text:
۱- قاپی آغزیندا:
– آغا بؤیوکآغا بویورون!
– خواهیش ائلیرم حاجیآغا، سیز بویورون!
– من اؤلوم!
– حاجی جانی اولماز.
– مئشه بؤیوک جانی گئچمرم.
– سققال حسابیدی قارداش، بویوراجاقسیز.
– سیز اولان یئرده من غلط ائلرم.
– سن الله شرمنده ائلمه، بویورون!
– آنام روحو گئچمرم.
– سن باللاریوین جانی گوناها سالما منی!
– قارداش جانی اؤزون بیلیرسن کی اولماز.
– گئدیغین بیته آند اولسون گئچمرم…
۲- چیراغ قیرمیزدان سونرا:
بووووووووووووووووق…
– اؤکوز سور دا !
– آی سنه تسلیق وئرهنین…
– سن ماشین سورمهسن سنن کوسللر؟!
– بوبی سنه نه یاراشیر ماشین سورمک؟
– قاییت کندیزه ائششهییوی سور دا !
– سنه شوفر دئیهنین آتاسینا لعنت.
– اولدو با، نه زیقینیسان سور دا دارقاشاییرد !
– آللاهین جلالینا شوکور اولسون، آخی آرواد اوتو ائوده قودوغووی ساخلا دا ! سنه کیم دئیر ماشین…؟
دی ددددددددددددددددددیت
دید، دید ، دید ، دید دی ی ی ی ی ی..
– حانبال سنین گؤ… نه یاراشیر او ماشین؟!
– او شوشنی وئر آشاغی، اونا اوچ دؤرد دانا رهلی سؤز دئییم!
– دده سنین کی باشین گورا تیتیریر، ماشین سورماغین ایندییه قالیب؟
– دست فرمانیو اوس…، آل اویانا گوراخ !
– من اؤلوم باخ گئدهنین ماشین سورماغینا، ا ئله بیل گلین چیخیر…
۳- قارپوز پئپسیایله
ادبیات سئونلرگروپوندا
– به به اعلا!
– چوخ گوزل!
– دوغرودان یاشا!
– باخ بونا دئیللر شعر با !
– خرمن اوغلو معلیم! بونو لاپ جسارتینن دئییرم، اؤزوده لاپ اوجادان. باخ اوتای، بوتای آذربایجاندا حتی اوروپانین قوزئینده ده سیزین کیمی شاعیر تاپیلماز.
– والله اوستاد! جیمجیلاق سو اولدم. باخ منی اون دؤرد ماحالین چشمهلرینن یویوندورسایدیلار بئله ایسلانمازدیم کی سیزین فرمایشینیزدن ایسلاندیم. الله سیزی بیزیم ادبیاتیمیزا، ائلیمیزه، وطنیمیزه، دینیمیزه، قلمیمیزه… چوخ گؤرمهسین.
– یوخ جانیم سیزین بارهزده من دئین هئچ حقیقتین اوندان بیری ده دئییل. سیزین حاقینیزدا من گرک اونبئش کیتاب یازام تا جماعت سیزین یازیلارینیزین ایچینده گئچن اینجهلیکلره توپلومسال، قوتسال، فوتسال، فوتبال… و لاپ درینلیکلرده اولان دور جواهیرلری آیدین گؤرسونلر.
– اوستاد باشیوا دولانیم، قاداوی آلیم! سیز اؤزونوز یاخچی بیلیرسینیز کی من ایکینجی عصرین اورتالاریندان ایندییهجه چیخان کیتابلاری، بوتون قزئتهلری، هرنه کی بشرین الی ایله یازیلیب، هامیسین اوخوموشام. باخ تعارفسوز عرض ائلیرم: ادبیات دونیاسیندا فیکر ائتمیرم دؤرد یوز ایل بوندان سونرادا سیزین کیمی بیر دیرلی عالیم، عارف، چوخ درین بیر اقیانوس دونیایا تشریف بویورسون. خیر، هئچ مین ایله جهده گله بیلمز.
– خرمن اوغلو بی، اوستاد سیزین بارهنیزده چوخ گؤزل بویوردولار. الله سیزی آذربایجانا چوخ گورماسین.
– خرمن اوغلو قارداش، من اؤزوم ییرمی ایلدیر شعیر یازارام. باخ سیزین بو شعیرینیزی ائشیدندن باجی جانی آپاردیم بوتون شعیرلریمی تؤکدوم زیبیل قابینا. حقیقتن من سیزین بارهنیزده چوخ ائشیتمیشدیم، امما: شنیدن کی بود مانند دیدن.
– منیم مهریبان باجیم ! واللهی سیزین او زیبیله آتدیغینیز شعیرلرین هر بیر بندی منیم بوتون کیتابلاریمی دیوان و دفتر دستکلریمی آلار، ساتار.
– خرمن اوغلو معلیم، هامیز بیلیرسینیز من نه شاعیرم، نه یازیچی. هئچ شعیردن ده باشیم چیخماز. من فقط گئجه، گوندوز بوردا سلام، صبح بخیر قویارام. امما من ایندییهجه سیزین کیمی یئکه شاعیر گورمهمیشم…


c: text/html

text:
`ارمنستان عسگری` نتیجهلر
خبرلر [210]
- ارمنیستان آتیشکسی پوزماغا داوام ائدیر
- یوکسک عسگری شورا عضولری، آتاتۆرکون مزاری باشینا گئتدی
- ۲۰ مصر عسگرینین دیری دیری یاندیریلدیغی اورتایا چیخدی
- ۲۹ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- پاتلامانین شبههلیسی آمریکا عسگری چیخدی
- اوکراینا: سون بیر گونده ۴۰۰ روس عسگری اؤلدورولدو
- بیر تورک عسگری شهید اولدو
- آذربایجان-دا "کووید-19"دان اؤلوم و یولوخما سایی (24 آوریل 2022)
- زلنسکی: ایشغالچیلار اوکراینالیلاردان جاوابینی آلاجاق
- اوکراینا، ۵۷۱۰ روس عسگرینین اؤلدورولدوگونو آچیقلادی
- اردوغان، میللی ایکس ری جیهازینی اینجهلهدی
- بیر آذربایجان عسگری شهید اولدو
- ارمنیستان ساوونما باخانی وظیفهدن آلیندی
- تورکیه عسگرینین، آذربایجانداکی وظیفه مدتی ۱ ایل اوزادیلدی
- تورک عسگرینین لبنانداکی وظیفه سۆرهسی اوزادیلدی
- بیر تورک عسگری سوریهده شهید اولدو
- علییئودن ایرانا تپکی
- آذربایجان، ارمنیستانی عدالت دیوانینا شکایت ائتدی
- آذربایجان عسگرلری، سؤزده قاراباغ یؤنتیمی بایراغینی سؤکدو
- ۴ پکاکالی تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
- ایرواندا حیات دورما نقطهسینه گلدی
- عسگری چئوریلیش اؤنلندی
- افغانیستانلی کؤرپه، تورک عسگرینین گوونلی اللرینده
- تورک عسگری عفرینده
- تورک عسگری باکی-دا
- آذربایجان اوردوسو ارمنستان قرارگاهینی بئله ووردو

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کروناویروسا قارشی تۆرکیه ده واکسیناسیون دوُوام ادیأر
تۆرکیه ده کروناویروس یوُقانچ کسلینه قارشی سانجیم ایشینه دوُوام ادیلیأر
تۆرکیه ده کروناویروس یوُقانچ کسلینه قارشی سانجیم ایشینه دوُوام ادیلیأر.
شو واغتا چنلی اورولان واکسن سانی 21 میلیون 480 سانینا یتدی.
1-نجی دُز واکسن اوردورانلارینگ سانی 13 میلیون 310 مۆنگ آدامدان گچدی.
ایکینجی دُز واکسن اوردورانلارینگ سانی دا 8 میلیون 170 مۆنگ آداما قوُلایلادی.
دِگیشلی حابارلار
أردوُغان: بیز ایقدیصادی تایدان دوُغری یوُلدادیرس
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان، تۆرکیأنینگ قینچیلیقلارینگ اۆستهسیندن گلیأندیگینی آیتدی
دمیرقازیق عیراق دا 4 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیأنینگ قشونی نینگ دوُوام اتدیریأن پنچه- کیلیت حرکتینده پ. ک. ک ترور قوراماسی نینگ 4 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
ایکی آیدا غاللا کریدوریندان 5.4 میلیون تن غاللا گچیریلدی
غاللا کریدوری تۆرکیأنینگ دیپلماتیک تاغاللاسی بیلن یوُلا قوُیولیپدی


text:
آذربایجان کند حرکاتی تاریخینده، خلقین ایچیندن باش قالدیریب ظولم و زوراکیلیق علیهینه عصیان ائدهن قهرمانلار چوخ اولوبدور. مختلف دؤرلرده ایستر شمالی آذربایجاندا، ایسترسهده آرازین بوتاییندا خانلارین، بیلرین و ژاندارملارین ائتدیگی زوراکلیغا قارشی عصیانا قالخان کندلیلر، معاصر اجتماعی، سیاسی مبارزه تاریخیمیزده اؤز پوزولماز قهرمانلیق ایزلرینی بوراخمیشلار. قاچاق نبی، قاچاق کرم، سومالی قاسیم و بیر چوخ آذربایجان کند سیاسی اجتماعی حرکاتینا باشچیلیق ائدهن قهرمانلار، آذربایجان خلقینین تاریخی یادداشیندا قالان پارلاق اولدوزلارا چئوریلیبلر.
آذربایجانین ساراب ماحالیندا ییرمینجی ایللرین اوللرینده کند حرکاتینا رهبرلیک ائدهن و ظولمکار خانلار، مباشرلر و کندخدالارین اورهیینه قورخو سالان و خلق کوتلهسینین دادینا چاتان قهرمانلارین بیریده ”سوما“ کندی ساکنی ”قاسیم“ اولوبدور. تاسفله بو حرکاتین نئجه یارانیب، بیتمهسی و او دؤر آذربایجان سوسیال – اقتصادی دورومونون بو حرکتین یارانماسیندا قویدوغو تاثیرلر و عمومیتله سومالی قاسیم حرکاتی بارهده گئنیش سندلی تدقیقلار آپاریلماییبدیر. یالنیز میللی حکومت دؤرونده سومالی قاسیم حرکاتی معین قدهر سندلهشیر و حتی دئییلنلره گؤره اونون مزاری اوستونده گؤزل بینا تیکیلیر. میللی نهضت قانا چکیلندن سونرا شاه رئژیمینین یئرلی نوکرلری بئیلر و خانلارین واسطهسیله خارابا قویولور. قیرخینجی ایللرده آذربایجانین انقلابچی اوغلو بهروز دهقانینین آپاردیغی ”رازلیق حرکاتی“ تدقیقینده بو موضوعیا توخونولور. انقلابدان سونرا ایسه ساراب ماحالینین بیر سیرا ضیالیلارینین آپاردیغی تدقیق کیچیک بیر جزوهده نشر اولونور.
آشاغیدا گلن یازی، اونودولماز میللی شاعریمیز هاشم ترلانین بو تاریخی حادثهایله باغلی خاطیرهسی و ائتدییی تدقیق نتیجهلری اساسیندا یارانان صنعتکار باخیشدیر. طبیعیدیر کی بو تاریخی حادثهنین سندلی تدقیقینی لاییقینجه یئرینه یئتیرمک و اوندان الده ائدیلن نتیجهلری بوگونکو نسلین اختیارینا قویماق، تدقیقاتچیلاریمیزین هلهده اؤدهنیلمهمیش بورجودور.
بو امیدله کی بو تاریخی حادثه لاییقینجه سندلهشیب و خلقین اختیارینا قویولسون؛ سیز عزیز اوخوجولاری اوستاد هاشم ترلانین روایت ائتدیگی سومالی قاسیمین قهرمانلیق داستانیندان بعضی حصهلری اوخوماغا دعوت ائدیریک:
کندلیلردن بیری (آدی یادیمدا دئییل) یوز باغ آرپانی خرمنده دؤیمهیه باشلادی. بو آدامین یئری، اؤکوزو یوخ ایدی. آرپاسینی دردییی زمینیده باشقا قوهومو، یوخسول اولدوغو اوچون اکمیشدی. نوروز بایرامیندان بویانا اوندان- بوندان بورج ائلهییب دولانمیشدیلار. آروادی کندده ائو قالمامیشدی کی، گونده بیر چهرک آرپادان اؤترو مراجعه ائمهمیش اولسون. ایندی جانی بوغازینا گلن بو کندلی واری، یوخو اولان آرپانی خرمنده دؤیمهیه باشلامیشدی.
آخشام اوستو دؤیونو قورتاریب سوورور و گئجه یاریسی اولاغلارا چاتیب، دگیرمانا آپاریر. ایکی گوندن سونرا آرپانی دارتیب کنده قاییدیر. ایندییه قدهر بورج آلیب یئدیکلری طلبکارلار وئردیکلری بورجلاری آلماغا گلیرلر. بیر هفتهدن سونرا اربابین مباشری کنده گلیر. کندده مباشر اولمادان خرمنده هولا سوروب آرپا گؤتورن آدامی چاغیرتدیریر و اونو اجازهسیز ایش گؤردویو اوچون بیر قویون (شیشک) جریمه ائدیر.
بئله ظولم، ناروا ایشلر آذربایجان کندلرینین هامیسیندا برقرار ایدی. اودور کی، کندلیلر اربابلارین ظولموندن جانا گلمیشدیلر و بو ظولم ستمین الیندن قورتارماق اوچون بهانه آختاریردیلار. ماحالین باشقا کندلرینده قاسیمخانین دستهسی طرفیندن اؤلدورولن بیر اربابین خبرینی ائشیدنده بوتون ماحالین کندلیلری خوشحال اولموشدولار. قاسیمخانین ساراب و آلانبیراغوش ماحالیندا آیاغا قالخیب کندلیلری مدافعه ائتمهسی، اونون محبوبیتینی گون-گوندن آرتیریردی. اؤزلرینه گووهنن جاوانلار قاسیمخانین دستهسینه قوشولوردولار. اربابلارایسه قورخویا دوشموشدولر. اؤزلرینی قوروماقدان اؤترو اوباشلارا پول وئریب اونلاری، اؤز اختیارلارینا آلیردیلار. بیزیم ماحالین بیر چوخ کندلرینه صاحب اولان آردالان خانلارینین کندلیلره ائتدیکلری ظولم- ستم قاسیمخانی داهادا آجیقلاندیریردی.
قاسیمخانین ساکن اولدوغو “سوما” کندیده بو خانلارین ایدی. دئمک اولار کی، ماحالین بیر چوخ کندلیلری آردالان خانلارینا بورجلو ایدیلر. هر کس اونلارا بورجلو اولسایدی داها او بورجون آلتیندان چیخا بیلمزدی. خانلارین مأمورلاری کندلرده گزیب، اربابلارین طلبلرینی ییغماقلا کندلیلره دیوان توتوردولار. بورجونو وئره بیلمهیهنین تؤیلهسینی بوشالدیردیلار. بو، ائله بیر دؤورده ایدی کی، خان اصل بورجونو آلمیشدی. آپاردیغی مال حیوان ایسه اونون طلبیندن علاوه و نوزول پوللار ایدی. بو حاقسیزلیقلار، ظولملر اؤز ایشینی ماحالدا گؤرمکده ایدی.
هامی گؤزونو قاسیمخانا تیکمیشدی. قاسیمخانین دستهسی گوندن گونه چوخالیردی. بو دستهیه سیلاح لازیم ایدی. بو سیلاحلاری اربابلارین اؤزوندن زورایله آلیردیلار. ابراهیمخان، قاسیمخانین دوستو اسماعیلین الیندن چوخ ناراحات ایدی. چونکی اونون قاسیمخانین دستهسیندن اولدوغونو بیلیردی. خان اؤز آداملارینا تاپشیریب، دئییر:
– بو اسماعیلی او قدر وورون کی، اؤلسون، قانی منیم بوینوما.
بو خبری ائشیدن قاسیمخان ابراهیمخانا سفارش گؤندهریر:
– ابراهیمخان، سومانی ترک ائدیب گئتمهسن، سنی آرادان آپاراجاغام!
بو خبری ابراهیمخانا یئتیریرلر. او قورخویا دوشور. چونکی او، قاسیمخانی یاخشی تانییردی. او بیلیردی کی، قاسیمخان دئدیگینی ائدن آدامدیر. صاباحیسی گون ابراهیمخان گیزلین اولاراق عایلهسیله سومانی ترک ائدیر. سوما کندلیلری بو خبری قاسیمخانا یئتیریب دئییرلر:
– خان اؤزو ایله سیلاح دا آپاریردی.
بو خبری ائشیدن قاسیمخان اؤز دستهسیله ابراهیمخانی تعقیب ائدیر و اونلاری تلخاب آدلی بیر کندده محاصریه آلیر. بیر ساعات آتیشمادان سونرا ابراهیمخان جانینین قورخوسوندان ائو اشیالارینی و سیلاحلاری کندده قویوب آروادیایله آرادان چیخیر. بئلهلیکله قاسیمخان اونلارین قویوب گئتدیکلری دؤرد قبضه آلمان بئرنو توفنگینه صاحب اولور. بو خبر ایلدیریم سرعتی ایله ساراب و آلانبیراغوش ماحالینا یاییلیر. بوتون کندلیلر سئوینیرلر. آمما باشقا کندلرین اربابلاری بو خبردن سارسیلیب، قورخویا دوشورلر و بیلیرلر کی، صاباح بئله حادثهلر اونلاریدا گؤزلهییر.
من قاسیمخانین احوال روحیهسینی، اخلاقینی دوستلاری ایله اولان رفتاری بارهسینده ده تحقیقات آپارمیشام. اونو گؤرنلر، یاخود دستهسینده اولان دوستلارینین هامیسی قاسیمخانی ملایم، خوش اخلاق، خالقا صمیمی، یوخسوللارا حدیندن آرتیق حؤرمت ائدن بیر آدام کیمی تعریفلهییردیلر. هر هانسی بیر کندده اربابلارین، کندخدالارین ستمینده اولان آداملارین کؤمهیینه گئدردی.
قاسیمخان “شاللی” آدلی بیر کندده اولان ووروشمادان سونرا (بو احوالاتی یازاجاغام) بیر نئچه گون اورادان آرالی اولماغا مجبور اولور. شربیان کندینی اؤتوب، درهچی داغلاریندان آشیب، اؤز دستهسیایله بوستانآبادا گئتمک ایستهییرلر. هله بوستانآبادا چاتمامیش بیر چوبانا راست گلیرلر. آج اولدوقلارینا گؤره چوباندان سود آلماق اوچون اونا مراجعه ائدیرلر. قاسیمخان چوبانی آغلار گؤرنده تعجب ائدیر. آغلاماسینین سببینی خبر آلاراق، سوروشور:
– اوغلوم نه اوچون آغلاییرسان؟
چوبان دئییر:
– آخی سیزین نهیینیزه لازیمدیر کی، من نه اوچون آغلاییرام؟
قاسیمخان دئییر:
– بلکه سنه کؤمک ائده بیلدیک؟
چوبان جاواب وئریر:
– منیم دردیم ائله درد دئییل کی، سیز کؤمک ائده بیلهسیز، دئیه اؤز دردینی دئمکدن چکینیر.
قاسیمخان سماجتدن ال چکمهییب دئییر:
– اوغول نه اوچون دردینی بیزه دئمیرسن؟ اونو بیل کی، بیز سنه کؤمک ائده بیلمهسک، هئچ کیم کؤمک ائده بیلمز. بیزدن اوتانما دانیش!
چوبان قاسیمخانین ال چکمهدیگینی گؤروب بیر آز فکره گئدندن سونرا آغلایا- آغلایا دئییر:
– منیم دردیم عشقدیر. کندیمیزده بیر قیزی سئویرم، او دا منی سئویر. آمما قیزین آتاسی من چوبان اولدوغوما گؤره قیزینی منه وئرمک ایستهمیر.
قاسیمخان دئییر:
– سن جاوان اوغلانسان نه اوچون آغلاییرسان؟ اونو دا بیل کی، منیم آغلایان آدامدان خوشوم گلمیر. دئدیگین سؤزلر دوغرو اولسا، یعنی قیزدا سنی سئوسه، سؤز وئریرم قیزین آتاسین راضی ائدهرم. ایندی بیز نه سحر، نهده گون اورتا هئچ نه یئمهمیشیک، دور آیاغا بیزه بیر کاسا سود ساغ وئر، آجیق. قیز طرفیندن هئچ نگران اولما آللاه کریمدیر.
چوبان قویونلاردان سود ساغیب، اوجاق قالاییر. قاسیمخانی و یولداشلارینی دویورور. قاسیمخانین بوستانآباددا چوخ یاخین صمیمی بیر دوستو وار ایدی. هردن بیر اونا قوناق اولاردی. بوستانآباد او دؤرده اوچ یولون آیریجیندا اولان بؤیوک کنده اوخشایان بیر قصبه ایدی. گون باتاندان سونرا قاسیمخان اؤز دوستوایله چوبانین مسئلهسینی مطرح ائلهییر. دوستو چوبانین دئدیکلرینی تصدیق ائدیب دئییر:
– چوبانی من یاخشی تانییرام، قیزدا اونو سئویر. آمما آتاسی قیزینی اونا وئرمک ایستهمیر.
قاسیمخان دوستونون واسیطهسیله قیزین آتاسینی اؤز یانینا چاغیرتدیریر. قاسیمخان قیزین آتاسیندان سوروشور:
– قیزینی نه اوچون چوبانا وئرمک ایستهمیرسن؟
قیزین آتاسی جاواب وئریر:
– منیم قیزیمین ائلچیسی چوخدور. هامیسینین واری، دؤلتی اولا- اولا قیزیمی اونلارا وئرمهرم.
قاسیمخان:
– بیلیرسن قیزین چوبانی حدیندن آرتیق سئویر؟
قیزین آتاسی دئییر:
– بو ایش قیزین یوخ، منیم سئومگیمه باغلیدیر.
قاسیمخان:
– سن اؤز قیزینین خوشبختلیگینی ایستهییرسنمی؟
– بلی، ایستهییرم.
قاسیمخان دئییر:
– سن قیزینی سئومهدیگی آداما وئرسن، نئجه خوشبخت اولا بیلر؟
قیزین آتاسی قاسیمخانین بو سوالینا جاواب وئره بیلمیر. قاسیمخان سؤزونون آردینی توتور:
– سن هاردان بیلیرسن بو گون چوبان اولان آدام صاباح آدلی- سانلی آدام اولا بیلمهسین؟ من صاباح سنین اجازهنله قیزینین و چوبانین شیرنی ایچمهسینی تشکیل ائدهجهیم. خرجی مخاریجی ده اؤز عهدهمه.
بوستانآباد طرفلرینده قاسیمخانین آدینی ائشیتمیشدیلر. آمما اؤزونو تانمیردیلار. ایندیده اونو قاسیمخانین اؤز دوستوندان سونرا هئچ کیم تانیمیردی. اوچ گوندن سونرا شیرنی ایچیب کبین کسدیریرلر و چوبان اؤز آرزوسونا چاتیر. قاسیمخان اؤز دوستو و قیزین آتاسیایله وداعلاشیب، آیریلیر…
قاسیمخان دئییر:
– کندخدا قولام او قدر اجلاف، آلچاق آدامدیر کی، او اؤز آناسینادا رحم ائلهمز. من اونو چوخدان تانییرام. او کندخداسی اولدوغو کندین و باشقا کندلرین اهالیسینه حدیندن آرتیق ظولم ائتمیشدیر. ایندیکی سون حرکتیده اولماسایدی من اونو جزاسینا چاتدیراجاقدیم. ایندی او اؤزو بو جزانی قاباغا سالمیشدیر.
قاسیمخان او گئجهسی اؤز یولداشلاری ایله کندخدا قولامین ائوینه گیریر. شیرین یوخودا اولان قولام سس- کویه اویانیر.
قاسیمخان دئییر:
– قولام، سن اربابلارلا البیر اولوب کندخداسی اولدوغون کندین و اطراف کندلرین اهالیسینه ظولم ائدیبسن. اونلاری سویوب تالاماقدا خانلارین خیرینه چالیشیبسان. کندلیلری تحقیر ائدیب، انسان یئرینده قویمامیسان. مئیدانی اؤزونه آچیق گؤروب باشقاسینین ناموسونا توخونوبسان. من بو عمللریندن اؤترو سنین جانینی آلماق ایستهییرم. توفنگین وارسا اؤزونو مدافعه ائت.
قولام آغلایا- آغلایا یالوارماغا باشلاییر. قاسیمخان دئییر:
– بو نالهلرین خیری یوخدور. اشهدنی دئی.
بئلهلیکله کندخدا قولام اؤز جزاسینا چاتیر. همین آخشام قاسیمخان اؤز دستهسیله داغلارا چکیلیر. صاباحیسی گون بو خبر ساراب و آلانبیراغوش ماحالینا یاییلیر. خانلارین جانینا واهمه دوشور. کندلرده اولان اربابلار شهرلره قاییدیرلار. کندخدالار اؤز قینلارینا گیریرلر. کندلیلر ایسه بو خبردن شاد اولورلار. اربابلار یاواش-یاواش کندلیلردن آلدیقلاری بدعتلری لغو ائدیرلر. قاسیمخان نئچه گوندن سونرا یولداشلارینا دئییر:
– منیم سارابدا ایشیم وار. واجب اولدوغونا گؤره یولا دوشمهلییم.
یولداشلاری دئییر:
– تک گئتمهیین یاخشی اولماز، اجازه وئر بیریمیز سنینله گئدک.
قاسیمخان راضی اولمور. اؤزو تک یولا دوشور. سارابدا ایشین گؤرندن سونرا یولداشلارینین یانینا قاییداندا یئیجه کندینه چاتمامیش ایکی نفر سیلاحلی ژاندارم ایله اوز-اوزه گلیر. قاسیمخانین کیچیک بئرنو توفنگی وار ایدی. بو توفنگین قونداغیندان و لولهسیندن کسدیریب، بیر اسلحه کیمی پالتوسونون دال طرفینده گیزلهدردی. ژاندارملار قاسیمخاندان شکلهنیرلر. اوندان خبر آلیرلار:
– سن کیمسن؟
قاسیمخان آیری بیر آد دئییر. خبر آلیرلار هاردان گلیرسن؟ قاسیمخان جاواب وئریر:
– سارابدان گلیرم.
ژاندارملارین بیری دئییر:
– سن قاسیمخانا اوخشاییرسان. سنین جاییزن واردیر. دوش قاباغا، گرک بیزیمله سارابا گلهسن. قاسیمخان دئییر:
– سیز نه دانیشیرسیز، قاسیمخان کیمدیر؟ من کندلی بابانین بیرییم. اهل عیال صاحبییم. سیز آللاه منی ایشیمدن گوجومدن قویمایین.
ژاندارملار دئییرلر:
– اولماز، بیز سندن شکلییک، گرک سنی سارابا آپاراق.
ژاندارملار قاسیمخانی قاباقلارینا قاتیب سارابا دوغرو گئدیرلر. سارابین یاخینلیغیندا ژاندارملارین بیری توفنگینی یولداشینا وئریب دئییر:
– بو توفنگی ساخلا، من سو باشینا چیخیب قاییدیرام.
ایندی بو ژاندارمین هر الینده بیر توفنگ وار ایدی. قاسیمخان یارانمیش وضعیّتدن استفاده ائدیب جلد حالدا توفنگینی چیخاردیب ژاندارمین اوستونه توتوب دئییر:
– تئز اول توفنگلری آت یئره. یوخسا بئینینی قیزدیرارام!
ژاندارم مات معطل قالیر. گؤرهسن بو کندلی بابانین بیری بو بالاجا توفنگی هارادان گتیریب؟ تئز توفنگلری یئره آتیر و ایندی یقین ائدیر کی، بایاقدان کندلیه اوخشایان آدام قاسیمخانین اؤزو ایمیش. قاسیمخان جلد توفنگلری یئردن گؤتوروب دئییر:
– اللرینی یوخاری قالدیر. بو زامان ژاندارمین یولداشی گلیر. احوالی بئله گؤرنده وحشته دوشور و یالوارماغا باشلاییب دئییر:
– سن آللاه قاسیمخان بیزیمله ایشین اولماسین. بیز اهل عیال صاحبیییک، اوشاقلاریمیزی یئتیم قویما.
قاسیمخان توفنگلری یئردن گؤتوروب چیگنینه سالیب دئییر:
– سیزینله ایشیم یوخدور. آرخایین اولون. دوشون قاباغیما!
ژاندارملار اللری یوخاریدا قاسیمخانین قاباغینا دوشورلر. قورخولاریندان بنیزلری آغاران ژاندارملار خبر آلیرلار:
– بیزی هارا آپاریرسان؟
قاسیمخان جاواب وئریر:
– سیز منی توتدوغونوز یئره آپاریرام.
بئلهلیکله قاسیمخان ژاندارملاری قاباغینا قاتیب یئیجهیه طرف آپاریر. ژاندارملار قاسیمخانین، سیزی اؤلدورمیهجییم سؤزونه اینانمیرلار. ائله خیال ائدیرلر کی، قاسیمخان اونلاری معین بیر یئرده اؤلدورمهیه آپاریر. یئنه یالوارماغا باشلاییرلار:
– قاسیمخان، بیزی بالالارینین باشینا دولاندیر، بیزه رحمین گلسین. بیزی باغیشلا، بیز سنین نؤکرین اولاریق.
قاسیمخان جاواب وئریر:
– منیم سیزین نؤکرچیلیگینیزه احتیاجیم یوخدور. اونودا بیلین کی، من سیزین کیمی دئییلم. من قاسیمخانام، دیلیمدن چیخان سؤزو آیاقلامارام. سیزه دئدیم کی، اؤلدورمک مسئلهسی یوخدور. سیزین سیلاحلارینیزیدا قایتاریب، اؤزونوزوده بوراخاجاغام، آمما یئرینده. بونودا سیزه دئییرم و اؤز فرماندهنیزهده دئیین، منی و یولداشلاریمی تعقیب ائلهمهسین! منیم ده سیزینله ایشیم اولماز. منیم بو مصلحتیمه اهمیت وئرمهسهنیز اربابلاری، خانلاری بوراخیب سیزین جانیزا دوشهجییهم. منه قاسیمخان دئیرلر، دئدیگیم سؤزلری یئرینه یئتیرهرم. قاسیمخان سؤزونو ادامه وئریب دئییر:
– منیم دوشمنچیلیگیم بو یازیق کندلیلری غارت ائدیب، سویانلارلادیر. سیز اونلاری حمایه ائتسهنیز، سیز ده منیم دوشمنلریم حساب اولارسینیز.
بو زامان یئیجه کندی اوزاقلاردا گؤرونمهیه باشلامیشدی. یوللار خلوت ایدی. یئیجه کندینه آز قالاندا قاسیمخان ژاندارملارا دئییر:
– سیز بوردا دایانین! من سیزین سیلاحلارینیزی او گؤرونن حصارین یانیندا قویاجاغام. من اورا چاتمامیش سیزین حرکت ائتمهیه حاققینیز یوخدور. او واخت کی، من سیزه علامت وئردیم، اوندا گلیب توفنگلرینیزی گؤتوروب دالییا قاییدارسینیز. من او حصارا چاتمامیش حرکت ائتسهنیز اؤزونوزو اؤلموش بیلین.
قاسیمخان بو سؤزلری دئییب اونلاردان آیریلیب، یولا دوشور. ژاندارملار ایندی یقین ائدیرلر کی، داها اؤلوم اونلاری هدهلهمیر. اونا گؤره ساکت دایانیرلار. قاسیمخانین حصارین یانینا چاتماسینی گؤزلهمهیه باشلاییرلار. بیر مدتدن سونرا قاسیم اونلارا علامت وئریب، گؤزدن یوخ اولور. ژاندارملار گئدیب حصارین دیبیندن توفنگلرینی گؤتوروب راحات نفس آلیرلار. اونلار قاسیمخانین بو مردانه رفتاریندان خوشلاری گلمیشدی. آما بو خبر هئچ بیر یانا یاییلمادی. بو حادثهدن خبر توتان فقط ژاندارملارین فرماندهی اولدو. فرمانده قاسیمخانین قورخوسوندان و اؤزونون بیآبرو اولماسیندان چکینیب، اؤزوندن یوخاری فرماندهههده گزارش وئرمهمیشدی. ژاندارملارا دئمیشدی کی، بو مسئله اؤز آرامیزدا قالسین…..
خانلارین ظولمی بونلارلا تامام اولموردو. اونلار کندلیلرین اکیب بیچدیکلری محصولدان آلدیقلاری بهرهدن علاوه بعضی وئرگیلردن ده استفاده ائدیردیلر. خانلارین ماحالدا بیر- بیرینین یانیندا نئچه پارچا کندلری وار ایدی. بو کندلرین کندلیلری ائو باشی تویوق، قوزو، وئرمهلی و مباشر و نؤکرلرینین خرج- مخارجینی اؤدهمهلی و خانلارین خصوصی ایشلرینده بئگارلیق ائتمهلی ایدیلر. بونلاردان علاوه اونلارین کندلیلرله غیر انسانی رفتارلاری آغیلا سیغمازدی. کندلی قادینلار، کیشیلر خانلارا تعظیم ائتمهلی و اونلارین حاقسیز امرلرینی یئرینه یئتیرمهلی ایدیلر. خانلار هانسی کنده آددیم قویاندا اونلارین آیاقلاری آلتیندا قوربان کسمهیه مجبور اولوردولار.
ایللر بویو بو ظولملری چکن کندلیلر اؤز عقدهلرینی بوشالتماق اوچون فرصت گؤزلهییردیلر. ایندی بو فرصت باشا چاتمیشدی. اؤزلرینی هر فداکارلیغا آماده گؤرن کندلیلر بو ایشین عاقبتینی حسابا آلمادان اربابلاردان انتقام آلماق اوچون حاضیرلاشیردیلار. بو حاضیرلیغین نهیین بهاسینا قورتارماسی بارهده فکر ائدن یوخ ایدی.
قاسیمخانین آتلیلاری بو خبری اربابلارین بوتون کندلرینده اولان اؤز یاخین آداملارینا یئتیرمیشدیلر. اونلار فقط بیر اشارهیه معطل ایدیلر. آردالان کندی یعنی آلانبیراغوش ماحالینین اربابلارینین مرکزی اولان بو فساد یوواسی قاسیمخانین آداملارینین محاصرهسینده ایدی. آردالانا گئدیب-گلن مظنون آداملار کنترل اولونوردو. بونونلا بئله خانلار وضعیتین نه یئرده اولدوغونو درک ائتمیشدیلر. اونلار کندین محاصرهده اولدوغونا باخمایاراق بیر نئچه کنده گیزلین آدام گؤندره بیلمیشدیلر. بو آداملارین بیری ده مئهریبانا گئتمیشدی. مئهریبانین قدرتلی، سؤزو داشدان کئچن ماللاسی میرزهحبیب صدری احوالاتی بئله گؤروب تدارکه باشلامیشدی. هر جور اولوردوسا خانلارا کؤمک گؤندرمگی اؤزونه بورج بیلمیشدی. بو کؤمک ایکی نفر سیلاحلی قوهدن عبارت ایدی. بیری مئهریبانین دلیقانلی جاوانلاریندان جامی، ایکینجیسی نصیری طایفاسیندان ساییلان یوسیفخان ایدی. بو ایکی نفر سیلاحلی، آتلی اولاراق اؤزلرینی آردلان خانلارینین خدمتینه یئتیره بیلمیشدیلر. اطراف کندلردن ده هر جور اولورسا اولسون اؤزلرینی خانلارین دستهسینه یئتیره بیلمیشدیلر.
آردالان خانلارینین باشچیسی حسنعلیخان اولماقلا برابر اوچ قارداشین یاشلیسی حساب اولوردو. بوندان علاوه خانلارین آنا و باجیلاری اونلارلا با هم ایدی. هله آردالاندا ساکیتلیک حؤکم سوروردو. قاسیمخانین آتلیلاری کنده وارد اولمامیشدیلار. بودا توفاندان قاباقکی آراملیغا بنزهییردی. آردالان خانلاری یاشادیقلاری عالی بینانین داخیلینده اؤز مؤقعلرینی برکیتمکدهایدیلر. اونلار اؤزلرینه مطمئین یئرلرده سنگربندلیکله مشغول اولموشدولار. اونلارین سیلاحلی قوهلری قاسیمخانین سیلاحلی قوهلرینه اوستون گلهجگینه اینانیردیلار. اؤزلرینه نئچه گونلوک آذوقه و مهمات ذخیره ائتمیشدیلر. خانلارین آناسیدا اؤز اوغلانلاریندان دالی قالان دئییلدی. او لازیم اولان دستورلاری وئریر و سیلاحلی قوهلرینه اؤرک- دیرک، وئره- وئره اونلارین روحیهلرینی تقویت ائدیردی.
گون باتیب، گئجهنین قارانلیغی کنده حاکم اولموشدو. آمما گئجهنی یاتان چوخ آز ایدی. هامی سحرین آچیلماسینی گؤزلهییردی. بئله بیر حاضیرلیق کندلیلرین آراسیندا داها گوجلو ایدی. قاسیمخانین دستهسی ده اؤز تدارکلرینده ایدیلر. قاسیمخان خصوصی عملیاتلاری اولمایاندا باشیندا دؤرد یا بئش نفردن آرتیق یولداشی اولمازدی. بئله حاللاردا اونلار گوندوزلر داغ اتکلرینده کئچینیب، گئجهلری یاخین کندلرده اولان دوستلارینین ائولرینده قالیب سحر تئزدن اورانی ترک ائدردیلر. آمما کنارداکی دوستلاری ایله رابطهلری کسیلمزدی. مهم بیر مسئله باش وئرسئیدی آز مدتین عرضینده دستهلری تکمیل اولاردی. ایندی اونلار یئنه اولدوغو کیمی بیر یئره توپلاشمیشدیلار.
معلوم اولدوغونا گؤره قاسیمخانین دستهسینده اون نفر سیلاحلی وار ایدی: آوارسلی ممی، تلخابلی شیرزاد، سومالی بایرامعلی، کوللوجهلی ابی، قزیلجالی مهدی، سومالی نوروزعلی، طوطی قارینین اوغلو اسماعیل و حاجی رضا. بونلار دائیمی شکیلده قاسیمخانین دستهسیندن آیریلمایان صمیمی جان بیر قهرمانلار ایدیلر. بونلاردان باشقا دا قاسیمخانین دوستلاری وار ایدی. حتی تبریزین اؤزونده ده صمیمی دوستلاری وار ایدی. اونلاردان چهرهلی میرزهعبدالله، سومالی مشهدی ابوالقاسیم، تبریزلی مشهدی رسول، اوقانلی اسماعیل، قلی کامران، دئچانلی آغابابانین آدلارینی چکمک اولار.
ایندی قاسیمخان اربابلارلا ایکی ایللیک مبارزهسینده ان مهم یئر توتان آردالان حادثهسینه حاضیرلاشیردی. دستهسینین عضولری اونون باشینا ییغیلمیشدیلار. آردالانین اؤزوندن و اطراف کندلردن گلن کندلیلر ایسه بیر گون قاباقدان آردالانا گلیب یاخین آداملارینین یا قوهوملارینین ائوینده یئرلشمیشدیلر. آمما سحر آچیلماق بیلمیردی. سانکی مرموز بیر قوه زامانین عقربلرینی توتوب ساخلامیشدی.
قاسیمخانین دستهسی آردالانا داخیل اولمامیشدان بو کندین جغرافی مؤقعیینی بیلدیکلرینه گؤره دؤیوش میدانینی و آغالیق بیناسینین قرار توتدوقو مکانلاری نظره آلیب قاسیمخانین امری ایله کیمین هانسی یئرده پناه یا سنگر توتاجاقلاری بارهده تعیینات وئریلمیشدی. صاباحیسی گون قاسیمخان اؤز آتلیلاری ایله آردالانا وارد اولدو. اونلار اؤز تعیین اولموش یئرلرینده سنگر توتدولار. بو مبارزه کند کوتلهلرینین اربابلارین ظولم ستملرینه قارشی بیرینجی عصیانلاری ایدی. بئله بیر عصیان او زامانا قدر آذربایجانین باشقا یئرلرینده باش وئرمهمیشدی.
گون چیخمیشدی. آردالان کندی بیر حادثه قارشسیندا دایانمیشدی. آغالیق بیناسیندا خانلارین توفنگچیلرینین حربی آرایشیندن هئچ کیمین خبری یوخ ایدی. بینانین قاپی پنجرهلری باغلی نظره گلیردی. هر حالدا اونلار بینانین داخیلینده ایدیلر. دؤیوش میدانی سکوت ایچینده اولسادا کنار گوشهده هله پنهان اولموش کندلیلرین سسی ائشیدیلیردی.
بیرینجی گولله قاسیمخانین طرفیندن آتیلدی. پنجرهنین سینیب یئره تؤکولن شیشهلرینین سسی ائشیدیلدی. آمما خانلار دئیهسن صبیرلیایدیلر. اونلار جاواب وئرمهمکله اؤز سنگرلرینی پنهان شکیلده ساخلاماق ایستهییردیلر. ایکینجی گوللهدن آغالیق بیناسینین قاپیلارینین بیری سارسیلدی. آتیشمانین تزه باشلانماسینا باخمایاراق قاسیمخانین دوستلاری سیلاحلانمیش حالدا دسته- دسته گلیب اونا قوشولوب اؤزلرینه سنگر دوزلدیردیلر. بئله سیلاحلی قوهلرین سایی گئتدیکجه آرتیردی. بئلهلیکله آتیشما گئتدیکجه گوجلهنیردی.
خانلارین ائولرینین قاباغیندا حیطلری وار ایدی. قاسیمخانین یولداشلاری اؤز سنگرلرینی ترک ائدیب کوچهنی کئچیب خانلارین داروازاسینین آغزینا چاتمیشدیلار. تصمیملری هر نؤع ایله اولورسا اولسون داروازنی آچیب ایچهری گیرمک ایستهییردیلر. بو حالدا باش وئرهن یئنی بیر حادثه دؤیوشون طالعهیینی حل ائتمیش اولدو. آغالیق بیناسینین آرخاسیندا باغ وار ایدی. دؤیوشدن کنارداکی کندلیلر باغین حصاریندان آشیب باغا دولورلار. بینانین دالیندان دیوارین اوستونه نردبان قویوب داما چیخیرلار. اللریندهکی قازما و کولونگله دامین اوستونو سؤکمهیه باشلاییب آچیلان باجارلاردان اوت، علفلری یاندیریب ایچهری آتیرلار. قاسیمخان کندلیلرین بو عملیاتینی گؤروب دئییر:
– کندلیلر بیزدن زرنگ چیخدیلار.
آغالیق ائوین آتش بوروموشدو. یانقین بو اوتاقدان او بیری اوتاغا یاییلیردی. خانلارین توفنگچیلری اؤزلرینی ایتیرمیشدیلر. قاسیمخان و یولداشلاری بینانین حیطینه دولسادا آتیشما هله داوام ائدیردی. یئنی یانماغا باشلایان اوتاقلارین ایچیندن آراسی کسیلمهدن یاغان گوللهلر قاسیمخانین آتلیلارینی کاریخدیرمیشدی. اونلار اؤزلهرینه مناسب پناهگاه آختارماقدا ایدیلر. اربابلارین آناسی دا اؤز اوغلانلاریایله بیر اوتاقدا اولدوغونا گؤره آرا بیر سسی گلیردی. بیر آز قاباق اوغلانلارینی کندلیلرله مبارزهیه دعوت ائدن بو قادین، ایندی اوغلانلارینی صلح ائتمگه دعوت ائدیردی. قاسیمخان ایسه خانلارا کؤمک اوچون گلنلره مراجعت ائدیب اوجا سسله دئییردی:
– سیزینله ایشیمیز یوخدور. هر کس اسلحهسینی یئره قویسا اونا آمان وئریلهجک.
اوتاقلارین داخیلینده خانلار آجیقلی حالدا اؤز طرفدارلارینی آتش آچماغا وادار ائدیردیلر. شیرزاد اؤزونو بیر اوتاغین قاپیسینا یئتیرمیشدی. او اشاره ایله یولداشلارینی اؤز یانینا چاغیریردی. بیر آزدان سونرا شیرزاد و یولداشلاری قاپینی سیندیریب جلد ایچهری وارد اولدولار. اوتاقلارین یئرینده جنازهلر گؤرونوردو. اونلار اؤزلرینه سنگر تاپیب آچیلان گوللهلره جاواب وئریردیلر. ایندی آرتیق آتیشمالار ائشیکدن اوتاقلارین ایچینه سرایت ائتمیشدی. خانلارین توفنگچیلری دعوانی اودوزدوقلارینی گؤروب اؤز جانلارینین هایینا قالمیشدیلار. اونلار فرصتدن استفاده ائدیب اؤزلرینی معرکهدن قورتارماق اوچون جان آتیردیلار. مئهریباندان خانلارین کؤمهگینه گلن یوسیفخان اؤز کندلیسی “جامی“ نی اؤلموش گؤروب وحشته دوشور. نهایت یوسیفخان و بیر نئچهلری اؤزلرینی اؤلومدن قورتاریب قاچیرلار.
داها آتیشما سسی ائشیدیلمیردی. خانلارین تامام سنگرلری قاسیمخانین اختیاریندا ایدی. آمما اؤلنلرین ایچینده حسینعلیخانین اؤلوسو گؤرونموردو. حسینعلیخان نئجه اولورسا اؤزونو بینانین آشاغی طبقهسینه یئتیریب تؤیلهیه داخیل اولور. اورداندا سامان آنبارینا کئچیب گیزلهنیر. کندلیلر حسینعلیخانی آختارماغا باشلاییرلار. حتی سامان آنبارینا وارد اولورلار. بو آختاریش جدّی شکیلده انجام تاپمیر. یعنی کندلیلر اینانمیرلار خان بو سامانلارین آلتیندا گیزلنمیش اولار. نه ایسه خان گئجه یاریسینا قدر سامانلیقدا گیزلنیب قالیر. آرا سایخیشاندان سونرا جانینی اؤلومدن قورتاریب قاچیر. بئلهلیکله آردالان حادثهسی قورتاریر….
خانلارین ایکی مرتبهلی بیناسیندا، کوچهلردهکی جاماعات اربابلارین تاخیل آنبارینا طرف آخیب گئتمکده ایدیلر. آنبارین قاپیلاری آچیلمیشدی. عؤمورلرینده بو قدر تاخیل گؤرمهین کندلیلر اؤزلرینی بوغدا دریاسینین ایچینده گؤروردولر. قاسیمخان تاخیل آنبارینین اؤنونده دایانیب دئمیشدی:
– بو آنبار اکین اکیب گؤتوردویو محصولدان بهره وئرن کندلیلریندیر.
اطراف کندلردن گلن کندلیلرین بعضیلری اؤز کندلرینه قاییدیردیلار. قاسیمخان و اونون آتلیلاری آردالانی ترک ائتمکده ایدیلر. بیر ساعاتدان سونرا کوچهلرده هئچ کیم گؤزه گؤرونموردو. قاسیمخان اؤز دایمی باشیندا اولان آتلیلارلا داغلارا چکیلدی. آخشام چاغی سارابدان ژاندارملارین و حؤکومت مأمورلارینین دستهلری آردالانا طرف گلمکده ایدی. آردالان کندلیلری ائولرینه چکیلیب قاپیلارینی باغلامیشدیلار. خانلارین بیناسیندا و کوچهلرده سسسمیر یوخ ایدی. ژاندارملار کنده وارد اولاندا اونلاری قارشیلایان اولمادی. اونلار بو حادثهدن گئج خبر توتموشدولار. ایندی خانلارین جسدلری دوشن اوتاقلاردا گزیب دولانیردیلار. اؤلولری آیاقلاری ایله چئویریب دقتله باخماقدا ایدیلر. قاسیمخانین آتلیلاریندان ایکی نفر بایرامعلی و سومالی رضا یارالانمیشدیلار. اونلارین یارالاری آغیر اولسا دا اؤزلری ایله آپارمیشدیلار. ایندی آردالاندا حاضیر اولان ژاندارملارین سایی آز اولدوغونا گؤره سارابا قایتمالی ایدیلر. مأمورلار آردالانداکی بو عملیاتدان گزارش حاضیرلاییب، ایکی نفر ژاندارملاردان خانلارین بیناسیندا کئشیکچی قویوب گئدیرلر.
آردالان خبری سارابدا، تبریزده حتی تهراندا توپ کیمی آچیلیب بؤیوک های کویه باعث اولموشدو. آردالاندا اشتراک ائدن اطراف کندلرین اهالیسی اؤز کندلرینه قاییدیب اورداکی اربابلارین تاخیل آنبارلارینی داغیدیب وئردیکلری بهرهلری آپاریردیلار. او دؤورده سارابدا اولان انتظامی قوهلرین آز اولدوغونا گؤره هئچ بیر ایشه اقدام ائده بیلمهدیلر.
بیزیم کندیمیز آردالاندان آرالی اولدوغو اوچون آخشام چاغی بیزه خبر چاتدی. آردالاندا عملیات قورتاردیغی حالدا اوزاق کندلیلر هله ایندی هیجانا بورونوب اربابلارین تاخیل آنبارلارینی داغیدیب آپاریردیلار. زنگیلآبادلیلاردا هیجان ایچینده ایدیلر. هر مسئلهدن قاباق اونلاری دوشوندورن اربابلارین تاخیل آنباری ایدی. بئناماز آغانین کورهییندهکی اربابلارین ووردوغو چوبوقلارین یارالارینین هله یئری گؤزدن ایتمهمیشدی. اونون اربابلارا قارشی اولان نیفرتی قلبینده یووا سالمیشدی. بئناماز آغا اول منیمله مصلحته گلدی. من اونا دئدیم:
– تاخیل آنباری مسئلهسی گون اورتایا قدر حل اولمالیدیر. سن گئت کندلیلری باشا سال.
بئناماز آغا سئوینجک گئتدی. علیاکبرله گؤروشوب مسئلهنی اونونلادا آرایا قویدوم. گون اورتاچاغی کندلیلرین یاریسی تاخیل آنبارینین قاباغیندا ایدی. کندخدا ایله آتام دا بو ایشدن خبر توتوب آنبارین قاباغینا گلمیشدیلر. کندخدا جلیل اوزونو کند اهلینه توتوب دئییر:
– نه اوچون بورا ییغیشیبسیز؟
بئناماز آغا جاوابیندا:
– اؤزون بونون سببینی بیزدن یاخشی بیلیرسن. اطراف کندلرده نه باش وئردیگینی بیلمیرسنمی؟
کندخدا جلیل کندلیلرین تاخیل آنبارینی داغیتماغا اولان هوهسینی گؤروب اونلارلا یومشاق دانیشماغا باشلادی:
– بو عملین نه قدر سیزه باها باشا گلهجگی بارهده فکر ائدیبسیز؟
من جاواب وئردیم:
– سیز ده اربابلارین بو کندلیلرین باشینا نه اویون آچدیقلارینین فیکرینی ائدیبسیزمی؟
آتام منیم بو مسئلهیه قاریشماغیمدان قورخوردو. اودور کی، عصبانی اولوب آجیقلی حالدا منیم اوستومه سسلندی:
– سنین ایشین اولماسین، قاییت گئت ائوه.
من یئریمده دایانمیشدیم. بئناماز آتاما دئدی:
– هه، سن ده اربابلاردان طرفدارلیق ائدیرسن؟
آتام بو زامان اوزونو کند اهلینه توتوب دئمیشدی:
– آی جاماعات، بیر هفته منه مهلت وئرین، بو مهلت قورتاران گونو من اؤزوم بو آنبارین قاپیسینی آچیب تاخیلنی سیزین اؤزونوزه قایتاراجاغام.
آتامین سؤزوندن تاخیل آنبارینین قاباغینا ییغیلان کندلیلر بیر- بیرینین اوزونه باخیب داغیلیب گئتدیلر. کند ایچینده سس کوی یاتدی. بئلهلیکله زنگیلآبادین تاخیل آنبارینین قاپیسی آچیلمامیش قالدی.
– گلن یاخین گونلرده “شاهباغی” کندینده حاضیر اولوب مئهریبانین سوراغینا گئتمهلیییک. نئچه گوندن سونرا قاسیمخان یوزه یاخین سیلاحلی آتلیایله بیرلیکده شاهباغی کندینه ییغیلمیشدیلار. بو کندله مئهریبانین فاصیلهسی بیر کیلومتردن آز اولاردی. اونلار شاهباغینین مئهریبان طرفدهکی باغچالاریندا سنگر توتموشدولار. بو خبری هامیدان قاباق میرزهحبیب صدری ائشیتمیشدی. مین ائولی مئهریبان کندینین اهالیسی تشویشه دوشموشدولر. میرزهحبیب اؤز فرمانی ایله بوتون طرفدارلارینی کؤمگه چاغیریر. ایندیه قدر مثلی گؤرونمهمیش هیجان یارانیر. بیر ساعاتدان سونرا مئهریبانین شربتلی قبرستانلیغیندا اللیدن یوخاری سیلاحلی آتلی قوهسی حاضیر ایدی. آللاهقولو اوغلو علی آدلی بیر نفر اؤز مخصوص گئییمی ایله چاریقلی، پئتاوالی، سیلاحلی پاترونلو، آت اوستونده ایلهشیب شربتلی قبرستانلیغیندا آت اوینادیردی. آللاهقولو اوغلو علینی تانیمایان یوخ ایدی. ایندی قوجالسادا جاوانلیغیندا باکیدا حاجی زینالعابدین تاغییئوین بال پتکلرینده ایشلهین یوزلرله کارگرلرین رئیسی اولموشدو. او زامان مشهور میلیونر تاغییئوین اؤزو ده بوندان حساب آپارارمیش. او اؤزونو قولدور کیمی تانیتدیرمیشدی. ایندی او یئنه جاوانلیق واختی کیمی توفنگی چیینینده آت اوستونده اوتوروب ماللا حبیبین فرمانی ایله جاوانلاری قاسیمخانین علیهینه قالدیریردی.
قاسیمخانین دستهسی شاهباغی ایله مئهریبان آراسیندا گئدیش- گلیشی قطع ائتدیکلرینه باخمایاراق یئنه ده مئهریبانین شاهباغی کندینده احوالاتین نه یئرده اولدوغونو بیلیردیلر. آللاهقولو اوغلو علی اؤز آتلیلارینا حرکت امری وئریر. اونلار کندین شاهباغینا طرفکی سون باغچالاردا سنگر توتورلار و قاسیمخانین هجومونو گؤزلهییرلر. آمما قاسیمخان هجوما باشلامیر. بیر ساعاتدان سونرا قاسیمخان آتلیلارینین گئریه چکیلمک خبری مئهریبانا یئتیشیر. قاسیمخان چوخ فکر ائدندن سونرا مئهریبانا هجومونو فایداسیز گؤرور…
– کند اهالیسینی بورا گتیرین!
سربازلار حرکته گلدیلر. آردالان کیچیک کند اولدوغونا گؤره بو مسئله او قدر اوزون چکمهدی. یاریم ساعاتدان سونرا بیر عدّه قوجا کیشیلردن، یاشلاری اللیدن یوخاری اولان کندلیلر، فرماندهین دؤورهسینه ییغیلان اربابلارین قارشیسیندا صف چکمیشدیلر. قوشون فرماندهی حلمی آجیقلی حالدا گلیب صفین اوّلینده دایانمیش قوجا بیر کیشینین اؤنونده دایاندی:
– اسلحهن هانی؟
– منیم اسلحهم یوخدور آغا.
– دونن سن نئچه نفری اؤلدوروبسن؟
– من آدام اؤلدورمهمیشم آغا.
-بس دونن سن هاردایدین؟
– ائوده ایدیم آغا.
بو آندا آردالان کندینده یاشایان و خانلارین سفرهسیندن آرتیق قالانی یئییب قابلارینین دیبین یالایان بیر نفر فرماندهین قولاغینا نه ایسه پیچیلدادی. فرمانده قوجا کیشییه باخیب سوروشدو:
– اوغلون هاردادیر؟
– بیلمیرم آغا.
– نئجه یعنی بیلمیرسن. اوغلونو هاردا گیزلهدیبسن؟
– من گیزلتمهمیشم آغا. هارا گئدیبسه بیلمیرم.
فرمانده خانلارین نؤکرینه اشاره ائلهدی. اونلار جلد گلیب قوجانی اوزو قویلو یئره ییخدیلار. بیر نفر قوجانین اللرینی بیر نفر ده آیاقلاریندان توتدو. بیر نفر ده الیندهکی آت قامچیسی ایله کورهکلرینه وورماغا باشلادیلار. قوجا کیشی اول قامچیلارین ضربهسینه دؤزدو. بیر آز سونرا داوام گتیره بیلمهییب فریاد ائلهمهیه باشلادی.
فرمانده حسینعلی و باشقا خانلار ایله مشورت ائدیب فرمان صادر ائلهدی:
– تاخیل آنباریندان بوغدا آپاران کندلیلر، ایکی برابر تاخیل وئرمهلیدیرلر.
صفده دایانان کندلیلر آزاد ائدیلدیلر. اربابین نؤکرلری فعالیّته باشلادیلار. اونلار سربازلارین حمایهسی آلتیندا ائولره سوخولوب آنباردان بوغدا آپاران آپارمایان هر کیم اولورسا اولسون ائوده مؤجود اولان تاخیللاری چواللارا دولدوروب ائو صاحبینین اولاغلاری ایله اربابین آنبارینا داشیماغا باشلادیلار. اونلار ائولرده آرواد اوشاقلارین گؤز یاشلارینا حتی یالوارماقلارینا اهمیت وئرمهدن کندیلردهکی تاخیللاری آنبارلارا داشیییردیلار. کندین اوستونه قارا پرده چکیلمیشدی. هر ائوده آه- ناله سسی ائشیدیلیردی. نئچه آیلیق گلهجک گونلرینه ذخیره ائتدیکلری یاوان چؤرهکلرینی ده اؤز گؤزلرینین قاباغیندا آپاریردیلار. او گون گئجه یارسینا قدر آردالانین ائولریندن آغالیق آنبارلارینا تاخیل داشیندی. آنبارلار دولاندان سونرا یئنی آنبارلار آچیلدی. بو خبر آن- با- آن اطراف کندلره یاییلیردی. بو دا اونلارین تشویشه دوشمکلرینه سبب اولوردو.
اونلار آردالاندا کندلیلرین وار یوخونو اللریندن آلاندان سونرا بو آرادا فعال اشتراک ائدنلری زندانی ائدیردیلر. نؤبه سوما کندینه چاتاندا بورا قاسیمخانین دوغما کندی اولدوغونا گؤره جزالاندیرماق مسئلهسی داها شدتله انجام تاپیردی. آردالاندا اولدوغو کیمی شاللاق و توهین ائتمک یونگول جزالاردان حساب اولوردو. سوما کندی حسینعلیخانین اولدوغونا گؤره قاسیمخانین قوهوم اقربالارینی، اونلارلا دوستلوق ائدنلریده شاللاق ووروب مال حیوانلارینی اللریندن آلیردیلار.
سوما کندینین یاخینلیغیندا بیراغوش کندی یئرلشمیشدی. بو کندین کندخداسی کربلای حسن ده سومادا سرهنگ حلمینین یانیندا ایدی. او امنیهلرله برابر قاسیمخانین ائوینه گلیر. اونون خالچالارینی، مال حیوانلارینی حتی آروادینین پالتار صاندیغینی آچیب اونون گلینلیک و آلت پالتارلارینی گؤتوروب دئییر:
– قاسیمخانین غیرتی وارسا گلیب بو پالتارلاری مندنگئری آلسین.
قاسیمخان آرادان چیخدیغینا و داغلارا چکیلدیگینه گؤره سرهنگ حلمی اونو توتا بیلمهمیش، ناچار قالیب تبریزه قاییتمیشدی.
قاسیمخان اؤز دوستلاری ایله بیر مدت گؤزه گؤرونمهدیلر. بیر آیدان سونرا آلانبیراغوش ماحالینا گلیرلر. گون باتاندا سوما کندینین یاخینلیغیندا اولان بیراغوش کندینه چاتیرلار. چوبان قویون سوروسونو کنده تؤکمهیه حاضیرلاشیردی. قاسیمخان چوبانی چاغیریب دئییر:
– خان چوبان سورونو کنده تؤکمهیه تلسمه! بیر آز ال ساخلا.
چوبان تانیمادیغی آداملاری گؤروب خبر آلیر:
– نه اوچون؟
– سونرا گؤرهرسن.
نه ایسه چوبانی یاریم ساعات لنگیدیرلر. آخشامین قارانلیغی هر یئره چؤکندن سونرا قاسیمخان و یولداشلاری اؤزلری ایله گتیردیکلری کیسهلری باشلارینا کئچیردیب، قویون سوروسونون ایچینده اییلیب یئریه- یئریه اؤزلرینی بیراغوشون کندخداسی کربلای حسنین ائوینه یئتیریرلر. بیچین واختی اولدوغونا گؤره کندخدا کربلای حسنین بیچینچیلری شام یئییردیلر. اونلار قاسیمخانی و اونون سیلاحلی یولداشلارینی گؤروب تشویشه دوشورلر. قاسیمخان دئییر:
– سیز هئچ ناراحات اولمایین، سیزینله ایشیمیز یوخدور. بیزیم ایشیمیز فقط بو کندخدا ایلهدیر.
قاسیمخان علاوه ائدیر:
– آمما نه قدر بیزیم ایشیمیز قورتارماییب هئچ کیمین بو ائودن ائشیگه چیخماغا حاققی یوخدور.
سونرا اوزونو کربلای حسنه توتوب دئییر:
– سن اربابلارین ان یاخین نؤکری اولوبسان. آردالان و باشقا کندین ماللارینی غارت ائدیبسن. حتی منیم ائویمی غارت ائدیب خالچالاریمی، حیوانلاریمی آپاریبسان. بونلار بیر طرفه، منیم آروادیمین پالتار صاندیغینی آچیب اونون گلینلیک پالتارلارینی آلت پالتارلارینی آپاریب ناموسسوزلوق ائدیبسن و دئیبسن: اگر قاسیمخانین غیرتی وارسا، گلسین آروادینین بو آلت پالتارلارینی مندن آلسین. من ایندی گلمیشم، هم او پالتارلاری، هم ده ناموسوما توخوندوغون اوچون جانینی آلام.
او بونو دئییب کندخدا کربلای حسنی باشقا بیر اوتاغا آپاریب جانینی آلیر. بئلهلیکله عؤمرو بویو اربابلارین قاباغیندا کیچیلن، کندلیلرین وار یوخونو الیندن آلیب خانلارا باغیشلایان، اؤز آلچاقلیغی ایله بوتون ماحالدا مشهور اولان کندخدا کربلای حسن اؤز جزاسینا چاتیر.
بو خبر سارابدان کئچیب تبریزه یئتیشیر. امنیتی برقرار ائلهمک ایستهینلر یئنه ال-آیاغا دوشورلر. رئیس کل ژاندارمری آذربایجان ساراب امنیهلرینین بیکفایت اولدوقلاری بارهده فکر ائدیردی.
قاسیمخانین دستهسی یئنه ده داغلارا چکیلیب گؤزدن ایتیرلر. خانلار، اربابلار بیراغوش کندینین کندخداسینین قاسیمخانین طرفیندن جزالانیب اؤلدورولمهسی خبرینی ائشیدیب اونون یئنه بو اطرافلاردا اولدوغونو بیلیب قورخویا دوشورلر. قاچانلاری قاچیر، قاچمایانلار ایسه گیزلنیرلر. کندخدا کربلای حسنین اؤلدورومهسی بوتون کندلرین کندخدالارینی وحشته سالیر. اونلار هاردا اولسالار گئجهنی سحره کیمی یاتا بیلمیرلر. کندخدالار قاسیمخانین هانسی گون، هانسی گئجه، هانسی کندخدانین ائوینه جزا حکموایله گلیب؟، اونلاری مجازات ائدهجکلرینی یاخشی بیلمهسهلرده یئنه ناراحات ایدیلر. کندلیلر ایسه اؤز شادلیقلارینی گیزلده بیلمیردیلر. اونلار اربابلارا قارشی توکنمز نفرتلرینی هاردا اولورسا اولسون آیدینجاسینا بیلدیریردیلر و اونلارین کؤکونون کسیلمهسینی آللاهدان ایستهییردیلر.
بئله بیر دؤورده قادینلار کیشیلردن اؤنده گئدیردیلر. اونلار اؤز آجیقلارینی خانلاردان، اربابلاردان چیخماق اوچون اور،کلرینده گیزلین قالیب بوی آتمامیش اؤز شعر طبعلریندن استفاده ائدیردیلر. قاسیمخانین و آردالان کندلیلرینین عصیانلاری ساراب و آلانبیراغوش ماحالیندا مثلی گؤرونمهمیش بیر حادثه اولدوغو اوچون ماحالین قیز گلینلرینین اورهکلرینده ایز سالمیش بو حادثهلر شعر فورماسیندا اؤزونو بروزه وئریردی.
داغلارین باشیندا اسیر یئل کیمی
یول وئرین، یول وئرین قاسیمخان گلیر
ظالیم اربابلارا دیوان توتماغا
چیگینینده توفنگی باغریقان گلیر
بئلهلیکله قاسیمخان آد، سان قازانمیشدی. اونون محبوبییتی خالق آراسیندا گئتدیکجه آرتیردی. تبریزده اولان امنیه مسئوللاری قاسیمخانین آزاد شکیلده آت اوینادیب، مالکلری سیخینتیا سالیب اونلاری بیر- بیر آرادان آپارماسینین سببینی سارابین امنیه ادارهلرینین بیکفایت اولماقلاریندا گؤروردولر. بونا گؤره ده قاراداغدان بیر عده ژاندارم دستهسینی سارابا گتیریرلر. بونلارا قاسیمخانین تئزلیکله توتولماسی تاپشیریلمیشدی. بونا گؤره اونلار گئجه- گوندوز قاسیمخانی نئجه تلهیه سالاجاقلاری بارهسینده نقشه چکیردیلر. اونلار یاخشی بیلیردیلر کی، قاسیمخانی دؤیوش میدانیندا مغلوب ائده بیلمهیهجکلر. بئله اولسا اؤز جانلاری دا خطره دوشه بیلردی. بونا گؤره ده باشقا بیر یول تاپماق لازیم ایدی.
قاسیمخانین دستهسینده دئچان کندیندن اولان اسماعیل آدلی بیر اوغلان وار ایدی. او قاسیمخانلا بیرلیکده اربابلارین علیهینه گئدن دؤیوشلرده اؤلموشدو. اونون طوطی آدلی قوجا آناسی وار ایدی. اوغلونو الدن وئرمیش بو قوجا قاری اوغلونون اؤلومونو قاسیمخاندان بیلیردی. او دئییردی:
– منیم اوغلومون باعثی قاسیمخاندیر. او اولماسایدی منیم اوغلوم اؤلمزدی.
بونا گؤره ده اونون قاسیمخانا نیفرتی وارایدی. دائیم سارابین امنیه ادارهلرینه گئدیب قاسیمخانین علیهینه شکایت ائدیردی. ایندی طوطی قاری قاراداغدان بیر دسته امنیهلرین سارابا گلدیگینی ائشیدیب اونلارین رئیسینه شکایت ائدیر. امنیه رئیسی طوطی قاریدان خبر آلیر:
– سن کیمسن؟ طوطی قاری جاواب وئریر:
– منیم آدیم طوطو دور، اسماعیلین آناسی. قاسیمخان منیم اوغلومون اؤلومونون سببیدیر. من اوندان شکایته گلمیشم.
رئیس خبر آلیر:
– سن قاسیمخانین هاردا اولدوغونو بیلیرسنمی؟
طوطی قاری دئییر:
– یوخ، ایندی اونون هاردا اولدوغونو بیلمیرم.
رئیس اونا تاپشیریق وئریب دئییر:
– اوغلونون انتقامین آلماق ایستهییرسنسه گرک آییق اولوب قاسیمخانین یئرینی اؤیرهنیب منه خبر وئرهسن.
طوطو قاری رئیسه سؤز وئریب اوندان آیریلیر…
– حاجی، بیز سنه پول وئرمیشدیک کی، عایلهلریمیزه وئرهسن. آمما سن کوتاهلیق ائدیب پوللاری اؤز یانیندا ساخلاییبسان. ایندی او پوللار اؤزوموزه لازیمدیر. حاجی طهمز قوناقلارا یئمک حاضیرلاییب دئییر:
– سیز استراحت ائدین، من سیزه پول تهیه ائدیب قاییدیرام. حاجی آتا مینیب طوطی قارینی گؤرمک اوچون دئچان کندینه گلیر. او طوطی قارینی گؤرن کیمی دئییر:
– نه یاتیبسان آرواد تئز اول قاسیمخان بیزدهدیر.
طوطو قاری قولاقلارینا اینانماییب خبر آلیر:
– دوغرو دئییرسنمی؟
حاجی دئییر:
– یالان نه لازیمدیر؟ آرواد تئز اول.
حاجی طهمز، قارینی قاراداغدان گلن امنیهلرین یانینا آپاریر. طوطو قاری گئجه یاری رئیس امنیهنی یوخودان اویادیب دئییر:
– نه یاتیبسان رئیس، قاسیمخانین یئرینی تاپمیشام.
بو مسئلهدن اؤترو قاراداغدان سارابا گلن رئیس بو خبردن خوشحال اولوب ال- آیاغا دوشور. امنیهلری یوخودان اویادیب تلهسیک آتلانیب کوللوجهیه دوغرو حرکت ائدیرلر. بیر ساعاتدان سونرا کوللوجه کندینده ایدیلر. قاسیمخان اؤز دوستلاری ایله حاجی طهمزین ائوینده شیرین یوخویا گئتمیشدیلر. اؤزلرینه دوست بیلدیکلری بیر خائینین خیانتلریندن خبرلری یوخ ایدی. قاراداغ امنیهلری حاجی طهمزین ائوین ساکت حالدا محاصره ائدیرلر. آمما امنیهلر قاسیمخانین و یولداشلارینین یاتدیغی اوتاغا یاخین دوشه بیلمیرلر. دفعهلرله دؤیوشدن غالب چیخان قاسیمخانلا اوز- اوزه دایانماقدان چکینیردیلر. مردانه دؤیوشمکدن چکینن امنیهلر بو قرارا گلیرلر کی، نه قدر قاسیمخانین الینده توفنگ وار، اونا یاخین دورماق اولماز و اؤز جانلاریدا خطره دوشه بیلر.
قاسیمخان، سومالی نوروزعلی، قزیلجالی مهدی، کوللوجهلی ابی، حاجی طهمزین ائوینده توفنگلرینی دیوارا سؤیکهییب، قاپینین دالینی محکم باغلاییب یاتمیشدیلار. اسدالله دامین اوستونده کئشیک چکمهیه تعیین اولونموشدو. امنیهلر ائوی محاصریه آلیب گیزلنمیشدیلر. حیطی سکوت بؤروموشدو. بو سکوتو پوزان فقط یاتانلارین خورورتولاری ایدی. امنیهلر دامین اوستونه چیخاندا اسداللهنی یاتیب یوخلامیش گؤرورلر. او یورغون اولدوغونا گؤره درین یوخویا گئتمیشدی. امنیهلر اسداللهنین توفنگینی گؤتوروب اونو ترک سیلاح ائدیرلر. اسداله گؤزلرینی آچاندا اؤزونو محاصرهده دوشمن توفنگینین لولهسینی اؤز آغزیندا گؤرور. امنیهلر اونا دئییرلر: سسینی چیخارتسان اؤزونو اؤلموش بیل.
او زامانلار کند ائولرینین دامیندا باجا اولاردی. بو باجا ائوده تندیر سالاندا اونون توستوسو ائشیگه چیخماق اوچون ایدی. امنیه رئیسی بیر اوغلان اوشاغینی یوخودان اویادیب، اونا پول وئریب دئییر:
بو ائوده دؤرد نفر یاتیبدیر. اونلارین توفنگلری واردیر. بیز سنی باجادان ائوین ایچینه ساللایاجاغیق. سن اوّل ائوین قاپیسینی آچیب سونرا اونلارین توفنگلرین بیر- بیر گؤتوروب بیزه وئرمهلیسن.
بئلهلیکله اوغلانین بئلینه ایپ باغلاییب باجادان ائوین ایچینه ساللاییرلار. اوغلان قاپینی آچیب، اونلارین توفنگلرینی گؤتوروب امنیهلره وئریر. ایندی قاسیمخان و یولداشلاری ترک سیلاح اولموشدولار. امنیهلر دریندن نفس آلیرلار. سونرا ائوه سوخولوب قاسیمخانی، شیرزادی، نوروزعلینی، ابینی، مهدینی یوخودا ایکن اؤلدورورلر. دامدا کئشیک چکن اسدالله ایسه اونو تهدید ائدن و گوللهلرین سسیندن تشویشه دوشن امنیهنی گؤروب فرصتدن استفاده ائدیب امنیهنی ترک سیلاح ائدیر و توفنگین قنداغی ایله اونو ووروب آرادان چیخیر.


text:
تبریز آذربایجان تئاتری
ایلهام رحیملی- کؤچورن: احمد عسگرپور- (۳)
تبریز شهریندهکی تئاتر تروپپالاریندا ۱۹۰۹-۱۹۴۱ینجی ایللرده هوسکار آکتیورلاردان مهدیخان شفیعزاده، شیخ حسن چؤرهکچی، دوکتور رحیمخان، عسگر ارژنگی، علعسگرخان، علی اکبر برادران، محمد وهابزاده، افتخار، اسماعیل وهابزاده، سعید مؤیدزاده، خلیل برادری، حاجیخان چلبی، هلال ناصری، جبار باغچهبان، جعفرادیب، اسماعیلخان پیران، حضی اشعری(اووشاری)، حسین فهیمی، میرزه یحیی، هاشمخان امین، علیخان مبصری، محمد رسولی، میرزه محمدعلی رویینتن، میرزه علی علیزاده، محمد روحی، سید الوسط، حسینقلیخان کریمی، باقرحاجیزاده، اسماعیل مزدوری، حسین عرباوغلو، عباسعلی اسدی، احمد وکیلی چالیشمشلار. معین تجروبهیه مالیک اولان بو تئاتر هوسکارلاری گؤستریلن تاماشالاردا داها اوغورلا چیخیشلار ائدیبلر. تئاتر تاماشالارینین گؤستریلمهسینده مهدیخان شفیعزاده آکتیور و رئژیسور کیمی بؤیوک فداکارلیق گؤستریب.
×××
تبریزده کی موجود تئاتر دستهلرینده ثمرهلی چالیشانلار آراسیندا عبدالله فریورین (عبداللهزاده)خدمتلری دقته لایقدیر. او اوللر باکیداکی ایران مدرسهسینده درس وئریب. همین دؤورون تانینمیش صحنه خادیملری حسین عربلینسکی، صدقیروحالله، میرزهآغا علییوف، جلیل باغدادبیوف، حسینقلی سارابسکی، میرمحمود کاظماوفسکی، عباسمیرزه شریفزاده ایله دوستلوق ائدیب. “نجات” و “صفا” و “ذولفقار بی و اوزئیر بی حاجیبیوف قارداشلارینین مدیریتی تئاتر تروپپالاریندا ائپیزود روللار اویناییب.
عبدالله فریور ۱۹۱۸-ینجی ایلده تبریزه قاییدیب مختلف مکتبلرده اساسن “اتحاد” جمعیتینین تدریس اوجاقلاریندا مؤلفلیک ائدیب. ایشلهدیگی مکتبلرده تئاتر درنکلری یارادیب شاگردلرله تاماشالار حاضیرلاییب. اونلارین آراسیندا باجاریقلی یئنییئتمهلری شهرده کی قاباقجیل درام درنکلرینه عضو یازدیریب. فریور همچنین آیری آیری تروپپالاردا آکتیور و رئژیسور کیمی چالیشیب. پئداکوژی قیز مکتبینین مدیری اولان قوجامان تئاتر خادمی ۱۹۴۴-ینجی ایلده سووئت – ایران جمعیتی تبریز شعبهسی یانیندا یارادیلان تئاتر دسته سینه رهبر تعیین اولوب. بیر ایله یاخین مدتده تئاترین ساغلام صنعت عنعنهلری اساسیندا فورمالاشماسی اوغروندا سعی و ایناملا چالیشیب.
مهدیخان شفیعزاده تبریزده تئاتر صنعتینین بینؤورهسینی قویانلاردان بیریدیر. تبریزده گنجلرین معارفه، تئاترا جلب اولونماسیندا فداکارلیقلا چالیشیب. حاضیرلادیقی تاماشالارین مشقلرینی اؤز ائوینده آپاریب. یئنی تئاتر بیناسی”شیرخورشید” تیکیلرکن مهدیخانین اللییئدی یاشی واریدی. او خسته ایدی. تئاتر بیناسینین تیکیلیب قورتاردیقیندان خبر توتاراق، عصایا اؤزوموزون صحنهمیز واردیر”، دئییب. حتی اؤلرکن سوموکلرینین صحنهده باسدیریلماسینی وصعیت ائتمیشدیر.
مهدیخان شفیعزاده یاخشی تشکیلاتچی اولماقلا برابر باجاریقلی رئژیسور و آکتیور ایدی.(۵)
میرزه رضا واعظ زاده ایرانین مشهور دین عالیملریندن حاجی شیخ علعسگرین اوغلودور. آتاسی مشروطهچی، یعنی ستارخانین آپاردیقی آزادلیق موباریزهسینین طرفداری اولدوغونا گورا میرزه رضا بیر مدت مهاجرت ائدهرک، باکیدا یاشاییب. بورادا تئاتر صنعتینه داها جیددی ماراق گؤستریب. صدقی روحالله و میرزه آغا علیووله تبریزدن باشلانمیش تانیشلیقلاری مهربانچیلیق اونسیتلری باکیدا دوستلوق تئللری ایله داهادا مؤحکملنیب. حسین عربلینسکینین حاضیرلادیقی بیر نئچه تاماشادا کیچیک روللار اویناییب.
گنج اسماعیل هدایتزاده باکیدا میرزهرضا واعظ زادهنین “سیاووش “فاجعه سینی ۱۹۱۹-ینجی ایل مارسین دؤردونده ملی درام تئاتریندا تاماشایا قویوب. دراماتورق اؤزو کیکاووس رولوندا چیخیش ائدیب. دیگر اساس روللاری اسماعیل هدایت زاده (سیاووش )حسینقلی سارابسکی (افراسیاب) یئوا اولئنسکایا (شاه قیزی) اویناییبلار.
میرزه رضا واعظ زاده سونرالار آرا ساکیتلشنده یئنیدن ایرانا قاییدیب. تبریزده ایلک دفعه صحنهیه میرزه رضا واعظ زاده اؤز قیزی عالیهنی چیجاریب. قیزجیغاز ۱۹۲۵-ینجی ایلده صحنهده شعر اوخویوب. بو او واخت ایدی کی کیشیلر بئله قادین روللاریندا صحنهیه چیخماغا چکینیردیلر. اؤزونون یازدیقی “جهالت قوربانی ” پیئسینین تاماشاسیندا ملا زولفعلی رولونون مهارتلی ایفاچیسی اولوب.
رضا قلیزاده شرقلی تئاتر تشکیلاتچیسی، آکتیور و رئژیسورو اولوب. خالقین اونون ادبیاتینی، مدنیتینی سئون، ملتین معارفلنمهسی یولوندا فداکارلیق گؤسترن ضیالیلاردان ایدی. تبریزده چؤرهکچی عائلهسینده دوغولوب، مدرسه تحصیلی آلیب. آذربایجان، فارس، عرب دیللرینی مکمل بیلیب. ۱۹۲۰-ینجی ایللرین اوللرینده باکیدا یئنیجه آچیلمیش (۱۳ نویابر۱۹۲۱-ینجی ایل) آزاد تنقید و تبلیغ تئاتریندا آکتیور ایشلهییب. بو تئاترین کیچیک سیار تروپپاسیایله آذربایجانین رایونلاریندا تاماشالار اویناییب. اونون یازدیقی “پول یوخسا الله” و “کربلایی قنبر جهننمده ” پیئسلری تبریزین، باکینین، نخجوانین و تیفلیسین مختلف تئاتر دستهلری طرفیندن دفهلرله تاماشایا قویولوب.
رضا قلیزاده شرقلی تئاترا استعدادلی گنجلرین جلب اولماسیندا سعی ایله چالیشیب. تبریز تئاترینین ایلک آکتریسالاریندان ساییلان لیزا شرقلینی صحنهیه محض او چیخاریب. هر جوره حدده و قورخولارا باخمایاراق آکتریسانین صحنهده چیخیش ائتمهسینده هر چتینلیگه متانتله سینه گریب. ۱۹۲۲-ینجی ایلده ایراندا سیاسی گرگینلیک یاراناندا نخجوانا گلیب. نخجواندا اؤزونون قورولوشو و صمد مولوینین یاخیندان کؤمهییله رضا قلیزاده شرقلینین “ایران – انگلیس ” پیئسی تاماشایا قویولوب
تبریز تئاترینین فداکارلاری آراسیندا بؤیوکخان نخجوانینین آدی همیشه غرورلار چکیلیب. یاراشیقلی بوی بوخونو، جاذبهلی صحنه گؤرکمی اولان بو تئاتر فداییسی تبریز تئاترینین پئشهکارلیق یولونا دوشمهسینده سعیله چالیشیب. رژئیسورلوق ائدهرک آیری – آیری تئاتر دستهلرینده خیلی تاماشا حاضیرلاییب. مختلف ایللرده باکیدا و نخجواندا دا آکتیورلوق ائدیب. یارادیجیلیقی داها سیخ شکیلده ” آرین ” تئاتر دستهسیله باغلی اولوب. تبریز صحنهسینده اسکندر (“اؤلولر” جلیل ممدقلیزاده) رولونون عوضسیز ایفاچیسی ساییلیب. عبدالرحیم بی حقوردیئوین “داغیلان تیفاق”، “باختسیز جاوان”، نجف بی وزیراووون “مصیبت فخرالدین”، نریمان نریمانووون “نادر شاه افشار” فاجعهلرینه، اوزئیر بی حاجیبیاووون “آرشین مال آلان”، “مشهدی عباد” اوپئرتلرینه ماراقلی و جاذبهلی صحنه قورولوشلاری وئریب.
بؤیوکخان نخجوانی “حاجی اوغلو یاغ بستهلی” کومئدیاسینی یازیب. آکتیورلوق مهارتی، صحنه یارادیجیلیقی اساسن دراماتیک استقامتده فورمالاشان نخجوانی اؤز پیئسینین تاماشاسیندا کمیک سجیهلی میخاناچی رولونو اویناییب. او. تبریزده کی “شیر خورشید” تاتر بیناسینین تیکیلمهسینده تشبوثکارلاردان اولوب.
باکی و تیفلیس تئاتر دستهلرینده، دولت تئاترلاریندا رئژیسولوق و آکتیورلوق ائتمیش میرسیفالدین کرمانشاهلی ۱۹۳۰-ینجی ایلده ایرانا گلیب. اوچ ایل عرضینده تهراندا و تبریزده مختلف دستهلرده رئژیسورلوق ائدیب. اولجه تهراندا رئژیسور سیفاللهخانین رهبرلیک ائدیب چالیشیب. بو تئاتردا شمسالدین سامینین “دمیرچی گاوه ” درامینی، فردریک شیللرین “قاچاقلار” فاجعهسینی تاماشایا حاضیرلاییب. دمیرچی گاوه ده بوتون ایشتراکچیلار فارس دیلینده اویناییبلار. میرسیفالدین کرمانشاهلی ایسه گاوه رولونو آذربایجان دیلینده ایفا ائدیب. قیسا مدتده کولکتیوین یارادیجیلیق اقلیمینده معین صافلاشما و جانلانما حیس اولونوب. تبریز تئاتریندا پئشهکارلیق پرنسیبلرینین فورمالاشماسیندا اونون خصوصی امهیی وار. اونون بورادا قورولوش وئردییی ان ماراقلی تاماشا میرزه فتحعلی آخوندزادهنین “موسیو ژوردان و درویش مستعلی شاه ” کومئدیاسیدی.
لاکین اونون پئشهکار طلبکارلیقی، تئاتر صنعتینین خصوصیتلرینی دریندن بیلمهسی کیملرینسه خوشونا گلمهییب. او بیر قدهر تبریزده ایشلهدیکدن سونرا یئنه تهرانا قاییدیب. قاییداندان سونرا ایلک رئژیسور ایشی اؤز اثری “عایله فلاکتینه ” وئردیی قورولوش اولوب. تهراندا “نکیسا”، “جامعهی بربط” تئاترلاریندا دا ایشلهییب. میرسیفالدین کرمانشاهلی ۱۹۳-ینجی ایلده اؤز ائوینده معمالی شکیلده زهر ایچیب، اؤلوب.
تبریزتئاترینین فورمالاشماسیندا آکتیور و رئژیسور کیمی فعالییت گؤسترن رضا قلیزاده شرقلی و رضا واعظ زاده دراماتورقیا ایله ده جیددی مشغول اولوبلار. تئاتر دستهلرینده شرقلینین “میرزه رضا کرمانی” ، “جنایت”، “بؤرکون بلاسی”، “قوققولو قو”، “دلیلر یوردو”، “پول، یوخسا خیانت” ( خیانت و وفا)، “ایران سیاحی”، “بهشت حوریلری”، “کربلایی قنبر جهننمده”، “پول، یوخسا آللاه”، “سارابلا اردبیل آراسیندا ” یاخود “آللاه کاسیبلیغا برکت وئرسین”، رضا واعظ زادهنین “جهالت قوربانی”، “توکنمز خزینه”، میرزه جبارعسگرزادهنین “نوع بشر” (بشر اولادی)، “چادرانین محسناتی”، “معلیم لرحیاتی”، عبدالله فریورین “بهرام چوبینه ” هلال ناصرینین “میرزه تقیخان امیرکبیر”، صمد خدیوی اورنگینین “موغان گلینی” (عروس مغان)، عباسعلی اسدینین “عیاشلیق” (آی جان، آی جان)، “میرزه باجی مکتبی”، “خواب و خیال” (خواب سؤزو فارس دیلینده یوخو، رویا دئمکدیر) پیئسلری تاماشایا حاضیرلانیب.
تبریزین تئاتر هوسکارلاری باکیداکی بو گونکی آکادئمیک ملی درام تئاترینین رئپئرتورینداکی ملی کلاسیکلرین اثرلرینی تاماشایا حاضیرلاماغا داها چوخ چالیشیبلار. همچنین دونیا ادبیاتی لوحهلریندن ویلیام شکسپرین “اوتللو”، فردریک شیللرین “قاچاقلار”، ژان باتیست مولرین “زورن طبیب”، “جانجور صمد” فاجعه و کومئدیالاری مختلف قورولوشلاردا تبریزده اوینانیلیب. وانو مچئداشویلینین قهرمانلیق موضوعلو “قاچاق کرم” درامی تئز، تئز اوینانیلان اثرلردن اولوب.
×××
آردی وار…….


text:
یمن-ده 11 ژورنالیست حوثی لرهوسیلر ایله ال-قایدهنین الینده
یمن-ده 11 ژورنالیستین اوزون مدتدیر ایرانین دستکلهدیگی حوثی لر و ترور تشکیلاتی القاعدهنین الینده اولدوغو بیلدیریلیب.
یمن-ده 11 ژورنالیستین اوزون مدتدیر ایرانین دستکلهدیگی حوثی لر و ترور تشکیلاتی القاعدهنین الینده اولدوغو بیلدیریلیب.
یمن ژورنالیستلر بیرلیگی، "یمن ژورنالیستلر گونو" موناسیبتیله یاییملادیغی آچیقلامادا اؤلکهدهکی مئدیا منسوبلارینین وضعیتینه موناسیبت بیلدیریب.
بیاناتدا قئید ائدیلیب کی، یمن ژورنالیستلر گونو گلیب چاتدی، لاکین 11 ژورنالیست هله ده حوثی لر و القاعدهنین الیندهدیر. سؤزوگئدن ژورنالیستلردن 10-ون حوثی لر، بیرینین ایسه هادراماوت ویلایتینده القاعده طرفیندن توتولدوغو ایفاده ائدیلن شرحده، وطنداش محاربهسینین باشلادیغی 2014-جو ایلدن بری مئدیا اورگانلارینا و ژورنالیستلره قارشی 1400-دن چوخ قانون پوزونتوسو قئیده آلیندیغی وورغولانیب.
ایلگیلیلی خبرلر
پکاکالی ۶ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"تروریستلر اوچون نه عراقین نه ده سوریهنین قوزئیی گۆونلی. ترورو قایناغیندا قوروتماقدا قرارلیییق"
سوریهده روس اوچاقلاری سیغینماچی دوشرگهسینی ووردو
روس ساواش اوچاقلارین ادلب اطرافیندا کفر لوسین بؤلگهسینهکی سیغینماچی دوشرگهسینی هدفه آلدی
محسنی اژهای عتراضلارا دستک وئرهنلرین یارغیلاناجاغینی بیلدیردی
ایراندا بعضی مشهور ایدمانچی و صنعتچیلر یایینلادیقلاری مئساژلارلا اعتراضچیلارا دستک اولوب، گۆونلیک گؤرهولیلرینین موداخیله شکلینه تپکی وئرمیشدی


text:
غصه
آنتووان چئخوف- چئویرن: ش. آغایف
«دردیمی کیمه دئییم؟»
زبور
آخشام توران قوووشموشدو. ایری سولو قار پارچالاری یئنی یانمیش فنرلر، اطرافیندا تنبل- تنبل فیرلاناراق نازیک و یوموشاق لایلارلا داملارین اوستونه، آتلارین بئلینه، آداملارین چییینلرینه و پاپاقلارینا تؤکولور. فایتونچو «ایونا پوتاپوف» باشدان آیاغا خیال کیمی آغ- آپباغدیر. او جانلی آدامین اییله بیلهجهیینه قدهر بئلینی دیرهک قوزالادا اوتورموش و ترپنمیر. بؤیوک بیر قار قالاغی بئله اونون اوستونه دوشسه ده یقین کی، یئنه قاری اؤز اوزهریندن سیلکهلمهیی لازیم بیلمز. اونون آتجیغازی دا آغ و حرکتسیزدیر. اؤز حرکتسیزلییینه و دوم- دوز آیاقلاری ایله بو آتجیغازلارا اوخشاییر. احتیمال کی، آت دوشونجهیه دالمیشدیر. کوتاندا عادت ائتمیش اولدوغو بوز منظرهلردن آیریلیب، بورایا عجاییب اودلارلا، آراسی کسیلمهین گورولتو و قاچیشان آداملارلا دولو گیردابا دوشنلر دوشونمهیه بیلمز… «ایونا» و اونون آتجیغازی خئیلی واختدیر کی، یئرلریندن ترپنمهییبلر.
اونلار ناهاردان چوخ قاباق حیطدن چیخمیشلار، لاکین سیفته وئرن یوخدور کی، یوخدور. بودور شههرین اوزهرینه آخشام تورانی چؤکور. فنر ایشیقلارینین سولغون رنگی دییشیب، جانلانیر. کوچهده حرکت، سس- کوی چوخالیر. ایونانین قولاغینا سس گلدی:
_ فایتونچو، ووبوروق کوچهسینه!… فایتونچو!
ایونا دیکسینیر و قاردان بیر- بیرینه یاپیشمیش کیرپیکلری آراسیندان باشلیقلی شینئل گئیمیش بیر حربی خیدمتچی گؤرور.
_ «ووبوروق» کوچهسینه دئیه، حربی خیدمتچی تیکرار ائدیر- سن یاتمیسان نهدیر؟ «ووبوروق» کوچهسینه!
راضیلیق علامتی اولاراق ایونا جیلوولاری چکیر. آتـین بئلیندن و اونون اؤز چییینلریندن لوپا- لوپا قار تؤکولور. حربی خیدمتچی خیزهیه ایلهشیر. فایتونچی دوداقلارینی مارچیلداداراق بوینونو اؤردک کیمی اوزادیر. یئرینده دیکهلیر و احتییاجدان داها چوخ، آتجیغازدا بوینونو اوزادیر. اوزون آغاجا بنزر آیاقلارینی اییر و ایستر- ایستهمز یئریندن ترپهنیر…
ایلک آددیملاردان «ایونا» قارانلیق و ایرهلی- گئری حرکت ائدن ازدحام ایچهریسیندن سسلر ائشیدیر:
_ هارا سورورسن قولئیبانی؟ شئیطان سنی هارا چکیر؟ ساغدان گئت!
_ سن سورمک باجارمیرسان؟ ساغا سور!- دئیه حربی خیدمتچی حیرصلنیر. هر طرفی اؤرتولو بیر فایتونون سوروجوسو دئیینیر. یولو کئچرکن چییینینی آتـین باشینا توخونان بیر باشقاسی قوللاریندان قاری سیلکهلهییر و حیرصلی- حیرصلی باخیر. ایونا اوستونده اوتورموش کیمی قوزالاردا قوردالانیر. دیرسکلری ایله اطرافینی دومسوکلهییر. بوخار وورموش آدام کیمی گؤزلرینی قیییر، سانکی هارادا اولدوغونو و نه اوچون بورایا دوشدویونو آنلایا بیلمیر.
– نه اجلافدیر- دئیه حربی خیدمتچی اونا سوز آتـیر. ائله بیل کی، قصدن سنینله توققوشماغا و یا آتـین آلتـینا دوشمهیه چالیشیر. یقین دیل بیر اولوبلار. ایونا دونوب سرنیشینه باخیر و دوداقلارینی ترپهدیر. بیر شئی دئمک ایستهدییی گؤرونور آنجاق بوغازیندان خیریلتیدان باشقا هئچ نه چیخمیر. نه وار؟ دئیه حربی خیدمتچی سوروشور.
ایونا گولومسهیهرک آغزینی اییر، بوغازینا گوج وئرهرک خیریلداییر.
_ آغا، منیم بو هفته… اوغلوم اولدو.
_ هم… ندن اولدو؟
ایونا بوتون گؤودهسی ایله سرنیشینه چئوریلهرک دئییر:
_ کیم بیلیر، یقین کی، قیزدیرمادان، اوچ گون خستهخانادا یاتدی، سونرا…سونرا اولدو…
ـ آللاهین امریدیر.
_ دوندهر ایبلیس- دئیه قارانلیقدا سسلر ائشیدیلدی- یولوندان چیخمیسان، نهدیر؟ قوجا کؤپک- گؤزلرینی آچ!
_ سور- سور- دئیه سرنیشین دیللهنیر- بئله یئریشله بیز صاباحا کیمی چاتا بیلمهریک. قوو آتی!
فایتونچو یئنه بوینونو اوزادیر. بیر قدهر یئریندن قالخیر. آغیر بیر اینجهلیکله قامچیسینی یئللهییر. سونرا بیر نئچه دفه دونوب، سرنیشینه باخیر، لاکین او گؤزلرینی یومموشدور. یقین کی، دینلهمک هوسینده دئییلدی. ووبوروق کوچهسینده سرنیشینی دوشوروب آشخانا قاباغیندا فایتونو ساخلاییر. قوزالادا اییلیر و یئنه ده ترپنمز اولور… سولو قار یئنه ده اونو و آتجیغازی آغارتماقدا داوام ائدیر. بئلهجه بیر-ایکی… ساآت کئچیر. اوچ نفر جاوان اوغلان قالوشلارینی برکدن شاپپیلداداراق سویوشه- سویوشه سکی ایله کئچیر. اونلارین ایکیسی اوجا بوی و نازیک، اوچونجوسو ایسه بالاجا و قوزبئلدیر.
_ فایتونچو، پولیس کورپوسونون یانینا!- دئیه. قوزبئل جینگیلتیلی سسله چیغیریر:
_ اوچوموزو بیر عابباسیئیا!
ایونا جیلوولاری چکیر و آغزینی مارچیلدادیر. بیر عابباسی او قدهر ده موناسیب بیر قییمت دئییلدیر. آنجاق ایندی او قییمته باخماییر… اونون اوچون ایندی بیر ماناتلا بیر شاهینین فرقی یوخدور، تکی سرنیشین اولسون… جاوان اوغلانلار بیر- بیرینی ایتهلیه- ایتهلیه و نالاییق سوزلر دئیه- دئیه یاخینلاشیر و اوچو ده بیردن خیزهیه سوخولور. اوچوندن هانسی بیریسی آیاق اوسته دورماسی و هانسی ایکیسینین ایلهشمهسی مسلهسی موذاکیره اولماغا باشلاییرلار. اوزون صوحبتدن، شیلتاق و مذمتدن سونرا بئله قرارا گلدیلر کی، قوزبئل هامیدان بالاجا اولدوغو اوچون آیاق اوسته دورسون.
_ قوو گورهک.! دئیه، آیاق اوسته دوروب نفسینی ایونانین دوز پئیسرینه پوسکورن قوزبئل جینگیلدهییر. – قامچیلا … آمما پاپاغین لاپ قییمتلیدیر ها.
_ قارداش بوتون پئترزبورگ دا بوندان پیسینی تاپانمازسان.
_ ها.. ها..- دئیه ایونا قاققیلداییر- اولانیم بودور.
_ من ده، ائی، اولانیم بودور. – آتی قوو. بوتون یولو بئلهمی سورهجکسن.، هه؟ یوخسا پئیسرین یوموروق ایستهییر؟…
اوزون بویلاردان بیری:
_ باشیم چاتلاییر،- دئییر، دونن دوکماسو گیلده واسکا ایله ایکیمیز دورد شوشه کونیاک ایچدیک.
_ باشا دوشمورم کی، یالان دانیشماغین نه معناسی وارمیش!- دئیه- او بیری اوزون بویلو حیرصلهنیر.- حئیوان کیمی یالان دئییر.
_ آللاهین غضبینه گلیم کی، دوزدور…
_ بلی… بیتین اوسکورمهسی کیمی بیر حقیقتدیر.
_ هئی- هئی- ایونا هیریلداییر- کئفجیل اوغلاندیر.
_ توف سنی لعنته گلهسن- دئیه- قوزبئل اوزوندن چیخیر:
_ ائی کافتار آزار توتموش. بیر دیء گوروم سورهجکسن یا یوخ؟ بئله آت سورهرلرمی؟ قامچیلاسانا آتی هئی ایبلیس. بیرده… یاخشی- یاخشی وور.
ایونا قوزبئلین بدهنینین ییرغالانماسینی و اونون تیترهک سسینی اوز آرخاسیندا حیس ائدیر. او اوستونه یاغدیریلان سویوشلری ائشیدیر. اینسانلاری گؤرور و یالقیزلیق حیسّی یاواش- یاواش قلبیندن چکیلمهیه باشلاییر. قوزبئل او قدهر سؤیور کی، آخیردا آلتی مرتبهلی دولاشیق بیر سؤیوشدن بوغازی توتولور. آز قالیر کی، اؤسکورکدن بوغولسون. اوزون بویلولار نادیژدا پتروونا آدلی کیمینسه بارهسینده دانیشماغا باشلاییرلار. ایونا دؤنوب اونلارا باخیر- بیرآز ساکیت اولمالارینی گؤزلهیندن سونرا دونوب بیرده باخیر.:
_ منیم ده بو هفته بیر اوغلوم اولدو- دئیه.، دونقولداییر.
_ هامیمیز اؤلهجهییک- دئیه، قوزبئل اؤسکورکدن سونرا دوداغینی سیلیب، آه چکیر- دی سور، سور گؤرهک! آغالار من داها بئله دؤزه بیلمهرم.
_ او بیزی نه واخت آپاریب چاتدیراجاقدیر؟
_ یونگولجه بیر پئیسرینه ایلیشدیریب اونو بیر حرکته گتیرسنه!
_ کافتار آزار توتموش، ائشیدیرسنمی؟ قیرارام بوینون ها… سیز ائله مخلوقسونوز کی، نازینیزی چکمکدنسه بیر یوللوق پییادا گئتمک یاخشیدیر.
_ ائشیدیرسنمی؟ ایلان وورموش یوخسا بیزیم سوزوموز وئجینه دئییل؟
ایونا پئیسرینه وورولان سیللهنین ضربهسینی حیسّ ائتمکدن آرتـیـق اونون سسینی ائشیدیر.
_ هئی- هئی …. کئفجیل آغالار… آللاه سیزی سالامات ائلهسین.
_ فایتونچو، سن ائولیسنمی؟- دئیه اوزونلاردان بیری سوروشور:
_ منیم آروادیم ایندی قارا تورپاقدادیر. هئی- هئی… یعنی قبیردهدیر- اوغلو دا تزه اولدو. من ایسه ساغام… قریبه ایشدیر:
_ اؤلوم قاپینی دییشیک سالمیشدیر: منیم یانیما گلمک عوضینه اوغلومون اوستونه گئدیر…
ایونا اوغلونون نئجه اؤلدویونو ناغیل ائتمک اوچون چئوریلیر، لاکین او سؤزه باشلامامیش، قوزبئل یونگولجه آه چکیر. آللاها شوکور، چاتدیقلارینی بیلدیلر. ایونا عابباسینی آلیب اوزون موددت تا اونلار قارانلیق دروازادا گؤزدن ایتهنه قدهر اونلارین دالینجا باخیر. او یئنه ده یالقیزدیر. اونون اوچون یئنیدن سوکوت باشلاییر. آز موددت اوچون ساکیت اولموش غصه یئنیدن باش قالدیریر و اونون اورهیینی داها آرتـیق گمیرمهیه باشلاییر. ایونانین تلاش و اضطیرابلا دولو گؤزلری کوچهنین هر ایکی طرفیندن حرکت ائدن ایزدیحاما تیکیلیر. گؤرهسن بو مینلرجه آدامین ایچهریسینده اونون دردینی دینلهیه بیلهجک هئچ اولماسا بیر نفر تاپیلارمی؟ لاکین نه او، نه ده اونون غصهسی بو قاچیشان آداملارین وئجینه دئییل، اونون غصهسی بؤیوک و سونسوزدور. اگر ایونانین سینهسی یاریلیب، غصهسی چؤله تؤکولسه، یقین کی، دونیانی دولدورار. آنجاق بونونلا بئله او گؤرونمور، او ائله بیر همییتسیز قابیغا بورونه بیلمیشدیر کی، گوندوز چیراقلاردا اونو گؤرمک اولماز…
ایونا الینده باغلاما اولان دالانداری گؤرور و اونونلا دانیشماغی قرارا آلیر.
_ عزیزیم ایندی ساعآت نئچه اولار؟- دئیه سوروشور.
_ اونا ایشلهییر، بورادا نییه دایانمیسان؟ سور گئت.
ایونا بیر نئچه آددیم ایرهلییه سوردو. بئلینی اییر و یئنیدن غصهیه دالیر. اینسانلارا بیر آغیر حیسّ ائدن بیر آدام کیمی بئلینی دوزلدیر. باشینی سیلکهلهییر و جیلوولاری چکیر…حالی چوخ خارابدیر. او داها تاب گتیره بیلمهییر. حیهطه دوغرو- دوشونور- حیهطه.
آتجیغازدا ائله بیل اونون فیکرینی دویموشدور. یورغا قاچماغا باشلاییر. ساعآت یاریم کئچندن سونرا ایونا آرتـیق سوبانین یانیندا ایلشمیشدیر. سوبانین اوستونده دؤشهمه سکامییالارین اوستونده جاماعات خورولداییر. هاوا چوخ کثیف و بورکودور. ایونا یاتانلارا باخیر، باشینی قاشیییر و ائله- بئله تئز قاییتماسینا تأسّوف ائدیر.
_ یولاف پولو دا چیخارا بیلمهدیم.- فیکیرلشیر- ائله- بلا بوراسیندادیر. البتّه آدام اؤز ایشینی بیلنده، اؤزو ده, آتی دا توخ اولاندا همیشه راحات اولور…
کونجلرین بیریندن گنج بیر آرپاچی قالخیر. یوخولو- یوخولو هیققیلدایاراق سو وئدرهسینه دوغرو یونهلیر.
_ سو ایچمکمی ایستهییرسن؟- دئیه ایونا سوروشور.
_ معلوم ایشدیر کی[ایستهییرم].
_ هـ … نوش اولسون… آنجاق قارداش، منیم اوغلوم اؤلوبدور… ائشیدیبسنمی؟ بو هفته خستهخانادا… اوزون احوالدیر. ایونا باخیر و سؤزلرینین نه جور تأثیر باغیشلادیغینی گؤرمک ایستهییر. لاکین هئچ بیر شئی سئزمیر. گنج یورغانی باشینا چکهرک یوخویا گئتمیشدیر. قوجا آه چکیر و قاشینیر. گنج سو ایچمک ایستهدییی کیمی او دا دانیشماق ایستهییر. اوغلونون اؤلوموندن بیر هفته کئچیر. لاکین او هله هئچ کسه دویونجا دانیشمامیشدیر. او آغیللی- باشلی، یئرلی- یئرینده دانیشمالیدیر. اوغلونون نهجور خستهلندییی، نئجه عذاب چکدییینی، جانوئرمزدن قاباق نهلر سؤیلهدییینی و نئجه اؤلدویونو ناغیل ائتمک لازیمدیر. قیزی آنیسییا کندده قالمیشدیر… اونون دا حاققیندا دانیشمالیدیر. اونون ایندی او قدهر دانیشیلاسی سؤزو واردیر کی!… اونا قولاق آسان آه چکمهلی، اونا آجیمالی و اونا دوعا اوخومالیدیر… آروادلارلا دانیشماق داها یاخشیدیر. اونلار آخماق اولسالار دا، ایکیجه کلمه سؤز دئیهن کیمی هؤنکورمهیه باشلاییرلار.
_ گئدیب آتا باخماق لازیمدیر. سونرادا یاتماق اولار… یوخو قاچماییر کی،… ایونا گئیینیب تؤولهیه آتـینین یانینا گئدیر. او یولاف حاققیندا، اوت حاقیندا، هاوا حاققیندا فیکیرلشیر. او تک اولاندا اوغلو حاققیندا دوشونه بیلمیر. همیشه اونون بارهسینده باشقاسی ایله دانیشا بیلر.
آنجاق اؤزلویونده اونون بارهسینده فیکیرلشمک، اونون شکیلینی اوز خاطیرهسینده جانلاندیرماق قورخونج و دؤزولمز بیر دردیر.
_ گؤوشهییرسن؟- دئیه، ایونا آتینین پاریلدایان گؤزلرینی گؤرن کیمی سوروشور، گؤوشه، گؤوشه…. ایندیکی یولاف پولو قازانا بیلمهدیک، اوت یئیهریک…بلی… من قوجالمیشام. داها سوره بیلمیرم… اوغلومون سورمک واختی ایدی، منیم یوخ… اوندان اصیل فایتونچو چیخاردی… تکی یاشایایدی…
ایونا بیر قدهر سوسور. سونرا یئنه داوام ائدیر:
_ بلی منیم عزیزیم، مایدان آت… کوزما اییونیچ داها یوخدور… عؤمورونو بیزه تاپشیردی… ناحاق یئره اؤلدو گئتدی… ایندی فرض ائدهک کی، سنین بیر دایچان وار و سن اونون دوغما آناسیسان. دئیهک کی، بیردن او اؤلدو گئتدی و عؤمورونو سنه باغیشلادی… آخی یازیقدیر. دئییلمی؟
آتجیغاز قولاغینی شکلهییب، گؤوشهییر و نفسی ایله صاحیبینین الین ایسیندیریردی. ایونا اؤزونو اونودور و هر شئیی اونا ناغیل ائدیر.
ایضاح:
- آنتون پاولوویچ چِخوف (به روسی: AHTóH ПáBлoBич ЧéxoB) (۲۹ ژانویه ۱۸۶۰ – ۱۵ ژوئیه ۱۹۰۴) داستاننویس و نمایشنامهنویس برجستهٔ روس است.هر چند چخوف زندگی کوتاهی داشت و همین زندگی کوتاه همراه با بیماری بود اما بیش از ۷۰۰ اثر ادبی آفرید. او را مهمترین داستان کوتاهنویس برمیشمارند و در زمینهٔ نمایشنامهنویسی نیز آثار برجستهای از خود به جا گذاشتهاست و وی را پس از شکسپیر بزرگترین نمایش نامه نویس میدانند. چخوف در چهل و چهار سالگی بر اثر ابتلا به بیماری سل درگذشت.(وک
- بو حکایهنی “ش.آغایف” آذربایجان دیلینه چئویریب و بازیچی “نریمان ناظیم”ابسه اونو عرب الیفباسینا کؤچوروبدور.


text:
سحر تئزدن چیخمیشدیم. گون اورتا واختی یورغون آرغین ائوه یئتیشدیم. حیات یولداشیم منی قارشیلادی: یورولما دئدی. سونرا بیر توی کارتی گتیردی. ائله کارتی گؤرن کیمی سئویندیم؛ تانریم موبارک ائلهسین، خوشباخت اولسونلار. هابئله دادلی سؤزلردن دئدیم. آچدیم، اوخودوم و آخشام اوستو شام و موسیقیلی گئجه دعوتینی آچیقلادیم.
گئجه یاخشی گئیینیب، عطیردن، اودکلندان زاددان ووروب خوش قوخولو اولوب، بیر نئچه دانا هدیه اولاراق کیتاب آلیب، باغلاییب گئتدیم توی ییغینتیسینا. موسیقی باشلاندی و سئویندیریجی بیر شرایط یاراندی. هامینین گؤزو گولوردو، آمما اوتانماق اوزوندن هئچ کیم اویناماغا اورتایا گَلمیردی. بیر آز کئچدی. یاواش یاواش مجلیس قیزیشدی. اورتالیق ائله دولدوکی!!! هامان اوتانان آداملار یئکهلی، جاوانلی ائله بورجودوردولارکی هئچ عرب رقاصهلری ده ائله بورجودا بیلمز… آنجاق یئریندن قالخمایان آداملاری ایندی یئرلرینه اوتورتماق مومکون دئییلدی. یالوارا یالوارا قولوننان توتوب، یئرینه اوتوردوردولارکی شاباش وئرن وار…
شاباش وئرهن آغا مئیدانا چیخدی و میکروفون یانیندا دایاندی. هاممی بیرجه اونا باخیردی.
ایکی یوز تومن مجلیس ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن یوخاری باشین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن آشاغی باشین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بو طرفین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن او طرفین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اوینایانلار ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قولاق آسانلار ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قوجالارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن جاوانلارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بهیین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بهیین قارداشلارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بهیین خالاسی اوغلانلارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بهیین داییسی اوغلانلارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بهیین عمیسی اوغلانلارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اؤزومون عمیلریمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن داییلاریمین ساغلیغینا
ایکی یوز تومن داییلاریمین اوغلانلارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن غربتده سرباز اولانلارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن سوبایلارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قویون کَسَنین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن چای وئرنلرین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن علی نین داییسی اوغلو اوردا اوتوروب اونون عمیسینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قونشوموزون اوغلو دونن ماشینیمی ایتهلهدی اونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اهبر باتریسازین ساغلیغینا، او اولماسا قیشدا بیر ماشیندا محلهده ایشلهمز.
ایکی یوز تومن باققال ولینین ساغلیغینا هر نه ایستهسن کؤهنه تَزه تاپار وئرهر.
ایکی یوز تومن یاغچی قولونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قره ممدین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن چالاننار ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن فیلیمبردارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن یادیمننان چیخدی قایینلاریمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن ددهمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن ددهمین قارداشلارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن دومباگؤز احمدینن دهلی کریمین ساغلیغینا، اولارین قورخوسوننان اوشاقلار محلهیه چیخماز.
ایکی یوز تومن وانتچی حسنین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اوردا دوروب رسولون ددهسینین عمی اوغلوسونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن توی بهیینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن حسنقلی اوغلو کریم مریضدی اونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن حَیَطده دورانلارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن تاروردینین ساغلیغینا اوغلو ایندی گَلدی،
ایکی یوز تومن دهلی قولونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن لوتو کریمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن حامبال غلامین نوهلرینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن فرش توخویاننارین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن آغ ساققاللار ساغلیغینا،
یادیما دوشدو ایکی یوز تومن بیبیمین اَرینین ساغلیغینا، اوغلاننارینین ساغلیغینا، قارداشلارینین ساغلیغینا، ایستییَنلرینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن چوبان حسن قویوندادی گَلنمهدی اونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اوغرو ولینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن چولاق حسنین عمیسینین یئزنهسینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن دوستوم داشچی حمزه نین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن کئفلی داداشین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن تای قولاق جاوادین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قیرقی رضانین بیرده بئساواد نعمتین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن خومار احمدین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن پیچاخ کئش عابباسین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن ریشوه خور قوروببان یئکه قارین عادیلین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اوغلومون ساغلیغینا اییرمی ایل مدرسهیه گئتدی آدین یازا بیلمیر،
یاددان چیخان اولمادی سن آللاه، هه هه یادیما دوشدو
ایکی یوز تومن بیژ ممّدینن آژ تقینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن مال یوسوفونان دانقاز عسگرین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن پوتا ناصیرین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قودوز صادیقین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قانجیغ اسماعیل، پاخیل موسی، فیشقا سلیم، قارنی ییرتیخ کاظیمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن اوش دوداق ابراهیمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن خداوردینین کارخانا صاحیبی کامبیز ایتالیا بنزینن گلیب محلهمیزه اونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن محلهمیزده پژو مینننر ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قاتل کریم زنداندادی اونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن دار گؤز قاسیمین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن حسن قمهنین، قداره ماحمودون، طبیل ناصیرین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن کار قاسیمین کور قارداشینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن جین میکاییلین عم اوغلوسو عزراییل رسولون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن دانقاز کامالین مال اوغلونون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن آیی نادر نن تولکو سعیدین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن شمچه ترلانین دده سی تخته قهرمانین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قارپیز خلیل ین، خیار مرتضی نین، سارمساغ عبداللهنین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن سوسول ایوب نان خانم اکبرین ساغلیغینا،
بو ایکی یوز تومن ده عاشیق اژدرین اوغلو بالابانچی سیامکین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن توتک یعقوبونان قرهنی منصورون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن یانشاخ جامالین سفئه ددهسینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن فالچی رقیهنین اوغلو سالاوات تیمورون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن بامادور حسن، اینه ممّد، گویچو ناصیر، تاباخچی غلامین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن لاواش صفرینن لبلبی رضانین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن محلهمیزین شیره کئشلرینین کیره کئشلرینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن باشماخچیلار ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن شاتیرلار و کونده یاپاننار ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن کوکه پزلر ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن ایت بهمنین قارداشی کوچوک شوکورون ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن گئن کاظیمنان تومانچاق ایرج ین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن فیریلداق عابباسقولونون بالالارینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن قیلیفتی جاوادین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن کار زینالین، کور صمدین، لال جعفرین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن جورو مجیدین چئری قارداشینین ساغلیغینا،
ایکی یوز تومن ائششک قادرینن قودوخ نقینین ساغلیغینا، …
بو ایکی یوز تومن ده اؤزومون ساغلیغیما…
ایکی یوزتومنلیق آغا بیر بسته ایکی یوز تومن پولونان توی مجلیسینی الینه آلیب بوراخمادی کی بوراخمادی. گئجه ساعات بیردی و بیز توی مجلیسینده اوتورموشوق. نه موسیقیدن خبر وار نه شامنان. آجیمنان آز قالیر یئکه بوغارساغیم جیققیلی بوغارساغیمی یئسین. نئچه دفعه دورموشام قویماییبلارکی شام یئمه سن اولماز، اصلا قویماریق گئدهسن، بیزه توهین اولار شامسیز قوناق یولا سالماریق بیز. گئجه ساعات بیر یاریما آز قالیر، یاواشجانا اَل یوما بهانهسیله دوردوم و گَلدیم ائوه. باشیم ائله آغیرلاشمیشدی کی فقط اؤزومو آتدیم دؤشهیین اوستونه.
سحر چاغی اوشاقلار دئییردیلر: گئجه سحره جان ائله هئی ایکی یوز تومنلیق ساغلیق وئریردین، نه اولوب؟!!!
دئدیم: گئجه توی دا چوخ خوش کئچدی اونا گؤره.
۵/۱۰/۹۲ تبریز


text:
دنیا نینگ اینگ اوزاق جایی گه تورت ساعتده باریش ممکن بوله دی
ترانسپورت ساحه سی کونساین رواجله نیب بارماقده
دنیا نینگ اینگ اوزاق جایی گه تورت ساعتده باریش ممکن بوله دی
انسان حیاتیده ترانسپورت اوزی گه خاص بیر اهمیت گه ایگه. ترانسپورت ساحه سی کونساین رواجله نیب بارماقده.
کیله جکده یولاوچی اوچاق لری نینگ سیز نی استانبولدن نیویوک شهری گه 2 ساعت دن آز بیر مدتده آلیب باریشی ممکن. سوپرسونیک اوچاق لر بیلن باشله گن اوشبو فعالیت لر معلوم بیر آره دن کیین هایپرسونیک اوچاق لر بیلن ینگی دن باشله ماقده.
سوپرسونیک اوچاق فکری میلادی 1960- ییلده پیدا بولدی و میلادی 1970- ییلدن باشلب 2003- ییل گه قدر دوام ایتدی.
یولاوچی اوچیش لری, ایر فرانس و بریتیش ایرویز نینگ کُنکورد اوچاق لری دن فایده له نیش نی توخته تیشی بیلن میلادی 2003- ییلده اداققه ییتدی.
سوپرسونیک اوچیش, بیر اوچاق نینگ سیس سرعتی دن تیزراق حرکت قیلیشی معنی سی گه کیلماقده. 18 مینگ 300 متر یوکسک لیکده گی اوچاق, بیر ساعتده بیر مینگ 60 کیلومتر دن آرتیق تیزلیکده حرکت قیله آله دی.
حاضرگی کونده حقیده باش قاتیریلیاتگن هایپرسونیک اوچاق لر ایسه سیس نینگ سرعتی دن بیش قَوَت آرتیغراق بیر تیزلیکده اوچیش قابلیتی گه ایگه. یعنی بیر ساعتده 8 مینگ کیلومتردن آرتیق تیزلیکده اوچیشی ممکن.
موجود اوچاق لر بیلن استانبول دن نیویورک شهری گه 10 ساعت و 40 دقیقه ده باریش ممکن ایکن, بو اوچاق لر بیلن ایسه 1 ساعت 40 دقیقه ده ییتیب باریش ممکن بوله دی.
اینگ اوزاق جای گه 4 ساعتده باریش ممکن بوله دی
سوپرسونیک اوچیش لر بیلن علاقه لی فعالیت یوریتیش نی ایسته یاتگن ناسا, اوچاق شرکتی دن عبارت لاکهید مارتین بیلن همکارلیکده ایش آلیب بارماقده.
امریکا قوشمه ایالت لری نینگ اوچاق شرکتی 'Boom Overture' ناملی سوپرسونیک اوچاغی بیلن کُنکورد نینگ میراثی نی رواجلنتیرماقده. شرکت نینگ مقصدی 100 دالر بیلن تورت ساعتده دنیا نینگ هر قنده ی بیر جایی گه باریش امکانیتی نی تامین ایتیب بیریش دن عبارت. لیکن اوشبو مقصد آلدی ده جدی معما لر موجود.
سوپرسونیک اوچاق لر بیلن سیاحت حقیده جدی ایکّی قیغو موجود؛ سیس و کیرلی لیک.
جوده هم تیز اوچاق لر بیلن سیاحت ده استفاده ایتیله دیگن یاقیلغی مقداری نینگ آرتیب کیته دیگن لیگی باعث اوشبو وضعیت کوپ مقدارده کاربن نینگ محیط گه ترقه لیب کیتیشی گه سبب بوله دی. مذکور اوچیش لر اوزون طبقه سی گه هم جدی ضرر ییتکزه دی. عینی دمده حرارت درجه سی نینگ یوقاری ایکن لیگی هم اوچاق لرنینگ ساغلام لیگی جهتی دن بیر تهدید دن عبارت.
سیس سرعتی دن تیزراق بیر شکلده سیاحت قیلیش, ییرده مامه قلتیراق سیسی کبی ایشیتیله دیگن سونیک بیر پارتلش گه سبب بوله دی.
ناسا حاضرگی کونده کالیفرنیا ده ایکس- 59 اوچاغی نینگ سیس کنترول لری نی عملگه آشیرماقده.
سوپرسونیک اوچاق بیرینچی مرته میلادی 2023- ییلده اوچرایکن, کوتیلگن لیگی دیک سیس سیز ایکن لیگی نی اثباتلب بیریش گه اینتیله دی.
هیچ قنده ی بیر معما نینگ پیدا بولمس لیگی تقدیرده, اوشبو اوچاق لرنینگ میلادی 2030- ییلدن آلدین اوچیش لری کوتیلماقده.
علاقه لی ینگی لیکلر
زلنسکی تامانیدن تورکیه نینگ تکنالوژی شرکتی رهبری گه دولت لیاقت نشانی بیریلدی
اوشبو نشان اوکراین جمهوررئیسلیک دفتری نینگ باشلیغی تامانیدن تقدیم ایتیلدی
تکنالوژی معتادلیگی
تدقیقات لر اوشبو معتادلیک نینگ انسان حیاتی گه کتته تاثیر قالدیریاتگن لیگی نی کورستماقده


text:
هایدلبرگ بیلیم یوردو
هایدلبرگ بیلیمیوردو — آلمان فدراتیو جمهوریتنین هایدلبرگ شهرینده یئرلشیر. بۇ آلی تحصیل موسّسه سی مقدس روم ایمپراتورطوغوندا یارانمیش دؤردونجو، آلماندا ایسه ان قدیم بیلیم یوردودیر. ۱۳۸۶-جی ایلده هایدلبرگ ده قۇرولموشدور. آلماننین ان قدیم و ان پرئستیژلی بیلیم یوردولریندن بیریدیر. بیر چوْخ مشهور مزونلاری واردیر. مشهور شاعر و موتفکّیر محمد ایقبال بیر مدت بورادا تحصیل آلمیشدیر.
تاریخی[دَییشدیر]
۱۳۷۸-جی ایلده مسیحیتین ایکی قولو آراسیندا باش وئرهن پارچالانمادان و پاپا XI قرئقورینین اؤلوموندن سوْنرا ایکی پاپا سئچیلیر. اونلاردان بیری آوینیوندا (فرانسیزلار طرفیندن سئچیلمیش)، دیگری ایسه رومدا (ایتالیالار طرفیندن سئچیلمیش) فعالیت گؤستریر. بۇ زامان آلمانلار رومدا فعالیت گؤسترهن پاپا VI اوربانی دستکلییرلر. کورفورست (فئودال آلماندا ایمپئراتور سئچمک حقوقونا مالیک اوْلان نفوذلو کنیاز) ۱-جی روپرئخت پاپا ۶-جی اوربانین یاخین آداملاری ایله دانیشیقلار آپاراراق بیلیم یوردو فوندونون یارادیلماسی حاقیندا پاپا بوللاسی (پاپا طرفیندن مؤهورلنمیش سند) آلماغا نایل اولور. ۱۳۸۵-جی ایل اوکتوبرین ۲۳-ده پاپا ۶-جی اوربان مکتب (لات. ایستودیوم گئنئرالئ) یارادیلماسینا ایجازه وئریر، ۱۳۸۶-جی ایل ایونون ۲۶-دا ایسه ۱-جی روپرئخت بیلیم یوردو یارادیلماسی حاقیندا امر ایمزالاییر. پاپانین نیزامنامهسینده گؤستریلدیی کیمی، یئنی بیلیم یوردو پاریس بیلیمیوردونه اویغون یارادیلیر و دؤرد فاکولتهدن (فلسفه، ایلاهیات، حقوق و تیبب) عبارت اولور. ۱۳۸۶-جی ایل اوکتوبرین ۱۸-ده خصوصی پاپا مئسساسی (کاتولیک عبادتلریندن بیرینین آدی و بۇ عبادت زامانی چالینان موسیقی) آلتیندا هایدلبرگ شهرینده آلمانین ایلک بیلیم یوردوینین آچیلیشی باش توتور. بیلیم یوردوین ایلک رئکتورو اورتا عصرلر فیلوسوفو اینگئنلی مارسیلیوس تعیین ائدیلیر. بیلیم یوردو سۆرعتله اینکیشاف ائتمهیه باشلاییر و آرتیق ۱۳۹۰-جی ایلده بورادا ۱۸۵ طلبه تحصیل آلیردی.
۱۵-جی عصرین سونوندا بیلیم یوردوین رئکتورو یئپیسکوپ ایوهانن فون دالبئرقین تشببوسو ایله بورادا هومانیزم مدنیتی تدریس ائدیلیر. هایدلبرگ بیلیم یوردوینده آلمان هومانیزم مکتبینین یارادیجیلاریندان رودولف آقریکولا، کونراد سئتلس، یاکوب اویمپفئلینق، ایوهانن رئیخلینین آدلارینی قئید ائتمک اولار. ۱۴۸۲-جی ایلده پاپا IV سیکست روحانی اولمایان و ائولی شخصلرین پاپانین راضیلیغی ایله بیلیم یوردوده عادی تیبب پروفئسسورو وظیفهسینه تعیین اولونماسینا، ۱۵۵۳-جو ایلده ایسه پاپا III یولیوس کلیسا گلیریندن روحانی اولمایان پروفئسسورلارا وسایت آیریلماسینا ایجازه وئریر. مارتین لوتئرین موهازیرهلری ۱۵۱۸-جی ایلین آپریلینده بیلیم یوردوده بؤیوک عکس-سدا دوغورور، اونون معلم و عالیملر آراسیندان اوْلان طرفداشلاری تئزلیکله آلمانین جنوب-غربینده رئفورماسییا حرکاتینین آپاریجی قوهلرینه چئوریلیرلر. ۱۵۶۳-جو ایلده هایدلبرگ بیلیم یوردوینین ایلاهیات مکتبینین امکداشلاری هایدلبرگ کاتئخیزیسی (خریستیانلارین سوال-جاواب شکلینده اوْلان شریعت کیتابی) هازیرلاییرلار. ۱۶-جی عصرده هومانیزمله یاناشی، بیلیم یوردوده کالوینیزم جرهیانی دا تدریس اوْلونور و بۇ جرهیانین آپاریجی سیمالاریندان پاوئل سخئدئ، یان قروتئر، مارتین اوپیتس و ماتتئوس مئریانینی قئید ائتمک اولار. بۇ دؤورده بیلیم یوردو اؤلکهنین موهوم مدهنی و آکادمیک مرکزینه چئوریلیر، آلی مکتبه چوخلو سایدا عالیم جلب ائدیلیر. لاکین ۱۶۱۸-جی ایلده باشلامیش اوتوز ایللیک مۆحاریبه بیلیم یوردوین اینکیشافینی دایاندیریر. ۱۶۲۲-جی ایلده دونیا اوزره تانینمیش پالاتینا کیتابخاناسی بیلیم یوردوین کلیساسیندن اوغورلاناراق رومیا گتیریلیر. ۱۶۹۳-جو ایلده ایسه XIV لودوویقین قوشونلاری، دئمک اولار کی، هایدلبرگ بیلیم یوردوینین بینالارینی تامامیله داغیدیر.
۱۹۳۳-جو ایلده اۆچونجو ریخین یارانماسیندان سوْنرا هایدلبرگ بیلیمیوردو آلمانین دیگر آلی تحصیل موسّسه لری کیمی میللتچی-سوسیالیستلری دستکلییر. بیر چوْخ دیسسیدئنتلر اؤلکهنی ترک ائتمک مجبوریتینده قالیر. ۱۹۳۳-جو ایل مایین ۱۷-ده هایدلبرگ بیلیم یوردوینین معلم و طلبهلری بیلیم یوردو میدانیندا کیتاب یاندیریلماسی مراسیمینده ایشتیراک ائدیرلر و همین دؤوردن بیلیم یوردو میللتچی آلی مکتب کیمی تانینیر. آلی مکتبین گیرجیینده یازیلمیش "جانلی روح" شوعاری "آلمان روحو" ایله اوز اوْلونور. ایکینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا هایدلبرگ بیلیمیوردو مۆحاریبه زامانی داغینتییا معروض قالمادیغی اۆچون بورادا برپا پروسِسی سۆرعتله گئدیر. آلی مکتبین اوولکی "حقیقتین، عدالتین و اینسانلیغین جانلی روحو" شوعاری اؤزونه قایتاریلیر. ۱۹۶۰-۱۹۷۰-جی ایللرده بیلیم یوردو سۆرعتله اینکیشاف ائدیر، شهر کناریندا نیونهئیمئر فئلد اراضیسینده آلی مکتبین نهنگ تیبب و دقیق علملر کامپوسو آچیلیر. ۲۰۰۷-جی ایلده هایدلبرگ بیلیمیوردو آلمان فئدئرال تحصیل و علمی آراشدیرمالار ناظرلیگی و آلمان آراشدیرما فوندو طرفیندن آلمان بیلیم یوردولرینین بئینلخالق تأثیرینین گوجلندیریلمهسی، بیلیم یوردولرده تحصیل آلان گنج عالیملره گؤزل شرایط یارادیلماسی مقصدیله تاسیس اولونان میسیلسیز تشببوس مالییه پروقرامینا قوشولور.
بودجهسی و تحصیل حاقی[دَییشدیر]
۲۰۰۹-۲۰۱۰-جو تدریس ایلینده هایدلبرگ بیلیم یوردوینین ایللیک بودجهسی ۶۰۳،۸ میلیون آورو تشکیل ائدیب. آلی مکتبین ایللیک گلیرلری همین ایل ۱۸۷،۱ میلیون آورو، خرجلری ایسه ۱۸۰،۵ میلیون آورو اولوب. هایدلبرگ بیلیم یوردوینده تحصیل حاقی هر سئمئستر ۵۰۰ آورو تشکیل ائدیر. قئیدیاتدان کئچمک اۆچون طلبه ۱۰۴ آورو اؤدمهلیدیر. قئیدیات خرجلری ایله بیرگه تحصیل حاقینین مبلغی هر سمستر ۶۰۴ آورودور. بیلیم یوردو طلبهلردن تیببی سیغورتادان کئچمیی طلب ائدیر. تیببی سیغورتانین مبلغی ۶ آی اۆچون ۲۹۶،۵۵ آورودور. آوروپا بیرلیگیندن اوْلان طلبهلر اؤز وطنلرینده تیببی سیغورتادان کئچمهلری حاقیندا سند (ائ ۱۱۱ سئرتیفیکاتی) تقدیم ائدرلرسه، تیببی سیغورتادان آزاد ائدیلیرلر. هایدلبرگ بیلیم یوردوینه قبول اوْلان طلبهلر قالماق اۆچون اولجهدن اؤزلرینه یئر آختارمالیدیرلار. حاضردا کامپوس اراضیسینده اوتاقلارین آیلیق قیمتی ۲۰۰-۵۰۰ آورو آراسیندا دییشیر. هر سئمئسترین اولینده طلبه ۱۲۰ آورو اؤدیهرک سئمئستر بیلئتی الده ائدیر، بۇ دا سئمئستر عرضینده اونا هایدلبرگ شهری اراضیسینده بوتون نؤو اجتماعی نقلیاتدان پولسوز ایستیفاده ائتمهیه ایمکان یارادیر. بیلیم یوردوده طلبهلره بیر نئچه تقاود (جورت ائنگئلهورن، هئیدئماریئ ائنگئلهورن، Wild، رای آند ائلفیئ جاررئلل، دااد) تکلیف ائدیلیر. تقاودلرین اکثریتینین، دااد تقاودو (۴۰۰ آورو) استثنا اوْلماقلا، مبلغی آیدا ۶۶۰ آورودور.[۱]
خاریجی علاقهلری[دَییشدیر]
آوروپا آراشدیرما بیلیم یوردولار لیقاسینا داخیلدیر.
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ^ آذربایجان معلمی ژورنالی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-09-09. یوْخلانیلیب2016-08-19.
شابلون:بیلیم یوردو-قارالاما شابلون:آلمان-قارالاما
بؤلمه:بیلیمیوردولار بؤلمه:۱۳۸۶-جی ایلده یارانانلار بؤلمه:آلمان بیلیم یوردولار بؤلمه:کویمبرا قروپو


text:
لائو زی
لائو زی (چینجه: 老子)٬ لائو تزو٬ لائوتسه٬ یا دا لائوزی — تائوچولوغون قۇروجوسو. «لائو» چینجه «یاشلی»٬ «زی» ایسه «اوستا»٬ «بیلگه» آنلامینا گئچر. دائو دئ چینق کیتابینین یازاریدیر.
لائو زینین تانیتدیردیغی تائوئیزم آدلانان معنوی اؤیردیملر هله ده یایغیندیر. اوْنون میلاددان اؤنجه آلتینجی عصرده ژو سولالهسی درباریندا بیر یازار اوْلدوغو سؤیلنیر. دئییملره گؤره لائو زی درباردان بئزهرک چینین غرب سرحدلرینه گئدیر. سرحددن گئچرکن سرحدچی اوْنو تانیییب اوْندان بیر کیتاب یازماسینی ایستهییر؛ بئلهجه تائو دئ چینق کیتابی یارانیر. آنجاق تائو دئ چینق کیتابینین بیر چوْخ یازار طرفیندن یازیلمیش اوْلدوغو دا مؤحتملدیر. هرحالدا عصرلر بوْیونجا لائو زی و تائو دئ چینق حاقّینداکی داستانلار چینین مۆختلیف فلسفه مکتبلریندن گئچمیشلر.[۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ^ The Great Eastern Philosophers: Lao Tzu (اینگیلیسجه). the philosophers mail.
- آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسی٬ Laozi


text:
اۆچونجو فرانسه جومهوریتی
اۆچونجو فرانسه جومهوریتی (اینگیلیسجه: French Third Republic, فارسجا: جمهوری سوم فرانسه، عربجه: الجمهورية الفرنسية الثالثة، فرانسهجه: Troisième République (فرانسه), آلمانجا: Dritte Französische Republik, ایتالیاجا: Terza Repubblica francese, روسجا: TpeTbя фpaHцyзckaя pecпyблиka) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. اۆچونجو فرانسه جومهوریتی ۱۸۷۰ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۹۴۰ میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- La séparation.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکیپدیا


text:
اویان نیوز: قازاقیستان بؤیوک هون امپراتورلوغونون افسانه لیدئری آتیلانین آدینا اؤزل بیر اتومبیل بازارا وئردی.
اویان نیوزون TRT تورکی دن آلدیغی معلوماتا گؤره، باغیمسیزلیغینی ۶ دسامبر ۱۹۹۱ده قازانان و ۱۷ میلیون اهالیسی اولان قازاقیستان آرابا اورهتدی.
قازاقیستان بؤیوک هون امپراتورلوغونون افسانه لیدئری آتیلانین آدینا اؤزل بیر اتومبیل بازارا وئردی.
تامامیله تورک روحو ایله حاضیرلاندیغی ایفاده اولونان آتیلا آدلی اتومبیل، بؤیوک امپراتور آتیلانین اؤلومونون ۱.۵۵۰.جی ایله دنک گتیریلدی.
تامامیله قازاق صنایعینین گرچکلشدیردیگی آتیلا، قازاقیستانین ایلک اتومبیلی اولاراق دا تاریخه گئچدی.


text:
`خاریجی ایشلر ناظیرلیگی` نتیجهلر
خبرلر [1216]
- تاخیل داشییان داها 6 گمی اوکراینادان یولا سالینیب
- تورکیه-دن پاکیستانا اینسانی یاردیم
- فتحی باشاغانین اؤلکهدن چیخیشینا قاداغا قویولماسی ایستهنیب
- ایستانبول یول آییندا 1 میلیون 759 مین 506 خاریجی توریستی قوناق ائدیب
- اوکراینادان تاخیل یوکلو داها ایکی گمی یولا دوشوب
- بو ایل تورکیه-نی زیارت ائدن خاریجی توریستلرین سایی اهمیتلی درجهده آرتیب
- آذربایجان-دا یانغینلار تام سؤندورولوب
- داها 4 تاخیل یوکلنمیش گمی اوکراینا لیمانلارینی ترک ائدیب
- خاریجی یاتیریمجیلار موسکوا بورسوندا تکرار تیجارته باشلاییبلار
- تورکیه: قیبریس-دا یگانه حل یولو ایکی دؤولتلی قورولوشدور
- تورکیه قیریم تاتار تورکلرینه اوزون مودتلی یاشاماق ایجازهسی وئرهجک
- اوکراینادان داها ایکی گمی یولا دوشهجک
- اوکراینا-دان تاخیل یوکلنمیش داها ایکی گمی یولا دوشوب
- روسیا بولقاریستان-لی دیپلومات لاری آرزو اولونماز شخص اعلان ائدیب
- مولود چاووش اوغلو و آنتونیو گوترش آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- آذربایجان: بوتون مسئولیت ائرمنیستانین سیاسی و حربی رهبرلیگینین اوزرینه دوشور
- تورکیه-دن عراقا چاغیریش
- "تاخیل سازیشی" ایله باغلی ایلک گمی اوکراینادان یولا دوشوب
- 11 تروریست ضررسیزلشدیریلدی
- قیبریس باریش عملیاتینین ایلدؤنومو قئید اولونور
- آذربایجان مودافعه ناظیرلیگی: دوشمنین 550 نفردن آرتیق ایتکیسی وار
- میللی مودافعه ناظیرلیگی باکی-دا کئچیریلهجک ظفر پارادی ایله باغلی پایلاشیم ائدیب
- میللی ساوونما ناظیرلیگی چاناققالا ظفرینین ایلدؤنومو موناسیبتیله ویدئو پایلاشیب
- میللی مودافعه ناظیرلیگی"باریش چشمهسی" عملیاتینین بیرینجی ایلدؤنومو ایله باغلی ویدئوحاضیرلاییب
- تورکیه-نین میللی مودافعه ناظیرلیگی آذربایجانا دستک اوچون ویدئو حاضیرلاییب
- تورکیه-ده یاشایان یاشلی خاریجی لر گؤرولن تدبیرلردن ممنونیتلرینی دیله گتیریرلر
- 18 اوکتبر دؤولت موستقیللیگی گونو موناسیبتیله تورکیه میللی مودافعه ناظیرلیگی کلیپ حاضیرلاییب


text:
کلوب بروخه فوتبال کولوبو
کلوب بروخه فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Club Brugge KV) بیر فوتبال کولوبودور. Belgian First Division A دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۹٬۰۶۲ نفرلیک یان برایدل ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Jan Breydel Stadium clubbrugge.be (last check 20/10/2017)
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Club Brugge KV»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کلوب بروخه فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تۆرکیه یۆورۆک ترن قورلوشیغینا دوُوام ادیأر
تۆرکیه چالت یاغدایدا حرکت ادیأن قطار آغینی گینگِلتمأگه دوُوام ادیأر
تۆرکیه چالت یاغدایدا حرکت ادیأن قطار آغینی گینگِلتمأگه دوُوام ادیأر.
تۆرکیه ده 2003-نجی ییلدا 10 مۆنگ 959 کیلومتر بوُلان دمیریوُل، 13 مۆنگ 50 کیلومتره یتدی.
4 مۆنگ 693 کیلومتر دمیریوُلونینگ قورلوشیغینا دا دوُوام ادیلیأر.
تۆرکیأنینگ قاتناو و اساسی قورلوشیقلار وزیری عادل قارااسماعیل اوُغلی مرسین- آدانا- عثمانیه- غازی آنتپ یۆورۆک ترنی اۆچین قورلوشیغینگ دوُوام ادیأندیگینی آیتدی.
قارااسماعیل اوُغلی بو دمیریوُلدا قطارلارینگ ساغاتدا 200 کیلومتر چالتلیغینگ اۆستۆنه چیقیپ بیلجکدیگینی نیغتادی.
361 کیلومتر بوُلان یوُل یۆورۆک ترن بیلن 295 کیلومتره یتر و 6 ساغات 23 داقیقالیق دمیریوُل 2 ساغات 15 داقیقا یتر.
قارااسماعیل اوُغلی بو پروژه نینگ 2025-نجی ییلا چنلی قوتارجاقدیغی بیلدیردی.
دِگیشلی حابارلار
سوریه و عیراغینگ دمیرقازیغیندا 19 ترورچی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
تۆرکیأنینگ میللی قوُرانماق وزیرلیگی ترورچیلارینگ تأثیرسیز یاغدایا گتیرلندیگینی تاصصیقلادی
أردوُغان: آمریکانینگ کؤمِکلری یونان-ی حالاص اتمهز
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، یونان ینگ چِنیندن آشان سؤزلرینه جوُغاپ بردی


text:
هنری بدیمو
هنری بدیمو (اینگیلیسجه: Henri Bedimo) (دوْغوم:۴ ژوئن ۱۹۸۴ (۳۸ یاش) Douala) بیر فوتبالیست. کامرون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده هنری بدیمو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- چئویرمک یانلیش سئچیملر
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- تولوز کولوبونون اویونچولاری
- لو اور کولوبونون اویونچولاری
- مونپلیه کولوبونون اویونچولاری
- اولمپیک لیون کولوبونون اویونچولاری
- اولمپیک مارسی کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۵ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری


text:
آباداندا چؤکن بینادا اؤلنلرین ساییسی آرتدی
"ییخینتی آلتیندان داها ایکی جسد تاپیلدی. اؤلنلرین ساییسی ۳۱ نفره چاتدی"
ایرانین خوزیستان ایالتینین آبادان شهرینده ۲۳ میده ۱۰ قاتلی بینانین اوچماسی نتیجهسینده حیاتینی ایتیرهنلرین ساییسی ۳۱ نفره یوکسلدی.
ایران دؤولت تلویزیونونون وئردیگی بیلگیلره گؤره، خوزیستانین والیسی صادق خلیلیان آبادان شهرینده ییخیلان ۱۰ قاتلی ایش مرکزی ایله باغلی سون بیلگیلری پایلاشدی.
خلیلیان،
"ییخینتی آلتیندان داها ایکی جسد تاپیلدی. اؤلنلرین ساییسی ۳۱ نفره چاتدی" دئدی.
خوزیستان قیزیل آی تشکیلاتی باشقانی وحید شعبانی ایسه، ییخینتی آلتیندا آختارما قورتارما ایشلرینین داوام ائتدیگینی بیلدیردی.
آباداندا تیکینتیسی داوام ائدن ۱۰ مرتبهلی متروپول ایش مرکزی ۲۳ میده گون اورتا ساعاتلاریندا چؤکموشدو.
حادثهدن سونرا باشلادیلان سوروشدورما چرچیوهسینده آبادان بلدیه باشقانی حسین حمیدپور ایله اؤنجهکی ایکی بلدیه باشقانی دا داخیل اولماقلا ۱۳ نفرین گؤز آلتینا آلیندیغی آچیقلانمیشدی.
خوزیستان قیزیل آی تشکیلاتینین باشقانی شعبان، آختارما قورتارما ایشلری چرچیوهسینده ۴۸ نفرین ییخینتیلار آلتیندان ساغ چیخاریلدیغینی بیلدیرمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
محسنی اژهای عتراضلارا دستک وئرهنلرین یارغیلاناجاغینی بیلدیردی
ایراندا بعضی مشهور ایدمانچی و صنعتچیلر یایینلادیقلاری مئساژلارلا اعتراضچیلارا دستک اولوب، گۆونلیک گؤرهولیلرینین موداخیله شکلینه تپکی وئرمیشدی
روسیادا اوخولا سلاحلی سالدیری
سالدیریدا آرالاریندا اوشاقلارین دا اولدوغو ۱۳ نفر حیاتینی ایتیردی، ۲۱ نفر یارالاندی
پکاکالی ۲ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
"قهرمان تورک سلاحلی گوجلریمیز سوریهنین قوزئیینده تروریستلره قارشی موباریزهنی ائتکیلی و قرارلی شکیلده داوام ائتدیریر"