text:
گلچین اشعار و نوحه های مغانلو
نام نوحه : اربعین اثر : مغانلو
دور ای اولان سینهسی اوخلارا نشان یارالی
گلوبـدی شامه گیدن خسته کاروان یارالی
باجـون گلوبـدی سفردن دور ایله استقبال
اوقان دولان گوزون آچ زینبم اویان یارالی
سنون فراقیوه دؤزمک حسین قوجاتدی منی
بلای هجـرون ایدوب قدیمی کمان یارالی
گیدنده کوفیه جسمون کفن سیزیدی سنون
بو ماجـرا باجـوین قلبین ایتدی قان یارالی
کفـن تاپولـدی و یـا قبریـده کفنسیزسن
آپـاردی کؤینگیـوی شامـه کوفیـان یارالی
یـارالی سینوین اوسته آلـوبسان اصغریوی
بوغـازی یاره الون اوسته ویردی جان یارالی
باشیـوی شمر ستمگر بدندن آیری سالوب
ستملـه اللریــوی کسـدی سـاربان یارالی
بو رسمدور که قوناق گلسهگر اوزاق یولدان
چیخـار قبـاقینه البتـه میزبــان یــارالی
سوسوز بوغازیوه قربان نیه سسون گلمور
دانیش منیلـه تاپوم طاقت و توان یارالی
کسیلموش اللریـوی چک یتیملر باشینا
باجـون فـدا سنه ای یار مهربـان یارالی
حسین گوزوندن ایراق گللرون سولوب سارالوب
سولار گل اولماسا گلشنده باغبان یارالی
گلوبـدی لیلـی علــیاکبریـن زیــارتینه
دیور اوغول آناوام بس هایانداسان یارالی
کمک سیـزم چاغور عباس نامداری گله
اولا بـو چولـده مـن زاره پاسبـان یارالی
اوقدری دیل یاراسی شامین اهلی ووردی منه
شماتت اوخـلارینا اولموشام نشان یارالی
تحمـل ایلمــوشم هــر مصیبته قارداش
ووراندا قمچـی منه شمریله سنان یارالی
دیـار کوفـهده بیـر خطبــه ایلدیـم ایـراد
جداده قانلی باشووی گورن زمان یارالی
شل اولسون اللری بیر داش جداده ووردی سنه
آلوب قراریمی داش یارهسین ووران یارالی
باشیمـی محمله ووردیم دیدیم سنه قربان
بو داغدیده باجون ای عزیز جان یارالی
باخـوردی کوفهلـیلر سـن گلنـده بازاره
دؤنیدی کـاش بیله گـردش زمان یارالی
جدا باشیندا باخیـردون یتیم اوشاقلاریوا
ووراندا اهـل ستـم طعنه زبــان یارالی
بو آلتی گوشهلی قبرون فداسی آی قارداش
گلوبـدی زینب دلخستـه میهمـان یارالی
رقیـه گلمـدی ویرانســراده دفن اولدی
بابا دیهدیه ویردی او طفـل جـان یارالی
«مغانلو» شـام و سحـر ایلیر بو غمده نوا
اولوبدی یوسف زهرایه نوحهخوان یارالی
----------------------------------


c: text/html

text:
تورکییه لیدری رجب طایییب اردوغان یاخین شرق رگیونونداکی اویونو چوخدان حل ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «روسییا بوگون» آگنتلیینین رهبری دمیتری کیسلیوو «هفته اجمالی» پروگرامیندا چیخیشی زامانی دئییب.
«اردوغانین هدفی بللیدیر - سورییانین شیمالیندا کورد دؤولتینین یارادیلماسینین قارشیسینی آلماق. بورادا ماقنیت افکتی وار. بو ماقنیت تورکییهده یاشایان کوردلری ده چکهجک. اونلار دا تورکییهنی پارچالاماغا چالیشاجاق. بلی، آمریکانین بئله پلانی وار. لاکین اردوغان بو مسئله نی چوخدان حل ائدیب»، - کیسلیوو بیلدیریب.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ویکیپدیا، آچیق بیلیکلیکدن
۲۸ دسامبر:
- ۱۶۱۲ - قالیله نِپتون سیارهسینی کشف ائدیب، لاکین اوْنون اۇلدوز اوْلدوغونو ظن ائدیب.
- ۱۳۰۸ - هانازوْنونون باشچیلیغی آلتیندا ژاپون ایمپیراطورلوغو قۇرولوب.
- ۱۸۳۶ - ایسپانیا مکزیکین مۆستقیللیگینی تانیيیب.
- ۱۸۴۶ - آيوْوا آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین ۲۹-جۇ اوستانی اوْلوب.
- ۱۹۰۸ - سیسیلده زلزله ۷۸۰۰۰ اینسانین حیاتینا سوْن قوْيوب.
- ۱۹۱۷ - بریتانيادا قادینلارا سئچکی حۆقوقو وئریلیب.
- ۱۹۴۲ - ژاپون حربی هاوا قۆووهلری کلکوتتهنی بوْمباردمان ائدیب
- ۱۹۶۰ - تۆرک يازیچی رشاد نۇری گۆنتهکینین اؤلوموندن ۴ ایل سوْنرا اوْنون "سوْن سێغیناجاق" روْمانی تاپیلیب.
- ۱۹۶۸ - ایسرائیل خۆصوصی تعییناتلیلاری بيروت فرودگاهیندا ۱۴ مۆلکی طیارهنی محو ائدیب.
- ۱۹۹۱ - تۆرکيهده ایلک کۆرد دیللی قزئت "روْژنامئ" نشره باشلايیب.
- ۱۹۹۷ - آنکارا متروْسو ایستیفادهيه وئریلیب.
- ۱۹۹۹ - صفرموراد نيازوْو (تۆرکمنباشی) اؤزونو عؤمورلوک جومهورباشقانی اعلان ائدیب.
- ۲۰۰۷ - نپال دموْکراتیک فدرال جومهوریسینه چئوریلیب.


text:
خوان کریستین فابریشز
خوان کریستین فابریشز (اینگیلیسجه: Johan Christian Fabricius) دانمارکلی بیلیم اینسانی. ۷ ژانویه ۱۷۴۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۳ ایل عومر ائلهییب و ۳ مارس ۱۸۰۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوْ حئيوان بيليمی (زولوژی) ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Johan Christian Fabricius»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده خوان کریستین فابریشز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نئچه گون اؤنجه سایین همت شهبازیدن بیر مقاله اوخودوم: «مئدیا و پستمدرنیزم». اؤزـ اؤزومه دئدیم کئشکه بئلهجه یازیلمایایدی. منه ائله گلدی کی، مقاله گئنللیکله بیر یانلیش دوشونجه اوزهرینده قورولوب. پستمدرنیزمین منیمسهنیلمیش آنلامی ایله باغلی بدیهی بیر یانیلما. بوندان کدهرلنمهیه بیلمزدیم. چونکی همت بی دوشونجه یولچوسو اولان آزساییلی آداملاریمیزداندیر. و اونون خیرداجا سهوینین رئزونانسی بؤیوک اولا بیلر. مسئلهنی باشادوشدویوم قدهر بیر اوخوجو کیمی سایین یازارا چاتدیرماق ایستهییردیم کی، ایکینجی مقاله گلدی: «شعر سینیرسیزدیر». بوردا دا اوخشار بیر پروبلئم گؤزه چارپیردی. سورون منه غریبه گلمهدی چونکی نئچه ایل اؤنجه مقالهنی اولدوغو کیمی یارپاقدا وئرمیشدیم.
ایندی کی، “شعر وارلیغین ائوی دیر” باشلیقلی کیتابین اوچونجو باسیمی ایشیق اوزو گؤروب، همت بی ده او جاوابی آزاجیق دییشیکلیکلرله یئنیدن عرصهیه گتیریب، من ده تصورلریمی قلمه آلیرام. گومانیمجا بو دیالوگ دوشونجه چئورهمیزه ایینه اوجویجا یارارلی اولا بیلر.
بیر یاندان سایین تنقیدچینین واخت آییریب کیتابیمی دیققتله اوخودوغونا میننتدارام، او بیری یاندان ایسه تنقیدین بؤیوک بؤلومو ایله راضیلاشا بیلمیرم. بونون اوچون یایغین اولان تعارفلری قیراغا قویاراق کونکرئت بیر دیلله مطلبه کئچیرم: منجه بو تنقیدین باشلیجا چاتیشمازلیقلاریندان بیری تانینمیش تئرمینلره ایستهنیلن تانیملارین [تعریفلرین] یوکلنمهسیدیر. بوردا “ایدئولوگییا، عدالت، لیریکا، سیاست، اوخونوش، چوخسسلیلیک” کیمی تانینمیش تئرمینلر بعضن تاندیغیمیز معنادا ایشلنمیر، بو ایسه آردیـ آردینا سورونلار تؤرهدیر. بوندان علاوه تنقیدین آنلاتیم طرزینده غریبهلیک گؤزه چارپیر. بئله کی، بعضن علمی آرگومئنته رعایت ائتمهدن سؤزجوکلر بیربیرینین یانیندا اوتورور. اؤرنک:
«توپلومسال شعر اینسانلارین سربست ایچ فردیتینین قورولوشونو دوزنلهمکله یاناشی، توپلومسال مسئولیت (قایغیجیللیق) یارادان دویغوسال قایغیجیللیقلا بیرلیکده اعتراضلی باخیشینی و اونون قوروملاشما (نهادینه) گرهیینی دیرچلتملی دیر و توپلومون اؤزلویونو سؤنوک بیر دورومدا دئییل ترسینه زامانین توپلومسال تاریخینی اعتراضلی دیالئکتیکله گؤسترمهلیدیر. سوسيولوژيك قایغیجیللیق یانغیسی (دلسوزی جامعهشناختی)، توپلومسال شعرین صمیمیت و صداقتینی آرتیریر».
بونلار کونکرئت آنلامی اولمایان سؤزجوکلر توپلوسودور. “دویغوسال قایغیجیلیق [قایغیچیلیق]”، “سربست ایچ فردیتین قورولوشو”، “توپلومون اؤزو سؤنوک بیر دوروم دئییل ترسینه زامانین توپلومسال تاریخینی اعتراضلی دیالئکتیکله گوسترمهلیدیر”، “توپلومسال شعرین صداقتی” و هامیسیندان غریبه “سوسیولوژیک قایغیجیللیق یانغیسی (دلسوزی جامعهشناختی)” کیمی عیبارهلرین اساسی یوخدور.
«دویغو دوشگونلوک و اویدورماچیلیق شعرده اؤتهریدیر. شعر یالنیز لیریزمی منیمسهمکله و بو لیریزمده ایمگهچیلییه اوغراماقلا «دیلین سینیرلارینی پوزا» بیلر. چونکو صیرف اویدورماچیلیق، شعری رومانتیزمین قارشیسیندا قویاجاق. شعرین (او سیرادان ایمگهچیلرین) اساس غایهسی رومانتیزمین علیهینه چیخماقدیر.»
گراماتیک باخیمدان یانلیش یازیلمیش “دویغو دوشکونلوک و اویدورماچیلیق شعرده اؤتهریدیر” نئجه بیر حؤکمدور، نه دئمک ایستهییر؟ بونون آردینجا گلن جوملهلر ده ضدیتلیدیر. چونکی اونلاردان بئله چیخیر کی، شعرین اساس ایشلهوی اویدورماچیلیقدیر! هابئله “دیلین سینیرلارینین پوزولماسی”یندان مقصد نهدیر؟ بو، دیلین گئنیشلنمهسی آنلامینی داشیییرسا قباحت هاراسیندادیر؟ “ایمگهچیلییه اوغراماقلا دیلین سینیرلارینین پوزولماسی” نهیه اساسلانیر؟
مقالهنین اکثر بؤلوملرینده بئلهجه آرگومئنتلر ایرهلی سورولور کی، اونلارا بیربیر توخونماق سایین اوخوجولارین حوصلهسینی تالان ائده بیلر. بونون اوچون من یالنیز بئش مسئلهیه توخونور، تنقیدده گئنیش یئر آلمیش “اوخونوش”لا باغلی اولان بؤلومه یازدیغیم حیصصهنی ایسه سونرایا ساخلاییرام. چونکی بو، اؤزونلوکده باشقا بیر مقاله اولابیلر. (آنجاق منیم بوردا باشلیجا غایهم کیتابیمی ساوونماق دئییل، دیالوگ ایچینده حقیقتی آختارماقدیر.)
1.
ایدئولوگییا
سایین تنقيدچي سانکی بهیهنمهدییی هر بیر قاورامین آدینی قویور ایدئولوگییا. بئله بیر تصور ایسه ایستهنیلن تصدیقلره گتیریب چیخارمیر. سونوجدا غریبه دوروم آلینیر: سیاست پیسدیر؛ ایدئولوگیییا (البته اؤزگهنین ایدئولوگییاسی) چیرکین بیر فئنومئندیر؛ شعر ده سیاسی اولمامالیدیر، آمما توپلومون قاباغیندا مسئولیت داشیمالیدیر. اؤرنکلر ایسه آز دئییل:
«ایدئولوگییا گلهنكسل دَیرلری (ارزشهای سنتی) دیریلتمک و اونو ساخلاماق آنلامینا آرخالاناراق هر بیر یئنیچیلیین قارشیسینی آلیر.»
بیرینجیسی، حرفی آنلامدا بو جومله دوزگون دئییل، ایدئولوگییانین گلهنک و یا یئنیلیکچیلیکله بئلهجه (و یا منطیقی) ایلگیسی یوخدور. حتتا ایدئولوگییانین قاتی دوشمنی اولان ناپولئون دا بئلهجه دوشونموردو. ایکینجیسی، سووئتلر بیرلییینده رسمی ایدئولوگییا، سؤزون دوزگون آنلامیندا، گلهنکله دؤیوشدو. بیزدهکی گلهنهیین گئریجی، داغیدیجی و مانعهچی گوجونو کئچمیش سووئت مکانیندا گؤرمهدیک. بو ایسه هر بیر یئنیلییه گنئیش میدان آچدی. باخمایاراق کی، بو اوغور تام دئییلدی، یوخسا 90ـجی ایللردن سونرا گلهنکدن گلمه خورافات، قیسمن ده اولسا، یئنیدن قوزئی آذربایجان توپلومونا قاییتمازدی.
منجه سایین یازار ایدئولوگییایا قارشی ایدئولوژیک بیر دیلله دانیشیر. البته بونو بؤیوک چاتیشمازلیق کیمی قلمه وئرمک ایستهمیرم. چونکی بوندان داها آجی سورون وار. ایندی سارتر گئریده قالیب. 2000ـجی ایلدن گئنیش وسعت آلمیش درین “سول” دوشونجهسینده آیدین اولوب کی، سیمگهسل اینتیظام (یعنی توپلوم، دیل) اؤزونو آنجاق ایدئولوژیک بیچیمده آنلاتماغی باجاریر. باشقا سؤزله دئسک، بیز هامیمیز ایدئولوژویک دیلده دانیشماغا محکوموق. بونو اونون اوچون وورغولاییرام کی، تنقیدده گئدن جوملهلرین چالاریندان بئله بیر فیکیر دویولور: ایدئولوگییانین ایرنج ماگنئتینین ائتکی دایرهسیندن قیراقدا اوتوراراق اونو قولایلیقلا چؤزوملهییب پیسلهمک اولار.
دیل ماهیتجه بیر یاندان شعریت قوخوسونا، او بیری یاندان ایسه ایدئولوگییا چیرکابینا بوشلاشمیشدیر. باشقا سؤزله، ژیژکدن ایلهام آلاراق دئیه بیلهرم کی، ایدئولوگییا گئرچکلیکلری (اؤرنهیین توپلومسال ماراقلاری) دییشیب ساختالاشدیریب گیزلتمیر، عکسینه، ایدئولوگییانین مسیتیک گوجو اولمادان گئرچکلیک اؤزونو یئنیدن اورهته بیلمیر. “گئرچکلیک” گؤرونمک اوچون تحریفه مؤحتاجدیر!
2.
عدالت
بیلیرم علمی آراشدیرمالار گئدیشینده بعضن هانسیسا سؤزجویو معین آنلامدا قوللانماق مجبوریتینده قالیریق. لاکین اؤنجه وورغولادیغیم کیمی اوزهرینده ائورهنسل [جهانشمول] اوزلاشما یارانمیش “سیاست ایدئولوگییا، عدالت و صوفیزم” کیمی تئرمینلره کئفیمیز چکن آنلامی یوکلهمهییمیز بیزی آچمازدا قویا بیلر:
«ایواز طاها شعرین ایدئولوگییایا قاتلاشدیغینی شعرین شعارچیلیغا اوغرادیغینا گتیریب چیخارماسینی سؤیلهدیکدن سونرا، شعرده عیرفان و عدالت کیمی آنلاییشلارین یئر آچماسینی وورغولاییر. ظنیمجه بو آنلاییشلار (عیرفان و عدالت) اؤزو ده بیر نوع ایدئولوگییادیر. عیرفانی، یالنیز صوفیزم آنلامدا توتماساق یازیچی ایله راضیلاشا بیلریک. چونكو عیرفان بیر نوع شهودی دویغودور، اونو لیریکایا دا چئویرمک اولار. صوفیزم ایسه یالنیز اؤز یاراشیغینا گووهنن بیر آنلاییشدیر و بو آنلامدا ایدئولوگییا ایله عینی قاپییا چیخیر».
بو آبزاسدا کؤکلو یانلیشلیقلار بوراخیلیب. بوردا عرفانلا صوفیزم بارهسینده سؤیلهننلرین و یا عرفانین لیریکایا چئوریلمهسینین دقیق اساسی یوخدور. بیرینجیسی، دئییلیر “عرفان شهودی بیر دویغودور”. گومانیمجا تنقیدده “شهودی بیلیک [معرفت]” یازیلمالی ایدی (فلسفه کیمی استدلالی، حدیث کیمی اکتسابی بیلییه قارشی اولاراق). هابئله صوفیزم یالنیز اؤز یاراشیغینا گوونن بیر آنلاییش دئییل. دوغرودور صنعتله عرفانین اورتاق نؤقطهلری وار. هر ایکیسی اؤزهرک [درونماندگار] بیر ائورن یاراتماغا چالیشیر. صنعت اؤز باغیمسیز بؤلگهسینی بو دونیادا یاراتماق ایستهییر، عرفان ایسه باشقا میثالی بیر دونیادا. قارغی ازلی قارلیغی آختاریر. آنجاق صوفیزمده بئله بیر تهلوکه وار: یاشامی مؤوهوم ضرورته قوربان وئرمک ایمکانی. هلهلیک بونونلا ایشیمیز یوخدور. سؤز اخلاقین باشلیجا قاورامی اولان “عدالت”دهدیر.
“عدالت” دموکراتیانین اکیز تاییدیر، هر ایکیسی ده اؤزگورلوکدن قیدالانمالیدیر. تنقید اولونان کیتابین اوچونجو باسقیسیندا دئمیشم: بير يئره توپلانميش ثروتين مرکزيني سوسياليزم داغيتدي، دئموکراتيا ايسه اوستاوسته قالانميش قودرتين مرکزيني. بونجا اؤنملی بیر تئرمین بو خیردا جوملهیه سیغیشماز: “عدالت آنلاییشی ایدئولوگییادیر.” عدالت اینسانی اینسان ائدن اوچ کاتئقوریادان بیریدیر. باشقا ایکیسی ایسه حقیقت و گؤزهللیکدیر. بو بؤلگونو کانتا بورجلویوق. کانت، حقيقت آختاريشيني بيليمه تاپشيردي، عدالتي اخلاقا، گؤزهللييي ده اينجهصنعته. بو بؤلگونون بعضی گؤزلهنیلمز سونوجلاری بوردا سؤز قونوسو دئییل، سوز عدالتین قونوموندان گئدیر.
3.
عؤهدهلیک
تنقیدین بیر يئرینده دئییلیر:
«دوغرودور لیریکا، شعرین اَن دولغون و یوموشاق اولان باشلیجا اؤزللیییدیر آنجاق ریاکار و قورغوچولوقلا (حیله) مشغول اولان سیاسی شعرین قارشیسیندا، سئوگی و محبتله یاناشماق خیریستیانلیغین «بیر اوزونه شیلله وورسالار او بیری اوزونو ده چئویر» اؤیودچولویونه بنزهییر. ایواز طاها سیاسی شعری رد ائتمکله یاناشی سوروملولوغو دا رد ائدیر. بو دا سوروملولوغون دؤزومجول و یاخود دؤیوشکن و مبارزه داشییجی یانلیش آنلامیندان ایرهلی گلیر».
بو آبزاسين بيرينجي جوملهسينده “ليريكانين يوموشاق اؤزهلليك اولماسي” كيمي غريبه سؤزبيرلشمهسيندن (ليريكا صفت دئييل، اسمدير) و “سياسي شعرين قارشيسيندا سئوگي محبتله ياناشماق” كيمي گراماتيك سهوه گؤز يومساق دا يئنه ده پروبلئم اورتادان قالخمير.
سون جوملهدن باش آچمیرام. لیریکا سؤزوجویو ایستئثنا اولماقلا بیرینجی جوملهنین ایسه منیم کیتابیما دخلی یوخدور. چونکی کیتاب سئوگینین چوروک آنلامینا توخونماقدان چیکینر. لیریکایا گلدیکده من تئوردور آدورنونون ماراقلی فکیرینی آچیقلامیشام. آدرونو لیریکادا بیر یاندان مالارمانین اؤزلهدییی آرین شعره یاخینلاشمانی گؤرور، او بیری یاندان ایسه ایجتیماعی بیر اعتراضی سئزیر. من بو مسئلهیه هلهلیک گئنیش توخونمورام، چونکی “آنجاق شعر” آدینی داشیان نؤوبتی اثریمده اونا گئینش یئر وئرمیشم.
عؤهدهلیییه گلدیکده ایواز طاها شعرده هانسي عؤهدهلییه قارشی چیخیر؟ من بونو دئییرم: عؤهدهلیک شعرین قاباغینا آماج کیمی قویولمامالیدیر، شاعیرین ایچیندن گلمهلیدیر. کانتین سؤیلهدییی “آماجسیز آماجلیلیق” بودور. منجه سايين تنقيدچي بو فرقی اونوتدوغو اوچون یازیلاریندا اساسن شعرین ائستئتیک قورولوشو و یا بیچیمی ایله ایشی اولمور، عؤهدهلیییه قوللوق ائتسین دئیه ایچیملری [مضمونلاری][1] اخلاق بوجاغیندان دهیرلندیرمهیه باشلاییر. یازیلاریندا شعرین داها چوخ ایچیمدن عیبارت اولدوغونو گؤرور. دایم تنقید آلانیندا اخلاق بیلگینلرینین اوغراشمالی اولدوغو سؤزلرله دانیشیر: صمیمیت، صداقت، ریاکارلیق، جسارت.
اخلاقین آدی چکیلمیشکن منیم ده بیر اخلاقی اؤیود وئرمهیه حاققیم چاتسایدی سایین قلمداشلاردان بونو ریجا ائدهردیم: گؤزهللیک فلسفی ساحهسینه گیریشدیکده «صمیمیت، صداقت، ریاکارلیق، جسارت» کیمی سؤزلره قیرمیزی قلم چکیلمهلیدیر. چونکی ظاهیرده گؤروندویونون ترسینه اولاراق، گؤزهللیک آلانیندا اخلاقی دهیرلندیرمهلر گوج قورلوشولارینین الینده سوء ایستیفاده آراجی اولاراق اینسانا قارشی ایشلهییر. اينجهصنعتي (و سون مقامدا اينساني) تانري، دين، اولوس و حؤکومت کیمی عُلوی خیره قوربان وئریر.
اخلاق باخیمیندان سعدينین «دروغ مصلحتآمیز به از راست فتنهانگیز» عبارهسینی ماکیاوئلیزمین آنایاساسی کیمی گؤرمک اولار، آنجاق ائستئتیک آلاندا گؤزهللیک مسئلهسی اخلاقدان ایرهلیده دایانیر.
4.
سس یوخسا آنلام
تنقیدده “آنلام”لا “سس” عینی فرض ائدیلهرک باشقا بیر یانلیشا یول وئریلیر: “نئچهآنلاملیلیق”لا “نئچهسسلیلیک” دییشیک سالینیر. سونرا بئلهجه دییشیک سالینمانین اوستونه سهولر قالانیر. تنقيد ده بئله بير جمله وار: «من… نئچهسسلیلیک مسئلهسینی ایواز طاهانین یاناشدیغی دیلچیلیک باخیمندان یوخ، ائسئتیک و صنعتکارلیق بوجاغیندان آچیقلاماق ایستردیم». مسئله بوراسیندادیر کی، نه من مسئلهنی يالنيز دیلچیلیک باخیميندان آنالیز ائتمیشم، نه ده سایین تنقیدچینین آچیقلاماسی ائستئتیک ماهیت داشیییر. ائستئتیکا دویوسال [حسی] آلغینین بیلیمیدیرسه بو جوملهنین قونومو نهدیر: «تک سسلی شعرلرده هر بیر سوز اؤز آنلامیندا ایشلهنیر، حالبوکی نئچه سسلی شعرلرده سؤزجوکلر چئشیدلی آنلام داشیدیغینا گؤره شعری دیرلندیریر». جومله باشقا یؤندن ده یانلیشدیر. بئله کی، “نئچهسسلی” سؤزونون دقیق آنلامینا دیققت یئتیریلمهدن سونراکی سطیرلر ایستهنیلمز بیر مفکورهیه کؤکلهنیب گئدیر.
نئچه سسلیلیلیک (پولی فونیکلیک) سؤزونو من او کیتابدا نئچه آنلاملیلیق معناسیندا ایشلتمهمیشم، بؤیوک باختین’دن ایلهام آلاراق متنده هر آغیزدان باشقا بیر سس چیخماسینی وورغولامیشام؛ هر هانسی “من”ین اؤزگو سسی وار. سؤز بوندادیر کی، شعرده گئنللیکله بیرجه “من”ین سسلندییی اوچون نئچهسسلیلیک اولمور، تکیل اؤزنه [فاعیل] دانیشیر. بو، شعرین چئشیدلی آنلامینین اولماماسی معناسیندا دئییل. (گونلرین بیرگونو دییشمز کیملیکلر داغیلیرسا بلکه بیر اؤزنهنین اؤزو ده نئچه سسله دانیشا بیلدی). بو اولای شعره رغمن روماندا یئترینجه باش وئره بیلیر. دوستایئوسکینین سسی اثرلریندهکی قهرمانلارین سسیندن اوجا دئییل، اونلارین بیریدیر. راسکولنیکوف بیر سسله دانیشیر، داستایئوسکی ایسه باشقا سسله. بونون اوچون باخیتن’ـه گؤره رومان آچیق توپلومون ژانریدیر، شعر ایسه قاپالی. جمیل مئریج ده بونو باشقا فاکتلارلا اوْنایلاییر.
5.
پولیس و پولیتیکا
«شعرین قالارغیلیغی، یالنیز اؤز گوجونه اینانماقلا یوزولور.»
گؤرهسن بو جومله نه دئمک ایستهییر؟ شعرین خیرینه شعار وئریر، یوخسا باشقا بیر آنلامی داشیییر. من چالیشیرام مومکون بیر آنلامی اوندان چیخاریم: شعر دیش عالمه ارجاع ائتمیر. منیم بو قاوراییشیم البته سایین تنقیدچینین جوشقونلوقلا ایشاره ائتدییی عؤهدهلییین معین آنلامی ایله اویوشمور. چونکی تنقیدده گؤز اؤنونه آلینیمش عؤهدهلیکدن مقصد شعرین هانسیسا عُلوی خیرین قوللوغوندا دایانماسیدیر. بو ایسه شعرین اؤزدؤنوشوم [خودارجاع] ماهیتی ایله ضددیر. بس سایین قلمداش نه دئمک ایسهییر؟
آدی چکلین جوملهدن اؤنجه و سونرا گلن جوملهلر داها پروبلئماتیکدیر:
«واختیلا… سیاسال شعری توپلومساللیقدان اوزاق، شعارچی و تاريخسل رئپورتاژ کیمی آچیقلامیشدیم. سیاسال شعری گئرچکلییی قوندارمالاشدیریر دئیه آلدادیجی و گئريچي شعر کیمی سونموشدوم… شعرین قالارغیلیغی، یالنیز اؤز گوجونه اینانماقلا یوزولور، آنجاق سیاستین اؤتهری ماهیت داشیدیغینا گؤره، اونون قالارغیلیغینا اینانماق اولماز. او یالنیز یاراتدیغی آجیلاریلا قالارغی اولور.»
بوردا هانسی آرگومئنته سؤیکهنهرک “سیاستین اؤتهری ماهیت داشیدیغی”ندان دانیشیلیر؟ اساسن “اؤتهری ماهیت” نه دئمکدیر؟ بس سیاست اولمایان یئرده “اولای” هانسی چاتدا باش وئره بیلر؟ سیاست اولمایان یئرده مؤوجود دورومو نئجه دییشمک اولار؟ وارلیغین اولوملو اینتیظامینین (باشقا سؤزله مؤوجود دورومون) اؤیرهنیلمهسی بیلیمین گؤرهویدیرسه، “اولای” یاراتما وظیفهسی سیاستین اوزهرینه دوشمورمو؟ ارسطودان توتموش لویی آلتوسئرهدک، ژاک رانسیئردن توتموش جورجو آگامبئنهدک، پولیسله پولیتیکانی بیربیریندن آییریرلار. اونلار سیاستچیدن دانیشارکن همیشه سیاستین حقیقی آنلامینی دیللرینین آلتیندا ساخلاییرلار. سایین تنقیدچی ایسه ساده بیر گومانلا سیاستی ییخیب سورویور.
منجه سیاستچیلرین تؤرهتدییی فاجیعهلر بیزی سیاستین گئرچک آنلامیندان یاییندیرمامالیدیر. چونکی قوزئیده گؤرمکده اولدوغوموز “سیاستسیزلیک” اولغوسو، توپلومو أیلنجه باتاقلیغینا سوروکلهیه بیلر. ایشیق اوزو گؤرهجک بیر اثریمده دئمیشم: سياست اساسن تکذیبچیدیر. محض بو اؤزهللیییندن دولایی صنعتله ده عینی جبههده دایانیر. سیاستی گوج قورولوشلاري (پوليس) ایله قارشی قارشییا قویمالیییق. پولیتیکانی پولیسدن آییرمالیییق. پولیس کيمليکلري نظاملي بيچيمده پايلايير؛ توپلومون هر بير آيرينتيسينين، هر بير اويهسينين يئريني دقيق معينلشديرير. سياست بو سيستمي داغيتما گيريشيميدير[2]. ياراديجيليق، يالنيز بو داغيديجيليقدادير کي، سياستله الـاله وئرير.
پوليس اينديکي دورومون گودوکچوسودور؛ دوزگون سياست ايسه اينديکي دورومو سورغويا چکمک. بونلاري بيربيريندن آييران سينير، تيترک و سيويق اولسا دا آنلامليدير. سياستين پوليس يؤنو اجتماعي گئديشلري اداره ائديب، جيلوولايير. بیرئیلری [فردلري] بللی چرچیوهلرده صينيفلنديرير، باشقا سؤزله اونلاري گؤرونرده ساخلايير. پولیس بوتون اولايلارا اینتیظام باغيشلايير، هرنهيي قانون چرچيوهسينه سيخناشديرير، آيريملارا [ایستئثنالارا، موخالیف دوشونجهلره] ياغي، يابانجي گؤزله باخير، اونلاري ديشلايير؛ ايستبليشمئتي establishment خائوسا تام حاکيم قيلماق. بوتون بونلارا قارشي چيخماق ايسه دوزگون سياستين ايشيدير. بو ايسه يالنيز سياستدن گؤزهللييه کچمکله گئرچکلشير. ژاک رانسيئره گؤره، سياستدن گؤزهللييه کئچمک سياسالين ذاتيندادير.
______________________
[1] یئنی اثریمده “ایچیم” تئرمینینی مضمونون content قارشیلیغی کیمی ایشلتمیشم. بو، فورما آنلامینی داشییان “بیچیم” سؤزو ایله ده سسلهشیر.
[2] ژاک رانسیئر’ین ایرهلی سوردویو بو ماراقلی بؤلگونو جورجو آگامبئن کیمی باشقا فیلوسوفلار دا تکرار ائدیرلر.


text:
بیر حکایت آنام خدیجه فردوسی دیلیندن ۶۵ یاشیندادی
باهاردا بیز قاراقانا کوچئردیک . دووه لری قطر ائلئردیک .
بیر آدامچیل لوکوموز واریدی آدامی قاپیردی ( یعنی آغزی دان آدامی دیشلئردی ).
رحمتلیک دده م ( ابوالحسن فردوسی ) قطرین قاباغین وئرئردی من چکیردیم .
من ده قاباخ دووه نین آفسارین توتوب تاولی گئدئردیم .
او آدامچیل لوکون بیر پیس خویو واریدی
اویودو کی جلوودارین دابانین آیاقلئردی .
گئدئردیک دووه منیم دابانیمی آیاقلادی .
چوخ اینجیدیم .
دده مه دئدیم : بو لوک منیم دابانیمی آیاقلئر .
رحمتلیک دده م دئدی :
انشاالله بو دووه نین نقشی دیوارلاردا قالسین
ایندی او رحمتلیگین سوزو یئر تاپیب
ائلیمیزین کوچو توکه نیب
ابوالفضل فردوسی ( عارف )
نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


text:
گونشدیر الده جامیم کئفلی ،کئفلی ،
اؤزوم کئفلی ، مرامیم کئفلی ،کئفلی ،
ییخیلمام ساقی تئز – تئز تؤک چاخیر دان ،
هله واردیر داوامیم کئفلی ،کئفلی ،
همیشه کئفلییم کئفسیزلر لیچره ،
کئچیر هر صوبح و شامیم کئفلی ،کئفلی ،
اورک وولکان کیمی اود توتدو یاندی ،
آلیشدی پیشدی خامیم کئفلی ،کئفلی ،
ایچیم یاندی آلیشدیم دفتر اوسته ،
آلوولاندی کلامیم کئفلی ،کئفلی ،
سن هر سمته دئسن من سجده قیللام ،
منیم سن سن ایمامیم کئفلی ،کئفلی ،
اگر سندن سووای بیر اؤزگه سیندن ،
خوشوم گلسه حرامیم کئفلی ،کئفلی ،
گولوم هر یئرده سن واردیر اوزاقدان ،
سنه چوخ – چوخ سلامیم کئفلی ،کئفلی ،
بوتون دونیاده عشق اولسون محبت ،
بودور آخیر پیامیم کئفلی ،کئفلی ،


text:
نثریمیز دونندن بوگونه
تایی تاپیلمایان دونیا مدنیت آثاری مجموعهسی ایچینده اؤزونه مهم یئرتوتان ایسلام دونیاسیندا یارانان تورکجه بدیعی نثر اثرلری، تأسفله طاغوتی رژیمین دوشمنلیگی نتیجهسینده، ایراندا هئچ تانینمامیشدیر. تورکجهمیزده یارانان یوزلر «قصص»، «ناغیللار»، «فتوت نامه»لر و سائره، قرنلر بوندان اول خزر دنیزینین شرق و غربینده یاشایان مسلمان تورکلر الیله، ایسلامی ادبیات تاریخینه یاغیش کیمی آرتیریلان اینجیلردیر. نثر مدنیتیمیز حاققیندا چوخ گئنیش دانیشماق لازیمدیر. واختیله «تفتازانی»نین تورکجه یازدیغی نثر مجموعهسی، فارسجا یازیلان نثر اثرلرینین انکشافیندادا چوخ تاثیر بوراخمیشدیر. فارس دیلینده یازیلان تاریخی نثر اثر لرینین بیر چوخو تورکجه بدیعی نثر اثر لریندن ایلهام آلیناراق و یا تورک اولان ناشرلر طرفیندن قلمه آلینمیشدیر.
تورکجه نثر اثرلرینی کلاسیک دؤورهده، آشاغیداکی بؤلوملره سیرالایا بیلهریک:
1ـ دینی ماهیت داشییان اثرلر: « وسیلۀالنجاۀ »، « نهجالفرادیس » کیمی
2ـ عرفانی ماهیت داشییان اثرلر: « قوش دیلی » کیتابی و «فتوتنامهلر» کیمی.
3ـ تاریخی نثر اثرلری: بیر چوخ « سلجوق نامه »، «صالتوق نامه» و. . . « اوغوز نامه »لر کیمی.
4ـ تعلیمی ـ اخلاقی ماهیت داشییان اثرلر: « اخلاق جلالی »، « اخلاق منصوری » و . . . کیمی.
5ـ اسطورهای و افسانهای ماهیت داشییان اثرلر: دده قورقود حماسهلری کیمی.
6ـ علمی ماهییت داشییان اثرلر: عبدالقادر مراغهاینین « شرح الادوار » اثری و « ذخیره نظامشاهی » کیمی
بو مجموعهیه قرآن تفسیرلری و بیر چوخ دینی ایضاحلی اثرلری آرتیر مالییق.
یوزلر ایسلام دونیاسینین اورتاق و مشترک اثرلری اولان کلیله و دمنه، اسکندرنامه، مرزبان نامه، مین بیر گئجه اثرلریده یوز ایللر بوندان قاباق دفعهلرله دیلیمیزه ترجمه ائدیلمیشدیر.
« شهدا نامه » نشاطینین اثری و محمدبن سلیمان فضولینین « حدیقۀالسعدا » کیمی مستقل کیفیتی اولان اثرلریمیزده واردیر.
تاسفله بو اثر لرین هئچ بیریسی معین سببلره گؤره ایراندا تدریس اولمامیشدیر و جاوانلاریمیز بعضاً بئله ظن ائدیرلرکی تورکجه میزده نثر مدنییت تجربه میز یوخدور! حال بوکی تام عکسینه دیر و باشقا دیللرده او جملهدن فارس دیلیندهده نثر مدنیت تجربهسی تورکجهیه و تورک دوشونجه صاحیبلری و یازارلارینا عاییددیر. یاخین ایللرده طاغوت زامانیندا، بیزیم یازیچی لاریمیز اؤزلری ایستهمهدن نثر ایله یازدیغلاری مدرن ادبیات نوعلارینا عایید اثرلرین فارسجا یازمیشلار. انقلابدان سؤنرا جوانلاریمیز و یازیچی لاریمیز فارسجا یازیلان دونیا شهرتلی اثرلریمیزی تورکجهیه ترجمهیه باشلادیلار. بو اثرلرین بیر چوخو اینگیلیزجه، آلمانجا، روسجا و فرانسیزجایادا چئوریلمیشدیر.
بورادا تقدیم اولونان « بهیل عزالیلاری » اثری، ایراندا یازیلان اَن معروف مدرن قیسا حکایه (Short story ) دیر، بو اثرین بیر ناغیلی اوزوندن فارسجا « گاو » فیلمیده چکیلمیشدیر. اثرین مؤلیفی مرحوم دوقتور غلامحسین ساعدی (گوهر مراد) فارسجا قیرخا یاخین نثر اثری یاراتمیشدیر، بو اثرلرین ترجمهسی چاغداش گنجلییمیزین واجب طلباتینداندیر.
« بهیل عزالیلاری » اثرینی معاصر شعر دونیامیزدا اؤزونه لایق یئر توتا بیلن خانیم « نیگارخیاوی » دیلیمیزه چئویر میشلر. نیگار خانیمین ترجمهسی گؤستریرکی او دیلیمیزین اینجه لیکلرینه دریندن تانیش اولان بیر یازیچی و ترجمهچی کیمی شهرت قازاناجاقدیر. اونون ترجمه سینی اؤزهللیک و گؤزهللیگی حاققیندا اثرین تام نشریندن سونرا دانیشا جاغیق.
[1] ساعدی، غلامحسین. بَهیل عزالیلاری، چئویرن: نگار خیاوی، تبریز، اختر، 1382.


text:
جانلی بیلیم
جانلی بیلیمی یا زیست شناسی و یا بیولوژی (بیوس – جانلی، لوگوس – علم) جانلی طبیعت حاقیندا کومپلکس علمدیر. حال-حاضیردا یئر اۆزرینده مؤوجود اوْلان و محو اوْلموش کُلّی میقداردا نؤع مۆختلیف لییی، اوْنلارین قۇرولوشو و فونکسیاسی، منشیی، چوْخالماسی و اینکیشافی، جانلی و جانسیز طبیعتله علاقهسینی اؤیرنیر. بیولوژی حیاتا خاص اوْلان عۆمومی و اؤزل قانون اویغونلوقلاری بللی ائدیر. بیولوژینین چوْخلو بؤلمهلرینین اوْلماسینا باخمایاراق، قانون اویغونلوقلار، اساساً، عۆمومی بیولوژی طرفیندن تدقیق ائدیلیر. عۆمومی بیولوژی اؤزونده، اساساً، یئر اۆزرینده حیاتین عمله گلمهسی حاقیندا نظریهنی، سلول حاقیندا نظریهنی (سیتولوژی)، مولکولی بیولوژی، اینسان حاقیندا نظریهنی، اکولوژی، ژنتیک، بیوسفر حاقیندا نظریهنی، تکامول نظریهسینی (داروینیزمی)، اوْرقانیزمین اینکیشافینی اؤیرنیر.


text:
ماوی گؤزلو دئو:ناظیم حکمت
ماوی گؤزلو دئو:ناظیم حکمت
ناظیم حکمتین چیخیشینی اؤزوندن اؤنجهکی بیر تورک شاعیرینه باغلاماق اولدوقجا چتیندیر. حال بوکی چاغداشی «نجیب فاضیل»-ه بیر یئرده «یونوس امره»نی، بیر یئرده ده «سلیمان نظیف»یکؤک اولاراق قبول ائتمک مومکوندور. حتا نجیب فاضیلی «نفعی»یه بئله گؤتوره بیلهریک. بیر آز زورلایاراق ناظیم حکمت اوچون سؤیلهسک «پیر سلطان آبدال»ی سؤیلهیهجهییک بودا چوخ ضعیف، حتا بلکه ده یانیلدیجی اولاجاق. اونون شعری تورک صنعتی ایچینده یئنی بیر گیریشیم گتیریرکن یئنی بیر بیچیمی ده گؤستریر.
ناظیم حکمت داها چوخ ۱۹۱۷ انقلابینین همان اؤنجهسینده مشهور اولموشروس شاعیرلرینین، اؤزهللیکله مایاکوفسکینین ائتکیلری وار. بو آنجاق بو ائتکی خارجی بیر ائتکیدیر. بعضی شعرلرینین بیچیمی ایله، عومومی پلانلاریلا ایلگیلیدیر. شعر دوروملارینین ایچهریسینده ایکی شاعیر قطعی اولاراق آیریلیرلار. مایاکوفسکینین شاللاقلایان بیر دیلی،کلمهلری تاختارفلردن تئز-تئز چکن گئومئتریک[هندسی] بیر چالیشماسی واردیر. ناظیم حکمت ده ایسه یوموشاقلیق حاکیمدیر. بوتون گؤزهل شعرلرینده بؤیلهدیر. مایاکوفسکی ده دویارلیق چوخ آزدیر. ذکادا عقلین بویوروغو آلتیندادیر. ناظیم حکمت ایسه آشاغی پلاندا بیر دویغو شاعیریدیر یئنه ده. منجه مایاکوفسکینین اونداکی ائتکیسینی بو باخیمدان آرتیق بؤیوتمهمهلی. شعرینده مایاکوفسکییه بیر حئیرانلیغی واردیر او قدهر. هلهروسیایا دؤنوشو یازدیغی بیر نوع شعردن سونرا دورومونون یاخشیجا دهییشیدییی گؤرولمور. ناظیم حکمت،روس شاعیرلریندن ائتکیلنمیشدیر، آمما ائتکیلندییی حیصهلردهروس شاعیرلریندن چوخ دوغو (شرقی) آوروپا اؤلکهلری شاعیرلرینین، سؤز گلیمی «نئزوال»-ین هاواسینی داشییر. یالنیز نئزوال، اسلاو شاعیرلریله فرانسیز شاعیرلری آراسیندادیر. ناظیم حکمت دئییل.
ناظیم حکمتین أن بؤیوک اؤزهللییی دیلده گؤرولور. بؤیوک بیر تورکجه یوروشو واردیر. استانبوللهجهسینین دادینی چیخاریر، داها چوخ یئرلی شرقیلردهکی دویارلیقدان حرکت ائدهر. شعره خالق شاعیرلرینین تکامولو دئیه بیلهجهییمیز بیر شکیلده یاخینلاشدیغی حالدا، یئرلی ماهنیلاردان چوخ شرقیلره یاخیندیر. ناظیم حکمتی اؤز نسلینین دوروملاری ایچینده دوشونوروکسه ایشلتدییی دیل یوروشونو چوخ اؤنمسهمهمیز گرهکدیر. هرچند فاروق نافیذله، یوسوف ضیا اورتاچ لا، ائنیس بئهیچ قورو اورهکله، فاضیل احمدآیقاچ لا، دانیشیلان تورکجه ده بعضی امکانلار تجروبه ائدیلمیشدیر، آمما بو شاعیرلرین هامیسی دا آز دانیشان آداملاردیلار. هئجانین قلیبلرینی قزئت بولماجاسیکیمی دولدورما قایغیسی شعرین تمل و اصیل قایغیسیندان اوستوندور اونلاردا. کند شیوهسیله یا دا بوغازیچی( تنگه) ساحیللرینده اوتورانلارین آغزیلاراحات بیر شئیلر سؤیلهمکدن باشقا تاماهی یوخدور. ناظیم حکمت ایسه تورکجهنین أن حرارتلی امکانلاری ایچینده بؤیوک بیر چتین تجروبهسینه گیرمیشدیر. طبیعیکی بونو، اونون بوتون شعرلری اوچون سؤیلهمک چتیندیر. سربست یازییا ایلککئچدیییسیرالاردا چوخ پلتک و توتوق حتا ذوقسیزدیر. قیسا و اوزون مصراعلار آراسیندا قافیهلرله، زوراکی سسلرله بیرریتم قورما أییلمهسیندهدیر. مایاکوفسکی قافیهنین شعرده تمللی بیر بیچیم عنصرو اولدوغونا اینانیردی. قافیهسیز شعرین توپال حالا گلهجهیینی سویتهییردی. سانکی بو گؤروش ناظیم حکمتین ایلک شعرلری اوچون ده دوغرودور. ایلک دؤنملرینده توتارلی، ایچدن بیر دیل باغلانتیسیندان محروم اولدوغونو گؤروروک. هئجادان سربست نظمه یئنیکئچن بیر منظومهچینین گرهکسیزریتم چیرپینیشلاری ایچیندهدیر. آمما بیرده داها سونراکی شعرلرینه باخایین، نئجه دورولدوغونو، شرقیلری نئجه ایسیتدیینی، دانیشیق دیلینی نئجه انکشاف ائتدیردیینی گؤرهجهییک. ناظیم حکمتین سونرادان اولاشدیغی دیل بیهنیلمهسی بوگون ده بیزی ائتکیلهیهجک، جوشدوراجاق قدهر بیر زنگینلیکدیر. من اونون بؤیوکلویونو شعرده ائتدییی باشقا یوروشلره دئییل، داها چوخ دیل جاذیبهسینه باغلاییرام. تعصبلی، چوخ حرارتلی بیر شعر دیلی یاراتمیشدیر. یونتامسیز، قالین قالین آمما دولو دولو بیر شعر دیلی یاراتمیشدیر. بوسبوتون ایفادهیه باغلی بیر شعردیر ناظیم حکمتین شعری. بونونلا بیرلیکده ایفادهنین گتیردیکلری دیشاریندا دا شعرین آلانینی یاخشیجا گئنیشلتدییی گؤرونور. عینی نسیل و داها اؤنجهکی نسیل شاعیرلرینین شعرینکیچیک و آلتون بیر دوزهنی واردیر؛کلمه چاغیریشیملاری (تداعی معانی) بللی بیر موازنهنی گؤزهتلهیردی؛ یا مطلق دهیرلرین چئورهسینده، فیرلانار یا داکیچیک شئیلری آنلاداردی. طبیعی بو آرادا قافیهنین و وزنین چوخ چتین و سرت یاساسینا دا اویولوردو. ناظیم حکمت تفرعاتلارداکی موازنهنیییخمیشدیر. بو یالنیز سربست وزنهکئچیشیندن اؤترو دئییلدیر. شعره باشلانیشی او شکیلدهدیر. هئجا ایله ده یازسایدی ائله حرکت ائدهجکدی. بوردان بو گئرچهیی چیخارا بیلهریک: ناظیم حکمتین سربست ایفادهیهکئچیشی بوسبوتون اؤز شعر باشلانیشینین بیر سونوجودور. اؤز شعر دیالئکتیلیینین یاراتدیغی بیر قاتیدیر. تورک شعری دیرچلمکله ایلک اولاراق ناظیم حکمتین مصراعلاریندا سربست بیر ایفادهنین گرهکلیینی یا دا زورلوغونو دویموشدور. بونونلا شعریمیزدهکی یئنیلییی ناظیم حکمته باغلادیغیم، کؤکده اونو تاپدیغیم آنلاشیلماسین. اصیل یئنیلیک، و ماهیتجه اصیل دهییشیکلیک غریبه حرکتی ایله باشلاییر. ناظیم حکمت بیر جارچیدیر. گتیردییی یئنی پاریلتییا قارشی یئنه ده اسکی شعرین چئورهسینده فیرلانار. اؤز شعریندهکی یئنی عنصرلرین اؤنمینی سانکی قاورامامیشدیر. کفایت قدهر بیر یؤنو واردیر. دیلده یاراتدیغی و ائروتیک دئیه بیلهجهییمیز ایفادهنین دادینا اؤیله دالمیشدیرکی داها یئنی بیر شعرین یؤرهلرینده دولاشماغی عاغلینا گتیرمهمکدهدیر. اؤز دولغونلوغو اؤزونه یئتمکدهدیر. شعرلرینین چوخوندا ایفادهنین بوتون عینی شئییه دؤنوشدویونو ده بللندیرهردیم. دسته دسته دونموش بیر ایفاده دئیه بیلهریک بونا. ایلک چاغلارین شاعیرلری کیمی هر شئیی عینیریتم و بیچیم ایچینده سؤیلهمیشدیر. سانکی آیری شعرلر قارشیسیندا دئییل، عینی شعرین بیر چوخ پارچالاری قارشیسیندا کیمیایک. گرچی «یئنی شعرلر» آدیلا یاییملانانکیتابینداکی « سامان ساریسی» آدلی اوزون شعرده اولدوغو کیمی، باشقا ایفاده امکانلاری آرادیغینا شاهید اولوروق، بعضن، آمما ذاتا اوندا اصیل اولان تک، حتا بیر دوزومه بیر ایفادهدیر. بونلار ناظیم حکمت ده بعضن بیر قصور اولاراق گؤروندویو کیمی بعضن ده اؤزونه مخصوصلوغونو مئیدانا گتیرمیشدیر اونون.
بوتون بونلارا قارشی ناظیم حکمت شعریمیزه یئنی بیر چیخیش نوقطهسی، یئنی بیر زنگینلیک قاتمیشدیر. «انسان منظرهلری»-ندهکی چیخیش یوللار و گؤرونتو پاریلتیلاری تنظیمات آیدینینین فیکرینی قاریشدیراراق، وصف ده یئنی دهییشیک شعر قایناغی ایله دولودور. یالنیز یوخاریدا سؤیلهدییم کیمی ناظیم حکمتین شعر سورولاری اوزهرینه آرتیق دوشونمهدیی آنلاشیلیر.
تورکیهدن آیریلانا قدهر دونیا شعرینی یاخشی ایزلهدییندن شوبههلییم. بو باخیمدان اونون سون یوز ایل دونیا شعرینین اؤنجه مئیللرینی اؤنجه اؤزونده بیرلشدیرهرک سونرا کئچدیی فیکرینه قاتیلماییرام. سئوگینین سؤیلتدییی آشیری و گئرچکله ایلگیسیز سؤزلر اولاراق قارشیلاییرام بونلاری. ناظیم حکمت داها چوخ روس فوتوریستلرینین بیچیم چالیشمالاریندان یارارلانمیشدیر. تورکیه دن چیخدیقدان سونرا یازدیقلاریندا ایسه غرب شعرینین، اؤزه للیکله فرانسیز شعرینین دادلارینا یئریئر قاپیلدیغی آنلاشیلیر. یئنه ده فرانسیز شعرینده ۱۹۱۸- ۱۹۰۰ ایللری آراسیندا چیخان و دونیا شعرینین دیرچهلیشینده أن بؤیوک دهییشیملردن، قاتلاردان بیری اولان یئنی روحون ایشیلتیلارینی تاپا بیلمهریک اونون یازیلاریندا.
«تریستان تزار»ا اون « لورکا »یا بنزهدیر. خالق صنعتلریندن یارارلانمالاری گرهکلییی ایله ده اولسا بو بنزهتمهنی دوغرو بیلمهییرم. ناظیم حکمت شعرینین قورولوشو ایله اولسون، انسانا و طبیعته دادانمالاری ایله اولسون، فردی قاوراییش و سئچیمی ایله اولسون لورکا دان یاخشیجا آیریلماقدادیر. لورکا، فردی بیر تراژیک ایچینده قاوراییر؛ گؤرونتولری اوزاق چاغریشیملاردان یا دا گئرچهیین درینلریندن کئچیرهرک گتیریر. بیر درجه آشاغی دئییمله، ظن ائدیلمه بیر یوخودا گزمهسی (ساییقلاماق) صاندیغی واردیر اوندا. ناظیم حکمت ایسه فردی، اجتماعی چرچیوهسینده یاخالاماق ایستهییر؛ » وئریته »یه سورغولار یاغدیران لورکایا قارشیلیق اورئالیتهنین دولایلاریندا دولاشماقدادیر. دیگر شرطلر عینی قالدیغیندا، ناظیم حکمت « پابلو نرودا » یا داها یاخیندیر. پابلو نرودانین جغرافیا اوزهرینده قوردوغوجهانشموللوغو او پلانسیز بیر موازنه ده قوتارماغا چالیشیر. بو پلانسیزلیق ناظیم حکمته بعضی یئرلرده داها راحات بیر حرکت ائتمه امکانی دا وئرمیشدیر. نرودانین شعری اجتماعی چئوره ده اقتصادی تمل آلیر، انسانین آلین یازیسی ساواشی اجتماعی بیر ساواشدیر اوندا. شعری تام آنلاماقلا مارکسیست بیر پلان ایچینده دیرچهلیر. تاپدیغی گؤرونتولر موضوعلارینا اویغون اوصوللار مئیدانا گتیریر. حال بوکی مارکسیست پلاندا گؤرونن بیر چوخ شاعیر بونون عؤهدهسیندن گله بیلمهمیشدیر.
ناظیم حکمتین شعرینین تاریخی ماددهچیلیک (ماتریلیسم تاریخی) قارشیسینداکی دورومو نهدیر عجبا؟ مارکسیست عنصرو، شعرینده نئجه بیچیملهنیر؟ منجه اونون شعری اوچون « ماتریالیستدیر» دئیه قاوراییب آتماق، ایشی ساده توتماقدیر. تمل ده بیر دویغو آدامیدیر ناظیم حکمت. اؤزو ایله حئسابلاشماغا جسارت ائتمهسینه، عثمانلی دویارلیغینی پارچالاماغا چالیشماسینا قارشی یونهده او دویارلیغین چرچیوهسیندهدیر. شعرینده ماتریالیست اولماق اوچون انسان – طبیعت ایلیشکیلرینین حیماسهسینی یازماق یئتمز. انسانین انسانلا ایلیشکیلرینده، مارکسیست بیر یؤن یاخالاماق لازیمدیر. مارکسیزم، انسانین تکامولونو اجتماعی ایلیشکیلرین بوتونونه برابردیر. ناظیم حکمتین شعرینده مارکسیسزم و تاریخ ماتریالیزم سویهسینده، پولئتیکلر اویونجاق حالیندادیر. ماتریالیزمه یاخشیجا دایانماق ایسته دییی حالدا مصراعلارینین قورولوشوندا دا، ماهیتینده ده آییریجی اؤزهللیک ماتریالیزم دئییلدیر. اوندا ماتریالیزم دن و مارکسیزم ده چوخ ماتریالیست و مارکسیست قایناقلاردان سؤز ائتمک داها اویغون اولور. بونونلا بیرلیکده شعریمیز ده ایلک تاریخی ماتریالیست ده ایلک مارکسیست ده اودور.
ناظیم حکمتین اؤزونه مخصوص جاذیبهسینده داشیدیغی بعضی اؤزهللیکلر اونون سادهجه ماتریالیست تانینماسیلا سونوجلانمیش، ماتریالیزمه قارشی اولان اؤزهللیکلری اونودولموشدور. بیرکره مطلق دهیرلر (اؤلوم، تانری، یالنیزلیق و . . . ) یوخدور اوندا. حال بو کی اؤزوندن اؤنجهکی شاعیرلرده ده چاغداشی اولان شاعیرلرده ده اساس موضوعلار هامیسی بو دهیرلرله اؤلچولوردو. باشقا یؤندن ناظیم حکمتجهانشموللوغا سایریشیان ایلک شاعیردی. بو ایکی اؤزهللیک اونون ماتریالیست ساییلماسی اوچون یئتمیشدیر. بونلار بیرده سوسیالیست اولدوغونودا علاوه ائدیرم.
حال بوکی سؤز گلیمی «روباعیلر» ده کی ایلکین تناسخ حئکایهسینین یؤرهلرینده دولانان توتوم تاریخی ماتریالیزم اوچون یئتمهدییی کیمی، «ماوی گؤزلو دئو »کیمی شعرلری ماتریالیست یا داکی مارکسیست بیر دونیا گؤروشو ایله باغداشدیرمانین دا امکانی یوخدور. «روباعیلر» ده ماتریالیزم بیر دوکتورین ( تئز، فیکیر) اولاراق تمله سیزدیریلماق ایستهنیر. آمما باجارا بیلمیر. «گویللئویچ» -ین « قایالار» شعرینده ده بئله بیر ایستک واردیر. آمما عؤهدهسیندن گلمیشدیر او. منجه ناظیم حکمتین مارکسیزمی شعرینده داها چوخسیاسی بیر سوییه اولاراق قالمیشدیر. بئینینده مارکسیزمی بسلهبیلهجک ایشیلتیلی بیر جؤوهر( ماهیت) میستیک دئیه بیلهجهییمیز ایکینجی بیر ماهیتله بیرلشهرک شعرسل بیر آغینتی مئیدانا گتیرمیشدیر. ناظیم حکمتین بو اؤزه للییی اؤزوندن سونراکی شاعیرلری و سوسیالیست آیدیلاری یانلیش یولدا ائتکیلهمیشدیر. اوزون مدت علوی علوی ( شیعه ) شاعیرلرین شعرلرینی میتلشدیرمیشلر( اوسطوره) ، اونلارا پارودیلر( تقلیدچی) اتهامی وورموشدولار؛ بیر آز تعجبلودور، آمما چوخ دفه میستیسیزمدن ماتریالیست و مارکسیست دادلار، حتا اوصوللار چیخارماغا چالیشمیشدیلار. حال بوکی بو ایکیلی یؤنو ناظیم حکمتین ترقی دوروملارینا باغلاماق لازیمدیر. اوشاقلیغینی چئورهلهین اؤزونه ایلک شعر دادینی وئرن دوروملار، اؤزونه قدهر ترسینی ایسترسه ایستهسین، ناظیم حکمتین پیسخولوژیسینده یئر ائتمیشدیر. سونرا بودا وار: ناظیم حکمت نه اولسا یئنه ده اسکی دویارلیغین ایچینده حرکت ائدیردی. اسکی شعرین بعضی دهیرلرینه باغلی ایدی. بونا گؤره شعری ایله حیات گؤروشو آراسیندا بیر آرا (فاصیله) قالمیشدیر.
محمد قاپلان «شعر تحلیللری » آدلی کیتابینین ایکینجی جیلدینده ناظیم حکمتی اینجهلرکن « ماکینالاشماق» آدلی شعرینی اله آلمیش، او شعرله آچیقلاماغا گیرمیش اونو. یوخاریدا سؤیلهدییم کیمی، ناظیم حکمت ایلک ماتریالیست شاعیریمیزدیر، آنجاق اونون تام آنلامی ایله ماتریالیست اولمایان ، ایستهسه ده اولمایان بیر طرفی واردیر. اونون اوچون ناظیم حکمتی سادهجه ماتریالیست آچی دان اله آلماق آچیقلاماسی دوغرو بیر سونوجا گتیریب چیخارمایاجاقدیر. ناظیم حکمتین شعرینده آیریجی اؤزهللیک ماتریالیزم دئییلدیر. سؤز گلیمی اورهان ولی و ملیح جئودت اوندان چوخ داها ماتریالیستدیرلر. سونرا «ماکینالاشماق» شعری ناظیم حکمتین أن پیس شعرلریندن بیریدیر. اؤزوندن چوخ مایاکوفسکینی آندیریر. ناظیم حکمتی بو شعری قایناق اولاراق آلیب آچیقلامایاجاغیمیز فیکریندهیم. اوندا اولان أن اؤنملی شئی «ماکینالاشماق» شعرینده اولمایاندیر؛ ایفاده گؤزهللییدیر، دیلدیر، اسکی دویارلیغیسیلکهمهسیدیر؛ ایفادهنین سؤیله نن حئکایهنی اؤز حرکتینه چکیب گتیره ن دیالئکتیدیر. ناظیم حکمت ده مکانیک یانلار واردیر، حتا لاپ چوخدور، آمما شعرینی اصیل قورتاران عنصر چوخ چاغریشیملی بیر دیله، اورقانیک بیر ایفادهیه دایانیر.
اؤزوندن سونرا گلن شاعیرلر اوزهریندهکی ائتکیلری موضوعسوندا بیر ایکی یازی یازیلدی. محمد قاپلانا گؤره: «بعضیلرینین ایرهلی سوردوکلریکیمی ناظیم، تورک شعرینه آرتیق مؤثر اولموش دئییلدیر». اوختای رفعت ده اؤز نسلی اوزهرینده بیر ائتکیسی اولمادیغینی بللندیردی. اوختایرفعت داها ایرهلی گئدهرک اصیل ناظیم حکمتی، اؤزلرینین تأثیری آلتیندا اولدوغونو سؤیلهدی. گئرچکدن ده ناظیم حکمتین اؤز چاغینداکی شاعیرلر اوزهرینده ده داها سونرا گلنلر اوزهرینده ده آرتیق ائتکیسی اولمامیشدیر. نه وارکی بورادا بیر آز دورماق لازیمدیر. تورک شعری ۱۹۴۰ ایللرینده اؤزونو چوخ بؤیوک بیر پلاندا یئنیلهدی، بیچیمی، منطقی، دوغرولاری بؤیوک دهییشمه اوغرادی؛ یئنی شاعیرلر او یئنیلیین، او دهییشیمین اورتاسیندا دیرچلدیلر داها چوخ. یئنه ده ناظیم حکمتین ایفادهسیندن چوخ یارارلاندیقلاری بللی اولور. اوختایرفعته، ملیح جئودته بعضی دئییملری ایشلتمه سئوگیسینین ناظیم حکمتدن کئچدیینی سؤیلهیه بیلهریک. هله بو شاعیرلرین شعر چئویرمهلرینده ایشلتدییی دیل اوچون بو سؤزومه آشیری بیر جسارت قازانا بیلر. اوختایرفعتین ایکینجی سؤیلهدیینه تام اولاراق قاتیلماغا امکان یوخ. ناظیم حکمت ده اونلارین ائتکیسینی گؤره بیلمهییرم.
ایندیلرده ناظیم حکمتی دهیرلندیرن ایکی آشیری سرحد بللندیرمک اولار:کیمی یازیچی اونو دونیانین أن بؤیوک شاعیرلری سیراسینا قویارکن کیمی یازیچی دا سادهجه سیاسی بیر بیلدیرینین (اعلانیه، بیانیه) داشییجی اولاراق گؤرمک ایستهییر. یا پرستش ائدیلیر یا داکیچیلیر. شوبههسیز بو ایکی طرفین ایکیسی ده دوغرو دئییل. ایکیسی ده سیاسی بیر حالدان چیخیر. هله سوسیالیزمه قارشی اولانلار ناظیم حکمتین اوستونو جیزارکن ایرهلی سوردویو دلیللر بوتونو ایله غیر شعر و چوخ ایلندیریجی شئیلردیر. بونونلا بیرلیکده ناظیم حکمتی پرستش ائدیلهجک بیر شاعیر گؤرمهیی ایسته مک ده، سانیرام اؤنجه گئرچکلیک آچیسیندان، اونون خاطیرهسینه خائنلیک ائتمک اولاجاقدیر. ناظیم حکمتین شعرینی سئویریکسه، ایلکین اونو تانیماغا، تورک شعری و دونیا شعری ایچیندهکی گئرچک یئرینه اوتورتماغا چالیشمالییق.
اصیل بیر شاعیر ناظیم حکمت. بو گونه قدهر اریمه دن گلمیش بیر شاعیر. ساغلیغین گونشه شرقیسی دئییرم اونا. « دادال» -ین آسلان شرقیسی. اورهیین و جسارتین آسلان شرقیسی. هر گنج شاعیرین اوندان اؤیره نهجهیی وار.
«ر. گارودو» نون پیکاسو اوچون ایشلتدییی سؤزو من ده اونون اوچون سؤیلهیهجه یم : تورک شعرینین N ویتامینی. اوخودوقجا اوزوموزه رنگ گلیر.
جمال ثریا – چئویرن: همت شهبازی


text:
ترکیه: امریکا قوشمه ایالت لری سوریه ده ترور تشکیلات لری بیلن همکارلیک قیلماقده
اوشبو مطلب ترکیه ملی خوفسیزلیک کینگشی ییغیلیشی جریانیده مطرح ایتیلدی
ترکیه ملی خوفسیزلیک کینگشی ییغیلیشی بولیب اوتدی. اوشبو ییغیلیش میلادی 2018 نچی ییلی نینگ ایلک جلسه سی دن عبارت.
خودی منه شوو ییغیلیش جریانیده ترکیه چیگره لریده تروریست لر دن تشکیل تاپگن هر قنده ی بیراردو قوریلیشی گه اجازت بیریلمیدیگن لیگی گه تیگیشلی قرار لی لیک بیلدیریلدی.
ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان تامانیدن باشقریلگن اوشبو ییغیلیش 4 یریم ساعت دوام ایتدی. خودی منه شوو ییغیلیش نینگ اداغیده ایسه بیر بیلدیرو ترقه تیلدی.
بیلدیروده ترکیه گه قره تیلگن تهدید لرنینگ زود لیک بیلن یوق ایتیله دیگن لیگی معلوم قیلینرایکن, سوریه نینگ عفرین منطقه سیده گی ترورچی لر گه قرشی عملیات اویوشتیریلیشی توغری سیده مثبت فکر بیلدیریلدی.
عینی دمده بیلدیروده امریکا قوشمه ایالتلری نینگ سوریه نینگ شمالیده تروریست لر دن تشکیل تاپگن بیر اردو قوریش گه حرکت ایتیاتگن لیگی گه اورین اجره تیلدی.
بونده ی بیر اردو نینگ قوریلیشی گه اجازت بیریلمیدیگن لیگی بیلدیریلگن بیلدیروده, ترور تشکیلاتی گه بیریلگن قوراللر نینگ قیتریب آلینیشی طلب ایتیلدی.
بوندن تشقری, اوشبو ییغیلیش جریانیده جنوری آیی نینگ 19 نچی کونیده مدتی اداققه ییته دیگن فوق العاده وضعیت نینگ تمدید ایتیلیشی نینگ وزیر لر کینگشیده مطرح ایتیلیشی توصیه قیلیندی.
ملی خوفسیزلیک کینگشی ییغیلیشی آرتیدن ایسه جمهوررئیسی اردوغان باشچی لیگیده وزیر لر کینگشی ییغیلیشی بولیب اوتدی.
اوشبو ییغیلیش جریانیده, ترکیه نینگ ایچی و تشقریسیده ترور تشکیلات لری گه قرشی کوره ش و فوق العاده وضعیت نینگ تمدید ایتیلیشی توغری سیده بحث ایتیلدی.


text:
توخونما سؤزومه صیاد زیادپور قلینجدان کسرلی دئیبلر سؤزو توخونما سؤزومه توخونما منیم! دؤیوشه من سؤزله چیخیرام دوزو توخونما سؤزومه توخونما منیم! سؤزوم سطیر- سطیر، واراق- واراقدی هر واراق اؤزو بیر سیردی، سوراقدی مندن سونرالاردا هئی قالاجاقدی توخونما سؤزومه توخونما منیم! بابالاردان قالان ایرثیمدی منیم ادبیم، کامالیم، درسیمدی منیم آجیغیم، غضبیم، حیرصیمدی منیم توخونما سؤزومه توخونما منیم! های وورسام دلیلر تؤکولر ...Read More »
داها تلسمیرم…/ صیاد زیادپور
داها تلسمیرم… صیاد زیادپور داها تلسمیرم سنی گؤرمهیه سن عؤمرومدن عؤمور قوپاردین گئتدین. داها بیر ماطاحیم یوخدور وئرمهیه هر نهیی اؤزونله آپاردین گئتدین. داها گؤزلهمیرم سن گلن یولو ایزین بو یوللاردان پوزولوب گئدیب. داها قاییتمازسان سن الی دولو اللرین الیمدن اوزولوب گئدیب. داها تلسمیرم سنی گؤرمهیه سنین کیمیقلبی داش اولموشام من. داها بیر ماطاحیم یوخدور وئرمهیه سن گئدهلی الی بوش ...Read More »
سانیردیم / صیاد زیادپور
سانیردیم صیاد زیادپور رقیبی «شاه ولد»، اؤزومو «قریب» سنی «صنم»لرین شاهی سانیردیم. قادین گؤرکمینده چیچک بئجهریب نورلو سحرلرین شئهی سانیردیم! دهییشدی یؤنونو قفیل بو ناغیل مئهتری چاش چیخدی، قاصیدی چوغول قاتاندا رحم اولمور سئونده عقیل دهییشمز آدامین روحو سانیردیم ! اویوب فیتنهسینه فئللی «درویش»ین اودوزدوق دادینی بیز سون گؤروشون سن خئیر سانارکن هر بیر شر ایشین من ده هر سؤزونو ...Read More »
تکلیک / صیاد زیادپور
تکلیک صیاد زیادپور قفسده تک قوشو دیندیرن اولمور، گوزگوده اؤزونه باخیب دانیشیر. تای توشلارین گئری دؤندرن اولمور، قوشلار جرگهسیندن چیخیب دانیشیر. سیخیلیر نئیلهسین قفس داردی دار، قفسه سیغمایان آرزیلاری وار، ال چاتماز اولدوقجا همن آرزیلار، گؤزوندن اورهیین سیخیب دانیشیر. قوشون قوش دردی وار ،آدامین آدام، اونو قفس سیخیر منی دار اودام، تکلیک حالهاواسین قویمور اونودام، هئی منی یاندیریب، یاخیب دانیشیر. ...Read More »


text:
استاد رحیم منزوی اردبیلی دن 18 گؤزل نوحه:
بۇرا نئینوادی زینب، بۇ مکان نواسیز اوْلماز
آدێ کربلا اوْلان یئر، بیلیرهم بلاسیز اوْلماز
بــۇ بـلا چـؤلــۆ، حسینــه ابــدی وطـنــدی زیـنـب
آغاران ساچۇن بۇ چؤلده، من اۆچۆن کفندی زینب
سجدهگاه-ی-عئشقه سالدۇن، قانلێ جانـمازی قارداش
نـه بـابـام قێلێـب، نـه جددیم، سن قێلان نمازی قارداش
گؤز تیکیبدیر سنه قارداش، دم-ی-خنجر ده باشێـم
تئــز یئتیــش دادیمـه قــوْیما، قالا اللـــهرده باشێم
قـوْی ائـدیـم نظـر دوْیـۇنجا، بئله مه جماله قارداش
اوْخۇیۇم «و اِن یَکاد»ی، سوْرا گئت جیداله قارداش
بالام اوْخلانێب، الیمده سپه-ی-ظلامه یا ربّ
نـه یـۆزیلـه بــۇ بـالانێ، آپـارێم خییامـه یا ربّ
قـوْیـارام مـزاره اصغـر سنــی تا قییامت اوْلسۇن
بوْغازۇن بیچیلدی باری، بدنون سلامت اوْلسۇن
اوْد یاپێشدێ سینهمه، لبلروندان اصغریم
بوْشلا دؤشلهریم، اؤپۆم اللروندان اصغریم
ای غۆنچه دهن لایلای، پئکانی امهن لایلای
قبری ننـهدهن گیـزلیـن، قوْنداغـێ کفن لایلای
سن آت اۆسته پای-ی-پییاده من
نــه قــدهر قـاچێـم دایـانێــم بـابـا
سنـی عمّهمیـن جانـی بیر دایان
بــاشــۇوا گلیــم دوْلانێــم بــابــا
قێزێم ایستیرهم سیزی ترک ائدهم
سفر اۆسته آغلاما قوْی گئدیم
منی چوْخ یۇباتما گرهک گئدهم
سفر اۆسته آغلاما قوْی گئدیم
اؤلۆب اکبریـم آمـانـدێر، بابـا کارزاره گئتمـه
منی باشۇوا دوْلاندێر، اؤلۆرهم کناره گئتمه
ای خاندان-ی-عیصمته، زهرای ثانی زینبیم
آخر وداعیمدیر چاغێر، آل-ی-عبانی زینبیم
سرعتله اوْلما عازم-ی-مئیدان حسینیم صبر ائله
جانیم گئدهن یوْللارۇوا، قۇربان حسینیم صبر ائله
اکبریم گلینجه اؤلسهم دفنیمی یۇباندێر عمّه
نعشیمی آلێب ال اۆسته، باشێنه دوْلاندێر عمّه
گئتـدون بـابـا اومـمیدیـلـه قـارداش دالـسێـجـا
تؤکدۆم من اۆرهک قانێنێ، گؤز یاش دالسێجـا
گئتدی عمون سکینه جان، قانه بوْیاندێ گلمهدی
وئردیگی اؤز سۇ قولونا، سندهن اۇتاندێ گلمهدی
قوْشۇن خئیمییه دوْلدۇ گرهک نئیلییه زینب
قاچێر تلّیده دردین حسینه دییه زینب
بۇرا نئینوادی زینب – قوْشار: استاد رحیم منزوی اردبیلی
بۇرا نئینوادی زینب، بۇ مکان نواسیز اوْلماز
آدێ کربلا اوْلان یئر، بیلیرهم بلاسیز اوْلماز
بۇ زمین-ی-پاکه قانێم وئرهر آیرێ بیر اثرلر
سوْرا قانلێ تُربَتیمدهن گۆل-ی-آرزو درهرلر
اؤپۆب ال به ال جاهاندا، اوْنۇ تُحفه گؤندهرهرلر
اوْلا هر مریضه قیسمت، مرض-ی-شفاسیز اوْلماز
من اؤزۆم خلیل-ی-عئشقم، بۇرادۇر مینای-ی-عئشقیم
اوْ فرات-ی-زَمزَمیمدیر، بۇ مکان صفای-ی-عئشقیم
بۇ گۆل اۆزلۆ اکبر اوْغلۇم، اوْلاجاق فدای-ی-عئشقیم
کی خلیل اوْلان میناسیز، بۇ مینا فداسیز اوْلماز
بۇ مکاندا سن قوْناقسان، منیم اصل-ی-مسکنیمدیر
بیلیرهم ندیر حدودی، هارا عئین-ی-مدفنیمدیر
باخ اوْ تلّ سندهن اؤترۆ، بۇ چۇخۇر مکان منیمدیر
هارا سالک-ی-طریقت، گئده رهنماسیز اوْلماز
اوْ فراتی کی گؤرۆبسن، بیزه گؤرسهدیر سییاهه
منی سسلهییر یئتیرسوْن، سؤزۆنۆ بۇ بیپناهه
کی گلین بیر آز سۇیۇمدان، آپارۇن اوْ خئیمهگاهه
دوْلانار موباح اوْلان سۇ، ستم-وْ-جفاسیز اوْلماز
اۇجالێب سسی فراتین، ولی خئیلی باکنایه
سۇیۇنۇ تعاریف ایستیر، ائده سۆد امهر بالایه
کی گل ایچ نقدر ایچیرسن، سوْرا ائیلهمه گیلایه
قدهغهن اوْلاندا گلسهن، بوْغازۇن یاراسێز اوْلماز
باجێ من کی شیش جهات-وْ-دوجهانه پادشاهم
گرهک آلتێ گوشه بیر قبر، ائدهلر منه فراهم
اۆرهگیم چوْخ ایستیر اوْردا یاتاق اکبریله باهم
ائله بیر مزاریم اوْلسا، بئله مه لقاسیز اوْلماز
باجێ مندهن اؤترۆ «شئمره» سن اۇجاتما دست-ی-حاجت
منی خنجر آلتدا گؤرسوْن، اوْنا ائیلهمه سماجت
دم-ی-خنجره ال آتما، الۇن ائیلهمه جراحت
ائله نطفهی-ی-زنانین الی چۆن خطاسیز اوْلماز
بۇرا منه وطندی زینب – قوْشار: استاد رحیم منزوی اردبیلی
بــۇ بـلا چـؤلــۆ، حسینــه ابــدی وطـنــدی زیـنـب
آغاران ساچۇن بۇ چؤلده، من اۆچۆن کفندی زینب
من اۆچۆن خبر وئریبدیر بۇ یئری بابام پیمبر
دئییب آدلارێن باشێمدا اوْلاجاق نئچه دلاور
آنادان اوْلان گۆنۆمده منه آغلایێب اوْ سرور
بۇیۇرۇب هایاندێ قبریم، کفنیم ندهندی زینب
بۇ چؤله بابام علینین اوْ زامان دۆشۆب گذاری
گؤتۆرۆبدۆ توْپراقێندان، ائدیب اشک-ی-چشمی جاری
بۇیۇرۇب حسین قانێلا، اوْلۇ بۇ یئر آبیاری
اوْدۇ مو به مو قضیّه، من اۆچۆن عَلَندی زینب
ائله کی سۇ واردێ قانێم اوْلۇ کیمیا بۇ تُربت
کَفنینده کیم گتیرسه، اوْنۇ قبره وقت-ی-رحلت
ملک-ی-عذاب گؤرسه، قایێدێب گئدهر خجالت
یۆزۆ آغ دی کیم بۇ عئشقین، اوْلا پایبندی زینب
چاغێراندا اکبریملهن منی بۇ مینای اعظم
باخێب آغلادێ دالێمجا، باجێ چشم-ی-آب-ی-زمزم
دئدی گئتمه بیوفادن یۆزۆ قاره نهر-ی-علقم
ولی نئیلهییم بۇ امر-ی-حقّ-ی-ذوالمنندی زینب
بۇرا کعبهی-ی-ولادیر، وارێدێر گؤزل رَویه
نه نماز-ی-دست بسته، نه دعای با تقیه
بۇ چۇخۇر یئره نظرگاه، اوْلۇ تلّ زینبیه
باخان عرض ائدهر خدایا، نئجه شیرزن دی زینب
کیمه قبرون اوْلسا گیزلین، ائدهجک یقین سۇراغێن
سنی آختاران گرهکدیر، اؤپه کربلا رواقین
آلاجاق گۆلۆن اؤز عطرین، اگر اییلهسه بۇداغێن
بیلهجک سنینده روحون منه هموطندی زینب
منی کیم زیارت ائدسه، تاپاجاق ره-ی-اصولی
ائله بیل ائدیب زیارت نئچه یوْل بابام رسولی
وئره کیم قسم سنینده آدۇوا آنام بتولی
تاپاجاق شفا آدۇنلا، دل-ی-دردمندی زینب
دئییسهن بابام وۇراردێ اۇجا یئرده خئیمهگاهی
اوْنا بنزهمز حسینین پوْزۇلا، جان جلال-وْ-جاهی
نئیلهسین اوْ شه کی یئتمیش ایکی فرددیر سیپاهی
هله بۇ آز عدهنینده بیری سۆد امهندی زینب
سنه ای بتول-ی-ثانی نه زاماندێ نوکرم من
نقهدهر اۇجالسا شأنیم گینه «منزوی»ترم من
اوْلا کربلا نصیبیم رفقانی سسلهرهم من
دییهرهم بۇ تلّین اۆستۆن الی باشدا اندی زینب
خانێم زینب قارداشێنا نوحه دئییر- شاعر: اوستاد رحیم منزوی اردبیلی
سجدهگاه-ی-عئشقه سالدۇن، قانلێ جانـمازی قارداش
نـه بـابـام قێلێـب، نـه جددیم، سن قێلان نمازی قارداش
ایـمتـحـانیوی گـؤگ اهلـی، گؤرجـهگین نوا ائدیبلهر
خئیـمـهدهن سـن آیرێلانـدا، زینبیـن دوعـا ائدیبلــهر
بــۇ نمـازیــوه ملـهکلــهر، حتمــهن ایقتیـدا ائدیبلـهر
اللـهریـن اؤپـۆب، تاپێـرلار، عالـی ایمتیـازی قارداش
عاشیق ائتسه سجده سن تک، ذوْق اۆزیلـه لا ینــامه
اؤلســهده نمــازی کسمــهز، تــا یئتیــرمییــه تمـامـــه
سجـده ده کســهرله بـاشێـن، ذیکـرینـه وئرهر ایدامــه
یئـرده باشـلاسـا، جیــداده قـۇرتـارێــر نمــازی قارداش
قــان وئــرهر دامـارلارۇنـدان، جـددیمیـز اؤپــهن بوْغــازێن
ســۇ تاپێلمــاسا اوْ قـانـدان، آلسـان آب-ی-دستهمازین
لاجــرم تیــهممــوْم ائتمــهک سێنــدێرێـردێ ایمتیـازیـن
عاشیقیــن سـۇ اوْلمـایانـدا، قاندێ دستهمازی قارداش
یا غفـور اگــهر چـاغێـرسان، حشـریـده بــۇ حنجـهریلهن
دوزهخی خموش ائدهرلـهر، لۆطف-ی-حییئ داوهریلهن
عالهمـی باغێشلادێـرسان، بـۇ کسیلمیـش الـلــهریلـهن
عئـزز-وْ-نـاز اوْلـۇر سراسهر، شـأنـووۇن نییـازی قــارداش
خئیمهلهرده سن کی دۇردۇن، غرق ایدیم بۇ گؤز یاشێمدان
چێخــدێــم ائیلییـــهم حیمایــهت، اؤز یارالــێ قارداشێمدان
کؤینــهگــون سـوْیانـلار آلـدێ، کؤهنه معجـهری باشێمـدان
غـارهت ائتدیلـهر، حـریـم-ی-قوْدس-ی-عئزز-وْ-نازی قارداش
شئمـری سینـهن اۆسته گؤردۆم، حسرهتیم اۆرهکده قالدێ
کئشمهکئش ائدیب یێخێلدێم، بیلمـهم ایش نه یئرده قالدێ
بیـر زامـان باخێب نـه گــؤردۆم، نئیـزه ده سسیـن اۇجالـدێ
آلــدێ ایختییــاری الــدهن، نغمـــهیئ حئـجــازی قــــارداش
بیلمیـرهم نه سؤز دئمیشدی؟ شئمره اوْل حبیب-ی-داوهر
اؤلـــدۆرۆردۆ ال تـــاپــانـــدا، خێــــردا قـێــــزلارێ بـــــرادهر
قـــوْللارێــم قــاباغــا وئـــردیـم، رحمـه گلمــهدی اوْ کافـهر
قمچــی الــده پـرشیکــهستـه، ائتـدی شاهبــازی قارداش
قتلگــاهیــوه باخانـــدا، قلبیــم اوْلــدۇ غۆصصـهدهن قـان
داشــلارێ کنـــاره آتدێــــم، پئیکـــهرون اوْلا نـــۇمــایــان
بیلمــهدیــم ورهقلـهنیبــدیر، جیلـددهن چێخێبـدێ قـۇرآن
زولفیمیله اؤرتۆم ایندی، قوْی بۇ کشف-ی-رازی قارداش
بنی هاشیم آیێ سوْن آنلارێندا قارداشێن سسلهییر
گؤز تیکیبدیر سنه قارداش، دم-ی-خنجر ده باشێـم
تئــز یئتیــش دادیمـه قــوْیما، قالا اللـــهرده باشێم
منـه مـیـن یـاره دَگــه، ائتمـــهرهم البتـه گـیـلـه
قوْلسۇز اوْلسامدا چتین دوشمنه باشێم اگیلـه
قلبیمیـن نذریـدی بـۇ بـاش قـابـاغـۇنـدا کسیلـه
گـل ائـده حاجـت-ی-قلبیمـی، بـرآورده بـاشێـم
گر گۆلۆن شاخهسی صدمه گؤره، خوْش رنگی سوْلا
نــه قـدهر دۆز دۇتــاســان، گـۆل آخێنـار ساغـا سـوْلا
منـه ده صـدمـه یئتیـب، سیّــدی! باشـۇن سـاغ اوْلا
قالمۇرێ شاخێ سێنان گۆل کیمی پئیکهرده باشێم
دئمیرهم قارداشۇوام، عرصه ده سرلئشگهرۇوام
یا الیمده عَلمیم واردێ عَلم پرورووام
منده گر سلطنت-ی-عالم اوْلا نوکرووام
خاکبوس اولمایێب اوْلماز در-ی-دیگر ده باشێم
سن بیلیر سن، سنه قارداش دئمهدیم اؤز باشێما
امر-ی-زهرادی کی زحمت وئریرهم قارداشێما
گل آیاقوندان اؤپۆم قوْی الون السیز باشێما
اوْلا تا آخر-ی-عمرینده نظرکرده باشێم
تاپدێم اوْل گۆنکۆ ولادت من ایا شاه-ی-زمن
اؤز قۇجاغوندا گؤز آچدێم، گۆل-ی-رخساریوه من
نوْلا ایندی یۇمۇلان وقته گؤزۆم سن گلهسن
عرشه ناز ائیلهر اوْل دامن-ی-اطهر ده باشێم
گل خجل ائیلهدی دونیا سویو، سرلئشگهرووی
سربلند ائیله سرافکنده اوْلان نوکرووی
جان دوْداغێمدادێ، پیشواز ائیلیر لبلهرووی
ایستیر عمرین وئره باشه، لب-ی-کوثر ده باشێم
من هُمای شرفم، حئیف سێنێب بال-وْ-پریم
نه الیم وار نه عمودیم، نه بیر آیرێ کَسهریم
کاسهی-ی-سر، کُلَه-ی-جنگیدی، سینهم سیپریم
ایستیرهم دهریده سرمشق اوْلا هر فرده باشێم
گر چه ذیبح اوْلماغا باشێم قاباغۇندا تلهسَر
خنجر-ی-قاتل اسهنده اوْدا شوقیندهن اَسهر
وار نه جلّادیده جرأت، نه ده خنجر ده کسهر
باخما السیزدی چتین ال وئره نامرده باشێم
راضییهم قاتل-ی-بیرحم ائله سنگین دل اوْلا
پردهلی بیر طبق ایچره باشێما حامل اوْلا
قالا بیر حاله باشێم، قان گؤزۆمه حایل اوْلا
گؤرمییه زینبی اغیار آرا بیپرده باشێم
قۇرۇلان وقته حسین! محکمهی-ی-عدل-وْ-جزا
هر شهید اؤز باشێ الده گلهجک حشره اخا
بیر شهید السیز اگر اوْلسا، ندیر چاره شها
من نه نوعی اله آللام صف-ی-محشرده باشێم
ای ابوالفضل لیباسین دئییشیب آل-ی-یزید
جمع ائدیب سفرهی-ی-احسانیله باشێنه مُرید
«منزوی» حقّ دانێشاندا ائلهییر حمله شدید
گوی چوگان تعدّی، اوْلۇب اللــهرده باشێم
حضرت علی اکبر(ع) و رقیّه
قـوْی ائـدیـم نظـر دوْیـۇنجا، بئله مه جماله قارداش
اوْخۇیۇم «و اِن یَکاد»ی، سوْرا گئت جیداله قارداش
اوْخۇسام «و اِن یکاد»ی، اوْلۇسان مصون خطردهن
گؤرۆنۆبدۆ چوْخ کرامت، اوْ کلام-ی-مختصردهن
اثری خواصّی ساخلار، سنی چشم-ی-بدنظردهن
ظفر-وْ-نظر یئتیشمهز، بئله خطّ-وْ-خاله قارداش
یئتیریبدی چوْخ بیلیرسن، سنه مُرغ-ی-دل علاقه
بئله سنده راضی اوْلما، یانام آتش-ی-فراقه
علی ایندیکی گئدیرسن، منی بیرده آل قۇجاغه
اؤپۆم اییلهییم جمالۇن، یئتیشیم ووصاله قارداش
علی نازیمی چکهردۇن، کیمه ایندی ائیلهییم ناز
باجێ قارداشێن آدێلا، اوْلۇ دهریده سرافراز
گئده قارداشێ الیندهن، باجێنێن جلالی اوْلماز
پوْزۇلار جلال-وْ-جاهی، یئتیشهر زواله قارداش
آناما گلیب دوباره، ائله خئیمه ده نیظاره
گؤر اوْنۇ نئجه فراقون، گتیریبدی آه-وْ-زاره
گلیب ایندی وئر تسلّی، اوْ بلاکئشه دوباره
گئدیسهن بیر آز دانێشدێر، اوْنۇ لامحاله قارداش
سفر اۆسته خوْشدۇ قرآن، ائدهسن اگر حماییل
اوْلا مُصحف-ی-پیمبر، سنه هر بلاده حاییل
گؤره وار یانۇندا قرآن، ائده بلکه رحم قاتیل
سنی عفو ائده کتاب-ی-حقّ-ی-لایزاله قارداش
یوْلا دۆشسه هر مسافر، بئله رسمیدێر برادر
سفر اۆسته آغلامازلار، کی مباد اوْلا مکدّر
باجێلار دعا ائدهرلر، دالێسێجا سۇ سپهرلر
سۇ یوْخۇمدۇ ائتمئییم من، نئجه آه-وْ-ناله قارداش
حضرت علی اصغر (ع) نوحهسی
بالام اوْخلانێب، الیمده سپه-ی-ظلامه یا ربّ
نـه یـۆزیلـه بــۇ بـالانێ، آپـارێم خییامـه یا ربّ
گؤرۆنۆبدۆ هانسێ شمسون بئله بیر شهاب الینده؟
سـۆد امــهر بــالا آتــانێــن ائــده پیـــچ-وْ-تـاب الـینده
نئجـه گــؤر خســوفــه یئتـــدی قمـــر آفـتــاب الینـده
بــۇ هـلالیـم ائتــدی سئیـریـن یئتیـریب تمامـه یا ربّ
دَگیب اوْخ ائدیب تهیّه بوْغازێندا یاره-یراه
قوْلۇما گئچیب بوْغازێن، ستمیله یاره-یاره
آپارام اگر خییامه، بئله حلقی یاره-یاره
آناسێ ربابون عمری یئتیشهر تمامه یا ربّ
منی پیر ائدیبدی دوران آلێب اکبری الیمدهن
داخێ وئرمیشهم بۇ چؤلده هامێ یاوهری الیمدهن
الی یوْخ گله ابوالفضل، آلا اصغری الیمدهن
وئره لااقل تسلّّی من-ی-تلخکامه یا ربّ
سپیرهم سمایه قانێن، اوْلا ساق-ی-عرشه زینت
دم-ی-حشر اوْلۇنجا بۇ قان، قالا عرشیده امامت
قۇرۇب عدل دادگاهین، ائدهسن اؤزۆن قضاوت
وئرهسن عذاب-ی-آتش، سپه-ی-لئامه یا ربّ
بوْغازێندا یاره گۆل تک، نئجه گؤر اوْلۇبدۇ خندان
نفسین آلێب وئرهنده، یاراسێ وئریر قێزێل قان
الیم اۆسته شیرخواریم، ال-آیاق چالێر وئریر جان
ائلهییر اثر بۇ حالی، دل-ی-خاصّ-وْ-عامه یا ربّ
نه قدهر منه مصیبت وئره یۆز دؤزۆب دایاننام
نه قدهر منه بۇ لئشگهر وۇرا یاره سهل ساننام
ولی من بۇ شیرخواره، بالاما باخاندا یاننام
دئییرهم ندیر گۆناهی، نئدیب اهل-ی-شامه یا ربّ
دیــل آچـانـــدا احتـجــاجــه، دلــه التهـاب گلـــدی
اۆرهگیم آلێشدێ گؤزدهن، یۆزه اشگ-ی-ناب گلدی
بالاما سۇ ایستهدیم من، اوْخۇلان جواب گلدی
همین اوْخ یئتیردی عهد-ی-اَزلی ختامه یا ربّ
حضرت علی اصغر (س) نوحهسی
قـوْیـارام مـزاره اصغـر سنــی تا قییامت اوْلسۇن
بوْغازۇن بیچیلدی باری، بدنون سلامت اوْلسۇن
بیلیرهم اگر بۇ چؤلده، سنی قوْیماسام مزاره
آت آیاغێ آلتدا نعشون، اوْلار اوْندا پاره-پاره
وۇرۇلار باشۇن جیدایه، یێخێلار ائویم دوباره
دگیلهم ریضا عربده، بئله بدعت عادت اوْلسۇن
اوْخ آتان گؤرۆم شل اوْلسۇن، بۇ قدهر شقاوت اوْلماز
هدف ائیلهییب بوْغازۇن، بئله بیر عداوت اوْلماز
بوْغازۇنداکی یاروْن تک، گؤرۆرهم جراحت اوْلماز
نئجه تاب ائدیم نه نوعی، اۆرگیمده طاقت اوْلسۇن؟
سنیلهن گرهک قوْیام من، اوْ قدهر دوْداق دوْداقه
تؤکۆله سرشگ-ی-چشمیم سؤنه آتش-ی-علاقه
اوْ قدهر اؤپهم گرهک دل، یئته حدّ-ی-اشتیاقه
منه شهد-ی-ناب-ی-مقصد آناوا نیابت اوْلسۇن
شُهدادهن اوْلسۇن اصغر، گرهک عالی امتیازون
اوْدۇر ائیلهرهم زیارت، اؤپهرهم بۇ گۆل بوْغازۇن
قوْیارام یئره جنازوْن، قێلارام اؤزۆم نمازۇن
سنه امتیاز-ی-عالی، منهده عبادت اوْلسۇن
قوْیاجاخلا دفن ائدهنده، سنی سینهمه دۇباره
سنیلهن گرهک یئتهم من، شرف-ی-حضور-ی-یاره
الیم اۆسته من آپاررام، سنی مجلیس-ی-نیگاره
گرهک عاشئقین الینده، گۆل-ی-باطراوت اوْلسۇن
خوْش اوْلار تفاخر ائیلهر، آنالار اوْغۇل سؤزۆندهن
دانێشانمادۇن سن امّا، آناوێن اۆرهک سؤزۆندهن
سنی گؤرسه من گؤرهن تک، گئدهر اوْندا اؤز اؤزۆندهن
اوْدۇ قوْرخۇرام غموندان، آناوا هلاکت اوْلسۇن
آناوێ مذمّت ائتمه، خط-ی-غم چکیب نشاطه
یۆزۆوی خراش ائدیردۇن، قوْیۇب اللرون قماطه
دوْلاشێب قماط بندی، سنی ائیلهییب احاطه
ال-آیاق چالانمێسان تا، سنه مرگ راحت اوْلسۇن
دم-ی-حشر اوْلاندا نعشون، الیم اۆسته ساخلارام من
قانێوێن بهاسین آللام، هامێنێ باغێشلارام من
سنه هر کیم آغلایێیدێر، گرهک اوْندا آختارام من
اوْلارا بۇ پاک قانۇن، سبب-ی-شفاعت اوْلسۇن
ایکی روباعی:
خزان وۇرۇب گۆل تک چمنده سوْلدۇن
بۇلۇت کیمی سپهر-ی-غمده دوْلدۇن
بؤیۆک ننوْن سنی قوْناق چاغێردێ
گئتدۇن بالا مُحسنه یوْلداش اوْلدۇن
×××
سلامممم[قلب][قلب][گل] وبلاگت خیلی جالبه لطفا به منم سر بزن اگه موافق تبادل لینکم هستی منو با اسم وبلاگ آموزش خیاطی لینک کن بعد خبرم کن منم لینکت کنم میسییییییییی[خجالت][خجالت][ماچ]


text:
پوتاسیوم کولورید
پوتاسیوم کولورید (اینگیلیسجه: Potassium chloride، (روسجا:Xлopид kaлия)، (عربجه:كلوريد البوتاسيوم)) بیر شیمیایی ماده. آغ رنگلی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.پوتاسیوم کولورید کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Potassium chloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پوتاسیوم کولورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
باتی اوروپا
باتی آوروپا اوروپا قیطعهسینین غربینده ایشتیراک ائدن بؤلگهیه وئریلن آد.
غربی آوروپا، جنوبدا ایسپانیا و آرالیق دنیزی شرقده آلمان، سوئیس و ایتالیا شیمالدا شیمال دنیزی غربده ایسه اطلس اوقیانوسو ایله محدودلاشیب. بؤلگهده یوکسلیق چوْخ دئییل و اوقیانوس ایقلیمی گؤرولمکدهدیر. غرب آوروپاداکی اؤلکهلر لیبرال دموکراسی رهبرلیینه مالیکدیر. بۇ اؤلکهلرده کاپیتالیست ایقتصادیات موْدلی اۇیقولاما اوْلونماقدادیر.
بؤلگه اؤلکهلری آوروپا شوراسی نه عضوودور. آیریجا آندوررا خاریجیندهکی اؤلکهلر اوروپا بیرلیگی ; آندورا و ایرلند خاریجیندهکی اؤلکهلر ده ناتو 'یا عضودور.


text:
پولشادا ژورنالیستلرین پارلامئنته گیریشینی محدودلاشدیران قانون لاییحهسینین موذاکیرهسی اؤلکهده وضعیت گرگینلشدیریب. پایتاخت وارشاوادا مینلرله اعتراضچینین پارلامئنت بیناسینی محاصرهیه آلماسی اؤلکهده چئوریلیش ادعالارینی گوندهمه گتیریب.
آخار. آز خبر وئریر کی، اؤتن گون اقتدارداکی حقوق و عدالت پارتییاسینین دئپوتاتلارینین پارلامئنت بیناسیندان چیخماسینا ایمکان وئرمهیهن اعتراضچیلار پولیس موداخیلهسی ایله قارشیلاشیب.
۱۹۸۹-جو ایلدهن بری یاشانان ان بؤیوک اعتراض دالغاسینی داغیتماق اوچون پارلامئنت اطرافینا علاوه پولیس قوهلری جلب اولونوب. یالنیز بونندان سونرا باش ناظر بئاتا شیدلو و پارتییا صدری یاروسلاو کاچینسکینی بینادان چیخاریلیب.
حادثه ایله باغلی آچیقلاما وئرهن اؤلکهنین داخیلی ایشلر ناظری ماریوس بلاسکزاک اعتراضلاری قانونسوز آدلاندیریب:
«منیم فیکریمجه، دونن باش وئرهن حادثهلر گوجو اله کئچیرمک اوچون حاظیرلانیب».
عمومیتله، اقتدارداکی اکثر میللت وکیللری اعتراض آکسییالارینین چئوریلیشه حاضرلیق اولدوغونو ادعا ائدیر. اعتراضچیلاری «فاناتیزمی مدافعه ائتمکده گوناهلاندیران یاروسلاو کاچینسکی ایسه اونلارین جزالاندیریلاجاغینی بیلدیریب.


text:
ایران آذربایجانلا صمیمی مؤناسیبتلر قورماق ایستییرسه٬ ارمنیستان سییاستینه گؤز گزدیرملیدیر.
آخار.آذ خبر وریر کی٬ بو سؤزلری ایران پرئزیدئنتی حسن روحانینین ارمنیستانا گؤزلنیلن سفرینی شرح ائدن پولیتولوگ ائلخان شاهین اوغلو یازیب. سیاسی شرحچی نین سؤزلرینه گوره٬ ایروان بو سفرین اوغورلو کچمه سی و مؤختلیف سازیشلرین باغلانماسی اؤچؤن الیندن گلنی اده جک:
"حسن روحانی ایکی دفه آذربایجانا رسمی سفر ادیب٬ ارمنیستاندا ایسه هله بیر دفه ده اولماییب.رسمی تهران باشا دوشور کی، روحانینین ارمنیستانا سفری آذربایجاندا حاقلی ناراضیلیق دوغوراجاق. تهران آذربایجانلا صمیمی مؤناسیبتلر قورماق استییرسه٬ ائرمنیستان سییاستینه گؤز گزدیرملیدیر".
پولیتولوگ ارمنیستانلا سیخ مؤناسیبتلر فونوندا ایرانین، ایسرائیل ایله اولان امکداشلیغیمیزی آرقومئنت اولاراق ایرلی سؤرمه سینی تئهرانین بهانه سی ادلاندیریب:
"آذربایجان اسرائیل ایله امکداشلیقدان امتنا اتسه٬ ایران دا ارمنیستانلا امکداشلیقدان امتنا ادئجکمی؟ بو سوالا دقیق جواب وئرمیرلر، ایرانین بؤتؤن قونشولارلا، او جؤمله دن ارمنیستانلا نورمال مؤناسیبتلره مالیک اولماق ایسته دییینی بیلدیریرلر. دئمک ایسرائیل بهانه دیر. آنجاق ایرانلی دیپلماتلار هر دفعه دئییرلر کی، آذربایجانین یری اونلار اؤچؤن باشقادیر، تهران آذربایجان و ارمنیستانلا مقایسه ده باکییا اؤستؤنلؤک وئریر. بونا اینانماغیمیز اؤچؤن ایران پرئزیدئنتی آذربایجانین اراضی بؤتؤولؤیؤ حاقّیندا باکیدا سؤیله دییی فیکیرلری ایرواندا دا تکرارلامالیدیر. قید ائدک کی، ایران پرئزیدئنتی حسن روحانی بو هفته ارمنستانا سفر ائدجک. روحانی ارمنیستاندان سونرا قزاقستان و قیرقیزستانا یولّاناجاق".


text:
بیز واریق ناصر داوران یاشیل قاباقلی مئشهنین مهربان قوینوندا قالاقلار وار یان ـ یانا اوجاقلار وار اودو سؤنمز. چپرسیز ائولر نه خوشبخت یاشاییرلار! قیزلارین ساچی گونش تئلیدیر گؤزلری عمان. گئجهلر، اولدوزلار سوسویاندا اییلیب، ایچیرلر مئشهنین نغمهکار سویوندان. بختهور باشینا گونشین هر گون، گون اورتا چاغی سریر دؤشهمهسین تکم سئیرهک آغاجلی اوتلوغا. بیر آز دینجهلیمـ دئیه اوزانیر آرخایینجا. دینلهییر مئشه خوروزون ...Read More »
حکایت «آب» و «سو» / ناصر داوران
حکایت «آب» و «سو» ناصر داوران من یک ترکم. ترک آذربایجانی. از آنهایی که هیچ خلقی را دشمن نمیدارند. سخن گفتن به «زبان شیرین فارسی» را هم قدری میتوانم؛ اما مزهی «سو» در دهانم متفاوت از مزهی «آب» است و از گلویم راحتتر پایین میرود. وقتی میگویم «آب» توی دلم برای خودم ترجمه هم میکنم؛ اما «سو»ی من ترجمهای ندارد. ...Read More »
قیز قالاسی (قلعهی دختر) / نبی خزری – ترجمهی : ناصر داوران
قیز قالاسی (قلعهی دختر) نبی خزری – ترجمهی : ناصر داوران از پلههای باریک قلعه پائین آمدم. بعد از خنکی اندرون، آفتاب تابستانی آزارم می داد. خود را به سایهی بید مجنونی که روبهرویم بود، کشاندم و نشستم. باکو آرام ـ آرام سوت میکشید. تنها “قیز قالاسی” در سکوت فرو رفته بود و من، که غرق در افکار خود ...Read More »
«مدرنیسم در شعر ترک» / یالچین ارمغان- ترجمهی: ناصر داوران
«مدرنیسم در شعر ترک» یالچین ارمغان- ترجمهی: ناصر داوران توضیح: «مدرنیسم در شعر ترک» عنوان کتابیست از «یالچین ارمغان» که در سال ۲۰۱۱ از طرف انتشارات iletişim در ترکیه منتشر شده است. «ناصر داوران» ترجمهی فارسی این کتاب را در دست انجام دارد و در آیندهای نزدیک در ایران منتشر خواهد شد. «یالچین ارمغان» در سال ۱۹۷۷ در کایسری ترکیه ...Read More »
کیمسه بیله بیلمزدی / ناصر داوران
کیمسه بیله بیلمزدی ناصر داوران یاغیشلی گئجه بیزی قووالادیلار. یاغیش یاغیردی؛ ماشینلاری قارانلیق گئجهده خیاوانلاری ناققا کیمیاودوردو بوروقلاردا؛ گناهکار سئوگیمیزی یاخالاماق ایستهییردیلر، بیزی ده جزالاندیرماق. هاردانسا سس گلدی: بوراخین اونلاری! بوراخمادیلار. سئوگی قوخویوردو دوداقلاریمیز گیزلتمک اولمازدی؛ عصیان قوخویوردو نفسلریمیز دانا بیلمزدیک؛ کؤینهییمیزین دؤشونه یاییلان قیرمیزی چیچک سئوگیدن می، گوللهدن می؟، کیمسه بیله بیلمزدی.Read More »
بیر کوچه گولوش / ناصر داوران
بیر کوچه گولوش ناصر داوران اوتورموشدولار سککیده کوچهنینهای ـ کویوندن خبرسیز اوچ یاشا دولمامیشدیلار بلکه قیز جیغازین گولمهسی ترجمهیه گلمز. اوغلان بارماغین قیزین یاناغیندا گزدیردی قیز گولدو آداملار گلیب کئچیردیلر قیز دا گولوردو من اونلارین یانیندا دورمامیشدیم سانکی. اوغلان قیزین ساچین تومارلادی قیزجیغاز یئنه ده گولدو قیزین گولمهسینه اوغلان دا گولدو. بیر آزدان یئرلرین دهییشدیلر علتسیز، سورغوسوز. قارشیداکی دیوار یئنیلشدیکجه ...Read More »
سکسکه / ناصر داوران
سکسکه ناصر داوران اورهیین تیر ـ تیر اسیر گؤزونون ایچینده سئوگیمی قورخومو یوخسا؟ یاغیش یاغیر اوخودوغون ماهنیلاردا اپریمیش شههرین بویالی ویترینلرینده ماتیکلی محبت ساتیرلار. قاناییر آغاجلارین یاشیللیغی ایچینده قیلینج اوینادان خزللیکدن. اؤپوشدن دوغان شرابین قانادیندا گلن اینسان سوراغلی اسینتیلر ایتیب باتیر مئشهنین اوجقارلارینادک یول آچان گلمه قیزدیرمالاردا.Read More »
یاغیشلی گئجه / ناصر داوران
یاغیشلی گئجه ناصر داوران بیزی قووالادیلار. یاغیش یاغیردی ماشینلاری قارانلیق گئجهده خیاوانلاری ناققا کیمیاودوردو بوروقلاردا گوناهکار سئوگیمیزی یاخالاماق ایستهییردیلر بیزی ده جزالاندیرماق. هاردانسا سس گلدی: بوراخین اونلاری بوراخمادیلار. سئوگی قوخویوردو دوداقلاریمیز گیزلتمک اولمازدی عصیان قوخویوردو نفسلریمیز دانا بیلمزدیک کؤینهییمیزین دؤشونه یاییلان قیرمیزی چیچک سئوگیدن می گوللهدن می کیمسه بیله بیلمزدی.Read More »
سرحدلر / ناصر داوران
سرحدلر ناصر داوران تورپاق چیچک ـ چیچک مهربانلیغین باغیشلاییر انسانلارا یاشیل ـ یاشیل سیغال چکیر سینیرلریمیزه؛ سرحدلرین او تایی دا یازدیر بو تایی دا اسن کولهیین سرینلییین هر ایکی تایدا دویماق اولور و قوشلارینهارالی اولماسین کیمسه سوروشماییر اونلاردان پاسپورت ایستهمیرلر سرحدلری آشاندا. طیارهلرین اؤزل قانونلاری وار آمما گمیلرین ده هکذا قورومایا بیلمزلر اونلار وئریلمیش کسین قرارلاری آخار باخارلیدیر گؤیلر، دنیزلر. ...Read More »
موسیقیلشمک / ناصر داوران
موسیقیلشمک ناصر داوران یارپاقلارینهامیسین آد با آد چاغیریردین تانیمادیغین بیر یارپاق یوخایدی بویالارین یاشلارین والدینلرین… هر یارپاغی اؤز دیلینده دانیشدیریردین ترجمهسیز دیلمانجسیز. یارپاقلارین بیری گؤزلوک تاخیب سلیمان پیغمبرین ناغیلین اوخوردو سن ده پنجرهنین قاباغیندا دوروب قولاق یاتیرمیشدین هانکی بیر یارپاغین چالدیغی سازا دزگاه باشیندا بیر اوشاق ـ یوخو کیمیگلیر یادینا ـ چوخ زامان بوندان اول سیزیلدایارمیش بو نغمهنی. پرده ـ ...Read More »


text:
شکر یارپاغی
ایستئویا (اینگیلیس جه: Stevia) پاراگوئه و برزیل ده یوز ایللردن بری ایشلدیلن (قوللانیلان) بیر اوت دور. بۇ اوتون شیرینلشدیریجی و درمان ائدیجی اؤزللیکلری واردیر. بۇ اوتون یئتیشدیرمه سی اوچون ۱۵-۲۸ سانتی قراد درجه ده ایستیلیگ و ۸۰٪ رطوبت گرکیر. بۇ بیتگی (اوت) ۱۸۰۰-نجی ایلده اوروپایا گتیریلیب دیر، آنجاق اکیلمه ییب دیر. ایکینجی دونیا ساواشیندا، شکر اینگیلیس دولتی طرفیندن یاساقلاندیق دان سونرا، اکیلمه گه باشلانیب دیر. ژاپن دا دا ۳۰ ایل دیر کی شیرینلشدیریجی و دادلاندیریجی اولاراق میلیونلارجا آدامین طرفیندن قوللانیلیر(ایشلدیلیر). بۇ اوت شکر خسته لیکلرینه ائتکی سی(تاثیری) واردیر.
بو بیتگی بدنه لازیم اولان یاغلارین ۱۲٪ - ۱۶٪ قارشیلییر و ایچه ریر. بۇ بیتگی ده اولان «دی ترپن گلیکوزاید انت کائورن» ماده سی اونون شیرینلیغینه سبب اولور. بۇ ماده سودا قاریشاندیر و معمولی شکر دن(سوکروز) ۳۰۰ قات داها دادلی و شیرین دیر. بۇ بیتگی بیر چوْخ معندی ماده و پروتئینی ده ایچه ریر. بۇ ماده لر دن فیبر، کربوهیدرات، فسفر، دمیر، کلسیم، پتاسیم، سدیم، منیزیم، روی، ویتامین A وC نی سایا بیلیریک.
قوللانیم آلان لاری(مصرف زمینه لری)[دَییشدیر]
رژیمی(کالری سی صیفر دی)، شکر نوخوشلوغو، یوکسک فیشار، یوبوست، دئپرئسیون و افسرده لیک و اعصاب نوخوشلوق لارینا قارشی چوْخ اولوملو(Olumlu) و موثبت ائتکیسی(تاثیری) واردیر. بۇ شیرین ماده شیمیایی آنالیز گئچیرمه دن هضم(سیندیریم) اولماسی ندنی ایله قند و شکر نوخوشلارینا چوْخ فایدالی اولا بولر. معده و باغیرساق فلورونو و اسیدلیک میزانی نی قورویور. بیر چوْخ آراشدیرمادا بۇ اوتون چوْخ ایشلتمه سی نین ارکک لرده(کیشیلرده) اسپرمین گئد گئده آزالماسینا سبب اولدوغو گورسه دیلیب دیر. بۇ ندنله کانادا و آمریکادا بیر زامانلار یاساقلانیب دیر. آنجاق ایللرجه ژاپن دا قوللانیلیب و قوللانانلارین اوستونده هئچ بیر ائتگی سی اولمویوب دور. بیر چوْخ گونئی آمریکا اؤلکه لرینده ده نئچه ایللردیر قوللانیلیر. سون اولاراق کانادا و آمریکا دا بۇ اوتون یاساقینی قالدیردیلار و قوللانیمی نی سربست و آزاد بؽراخیبلار. بۇ اوت تورکیه ده ایلک اولاراق ۲۰۰۹-نجی ایلده آنتالیا دا اکیلمه گه باشلانمیش دیر.[۱][۲][۳]
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ "Safety.lovetoknow " internet sitesi
- ↑ herbs.love to know.com internet sitesi
- ↑ Bkz.Dr.Mehmet Öz "Siz Diyettesiniz" kitabı


text:
تورکییه پارلامنتی حاکم آکپ-نین کونستیتوسییایا دییشیکلیک ائدیلمهسی ایله باغلی تکلیفلر پاکتینی قبول ائدیب.
آخار. آز آنادولو آگئنتلیینه ایستینادا خبر وئریر کی، کئچیریلهن گیزلی سس وئرمهده ایشتیراک ائدن ۴۸۰ میللت وکیلیندن ۳۳۸-ی دییشیکلیین لیهینه سس وئریب.
۱۳۴ دئپوتات کونستیتوسییایا دییشیکلیین علیهینه چیخیب. ۲ نفر بیطرف قالیب، ۵ نفر سس وئرمهییب. ۱ میللت وکیلینین سسی ایسه اعتبارسیز ساییلیب.
قید ائدک کی، بونونلا دا تورکییهده رفرندومون کئچیریلجیی رسمی لشیب. عموم خالق سس وئرمهسینین ۲۰۱۷-جی ایلین یازیندا کئچیریلجیی گؤزلنیلیر.
کونستیتوسییایا اساس دییشیکلیک تورکییهنین پارلائنت سیستمیندن پرزیدنت ایداره اتمه سیستمینه کئچیدینی نظرده توتور.


text:
حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی آل هاشم، شهرداری نین عمومی رابطه لر و بین الملل اداره سینین، سون مئدیا محصوللارینین آچیلیش مراسیمینده دئدی: ملت له بلدیه مجموعه سینین ارتباط و علاقه سینی چوخالتماق روابط عمومی اداره سینین ایشی دیر و بو اداره گرک بلدیه نین دیرلی ایشلرین جامعه ده داها آرتیق نشر ائتسین.
آل هاشیم، مئدیا فعالیت لرینین تبریز و تبریز شهرداری فعالیت لرینی تانیتمادا اهمیتلی اولدوغونو وورغولاییب دئدی: تبریزین مهربان و سئومه لی اهالیسی بلدیه ده گورولن ایش لر له بوندان آرتیق تانیش اولمالی دیرلار. روابط عمومی لرین ایشی و مئدیا ایشلری بو فعالیت لرین گونو گوندن گئنیشلندیرمه سینی واجیب ائدیر.
58 نجی اسلامی شورا رئیس لرینین اجلاسی ایله برابر شهریارنیوز سایتینین آذری تورکجه بولومه، هابئله «تبریز2018» اوچون تبریز بلدیه سینین فرانسیزجا، انگلیزجه، عربجه، و تورکجه بولومو حجت الاسلام آل هاشم حضوروندا ایشه باشلادی.


text:
اوغیرلنگن بیرلشگن ملتلر خادملرینی قوتقریش اوچون حرکتلر
افغانستان خوفسیزلیک رسمیلری ننیگ ایئتیشیچه ، ممکلت شمالیده اوغیرلنگن بیش نفر بیرلشگن ملتلر خادم لری نینگ قه ییرده سقله نه یاتکن لیگنی انیقلشتیرگن لر و اولرنی قوییب یوباریش اوچون سعی حرکتلر دوام ایتماقده .
افغانستان خوفسیز لیک مسئوللری ننیگ بیلدیریشیچه بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی نینگ بیش نفر محلی خادملری کون کیچه افغانستان شمالیده کی بغلان ولایتیده نامعلوم قوراللیلر تمانیدن اوغیرلنگن .
کابلده کی بیرلشگن ملتلر وکالتخانه سی اوشبو خبر نی تصدیقلب ، خادملرینی تاپیش اوچون تیکشیرو ایشلری باشلنگن لیگنی معلوم قیلگن. معلوماتلرگه کوره بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی نینگ محلی خادم لری کیچه کیچقورون افغانستان شمالیده گی پلخمری شهری یقینیده اوغیرلنگن.
کابل ده گی بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی سوزچیلریدن دان مک نورتن ، روی بیرگن واقعه نی تصدیق لب ، اوزخادملری نینگ قندی قیلیب یوقالگنی حقیده کوپراق معلومات بیرشدن باش تارتگن.
"حاضرده بوخصوصده کوپگینه معلوماتگه ایگه ایمس میز.ایتیب کیلگن خبرلرگه کوره بو خادملر افغانستان شمال شرقی حدود لریدن کونی کیچه بیدرک یوقالگن .بیرلشگن مللتلرتشکیلاتی، خادملری نینگ قندی یوقالگنی، و قییرده ایکن لیکلری باره سیده، حاضرده افغان رسمیلری بیلن یقیندن ایشلماقده میز .تیکشرو و ایشلری هم باشلنگن. یوقالیب کیتگن شخصلر نینگ برچه سی افغان بولگن،"دیب ایتگن بیرلشگن مللت تشکیلاتی سوزچی سی دان مک نورتن.
بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی،اوزخادملری نینگ بیدرک یوقالیب کیتگنینی ا ئیر ایکن،محلی ده گی افغان رسمیلری،اشبوتشکیلاتی نینگ تورت کیشی محلی خادمی ، نامعلوم قورالی شخصلر تامانیدن اوغیرلنگنینی معلوم قیلگن.
افغانستان شمالی حدود لریده گی پلیس کوچلری سوزچی سی لعل محمد احمدزی گه کوره اشبو شخصلر بغلان ولایتی نینگ باغ شمال منطقه سی گه باره یاتکنده اوغیرلنگنلر .
"بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی نینگ ایککی موتری و تورت خادمی، چشمه شیر و پلخمری شهری آره سیده گی باغ شمال منطقه سیدن نامعلوم قوراللی لر تامانیدن اوغیرلنگن. پلیس کوچلری اوغیرلنگن خادم لرنی تاپیش اوچون قیدرو عملیاتلرنی یولگه قویشگن.بیز اوغیرلنگن شخص لر جاینی اقشامگچه انیق لب اولرنینگ قویب یوباریشگه حرکت قیله میز ،"دیب ایتگن پلیس سوزچی سی لعل محمد احمدزی
محلی پلیس ملازملری بیرلشگن مللت لر تشکیلاتی خادم لری محلده طالبان نامی آستیده فعالیت قیله یاتگن قورالی لر تامانیدن اوغیرلنگن بولیشی ممکن لیگنی هم ایتشماقده.
اما حاضرگچه هیچ کیم بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی خادم لری نینگ یوقالگنی بویچه مسولیت نی اوز ذ مه سیگه آلیش مه گن.
بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی نینگ کابل ده گی ملازم لری گه کوره یوقالگن خادملر بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی نینگ قیته قوریش ریجه لرینی عملگه آشیره یاتگن UNOPS بولیمی ملازملری بولگن.
بغلان ولایتی ، مملکت شمالیده گی ناتینچ حدود لریدن حساب له نیب عینی حدود لر ، طالبان و حزب اسلامی اعضا لری نینگ بیرقنچه هجوم لریگه گواه بولگن.
یقینده منطقه ده گی طالبان عصیانکارلرینی بغلان ولایتیدن هیدش اوچون ، ییرک حربی عملیات هم یولگه قوییلگن.


text:
افغانستان حکومتی ابولا ویروسیگه قرشی تدبیر آلماقده
افغانستان ساغلیق وزیرلیگی ابولا ویروس نینگ مملکت گه کیریب کیلیشینی آلدینی آلیش اوچون جدی چاره تدبیر لرنی یولگه قویگنینی معلوم قیلگن.
ساغلیق وزیرلیگی سوزچی سی کنشکا ترکستان نینگ معلوم قیلیشیچه طبیات خادم لری افغانستان گه کیریب کیله یاتگن شخص لرنی نظارت ایتیش اوچون هوا قونلاغه لریده وظیفه لنتیرلگن.
اونگه کوره طبیات خادملری شبهه لی شخص لرنی انیق لب، ویروس نینگ ترقه لیشی آلدینی آلیش اوچون اولرگه طبی توصیه لر قیلنه دی .
ساغلیق وزیرلیگی جهان ساغلیقنی سقلش تشکیلاتی نینگ ابولا ویروس نینگ افغانستان گه کیریب کیلیشی خصوصیده آگاه لنتیریشی آرتیدن بو کبی چاره تدبیر لرنی آلماقده.
ترکستان جناب لری نینگ ایتیشیچه کسلیک بیلگی لرینی کورسته یاتگن شبهه لی شخص لر کابل ده کی ایککی طبی مرکز ده قرنطین ایتله دی .
حج مراسمی نینگ توگه شی بیلن افغان حاجی لرنینگ مملکت گه قیتیب کیلیشلری ابولا ویروس نینگ ترقه لیب کیتیشی خصوصده کی خواطر لرنی پیدا قیلگن .
کیله سی ۲۵کونده ۲۴ مینگ نفر حج زیارتی دن قیتیشی کوتلماقده.
افغانستان نینگ حج وزیرلیگی معاون دای الحق عابد نینگ معلوم قیلیشیچه حج زیارتی جریانیده ۷ کیشی ایرکک و ۵ عیال کسلیک و کیکسه لیگی طفیلی حیاتدن کوز یومگن. بیراق حاضرگچه بیران کیشی نینگ هم ابولا ویروسیگه چلینگنی خصوصیده خبر ترقلمه گن .
حاضرگچه جهان بویلب ۳۴۰۰ کیشی ابولا کسلیگی طفیلی حیاتدن کوز یومگن. هلاک بولگن لرنینگ اکثریتی غربی آفریقا ده کی سیرالئون، لیبریا، گینه و نیجریه مملکت لریدن بولگن .


text:
روسییا ایله ایران آراسیندا سورییا مسئلهسینده هئچ بیر ضدیت یوخدور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو روسییا فدراسییاسینین خاریجی ایشلر ناظرینین معاوینی سرگئی ریابکوو سؤیلهییب.
"میدانا گلن بوتون سواللار دیالوگ واسطهسیله حل ائدیلیر. ایستهنیلهن جدی بین الخالق اویونچو کیمی ایرانین دا سورییا ایله اعلاقدار اؤز ماراقلاری مؤوجوددور. ایران تورکییه ایله بیرلیکده آستانا پروسسی چرچیوهسینده ضمانتچی اؤلکهدیر. آستانادا گئدن پروسئس روسییا ایله ایرانین یوکسک سوییهده قارشیلیقلی آنلاشمادا اولدوغونون ثبوتودور. امینم کی، روسییا پرزیدنتی بو گون تهراندا سورییا مسئلهسینه ده توخوناجاق"، - دئیه بیلدیریب.
قید ائدک کی، بو گون روسییا، آذربایجان و ایران پرزیدنتلرینین تهراندا گؤروشو باش توتاجاق.


text:
ایستاتیستیکایا گؤره، طبیعی فلاکتلرده حیاتینی ایتیرهن اینسانلارین سایی اؤز عجلیله اؤلنلرین ساییندان دفعهلرله چوخدور. طبیعت سونامی، قاسیرغا، تورنادو، زلزله جیلدینده زامان-زامان اینسانلاردان قیصاص آلیب. طبیعی فلاکتلر نتیجهسینده هاوادا، سودا و تورپاق اوزرینده مینلرله اینسان حیاتینی ایتیریب.
طبیعی فلاکت نتیجهسینده باش وئرن دهشتلی دمیریول قزالاریندان بیری ۲۰۰۴-جو ایل دکابرین ۲۶-دا سریلانکانین پرالییا قصبهسینده اولوب. حادثهیه سبب هیند اوکئانینداکی زلزهله زامانی یارانان نهنگ سونامی دالغالاری اولوب.
بئله کی، همین واخت ساحلدن کئچن سرنیشین قطاری نهنگ سونامی دالغالاری آلتیندا قالیب. بو دمیریولو قزاسیندا تخمیناً ۱۷۰۰-۲۰۰۰ نفر حیاتینی ایتیریب.
داها اطرافلی آخار تو-نین تقدیم ائتدیی سوژئتده:


text:
فرانس بکن باوئر
فرانس بِکِن باوِر (آلمان دیلی:Franz Beckenbauer) آلمانلی فوتبولچو.کوچ و فدراسیون باشچیسی آلماندا.اونون آدی آلمان فوتبولوندا قیصر (آلمان دیلی:Kaiser) آدلانیر.بو آدی فوتبولدا اونملی ایشلرینه گوره قازانیب.پله دن سونرا اونو ایکینجی فوتبولچو دونیاده بیلیبلر.لاب آدلیم و اونملی فوتبولچی و کوچ اولور.
یاشام و ایفتیخار[دَییشدیر]
1945 جی ایلین سپتامبر آینین 11ی مونیخ شهرینده دونیایه گوز آچدی.1954 ده 9 یاشیندا حرفه ای و تکنیکال فوتبولو اس سی مونیخ کولوبوندا باشلادی.1958ده بایرن مونیخ فوتبول کولوبونا قوشولدو بۇ کولوب مونیخده ایکینجی بؤیوک کلوب سایلیردی.
بیرینجی میللی فوتوبلون 26 سپتامبر 1965ده اوینادی و دونیا فوتبال تاخیمیندا 1966دا اوینادی.
1966 دا بایرن مونیخ بیرینجی شامپونلوقو اونون چاغیندا قازاندی.و 1967ده یئنی دن شامپیون اولدولار.بو ایل بایرن مونیخ اوروپاده شامپیونلوقودا قازاندی.
1971ده آلمانین میللی فوتبول تیمینه کاپیتان سئچیلدی و 1972ده اوروپا میلتلر جامین اله گتیردیلر.1974 ده دونیاده شامپونلوق قازاندیلار.
1977ده بایرن مونیخ و میللی تیمی بوشلادی.
- 1976,1974,1968,1966 دونیانین لاب یاخچی فوتبولچوسو
- 1972,1976 اوروپانین لاب یاخچی فوتبولچوس
قایناقلار[دَییشدیر]
[۱] فارسیجا ویکی پدیا


text:
زلزله
زلزله یوخسا یئر تیتره ماق. یئر آلتیندا ضربه لر و یئرین اؤزونده تیتره ماقدیر.یئر قابوغوندا انرژی ییغیشیب و بیرلحظه ده آچیلیر و یئر تیتره نیر.دوغالدا یئر تیتره ماغی قاره لرین حرکتیندن عاید اولور هابئله اتوم پاتلامی و آیریجا گوجلر یئرین تیتره ماقینا سبب اولا بیلر.
دوغالدا قاره لرین حرکتی یئر اؤزونده اولان قاره صفحه لرین بیر بیرینه توقاشدیریر یادا اولار بیر بیریندن اوزاخلاشیر.قاره صفحه لری نین آراسیندا زؤنالاردا حرکتلر انرژی و گوج یارادیر و بۇ گوج بیر لحظه ده آچیلیر و زلزله گلیر.
زلزله چوْخلو اؤلکه لرده و قاره لرده و دنیز ایچره اولابیلر.هائله اود داغی پوسکورماقدا زلزله اولار.
زلزله سایی ریشتر ایله دیر و بیر حساب سایی زلزله نین انرژی سین و گوجون بیلیندیریر.


text:
اونلب مخدره ماده قاچاق چیلری جزالندی
افغانستان نینگ مخصوص مخدره ماده لر گه قرشی کوره شو چی محکمه سی مخدره ماده لر قاچاغیده قولی بولگن 150 دن آرتیق کیشی 18 ییل قماق جزاسیگه محکوم ایتدی.
افغانستان مخدره ماده لرگه قرشی کوره شوچی اداره سی نینگ عدلی وقضا بولیمی گه کوره هجری 1389. ییل نینگ بیرینچی یریم ییللیگیده مخدره ماده لر قاچاغیده عیبلنیب قولگه آلینگن شخص اره سیده دولت اییشچیلری همده حربی عسکر لر هم بولگن.
افغانستان مخدره ماده لرگه قرشی کوره شوچی اداره سی نینگ عدلی وقضای بولیمی هجری 1389. ییل نینگ سونگی اوچ اییده 155 کیشینی قولگه آلگن و بوشخص لرگه نقد پول همده قماق جزاسی تعین ایتگن.
اوشبو اداره مقام لریگه کوره قولگه آلینگن شخصلر گه ایککی ییلدن اون سککیز ییل گه چه قماق جزاسی همده اوچ یوز مینگدن ایککی میلیون افغانی گه قدر جریمه پولینی توله ش بیلگی لنگن.
افغانستان مخدره ماده لرگه قرشی کوره شوچی اداره سی نینگ قضای وعدلی بولیمی نینگ سوزچیسی خلیل الرحمان متوکل گه کوره اوشبو وقت اره لیگیده مخدره ماده لرگه تیگیشلی بولگن 113 قضیه افغانستان نینگ 16 ولایتیدن بو اداره گه یوباریلگن.
بو ولایت لر ایچیده هلمند ولایتیدن ایگرمه ایککی و نیمروز ولایتیدن 10 و فراه ولایتیدن توقیز قضیه ایتیب کیلیشی بیلن بو لایت لر ایسه بیرینچی اورینگه تورگن.
متوکل جنابلری نینگ ایتیشچه قندهار ولایتیدن بولگن ایککی کیشی بیرتن تریاک نینگ قاچاق قیلیشده عیبلنیب اینگ کتته قاچاقچی صفتیده محکوم ایتیلگن.
شونگه قوشیمچه قیلیب متوکل جنابلری، سونگی اوچ آی ایچیده بیرنیچه تن هیروین، تریاک، چرس، وکیمیاوی ماده لرنی همده مینگلبچه لیتر تیزاب مخدره ماده لرگه قرشی کوره شوچی اداره سی تمانیدن یوق ایتیلگنیدن خبربیردی.
افغانستان مخدره ماده لرگه قرشی کوره شوچی اداره سی نینگ عدلی وقضای بولیمی نینگ ایتیشچه اوشبو مرکزکمیده ایککی کیلوگرام دن ارتیق هیروین اون کیلو گرام تریاک وییللیک کیلوگرام چرس دن ارتیق بولگن قاچاقچی لریگه عاید عمده قضیه لرنی کوریب چیقیش توغریسیده فعالیت الیب باره دی.
اوشبو مقاملرگه کوره هجری 1389. ییل نینگ بیرینچی اوچ ایلیگیده 180 کیشی مخدره ماده لر قاچاغیده عیبلنیب تورلیچه جزالرگه محکوم ایتیلگن.


text:
لاسوقاس
لاسوقاس (اینگیلیسجه: Las Vegas) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین نوادا اوستانینده بیر شهر. بۇ شهرین آدی ایسپانیا دیلینده «یاشیل مرتعلر» معناسی وئریر و بعضاً تکجه «وقاس»دا آدلانیر؛ آما آدینین خلافیندا نوادا صحراسیندا واقع اولماسینا گؤره بیر قورو و سوسوز ایقلیمه مالیکدیر. لاسوقاس دونیانین ان بؤیوک باشقاتما مرکزلریندن بیری سایاگلیر. بو شهرین جمعیتی ۵۸۳٬۷۵۶ نفردیر کی بو رقم شهرین حومهسینین احتساب ایله ۱٬۹۵۱٬۲۶۹ نفره چاتیر.
ایچیندهکیلر
تاریخ[دَییشدیر]
لاسوقاس ۱۹۱۱-نجی میلادی ایلده رسمی صورتده تأسیس اولوندو و آمریکادا ایییرمینجی قرنده تأسیس اولان ان بؤیوک شهردیر. بو شهرین ایلک یاشایانلاری (۱۸۵۴ ایلینده) مورمون فیرقهسی مسیحیلر ایدیرلر کی اوچ ایل ایقامتدن سونرا بونرانی ترک ائتدیلر. ۱۸۶۰-نجی ایلدن بو منطقه آمریکانین فورت بیکر (Fort Baker) نیظامی پایگاهینا چئوریلمیشدی.
۱۹۰۳-نجی ایلده بو منطقهنین بیر بؤیوک بخشی که بیر بیوه خانیما (هلن استوارت) تعلوقو وار ایدی، ۵۵٬۰۰۰ دولارلا راهآهن شیرکتینه ساتیلدی. بو شیرکت ایکی ایلدن سونرا (۱۹۰۵ده) بوتون یئرلری سو و یاغیشین آزلیغی اوچون ۲۶۵٬۰۰۰ دولارلا حراج طریق ایله ساتدی و نتیجتاً ایلک بینالار و مسکونی تأسیسات، آلیجیلار و مالیکلرین ال ایله لاسوقاسدا احداث اولوندو.
۱۹۳۱ تا ۱۹۳۵-نجی ایللرده منطقهنین بیرینجی سدی (هوور سدی) تیکیلدی. بو ایللرده باشقاتما مرکزلری و کازینولارین تأسیس ایجازهسی رسمی حالتده بو شهر اوچون صادیر اولوندو. بیرینجی کازینونون موؤسیسی بیر یهودیالاصل فرد «باگزی سیگل» آدیندادیر کی ۱۹۴۱-نجی ایلده نوادایا داخیل اوْلموشدو. تدریجله ایلک کازینویا موجهز اوْلان هوتللر سیگل توسوط ایله لاسوقاسدا احداث اوْلوندو.
۵۰-نجی اونایللیکده آتوم بومبونون بۇ منطقهنین یاخینلیغیندا تستینه گؤره، بیر بؤیوک جماعت آمریکانین موختلیف قیسمتلریندن بۇ منطقهیه گلدیلر تا آتوم بومبونو گؤرهلر. یاواش یاواش شهرین کونترولو حرفهای مافیالارین الینه دوشدو و بۇ زمینهده چوخلو جینایی و پولیسی فیلملر جورلهنیب و پرده اوستونه گئتدی؛ مخصوصاً جناب سیگلین یاشاییشینین باشلانیشی و قورتولوشو فیلم شکلینده پرده اوستونه گئدیبدیر.
لاسوقاسدا قومار چوخدو و قوراغلیق نتیجهسینده اونون سویونون چوخو قورویوب و هر یئر کازینو و رستوراندان دولودور. بۇ شهرین خالقی اویونلارا موعتاد اوْلوبلار و اونون لقبی «گوناه شهری»دیر. لاسوقاس دونیانین تکجه شهریدیر کی اونون فوروشگاهلارینین هامیسی گئجه-گوندوز آچیقدیرلار.
تفریحی مرکزلر[دَییشدیر]
لاسوقاس دونیانین ان بؤیوک کازینولارینی اؤزونده یئرلشدیریبدیر و هر ایل ۴۰ میلیون نفر توریست اوندان گؤروش ائدیرلر. بو شهرین ان بؤیوک کازینولاری و یاشلیلارا مخصوص اولان تفریحی مرکزلری «لاسوقاس بولواری» ایندا جمع اوْلوبدور. بۇ شهرین گلیرینین دؤرددن بیری کازینولارین مالیاتلاریندان و دؤرددن اوچوده شوولار، رستورانلار و ساتیشلاردان تأمین اوْلونور. ایندیلیغدا حودوداً ۳۶ هوتل و کازینو بۇ شهرده ایشه مشغولدورلار.
قالری[دَییشدیر]
-
ونیز شهری لاسوقاسدا
-
ایفل بورجو لاسوقاسدا
-
-
-
-
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
منبعلر[دَییشدیر]
- Chung, Su Kim. Las Vegas Then and Now. Thunder Bay Press. San Diego, California: 2005. p. 36
- www.census.gov/popest/cities/tables/SUB-EST2008-04-32.csv
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Las Vegas»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لاسوقاس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روسییادا مسکوا-چلیابینسک طیاره ریسینه گئجیکن سرنیشین «پوبیدا» آویاشیرکتیندن آلدیغی بیلطین پولونو گئری ایستهییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سؤزوگئدن شخص ایستیفاده ائتمدیی بیلطین پولونو همین شیرکتین امکداشیندان طلب ائدیب. شیرکت نمایندهسینین اعتراضی ایله قارشیلاشان کیشی بوندان عصبیلشیب و اونا هوجوم ائدرک صیفت ناحییهسینه یومروق ضربهلری ائندیریب.
ضررچکن تعجیلی طببی یاردیما مراجعت ائدیب و پلیسه شیکایت عنوانلاییب.
«پوبئدا» آویاشیرکتی باش وئرن جینایت ایشی ایله باغلی اؤلچو گؤتورولمهسی اوچون دومانین دپوتاتلارینا دا چاغیریش ائدیب. شیرکت حساب ائدیر کی، قانونلارین کیفایت قدر سرت اولماماسی بو کیمی سرنیشینلرین جزاسیز قالماسینا سبب اولور.


text:
بحر مجتث مثمن مخبون محذوف
مفاعلن، فعلاتن، مفاعلن، فعلن
(م.)318، (ﻫ.)235
1 اؤزون خیال قیل انصاف ائله سنی تاری،
اولوبدو ترک قیلا یار بیجهت یاری؟
گیله یوخوم نییه ای دوست! مندن آیریلاسان،
گلیب گئدنده منیم حالیمی سوروش باری.
مگر چیخیبدی یادیندان گئدنده زنجانا،
چیخیب گلنده اَوَل گوندهکی ائوه ساری.
او سؤزلری کی دانیشیردیق قاباقجا گولمحمد،
او خادمیم کی سورهردی قاباقجا ماللاری.
5 گنه او گونلر اوچون شاد اولوب منیم کؤنلوم،
قرار و طاقت الیمدن چیخارتدی افساری.
اوجالدی شاه خدابنده تک منیم آهیم،
منارهسی کیمی قؤوزاندی ناله و زاری.
کیمین یانیندا شکایت ائدیم احبّادان؟
سالیبدی یار گؤزوندن منی، ائدیم زاری!


text:
ترکیه آراکانده مسلمان لر اوچون کمپ لر قوره دی
اوشبو مطلب نی ترکیه جمهوریتی باش وزیری نینگ اورینباسری بیلدیردی
ترکیه جمهوریتی باش وزیری نینگ اورینباسری رجب طیب آقداغ ترکیه نینگ میانمار نینگ آراکان منطقه سیده مسلمان لر اوچون اوتکینچی کمپ لر قوریب خودی منه شوو کمپلر گه یاردم آلیب باره دیگن لیگی نی معلوم قیلدی.
عینی دمده آقداغ, ترکیه ده قیزیل یریم جمعیتی, ساغلیق وزیرلیگی و دینی ایش لر عمومی ریاستی نینگ مشترک روشده میانمار مسلمان لری اوچون یاردم کمپاینی باشله ته دیگن لیگی نی بیلدیردی.
آقداغ, بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی, باشقه دولت لر و تشکیلات لر نینگ هردایم قیلیب کیلگن لیگی دیک, ینه هم میانمار مسلمان لری نینگ قیرغین ایتیلیشی توغری سیده فقط گینه ییغیلیش لر اوتکزیب, اوشبو حادثه نی قاره لیتگن لیک لری نی ایسله تیب اوتدی.
رجب طیب اردوغان, بیر مدت آلدین ترکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ عیالی امینه اردوغان و تشقی ایش لر وزیری مولود چاووش اوغلی نینگ اوشبو قیرغین لر سببلی اوز یورت لری نی ترک ایتیب کیلگن بنگلدیش ده گی کمپ لر نی باریب کورگن لیگی نی بیلدیردی.
شونده ی قیلیب آقداغ, اوشبو سفر جریانیده ترکیه یاردم لری نینگ میانمار مسلمان لری گه ترقه تیلگن لیگی گه قره مسدن, خودی منه شوو سفر نینگ اساسی هدفی نینگ دنیا نینگ دقتی نی میانمار مسلمان لری نینگ دوچ کیلیب قالگن معما گه قره تیش دن عبارت ایکن لیگی نی معلوم قیلدی.
پایتخت انقره ده میانمار مسلمان لری گه یاردم بوییچه بولیب اوتگن ییغیلیش جریانیده قیلگن اوشبو صحبتی جریانیده آقداغ ترکیه نینگ خودی منه شوو یاردم لری نینگ اوزلوکسیز دوام ایته دیگن لیگی نی بیلدیردی.


text:
طبیب
عشق تاثیرین علاجدا سالما دیقت دن طبیب
راضی قالماز عاشق شیدا طبابت دن طبیب
عاشقم جان بسله نیب دیر بیرجه او جانان اوچون
یوخدو قورخوم ذرره جه والله شکر، قتدن طبیب
مجنونام مئیلیم هرآن شیرین دوداقلاریندادی
چکمز ال جان طوطی سی بیرآن بو عادت دن طبیب
آرتسا جانیمدا شکر اولسام بو عشقین خسته سی
عیبی یوخدور مین کره ن اولسم دیابت دن طبیب
قورخما سن تجویز قیل یار لبلرین هر وعده یه
قوی دویونجا حظظ آلیم من بو حلاوت دن طبیب
مینجه سی سی انسولین ، هرداملاسی شهد لبین
تجربه ن عاجزدی اعجازه محبت دن طبیب
لاب ازلدن گول چیچک دن دیر علاجلار دونیادا
گول یاناق، قونجا دوداق الوان، طراوت دن طبیب
یازما متفورمین نه ده بیر بن کلامید نسخه یه
چون یئتر بیر گون یاشام اول سرو قامتدن طبیب
نازلی جانانین یانیندا بیر سعادت دیر اولوم
کیم قاچار؟ منده قاچام ان خوش سعادت دن طبیب
عربلی
گؤنده ر
بؤلوم : وطن


text:
الهی منیم کیمی چیرکینی ،گورسن یاریم اوپرمی؟
گول تک آچیب ،گورسن کونلومی گوررمی؟
یاشیم باشدان آشیب ،گورسن قیچلاریم بیرده گدرمی؟
قیچی سینمیش آت تک آتیبلار چوله ،گورسن منی بیرده سوررمی؟
جیریخ ورنی تک قالمیشام آیاق آلتیندا ،گورسن دووارا بیرده آسارمی؟
قیریخ ساز تک سسیم ده چیخمیر ،گوزسن سازیمی کوهلییرمی؟
یاغیر گویدن یره یاغیش شیدیرقی ،گورسن گوزیاشلاریمی بیرده سیلرمی؟
سینیخ کوزه کیمی قالمیشام بیر گوشه ده ،گورسن کونلومی بیرده یاپیشدیرارمی؟
ساچلاریم آغاریر النیر اتگیمه ،گورسن باشیمی بیرده قالدیرارمی؟
دمیرچینین الینده تاپدالانمیش دمیرم ،گورسن کونلوم پولاد اولارمی؟
اوت توتوب مشه یانیر اوت ایچره ،گورسن کونلومی بیرده سوندوررمی؟
باتمیش گمی تک جومورام دنیزین تکینه ،گورسن کونلومی بیرده دیریلدرمی؟
کونلوم تک قالمیشام زیندان ایچره ،گورسن کونلوموده بیراخارمی؟
سویلمییب نیگاریم بیر سوز ،چوخداردیر کی ،گورسن قولاقلاریم بیرده اشیدیرمی؟
باخیشلاری قیلینج تک کسگیندی ،گورسن دیلیمی بیرده کسرمی؟
دشیه دشیه اولوبدور اورگیم یارین هیجرینده ،گورسن کونلومی بیرده دشرمی؟
یولی گتدیم ،باتدیم ،قالدیم ،گورسن بیرده کونلومی قالدیرارمی؟
باخاندا منه گوزلری بال تک سوزور ،گورسن کونلومی بیرده وورارمی؟
ایپ یارین الینده دیر ،دارتیر قیریلیر ،گورسن کونلومی بیرده سوکرمی؟
یاری گوزلماقدان یورولدون احد ،گورسن کونلووی بیرده دیریلدرمی؟
یازیلمیش:26/7/1386
19 oct 2007


text:
بو یوروش تربییهسیزلیکدیر. یوروشو تشکیل ائدنلر پ کاکا و فئتؤ ایله عینی یولدا اولان وطن خاینلریدیر.
آخار. آذ «صاباح»آ ایستینادن خبر وئریر کی، بو سؤزلری ۱۵ ایول شهیدلرینین یاخینلاری، والیدینلری جمهویت خالق پارتیاسی لیدری کمال کیلیچداروغلونون «عدالت یوروشو» حاقدا دئییب.
«بیز شرفیمیزله، غروروموزلا او گئجه خاین دوشمهنین قارشیسیندا دایاندیق. آغیر عوض اؤددیک. بیزیم اوچون یوروشه چیخماییب دؤولت سیرلرینی فاش ائدنلر اوچون مباریزه آپارانلار آلچاقدیر. کیلیچداروغلونون هئچ بیر آددیمی صمیمی دئییل»، - شهیدلرین والیدینلری بیلدیریب.


text:
اینسانلیق ۳۰ ایلدهن سونرا یئری ترک ائتمهیه باشلامالیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو نوروژده کئچیریلن «ایستارموسس» فستیوالیندا چیخیشی زامانی بریتانییالی آستروفیزیک ایستیون هاوکینگ سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، اگر اینسانلار یئری ترک ائتمهسهلر، او زامان ایقلیم دییشیکلیگی و اهالینین چوخلوغوندان محو اولاجاقلار.
هاوکینگ اینسانلاری تعجیلی اولاراق مارس و آیدا کولونییالار یاراتماغا، ائلجه ده مختلیف جانلیلارین بورا داشینماسی پروسسینی باشلاتماغا چاغیریب:
«اینسانلیغین محوی سادهجه آن مسئلهسیدیر. تهدیدلر حددن آرتیق جدیدیر و چوخدور. اینسانلارین یئری ترک ائتمهسی گرکدیینه اینانیرام. یئر بیزیم اوچون آرتیق چوخ دارلاشیر، رسورسلاریمیز ایسه چوخ بؤیوک تمپله توکنیر. بیز اؤز پلانتیمیزه ایقلیم دییشیکلیگی، تمپراتور آرتماسی، چوخ سایدا جانلیلارین محوی فورماسیندا دهشتلی هدیه وئرمیشیک. تاریخیمیزده بنزر بحرانلار یارانان کیمی بیز عادتا هاراسا کؤچوردوک. ۱۴۹۲-جی ایلده بونو یئنی دونیا آچماقلا کلمب ائتدی. ایندی آرتیق هئچ بیر یئنی دونیا یوخدور. بیزه آرتیق یئر یوخدور و باشقا دونیالارا احتیاجیمیز وار.
زامانلا یئر آسترویدله توقوشاجاق و بو، فلاکت اولاجاق. بو، علمی فانتاستیکا دئییل. بونو بیزه فیزیکا قانونلاری ضمانت آلتیندا دئییر. کوسموسدا مسکونلاشما اینسانلیغین تاریخینی دییشهجک. او معینلشدیرجک کی، بیزیم هانسیسا گلجییمیز اولاجاق، یا یوخ. هارا گئتمییمیزدن آسیلی اولمایاراق، بیز یئنی اکوسیستم و سیویلیزاسییا یاراتمالی اولاجاغیق. بیز بیر نئچه مین اینسانی، حیوانی، بیتکینی، حشراتی دیگر پلانتلره کؤچورمک بارهسینده فیکیرلشملی اولاجاغیق.
ایلک مستملکهلرین یارادیلماسی اوچون آی و مارس اوغورلو یئرلردیر. آیدا بئله بازانی ۳۰ ایله، مارسدا ایسه ۵۰ ایله حاضرلاماق اولار. بیز همچینین گونش سیستمینی ترک ائدیب، یاخین اولدوز سیستمی اولان آلفا چنتاورایا گئتملیگیک. عالیملرین فیکرینجه، محض بورادا اینسانلار اوچون فایدالی پروکسیما ب پلانتی وار. بیز یئنی کوسمیک دؤوره قدم قویوروق. آرتیق یئنی ائرا ارفسیندییک. باشقا پلانتلرین اینسانلار طرفیندن مستملکهیه چئوریلمهسی علمی فانتاستیکا یوخ، علمی فاکت اولا بیلر.
اینسان ایرقی آیری نؤع کیمی ایکی میلیون ایلدیر مؤوجوددور. سیویلیزاسییا تخمیناً ۱۰ مین ایل اول یارانیب و اینکیشاف تمپلری گئتدیکجه آرتیر. اگر اینسانلیق داها بیر میلیون ایل یاشاماق ایستییرسه، او، هئچ کیمین اولمادیغی یئرلره یوللانمالیدیر. من خوش شیلره اومید ائدیرم».


text:
روسییانین «ترانسنفت» شیرکتی دربند رایونوندا زلزلهدن سونرا باکی-نوووروسیسک نفت کمرینده یوخلامالارا باشلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا شیرکتین رسمی نمایندهسی ایگور دمین سؤیلهییب. اونون سؤزلرینه گؤره، بونونلا علاقدار اولاراق «ترانسنفت» بورو کمری واسطهسیله نفت آخینی دایاندیریلیب:
«حاضردا باکی-نوووروسیسک بورو کمرینین آذربایجانلا سرحددن کاسپیسک شهرینه قدر اولان حیسهسینده یوخلامالار داوام ائدیر. ماهاچقالادان سولاکا، اورادان تیخورئچکو ایستیقامتینده آخین گونورتادان باشلایاجاق. حاضردا یوکلهمهلر قرافیک اوزره گئدیر، گئجیکن تانکئر یوخدور».


text:
یک شعر آذری
یارین بویون قوجاقلادیم یار آغلادی من آغلادیم
ییغیشدی قونشولار بوتون جار آغلادی من آغلادیم
ایله کی اسدی بیر خزان سارالدی گولریم منیم
خبر چاتینجا بلبوله خار آغلادی من آغلادیم
او باشی قارلی داغلارا دانیشدیم آیریلیق سوزون
بیر آه چکیب باشینداکی قار آغلادی من آغلادیم
طاریم دا نار آغاشلاری منی گوروب دانیشدیلار
بویومی زیتون اوخشادی نار آغلادی من آغلادیم
اورک سوزون دیدیم تارا سیم لر اولدی پارا پارا
یاواش یاواش سیزیلادی تار آغلادی من آغلادیم
دیدیم که حق منیمکیدی باشیمی چکدیلر دارا
طناب کسنده بوینومی دار آغلادی من آغلادیم
جعفری ام بویوم بالا غم سینمده قالا قالا
یار جانیمی آلا آلا یار آغلادی من آغلادیم
((هوشنگ جعفری))
http://sayeye-sepid.persianblog.ir/post/51/


text:
مسألة: لو قلنا بأنّ المناط فی اعتبار تقدیر البیع فی المكیل و الموزون و المعدود بما یتعارف التقدیر به هو حصول الغرر الشخصی
اؤلچو، چكی و سایینین مبیعده _هر شئیین اؤزونه اویغونوندا_تقدیر اولماسینین معیاری، شخصی غرر اولورسا نتیجهده اونلارین هر بیرینین اؤزونه اویغون اولمایانینی دا تقدیر ائتمك اولار. (مثلاً سایی تقدیر اولونمالی شئیی چكی ایله ساتاسان و ساییر.) غرر اونونلا آرادان قالدیریلدیغی تقدیرده. بلكه هئچ بیرینی (چكی، اؤلچو و سایی) تقدیر ائتمهدن مبیعی موشاهیده یولو ایله ساتماق اولار.
لاكین بو ساحهده قئید اولان خبرلرین ظاهیری، شخصی غرری مولاحیظه ائتمهدن اونلارین تقدیرینی مؤعتبر ساییب. (نؤوعی غرر معیاردیر.) مونازیعهیه سبب اولان غرر بابینی باغلاماق حیكمتینه گؤره. موعامیلهلرین چوخوندا ایكی طرفین موعامیله زامانی فعلی راضیلیغیندان علاوه، بعضی خصوصیّتلرین اعتیباری ایله او غرری رفع ائتمك طلب اولونوب.
بئلنچی اولدوغوندا (نؤوعی غرر معیار اولاندا) سؤز و اعتیراض بعضی موقدّراتی، موتعارف اولمایان شئیلرده تقدیر ائتمهسیندن گئدیر.
دئییریك: عالیملر اؤلچولن شئیی چكی ایله ساتماقدا و اونون عكسینین جاییزلیگینده و غیری جاییزلیگینده ایختیلافلی اولوبلار. اوچ قووللا.
اوچونجوسو: اؤلچولن شئیی چكی ایله ساتماق اولار آما عكسینه اولماز. چونكی چكی اؤلچونون اساسیدیر و داها ضابیطهلیدیر. بودو بوندان غیری دئییل كی اؤلچویه راحاتلیق اوچون اوز گتیریلیب. «الدروس» كیتابیندان نقل اولونانا اساساً سَلَم بئیعینده موطلق اولاراق جاییزدیر. (هم اؤلچولنی چكی ایله ساتماق اولار و هم چكیلنی اؤلچو ایله ساتماق اولار.) بئله دئییر: «سَلَم بئیعینده اؤلچولنی چكی ایله و یا چكیلنی اؤلچو ایله آلیرسا صحیحدیر. وهبین ایمام صادقدن (ع) ائتدیگی روایت اساسیندا».
[شئیخ انصاری دئییر:] ائله بیل شهیدین بو روایتدن نظرده توتدوغو آشاغیداكی روایتدیر: وهب، جعفردن او دا آتاسیندان او دا حضرت علیدن (ع). حضرت علی (ع) بویوردو: «سَلَف بئیعینده چكیلن شئیی وئریب اؤلچولن شئی آلماق و اؤلچولن شئیی وئریب چكیلن شئی آلماغین عئیبی یوخدور».
بو روایتین سندیده قصورلودور دلالتیده.[سندی، وهبدن نقل اولدوغونا گؤره و دلالتی] بونا گؤره كی روایتین ظاهیری چكیلن ثمنی وئریب اؤلچولن مبیعین آلماق و اونو عكسینی جاییز بیلیر. اوندا بئله تقدیر اولماییب كی اؤندن ساتیلان مبیعین اؤلچولنی چكی ایله ساتیلماسی و یا عكسینه ساتیلماسی جاییز اولسون. شئیخ طوسینین بو روایتی زئیتونو ثمن كیمی یاغا وئریلمهسی بابیندا گتیرمهسی منیم بو سؤزومو تصدیق ائدیر. (زئیتون وئرهسن و یاغ آلاسان)
مسألة لو قلنا بأن المناط فی اعتبار تقدیر المبیع فی المكیل والموزون والمعدود بما یتعارف التقدیر به هو حصول الغرر الشخصی، فلا إشكال فی جواز تقدیر كل منها بغیر ما یتعارف تقدیره به إذا انتفى الغرر بذلك، بل فی كفایة المشاهدة فیها من غیر تقدیر أصلا.
لكن تقدم: أن ظاهر الأخبار الواردة فی هذا الباب اعتبار التقدیر من غیر ملاحظة الغرر الشخصی، لحكمة سد باب الغرر المؤدی إلى التنازع، المقصود رفعه من اعتبار بعض الخصوصیات فی أكثر المعاملات زیادة على التراضی الفعلی حال المعاملة.
وحینئذ فیقع الكلام والإشكال فی تقدیر بعض المقدرات بغیر ما تعارف فیه، فنقول: اختلفوا فی جواز بیع المكیل وزنا وبالعكس وعدمه على أقوال،
ثالثها: جواز المكیل وزنا ، دون العكس، لأن الوزن أصل الكیل وأضبط، وإنما عدل إلیه فی المكیلات تسهیلا.
فالمحكی عن الدروس فی السلم جوازه مطلقا، حیث قال: ولو أسلم فی المكیل وزنا وبالعكس فالوجه الصحة، لروایة وهب عن الصادق علیه السلام ، وكأنه أشار بها إلى روایة وهب، عن جعفر، عن أبیه، عن علی صلوات الله علیهم، قال: " لا بأس بسلف ما یوزن فیما یكال، وما یكال فیما یوزن " .
ولا یخفى قصور الروایة سندا ب " وهب "، ودلالة بأن الظاهر منها جواز إسلاف الموزون فی المكیل وبالعكس، لا جواز تقدیر المسلم فیه المكیل بالوزن وبالعكس، ویعضده ذكر الشیخ للروایة فی باب إسلاف الزیت فی السمن
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
آیت الله خامنهای: "دوشمانلار اسلام دؤولتینه مسئله دؤرهتجِک بۇلدی"
ایران ینگ روحانی یۇلباشچیسی ایران داقی واقالار باراسیندا ایلکینجی گِزِک بیانات بردی
ایران ینگ روحانی یۇلباشچیسی علی خامنه ای ایلکینجی گِزِک ایران داقی واقالار باراسیندا بیانات بردی.
خامنه ای،
"نأچه گۆن اۇزالقی واقالاردا، ایران ینگ دوشمانلاری پول، یاراغ، سیاسات و حۇوپسوزلیق ادارالاری یالی دۆرلی مۆمکینچیلیکلری بیلن بیله لیکده اسلام دؤولتینه مسئله دؤرهتجِک بۇلدی" دیدی.
بو مسئله باراسیندا سؤزلری نینگ باردیغینی آیدان ایران ینگ روحانی یۇلباشچیسی "واغتی گِلِنده عزیز حالقیمیز بیلن مسئله باراسیندا گۆررۆنگ ادرین" دیدی.


text:
ایراندا موسیقی ساحهسینده فعالیت گؤسترهن، ائو شرایطینده، قانونسوز کیچیک ایستودییالاردا گیزلی شکیلده ماهنیلار یازدیران و اونلارا کلیپ چکدیردیکدن سونرا سوسیال شبکهلرده یایان ۲۱ گنج موغنی حبس ائدیلیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده ایرانین هورموزگان ایالتینین عمومی تهلوکهسیزلیک پولیسینین رئیسی، پولکوونیک علی اصغر عیبادی نیک معلومات یاییب. او بیلدیریب کی، حقوق-محافظه قوهلرینین توتدوغو گنجلردن ۱۲-سی کیشی، ۹-او ایسه قادین موغنیدیر:
«بو شخصلر، اؤزلرینه مخصوص قانونسوز ایستودییالاردا اخلاق و ایسلام دیرلرینه ضد ماهنیلار یازدیریب، اونلارا کلیپلر چکدیردیکدن سونرا اونو ویرتوال عالمده و پئیک واسطهسیله خاریجدن اؤلکهیه یاییلان دوشمن تلئکاناللاریندا یاییرمیشلار».
حبس ائدیلهنلر بندر عباس شهریندهکی پولیس بؤلمهسینه آپاریلیب.


text:
داسی (کریماوف) آغامینین انقلابی فعالیتی
من، آتامین انقلابی فعالیتیندن یازماغی اؤزومه بورج بیلیرم.
داسی (کریماوف) آغامی عبدالکریم اوغلو، ۱۹۰۰-جو ایلده جنوبی آذربایجانین اردبیل ویلایتینین هوشنه کندینده اکینچی عائلهسینده آنادان اولموشدور. او، مشروطه اینقیلابیندان سونرا، ۱۹۱۱-جی ایلده یوخسوللوق اوزوندن اؤز والیدئینلری ایله بیرلیکده شیمالی آذربایجانا، ایندیکی بولبوله قصبهسینه (کندینه) مهاجیرت ائتمیشدیر. آغامی عبدالکریم اوغلو قیسا بیر واختدا والیدئینلرینه کؤمک ائتمک اوچون سوراخانی نئفت بوروقلارینا ایشه دوزلیر. باشقا نئفتچیلر کیمی قوروجولوق ایشلرینده چوخ یاخیندان ایشتیراک ائدیر. بو ایشگذارلیغی ایله او تئز بیر زاماندا اوستا کؤمکچیسیندن بوروق اوستاسینا قدر یوکسلیر.
۱۹۳۷-۳۸-جی ایللرده ایرانلیلاری ایرانا و اورتا آسییانین ان اوجقار یئرلرینه سورگون ائدرکن او، یاخین آداملارینین بیر چوخونو ایتیرمهسینه باخمایاراق، یئنی قوردوغو عائلهسی ایله بیرلیکده یئنیدن ایرانا، دوغما هوشنه کندینه گلیر. ایراندا آلوولانان آزادلیق حرکاتینی گؤرور و اونا یاخین قوهوملاریندان باشقا، اینانیلمیش وطنپرور اوغوللار علاقه ساخلاییر.
او، بوتون شعورلو حیاتینی شانلی «۲۱ آذر» حرکاتینا صرف ائتمیشدیر. او، گیزلی حزب- توده نین (ایران خلق پارتییاسینین) عضوو اولدوغو واخت (ممی)، اما آذربایجاندا آچیق مبارزه ایللرینده ایسه داسی آغامی آدی ایله تانینمیشدیر.
گؤزل تشکیلاتچی اولموش بو آدام ۱۹۴۵- جی ایلده ایراندا، خصوصاً، آذربایجاندا آلوولانان انقلابی مبارزه نین اؤن جرگه سینده گئدنلردن بیری اولموشدور.
«۲۱ آذر انقلابینین غلبه سی اونون قلبینین سئوینجینه چئوریلمیش و فرقهنین بوتون تاپشیریقلارینی یئرینه یئتیرمهیه خصوصی سعی ائتمیش، شاهدان قالما سلاحلارین خانلاردان، بئیلردن، مولکدارلاردان آلینماسیندا یاخیندان اشتراک ائتمیشدیر. او، هر شئیدن اول وطنپرور ایدی.
۱۹۴۵- جی ایلده «۲۱ آذر» حرکاتینین تاریخی غلبهسیندن سونرا بیر وطنداش کیمی او، پیله چایی کندلرینده اولان بوتون آچیق فکرلی گنجلری بیر یئره توپلامیش، فرقه سیرالارینا جلب ائتمیشدیر. آغامی داسینین فداکارلیغی، ایشگذارلیغی، وطنپرورلیگی تئز بیر زاماندا اردبیل شهر کومیته سینه ده چاتیر. او، پیله چایی کمیتهسینه صدر وظیفهسینه سئچیلیر. اونا، فعالیتینه گؤره ان شرفلی مئدال وئریلیر.
بوتون بو ایشلردن سونرا، ۱۹۴۶-جی ایلده آدف-نین موقتی گئری چکیلمه سی زمانی او عائله سیندن بیر نئچه واخت آیری دوشور. لاکن چتینلیکلرینه باخمایاراق، آغامی کیشی اؤز انقلابی مبارزهسینی شیمالی آذربایجانین شکی شهرینده شرفله داوام ائتدیریر.
او، شکی شهر کمیتهسینین تشکیلینده الیندن گلنی ائدیر. گئجه- گوندوز مؤسیسه ده ایشلهمکله برابر گنجلری ده یاددان چیخامیر. او، گنجلرین ساوادسیزلیغینین لغو اولونماسینا چوخ چالیشیردی. آتام جاوانلارین گئجه کورسلاریندا اوخوماسینا یاخیندان کؤمکلیک ائدیردی. آغامینین لاتینجا ساوادی چوخ گؤزل ایدی. اونون فکری یالنیز جاوانلارین ساوادلانماسی ایدی.
گؤزل خاصیتلی، ناموسلو فرقهچی، اصل وطنپرور اولان آغامی کیشی بوتون مهاجیرت ایللرینده شکی شهرینین تیکینتی- تعمیر اداره سینده، تصروفاتدا جانلا-باشلا ایشلهدیگیندن او واختین شرفلی موکافاتی- لئنین اوردئنی ایله تلتیف اولونور.
آغامی شهر کمیته سینین بوتون ایشلرینده فعال ایشلهمیش، امهیی اولموشدور. اوزون ایللر اونونلا ایشلهمیش آداملار بو انسانین یورولمازلیغینا، مردلیگینه، انسانلیغینا، وطنپرورلیگینه، بیلیگینه حسد آپارمیشلار.
او، عمرونون آخیرینا کیمی کمیته ایشلرینده ایشلهمیشدیر. افسوس کی، اوزون سورن خسته لیکدن سونرا ۱۹۷۳- جو ایلده وفات ائتمیشدیر.
(داسی) کریماوف صیاد آغامی اوغلو
۲۰۱۷.۱۱.۲۲ - جی ایل


text:
ايران خاريجي ايشلر ناظيرليينين سوؤجوسو بهرام قاسيمي آمئريكا بيرلشميش شتاتلارينين ايرانا قارشي تطبیق ائتدییی سانکسیالارین (تحریم) 10 ایل اوزادیلماسینا مناسیبت بیلدیریب.
آخار.آذ خبر وئریر کی، خاریجی ایشلر ناظیرلییی رسمی سی قرارین نووه راضیلیغینین لغوی ایله نتیجه لنجگینی دئییب:
"اؤلکه رهبرلیینین داها اونجه ده دیله گتیردیگی کیمی، نماینده لر پالاتاسی و سناتین ایرانا سانکسیالارین اوزادیلماسی ایستاقامتینده کی قراری نووه راضیلاشماسینا ضددیر".
اؤلکه سینین راضیلاشمایا صادیق قالدیغینی، آنجاق لغو اولوناجاغی تقدیرده لازیمی حاضیرلیغا باشلایاجاقلارینی دئین قاسیمی خاریجی ایشلر ناظیرلیگینین نووه راضیلاشماسینا نظارت شوراسی نا حسابات وئریله جگینی بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی ایرانا تطبیق اولونان سانکسیالارین داها 10 ایل اوزادیلماسی باره ده قرار ایکی هفته اول نماینده لر پالاتاسیندا، دونن ایسه سنات دا سس چوخلوغو ایله قبول ائدیلیب. قانونون قوه یه مینمه سی اوچون پرئزیدئنت باراک اوبامانین تصدیقی لازیمدیر.


text:
دونالد ترامپین آمئریکا پرئزیدئنتی کیمی فعالیته باشلاماسی ان چوخ آلمانییادا ناراحاتلیق یارادیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آرتیق آلمانییا رسمیلری آرد-آردا بیاناتلار سسلهندیرمهیه باشلاییبلار. بئله کی، ژورنالیستلره آچیقلاما وئرهن آلمانییا خاریجی ایشلر ناظری فرانک والتر شتاینمایر اؤلکهسینین ترامپ دؤوروندهکی آغیر دؤنهملره حاضر اولماسی گرکدیینی بیلدیریب:
«من امینم کی، برلین واشینگتوندا اونو دینلهیهن شخصلری تاپاجاق. اونا گؤره کی، بو دونیادا حتی ان بؤیوک اؤلکهلر بئله طرفداشلارا احتیاج دویورلار».
کانسلر آنگئلا مرکل ده هله اومیدینی ایتیرمدیینی بیان ائدیب. او، آمئریکا ایله تیجارت و حربی خرجلر مسئلهسینده کمپرومیس الده اولوناجاغینا اومید ائتدیینی بیلدیریب.
ئرکلدن اول چیخیش ائدن کانسئرین معاوینی زیگمار گابریل ایسه برلینین اقتصادی جهتدن دایانیقلی اولماسی گرکدیینی بیلدیریب:
«آوروپا یئنی اقتصادی ایستراتئگییانین یارادیلماسینا حاضر اولمالیدیر. بو بیزه ترامپین پروتکسیونیست تیجارت سیاستیندن قورونماق اوچون لازیمدیر».


text:
کیچیک، تمیز دونیاما، اویون یاراشیق ایدی.
یولداشلاریم، دؤورهمده،هامیسی شاد، کینهسیز
بیر آن کوسو اولسایدی، گئنه باریشیق ایدی.
قارانلیق، قورخولویدی، اما اوندان قاچمازدیق،
گئجهلر ناغیللاردا شیرین، تمیز محبت
بیزی باریشدیراردی.
ائله بونا گؤره ده،
کؤنلوموزون قاپیسین کینهلره آچمازدیق.
ائله بیل گؤزلریمیز گئجهلر ده گؤرردی،
اولدوزلار آی-گونش تک بیزه ایشیق وئرردی.
کئچری کیچیک بولود گونون اوستون آلسایدی،
بیلیردیک گون چیخاجاق، بولود دا قالمایاجاق.
گئنه ده دستهلشیب، دورماییب باغیراردیق،
گونشی نغمهلرله قوناق دا چاغیراردیق.
«گونوم گئدیب سو ایشسین،
آبی دونون دهییشسین…
گونوم، چیخ، چیخ».
زامان، ناققا بالیق تک، اوشاقلیغیمیاوددو،
کئچری غملریمین، کیچیک سئوینجلریمین
یئرین بؤیوک کدرلر، سؤنمز کینهلر توتدو.
گونش بیزیم اؤلکهدن اوغورلاندی، توتولدو،
ایستی ایشیق چئشمهسی قورودو و قورتولدو.
ایندی ایللردن بری گئجهلریمیآیسیز،
گوندوزلریمیگونسوز باشا چاتدیریرام من.
بؤهتان، یالان آلدانمیش یوردوموزو بورویوب،
شادلیغین، سعادتین کؤکو دیبدن قورویوب.
هئچ زاد قارانلیق کیمیمنیم کؤنلومو سیخمیر،
او گؤزهل اوشاقلیغیم بیر آن یادیمدان چیخمیر.
ایندی نئجه تابلاشیم بیر بئله قارانلیغا؟
بیر ده دوشونورم کی، گونش تکجه بورادان یوخ،
آیری اؤلکهلردن ده یامانجا اوغورلانیب.
بونو دا دوشونورم: او قارانلیق زیندانی
اوشاقلیقدا اوخویان نغمهلر ییخا بیلمز،
او قارا دوستاقلاردان یالقیز سس چیخا بیلمز.
آتا-بابا سؤیلهین «دمیر چاریق» کؤهنهلیب،
ایندی بو چتین یولدا دمیر آیاق لازیمدیر.
دمیر عصا آتیلیب، ناغیللارا قاتیلیب،
ایندی پولاددان توفنگ، حدسیز-حسابسیز فیشنگ،
خالقین سؤنمز عشقیندن بیر ده دایاق لازیمدیر.
هر کس سئوسه گونشی باشقا سئوگیسین آتار،
یورولوب یولدا قالماز، اونودار اؤزونو ده.
اوزاق داغلار دالیندان گئدیب گونشی تاپار.
اوجا سسله دئییرم:
من گونشی سئویرم!
من گونشی سئویرم!


text:
آلئکساندر قرین. عسگرین فیکیرلری
-"عسگر کیملیییم عادی کیملیییمدن آرالانیب، آرتیق منیم ایستهییمدن آسیلی اولمایاراق، قاچماقدا ایدی."
________________________________________
آلئکساندر قرین(ائوسکی)
سونگو(سرنیزه) دؤیوشو
(حئکایه)
(روس دیلیندن اوستاد آراز گوندوز چئویریبدیر)
کؤچورن: حامید مورسلی
________________________________________
بوتون گئجهنی گؤزومو یوممامیشدیم.
سؤزون دوزو، قورخموردوم، آنجاق ایندییهدک سنگرده دالدالانیب اوزونو گؤرمهدیییم دوشمنله آتیشماقدان بوسبوتون فرقلی اولان، اونونلا بیرباشا اوز-اوزه گلهجهییمی دوشوننده برک هیجانلانیردیم.
ایندیدن او آنلاردا هانسی دویغولاری کئچیرجهییمی بیلمک ایستهییردیم...


text:
روسییا فدراسییاسی یاخین گلهجکده اؤزونون آوراسییا ماتئریکی و کئچمیش اس اس ار ای مکانیندا تأثیرینی ایتیرجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا «ایستراتفور» شیرکتینین حساباتیندا یئر آلیب. حساباتا اساساً روسییانین تأثیرینین ضعیفلهمهسینه شرایط یارادان عامللردن بیری ده اؤلکهنین دموگرافیک وضعیتی اولاجاق. بئله کی، ۲۰۵۰-جی ایله قدر روسییانین اهالیسی ۱۰% آزالاراق، ۱۲۹ میلیون نفره دوشهجک:
«آمریکانین اهالیسی همین زامانا قدر ۲۰%-دن چوخ آرتاجاق. روسییادا ایسه ائتنیک سلاویانلارین سایی آزالاجاق. بو دا اؤلکهنین سیاسی و مدنی ایدنتیکلیینده بؤیوک چتینلیکلر یاراداجاق. دموگرافیک فعالیت مسکوایا قارشی اونون هانسی ایستیقامتده سیاست یوروتمهسیندن آسیلی اولمایاراق، داوام ائدجک. اوستهلیک، آوراسییانین پوستسوویت اهالیسینین سایینین آرتماسی بؤلگهده دومینانت رول اوینایان روسییانین مؤقعلرینین بؤیوک تهدیدله اوزلشمهسینه سبب اولاجاق».


text:
اویان نیوز : داووداوغلو: بیزیم سیاستیمیزین هئچ بیر مرحلهسینده مذهب فاکتورو رول اوینامامیشدیر
خاریجی ایشلر باخانی احمد داووداوغلو، تورک خاریجی سیاستینده مذهب آیریمینا یئر اولمادیغینی وورغولادی.
بؤلگهده سیاسی بیر دئپرم یاشاندیغینا دقت چئکن داووداوغلو، “کیمسه آنلیق شکیللرله نه تورکیهنی نه حکومتی سوچلاسین” دئدی.
داووداوغلو، ایستراتژیک دوشونجه انستیتوسوندا، خاریجی سیاستدکی سون گلیشمهلری دگرلندیردی. داووداوغلو بونلاری سؤیلهدی:
“هئچ بیر شکیلده سنی شیعه، عرب کورد، عرب تورک کیمی قارشیدلیقلارا ایجازه وئرمریک. بیزیم سیاستیمیزین هئچ بیر مرحلهسینده مذهب فاکتورو رول اوینامامیشدیر. اگر بیر آزلیق رژیمی و مذهبی بیر قورولوش وارسا سیز ده طبیعی اولاراق اکثریتین طلبلری یانیندا یئر آلمیشسانیز بئله بیر گؤرونتونو استثمار ائدنلر چیخابیلیر. تونسده بن علی، لیبیده قذافی، میصیردا مبارک سنی ایدی. اونلارا قارشی تعقیب ائتدیگیمیز سیاست ایله اسد و مالیکیده قارشی تعقیب ائتدیگیمیز سیاستده بیر فرق وار می؟ عینی ایلکهلری سؤیلهییریک. خالقینیزین سؤیلهدیکلرینه قولاق وئرین دئییریک. اؤزللیکله سوریه باغلامیندا چونکی عراقدا ایشلهین بیر یاپی وار. بیر مدت داها اوغراشاجاغیز هر کسین صبیرله یاخینلاشماسی لازیم یاشانان کیچیک بیر دئپرم دئییل. سیاسال بیر دئپرم یاشاییر کیمسه آنلیق شکیللرله نه تورکیهنی نه حکومتی سوچلامایا قالخماسین سورهجی آنلامایا چالیشاق هپ بیرلیکده. “
ت.ر.ت. ترکی