text:
بشریت وجدانی نینگ محاسبه مرکزی سوریه
پروفیسر داکتر قدرت بلبل
ایریم پیت لرده بعضی قیین چیلیک لر دن درس آلینه دی. کاشکی بونده ی قیین چیلیک لر بولمه سه ایدی و درس هم آلمه سه ایدیک دییشینگیز ممکن.
اوشبو موضوع بیلن علاقه لی اینگ یخشی مثال نینگ سوریه مسئله سی دن عبارت ایکن لیگی کورینماقده. عرب بهاری, باشقه اولکه لر گه بولگن لیگی دیک, سوریه گه هم جدی تاثیر قالدیردی. سوریه خلقی دیکتاتور رژیم گه قرشی عصیان قیلیش گه حرکت ایترایکن, باشقه دیکتاتور لر نینگ قیلگن لیگی دیک, سوریه رژیمی هم اوشبو عصیان نی کوچدن فایده له نیب توخته تیش گه حرکت ایتدی.
اوروپا بیرلیگی نینگ ارزش لری بیهوده بولیب قالدی...
ایران نینگ عسکر لری بیلن اوروشگه اشتراک ایتگن لیگی, روسیه نینگ بشار الاسد رژیمی نی حمایه له گن لیگی و غربی اولکه لرنینگ بیر ییچیم یولی تاپه آلمه گن لیگی سببلی سوریه ده گی ایچکی اوروش لر چُقورله شیب کیتدی. اوشبو اوروش عاقبتیده یوز مینگلب کیشی جان بیردی. میلیونلب کیشی سوریه نی ترک ایتیش گه مجبور بولیب قالدی.
اوروپا بیرلیگی اولکه لری, سوریه لیک مهاجر لرنینگ اوشبو اولکه لرگه ییتیب بارگونگه قدر تقریباً سوریه مسئله سی بیلن هیچ قیزیقمه دی. مهاجر لرنینگ اوروپا بیرلیگی اولکه لری چیگره لری گه ییتیب باریشی آرتیدن غربی اولکه لرنینگ سوریه مسئله سی گه کورستگن عکس العملی هم حیرت گه سزاوار ایدی. اکثریتچیلیک, بیرگه یشش, انسان حق لری, تینگلیک, ایرکین لیک و حیات حقی کبی کوپلب موضوع لر بوییچه باشقه لر نی تنقید قیلیاتگن اوروپا بیرلیگی اوروپا اولکه لری نینگ اکثریتی, اوشبو ارزش لر بوییچه ناکام قالدی. شونده ی قیلیب قاچقین لرنینگ هم اوشبو ارزش لر گه ارزیدیگن لیگی حقیقتی ایسدن چیقاریلدی. اوروپا بیرلیگی اولکه لری نینگ اکثریتی نینگ بیرته گینه هدفی خودی منه شوو سوریه لیک مهاجر لرنینگ کیلیش لری گه مانع بولیشدن عبارت بولیب قالدی. شونده ی قیلیب دینگیزده غرق بولگن, سوریه لیک مهاجر باله آیلین کبی چاره سیز کیشی لر ایمس, بلکه اوروپا بیرلیگی نینگ ارزش لریدن عبارت بولدی.
تورکیه: اوروپا دموکراسی سی گه حصه قوشگن اولکه...
سوریه لیک مهاجر لر بیلن علاقه لی لبنان, اردن و تورکیه نینگ هم اوروپا بیرلیگی اولکه لری کبی بیر سیاست آلیب بارگن لیگی و شونده ی قیلیب اوشبو مهاجر لر نی اوز بغری گه باسمه گن لیگی نی اویلَنگ چی. بونده ی بیر وضعیتده میلیونلب سوریه لیک مهاجر اوروپا بیرلیگی اولکه لری تامان حرکت ایتگن بولر ایدی. اوروپا بیرلیگی اولکه لری گه ییتیب بارگن آز سانلی مهاجر لرنینگ هم کونساین آرتیب باریتگن فاشیست و نازیست جریان لرنینگ باسیمی گه دوچ کیلیب قالگن لیگی نی اویله گنیمیزده, اوروپا نینگ انسانلیق و ارزش لر بحرانی ینه ده چقورلشگن بولر ایدی.
تورکیه نینگ 3,5 میلیون سوریه لیک مهاجر نی اوز بغری گه باسگن لیگی و سوریه خصوصیده مثبت بیر سیاست آلیب باریتگن لیگی نی بیلدیرگن لیگی گه قره مسدن, بونده ی بیر سیاست نی تعقیب ایتیاتگن اقتدارده گی حزب اوز رای میزانی نی کونساین آرتیرماقده. تورکیه نینگ بیرته گینه کیلیس شهری نینگ اوزی برچه اوروپا بیرلیگی اولکه لریدن آرتیغراق سوریه لیک مهاجر نی اوز بغری گه باسگن وضعیتده. بیر اوروپا بیرلیگی اولکه سی نینگ 130 سوریه لیک مهاجر نی قبول قیلیشی نینگ ممکن ایکن لیگی نی بیلدیرگن لیگی گه, اوشه پیتده کیلیس والیسی جوده قیزیق بیر جواب بیرگن ایدی. شونده ی قیلیب کیلیس والیسی, اوشبو خصوصده, "او اولکه زحمت قیلمه سین, 130 سوریه لیک مهاجر نی اوز اوییگم گه قبول قیله من" دییه قید ایتگن ایدی.
اوروپا ده ایسه حزب لر مهاجر لر, چیت ایل لیک لر و اسلام گه مخالفت سیاست لری آرقه لی بیر بیر لری بیلن رقابت ایتیب رای میزانی نی آرتیریش گه حرکت ایتماقده. اتریشده, "هیچ مهاجر بولمه سین" شکلیده وعده قیلگن حزب, سیلاو لر نتیجه سیده بیرینچی حزب بولیب چیقدی. کوپلب اوروپا اولکه سیده فاشیست و نازیست حزب لر موفقیت قولگه کیریتماقده. ایریم اولکه لرده ائتلاف لر قوریلماقده. افراطی راستگرالرنینگ کوچی نینگ آرتیب کیتمس لیگی اوچون معتدل راست و چپ حزب لر کوپلب اولکه لرده افراطی لشماقده. البته که کیله جک نی قارانغی بیر وضعیتگه کیلتیریاتگن اوروپا نینگ اوشبو بحرانی, بشریت اوچون کتته بیر قیین چیلیک دن عبارت. حاضرگی کونده اوروپا ده افراطی لیک قیلمیاتگن دموکراتیک حزب لرنینگ اقتدار گه کیله آلیشی, تورکیه و منطقه اولکه لری نینگ مهاجر لر بیلن علاقه لی سعی و حرکت لری نینگ حصه قوشگن لیگی نی کورستماقده.
ایران و کورفز اولکه لری گه تقریباً هیچ سوریه لیک مهاجر نینگ کیتمه گن لیگی هم بحث ایتیلیشی کیره ک بولگن باشقه بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده.
تورکیه نینگ سوریه عملیاتی توغری سیده منفی پروپاگند...
حاضرگی کونده, ترور تشکیلاتی داعش نینگ مغلوبیت گه اوچره تیلگن لیگی گه قره مسدن, خلق ارا اکتور لر نینگ سوریه مسئله سی نی ییچیش اورنیگه خودی منه شوو معما نی تقریباً چقورلشتیریش گه حرکت ایتیاتگن لیک لری حیرت گه سزاوار بیر موضوع نی تشکیل ایتماقده. افسوس که اوشبو موضوع سوریه گه خاص بیر مسئله دن عبارت ایمس. افغانستان, عراق, لیبیا و سوریه کبی خلق ارا ائتلاف نینگ مداخله سی بولگن هیچ بیر اولکه ده برقرارلیک اورنه تیلمه گن. عکسینچه اوشبو جغرافیه لرده, کوپلب کیشی جان بیررایکن, مینگلب کیشی اوز وطن لری نی ترک ایتیش گه مجبور بولیب, خودی منه شوو منطقه لر یشش نینگ ممکن بولمه گن جغرافیه لر گه ایله نیب قالگن. اوشبو وضعیت بوییچه عذاب لرنینگ همه سی نی هم منطقه اولکه لری تارتماقده. شوباعث, بونده ی بحران لرنینگ بحث موضوعی بولیشی تقدیرده, خلق ارا ایمس, بلکه منطقه مقیاسده گی ائتلاف لر گه اهمیت بیریلیشی کیره ک.
داعش نینگ مغلوبیت گه اوچره تیلگن لیگی و ایچکی اوروش لرنینگ توخته تیله دیگن بیر وضعیتگه کیلگن لیگی گه قره مسدن, امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ترور تشکیلاتی پی وای دی/وای پی جی گه مینگلب موتر قورال بیریاتگن لیگی و وای پی جی نی بیر "چیگره کوچی" گه ایلنتیریش بوییچه بیاناتی, حقلی بیر شکلده تورکیه و منطقه اولکه لری نینگ قتتیق عکس العملی گه سبب بولماقده. پی کا کا و پی وای دی تورکیه و منطقه اولکه لریده اون مینگلب انسان نی اولدیرگن بیر ترور تشکیلاتیدن عبارت. اسامه بن لادن باشچی لیگی ده گی القاعده منسوب لریدن تشکیل تاپگن بیر کوچ دن, امریکا قوشمه ایالت لری چیگره سیده اورین آلگن بیر اولکه ده "چیگره کوچی" صفتیده ایتیلیشی واشنگتن رهبریتی تامانیدن قنده ی کوتیب آلینسه, پی وای دی گه سلاح بیریلیب اوشبو ترورچی لردن بیر چیگره کوچی تشکیل ایتیلیشی گه حرکت ایتیلیشی هم تورکیه و منطقه اولکه لری اوچون شونده ی کوتیب آلینماقده. تورکیه, چیگره لری نی قوریش, منطقه ده برقرارلیک نی تامین ایتیش, انسان لرنی اوشبو ترورچی لر دن نجات بیریش و ینه ده کوپراق قاچقین نینگ تورکیه گه کیلمس لیگی اوچون "زیتون ناوده سی" عملیاتی نی باشلش گه مجبور بولیب قالدی.
ایریم تامان لر تورکیه نینگ اوشبو مشروع عملیاتی نی باشقه چه قیلیب کورسه تیش گه انتیلماقده. امریکا قوشمه ایالت لری تامانیدن حمایه له نیاتگن پی وای دی/وای پی جی ترور تشکیلاتی نینگ عراقدن آقدینگیز گه قدر بولگن جغرافیه گه جایله شیب آلیب سوریه نی بولیش (تجزیه) گه حرکت ایتیاتگن لیگی سببلی, اوشبو عملیات نینگ اینگ مهم هدف لری دن بیری سوریه نینگ توپراق بوتونلیگی نینگ قورینیشی دن عبارت.
تورکیه نینگ تروریزم گه قرشی عملیاتی, کُرد لر گه قرشی بیر حرکت کبی کورسه تیلیش گه حرکت ایتیلماقده. اسامه بن لادن گه قرشی آلیب باریلگن عملیات لرنینگ عرب لر گه قرشی بولمه گن لیگی دیک, تورکیه نینگ هم اوشبو عملیاتی کُرد لر گه قرشی بیر حرکت دن عبارت ایمس البته که. باشقه بیر تاماندن ایسه, ترور تشکیلاتی پی کا کا نینگ سوریه ده گی قسمیدن عبارت پی وای دی/وای پی جی نینگ اینگ کوپ کُرد لر گه قرشی هجوم اویوشتیرگن لیک لری بیلینگن بیر حقیقت نی تشکیل ایتماقده.
پی وای دی/وای پی جی, اوز منطقه لریده اولر نی حمایه لَمَیتگن کرد لر, عرب لر, تورکمن لر و مسلمان بولمه گن کیشی لر نی یوق ایتیش گه حرکت ایتماقده. اوشبو منطقه دن قاچگن کوپلب کیشی تورکیه و باشقه منطقه اولکه لری گه باش پنه سوره ب کیلگن وضعیتده. ایندی, امریکا قوشمه ایالت لری نینگ نیمه اوچون منطقه یشاوچی لری نینگ اوز منطقه لری گه قیتیب باریش لری گه اجازت بیرمیتگن لیگی سوره لیشی کیره ک بولگن اینگ مهم سئوال نی تشکیل ایتماقده. شونده ی قیلیب تورکیه نینگ سوریه عملیاتیده گی اساسی هدف هم اوشبو منطقه لر نینگ تروریست لر دن تصفیه ایتیلیشی و منطقه یشاوچی لری نینگ اوز یورت لری گه قیتیب باریش لری اوچون زمینه یره تیش دن عبارت.
باشقه اوروش لر دیک, بیر کون کیلیب اوشبو اوروش هم اداققه ییته دی البته که. اینگ مهم نرسه, اکثریتی نی قولدن بیریب قویشی میز گه قره مسدن, کیله جک اولاد گه قویب کیتیشی میز ممکن بولگن قیسی ارزش لر نی اسره ب قالگن لیگی میزدن عبارت.
ییلدیریم بایزید عالی بیلیم یورتی سیاست بیلیم لری فاکولته سی نینگ باشلیغی پروفیسر داکتر قدرت بلبل نینگ اوشبو خصوصده گی فکر و ملاحظه لری نی حضورینگیز گه تقدیم ایتدیک عزیز دوست لر.


c: text/html

text:
قارا دنیزده روسییانین نظارتینده اولان قازما پالتفورماسیندان اوکراینانین آن-۲۶ کارقو تییارهسینه آتش آچیلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو سؤزلری اوکراینا مدافعه ناظری ایستئپان پولتوراک دئییب.
«بو گون اوکراینانین اقتصادی بؤلگهسینده، اودئسسا قاز یاتاغینین یئرلشدیی اراضیده دنیز قوهلریمیزه عایید آن-۲۶ کارقو تییارهسی روسییا طرفیندن اولجهدن اله کئچیریلهن قازما قوللهسیندن یونگول سلاحلا آتشه توتولوب. نتیجهده تییارهیه کیچیک زرر دییب. بونا باخمایاراق تییاره اوچوش وظیفهسینی تاماملاییب و هئیتدن هئچ کیم خسارت آلماییب»، - ناظر بیلدیریب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آمریکا و اینگیلتره ایسرایله یاردیم ائتمیین یهودی خالقینین لئهینه اولمادیغینی آنلامالیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری لوندوندا تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغانلا گؤروشن «نتوری کارتو» اورتودوکس یهودی جماعتینین نمایندهسی هامام بئک ژورنالیستلر قارشیسیندا چیخیشی زامانی دئییب.
«بو گون دونیادا یهودی خالقی اوچون ان تهلوکهلی اؤلکه ایسرایلدیر. سیونیستلره کؤمک ائتمک یهودی خالقینین منافعینه اویغون دئییل. یهودیلره کؤمک ائتمک ایستییرسینیزسه، او زامان تورکییه پرزیدنتینین ائتدیینی تکرارلایین و سفیرلیینیزی اورادان گئری چاغیرین. اورتایا چیخین و آچیق شکیلده ایسرایل دؤولتینه قارشی اولدوغونوزو سؤیلیین. ایشغالچیلارا قارشیییق. بؤلگهیه سوله گتیرمک ایستییریک. یهودیلر اولاراق بیزلر ایسرایل دؤولتینین صولح یولو ایله تمامیله داغیدیلماسی اوچون دعا ائدیریک. ایکی دؤولت ده ایستمیریک. تک دؤولتی، دنیزدن چایا قدر فیلیسطین خالقینین گئری دؤنمهسینی ایستییریک. اورادا یهودیلر و موسلمانلار بیرلیکده صولح ایچینده یاشایا بیلرلر».
قید ائدک کی، «نتوری کارتو» آرامی دیلینده شهرین گؤزتچیلری معناسینی وئرن بیر تاملاما اولوب، سیونیزم علئیهداری بیر اورتودوکس یهودی جاماعتیدیر. مسیح گلمهدن قورولموش اولان ایسرایل دؤولتینین اعتبارلی بیر دؤولت اولا بیلمیجیینی ادعا ائدیرلر.


text:
حجاز
حجاز عربیستان یاریم آداسینین باتی طرفیدیر. بورادا مکه و مدینه شهرلری ایسلام کولتورونده اؤنملی بیر یئردیر. حجاز یانی "آرایئر یا آرادا قالمیش بیر یئر". حاجز یانی ایکی یئرین آراسی. بو یئر داغلیقدیر و تهامه(غور) و نجد چؤللرینی آییریبدیر. تهامه قیزیل دنیز ساحیلی و نجد عربیستان ایچره بیر یئردی.
قورولوق و سوسوزدور. ایسلام چاغیندا تکجه مدینه، مکه و خیبر و طائف یاشام یئرلری ایدیلر. یاشیل و سولو یئرلری آزدیر. بوگون حجاز، عربسیتاندا ان یاخشی و یاشاملی یئردیر.
قوزئی طرفی فیلیسطین، گونئی طرفی یمنین عسیر چؤلو، باتی طرفی قیزیل دنیز ساحیلی (تهامه) و دوغو طرفی شمر، نجد و برالشام چؤللریدیر. تهامه قیزیل دنیز ساحیلینده اونون باشلانیشیدیر. تهامه داشلیق بیر چؤلدور. بطلمیوس یازیلاریندا تهامه، آرابیا پتریا (داشلیق عرب یئری) آدلانمیشدیر.
قایناق[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«حجاز»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۶ بهمن ۱۳۹۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
نوبل اؤدولو
نوبل اؤدولو، سوئد دیلینده "Nobelpriset" - دیَرلی علمی تدقیقاتلار، اینقیلابی ایختیراعلار، مدنیته و یا جمعیتین اینکیشافینا ائدیلن زنگین تؤهفهیه گؤره وئریلن نۆفوذلو اولوسلارآراسی اؤدول.
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
آلفرد نوبل ۱۸۳۳-جۆ ایل اوْکتیابرین ۲۱-ده ایستوکهولم، سوئد، شهرینده مۆهندیس[۱] عاییلهسینده آنادان اوْلموشدور. اوْ، کیمیاچی (شیمی)، مۆهندیس و ایختیراعچی کیمی مشهوردور. ۱۸۹۴-جۆ ایلده نوْبل بوْفوْرس مئتالورژی قایغیسینی آلیب، اوْنو بؤیوک سیلاحلانما ایستئحصال شیرکتینه چئوریلمیشدی. عؤمور بوْیو عرضینده نوْبل بؤیوک ثروت توْپلامیشدی. گلیرین ان بؤیوک حیصهنی اوْ، اؤز ۳۵۵ ایختیراعلاردان، (اوْنلارین ان مشهورو اوْلان دینامیت[۱]) آلمیشدی.
۱۸۸۸-جی ایلده آلفرد نوْبل فرانسه دیلینده قزئتینده اؤزونه حصر ائدیلمیش، ژۇرنالیستلرین سهوه گؤره چاپ اوْلونموش «اؤلوم تاجیری دۆنیانی دیَیشدی» آدیندا نئکروْلوْقو اوْخودو. بۇ مقالهنی اوْخودوقدان سوْنرا نوْبل اؤز فعالیتیندن قالان ایزین بارهده فیکیرلشمهیه باشلادی. بۇندان سوْنرا اوْ، اؤز وصیتینی[۲] دیَیشمک قرارا گلدی. آلفرد نوْبل ۱۸۹۶-جێ ایلین دئکابرین ۱۰-دا ایتالیانین سان-رئموْ شهرینده بئیینداخیلی قانسیزماسیندان[۳] وفات اوْلموشدور.
۲۷ نووامبر ۱۸۹۵-جی ایلده آلفرد برنارد نوْبلین وصییتی اساسیندا تأسیس ائدیلمیشدیر. «Compuart» ژۇرنالی. آلفرد برنارد نوْبلین اؤلوموندن سوْنرا قالان کاپیتال نوْبل فوْندونو تشکیل ائتمیشدیر. همین کاپیتال و فوْندون یارانماسیندا نوْبل قارداشلاری شیرکتینین سهمیندن الده ائدیلن گلیر نوْبل فوْندونون چوْخ حیصهسینی تشکیل ائتمیشدیر. ۱۹۰۱-جی ایلدن وئریلیر.
نوْبل مۆکافاتینین مبلغی حال-حاضیردا تخمینن $۱میلیون ۴۵۰ مین-ه برابردیر.
نوبل اؤدولو ساحهلری[دَییشدیر]
اؤدول آلفرد نوْبلین وصییتینه اساساً آشاغیداکی بئش ساحه اۆزره وئریلمهلیدیر:
نوبل کیمیا اؤدولو[دَییشدیر]
کیمیا اۆزره ان مۆهوم کشف و یا ایختیراع ائدن شخص " سوئد بیلیملرینین سلطنتی آکادمیسی (Royal Swedish Academy of Sciences) طرفیندن تلطیف اوْلونور.[۴]
نوبل فیزیک اؤدولو[دَییشدیر]
فیزیک اۆزره ان مۆهوم کشف و یا ایختیراع ائدن شخص "سوئد بیلیملرینین سلطنتی آکادمیسی (Royal Swedish Academy of Sciences) طرفیندن تلطیف اوْلونور.[۴]
نوبل طیب و فیزیولوژی اؤدولو[دَییشدیر]
"فیزیوْلوْژی و طیب اۆزره ان مۆهوم کشف و یا ایختیراغ ائدن شخص "کاروْلینسکا اینستیتوت" (Karolinska Institutet) طرفیندن تلطیف اوْلونور.
نوبل ادبیات اؤدولو[دَییشدیر]
نوبل ادبیات اؤدولو؛ ادبیات اۆزره ایدئالیستیک مئیلده ان مشهور ایشین مۆلیفی سوئد آکادمیاسی (Swedish Academy) طرفیندن تلطیف اوْلونور.[۵]
نوبل باریش اؤدولو[دَییشدیر]
میللتلر آراسیندا ان چوْخ و یا ان یاخشی توپلومسال ایشلر گؤرن شخص نروژ نوبل کومیتهسی (Norwegian Nobel Committee) طرفیندن تلطیف اوْلونور.
نوبل ایقتصادیات اؤدولو[دَییشدیر]
بۇندان باشقا وصییتدن کنار ۱۹۶۹-جۇ ایلدن باشلایاراق سوئد بانکینین تشببوسو ایله نوبل ایقتصادیات اؤدولو ده وئریلیر. اوْنون تلطیف قایداسی دیگر ساحهلرده اوْلدوغو کیمیدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ Levinovitz, Agneta Wallin (2001). in Nils Ringertz: The Nobel Prize: The First 100 Years. Imperial College Press and World Scientific. ISBN 981-02-4664-1.
- ↑ Time (magazine) (16 October 2000). (اینگیلیسجه) The Worst And The Brightest. Time Warner. یوخلانیلیب ۲۰۱۳–۰۲-4.
- ↑ Sohlman, Ragnar (1983). The Legacy of Alfred Nobel – The Story Behind the Nobel Prizes. The Nobel Foundation.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ The Royal Swedish Academy of Sciences. (اینگیلیسجه) Nobel Prizes. The Royal Swedish Academy of Sciences. یوخلانیلیب ۲۰۱۳–۰2-4.
- ↑ Swedish Academy. (اینگلیلیسجه) Swedish Academy. یوخلانیلیب ۲۰۱۳–۰۲-4.


text:
دیشلری بیربیرینه سورتولدو، چوخدان ایدی آغزی اونا سولانمیش ایدی. او ساریشین، یاناقلاری قیرمیزی هر بیر گؤروشچوسونو یولدان ائله یه بیلردی. هر زامان گولونج اؤزله کیمسه لری قارشیلاییردی، فرق ائله میردی کیم اولسون، آللاها گؤره گؤزل چیرکین ده ائله میردی. بلکه هر کیم اونو اله گتیرمه یی دوشونه بیلردی. او یاناغی قیرمیزی، بوتون دیشلری اؤزونه قیجیتدیتدیرمیش ایدی.
یولدان کئچن ائلچی اولا بیلردی، ایندی یه دک نییه بیری صاحاب دورمامیش ایدی اؤزو سؤزلو ایدی. بلکه ده بیری ایندی یه دک اونو گؤره بیلمه میش ایدی. بلکه ده چوخلاری اونا تاماح ساللاسای دیلار دا اله گتیره بیلمه دیک لری اوچون فیکیرلری گئجه گونوز ده اونون یانیندا اولسای دیلار دا قاباغا گئتمیردیلر. بئله بیر مالی اؤزونه بوراخماز اولماز ایدی بئله. بوتون گؤرنلری وورولا بیلردیلر. وورولانلارین اللری چاتسایدی، یول تاپا بیلسه یدیلر بیر آن دا دؤزمزدیلر. اؤزونه باخیردی آز قالیردی اوتانسین، داها دؤغروسو اوتانیردی. اوتانماغینا باخمایاراق آیاقلاری دوردوغو یئرده قوروموشدولار. گؤزلری بتر بو ساریشینی توتموشدو ال چکه بیلمیردی. بیلیردی ایندی چوخ اوردا دورسایدی گلیب گئدنی اؤزونه گولدوره بیله جه یدی. گؤزلری گؤزللیکدن ال چکه بیلمیردی.
اؤزونو بیر آز ییغیشدیرا بیلسه یدی یاخشی اولاردی، باخیشلاری خومارلانمیش ایدی، اوزاقدان گؤرن اونون اؤز حالیندا اؤلدوغونو دا بیلردی. ناهارین قیزغین چاغیندا بو خلوت یولاق دا ایکی دووارلار آز قالیر بیربیرینه یئتیرسین، آغاجلار دا باش-باشا دیمدیک-دیمدی یه کؤلگه لرینی یولاغا سرمیش ایدیلر. سرین بئرده، قیزغین گونلرین قیزغین چاغیندا بیر بالاجا سرین سولی چایا آیاقلاری ساللاماق، آخار سویی بارماقلایا-بارماقلایا تاماح ساللانمیش گؤزلی سئیر ائتمکدن دادلی آن نه اولا بیلر دیکی اونو بوش-بوشونا الدن وئریدی. یان-یؤوره ده کی لرین سؤزلرینه نه قدر قولاق وئرمه سه ایدی بیر او قدر یاخشی ایدی. بیرجه آزاد اؤزونو سئودیی یئرده یئره سره بیلردی نییه سرمی یردی. آخار سو ایله آغاجلارین قول-بوتالاریندان یارانان کؤلگه بیر ده سوواخ دووارلارین آخار سویون دامجیلاریلا ایسلانماغی گونون ایستی سینین قاباغینی آلماقلا اورانی سرین بیر کئچیده چئویرمیشدیلر. گونون جیزلاماسیندا بئله بیر سرین کئچیدده، یاناقلاری قیرمیزی ساریشینین دا اوزه گولمه سی دالیسی نه اولاجاغینا باخمایاراق اینسانی ائله یئره ساپلاندیریردی کی اوردان قوپارتماغا اوندان آرتیق چکیجی لیک ایستی ییردی که هلم-هلم تاپیلا بیلمزدی.


text:
دوغما یوردوموز آذربایجانین علم ، هنر ، صنعت، ادبیات و دیگر ساحه لرینده ، تاریخیمیزین قیزیل صحیفه لرینه ایز سالان چوخلو اولو شخصیت لری اولوب و اونلارین آدلاری دیلدن دیله و سوزلری سینه دن سینه یه یایلیب ها بئله گوزل گوزل سوزلر – شعرلر و اثرلر ، هنر پرور انسانلارین روحونو اوخشایاراق اوره کلرده کوک سالیب و ابدی قالمیشدی . اونلارین ایچیندن دولَلو مصطفی ، توفارقانلی عابباس ، خسته قاسم ، عاشیق علعسگر ، شاعیر فیضولی و شهریاردان آد آپارماق اولار .
بئلنچی استاکار شخصیتلرین سایی چوخ اولدوغوندان آسیلی اولاراق بیر تعدادنین آدی خاطیره لردن سیلینیب دی آدی قالانلارین بیر چوخونون کیم لیگی گئت گئده یاددان چیخماقدادیر . بو سایاق انسانلارین کیم اولدغونو و اثرلرینی آراماق هر بیر آذربایجانلی نین وظیفه بورجودور .
عصریمیزین بو دورونون هنر استالاریندان بیری عاشیق محمد عزیز اوغلوحسین زاده دیر کی ۱۳۱۱ –گونش ایلینده ماکونون ۲۰ کیلومتره لیگینده اولان بازرگان دا دنیایا گوز آچیب و ۱۳۷۶ – گونش ایلینده بو دنیادان وفات ائدیبدی .
گنج یاشیندان عاشیقلیقا باشلییب ائل ائل دولانان و طوی مجلسلرینی سازیلن و سوزیلن شنلندیرن بو عاشیقین اوره کلره یاتان حزین سسی و کونوللری اوخشویان ساز هاوالاری ، اشیدنلره هر یئرده اوز درین تاثیرینی باغشلییب دیر .
اونون زخمه لری تئللرده گزدیرن سحیرلی بارماقلاری ، سازی نین تئلینی اوخشادیقجا – قلبی نین درین لیگیندن چیخان سسی ، ساز هاواسیلا قاریشدیقجا ، اونون زنگین احساسی و دویغوسو انسانلارین روحونو و احساسینی طوفانلی دنیزلرکیمی دالغالاندریب دیر.
تحصیلات گورموین بو عاشیق ائشیتدیگیمیزه گوره استاد عاشیق نجف قره تپه لی دن عاشیقلیق بیلگی سی آلیب و اوزونه عاید قوشمالاری و شعر لری اولوبدور .
عاشیق محمد ائلینه لایق بیر عاشیق اولوب و ائل ایچینده یاشیبدیر الله اونا رحمت ائله سین . (متنی یازان : مهدی همت زاده – ائلدار ، ماکو )
عاشیق محمدین مزار داشینا حک اولموش بیر شعری ، نیمه شعبان مناسبتینه گوره:
نیــــــــــمه شعبان گونو دو امام زمان دی گلن
اســــلام پرچمین قوزویان آخرین امام دی گلن
یئـــــرین گویون لنگریدی عالملرین سروریدی
قرآن اونون ازبری دی ناطق قـــــــرآن دی گلن
قـــــــدم قویدو بو دنیایه باشیــــمیزا سالدی سایه
جانیـــــم قربان او مولایه امام زمان دی گلـــــن
اون دورد لاله نین بیری دی مومن کیشی لرین پری دی
اســــلامین تاج سری دی امام زمان دی گــــلن
الیـــــــنده ذولفقار دوران دنیانی نورلا دولدوران
علی کــــــــیمی قلیج ووران امام زمان دی گلن
عالیملره فرمان وئره ن مسکین لره درمـان وئره ن
قرآن یولـــــوندا جان وئره ن امام زمان دی گلن
یولونو گوزلویور هامی سربلند ائدیب اســـلامی
مــــــــبارک دی بو بایرامی امام زمان دی گلن
رویادا گورموشدوم اونو گوزل دی عباسی دونو
(حسین زاده ) سوزون سونو امام زمــان دی گلن
ائلدار
1 دیدگاه روشن "ائل صنعتکاری عاشیق محمد حسین زاده بازرگانی"
این مرحوم عاشیق بسیار خوبی بود و بیشتر آثار ایشان در مورد حضرت علی (ع) می باشد و اکثرا توسط استودیو گلچین سلماس ضبط شده است.
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
ارمنیستاندا فوق العاده حادثه باش وئرمدیی حالدا، بؤیوک احتیماللا، سرژ سارکیسیانین رئسپوبلیکاچیلار پارتییاسی پارلامنتده چوخلوغو قورویوب ساخلایا بیلهجک.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا پولیتولوگ، میللت وکیلی راسیم موسی بیوو دئییب. میلت وکیلی ارمنیستاندا بو ایل باش توتاجاق پارلامنت سئچکیسینه روسییانین مداخیلهسینی استثنا ائتمهییب:
«دوزدور، حاضردا مخالیفت فعاللاشیب. آنجاق ارمنیستاندا فوق العاده حادثه باش وئرمهسه، بؤیوک احتیماللا، سرژ سارکیسیانین رئسپوبلیکاچیلار پارتییاسی پارلامنتده چوخلوغو قورویوب ساخلایا بیلهجک. سارکیسیان دا، ایندیکی باش ناظر ده بیرباشا روسییانین آدامیدیر. فاکتدیر کی، بو گون ارمنیستاندا روسییانین آدامی اولمایان چوخ آز سیاستچی وار».
قید ائدک کی، بو ایل آپرلین ۲-ده ارمنیستاندا نؤوبتی پارلامنت سئچکیسی کئچیریلهجک، اؤلکه پارلامنت ایداره سیستمینه کئچهجک، باش ناظرین صلاحیتلری پرزیدنتدن داها چوخ اولاجاق. محض بونا گؤره ده سارکیسیان ایندیدن بوتون رقیبلرینی تمیزلییر.


text:
لوندون آمریکا سفیرلیینین کؤچورولمهسی قرارینی تانیمیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری بؤیوک بریتانییانین خاریجی ایشلر ناظری بوریس جونسون فیلیسطین لیدئری محمود عباسلا تلفن دانیشیغی زامانی دئییب.
بریتانییانین باش دیپلوماتی قززادا اؤلدورولهن فیلیسطینلیلرین عائلهلرینه باشساغلیغی وئریب و لوندونون یاخین شرقده صولحون تعمین ائدیلمهسینه کؤمک ائتمهیه حاضر اولدوغونو وورغولاییب.
فیلیسطین لیدری محمود عباس دا اؤز نؤوبهسینده بریتانییانین مؤوقعینه گؤره جونسونا تشکور ائدیب، فیلیسطینین سوله پروسسی نامینه بین الخالق حقوقا اویغون شکیلده چیخیش ائتدیینی بیلدیریب. او، سوله اوچون بین الخالق مکانیزم یارادیلماسینین ضروری اولدوغونو وورغولاییب.
خاطیرلاداق کی، آبش تل-اویودهکی سفیرلیینی قودسه کؤچوروب. قززا زولاغیندا سفیرلیین کؤچورولمهسینه قارشی کوتلوی اعتراضلار زامانی ۲۷۰۰-دن چوخ اینسان یارالانیب، ۶۱ نفر هلاک اولوب.


text:
زیتون دالی حرکاتینین اساس 9 مقصدی
- سوریهنین عفرین بؤلگهسینده یئرلی خالق اوزرینده آنتی-دموکراتیک بیر شکیلده و سیلاح گوجو ایله باسقی قوران پ.ک.ک-ی.پ.گ یؤنتیمینی آرادان قالدیرماق
تورکیه قایناقلاری، تورکیهنین عفریندکی ترور تشکیلاتی پ.ی.د/پ.ک.ک-یه قارشی باشلاتدیغی زیتون دالی حرکاتینین اساس 9 مقصدی بئله یکونلاشدیردی.
- سوریهنین عفرین بؤلگهسینده یئرلی خالق اوزرینده آنتی-دموکراتیک بیر شکیلده و سیلاح گوجو ایله باسقی قوران پ.ک.ک-ی.پ.گ یؤنتیمینی آرادان قالدیرماق.
- عفرینی ترور باسقییندان خیلاص ائتمک.
- عفرین خالقینین اؤز اؤزونو دموکراتیک شکیلده ایداره اولونماسینی تامین ائتمک مقصدیله دموکراتیک قوروملارین حیاتا کئچمهسینین زمینینی یاراتماق.
- تورکیهنین اؤتن ایل تروردان تمیزلدیگی فیرات علیهینه حرکاتی بؤلگهسینده یئرلشن جرابلوس، اعزاز، البابدا یاراتدیغی اعتبارلی اورتامی و بو تجروبهلری عفرین بؤلگهسینه کؤچورمک.
- سوسیال و ایقتیصادی آلت یاپینین یئنیدن تامین ائتمک.
- عفرینده ترور نشرینی آرادان گؤتورمکدن سونرا هدف مونبیچده حیاتین نورماللاشماسینی تامین ائتمک اولاجاق.
- عفریندکی یئرلی خالق، حرکاتا دستک وئریر.
- مومبیچدن ده تورکیهیه یاخین طایفهلاردان اوخشار طلبلر وار. عفرین سونراسی بو چرچیوهده مومبیچ ده ترور باسقییندان خیلاص ائدیلیب، دموکراتیک بیر ایدارچیلیک یارادیلماسی اوچون لازیمی آلت یاپی ایشلری آپاریلاجاق.
- تورکیه یالنیز مرزدکی پ.ک.ک ترورونو دف ائتمک اوچون دئییل، عینی زاماندا ترور تشکیلاتی باسقی آلتیندا عفرین و مونبیچده حیاتی نورمالا قایتارماق و لازیمی آلت یاپی قورماق اوچون ده حرکات تشکیل ائدیر.


text:
بختیار وهابزاده: وقت
یوخ هر بیری باشقادیر بیر- بیرینه یاد كیمی
گلن قاوور گئدنی
اینكار ائدیر من ، منی...
عؤمرون هر پیلله سینده باشقالاشیر طبعیمیز
دونیادا مقصدیمیز ، دونیادان طلبیمیز
وقت منی پروانه تك باشینا دولاندیریر
دونن قانمادیغیمی بوگون منه قاندیریر
كیم دؤشونه دویر كی
من واحیدم . من بیرم!
بیرجه بونو بیلیرم : من گوجلویم ، قادیرم
من گوجسوزم ، عاجیزم تكجه وقتین الینده
عؤمرون او ساحیلینه الیم یئته بیلمه ییر
عؤمرون بو ساحیلینده
هانی گؤزومون نورو؟
هانی قلبیمین گورو؟
كیمدیر اوتان ، اوتوزان، زمان ایله آرزونون ابدی یاریشیندا!
ساچیمین آغلیغیندا.آلنمین قیریشیندا
زمان نئجه آت چاپیر، یویه نی اؤز الینده
اوغول سان سا ، تاپ گؤرك ، كیمدیر آتین بئلینده !
من اؤز آزادلیغیما، تانری دئدیم ، حق دئدیم
بیر حؤكمه بیر فرمانا، من باشیمی ایمه دیم
آمما وقتین دالینجا
عؤمروم بویو غول كیمی نئجه سورونموشم من
قولومداكی ساعاتین ، قولونا(بنده سینه)دونموشم من


text:
دجله و فرات چایلارینین یانلاری، بشریت تاریخینین ایلک مدنیت دۆشرگهسی کیمی، سۆمر تۆرکجهسینین بئشیگی اولموشدور. آذربایجان اوغوز تۆرکلری، اؤزهللیکله بایات عشیرهسینین اسلامیتدن قاباق و سونرا، بؤلگهیه کؤچمهلرینی و یئرلی تۆرکلر و تۆرکمانلار ایله قاریشمالارینی، تاریخی و فولکلور و میتولوژی تدقیقلری ثبوت ائتمیشدیر.
شیعهلیگین گئنیش یاییلماسی، خصوصیله شاه ختایینین قیامی و قیزیلباشلارین استیلالاریندان سونرا، آذربایجانلیلارین نجف، کربلا، کاظمین و بغداد شهرلرینه کؤچۆب، اورادا قالمالاری، شیعی بیر سنّت و دبه چئوریلمیشدیرکی سیّدالشهدا (ع) عشقی ایله باغلی ایدی. بو شهرلره کؤچنلر عمومیتله، علم و ادب اهلی، شاعرلر، نوحه یازانلار و دین عالِملری ایدیلر. بئلهکی صفویهدن بیر عصر سونرا، نجف و کربلا حوزهلری شیعه عالِملرینین ان گۆجلۆ معارف مرکزلرینه چئوریلمیشدیر و ایندیه قدهرده بیزیم آرامیزدا اؤز معنوی اقتدارینی ساخلاماقدادیر. صفویه دؤرۆ و هجری 9- نجو عصرین ایکینجی یاریسیندان سونرا بو مقدس شهرلره کؤچن آذربایجانلیلار آراسینداکی شاعرلر، همین یئرلرده گۆجلۆ آذری ادبیاتی محیطی یارادا بیلمیشلرکی اونا بغداد آذربایجان ادبیاتی عنوانی وئرمک اولار.
1- فضولی و بغدادین ادبی محیطی
فضولینین استعداد و دُهاسینین، همین ادبی محیطین گئنیش انکشاف ائتمهسی و قالارغی بدیعی اثرلر صاحبی اولان شاعرلرین یارانماسیندا، بؤیۆک تأثیری اولموشدور.
بغداد آذربایجان ادبیات تاریخی یازماق آرزوسو، حلهلیک حیاتا کئچیریلمهسهده، گلهجک نسللرین بوینوندا اولان بیر بورج کیمی دورور. بئله بیر ادبیات تاریخی اثرینده کرکوک یازیلی ادبیاتی ایله بغداد آذربایجان ادبیاتینین قارشیلیقلی تأثیرلریده اینجهلنمهلیدیر. بورادا، یالنیز فضولی چاغی بغداد آذربایجان ادبیاتی محیطینه قیسساجا نظر سالاراق، فضولینین چاغداشلاری آراسیندان بعضی شاعرلرین آدین چکیریک.[1]
2- عهدی بغدادی
احمد عهدی بغدادی، فضولیدن سونرا، بغداد شهرینده یارانان اورتاچاغ آذربایجان ادبیاتینین ان بؤیۆک نمایندهلریندن ساییلیر. حسن چلبی اونون حاققیندا اؤزۆنۆن تذکرة الشعرا کتابیندا دئییر:
«عهدی بغدادی، نامی احمد دیر، باباسینا «مولانا شمس» دئرلر ... کندیسی داخی بلغاو شعرا ایله آشنا اولماقلا دیدهی جانی کحل معارف و کمالات ایله روشنای شاهدان بلاغت و بیان ایله درست عهد پیمان ایدی. اگرچی اکثر طائفهی عجم نظم تۆرکیده قاصر و راجل و دقایق خفایات زمان مزبوره غیر واصلدیر. لیکن مزبورون اشعاری رومیانه و استادانه اولماقلا سرحد قبول اهل عرفانا داخلدیر. نئچه زمان استانبولدا مجالس بلیغان زمانهیه شمع اولوب، کاشانهی شهر مزبوردان طالع و لامع اولان بلاغت سحر آفرین مثال پروین بیر یئره جمع ائدیب، تذکرة الشعرا یازمیشدیر.»
احمدی عهدی، اؤز تذکرهسینی هجری 971- نجی ایلینده یازمیشدیر کی الیازمالاری تذکرهی عهدی بن شمس بغدادی آدی ایله بیر نئچه کتابخانادا ساخلانیلیر.[2] بو اثر دؤرد روضهدن تشکیل تاپیر. عهدینین بغداد شهرینده دوغولوب استانبولدا بؤیۆمهسینه باخمایاراق، دیلی، لهجه اعتباری ایله تام آذربایجان شیوهسیدیر. اونون آتاسی، قارداشی، عمیسی، عمی اوغلوسودا شاعر ایمیشلر و بغداددا آذربایجانلی ادبی محیطینده فعال اشتراک ائدیرمیشلر کی عهدی اؤز تذکرهسینده بونلارا اشاره ائدیر.
عهدینین تذکرهسی گلشن الشّعرا آدلانیر. اونون فضولی حاققیندا درین مضمونلو قِیدلرینی، اؤنجه نقل ائتدیک.
3- شمسی بغدادی
عهدینین آتاسی شمسی بیر شاعر اولموشدور. عهدی اونون حاققیندا دئییر:
«... راقم حروفون باباسیدیر ... مثنوی بحرینده اۆچ کتاب نظم ائتمیشدیر. هر بیری مقبول فضلای زمان، پسندیدهی فصحای جهان اولموش، الحق، اول نیکو خصال اولان روشندل مضمون بلاغت نمون بولماقلا بیمثل و سرآمد امثال ایدی .... و طرز غزلده دیوان ترتیب ائدیب، مقبول اهل عرفان اولموشدور.»[3]
قینالیزاده اؤز تذکرهسینده شمسینی ولایت عجمدن روما گلمیش آدلاندیریر و اوندان قالان ده مرغ آدلی بیر مثنویدن آد آپاریر و دئییرکی موضوعو بایقوشون باشقا قوشلارا وئردیگی اؤیۆدلری احتوا ائدیر.
اونون شعرلریندن ایکی نمونه:[4]
تکیهگاه کوهدا واردیر داراغی لالهنین،
بادهی هر رای ایله پُردور قاباغی لالهنین.
سانما هر مهپارهنین بیر زُلف سئوداسینداییز،
درد هجران ایله یا وصلت تمنّاسینداییز.
او، اؤز تذکرهسینده فضولیدنده چوخ حُرمتله یاد ائدیر.
4- حُسنی بغدادی
شمسی بغدادینین قارداشی حسنیـنین آدی، بیر شاعر کیمی، یالنیز قارداشی اوغلو عهدی بغدادینین گلشن الشّعرا تذکرهسینده آنیلیر. بو بیتده اورادا، حسنیدن نقل اولونور:
سانمین بنی چمندهکی گۆل سینهچاکییام،
بیر سرو بویلو لاله روخون دردناکییام.
5- رندی بغدادی
حُسنی بغدادینین اوغلو، اؤزۆنه مخصوص اسلوب ایله دیوان ترتیب ائتمیشدیر. او هجری 993 ـنجو ایل وفات ائتمیشدیر. او، فضولی سایاق شعر یازماقدا ماهر و اوستاد بیر شاعر ایمیش:
زخم شمشیرینده سانما قاندورور ای گۆلعذار،
آب حسرت بیر جراحت چون دخی آغزیندا وار.
**
بیر نظر گؤرمهسم اول ماه جهان آرایی،
گؤزۆمۆن یاشی وئریر سِیله بۆتۆن دُنیایی.
**
رُخی گۆلگون، خطی سبز و گؤز و نرگس، قاشی یای،
عنبر افشان ایکی زُلفۆ تؤکۆلۆب دوشادوش،
قییا باخدی، جانیم آلدی، نازی چوخ، غمزهسی اوخ،
ناگهان عشقه بوراخدی، نه فکر قالدی، نه هوش!
بیر نظر قیلماق ایله ائتدی بنی مست مدام،
رندینی عاجز ائدیب اول صنم اطلس پوش!
6- زهدی بغدادی
رندینین اوغلو و حُسنینین نوهسی، شمسینین نتیجهسی و عهدی بغدادینین عمیسی اولان زهدینی، آذربایجان ادبیاتینین بغداد نمایندهسی و فضولی مکتبینین دوامچیسی آدلاندیرانلار واردیر. اؤز آتاسی رندینین اؤلۆمۆ ایله باغلی دئییر:
آه کیم نخلِ قدی رندینین،
صرصر باد اجلدن سؤندی.
آغلاییب زهدی، دئدی تاریخین:
بیزی یاندیردی فراق رندی.
7- مرادی بغدادی
970 ه. ایلینده وفات ائدن مرادی، گلشن الشّعرا تذکرهسی صاحبی عهدی بغدادینین قارداشی، اؤز عصرینین عالملریندن اولموشدور. معروف بیر مخمسـیندن سونونجو بندی بئلهدیر:
گه شیوه و گه ناز قیلیر جان ایله، گه غم،
کؤنلۆم قوشو پرواز قیلیر کۆیۆنا هر دم.
یاندیم، اریدیم، بس کی مُرادی رخِ زردم،
آچدیم، اوخودوم، قالدی و داغی سنه همدم.
بیگانهیه زنار توتوب جان و تن ایچره.
8- حزنی بغدادی
حزنی بغدادی، بۆتۆن مجلسلرده فضولینین شعرلرینی اوخوماقلا شهرت قازانمیشدیر. اؤزۆنۆنده شعرلری فضولی سایاغیندادیر:
ای وجودون رونق نزهتگه دارالسّلام،
زائر فردوس کویوندور ملایک صبح و شام،
یُمنِ تشریف قدوموندان بولوب فضلِ شرف،
کعبهی اشرف اولوبدور قبلهگاه خاص و عام.
حزنی بغدادینین همده کربلا شهیدلری حاققیندا سوزناک نوحهلری واردیر.
9- علمی بغدادی
ملاحسین فرحشاد علمیدده فصیح شعرلر صاحبی اولماقلا مشهوردور. همده اؤز زمانهسینین مشهور خطاطی ایمیش و بیر مدت بغداددا «کاتب دیوان» وظیفهسی ایله مشغول اولموشدور. او، هجری 1030- نجی ایلده وفات ائتمیشدیر. اونو، فضولی مکتبینین شاعرلریندن آدلاندیرماق اولار:
محو ائیلهدی اغیار خیالاتینی، علمی!
تغییر ائدهمز خاطرینی گرد ملامت!
گؤرۆب بار غمین، بیلدیرمهدیک، رنجیدهییز سندن،
بو معنادان، دلا! غایتده محنت دیدهییز سندن!
10- کلایی کربلایی
فضولینین معاصری و اونون دوستو و مصاحبی ایدی. او، کربلا شهرینده بیر آذربایجانلی عائلهده دوغولموشدور. او، طریقت اهلی اولموش و درویشلر آراسیندا جهان دده آدی ایله تانینمیشدیر. عهدی اؤز تذکرهسینده اونو امیر الکمال جهان دده کلایی آدلاندیریر.
اونون بو بیتی، درویشلر آراسیندا، چوخ مشهوردور:
وئردی تنیم خاکینی، تا یئله دورانِ عشق،
اولدو مسلّم بنا سِیر بیابان عشق!
11- ضایعی بغدادی
اسماعیل حکمتین دئدیگی کیمی: «آذری ادبیاتی ساحهسینه گیرن کلاسیک شاعرلردندیر.»[5]
او، همده بیر عالِم کیمی اؤز عصرینده تانینمیشدیر. عهدی یازیر:
«... اهل علم زمرهسیندن، اوقات شریفین علومه مصرف ائدرکن، ترک ائدیب، اشعار دُرربار جانبینه مایل اولوب عُمر لطیفین اول فنّده حله ضایع ائتمهمیش اصناف شعر، بالکلیه، مسلّم شاعران ساحر و درویش مشرب و پاک مذهب، و هر زبانه قادر و ...
ائشیتدیم گشت ائدهر اول آفت جان دلربالرله،
بوگۆن بیر لحظه گؤردۆم، اول داخی یۆزبین بلالرله.
* * *
ای آی ایله گۆن اۆزۆنه حیران گئجه- گۆندۆز،
ای چرخ فلک باشینه قربان گئجه- گۆندوز.
... سرگشته گزر ضایعینین درد دلیندن،
فانوس گیبی گنبد گردان گئجه- گۆندوز.»[6]
12- ذهنی بغدادی
هجری 1020 تاریخینده وفات ائدن عبدالذلیل ذهنی چلبی نجفزاده، موسیقی فنلری ایله آشنا و حُسن خط ایله مشهور تۆرکجه دیوان صاحبیدیر.[7] فضولییه یازدیغی بعضی نظیرهلر وار. مثلا:
گئتدی الدن اختیاریم جذبهی دلدار ایله،
دوستلار بیلمم نولور حال احمد مختار ایله.
گۆلسن، آچیلسان رقیب ایله نولا ای غنچه لب،
شیمدیمی اولدو گۆلِ رعنا آچیلماق خار ایله؟
نامهیه سیغماز حدیث شوقی ای ذهنی، مگر،
گاه خال یاره اِشعار ائدهسن اَشعار ایله.
13- حصیری بغدادی
حصیرینین اصلی شیروانداندیر. عهدی بغدادی اونو «شیروانی الاصل صاحب نسل» و شعرلرینی «الفاظ گوهر نثار» آدلاندیریر و بو ایکی بیتی اوندان نقل ائدیر:
تۆرکی وارینجا سؤیلهرم شعری،
قاتی آرینجا سؤیلهرم شعری.
بیز بیر یار وفادار گرهکمزمی، گرهک؟
اولیجاق یار جفاکار گرهکمزمی، گرهک؟
14- ضمیری بغدادی
فضولی ایله چاغداش شاعر ضمیری، دیواندان باشقا، یوسف و زلیخا و لیلی و مجنون مثنویسیده یازمیشدیر. عهدی بغدادینین یازدیغینا گؤره، او بغداددا یئرلشیب قالان آق قویونلولارا منسوبدور:
«... اجداد روشن نهادی آق قویونلو طائفهسیندن اولوب، سابقاً دیار بغداددا آیینهی قلبی صفا آئینینه جلا وئرمگین مزبور شهردن تعداد اولونور و لاکن اول پیر روشن ضمیر اولان جوانیده مثال مهر منیر... هر بیر شئیین غورونه ایرمگه علی الفور جدّ و جهد قیلیب، امداد عواطف ربّانی ... بیر کتاب سلیس و خطاب نفیس کی سرگذشت «لیلی و مجنون» دئیو، مانند درّ مکنون تحریر قیلمیشدیر کی عقل ذوفنون مطالعهسینده مفتون دۆشۆب ...»[8]
15- روحی بغدادی
روحی بغدادینین دیوانینین الیازمالاریندان ایندیه قدهر اوتوزا یاخین نفیس نسخه تانینمیشدیر.[9] الیمیزده اولان یگانه نشر ایسه 1287 هـ. ایلینده چاپ اولان کلیات اشعار روحی بغدادی دیر.
اونون شعرلری آراسیندان ان آدلیمی 17 بندلیک بیر ترکیب بندیدیر. دیوان کلّیاتیندا عروضی شعرلرین هر نوعوندان واردیر. اونون دیوانیندا، فضولینین اوغلو فضلی حاققیندادا بیتلره راست گلمک اولار:
سؤز تراکیبه قومای هر کیشینین کاری دگیل،
قدحینی ائتمیهلیم فضلیِ حیران کیمیدیر.[10]
نتیجه: بئلهلیکله گؤرۆنۆرکی بغدادین آق قویونلولار الینده اولدوغو زمان آذربایجان تۆرکجهسی گئنیش انکشاف ائتمیش و آذربایجانلی شاعرلر، ادیبلر عالِملر اورادا یئرلشمیش، بؤلگهنین علمی نبضینی اللرینه آلمیشلار. صفویلرین عراق عربه حاکم اولدوقلاریندان سونرا، همین آخین دوام ائتمیشدیر. فضولی کیمی بیر تایی تاپیلماز علمی - ادبی شخصیت همین چاغین و آخینین طبیعی محصولودور. مدنیّتلرین تلاقیسی دُورۆ و چاغیندا، اۆچ دیللی و دُنیادا تایی تاپیلماز بیر شاعرین ظهور ائتمهسینین کؤکلرینی، اونون منسوب اولدوغو ائللرین تاریخینده آختارمالیییق.
[1] آزاده موسایوا «الیازمالار کتابی ...» اثرینده، بیزدن قاباق (باکی، 2002) بو مسألهیه توخونموشدور.
[2] آزاده موسایوا. الیازمالار کتابی، باکی، 2002، ص 220.
[3] همان، ص222 (گلشن الشّعرادان نقل، ص 150، 16، T سنت پترزبورق الیازماسی).
[4] همان، ص 223.
[5] حکمت، اسماعیل. آذربایجان ادبیاتی تاریخی، باکی، 1926، ص 111.
[6] آزاده موسایوا، ص234.
[7] حکمت، اسماعیل. آذربایجان ادبیاتی تاریخی، باکو، 1926، ص 167.
[8] آزاده موسایوا، ص 238.
[9] همان، ص 7-242.
[10] همان، ص 368.


text:
اوستاد مظفر درفشی (1303) و اوستادهاشیم ترلان (1302) 21 آذر 1392 – تهران شکیل ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی بارهسینده اولان تاریخی شکیل و سندلرینیزی بیزیملهده پایلاشین: ishiq.net@Gmail.comRead More »
اوستاد گنجعلی صباحینین خاطیرهلی شکیللر آلبومی
اوستاد گنجعلي صباحي (1368 – 1285) معاصر گونئيي آذربايجان ادبياتينين نثر قولو، قوجامان يازيچيميز گنجعلي صباحينين آديلا باغليدير. آذربايجان ديلي و ادبياتي اوزره آکادئميک تحصيل آلديغي اوچون، ديل و ادبياتين اينجهليکلريني و بديعي خصوصيتلريني دريندن بيلن، دوغما خالقين معنوياتيني ياخشي تانييان، جمعيتين داخيليندهکي قايدا- قانونلاري اجتماعي و سياسي موباريزهده اؤيرهنن قوجامان اديب، اؤز دؤورو شرايطيني گؤسترن پارلاق نثر اثرلرينين مؤلليفي ...Read More »
سند: گزارش معاینه جسد استاد حبیب ساهر (مرکز پزشکی قانونی)
نام: حبیب نام پدر: قوام شهرت: ساهر سن: 83 تاریخ معاینه: 24/9/64 محل معاینه: مرکز پزشکی قانونی شماره پروانه دفن: 6722 اعلام فوت(نوع حادثه): حلق آویز محل فوت: ک 18 تاریخ فوت: 24/9/64 شرح معاینه جسد: متعلق به مردی است در حدود هشتاد و دو سال سن که در معاینه ظاهری شیار باریکی در زیر گلو و در بالای حنجره ...Read More »
شکیل: استاد فرزانهنین سون گونلری
شکیللر، مظفر سعیدین آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی بارهسینده اولان تاریخی شکیل و سندلرینیزی بیزیملهده پایلاشین: ishiq.net@Gmail.comRead More »
آخرين نامه بهزاد بهزادی به همکاران خود در فصلنامه آذری (دستخط استاد بهزادی)
تمام کسانی که در سالهای آخر عمر گرانقدر استاد بهزاد بهزادی همکاری و یا آشنایی نزدیکی با ایشان داشتند، شاهد بودند که این خدمتگذار نستوه ادبیات و فرهنگ آذربایجان با چه همت والایی علیرغم ضعف شدید بینایی خود، لحظهای از نلاش و کوشش در راه اعتلای فرهنگ این مرز و بوم باز نمیایستاد. در ماههای آخر عمر استاد و بویژه ...Read More »
خاطرهلی شکیل: بالاش آذراوغلونون کرجده عزیزلهمه مراسمی
بالاش آذراوغلونون عزیزلهمه مراسمی– کرج ، 1375 شکیلده بالاش آذراوغلو،هاشم ترلان، قافلانتی، یحیی شیدا، آلاو، فرهاد ابراهیمی، مجید یالقیز، حبیب فرشباف، ناصر داوران، هریزلی، حسن ایلدیریم، عاشیق حسن اسکندری، ممد قاضی، آغگونئیلی، علیایی، ائلدار موغانلی، چاپار و باشقا آذربایجان شاعرلر، یازیچیلار و ادبیات خادملری حاضردیرلر. شکیل، ائلدار موغانلینین آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه ...Read More »
خاطرهلی شکیل: هاشم ترلان 6 یاشیندا ایکن
هاشم ترلان (سولدان اوچونجو) 6 یاشیندا عائلهسیایله بیرلیکده، دوغولدوغو باکی شهرینده 1929 – باکی شکیل،هاشم ترلانین عائلئی آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی بارهسینده اولان تاریخی شکیل و سندلرینیزی بیزیملهده پایلاشین: ishiq.net@Gmail.comRead More »
خاطرهلی شکیل: کرجده شاعرلر مجلسی
ساغدان سولا: مرحوم آذر مازندرانی، آقازاده علیایی،هاشم ترلان، مرحوم احمد شایا (آلاو)، فیروز رفاهی 1373 – کرج – شاعرلر مجلسی شکیل، ائلدار موغانلینین شخصی آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی بارهسینده اولان تاریخی شکیل و سندلرینیزی بیزیملهده پایلاشین: ishiq.net@Gmail.comRead More »
خاطرهلی شکیل: حبیب فرشبافین 50 ایللیک یوبلئیی
ساغدان سولا: صفرخان قهرمانیان ، احمد شایا (آلاو) و حبیب فرشباف 1374 – تهران – استاد حبیب فرشبافین 50 ایللیگی موناسبتیایله قورولان آغیرلاما مراسمی شکیل، ائلدار موغانلینین شخصی آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی بارهسینده اولان تاریخی شکیل و سندلرینیزی بیزیملهده پایلاشین: ishiq.net@Gmail.comRead More »
خاطرهلی شکیل: بالاش آذراوغلو ایله تهراندا گؤروش
آذربایجانین مبارز شاعری قافلانتی و آذربایجان خالق شاعری بالاش آذراوغلو 1375 – تهران، یافت آباد – قافلانتینین شخصی ائوینده کئچهن شاعرلر مجلسی شکیل، حسین ریاضینین شخصی آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر. آذربایجان ادبیاتی و اینجه صنعتی بارهسینده اولان تاریخی شکیل و سندلرینیزی بیزیملهده پایلاشین: ishiq.net@Gmail.comRead More »


text:
قارقا و بولبول محمد احمدیزاده قارقا: قارقا دئیر قارقار قفسده کی بولبوله خوش سسیوین شؤهرتی گزیبدیر دیلدن دیله اگر او گؤیچک سسین بیر داها سندن گله اولدوغون او قفسده قالمالیسان سن هله گل منه تای قارقار ائت زیندانیندان چیخ چؤله اوندا اوچارسان گینه باغداکی گولدن گوله بولبول: قارقایا بولبول دؤنر قارقارینا سس وئرر چهچه اینین سسیندن قارقا دا هوشدان گئدر ...Read More »
کپنک / اکبر رضایی
کپنک اکبر رضایی گئیینیبسن بویالارلا سن آل الوان، کپنک ایپک اینجه او قانادلارینا قوربان، کپنک ذووق آتیرسان چمنه چؤللره سن هر بیر آنی اولوب عالم و هر اینسان سنه حئیران کپنک گول لرین کئیفینی بیر- بیر سوروسان یاد ائدیسن سئوگیدن باده نی دولدورموسان آسان کپنک چالینیر شانینه چؤللرده توتک، نئی، بالابان سن سئویرسن چوبان اولسون یادا سولطان کپنک یئل ووروب ...Read More »
آي گؤزلري ماوي قيز / ملیحه عزیزپور
آي گؤزلري ماوي قيز ملیحه عزیزپور آي گؤزلري ماوي قيز هؤروکلري ساري قيز گل منيمله اويناياق اويناماقدان کئيف آلاق گاه قوناق اول، گل بيزه گاه قوناق اولوم سيزه گاه سن قورد اول، من کئچي گاه قورد اولوم، سن کئچي گاهدان دا قوش تک اوچاق اوچوب قفسدن قاچاق. آما گؤزهل يولداشيم سئويملي اويونداشيم ساعات زنگي چالاندا مکتب واختي چاتاندا تئز اويونو ...Read More »
بالاجاقیز / حسن اؤزگور
بالاجاقیز حسن اؤزگور لایلا چالمایین منه بئشیکده یویرهمهیین یالانچی ناغیللاری داها منه دئمهیین لایلا چالساز یوخلارام کیمسه گلمز اویادا من گؤزومو گونشدن تئز آچمیشام حیاتا من قولچاق ایستهمیرم ائوجیک قورمورام داها آنالیغی اؤزومله آپاریرام صاباحاRead More »
قارا پیشیک/ ارسطو مجردی
قارا پیشیک ارسطو مجردی تبريزين “يارين اوشاق قوروپو ناغيل ائوي” آدلي درنه يينه تقديم ائديرم : (بو شعر 1392ینجی ایل، سایتیمیزدا ان چوخ اوخونان اثرلردندیر.) حيطده باغچاميزدا بير قوش واريدي،خيردا ! من اونو ايسته ييرديم كؤنلومده بسله ييرديم بير گون قارا بير پيشيك آچدي چپردن دئشيك گيردي بيزيم حيه طه آياق قويدو سبه ته قالخدي آغاجا چيخا سئرچه نين ائوين ...Read More »
یاریش / ع.ن. چاپار
یاریش ع.ن. چاپار – کیم چوخ قاچار؟ دئیهرک دوستوم ایله، یاریشد یق. دونن کوسموشدوکسه ده بوگونلری باریشدیق. بیزیم بیردیر یولوموز مدرسه یه چاتینجان . بیز بو یولو همیشه اویناریق قاچان – قاچان . ائله اوندا گؤرهریک یئتیشمیشیک مکتبه. من دوستوملا باریشدیم ائله، باخ- بو نییته. بیز تک اولاندا بعضا” یوخویادا قالاریق. اونونچوندور کی هرگون مکتبه بیر چیخاریق. بیز بو قاچیشدا ...Read More »
قاري ننهنين ساري فرهسي/ صمد بهرنگي- چئويرن: ع.آغ گوٍنئيلي
قاري ننهنين ساري فرهسي صمد بهرنگي- چئويرن: ع.آغ گوٍنئيلي کئچن زامانلاردا بير قاري ننه واريدي. دوٍنيادا، اونون وار-يوخدان ساري بير فرهسي واريدي. قاري ننه اؤزوٍ روٍشوٍل دوٍزهلديب، حاماملاردا ساتاردي. ساري فرهسيده اونون خيردا حيهطينده هؤروٍمجکلري و جوٍربهجوٍر قاريشقالاري دوشوٍروٍب، يئييردي. فرهنين قورخوسوندان قارينين حيهطينده يئزيد قاريشقاسيدا تاپيلمازدي. ساري فره قاريشقالارين ياخشي-پيسينه باخمازدي؛ الينه گلهني دوشوٍروٍب، يئييردي. ائشيتمهليديرکي، هر يئري سوٍمسوٍنن ...Read More »
یاخشی آرخا/ عبداله شایق
یاخشی آرخا عبداله شایق گونلرين بير گونونده قالين مئشه ايچينده بير آج تولکو اولوردو، آجيندان قوورولوردو. قالماييردي داغ، دره، باش چکيردي هر يئره. بير يئرده اوو بيلسئيدي، يا اوزاقدان گؤرسئيدي، قويروغو ديکلردي، گولله کيمي گئدردي. گؤرسه آغاجدا بير قوش، باشيندان اويناردي هوش. ايستهييردي ياواشجا ديرماشسين او آغاجا آنجاق ديشي باتمازدي. الي قوشا چاتمازدي. آلتدان يوخاري يان-يان باخاردي حئيران-حئيران. قيميلداسايدي يارپاق، ...Read More »
آغاج دلن / حشمت حافظي – چئویرن: ع.آغ گوٍنئيلي
آغاج دلن حشمت حافظي – چئویرن: ع.آغ گوٍنئيلي تاق، تاق، تاق… – كيمدير؟ تاق، تاق، تاق… – آیدين، بالا گؤر كيمدير؟ – آنا اوتاقدان چاغيردي. آیدين ائیواندا، تزهجه قایيرديغي اوچورتماسينا, قویروق دوٍزلديردي. شيريق- شيريق کسديیي کاغيذلاري حالقالایارکن زينجير حالقالاری کيمي بير- بيرينه کئچيردی. آیدين اوچورتماسينين قویروغونو زينجيرلتمک ايستهیيردی. آیدين آناسينين سسيني ائشيدرکن گئديب قاپيني آچدي، هئچ کيمي گؤرمهدي. تزهدن ائیوانا ...Read More »
ننهم / زهرا وليزاده
ننهم زهرا وليزاده ننه جوراب توخويور ايشلهيير بارماقلاري. لاپ کلهمه اوخشايير خيرداجا يوماقلاري. ايلمه وورور، ميل سالير، جوراب توخويور ننه. رنگلي ايپله گول سالير، گئييم ياراشسين منه. دئيير قارلي قيش گلير ايستي اولسون نوهمه. منده نغمه اوخودوم نغمهسئوهن ننهمه.Read More »


text:
ای مقدس مسکنیم، ای شانلی آذربایجان! بیز سنینله فخر قیللیق یئر اوزونده هر زامان. قوی وار اولسون ای وطن، اصلان صفت اوغلانلارین! اؤپسون آلنیندان آنا! اونلار سنین، سن اونلارین. *** سیل گؤزندن آخان یاشی! سن آغلاسان من آغلارام. گؤینر اورهیمین باشی، سن آغلاسان من آغلارام. سن گولنده چمن گولر، قرنفیل، یاسمن گولر، ائللر گولر، وطن گولر، سن آغلاسان من آغلارام. ...Read More »
قورتولوش آتشي/ يحيي شيدا
قورتولوش آتشي يحيي شيدا قفسده قانادي سينميش بير قوشام، وارليغيم داغ- داشا چؤله باغليدير. ياشارام گلهجك باهار عشقينه، حياتيم چمنه، گوله باغليدير قفسده اولسام دا، كسيلمز سسيم، سؤنمز بو قفسده عشقيم، هوسيم، اؤلنده، دئيهجك بو سون نفسيم: اورهييم بير شيرين ديله باغليدير. قورتولوش آتشي قلبيمده يانير، دوشدوكجه ياديما، شام تك اودلانير، عاريفلر بو سؤزو دئمهدن قانير: ييخيلماز هر كس كي، ...Read More »


text:
آذربایجان فورلکلورو
یئکهنلیلهرین (بعضی آیری یئرلر کیمین) ایناملارینا گؤره حئیوانلارین چوخو (و بلکه هامیسی) اولجه آدام ایمیش، سونرا دؤنوب حئیوان اولوبدورلار. نومونه اوچون:
مئیمون:
«مئیمون» آدام ایمیش، لاکین الی بیتلی-بیتلی (دیرناقلاری ایله بیت اؤلدوردوگو حالدا) اهلینی خهمیره ووروب. اودورکو مئیمون اولوبدور.
آیی
«آیی» کردیواردان قاچدیغینا گؤره آیی شکلینه دوشموشدور.
توس باغا
«توس باغا» دهگیرمانچیایمیش. اؤزگهلهره اون بورج وئررمیش. لاکین، اونو وئرنده بالا کاسا ایله وئریب، آلاندا ایسه بؤیوک چاناق ایله آلارمیش. اودور کی تارینین امری ایله توس باغا اولوب، کیچیک کاسا آلتدا و بؤیوک کاسا اوستونده قالاراق بو ایکی کاسانین ایچینده ههمیشهلیک زیندانی اولموشدور.
بوببو
«بوببو» ایسه بیر گهلین ایمیش. بیر گون حهیطده لوت اوتوروب چیمندن (یوووناندان) سونرا، باشینی داراماقدا ایکن قئیین آتاسی فیکری هاردا ایمیشسه کی بیردن خهبرسیز (اؤسگورمهمیش) حهیهطه گیریر. گهلین خیجالتلیگیندن تاریدان ایستهییرکی اونو بیر قوش ائلهسین. ائله اورداجا، داراغی باشیندا قوش شکلینه دوشور.
حئیوانلارا گؤره باشقا اوستورهلر
قهیلنقوش
«قهیلنقوش» (قارانقوش) ایکی جوردور. بیری دوم قهره اولوب، ساعاتلارلا گؤیده یورولمادان اوچار، هئچ یئرده ده قونوب قالماز. یووادان چیخیب، یووایا دا بیر باش قاییدار و اوجا یئرلرده یووا قویار. آدامدان اوزاق گهزر.
بیر نوعی ایسه، قانادلاری قهره، بهدهنی آغ و اوزون، ایکی هاچالی قویروغو اولار. آداما چاخ یوووشار، یوواسینی ائوین ایچینده یا ائیواندا نیفینین (سقفین) تیرلهرینین بؤیرونده یا دووارین لاپ باشیندا (ائوین ایچینده) آغیزلاریندا پالچیق و چؤپ گهتیرهرک موحکم بیر شهکیلده قاییرار. بو قوشلار فضلهلهرینی یووادان ائشیگه سالارلار، آما ائو اهلی بوندان ناراحات اولمازلار. آنجاق یووانین آلتیندا کاغاذ یا کؤهنه پارچا سالارلار یا اینکه بیر قورو یئر قویاراق گونده سوپورهرلر.
کیمسه بیلمیر کی هر ایل یازدا تاپیلیب گهلن بو قوشلار، گئچن ایلکی قوشلاردیر یا اینکه اونلارین بیلدیرکی بؤیوموش بالالاریدیر. چونکو اهالینین عقیدهسینه گؤره قهیلنگوش بیر ایلدن آرتیق یاشاماز. بونا گؤره جالیب بیر افسانهلهری ده وار:
دئیهرلر دونیانین اوللهرینده عؤمور پایلاناندا هامی قوشلار پایلارین آلمیشدیلار. تکجه سئرچه ایله قهیلنقوش قالمیش ایدی. ایکی قالان عومرونده بیری «مین» ایل او بیری ایسه «بیر» ایل ایمیش. سئرچه بورا بیر حوققا قویاراق قهیلنقوشدان سوروشور سن بو عؤمورلهیرن هانسینی گؤتورمک ایستهییرسن؟ مین ایلی ایستهییرسن؟ یا بیــــــــــــــــر ایلی (بیر کلمهسینی چوخ اوزادیر). قهیلنقوش ایشتیباها دوشهرک بیر ایلین چوخ اولدوغونو ظن ائدهرک، دئییر کی من همن او بیـــــــــــــــر ایلی ایستهییرم. اودور کی سئرچه مین ایل یاشار، قهیلنقوش ایسه تکجه بیر ایل.
البته کندلرده قهیلنقوشو هئچ کیم وورماز، آما گونده سئرچهلردن نئچهدهنه ووران و قهلبیرله توتان چوخ اولار. سئرچهلر گونده سحر آغاج باشلاریندا سس-کوو سالارلار و وودوقجا دئیهسن ساییلاریدا چوخالار!
بیر آیری افسانهده دئییرکی ایبراهیم پئیغمبری اودا آتیب یاندیرماق ایستهینده قهیلنقوش دیمدیگینده سو گهتیریب اودون اوستونه تؤکوردو. بیر حالدا کی، سئرچه دیمدیگینده چؤپ گهتیریب اودا سالاراق اونو داهادا آلوولاندیرماق ایستهییردی.
سئرچه ده کندده چوخ اولار. البته هئچ کهسین آجیغی گلمز. آنجاق یاز-یایدا اوخ آتان ایله (یئزین-داش، سوپهک-داش) ووران اولسا، یا خود قیشدا اوتاغا سالیب قاپینی بیردن باغلاییب بیر-بیر توتوب بوغازلارین چکیب اوزوب بیر طهرهفه آتاندا اولسا، کیمسه اعتراض ائدیب یا چوخ اورهگی یاناندا اولماز.
سئرچهنین اتینه خوروزو وحشی ائلهمک اوچون اونا وئررلر. بو خوروز آدامی گؤرنده - خصوصن اوشاغی – باشینا قونوب دیمدیکلهیر و نابهلد آدامی قووالایار.
قهجهله
«قهجهله» خوش خبر گتیرهر. هانسی حهیطده گلیب اوتورسا بو دئمکدیر کی اونلارین سهفردن گلنلهری اولاجاق. بو زامان ائو صاحابی اوتوروب کیمین سهفرده گلمهگینین ایمکانی بارهسینده فیکیرلهشر. ایللر ایله گئدیب باتمیش آداملار یادا دوشرلر. یئکنده سویون آز اولدوغونا گؤره هامی اکینچیلیگه یا مال-داوار ساخلاماغا باش قوشا بیلمز. سویون آزلیغینا گؤره چوخلاری سهفهره گئدیب تیجارهته آل-وئرله پول قازانیب قیش فصلینی ائوه قایدارلار. بعضیلهری ده سهفهره چیخیب ایللرله قاییدا بیلمزلر و ایتگین اولارلار. قهجهلهنین حهیهطه قونماسی اونلاری هامیدان چوخ یادلارا گهتیرر.
بایقوش
«بایقوش» (بهی قوش) پیس آیاق و "بد یومن" اولار. هانسی ائوه قونسا اورا تئزلیکله دارباداغین اولار. بایقوش خارابا یئرلهری سئوهر و اورالاردا دا یاشار. چوخلاری بئله نقل ائلهییرلر کی فیلانکهسین دامینا بیر بایقوشون قونماغین گؤروبلر کی ساعاتلار ترپشمهدن باشینی 360 درجه دولاندیریبدیر و ائله او گون او دام اوچوب داغیلیب.
بایقوشون گؤرنده آینا، سورمهدان و مولچوک گهتیریب بایقوشا باخمادان او گؤرن یئره قویسان، بایقوش اوچوب گئدر و شرری سووولار. ائله آدام وار کی بایقوش اونون دامینا قوناندان یا ائوی داغیلیب یا یاخین آداملاریندان بیر نئچه آدام اؤلوب.
جرجهک
«جرجهک» (خرچنگ) آدامی دیشلهسه، ائششهک آنقیرمایانجا بوراخماز.
ایلان
ایلانی اؤلدوسن یولداشینی (جوتونو) تاپیب اؤلدورمهلیسن. بو ایشی گؤرمهسن چینه ده گئتسن گلیب تاپیب گئجه آدامی سانجیب اؤلدورر.
ایلان آهتی یئین آدام سئحر-جادو قودرهتی تاپار. ایلانی پیشیریب یئمک اوچون گهرک بیر قهرینچ (قاریش) باشین


text:
بؤیوک فرانسه اینقیلابی
بؤیوک فرانسه اینقیلابی (۱۷۹۹–۱۷۸۹) — فرانسه و اوروپا سیاسی تاریخینده کؤکلو دییشیکلیکلره سبب اوْلموش ان اهمیتلی حادیثهلردن بیری. اوْ دؤنم فرانسهسینده، ائلهجه ده باشقا آپاریجی اروپا اؤلکهلرینده حاکیمزادهلر و کاتولیک کلیساسی کشیشلرینه وئریلمیش سایسیز ایمتیازلارلا کاراکتریزه اوْلونان مۆطلق سلطنتدن دموکراسییه، وطنداشلیق و اینسان حاقلاری و آزادلیقلاری کیمی مۆترقّی اصللره اساسلانان سیاسی-ایجتیماعی اینقیلاب.
فرانسه اینقیلابی قانلی بلوالار، مینلرجه اینسانین تعقیب و اعدامییلا گؤرونموش، بینالخلق سویّهسینده بئله جیدّی راحاتسیزلیق دوْغورموشدور. اینقیلاب اۆزوندن سوْنرا اوروپادا ناپلئون ساواشلاری، فرانسهده سلطنتین برپاسی و سوْنوندا مۆعاصیر آزاد، دموکراتیک فرانسهنین یاراداجاق داها ایکی اینقیلابا سبب اوْلموشدور. اینقیلابدان سوْنراکی ۷۵ ایل ایچینده فرانسه جۆمهۇریت، دیکتاتورلوق، مشروطه سلطنت و ایکی مۆختلیف ایمپیراتورلوقلار حالیندا مؤجود اوْلموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Böyük Fransa inqilabı»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۸ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری روسییانین تورکییهدهکی سفیری آندرئی کارلووون قتلی ایله هئچ بیر علاقهسی یوخدور، جینایتین موتیولری ایله باغلی نتیجه چیخارماق ایسه هله چوخ تئزدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو آمئرکا دؤولت دئپارتامئنتینین رسمیسی جون کیربی ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا دئییب.
اونون سؤزلرینه گؤره، ایستینتاق یئکونلاشمامیش بو جور ادعالار سسلهندیرمک یول وئریلمزدیر:
«دؤولت کاتیبی تورکییه خاریجی ایشلر ناظیرلییی رهبری ایله دانیشیقلاری زامانی فتح اللاه گولهنین بورادا اولماسی سببیندن آمئریکا بیرلشمیش شتاتلارینین ایرنج قتل له گویا علاقهلی اولماسینا دایر سسلنهن ریتوریکادان ناراحاتلیغینی ایفاده ائدیب. بو جور اتهاملار تامامیله یالاندیر و هئچ بیر حقیقته اساسلانمیر».


text:
أجدادیمیزدان ، آنالاریمیزین سوُدوُدوُ ایلۀ بیزیم دامارلاریمیزدا آخان قانیمیزلا قاریشیب بوُتوُولئشن آذربایجان توُرک دیلی میللتیمیزین أن یوُکسئک مقامدا اوُلان میللی ثروُتیمیز ؤسارسیلماز ، دئیشمز سیلاحیمیز دیر.
آنا دیلیمیزدۀ دوُزگوُن دانیشماق ؤ یازماق ، دیلیمیزین اینجۀ لیکلرین ؤ گوُزللیکلرین آردیجیل گئلن یئنی نئسلیمیزۀ تانیید دیرماق ألبتۀ کی اوُزوُن آذربایجان توُرکوُ بیلن ؤ اوُنا فخرائدن بیزلرین میللی ؤشرف بوُرجوُموُزدور، بیزبیلیریک کی دوُنیامیزدا چئشیدلی شیوُلرلۀ دانیشان توُرک دیللی میللت لروار. بوُنا گوُرۀ دۀ بیز بوُ وارلیقا بیز فخر اتمئکلۀ یاناشی ، آمما اوُزآنا دیلیمیز اوُلان آذربایجان توُرک دیلین اوُلدوُقوُکیمی دانیشیب یازمالییق .
تأسوُفلۀ بعضی لری دۀ وارکی اوُزلرین چوُخ آتشین آذربایجانلی بیلدیکلری حالدا ، آمما هئرهانسی کوُتلوی مئدیالاردا ، یا مقالۀ لریندۀ بیرئکدن یا بیلمییۀ رئکدن توُرکییۀ دیلینین لغت لری ایلۀ قاریشدیرماقلا آذربایجن توُرکجۀ سینۀ ضربۀ لر وُورماقدا دیرلار. بوُ اوُ معنادا دئییرکی بیز آذربایجان توُرکلری توُرکییۀ دیلینۀ قارشییق !
عکسینۀ اوُلاراق بیز توُرکییۀ دیلینۀ ؤ اوُنوُن دانیشیق شیؤۀ لرینۀ بوُتوُن وارلیقیمیزلا سوُن درجۀ دۀ حوُرمت ؤ احترامی میزوار، آمما هئر میللت اوُز آنادیلین دوُزگوُن ، آیدین، اوُز آهنگی ایلۀ دانیشیب یازمالی دیر، أگربئلۀ اوُلماسا چالادان چیخیب ، قوُیویا دوُشۀ بیلریک .
توُرکییۀ مطبوعاتیندا ؤ چئشیدلی سایت لاریندا ، رادیوُ ، تلویزیوُن ؤ سایرۀ عمومی ایفورماسیالاریندا حتی بیر کلمۀ دۀ آذربایجان توُرکجۀ سیندۀ یازی ، مقالۀ ، تحلیل ؤ سایرۀ لری گوُرمئگ اوُلماز، باخمییاراق کی بیز آذربایجان توُرکلری توُرکییۀ شیؤۀ سی ایلۀ اوُیازیلارن بوُتوُن مطلب لری بیر آز چئتینلیک چئکسئک دۀ ، آمما اوُخوُیوُب ، ائشیدیب درک ائدۀ بیلیریک ، بوُنوُندا سببی دیلیمیزین کوُکوُنوُن بیر قایناقدان اوُلماسی دیر، آمما بوُنا باخمییاراق بیر تورکییۀ لی قارداشیمیز بیزیم « لاتین آلفابتی» ایلۀ یازدیقیمیزی اوُخوُماقدان ؤ یا دانیشدیقیمیزی ائشیددیکدۀ ، اوُنوُ درک اتمئکدن بعضن عاجیز قالیرلار!
بیزۀ جاواب وئرمئگ ایستۀ دیکدۀ ، آذربایجان توُرکجۀ سینین دیل شیؤۀ سی ایلۀ یوُخ ، توُرکییۀ شیؤۀ سی ایلۀ جاواب وئریرلر! آخی نییۀ ؟
آرزوُ ائدیرۀ م آذربایجان قلم صاحیب لری یازدیقلاری هئرهانسی مطلب لردۀ آنا دیلیمیزین دانیشیق ؤ یازی شیؤۀ لریندۀ اوُلان آذربایجان توُرکجۀ سینین زنگین گرامرلرین نظردۀ آلیب یازسینلار، بئلۀ لیکلۀ اوُز دیلیمیزین گوُجوُن ، ظرافتین ، وارلیقین داها آرتیق تانیدا بیلریک . آذرخش . 19 /11 / 2017


text:
آخشاملار احمد درگاهی سن گئدن یوللارا گؤزلر دیرهنیر آخشاملار باشیما دام- دوواریم سیلکهلنیر آخشاملار بیر سؤنولمز سوبا یاندیقجا یانیر کؤکسومده چکدیگیم شعله نفسدن پیلهنیر آخشاملار یئنی دوغموش بَبهیه بنزهییر هرآن دویغوم قونداغیندان آچیلیب گاه بلهنیر آخشاملار تورشادیر قاش- قاباغین منه سنسیزلیک آنی گؤزلریمدن یوخو کال- کال الهنیر آخشاملار اورهییم زاغ- زاغ اسیر بیر گؤروشون شوقیایله چیراغیم صوبحه قدر پیلتهلنیر آخشاملار ...Read More »
دونیا / احمد درگاهی
دونیا احمد درگاهی بؤیوتدوکجه درده سالدین کیمه قیلدین وایا دونیا! وئردیگینی بیربیر آلدین داها گلمیر سایا دونیا! سول گؤستریب ووردون ساغی کؤنلوموزه چکدین داغی خورهییمیز اولدو آغی یاخشی قویدون مایا دونیا! دولاندیقجا اؤزون دوردون اؤنوموزه قورقو قوردون سیناقلارلا بیزی یوردون هرآن باسدینهایا دونیا! عؤمورکؤرپوسونو گئچدیم وئردیگین شربتی ایچدیم اکدیگین تارلانی بیچدیم دردلر اولدو تایا دونیا!Read More »
حکیم / احمد درگاهی
حکیم احمد درگاهی نه ایتیریب، آختاریرسان ال قویوبسانهارا حکیم؟! بو اوفاجیق اورهییمی دئشیب، ائتمه یارا حکیم! آچمامیشام بو سیرری من اودور دوشوب ساچلارا دن آوارمادین بو دردی سن سالما اؤزون زورا حکیم! اؤزونو ده بئله یورما بیر سورغودا منه سورما اویوشدوروجودا وورما چکمه کؤنلو دارا حکیم! منیم دردیم باشقا درددی هاوام پَلمه، گونوم سَرتدی بو مَحصورلوق منه تَتدی گونوم اولوب ...Read More »
محبت / احمد درگاهی
محبت احمد درگاهی محبت یولچوسو اولوب اورهییم تانریدان وئریلن پایدی محبت! گوندوزلر گونشدی یئر کورهسینده قارانلیق گئجهده آیدی محبت! سئوگیلر گؤروشو، دویغو آنلاری نَفَسه باغلانان جاندی محبت! اورهک دؤیونتوسو، سئوگی سئوینجی داماردان آخیلان قاندی محبت! گول چیچک آچیلار گؤروشلرینده فصیللر باهاری یای دی محبت! داغلارین دؤشونده سیزلایان بولاغ چئشمهلر آخاری، چای دی محبت! شاعیرلر اینجیسی، آشیقهاواسی نغمهلر شیرینی سؤزدو محبت! ...Read More »
تک اونا من بئل باغلادیم / احمد درگاهی
تک اونا من بئل باغلادیم احمد درگاهی اوتورموشدوم تک باشیما غــم دفترین واراغلادیم داماغ اولان حیسلَریمله ایــچهاراییندان آغلادیم گؤز یاشلاریم دوندو سئله غـورورومو ییخـدی بئله دویغـولاریم گلدی دیله سؤزچَلَنگی ایله چاغلادیم یول یؤنتَم آختاردیم عشقه دئدیم بودرهمهییم کئشگه بیلمهدیم نه چیخار پوشگه بو دارغین کؤنلو داغلادیم بو دور «درگاهی» دیلهییم انشاللاه ایتمَـز اَمــهییم تانری اومودوم کؤمهییم تک اونا من بئل ...Read More »
اَسنهییر / اجمد درگاهی
اَسنهییر اجمد درگاهی گــؤزلـریم دونوخـوب حیاتا قارشی گَـرنهشیــر اؤزومـه، زامان اَسنهییر. غم باغداشین قوروب بیر یوللوق بئله دایانیــب اؤنــومده، هــرآن اَسنه ییر. گــؤزلر یئریکلهییر شیــرین یـــوخویا یوخـو گــؤزلریمییــومان اَسنهییر. دوداق اوچـوغـلادان کابوسلاریمدا اذنسیز یوخــوما جومان اَسنه ییر. داغــلارین باشینی آلیب قار، بــوران کائینات یئم ایچــون یامان اَسنهییر جئیــرانــلار سوروسون آلا قـــوینونا داغـلاردا سورونن دومـان اَسنهییر بیـرآندا گـورسهنیر مارال قـوزوسو آوچی ...Read More »


text:
پوتینی روسییادا داها رادیکال حربی قروپلاشمالار عوض ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلر روسییالی پولیتولوگ دمیتری اورشکینین «آپوستروف» سایتیندا درج اولونان مقالهسینده یئر آلیب.
«بو قروپلاشمالار پوتینی داها ضعیف سیاستده اتهام ائدنلر اولاجاق. اونلار مومکون اولان یئرلرده داها سرت داورانیلماسینی ایستهیهن شخصلردیر. هله ده بللی دئییل کی، پوتین سورییادا محو ائدیلهن «واقنر» شیرکتینین موزدلولاری ایله باغلی هانسی جاواب آددیمینی آتاجاق. بو اونون اوچون تانیش سیتواسییا دئییل»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، آمریکا اوردوسو فورالین ۷-ده سورییانین دیرالزور ایالتینین حیشام رایونوندا کوردلردن عبارت سورییا دموکراتیک قوهلرینین مؤقعلرینه هوجوم ائدن بشار اسد ترفدارلارینا سارسیدیجی زربه ائندیریب. هوجوم نتیجهسینده روسییانین «واقنئر» اؤزل حربی شیرکتینین ۲۰۰-دن چوخ حربچیسی هلاک اولوب.
روسییا مدافعه ناظرلیگی هله ده حادثه ایله باغلی دقیق آچیقلاما وئرمهییب. موسکوانین بو آددیمی اؤلکهده بیر سیرا اعتراضلارا سبب اولوب. بعضی تشکیلاتلار حتی مدافعه ناظیرلیینین بیناسی قارشیسیندا اعتراض آکسییاسی کئچیریبلر.


text:
تۆرکیه اۇوغانیستان داقی ترورچیلیقلی هۆجۆمی یازغاردی
تۆرکیه اۇوغانیستان ینگ پایتاغتی کابل داقی هۆجۆمی یازغاردی
تۆرکیه اۇوغانیستان ینگ پایتاغتی کابل داقی هۆجۆمی یازغاردی.
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی بیانات بریپ بو واقانی یازغاردی.
بیاناتدا کابل دا بیر متجیده قورالان ترورچیلیقلی هۆجۆم سبأپلی اؤلِنلرینگ بۇلاندیغینا قینانچ بیلدیریلدی.
"موقاددس رمضان آییندا شیله عیباداتحانالارا قورالان انسانلیغا ترس گلن ترور هۆجۆمینی برک یازغاریاریس" دییلدی و واقادا آرادان چیقانلارا آلله دان رحمت و یارالانانلارا چالت یاغدایدا بجریش دیلهندی.
وزیرلیک تۆرکیأنینگ اۇوغان حالقی و حؤکۆمتی نینگ یانیندا بۇلاندیغینا اۆنس چکدی.
داشاری ایشلر وزیرلیگینگ بیاناتیندا "یورتدا پاراحاتچیلیق، آسودالیغی و ادارالارینگ ترتیبینی پۇزماق ماقصادی بیلن بۇلان بو هۆجۆمدن سۇنگرا دا دۇغانلیق اۇوغان حالقینا و حؤکۆمتینه اۇلارینگ یانیندا بۇلاندیغیمیزی و اۇلار بیلن همرایلیق ایچرسینده بۇلاندیغیمیزی بیان ادیأریس" دییلیأر.


text:
اخبار ترکمنستان-مارقوش- مقامات ترکمنستان در اقدامی بسیار عجیب تردد هر گونه خودروی مشکی رنگ را در پایتخت این کشور یعنی عشق آباد ممنوع اعلام کردند. این سیاست در حالی اتخاذ می شود که از سال ۲۰۱۵ واردات اتومبیل هایی که رنگ مشکی داشته باشند، ممنوع شده است. ادامه مطلب »
بینالملل
« نظربایف» حدود مرزی قزاقستان و ترکمنستان را تائید کرد
اخبار ترکمنستان-مارقوش- رئیس جمهور قزاقستان قانون تصویب موافقتنامه تعیین حدود مرزی این کشور با ترکمنستان را امضاء کرد. ادامه مطلب »
رئیس پارلمان ترکمنستان به تهران سفر میکند
اخبار ترکمنستان-مارقوش- رئیس پارلمان ترکمنستان برای حضور در سیزدهمین کنفرانس مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی به تهران سفر میکند. ادامه مطلب »
تورکمنینگ سینما-سینینگ روحی سوتونی
تورکمنستان خبرلاری – تورکمننیوز – مهربان آرقاداغیمیزینگ تقللالاری اساسیندا تؤرکمنینگ دانا شاهیری مخدومقلی فراغی دنیأ یوزونده گینگدن اوورهنیلیأر. ادامه مطلب »
«باکو» میزبان نشست سهجانبه وزرای خارجه ترکمنستان، ترکیه و آذربایجان
اخبار ترکمنستان-تورکمننیوز- نشست سهجانبه وزرای امور خارجه ترکمنستان، آذربایجان و ترکیه هفته آینده در «باکو» پایتخت آذربایجان برگزار میشود. ادامه مطلب »
خزر دریاسینینگ حقوق درجهسینی کسگیتلمک بویونچا ایش توپارنینگ مجلسی قورولدی
تورکمنستانینگ خبرلاری – تورکمننیوز – ۲۰۱۷ نجی ییل نینگ ژوئن آیی-نینگ بیرینه تورکمن پایتختیندا خزریاقا دؤولتلرینینگ: تورکمنستانینگ، روسیانینگ، قزاقستانینگ، آذربایجانینگ و جمهوری اسلامی ایرانینگ داشاری ایشلر مینیسترلرینینگ اورونباسارلاری نینگ ( معاونین وزرای امور خارجه) درجهسینده خزر دنگگیزنینگ حقوق درجه سی حاقیندأکی کنوانسیونی ایشلأپ تاییارلاماق بویونچا یؤریته ایش توپارینینگ 49 -نجی مجلیسی گچیریلدی. ادامه مطلب »
بیرلشن ملتلر قوراماسینینگ باشلیغینینگ تورکمنستانا ساپاری تاماملاندی
تورکمنستان خبرلاری – تورکمننیوز – ۲۰۱۷ ییلینینگ، جون آیینگ اون دؤردینجی گونی عشق آباتدا تورکمنستانینگ پرزیدنتی بیلن بیرلشن ملتلر قوراماسینینگ باشلیغینینگ آراسیندا گچیریلن گپلهشیکلر اولی اوستونلیگه ایه بولدی. ادامه مطلب »
عموم آدمزاد بأهبیتلرینینگ قوراغیندا
تورکمنستان خبرلاری – ترکمننیوز: حقوق بشر بوگون دونیأنینگ دویوپلی مسئلهلرینینگ بیری بولوپ دوریار. ادامه مطلب »
نفتی قایتادان ایشلهمک انجاملاری
تورکمنستان خبرلاری – مارقوش: تورکمنستاندا قالیندیسیز تلسیماتلارینگ اؤنومچیلیگه اُرناشدیریلماغی بیلن تورکمن نفت –گاز شرکتینده چیگ نفت دن دنیا بازارلاریندا ایسلگلی اؤنوم اؤندریلیأر. ادامه مطلب »
«عشق آباد-۲۰۱۷» میلتینچیلر مقصد ناماسی بادالغا آلدی
تورکمنستان خبرلاری-مارقوش: ۲۰۱۷ -نجی ییلینگ فورال آیینینگ۱۲-سینه تورکمنستانینگ پایتختینداقی اولمپیا شهرنینگ اسپورت میخمانخاناسیندا یاپیق بنالاردا و سؤوش صونغاتی بویونچا ۵-نجی آسیا اویونلارینینگ میلتینچیلرینی بللیگه آلماق چأرهسی گچیریلر. ادامه مطلب »
مدنی قاتناشیقلار خلقلاری دوستلاشدیریار
تورکمنستان خبرلاری – مارقوش: برقرار دؤولتینگ باغتییارلیق دؤورینده تورکمنستانینگ حورماتلی پرزیدنتی قربانقلی بردی محمدفینگ تایسیز تاغالالارینینگ نتیجهسینده تورکمنستان دونیأنینگ دؤولتلری بیلن مدنی قاتناشیقلاری تأزه درجهلره چیقاریلیار،دؤره دیجیلیکلی اؤسدوریلیأر. شو ییلینگ فورال آیی نینگباشیندا ایران اسلام رسبوبلیکاسینینگ مدنیت هفتهلیگی آچیلدی. ادامه مطلب »
تورکمنستاندا پرزیدنت سایلاوی دموکراتیک اساسدا گچیریلدی
ترکمنستانینگ خبرلاری – مارقوش: تورکمنستاندا دولت باش توتاننینگ سایلاولاری آیراتین دابارالی یاغدایدا گچدی. ادامه مطلب »
تورکمنستاندا ساغدینلیغینگ و روحی بلندلیگینگ ییلی بییک ماقصادلارا طاراپ
تورکمنستان خبرلاری: تورکمنستان ۲۰۱۶ -نجی ییل «میراثا صارپاقویماق، واطانی اؤزگرتمک »ییلیندا دورموش اقتصادی اؤسیشینینگ اؤنگات گؤرکزیجیلری ، توتوش سبیت اوچین اهمیتی اُولی بولان ایری تاسلاماری اوستؤنلیکلی عامالا آشیرماق بیلن ، یوورت دا «ساغدین لیغینگ و روخی بلندلیگینگ ییلی» دییپ ایغلان ادیلن ۲۰۱۷ نجی ییلا ایناملی قادام باسدی. ادامه مطلب »
اُلمپیا شهرچهسینینگ اساسی بنالاری
مارقوش تورکمن صحرا- اخبار ترکمنستان: ینگیل آتلتیکا توپلومی عشق آبادینگ اُلمپیا شهرچهسینینگ اساسی بنالارینینگ بیری دیر.تورکمنستانینگ پایتاغتی عشق آباد شهرینده یوزی اغوزخان شاه یولونا باقیپ دوران بنادا اؤزبولوشلی اویتگشیک بناگأرلیک بزگلری، اینگ تأزه تلسیمات چؤزگوتلری و قوریلیش نپیس لیگی سازلاشیقلی اوتغاشیار. ادامه مطلب »
عشق آباتدا دونیأ تورکمنلرینینگ ۱۹-نجی مصلحتی گچیریلدی
مارقوش تورکمن صحرا- اخبار ترکمنستان: عشق آباد ۲۴-نجی اکتیابر ( ت. د . ه) شو گون دونیأ تورکمنلرینینگ انسان پرور بیرلشیگینینگ۱۹-نجی مصلحتی بولوپ گچدی. ادامه مطلب »
مقدّس قاراشسیزلیغینگ بلند سپگیتلری
اخبار ترکمنستان- مارقوش: ۱۹۹۱ نجی ییلینگ ۲۷-نجی اُکتیابریندا تورکمنستان اؤزینی قاراشسیز دولت دییپ ایغلان اتدی. ادامه مطلب »
تورکمنستانینگ آسمان یوللارنینگ تأزه مومکینچیلیکلری
ترکمنستان- مارقوش: ۱۷/۹/۲۰۱۶ ییلدا ترکمنستانینگ پرزیدنتی قربانقلی بردی محمدفینگ قاتناشماغیندا پایتختیمیزدا عشق آباد خلق خلق آرا هوا منزلینینگ دابارالی آچیلیشی بولدی. مرکزی آسیا و دنیاده تکنلوژی تایدان اؤپجونلیگی بویونچا اؤنگده باریجیلارینگ بیری بولان بو توپلوم ۱۲۰۰ هکتاره قولای میدانی ایهلأپ ۱۰۰ دن غاوراق دستگاهنی اؤز ایچینه آلیار. ادامه مطلب »
کتاپ؛ گچنی، گلجهگی اؤرتیأن دانا
مقالات- مارقوش: کتاپ انسانینگ آیریلماز همراسی، یول گؤرکزیجی شام چراغیدیر کتاپ آتا-بابالارمیزینگ دوردانه پایخاصینی عصرلاردان-عصرلارا آشیریپ گلجککی نسللره یتیریأن اؤز بولوشلی کؤپری بولوپ خذمت اتیأر. ادامه مطلب »
عشق آباتدا تورکمن میللی گؤرش و قوشاقلی گؤرش بویونچا آسیا چمپیونیگچیریلیار
مارقوش گؤرش خبرلاری: شو ییلینگ اییون آینینگ ۱۹-۱۸ نجی آرالیغیندا عشق آبادینگ اولمپیک شهرهکینده تورکمن میللی گؤرش و قوشاقلی گؤرش بویونچا آسیا چمپیوناتینینگ ایش توپارنینگ مجلیسی بولدی. ادامه مطلب »
بیرلشن ملّتلر قوراماسینینگ اولغامیندا ترکمنستانینگ اورنی پوختالانیار
مارقوش تورکمن صحرا- اخبار ترکمنستان: «آچیق قاپیلار » سیاستینا و همیشهلیک اؤنگین بی طاراپلیق یؤرلگهلرینه لایق گلیأن گینگ خلق آرا خیذماتداشلیق قاتناشیق لارینا اقرارلی بولان تورکمنستان سایلاپ آلان یولی بیلن ایناملی غادام اوروپ، اهلی عموم هووپ سیزلیق اولغامینینگ برکیدیلمه گینده مهم اورنی ایهلأن ب.م.ق. بیلن نتیجهلی،اؤز آرا غیزیقلانما بیلدیریأن قاتناشیقلاری ایزگیدرلی اؤسدوریأر. ادامه مطلب »


text:
أردۇغان آمریکا قاضیهتینی برک تانقیت اتدی
آمریکانینگ تۆرکیه دأکی باش ایلچیسی داشاری ایشلر وزیرلیگینه چاغیریلدی
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان آمریکا دؤولتینه "قۇراغ پلیسی" مسئله سی اۆچین قارشیلیق گؤرکِزدی.
آمریکانینگ قاضیهتی أردۇغان ینگ ۱۶-نجی مای دا آمریکا قوران ساپاری نینگ دۇوامیندا یۆزه چیقان دارتغینلیق سبأپلی جمهورباشلیغینگ ۱۲ سانی قۇراغچیسی نینگ ساقلانماغی بارادا قارار چیقاریپدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان بو قارارا "بو نأحیللی حقوق؟ بو قۇراغچیلار منی قۇراپ بیلمهجِک بۇلسا آمریکا نأمه اۆچین آلیپ گیدهیین" دییپ نأگیللیک بیلدیردی.
پرزیدنت أردۇغان ینگ آمریکا ساپاری نینگ دۇوامیندا باش بۇزار ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ تاراپیندان تۆرکیأنینگ واشنگتن شأهِرینده یرلهشیأن ایلچیحاناسی نینگ اؤنگۆنده اۆیشن تۆرکلره هۆجۆم ادیلیپدی.
آمریکا یۇقاری درجه ده قورالیان ساپارلاردا گؤرۆلیأن حۇوپسوزلیق چأره لرینی گؤرمهدی.
هۆجۆمده آمریکان حۇوپسوزلیق گۆیچلری یتیرلیک چأرأنی گؤرۆپ بیلمأندیگی سبأپلی تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی نینگ قۇراغچیلاری ایشه گیریشدی.
واقادان سۇنگ آمریکانینگ پلیسی دِرنگِو ایشینه باشلاتدی.
هۆجۆم قوران تۇپاری دأل، ایسهم تۆرک رایاتلارینی و جمهورباشلیغینگ قۇراغچیلارینی گۆنأکأرلهدیلر.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی قارارا "منینگ قۇراغچیلاریمدان ۱۲ سانی نینگ ساقلانماغی اۆچین قارار چیقاریپدیرلار. بو نأحیللی قانون، بو نأحیللی حقوق؟ اۇلار منی قۇراماجاق بۇلسالار من اۇلاری نأمه اۆچین آمریکا آلیپ گیدهیین؟ آمریکانینگ هانس-ی جۇرج-ی بیلن قۇرایین می اؤزۆمی؟" دییپ برک قارشیلیق گؤرکِزدی.
تۆرکیأنینگ داشاری ایشلر وزیرلیگی هم قاراردان سۇنگ ایشه گیریشدی.
آمریکانینگ تۆرکیه دأکی ایلچیسی جان باس وزیرلیگه چاغیریلدی.
داشاری ایشلر وزیرلیگی نینگ اۇرونباساری اومیت یالچین قارارینگ دۆیپسیزدیگینی آیلچی نینگ دیققاتینا یتیردی.
ایلچیحانانینگ اؤنگۆنده داشاری ایشلر وزیری مولود چاووش اۇغلو جناپلارینا هۆجۆم ادن آمریکانینگ حۇوپسوزلیق ایشگأرلری بارادا هیچ حیلی درنگو ایشی نینگ قۇزغالمازلیغی نینگ عادالات دۆشۆنجه سینه باپ گلمهیأندیگی آمریکانینگ ایلچیسینه بیان ادیلدی.
داشاری ایشلر وزیرلیگیندن بریلن بیان نامادا "بیتاراپ و قاراشسیز درنگو ایشی نینگ نتیجه لی بۇلماندیغی آچ آچان مألیم بۇلان قارارینگ یرلیکسیزدیگی آمریکانینگ ایلچیسی نینگ دیققاتینا یتیریلدی" دییلیأر.


text:
Posted on 10/04/2011 by GünTürk
Posted on 06/03/2011 by GünTürk
شمالى قفقاس نینگ مشهور مجاهدى امام شامل نینگ تورونى الاستاذ المحترم سعيد شامل بيگ افندينى قلميله تقدمه
توركستان طوپراق لرينڭ فوق العاده بركتى، تورك تاريخينه يايديغى تأثير قدر اسلام تأريخينده ده تدقيقه شايان درين ايزلر براقدى، هركسدن اوكچه بيگير دينلن حيوانى كندينه رام ايدن، سوتندن، ايتندن فايده لنديغى گبى اوستنه بينه رك آسيا اولكه سنڭ قوزه ينى آورپا نڭ دوغوسنى باشدن باشه سوردره ن عامل لردن برى شبهه يوق كه توركستانڭ چوق ويرملى طوپراغى اولمشدر. Okumaya devam et →
Filed under: تۇشۇنجه, تورک آجونی, تورکچه, تاریخ, سیاست | 3 Comments »
Posted on 15/12/2010 by GünTürk
تورکچولوگون تاریخی
آکچورا اوغلو یوسوف
بو کتاب تورک دونیاسی نین تانینمیش متفککیری آکچورا اوغلو یوسوفون آذربایجانده نشر اولونان ایلک کتابیدیر. کتابده بویوک متفککیرین اوزونون خصوصی اونم ویردیگی تورکچیلوگون تاریخی اثری ایلک دفعه اولاراق آذربایجان اوخوجوسونا تقدیم ادیلیر. کتاب فیلوسوفلار، سوسیولوقلار، تاریخچیلار، تورکولوقلار عمومیتله گنیش اخوجو کوتله سی اوچون نظرده توتولموشدور. Okumaya devam et →
Filed under: تۇشۇنجه, تورک آجونی, تورکچه, تاریخ, سیاست | Leave a comment »
Posted on 08/12/2010 by GünTürk
افغانستانینگ دمیر قازیغینده میلیون یاریمدان قاوراق تورکمن یاشایار. یورتده حکم سوروپ گلیان آغیر شرطلر سباپلی اولرینگ کوپوسی پاکستان، ایران، تورکیه، عربستان و اوروپا نینگ دورلی یورتلارینه بوسا-بوسلیق اتدیلر و بو یاغدای هنیزه چنلی دوام ادیپ گلیار.
افقانستانده انچه عصردان باری حکم سوروپ گلیان پشتون آقالیغی نتیجه-سینده بو ایلدشلریمیز اوز میللی کیملیکلریندن داشلاشدیریلیپ، پشتون میللیتچیلیک سیاستی آستیده آسیمیله بولوپ (باشغالارینگ آراسینده اریپ یوق بولماق سیاستی) ییتیپ گیتمک درجه سینه باتپ یتدی. Okumaya devam et →
Filed under: گوني تورکستان, تورک آجونی, تورکچه, تاریخ | Leave a comment »
Posted on 06/12/2010 by GünTürk
سوز باشی
شجره تراکمه آتلی کتاب، تورکمن خلقی نینگ نسبی، گلیپ چیقیشی، تاریخی، یایران یرلری، مدنیتی، رسم و رواجی باره ده قیمتلی معلومات بریان ارزشلی اثر دیر. بو کتابی میلادی 17 نجی عصر ده خیوه خانی ابوالغازی بهادرخان (1603 ـ 1664 م.) یازیب دیر. بو اثر ده ابوالغازی خان تورکمن خلقی و اونینگ دولتدارلیق تاریخینی قدیم دورلردن باشلاپ اؤز دورینه چه یازیب گورکزیار.
تورکمن خلقی نینگ تاریخی حقینده Okumaya devam et →
Filed under: تورک آجونی, تورکچه, تاریخ | 1 Comment »


text:
گنت شهرینده (بئلچیکا) کئچیریلهن بدیعی گیمناستیکا اوزره «هاپپی جوپ» بین الخالق تورنیرینده ییغما کوماندامیز حسابینا ۵ مدال یازدیریب.
آخار. آذ آذربایجان گیمناستیکا فدراسییاسینا ایستینادلا خبر وئریر کی، میللیمیزین عضوو ذؤهره آغامیرووا ۲۷ ایشتیراکچی آراسیندا قوسورسوز چیخیشی ایله فرقلنهرک ایلک قیزیلینی محض ان چتین پروگرامدا – چوخنؤوچولوکده الده ائدیب. بو اوغورون آردینجا یاریش میدانچاسیندا اؤز کومپوزیسییالارینی داها دا جسارتله ایجرا ائدن گیمناستیمیز حالقا، گورزلر و لنتله ده فینال مرحلهلرینده بوتون رقیبلرینی گئریده قویاراق نؤوبتی ۳ قیزیل مدالا ییلنیب و بونونلا دا گنتین ایدمان آرئناسیندا ۴ دفعه آذربایجان هیمنینی قورورلا سسلهندیرمهیه مووففق اولوب. ذؤهره ۱ گوموش مدالینی ایسه توپلا حرکتلرده قازانیب.
تورنیرده «یونیور» پروگرامدا اؤلکهمیزی تمثیل ائدن یئلیزاوئتا لوزان ایسه ایکی فینالدا چیخیش ائدیب. گنج ایدمانچیمیز ۵۷ ایشتیراکچی آراسیندا لنتله ۴-جو، توپلا ایسه ۵-جی یئرده قرارلاشیب.


text:
قارا دنیزه دوشن تو-۱۵۴ طیارهسینین «قارا قوتو»سونداکی یازینین ایلکین تحلیلی قضانین پیلوتلارین سهوی اوجباتیندان باش وئردیینی تصدیقلییر.
آخار. آز خبر وئریر کی، معلوماتلی منبعنین سؤزلرینه گؤره، «قارا قوتو»داکی یازینین تحلیلی قضانین ایدارئتمهدهکی سهوله باغلیلیغینین پریوریتئت وئرسییا اولماسی بارهده نتیجه چیخارماغا اساس وئریر. «اینتئرفاکس» آگئنتلیگی تحقیقاتین هلهلیک رسمی اولمایان دیگر مهم تفررواتلاری بارهده ده معلومات وئریب. ایلکین معلوماتا گؤره، تو-۱۵۴ طیارهسی قانادلارینین قالدیریجی قوهسینین اوچوش اوچون یئترلی اولماماسی سببیندن قضایا اوغراییب.
خاطیرلاداق کی، تو-۱۵۴ طیارهسی بازار گونو سحر هاوایا قالخدیقدان بیر نئچه دقیقه سونرا سوچی یاخینلیغیندا قارا دنیزه دوشوب. اونون گؤیرتهسیندهکی ۹۲ نفرین هامیسی – حربی قوللوقچولار، ژورنالیستلر، مشهور حکیم یئلیزاوئتا قلینکا، همچینین آلئکساندروو آدینا حربی آنسامبلین موسیقیچیلری هلاک اولوب. طیارهنین قالیقلاری قضادان بیر نئچه ساعت سونرا سوچی رایونوندا ساحلدن ۱،۵ کیلومئتر آرالیدا، سویون ۵۰-۷۰ مئتر درینلیینده آشکارلانیب.


text:
بـوگون دیکدابان خانیم
سحرین آلاتـــورانیندا،
جین وورموشلار کیمی یاتدیغی
یئردن دیک آتیلیب دیکدابانینی
یاغلاییب چکدی آیاغینا. اوجا سسله
اؤزو اؤزونه: “بوتون قاپی- قونشوموز،
ساغیمیز- ســولوموز بایرام توزونو
تؤکدو چیخدی یانا” دئـــدی ” هله
بیزیم توزوموز تورپاغیمیز اوستوموزده
بــــاشیمیزدا قالیب کی قالیب. آی
جانیم بو جان کی مندن چیخمالیدی، قوی ائله بوگون جانیمیآلیم دیشیمه، قاتلاشیم ایشیمیگؤروم داینا” و ال ائله دی تور سوپورگه سینه. اونو دا دئییمها، دیکدابان خانیم دابانینین دیکلییینی بو تور سوپورگه سینین اوزونلوغونا قاتاندا ائو بوجاغینین قوروم قاراسی ندی، لاپ گؤی اﯙزونون قارا بولودلارینی دا سیلیب سوپوره بیلر آجیغی توتسا.
هه… دیکدابان سوپورگه نی گؤتوروب تاواندا تور- توز باسمیش بوجاغا توشلاییب هؤرومجه یین توخودوغو شئیطان تورولارینی بولدیزئر کیمییئرلی دیبلی سؤکمه یه باشلاماق ایسته دیکده گؤردو خئیر، دوردوغو یئردن ایینه اوجویجا دَبرمه یه قادیر ده یی.ها گوجندی،ها وورنوخدو، ترپشنمه دی. ائله بیل قول قانادیندان داش قیفیللار آسلانمیشدی. بیرداها گوجندی، بیرداها دارتیندی، گؤردو نه الی اؤزونوندو، نه آیاغی. دیکدابانی خوف گؤتوردو. باغیرماق ایسته دی، گؤردو دیلی آغزیندا دولانمیر. بوغازینا قورقوشوم اریتمیشدیلر ائله بیل. دای بونو یئیه بیلمزدی دیکدابان. آخی او، سایری واختلاردا دا، حتا اؤز- اؤزونه دانیشاندا دا اوجا- اوجا دانیشاردی. یاستیدابان اَری نئچه یول اونو تپرله میشدیکی: ” ائله آروادین انگی ایشلیرهاااا… آت باشوندان آرواد بو اؤز- اؤزووه دانیشماغیوی، جاماعاتی اؤزووه گولدورمه! ”
_” آی کیشی کیمه نه وار “دیکدابان دئمیشدی” فیکیرلریم باشیما اوجا سسلن گلیر. کئفیم بئله چکیر، بوی ی ی … اؤز ائویمده ده قویمایاجاقسان؟ کئفیم چکیر ائی ی ی بئله نه دئییرسن؟”
_”آلله آمان آرواد الیندن…” یاستیدابان دئمیشدی ” قازان قابلامایلان دانیشیر، سوئیلن چؤره یین دانیشیر، سوپورگه ئیلن دانیشیر، قلم کاغیذئیلن دانیشیر، ایشه قالمیشیقهاااا…”
بوتون تفاهملی اَر آروادلار کیمی دیکدابانلا یاستی دابانین دا بئله- بئله کئف گتدیلری چوخ اولاردی. بیزیم نه ایشیمیزه؟
هه… دیکدابان قالمیشدی دارتینا دارتینا. جانیلا اللشیردی. قورو دیرک کیمییئره سانجیلمیشدی ائله بیل. بوغازی تیخانمیشدی. دیکدابان، دیکباش، دیکباخیش اولاسان، آما نه باغیرماغا نه ده ترپشمه یه گوجون اولمایا؟ گؤرونموش بیر شئی دئییلدی دیکدابان خانیمین تاریخینده بو. ایندی ده بایرام توزو تؤکه- تؤکه لاپ بئله اوره ک ائویندن اؤزو- اؤزونه دانیشیب دئیینمه یی توتموشدو، اودا کی بئله اولموشدو.
زور بالله، بیر تهه ر باشینی اَییب اوست باشینا باخدی. نه گؤرسئیدی یاخشییدی؟ شیریم- شیریم هؤرومجک تورو ایدی کی اوست باشیندان آسلانمیشدی. هؤرومجکلر، تور آتانلار، شئیطان تورولار قوشون- قوشون بوتون بور بوجاقلاریندا پؤهره لنیردی. ال قاتدی باغیرا کی: ” بوی باشی داشلی جانیم، بو نه اویوندو منیم باشیما گلدی،هاچاندان بئله اولموشام خبریم اولماییب” گؤردو خئیر، جانی چیخیر سسی چیخمیر. گون اورتا اولموشدو، بیرده گؤردو اَری قولتوغو دولوسو تره – توره یله گیردی ائوه: “جانیم دیکدابان” دئدی ” بویون ایشین- گوجون چوخدور، پیشمیشیمیزین یانیب کوله دؤنمه سی باشی اوستونده دی، اونا گؤره چیققان آش گؤیو آلدیم کی، بیرآز دووغا پیشیره سن. نه یانماسی وار، نه ده قازان دیبی سورتمه سی. سن ده راحات بیز ده راحات” دئییب و قولتوغونداکی گؤیو میطباغا قویوب،هاوایا چیتمک آتا-آتا دیکدابانا ساری دؤندو. بو حئینده دیکدابان ائله دریندن ایچینی چکیب اودغوندو کی، نفسی دوز دابانینا دَییب دوداغینا قاییتدی.هاندانهانا اؤزونه گلدی. دیلی بیردن آچیلدی:
“دده مین خئیری اولسون!”، دئدی، ” کیشی نین اوغلو!، منیم باش قاشیماغا ماجالیم وار هئش ائوین ییخیلماسین؟… هله بیر دَریز آش تَره سی ده ووروب قولتوغووا نیققانا نیققانا گتیریبسن… به گؤرمورسن نه کؤکدهیم؟”
یاستیدابان قاغا دیکدابان خانیمی او کؤکده گؤردوکده دیلی دولاشیب اؤزونو ایتیردی:” بئله قادالارین گلسین قویون- قوزولاریمیزا دیکدابان!” دئدی ” سنه نه گلدی گؤزومون ایشیغی؟ سن دوشمانا دیدیلن دئییلدین آخی.”
دیکدابان تؤشکویه تؤشکویه شئیطان تورولارینی اوست باشیندان دیدیشدیره دیدیشدیره چیخدی کی:
” خبرین یوخدی خبردن کیشی. آلله منی سنه تزه دن وئردی… دئمه ائودن قاباق اؤزومو قوروم باسیبمیش. سحردن اَللشیرم آنجاق اؤز قورومومو آزجانا تؤکه بیلمیشم. هله سن یاخجی گونومو گؤرورسن. بوتون بور- بوجاغیم شئیطان تورو ایدی اِ شئیطان تورو…” و بیردن بیره گؤزلرینی بَره لدیب یاستیدابانا ساری یویوردو:
“بوی، کیشی ســن مندن ده پیس گونده سن کی! بو هـــؤرومــجکلرین آلتینــدا نئجه نفس آلابیلیــرسن؟” سونرا تور سوپورگه سینی آلیــب دوشدو یاستیـــدابانیــــن
جانینا : ” سن اؤزونسن یاستیدابان؟
دیللن گؤروم.
باشیمــــا خئیر، کیشــی نین هئـــش
تانینمــــــالیسی قالماییب. بوی ی ی…
بیزه بو داش هاردان ده یدی بیلمه دیک. بو نه اویون، بو نه پستاه دی بیزیم باشیمیزا گلدی. کیم بیزیم تیفاغیمیزا سوخولدو. کیم بیزیم جیلدیمیزه گیردی.
کیم بیزه اویون اوینادی.
کیم بیزیم اوجاغیمیزی سؤندوردو.
کیم بیزیم آشیمیزا سو جالادی.
کیم بیزی بادادی. کیم بیزه جله قوردو. کیم بیزی اویناتدی. بیزی کیم یازدی،
کیم پوزدو. یوخولاریمیزی کیم
یوزدو… کیم بیزی…
کیم … کیم بیزه…
کیم …
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
تورکییه-ده صینیفلرین/ طبقهلرین ایزینی سورمک - سمپوزیوم
14-15.03.2015 تاریخلری آراسیندا "رئداکسییون دَرگیسی" مسئوللارینین دوزنلهدیگی "تورکییه-ده صینیفلرین/ طبقهلرین ایزینی سورمک" آدلی سمپوزیومدا امَک (ایش گوجو) سورهجلرینده یئرهل تجروبهلر، کَند و شَهَر باغلامیندا امَکچیلر، صینیف/ طبقه بیلینجی، بورژوازینین فرقلی اوٚزلری، گوٚوَنجهسیزلیک (precariousness)، اورتا صینیف دارتیشمالاری، دؤولت و صینیفلر اوٚزَرینه حاضرلانمیش سونوملارا/ تقدیماتلارا یئر وئریلدی.
صینیف، امَک، صینیف بیلینجی، گوٚوَنجهسیزلیک، دؤولت، بورژووازی


text:
بیت المقدسده آذان منع قیلیندی
بوگون اوچون بیت المقدسده آذان ایتیش منع قیلیب قوییلدی
فلسطین، نشانلش پروگرامینی بهانه قیلیب بیت المقدس ده گی مسجدلرده بوگون آذان ایتیش نینگ منع قیلیب قوییلیشی نینگ عبادت ایرکین لیگی گه مانع بولیش ایکنینی بیلدیردی.
فلسطین دین ایشلری و بنیادلر باشلیغی یوسف ادیس، بیت المقدس بلدیه سی نینگ آذاننی منع ایتیب قویگن لیگینی تنیمه گن لیکلرینی بیلدیردی.
ادیس، بو ممانعت حادثه سی بیلن بیت المقدس ده گی مسلمانلرنینگ سیس لرینی یاپیب قویماقچی بولگنلرینی قید ایتدی.
ادیس، امریکا قوشمه ایالتلری بویوک ایلچی لیگی نینگ بیت المقدس گه انتقال بیریله دیگن کونده آلیب کیلتریلیگن بو ممانعت نینگ نا قانونی ایکنینی و هیچ بیر شکلده نتیجه بیرمس لیگینی اورغوله دی.
بیت المقدس بلدیه سی، امریکا قوشمه ایالتلری بویوک ایلچی لیگی نینگ تل ابیبدن بیت المقدس گه انتقال بیریلیشی اوچون الیب باریله دیگن نشانلش پروگرامی باعث بیت المقدس ده گی مسجدلرده آذان ایتیشنی منع قیلیب قویگن ایدی.


text:
چاغداش شعریمیزده یئنی بیر جیغیر آچماقدادیر. بو جیغیرین گلهجک طالعی حاققیندا نیشماق چوخ چتیندیر. بورادا هئچ جوره «تکرار» و «تقلید» قوخوسو گلمهییر. فورما، مضمون، و بیان شیوهسی تان یئنی یئلپیکلر ایله یئلله نیر. من اونو، گنجلیگیمیزین سسی و هارایی کیمی دگرلندیریرم . ئوز نسلینین ایچهریک و ایستهگینی باغیران بیر دونیا گؤروشلو شاعیر کیمی تانیتدیرماق ایستهییرم. من بورادا یالنیز اونون النیزده اولان شعرلرینین ئوزللیکلری حاققیندا دانیشاجاغام. اونون آچدیغی و یا آچاجاغی جیغیر حاققیندا قطعی سؤزو زامان و گلهجک دانیشمالیدیر.
نوائی»نین شعرلرینده گوزومه چارپان بیرینجی ئوزللیک «مقاومت»[1] شعریمیمزی «اعتراض» استقامتینه چکمک و «اعتراض ادبیاتی» ایچون «ئورتوکلو» بیر دیل یاراتماقدیر.
بیزده مقاومت ادبیاتی، پهلوی شوونیزمی حاکمیتی دؤورونده یارانمیشدیر. اونون سارسیلماز تمثیلچیسی «میرحبیب ساهر» ایدی.
ولاکین لوائینین یارادیجیلیغیندا بیر جور «فلسفه چیلیک» واردیرکی تمامیله ئوزونه مخصوص بیریؤن، عموم کوتله و انسانلیق منافعینی قوروماغا أستونلوک وئرن بیر اینجه صنعت یؤنو داشییر و همین سببه گؤره اونون گلهجکده بحث موضوعونا چئوریلمهسینه و بیر نوع ابدی لشمهسینه اومید باغلاییرام. شاعیر ئوزو دئمیشکن:
گؤرهسن ایندیدن صاباحیم ایچون
ئوزومده ایتیرم یئنه گون به گون؟
یئنه انسان قالدی، یئنه گلهجک
ناغیل اوخوندوقجا گوزهلله شه جک[2]
لوائی گنجلیگیمیزین دغدغهلرینی داشیماغا باشلایان و اساس اجتماعی دونیا گؤروشونو فلسفی لشدیرمگی هدف سایان و یول آراییب آختاران و یوللارا جیغیر سالماغا جان آتان، حرارتلی بیر دیل صاحیبی دیرکی ئوزونو تاپماغا چالیشیر و فلسفهسیز هر جوره حرکتی «یوخو» حساب ائدیر.
بیردن سون یوخودان آچدیم گؤزومو،
گؤردومکی قایالار تورپاق کپیردی.
الله! من نه گئج- گئج تاپدیم ئوزومو
کیم ایدی یوخومدا اورک سپیردی[3]
اونون فلسفهسینین بیر یؤنو «مدنیت»[4] و وورغونلوغونو ساخلاما و «تمدّن»[5] فعلینه اویماماسیدیر. اودورکی سرحدلردن أوستون باخیر، استاندارد باخیشلار ایله دونیایا باخمیر و استاندارد آدلانان «تقید»لردن[6]قاچیر، هرنهیی ئوزونده آختاریر و انسانلیغیدا «ئوزونه دؤنمگه»[7] چاغیریر، دنیزدن آیریلانی دنیزه چاغیریر، ساحیلی معنا ائتمگیده دوراخساق بیر دوشونجهلردن اوزاقلاشدیریر و اوخوجونو «بس ساحیل نه دیر؟» دئیه فیکره دالدیریر:
بیزده دالغا ایدیک چاتدیق
گؤردومکی قایالار تورپاق کپیردی
الله! من نه گئج- گئج تاپدیم ئوزومو
کیم ایدی یوخومدا اورک سپیردی.[8]
بو شعرلری اوخویان هرکس «دیلهک چیلیگه»[9] قاپیلاجاقدیر. ایدهآل و آرمان صاحیبی اولماغا چالیشاجاغدیر. گلهجگه فیکیرلشهجکدیر. اونون حلهلیک ایستکلری تعریق اولماییر، شعرلرینی آچماق لازیمدیر. بیزیم چاغداش ادبیاتیمیز خصوصیله چاغداش شعر دونیامیزدا «تنقید بوشلوغو» واردیر. بو بوشلوغو، عمومیتله بیز آتلاییب کئچیریک. اما یاخشی بیلیریککی بو بوشلوغو آتملاماق یوخ، دولدورماق گرهکیر، بئله یارانمالدیر. منجه لوائیکیمی گنجلیک بئله حاللارین یارانماسینادا سبب اولاجاقلار.
لوائی صنعتکاردیر، تاریخین یاشایان هر صنعتکارکیمی ده غریبدیر و ئوزونو غریب حسّ ائدیر. بئله حالی حس ائدن فضولی بابامیز دئسهکی:
ای فضولی! متصل دؤوران مخالیفدیرمنه
اونون گنج اوغلو لوایی مخالیفلرینه منظومهده اتحاف ائدیر، اونا «دووار پوئماسی» یازیر. اونونلا دانیشیر، خسته خانایا گئدیر، اما «فلسفهلی» گئدیر و خستهلری دانیشدیریر و اونلارین حالین گودور:
بو زنگ دویمهسینی باسمیرکی بلکه،
او ئولسون، بو، اونون تاختیندا یاتسین.
ایشده بئله اولور ایکینجی خسته
ئولورکی بیرینجی مطلبه چاتسین[10]
بو شعرلر آچیلمازسا، اوخوجو بوش فضایا چاتاجاقدیر او هئچ سیاسی دگیلدیر، و لاکین تنقید گوجو ایله شعرلر آچیلارسا، فضا آلتیندا نهلر وار گؤرهجهییک...
لوائی شعرینین اساس یر باشقا یؤنوده، اونون تاریخه علمی و «دائرهوی»[11] باخماسیدیر. بیزه مدرسهلرده عادت وئرمیشلرکی تاریخه «خطی»[12] باخاق. یعنی: «کئچمیش- ایندی- گلهجک» خطینده، هر بیرینین باشقاسیندان منقطع و قیریلمیش وضعینه اینانیب، ئوزوموزه یاشام و «قوندارما کئچمیش غرور» آختاراق. اما او، بئله دوشونمور، اونون کئچمیشی ائله بیر «ماضی» دگیلدیرکی ایندی قورتارسین. او «خطی» دوشونمور، «دائرهوی» دوشونور و کئچمیشی ئوزونده جاری، بلکه ساری بیلیر. سویون آلمانین ایچینده اولدوغو کیمی، گولابین قیزیل گول یاپراقلاریندان آخدیغی کیمی.
بئله بیر آرمانا چاتماق آسان دگیل، «عادتلر» واردیر، یئللر بیر طرفه اسدیگیکیمی سولاردا بیر طرفه آخیر، و لاکین:
من چایلارین عادتیندن چیخمالیام
من سولاری
اوز یوخاری
قاییدیرام
قاییدیرام قیزیل گولون کئچمیشینه...[13]
کئچمیشدن قوپمایان و قوپلوقلوغا هئچ اینانمایان شاعیر، وارلیغی «چین»[14]حساب ائدن، «مارتین هایدگر» کیمی خولیالارا جومان فلسفهچی دگیلدیر. او وارلیغین تام «وار اولماسینا» اینانیر و «ایندی»دن «گلهجگه» قارشی یوللاناراق فریاد ائدیر و دئییر:
یوللار قورواینام
اورهگیمین چایلاری دوم دورو قان
...گلیرم!
منی اینان-
گلیرم![15]
سؤزومون اولینه قاییداراق، بیرداها تکرار ائتمهلییمکی من «محمدرضا لوائی»نی دایانیش و مقاومت شاعیری و دایانیشا گووهنن بیر فلسفهلی سؤز صاحیبی تانیرام. او، «نیچه» فلسفه چیلری کیمی یوخ، بلکه حکیم ملاعبدالله زنوزی تکی دونیایا باخیر، هامینی الله مخلوقو و«اینسان» حساب ائدیرو هامینی دایانیشا چاغیریر، ایشیغینی انسانلارین و داها دوغروسو انسانلیغین گؤزوندن آلماق ایستهییر:
آچ گؤزلریوی
قوی ایشیقلانیم
قوی نور یادیما دوشسون![16]
سؤز یوخ كی بو شعر دفترینین نشری چاغداش گنجلیگیمیزی شعر یازمادا «فلسفهلی» اولماغا چاغیراجاق و تكرارسیز، تقلیدسیز و گنجلیگیمیزین سسی و هارایی كیمی یئنی بیر جیغیر آچاجاقدیر.
[1]- Resistanse
[2] - ص 77 (اوشاقلیق شکیلی)
[3] - ص 64 (سون یوخو)
[4] - Cultare
[5] - Civilization
[6] - Obligation
[7] - Nastology
[8] - ص 11 (آرزی2)
[9] -Ideality
[10] -ص 117 (دووار پوئماسی)
[11] - Circular
[12] - Linear
[13] - Vapor
[14] - ص 72 (قاییدیرام قیزیل گوله)
[15] - ص 95 (گلیرم)
[16] - ص 57 (ائن بو هؤوشنهدن)
منبع: لوائی، محمدرضا. درینلیییمدی دنیز، تبریز، 1380.


text:
دئمک اولار کی بیلیم آداملاری هم تورکولوقلار و هم آرخئولوقلار و أن باشدا اولان تورکولوق عالیم فیلولوقیا علملری دوقتورو پروفسور فریدون آغاسیاوغلو تورکلرین آتایوردونو و ایلک مسکنین «اورمو تئوریاسی» باشلیغیندا، آذربایجان اولدوغو آراشدیرمالارین ایرهلی سوروب و ایثبات ائتدیرمیشدیر. آذربایجانین اؤنملی شهری و مدنییت اوجاغینین أساس شهرلریندن اولان أردبیل شهریدیر. أسکیدن بیر چوخ تورک بویلارینین یاشاییش یوردلاری اولموشدور. اؤرنک اولاراق: سوبارلار، خزرلر، ساکالار، ساکاسئنا، آرساق (أشکانی)، کولانیلر و ب. بویلارین یوردو و أن آزی ایکینجی مسکنلری اولدوغونو بیر چوخ تاریخی قایناقلاردا قئیده آلینیبدیر.
بو قیسا یازیدا ایسه اؤزت اولاراق أردبیل و توپونونیمی حاقدا گوجوموز یئتهنه قدر قایناقلارا أساسلاناراق آچیقلاما وئرهجهییک.
أردبیل اؤزونون خالی، خالچا، ایپک و باشقا محصوللاری ایله شؤهرت قازانمیشدیر و باشقا اؤلکهلرده دفعهلرجه أردبیل خالچالاری سرگییه قویولموش و بؤیوک اوغورلار قازانمیشدیر. ۲۰۱۸-جی ایلین ۲۶ یانوار آییندا کولیس.آز قزئتینده آذرتاجا ایستینادن یازیب کی، آذربایجانین أن مشهور و دونیانین أن اوزون و بؤیوک خالچاسی أردبیل و شئیخ صفی خالچاسیدیر. بو خالچا ایندی لس-آنجلئس دایرهسیندهکی اینجهصنعت موزئیینده نوماییش ائتدیریلیر.
تیجارت مرکزی اولان أردبیل بازاری ایسه اؤزل معمارلیق طرزده تیکیلمیشدیر. مشهور شئیخصفیالدین و بؤیوک شاهایسماعیل مقبرهلری بو شهرده یئرلهشیر. أردبیلین باشقا تاریخی آبیدهلرینه گلدیکده، جومه مچیدی و جبراییل مزارلیغینی قئید ائتمک اولار. بو شهرده هلهده آرخئولوژی قازینتیلار و تدقیقاتلار ایرهلی سورولمور آنجاق قافقاز-آلبان تورکلرینین تاریخی و میفولوقییاسی حاقدا یازان موسا کاغانقاتلی، فریدون آغاسیاوغلو یازیرلار کی؛ أردبیل و چئورهسینده و گئرمی شهری اطرافیندا آلبان تورکلری اوسلوبوندا کؤکو مینایللیکلره دایانان أسکی مزار داشلاری آشکار اولونموشدور. آنجاق دقیق آراشدیرما هلهده ایرهلی سورولمور.
قئید ائتمک لازیمدیر کی صفویلر دؤولتینین قورولدوغو تاریخ مدنییت شوراسی طرفیندن أردبیل میللی گونو آدلاندیریلیبدیر.
أردبیل بیر چوخ توریسم مرکزلرینهده مالیک اولاراق اولوملو درجهلره صاحیبدیر. اؤرنک اولاراق: أردبیلین ۴۸ ک.م نئور گؤلو- شورابیل گؤلو- بالیقلیچایین ساحیللری- ساوالان داغی و أطراف مئشهلر- گور-گور شلالهسی (ساوالان داغی)-سرعین ایستی بولاغی- أردبیلده شئیخصفی توربهسی- شئیج أمینالدین جبراییل توربهسی- قارا سو- یئددی گؤز- شهر چایی- قدیم بازار تیکینتیسی- شامأسبی و کارغان مزارلیغی و ب. توریستی یئرلره مالیکدیر.
أردبیل تاریخین بیر چوخ ایران و فارس یؤنلو دوشونجهلی اولان تاریخچیلر ساسانیلر دؤنهمینه عاید اولدوغونو سؤیلهییرلر. لاکین، أردبیل آدی و تاریخی مینایللیکلره دایانان و ساسانیلردن اؤنجهیه گئدن کؤکو واردیر. سومئرلوق موئزئز عیلمییه چیغ یازدیغینا گؤره اورتاآسیادا تاپیلمیش سومئر آبیدهلرینده آرتابئل و أردبئل آدی کئچمکده و داغ إتهگینده یاشایان اینسانلار کیمی یازیلمیشدیر. و ائلهجهده فریدون آغاسیاوغلونون دوققوز بیتیگینده یازدیغی کیمی، إردبیل و چئورهسینده اولان بیلهسووار سوبار و سومئر حوکمو آلتیندا اولان یورد کیمی آد آپاریلیب.
أردبیل آدینین کؤکونده دایانان اوچ سؤز واردیر کی، أر یا آر، تا ویا تاو، و بئل سؤزلریله اولوشور. و اونلو فیلولوق میرعلی سییداوو «آذربایجان میفیک تفککورونون قایناقلاری» آدلی مونوقرافییاسیندا ایسه أردبیلی داغ بئلینده یاشایان اینسانلار و ایگیدلر کیمی قئیده آلیبدیر. أر، آر: کیشی، ایگید و اینسان آنلامیندا و تا،دا و تاو أسکی تورکجهده داغ آنلامین داشییر. سون بؤلومو بئل ایسه کمر و داغ بئلی معناسینی ایفاده ائدیر. یعنی أردبیل ایگیدلرین یاشادیغی داغ أتهگی کیمی آنلاما مالیکدیر. و بو واریانتلار یالنیز أردبیلده دئییل بوتون آذربایجان توپونیملر و یئرلرده گؤزه دهییر و بو چوخ أسکیلردن خبر وئریر. اؤرنک اولاراق أردبیلده بیرلهشن سؤزلری بو آدلاردادا گؤروروک؛ آذربایجاندا آر، أر- شورابئل و چنلیبئلده بئل- آلاتاو، تبریز، داغ، آلتایدا تا، تای، دا، داغ.
أردبیل آتچیلیغین ایلک یوردلاریندان و آتچی أرلره صاحیب اولدوغودا داغ و یئر آدلاریندان دا بللی دیر. بئلهکی داغ بئلینده آتچیلیق مهارت ایستر دئییرمیشلر. طبیعتی و ایقلیم و توپونونیمی ایسه تام آتچیلیغا و آتلارا اویغون بیر مکان اولدوغو معلومدور. بونا أن دوغرو فاکت ایسه ساوالان داغی آدینین کؤکودور.
بئله بیر سؤیلنتی وار کی، ساوالانی ساو و آلان سؤزلرینه بؤلهرک وحیآلان آنلامینا گتیریب و زردوشتلوگه باغلاییرلار. آدین تورکجه اولدوغو بللی ساودان گلیر بو سؤز آنجاق ساوالانین کؤک آنلامی اوستده دئدیگیمیز کیمی آتچیلیقلا باغلیدیر. و زردوشتلوکدن داها اؤنجهلره عایددیر و سونرالار آوئستادا گلیبدیر.
ایندی فاکت اولاراق آراشدیریجی یئنگی اؤگهنین یازیسینی اوخویاق کی، بونا سؤیکهنهرک أردبیلین سوی کؤکو ایسه نظرلری جلب ائدیر؛
ساوالان سؤزو بارهسینده ایندییه قدر بعضی فیکیرلر سؤیلنمیشدیر لاکین علمی أساسلارلا آختاریشلار آپاریلمامیشدیر.
«ساوالان» (أسکی تورکجهده دیسک سابالان- قدیم تورک دیلینده «و» حرفی اولمامیشدیر) سؤزو قدیم تورکلرده آت حئیوانینین معین نؤوعونه دئییلیرمیش. بو سؤز «ساب» ایسمی و حئیوان بیلدیرن «لان» شکیلچیسیندن عیبارتدیر. «ساب» سؤزونون ائتیمولوگیاسینی تام معنادا تعیین ائتمک بیراز چتین گؤرونور لاکین موقاییسه یولو ایله اونون تورک سؤزو کیمی قبول ائده بیلهریک.
همین سؤز قدیم آذربایجان خالقینین ائتنوقئنینده دایانان تورک منشألی ماد خالقینین دیلینده ساپا یاخود آسپا شکلینده ایشلنمیشدیر. بو سؤز سونرالار فارسلارین دیلینه کئچهرک اونلارین میخی یازیسیندا «آسا» و أوئستا کیتابیندا آسپا فورماسیندا یازیلمیشدیر. و خاطیرلامالییام کی، قدیم اورتاآسیا ایسکیفلرینین دیلینده آسپا سؤزو ایشلهنیرمیش. همین سؤزون باشقا واریانتلاری ایکی تورک منشألی قدیم ائتنوسون یعنی سابار-لارین و آز (آس)لارین آدلاریندا موشاهیده اولونور. ائلهجهده خاطیرلادیم کی، قدیم تورکلرین معیشتینده آت حئیوانی حددیندن آرتیق رول اویناییرمیش بو سببدن تورک دیلینده همین حئیوانین چئشیدلرینی بیر-بیریندن آییرماق اوچون قیرخا یاخین سؤز مؤوجوددور (عرب خالقلارینین دیلینده دوه حئیوانینین موختلیف آدلارا مالیک اولدوغو کیمی) اونلار هامیسی آت حییوانینی بیلدیریر.
اون عصر اؤنجه یاشامیش بؤیوک تورک دیلچی عالیمی ماحمود کاشغری اؤز دیرلی أثری اولان دیوانی-لوغاتی-تورک کیتابیندا سئب یاخود سئپ سؤزونو آچیقلارکن اونو ایکی یاشینا چاتمیش آت بالاسی معنا ائدیر. داها سونرا همین سؤزون ایشتیراکی ایله سئپاقور (سئپ آقوری) سؤزونو گتیریب و آتین یئم تورباسی کیمی ایضاح ائدیر. بو سؤز ایندی گونئی آذربایجانین سهند أطرافی کندلرینده سئپاخور کیمی دانیشیقدا ایشلهنیر و سئب سؤزو سیپا کیمی ایشلنمکدهدیر.
سابالان سؤزونون ایکینجی بؤلومو یعنی «لان» سؤزجوگونه گلدیکده، قدیم تورک دیلینده بیرچوخ حئیوان آدلاریندا ایشتیراک ائدن شکیلچیلر کیمی چوخ ایشلک اولموشدور. لان سؤجوگونون آلان (دوز düz) سؤزو ایله هئچ ایلگیسی یوخدور هرچند کی، بعضی یئر آدلارینین ترکیبینده ایشتیراک ائدیر. ایندی ایسه لان شکیلچیسی ایله بیتن بیر سیرا حییوان آدلارین خاطیرلاداق:
آسلان- آرسلان- بورسلان- کاپلان- پاخلان (فیلامینقو)- جئیلان- قولان (وحشی ائششک)- سیرتلان (کافتار)- ایلان- لویلان (اژدها) و نهایت سابالان یا ساوالان و سبلان (آت حئیوانی). همین داغین أتکلرینده بیر چوخ قدیم تورک طایفالارینا باغلی أهالی یاشاماقدادیر. اونلارین آراسیندا بو داغ حاققیندا بیر أفسانه دولاشماقدادیر. دیییلنلره گؤره همین داغدا مؤوجود اولان گؤلدن ایلده بیر کره بیر آت چیخیب کیشنهیهرک اؤز صاحیبینی آختارار، لاکین اونو تاپا بیلمهدیگی اوچون یئنه همین گؤله قاییدیر….
فارسلار بوگون أسب ایفادهلریده کؤکو ساب تورکجهیه دؤنور و بوگون أردبیلین شام أسبی محلهسی ایسه سابداندیر چوخ ائحتیمالایله.
هر بیر أفسانه یاخود أساطیر (میف) اؤزونده بیر تاریخ حادیثهنی عکس ائتدیریر.
گؤرهسن ساوالان داغیندا آتلا باغلی نه باش وئرمیشدیر؟…
و أردبیل آدیندا ساوالان داغی بئلینده آتچیلار و ایگیدلر یوردو اولان بئل سؤزجوگو آرخاسیندا نه واردیر؟…
کیومرث ایسلامی