text:
مسعود اوز ایل دنیا مقیاسیده قولب-قوتلنماقده
آلمان ملی فوتبال جماعه سینی ترک ایتیب قویبرگن ایدی
آلمان فارورت فوتبالچی لوکاس پودولسکی، کم ستیش (متعصب) هجوملر باعث آلمان ملی جماعه سینی ترک ایتگن تورک فوتبالچی مسعود اوز ایل بیلن تیگیشلی اجتماعی ترماقده گی آدرسی آرقه لی پیام ترقتدی.
مسعود بیلن آلمان ملی جماعه سی و انگلستان نینگ ارسینال جماعه سیده بیرگه لیکده فوتبال قیلگن لوکاس پودولسکی، انستگرام آدرسیدن 2014 – ییلی جهان کپ قهرمانلیگینی بیرگه لیکده نشانله گن عکسنی قوییب، أصلا ایسدن چیقمه یه دیگن تاریخی بیر کیچه ایدی. هر دائیم دنیا قهرمانی میز" دیب یازگن.
پودولسکی
"عموماً بیرگه لیکده قازاندیک بعضاً موفق بولالمه دیک. نتیجه ده بیر فوتبال دیر. سین بیلن بیر تیمده بولیش هر داییم فخر بیرووچی بولگن. چیرایلی کونلر اوتکزدیک. ینه هم یخشی کونلر اوتکزیشیمیزدن امین من. هر دائیم خرسن بولیب قالگیل" دیب ایتگن.
مسعود اوز ایل گه برازیل لیک تنیقلی یازووچی پائولو کوئلیودن هم هم حمایه وی پیام ییتیب کیلدی.
مذکور یازووچی اوز تویتر آدرسی آرقه لی یازگن پیامیده اوز ایل یازگن نامه گه تماس قیلیب؛
"اوقیش گه سزاوار بیر متن دیر: "مغلوبیت گه اوچره گنده پماهنده ایدیم." اوزیا، اوتمیشده و شو وقت نیمه ایته دیلر ایتسینلر، قازانگن ینه هم سین بوله سن" دیب افاده ایتگن.
مسعود اوز ایل بیلن ایلک آی گوندوغان قاله ویرسه انگلستان پرامیر لیگده اوینه یاتگن تورکیه ملی فوتبالچیسی جنگ توسین، می آییده جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان بیلن لندنده اوچره شیب تصویرگه توشگن ایدیلر و فوتبال کییم لرینی تحفه قیلگن ایدیلر. اوشبو تصویرنینگ آرتیدن آلمانده مسعود اوز ایل و ایلک آی گوندوغانگه قره ته کم ستیش (تعصبی) هجوملر عمگه آشیریلگن ایدی.


c: text/html

text:
جفر
(جعفر) 35 ایلدن سونرا خاریجدن كندلرینه قاییتمیشدی. ایندی قوجا دهده و نهنهسی
گیلده قوناق اولموش اوتورموشدولار. او گئدهنده یانلیز و سوبای گئتمیشدی و ایندی
بیر آرواد و ایكی اوشاقایله كتدهایدیلر. دهده و نهنه سی نوه لرینی چاغیریب و
اوزلریندن اؤپهندن سونرا اونلاری دانیشدیریردیلار. آنجاق اوشاقلار نسه بیر كلیمهده
آنلامیردیلار. چونكو اوشاقلار باشقا دیل اؤیرهنیب و او دیلی باشا دوشوب
دانیشیردیلار. اونا گؤره جفر دهده نهنهسی دییهنلری اوشاقلارا چئویریب و
اوشاقلارین یانیتلارینی دهده نهنهسینه توركو دیلده دییردی.
جفرین
دهدهسی سوروشدو: "بالا سن و آروادین كی توركسوز آنجاق ندن
بونلارا اؤیرهتمهدیز؟ بالا بئله ایش اولار!!؟" جفر
گولوردو و دهدهسینی ساوادسیز سانیب سؤیلهییردی: آخی بو ایش اولماز كی!
یارین
(صاباح) جفر و دهدهسی چؤله چیخیب باغلارینا ساری یوللاندیلار. جفر اوشاقلیق
خاطیرهلرینده دالدالانیردی. بیر آن گؤزو دوشدو دوگو (دویو) اكیلمیش یئرلره.
تعجوبله سوروشدو:
دهده
! هاواخدان دوگو اكیرسن!؟ آخی سن چوخ بوغدا اكیب بیچهردین!
دهدهسی
یانیتلادی: هه بالا ائله منده تعجوبدهیم! آخی من بو یئره بوغدا سپمیشدیم آنجاق
بیلمیرم نئجه اولدو كی دوگو گؤیهردی!؟
جفرین
تعجوبو لاپ آرتدی: دهده نه دییرسن بو ایش اولاسی دگیل!؟؟ آخی نجور اولار بوغدا
اكیب دوگو بیچهسن!؟
دهدهسی
یانیتلادی: "
ائله
بیل اكدیییمیز یئری دگیشمیشیك اونا گؤره بئله اولوبدور."
موهندیسلر بئله دیدیلر!
جفر
لاپ سارسیدی: دهده آخی بو سؤز نهدی!؟ هانس موهندیس بونو دییبدیر!؟ واللاه بو ایش
اولماز. ائله او موهندیسده یالاندان موهندیسدیر. سن نییه عاغلینی وئریبسن اونا.
بو ایش اولاماز!
دهده
بیر آز گولومسهیهرك دئدی: بالام جان! بس نئجه اولوب سنین توپراغین دگیشیبدیر
آدین سانین دگیشیبدیر. بالالارین دا دیلی خویو
دگیشیبدیر. آنجاق تعجوب ائتمیرسن ایندی منیم دوگو اولموش بوغداما ایراد توتورسان!؟
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتاشما

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
حلب ظفری ایسلام اوممتینین ظفریدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ایران ایسلام اینقیلابی کئشیکچیلری کورپوسونون سؤزچوسو گئنئرال مسعود جزاییری سؤیلهییب. او، حلبده ایران و سورییانین ایمپئریالیستلره اؤز گوجونو گؤستردیینی بیلدیریب:
«آمئریکا حلبده یاشانانلاردان نومونه گؤتورملی و آرتیق یاخین شرقده آرزولانمادیغینی آنلامالیدیر. واشینگتون آرتیق گوناهسیز و معصوم اینسانلارین قانینین آخیدیلماسینی دایاندیرمالیدیر. آمئریکانین یئنی رهبرلیگی اؤزوندن اوولکی حکومتین یانلیشلاریندان نتیجه چیخارمالیدیر».


text:
۲۰۱۶-جی ایل ایله موقاییسهده ۲۰۱۷-جی ایلده اؤلکهمیزه گلن خاریجی وطنداشلارین سایی ۴۴۹ ۲۱۵ (۲۰ فایز) نفر آرتاراق ۲ ۶۹۱ ۹۹۸ نفر اولوب کی، بو دا ایندییه قدر موشاهیده ائدیلمیش ان یوکسک گؤستریجیدیر.
مدنیت و توریزم ناظیرلییندن آخار .آذ-آ بیلدیریلیب کی، اونلاردان ۸۵۳ ۰۸۲ روسییا فئدراسییاسی، ۵۳۷ ۷۱۰ گورجوستان، ۳۶۲ ۵۹۷ ایران، ۳۰۱ ۵۵۳ تورکییه، ۱۰۲ ۳۶۰ بیرلشمیش عرب امیرلیکلری، ۶۲ ۴۵۴ عراق، ۵۷ ۷۵۶ اوکراینا، ۳۳ ۲۷۳ سعودییه عربیستانی، ۳۸۱ ۲۱۳ نفری ایسه دیگر اؤلکهلرین وطنداشلاری اولوب.
خاریجی وطنداشلار داها چوخ ایول آییندا گلیب کی، بو دا ۳۱۳ ۵۱۵ نفر اولوب.
۲۰۱۷-جی ایلده اؤلکهمیزه گلن خاریجی وطنداشلارین عمومی ساییندا روسییا، گورجوستان، ایران، تورکییه وطنداشلارینین خصوصی چکیسی داها چوخ اولوب. اؤتن ایلده اساس آرتیم تئمپی گؤسترهن اؤلکهلر ایران، به، روسییا و سعودییه عربیستانی اولوب.
۲۰۱۶-جی ایل ایله موقاییسهده ۲۰۱۷-جی ایلده اؤلکهمیزه سعودییه عربیستانیندان ۴.۵ دفعه، عومان دان ۷.۴ دفعه، به-دن ۱.۹ دفعه، ایراندان ۱.۴ دفعه، هیندیستاندان ۲.۳ دفعه چوخ خاریجی وطنداش گلیب. لاکین تورکییهدن آذربایجانا گلنلرین ساییندا ۱۱ ۷۹۰ نفر آزالما موشاهیده ائدیلیب.
سئویندیریجی حالدیر کی، آوروپا، کؤرفز و یاخین شرق، آسییا، آفریکا، آمئریکا رئگیونو اوزره گلنلرین ساییندا آرتیم باش وئریب.


text:
مکان ایشانقولییئو تورکمنیستانین آذربایجاندا سفیری تعیین ائدیلیب.
ترند-این معلوماتینا گؤره، موافیق سندلری جمعه گونو تورکمنیستان پرزیدنتی قوربانقولی بردی محمدوو حکومت ایجلاسیندا ایمضالاییب.
دؤولت باشچیسینین قراری ایله مکان ایشانقولییئو یئنی وظیفهیه تعیناتی ایله علاقدار تورکمنیستانین روسییادا (هشترخان شهری) سفیری وظیفهسیندن آزاد ائدیلیب.
فرمان اساساً، اونا فؤوق العاده و صلاحیتلی سفیر دیپلماتیک روتبهسی وئریلیب و او، تورکیمنیستانین آذربایجانداکی (باکی شهری) فوق العاده و صلاحیتلی سفیری وظیفهسینه تعیین ائدیلیب.


text:
اورمییانی جانلاندیرما مرکزی خالقا خیانت ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «فارس نیوز» آگئنتلیینه آچیقلاماسیندا ایران پارلامنتینین اورمییادان اولان میللت وکیلی نادر قاضیپور سؤیلهییب.
«اورمییا گؤلونون حاضیرکی وضعیتی و گؤلون جانلاندیریلماسی ایله باغلی ایستاتیستیک معلوماتلار حکومت رسمیلرینین آچیقلامالاری ایله اصلا اویغونلاشمیر. گؤلون جانلاندیریلماسی اوچون آیریلان وسایت اورمییانی جانلاندیرما مرکزینین واسطهسی ایله پارلامنت و پرزیدنت سئچکیلرینه خرجلنیب. حقیقت بودور کی، جانلاندیرما مرکزینین رسمیلری و یئرلی رسمیلر اورمییا گؤلو و اورمییا اهالیسینه خیانت ائدیرلر».


text:
یوسف اوْغلو نصرت کسمنلی ۱۹۴۵-نجی میلادی ایلینده آذربایجاندا قازاخ بؤلگهسینده کالینین کندینده دونیایا گؤز آچدی. نصرت ایلک و اوْرتا مکتبی بیتیردیکدن سوْنرا ۱۹۶۶-نجی ایللرینده آذربایجان دؤولت اونیوئرسیتهسینین ژورنالیست فاکولتهسینه داخل اوْلوب و بو فاکولتهنی ایسه اوغورلا باشا ووردو. سوْنرا آذربایجان یازیچیلار بیرلیگینه داخیل اوْلوب و اوردا ادبی مصلحتچی اوْلموشدور. یازدیغی اثرلره گؤره بو قورقونون آئچیریل ن ۷-نجی قورولتاییندا اداره هیأتینین عضوو و شعر شوراسینین صدری سئچیلمیشدیر.
نصرت کسمنلی چوخدان ایدی کی بؤیرهک ناخوشلوغوننان عذاب چکیردی آنجاق تأسفله بو بؤیوک شاعیر ۱۳۸۲ -نجی ایلده مهرآیینین ۲۴ ونده تبریزین ایمام خستهخاناسیندا سون منزیله کؤچدو.
ایراندا یاییملانمیش اثرلری
گئتمک ایستهیئیرسن… بهانه سیزگئت - نشر دالغا - سراب - ۱۳۸۰
حامیسی سئوگیدندیر - زارعی - تبریز - ۱۳۸۱
دئیه سن تزه دن قایید یر بوقیش - انتشارات دانیال - تبریز - ۱۳۸۱
حیئیف اوسئوگییه - نشر اختر - تبریز - ۱۳۸۵
گوله-گوله آغلایان گؤزل - نشر اختر - تبریز - ۱۳۸۹


text:
اؤزبکیستان نیو یورکدا باش وئرهن تراکتین آراشدیریلماسیندا آمئریکا کؤمک ائتمهیه حاضردیر.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلر اؤزبکیستان پرزیدنتی شؤوکت میرزیایئوین نیو یورکدا باش وئرمیش تراکتلا علاقه دار آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپا گؤندردیی باش ساغلیغی مکتوبوندا یئر آلیب.
قئید ائدک کی، آمئریکانین نیویورک شهرینین مانهتتان سمتینده باش وئرهن آتیشما نتیجهسینده ۸ نفر اؤلوب، ۱۵ نفر ایسه یارالانیب. آمئریکا مطبوعاتی آرتیق تراکتی تؤرهدن شخصین آدینی دا آچیقلاییب. بئله کی، ترورچونون اصلهن اؤزبکیستاندان اولان فلوریدا ایشتاتی ساکینی سئیفوللا هبیبوللایئویچ ساییپوو اولدوغو بیلدیریلیب.


text:
" مخدره ماده لرگه قرشی کوره شیش برنامه لری کوچیتریلگن"
افغانستان حکومتی نینگ ایتیشیچه ، جاری ییل نینگ بیش آی اولیده ، مخدره ماده لر گه قرشی کوره شیش برنامه لری ، اوتمیش لرگه کوره ، اوچ برابر کوپه یتیریلگن.
ایچکی ایشلر وزیرلیگیگه کوره ، شو مدت جریانیده ، قریب تن مخدره ماده لر و مخدره ماده ایشلب چیقاریش اوچون فایده له نیله دیگن کیمیاوی ماده لر، پولیس کوچلری تمانیدن قولگه کیریتیلگن.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ یوقاری رسمیلری ، 280 کیشی دن آرتق مخدره ماده قاچاقچیلرینی هم جاری ییل نینگ بیش آی اولیده توتقینگه آلینگنینی ایتدیلر.
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ مخدره ماده لرگه قرشی کوره شیش اورین باسری جنرال داود داود ، 8 یریم تن مخدره ماده لرنینگ اوت بیریش جریانیده اوشبو معلومات لرنینگ مطبوعات فعاللریگه ایتدی.
اونگه کوره، هیروین، تریاک مورفین کبی اوت بیریلگن مخدره ماده لر بیش آی جریانیده افغانستان نینگ ایریم ولایتلری اینیقسه پایتخت کابلدن قولگه آلینگن.
عینی حالده داود جنابلری مخدره ماده لر قاچاقیگه عیبلنیب حبسگه آلینگن 280 کیشیدن اونته سی افغان حربیلری وباشقه التی ته سی خارجیلردن عبارت بولگنینی تاکیدله دی.
لیکن توتقینگه آلینگن خارجیلر وافغان حربی لری باره سیده اچیقچه معلومات بیرمه دی.
شونگه قوشیمچه قیلیب جنرال داود داود، مخدره ماده لرگه قرشی کوره شیش برنامه لری نینگ اوچ برابر کوپتیریلگنینی اورغوله دی.
بوندن بیرقنچه مدت آلدین مخدره ماده لرگه قولی باردیب حبسگه الینگن پلیس نینگ یوقاری خادملریدن بیری جنرال ملهم اون ییل قماق جزاسیگه محکوم ایتیلگندی.
هرچند حکومت رسمیلری اوتگن بیرنیچه ییلدن بویان مخدره ماده لر قاچاقینی آلدینی آلیش اوچون جدی اعتبار قره تیب کیله یاتگنینی تاکید لیدیلر، بیراق مخدره ماده لر قاچاقیگه قولی بار دیب ادعا ایتیلگن دولت نینگ یوقاری مرتبه لی خادملرینی حبسگه آلنیب محکمه گه تارتیلمگنی خلق نینگ جدی تنقیدلریگه سبب بولیب کیلگن.


text: ۱۹۱۷- نجی ییلدا اورسیتـده بلشویک انقلابی ینگیش غازانسا-ده اول اورتا آسیادا تاقمین ۸ ییل سونگرا دولی اورناشدی. شول دؤورده تأزه باسیبالجیلارا (کمونیستلره) غارشی حالقینگ باتیر اوغوللاری آیاغا غالیپ، پادشاه رژیمی نینگ یرینه، ملی و ارکین دولتی اساسلاندیرماغا سیناشدیلار. شولاردان حاص باتیرغایراغی عـزیز حان، جۆنیت حان، اوراز سردار یالی لاردیر. البته پادشاه رژیمی نینگ دیکمه لری و یرلی عملدارلاری، گنراللاری آق گواردیانی( گارد سفیدی) درره دیپ، کمونیستلره غارشی گؤرشمک اوچین یرلی حان- بگلردن پئیدالاندیلار. شول دؤورده اوراز سردار اولار بیلن دولی حیذماتداشلیق اتدی یؤنه عــزیز حان هیچ کیمه بویون اگمأندیر. غیزیللارینگام (بلشویک- کمونیستلر)، آقلارینگام (تزار طاراپداری) ارکینه تابین بولوپ، اولارا حیذمات اتمأندیر. اول تجنی، مارینی هم بئیله کی غونگشی یرلری بیرلشدیریپ، اؤزباشداق حانلیق دؤرتمک اوغروندا، اؤزﯚنینگ حأکیملیگینی برقرار اتمک اوغروندا گؤرِشیپدیر. آق گواردییاچیلارینگ عـزیز حانی دوزاق غوروپ، غاپیللیقدا اله سالماقلاری-دا، سونگوندان واغشیلیق بیلن آتیپ اؤلدﯚرمکلری-ده حوت شو سبأبه گؤرأدیر. اونونگ عمر طنابی جودا ایر، من دیین واغتیندا ۳۳ یاشیندا غیریلدی.دریافت متن کامل مقاله


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلارین یئنی پرئزیدئنتی دونالد ترامپ داها بیر ماراقلی آددیملا گوندهمه گلیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، او، تویتتئر سوسیال شبکهسینده آمئریکادا ایستئهلاکچی گووهن ایندئکسینین آرتماسی موناسیبتی ایله اؤزونو تبریک ائدیب.
«دئکابردا آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاریندا ایستئهلاکچی گوون ایندئکسی ۴ خال آرتاراق ۱۱۳،۷-یه، یعنی سون ۱۵ ایلده ان یوکسک حده چاتیب. تشککورلر، دونالد» - یازان ترامپین بو پایلاشماسینا مینلرله شرح گلیب.
اونون اؤزونو تبریک ائتمهسی بعضی سیاستچیلر و سوسیال شبکه ایستیفادهچیلری طرفیندن ماراقلا قارشیلانیب.


text:
تورکییه-روسییا آراسیندا «پومیدور محاربهسی» مسکوایا ۱،۵ میلیارد دوللارا باشا گلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو نتیجه قایدار اینستیتوتونون حاضیرلادیغی حساباتدا یئر آلیب. اینستیتوت همچینین روسییالی ایستهلاکچیلارین بو محاربه نتیجهسینده تورکییه ایستحصالی اولان اوجوز تامات آلماق ایمکانیندان محروم اولدوقلارینی بیلدیریب.
اکسپرتلرین فیکرینجه، روسییانین ایتکیلری آنکارانین بیر مدت اؤنجه روسییا محصوللارینا قویدوغو گمروک وئرگیلری ایله باغلیدیر. تورکییه ایسه بو محصولون ایخراجینی روسییا ایله قونشو اولان اؤلکهلره آرتیریب. بو هم ده مسکوا ایله خصوصی علاقهلری اولان اؤلکهلردیر. مثلاً، تورکییهنین سون زامان بلاروسا ایخراجی ۷ دفعه، قازاخیستانا ۱۲ دفعه، آذربایجانا ایسه ۵۴،۱ دفعه آرتیب.


text:
آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی، سلاحلی قولرین عالی باش کوماندانی جناب ایلهام علیئوین تصدیق ائتدیی پلانا اساساً کئچیریلن گئنیش میقیاسلی تعلیملرین دؤیوش آتیشلی اساس مرحلهسی ایجرا اولونوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، پلانا مووافیق اولاراق بو مرحلهده آرتیلرییا، هاوا هجوموندان مدافعه واسطهلری، آویاسییا، خصوصی نؤع قوشونلار، ائلجه ده دیگر بیرلشمهلر سلاح و تکنیکانین تطبیقی ایله تعلیم-دؤیوش تاپشیریقلارینی یئرینه یئتیریبلر.
معاصر عموم قوشون دؤیوشونون پرینسیپلرینه رعایت ائدیلمکله، مرکب رلیف شرایطینده و شرطی دوشمهنین احتیمال اولونان فعالیتی نظره آلیناراق قوشونلارین، ائلجه ده ایدار ائتمه سیستملرینین قارشیلیقلی علاقهده ائفکتیو تطبیقی حیاتا کئچیریلیب.
مختلیف پولیگونلاردا و معاصر آوادانلیقلا تجهیز ائدیلمیش تعلیم ساحهلرینده دؤیوش آتیشلاری، بؤلمهلرین و آتشین مانورلری یئرینه یئتیریلیب.


text:
بی ام و
بی ام و اوتوموبیل و موتوسیکلت ایستحصالچی سی.
شیرکتین آلمانجا دویزی "Freude am Fahren" کیمی سسله نیر. آذربایجان دیلینه بونو ترجمه ائتسک تخمیناً "سورمکدن حظ آل" کیمی سسله نیر.
تاریخی[دَییشدیر]
بی ام و شیرکتی مونخن ده طیاره مۆحریک لر زاوودو (zavodu) کیمی کارل فریدریخ راپ (Karl Fridrix Rapp) ، کامیلو کاستیلیون (Kamillo Kastilyon) ، ماکس فریتس (Maks Frits) طرفیندن 1916 – جی ایلده تاسیس ائدیلیب. ایلکین دؤورده قبول اولونموش و حال – حاضیردا دا ایستیفاده اولونان آغ – ماوی رنگلی نیشان (emblem) فیرلانان طیاره ملخ ینین (propellerinin) تصویری بی ام و – نین ایلکین "تعینات" ینین نیشانه سی دبر.
ایلکین دؤورده شیرکت اتریش – مجاریستان اوچون وی 12 (V12) تیپلی مۆحریک لر ایستحصال ائتمیه باشلاییر. تئزلیکله راپ علاوه پولا احتیاج دویور و کومپانی یانی ترک ائدیر. اونون یئرینه اتریش لی سرمایه چی فرانس جوزف پوپ (Frans Cozef Popp) فیرمایا رهبرلیک ائتمه یه باشلاییر.
بیرینجی دونیا مۆحاریبه سیندن مغلوب چیخمیش آلماندا حربی قوووه لره محدودیت قویولور. بوندان سونرا آلمان دا طیاره ایستحصال ائدیله بیلمزدی – بئله لیکله بی ام و – نین مۆحریک ایستحصالی آلمان اوچون یاراسیز اولدو.
1922 – جی ایلده بی ام و مونخن ده اؤزونون بو گونکو اساس بیناسینی تیکیر (حال – حاضیردا همین بینا شهر اولیمپیا مرکزی کیمی ده فعالیت گؤسته ریر).
1923- جو ایلده مونخن ده ایلک بی ام و موتو سیکلت لری ایستحصال اولونماغا باشلاییر.
1928 – جی ایلده ب ام و تورینگیادا (Türingiyada) اوتوموبیل زاوودو (zavodu) آلیر و اؤز ایلک ماشینینی ایستحصال ائتمیه باشلاییر. – Dixi
1934 – جو ایلده شیرکت آیریلیر. طیاره مۆحریک لرینین ایستحصالی مۆستقیل لیک قازانیر. بی ام و فلوگ موتورن باو جی ام ب اچ (BMW Flugmotorenbau GmbH) بیر شیرکت اولاراق آیریلیر.
1936- جی ایلده بی ام و شیرکتی 2 لیترلیک مۆحریکلی بی ام و 328 ایستحصالینا باشلاییب. بو ماشین او زامان برلینده کئچیریلمیش اولیمپیا یاریشلاریندا آووروپا ایدمان اوتوموبیل لری صینیفینده ان بؤیوک موفقیت الده ائتمیشدیر.
1939- جو ایلده بی ام و شیرکتی برلین – شپانداودا (Şpandauda) یئنی براندنبورگیش موتورن وئرک (Brandenburgische Motorenwerke) شیرکتینی آلیر و اونونلا بیرلیکده برلین یاخینلیغینداکی باسدورف و سولسدورف دا خصوصیله شدیریلمیش زاوودلارا صاحیب اولور.
ایکینجی دونیا مۆحاریبه سی دؤورونده بی ام و اساسا آلمان اوردوسو اوچون راکتیو موتورلار ایستحصال ائدیردی. 1945- جی ایلده مۆحاریبه دن سونرا اونون بو فعالیتی غالیب طرفین گؤزوندن یایینمادی ، بی ام و – یه 3 ایللیک ایستحصال موراتوریسی (moratorisi) تدبیق ائدیلدی.
بوندان علاوه مۆحاریبه دن سونرا بی ام و – نین دئمک اولار، بوتون زاوودلاری () بمباردمانلار نتیجه سینده محو اولموشدو. هر شئی یئنی دن باشلاماق لازیم ایدی..
1948 – جی ایلدن باشلایاراق بی ام و آر 24 ، تک سیلیندیرلی موتوسیکلت و 1951 – جی ایلده ایسه بی ام و مۆحاریبه دن سونرا اؤز ایلک اوتوموبیلینی ایستحصال ائدیر – بی ام و 501 .
1955 – بی ام و تریبورک جی ام بی اچ (BMW Triebwerk GmbH) شعبه سی یئنی دن فعالیته قاییدیر. شیرکت طیاره مۆحریک لر اوزه رینده متخصیص لشیر. آی سئتا (Isetta) مدلی ایله شیرکت کیچیک اوتوموبیل لت کلاسینین تاریخینی باشلادیر.
1956 – ایدمان اوتوموبیل لری اولان 503 و 507 جی مدل لر ایستحصالا بوراخیلیر.
1959 – بی ام و شیرکتی ساتیشا چیخاریلیر.
1965 – بی ام و تریبورک جی ام بی اچ شعبه سی ساتیلیر و سونراکی 25 ایل عرضینده شیرکت طیاره مۆحریک لرینی دوزلتمئکدن ایعمتینا(imtina) ائدیر.
1974 – بی ام و ایلک دفعه آ بی اس سیستم لی 0/3 (ABS sistemli 3.0)، سی اس ال اوتوموبیل لرینی یاریشلارا چیخاردیر.
1980- آ بی اس سیستمی نین (ABS sistemli) صنایع ایستحصالاتی و فورمولا 1 یاریشلاری اوچون مۆحریکین ایستحصالاتس باشلانیر. بی ام و – نین موتوسیکلت لری پاریس – داکار رالی سینی اودور. داها سونرا همین یاریش دا یئنی دن اوچ دفعه غالیب گلیر.
فعالیتی[دَییشدیر]
حال – حاضیردا بی ام و دونیانین ان ایری اوتوموبیل ایستحصال ائدن شیرکت لریندن بیری دیر. مینی ، رولز رویس شیرکت لرین سهم لرینه مالیک دیر. تکجه اؤتن 2005 – جی ایلده دونیادا 1,3 mln. بی ام و اوتوموبیل لری ساتیلمیشدیر. بونون نتیجه سینده عمومی گیلیری 55,3 mlrd ، خالیص گلیر ایسه 2,7 mlrd. اولموشدور.
حال – حاضیردا بی ام و – ده 106 مین اینسان امک فعالیت ایله مشغول دور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ When was BMW founded?. BMW Education. BMW. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 25 April 2012. یوْخلانیلیب30 September 2012.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ Annual Report 2016 (PDF). BMW Group. یوْخلانیلیب22 March 2017.


text:
الکتون، گونئی داکوتا
الکتون، گونئی داکوتا (اینگیلیسجه: Elkton, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۰۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۷۳۶ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۸۳٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر. الکتون دنیز سئوییهسیندن ۵۳۴ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
- U.S. نۆفوس ساییمی
- گونئی داکوتا اۆچون انرژی پروفایلی
- گونئی داکوتا توریسم بؤلومو
- گونئی داکوتا دولت وئریتابانلاری(دیتابیس)


text:
قولاقدیبی خستهلیگی
قولاقدیبی خستهلیگی و یا پاروتید – (فارسجا : اوریون) ویروسلار واسطهسی ایله یاییلان کسکین عفونتلی خستهلیک. اساساً اوشاقلاردا و یئنییئتمهلرده راست گلینیر. آدیندان دا گؤروندویو کیمی قولاقدیبی خستهلیگی قولاغین اؤن و آشاغی حیصّه سیندهکی آغیز سویو وزلرینین شیشمهسی نتیجهسینده یارانان بیر ویروس خستهلیگیدیر. بو خستلیین ویروسو اورقانیزمه داخیل اولدوقدان ۱۰-۱۸ گون سونرا خستهلیک اورتایا چیخیر. خستهلییه کیشیلرده قادینلارا نیسبتهن داها تئز-تئز راست گلینیر.
قولاقدیبینین ایلکین علامتلری[دَییشدیر]
- حالسیزلیق و حرارت
- اودقونان زامان قولاغین اؤن و آشاغی حیصّه سیندهکی آغیز سویو وزلرینده آغری
- قولاق اطرافی ناهییهده شیشلیک
ایلک یاردیم[دَییشدیر]
- یارانان شیشین اوزرینه ایستی کومپرئس قویولمالی
- خستهنی دیگر عائله عضولریندن آیری ساخلامالی
- خستلیین علامتلری یوخ اولانا قدر یاتاق شرایطینده اولمالی
- بیر فاکتی دا قئید ائتمک واجیبدیر کی، خستلیین کیشیلرده سونسوزلوغا سبب اولان فسادلار تؤرتمه قابیللیتی اولدوغوندان موطلق حکیمه مراجعت ائتمک واجیبدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- http:// az.wikipedia.org


text:
سون بیر هفتهده نفت قیمتینین ۵۶ دوللار جیواریندا محکم لهنمهسی، بعضی گونلرده ایسه ۵۸ دوللارا قالخماسی قونشولاریمیزدا آبش والیوتاسینین اوجوزلاشماسینا نوبتی دفعه تأثیر ائدیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، موسکوا بیرژاسیندا ۱ دوللار ۶۰،۲ روبلا ائنیب. آرتیق بیر مدتدیر کی، دوللارین کورسوندا ۶۰ روبل جیواریندا اولان مزهننه ساخلانیلماقدادیر. اکسپرتلر روسییانین اقتصادی باخیمدان چتینلیک چکدیی حاضیرکی دؤنمده دوللارین ۶۰ روبلدان آشاغی دوشمهسینین ایستحصالین مایا دیرینین آرتماسینا و ایخراجا منفی تأثیرینی نظره آلاراق، بو مزهننهنین قورونماسینا چالیشیلدیغینی آچیقلاییبلار. تصادفی دئییل کی، اینگیلترهنین «بانکئر» درگیسی روسییا مرکزی بانکینین رهبری الویرا نابیولینانی ان یاخشی باش بانکیر سئچیب.
اساس نفت ایخراجاتچیسی اولان ایراندا دا دولارین دئکابرین ۲۹-دان اوجوزلاشماغا باشلاماسی داوام ائدیب و ۴۱۰۰ تومندن ۳۹۴۰ تومنه دوشوب.
تورکییهده ایسه عکس پروسئس باش وئریب. بایرام گونلرینده دوللار باهالاشیب و لیرهیه نیسبتده یئنی رکورد معینلشیب: ۳،۶۰ لیره. بو گون ایسه نیسبی اوجوزلاشما اؤزونو گؤستریر و حاضردا ۱ دوللار ۳،۵۷ لیریه تکلیف ائدیلیر.
قید ائدک کی، حاضردا «برئنت» مارکالی نئفتین بیر باریلی ۵۶،۳۰ دوللارا ساتیلیر.


text:
حؤرمتلی اوخوجولارا
یازی
حؤرمتلی اوخوجولار
قاباق- قَنشَر دوروب یاراماز و قورخونج خستهلیکنن گرکین وورشمادا شاعیر، یازیچی و موترجیم شهرام شیدایی. اونون یالنیز 40- 41 یاشی وار، بیر سرابلی عائلهده دوغولوب، ادبییات و هونر وورغونودور و اونلارجا کتاب، مقاله و شعرین مؤللیفی. بلکهده هامیمیز اونون، صالح عطایینین «بلکه داها دئیَنمهدیم» شعر کتابینین و هابئله تورک شاعیری اورهان ولینین شعرلرینین «رنگ قایقها مال شما» آدیلا فارسجایا چئویردییی اثرلری گؤرموشوک...
ایندیسه او، دؤرد یول جراحلیقدان سونرا بئشینجی عمل اوچون آمئریکایا آپاریلمالیدیر.
حؤرمتلی اوخوجولار
بو اولوب- اولماماق دؤیوشونده شهرام شیدایییه ایکی یوللا یاردیم ائده بیلریک:
- ایلک نوبهده اونون کتابلارین آلماقلا.
- نقد پوللا.
لطفا نقد یاردیملاریزی شهروند سایتیندا وئریلن بو ایکی آدرئسه یوللایین.
یازی
·
شماره حساب ارزی موسسه انتشاراتی کلاغ سفید برای واریز وجوه اهدایی:
بانک تجارت شعبه اصلی هرمزان
شماره حساب 165576438
کد: 1655
swift code: btejirthhrm
kalaghe sefide
bank Tejarat
Hormozan main branch Code: 1655
Account Number: 165576438
swift code: btejirthhrm
·
خارجی اؤلکهلرده یاشییانلار یاردیملارین شهرام شیداینین آلمانین هامبورک شهرینده اولان باجیسی افسانه خانیم شیدایینین بانک حسابینا وئره بیلرلر:
IBAN DE: 48 2501 0030 0548137309 BIC PBNKDEFF
Name of Bank: Post Bank
Account Number: 548137309
Code: 25010030
Afsaneh Shaidaei
Germany
آلماندا یاشییانلار یالنیز بو آدرئسی یازمالی دیلار:
Name of Bank: Post Bank
Account Number: 548137309
Code: 25010030
Afsaneh Shaidaei
Germany


text:
حیتای یینگ اویغور بؤلگهسینده نبیت تاپیلدی
حیتای یینگ اویغور بؤلگه سی، نبیت بیلن بیله لیکده آلتین، پلاتین، کۆمۆش، اورانیوم و کؤمۆر باشدا بۇلماق بیلن کؤپ سانلی دگأرلی رزروه ایه دیر
حیتای یینگ سینجان اویغور اؤزباشداق بؤلگه سینده ۱ میلیاردا قۇلای تُن نبیت یاتاغی تاپیلدی.
حیتای یینگ میللی رادیوسی نینگ حابارینا گؤرأ، یوردونگ پتروچینا شرکتی، جگوار دییلن یرده ما گؤلی نینگ قۇلاییندا نبیت رزروینی تاپدی.
شۇل نبیت یاتاغی نینگ دۆنیأنینگ اینگ اولی نبیت رزرولریندن بیرینه ایه دیگی آیدیلدی.
دۆنیأنینگ اینگ اولی انرژی ساتین آلان یوردی بۇلان حیتای یینگ اویغور بؤلگه سی، نبیت بیلن بیله لیکده آلتین، پلاتین، کۆمۆش، اورانیوم و کؤمۆر باشدا بۇلماق بیلن کؤپ سانلی دگأرلی رزروه ایه دیر.


text:
بوگون کابل شهریده اونلب عیال 8 ینچی مارچ خلق ارا عیاللر کونی نی نشانلش مناسبتی بیلن کوچه لرگه چیقیب، اداری فساد و عدالت سیزلیککه قرشی شعار بیرگنلر.
اولر اوشبو نمایشده عیاللر گه قرشی عملگه آشیریله یاتگن زوره وانلیکلرمیزانی آشگنی همده اداری فساد کینگ مقیاسده ترقله یاتگنی دن اوز خواطرلرینی اظهار ایتگنلر.
عین دمده، عیاللرحقوقی تامینلنیشی نی حمایه قیلیب کیلگن سابق جهاد رهبرلریدن بیری، اونینگ تورموش اورتاغی مطبوعات ده چیقه آلمسلیگی نی ایتگن.
افغانستانده هر ییلی نشانلنیب، کیلگن سیکینچی مارچ عیاللر خلق ارا کونی، اوشبو بار اوتگن ییللر گه نسبتآ،سل فرقلی راق نشانلندی.
اوشبو مرته 8 مارچ مدنی جماعه چیلیک اداره سی نینگ تدبیری بیلن یولگه قوییلیب، اونده اونلب عیال پایتخت کابل نینگ کوچه لریگه چیقیب، عیال نه ضعیف و نه ایکینچی جنس شعار بیردیلر.
عدالت تامینللنیشی نی ایستب، اداری فساد گه قرشی شعار بیلن کوچه چیققن اوشبو عیاللر، مملکتده کینگ ترقلگن اداری فساد، عیاللرنینگ حق حقوقی گه ایریشیش گه کته توسیق بولیب، اولرگه قرشی زوره وانلیککه سبب بوله یاتگنی نی اظهار ایتماقده لر.
نشانلش مراسیمیده عیال و جماعه موسسه سی اداره سی رییسی زرغونه روشن، چیقیش قیلیب، بو حقده بونده ی دیدی:"بیز دنیا گه افغانستان عیاللری هم زوره وانلیککه قرشی کوره شگه قادر ایکنلیگی نی بیلدیریشیمیز کیره ک. بوگونگی کونده افغان عیاللری ایرککلر تمانیدن تورلی خیل زوره وانلیککه دوچ کیلماقده لر. شو نقطء نظردن بوگون بیز 8 مارچ نی عیاللرگه اوتکزیله یاتگن زوره وانلیکلر گه پایان بیریلیشی اوچون عمومی کوره ش صفتیده نشانله دی".
عاموی اخبارات واسطه لری جاری ییلده عیاللرگه قرشی اینگ قوپال زوره وانلیک حالتلری دن خبر بیریب، اوشبو زوره وانلیکلر بویینی کیسیش، دارگه آسیش، کویدیریش و شفقت سیزلیک بیلن اولدیریش دن عبارت بولگنی نی قید ایتگن.
عیاللرگه قرشی زوره وانلیکلر میزانی آشر ایکن، بوحقده بار بار عیاللر حقوقی حمایه لنیشی، زوره وانلیک اوتکریلمسلیگی، ایرکینلیک بیریلیشی، دموکراسی تامینلنیشی و شونگه اوخشش باشقه بیر قطار بیاناتلر بیلن چیقیش قیلیب کیلگن افغانستان رهبرلرنینگ تورموش اورتاغلری نیمه اوچون میدیا ده کورینمه ی یپتی لر؟
اوشبو رهبرلردن بیری حضرت صبغت الله مجددی، تورموش اورتاغی حقیده بونده ی دییدی:"مینینگ خانمیم الله یره تگندن بیری حتی مستحب نمازلری قولدن کیتمسلیگی گه اویله یدی. شو سبب دن صحبت و شونگه اوخشش عاموی اخبارات واسطه لریگه قتنشه آلمه یدی. ویا هم سیماسی تلویزیونلرده کورینیشی نی ایسته مه یدی. بولر اسلام نینگ ایتگنی دیک، حجاب نی رعایه قیلمه یدلر. ایرکک بیلن عیال ارا صحبت درست ایمس. اگرعیاللر بیر ایرکک بیلن اویده یالغیز صحبت قیله دیگن بولسه، اونینگ شرعی محرمی بولیشی کیره ک".
افغانستانده سکینچی مارچ نشانلنیب، عیاللر زوره وانلیکلر عامللری اوشله نیب، جزالنمه ی، همده زوره وانلیک نی یوق ایتیش بوییچه قانون گه اعتبار بیریلمه یاتگنی باره سیده دولت نی عیبلب کیلماقده لر.
اوشبو مملکت انسان حقلری مستقل کمیسیونی اوتگن ییلگه نسبتآ، بو ییل زوره وانلیکلر میزانی 30 فایزگه آشگنی دن خبر بیرگن.


text:
لوور موزه سی ابوظبی ده
پایتاغت ابوظبی دأکی لوور موزه سینده ۹۰۰ تاریحی و صونغات اثری گؤرکِزیلیأر
بیرلشن عاراپ امیرلیکلری (امارات) لوور موزه سینی آچدی.
پایتاغت ابوظبی دأکی لوور موزه سینده ۹۰۰ تاریحی و صونغات اثری گؤرکِزیلیأر.
۱ میلیارد پوند بیلن سالینان بو موزه فرانسیانینگ جمهورباشلیغی امانوئل مکرون و امارات ینگ باشلیغی نینگ اۇرونباساری، باش وزیر و دوبی یینگ باشلیغی شیخ محمد بن راشد آل مکتوم و ابوظبی نینگ ولیعهدی شیخ محمد بن زاید آل نهیان ینگ قاتناشماغی بیلن آچیلدی.
ابوظبی لوور موزه سیندأکی ۳۰۰ تاریحی اثر امارات، اردن، مصر، تۆرکیه و فرانسیا یالی یورتلاردان قارض آلینان اثرلر.
۶۰۰ اثر بۇلسا همیشه لیک یاغدایدا بو موزه ده سرگیله نر.
ابوظبی نینگ سعدیات آداسینداقی بو موزه فرانسوز معمار ژان نوول تاراپیندان قورالدی.
۵۵ سالنی بۇلان بو موزأنینگ بۆتین سالنلاری بیری بیریندن تاپاووتلی.
ون گوگ، گوگن، پیکاسو و آی ویوی یالی تانیمال صونغاتچیلارینگ اثرلری بو موزه ده سِرگیلِهنیأر.


text:
پاکستان نینگ کویته شهریده پولیس کوچلری گه قره ته انتحاری هجوم اویوشتیریلدی
خودی منه شوو انتحاری حمله نینگ یوقاری مرتبه لی بیر پولیس مقامی گه قره ته اویوشتیریلگن لیگی بیلدیریلدی
پاکستان نینگ کویته شهریده یوقاری مرتبه لی بیر پولیس مقامی گه قره ته اویوشتیریلگن انتحاری هجوم عاقبتیده آتی حامد شکیل خان دن عبارت بولگن خودی منه شوو مقام نینگ اوزی بیلن بیرگه 3 کیشی جان بیررایکن, 7 نفر ایسه یره لندی.
اوشبو حادثه عاقبتیده یره لنگن کیشی لر کسلخانه گه انتقال ایتتیریلدی.
پولیس, اوشبو انتحاری حمله نینگ اساساً حامد شکیل خان گه قره ته اویوشتیریلگن لیگی نی معلوم قیلدی.
بوگون ایرته لب اویدن موتری بیلن ایشگه باریتگن پیتده یولده خودی منه شوو یوقاری مرتبه لی پولیس گه قرشی انتحاری هجوم اویوشتیریلدی.
حاضرچه اوشبو انتحاری هجوم نینگ مسئولیتی نی ایسه هیچ بیر تامان اوزی بوینی گه آلگن ایمس.


text:
مَتّیٰ 5
5-نجی باب
حاقیقی خوشواقتلیق
لوقا 6:20-23
1عیسی اویشِن جِماغاتی گُروپ، داغا چیقیپ اُتوردی. شَگیرتلِری اُنونگ یانینا گِلدیلِر، 2عیسی هِم اُلارا اُورِتمَگه باشلادی:
3«روحی قاریپلار خوشواقتدیر،
چونکی آسمانینگ پاتیشاهلیغی اُلارینگقیدیر.
4یاس توتیانلار خوشواقتدیر،
چونکی اُلارا تِسِلّی بِریلِر.
5فُروتَن آداملار خوشواقتدیر،
چونکی اُلار یِر یوزونی میراث آلارلار.
6دُغرولیغا آجیغیپ-سوسانلار خوشواقتدیر،
چونکی اُلار دُیارلار.
7رِحم اِدیَنلِر خوشواقتدیر،
چونکی اُلارا-دا رِحم اِدیلِر.
8قالبی پَکلِر خوشواقتدیر،
چونکی اُلار خودایی گُرِرلِر.
9پاراحاتلیق دُرِدیَنلِر خوشواقتدیر،
چونکی اُلارا خودایینگ اُغولّاری دییلِر.
10دُغرولیق اوچین آزارلانانلار خوشواقتدیر،
چونکی آسمانینگ پاتیشاهلیغی اُلارینگقیدیر.
11«مِن سِبَپلی سِوولِن، آزارلانان، ناحاق یِره هِر هیلی غیباتینگیز اِدیلِن ماحالی سیز خوشواقتسینگیز! 12شاتلانینگ، بِگِنینگ، سِبَبی آسماندا آلجاق سیلاغینگیز اولودیر. سیزدِن اُنگ پیغامبارلار-دا شِیدیپ آزارلاندیلار.
دوز و ایشیق
مَرقُس 9:50؛ لوقا 14:34-35
13«سیز دونیَهنینگ دوزوسینگیز، اِمّا دوز طاغامینی ییتیرسه، اُندا اُل نَمه بیلِن دوزلانار؟ داشاری زینگلیپ، آیاق آشاغیندا دِپِلِنمِکدِن باشغا هیچ زادا یاراماز.
14«سیز دونیَهنینگ نوریسینگیز. دِپهده قورلان شَهری گوزگَپ بُلماز. 15چیراغی یاقیپ، قابینگ آشاغیندا قُییان دَلدیرلِر. اُنی چیراغدانینگ اوستونده قُییاندیرلار، شُندا اُل اُیدَکیلِرینگ هِمّهسینه نور بِریَندیر. 16دِگمه، سیزینگ نورینگیز آداملارینگ اُوونده پارلاسین، شُندا اُلار قاوی ایشلِرینگیزی گُروپ، آسمانداقی آتانگیزی اُوسینلِر.
عیسی تُورات بارادا سُز آچیار
17«مانگا تُورات بیلِن پیغامبارلارینگ یازغیلارینی باطیل اِتمَگَه گِلِندیر دیییپ گومَن اِتمَنگ. مِن باطیل اِتمَگَه دَل-ده، اُلاری یِرینه یِتیرمَگَه گِلدیم. 18سیزه دُغروسینی آیدیارین، آسمان بیلِن یِر گِچیپ گیتیانچا، هِمّه زات یِرینه یِتیَنچَه، تُوراتدان یِکِجه حارپ-دا، بیر نُقتا-دا ییتمِز. 19شُنونگ اوچین هِم کیم بو دِستورلارینگ اینگ کیچیسیندِن بیرینی پُزسا و شِیله اِتمِگی باشغالارا اُورِتسه، اُل آسمانینگ پاتیشاهلیغیندا اینگ کیچی حاساپلانار. اِمّا کیم بولاری بِرجای اِدیپ، باشغالارا-دا اُورِتسه، اُل آسمانینگ پاتیشاهلیغیندا اولی حاساپلانار. 20مِن سیزه شونی آیدیارین: دُغرولیغینگیز دین عُلَمالارینگقی بیلِن فَریسیلِرینگکیدِن اولی بُلماسا، آسمانینگ پاتیشاهلیغینا آصلا گیرمِرسینگیز.
قاهار و حُکوم
21- «سیز آتا-بابالاریمیزا: ”آدام اُلدورمه، کیم آدام اُلدورسه، حُکومه سِزِوار بُلار“ آیدانلارینی اِشیدِنسینگیز. 22اِمّا مِن سیزه شونی آیدایین: اُز دُغانینا قاهارلانان آدام هِم حُکومه سِزِوار بُلار. کیم اُز دُغانینا ”سامسیق“ دییسه، اولی حُکومینه سِزِوار بُلار. حتّیٰ هیچ کیم ”آحماق“ هِم دییمِسین، یُغسام دُوزاخینگ اُدونا سِزِوار بُلار. 23شُنونگ اوچین قربانلیق جاییندا صاداقا بِرمَگه باریارقانگ، دُغانینگ سِندِن اُیکه-کینِسینینگ باردیغی یادینگا دوشسه، 24قربانلیق جایینگ اُوونده قُی-دا، گیدیپ اُوونچَک دُغانینگ بیلِن یاراش. سُنگرا گِلیپ، صاداقانگی هُدورله.
25«سِن داعواچینگ بیلِن هِنیز یُلدا باریارقانگ یاراش، یُغسام اُل سِنی قاضییا، قاضی هِم زیندان ساقچیسینا تابشیرایماسین. شِیدیپ، سِن زیندانا دوشمِگینگ آخمال. 26سانگا دُغروسینی آیدیارین، اینگ آخیرقیجا سِکّهنگی تُلِیَنچَنگ، اُل یِردِن آصلا چیقمارسینگ.
زیناکَرلیک
27- «سیز: ”زینا اِتمه“ آیدانلارینی اِشیدِنسینگیز. 28اِمّا مِن سیزه، بیر آیالا هُوِس بیلِن باقان آدام اُز یورِگینده اِییَم اُنونگ بیلِن زینا اِدِندیر دیییَرین. 29ساغ گُزونگ سِنینگ گونَه اِتمِگینگه سِبَپ بُلسا، اُنی سُغروپ چیقار. بیر بُلِک بِدِنینگ یُق بُلماغی هِمّه بِدِنینگ دُوزاخا زینگیلماغیندان قُوودیر. 30ساغ اِلینگ سِنینگ گونَه اِتمِگینگه سِبَپ بُلسا، اُنی چاپیپ زینگ. بیر بُلِک بِدِنینگ یُق بُلماغی هِمّه بِدِنینگ دُوزاخا زینگیلماغیندان قُوودیر.
طالاق
مَرقُس 10:11-12؛ لوقا 16:18
31- «شِیله هِم: ”کیم آیالینی کُووپ گُیبِرسه، اُنگا طالاق نامهسینی بِرسین“ آیدیلاندیر. 32اِمّا مِن سیزه دیییَرین، هِر کیم زینادان باشغا سِبَپ بیلِن آیالینی طالاق بِرِن آدام اُنونگ زینا اِتمِگینه سِبَپ بُلیاندیر. طالاق آلان آیال بیلِن اُیلِنِن آدام هِم زینا اِدیَندیر.
قاسام ایچمِک بارادا
33- «سیز یِنه قادیمقیلارا: ”یالاندان قاسام ایچمه، اِمّا خودایینگ اُوونده ایچِن قاساملارینگی بِرجای اِت“ آیدانلارینی هِم اِشیدِنسینگیز. 34اِمّا مِن سیزه آصلا قاسام ایچمَنگ دیییَرین: نه آسمانا، چونکی آسمان خودایینگ تاختیدیر؛ 35نه یِره، چونکی یِر اُنونگ آیاقلارینینگ دوشِکدیر؛ نه-ده اورشلیمه، چونکی اُل بِییک پاتیشاهنینگ شَهریدیر. 36اُز باشینگیزا هِم قاسام ایچمَنگ، سِبَبی سیز اُنونگ یِکه قیلینی-دا آق یا قارا اِدیپ بیلیَن دَلسینگیز. 37سیزینگ ”هاووانگیز“ هاووا، ”یُغونگیز“ یُق بُلسون. موندان آرتیغی شِیطانداندیر.
گُزه — گُز، دیشه — دیش
لوقا 6:29-30
38- «سیز: ”گُزه — گُز، دیشه — دیش“ آیدانلارینی اِشیدِنسینگیز. 39اِمّا مِن سیزه شونی آیدایین: یامان آداما قارشی دورما. سِنینگ ساغ یانگاغینگا اورانا، بِیلِکی یانگاغینگی-دا توت. 40سِنینگ بیلِن داعوالاشیپ، کُینِگینگی آلجاق بُلیانا دُنونگی-دا بِر. 41کیم سِنی اُزی بیلِن بیر کیلومِتر یُل یُریمَگه مِجبور اِتسه، سِن اُنونگ بیلِن ایکی کیلومِتر یُل یُری. 42دیلَنه — بِر، قارض دیلِیَندِن یوزونگی اُوورمه.
دوشمانلارینگیزی سُیونگ
لوقا 6:27-28، 32-36
43- «سیز: ”هِمسایانگی سُی، دوشمانینگی ییگرِن“ آیدانلارینی هِم اِشیدِنسینگیز. 44اِمّا مِن سیزه شونی آیدایین: دوشمانلارینگیزی سُیونگ، اُزونگیزی اِذیِت بِریَنلِر اوچین دُغا-دیلِگ اِدینگ. 45شُندا سیز آسمانداقی آتانگیزینگ اُغولّاریدیغینگیزی بِلّی اِدِرسینگیز. آسمانداقی آتانگیز اُز گونِشینی یامانلارینگ و یاغشیلارینگ هِم اوستونه دُغدوریار، یاغمیرینی دُغریلارینگ و اِگریلِرینگ هِم اوستونه یاغدیریار. 46سیز اُزونگیزی سُییَنلِری سُییَن بُلسانگیز، اُندا نَمه سیلاق آلارسینگیز؟ مالییات آلیانچیلار-دا+ شِیله اِتمِیَرمی نَمه؟ 47دینگه اُز دُستلارینگیزا سالام بِریَن بُلسانگیز، اُندا نَمه آرتیقماچ ایش اِدیَرسینگیز؟ بُتپاراستلار-دا شِیله اِتمِیَرمی؟ 48شِیلهلیکده، آسمانداقی آتانگیزینگ کَمیل بُلشی یالی، سیز هِم کَمیل بُلونگ.»


text:
دانلود آهنگ آذری ایکیمیزده یولی چاشدوخ از پیمان کیوانی
Ikimizdeh Yolo Chashdokh Peyman Keyvani
آهنگ و تنظیم از : پامبا
متن کامل آهنگ ” ایکیمیزده یولو چاشدوخ ” از پیمان کیوانی در ادامه :
< ایکیمیزده یولی چاشدوخ ، ایلیشدیردی دونیا بیزی
باشا دوشه بیلمدیک هئچ نه سن منی نه من سیزی
دونیا اینان بیز اوینادی قالان بیزه حسرت اولدی
بو بئل گونین پئشکوریگی نیه بیزه قسمت اولدو
جان آی جان آی جان آی جان
بئله بیلمیردیم هئچ زامان سنی مندن آیرای فلک
قورای منی قاباغینا ، بوجور چالیب اوینای فلک
دونیانین آلتی اوستی وار ، الینده اوینادار سنی
دانما منی بیر گون اولار ایستگین دانار سنی
♫♫♫ دانلود آهنگ آذری ایکیمیزده یولی چاشدوخ از پیمان کیوانی ♫♫♫
هله ده بیلمیرم نجور ایستیمیز گئدو بادا
آییردی هانسی ال بیزی ، آییردی هانسی ال بیزی
نه سوز اولدی بو آرادا
♫♫♫
بئجردیم یئرین فقط بیر دنه سی چاتار سنه
ظلم ائلسن بیر ایل سنه آه نالاسی چاتار سنه
بئله بیلمیردیم هئچ زامان سنی مندن آیرای فلک
قورای منی قاباغینا ، بوجور چالیب اوینای فلک
دونیانین آلتی اوستی وار ، الینده اوینادار سنی
دانما منی بیر گون اولار ایستگین دانار سنی >
سراینده : سعید اقبالی
متن و شعر آهنگ ایکیمیزده یولی چاشدوخ از پیمان کیوانی


text:
کؤچوروب اۇیارلایان: یاسیر رنجبری(ساوالان)
”هر اؤلکهنین هر سوْرونا و باشقا اؤلکهیه مداخله حاققینی گؤردوگو بیر اوْرتامدا، خزریانی اؤلکهلر، سوْرونو اؤز آرالاریندا چؤزمهنین یارارینی آنلایاراق، سوْنوندا آنلاشمایا چاتدیلار.“
سوْوئتلر بیرلیگینین ییخیلماسییلا بیرلیکده آوراسیا جوْغرافیاسیندا اوْرتایا چیخان چوْخ ساییدا یئنی سوْرونلاردان بیری ده خزر'ین قوْنومو(استاتوسو) ایدی. کئچدیگیمیز گۆنلرده، بۇ قوْنودا سوْنوندا آنلاشمایا چاتیلدی.
خزر دنیزی(گؤلو) قوْنومو، [سسجب ایله ایران'ین اؤز آرالاریندا آنلاشدیقلارینا گؤره] سوْوئتلرین ییخیلیشینا قدر بیر سوْرون اوْلوشدورمازکن، ییخیلیش سوْنراسی خزریانی اۆچ اؤلکه (آذربایجان، قازاغیستان، تۆرکنمیستان) داها باغیمسیزلیغینی قازانینجا، دۇروم قارماشیقلاشدی. دوْلاییسییلا اؤنملی اؤلچوده بالیق و انرژی قایناقلارینا صاحیب خزر ده "دارتیشما دنیزی" اوْلاراق آدلاندیریلمایا باشلاندی.
خزر، اوْقیانوسلا باغلانتیسی اوْلمایان پارچا ایچریسیندهکی قاپالی سۇ یێغینتیسی اوْلدوغوندان دوْلایی، بیرلشمیش میللتلر(UN) دنیز حقوقو'نا گؤره "دنیز" اوْلاراق قبول ائدیلمهمکدهدیر. بئلهلیکله، تۆرکمنیستان، ایران و رۇسیا، خزری "گؤل" اوْلاراق قبول ائدرکن، آذربایجان ایله قازاغیستان، "دنیز" اوْلاراق آدلاندیردیلار.
یئنه خزر'ه أن آز سێنیری اوْلان ایران (۷۲۴) ایله رۇسیا (۶۹۵)، خزر'ین قایناقلاریندان داها آرتیق یارارلانابیلمک اۆچون ایللرجه خزر'ین قایناقلارینین بۇ بئش اؤلکه طرفیندن ائشیت و برابر قۇللانیلماسی تئزینی ساوۇندولار. داها اۇزون سێنیرا صاحیب قازاغیستان (۲۳۲۰) تۆرکمنیستان (۱۲۰۰) و آذربایجان (۹۵۵) ایسه دوْغال اوْلاراق بۇنا قارشی چیخدیلار. دوْلاییسییلا خزر'ین حقوقی قوْنومو بللی اوْلمادیغیندان خزریانی اؤلکهلر، خزر'ین قایناقلاریندان تام اوْلاراق یارارلانابیلمهدیکلری کیمی بۇ سوْرون، گئتدیکجه گرگینلیگه ندن اوْلوب، بؤلگه اؤلکهلری آراسیندا چوْخ یؤنلو ایشبیرلیگینین گلیشدیریلمهسینی اؤنلهدی.
آنلاشمانی مۆمکون قیلان ائتکنلر
طرفلر آراسیندا یاخلاشیق ۲۵ ایل سۆرن گؤروشمهلرین سوْنوجسوز قالماسینین بیرنئچه اؤنملی ندَنی وار ایدی. بۇنلاردان ایلکی، قوْنویلا ایلگیلی گؤروشمهلر هارادایسا سسجب'نین ییخیلماسییلا بیرلیکده باشلاماسینا قارشین، اؤزللیکله یئنی جۇمهورییتلرین (آذربایجان، قازاغیستان، تۆرکمنیستان) چوْخ داها اؤنملی سوْرونلارلا بوْغوشماسی و دوْلاییسییلا اؤنجهلیگی خزر'ه وئرمهمهلریدیر. بۇ باغلامدا تۆرک جۇمهورییتلرینین اؤز تئزلرینده اصرار ائدهبیلمک اۆچون باشقا سوْرونلارینی گئریده بۇراخاراق بیرآز اوْلسون گۆجلنمهیی گؤزلهدیکلری سؤیلهنهبیلر.
ایکینجی ندن ایسه انرژی احتیاجینی باشقا یاتاقلاردان قارشیلایان رۇسیا'نین دیگر سوْرونلاردا اوْلدوغو کیمی، سوْرونون چؤزومو قوْنوسوندا عجله ائتمهمهسیدیر. سوْرونلارین دوْندورولموش دۇرومدا قالماسی، رۇسیا'نین ایشینه یاراماقدا و کرئملین بۇ مسئلهلری، ایکیلی گؤروشمهلرده اؤنملی بیر باسقی آراجی اوْلاراق قۇللانماقدان چکینمهمکدهدیر.
اۆچونجو ندن ایسه ایران'ین اۇیغولادیغی "شرق حیلهچیلیگی" پوْلیتیکاسیدیر. خزر'ین استاتوسو قوْنوسوندا أن ضعیف قوْنومدا اوْلان ایران، سوْرونون اؤزونه قارشی چؤزولمهسی یئرینه دوْندورولموش قالماسینی ایستهییردی. یۆروتدوگو باشاریلی دیپلوماسی ایله ده ایللرجه بۇ قوْنونون اۆستهسیندن گلهبیلدی.
یاخشی! نه اوْلدو دا ۲۰۱۸ آوقوست'وندا قیییداش(ساحیلداش) اؤلکهلرین هامیسی اؤز گؤروشلریندن اؤدون(امتیاز) وئرهرک آنلاشما یوْلونا گئتمهیه قرار وئردیلر؟
بۇنون ایلک ندنی، اۇلوسلارآراسی دۆزن ایله اۇلوسلارآراسی حقوقون آلت اۆست اوْلماسیدیر. هر اؤلکهنین یا دا اؤرگوتون، اؤزونده هر سوْرونا یا دا باشقا بیر اؤلکهیه مداخلهده بۇلونما حاققینی گؤردوگو بیر اوْرتامدا آنلاشمانی دؤولت باشقانلارینین شخصن اؤزلرینین ایمضالاماسی، خزریانی اؤلکهلرین سوْرونون اؤز آرالاریندا چؤزمهنین یارارینی آنلامیش اوْلمالارینی گؤسترمکدهدیر.
یئنه اؤزللیکله رۇسیا ایله ایران'ی چؤزوم قوْنوسوندا تلَسدیرن بیر باشقا ائتکن ده یالنیزجا آذربایجان'ین دئییل، قازاغیستان'ین دا باتی ایله ایشبیرلیگینی آرتدیرما چاباسی ایچریسینده اوْلماسیدیر. باشقا بیر دئییشله، رۇسیا آدی کئچن جۇمهورییتلرین بؤلگهده باشدا آبد(آمریکا بیرلشمیش دؤولتلری) اوْلماقلا باتی دۆنیاسی ایله ایشبیرلیگینی آرتدیرماسیندان راحاتسیز اوْلماقدادیر. واریلان آنلاشما ایسه اۆچونجو اؤلکهلری خزر'ه یاخلاشدیرانمایاجاغی کیمی، خزریانی اؤلکهلر آراسیندا چوْخ یؤنلو ایشبیرلیگینی ده آرتدیراجاقدیر.
یئنه چین فاکتورو'نون سرعتلندیریجی بیر ائتکن اوْلدوغو سؤیلنهبیلر. سیاسی آنلامدا اۇلوسلارآراسی آلاندا چوخ وارلیق گؤسترنمهین چین، اوْرتا آسیا، اوْرتادوْغو و آفریقا'دا ائکونومی آلانیندا گئتدیکجه گۆجلنمکدهدیر. بۇ قوْنو اؤزللیکله رۇسیا'نی راحاتسیز ائتمکده و بۇ بؤلگهلردهکی چیخارلارینا ضرر وئرمکدهدیر. ائلهجه تۆرکمنیستان، اۇزون ایللردیر چین ایله انرژی آلانیندا ایشبیرلیگی گلیشدیرمکدهدیر. موْسکوْوا، خزر سوْرونونون چؤزومو ایله بیرلیکده باتی ایله مجادلهسینده باغلاشیغی(متفق) اوْلان چین'ین ائتکیسینی آزالتمایا، حتتا قیراغا قوْیمایا چالیشماقدادیر.
"ندن ایندی" سوْروسونون بیر باشقا جاوابی داها بۇلونماقدادیر. رۇسیا ایله ایران'ا باتی طرفیندن چوْخ یؤنلو یاساقلامالار اۇیغولانماقدادیر. هر ایکی اؤلکه ده گۆنوموزده هم اۇلوسلارآراسی آلاندا هم ده ایچ پوْلیتیکادا پرئستیژلرینی قۇرتارما چاباسی ایچیندهدیرلر. پۇتین ایله رۇحانی'نین، تۆم اۇلوسلارآراسی قامواوْیونون(عمومی افکارینین) گؤزونده دیگر بؤلگه اؤلکهلرییله أل سیخیشماسی، اوْنلاری بیرآزجیق راحاتلامیش اوْلمالیدیر. عئینی زاماندا هر ایکی اؤلکه تۆرکییه ایله بیرلیکده سۇرییه'ده باریشین ساغلانماسی قوْنوسوندا اؤنملی بیرهر آکتور قوْنوموندادیرلار. عئینی شئیی اصلینده قازاغیستان اۆچون ده سؤیلهمک اوْلاناقلیدیر. قازاغیستان، هم سۇرییه هم ده خزر سوْرونلارینین چؤزوم سۆرجلریندهکی زیروهلره باشاریلی بیر بیچیمده ائو صاحیبلیگی ائتمکدهدیر. تۆم بۇ گئرچکلر بیر بۆتون اوْلاراق أله آلیندیغیندا، طرفلرین یاخلاشیق ۲۵ ایللیک "آیاق دیرهمهسی"ندن سوْنرا ندن اوْرتاق قرارا چاتدیقلاری داها آیدین آنلاشیلماقدادیر.
آنلاشمانین تۆرکییه آچیسیندان اؤنمی
خزر زیروهسی'نده نئجه بیر آنلاشمایا چاتیلدی و بۇ آنلاشما، خزریانی اؤلکهلر و بۇ اؤلکهلرین هر بیرییله یاخین ایشبیرلیگی ایچریسینده اوْلان تۆرکییه اۆچون نه آنلاما گلیر؟
"خزر آنایاساسی" اوْلاراق دا آدلاندیریلان آنلاشمایا گؤره خزر'ین یۆزئی(سطح) بؤلومو اوْرتاق قۇللانیلاجاق، دیب قیسمی و قایناقلارین بۇلوندوغو یئرلر، قیییداش اؤلکهلر آراسیندا اۇلوسلارآراسی حقوق اساسیندا پایلاشیلاجاقدیر. باشقا بیر دئییشله خزر، نه دنیز، نه ده گؤلدور. بیلیمسل آراشدیرمالارلا بوْرۇ(لوله) خطلرینین دؤشنمهسی یئنه آنلاشمایا چاتیلاجاق قۇراللارا گؤره یاپیلاجاق، ائکولوژیک قوْنولارا اؤنم وئریلهجکدیر. آنلاشماداکی اؤنملی ماددهلردن بیری ده دێش(خارجی) اؤلکهلرین خزر'ده نیظامی وارلیق بۇلوندورانمایاجاغی یؤنوندهدیر.
گرک آنلاشما ماددهلریندن گرکسه ده آنلاشما ایله ایلگیلی رۇس باسینینداکی دیرلندیرمهلردن آنلاشیلاجاغی اۆزهره، آنلاشمانین أن اؤنملی سوْنوجو اصلینده دێش گۆجلرین خزر یانیندا نیظامی اۆس(پایگاه) آچانماماسیدیر. بۇ رۇسیا'نین دا، ایران'ین دا اؤنم وئردیگی بیر قوْنودور. ایران'ا مداخلهنین گۆندمده اوْلدوغو، رۇسیا'نین اؤزللیکله سۇرییه اوْپئراسیونلاری سێراسیندا خزر'ه یاخین آستارخان'داکی نیظامی اۆسسونو قۇللاندیغی و آبد'نین قازاغیستان'داکی نیظامی اۆس آچما قوْنوسونون دانیشیلدیغی بیر اوْرتامدا، بئله بیر قرارین آلینماسی رۇسیا و ایران آچیسیندان بؤیوک اؤنم داشیماقدادیر. بۇ قارانتی قارشیسیندا رۇسیا ایله ایران'ین دیگر قوْنولاردا (قایناقلارین قۇللانیمی، بالیقچیلیق وب) گئری آددیم آتماسی داخی ایکینجی پلاندا قالماقدادیر. بۇنلارلا بیرلیکده باشقا بیر قوْنونون دا اؤنَمینی وۇرغولاماق گرکمکدهدیر:
انرژی قایناقلارینین کشفی و چیخاردیلماسی دا کسین اوْلاراق قرارا باغلانمیش اوْلماییب، بۇندان سوْنرا یاپیلاجاق ایکیلی گؤروشمهلرده کسینلشهجکدیر. بۇ باغلامدا رۇسیا ایله ایران'ین دیپلوماسی قوْنولاریندا داها تجربهلی و باشاریلی اوْلدوغو دا أصلن اۇنودولمامالیدیر.
خزر قوْنوسوندا ایرهلیلهمهنین گئرچکلشمهسی، ائکونومیک آچیدان طرفلره اؤنملی گتیریسی اوْلاجاقدیر. خاویار بالیغیگیللرین یۆزده دوْخسانی خزر دنیزی'ندهدیر. یئنه خزر'دهکی تثبیتلنمیش نفت یێغینلارینین اؤلچوسو ۶.۵ میلیارد توْندور (اوْنایلانمامیش نفت یێغینی ۱۵ میلیارد توْندور). خزر'ین جوْغرافی قوْنومو گؤز اؤنونده بۇلوندورولاراق اؤلکهلرین دیگر یاتاقلارییلا قارشیلاشدیریلدیغیندا، اوْنون انرژی قایناقلارینین اۇلوسلارآراسی بازارلارا چاتدیریلماسی هم داها راحات، هم داها خرجسیزدیر.
بؤلگه اؤلکهلری آچیسیندان آنلاشمانین اؤنملی گتیریلریندن بیری ده بۇندان سوْنراکی سۆرَجده خزریانی اؤلکهلر آچیسیندان باشقا آلانلاردا دا ایشبیرلیگینین آرتما پوْتانسییئلینین اوْلماسیدیر. ایندیدن بیله، اۇزون سۆرهده بۇ ایشبیرلیگینین، بؤلگهسل اؤرگوته دؤنوشهبیلهجهیینی دیله گتیرنلر واردیر. یئترینجه بؤلگهسل اوْلوشومون اوْلدوغو و سوْن دؤنَمده یالنیزجا بؤلگهسل دئییل، کۆرهسل(جهانی) اؤرگوتلرین داخی اۇلوسلارآراسی سوْرونلار قارشیسیندا باشاریسیز قالدیغی بیر اوْرتامدا بلکه ده یئنی بیر اؤرگوته احتیاج یوْخدور. آنجاق آذربایجان ایله تۆرکمنیستان'ین رۇسیا'نین اؤنجهلیگینده قۇرولان اؤرگوتلرده یئر آلمادیغی، رۇسیانین بۇ دؤردلو ایله ده بیر بیرلیکدهلیک اوْلوشدورماق ایستهمهسینی آچیقلایابیلر.
اوْلاسی سیاسی سوْنوجلار
رۇسیا ایله ایران، آنلاشمایا داها چوخ سیاسی آچیدان باخارکن، اۆچ تۆرک جۇمهورییتی آچیسیندان آنلاشما اؤزللیکله ائکونومیک باخیمدان بؤیوک اؤنم داشیماقدادیر. ایشین ایلگینج طرفی، بو اۆچ جۇمهورییتین گۆنوموزده ده تۆرک دۆنیاسینین أن گلیشمیش اؤلکهلری آراسیندا یئر آلماسیدیر. انرژی قایناقلارینین پایینین دا بۇندا ائتکیسی بؤیوکدور. ائکونومینین یانی سێرا بۇ جۇمهورییتلر سیاسی آچیدان دا قازانج ألده ائدهجکدیر.
آذربایجان'ین ائرمنیستان'ین أن اؤنملی ایکی باغلاشیغی اوْلان رۇسیا و ایران ایله ایشبیرلیگینی آرتدیرماسی، آذربایجان'ی بؤلگهده داها دا گۆجلندیرهجک، رۇسیا و ایران'ین باتی ایله سوْرون یاشادیغی بۇ گۆنلرده ائرمنیستان'ین باتی'یا یاخلاشما چاباسی ایچریسینده اوْلماسی ایسه تام ترسینه بؤلگهده ائرمنیستان'ی داها دا گۆجسوزلهدهجکدیر. یۇخاری قاراباغ سوْرونونون چؤزومو اۆچون ده ألوئریشلی بیر اوْرتام اوْلوشابیلر.
تۆرکمنیستان دا داها آرتیق طرفسیز و ایزوله قالانمایاجاغینی آنلاماقدادیر. دوْلاییسییلا خزر سوْرونونون چؤزومو و بؤلگهسل ایشبیرلیگینین گلیشدیریلمهسی، تۆرکمنیستان'ین دێش سیاستی اۆچون بؤیوک اؤنم داشیماقدادیر.
قازاغیستان ایسه اوْرتا آسیا'دا لیدئرلیگه اوْیناماقدادیر. گرک آستانا گرکسه ده آکتاو زیروهلری، قازاغیستان'ین بۇ آلانداکی باشاریسی و پوْتانسییئلینی آچیق بیر بیچیمده اوْرتایا قوْیماقدادیر.
خزر بئشلیسینین آنلاشماسینین تۆرکییه آچیسیندان بیر اؤنمی واردیر می؟
أن باشدا تۆرکمنیستان دێشیندا اؤتهکی اؤلکهلر، تۆرکییه'نین یاخین ایشبیرلیگی ایچریسینده اوْلدوغو اؤلکهلردیر. دوْلاییسییلا بۇ اؤلکهلر آراسینداکی سوْرونلارین آزالماسی، تۆرکییه ایله ایشبیرلیکلرینی داها دا آرتدیراجاقدیر. یئنه رۇسیا، ایران و آذربایجان، تۆرکییهنین انرژی گرکسینیمینی قارشیلاماسیندا أن بؤیوک پایا صاحیب اؤلکهلردیر. بۇنلارلا بیرلیکده قازاغیستان ایله تۆرکمنیستان دا اؤزللیکله ترانسخزر بوْرو خطلرینین قۇرولماسییلا تۆرکییه'یه انرژی قایناقلاری صادیراتینی باشلادابیلهجکدیر. بۇ دا تۆرکییه اۆچون یئنی سئچهنکلر آنلامینا گلمکدهدیر.
گۆنوموزده تۆرکییهنین دؤرد بیر طرفینده فرقلی سوْرونلارین وار اوْلماسینا گؤره، بؤلگهده استقرارین ساغلانماسی دا تۆرکییهنین ایستهدیگی بیر گلیشمهدیر. هم بؤلگهسل آکتور اوْلماسی هم ده اؤزونون چیخارلارینی دا ایلگیلندیردیگیندن دوْلایی آنکارا، بیرچوْخونا ایستر ایستهمز قاریشماق مجبورییتیندهدیر. دوْلاییسییلا خزر جوْغرافیاسیندا اۆچ تۆرک جۇمهورییتی و رۇسیا کیمی استراتژیک اوْرتاغینین یئر آلدیغی سوْرونون چؤزولمهسی، تۆرکییه'نی سئویندیرن و چیخارینا اۇیغون بیر آنلاشمادیر.
بۇ آرادا بیرلشمیش میللتلر(بم) گئنل یازمانی "آنتونیو گوتئرز"، چاتیلان آنلاشمانین حیاتی اؤنم داشیدیغینی آچیقلامیشدیر. بۇ دا ب.م'نین گۆنوموزده اوْینادیغی روْلون یاخشی بیر اؤرنهگینی اوْلوشدورماقدادیر. ب.م، آرتیق آرادۆزلدن روْلو داخی اوْینایانمایان، آنجاق یاشانان گلیشمهلر سوْنراسیندا بیر دۆشونجه قۇرولوشو'یموشجاسینا آچیقلاما وئرمکله یئتینمکدهدیر. بۇ دۇرومدا دا خزریانی اؤلکهلرین ”اؤز سوْرونلارینی، اؤزلرینین چؤزمهلری“ ده سوْن درجه آنلاملی و دوْغرو بیر آددیمدیر.


text:
سنهدرین
سنهدرین (عبرانیجه:סנהדרין؛ یونانی دیلده :σuvέδpιov سِنِدریون انجمن (بیر یئرده اوتورماق)) جویوتلرین عالی شوراسی و قضاوت یئری اسکی چاغدا اولوردو.23 قاضی فیلیسطین شهرلریندن هابئله 71 نفر اولاردیلار هر یئردن .بؤیوک سنهدرین اورشلیم شهرینده اولوردو.هر گون بۇ قضاوت قورولاردی تکجه سبت(شنبت-شنبه) گونو و بایرام گونلری تعطیل اولاردی.باشچیسی ناسی و عدالت باشچیسی او بیت دین آدلانیردی.ایکینجی تئودوسیوس اونو باغلادی و منحل ائتدی.ناسی آدی قدغن اوْلدو.عمر بن خطاب چاغیندا اورشلیم شهرینده اونو یئنی دن قورماقا چالیشدیلار بۇ ایش سوْنا چاتمادی.


text:
عکس:ایچیملیک سوو کمچیلیگی اندخوی لیکلرنی قیینتماقده
عکس:ایچیملیک سوو کمچیلیگی اندخوی لیکلرنی قیینتماقده
-
ایرم اهالی سوونی بالا احصار منطقه سیدن موتر سایکل و ایشک آرقه لی کیلتره یاتگن شخصلردن ساتیب آلیشه دی .
-
ایچیملیک سوو کمچیلیگی اندخوی لیکلرنی قیینتماقده
-
اندخوی تومنی اهالی سی ایچیملیک سوو نینگ بولمه گنه ییرک قیینچیلیک یرتگنینی ایتماقده.
-
اکثریت اهالی ییللردن بویان ایچیملیک سوونی ساتیب آلیشگه مجبور.
-
حاضرده 112 کیلومتر اوزاقلیکدن آمو دریا ده کیله یاتگن سوو بیلن کون کورماقده.
-
اندخوی مرکزی و اطرافی شرین سووگه ایگه ایمس.
-
صحی ایچیم لیک سوونینگ بولمه گنی تورلی کسلیکلرگه سبب بولگن.
-
-
-
-
اندخویده سوو معما سی ییللردن بویان ییرک قیینچیلیک یره تیب کیلماقده . اهالیگه کوره دولت رسمی لری دایمی چاره تدبیر کوریشگه هیچ قچان بیل باغلمه گن.
-
ФoToraлepeя
ДyHë бўйлaб Hoëб TaбиaT ҳoдиcacи - "Cyпep MoBий қoHaraH Oй"
- 1 فبراير/ شباط 2018
KaлифopHиядarи ўpMoH ëHғиHлapидaH фoTopeпopTaж
- 10 ديسمبر/ كانون الأول 2017
Foto: "Irma" dovulining halokatli kuchi
- 8 سبتمبر/ أيلول 2017


text:
ییرمیایکینجی درس
"ایسیملرین قورولوشجا نوعلاری(3)"
2. فارس و عرب دیللریندن آلینمیش شکیلچیلر ایله هامان دیللردن آلینمیش کلمهلر دن دۆزهلن دۆزلتمه ایسیملر:
بو شکیلچیلرین اؤنملیلرى بونلاردیر:
1. ییت:
عرب دیلیندن آلینمیش بو شکیلچی واسیطهسیله عرب کلمهلریندن ائله دۆزلتمه سؤزلر یارانار کى، صاحیبلیک، حال، وضعیت، عمومیلیک بیلدیرن ایسیملردیر: ضدییت، معنویت، ابدییت، شخصیت، ...
2. یات، ات:
عرب دیلیندن آلینمیش بو شکیلچی، عرب دیلینده مونث ایسیملرین جمع علامتى دیر. بوگون بو شکیلچی ایله دۆزهلن ایسیملر دیلیمیزده علم، نظریه، ایشین چوخلوغونو بیلدیرن ایسیملر یارادار: ادبیات، کشفیات، معلومات، ...
3. ییه:
5. دار:
فارس دیلیندن آلینما بو شکیلچی "داشتن" فعلینین کؤکۆدۆر و فارس دیلینده ده شکیلچیلشمیشدیر. بو شکیلچی ایله دۆزهلن ایسیملر یییهلیک، ایش، حال، وضعیت بیلدیرر: امکدار، هاوادار، ائلدار. بو سؤزلر صیفت کیمى ده ایشلهنر.
6. ستان:
بو فارس دیلى شکیلچیسی، فارس دیلینده اولدوغو کیمی، ائله ایسیملر دۆزهلدر کى، بیر میللیت و یا باشقا شئیین چوخ اولدوغو یئرى بیلدیرر: داغیستان، تاتاریستان، عربستان
عرب دیلینده" ییت" شکیلچیسى ایله دۆزهلن ایسیملرى "یییه" شکلینده تلفوظ ائدرلر. بیر سیرا عرب کلمهلرى همین شکیلده آلینمیش و ایشلهنیر. بو ایسیملر نظریه، لقب کیمى مضمونلار بیلدیرر: نظریه، قاجارییه، افشارییه
4. ى، وى:
بو عرب دیلینین صیفت دۆزهلدن" ى" شکیلچیسیدیر کی شخصی ایسیملر و یئر آدلاریندا ایشلهننده دۆزلتمه ایسیملر اولور: نیظامى گنجوی، شیروانی، اورموی.


text:
قازان خانلیغی
قازان خانلیغی، ۹جو هیجری عصیرده آلتین اوردودان آیریلمیش بیر خانلیق. بۇ خانلیق اؤز آدینی ایندیکی تاتاریستان مرکزی اوْلان قازان شهریندن آلیب. بۇ خانلیق ۸۴۱ ایله ۸۴۹جو ایلین آراسیندا قورولوب و ۸۴۹دان سوْنرا موستقیل اوْلوب.[۱]
قورولماسی[دَییشدیر]
اولوغ محمدخان، ۸۲۹دان آلتین اوردونون خانی، ۸۴۱ده قارداشی کوچک محمدخانا اوتوزاندان سوْنرا، خانلیغین باشکندی «سرای» شهرین اؤتوروب مسکو دوکو، ایکینجی واسیلیه پناه آپاردی. او زامان روس شهرلری آلتین اوردویا خراج وئرردی. واسیلی آلتین اوردونون قورخوسوندان اولوغ محمدخانین قووماغینا قوْشون گؤندردی. اولوغ محمدخان او قوْشونلا دؤیوشمکدن سوْنرا، قازان شهرینه گئدیب اورانین اسکی قالاسینین یانیندا یئنی بیر قالا تیکدی.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ خانات قازان، اسلامیکا


text:
بوگون کابل و خوست ولایت لریده یولگه قوییلگن خودکش لیک هجوملری نتیجه سیده اینگ آز 18 کیشی هلاک ایتیلگن.
افغانستان مدافعه وزیرلیگی، کابلده یولگه قوییلگن خود کش لیک هجوم نتیجه سیده هلاک ایتیلگن لر سانینی 9 نفر و یره لنگن لرنی 14 کیشی اعلان قیلگن. اما خوست ده گی حادثه ده بیر پولیس شامل توقیز کیشی هلاک بولگن.
مذکور وزیرلیک اورین باسری دولت وزیری بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، انتحارچی شخص بیر بایسکل دن فایده لنیب، اوزینی مدافعه وزیرلیگی نینگ ایشیگی قرشیسیده پارتله تیب یوبارگنینی معلوم قیلگن.
وزیری جنابلری، بوگونکی حادثه ده ایککی ملی اردو عسکر یره دار بولگنی نی تایید قیلیب باشقه هلاک بولگن و یره لنگن لر یولدن اوته یاتگن عادی فقرا ایکنینی بیلدیردی.
خود کش لیک هجومی یولگه قوییلگن منطقه جمهور لیک ریاستی سرایی گه قریب ایککی یوز متر فاصله سی بولیب، همده کابل نینگ اینگ گوجوم منطقه لریدن حسابلنه دی.
مذکور هجوم شونده ی بیر حالده یوز بیرگن که، امریکا قوشمه ایالت لری نینگ مدافعه وزیری چاک هیگل افغانستانگه تشریف بویرگن.
افغانستان مدافعه وزیرلیگی نینگ اورین باسری دولت وزیری یولگه قوییلگن انتحاری هجوم عادی بیر مسئله دیشیب، امریکا مدافعه وزیری نینگ افغانستانده برنامه لریگه هیچ قنده ی تاثیر قالدیرمه یشی اوستیده تاکید له دی.
شونده ی بیرحالده طالبان گروهی بیر بیانات ترقه تیب، مذکور انتحاری هجوم دن اساسی مقصد، هیگل جنابلری گه آیدین سوزلرینی ایشیتیریش ایدی دیب معلوم قیلگن.
هیگل جنابلری رسمی بیر سفر بیلن افغانستانگه کیلگن. شو نینگ دیک ناتو نینگ سوزچیلریدن بیری گه کوره، هجوم یولگه قوییلگن منطقه نینگ یقینیده هیگل جنابلری یوق ایکن.
عین زمانده خوست ولایتیده یولگه قوییلگن خودکشلیک هجوم نتیجه سیده 9 کیشی هلاک ایتیلگن. هلاک ایتیلگن لر آره سیده یالغیزگینه بیر پولیس بولگن قالگنی ایسه همه سی میده باله لر بولگن.
خوست والی سی نینگ دفتری تمانیدن ترقه تیلگن بیانات گه کوره، انتحارچی شخص، خوست شهریگه خارجی لر کاروانی اوته یاتگن بیر پیتده اوزی نی پارتله تیب یوبارگن.
خوست ولایتیده گی ساغلیک نی سقله ش مسوولری هم یره لنگن اوچ باله نینگ ساغلیغی یمان وضعیتده ایکن لیگینی بیلدیرگن.


text:
پ کاکا ترورچولاری تورکییهنین وان ویلایتینین اؤزالپ رایونونون بلدییه صدرینین معاوینی، حاکم عدالت و اینکیشاف پارتییاسینین (آکپ) عضوو آیدین آهینی قتله یئتیریبلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بلدییه صدرینین وظیفهلرینی ایجرا ائدن آ. آهی اؤتن گئجه یاشادیغی ائودن ترورچولار طرفیندن اوغورلاندیقدان بیر قدر سونرا اؤلدورولوب.
حادثه ایله علاقدار بؤلگهده گئنیش میقیاسلی عملیات باشلاییب.
تورکییه باش ناظرینین معاوینی نومان قورتولموش تویتر حسابیندان یازدیغی آچیقلامادا جینایتی شدتله قینایاراق بیلدیریب کی، بو خاین هجوملار ترور تشکیلاتلارینا و اونلاری دستکلهیهنلره قارشی آپاردیغیمیز مباریزنی اصلا سارسیدا بیلمز.


text:
اوزبیکستان اقتصادی کوچی آرتماقده
اوشبو مطلب نی اوزبیکستان باش وریری نینگ اورینباسری بیلدیردی
اوزبیکستان باش وزیری نینگ اورینباسری و مالیه وزیری جمشید قوچقاروف, اولکه سی نینگ اقتصادی کوچی نینگ میلادی 2018 نچی ییلیده 5,9 فایز مقیاسیده آرتیشی نینگ کوتیلیتگن لیگینی معلوم قیلدی.
اوشبو دایره ده, میلادی 2018 نچی ییلیده صنایع تولیداتی نینگ 6,4, ایکینچی لیک محصولاتی حجمی نینگ 6,5 و خدمت سکتوری نینگ ایسه 7 فایز مقیاسیده آرتیب کیتیشی کوتیلماقده.
قوچقاروف, میلادی 2018 نچی ییلیده اوزبیکستان صادرات میزانی نینگ 7,2 فایزلیک یوکسلیش بیلن 14,9 میلیارد دالر گه کوتریلیشی نینگ کوتیلیتگن لیگی نی ایسله تیب اوتدی.
عینی دمده قوچقاروف, اوتگن ییل بیلن سالشتیریلگنده جاری ییلده صنایع و ایکینچی لیک بوییچه تولیدات میزانی نینگ 6,6 فایز مقیاسیده آرتیب کیتگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
آذربایجان رسپوبلیکاسینین مدافعه ناظری گنرال-پولکوونیک زاکیر حسنوو ایران ایسلام رسپوبلیکاسینا رسمی سفری چرچیوهسینده آپرلین ۱۷-ده ایسلام شوراسی مجلیسینین صدری علی لاریجانی ایله گؤروشوب.
مدافعه ناظیرلییندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، گؤروشده مدافعه ناظری آذربایجان و ایران پرزیدنتلرینین، دؤلت رسمیلرینین چوخسایلی گؤروشلری و قارشیلیقلی رسمی سفرلرینین اؤلکهلریمیز آراسیندا علاقهلرین گئنیشلهنمهسینه مهم تحفه وئردیینی، ایکیطرفلی امکداشلیغین اینکیشافینا و داها دا گوجلهنمهسینه خیدمت ائتدیینی بیلدیریب.
رگیوندا تهلوکسیزلیک مسئلهلرینه توخونان گنرال-پولکوونیک حسنوو ارمنیستان-آذربایجان، داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین تنظیملهنمهسی ایله باغلی آپاریلان دانیشیقلار، خصوصاً ده سون واختلاردا قوشونلارین قارشیدورما خطینده باش وئرمیش حادثهلر بارهده معلومات وئریب.
لاریجانی ایسه اؤز نؤوبهسینده ایرانین آذربایجانین مستقیللیینی، سوورنلیینی و اراضی بوتؤولویونو دایم دستکلدیینی، مناقیشهنین صولح یولو ایله بین الخالق حقوقون نورمالاری و پرینسیپلری چرچیوهسینده حلینین طرفداری اولدوغونو وورغولاییب.
طرفلر آذربایجان ایله ایران آراسیندا حربی و حربی-تکنیکی ساحهلرده امکداشلیغین اینکیشاف پرسپکتیولرینی، قارشیلیقلی ماراق دوغوران رگیونال، گلوبال و دیگر مسئلهلری مذاکیره ائدیبلر.


text:
پولشانین گچمیش پرئزیدئنتی لخ کاچینسکینین ده حیاتینی ایتیردیی طیاره قزاسی قوربانلارینین جسدلری مزارلارینا یانلیش قویولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو فاکت پولشا حکومتینین طلبی ایله مزارلاردا آپاریلان آراشدیرما زامانی اورتایا چیخیب. بئله کی، پرزیدنت لخ کاچینسکینین تابوتونون آچیلیشی زامانی بورادا ایکی جسدین اولدوغو مویینلشیب. کاچینسکی ایله یاناشی داها ۱۱ شخصین مزارلاریندا باشقالارینین قالیقلاری تاپیلیب.
قید ائدک کی، کاچینسکی حیات یولداشی ایله بیرگه ۲۰۱۰-جو ایلده روسییانین سمولئنسک ویلایتینده طیاره قزاسی زامانی هلاک اولموشدو. اونونلا برابر قزادا ۹۶ شخص حیاتینی ایتیرمیشدی. روسییا اؤلنلرین جنازهلرینی پولشایا حادثهدن ۲ هفته سونرا قاپالی تابوتلاردا گؤندرمیشدی.
مسکوا ایندییه قدر طیارهنین قارا قوتوسونو وارشاوایا وئرمیر.


text:
لیتقوو، یئنی گونئی ولز
لیتقوو (اینگیلیسجه: Lithgow)اوسترالیانین یئنی گونئی ولز اوستانینین اورتا تیبللندز بؤلگهسینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۱۱,۱۴۳ نفر جمعیتی واردیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
Houses threatened by 2013 bushfires
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ↑ لیتقوو بؤلگهسل آماری (اینگیلیسجه). Australian Bureau of Statistics (31 October 2012). یوخلانیلیب 14 April 2014.
- ↑ لیتقوو محیط بیلگیلری (اینگیلیسجه). Bureau of Meteorology. یوخلانیلیب 18 November 2011.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lithgow,_New_South_Wales»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ مئی ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لیتقوو، یئنی گونئی ولز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گؤرهسن شیخ آغا بو ایل نمنه بایراملیق وئرهجک؟
دوکتور جئری
بایرام گونو، شهرین تئرمینالیندا قلئیچی مورتوضا توش گلدیم. قاباغینا یئکه بیر زنبیل قویوب تاکسی یولو گؤزلهییردی. زنبیلین ایچینده، بیر چالخام کره، بیر دببه بال، بیر قاپلاما قاتیق، بیر توربا بادام-جویز، بیر قوطو کؤینگی، بیر جوت ده جوراب وار ایدی. اؤپوش-گؤروشدن سونرا ال آتیب زنبیلی یئردن اوزهرک دئدیم:
- ماشینی تئرمینالین ائشیگینده ساخلامیشام، دور گئدک!
زنبیلی الیمدن دارتاراق دئدی:
- دوکتور! بوگون ددهلیگیمین بایرام گؤروشونه گئدیرم، اینشاالله صاباح- بیری گون سیزه ده گلهجگم!
گؤزومو زنبیلدن آییرمایاراق دئدیم:
- بابا نه فرق ائدر بو گون گل گئدک بیزه، صاباح شیخ آغاگیله گئدرسن دااا!!
"یوخ" دئیه باشینی گؤیه آتدی:
- بیلیرسن دوکتور! من یئنی ایلین سوفتهسینی ددهلیگیم الیندن آلماسام اولماز، بونا گؤره ایلک اؤنجه اونون گؤروشنه گئمهلییم!
- حتمن شیخ آغانین بایراملیغی چوخ یاغلیدیر بو قدر گئتمهیه تلهسیرسن؟
گولومسوندو:
- گئچن ایللرده ددهلیگم بایراملیق پول وئرردی آنجاق بیلدیر قولتوق جیبیندن کیچیک بیر قوطو چیخاردیب اوزرینه اوفلهیهرک منه اوزاتدی. الینی اؤپوب قیزیل سیککه قوطوسو ساندیغیم قوطونو آلاندا ددهلیگیم آچیقلادی: اوغلوم مورتوض! الیمین دالی اولدوغونا گؤره، بو ایل پول یئرینه آللاهین دگرلی برکتینی سنه تؤحفه وئریرم. آپار ائوین دؤرد بوجاغینا سپ. آللاه باشیندان تؤکهجک.
قلئیچینین سؤزونو کسدیم:
- نئجه اولدو آللاه باشیندان تؤکدو؟!
باشی ایله اونایلادی:
- هه!.. اورمو گؤلونون قورودوغوندان بیر ایلدیر یئردن-گؤیدن باشیمیزا برکت یاغیر!
تاکسی قارشیمیزدا دایاندی. قلئیچی مورتوض ساغ اوللاشیب ماشینا میننده اؤز-اؤزومه دئدیم:
- گؤرهسن قلئیچی مورتوضا شیخ آغا بو ایل نمنه بایراملیق وئرهجک ؟
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
ان بؤیوک یالان هانسیدیر؟!
دوکتور جئری
داناباش کندینین میللت وکیللری، ایبیش ایله قیبیش رستوراندا یئییب ایچدیکدن سونرا گارسونو چاغیریب دئدیلر:
- بیز مرج باغلامیشیق هر هانکیمیز ان بؤیوک یالانی سؤیلهسه، میزین حسابینی او بیریسی اؤدهیهجک. بو اوزدن سیزدن ایستهییریک بیزیم آرامیزدا قضاوت ائلهیهسینیز.
گارسون گولومسهیهرک راضیلیغینی بیلدیردیکده، ایبیش دئدی:
- بیز مجلیسده بیر لایحه تصویب ائلهمیشیک؛ 97-نجی ایلده اورمو گؤلو فلاکتلی دورومدان قورتولوب اسکی حالینا قاییداجاق.
بونون آردینجا قیبیش سؤزه باشلادی:
- بیزده مجلیسده بیر لایجه تصویب ائلهمیشیک؛ 97-نجی ایلده آذربایجانلیلارین میللی-مدنی حاقلاری وئریلیب مدرسهلرده تورکجه اوخوتدورولسون.
گارسون بیر ایبیشین، بیر قیبیش اوزونه باخدی. میللت وکیللری ماراقلا گؤزلرینی گارسونون آغزینا تیکدیلر. گارسون میزین حسابینی الینده بوزوشدوره رک دئدی:
- ایکینیزده منده قوناقسینیز!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
شئیخیمیز و اورمو گؤلو
دوکتور جئری
اوتوز نئچه ایل بوندان قاباق، بؤلگهنین آغساققاللاری شئیخیمیزین یانینا گئتمیشلر:
- یا شئیخ!.. سرحدلرده یاشادیغیمیزدان بیزیم یئرلرده صنعت یوخدور؛ کارخانا یوخدور؛ ایش یئری یوخدور؛ گنجلر تئهرانا کؤچورلر؛ کند-شهرلریمیز بوشالماقدادیر؛ بویورورسوز نئیلهیک؟!
شئیخیمیز درین بیر دوشونجهیه دالدیقدان سونرا:
- ایشسیزلیکدن قورتولماق اوچون گئدین اورمو گؤلونه تؤکولن سولارین قاباغینی کسیب اکینچیلیک ائلهیین!-دئمیش.
آغساققاللار سئوینه-سئوینه شئیخیمیزین الینی اؤپوپ آییریلمیشلار...
اوتوز نئچه ایل سونرا یئنه بؤلگهنین آغساققاللاری شئیخیمیزین یانینا گئتدیلر:
- یا شئیخ!.. یویوردوغوز کیمی چایلارین قاباغینا سد ووروب اکینچیلیگه باشلامیشدیق آنجاق ایندی اورمو گؤلونون قوروماسیندان تؤرهنن دوُز-دوُمانا گؤره زمیلریمیز شوراکته دؤنوشوب؛ بویورورسوز نئیلهیک؟!
شئیخیمیز گیجگاهینی قاشایا-قاشایا:
- سدلری سیندیرین گؤلو قورتارین!-دئدی.
آغساققاللار سئوینه-سئوینه شئیخیمیزین الینی اؤپوپ آییریلاندا، بیریسی سوروشدو:
- یا شئیخ!.. بو بیلگهلیک سیزه کیمدن قالیب؟!
یاش شئیخیمیزین گؤزلرینده دالغالاندی. اوزونتو ایله "آتامدان منه قالیب"دئیه آرتیردی:
- رحمتلیک آتام داناباش کندینین شئیخ ایدی. بیرگون کندیلر آتامین یانینا گلیب مصلحتلهشیرلر: "یا شئیخ!.. اینگین باشی کؤپهیه گئچیب. کؤپهنی نئجه چیخارداق؟" آتام دئییر:" اینگین باشینی کسین کوپهنی چیخاردین". کندلیلر اینگی کسدیکدن سونرا یئنه آتامین یانینا گلیرلر:" اینگی کسدیک، باشی کوپهدن نئجه چیخارداق". آتام بو کز،"کوپهنی سیندیرین باشی چیخاردین"دئیه یول گؤستریر. کندلیلر کوپهنی سیندیرماغا گئدنده آتام آغلاماغا باشلاییر. کندلیلر آیاق ساخلاییب، "یا شئیخ! نییه آغلاییرسان؟"دئیه سوروشورلار. آتام الینین دالی ایله گؤزلرینین یاشینی سیله-سیله دئییر:" بونا گؤره آغلاییرام گؤرهسن بیزدن سونرا سیزین موشکوللریزی کیم حلّ ائدهجک؟!".
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اورمو گؤلونون چؤرهگی
دوکتور جئری
اورمو گؤلونون قورماسینین قارشیسینی آلماق اوچون مجلیسده اورمو گؤلو بؤحران قورومو یارادیلاراق بو ایشه بئش یوز میلیارد تومن بودجه آییریلدی. قوروم اون ایلین ایچینده گؤلو اسکی حالینا قایتارمالی ایدی.
بؤحران قورومونون باشقانلیغینا تعیین اولونان دوکتور کویرنیا ایشه باشلادیغیندا آراز چاییندان اورمو گؤلونه سو چکمک ایستهدی. بو ایش اوچون دوققوز نفر تانکئرچی شوفئر ایشه آلدی. شوفئرلر تانکئری بئش یوز مین تومندن آرازدان سو چکیب اورمو گؤلونه بوشالتمالی ایدیلر. بونون آردینجا باشقان، "تانکئرچیلرین حئساب-کیتابلارینی ساخلاماق اوچون ایکی نفر سایمان (حسابدار) گرهکدیر"-دئیه اون میلیون تومن آیلیقلا آغاباجی کویرنیا ایله قارداش کویرنیانی ایشه آلدی. بیر نئچه گون سونرا باشقان، کندلیلرین بوشالدیلان سولاری زمیلرینه آپاراجاغینی دوشونهرک قارداش اوغلو، باجی اوغلو، دایی اوغلو، خال اوغلو، عمی اوغلو، عمهاوغلوزادهلری آیلیق اون ایکی میلیون تومنله گؤزتچی سئچدی. گؤزتچیلری گؤزتلهمک اوچون ده آغاداماد اون بئش میلیون تومن آیلیقلا ایشه باشلامیشدی. اورمو گؤلون دیرچَلیشینین گوندهلیک راپورتلارینی وئرمه گؤرهوی، آیدا اون سککیز میلیون آلان دوکتور عیال کویرنیانین اوزهرینه دوشموشدو. البته آغاقایین اون دوققوز میلیون آیلیقلا گؤرهولیلرین آراسیندا اوُیوم ساغلاماقدا ایدی. خولاصه، اورمو گؤلو بؤحران قوروموندا دولایلی - دولایسیز اولاراق دوخسان دوققوز نفر چالیشماقدا ایدی.
بؤحران قورومونون ایشه باشلاماسیندان ایکی آی گئچیردی. هر شئی ساعات کیمی ایرهلیلهییرکن مجلیسدن باشقانا، "بؤحران قورومونون خرجلری چوخدور، آزالتمالیسینیز"-دئیه بیر مئساژ گلدی. باشقان بیرآز سال-چیخ ائتدیکدن سونرا دوققوز تانکئرچینی ایشدن چیخارتدی.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
یالانچیلار
دوکتور جئری
اورمو
گؤلونون چؤللشمهسینین قاباغینی آلما یوللارینی آختارماق اوچون دؤولت طرفیندن بیر
هئیت اورمو شهرینه گؤندهریلیر. یولدا سوروجونون یوخلاماسی اوزوندن ماشین درهیه
دیغیرلانیر. او یاخینلیقدا قویون یایان قلئیچی مورتوض بونو گؤرجک قضا یئرینه یئتیشب
آداملاری بیر-بیر ازیلمیش دؤولت ماشینیندان
چیخارداراق قویلاماغا باشلاییر.
ائرتهسی گون مأمورلار
اولای یئرینه تؤکولوشوب قلئیچی مورتوضو
سورغو- سوالا توتورلار:
- سن نییه بیزه خبر وئردمهدین؟!
- جیب
تئلئفونوم ائوده قالمیشدی؛ منده قویونلاری اؤتوروب پاسگاه گله بیلمزدیم!
- سن نییه اؤز
باشینا آداملاری قویلادین؟
- اؤلولر
آچیقلیقدا قالیب قورد-قوشا یئم اولماسینلار دئیه قویلادیم؛ هر نه اولسا بیز
موسلمانیق اؤلونون یئرده قالماسی جایز دئییل.
- سن آرخایین
ایدین هامیسی اؤلموشدو؟
- بعضیلری
ایدیعا ائدیردیلر دیریدیرلر آنجاق سیزده یاخشی بیلیرسیز بو سیاستچیلر نئجه آدامین گؤزونه
دیک-دیک باخیب یالان دانیشیرلار!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
موللا نصرالدین جومهور باشقانی سئچکیلرینده
دوکتور جئری
شئیخیمیز جومهور باشقانی سئچکیلرینه آدای اولاندا آذربایجان میللتینه سسلندی:
- من کرامت صاحبییم، منه رأی وئرسهنیز لال قالمیش دیلینیزی آچاجاغام!
موللا نصرالدین آیاغا قالخدی:
- سیز کرامت صاحیبیسینیزسه، شئونیستلرین دیلینی لال ائلهیین!
جومهور باشقانی سئچکیلرینده، موللا نصرالدین دفتر آچیب شئیخیمیزی چای-شیرنی ایله تبلیغ ائدیردی. شئیخیمیز سئچکیلری قازاندیقدا خالق موللانین یانینا گئدیب سوروشدولار:
- ایندیکی شئیخیمیز جومهور باشقانی اولوبدور بیزیم آنادیلیمیزه گؤره نه ایشلر گؤرهجکدیر؟
یانیتدا موللا اؤکوتمه ووروب آغلاماغا باشلادی سونرا بیر آزدان قاققاناق چکیب گولدو.
چاش-باش اولان خالق موللانین آغلاییب گولمهسینین ندنینی سوروشدولار:
- آغلادیغیم بوندان اؤترودور؛ سیز عواملار بیلمیرسیز شئیخیمیز آنادیلی مسئلهسینه گؤره نه ایشلر گؤرهجکدیر. گولدوگوم ده بوندان اؤترودور؛ من اؤزومده بیلمیرم !
موللا نصرالدین جومهور باشقانی سئچکیلرینین ایکینجی دؤورهسینده ده شئیخیمیزی تبلیغ ائتمیشدی. سونوجلار بللی اولونجا موخبیرلر موللانین باشینا ییغیشدیلار:
- موللا! سیز ایکی دؤورهدیر شئیخیمیزین یانداشی اولوب سئچکیلری قازانماسیندا بؤیوک روْل اویناییبسیز. سوروشا بیلریک؛ کئچن دؤوره جومهور باشقانی سیزین هانسی ایستکلرینیزی یئرینه یئتیریب بو دؤورهده ایسه سیزین ایستگینیز جومهور باشقانیندان نه اولاجاقدیر؟
موللا میللتین سئچکیلره قاتیلماسیندان درین مینتدارلیغینی بیلدیرهرک آچیقلادی:
- کئچن دؤوره بیز جومهور باشقانیندان "فرهنگستان زبان ترکی" ایستهمیشدیک، باشقانیمیز ساغ اولسون، بیزیم بو ایستگیمیزی " بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان" -نی آچماقلا یئرینه یئتیردی!!
موخبیرلرین بیری تلسدی:
- بو دؤوردهکی ایستگینیزدن دانیشین؟!
موللا گولومسهدی:
- بو دؤوره سایغیلی جومهور باشقانیمیزدان "بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان"- نین باغلاماسینی ایستهیهجهییک!
سئچکیلردن سونرا موللا نصرالدین یوخودا گؤرور:جومهور باشقانی ایستهییر "آنادیلینده مدرسه" حاققی وئره آنجاق او آیاق دیرهییب اوستهلیک اولاراق اورمو گؤلونون قورتارماسینی دا ایستهییر. بو چکیش-بکیشده بیردن موللا یوخودان اویانیب گؤرور هئچ خبر یوخدو. تئز گؤزلرینی یومور:
- عیبی یوخدور "آنادیلینده مدرسه" حاققینی وئرسهنیز ده گؤرهر»!!
جومهور باشقانی سئچکیلرینده موللا نصرالدین بارماغینی سیلکهلهیرک میللتی اویاریر:
- بیلیرسینیز شئیخیمیزه رأی وئرمهسهنیز نه اولاجاق؟!!
میللت قورخویا دوشوب شئیخیمیزه رأی وئردیکدن سونرا موللانین یانینا گلیرلر:
- موللا!.. شئیخیمیزه رأی وئرمهسهایدیک نه اولاجاق ایدی؟!!
موللا سویوق قانلیلیقلا دئییر:
- هئچ! شئیخیمیز چیخمایاجاق ایدی!!
موللانصرالدین جومهور باشقانی سئچکیلری اؤنجهسی میللته دانیشیردی:
- دونن شئیخیمیزین اؤزل نومایندهسی یانیما گلمیشدی. باشقانیمیز، آذربایجان میللتینه ایکی بؤیوک وعده وئریبدیر!
میللت ماراقلاندی:
- نه وعدهلری؟!
موللا اؤزونتو ایله میزیلدادی:
- واللاه بیرینجی وعده نومایندهنین یادیندان چیخمیشدی، ایکینجیسی ایسه منیم یادیمدان چیخدی!!
سئچکیلرین سونوجو بللی اولاندان سونرا موللا نصرالدین شئیخمیزین یانینا گئدیب دئدی:
- سایغیلی باشقانیمیز! گئجه یوخودا گؤردوم سیز بیزه "آنادیلینده مدرسه" حاققی وئریبسینیز!!
شئیخیمیز ساققالی تومارلایا- تومارلایا دئدی:
- موللا! من سیزه سؤز وئریرم بو دؤرد ایلده حیمایهنیزی مندن اسیرگهمهسهنیز بو حاققی سیزدن گئری آلمایام.
گئجه یاریسی موللا نصرالدین تلهسیک آروادینی یوخودان اویاتدی:
- آرواد تئز اول منیم گؤزلوگومو گتیر!
آرواد شاشیردی:
- موللا گئجهنین بو واختی گؤزلوگو نئیلهییرسن؟!
موللا گؤزلرینی آچمادان دئدی:
- یوخوودا گؤروردوم جومهور باشقانی بیزه "آنادیلینده مدرسه" حاققی وئریر آنجاق قارانلیقدا اوچ-دؤرد نفر اونو دؤورهلهییب قویمورلار. ایستهییرم گؤروم بو کؤپک اوغلانلاری کیملردیرلر...
شئیخیمیز جومهور باشقانی سئچکیلرینی قازاندیقدان سونرا، یانداشی موللا نصرالدینی اؤزل ایختیارلارلا اورمو گولونون قورتارماسینا گؤرهولندیریر. موللا نئچه یوز مین نفر دالیجا سالیب قوروموش اورمو گؤلونه آپاراراق کاظیم خان داشینین باشیندان سسلنیر:
- گؤلو بو دورومدان قورتارماق اوچون ایکی رکعت یاغیش نامازی قیلمالیییق. ریجا ائدیریم ایش-ایشدن گئچمهمیش تئز دستماز آلیب نامازا باشلایاق.
خالق دستماز آلیب سیرا-سیرا موللانین دالینا دوزولوب ناماز قیلماغا باشلایینجا گؤرورلر موللا بیر آیاغینی یوخاری قالدیریب.
نامازدان سونرا چاش-باش اولان خالق، موللادان بو ایشینین سببینی سوروشورلار:
- من هامیدان سونرا دستماز آلدیغیم اوچون گؤلون سویو چاتمادی سول آیاغیما مسح چکیم بونا گؤره نامازیمیز باطیل اولماسین دئیه آیاغیمی یوخاری قوْوزامیشدیم.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
قاشینما
دوکتور جئری
دونن اوستاد مانقورتزاده مطبه گلمیشدی. رنگ-روفو ساپ-ساری اولموشدو:
- دوکتور! دادیما چات اؤلدوم!- دئیه زاریلدادی.
اوتوراجاق بویور ائتدیکدن سونرا سوروشدوم:
- دئ گؤروم نهیین دیر اوستاد؟!
ساپ-ساری رنگی قیزارماغا باشلادی. باشینی آشاغی سالاراق:
- یانیم قاشانیر دوکتور! – دئییب آرتیردی:
- دوکتور! قاشیرام قانیم چیخیر، قاشامیرام جانیم چیخیر!
- نه واختدان قاشینتی توتوبسان؟
- چوخداندیر دوکتور! آنجاق سون واختلاردا قاشینتیم دؤزولمز اولوب!...
- قاشینتیز سورکلی(مداوم) دیر یوخسا آرالیقلی؟!
- یوخ دوکتور.. مداویم دئییل هردن توتور، هردن بواخیر؟!
- یاخشی بئله ایسه دئ گؤروم قاشینتیز نه زامان توتور، نه زامان بوراخیر؟
اوستاد مانقورتزاده باشینی قووزادی:
- دوکتور!!
"زبان رسمی" آدی گلنده خوش-خوش اولورام " آنادیلی" آدی گلنده قاشانیرام!
"پارس" آدی گلنده خوش-خوش اولورام " تورک" آدی گلنده قاشانیرام!
"آذری" آدی گلنده خوش-خوش اولورام " تورکی" آدی گلنده قاشانیرام!
"خلیج همیشگی" آدی گلنده خوش-خوش اولورام " اورمو گؤلو" آدی گلنده قاشانیرام!
"محمود افشارلار" آدی گلنده خوش-خوش اولورام " جاواد هئیتلر" آدی گلنده قاشانیرام!
"ارمنستان" آدی گلنده خوش-خوش اولورام " آذربایجان" آدی گلنده قاشانیرام!
"کوروش، داریوش" آدی گلنده خوش-خوش ....
سؤزونو کسدیم:
- گئچین تخته، موعاینه ائدیم- دئدیم.
اوزو قویلو تختین اوستونه اوزاندی. باش بارماغیمله تومانینی آشاغی چکیب اوتوراغینا چیراغ سالدیم:
- اوستاد!! اوتوراغیزین باشینا نه ایش گتیریبسیز؟!!
یئریندن داشلاندی؛ نیگران-نیگران اوزومه باخدی:
- یعنی دئییرسیز، ایش ایشدن گئچیب دوکتور!.. هئچ بیر ایش گؤرمک اولماز؟
اوزونتو ایله دئدیم:
- بیرآزجیق تئز گلسهیدیز، یاغ- یاخی ایله سیزی درمان ائده بیلردیم آنجاق ایندی گرهک بیر فوق تخصص دوکتورا موراجیعه ائدهسیز...
- سوراغیزدا یاخشی بیر دوکتور وارمی، منی اونون یانینا گؤندهرهسیز؟!
باشیملا "هه" دئیهرک میزین چکمهسیندن بیر ویزیت کارتی چیخاردیب بیلهسینه اوزاتدیم. اوستاد مانقورتزاده تشکور دولو باخیشلاری ایله کارتی آلیب اوخدو:
- پروفئسور دوکتور ساری قولو خان
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
غیری-مومکون، مومکون اولسا...
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوض ترس آوا کندینده چرچیلیک ائدنده بیر سئحیرلی چیراغ اله گئچیرمیشدی. اونو قالایلاماق ایستهینده ایچیندن بیر جین چیخیب سسلندی:
- دیله دیلگینی!
قلئیچی مورتوض جین-نین باشاراتینی یوخلاماق ایستهدی:
- الک ایله خزر دنیزیندن اورمو گؤلونه سو داشییب دولدور!!
جین الینی بئلینه قویوب اینگیلدهدی:
- بو اولاناقسیزدیر! (غیری- مومکوندور) ..آیری دیلگینیز یوخدور مو؟!
قلئیچی مورتوض بیر آز دوشوندوکدن سونرا:
- آنادیلیمیز - تورکجه مدرسهلرده اوخوتدورولسون- دئدی.
جین اؤزونو ییغیشدیردی:
- بویوردونوز هارادان هارایا سو داشیییم؟!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
خبر: "طرح نو" قزئتی تورکلری یامانلادی، مش اسماعیل توتوقلاندی!
دوکتور جئری
دونن مأمورلار محلّهیه تؤکولوشوب قونشوموز مش اسماعیلی توتوقلاییب آپاردیلار. مش اسماعیل بئش ایل بوندان قاباقدا پانتورکیستلیک اتهامینا گؤره یاخالانمیشدی. دئییلنلره گؤره، او، توران اؤلکهسینین جاسوسو اولوب "طرح نو" قزئتینین علئیهینه اولان گؤستریلرده، اغتشاشلاردا الی واردیر....
بئش ایل بوندان قاباق مش اسماعیلین ایلک توتوقلانماسینین ماجراسینی یازمیشدیق، خاطیرلاتماق اوچون یئنه حوضورلارینیزا سونماق ایستهییریک:
مش اسماعیل نئجه پان تورکیست اولدو؟
دوکتور جئری
مش اسماعیلی محللهده هامی تانیر. سحر آلا قارانلیقدان ائودن چیخیب آخشام قاش قارالاندا ائوینه قاییدار. اوزون ایللردیر؛ اسکیمیش یوک ماشینیلا بیرگه روزگارین ایستی- سویوغونو، چؤل - باییردا چکمکده دیر. ایندی اونو یالنیز تویلاردا توی بیگی ، یاسلاردا ایسه چای-سماور تزگاهی نین دولاندیریجیسی کیمی گؤرمک اولور آنجاق کئچمیشده، یایلاری بیر نئچه یول قاپی قونشونو ماشینینا دولدوروب اورمو گؤلونه آپاراردی. اورمو گؤلو مش اسماعیلین هر شئی ایدی. اوزمکدن دویمازدی . یورولاندا ایسه زیغ- چامورا قویلانیب شیرین خاطیره لریندن دانیشیب گولدورردی؛ هردنسه اوخویوب هامینی شنلندیره ردی.
مش اسماعیل بؤیوک-کیچیگین سئویملیسی دیر محلله ده . بونا گؤره اونون توتولما خبری هامینی سارسیتدی. محللهیه ولوله دوشدو. دئییلنلره گؤره، مش اسماعیل پان تورکیست لیک اتیهامینا گؤره یاخالانیب آدی یوخ ایدارهسینه آپاریلمیشدی. مش اسماعیلی ائشیگه چیخارتماق اوچون آغ ساققاللار سفربر اولدو. اولمایان- قالمایان یئرلره باش وورولدو. بو چابالامالار بیر آی سونرا سونوجلانیب مش اسماعیل یوز الی میلیونلوق وثیقه ایله آزاد اولدو. بیر قوطو شیرینی باغلاییب شامدان سونرا آتاملا گؤروشنه گئتدیک. ماراقدان ایچیم ایچیمی یئییردی. گؤره سن مش اسماعیلی نه اوچون توتموشدولار؟ بیلدیری می داغیدیب؟ کیتاب- درگی می یاییب؟ یووو..خ ، مش اسماعیل آدینی زورلا یازیر ! بو اولا بیلمز. کامیونچولوغودا تراختورچولوغونون گونوسودور! اولمایا اورمو گؤلونه گؤره بیر شئی دانیشیبدا الینه ایش وئریب؟ هه! بئله اولمالی دیر. آناسینین قیرخیندا سؤز اورمو گؤلونون قوروماسیندا دوشنده او ، "اورمو گؤلونون قورماسی آنامین اؤلوموندن منه آغیر گلیر " دئمیشدی. بو فیکرلرده مش اسماعیل ائوینه یئتیشدیک. اوتاق قوهوم- قونشو ایله دولو ایدی. ایچری گئچدیکده ، مش اسماعیل آیاغا قالخیب بیز ایله اؤپوشوب گؤروشدو. ساتاشاراق:- مش اسماعیل، ماشاآللاه بتر کؤکلمیسشن!- دئدیم.
قیققیلدایا- قیققیلدایا:- "یوخ بابا ، کؤکهلن یئرین آدی زینداندیر؛ من گئدن یئرده آدام آریقلار، گؤمورسن تومان اگنیمدن دوشور!" دئدی. هامی گولوشدو.
شیرنیلر یئییلدی. چایلار ایچیلدی. قوناقلارین بیری، " مش اسماعیل نئجه اولدو توتولدوز؟" دئینجه مش اسماعیلین آلینی قیریشلاندی. سیگارینین کؤتویونو کول قابینا باساراق ،"هامینی برق توتاندا بیزیده جین چیراغی توتدو" دئیه سؤزه باشلادی مش اسماعیل: - او گون ناهار چاغی آریغین-یورغون ائوه گلیردیم خیاباندا آغیر تیخاج وار ایدی. ماشینلار یاواش- یاواش گئدیردیلر. قاباغیمداکی پرشیا ماشینی بیردن تورموزا باسینجا دالدان اونا توخوندوم. آشاغی آتلاندیم. ائله بیر شئی اولمامیشدی. پرشیاداکی لاردا ائندیلر. دؤرد گنج اوغلان ایدیلار. ساغ الیمی دوشومه قویوب بیر آز اگیلهرک:- باغیشلایین تقصیر منده ایدی، خسارتیز نئچه اولسا حاضیرام وئریم- دئدیم. کئچی ساققاللی پرشیانین سوروجوسو حیرصلی – حیرصلی قیشقیردی:
- ای بر پدرت لعنت افراسیاب!
" ائله بیل ،منی بیر آیریسی ایله یانلیش توتموش " دئدیم اؤز- اؤزومه سونرا:
- ببخشید آغا من افراسیاب نیستم ایسمی من مش اسماعیل است.
گئچی ساققال اوغلان سایمازیانا :
- تورو نمی گم جد اعلایتونو میگم – دئدی سونرا دا بیر ایکی دنه کیفیر سؤز افراسیابین بؤیرونه دوگونلهدی.
چاش- باش قالمیشدیم. اوغلانین نه دئدیگینی ایچ ائلهیه بیلمیردیم. بیرآز دوشوندوم . بیردن هیندی فیلیملرده کی کیمی قاییتدیم اوتوز- اوتوزبئش ایل قاباغا. شاه زامانی، اورمو رادیوسوندا شاکری آدلی بیریسی هر آخشام شاهنامه نین ناغیللارینی دئیردی. بو ناغیللاری چوخ خوشلادیغیمدان هر گون اونلارا قولاق آساردیم. بیردن سانکی یاتمیش ایدیم ، اویاندیم. بو ناغیللاردا افراسیاب تورکلرین شاهی، بؤیوگو ایدی. بونو خاطیرلایینجا قانیم بئنیمه داشلاندی. گؤزلریمی یوموب آغزیمی آچدیم:
-اولان روستمین آغزینی سـ...
اونون آروادینی ...
اونون دده سی نین سومویونو....
سهرابین قانینا ایشیییم، اونون نوشداروسونا سیچیم...
گنجلر یامانلاری ائشیدجک اوستومه یومولدولار.فیرلانان یومورق اولدو آتیلان تپیک. مامورلار اوزومه بیبرلی اسپری فیشقیراندا اؤزومه گلدیم. یولدان گئچنلر، دؤرد فارسین بیر یاشلی تورکله ووروشدوغونو گؤرونجه ساواشا قاتیشاراق گنجلری دؤیوب پرشیانی دارما- داغین ائتمیشدیلر. بیزی پولیس ایداره سینه آپاردیلار.گتیرمزلیکدن پولیس ایدارهسینین رئیسی، روستم و گنجلرله همشهری چیخدی! نه باشیزی آغریدیم. پولیس ایدارهسینده حلل اولا بیلن پرونده نی، "بو موضویا یئتیشمک بیزیم صلاحیبتیمیزده دئییل" دئیه آدی یوخ ایداره سینه گؤندردیلر....
مش اسماعیل یئنه سیگار آلیشدیردی. قوناقلارین بیری دؤزمهییب، " اورادا نه اولدو؟" دئیه سوروشدو. مش اسماعیل توستونو بورنون دلیکلریندن ائیشیگه بورولایاراق سؤزونون آردینی توتدو:
- هئچ اورادا پوخو قویدوق سبده. مملکتده، تورکلرله فارسلارین آراسینی وورماق ، ایغتیشاش سالماق گوناهینی، بیلدیگیز کیمی بوینوما قویدولار، خولاصه پان تورکیست دئییلن شئیین کوت - شالوارینی اگنیمه بیچدیلر. یولداشلار ساغ اولسونلار اونلارین کؤمگی ایله ضامینه بوراخیلدیم. پرونده نی دادیگاها گؤندهرهجکلر. گؤرهک دادیگاه نه حوکم وئریر. هله هله گؤزلهملیییک...
واخت گئچمیشدی. قوناقلار آیاغا قالخیب دیل-آغیز ائدهرک مش اسماعیللا ساغ اوللاشدیلار. هامیدان سونرا من چیخدیم . قاپی آغزیندا مش اسماعیل دان سوروشدوم:
- مش اسماعیل بو آرادا گوناهلی کیمدیر؛ نییه باشیمیزا بو اویونلار گلیر؟
مش اسماعیل الینی چیگنیمه قویوب گولومسهیرک دئدی:
- گوناهلارین هامیسی سازمانی میللین بوینونا دیر! چومچه قازانا دگنده بو کؤپک اوغلولار تئز بیر قطعنامه چیخاردیرلار آنجاق نئچه مین ایللیک ایران - توران ساواشینا بیرجه دنه بئله اولسون قطعنامه صادیر ائلهمهییبلر هم بیزیم جانیمیز قورتولسون هم بو فارسلارین!
1391/1/14
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
سۇال جۆملهسی
بیر شئیی اؤیرنمک، دقیقلشدیرمک و یا یئنی معلومات آلماق مقصدیله ایشلهدیلن جۆملهلره سۇال جۆملهسی دئییلیر.
اگر نقلی جۆملهلر واسطهسیله دانیشان شخص مۆساهیبینه معلومات وئریر، بیر معلومات اؤتورورسه، سۇال جۆملهلری دینلهیهنین فیکرینی بیلمک، اوْندان معلومات آلماق، اوْنون کؤمگی ایله معلوماتینی دقیقلشدیرمک، زنگینلشدیرمک مقصدی داشیییر. مثلا:
- کیمسینیز، هارا گئدیرسینیز؟
- ائلچیگیک، سۇلطانین یانینا گئدیریک.
- بۇ زنن خایلاغی دا ائلچیدیر؟
- اوْ زنن اۇزون حسنین آناسیدیر. اوْنا باش ایمهلیسن، آغایی-باشچی. (ف. کریمزاده)
سۇال جۆملهلری اینتوْناسییانین، سۇال عوضلیکلرینین و سۇال اداتلارینین کؤمگی ایله قۇرولور.
اینتوْناسییا سۇال معناسی یارادان ان اۇنیوئرسال واسطهدیر. سۇال جۆملهلرینین بیر قیسمی باشقا هئچ بیر واسطه اوْلمادان، یالنیز اینتوْناسییانین کؤمگی ایله یارانیر. بۇ جۆر سۇال جۆملهلری اؤز ستروکتورونا گؤره نقلی جۆملهلره چوْخ یاخیندیر. یالنیز خبرین سوْن هئجاسینین بیر قدر اۇزون تلفّوظو ایله بۇ نؤو سۇال جۆملهلری نقلی جۆملهلردن فرقلهنیر؛ مس.: اشرفین باجیسیدیر. - اشرفین باجیسیدیر؟ ائوه گئدیرسن. - ائوه گئدیرسن؟ اوْخوماق ایستهییرسینیز. - اوْخوماق ایستهییرسینیز؟ کنده گئدیریک. - کنده گئدیریک؟ و س.
بئلهلیکله، جۆملهده هئچ بیر دیَیشیکلیک ائتمهدن، یالنیز خبرین سوْن هئجاسینی بیر قدر اۇزون تلفّوظ ائتمکله نقلی جۆملهنی سۇال جۆملهسینه چئویرمک اوْلور. سؤز سێراسی اوْلدوغو کیمی قالیر و حتی منطیقی وۇرغونون اؤز یئرینی دیَیشمهسی ده بۇنا مانع اوْلا بیلمیر؛ مس.: سیز اۇنیوئرسیتئتده اوْخویورسونوز؟ سیز اۇنیوئرسیتئتده اوْخویورسونوز؟ سیز اۇنیوئرسیتئتده اوْخویورسونوز؟
قئید. جانلی دانیشیق دیلینده، خۆصوصن قرب قروپو شیوهلرینده (کلبهجر، لاچین، قۇبادلی و س. ) بۇ جۆر سۇال جۆملهسینین یارانماسی اۆچون هئجا اۇزانماسی باشقا سؤزلرین، حتی اداتلارین دا اۆزرینه دۆشه بیلیر؛ مس.: گئنه کنده گئدیرسن؟ کنده ده گئدیرسن؟
اینتوْناسییا ایله قۇرولان سۇال جۆملهلرینه -مێ (-می، -مۇ، -مۆ) شکیلچیسینی آرتیرماق اوْلور؛ مس.: کنده گئدیرسن؟ - کنده گئدیرسنمی؟ اشرفین باجیسیدیر؟ - اشرفین باجیسیدیرمی؟ و س. بۇ زامان آرتیق خبرین سوْن هئجاسینین اۇزون تلفّوظونه احتیاج قالمیر.
سۇال جۆملهلرینین یارانماسیندا باشقا قرامماتیک واسطهلر (اداتلار، سۇال عوضلیکلری) ایشتیراک ائتدیکده اینتوْناسییانین یۆکو خئیلی آزالمیش اوْلور. بۇ جۆر حاللاردا ان فعال مؤوقئیی عوضلیکلر اؤز اۆزرینه گؤتورور و سۇال جۆملهلرینین فوْرمالاشماسیندا سۇال عوضلیکلری مۆهوم روْل اوْیناییر.
بۆتون سۇال عوضلیکلری سۇال جۆملهلرینین یارانماسینا سبب اوْلور؛ مس.: بس ایندی قێزینیز هارادادیر؟ (ای.افندییئو) آدینیز نه دیر؟ اوْنلار بۇرادا نه ایش گؤره بیلرلر؟ (ای.افندییئو) مۇغاملاردان هانسینی بیلیرسینیز؟ (ای.افندییئو) بۇ گۆن نه ایله مشغول اوْلدونوز؟ (ای.افندییئو) یاخشی، آنا، ایندی نه واخت گئدیرسن؟ (ای.افندییئو) سحر ساعت نئچهده شهره گئدهجکسینیز؟ (ای.افندییئو)
سۇال عوضلیکلری بعضا سۇال اداتلاری ایله بیرگه چێخیش ائدیر و بئله حاللاردا سۇال معناسی گۆجلنمکله یاناشی، علاوه معنا چالارلاری دا یارانیر؛ مس.: داها بس دَییرمان نه اۆچوندور؟ بس سن نه اۆچون اوْ چاغاجان یاتمامیشدین؟ نییه اینجیگیرم کی؟ گؤرهسن، دَییرمانچی مۇسا بۇ ساعت نه ائدیر؟ یاخشی، خئییر ایشین تقسیرکاری کیمدیر؟ پهلوانی مغلوب ائتمهیه نه وار کی؟ صدر بۇنا نییه اعتراض ائدیر کی؟ بس دَییرمانین کؤهنه بیناسی نه اوْلسون؟ یاخشی، بس ایندی نئیلهیک؟ نه معناسی وار ایدی کی؟ آی خالا، آخی بۇ بینوا اوْن چیی یۇمورتانی نئجه ایچسین؟ بس آتاسی بیر اوْ قدر پۇلو کیمین اۆچون قازانیر؟ بس اوْرادا نه یئییرسینیز؟ بس نه اۆچون فیرنگیز هئچ منه دئمهییب؟ و س. (ای.افندییئودن)
بۇ جۆملهلردهکی بس، کی اداتلاری تاکید، آخی، مگر اداتلاری، یاخشی، گؤرهسن موْدال سؤزلری تعجب و س. بیلدیریر، سۇال معناسینی گۆجلندیریر. سۇال معناسینین یارانماسیندا سۇال اداتلارینین و بعزی موْدال سؤزلرین روْلونو اؤیرنمک اۆچون آشاغیداکی جۆملهلره دقت یئتیرک:
سنین اۆچون بۇرادا چوْخ چتین کئچمیر کی؟ بلکه، منه آجیغین تۇتدوغو اۆچون بئله دئییرسن؟ بیر یئرین-زادین یارالانماییب کی؟ قوْرخوب ائلهمهدین کی؟ سیز بیر ده اوْرا قاییتمایاجاقسینیز کی؟ مگر نازخانیم باجی تک یاشاییر؟ (ای.افندییئودن)
بیرینجی جۆملهده سۇال معناسی کی اداتینین و اینتوْناسییانین کؤمگی ایله یارانمیشدیر. همین جۆملهنی نقلی جۆمله کیمی تلفّوظ ائدک: سنین اۆچون بۇرادا چوْخ چتین کئچمیر. گؤروندویو کیمی، بۇ زامان کی اداتینی آتماق لازیم گلیر؛ لاکین تعجب مقامیندا کی اداتینی ساخلاماق دا اوْلار: (نییه ائله دئییرسن؟) سنین اۆچون بۇرادا چوْخ چتین کئچمیر کی... همین جۆملهنی تسدیق جۆمله شکلینه سالاق: سنین اۆچون بۇرادا چوْخ چتین کئچیر؟ سنین اۆچون بۇرادا چوْخ چتین کئچیر کی؟ کی اداتی اوْلمادیقدا کئچیر سؤزونون سوْن هئجاسی، کی اداتی اوْلدوقدا ادات اؤزو اۇزون تلفّوظ اوْلونور. آیدین اوْلور کی، اینکار جۆملهلرده سۇال معناسینین یارانماسی اۆچون لازیم اوْلان فاصیلهنی زامان شکیلچیسی -اێر آلیر. لاکین اینکار شکیلچیسی ایله بیرلیکده همین جۆملهنی نقلی جۆمله کیمی ده تلفّوظ ائتمک اوْلار: سنین اۆچون چوْخ چتین کئچمیر کی. (نییه گیلئیلهنیرسن؟) آیدین حیسس اوْلونور کی، بۇرادا فرقی یئنه اینتوْناسییا یارادیر: نقلی جۆملهلرده خبرله ادات آشاغی توْنلا، سرعتله تلفّوظ ائدیلدیگی حالدا، سۇال جۆملهلرینده اوْنلارین آراسیندا نیسبتن آرتیق فاصیله اوْلور و اداتین منطیقی وۇرغو ایله تلفّوظو حیسس اوْلونور.
بلکه، منه آجیغین تۇتدوغو اۆچون بئله دئییرسن؟ - جۆملهسیندن بلکه موْدال سؤزونو آتساق، خبرین سوْن هئجاسی اۇزون تلفّوظ ائدیلمهلیدیر. مگر نازخانیم باجی تک یاشاییر؟ جۆملهسیندن مگر اداتینی آتدیقدا دا خبرین سوْن هئجاسی اۇزون تلفّوظ ائدیلمهلیدیر. سۇال معناسینین فوْرمالاشماسی اۆچون لازیم اوْلان فاصیلهنی بلکه، مگر سؤزلری آلیر. بۇ جۆر جۆملهلر اینتوْناسییا ایله قۇرولان سۇال جۆملهلرینه چوْخ یاخیندیر و سۇال معناسی همین سعزلرین کؤمگی ایله یارانیر. هئچ شۆبههسیز، بۇ حالدا منطیقی وۇرغونون سوْن سؤزلره دۆشدویونو ده اۇنوتمامالیییق.
سۇال شکیلچیسی -مێ (-می، -مۇ، -مۆ) (بۇنا سۇال اداتی دا دئییلیر) سؤزلرین سوْنونا آرتیریلاراق، مۆستقیل سۇال معناسینین یارانماسینا سبب اوْلور؛ مس.: چای قوْیموشوق، سنه ده گتیریممی؟ بیزیم قێزلار نئجه، خوْشونوزا گلیرمی؟ نه اوْلدو، بَییم، فیکیرلشدینمی؟ هه... گؤر هئچ آغلیما گلیرمی؟ ائوینیزدن مکتوب آلیرسانمی. (ای.افندییئودن)
سۇال عوضلیکلری ایله سۇال شکیلچیلرینین یاراتدیغی سۇال معنالاریندا فرق وار. سۇال جۆملهسی سۇال عوضلیکلرینین کؤمگی ایله فوْرمالاشدیقدا سۇال معناسی جۆملهنین عۆمومی مظمونو ایله باغلی اوْلور و بۇنا گؤره ده یئنی اینفوْرماسییا وئرن جاواب جۆملهسینه احتیاج اوْلور؛ مس.:
- منیم شئیلریمی هارا آپاریبسان؟
- تزه منزیله. (بئش .بابانلی)
- گلن کیمدیر، ه؟
- اوْ قوْشاتخاندیر، اوْ ادعاسی یئره-گؤیه سێغمایان معاریف مۆدیری. (م. ایبراهیموْو)
گؤروندویو کیمی، هر ایکی مثالدا مۆساهیبلردن ایکینجیسی سۇالا یئنی اینفوْرماسییا وئرن جۆمله ایله جاواب وئرمهلی اوْلموشدور. سۇال شکیلچیلی جۆملهلرده ایسه بۆتون اینفوْرماسییا سۇال جۆملهسینین اؤزونده اوْلور؛ سۇال وئرن شخصین مقصدی اینفوْرماسییانی دقیقلشدیرمکدیر. اوْدور کی، بۇ جۆر سۇاللارین جاوابی عادتا قێسا اوْلور؛ بلی، یوْخ، خئیر، هه، اصلا، البته و س. کیمی سؤزلردن عبارت اوْلور؛ مس.: کنده گئدهجکسنمی؟ سۇالینا وضعیتدن آسیلی اوْلاراق، بلی، یوْخ، هه، البته، سؤزسوز، شۆبههسیز و س. سؤزلرله قێسا جاواب وئرمک اوْلار. دانیشانین مقصدیندن، ایستهییندن، حادثهیه مۆناسیبتیندن آسیلی اوْلاراق، بۇ جۆر قێسا جاوابلا یاناشی، تام جاواب دا وئریله بیلر:
- اۇزاقدامی یاشاییرسینیز؟
- خئیر، ائویمیز لاپ یوْلونوزون اۆستوندهدیر. (بئش .بابانلی)
-مێ (-می،-مۇ،-مۆ) شکیلچیلی سۇال جۆملهلرینده مۆساهیبین جاوابی تامامیله گؤزلهنیلمز ده اوْلا بیلر. بۇ جۆر حاللاردا سۇالا جۆت ترکیبلی و یا تک ترکیبلی جۆملهلرله جاواب وئرمک مۆمکوندور؛ مس.:
- منیم اۆزوم پاییمی گتیرمیسنمی؟
- کؤنلو بالیق ایستهیهنین قۇیروغو سۇدا گرک. (بئش . بابانلی)
قئید ائتدیگیمیز شکیلچینین ایشتیراکی ایله فوْرمالاشان سۇال جۆملهلری اینتوْناسییا ایله قۇرولان جۆملهلره چوْخ یاخیندیر. شکیلچینی ایختیسار ائتمکله خبرین سوْن هئجاسینین اۇزون تلفّوظوندن ایستیفاده ائتمک و یا اۇزانما اۆچون لازیم اوْلان واختی بۇ شکیلچی ایله دوْلدورماق مۆمکوندور؛ مس.: وۆقار! سنسن، اوْغول؟ یاخشی کینوْدور؟ سن یئنه گلدین؟ اوْن بیر تامامدیر؟ آتانیز یوْخدور؟ سیز ده معزونیته چێخیرسینیز؟ آلاگؤزو گؤرمهدین؟ راستینا چێخمادی؟ منم. تانیمادین؟ (بئش .بابانلیدان)
بۇ جۆر مثاللاردا خبرین سوْن هئجاسینین فرقلی تلفّوظونو -مێ (-می،-مۇ،-مۆ) شکیلچیسی ایله آرادان قالدیرماق و سۇال معناسینی ساخلاماق مۆمکوندور: وۆقار؟ سنسنمی، اوْغول؟ یاخشی کینوْدورمو؟ سن یئنه گلدینمی؟ و س.
مۆرککب جۆملهلرده ده سۇال معناسی عینی واسطهلرله فوْرمالاشیر؛ مس.: سنه نه دۆشوب کی، یالانچی وعدلره آلدانیب باشینی جنجل بیر ایشه قاریشدیریرسان؟ سیزه دئمیشم، من هاردا اوْخویورام؟ (بئش .بابانلی) بس نه جۆر اوْلور کی، سیز منی پنجرهدن ایشه گئدن گؤرورسونوز، آمما من سیزی هر دفعه گلیب لابوْراتوْرییادا تاپیرام؟ (بئش .بابانلی) ائله بیلیرسن کی، گۆنشلی سنین خئیرینه چالیشیر، سنه جانی یانیر؟ (بئش .بابانلی)
سۇال جۆملهلرینین اۆسلوبی ایمکانلاری گئنیشدیر. هم اینتوْناسییا ایله، هم ده اداتلارین ایشتیراکی ایله قۇرولان سۇال جۆملهلرینده مۆختلیف موْدال مۆناسیبتلر ایفاده اوْلونور.
سۇال جۆملهلرینین بیر قیسمی جاواب آلماق مقصدیله دئییل، تسدیق و یا اینکار فیکری داها ائموْسیوْنال شکیلده ایفاده ائتمک اۆچون ایشلهدیلیر. بۇ جۆر جۆملهلر ریتوْریک سۇال جۆملهلری آدلاندیریلیر. ریتوْریک سۇال جۆملهلریندن پۇبلیسیستیک دیلده داها چوْخ ایستیفاده اوْلونور. لاکین بدیی دیلده ده اوْنلارین روْلو بؤیوکدور؛ مثلا: سۇلطان امیرلی ائولهنیب، لاپ یاخشی ائلهییب! مگر داشدیر، دمیردیر سۇلطان امیرلی؟ اینسان دئییلمی؟ سئوه بیلمزمی؟ سئویله بیلمزمی؟ تکلیگین عذاب-اذیتینی آزمی چکیب، سۇبایلیغین محرومیتلرینی آزمی گؤروب کی، بۇندان سوْنرا دا گؤرسون؟. . (ای.حسینوْو)
بۇ جۆر سۇال جۆملهلری مظمونجا نقلی جۆملهلره چوْخ یاخیندیر و دوْلایی یوْللا حؤکم ایفاده ائدیر: سۇلطان امیرلی داش دئییل، دیوار دئییل. اینساندیر. سئوه بیلر و س.
ریتوْریک سۇال جۆملهلرینین سوْنوندا اکثرن سۇال ایشارهسی، بعضا بیرلیکده سۇال و نیدا ایشارهلری قوْیولور.
وزیرین گۆلجماللا صؤحبتی
– قێزیم، سؤیله نه دیر بۇ ماجرالر؟
سنین حاقیندا بلکه ایفتیرالر؟
چکینمه، دوْغروسون سؤیله، اؤزون سن،
بۇ چیرکین ماجرانین لاپ دۆزون سن.
قبول ائیله نصیحت، ائیله باور1،
من اوْللام دار گۆنونده یارو یاور.
سنی شاهین گؤزونده ائیلهمک پاک،
بۇ پیرین بوْرجودور، گل اوْلما شککاک.
بَیانه گلدی اوْل دم پاک تینت،
دئدی: – لازیم دئییلدیر بۇنجا میننت،
فسادو فیتنهیه بیگانهیم من.
گۆناهسیز مهو اوْلان پروانهیم من!
الیمدن چێخمامیش هئچ بیر جینایت،
دیلیمدن گؤرمهمیش کیمسه خیانت،
اگر سۇلطان دۆشوبدور بدگومانه،
گلر بیر گۆن سؤزون سؤیلر زمانه.
دئدی: – بۇنلار تمام افسانه سؤزلر،
نجاته یوْخ گۆمان، بیگانه سؤزلر.
اگر ایستر ایسن تاپماق نجاتی،
خلاص ائتمک خطردن سن حیاتی،
قبول ائیله سؤزوم، اوْلما اینادکار،
سلاهی-مصلحتدیر، بؤیله رفتار.
خبر گؤندر کی، سۇلطان دعوت ائتسین،
سنینله بیر اوْتاقدا صؤحبت ائتسین.
اوْنا سؤیله کی: “منده یوْخدو تقسیر،
خیانت باش وئریبسه، سن مۆقسسیر.
سارایا دعوت ائتدین بختییاری،
اله آلدی اوْ دا کۆللی ایختییاری.
گؤروب آزاد اؤزون اوْ، جانه گلدی.
صفایی-نشهسی تۇغیانه گلدی.
منه عشقی-محبتدن دانیشدی.
وۆصالیمچون اوْدا یاندی، آلیشدی،
منه ائلانی-عشق ائتدی بۇ اوْغلان،
__________
1 اینانماق
کی، ایستردی اوْلا تختینده سۇلطان.
سنی قتله جسارت ائتمیش ایدی،
بۇ قصد ایله سرایه گئتمیش ایدی”.
وزیرین سؤزلریندن گۆلجمالین،
وۆجودی تیترهدی، اوْل خوْش خیسالین،
دئدی: – بۇنلار تمامن ایفتیرادیر،
گۆناهسیز بیر اسیره نه روادیر؟
دئدی: – بۇنجا ایناده اوْلما مایل،
اوْلارسان بختییارلا سن ده ضاییل.
ایناده اۇیما سن، گل اوْلما بدنام،
نه لازیم مهو اوْلا سن تک گۆل اندام.
نهایت اوْلدو نایل مقصده اوْل،
تاپیب اوْ گۆلجمالین قلبینه یوْل،
نه کیم، اؤیرتمیش ایدی اوْل سیتمکار،
گلیب خاتون حۆضوره ائتدی ایختار.
“وزیر دئدی کی: - ائی سۇلطانی-کامیل!”
“اوْنون قتلینده اصلا اوْلما قافیل!”
“حقیقت سنه ظاهر اوْلدو احوال”،
“نه دیر قێلماق دخی تسدیق ائهمال؟”
“اوْنا لاییق یئتیشسین قوْی جزای”
“کی، عیبرت اوْلا هر بیر ناسزای”.
شرارت ائیلهدی سۇلطانه تعسیر،
دئدی: - گؤرمک گرک بۇ یوْلدا تدبیر،
سالین زیندانه، یاتسین قوْی سوْن آخشام.
صاباح قتلی اۆچون وئررم سرانجام.
و سۇلطان امرینی ائدینجه ایتمام،
گۆنش باتدی و اوْلدو وختی-آخشام.
اوْنو آپاردیلار زیندانه اوْل دم،
یئنه باغلادیلار زنجیره مؤحکم.
صمد وۇرغونا
سن تلسمهدین
قوْی نغمه دئمهیه بۆلبول تلسسین،
گزدیگی، گؤردویو اۆچ آیدیر، شاعر.
سنین کی، کۆکرهین ایلهامین، سسین
مجرایا سێغمایان بیر چایدیر، شاعر.
کؤنلو قار گزنلر تلسسین داغا،
داغین تلسمهسی، منجه، عبثدیر.
دنیزلر جان آتسین عمّان اوْلماغا،
عمّانین اؤز سۇیو اؤزونه بسدیر...
قلبین اوْد گزمهدی شاختا کسنده،
سؤیلهدین هر فصلین اؤز عالمی وار.
دئدین تلسسن ده، تلسمهسن ده
یئنه اؤز واختیندا گلهجک باهار.
گاه اوْلدو اوْیلاغین گؤیزن داغی،
سؤزونله آچیلدی آیین قاباغی.
اصل بایرامینی بایرامقاباغی
- ائلهدی گؤرنده گؤزللر سنی.
سازینا واقیفین سسیمی گلدی،
سسیندن باهارین نسیمی گلدی.
آلقیشا فۆضولی، نسیمی گلدی،
عشقه گتیرنده قزللر سنی.
گاه سینن کۆر اوْلدو کۆر قێراغیندا،
قافقازلا تن دۇردون قافقاز داغیندا.
مۇغاندان قاییدیب ایش اوْتاغیندا
"مۇغان"اێ یازاندا تلسمهدین سن.
تلهسن آتلیلار یوْلدا قالاجاق،
آراملا گئدنلر چوْخ گئتدی آنجاق.
گؤرمهیه تلسدی سنی باغچا-باغ،
بنؤوشه اۆزنده تلسمهدین سن.
صنعتین آغ گۆنو اۆزونه دۆشدو،
ائللر صؤحبتینه، سؤزونه دۆشدو.
جئیرانلار ملشیب ایزینه دۆشدو،
جئیرانی گزنده تلسمهدین سن.
بۇ گۆن اللی یاشا قوْیورسان قدم،
معنالی کئچرسه یاش، کئچسین، نه قم...
بیر واخت دا گلهجک، دئیهجک قلم:
عؤمرونون یۆزونده تلسمهدین سن.
12 مای 1956
سئوگیلیم
شهلا گؤزلرینی گؤردویوم زامان
دئدیم: گول اوستونه بیر ژاله دوشموش.
بیلمم او گؤزلرده نه معنا واردیر،
بو شاعر عشقیندن خیالا دوشموش.
حوسنوندن بللیدیر، ائی نازلی دیلبر،
سنی قوجاغیندا بؤیوتموش باهار.
چیینینه تؤکولن خورمایی ساچلار
سانکی مرمر اوسته شلاله دوشموش.
گؤزلرین سالیبدیر منی کمنده،
یقین بو حالیمی دویموسان سن ده.
کیم سنی قیزلارلا گؤرسه چمنده
دئیر، گولوستانا بیر لاله دوشموش.
دئمیرم مجنون تک چؤللرده قالدیم،
نه ده فرهاد کیمی هئی کولونگ چالدیم.
نه سنان اولدون کی، شؤهرتیم، آدیم
دئیهلر، اوبایا، ماهالا دوشموش.
او گون کی، قاپیدان باخیب کئچیبسن
منی آتشلره یاخیب کئچیبسن.
بیر اینصافین اولسون، ائی نازلی دیلبر،
گل گؤر کی، عاشقین نه حالا دوشموش.
تبریز، 1945
نصرالدین شاهین هجوینده
ناصیرالدین شهی-عادیل کی، صمیمی-دیلدن،
عومری-طولانیدی حقدن اونا دایم دیلهییم.
گزدی روسیهنی، هم رومو فیرنگیستانی،
توتدو آوازهسی آفاقی، آچیلدی اورگیم.
خلق دئرلردی کی، ایسکندری-سانیدیر شاه،
بو سیاهتده دخی قالمادی بیر ذره شکیم.
بو خبر چیخدی کی، ناگاه گلیر شیروانه،
او گولی-گولشهنی-ایران، آچیلدی چیچهییم.
هر او شخصین کی، ائوی اوچموش ایدی، زلزلهدن،
دئدی کیم، شاه گلیر، اویدو قیزیلدان دیرگیم.
شورا، هم فوقرا جوملهسی گؤز دیکدی یولا،
فیلهقیقت کی، رهی-شاهه دیکیلدی ببهییم.
من ده بیر تورکی قسیده یازیب اینشا ائلهدیم،
دوزلو، شیرین سؤز ایدی، نه اؤزومو نظمه چکیم.
حقی، زننیم بودو کیم، سؤز تانییان کیمسهدی شاه،
سایهی-قادیری-سوبحان اولاجاقدیر کؤمگیم.
قیسسه کوته، گئجهدن بیر نئچه پاس اؤتموش ایدی،
شهره شه وارید اولوب یاتدی، قوتاردی کولهییم.
صوبح میندی کاروتا*، سرعت ایله اولدو روان،
ایلتیفات ائتمهدی بیر شخصه نه عاریف، نه حکیم،
توتدولار خلق چؤرک، کسمهدی چون بیر لؤغمه،
گؤروب اول صورتی بیلدیم کی، کسیلدی چؤرگیم.
نه منیم شئریمه باخدی، او نه درویشلره،
دئدی: بو خلقدن افضلدی منه بیر قپهییم.
دئدیلر کیم، منه بو قیسسهیه یاز بیر تاریخ،
من دئدیم کیم، دئمنم، ضایع اولوبدور امهییم.
لئیک سئیّد دئدی تاریخینی، بیر اکسیگی وار،
نییه گلدی، نییه گئتدی بو†
* کارئتا.
† سون میصراع ابجدله حسابلاندیقدا 1281-جی ایل آلینیر. بو رقهمه بیر علاوه ائتدیکده و میلادی تاریخه
چئویردیکده 1865-جی ایل آلینیر.
آی قیز!
قویدون قدم بئش یاشینا،
قیز، چادرا سالدین باشینا،
بیر نامه یاز قارداشینا،
یوللاسین بیر قورآن سنه.
گئتمه مسجیده قورآن اوخو،
آراخچین تیک، جوراب توخو،
یاخشی دئییل گونوز یوخو،
گئجهلر یات، قوربان سنه.
آی قیز، بیر گون بؤیور بویون،
نیشانلی یوللار بیر قویون،
باشیوا گلر مین اویون،
توی ائیلر چون آنان سنه.
ارین سنی دوز تک یالار،
قوللارین بوینووا سالار.
قاینانان ساچلارین یولار،
ار اولسا مهریبان سنه.
ارین حاجی مممدوهلی،
سحر گئدر، آخشام گلی،
بالدیزلارین اولار دلی،
آلسا زری تومان سنه.
او گون کی، اولارسان گبه،
ترپشسه قارنوندا ببه،
قاینانان گلر غضبه،
دارتدیرار دَییرمان سنه.
دوزونو چوخ سالار اتین،
آتار بوینونا اؤورتین،
آرتار قمین، کسالتین،
ار چون دئیر یامان سنه.
خانیم ننه، یاواش-یاواش
بیر گون دئیر بونو: داداش،
یئیر هر گون سککیز لاواش،
ارین اولار دوشمان سنه.
قیز اولسا دوغدوغون اوشاق،
نه بال وئرر، نه قایغاناق،
یارما شیلهسی بیر چاناق
یئدیردر قاینانان سنه.
گؤرسن آغزین اولور آجی.
قاشقاباغین سالیر باجی.
سیفاریش ائت گلسین فالچی،
دئسین بئش-اون یالان سنه.
تاسی قورار دئیر: گلین،
بئش قران وئر، بیر ده یلین،
باغلاییم جیننرین الین،
یئتیرمهسین زیان سنه!
بالدیزلارین سحر چاغی
اوستووه سورتر قورد یاغی.
پولون یوخدور، سات قولباغی،
گتیر، ائدیم درمان سنه!
ساتارسان قولباغی-زادی،
توکز باجی ائیلر جادی.
بیلر ارون، چکر دادی،
شیرین اولماز اوغلان سنه.
گولناز
یئنی اون دؤرد یاشا گیرمیشدی بو یاز
ساریشین، نشهلی، خیرچین گولناز.
او گزینمیشدی ازلدن باشاچیق،
یوخدو روحوندا سؤنوکلوک، وارلیق.
ساده قوشلار کیمی پرواسیزدی،
یئره سیغماز اوچاغان بیر قیزدی.
ایبتیدای ساواد آلمیش بو سنه،
سای وورولمازدی سیجاق نشهسینه...
آرادان کئچمهدی بیر اؤیله زامان
بو دؤنوش گولنازی سارسیتدی هامان.
سسلهنیب ائوده اوغورسوز بیر زنگ،
ساردی اطرافی اوزاق بیر آهنگ.
ائلچیلر گلدی تبسسوم ائدهرک،
دئدیلر: - “جئیرانی” لازیم گؤرمک؛
چونکی بیزلرده اونون اووچوسو وار.
موختسر، ائلچی گلن آروادلار
گؤردولر خوشلادیلار قیزجیغازی،
باخدیلار گولنازا مین کرره آزی.
بیلمهدن اؤیله نیشانلاندی اره،
توتولوب قالدی توکنمز کدره.
آرادان کئچدی نهایت ایکی ایل،
ایل دئییل، هر بیری بیر داغ تکی ایل.
گولناز آرتیق بؤیوموش پک مغرور...
اوز-گؤزوندن ساچیلیر شعر، قورور.
دئدی بیر گون گولناز: - یاخشی، آنا،
عیبی یوخ من کی، نیشانلاندیم اونا.
سؤیلهییرلر کی، اونون یوخ ساوادی،
بیر ییغینجاقدا چکیلمزمیش آدی.
بیر ده چوخ کؤهنه فیکیر صاحبیدیر،
اسکی، پک اسکی آداملار کیبیدیر.
مکتبه گئتمهیه قویماز کی، منی؛
آننه، بیلمم کی، کیم آلداتدی سنی.
بو یاماندیر کی، ائشیتمزکن آدین،
منی سن گؤر کیمه قوشدون، جالادین!
آننهسی:
باخ، قیزیم، باخ، اولان اولموش، کئچمیش؛
باخ، قیزیم، یاخشی دئییل منجه بو ایش.
دوغرو، یوخدور ساوادی، وار پاراسی؛
اولما گل آنننه، یاوروم، آسی.
گل، قوزوم، سؤزلریمه بیر قولاق آس،
چیخما یولدان، چوخ آییبدیر، گولناز!
سنه گؤندرمیش ایپک بیر چارشاف،
اؤیله چارشاف کی، جامالین کیمی صاف.
دور دا بیر سال باشینا، نازلی باجیم،
قالماسین بلکه بو کؤنلومده آجیم!
گئجه سسسیزدی گولومسردی قمر؛
یوخدو هئچ شئیده سییاهلیقدان اثر.
واردی گؤزلرده، کؤنوللرده گولوش،
دادلی بیر چارهدیر هر درده گولوش.
ییرتاراق آی گئجهنین اؤرتویونو،
مهو قیلمیشدی او ظلمت یوکونو.
هر طرف پارلاق، اوفوقلر لکسیز،
یوخدو گؤیلرده بولودلاردان ایز.
بو نصیحتدن اولان شن گولناز
قملی “ایلول” کیمی توتقوندو بیر آز.
آزاجیق هر طرفی ساردی سوکوت،
ایندی گولناز موتهیییر، مبهوت
دوشونورکن، جوشاراق قیزدی باقین،
اولدو سئللر کیمی دارغین، داشقین،
دئدی: - آننم، بو قئیدسیز حرکت،
بیلمهدن یاپدیغین، آدسیز حرکت،
نه اوچوندور، نه دئمکدیر، گؤستر!
بو نصیحت منه عایدمی مگر!
گئت زیبیللیکلره آت چارشافینی،
منه قاندیرما اوغورسوز لافینی.
من نه چارشاف، نه ده بیر ار تانیرام،
یالنیز ان تازه عمللر تانیرام.
مقصدیمدیر اوخوماق، اؤیرنمک،
عملیم دایم اوچوب یوکسلمک.
یوخ، بولاندیرما او سؤزلرله منی،
سوزمه، دور، شوبههلی گؤزلرله منی!
آننه، کئچمیش او نصیحت واختی،
چونکی گلمیش یئنی صؤحبت واختی.
هونرین وارسا بو گوندن سؤیله،
منی آلداتما چوروک فیکرینله!
عصریمین من گؤزاچیق یاوروسویوم،
باشقادیر ایندی خیالیم، آرزوم.
اوکتیابر منه وئرمیش قوووت،
بیر قیزیل دویغو و بیر اولویت
کی، اونون سایهسی آلتیندا منه
یئنی اینسان گوجو گلمیش، آننه!
خبرین یوخ، آننه، من کومسومولوم،
توتدوغون یولدان اوزاقدیر بو یولوم.
بو یولون یولچوسویام من، آننه،
نه دئییرسن بو ایشه سن، آننه؟
باخ، یارین درسیمی ایکمال ائدهرک،
شؤوق ایله گئتمهلییم کنده، بو پک،
پک مقدس عملیمدیر، منجه...
باخ، گرک کندلریمیز اورفانجه
آچاراق شهپر اوجالسین فلکه.
منی سن آنلامیییرسان بلکه...
“بسلهمیشدیر منی قوینوندا بو گون”،
“بو گونون حؤکمونو اؤیرن و دوشون”.
بیتیریب سؤزلرین آرتیق گولناز،
آننهسین سوزدو دریندن او بیر آز،
دئدی:
ایستهییرسن یئنه آزاجیق دانیشیم.
دئدی آنینهسی:
بو سؤزوندن، بالا، چیخماز کی، باشیم!
لئیلا
دئییرلر قاراباغ بیر جنّت ایمیش،
بسلرمیش قوینوندا گؤزللرینی!
منده قودرت یوخدور قلم چالماغا،
تعریف ائیلهمهیه آنجاق بیرینی.
او گرگین قاشلارین کؤلگهسیندهکی،
جان آلیب، جان وئرن گؤزلره قوربان!
بوگونکو لئیلانین خوش سسیندهکی
معنالی، معناسیز سؤزلره قوربان!
قوربان قبول ائدیب تؤکسه قانیمی،
نَیی وار شاعرین، وئرر جانینی؟!
قمزهسی قان اولان، گردیشی الا،
دوغرودان گؤزلدیر، گؤیچکدیر لئیلا!
چیچکلر قوینوندا بسلهمیش اندام،
چیخدی دوداغیندا بادهنین جانی.
گؤزلسن، اینجهسن، قور یئنی بیر دام،
اسیر ائت، قول ائیله ماهی-تابانی.
بؤیلهدیر اؤنونده هر یئنی شاعر،
یئنی بیر یول بولار، بیر عمل بسلر.
منیم طبیعتدن ایستهییم بودور،
چوخالسین یوردومدا بؤیله گؤزللر!
کؤنول تازالاندی سیتاییشیندن،
کؤنوللر سولطانی، ائللر گؤزهلی!
قورخوم وار دونیانین بیرجه ایشیندن،
مومکونسه دیَیشدیر قلم-ازلی!
سؤیله کی، چیچکلر سولماسین، لئیلا!
منیم قورخدوغوم حال اولماسین، لئیلا!
دولانسین باشینا اولدوزلار، آیلار،
بو کؤهنه دونیانین لئیلاسی دا وار!
گؤزللر توپلاشیب اولسونلار باجی،
لئیلا دا اونلارین باشینین تاجی!
وزیرین میللتی خلوتی ائولرده، هوجرهلرده اوتورتماسی و آرالارینا قالماقال سالماق اوچون حیلهسی
او مکیرلی حیلهگر، پیس خیسلت، بدخاه وزیر،
عیسی دینین دیَیشدی، ائتدی او خالقی رزیل.
باشقا بیر مکری واردی، یئنه ده او وزیرین،
ایگیرمی اؤیود وئردی، ائتدی اؤزونو شیرین.
موریدلرین گؤرن تک ،آغلادی گلدی دیله،
دئدی: قیرخ بئش گون تنها،قالاجام تانریم ایله.
چاماات دلی اولدو، سونی شؤوقوندن اونون،
آیریلیق فراقیندان، دردلی ذؤوقوندن اونون.
یالواریب- یاخاردیلار، هامیسی اوز ووردولار،
سن ال چک بو عذابدان، دئیهرک یالواردیلار.
اونلار بئله دئدیلر: سنسیز اولماز بیزده نور،
احوالی نئجه اولار، اگر اساسیزسا کور.
کرم ائیله بیزه سن، تانری اینجییر بیزدن.
بوندان سونرا آییرما، قلبینی قلبیمیزدن.
بیز سانکی اوشاقلاریق، سن بیزیم دایمیزسن،
باشیمیزین اوستوندن، عکسیلتمه شایهنی سن.
دئدی:- جانیم سیزینله، منیم حبیبلریم سیز،
لاکین بوردان چیخماغیم، مومکون دئییل بیلینیز.
او، امیرلر آغلاییب، شفاعته قلدیلر.
موریدلرسه یالواریب، اطاعته گلدیلر.
دئدیلر: بدبختلیکلر، توتوب ائی کریمبیزی،
قلبیمیمیز دینسیزلشر ،بوردا گؤرمهسک سیزی .
سن بهانه ائدیرسن، بیز سه دردلی، قملیییک،
اورگیمیز یانیغلی، همیشه ماتملیییک.
سنین شیرین سؤزونه، بیز چوخ عادت ائتمیشیک،
بیز حیکمت سودونوزدن، دویاناجان ایچمیشیک.
الله! الله! آییرما جفا دردین وورما سن،
بیزه لوطف ائت بو گونده، قصدیمیزه دورما سن.
بو قلبسیزلر، یئنه ده، سندن کؤمک ایستهییر،
سن اولماسان اولارلار، یولونو آذان کافیر.
قوما دوشن بالیق تک، حسرتله چیرپینیرلار،
سن آرخدان بندی گؤتور، گؤتورسن یاخشی اولار.
سنین کیمی دونیادا، یوخدور دادا چاتان کس،
الله! الله! یئنه ده، سن اول بیزه دادرس
نیگاران سواللار
سون زامانلار
سنی تئز-تئز
یوخودا گؤرورم، تبریزیم!
یوخوما قملی گلیرسن
هر گئجه.
سویون، چؤرگین وارمی؟
نغمن نئجه؟
یئنه "قاراگیله"دیر،
یوخسا داها قملیدیر؟
گؤی مسجید نئجهدیر؟
ارک قالاسی نئجه؟
یانیق داغ قوپقورودور،
یا نملیدیر؟
تئز-تئز یوخوما گیریرسن،
تبریزیم!
یوخسا اینجیمیسن،
اوزون حسرت یوروب سنی؟
یوخسا دؤزوب-دؤزوب
ایندی یامان قریبسهمیسن.
اینانمیرام،
هله اومیدین وار بؤیویهسی،
آرزون وار بوی آتاسی.
هاردان دوشدو یادیما
آنامین گؤینکلی بایاتیسی!
"من بوتؤو بیر یووایدیم،
یئل ووردو پارالاندیم.
من سندن آیریلمازدیم،
ظولومنن آرالاندیم".
لایلا دئییم دۆز، باری،
گل دردیمی اۆز، باری.
بالاما قۇربان اوْلسون
یۆز دۇل آرواد، یۆز قاری.
******
من اززییم، شوْنقاری،
دۆلگر یوْنار یوْنقاری.
بالاما قۇربان اوْلسون،
دوْققوز قوْجا، اوْن قاری.
******
الینده وار هاناسی،
قۇلاغیندا تاناسی.
بیر توْیونو گؤریدیم،
اوْلایدیم بَی آناسی.
******
یۇرد یوْخ تالادان ساوای،
گۆل یوْخ لالادان ساوای.
آنایا نه عزیزدیر
کؤرپه بالادان ساوای؟
******
آ لای-لای، یئنه لای-لای،
جان دئییم سنه لای-لای.
سنه گلن درد، بلا
قوْی گلسین منه، لای-لای.
******
لای-لای، آ بالام لای-لای،
آلینماز قالام، لای-لای.
سنه کج باخانلاری
یاندیرسین نالام، لای-لای.
آنان تعلیم ائدن دیلده
منه لوطف ائیله، ائی ساقی، گتیر او جامی-سرشاری
کی، تا رف ائیلهییم نشتوو قارین بو رنجی خومماری.
نه پوستم وار، نه بادامیم، نه توخمی-شور، نه نئیتاقیم،
مزه اولسون منی-بی چیزه یارین لعلی شهواری.
دئ گلسین مجلیسه موتروب، الینده سازو میزرابی،
چالیب تارو دفی، شاد ائیلهسین من عاشقی-زاری!
نه کیسمده زریم واردیر، نه آمباریمدا بیر هببه،
الیم بوشدور، اوزوم قاره، دویونجا مئی ایچیم باری.
نه مللاکم، نه توججارم، نه خانی-مردومازارم،
متاعم شئردیر آنجاق، اونون دا یوخ خیریداری.
دیلیم تورکی، سؤزوم ساده، اؤزوم سهبایه دیلداده،
منیم تک شاعرین، البت، اولار کاساد بازاری.
دونن شئر ایله بیر نامه آپاردیم شاهی-ایرانه،
دئدی: "تورکی نه میدانم، مرا تو بئچچه پنداری؟"[1]
اؤزو تورک اوغلو تورک، امما دئییر تورکی جهالتدیر،
خودایا، موزمهیل قیل تختیدن بو آلی-قاجاری!
اومیدین کسمه، مؤجوز، یاز آنان تعلیم ائدن دیلده!
گزر بیر ارمغان تک دفترین چینی و تاتاری.
[1] - تورکجه (آذربایجانجا) بیلمیرم، منی سن اوشاق ساییرسان؟
کیتابین آدی :کور اوغلو
متنی حاضرلاییب ترتیب ائدنلر: ایسرافیل عباسلی،بهلول عبدالله
کؤچورن :اوختای نژادمحمد
صحیفه سایی : 537
اؤلچو : 2.7 مگابایت
الیفبا : عرب الیفباسی
ائندیر-دانلود


text:
جوردن پیل
جوردن پیل (اینگیلیسجه: Jordan Peele) آمریکالی فیلمین سناریو یازاری, فیلم یؤنئتمنی, کومدین, فیلم یاپیمجیسی و اوْیونچو. ۲۱ فئوریه ۱۹۷۹ ایلینده نیویورک ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. اؤز تحصیلینی سارا لارنس کالجیندا آلمیشدیر. 2002–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jordan Peele»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده جوردن پیل گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سینیق قاپی نین یانینان ایچری باخدیم،ساكیت و كمسه سیز بیر یئری ایدی.
-
دوز گلمیشم؟
-
آتام دئین یئر بورادی؟
گیردیم ایچه ری، سئرچه لر منی گؤرجك تعجوبلهنیب اوچدولار، كنارداكی سؤویت
آغاجینین اوستونه قونوب قونشماقا باشلادیلار:
-
اؤلوسی وار گلیب قبیر قازا.
-
یوخ یولون آزیبدی.
-
نه معلوم شاید گلیب بیزه تئله قورا.
-
....
یارپاقلاری ایاقلییا ایاقلییا گزمگه باشلادیم، گؤزوم هردن بیر داشلارین
اوستونده یازیلمیش آدلارا توخونوب اونلار منیم دقتیمی اؤزلرینه چكیردی.
-
محمد.. تاریخ فوت ...
-
كوبرا ... تاریخ فوت ...
-
...
چوخ اوزاق زامانلار كی آتام ائله گلردیم، بو آدالارین چوخون گؤرمه میشدیم،گؤره
سن یئنی اؤلودولر،تاریخ اؤلوملرینه باخدیم، یوخ چوخدانكیدیلار آمما من اونلاری
گؤرمه میشدیم.آز بیر یئرده دوردم،اؤزوم ائله فیكیرلشمگه باشلادیم:
-
آتام ایله گلنده هانسی طرفه گئدردیك؟
-
گیمی گؤرردیگ؟
بیلیرسن اوغول بو اینسان چوخ گنج واختیندا اؤلونوب، اونی دارا چكدیلر، اؤزوم
گؤردوم، بیزیم بو ساعات قاباقیندایدی داری قوردولار. ائله بیله سن همین
آلاندی.بونلار آتام دیین سؤزلری ایدی، بیر بیر یادیما دوشوب منی او دئین جاوانین قبیرینه
طرفینه چكیردی.
بیلیرسن اوغول آدام گرك یولداشلارین آغیر گونلرده تانیسین. هامیمیز ال بیر
اولموشدوق، آزادلیقا ایتیشمیشدیك، ایستقلال واریمیزایدی. دوشمان بیزیم شنلیك و
آزادلیقمیزی گؤرنمه دی، هوجوم گتیردی، بیزه غلبه گلدی، چوخ ال بیر اولانلار اؤز
باشیلارین گؤتور چاقدیلار، بیزده دوردوق دار آغاجینین آلتیندا دارباشنداكی لارا
باخدیق...
سئرچه لر اوچدی. فیكیرلرده منیم بئینمنن اوچوردو، ایاقلاریم قووت تاپمیشدی بورایا
چكیلیب گلمگین سببین بیلمیشدیم،منیم چوخ اوشالیغیمندان وطن شهیدلری نین آدی گلنده
اورگیم چیرپیناردی،اونلارین برابرینده
باش ایمه گی اؤزومه بیر فخر بیلردیم.
یئتیشدیم فبیرین باشینا،فبیرداشنین رنگی سولموشدو، چورویوب دئشیك دئشیك
اولموشدو، چوخ جتنیلیك ائله داشین اوسته گنج شهیدین آدین اوخودوم:
"فریدون ابراهیمی"
بیلیرسن اوغول، بو جاوان بیزیم موستقیل دولتیمیز اوستانداری ایدی. اونلارین بیزیم بویونموزدا چوخ
حققلری وار، اونلار اؤز جان لارین قوربان ائله دیلر كی بیز اؤز آنا دیلیمیزده
دانیشیب، یازماق بیلك، ایستقلال هززین داداق، اؤزگه بایراقین آلتیندا یاشامییاق،
اونلار بیزه دئدیلر كی بو جور اؤلمك زیلتلی یاشاماقدان اؤنملی دیر.
قبیرین توزون سیلدیم.ایسته دیم آغلییام،اورگیم چوخ دولموشدو، من بورایا هئچ
واخت تكجه گلمه میشدیم،آدامسیزلیق یامان دردیمیش، بودرد ائله درد دی كی بیزیم
شهیدین قبیرداشیندا پارتدادیب.
الیم یوموروق ائلیب باسدیم آغزیما،آغلاماغی ایچمده بوغدوم، آغلاماق دوشمانی
شنلیكدیرر.
بیلیرسن اوغلول بیزیم دردیمیزده و علاجمیزدا اؤز الیمیزده دی،آتامیم سسی
قولاغیما یئنی دن دیدی اؤزرریك دنه سی اود اوستن آتیلان كیمین یئردن قالخدیم.
بؤلوم لر:
اۆز یازیلاریم
،


text:
بالاجا بیر رنگلری قفسده ایكی جینقلی "فنج" قوشوم وارایدی.
گؤزل و یاراشیقلی و قورولوشلی. خوش خوش اوخویوب آدامی لذت وئریردیلر. بیر ایكی دفعه ایسته میشدیم اونلاری آزاد ائلیم
آمما اولمامیشدیر.
عادت ائلمك چوخ پیس درددیر. ایسه بو باهانا
اولمامیش قوشاریمی آزاد ائلیم، قوشچولاردان سوروشموشدوم من بونلاری آزاد ائله سم
نه اولار:
-
اونلارین یاشایش یئرلری بورا
دیر، اؤلرلر،قوشچولاردئمیشدی.
تئزلیكده دام و دوواردا بیر قره قارقا تاپیلمیشدی.
گلیر بیزیم دووار اوسته اوتوروب و منیم جینقلی "فنج"لریمه باخاردی.
اوشاقلار بو قارقادان یلیك اولون، بونون بوردا
اولماسی سبب سیز دیر،من دئمیشدیم.
"فنج"لریم اوز دیللرینده دانیشیب و
اوخویاردیللار، اونلارین قاباقین آلان یوخدور.اونلارا قانون قویان یوخدور، كیمسه
اونلارا سئپاراتیست دئمیزدی.
گونلر كلیب و گئدیردیلر،من اوز دیلیمده و
"فنج"لریم اوزدیللرینده بیر بیریمیزله دانیشیب و یاخچی آنلاشاردیق،باشقالیق
بیزیم آرادا یوخودور.
آمان گئجلرین الینن، قارانلیقلارین الینن، هر
بلایا دوشموشك بو گئجلردندیر.
بیر گون صوبح یوخودان قالخیب و گؤردوم گوندكیلر
كیمی "فنج"لریم اوخومور، قفسین دیبینده آز قان واردی،هولسك دانیشماقان
باشلادیم، قوشلاریمنان جاواب اولمادی. دیقتلشدیم ، قوشلاریمین دیلی آغزیندا
یوخودور، قره قارقا ایشین گؤرموشدور.
بؤلوم لر:
اۆز یازیلاریم
،


text:
قیزیل توپ نامزدلری آچیقلاندی
فرانس فوتبال درگیسی، ۲۰۱۸ قیزیل توپ اؤدولونه نامیزد ۳۰ فوتبالچی معین ائتدی
دونیادا ایلین ان یاخشی فوتبالچیسینا وئریلهن قیزیل توپ اؤدولو اوچون نامیزدلر آچیقلاندی.
فرانس فوتبال درگیسی، ۲۰۱۸ قیزیل توپ اؤدولونه نامیزد ۳۰ فوتبالچی معین ائتدی.
نامیزدلر آراسیندا اؤدولو ۵ دفعه قازانان بارسلونانین آرژانتینلی فوتبالچیسی لیونل مسی ایله یوونتوسون پرتغاللی فوتبالچیسی کریستیانو رونالدونون یانی سیرا، رئال مادرید و کورواسی میللی تیمیندهکی اویونلاری ایله ۲۰۱۸ فیفا ان یاخشی اویونچو اؤدولونه لاییق گؤرولهن لوکا مودریچ ده یئر آلدی.
پاری سن ژرمن دن نیمار و کیلیان امباپه، لیورپولدان محمد صلاح، چلسیدن ادن آزار، آتلتیکو مادریددن آنتوان گریزمانن دا ۳۰ نفرلیک لیستهده.
فرانس فوتبال درگیسینین ۱۹۵۶-۲۰۰۹ ایللرینده داغیتدیغی قیزیل توپ اؤدولو ایله فیفانین ۱۹۹۱-۲۰۰۹ آراسیندا وئردیگی دونیادا ایلین فوتبالچیسی اؤدولو، ۲۰۱۰.جو ایلده "فیفا قیزیل توپ" آدی آلتیندا بیرلشمیشدی.
فیفا ایله فرانس فوتبال، فیفا قیزیل توپ آدی ایله ۲۰۱۰دان اعتباراً وئریلهن دونیادا ایلین فوتبالچیسی اؤدولونده اورتاقلیغا ۲۰۱۶دا سون وئرمیشدی.


text:
دنمارکده برقع کییش منع قیلیندی
ایرته (1 اگست) دن عملی بولیب باشلنه دی
دنمارکده برقع ممانعتی ایرته (1 اگست) دن عملی بولیب باشلنه دی
مملکتده برقع کیووچی بیر قطار خاتین – قیز بو ممانعت حادثه سیگه ناراضی چیلیک کورسه تیش نمایشی گه تیارگرچیلیک کورماقده.
بیر قطار اروپا اولکه لری کبی دنمارکده هم اجتماعی ساحه ده برقع کییش دنمارکده هم منع قیلیب قوییلدی.
خاتین – قیزلر 1 اگست کونی عملی بولیب باشله یه دیگن بو حادثه گه قرشی ناراضی چیلیک نمایشی اوتکزیش اوچون فعالیت آلیب بارماقده.
اوشبو ممانعت دایره سیده برقع، رومال، یوز لقابی و تقیله دیگن سقال کبی نرسه لر هم منع قیلیب قوییلدی.
خوددی شونگه کوره، پولیسلر، خاتین – قیزلردن برقع لرینی چیقریشلرینی ویا اجتماعی میدانده ترک ایتیشلرینی سوره شی ممکن بولیب قالدی.
پولیس نینگ برقع کییگنلرگه 1600 دالرگچه جزا بیریش صلاحیتی بار.