text:
تورکجه ادبی،کولتوره ل و توپلومسال وب صحیفه سی
حورمتلی اوخوجولار،بیلدیگینیزه گوره جومه آخشامی ۱۶/۸/۱۳۹۲-جی گونش ایلی "ماراغا" شهرینده "ماراغا ادبیات حالقاسی(آلما)"- نین امکداشلیغیلا یئدی عنوان شعر توپلوسو بیرلیکده یایینلاندی؛هابئله بیر اوزل مراسم ده ؛بو کتابلاردان اورتوک گوتورولدو(رونمایی اولوندو). بو مراسیم اوچون ماراغا شهریندن و باشقا بولگه لریمیز اوزللیکله:تهران، تبریز،شهریار،کرج،مغان،بیناب و آیری شهرلردن شاعیر،یازار و ادبیات تنقیدچی لری دعوت اولونموشدو. حورمتلی اوستادیم دکتور حسین محمدخانی(گونئیلی) ایله بیرلیکده بو تورن ده اشتراک ائتدیک.دئمه لی شاعیرلریمیز "شیدا - نونهال(خزر)" - ین "هرنه دن یازیرام؛سندن دانیشیر" شعر مجموعه سی،شاعیر "رضا وعیدی(آرتان) - نین "آغریلیق" باشلیقلی شعر توپلوسو،"رضا محمدی(رها)" - نین "کروان کئچر" عنوانلی شعر توپلوسو،"رقیه وعیدی(گونش)" خانیمین "آلمادان بیر دیش" باشلیقلی شعر مجموعه سی و هابئله "رشید حسین نژاد(ائیواز)" - ین "هورمجک " عنوان دا شعر کتابلاریندان بو تورن ده اورتوک گوتورولدو. اونجه دن آد چکدیگیم بو بئش عنوان شعر کتابلاری حاقدا آچیقلاما یازمیشدیم،کی "رصد" گونده لیگینین اوزل سایی سی عنوانین دا باشقا یازیلان آچیقلامالارلا بیر یئرده یایینلاندی. بو اثرلری یاییلان شاعیرلریمیزه تبریک دئیرک،اونلارین سونرا کی اثرلرینین یولونو گوزله ییریک.ماراغا و تبریز سفرلری اساسیندا نئچه مقاله حاضیرلامیشام؛گلن قونولاردا یایاجاغام اینشاالله. بو قونودا ایللر بویو بوندان اونجه تانیش اولدوغوم،و شعرلرینی قارشیلادیغیم،شیدا - نونهال(خزر) - ین "هر نه دن یازیرام؛سندن دانیشیر " کتابی اوزره آچیقلامانی تقدیم ائدیرم. درین سایقی لارلا عسگر علیائی کلیان(یاشیل) ۱۳۹۲/۸/۲۰ - جی گونش ایلی- کرج "هر نه دن یازیرام،سن دن دانیشیر" کتابی حاقدا آچیقلاما یازان:مهندس عسگر علیائی کلیان(یاشیل) کرج شهری ۱۹/۸/۱۳۹۲- جی گونش ایلی ماراغا شهری و اونا عایید اولان اسکی تاریخ،او،شهری آذربایجانیمیزدا اوزل و اوستون بیر شهر تانیتمیش دیر.کئچمیش لردن اونا باغلی اولان"رکن الدین اوحدی مراغه ای"،"بولود قاراچورلو(سهند)"،"ذاکر کریمی"،میرزا حسین کریمی"،"حیدر عباسی(باریشماز)"،"عباسقلی اکبری(فقیر)" ،"رضا پاشازاده"،"رضا نویدی آذر(پیمان)" و چوخلو آدلیم و تانینمیش عالیم وشاعیرلری آد چکمک اولار. شیدا- نونهال(خزر) تخلوصو ایله تانینان شاعیریمیز،۱۳۵۶- جی گونش ایلی نین ایلک گونلرینده،ماراغا شهرینده دنیایا گوز آچدی.او،تحصیلینی اوز شهرینده بویا-باشا وورموش،ایندی اوز شهرینده حقوق فاکولته سینین کارشناس لاریندان ساییلیر.او،ایللر دیر ،مطبوعات ساحه سینده و هابئله مجازی دنیادا، ادبیات(اوزللیکله آذربایجان ادبیاتی) ایله ماراقلانمیش و تورکی دیلینده چئشیدلی شعرلر و بعضا تنقیدی،تحلیلی مقاله لر یازمیش دیر. دئدیگیم کیمی اونون بیر چئشیدلی و گوزل شعر توپلوسو "هر نه دن یازیرام؛سن دن دانیشیر" آدیلا ماراغا شهرینده نئچه ایل بوندان اونجه یارنان "ماراغا ادبیات حالقاسی(آلما)" –نین امکداشلیغی ایله ایشیق اوزو گورور.شیدا- نونهال(خزر) خانیم دا،باشقا شاعیرلریمیز کیمی اوزونه عایید اولان اوزل یئنی لیکلرله،ادبیاتیمیزین چئشیدلی قونولاریندا طبعینی سیناماقدا دیر.او،بوتون گونئی آذریجان شاعیرلرینه و محتشم خالقینا تانینمیش بیر شاعیر دیر.اونون شعرلری یاریش لاردا بعضا اوزونه اودول قازانمیش دیر. شاعیرین خیال دونیاسی داها دا گوجلو دور.او،چوخلو قوشقولاریندا خیال یئلکنینی مینرکن،خیالی عالملری سئحر ائدیر.اونون شعرلری لیریک،سئوگی،وطن،انتظار،وصال،فراق ایله هیجران و باشقا موضوعلاردان عبارت دیر.دئمه لی او،بوتون بیر دوزگون وطن عاشیقی کیمی هر نه یی کووره ک کونلو ایله دویور. او؛ هیجرانی دا قیناییر و اوندان گیلئیلی اولدوغونو بیر لیریک غزلینده بئله دیله گتیریر: "فراقین قدیمی ایدی،ساغالماز کونلومون دردی وصالیندان اوزاقلاندیم،سنه آرتیق ماراقلاندیم." و یا هیجرانی آرادان قالدیرماق اوچون بئله یازیر: "سوپورور یوللارینی هر گئجه یاتماز خیالیم یاردیم اول،هیجرانی بیچ،الده اوراق؛آغرین آلیم" و هابئله انتظار ساحه سینده عرفان لا دولو شعرینده بیر دوزگون و یول گوزله ین شیعه کیمی؛ امام زمان(عج)- ین فرجی اوچون بئله سویله ییر: "قارانلیق یوکسه لیب گویلره سنسیز هاچان گله جک سن؟دوغولا سحر هر جمعه اومودا دالیر ائل – اوبا دیرچله عدالت،بوغولا کدر" و بیر یئرده ده بئله قمله آلیر: "هر جمعه نغمه میز قهره دوندو آناملا- آتامین قنوتلاریندا گون باتدی،یئر اوزو کدره دوندو باخیشلار آسیلدی بولوتلاریندا" (خزر)- ین شعرلرینده اولان سئوگی و محبت،ایناملا دولو ایستک داها دا گوجلو دور.بو سئوگی و ایسته یی چوخلو شعرلرینده گورمک اولور: "من سنه گووندیم؛سن بنووشه نه بیلیرسن،عزیز دیر؛سئون،سئونه" و باشقا بیر یئرده یئنه ده اونون انتظار و حسرتله دولو شعرلرینی دویماق ممکن دیر: "بیلیرم دونیانی من دولانسامدا گوزلریم هریاندا سنی گزه جک!" یئنه اوز سئوگی سینی حسرتلرده آختاریر!دونه – دونه اونون بویونا اوخشاییر،اوره یی سئحر ائدن قوشقولار قوشور!: "سیغینماز بنووشه م،چوله – چمنه! هارداسان دایاغیم،دایانام؛یئنه! ایللردی ایچیمده سوروشورام هئی ... ابدی حسرتیم نه اولدو سنه؟!" او،چتینلیکلره چاتان یئرده،هئچ زامان بیریندن گیلئیلی اولماییر و بئله دئییر: " سوس (خزر)- یم قوی سوووشسون بو قادا نه ائلی وار نه آدی وار آرادا" شاعیریمیزین وطنه اولدوغو سئوگی سی،اوجسوز- بوجاغسیز دیر.او،چوخلو شعرلرینده نیسگیللی وطن حاقدا اولمز اثرلر یارادیر.بیر شعرده بوتون وارلیغینی وطنی بیلیر!و نه گوزل یازیر: "دیریم وارسا،قبول ائت سیغینیم قوینونا یار، سن کیمی بیر وطن اولماز بو وطنسیزدن اوتور" و بیر یئرده یئنه آنا تورپاغینین عصمتلی و مقدس اولدوغونو داغلارا خطابا بئله قلمه آلیر: "سسله نرم داغلار،داغلار آداغلار قوچاقلاردان سوز آچارام ائل آغلار کوکسوم یانار،داغلار یارامی باغلار قوربان اولوم عصمتلی تورپاقلار!" دئمه لی (خزر) شاعیریمیزین شعرینده شیفاهی خالق ادبیاتیمیز اوزره دیرلی شعرلره توش گلیریک.او،ائلینی،دیلینی و کولتورونی آرتیق بیر محبتله سئویر.ساز حاقدا بئله سویله ییر: "سن منیم سوزوم سن،نغمه م؛آوازیم ائلیمسن،دیلیم سن،گرایلی سازیم" و یا بیر سربست شعرینده بئله ایز قویور: "اوزاق دان روح کویرلدیرن اوزان سسی "دیلغمی"،"یانیق کرمی"، یالنیز آغیر هاوادان یاخینلاشیرام سنه... " شاعیر بیر ایستکلی و قایغی گوتورن آنا کیمی،آنا محبتینی ده، شعر دیلینده بالاجا قیزی اولان "صدف" – ه بیر دویغولو شعرینده بئله گوستریر: "گله جه یین اوغور اولسون،آنان وئریر خیر دعا سئوینجیدن گولور آتان،قوروب اوجاق ایستی یووا هله ده بیر تر بنووشه م "صدف" – بالام،کوکلای بالام آی خیردا بوی فیدان بوتام؛گله جک ده پولاد قالام" او،بو شعرده بوتون ائولادلاریمیزا اوزللیکله صدف قیزیمیزا آیدین بیر گله جک آرزولاییر . صدفین و هابئله اونون کیمی بالالاریمیزین گله جه یینی آلینماز بیر پولاد قالایا بنزه دیر.منجه تکجه بو شعرده اولان گوزللیکلر و اوندا گلن اویود،تمثیل لر شاعیرین رئال و حقیقت دالینجا دولانان دونیاسینی بیزه گوسته ریر.و هابئله بیر لیریک غزلینده بئله قلمه آلیر: "کوچه نیزدن اوتورم یار،یئنه منسیزدن اوتور آما بیر قوشدا گلیب،اوتمه دی،سنسیزدن اوتور" دئمه لی او شعرینده "خزر" دنیزی " ایله "آراز" چایی نی دا خالقیمیزین دایاغی و هده له نمه ین بیر تاریخی بیلیر: "(خزر) نیشانلی "آراز" – ا باغلی یام." او،"قارتال"- لاری اوجالاردا اوزگور اوچماغی اوچون سئویر و "قارغا" – لاردان اوزاق گزیر!بئله قوشقو قوشور: "بیلیرسن ندندیر سئویرم سنی؟! درینلیک بوغولوب؛گورنده سنین قایالار اونونده سجده یه دوشور قارتالیم ذیروه دیر سنین مسکنین" وصالا یول آچماق اوچون دونه – دونه ترلان طبعی جوشا گلیر ،بیر ده بئله یازیر: "بولاق گوزلرینده ،بویلودور سنه وارلیغین سئل کیمی کونلومو ییخیر باخیرام یولونا،یولوندا ایز یوخ ... قوجامان کوچه لر سنسیز داریخیر!" اونون اوره یی اوزو دئمیشکن خزر دنیزی کیمی دورو،گئنیش و بیر شاعیر اوره یی کیمی هیچ کیمسه نین مشقتلره توش گلمه سینی ایستمه ین،بیر اوره ک دیر.نییه کی اوزو بئله یازیر و بو شعرین بیر میصراع سینی دیرلی کتابینا آد سئچیر : " (خزره) چئوریلر اوره ییم هردن سئومه رم باشیندا نه دومان،نه چن من سنی اونودا بیلمیرم ندن؟! قوینونا کورپه تک قولوم ساریشیر هر نه دن یازیرام؛سندن دانیشیر." نهایت ده رمانتیک وخیالی بیر قوشقوسو ایله بو قیسا آچیقلامایا سون قویوروق: " دویغومو داراییر خایالین سنین تئلینده دولاشان شانه لر کیمی." دئمه لی شیدا – نونهال(خزر)- ین شعرلرینده اولان یئنی لیکلر و آرتیق گوزللیکلر اینسانی فیکره دالدیریر.اونون بو اوتوز عنوانلی شعر توپلوسوندا گلن شعرلر؛ادبیات پوئزیامیزین چئشیدلی نمونه لرینی احتوا ائدیر.اوره کدن سئودیگیم و اثرلرینی دونه –دونه اوخودوغوم،(خزر) شاعیریمیزه درین ناییلیتلر و آرتیق باجاریلار و سئویملی اوخوجولارینا آیدین گونلر دیله ییرم. قایناق:رصد گوندلیگینین اوزل سایی سی قوربان بایرامینیز قوتلو اولسون. دولایی پای دوشسه،دوز اوزاق قالسا! کهلیک اوچارسا دا،بوز دوزاق قالسا شاعیر اولا- اولا،سوز اوزاق قالسا! سوزومو چئینه ییب؛اوتان دئییلم! خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم! قارتال قانادینی سیندیرسا اووچو اومود لامپامیزا توخونسا قئیچی نیسگیللی اولسا دا ائلیمین کوچو! یوردومو ،خالقیمی آتان دئییلم خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم! مئشه ده آسلانا زور گلسه تولکو خیرمانی تالاسا دونقوز بو ایل کی یوردومون تورپاغی اولسا "ری" مولکو! اوشاق دک باشیمی قاتان دئییلم! خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم! اوزده آیی لار دا اولسالار یولداش اوچوروم اولسا دا چوللرده یول،داش! اوستومو چولقاسا بیر زامان سال داش سارالیب،اوفوقده باتان،دئییلم! خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم! شعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل) حورمتلی اوخوجولاریمیز؛اووروج -نامازلارینیز بو برکتلی آیدا قبول اولسون دئیه،تانری دان هر هامینیزا گوزل یاشاییش دیله ییرم.آنجاق باغیشلایین کی بیر مودت دیر،قولوغونوزا چاتا بیلمه میشدیم. البت الیمه مسئیج واسیطه سی یله چاتمیش،بیر شئعری بو قونودا یاییرام.کئچمیش دن بیر مثل وار:"مرد ایگیت دایی سینا چکر!" منجه بو مثلین آردیندا دئسه ک:"یوخسا دا آصلان قادین خالاسینا چکر .........!"؛یئر سیز دئییل.نییه کی آشاغیدا گوستریلن شئعرین قوشانی ۵ یاشلی بیر قیز اوشاغی دیر.اونون ایکی خالالاری دا آذربایجانیمیزین میللی شاعیرلریندن ساییلیرلار. دئمه لی "زهرا ریضایی"،ابراهیم ریضایی جنابلارینین ائولادی اولاراق،۱۳۸۷ ـ جی گونش ایلینده،مشگین شهر(خیاوو) شهرینده دنیایا گوز آچدی.خیاوو شهری کئچمیش لردن آذربایجانیمیزین تانینمیش و ادبییات ساحه سینده اوزونه اوستون یئر قازانمیش،شهرلریندن دیر. زهرا ریضایی(زهرا رضائی)؛بالاجا بیر اوشاق اولسا دا؛"مدینه گولگون"،"صمد بهرنگی"،"حوکومه بوللوری(حکیمه بولوری)،"بالاش آذراوغلو"،"ممد آراز" کیمی شاعیر،یازار و آیدینلاریمیزدان ایز گوتورموش،هابئله دوشونجه لرینی آرتیرمیشدی.منجه اونون شاعیرلیک عالمینین آیاق قویماسینا،ایکی آصلان خالالارینین تاثیرینی داها دا آرتیق گوروروک! بو ایکی گنج شاعیرلر "مهسا عبدالعلی زاده"،ایله خاطیره عبدالعلی زاده"(ایگید قیز)؛دیر.اونلار ایکی باجی اولاراق،تورکی ادبییاتیندا چالیشقان شاعیر و یازارلاریمیزدان ساییلیرلار. اوشاق یاشدا اولان شاعیر زهرا رضایی نین،منجه گلن گونلری چوخ آیدین دیر.ایللر بویو اونون چئشیدلی و بیزی شاشیردان اثرلرینین اوخویانلاریندان اولاجاغیق،اینشاالله. عسگر علیائی کلیان (یاشیل)ـ ۹/۵/۱۳۹۲ میدادینان یازیرام/ آذربایجان!داریخیرام!/ دونن،سنین دریاندا من ایلان گوردوم!/ چوخ قورخدوم؟!/ سو قورتاریردی!!!/ ماهی لر بپر ایله یئریردیلر/ نم نییه گولموردولر؟!/ سو قورتاردی!!!/ ماهی لر یورولدولار اویناماقدان!/ یاتدیلار./ منده مامام اویرتدییی لایلایی اوخودوم ... شئعری قوشان: ۵ یاشلی زهرا رضایی خیاوو شهریندن آشاغیدا گتیریلن شئعری ده "مهسا عبدالعلی زاده "شاعیریمیز ؛باجی سی قیزی "زهرا رضایی"ـ یه ایتحاف ائتمیش دیر. "داریخما قاداسی چیخاجاق گونش! سره جک ساچینـی ائل،اوبامیــزا باهــار گلـه جـک دی یاشیللیغیـلا قوخوسون سپه جک سون یارامیزا" 17خرداد پنجمین سالمرگ شاعر و عارف آذری زبان استاد وجه ا...رمضانی کیوی (وجی) بنا به قول همصدایی که با استاد داشتیم هرسال با سرزدن شکوفه های زیتون برسر تربت این پیر صاحب دل بر سرنیاز گرد، هم می آییم.با خواندن سوگنامه سنگ مزار استاد را با اشگ گلاب می شوییم. از علاقه مندان ودوستداران وجی دعوت میشود که در مورخه 1392/3/17از ساعت5 الی8بعدازظهر واقع در شهرستان بندر انزلی؛شهرخاموشان (گورستان)شهر در قطعه هنرمندان بر سر مزار استاد وجه ا... رمضانی کیوی دسته گلهارا دست به دست همدیگر به استاد هدیه می کنیم. از طرف انجمن ادبی" شاعران آذری زبان استان گیلان (اینجه باخیش)" و انجمن ادبی "بانوان اهل قلم پروین انزلی" تلفن تماس09116484195سید نجم الدین دانیالی ضمنا کسانی که تمایل بهشرکت داشتند ازقبل اطلاع دهند. منبع:وبلاگ شعر و نثر ۲۰ آیـریلیــق،آیـریلیـــق اولارمیـــش؛چتیـــــــن نــــه دن بئلـــه اولمـــــوش؛رازی خلقتیـــن؟! بــوگـــون سنـی یورســا بیر آغیـــر هیجـــران - منــه ده پـــای دوشـدو؛ سنین حســرتـین!! آیـریلیـــق،آیـریلیـــق آرتیـــــــرار؛غمیـــــــــم دالینجــا گلیـردیــــم،غـــرق اولـــدو گمیـــــم "آی" دان دوغولسان دا،"آی" تک اولسان دا! "گونـش"دن یـارانمیـش؛منیـــم عالمیـــــم! آیـریلیــق،آیـریلیـــق پـــای دوشــــدو،بیــــــزه سینــه ده بوغولمــوش هـای دوشــدو،بیــــزه هامی یا پای دوشسـه،بیــر یـاشیــل بـاغچــا بنـدلـــری ییخیلمیـش چــای دوشـــدو بیـــزه! آیـریلیــق،آیـریلیـــق سنــی یــورمـــــاســــا؟! قانینـی سولوک تـک زامــــان سورمـــاســــا آختــاریـپ،تـاپـــــارام اینـــــان سئـوگیلیــــــم هـر گـلـــن بـو یـاشـــدا تـوهـمت وورمـاســـا! آیـریلیــق،آیـریلیـــق سینــــه نـــی یــــــارار بیـــرینـی سـوســـدوروب،بیــرینــی یـــــورار مثــــل دیــــر:"محـبت اولارمیــش گــــــوزده" یورغـونلــوق،خستـه لیـک ایلگی نی قیـــرار. آیـریلیــق،آیـریلیـــق چتیـــن بیـــر سینـــــاق بـو دلـی کونلومـــــه اولارســـــان قـونــــاق! سوزومــوز اولســـا دا سـوســــاریق بلکــــه! ـ اوز بــه اوز اوتـــوروب،گـــوز ـ گــــوزه؛دوراق. آیـریلیــق،آیـریلیــــق سـولــدورســــا سنـــی اینتیــظار چـــولونـــــده اولـــدورســـــه؛منــی! گـوزلــری نین اوستــه سـاخـلارســـان آنجـــاق ـ قبـــریـمین اوستــونـــــه گـلـیب ـ گئــده نی. ----- ـ سولوک:زالو،قان سوران شئعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل) بیر پاییــز گئجـه سی ایتیرسـم ای یـــار! یوخــومــــا دولانیب،گلــــرســـن اونــــدا "یوکونو چئینییمــده" گوتورســم ای یـــار! دیز چوکوب اونومده گولـه رسـن اونـــدا! اودلــو هیجرانینــدان؛باغلانســـا دیلیــم دیـزلریــم قاتلانســا،بوکولســـه بئلیـــم بولــودلار چکیلســه،یانســا دا چولـــوم! ـ اوستومه یاغیشین چیله رسن اونـــدا!! اوجــادا اوچــارســان،آغ گویرچیــن تـک یولـــلارا یایـارســـان دویغـــو بیــر اتـک! سئوگیلیم سینه ده بیر یورغون اوره ک! ـ گیزلی جه قوناغیـم اولارسـان،اونـــدا! نئیله ییم دا سنسیز دوزه بیلمه ســم تیکانلی چوللـــرده گــزه بیلمــه ســـم ایلگی می سن ایله اوزه بیلمه ســم! ـ سن آللاه!کونلومــو آلارســان،اونــدا! کوورک اوره ییمی،چولقاسـا دا غـــم ایز - توزون یادیمـا دوشسه ده هردم! (یاشیل) یارپاغیمی چورتســه ماتــم! گورسـن احوالیمی،ملـه رسن اونــدا!! شئعر:عسگر علیائی کلیان (یاشیل) -------------------- - بو شئعرین اساسیندا گورکملی "آیشن" خانیم "آلقیش" دوشرگه سینین قوناقلارینا باشقا شاعیرلریمیزدن ایکی عونوان دیرلی شئعر گوندرمیش لر.هر ایکی شئعری آشاغیدا گتیریرم.دونه ـ دونه بو محبتلی اینساندان و آیری قوناقلاریمیز اوزللیکله دوقتور "توتقون" حضرتلریندن مینتدارلیغیمی بیلدیریرم. ************** سئوگیليم بيليرم سن چيچک کيمی ********************* ********************** سالاملار سیزین ایچین گوزل شعریزدن فایدالاندم. *** جومه آخشامی بهمن آیی نین ۲۶ ـ جی گونو،کرج شهرینده بیر یاس توره نی،رحمتلی اوستاد"سید علی اکبرابوترابی(چیلغین)" شاعیریمیزه؛آخشام ساعت ۱۹ دان ۲۳ ـ ه قدر دکتر طاهر نقوی" نین ساراییندا کئچیریلدی. بو توره نین باشلانیشیندا،"ایرج عظیمی گلوجه" حضرتلری،قوران کریم تلاوت ائدندن سونرا،نئچه حدیث پیامبر اکرم (ص)ـ دن نقل ائتدی.سونرا "عسگر علیائی کلیان (یاشیل)" بو توره نه آپاریجی سئچیلدی.هابئله ایلک نووبه ده دکتر "طاهر نقوی" حضرتلری قوناقلارا خوش گلدینیز ائتدی.او، دویوشچی شاعیر و موعللیمیمیز "سید ابوترابی سرابی(چیلغین) رحمتلی نین دونیا دییشمه سینی،خالقیمیزا و اوزه لیکله شاعیر و یازارلاریمیزا و باشقا هونر خادیملرینه باش ساغلیغی دیله دی.او،شاعیرین دوشونجه سی و یارادیجیلیغی حاقدا دانیشیق ائتدی". سونرا شاعیر "خیری" شئعر اوخوماغا دعوت اولوندو،هابئله شاعیر "شاپور عبدی" گوزل شعرلری ایله توره نه دوام ائتدی.آنجاق اوستاد"صمد مرادی(صمد)"دانیشیغا و شئعر اوخوماغا سئن آرخاسینا دعوت اولوندو.شاعیر صمد مرادی(صمد) ایللر بویو او رحمتلی ایله یولداشلیق ائتمه سیندن سوز آچدی.یازدیغی دویغولو یئنی بایاتیلاری،ایزله ین لره سویله دی. سونرا اوزان "خدادادی" گوزل سازیلا درین چیخیش ائتدی.هابئله "عدیل" موعللیم دانیشیق ائدیب و خالقیمیزا باش ساغلیغی دیله دی.شاعیر" فتح الهی" گوزل شعریله توره نه جان باغیشلادی. دکتر "جواندل" ادبییاتیمیز ساحه سینده درین بیلدیریشلر وئردی.او،شاعیرلریمیزین یارادیجیلیغیندا اولان اوزللیکلره؛ یئرلی ایشاره ائتدی.اوستاد صمد مرادی یئنی دن سئن آرخاسینا دعوت اولوندو.او،شاعیر ابوترابی نین اوزونه یازدیغی شئعری و اوستاد ابوترابی نین شاعیر صمد مرادی حاقدا یازدیغی شئعرلری حزین سس ایله اوخودو. شاعیرلر "فداکار(سلیم اوغلو)"، و "مهدی جعفرپور" گوزل شئعرلریله،"زیرک" گوزل قوشماسیلا و هابئله "فاضلی" فلسفه یله دولو غزلی ایله توره نه دعوام ائتدیلر.سونرا شاعیر اوستاد "بیت الله جعفری" درین بایاتی لاریلا اوتورانلارین آلقیشینی قازاندیلار.شاعیر "اسدی" ـ ده بیر نئچه بایاتی ایله اورکلری اوخشادیلار.شاعیرلر فتح الهی و شاپور عبدی یئنی دن سئن آرخاسینا چاغیریلدیلار.آنجاق اونلار اوزان خدادادی نین چالدیغی سازینین هاوالاریلا،یئنی دن باشقا شئعرلرینی اوخودولار. شاعیر "انزابی" گوزل طنزلریله چیخیش ائتدی.شاعیر "واجد" اورکلره یاتان بیر بئشلیک و سونرا غزل اوخودو.توره نین بو بولومونده نووبت اوستاد "مهندیس راشدی" ـ یه چاتدی،او،بئله بیر ضایعه نی خالقیمیزا و آیدین لاریمیزا باش ساغلیغی دیله مک له؛رحمتلی "حبیب ساحیر" و هابئله رحمتلی "رسول ریضا" دان نئچه بند شئعر اورنک گتیردی. هابئله یاس تووره نی نین آپارانی شاعیر عسگر علیائی کلیان (یاشیل)،اوز قوشماسینی اوخودو.سونرا دکتر طاهر نقوی حضرتلری بیر دفعه ده سئن آرخاسینا دعوت اولوندولار.او، سرعین لی شاعیریمیز "رحیم اسدالهی(قارتال) ـ ین اوستاد ابوترابی حاقدا قوشدوغو شئعرینی ایزله ین لرین خاطیرینه چاتیردیلار.بو یاس توره نی آخشام ساعات ۲۳ ده بیر فاتحه ایله سونا چاتدی. کرج شهری ـ عسگر علیائی کلیان(یاشیل) بو یازی یا باغلی اولان باشقا مووضوعلار: - "آیهان" دکتر نقوی نین ایکی یاشلی اوغلو سس سیز ـ سمیرسیز، توره نه قاتیلان قوناق لارا دیقت ایله گوز دیکیردی؛یوخسا دا او خالقیمیزین گله جه یینه اینانیردی،بلکه ده تاپدالانمیش حاقلارینی،قارشی سیندا گوروردو!نه بیلیم کورپه آیهان ،بیر گون ایسه سن ده بیر ایگیت اولارسان خالقیمیزا،آتالاریمیز "ستارخان" لار و "باقیرخان" لار دک. - مئهریبان ایدمانچی میز" ائلخان" بی ده قارداشلاریلا بو توره نه قاتیلمیش دی.آنجاق سئن آرخاسینا چاغیریلسا دا؛ گلمه دی!نییه کی او،دونه ـ دونه دئدی،شاعیر و یازارلاریمیزین شئعرلرینی و دانیشیق لارینی ایسته ییرم؛دینله یم. - "علی ترکاشوند" لر وطنداشیمیز،تورکلرده اولان صداقته ایشاره ائتدی.اونون ان یاخین یولداشلاری تورکلر دیلر. ـ "تهران"،"کرج"،"شهرک قدس(قلعه حسن خان)"،"ایسلام شهر"،"رباط کریم"،"شهریار" و "محمدشهر"دن قوناق لاریمیز بو توره نه قاتیلمیش دیلار. ـ دکتر طاهر نقوی نین عاییله سی،میننت سیز چالیشدیلار،بو توره نین بوتون هزینه لرینی بو آیدین عاییله،بویونلارینا چکمیش و اوده میش لر.یئرلی اولاراق،گورکملی قارداشیمیز دکتر نقوی حضرتلریندن و اونون چیخارلی عاییله عوضولریندن میننتدارلیغیمیزی بیلدیریریک. ـ اوستاد صمد مرادی(صمد)،بوتون ایشلرده هر هامیمیزا بویوک بیر دایاق دیلار.اوندا اولان صمیمیت و قایغی بسله مه آز شاعیرده تاپیلار آنجاق،بئله بیر اوستادیمیزدان تشککورلریمیزی بیلدیریریک. - اولو تانری دان اوستاد سید علی اکبرابوترابی(چیلغین) شاعیر و موعللیمیمیزه باغیش دیله یه رکن،اونون عائیله عوضولرینه دوزوم آرزولاییریق. - اوستاد سید علی اکبر ابوترابی(چیلغین)،شاعیر و موعللیم سراب شهرینده و اونون کندلرینده موعللیم اولاراق،نئچه ایلل بوندان اونجه تقاعد مقامینا چاتدی.هابئله اونون عوصیانلی و گرگین قوشقولاری کوتله لرین اویانیشیندا گئنیش ایز بوراخدی.بو شاعیر بو ایل کی بهمن آیی نین ۲۱ ـ جی گونو، بیر آغیر اورک خسته لیییندن سونرا دنیاسینی دییشدی. ـ آشاغیدا گلن کامئنتی،گورکملی "آیشن" خانیم یازمیشدی.اونلارین سارایی همیشه آذربایجان خادیم لرینه اومود ائوی ساییلمیش دیر.اونلار هر ایکیسی ایدعاسیز اولاراق؛یالنیز آماج لاری یولوندا قدم لر گوتورموش لر.بیر ده بو حورمتلی باجیمیزا و اونون محتشم عاییله سینه آرتیق ناییلیتلر دیله ییریک. ------- تشکر ادیرم سیزدن، نیه کی سیز او سوزلروزونن محفلی چوخ گوزل اتدیز. ------------------------------------- گورکملی باجیمیز "آیشن" خانیمین ایکینجی کامئنتینی ده بوردا یاییریقُ،اولسون کی سئویملی اوخوجولاریمیز بو کامئنتین آرخاسیندا گلن گوزل شئعری ده دیقتله اوخوسونلار.نییه کی بو شئعر ده وطنیمیزه حصر اولونموش دور.یئنه ده اوز یئریمده بیر دفعه ده بئله بیر اینسانلاردان تشککورلریمیزی بیلدیریب و اونلارا یاشاییش لاریندا یوکسک ناییلیتلر آرزولاییریق. ------- ساعت:۱۳:۲۸ تشککر ادیرم سیزدن یاشیل معلیم. "آذربایجان " بو شعری تقدیم ادیرم سیزه/ بـوش باغلاســـا،آیاغینــی! داهـا اوچـار،گئــدر،او قوش! یئیه ن اولماز،اونون پای یین یئرده قالار،اوندا دن ـ دوش! *************** اوچسا،گئتسه،گئدر شنلیک بیـزدن کوچــر؛بـو شیـرینلیک! گل خوش اولاق،نئچه گونلوک یولـلاردا وار،ائنیش ـ یوخـوش! شئعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل) سئویملی اوخوجولار آشاغیدا گلن مقاله "اولدوزلار اله نیر!" باشلیق لیغی ایله اوستاد "مهندس کریمی" نین حورمتلی یازاریمیز"ندا صمدی " - نین اویکولری حاققدا یازیلمیش بیر مقاله سی دیر.بو مقاله "قیزل قلم آذر" سیته سیندن گوتورولوب. گورکملی اوستادیمیز مهندس کریمی جنابلارینا و هابئله دیرلی یازاریمیز ندا صمدی یه و اوخویانلارینا اوغورلار دیله ییرم. درین حورمتلرله عسگر علیائی کلیان(یاشیل) اولدوزلار اله نیر ندا صمدی نین اثرلرینه بیر باخیش یازار: م.کریمی ایلک اؤنجه دئمه لی یم ندا صمدی نین حیکایه لرینه بیر باخیشی باهانا ائده رک، حیکایه ادبیاتیمیزا گیریش کیمی بو مطلبلری یازیرام. هر حالدا ندا صمدی بونا لاییق گؤرونور کی مقاله می اونون آدییلا باشلاماق ایسته ییرم. ندا صمدی نین نثر ادبیاتیمیزا قاتیلماسی منی چوخ سئویندیریر. بونا سبب نئچه نه دنی سایا بیله رم: بیر – یازارین گنج اولدوغو، ایکی – یازارین قادین اولدوغو، اوچ – یازارین زنگانلی اولدوغو، دؤرد – و هامیسیندان آرتیق یازارین حیکایه لرینده یاتان دوشونجه لر منی هر زاددان آرتیق سئویندیریر(البتده بو نه دنلری ده آچیقلایا بیله رم). 1375 جی ایلده تورکیه ده تحصیل داوامینا چالیشدیغیم زامان، مندن ایران تورکلری نین – تورک ادبیاتی سوره جینی قاپسایان و یا تورک یازارلاری نین اثرلریندن یاپیلان بیر سئچگینی – آنتالوژی آدی آلتیندا بیر چالیشما اؤزه للیگینی داشییا بیلن بیر اثرین - یازماسینی ایسته دیلر. آنجاق نه یازیق کی او زامان حیکایه لریمیزین ساییسی بارماق ساییندان آرتیق دئییل ایدی. تورکییه دن قاییداراق اومید زنجاندا "یاشیل خیال" صفحه لرینده حیکایه اوچون بیر یئر آچدیم. بو زامان چوخلو اوستاد یازارلاردان گنج یازارلارا قده ر الیمی توتدولار. بورادا بو ده یرلی یازارلاردان عزیز محسنی، پروفسور زهتابی، باقر رشادتی، حمید آرغیش، طغرل آتابای، مرتضی مجدفر، اسماعیل هادی، و باشقالارینی آد آپارا بیله رم. بو قونو، 1390 جی ایلده یئنی دن اورتایا قویولدو. آنجاق بو دؤنه مساله بام – باشقا اولوردو. چونکو یوزلرجه کتاب چیخمیشدی و مینلرجه حیکایه لریمیز میداندا وارایدی. بونا گؤره ده همان یونیوئرسیته ده آذربایجان حیکایه لری نین آراسشدیرماسی بیر اؤیره نجی نین دوکتورا تئزی سئچیلدیکده یونیوئرسیته طرفیندن آلقیشلاندی و بو تئزدن مودافیعه جلسه سینده من ده اشتراک ائتدیم. ایران آذربایجانی نین حیکایه ادبیاتی مستقل بیر ادبیات کیمی 20جی یوز ایلده باشلانمیشدیر. حیکایه ادبیاتیمیزین ایلک نمونهلرینی میرزا عبدالرحیم ابوطالب اوف و زین العابدین مراغهای[1]نین اثرلری اولاراق، تاسوفله فارسیجا اولموشدور. لاکین آنا دیلیمیزده یازیلان ایلک حیکایه لریمیز عباس پناهییه عایید دیر. او 1304 – جو ایلده «پریشان» آدلی حیکایهسینی "یئنی فیکیر" روزنامهسینده نشر ائتمیشدیر. باشقا حیکایه یازاریمیز علیقلی کاتبی اولموشدور. او دا 1320 – جی ایلده «وولقان» آدلی حیکایهسینی نشره وئرمیشدیر. آذربایجانیمیز 1300 دن 1324 جو ایله قده ر اؤزهل بیر سیاسی و اجتماعی دوروم یاشاییردی. 1324 – جو ایلده قورولان میللی حکومت دؤورونده یازیچیلاریمیزین اثرلرینده آزادلیغا هوس، آنا دیل، جاماعاتین یاشام طرزی و میللی حکومته دستک وئرمک او دؤنه مین حیکایهلری نین اورتاق موتیوی ایدی. همین دؤورده آذربایجان مطبوعاتیندا ادبی – بدیعی مجموعهلر یارانمیش و حیکایه ادبیاتیمیز دا دیرچلمهیه باشلامیشدیر. محمدلوی عباسی، فتحی خوشگنابی، علیقلی کاتبی، قهرمان قهرمانزاده و . . . بو دؤورون تانینمیش یازیچیلاری اولموشدولار. 1357 اینقلابینا قده ر بارماق ساییسیندا آنا دیلیمیزده حیکایه کیتابی نشر اولونمادی. یازیچیلاریمیز فارسیجا یازماغا مجبور قالدیلار. بونونلا بئله بو آغیر سیخینتیلار آلتیندا باش اگمهین و اؤز آنا دیلینده یازیب - گیزلینجه نشره وئرهن یازیچیلاری دا تاپماق اولار: گنجعلی صباحی، علی تبریزی و .. انقلابدان سونرا مطبوعات صحيفهلرينده حیكايهلري نشر اولان يازيچيلاردان گنجعلي صباحي، حبيب ساهير، مرتضي مجدفر، محمد قاضي، الف نورانلي، عليرضا ذيحق و باشقالارینی آد آپارماق اولار. بو حیکایه لرین موضوعلاری گون پروبلئملري، كند احوالاتي و ارباب – رعيت آراسيندا اولان توققوشمالار ایدی. انقلابدان يارانان آچيق آتمسفئر بعضي سياسي و اجتماعي حادثهلرله باغلي اولاراق گئت – گئده محدودلاشدي. توركجه درگي و قزئتهلر آزالماغا باشلاديلار. بیر آز کئچمه دن، توركجه كيتابلاری قيتليق حالينا گلدي. حیكايه ادبياتيميز بير نئچه ايل سوكوتدا ياشادي. نهايت 1369 – جو ايلده كيهان نشرياتي طرفيندن اورتايا چيخان يول نشريهسينده يئنه حیكايه ادبياتيميز اؤزونو گؤستردي. اورادا قلم چالان يازيچيلاريميزدان ع. اورمولو، اسماعيل هادي و بهروز ايماني، ايواز طاها و . . . ناصر منظوري همين ايلده سون ناغيل، سون افسانه آدلي رومانيني نشره وئردي. همين دؤنمده تبريزده ده فروغ آزادي و سونرالار مهد آزادي نين توركجه صحيفهلرينده ده حیكايه نمونهلري نشر اولوندو. تبريز ده نشر اولان فجر آذربايجان و زنجان دا نشر اولان اميد زنجان نشريهمیزده ده حیكايه نمونهلريني تاپماق اولار. 1370 دن 1376 – جي ايللر آراسيندا بير سيرا نثر كيتابلاري اورتايا چيخدي و نثر ساحهسينده ادبياتيميزين آيدين گلهجك گونلرينين مژدهسين وئردي. بو كيتابلاردان «قوي اولسون اون» (حیكايه توپلوسو) م. ميشوولو(پروفسور محمد تقی زهتابی)، «قارا چوخا» ناصر منظوري و . . . آد آپارا بيلهريك. 1376 دا اؤلكهده گئدهن سئچگيلردن سونرا توركجه نشريهلر داها گوجلو نشره باشلاديلار. ظاهيرده يئنه بير آز آچيق آتمسفئر يارانميشدي. بو آرادا خانيم سوسن نواده رضي بير چوخ حیكايه و روماني كؤچوروب مطبوعاتدا نشره وئردي. گونئي يازارلاريندان حیكايه درج اولان يازيچيلاردان كيان صفري و طغرول آتاباي و . . . آد آپارماق اولار. حیكايه ادبياتيميز يئني بير مرحلهيه آياق باسميشدي. گنج يازارلاريميز اؤز گوجلريني سيناماغا باشلاميشديلار. (سئویندیریجی بو ایدی کی بو زامان زنگان - اومید زنجان وسیله سیله آذربایجانین باشقا سهرلریندن گئری قالمادی). بو زامان مدرن و پست مدرن قاليبلارينا ده گؤز آلتي باخان يازيچيلاري دا گؤسترمك اولار. بعضي يازارلاريميز «كيبريتي حیكايه»لردن اولوشان قيسا حیكايهلرين يازماسينا دا رغبت گؤسترديلر. حیكايه ادبياتيميز و نثريميز دئمك گوج و قدرتله ايرهلي گئديردي. گنج نسليميز ده ادبياتيميزلا داها آرتيق ماراقلي ايدي. آيدين ايدي كي حیكايهميز قدرتلي و دونيا مقياسلي يازيچيلار يئتيشديرهجكدير. 1376 – جي ايلدن 1380 – جي ايلهجن ديقته لايق اولان حیكايه و حیكايه مجموعهلري چاپدان چيخدي. نثريميز دئمك اؤز يولونو تاپميش و گوجله ايرهلي گئتمكده ايدي. چاپ اولان حیكايه توپلولاريندان شامان (رومان) – م آغداشلي، آلتون خيال قوشو – باقر رشادتي، يورد – عزيز محسني، كند گليني – علي داشقين، مانقورت – طغرول آتاباي، كوچهلره سو سپميشم.. – مرتضي مجدفر، سنه ساري (شعر و حیكايه توپلوسو) - توپلايان م. كريمي، يئددي نار (نئچه يازيچينين اثرلريندن توپلانان مجموعه) – نادر ائلخان و س. سادهجه ايشيق اوزو گؤرهن نمونهلرديلر. 1380 – جي ايلدن بري حیكايه ادبیاتیمیز باشقا بير مرحلهيه آياق باسير. 1380 دان بري آذربايجان اؤيرهنجيلري طرفيندن بوراخيلان اؤيرهنجيسل درگيلر آذربايجان ادبيات و مطبوعاتي تاريخينده پارلاق بير صحيفهيه امضاء آتير. آذربايجانين اكثر شهرلرينده و تهراندا اؤيرهنجيسل درگي و قزئتهلر بوراخيلير. بونلارين آراسيندا محض ادبياتا دايانانلاردا وار ايدي(ياشماق و سحر درگيلري). 1380 – جي ايلدن بري دونيادا اينترنت بوگونكو ياشامين بير پارچاسي اولموشدور. اينترنته باغلي اولانلار و بو يولو ايله بير – بيرلريله ايلگي ساخلايانلارين سايي گئت – گئده آرتميشدير. ادبيات اوچون اؤزهل سيتهلر آچيلميش و سورهكلي اوخوجولارلا ايلگيدهديرلر. آذربايجان ادبياتي وورغونلاري طرفيندن بير چوخ ادبيات پورتاللاري يولا سالينميشدير. ايندي آذربايجان حیكايهسي اينترنت اوزهرينده داها اكتيودير. بونلاردان بیری ده ندا صمدی نین سیته سی دیر. من ده ندا صمدینی ائله بورادان تانییرام. ندا صمدی زنگانین گنج یازاری، 1368جی ایلده بو شهرده آنادان اولوب و ایندی بیلیم یوردوندا اؤیرنجی اولاراق مدیریت و اؤیره تیم برنامه ریزیسینده اوخویور. آنجاق گنج یازار اولاراق دوز یازیمیزدا اؤزوندن ایز قویماغا دا چالیشیر. نثر ادبیاتیمیز چوخ گنج و یئترسیزدیر. ایران تورکجه سینده یازیلان حیکایه لرین سایی هله ده، او قده ر ده یرلی و زنگین اولمامیشدیر، آمما بیر آغیر ادبی تکلیف کیمی اولورسا دا یازارلاریمیزین بو عرصه ده چالیشمالاری لازیمدیر. ندا صمدی خانیم دا بو عرصه ده چالیشیر و حتما بو آغیرلیغی دویور. ایراندان ائشیکده ده آذربایجان نثر یازیسینی آلقیشلاییرلار او جومله دن تورکییه بیلیم یوردلاریندا بیر نئچه دوکتورا تئزی آپاریلیر. بو، نه یی گؤسته ریر؟ مسلم بودور کی، دوز یازی ایران تورکلری آراسیندا چوخ آزدیر. هله حیکایه داغارجیغیمیز بوشدور و رومان یازیلاریمیز یوخ حددینده دیر. قیسسا حیکایه لر ده هله اؤز یئرینی تاپمامیشدیر. داستانلاریمیزا گلدیکده، بوتون یازارلاریمیز هله ارباب – رعیتی دورانیندا کئچینیرلر. ابو طه کیمی ده یرلی یازاریمیزین دا حیکایه سی "قورشون هاردان آچیلدی" هله بو عرصه ده فیرلانیر و بوگونون موضوعلاری سونرالار گله جکدیر! تاسف یئری دیر کی بئله ده یرلی بیر دیل صاحیبی اولان یازاریمیز، هله اسکی موضوعلاری یازماقدادیر. تمثیل آذربایجان ادبیاتیندا چوخ اوزون تاریخه مالیکدیر. تاریخه باخدیقدا، ایلک تمثیللر و ان زنگین تمثیل کتابی "کلیله و دمنه" اولموشدور کی چوخلو عالیملر طرفیندن، اونون اصلی آذربایجانا مربوطدور. دئمه لی بو زنگین کتاب، هیند دیلینده یوخ، بلکه آذربایجان تورکجه سینده اولموشدور کی ساسانیلار زامانیندا پهلوی دیلینه چئوریلمیش و اصلی آرادان آپاریلمیشدیر. بونا اینام بسله ین عالیملرین سایی گونو – گوندن آرتیر. آذربایجان ادبیاتیندا بونا کیفایتلنمک اولماز، چونکی چوخلو فیلسوف شاعیرلریمیز بو تمثیللردن یارارلانیب و گؤزه ل اثرلر یاراتمیشلار؛ او جومله دن محمد باقر خلخالی "ثعلبیه" اثرینی همین ثمثیللر اساسیندا یازمیشدیر. سونرا، قاسم ذاکر باشقا آذربایجانین بؤیوک عالیم شاعیری ده اثرلرینده چوخلو تمثیلدن استفاده ائده رک زنگین اثرلر یازمیشدیر. ایندی نداخانیم اونلارین یولونو داوام ائتدیریر. من ندا صمدی نین حیکایه لرینی اؤز سایتیندان اوخوموشام. آنجاق زنگانین گنجلری آراسیندا عشقیله یازیب – یارادان یازارلاردان بیریدیر. حیکایه لری نین چوخونو تمثیللردن استفاده ائده رک، دئمه لی سؤزلری ده واردیر؛ بورادا 7 حیکایه واردیر کی بئشی تمثیل دیر. بو حیکایه لر آراسیندا بلکه ده سون حیکایه سی – قارتال ایله دووشانلار – ان گؤزه ل حیکایه لریندن ساییلیر. چونکی بورادا اوخودوغوموز سؤزلری سؤیله مه یه بلکه ده تمثیلدن علاوه باشقا بیر یول تاپماق چتین اولاردی. هر حالدا بو تمثیلی چوخ بیندیم. بورادا اولان حیکایه لری بئله سیرالاماق اولور : نیسگیل : بیر یوخسول عائیله ده اوشاقلارین حسرتلرینی گؤسته ریر. ندا، یوخسوللوغو گؤزه ل بیر صورتده گؤسته ره بیلمیشدیر. بورادا یازارین اؤز خاطیره سی دیله گلیر: اوخولا گئتمک اوچون، بؤیوک باجیسی نین پالتارلارینی کیچیلدیب – اونا یاراشدیریرلار. اوچ قارغا و مکه لیک : یئر، کیمین اولدوغو اوستونده دؤیوشورلر، آنجاق بیر قورشون داعوانی بیتیریر و یئر کیمین اولدوغونو بیلدیریر. هاوالی اینک : بیر تمثیل اولاراق، غرورون بوشلوغونو گؤسترمه یه چالیشیر. قارا بالیق : بورادا بیر سیرا اینسانلارین اؤز کیملیکلریندن آجیقلاری گلدیگینی گؤسته ریر. آسیمیلاسیونون ان آجی اوزونو بیلدیریر. من ناغیلسیز قالمیشام : بیر روانی باغلانتی ایله آناسی و اؤگئی آناسینی گؤسته ریر. ندانین دیلی ساده دیر؛ ادبی دیله چئوریلمه یه چالیشمالیدیر؛ آنجاق اومود بسله مک اولار کی یاخین گله جکده ده یرلی بیر یازار کیمی چیخیش ائده جکدیر. دیلیمیزین گرامئرینی دریندن اوخوماغی گره کیر. بیر سیرا آخساقلیقلار دا گؤزه چارپیر؛ آمما ده یرلی اولان اونون دوشونجه دونیاسی دیر و بو، ان ده یرلی بیر نوکته دیر و اونا گؤره ده ندانی سئومک اولار. اللری وار اولسون. بونو آرتیرماق ایستردیم کی ندا خانیم دا توجه بویورسونلار، هر یازارین بیر اؤزه ل دیلی اولمالیدیر؛ اصلینده، ادبیاتیمیزا چالیشماق ایسته ییرسه لر، بیلمه لیدیرلر کی ادبیاتین گلیشمه سی اوچون هر میلله تین اؤز یاپیسی اوزه رینده گلیشن، بؤیوین میللی دیل لازیمدیر و بو دیلی بوگون یاراتمالییق. دیلین اینسان دوشونجه سی نین بوتون ساحه لرینه گیره بیلمه سی اوچون موجود اولان هر جور تیکانیکلیغی اورتادان قالدیرماق لازیمدیر. دیل، زامان ایچینده اونو استفاده ائدن اینسانلار طرفیندن هم یارادیلیر، هم ده یارانیر. یاراندیقجا یارادیر. مودئرن دونیادا هله بیزیم ادبی، علمی، فیکری، اکونومیک و تکنواوژی ساحه لرده دیلیمیزین یئری بوشدور. بو بوشلوغو دولدورانلار سیزین کیمی گنج یازارلایمیزدیرلار. بونو اینانیرام. بیز گله جه ییمیزه اینانیب، بو یولدا بؤیوک اراده ایله چالیشمالییق بلکه ایدئاللاریمیزا و میللی هدفلریمیزه چاتا بیلک. باشقا بیر یؤندن، بیلیرسینیز، دیل، اؤز بوتونلویو ایله اولوشدورما چاباسی ایچینده دیر. عصرلرین تجروبه لری دیلده ساخلانیلیر. دیلین بوتونلویونون اولوشدورما چابالاری ایلک اؤنجه اؤز یاپیسی اوزه رینده اورمه سی – یانی سؤز دوغوب دوغورماسی – و سونرا دونیا دیللری ایله ایله تیشیمه کئچمه سیله مومکوندور. اولوسلارین باشیندان کئچن اولایلار، داهیلرین عقلی چالیشمالاری قاوراملاشاراق دیلده آرشیوله شیر. دیلده کی قاوراملار ، اؤزه للیکله سؤزجوکلر یولو ایله اینسان هم تاریخی تجروبه لری اؤزومسه ییر، هم ده توپلوملاشیر. قاوراملار ذهنین علمی – اجتماعی پلاندا اولان آختاریشلاری نین نتیجه سی دیر. تاسفله آنادیلیمیزین یازی دیلی اولماماسی قاورامسیزلیق یاراتمیشدیر. عقلیمیزده داشیدیغیمیز بوتون علمی قاوراملار فارس دیلینده اولموشدور. میللی کیملیگین اورتا دیره یی دیل دیر. تاسوفله، وطنداشلاریمیز، تورک دیللی میللتیمیز اؤز دیللری نین گئنیش اولاناقلاری حاققیندا خبرسیز قالمیشلار و خبرسیز ده بوراخیلمیشلار. بو بؤیوک دردی درمان ائتمک بوگونکو یازارلارین وظیفه سی دیر. کولتوروموزه اورتا دیره ک اولان دیلیمیز بؤیوک بیر سایغی ایله ساخلانیلمالیدیر. بو دیره ک چؤکرسه، بوتون وارلیغیمیز ایتیب – باتاجاق. بوگون کیملیگیمیز تهدید آلتیندادیر. بونلاری بیله رک، یازارلاریمیزین بوینوندا بؤیوک بیر تکلیف واردیر؛ او دا، دیلیمیزی ساخلاماق، دیلیمیزی یوکسلتمک دیر. بودا سیزین کیمی - ندا خانیملاری - دوشونجه لی گنج یازارلارین الینده دیر. باجیم گؤزوموز سیزده دیر و سیزین کیمی لرده. بیر باشقا اؤزه للیک ده ندانین حیکایه لرینده واردیر؛ او دا، هر حیکایه نین سونوندا نئچه سؤزجویون آنلامینی آچیقلاماق دیر. بونا گؤره ده تشکور ائتمک لازیم. [1] ابراهیم بهیین سیاحتنامهسی قایناق:http://mrbkarimi.blogfa.com/post-215.aspx "اینسان قوجالیر!" طبیعت قوجالمیر،اینسان قوجالیر! حئییف عومور کئچیر،کروان کوچو تک ندندیر طالعی قوردا پای اولور؟! سورونو گزدیرن،کولا کئچی تک نئیله یک عومروموز اولدو،گول عومرو یاشامدان دویونجاق پای آلانمادیق عومور پایلایاندا،یارادان کیشی یوخسا بوز قارغا تک،بس اولانمادیق! شئعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
باهار. اولفت. سئوينج. ايشيق سئويرسن.
صداقتله دولو بير اورک کيمی
منی اوزوندن ده آرتيق سئويرسن.
-----------------------------------
گوندوزلر سن دونسن جوشغون بولاغا
چاغلايان دويغوندا منم. سئوگيليم!
گئجه لر سن گيرسن راحات ياتاغا
ناراحات يوخوندا منم. سئوگيليم!
کيم اوز سئوديگينی قايغی لی گوزله
اوزوندن ده آرتيق سئومه سه اگر
سينه سی دولاندا دئ هانسی سوزله
سئوگی دن دانيشار. سئوگی دن دئير. . .
چكير وارليغيمي دارا گؤزلرین
آپارير روحومو هارا گؤزلرین
قارا بير محبس دير قارا گؤزلرین
بوراخ گؤزلرينين حبسيندن منی
...
یاندیریب ياخماقدا اؤد قودرتي وار،
تکجه من بيليرم نه حيددتي وار،
، آخی جزانين دا بير مدتي وار،
بوراخ گؤزلرينين حبسيندن مني.
...
قالديم جاذيبه نده بيهوش کیمی یم
مرحمت گؤزله ين باخيش کیمی یم
قفسه سالينميش بير قوش کیمی یم
بوراخ گؤزلرينين حبسيندن منی
...
گونوم ائله سندن شيكايت اؤلوب،
بو سئوگی بير داستان ،حئكايت اؤلوب
محبت نه واخت دان جينايت اؤلوب
بوراخ گؤزلرينين حبسيندن منی
...
زيندانا كؤنوللو سالديم اؤزومی
عيبي يوخ، پاييزا دؤندر یازیمی
من گوناه ايشله ديم آرتیر جزامی
ساخلا گوزلرينين حبسینده منی
"شکوه لی سوز"
بیلمم نیه هر یاندا بلا پس بیزی توتدی
هر بیر یانار اوت دوشدی گولستانی قوروتدی
بیلمم نیه نعمت بولاغین قاینادان الله
یوسقوللاری بس بیر بیله نعمت دن اونوتدی
بیلمم نیچون یوسوفه حُسنی ورن الله
عشق آتشینه قلب ذولیخانی چوروتدی
دوستلار نه خطا ایلدی دوستلوخدان علاوه
دوست اوستونه دوشمنلری دائم یوگوروتدی
دولتلیه رضواندی جهان یوخسولا زندان
ایپ سالدی بو یوخسوللاری زندانه سوروتدی
صابر اشیدیپ بو سوزی باخدی منه گولدی
عرض اتدی بالا بیزلری بیگانه چوروتدی
احساسیله اویناتدی بیزی عقلیمیز آزدی
ئوزباشینا بو میللتین ئوز داشینی سورتدی
پابند اولوپ بس کی خرافاته مسلمان
غفلتده قالیپ چشمه ی تقوانی چوروتدی
بیگانه چالیپ لای لایی؛خلق یوخلادی یاتدی
ئوز بارماقینی میللتین ئوز گوزونه دورتدی
اولو تانری دان سیزه جان سالغی آرزولایرام.ساغ قالن سالامات یاشاین
سیز اولکمیزین افتخارلی اینسانیسز، تانردان سیزه عظمتلی یاشایش آرزولایرام.
سیزدن چوخ تشککر ادیرم کی کامنتیمی صفحه ده یایدیز.
بير آنانين بالاسيييق
عؤمور بويو قالاسيييق
آناميز دير آذربايجان
ياشيل داغلار لالاسيييق
تورپاغيميز قيزيل، زر دير
بؤيوك آديميز آذر دير
بير يانيميز مينگؤل داغدير
بير يانيميز گؤي خزر دير
گؤرمهليدير يايي، يازي
باشدا آخان خان آرازي
گؤزهلليگين ديله ساليب
آشيقلارين تئللي سازي
غربي دئديك بيز سولونا
شرقي دئديك ساغ قولونا
زنجانلا، اردبيل بير دير
گئتسهلر ده اؤز يولونا
هامي بير ائل، هامي بير آد
يوخدور بوردا بيركيمسه ياد
بيري باش دير، بيري آياق
بيري قول دور، بيري قاناد
اورميه، اردبيل، زنجان
تبريز، بؤيوك آذربايجان
آذربايجان، آذربايجان
سنه قوربان ائدهريك جان
دنیز چایسیز دؤزه بیلمز
چای دریادان دؤنه بیلمز
اینسانلیغا اورک وئرن
آزادلیقدان چؤنه بیلمز.
ندا خانیم دوز یازینی سئچمیش و ادبی فعالیتینی بو چتین ساحه ده سیناییب و باشی اوجا دا بو میداندان چیخمیشدیر. آنجاق بیر مقدمه ایله ندا خانیمین یارادیجیلیغینا توخوناجاغیق.
حورمتلی اوخوجولار،بیلدیگینیزه گوره جومه آخشامی ۱۶/۸/۱۳۹۲-جی گونش ایلی "ماراغا" شهرینده "ماراغا ادبیات حالقاسی(آلما)"- نین امکداشلیغیلا یئدی عنوان شعر توپلوسو بیرلیکده یایینلاندی؛هابئله بیر اوزل مراسم ده ؛بو کتابلاردان اورتوک گوتورولدو(رونمایی اولوندو).
بو مراسیم اوچون ماراغا شهریندن و باشقا بولگه لریمیز اوزللیکله:تهران، تبریز،شهریار،کرج،مغان،بیناب و آیری شهرلردن شاعیر،یازار و ادبیات تنقیدچی لری دعوت اولونموشدو.
حورمتلی اوستادیم دکتور حسین محمدخانی(گونئیلی) ایله بیرلیکده بو تورن ده اشتراک ائتدیک.دئمه لی شاعیرلریمیز "شیدا - نونهال(خزر)" - ین "هرنه دن یازیرام؛سندن دانیشیر" شعر مجموعه سی،شاعیر "رضا وعیدی(آرتان) - نین "آغریلیق" باشلیقلی شعر توپلوسو،"رضا محمدی(رها)" - نین "کروان کئچر" عنوانلی شعر توپلوسو،"رقیه وعیدی(گونش)" خانیمین "آلمادان بیر دیش" باشلیقلی شعر مجموعه سی و هابئله "رشید حسین نژاد(ائیواز)" - ین "هورمجک " عنوان دا شعر کتابلاریندان بو تورن ده اورتوک گوتورولدو.
اونجه دن آد چکدیگیم بو بئش عنوان شعر کتابلاری حاقدا آچیقلاما یازمیشدیم،کی "رصد" گونده لیگینین اوزل سایی سی عنوانین دا باشقا یازیلان آچیقلامالارلا بیر یئرده یایینلاندی.
بو اثرلری یاییلان شاعیرلریمیزه تبریک دئیرک،اونلارین سونرا کی اثرلرینین یولونو گوزله ییریک.ماراغا و تبریز سفرلری اساسیندا نئچه مقاله حاضیرلامیشام؛گلن قونولاردا یایاجاغام اینشاالله.
بو قونودا ایللر بویو بوندان اونجه تانیش اولدوغوم،و شعرلرینی قارشیلادیغیم،شیدا - نونهال(خزر) - ین "هر نه دن یازیرام؛سندن دانیشیر " کتابی اوزره آچیقلامانی تقدیم ائدیرم.
درین سایقی لارلا
عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
۱۳۹۲/۸/۲۰ - جی گونش ایلی- کرج
"هر نه دن یازیرام،سن دن دانیشیر" کتابی حاقدا آچیقلاما
یازان:مهندس عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
کرج شهری ۱۹/۸/۱۳۹۲- جی گونش ایلی
ماراغا شهری و اونا عایید اولان اسکی تاریخ،او،شهری آذربایجانیمیزدا اوزل و اوستون بیر شهر تانیتمیش دیر.کئچمیش لردن اونا باغلی اولان"رکن الدین اوحدی مراغه ای"،"بولود قاراچورلو(سهند)"،"ذاکر کریمی"،میرزا حسین کریمی"،"حیدر عباسی(باریشماز)"،"عباسقلی اکبری(فقیر)" ،"رضا پاشازاده"،"رضا نویدی آذر(پیمان)" و چوخلو آدلیم و تانینمیش عالیم وشاعیرلری آد چکمک اولار.
شیدا- نونهال(خزر) تخلوصو ایله تانینان شاعیریمیز،۱۳۵۶- جی گونش ایلی نین ایلک گونلرینده،ماراغا شهرینده دنیایا گوز آچدی.او،تحصیلینی اوز شهرینده بویا-باشا وورموش،ایندی اوز شهرینده حقوق فاکولته سینین کارشناس لاریندان ساییلیر.او،ایللر دیر ،مطبوعات ساحه سینده و هابئله مجازی دنیادا، ادبیات(اوزللیکله آذربایجان ادبیاتی) ایله ماراقلانمیش و تورکی دیلینده چئشیدلی شعرلر و بعضا تنقیدی،تحلیلی مقاله لر یازمیش دیر.
دئدیگیم کیمی اونون بیر چئشیدلی و گوزل شعر توپلوسو "هر نه دن یازیرام؛سن دن دانیشیر" آدیلا ماراغا شهرینده نئچه ایل بوندان اونجه یارنان "ماراغا ادبیات حالقاسی(آلما)" –نین امکداشلیغی ایله ایشیق اوزو گورور.شیدا- نونهال(خزر) خانیم دا،باشقا شاعیرلریمیز کیمی اوزونه عایید اولان اوزل یئنی لیکلرله،ادبیاتیمیزین چئشیدلی قونولاریندا طبعینی سیناماقدا دیر.او،بوتون گونئی آذریجان شاعیرلرینه و محتشم خالقینا تانینمیش بیر شاعیر دیر.اونون شعرلری یاریش لاردا بعضا اوزونه اودول قازانمیش دیر.
شاعیرین خیال دونیاسی داها دا گوجلو دور.او،چوخلو قوشقولاریندا خیال یئلکنینی مینرکن،خیالی عالملری سئحر ائدیر.اونون شعرلری لیریک،سئوگی،وطن،انتظار،وصال،فراق ایله هیجران و باشقا موضوعلاردان عبارت دیر.دئمه لی او،بوتون بیر دوزگون وطن عاشیقی کیمی هر نه یی کووره ک کونلو ایله دویور.
او؛ هیجرانی دا قیناییر و اوندان گیلئیلی اولدوغونو بیر لیریک غزلینده بئله دیله گتیریر:
"فراقین قدیمی ایدی،ساغالماز کونلومون دردی
وصالیندان اوزاقلاندیم،سنه آرتیق ماراقلاندیم."
و یا هیجرانی آرادان قالدیرماق اوچون بئله یازیر:
"سوپورور یوللارینی هر گئجه یاتماز خیالیم
یاردیم اول،هیجرانی بیچ،الده اوراق؛آغرین آلیم"
و هابئله انتظار ساحه سینده عرفان لا دولو شعرینده بیر دوزگون و یول گوزله ین شیعه کیمی؛ امام زمان(عج)- ین فرجی اوچون بئله سویله ییر:
"قارانلیق یوکسه لیب گویلره سنسیز
هاچان گله جک سن؟دوغولا سحر
هر جمعه اومودا دالیر ائل – اوبا
دیرچله عدالت،بوغولا کدر"
و بیر یئرده ده بئله قمله آلیر:
"هر جمعه نغمه میز قهره دوندو
آناملا- آتامین قنوتلاریندا
گون باتدی،یئر اوزو کدره دوندو
باخیشلار آسیلدی بولوتلاریندا"
(خزر)- ین شعرلرینده اولان سئوگی و محبت،ایناملا دولو ایستک داها دا گوجلو دور.بو سئوگی و ایسته یی چوخلو شعرلرینده گورمک اولور:
"من سنه گووندیم؛سن بنووشه نه
بیلیرسن،عزیز دیر؛سئون،سئونه"
و باشقا بیر یئرده یئنه ده اونون انتظار و حسرتله دولو شعرلرینی دویماق ممکن دیر:
"بیلیرم دونیانی من دولانسامدا
گوزلریم هریاندا سنی گزه جک!"
یئنه اوز سئوگی سینی حسرتلرده آختاریر!دونه – دونه اونون بویونا اوخشاییر،اوره یی سئحر ائدن قوشقولار قوشور!:
"سیغینماز بنووشه م،چوله – چمنه!
هارداسان دایاغیم،دایانام؛یئنه!
ایللردی ایچیمده سوروشورام هئی ...
ابدی حسرتیم نه اولدو سنه؟!"
او،چتینلیکلره چاتان یئرده،هئچ زامان بیریندن گیلئیلی اولماییر و بئله دئییر:
" سوس (خزر)- یم قوی سوووشسون بو قادا
نه ائلی وار نه آدی وار آرادا"
شاعیریمیزین وطنه اولدوغو سئوگی سی،اوجسوز- بوجاغسیز دیر.او،چوخلو شعرلرینده نیسگیللی وطن حاقدا اولمز اثرلر یارادیر.بیر شعرده بوتون وارلیغینی وطنی بیلیر!و نه گوزل یازیر:
"دیریم وارسا،قبول ائت سیغینیم قوینونا یار،
سن کیمی بیر وطن اولماز بو وطنسیزدن اوتور"
و بیر یئرده یئنه آنا تورپاغینین عصمتلی و مقدس اولدوغونو داغلارا خطابا بئله قلمه آلیر:
"سسله نرم داغلار،داغلار آداغلار
قوچاقلاردان سوز آچارام ائل آغلار
کوکسوم یانار،داغلار یارامی باغلار
قوربان اولوم عصمتلی تورپاقلار!"
دئمه لی (خزر) شاعیریمیزین شعرینده شیفاهی خالق ادبیاتیمیز اوزره دیرلی شعرلره توش گلیریک.او،ائلینی،دیلینی و کولتورونی آرتیق بیر محبتله سئویر.ساز حاقدا بئله سویله ییر:
"سن منیم سوزوم سن،نغمه م؛آوازیم
ائلیمسن،دیلیم سن،گرایلی سازیم"
و یا بیر سربست شعرینده بئله ایز قویور:
"اوزاق دان روح کویرلدیرن اوزان سسی
"دیلغمی"،"یانیق کرمی"،
یالنیز آغیر هاوادان
یاخینلاشیرام سنه... "
شاعیر بیر ایستکلی و قایغی گوتورن آنا کیمی،آنا محبتینی ده، شعر دیلینده بالاجا قیزی اولان "صدف" – ه بیر دویغولو شعرینده بئله گوستریر:
"گله جه یین اوغور اولسون،آنان وئریر خیر دعا
سئوینجیدن گولور آتان،قوروب اوجاق ایستی یووا
هله ده بیر تر بنووشه م "صدف" – بالام،کوکلای بالام
آی خیردا بوی فیدان بوتام؛گله جک ده پولاد قالام"
او،بو شعرده بوتون ائولادلاریمیزا اوزللیکله صدف قیزیمیزا آیدین بیر گله جک آرزولاییر . صدفین و هابئله اونون کیمی بالالاریمیزین گله جه یینی آلینماز بیر پولاد قالایا بنزه دیر.منجه تکجه بو شعرده اولان گوزللیکلر و اوندا گلن اویود،تمثیل لر شاعیرین رئال و حقیقت دالینجا دولانان دونیاسینی بیزه گوسته ریر.و هابئله بیر لیریک غزلینده بئله قلمه آلیر:
"کوچه نیزدن اوتورم یار،یئنه منسیزدن اوتور
آما بیر قوشدا گلیب،اوتمه دی،سنسیزدن اوتور"
دئمه لی او شعرینده "خزر" دنیزی " ایله "آراز" چایی نی دا خالقیمیزین دایاغی و هده له نمه ین بیر تاریخی بیلیر:
"(خزر) نیشانلی "آراز" – ا باغلی یام."
او،"قارتال"- لاری اوجالاردا اوزگور اوچماغی اوچون سئویر و "قارغا" – لاردان اوزاق گزیر!بئله قوشقو قوشور:
"بیلیرسن ندندیر سئویرم سنی؟!
درینلیک بوغولوب؛گورنده سنین
قایالار اونونده سجده یه دوشور
قارتالیم ذیروه دیر سنین مسکنین"
وصالا یول آچماق اوچون دونه – دونه ترلان طبعی جوشا گلیر ،بیر ده بئله یازیر:
"بولاق گوزلرینده ،بویلودور سنه
وارلیغین سئل کیمی کونلومو ییخیر
باخیرام یولونا،یولوندا ایز یوخ ...
قوجامان کوچه لر سنسیز داریخیر!"
اونون اوره یی اوزو دئمیشکن خزر دنیزی کیمی دورو،گئنیش و بیر شاعیر اوره یی کیمی هیچ کیمسه نین مشقتلره توش گلمه سینی ایستمه ین،بیر اوره ک دیر.نییه کی اوزو بئله یازیر و بو شعرین بیر میصراع سینی دیرلی کتابینا آد سئچیر :
" (خزره) چئوریلر اوره ییم هردن
سئومه رم باشیندا نه دومان،نه چن
من سنی اونودا بیلمیرم ندن؟!
قوینونا کورپه تک قولوم ساریشیر
هر نه دن یازیرام؛سندن دانیشیر."
نهایت ده رمانتیک وخیالی بیر قوشقوسو ایله بو قیسا آچیقلامایا سون قویوروق:
" دویغومو داراییر خایالین سنین
تئلینده دولاشان شانه لر کیمی."
دئمه لی شیدا – نونهال(خزر)- ین شعرلرینده اولان یئنی لیکلر و آرتیق گوزللیکلر اینسانی فیکره دالدیریر.اونون بو اوتوز عنوانلی شعر توپلوسوندا گلن شعرلر؛ادبیات پوئزیامیزین چئشیدلی نمونه لرینی احتوا ائدیر.اوره کدن سئودیگیم و اثرلرینی دونه –دونه اوخودوغوم،(خزر) شاعیریمیزه درین ناییلیتلر و آرتیق باجاریلار و سئویملی اوخوجولارینا آیدین گونلر دیله ییرم.
قایناق:رصد گوندلیگینین اوزل سایی سی
قوربان بایرامینیز قوتلو اولسون.
دولایی پای دوشسه،دوز اوزاق قالسا!
کهلیک اوچارسا دا،بوز دوزاق قالسا
شاعیر اولا- اولا،سوز اوزاق قالسا!
سوزومو چئینه ییب؛اوتان دئییلم!
خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم!
قارتال قانادینی سیندیرسا اووچو
اومود لامپامیزا توخونسا قئیچی
نیسگیللی اولسا دا ائلیمین کوچو!
یوردومو ،خالقیمی آتان دئییلم
خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم!
مئشه ده آسلانا زور گلسه تولکو
خیرمانی تالاسا دونقوز بو ایل کی
یوردومون تورپاغی اولسا "ری" مولکو!
اوشاق دک باشیمی قاتان دئییلم!
خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم!
اوزده آیی لار دا اولسالار یولداش
اوچوروم اولسا دا چوللرده یول،داش!
اوستومو چولقاسا بیر زامان سال داش
سارالیب،اوفوقده باتان،دئییلم!
خئیریمی اوغراییب،یاتان دئییلم!
شعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
حورمتلی اوخوجولاریمیز؛اووروج -نامازلارینیز بو برکتلی آیدا قبول اولسون دئیه،تانری دان هر هامینیزا گوزل یاشاییش دیله ییرم.آنجاق باغیشلایین کی بیر مودت دیر،قولوغونوزا چاتا بیلمه میشدیم.
البت الیمه مسئیج واسیطه سی یله چاتمیش،بیر شئعری بو قونودا یاییرام.کئچمیش دن بیر مثل وار:"مرد ایگیت دایی سینا چکر!" منجه بو مثلین آردیندا دئسه ک:"یوخسا دا آصلان قادین خالاسینا چکر .........!"؛یئر سیز دئییل.نییه کی آشاغیدا گوستریلن شئعرین قوشانی ۵ یاشلی بیر قیز اوشاغی دیر.اونون ایکی خالالاری دا آذربایجانیمیزین میللی شاعیرلریندن ساییلیرلار.
دئمه لی "زهرا ریضایی"،ابراهیم ریضایی جنابلارینین ائولادی اولاراق،۱۳۸۷ ـ جی گونش ایلینده،مشگین شهر(خیاوو) شهرینده دنیایا گوز آچدی.خیاوو شهری کئچمیش لردن آذربایجانیمیزین تانینمیش و ادبییات ساحه سینده اوزونه اوستون یئر قازانمیش،شهرلریندن دیر.
زهرا ریضایی(زهرا رضائی)؛بالاجا بیر اوشاق اولسا دا؛"مدینه گولگون"،"صمد بهرنگی"،"حوکومه بوللوری(حکیمه بولوری)،"بالاش آذراوغلو"،"ممد آراز" کیمی شاعیر،یازار و آیدینلاریمیزدان ایز گوتورموش،هابئله دوشونجه لرینی آرتیرمیشدی.منجه اونون شاعیرلیک عالمینین آیاق قویماسینا،ایکی آصلان خالالارینین تاثیرینی داها دا آرتیق گوروروک!
بو ایکی گنج شاعیرلر "مهسا عبدالعلی زاده"،ایله خاطیره عبدالعلی زاده"(ایگید قیز)؛دیر.اونلار ایکی باجی اولاراق،تورکی ادبییاتیندا چالیشقان شاعیر و یازارلاریمیزدان ساییلیرلار.
اوشاق یاشدا اولان شاعیر زهرا رضایی نین،منجه گلن گونلری چوخ آیدین دیر.ایللر بویو اونون چئشیدلی و بیزی شاشیردان اثرلرینین اوخویانلاریندان اولاجاغیق،اینشاالله.
عسگر علیائی کلیان (یاشیل)ـ ۹/۵/۱۳۹۲
میدادینان یازیرام/
آذربایجان!داریخیرام!/
دونن،سنین دریاندا من ایلان گوردوم!/
چوخ قورخدوم؟!/
سو قورتاریردی!!!/
ماهی لر بپر ایله یئریردیلر/
نم نییه گولموردولر؟!/
سو قورتاردی!!!/
ماهی لر یورولدولار اویناماقدان!/
یاتدیلار./
منده مامام اویرتدییی لایلایی اوخودوم ...
شئعری قوشان: ۵ یاشلی زهرا رضایی خیاوو شهریندن
آشاغیدا گتیریلن شئعری ده "مهسا عبدالعلی زاده "شاعیریمیز ؛باجی سی قیزی "زهرا رضایی"ـ یه ایتحاف ائتمیش دیر.
"داریخما قاداسی چیخاجاق گونش!
سره جک ساچینـی ائل،اوبامیــزا
باهــار گلـه جـک دی یاشیللیغیـلا
قوخوسون سپه جک سون یارامیزا"
17خرداد پنجمین سالمرگ شاعر و عارف آذری زبان استاد وجه ا...رمضانی کیوی (وجی) بنا به قول همصدایی که با استاد داشتیم هرسال با سرزدن شکوفه های زیتون برسر تربت این پیر صاحب دل بر سرنیاز گرد، هم می آییم.با خواندن سوگنامه سنگ مزار استاد را با اشگ گلاب می شوییم.
از علاقه مندان ودوستداران وجی دعوت میشود که در مورخه 1392/3/17از ساعت5 الی8بعدازظهر واقع در شهرستان بندر انزلی؛شهرخاموشان (گورستان)شهر در قطعه هنرمندان بر سر مزار استاد وجه ا... رمضانی کیوی دسته گلهارا دست به دست همدیگر به استاد هدیه می کنیم.
از طرف انجمن ادبی" شاعران آذری زبان استان گیلان (اینجه باخیش)"
و انجمن ادبی "بانوان اهل قلم پروین انزلی"
تلفن تماس09116484195سید نجم الدین دانیالی
ضمنا کسانی که تمایل بهشرکت داشتند ازقبل اطلاع دهند.
منبع:وبلاگ شعر و نثر ۲۰
آیـریلیــق،آیـریلیـــق اولارمیـــش؛چتیـــــــن
نــــه دن بئلـــه اولمـــــوش؛رازی خلقتیـــن؟!
بــوگـــون سنـی یورســا بیر آغیـــر هیجـــران
- منــه ده پـــای دوشـدو؛ سنین حســرتـین!!
آیـریلیـــق،آیـریلیـــق آرتیـــــــرار؛غمیـــــــــم
دالینجــا گلیـردیــــم،غـــرق اولـــدو گمیـــــم
"آی" دان دوغولسان دا،"آی" تک اولسان دا!
"گونـش"دن یـارانمیـش؛منیـــم عالمیـــــم!
آیـریلیــق،آیـریلیـــق پـــای دوشــــدو،بیــــــزه
سینــه ده بوغولمــوش هـای دوشــدو،بیــــزه
هامی یا پای دوشسـه،بیــر یـاشیــل بـاغچــا
بنـدلـــری ییخیلمیـش چــای دوشـــدو بیـــزه!
آیـریلیــق،آیـریلیـــق سنــی یــورمـــــاســــا؟!
قانینـی سولوک تـک زامــــان سورمـــاســــا
آختــاریـپ،تـاپـــــارام اینـــــان سئـوگیلیــــــم
هـر گـلـــن بـو یـاشـــدا تـوهـمت وورمـاســـا!
آیـریلیــق،آیـریلیـــق سینــــه نـــی یــــــارار
بیـــرینـی سـوســـدوروب،بیــرینــی یـــــورار
مثــــل دیــــر:"محـبت اولارمیــش گــــــوزده"
یورغـونلــوق،خستـه لیـک ایلگی نی قیـــرار.
آیـریلیــق،آیـریلیـــق چتیـــن بیـــر سینـــــاق
بـو دلـی کونلومـــــه اولارســـــان قـونــــاق!
سوزومــوز اولســـا دا سـوســــاریق بلکــــه!
ـ اوز بــه اوز اوتـــوروب،گـــوز ـ گــــوزه؛دوراق.
آیـریلیــق،آیـریلیــــق سـولــدورســــا سنـــی
اینتیــظار چـــولونـــــده اولـــدورســـــه؛منــی!
گـوزلــری نین اوستــه سـاخـلارســـان آنجـــاق
ـ قبـــریـمین اوستــونـــــه گـلـیب ـ گئــده نی.
-----
ـ سولوک:زالو،قان سوران
شئعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
بیر پاییــز گئجـه سی ایتیرسـم ای یـــار!
یوخــومــــا دولانیب،گلــــرســـن اونــــدا
"یوکونو چئینییمــده" گوتورســم ای یـــار!
دیز چوکوب اونومده گولـه رسـن اونـــدا!
اودلــو هیجرانینــدان؛باغلانســـا دیلیــم
دیـزلریــم قاتلانســا،بوکولســـه بئلیـــم
بولــودلار چکیلســه،یانســا دا چولـــوم!
ـ اوستومه یاغیشین چیله رسن اونـــدا!!
اوجــادا اوچــارســان،آغ گویرچیــن تـک
یولـــلارا یایـارســـان دویغـــو بیــر اتـک!
سئوگیلیم سینه ده بیر یورغون اوره ک!
ـ گیزلی جه قوناغیـم اولارسـان،اونـــدا!
نئیله ییم دا سنسیز دوزه بیلمه ســم
تیکانلی چوللـــرده گــزه بیلمــه ســـم
ایلگی می سن ایله اوزه بیلمه ســم!
ـ سن آللاه!کونلومــو آلارســان،اونــدا!
کوورک اوره ییمی،چولقاسـا دا غـــم
ایز - توزون یادیمـا دوشسه ده هردم!
(یاشیل) یارپاغیمی چورتســه ماتــم!
گورسـن احوالیمی،ملـه رسن اونــدا!!
شئعر:عسگر علیائی کلیان (یاشیل)
--------------------
- بو شئعرین اساسیندا گورکملی "آیشن" خانیم "آلقیش" دوشرگه سینین قوناقلارینا باشقا شاعیرلریمیزدن ایکی عونوان دیرلی شئعر گوندرمیش لر.هر ایکی شئعری آشاغیدا گتیریرم.دونه ـ دونه بو محبتلی اینساندان و آیری قوناقلاریمیز اوزللیکله دوقتور "توتقون" حضرتلریندن مینتدارلیغیمی بیلدیریرم.
**************
سئوگیليم بيليرم سن چيچک کيمی
*********************
**********************
سالاملار سیزین ایچین گوزل شعریزدن فایدالاندم.
***
جومه آخشامی بهمن آیی نین ۲۶ ـ جی گونو،کرج شهرینده بیر یاس توره نی،رحمتلی اوستاد"سید علی اکبرابوترابی(چیلغین)" شاعیریمیزه؛آخشام ساعت ۱۹ دان ۲۳ ـ ه قدر دکتر طاهر نقوی" نین ساراییندا کئچیریلدی.
بو توره نین باشلانیشیندا،"ایرج عظیمی گلوجه" حضرتلری،قوران کریم تلاوت ائدندن سونرا،نئچه حدیث پیامبر اکرم (ص)ـ دن نقل ائتدی.سونرا "عسگر علیائی کلیان (یاشیل)" بو توره نه آپاریجی سئچیلدی.هابئله ایلک نووبه ده دکتر "طاهر نقوی" حضرتلری قوناقلارا خوش گلدینیز ائتدی.او، دویوشچی شاعیر و موعللیمیمیز "سید ابوترابی سرابی(چیلغین) رحمتلی نین دونیا دییشمه سینی،خالقیمیزا و اوزه لیکله شاعیر و یازارلاریمیزا و باشقا هونر خادیملرینه باش ساغلیغی دیله دی.او،شاعیرین دوشونجه سی و یارادیجیلیغی حاقدا دانیشیق ائتدی".
سونرا شاعیر "خیری" شئعر اوخوماغا دعوت اولوندو،هابئله شاعیر "شاپور عبدی" گوزل شعرلری ایله توره نه دوام ائتدی.آنجاق اوستاد"صمد مرادی(صمد)"دانیشیغا و شئعر اوخوماغا سئن آرخاسینا دعوت اولوندو.شاعیر صمد مرادی(صمد) ایللر بویو او رحمتلی ایله یولداشلیق ائتمه سیندن سوز آچدی.یازدیغی دویغولو یئنی بایاتیلاری،ایزله ین لره سویله دی.
سونرا اوزان "خدادادی" گوزل سازیلا درین چیخیش ائتدی.هابئله "عدیل" موعللیم دانیشیق ائدیب و خالقیمیزا باش ساغلیغی دیله دی.شاعیر" فتح الهی" گوزل شعریله توره نه جان باغیشلادی.
دکتر "جواندل" ادبییاتیمیز ساحه سینده درین بیلدیریشلر وئردی.او،شاعیرلریمیزین یارادیجیلیغیندا اولان اوزللیکلره؛ یئرلی ایشاره ائتدی.اوستاد صمد مرادی یئنی دن سئن آرخاسینا دعوت اولوندو.او،شاعیر ابوترابی نین اوزونه یازدیغی شئعری و اوستاد ابوترابی نین شاعیر صمد مرادی حاقدا یازدیغی شئعرلری حزین سس ایله اوخودو.
شاعیرلر "فداکار(سلیم اوغلو)"، و "مهدی جعفرپور" گوزل شئعرلریله،"زیرک" گوزل قوشماسیلا و هابئله "فاضلی" فلسفه یله دولو غزلی ایله توره نه دعوام ائتدیلر.سونرا شاعیر اوستاد "بیت الله جعفری" درین بایاتی لاریلا اوتورانلارین آلقیشینی قازاندیلار.شاعیر "اسدی" ـ ده بیر نئچه بایاتی ایله اورکلری اوخشادیلار.شاعیرلر فتح الهی و شاپور عبدی یئنی دن سئن آرخاسینا چاغیریلدیلار.آنجاق اونلار اوزان خدادادی نین چالدیغی سازینین هاوالاریلا،یئنی دن باشقا شئعرلرینی اوخودولار.
شاعیر "انزابی" گوزل طنزلریله چیخیش ائتدی.شاعیر "واجد" اورکلره یاتان بیر بئشلیک و سونرا غزل اوخودو.توره نین بو بولومونده نووبت اوستاد "مهندیس راشدی" ـ یه چاتدی،او،بئله بیر ضایعه نی خالقیمیزا و آیدین لاریمیزا باش ساغلیغی دیله مک له؛رحمتلی "حبیب ساحیر" و هابئله رحمتلی "رسول ریضا" دان نئچه بند شئعر اورنک گتیردی.
هابئله یاس تووره نی نین آپارانی شاعیر عسگر علیائی کلیان (یاشیل)،اوز قوشماسینی اوخودو.سونرا دکتر طاهر نقوی حضرتلری بیر دفعه ده سئن آرخاسینا دعوت اولوندولار.او، سرعین لی شاعیریمیز "رحیم اسدالهی(قارتال) ـ ین اوستاد ابوترابی حاقدا قوشدوغو شئعرینی ایزله ین لرین خاطیرینه چاتیردیلار.بو یاس توره نی آخشام ساعات ۲۳ ده بیر فاتحه ایله سونا چاتدی.
کرج شهری ـ عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
بو یازی یا باغلی اولان باشقا مووضوعلار:
- "آیهان" دکتر نقوی نین ایکی یاشلی اوغلو سس سیز ـ سمیرسیز، توره نه قاتیلان قوناق لارا دیقت ایله گوز دیکیردی؛یوخسا دا او خالقیمیزین گله جه یینه اینانیردی،بلکه ده تاپدالانمیش حاقلارینی،قارشی سیندا گوروردو!نه بیلیم کورپه آیهان ،بیر گون ایسه سن ده بیر ایگیت اولارسان خالقیمیزا،آتالاریمیز "ستارخان" لار و "باقیرخان" لار دک.
- مئهریبان ایدمانچی میز" ائلخان" بی ده قارداشلاریلا بو توره نه قاتیلمیش دی.آنجاق سئن آرخاسینا چاغیریلسا دا؛ گلمه دی!نییه کی او،دونه ـ دونه دئدی،شاعیر و یازارلاریمیزین شئعرلرینی و دانیشیق لارینی ایسته ییرم؛دینله یم.
- "علی ترکاشوند" لر وطنداشیمیز،تورکلرده اولان صداقته ایشاره ائتدی.اونون ان یاخین یولداشلاری تورکلر دیلر.
ـ "تهران"،"کرج"،"شهرک قدس(قلعه حسن خان)"،"ایسلام شهر"،"رباط کریم"،"شهریار" و "محمدشهر"دن قوناق لاریمیز بو توره نه قاتیلمیش دیلار.
ـ دکتر طاهر نقوی نین عاییله سی،میننت سیز چالیشدیلار،بو توره نین بوتون هزینه لرینی بو آیدین عاییله،بویونلارینا چکمیش و اوده میش لر.یئرلی اولاراق،گورکملی قارداشیمیز دکتر نقوی حضرتلریندن و اونون چیخارلی عاییله عوضولریندن میننتدارلیغیمیزی بیلدیریریک.
ـ اوستاد صمد مرادی(صمد)،بوتون ایشلرده هر هامیمیزا بویوک بیر دایاق دیلار.اوندا اولان صمیمیت و قایغی بسله مه آز شاعیرده تاپیلار آنجاق،بئله بیر اوستادیمیزدان تشککورلریمیزی بیلدیریریک.
- اولو تانری دان اوستاد سید علی اکبرابوترابی(چیلغین) شاعیر و موعللیمیمیزه باغیش دیله یه رکن،اونون عائیله عوضولرینه دوزوم آرزولاییریق.
- اوستاد سید علی اکبر ابوترابی(چیلغین)،شاعیر و موعللیم سراب شهرینده و اونون کندلرینده موعللیم اولاراق،نئچه ایلل بوندان اونجه تقاعد مقامینا چاتدی.هابئله اونون عوصیانلی و گرگین قوشقولاری کوتله لرین اویانیشیندا گئنیش ایز بوراخدی.بو شاعیر بو ایل کی بهمن آیی نین ۲۱ ـ جی گونو، بیر آغیر اورک خسته لیییندن سونرا دنیاسینی دییشدی.
ـ آشاغیدا گلن کامئنتی،گورکملی "آیشن" خانیم یازمیشدی.اونلارین سارایی همیشه آذربایجان خادیم لرینه اومود ائوی ساییلمیش دیر.اونلار هر ایکیسی ایدعاسیز اولاراق؛یالنیز آماج لاری یولوندا قدم لر گوتورموش لر.بیر ده بو حورمتلی باجیمیزا و اونون محتشم عاییله سینه آرتیق ناییلیتلر دیله ییریک.
-------
تشکر ادیرم سیزدن، نیه کی سیز او سوزلروزونن محفلی چوخ گوزل اتدیز.
-------------------------------------
گورکملی باجیمیز "آیشن" خانیمین ایکینجی کامئنتینی ده بوردا یاییریقُ،اولسون کی سئویملی اوخوجولاریمیز بو کامئنتین آرخاسیندا گلن گوزل شئعری ده دیقتله اوخوسونلار.نییه کی بو شئعر ده وطنیمیزه حصر اولونموش دور.یئنه ده اوز یئریمده بیر دفعه ده بئله بیر اینسانلاردان تشککورلریمیزی بیلدیریب و اونلارا یاشاییش لاریندا یوکسک ناییلیتلر آرزولاییریق.
-------
ساعت:۱۳:۲۸
تشککر ادیرم سیزدن یاشیل معلیم.
"آذربایجان "
بو شعری تقدیم ادیرم سیزه/
بـوش باغلاســـا،آیاغینــی!
داهـا اوچـار،گئــدر،او قوش!
یئیه ن اولماز،اونون پای یین
یئرده قالار،اوندا دن ـ دوش!
***************
اوچسا،گئتسه،گئدر شنلیک
بیـزدن کوچــر؛بـو شیـرینلیک!
گل خوش اولاق،نئچه گونلوک
یولـلاردا وار،ائنیش ـ یوخـوش!
شئعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
سئویملی اوخوجولار آشاغیدا گلن مقاله "اولدوزلار اله نیر!" باشلیق لیغی ایله اوستاد "مهندس کریمی" نین حورمتلی یازاریمیز"ندا صمدی " - نین اویکولری حاققدا یازیلمیش بیر مقاله سی دیر.بو مقاله "قیزل قلم آذر" سیته سیندن گوتورولوب.
گورکملی اوستادیمیز مهندس کریمی جنابلارینا و هابئله دیرلی یازاریمیز ندا صمدی یه و اوخویانلارینا اوغورلار دیله ییرم.
درین حورمتلرله
عسگر علیائی کلیان(یاشیل)
اولدوزلار اله نیر
ندا صمدی نین اثرلرینه بیر باخیش
یازار: م.کریمی
ایلک اؤنجه دئمه لی یم ندا صمدی نین حیکایه لرینه بیر باخیشی باهانا ائده رک، حیکایه ادبیاتیمیزا گیریش کیمی بو مطلبلری یازیرام. هر حالدا ندا صمدی بونا لاییق گؤرونور کی مقاله می اونون آدییلا باشلاماق ایسته ییرم. ندا صمدی نین نثر ادبیاتیمیزا قاتیلماسی منی چوخ سئویندیریر. بونا سبب نئچه نه دنی سایا بیله رم: بیر – یازارین گنج اولدوغو، ایکی – یازارین قادین اولدوغو، اوچ – یازارین زنگانلی اولدوغو، دؤرد – و هامیسیندان آرتیق یازارین حیکایه لرینده یاتان دوشونجه لر منی هر زاددان آرتیق سئویندیریر(البتده بو نه دنلری ده آچیقلایا بیله رم).
1375 جی ایلده تورکیه ده تحصیل داوامینا چالیشدیغیم زامان، مندن ایران تورکلری نین – تورک ادبیاتی سوره جینی قاپسایان و یا تورک یازارلاری نین اثرلریندن یاپیلان بیر سئچگینی – آنتالوژی آدی آلتیندا بیر چالیشما اؤزه للیگینی داشییا بیلن بیر اثرین - یازماسینی ایسته دیلر. آنجاق نه یازیق کی او زامان حیکایه لریمیزین ساییسی بارماق ساییندان آرتیق دئییل ایدی. تورکییه دن قاییداراق اومید زنجاندا "یاشیل خیال" صفحه لرینده حیکایه اوچون بیر یئر آچدیم. بو زامان چوخلو اوستاد یازارلاردان گنج یازارلارا قده ر الیمی توتدولار. بورادا بو ده یرلی یازارلاردان عزیز محسنی، پروفسور زهتابی، باقر رشادتی، حمید آرغیش، طغرل آتابای، مرتضی مجدفر، اسماعیل هادی، و باشقالارینی آد آپارا بیله رم. بو قونو، 1390 جی ایلده یئنی دن اورتایا قویولدو. آنجاق بو دؤنه مساله بام – باشقا اولوردو. چونکو یوزلرجه کتاب چیخمیشدی و مینلرجه حیکایه لریمیز میداندا وارایدی. بونا گؤره ده همان یونیوئرسیته ده آذربایجان حیکایه لری نین آراسشدیرماسی بیر اؤیره نجی نین دوکتورا تئزی سئچیلدیکده یونیوئرسیته طرفیندن آلقیشلاندی و بو تئزدن مودافیعه جلسه سینده من ده اشتراک ائتدیم.
ایران آذربایجانی نین حیکایه ادبیاتی مستقل بیر ادبیات کیمی 20جی یوز ایلده باشلانمیشدیر. حیکایه ادبیاتیمیزین ایلک نمونهلرینی میرزا عبدالرحیم ابوطالب اوف و زین العابدین مراغهای[1]نین اثرلری اولاراق، تاسوفله فارسیجا اولموشدور. لاکین آنا دیلیمیزده یازیلان ایلک حیکایه لریمیز عباس پناهییه عایید دیر. او 1304 – جو ایلده «پریشان» آدلی حیکایهسینی "یئنی فیکیر" روزنامهسینده نشر ائتمیشدیر. باشقا حیکایه یازاریمیز علیقلی کاتبی اولموشدور. او دا 1320 – جی ایلده «وولقان» آدلی حیکایهسینی نشره وئرمیشدیر.
آذربایجانیمیز 1300 دن 1324 جو ایله قده ر اؤزهل بیر سیاسی و اجتماعی دوروم یاشاییردی. 1324 – جو ایلده قورولان میللی حکومت دؤورونده یازیچیلاریمیزین اثرلرینده آزادلیغا هوس، آنا دیل، جاماعاتین یاشام طرزی و میللی حکومته دستک وئرمک او دؤنه مین حیکایهلری نین اورتاق موتیوی ایدی. همین دؤورده آذربایجان مطبوعاتیندا ادبی – بدیعی مجموعهلر یارانمیش و حیکایه ادبیاتیمیز دا دیرچلمهیه باشلامیشدیر. محمدلوی عباسی، فتحی خوشگنابی، علیقلی کاتبی، قهرمان قهرمانزاده و . . . بو دؤورون تانینمیش یازیچیلاری اولموشدولار.
1357 اینقلابینا قده ر بارماق ساییسیندا آنا دیلیمیزده حیکایه کیتابی نشر اولونمادی. یازیچیلاریمیز فارسیجا یازماغا مجبور قالدیلار. بونونلا بئله بو آغیر سیخینتیلار آلتیندا باش اگمهین و اؤز آنا دیلینده یازیب - گیزلینجه نشره وئرهن یازیچیلاری دا تاپماق اولار: گنجعلی صباحی، علی تبریزی و ..
انقلابدان سونرا مطبوعات صحيفهلرينده حیكايهلري نشر اولان يازيچيلاردان گنجعلي صباحي، حبيب ساهير، مرتضي مجدفر، محمد قاضي، الف نورانلي، عليرضا ذيحق و باشقالارینی آد آپارماق اولار. بو حیکایه لرین موضوعلاری گون پروبلئملري، كند احوالاتي و ارباب – رعيت آراسيندا اولان توققوشمالار ایدی.
انقلابدان يارانان آچيق آتمسفئر بعضي سياسي و اجتماعي حادثهلرله باغلي اولاراق گئت – گئده محدودلاشدي. توركجه درگي و قزئتهلر آزالماغا باشلاديلار. بیر آز کئچمه دن، توركجه كيتابلاری قيتليق حالينا گلدي. حیكايه ادبياتيميز بير نئچه ايل سوكوتدا ياشادي. نهايت 1369 – جو ايلده كيهان نشرياتي طرفيندن اورتايا چيخان يول نشريهسينده يئنه حیكايه ادبياتيميز اؤزونو گؤستردي. اورادا قلم چالان يازيچيلاريميزدان ع. اورمولو، اسماعيل هادي و بهروز ايماني، ايواز طاها و . . . ناصر منظوري همين ايلده سون ناغيل، سون افسانه آدلي رومانيني نشره وئردي. همين دؤنمده تبريزده ده فروغ آزادي و سونرالار مهد آزادي نين توركجه صحيفهلرينده ده حیكايه نمونهلري نشر اولوندو. تبريز ده نشر اولان فجر آذربايجان و زنجان دا نشر اولان اميد زنجان نشريهمیزده ده حیكايه نمونهلريني تاپماق اولار. 1370 دن 1376 – جي ايللر آراسيندا بير سيرا نثر كيتابلاري اورتايا چيخدي و نثر ساحهسينده ادبياتيميزين آيدين گلهجك گونلرينين مژدهسين وئردي. بو كيتابلاردان «قوي اولسون اون» (حیكايه توپلوسو) م. ميشوولو(پروفسور محمد تقی زهتابی)، «قارا چوخا» ناصر منظوري و . . . آد آپارا بيلهريك.
1376 دا اؤلكهده گئدهن سئچگيلردن سونرا توركجه نشريهلر داها گوجلو نشره باشلاديلار. ظاهيرده يئنه بير آز آچيق آتمسفئر يارانميشدي. بو آرادا خانيم سوسن نواده رضي بير چوخ حیكايه و روماني كؤچوروب مطبوعاتدا نشره وئردي. گونئي يازارلاريندان حیكايه درج اولان يازيچيلاردان كيان صفري و طغرول آتاباي و . . . آد آپارماق اولار. حیكايه ادبياتيميز يئني بير مرحلهيه آياق باسميشدي. گنج يازارلاريميز اؤز گوجلريني سيناماغا باشلاميشديلار. (سئویندیریجی بو ایدی کی بو زامان زنگان - اومید زنجان وسیله سیله آذربایجانین باشقا سهرلریندن گئری قالمادی). بو زامان مدرن و پست مدرن قاليبلارينا ده گؤز آلتي باخان يازيچيلاري دا گؤسترمك اولار. بعضي يازارلاريميز «كيبريتي حیكايه»لردن اولوشان قيسا حیكايهلرين يازماسينا دا رغبت گؤسترديلر. حیكايه ادبياتيميز و نثريميز دئمك گوج و قدرتله ايرهلي گئديردي. گنج نسليميز ده ادبياتيميزلا داها آرتيق ماراقلي ايدي. آيدين ايدي كي حیكايهميز قدرتلي و دونيا مقياسلي يازيچيلار يئتيشديرهجكدير.
1376 – جي ايلدن 1380 – جي ايلهجن ديقته لايق اولان حیكايه و حیكايه مجموعهلري چاپدان چيخدي. نثريميز دئمك اؤز يولونو تاپميش و گوجله ايرهلي گئتمكده ايدي. چاپ اولان حیكايه توپلولاريندان شامان (رومان) – م آغداشلي، آلتون خيال قوشو – باقر رشادتي، يورد – عزيز محسني، كند گليني – علي داشقين، مانقورت – طغرول آتاباي، كوچهلره سو سپميشم.. – مرتضي مجدفر، سنه ساري (شعر و حیكايه توپلوسو) - توپلايان م. كريمي، يئددي نار (نئچه يازيچينين اثرلريندن توپلانان مجموعه) – نادر ائلخان و س. سادهجه ايشيق اوزو گؤرهن نمونهلرديلر.
1380 – جي ايلدن بري حیكايه ادبیاتیمیز باشقا بير مرحلهيه آياق باسير. 1380 دان بري آذربايجان اؤيرهنجيلري طرفيندن بوراخيلان اؤيرهنجيسل درگيلر آذربايجان ادبيات و مطبوعاتي تاريخينده پارلاق بير صحيفهيه امضاء آتير. آذربايجانين اكثر شهرلرينده و تهراندا اؤيرهنجيسل درگي و قزئتهلر بوراخيلير. بونلارين آراسيندا محض ادبياتا دايانانلاردا وار ايدي(ياشماق و سحر درگيلري). 1380 – جي ايلدن بري دونيادا اينترنت بوگونكو ياشامين بير پارچاسي اولموشدور. اينترنته باغلي اولانلار و بو يولو ايله بير – بيرلريله ايلگي ساخلايانلارين سايي گئت – گئده آرتميشدير. ادبيات اوچون اؤزهل سيتهلر آچيلميش و سورهكلي اوخوجولارلا ايلگيدهديرلر. آذربايجان ادبياتي وورغونلاري طرفيندن بير چوخ ادبيات پورتاللاري يولا سالينميشدير. ايندي آذربايجان حیكايهسي اينترنت اوزهرينده داها اكتيودير. بونلاردان بیری ده ندا صمدی نین سیته سی دیر. من ده ندا صمدینی ائله بورادان تانییرام.
ندا صمدی زنگانین گنج یازاری، 1368جی ایلده بو شهرده آنادان اولوب و ایندی بیلیم یوردوندا اؤیرنجی اولاراق مدیریت و اؤیره تیم برنامه ریزیسینده اوخویور. آنجاق گنج یازار اولاراق دوز یازیمیزدا اؤزوندن ایز قویماغا دا چالیشیر.
نثر ادبیاتیمیز چوخ گنج و یئترسیزدیر. ایران تورکجه سینده یازیلان حیکایه لرین سایی هله ده، او قده ر ده یرلی و زنگین اولمامیشدیر، آمما بیر آغیر ادبی تکلیف کیمی اولورسا دا یازارلاریمیزین بو عرصه ده چالیشمالاری لازیمدیر. ندا صمدی خانیم دا بو عرصه ده چالیشیر و حتما بو آغیرلیغی دویور.
ایراندان ائشیکده ده آذربایجان نثر یازیسینی آلقیشلاییرلار او جومله دن تورکییه بیلیم یوردلاریندا بیر نئچه دوکتورا تئزی آپاریلیر. بو، نه یی گؤسته ریر؟ مسلم بودور کی، دوز یازی ایران تورکلری آراسیندا چوخ آزدیر. هله حیکایه داغارجیغیمیز بوشدور و رومان یازیلاریمیز یوخ حددینده دیر. قیسسا حیکایه لر ده هله اؤز یئرینی تاپمامیشدیر. داستانلاریمیزا گلدیکده، بوتون یازارلاریمیز هله ارباب – رعیتی دورانیندا کئچینیرلر. ابو طه کیمی ده یرلی یازاریمیزین دا حیکایه سی "قورشون هاردان آچیلدی" هله بو عرصه ده فیرلانیر و بوگونون موضوعلاری سونرالار گله جکدیر! تاسف یئری دیر کی بئله ده یرلی بیر دیل صاحیبی اولان یازاریمیز، هله اسکی موضوعلاری یازماقدادیر.
تمثیل آذربایجان ادبیاتیندا چوخ اوزون تاریخه مالیکدیر. تاریخه باخدیقدا، ایلک تمثیللر و ان زنگین تمثیل کتابی "کلیله و دمنه" اولموشدور کی چوخلو عالیملر طرفیندن، اونون اصلی آذربایجانا مربوطدور. دئمه لی بو زنگین کتاب، هیند دیلینده یوخ، بلکه آذربایجان تورکجه سینده اولموشدور کی ساسانیلار زامانیندا پهلوی دیلینه چئوریلمیش و اصلی آرادان آپاریلمیشدیر. بونا اینام بسله ین عالیملرین سایی گونو – گوندن آرتیر. آذربایجان ادبیاتیندا بونا کیفایتلنمک اولماز، چونکی چوخلو فیلسوف شاعیرلریمیز بو تمثیللردن یارارلانیب و گؤزه ل اثرلر یاراتمیشلار؛ او جومله دن محمد باقر خلخالی "ثعلبیه" اثرینی همین ثمثیللر اساسیندا یازمیشدیر. سونرا، قاسم ذاکر باشقا آذربایجانین بؤیوک عالیم شاعیری ده اثرلرینده چوخلو تمثیلدن استفاده ائده رک زنگین اثرلر یازمیشدیر. ایندی نداخانیم اونلارین یولونو داوام ائتدیریر.
من ندا صمدی نین حیکایه لرینی اؤز سایتیندان اوخوموشام. آنجاق زنگانین گنجلری آراسیندا عشقیله یازیب – یارادان یازارلاردان بیریدیر. حیکایه لری نین چوخونو تمثیللردن استفاده ائده رک، دئمه لی سؤزلری ده واردیر؛ بورادا 7 حیکایه واردیر کی بئشی تمثیل دیر. بو حیکایه لر آراسیندا بلکه ده سون حیکایه سی – قارتال ایله دووشانلار – ان گؤزه ل حیکایه لریندن ساییلیر. چونکی بورادا اوخودوغوموز سؤزلری سؤیله مه یه بلکه ده تمثیلدن علاوه باشقا بیر یول تاپماق چتین اولاردی. هر حالدا بو تمثیلی چوخ بیندیم. بورادا اولان حیکایه لری بئله سیرالاماق اولور :
نیسگیل : بیر یوخسول عائیله ده اوشاقلارین حسرتلرینی گؤسته ریر. ندا، یوخسوللوغو گؤزه ل بیر صورتده گؤسته ره بیلمیشدیر. بورادا یازارین اؤز خاطیره سی دیله گلیر: اوخولا گئتمک اوچون، بؤیوک باجیسی نین پالتارلارینی کیچیلدیب – اونا یاراشدیریرلار.
اوچ قارغا و مکه لیک : یئر، کیمین اولدوغو اوستونده دؤیوشورلر، آنجاق بیر قورشون داعوانی بیتیریر و یئر کیمین اولدوغونو بیلدیریر.
هاوالی اینک : بیر تمثیل اولاراق، غرورون بوشلوغونو گؤسترمه یه چالیشیر.
قارا بالیق : بورادا بیر سیرا اینسانلارین اؤز کیملیکلریندن آجیقلاری گلدیگینی گؤسته ریر. آسیمیلاسیونون ان آجی اوزونو بیلدیریر.
من ناغیلسیز قالمیشام : بیر روانی باغلانتی ایله آناسی و اؤگئی آناسینی گؤسته ریر.
ندانین دیلی ساده دیر؛ ادبی دیله چئوریلمه یه چالیشمالیدیر؛ آنجاق اومود بسله مک اولار کی یاخین گله جکده ده یرلی بیر یازار کیمی چیخیش ائده جکدیر. دیلیمیزین گرامئرینی دریندن اوخوماغی گره کیر. بیر سیرا آخساقلیقلار دا گؤزه چارپیر؛ آمما ده یرلی اولان اونون دوشونجه دونیاسی دیر و بو، ان ده یرلی بیر نوکته دیر و اونا گؤره ده ندانی سئومک اولار. اللری وار اولسون. بونو آرتیرماق ایستردیم کی ندا خانیم دا توجه بویورسونلار، هر یازارین بیر اؤزه ل دیلی اولمالیدیر؛ اصلینده، ادبیاتیمیزا چالیشماق ایسته ییرسه لر، بیلمه لیدیرلر کی ادبیاتین گلیشمه سی اوچون هر میلله تین اؤز یاپیسی اوزه رینده گلیشن، بؤیوین میللی دیل لازیمدیر و بو دیلی بوگون یاراتمالییق. دیلین اینسان دوشونجه سی نین بوتون ساحه لرینه گیره بیلمه سی اوچون موجود اولان هر جور تیکانیکلیغی اورتادان قالدیرماق لازیمدیر. دیل، زامان ایچینده اونو استفاده ائدن اینسانلار طرفیندن هم یارادیلیر، هم ده یارانیر. یاراندیقجا یارادیر. مودئرن دونیادا هله بیزیم ادبی، علمی، فیکری، اکونومیک و تکنواوژی ساحه لرده دیلیمیزین یئری بوشدور. بو بوشلوغو دولدورانلار سیزین کیمی گنج یازارلایمیزدیرلار. بونو اینانیرام. بیز گله جه ییمیزه اینانیب، بو یولدا بؤیوک اراده ایله چالیشمالییق بلکه ایدئاللاریمیزا و میللی هدفلریمیزه چاتا بیلک.
باشقا بیر یؤندن، بیلیرسینیز، دیل، اؤز بوتونلویو ایله اولوشدورما چاباسی ایچینده دیر. عصرلرین تجروبه لری دیلده ساخلانیلیر. دیلین بوتونلویونون اولوشدورما چابالاری ایلک اؤنجه اؤز یاپیسی اوزه رینده اورمه سی – یانی سؤز دوغوب دوغورماسی – و سونرا دونیا دیللری ایله ایله تیشیمه کئچمه سیله مومکوندور. اولوسلارین باشیندان کئچن اولایلار، داهیلرین عقلی چالیشمالاری قاوراملاشاراق دیلده آرشیوله شیر. دیلده کی قاوراملار ، اؤزه للیکله سؤزجوکلر یولو ایله اینسان هم تاریخی تجروبه لری اؤزومسه ییر، هم ده توپلوملاشیر. قاوراملار ذهنین علمی – اجتماعی پلاندا اولان آختاریشلاری نین نتیجه سی دیر. تاسفله آنادیلیمیزین یازی دیلی اولماماسی قاورامسیزلیق یاراتمیشدیر. عقلیمیزده داشیدیغیمیز بوتون علمی قاوراملار فارس دیلینده اولموشدور. میللی کیملیگین اورتا دیره یی دیل دیر. تاسوفله، وطنداشلاریمیز، تورک دیللی میللتیمیز اؤز دیللری نین گئنیش اولاناقلاری حاققیندا خبرسیز قالمیشلار و خبرسیز ده بوراخیلمیشلار. بو بؤیوک دردی درمان ائتمک بوگونکو یازارلارین وظیفه سی دیر. کولتوروموزه اورتا دیره ک اولان دیلیمیز بؤیوک بیر سایغی ایله ساخلانیلمالیدیر. بو دیره ک چؤکرسه، بوتون وارلیغیمیز ایتیب – باتاجاق. بوگون کیملیگیمیز تهدید آلتیندادیر. بونلاری بیله رک، یازارلاریمیزین بوینوندا بؤیوک بیر تکلیف واردیر؛ او دا، دیلیمیزی ساخلاماق، دیلیمیزی یوکسلتمک دیر. بودا سیزین کیمی - ندا خانیملاری - دوشونجه لی گنج یازارلارین الینده دیر. باجیم گؤزوموز سیزده دیر و سیزین کیمی لرده.
بیر باشقا اؤزه للیک ده ندانین حیکایه لرینده واردیر؛ او دا، هر حیکایه نین سونوندا نئچه سؤزجویون آنلامینی آچیقلاماق دیر. بونا گؤره ده تشکور ائتمک لازیم.
[1] ابراهیم بهیین سیاحتنامهسی
قایناق:http://mrbkarimi.blogfa.com/post-215.aspx
"اینسان قوجالیر!"
طبیعت قوجالمیر،اینسان قوجالیر!
حئییف عومور کئچیر،کروان کوچو تک
ندندیر طالعی قوردا پای اولور؟!
سورونو گزدیرن،کولا کئچی تک
نئیله یک عومروموز اولدو،گول عومرو
یاشامدان دویونجاق پای آلانمادیق
عومور پایلایاندا،یارادان کیشی
یوخسا بوز قارغا تک،بس اولانمادیق!
شئعر:عسگر علیائی کلیان(یاشیل)


c: text/html

text:
چهارشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1392
اکسپریا ZR، سو کئچیرمهز موبایل!
اکسپریا ZR، سو کئچیرمهز موبایل!
سونی اکسپریا ZR، سو کئچیرمهز بیر موبایل اولاراق؛ 13مگاپیکسللی،کامئراسیلا، سو آلتیندا، یوخاری کئیفیتله شکیل و فیلم چکمک ایمکانی وار.سونی اکسپریا ضد آر؛1.5مئتیر، سو درینلییینده،30 دقیقهیه دک چالیشما یئتهنهیی وار دیر.
بو جیب تئلئفونو،4.6 اینجی، گورونتو صفحهیه و NFC اؤزللیگینه صاحیبدیر،بو عاقیللی موبایل، آندروید 4.1 ایشلهتیم سیستئمینه قوللانیب.
سونی شیرکتی، Opticontrast OLED تئکنولوژی سینه قولاندیغی اوچون؛ گورونتو صفحهسی،ایشیق آلتیندا داها یاخشی گؤرونور.
گئنل بیلگی:
CPU:4 core/ چکی :141 / گورونتوصفحه،HD / باتری:2300mah / حافیظه:32گیگ /دیچیتال زوم:X16 /
اکسپریا ZR،یای فصیلین، ایلک گونلرینده، بازارا عرضه اولوناجاق.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
گونلرین بیر گونو بیر حاجی لئیلك ایله بیر تولكو قارداشلیق ائدیردیلر. اونلار بیر یئرده چیخیر، بیر یئرده گزیردیلر. بیر گون تولكو حاجی لئیله یه دئدی:
ـ قارداش، آخشام بیزه قوناق گلرسن؟
حاجی لئیلك او گون آخشامادك چؤرك یئمه دی، اؤزونو تولكونون قوناقلیغینا ساخلادی. آخشام حاجی لئیلك قارداشلیغی تولكونون ائوینه گلدی. تولكو دوردو بیر قازان دووغا بیشیردی. بیر بوشقابا تؤكدو، سوفره یه گتیردی. یئمه یه باشلادیلار. حاجی لئیلك هر دفعه دیمدیگینی اوزادانا آنجا بیرجه دوگو گؤتوره بیلیردی. او، بئش- آلتی – دوگو گؤتورمه میش تولكو دووغانی تامام یالاییب قورتاردی.
حاجی لئیلك آج قالدی. اؤز- اؤزونه دئدی: « یاخشی، آی تولكو، عوضینی سندن چیخارارام».
حاجی لئیلك او گئجه ساباحادك آجیندان یاتا بیلمه دی، قارنینی اوووشدورا- اوووشدورا قالدی.
بیر نئچه گون كئچدی. بیر گون حاجی لئیلك ده دووغا بیشیریب، قارداشلیغی تولكونو قوناق چاغیردی. حاجی لئیلك دووغانی بیر بارداغا تؤكوب سوفره یه قویدو. سونرا اوزو دیمدیگینی سالیب بارداقداكی دووغانی تامام ایچدی، تولكو آنجاق بارداغین قیراغینا تؤكولنلری یالادی. او، گئجه آج- آجینا یاتدی. سحر تئزدن دئیینه- دئیینه اؤز ائوینه گلیب دئدی: «سندن منه قارداش اولماز، من سنی یئییم، سنده تاماشا ائله».
بیر موددت كئچدی. تولكو اوره ییندن آجیغینی چیخارتمادی. بیر سحر تئزدن تولكو، حاجی لئیله یین یانینا گلیب دئدی:
ـ قارداش، اوره ییم برك داریخیر، دور گئدك گؤی چمنده بیر آز گزك.
حاجی لئیلك راضی اولدو. هر ایكی سی بیر- بیرینه قوشولوب، بیر چمنه چاتدی. تولكو دئدی:
ـ قارداش، گل بو چمنده بیر آز یاتاق.
یاشیل چمنده اوزاندیلار. تولكو اؤزونو یالاندان یوخویا ووردو. حاجی لئیلك، یوخویا تزه جه گئتمیشدی، تولكو بیردن یئردن قالخدی، حاجی لئیله گین بوغازیندان توتماق ایسته ینده، حاجی لئیلك اویانیب دئدی:
ـ قارداش نه ائله ییرسن؟
ـ تولكو دئدی: سنی یوخودا گؤرموشدوم، اونا گؤره سنی اؤپمك ایسته دیم.
حاجی لئیلك اونون حیله سینی باشا دوشدو. اؤز- اؤزونه دوشوندو.
ـ « یاخشی، گؤرك كیم كیمی اؤلدورر».
او، تولكویه دئدی:
ـ قارداش، داها یاتمیرام، گل منیم قانادلاریمین اوستونه مین، هاوایا قالخاق، بیر آزدا گؤیده گزك، سونرا گلیب آرخایین یاتاریق.
تولكو حاجی لئیله گین قانادلارینین اوستونه میندی. حاجی لئیلك هاوایا قالخدی. بیر چوخ قالخاندان سونرا سوروشدو:
ـ قارداش نئجه گؤرونور؟
ـ خیرمان بویدا.
حاجی لئیلك بیر آزدا قالخیب سوروشدو:
ـ قارداش ایندی نجور گؤرونور؟
ـ تولكو دئدی:
ایندی هئچ گؤرونمور؟
ـ حاجی ائیلك دایانیب دئدی:
قارداش داها قانادلاریم آغریییر، دوش بیر آز دینجه لیم.
تولكو یالواریب دئدی:
ـ آی قارداش باشینا دؤنوم، قوربانین اولوم، من نه تهر دوشوم؟ آماندی منی آشاغی ایندیر.
حاجی لئیلك دئدی:
ـ قانادلاریم آغریییر، دوشمه سن سنی یئره سالاجاغام.
تولكو چوخ یالواریب، یاخاردی، گؤزلرینین یاشینی تؤكدو، آمما حاجی لئیله یی اوره یی یومشالمادی. حاجی لئیلك اونو توللاییب دئدی:
ـ حیله چی تولكو، بو منی یوخودا اؤپدویونون عوضیدیر.
تولكو یئره دوشوب، شیل- كوت اولدو. حاجی لئیلك ده بالالارینین یانینا گلیب، كئف له گون كئچیردی.
حاضیرلایان: حسین واحدی
قایناق:
آذربایجان اوشاق ناغیل لاری/ معصومه اژدری


text:
یوخ ایدین دونن ده داریخدیم آخشام
تک من یوخ سنسیزلیک تبریزی سیخیر
دووارلار داش اولسا بتن دان اولسا
آیریلیق ائویمی هر آخشام ییخیر !...
بلکه ده نه بیلیم دونن قارغالار
گولوستان باغینین داشین آتدیلار
گؤرورسن ؟ سنین تک بو قارغالاردا
وطنی غربته اوجوز ساتدیلار
دئمیرم منیم اول دئمیرم سئو منی
آنجاق گؤزلرینی قییما هئچ کسه
نه اولار ، یایلیقی باشیندان آچما
دؤزمه رم یئللرده ساچین دا اسه
بلکه ده قاتمیشام ، بوراخ بونلاری
شاعیرین دلی ینن هئچ فرقی یوخدور
سانما کی سنین چون بو شعری یازدیم
یازدیغیم شئعیرلر یاشیمدان چوخ دور ...


text:
نه یازا بیلیرم نه دانیشا!؟
نه یازا بیلیرم نه دانیشا!؟
گؤره سن کیم منی قینیییب؟ هانکی سؤزوم کیمه ده ییب... یا گؤره سن کیم منه ایری باخیب...سوسسسسسسسسسسسس! ... دئییب؟ یوخسا دیلو بوغازیندان چیخاردیب....لورکا کیمی گول له لریک! صمد کیمی بوغاریق....
آمما نه بوغولماغا جانیم وار نه گول له لنمه یه؟پس نه اولوب...یازیچی قارداش؟فلسفه سنی آلت- اوست ائله دی آمما سن هئچ بیر داشی- داش اوستونه قویانمادین... بو سونسوزلوق سنین فلسفنده ... نه؟؟
سنین بو فلسفن نه واخت دوغوراجاق او شن لیک له اوخونان اؤزگور ماهنی لارین؟ یوخسا
قیسیر سؤزلر،شیشمیش فلسفه لشمیش یالانلار... یئنه بیزی او سئودیگیمیز ماهنی لارا حسرت یاشاداجاق؟
یوخسا ده ییشیم فلسفه سی او سوسقون گونلرینده ن- ایللرینده ن گؤیه ره جک؟ دورقونلوق فلسفه سی،دونموش- اؤلموش ائله بیر حرکت سیز هئیکل دیر...آمما بودونیا دورمادان آخیر....دوردورامازسان بو سیغیشمایان اؤلچولره...!بو دونیا دورمادان آخیر....بو میللت،یاشاییشلا ده لی- دولو، بیرآخارلی فلسفه حسره تینده دیر....


text:
بیر سن، بیر من، بیر اؤلوم...
یازان: آنار
کؤچورن: حسین واحدی
یئددی آیدان بری ماجال تاپیب ائده بیلمهدیگیم ایشی بو آخشام باشلاماق ایستهدیم. دقیق یادیمدادیر، نویابرین 21-نده رئژیسسورا [یؤنتمنه] سؤز وئرمیشدیم کی، خاهیشینی حؤکمن یئرینه یئتیرهجم، رایون [ناحیه] تئاترلارینین بیرینده قوردوغو تاماشا [اویون] اوچون بیر نئچه ماهنی متنی یازاجام. ایکی متن آرتیق حاضر ایدی. زاورون ماهنیسینی ایسه نهایت، بو آخشام بیتیرمک نیتیندیدیم. کومپوتئریمده [بیلگیسایاریمدا] دونن گئجهدن بئینیمده بیشیردیگیم میصراعلاری یازدیم. ماهنی زاورون دیلیندن تهمینهیه عنوانلانمالییدی:
سنی معجزه تک یارادیب فلک
هر آددیم سسیندن تیترییر اورک.
نه قدر چالیشدیم بیله بیلمهدیم
اینسانسان، شیطانسان، یوخسا کی، ملک.
دوروب بیر آز وار-گل ائلهدیم، سونرا بو بئیتیده یازدیم:
بیلدیم کی، بئلهسن، بئله ده قالاسیسان،
قلبیمین بایرامیسان، باشیمین بلاسیسان.
ائله بو واخت جیب تئلئفونوم سسلندی:
–آللو!
هیجانلی سس گلدی:
–سنسن؟–منیم تئلئفونومدا باشقا کیم اولا بیلر کی...
–آللاها شوکور، چوخ شوکور. بیر شئی اولماییب کی؟
یاخین دوستلاریمدان بیری ایدی. سسی هلهده تلاشلییدی.
–نه اولمالییدی کی؟
–هئچ، اشی... چوخ یاشایاجاقسان.
–نه اولوب آخی؟
–باند آز. سایتینا باخمیسان؟
–یوخ.
–اوندا باخما. فیکیر وئرمه.
–نه اولوب، آدام کیمی باشا سال گؤرک.
بیر قدر ترددوتدن سونرا دوستوم:
–خبر یاییبلار کی، اؤلموسن – دئدی.
گولدوم:
–اوندا چوخ یاشایاجام.
–منده اونو دئییرم ده. آللاه بلالارینی وئرسین. اورک-گؤبهییمی یئمیشدیم. زنگ ائلمهیهده اورک ائلهمیردیم. بیردن، ایراق-ایراق، دوغرو اولار...
–ناراحات اولما، هله چوخ گؤزلمهلی اولاجاقلار.
–آمین. آما سن بئله-بئله شئیلره فیکیر وئرمه.
–وئرمرم.
–گئجن خئیره قالسین.
–خئیره قارشی.
دو، دو، دو...
کومپوتئرین [بیلگیسایارین] آرخاسینا کئچسمده، فیکریم داغیلمیشدی. نه قدر هیققانسامدا، ماهنی متنینین دالی گلمیردی کی، گلمیردی... آخشام-آخشام منفور سایتی آچیب قارا خبری اوخوماغادا مئیلیم یوخ ایدی.
باشا دوشدوم کی، داها ایشلهیه بیلمهیهجم. سویونوب یاتاغیما گیردیم، ایستهر-ایستهمهز بئینیمی اؤلوم مؤوضولاری دولدوروردو. داها دوغروسو، دفن صحنهلری جانلانیردی فیکریمده. اؤز دفنیم... قولاقلاریمدا سئودیگیم موسیقی سسلنیردی – “لاچین” ماهنیسی، آلبینونینین آداژیوسو... قارالار گئیمیش یاخینلاریمین هیچقیریقلاری... اوزاقدان-اوزاغا آغلاشانلارین گؤز یاشلاری... آز سونرا یوخو آپاردی منی.
دوم آغ، اوجسوز-بوجاقسیز اوتاق. دیوارلاری آغ کافئللی [کاشی دؤشنمیش]. بم بیاض ابا گئیمیش، باشیندا آغاپپاق کاپیوشون، صیفتینه اون چکمیش کئشیش منی ایچری کئچیریر. اوتاغین ایچینده یالنیز بیر آغ ماسا، ماسانین اوستونده آغ تابوت. تابوتون ایچینده توغرول... گؤزلری یومولودو، آما اوزو جانلیدان جانلیدیر. بیرجه ساققالی یوخدور. دوشونورم کی، یقین ایندی یئر اوزونده یاشایان آداملاردان هئچ بیری توغرولون ساققالسیز واختینی گؤرمهییب. أینینده میخهیی پئنجک [قهوه رنگی ژاکئت]، پئنجهیینین دؤش جیبینده داما-داما دسمال، عینی رنگلی داما-داما شرفی [باش اؤرتوسو] بوینونا ساریییب، ساری ایپک کؤینهیینین یاخاسیندان ایچهری سالیب.
–سالام توغرول، ساققالین هانی؟
گؤزلرینی آچیب:
–بوردا قیرخدیلار – دئییر. – ائشیتمیشم مردکاندا تزه رئستوران آچیبلار قوشا قالا. گل گئدک اورا. کؤنلومه یامان دوشبره دوشوب. زنگ ائله یوران دا گلسین.
–یوران چوخدان اؤلوب، توغرول – دئییرم، بورا دا پاریسدیر.
تعجبله:
–پاریس؟ باکیدا دئییلیک؟ – دئییر.
–یوخ، پاریسین مئییتخاناسینداییق. اون بئش گوندور کی، بورداسان.
–من باکییا ایستهییرم، قویما منی بوردا یاندیرسینلار...
آرامسیز تئلئفون زنگلری گلیر. هؤولناک اویانیرام. جیب تئلئفونومدور. دویمهنی باسیرام، باشقا بیر دوستومون هیاجانلی سسی گلیر:
–سنسن؟
–منم – دئییرم، – هله اؤلمهمیشم.
– گؤرورسن بو... یئددی مرتبهلی سؤیوش سؤیور.
–یئنه اؤلومومدن یازیبلار؟
–بلی، “آواملیق”قزئتینین سایتینی آچ.
بو ان چوخ ساتیلان قزئتی اؤز آرامیزدا “آواملیق” آدلاندیریریق.
–یاخشی، ایندی دوروب باخارام.
دوستوم:
–سن بئله شئیلره فیکیر وئرمه – دئییر.
–وئرمرم – دئییرم.
تئلئفونون دویمهسینی باسیب اینتئرنئته گیریرم. هر حالدا اؤز اؤلوموم حاقیندا خبرله تانیش اولماق ماراقلیدیر. موناسیب سایتی تاپیرام. قارا چرچیوه ایچینده شکلیمی گؤرورم. شکلین آلتیندا اؤز ایمضاسینی “مورتد” قویموش کؤشه یازارینین “نهایت!!!” باشلیقلی متنی درج ائدیلیب. تعجبلهنمیرم. “آفتافا آختاریشیندا” حئکایسیله تانینان بو آدامین ایشی-پئشهسی منه ساتاشماقدیر. نئجه دئیرلر، چؤریی مندن چیخیر. بو نئکرولوقوندا دا [اؤلو بیلدیریشینده ده] یازیر کی، معتبر منبعلردن آلینان معلوماتا گؤره من، دئمه، اؤلموشم. سونرا حاقیمدا طوطوقوشو کیمی دایما تئکرار ائتدیگی ایفادهلری بیر داها تئکرارلاییر و علاوه ائدیر کی، عؤمرو بویو اقتدارا خیدمت ائدن آدامی اوزاق کندلرین بیرینده، عمومی قبیرستانلیقدا باسدیراجاقلار. یازیسینین آخیریندا لاپ گول ائلهییب. یازیب کی، آدینین چکیلمهسینی ایستمهین اعتبارلی منبعدن آلینان معلوماتا گؤره منیم سئیفیمدن [صاندیغیمدان] بیر میلیون آذربایجان ماناتی، بیر میلیون ائورو، بیر میلیون دولار و بؤیوک میقداردا لل-جواهیرات، داش-قاش چیخیب. یازی بئله بیر جوملیله بیتیر: سؤزونه اینانیلاسی بیر منبع بئله حساب ائدیر کی، ایللر بویو یازیچیلاردان ییغدیغی بو ثروتی واختلی-واختیندا روتبهلی مأمورلارلا بؤلوشمهدیگینه گؤره مرحومو بو سایاق جزالاندیریرلار.
یازینی اوخویوب اوّل-اوّل خئیلی گولدوم. سونرا دوشوندوم کی، بو سفسفنی حقیقت کیمی قبول ائدن سارساقلار دا اولا بیلر آخی... اوتوروب “هله کی، ساغام” باشلیقلی کسکین بیر جاواب یازدیم. یازدیم کی، کیتابینین اوستونده دمبره گؤزلو شکلینی وئریب (یعنی کی، بو سؤزلرین محض اونون اؤزونه عایید اولدوغونا کیمسهده شک-شوبهه اویانماسین) آلتیندا کیتابینین آدینی “من –آلچاغام” قویان مؤلفه دئمهلییم کی، اؤلوم هامی اوچون وار. من ده بیر گون اؤلهجم، او اؤزوده اؤلهجک. آما مرد-مردانا، لیاقتله یاشایانلار اوچون، دونیادا تمیز آد قویوب گئدنلر اوچون اؤلوم قورخولو دئییل. اؤلوم بؤهتان آتا-آتا، منلیگینی بیر تقاعده [حقوقا] ساتا-ساتا، سولنه-سولنه، سورونه-سورونه یاشایانلار اوچون قورخولودور. چیرکه چیخیب گئدهجکلر، آدلاری بئله کیمسهنین یادیندا قالمایجاق. آما ایللر بویو عؤمرونو منه حصر ائتدیگی اوچون مورتهده بیر خوش نیتیمیده بیلدیرمک ایستهییرم. من بیر گون دوغرودان-دوغرویا اؤلنده سئیفیمدکی [صاندیغیمداکی] بوتون ماناتلاری، دولارلاری، ائورولاری [یورولاری]، ایئنلری [اقتصادی علملری]، لاریلری [ژئللری]، تنگهلری، توقریکلری، اوستهلیک بوتون اوزوکلری، سیرغالاری، کولونلاری، بویونباغیلاری، میرواریلری، داش-قاشی مورتهده وصیت ائدیرم کی، داها آفتافا آختاریشلاریندا عؤمرونو چوروتمهسین.
جاوابیمی بیتیریب “525-جی قزئت”ا گؤندردیم. نه دهشتلی زمانهده یاشاییریق ایلاهی، – دئیه دوشوندوم. کئچمیشده ده بئله شئیلر اولوردومو؟ کئچمیشده ده موردارلیق آز دئییلدی، آما هئچ کس موردارلیغییلا اؤیونموردو، هئچ کس اجلافلیغییلا فخر ائتمیردی.
گلهجک نئجه؟ بونلاردان تؤرهینلر گؤزلرینی آچیب بو جور اخلاقا آلیشاجاقلارسا، گلهجک بوندان دا بئتر اولمایاجاقمی؟ قالیر یالنیز ایندی. بیز ایندییه مهکوموق.
ایندی، ایندی، ایندی... دونن بیتیره بیلمدیگیم ماهنینین بیر بندی ده یادیما دوشدو:
نه کئچمیش، نه گلهجک،
یالنیز، یالنیز وار ایندی.
ایندی آخشام و سحر،
گئجه-گوندوز – سنیندی.
تئلئفونوم سسلندی:
–آللو!
سلام-کلامسیز:
–خبرین وار؟ –تانیشیم ایدی.
–وار –دئدیم.
–اششی، فیکیر وئرمه.
– وئرمهرم – دئیه تئلئفونو قاپاتدیم.
بیر-بیر دوستلاریمی خاطیرلادیم. دوستلاریم اوچون یامان قریبسهییرم. نه یازیق کی، چوخو او دونیادادیر، آزی بوردا، بیزیم بو “یالان دونیادا”. دوستلاریمین بعضیلرینی اؤلوم آلدی مندن، بعضیلرینی حیات. چؤریی دیزینین اوستونده اولان نانکورلاری، اوزو دؤنوکلری بیر دفعهلیک سیلدیم یادداش دفتریمدن.
فخری خیابانی زیارت ائتمهیه احتیاج دویدوم. گول آلیب ائمینین، آرازین، راسیم اوجاقووون، دیلاره خانیمین، بالدیزیم ائلمیرانین مزارلارینا قویدوم. فخری خیاباندان چیخیردیم کی، نیمداش، یاماقلی پالتارلی، یاشلی قادین یاناشدی. الینده ایری سوپورگه واردی. بوردا خیدمتچی ایشلهییردی.
–سن آللاه باغیشلا – دئدی.
– کیمی باغیشلاییم؟
– اوغلومو. او مورتد آدییلا یازان منیم اوغلومدو. ائشیتدیم، یئنه سنین حاقیندا نه ایسه موردار بیر شئی یازیب.
– بئله اوغول بؤیوتموسن ده – دئدیم.
–اونو اوغول سایانین دیلی قوروسون. منیم اوغلوم اودور ائ، شهیدلر خیابانیندا یاتیر. جاوان آروادی، ایکی بالاسی قالیب. بو مورتد دئدیگین بیر دفعه قارداشینین عائلسیله ماراقلانیب، بیر دفعه قبرینین اوستونه گلیب؟ یازیچیلیق ائلهییر، اؤزو ده، دئییلهنه گؤره ائله بیابیرچی شئیلر یازیر کی، آدام اوتاندیغیندان یئره گیریر. قئیرتلی اوغول اولسایدی، آناسی بوردا ایشلردی؟ گون اولور چؤرهیه پول تاپمیرام.
چیخاریب اون مانات وئردیم.
–آللاه سنی قوروسون – دئدی، – ائله شئیلره فیکیر وئرمه.
–وئرمهرم – دئدیم.
یادیما دوشدو کی، بو گون بانکوماتدان معاشیمی چکمهلییم.
نریمانوو هئیکلینین یانینداکی بانکوماتا یاناشدیم. بانکوماتین قارشیسیندا عئینیله بایاقکی قادین کیمی نیمداش پالتارلی بیر قوجا دایانمیشدی. قوجا قادین بانکوماتین ائکرانینی دؤیهجلهییر:
– آی بالا، باشیوا دؤنوم آخی منیم ایکی ماناتیم قالدی – ائکرانلا جانلی آداما مراجعت ائدن کیمی دانیشیردی – بئله ده ایش اولار؟
–نه اولوب، آی خالا – دئیه سوروشدوم.
–بو نه سایاق آدامدی، اللی ایکی ماناتیم وار، اللینی وئردی، ایکی ماناتی وئرمیر کی، وئرمیر، سحردن یالواریرام...
–خالا بانکومات ایکی ماناتی، خیردا پوللاری وئرمیر.
–بس منیم ایکی ماناتیم نئجه اولاجاق.
آروادا بئش مانات وئردیم، تعجبله باخدی، آما هئچ نه دئمهدی.
“پوچت قوتوسو” یادیما دوشدو. آللاه سنه رحمت ائلهسین، میرزه جلیل. یوز ایل اؤتوب، هئچ نه دییشمهییب. پوچت قوتوسو یئرینه بانکومات، وسلام. همین آواملیق، همین دردلر... بو گون میرزه جلیلین اؤزونه بئله آغیز بوزنلرده ائله او واختکی زیررامالارین تایلاریدیر...
شهرین داغلیق حیصهسیندن بولوارا طرف دوشمهیه باشلادیم. چالا-چوخور آرا کوچهلرینین بیرینده کله-کؤتور سکىیه قزئتلر سالینمیش، اوستونه کؤهنه-تزه کیتابلار دوزولموشدو. گؤزوجو کیتابلارا باخیب کئچمک ایستهییردیم کی، ساتیجی آدیمی چاغیردی.
–بوردا سیزین ده کیتابینیز وار – دئدی.
باخدیم. ناظیم حیکمته حصر ائتدیگیم “کرم کیمی” کیتابیم ایدی.
ساتیجی:
–کیمهسه باغیشلامیسینیز – دئدی.
کیتابی آچدیم. اؤز خطیمی تانیدیم: “ناظیم حئیرانی قاسیما مؤلفدن” سؤزلرینی یازمیش و ایمضا آتمیشدیم.
قاسیم اورتا مکتب یولداشیم ایدی. ناظیم حیکمتین وورغونویدو. بیر چوخ شعرلرینی ازبر بیلیردی. کیتابیم چیخاندا ائشیدیب یانیما گلمیشدی، خاهیش ائلهدی کی، اونا باغیشلاییم. بیر نئچه ایل بوندان قاباق رحمته گئتدی. آخیر ایللر چتین دولانیردی. ایشسیزدی، ائولرینده اولان-قالان هر شئیی ساتمیشدی. اورییم آغریدی، گؤر نه قدر احتیاج ایچینده اولوب کی، بو کیتابی دا ساتمالی اولوب. اؤز-اؤزومو قینادیم. ایلده-آیدا بیر گؤروشسک ده، گرک حالینا قالایدیم، مادی یاردیم گؤستریدیم. سونراکی پئشمانچیلیقدان نه فایدا؟ اؤز کیتابیمی – قاسیمین خاطرهسی نامینه – آلدیم، آددیملایا-آددیملایا واراقلاماغا باشلادیم. آز قالا اونوتدوغوم یازیلاریم بیر-بیر یادداشیما قاییدیردی. اونبئش ایل قاباق، بو کیتابی یازدیغیم واخت کئچیردیگیم حسلر یئنیدن قلبیمده جانلانیردی. قولاقلاریمدا زولفو لیوانئللینین ناظیم سؤزلرینه یازدیغی ماهنی سسلنیردی:
قارلی قایین اورمانیندا
یورویورم گئجهلئیین
افکارلییام، افکارلییام
وئر الینی، نئرده الین.
مملکتیمی،
ییلدیزلاریمی،
گنجلییممی
داها اوزاق...
اون بئش ایل بوندان اوّل منیمده گنجلیگیم بئله اوزاق دئییلدی. ائله بیل جاوانلیغیم قاییدیردی. ناظیمین سون عشقی، سون آغریسی حاقیندا دوشونوردوم. ناظیم اوچون بو سون سئودا – سون عشقین معجزهسی یوخ، سون عشقین فاجعهسی اولدو. سون عشقی ناظیمین حیاتدا سون عصیانی ایدی. یاشینا عصیانی... تالئییله اویونا گیرمیشدی. بو اویوندا کیم اودوزدو، کیم اوددو؟ قیسمتینه قالیب گلمک، سئودیگیله بؤیوک یاش فرقینی اونوتماق و اونوتدورماق ایستهدی. اومو آلدادیردی تالئیینی، تالئییمی اونو؟ کیم بیلیر...
بلکه ده سونو یالانچی دئییل، حقیقی، دوغروچو اؤلومله بیتهجک اؤمرون قیسا، بیر گؤز قیرپیملیق سعادتی، اوزون ایللرین بیتیب- توکنمهین یئکنسکلیگینه دیر...
بو عشق ماجراسیندا
قالدیق اوچوموز، گولوم،
بیر سن، بیر من، بیر اؤلوم...
بو میصراعلار ناظیمین دئییل. اما بو میصراعلاری اؤمرونون سون آشیریمیندا نازیم یازا بیلردی... آی های... بیرجه ناظیمین یئرینه شئیر یازماغین قالیب...
یوخ، اما نازیم بیزه سئومیی، آنلاماغی، دئمهلی باغیشلاماغی اؤیرهدیر.
جیب تئلئفونومو چیخاریب موناسیب دویمهنی باسدیم.
– رشاد، خاهیش ائدیرم بایاق گؤندردیگیم یازینی چاپ ائتمهیین.
–نییه؟
– عوضینده آیری یازی گؤندریرم. باخ بو حکاینی.
15-17 iyun, 2013
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بوتون کروشه [ ] ایچینده گلن کلمهلر کؤچورن طرفیندندیر.
bu hikayni Azərbaycan əlifbasında oxumaq istəsəz buranı tıklayın