سقراطدان اؤنجهکی اییونیا ایله فیلسوفلارین اثرلرینده راستلانیر.
بیلیمین باباسی قبول ائدیلن مئلیتلی تالئس (Miletli Thales) طبیعت اولایلارینی دوغا اوستو نهدنلره گیرمهدن آچیقلایان ایلک فیلسوفلارداندیر. بو ائرکن دؤنم فیلسوفلاری ناتورالیزمین تمللرینی آتان دئنهیسل آراشدیرما اوصوللارینا ایشتیراک ائتدیلر.[۴]
یؤنتملسل ناتورالیزمدهکی چاغداش وورغو، 12 یوز ایلینده رونئسانس دؤنهمیندهکی اورتاچاغ اسکولاستیک دوشونجهلرین فیکیرلریندن بسلهنیر:
اورتا چاغین سونلارینا دوغرو اولایلاری دوغال نهدنلره باغلاماق مسیحی فیلسوفلارین تیپیک اؤزهللیکلییی حالینا گلدی. اسکولاستیک دوشونجهلر ایسه بیر یاندان یارادیچینین اولایلارا دوغوردان مداخلهسی احتمالینا قاپینی آچیق بوراخمالارینا رغمن بیر طرفدن ده طبیعت اولایلارینین آراسیندا بیلیمسل آچیقلامالار آراماقدانسا معجزه آراییشلارینا گیرن چاغداشلارینین کیچیک گؤرمهیه باشلائدیلیر.
صنعت[دَییشدیر]
گؤرسل صنعتلرینده دوغالچیلیق، دوغانین اولدوغو کیمی گؤسترمهسی بیچیمینده اورتایا چیخدی. گئرچکده ایلک دوغالچی اثرلری، اسکی یونانیستاندا، کلاسیک دؤنم صنعتچیلرینین وئردییی دئییلهبیلر. رونئسانس صنعتچیلری، بیر باخیما گؤره بو آنلاییشی یئنیدن جانلاندیردیلار. 17 یوز ایلینده یاشایان دوغالچی رسساملار دوغانی، گؤزهللییی و چیرکینلییی ایله اولدوغو کیمی یانسیتماقدا بیرلهشیردیلر. دوغالچی تئرمینی ده ایلک کز بو یوز ایلده قوللانیلدی. اینگلیس منظره رسسامی یوهان کونستابئل (John Constable)، 1830لاردا دوغانین توم یؤنلری ایله، اولدوغو کیمی گؤسترمهسی گرهکدییینی ساووندو. کونتابئلین ائتکیسینده قالان فرانسیز باربیزون رسساملاری، یئنی آوروپا دوغالچیلیقینین منظره رسمیندهکی تمثیلچیلری ایدی. بو ایللرده Jean-Baptiste Camille Corot، Alfred Sisley، Camille Pissarro و Claude Monet ده دوغالچی اثرلر وئردیلر. 19 یوز ایلین سونونا دوغرو دوغالچیلیق آلمان رسساملاری اوزهرینده ده ائتکیسینی گؤستردی. آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینده ایسه دوغالچیلیق 19جو یوز ایلده، گئرچکلیکله ایچ ایچه گلیشدیر.
ادبیات[دَییشدیر]
ادبیات دوغالچیلیق، 19جو یوز ایلین ایکینجی یاریسیندا فرانسهده دوغولدو. بو آخیمین قورامسال تمللرینی فرانسیز فیلسوفو ایپولیت تینین (Hippolyte Taine) اولوشدوردو. تینین دوشونجهلریندن ائتکینلهنن گونکور قارداشلار، ایلک دوغالچی رومان اولان (Germinie Lacerteux (1864 یازدیلار. آمّا ادبیاتدا دوغالچیلیق اصل آنلامینی، امیل زولانین دئنئیسل رومان (تجربی رومان) (1880) آدلی دئنهمه یازیلارندا تاپدی. گنکور قارداشلاردان ائتکیلهنن زولایا گؤره رومانچی، اولغولاری یالنیزجا فاکتلاری تعیین ائدهرک یازماقلا یئتیرن بیر گؤزلهمچی (مشاهدهچی) دئییل، رومان شخصلرینین ایچ دونیالارینی، دویغوسال و توپلومسال فاکتلاری بیر سیرالی دئنهیدن (تجربهدن) گئچیرن بیر دئنهیچیدیر. دوغالچیلیغین اؤن گؤردویو یؤنتملره زولا قدر جیددی باغلی قالمیش چوخ آز یازار واردیر. آمّا بیر سوره سونرا، اونلو اؤیکوچو Guy de Maupassant، رومانچی Joris-Karl Huysmans، آلمان یونان یازاری Gerhart Hauptmann، پورتوقاللی رومانچی José Maria Eça de Queirós بو آخیمدان ائتکیلهنرک یازمیشدیلار.
دوغالچی یازارلار، نسنل گئرچکلری یازدیلار و ایدئاللاشدیرماغا قارشی چیخدیلار. یاشامین آجی و کؤتو یانلارینی دا یانسیلادیلار. وراثته ایلیشکین گؤروشلرینین ائتکیسی ایله، گوجلو توتقولارین جایناغیندا قیورانان ساده تیپلری اَله آلاراق ایشلهدیلر. دوغالچی یازیچیلار، چئورهنین بیرئی اوزهریندهکی اَزیجی بیر ائتکیسی اولدوغونا اینانیردیلار. بوندان دولایی اثرلرینده، ایچ قارالدیجی مکانلاری، سمتلرینی و یئرآلتی دونیاسینی بیر بلگهسل دیلی ایله ایشلهدیلر. اوروپا ادبیاتیندا دوغالچیلیغین ائتکیلری ضعیفلهمهیه باشلادیغی بیر دؤنمده آمریکا بیرلشمیش اوستانلرده، Stephen Crane, Frank Norris و Jack London بو آنلاییشلا یازدیلار. Theodore Dreiser، آمریکادا دوغالچیلیغی زیروهیه اولاشدیردی. James T. Farrellین Studs Lonigan (1932-35) باشلیقلی اوچلهمهسی سون دوغالچی اثرلر اولدو.
تورک ادبیاتیندا دوغالچیلیق، تجربهیه دایالی بیلیملرین قیزغین ساوونچوسو بشیر فوادین (Beşir Fuad) ائتکیسی ایله گیردی. بشیر فواد رومان یا دا اؤیکو یازاری دئییلدیر. آمّا بعضی اثرلرینده دوغالچیلیغین تمل ایلکه و یؤنتملرینی ساووناراق دؤنهمین رومانچی و اؤیکوچولرینی ائتکیلهدی. تورک ادبیاتینین ایلک دوغالچی رومانی، 1891ده احمد میداهت افندینین یازدیغی مشاهداتدیر. بو آخیمین تورک ادبیاتینداکی ایلک اؤنملی تملچیسی ایسه حسین رحمی گورپیناردیر. گورپینار دوغالچیلیغا، مربیه (1899) آدلی رومانیندا قهرمانلاریندان بیرینین آغزیندان بو آخیمین نه اولدوغونو آنلاداجاق قدر اؤنم وئرمیشدیر. من دلیمییم؟ (1925) آدلی رومانی مستهجن بولوناراق داوا آچیلینجا یازار، "گئرچک اؤیکوچولوک، توم بیلیملری، فنلری قاپسایان، هر کؤتولویو، هر خستهلییی، هر گیزلی فسادی، یارانی آیدینلیغا چیخاران بیر گوجدور" دئیَرک دوروشمادا اؤزونو و دوغالچیلیق آنلاییشینی ساوونموشدور.
دوغالچیلیق، قیسا عؤمرونو بیر آخیم اولماقلا بیرلیکده گئرچکچیلییین زنگینلهشمهسینی، یئنی قونولارین بولونماسینی، بیچیمه اؤنجهلیک تانیمایان و یاشاما یاخین اولان بیر آنلاتیمین گلیشمهسینی ساندیغیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ "Naturalism." Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
- ↑ Methodological Naturalism and Philosophical Naturalism: Clarifying the Connection (2000), Barbara Forrest, 2007-05-20 tarihli.
- ↑ "Naturalism", in The Encyclopedia of Philosophy, Macmillan, 1996 Supplement, 372-373.
- ↑ Jonathan Barnes's introduction to Early Greek Philosophy (Penguin)


text:
تورکیه – ایسلند فوتبال مسابقه سی بولیب اوته دی
اوشبو مسابقه تورکیه نینگ میزبان لیگیده ایسکی شهر ولایتیده اجرا ایتیله دی.
دنیا کپ 2018 گه اشتراک ایتیش چوکاتیده اروپا گروهی مسابقه لری قطاریده تورکیه – بیلن ایسلند اوچره شه دی. مسابقه تورکیه وقتی بیلن کیچقرون ساعت 09:45 ده افغانستان وقتی بیلن 11:15 ده اجرا ایتیله دی.
تورکیه ملی تیم جماعه سی لوچسکو بیلن ارده توران بیانات بیردیلر.
لوچسکو ساکن عجله قیلمه فوتبال اوینه شیمیز کیره ک. آسان بولمه یدی رقیبیمیز جوده کوچلی دیب ایتدی.
ارده توران ایسه، قالگن ایککی مسابقه ده یخشی اجرا ایتیب غلبه قازانماقچی میز، دیدی.


text:
" ینگی کابینه باره سیده قرشیلیکلر هلی هم حل ایتیلمه گن"
ایریم مدنی جماعه فعاللری ینگی کابینه تیز اره ده اولوسی جرگه گه تانشتیریلیشینی جمهوررییس غنی دن طلب قیلدی.فعاللرگه کوره، کابینه کیچیتیریلیشی افغانستان امنیتی و اقتصادی گه منفی تاثیر قالدیرگن. اجتماعی عدالت نی تامین لش جنبش ناملی مدنی جماعه بوگون کابلده اوتکزگن مطبوعات انجمنیده کابینه یوق لیگی و وزیرلیککلر و مهم اداره لر تقدیرسیزلیگی اقتصاد ثبات سیزلیگی و امنیتی قیینچیلیک لرگه سبب بولگنینی ایتدی. اوشبو قوریلمه مسووللریدن احمدذکی بوحقده شوندی دیدی:" بیرتاماندن اورته گه کیلگن تیزیم کیلیشوو بیر حکومت دیر بودجه لایحه سی تصدیق لنمه گنی و سیاسی ثبات سیزلیک بیلن بیرگه باشقه تاماندن ملی بیردملیک حکومت مسووللری قدرت نینگ 50 – 50 بولیش بیلن بندلر." ذکی جنابلری بومساله ینگی کابینه نینگ تقدیر سیز قالیشی گه اصلی دلیل ایکنینی تاکیدله دی. او شونینگدیک ینگی حکومت دن نامزد وزیرلر تیز آره ده رای آلیش اوچون اولوسی جرگه گه تانشتیریلیشنی طلب قیلدی. اجتماعی ترماق لرده هم کوپچیلیک افغانلر کابینه کیچیکتیریلگنینی قتیق قاره لب کیلماقده لر. جمهوررییسلیک سرای منبع لردن بیری نینگ بی بی سی گه ایتیشیچه، کابینه تنیشتیریلیشی باره سیده قرشیلیکلر هلی هم موجود بولیب، نامزد وزیرلر تانشتیریلیشی کچیکتیریلگنیگه سبب بولگن. اوزاسمینی ایتیشینی ایسته مه گن بو منبع گه کوره، حکومت بیرگن وعده سیگه ماس کابینه اعلان ایتیلیشی اوچون جدی ایشلب کیلماقده . ملی بیردملیک حکومتی نینگ ایشگه باشله شیدن قریب اوچ آی اوتماقده، جمهوررییس محمد اشرف غنی ایشی نینگ بیرینچی کونیده 45 کونده ینگی کابینه اعلان ایتیلیش وعده سینی بیرگن ایدی. اما بووعده عملی بولمه دی . اوندن کیین دسامبر ای نینگ اولیده اروپا سفری عرفه سیده ، کابینه اوچ و یا تورت هفته جریانیده اعلان ایتیلیشی ممکن لیگینی ایتگن ایدی. حاضر اوچ هفته اوتماقده. .


text:
ی.پ.گ تروریستلرینی فرانسا عسگری ائییتیر
عراق اربیل مرکزلی باس نیوزون ادعاسینا گؤره، 100 فرانسا عسگری، دانیشمانلیق و تعلیم مقصدیله ی.پ.گ صفلرینده رقه عملیاتینا حاضیرلاشیر
بؤلوجو ترور هؤؤگوتو پکاکانین سوریهدکی قولو پ.ی.دنین سلاحلی قانادی ی.پ.گ و اونون گودوموندهکی دموکراتیک سوریه گوجلرینی فرانسا عسگرلرینین ائییتدیگی ایرهلی سورولدو.
عراق اربیل مرکزلی باس نیوزون ادعاسینا گؤره، 100 فرانسا عسگری، دانیشمانلیق و تعلیم مقصدیله ی.پ.گ صفلرینده رقه عملیاتینا حاضیرلاشیر.
فرانسا عسگرلرینین، کوالیسیون گوجلرینه باغلی اولاراق ی.پ.گ/دموکراتیک سوریه گوجلرینه حربی دانیشمانلیق، عملیات پلانی و هاوا عملیاتلاریندا کووردیناسیون قونوسوندا دستک وئردیگی اؤیرنیلدی.
فرانسا عسگرلرینین بؤیوک حیصهسینین، عین العربدهکی (کوبانی) آمریکا حربی مرکزینده قونوشلاندیغی بیلدیریلیر.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
جناب رحیم شهریاری دان آلبوم سنسیز گوزل ،
شاد و غم آذری آهنگ لر دانلود اوچون
Rahim Shahriyari Sənsiz danlod mp3 Album
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri | Tagged: Azerbaycan mp3,Azərbaycanim mp3,Ağlama Anam mp3,mp3 Azeri,Rahim shahriyari,rəhim şəhriari,Rəhim şəhriyarı,sudan gelen sürmeli kız mp3,sudan gələn sürməli qız,من سنی هاردا گوردوم,آذربایجان منیم ائلیم آذربایجان منیم دیلیم دوغراسالار دیلیم دیلیم منیم دیلیم اولن دئیل باشقا دیله چونن دئیل,آذربایجان ماهنیلاری,آغلاما آنام,تورک اوغلویام تورکم من,دانلود موزیک آذری,دانلود موسیقی های اصیل اذربایجانی,دانلود موسیقی سودان گلن سورملی قیز,دانلود آهنهگ مادر,دانلود آهنگ های رحیم شهریاری,دانلود آهنگ آنا,دانلود آهنگ آذربایجانیم رحیم شهریاری,دانلود آهنگ سودان گلن سورملی قیز,دانلود ترانه زیبای سودان گلن سورمه لی قیز,رحیم شهریاری,سودان گلن سورملی قیز,سودان گلن سورمه لی قیز |


text:
1 هر قیش دالیجا یاز گلیر هر گئجه گونوز،
ایمدی کی گون باتیب قارالیقدیر تلسمهیوز.
لقمان بویوردو:«ـ چؤلده ایتیردیز یولو گئجه،
مالدان ائنیب، ائدیز اوتوراق تا اولا گونوز.»
چوخلار گومان ائدیبله یالان دانی دوغرویا،
قوش بس کی قیشقیریر، هله یئرسیز اوخور خروس.
هر کیم بو گون دیییر کی منم صاحب زمان،
آللانماییز، زمان ظهور اولماییب هنوز.
5 میرزا رضانین اوغلو دیییرلر امامدیر،
بو سؤزلری آدام ائشیدهنده اولور قودوز.
گر بو دلی، امام اولا، پس من پیمبرم،
گر بو پیمبر اولسا، منم یوخسا هورموز.
بو فیرقهیه پیمبر اولاندا بئله بیزوو،
دان ائتمه اولسا بعضیلره گر خدا، اؤکوز!
یول منزله اودور کی پیمبر وئریب نیشان،
خوش حالینا او کیم بو یولو دوتدو گئتدی دوز.
حق جد و جهد ائیلییهنه گؤستریر یولو،
اوز غیر حققه، قویما سنه حق گتیرسین اوز.
10 حاجت آپارما بندهیه مخلوقا تیکمه گوز،
دان اؤزگهسی اولا هر کیم، اومیدین اوز!
محض بهانه خلقه اوخور وعظ هیدهجی،
حق بندهسین بهشته آپارماز بهانهسوز.
1 واریم خیال گر ای دوست! اولسا بو قیش یاز،
سنین هوایه گنه قوش کیمی ائدهم پرواز.
کؤنول همیشه چکهر حسرتین گنه گلهسن،
نئجه ائدهر قازالاق آرزو یئتیشسین یاز.
بو گون بئله بو غریبی سیخیبدیر آیریلیغین،
بو قسم ایله دمیری باور ائتمه سیخسین گاز.
گؤزوم یولوندا قالیب تا هاچاغ گلیر پئیغام،
قولاق دوتوب قاپییا تا هاچاغ یئتهر آواز.
5 سنین سوراغیوا ائودن چیخیم چؤله کم ـ کم،
نهدیر علاج دوتوب بو یولو گئدیم آزـ آز.
سنه یئتهر ائدهسن ناز، ای عرب بالاسی!
بو گون مسلّم اولوبدور سنه عراق و حجاز.
منم کی دؤنمهدی بیر یول مورادیما ایام،
منم کی اولمادی بیر گون فلک منیملن ساز.
منی بو شهرده بیر آلاگوز شکار ائتدی،
نئجه گؤگرچینی گؤیده شیکار ائدهر شهباز؟
دوگون ـ دوگون تئلی هر یان اوزونده کسمهلری،
ائدیب ولایت تهرانی خطّهی اهواز.
10 اولار کی وصف ائلهییبلر صفادا شیرازی،
منه گومان یوخو ترجیح هیدهجه شیراز.
1 سیز باخین بخته هر اول کس بیزه همسایه گلیر،
بیزه بیر آغری اولور، درد و غمه مایه گلیر.
قونشودان قونشویا گر آش گئدهر قورما گئدهر،
بو بیزیک باشیمیزا داش گلیر و قایه گلیر.
گر بو معلوم اولوب: گوندن ایشیق آیه یئتهر،
ناتی آیدان دوتولور، گون اوزونه سایه گلیر.
هیدهجی هیچ دانیشما! ائله اؤز پاییوه شوکر،
دؤز اگر باشیوا گؤیدن کجک و پایه گلیر.
5 گر الیندن دوتا، یئردن گؤیه آسان آپاریر،
اول کی گؤیدن یئره شأنینده اونون آیه گلیر.
1 بو روزگار گئچهر، یاخشی روزگار گلهر،
کؤنول داریخما، غم ائتمه کی غمگوسار گلهر.
دومان دوتوب یئر اوزون، گر یاغار هوادان قار،
گئچهر گئدهر بو سویوق قیش، گنه بهار گلهر.
اگر او چاغ کی سفر ائتدی یار، گئتدی بخت،
خوش اول گونه قاییدار بختیلن او یار گلهر.
گئجهـگونوز چکیرم آه، تیکمیشم یولا گؤز،
گؤروم هاچاغ گنه اول یار گولعیذار گلهر.
5 سولوب جوانلیغیمین رنگی، باش و قاش آغاریب،
بلی بهار بیتهر لاله، قیشدا قار گلهر.
1 ای کؤنول! گل سن بو یار بیوفادان ال گؤتور،
قوی سنی بو درد اؤلدورسون، دوادان ال گؤتور.
یار و یولداشدان اومید اوز، قوم و قارداش ایستهمه!
یومگیلن بیگانهدن گؤز، آشینادان ال گؤتور.
اوخشادین گول اوزلری، اوگدون بو قارا گؤزلری،
حاصیلی نولدو؟ هوس بسدیر، هوادان ال گؤتور.
فیتنهدیر عشق مجازی، فیتنهدن قورخماق گرهک،
عشق نفسانی خطادیر، بو خطادان ال گؤتور.
5 ای منی گؤزدن سالان مئهر و وفاسیز سؤودوگوم!
گر یوخون مئهر و وفا، باری جفادان ال گؤتور.
1 بهار عؤمر خزان اولدو یاغدی باشیما قار،
بو گون گول اوزلری سؤومک اولوب منیمچون عار.
منه دیییرلر قوجالدین، جاوانلیق ائتمه! ولی،
او زاد کیم اولدو طبیعی، نئجه زوال تاپار؟
من ائیلهرم بو محبت اوتون اورهکده خموش،
اگر حرارتی زایل ائده اؤزوندن نار.
محبت اهلی ملام و مذمّته باخماز،
بو سؤزلره قولاق آسماز اگر حقیقتی وار.
5 من اول کسم کی هوا و هوسله مشهورام،
او سرخوشام کی آدیم عشقیلن اولوبدور جار.
1 بو گون اذیت یار و مذمّت اغیار،
خدا بیلیر کی منی عؤمردن ائدیب بیزار.
منه بو عقل اذیت ائدیر، دور، ای ساقی!
گتیر پیاله، آپار عقلی، جانیمی قورتار.
بنای عؤمرومو بیر جام ایلن ائله ویران.
دؤگول بو عؤمر مگر مایهی غم و آزار؟
قیتیب نئجه دؤوهنین چگنینی یوک آلتیندا؟
سیخار، سیخیب منی بو روزگار ناهنجار.
5 گول اوزون ائشیگه آتدی پردهدن، ای وای!
ائویم ییخیلدی کی بوندان سورا ایشیمدیر زار.
1 ائشیتمیشم ایکی زاد وار گتیرمک اولماز تاب:
بیری فراق احبّا، ایکینجی فقد شباب.
بو گون مجالی غنیمت بیل ای جوان! قالماز،
همیشه عؤمر گولوستانی خرم و شاداب.
خدا بو عالمی اسباب عالمی یارادیب،
گرهکدیر آدمه مطلوبه یئتمهگه اسباب.
قیلیب مشیّتی محتاج خلقی بیرـ بیرینه،
دؤگول گزاف، بیلیر حکمتین اولوالالباب.
5 پیاده گئتمهگه یولداش اگر یوخون طاقت!
یوبانما، وقت گئچیب، بیر اولاغ اؤزونچون تاب.
1 صوفی بویوردو سئیر و سفردیر غمه علاج،
گئیدیم چاریق آیاغیما، آلدیم اله آغاج.
یئر قالمادی کی گئتمهییب اوردا دوتوم سوراغ،
بیر کس تاپیم مگر کیم ائده دردیمه علاج.
بیلمیش قامی کی یاخشی غذادیر سکنجبین،
اما نه فایده کی سلامت دؤگول مزاج.
من بو یوغون آغاجی نئجه ائیلهییم قوجاق؟
من بو اوزون طنابی نئجه ائیلهییم قولاج؟
5 ائیله اورهکده نقش گول اوزلر محبتین،
تاپماز بو مملکتده گوموش سیکّهسیز رواج.
گل منی الله اؤزون خدایا باغیشلا،
فخر رُسل، ختم انبیایا باغیشلا.
حقِّ علی ولیّ و وصیِّ رسولا،
فاطمه(س)نین چکدیگی جفایا باغیشلا.
سبط پیمبر حسن(ع)، ایکینجی اماما،
قارداشی، مظلومِ کربلایا باغیشلا.
سید سجاد(ع) و اوغلو باقر(ع) علمه،
صادقِ(ع) اولادِ مصطفایا باغیشلا.
5 موسیِ کاظم (ع) چکهن بلایا منی گئچ،
اوغلو اونون حضرت رضایا(ع) باغیشلا.
6- زاهید
زاهید سؤزونو، هیدهجی منفی بیر کوت بئیین، گئج باشا دوشن و ظاهیرساز بیر تیپ آنلامیندا ایشلهدیر. زاهید چالیشیر ریاضت ایله مقصده چاتسین ولاکین اونون گؤروشلری دار و یوللاری محدود و فئیضی اولمایان مسیردیر، اودور کی ملامته شایان اولوبدور. زاهید ده اورهک یوخدور.
دیییر زاهید ائتمز منیمچون تفاوت،
قیاقوی غاز ایله آواز بولبول.
بو حیوانا آدم دیییرلر، منه دیو،
بو نادانا عاقیل دیییرلر، منه خول!
(8/11-2)
زاهید دانیشاندا، دانلامازدیم،
سولدان اگر آنلاسایدی ساغی.
(77/1-6)
دیییرلر زاهید سالوسا خلق ساده و صاف،
منیم کیمی رند و زیرک و قلاش.
(18/4-1)
ائوین دلینمهیه زاهید منی اوچاغ دانلا،
گؤرهن بو سادهلری باده وئرمییهن ایمان.
(27/8-1)
1 ـ شرح منظومه
حکیم هیدهجینین «دانشنامه و دیوان»ینا اؤن سؤز یازان غلامحسین رضانژد، ادعا ائدیرکی منظومهیه یازیلان بوتون شرح و تعلیقهلری اوخوموش و نتیجه آلمیشدیر کی:
« حکیم هیدهجینین تعلیقات و حاشیهلری، هم ان جامع و همده ان ایجازلی یازیلاردیر، بئله کی اوندا بیر کلمهدن، بیر نئچه صحیفهیه قدهر شرح و تعلیقهیه راست گلمک اولار. حکیم هیدهجی، بوعلینین شفا، اشارات و تنبیهات و باشقا اثرلری و ملاصدرانین اسفار کیتابینا مسلط ایدی و حکیم سبزوارینین شاگردی حاج میرزاحسن واسیطهسی ایله اونا یاخین ساییلیرمیش، و منظومه بحثلرینی اوندان دینلهدیگی اوچون، ان گؤزهل و ان جامع تعلیقه یازا بیلمیشدیر و اؤز تعلیقهسینده و فیلسوفلار و متکلملرین ان اینجه بحثلر و تقریرلریندن یارارلانمیش و هر تعلیقه و حاشیهده لازم اولان آچیقلامالاری گتیرمیشدیر. باشقا گؤردوگوم حاشیهلر صاحیبلری، آز ـ چوخ موضوعدان قیراغا چیخیب سؤزو یئرسیز اوزالتمیشلاردیر.» 1
حکیم هیدهجینین منظومهیه یازدیغی شرح، اصلینده ایکی بؤلمهدن عیبارتدیر:
«1. حاشیه لئالی منتظمه و شرح منظومهی منطق،
2. تعلیقهی غرور الفراید.
هر ایکی بؤلمه تهراندا 1344 هـ . ایلینده نشر ائدیلمیشدیر. همین نشر 1404 ﻫ. (1363 ش.) ایلینده و بیر داها 1365 ش. ایلنده یئنهده تهراندا چاپ ائدیلمیشدیر.»2
هیدهجی چاغی، یعنی هیجری 13ـ نجی یوز ایل، ایران تورک ادبیاتینین جانلانما چاغلاریندان بیری ساییلیر. بیر طرفدن ایراندا گئدهن سیاسی ـ اجتماعی چالخانتیلار و باشقا طرفدن ادبی قالخینمالار، هم تورکجه و هم فارسجا یازان قلم صاحیبلرینی تأثیر دایرهسی آلتینا آلمیشدیر. بو چاغدا شعرین بوتون نوعلاری و همده یئنی تیپلی منظومهلر مئیدانا گلمیشدیر.
هیجری 13 ـ نجی عصرده تورکجه یازان شاعیرلریمیزین یارادیجیلیقلاریندا غزل شعر نوعو اساس یئر توتموشدور. غزلین نسیمی، شاه ختایی، فوضولی، قوسی تبریزی و صائب تبریزی کیمی بؤیوک اوستادلاری اولموشدور و بو عصرده غزل یازما ایشینی سید ابوالقاسیم نباتی، محمد باقر خلخالی، ذکری اردبیلی، عندلیب قاراجاداغی، مهدی شکوهی مراغهای، ابوالحسن راجی، میرزا علی لعلی، میرزا رضا صراف، محمد امین دلسوز و ملامحمد هیدهجی دوام ائتمیشلردیر.
1 ـ محمدباقرخلخالی
ملامحمدباقرخلخالی، حکیم هیدهجی کیمی شیعه روحانیلیگینه منسوبدور. اونون ادبیاتا بؤیوک خیدمتی «ثعلبیه» و یا «تولکو ناغیلی» مثنویسینی قوشماسیدیر. بو مثنوی آذربایجاندا چوخ اوخونان شعر کیتابلاریندان ساییلیر و دفعهلر نشر اولوبدور. خلخالی اثرینده خلقه خیطاب یازیبدیر:
عوام النّاسه یازدیم بو کیتابی،
موجّه اونلارا قیلدیم خیطابی.
اثرده شاعیر درین دوشونجهلری ساده بیر دیل ایله تولکو ناغیلی ایچینده نظمه چکیب، اوخوجویا راحتجاسینا چاتدیرا بیلیر.
خلخالینین حکیم هیدهجی ایله اورتاق نقطهلریندن بیریسی، هر ایکیسینین روحانی اولماسی و ایکینجیسی اونلارین تورکجهمیزه رغبت گؤستریب، قیمتلی اثرلر یاراتمالاریدیر.
اتک یازېلار
- محمدعلیمدرس. ریحانة الادب، تبریز، کتاب فروشی خیام، تهران، ج 6.
- الینیزدهکی کتاب، ص 159.
- مجتهدی، مهدی. رجال آذربایجان در عصر مشروطیت، به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران، زرین، ص 305.
- دانشنامه و دیوان حکیم اعظم و شاعر محقق حاج ملامحمد هیدهجی، تبریز، 1317، مقدمه.
- مدرسی، مرتضی. منتخبی از تاریخ فلاسفهی اسلام، تهران، 1353، ص 321 ـ 318. و هم باخېن: مجلهی وحید، سال7، تهران 1348، ش7، ص824.
- شیخ موسی الزنجانی. الفهرست لمشاهیر و علماء زنجان، به کوشش سید حسین جنوی زنجانی، قم، آل عبا، ص 142.
- آذربایجان س س ر علملر آکادمیاسې. جنوبی آذربایجان ادبیاتی آنتالوگیاسی، علم نشریاتی، باکی1981، ص 138.
- نیرومند، کریم. تاریخ پیدایش تصوف و عرفان و سیر تحول و تطور آن، عرفا و حکمای استان زنجان، کتاب فروشی ستاره، زنجان، 1362، ص 233.
- دیوان ترکی حکیم هیدهجی، مقدمه م. کریمی. تهران، اندیشه نو، 1382.
- محمد هیدهجی. رسالهی دخانیه، به اهتمام علی اکبر ولایتی، تهران، وزارت امور خارجه، 1385.
11 ـ محمدرضا کریمی9
1382 ـ نجی ایلده دیوان ترکی حکیم هیدهجی کیتابېنې نشر ائدیب و اۏنا گئنیش مقدمه یازان آقای محمدرضا کریمی دئییر:
« شاعیر جامعهنین بۆتۆن ضعفلرینی شاهدان توتدو، پیس عمللی عالیملره قدهر، درویشلردن، عامی خالقا کیمی تنقید ائدهرک، اۏنلارېن تنبللیک و بیعارچېلېقدا اۏلدوقلارېنې افشا ائدیر و هامېدان باشدا شاها ساری چېغېرېر:
اگر شاه را عار بودی کمی،
نه جستی تنآسانی و خرمی.
اۏ بیری صنیفلریده بئله افشا ائدیر:
ز آیین یزدان فروشسته دست،
زن و مرد، پیر و جوان هر که هست.
در این روزگاری که من آمدم،
چه بد روزگار است، آمد بدم.
نه یک رهنمایی است آید به کار،
نه دانشوری کارد از پای خار.
نه یک پیر راهی که پیری کند،
ز افتادگان دستگیری کند،
شبانی ندارد مگر این رمه؟
جهانی است بر کام گرگان همه.
9 ـ عزیز محسنی
عزیز محسنی، 1374، نجو ایلده آذربایجان ادبیات تاریخیندن قېزېل یارپاقلار عنوانلې کیتاب نشر ائتمیشدیر. بو کیتابدا نسیمی، فۆضولی، هیدهجی، خلخالی، نباتی، صراف و معجز شبستری حاققېندا مقالهلری واردېر. هیدهجی ایله علاقهدار اۏلان مقالهسینده دئییر:
« حکیم ملامحمد هیدهجی بیر وطنپرور، یورد سئوهن شاعیردیر. اۏ، اؤز آنایوردونو، دۏغما کندینی بۆتۆن وارلېغې ایله سئویر و بۆتۆن حیاتی بۏیو، یئری گلدیکده دۏغولدوغو، بۏی آتدېغې کندین طبیعتینی، اقلیمینی، سرین سولارېنې، اۆرهک آچان منظرهلرینی خاطیرلایېر.
اۏ، سئویملی اؤلکهسیندن، دۏغما کندیندن آیرې دۆشمهڲینه گؤره اۆرهکدن آجېیېر و بؤیۆک بیر نیسگیل ایله بو آیرېلېغې دیله گتیریر:
فغان کی حسرتی قالدې اۆرهکدن هیدهجین اۏل،
سۏیوق بولاقلارې، باشې دومانلې داغلارې.
(14/26-2)
یا خود:
فلک منی آتدېن فراقا هیدهجدن،
قایېتماغا یۆخدور اۏ کنده ایمکانی.
اۏ، دؤنه ـ دؤنه دۏغما کندیندن آیرې دۆشۆب، غۆربت اؤلکهده اسیر بیر حالدا یاشادېغېنې یاندېرېجې و اۆرهک داغلایېجې سؤزلر ایله افاده ائدیر و اۏنو اؤز دیارېندان آیېران شهره لعنت یاغدېرېر [و] نفرین ائدیر:
عجب دۆچار اۏلدوم، اسیر و خوار اۏلدوم،
خدا خراب ائتسین، بو شهر تهرانی.


text:
آغ آتیم
آغ آتیم ، قول قاناتیم
آت قدمین یورتما یئری ! ——– > یورتما یئریمک = آت یئریشی
آش تپه لردن
سیلدیریم تک سره لردن
سئله سینمیش دره لردن
بو نه طوفاندی گؤزل کهلیگیمی
ایستییر آییرسین فره لردن ——> فره = کهلیک بالاسی
غیرتیم جوشه گلیر غملی خبردن
آغ آتیم – قورخما خطردن !
آغ آتیم ، قول قاناتیم
شیهه چک ، قوی سسیوه
بلکه یاتانلاردا اویانسین
یاتماغین واختی دگیل دورسون اوتانسین
یاتانین عؤمرو تالانسین
تازا نعلین وار آتیم
چال بو داغین سینه سینه ، قوی پارالانسین
چال داغین سینه سی باتسین ، یارالانسین
داشی داشدان ، آرالانسین
آغ آتیم قول قاناتیم
داش قایادان آشما چتیندی
قاباق اوز یوققوشادی ، قاشما چتیندی
داغا دیرماشما چتیندی
داشا ، سووخاشما چتیندی ———-> سووخاشما = دیرماشماق
باخما یوللاری چتیندی ، اورانین هیبتی یوخدور
آغ آتیم همت ائله !
غیرتی یوخدور
هله اوز یوققوشالار چوخدو قاباقدا
آشماق اولماز بو آیاقدا
آغ آتیم قول قاناتیم
بسدی ایاق ساخلاما ، گون باتدی قارالدی
گون گئچیب داغ دالینا رنگی سارالدی
داغین اوستون دومان آلدی
آغ آتیم بس بو نه حالدی ؟
بورا یارقاندی آتیم دورما آماندی … —–> یارقان = یارغان = اوچوروم
آغ آتیم ، قول قاناتیم
آت قدم آیدینلیغا ساری
هورکوشن اوولاریلان ، —-> هورکوشن = قورخوب قاچان
(( اوو = آو ، صید ، شکار « عوام تصوروندا (آو) فارسیجا آهو نون مخفف تلفظو دور و بو نه یالنیشدیر ))
چیخ سره یاللاری یوخاری —-> سره یال = سره ، گدیک
قار قالان داغلارا سال بیر نفسین
قوی اریسین بوز کیمی چیگنینده کی قاری
سولاری آرخلارا سال بلکه سووارسین
قوری قالمیش مومالاری
قوی بؤیوک گؤلده اوزوشسونله یاشیل باش سونالاری
آغ آتیم
جهد ائله باری
سنی تاری !
آغ آتیم ، قول قاناتیم
طبعیمین دریاسی جوشقوندو
یئل اسدیر لپه لنسین
قوی چالیم صخره لره دالغامی ، —–> دالغا = شپه ، موج
دالغام سپه لنسین
قوی یاغیش تک قورویان
داغلارین اوستونده اله نسین
هرزه اوتلاری آپارسین
لالا بیتسین
هاممی گوللر تزه لنسین
گول و بولبول یییه لنسین
آغ آتیم ، قول قاناتیم
آت قدمین قلعه بابکدن آشاق
قارا گونلن ساواشاق
آت گولوندن سس آتیب ، بابکین حالین سوروشاق
یئنه طوفاندا جوشاق
دریالار تک قووشاق
قوووشوقدان سوووشاق ——> قوووشوق = چایلارین قوووشان یئری
آغ آتیم قول قاناتیم
شیهه چک قوی سسیوه
هاجرینی ترکینه چکسین نبی گلسین
قوی کور اوغلو آتینی داغلارا سالسین
ائشیدیب شیهه نی گلسین
الده کسگین قیلینجیلا
بویاسین قانه کئچل حمزه نی گلسین
قوی کرم سازینی سالسین دؤشونه ، چؤللره دوشسون
های سسی ائللره دوشسون
دئگیلن غملی کرم ایستییر اگر ، اصلینی گلسین
دشمنین بلکه کسک نسلینی ، گلسین
قوی بو داغلاردا بؤیوک هلهله دوشسون
داغلارا ولوله دوشسون
آغ آتیم ، قول قاناتیم
منه بیر قالغی بابامدان ، بو وئریلدی ، بونو چیگنیمه ساللام
قارا داغ باشینی آللام
اورا بیر ولوله ساللام
آغ آتیم دورما ، یوبانسان ، دالی قاللام
آغ آتیم قول قاناتیم
بیز اگر قلعه سیمرغدان آشساق بیزه آزدی
باخما یوللار ناتارازدی
باخما بو قارلی دماوند ، بو قفقاز بو هرازدی
باخما داغدا ، هاوا دوتقوندو – آیازدی —-> آیاز = آیلیق و سویوق گئجه
باخما بو قیشدی بو یازدی
آغ آتیم آت قدمین دریا دایازدی —–> دایاز = کم عمق ، درین یوخ
دریانی گئچسن اگر شهر نیازدی
اوردا هر قان کی توکولدو یئره ، آزادلیغی یازدی
بشر آزادلیغا بازدی !
آغ آتیم ، قول قاناتیم
اوردا دؤلبر چین اوتو دؤرت پر آچیبدی
اوردا دیللنمگه دیل تازه شیرین دیللر آچیبدی
اوردا باغلاردا بوتون گوللر آچیبدی
آغ آتیم
آت قدمین
آیدینلیغا ساری !
شاعیر : اوستاد هوشنگ جعفری
Filed under: استاد هوشنگ جعفری,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: هوشنگ جعفری,هوشنگ جعفری نین شعرلری,آذربایجان شعرلری,آغ آتیم,استاد هوشنگ جعفری,استاد جعفری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر |


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
تانریم
دئیرلر بوردان سن چیخ گئت
نینییم ،هارا گئدیم ،گوی ماویدی ،تانریم
اگر ال چکسمده آنامدان بوردا
آیاق چکنمه رم آنا توپراقدان ،تانریم
گویون وفاسی یوخدور هئچوده بیزلره
توپراقی آتساندا گویه ،تئز قاییدار یئره ،تانریم
گوی گاه ماوی اولار ،گاه توتولار ،آغلار
آغلاشیر بولاقلاردا ،سوزور یاناقیندان ،تانریم
قاینایار هردنده ایستی سو بولاقلاردان
نه درماندی قاینار سو آنامین قیچینا ،تانریم
یئل اسسه ده ،شاخدا وورسادا ،کولکده قار یاغسادا
قاینار سو آخار آذربایجانین داغلاریندان ،تانریم
ایگیتلرین ،آصلان قیزلارین ،اگر بوجاقلاردا قالسادا
دویوش زامانی گرک چیخسین تولکی یوواسیندان ،تانریم
چاققاللار همشه گوزلری وار بیزیم وطنده
قوی اولاسین بوز قورداریم مئشه ده ،تانریم
اگر ال چکمسه لر اونلار توپراقیمدان
قیراجاغام ال اوزونون الین گولوندان ،تانریم
ایگیت لر یایین وطن ماهنیسین اولکه میزه
اوجادان اوخو،چیغیر اورکدن،قوی چیخسین جانیم ،تانریم
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər |


text:
مارقوش تورکمن صحرا: حاضرکیدوورینگ مهم مثلهلرینینگ سازلاشیقلی چؤزگیتلرینی ایشلاپ تاییارلاماقدا ایشجنگ اورون ایهلیأن ترکمنستان دگیشلی اوغوردا عمومی تاغاللالارا اؤنجیلی قوشانت قوشوپ دورلی اوغورلادا گینگ خلقآرا خذماتداشلیغی یولا قویماق بویونچا چیقیش اتیأر.ترکمنستان پاراخاتچیلیق سؤییجیلیک، خلقلارینگ آبادانچیلیغینینگ بأهبیدینه خدمات اتمک، خوش نیئتلی قونگشیچیلیق و پاراخاتچیلیق دؤرهدیجی چأرهلره ایشجنگ یاردام برمک سیاستینینگ همده ایزی-گیدرلی مقصدا لایئق دورموشا گچیریأر.
بیرلشن ملّتلر قوراماسینینگ منبرینده ترکمنستان طاراپیندان آیدیلان باشلانغیچلار و ایشجنگ تکلیبلر گون ترتیبینینگ مهمخلق آرا مثلهلرینی،خصوصاندا ساغدین دورموش یؤرهلگهلرینینگ مثلهلرینی همّه طاراپلایئن،عدالتلی و یوقاری هیلی بیلیم برمگی اوپچین اتمک،دویپلی اِکُلُگییا هووپونی آرادان آیرماق اوچین تأثیرلی چأرهلری گؤزلمکگندردنگلیگی یالی دورموش اولغامینا دگیشلی تکلیبلر حاضرکی زمان سیاسی فکرلنمهگینگ اؤنگدن گؤریجیلیگینگ یوزه چیقماسی بولدی.
بیرلشن ملّتلر قوراماسینینگ باش مدیری ۷۰-نجیمجلسینده ادن چیقیشیندا همیشهلیک بیطاراپلیق یؤرهلگهسیندن اوغور آلیان غاراشسیز ترکمنستان ثبتده و دنیأده اِکُلُگییا هووپسیزلیغینیاوپچین اتمکده تازه باشلانغیچلاری بیان اتدی.اولارینگ حاطاریندا بیرلشن ملتلرینینگ آرال بویونچا یؤریته مقصدنامهسینی دؤرتمک سوو مثلهلری بوینچه اوزاق مُهلتلیئن یؤریتهلشدیریلن مقصد نامهسینی همده بیرلشن ملّتلرینینگ سوو دستگاهلارینی ایشلاپ دوزهتمک هووانینگ اؤیتگهمگی بیلن باغانشیقلی عشق آباددا ثبت مرکزینی دؤرهتمک یالی مثلهلر بویونچا اؤنسیچکدی.ترکمنستان پاراخاتچیلیغینگ و آدامزاد اؤسیشینینگ گلجککی اقبالی بیلن باغلانشیقلی بار بولان مثلهلری چؤزمأگه دینگه بیر اؤز قوشاندینی قوشماغا ائمتیلیاندیغی بارادا اِغلان اتمک بیلن چأکلنمأن ایسم أگیرت اولی قوواتینی اهلی عمومی بأهبیتلرده پیدالانماغی دویپلی مصدلارا ایشینی همده اولارا یتمکده ممکینچیلیکلرینی تکلیب اتیأر.
ایران خطینا گچیرن: آماندوردی نساری ۲۰/۸/۱۳۹۴ هـ ش ییل.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
باغیشلا / نصرت کسمنلی
بیر سؤزومله اوره یینه توخوندوم
یالواردیغیم سؤزلریمه باغیشلا
ایسته ییرسن گل دیلیمدن آس آنجاق
سنی سئون گؤزلریمه باغیشلا
هارا گئتسه ، سیزه طرف یول آلان
یالنیز سنین آتشینه قالانان
ائوینیزه پروانه تک دولانان
ناخیش – ناخیش ایزلریمه باغیشلا
..
اؤزون یازدین اوره ییمه آدینی
سن گؤستردین محبتین دادینی
اینجیک لیین آتشی نی اودونو
کوله دؤنموش گؤزلریمه باغیشلا
Filed under: نصرت کسمنلی,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: نصرت کسمنلی,نصرت کسمنلی نین شعرلری,نصرت کسمنلی شعری,آذری شعر,اشعار نصرت کسمنلی,اشعار ترکی,باغیشلا,تورکی شعر,تورکی شعرلر,شعرهای نصرت کسمنلی,شعرهای ترکی |


text:
نوئل بایرامی
نوئل بایرامی، هر ايل ۲۵ دسامبر تاريخینده عیسینين دوْغومونون قوْتلاندیغی مسیحی بیر بايرام. آيريجا دوْغوش بايرامی یا کریسمس اوْلاراق دا بيلينير. ۲۰.جی يۆزايلين باشلاريندان بۇیانا کریسمس، مسیحی اوْلمايانلار طرفیندن ده جشن تۇتولور، دينی موْتیفلريندن آیریلمیش، هديه آليش وئريشی اطرافيندا مۆتمرکیز اوْلان بير بايرام اوْلاراق دا قوْتلانمايا باشلاميشدير. بۇ سکولار نوئل ورژنینده افسانوی شخصیت (نوئل بابا) اساس بير نقش اوْينار. نوئل بایرامی، هر ايل دۆنياداکی مسیحیلرين چوْغونلوغو طرفيندن ۲۵ دسامبردا قوتلانير. مسیحیلرین اکثریتده اوْلدوغو اؤلکهلرده نوئل تعطیلاتی ايلباشی تعطیلاتی ایله بيرلشديريلير. نوئل سؤزجوگونون کؤکو لاتينجه ناتاليس (دوْغوم) کلمه سيدير.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Noel»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۵ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
خانیملار دبده اولان هر بیر اشیانی آلماغی سئویرلر. اونلارین بعضیلری ایسه قیسا واخت کئچمهدن دبدن دوشور.
آخار . آذ آم.آذ-آ ایستینادن حاضیردا دبده اولان، اما ۲۰۱۷-جی ایلده آکتواللیغینی ایتیرهجک اشیالاری تقدیم ائدیر.
جوکئر
حاضیردا هر بیر خانیمین بوینوندا جوکئر گؤرمک مومکوندور. اما ۲۰۱۷-جی ایلده سئویملی قارا بویونباغی ایله ویدالاشیب، مئتال و ایریه جملی بویونباغیدان ایستیفاده ائتمهلی اولاجاقسینیز.
تیکانلی آکسئسسوارلارا "یوخ" دئیین
بو جور آکسئسسوارلارین یئرینی میرواریلر، ساده بویونباغیلار آلاجاق.
پاریلتیلی ماکیاژی طبیعی تونلار اوزلهیهجک
طبیعی ائففئکتلی ماکیاژلار دبده اولاجاق. هایلایتئر اوزینه کیرشاندان ایستیفاده ائدین.
بوروق اوزینه دالغالی ساچ، جینس و پارچا پئنجکلری مخمر اوزلهیهجک. تول اوزینه اننوی اتک، ائنلی اوزینه دار پالتو، ایدمان ایستیللی آیاققابینی هوندوردابان اوز1لهیهجک.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
تورک خلق بيلمينده اوزرليک یازان: علي.ب.تورک
تاريخين درينليکلريندن بو گون گليب چاتان اينانجلار ايچينده “نظر” و “نظرليک”بوتون خلقلر آراسيندا گورونه ن بير گرچک اولوب اسکي دونملردن بربوتون اولقارليقلارايچينده گورونمکده دير.بير چوخ خطردن و بيلمديگي و باشا دوشمديگي اولايلاردان و ايشلردن و بير خسته ليقدن قورنماق آماجيله ياراديلان و اونله يجي ايشلر اينسانلاري اسکي دن بري بيرچوخ يونتمه و چئشيتلي قورويجولار يارادماسينا سبب اولموشدور؛بونلارابير ندن بيلمين اينسانلار بعضي گوزلروباخيشلاا دان اورتايا چيحديقينا اينانميشلار کي بودا “نظرلمک”اينانجين يارادميش ؛بوتون خلقيلرين نظره قارشي باخيشلاري سبب اولبدور کي نظرله ايلگيلي اينانجلار عين شکيلده بوتون توپلوملاردا بير اولسون.
تورک خلقلرينين ايچينده ده اينسانلارين و حيوانلارين باخيشلاري و گورونملري هر نجور اولسادا ضررلي وظفرتوخوندوران سايلميش ؛بو باخيش هم پيس و کم گوزله و هم ياخشي و تعريف گوزيله ده اولسا گئنه ضررلي سايلير.
تورک توپلوملارنين آراسيندا بير چوخ نظره قارشي و نظردن قورويان شئي لر دوزلتميش کي بونلار هم کيشيني اوزونه گوره و هم ده کيشينين مالي و وارليقينا گوره دوزلتيلميش ديرلر.اورنک اولاراک :گوز نظرلردن *؛ يئدي دليکلي مينجيقلاردان؛ پنج آلابي**؛ دليک داش***؛ مکه سوپورگه سي؛ ساريساق؛ بير چوخ حيوان پنجسي يادا ديشي(قورد،اسلان،قارتال،آيي،) خورما چردگي، ساري موميار، چورک اوتي، قوربان گوزي؛ حيوان بوينوزي؛ آت کله سي،آت نالي؛ قرنقيل قوروسي، اوزرليک،بير چوخ موسقالارکيمي ،دوز چاتلاتماق،کيمي شئي لردن آد وئرمک اولار.
بو نظرليکلرين هرسي اوزونه گوره بير اوزليک و نيتليگي داشيماقدادير.بو آرادا اوزرليک بيتگيسي اوزل سايلير و ايشلنديگي چوخ يايقين اولدوگي اوچون اوزونه گوره آيري بير يئر توتماقدادير.معين بيتگيلردن و توخوملاردان بير آرايا گلن اوزرليک اونا بير مقدس و قوتسال و شفا وئرن و ان اونمليسي يانديريلديگي زمان “نظرلنمدن”قوريان و “بد نظري”ساخلايان بيتگي اولدوگونا گوره اوزل بير فولکلور ساحسي واردير.
اسکي زمانلاردان بري بو بيتگينين شفا وئرن و درمانلاردا چوخ فايدالي گورونن اوزرليک خلق آراسيندا يايگين بير شکيلده ايشلديلميش .حتي بوگون مدرن طب ده بئله بو بيتگيدن بير چوخ داوا دوزديلمکده دير.اوزرليگين توستوسي “سئنير و عصاب” فايدالاي اولدوقوندان و ميکروب لاري اولدوردوگونه گوره قديم حکيمليکلرده و عصبي خسته ليکلرده ايشلنرميش .گونوموزده بئله خلق حکيملري سايلان “بتچلر”****بو بيتگيدن قورخولوق و عصبي خسته ليره درمانيندا ايشلديرلر.
فولکلور باخيمندا اوزليک خلق آراسيندا چوخ گوزل بير ياراديجيليق بولومي اولموشدور؛ بو بيتگنين نجور ايشلتديکلري ندن توتوب اوني نجور ساخلاديقلارينا و اوزرليک گوره اينانجلاري گئنيش بير ساحدير کي تدقيق اوچون ديرلي سايلير.
تورک ديللري ايچينده بير چوخ دئيشلره اوزرليگين آديني گورمک اولار؛آذربايجاندا üzərnik,üzərlik تورکيه دهyüzerlikوnazar otu قازاقلا رآراسنداadiraspan دوغي تورکستانtüyejaperak قرقيزلارisirik کريم و تاتارستان تورکلرنين ديليندهözərlik اويغورلار دااوزبکلرده yuzarlık دئيش شکلينده دئيلير.
اوزرليک ايکي جور ايشلنمکده دير بيرينجيسي قورويوجي شکلي کي اوزرليک توخوملارني ايپه ساپا دوزوب ائولرده و ايش يئرلرينده بير سوس کيمي ديوارلاردان آسلارلار،يادا اوزرليک توخوملارين بير کيچيک باغليدا اوشاقلارين پالتارلارينا باشقا مينجيق و گوز نظرلرله دولالار.
ايکينجي ايشلمي اوزرليکي درمان و خسته ليکلره و نظره قارشي اودا يانديرليب توستوسوندن فايدالانماقدير.اوددا يانديرلان زمان بير چوخ سايالاردا نظرين آرادان اپارماقينا و اوزرليگين ائتگيسين چوخالتماق آماجيله اوخونان سوزلربو ايشلرين بير آيريلماز بولوملريندن سايلير کي بير چوخ واريانتلار و ديشيک سوزلرله اوخونماقدادير.آشاغيدا بوسايالاردا ن بير چوخونا ايشاره اولور،
Üzərliksən ,havasan
Hər bir dərdə dəvasan
Başı börklü üzərlik
Dibi köklü üzərlık
Çıxdım dağa
Səslədim baba ağa!
Dedi: nə var benava?
Dedim:bu dərdıə dəva!
Dedi:get üzərlik sal ocağa,
Bir,iki,üç,dort,beç,altı,yeddi
Gada-bala bu evdən getdi
Atlasin,patlasın
Yaman gözlər patlasın
بير باشقا واريانت:
Üzərlik sən ,havasan
Yeddi dərdə dəvasan
Dərd gapıdan girəndə
Sən bacadan govarsan
Üzərlik danə- danə
Yooladım gəbristanə
Dost ola düşmən ola
Gözü oda yanə
Getdim mina dağı*na
Dedim:ya Ail
Dedim:bir çarə
Dedi:nə çarə!
Dedi:yeddi danə üzərlik
Bir,….,yeddi
Gada –bala** bizdən getdi
(*منا داغي= مکه ده اولان داغ**قادا-بالا= قضا بلا)
اوزرليک اود توتوب يانان زمان و توستولين وقت بوسوزلري دئيلر:
Cürcürülər yarpagi
Astanalar topragi
Hər kim bizə göz vurub
Gözünə bibər yarpagi
Dovşan doğana nələt
Novdan gopardana nələt
Şənbə doğan,həftə iki
Həftə üçü,çərşənbə
Cümə doğana lənət
Yet altında
Yer üstündə
Aya baxanın gözü
Günə baxanın gözü
Kül cəhanın gözü
Sağ gonşi,sol gonşi
Gabag gonşi ,dal gonşi
Saldim oda yansın
بو سايايدا اوزرليک دانه لرين اوزرليک قابينا توکوب اود اوستونه قويولان دا دئيلر:
Üzərlik sən həvasan
Yeddi dərdə dəvasan
Üzərlıgi kim əkdi?
Ali- cənab əmir
Üzərligi kim bicdi?
Fatimə -xanım fatimə dəydi
يا بير ايري واريانتدا دئيلر:
Üzərligi kim əkdi?
Peyğəmbər
Cənab Ali biçdi
Xanım Fatimə saldi
Həsən ,Hüseynə saldi
شيمالي آذربايجان دا بيرباشقا واريانت بئله دي:
Üzərliksən havasan
Hər bir yerdə sən olsan
Gada –bəla govarsan
Üzərlik danə -danə
Tökülsün harə canə
Gohum ola,yad ola
Gözü bu odda yana
Altındaydi üzərlik
Tütün ağdır üzərlik
Müşkil işim döşəndə
Hudi-hudi üzərlik
شيمالي آذربايجان دا آيري واريانت کي اوندا اوزرليک اودا سالنديقي زمان “دوز”نان بيرليکده نظرگلنين باشنين اطرافيندا دولانديرديکدان سونرا اوخونار يئله دي:
Üzərlik dana-dana
Ocagtan götür sana
Nəzəri bəd olanın
Gözləri odda yana
Üzərriyim çatdasın
Yaman gözlər partdasın
Gadam-balam tökülsün
Azar üstümdən addasın
Gohum olsun, yad olsun
Gözü dəyənin gözü çıxsın!
” تبريز” واريانتيندا دا بئله بير سايا اوخونار:
Üzərlik sən həvasan
Min bir dərdə dəvasan
Hansı evdə sən olsan
Gada –bala sovasan
Dərd gapudan girəndə
Sən bacadan govasan
Başı börklü üzərlik
Dibi kökli üzərlik
Səni saldım oda
Görüm hökmün üzərlik
Çərşənbə olanıng gözü
Cümə axşami olanın gözü
Şənbə olanın gözü
Şənbə sabahi,həftə üçü
Çərşənbə axşami olanın gözü
Ağ göz,gara göz,ala göz
Gotur göz,göygöz,abi göz
Gohum ola,yad ola
Gözləri bu odda yana
Ay at gapan üzərlik
Eşşək gapan üzərlik
Cəmıi gizli dərdlərə
Dərman olan üzərlik
Aya baxanın gözü
Çümlə cəhanın (açanın)gözü
Çıxdım savalan dağına
Çağırdım :ya Mohhəməd ya Ail
Dedi:nə var beçara?
Dedim: bu dərdə çarə
Dedi:başi börklü üzərlik
Süleyman hökümlü üzərlik
Sənin dərdinə çarə
بيرباشقا واريانت بئله دير:
Üzərliyim çaddasın
Yaman gözlər patdasın
Ağzın bəlam tökülsün
Dərd üsdündən atlasın
Üzərlik danə- danə
Tökülsün hərza canə
Gohum ola yad ola
Sözü bu adda yana
Üzərlik kök üzərlik
Başımda börk üzərlik
Bizə yaman baxarın
Gözləri tök üzərlik
Atın taydı üzərlik
Donun ağdı üzərlik
Müşkül işə tüşmüşəm
Hovdu-hovdu üzərlik
ترکيه ده اوزرليک يانديريلاندا دا بو ساياني اوخورلار:
Üzərliksin havasın
Hər dərtlərə dəvasın
Ak göz, kara göz,
Mavi göz, əla göz
Hangisi nazar etmişsə
Onların nazarını boz
ويا:
ələm tərə fiş
kəm öğzlərə şiş
قيسدا سايالاردا و بير نئچه بندلي اوخونان سايالاردا واردير کي اورنک اولاراک بونلاري دئمک اولار:
Azara …bozara…kəm gözlər… bozara
———–
gelsin üzərlik
getsin nazarlik
üzərlik min bir ərlik
———-
“نظر”کوکوندن خلق اينانشلارينا دايانديقينا گوره اوزي بير “سيناما” آلاني سايلير کي اوزو اوچون اينانجي و عنعنه ني داشير کي اونلاردا ن بير سيراسي بئله دي:
• اوزرليک توخوملاري گرکمز داغلسين ،داغيلسا داعوا دوشر.
• اوزرليک شهيد قاني توکوله ن يئرده بيتر!
• اوزرليک يانديراندان سونرا گره ک کولوني آستانا قاپي سيندان ائشيگه توکولسون.
• اوزرليين توستوسو خسته لييه فايدالي دير.
• يئددي قاپي نين ،يئدي بوروغون ،يئدي مسجيدين چور-چوپون اوزرليکله بير آرادا يانديريلسا هر جور خسته لسق درمان اولار.
• اوزرليم يئدميش درده دوادير.
• اوزرليک سالماميشدان قاباق بير اوووج گوتوروب تصديق کيمي باشا دولانديريب،اوستونه اوفله ييب ،اوداسالارلار،بعضن باشا دولانديريب ايکي چيينه و يا کورکين اورتاسينا ووروب سونرا اودا سالارلار.
• اوزرليگين قاراسين خال کيمي بويونا سورته رلر.
• آخير چرشنبه گوني گرک آينا ،داراق ،سوپورگه ،اوزرليک آليب ،اوزرليگي آود چزشنبه سينده اوددان آتيل-باتيل دا ساليب يانديرالار.
• بويوک آدامين قورخولوقون گوتورمک اوچون اوکيشينين آلت پالتاريندان ،بير ده باش توکوندن کسيب ،”دوز”و “زر”له اوزرليک له بيرليکده بير گئجه قورخان آدامين ياسديقنين آلتينا قويوب صاباحسي گون اوزرليک له بير ليکده اودا ياندرالار.
• لاپ آزي يئدي دانا اوزرليک،اوچ دانا “چورک اوتي”؛اوچ دانا “ککليک اوتي”و اوچ دانا “دوز”پارچاسيله بيرده “موميار”لابير ليکده اودا يانديرسالار بير چوخ عصبي خسته ليقه درمان ائدر.
• اوزرليگين اودا يانان زمان اودون سوندورلزلر ؛بئله اينانارلار کي يانان اود همان گوزدور کي “نظر ووروب”.
• اوزرليک،قوري قرنقيل گولي،چورگ اوتي،دوزي قارشديريب اودا يانديرالار.
—————————————————————–
ايضاحلار:
*گوز نظر:آبي رنکينده و گوز شکلينده اولان کيچيک جام شيشه دن دوزر.
**پنج الابي:پنج تن آل عبا،بير نازيک فلزيدن اولان وارق اوستونده يازلميش پنج تن آل عبا کي محمد،علي،فاطمه،حسن،حسين آدلاري اولان .
***دليک داش:هر هانسي داش کي اورتاسي اوز-اوزن دن دليک اولموش اولا.
**** بتچي:بندچي ؛ خلق حکيملري سايلان قره چيلر ديلر کي ايندي ده تبريز شهرينده ايکي قالا و قره چيلر محله سينده دوا و درمانا باخارلار.اونلارين ايشي دعا يازيب بير آز جيزما قارايلا بيرليکده اوزرليک له بير ليکده اوشاقلارين و بويوکلرين قورخولوقلارين قوتوروب بير چوخ عصبي خسته ليق درمان ائدرلر.اونلار بدنده اولان دامارلاري توتوب اوغراق بير چوخ ندني بيلينمين خسته ليق چاره قيلارلار.!!
—————————————————————-
Filed under: آذربایجان مقاله لری Azərbaycan məqalələri | Tagged: اوزلیک,اوزه لیک,اوزرلیک,اوزرلیک سن هاواسان |


text:
فئورالین ۳-ده باکیدا و آبشرون یاریم آداسیندا هاوا شرایطینین دییشکهن بولودلو اولاجاغی، گوندوز آرابیر توتولاجاغی، اساساً یاغمورسوز کئچجیی گؤزلنیلیر. لاکین گونون ایکینجی یاریسیندا بعضی یئرلرده آز یاغینتیلی اولاجاغی احتیمالی وار.
ائکولوگییا و طبیعی ثروتلر ناظیرلیینین میللی هیدرومتورولوگییا دئپارتامنتیندن آخار. آز-آ بیلدیریلیب کی، شیمال-شرق کولیی اسجک. هاوانین تمپراتورو گئجه ۰-۳° شاختا، گوندوز ۳-۶° ایستی اولاجاق. باکیدا گئجه ۰-۲° شاختا، گوندوز ۳-۵° ایستی اولاجاغی گؤزلنیلیر.
آتموسفئر تضییقی نورمادان یوکسک ۷۶۷ مم جیوه سوتونو، نیسبی رطوبت ۷۵-۸۵ % تشکیل ائدجک. گئجه و سحر یوللار بوز باغلایاجاق.
تیببی-متورولوژی پروقنوزا گلینجه، فئورالین ۳-۴-ده آبشرون یاریم آداسیندا ایقلیم نورماسینا یاخین تمپراتور رژیمی و اوکسیژنله زنگین هاوا شرایطی مموهسساس اینسانلار اوچون اساساً الوئریشلیدیر.
آذربایجانین رایونلاریندا هاوا شرایطینین اساساً یاغمورسوز کئچجیی گؤزلنیلیر. گئجه و سحر آیری-آیری یئرلرده دومان. لاکین گوندوز ساعتلاریندا بؤیوک قافقازین بعضی شرق رایونلاریندا یاغینتیلی اولاجاغی احتیمالی وار. قرب کولیی اسجک. هاوانین تمپراتورونون گئجه ۳-۸° شاختا، گوندوز ۲-۶° ایستی، داغلاردا گئجه ۱۰-۱۵° شاختا، گوندوز ۲° شاختادان ۳°-دک ایستی اولاجاغی گؤزلنیلیر.


text:
آواز بیریش کارتلری نینگ ترقه تیش جریانی نینگ ایککینچی باسقیچی باشلندی
افغانستان سیلاوی لر مستقل کمیسیونی آواز بیریش اوچون ترقه تیله دیگن کارت نینگ ایکینچی باسقیچی بوگون مملکت بویلب باشلنگنی دن خبربیردی.
سیلاولر مستقل کمیسیونی گه کوره، کیلگوسی سیلاولرگه اشتراک ایتیش اوچون 4 میلیون آوازبیریش کارتی اهالی گه ترقه تیلیشی کوتیله دی.
سیلاو لر مستقل کمیسیونی گه کوره آوازبیریش کارتی اوچون کیره ک بوله دیگن اوسکونه اسباب لر مملکت نینگ385 تومنی گه جونه تیلیب و14تومن ده خوف سیزلیک معما سی سبب ییتکزیلمه گن.
افغانستان سیلاولرمستقل کمیسونی مسؤولریگه کوره بوباسقیچده بوتون مملکتده 880 رویخط دن اوتکزیش مرکزی آچیلیشی نظرده توتیلیب، کیلگوسی ایکی آیگچه بو جریان دوام ایته دی.
بو باسقیچده تومن مرکزلری گه قوشیمچه، ییریک شهرلرنینگ تورلی ناحیه لریده هم کارت آلیش مرکزلری آچیله دی. بو مرکزلر5 اسددن باشلب 5میزان گچه ایکی آی گه قدر آوازبیریش کارتی آله دیگن لریوزیگه آچیلیب توره دی. شو مدتده 4میلیون کیشی گه آوازبیریش کارتی ترقه تیلیشی کوزلنگن.
افغانستان سیلاولرمستقل کمیسیونی نینگ باشلیغی فضل احمد معنوی گه کوره، رویخط دن اوتیش اوچون آچیلگن مرکزلرگه کیره کلی موادلر،هم هوا وییرآرقه لی ییتکزیلگن، اما امنیتی معما لرسبب 14اولوسواللیک گه ییتکزیلمه گن.
معنوی جنابلری مذکور 14 تومنده هم، کارت ترقه تیله دیگن مرکزلرآچیلیشی اوچون سعی وحرکت قیلینیشی ممکن لیگی نی ایتماقده.
بیراق معنوی جنابلری، هلمند ولایتی نینگ باغران ودیشو تومنلری، غزنی ولایتی نینگ ناوه تومنی و زابل ولایتی کاکر تومنی نینگ اینگ ناتینچ تومن لردن بولگنی نی ایتیب مذکورتومن لرده سیلاولر یولگه قوییلمسلیگی ممکنلیگی نی تیل آلدی.
" بو تومن لرنینگ امنیتی توله تامین لنگن حالده کیره کلی نرسه لرنی ییتکزیش بیلن رویخطدن اوتیش جریانی باشلنه دی، بونگه بیزنینگ تیارگرلیگیمیز بار، وقت آزلیگی اوچون محللرده مرکزلر سانی نی هم آشیرسک، بو آلینگن تیارگرلیک لرنینگ یول لریدن بیری، اگر بو مرکزلر سیلاولر زمانی گچه آچیلمه گن تقدیرده، ناتینچ تومنلریقینیده جایلشگن محللرنی امنیتی نی تامین له آلسک، بو بیلن اهالی بیرترتیب قیلیب اوزلرینی بو محلگه ییتکزسه لر بوله دی، بیزلرنینگ قولیمیزدن کیله دیگن ایش فقط شو" دییدی معنوی جنابلری
شونینگ دیک سیلاولرمستقل کمیسیونی نینگ باشلیغی معنوی جنابلری سیلاولر مرکزلری نینگ امنیت نی تامین لش اوچون حکومت جدی اعتبارقره تیشی گه امید بیلدیردی.
سیلاولرمستقل کمیسیونی گه کوره ترقه تیله یاتگن آوازبیریش کارت لری دن ساخته تیارلنمسلیگی اوچون کیره کلی چاره و تدبیرآلگن لر، شونینگ دیک سیلاولرمستقل کمیسیونی باشلیغی معنوی جنابلری مملکت ایچکریسی وحتی مملکتدن تشقریده هم عادی حالتده آوازبیریش کارتلرنی ساخته شکلیده تیارلش امکان سیز دیب ایتدی.
آوازبیریش کارتلر ترقه تیلیشی نینگ بیرینچی باسقیچی بوندن ایکی آی آلدین ولایت لرمرکزیده باشله نیب سیلاولرگه 15کون قالگونچه دوام ایته دی.
اوشبو مدتده 130000دن کوپراق کیشی گه آوازبیریش کارتی ترقه تیلیب بوندن 23فاییزی عیاللربولگن.
افغانستان ریاست جمهورلیک سیلاوی 8آیدن کیین یولگه قوییلیشی کوتیله دی.


text:
کرج شهرینده تورکجه تئاتر - «آپاردی سئللر سارانی»:
کرج شهرینده تورکجه تئاتر - «آپاردی سئللر سارا´نى-سیامک سلامزاده»:
+ یئری: کرج، شهید چمران بولواری، ارشاد سینما-تئاتری(شهید چمران پارکی)
+ چاغی: 28/3/1383دن 5/4/83یه قده ر - ساعات 21-19
+ بيلیتلرین ساتیلدیغی یئر: ارشاد سینما-تئاترینین گیشهسی
+ سارا´نین داستانینی موطلق ائشیتمیش و اوخوموشسونوز. اوخوماساز دا یقین فیلمینی سینئمادا و یا ایران تلویزيیونوندا گؤرموشسونوز. کرج شهرینده سارانین تورکجه تئاترینی بهانه ائدهره ک «آپاردی سئللر سارا´نی» شئعریندن الیمده اولان بندلرینی وئرمک ایستهدیم.
+ بو شئعری، 19ونجو یوز ایلین ان بؤیوک شاعيرلریندن ساییلان قاراداغلی «نباتی» سؤیلهمیش و سونرالار «سارا» داستانی و شئعری خالق کوتلهسی طرفیندن منیمسهنمیش و گئتدیکجه خالق ماهنیسی شکلینی آلمیشدیر. کرج شهرینده صحنهده اولان «سارا» تورکجه تئاترینین یئری و چاغی آشاغیدا وئریلمیشدیر.
آپاردی سئللر سارا´نی
گئدین دئیین خان چوبانا
گلمهسین بو ایل موغانا
گلسه باتار ناحق قانا
آپاردی سئللر سارا´نی
بیر آلا گؤزلو بالانی
آرپا چایی درین اولماز
آخار سویو سرین اولماز
سارا کیمی گلین اولماز
آپاردی سئللر سارا´نی
بیر آلا گؤزلو بالانی
آرپا چایی آشدی٬ داشدی
سئل سارانی قاپدی٬ قاچدی
هر گؤرهنین گؤزو یاشدی
آپاردی سئللر سارا´نی
بیر آلا گؤزلو بالانی
قالی گتیر اوتاق دؤشه
سارا یئری قالدی بوشا
چوبان الین چیخدی بوشا
آپاردی سئللر سارا´نی
بیر آلا گؤزلو بالانی


text:
ایونون ۲۲-ی آخشام ساعتلاریندا اورمییا گؤلو و اونون اطراف اراضیلرینده دوز فیرتیناسی اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، فیرتینانین گؤرونتولری سوسیال شبکهلرده یئرلشدیریب. سوسیال شبکه ایستیفادهچیلری بونون سون زامانلارین ان شدتلی دوز فیرتیناسی اولدوغونو بیلدیریبلر.
قید ائدک کی، دوز فیرتیناسی اینسان ساغلیغی اوچون ضررلیدیر. بئله کی، هاوایا داخیل اولان دوز ضررجیکلری اینسانلارین ساغلیق دورومونا جدی شکیلده تهلوکه یاراداراق، گؤز، آغجیر خرچنگی، دری، تنفوس اورگانلاری، قان تضییقی و س. کیمی خستهلیکلره سبب اولور. حتی بعضی رسمی شخصلر اورمییا گؤلو اطرافیندا یاشایان اهالی آراسیندا بیر چوخ خستهلیک، خصوصی ایله ده گؤز خستهلیکلرینین آرتدیغینی اعتراف ائدیبلر.
دوز فیرتینالاری تکجه گؤله یاخین شهر و کندلری احاطه ائتمیر، اراک، قزوین و حتی تهرانا قدر چاتیر.
سون ایللر اورمییا گؤلونده قوروما پروسسی گئدیر. مؤوجودلوغو تهدید آلتینا دوشن گؤلون برپاسی اوچون ایران رسمیلری کیفایت قدر ایش گؤرمورلر. اکسپرتلر بو گؤلون قورویاجاغی حالدا بؤلگهدهکی ۲۰ میلیونا یاخین اینسانین تهدیدله اوز-اوزه قالاجاغینی بیلدیریبلر.


text:
۸ دسامبر
- ۱۹۱۸ - بوْلشِویکلر استوْنيده حاکمیتی اله آلیرلار.
- ۱۹۲۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آلمان ایله دوْستلوق مۆقاویلهسی ایمضالايیر.
- ۱۹۲۵ - آدوْلف هیتلر حبسخانادا يازدیغی (۱۹۲۳-۱۹۲۴) آوتوْبیوْقرافیک "منیم مۆباریزم" اثرینی کیتاب شکلینده چاپ ائتدیریر.
- ۱۹۴۱ - ژاپون ۷ دسامبردا پؤرل-هاربوْرا هۆجوماۇندان سوْنرا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و بیرلشمیش کراللیق ژاپونا مۇحاریبه اعلان ائدیر.
- ۱۹۴۸ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی جنوبی کوْرهنی تانیيیر.
- ۱۹۶۶ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی آتوْم سیلاحلارینین فضايا بۇراخیلماسینین قاداغان ائدیلمهسی حاقیندا راضیلاشمايا ایمضا آتیرلار.
- ۱۹۷۰ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شۇراسی پوْرتوقالی گینهده حربی عملیاتلارا گؤره اتهام ائدیر.
- ۱۹۸۷ - فیلیسطینده "اینتیفاضه" حرکاتی باشلايیر.
- ۱۹۹۱ - آذربایجان ایسلام کوْنفرانسی تشکیلاتینا عضو اوْلور.
- ۱۹۹۱ - آذربایجان سیلاحلی قۆووهلرینین ایلک حربی آندی قبول ائدیلیر.


text:
بدخشانده گی محللرنی عصیانچی لردن قه یتریب آلیش اوچون حربی عملیات اوتکزیله دی
افغانستان دولتی بدخشانده گی محللرنی عصیانچی لردن قه یتریب آلیش اوچون حربی عملیات اوتکزه دی افغان رسمی لری بدخشان ولایتی ده گی جنگری لر نظارتیگه اوتگن محللرنی قیته آلیش اوچون کینگ حربی عملیات یولگه قوییش لریدن خبربیرگنلر. بوعملیات قچان اوتکزیلیشی معلوم قیلینمه گن. اما امنیتی کوچلر کیره کلی تیارگرلیک کوریشگن. اوتگن جمعه کونی بدخشان ولایتی نینگ جرم تومنی ده جایلشگن امنیتی پوسته لراونلب قوراللی لرهجومی گه توتیلیب تصرف لریگه اوتیشی بیلن بیرگه اونلب افغان امنیتی کوچلراولیب وباره له نیشیگه سبب بولدی. دولت مخالف لری هجومی بدخشان ولایتی نینگ جرم تومنیده امنیتی کوچلرگه آغیرتلفات ییتکزدی همده محلده گی پوسته لرهم اولرتصرفیگه اوتدی. بوحادثه آرتیدن افغان کوچلری منطقه نی مخالف لردن تازه لش اوچون قوشنی ولایت لردن قوشیمچه کوچلر بو ولایتگه ییتیب بارگن. ملی اردو نینگ عملیات لرنی اوتکزیش بوییچه مسوولی جنرال افضل امان امنیتی کوچلر تاماندن قوراللی مخالف لرگه ضربه ییتکزیب اولرنظارتیگه اوتگن محلنی قیته آلیشگه کیره کلی چاره وتدبیرآلینگنی باره سیده خبربیرماقده."سیزجریانده سیز دشمن بیرجرم قیلدی، اوییرده گی کوچلردشمنگه قرشی فعالیت لرینی اوشندن بیری دوام ایتدیریب توریبدیلر، عین پیتده قولدن بیرگن پوسته لرنی قیته آلیش اوچون کیره کلی چاره کوریلگن، منطقه نی ترورچیلر ودشمن دن تازه لشگه قرارآلگن میز" دییدی ملی اردویوقاری مرتبه لی قوماندانلریدن جنرال افضل امان بوعملیات افغان امنیتی کوچلر رهبرلیگیده اوتکزیلیشی کوتیله دی وبونگه خارجی کوچلردن یاردم سوره لمه گن. امان جنابلری گه کوره اوتکزیله جک بوحربی عملیات تیزآره ده باشله نیشی ممکن، اما انیق قچان باشله نیشی نی امنیتی مساله لرسبب ایته آلمه یدی. "بیزلرنی آلدیمیزده حربی عملیات وقتی هم انیق، اوییرده گی قوت لرنینگ قیسی بولیمی عملیات اوتکزیشی هم معلوم، حربی اصولده وقتنی ایتیش جایز ایمس" دییدی امان جنابلری جنرال افضل امان نینگ ایتیشیچه بوندن آلدین محلی طالبان همکارلیگی بیلن چیچینلیک، اوزبیکستانلیک وتاجیکستان خارجی جنگری لرهم بدخشان نینگ ایریم حدودلریگه کیلیب جایله شیب محلی قواللی لربیلن جنگده حصه قوشماقده. اولربوندن آلدین کیلیب جایلشگنی بیلن افغان رسمی لری اولرگه ضربه بیریب منطقه نی تازه لش اوچون حربی عملیات یولگه قوییشینی مقصد قیلگن لرینی معلوم قیله دیلر. اما بوندن آلدین عصیانچی لرهجوم قیلیب امنیتی کوچلرگه تلفات ییتکزگن. بدخشان ولایتی ده قانلی واقعه یوزبیرگنی وشمالی ولایت لرناقرارله شیب امنیتی وضعیت قلتیس ایکن لیگی اولوسی جرگه اعضالرینی غضبی وتشویش لرگه سبب بولیب سه شنبه کونی فوق العاده ییغین اوتکزدیلر اوتکزیلگن بوییغینده امنیتی رسمی لرنی ملی مجلسگه چقیردیلر. بوییغینده امنیتی رسمی لر محلده گی امنیتی کوچلر قوماندانلری تاماندن یخشی باشقریلمه گنی نی اعتراف ایتیب ایکی قوماندان قولگه آلینیب اوستیدن تیکشیرو اوتکزیله یاتگنینی معلوم قیلگندیلر. بوندن تشقری بو واقعه اجتماعی ترماق لرده هم کینگ یاریتیلیب حادثه عامللری قاره له نیب کیلماقده، همده افغان رسمی لری بی فرق قالیشی هم تنقیدلربیلن بیرگه. جمعه کونی یریم کیچه قرانغوده کمیده 250جنگری جرم تومنیده جایلشگن پوسته لرگه هجوم قیلیب نتیجه ده امنیتی کوچلردن 33نفر اولیب یره له نیب ویوقالیشیگه سبب بولدی. رسمی لرگه کوره هلاک بولگن لر 18کیشی بولیب بوندن 8ته سی باشی تنه سیدن جدا قیلینگن ایدی. اما طالبان امنیتی کوچلردن کمیده 50 نفرنی هلاک قیلیب و40دن آرتیق هم تن جراحتی آلگنینی ادعا قیلگندیلر. عین حالده افغان رسمی لریگه کوره بوهجومده طالبان هم تلفات بیرگن.


text:
افغان تاجرلری ایران بیلن تجارتی علاقه لرنی کیسیشدیلر
افغان تاجرلر بیر لشمه لری بوگون ایران بیلن تجارتی آلیش بیریش نی کیسیلیشی دن خبر بیردیلر. افغانستان سودا و صنعت لر اتاقی نینگ رسمیلری گه کوره ، ایران تمانیدن توخته تیلیب قالگن 15 یوز یاقیلغی ماده لر موتر لری نینگ قوییب یاریلمس لیگی اوچون اوشبو تصمیم نی آلگن لر. اوشبو اداره رسمیلری نینگ ایتیشیچه ، ایران بیلن تجارتی علاقه لری نینگ کیسیلیشی بوتون افغان تاجرلری تمانیدن تصمیم آلینگن. سودا و صنعت لر اتاقی نینگ رییسی قربان حقجو گه کوره ، ایران اولکه سی بیلن تجارتی علاقه لرنینگ کیسیلیشی ، افغان صنعتی اوز ایاغیگه تاخته یشگه سبب بولیشی ممکن. ایران تمانیدن توخته تیلیب قالگن قریب 16 یوز یاقیلغی ماده لر موترلری ، اوشبو ماده لر نرخی افغانستان بازار لریده آشیب کیتگن. اوشبو مسئله اوچون اوتگن نیچه کون دن بیری افغانستان لیک لر ایریم ولایت لرده ایران گه قرشی ناراضیلیک نمایش لر یولگه قوییب ، بو مملکت تمانیدن توخته تیلیب قالگن یاقیلغی ماده لرنینگ قوییب یویاریلشی نی طلب ایتدی لر . باشقه تماندن افغانستان سودا و صنعت لر اتاقی هم ایران ، اگرده اوشبو یاقیلغی ماده لرنینگ بیر هفته گه چه افغانستانده جونتمسه ، تجارتی علاقه لری نینگ کیسی شی دن آگاه لنتیر گن ایدی. خود شو مسئله بوگون افغان تاجر لری تمانیدن رسمی شکلده اعلام بولدی. افغانستان سودا و صنعت لر اتاقی نینگ باشلیغ لری ، ایران بیلن تجارتی رابطه لرنی کیسیشی افغان تاجر لر بیرگه لیکگه اوشبو تصمیم نی آلگن لیگی دن خبر بیردیلر. افغانستان تاجر لری نینگ آلگن اوشبو تصمیم لریگه قرگنده ، ایران 2002 نچی میلادی ییلدن حاضر گه چه یوز ملیون دالر دن توتیب تا 900 یوز میلون دالر افغانستان گه مال یوباریشی دن قولگه کیلتیرر ایدی. عین زمان ده افغانستان ایسه ، هر ییلی 50 میلون دالر قولگه کیلتیرر ایدی. مملکت سودا و صنعت لر اتاقی نینگ باشلیغ لریگه کوره ، افغانستان نینگ 120 شرکتی ایران نینگ چهار بهار منطقه سیده روی خطدن اوتگن لر سرمایه یاتقیزوچی اوشبو شرکت لر ایران تمانیدن افغان تاجر لری یاقیلغی ماده لری نینگ توخته تیلیب قالگنی اوچون تجارتی علاقه لری نینگ کیسلیشی دن حمایت بیلدیرگن لر. افغانستان سودا و صنعت لر اتاقی نینگ رییسی قربان حقجو ایسه ، ایران بیلن تجارتی علاقه لرنینگ کیسیلیشی کیله جکگه افغانستان خیریگه تمام بولیشی نی معلوم قیلدی. حقجو جنابلری گه کوره ، افغانستان ایران دن کیله یاتگن مال لرنینگ 90 فایزینی ایشلب چیقره آله دی. اگرده افغانستان نینگ اوشبو صنعت لری روجلنیب همده تشویق ایتیلسه افغانستان خود کفالیکگه ایتیشه دی. بو حالتده قرگنده ، ایران حکومتی افغانستانگه کیله یاتگن یاقیلغی ماده لر نینگ تاخته تیب قویشیگه سبب افغانستان ده گی ناتو کوچ لری بو یاقیلغی لر دن ایش آله یاتگنینی ایتگن. اما افغانستان دولتی بو ماده لر نینگ آلیب کیلیشدن مقصد ایچکی بازار لریده ترقه تیش دیب تاکید قیلیب کیلماقده. مملکتده اوشبو معما چیقیشی دن کیین ، افغانستان دولتی اولکه ده یاقیلغی ماده لری کمچیلیگی نی اورته دن ایلتیش اوچون اونلب تن یاقیلغی ماده لرینی روسیه همده اورته آسیا مملکت لریدن سا تیب آلیشینی اعلام قیلدی. شو نینگ دیک بیر قنچه ایش بیلرمان لر ایسه افغانستان جمهور رییسی حامد کرزی ، بوندن آلدین راق نیچه مرته ایران اونینگ دفتری خرجتی اوچون نقد پول یاردم بیریشی دن مختب کیلیشی سببلی ، مملکتده یاقیلغی ماده لرنینگ معما لری کوپه یگن بولسه ده هم حاضر گه قدر هیچ قنده ی عکس العمل کورسه تمه گن. افغان تاجرلری ایران بیلن تجارتی علاقه لری نینگ کیسشی کیله جکگه هر ایککله مملکت آره سیده گی مناسبت لری نیمه بولیشی زمان اوتیشی بیلن انیق لنیشی کوتیله دی.


text:
کاراته
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
کاراته (تام آدی کاراته – دو ، ژاپون دیلینده : کارا- بوش ، ته – ال ، دو – یول – بوش الین یولو ) – ژاپون سیلاح سیز دوْیۆش صنعتی. 1929 – جو ایلده فوناکوسی گیتین دزئن-بوددیزمین (Funakosi Gitin dzen-buddizmin) تاثیری ایله یاراتمیشدیر.
کاراته XX عصرین اول لرینده ژاپونیانین اوکیناوا آداسیندا گئنیش یاییلماغا باشلاییر. عصرین اول لرینده آدادا یارانمیش آغیر ایقتیصادی وضعیت اوکیناوا لی لارین دیگر ژاپون آدالارینا کؤچمه سی اورالاردا بو ایدمانین یاییلماسی ایله نتیجه له نیر . کاراته اولیمپییا اویونلاری پروگرامینا داخیل ائدیلمه نامیزد اولان ایدمان نؤع لریندن دیر.
فوناکوسی گیتین طرفیندن بودیسمین تاثیری آلتیندا یارادیلمیشدیر.
کاراته المپیا اویونارینا داخیل ائدیلمیه آدلانان ایدمان لاردان بیریدیر.


text:
آذربایجان وطنداشلارینین ۸۵ فایزی اؤز وطنی اوغروندا دؤیوشمهیه حاضیردیر.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بو، «WIN/گاللوپ اینتئرناتیونال» طرفیندن آپاریلان سورغو زامانی معلوم اولوب.
سورغو دونیانین ۶۴ اؤلکهسینده کئچیریلیب. عمومیلیکده رئسپوندئنتلرین ۶۱ فایزی اؤلکهلری اوغوروندا دؤیوشمهیه حاضیر اولدوغونو، ۲۷ فایزی ایسه دؤیوشمهیه حاضیر اولمادیغینی بیلدیریب.
وطنداشلاری اؤلکهلری اوغوروندا دؤیوشمهیه حاضیر اولان اؤلکهلر داها چوخ یاخین شرق و شیمالی آفریکادا (۸۳ فایز)، غربی آسییادا (۸۲ فایز)، ان آز ایسه غربی آوروپا (۲۵) رئگیونوندادیر. یاپونلار سورغو زامانی اؤلکهلری اوغروندا دؤیوشمهیه ان آز حاضیر اولان (۱۱ فایز) رئسپوندئنتلر اولوبلار. آلمانلارین ۱۳ فائیزی، بریتانییالیلارین ۲۷ فایزی، فرانسیزلارین ۲۹ فایزی اؤلکهلری اوغروندا دؤیوشمهیه حاضیردیر.
سورغونون نتیجهلرینه گؤره، آذربایجانلیلارین ۸۵ فایزی وطنلری اوغروندا دؤیوشمهیه حاضردیر. آذربایجانلیلار اؤلکهلری اوغروندا دؤیوشمهیه حاضر اولان خالقلار سیراسیندا ۶-جی یئرده قرارلاشیب. گورجولر ۷۶ فایزلیک گؤستریجی ایله ۹-جو، ائرمهنیلر ۷۲ فایزلیک گؤستریجی ایله ۱۵-جی یئرده قرارلاشیب. سیاهییا ۹۴ فایزلیک گؤستریجی ایله مراکئش و فیجی باشچیلیق ائدیر. اوکراینالیلار ۶۲ فایزلیک گؤستریجی ایله ۲۴-جو، روسلار ۵۹ فایزلیک گؤستریجی ایله ۲۷-جی، ایسرایل ۶۶ فایزلیک گؤستریجی ایله ۲۰-جی یئرده قرارلاشیب.
سورغویا هر اؤلکهدن ۱۰۰۰ نفر جلب ائدیلیب.


text:
ایراندا شوک: رئیسی روحانینی اوستلییر - غیری-رسمی نتیجه
۰۰:۵۱
ایراندا بو گون کئچیریلن سئچکینین ایلکین نتیجهسی آچیقلانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سس وئرمه واختی اوزادیلدیغیندان و سئچکی ۲۴:۰۰-دا بیتدییندن، ایلکین اولاراق ایرانین آنکارا سفیرلیینده ایران وطنداشلاری اوچون تشکیل ائدیلهن سئچکی منطقهسینین نتیجهلری آچیقلانیب.
بیلدیریلیر کی، آنکاراداکی سئچکی منطقهسین ۱۷۲۸ نفر حاضیرکی پرزیدنت حسن روحانییه، ۸۱ نفر ایبراهیم رئیسییه، ۶ نفر مصطفی هاشمی طبایا و ۸ نفر مصطفی میرسلیمه سس وئریب.
بو نتیجه ایله روحانی اساس رقیبی .رئیسینی کسکین فرقله قاباقلاییر.
***
شرقی آذربایجانین مشکین شهر شهرینده سس وئرمنین نتیجهلری اعلان ائدیلیب.
بیلدیریلیر کی، سسوئرمهده ایشتیراک ائدن ۳۰.۴۶۰ سئچیجی حسن روحانینی، ۱۸.۲۹۰ سئچیجی ایسه ایبراهیم ریسینی دستکلهییب.
دیگر نامیزدلر چوخ جزعی سس آلیب.
***
سئچکیلرده سئچیجی فعاللیغی بؤیوک شهرلرده ۷۰%-ا چاتیب. بئله کی، تهران، آذربایجان، و ایرانین مرکزی اوستانلاریندا فعاللیق ۷۰ فایز جیواریندا اولدوغو بیلدیریلیر.
ایرنا خراسان (۷۴%) و گیلاندا (۷۷%) سئچیجی فاللیغینین داها یوکسک اولدوغونو یازیب. ان یوکسک گؤستریجی ایسه کئچمیش پرزیدنت، اصلاحاتچیلارین لیدری خاتمینین وطنی یزدده قیده آلینیب. بوردا سئچیجیلرین ۹۱%-ی سس وئریب.
خاتمی همیرلیلرینه و آیران خالقینا سئچیجی فعاللیغینا گؤره اینستاگرام صحیفهسینده تشکور ائدیب.
ایران دین ۵۶ میلیون سئچیجیدن ۴۰ میلیونونون سس وئرمهده ایشتیراک ائتدیینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، نامیزدلردن هئچ بیری ۵۰%-دن آرتیق سس ییغماسا، بیر هفته عرضینده سئچکیلرین ایکینجی تورونون کئچیریلجیی آچیقلانیب.
***
بو دقیقهلرده ایرانداکی سئچکیلرله باغلی سوسیال شبکهلرده غیری-رسمی نتیجهلر مذاکیره ائدیلیر. ادعایا گؤره، ریسی سئچکیلرده حسن روحانینی جدی شکیلده اوستلییر.
زنجان شهرینین نتیجهلری ده اعلان ائدیلیب. بیلدیریلیر کی، ۱۷۰ سئچکی منطقهسینین نتیجهلری آرتیق بللیدیر. بو نتیجهلره گؤره ایبراهیم رئیسی ۴۲.۱۰۴، حسن روحانی ۱۴.۴۰۹، مصطفی میرسلیم ۱۳۹، مصطفی هاشمی طبا ایسه ۴۵ سس آلیب.
داخیلی ایشلر ناظرلیگی ایسه خالقی غیری-رسمی نتیجهلره اینانماماغا، رسمی نتیجهلری گؤزلمیه چاغیریب.
بیر جوخ منبعلر ده روحانینین داها چوخ سس توپلادیغینی بیلدیریر.


text:
تصاویر بازی استقلال تهران و تراکتور سازی آذربایجان
Tractor fans in Tehran
Tiraxtur havadarlari tehranda
Filed under: اخبار تراکتورسازی آذربایجان و شهرداری تبریز | Tagged: Tabriz tractorsazi fans,tiraxtir,tiraxtur şəkilləri,tirextur,tirəxtur,tractor fans,tractor fans in tehran,tractorfans,Tıraxtur,فوتبال هفته بیست و سوم تراختور استقلال,هواداران تراکتورسازی,یاشاسین آذربایجان یاشاسین تراختور,یاشاسین تراختور,یاشاسین تراختوروم,استقلال تراختور,تیراختور,تیراختیر,تیرختور,تیرختیر,ترکتور,تراکتورسازی آذربایجان,تراکتورسازی تبریز,تراختور,تراختور استقلال عکسلری,تراختیر,ترختور,تصاویر استقلال تراکتور,تصاویر بازی استقلال تراختور,شکیل + تراختور,عکس هواداران تراکتور,عکس تراختور,عکسهای تراکتورسازی تبریز استقلال تهران,عکسهای تراختور استقلال |


text:
قندوز یشاوچیلری، اَخلَت تشلاوچی قوطیلردن قورقهدی
قندوز شهرینینگ دُکاندارلری بیر تاماندن اَخلَت تشلاوچی قوطیلردن قورقهدی و باشقه بیر تاماندن شهر ایچیده کونسایین اَخلَت کوپهییشیدن شکایت قیلهدیلر. بیراق قندوز شهردارینینگ ایتیشیچه، دُکاندارلر تعیین ایتیلگن ییردن اَخلَت تشلاوچی قوطیلرنی اوزاقلشتیریب، نه فقط یشاوچیلرنی خواطرلنتیرهدی، بلکیم خیابان چیککهسی و اریغچهلر ایچیده اَخلَت ییغیلیشیگه سبب بولهدیلر.
قندوز یشاوچیلریدن بیرقطاری، شهردهگی اخلت تشلاوچی قوطیلر ایچیده ماین ییرلشتیریشیدن قورقیب، اَخلَت تشلاوچی قوطیلرنی کیچه تاماندن دُکانلرینی اونگیدن اوزاقلشتیرهدی. کوندوز تاماندن هم یشاوچیلر اَخلَت تشلاوچی قوطیلردن اوزاق یوریب و اَخلَتلرینی باشقه ییرلرده توکهدی. بو ایش قندوز شهردارلیگی اوچون جدی قیینچیلیک یرهتگن. قندوز شهردارلیک ریاستینینگ ایتیشیچه، اَخلَت تشلاوچی قوطیلرده ماین ییرلشتیریلیشیدن قورقیش سبب، اَخلَت تشلاوچی قوطیلر شهرنی ایریم قسمتلریدن یوقالگن.
محل رسمیلرگه کوره، اوتگن بیر آیده شهردهگی اَخلَت تشلاوچی قوطیلرده جایلشتیریلگن ماینلر پارتلهشی نتیجهسیده، ۶ تینچ اهالی یرهلنگن.
قندوز شهرینینگ دُکاندارلری بیر تاماندن اَخلَت تشلاوچی قوطیلردن قورقهدی و باشقه بیر تاماندن شهر ایچیده کونسایین اَخلَت کوپهییشیدن شکایت قیلهدیلر. بیراق قندوز شهردارینینگ ایتیشیچه، دُکاندارلر تعیین ایتیلگن ییردن اَخلَت تشلاوچی قوطیلرنی اوزاقلشتیریب، نه فقط یشاوچیلرنی خواطرلنتیرهدی، بلکیم خیابان چیککهسی و اریغچهلر ایچیده اَخلَت ییغیلیشیگه سبب بولهدیلر.
قندوز شهرداری نجیبالله عمرخیلنینگ ایتیشیچه، اخلت تشلاوچی قوطیلردن کوپینچهسی کیچه تاماندن دُکاندارلر آرقهلی خیابانلر چیککهسیدن اوزاقلشتیریلهدی، نیچه کوندن کیین، شهردارلیک ایشچیلری شهرنی بیر چیککهسیدن تاپهدیلر.
قندوز ولایتی شهردارلیک ریاستینینگ رقملری اساسیده، اوتمیشلرده شهر بوییچه ۳۰۰ دن آرتیق اَخلَت تشلاوچی قوطی بار ایکن، بیراق حاضر چمهسی ۱۰۰ اَخلَت تشلاوچی قوطی قالگن.
عین حالده، قندوز ولایتینینگ امنیه قومندانی جنرال محمدقسیم جنگلباغنینگ ایتیشیچه، یوزمه یوز اوروشده طالبلر مغلوب ایتیلگن و انه شو سبب، اوشبو گروه اَخلَت تشلاوچی قوطیلر ایچیده ماین ییرلشتیرهدی.
قندوز شهردارینینگ ایتیشیچه، شهردارلیک ریاستینینگ ایشچیلری کملیگی یانیده، جمعیت سانی هم آرتیق بولگن. قندوز شهری ۷۰ مینگ یشاوچی اوچون توزهلگن؛ بیراق حاضر ۴۰۰ مینگدن آرتیق یشاوچی یشهیدی.
شهر بوییچه اَخلَت تشلاوچی قوطی یوقلیگی و کسلخانهلر بیلن اویلردن چیقاریلگن اَخلَتلر میزانی کونسایین آشیشی، ساغلیک وضعیتی و قندوز یشاوچیلرینینگ شهری مدنیتی اوستیگه سلبی تأثیر تشلهگن.


text:
21 اسفند 1390 @ 15:07| شاعیر: :: Mesud Haray :: | چاپ ائت
رقیه کبیری :
اؤزومه و باشقا یازار، شاعیرلریمیزه اوره ییم یانیر.
بو کیتابین محتواسی هانسی حکایه لردی؟ بو حیکایه لر تبریز درگیلریندن اؤنجه دن چاپ اولموشدو؟
ساتیشیندان خبریز وار می ؟ نئجه قارشیلاندی ؟
قانون انتشاراتیندان بیر ایکی گون اؤنجه بیر ایمیل آلدیم . یازمیشدیلار کیتابیما گؤره باخیشلار مثبت دیر. انتشاراتینین رداکتورو «پرویز جبرائیل» اؤزو بیر یازار اولاراق، حیکایه لریمی چوخلو بینمیشدی.
باکی نین نشر ایله تبریز نشرینین فرقلری؟
هئچ باکییا گئتمه دیییمه گؤره و اوردان یاخشی بیلگیم اولمادیغینا گؤره بورانین نین نشر صنعتینی اورانین نشر صنعتی ایله مقایسه ائتمک مقامیندا دئییلم؛ اما اوره ییم ایسته ییر بیزیم ده اثرلریمیز راحات چاپ اولونسون. بورادا بیز یازارلار نئچه آشیریمدان کئچمه لی ییک. بیر یسی مجوز دن آسیلی اولان اصلاحیه آشیریسی؛ کی ایشین ان آجی وئریجی قیسمی دیر. بعضن قالیرسان بو اصلاحیه لرله نه ائدیم؟ ائله اولورکی ، کیتابین چایپینین خئیریندن کئچیرسن. اما نه قدر یازیب بیر- بیرینین اوستونه قالاناجاق؟ نه دن یازیریق؟ اینانیرسیز من دونیا ادبیاتینین ترجومه لرینین اوخویاندا، اؤزوموزه اوره ییم یانیر. بیزلر بونجا قلمیمیزی سیخیریق، بونجا سایقی ایله یازیریق. یازیلاریمیز هئچ کیمسه یه توخونمور. حیکایه لریمیز یالنیر یاشام حیکاه یه سی دیر. اما نه دن مجوز مرحله سینده بو قدر چتینلیک چکیریک بیلمیرم. بیر یازار اولاراق اینانیرام کی حیکایه نین فضاسیندا و کارکترلره یاراشیق اولانلاری یازمالیام.
ایکینجی آشیریم انتشارات لارین آشیریمیدیر. یازارلاردان مالی حمایت ائله مه مدیکلری بیرطرفه، یازارلارین اؤز هزینه لری ایله چاپ اولدوغو کیتابلارین هئچ بیر منفعتی یازارین الینه یئتیشمیر. بو داها دا اوزوجودور و اوچونجوسو اوخوجو آشیریمی دیر. کی بو دا تبلیغاتدان آسیلی دیر. یازارلاریمزی و ادبیاتیمیزی درگی لریمیزده ، رادیو تلویزیوندا تانیتماق گرکیر. یوخسا ائله ایللر بویو کیتابلاریمیزین بو باهالی کاغیذلارینا گؤی- گؤیرتی ساتان توکانلاردا گؤی بوکوله جک. و بلکه بیزدن سونرا گلن نسل داها دا آرتیق نهیلیستی دوشونجه لره قاپاناجاق…
گله جک کیتابلاریز ؟
شعر توپلوسو اولان کیتابیم «تبریزیم آل تبیمی» آدیندا ایشیق اوزو گؤردو. نهایتده ۳ دفعه اصلاحیه دن سونرا مجوز صادر اولوندو.
« بیر اوجاقدا ایکی کول توپاسی» اورتاق شعر توپلوسو. بو کیتابا بیر دفعه اصلاحیه دن سونرا مجوز صادر اولوندو. بو کیتابا عایید تک باشینا دانیشماغیم دوغرو اولماز. چونکو اورتاق یازیلمیش بیر منظومه دیر. تانینمیش شاعیریمیز «کیان خیاو» جنابلاریلا بیرلیکده یازمیشیق . اصلی – کرم حیکایه سینین یئنی روایتی، اسطوره لر اساسیندا، تورک و دونیا اسطوره لرینین کسیشیب، بیرلشدیییی بیر روایت دیر. یالنیز بونو دئیه بیلرم کی بیزیم ادبیاتیمیزدا ایلک دفعه دیر بئله بیر اورتاق منظومه یازیلیب. بو کیتاب ۱۲ بؤلوم دن عبارت دیر. ۶ بؤلوم ،«اصلی» کاراکترینی تانیتدیران بؤلوم لر منه عایید دیر و ۶ بؤلوم «کرم» کاراکتئرینی تانیتدیران «کیان خیاو» قلم ایله یازیلیبدیر. دئمه لیم کی ایکی- اوچ هفته سوره سینده «یاران» نشر ائوینین وریندن یایینلاناجاق.
«ایچیمده کی قیز» حیکایه توپلوسودو وار. ۱۳ حیکایه دن عبارت دیر. ارشاد اداره سینده مجوز سیراسیندادیر. بو کیتابیما هله بو گونه جان اصلاحیه ده گؤندرمه ییبلر. بو کیتابین مالی اسپانسری ارک انتشاراتیدیر.
« بو قاپی هئچ چالینمایاجاق» بیر باشقا حیکایه توپلوسودور.بیر نئچه گونه نهایی ائدیت دن سونرا انتشارات لارین بیریسینین طرفیندن کی کیتابین مالی اسپانسرلیین قبول ائدیبلر، مجوز اوچون ارشاد اداره سینه گؤندریله جک.
« یاری اینسان- یاری قوش؛ آراز قیزی» شعر توپلوسو. حورمتلی شاعیریمیز «کیان خیاو» ایله اورتاق یازیلمیش ایکینجی شعر توپلوسو. گئنه ده تک باشیما بو کیتابا گؤره دانیشماغیم دوغرو اولماز. آنجاق بوشعر توپلوسو توغرول قوشو( اسطوره قوشو) و آذربایجان سولارینی اساس توتاراق یازیلیب. بو تئزلیکده بیر قرارا گلیرسک، مجوز آلماق اوچون ارشاد اداره سینه گؤنده ره جه ییک.
و ایندی الیمده بیر رومان یازیرام . نه زامان باشا چاتاجاق بللی دئییل. من اؤیکو یازماغا داها آرتیق ماراقلیام. دؤردونجو حیکایه توپلوسونو دا حاضیرلاماقدایام.
و سون سؤز ؟
سون سؤزو دئمه دن ، یئری واردیر بوردان « اوره ییم آغرییر» کیتابینین دیل قورولوشونون باخیمیندان کیتابین ائدیت ایشلرینین زحمتینی قبول ائدن، حورمت لی « حسن اومودو اوغلو» دان تشکور ائدم. دونیانین باشا- باشیندا یازارلارین هامیسینین یازیلاری ائدیت اولونور. اما ترسینه تورکجه ادبیاتیندا هله- هله ائدیت مسئله سی یئرینی آلماییب .بورادا هر کس یازیلارینی ائدیتورا وئرنده، بئله آلینیرکی، یازی نین ضعفی واردیر. من بئله دوشونمورم و یازارلاریمیزین ائدیت ایشینه اؤنم وئردیکلرینی آرزولاییرام .
و یالنیز بونجا زحمت دن سونرا یازیلاریمیز چاپ مرحله سینه چاتانا قدر ، نه استرس لره قاتلاشیریق دئیه، اؤزومه و باشقا یازارلاریمیزا و شاعیرلریمیزه اوره ییم یانیر. ادب مولکونده، ادبیاتا بوندان داها آرتیق ده یر وئرمه لییک. و سون سؤزوم ، ایلک سؤزوم دور، اوره ییم آغرییر…
دانیشیق : علی فرهاد
قایناق : http://yurd.ir/blog/?p=462


text:
ناتو افغانستانده کی نظارتنی تاپشیریش بویچه کیلیشگن
ناتو تشقی ایشلر زویرلری استونی جمهوریتی پایتختی تالین ده افغانستانده کی ایریم حدود لر مسئولیتینی افغانلرگه تاپشیریش یونالیشی بوییچه کیلیشگنلر.
ناتو باش کاتبی اندریس فوگ راسموسن ، اتفاق نینگ وضیعت امکان بیریشیچه افغانستان نینگ ایریم حدود لر نظارتینی افغان حکومتگه تاپشیری نی باشله تیشگه حاضر له نه یاتکنلیگینی ایئتگن.
جناب راسموسن استونی پایتختی تالین ده کی ناتو تشقی ایشلر وزیرلری یغینیده نطق ایراد قیلگن چاغیده اوشبو نظارتنی تاپشیریش یول-یوریقلری بوییچه کیلیشیلگن لیگینی بیلدیرگن.
ئیغین ده اشتراک ایتگن وزیر لر افغانستانده گی خوفسیزلیک ، باشقروو، و ترقیات گه عاید یول –یوریق و معیار لر نی تصدیقله گنلر. بو ایسه ، قه ییسی ولایتلرنی و قچان افغان حکومتیگه تاپشیریش بوییچه قرار آلیشگه یول آچه دی.
جناب راسمون ییغین اشتراکچیلریگه ، اوشبو مسئولیت تاپشیریشنی دایمی و آرتگه قئیتریلمس بولیشینی معلوم قیلدی .
تالین ده کی ناتو تشقی ایشلر وزیرلری نینگ کیلیشووی ، غرب نینگ افغانستان بوییچه استراتیزی سی اوچون مهم بیر نقطه سنه له دی . ناتو باش کاتبی بو نی یول خریطه دیب اته گن و جریاننی جاری ییل آخرلریده باشله نیشینی معلو م قیلدی .
لیکن جناب راسموسن ، جریان نی ، چیدملی و آرتگه قه ئتریلمس بولیشی گه تاکید لب ، بو نی باسقیچ مه باسقیچ بیر جریان بولیشیگه اورغو بیردی.
ناتو عینی اورینده افغانستان دن آرتگه سفربرلیک استراتیژیسی حقیده سوز یوریتمه یپتدی. بیراق وزیرلر مسئولیتینی افغان حکومتیگه تاپشیریش یولیده قوییله جک نوبتده گی قدمنی محاکمه ایتیشگن.
امریکا جمهور رئیسی بارک اوباما کوچلرینی افغانستاندن چیقاریش نی باشله تیشنی کیله جک ییل اورته لریگه ریجه له ماقده .بیراق ناتو باش کاتبی اندریس فوگ راسموسن نینگ ایئتیشیچه ، مذکور مسئله تقویمگه قرب ایمس، افغانستانده گی شرط-شرایط گه قرب حل ایتیلماغی لازم.
باشقه تماندن افغان حکومتی بیلن علاقه لر و افغان کوچلرینینگ حاضرلیکلری یوزه سیدن خواطرلر هنوز ترقلمه گن.
لیکن جناب راسموسن ، افغانستان ده کی خلق نینگ و افغانستان گه قوشون یوبارگن اولکه لر نینگ ، کوز گه کورینرلی رواجله نیشنی کوریشنی استه یاتکن لیگی نی تن آلیب ، بو یولده حرکت قیلینیشی کیرک لیگینی تاکید له دی .
امریکا دولت کاتبه سی هیلری کلینتون ، اشبو رواجله نیشدن خورسند ایکن لیگنی بیلدیریب ، اونگه کوره اوشبو کیلیشوو اساسیده " ایندی بوندن کیین ، افغانستانلیکلر نینگ اوزلری ، اولکه لرینی عصیانچی لر گه قرشی مدافعه قیلیش امکانیتیگه ایگه بوله دیلر" . لیکن او ، بو ایش نینگ اونچه لیک هم آسان کیچمسلیگی نی قید ایتدی.
ناتو باش کاتبی ، تالینده کی کی ییغین نتیجه سیده کی ریجه نینگ جولای آیی ننیگ اورته لریده پایتخت کابلده بولیب اوتیشی مولجللنگن ییغینده افغانستان دولتی و یاردمچی ممکلتلر تمانیدن تصدیق ایتلیشیگه امید بیلدیردی.
ناتو گه اعضا دولتلر کیلگوسی ییغینلری کیله جک نومبر آییده بولیب اویتشی کوتیلماقده. لیکن رسمیلر ننیگ بیلدیریشیچه ف اولر اشوبو جریاننینگ ییغین پیتیگه چه باشله نیشیگه امید قیلماقده لر .


text:
بؤلگه
ایسرائیل حکومتی 2014 و 2017-جی ایللرده هلاک اولان اردن وطنداشلارینا گؤره عذر ایستهدی.
گرگینلیگی آزالتما بؤلگهسینه دوزنلنن هاوا سالدیریلاریندا ۵ وطنداش حیاتینی ایتیردی
تروریستلر، روحی خستهلیکلر خستهخاناسی ایله قادین دوغوم خستهخاناسینی توپ آتیشینا توتدو
فیلیسطین مسئلهسینین حلی ایستیقامتیندکی سعیلر آرتیریلمالیدیر. بونو میصر پرزیدنتی عبدالفتاح السیسی دئدی.
روحانی، آمریکانین سوریه ایله باغلی یئنی پلانینین اولوسلارآراسی قانونلارا ضد و سوریهنین باغیمسیزلیغینا تهدید یاراتدیغینی بیلدیردی
لیبرمن اونجه لیکلی هدف لرینین غزه-ده اسیر آلینان ایسرائیل-لی عسگرلری قورتارماق اولدوغونو قئید ائتدی.
بارزانی، بغداد ایله پروبلئملرین حل ائدیلمهسی اوچون هر زامان دانیشیقلارا حاضر اولدوقلارینی بیلدیردی
لاریجانی، ان یاخشی انرژی قایناقلاری، معدنلر و اکینچیلیک ساحهلری ایله متخصصلر ایسلام اؤلکهلرینده یئرلشیر. اهمیتلی اولان لازیمی کووردیناسیون و پلانلاشدیرماغی ائدهرک اؤلکهلر آراسینداکی منفعتلری چاتیشدیرماماقدیر" دئدی
ایشغال آلتینداکی اردن چایینین غرب ساحلینین قوزییینده کی کالکیلیا یاخینلیغیندا،ایسرائیل عسگرلرینین آچدیغی آتش نتیجهسینده، بیر فیلیسطین-لی شهید اولدو.
سعودی مسئوللار مدنیت مرکزینه پروژکتور، پارتلامیش مکه ماشینی و قیرمیزی خالچا یئرلشدیریلمهسی اوچون ده ایسپونسور اولدو
غنی،CBS نیوز-دان لارا لوگان ایله ائتدیگی صحبتده، افغانیستاندا 16 ایلده بیر تریلیون دولارا مال اولان ساواشا باخمایاراق، باشکند کابیلده امنیتین تامین ائتممیش اولماسینا دایر قیمت وئردی
سیویل مدافعه قروپلاری بشار اسد رژیمینین محاصرهده ساخلادیغی دوغو غوطه-یا ائدیلن هوجوملارا عاجیل سون قویولماسی و سیولرین قورونماسی اوچون چاغیریش ائتدی.
اؤلو و یارالیلاری یاخین دایرهلردکی خستهخانالارا آپاریلیب


text:
یۆزاونآلتینجی درس
فعللر (45)
دیلیمیزده فعلین ایندیکى، کئچمیش و گلهجک زامانلاریندان مۆختلیف شکیلچیلر واسیطهسیله صیفتلر دۆزهلر. بو شکیلچیلرى و اونلارین دۆزهلتدیکلرى صیفتلرى کئچمیشده صیفت بؤلومونده گتیرمیشیک، اورایا باخا بیلرسیز.
"فعلى باغلامالار"
"سولماز ایچرى گیریب سلام وئردى" جۆملهسینده، "سلام وئردى" فعلى شهودى کئچمیشین اۆچۆنجۆ شخص تکینى بیلدیریر. آمما "ایچرى گیریب" فعلینده نه زامان، نه شخص، نه نوع و نه ده فعل شکیللرى علامتى واردیر.
بیز ایندییه قدر فعللرده بو معنادا بئله بیر شکیلچییه راست گلمهمیشدیک. دئمک "ایچرى گیریب" ده فعلین بیر خصوصى نوعودور. بورادا "سلام وئردى" جۆملهنین اساس فعلیدیر. آمما "ایچرى گیریب" فعلى، اساس فعلین ایجراسى اۆچۆن بیر مۆقدمه و حاضیرلیقدیر. بئله فعللرین نوعو، شخصى، زامانى و شکلى جۆملهنین اساس فعلیندن معلوم اولار. یعنى بورادا "سلام وئردى" فعلى معلوم نوع، اۆچۆنجۆ شخص تک، کئچمیش شهودى و خبر شکلینده دیر. بونا گؤره ده "ایچرى گیریب" فعلینین ده زامانى کئچمیش شهودى، شخصى اۆچۆنجۆ شخص تک، نوعو معلوم و شکلى خبر شکلیدیر. بوجۆر فعللره "فعلى باغلاما" دئییلیر.


text:
تخارده 18مکتب اوقوتوچیلری ایش تشلشگه قول اورگن
تخار ولایتی خواجه بهاوالدین تومنی نینگ اقوتوچیلری،اوقوتوچیلر استقامت قیله دیگن شهرچه ترقه تیلمه گن حالده درس بیرمسلیک لری حقیده آگاه لنتیرگن.
بوگن قریب اوچ یوزگه یقین اوقوتوچی، خواجه بهاوالدین تومن مرکزیده یغیلیب ایش تشلشگه قول اورگنلر، اولرگه گه کوره اوقوچیلر اوچون دولت بوندن تورت ییل آلدین ییر نمره لرینی ترقه تیب بیریشینی وعده بیرگن ایکن.
شهرچه اوچون ریجه لنگن ییر نمره لرینی ترقه تیلیشگه ایریم قرشی لیک بیلدیرگنی ایتیله دی. شونینگ دیک ایریم اوقوچیلر، ییر نمره لرینی ایریم حدودلری هم غصب بولگنینی ادعا قیلگن.
بوندن الدین بو موضوعنی حلی اوچون نیچه مراتبه مرکزدن هیات هم جونه تیلگن ایکن لیکن اوقوچیلرگه کوره اولرنینگ سعی حرکتی هم هیچ قندی نتیجه بیرمه گن.
تخار ولایت رسمیلری، بو معمانی حلی اوچون ینگیدن ینه بیر هیات یوباریلیشیگه قرار آلگن. شونچه قوشیمچه قیلیب اولر، بو معمانی یقین آره ده حل بولیشی امید بیلدیرگن.
خواجه بهاوالدین تومن اوقوچیلریگه کوره، ییر نمره لرینی ترقه تیش ایشی باشله نیشی عملی بولیشی خصوصیده بوندن الدین هم وعده لر بیریلگن، بیراق تورت ییل جریانیده بو وعده لر عملی بولمه گن. شوباعث یوزلب خاتین و ایرکک اوقوتوچیلری شهرچه نینگ ترقه تیش عملی شکلده باشلنمه سه درس بیرمسلیک لری بیلن اگاه لنتیرگن.
افغانستان معارف وزیرلیگی موجود قینچلیک نی تن آلیب افغانستان نینگ باشقه ولایت لریده هم بوکبی قینچلیک موجود لیگینی ایتگن.
بوندن بیرنیچه ییل آلدین اوقوتوچیلر اوچون شهرچه لر قوریلیشی معارف وزیرلیگی تمانیدن وعده بیریلگن ایدی.


text:
[آتامین همدان′ا گئتدییی قیشAtamın Həmədana Getdiyi Qış ]
(زمستانی که پدرم به همدان رفته بود)
بیر قیش دادام همه دانا گیدمیشده [بیر قیش دده م همدان′ا گئتمیشدی]
قار گلمیشده یوللاری باغلانموشده [قار گلمیشدی، یوللاری باغلانمیشدی]
ننه م دوغوم سانجوسونه توتموشده [ننه مین دوغوم سانجیسی توتموشدو]
آغلایوب و بیزه ده آغلاتموشده [آغلاییب، بیزی ده آغلاتمیشدی]
ننه م آرغودان یاتمادی، اوتورده [ننه م آغریدان یاتمادی، اوتوردو]
اکبر گیدده روقیه نه چاقورده [اکبر گئتدی، روقییه نی چاغیردی]
روقییه گلده بیزه حاله گورده [روقییه گلدی، بیزیم دورومو گٶردو]
دده م وای دیده اوولرینه دونده [دده م وای دئدی، ائولرینه دٶندو]
یردن گویدن سیل تک یاغوش یاغورده [یئردن گٶیدن، قایان تک یاغیش یاغیردی]
بیزیم بویوک اوتاق دامه دامورده [بیزیم بٶیوک اوتاق دامی دامیردی]
بو یا آللاه دی ین ابرام دبیر ده [بو، "یاآللاه" دییه ن ایبرام اٶیره تمه ندی]
اوجادان اکبر قارداشه چاقورده... [اوجادان اکبر قارداشی چاغیردی]
[ابه آردینجا گئتمهƏbə Ardınca Getmək ]
رفتن به دنبال قابله
هر بیره بیر اوزون پالتاو گیردیلر [هر بیری بیر اوزون پالتوو گییدیلر]
دوردولار آقداش کوچه دن گیددیلر [دوردولار آغداش گئچیکدن گئتدیلر]
یاغوش چوخ توند یاغورده دام باجادان [یاغیش چوخ یئیین یاغیردی دام باجادان]
بیر آزدان خیست اولوب تز قاییددیلر [بیرآزدان اسیلانیب، چابوق قاییتدیلار]
نطر اولده شیرین خانوم هارداده؟ [نه تهه ر اولدو، شیرین خانیم هارادا؟]
دونوب بیزه بیله جواب وردیلر [دٶنوب بیزه بئله یانیت وئردیلر]
یول باغلوده سیل دونیانه توتوبده [یول باغلیدیر، قایان دونیانی توتوبدور]
بو یاغوش سیله یوله باغلویوبده [بو یاغیش قایانی یولو باغلاییبدیر]
ابرام دبیر دیده دییین صبر ایله [ایبرام اٶیره تمه ن دئدی: دییین دٶزگونه ن]
سحر اولسون بلکه سیل آرام اولا [دان اولسون، ارینج قایان دینه ]
روقییه داد ایتده کیشه اوتان گید [روقییه باغیردی: کیشی اوتان، گئت]
باخ گور منیم بختیم نجه یاتوبده.... [باخ، گٶر منیم قوتوم نئجه یاتیبدیر...]
[ابه نین گلیشی و بیر قیزین دوغوموƏbənin Gəlişi Və Bir Qızım Doğumu ]
آمدن قابله و تولد یک دختر
او یازوخلار گنه یولا دوشدولار [او یازیقلار گنه یولا دوشدولر]
یاغوش آستوندا مقصده قاشدولار [یاغیش آستیندا ائره یه قاشدیلار]
خیابان طرفینده سیل داغولموش [اورام یانیندا قایان داغیلمیش]
داغولان سیلی نه گوجه آزالموش [داغیلان قایانین نه گوجو آزالموش]
شیرین خانوم گلده ننه م قیز دوغده [شیرین خانیم گلدی، ننه م قیز دوغدو]
آمما او قیز او گجه بیزه بوغده [آنجاق او قیز او گئجه بیزی بوغدو]
دادام همداندان گلن زاماندا [دده م همدان′دان گله ن چاغدا]
منیم مهین باجه بیر آیلیک اولده.... [منیم مهین باجی، بیر آیلیق اولدو]
[بیزیم ائوین آولوسوBizim Evin Avlusu ]
حیاط خانه ی ما
بیزیم حاصاردا بیر حوووض وار ایده [بیزیم هٶروده بیر گٶلجوک وار ادی]
بیر قونشوموز آده توووز وار ایده [بیر قونشوموز آدی توووز وار ایدی]
حسن آباد سویه گلیب دولارده [حسن اووا سویو گلیب دولاردی]
ننه م اوردا قاب قاشوقون یویارده [ننه م اوردا قاب قاشیغینی یویاردی]
اوککوش پی بیز دوشموشودوک حوووضا [ایکی اوچ یول بیز دوشموشدوک گٶلجویه] [٤٢]
گویا ننه م سودا باشارار اووزا [سٶزده ننه م سودا باشاراردی اوزه ]
آتتولموشده حوووض ایچینه توتموشده [ آتیلمیشدی گٶلجوک ایچینی توتموشدو] [٤٣]
دادام قورخوب، حوووضه دولدورموشده [دده م قورخوب، گٶلجویو دولدورموشدو]
حوووض یرینه حاصاردا باغچا اکده [گٶلجوک یئرینه هٶروده باخچا اکدی]
آغاجدان نرده دوره سینه چکده [آغاجدان چوق چئوره سینه اکدی]
ایچینه بولدی سبزه سوغان اکده [ایچینده بول دا گٶیه ره نتی، سوغان اکدی]
بیر یان توروب بیر یاندا ریحان اکده [بیر یان آجیرقا، بیر یاندا رئیحان اکدی]
بیر یان تره بیر یان جعفری سپده [بیر یان تره، بیر یان جعفری سپدی]
کریز قازده، کریزدن سو چاقارتده [آستارخ قازدی، آستارخدان سو چیخارتدی]
کریز سویون دول طنفی چکردیک [آستارخ سویونو آشیرما ایپی ایله چکه ردیک]
باغچیا بیر آبپاشونان سپردیک.. [باخچایا بیر سوچیله رنه ن سپه ردیک]
[سنه کچی، سینیق سنه کده سو ایچه رSənəkçi Sınıq Sənədə Su İçər ]
کوزه گر در کوزه شکسته آب میخورد
کوزه گرلر ، دیرلر کولدورده سو ایچرلر [سنه کچیلر، دییه رلر ؟ سو ایچه رلر] [٤٤]
مشه بارات جار چکر قوش دریه گیدرلر [مشه بارات جار چکه ر، قوش دره یه گئده رلر]
قوش دره دن سو گلر ،گول لره گیدر دولار [قوش دره دن سو گله ر، گٶللره گئده ر دولار]
گول لر نمه اوتورسا ، حسن آباد سویه گلر [گٶللر نمه اٶتورسه، حسن اووا سویو گله ر]
یای اولاندا یوز دی ییب [یای اولاندا یوز دیییب]
یوز اولاندا اوز دی ییب [یوز اولاندا، اوز دیییب]
چیخرلر چول ایچینده [چیخارلار چٶل ایچینده]
اوراخ الده، اکینلرین بیچرلر [اوراق الده، اکینلرینی بیچه رلر]
[ائرکه ن اویانما و چٶره ک پیشیرمهErkən Oyanma Və Çörək Pişirmə ]
سحر خیزی و نان پختن
بیزیم دگیرمانچی اگر تز دورا [بیزیم ده ییرمانچی آبارن ائرکه ن دورا]
دولیانا دان (گندم یا جو)توکه، دولاندورا [دولا دن؟ تٶکه، دولاندیرا]
اون گتیره ننه م خمیر یوغورا [اون گتیره، ننه م یوغروق یوغورا]
قالاخ سالوب تنیره، اوت یاندورا [قالاق سالیب تندیره اود یاندیرا]
سحردن تاززا چورکه چیخرده [ائرته دن آجر چٶره یه چیخاردی]
اینک دوغوب اونی سوتون ساغارده [اینه ک دوغوب، اونون سوتونو ساغاردی]
اول که سوتونه آغوز بولارده [ایلک سوتونه آغوز بولاردی]
آغوز اوواخ نه خوشمزه اولارده [آغوز او واخت نه دادلی اولاردی]
خوروز سسه گله، یوخودان دورا [خوروز سسه گله، یوخودان دورا]
دستمازون آلوب، نامازا دورا [یوآرینینی آلیب، یوکونجه دورا]
بیر باقا یونجانه، الینده بورا [بیر باغ یونجانی الینده بورا] [٤٥]
بورما قیرن کسه، اینه گه ورا.... [بورما قیران کسه، اینه یه وورا] [٤٦]
[گلین گتیرمه و آلما آتماGəlin Gətirmə Və Alma Atma ]
عروس آوردن و سیب انداختن
گلین خانوم قیرمیزه آتا میننده [گلین خانیم قیرمیزی آتا مینه نده]
داماد بیر آلما دیشلیییب آتاندا [کوره کن بیر آلما دیشله ییب آتاندا]
قاچچوب گیدیب بویوک داما چیخاندا [قاچیب گئدیب، بٶیوک داما چیخاندا]
خلق یغیلیب اوردا هاوار چکندا [خالق ییغیلیب اوردا هاوار چکه نده]
من قورخاردوم یخیلماقدان ازیلم [من قورخاردیم یخیلماقدان، ازیله م]
ایاقلار آستوندا قالام پوزولام [آیاقلار آستیندا قالام، پوزولام]
ایراخدا دورانا آلما زاد یتیشمز [ایراقدا دورانا آلما نمه یئتیشمه ز]
داماد گوزه ایراخداکونا ساتوشماز [کوره که ن گٶزو، ایراقداکینا ساتیشماز]
بگ یانوندا ایککی ساقدوش دورارده [به ی یانیندا ایکی ساغدیش دوراردی]
آمما بگلیگ هله اولارا یاراشماز [آنجاق به یلیک هله اونلارا یاراشماز]
شولوخلوقدان بیز قورخاردیک دوشسونلر [شولوقلوقدان بیر قورخاردیق دوشسونلر]
آمما هیچ بگ او گیجه دامنان دوشماز... [آنجاق هئچ به ی، او گئجه دامدان دوشمه ز]
[بوتا قوپارتما و تیکان توپلاماBura Qopartma Və Tikan Toplama ]
بوته کنی و خارکنی
گون چیخمه دن دوروب یولا دوشه رده [گون چیخمادان دوروب، یولا دوشه ردی]
دسته دسته جوان وره گه گیدرد ه [بٶلوک بٶلوک گنج ورگه یه گئده ردی]
وره گچه لر آق دره دن گلنده [ورگه چیلر آغ دره دن گله نده]
سورره گلیب دایانارده بو کنده [سورو گلیب، دایاناردی بو کنده]
وره گچیلر چوخدان ورگ قازوبلار [وره گچیلر چوخدان وره گ قازیبلار]
سار باقلیوب اششکه یوکلیوبلار [سار باغلاییب ائششه یه یوکله ییبلر] [٤٧]
کوله بیله سار ایچینه سوخوبلار [کوله بئلی سار ایچینه سوخوبلار] [٤٨]
یورقون یورقون یوله یرده گلیبلار [یورقون یورقون یولو یئرده گلیبلر]
خرمنجیگه لره چاتان زاماندا [اٶرتکونلوکلره چاتان چاغدا] [٤٩]
هر وره گچی خرمنه گیدن زاماندا [هر وره گچی اٶرتکونه گئده ن چاغدا]
اوز سارونا بیر خرمنه سالارده [اٶز سارینی ؟ بیر اٶرتکونه سالاردی]
طنفه یقیب خورجونونا قویارده... [ایپی ییغیب اٶز خورجونونا قویاردی]
[سیماق، گودوکچو آشاریSımaq, Güdükçü Aşarı ]
سیماق ناهار چوپانی
ناهاردا سوررونه یاتاقا وورارده [اٶیله ن سورونو یاتاغا ووراردی]
اوچ داواردان بیر کاسا سوت ساقارده [اوچ داواردان بیر چاناق سوت ساغاردی]
اوت یاندوروب داشلاره قزدیررده [اود یاندیریب داشلاری قیزدیراردی]
سوت ایچینه سالوب سیماق بیشرده [سوت ایچینه سالیب سیماق پیشیره ردی]
نوباتچی داواره بیر یره ییقارده [کئشیک ده داواری بیر یئره ییغاردی]
چوپان نوباتچوسونه چاقورارده [گودوکچو کئشییینی چاغیراردی]
بلینده کی سوفره سینی آچارده [بئلینده کی ترگیسینی آچاردی]
سیماق بیشه نه چورگه دورقارده... [سیماق پیشه نه چٶره یی دوغراردی]
[سورونون چٶلدن قاییتماسی Sürünün Çöldən Qayıtması ]
(برگشت گله از صحرا)
سورره آخشام کنده یووخلاشارده [سورو آخشام کنده یاووقلاشاردی]
چوپان های شوت چالوب آغاج توولارده [گودوکچو های شوت چالیب، آغاج تولایاردی]
قوزوله قویونلار اوجا مله رده [قوزولار قویونلار اوجا مله ردی]
آللاه قووات ویرسین هر کیم دییرده [تانری گوج وئرسین هر کیم دییه ردی]
قویون گیچه بیر بیر حاصاره گیررده [قویون گئجه بیره ر بیره ر هٶرگویه گیره ردی]
ننه م گلیب اولار سوتونه ساقارده [ننه م گلیب اونلارین سوتونو ساغاردی]
سورا اوولاقه ، قوزونه بوراخارده [سونرا اوغلاقی، قوزونو بیراخاردی]
او حیوانلار گلیب امجک امرده.... [او ایلخیلار گلیب امجه ک امه ردی]


text:
«موغان اوغلو»نون مزاری باشیندا خاطیره ییغینجاغی تشکیل ائدیلدی
موغان ماحالینین گؤرکملی شاعری «بختیار علیمرادی(موغان اوغلو)نون اؤلومونون ایل دؤنومونده قلمداشلارینین اشتراکیلا مرحوم شاعریمیزین مزاری باشیندا خاطیره ییغینجاغی تشکیل ائدیلدی. بو ییغینجاقدا موغانین یازیچی و شاعرلری بیر ایل بوندان اؤنجه سیرالارینی ابدیلیک ترک ائتمیش قلمداشلاری حاقیندا بیر داها اورهک سؤزلرینی دیله گتیردیلر و اونودولماز آذربایجان شاعرینین خاطیرهسینی عزیزلهدیلر. ییغینجاقدا موغانین تانینمیش شاعر و یازیچیلاریندان اوستاد میرجلیل حسینی(سید)، همت شهبازی، بهروز صدیق، اسماعیل خرمی، قوجا موغانلی، میرجمال اینجیک، پریسا حیدری، مینا محتشمی، زهرا پاسبان، مالک رهنما، فرامرز دهقان، توحید نامور، یونصور شجاعی(ائل سئون)، ائل سسی، عربلی، برات اناری و باشقالاری اشتراک ائتمیشدیلر.
«بختیار علیمرادی(موغان اوغلو) اوچ جیلدلیک «آی ساوالان» منظومهسیله و «شاعر اورهییم» و «عؤمرومون آغاجیندان بیر یارپاق» آدلارینداکی ایکی شعر مجموعهسیله آذربایجان مقیاسیندا ادبی شهرت قازانمیش، ۱۳۹۵ینجی ایلین آذر آیینی ۲۴نده ۵۵ یاشیندا ابدیلیک اولاراق آرامیزدان کؤچموش و دوغما کندینده تورپاغا تاپشیریلمیشدی. اؤلومونون ایل دؤنومو موناسیبتیله مزاری باشیندا تشکیل ائدیلمیش خاطیره ییغینجاغیندان شکیللرله برابر، یازیلمیش ایکی اورهک سؤزونو سیز حؤرمتلی اوخوجولارا تقدیم ائدیریک:
نئجه ده اعتبارسیزدیر بو حایات!!! / میرجمال اینجیک
نئجه ده اعتبارسیزدیر بو حایات!!! سانگی دونن ایدی! سانکی او قارلی آیریلیق گونو بیر نئچه ساعات اؤنجه ایدی!
دوغوردانمیبختیاریمیزی ایتیردیک!؟ گؤرهسن بو ابدیت آدلانان یوخلوق، اؤز آجی قانونو-ایله ان سئویملی انسانلاری، تئز- ائرته ایکن حایاتدان بیر چیچک تک قوپارماقلا نه دئمک ایستهییر؟ اولمایا داهی شاعیر «ممد آراز»ین (دونیا سنین – دونیا منیم – دونیا هئچ کیمین) شعیرینی بؤیله قدارجاسینا تحلیل ائدیرمیبو ابدیت!؟
هر نسه بو ابدی آیریلیغین آجی حقیقتی، بیر سؤزله، اصیل انسانلارین اصیل معناسیندا اؤلومونه اینانماق ایستهمهدییمیزی دویارکن، یاخینلاریمیزین، دوست -یولداشلاریمیزین، فیکیرداشلار، قانداشلار، سیلاحداشلاریمیزین آیرلیغی اؤنونده، مایوس ائدیجی بیر چارهسیز تسلیم-ین مجبوریتنی تکرار-تکرار ثبوتا یئتیریر.
بلی آرتیق بختیار بیر ایلدیر بیزدن آیریلیب و سونسوزلوقلاردان اؤزو دوغما ائل اوباسینا باخیر. صدفلی سازینا، مهربان یار- یولداشلارینا، سئودیکی قیزا داریخیر! بختیار بلکه ده هرنهدن چوخ بیر صحیفهلیک شعیر یازماغا و اونو بیر غملی اوزانین چالدیغی، روحانیهاواسی مشایعتی ایله بیر صمیمیمجلس ده اوخوماغینا لاپ چوخ داریخیر!
بختیار بیر ائل شاعیری ایدی؛ آنجاق ایندی بختیار یازدیغی شعیرلره چئوریلیب و اؤزو سکوتا قاتیلارکن خالقین دیلیندن اؤزونو دینلهییر.
بختیار ایندی بیر شعیردیر بیر کیتابدا کی، آرتیق اؤزو اوخومور؛ اوخونور! او یالنیز اوخونوشونا باخیر؛ او یالنیز اوخونارکن اورهکلرین ریتمیایله اؤزونون گوجونو دویور! آرتیق اوخونوشلارداهانسی اؤزونه مخصوص حاللارین تعبیرینه چئوریلدیینی تفسیر ائدیر. معنا اولونور بختیار بیر ائلین اوغلو کیمی؛ بلکه ده آذربایجانیمیزین هر گوشهسینی سئیر ائدیر. خداآفرین کؤرپوسوندن قاراباغا باش چکیر؛ دمیرقاپی دربنددن شیروانا اوچور، صابیرله دانیشیر، سید عظیمله تبریزدن دئییر، خاقانینی نئجه زیارتینه گئتدیی آندان او وطن سئودالیسی، باکیدان اولو نظامینی گنجهده آراییر. اونا اورمو گؤلونون گؤزهللیگیندن دئییر؛ ناخجواندان آرازین بو تایینا کئچرکن چالدیران شهیدلرینه احتراملا ال ائدیر، سلاملاییرموغان اوغلو. اردبیله، دویونجاق ساوالانین زیروسیندن باخیر؛ آرتیق یایلاق قوخوسو گلیر، آی ساوالان سئودیگی پیری حیدربابانی شاهسون آلاچیغینا قوناق چاغیریر. لاکن خیوودان کئچرکن قاراداغدا نباتینی ده سالاملاییر؛ اهردن کلیبره گلیر او وطن سئودالیسی. قانلی گونشین عوصیانکار روحونون سارسیلماز قالاسیندان سامرا شهرینه یولا دوشور، بابکی آراییر قانلی قتلگاه ایچره! حلبه اوچور: – سالام محیط اعظم! جنابینیزا آراز ساحیلینین مقدس تورپاغی موغاندان بیر قهرمان ائلین سئوگیسینی ارمغان گتیرمیشم. ای خالق انسان منده آذر آییندا ابدیته قووشموشام. آیریلیقیمدان دوز ایکی گون اول پیشهوری ایله بیریا یانیما گلدیلر؛ اونلار بشریت دردینی چکدیینه گؤره سنه تشکور ائتدیلر؛ لاکن شاه اسماعیل حضرتلریندن بیر آز گیلئیلهنیردیلر. باغیشلا من گئتمهلییم؛ موغاندا سازلی -سؤزلو بیر مجلیس ده ایندی منی آنیرلار قانداشلاریم، قلم داشلاریم. بیر ائوه باش چکمهلییم، سیدجلیل مندن دانیشیر شاعیر.
یئددی اوغول ایستهرم… یئددیسی ده بختیار…/ حمید آصف
تهرانین قیزمار ایستیسینده تؤوشهیه – تؤوشهیه اؤزومو خستهخانایا چاتدیردیم. آت یوخوم ایدی، آنجاق یولدا تاکسیلار خستهخانایا تئز چاتماغا منه یاردیمچی اولدولار. «یئددی قارداش» دا دئییلدیم، سادهجه تک اؤزوم ایدیم و «یئددی اوغول ایستهرم» کینوسوندا اولان کیمیاوزاقدان اوزاغا یئددی آتلی گلمیردی. آنجاق تهرانین تیخاجی یئددی یوخ، یئتمیش میلیون ماشینلارین یاشادیغی دردسردی. نهایت خستهخانایا چاتدیم. بو دؤنه «ساری شمیستان» تاختادان دوزلمیش داخمانین اوست قاتیندا یوخ، بلکه خستهخانانین اوچونجو قاتیندا ۱۰۱ینجی اوطاقدا یاتمیشدی. گؤرونوردو کی «ساری شمیستان» آرتیق «بختیار» ایدی. موغان اوغلو بختیار.
بورا خستهخانا
بئشینجی اوتاق…
بختیار گوللهلنمهمیشدی. خرچنگ خستهلییی غفیل گولـلهدن ده چتین ایدی اونا. یاتمیشدی و غریبه بیر معصوملوق وار ایدی چؤهرهسینده. غفیلدن اورهییم تیترهدی. ایتیرهجهییک ساری شمیستانی سانکی. بو بویدا کندین جاماعاتیندا سانکی بیر باشی پاپاغلی اولمادی داغ بویدا کیشینی قورتارسین بو غفیل گولـلهدن. نهایت اوتوردوم بختیارین لاپ یاخینلیغیندا. من اوتوران همن گؤزونو آچدی. به نییه گئج گلمیسن دئدی. «ساری شمیستان» دا بونو «بختیار»دان سوروشموشدو کینودا. و بیرده نئجه نفرسیز….؟ تک اولدوغومدان اوتاندیم. آنجاق من عمومیتجه تهراندا تکم، میلیونلاری ایچینده تک و تنها…
منه تاپشیردی تهراندا گئجهلر و سحر تئزلر خیاوانلاردا دولانما خطرلیدیر. ساری شمیستان «قانلیچاناق» دا سحرلر دومانلی اولدوغوندان و قورخولو اولدوغوندا گئتمزمیش دئیه بختیارا دا ائله بونو تاپشیردی.
نهایت دوداقلارینین قورو اولدوغونو، عطش اولدوغونو دئدی بختیار موغان اوغلو. عسگر (یانیلماسام موغان اوغلونون اوغلو) آتاسینین آیاقلارینی اووردو. سینهسینی اووردو. بختیار دئدی: سینم گؤینهییر. ایستیدی، سوسوزام، دوداقلاریمیایسلات…!
عسگر ایسلاتدی. منیم ایچیم آغلادی. شاعیری ایتیرمهلییک دئمهلی…
ییغینجاقدان شکیللر


text:
یوتیوب ترماغی توقیز آی بیکار ایتیلیشی دن کیین قیته دن افغانستانده آچیلدی. بوندن بیر مدت آلدین اسلام پیغمبری حضرت محمد"ص" گه اهانت بولگن بیر فلم یوتیوب گه ترقه تیلیشی بیلن، افغانستان حکومتی مذکور اجتماعی ترماغ نی باغله ب قوگن ایدی.
مملکت مخابرات وزیرلیگی بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، یوتیوپ ترماغی اخبارات و مدنیت وزیرلیگی نینگ بویروغی اساسیده آچیلگنی نی معلوم قیلگن.
انچه طرفداری بولگن یوتیوب ترماغی، تورت کون دن بیری، افغانستانده قیته دن فعال بولگن. اما مذکور خبر شونده ی بیر حالتده رسانه لرگه اهمیتلی بولدی کی، افغانستان اخبارات و مدنیت وزیری سید مخدوم رهین یوتیوب آچیلگنینی فیس بوک آدرسیدن خبر بیردی.
مخابرات وزیرلیگی نینگ مقاملریدن بیری عبدالمالک نظری بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، یوتیوپ آچیلیشی مدنیت و اخبارات وزیرلیگی نینگ بویروغی اساسیده عملگه آشیریلگنینی معلوم قیلدی.
" یوتیوب نینگ آچیلیشی ویا یاپیلیشی افغانستان ملی خوف سیزلیک کینگاشی و اخبارات و مدنیت وزیرلیگی نینگ بویروغ لریگه تیگیشلی. مخابرات وزیرلیگی یاغلیزگینه خود شو بویروغ لر اساسیده فعالیت قیله دی. یعنی، تخنیکی ایشلری مخابرات وزیرلیگیگه باغلیق. یوتیوب ده گی محتویات لر مدنیت و اخبارات وزیرلیگیگه علاقه لی موضوع. بو تلویزیون، رادیو ویا بیران ویب سایتده بولیشی ممکن. و قرار آله یاتگن هم خود شو وزیرلیک. شو اوچون بو وزیرلیک یوتیوب آچیلیشی گه تصمیم آلدی."
یوتیوب دن فایده لنه یاتگن لر هم بو ترماغ آچیلیشی دن خرسند لیک بیلدیره دیلر.
افغانستان دولتی، جاری ییل ثور آیی ده یوتیوب ده اسلام پیغمبریگه اهانت بولگن فلمی ترقه تیلیشی بیلن مذکور ترماغنی باغلب قویدی.
شو مدت ده فیس بوک ده گی بیر قنچه فعاللر، یوتیوب آچیلیشی اوچون کمپیان قیلیب یورگن ایدیلر. اما یوتیوب ترماغی افغانستانده آچیلیشی افغانلرنی خرسند قیلگن. مذکور حرکت فیس بوک ده گی لرنینگ آلقیشیگه هم سزاوار بولگن.


text:
اولوسلارآراسی فلوریدا بیلیمیوردو
اولوسلارآراسی فلوریدا بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Florida International University, (فارسجا:دانشگاه بینالمللی فلوریدا)، (عربجه:جامعة فلوريدا الدولية))آمریکادا یئرلهشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Florida International University»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( ۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده اولوسلارآراسی فلوریدا بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کابل طلبه لری: تری جونز محکمه گه تارتیلسین
کابل عالی اوقویورتی نینگ یوزلب محصل لری بوگون ، امریکا لیک کشیش تمانیدن قرآن کریم نینگ کویدیرگنی اوچون ، ناراضلیک نمایش یولگه قوییب ، مذکور عمل نینگ محکوم قیلدیلر.
مذکور طلبه لر کابل عالی اوقو یورت ایچیده نمایش لری نینگ تینچلیک بیر فضا ده یولگه قوییب ، امریکا و کشیش گه قرشی شعار بیردیلر.
اولر ، افغانستان امریکا بیلن دیپلوماتیک رابطه سی نینگ کیسی شی ، شونینگ دیک ، مذکور کشیش محکمه گه تارتیلیشی نینگ هم طلب قیلدیلر.
امریکالیک کشیش تری جونز تمانیدن قرآن شریف نینگ کویدیریلیشی ، بیر قنچه مسلمان اولکه لر بیلن قوشیمچه افغانستان حکومتی و خلقی ، شو نینگ خلق ارا تشکیلاتی نینگ محکوم قیلیشی بیلن یوزمه یوز بولگن.
بوگون کی یولگه قوییلگن ناراض لیک نمایش قریب بیر ساعت دوام ایتیب ، ناراض کیشی لر امریکا گه قرشی شعار لر هم بیردیلر.
امریکا لیک کشیش تمانیدن قرآن شریف یاندیریلیشی ، اوچون ، بیر قنچه ولایت لرده گی ناراض لیک نمایش لر زوراوانلیککه ایله نیب کیتدی.
مذکور زوراوانلیک لر نتیجه سیده ، بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ 7 ایشلاوچی سی بیلن قوشیمچه ، بیر قنچه نارض کیشی لر هلاک بولیب ، اونلب انسان هم یره لندی.
مذکور ناراض لیک نمایش لر زوراوانلیککه ایلنگنی نینگ افغانستان حکومتی ، طالبان گروهی نینگ قولی بارلیگی نی ادعا قیلگن لیکن ، اوشبو گروه مذکور ادعا نینگ رد قیلگن لر.


text:
تورکییه پلیسی «رئینا» ترور حادیثه سینین تشکیلینده رول اوینایان باشقا بیر ترورچونون آدینی تاپیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، پلسین «ترور حادیثه سیندا خصوصی اهمیتلی شخص» اعلان ائتدیی ترورچونون آدینین عبدول مالیک کاده اولدوغو بیلدیریلیر.
اونون «رئینا»نی قانا بویایان عبدولقادیر ماشاریپوولا علاقهسینین اولدوغو و سورییا-تورکییه آراسیندا ترورچولارین واسطهچیسی کیمی فعالیت گؤستردیی اوزه چیخیب.
معلوماتا گؤره، ماشاریپوو و عبدولمالیک کاده بیر مدت کونیادا بیرلیکده یاشاییبلار. پلیس ماشاریپووون «رئینا»یا هوجومدان اول کاده ایله تلفون علاقهسی یاراتدیغینی آشکارلاییب.