text:
پالرمو
پالرمو (سیجیلیاجا: پالرمو، یونانجا: پانورموس) ایتالیانین جنوبوندا تاریخی بیر شهر اوْلوب، آوتونوم بؤلگه اوْلان سیسیل موختار ویلایتینین و پالرمو اوستانینین باشکندیدیر. شهر ۲۷۰۰ ایللیک مدتینده زنگین تاریخده مدنیت و آرخیتئکتوراسی ایله تانینیر. پالرمو سیسیل آداسینین قوزئی-باتی حیصّه سینده یئرلشهن و تیرئ دنیزیدهکی پالرمو کؤرفزینین ساغیندادیر.
ایچیندهکیلر
تاریخی[دَییشدیر]
شهر فینیکیالیلار طرفیندن سالینمیش، لاکین قدیم یونانلار طرفیندن پانورموس آدلاندیریلمیشدیر (معناسی "بوتون لیمان"). پالرمو اولجه روما جومهوریتینین، سوْنرا ایسه مین ایللرله بیزانس ایمپیراتورلوغونین ترکیبینده اوْلموشدور. بۇ شهر قیسا بیر دؤورده عرب هؤکمدارینین رهبرلیک ائتدیی باشکند اولسا دا، ۱۱۳۰–۱۸۱۶-جی ایللرده یئنی بیر کراللیق اوْلان سیسیل کراللیغینین باشکندی اوْلدو. ان سوْنوندا ۱۸۶۰ ایتالیا بیرلشمهسینه قدر، ناپولی کراللیغی ایله بیرلشمیشدی.
اهالی اینکیشافی[دَییشدیر]
پالرمو بؤلگهسینین بلدییه سرحدلری ایچینده اهالیسینین ۱۹. و ۲۰. عصرلرده اینکیشافی رسمی سیاهییاالما نتیجهلرینه گؤره بۇ نوماییشده وئریلمیشدیر:[۱]
قونشو بؤلگهلر[دَییشدیر]
قارداش شهر[دَییشدیر]
- پیستویا، ایتالیا
- میامی، فلوریدا، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
- خان یونوس، فیلیسطین
- هانوی، ویئتنام
- مونتئرئی، کالیفورنییا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
a]]
خاریجی اؤلکه کونسوللوقلاری و رسمی نمایندهلیکلری[دَییشدیر]
پالرمودا بیر چوْخ خاریجی اؤلکهنین کونسوللوقلاری و رسمی نمایندهلیکلری وار:
قالری[دَییشدیر]
İstinadlar[دَییشدیر]
- ↑ کایناک: فرانسه و ایتالیانجا ویکیپئدییا
== ایستینادلار ==


c: text/html

text:
گئجه نین بیر پاییندا امام علیه السلام قیلیجینی حاضرلارکه ن سانکی بویله سویلوردو:
یازیغ اولسون دوستلوغونا ای زامان
دوستلارینا وئرمه زسین بیر آز آمان
صباحدان آخشاما ده ک نئچه اینسان
حق امریله قوشار ئولوم یولونا
زینب علیها السلام بو سوزلری امامدان ائشیدینجه دئدی:
« وای کیمسه سیزلیغدن وای دربه داغینلیغدان.که شکه ئولوم منی آلایدی ، بوگون آنان فاطمه و آتام علی و قارداشیم حسن ئولدولر.ای قالانلارین صیغیناقی آمان سنده ن صونراکی کیمسه سیزلیغه.»
امام حسین علیه السلام اونو اوخشارکه ن بویوردو:
« ای باجی الله یولوندا صابرلی اول چونکو گوگده کیلر ییر یوزونده کیلر ، هپسی ئولرلر.ای ام کلثوم ، ای زینب ، ای رباب ، ای فاطمه ، ای رقیه و ای سکینه ، اگر ئولدورولدویسه م یاخانیزی ییرتمایین ، یوزونوزه چالمایین ، و اللهدان گیلئی بیر سوز دئمه یین.»
داها صونرا باجیسی زینبه سانکی بویله بویوردو:
توپلاگینان باشیما اوشاغلاری ای باجی
قورخودان چیمچاشیری دوداغلاری ای باجی
بو گئجه من قوناغام سیزه چکین نازیمی
یارین قانا بویانیر قوناغلاری ای باجی
ئونجه گتیر اصغری سال بو داغلی سینه مه
بیراق اوپوپ قوخلایام آمان منی قینه مه
داغلانیر باغری یارین کیمسه یه صاقین دئمه
ئوز قانینا بویانیر دوداغلاری ای باجی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
کریم قربان نفس
- مشخصات
- مجموعه: مشاهیر
- منتشر شده در شنبه, 17 اسفند 1392 21:01
- تعداد بازدید: 2435
کریم قربان نفس
تورکمنستانینگ حالق یازوجیسی، مختومقلی آدینداقی دؤولت بایراغینینگ ایهسی کریم قورباننفساوف 1929 – نجی ییلدا گوک دپه اطرافینینگ ییلغینلی اوباسیندا انهدن دوغولیار.
اوباداقی یاد ییللیق مکدبی قوتاریار. اوروش دؤورینینگ آغیر قینچیلیقلاری سبأپلی اولارینگ ماشغالاسی تجنه گؤچمهلی بولیارلار.
شاهیر 1946 – 1945 –نجی ییلاردا تجن دریاسینینگ بویوندا قورولیان سوو هودانینینگ قورللوشیغیندا ایشلأن دؤورینده یؤریته قورلیشیقچیلار اوچین چیقارینیان قازیتده جوغاپکأر سکرتر بولوپ ایشلهیأر.
1951-1949 –نجی ییللاردا قشون قوللوغیندا بولوپ دولانیپ گلهنیندن سونگ ینه-ده ژورنالیستلیق کأرینده ایشه باشلایار. کریم قورباننفس مختومقلی آدینداقی تورکمن دؤولت یونیورسیتهتینی تماملایار.
تورکمنستان یازوجیلار بیرلهشیگینده، “توقماق”، “سووِت ادبیاتینگ ژورناللاریندا جوغاپکأر وظیفهلرده ایشلهدی. اول یازوجیلار سویوزینینگ باشلیغینینگ اورونباشاری، پراولِنیه آغزاسی (اعضاسی)، تورکمنستاننینگ یوقاری سووهتینینگ دپوتاتی بولوپ، ایل-یوردونا جانی – تنی بیلن حیزمات (خدمت) اتدی.
کریم آغا قوشغی یازماغا یاشلیقدان باشلایار. اونونگ ایلکینجی شیغیرلاری اطراپ هم –ده “میدام تاییار”، “یاش کومونیست”، قازیتلرینده، “توقماق” ژورنالیندا چاپ ادیلیأر.
ایلکینجی قوشغیلاری یغیندیسی ” گؤیجومینگ گؤزباشی” 1951-نجی ییلدا اوقوجیلارا هودورلنیأر. شوندان سونگ، ذهینلی شاهیرینگ کیتاپلارینینگ انچِمهسی چپر اثرلرینگ مشتاقلارینینگ دقّتینا یتیریلیأر. اونونگ “قوشغیلار و پایامالار” کتابی (1958)، “تایماز بابا” پایاماسی (1960) آوتورا اولی شهرات گتیریأر.
2007-نجی ییلدا تورکمن دؤولت نشریات قوللوغی تاراپیندان “اویلانما بایری” آدلی قوشغیلار ییغیندیسی چاپ ادیلیأر.
کریم قوربان نفس 1988-نجی ییلینگ، 1-نجی سنتیابریندا آرادان چیقدی.
شاهیر 1942 –نجی ییللاردا جوانلیق یاشیندا بیر آغیر عشق آیریلیق باشیندان گچیریأر، شونونگ دویغوسینا گورأ (یاشلیق دراماسی) دیییپ بیر قوشغی یازیار؛ بو قوشغی ایل آراسیندا ایلایتا-دا جوانلار آراسیندا یورک پایامالاری بولوپ آیدیم ادیلیپ هر میلیس-ده ساز بیلن آیدیلیار، اوندان باشغا شاهیرینگ کوپ قوشغیلارینا ساز دورهدیپ ساخی جبار یالی بییک حالیپارینگ تاراپیندان آیدیم ادیلیار.
بو آیدملارینگ بللی ایل آراسیندا تانییلیانلاری، شولاریالی: ترکمنینگ، داغلار، آلتینگ بیری، قوملی گلین، ییگیت گوردوم، قوپوزلی قیز، یاراپ بورقا، آپات، گوک چای و ینه باشغالاری…
شاهیر یازیان قوشغولاریندا؛ کؤپلنچ ایلآراسیندا گچن تاریخدان، ینه مشهور آد قازانان شاهیرلارینگ و تورکمن آراسیندا یادگأرلیک قالان ادبی میراثدان ایلهام آلیپدیر.
بیر نأچه شاهیرینگ مشهور یازانلاری:
* 1960 – نجی ییلدا: تایماز بابا ؛ دسسان هم قوشغی کتابی.
* 1977 –نجی ییلدا : قیرق (1967 – 1957) –نجی ییلارینگ آراسیندا شاهیرینگ یازان قوشغیلاری.
* 1978 – نجی ییلیندا شاهیرینگ ایکی سانی بییک کتابی چاپا یتیریلدی: (1) توپراق، و (2) منزیل (منزل).
* ینه دسسان قوشغیسی: قومدان تاپیلان یورک.
* انصاف بیلن انسان.
* یورِک پایاماسی : روباغیلاری.
* پایاما : روباغیلاری.
* اوغول.
* وفا (وپا).
و …
کریم آغا تورکمن حالقینینگ اولی آلقیش هم یورک سؤیگولرینه مناسیپ بولان شاهیردیر، اول یازان کیتاپلاری بیلن دونیأدأکی تورکمن ملتینینگ ادبیاتینی اؤسدوریپ اونگا بییکلیک برن شاهیردیر.
شاهیرینگ یازان کتاپلاری و قوشغولاری دونیأ دیلینه گچیریلیپدیر و دونیأنینگ ادبیاتچیلاری بو شاهیرلارینگ اثرلریندن پیدالانیارلار.
بیزینگ اینگ بییک شاهیر هم عالمیمیز مختومقلی فراغی دیر، امّا کریم قربان نفس هم شو عصردا یاشاپ گچن مختومقلی دأل-ده دینگه اؤزونی شونونگ درجهسینه یتیرن تورکمنینگ بییک شاهیر عالمیدیر.
یاشار نیازی (انتشارات ایلآرمان)
شاهیرینگ قوشغیلاریندان ایکی سانی دامجا:
« سؤيگي »
بير ماحال بير ييگيت سؤيدي بير قيزي.
هر هايسي بير اِنأنگ يكه- يالنگيزي.
يا- دا نِجِپ اوغلان سؤيدي نگأري.
هرهايسي بير آتانگ يكه- دي قراري.
داغينگ بير جلگهسين بللهشيپ هرگون،
كؤشِك دك بؤكوشيپ، آچديلار گؤوين.
نگار- قاريپ قيزي. نِجِپ- ياديمان.
اولارينگ هرگوني گچدي شادييان.
اويناديلار عاشق. سالديلار توپاز.
كأته نگار اوتدي، كأته- ده چوپان.
اويناديلار چيليك. اوقلاديلار توپ.
« قاپ، نِجِبيم، قاپ!» « قاپ، نگاريم، قاپ!»
اما دِگه نوقدي بدنه بدن.
سؤيگينگ پأك يرينده
بدن قدغن.
بيري- بيريسينينگ گؤزونه قاراپ،
هوزينگ قابيغيندان ايچديلر شراپ.
هوز بولسا ( بيليأنگيز! مانگيزينگ اؤيي،
سؤيگأ مانگيز قاتيپ، قويالتدي مي يي…
اما دنيأميزينگ ياسالشي شيله.
سحر بار يرينده تاپيليار اؤيله.
اؤيله بار يرينده باردير ايكيندي.
… نگأر نِجِبيندن قايرا چكيلدي.
نِجِبينگ اوستوني بوره دي توملوك.
سؤيگأ
آوي دوشدي،
يكهجه چومموك.
نگأرينگ قاشيندا آنت ايچدي چوماق:
« نِجِبينگ عاشق دأل، بير عاشق سوماق.
اول هرگون مونگ قيزا اولهيأر گؤونون…»
نگأرينگ گؤونونده دؤرهدي دؤوين.
- بو نيچيك حكايت؟ بو نيچيك واقا؟
اويناپ يؤرر يالي چيليكمي وفا؟
دِپيپ يؤرر يالي سورپیكمي نگأر؟
نگأر گپلهيأردي. نِجِپ دينگلهيأر…
« نگأريم، نگأريم، بو نيچيكسي گِپ؟»
دييجك بولدي نِجِپ. ييقيلدي نِجِپ.
آغزين داشا اويقاپ مثلي بير قاپلانگ،
آه اوروپ، اوچ گزك آنت ايچدي چوپان.
آنتلار قارا داشي دِشدي- ده جوپبا،
توپراغينگ يدي قات باغرينا چومدي.
توپراق « اي، واي!» دييیپ قيغيردي.
قيز هم بير چيركين سس اِتدي:
« اينانديم ايندي!»
«عمر»
ايردن سينلاديم گونونگ دوغوشين،
اؤيلأن سينلاديم اونونگ يانیشين،
آغشام سينلاديم اونونگ ياشيشين.
اوچوسِم آجاپ. شيديپ دوغولسين،
شيديپ ياشالسين،
***
ير شارينينگ يوزدِن توغسان اسسهسي
اؤزلِشمديك ميدان بيلن اوكهآن.
هنيز آدامزادينگ كللهسينده – ده
شونچا اوزلِشمهديك ير باردير اؤيدوپ
باشيم يايقايان.
***
عمر حقدا پيكر اتسِنگ-
اؤلوم اؤيكهلأر ميشين.
اؤلوم حقدا پيكر اتسِنگ-
عمر اؤيكهلأر ميشين.
اينه سانگا گرك بولسا
ايكي ساني اؤيكهلِك
اؤيكهلِت سن ايلكينجيني،
گيجه گونديز اؤيكهلِت.
***
اون توندا شُهراتي اومزونه آتيپ،
شونچا يوكي دويمان گليأر بير آدام.
بير ميسغال شؤهراتي آغزينا آتيپ
پروسپهكته سيغمان گليأر بير آدام.
شرکت بازرگاني و گردشگري
www.margush.ir
Tel: 0172 – 222 12 28
TelFax: 0172 – 229 14 49
Mobile: 0939 229 14 49
استفاده از مطالب سايت با قيد منبع مانعي ندارد.


text:
سمنگان ولایتیده بیش کیشی جان بیردی
اوشبو کیشی لر کومیر معدنی نینگ نوره ب کیتیشی عاقبتیده جان بیرگن
افغانستان نینگ شمالیده گی سمنگان ولایتی دره صوف اولسواللیگیده کومیر معدنی نینگ نوره ب کیتیشی عاقبتیده 5 نفر ایشچی جان بیردی.
سمنگان ولایتی سوزلاوچیسی صدیق عزیزی, دره صوف بالا ده کومیر معدنی نینگ نوره ب کیتگن لیگی نی بیلدیردی.
عزیزی اوشبو حادثه نینگ یوز بیرگن پیتده 10 ایشچی نینگ ایشلَیاتگن لیگی نی بیلدیررایکن, 4 کیشی نینگ نجات تاپگن لیگی نی معلوم قیلدی.
بیراق, معدن نینگ ایچیدن بیش ایشچی نینگ ایسه جسدی نینگ تاپیلگن لیگی نی بیلدیردی عزیزی.
عینی دمده عزیزی, معدن نینگ تگیده قالیب کیتگن بیر ایشچی نینگ ایسه قیدیریلیاتگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
اوغوز تیوی :تورکييهنين اسکيشهر شهرينده “اسکيشئهير آذربايجانليلار درنگي ” آذربايجان خالق جومهوريتينين ۱۰۰ ايلليگي موناسيبتيله …دوامی
“آمدنیوز”يئنه اورميهني کورديستان آدلاندیردي
سوپریز سچیملر تورکیه نی گوُزلور ,آنکتلرده رائ لر سرعت ایله آدایلار آراسیندا گئت گل ائدیر
آمریکا ارتشینین آزربایجان اصیلی افسری :هامیمیز قاراباغلیییق؛ هامیمیز گونئی آزربایجانلییک».
ارتغرول ساغلام تراختوردان گئتدی,اما ۳۰ میلیون آزربایجان تورکوندن و میلیتچی حیسلریندن دانیشدی
بخاطر ملیتچی بودنم در این شرایط سرمربی تراختور شدم -صحبتهای ساغلام درباره آذربایجان جنوبی و تراختور + ویدئو
تبریزده یئنه تخریبات: کورد شیرکتی «تاوریژ» یازدی –بیر کرد رستوران دا تبریزده بو آدلا اچیلیب
گونئی آذربایجانلی آلپینیستلر آذربایجان خالق جمهوریتینین ۱۰۰-جو ایلدؤنومونو سهند داغیندا قید ائدیب.
ایسرایل هوجومو باشلادی: ایرانین «شیعه قورشاغی»نا (هلال شیعه سینه) بویوک ضربه
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ایرانلا نووه راضیلاشماسیندان چیخاجاق ددی.
ایران شووینیست فارس رژیمی لبنان دولتینی تمامی ایله اله کئچیریر
ايسرايل :تهران منطقه ساواشي اوچون بهانه یاراتماق ایستیر ايرانين تجاووزونو دايانديرماقدا قرارليييق.
قوزئی آزربایجاندان گؤرونن ساوالان – زیرودن زیرویه اؤتوشن محبت و حسرت- فوتو
ایران بوتون دونیادا ترورون ان بؤیوک حامیسی و ایسپونسورودور.
تهراندا گونئی آذربایجانلیلار ارمنیلره امکان وئرمدی ۲ میلی فعال توتوقلانیب .+ Video
هلندين باش وزیری مارک روته تورکيه پرئزيدئنتي رجب طأیب اردوغانلا باغلي قالماقاللي آچيقلاما وئريب.
باتي آذربايجاندا (ئرمنيستان دا) ائرمنيلره مئيدان اوخويان تورک گئنج
سرکیسیان باش ناظر اولدو , ائرمنيستان قاريشدي (Vidoalar)
امریکا ایرانا اوچاق اوچون قطعات مکانیکی و همچنین لیسانس لاری وئرمک نیتینده دئییل.
تورک اردوسونون ترورچو آوی دوام ادیر , تورکییه عراقی ووردو …
آتاتورک، رسولزاده حاقیندا نه دئییر؟
شاه ایسماعیل نئجه اؤلدو؟ ۳ روایت
اوغوزتیوی:بو گون بؤیوک آذربایجان حکمداری، صفویلر ایمپرییاسینین بانیسی، گؤرکملی شاعر شاه ایسماعیل خطاینین آنیم گونودور. شاهایسماعیل …دوامی
تۆرک یاراندیم، تۆرکلۆیۆمدن دؤنمه دیم – حبیب ساسانیان
بابالاردان قالان ، یادیگار ائله یادلاری چووروب، قاتانا لعنت – شهبازی
گونئی آذربایجان ميلي حرکات فعال لاري هويت طلب ،يا ايرقچي دئييل ميللي فعالار ميلييتچيدير
آذربايجانلي اولماق آذربايجانچي اولماق آنلاميندا دئييلدير هر آزربایجانلی آذربایجان سئون دئیل


text:
تورکیه-ده صنایع اوره تیمی آرتدی
تورکیه ایستاتیستیک قورومونون معلوتاتینا گوره، صنایع اوره تیمینده ایللیک 6.9 آرتیم قئید اولونوب.
صنایع اوره تیمی 2017-جی ایلین نوامبر آییندا کئچن ایللین موافیق دوورو ایله موقاییسه ده 7 فایز 2017-جی ایلین اوکتبر آیینا گوره، 0.3 فایز آرتدی.
تورکیه ایستاتیستیک قورومونون معلوتاتینا گوره، صنایع اوره تیمینده ایللیک 6.9 آرتیم قئید اولونوب.
2017-جی ایلین اوکتبر آییندا معدنچی لیک و داش اوجاقچیلیغی سکتورو اندکسی کئچن ایلین موافیق دوورو ایله موقاییسه ده 0.5 فایز اوره تیم صنایع سکتورو 7.7 فایز و الکتریک، گاز، بخار و کیلیما اوره تیمی و داغیتیمی سکتورو اندکسی 7.3 فایز آرتدی.
صنایع اوره تیمی اوکتبر دوورونده ایللیک اولاراق 7.3 و ایلیک اولاراق 0.7 فایز آرتیش گوسترمیشدی.


text:
ویکیپدیا، آچیق بیلیکلیکدن
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بو فایل ویکیانبار-دندیر و آیری پروژهده ایستیفاده اولماق امکانی وار.
اونون بارهسینده اولان شرح فایلین شرح صحیفهسی آشاغیدا گوستریلیب.
github.com/jacobmas/kartograph.py
اورجینال یوکلمه گوندهلیگی[دَییشدیر]
صفحهٔ اصلی توضیحات اینجا
بود. همهٔ نامهای کاربر زیر به en.wikipedia اشاره دارند.
فايل گئچمیشی
فايلین اولکی وئرسیياسینی گؤرمک اۆچون گۆن/تاریخ بؤلمهسیندهکی تاریخلری تێقلايین.
فايل ایشلدمهسی
آشاغیداکی صحیفه بو فایلا باغلانیر
فایلین باشاباش ایشلنیلمهسی
بو فایل آشاغی داکی آیری ویکی لرده ایشلَنیر:
- ca.wikipedia.org-ده ایشلنمهسی
- en.wikipedia.org-ده ایشلنمهسی
- eu.wikipedia.org-ده ایشلنمهسی
- ht.wikipedia.org-ده ایشلنمهسی
- vi.wikipedia.org-ده ایشلنمهسی
- www.wikidata.org-ده ایشلنمهسی
بۇ فايلدا فوْتوْاپارات و يا سکانئرله علاوه اوْلونموش معلوماتلار وار. اگر فايل سوْنرادان دَییشدیریلیبسه، بعضی پارامئترلر بۇ شکیلده گؤستریلنلردن فرقلی اوْلا بیلر.


text:
عراقدا مای آییندا باش توتاجاق عمومی و یئرلی سئچکیلرده بوتون تورکمانلاری عراق تورکمانلاری جبههسی تمثیل ائدجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ایراق تورکمان جبههسی، میللیتچی تورکمان حرکاتی، تورکمانلی، تورکمان قرار، ایسلامی تورکمان وفا حرکاتی و عراق تورکمان ایسلامی پارتییالاری قاتیلاجاق.
عراق تورکمانلاری جبههسینین لیدئری ارشاد صالحی سؤزوگئدن پارتییالاردان علاوه بدیر تشکیلاتینا باغلی تورکمان و سوورن نامیزدلرین ده کوالیسییادا یئر آلاجاغینی بیلدیریب.
قید ائدک کی، عراق ناظیرلر کابینتی عمومی و رگیونال سئچکیلرین مایین ۱۲-ده کچیریلمهسینی قرارلاشدیریب.


text:
من قازاخیستانداکی قوجا دیکتاتوردان عذر ایستهمهیهجهیهم.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو قیرغیزیستان پارلامنتینده چیخیشی زامانی پرزیدنت آلمازبئک آتامبایئو سؤیلهییب.
«بیز هئچ واخت آوراسییا اتفاقیندان گئتمیجییک. حاضیرکی زاماندا قیرغیزیستان فاکتیکی اولاراق آوراسییا اتفاقینین دیگر دؤولتلریندن کناردا قالیب. بیزیم سادهجه آوراسییا اتفاقی ایله علاقهمیزی کسیبلر. منی آوراسییا اتفاقی لیدرلرینین و تیقران سرکیسیانین یارانمیش وضعیته بیگانهلیگی حیران ائدیر. محض سرکیسیان الینده تلفن هر طرفه قاچمالی ایدی، اما ایندیکی وضعیت اونون وئجینه ده دئییل. چوخلاری ایستییر کی، آتامبایئو وارلی قونشوسونون آیاقلارینا دوشسون. من نیه گؤره عذر ایستهمهلییم؟ آتامبایئو اؤلکهنین داخیلی ایشلرینه موداخیله ائدندن عذر ایستهمهملیدیر. بوتون دیکتاتورلار و پرزیدنتلر اول-آخیر گئدهجکلر، خالقلار ایسه قالاجاقلار. قونشولار بیر-بیریله دوست اولمالیدیرلار»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
10 گون عرضینده 14 تروریست ضررسیزلشدیریلدی
تورکیهنین آغری ویلایتی اراضیلرینده داوام ائدن عملیاتلاردا سون 10 گونده 1-ی ساغ اولماقلا 14 تروریست ضررسیزلشدیریلدی.
تورکیهنین آغری ویلایتی اراضیلرینده داوام ائدن عملیاتلاردا سون 10 گونده 1-ی ساغ اولماقلا 14 تروریست ضررسیزلشدیریلدی.
بونونلا باغلی آغری والیلیگی طرفیندن معلومات وئریلیب.
معلوماتدا بیلدیریلیب: "ترور تشکیلاتی پ.کا.کا منسوبلارینا ایستیقامتلی دوغوبایازیت قصبهسینین آغری داغی اراضیلرینده حیاتا کئچیردیگی عملیات زامانی اؤتن گون 2 عسگریمیز شهید اولموشدور. بؤلگهده گئنیش میقیاسلی باشلادیلان عملیات نتیجهسینده 8 تروریست ضررسیزلشدیریلدی. شهرده سون 10 گونده حیاتا کئچیریلن عملیاتلاردا بیری ساغ اولماقلا جمعی 14 تروریست ضررسیزلشدیریلدی، عملیاتلار آرامسیز داوام ائدیر.


text:
کئچمیش باش مشقچیسی بئرت وان مارویکله آنلاشا بیلمهیهن سعودییه عربیستانینین فوتبول اوزره میللی کومانداسینا «قالاتاسارای»این و رومینییا فوتبولونون جانلی افسانهسی گئورگی حاجی دا رد جاوابی وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده تورکییه مطبوعاتی اینفورماسییا یاییب.
معلوماتا گؤره، سعودییه عربیستانی حاجییا آلاجاغی معاشدان علاوه میللینین موندیالدا قازاناجاغی هر قلبه اوچون ۱ میلیون آورو تکلیف ائدیب. لاکین حاجی عربلرین جلب ائدیجی تکلیفیندن ایمتیناع ائدیب.
قئید ائدک کی، گئورگی حاجی حاضردا اؤلکهسینده «ویتورول کونستانتا» کلوبونون باش مشقچیسی کیمی اولاراق فعالیت گؤستریر.


text:
بلوکادا آلتیندا اولان غزا ایسرایل باش ناظری بنیامین نتانیاهونون کابوسو اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده ایسرایللی ژورنالیست آنشل پفئففئرین "هاارتص" قزئتیندهکی مقالهسینده قید ائدیلیب.
مقالهده وورغولانیر کی، نتانیاهو موباحثهلی دؤولتین یالنیز یهودیلره عایید اولماسی حاقیندا قانونوندان سونرا غیری-رسمی اولاراق سئچکی کامپانییاسینا باشلادی. غزادا فاصیلهلرله یوکسهلهن تضییق سئچکی کامپانییاسینا کؤلگه سالدی و بو دوروم باش ناظره جدی شکیلده ضرر وئردی. نتانیاهو بو وضعیتین فرقیندهدیر. بئله کی، لیکود پارتییاسینین دا ۴ آی اوله موقاییسهده ریتینقینده آزالما موشاهیده ائدیلیر. بونونلا ایسرایللیلرین ۷۰ فایزینین غزه سیاستیندن ممون اولماماسی نتانیاهونون کابوسونا دؤنوشوب.


text:
اونبئشینجى درس
ایداره ایلگیسی
1. ایسیملرین ایداره اولونماسى:
ایسیملر، یییهلیک حالدان باشقا، آیرى سؤز طرفیندن ایداره اولاراق یؤنلۆک، تأثیرلیک، یئرلیک و چیخیشلیق حالدا اولارلار. ادبیاتدان نمونه لر:
یؤنلۆک حالدا: من ایسه بو سطیرلرى یالنیز چیچکلره ایتحاف ائدیرم.
تأثیرلیک حال: اوشاقلارى اوخوماغا قویاق یا یوخ؟
یئرلیک حال: بعضیلرى قورباغا کیمى ائوده قورولدور.
چیخیشلیق حال: ایندى او گۆنلردن نئچه یاز کئچیر.
2. صیفتلرین ایداره اولونماسى:
دینسیزین عؤهدهسیندن ایمانسیز گلر.
ظالیمدن سالدیر، مظلوما چاتدیر.
3. سایلارین ایداره اولونماسى:
ایکیسینى ده بیر ایلان چالسین.
بئشده آلاجاغى یوخ، اۆچده وئرهجگى.
4. مصدرلرین ایداره اولونماسى:
چوخ یئمک، آز یئمکدن قویار.
آغلاماغى الینده دیر.
5. فعلى صیفتلرین ایداره اولونماسى:
ییخیلانا بالتا ووران چوخ اولار.
یئدیکلرین سنین، گؤردۆکلریندن بیزه دانیش.
6. ظرفلرین ایداره اولونماسى:
هاردا آشدیر، اوردا باشدیر.
میثاللاردان گؤرۆندۆیۆ کیمى، بو ایداره ایلگیسینین ایکینجى-تابع ائدن طرفى اساسا فعل اولور. بو دا فعلین معنا خصوصیتلریندن ایرهلى گلیر. اونا گؤره کى، فعل ایش، حال و حرکتى بیلدیریر و هر فعل یا معین بیر شئى اۆزهرینده اولور، یا معین مکاندا باش وئریر. بوندان باشقا فعلده تأثیر آنلاییشى وار. فعلین مضمونوندا اولان بو خصوصیتلر اونا ایمکان وئریر کى، جۆملهده معین کلمهلرله ایلگىیه گیرسین، اونلارى اؤز اطرافینا توپلایاراق فعلی بیرلشمهلر یاراتسین.
ایداره ایلگیسى جۆملهده فعلین اولدوقجا بؤیوک رولو اولدوغونو گؤستریر. آنجاق بو او دئمک دئییلدیر کى، ایداره ایلگیسى یالنیز فعله مخصوصدور و باشقا نیطق حیصهلرى ایداره ائده بیلمزلر. مثلا "من مکتبده معللیمم" ایسمى جۆملهسینده "مکتب" سؤزۆ اونا گؤره یئرلیک حالدادیر کى، "معللیم" ایسمى اونو ایداره ائدیر.


text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ایله روسییا پرزیدنتی ولادیمیر پوتین گ۲۰ سامیتینده قریبه ژستلر واسطهسی ایله اونسیت قوروب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، همین گؤرونتولری ام اس ان بی سی تله کانالی یاییملاییب.
هامبورگدا کئچیریلن سامیتده شام یئمیی زامانی چکیلمیش گؤرونتولرده دؤولت باشچیلاری بیر-بیرینه قارشیلیقلی ژستلر ائدیبلر. آمریکالی ژورنالیستلر ترامپین ژستلرینی «سن و من بیرلیکدییک» کیمی قیمتلندیریبلر.
خاطیرلاداق کی، آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپلا ولادیمیر پوتین آراسیندا ایلک رسمی گؤروش هامبورگدا گ۲۰ سامیتی چرچیوهسینده باش توتموشدو.


text:
آمریکا تانکلاری سرحدلریمیز بویونجا پ کا کا-نی قوروماق اوچون مؤقع توتوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا تورکییهنین وطن پارتییاسینین باش کاتیبی دوغو پرینچک سؤیلهییب.
«اینجیرلیک بازاسینین بوگونکو فعالیتی آمریکا و ایسرایلین ترور دهلیزینی قوروماق اوچون فورمالاشدیریلیب. آمریکانین سورییا و عراقداکی بیر نمرهلی دوشمنی تورکییهدیر. اینجیرلیک تورکییهنین تهلوکسیزلیینه خیدمت ائتمیر. حکومت وطن تورپاغینا مداخیله ائدجک بازانین تورکییهده قالماسینا ایزن وئرمهمهلیدیر. ترورا سون وئرمک اوچون اینجیرلیک بازاسی آمریکانین اوزونه باغلانمالیدیر. تورک اوردوسو اینجیرلیک بازاسینی نظارت آلتینا آلمالیدیر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
موغننی-بستکار امین آغالاروو آد گونونده گؤزلنیلمز هدیه آلیب.
آخشام. آذ-این معلوماتینا گؤره، موغننینین ایش آدامی آتاسی آراز آغالاروو اوغلو اوچون کومیک اوبرازدا کلیپه چکیلیب. کلیپی امینین دوستو تیمور جفروو حاضرلاییب. «ایستیلل» آدلی ماهنییا چکیلن کلیپی ایفاچی محتشم آدلاندیریب و آتاسیندان بئله بیر سورپریزی گؤزلمدیینی دئییب:
«آد گونومه ان گؤزلنیلمز و غیری-عادی هدییه اولدو. هئچ گؤزلهمیردیم. گؤزلریمدن یاش چیخانادک گولدوم. باش رولدا آراز آغالاروو. هله ده باشا دوشمورم، آتا، سن چکیلمهیه نئجه راضیلیق وئردین؟».
قید ائدک کی، امینین ۳۸ یاشی تامام اولوب.


text:
لوقا 2
2-نجی باب
عیسی دُغیار
مَتّیٰ 1:18-25
1شُل گونلِرده روم ایمپِراطُری آگوستوس تامام ایلاتدا ساناماغینی گِچیرمِک بارادا دِستور چیقاردی. 2بو اَوَّلکی ایلات ساناماغی بُلوپ، اُل کیرینیوسینگ سوریه حُکومدارلیق اِدِن زاماندا گِچیریلدی. 3ایلات ساناماغیندان گِچمِک اوچین، هِر کیم اُز شَهرینه گیتدی.
4شِیلهلیکده، یوسف هِم جلیلهدَکی ناصِره شَهریندِن چیقیپ، یهودیهدَکی بِیتلِحِم دییِن داوودینگ شَهرینه گیتدی، سِبَبی اُل داوودینگ ایلیندِن بُلوپ، اُنونگ نِسلینه دِگیشلیدی. 5یوسف یازیلماق اوچین اُل یِره گُورِلی آداغیلیسی مریمی هِم آلیپ گیتدی. 6-7اُلار بِیتلِحِمدِکیلِر، مریمینگ آیی-گونی دُلوپ، اَوَّلکی اُغلونی دُغوردی. مریم اُنی قونداغا دُلادی-دا، بیر آخوردا یاتیردی، سِبَبی اُلار میهمانخانادان یِر تاپماندیلار.
چُپانلار و پِریشدهلِر
8شُل گیجه بِیتلِحِمینگ قُلاییندا کَبیر چُپانلار سورولِرینی قُرایاردیلار. 9بیردِن اُلارینگ اُوونده خودایینگ بیر پِریشدهسی گُروندی و خودایینگ یالقیمی داش-تُوِرِگی یاغتیلتدی. چُپانلار قاتی قُرقدولار. 10پِریشده اُلارا: «قُرقمانگ! مِن سیزه هِمّه خالقی بِگِندیرجِک شاتلیقلی خوش خاباری اِعلان اِدیَرین: 11شو گون داوودینگ شَهرینده سیزینگ اوچین نِجات بِریَنچی دُغدی. اُل خوداییمیز مسیحدیر. 12اینه، بو سیزه بیر عالامات بُلار: سیز قونداغا دُلُغیلی، آخوردا یاتان بیر اُغلانی تاپارسینگیز» دییدی. 13بیردِن پِریشده بیلِن بیرلیکده آسمانینگ سانسیز قُشونی گُروندی. اُلار خودایی اُووپ بِییکلِندیردیلِر:
14«آسمانلار آسمانیندا خودایا حُرمات بُلسون!
خودایدان مِرحِمِت تاپان یِردَکی اینسانلارا پاراحاتلیق بُلسون!» دیییَردیلِر.
15پِریشدهلِر چُپانلارینگ یانیندان آیریلیپ، آسمانا گُتِریلِنلِرینده، چُپانلار بیری-بیرلِرینه: «یُرینگ، بِیتلِحِمه گیدِلینگ. خودایینگ بیزه آیان اِدِن بو واقاسینی گُرِلینگ» دیییشدیلِر.
16شِیلهلیکده، اُلار باسیمچاق گیدیپ، مریمی، یوسفی و آخوردا یاتان اُغلانی تاپدیلار. 17اُلار عیسانی گُرِنلِرینده، بو اُغلان حاقدا اِشیدِنلِرینی اُلارا گورّونگ بِردیلِر. 18چُپانلارینگ گورّونگلِرینی اِشیدِنلِرینگ هِمّهسی حایران قالدی. 19مریم بُلسا بو زاتلارینگ هِمّهسی حاقدا قاتی فیکره گیریپ، اُلاری یورِگینده ساقلایاردی. 20چُپانلار هِمّه زادی گُروپ-اِشیدِنلِرینینگ اُزلِرینه آیدیلیشی یالی بُلاندیغی اوچین، خودایی اُودیلِر و شوکورلِر اِدیپ، ایزلارینا دُلاندیلار.
عیسانینگ خودایا باغیش اِدیلمِگی
21سِکیزینجی گون اُغلانی سونِّتلِمِلی بُلاندا، اُنونگ آدینا عیسی داقدیلار. بو اُنونگ اِنهسینینگ گُورهسینده قالمازدان اُوال، پِریشدَهنینگ اُنگا بِرِن آدیدی. 22موسانینگ شِریغاتینا گُرَه گِچیریلیَن پَکلِنمه سونِّتلِرینگ بِرجای اِدیلمِلی واقتی یِتیپ گِلِنده، یوسف بیلِن مریم اورشلیمه گیتدیلِر. اُلار عیسانی خودایا باغیش اِتمِک اوچین، اُنی هِم یانلارینا آلدیلار. 23- شِریغاتدا: «اَوَّلکی دُغان هِر بیر اِرکِک اُغلان خودایا باغیش اِدیلمِلی» دیییپ یازیلاندیر. 24- اُلار شِریغاتدا یازیلیشی یالی، ایکی قُمرینی یا-دا کِپدِرینی هِم قربانلیق حُکمونده هُدورلِمِلیدیلِر.
25شُل واقت اورشلیمده شمعون آدلی بیر دُغری و تاقوالی آدام یاشایاردی. اُل اسرائیل خالقینینگ آزات اِدیلمِگینه قاراشیاردی، مُقادِّس روح اُنونگ اوستوندِدی. 26اُنگا خودایینگ مسیحینی گُرمِزدِن اُنگ اُلمِجِکدیگی مُقادِّس روح طارافیندان آیان بُلوپدی. 27شمعون مُقادِّس روحونگ اوغراتدیرماغی بیلِن عیباداتخانانینگ حایاطینا گِلدی. عیسانینگ اِنه-آتاسی شِریغاتدا یازیلان عاداتی بِرجای اِتمِک اوچین، اُغلانی ایچِری سالانلاریندا، 28شمعون اُنی قوجاغینا آلیپ، خودایا شوکور اِدیپ، شِیله دییدی: 29«یا خودای، اُز بِرِن سُزونگه گُرَه، ایندی بِندَنگ آرقایین ساغامان تابشیریپ بیلِر. 30-31اینه، سِنینگ هِمّه خالقلارینگ اُوونده تاییارلان نِجات بِریَنچینگی گُزوم بیلِن گُردوم. 32بیگانه میلِّتلِره آیانلیق بِرجِک، خالقینگ اسرائیلی بِییکلِندیرجِک نوری گُردوم.»
33چاغا بارادا آیدیلیان سُزلِره اُنونگ اِنه-آتاسی حایران قالدی. 34شمعون اُلارا بِرِکِت بِریپ، اِنهسی مریمه: «بو اُغلان اسرائیلدا کَن آداملارینگ پِسِلمِگینه و بِیگِلمِگینه سِبَپکَر بُلار. اُل خودای طارافیندان بِرلِن عالامات بُلوپ، اینسانلار اُنگا قارشی چیقارلار. 35شُندا اِنچِمه یورِکلِرینگ سیرلی فیکرلِری بِلّی بُلار. سِنینگ قالبینگا هِم قیلیچ کیمین سُقولار» دییدی.
36-37اُل یِرده سِگسِن دُرت ییلدان بَری دول یاشایان حَنّا آدلی قارّی نِبیه هِم باردی. اُل اَشیر طایفاسیندان فَنوئیلینگ قیزیدی. اُل دورموشا چیقاندان سُنگرا اَری بیلِن یِدی ییل یاشاشیپ، دول قالیپدی. بو آیال هِمیشه عیباداتخانانینگ حایاطیندا بُلوپ، آرازا توتوپ، دُغا اِدیپ، گیجه-گوندیز خودایا عیبادات اِدیَردی. 38حَنّا هِم اِدیل شُل واقت گِلیپ، خودایا شوکور اِدیپ، اورشلیمینگ نِجات تاپماغینا قاراشیانلارینگ بارینا بو اُغلان حاقدا گورّونگ بِردی.
39یوسف بیلِن مریم موسانینگ شِریغاتینا گُرَه هِمّه زادی بِرجای اِدِنلِریندِن سُنگرا، جلیلَه، اُزلِرینینگ ناصِره شَهرینه دُلاندیلار. 40چاغا اولالیپ، گویچده و عاقیلدارلیقدا اُسوپ باریاردی. خودایینگ مِرحِمِتی اُنونگ اوستوندِدی.
عیسی دین موغالّیملاری بیلِن
41عیسانینگ اِنه-آتاسی هِر ییل پِسَح بایرامیندا اورشلیمه گیدیَردیلِر. 42عیسی اُن ایکی یاشینا یِتِنده، اُلار بایرامچیلیق عاداتینا گُرَه یِنه اورشلیمه گیتدیلِر. 43بایرامچیلیق قوتاراندان سُنگ، اُلار اُیلِرینه دُلاندیلار. یِتیشِنجِک عیسی بُلسا اورشلیمده قالدی، اِمّا اُنونگ اِنه-آتاسینینگ موندان خاباری یُقدی. 44اُلار اُنی یُلاغچیلارینگ آراسیندادیر دیییپ، بیر گونلوک یُلی گِچدیلِر. سُنگرا اُنی دُغان-قارینداشلارینینگ، دُست-یارلارینینگ آراسیندان گُزلَپ باشلادیلار. 45اُنی گُزلَپ تاپمانسُنگلار، ایزلارینا اورشلیمه دُلاندیلار. 46اوچ گوندِن سُنگ، اُنی عیباداتخانانینگ حایاطیندان تاپدیلار. اُل دین موغالّیملارینینگ آراسیندا اُتوریپ، اُلاری دینگلَپ، سُراغلار بِریَردی. 47عیسانی دینگلِیَنلِرینگ هِمّهسی اُنونگ دوشونجِسینه، بِریَن جُغاپلارینا حایران قالیاردیلار. 48اِنه-آتاسی اُنی گُرِنلِرینده گِنگ قالدیلار. اِنهسی اُنگا: «اُغلوم! نَمه اوچین بِیتدینگ؟ آتانگ ایکیمیز قاتی قایغی اِدیپ، سِنی گُزِدیک» دییدی. 49عیسی اُلارا: «مِنی نَمه اوچین گُزِدینگیز؟ سیز مِنینگ آتامینگ اُیونده بُلمالیدیغیمی بیلمِیَردینگیزمی؟» دییدی. 50اِمّا اُلار اُنونگ نَمه دییجِک بُلیاندیغینا دوشونمِدیلِر. 51سُنگرا عیسی اِنه-آتاسی بیلِن ناصِره قایتدی، اُلارینگ سُزونه قولاق آسدی. اِمّا اُنونگ اِنهسی بو گورّونگلِرینگ هِمّهسینی یورِگینده ساقلایاردی. 52عیسی عاقیلدارلیقدا، بُیدا اُسوپ، خودایینگ هِم آداملارینگ مَهرینی قازانیاردی.


text:
اوغوز تی وی:اسد رژیمینین، روس جتلرینین دستچگی ایله مخالیفلرین کنترلونداکی نؤقطهلره سالدیریلاری آرتیردی
سوریهده تورکمنداغی و جبل اکراددا شدتلی چاتیشمالار باشلادی.
اسد رژیمینین، روس جتلرینین دستچگی ایله مخالیفلرین کنترلونداکی نؤقطهلره سالدیریلاری آرتیردی.
مخالیفلرین قارشیلیق وئرمهسیله شدتلی چاتیشمالارین یاشاندیغی بؤلگهده رژیم بیرلیکلری، تورکمنداغینداکی قوروجا، کلز و صراف کندلری ایله جبل اکرادداکی کنسبا و الحمرات کندی اطرافیندا ایرهلیلمهیه چالیشیر.
بؤلگهدکی پاتلاما سسلری حاتایین گونئییندهکی سرحده یاخین یایلاداغی ائلچهسیندن ده ائشیدیلیر.
رژیم بیرلیکلری، دونن جبل اکراددا کنسبا و زیارت داغینی اله گئچیرمیشدی.


text:
سعودییه عربیستانی رهبرلیگی قیرمیزی دنیزین اطرافینداکی ۵۰ آدانی خصوصی توریزم بؤلگهسی اعلان ائتمهیه حاضیرلاشیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بؤلگه اوچون تیکینتی ایشلرینین ۲۰۱۹-دا باشلایاجاغی، هاوا لیمانی تیکیلهجک اراضینین ۲۰۲۲-جی ایلده تام حاضر اولاجاغی بیلدیریلیب.
اؤلکهنین دیگر بؤلگهلرینده مؤجود اولان گییم قاداغالارینین ینی توریزم بؤلگهسینه ده شامیل اولونوب-اولونمایاجاغی مسئلهسی هلهلیک دقیقلشمهییب.
قید ائدک کی، آلکوگولون، کینو و تئاترلارین قاداغان اولوندوغو سعودییه عربیستانیندا قادینلارین باش و قوللارینین اؤرتولو اولماسی مجبوریدیر.


text:
روسییا کئچمیشده هئچ بیر اؤلکهنین داخلی ایشلرینده مداخیله ائتمدی و گلجکده ده ائتمهیهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری کرمل سؤزچوسو دمیتری پسکوو ترامپین ادعالارینا مناسیبت بیلدیررکهن دئییب.
«اؤلکهنین لیدری باشقاسی طرفیندن دئییل، خالق طرفیندن سئچیلدی. پوتین روسییا ایله کونستروکتیو مؤوقعیی اولان سیاستچیلری ترجیح ائدیر. یعنی، بو کیمی مؤوقعیی اولانلاری خوش قارشیلاییریق»، - پسکوو بیلدیریب.
قید ائدک کی، ترامپ جبن-نه وئردیی آچیقلامادا پوتینین آمریکا پرزیدنتی اولاراق هیللاری کلینتونو گؤرمک ایستدیینی بیلدیرمیشدی.


text:
ویندوزفونون آناصایفاسین اؤزل ائدین!
دوشنبه 1393.6.10
01:36
ویندوزفونون آناصایفاسی باشقا تئلئفونلاردان چئشیدلی اولدوغو اوچون، بیر نئچه نفرین باخیشینا گؤره یاخجی گلیر و بیر نئچه نفرین باخیشیندان یورودوجو!
سیز ایکینجی آداملاردان اولساز، سیزین اوچون اؤزل اؤرنکیمیز وار!
اوستده گؤردویوز کیمی ویندوزفون لاریویزین آنایارپاقینا چئشیدلی دیزاین قویا بیله رسینیز.
بو اویغولامانین نئجه ایشله تمه سینی بوردان اوخویا بیله رسینیز: بـــــــــــــــــــورا
بو اویغولامانی ایندیرمک اوچون بــــــــــــــــورانـــــــــــــــــــــی تیکله یین
یاپیشقانلار: دانلود برنامه start screen برای ویندوزفون.


text:
ساز
ساز – تزهنه (میضراب) ایله چالینان سیملی چالغی آلتی. اوْ، اۇلو اوْزان صنعتینین داوامچیسی اوْلان آشیق و ساز-سؤز صنعتینین آیریلماز ترکیب حیصّه سیدیر. ساز عینی زاماندا تورک دونیاسینین، تورک معنویاتینین رمزلریندن بیریدیر. سینکرتیک، یعنی اؤزونده چالغی، اوْخوما، شعر دئمه، سؤز و داستان ایفاچیلیغی، آکتیورلوق و رقص (پلاستیکا) صنعتلرینی بیرلشدیرهن ساز-سؤز صنعتی، موغام صنعتی ایله یاناشی، آذربایجان میلّی مدنیتینین ان اسکی قاتلاری ایله باغلیدیر.
ایچیندهکیلر
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
"ساز" سؤزو فارسجا ایکی آنلاما گلیر: ساز ۱. دوزهن، ماکینا، ۲. چالغی، موسیقی آلتی < Fa sāxtan, sāz- ساختن, ساز etmək, yapmaq, qayırmaq → saxta [۱] اوْرتا چاغلاردا "ساز" سؤزونو عومومیتله "موسیقی آلتی" معناسیندا ایستیفاده اىدیردیلر. سؤزون بۇ آنلامی ایندیه دک تۆرکیه تورکجهسینده قالیب [۲])
تاریخچه[دَییشدیر]
قدیم تورکدیللی خالقلاردا شامان، قام، اوْیون، باخشی، یانشاق، وارساق و نهایت، اوْزان کیمی تانینان سنتکارلار بوگونکو آشیغین اجدادلاری ساییلیرلار. اوْزان صنعتی یوزیللیکلر و مینیللیکلر بویو بؤیوک تکامول یولو کچهرک آشیق صنعتینه چوریلدیی کیمی، قوپوز دا اوْنا اوْخشار تکامول یولو کچهرک ساز آلتی شکلینی آلمیشدیر.
ساز آرتیق شاه ایسماییل ختاینین دؤورونده (XVI عصر) ایندیکی شکلینی آلمیشدی. شاه ایسماییل ختای نین کؤنول اوْخشایان قوشمالارینین بیرینده ساز بئله ترهننوم ادیلیر:
بۇ گون اله آلماز اوْلدوم من سازیم،
ارشه دیرک-دیرک چیخار منیم آوازیم.
دؤرد ایش واردیر هر قارینداشا لازیم:
بیر علم، بیر کلام، بیر نفس، بیر ساز.
تاریخی فاکتلاردان بئله قناعته گلمک اوْلار کی، XII-۱۳-جو یوزیللیکلرده اوْزان قوپوزونون چوغورلا، ۱۵-جی-۱۶-جی یوزیللیکلرده ایسه چوغورون سازلا عوضلهنمهسی مرحلهلری اوْلموشدور:
- قوپوز ان قدیم سیملی چالغی آلتلریندن بیریدیر. اوْنون یارانما تاریخی میلاددان چوْخ-چوْخ اوّللره عایید ادیلیر. قوپوزون ایکی نؤعو داها گئنیش ایستیفاده اوْلونموشدور:
- ایکیسیملی قیل قوپوز (و یا ایکیلیق) کمپانلا چالینیردی، اوْرتا آسیا خالقلاری آراسیندا ، خصوصیله قازاخیستاندا گئنیش یاییلمیش و حاضیردا ایستیفاده ادیلمکدهدیر.
- اۆچسیملی قولچا قوپوز چاغداش سازین سلفی ساییلیر.[۳]
- چوغور. علیرضا یالچینین "جنوبدا تورکمهن چاغلاری" اثرینده چوغورون ۹ تلی، ۱۵ پردهسی و گؤزل سس تمبری اوْلماسیندان سؤز آچیلیr.Ancaq چوغورون باشقا تۆرهلری قافقازدا، و ده عیراق تورکمانلاری آراسیندا دؤوروموزه قدر گلیب چاتمیشدیر. آذربایجان تاریخی موزئیینین فوندوندا ساخلانیلان ۱۹-جو عصره عایید چوغور موسیقی آلتی اۆچ قوشا سیمدن و ۲۲ پردهدن عبارتدیر. آلتین چاناغی توت آغاجیندان ییغما اۆصولو ایله حاضیرلانیر. آذربایجان تاریخی موزه ییینین فوندوندا ساخلانیلان ۱۹-جو عصره عایید چوغور موسیقی آلتی اۆچ قوشا سیمدن و ۲۲ پردهدن عبارتدیر. آلتین چاناغی توت آغاجیندان ییغما اۆصولو ایله حاضیرلانیر.[۴]
قوپوزون دیاپازونو بؤیوک اوْکتاوانین "سی" سسیندن بیرینجی اوْکتاوانین "لیا" سسینه کیمیدیر. چوغورون سس دوزومو کیچیک اوْکتاوانین "دو" سسیندن ایکینجی اوْکتاوانین "سوْل" سسینه کیمیدیر. سازین دیاپازونو بیرینجی اوْکتاوانین "دو" سسیندن ایکینجی اوْکتاوانین "سوْل" سسینه قدردیر.[۵]
ساز باشقا خالقلاردا[دَییشدیر]
تۆرکیه تورکلری سازا "باغلاما"، فارسلار - "چوغور"، لزگیلر "چونغور"، یونانلار ایسه "بوزوکی" دییرلر. تۆرکیه باغلاماسی یددیتللی سازدیر، چوغورون قوْلو سازینکیندان داها قیسا اوْلور. "بوزوکی" سؤزو یونان دیلینه تورکجهدن گلیب، "بوزوک باغلاما" ایفادهسیندن عمله گلیب. بوزوکینین ۳-۴ جوت تللری اوْلور، گیتارا و سازین قاریشیغیدیر.
تۆره لری[دَییشدیر]
آذربایجان سازی تورکدیللی خالقلار آراسیندا یاییلمیش ساز و اوْنا اوْخشار آلتلردن چالغی تکنیکسی، سسیاییمی (آکوستیکاسی) باخیمیندان دانیلماز اۆستونلوکلری ایله سچیلیر.
سازلار اؤلچولرینه، پردهلرین و سیملرین سایینا گؤره اۆچ یره بؤلونور:
- جوره ساز: ۴-۶ سیمی اوْلور، اؤلچولرینه گؤره ان کیچیک سازدیر
- قولتوق ساز: ۶-۷ سیمی اوْلور، اؤلچولرینه گؤره اوْرتا سازدیر
- آنا ساز: ۸-۹ سیمی اوْلور، ، اؤلچولرینه گؤره ان ایری سازدیر
- تاوار ساز (میدان سازی) [۶]
خالق چالغی آلتلری اوْرکسترینده سازدان عادتهن قولتوق و یا جوره سازدان سولو آلت کیمی ایستیفاده اوْلونور.
الکتروساز (الکتروباغلاما) - ۱۹۶۰´لارین سوْنونا دوغرو، باغلامانین سسینی داها چوْخ دویورماق و آنادولو روکو موسیقیسینده کوللانماق اۆچون ارکین کورای و اوْرخان گنجبای طرفیندن ایستیفاده اوْلونماغا باشلاندی. سازین قورولوشو قوروناراق ایچینه الکتروگیتارا ماقنیتلری یرلشتیریلدی.[۷]
قورولوشو[دَییشدیر]
ساز آلتی اساس اۆچ حیصّه دن عبارتدیر:
- کلله
- قوْل
- چاناق
سازین چاناغی توت آغاجینین سچمه نؤعلرینین اوْدونجاغینی اوْوماقلا، قوْلو ایسه جویز آغاجیندان حاضیرلانیر. ساز، اساساً، گیلاس یا گیلنار آغاجینین قابیغیندان حاضیرلانمیش تزهنه (میزراب) ایله سسلندیریلیر [۸]. چوْخ حاللاردا آلتین قوْلو و چاناغین یان طرفلری طبیعی سدفله بزدیلیر. اساس ساز حساب ائدیلن تاوار سازین عمومی اۇزونلوغو ۱،۲۰۰ مم، چاناغینین درینلیگی ۲۰۰ مم اوْلور.
چاناق بوتؤو اۆچ حیصّه دن و قابیرغا آدلانان دوققوز یان و آرخا حیصّه دن عبارتدیر. بۇ "قابیرغا"لار قوْل ایله چاناغی بیرلشدیرهن "کوپ" آدلی کیچیک حیصّه نین اۆزرینده ییغیلیر و سوْنرا قوْل علاوه ادیلیر. چاناغین اۆستو نازیک تاختا اۆزلوکله اؤرتولور و قوْلونا ۱۶-۱۷ پرده باغلانیلیر. بیر واختلار سیملر یۆکسک کیفیتلی پولاددان هازیرلانیب، گوموش سویونا سالینارمیش. اوْنلار هچ زامان پاسلانماز و چوْخ آز حالدا قیریلارمیش. چاناغین اۆز حیصّه سی سینه آدلانیر. سینه اۆزرینده اۆچ دلیک یرلشیر. بۇ دلیکلر سسلری گۆجلهندیرمک آماچ داشییر و رزوناتور رولونو اوْیناییر. سازین قوْل حیصّه سی چاناق حیصّه یه بچه حیصّه واسطهسیله بیرلشیر.
سازین قوْلونون کلله حیصّه سینین اۆزرینده ۸-۹ آشیخ (– سیملی موسیقی آلتلرین کللهسینده سیملرین ساریلدیغی زیوانا (بالاجا پایا، قولاق [۹]) واردیر. کلله ایله قوْلون آراسیندا کیچیک خرک (قوْل خریی)، چاناغین اۆزرینده، «سینه»نین اۆستونده بؤیوک خرک یرلشیر. چاناغین اۆزرینده، سینهنین آلت طرفینده ایسه آلت خرک یرلشیر. آلت خریی آشیقلار داراق دا آدلاندیریرلار.
قوْلون اۆزرینده بللی مسافهده یرلشهن، بیر-بیرینه برابر اوْلمایان، ۱۸–۲۶ سایدا پرده یرلشیر. پردهلر کچمیش زامانلاردا باغیرساقلاردان، حال-حاضیردا ایسه کاپرون ایپلیکدن دوزلدیلیر. پردهلرین قدیمی آدلاری [۱۰]:
سازین قوْل و سینهسی اۆزرینده آشیقلاردان باشلایاراق آلت خرهیه (داراغا) قدر سککیز و یاخود دوققوز سیم (تل) یرلشیر. آشیقلارین وظیفهسی سیملرین کؤکونو عینی سس یوکسکلیینده ساخلاماقدان عبارتدیر.
چوخ حاللاردا آذربایجان آشیقلاری سککیز و یاخود دوققوز سیملی سازدان ایستیفاده ادیرلر. سیملر چاناق اۆزرینده وضعیتینه گؤره اۆچ قروپا بؤلونور:
- آلت سیملر: ساز هاوالارینین ملودییاسی بۇ سیملرده چالیندیغی اۆچون اوْنلارا «بارماق سیملر» و یاخود «زیل سیملر» دئییلیر. بۇ سیملرین کؤکو دییشمزدیر.
- اوْرتا سیملر: مۆافیق آشیق هاواسینا اۇیغون اوْلاراق بۇ سیملرده کؤک، یعنی سس یۆکسکلیگی دییشیر. بونا گؤره ده بۇ سیملره «کؤکلنهن سیملر» و یاخود «بم سیملر» دییرلیر.
- اۆست سیملر: بۇ سیملرین کؤکلری یعنی سس یۆکسکلیگی دییشمز قالیر. سسلهنمه خۆصوصیتسینا گؤره بۇ سیملره «دم سیملر» دئییلیر.[۱۱]
ایفا طرزی[دَییشدیر]
تورک خالقلارینین سازلاری بیر بیریندن جدی فرقلنمیر. اساس فرق ایفا طرزیندهدیر: بارماق یا تزهنه (میزراب) ایله. ایرانین تورکمنیستانا یاخین بؤلگهلرینده سازی، دوتار کیمی، بارماقلا چالیرلار. دیگر بؤلگهلرده - تزهنه ایله.[۱۲] تۆرکیه تورکجهسینده سازین بارماقلا چالماق تکنیکسینا "شلپئ" یاخود "دؤومئ" دییرلر.[۱۳]
آشیق ملودییالاری اساسیندا کلاسیک موسیقی اثرلری[دَییشدیر]
- عۆذییر هاجیبیوو - سکریپکا، ویولونچل و فورتپیانو اۆچون "آشیقسایاغی" (۱۹۳۱)
- اۆزییر هاجیبیوو - کوروغلو (اوْپرا)
- فیکرت امیروو - فلیتا (قوبوی یاخود کلارنت) ایله فورتپیانو اۆچون "آشیقسایاغی"
- آقشین علیزاده - کامرا اوْرکستر و ۵-جی سیمفونییا اۆچون "آشیقسایاغی" اثری
- جهانگیر جاهانگیروو - "آشیق آلی" کانتاتاسی
- قارا قارایو - "آشیقسایاغی" سیمفونیک ترانسکریپسییاسی (۱۹۶۴)
- رشید افندیو - آشیق ملودییالاری اساسیندا ساز، فورتپیانو و زرب آلتلری اۆچون "پیسلر"
- رشید شفق - ساز، سولیست و اۇشاق خورو اۆچون "آشیق آلی بابا" ماهنیلاری
- آیدین عظیموو - ساز، تار و اۇد اۆچون "اوْزانلارین سسی" ووکال چارخلار
- سودا ایبراهیمووا - "شهیدلر" کانتاتاسی
- الناره داداشووا - ساز و خور اۆچون "مردلیینیزه عشق اوْلسون" هیمنی [۲].
فیلموقرافییا[دَییشدیر]
- آشیق السگر (فیلم، ۱۹۷۲)
- عباس و گولگز. بیرینجی گجه (فیلم، ۲۰۰۰)
- دده شمشیر (فیلم، ۲۰۰۲)
- آشیق پناه (فیلم، ۲۰۰۷)
- ساز حاقی (فیلم، ۲۰۰۷)
- تانری پاییم، تللی سازیم (فیلم، ۲۰۰۷)
- اۇستاد نفهسی. آشیق ایسفندیار (فیلم، ۲۰۰۷)
- ال یولوندا. آشیق شاکیر (فیلم، ۲۰۰۸)
- نییم وارسا سازیمدادیر (فیلم، ۲۰۰۸)
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ سوان نیشانیان - سؤزلرین سویاغاجی. چاغداش تورکچنین اتیمولوژی سؤزلوغو.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ CaaдeT AбдyллaeBa، дokTop иckyccTBoBeдeHия، пpoфeccop. Caз - HeoTъeMлeMый иHcTpyMeHT aзepбaйджaHckиx aшyroB. ЖypHaл ارث، № ۳ (۵۱)، ۲۰۱۱.
- ↑ آذربایجان قدیمی موسیقی آتلاسی - قوپوز
- ↑ آذربایجان قدیمی موسیقی آتلاسی - چوغور
- ↑ آذربایجان قدیمی موسیقیسی آتلاسی - ساز
- ↑ موسیقی و اینجه صنعت مکتبلرینین ساز ایختیصاصی اۆچون درسلیک - ساز آلتی ایله تانیشلیق
- ↑ موزیک آلتلری
- ↑ موغام انسیکلوپدییاسی - تزهنه
- ↑ افراسیاب بدلبیلی. ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی - آشیخ.
- ↑ ساز مکتبی - سازین قوْلوندا پردهلرین قدیمی آدلاری
- ↑ ساز مکتبی - سازدا سیملرین آدلاری
- ↑ Пpoфeccop MyзыkaлbHoй AkaдeMии CeaдeT AбдyллaeBa - Meлoдия из rлyбиHы BekoB.
- ↑ ارکان گولتکین، موسا کورت - سازین شلپئ چالما تکنیکسیندان اؤرنک


text:
هارپ
یۇخاری فراکانسلی فعال آورورال آراشدیرما پروقرامی (اینگیلیسجه قیساجاسی: HAARP)، آمریکا هاوا گۆجلری ، آمریکا دنیز گۆجلری، آلاسکا فیربنکس بیلیمیوردو و دیفاعی گلیشمیش آراشدیرما پروژهلر آژانسی (DARPA) طرفیندن مۆشتراکاً فاینانس ائدیلن یوْنیسفر تحقیاقات برنامهسی ایدی. "بیائیایسیستمز" شیرکتی طرفیندن طراحلیق و دۆزلمیشدیر. هدفی یوْنیسفری آنالیز ائتمک و رادیو ایرتیباطی و گۆزتیمی اۆچون یوْنیسفریک گلیشدیرمه تکنولوژیسینین پوْتانسیلینی آراشدیرماقدی. هارپ پروقرامی آلاسکاداکی قاکونا یاخینلاریندا بیر هاوا گۆجلری ساحهسینده یئرلشن هارپ آراشدیرما سایتی آدیندا بؤیوک بیر آلت-قۇطبی تاسیساتدا یئرآلیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«High_Frequency_Active_Auroral_Research_Program»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۳۰آقوْست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایسرایلین قولان تپهلری ایستیقامتیندن سورییایا گیریش پلانی اورتایا چیخیب.
آخار. آذ «یروسلیم پوست»آ ایستینادن خبر وئریر کی، سورییا سرحدینده یئرلشهن دورزی کندینین اهالیسینی قوروماق اوچون اوردو حاضرلیقلار گؤرور.
«سون ساعتلاردا دورزی ایستیقامتینده سلاحلی آتیشمالارین آکتیولشدیینی موشاهیده ائتدیک. سورییا طرفدن گلن ایستهنیلهن سلاحلی هوجومون قارشیسینین آلینماسی اوچون اوردو هوجوما کئچمهیه حاضردیر»، - دئیه اوردو سؤزچوسو رونئن مانلیس بیلدیریب.
قئید ائدک کی، سورییا ایستیقامتیندن دورزی کندینه بیر نئچه راکئت ضربهسی ائندیریلیب.
هوجوم زامانی اؤلن، یاخود یارالانانلارین اولماسی بارهده معلومات یوخدور.


text:
اونلارا باخدیقدا آجیییردیم، اورییم سیزیلداییردی. لاکین بو حال چوخ داوام ائتمیردی. چونکی بیلمیردیم بو خسته لیین نه دئمک اولدوغونو. اطرافیمدا هئچ کیمده یوخ ایدی بو جور علت. بعضا دوشونوردوم کی، بو خستهلیک، سادهجه، فیلملردهدی، یا دا معناسیز رکلامدی. گئرچک گلمیردی منه. چوخ واخت عادی کدرلی فیلمه باخیر کیمی ایزلییریک ندنسه گئرچکلری... گئتدیکجه بوزلاشیر قلبیمیز. تنهالاشیریق، بوزومتول اولور روحوموز...
اینسان ساغلام اولدوقدا اؤزونو چوخ گوجلو حساب ائدیر. هر شئیی اونودور. ائله ظن ائدیر کی، بو حال بئله ده داوام ائدجک. اونودوروق بدنیمیزین توکدن آسیلی اولدوغونو...
یاخشی دوشونمکله علاقهسی یوخدور بو اونوتقانلیغین. خستهلییه دوچار اولانلاری، یا دا هر هانسی بدبختلیین پنجهسینده اولان اینسانلاری گؤردوکده لاقید بیر حال ساریر بیزی. یعنی بیر آنلیق دوشونسک ده، قید ائتدییم کیمی، بو حال اوزون چکمیر. حتی خسته اینسانلار گؤرنده بعضیلریمیز اونون انرژیسینین بیزه یولوخاجاغیندان قورخوب عادیجه بیر گولومسهمنی اسیرگهییب آرادان چیخیریق. یاردیم سئورلیگی بئله منفعتیمیزه اویغون گلدیکده یادا سالیریق...
بایاقدان هیکل کیمی دونوب قالمیشام. بیر زامانلار رکلاملاردا گؤردویوم او سونلوق قوللارینی آچیب منه طرف آددیملاییر ایندی. من بیلمیرم نه ائتمهلییم. ییخیلیب آیاقلارینا یاردیممی دیلهمهلییهم، تسلیممی اولمالییام، یاخود میدانمی اوخومالییام؟
اوزومدن آسیلی قالان ایفادنی تانیمیرام. قلبیمدهکی سحرلر قارانلیقلاشدی بیردن-بیره. من بئینیمده مینلرله خیال، اوتوروب بوردا دوشونورهم. اوووجلاریمدا اومید قیرینتیلاری آراییرام. اوکسیژن آزالیر بئله زامانلاردا، نفس آلا بیلمیرم.
گؤز یاشلاریم آخمیر، بوخارلانیر ائله بیل...
قوللاریم بوشالیب، دیزلریم تیترییر. من نه ائدجهیم؟
منه نه اولاجاق؟ - سوالی بئینیمده رادیو جیزیرتیسی یارادیر. دوشونجهلریمین چیغیرتیسی باشیما دوشور. اورییم بولانیر. بوتون دویغولاریمی قوسوب قورتولماق ایستییرم...
اؤزومو باغریما سیخیب آغلاماق کئچیر کؤنلومن...
کیمیسه سؤیمک، گوناهلاندیرماق کئچیر ایچیمدن...
چیخیلمازلاردا ایتیرهم. منطیقیم سون نفسینی وئریر...
دئیهسن هاوادا اوکسیژن آزالیر، نفس آلا بیلمیرم
تکجه خستهلیکلره دئییل، عمومیتله، اینسان اولماغین اهمیتینه لاقیدیک. عائلهیه، سئوگییه، اینانجلاریمیزا، پرینسیپلریمیزه، قیساجا اؤزوموزه لاقیدیک. مثلاً، اطرافا باخدیقدا گؤروروک کی، فرقلی تخیله صاحب، اؤزونه مخصوص دوشونجهیه صاحب، اصل اینسانلیغا صاحب آداملار آزدیر. او قدر آزدیر کی، بیز اونلاردان بیری ایله قارشیلاشاندا توتقو ایله باغلانیریق اونا. اما سونرا اونون اینسانلیغی بیزیم اینسان"سیز"لیغیمیزا اوستون گلیر. اینسانلیق ایستسک ده، اونو قبول ائده، درک ائده و ان اساسی سئوه بیلمیریک.
ایستییریک اؤز جیزماقارالاریمیزلا او اینسانلیغین اوستوندن خط چکک. چونکی اونون اینسانلیغینا بولاشماق بیزه خییر ائتمیر. ضعیف ایرادهمیز، کیرلی نفسیمیز قالیب گلمک ایستییر. ساریلماق یئرینه، بیزه لازیم اولمایان کؤلگهلرله سئویشیریک سادیستجه. داها نلر ائدیریک، نلر...
اینسان اولماغین فلسفهسینی درک ائتمهیه چالیشدیقجا بوغولورام چوخ واخت. آنیدن مناسیزلاشیر یاشاماق و یاشاتماق...
یاشاماقمی اؤنملیدیر، یاشاتماقمی؟ بیلمیرم...
بیلمک ایسته میرم…
بعضا، سادهجه، یاشاماق اؤنملی گلیر منه، هر شئیه رغما یاشاماق. وحشیجه، نفسیمین طلب ائتدیی کیمی یاشاماق. سهولریمی قوجاقلاییب. اونلارلا فخر ائدیب یاشاماق. دوغرو کیمی بیزه گؤستریلن هر شئیه گولوب کئچمک، اؤز دوغرولاریمی تاپیب وحشیجه یاشاماق…
اما بو بیر مدت داوام ائدیر. من دئیهسن چوخ حساس اینسانام. اکثریت کیمی یاشایا بیلمیرم. اینانجلاریم، دوغرولاریم، پرینسیپلریم وار. من بونلاردان ال چکیب وحشیلییه آلوده اولدوغومدا بئله چوخ داوام ائده بیلمیرم. نه ائدیریکسه-ائدک، اگر داخیلیمیزده مرحمت حسی وارسا، سهوی دوزدن آییرماغی باجاریریقسا، بوندان ال چکیب یاشایا بیلمریک.
بعضا ایسه تانری ایله گؤروشمک و «نیه من؟» سوالینی وئرمک کئچیر کؤنلومدن…
تانریم نیه منی سئچدین آخی؟..
یعنی بیلمیرم من سنین سئودیین، یوخسا نیفرت ائتدیین بندنم؟ منی جزالاندیردینمی؟ یوخسا گؤزل موکافات اوچون سیناغامی چکیرسن؟ بیلمیرم…
هر بدبختلییه دوچار اولان اینسان کیمی بونا لاییق اولمادیغیمی دوشونور و عصیان ائدیرهم.
بو جور دوشونجه یاغموروندا بوغولورام. دیزلریمین اوستونه چؤکور روحوم. سارسیلیرام. یاشاماق ایستییردیم. ساده آرزولاریم واردی، ساده سئوینجلریم… مورککب حیات تاریخچم…
بو معناسیز خسته لیین منی آددیمباآددیم ایزلدیینی بیلسیدیم، داها سرعتله یاشایاردیم… هه، واللاه یاشایاردیم…
ندنسه اینسان اوغلو اونا وئریلن زامانین هامیسینی یاشایاجاغینی خیال ائدیر. اؤلوم کیمی بؤیوک گئرچکلیگی هامیمیز آز دوشونوروک. هر گون صاباحا گؤزلریمیزی آچدیقدا نلر ائدجییمیزی پلانلاییریق. بعضا ایسه کیمهسه پیسلیک ائتمیی پلانلاییریق. اؤلجک کیمی یاشاماغین لازیملی اولدوغونو اونودوروق. من ایستییرم کی، حیاتیمی لاپ باشدان سیزه دانیشیم. بیلمیرم بو حیات حکایهسی سیزده نئجه تصورات یاراداجاق. آنجاق من بونلاری آرتیق ایچیمده ساخلاماق ایسته میرم. گؤرون نئچه میلیونسونوز. هرهنیز بیر نئچه دقیقه منی دینلهیه بیلرسینیز، منجه. یا دا دینلهمهیه…


text:
21 آذره بیر اؤتهری باخیش
ای بیزی یوخدان یارادان تانریمیز* سن بیزه لطفونله عنایت ائیله
بیزلری دوزگون یولا، دوز ایشلره * قدرت ذاتینله هدایت ائیله
وئر بیزه توفیق که تحصیل ائده ک * علم و ادبله بیزه زینت ائله
خدمت ائده ک بیز آنا میز یوردونا * سن ده اونو حفظ و حیمایت ائله
پاک فکیر، آیدین اوره ک ساغ بدن * بیزلره شانینله کرامت ائله *
(*فیرقه اوخوللاریندا سحر چاغیلاری صف باشیندا اوخونان شعر)
21 آذر بیزه ایکی تاریخی اولقونو خاطیرلادیر؛ 1324-ونجو ایلین 21 آذر بایرامی، 1325-ینجی 21 آذر یاسی. او یئردن کی بو ایکی تاریخی اولای اولوسلار آراسیندا ایکینجی ساواشین سیراسیندا اوز وئرمیشدیر؛ او دؤنهیه اؤتری اولاراق باخماغیمیز گرهکلی دیر.
هیتلئر ایکینجی ساواشی آرتیق نفوذ قازانیب آرتیق بازارلار الده ائتمهسی اوچون باشلامیشدیر؛ یئنی آلمان فاشیستلری سؤموروگهچیلیگینی اورتایا قویماق ایستهییردیر.
دونیادا گئدهن ایکی ایدولوژینین ساواشی پیلانلانمیشدیر. ایراندا یئنی ایدولوژی لر اوزره، بؤلگهده خاقانلیق ائدن سوسیالیستلیگه قارشی پهلوی خاقانلیغی ایرانین یییه اولدوغو دوروملارینا باخاراق (ایستیراتئژیک، بؤلگهسل و سیاسال وارلیغی اوچون) بللی اؤلکهلر وریندن ایراندا گئدهن آیدینلارین دوشونجهسینه قارشی یؤنهلیک تاختا چیخمیشدیر. بو اوزدن ساوئت بیرلیگینین (اتحاد جماهیر شوروی) کومونیست اولدوغونا گؤره ایراندا اورتایا چیخان گوج قایناقلاری وریندن بیر چلیشکی و چَکیش برکیشله اوزلهشدیکلرینه گؤره، او دؤنهنین تاریخی تحریفلرله اوزلهشمیشدیر.
1320 ده موتتفیقلر ایرانا گیریب ریضا پهلوینی شاهلیق تاختیندان قالدیریب اوغلو محمد ریضانی اونون یئرینه قویدوقدان سونرا، ریضا خانی موریس آداسینا سورگون ائدیرلر. بو سورگون ائتمهنی اینجهلهدیگیمیزده بیر سیرا دوغرو قانیتلارلا راستلاشیریق. بو مؤهره دهییشمه بیرتَهَر ایراندا گئدن ریضا خان رئفومچولوغونا قارشی سون 20 ایلین ایچهریسینده اوپوزیسیون گوجلرین یارانماسین تمل ندهن اولاراق، نظرده توتا بیلهریک. تک اولوس- تک دؤولت آماجینا ال تاپماق اوزره چالیشان ریضا خان دؤنهمینده گلیشمهلرین بیر-بیر اینجهلهنمهلری، او گلیشمهلرین آنلاماغی اوچون تام فایدالی بیر یؤنتهم اولا بیلهر.
آذربایجان تاریخی سورهج ایچینده یاشایاراق ایکی بؤیوک دهییشیم و توپلومسال قالخینمانی یاشامیش کیمی بیر تاریخی تجروبهدن قایناقلاناراق یئنه ایران سهوییهسینده ایلک موترقی سؤیلهییشلره ایمضا آتیردی. مشروطه حرکاتی و اونون دالی سیرا " نهضت آزادیستان" دئموکراتلاری ترپهنیشلریندن تام اولاراق یارارلاناراق تام بیلینجلی بیر حرکتین گلیشمهسی اوچون اؤن پیلانلاری تؤکمهگه باشلامیشدیرلار. بو اوزدن آذربایجان آیدینلاری بؤلگهده وار اولان سؤیلهمین بومیلهشمیش وئرژنین اورتایا قویماق اوچون ایراندا گئدهن حرکتلری اینجهلهیهرک سون گلیشمهلرینده اؤز وارلیقلارینی قوروماغا جان آتماغا باشلامیشدیرلار.
او دؤنهنین کولتورهل و توپلومسال فضاسینین اینجهلهمهسی چوخ اؤنملی و دیققت ائدیلمهلی دیر. ایراندا اولوس- دؤولت دارتیشمالاری سیراسیندا یئنی ائلیناسیون و آسئمیلاسیون تام گوجویله ایشه باشلامیشدیر. بو سورهجین تمل قونومو قطعیتله آذربایجانین اولدوغونو ادعا ائده بیلهریک. آذربایجانین بیر چوخ آیدینی و قلم یییهسی اولانلار توتوقلانیب دوستاق اولورلار. آذربایجان و باشدا اولان تبریزه باشقا گؤزلوکله باخینیلیر. آذربایجانین اولوسونون هرآن پارتلاییشی آشاغیدا گَتیردیگیم بیر نئچه اؤرنهک سیراسیندا گؤزلهنیلیر:
" فرهنگستان ایران " ریضا خانین دستورویلا، بوتون اؤزگه سؤزلری آریایی لهشدیرمهک آماجیلا قورولور.
جوغرافیا کومیسیونو " محمد علی فروغی و وثوق الدوله" کیمی شخصلرین سوروملولوغو ایله بوتون یئرلی و اؤزهل آدلاری چئویریب دهییشمهگه باشلاییرلار. بوتون شهرلرین، کندلرین، داغلارین، چایلارین اؤزهت اولاراق هر هانسی گؤرونوم کی آذربایجان و تورکلرین وارلیقلارینین گؤستهرگهسی اولموش اولسایدی تاریخی آنلاییشینا باخمایاراق فارسجایا چئویریلمهگه باشلانیلیر.
"محسنی" ریضا خانین کولتور باخانلیغینین باشقانی بئله ایفاده ائدیر:
"هر کیمسه تورکجه دانیشیرسا، بیلهسین ائششهک نوختاسیلا آخورا باغلایین."
عبدالله مستوفی آذربایجان ایالتینین باش ناظیری دئییر:
آذربایجانلیلار تورکدورلر، یونجا یئییب مشروطه آلدیلار؛ ایندیسه سامان یئییب ایرانی آباد ائدهرلر"
سئید جعفر جوادزاده خلخالی یا سئید جعفر پیشه وری، ریضا خانین گئتمهسیله اؤزگور اولوب قلمیله موباریزهسینه داوام ائتدیریر. "حزب توده"-نین 53 نفرلیک باش یؤنهتیجیلریله دوستاق اولان چاغلاریندا ایلگیلهندیگینه گؤره و اؤز خالقیندان اولان آنلاییشینا گؤره توده حیزبیله دئییل آذربایجان دئموکرات فداییلری اؤرگوتونده چالیشیر. فدایی آدینی و موباریزه سیمگهلرینی ستارخان حرکاتیندان آلاراق بو حرکاتی یئنیدن دیریلتمهگه باشلاییب شهریورین 12-سی آذربایجان دئموکرات فیرقهسینی تشکیل ائدیر. فیرقهنین قورولماسیلا بیرگه توده حیزبی بوتون قوروملارینی آذربایجاندا قاپادیر. بیر هفته شهریورین 12-سیندن سونرا 19 شهریور 1324 ده تبریزین "شیر و خورشید" سالونوندا دانیشیب فیرقهنین اساسلارینی تاساریلاییب اونون قورونولماسینی ایستهییر. بئلهجه بو قونولارا توخونور:
1- آذربایجانین فئدئرالیغینی قورویوب دونیا سهوییهسینده تانیملاماغی
2-ایالتی و ولایتی انجمنلرین تشکیل ائدیلمهسی
3- آذربایجانین آباد ائدیلمهسینه چابا گؤسترمهک
4- دؤولت سهوییهسینده ساتقین امهکچیلر (کارمند) ایله قارشیلاشماق
5- میللی بودجهنین تنظیم ائدیلمهسی
6-میللی قوشونون تشکیل ائدیلمهسی
7- گئنل ائیتیم سیستئمینین موفته اولاراق ایشه باشلاماسی و آذربایجان تورکجهسینین اجباری اولماسی و بیلیم یوردونون تیکیلمهسی
8- صنعت و تیجارتین آذربایجاندا گئنیشلنمهسی
9- یاسالار چرچیوهسینده اکینچیلر و یئر یییهلری آراسیندا چاتیشمازلیقلار و ایختیلافلارین چؤزولمهسی
10- یول دوزهلدیب وار اولان یوللاری دا تعمیر ائدیب اونلارین توسیعهسی
11- یییهلری قاچاق اولان یئرلری اکینچیلر آراسیندا بؤلونمهسی و اکینچیلیک بانکینین گوجلهندیریلمهسی
12- ایشسیزلیک ایله موباریزه
سئید جعفر پیشهورینین مرامنامهسی تئهراندا قبول اولونماییر؛ سرتیب درخشی آذربایجانین لشکر 3 باشقانی سیلاحسیزلانما فرمانینی (دستور خلع سلاح) آذربایجان اوردوسونا صادیر ائدیر. 1324 آذرین ییرمی بیری آذربایجانین میللی حؤکومهتی بیر فئدرالیته سیستئمینه دایاناراق تئشکیل ائدیلیر.
بیر ایل ایچهریسینده یئنیدن آذربایجان نفس چکیب اوزه گولمهگه باشلاییر. میللی حؤکومت تام گوجویله بیر چوخ بؤیوک باشاریلارا ایمضا آتماغا باشلاییر:
1- خیاوانلار آسفالت اولوب یئنی خیاوانلار دوزهلیر
2- تبریزده باغ و یاشیل آلانلار تیکیلمهگه باشلانیلیر بو ایشله خالقین آراسیندا ایشسیزلیک اورانیدا دوشمهگه باشلاییر
3- خالق ایچینده گوندهلیک یئییلهن ارزاقین دهیری یئندیریلیر (باهالیقلا موباریزه)
4- سو یئتیرمه سیستئمی دوزنلهنیر
5- گئنل بهداشتا اؤزهن گؤستهریلیب خسته خانالار و درمانخانالار ایجاد اولونور
6- ساوادسیزلیق لا موباریزه ائدیلیر؛ آذربایجان تورکجهسی رسمی دیل سئچیلیر، تبریزده اوچ فاکولته ایشه باشلاییر: اکینچیلیک، طیب، ائیتیم و اؤیرهتیم
7- ایلک اولاراق قادینلارا سس وئرمه حاققی وئریلیب اونلاریدا توپلومسال ایشلرده گئنیش شکیلده ایشتیراک ائتدیریرلر
8- ایشچیلرین دوروملاری یاخشیلاشیر
9- ایلک اولاراق بیر حالدا تیاترو و سیناما ایشه باشلاییر کی ایشچیلر ده بئلنچی یئرلره یول تاپا بیلیرلر
10- ایلک اولاراق فیرقه رادیوسو ایشه باشلاییر و خالق رادیو دالغالاریلا آرازین سینیرلارینی اینتیزاعی اولاراق آشا بیلیب موغاماتی سئوه سئوه دویورلار
11- ایشچیلر بیمه اولورلار
و...
آذربایجان خالقی اؤ موقددراتینی اؤزو تعیین ائتمهک حاققینی قولانماق ایستهییردی. ان موترققی ایشلریندن بیریسی آذربایجان کوردلر، ائرمنیلر و آسورو لاری کیمی قئیر تورک ائتنیکلرینی ده یییهلهنهرک اونلارا دا ائتنیک حاقلارینی وئرمیشدیر. آنجاق مرکزی دؤولت بو گلیشمهلره ساخلاشا بیلمهدی؛ قوام ایله ایستالین ال آلتی آل وئرلرائلهدیرلر. ایران – ساوئت آراسیندا نفتی موقاویله باغلاندی. تام آنلامیدا دئسهک آذربایجان سویوق ساواشین قوربانی اولدو. آذربایجانین ایچهریسینده جاسوسلار شبکهسی تشکیل وئریلیب میللی حؤکومت اؤز ایچهریسیندن چؤکدورولمهیه یؤنهلدی. بیر ایل عؤمور ائدهن آذربایجان میللی حؤکومتی آمریکالی ژئنرال " شوارتسکوپف"-ون نیظامی پیلانیلا مرکز اوردونون سیلاحلیلارینین هوجومو اساسیندا داغیلیب بئلهلیکله 1325-ینجی ایلین آذر آیینین 21 فاجیعهسی یاشانیلدی.2500 نفردن چوخ آذربایجانین آیدین ضیالیسی موحاکیمهسیز آسیلدی. 20 میندن چوخو اوزون موددتلی حبسه محکوم اولوندو او جوملهدن صفرخان قهرمانیان 32 ایل دوستاقلاناراق آذربایجان خالقینین دیرهنیش سیمگهسینه چئوریلدی. 70 مین نفردن آرتیق سورگونده یاشاماغا معروض قالیب اؤز دوغما یوردلارندا دیدهرگین دوشدولهر. آذرین 26-سی بوتون تورکجه کیتابلار توپلانیلیب اودا چهکیلدی و بو ایشلریله اؤز ایچ چیرکینلیکلرین تام آنلامیندا گؤستهرمهگه باشلادیرلار.
بوتون بو اویلایلارا باخمایاراق بیله فیرقهنین ایدولوژیک موخالیفلریده آذربایجاندا گئدن گلیشمهلری دانا بیلمهییب اؤز حئیرتلرینی هئچ واخت گیزلهده بیلمهدیرلر.
غلام حوسئین ساعدی یازیر: " .... کلاس چهارم ابتدایی قصه ماکسیم گورکی توی کتاب ما بود، قصه چخوف توی کتاب ما بود، مثال های ترکی و شعر صابر، شعر میرزا علی معجز ... همه اینها توی کتاب ما بود و در آن دوره از تحصیل من کیف می کردم که آدم هستم و این چیزها را می خوانم ."
سونوندا بو ایکی باشلی گونو، بوتون آزاده اینسانلارا هم قوتلو اولسون دئییب همده باش ساغلیغی وئریرهم. کئشکه بیزلره شهیدلریمیزین یوللارینین دوغرو داوامچیسی اولا بیلهک.
آرتیرمالی بو کی سئید جعفر پیشهوری 1326-جی ایلین تیر آیینین 20 سی بیر ساختا تصادوف اولاییندا دونیاسین دهییشدی. ایندیسه باکینین فخری مزارلیغیندا دینجهلمهکدهدیر. یولو گئدرلی اولسون.
قایناقلار:
گذشته چراغ راه آینده است
پیشه وری ، آخرین سنگر آزادی
آذربایجان دئموکرات فیرقه سی
شهریورین اون ایکیسی
پیشهورینین خاطیرهلری
آژیز و آذربایجان درگیسی
از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات اذربایجان
از تخلیه تبریز تا مرگ پیشهوری
ایران بین دو انقلاب
-
- ۹۳/۰۹/۲۱


text:
دوقتور محمت آلپارسلان کیچیک
کؤچورن: وحید نریمان
هر شئیین بیر روحو/ ایهسی اولدوغو اینانجی، عنعنوی تورک دینینه اورتاق بیر اینانجدیر. بو اینانج چرچیوهسینده ده تورکلرده یئر-سوب، آتالار و اؤلوم کولتو کیمی موختلیف دینی تؤرنلر یارانمیشدیر. عنعوی تورک دینینه منسوب تورکلرین روح آنلاییشیندا دوالیزم گؤرولمکده و بو دوالیزم (یاخشی-یامان ساواشی) میفولوژیسینده ده یئر آلیب. یاخشی-یامان شکلینده تصووور ائدیلن روحلار، دیشی/ آنا و کیشییه خاص/ آتا فورماسیندا دا تصویر ائدیلمیشلر. آتا روحلار، یارادیجی و دؤیوشچو روحلار اولاراق


text:
تبریز تراکتورقاییرما شیرکتی «تراختور» فوتبول کومانداسینین ناصر شفقه بوراخیلدیغی بارهده یاییلان خبرلرین دوغرو اولمادیغینی آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، شیرکت ناصر شفقین «تراختور» کلوبونون صاحبی اولدوغونا دایر ادعالاری مطبوعاتدا یئر آلدیقدان سونرا معلوماتی تکزیب ائدن بیاناتلا چیخیش ائدیب.
«بعضی کوتلوی اینفورماسییا واسطهلری و سوسیال شبکهلرده «تراختور» کلوبونون جناب ناصر شفقه وئریلدیی و بو بارهده فوتبال لیقا تشکیلاتینین کلوبا گؤندردیی مکتوب بارده معلومات یاییلیب. بو خبر کماندا طرفدارلارینین بیر چوخونون ناراحاتلیغینا سبب اولوب. هر کسین دقتینه چاتدیریریق کی، «تراختور» کلوبو تراکتورقاییرما شیرکتینه عاییددیر و هئچ بیر فیزیکی و یا حقوقی شخصین ایختیارینا وئریلمهییب. بو بارهده اولان ادعالارین هامیسی قانونسوزدور و هئچ بیر حقوقی اساسی یوخدور»، - دئیه بیاناتدا قید اولونوب.
خاطیرلاداق کی، اؤتن هفته ایران فوتبول فدراسییاسی تبریز کلوبونا مکتوب یازاراق، ایسلام انقلابی کئشیکچیلر کورپوسونون عضوو ناصر شفقی کلوبون صاحبی کیمی تقدیم ائدیب. مکتوب «تسنیم» خبر آگنتلیینده درج اولونموشدو.
حاضیردا جدی مالییه سیخینتیسی و یئنی اویونچو ترانسفری قاداغاسی ایله اوزلشن کلوب بیر چوخ بحرانلا سیناغا چکیلیر. حادثهلر کماندا طرفدارلارینین خصوصی نیگارانلیغینا سبب اولوب.


text:
آشیق جونون
گونلرین بیرینده کوراوغلو یئنه ده قیراتی مینیب گدیگی کسمیشدی.
بیر ده باخدی کی، بودو بیر کاروان گلیر. کوراوغلو گؤزلهدی، ائله کی،
کاروان گلیب چاتدی، بیر نره چکیب آتی داغدان آشاغییا بوراخدی. کاروانداکی
آداملار ال-آیاق آچانا کیمی کوراوغلو اونلارین باشینین اوستونو آلدی.
دئییرلر کوراوغلو هر کاروانی سویوب داغیتمازدی. قاباقجا اونلاردان
باج ایستردی. بو کاروانین دا قاباغینی کسیب باج ایستهدی. بأزیرگانباشی اونو
تک گؤروب سؤزلرینه فیکیر وئرمهدی. ایستهدی کی، کاروانی چکسین. او بیلمیردی
کی، بو آدام آدی دیللرده داستان اولان قوچ کوراوغلودور. قان ووردو
کوراوغلونون بِینینه. دلی کوراوغلو یئنه جوشدو. اوّل میصری قیلینجا ال
آتماق ایستهدی. سونرا لعنت شیطانا دئییب اوچ تئللی سازی دؤشونه باسیب،
گؤرک نه دئدی:
گل سنه سؤیلهییم، بأزیرگانباشی،
گلمیشم من سندن باج آلام، گئدم!
داغیدام قفلهنی، تؤکم مالینی،
گلمیشم من سندن اؤج آلام، گئدم!
پولاد شِش پرینن ازم باشینی،
آخیدام گؤزونون قاننی یاشینی،
جیداییلن اؤلچم آل قوماشینی،
ناغدین دا اولماسا، وئج آلام، گئدم!
کوراوغلویام، سرت قایادان آتیللام،
هاردا داوا اولسا اوردا تاپیللام،
آج قورد کیمی جوملهنیزه تپیللم،
اورتادان اولمازسا، اوج آلام، گئدم!
بأزیرگانباشی بونون کوراوغلو اولماغینا عینانمادی. او ائشیتمیشدی کی،
کوراوغلونون یئددی مین یئددی یوز یئتمیش یئددی دلیسی وار کی، اونلار دوشمن
گؤرنده، شیره، پلنگه دؤنورلر. ایندی اونو گؤروب کوراوغلو اولدوغونا
اینانمادی، باج وئرمک ایستهمهدی. آتینی سوروب یولا دوزلمک ایستهییردی
کی، کوراوغلو آلدی باشینین اوستونو، گؤرک نه دئدی:
آلمامیش آل قوماشینی،
بوراخمارام سنی بوردان!
ایچیب دویمامیش قانینی،
بوراخمارام سنی بوردان!
توتوبسان یوکونو اوجا،
سنسن تاجیرباشی خوجا.
ماتاهینی سویمایینجا
بوراخمارام سنی بوردان!
مئیداندا شِش پر آتمامیش،
قوللارین دالدا چاتمامیش،
قیرات دؤشونه قاتمامیش،
بوراخمارام سنی بوردان!
هارادان توتدون سوراغی،
آل ائیلهدین قاننی یاغی،
سیننه چکمهمیش داغی،
بوراخمارام سنی بوردان!
قوچ کوراوغلو ایستر خراج،
ایگیدسنسه گیر، مئیدان آچ.
مالینی ائیلهرم تاراج،
بوراخمارام سنی بوردان!
کوراوغلو سازلا دئدیگی کیمی سؤزده ده دئدی:
– بأزیرگانباشی! من سنینله داوا ائلهمک ایستمیردیم. ایندی کی، باج
وئرمهدین، اؤز خوشونلا داوا-دالاشسیز کاروانی چنلیبئله چک! یوخسا
زورلا آپاراجاغام.
بأزیرگانباشی اؤزونو ائله گؤستردی کی، گویا راضیدی، کاروانی چنلیبئله
چکیر. عامّا حیله یولو ایله گؤز آلتی اؤز یاراخلی-یاساقلی آداملارینا هیم
ائلهدی کی، کوراوغلونو وورسونلار. یاراقلی تاجیرلر کوراوغلویا هوجوم ائلهدیلر.
ائله بیل کی، بئش-اون دنه سیچان بیر قیزمیش کرگدانی اؤلدورمک
ایستهییردی. بو قاباقجا کوراوغلویا گولمهلی گلدی. سونرا بوینونون قاتقات
دوران اتی قیزاردی. کوراوغلو آشدی، داشدی، آسلان کیمی جوشدو، قاپلان کیمی
قئیظه گلدی. میصری قیلینجی چکدی، ترلان کیمی قیراتین بئلینه یاتیب مئیدانا
تپیلدی. ساغدان ووردو سولدان چیخدی، سولدان ووردو ساغدان چیخدی،
تاجیرلری خورد-خشیل ائلهدی. باخدیلار کی، یوخ بو زارافات ائلهمهلی آدام
دئییل، سلاحلارینی تؤکوب دایاندیلار. کوراوغلو هامیسینی قیراتین دؤشونه
قاتیب چنلیبئله گتیردی. دلیلر قاباغا چیخدی. ماللاری یئره دوشوردولر،
یئربهیئر ائلهمهیه باشلادیلار. کوراوغلو باخدی کی، تایلارین ایچینده بیر
بؤیوک دمیر صاندیق وار. فیکیرلشدی بو یقین قیزیل-گوموشدی. ایشاره ائلهدی
ساندیغی آچدیلار. نه چیخسا یاخشیدی. باخدیلار کی، ساندیغین ایچینده ساچی چیینینده
بیر آدام اوزانیب. کوراوغلو قالدی مهطّل کی، بو نه سیرّدی؟ دؤندو
بأزیرگانباشی طرفه کی، اوندان سوروشسون، گؤردو بأزیرگانباشی مئییت کیمی
تیر-تاپ اوزانیب یئره. یانینا یویوردو، گؤردو خئییر ها... دونن اؤلوبسن،
بو گون! بأزیرگانباشی قوپ-قورو قورویوب. دلیلردن بیریسی دئدی کی، بس
سن ساندیغی آچاندا او اؤزوندن گئتدی. سودان-زاددان تؤکدولر، کیشی بیر آز
اؤزونه گلدی. کوراوغلو سوروشدو: “بو نه سیرّدی؟”.
بأزیرگانباشی دئدی:
– کوراوغلو، ایندی کی، بئله اولدو، دوزونو دئیهجهیم. بو منیم آشیغیمدی.
آدی دا آشیق جونوندو. بو او قدر آیاغی یونگول، خئییر برکتلی
آدامدی کی، منیم یانیما گلندن بری مال-دؤولتیم حدّینی آشیب.
سن بیزه هوجوم ائلیینده من هاوانی بولوت گؤروب اونو صاندیقدا گیزلتدیم
کی، بلکه مالیم، دؤولتیم گئتسه ده، او قالسین.
کوراوغلو فیکره گئتدی. بیر طرفدن آشیق جونونو اؤز یانیندا ساخلاماق
ایستهییردی، بیر طرفدن اونو بأزیرگانباشینین الیندن زورلا آلماق
ایستمیردی. بیر ده باشینی یوخاری قالدیراندا آشیق جونونو قاباغیندا دیز
چؤکموش گؤردو.
آشیق جونون دئدی:
– قوچ کوراوغلو، گؤزوم، کؤنلوم سنی توتوب. عومرومون آخیریناجان
سنه قوللوق ائدهجم.
آشیق جونون او گوندن کوراوغلونون یانیندا قالدی. عومرونون لاپ
آخیر گونونهجن اونون آشیغی اولدو.
دئییرلر کی، آشیق جونون همیشه شهرلری، کندلری، اوبالاری، اویماقلاری
گزیب دولاناردی، هاردا بیر ایگید، نجیب، آنا سودو اممیش اوغلان گؤرسه
گلیب کوراوغلویا خبر وئرردی. کوراوغلو دا اونلاری اؤز دستهسینه گتیردردی.


text:
آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئو ایران ایسلام رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی حسن روحانییه باش ساغلیغی مکتوبو عنوانلاییب.
آخار. آذ مکتوبون متنینی تقدیم ائدیر:
«حؤرمتلی جناب پرزیدنت،
اؤلکهنیزین غربینده باش وئرمیش گوجلو زلزهله نتیجهسینده چوخ سایلی اینسان تلفاتی و داغینتیلار بارهده خبر منی اولدوقجا کدرلندیردی.
بو فاجعه ایله علاقدار سیزه، هلاک اولانلارین عائلهلرینه و یاخینلارینا، بوتون ایران خالقینا اؤز آدیمدان و آذربایجان خالقی آدیندان درین حوزنله باش ساغلیغی وئریر، یارالانانلارا و خسارت آلانلارا شفا دیلییر، طبیعی فلاکتین نتیجهلرینین تئزلیکله آرادان قالدیریلماسینی آرزولاییرام.
الله رحمت ائلسین!»


text:
میللت وکیلی قنیره پاشایئوا بنین پارلامئنتینین صدری آدرین هونگبجی ایله گؤروشوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، قنیره پاشایئوا گؤروش زامانی آذربایجانین آفریکا اؤلکهلری ایله دوستلوغون و امکداشلیغین اینکیشافینا اؤنم وئردیینی خاطیرلادیب.
ق. پاشایئوا ایسپیکره ارمنیستانین ایشغال ائتدیی آذربایجان تورپاقلاریندا تؤرتدیی واندالیزم آکتلاری، ۱ میلیون آذربایجانلینین ارمنیستانین ایشغالی نتیجهسینده اؤز یورد-یووالاریندان قاچقین و مجبوری کؤچکون دوشمهسی، بیر نئچه گون اول ایشغالچی ارمنیستان اوردوسونون قتله یئتیردیی بالاجا زهرا بارهسینده اطرافلی معلوماتلار وئریب:
«عدالتین یانیندا اولان هئچ بیر کس ارمنیستانین تؤرتدیی واندالیزم آکتلارینا، کؤرپه اوشاقلاری قتله یئتیرمهسینه، یوز مینلرله آذربایجانلینین ارمنیستان طرفیندن پوزولماقدا داوام ائدن فوندامنتال اینسان حاقلارینا لاقید، سئیرچی قالمامالی و بونا قارشی اؤز اعتراض سسینی بین الخالق تشکیلاتلاردا داها یوکسک سسله سؤیلهمهلیدیر و آذربایجان خالقی بنیندن هر زامان بونو گؤزلییر».
بنین پارلامنتینین صدری آدرین هوونقبجی ده اؤلکهسینین آذربایجانلا دوستلوغون اینکیشافیندا ماراقلی اولدوغونو و بونا اؤنم وئردیکلرینی دئیرک، امکداشلیغین داها دا گنیشلهنمهسینین اؤنمینی وورغولاییب.


text:
یولپرسین وئردیگی بیلگیلره گؤره، بو کیتابدا درگز شهرینین تانیتیمی، خالق شعری اولوب او بؤلگهنین یئرل آغزییلا تورکجه دؤنم دؤنم شعری، تورکجه اونلو یاریار خالق شعری، خالق شعری اولوپ او بؤلگهنین یئرل آغزییلا تورکجه دایی قیزی شعری، استاد محمد عرب خدرینین اون بیر هئجهلی قوشما اولاراق یازیلمیش “الله اکبره سلام ” پوئماسی (منظومهسی) ( استاد شهریارین حیدربابایا سلام منظومهسیندن ائتکیلهنهرک اؤزو خوراساندا یاشایان تورکلرین آغزییلا باشقا بیر شاه اثر یاراتمیش) یئر آلماقدادیر.
خوراساندا تورکجه “درگز یاریار” شئعر کیتابی یاییملاندی
درگز یاریار آدلی دیرلی شئعر کیتابی، یئتهنکلی شاعیر استاد محمد عرب خدری طرفیندن توپلانیپ کیتابین ایچینده خوراسانداکی تورکلرین شیفاهی ادبیاتیندان اوخوجولار اوچون یارارلی بیلگیلر ساغلاماقدادیر.


text:
روسییایا قارشی واشینگتنون یئنی سانکسییالاری آمریکا شیرکتلرینه فایدا وئرهرک، آوروپانین انرژی تهلوکسیزلیینه پروبلملر یارادا بیلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلر مونهن تهلوکسیزلیک کنفرانسینین صدری وولفانق ایشینگرین «وول ایستریت ژورنال» قزئتینده درج ائدیلن مقالهسینده یئر آلیب.
«روسییایا قارشی آمریکا یئنی سانکسییالاری قبول ائتمهملیدیر. بئله کی، بو سانکسییالار اؤز هدفینه چاتمایاجاق. اگر آمریکانین یئنی سانکسییالارینا باخساق، اونون آوروپانین انرژی سکتورونا تهدید یاراداجاغینی گؤرریک. بو ایسه آمریکانین آوروپا ایله مناسیبتلرینه ضرر وورا بیلر.
«شیمال آخینی-۲» لاییحهسینین تالعی واشینگتندا یوخ، آوروپادا حل ائدیلمهلیدیر. اونا گؤره کی، بو، آوروپانین ایشیدیر»، – مقالهده بیلدیریلیب.


text:
کن فیلم فستیوالیندا قیزیل پالما موکافاتینی، ژاپون یؤنتمن هیروکازو کورئیدا قازاندی
فرانسانین کن شهرینده 9 میده باشلایان فستیوالین باغلانیش پروقرامی و موکافات مراسیمی فستیوال ساراییندا کئچیریلیب
71ینجیسی کئچیریلن کن فیلم فستیوالیندا قیزیل پالما موکافاتینی، ژاپون یؤنتمن هیروکازو کورئیدا-نین یؤنتدیگی " Manbiki Kazoku " (بیر عائله ایشی) آدلی فیلم قازاندی.
فرانسانین کن شهرینده 9 میده باشلایان فستیوالین باغلانیش پروقرامی و موکافات مراسیمی فستیوال ساراییندا کئچیریلیب.
ان یاخشی فیلمه وئریلن "قیزیل پالما" موکافاتینا ژاپون یؤنتمن هیروکازو کوره-ادانین یؤنتدیگی " Manbiki Kazoku " (بیر عائله ایشی) فیلمی لاییق گؤرولوب.
فستیوالدا، ان یاخشی قادین اویونچو موکافاتی، قازاخ یؤنتمن سئرگئی دوورتسئووی-ون یؤنتدیگی" Ayka" فیلمیندکی رولویلا سامال یئسلیامووایا وئریلرکن، ان یاخشی کیشی آکتور موکافاتینین صاحبی " Dogman " فیلمیندکی رولو ایله ایتالیان آکتور مارسللو فونت اولدو.
موکافات مراسیمینده صحنهیه چیخان ایتالیالی آکتور آسیا آرژنتو، 1997-جی ایلده آمریکالی یاپیمچی Harvey Weinstein طرفیندن فستیوال زامانی تجاووزه معروض قالدیغینی سؤیلهیهرک،
"آرانیزدا قادینلارا قارشی یاراشیقسیز عمللر گؤرموش اولانلار وار و کیملر اولدوغونو بیلیریک. بونون جزاسیز قالماسینا یول وئرمیجگیک." دئیه دانیشدی.
ژوری اؤزل موکافاتینا لاییق گؤرولن لبنانلی یؤنتمن Nadine Labaki، موکافاتینی فیلمین چکیلیشلری زامانی قارشیلاشدیغی کوچه اوشاقلارینا و قاچقینلارا هدیه ائتدیگینی دئییب.
Nadine Labaki، چیخیشیندا چتین شرطلرده یاشایان کؤچکونلره ده توخونوب.
مراسیمین سونوندا حاکملر عضولری و موکافاتا لاییق گؤرولنلر، آپاریجی فرانسیز آکتور Edouard Baer طرفیندن فستیوال سارایینین گیریشینده قورولان صحنهیه دعوت ائدیلیب.
موغننیلر Sting و Shaggy بورادااؤزل سون کونسرتی وئریب.
فستیوالدا بو ایل تورکیهدن نوری بیلگه جیلانین رهبرلیک ائتدیگی " Ahlat Ağacı" آدلی فیلم ده باش حیسهده یاریشدی.
ائکرانی جومه گونو کئچیریلن، اوزون مدت آیاقدا آلقیشلانان " Ahlat Ağacı"، سینما تنقیدچیلریندن تعریف آلدی.
71-جی اولاراق کن فیلم فستیوالیندا موکافاتلارین بؤلوشدورولمهسی بئله اولدو:
قیزیل پالما،( Hirokazu Kore-eda, Manbiki Kazoku)
بؤیوک موکافات،( Spike Lee, Blackkklansman)
قیزیل کامرا،( Lucas Dhont, Girl)
ان یاخشی یؤنتمن، (Cold War)-Pawel Pawlikowski
ان یاخشی کیشی آکتور، (Marcello Fonte, (Dogman
ان یاخشی قادین اویونچو، (Samal Yeslyamova, (Ayka
ژوری خصوصی موکافاتی، (Nadine Labaki, (Capharnaüm
ان یاخشی سناریو، (لازارو کیمی موتلو) Alice Rohrwacher و (اوچ اوز) Nader Saeivar
ان یاخشی قیسا فیلم،( Charles Williams, (All These Creatures.


text:
ایزمیرده باش وئرهن تئررور هوجوموندا بؤیوک قهرمانلیق گؤسترهن پولیس ظابطی فئتحی سئکینله تئررورچولار آراسیندا باش وئرهن آتیشمانین گؤرونتوسو یاییلیب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، کادرلاردا پولیسین تئررورچولاری قوودوغو و اونلارا یاخینلاشاراق بیر تئررورچونو اؤلدوردویو عکس اولونوب.
لاکین دیگر تئررورچو آوتومات سیلاحدان آتش آچاراق ف. سئکینی قتله یئتیریب.
خاطیرلاداق کی، محکمه بیناسی قارشیسیندا باش وئرمیش پارتلاییش و آتیشما نتیجهسینده ف. سئکیندن ساوایی باشقا بیر پولیس امکداشی دا هلاک اولوب، ۱۰ نفر یارالانیب. ۳ تئررورچودان ایکیسی اؤلدورولوب، دیگری ایسه آختاریلیر.


text:
حکیملر سههتیمله الاقدار تئلئویزییا وئریلیشلرینده ایشتیراکیما قاداغا قویوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو آزویسیون. آذ-آ امکدار اینجه صنعت خادیمی، تانینیش بستکار طاهیر اکبر دئییب. بو یاخینلاردا صحتی پیسلشهن بستکار حاضیردا اؤزونو یاخشی حیسس ائتدیینی بیلدیریب.
"حاضیردا وضعیتیم یاخشیدیر. موعالیجهلریمی داوام ائتدیریرم. بیلدیینیز کیمی ایل یاریم اول آغیر بئیین عملیاتی کئچیرمیشهم. بئینیمی چوخ یورماق اولماز. اما حکیملرین تاپشیریقلارینا عمل ائتمدیم. نورمادان آرتیق ایشلدیم. ائله موسیقی اثرلری اولدو کی، اونلاری تاخیره سالا بیلمدیم. یارادیجلیق چتین پروسئسدیر. حکیم منه دئدی کی، بو قدر ایشلهمک اولماز، آرتیق دینجلمهلیسهن. ندنسه حکیمین سؤزونه قولاق آسمادیم. نتیجهده صحتیمده پروبلئم یاراندی. گؤردوم کی، آرتیق دیلیم سؤز توتمور. شوکورلر اولسون کی، ایندی یاخشییام. جدی پروبلئم یوخدور. بیر آز دینجلمهیه احتیاجیم وار".
بستکار موعالیجهسی بیتدیکدن سونرا یئنیدن یارادیجیلیقلا مشغول اولاجاغینی سؤیلهییب:
"بو یاخینلاردا منه یاخشی ایش تکلیفی ائدیبلر. سبیرسیزلیکله گؤزله ییرم کی، یئنیدن ایشه باشلاییم. آنجاق حکیملر تئلئویزییالارا چیخماغیما قاداغا قویوبلار. دئدیلر کی، لازیم دئییل، هیاجانلانا بیلرسهن".


text:
اؤزونون گئوسییاسی مؤوقعیی، زنگین مدنیتینه گؤره تورکییه گلهجکده گلوبال سیاستده آپاریجی اویونچولاردان بیرینه چئوریلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «آنادولو» آگنتلیینه آچیقلاماسیندا ناتو قوشونلارینین کئچمیش کوماندانی، آمریکا گنرالی اوسلی کلارک سؤیلهییب.
«تورکییه حاضردا ائله ده آسان دؤور یاشامیر. بو چتینلیک مؤجود اولان چاغیریشلارلا باغلیدیر»، – دئیه او بیلدیریب.
یاخین شرق مسئلهسینه توخونان گنرال یاخین زامانلاردا بو رگیوندا یئنی مناقیشه اوجاقلارینین یاراناجاغینی استثنا ائتمهییب:
«موصولون ترورچولاردان آزاد ائدیلمهسی معین قدر واخت آپاراجاق. موصولدان سونرا نؤبه راکایا چاتاجاق. نتیجهده ایشید اؤز بازالاریندان مهروم اولاجاق. بو ایشید-این رگیوندان تام یوخ اولماسی دئمک دئییل. بؤلگهده همچینین یئنی مناقیشه اوجاقلاری دا یارانا بیلر. ایران چالیشاجاق کی، عراق، سورییا و لیواندا تأثیرینی ساخلاسین. تهرانین سیاستینه قارشی نه قدر چوخ قارشیلیق گؤستریلسه، رگیوندا بیر او قدر ده چوخ ساواش احتیمالی اولاجاق».


text:
روسییا ۲۰۱۵-جی ایلده نوبئل کومیتهسینین قرارلارینا تأثیر گؤسترمهیه جهد ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده بیاناتی نوروئچ پولیس تهلوکهسیزلیک خیدمتی یاییب.
رسمی اوسلو موسکوانین بونونلا اوکراینا پرئزیدئنتی پیوتر پوروشئنکویا سوله موکافاتینین وئریلمهسینه مانع اولماغا چالیشدیغینی بیلدیریب.
روسییا طرفی ایکی دیپلوماتی واسطهسیله کومیتهنین قرارینا تأثیر ائتمهیه چالیشیب. تهلوکهسیزلیک خیدمتی ۲۰۱۵-جی ایلده کومیته کاتیبی اولاوو نیولستادونون یانینا گلن شخصلردن بیرینین خاریجی کشفیات خیدمتینین ظابطی اولدوغونو و بو زیارتین عمومیتله، خصوصی عملیاتین بیر پارچاسی اولدوغونو دئییب.
قئید ائدک کی، پوروشئنکو ۲۰۱۵-جی ایلده نوبئل سوله موکافاتینا نامیزد گؤستریلسه ده، بونو آلماییب.


text:
ايلك اول دنيز ايشچى نى اوز
آغزينيزدان بيزه و اوخويانلارا تانديرين زحمت اولماسا؟
اجازه وئرسز؛ اولّجه سیزدن تشکز ایله یم بو فرصتی فراهم ایله دیغیز اوچون.منیم قلم آدیم "دنیز ایشچی" دیر و اگر اختیاریم اوز الیمده اولسایدی؛ دوغوم آدیمی دا دنیز ایشچی قویاردیم. آنامین دئدیغینه گوره من باهارین اوچونجو آینین اون بئشینده مین اوچ یوز اوتوز بئش ایلینده سولدوز محاليندا دا دنیایا گوز آچميشام. بیزیم ائویمیز ایکی اطاق بیر قهوه خانایدی و بو ایکی اطاقین بیریسی قوناق اطاقی سایلاردی.
بیزیم هامیمیز نئچه قارداش و نئچه باجی بیر اطاقدا یاشیاردیخ. من اوبیری باجی و قارداش لاریم چوخو کمین او ائوده دوغولوب و دنیایا گلدیم.
منیم آتام، بیر ایشچی اولاراخ اونا بونا ایشله یردى، او وارلی اکینچی لره ايشچيليق ایله ردی. من دوغولدوغوم دان سونرا آتام داها ترقّی ائليب و بیر باقّال توکانی آچاراخ، اکینچی كندلى لرله پایاپای معامله شکلینده بازارلیغا باشلامیشدی. اما آنام کی بيزلردن چوخ ايلگى لَنيردى، سولودوزون بیر تانینمیش اکینچی عائله سیندن اولدوغو اوچون، اکینچیلیخ و باغدارلیخ قونوسوندادا بیزیم ائوده زنگین تجربه سی واریدی.
آتام یوخسول بیر باقالیّدی. اما بونا باخمایاراخ اوز ایشینه و کسبینه چوخ فخر ائلَردی، اما بیزیم عائله نین حیوانی و اکین –پیچینی اولماديغى ايچون اونون گليرى ده آز اولاردى. بونودا آرتيرماق اولار کی سولدوز اوزو بیرینجی بيچيمده بیر اکین پیچین و سونرا حیواندارلیغا باغلى اولان بیر بویوک کند، یا کیچیح شهریدی که تازا تازا بیر عده توكانجى دا اوردا کاسيب چیلیخ ایشینه باخیردیلار. بئله بیر محیط ده دنیایا گلیب و یاشادیم کی چوخ آغیر و چتین اوشاقلیق دورانینا شامل اولوردو. اما بونا باخمایاراق، بو چتین لیخلر قيراغيندا بعضا حيات چوخ ساده و دولاشیق سیزیدیر. او زامان بیزیم محیط ده هامی هامینی تانیردی و هامی نین ایچینده بیر "ائلدارلیخ" رابطه سی واریدی کی هیچ کس اوبیریلرینين گوزوندن اوزاق اولمایاراخ، چوخ دارلیخ و چتینلیخ چکمیردی و هامی بیر بیرینین دالیسین ساخلایردی. هامی بیربیرلریله سلام علیکی و کیف احوالی واریدی.
من ابتدائی تحصیلاتیمی سولدوزدا اوخویاندان سونرا، چون سولدوزدا "ریاضیات" رشته سینده دبیرستان یوخویدو، قارداشیمین "اورمیه" ده ریاضی اوخوماسینا گوره ، دبیرستانین ایکینجی کلاسیندان اورمیه یه کوچدوم. کورپه یاشیمدا آنامدان، باجی، قارداشلار، عزیز یولداشلاریمدن و دوغما دیاریمدان آیری دوشمك ایستر- ایسته مز منده "غریب" اولماق و دوغما دیاريمين حسرتین چکمك دردینی اورگيم ده یاراتدی.
بایرامدان- بایراما و یایدان- یایا سولدوزا دونوب و بیر طرفدن منی عزیزلریم و دوغما دیاریمنان گئنه تازاشدان باغلاندیریردی، اما بیر طرفدن ده گوروردوم کی من چوخلو اولایلاردان اوزاق اولاراخ، بیر پارچا سولدوزون وارلیغ لاريندان و اولان لاريندان قیراخدا قالمیشام. دبیرستانی قورتاریب، بیر ایل اورمیه ده "راه و ساختمان" اوخویوب؛ سونرا تهرانين "ملّی یونیورسیته" سینده "اقتصاد" رشته سینده قبول اولاراخ تهرانا كوچدوم. منیم تهرانا گئتمگغیم، ملتین حرکتینین جوشقونلوغو و باشلانیشی لا عینى زامان دا اولدوغو اوچون، منده یونیورسیته نین بیرینجی ایلینده دئوریم حرکت لرینه قاریشدیم. قالانین دا حدس وورابیلرسیز. ایندی ده سیزین خدمتینیزده وارام.
سولدوزون اولدوزلارى كيتابى دورد اوزل قيسمت يا دورد جيلد كيتابا بولونوب، اونلارى تانديريب هر جلدين ندنلرين آچيقلايين لطفاً.
بو رومان ناغيلينى دورد جیلد ده یازمیشام. بیرینجی جیلدی منیم اوشاق لیق زامانيما شامل اولور. زمانین دئيشمه سی، مثلاً داشقالار و آرابالارین يئرين یئنی تکنولوژی ماشین لار و اتوبوس لارين توتماسی، سولدوزدا اسكى و يئنى توقوشماسى و اوشاقلیخ دورانی نین توخونتو پوزماسی باعث اولدو تا من بیرینجی جیلدی او دورانا اختصاص وئره م. او دوران کی سولدوز: باغدارلیخ، اکینچیلیخ، حیواندارلیق، اكونوميك و كولتور توخونتولاریلا بير بيره گئچيب و حياتى دولانیردی. بونلار پوزولماخدایدی و يئنى بير كورالار قورلماق داي دير. او دوره نین اوزنه گوره گوزللیخلری-چتینلیخلری؛ دردلری- سئوینج لری و گوزل رزمی و عاشقانه خاطره لری واریدی کی بو پوزلماى یلا آرادان گئتمه یه مجبور و محكوم قالمیشیدلار. اوزومه بورج بیلیردیم باجاردیغیم قدر او گونلری دوغرولدوب و گلن نسیل لره او زمانه نى و باش وئرميش حاديثه لرى يئتيرم.
ایکنجی جیلد دئوریم و انقلاب دوره سینه مربوط اولور. منیم نظریمه دئوریم رابطه سینده سولدوز اوز گوجوندن داها چوخ یوک چکیب و نقش اوینادی. من بونو اوزوم ایچینده اولدوغوم اوچون دئیرم. او بیری طرفدن؛ بو دئوریمین نئتیجه سی هر نه اولورسادا؛ سولدوز نئچه باخیمدان مظلوم واقع اولدو. بو سببدن دولايى "سولدوزون اولدوزلارین" بیر داها پارلادیب؛ دیکلدیب اوزه چکمه گين كوركلريمده بير يوك اولاراخ بونو اوزومه بیر وظیفه بیلدیم. او "اولدوزلار" دان کی من صحبت آپاریرام هله هیچ بیری باغلانتی لارین سولدوزدان کسمه یبلر، بویوک زیروه لره چاتسالاردا؛ گئنه ساده و باشی آشاغی یاشایّلار؛ نئجه کی دئمیشلر بارلی آغاج باشی آشاغی اولار.
اوچونجو جیلد، دئوریمدن سورنرا، سولدوزدا اوز وئرن اولای لاريلا ایلگیلی اولان حادثه لره ايختيصاص وئريب و اوردا گنج لرين نه طورلو تشکیلات قوروب، چالیشمالارينى تصويره چكميشم. نه جوره خفقان، باسقی، ارتجاع، توتولمالار، زندانلارا سالینمالار و گنج لرین اولدورولمه لری قارشیندا، سون آنلارا قدر ساواشیب و اوزلرین باسقی شرایطی له وفق وئریب ساواشا ادامه وئريب ادامه تاپیر، باشارديغيم قدر اونلارى تصويره چكميشم.
دوردونجو جیلدی اورادان باشلایر کی سولچو فدائی لر تشکیلاتی نین باش شهر کمیته سی بیر گئجه بوندان قاباخ کی اونلارا حمله اولونسون، اضطراری اوتوراغیندا تصمیم توتور تک به تک هامیسی شهر دن چیخیب، هر بیریسی ایری، ایرانین مختلف شهرلرینه كوچسونلر. بو مساله نین اونلارا کی ائو، ایش و عائله وارلاريدى نه قدر چتین اولماسینی حدس وُرا بیلرسیز. البته شهر کمیته سی اضطراری پلان لاری قاباخدان گوز اونونه آلميشدى، اوز یئرلرینه باشقا شهر کمیته سین تعیین ایله میشدی، و دایانیب اوزلرین دشمن توسطیله توتولوب و زنداندا چورودوب، اولدورولمه لرین بیر تدبيرسيزلیخ بیله رك، اوزون خصمدن بیر قدم قاباخ گوروب و بو طریقیله شهری ترک ائتمكلرى بویوک اولچوده اونلارین سیاسی ساواش رابطه سینده پیشمیش اولماخلارین گوستریردی. دوردونجو جیلد، بیزیم دورد ایل قاچاقاچ دا ساواش و مقاومت لری گوستریر کی بو رمان دا اوندان سونرا ایراندا گیزلی قاچاراخ چالیشمالاریمیزی تصویره چکیر. یادمیزدان چیخماسین کی بو دوران، ایران عراق ساواشی و مین لرله سیاسی زندانی لرین اعدام اولونماسیلا عین زمان دا اتفاق دوشوردو.
بو كيتابى يازماق بير اينام دان قايناق لانمالى دير، بو اينامين نه اولدوغون و گلجك ايچون ده بير پرسپكتيو اولدوغون آچيقلارسينيز.
اوشاق لیخ زامانیندان آنامین ارباب لارین ظلمیندن دانیشیب و رعیت لرین نه اندازه بو رابطه ده مظلوم قرار تاپمالاریندان دانیشمالاری، منیم صاف اورگیمی هر بیر طورلو ظلمه قارشی تاثیر بوراخ میشدی. بو ظلم و انسانین استثمار اولونماسى، ارباب رعیتی سیستمین گئدیب و تازا سرمایه دارلیخ نظامی نین گلمه سی، عينى ظلم و حاقسيزليق لار بو سرى بير آیری شکیلده توپلومدا اوزون گوستریردی. اسكى ارباب لار، عينى دولت له اوزل ايليشگى سى اولان يئنى سرمايه صاحيبلارينا چئوریلمیشدیلر. وارلى و يوخسول فاصله سینین چوخالماسی، میلیونلارجا انسانلار کندلرین بیراخیب، شهرلرین كنارلارینا هجوم آپاریب و حلبی آباد لاری یاراتمالاری بو ظلمون آیدین گوستریجى نشانه لريدير.
بونون قیراغیندا، پهلوى حكومتى نه فقط بیر دیکتاتور حكومتى دير، اونان زياده ده هیچ بیر دئيشیک دوشونجه نین آچیلیشماسینا امکان وئرمیردی و او دوشونجه لرین صاحاب لارين دوستاق لاردا اولدوروب آرادان آپاریردی. بو سیاست همان غرب و آمریکانین سیاستی کی" بیر یاخجی سولچو؛ بیر اؤلموش سولچو دور" بیرلیغی واریدی. کافی دیر، اندونزی، لاتین آمریکا و اونلارا تای اولکه لرده اولان قیرقین لاری یادیمیزا سالاق کی میلیون لار انسان اوز دوشونجه لرینه خاطر اولدورولوب، آرادان آپاريردیلار. ایران دا آپاریلان سیاست اپوزیسیون رابطه سینده دئدیغیم سیاست دن آیری دگیلدی.
او دورانین سویوخ ساواش لا بیر زمانه دوشمه سی، ظلمه قارشی عدالت سئورلیخ آلترناتیوین فقط سوسیالیستی نظام دا گوستریليردى. اونا خاطر بوتون عدالت و آزادلیخ سئور انسان لار، بیر رومانتیک سوسیالیستی نظام و سیستمی یارادماغی دوشونوردولر کی اوندا هم عدالت اولسون، هم آزادلیخ. هیچ بير انسانین او بیری انسانين استثماریندا اولماسین. بوتون سندیکالار، سیاسی حزب لر و فردی حق لر آزاد اولونسون. آزادلیخ یولوندا ساواشیب جانلارین الدن وئرنلر، یئر آلتی مخالفت دنیاسیندا بویوک احترام لا قارشیلانیب یادلاردا ساخلانیردیلار.
بیزیم نسل یاراتدیغی دئوریم، تنها بیزیم نسله عاید دئيلدى، بلکه مشروطه انقلابیندن باشلانان ساواشلارین دوامینده اولوب، نئچه نسل بیزدن قاباق دا کیلره عاید اولوب و اونلارین ساواش لارینین دوامی نین سونوجودور. بیزیم یاراتدیغیمیز دئوریمده بویوک فداکارلیخلار و قهرمانلیخلار آزادلیخ یولوندا اوز وئریلدی. جوانلار کی زنداندا چورودوخلری حالدا اوز سئوگی لي لرینین مجبور اولارق باشقاسیلا ائولنمه لرینه شاهد اولاراخ، بونون دردین دوستاقلاردا زندانچی لارین قيرباج لارى آلتیندا تحمل ائليرديلر، بونلارین بیر دئیلمه میش نمونه لریندن سایلیر.
او بیری ياندان شاهدیخ که بیزیم نسلی قیریب، اولدوروب و آرادان آپاران لار نه چیرکینليكه بیزیم نسلی و بیزیم تاریخیمیزی یالانجا سینا تحریف ائديب و قارالار یاخيب و قارانليق يازيرلار. بیزیم نسلین دستانین یازیب و گلن نسيللره يئتيرمك بیزیم ایچیمیزده ديرى قالان لارین وظیفه سی دير. بونا خاطر بو آغیر، شیرین و گوزل وظیفه نی اوز بوینومدا احساس ایله یَرَك، بو ایشه باشلادیم. البته چوخلو آیری دلیل لری ده واریدی. بیریسی ده بویودو کی "سولدوز" شهری نین دَستانين یازماخ، بوتون ایران و خصوصا آذربایجان عرصه سینده بیر کیچیک شهرین سرنوشتین دیکلدیب و اونا عمومیت وئرمگى ده اوزومه بورج بيلرديم.
بیر آیری عيلته ده اشاره ایله مه لیم كى: اودا بودور کی بو رومانی من "آذربایجان تورکجه"سینده یازمیشام. منیم بيرينجى شخصى هدفیم بو ایشدن بویويدور کی آذربایجان ادبیاتین محاوره، خیردا شعرلر و قیسا نئغیل لر مقیاسیندان یوکسلدیب و بویوک دنیا عرصه سینده تانینمیش رومان لار عرصه سینه یوکسلده بیلم و اونلار کی بیزیم ادبیاتی قینایب و محاوره اندازه سینده کیچیلدیللر گوروسنلر کی آذربایجان دیلینین و ادبیاتی نین نه اندازه گوجو وار کی بئله بویوک رومان لار یازماغا باجاری سی وار. دوغرودان دا آنا دیلینده یازاندا نه اندازه بیزیم دویغولاریمیز گوزلجه سینه بیان اولونور.
سولدوزون اولدوزلارى كيتابيندا روايت سولدوزدان باشليب و هابئله آذربايجان و ايرانيين فرقلى شهرلرى و يورد ديشينا كيمى اوزانير. بو چكليش و بو فرقلى محيط لر سيزه و كيتابا ائتكى بوراخماسى اولدوغون دوشونورم. بو ائتكى لرى وارسا آچيقلايا بيلرسيز؟
چوخ بیر اینجه سورون سوروشدوز. ایران رابطه سینده بو قدر اشاره ایله یه بیله رم کی اشاره ایله یم، بیزیم زمانیمیزدا، تهرانداکی و تبریزده کی سولدوزلو اویرنجی لر هامیسی بیربیرلریله چوخ یاخین ایلیشگی لری وارید. بیر بیرلرینین ائولرینه گل گئت ائدیب و چوخ یاخین بیر مناسبت له بیر- بیرلریله یاشایردیلار. بو مساله حتی اورمیه ده کى سولدوزلا او قدر آراسى یوخویدودا، صدق ائليیردی. اونلار سولدوزداکی اوشاقلیخ یولداشلیخلارین و ائلدارلیخ فرهنگین و کولتورون اوزلریله هر یئره آپاریب بیر عائله کیمین یاخین یاشایردیلار. بیلمیرم سولدوزون توپراغیندا، گادار چایی نین آخاریندا، سلطان یعقوب داغی نین بو شهره بیر بویوک بابا کیمین باخماسیندا نه لر واردی كى بو اندازه ائلدارلیخ گوجون چوخالدیب. اوتوز بئش ایل سولدوزدان اوزاق اولاندان سونرا، او زامان كى من ائشیدیرم بیر نفر سولدوزدان بیزیم شهره گلیب، بئله بیر حيس منه ال وئریر کی بیر نفر مینم عائله منن بورا گلیبدیر.
تورکیه ده اولاندا، "احمد" قارداشیمین ایل دونومونده اوزومنن عهد ایله دیم کی همیشه ذهنیمی آچیخ ساخلایام و هیچ زامان اوزومو قورو دوشونجه لر زندانی سی ایله میيَم. بیرده عهد ایله دیم کی باجاردیغیم قدر عومرومون قالانین آزادلیخ و انسان سئورلیخ یولوندا گئچیردیم. بونا باخاراخ من بئله ايدعا ائده بيلرم کی من بیر آزاد و آنسانلیخ سئون سولدوزلویام کی دئوریم دورانین باشیندان گئچیردیب و اوز نسلی و باجاردیغی قدر اوزوندن قاباق نسلین باشه گلن اولایلارین قلمه چکمغه چالیشیر.
من بو گئچن اوتوز ایلده هر زامان مطالعه ایله یب، مقاله لر یازیب، دوشونوب و اوز دوشونجه لریمی سیناوا چکیب، تکمیل ایله یب و اصلاح ائتمكله مشغول اولموشام. بونو دئيرَك، من اومانیسم سکولار و آزادلیخ سئورلیخ دوشونجه سی له دنیایا باخاراخ، چالیشمیشام افراطی و ائدئولوژیک دوشونجه لریندن تاثیر آلمایاراخ "آبژکتیو" اولاراخ اوز نسلیمین اولایلارین یازام. البته سولچولار تشکیلاتین و چالیشمالارین یازاراخ، بو اولایلاری او طورلو کی بیزیم ذهنیمیزده واریدی و بیز دوشونوب و عمل ائليرديك قلمه چکمیشم. ممکن دیر بونو "ایدئولوژیک" آدلاندیرانلار اولسون. من او دوستلاری قینامیرام، اونلار اوز دوشنجه لرینده آزاد دیلار.
من چوخلو قدیم دورانین عزیز یولدواشلاری و تانیشلاری گورنده، گوروره م کی اونلار کوچه به کوچه، قاپی قاپی، " داش دوزرلی " (سنگ فرش) کوچه لری و آت داشقالاری و سامان داشیان چتن لری و مال داشیان آرابالاری و زمی لرده کی جوت لری مندن داها یاخجی خاطيرله یللر. بونو دئيرَك، تاسفله من اوشاق اولدوغوم اوچون سولدوزدان چیخدیغیما خاطر گوروره م کی او دوست لارا نسبت، ظریف خاطره لر ذهنیمده قالمادیغی اوچون، احساس ایله یره م بلکه آز باجارمیش اولموشام او زامانین وارلیغین تصویر ایله میش اولام. بیر جمله ده منیم سولدوزدان اوزاق دوشوب اوزون ایللری قوربت ده یاشاماغیم بونو دئيشمه یب کی سولدوز منیم دوغما دیاریم دی. بلکه منیم ذهنیمین اوزون ایللردن برى اوز ایچینده داها آچیلدیغی سبب اولوب کی تعصّب سیز و دیدیغیم کیمین "آبژکتیو" اولایلارا باخیب و انسان سئورلیخ و آزادیخ آرزوسویلا اوز نسلیمین داستانین یازمیش اولام.
من آنلاديغيم قدر سولدوزون اولدوزلارى كيتابى بير تاريخى واقعيته ائشاره ائديب و اونلارى روايت ائدير، اولسون آرادا مستعار آدلار دا ايشلنيرلر. دوشونورم كى آرادا چوخ شى لرى يادا ساليب يازماق هم شيرين اولار و هم ده آرادا آجى دا اولا بيلر. يعنى روايت لر هر زامان آجى و شيرين دير، ايندى بو روايت لردن اَن شيرين و اَن آجى سين تعريف آئده بيلرسيز؟
اشاره ایله دیز بو مساله یه کی بو رومان چوخو واقعیت دیر. منجه بوتون رمان لار واقعیت لردن الهام الیب لار. من یازدیغیم رومان دا بو قاعده دن استثنا دگیل. بلکه من یازدیغیم سیز دیدیغیز کیمین، چوخ و اندازه دن آرتیخ واقعیت اساسیندا اولسون. بو سوز نن دن مخالفتیم یوخدور. اما بو مساله لرین هیچ بیری یازدیغیم رومانین ارزشین اشاغیا گئتیمیر. محمد سعید اردوبادی یازدیغی "دومانلی تبریز" ده خاطره لر و واقعیت لرین اساسیندا یازیلیب. اگر بو رومان سولدوزون اولدوزلاریندان صحبت آپارسا، بونا مشابه اولدوزلار اورمیه، تبریز، سراب، اردبیل و بوتون آذربایجان شهرلرینده آیاغا قالخیب و تازا و پارلاخ بیر صفحه انسانیت و آزادلیخ عرصه سینده تاریخ ده یازماق ایسته مك بلكه بير هوسى ياراتدى. بو رومان اونلارین هامیسینین خاطره لری دیر.
شیرین خاطره لر چوخدولار. البته هامیسیندان شیرین خاطره نی سئچيب دئمك چئتیندی. بیرینجی دفعه انقلاب دان قاباخ سولدوزدا نئچه گنج اویرنجی ، اوز اللریله چاپ دستگاهی دوزلدیب و یازدیخلاری اعلامیه نی "سولدوز انقلابی کمیته سی" آدیلا شهرده اصلی خیاباندا دیوارلارا ياپيشديرمالارى و جماعت یئغیشیب و اونلارین اعلامیه لرین اوخوماقلاری او قدر سئوینج و هیجان بیزیم ایچیمیزده یارادیردی بلكه آغيزا سيغينمايان دير. یا مثلاً بیزیم گیزلی و یئر آلتی تشکیلاتیمیز باجاراندا بوتون شهرده اوخول و اداره لرده عمومی اعتصاب یولا سالسیين گوستریردی کی گئجه قارانلیخدا بیر دامدا اوتوروب و اجلاس قورماغیمیزلا بیزیم نه اندازه گوجوموز واریدی و سونرا اوتوروب دالدان باخاندا بو بيزه چوخ شيرين گليردى. بونلارايا تای کیچیک- کیچیک خاطيره لر گوستریردی کی ملّت بیزی تانیردی، بیزیم سوزلریمیزی ائشیدیردیلر و اونلارا نسبت عکس العمل گوستریردیلر. بیزيله اوز به اوزه گلدیخلری زمان تازا و گنج نسله گووَنیب و اونلارین گلَجگی یارادماق داکی نقش لرینه گووَنیب و اونلارين اومودلو باخيشلارى بیزه یورولمیاسان دئمك آنلاميندا اولدوغو و بیزیم بوتون یورقونلوخلاریمیزی و اوزوموزو تهلكه يه سالماخلاریمیزی یادیمیزدان چیخاردیردی.
شاید دیه سیز نه دن انقالابین قازانماخ لحظه سینی ان شاد لحظه لردن سایمادیم. او لحظه ده نه قدر کی منیم اورگیم ایستیردی کی تهران دا اولایلارین لاپ ایچینده اولام، اما من اوزوم ایسته یه رك سولدوزا گلمیشدیم. سولدوزدا بهمن آینین ایگیرمی ایکی سینده بیر تظاهرات اولوب و بیرینجی مرحله ده شهربانی بوشالیب و تسلیم اولوندو. سونرا تظاهرات ژاندارمری سمتینه گئدنده، اورادان قورشون آتيليب و یئدی- سگیز نفر گولله له نیب و جانلارین الدن وئردیلر. اونلاردان بیرین من شخصا تانیردیم. بونا خاطر او لحظه بیر کدرلی خاطره یله بیر یئره گلیر.
ان کدرلی خاطره لردن نه اولا بیلر. کدرلی خاطره البته یولداش لارین ساواش دا و بیزیم یولدا جان لارین الدن وئرمخ لریدی. بلکه لاپ کدرلی خاطره لردن بیری "رحمان" منیم یانیما گلیب و منه "قولو" نون، ايشکنجه آلتیندا اولدورولمه سینین خبرین گئتیرمغى دير. بئله بیر صحنه لری من چوخ آز بوتون عومروم ده گورموشم. توکانین ایچینده اوطرف بو طرفه گئدَرك، تئز- تئز دانیشا- دانیشا، دانیشغیندا عادی و نورمال گوروشَرك، گوزلریندن گوز یاشی سئل کیمی آخیردی. او کی هیچ زامان یامان سوز آغزیندان چیخمازدی؛ اوزونو ساخلایا بیلمیه رك، نئچه کلمه یامان قولاندى "قولونو" اولدورن جلاد لارين علينه. من ده بیر گوشه دن دونوب، یاریمچیلیخ اؤلموش کیمین یامان دئمكدَدن سونرا هیچ بیر ایش الیمدن گلمه دير: نه جوره اینانا بیله ریخ کی "قولو" کی ایللر بويو شاه زمانی زندان چکديخدن سونرا، تهران دا بیزيله آیلار بیر یئرده قالیب و بیزلره بیر مهربان معلم کیمین اولوب، ايشکنجه آلتیندا بو رژیم توسطیله اولدورولموش اولار. بئله سیله "غلامرضا رستمی" تاریخ ده ابدیّته قاریشدی.


text:
ارمنیستاندان جاری ایل عرضینده کاپیتال آخینی آرتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «ژوخووورد» قزئتی شخصی ترانسفرتلر واسطهسیله اوکتیابردا ارمنیستاندان ۱۱۵،۷۰۶ میلیون دوللار چیخاریلدیغینی بیلدیریب.
«بو، سون بیر نئچه ایلده ان یوکسک رقمدیر. سون آیلار عرضینده اؤلکهدن کاپیتال آخینی موتمادی اولاراق آرتیر. اؤلکهدن چیخاریلان پولون بؤیوک حیصهسی روسییایا داشینیر. اؤلکهدن چیخاریلان ۴۳،۶۹۶ میلیون دوللار ایرواندان موسکوایا گؤندریلیب. سون ۱۰ آی عرضینده ارمنیستاندان ۸۱۴،۲۱۸ میلیون دوللار پول خاریجه گؤندریلیب. بو گؤستریجی کئچن ایلین آنالوژی دؤورونده ۶۴۱ میلیون دوللار اولموشدو»، – قزئت قید ائدیب.


text:
ایرانده زلزله بولدی
اوشبو زلزله حادثه سی کرمانشاه ولایتیده یوز بیردی
ایران نینگ جنوبشرقیده اورین آلگن کرمانشاه ولایتی گه باغلیق هُجدک شهریده, 5,1 ریشترلیک ییر قمللش حادثه سی یوز بیردی.
تهران عالی بیلیم یورتی زلزله تحقیقات لری مرکزی تامانیدن بیریلگن بیاناتده, بوگون ایرته لب 6:48 ده یوز بیرگن اوشبو زلزله نینگ هجدک شهریده یوز بیرگن لیگی معلوم قیلیندی.
زلزله نینگ 10 کیلومتر ییر نینگ تگیده یوز بیرگن لیگی بیلدیریلدی.
حاضرچه اوشبو زلزله حادثه سی نینگ جانی و مالی خساره سی توغریسیده ایسه هیچ قنده ی بیر معلومات بیریلمه دی.


text:
قولاغیمیهاردا گیزلهدیم؟
رقیه کبیری
«قیزیم گؤزله بیردن ونگوک زاد یادیوا دوشمهسینهاااا».
منسه قهوهای پاستل رنگینی میزین اوستونه قویوب، سارینی گؤتورورم. بو اونایکینجی گونهباخاندی بویون رسم ائلیرم.
«یانی قولاغیمیکسیم؟»
«استغفرالـله!»
اؤز- اؤزومه دئییرم: «ونگوکهارا، استغفرالـلههارا؟! سن نه بیلیسن گونهباخان یانی نمنه! سن نه بیلیسن قولاق ندی؟! سن آنجاق قولاغین آناتومیسیندن بیر چکیشی تانیییرسان، بیر سیندانی، بیر ده لابیرئنتیندن آسیلمیش پردهنی. سن نه بیلیسن گونه باخان اسهالی یانی نمنه؟!»
دؤنوب اونون اورکدن استغفرالـله دئین آغزینا باخاندا، بیردن- بیره ذهنیم قیرخ ایل بوندان اوّله آتیلیر. آذر آیینین توفه- توفو، شاختا- سازاقلی بیر گون، پژوهش مدرسهسی، علوم درسی، بیر ده منیم قولاغیم.
الیمده رسم ائلهدیییم گونهباخان رسمینی میزین اوستوندن گؤتورب، پنجرهنین اؤنونه کئچیب، پردهنی قیراغا چکیرم. پنجرهنین ائشییینده شاختا- سازاق اولسا دا گونش بیردن- بیره اوتاغا تؤکولور. گونهباخان رسمینی شوشهنین اؤنونه توتوب، دئییرم: «نه جوردی؟»
دوداغینی قاچیردیب، دئییر: «قیزیم، من بولمورم بو گونهباخان چحماخهاردان چیخدی بااا !؟»
اونون سؤزونو ائشیتمهمیش ساییب، پنجرهنین هئرهسیندن دیفنباخیا گولدانلارینی گؤتوروب، یئره قویورام. سحردن رسم ائلهدیییم گونهباخانلاری میز اوستوندن گؤتوروب، پنجرهنین هئرهسینه دوزورم.
«باخین گؤرون گونهباخانلاریمیبَیهنیسیز؟»
«قیزیم، سنین بو گونهباخان رسملرین بیزیمهامیمیزی نییاران قویوب آخی..!»
اؤز یانیمدا دئییردیم بس اَریمین خالاسینین گؤیلونه دوشموشم کی نئچه ایلدن سونرا یول آزیب، منی گؤرمهیه گلیب. دئمک، نفیسینین علوم درسی دئمکدن علاوه آیری قابیلیّتلری ده وار ایمیش، بئله کی گؤرونور بویون ده اجتماعی مددکار رولونا گیرمیش.
«نییه دانیشگاهدا اجتماعی مددکارلیق درسی اوخومادیز؟»
سوآلیما هویوخور. نه دئدییمیباشا دوشمور. همیشه نظریمه گلردی اونون نابیغهلر کیمیهوش- باشی وار، سن دئمه، عادی آداملاردان دا بیر آز آشاغیدی. بلکه ده قوجالیب یاشی چوخالدیقجا هوش- باشی آزالیب. نه دئدیییمیباشا دوشمور. آمما خبریم وار کی قوهوم- قونشو ایچینده ذکالی، دوشونجهلی، دویونآچان بیر شخص کیمیتانینیر. هر کسین آچیلمایان دویونو اولسا نفیسی اوردا حی- حاضیردی. بئله کی گؤرونور، من ده آچیلمایان بیر دویونه دؤنموشم. اونون مهربان صفتینه باخدیقجا عصبی اولوب، اونو سانجماغیم گلیر. نه گونه قالمیشام کی نفیسینین الینده آچیلان بیر دویونه دؤنم!
آغزیمیدولدورورام دئییم: «یادیزدا یئددینی اوخویاندا علوم درسینده، اؤزو ده دقیقا آذر آییندا، آز قالدی قولاغیمیقوپاردیب، اووجوما قویاسیز؟»
ایکیهاوالی قالمیشام. بیلمیرم دئییم یا یوخ. پنجرهنین اؤنونده دایانیب، گؤزآلتی اونا باخیرام. اؤزومدن تعجّوبلهنیرم. «بس نئیه ایندی یادیما دوشور؟ بیر بئله ایل آذر آیلاری اؤتوب کئچنده، بو خاطیره ذهنیمینهانسی قاتیندا گیزلنمیشدی بس؟ قیرخ ایل …»
اونون قوللاری قولتوغوندا دورموش فیقوْروندان، چوخ ساکین و اؤزونه اینانجلا دانیشیغیندان آجیغیم توتور. ایچیمده عیناد کیمیبیر حیس اویانیر. اورهییم ایستهییر قیرخ ایل بوندان اوّل دئدیییم سؤزو بیر داها یئنیدن اوزونه چیرپیم. آمما آغزینا باخانمیرام. آیری بیر رسم کاغیذی گؤتوروب، اوناوچونجو گونهباخانی رسم ائلهمهیه باشلاییرام.
«قیزیم ایندی کی دوشوبسن رسّاملیق خطّینه آیری بیر شئی ده چَح دا، بس نییَه فقط گونهباخان؟»
الیمده ساری پاستل، دیک- دیک گؤزلرینه زیللهنیرم:
«توتاخ کی ونگوک کیمیقولاغیمیکسدیم، کیمین اووجونا قویاجام؟ اصلا کیمیم وار کی قولاغیمیاونا تؤحفه گؤندهریم؟»
نفیسی اینانماز- اینانماز اوزومه باخیر. اونون باخیشینا کیریخیرام. باخیشینی اؤزومه معنا ائلیرم: «دئیهسن بو دا دوْغوردان دلیدن زاددان اولوبهااا»
گؤزومو گؤزوندن قاچیردیب، گونهباخانی رنگلهییرم.
نفیسی یومشاق، مهربان لحنی ایله آرتیریر:
«قیزیم، دونیانین لاپ شیرین ایشلریندن بیری دایانماخدی. انسان دوغولاندا، دؤزوم ده انساننان برابردوغولور.»
آغزیمیدولدورورام دئییم: «خانیم نفیسی! خبرین یوخدی سن قولاغیمیبوروب کیلاسدان ائشییه سالاندا، عیناد دا دؤزومنن برابر منده دوغولدو.»
بیر داها الیمدهکی ساری پاستل رنگینی اونا ساری توتورام: «قدیمین یاغلی گژلرینه بنزیر، مَهیه یوخ؟»
لاپ ائله او گون کیلاسدا کیرییَن کیمی، کیریییر.
خانیم نفیسی قارا تاختانین اوزرینده رنگلی، یاغلی کچ ایله دَری هوجئیرهلرینین شکیلینی چکیردی. مکعب شکلینده دری هوجئیرهسینین یوخاریسینی دیش- دیش چکیب، مکعبین اورتاسیندا ایکی دیشی آیری دیشلردن قیسسا چکدی. آذر منی دومسوکلهییب، پیچیلدادی: «بولوسن او قیسسا دندانهلر نَهیَه بنزیر؟»
باشیمیدفتریمدن قالدیریب، دیققتله قارا تاختاداکی شکیله باخدیم.
«خانیم نفیسینین قاباخداکی سینیق دیشلرینه»، دئدیم.
ایکیمز ده پیققیلدادیق. خانیم نفیسی دؤنوب بیزه باخدی. آذری یوخ، منی یئریمدن قالدیردی: «خانیم قیز! اَیر گولمهلی سؤز وار، دئه بیزده گولَخ دا… »
آذر پیچلدادی: «دئنه خانیم باغیشلا!»
باغیشلا دئمهدیم. دئدیم: «خانیم دوزون دئییم دا، سیزین قاباخ دیشلریز لاپ ائله تاختادا چَحدیییز دری سللولونا بنزیری…»
قیزلارینهامیسی بیردن- بیره اوجادان گولوشدولر. خانیم نفیسی بیر آن کیریدی. سورا دریسی بینه کیمیقیزاردی…
منه ائله گلیر نفیسی یاغلی گچ سؤزونه اؤزگوونلییینی ایتیریب، اضطرابلی بیر حالدا، الیمده میخ کیمیتوتدوغوم ساری پاستل رنگینه باخیر، قالیب نه دئسین!
اونا گؤره ایچیمده ایکی جور حیس البهیاخادادیر. بیرینجی حیسیم دئییر، اؤزل حیاتیما باش اوزالتدیغینی خئیرخواهلیق نیّتیندن سانیب، آجیغیمین قاباغینی آلیم. ایکینجی حیسیم دئییر، اؤزل حیاتیما باش اوزالتدیغی اوچون اونو دیلیمله سانجیم.
دینمز- دانیشماز نفیسییه باخیرام. هئچ عاغلیما گلمزدی او ونگوکون کیم اولدوغونو بیلسین. دئیردیم بس هوجئیرهدن، سینیردان، جییردن، اورک- بؤیرک آناتومیسیندن سونرا آیری بیر شئیدن باشی چیخماز. منیم دیک- دیک باخماغیما ال- آیاغینی ایتیریر. قوللارینی قولتوغوتدان چکیب، آیاقلارینی ییغیب، موْبل اوستونده باغداش قورور. اوزونون دریسی ایسه هله ده قیپقیرمیزیدیر.
آذر دئدی: «سَفئحلیییبسن؟! دئییرم دئنه باغیشلا…»
«خانیم قیز! کتاب- دفتریوی قوی کیفیوه، دور گل بورا…»
منسه کتاب، دفتر، خودکاریمیکیفیمه قویورام. آذر قوْلومو دومسوکلهییب، گئنه پیچیلدادی:
«دئنه خانیم باغیشلا. دئنه قلط ائلهدیم، بولمهدیم… دئسن ائشییه سالماز»
اوووجومو سیخیب، آذرین الینین اوستونه بیر یومورقوق ووروب، گئدیب خانم نفیسینین میزینین کناریندا دایانیرام. خانیم نفیسی گچلی الیله قولاغیمیبورور. منسه دیشلریمیبیر- بیرینه سیخیب، دیک- دیک اونون پؤرتوشموش اوزونه باخیرام. آغلاماغیمیگؤزلهییر. آغلاماغیم گلسه ده، ایستهمیرم اونون یانیندا آغلاییم. سونرا گئدیب تووالتده دویونجا آغلایا بیللم. چالیشیرام اؤزومو ائله آپاریم کی اونون گؤزونون قاباغیندا، گؤزومدن بیر گیله یاش بئله چیخماسین. اویسا قولاغیمیبوراخان گونو یوخدو. قولاغیم الینده دانیشیر:
«دووا ائله باجین بو مدرسهنین معلیملرینندی. اؤزو ده منیم صمیمییولداشیمدی. یوخسا بو دَیقه بیر شیکایت یازیب، شورای دبیرانا امضالادیب، سنی مدرسهدن ائشییه سالدیتدیراردیم.»
دییهسن ایچیمده قالمیش قیرخ ایلین آجیغی ایندی اویانیب. گؤزومو نفیسیدن آییرمازدان الیمیقولاغیما چکیرم. قولاغیم ایستیدیر. لاپ ائله قیریخ ایل قاباقکی کیمی. گئت- گئده عیناد یوکونه دولورام.
«بولوسوز ونگوک قولاغینی دسامبر آیی، همان بیزیم آذر آیی کسیب؟»
نفیسی بتردن پؤرتوشور. بونونلا بئله چالیشیر اؤزونو سویوققانلی گؤسترسین.
«اورهییوه آلما، ونگوکو شوخلوقجا دئدیم. سنین بیر بئله گونهباخان رسم ائتمهیین ونگوکو منیم یادیما سالدی. دئییرم یانی سن کی رساملیق ائلهمزدین! نه اولوب بیردن- بیره رساملیغا دوشگون اولوبسان!؟ اؤزو ده گونهباخان رسمی!»
«آذرین ده رسملرینی من چکردیم. آمما آذر همیشه ۱۹ آلاردی، منسه ۱۶»
گؤیلوم ایستیر اوتانمادان اونون دیشلرینه زیللهنیم. خوشوم گلیر اونا بیر جور هؤشنه وئریم. اؤزوم ده بیلمیرم کیمین آجیغینی بئچارا نفیسیدن آچیرام؟ قیرخ ایل قاباغین، یوخسا ایندیکی احوالاتیمین؟ نفیسی منیم احوالاتیمیهاردان بیلسین؟! اونون نه گوناهی وار؟ اؤزوم بیلمهین یئرده، او نئجه بیلسین بیر بئله گونهباخانهاردان منیم ذهنیمه دولوب، کاغیذلارا بوشالیر!»
منیم سؤزومه گولوب، دئییر: «حتما معلیمیز چوخ هوشلویدو. سنه ۱۶ وئرمهیینن ایستیردی سنه توبالاتما وئرسین، تا بیر ده یولداشیوین رسمینی چحمیهسن. تغللوب، تغللوبدی. فرق ائلهمز ۱۰ سوآلین جوابینی تغللوب وئرهسن یا دا یولداشیوین رسمینی چکهسن!»
خانیم نفیسی قولاغیمیبوراخیب، دئییر: «زنگ وورولاناجان گئت دور حیطده. دوز ائله کیلاسین پنجرهسینین قاباغیندا. بوردان باخیرام.»
کیلاسدان چیخاندا آذرین سسینی ائشیدیرم: «خانیم قویون کوْتونو گئیسین، ائشیح شاختادی!»
منسه دایانمیرام. قاپینی آچیب ائشییه چیخیرام. آذر آرخامجا قاچیب، کوْتومو الیمه وئریر: «هئچ اولماسا بونو گئی، سَتَلجم اولارسان آخی!»
کوْتومو آذرین الیندن آلیب، کوْریدورون اورتاسینا تولازلاییرام. حیطه چیخیرام.هاوانین شاختاسینا اوزومون دریسی بیز- بیز اولور. کیلاسین پنجرهسینین اؤنونده قالاقلی قارین اوستونده دورورام. بوردان من ده کیلاسی گؤره بیلیرم. خانیم نفیسیدن علاوه، قیزلار دا بویلانیب منه باخیرلار. اویسا دری هوجئیرهسینین کناریندا بیر آیری هوجئیره رسم ائلهییر. نه دئدییینی ائشیتمیرم. آمما هوجئیرهنین باشیندان اولدوزا بنزر بیر قویروق اوزانیب. خانیم نفیسی درسی دئمهمیشدن اؤزوم اوخوموشام، بیلیرم سینیر هوجئیرهسینین شکیلیدیر. آیاق بارماقلاریم سوْیوقدان کئهیییب. پوْتونلاریمین ایچینده بارماقلاریمیترپهدیرم بلکه قیزیشسین. گئت- گئده ال بارماقلاریم دا اوشویور. سونرا کئهیییر. کیفیمیقیچلاریمین آراسینا قویوب، اللریمیقولتوقلاریمین آلتینا سوخوب، قیزدیریرام. بارماقلاریم ایستی- سویوق اولوب، آجیشیر. آغلاماغیم گلیر. کاش خانیم نفیسی «گئت تووالتده دور»، دئیردی. هئچ اولماسا اوردا دویونجا آغلاردیم. خانیم نفیسی پنجرهدن منه اشاره ائلهییب «گل ایچری»، دئییر. منسه اؤزومو سایمامازلیغا وورورام. ائومیزه گئتمهییم گلیر. ائوده کورسو یوْرقانینین آلتینا تَپیلیب، راحات- فاراغات آغلاردیم. آرخامیخانم نفیسییه چئویریب، بارماقلاریمیهوْولاییرام.
نفیسی اؤز یئرینده قایناشیر. بو دؤنه ایلشمهسینین مودئلینی دَییشیب، موْبلون دستهسینه دیرسکلهنیب، منیم اوزمه تبسّوم ائلیر.
«قیزیم سن کی اؤزون هنرمندسن. قاباخکی کیمیناغیل یاز. رومان یاز. قوْی رسّاملار دا رسملرینی چَحسیننر دا… بیر ده اَیه تفنّون اوچون رسم چکیسن، هر شئیدن چَح. گول چَح. ساختمان چَح. نه بولوم، بو قدیمیمودئللره باخ گؤر نه چکییبلر. اولماز کی آدام ایکی آی دالبادال گونده ۱۰- ۱۵ دنه گونهباخان چَحسین کی..!»
ائله دانیشیر، دییهسن قیرخ ایلدن سونرا گئنه ده منه مدرسه تکلیفی وئریر. جینیم کلهمه ویریر. ایستیرم دئیَم: «بیلیسن ندی؟ گئتهامییا دئه کی منیم ذهنیم گونهباخان اسهالی توتوب». آمما ایندییهجن نفیسینین یانیندا بیر کلمه بئله ادبسیز دانیشمامیشام. حتی قیرخ ایل بوندان اوّل، مدرسهده اونون امریله جزالاندیغیمیبئله، اونوتموشدوم.
دئییرم: «چوخ ایستیرسیز بیلهسیز نئیه بیر بئله گونهباخان چکیرم؟»
«دوزون آختارسان تَک من یوخ،هامیایستیر بو گونه باخاننارین سیرّینی بیلیسن. سنین بو گونهباخاننارینهامیمیزی هویوخ قویوب.»
«خانیم نفیسی، ذهنیم اسهال اولوب، گونهباخان ائشییه گئدیر.»
«یانی نمنه؟ بو دا تَزه سؤزدی؟»
«یانی ذهنیم اجازه وئرمیر گونهباخاننان سورا آیری بیر شکیل چکیم»
نفیسی آوارا- گوْر منه باخیر. یئریندن قالخیب کی گئتسین. منیم سؤزلریمدن یورولموش کیمیدی. اونا اورهییم یانسا دا، حیاتیما باش اوزالتماسی، سینیرلاریما توخونوب. تیکانی لاپ دیبهجن باتیرماق هوسی بیر آن بوراخمیر منی.
«بیر دیقه اَیلهشین. ایندی یادیما دوشدو، آیری بیر شکیل ده چکه بیللم»، دئییرم.
اویسا سیرّلی- شوبههلی منه باخیر. آنجاق اَیلهشیر. منسه بیر واراق آغ کاغید گؤتوروب، قهوهای پاستلله بیرمکعب چکیرم. ایچینده میتوکوْندری (Mitochondrion)، توک غدهلری و اونون کیمیباشقا نارین آیین- اویون چکیب، مکعبین باش طرفینی دیش- دیش رسم ائلیرم. اورتاداکی ایکی دیشی ده او بیریلری بویدا چکیب، اونو بیر تابلو کیمینفیسییه ساری توتورام. نفیسی جین گؤرموش کیمییئریندن قالخیب، تلهسیک پالتونو گئییب، شالینی باشینا سالیب، «خداحافظ» دئمهدن بئله، قاپینی چیرپیب، گئدیر.
قاپی چیرپیلاندا اللریمیقولاقلاریما قویورام. قولاقلاریم قیزیشیب. بلکه ده پؤرتوب. قالمیشام پؤرتوشموش قولاقلاریملا نه ائدیم. دئیرم بس نفیسی قاپینی چیرپاندا، منیم ده قولاقلاریم یئریندن لاخلاییب. اؤزومدن قورخورام. قولاقلاریمدان قورخورام. پنجرهنین هئرهسینه دوزدویوم گونهباخانلار بئله، منی قورخودور. ایندییهجن اؤزومو بئلنچی خیاللاریمین اختیارینا بوراخمامیشدیم. ایندییهجن کیمسهیه نفیسی کیمیتیکان باتیرمامیشدیم. منه نه گلیب، بیلیمرم!
یئریمدن قالخیب، میز اوستوندن نفیسینین یاریمچیلیق قالمیش چای ایستهکانین گؤتوروب، آشپازخانایا آپاریرام. گؤزوم پیچاغا ساتاشیر. قولاخلاریم بتردن قیزیشیر. قورخورام. تلم- تلهسیک پیچاغی گؤتوروب، کابینئتین آلتینا آتیرام. اللریم قولاقلاریمدا، پنجرهدن خیاوانا باخیرام. نفیسی خیاوانین او تایینا آتلاییر. پیچاق و قولاق سؤزلرینی ذهنیمدن پوزمالییام. بیر یول تاپیب، اؤزومو مشغول ائلهمهلییم.
کامپیوتری یاندیریب، گوگلین آختاریش کادریندا «ونگوک و گونهباخان» سؤزونو یازیب، اینتئر دویمهسینی باسیرام. یازیلارین بیرینی آچیب اوخویورام. ونگوک ساری بؤرکونون آلتیندان بیر جوت دوْمبا گؤزلریله منه یاناکی باخیر. نه یاخچی کی منیمله گؤز- گؤزه گلمیر.
۱۱۹ ایلدن سونرا «ونگوک»لا«پل گوگن» آدلی فرانسسیز بیر نقاشین بیر- بیرلرینه یازدیغی مکتوبلارا گؤره بللی اولوب کی، «ونگوک»ون قولاغینی اؤزو دئییل، بیر داعوادا گوگن کسمیشدی. تعجّوبله یازینی اوخویورام. یعنی ۱۱۹ ایل ونگوکا گؤره یالنیش دوشونجهلر، یالنیش فیکیرلر…
یازینی اوخودوقجا قولاقلاریمین ایستیسی آزالیر. آیاغا قالخیب، پنجرهدن ائشییه باخیرام. نفیسی هله ده خیاوانین او تاییندا دایانیب، تاکسی گؤزلهییر. بیلیرم، آذر آیینین شاختا سازاغینی دؤزه بیلمهدییی قدر یاشلیدیر. تیکانی دیبینهجن باتیرسام دا، اونون شاختادا دورماغینا راضی دئییلم. پنجرهنی آچیب اوجادان قیشقیریرام:
«خانیم نفیسی، یادیمدان چیخمیشدی دئیَم کی، بیزیم خیاوان چوخداندی بیرطرفه اولوب، دؤزون آژانسا زنگ وورم.»
نفیسی تاکسیده اَیلهشنده دؤنوب منه باخمیر. بیلیرم سویوقدان جانی کئهیییبدیر. ستلجَم اولماغینی هئچ ایستهمیرم.
پنجرهنین هئرهسیندن گونهباخان شکیللریمیییغیب، پوشهنین ایچیندهکی آیری شکیللرین اوستونه قویورام. یاریمچیلیق قالمیش اوناوچونجو گونهباخانی ساری پاستلله رنگلهییرم.
۱- دیفنباخیا (Dieffenbachia) شیپوری گوللرین سلالهسیندن اولان بیر بیتکیدیر. بو گول برزیل اؤلکهسینین یئرلی بیتکیلریندن، بَزکلی اولاراق عین حالدا زهرلی یارپاقلاری واردیر
۲- اجتماعی مددکار: اینسانلارین سورونلارینی آرادان قالدیرماغا یاردیم ائدن سوسیال ایشچی.
۳- بینه: [خوی دئییمی]. پیشمیش چوغوندور، لَبلَبی
۴- میتوکوْندری: میتوکوْندری هوجئیرهده بیر اوْرقانجیکدی کی اونون وظیفهسی هوجئیرهنین نفس آلماسی و بیر نؤوع انرژی داشیییجیسی اولماسیدیر.
آذر- ۱۳۹۵


text:
تیلویزیون تصویرلرینی اییلهیین/آوریلفول یالانی واقعیّته دؤندو
تیلویزیون تصویرلرینی اییلهیین/آوریلفول یالانی واقعیّته دؤندو
هر زادی اوزاقدان اییلهمک سیستمینین ایختیراعسی نئچه گون بوندان اوّل آوریلفول یالانی آدلاندیریلسا دا، ژاپونلی عالیملر بو یالانی واقعیّته چئویردیلر. ژاپونلی موحقیقلر تازا بیر اکران صفحهسی ایختیراع ائدیبلر کی تاماشاچی اونون تاماشاسیندان علاوه اوندا گؤرونن یئمک تصویرلرینی اییلهیهده بیلر.
بو اکران صفحهسی توکیونون اکینچیلیک و تکنولوژی دانیشگاهیندا "هاروکا ماتسوکورا"نین الیله دوزلیب. بو LCD صفحه هر زادین گؤرسندیگی نوقطهدن اونون ایینی هاوایا داغیدیر.
بو تکنولوژی صفحهنین دؤرد یانیندا یئرلشیب دؤرد هاوا جریانلا بوخارلانان ژِل ایله تغذیه اولور.
بو هاوا جریانی دؤرد عدد فن وسیلهسیله صفحهایله پارالل اسیر. بو جریانلارین سمتی و گوجو صفحهدهکی تصویره باغلی اولور. هاوا جریانی او قدر یوموشاقدیر کی تاماشاچی بو ایین صفحهده کی تصویردن اولدوغون ظن ائلیر.
بو سیستم ایندیلیکده هر آندا فقط بیر ایی ساچا بیلیر آما اونو دوزلدنلر دئییر بو ایختیراعنین ایکینجی آددیمی ایی دگیشدیرمگه پرینترلرین کارتریجلرینه بنزر بیر کارتریجین قوشماسی اولاجاق.
بو صفحه فلوریدانین اورلانداسیندا IEEE مجازی واقعیت کونفرانسیندا عرضه اولدو.


text:
قارشیمیزا گلن نوروز بایرامی موناسیبتینه بوتون دوستلاریمی تبریك دئییرم. انشاءالله كی یئنی ایل بوتون ایسلام عالمینه و اینسانلیق عالمینه خئییرلی بركتلی اولسون.
الیمه دوشن نوروز تبریك اساماسلری بو پوستا یئرلشدیرهجم.
بیر گونومده دئییل، هر گونومدهسن. هر گون هر ثانیه منیملهسن. هر زامان منه كؤمك اولدون. سن منیم اوچون چوخ اؤنملیسن. آنا بایرامین موبارك.
*
سن حیاتیمین اولدوزو اولدون. هارا گئتسم سنین ایشیغین آلتیندا سئوگینله اولدوم. دوز یولو تاپدیم. سنی سئویرم.باریامین موبارك.
*
شكر كیمی دادلی،ناغیل كیمی گؤزل بیر ایل دیلهییرم. یئنی ایلیز جان ساغلیغی، اوغور و سعادتله دولو اولسون.نئچه بئله بایراملارا!
*
یئنی ایلین، دوستلارینین چوخالدیغی، حیاتیندا سئوگینین هئچده آزالمادیغی، حیاتی گؤزل-گؤزل كئچیرهجگین بیر ایل اولسون، یئنی ایلین موبارك!
*
یئنی ایلین خوش حادیثهلرله دولو اولماسینی،حیاتیزا یالنیز سئوینجلی یئنیلیكلر گتیرمهسینی آرزو ائدیرم!
*
یئنی ایلده حیاتی توتا بیلمك،سئوگینی قاچیرماماق،كئشكه دئمهمك ایچین،آرزیلارینی ایكییه چال.و بو دفعه اونلاری گئرچكلشدیرهجك زامانی آییر اؤزونه. یئنی ایلین موبارك اولسون.!
*
سئوگینین آدی اؤنملی دئییل، ایستر عشق اولسون ایسترسهده دوستلوق. یئنی ایلده سئو، سئویل. سئوگینی اورگینده حیس ائت! بركتلی ایللر.!! /
*
هر یئنی ایل یئنی تزهلنن اومیدلرین، چوخالان سئوگیلرین خبرچیسیدیر. یئنی ایلده بئله اولسون. آما سونا قدر گؤزل اولسون. نئچه بئله ایللره....
*
یئنه یئنی بیر ایل وار قاپیمیزدا. 1392 ایلینه گیرهجگیمیز بو گونلرده ایستدیگیز هر شئیین گئرچكلشمهسی آرزوسو ایله...
*
شكر كیمی شیرین، ناغیل كیمی گؤزل بیر ایل آرزولاییرام سنه... یئنی ایل بیزلره موبارك اولسون. یئنی ایل سیزلره ده موبارك اولسون. ساغلیق، سئوگی و موتلولوق دولو اولسون.
*
یئنی ایلده هر شئیین كؤنلوزجه اولماسینی آرزولایار، و بوتون گؤزلنتیزین گئرچكلشمهسینی آرزو ائدیرم. یئنی ایلده هئچ اومیدسیز قالمامانی و خیاللارینا قوووشماغینی ایستیرم. یئنی ایلینی تبریك ائدیرم.
*
ساواشلارین آجیلارین و فلاكتلرین، كئچیب گئدن قوجا بیر ایل كیمی گئریده قالماسی اومیدی ایله...
*
یئنی ایلده: حیاتی توتا بیلمك، سئوگینی قاچیرماماق "كئشكه "دئمهمك اوچون و اونلاری گئرچكلشدیرهجك زامان آییر اؤزونه، موتلو ایللر...
*
آغاپپاق یاغان قار، نه یاشانمیشسا یاشانسین اؤرتر كئچر كئچمیشین خطالارینی.. یئنی بیر گلهجك و یئنی بیر باشلانقیج گؤزلهییر بیزی... یئنی ایلیز موبارك...!
*
قارداشلیغین دوغدوغو، سئوگیلرین بیرلشدیگی، بلكه دورقون بلكه یورقون یئنهده موتلو یئنهده اومودلو، یئنهده سئوگی دولو نئچه بئله ایللره چیخاسان.
*
یئنی بیر ایله گیرركن سیزه سئوگی و باریش آرزولاییرام.
*
گلن ایل ائله بیر ایل اولسون كی، كئچن ایلین بوتون اولومسوزلوقلارینی بیزه اونوتدورا بیلسین... ایستكلریمیزین گئرچكلشدیگی بیر ایل دیلگی ایله....
*
یاشاییشین بویو گوزل ایللر، موتلو صاباحلار، دوستجا دوستلوقلار همیشه سنین اولسون، موتلو ایللر....
*
366 گون داها یاتیزدیردیق. قارشیدا بیزی داها بیر 365 گون گوزلهییر، نئچه بئله 365 گونلره بیرلیكده چیخمامیغیمیز دیلگی ایله....
*
سنه بو یئنی ایلده گلهجك حیاتینی گؤرمك آرزوسو ائلهییرم، عؤمروموزون سونونا قدر یئنی ایللری بیرلیكده قئید ائتمك دیلگی ایله........یئنی ایلین موبارك
*
یئنی ایلیمیزی تبریك ائدیرم، بلكهده یانیندا دئییلم آما اونوتما كی سنین گولوشونه حسرت قالان بیر جوت گؤز آغلاییر اوزاقلاردا.... یئنی ایلین موبارك
*
گلهجگیزی تأمین ائدهجك هر یئنی بیر گون بیر اؤنجهكی گوندن داها گؤزل، ایستكلریزه اویغون و سیزی موتلو ائدهجك شكیلده اولسون... یئنی ایلیز موبارك....
*
یئنی ایل آذربایجان اوچون اومیدلی، بركتلی، كؤهنه ایلده یاشانان اولومسوزلوقلارین تام ترسینین یاشاناجاغی بیر ایل اولماسینی آرزو ائدیرم. نئچه بئله ایللره بیرلیكده چیخاق....
*
یئنی ایلین سیزه و بوتون سئودیكلریزه ساغلیق، موتلولوق، باشاری، بول پول، سئوگی و حضور گتیرمهسینی آرزولاییرام.. نئچه بئله ایللره چیخاسان....
*
بولودسوز گؤی اوزو سنین اولسون دئمیشدیم؛ اومیدلرین سولماسین، توكنمهسین دئیه. یئنی ایلده هئچ اومیدسیز قالمامان و خیاللارینا قوووشماغین دیلگی ایله...