text:
غربت وطن عاشقی
(قسمت اول)
...
جانم دارغور وطنیمون سوت قایماغنا
یولداشلارون تویوندا اویناماغنا
آخار سویونا بیر داش آتاردم
یوخوم هاردا گَلسِیدی اوردا یاتاردم
یوخوا گِدین جخ مین آرزولارا چاتاردم
آتام چاغراندا اویانب قاچاردم
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
تُوی اولاردی وطنده ،عاشغ گَلَردی چالماغا
یانغ کَرَمی زاکاست ورَردیم اویناماغا
ایندی غوربَته اِشیدورَم یانوغ کرمی
اورَک دولور گوزلَر دوشور آغلاماغا
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
سن سیز اورَگیم غم یوردو اولوب
سیفَتیمون قرمزوسی غوربَتده سولوب
اورَگیم بَدَنیمه شهید اولوب
سوروشان یوخدو بو آیرلغ نَدن اولوب
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
بغدالغ چَمنده گَزَردیم، چخاردم داغا
بازن ایستی دوشَردی، اَیلَنَردیم باغا
کَچینون باشین توتاردم، آنام اونان سوت ساغا
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
اتام یِر اَکَردی، گِدَردیم اوکوزون گاباغندا
گوشلار یوا باغلاردی آغاجون بداغندا
آیران آشی قایناردی آنامون اوجاغندا
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
بایرام گَلَنده،گِیینَردی تَزَ پالتار قارداش،باجلار
چخارتدی یادتان بوتون آجیلار
دسمال ساللاردغ چرشنبه آخشامی
اوندا هَله بیلمَزیدیم اِو صاحبی گَلَنده ، قاشماغی
یاتدان چخ ماز هَله آتامون آلدوخی باشماغی
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
چوبان چاغراردی: گَل آپار قویونلارون دوغوب
گاه چغراردی: گویونلاری جاناوار بوغوب
سِوینَردوخ گونشی قزی دیَنده : اوغول دوغوب
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
قلم سینایدون بوگونلَری یازاندا فالما
اوت دوشور یازدوخ چا بو جانما
ایندی او گونلَر، خاطره اولوب
یازوغ اورَک قوربَتده هانسی گونون خوش اولوب
جانم بو تِزدغ لا گوجالما
یاشلارم گوزومون آلتنان آرخ آچب
اورَگیم ،سوت اَمَر اوشاخ کیمی وطَنیمه آجب
اما فیکر اِتمه رسول نامَرده آغز آچب
*********************
(قسمت دوم)
.......
بو سوزلری آچماغا ،واردور نظریم
دیریم سیزده بیله سوز
اومیدیم واردور سیزده منیم کیمی سویلیه سوز
کئجه گونوز اولاسان، اولمیه سان سن اِوینده
همیشه یاد اِیلِیور ، فیکرینن چخمور آتانون
دِی اوغول اوتاما ،سال یِرع سن بو موسیبَتی
هاچاناجاغ گیزلیه جاخسان آتادان بومحبّتی
آتانون چکدیینی ،سن کیمی اولاد بیلمَز
آتالغ دردینی، آتا اولماسا هِچکس بیلمز
دِمیرم آتا اولمیشام ، آتالغ دردینی بیلیرم
یوخ جسارت دی،سیزدن گاباغا من کِچمیرَم
اما بیر محبّت دردینی، سالب الله بو اورَگی
آتایا جان دیَرَم ، وارام همیشه کمگی
تَکجه جاوانلغ قرورین سالا بیلسم یره من
بیر ذره زحمتینی جوبران ایلیه بیلَرَم من
گئجه گونوز ایشلَیب یتیش مَگی دی ایشی
ایندی فیکر اِتمه گوجالب توکولوب دیشی
بیر آز اوشاغلغدا فیکر ایلیون ،اِدون خَیال
ایندی نه اولوب، اَلدن سیزی آلب عیال
آنانون لای لای دِمگی ، نئجه حسرتدَ گویوب بو اورَگی
سنی سوتنَن بِیّدیب، تاکی ییه سن چورَگی
گئجه لر یاتمایاردی، تاکی سن آزاد یاتاسان
آرزوسیدی یکه لب، یریب سنده گاچاسان
آرزوسی وار آنانون ، چاغراندا گوجاغنا گاچاسان
اوسندن گاباغ گاچاردی، مبادا بیردن یخلاسان
تاباغدا پارا چورک اولسایدی، سنینیدی دِمیشوغ
اوزلری آج یاتاردی، سنه دیَردی بیز یِمیشوغ
آرزوسی وار آتانون اولادی اولسون بیلگی
آرزوسی وار آنانون سِویندوره اولاد اورَگی
خوش اولا اولادون حالنا
راضی سالا آتاسن آناسن
بِله اولادی گوروم مین ایلَّرجه خوش یاشاسون
*********************
(قسمت سوم)
خجالت
خجالت سیلی سی سایه سالب اوزومَ هِچکس اینامر داها سوزومَ
طاقتیم یوخدُور هِچ دوزومَ نِجَع قاییدم بیرداها کندیمَ
کیمی تاپم قولاغ ورسون دَردیمَ سوز یاراسین نِجَع گورسَدیم قَلبیمَ
نَقَدَر دونیامیز ایکیدی هِچ بیملزدیم کیم کیمیدی
ایندی کی ترک ایلَدون منی قورو خاطرَلَرنن تَک قویدون منی
تَزَ بیلیرَم دَرد نَـــــدی جوت یاشاماق ، تک نَدی
او زمان کی عاشقانه یازردم گئجلر سَنون عشقوندَ یاتردم
ایندی یوخوسوز قالرام آواره یازدوخلارمی ادیرم پاره پاره
گئجه گونوز قالون منیم کیمی آواره منی یازدوخلارمنان آیرانار ، آواره
مگر لیلی مجنون نان کِچمیشیدی یا فرهاد شیرینَ یتیشمیشیدی
نِچَه ایلّردَ مَنَ یار اولدون ایندی نَیدی منَن یورولدون
مَن دِمیرَم گِئتمَ دایان بیلیرَم پشمان اولاجاقسان بیرزمان
گِئد لب لَرون همیشه شاد اولسون مَنیم تَک باشیم ســـاغ اولسون
تعداد بازديد: [2860] | نسخه قابل چاپ


c: text/html

text:
اولکامیز- دکتر ارازمحمد سارلی : ۶نجی دی آیی ۱۳۹۶ گچن گون قزلجه آق امام دا، استاد اراز بردینگ چادرینا باردیم. همه تانیش یوزلری گورودم. قزلجه لرینگ دأبينده، چادر اوچی بیلن ییقلیار. بأشی یدی سی دییپ چادر ساقلانمایار.
[ ]اول یرده مرحومینگ اوغلیندان، قارداش لاریندان تا دوست یارلارینا تابشیردیم، استادینگ یازان شغر دیر مقالا و بیله کی اثرلرینا سره ساپ بولوپ، نشر ادمه ک مقصدینده بولسون لار و منم کمک ادرین دییپ آییددیم. ینه فراغی جورنالیندا یوریته بولوم استاد اوچین چاپ ادریس دییپ حکیم، حلیم، و خاص دوستی ارازعلیه هم آییدیم مقالا و خاطیرالارینی یازسین لار دییپ گورکزمه بردیم.
[ ]سونگ، قزلجه دان چقیپ باشلامدا، استادلار جبار قلی مارامایی و تاقی پورمند دن، قایتادان قایتا جانگ گلدی، بیر دوشوشیق بولسا دییپ ایسلگ بیلدیردی لر. منم ماشینینگ فرمانی نی گنبده ساودیم.بو تانیمال شاهیرلاریمیز بیلن دوشوشایین دییپ.
[ ]بو ادبی اوتورشیق، استاد پورمندینگ اویینده گچدی، (اونونگ ساچاق، سیلاغ حورماتینا کوپ منت دار.)
[ ]بو مجلس ده من و شاهیر جبارقلی، استادپورمندینگ شغر اوقی شینا دنگ سالیپ اوتوردیق. اول شیله بیر دورلی ماضمون لاردا، شغر آدیپ دیر و بیرناچه کتاب ادیپ دوزوپ دور. بو یاشولی استاد ، کتابلاری نشر ادمگ بارادا، مانگا گنگش سالیپ ایلالاشیق لی گوررونگ لر گچریلدی.
[ ]استاد اثرلرینی ، دینگه ترکمن دیلینده شغر دال ده، بیلکم، ترکمن نثرینی هم اوکده لیک بیلن نتیجا یتیریپ دیرلر. اونونگ شیله بیر دوران دویغی لارینا تعظیم ادمک گرگ دیر. قالامی المیدام ییتی و یاشی اوزاق بولسون.
[ ]ینه بیر ایلالاشیلان گوررونگ، اوچ شاهیریمیزینگ خذمات لارینا حورمات دییپ اولی دابارا گچرمک بارا دا بولدی. جبار قلی هم بو گوررونگا ایترگی بردی. اولار احمد سارلی، تقی پورمند و شاهیر آق دیر لار. بلکم بو بییک لرینگ هم خذمات گونینی طوی توتوپ بیلی لینگ ..

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
شهادتین(ایکی ایسلام تصدیقی)
ایکی تصدیق یا ایکی ایسلام سوزو
عرب دیلی: اَشهدُ انْ لا اِلٰهَ الا الله -تصدیق ائدیرم اللهدان سونرا بیر تانری یوخدور.
عرب دیلی: اَشهدُ انَّ محمّداً رسولُ الله-تصدیق ائدیریم محمد(ص) تانرینین گؤندرمیشیدیر ( پئیغمبریدیر).
بیر کیمسه بو سؤزلری دئدیکده ایسلام دینین قبول ائدیب و موسلمان اولار. بو سؤزلری دئمک گرک بیله بیله و هر کیمسه اؤزو اورکدن دئسین بو سؤزلری. زور یا جبر ایله دئمک یا مسخره و شوخلوق اوچون دئمک یا نومایش وئرمهیه گؤره دئمک ایسلام اوچون تصدیق ساییلمیر. شخص گرک اورکدن و بیله بیله و عقل و دانیشیق اوزوندن بو سؤزلری دانیشا و قبول ائده و ایسلام دینینه گله.
بو دانیشیق هر نامازین ایکینجی و آخیر رکعتینده دئیلیر. بو سؤزلر اذان و ایقامهده جارلانیر و هر کیمسه اونو تیکرار ائتسه ثوابی واردیر.
باغلانتی یازیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- مکارم شیرازی، آیتالله ناصر. رساله توضیح المسائل. تهران: نشر قم، ۱۳۶۷.
- آیت الله العظمی حسینعلی منتظری."رساله توضیح المسائل" . تهران: انتشارات کیهان، ۱۳۵۹


text:
شهریار
0 گؤروش
یازار: سمیرا
ایسته میره م یار آغلاسین،چال تاری قوی تار آغلاسین
گول اویناسین خارآغلاسین،بوغازگولسون دارآغلاسین!
قوی یئره غم پیاله سین ،سیل گوزونون شلا له سین
آل گونشین حواله سین، شاخ قارا قوی قار آغلاسین
یارنه دن آغلاسین گرک؟،بویون بوکولسون آی فلک
دویونجا قویمادین گولک،سیخ ناری قوی نار آغلاسین
خزان یئلی اسن زامان،شخته آمان کسن زامان
یار یاریلان کوسن زامان،کیمسه کیمیم وار آغلاسین
توزدی دوماندی فیرتانا،اود یاغیلیب گولوستانا
دؤندر اوزون شبستانا ،ساغره یالوار آغلاسین
صبحه تیکیلدی گؤزلریم،داغلاری آشدی سؤزلریم
گیزلین آلوودی کؤزلریم، نی اؤلدی نیزار آغلاسین
ساقی گتیر قدح لرین،سرخوش اولاق درین درین
سئوگی توتا کینین یئرین،کین اؤزی زارزار آغلاسین
دریالارا اوزان آراز،جوم درینه قالما دیاز
مرکّب اول سؤزلری یا ز،داغ دا بولاق لار آغلاسین
جمعه 17 بهمن 1393


text:
وفی الصحاح الغره الغفلة والغارّ الغافل و اغرّه ار أتاه عل غرّة منه
مشهور لوغتشوناس جناب جوهری «الصحاح» كیتابیندا یازیر: الغره، غفلت معناسیندا و الغارّ، غافیل معناسیندادیر. «أغَرَّه»، یعنی اونا خبرسیز اولاراق گلدی. «إغتَرَّ بالشیء»ده، اونونلا توولاندی معناسیندادیر. «الغرر»ده بیر شئیین اولوب اولمادیغینی بیلمهمك معناسیندادیر. پیغمبر اكرم (ص) غررلی بئیعدن نهی ائدیب و او سوداكی بالیق و سماداكی قوش كیمیدیر و نهایتده بویورور: تغریر یعنی بو كی اینسان بیلمهدن اؤزونو غرر (تهلوكه) معرضینده قویسون. بیتدی.
فیروز آبادینیندا قاموسدا یازدیغینین خولاصهسی بئلهدیر: «غَرَّه غراً وغروراً وغِرَّة» [سونونجو] مغرور و غریر معناسیندادیر. میثال اوچون: امیر اونو توولادی و اونو باطیل اوچون طاماحلاندیردی. و نهایت دئییر: - «غَرَرَ بِنفسهِ تغریراَ وتغرة» یعنی اؤزونو تهلوكه معرضینده قویدو. [غرر كلمهسینه گلینجه] «غَرَر» كلمهسینی حركهلی اوخو. نهایت دئییر: «غارّ» غافیل معناسیندا، «اغترّ» غافیل اولدو معناسیندا، و «غِرّة» ده ایسمدیر. بیتدی.
ابن اثیر النهایه كیتابیندا «الغِرّه» كلمهسینی غفلت معناسیندا بیلیب اوندان نهی ائدندن سونرا دئییر: ظاهیری موشترینی توولایان و باطیلی مجهول اولان شئی. (تدلیس معناسیندا و شئیخ نهایتاً بو معنانی قبول ادهجك.)
ازهری دئییر: غررلی بئیع تعهّود و آرخایینلیق اولمایان شئیدیر. ایكی طرفی اونون كؤكوندن خبرسیز اولان بئیعلر اونا داخیلدیر. اونون هر هانسی بیر شئیینه جاهیل اولدوقلاری وضعیّتلرده. غررلی بئیع تكراراً روایتلرده گلیب و نهی اولوب. حدیثلرین بیری «مُطَرِّف»دن نقل اولان روایتدیر كی دئییر: منیم یالنیز بیر جانیم وار و اونو غرره آتماقدان چكینیرم یعنی اونو آرخایین اولمادیغیما طرف حمل ائتمهرم. ائله بونا گؤره شیطان «غَرور» آدلانیب. چونكی اینسانی آرخاسیندا سئومهدیگی شئیلر اولان سئودیكلرینه طرف یؤنلدر. نهایهنین سؤزو بیتدی.
«الأساس»، «المِصباح»، «المَغرب»، «الجُمَل» و «المَجمع» كیتابلاریندا غرری [خطر، یعنی] بیر شئیدن جاهیل اولماق معناسیندا ایضاح ائدیبلر. بو كیتابلاری اوچونده («المغرب»، «الجُمَل» و «المجمع»ده) سوداكی بالیق و سماداكی قوشو ساتماغی میثال ووروبلار. التذكره كیتابیندا یازیب: لوغتشوناسلار غرری بو ایكی موریدده (سوداكی بالیقلار و سماداكی قوشلار) ایضاح ائدیبلر. [شئیخ انصاری دئییر:] علامهنین توضیحدن منظورو میثالدیر. ظاهیر اولدوغو كیمی نهایهده قئید اولانلا بونون مونافاتی یوخدور. دوشون. (اولا بیلر بیری دئسین نهایهده قئید اولان مسأله بونونلا مونافاتی وار. آخی اوردا دئییر: ظاهیر موشترینی توولور و باطین مجهولدور. آما تسلیمدن صؤحبت گئتمیر. لاكین بوردا مجهول اولان مسأله تسلیم ائتمكدیر و توولاماق یوخدور. شئیخ انصار دئییر: یوخ، ائله ایتّیفاقاً بوردا دا توولاماق وار. ساتیجی موشترییه دئییر: پولو وئر توتوب سنه وئرهرم و ساییر. موشتریده بیر شئیلری حسابلاییب توولانیب آلیر.)
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
بویون سحردن ایندییهجن چهارِ غربی لاپ نالچهیرلرین عاشورا آخشامینا اوخشاییر. گؤزوم چیخدی قاپی گؤزوندن بوْیلانیب باخماقدان. آمما بو دئشیک ده اولماسایدی اؤزومو لاپ کور کیمیحیس ائدردیم. گئنه بو گؤز، باشیمیقاتیر. نئجه ده اولسا تکلیییمین یولداشیدیر بئله. هردن اؤز- اؤزومه دئییرم آخی سنه نه چهار غربیده نه کئچیر؟ سونرا دئییرم: «نئجهکی منه نه؟ قونشو قونشونون کیملیییندن، نهچی اولدوغوندان خبری اولماز بَه؟ مال- دؤولتینه، وار- یوخونا باش اوزالتمیرام کی، ایستیرم بیلم کیمدی؟هاردان گلیب، اصل- نسبلیدی یوخسا گؤبهلک کیمیائله آپارتوماندا گؤیهریب؟
آنام دا- آللاه سیزین ده اؤلنلریزه رحمت ائلهسین- ائله منیم کیمیقونشوباز ایدی. یای- یاز، قیش- پاییز وئجینه دئییلدی. ایکیندی چاغی ساماواری شاق- شاق شاققیلداردی. قونشولار قیریخ قوشون کیمیبیربهبیر گلیب أذان آللاه- أکبر دئییلهنهجان واختلارینی بیزده سوْواردیلار. بیر گون قاپی- قونشودان خبر اولماسایدی، آنام دئیردی: «گئنه بویون نالچهیرلرین عاشورا آخشامیدی!» سونرا ساماوار باشیندا قالیب قارالمیش چایی آرمودی ایستیکانلارا سوزوب، مژمئیینی ایتهلردی اوتاغین اورتاسینا، قونشولارین جؤورونو بیز چکردیک. گؤیلوموز اولماسایدی بئله، «ایچمیرم» دئیه بیلمزدیک. جورأتیمیزهاردایدی سوروشاق آبا، «نالچهیرلر» یانی نمنه؟ انقلاب گونلری او کوچهنی اوْدلاییب، قادینلارینی اوردان قوْواندان سونرا باشا دوشدوم کی تبریزین نجیبخاناسی ایمیش. هر دؤنه آنامین سؤزو یادیما دوشنده اؤز- اؤزومه دئییرم: «رحمتلیغین قیزی، سؤزوم یوخ کی یئر- یورد، مال- دؤولت عوضینه اوشاخلاریوا بیر خزینه سؤز میراث قویوب گئتدین، آمما یئر قورتولموشدو ائویمیزین سسسیز- ساکیت ایکیندی چاغلارینی نجیبخانانین عاشورا گونونون آخشامینا اوخشاداسان؟…»
اؤز آرامیزدی، بو قدیم آداملار دا چوخ أنایین ایمیشلرها… یاشاییشین هر اوزونو یارپاق دولماسی کیمیمثللر، متللر، کینایهلر ایچینه بوکوب أطراف آداملار تیکه توتارمیشلار. آمما دوغرودان دا بویون چهارِ غربی لاپ ائله نالچهیرلرین عاشورا آخشامینا تایدی.
سحر یوخودان دوراندان ایندییهجن اوْن دهفهدن چوخدو کی گئدیب قاپینین گؤزوندن باخمیشام. نه ایزی وار، نه توْزو. سس- صداسی خیپ یاتیب. بوراجان نه سو سسی قولاغیما دهییب، نه موسیقی سسی، نه ده تووالتینینهاواکئش تیریلتیسی. کئچن گئجه هئچ تووالته ده گئتمهییب. عادتیدیر گئجه یاریلاری بیردؤنه توووالته گئدیب، منیم قوش یوخومو باشیمدان اوچوردار. قانیمدا دئییل هر ایشه باش اوزالدیم، یوخسا ایستهسم قولاغیمیدیوارا دایاییب، سحرلر اوزونه نئچه اوْووج سو چیرپماسینی، دیش فیرچاسینین سسینی بئله ائشیده بیللم.
گئجه یاریلاری تووالته گئدندههاواکئشی ایشلتمیر کی تیریلتیسی آپارتومانا دولماسین، آمما خبری یوخدو کی قارین- باغیرساغینین تیریلتیسی یاتاق اوتاغیمین دیوارینی تیترهدیر.هانی او قدیم حیطلر… تووالت حیطین لاپ دیبینده اولاردی. تووالتده آدامیقارقا – قَجیر کیمیداغیتسایدیلار دا، ائو ایچیندهکیلرین خبری اولمازدی. ایندی بیول بو دار- دودهنک آپارتومانلاردا نه گل وار، نه گئت. نه سلام وار، نه علیک. آمما قونشو قونشونون جوجه باسدیرماسینین سسینی بئله ائشیدیر.
دئییرم ائوین تیکیلمهسین، نه خبریندی ایکی گوندن بیر، ایکی کوْل ساریمساقلا بیر قوجاق ایسپاناخ آلیرسان! نه بیلیم، بلکه ده أت- تویوغو تحریم ائلهین وئجیین، مئجیینلردندی . اولارهاااا. آپارتوماننیشینلیک آدامین باشینا هر اویون گتیرر. هله آپارتوماننیشینلیک بیر یانا، کهلیک باشینی قارا سوخان کیمی، آدام باشینی رنگ به رنگ کیتابلارین ایچینه سوخوب، دؤورهدن خبری اولماسا، ائله بئله اولار. دئییرم آخی یازیق بئچارا، گؤزوو آچ دونیایا باخ، نئینیرسن بو قدر کیتابی؟ یقین او کیتابلاردی کی بئینینی خارابلاییب، أت- تویوق عوضینه ایسپاناخ- لوبیا ایله قارنینی دوْیورو.
خالقین ائوینه قوجاق- قوجاق ائو أشیاسی، دؤشهنک، قوطو- قوطو قاب- قاجاق داشییاندا، چهارِ غربییه ده مئیوه قوطولاریندا کیتاب داشیدیلار. اوْن قوطوسونو اؤزوم قاپینین گؤزوندن سایدیم. هله ائوینه داشیدیقلاری بس دئییل دؤرد قوطوسونو دا دام یولونا قویوب. من خالقین ایشینه بورنومو سوخان دئییلمها، آمما ایکی گون قاباق چهارِ غربی ائودن ائشییه چیخجاق، دام یوْلونا ایشیم دوشدو. گؤز اوجو قوطولارین ایچیندهکی کیتابلارا باخدیم. یالاندان فایدا یوخ، حتی بیر ایکیسینی ده واراقلادیم. آمما منیم کاریما گلن بیر کیتاب یوخ ایدی.
بیر آیدی ماهانا آختاریرام اونو دانیشیغا توتوب، جیکک- بؤرکوندن باش آچیم. آمما قویروق أله وئرمیر کی وئرمیر. دئییرم آخی اونون قونشولوق دهبیندن باشی چیخمیر، منیم أدبیمه نه گلیب؟! گون اولوب بیر ایکی ساعات پنجرهدن کوچهنی گودموشم بلکه ائشیهدن گلنده اونونلا بیر ایکی کلمه دانیشیب، قونشولوق دئینیمییئرینه گتیریم. بونونلا بئله ایستهمهمیشم اؤزومو سیندیریم. اونا گؤره ماهانا ایله قاپینی آچیب، باشماق یئرینی قوردالامیشام، بلکه تانیش اولماغیمیزا بیر امکان یاراندی. او ایسه همیشه ألینده موبایل پیللهلردن یوخاری قالخیب، باشیله سلام وئریب، موبایل ایله دانیشا- دانیشا ائوینه کئچمیشدی. هردن بیریسیله دوغرودان دانیشماغینا دا شک ائلیرم. دئییرم بس من باشماق یئرینده قوردالانان کیمیاو دا منیمله دانیشماماق اوچون موبایل ایله دانیشماغی ماهانا ائلیر.
نامردین قیزی آدام دئییل کی، ساعاتدی ائله بیل. هر ایشی واختی واختیندادی. سحر یئددی ده یوخودان خورتداییر. سککیزده موسیقی سسی قالخیر. آدیم کیمیأمینم چای- چؤرهیینی موسیقیله یئییب، ایچیر. بیلمیرم او سئگاه سیزیلتیسیله نئجه ایشتاهاسی کور اولمور. منجه موسیقی کی چالدیرمادی، آدامیاختیارسیز یئریندن قالدیریب گؤبک آتدیرمادی، موسیقی دئییل کی، زیریلتیدی، سیزیلتیدی. قادام بئله موسیقییه!
ساعات دوققوزدا سس بیردن- بیره خیپ یاتیر. دوققوزدان اویانا منی هؤوشنه باسیر. قانیمدا فضوللوق یوخدوها، آنجاق بیر قونشو حؤکمونده او ائوده نهلر کئچدییینی، اونلارین یاخچی- یامانینی بیلمهلییم یا یوخ؟ گوناوْرتایاجان قاپییا آیاق دؤیوب، قولاقلاریمیشوشلورم بلکه چهارِ غربیدن بیر سس گلسین. او قدر قاپینین گؤزندن باخیرام کی گؤزوم سولانیر. منه دئین یوخدو سن کی اونون ساعاتلارینی یادداشیوا تاپشیریبسان داها نییه یومورتان ترسه دوشور؟ نئیلهییم، اونسوز نه ایشیم اوْلا بیلر؟… بیر گون بازارلیق ائلیرم، هفتهباشیناجان کئچینیرم. بیر گون پیشیریرم، اوچ گون یئییرم. و ایللا منیم نه وئجیمهدی خالقین یاشاییشینا باش اوزالدیم.
گوناوْرتادان بیر ساعات کئچمیش چهارِ غربیدن قاب- قاجاق سسی، یئمک اییسی قالخیر. من ایسه بورنوم ایی چکه- چکه اؤز یانیمدا اونون نه پیشیردییینی تخمین وورورام. گوناوْرتادان اوچ ساعات او یانا گئنه تووالتینهاواکئشینین سسی قالخیر…
دوغرودان نییه بویون چهار غربینین سسی چیخمیر؟ گؤرهسن باشینا بیر اویون گلیب؟ بلکه ییخیلیب باشی بیر یئره دهییب هوشو باشیندان چیخیب؟ آمما ییخیلسا تاپپیلتیسینین سسینی ائشیدهرم دااا. بلکه یاتدیق یئرده اؤلوب؟ اؤلوب ائلهسه کیمه خبر وئرمهلییم؟ کیمیوار کی؟ داشیناندان بویانا میلچک ده قاپیسیندا اوچماییب. هئچ آدینی دا بیلمیرمهاندا قالسین قوْهوم- طایفاسیندان خبریم اولسون!… دئییرم دوروم گئدیم قاپیسینی دؤیوم. یاخچی، قاپینی اوزومه آچسا نه دئییم؟ دئییم آدینی بیلمهدیییم قونشو، سس- صدان یوخدو، گلدیم گؤرم اؤلوبسن یا قالیسان؟ دئمز منیم اؤلوب قالدیغیمدان سنه نه فضول خانیم؟
بلکه من کار اولموشام چهار غربینین سسینی ائشیتمیرم!؟ قیناما، اولارهاااا
۱۷/۲/۹۶


text:
اوتوز ایللیک ساواش
اوتوز ایللیک ساواش ساواش ۱۶۱۸-۱۶۴۸ — آوروپادا آقالیق اۇغروندا: بیر طرفدن پاپلیغین، آلمانین کاتولیک کلیساسی دوکلارینین و لهیستان-لیتوانی بیرلیگینین دستکلدیی ایسپانیا و اوتریش هابسبورقلاری ایل; اوْ بیری طرفدن فرانسه ، سوئد، دانمارک، بیرلشمیش هولند جومهوریتی، اینگیلیس، روسیه، آلماننین پروتستانیزم دوکلارینین قوشولدوغو و چک، ترانسیلوانیا و ایتالیانین هابسبورقلار علیهینه حرکاتلارینین دا دستکلدیی ائتلاف آراسیندا ساواش.
وستفالی باریشی[دَییشدیر]
هابسبورق - علیهینه ائتلافین قوشونلاری بیرباشا ویانایا تهلوکه تؤرتدیکده ایسه هابسبورقلار باریش ایستهدیلر. اینگیلیس بورژوا اینقیلابینین میقیاسیندان و فرانسه دا باشلانان موطلقیت علیهینه - فروندا - حرکاتینین گئنیشلنمهسیندن ناراحات اوْلان فرانسه ، ۱۶۴۸-جی ایلده وستفالی باریشی ایمضالادی. طرفلرین ساواشیه سوْن وئرمک قرارینا کندلیلرین گئنیشلهنن پارتیزان حرکاتی ائتکی ائتدی. اوْتوزیللیک ساواشده مغلوبیتلری هابسبورقلارین "دۆنیا ایمپیراتورلوغو" یاراتماق پلانلارینا سوْن قوْیدو. آوروپادا سیاسی هژمونی اوْنلاردان فرانسه یا کئچدی. سوئد بالتیک دنیزینده اؤز مؤوقئیینی مؤحکملندیردی. ایلک بورژوا جومهوریتی هولند بئینلخالق عالمده تانیندی. آلمان اۆچون بۇ ساواشین نتیجهلری: سیاسی پراکندلیین گوجلنمهسی و مؤحکملنمهسی، کندلیلرین تحکیم اوْلونماسینین داوام ائتمهسی.
ساواش ایشین اینکیشافی[دَییشدیر]
اوْتوز ایللیک ساواش آوروپادا دایمی موزدلو اوْردولارین اینکیشافینا گۆجلو تکان وئردی. کومپلکتلشدیرمهده تدریجاً کؤنوللولوکدن ایجباریلییه، بۇنون نتیجهسینده موشترا (جزا) اینتیزامینا کئچید باشلادی. اوْتوز ایللیک ساواش ده خط تاکتیکاسی بیردفهلیک قبول ائدیلدی، بۇ ساواش صنعتین اینکیشافیندا ترقّی ایدی. ساواشده قوشونلارین تجهیزاتی، رئکویزیسی و کونتریبوسی سیستمیندن، اؤزل ایله یارادیلان آنبار و ساخلانجلار واسطهسیله مرکزلشدیریلمیش تأمینات و تجهیزات سیستمینه کئچید باشلاندی. بۇ موزدلو اوْردولارین دؤیوش عملیّاتلارینین اۆصوللارینا ائتکی گؤستردی. دوشمهنین بازالاری ایله علاقهسینی کسمک آماچ ایله ائدیلن مانئورلر، دؤیوش صحنهسینده اۇغور قازانماغین اساس واسطهلریندن اوْلدو. اوْتوزیللیک ساواشده مشهورلاشان سوئدلی ۲-جی قوستاو آدولف و فرانسه توره نن دایمی موزدلو قوشونلارین سونراکی اینکیشافی ایشینه و ساواش نظرییهنین اینکیشافینا بؤیوک تؤوهه وئردیلر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
وستفالی باریش
هابسبورقلار
لهیستان-لیتوانی بیرلیگی


text:
عراق
عیراق - یاخین شرقده دؤولت. عراقین شمالینده تورکیه شرقیندا ایران غربینده سوریه و اوردون جنوبوندا سعودی عربیستان و کووئیت گونئی شرقینده فارس خلیجی یئرلشیب. اهالیسینین بیر قیسمینی آذربایجان تورکلری تشکیل ائدیر. رسمی اولاراق تورکمن آدلانیرلار. عیراقداکی آذربایجان تورکلرینین باشلیجا بیرلشدیریجی تشکیلاتلاری «عراق تورکمن جبههسیدیر»، قیسا آدی İTC-دیر. ۲۰-جی عصر بویونجا بیر چوخ سویقیریملارلا، ائتنیک آیری-سئچکیلیگه معروض قالیبلار. سویداشلاریمیزین شهر، قصبه، کند آدلاری هابئله تورپاقلاریمیزداکی باشقا توپونیملر عربلشدیریلمیشدیر. کرکوک ولایتینین آدی التمیم اولاراق دییشدیریلمیشدیر
عیراقدا یاشایان میلتلر بونلاردان عبارتدیر:عربلر، کوردلر، تورکمانلا، آسوریلر، ائرمنیلر و هابئله بیر باشقا میلتلر. عیراقین دینی مذهبی ترکیبی باخیمیندان شیعه موسلمانلاری اکثریتده اولاراق اوندان سوْنرا سوننو و هابئله مسیحیلر و مندائیلر ده واردیلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Embassies overseas of Republic of İraq: جریدة الصباح تنشر احصائیة وزارة التخطیط لعدد نفوس سکان العراق لسنة شابلون:Wayback
- ↑ Iraq. CIA Factbook.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Iraq. International Monetary Fund (October 2014). یوْخلانیلیب2015-02-15.
- ↑ World Bank GINI index. Data.worldbank.org.
- ↑ 2015 Human Development Report Statistical Annex 9. United Nations Development Programme (2015). یوْخلانیلیبDecember 14, 2015.


text:
بوروندی
بوروندی جومهوریتی ((فرانسهجه:République du Burundi)— مرکزی آفریقادا و دنیزه ساحلی اوْلمایان دؤولتدیر. اؤلکهنین سرحد قوْنشولاری شیمالدا رواندا، دۇغودا و گونئیدا تانزانیا و غربده بؤیوک بیر قیسمی تانقانیکا گؤلو ایله اوْلماقلا دموکراتیک کونقو جومهوریتیدیر. باشکندی بوژومبورا شهریدیر.
اؤلکه آدی بانتو دیلینده روندیلئرین یاشادیغی اؤلکه معناسینی وئریر. سؤزؤنو اوْلان بۇ- (بۇ - روندی = روندیلرین یاشادیغی اؤلکه = بوروندی) شکیلچی فئللرین اؤنونه علاوه ائدیلیب ، بۇ اؤن علاوه اؤلکه آدلاریندا کو، رو هئجالارینین یانیندا اۇ تعیین حالی اوْلاراق علاوه ائدیلیر. روندیلرین ایستیفاده دیل اوْلان کیروندی ده عینی قۇرولوشدان عمله گلیب کی قارشییا شکیلچی ایستیفاده دیل مناسیندا ایستیفاده اوْلونوب، روندیلئرین ایستیفاده دیل معناسینی وئریر.
ایچیندهکیلر
- ۱ جوغرافیا
- ۲ اهالی
- ۳ ایقتصادیات
- ۴ ایستینادلار==بداندییشآفریقا بیرلیگیگونئی آفریقا • آنگولا • اتیوپی • اریتره • الجزاییر • اوقاندا • بوروندی • بنین • بوتسوانا • بورکینافاسو • تانزانیا • توقو • تونیس • اوْرتا آفریقا جومهوریتی • کنقو دموکراتیک جومهوریتی • جیبوتی • چاد • رواندا • زامبیا • زیمبابوه • سائوتومه و پرنسیپ • فیل دیشی ساحیلی • سنقال • سودان • جنوبی سودان • سومالی • سیشل • سیرالئون • سوازیلند • Western Sahara • غنا • کامرون • کونقو جومهوریتی • کنیا • کومور آدالاری • کیپ ورد • قابون • قامبییا • قینه • اوستوایی قینه • قینه بیسائو • لسوتو • لیبریا • لیبی • ماداقاسکار • مالاوی • مالی • میصر • موريتانی • ماوریتیوس • موزامبیک • نامیبیا • نیجر • نیجریه== گؤرونتولر
جوغرافیا[دَییشدیر]
اؤلکهنین جمعده صاحیب اوْلدوغو ۱.۱۴۰km سرحدین ۳۱۵km-i رواندا ، ۵۸۹km-i تانزانیا و ۲۳۶km-i دموکراتیک کونقو جومهوریتی ایلدیر. اؤلکه عمومیتله داغلیق و یایلالیک بیر اؤلکهدیر. بوروندیده یۆکسک یایلالار تقریبی ۱.۴۰۰ - ۱.۸۰۰ م یۆکسکلیکده یئرلشیر و بۇ یۆکسک یایلالار اؤلکهنین ان یۆکسک نقطهسینه قدر گئدیب چاتیر. اؤلکهنین ان یۆکسک نقطهسینی ۲.۶۸۴ م اوْلان و باشکند بوژومبورانین ۳۰km گونئی-دۇغوینده یئرلشن و بوروندی یۆکسک یایلاسینین بیر حیصّه سی اوْلان هئها داغیدیر.
اهالی[دَییشدیر]
بوروندیده سوْن اوْلاراق ۲۰۰۸-جی ایلده حیاتا کئچیریلن رسمی سیاهییاالما نتیجهلرینه گؤره ۸،۰۵۳،۵۷۴ اهالی تثبیت ائدیلمیشدیر. بۇ آکتوال اوْلاراق سوْن رسمی سیاهییاالمایا اساسلاناراق ۲۰۱۴ تخمینی سایما نتیجهلرینه گؤره ۱۰،۳۹۵،۹۳۱ اهالی اوْلدوغو بللی اوْلونموشدور. اهالی سیخلیغینین ۳۷۹ آدام/km² اوْلماسینا گؤره بوروندی آفریقا قیطعهسینده اهالی سیخلیغینین بؤیوک اوْلدوغو اوْلکهلردن بیریدیر. اؤلکه اهالیسینین اکثریتی باشکند بوژومبورادا یاشاییر.
بوروندی گنج اهالییه صاحیب اوْلوب، ۲۰۱۴-جو ایلین تخمینی معلوماتلارینا گؤره اهالینین ۶۵%-i ۰-۲۴ یاش آرالیغیندادیر. اؤلکهنین یالنیز ۲،۵%-i ۶۵ یاش و یۇخاری اوْلانلاردیر.
۰ - ۱۴ یاش : ۴۵.۷% (نفر ۲،۳۸۵،۵۷۱ / قادین ۲،۳۶۱،۳۶۷)
۱۵ - ۲۴ یاش : ۱۹.۳% (نفر ۱،۰۰۱،۴۸۶ / قادین ۱،۰۰۵،۶۱۷)
۲۵ - ۵۴ یاش : ۲۸.۶% (نفر ۱،۴۸۳،۹۳۶ / قادین ۱،۴۹۱،۴۰۱)
۵۵ - ۶۴ یاش : ۳.۹% (نفر ۱۹۰،۷۰۷ / قادین ۲۱۶،۹۸۳)
۶۵ یاش و داها یاشلی : ۲.۵% (نفر ۱۰۹،۴۳۴ / قادین ۱۴۹،۴۲۹)
اتنیک قروپلار[دَییشدیر]
بوروندیده عینی دیله، اکینه صاحیب اوْلان و روندی اوْلاراق آدلاندیریلان بیر خالق یاشاییر. روندی خالقی اؤزو ده اۆچ بویدان - توتسی ، هوتو و توا بویلاریندان عبارتدیر.
ایندیکی واختدا هوتو بوْیو اؤلکهده اکثریتی تشکیل ائدیر. اهالینین ۸۵%-i بۇ بویداندیر. توتسی اهالیسی عۆمومی اهالینین ۱۵%-نی تشکیل ائتدیی حالدا، توا بوْیو ۱% ایله اؤلکه اهالیسینین ان آز هیسهسینی تشکیل ائدیر.
ایقتصادیات[دَییشدیر]
بوروندی دۆنیا آجلیق ایندئکسینه گؤره سوْن ۲۵ ایلین معلوماتلارینا گؤره دۆنیانین ان کاسیب اؤلکهسیدیر. دۆنیا آجلیق ایندئکسینین ۲۰۱۴-جو ایل معلوماتلارینا گؤره بوروندی بۆتون اؤلکهلر ایچریسینده صاحیب اوْلدوغو ۳۵،۶ ایندئکس نیسبتی ایله سونونجو دئرده دایانیر.
اؤلکه ایقتصادیاتینین ان اهمیتلی حیصّه سینی کند چیفتلیک (مزرعه) فعالیّتلر تشکیل ائدیر. اؤلکه اهالیسینین تخمیناً اوْلاراق ۸۵%-i بیرباشا و یا دولایی اوْلاراق اکینچیلیک فعالیّتی ایله مشغولدور. بوروندیده حیاتا کئچیریلن کند چیفتلیک (مزرعه) فعالیّتینین بؤیوک اکثریتی فردی ایستئهلاکی قارشیلاماق اۆچون نظرده توتولوب. قهوه ، مانیوک ، موز ، قارغیدالی ، شیرین کارتوف و تروز اکیلن و یئتیشدیریلن ان اهمیتلی اکینچیلیک محصوللارینی تشکیل ائدیر.
کند فعالیّتلریندن باشقا حئیواندارلیقدا اهالی آراسیندا ژنی یاییلیب. اؤلکه داخیلینده حئیوان سایی چوْخ اوْلسا دا، بورادان الده ائدیلن ثمره و ایستیفاده آشاغی سوییهدهدیر. بۇ ساحهده ایریبوینوزلو حئیوانلارین سۆدوندن و اتیندن ایستیفاده ائدیلیر.
مدن[دَییشدیر]
اؤلکه بللی یئر آلتی مدنلرینه ده صاحیبدیر. بوروندی داخیلینده نیکل ، کوبالت، اورانوس ، پاخیٛر، پلاتین، وانادیوم ، قیزیل، قالای ، کاولین ، نیوبیوم ، تانتال ، وولفرام و اهنگ مدنلری مؤوجوددور. بوروندی دنیزه ساحلی اوْلمایان بیر اؤلکه اوْلدوغونا گؤره بۇ محصوللاری دۆنیا بازارلارینا چیخارتماقدا چتینلیک چکیر، هم ده بۇ پروسس بؤیوک خرجلی طلب ائدیر.
ایخراجات[دَییشدیر]
اؤلکه ایقتصادیاتینین ان اهمیتلی ایخراجات محصوللارینی قهوه ، چای ، شکر ، پامبیق و دری تشکیل ائدیر. اؤلکهنین ۲۰۱۳-جو ایلین معلوماتلارینا گؤره ایخراجات ائتدیی ایلک آلتی اؤلکه بۇ شکیلدهدیر :
آلمان ۱۱.۴%
پاکیستان ۹.۳%
کنقو دموکراتیک جومهوریتی ۹.۲%
سوئد ۸.۲%
چین ۵.۸%
اۇقاندا ۷%
ایدخال[دَییشدیر]
اؤلکه ایقتصادیاتینین ان واجیب ایدخال محصوللارینی ماشین و آوادانلیق، نفت محصوللاری ، یئیجک محصوللاری و تیکینتی ماده لری تشکیل ائدیر. اؤلکهنین ۲۰۱۳-جو ایلین معلوماتلارینا گؤره ایدخال ائتدیی ایلک سککیز اؤلکه بۇ شکیلدهدیر :
عربیستان ۱۳.۳%
چین ۸.۷%
تانزانیا ۸%
بلژیک ۷.۶%
کنیا ۷.۵%
اوقاندا ۷%
زامبییا ۵.۶%
هیندوستان ۵.۲%
ایستینادلار==
== گؤرونتولر[دَییشدیر]


text:
عاشورا گئجهلری تبریزده شمع پایلاما مراسیمی مناسیبتیله «گۆلۆ - گولزار رسالت بو گئجه، شیمردن ایستهدی مهلت بو گئجه!»
اذانین آخدی صداسی جانیما،
بو گئجه ایستهمه حاشا ائلیهم.
گئدیرم آی باجی قیرخ بیر مسجیده.
آنامین نذرینی برپا ائلیهم.
باش وئریبدیر نه قیامت بو گئجه!
قوی گئدیم بیرده قیزیللی مسجیده،
ساوموشام سورخابی، سئیتمزهنی من.
مقبره مسجیدینین آغزیندا،
آغلاماق باسدی باجی، لاپ بیردن!
گلدی اخلاص ایله حالت بو گئجه.
کربلا نین کیتابین، قان ایچره،
آچدی نورانی بابام قارشیمدا،
قاینادی منده ده مظلوم داماریم،
نه هوالار وار ایمیش باشیمدا؟
بۆرۆدۆ جانیمی غئیرت بو گئجه!
داییمین زنجیرینین دویدو سسین،
قارا کؤینکلی گلیب قارشیلادی.
منی اؤز اصلیمه قایتار، باجی جان!
دئینه: «دۆزگۆندۆ بونون اصل آدی!»
قلبیمی ائیله ضمانت بو گئجه.


text:
کیتاب تانیتیمی/ قاشقا
297 صحیفهلی "قاشقا" سؤزلوک کیتابی, گؤزل بیر جیلید ایله ده بزهنیب دیر. کیتابین اوز قابیغیندا قاشقایی ائلینین کولتوروندن آیریلماز اولان آت سیمگهسینین شکیلی قویولوب. قابیغین اوبیری اوزنده ایسه قاشقایی قادینلاری خالچا توخوماغا مشغولدورلار.
کیتابین گتیریلن لهجه, گچساران قاشقایی لرینین لهجهسی اوزرهدیر. حؤرمتلی یازار بوقونو دا کیتابدا بئله یازیب دیر:
"گچساران شهرینده مختلف قاشقایی طایفالاری واردیر. دئمک اولار بو شهر قاشقایی ائلینین مرکزی شهری ساییلیر. بونا گؤره طایفالارین هامیسی زامان اوزره, بیر-بیری ایله ائولیلک قوروب اؤزل بیر دیل ایله کولتور یارادیبلار. بو اوزدن گچساران دا دانیشیلان قاشقایی تورکجهسینی کیتابا سئچمیشم".
کیتابین یازاری
اوشاقلیغیندا تورک دیلینین قالارگی حیکایهلری ایله بویا-باشا چاتان "عبدالحسین مهیاری" (ششبلوکی قشقایی) بی, 1337ده امیدیه شهرینده دونیایا گؤز آچیبدیر. سونرا ابتدایی ایله اورتا تحصیلاتینی گچساران بیتیریب دیر. ششبلوکی ایله فارسیمدان طایفاسیندان اولان یازار, سونرالار خوزستان, کهگیلویه, فارس, اصفهان ایله البرز ایالت لرینده ده کؤچوب یاشاماغی تجروبه ائدیبدیر. سونوندا کرج ده ساکین اولاراق اوردا امکلی اولوب دور. قشقایی جنابلاری, ایران دا تحصیل آلسادا, آلمانا گئدیب بعضی تخصصی اؤیرنمه لری ده اؤیرنیب دیر. دیرلی یازار بو کیتابدان اؤنجه سگگیز جیلید, ماشین دزگاهلاری اوچون مختلف کیتابلاری یازیبدیر.
"قاشقا" کیتابینی آلماق اوچون:
یایین تئلفونو:
09390521950
یازارین ایمیلی:
hoseinmahyari@yahoo.com


text:
سودان دا حالقلار بیلن دۇستلوق فستیوالی باشلادی
سودان ینگ پایتاغتی خارطوم دا ۴-نجی حالقارا دۇستلوق فستیوالی اؤز ایشینه باشلادی
حالقارا حالق دۇستلوق گنگه شی تاراپیندان "دۆنیأحالقلاری سودان دا بیر یره اۆیشیأر" تِماسی بیلن گچیریلیأن فستیوالا شو ییل ۸۶ یورتدان قاتناشیار.
فستیوالینگ مطبوغات کمیته سی نینگ باشلیغی المعز یوسف فستیوالینگ چأگینده قاتناشیان یورتلارینگ مدنیتلری نینگ تانیشدیریلجاقدیغینی و اؤزلری نینگ هم شۇل یورتلارا سودان ینگ حالقی نینگ مدنی میراقینی تانیشدیرجاقدیقلارینی بِلله دی.
یوسف فستیوالدا موندان باشغا دا قاتناشیان یورتلارا دگیشلی ۱۱ مۆنگ سانی بایداق بیلن بیله لیکده نیل کؤچه سینده یؤریش قورالجاقدیغینی بیان اتدی.
تۆرکیأنینگ یونس امره انستیتوسی و مغاریف غازنا مکدبی نینگ اۆستی بیلن قاتناشیان فستیوالدا کأبیر تۆرک میللی طاغاملاری، کیتاپلار و صوراتلار سرگیله نیأن پانل آچیلدی.
فستیوال شنبه گۆنۆنه چنلی دۇوام ادر.
گچن ییل فستیوالا ۷۰ یورت قاتناشیپدی.


text:
گوندم آنالیز 5
تورکیه سلاحلی قوهلرینین عفرین-ده کی ترور یووالارینی محو ائتمک اوچون باشلادیغی عملیات ایکینجی هفتهسینی باشا ووردو.
سوریه-ده بیر سیرا اهمیتلی حادثه لر باش وئریر. تورکیه سلاحلی قوهلرینین عفرین-ده کی ترور یووالارینی محو ائتمک اوچون باشلادیغی عملیات ایکینجی هفتهسینی باشا ووردو. تورکیه سلاحلی قوهلری موفقیتله داوام ائدن عملیاتلا یاناشی ادلیبدکی چاتیشمازلیک بولگه سینه نظارت ائتمک اوچون موشاهیده منطقهلری یارادیر. ساحهده حادثهلرین اینکیشافی امریکانین سوریه-ده کی رولونا دا تأثیر ائدیر.
"زیتون دالی" عملیاتی دومینو افکتی یاراداراق پ.کا.کا / ی.پ.گ-نی دیگر بؤلگهلرده ده جدی معنادا ضعیفلهدهجک. حاضیردا منبیچ، حاصکه، رقه، دیرالزور-دا ترور تشکیلاتینین ظلم ائتدیگی بؤلگه خالقی ی.پ.گ-یه قارشی آیاغا قالخیب. تورکیهنین آستانا دانیشیقلاری چرچیوهسینده روسیا و ایران ایله سوریه مسئلهسینه دایر حل آختاریشلاری، بولگه ده سهو یئره یاتیریم قویان امریکانی یالنیزلاشدیریر. خصوصیله، تورک سلاحلی قوه لرینین ادلیبه کئچمهسی پروسئسی چرچیوهسینده استراتژی اهمیته مالیک الئیس تپهسینه یئرلشمهسی تورکیهنین سوریه-ده کی گوجلو موضعینی تصدیق ائدیر
"زیتون دالی" عملیاتی تورک سلاحلی قوه لری و سوریه موخالیفلرینین ایرهلیلمهسی فونوندا داوام ائدیر. عفرین بؤلگهسینین جوغرافی چتینلیکلرینه باخمایاراق، تورک سلاحلی قوه لری و سوریا موخالیفلری سرعتله ایرلیلییرلر. حاکم تپهلرین بیر-بیر آلیندیغی عملیاتین باشلادیغی زاماندان اعتباراً تأثیری بؤیوکدور. ی.پ.گ-نین بؤلگهده مغلوب ائدیلمزلیگی و سیاسی قورویوجویا مالیک اولماسی ایله باغلی استراتژیسی ییخیلدی. سوریه-ده ی.پ.گ حاقیندا یارانان بو آنلاییشین اساس منبعی امریکانین ترور تشکیلاتینا وئردیگی دستکدیر.
معلوم اولدوغو کیمی، ی.پ.گ-نین سوریه-ده نظارت ائتدیگی بؤلگهلرین اهالیسینین اکثریتی عرب و تورکمنلردن عبارتدیر. خصوصیله، داعش بو بولگه ده بؤیوک میقیاسدا مغلوبیتیندن سونرا یئرلی خالق ی.پ.گ-نین مشروعیت مسئلهسینی دوشونمهیه باشلادی. تورکیهنین عرب، تورکمن و کوردلردن عبارت اولان سوریه-لی موخالیفلرله بیرگه حرکت ائتمهسی اوچون آلترناتیو یاراتدی.
خصوصیله، منبیچ کیمی یئرلی خالقین ی.پ.گ-نین ظالم دیکتاتورلوغوندان اذیت چکدیگی بؤلگهلرده ی.پ.گ-یه قارشی مقاومت قروپلاری یارادیلماغا و فعالیت گؤسترمهیه باشلادی. "زیتون دالی" عملیاتینین الده ائتدیگی هر حربی اوغور، عینی زاماندا، ی.پ.گ-نین ظلمونه قارشی اولان عرب، تورکمن و کوردلری جسارتلندیریر.
"زیتون دالی" عملیاتی یالنیز ی.پ.گ-نی دئییل، سوریه-ده کی بوتون سیاسی یاتیریم لارینی ی.پ.گ-یه قویان امریکانی دا میداندا تک قویور. امریکانین تورکیه و عفرین عملیاتی ایله باغلی فرقلی بیاناتلار وئرمهسی امریکانین اؤز ایچینده کی قاریشیقلیغی گؤستریر. امریکان قوروملارینین بیربیریندن فرقلی سیاستلر یوروتمهسینی تصدیق ائدن سون فاکت سیا-نین ی.پ.گ-نین آدینی ترور تشکیلاتلاری سیاهیسیندا گؤسترمهسیدیر.
روسیا، ایران و تورکیه-نین ضمانتینده داوام ائدن آستانا دانیشیقلاریندان کناردا قالان امریکا بولگه ده دیرسیز یالنیزلیغا دوغرو سوروکلنیر. بیر ترور تشکیلاتی ایله باشقا ترور تشکیلاتینی محو ائتمهیه چالیشان امریکانین سیاستی بؤلگهده ناراحاتلیقلارا سبب اولور. ی.پ.گ-نین سوریه-نین اراضی بوتؤولوگونو تهلوکهیه آتان موضعی و امریکانین بولگهده سرحدلری قوروما اردوسو قورما پلانلاری روسیا، ایران و تورکیه طرفیندن ناراضی لیقلا قارشیلاندی.
امریکا ی.پ.گ ایله علاقهسینین داعش ایله موباریزه چرچیوهسینده اولدوغونو سؤیلهمیشدی. ایندی سوریه-ده بیر سیرا حربی بازا یاراداراق قالماغی پلانلاشدیریر.
سوریه-ده دیگر موهوم حادثه تورک سلاحلی قوه لری -نین ادلیبه کئچمه پروسئسی چرچیوهسینده یئنی نظارت منطقهسی قورماسیدیر. حلب-ین گونئی ینده استراتژی اهمیته مالیک الئیس قصبه سینده قورولان یئنی موشاهیده منطقهسی چاتیشمازلیک بولگه سی نین نظارتی اوچون اهمیتلی آدیمدیر.
تورکیه سون دؤورلرده آستانا دانیشیقلاری چرچیوهسینده سوریه داخیلینده و اولوسلار آراسی ایجتیمایتده استراتژی و قرار وئرن بیر آکتورا چئوریلدی. تورکیه گوجلو موقعیندن بیر طرفدن سوریه خالقینین یاشادیغی فاجعهیه سون قویماق اوچون ایستیفاده ائدیر، دیگر طرفدن سوریه-نین داها یاخشی گلجگی اوچون آدیملار آتیر.
تورکیهنین سوریه-ده قرار وئرن بیر آکتورا چئوریلمهسی اونون سوریه خالقینا اولان دستکیندن ایرهلی گلیر. بیر طرفدن اؤز سرحدلری داخیلینده 3 میلیون سوریه-لیگه سیغیناجاق وئریر، دیگر طرفدن ده سوریه-ده یاشاماغا داوام ائدن 4 میلیون سوریه-لیگه بیر سیرا یاردیملار ائدیر.
تورکیهنین سیاست، ایقتیصادیات و جمعیت آراشدیرمالاری فوندو-ستا-نین آراشدیرماچی یازاری جان آجونون فیکیرلرینی تقدیم ائتدیک .


text:
پرل چایی (چین)
پرل چایی (چین) (اینگیلیسجه: Pearl River (China)، (فارسجا:رود پرل (چین))، (آلمانجا:Perlfluss)، (ایتالیاجا:Rivière des Perles)، (عربجه:نهر اللؤلؤ (الصين))، (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:İnci Irmağı (Çin))، (روسجا:ЧжyцзяH)) چین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۲۴۰۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن پرل چایی (چین) ندان ثانییهده ۹۵۰۰ متر مکعب سۇ آخیر. و گونئی چین دنیزینا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پرل چایی (چین) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pearl River (China)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
2014-جی ایلین اوسکار اؤدولو
2014-جی ایلین اوسکار اؤدولونون سونوجلاری:
87 اینجی اوسکار اؤدولونون فیلملری سیراسیندا «Birdman» و «Grand Budapest hotel هرهسی 4 اوسکاریلا أن چوخ اؤدوللری قازانانلار سیراسیندا دایاندیلار. Whiplash فیلمی اووچ اوسکار قازانماقلا، سای باخیمیندان، ایکینجی سیرادا دایانیر.
اینگیلیزجه اولمایان اوستون فیلم اؤدولونو لهستان فیلمی «آیدا» قازاندی.
اؤنملی بؤلوملرین قازانانلارینین آدلاری:
+أن اوستون فیلم اؤدولونو قازانان: Birdman (الخاندرو گونزالس ایناریتو یؤنهتمنلیگی ایله)
+ أن اوستون اینگیلیزجه اولمایان فیلم اؤدولونو قازانان: Ida (پاول پاولیکوفسکى یؤنهتمنلیگی ایله )
+أن اوستون یؤنتمن اؤدولونو قازانان :الخاندرو گونزالس ایناریتو (Birdman)
+ أن اوستون اوریجینال سئناریو اؤدولو قازانان: الخاندرو گونزالس ایناریتو اووچ باشقا سئناریو یازانلا بیرلیکده (Birdman)
+أن اوستون آلینما(اقتباسی) سئناریونون اؤدولونو قازانان: گراهام مور (Imitation game)
+أن اوستون قادین اویونچو اؤدولونو قازانان: جولیان مور (Still Alice)
+أن اوستونکیشی(ائرکک) اویونچو اؤدولونو قازانان: ادى ردمین (Theory of Everything)
+أن اوستون دستکلهییجی رولونون اؤدولونو قازانان قادین: پاتریشیا ارکت (Boyhood)
+أن اوستون دستکلهییجی رولونون اؤدولونو قازانان کیشی(ائرکک) اویونچو: جى کى سیمونز (Whiplash)
--------------------------------------------------------
أتهک یازی: قیش یوخوسونون حاققینی یئدیلر بو ایل؛ آدای سئچیلسهیدی کسینلیکله بیر چوخ اؤدولو سوپورهجک ایدی. آنجاق من بو قازانانلارلا راضی یام. :)


text:
تۆرکیأ گلیأن ژاپن توریستلارینگ سانی یۇقارلایار
ژاپن سیاحاتچیلاری نینگ سانی ایکی اِسسه یۇقارلار
ژاپن سیاحاتچیلیق آژانسلاری بیله له شیگی نینگ باشلیغی تاداشی شیمورا، شو ییل کاپادوکیا سیاحاتچیلیق بؤلگه سینی گؤرمأگه گلیأن ژاپن توریسلارینگ سانی نینگ ۲ بارابار بۇلجاقدیغی آیتدی.
شیمورا بیلن بیله لیگیندأکی تۇپار ایستامبول دا بیر دابارا قاتناشدی.
ژاپن تۇپار سۇنگرا بۇلسا ژاپن ینگ آنکاراداقی باش ایلچیسی آکیو میاجیما بیلن کاپادوکیانی گزدی.
کاپادوکیانینگ تاریحی یرلرینی گِزِن تۇپار شۇل یری اؤرأن حالادی.
شیمورا سۇنگقی ییللاردا تۆرکیأ گلیأن ژاپن توریستلاری نینگ سانی نینگ آزالاندیغینی اِمما بو سانینگ تأزه دن یۇقارلاماغا باشلاندیغینی بیلدیردی.
ژاپن ماقام، اؤتن ییل دینگه کاپادوکیانی ۵۰ مۆنگ سیاحاتچی نینگ گؤرِندیگینی آیدیپ،
"شو ییل بو سانینگ ۱۰۰ مۆنگ سیاحاتچا یتمه گی اۆچین اولی تاغاللا اتدیک" دیدی.
شیمورا ژاپنلیلارینگ تۆرکلری و تۆرکیأنی قۇوی گؤریأندیگینی بیلدیردی.


text:
هیندوشقا قیرقوووللار فسیلهسینه عایید اولان قوش جینسیدیر. نورمال اینکیشاف ائتمیش بیر هیندوشقا کوتلهسی ۱۲-۱۶ کیلوگرم، بدهنینین اوزونلوغو ایسه ۱۰۰-۱۱۰ سانتیمتره قدر اولور. هیندوشکا آذربایجانا ۱۷۳۰-جو ایلده ایسپانییادان گتیریلیب. بو قوشا گونئی آذربایجاندا «هشترخان» «هیندیشقا»، «هیندوشقا»، «هشترخان تویوغو» دئییلیر، اما عمومیتله "هشترخان" دئییلیر. احتیمال اولونور کی، بو قوش گونئی آذربایجانا ایلک دفعه خزر دنیزینین قوزئیینده اولان هشترخان شهریندن گلدیینه گؤره بئله آدلاندیریلیب. بو قوشا اینگیلیس دیلینده «تورکئی» دئییلیر. گومان ائدیلیر کی، سؤزوگئدن قوش ایلک دفعه تورکییهدن قرب اؤلکهلرینه گئتدیینه گؤره بو آدلا تانینیب.
هیندوشقادان آذربایجان مطبخیندن بیر نئچه نؤو یئمکلر حاضرلانیر. اوندان حاضرلانان یئمکلر آرتیق میللی مطبخیمیزین ترکیب حیصهسینه چئوریلیب.
آخار. آز سوبادا (فر) بیشن هیندوشقا قیزارتماسینین حاضرلانما رئسئپتینی تقدیم ائدیر:
ارزاقلار:
۱ کیلوگرم هیندوشقانین قاناد دیبی
۱ عدد لیمون
زئیتون یاغی
دوز، ایستیوت
حاظیرلانماسی:
هیندوشقا اتینی یویوب تمیزلدیکدن سونرا اوستونه یاغ، دوز، ایستیوت و لیمون سویو علاوه ائدیب قاریشدیریریق. قاریشیغی سرین یئرده ۱ ساعت ساخلاییریق. تاوایا یاغدان آزاجیق تؤکوب اتی دوزوروک. ۱۸۰-۲۰۰ درجهده سوبادا ۲ ساعت یاریما اتی قیزاردیریق.
سوندا ذؤوقه گؤره بزیرک سفرهیه وئریریک.


text:
آکواریوم/حیکایه
آکواریوم Akvarium
یازار: حسین واحدی yazar: Hüseyn Vahidi
1
کؤهنه قابیغی اولان کیتابی اوخویارکن، ائهمالجا باشینی ساغا چئویریب، اویناغان بالیقلارینا باخیردی. چوخ چکمهدی کیتابی بوکوب، اؤنونده اولان ماسانین اوستونه قویوب، دیزلرینی قوجاقلاییب آکواریومون ایچینه زیللهنرکن اؤز-اؤزو ایله دئدی:
- هن، قویروق بولایین، کئف ده، یاشاماق دا، دونیا دا سیزینکی دی. نه یئمک فیکری نه ده غم-غصه. هر نه قاباغینیزدا حاضیردی.
سونرا گولومسهیه-گولومسهیه آرتیردی:
-هیمممم، نه خوش اولاردی من ده هئچ اولماسا بیرگونلوک بالیق اولام.... نه گؤزل اولار...
سونرا فیلمه باخارکن یوخویا گئدن آداملارا تای، هئچ بیلینمهدی نه زامان یوخویا گئدیبدیر. او، یوخودا گؤردو، بالیق اولوب دوشوب اؤز ائویندهکی آکواریومون ایچینه. گؤردویونو اینانماییردی. آز قالیردی گؤیلره قاناد آچیب زیروهلرده اوچان قوشلار کیمی اودا قاناد چیخاریب اوچسون. اؤزونو آکواریومداکی داشلارین بیرینه چالیب بالیق اولدوغونو ایناندی.
2
گوموشو بدنی ایله آچیق ماوییه چالان قانادجیقلاری اولان بالاجا بالیق، هاوا پومپونون یانیندان آدام بالیغینین او چیلغین ایشلرینه باخیردی. تلهسیک اونون یانینا گئدیب دئدی:
- سنی هئچ گؤرمهمیشدیم؟
- واللاه هئچ بیلمیرم نجور اولدو من بیردن بیره گلدیم بورا؟
- حتما سنی ده او کیشی آتدی بورا؟
سونرا آرتیردی:
- هله کئفین سازدی سونرا بیلهجکسن هارا آتیب سنی...
آدام بالیغی بو سؤزلره چوخدا باش قوشماییب اؤزونو آکواریومون اوبیری بوجاغینا چاتدیریب اورالاردا گزمهیه باشلادی.
گوموشو بالیق ایسه اؤز-اؤزو ایله؛ "دئدیم دا... هله چوخ چکر بیلهسن هانسی جهنمه دوشوبسن" دئییب پومپون یانینا قاییتدی.
3
گوموشو بالیغین یولداشی اولان زیغ بالیغی دونندن صدفلرین قیراغیندا گیزلی قالمیش بیر قیدا دنهسینی توو ایله قاپیب یئیه-یئیه اؤزونو بالاجا گوموشو بالیغا چاتدیری. بیرآز یولداشینا باخیب سونرا دئدی:
- نهدی؟ یئنه نمنه اولوب؟ کاش بیلهیدیم هارا زیللهنیسن... نه آختاریرسان...
گوموشو بالیق اونا ساری باخماسادا جاواب وئردی:
-بیرزادلار واردا...
- ال چک او بیرزادلاردان نه اولار؟... گل گئدک بیرآز دولاناق... فنکوسلار قالان یئره تزه بیر ساخسی قاب دوشوب... گل گئدک اورا باخاق...
- سن گئت باخ! سونرا منه ده تعریفلرسن...
- بس اوندا حوصلهن اولسا، ایستیردیم سنی بیر یئنی یولداشیمیزنان تانیش ائدم... دئییر من آدام بالیغییام...
-گؤرموشم... قاشلاریدا ساریشیندی...
سونرا زیغ بالیغی اونو اؤز خیالاتی ایله تک قویوب اوندان ال چکمهسی اوچون آرتیردی:
- سن گئت تزه گلن له اوینا منده سونرا گلرم...
زیغ بالیغی ایسه اونون سؤزو قورتولمادان اورادان آیریلیب گئتدی.
4
آدام بالیغی آکواریومو آلت-اوست ائتمکدن بیرآندا یورولماییب بویان-اویانا اوزوردو. چوخ چکمهدی آجیخدی. بویان-اویانی آختارارکن گؤزو زیغ بالیغی ایله آتاسینا ساتاشدی. زیغ بالیغی داشلارین دیبینده، آتاسینین یانیندا دئشهلهنیردی. آدام بالیغینی گؤروب اونا ساری گلدی.
آدام بالیغی سولقون- سولقون دئدی:
-بس نیه قیدادان خبر یوخدو. من آجیمدان اؤلورم.
- بیلمیرم... گاهدان گؤروسن نئچه گونه کیمی وضعیت بئله اولور. هئچزاد تاپیلمیر یئیک...
- اوندا نه ائلیرسیز، نه یئیرسیز
- باخیب گؤرسهیدین اؤیرهنردین... داشلارین دیبیندن بایات قیدا تاپیب یئییریک... گل سن ده دئشهلن...
آدام بالیغی ایندی بیلدی بورادا اولدوغونا گؤره بولار آج قالیب. اؤزو ده آجیندان بیلمیردی نه ائتسین. اؤزونو بویان-اویانا ووردو بلکه یوخودان دورسون، آما فایدا وئرمهدی. او ایناندی بالیق اولوب قالاجاغینی. زیغ بالیقلارینین یانینا دؤنوب اودا باشلادی داشلاری دئشهلهمهیه.
5
گوموشو بالیق داریخمادان سولقون اولوب اورهیی دئشیلیب آتاسی ایله دانیشماق ایستهسه ده، آتاسی آج قارین بیلمیردی هانسی داشی دئشهلهسین هانسی قالسین. آز قالیردی داشلارین اؤزون ده یئسین. سونوندا مجبور اولوب اوغلونون؛ " آتا ائشیدیرسن نه دئییرم" -سؤزونو ائشیدیب دئدی:
- دئ گؤرک نه دئییرسن... حتمن یئنه ده قاباقکی سؤزلردن دی
- آتا منه کؤمک اول من گئدیب بورادان... من بورا بالیغی دئییلم...
- گؤردون... گؤردون... آی بالیقلار! گلین ائشیدین گؤرون منیم بو پاپاق اوغلوم نه دئییر... دئییر بو گؤزللییی، بو یئمکلری، بو دیلخوشلوغو بوراخیب قاچاق بورادان... باخ گؤر سن آللاه نه گؤزل منظرهلر وار...
- آتا بیرآزدا اوجادان دئ... سن دئییرسن بلکه من پیس دانیشیرام همده باغیریرسان؟ دئ قوی هامی ائشیدسین، او تازا گلن ده بیلسین هارا گلیب.
- آخماق اوغلان سن هئچ بیلیرسین نه دئییرم... او یازیق آنانی دا سن گودازا وئردین...
- یوخ-یوخ آنام منه اینانمیشدی... آما دوز واختیندا آتیلمادی، بیزی قابلامالارا بوشالداندا دئدیم آتیلاق قاب یووان یئرین گیلیفینه، آما او قولاق آسمادی، اورانی باغلایاندان سونرا آتیلدی قالدی اورادا... سونوندا...
-دئ... دئ سونوندا اؤلدوردوم اونو... اؤلومه گؤندردیم...
- آی آتا نه دئییرسن... او بیلدی هانسی یولو گئتدیینی هرنه اولسادا بو حیات دان اؤزونو قورتاردی بلکه ده ایندی دیریدی...بؤیوک بیر گؤلده، دنیزده، نه بیلیم اقیانوسدا یئنی بیر حیات باشلاییب... ٱی آنا... هر یئردهسن خوش اولارسان...
- آی بیلردیم کیم سنه بولاری اؤیردیب... کیم سنی یولدان چیخاردیب... دریسینه سامان تپردیم... باخ او عاغیللی زیغ بالیقلارینا... اولاردان اؤیرن، نئجه گؤزل اوینورلار... نئجه گؤزل کئچینیرلر...
آتاسی سونرا بیرآز ساغا گئدیب، بیرآز سولا گهلیب آرتیردی:
- آی بالا یادیما گلهنی بیز آتالی- بابالی بورالارداییق هئچ کیم ده دئمهییب بورادان گئدک دنیزلره... اصلن دنیز هارادی؟
- آتا نهیه گیزلهدیرسن؟
- نهیی گیزلهدیرم...
- من بیلرم سنین آتان دا چالیشیب بوردان قاچسین آما سنه گؤره قاچماییب...
گوموشو بالیغین آتاسی بو سؤزو ائشیدر-ائشیتمز داها هئچ نه دئمهییب اورادان اوزاقلاشیب بیر قیراقدا توموب دایاندی.
نئچه دقیقهدن سونرا بیر بالیغین اورادان کئچنده اونا دهیمهسی ایله اؤزونه قاییدیب باشلادی دئیینمهیه:
-هن من قورخاغام... مندن هئچ نه چیخماز... من بورادان آیریلاسی دئییلم...
6
آدام بالیغی هر یانی دئشهلهییب بیرزادلار تاپیب قارنینی دویورسادا، یئنه راحاتسیز ایدی. او بیلیردی بورادا اولاناجان هم بولار همده اؤزو آج قالاجاق. بئله دوشونجهلر ایله گولهشرکن، بویلو بالیقلارین بیری اوبیری بالیقلاردان آرالی بیر قیراقدا دوغماغا باشلادی. آج بالیقلارین هامیسینین گؤزو گؤیدهکی اولدوزلارا تای پاریلداییب گؤز آتمایا باشلادیلار.
بویلو بالیغین دوغماغی قورتولار- قورتولماز، گؤزو آجلارین هامیسینی، اؤز یانیندا گؤردو. نه قدر یالوار-یاخار، آندا-ماند ائتسه ده کار سالماییب نئچه ثانیهنین ایچینده هر نهیی الدن گئتمیش گؤردو.
آدام بالیغی بو دورومو گؤروب هویوخوب قالمیشدی. نه ائدیب-ائتمهیهجهیینی ده بیلمهییردی. سونوندا دوغان بالیغین یانینا یئتیردی اؤزونو. اؤزونو ایتیمیش آداملار کیمی نفس وورا-وورا دئدی:
- بس بئله نییه... نه اولدو؟
دوغان بالیقدان سس چیخمادی. سانکی بوتون هایقیرتیلاری ایچینده بوغماغا چالیشیردی.
آدام بالیغی بیرده سوالینی تئکرارلادی:
- بس بئله نییه؟ ... آخی بوجور اولماز...
دوغان بالیق آغلار گؤز ایله اوتقونا-اوتقونا دئدی:
- بورا اورماندی... مهیه بیلمیرسن... بولاری قیناماسان آجیلیقدان منی ده یئییرلر بیرگون...
بو سؤزو ائشیدن آدام بالیغی، بیر آندا گوموشو بالیغین سؤزلرینی خاطیرلایارکن ائله بیلدی دونیا باشینا فیرلانیر.
7
آدام بالیغی گیجهله-گیجهله، بولانا- بولانا گئتدی گوموشو بالیغین یانینا. گوموشو بالیق آتاسی ایله دانیشاندان سونرا، پومپون اوستونه گئدیب آدامین ائویندن، پردهسی چکیلمیش پنجرهنین قیراغیندان قاش-گؤز آتان یاریمجیق آی-ا باخیردی.
آدام بالیغی، گوموشو بالیغین یانیندا سسسیزجه دایانیب، او باخان منظرهیه زیللهندی. خئیلاقدان سونرا گؤز یاشلاری سئله دؤندو.
گوموشو بالیق بو دورومو گؤروب آجی قاتیلمیش بیرگولومسه ایله دئدی:
- من بیلیردیم بیرگون کئیلیکدن چیخاجاقسان... سنده بورا بالیغی دئییلسن...
- یورولدوم بورادان... نه قدر گؤزلویوم او آدام بیزه یئمک وئرسین... نئجه دؤزوم بوراداکی ظولوم لره، داها بورا منه قفس کیمی دیر...
- بورانی یاخشی گلدین!
آی کیشی بورا قفسدی... قفس... قفس کیمی دئییللللللل... -گوموشو بالیق بونو باغیراراق دئدی.
- بس نئیلهییم؟
- منه تای دؤز!
- دؤزوم؟ ... نجور یانی؟
- من دؤزموشم آکواریومون سویو کیفیرلهشسین. اوندا او آدام بیزی تور ایله توتوب قابلامالارا آتاجاق. قابلامالاریدا قویاجاق قاب یووان یئره، سونرا گیلیفین آغزین آچاجاق کیفیر سویو قاب ایله اورا تؤکه، بیزده تئز آتیلمالیییق اورایا...
- آخی نه قدر دؤزهک بورا کیفیر اولسون؟
- چوخ چکمز... بیر-ایکی آی!...
ایکیسینین ده صؤحبتی بیر-بیری ایله توتوب، شیرین-شیرین دانیشیب، آی لا اولدوزلار لا واخت کئچیردیکلری زامان، نئچه ایلان بالیغی اونلارا ساری گلدیلر.
گوموشو بالیق مؤوضونو آنلاییب تئز آدام بالیغینا دئدی:
- ایلان بالیقلاری یئنه قودوروبلار... هرکیمی ضعیف بیلسهلر یئیهجکلر آجلیقدان... تئز قاچ... قاچچچچ...
آدام بالیغی هانسی یانا قاچدیغینی بیلهنه، ایلان بالیقلاری اونو دؤورهلهییب ائهمال- ائهمال اونا یاخینلاشدیلار.
آدام بالیغی هارای چکه- چکه دئدی:
- منه رحم ائدین... منیم اتیم آجیدی.. من مین بیر اومید ایله بورا گلدیم، منی یئمهیین ن ن ن ن...
ایلان بالیق لاری اونو سایمایاراق بیرآن اونا هجوم چکدیلر.
8
کیشی موبل اوستونده ال- قولون بویان-اویانا چیرپیب یوخودا دیسکینیب اویاندی. یئیین اؤزونو آکواریوما یئتیردی. گوموشو بالیق پومپ اوستونده ایدی، او بیری بالیق لار ایسه اویان- بویانا فیرنیخیردیلار. آدامی گؤررکن تئز قویروق بولامایا باشلادیلار.
کیشی ساغا دؤننده، گؤزو، پردهسی چکیلمیش پنجرهنین قیراغیندان گؤرونن پارلاق آی-ا ساتاشدی.
گولومسهییب، گئجه یاریسی اولدوغونا باخمایاراق ال-قولون چیرمالاییب، بؤیوک قابلامانی سو ایله دولدوروب قویدو قاب یویان یئره. سونرا بالیق لاری قابلامایا آتیب گیلیفین قاپاغین آچیب، یاتاغینا دؤندو.


text:
ژول ریمه
ژول ریمه — ۱۹۲۱–۱۹۵۴-جو ایللرده فیفا باشکانی
بو متخصص نه آز، نه چوْخ دوز ۳۳ ایل فیفا-یا رهبرلیک ائدیب. ریمه "قیرمیزی ایستار" کلوبونون دا یارادیجیسی اوْلوب. بیر مدت فرانسه فوتبول فدراسییاسینا رهبرلیک ائدیب. ریمه نین فعالیتی دؤورونده ایلک دفعه دۆنیا چمپیوناتینین تشکیل اوْلونماسی ایده سی اورتایا چیخیب. ۱۹۲۸-جی ایلده آمستردامدا کئچیریلهن ایجلاسدا دۆنیا چمپیوناتینین کئچیریلمهسی ایده سی هامی طرفیندن بینیلیر. ۱۹۳۰-جو ایلده ایلک موندیال کئچیریلدی. اروگوئه داکی چمپیوناتدا ائله ائو صاحبلری غالیب گلدیلر. ریمه یه ایدمانین تبلیغاتینداکی خیدمتلرینه و محاربه علیه ینه گؤردویو ایشلره گؤره نوبل صۆلح اؤدولینا نامیزد گؤستریلیب.
شابلون:فیفا باشکانلاری شابلون:فیفا


text:
یاددا ساخلا
سلام لار
نئجه وقت بلاگیما یئنی یازی آرتیرا بیلمه دیم، تزهلیكده اوخوجولارین بیری بیر یازی یوللادی بیلهمه كی ایسته دیم اونو بورادا یازام! بو یازیا گؤره باخیشلاری گؤزلورم.
الهام خانیم نان دا بو یازی نی یوللاماق اوچون تشكر ائلیرم!
گلین یاددا ساخلییاق كی گؤزل یاشییاق و گؤزل یاشاتدیراق!
گلین اورهگیمیزی بؤیوك و صبریمیزی آرتیراق ; نیه كی بؤیوك اینسانلار تئز باغیشلاییب و گئج داشارلار!
گلین یاخجی فیكریمیز اولسون، نه یاخجی گؤروشوموز!
گلین یاددا ساخلییاق كی بویونكی گون دونهنین ساباغی، پس گونلریمیزی ساباق دئماقدان هئچه وئرمییاق!
گلین یاددا ساخلییاق كی گولومسهماق گولدورماقدان اؤنملیدی!
و گلین بولاقكی تانرینین یاراتدیقی هر یئر بیزه آیید دی , بیر بالاجا نایلون كیفیمیزده چوخلی یئر توتماز آمما
چوخلی ائشیگه توكدوغوموز مواددی توتوپ و چوخلی آلوده لیغین قاباغین آلار!


text:
ویکیپدیا، آچیق بیلیکلیکدن
۲۱ نوْوامبر :
- ۱۸۷۷ - توْماس ائدیسون سسيازان جیهاز (فوْنوْقراف) ایجاد ائتدیگینی بیلدیرمیشدیر.
- ۱۹۰۵ - انشتَين مشهۇر E=mc2 فورمولونو آچێقلامێشدێر.
- ۱۹۵۵ - ایران، تۆرکيه، عراق، پاکیستان و اینگیلیس "بغداد پاکتێ" تشکیلاتینی تاسیس ائتمیشلر.
- ۱۹۵۶ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی شوروی قوْشۇنلارینین ماجاریستانا داخیل اوْلماسینی پیسلهمیشدیر.
- ۱۹۵۷ - خزر دنیزینده فێرتینا نتیجهسینده میخایل کاوئروْچکین و سۆلئيمان باغیروْوون رهبرلیک ائتدیگی ۲۱ نفرلیک ایکی نفتچی بریقاداسی هلاک اوْلوب.
- ۱۹۵۸ - شارل دئ قوْل فرانسه جومهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۱۹۹۶ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین قرارگاهیندا ایلک دفعه بئين الخالق تلویزیون فوْرومو کئچیریلمیشدیر.
- ۲۰۰۷ - آذربایجان، تۆرکيه و گۆرجوستان جومهورباشقانلارینین ایشتیراکی ایله باکی-تیفلیس-قارس دمیر يوْلونون گۆرجوستان حیصهسینین تملی قوْيولموشدور.


text:
درآمدی بر لهجه شناسی زبان تركی آذربایجانی دوقتور فیروز رفاهی فصل اول: تاریخچه پژوهش لهجههای تركی آذربایجانی مطالعه و پژوهش لهجههای هر زبان مسلتزم بررسیهای میدانی و تطبیقی آن لهجه میباشد. اصولا برای بررسی تصویر هر لهجه در وهله نخست وجود زبان معیار میباشد. زبان معیار تركی آذربایجانی از قرون پنجم هجری مورد استفاده بوده و در هر قرنی ویژگیهای ...Read More »
“دوقتور فیروز رفاهی”نین یئنی علمی اثری ایلک دفعه اولاراق “ایشیق” سایتیندا یاییلاجاقدیر
“درآمدی بر لهجهشناسی زبان تركی آذربایجانی” “دوقتور فیروز رفاهی”نین یئنی علمیاثری ایلک دفعه اولاراق “ایشیق” سایتیندا یاییلاجاقدیر تانینمیش دیلچی عالیمیمیز دوقتور فیروز رفاهینین “درآمدی بر لهجهشناسی زبان تركی آذربایجانی”عنوانلی یئنی علمیاثری ایلک دفعه اولاراق ایشیق سایتیندا یاییلاجاقدیر. حؤرمتلی عالیم بو اثرینی اوخوجو دایرهسینی گئنیشلندیرمک هدفیله فارس دیلینده قلمه آلمیشدیر. بودا اوندان آسیلیدیر کی بو اثر اؤیرنجیلریمیز اوچون مرجع کیتابلار ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو (12) – بدیعی اوسلوب / فیروز رفاهی
بدیعی اوسلوب، اوسلوبلارین آراسیندا، أن قدیم تاریخه مالیک اولان ایشلک اوسلوبلاردان بیری کیمیتانینیر. بدیعی اوسلوب یازییاقدرکی دیل تاریخیمیزده شیفاهی أدبی دیل چرچیوه سینده فعالیت ائدیردی. یازییا گئچن چاغدان آرتیق یازیلی بدیعی اوسلوب طرزینده اورتایا فويولموشدور. آذربایجان أدبی دیلینده بدیعی اوسلوب ایکی تظاهور فورمادا باش وئریر؛ شعر فورماسی و نثر فورماسی. بدیعی اوسلوبون تظاهور فورماسینی باشقا دیللرده آییریجا بؤلورلر. میثال اوچون ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(11)- شیفاهی ادبی دیل اوسلوبو/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(11)- شیفاهی ادبی دیل اوسلوبو فیروز رفاهی کئچن بؤلمهلرده قئید ائتدیک کی, ادبی دیلیمیزین ایکی تظاهور فورماسی وار ؛ بیری یازیلی ادبی دیل, بيری ده شیفاهی ادبی دیل. یازیلی دیل ایله شیفاهی دیل آراسیندا یالنیز سس و یازینین ایشتیراکی فرق یاراتماییر, بورادا فرقلز چوخ گئنیشدیر. بورادا فرقلر هم مورفولوژی، لئکزیک باخیمدان, هم ده سینتکتیک و ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(10)- مئدیا اوسلوبو/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(10)- مئدیا اوسلوبو فیروز رفاهی پراکتیکال اوسلوبلارین سیراسینا داخیل اولان بو اوسلوبو پوبلیسیست-مطبوعات اوسلوبونون داوامچیسی و تؤرهمهسی سایماق اولار. أیر کئچن یوز ایلده اؤنجه مطبوعات سونرا رادیو و تئلئویزیون پوبلیسیست – مطبوعات اوسلوبونون اساس واسیطهسی ساییلیردیسا، آرتیق بو گون اونون ایفاده واسیطهسی داها گئنیش بیر آرئال قازانیب و سرحدسیز بیز ایمکانا مالیک اولوبدور. مئدیا اوسلوبو دئیهنده ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(9)- پوبلیسیست اوسلوب/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(9)- پوبلیسیست اوسلوب فیروز رفاهی آذربایجان ادبی دیلینین ایشلهکده اولان پراکتیک اوسلوبلاریندان بیریده پوبلیسیست اوسلوبدور. بو اوسلوب باشقا اوسلوبلارلا موقایسهده داها آز یاشلی ساییلیر. پوبلیسیست اوسلوب ایلک دفعه شیمالی آذربایجاندا و 19-نجو یوزایلییین سونوندا یارانیلدی. پوبلیسیست اوسلوب آذربایجان مدنیتی و تاریخی اوچون ان بؤیوک آدیملاردان بیری ساییلیر. دوغروسو دئمک اولار کی، بو اوسلوبون مئیدانا گلمهسی ایله ...Read More »
دنیزین تلاتومو/ ارنست همینگوی- چئویرن: فیروز رفاهی
دنیزین تلاتومو ارنست همینگوی- چئویرن: فیروز رفاهی ” یاخشی” – کیشی دئدی. ” نه دئییرسن؟” قیز دئدی : ” یوخ ، من باجارمیرام.” ” دئه کی ، ایسته میرسن.” قیز دئدی: ” من باجارمیرام. ایستممکدن دئییل.” ” بو او دئمکدیر کی، ایستهمیرسن.” ” اولدو، نئجه ایستهییرسن ، قوی سن دئین اولسون” ” منیم ایستهییمدن آسیلی دئییل. کاشکی ائله اولایدی.” قیز ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(8)- علمی اوسلوب/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(8)- علمیاوسلوب فیروز رفاهی ادبی دیلین باشقا بیر اوسلوبو علمیاوسلوبدور. علمیاوسلوب هرهانسی بیر اینفورماسیانی باشقالارینا چاتدیرماق اوچون ایشلنیلیر. علمیاوسلوب یازیلی فورمانین مئیدآنا گلمهسیله یارانیبدیر. آذربایجان ادبی دیلینین علمیاوسلوبونون فعالیّتینی بیر نئچه مرحلیه بؤلمک اولار؛ 1- اسکی مرحله ؛ 2- یئنی مرحلهنین بیرینجی چاغی و 3- یئنی مرحلهنین چاغداش دؤورو. بیرینجی مرحلهده آذربایجان ادبی دیلینین علمیاوسلوبو قوزئی ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(7)- رسمی اوسلوب/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(7) رسمیاوسلوب فیروز رفاهی آذربایجان ادبی دیلینین یارانماسیندا رسمیاوسلوبون اؤزونه مخصوص یئری وار. رسمیاوسلوب قانونی بیر چرچیوه ده ایشلنمگی طلب ائدیر. رسمیاوسلوبون باشقا اوسلوبلاردان کؤکلی فرقی اوندان عیبارتدیر کی ، بورادا عالی سویه لی بیر دیل طلب اولونور. اونون قارشسیندا دوران مخاطیبلر ، دینلییجیلر حؤکومت آداملاری ، ایجراچیلار و حقوقی آداملار اولور. ائله بونا گؤره ده دیلین ...Read More »
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(6)- دینی اوسلوب/ فیروز رفاهی
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(6)- دینی اوسلوب فیروز رفاهی تورک دیللرینده مووجود اولان دینی اوسلوبدان دانیشارکن ، چوخ شاخه لی بیر مضمون، لاکین واحید بیر فورمانی نظرده آلیریق. تورکلر گئنیش بیر جغرافی أراضیده مسکونلاشدیغی اوچون موختلیف دینلره قوللوق ائدیرلر. تورکلرین سیراسیندا بودیست، مسیحی، کلیمی، کونفسیوسچی و سایر دینلره ستایش ائدنلره راستلاشیریق. بونا گؤره ده تاریخ بویوندا یازینین اورتا کلمهسی ایله ...Read More »


text:
اجتماع
قندهارده 5 عیال ملازمنی آتیب اولدیرگنلر توتیلدی
چمهسی بیر آی آلدین قندهار هوا قونالغهسیده ایشلیدیگن 5 عیال، ایش تامان باریش چاغیده ناتانیش قورالیلر تامانیدن آتیب اولدیریلگن ایدیلر. قندهار امنیتی رسمیلری حادثه عامللرینی قولگه آلگنلیگیدن خبر بیرگن.
قندهار پولیس آمنیت آمری رحمتالله اطرافی نینگ خبری انجمن آلیب ایتیشیچه، امنیتی کوچلر قندهار هوا قونالغهسی ایشلاوچیلریدن 5 عیال اولدیریشیگه عیبلب تورت کیشینی قولگه آلگن.
جناب اطرافیگه کوره، قاتللردن بیری قاچگن و اونی قولگه آلیش تیرگاوی باشلنگن.
پهلوانگه تانیلگن تورن یو، تاجمحمد، جمعهخان و طالبگه تانیلگن گلاحمد ناملی شخصلر حادثه گه عیبلهنیب قولگه آلینگنلر.
قندهار امنیت آمری نینگ ایتیشیچه، توتیلگنلر طالبلرنینگ مذکور ولایتده فعالیت قیلهدیگن قومندانلریدن مبارکشاه نینگ نفرلری دیب ایتیلگن. اوشبو گروه قندهارده ایریم ترور عمللریگه قول اورگن ایکنلر.
توتیلگنلردن ایکیتهسی اوز عیبنی قبول قیلگن و باشقه ایکیتهسی آلدیدن تیرگاولر دوامی بار.


text:
حـــؤرمتلی یازاریمیز ناصـــر منظــــوری
جنابلارینین “فرهـــنگ جامعه” درگیسینده
“دیل و رومان” باشلیقلی موصـــاحیبهســــــینی
اوخودوقدا بیر قونویا منجـــه چوخ گــــــؤزل و
یئرلی-یاتاقلی توخونموشدور. آذربایجان دیلچیلیینده
«ادبی دیل» ایله “لهجه” مسئلهسینی قارشیقارشییا قویماق
و بونلاردان ایکی تضادلی آنلاییش یاراتماق مسئلهسینی.
یعنی دیلچیلییمیز بو ایکی مسئلهنی بیر بیری ایله یاناشی
قوشالاشدیرماقدانسا، بونلاری بیر بیریندن فرقلی آنلاییشدا
و هر بیریسینی باشقا بیر جیغیردا آخماسینین طرفینی توتور. بونو بیز داها چوخ آذربایجان جمهوریتینده گئدن ادبیات گئدیشاتیندا سئزهرک عینی مسئله اورادان ایستر ایستهمز بیزه ده ائینهمی آخیر. دیلین بوتون قابلیتلری نثرده اؤزونو بروزه وئریر. نثر یازیلاریندا گئدن پروسئسده، دیالئکت و یا «فردیناند دو سوسور»ون دیلی ایله دئسک “نیطق”، اوبراز قازانیر.
دیلچی متخصصلرین دانیشیغی ایله سیراوی و ساوادسیز بیر آدامین دانیشیغیندا فرق گؤرموروک. بورادا حکم سورن، بو دیلچیلرین دیلی ایله دئسک یالنیز “ادبی دیل”دیر. دیلده، یک نسقلیک حاکیمدیر. تحصیل سیستئمینده استانداردلاشان هر بیر آنلاییش عینی ایله دانیشیقدا دا حاکیمدیر.
حؤرمتلی عالیم گؤزل بیر مقاما توخونور:
“یئنی دیلچیلیکده آنجاق، دیل، «أدبی دیل» و اونون ضیددی اولان «لهجه«یه بؤلونمور بلکه، أصلینده، دیلین ایچینده باشقا بیر دیل یوخدور کی اونون آدی «ادبی دیل» اولسون. بئله بیر آدین اؤزو ذِهنی جایدیریر.”
بو دوشونجهنی ادبیاتیمیز و دیلیمیزده اؤرنکلرله بلکه ده آرتیق آچیقلاماق اولاردی. آنجاق قیسا آچیقلاماسیندان من بئله بیر نتیجه چیخاریرام کی:
وورغولادیغیم کیمیدیلین بوتون قابلیتلری نثرده اؤزونو گؤستریر. نثریمیز ایسه، “ادبی دیل” آدیندا دئییلن بیر پروسئسین “یکنسقلیک” چرچیوهسینده دوستاق قالیر. دیل آزاد و سربست دئییل. استانداردلاشمیش (قراردادی، کلیشهای) و شرطیلنمیش چرچیوهدن دیشاری آیاق باسدیقدا ایسه ادبی دیل قایغیکئشلری داها دوغروسو منظوری جنابلارینین دیلی ایله دئسک “فیلولوقلار” طرفیندن سوچلانیر.
آنجاق من نثریمیزده دیلی آزادجا استفاده ائدن و یئنی نثریمیزه تاثیر بوراخان ایکی ایلکین یازارلاریمیزی یعنی میرزه فتحعلی آخوندزاده ایله میرزه جلیل محمدقلیزادهنی مقایسه ائتمکله اؤرنک گؤسترمک ایستیرم.
آخوندزاده یئنی اوسلوب یاراتماق اوچون بوتون جهدلرینی ائدیر. آنجاق او، چاغداش نثریمیزده تحصیل دیلینین سووئرنلییینین یئرینه، کلاسیک ادبیاتین قراماتیکاسی (نحو) دوستاغیندان چیخا بیلمیر.
یعنی چاغداش نثریمیزی تحصیل دیلی بوخولاییر. آخوندزادهنین نثر دیلینی ایسه کلاسیک ادبیاتین قراماتیکاسی.
او هر نه قدر دیلده یوموشاق سؤزلر و عبارتلر ایشلتسه ده، یئنه ده دیلی راحات بوراخا بیلمیر. دیل قراماتیکانین و آزاجیق دا کلاسیک ادبیاتین نئجه دئیرلر کاتیبلیک یا منشیانه دیلیندن کنارا چیخا بیلمیر.
میرزه جلیل ده ایسه مسئله ترسینهدیر. او، دیلی سربست بوراخیر. دیل ایستهدییی آخاریندا آخیر. دقیقلیکله دئسک: میرزه جلیلین یازدیغی نثرین و یاراتدیغی دیلی ایچهریسینده باشقا بیر دیل یوخدور.
یعنی او، آخوندزاده و چاغداش ناثیرلر کیمیدیلی ادبی دیل و دانیشیق دیلینه بؤلمهییر. بونلارین هر ایکیسی بیر دیل اوسلوبو کیمیتاملیق داشییر. بوتؤولوک وار بو دیلده.
دیلیــــــن بوتون سس آخارلاری، ایستهدییی کیچیک
آرخلارا، ایستهدییی بؤیوک دنیزلره هئچ بیر تضیـــیق
و مانع اولمادان جیغیر آچیر.
بو تصوورده میرزه جلیلین نثری سانکی بیر آزاد
و سربست کولک کیمیدیر؛ هر بیر باجادان
(منفذدن) داخیل اولوب سربست گزمهیه
چالیشیر.
همت شهبازی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
طبیعتیمیزی قوروماق اوچون، سانال دونیامیزی دا تمیز ساخلایاق.
سانال دونیا و ایلگی واسیطهسی اولان سوسیال مدیا پراقراملاری، ۲۰۱۵ ایلده دونیانین هاراسیندا یاشاماق آنلامینی اؤتن ایللردن داها فرقلی دییشدیررکن، اینسانلاری داها یاخینلادیر و قلوباللاشما دادینی اَن اوجقار کندلرده بئله یاشایانلارا داددیریر. کؤنلون چکن اینسانلارلا ایلگی قورورسان، هوس ائتدییین ماهنینی اینئترنتدن آختاریب تاپیب دینلهییرسن، اینئترنت رادیوسو، اینئترنت تیویلری، اینئترنتدن ائندیردییین کیتابلاری اوخویورسان و هر آن کؤنلون ایستهدی، اؤیرندیکلرینی هارادا یاشاماغین و دوسلارینین هارادا یاشادیقلاریندان آسیلی اولمایاراق اؤز مجازی دونیانین دوواریندا یازیب دوشونجهنی پایلاشیرسان. هر آن ایستهدین، هارادا اولدوغونون فرقی اولمادان، آییلنله گؤرونتلو ایلگی قورورسان و اونلاری یاخیندان گؤرورسن. بو قدر خوش باخدیغیمیز آنلارین خرجینی اینئترنت شارژینین پولونو اؤدهمکده بیر آز آجی گلسهده، اَن آجی اولان مسئلهلردن چوخوموزون خبریمیز یوخدور.


text:
تاریخین شانلی بیر صحیفه سینی یازمیش افشارلار
افشارلار آذربایجانلیلارین ائتنوگئنئزی نین فورمالاشماسیندا ایشتیراک ائتمیش قدیم تورک طایفاسیدیر. افشار بویو اوغوزلارین ۲۴ بویوندان بیری و قاشقارلی محمودا گؤره، دیوان لغات الترک ده کی ییرمی ایکی اوغوز بؤلوموندن آلتینجی سیدیر. بو بوی بوز اوخلار قولوندان (ساغ قولوندان)، اوغوز خاقانین اوغلو اولدوز خانین دؤرد اوغلوندان ان بؤیویو اولان افشارین سویوندان گلیر.
افشارلار اورتا آسیادا، سیر-دریا بؤلگه سینده یاشامیشلار. بؤیوک کؤچ ایله اوغوز طایفاسیندان آیریلاراق خوزیستان، خوراسان، بیر قیسمی ایسه عراق، سوریه یولو ایله غربی آذربایجان (ایندیکی ائرمنیستان اراضیسی) و آنادولویا گلمیشدیلر. ایران، عراق، سوریه و افغانیستانا دا یاییلمیشلار. افشارلار، اوغوزون او بیری نوه لری قینیق لار و سوروشولر کیمی دؤولت قورموش، بؤیوک حؤکمدارلار و سولاله لر یئتیشدیرمیشلر.
تورکلرین تاریخی جوغرافییاسیندا بیر چوخ یئرلر آفشار آدینی داشیماقدادیر. مشهور بیر سوی آد اولاراق گونوموزه قدر گلمیشدیر. بالکانلاردا دا آفشار بویونا منسوب اینسانلار یاشاماقدادیر. صفویلر دؤولتی نین قیزیلباش طایفالاریندان بیری ده افشارلار اولموشدور. اونلار ۱۷۳۶-۱۸۰۲جی ایللرده آذربایجاندا و ایراندا حاکیمیتده اولموشلار.
ائرمنیستانین وئدی رایونو اراضیسینده افشار اساسلی ایکی ائتنوتوپونیم اؤزونو گؤستریر: بیرینجی یاشاییش منطقه سی رایون مرکزیندن ۷ کیلومتر جنوب-شرقده، یئرئوان-ناخچیوان آوتوموبیل یولونون اوزرینده یئرلشن آوشار (کل بالاوان) کندیدیر. ۱۹۴۰-جی ایللرین آخیریندا آذربایجانلیلارین ائرمنیستاندان زورلا کؤچورولمه سی دؤورونده کندین آذربایجانلی اهالیسی رئسپوبلیکامیزا گلمیشدیر. ایکینجی یاشاییش منطقه سی اووشار آدلانمیش (دوزیورد اووشار، سورئناوان)، سپانداریان رایون مرکزیندن ۱۵ کیلومتر جنوب شرقده یئرلشمیشدیر. ۱۹۱۸-جی ایلده کند داشناکلار طرفیندن داغیدیلمیش، اهالیسی قووولموشدور. او دؤوردن سونرا بو کندده آذربایجانلی یاشامامیشدیر.
ائرمنیستاندا افشار کلوان – کندی ده اولموشدور. بو کند ۱۷۲۸-جی ایلده ایروان ایالتی نین کارنی ناحیه سینده یئرلشمیشدیر. آوشار/اووشار ائتنوتوپونیمی نین موختلیف آرئاللاردا پارالئللری واردیر. بو توپونیمین آوشار واریانتی آذربایجان رئسپوبلیکاسی نین آغجابدیع رایونوندا دا مؤوجوددور. تدقیقاتچیلاردان بایرام احمدووون فیکرینه گؤره، بو توپونیم همین اراضیده یاشامیش طایفانین مشغولیتی ایله باغلیدیر. مؤلیف قئید ائدیر کی، بو طایفا قویونچولوقلا مشغول اولموشدور. ب. احمدوو بئله حساب ائدیر کی، آوشار/اووشار-قویون ساغما اوصولو دئمکدیر .
اووشار و آوشار توپونیملری نین اساسیندا دوران آپپئلیاتیوین اوو سؤزو اولماسی و توپونیمین اوو هوسکاری معناسینی بیلدیرمه سی فیکرینی ایره لی سورنلر ده واردیر. تدقیقاتچیلار ” آبشئرون ” توپونیمی نین افشار ائتنونیمی اساسیندا یارانماسینی قئید ائدیرلر. جنوبی آذربایجان اراضیسینده ده افشار/اووشار طایفا آدیندان دوزلمیش افشار، افشارجیک ائتنوتوپونیملری قئیده آلینیر.
افشارلار بؤیوک سلجوق دؤولتی نین بؤلونَرک ضعیفله مه سیندن سونرا، اون ایکینجی عصرین ایلک یاریسیندا بیر مودت موستقیل، بیر مودت ده عراق سلجوقلارینا باغلی شکیلده بیگ لیکلر قورموشدولار.
اونلارین قوردوغو خاندانلیق
قارامان اوغوللاری بیگ لیگی، افشار بویونون قارامانلی قولونداندیر. گئرمییان اوغوللاری بیگ لیگی، افشار بویونون گئرمییانلی قولونداندیر. آیدین اوغوللاری بیگ لیگی، گئرمییان اوغوللاری بیگ لیگیندن سونرادان آیریلان بیر بیگ لیک اولدوغوندان آوشار اولا بیله جگی دوشونولور. ساروخان اوغوللاری بیگ لیگی، افشار بویونون ساروخانلی قولونداندیر. ایران، آذربایجان و عوثمانلی تاریخینده اوزرینده اهمیتلی رول اوینامیش افشارلار اون ایکینجی عصرده ایچ آنادولویا کؤچ ائتمیشدیلر.
صفویلر دؤورونده فارس و خوزیستانداکی افشار اویماقلاریندان بیر قیسیمی نین آذربایجانا، خوصوصیله اورمویا گلیب یئرلشدیکلری تخمین ائدیلمکده دیر. افشارلار صفوی دؤولتینی قوران ۷ تورک قبیله سیندن بیریدیر. خوراسانداکی افشارلارین قیرخلی اویماغینا باغلی نادیر شاهین آذربایجان تاریخینده چوخ اهمیتلی ایشتیراکی اولموشدور.
کؤهنه صفوی سولاله سی نین نوماینده لری آرتیق فئودال عیانلاری و خالق آراسیندا اؤز نوفوذلارینی تامامیله ایتیرمیشدیلر و اؤلکه نی داغینتیدان خیلاص ائتمک ایقتیداریندا دئییلدیلر. نادیر اؤز نؤقطه-نظریندن یئگانه دوغرو یولا ال آتماق – تاخت-تاجین حقیقی صاحیبی اولماق ایسته ییر. بوندان اؤترو او یئنیدن قدیم تورک قایداسینا گؤره، موغان دوزونده قورولتای، بو دفعه بؤیوک قورولتای چاغیریر. بو قورولتایا حربی، مولکی و دینی عیانلاری، شهر و کند باشچیلارینی ییغیر. بورایا ۱۰۰ مینه یاخین آدام توپلانیر. بونلاردان اؤترو مسجید و بازارلار دا داخیل اولماقلا آغاج و قامیشدان ۱۲ مین مووققتی تیکیلی سالینیر. نووروز بایرامی گونو، ۱۷۳۶-جی ایلین ۲۱ مارتیندا نادیرقولو خان قورولتایا ایشتیراکچیلار آراسیندان یئنی شاه سئچمک تکلیفی وئریر. سؤزلرینی بونونلا اساسلاندیریر کی، اوچونجو شاه عباس هله کی، اوشاقدیر.
شاه ائلان اولونماسی مسله سی اورتایا چیخاندا، نادیر اؤزونو ظاهیرن ائله گؤستریر کی، گویا یورولوب، دوغرودان دا شاهلیغی ایسته میر، قورولتای آز قالا یالواریب اونون راضیلیغینی آلیر و تاج قویما مراسیمی کئچیریلیر. نادیر ” شاه ” سئچیلیر.
نادیر شاهین حاکیمیتی
نادیر شاه اؤز مؤوقئعیینی موحاریبه لرله مؤحکملندیریر و اونون حربی دوهاسی همیشه اونون کؤمگینه چاتیر. یئر اوزونده اونون قدر پارلاق حربی غلبه لر قازانمیش سرکرده لری بارماقلا سایماق اولار. نادیر شاه یوروشلره چیخماقلا هم ده اؤلکه نین ایقتیصادیاتینی دیرچلتمک، حاکیمیتده کی سولاله دییشیک لیگیندن ناراضی قالان قیزیلباش عیانلارینی وارلاندیرماقلا اونلاری اؤز طرفینه چکمک مقصدی گودوردو. ۱۷۳۷-جی ایلده نادیر شاه عوصیانا قالخمیش افغانلارا قارشی چیخیش ائدیر. هم هئراتی، هم ده قندهاری توتور. سونرا او، دؤیوشدن قاچقین افغانلارا سیغیناجاق وئرن هیندیستانا هوجوم چکیر. نادیرین قوشونلاری موقاویمت گؤرمه دن کارنالا (دئهلی نین شیمال-غربینده) قدر گلیب چیخیر و ۱۷۳۹-جو ایلین ۲۴ فئورالیندا بؤیوک موغول سولاله سیندن محمد شاهین اوردوسونو دارماداغین ائده رک، مارتین ۲۰-ده دئهلینی توتور. بؤیوک موغول دؤولتی اوزرینه پوللا آلتی میلیون روپیه لیک، قییمتلی داش-قاشلا ۵۰۰ میلیون روپیه لیک خراج قویولور. موغول دؤولتی اوردوسوز قالدیغیندان، موقاویمت گؤسترمه یه گوجو اولمور و نادیر شاها ایسته دیکلرینی وئریر. آلینمیش حربی غنیمت ۷۰۰ میلیون روپیه دیرینده حسابلانیردی. بونون بؤیوک بیر حیصه سی کلاتا آپاریلیر و نادیر غنیمتی اؤله نه جن بورادا ساخلاییر. همین قیسمینده دونیانین ان ایری بریلیانتی ساییلان ” کوهی-نور ” ( ” نور داغی ” ) آدلانان داش دا واردی. باشقا مشهور قییمتلی داشلار دا آز دئییلدی.
هیندیستانی توتدوقدان سونرا نادیر شاه سیندی اؤزونه تابع ائدیر و اورتا آسیایا یوروش ائدیر. گوجلو موقاویمته باخمایاراق، نادیر شاه ۱۷۴۰-جی ایلده بوخارا و خیوه خانلیقلارینی اؤز دؤولتی نین ترکیبینه قاتا بیلیر.
توتدوغو اؤلکه لرده سیلاحلی قارنیزونلار ساخلایان نادیر شاه ۱۷۴۱-جی ایلده داغیستان اوزرینه یئریییر. مسله بوراسیندا ایدی کی، نادیر هیندیستاندا ایکن داغلیلار تابع چیلیکدن چیخمیشدیلار. اوسته لیک، اونلارین دسته لری تئز-تئز دربند و شاماخی، کاخئتییا و جار-بالاکن ویلایتلری اوزرینه هوجوما کئچیردیلر. ۱۷۳۸-جی ایلده مانیک کندی یاخینلیغینداکی دؤیوشده نادیر شاهین قارداشی ایبراهیم خانین قوشونلاری داغلیلارین بیرلشمیش اوردولاری طرفیندن مغلوبیته اوغرادیلمیش، ایبراهیم خان و گنجه بیگلربیگی اوغورلو خان قاجار اؤلدورولموشدو.
نادیر شاه اؤزو ده داغیستاندا عینادلی موقاویمتله قارشیلاشیر. لاکین هر حالدا ۱۷۴۳-جو ایلین اوللرینده بیر نئچه غلبه قازانیر. گؤرونور، نادیر داغیستاندا اوزلشدیگی چتینلیکلردن سونرا اؤزونو سیندیرماماق اوچون اوزرینده اؤز آدی حک اولونموش پول دا بوراخدیریر. لاکین هر حالدا او، داغیستاندان گئری چکیلمه لی اولور.
داغیستاندا ضعیفله میش نوفوذونو برپا ائتمک مقصدی ایله نادیر شاه واخت ایتیرمه دن عوثمانلی ایمپئراتورلوغو ایله موحاریبه یه گیریر. بورادا دؤیوشلر عرب عراقینی اله کئچیرمک اوچون آپاریلیر. لاکین بو دفعه ده دؤیوشلر گاه بو، گاه دا او بیری طرفین اوستونلوگو ایله کئچیر و غلبه قازانیلمیر. بیر سبب ده بو ایدی کی، نادیر اؤز علئیهینه قالخمیش عوصیانلاری یاتیرماقدان اؤترو قوشونونون بیر حیصه سینی ایرانا و اونون اطرافینداکی اؤلکه لره گؤندرمیشدی. ۱۷۴۶-جی ایلده نادیر شاه عوثمانلی ایمپئرییاسی ایله باغلادیغی صولح موقاویله سینه گؤره، کؤهنه سرحدلر ساخلانیلیردی. ائله بو ایللرده نادیر شاه بحرئین، عومان و مسقط اوزرینه یوروشلر ده کئچیریر. اؤلکه نین پایتاختینی تالان ائدیلمیش ایصفاهاندان مشهده کؤچورور و بو شهرین یاخینلیغینداکی داغین باشیندا اؤزونه کلات آدلی بیر قالا (کلات قالاسی) قوردورور. نادیر شاهین خزینه سینی بورادا ساخلاییردی. قالانین تیکیلمه سی آغلاگلمز چتینلیکلر یارادیر. آذربایجان تورکلری بورایا ۱۰ تونلارلا آغیرلیقدا مرمر طبقه لر گتیریردیلر.


text:
گوموشو پئنجک(ایکینجی جیلد) ۱ (اختصارلا)
هاشیم ترلان
ایضاح:
گؤرکملی آذربایجان شاعری «هاشیم ترلان»ین آجیلی شیرینلی خاطیرهلرینین بیرینجی جیلدی، «گوموشو پئنجک» آدیندا ۱۳۸۶ینجی ایل “فیروزان” نشریاتی طرفیندن یاییلدی. ۵۵۰ صحیفهلیک بو کیتاباهاشیم ترلانین ۱۳۲۶ینجی ایلین سونونادک خاطیرهلری داخیل ائدیلمیشدیر. خاطیرهلرین ایکینجی جیلدیایسه گؤرکملی شاعریمیزین ال یازمالاری اساسیندا سون ایللر حاضیرلانیردی. آنجاق تاسفله شاعریمیزین قوجالیق و یادداشت پرابلئملریله باغلی سونا قدهر داوام تاپمادی و یاریمچیق قالدی.
بئله قرارا گلدیک کی یاریمچیق قالمیش خاطیرهلر مجموعهسینین بعضی حصهلرینی سیز عزیز اوخوجولارلادا پایلاشاق. بونودا آرتیرمالیییق کیهاشم ترلانین «گوموشو پئنجک» عنوانلی خاطیرهلر کیتابینین بیرینجی جیلدینین PDF فورمتینده فایلینی «ایشیق» سایتینین کیتاب بؤلوموندن الده ائتمک اولار. (ایشیق)
***
دیدرگینلیک
… آذربایجان کندلرینده وضعیت داهادا آغیرلاشیردی. میللی حؤکومتین آرادان گئتمهسی کند اربابلارینین ال- قوللارینی آچمیشدی. اونلار آج قوردلار کیمیکندلره سوخولوب، کندلیلری سویماغا باشلامیشدیلار. اربابلار، میللی حؤکومتین کندلیلره کئچدیگی مالکانه بهرهسینی یئنیدن نئچه برابر آلماغا جان آتیردیلار. دؤولت ژاندارملاری یئنهده مهربان فداییلرین یئرینی توتوب، اربابلارین آرخاسیندا دایانیب، کندلیلری سویوردولار. سارابین آلانبراغوش ماحالینین اربابلاری: بهادریلر، اسکندریلر، حسینعلیخانلار، سردارخانلار، یئنهده قویون، قوزو، تویوق و س وئرگیلرینی بیر قانون کیمیکندلیلرین بوینونا قویوردولار. احوالاتی بئله گؤرهن کندلیلر جانلاریندان بئزیب، شهرلره، باشلیجا اولاراق تهرانا آخیشماغا باشلامیشدیلار. ایندیه قدهر اؤز آلین ترلری ایله اؤلکهنین اکین ایشلرینی قایدایا سالان کند زحتمکشلری، اؤز یورد- یووالارینی ترک ائتمهیه مجبور اولموشدولار…
تهراندا
البرز سیرا داغلارینین قوینوندا یئرلش تهران شهری، بوینو چیگنینده قالمیش موفلیس دیلنچیلره اوخشاییردی. تهران، ایکی ایل بوندان اول ترک ائتدیگیم همان شهر ایدی. خیابانلاردا آخیب گئدهن انسانلار ایستکلی بیر شئیینی ایتیریمیش آداملار کیمیاویان- بویانا قاچیردیلار. اونلارین آلینلاریندا اولان قیریشیقلاردان، گؤزلریندهکی وحشتی، باخیشلاریندانایسه بیر درده مبتلا اولدوقلارینی آنلاماق اولوردو. آمما بیر تزهلیکده نظریمیجلب ائدیردی؛ اودا بیر فرومدا اولان مینیک ماشینلارینین خیابانلاردا آخیشماسیایدی. بو ماشینلار تانیدیغیم تاکسیلر کیمیدئییردیلر. سونرا اؤیرندیم کی قاجار نسلیندن اولان فخرالدوله آدلی بیر خانم نئچه یوز عدد بو تزه تاکسیلاردان ایلک دفعه اولاراق خارجدن وارد ائتمیشدیر.
۱۳۲۶- ینجی ایل ایدی. ایکی ایلدن سونرا یئنه تهران کوچهلرینده ایش آختاریردیم. فاشیزمین دونیادا یاراتدیغی موحاریبه یئنیجه قورتارمیشدی. بیر ایل ایدی دونیادا توپ، توفنگ سسی ائشیدیلمیردی. موحاریبهدن ضرر گؤرموش اؤلکهلر یئنیدن قوروجولوق ایشلرینه باشلامیشدیلار. ایراندادا باشیلجا اولاراق تهراندا قدیم دایر اولان کارخانالارین چوخو قاپیلارینی باغلامیش، صادرات و وارداتین اولمادیغیندان کسادلیق و ایشسیزلیک وجودا گلمیشدی. چؤرکچی دوکانلارینین اؤنونده صفلرین سایی گئتدیکجه آرتماقدا ایدی.
هر بیر آذربایجانلی تهرانا وارد اولان کیمیچیگنینه بیر صاندیق پرتقال آلیب، اونو دنه- دنه ساتماغا مشغول اولوردو. تهران دوغروسو اوستو آچیق بیر مزارا بنزهییردی…
ایش آختاریشیندا
من ایش دالینجا دولانیردیم. او زامانلار تهراندا اولان “چیتسازی” کارخاناسی تازا تیکیلیب، ایشه باشلامیشدی. ائشیتدیگیمه گؤره اوردا کارگر قبول ائدیردیلر. اونا گؤرهده اؤزومو حاضیرلاییب، صاباحی گونو چیتسازی کارخاناسینا گئتدیم. اوردا منیم کیمیایشسیز آداملارین سایی حددیندن آرتیق ایدی. بئله گؤردوکده بیر آز ال- آیاغیم سویودو، آمما چارم یوخ ایدی. مجبور اولوب دؤزمهلی اولدوم. بیر آزدان سونرا کارگرلر آراسیندا انکئت پایلادیلار؛هامیگرهک اونو دولدورمالی ایدی. من انکئتی دولدوراندا «آنادان اولدوغون یئر» سوالینا جواب یازمالیایدیم. سیجیللیمده “باکی” یازیلمیشدی، آمما باکی سؤزونو یازماغا الیم گلمیردی. بیلردیم کی بو سؤز اونلاری ایلدیریم کیمیچالاجاق. اونا گؤره ده باکی سؤزونون یئرینی بوش قویدوم. انکئتین آلتینی امضالاییب آماده ائتدیم. ازدهام او قدهر چوخالمیشدی کی نؤوبهنین منه چاتماغینی گومان ائتمیردیم. ائله ده اولدو. او گون ساعت ۳ کیمیگؤزلهدیم. نؤوبه منه یئتیشمهدی. تصمیم توتدوم صاباح سحر تئزدن کارخانادا حاضیر اولام. ائرتهسی گون سحر تئزدن گلیب اؤزومه یئر توتدوم. گون اورتایا یاخین دفتره وارد اولدوم. دولدوردوغوم ورقهنی تقدیم ائتدیم. مسئول کارمند ورقهنی اوخویوب، باشینی قووزادی:
– نه اوچون دوغولدوغون یئرین آدینی یازمامیسان؟
او مندن جواب گؤزلهمهییب دئدی:
– سیجیللینی وئرمنه!
من ناامید اولا- اولا دئدیم:
– بویورون.
او سیجیللینی مندن آلیب ورقلهدی:
– سن کی بادکوبه ده آنادان اولوبسان. بیز ایرانلی ایشه قبول ائدیریک.
– من ده ایرانلییام. آذربایجانلی.
او قاشلارینی دویونلهییب دئدی:
– سیز مهاجرسیز.
قاپیدا دایانان مامورا ایشاره ائتدی. مامور گلیب قولومدان توتوب ائشیگه چیخارتدی. بئلهلیکله بیر دونیا اومید بسلهدیگیم آروزلاریمهاوایا دؤندو. یئنهده دوننکی موباریزه یوللاریم گؤزلریمین اؤنونده جیلوهلندی. یولومون حق اولدوغونا بیر داها ایمان گتیردیم. دوشونوردوم، نه قدهر کوروشلارین، دارالارین، محمدرضا کیمیتؤر- تؤکونتولری وارسا، ایران و آذربایجان خالقلارینا شن حیات، ریفاه ایمکانی اولمایاجاقدیر. یوللاری ایشیقلاندیران یالنیز موباریزهدیر.
یئنیدن ایش دالیسینجا گئتمکدن چکینیردیم. کسبکارلیق ایشینه نیسبتن وارد اولدوغوم اوچون، یئنهده بو ایشین دالیسینجا گئتمهلیایدیم….
کؤهنه پالتار آل- وئرچیسی
کندلیلریمیز شهره گئتدیگیمیائشیتدیکده منه ۵۰ تومان سرمایه وئرمیشدیلر. ائرتهسی گونو بازار گئدیب، بئیروتدان گلن ایشلنمیش کوت- شالواردان آلیب گتیردیم. من بونلاری تعمیر ائتدیریب، اوطولهییب، ساتمالیایدیم. اگر بو ماللارین زدهلری اولسایدی، روفو اولوناردی. اگر زدهلری بؤیوک اولوب، روفو ایله رفع اولماسایدی، اونلاری درز وورماقلا عیبلرینی رفع ائدردیک.
بازاردان آلدیغیم ماللارین ایچینده ساری آمریکایی بیر شالوار وار ایدی. بو شالوار چوخ آز ایشلنمیش، مؤحکم ایدی، امما بیر عیبی وار ایدی. او دا شالوارین بیر دیزی ایکی سانتیمتر حددینده جیریلمیشایدی. بو بؤیوکلوکده جیریقی روفوایله آرادان قالدیرماق دوزگون دئییلدی. او نظره توخوندوغو اوچون شالوار گرهک قاییشین آلتیندان تا دوبل اولان یئره قدهر خیاط چرخی ایله درز اولونوردو. بئلهده ائلهدیم. همان درز اولان یئردن اوطو ائدیب، قاتلانان بیر تختین اوستوندن آسیب دایانمیشدیم. بو آن دا اورتا یاشلی بیر کیشینین گؤزلری شالوارا ساتاشدی. او شالواری گؤتوروب باخدی، سونرا یئرینه قویوب گئتدی. اون دقیقهدن سونرا بیر پولیس ایله «آژدان» گئری قاییتدی. همان شالواری پولیسه نیشان وئریب دئدی:
– نئچه گون بوندان قاباق منیم ائویمیاوغرو ووروبدور. بو شالواردا اوغورلانان شئیلرین ایچینده ایدی.
آژدان منه باخیب خبر آلدی:
– بو شالواریهاردان آلیبسان؟
– بازاردان
– بو آغا دئییر منیم ائویمدن اوغورلانیب
– او سهو ائدیر. من بو شالواری بئیروتدان گلن ماللارین ایچیندن سئچیب آلمیشام.
آژدان قانع اولماییب، منی کلانترییه آپاردی. رئیسه گزارش وئردی. رئیس دئدی:
– بو شالواریهاردان آلیبسان؟
آژدانا دئدیکلریمیتکرار ائتدیم و دئدیم:
– آقای رئیس بو آغا سهو ائدیر. من اونون سهوینی ثابت ائدهرم.
– نئجه ثابت ائدهرسن؟
دئدیم:
– من بو آقادان سوال ائدیرم، آیا بو شالوارین زدهسی، عیبی واردیرمی؟
جواب وئردی:
– خیر. هئچ بیر عیبی، زدهسی یوخدور.
– اگر عیب تاپیلسا سهو ائتدیگینی بوینونا آلارسانمی؟
– آلارام.
من اوزومو رئیس کلانتریه توتوب دئدیم:
– اگر مومکون اولسا منه بیر تیغ وئرین!
رئیس میزین کشوونی آچیب کؤهنه بیر تیغ پارچاسی منه طرف اوزاتدی. من شالوارین یوخاری طرفینی تیغله یواشجا سؤکمهیه باشلادیم. شالوارین دیزینه چاتاندا بؤیوک بیر چیریق، زده گؤروندو. من اوزومو آدین بیلمهدیگیم کیشییه توتوب دئدیم:
– بس دئییردین شالوارین هئچ بیر عیبی یوخدور؟ بس بو زده نهدیر؟
کیشی اؤزونو ایتیرمیشدی. بیلمیردی نه دئسین. من اوزومو رئیسه دوتوب دئدیم:
– آقای رئیس! ایندی بو آغانین سهو ائتدیگینی ثابت ائده بیلدیممی؟
هامیبیر- بیرینین اوزونه باخیردی. من سؤزومو دوام ائدیب دئدیم:
– ایندی بو آغا منی آوارا ائدیب و بو شالوارین تعمیرینه خرج ائتدیگیم پولو دالی قایتارمالیدیر…
یئنه تحقیر، یئنه اذیت
آذربایجان دموکرات فیرقهسینین غروبوندان سونرا ایراندا خصوصاً تهراندا سیاسی، اجتماعی وضعیت آغیر و دؤزولمز اولموشدو. فارس شوونیستلری تورکلری گؤرنده اونلاری آجی گولوشلرله قارشیلاییردیلار. آذربایجانین شهر و کندلریندن آخیب گلنلر تهرانین جنوبونو -جوادیهنی، نازیآبادی- دولدورموشدولار. باشقا دیلله دئسک آذربایجانلیلارین دیوارلاری آشاغی گلدیکده، شوونیستلرین دیوارلاری یوخاری قالخیب اوجالیردی. دربارینهاوادارلاری کؤنوللری ایستهمهدیگی آداملاری “متجاسر” آدی ایله تحقیر ائدیردیلر.
هله یوز ایل بوندان اول اورتا شرقده، میثلی اولمایان مشروطه قیامینی یارادان، آذربایجانین قهرمان اوغلو ستارخانین قالدیردیغی بایراغین آلتیندا لیاقتسیز قاجار شاهلارینین تخت- تاجینی لرزیه سالان، شیخ محمد خیابانینین آزادستان شعارینین آلتیندا آپاریلان موباریزه نتیجهسینده ایران ارتجاع حکمرانلیغینین آیاغینی بیرایل تمام آذربایجاندان کسن، ۱۳۲۴- جی ایلین ۲۱ آذرینده س. ج پیشهورینین رهبرلیکی ایله یاراتدیغی میللی حؤکومت، آزادلیغین، اصلاحاتین نه اولدوغونو نه اینکی آذربایجانا، حتی بوتون دونیایا بیلدیرن بیر قهرمان خالقین ائولادلاری، ایندی تهران شوونیستلری طرفیندن مختلیف شکیللرده تحقیرلره، اذیتلره معروض قالیردیلار.
آذربایجان نهضتیندن سونرا رضاخانین اوغلو محمدرضا آمریکادان آلدیغی غالبیت نیشانین سینهسینه تاخاراق اؤزونو اسکندرکیمیفاتح حساب ائدیردی. یالتاق مطبوعاتچیلار «آریامهر» آدینی بیر مدال کیمیشاهین یاخاسینا یاپیشدیرماغا حاضیرلاشیردیلار. دربارین دؤرهسینده قارینلارینی پی باسمیش لقب صاحیبلری، سلطنتین پایهلرینی مؤحکملتمکدهایدیلر. آمما صاباحکی باشلارینا گهلهجک قضا- قدردن خبرلری یوخ ایدی. ایران و آذربایجان خالقینین دؤزومو اولسادا، کؤهنه شاهلیق اصولونون عیبجرلیکلرینه قارشی نیفرتینی اؤز قلبینده یاشادیردی…
شاهین ترورو
۱۳۲۷- جی ایلین بهمن آیی ایدی. داغلارین باشین قار آلمیش، اوردان آخیب گلن سازاقلار تهرانین باشینین اوستونو آلمیشدی. خیابانلاین کناریندا اکیلن، یاشیللیغینی ایتیرمیش لوت آغاجلار قیش یوخوسونا گئتمیشدی.هاوا آچیق صاف اولسادا، گونش اؤز نازیک ساری تئللری ایله تهرانداکی ایشسیز بئکار آداملاری قیزدیرا بیلمیردی. یانا- یانا دوزولموش دوکانلار آچیلیب، صاحیبلری مشتری گؤزلهیه-گؤزلهیه گؤزلرینی دویوردولر. بئله بیر مقامدا من تهرانین قزوین مئیدانیندا اؤز بساطیمیآچماقدا ایدیم. ناگهان سسیهامیییا تانیش اولان روزنامه ساتان جوان اوغلانین صداسی مئیدانین هر طرفینه یاییلماغا باشلادی:
– ترور شاه، سؤ قصد به جان اعلاحضرت همایونی. فوقالعاده.
خیاباندا حرکت ائدهنلر، دوکاندارلار اللرینده اولان ایشینی یئره قویوب، نظرلرینی فوقالعاده ساتان اوغلانا تیکمیشدیلر.هامیایشین نه یئرده اولدوغونو بیلمک اوچون اونا طرف گئتمکدهایدیلر. بعضیلری نیگران اولسادا، بعضیلرینین گؤزلری گولوردو. فوقالعادهنین بیری ۱۰ شاهیایدی. مشتریلر ایشین نه یئرده اولماغینی، بیلمک اوچون تلهسیردیلر.
آخشام اوستو چیخان روزنامهلر بؤیوک تیترلر ایله جریانی اطرافلی صورتده آچیقلادیلار. معلوم اولدو کی شاه بؤیوک دبدبه ایله دؤرهسینده اولان اعیان- اشرافلار ایله بیرلیکده “دانشگاه افسری”یه گئتمک برنامهلری وار ایمیش. اونلار دانشگاها وارد اولاندا بیر اسلحهدن گولله آچیلیر. بو اثناده شاه سارسیلیر. همهمه دوشور. شاهین دؤورهسینده اولانلار اؤزلرینی ایتیریرلر. “رئیس کل شهربانی” سرتیپ صفاری ده شاهین بادیگاردی کیمیبو تشریفاتین ایچینده ایمیش. سرتیپ صفاری ایشی فوته وئرمیر، در حال سیلاحینی چیخاریب سو قصد ائدهنی هدفه آلیب، اؤلدورور.
سوقصد ائدهنین آدی ناصر فخرآرایی ایدی. اونون شاها آتدیغی گولله دوزگون هدفه دهیمیر. گولله شاهین یالنیز دوداغینی یارالاییر. بو خبر ایلدیریم سرعتی ایله نه اینکی ایراندا، حتی دونیانین باشقا یئرلرینده ده مهم بیر خبر کیمییاییلیر. نئچه گوندن سونرا دربارین آرتیق قالان تیکهلرینی یئین شاعرلر ده قویروقلارینی بولایاراق شاها مداحلیق ائدیب، اورهک یاندیریردیلار:
نـاصـر فخـر آرایی
خائن وطنفـروش
خون هزار ملتو
آوردهای تو به جوش
بوتون کاسا- کوزهلری حزب تودهنین باشیندا سیندیردیلار. گویا ناصر فخرآرایی حزب تودهنین تحریکی ایله بو ترورچولوقا اقدام ائتمیشدیر. یعنی ناصر فخر آرایی بیر تودهایایمیش. آمما اونون تودهای اولماغی او دؤوراندان بیر بئله ایل کئچدیکده هلهده ثبوت اولماییبدیر. چونکی حزب تروریزمین دوشمنی ایدی. حزبین مطبوعات اورگانلاریندا دفعهلرله یازیلمیشدی کی: تروریزم هئچ بیر دویونو آچا بیلمز. ترور اولان آدامین یئرینه اوندان غدارین دا گتیره بیلرلر.
آنجاق دربارین تحریکلری دوام ائدیردی. ایکنیجی دونیا موحاریبهسیندن سونرا فعالیته باشلایان حزب توده ایندی تهلوکه قارشیسیندا قرار توتموشدو. ایندییه قدهر آزاد صورتده چیخیش ائتسهده، ایندی ایکینجی بیر دؤورانا قدم قویماقدا ایدی. دربار دمکراتیک قووهلری محو ائتمک تصمیمینی توتموشدو.
بیر گون فردوسی خیابانینین جنوبوندا بو حزبین دفترینه هجوم ائدیب، اورانی داغیدیب، قاپیسینی باغلاییب، اؤزونوده منحل اعلان ائتدیلر. دربار سئوینجیندن بیلمیردی نه ائتسین. بو بؤیوک بیر رقیبین اوستونده چالدیقی غلبه اونو مست ائتمیشدی. بعضی یالتاق روزنامهلر شاهین سوءقصددن سالم جان قورتارماسینی آللاهین، شاهین باشینین اوستونده اولان سایهسیندن بیلیردی. اصلینده ایسه آللاهی تانیمایان، خالقین ایچینده پایگاهی اولمایان غدار بیر شاهی شیشیردیردیلر…. داوامیوار


text:
افغانستانده پارتلش حادثه سی یوز بیردی
اوشبو حادثه کرکت ستدیومیده یوز بیرگن
افغانستان نینگ ننگرهار ولایتیده انفجار حادثه سی یوز بیردی.
ترینکوت اولسواللیگیده کرکت ستدیومیده یوز بیرگن پارتلش حادثه سی عاقبتیده ۳ سپورتچی جان بیردی.
ننگرهار ولایتی سوزلاوچیسی عطاءالله خوگیانی بم نینگ تورنمنت جریانیده پارتله تیلگن لیگینی بیلدیردی.
خوگیانی، اوشبو حادثه عاقبتیده یره لنگن ایککی مسابقه تماشاچی سی نینگ ساغلیق وضعیتی نینگ یخشی ایکن لیگینی معلوم قیلدی.
حاضرچه اوشبو حمله نینگ مسئولیتی نی ایسه هیچ بیر تامان اوز بوینی گه آلگن ایمس.


text:
آلبرت آینشتاین
آلبرت اینشتین یا آینشتاین (آلمان دیلی: Albert Einstein) (دوْغوم: ۱۴ مارس ۱۸۷۹ - اؤلوم: ۱۸ آوریل ۱۹۵۵) آلمانلی فیزیک عالیمی ایدی. نیسبیلیک نظریهسینه گؤره و اؤزللیکله انرژی و جرم بیرلیگی تئوریسینه گؤره (E=mc۲) آدلیم اوْلدو. بۇ فورمول فیزیکین ان آدلیم فوْرمولودور و فیزیک اوْخومایان اینسانلار بئله اوْنو بیلیرلر.
انیشتین کوانتوم تئوریسی و ایستاتیستیک مکانیکینین گئنیشلنمهسینده چوْخلو چالیشدی. ۱۹۲۱-جی ایلده فیزیک نوبل اؤدولونو فوتوالکتریک اثرینده چالیشماغینا گؤره آلدی. خالق آراسیندا انیشتین نابیغه و هۆشلو بیر اینسان کیمی تانینیر.
یاشامی[دَییشدیر]
انیشتین ۱۴ مارس ۱۸۷۹ ساعات ۱۱:۳۰ دا آلمانین وورتمبرقینده یئرلَشن اولم شهرینده یهودی بیر عائیلهده دۆنیایا گؤز آچدی. آتاسینین آدی هرمان انیشتین و آناسی دا پاولینا کوخ آدلانیردی. انیشتیننین آتاسی الکتروشیمیایی بیر کارخانا قۇرموشدو.
عائیلهسی یهودیته مؤمین اوْلمادیقلاری اۆچون آلبرتی کاتولیک کلیساسی بیر مکتبده درس اوْخوماغا قویموشدولار. اوْ ویولون چالماغی آناسینین ایستگینه گؤره اؤیرندی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[[:آلبرت آینشتاین]] Albert Einstein]»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ نووامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
منابع[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
frsوارد نشدهاست
- ↑ (2003) The Oxford Companion to the History of Modern Science. Oxford University Press, 233. ISBN 978-0-19-974376-6.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
دونیا قابار چالیب یولداش/ رقیه کبیری
آلماندا سینوهه وار؟
گنج شاعر، سایه مقدسینین معصومیتینه سونولور.
کلیمانجارو اولاسان، یوخسا اورست
دینجلمهییوه بیر کؤلگه اولماسا
بیر اوووج تورپاقدان آرتیق دئییلسن.
«آدیمی یازیم؟»
سحر دئییر: « ایشین قوتولوب ؟ »
سحر بیلمیر آدام مریضخانا تختینه دوشنده، اؤزونه ایش آختـارار. تخت ده یاتماقدان سونرا هر ایش اولـور اولسون.مریضخانا ائویمیز کیمی دئییل. آللاهـا سؤز وئرمیشم قوی ائویمیزه دؤنوم، دونیانین لاپ چتین ایشلـرینی گـؤرهجهیم. حیطـی سوپورهجـهیم، مامـانین سَردییـی پالتارلاری شریتدن ییغاجاغـام، اوچ ساعت اوتـوروب، هـامینین پالتارینا اوتو چکه جهیم، حتی توز آلماق اوستونده سحرله دوککه دوک ائلهمهیهجم.
«گـؤرهسن دئسم ائویمیـزی آلـلاه کیمی سئویرم، گناه اولار ؟ ! »
سحر دوداغینی دیشلهییر. « عاییبدی » دئییر. آمما من بیلیرم آللاه نه دئدیییمی آنـلاییر. آللاه بیلیر کی، من ائویمیزه دؤننده، باشیمی آستاناسینا قویاجام؛ آللاه بو ایشه گؤره آلنیما گناه یازماز، دئمز ائویمیزی پرستش ائلیرم.
ائویمیزی آلـلاه کیمی تانیییرام. گـؤزو یومولو، هر یئرینه جوتآیاقلی یوخ، ناققیشلی بئله گئده بیلهرم. مریضخانا تانیش دئییل، غـریبهدی. آقای کوْنسول کیمـی. مریضخانایلاهئچ یولداشلیق ائلییه بیلمیرم. سحرین دئمهیینه دئییل، « سن گلنینـن یولـداش، گئدنینن قـارداش اولوسان.» ائـو، داغ، داش، دنیز، ائلاتین قارا چادیرلاری… هر یئر اولور اولسون، ایللاه مریضخانا. اؤزو ده اؤزگه بیر اؤلکهنین مریضخاناسی.
ایکی هاوالییام. ائویمیزله، مریضخانانین هاواسی کیمی. قـالمیشام کیمه یازیم؟ آللاها یوخسا آقـای کوْنسولا ؟ هئـچ بیرینی گـؤرمهمیشم. گـؤزومو یوماندا آللاهـی حس ائـدیرم. هر شئیده، هـر یئرده وار، آللاه منده ده وار . نم - ندن گـؤزومو یوموب، آقای کوْنسولو تصوّر ائلهینده، بیر میز گؤرورم، بیر ده نم- نه یئکه لیکده فیرلانان صندل لردن. سحَره دئینده گولور.
« یانی دئییسن او قدر کیچیکدی کی، میز دالیسیندا ایتیر ؟ »
« بلکه ده او قدر بؤیوکدی کی من گؤره بیلمیرم ! »
« بلکه ده سن فیکیرلشنده خیالیندا آقـای کوْنسول سسه، سنینسه گـؤزلرین قولاغا دؤنور؟ طبیعتدهکی قیسسا دالغا، اوُزون دالغا کیمی… ها زلزله اولاندا فقط حیوانات او دالغالاری ائشیدر…»
من جدّی بیـر نامه یازماق ایستیرم ؛ آمما همیشهکی کیمی، دئیهسن سحرین میرتینین باشی یاریمدی. بئله واختلار مامانیم قاشلارین ییغیب « سحر ! هر شئیی میرتا قویما » دئیر. من میرتین معناسینـی بیلسم ده، یـورقان - دؤشهیـه دوشندن بـری چـوخ شئی لر کیمی میرتینان دا، باریشا بیلمیرم.
«آقای کوْنسول بابامجا اولسایدی، من اونو گؤره بیلردیم، او دا منی گؤره بیلردی، اوندا بیمه ایشلرینی یوباتمازدی.»
«سنین بـاشین بیر یئره دَییب؟ آخی آدام دا کـوْنسولا نامه یـازار؟ هله توتـاق کی یـازدین، او هارا، سن هـارا… اوووف! قطب جنوبدان، قطب شومالاجان فاصلهسی وار.»
سحـره دئییرم آللاها یازسام، کنسول گـؤره بیلمهیهجک نامهمـی، آمما کوْنسولا یازسام، آلـلاه دا گـؤره بیلـر. سحـر گولمکدن باشقا بیر ایش باشارمیر. « باشیوا هاوا گلیب » دئییر.
دوز دئییر. حمامـدا ساچیمـی اؤوکه لـه ینده، توک لـریم بیر کـوْل یئملیک کیمـی الیمده قالـدی. دکتر دئمیشدی تؤکولهجک، آمما بیلمیردیم بئله الیمده قالاجاق، دئییردیم بس داراغین دیشینه ایلیشهجـک. اوندا باشیما هـاوا گلدی. قیشقیردیم: « مامااااان!.. »
آینادان کوسدوم. شکیل آلبوموما وورولدوم. شکیللرده فقط توک لره باخیردیم. اؤز توک لریمه، مامانیمین، سحرین، بابـامین… آلبومومـدان ایکی شکیـل گـؤتـورموشـم. بیـری نِفِرنِفِر اولمامیشدان اوّل، بیریسی ده نفرنفر اولاندان سونرا.
« بویون نـن آدین نفرنفـردی ! » - بابام دئـدی . « اولمـاز کی آلبو موموز مصر گؤزلینین شکیلیندن بوش اولسون. سینوهه کیمی حاذق بیر حکیم ده تاپا بیلسم، بیر - ایکی آیا توختارسان . » بابام بیلمهدی کـی، من اونون قـان چانـاغینا دؤنموش گـؤزلرینی گؤردوم.
عمومیتلـه بیز گیزلیجـه آغـلایان بیر عـائلهییک. مامانیم سوغان سویاندا، بابام تلویزیوندان انتحاری اؤلوملرین خبرینی ائشیدنـده، میرتین معناسـی سحـرین یـادیندان چیخانـدا، یا کتاب - دفتریله ساواشاندا … هر کس گیزلیجه آغلار، منسه الیمی توک لریمین بوش یئرینه چکنده، قیزدیرما ایلان کیمی اَتیمله دریمین آراسینا سیزاندا، یورقانیمی باشیما چکیب آغلاییرام. گؤیلوم ایستیر بیر گون یئمک سوفره سینین باشیندا اوتوران کیمی هامیمیز بیرلیکده دویونجا بیر آغلایاق .
«آلماندا سینوهه وار؟» - سوروشدوم.
« من ده صاباحدان نفرنفر اولاجـاغام » - سحر دئدی.
مامان دئـدی: « اوچوموز ده ! »
بابام: «آللاه کؤمهییم اولسون… اوش مصر گؤزلی…»


text:
تورکیهده صنایع اوره تیمی آرتیب
تورکیهده صنایع اوره تیمی مارت آییندا کئچن ایلین موافیق دؤورو ایله موقاییسهده 7،6 اوولکی آیلا موقاییسهده ایسه 0،2 فایز آرتیب.
تورکیهده صنایع اوره تیمی مارت آییندا کئچن ایلین موافیق دؤورو ایله موقاییسهده 7،6 اوولکی آیلا موقاییسهده ایسه 0،2 فایز آرتیب.
تورکیه ایستاتیستیک ایدارهسی مارت آیینا دایر صنایع اوره تیمی اندکسی نتیجهلرینی اعلان ائتدی.
اندکس ده ایللیک اولاراق فوریه ده 9،9، ژانویه ده ایسه 12 فایز نیسبتینده آرتیم قئیده آلینیب.
صنایع اوره تیمی بیر اوولکی ایلین عینی ربعی ایله موقاییسهده ایسه 9،8 فایز آرتیب.


text:
ترکیه اروپاده غلبه قازاندی
کوسووانی 4-1 لیک نتیجه بیلن مغلوبیت گه اوچره تدی
ترکیه فوتبال ملی گروهی 2018 فیفا FIFA دنیا کپ اروپا مسابقه لری (I) گروپ ده کوسووانی 4-1 لیک نتیجه بیلن مغلوبیت گه اوچره تدی.
ترکیه نینگ گول لرینی 6 – دقیقه ده ولقان شن، 31 – دقیقه ده چنگیز اوندر، 61 – دقیقه ده بُراق ییلمز و 82 – دقیقه ده اوزان طوفان آتدی.
کوسووانینگ گولینی ایسه 22 – دقیقه ده رحمانی آتدی.
ترکیه بو نتیجه بیلن گروپ ده 3 اوریننی ایگلله دی.
گروپ نینگ ایریم مسابقه لریده؛
ایزلند کروچیانی 1-0 مغلوبیت گه اوچره تر ایکن، اوکراین فنلندگه قرشی 2-1 قازاندی.
بو گروپ ده 1 و 2 – اورینده تورگن کروچیا بیلن ایزلندنی 13 و اوچینچی، تورتینچی قطارده تورگن ترکیه بیلن اوکرایننی 11 نمره سی بار.


text:
- نئجسن؟
+نیه مئساج آتدین؟
- سنی گؤلوم ایسته دی..
+ گئنه ایچمیسن؟
- سن سیز طاقت سیز دی حایاتیم...
+ کئفلیسن .
-سنی سئویرم ..
+بیلمیسن نه دانیشیسان .
- سنی سئودیغیمی هامی بیلیر !
+ بو دَلیلیخ دی .
- سَن له دَلیلیغی سئویرم .
+ نیه ایچمیسن؟
- سنه یئتیشماغین باشقا یولو یوخدو . اینتیحار ائلیجادیم آمما منیم اولدوغوم جنّته گَلمه سن دییه دوشوندوم ,
جهنم ده یانماغینا راضی اولمادیم , بونا گؤره ایچدیم !
+ سن دوغوردان بیر دَلیسن !
- بیلیرم , هئچ بیر اینسان سنه صاحیب اولماغی ایسته یه جک قدر آغیلی دئییل !
+ یاتماغا چالش .
- یوخولاریمدا اَلینی توتا بیلرم؟
+ یوخ .
- یوخ هئچ اَلینی توتماغ ایسته میرم , سحر تئر یوخودان دوراجاغام . اَلین اَلیم ده اولسا قالخانمارام !!
+ تئز دوروب نه ایش گؤره جاخسان؟؟؟؟
- سنه حساب وئرمک زوروندا دئییلم .
+ او زامان من ده سنی سئومک زورندا دئییلم , ایصرار ائتمه آنلادین؟؟؟
- ساباح سحر تئز قالاخاجام , چونکی هئچکسین منَن قاباخ اویانیب سنی آغلینا گَتیرمه سینی ایسته میرم . بلی سنه حساب وئرمک زروندا دئییلم , مجبورام .
خواهیش ائلیرم منه حیسلَن , سنه حیسله نن ده داها شیرین اولوسان....
+ یاخشی بونلاری باشقا وقت دانیشاریق ایندی اؤزونده دئییلسن .
- اؤزوم ده دئییلم سندی ییم...
+ یاخشی یات ایندی . هر شئی اوچون تشکوررلر.
- ائتدییم هئچ بیر شئی اوچون پئشمان دئییلم , دئدیخلاریمی اونوتما خواهیش ائدیرم بو گئجه نی یادین دا ساخلاماغ ایسته ییرم....!
+ گئجن خیره .
- خیره قارشی !
نوع مطلب :
استاتوس ترکی، عشق، اهنگ ترکی، شعر، اس ام اس،
برچسب ها :
استاتوس ترکی، عشق، سئوگی، پسر و دختر، قیز اوغلان سوزلری، دوس داشتن،
لینک های مرتبط :


text:
شراب
شراب یوخسا چاخیر و مئی الکوللو بیر ایچگی دیر. اوزوم شرابی کیشمیش یوخسا اوزومدن اله گلیر. اوزوم تورشاماقدا شراب اولور و الکول اوندا دوزلینیر. الکول بدنی کهلیدیب و عقلی آرادان آپارار. هر جور اوزومدن بیر جوره شراب اله گلیر.
هابئله توت، شاه توت، آلما، هولو، خورما و...نئچه نوع میوه دن ونئچه نوع دنه لردن هابئله آرپا و بوغدا و ...ایله شراب دوزلتمک اولور. دنلرین شرابی نیشاسته دندیر. بۇ جور شراب ویسکی و آرپاسویو و ماء الشعیر اوچون ایشلهدیلیر.
ان اسکی چاغدا 4.500 ایل میلاددان قاباق ایللردن نقده شهرینده شراب قازانی و باردانی تاپیلیب. شیراز شرابی ان اسکی و یاخشی شراب ایدی و بیلینن شراب شیراز شهرینده تاپیلیب.
شراب نوعلاری
- اوچدن بیر شراب
- آق شراب
- قیرمیز شراب
- قیزیل شراب
- شیرین شراب
- قازلی شراب (شامپاین)
- جومهوری شراب
قایناق
[۱] فارسیجا ویکی پدیا-2017ژانویه


text:
یئنه اؤلوم خبری پایلاشماق زوروندایام؛ ایتیرمک، الدن وئرمک، اییه دورماماق بلکی اودوزماق.
بیریسی جوذاملی خستهلرین قورتاریجیسی، ام وئرهنی، اومود باغیشلایانلاری لاییقی اولدوغو جوذاملیلار آتاسی لقبینه دهیری اولان دوکتور، شیمشک آدیلا قوشوق قوشوب، یازی پوزونون ایلکین اوستالاریندان بیریسی. بو شیمشک آذربایجان درنهکلرینده چوخلارینی اؤزلویونه ساری اوز دؤندرمهیه یؤنلتمیشدیر. بابا باغیندا سون جوذاملینی ساغالدان ال، ایللر بویو چالیشیب، یورولمادان، مالی بدلی دوشونمهدن، گوجو یئتنهقدر، اؤزو عؤمرونو بیلیم و دوشونجهنین یولوندا خرجلهین، بیر چوخ کیتاب یازان، مهندیس صرافینین وورغولاماسینا گؤره "گذشته چراغ راه آینده است" کیمی کیتابین مؤلیفلر هئیتینده یئر آلان، آذربایجاندا بیر چوخ آچیدان دانیلا بیلمز دیرکلردن بیریسی اولان، رحمتلی دوکتور محمد حسین مبین دونیاسینی دهییشدی.