text:
بیرگون شهریمیزین خیاوانلارینین بیریندن کئچنده گؤزوم بیر سلمانی دوکانینا ساتاشدی. ائله بیردن بیره ال آتدیم باشیما، توکلریمی سیغاللادیم، ائله دوشوندوم کی باشیمین توکلرینی آزالتسام یاخجی اولار.
گیردیم دوکانا اوتوردوم صندلده. سانادیم و دؤردونجو آدام اولدوغومو بیلدیم. بیر نفرین ایشی قورتاردی. پاراسینی وئرنده گؤردوم کی ماغازا صاحیبی یعنی باش ووران آغا اینسانلاری چوخ اوتاندیران ادبلی دانیشیقلا نئچ قات آرتیق پارا آلیر.
صحنه:
مشتری: آغا ساغ اولاسیز، اللریز آغریماسین، من نئچه وئرمهلی اولدوم؟
سلمانی: بویورون، قابیلی یوخدو، اؤز دوکانیزدی و …
مشتری: تشککور ائدیرم، نئچه اولار بویورون تقدیم ائدیم؟
سلمانی: بابا سیز الله قویون قالسین، اصلا قابیلی یوخدو، ائله بیر پول دئییل کی، بورا ائله سیزیندی…
مشتری: پارالارینی جیبیندن چیخاریب توتور اونون قاباغینا کی بویورون نئچهدیر گؤتورون.
سلمانی: خواش ائلیرم ایندی کی قبول ائلهمیرسیز سگگیز تومن لطف ائلهسز گؤرر، گینهده قابیلی یوخدو…
آنجاق گؤردوم کی اینسانلاری اوتاندیراراق آرتیق پارا آلماسینا شرایط یارادیر. اؤزوده عادی وضعیتده ایشینین پاراسی اوچ مین اولار، یادا داش چارتلاسا دؤرد مین.
من بیر آز اوتوردوم و بیر نئچه دقیقهدن سونرا قالخدیم، آمما سؤز منی سانجیلاتمیشدی. ائلهسینه چیخیب گلمک اولمازدی، گرک بیر سؤز دئیئیدیم. آیاغا قالخمیشدیم، دئدیم: منه ایجازه وئرسز من گئتمهلییم.
او مشترینی الدن وئرمک ایستهمیردی و تئز، دئدی: الان نسکافهمیز حاضیر اولار قوربان، کافیمیکس، هانکیسین مئیل ائدیرسیز اونو گتیریم؟
دئدیم: یوخ معده ناراحتلیغیم وار، ایچه بیلمرم ساغ اولون.
فرصت وئرمهدن، دئدی: ایندی کی چوخ تلسیرسیز، من آغالاردان ایجازه آلیم سیزی قاباغا سالاق.
دئدیم: یوخ عزیزیم من ایستیرم نئچه آلاجاغینیزی بیلیم؟ گؤروم اوتورمالییام یا یوخ!
دئدی: او نه سؤزدی قوربان،هئچ سیزین شخصیتیزه یاراشمیر ناقابیل سؤزلرین اوستون آچاسیز! بورا سیزین اؤز دوکانیزدی قوربان، سیزدن پول ایستهین کیمدی!!!… بیز سیزین خدمتکاریزیق…
سؤزو آلمیشدی و منه ماجال وئرمیردی کی بیرجه کلمه داها دانیشام. آنجاق آرادا بیر بالاجا فورصت تاپیب، دئدیم: منیم یانیمدا پولوم آزدی اونا گؤره.
گؤردوکی پولون آزلیق دانیشیغی اولدو، منی ردّ ائتمک اوچون دیلینین اوجوندا،دئدی: سگگیز تومن دی، هر زامان تشریف بویورساز خدمتیزده واریق(معناسی بئله اولدوکی تئز چیخ گئت). دانیشیق ایچینده ال آتمیشدیم جیبیمه پوللاری چیخاردیردیم. بیردن گؤزو ساتاشدی پوللارا تعجبلندی… او کی پوللاری گؤرموشدو… دئدی: بس هارا؟ سیز الله بویورون اوتورون(یعنی پولون کی وار دا هارا گئدیسن(
دئدیم: گؤردویونوز کیمی پارا وار، آمما سؤز بوردادیرکی منیم باشیم سگگیز تومنه دَیمز، منیم باشیم اوجوز باشدی…
سلمانی قارداش اوزدن گئتمک و منی الدن وئرمک ایستهمیردی و یئنه ده مهارتله باشلادی: خئییر قوربان، سیز الله خواش ائلیرم، ظاهیریزدن بللی دی کی یوخاری شخصیتلیسیز،سیز چوخ محترم اینسان سیز، تَرپهنیشیغیزدان معلومدوکی شهریمیزین مقاماتیننان سیز،من سیزی چوخ یئرده مجلیس لرین یوخاری باشیندا گؤرموشم،شخصیت لی آغاسیز، قابیل بیر آدام سیز، چوخ قابیلسیز…
قاپینی آچا-آچا دئدیم: قارداش اؤزوم اؤزومو یاخشی تانیییرام، منیم باشیم او قیمته دهیسئیدی اگر، ایندییه جان قویمازدیلار منده قالسین؛ چوخدان آلمیشدیلار. خودافیز قارداش. یازیقلار اولسون میللته، بیله بیله کی سن آرتیق پارا آلیرسان اوتانجلاریندان آغیز آچمیرلار و هئچده سَسلری چیخمیر. یاخچی یولونو تاپمیسان واللاه، سنین بو باجاریقیوادا عشق اولسون.آمما حاق آشیغی بؤیوک عاشیق علعسگرین بیر باشماقچی ایله دانیشیغینی اؤرنک اولاراق سنه دئییرم یادیندا ساخلا:
سیزینکی گَلَر گئدهر اینه بیزینن
بیزیمکیده گَلَر گئدر سؤزونن
هاممییا دوز باخ او ایکی گؤزونن
حالال مالیوا حارام قاتما حاییفسان.
۱۸/۱/۹۳
بیرگون شهریمیزین خیاوانلارینین بیریندن کئچنده گؤزوم بیر سلمانی دوکانینا ساتاشدی. ائله بیردن بیره ال آتدیم باشیما، توکلریمی سیغاللادیم، ائله دوشوندوم کی باشیمین توکلرینی آزالتسام یاخجی اولار.
یک پاسخ
-
سلام ساغ اولون قارداش . گوزل یازیب سیز


c: text/html

text:
تامین زنجیرهسی ایدارهسی
تامین زنجیره سی یونه دیمی (اینگیلیسجه: Supply Chain Management) یا قیساجا SCM موشتری یه دوغرو محصول ، دوغرو زاماندا، دوغرو یئرده، دوغرو قیمته و بوتون تامین زنجیره سی اۆچون مۆمکون اولان ان دوشوک هزینه یه یئتیشدیرمه سی نی تامین ائدن بیر یونه دیم دیر. بیر آیری دئییشله، زنجیر ایچینده یئر آلان کؤک ایش روندینین ائنتئقراسیونونو(بیرلشمه سینی) ساغلایاراق موشتری راضی لیغینی آرتیراجاق استراتژی لرین و ایش مدل لرینین یارانماسی دیر.
تامین زنجیره سی[دَییشدیر]
تامین زنجیره سی نین کؤک پارچالاری[دَییشدیر]
- طلب و سیفاریش یونه دیمی
- آلما
- پلانلاما
- تولید
- ائنوانتئر
- آنبار یونه دیمی
- داشیما
تامین زنجیره سی یونه دیمی فایدالاری[دَییشدیر]
- تحویل پئرفورمانسینی(عملکردینی) یاخشیلاشدیریر
- [[ائنوانتئر]]ین آزالتماسی نی ساغلییر
- سیفاریش قارشیلاما نیسبتینی چوخادیر
- توپلام هزینه لری آزادیر
- [[لوجستیک]] هزینه لرینی آزادیر
- موشتری ریضایتینی چوخادیر

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قزاقستان - تورکیه اورته سیده عسکری استخبارت بوییچه کیلیشیب آلیندی
ایندی ایککی تامان بیر بیریگه عسکری استخبارات بوییچه معلومات بیره دی
قزاقستان حکومتی عسکری استخبارات ساحه سیده تورکیه بیلن همکارلیک کیلیشووینی تصدیقله دی.
قزاقستان حکومتی تامانیدن نشر قیلینگن قرارنامه ده تورکیه بیلن 10 می تاریخیده قول قوییلگن عسکری استخبارات ساحه سیده همکارلیک بیلن تیگیشلی کیلیشوونینگ تصدیقلنگن لیگی بیلدیریلدی.
قرارنامه ده؛
"تامانلر تیگیشلی کیلیشوو دایره سیده ینگی موضوعلرده عسکری استخبارات معلوماتی و متخصصلر بهالندیروونی اوزارا المه شوو؛ ایککی دولت نینگ خوفسیزلیگی گه تهدید تشکیل ایتگن منطقه ده گی حربی و سیاسی وضعیتلر بیلن تیگیشلی ینگی لیکلرنینگ تعقیب ایتیلیشی؛ خلق ارا ترور تشکیلاتلری و ایریم تشکیلاتلر توغریسیده ایککی تامانلیک معلومات آلیش – بیریشی کبی ساحه لرده همکارلیک آلیب باره دی" دییلدی.


text:
پکاکانین پئشمرگهیه باسقینی نه آنلاما گلیر؟
پئشمرگه - پکاکا مبارزهسینین آرتدیغی بئله بیر شرایطده تورکیهنین تروریزمله مبارزهسینه دستک دورومونون یاراندیغی گؤرونور
سیاست، اقتصاد و توپلوم آراشدیرمالاری وقفی اوزمانی جان آجونون یازیسینی تقدیم ائدیریک:
تورکیهنین عراقین قوزئیینده ترورلا مبارزهسینی آرتیردیغی بیر دؤورده پکاکا عراق کورد بؤلگهسل ادارهسی حربی قوهلری اولان پئشمرگهنی هدفه آلماغا باشلادی. سون ترور سالدیریلاریندا بیر نئچه پئشمرگهلی حیاتینی ایتیردی، بیر نئچهسی ده یارالاندی. ایندی عراق کورد بؤلگهسل ادارهسی ترور هؤرگوتو پکاکایا قارشی بؤیوک بیر غضب ایچیندهدیر.
قونویا گئچمزدن اؤنجه خاطیرلاداق کی، پئشمرگه، کورد سلاحلیسینا وئریلهن عمومی آددیر. کورد دیلینده «پئش» آرخاسیندان، «مرگ» ایسه اؤلوم دئمکدیر. سؤزون کورد دیلینده ترجمهسی "اؤلومون آرخاسیندان گئدن" آنلامینی وئریر. بونونلا پئشمرگهلرین اؤلومدن قورخمادیقلاری فیکری ایفاده اولونور.
پئشمرگه عسگرلری ایلک دفعه ۱۹۲۰.جی ایلده عراقین قوزئیینده کوردوستان دؤولتینی یاراتماق مقصدی ایله دؤیوشموشلر. سونراکی ایللرده پئشمرگهلرین فعالیتی ضعیفلهدی و زامانلا تاریخ صحیفهسیندن چیخدی. ۲۰۰۵.جی ایلده آمریکا عراقین قوزئیینده تهلوکهسیزلیگی تامین ائتمک اوچون پئشمرگهلرین فعالیتینی یئنیدن برپا ائتدی. سایلاری تخمیناً ۳۰۰ مین نفردیر.
سون زامانلار عراقین قوزئیینده یئرلشهن عراق کورد بؤلگهسل ایدارهسینین حربی قوهسی اولان پئشمرگه ایله ترور تشکیلاتی پکاکا آراسیندا آرتان گرگینلیک گئتدیکجه چاتیشمالارا چئوریلیر. پکاکانین دوهوکون آمدی بؤلگهسینده پئشمرگهیه باغلی زراوانی قوهلرینه قارشی سالدیریلاری آرتیر.
سون ترور سالدیریلاری نتیجهسینده آغیر ایتکیلرین اولماسی بوتون عراق کورد بؤلگهسل ایدارهسینده هامینین غضبینی آرتیریب، پکاکا ایسه بو ایشده مسئولیت داشیمادیقلارینی بیلدیریر. بئله کی، پکاکا متینادا اونلارین ساحهلرینه گیرمهیه چالیشان پئشمرگه قوهلرینی اویاردیقلارینی، اما سالدیریا گئچمدیکلرینی ادعا ائدیر. آنجاق بوتون علامتلر آچیق بیر شکیلده پکاکانین پئشمرگه قوهلرینی هدفه آلدیغینی گؤستریر. عراق کورد بؤلگهسل ایدارهسینین باشباخانی بارزانی ده سرت شکیلده پکاکانی قینادی.
ایندی گلین بیر آز گئرییه دؤنوب باخاق کی، بو زیگزاگ چکن آددیملار نئجه گلدی. تورکیهنین عراقین قوزئیینده پکاکایا قارشی آرتان عملیاتلاری و پکاکانی سرحد خطیندن گئرییه ایتلهیهرک ایرلیلهمهسی، هفتانین، آواشین-باسیان، متینا کیمی بؤلگهلرده ساحه حاکمیتی یاراداراق یئرلشمهسی، بو مدت بویو پئشمرگهنین ده تورکیه سلاحلی گوجلرینه معین آچیلاردان دستک اولماسی پکاکانی چوخ چتین وضعیتده قویموشدو. ترور هؤرگوتو آغیر ایتکیلر وئرمکله یاناشی، کنترل ائتدیگی بؤلگهلرده ده بؤلونمهیه، منطقهلرینی ایتیرمهیه باشلامیشدی. بو باخیمدان پکاکا آچیق بیر شکیلده پئشمرگهنی هدفه آلاراق بؤلگهدهکی وارلیغینی قوروماغا گئچدی.
نهایت، ترور هؤرگوتو پکاکا بؤلگهدهکی خائوسدان فایدالاناراق بیر چوخ ساحهنی «دفاکتو» ایداره آلتینا آلدی و عراق کورد بؤلگهسل ایدارهسینین نفوذونو دا تانیمایاراق حرکته داوام ائتدی. یالنیز ۷۰۰ دئییل، چوخ کند پکاکانین ایدارهسی آلتینا گئچدی. بو، عراق کورد بؤلگهسل ایدارهسینین، اؤزللیکله ده کادپ مقاملارینین هضم ائده بیلمهدیگی بیر وضعیت ایدی. آنجاق تورکیه سلاحلی گوجلرینین بؤلگهده گوجلو بیر شکیلده پکاکانی هدفه آلماسی کادپیه ده بیر فرصت وئردی و آز-آز دا اولسا، پکاکایا قارشی حرکته گئچدیلر. پئشمرگه - پکاکا مبارزهسینین آرتدیغی بئله بیر شرایطده تورکیهنین تروریزمله مبارزهسینه دستک دورومونون یاراندیغی گؤرونور.
ایلگیلیلی خبرلر
اورتا آسیا اؤلکهلرینین عرب اؤلکهلری ایله ایلیشکیلری گلیشیر
اورتا آسیا دؤولتلرینین باشقا اؤلکهلر و یا اولوسلارآراسی تشکیلاتلارلا ایلیشکیلرینده اورتاق فعالیتی گلهنک حالینا گتیرمیش اولماسی سئویندیریجیدیر
آذربایجان جمهوریتی جمهورباشقانی ایلهام علییئوین آوروپا سفری
جمهورباشقانی علییئو، ارمنیستان رهبرلیگینین سیاسی ارک گؤسترهبیلمهسی دوروموندا، ایکی اؤلکه آراسیندا باریش آنلاشماسی ایمضالامانین یاخین واختلاردا مومکون اولاجاغینی بیلدیردی
اؤزبکیستان جمهورباشقانی میرضیایئوین عربیستان سفری
جمهورباشقانی میرضیایئوین وئریملی گئچهن ایلک سعودی عربیستانی سفریندن سونرا ایکی اؤلکه ایلیشکیلری داها دا گلیشهجک، اؤزبکیستاندا عرب سرمایهلری آرتاجاق


text:
چکیردک(ایشلتیم سیستمی)
چکیردک،(اینگیلیسجهده: Kernel) یازیلیمدان گیریش-چیخیش ایستکلرین یؤنَتَن پروگرامدیر. «چکیردک» بو ایستکلری بیلگیسایاریٛن ایشلمجیسینه و باشقا الکترونیک دئورهلرینه چئویریر. چکیردک اوُرتا دا اوُلاراق باشقا یازیلیم پارچالاریلا بیر ایشلتیم سیستمین ایجاد ائدیر.
چکیردکلرین طراحیسی[دَییشدیر]
ایندیکی زاماندا چکیردکلر «میکرو»، «مونولیتیک» و «هیبرید» اولاراق طراحی اولونوبلار.
مونولیتیکده بوتون چکیردک تک پارچا اولاراق طراحی اولونموشدور، میکروچکیردک ایسه، ایشلملر باغیمسیز پارچالاردا اولاراق چالیشیر و احتیاج اولان هر پارچا یوکلنیر و احتیاج اولمایاندا دا اندیریلیر، بو ایکی طراحینین ترکیبی هیبرید چکیردکدیر.
اؤرنکلر:


text:
خرطوم
خَرطوم (عربجه: الخرطوم) سودان اؤلکهسینین پایتختیدیر. بو شهر خرطوم اوستانینین مرکزیدیر و آغ نیل و آبی نیلین توققوشما یئرینده (موگران) واقع اولوبدور. خرطومون آدینین معناسی عرب دیلینده فیلین خورطومودور.
تاریخ[دَییشدیر]
خرطومون بیناسی ۱۸۲۱-نجی ایله قاییدیر کی میصر ارتشی بو محلده بیر پاسگاه یاراتدی. سونرالار بو شهر برده آل-وئریله روونق تاپدی.
قارداش شهرلر[دَییشدیر]
- امان - اوردون
- قاهیره - میصر
- ایستانبول - تورکیه
- آنکارا - تورکیه
- سنت پترزبورگ - روسیه
- ووهان - چین
- اسمره - اریتره
- اوم درمان - سودان
- برازیلیا - برزیل
- سومالی لند
- جیبوتی (شهر) - جیبوتی
- دوبی - بیرلشمیش عرب امیرلیکلری
منبعلر[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا


text:
۶ اوْکتوبر
۶ اوکتوبر: شورویده آتوم سیلاحی؛ عرب-ایسرائیل موحاریبهسینین باشلانماسی.
۱۶۸۳ — آمریکایا کؤچ ائدن ایلک آلمان موهاجیرلر فیلادلفیا شهرینده مسکونلاشمیشلار.
۱۹۰۸ — کریت آداسی عثمانلی ایمپیراتوریسیندان آیریلاراق، یونانا بیرلشدییینی اعلان ائتمیشدیر.
۱۹۱۴ — نوروژ سیاحی تور هیردال آنادان اوْلموشدور.
۱۹۲۷ — اوورنر قارداشلاری نیویورکدا ایلک سسلی فیلمین تقدیماتینی کئچیرمیشلر.
۱۹۴۸ — عاشقآباددا باش وئرن ۹-۱۰ ریشترلیق زلزله نتیجهسینده شهر بوتونلوکله داغیلمیش، تخمیناً ۱۵۰ مین اینسان هلاک اوْلموشدور.
۱۹۵۱ — ایستالین شوروینین آتوم سیلاحینا مالیک اولدوغونو بیان ائتمیشدیر.
۱۹۷۳ — عرب-ایسرائیل موحاریبهسی باشلامیشدیر.


text:
◄بیرینجی پرده:
کاراکتئرلر:
بیر ائرکک (حافتال) و بیر قادین (مریم)
صحنه: ایکی پنجرهلی بیر اوتاق. ایکی صندلی. بیر ماسا اوستونه قویولموش بیر تابوت. تابوتون ایچینده اوستونه آغ چکیلمیش بیر کیشی اوزانیب. مریم تابوتون باشیندا و حافتال تابوتون آیاغیندا دایانیب اؤلویه باخیرلار.
مریم: ایندی نئینیاخ؟
حافتال: بیلیسن گرهی نئینیی؟
مریم: نئینیاخ؟
حافتال: بی هئچ اؤزی ده بیلمیر بینین باشینا نه اوین آچاجییام؟
مریم: نه اویونو آچاجاخسان؟
حافتال: سن هئش یاتیب یوخوندا دا گؤره بیلمزسن.
مریم: نهیی؟
حافتال: کی من بینین باشینا نه اوین آچاجییام.
مریم: نه اویونو آچاجاخسان؟
حافتال: بلکه دئدیم گلیب آپاردیلار اوزاغ بیر درییه آتدیلار.
مریم: یوووو. (صندلینین اوستونه اوتورور)
حافتال: دییهجییم دیبی گؤرینمیین بیر اوچیریما آتسیننار.
مریم: یوووو. (صندلینین اوستوندن دورور. )
حافتال: دییهجییم ال- قولین تیکهلئییب آتسیننار ایته.
مریم: (آغلاییر) سن نییه بئلئیلیسن باااا؟
حافتال: اده بی منه بیر عؤمیر قان اوتدیریب.
مریم: بو سنه نئینیییب باااا؟
حافتال: دای نئینییهجهیدی؟ نامه یادوندا دییل؟
مریم: آی بالا، او بی سؤز دییلدی کی آخی. (بیر آز دایانیر) آللادیب اؤلدیردوخ بس دییل؟ (صندلییه اوتورور)
حافتال: کیم اؤلدیردی؟
مریم: (بیر آز دایانیر) بیز داااا.
حافتال: بیز یوخ، سن.
مریم: نه؟ (صندلیدن دورور) بو دا آخیر پئشهندی داااا.
حافتال: سن اؤلدیردون.
مریم: من نییه باااا؟ (دایانیر) کیم شربتینه سیچان دااواسی قاتدی؟ (دایانیر) کیم لیوانین ایچینه سورنگله نم نه تؤهدو؟ (دایانیر) کیم آخیرده چکیشینن باشیننان ووردو؟ (آغلاییر)
حافتال: سن، سن، سن. اؤزوو چهمه قیراغا هاااا. ایندی کی هئلییه قالدی، بینی کیم آللادیب ائوه گتدی؟
مریم: من. هه، من گتیردیم باااا. من بی ایشتیباه ائلهدیم داااا. سنین سؤزیوه ایناندیم. (بیر آز دایانیر) ایندی ده پئشمانام. هر شئیه پئشمان. (آغلاییر)
(بیر آز سسسیزلیک!)
حافتال: دئمهلی بئلهدی دااای. ایندی کی بئله اولدی، سن اؤلدیریبسن. زهری ده سن وئریبسن، باشیننان دا سن ویریبسان.
مریم: آی بالا، نییه بئلئیلیسن باااا.
حافتال: هه، بیننان بئله گؤر نئینییهجییم؟
مریم: نئینییهجاخسان؟
حافتال: سیزون باشوزا بیر اوین آچیم کی.
مریم: نه اویونو آچاجاخسان؟ (بیر آز دایانیر) فایداسی یوخدی.
حافتال: سفئیلهمه گؤریم. (بیر آز دایانیر. قاققیلتییلا گولور) بلکه وئردیم عمیم ایشین گؤردی. (قاققیلتییلا گولور)
مریم: نه ایشی؟ عمین کیمدی؟
حافتال: عمیمی سن تانیمازسان. (قاققیلتییلا گولور) او اؤلییه ده رحم ائلمز. (قاققیلتییلا گولور)
مریم: یانی نه؟ او اؤلویه نئینر کی؟
حافتال: (قاققیلتییلا گولور) اؤلینی قاباغینا اوزادیب سوورا دا … (قاققیلتییلا گولور) ائله او سؤز.
مریم: ال چح، بو سؤزلر نهدی آخی؟
حافتال: بی سؤزدر؟ (دایانیر) گؤرهجهیسن بی سؤزدر نهدی؟
(بیر آز سسسیزلیک!)
حافتال: هه، ائله عمیم یاخچیدی.
مریم: من بیلمیرم. (بیر آز دایانیر) فایداسی یوخدی.
حافتال: دانیشما گؤریم. یوخسا دئییسن سنی ده…
مریم: منی ده نه؟
حافتال: دانیشما دئدیم، دانیشما. (تابوتون آیاغیندان گلیر باشینا ساری. اؤلویه ساری اییلیر) گؤریسن دااای، اؤلیبسن. بئله اؤلیبسن، هئچ ائله بیل اوولیننن یوخیمیشسان. بیلمیسن ده کی…
مریم: او چوخ شئی بیلیر. (آغلایاراق) او هئش ده اؤلمویوب.
حافتال: (گولور) هه، ائله بی او چوخ شئی بیلیر، بی ده سن. (گولور)
مریم: من بیلمیرم.
حافتال: (الینی مریمه قالدیراراق) دئدیم دانیشما. (اؤلویه ساری اییلیر) هه، سن دانیش. دانیش گؤرهی سن نه دئیرسن؟ نظرووه سننن نه ایش گؤریم؟ (تابوتون باشیندان گلیر آیاغینا ساری) من دئیرم بئلئیلییی داااای. (بیر آز دایانیر. دوشونور) هه، ائله دهرییه آتسوغ یاخچیدی.
مریم: فایداسی یوخدی. (بیر آز دایانیر) خانیمیسینا نه جواب وئرهجییوخ؟
حافتال: سنه ربطی یوخدی. او بیلر من بیلهرم.
مریم: هه، اؤزیز بیلرسیز. هر حالدا باجی- قارداشسیز.
حافتال: بلی، آنجاغ سن سیس یئرونده دانیشما.
مریم: (بیر آز دایانیر) او دا نامهنی اوخویوب؟
حافتال: کیم؟
مریم: باجین.
حافتال: بیلمیرم. آنجاغ دییهسن اوخییب. (بیر آز دایانیر) البته او نامهدن قاباغ دا منی سایمازدی.
مریم: حققی وار.
حافتال: فئمینیستلییون توتماسین گؤریم. (حققیدی- حققیدی دئیهرک، تابوتون آیاغیندان گلیر باشینا ساری. اؤلویه باخیر) من ده اونین عوضینه بینین حققین قویدیم اووجینا.
مریم: اما بونون حققی دییلدی.
حافتال: (حققیدی- حققیدی دئیهرک، تابوتون باشیندان گلیر آیاغینا ساری) او ائله بیل نامهدن قاباغ منیم ده یازدیغیمی اوخیمیشدی.
مریم: حتمن داااا.
حافتال: اوخییاندا چوخ نایراحات اولمیشدی.
مریم: حتمن داااا.
حافتال: آنجاغ من او یازینی اونا وئرمهمیشدیم، بی وئرمیشدی.
مریم: یوووو، بو وئرمهمیشدی. دوسلاریزین بیری اونا دئمیشدی.
حافتال: (صندلینین اوستونده اوتورور) البته او قاباغدان منی سایماز.
مریم: حققیدی.
حافتال: اوننان دا دئیرسن کی فئمینیست دییلسن. (بیر آز دایانیر) گؤرهسن کیم وئرمیشدی؟
مریم: مشترک دوسلاریزین بیری.
حافتال: وای دده، یانی او؟ (صندلینین اوستوندن دورور)
مریم: او کیمدی؟
حافتال: احتیمالن… (بیر آز دایانیر) سنه ربطی یوخدی. سن دانیشما.
مریم: هر حالدا گوناه سندهدی.
حافتال: سن دانیشما دئدیم.
(بیر آز سسسیزلیک!
حافتال: دوغیردان آاا.
مریم: اصلن بونون گوناهی نه ایدی باااا؟ (بیر آز دایانیر) سادهجه یازیردی داااا.
حافتال: یازیلاری هیرسیمی چیخاردیردی.
مریم: (صندلییه اوتورور) نییه آخی؟ هر شئیین بیر دلیلی اولمالیدی آخی.
حافتال: بیلمیرم. ائله بئله. (بیر آز دایانیر) اصلن سنه نه وار بااااخ؟
مریم: (بیر آز دایانیر) اما چوخ گؤزل یازیردی. (بیر آز دایانیر) بعضی یازیلاری…
حافتال: سن دانیشما دئدیم بااااخ.
مریم: (بیر آز دایانیر) ائله یازیلارینا گؤره…
حافتال: دئدیم دانیشما. (بیر آز دایانیر) بی هئش نه بیلمیردی. هئش نه.
مریم: اما بیلیردی.
حافتال: یوخ، بیلمیردی.
مریم: بیلیردی، چوخ دا بیلیردی.
حافتال: (صندلییه اوتورور) بیلمیردی دئدیم، بیلمیردی. سن دانیشما!
(بیر آز سسسیزلیک!)
حافتال: گئدیم عمیمی چاغیریم. بینی بی تهر بی یئرده ایتیرمهلییوو.
مریم: نه جور؟ هاردا؟
حافتال: بیلمیرم. عمیم بیلر. درهده، اوچیریمدا، قوییدا، نه بیلیم.
(صحنهیه یاغیش سسی یاییلیر. حافتال و مریم صندلیدن دوروب، پنجره اؤنونده دایانیرلار. پنجرهنین دالیندان اوزو تاماشاخانایا باخیرلار.)
(بیر آز یاغیش سسی!)
(بیردن ایکیسی ده یاغیش سسینین ایچیندن گلن سسدن دیسکینیب، کورهکلرینی پنجره شوشهسینه دایایاراق، آرخالارینی تاماشاخانایا چئویریب، شاشقین بیر دورومدا اؤلویه باخیرلار.)
سس: به- به، نه گؤزل یاغیش یاغیر! حیات ایندی باشدان باشا دنیزدیر. باخ، مریم! سن ایندی ایشدن چیخیبسان. اییده بولواری قیراغییلا پییادا یاغیش آلتیندا گئدیرسن. آیاق ایزلرین خییابانا قویولمامیش سیلینیر یاغیش آلتیندا. چتیرسیز ایسلانیبسان. بولودلار منی سنه خاطیرلادیر. بیر اییده آغاجینا سیغینیرسان. موبایلیندا “ک” حرفیله باشلانان آدلاری آختاریرسان. زنگ وورورسان. اوزاقدان آغلاماغیوی گؤرورم. بولودلار بو دؤنه گؤزلریوه چؤکور. بو دؤنه بوتون شهره سنین گؤزلریندن یاغیش یاغیر. بؤیروندن بیر- بیر سوووشان ماشینلارا باخیرسان. سن یاشادیغین شهرده ماشینلارین قاباغینی کسیب شوشهسینی سیلن یوخدور. اولسایدی دا بو یاغیشدا اونلارا ایش تاپیلمازدی. یادیندامی؟ بیز آغ یاغیش دئییردیک بئله یاغیشا. ایندی بو آغ یاغیشین آلتیندا نئجه ماشین شوشهسی سیلمک اولار کی؟ گؤرورسن داااا، شوشه سیلن قیزجیغازلارا نئجه ده اورهییمیز یانیر. نه اولسون کی بیزیم ماشینیمیز یوخدور؟ بیز اونلارین اللرینی ده اؤپمک ایستهییریک. هله سن بولوار بویونجا حرکتسیز سئرچهلری ده گؤرورسن. اؤزون کیمی آغ یاغیش آلتیندا جوم- جولوق ایسلانمیش سئرچهلرین ده، یووالارینا اوچماغا قانادلاری یوخدور. (سس بیر آز دایانیر)
مریم: (آغلاییر) …
سس: آغلاما مریم، آغلاما! باخ، یاغیش سسی قاریشیب آغلاییشیوین سسینه. سن هله ده چتیریوی آچماییبسان. اونسوز دا گؤتورمهدییین چتیری نئجه آچاجاقسان کی؟! بو نه سیردیر؟ من ده تئلئفون دالیندا ایسلانمیشام. سنه دئمیشدیم، من اؤلندن سونرا بئله، سن یاغیشدان ایسلاناجاقسان، من سندن. یاغیشدان قاچما مریم! آغ یاغیشدا دویونجا ایسلانماقدان گؤزل نه وار کی؟ باخ، ایندی سن ائویزه یئتیشینجه من ستلجم اولاجاغام، بیلیرم. بوندان بئله چتیریوی گؤتور آنجاق. بیر آز دا اؤزیوی توت! بونجا آغلاماغین خوشوما گئتمیر. بیر آز گؤزلریوی یوموب اوزانمالیسان. بیر آز سسسیز- سوراقسیز دوشونمهلیسن منی. من ایندی او بولوارداکی سئرچهلره بنزهییرم. آغ یاغیش آلتیندا قالان سئرچهلره. سن ائویزه یئتیشن کیمی من ده یوواما گیرهجهیم. سون یوواما! سنسیز یووام سویوق اولاجاق. چوخ سویوق، بیلیرم. یووام درهده اولور اولسون، اوچورومدا اولور اولسون، نه فرقی وار؟ اینسان تکی دیریلییینده بیر آز فرقلی یاشاسا یاخشی اولار. یاخشی آدام اولماق قولای دئییل گولوم! کیمیسی تورپاق آلتیندا، کیمیسی تورپاق اوستونده، نه فرقی وار؟ حقیقت هر زامان اؤزونو گیزلی ساخلاییب. اونو کشف ائتمهیه چوخ دا چالیشماق لازیم دئییل. اینسانلار یاشاماق اوچون شهرلر، کندلر، داغلار، درهلرده آرد- آراسی کسیلمهدن اوزون- اوزادی قویروقلار اولوشدورورکن، هامیسی بیر- بیرینه اؤزگهدیر. کیمسه کیمسهیه اولدوغو کیمی قارشیلانمیر. اینسان اینسانی سئومیر کی، سؤمورور. من آنجاق سنی سئودیم مریم! سنی سئودیم، بیر بالیقدا بیر دنیز تجروبهسی الده ائتمک اوچون. حال بو کی دنیز بالیقدان بوم- بوش ایمیش. بالیقلار چؤپلوکده چابالاییردی. (سس بیر آز دایانیر. یاغیش سسی ده کسیلیر.)
سس: منیم سیزدن نفرت ائتدیییم یوخ، دوستلار! سیزین منی اؤلدورمهییز منی گوناهلاندیرمیر. منی اؤلدوردویوزون سببیسه حیاتیزدا ایلک دؤنه بیر ایستهیین، سیزین گؤزلهدیییز کیمی نتیجهلنمهمهسعیدیر. من چالیشقان بیریسعیدیم. اؤز بیلدیییم، اؤز باشاریمجا یازیردیم، یارادیردیم. کیمسیله ایشیم یوخ ایدی. سیزسه منی اؤلدورمکله بیر چوخ شئیلری یوخ ائتدیز. اما مریم، من سنی تورپاق آلتیندا دا سئومهسم اولمایاجاق. هر گون تئلئفونلاریوی گؤزلهیهجهیم. هر گون مساژلاریوی آچیب اوخویاجاغام. کیمسه سئومهدییی کیمی سنی سئوهجهیم یئنه. هردن منه باش وور لوطفن. سنه داریخاجاغام. و سن، حافتال! سن مریمی اولدوقجا آشاغیلادین. اولدوقجا ایهانت یاغدیردین اونا. اونون آدییلا اوینادین. و ده حئیثیتییله. مریمدن ایسته کی سنی باغیشلاسین. اینان، منیم سنه نفرت ائتدیییم یوخ. تکی ایسته، سنی باغیشلاسین مریم. آرتیق سنه دئمهیه بیر سؤزوم یوخ. هامیسی بو قدر ساده. تامام. کئفیزده اولون!
(بیر آز سسسیزلیک!)
حافتال: من بیردا قالا بیلمهرم. گئدیرم عمیمی گتیرم. (صحنهدن چیخیر.)
مریم: (صحنهنین چیخاجاغینا باش چکیب یئرینه قاییدیر. ال- آیاغینی ایتیریب. یان جیبلرینی آختاریر. موبایلی چیخاریب قولاغینا دایاییر. بیر آز دایانیر) الو! پولیس؟!
بیرینجی پردهنین سونو.►
◄ایکینجی پرده:
کاراکتئرلر:
مریم- حافتال- رضا- سعید- شهروز- عادیل- نادیر- عسگر- دومان- سولماز- قارداش ۱- قارداش ۲- بیر قادین- ۹ یاشلی بیر قیز- فرهاد- ماحمید- اقدس- مهسا- رحمت- شاهروخ- قارداش ۳- قارداش ۴- فریبا- سوسن- افلاتون- ارسطو- باجی ۱- باجی ۲
⌡صحنه: اورتادا بیر تابوت. نئچه نفر ایکی- ایکی، بیر- بیر داغینیق شکیلده دایانیبلار. هامی تابوتا باخاراق بیر- بیریله دانیشیرلار.⌠
رضا: (سعیده) اصلن اینانا بیلمیرم. دونن ماشیندا باهم ایدو. گولیشی جانیمی آلیردی.
سعید: (رضایا) من دئیردیم به اونی سیقار اؤلدیرر.
شهروز: (عادیله) یاخچییام. مدرهسهنین مودیری اولمیشام.
عادیل: (شهروزا کوتونون قول دویمهسینی گؤستهریر) جانی اوچین، تح یوز مین تومن بی ایکی صدف دویمییه وئرمیشم.
نادیر: (عسگره) بیردان هارا گئدهجیسن؟ تزه بی شعر دئمیشم.
عسگر: (نادیره) سن دای پیللی اولاننان بیزی سایمیسان.
دومان: (سولمازا) به او بهادور هاردادی؟ قرار ایدی بیردا بیر آز دانیشسین آخی.
سولماز: (دومانا) باکیدان هئش خوشیم گلمیر ائئئ، گئتسم آنکارییا گئدهجییم.
قارداش ۱: (قارداش ۲ نین یانیندا باشی قینیندا، الی قوینوندا دایانیب آغلاییر) …
قارداش ۲: (بیر قادین و ۹ یاشلی بیر قیزین آراسیندا دایانیب، قیزی قوینونا آلیب بیرلیکده آغلاییرلار) …
فرهاد: (ماحمیدا) بابام، بی گولی نئینیر آخی؟ قارداشیم ایچه بیلسئیدی، دوریب گئدردوو ییلاغا.
ماحمید: (فرهادا) آمما بی منیم اوستده تیحدیییم اوتاغی ییلاغدان دا چوخ ایستیردی.
اقدس: (مهسایا) بئش میلیون حسابینا تؤکوردوم قبول ائلهمهدی.
مهسا: (اقدسه) مارلین مونروئنی بتر سئویردی.
رحمت: (شاهروخا) چارراهداکی ساختومانی سؤکنده چوخ اینجیمیشدی.
شاهروخ: (رحمته) همشه ده آناسینین دورنالاریننان دئییردی.
قارداش ۳: (قارداش ۴ ون بوینونا ساریلیب آغلاییر) …
قارداش ۴: (قارداش ۳ ون بئلینی قوجاقلاییب آغلاییر) …
فریبا: (سوسنه) سن نه دئدین؟ ویرجینیا وولف؟
سوسن: (فریبایا) هن، بی ده نوام چامئسکی.
افلاتون: (ارسطویا) موسیقی تحلیییندی، یوخسا درده چاره ائلهمیر.
ارسطو: (افلاتونا) نیچهنین ده کی بیغلاری هیتلئرده اولمالیدی.
باجی ۱: (باشینی باجی ۲ نین چیینینه قویوب آغلاییر) …
باجی ۲: (ساغ الیله باجی ۱ ین دالدان ساغ قولوندان یاپیشیب آغلاییر) …
ارسطو: (افلاتونا) او یازینی سایی اوزینن اون ایکی دفعه اوخیمیشام.
افلاتون: (ارسطویا) سسی، گولیشلری، اؤزی، حئییف اولدی.
سوسن: (فریبایا) یوخ، او اوپوزیسیوندی، بونا پوزیشین دییر.
فریبا: (سوسنه) دوغوردان؟ بس اوندا… هن.
شاهروخ: (رحمته) بایئر مونیخ بی گئجه رئال مادریدی سؤکهجی.
رحمت: (شاهروخا) بی قبریستانی دا یوخاری باشا کؤچیتسئیدوو، یامان اولاردی.
مهسا: (اقدسه) نئینییهجی؟ میر- مینجیغ دا اولسا اولار.
اقدس: (مهسایا) اما من قیزیلی چوخ ایستیرم داااا.
ماحمید: (فرهادا) من بیلیردیم، لا مصصبین گؤزدریننن قم یاغیردی.
فرهاد: (ماحمیدا) بابام، گولنده ده هئچ اورهیدن گولمیردی.
سولماز: (دومانا) شعرلریمی اوول اونا آپاریردیم دوزهلدیردی.
دومان: (سولمازا) هئئئئی، فانی دونیا کیمه قالدی؟
عسگر: (نادیره) بی توپ کالباس، بی بسته چؤرهی، دای نه دئییسن؟
نادیر: (عسگره) من آمما پوسته یئییب شعر اوخییاجییام هاااا.
عادیل: (شهروزا) من باشی داشدی هئش باش آچیرام کی.
شهروز: (عادیله) سن ده مودیر اولسون اولاری بیلرسن.
سعید: (رضایا) دای منه بی شهرین داد- دوزی یوخدی.
رضا: (سعیده) کاش او مریمه بی زهی ویرا بیلئیدوو.
(بیر آز سسسیزلیک!)
(قارداشلار، باجیلار، بیر قادین و ۹ یاشلی قیز آغلاشیرلار. مریم صحنهیه گیریر. آداملارین آراسیندا دولانماغا باشلاییر. سونوندا تابوتون باشیندا اوتورور. چایکووسکینین “بؤیوک صنعتکارلار اوچون آغیت” سمفونیسی صحنهیه یاییلیر.)
مریم: (ایچین- ایچین آغلایاراق) آه، هر شئیین نتیجهسی دئماخ بویوموش! اولسون، گئت، سن ده او بیرلری کیمی گئت! گئت اومید ایشیغیم، گئت! اوش گئت اولدوزلارا ساری! نئچه گوندو گؤی اوزونه یالواریرام سنه ایستی بیر قوجاق وئرسین! اولدوزلارا دئمیشم، بو گونلر سیزه تازا بیر اولدوز قوناخ گلهجاخ. اونو قورویون لوطفن! بیلیرم اویانمییاجاخسان، اما نه اولور اویان! اویان اومید ایشیغیم! اویان، گینه منی سئو، منی قورو! بلکه دؤنه بیلدین هله، گئرییه دؤن، نه اولور؟! لعنت اولسون بو اؤلومه! لعنت اولسون بو یاشاما! سن کی بئله گئتمزدین آخی! دور بی باخ گؤر نه حالدیام! بونجا زامان سنله بیرلیخدا اولدوغوما دیمیرهممی؟ لوطفن قوی بیر داها سنین پاریلتیوی قبول ائدیم! لوطفن، بیر دفعه، نه اولور؟! چوخدان قارانلیغام، اومید ایشیغیم! لعنت اولسون قارانلیغا! لعنت اولسون حافتالا دا، منه ده! لعنت اولسون سنه ده، دور ایاغا! لوطفن اومید ایشیغینلا بیر داها منی آیدینلات، بیر داها منی ایسیندیر! (تیترهمهیه دوشور) باخ گؤر نئجه اوشویورم! او آغ یاغیشین آلتیندا قالاننان بری بئلهیم. دور بو قارانلیغی یوخ ائله جانیمدان. یوخ ائله بو اوشوتمهنی بدنیمدن. اصلن یوخ ائله منی! بوراخ گئدیم جهنمه، قیزیشیم! من سنسیز دااا هئش کیمه ایذین وئرمییهجاغام. سنسیز ایذین وئرمییهجاغام بو حیاتا بئله. بیلیرم اینانمییاجاخسان، اما نه اولور بو دفعه اینان! سؤز وئریرم. دا قویمییاجاغام بیزه انگل اولسونلار. لعنت اولسون بو یاشاما، بو اؤلومه! (جیبیندن بیر میداد، بیر دفتر چیخاریر) باخ، او گون سنه بیر دانا گونلوک دفتری، بیر دانا دا میداد آلمیشام. دور بو میدادین گوجیله گینه ده منی سئو، منی قورو! قویما بوننان آرتیخ سنه داریخیم! جیسمیم، جانیم سنه عایید، دور، نه اولور؟! (بیر آز دایانیر. اؤزونو توختادیر. داها آغلاماقلی دئییل. تابوتون باشیندا اوتوردوغو یئرده، آیاغا قالخیر. دفترله میدادی تابوتون اوستونه قویور) اولسون، بولار مننن سنه سون هدیه. منه نه دئماخ ایستهسن بونا یازارسان. بو تئزلیغا گلیب سننن آلاجاغام. گئتدیم، داها قالماخ اوچون هئش بیر سبب یوخ. سننن آیریلمیرام دا هاااا، فقط گئدیرم. (گئدیب ۹ یاشلی قیزین یانیندا دایانیر. سمفونی سسی کسیلیر.)
(حافتال صحنهیه گیریر.)
حافتال: (قاهقاهایلا گولور) اؤلی باغیشدادی منی. او مؤلیف منی باغیشدادی دای. (بیر آز دایانیر. شاشاراق صحنهدهکیلره باخیر. آغلاییر) او یئددی نفرین یوخیسینا گیرمیشدی. (بیر آز دایانیر. قاهقاهایلا گولور) او منی دای باغیشدئییب. (بیر آز دایانیر. آغلاییر) آنجاغ من اونی اؤلدیردیم. (بیر آز دایانیر. قاهقاهایلا گولور) آنجاغ او منی باغیشدادی. اؤلی منی باغیشدادی. (دوردوغو یئرده اوتوروب صحنهدهکیلره باخیر.)
صحنهدهکیلر: (صحنهنین اوجونا گلیرلر. بیرلیکده) بیز قاتیلی باغیشلادیق. سیز ده اونو باغیشلایین!
(سون)
بهمن آیی ۱۳۹۲ (۲۰۱۴)


text:
خبرین کؤک اؤزللیک لری
خبرین کؤک اؤزللیک لری
محمد شکری آستمال
– گیریش
خبرعمومی رسانه لرین اساس خام مادهسی دیر، خبر یازماق، قازئتهچیلیگین کؤک بؤلوملریندن بیری دیر. بو ساحهده اوزون ایللردیر دونیایین چوخلو اؤلکهلرینده ائیتیم و اؤیرتیم( آموزش و پرورش ) ایشلری گؤرونور. تأسف ایله بیزیم آذربایجاندا قازئتهچیلیگین یوز ایللیک تاریخینا باخمایاراق بو ساحهده هئچ بیر اساسی علمی آددیم گؤتورولمهمیشدیر، شوبهه سیز قازئتهچیلیک و خبریازارلیق ایله علمی یاناشیلمادان، عمومی رسانهلریمیزده، بو تاریخی و ایجتماعی رسالت لرین یئرینه یئتیرهبیلمهیهجکلر، مقالهده، عمومی رسانهلره مخصوص اولان خبرین داشدیغی «کؤک اؤزللیکلری» آچیقلانمیشدیر.
مئدییا خبری و آغیز خبری
خبرین تاریخی، اینسانین دیل آچماسی ایله یاشیددیر. دیلچیلیک بیلیمینه گؤره جمله ایکی بؤلومدن اولوشور :۱ – خبر ۲ – مبتدا
اینسان هر بیر جملهنی آغزینا گتیررکن ائشیدنلرینه بیر موضوع اؤزرینده خبر وئریر. بیز گونده آغیزلاردان یوزلرجه خبر ائشیدیب، اؤزوموزده یوزلرجه خبر یاییریق. بیر- بیرمیزی گؤرنده سوروشوروق«نه خبر ؟» ؛«سؤز ساوین یوخ ؟» اینسانلار گؤندلیک یاشاملاریندا، طبیعتده، توپلوملاردا، باش وئرن اولایلاردان چوخلو خبرلر ائشیدیرلر. بو اولایلار ایکی آداما یوخسادا دونیا اوچون خبر اولابیلر؟ خبرلرین حوزه سی بیرآدامدان بوتون دونیا قدر گئنیشدی. بیر کیمسهنین شخصی یاشاییشیندا کی اوغورلار زاماننیندا اونون یاخین یولداشلارینا خبر سانیلا بیلر. بیرکیمسهنین ۵۰ مئترلیک اوجالیغی اولان تیکینتیدن دوشوب دیری قالماسیدا دونیا اوچون خبر اولا بیلر. بس دونیا اولموش، اولوب، اولاجاق اولایلار دنیزی دیر. اولایدان دانیشماق خبر اولسا، دونیا خبر اوقیانوسودور.
سیزجه اینسانلارین هامیسی خبرچی دیرلرمی؟ یوخسا بیزیم خبر آدلاندیردیغمیز خبر ایله خبر آژانسلاریندا یاییلان خبرلرین فرقی وارمی؟ بوسورغولاری چؤزمک اوچون، خبر آژانسلاریندان یاییلان خبرلرین هانسی اؤزللیکلری اولمالی دیر؟ سورغوسونا جاواب وئرمهلییک، تصور ائدین سیز بانکدا اولان زامان بانکا اولان سالدیریمایا شاهید اولورسوز، ایکی مسلح کیشی ایچری گیریب هامینی سوسدوروب، بانکدان بیر بؤیوک مبلغ ده پول اوغورلاییرلار. سیز ذهنیزده باش وئرن بو اولایدان بیر راپورتاژ حاضیرلاییب چوخلو آداملارا بو قورخولو و هیجانلی اولایی تعریف ائدیرسینیز. بو اولایدان خبر آژانسلاریدا خبر یاییرلار. سیزین خبرینیز ایله خبر آژانسلاریندان یاییلان خبرین آیریمی گؤزه چارپاندی. سیز دئییر سیز صبح ساعات ۱۰ دؤوره بری ایدی برق قبضین اؤدمک اوچون کوچهنین باشینداکی بانکا گئتدیم. نؤوبهده اوتورموشدوم اللرینده تاپانچا اولان ایکی اوزو اؤرتوکلو کیشی ایچری گیریب حربه، زوربا ایله هامیینی سوسدوراندان سونرا باجهلرین دالیسیندا اولان پوللاری و باهالی کاغاذ لاری بیر توربایا ییغیب قاپیدا دوران بیر آرابا ایله آرادان چیخدیلار. سیز بو راپورتاژدا نه سالدیرینین تاریخین، نه یئرین، اوغرلانان پولون میقدارین، نه بانکین آدین، نه اوغرولارین کیم اولدوغون و یا بو اوغرولارین هارا باغلی اولدوقلارین، اونلارین کامئرالار وریندن تانییب تانینمادیغیندان هئچ بیر سؤزوز یوخونوزدور. امما بو اولای ایله باغلی خبر آژانسلاریندا یاییلان خبرلرده چالیشیلار بو اولایی ایله ایلگیلی مخاطبین ذهنینده یارانان بوتون سورغولارا، دوز و آیدین بیرشکیلده جاواب وئرسینلر، یانی عمومی رسانالاردا خبر بیچیمینه دوشن راپورتاژلار گرکدیر اوچ اؤزللیگه مالیک اولسون؛ بو اؤزلیکلر بونلاردیر:
۱ – دوز لوک Accurate
۲ – آیدینلیق Clear
۳ – قاپساملیق(جامع لیک) Complete
– خبرین کؤک اؤزللیکلرینین آچیقلاماسی
فیزیک بیلیم ینده ایشلنن«ایش» کلمهسی ایله عادی اینسانلارین آراسیندا ایشلنن آنلامین نه قدر فرقی اولسا ائله ایلهتیشیم (ارتباطات) بیلیمینده ده ایشلنن«خبر» سؤز ایله عادی اینسانلارین آراسیندا ایشلنن آنلامیندا فرقی ذاتا چوخدور. ارتباطات بیلیمینده خبر هر موضوعدا اولورسا اولسون، هر یئرده باش وئریرسه وئرسین، هر کیمین ال ایله یازیلیرسا یازیلسین، هر هاردا یاییلیرسا یاییلسین، بو اوچ اؤزللیگی داشیمالیدیر. بو اوصول رعایت اولونماسا یازی روایت، راپورتاژ، شعر و یا ادبی یازی اولا بیلر امما خبر اولا بیلمز، نئجه دینده «اوصول دینی» قبول ائتمهدن هر نه قدر «فروع دینی» گؤزل یئرینه گتیرسن «دینی عقیده لر» باخیمیندان عبث ایش آدلانیر، ائله خبر یازماقدا دا بئله دیر. خبر یازان، «خبر دیری» اولان بیر اولایی کشف ائدیب، خبری عنصرلری توپلاییب گؤزل بیر بیچیمده او خبری یازسادا، آنجاق، «کؤک خبر اؤزللیکلرینی» رعایت ائتمهسه او یازی خبر دئییل.دئدیگیمیز کیمی خبرین اؤزل لیکلری بونلاردیر: ۱– دوزلوک ۲ – آیدین لیق ۳ – قاپساملیق
– دوزلوک نه دئمک دیر؟
عمومی رسانهلرین بیرینجی مشتریلری همده بیرینجی قدرت قایناقلاری مخاطبلری دیر. گون تکنولوژیلری و سیاسی تبلیغاتلاری اثرینده بوگونکو دولاشیق دونیادا داها ایطلاعات تاپیلماز بیر نسنه( کالا ) دئییل دیر. یئنی تکنولوژی کؤلگه سینده کامپیوتر ایله بیر خط تلفونو اولان هر بیر کیشی، دونیانین ان بؤیوک خبر آژانسلاری قدر یئنی ایطلاعات و خبره ال تاپا بیلر. اینسانلارین هر آندا و هر یئرده باشلارینا دئیتا( وئری ) بمبلرینین سالینماسی چاغ(عصر) میزین اؤزللیکلریندن بیری دیر، اونا گؤره بو گونلر باشقا ساحهلره تای خبر حوزهسینده ده انحصار آرادان قالدیریلماقدادیر.
خبر ایزلهین اینسانلار آرخایین قایناقلار آراخاسینجادیلار. آرخایینلیق ایلک سیرادا دؤزلوک ایله اله گلیب، ائله دؤزلوک ایلهده الده قالار.
خبر یازانلارین، ان مهم ایجتماعی و شغلی مسولیت لریندن بیری، اونون خبر ایشینده دوز اولماسی دیر. خبر یازان گرک خبری توپلاماقدان، یازیب، یاییماغا قدر دوز اولماسینی اؤزونه وظیفه سایسین، خبره جهل و یالان قاتماسین. دوقتور توخ گؤز یازیر : خبرلشمه وسیلهلرینین ان مهم مسولیتلریندن بیری مخاطبلری اوچون دوز خبر وئرمکدیر. خبر یازان گرک خبرین دوزلوگؤندن آرخایین اولسون، خبرین دؤزلوگوندن آرخایین اولماق قازئته چیلیک شغل نین گرکلریندن دیر. خبر یازان گرکدیر واقعه’نی باش وئرن کیمی مخاطب لره چاتدیرسین، خبر یازان ائلییه بیلمز و حقیده یوخدور اؤز شخصی دوشونجهلرین واقعهنین خبر لشمه سینه قاتسین .
– خبرین دؤزلوک اؤزللیک ایله باغلی خبر یازان بو دؤرد موضوعونو خاطیرلاتمالی دیر
۱ – خبرده وئریلن ایطلاعات و وئریلر دوز و تصدیق اولمالی دیر. اونا گؤره خبریازان وئریلن ایطلاعاتا دوزگون و اعتبارلی سندلر تاپیب، باشاردیغی قدر اونلاری قورومالیدیر، نییه کی بعضاً خبریازان مجبور اولار حوقوقی محکمه لرده سؤزلری نین دوزلوگون اثبات ائتسین.
۲ – دوزلوگو نقض ائدن یالنیز یالان دئییل بلکه بیلمهمیزلیک و جهلده دوزلوک فاکتورونو نقض ائده بیلر. اونا گؤره خبر ایله ایلگیلی ایطلاعاتیمیزی و علمیمیزی یوخاری آپارمالییق. مثلاً بیر واقعهنی خبر لشدیرن زامان علمی قانونلاری بیلمهدیگمیز اوچون یانلیش ایطلاعات وئرهبیلریک، اونا گؤره خبر یازان اؤز خبر آلانیندا علملر اوقیانوسو اولمالی دیر، درینلیگی بیر بارماق بندی قدر اولسادا. او یئری گلدیگی زامان بیلیمینین لازیم اولان حوزهسین درینلندیرمه لیدیر.
۳ – خبرین بیلگی توپلاما مرحله سینده گرک خبر یازان خبردن یا واقعهدن اولوملو یا اولومسوز تأثیرلهنن شخص یا قوروپلاری بیلیب دوزه-دوغرو گئیدیرمیش غرض لی ایطلاعات لرین کشف ائدیب خبرینین دوزلوک اؤزلیگین قوروسون.
۴ – بانک مشتری سی بیر بازه زمانیده اؤز تعهد لرینه عمل ائله مک ایله بانک ده اؤزونه مالی اعتبار قازانان کیمی خبریازانلار ایله عمومی رسانهلرده جامعهده زامان بویو یایدیقلاری دوز خبرلر ایله اؤزلرینه آرخایین لیق و اعتماد یارادیرلار. امما اونلارین خبرلرینین یاددان چیخماسی و اونلارین خبرلرینین موسسه لر و شخص لر وریندن یالانلانماسی « برگشت چک»مسلهسینه بنزرکی میللت حیمایهسینی الدن وئرهییلرلر. میللت حمایهسینی الدن وئرن بیر خبریازان یا عمومی رسانهنین مخاطبلری داغلیب، وارلیق فلسفهسین الدن وئرر. آتا آنالار دئمیشکن دوز اگرینی کسر و یا یالانچینین ائوی یاندی هئش کیم اینانمادی، اونا گؤره بیر خبریازان اینانمالیدیرکی اونون ایلک و اساس سرمایهسی اونون دؤزلوک اعتباری دیر.
– خبرین آیدینلیغی
خبر حوقوقو یازیلاری قدر آیدین و اوشاق آرزولاری و قارقیشلاری کیمی ساده و یاوان بیر دیلده اولمالیدیر. خبر گرک اوقدر آیدین اولاکی اوخوجونون گمانین مین یئره یورمویا و خبرده وئریلن بیلگی لر آیدینلیق باخیمیندان گرک بو مشخصهلری داشیسین:
۱ – خبر صرفی و نحوی باخیمدان او قدر ساده جملهلر ایله یازیلمالیدیرکی، بوتون اوخوجولار اونو باشا دوشه بیلسین.
۲ – جمله لرده ایشلهنیلن کلمهلر اوقدر آیدین و دوزگون سئچیلمهمهلیدیرکی، مخاطبین ذهنینده کلمهلردن نئچه معنا حدس وورولمایا. اوخوجولارین چوخونون ذهنلرینده اولان لغت خزینهلرینه دیققت اولونمالی؛ تازا یارانان یا اسکی کلمه لردن و خارجی کلمهلردن آز ایستفاده اولونمالی و اولونسادا معنالاری دیرناق آراسی وئریلمهلیدیر.
۳ – بیلیم و یا علم تئرمنلری گرک اوقدر ساده بیر دیلده دئییلمهلی کی اوخوجولارین چوخو اونو باشا دوشمهلی، یا دا خبرده او تئرمن قیساجا آچیقلانمالیدیر .
۴ – قیسادیلمیش کلمهلرین یا آدلارین بوتونو هئچ اولماسا بیر سیرا خبرین اولینده وئریلمه لیدیر .
خبرین آیدین اولماق ایله باغلی دوقتور شکرخواه یازیر: ساده یازماقدان منظور بو دئییل کی اوخوجونون ساوادی آزدیر. بلکه منظور بودورکی ایستمهییریک اوخوجو خبره چوخ واخت یا انرژی قویا بلکه ایستهییریک خبر راحاتجاسینا اونون بئینینه باتسین و اوخوجونو اینجیتمهمک و دؤشونمگین آسان ائلهمک بیزیم وظیفهمیز دیر.
– خبرین قاپساملیق اؤزللیگی
خبر دئین یا یازان شخص مجاز دئییل«اوخو آتیب، یایی گیزلتسین»، یانی خبریازان بیر گئرچکی یا اولایی خبرلشدیرن زامان، اوخوجونون ذهنینه گلن بوتون سورغولارا باشاردیغی قدر جاواب وئرمهلی دیر. یانی گلجکده تانیش اولدوغونوز خبر عنصرلرین تامام ایله خبرینده وئرمه لی دیر.
اؤرنک اولاراق اگر بیر شهرده ضید دؤولتی بیر تظاهرات باش وئرمیشسه، خبر یازان یالنیز بو تظاهراتین اولماسینی خبر وئرمک ایله بو اولایی خبر لشدیره بیلمز. او گرک آچیقجا و بوس بوتون یازاکی تظاهرات هارادا، هانسی زاماندا، کیملرین ال ایله باش وئرمیشدی، تظاهراتدا نهلر مطرح اولوندو و هانسی حادثهلر باش وئردی و نهلره تأثیر قویدو. یانی حادثه ایله باغلی بوتون ایطلاعاتلار وئریلمهلیدیر .
سونوج
دوزلوک، آیدین لیق، قاپساملیق اؤزللیکلری خبر یازماغین کؤکودور. بیر مئدییانین دیری و اعتباری، یایدیعی خبرلرینده بو اوچ پرنسیپه نه قدر صادیق قالماغیندان آسیلی دیر. بیزیم خبر یازارلاریمیز خبر یازمالاریندا بو اساسلاری رعایت ائتمه لی دیرلر. خبر، مهم «خبر دیرلری» ایله دولو اولسادا ، یازیشیندا دوزلوک، آیدینلیق، قاپساملیق اؤزللیکلری نظرده آلینماسا، خبر هویتی داشییا بیلمز.
اؤزگؤر ( آزاد ) مئدییالار چالیشارلار بو اوچ پرنسیپه پئرفیشنال ایش لرینده صادیق قالسینلار امما قدرته باغلی اولان مئدییالار خبر یاییماقدا باغلی اولدوغو قدرتلرین مصلحتلرینی و قازانجلارینی نظرده آلیرلار، اونا گؤره بو گون اؤزگؤر مئدییالارین مخاطب لرینین سایی چوخ آلماقدادیر .
– قایناق لار
۱- نعیم بدیعی، حسین قندی، روزنامه نگاری نوین، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی
۲ – دوقتور اویا توخ گؤز، تمل قازئته چی لیق، آنکارا یونیوئرسیته سی سیاسال، بیلگیلر فاکولته سی یایینلاری
۳ – یونس شکر خواه، خبر، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها
۴- MEGEP اساسیندا قازئته چی لیک بؤلومونون خبر توپلاما ۱ – آنکارا ۲۰۰۷
۵- دیوید رندال، ترجمه علی اکبر قاضی زاده، روزنامه نگاری حرفه ای، موسسه انتشاراتی روزنامه ایران
۶- دکتر سید محمد دادگران، مبانی ارتباطات جمعی، انتشارات فیروزه
۷-فلیپ گایار، ترجمه فضل الله جلوه، فن روزنامه نگاری، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی
۸- ژورنالیست ین ال کیتابی، ریضوان قنبرلی
۹- آینور بشیرلی، آینور کریم اووا، دل آرا وکیل اووا، خبرچی لیک، درسلیک باکی -۲۰۰۷


text:
۱۲ شهریور موناسیبتی ایله گونئی آزربایجان سیاسی تشکیلاتلارینین ۱۲ ماددهلیک بیاننامهسی دیرلی گونئی آزربایجان تورک میللتی! چاغداش تاریخیمیزده هامیمیزین نوستالژیک دویغولارلا آندیغیمیز و هئچ زامان اونودا بیلمهدیگیمیز اولایلاردان بیری،...
همانگونه که مستحضرید مرکز همکاری تشکیلات های آزربایجان جنوبی در راستای اعتراضات متوالی ملت آزربایجان به سیاست خشکاندن عمدی دریاچه اورمیه و به سخره گرفته شدن مطالبات مردمی، برای عصر...
آزربایجان ایشچیلری و امکچیلری آزربایجان میللی حرکتی فعاللاری بوگون، ایران ایسلام جومهوریتینین غاغیلدیشی (غیرعقلانی) سیاستلرینین بیر سونوجو اولاراق، ایشچیلرین و ایشچی صینفینین گئچیم قایناقلارینین او قدر چتین حاله گلدیگی بیر...


text:
اوردونون صاغ قولو و مسلم بن عوسجه
ائل اوبا – بویله جه امامین اصحابی گیتدیغجه ازالماغا و شهیدلرین صاییسی دا چوخالماغا باشلادی. داها صونرا صاواش بیر – بیر باشلادی و امام حسینین اصحابینین هر بیری او جماعتین بیر نچه نفرینی ئولدوردو.
بو صیرادا سعد اوغلونون اوردوسوندان اولان عمرو بن الحجاج الی آلتینداکی عسکرلرله امامین اصحابینین ساغ قولونا هجوم ایتدی. امامین اصحابی اولارین قارشیسیندا بیر داغ گیبی دوردولار.
و اولاردان بیر نچه نفری ئولدوردولر صونرادان امامین اصحابی اولارین اوزه رینه اوخ یاغدیردیلار و گوگه یوکسه له ن توز تورپاق یاتیشینجا امام حسینین اصحابیندان مسلم ابن عوسجه نین آغیر یارالی اولماغی گوروندو.
امام حسین علیه السلام ایله حبیب ابن مظاهر ، اونون یانینا گلدیلر … امام علیه السلام اونون حقینده دعا ایده ر که ن . حبیب ابن مظاهر ده بویله دئییردی :
سنی بو حالدا گورمه غ منه چوخ گوج گلیر. اما سنی جنتله موشتولوروم آرتیق سنده ن صونرا قالاجاق اولسایدیم وصیتین و دیله دیغینی ییرینه گه تیرمیش اولاردیم.
مسلم ایسه دئدی ای حبیب تک وصیتم بودور سنه :
امام حسینده ن و یاردیمیندان و ازگیچمه و حیات تا اولدوغونجا اونا یاردیم ایت. بو سوزلرده ن صونرا جانینی اللها ویردی.
اوردونون صول قولو و عبدالله ابن عمیر
داها صونرا . عمر سعد اوغلونون عسکری امام حسینین اصحابینین صول قولونا هجوم ایتدی بو هجومدا عبدالله ابن عمیر الکلبی اسیر دوشتو. عبدالله اسیر دوشه ر – دوشمه ز اونون بدنینی قیلیجله پارچالادیلار.
آروادی ام وهب میدانا گیتدی و کیشیسینین دوغرانمیش بدنینین یانیندا اوتوردو یوزونون قانینی سیله ر که ن دئدی : ای عبدالله جنت سنه مبارک اولسون.
سنه قسمت اولان جنتی ده الله منه قسمت ایده یدی. بو آروادین سوزلرینی شمر ایشیده ر که ن کوله سینه او آروادین ئولدورمه غینی امر ایتدی . کوله ده شمرین امری اوزه ره او ییگیت اروادی ئولدوردو. بویله جه ام وهب عاشورا گونو ئولدورو له ن ایلک آرواد اولدو.
داها صونرا شمرین کوله سی عبداللهین باشینی بدنینده ن آییردی و اونو امام حسینین چادیرلارینا دوغرو اتدی عبداللهین آناسی ، اوغلونون باشینی قوجاغینا سیقیب یوزونو ئوپه نده ن صونرا الینه بیر چادیر دیره گی الدی و دوشمانا هجوم ایتمه غ ایسته دی.
امام حسین علیه السلام بو دورومو گورونجه بویوردو :
« اهل بیته یاردیم ایتدیغینیز ایچین الله یوزونوزو آغ ایتسین. دون اروادلارین یانینا . جهاد اروادلارین اوزه رینه واجب ده گیل ».


text:
موحاممد (ص) بو بیلگە کیشینین حئضئر، دلیقانلئنئن دا یوشاع بین نون اۇلدوغونو سؤیلەمیشتیر.
آیتلر اۆزریندە دۆشۆنۆلۆرسە، حئضئرئن آنجاق بیر ملک اۇلابیلەجگی آنلاشئلئر. گمییی دلییۇر، موسادان (ع) باشقاسئ گؤرمۆیۇر. چۇجوغو اؤلدۆرۆیۇر، موسادان (ع) باشقاسئ فارق أتمییۇر. یئقئلماق اۆزرە اۇلان دووارئ، یئقمادان دۆزلتییۇر. یئقسایدئ، آلتئندان اۇ چۇجوقلارا عائید حازینە اۇرتایا چئقاردئ! موسانئن (ع) گؤرۆپ باشقاسئنئن گؤرمەدیگی بو کیشی، آنجاق بیر ملک اۇلابیلیر.
نبیمیزین بیلدیردیگینە گؤرە ایلک قارشئلاشمالارئندا حئضئر، موسایا شونو سؤیلەمیشتیر:
“بن آللاهئن بانا اؤگرتتیگی بیر عیلمی بیلییۇروم کی، سن اۇنو بیلمزسین. سن دە آللاهئن سانا اؤگرتتیگی بیر عیلمی بیلیرسین کی، بن اۇنو بیلمم.”
موسا (ع) آللاهئن ألچیسیدیر. ألچیلر، آللاهئن وردیگی گؤرەو گرگی اینسانلارا دۇغرو یۇلو گؤستریر وە رهبرلیک أدرلر. حئضئرئنکینە بنزەر غاریب داورانئشلارئ اۇلماز. گؤستردیکلری موعجیزەلر ایسە ألچیلیکلرینی ایثباتتان باشقا بیر آنلام تاشئماز.
بو اۇلایلار گؤسترییۇر کی، آللاەتان گلن هر شەیە تسلیم اۇلماق وە حایئرلئ سۇنوچلار دۇغوراجاغئنا اینانماق گرکیر. حۇشوموزا گیتمەین نیجە شەی، بیزیم یارارئمئزا سۇنوچلار دۇغورابیلیر.
ألچیلرین بو گیبی غاریب داورانئشلارئ اۇلماز. اۇ ایشلری موسا (ع) یاپسایدئ، بیر یاهودی بونو اؤرنک آلئپ آناسئنا باباسئنا زاحمت ورەجک دییە بیر چۇجوغو اؤلدۆرەبیلیر وەیا باشقاسئ غاصب أدەجک دییە بیرینین مالئنا ضارار ورەبیلیردی! اۇ زامان هرکس یاپتئغئ غاریب داورانئشا بیر قئلئف بولوپ، دلیل اۇلاراق دا موسایئ (ع) گؤستریردی.
یوقارئداکی حادیث، شو سؤزلرلە بیتمیشتیر:
“موسایا آللاە راحمت أیلەسین؛ چۇق ایستەردیک کی، صابئر گؤسترسین دە بیزە، بیرلیکتە یاپاجاقلارئ داحا چۇق شەی آنلاتئلسئن.”
دەمک کی، حئضئردان اؤگرنیلنلر، آیتتە بلیرتیلنلرلە سئنئرلئدئر. بو قۇنودا موحاممد (ص) بیلە فاضلا بیر شەی بیلمییۇردو. حئضئرا اؤگرتیلن عیلمین، کندینە دە اؤگرتیلدیگینی کیم ایددیعا أدەبیلیر؟
(21)
کشیف (پردەلرین آچئلماسئ)
“کشیف”، اۇرتایا چئقارما دەمکتیر. تاصاووفتا گیزلی ماعنالارا وە اۇلایلارئن آرقاسئنداکی گرچکلرە اولاشما آنلامئندا قوللانئلئر.
مۆرید: قورئاندا، گؤزدن غافلت پردەسینین قالقئپ باصیرتلە کائیناتا باقئلدئغئندا، باعضئ اینجە سئرلارا واقئف اۇلونابیلەجگینە دائیر ایشارتلر واردئر:
لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ ﴿۲۲﴾ (سورة ق)
(اۇنا دەنیر کی:) بونو حسابا قاتمئیۇردون؛ پردەنی آچتئق؛ آرتئق بوگۆن گؤزۆن کسکیندیر. (قاف سورەسی؛ 22)
یاعنی آرتئق ایلاهی اینجەلیکلری گؤرەبیلەجک باصیرتە صاحیبسین، دەنمیش اۇلویۇر.
بایئندئر: آیتین سیزین ایددیعانئزلا بیر ایلگیسی یۇقتور. اؤنجەسی وە سۇنراسئ ایلە بیرلیکتە اۇقورسانئز، یالنئزجا آحیرتلە ایلگیلی اۇلدوغونو آنلارسئنئز:
وَنُفِخَ فِي الصُّورِ ذَلِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ ﴿۲۰﴾ وَجَاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ ﴿۲۱﴾ لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ ﴿۲۲﴾ وَقَالَ قَرِينُهُ هَذَا مَا لَدَيَّ عَتِيدٌ ﴿۲۳﴾ أَلْقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٍ ﴿۲۴﴾ مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُرِيبٍ ﴿۲۵﴾ الَّذِي جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ فَأَلْقِيَاهُ فِي الْعَذَابِ الشَّدِيدِ ﴿۲۶﴾ (سورة ق)
صورا اۆفۆرۆلۆر، ایشتە قۇرقولان گۆن! هرکس، یانئندا بیری قئلاووز-اؤتەکی شاهید، ایکی ملکلە گلیر. (اۇنا دنک کی:)
-بونو بکلەمزدین؛ آرتئق پردەنی آچتئق؛ بوگۆن گؤزۆن کسکیندیر.
یۇلداشئ دەر کی:
-یانئمداکی حاضئردئر.
-سیز کندینی دۇغرولارا قاپامئش بۆتۆن عینادچئلارئ جهننمە آتئن. آتئن اۇ اییلیگە قارشئ دوران، سالدئرغان وە شۆبهە ایچیندە اۇلانلارئ. آللاە ایلە برابر باشقا بیر ایلاە اۇلوشتورانئ دا، أن آغئر عاذابا آتئن! (قاف سورەسی؛ 26-20)
باقئن، آیتین سیزین دەدیگینیز ماعنا ایلە هیچبیر ایلگیسی یۇقتور؛ تامامن آحیرتلە ایلگیلیدیر.
(22)
فراست (سزگی)
“فراست”، آیرئنتئلارا باقاراق بیر گؤرۆش، تاحمین وە قاورایئشلا دۇغرویو یاقالاماقتئر.
مۆرید: یوقارئدا بیر حادیثی قودسی گچمیشتی، اۇنو نییە آتلادئن؟ آللاە تعالا بویورور کی:
“… عابید وە زاهید قولومو سەودیگیم زامان اۇنون گؤرن گؤزۆ، ایشیتن قولاغئ، سؤیلەین دیلی، توتان ألی، یۆرۆین آیاغئ اۇلوروم؛ بنیملە گؤرۆر، بنیملە ایشیتیر، بنیملە سؤیلەر، بنیملە توتار، بنیملە یۆرۆر.”
اؤیلەلری وار کی، کیمسەنین فارق أدەمەدیگینی فارق أدەبیلیر؛ کیشینین ایچیندن نەلر گچتیگینی دۇغرویا یاقئن بیچیمدە بیلەبیلیر. پکی، اۇ نەدیر؟


text:
ایرانین آبادان شهرینده ایشچیلر اعتراضدا
سوسیال مئدیادا یئر آلان گؤرونتولرده ایشچیلرین اؤنونون گیریش قاپیسینی ایش ماشینلاری ایله باغلادیقلاری گؤرونور
ایرانین خوزیستان ایالتینه باغلی آبادان شهر بلدیهسینده چالیشان اونلارلا ایشچی 3 آیدان بری معاشلارینی آلمادیقلاری سببیله بلدیه اؤنوندن اعتراض گؤستریسی کئچیریب.
سوسیال مئدیادا یئر آلان گؤرونتولرده ایشچیلرین اؤنونون گیریش قاپیسینی ایش ماشینلاری ایله باغلادیقلاری گؤرونور.
آدینین آچیقلانماسینی ایستمهین بیر ایشچی، تیکینتی و تعمیر سکتوروندا چالیشان تخمینن 80 ایشچینین امک حاقلارینی 3 آیدان بویانا آلمادیغینی و سوسیال حاقلارینین وئریلمدیگینی بیلدیردی.
ایرانداکی ایقتیصادی بحران سببیندن بعضی ایش وئرنلرین ایشچی امک حاقلارینی اؤدمکده چتینلیک چکدیگی بیلدیریلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران دؤولت تلویزیونو: اؤلو ساییسی آچیقلاناجاق
"تأسف کی، بو حادثهلر زامانی پلیس ده داخیل اولماقلا ۲۶ نفر حیاتینی ایتیردی"
سوریه سولاریندان اؤلن کؤچمن ساییسی آرتدی
آختارما قورتارما ایشلری نتیجهسینده ایندیه دک ۷۱ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی
سوریه سولاریندا فاجعه
آرالاریندا فیلیسطین، لینان و سوریه وطنداشلارینین اولدوغو ۳۴ نفرین جسدینین تاپیلدیغی بیلدیریلدی


text:
`بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی` نتیجهلر
خبرلر [716]
- بمت روسیانی قیناییب
- آوروپادا میمون چیچگی ویروسونا یولوخما سایی آرتیب
- فیلیپو گراندی یئنیدن بمت-نین قاچقینلار عالی کمیساری وظیفهسینه سئچیلیب
- "ایکی نسیلدن سونرا ایلک دفعه اتم سلاحی قوللانما احتیمالی وار"
- اردوغان، بیرلشمیش میللتلر باش قورولوندا دانیشدی
- اردوغان، بیرلشمیش میللتلر قیوملوق شوراسیندا دانیشدی
- بیرلشمیش میللتلردن آذربایجان-ارمنیستان گرگینلیگینه دایر آچیقلاما
- "اویغور راپورو، تۆرکیهنین قایغیلارینی تایید ائدیر"
- بمت عاجیل یاردیم چاغیریشی ائدیب
- شیخ محمد بن زاید آل نهیان یونانیستان-دا سفرده دیر
- گوترش "باریش" چاغیریشی ائدیب
- دونیادا کووید اؤلوملرینین سایی 35% آرتیب
- آنتونیو گوترشین آتوم سلاحینا مالیک اؤلکهلره چاغیریشی
- دونیادا کوروناویروسا یولوخانلارین سایی 580 میلیونو کئچیب
- گوترشدن آذربایجان و ارمنیستانا چاغری
- ان چوخ کووید-19 خسته لری ژاپونیا-دا
- بمت تهلوکهسیزلیک شوراسی عراق-داکی ترور هوجومونو قینادی
- فرحاق حق: "وکرایناداکی تاخیل گمیلری بیر نئچه گون عرضینده یولا دوشهجک"
- ۹۰۰دن چوخ اینسانین آجلیقدان اؤلدوگو ادعا ائدیلدی
- دونیا ساغلیق تشکیلاتی میمون چیچگی ایله باغلی قاپالی ایجلاس کئچیریب
- کرونا ویروس سرعتلی شکیلده یاییلماقدا داوام ائدیر
- پنسیلوانیا 15 ژوئیه خائین کودتا تشببوسچوسو فتح الله چی ترور تشکیلاتینین مرکزی پایگاهی


text:
افغانستان اسلامی امارتی یونسکو، خلق آرا علمی و فرهنگ غوراماسی ( سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل) دان بابرینگ باغینی دنیانینگ فرهنگی میراث لار کتاب نه ثبت ادمگینی استادی.
بابرینگ باغی گچن زمانلار داقی اولکأمیزده بولان سواشلار سببلی بیر آز ضرر گورپ تی، یونه اونگکی حکومت ینگ زماننده آغاخان موسسه سی طرفیندان غیتادان غوریلدی.
اطلاعات وزیرلیگی نینگ هنر و فرهنگ اورونباساری عتیق الله عزیزی جنابلارینه گؤرأ: بابرینگ باغی همه اوردان یونسکوینگ معیارینه برابردر، بو جایی تیزلیگده دنیانینگ ملی میراث لر کتابینه ثبت بولماغینی استک بلدیردی.
اونینگ ایتماغینه گؤرأ: تاریخ نقطه نظریندان غرانینگ دا و باشغادام؛ اونلار سببلی گوز اونگینه توتماق بیلن اطلاعات و فرهنگ وزیرلیگی بیر مکتوب ارقالی یونسکو دن بو تاریخی باغینگ دنیا ملی میراث و فرهنگ کتابلارینه گیرزیلمه سی نی و ثبت ادیلمه سی نی ایسته دی.
بابرینگ باغی، باش یوز ییللیق تاریخه اییه بیر جای دیر. بو تاریخی بنأ سنه ۱۵۲۸ – نجی میلادی ییلده کابل ینگ شیر دروازه سی دییلیون جایده غورولاندیر.
بو باغ، اولی ترک دولتلارنینگ غوروجولاریندان بیری بولان ظهیرالدین محمد بابرینگ ایسله گی و بویروغی بیلن غورولاندیر. و اوزینی ده دنیادان اوتن سونگ شو باغه دفن ادیلن دیر. شو سببلی بو جایی بابرینگ باغی دییپ یادلایورلار.
بو باغ ینگ فرهنگی و تاریخی ارزشلارینه غارامازدان، بیر وقتلار بو جای ایلاده، آیراتین هم کابل یاشایجیلارینه سیل گاه بولوپ دا خدمت ادیپ گلیپ دیر.
سونگقی زمانلار بوجایده اولی کنسرت لر، تیاترلار، دورلی نمایشلار، علمی و ادبی ییغناقلار- ده گچیریلیورتی.


text:
نمرود داغینا توریست آخینی
یونسکو دونیا میراث لیستینه گیرن نمرود داغی، هفته سونو ۱۰۰۰ نفری آغیرلادی
آدییامانین کاهتا ائلچهسینده، "گونشین دوغوشونون و باتیشینین ان گؤزل گؤرولدوگو یئر" اولاراق بیلینن بیرلشمیش میللتلر تحصیل، بیلیم و مدنیت هؤرگوتونون (یونسکو) دونیا میراث لیستینه گیرن نمرود داغی، هفته سونو ۱۰۰۰ نفری آغیرلادی.
کوماگنه کراللیغینا (میلاددان اؤنجه ۱۶۳ – میلاددان سونرا ۷۲) عاید ۵۰ متر یوکسکلیگینده، ۱۵۰ متر قطرونداکی تومولوس و بؤیوک هیکللرین اولدوغو، ۲ مین ۱۵۰ متر یوکسکلیگیندهکی نمرود داغی تاریخی ساحهسی، گونشین دوغوشو و باتیشینی ایزلهمک ایستهیهنلرین ایلگیسینی چکیر.
آدییامان موزه مودورو محمد آلکان، بو ایل نمروت داغینا چوخ ساییدا توریستین گلدیگینی بیلدیردی.
نمرودون بو هفته سونو دا بؤیوک ماراق گؤردوگونو دئین آلکان،
"نمرود داغینداکی تومولوسون ایچینده کرال آنتیوخوسون مزارینین اولدوغو وراساییلماقدادیر. بورایا گلن قوناقلار اؤزللیکله گونشین دوغوشو، باتیشی و بؤیوک هیکللره حیران قالیرلار. هفته سونو ۱۰۰۰ نفر نمرود داغینا گلدی. بعضی قوناقلار بورادا موزیک چالاراق گونشین دوغوشو و باتیشینی ایزلهدی. سالقیندان سونرا جدی بیر توریست قالابالیغی یاشاییریق" ایفادهلرینی ایشلتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
واشینگتندا تۆرک میراثی آیی
"واشینگتندا تۆرک کؤکنلی آمریکالیلار تحصیل، مدنیت، اقتصاد و توپلوموموزون شهر حیاتی گلیشیمینده اؤنملی بیر رول اویناییمیشدیر"
روسیا اوسکارا فیلم گؤندرمهیهجک
"روسیا فیلم آکادمیسی باشقانلیغی، ۲۰۲۳-جو ایلده اوسکارا یئرلی فیلم نامیزد گؤسترمهمه قراری وئردی"
تۆرکیهیه گلن خاریجی قوناقلارین ساییسی اوتوز میلیونا یاخینلاشدی
کۆلتور و توریزم باخانلیغی، ایلین ژانویه-آگوست آیلاریندا اؤلکهیه گلن قوناقلارین ساییسی ایله باغلی بیلگیلری پایلاشدی


text:
بنتون (آرکانزاس)
بنتون (آرکانزاس) (اینگیلیسجه: Benton, Arkansas) آمریکانین آرکانزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 82.03 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 30681 نفر و اهالی سیخلیغی 607.48 اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
- آرکانزاس ایالتی
- آرکانزاس شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
قایناقلار[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
- Official website Archived 2011-02-23 at the Wayback Machine.


text:
'میت'دن سوریهده عملیات
داعش عضوو ۲ نفر، میللی استخبارات تشکیلاتی طرفیندن سوریهده گرچکلشدیریلن عملیاتلا یاخالاناراق یوردا گتیریلدی
تورکیهیه قارشی سالدیری حاضیرلیغیندا اولدوغو معین ائدیلهن داعش عضوو ۲ نفر، میللی استخبارات تشکیلاتی (میت) طرفیندن سوریهده گرچکلشدیریلن عملیاتلا یاخالاناراق یوردا گتیریلدی.
گوونلیک قایناقلاریندان آلینان بیلگییه گؤره، "میت"ین یئرلی استخبارات فعالیتلری نتیجهسینده توتولان داعش عضولری او. م. و م. ک.، حاتای ژاندارما قوموتانلیغینا تحویل وئریلدی.
یاخالانان تروریستلر وئردیکلری اؤن ایفادهلرده، تورکیهیه و سوریهدهکی تورک سلاحلی گوجلری وارلیغینا ائیلم پلانلادیقلارینی ایفاده ائتدی.
تروریستلر آیریجا بؤلگهدهکی داعش منسوبلارینا دا کؤمک ائتدیکلرینی ایفاده ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تیکا لوبنانا گونش انرژیسی سیستمی دستکی وئریب
تورک امکداشلیق و کووردیناسیون آژانسی (تیکا) لوبنان-ین عکار ویلایتینده الکتریک انرژیسینین کسیلدیگی 4 کنده گونش انرژیسی سیستمی دستکی وئریب.
جمهور باشقانی اردوغان:"بیز نه لازیمدیرسا، ائدجییک و بونو ائتمهیه حاضیریق"
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان میتسوتاکیسین امریکا-دان تورکیه-یه قارشی یاردیم ایستهدیگینی بیلدیریب.


text:
قصص الأنبیاء
قصص الانبیا، خوارزم تورکجهسی دؤورونون ایلک آبیدهسی برهانالدین اوْغلو ناصرالدین ربغوزی و یا قیساجا ناصر ربغوزی طرفیندن رباط اوغوز قصبه سینده جاغاتای خاقانلاریندان تارماشیرین بویوک بئیلریندن ناصرالدین توخ بوغا آدینا فارس دیلینده بیر ترجومه تورکجهیه اویغونلاشدیران بیر سیرهی نبی ییغماسی اوْلان قصص الانبیا آدلی یاپیتدیر. یاپیت مؤلیف طرفیندن 1310-جی ایلده تاماملانمیشدیر. یازیلیش ایلی یارادیجیلیقدا". یئدی یوز اون چاتیب ییلگا کیم قورتاریلدی بۇ کیتاب" جوملهسینده گؤستریلمیشدیر.
آوروپا اؤلکهلریندهکی کیتابخانالاردا یارادیجیلیغین موختلیف یازمالاری ساخلانیلماقدادیر. یازیلیش ایلی ان قدیم نوسخه اینگیلترهنین پایتاختی لوندون دا بریتانییا موزه دا بولونماقدادیر. بۇ نوسخه دیگر یازمالارا گؤره چوخ داها یاخشی دورومدادیر. ک. گرؤنبئجه طرفیندن عئینیله نشر اولاراق 1948-جی ایلده دانیمارکانین پایتاختی کوپئنهاگئنده نشر اولونموشدور.
قصص الانبیا دینی خاراکتئرده بیر آبیده اولدوغو اۆچون ساده و آیدین بیر دیلله یازیلمیشدیر. یاپیت متن اولماقلا بیرلیکده، آز چوخ بیر صنعت مقصدی گودهرک یازیلدیغی اۆچون ایچینده غزللر، عربجه و تورکجه شعرلریندن هر بیری باشقا دیلله یازیلمیش شعرلر یئر آلیر. ربغوزی نین عرب و فارس یازین دا بیلدیگینی گؤسترن بۇ اثردهکی شئیرلر، اساساً، قورو و شخصی حیس لرین ایلهام یولو ایله گوجلو و تاثیرلی ایضاحاتیندان اوزاق اولماقلا یاناشی گؤزل میصراعلاردا وار.
مؤلیف اثرینی یازارکن عئینی مؤوضودا چوخ اول یازیلمیش ایسلامی یارادیجیلیغی دا گؤزدن کئچیریب اینجئلئمیشدیر. یازارین عربجه چوخ یاخشی بیلدیگی دینی علملرده ده معلوماتی اولدوغو یارادیجیلیغیندان آیدین یارادیجیلیقدا، قوراندا آدلاری کئچن پئیغمبرلره موناسیبتین ماراقلی منقبهلر ائدیلمیش محمد بن عبداللهین حیاتیندا کئچن گؤزل و معنالی حادیثه لر حیکایه ائدیلمیش بۇ آرادا فوقالعاده منقبهلره بونلارین. عمللرینه اینانان و اینانان بیر مضمونلا یئر وئریلمیشدیر.
قایناق[دَییشدیر]
- تورکچه ویکیپدیا
- Harezm Türkçesi Doç.Dr.Recep Toparlı, Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları
- Harizmi Muhabbetnamesinin İki Yeni Yazma Nüshası Üzerine Osman Sertkaya, Türkiyet Mecmuası
- Kutb'un Hüsrev ü Şirin'i ve Dil Hususiyetleri Necmettin Hacıeminoğlu, İstanbul 1968


text:
نافتک
نافتک (اینگیلیسجه: Navteq) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت یازیلیم ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۵٬۵۰۰ نفر اوْلوب.
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ Google finance profile. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2008-05-24.
- ^ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
historyوارد نشدهاست
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Navteq»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده نافتک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ادیسون مندز
ادیسون مندز (اینگیلیسجه: Édison Méndez) (دوْغوم:۱۶ مارس ۱۹۷۹ (۴۳ یاش) Ibarra) بیر فوتبالیست. اکوادور میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ادیسون مندز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- اولو خاریجی باغلانتیلی مقالهلر from December 2017
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- پیاسوی ایندهوون کولوبونون اویونچولاری
- اتلتیکو مینیرو کولوبونون اویونچولاری
- سانتا فه کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ کونکاکاف قیزیل کاپ اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
بازار
بازار، آلیش وئریش (تیجارت) یئری. تورکیهده اصلی بؤیوک بازارلار چارشی آدلانیر؛ بازار (پازار) مۆتحرّیک بازارلارا و تعطیل گۆنلرین بازارلارینا (یِکشنبه بازاری) و یِکشنبه گۆنونه دئییلیر.[۱]
آد[دَییشدیر]
بازار اسکی تورکی لغتده وازار گلیب کی آچار یا همان آجماق یری معناسیندا گلیب آوز یا واز اسکی تورکی دیلدن سامی فاس لغتینده باز گلیب
بازار یاهمان آچار بیر یردی کی جماعت اوردا اوز یوکلرین آچیب و آل وئر ائدللر اسکی تورکی لغتده آوچار ایشه گلیب و آل وئر آچیلان یرین ادی اوْلوب
اسپانیائی وایتالیائی و پرتغالی و ایری دیلرده تورکی دیلدن گلیب و اولار همان بازار یا واچار کلمه سین اوز دیلرینده ایشه گتیریبلر واچار همان تورکی لغتدی یانی بیر یر کی آل وئر اچیلار و یوک لر آچیلار بازار-واچار-آچار بیر یر کی یوک آچیلار


text:
ایلیاد
ایلیاد (یونان دیلی:Ἰλιάς). اسکی یونان ادبیاتیندا هومر یارادان بیر شعر و دستاندیر.بو کیتاب و اودیسه کیتابی هومرین ایکی یازیسیدیر.تروی ساواشین یازیب و بو دستاندا پاریس تروی شاهی نین اوغلو یونان شاهی نین گوزل آروادین اوغورلادی.شاهین آروادی هلن, پاریس ایله قاچیر و ایکی اؤلکه آراسیندا ساواش دوشور.
تروآ شهرینده پریام ایلیون شاهی حاکیمدیر و اونون اوغلو پاریس یونان شاهی منلاسین آروادی هلن ایله قاچیر و تروآ شهرینه گلیر.منلاس یونان اوردوسو ایله تروآ شهرین حصره سالیر و بو اوردو باشچیسی آقامنون و بهادورلاری آشیل، اولیس، پاتروکل، آیاس(آژاکس) تورآ شهرین اون ایل حصره سالیبلار و هکتور تروآ شاهینین اوغلو شهری ساخلاییر.


text:
ایراندا ۹۶ نفر سئل سببی ایله حیاتینی ایتیردی
ایران عدلی طب قورومو باشقانی عباس مسجدی آرانی، اؤلکهده باش وئرهن سئل نتیجهسینده ۹۶ نفرین حیاتینی ایتیردیگینی بیلدیردی
ایراندا جولای آیینین سونلاریندا باشلایان و آگوست آیینا قدر باشدا تهران ایالتی اولماقلا اؤلکهنین بؤیوک بیر بؤلومونده تاثیرلی اولان شدتلی یاغیشلارین سبب اولدوغو داشقینلار نتیجهسینده ۹۶ نفر حیاتینی ایتیردی.
ایران اؤیرنجیلر خبر آژانسی ایسنایا گؤره، ایران عدلی طب قورومو باشقانی عباس مسجدی آرانی، اؤلکهده باش وئرهن سئل نتیجهسینده ۹۶ نفرین حیاتینی ایتیردیگینی بیلدیردی.
آران، اینسانیبحرانا چئوریلهن فاجعهده ان بؤیوک ایتکی ۴۲ اؤلومله تهراندا اولدو.
۲۲ جولایدا ایرانین فارس ویلایتینده باشلایان گوجلو یاغیشلار سونرادان اؤلکهنین بؤیوک بیر بؤلومونده ائتکیلی اولموشدو. گوجلو یاغیشلار آگوستون ایلک گونلرینه قدر داوام ائتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایلدیریملار آدانی ایشیقلاندیریر
ایسپانیانین منورکا آداسیندا باش وئرهن فیرتینا سیراسیندا گؤی اۆزو آردیجیل ایلدیریم چاخمالاری ایله ایشیقلاندی
ساغلیق باخانی قوجا باکیدا
۲۰ یانوار شهیدلرینین دفن اولوندوغو شهیدلر خیابانینی زیارت ائدن قوجا، بوراداکی "ابدی مشعل" عابیدهسینین اؤنونه چلنگ بوراخدی


text:
سؤیلهین:کبری سیفی / خدافرین بؤلگهسی – حیدرکانلی کندی
بیری وارایدی، بیری یوخایدی. تانریدان سووای هئچ کیم یوخایدی. “آرمودان بی” آدلی بیر کیمسه وارایدی. آرمودان بی چوخ یوخسول بیر آدام ایدی؛ اونون وار دونیادا اولوب- اولانی بیر آرمود آغاجی ایدی.
آرمود آغاجینین مئیوهسی یئتیشنده، آرمودان بی اونلاری دریب، آپاریب بازاردا ساتار و اونون گلیری ایله کئچینردی. بیرگون باشا دوشور کی، آغاجین مئیوهلری آزالیر. آرمودان بی اوغروسونو توتماق اوچون گوندوزلر گودوکچو اولور و آغاجینی گودور، آمما بیر زاد دان باش تاپمیر. بیر گون بیر بیلیجی کیشینین یانینا گئدیب اوندان مصلحت آلماق ایستهییر. او بیلیجی کیشی دئییر: سن گئت بیر آز قیر – ساقیز آل، آپار آغاجین گؤودهسینه یاپیشدیر. اگر بیر کیمسه گلسه قیر – ساققیزا یاپیشیب قالاجاقدیر. آرمودان بی ده ائله او بیلیجی کیشینین دئدیگی کیمی ائدیر و همن گونون گئجهسی یاری اولاندا حئیوان زنگیلتیسی ائشیدیر و چیراغینی یاندیریب، گئدیر آغاجین یانینا، گؤرورکی بیر تولکو آغاجا یاپیشیب و گئده بیلمیر. آرمودان بی بالتانی گؤتوروب تولکونو وورماق ایستهدیکده تولکو آغلاماغا باشلاییر و دئییر: منی اؤلدورمه، پادشاهین قیزینی سنه آلارام. آرمودان بی دئییر آی حئیوان نه دئییرسن؟ مگر من کیمم کی پادشاه قیزینی منه وئرسین، مگر قیزینی یولدان تاپیب؟!
تولکو دئییر سنین بو سؤزلرله ایشین اولماسین، ایشی تاپشیر منه. اگر باجارمادیم اوندا منی اؤلدور.
آرمودان بی تولکویه اینانیر و اونون ال- ایاغینی تمیزلهییر و تولکو دوروب پادشاهین سارایینا ساری گئدیر و بیرنفری یوللاییر کی، گئت؛ پادشاها دئه کی، آرمودان بی دئییر، چاناقینیزی وئرین قیزیللاریمیزی اؤلچک.
پادشاه بو سؤزدن تعجبلنیر و دئییر کی بو آرمودان بی کیمدیرکی بیر بئله قیزیلی وار و اونو چاناقلا اؤلچمک ایستهییر.
تولکو چاناغی آلیر و اویان بویانی دولانیب بیر تیکه قیزیل پاراسی تاپیر و پادشاهی ایناندیرماق اوچون چاناغین سینیق یئرینه یاپیشدیریر و چاناغی سارایا آپاریر و پادشاها وئریب قاییدیر. پادشاه بیر داها تعجبلهنیر آرمودان بیین هارادان بئله قیزیل یئیهسی اولماغینا مات قالیر و اؤز – اؤزونه دئییر: من بیر پادشاهام بیر بئله قیزیلیم یوخدو، گؤر آرمودان بیین نه قدهر پولو وارکی، چاناغین سینیغینا یاپشیب قالان قیزیلا اهمیّت وئرمهمیش.
بیر نئچه گون کئچیر و سارایا آدام گؤندریرکی پادشاه ساغ اولسون آرمودان بی ایجازه ایستهییرکی سیزین قیزین ائلچیلیگینه گلسین. پادشاه بو سؤزو ائشیدیب چوخ سؤینیر و ایجازه وئریر.
تولکو آرمودان بییین یانینا گئدیب اونا دئییر:
– تئز اول حاضیرلاش، گئدهک پادشاهین قیزینین ائلچیلیگینه.
آرمودان بی دئییر:
– تولکو قارداش سن کی منیم وضعیمی گؤرورسن! من بیر فاغیر آدامام. پادشاه قیزینی منه وئرمز.
تولکو عصبلشیب دئییر:
– تئز اول، حاضیرلاش! نئچه دؤنه دئمیشم کی، منیم ایشیم له ایشین اولماسین.
تولکو آرمودان بییی حاماما آپاریب، اونو یویوندوروب بزهتدیریر. آرمودان بی دئییر:
– تولکو قارداش منیم قوناقلیغا گئتمهلی پالتاریم یوخدور.
تولکو اونو گؤتوروب یولا دوشور و سارایین یاخینلیغیندا آرمودان بی دن آیریلیر و دئییر:
– من گئدیرم بیر یئره تئز قاییدام، سن بورادا اوتور و من گلینجه بیر یئره گئتمه.
تولکو گئدیر و اؤزو ایله بیر دست پالتار گتیریر. آرمودان بی پالتارلاری گئییب دئییر:
– نه گؤزل سن بونلاری هاردان گتیردین!؟
تولکودئییر:
– من گئتدیم پادشاها دئدیم کی، بیز سیزه گلیردیک، سیزین ایتلر اوستوموزه گلیب و آرمودان بی ین پالتارینی پارچالادیلار، بیر دست پالتار وئرین آرمودان بی گئییب ائلچیلیگه گلسین. پادشاه دا بونلاری منه وئردی.
آرمودان بی پالتارلاری گئییب، سئوینجک حالدا یولا دوشدو و ائلچیلیگه گئتدی و پادشاه قیزینی آرمودان بی یه وئردی و قیرخ گون، قیرخ گئجه توی توتدولار.
واخت اولدوکی، گلینی آرمودان بییین ائوینه آپارسینلار. پادشاه قیزینی ائوینه یولا سالدیقدا او قدهر جهیز قوشدو کی بیر شهر توتماز ایدی و بیر قوشوندا مامور قوشدو کی جهیزی و گلینی آرمودان بی ین ائوینه چاتدیرسین. آرمودان بی دئدی:
– تولکو قارداش ائوین ییخیلیسن، بیزیم ائویمیز بیر بالاجا دام دی چاره ائله.
تولکو دئدی:
– سنین ایشین اولماسین. من بیر یئر تانیرام کی، پادشاهین ائویندن ده یئکهدی. اونلار گلمکده و تولکوده قاباقدان قاچیب دئولر شهرینه چاتدی و دئدی:
– ائوینیز یخیلسین! قاچین، قوشون گلیر!
دئولر باخیب گؤردولر کی، بیر ییغین قوشون گلیر، دئولر سوروشدولار کی بو قوشون نهیه گلیر؟ تولکو دئدی:
– پادشاهین دوهلری آزار توتوب، بیلنلر دئییرلر کی، گرهک دوهلری دئولرین بدنینده اولان یاغلار ایلن یاغلایالار تا دوهلر توختایا! اودور کی گلیرلر دئولری اؤلدوروب، اونلارین یاغلاریلا دوهلری ساغالدالار..
دئولرسوروشدولار کی، بیز ایندی نئیلهیک؟ تولکو دئدی:
– سیزلر گرهک تئزلیکله بورادان قاچاسینیز، ال چاتماز یئرلره گئدیب چیخاسینیز، یادا توپلادیغینیز اوت تایالارینین آلتیندا گیزلنهسینیز تا من گؤروم نه چاره ائده بیلرم.
دئولر قاچیب اوت تایالارینین آلتیندا گیزلندیلر و تولکو تایالارا اوت ووردو و تایالار یاندی و دئولر بوتونلوکله اؤلدولر. و تولکو قاییدیب قوشونون قاباغینا دئولر شهرینه گتیردی. اونلاری و جهیزی دئولر شهرینده یئر به یئر ائتدی. آرمودان بی گؤردو چوخ گؤزل یئردی گلینی ایله اوردا یاشاماغا باشلادی. و تولکودن سوروشدو کی من سنه بیر بئله یاخشیلیغین قاباغیندا نه یاخشیلیق ائده بیلرم؟. تولکو دئدی:
– بیرجه خواهیشیم وار. من اؤلنده منی یئددی کفنه بوکوب تورپاغا قویلارسان.
آرمودان بی دئدی:
– بو کی بیر چتین ایش دئییل، ائلهرم.
بیرگون تولکو اؤزونو ووردو اؤلومجولویه، آرمودان بی یه دئدیلر کی، تولکو اؤلدو!. آرمودان بی بورنون توتوب تولکونون یانیندان اؤتدو و نوکرلرینه دئدی:
– بونو تئز بوردان ردّ ائدین، قوخوسو دونیانی بورویهجک.
تولکو گؤزونو آچیب، گئتدی پادشاهین قیزینین یانینا و آرمودان بی یین یوخسول اولدوغونو و بیر آرموددان اؤتورو تولکونو اؤلدورمهیه حاضیر اولدوغونو اونا دئدی و پادشاهین قیزی آجیق ائلهییب آتاسینین ائوینه دؤندو. آرمودان بی گئدیب تولکویه یالوار – یاخار ائدیب دئدی:
– آنلامامیشام ،سهو ائتمیشم، گل بو ایشی بیرده دوزهلت! شاهین قیزینی قایتار ائوه! نه جور دئسن ائله ائدهرم.
تولکو گئدیب پادشاهین ائوینه و دئدی:
– آی قیز من شوخلوغ ائلهدیم. سنی سیناییردیم، دور گئت ائوه، آرمودان بی سنی گؤزلهییر. پادشاهین قیزی ائوه قاییتدی. اوزون ایللر بویو یاشادیلار. بیر گون تولکو اؤلدو. آرمودان بی اونو یئددی کفنه چولغالادی و تورپاغا قویلادی و یاشاییشینا داوام ائتدی.


text:
Sevda Yans
________________
کيمیکيمیمی ؟ م
یتیشماق سو کیمی بیر شی می ؟م
قاینار گوهرر آغزیمیزدان بویور قارانفیلیم
آتش می یتیشماق دیلیمی یاندیرار وای سولما گولوم
شیمشک کیمی بیر شی می؟ م
ایشیر گوزلریندن آمان منه باخما !م
و چالار تار قاوالی ایچمیش گوزلرینده خومار باخارلار باخانا
سسین کیمی بیر شی می یتیشماق ؟
اوخور دورنانین دورناسینی سسیمده
ای منیم دلی اَللریم قاناماق ایسترمیسین
ای منیم کِهحَلمیش ککلیغیم یارالانماق ایسترمیسین؟
یِل کیمی بیر شی می یتیشماق ؟م
پوفلر گوزلرینده من اولور کن آیی ! ...م
________________


text:
مؤولانادان مؤولانایا شمس یولو
مؤولانادان مؤولانایا شمس یولو
(زلیمخان یعقوبون «مؤولانا» شعرسی حاقیندا دوشونجه لر)
صلاح الدین خلیل اوغلو
(فلسفه دوقتورو)
– مؤولانایا دوغرو
«دویماق اوچون کؤنوللرین دردینی،
اینیلده ین نئیده سنی گزیردیم».
شرقین ایکی بؤیوک داهیسی: مؤولانا و شمس. آدلاری بیزیم اوچون نه قدر تانیش و حتی دوغما گؤرونسهده، دوشونجهلرینه چوخ آز بلد اولدوغوموز بو موتفککیر شاعرلری لاییقینجه تانیتدیرماق اوچون ان آزی اونلارین روحونا دوغما اولان بیر دیل لازیم ایدی. یئتکین، حیکمتلی و قودرتلی بیر دیل.
تصووفون ده اؤز دیلی وار. آذربایجاندا واختیله گئنیش یاییلمیش اولان بو دیل هله کیفایت قدر یئنیدن قورولماییب. شمس تبریزی کیمی قودرتلی بیر شخصیته یئترینجه صاحب چیخماماغیمیزین بیر سببی ده، گؤرونور، تصووف دیلینی دوغمالاشدیرا بیلمه مه ییمیزدیر.
تورکییه ده شمسین بیر آذربایجان تورکو کیمی دئییل، ساده جه فارس کیمی تانینماسیندا بیزیم ده تقصیریمیز آز دئییل. تورکییه تورکلری نین دقت مرکزینده مؤولانا دوردوغوندان، شمس تبریزی اوزون مدت آرخا پلاندا قالمیشدیر. اونون ایندی-ایندی «یادا دوشمه سینده» الیف شفقین “عشق” رومانی نین بؤیوک رولو اولموشدور. آمما بیزه شمسین ساده جه “یادا دوشمه سی” دئییل، بیر آذربایجان تورکو کیمی اؤن پلاندا تقدیماتی لازیمدیر.
نهایت، کیمسه اونون حاق ائتدیکلرینی اؤزونه قایتارمالی ایدی. نه یاخشی کی، بو شرفلی ایشی اؤز اوزرینه موقته دیر شاعریمیز زلیمخان یعقوب گؤتوردو. چونکی تقدیماتدان چوخ شئی آسیلیدیر. شمس وطنه قایتاریلیرسا، بو قاییدیش هم ده یئترینجه طنطنه لی اولمالیدیر.
مؤولانا بو دونیادا حاقیندا ان چوخ یازیلمیش شخصیتلردن بیریدیر. خوصوصیله تورکییه ده. هر کیتاب دوکانینا گیریرسن، بوتون دونیا ادبیاتی، بوتون دونیا فلسفه سی بیر یانا، مؤولانا بیر یانا. بو آد آز قالیر تاپینما دورمونا گلسین. نه قدر بؤیوک سئوگی، نه قدر بؤیوک ایلگی وار! حاقیندا نینکی شرحلر، تدقیقاتلار، رساله لر، حتی کیفایت قدر بدیعی اثرلر، شعر و رومانلار یازیلمیشدیر.
آذربایجاندا ایسه مؤولانا مؤوضوسو هله تزه-تزه گرکلی اولدوغو گوندمه گلیر. اونون اثرلری ایندی-ایندی ترجومه اولونور، حاقیندا بیلگیلر ده یئترینجه یاییلمامیشدیر.
شاعرلر عادتا بللی مؤوضولاری نظمه چکیرلر. یعنی تاریخ، علم اؤز ایشینی گؤردوکدن سونرا، بیر نوع آرتیق معلوم اولان حقیقتلرین نظمه چکیلمه سی و اوبرازلی صورتده تقدیم اولونماسی عنعنه سی واردیر. لاکین اعتراف ائتمه لییم کی، بیز فلسفه تدقیقاتچیلاری، بو ساحه ده اؤز سؤزوموزو هله یئترینجه دئیه بیلمه میشیک. گؤرونور، بو سببدن ده، زلیمخان یعقوب اؤز اوزرینه عینی واختدا هم تاریخچی، هم فیلوسوف، هم ده شاعر لیک گؤره وینی گؤتورور ،آنجاق بو دا چوخ آغیر بیر یوک اولماقلا یاناشی، اولدوقجا شرفلی بیر چالیشما و گؤره ودیر.
تصووف اوجو-بوجاغی اولمایان بؤیوک بیر دنیزدیر. بو دنیزه باش ووروب اینجی چیخارا بیلمک اوچون گرک غواص اولاسان. ساده جه مطالعه ایله، تدقیقاتلا صوفی عالمی نین ساکینی اولماق مومکون دئییل. دوغمالاشمادان، کؤنولدن کؤنوله کؤرپو سالمادان، فیطرن دویمادان، یاشانمیشلاری یئنیدن یاشامادان بؤیوک تصووف موتفککیرلری نین هئچ موسافیری ده اولا بیلمزسن. یعنی زلیمخان یعقوب بو شعری یازماق اوچون اؤنجه اؤزو دیَیشمه لی، صافلاشمالی، عاریفلیک مقاملارینا پیلله-پیلله یوکسلمه لی ایدی. روحون تمیزلنمه سی اوچون تزه لنمه سی، یئنیدن دوغولوشو لازیم ایدی. زلیمخان عؤمرونون دوشوندویو چاغیندا محض بو یولو سئچدی.
بو یولا قوووشمور هر یولدان اؤتن،
بو یولون سئچیلمیش ائلچیلری وار.
گیریشدن چیخیشا اوجا درگاهین،
دقیق نیظاملاری، اؤلچولری وار.
حتی زلیمخان یعقوب کیمی سؤز صرافی اوچون ده بو یولون یولچوسو اولماق چتین بیر سیناق ایدی. طالعیین ایشینه باخ، درد دن یازماق اوچون درد چکمکده سانکی اؤزونون سیفاریشی ایله باش توتدو. بو شعرین یازیلدیغی دؤورده «اؤلمه دن اؤنجه اؤلمک ایسته ییرم»، –دئیه بیلمک اوچون شاعر حیاتین سیناقلارینی کؤنوللو صورتده قبول ائدیر.
گؤروم دؤزه بیله رمه می
ان آغیر درد ه
گؤروم ساواش آچا بیلهرممی
درد آدلی نامرد ه.
اون بئش ایل اؤنجه زلیمخان یعقوب حج زیارتینه گئدیب کعبه نی و پئیغمبرین مزارینی زیارت ائتدی. اوندان بری شاعرین معنوی دونیاسیندا یئنی ایلگیلنمه لر باشلاندی.
بیل دئییردین، بیلمک اوچون گلمیشم،
گؤر دئییردین، گؤرمک اوچون گلمیشم،
بو درگاهدا جانی روحا تاپشیریب.
بو درگاهدا اؤلمک اوچون گلمیشم.
هله اولکی کیمی بو دونیانین مزیتلرینی ترننوم ائتمکله برابر، قلبینده باش قالدیران یئنی سئودا اونو دینی بیلگیلری داها دریندن منیمسه مه یه سؤوق ائتدی. بو ایکی لشمه، زامانین زمانه قاتیندان آیریلیب داها درین کؤکلر ه باش وورماق عزمی، نهایت، «پئیغمبر» اثری نین عرصه یه گلمه سی ایله نتیجه لندی.
بونلاری اونا گؤره خاطیرلادیرام کی، مؤولانانین حیاتیندا اولدوغو کیمی، عاغیل-سئزگی ایکیلیگینده زلیمخان یعقوبون اؤز شخصی حیاتیندا دا دایم مرکزی یئر توتموشدور. بو موحیطله قایناییب-قاریشماق، اؤز زمانه سی نین اؤولادی اولماق بیر شئیدیر، حاقدان وئرگی، وجد، ایلهام باشقا شئیدیر. زلیمخان یعقوبدا بو ایکی قطب بیرلشیر، داها دوغروسو، قطبلر آراسیندا وار-گل دویولور. اصلینده بیز هامیمیز بو ایکی قطب آراسینداییق. آمما زلیمخان یعقوب یارادیجیلیغیندا باشقالاریندان فرقلی اولاراق اوچونجو بیر قایناق دا وار. بو، مین ایللردن بری سوزولوب گلن دومدورو خالق شعرینی ین اؤزونده داشیدیغی روحانی پوتئنسیالدیر. اونو قودرتلی ائدن ده اصلینده دیلیمیزین آنجاق شعریتینی دئییل، درونی پوتئنسیالینی دا آچماق عزمیدیر.
زلیمخان یعقوب مؤولانانین اولکی «من»یندن داها اوجا مقاما یوکسه لیشی نین دراماتیزمینی تصویر ائدرکن اصلینده بللی درجه ده اؤز شخصی شاعر طالعیینی قله مه آلیر.
یئره سیغمیر، عشقی دؤنوب یئر-گؤی اولور،
قلبی، روحو گاه ساز اولور، گاه نئی اولور.
زیروه ده گؤروش
«ایکی داغ بیر عشقه ایدی قددینی».
داستان-شعر شمسین تبریزدن یولا چیخیب مؤولانانین گؤروشونه گئتمه سی ایله باشلانیر. آمما او زامان مؤولانا هله او مؤولانا دئییلدی. اونون مؤولانا اولماسی اوچون ایلاهی عشقه احتیاجی وار ایدی. و شمس بو بؤیوک تاریخی دوغولوشون، ظهورون تملینی قویماغا تله سیردی. بو گؤروشون آغیرلیغینی آچماق اوچون زلیمخان یعقوب اؤز ایلهامی نین و سؤزون بوتون قودرتینی ایشه سالیر. بو گؤروش اوزای (فضا) میقیاس و ائوره نسل ،کایینات میقیاسیندا معنا آلیر. سانکی بشریتین طالعیینده یئنی بیر مرحله نین باشلانغیجی حاضیرلانیرمیش.
مؤولانا دونیاسیندا کیچیک هئچ نه یوخدور. چونکی او، کیچیکده بؤیویو، داملادا دریانی گؤرور.
یئددی قاتدا دایانمیر،
یئتمیش قاتدان دانیشیر.
ذره نین ایچینده کی
کایناتدان دانیشیر.
آمما مؤولانا ایله گؤروشه حاضیرلانان شمسین تیمثالیندا، اونون کئچیردیگی حیسس-هیجانلاردا، بو گؤروشه حاضیرلیغین معنوی تکامول زمینه سینده بیز اصلینده زلیمخان یعقوبون اؤز داخیلی تبادولاتینی و ایکی بؤیوک تورکله گؤروشه حاضیرلاشان اوچونجو بیر تورکون قلب چیرپینتیلارینی ائشیدیریک.
لاکین زلیمخان اؤتن عصرلرین نابلد یوللاریندا تک دئییل. او، مؤولانا ایله گؤروشه گئتمه یین سیقلتینی، مسئولیتینی، اسرارنگیز روحانی یوکسه لیشینی شمسین سیماسیندا، اوبرازیندا تقدیم ائتسه ده، بو موبارک منزیله تک باشینا یوخ، بؤیوک سلفلری وورغونلا، علسگرله، قوربانییله سؤزلشیب-سازلاشیب بیرلیکده گئدیر. هر عصردن، قرینه دن بیر پیرله، مورشیدله یولداش اولوب کؤکلو-کؤمجلی، ادبلی-ارکانلی بیر کاروانلا گئدیر، اؤنونده یونوس کیمی بیر ساروانلا گئدیر.
حاق عاشقلری اؤلمورلر، اونلار موختلیف دؤورلرده یئنی سیمالاردا ظهور ائدیرلر.
هر دفعه تانرییا یاخینلاشاندا،
تزه دن دوغولور حاق عاشقلری.
سس کیمی یاییلیر دونیا اوزونه.
نور کیمی داغیلیر حاق عاشقلری.
بلی، بو یول نئچه-نئچه عصرلرین قارانلیغیندان کئچیر. زامان دیَیشیب، دؤوران دیَیشیب، اینسان دیَیشیب، لاکین دیل دیَیشمه ییب، سؤز دیَیشمه ییب؛ قلبین ساری سیمی ائله همین سیمدیر. هم ده بیزیم زمانه ده بو سیمده ان گؤزل چالان زلیمخان اؤزودور. آمما یئنه ده او بو یولا تک چیخمیر. شمسین سیماسیندا تبریزدن باشلانان یول اؤنجه زلیمخان یوردوندان کئچیر. بورچالی نین و گؤیچه نین سؤز صنعتینده ده، حاق آشیقلاری نین عشق داستانلاریندا دا اوزونو مؤولانایا توتان بیر شمس وار.
اونون گلیشی ایله آنادولویا
حاقین افسانه سی، شمسی گلیردی.
یئر اوسته یئریین بیر خزینه نین،
نفه سی، لهجه سی، لمسی گلیردی.
بو نفس، بو لهجه، بو لمسین یئنی عنوانی ایگیرمی بیر عصرده زلیمخان یعقوب شعریتیدیر.
او زامانلار ساز وار ایدی، سؤز وار ایدی، اورکلرده کؤز وار ایدی. زلیمخان بو سازین، بو سؤزون، بو کؤزون یادیگاریدیر. و بو کؤزون حرارتی بیزیم هامیمیزین زلیمخانلا، شمسله بیرلیکده مؤولانا دونیاسینا کؤچ ائتمه ییمیز اوچون یئترلیدیر، – دئیه دوشونورم. محض بو دوغمالیق، بو معنوی-گئنئتیک رابطه تاریخین کسیلمزلیگینی تامین ائدیر.
سازین نئی نیسگیلی
«یئره سیغمیر، عشقی دؤنوب یئر-گؤی اولور،
قلبی، روحو گاه ساز اولور، گاه نئی اولور».
گاه ساز، گاه نئی!
هئچ کیمه سیرر دئییل کی، زلیمخان یعقوب باشدان آیاغا ساز اهلیدیر. لاکین بو گون بیز اونون یارادیجیلیغیندا یئنی نیدا، یئنی صدا ایله راستلاشیریق. عؤمرو بویو ساز دئین شاعر عؤمرونون مودریکلیک چاغیندا هم ده نئی دئییر! سازدا یاشایان و سازلا یاشایان زلیمخان هر شئیین مودئرنلشدیگی بیر دؤورده سازا-سؤزه ایکینجی نفس وئرمکله کیفایتلنمه یه رک، بیر داها یولونو قدیملردن سالیر و سازی نئیله گؤروشدورور.
ساز روح و بدنین بیرگه حیاتیدیر. بو دونیانین سئوینجی ده، غمی ده، بو دونیانین هایی دا، هارایی دا ساز دیلینده دئییلیر. ساز او تایلی، بو تایلی هر ایکی دونیانی ترننوم ائدیر. آمما او داها چوخ درجه ده محض بو دونیانین آوازیدیر. ساز هئچ ده آنجاق کئچیلمیشلر اوچون اولماییب، بوتون جاماعتین، ائل-اوبانین، خالقین روحونو ایفاده ائدیر. بو روح هله آیاغی یئردن اوزولمه میش بیر روحدور. آمما نئی کیمی دیللنمک، نئیین سسی اولماق ادعاسی یقین آنجاق خوصوصی مقاملاردا باش قالدیریر.
سسلر دونیاسی نین زیلی، پسییم،
سازین فریادییام، نئیین سسییم.
بو دونیانین فؤوقونه قالخان، روحون درینلیگینه واران اینسانین حالینی ایفاده ائتمک اوچون ایسه نئی گرکدیر. نئی کؤنول دیلینده دانیشیر؛ نفسدن نفسه، نفسدن کؤنوله یول آچیر. آمما اونو دیللندیرمک اوچون هر آدامین نفه سی چاتماز.
نئی سما دیلینده دانیشیر و سمالارا یول آچیر. بیزیم دیلیمیزده “سما” سؤزو گؤی معناسیندادیر. عرب دیلینده بو سؤزون ایکی فرقیلی آنلام داشییر. سسلنمه سیندن آسیلی اولاراق یا سما، یا دا “دینله مک” معناسینی وئریر. مؤولویلیکده اساس آیینلردن بیری اولان سما رقصی اصلینده نئیین دینلنمه سی مراسیمی نین بیر آیریلماز پارچاسی اولوب، دویغولارلا هماهنگ اولان حرکتلردیر؛ روحون حالی نین بدنین حالینا ترانسفورماسییاسیدیر. بورادا سما سؤزونون ایکینجی معناسی بیرینجینی تاماملاییر و دینله یه بیلنلرین سمایا یوکسه لیشینه ایشاره دیر.
دینله مه مراسیمی مؤولویلیکده چوخ اؤنملی مقامدیر. نئیی دیللندیره نین حالینی یاشایا بیلمک اوچون دینله میی باجارماق لازیمدیر.
حاقدان باشقا نه وارسا،
قلبیندن، اورگیندن
آت هر شئیی دئدیلر،
غئیبدن بیر سس گلدی،
دینله نئیی دئدیلر.
اصلینده دینله ین اؤز قلبینی دینله ییر، نئی وسیله اولور. لاکین نئیین واسطه چیلیگیندن یارارلانماق اوچون یار حسرتی، عشق دویغوسو لازیمدیر. بیز اؤزوموز سانکی بیر نئییک، بو نئیده چالان (نئیزن) ایسه آنجاق عشق اولا بیلر. مؤولانا اؤزو بئله دئییر:
عشق کیمه بنزر، – دئدی.
عشق بیر نئیزنه بنزر، – دئدیم.
عشق بیر نئیزنه بنزرسه، بیز نَییک؟
بلی، – دئدیم، چوخ دوغرو.
عشق بیر نئیزنه بنزرسه، بیز نئییک!
سمایا اوجالان سسلرله یاناشی، سمادان گلن سسلر ده وار. اصلینده هر سس آدامی اوجالدا بیلمز. سمادان گلن حاق سسینی ده هر آدام ائشیده بیلمز. عاریفلیک مقامیندا «کؤنول گؤزو» آچیلدیغی کیمی، «جان قولاغی» دا آچیلیر:
ایلاهی یه باغلانان
کؤنول باغینلا دینله،
بوتون حیسیاتینلا،
جان قولاغینلا دینله.
ائله کی، دینله میی اؤیرندین، سمادان گلن سسلری ائشیتدین، نئی سنین قلبینده چالاجاق، ائله سن اؤزون ده نئی کیمی چالمیش اولاجاقسان. آنجاق بو زامان اؤزونده حاقی درک ائده جکسن و سنین روحون دریادان قوپموش داملا کیمی اؤز وطنینه جان آتاجاقدیر.
اورکلری یاخان بو نئی
کیمدن دئییر، نه دن دئییر،
او سس بوتون وارلیغییلا
«وطن!» – دئییر، «وطن!» – دئییر.
بو آنین شعریتینی دویماق اوچون ایسه گرک شمس یولو سئچه سن. دوزدور، زلیمخان یعقوبون داستانیندا بو یول دا سازین ساری سیمیندن کئچیر، آمما سازین نئی نیسگیلی هر میصراعدا دویولور.
ظاهردن باطینه
«درینده آختاردی، باطینده گزدی
عؤمرون معناسینی، شعریتینی».
بو داستان-شعرنین اساسیندا چوخ قیسا بیر تاریخچه دورور. صؤحبت گونلرین بیرینده بؤیوک بیر علم آدامی نین، عاغیل صاحبی نین سئزگی و سئوگی قاتینا یوکسه لیشیندن و یا باشقا سؤزله دئسک، عاغیللا عشقین گؤروشوندن، ووصالیندان گئدیر.
اصلینده شعرده ایکی فرقلی توخونما نوکته وار؛ یعنی بو دونیاداکی حادثه لردن بحث ائدن کیچیک بیر تفسیر و یوزوم دا واردیر. بئله کی، شمس قونیه یه گلیر، صؤحبتلری ایله مؤولانانین دقتینی جلب ائدیر و او اؤزونون اولکی حیات طرزیندن ایمتیناع ائده رک، اجتماعی شعور باخیمیندان نورمال ساییلان عنعنه وی موناسیبتلردن آیریلاراق، منطیق له ایضاح اولونا بیلمه ین، آنورمال گؤرونن یئنی بیر حالا، مقاما کئچیر. بو وضعیت اطرافداکیلاری، مؤولانانین یاخینلارینی ناراحات ائدیر، بوتون بونلارین گوناهینی شمسده گؤرورلر و اونا قارشی بیر دوشمنچیلیک موناسیبتی یارانیر. شمس ایتکین دوشور. تاریخده بونون بیر نئچه احتیماللاری، وئرسییالاری مؤوجوددور.
زلیمخان یعقوب اؤز اثرینده شمسه قصد ائدیلمه سی آلترناتیوی سئچیر. گؤرونور، بو، شاعره عشقین عکس قطبو کیمی، نیفرتین ده شاعیرانه و پوئتیک تصویرینی وئرمک ایمکانی یارادیر.
بئله لیکله، حادثه لرین آدی نورمال آداملارین باخیش بوجاغیندا گؤرونتوسوندن چوخ بسیط بیر یوزوم و تفسیر حاصیل اولور. اثرین اساس خطتی ایسه جیسمانی حادثه لر زمینه سینده دئییل، محض نورمال آداملار اوچون آنلاشیلماز قالان کؤنول حادثه سی، قلب عالمینده کی تبادولاتلاردیر. بو آرتیق فلسفی بیر پروبلئمدیر. بورادا حادثه لر عاغیل ایله عشق آراسینداکی مکاندا باش وئریر. بو اورتام دا حادثه لر دئییل، ایدئیالار ترننوم اولونور. تصادوفی دئییل کی، اثر مولیفین اؤزو طرفیندن لیریک-فلسفی دوشونجه لر شعرسی آدلاندیریلیر.
داستانلاردا عشق بوتاسی هئچ ده اوخوموش، ساوادلی، عالیم شخصلره وئریلمیر. دوننه قدر ساوادسیز اولان بو گون بیردن بیره حاقدان حالی اولور. حتی پئیغمبره ده وئرگی وئریلنده عالیملیک ایلاهی عشقله بیرلیکده وئریلمیشدی. آمما مؤولانا اؤنجه دن عالیم ایدی. بورادا محض عالیملیکله عاشقلیگین ووصالیندان صؤحبت گئدیر. زلیمخان یعقوب بو مقامی دویدوغونداندیر کی، اونو موختلیف چالارلاردا، بیر نئچه دفعه وورغولاییر.
بیر ملک گلمیشدی درویش دونوندا،
حقیقت شکلینده، ارمیش دونوندا.
پئیغمبره ایلاهی درگاهین وحی قاپیسینی جبراییل، مؤولانایا ایسه وجد قاپیسینی ارمیش دونوندا شمس آچدی. مؤولانا وئرگیسی وحی دن بیر پیلله آشاغی اولسا دا، حاق عاشقلرینه بوتا وئریلمه سیندن بیر پیلله یوکسکده دیر. چونکی بورادا سئزگی ایله عقل بیر شخصده بیرلشیر. شاعر مقاملارین بو فرقینی هم ده «دیللرین» فرقی کیمی تقدیم ائدیر. مؤولانا گؤی دیلینده دانیشا بیلمسه ده، نئی دیلینده دانیشیر:
ملکله دانیشیق گؤی دیلینده دی،
کؤنول له دانیشیق نئی دیلینده دی.
شیخ سنانی یادا سالاق. او دا بؤیوک بیر اولما، ایلاهیات عالیمی، موتکللیم ایدی. او واختا قدر کی، ایلاهی بیر عشق قلبینه حاکم اولور. سئزگی ایله، وئرگی ایله آیدینلاشان حقیقت موقابیلینده اؤنجه منطیق له، عقلی ایدراک لا الده ائدیلمیش بیلیکلر چوخ سولغون گؤرونور.
آغلین گوجو هله روحون گوجو دئییل. هانسی ایسه قانونا اویغونلوقلاری درک ائتمک، معلوم بیلیکلری منیمسه مک هله آزدیر. چوخ بیلمک آدامی قودرتلی ائتمیر. بیلیک ایراده ایله باغلی دئییل. ان اینجه مطلبلری اینسان منطیق له، تحلیلله، موحاکیمه ایله دئییل، “اوره یه دامماقلا”، قلبین ایشیقلانماسی، روحون اویانیشی ایله درک ائدیر؛ سانکی حقیقت اؤز-اؤزونه ایشیقلانیر. باخ، بو ایشیقلانما ایلاهی عشق سایه سینده مومکون اولور.
یا بیر گؤزل، یا بیر درویش، بعضا بیر سؤز و یا ایشاره شیخین، قاضی نین – دین خادیمی نین نورماتیو دینی آیینلردن آیریلاراق ایلاهی سئوگی نین یوکسک مرتبه سینه قالخماسی اوچون بیر وسیله اولور. عاغیل مرتبه سیندن یوخاری قالخا بیلمه ین فقه لر، قاضیلر واختیله منصور حلاجی دا، نسیمینی ده، مییانجینی ده باشا دوشه بیلمه میش، اونلاری دینسیزلیکده تقسیرلندیرمیشلر.
آذربایجان فولکلوروندا ایسه بیر قایدا اولاراق عاشقلیک عالیملیکدن اوستون توتولموشدور. بیزیم داستانلاردا ایلاهی سئوگی – حاق عاشقلیگی عادتا یوخودا بوتا وئریلمه سی فورماسیندا رمزلشدیریلیر. دوزدور، داستانلار هئچ ده همیشه ایلاهی عشقین دونیوی عشقدن فرقلندیریلمه سی سویه سینه قالخمیر، آمما فلسفه سینی آنلادیقدان سونرا فولکلور دا تامامیله باشقا اورتام دا معنالاندیریلا بیلر. مجنونلوغون ترننومو اوزرینده قورولان فوضولی عنعنه سینده ده سانکی عقله قارشی بیر اعتیناسیزلیق تلقین اولونور. حال بوکی، اساس مقصد عقلین اؤزونون ده ایکی لشمه سی و عشقه قارشی دوران ایلکین ایشلک عاغیلدان فرقلی، عشقله بیرلشمک عزمینده اولان داها یوکسک بیر مقامی – ائوره نسل، ایلاهی عقل مقامی اولدوغونو درک ائتمکدیر. یعنی یا مؤولویلیک مجنونلوقدان داها یوکسک مرتبه کیمی تقدیم اولونمالی، یا دا مجنونلوق آنلامینا یئنیدن باخیلمالیدیر.
ایکی مؤولانا وار: بیر– شمسه قدرکی، بیر ده – شمسدن سونراکی. بیرینجی مؤولانا هله مؤولانا دئییل؛ اؤز دؤورونون بؤیوک اولماسی جلا الدین رومیدیر. اونون اوچون بیر جیسمانی دونیا وار، بیر ده موقدس کیتاب. لاکین بو ایکیسی آیری-آیریدیر. دونیانین بو ایکی قطبونو بیرلشدیره بیله جک یئگانه قودرت ایسه عشقدیر. وحدت مقامیندا حیات اؤزو ده جیسمانی دونیادان آیریلاراق موقدسلیگین بیر پارچاسی اولور، اینسان دا بدن مقامیندان روح مقامینا یوکسه لیر. بو مقاما یوکسلمک اوچون عالیملیک یئترلی دئییل، بونون اوچون عاشقلیک گرکدیر. جلال الدین رومی ده محض ایلاهی عشقه توتوشاندا ایکینجی مؤولانا اولدو.
گؤردو عالیملرین دایازلیغینی،
گؤردو عالملرین لیاقتینی.
درینده آختاردی، باطینده گزدی
عؤمرون معناسینی، شعریتینی.
زلیمخان یعقوب ائله لاپ اولدن ایکینجی مؤولانادان بحث ائدیر. یعنی شمس هله مؤولانا ایله گؤروشمه میش ده اونو بیر ایلاهیات عالیمی دئییل، پوتئنسیال بیر عاریف، حال اهلی کیمی گؤرور. شاعر گؤروشدن اول گؤروشدن سونرانی بیر گئرچکلیک کیمی گؤروردو. اونا هر شئی عیان ایدی. چونکی شمس مؤولانادان اؤنجه عاشق ایدی: حاق عاشقی! او اؤز گؤره وینی و قابلییت ینی گؤزل بیلیر و «عالیم مؤولانانی عاشق ائتمه ی» تله سیردی.
زلیمخان یعقوبون شعرسی بوتؤولوکده عشق ایله عقل آراسینداکی بو اؤنملی فلسفی تضادین ترننومونه حصر اولونموشدور. قلبی دویان، سازا هایان، اینیلده ین، سیزیلدایان، یئرین ناله سینی گؤیه چاتدیران نئی حسرتی اونون پوئتیک وسعتی ایله بیرلشه رک بوتون اثر بویو حادثه لری ایپه-ساپا دوزور، گاه یوزم لیریکی، گاه لیریکا یوزومو تاماملامیش اولور؛ اوخوجونون دا اورگیندن شاعره قاتیلاراق شمسین بلدچیلیگی ایله مؤولانا یولونون یولچوسو اولماق کئچیر.


text:
`میلیس قروپ لار` نتیجهلر
خبرلر [88]
- شامپیونلار لیگی: "بارسلونا" میلان سفرینده، "ناپولی" "آژاکس"ا قارشی
- آوروپا لیگی: "ترابزونسپور" اودوزدو، "فنرباغچا" سون دقیقهده سئویندی
- "بارسلونا" و "آژاکس"دان دارماداغین، "لیورپول" "ناپولی"یه اودوزوب
- بو گون آوروپا لیگینده قروپ مرحلهسینه ایستارت وئریلهجک
- "اینتر" "بایر"ی، "بارسلونا" "ویکتوریا"نی قبول ائدهجک
- شامپیونلار لیگینده قروپ مرحلهسی باشلادی
- بو گون شامپیونلار لیگینده قروپ مرحلهسینه ایستارت وئریلهجک
- میللتلر لیگی: تورکیه-دن نؤوبتی غلبه، اینگیلتره دارماداغین اولدو
- آوروپا لیگی: "قالاتاسارای" قروپدان 1-جی یئرله چیخدی
- "بارسلونا" مونیخ-ده بی آبرو اولدو
- آوروپا لیگی: 1/8 فینالچیلار معینلشیر
- کنفرانس لیگی: "روما" ائوده بودرهدی، "تاتنهام" قلبه قازاندی
- "قالاتاسارای"دان هئچ-هئچه، "فنرباغچا"دان دارماداغین
- کنفرانس لیگی: 4-جو تورا ایستارت وئریلیر
- "چلسی" تورینده اودوزدو، "بارسلونا" دارماداغین اولدو
- آوروپا لیگی: قروپ مرحلهسینین پوشکو آتیلدی
- یورو-2020: هولاندیا اتریش ایله، اوکراینا قوزیی مقدونیه ایله اوینایاجاق
- یورو-2020: ایتالیا 1/8 فینالا یوکسلیب، تورکیه ایشینی چتینه سالیب
- عبدالله ارن آراکان-دا یاشایان مسلمانلارین وضعیتی ایله باغلی آچیقلاما وئریب
- شامپیونلار لیگینده 1/8 فینالین پوشکو آتیلیب
- عبدالفتاح السیسی یه قارشی اعتراض لار اوچقون کیمی بویوگور
- تورک سلاحلی گوجلرینین گؤز بهبهیی مینی اینسانسیز هاوا آراج لار
- جان قورتاران درون لار ایسپانیا ساحللرینده خیدمت باشیندادیر


text:
مولود چاووش اوغلو افغانیستان-لی همکارینا کئچمیش اولسون دیلکلرینی چاتدیریب
مولود چاووش اوغلو یئنی تیپ کوروناویروس (کووید-19) معالیجهسی باشا چاتان افغانیستان-ین خاریجی ایشلر ناظیری محمد حنیف اتمرا سوسیال مئدیا حسابیندان کئچیش اولسون دیلکلرینی چاتدیریب.
خاریجی ایشلر ناظیری مولود چاووش اوغلو یئنی تیپ کوروناویروس (کووید-19) معالیجهسی باشا چاتان افغانیستان-ین خاریجی ایشلر ناظیری محمد حنیف اتمرا سوسیال مئدیا حسابیندان کئچیش اولسون دیلکلرینی چاتدیریب.
مولود چاووش اوغلو توییتر حسابیند...
-
-
-
28.09.2022
-
28.09.2022
-
28.09.2022

seg_langs: azb_Arab azb_Arab azb_Arab pbt_Arab unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
کلارک تیری
کلارک تیری (اینگیلیسجه: Clark Terry) آمریکالی بستهچی و موسیقیچی - جاز موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کلارک تیری ۱۴ دسامبر ۱۹۲۰ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۲۱ فوریه ۲۰۱۵ میلادی تاریخینده پاین بلاف، آرکانزاس شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کلارک تیری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- موسیقی قارالامالاری
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- ICCU شناسهسیله مقالهلر
- J9U شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SNAC-ID شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- موسیقیچیلر


text:
نجیب محفوظ
نجیب محفوظ (عربجه نجیب محفوظ ۱۱ دسامبر ۱۹۱۱، قاهیره — ۲۹ آوقوست ۲۰۰۶، قاهیره) - گؤرکهملی میصر یازیچیسی، تانینمیش رومان اوستاسی، دراماتورق، سناریست، ادبیات اوزره نوبل اؤدولو آلان یئگانه عرب (۱۹۸۸) ("بوتون بشریت اۆچون معنا کسب ائدن، اینجهلیکلرله زنگین عرب حکایهلرینه و رئالیزمه گؤره").
حیاتی[دَییشدیر]
نجیب محفوظ ۱۹۱۱-جی ایلده قاهیرهده مأمور عائلهسینده دونیایا گلیب. قاهیره بیلیم یوردودا فلسفه و ادبیاتی اؤیرنیب. ۱۹۳۴-جو ایلده قاهیره بیلیم یوردون فلسفه فاکولتهسینی بیتیریب. ۱۹۷۲-جی ایله قدر دؤولت قوللوقچوسو کیمی اولجه ناظرلیکده چالیشیب. سونرا اینجه صنعت بوروسو سنزوراسی شعبهسینین و کینویا یاردیم فوندونون دیرکتورو اولوب. نهایت، مدنیت نازیرلیینین مدنیت ایشلری اوزره مصلحتچیسی وظیفهسینده ایشلهییب. میصر اؤلچولرینه گؤره نجیب محفوظ لیبرال یازیچی ایدی و اونون کیتابلارینی قاتی دیندارلار نارازیلیقلا قارشیلاییردیلار. حتی ۱۹۹۴-جو ایلده مؤوهوماتچیلاردان بیری یازیچیا هوجوم ائتمیش و اونو بیچاقلا آغیر یارالامیشدی. بۇ حادثهدن سونرا محفوظون ساغلاملیغیندا پروبلئملر یارانیر، اما او، یازیب-یاراتماغا داوام ائدیر. ۲۰۰۶-جی ایلده محفوظ خستخانایا یئرلشدیریلیر و اؤمرونو بورادا باشا وورور. یازیچی ۲۰۰۶-جی ایل آوقوست آیینین ۲۹-دا دونیاسینی دییشیر.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
یازیچی انوی میلّی دیرلری چوْخ رئالیستجهسینه تصویر ائتدیی ایلک اثرلرینی "ال-مجللا ال-جدیده" ژورنالیندا نشر ائتدیریر. ایلک نووئللالار توپلوسو ("دلیلیک روزگاری") ۱۹۳۸-جی ایلده ایشیق اوزو گؤرور. بونون آردینجا رومانتیک اوسلوبدا یازیلمیش و فیرونلارین حؤکمرانلیغی دؤوروندن بحث ائدن بیر سیرا تاریخی رومانلار قلهمه آلیر. آوروپادا محفوظون نثری کئچهن عصرین ۵۰-جی ایللرینین سونوندا، اونون "قاهیره تریلولوژی" چاپ اولوناندان سونرا مشهورلوق قازانیر. بورادا یازیچی قاهیرهلی بیر عائلهنین اوچ نسلینین حیاتینی تصویر ائتمکله میصر تاریخیندهکی سوسیال و سیاسی حادثهلره توخونور. کئچهن عصرین ۶۰-جی ایللرینده محفوظون یارادیجیلیغیندا دییشیکلیکلر باش وئریر. او، نسرین کیچیک فورمالارینا (حکایه) مئیللنیر و سیموولا داها گئنیش یئر آییریر. جمعیتین تکامولو نتیجهسینده اینسانین گئت-گئده اؤزونو داها تنها و آتیلمیش هیس ائتمهسی، دایمی هیهجان و ایزتیراب اونون "اوغرو و ایت" (۱۹۶۱)، "یئر اوزو" (۱۹۶۳)، "دیشی بیلدیرچین و پاییز" (۱۹۶۴)، "یول" (۱۹۶۴)، "کاسیب" (۱۹۶۵)، "نیل اوزرینده لاققیرتی" (۱۹۶۶)، "قارا پیشیین مئیخاناسی" (۱۹۶۸)، "بال آیی" (۱۹۷۱) کیمی اثرلرینده آیدین سئزیلیر. عمومیلیکده محفوظ اللییه یاخین رومان و پووئست، یوزدن آرتیق حکایه قلهمه آلیب. یازیچینین سونونجو کیتابی ۲۰۰۵-جی ایلده ایشیق اوزو گؤروب. بو، اؤلومدن سونراکی حیاتدان بحث ائدن حکایهلر توپلوسو "یئددینجی گؤی" کیتابیدیر. اونون رومانلارینین یاریسیندان چوْخونون اساسیندا فیلملر چکیلیب. بۇ فیلملرین دئمک اولار کی، هامیسی عرب دونیاسیندا مشهور فیلملردیر. قاهیرهنین موههندیسین رایونوندا یازیچی هله ساغ ایکن اونون بورونجدن عابدهسی اوجالدیلیب.
اثرلری[دَییشدیر]
رومانلارینین سیاهیسی[دَییشدیر]
- دلیلیک روزگاری (۱۹۳۸)
- طالعین اویونلاری (و یا خئوپسون مودریکلیگی) (۱۹۳۹)
- رادوبیس (۱۹۴۳)
- فیولرین موباریزهسی (۱۹۴۴)
- یئنی قاهیره (۱۹۴۵)
- خان ال-خلیلی (۱۹۴۶)
- میدداک کوچهسی (۱۹۴۷)
- باشلانغیج و سون (۱۹۴۹)
- مالیکانهلر آراسیندا — ۱۹۵۶-۱۹۵۷-جی ایللرده ایشیق اوزو گؤرهن تریلوگیانین ایلک رومانی
- آرزولار مالیکانهسی - تریلوگیانین ایکینجی رومانی
- شکر ائو — تریلوگیانین اۆچونجو رومانی
- آولاد خاراتینا (۱۹۵۹)
- پاییز بیلدیرچینلری (۱۹۶۵)
- نیل اوزرینده لاققیرتی (۱۹۶۶)
- میرامار پانسیونو (۱۹۶۶)
- گوزگولر (۱۹۷۲)
- حؤرمتلی جناب (۱۹۷۵)
- خارا فیشئی ائپوپئیاسی (۱۹۷۷)
- مین گئجهلرین گئجهلری (۱۹۸۲)
نووئللالار توپلولارینین سیاهیسی[دَییشدیر]
- دلیلیک روزگاری (۱۹۳۸)
- یئر اوزو (۱۹۶۳)
- پیس آد چیخارمیش ائو (۱۹۶۵)
- قارا پیشیین مئیخاناسی (۱۹۶۸)
- چارداق آلتیندا (۱۹۶۹)


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/فوریه ۱۴
- رویدادلار
- ۱۸۷۶ (میلادی) - الکساندر قراهام بل (عکسدهکی) توسوطیله تلفون ایختراعسی ثبت اولوندو.
- ۱۹۶۶ (میلادی) - اوسترالیا دولاری موعرئفی اولوندو.
- ۲۰۰۳ (میلادی) - دالی، بیرینجی اوخشادیلمیش قویون اولدو.
- ۲۰۰۵ (میلادی) - بیروت شهرینده بیر بومب پاتادی و رفیق حریری لوبنانین بیرینجی وزیری اولدو.
- دوْغوم گونلری
- اؤلوم گونلری
- ۱۹۴۳ (میلادی) - اولوم گونو: داوید هیلبرت، آلمانلی.
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ بهمن/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ فوریه/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ رجب/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ بهمن/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ فوریه/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ رجب/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ بهمن/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۴ فوریه/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۲ رجب/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
آذربایجان اوردوسو، ۱۰ مین عسگرین قاتیلیمی ایله مانور ائدهجک
تروریست قروپلار و یاسادیشی سلاحلی چتهلرله موباریزه تعلیملرینین وئریلهجگی مانور ۱۸ مارسا دک داوام ائدجک
آذربایجان اوردوسو ۱۰ مین عسگرین قاتیلاجاغی بیر مانور گرچکلشدیرهجک.
آذربایجان ساوونما باخانلیغینین وئردیگی آچیقلامادا، پرزیدنت ایلهام علییئوین اونایلادیغی پلانا اویغون اولاراق ۱۵ مارسدا بیر مانور گئچیریلهجگی بیلدیریلدی.
داغلیق بؤلگهلرده حیاتا گئچیریلهجک مانورا ۱۰ مین عسگر قاتیلاجاق.
مانوردا آیریجا ۱۰۰ تانک و زرهلی ماشین، ۲۰۰ نؤوع موشک و توپ سیستمی، ۳۰ اوچاق و دیکاوچار و اینسانسیز هاوا آراجی دا یئر آلاجاق.
تروریست قروپلار و یاسادیشی سلاحلی چتهلرله موباریزه تعلیملرینین وئریلهجگی مانور ۱۸ مارسا دک داوام ائدجک.
ایلگیلیلی خبرلر
قیرقیزیستانلا اؤزبکیستان آراسیندا سرحد قونوسوندا اورتاق پروتوکول ایمضالاندی
قیرقیزیستان حکومتینین مطبوعات مرکزیندن وئریلهن آچیقلامادا، ایکی اؤلکه حکومتلری آراسیندا سرحد تعیینی هیئتلرینین باشکند بیشکئکده گؤروشدوگو بیلدیریلدی
علییئو، عرب بیرلیگی ذیروهسینین فخری قوناغی اولاجاق
الجزایر جمهورباشقانی، آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوی، اؤلکهسینده تشکیل ائدیلهجک عرب بیرلیگی ذیروهسینه شرف قوناغی اولاراق دعوت ائتدی
ارمنیستان آتیشکسی پوزماغا داوام ائدیر
ارمنی بیرلیکلرینین، آذربایجان اوردوسونون مؤوضعلرینی آرالیقلارلا آتیشا توتولدوغو بیلدیریلدی


text:
تۆرکیه جولای آییندا داشاری یورتلارا 155.2 میلیون دلار میوه و گؤک اؤنۆم ساتدی
روسیا ساتیلان اؤنۆملر 52 گؤتریم یوُقارلاپ 83.1 میلیون دلارا یتدی
تۆرکیه ایول (ژوئیه) آییندا داشاری یورتلارا 155 میلیون 200 مۆنگ دلار میوه و گؤک اؤنۆم ساتدی.
روسیا ساتیلان اؤنۆملر 52 گؤتریم یوُقارلاپ 83.1 میلیون دلارا یتدی.
روسیادان سوُنگرا آلمانیا 28.2 میلیون دلار و عیراق 4.3 میلیون دلار بیلن تۆرکیه دن اینگ کؤپ میوه و گؤک اؤنۆم ساتین آلان یورتلار بوُلدی.
ایول آییندا تۆرکیه دن داشاری یورتلارا 179 مۆنگ 398 تن میوه و گؤک اؤنۆم ساتیلدی.
دِگیشلی حابارلار
روسیا حیتایا یانگاداندان طبیغی گاز ایبرمأگه دوُوام ادیأر
گازپروم شرکتی، یانگاداندان حیتایا طبیغی گاز ایبرمأگه دوُوام ادیأندیگینی بیلدیردی
آگوست آییندا تۆرکیأنینگ داشاساتوو موقداری 21 میلیارد 337 میلیون دلار بوُلدی
آلمانیا تۆرکیه دن 1 میلیارد 664 میلیون دلار اؤنۆم ساتین آلدی
تۆرک هوُوا یوُللاری اوروپانینگ اینگ قوُوی هوُوایوُلی شرکتی سایلاندی
اشپیگل تۆرک هوُوا یوُللارینی اؤودی، لوفت هانزا شرکتینی تانقیت اتدی


text:
یوخو
چئخوف- فارسجادان چئویرن: ف.پیرنیا
گئجه دیر. ۱۳ یاشیندا کیچیک قوللوقچو وارکا، ایچینده کؤرپهنین یاتدیغی بئشیگی ییرغالایاراق یاواش- یاواش پیچیلداییر:«لای- لای دئدیم یاتاسان، شیرین یوخو تاپاسان»
بالاجا یاشیل لامپا، قوتسال شماییل اؤنونده یانیر. اوتاغین او باشیندان بو باشینا ایپ چکیلیب. کؤرپه نین بئزلری و بؤیوک بیر قارا شالوار ایپین اوستونه سریلیب. لامپا ائوین تاوانینا بؤیوک و یاشیل بیر لکه سالیب دیر. کؤرپه نین بئزلری و شالوار، سوبایا بئشیگه و وارکانین اوستونه کؤلگه لرسالیر…لامپانین ایشیغی تیتره دیکجه یاشیل لکه و کؤلگه لر جانلانیر و حرکت ائتمه یه باشلاییرلار.سانکی یئل اونلاری ترپه دیر. کَلم شورباسی و باشماقچی دوککانی نین ملزمه لرینین قوخوسو اوتاغا دولوب.
کؤرپه آغلاییر آغلاماقدان یورولوب و سسی توتولوب؛ آمما یئنهده چیغیریر، نه زامان سوساجاغی دا بللی دئییل. وارکا یوخولودور. گؤزلری یومولور، باشی اؤنه دوشور. بوینو آغریییر. گؤز قاپاقلارینی و دوداقلارینی ترپهده بیلمیر. وارکا، اوزونون قورویوب، اودونا دؤنمهسینی، باشینین ایسه کیچیلمهسینی حیس ائدیر، او قدر کیچیک کی بیر توپلو ایینهنین باشی قدر. پیچیلداییر::«لای لای دئدیم یاتاسان، شیرین یوخو تاپاسان»
اوجاغین ایچینده، بیر جیرجیر بؤجهیی جیریلداییر، آراکَسمهنین او بیری اوزونده، ارباب و ایشدکچیسی(شاگیرد) آفاناسینین خورولتوسو ائشیدیلیر… بئشیک کدرلی بیر سسله قیجیرداییر. وارکا ایسه دوداق آلتی اوخویور، بوتون بونلار گئجهنین اوووندوروجو موسیقیسی ایله قاریشیر؛ بیر موسیقی کی اینسان اونو یوخو زامانی یاتاقدا ایکن دینلهسه چوخ شیریندیر، آنجاق ایندی اینجیدیجی و سیخیجیدیر. چونکی وارکانی یوخویا آپاریر، آمما اونون اویاق قالماسی گرهکیر. اگر وارکا الله ائلهمهمیش یوخولاسا، ارباب و آروادی اونو دؤیهجکلر.
لامپانین ایشیغی تیترهییر. یاشیل لکه ایله کؤلگهلر حرکت ائدهرک وارکانین حرکتسیز و یاری آچیق گؤزلرینه یول آچیب و اونون یاری آییق بئینینده دومانلی گؤرونتولره چئوریلیرلر. وارکا گؤی اوزونده بیربیرینی قووالایان قارا بولودلاری گؤرور. او سولو پالچیقلا اؤرتولموش گئنیش بیر شوسه یولا باخیر. شوسه یولدا سیرالانمیش واقونلار گؤرونور. ائله او حالدا توربالاری چییینلرینده اولان بیر قروپ اینسان چوخ چتینلیکله پالچیغین ایچیندن یوللارینی آچیرلار. کؤلگهلر قاباغا گئرییه گئدیرلر. سویوق و آجیدیجی دومانین آراسیندان یولون ایکی تاییندادا اورمانی گؤرمک اولور. لاپدان اینسانلار توربالارلا برابر یئره، پالچیغین ایچینه سرهلَنیرلر. وارکا سورور:«نییه بئله ائدیرسینیز؟» «یاتاجاغیق، یاتاجاغیق» جواب وئریرلر. سونرا یاتیب درین یوخویا دالیرلار. بو سیرادا تئلئقراف تئللرینه اوتوران قارقالار و ساقساغانلار چیغیریشاراق اونلاری یوخودان اویاتماغا چالیشیرلار.
وارکا پیچیلداییر:«لای لای دئدیم، یاتاسان شیرین یوخو تاپاسان» اؤزونو قارانلیق و بوغاناق بیر کند ائوینین ایچینده حیسس ائدیر.
رحمتلیک آتاسی «یئفیم ایستئپانوو»، یئرینده او بؤیوردن بو بؤیوره چؤنور. وارکا اونو گؤرمهییر، آمما اونون آغریدان قیوریلیب سیزلاماغینی دویور. باغیرساقلارینین ییرتیلدیغینی سؤیلهییرلر، او قدر آغری-آجی چکیر کی دانیشماغا گوجو قالماییبدیر. یالنیزجا نفس آلماغا گوجو یئتیر دیشلریله طبیل چالیر:«ب.وو…ب. وو….ب. وو…»
آناسی «پلاگا» یئفیمین اؤلوم حالیندا اولدوغونو اربابا بیلدیرمک اوچون اربابین ائوینه ساری قاچیبدیر. گئدهلی چوخ اوزون سوره اولوبدور داها دؤنمهسی گرهکیر. وارکا اوجاغین بؤیورونده اوزانیب آنجاق اویاقدی. آتاسینین اینیلتیسینی ائشیدیر:«بو..بو.بو…» بیرینین ائوه یاخینلاشدیغی دویولور. شهردن اربابین ائوینه قوناق گلن گنج بیر دوقتورو گؤندریبلر….
دوقتور ائوین ایچهریسینه گیریر، قارانلیقدا گؤرونمهییر، آمما اونون اؤسکورهیی و قاپینین قیجیردانیب اؤرتولمهسی ائشیدیلیر.
دوقتور:«بیر شمع یاندیرین!»
یئفیم:«بو..بو.بو…» جواب وئریر.
پلاگیا اوجاغا ساری گؤتورولوب ایچینده کیبریت اولان کؤهنه چاینیکی آختارماغا باشلاییر. بیر دقیقه سسسیزلیکده کئچیر. دوکتور جیبلرینی آختاریر، اؤز کیبریتینی چیخاردیب یاندیریر.
پلاگیا:«بیر دقیقه آغا! بیر دقیقه» ائودن دیشارییا یویورور، بیر آزدان الینده بالاجا شمع تیکهسینن قاییدیر…یئفیمین یاناقلاری قیزاریب، گؤزلری پارلاییر، باخیشلاریندا اؤزل بیرآییقلیق وار. دوغرودان دوقتورا باخیر.
دوقتور اونا دوغرو اَییلیر:«هه! دئ گؤروم نه اولوب؟ هاردان بئله اولدون؟ چوخداندی بو دورومداسان؟»
یئفیم:«نه دئدینیز؟ اؤلورم آغا! عؤمروم باشا چاتیب، داها دیری قالمارام…»
دوقتور:«بوش بوش دانیشما! بیز سنی ساغالداجاغیق»
یئفیم:«ساغ اولون آغا! سیزین لوطفونوز وار، آمما اؤلوموم یاخینلاشیب من بونو بیلیرم»
دوقتور، یئفیمی اون بئش دقیقهیه قدر معاینه ائدیر، سونرا یولا دوشهرک:«منیم الیمدن بیر شئی گلمهییر، خسته خانایا گئتمهلیسن، اوردا سنی عملیات ائدرلر. ائله ایندی گئتمهلیسن. گرچی بیر آز گئج اولوب و خستهخانادا هامی یاتیبدیر، آمما اولسون من سنه پیتیک وئرهرم. ائشیدیرسن؟!»
پلاگیا:«ائه آغا نئجه گئتسین؟ بیزیم آت آرابامیز یوخدو کی.»
دوقتور:«اولسون. من اربابا دئیهرم سیزه آرابا وئرر»
دوقتور گئدیر. شمع ایسه سؤنور یئنه ده «بو..بو.بو…» سسی گلیر. یاریم ساعات سونرا بیر آرابانین کند ائوینه یاخینلاشدیغی دویولور، یئفیمی خسته خانایا آپارماق اوچون یوللاییبلار. یئفیم حاضیرلانیر و گئدیر…
گؤزل و آچیق بیر سحر باشلاییر. پلاگیا ائوده دئییل، یئفیمین دورومونو اؤیرنمک اوچون خسته خانایا گئدیب. بیر کؤرپه بیر یئرلرده آغلاییر وارکا بیرینین اونون سسیله لای لای سؤیلهدیینی ائشیدیر:«لای لای دئدیم یاتاسان، شیرین یوخو تاپاسان»
پلاگیا قاییدیر، اوستونده خاچ شکلی چکه رک پیچیلداییر:«گئجه اونو عملیات ائدیبلر؛ آمما سحره یاخین روحونو تانرییا تسلیم ائتدی…یئری جننتدهدیر تانری اونا رحمت ائیلهسین. گئج ترپندیگیمیزی سؤیلهدیلر. داها اؤنجهدن آپارماغیمیز گرهکیردی…..»
وارکا اورمانا قاچیر و اوردا آغلاماغا باشلاییر، بیری لاپدان انسهسینه ائله وورور کی آلنی قایین(راش) آغاجینا چارپیر. باشینی قالدیریب اطرافینا باخینجا، باشماقچی اربابینی گؤرور.
ارباب:«نه ائلیرسن؟پینتی قیز! کؤرپه آغلاییر سن یاتیبسان!.»
پیس شکیلده قولاغینی چکیر. وارکا باشینی سیلکهلهییر، بئشیگی ییرغالاییب، ماهنیسینی پیچیلداییر. یاشیل لکه، شالوار و اوشاق بئزلرینین کؤلگهلری ترپهشیر. اونا گؤز ووراراق یئنه بئینینی اووسونلاییرلار. او یئنه سولو پالچیقلا اؤرتولموش شوسه یولو گؤرور. اینسانلار چییینلرینده کی توربالارلا پالچیغین ایچینده اوزانیب درین یوخویا دالیبلار. وارکا اونلارا باخیر یامان یوخوسو گلیر. اودا درین یوخویا دالا بیلردی، آمما آناسی پلاگیانین یانی سیرا یول گئدیر آناسی اونو تلهسدیریر. اونلار شهره گئدیب ایش تاپماق اوچون تلهسیرلر.
آناسی دیلهنیر:«الله ریضاسی اوچون یاردیم ائدین، مرحمتلی آغالار! تانرینین لطفون بیزدن اَسیرگهمهیین!»
تانیش بیر سس اونا جواب وئریر:«اوشاغی بورایا وئر!» یئنه ائله او سس آمما بو سفر حیددت و اؤفکه ایلن تکرار ائدیر:«دئدیم اوشاغی وئر بورایا! یوخسا یاتیبسان آلچاق قیز؟»
وارکا یئریندن سیچراییر هندهورینه باخینجا نه اولدوغونو آنلاییر: نه یول، نه پلاگیا نه ده یولدا قارشیلاشدیغی اینسانلار وار؛ کؤرپهنی اَمیزدیرمهیه گلن و اوتاغین اورتاسیندا دوران اربابین آروادیندان باشقا هئچ کیمسه یوخدور. یوغون و ائنلی کورکلی خانیم، اوشاغی اَمیزدیریب اوووندورارکن وارکا آیاق اوسته دورور و آروادین ایشی بیتهنهدک اونا باخیر. دیشاری دا پنجرهنین اؤتهسینده گؤی اوزو، ماوی رنگ آلیبدیر؛ تاوانداکی کؤلگهلر و یاشیل لکه آغاریر. تئزلیکله سحر آچیلیر. اربابین آروادی دونونون دویمهسینی دویمهلهیرک:«آل! آغلاییر»دئییر.
وارکا کؤرپهنی آلیب بئشییه قویور و یئنه ییرغالاماغا باشلاییر. یاشیل لکه و کؤلگهلر یاواش یاواش یوخ اولور، گؤزونه گیریب بئینینی یوخلادان هئچ بیر شئی یوخدو. آمما یئنه ده یوخولودور. یوخولو و قورخو ایچینده! وارکا یوخوسونو قاچیرماق اوچون باشینی بئشیگین قیراغینا قویور و بوتون گؤودهسیله سیلکهلهنیر. آمما یئنه ده گؤزلری یومولوب باشی آغیرلاشیر.
قاپینین آرخاسیندان اربابین سسینی دویور:«وارکا سوبانی یاندیر!» دئمهلی قالخیب ایشه باشلاماق زامانیدیر. بئشیگی بوراخیب اودون گتیرمک اوچون آنبارا قاچیر. چوخ سئوینیر. اینسان قاچارکن و یا یئریییرکن، اوتوراق دوروما گؤره داها آز یوخوسو گلیر. اودونو گتیریب اوجاغی یاندیریر. قورو اوزونون یومشالدیغینی و دوشونجهلرینین آیدینلاشدیغینی دویور.
اربابین آروادی باغیریر:،«وارکا! سماوری یاندیر» وارکا اودوندان قیریب سماوره قویوب یاندیرارکن یئنی بیر اَمر ائشیدیر: «وارکا اربابین قالوشلارینی تمیزله». یئره اوتوروب قالوشلاری تمیزلهییر و دوشونور، بؤیوک بیر قالوش ایچینه باشینی سوخوب بیر آز مورگولهسه، نه یاخشی اولاردی… بیردن بیره قالوش بؤیویور، شیشیر و اوتاغین بوتون بوشلوغونو دولدورور. قالوش وارکانین اَلیندن یئره دوشور. اطرافینداکی اشیالارین، گؤزونده بؤیومهمهسی و قیمیلداماماسی اوچون باشینی سیلکهلهییب، گؤزلرینی بوتونلوکله آچیر.
«وارکا پیلله لری یو! مشتریلر پیللهلری بئله گؤرسهلر عاییب اولار.»
وارکا پیللهلری یویور؛ اوتاقلاری سیلیب سوپورور. سونرا او بیری سوبانی یاندیریر و دوککانا قاچیر. ایش چوخدو بیر آندا بئله بوش قالماییر.
آنجاق مطبخ ده میزین آرخاسیندا آیاق اوسته دوروب یئرآلما سویماقدان چتین ایش یوخدو. باشی میزه دوغرو اَییلیر، یئرآلمالار گؤزونون اؤنونده اویناماغا باشلاییر. پیچاق اَلیندن یئره دوشور. بونلار اربابین یئکه پر و قیزغین آروادی قوللاری چیرمالی شکیلده اونا ساری گلن زامان باش وئریر. ائله اوجا سسنن دانیشیر کی سسی وارکانین قولاغیندا دولانیر. یئمک اوچون اینتیظار چکمک، یوماق و تیکیش تیکمک ده چوخ آجی وئریجیدیر. ائله آنلار اولور کی اطرافیندا اولانلارا باخمایاراق یئره سریلیب یوخلاماق ایستهییر اورهیی.
گون کئچیر. وارکا پنجرهلرین قارالماسینا باخاراق اودون کیمی قوروموش شاقاقلارینی اووالاییر، اؤزوده ندهنینی بیلمهدن گولومسهییر.
آخشامین آلاتورانلیغی، زورلا آچیق توتدوغو گؤزلرینی اوخشاییر و اونا درین و شیرین بیر یوخونون سؤزونو وئریر. آخشام اوستو اربابین قوناقلاری گلیرلر. اربابین آروادی باغیریر: «وارکا سماوری یاندیر!»
سماور کیچیکدیر. وارکا قوناقلاری چایلا دویورماق اوچون دوز بئش دفعه سماوری قاینادیر. چای سئرویسیندن سونرا دوز بیر ساعات بیر یئرده دورور، قوناقلارا باخیب و یئنی بیر گؤستریش آلماق اوچون گؤزلهییر.
-«وارکا، قاچ اوچ شیشه پیوه آل!»
وارکا یئریندن ترپهنیر، یوخوسونو قاچیرتماق اوچون اَلیندن گلدیگی قدر یئیین قاچیر.
«وارکا وودکا گتیر! وارکا قاپاق آچان هاردادیر؟ وارکا بالیغی تمیزله!»
آنجاق سونوندا قوناقلار داغیلیشیب؛ چیراقلار سؤنوب ارباب ایسه، آروادی ایله بیرگه یاتاغا گیریب.
سون اَمری ائشیدیر: «وارکا بئشیگی ییرغالا!»
اوجاغین ایچینده کی جیرجیر بؤجهیی اؤتور. یئنه ده تاوانداکی یاشیل لکه، شالوار و اوشاق بئزلرینین کؤلگهسی وارکانین یاری آچیق گؤزلرینه گیریب بئینینی اووسونلاییر و اونو یوخویا چاغیریرلار.
پیچیلداییر:«لای لای دئدیم یاتاسان، شیرین یوخو تاپاسان»
کؤرپه چیغیریر. اودا بو ایشدن بئزیبدی. وارکا یئنه ده شوسه یولو، توربالی اینسانلاری، آناسی پلاگیا و آتاسی یئفیمی گؤرور.
هر نهیی آنلاییر و آداملاری تانیییر، آنجاق یاری آییق بئینینده اونون اَل آیاغینی باغلایان و اونو قیسنایان و یاشاماسینا اَنگل اولان گوجون نه اولدوغونو آنلامیر. اطرافینا باخیر او گوجو تانیماسی و الیندن قورتارماسی اوچون هر یئری آختاریر، آنجاق اونو تاپا بیلمیر. سونوندا چوخ چابادان سونرا گؤزلرینی سیخیر و آشاغیدان، تاواندا تیترهین یاشیل لکهیه باخیر و او چیغیرتییا قولاق آسیر،یاشاماسینا اَنگل اولان دوشمنی تاپیر.
دوشمن، بو کؤرپه دیر.
وارکا گولور. بئله ساده بیر مسالهنی ایندیه قدر آنلامادیغینا گؤره تعجبلهنیر. یاشیل لکه، کؤلگهلر و جیرجیر بؤجهیی ده دئیهسن گولور و تعجبلهنیرلر.
وارکا، وهمه دوشور. کَتیلین اوستوندن قالخیب و درین بیر گولومسهییش و آچیق گؤزلرله، گؤز قیرپمادان اوتاغی دولانیر. اَل آیاغینی باغلایان اوشاغین اَلیندن قورتارماق دوشونجهسیندن، حَظ آلیر و اونا گیزیلتی حیسسی گلیر… اوشاغی اؤلدورمک سونرا ایسه یوخولاماق، یوخولاماق، یوخولاماق.
وارکا گؤز ووراراق گولور، بارماغینی یاشیل لکهیه ترپهدهرک اونو هدهلهییر، اوغرون-اوغرون بئشیگه ساری گئدیر، اوشاغین اوزهرینه اَییلیر، اونو بوغاندان سونرا تئز اوتاغین دؤشهمهسینه اوزانیر، یوخولایاجاغینین سئوینجیندن گولور، بیر آزدان بیر اؤلو کیمی درین یوخویا دالیر.
قایناق:(آنتوان چخوف، شش داستان و نقد آن، انتخاب ونقد از رالف متلاو، ترجمهی بهروز حاجی محمدی، انتشارات ققنوس، ۱۳۸۳)


text:
چیچکلرین رنگین یالار کپنک،
هر چیچکدن بیر رنگ آلار کپنک.
گؤزهل اولار، گویچک اولار کپنک،
اؤزوده بیر چیچک اولار کپنک.
قانادیندا گیرده، گیرده خالیوار ،
قاراسی وار، ساریسیوار، آلیوار.
او هر یئردن باغچا- باغی چوخ سئوهر ،
اوشاقلارلا اویناماغی چوخ سئوهر.
اوچار، اوچار دوز چاتاندا یول اوسته
گلیب قونار چیچکلی بیر کول اوسته.
قانادلارین گاه اوجالدار، گاه یایار ،
کول اوستونده بیر چیچگه اوخشایار.
بیر اوشاقدا اونو گؤروب سئوینر،
گئدهر توتسون قلبی گوپ- گوپ دؤیونر.
بارماغینین دوز اوجوندان قالخار او ،
اوشاغیدا یاندیرار او، یاخار او.
بوردان اورا، اوردان اورا هئی اوچار،
اوشاق اونون دالیسیجا هئی قاچار.
تؤوشر – تؤوشر الی اوزاناق قالار ،
دوروب اونون دالیسیجا یالوارار:
گئتمه، گئتمه آی قانادلی چیچهییم !
کوسمه مندن منیم گؤزهل گؤیچهییم!
قورخورام کی اودو ایشیق ساناسان،
گئدیب گیریب اود ایچینده یاناسان.
شاملار آغلار سنه تؤکر گؤز یاشی،
من ده یاننام شاملار ایله یاناشی.
آیاقلارین ایپکدندیر کپنک!
قانادلارین چیچکدندیر کپنک!
کاش کی سنی بیرجه دفعه توتایدیم ،
گیرده، گیرده خال لاریندان اؤپیدیم.
یالواریرام یولون دوشسه تبریزه
بیر آخشام دا یئنه فوناق گل بیزه!
چیچکلرین رنگین یالار کپنک،
یک پاسخ
-
terik edirem ,haminiza cox saqol deyirem—–eliz qoluz aqrimasin .