text:
دانیشیق -6 / آسمک – تجروبه لر ٬ باشاریلار و دیرلندیرمه
آزربایجان سیاسال محبوسلارینی مودافعه کمیته سی ( آسمک ) میللی حرکتیمیزده انسان حاقلاری اوزره چالیشماغا باشلایان اولکه ایچی بیرینجی تشکیلات دیر » آسمک » دن اونجه » دونيا آزربايجانلیلاري نين حاقلاريني مودافيعه کوميته سي » (DUNAZHAQ) سایین بویوک رسول اوغلونون مساعی سی ایله قورولوب و ایندیده چالیشمالارینا داوام ائتمکده دیر . آزربایجان دمکراسی اوجاغی » آسمک » ین قورولماسینین یئددینجی ایل دونومو موناسیبتی ایله اونون چالیشما سوره جینی ده یر لندیرمک اوچون ایکی بولوملو بیر دوسیا حاضیرلامیشدیر ، قوروجو عوضولری اولان سایین جوانبخت و نعیمی نین دوشونجه لرینی ایچه رن ، بیرینجی بولوم بو لینکده یاییلمیشدیر و ایندی حورمتلی یازار ، آراشدیریجی و میللی فعاللاریمیزین بو قونودا دوشونجه و باخیش لارینی سیزه تقدیم ائدیریک ، اومود ائدیریک بو چالیشمالار و دیرلندیرمه لر بوگون چالیشان و گله جگده اورتایا چیخاجاق اورگوتلریمیز اوزه ل لیکله اینسان حاقلاری ایله ایلگیلی چالیشاجاق درنک و قوروم لاریمیز اوچون فایدالی اولسون .
بو مصاحبه ده الفبا ترتیبی ایله سایین مهران باهارلی ، حسن راشدی ، بؤيوک رسول اوغلو ، حیدر شادی ، کیان صفری ، فرزاد صمدلی ، هادي قاراچاي ، عاريف کسکين ، یوروش مهرعلی بیگلی ، علیرضا فرشی و انصاف علي هدايت اشتراک ائدیبلر.
بیر داها بو مصاحبه و دیرلندیرمه ده اشتراک ائدن سایین سویداشلاریمیزا سئوگی لریمیزی سونوب و هامیسینا جان ساغلیغی و آرتیق باشاریلار آرزو ائدیریک.
مهران باهارلی :
آسمك، ايران ايچينده قورولان و ميللي حره كه تيميزه باغلي سيياسي توتوقلولارلا ايلگيلي چاليشان ايلك تشكيلاتدير. بو تشكيلات يئددي ايل بوندان قاباق، اينسان حاقلاري ائوره نسه ل بيلديرگه سي و ياسالار چرچيوه سينده سيويل، سيياسي اولمايان، دئوله ت ديشي و باغيميسيز بير تشكيلات اولاراق ايشه باشلاميشدير. آسمك`ين اورتايا چيخيشي، آزه ربايجان تورك ميللي حره كه تي تاريخينده بير دؤنوم نوقطه سي ايدي. بو اولوشوم، ميللي حره كه تين ميلله تله شمه بويوتونا اك اولاراق، سيياسيله شمه آلانينا گيردييينين ده خبه رچيسي ايدي. آسمك، گونئي آزه ربايجان`دا اينسان حاقلاري پوزونتولاري آلانيندا سراسه ري-فارس تشكيلاتلاردان باغيمسيز بير بيچيمده چاليشاراق و توتوقلولار حاققيندا چوخ ساييدا خبه ر و راپورلار يايينلاياراق، سيستئمين ياراتديغي قيرميزي چيزگيني آشميشدير. بو دا اونون اؤفكه له نمه و هده قورخو گلمه سينه نده ن اولموشدور. آنجاق آسمك، باسقيلارا ديره نميش، وار اولان مالي- بوروكراتيك چتينليكله ر و انگه لل.ه ره تسليم اولماميش و تورك اولوسو ايله گونئي آزه ربايجان خالقينين اينسان حاقلاريني ساوونمايا داوام ائتميشدير. آسمك`ين چاليشمالاري، ميللي حره كه ته كؤنول وئره نله ر و اينسان حاقلاري اوغروندا چاليشانلارا ده يه رلي بير اؤرنه ك و اولگو اولوشدورموش، اونلاردا اؤزسانسورون آزالماسينا نده ن اولموشدور. آسمك چاتيسي آلتيندا ايچده نليكله، قورخمادان و چكينمه ده ن چاليشان اينسانلار، تورك سيياسي فععال و اينسان حاقلاري ساوونوجولارينا روحييه وئريب سئوينديرميش، اونلاري جساره تله نديره ره ك داها اينانجلي آدديم آتمايا تشويق ائتميشدير. يئددي ايل بوندان قاباق آسمك`ين دوغوشونا نده ن اولان تاريخي گره كله ر، بوگون، ميللي حره كه تيميزين اولقونلاشماسي و گليشمه سينه قوشوت اولاراق، اؤزونه اؤلكه ايچي و ديشيندا سايقين بير يئر ائدينه بيله ن داها قاپساملي بير «تورك اينسان حاقلاري درنه يي»نين قورولماسيني- و منجه آسمك`ين اونا ائوريلمه سيني- گره كلي قيلماقدادير. بئله بير تشكيلات، اؤز چاليشما آلانيني گنيشله ده ره ك، تكجه توتوقلولار دئييل، -و سيياسي گؤروش، دين، مذهه ب، هارادا ياشاديقلارينا باخماقسيزين- بوتون تورك اولوسونون، گونئي آزه ربايجان` و اؤته كي ايكي تورك ميللي بؤلگه نين بوتون اهاليسينين اينسان حاقلاريني ساوونماليدير.
حسن راشدی :
مین اوچ یوزیئتمیش اینجی ایللردن بو طرفه آزربایجان میللتی نین میللی- مدنی حاقلاری ساحه سینده چالیشانلارین سایی یوکسلمه یه باشلایان زامان ، آزربایجان اویرنجیلری بو یولدا اینام و اراده ایله چالیشاراق بو جریانا سرعت وئردیلر.یادیمدادیر کی، بیرینجی دفعه اولاراق تهران بیلیم یوردوندا تحصیل آلان آزربایجانلی اویرنجی لری نین ایچیندن خیاو ( مشکین شهر) اویرنجی لری طرفیندن ایران اسلام جمهوریتی آنایاساسی نین 15 – جی ماده سی نین اجرا اولماسی بو اویرنجیلر طرفیندن ایسته نیله رک » امید زنجان » قزئتینده یایلدی. بو جریانلاردان سونرا اویرینجی حرکاتی گونو- گوندن سرعتلنمه یه باشلادی و میللی – مدنی چالیشمالار جدّی دوروما کئچه رک «بابک قالاسی » مراسمی و باشقا مراسملر چوخالدی. بئله بیر دورومدا میللی – مدنی یولدا چالیشانلاریمیز هرگون آغیر باسقیلار آلتیندا قالاراق اونلاردان چوخلاری توتوقلانیب حبسه آتیلیردیلار ، لاکین بو محبوسلاردان حمایه ائدن و اونلارین مظلومیت سسلرینی انسان حاقلاریندان مدافعه ائدن قوروملارا چاتدیران بیر کیمسه یوخ ایدی. بئله بیر دورومدا ایلک دفعه اولاراق » آسمک » قورومو بیر نئچه گنج ، لاکین ایناملی اویرنجیلریمیز طرفیندن یاراناراق هئچ بیر افراطا و یالانا قاپیلمادان سیاسی محبوسلاریمیزین خبرلرینی دونیانین مختلف اولکه لرینده یاشایان آزربایجانلیلارا و انسان حاقلارینی قورویان قوروملارین قولاقلارینا چاتدیرماغا اقدام ائتدی کی ، بو مسئله چوخ اونم داشییردی . مالاسف گئتدیگجه بو قورومون عضولرینه باسقیلار اطلاعات طرفیندن آرتاراق اونون فعالیتی نین محدولاشماسینا سبب اولدو . …
بؤيوک رسول اوغلو :
آزربايجان سياسال محبوسلاريني مودافيعه کوميته سي يارانان گوندن بري هم اؤز ساحه سينده الده ائتديگي بؤيوک باشاريلار همده ميللي حرکاتيميزا تاثير باخيميندان ديرلنديريلمه ليدير.
بو کوميته يارانان گوندن بري » دونيا آزربايجانلیلاري نين حاقلاريني مودافيعه کوميته سي » (DUNAZHAQ) اولاراق اونلارلا علاقه لريميزين ، خاريجده کي قوه لره تاثيري نين گؤستريجيسي کيمي بير عاميل اولاراق دوشونمک اولار. بو کوميته نين يارانديغي ايلک ايللر اونلارين ، سياسي زيندانيلر حاقيندا يايديغي معلوماتلاردان فايدالاناراق ، بين الخالق تشکيلاتلارا موراجيعتلريميز هله ده دوسيالاريميزي ايشيقلانديرير. بو راپورتلارين ان بؤيوک اؤزه ل ليگي بوندان عيبارت ايدي کي، اورادا هچ بير اولايي بؤيوتمه دن، کيچيلتمه دن و فعاللار آراسيندا فرق قويمادان حاضيرلانيردي . او دؤنمده، » آسمک » ین اؤزه ل ليکله زنجاندا گوجله نن ميللي حرکاتيميزين حياتينا بؤيوک قاتقيدا بولونماسي دا تقديره لاييق دير.
آرتيرمالييام کي، ايلک ايللرده » آسمک «- ي يارادان دوستلاريميزين آراسيندا اولان مباحثه لر و اونلارین یاراتدیغی سیاسی و انسان حاقلاری ادبیاتی سونوجوندا میللی حرکت ایچینده » ميللي دموکراتلارين » فورمالاشماسی و ايشلرينه دوام ائتمه سي ميللي حرکاتيميز اوچون بؤيوک بير تجروبه قايناغي اولموشدور.
بو وسيله ايله بو تشکيلاتين يارانماسي نين 7-جي ايل دؤنومو موناسيبتي ايله ميلتيميزي تبريک ائدير و بو قورومون داخيل و خاريجده کي فعاللارينا باشاريلار آرزولاييرام.
حیدر شادی :
حؤرمتلی آزربایجان دموکراسی اوجاغی ، چکدیینیز زحمتلردن تشکورومو بیلدیره رک ،آزربایجان سیاسی محبوسلار مدافعه کمیته سی » آسمک » حاقیندا فیکیرلریمی بو نئچه سطیرده تقدیم ائدیرم:
ساواش و اونا قارشی مودافیعه یاشاییشین تمل فئنومئن لریندن ساییلیر. بو آنلام انسانین هر ایکی بیرئیسل ( فردی ) و توپلومسال ( جمعی ) و او جمله دن میللی ساحه لرینده صادق دیر. آزربایجان میللتی هر زامان اؤز حاققینی قازانماق و یا مدافعه ائتمک ایچین مجبورا ساواش دوروملاریندا قالاجاق. چاغداش دونیادا ساواش و مدافیعه داها چوخ مدنی، سیاسی و مئدیا فورمالاریندا گئرچکلشدیینی نظرده آلینجا » آسمک » ین اؤنمی اورتایا چیخیر. مدنی و سیاسی ساحه لرده میللی حاقلاریمیزی مدافعه ائدن شرفلی اینسانلاری مدافیعه ائتمک هر آزربایجانلی نین باشدا اولان بورجودور. آسمک بو میللی گؤره وی یئرینه گتیرمه یی باشاردی و میللی فعاللارادا بو یولدا بیر اورنک اولدو . » آسمک » ین باشلادیغی بویوک ایشلردن بیریسی آزربایجان سیاسی محبوسلاری و اونلارین عائله لرینین آجی لارینی تسکین وئرمه یه چالیشماق ایدی ، بو اؤزو بیر دیرلی آماجدیر و همده آزربایجان یولوندا چالیشمانین هزینه سینی آزالتماق ایله میللی حرکتیمیزه داها راحات یئنی اؤیه قازانماغی مومکون ائدیر. هابئله آسمک، آزربایجان حرکتینین چالیشمالارینی اولوسلار آراسی سازمان لارا چاتدیرماق و مئدیادا یانسیتماق ایله میللی حرکتین آلترناتیوسیز بیر بؤلومو اولموشدور.
کیان صفری :
آسمك آزربايجان ميلي حركتي نين گئنيشلندييي بير دؤورده و زامانيميزين ايجابي و ضرورتلري نتيجه سينده يارانميشدير. بو كوميته قورولمادان اؤنجه اؤلكه ايچينده چئشيدلي فورمالاردا باسقييا معروض قالان اينسانلاريميزين حاقلاريني سوركلي همده دوزنلي شكيلده ساوونان هئچ بير قوروم يوخ ايدي. آسمك بئله بير اورتامدا ايشه باشلادي و قيسا مودت ايچينده رسمي اورقان تانيناراق اوزده بشر حاقلاريني ساوونان بير چوخ راسيست اؤرگوت و مئدييالارين آغير بايكوت و سانسورونا سون قويدو. آسمك ميلي اينسانلاريميزين حاقلاريني مودافيعه ائتدييي حالدا ميلي حركتيميزين تانيتديريلماسيندا دا اؤنملي رولو اولدو.
آسمك – ين ديرلي قوروجو و فعال قروپو چوخ اؤنملي و ائتكيلي چاليشمالاري اوچون دؤنه – دؤنه سيخينتييا معروض قالسالار دا يئنيلمه دن و اوزولمه دن ايشلريني سوردورموشلر. سؤزسوز كي، اونلارين داها آكتيو اولماسي هاميميزين ايسته ييدير. آسمك – ين ديرلي سوروملولارينا باشاريلار ديله ييرم.
فرزاد صمدلی :
سایین آرخادشلار ، وئردیگینیر فورصتدن مینتدارلیغیمی بیلدیره رک ، اوز اوره ک سوزلریمی سیزه ایتحاف ائدیرم:
شوبهه سیز گونئی آزربایجانین موعاصیر تاریخینده و گونئی آزربایجان میللی حرکتی دوغرولتوسوندا، قورولان آزربایجان سیاسال محبوسلارینین مودافعه کمیته سی ( آسمک ) چوخ بویوک، اونملی و گورکملی بیر یئره صاحیب دیر. بو کمیته نین قورولوش دونه مینی ده یرلندیردییمز زامان، بئله آنلاشیلیر کی «آسمک» ین اولوشومو، میللی حرکتین داها قووتلنمه سینه یول آچمیشدیر و میللی حرکت چرچه وسینده چالیشانلارین و اوزه للیکله میللی حاقلاریمیز اوغروندا دیره نن و توتوقلانان آکیتیویستلرین داها گوجلو دیره نیشینه ندن اولموشدور.آیریجا بو اوزه ل قورولوشون وار اولوش ندنی، میللی حرکتین، گونئی آزربایجان تورک میللتی نین آراسیندا گئنیشله مه سی، درینلشمه سی و یوکسه لمه سی آنلامیندا گورونه بیلیر.منجه «آسمک» گونئی آزربایجان سیاسال محبوسلاری ساحه سینده ایلک مودافعه کمیته سی اولدوغو ایچین سونرالار قورولموش اولان یادا قورولاجاق اولان بنزر قوروپلارین، اومورقاسی کیمین سانیلابیلیر.»آسمک»ین یئدینجی قورولوش ایل دونومو، قوروجو آرخاداشلاریمیزا و بویوک میلله تیمیزه موبارک اولسون.
هادي قاراچاي :
آزربايجانين سيياسال محبوسلاريني مودافيعه کوميته سي يئددي ياشينا دولور. بو خبرين چوخ چوخ اؤنملي بير يؤنونه توخوناراق “ آسمک “ي بؤيوک ايچدنليک، درين سايغي، يوکسک سئوگي ايله قوتلاييرام.
بوتون گليشميش توپلوملارين گليشمه سيني ساغلايان، گليشميشليگين بلگه سي اولان، او توپلومون ايچينده چاليشان باغيمسيز قوروملارين اولوب اولماماسي، اولان قوروملارين ايش آلاني، قوروملارلا کوتله آراسيندا اولان ايليشگيلردير.
“ آسمک “ قورومو کئچن يئددي ايلين ايچينده چوخ بؤيوک ايشلر باشارميشدير. سيياسال توتساقلاريميزين دورومو ايله ايلگيلي بيرينجي يول سورکلي اولاراق راپورت یایماق آسمک دن قالان اونملی ایشدیر و ایندیده باشقا انسان حاقلاری قوروموموز » آداپ » آيليق رپورتاژلارين گئرچکله شديريلمه سيني، ياييملاماسيني داوام ائتمکده دیر.
دؤولت اورقانلاريندان باغيمسيز بير دورومدا اولماق، گؤرولن ايشه گوره گلير (پول) ادينمه مک ، کونوللو اولاراق بو بويدا بير ايشه گيريشمک “ آسمک “ قورومونون ديرلريندندير. “ آسمک “ آذربايجانين سيياسال آلاندا گليشميشليگي نين، باجاريغي نين، گوجونون سيمگه سيدير.
“ آسمک “ قورومونا بؤيوک باشاريلار ديله ييرم.
عاريف کسکين :
اونجه ليکله ميللي حرکت ايستيقامت ينده ائله ديگينيز ايشلر گوره سيزه سونسوز ميننت و تشککور بيلديريرم. آزربايجان دموکراسي اوجاغی قیسا زامان ايجينده بويوک ايشلر گوردو. “ آسمک “ حاقيندا گوردويونوز بو ايش ده تقديره لايیق دير.
“ آسمک “ ميللي حرکتميزده تاريخي-سمبوليک بير معنا ايفاده ائدير. “ آسمک “ين تاريخي-سبوليک اهميتي نين نئچه جهتلري واردير.
بيرينيجيسي، “ آسمک “ ميللي حرکت ايجينده حوقوق، اينسان حاقلاري و دموکراسي مفهوم لارینين حاياتي اهميتيني قاورايان و اوزونو بو مفهوملار چرچيوه سينده ايفاده ائدن ايلک گروهي فعاليت لريميزدن بيريدير. “ آسمک “’ين بو غايه سي ،چوخ گئچمه دن، ميللي حرکتين عومومي اوزه ل ليکلري نين بيرينه چئوريلميشدير.
ايکينجيسي، “ آسمک “ ميللي حرکت فعاللاري نين سسيني، عذابيني و مقدورييتلريني دونيايا چاتديرماغين اؤنميني درک ائدن و بونو عملي لشديرن ايلک فعالييتلردن حساب ائديله بيلر. “ آسمک “ آزربايجان ميللي فعاللاري نين سسيني دونيايا جاتديراراق اونلاري حیمایه آلتينا آلمايا چاليشميشدير. “ آسمک “’ين وئرديگي بيلگيلر بير جوخ اينسان حاقلاري قوروم و قورولوشون ديققت مرکزينده اولموشدور.
اوجونجوسو، “ آسمک “ين ميللي حرکتين خبرلشمه استراتژيسي زاويه سيندن ده اونملي يئري واردير. “ آسمک “ ايلک دفعه دوغرو و يالاندان تميزلنميش بير خبر آخيشي نين مجبورييتيني اورتايا قويموشدور. يالان، قابارديليميش و اساس سيز خبرلره قارشي جيخان “ آسمک “، دوغرو و يالانسيز-دولانسيز خبر آنلاييشي نين دا ايلک جارچيلاريندان ساييلماقدادير.
دؤردونوجوسو، “ آسمک “ وئرديگي خبرلرله، بير طرفدن بللي شخصلري و پارتيلرين اينحيصاريني قيرمايا جهد گوسترميش، هر کسين حاقيندا معلومات وئره رک پارتيلر و گؤروشلر اوستو بير خط ايزله ميش و ديگر طرفدن ده بللي شخص و پارتيلرين سوء ايستيفاده يولونو دا باغلامايا چاليشميشدير. “ آسمک “ اورتايا چيخديغي زامان خاريجده کي تشکيلاتلار يا اوز آداملاري حاقيندا معلومات وئريرديلر و يا توتولان هر فعالي اوز آداملاري کيمين گوستريرديلر.
“ آسمک “ اوز عمللري ايله بو يانليش ايشين ده قارشيندا اولدوغونو گوسترميشدير.
ميللي حرکتين تاريخي حافيظه سينده “ آسمک “ هر زامان ياشاياجاقدير. آزربايجان دموکراسي اوجاغي نين “ آسمک “ ي يئنيدن گوندمه گتيرمه ايشي، “ آسمک “ين حافيظه لردن سيلينمه مه سيني، تاريخه “ آسمک “ آدلي بير قئيدين دوشمه سيني و عيني زاماندا آزربايجان خالقي نين قدر شوناسليغي نين بير گوستريجيسي کيمين گورومک لازيمدير.
یوروش مهرعلی بیگلی:
ديرلي » آزربايجان دموکراسي اوجاغي » يونتيجيلري و سوروملولاري! هر ندن اونجه ميللي حرکتيميزده قورامسال قونولار اوزره آپارديغينيز سويله شي لره گوره ، اوز ميننتدارليغيمي بيلديريرم. اينانيرام کي ، بو سويله شي لره ميللي حرکتيميزده تئوریک آخساقليغين دولدورولماسيندا اونملي رول اويناياجاق. “ آسمک “ ( آزربايجان سياسي محبوسلاري نين مودافيعه کوميته سي) حاقدا من گوندرديگينيز سوروشدورماني ، نه يازيق کي گئج اوخودوم. اومورام چوخ گئجيکميش اولمايام. آنجاق “ آسمک “ حاقدا:
1381-جي ايل بيرينجي دونه اولاراق 21 آذرين ايل دونومو آچيق شکيلده قئيد اولوناجاغيدير. بو حرکت اوزلويونده چوخ ديرلي و اينقيلابي بير ايش ساييليردي. ايللر بويوجا حاکميت لر طرفيندن » آزربايجانين مرکزي قووه لر طرفيندن آزادليق گونو » کيمي ديرله نن بو تاريخي گونله باغلي بويوک بير تابو (توخونولماز) سينيردي. بو اولاي بير چوخ ميللتچي لريده شاشيرميشدير. کيمسه 21 آذرين آچيقجا قئيد اولونماسينا اينانميردي ، بو گيريشيمي گنج ميللتچيلرين آشيري حرکتي کيمي ديرلنديرنلر و اونون قارشيسين آلماق ايسته يه نلرده واريدير.
گونئي آزربايجانين هر يانيندان توره نه قاتيلماق ايسته يه نلر شبيستر شهرينه چاتيب- چاتماميش، حاکيمييت قووه لري طرفيندن توتوقلانديلار. ياخلاشيق 300 نفر ميللتچي او گون توتوقلانميشدير. بو اولاي اوزلويونده بويوک بير سس سالدي و حرکتين سياسي لشمه سينده ائتکيلي اولدو. همين زامان حرکتيميزده باشقا بير اونملي حادثه ده باش وئردي. ايلک دونه اولاراق گونئي آزربايجاندا آچيقجا سياسي محبوسلاري ساوونماق ايسته ين بير قورولوش ياراندي.
“ آسمک “ اولاراق تانينان بو قورولوش اوزوده حرکتده بير يئنيليک و ياراديجيليق ساييليردي . 21 آذرده توتوقلانانلارين خبرلريني گونده ليک مئديالارا يايماقلا ، او حرکتين ائتکيسيني قات-قات آرتيردي. “ آسمک “ سوروملولاري نين او دونمده آتديقلاري جسارتلي آدديم گوستردي کي، حاکيمييتين ان سرت آدديملارينی بئله جسارت و تدبيرله ميللي حرکتين قازانجلاري يونونده قوللانماق اولار.
علیرضا فرشی :
یئددی ایل مودافیعهچیلیک غرورون یاشامالییق! آزربایجان سیاسال محبوسلار مودافعه کمیته سی (آسمک) گونئی آزربایجان تورکلرینین میللی حرکتینده و میللی منفعتلریمیزین اوغروندا چالیشان و انسان حاقلاری اوزره چالیشماغا باشلایان بیرینجی تشکیلات دیر. » آسمک » ین یئددی ایللیک چالیشما سوره جینی ده یرلندیرمک البت کی بوگونکو فعالیتلریمیزده مثبت فایدالاری اولا بیلر و اونون یئددی یاشلی بیر گنج کمیته اولدوغونا گؤره دوشونجهلریمیزی، دیرلندیرمهلریمیزی، و آسمکین ضعف و قوتلری و ائتگیلری حاقدا قیسا بیر شکیلده یازماغیمیز لازیمدیر. آسمک باشقا سیاسال محبوسلاری مودافعه کمیتهلر ایله بیر نئچه باخیشدان فرقلیدیر و ائله بونا گؤره بیر نئچه باشلیغی دا دوشونمهلیدیر:
– آسمک، یالنیز بیر سیاسی حرکتین مودافعهچیسی یوخ، بلکه، بیر » میللی حرکت «ین محبوسلارینین مودافعه کمیتهسیدیر . بو کمیته، محبوسلاریمیزدان مودافعه ائده رک، تورک میللتیمیزین میللی حاقلارینی دا و میللی ایستکلرینی ده دونیایا تانیتدیرماقدادیر و » آزربایجان میللی-سیاسی توتساقلانانلار مودافعه کمیتهسی » اولمالیدیر.
– آسمک چالیشمالیدیر کی ایراندا محبوس اولان میللتچیلری «آزربایجان میللی-سیاسی توتساقلانانلار انجمنی» آلتیندا بیرلشدیرسین و حبسه محکوم اولانلارین اؤزلرینی مودافعه ائتمک یوللارین گؤسترهرک، مالی-معنوی یاردیم ائتمک ایمکانلارینا دوغرو یؤنلتسین.
– آسمک چالیشمالیدیر کی «آزربایجانلی» کیملیگینه یییهلننلری مودافعه ائتسین و باشقالارینی باشقا تشکیلاتلارا بوراخسین. ایران اوغروندا چالیشانلارینین اؤزلرینه مخصوص مودافعه کمیتهلری وار و آسمکین اونلاردان مودافعه ائتمهیی گرکلی دئییل «ائوه لازیم اولان چیراغ، مچیده حرامدیر!»
– آسمک سیاسی محبوسلارین یاشام حاققیندا یازمالیدیر و اونلارین کیم اولدوقلارینی و نه ایستهدیکلرینی دونیایا تانیتمالیدیر و دونیانی » میللی حرکتیمیز » ایله آرتیقراق تانیش ائتمهلیدیر. قوی دونیا بیزی راسیست، فاشیست، آنارشیست، توتالیتریست، شووینیست، و … تانیماسین و بیلسینلر کی بیز کیمیک و نه ایستهییرک.
– آسمک چالیشمالیدیر کی دونیادا یاییملانان آدلیم ژورناللار و ژورنالیستلرله ایلگی قورسون و » دولتدن باغیمسیز اؤرگوت » لر ایله ایش بیرلیگی آپارسین. دونیا دولتلری ایله ده ایش بیرلیگی آپارماق ایمکانی وار و اونلارین مالی-معنوی یاردیملاریندان فایدالانماق اولار.
– … بیر داها خاطیرلاماق لازیمدیر کی آسمک اؤز دهیرلی چالیشمالاری ایله، ایرانین توتالیتر و باسقیچی دوروموندا چالیشان میللتچیلریمیز اوچون دهیرلی بیر دوروم یارتماقدادیر و میللی حرکتیمیزده بیر طبیب کیمی ویروسلاری و ناخوشلوقلاری حرکتدن اوزاق ساخلایا بیلر و ساخلاماقدادیر.
یالنیز لازیمدیر کی کیم لردن و نهدن مودافعه ائتدییینی آچیق بیچیمده آچیقلاسین و فورصتطلبلره یول وئرمهیهرک، میللتیمیزین اوغروندا چالیشان دوزگون اینسانلاری گلجهییمیز اوچون حاضیر ائتسین. دوغروسو، آسمک یالنیز بیر مودافعه کمیتهسی یوخ، بلکی، بیر میللی مودافعه تشکیلاتی اولمالیدیر و ایچهریده ستارخانین دورونده اولان » گیزلی کمیته «نین بیر داها یاردیلماسینا یاردیمچی اولمالیدیر. میللی چالیشقانلاریمیز، میللتیمیزین و آزربایجانیمیزین » وارلیق » لاریدیلار و اونلاری قوروماق ، تانیماق و یؤنلتمک لازیمدیر. آسمک اوچون یاخشی چالیشمالار آرزی ائدیرم.
انصاف علي هدايت :
من “ آسمک “ين عوضولرینی ياخشي تانيرام و یولداشلیغیم وار بوردا بیر آز تنقید ائتمک ایسته ییرم اینسان حاقلاری و خبر ایشینده اولان فعاللاری. آسمک حرکتین تانینماسیندا موهوم رول اوینامیشدیر . بو سوزلریمین مخاطبی بو ساحه ده چالیشانلاردیلار . بو حساس رولدا بير نئچه مهم مساله وار:
بیرینجی طرفسيز اولماق اونملي ايشدیر ، آذربايجانلي اولماق بير طرفه، طرفسيز اولماق اوندان موهومدور باشقا مساله سريع اولماق دیر. حاديثه دن بير زامان کئچسه ، اونون خبري مديايا يتشمه سه خبر یانار . 3- نجو مساله کاميل اطلاعات وئريلمه سیدیر.
بعضاً کاميل معلوماتي تئز وئرمک ايمکاني يوخدور . اوندا، خبري تئز وئريب آما خبرين ناقص اولماسين اعلان ائتمک اولار . بيرده، او خبره گوره ايلگي ايمکاني مئديا ايشچيلرينه وريلمه لی. شايد ياخشي اولار کي همن خبرده آدي چکيلن آداملارين اوزلري يا عاييله لري يا دا وکيل لرينين تلفون يا ایميلی يازیلسین.
من اوزوم آسمکي قبول اديرم آما گورورم کي مديالار هله اونو بير دوغرو و دوزگون منبع عنوانيندا بازميرلار. بودا منيم اوره گيمي درده گتيرير.
بيرده بير اوزون زاماندير کي آسمک فعاليتين آزالديبدير. ایچریده اولان چتین لیک و فشارلار فعالیت لره اثر قویور آما خبرين قاباغي آلينماماليدير.
ساغ اولون و باشي اوجا قالين .
– دیرلندیرمه لر حورمتلی اشتراکچیلارین سوی آدلارینین الفبا ترتیبی ایله دوزولموشدور
– بو مصاحبه لرین یاییلماسی آذر آیی نا پلانلاشمیشدیر آنجاق اونجه کی یازی و مصاحبه لره یازیلان تنقید و جاوابلار ، همده تکنیک سورونلاری یوزوندن گئجیکمیشدیر ، حورمتلی اشتراکچیلار و سایین اوخوجولاریمیزدان بو گئجیکمه میزه عذر دیله ییریک.
نوشته شده در 88/10/13 توسط آزربایجان دموکراسی اوجاغی
هنوز دیدگاهی داده نشده است.


c: text/html

text:
ایستانبول هاوا لیمانی یئنه بیرینجی سیرادا
ایستانبول هاوا لیمانی ۸-۱۴ آگوست دؤنمیده گونلوک اورتالاما ۱۳۳۲ اوچوشلا آوروپانین ان ایشلهک هاوا لیمانلاری آراسیندا بیرینجی اولدو
ایستانبول هاوا لیمانی ۸-۱۴ آگوست تاریخلری آراسیندا گونلوک اورتالاما ۱۳۳۲ اوچوشلا آوروپانین ان ایشلهک هاوا لیمانلاری آراسیندا بیرینجی اولدو.
مولکی هاواچیلیق باش ایدارهسی سوسیال مئدیا حسابیندان، گئچهن هفتهنین هاوا یولو ترافیکی ایله باغلی آوروپا هاوا سفر امنیتی تشکیلاتی (یوروکنترل) بیلگیلری پایلاشیلدی.
بونا گؤره، ایستانبول هاوا لیمانی ۸-۱۴ آگوست دؤنمیده گونلوک اورتالاما ۱۳۳۲ اوچوشلا آوروپانین ان ایشلهک هاوا لیمانلاری آراسیندا بیرینجی اولدو.
ایستانبول هاوا لیمانیندان سونرا پاریس شارل دو گول، آمستردام، فرانکفورت و لندن هیترو هاوا لیمانلاری سیرالاندی.
تورک هاوا یوللاری ایسه گونلوک اورتالاما ۱۴۸۸ اوچوشلا ان چوخ اوچوش حیاتا گئچیرهن هاوا یوللاری آراسیندا ۳.جو سیرادا یئر آلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی
بیرلشمیش میللتلردن تۆرکیهیه تشکر
آنتونیو گوترش، روسیا ایله اوکراینا آراسیندا ۲۰۰دن چوخ ساواش اسیرینین دییشیمیندهکی رولو ندنی ایله تۆرکیهیه تشکر ائتدی
پکاکا عضوو ۱۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۱۴ تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
نیکولاس لودیرو
نیکولاس لودیرو (اینگیلیسجه: Nicolás Lodeiro) (دوْغوم:۲۱ مارس ۱۹۸۹ (۳۳ یاش) Paysandú) بیر فوتبالیست. سیاتل ساندرز فوتبال کولوبو و اوروقوئه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده نیکولاس لودیرو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ناسیونال اروقوئه کولوبونون اویونچولاری
- آژاکس امستردام کولوبونون اویونچولاری
- بوتافوقو کولوبونون اویونچولاری
- کورینتیانس کولوبونون اویونچولاری
- بوکاجونیورز کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۳ فیفا کونفدراسیلار کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
`خارکف` نتیجهلر
حابارلار [9]
- اوکراینانینگ قشونی بالاکلیا شهرینی روسلاردان آلدی
- زلنسکی: خارکف دا یاشاییش یرلرینی روس گۆیچلریندن آلدیق
- روسیا خارکف شهرینی اوردی
- روسیا: تۆرکیأنینگ ادن تاغاللاسی بیلن یاشاییجیلارینپ ماریوپولدان گؤچمهلری اۆچین کریدور آچیاریس
- اوکراینادا قانلی ساواش دوُوام ادیأر
- روس گۆیچلری خارکف داقی ولایات حأکیملیگی نینگ جایینی اوردی
- ویدئو: اوکراینانینگ حوُوپسوزلیق گۆیچلری خارکف متروسینا سیغیندی
- تۆرک هۇوا یۇللاری خارکف شأهِرینه ساپار باشلاتدی
- اوکراینادا یانغین بۇلدی
- یرلی حالق خارکف داقی مترولارا سیغیندی
- کارازین میللی بیلیم یوردی و خارکف داقی پلیس مرکزی اورولدی
- اوکراینانینگ حوُوپسوزلیق گۆیچلری خارکف متروسینا سیغیندی
- خارکف شهرینده چاغالار کِسِلحاناسی


text:
فابریکا
فابریکا (لاتینجا معناسی ایستحصال ساحه سی) ایری صنایع موسیسهٔ اوْلوب. بیر چوْخ صنایع پروسس لرینی اؤزوندهجمع لشدیریر و اونلاری ماشینلارین، ایشچیله رین و ایستحصالین تشکیلی نین کؤمکی ایله ال وئریشلی شکیلده حیاتا کئچیریر. فابریکا صاحیبینه اول لر فابریکانت دئییلیردی. بۇ گون ایسه اونلارا داها چوْخ ایش آدامی دئییلیر. موسیسه نین یئرلشدییی بینایا دا فابریکا دئییلیر. فابریکا ایله مانوفاکتورا (manufaktura) آراسینداکی فرق اوندان ایعبارت دیر کی، مانوفاکتورادا محصول ایستحصال یالنیز بیر ماشیندا جمع لشیر و اونون تطبیقی آز باش وئریر، عئینی زاماندا ایشین چوْخو ال ایله گؤرولور. بوندان علاوه مانوفاکتورادا چالیشانلار ائوده ده ایش گؤره بیلیردیلر. فابریکادا ایسه بونون عکسینه اولاراق ایستحصال پروسه سینده بیر چوْخ ماشین لار تطبیق ائدیلیر کی، بۇ دا محصول دارلیغین آرتماسینا گتیریب چیخارمیش دیر. فابریکالارین یارانماسی و اینکیشافی اساساً صنایع اینقیلابیندان سوْنرایا تصادف ائدیر.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
اتکیازیلار[دَییشدیر]
- ^ ویکیپدیا


text:
بهمن نصیرزاده – “آراز” تخلوصو ایله تانینان شاعیر، آراشدیریجی و دیل اوزمانی نین ایلک شعر دفتری الینیزده دیر. بورادا آراز، کؤوره ک اورَکلی بیر شاعیر، ائل سئوگیسی ایله آلیشان اوره یینین بهره لرینی بیزه هدیه توتور. اونون یازدیغی اثرلر ایستر آراشدیرمالاری، ایسترسه توپلادیغی ماتریاللار، ویاخود شعرلری گؤزل و علمی ایشلردیر و هامیسیندا بیر آذربایجان اوغلو کیمی چیخیش ائتمیشدیر.
بهمن نصیرزاده ۱۳۵۱جی ایلده ماکی شهرینده آنادان اولوب، ةآذربایجان طبیعتینین قوینوندا بوی آتیب یاشا دولموشدور. وطن عشقی ایله بویلانان آراز بوگون نئچه – نئچه کتابلارین یازاریدیر. او، وطن عشقی ایله چیرپینان اورک سؤزلرینی بو شعر دفترینه توپلامیشدیر. بورادا مختلف قونولار و شعر فورمالارییلا اوز – اوزه گلیریک. اوشاق شعرلریله برابر ملی دویغولو، آنایوردونون عشقی، عئینی حالدا سئوگی شعرلری ده گؤز اؤنونده جانلانیر.
بوگونه قدر آرازین آشاغیداکی کتابلارینین اوخوجوسو اولموشوق:
فرهنگ سه زبانه آراز
سؤزلوک یازما درین مطالعه، دیل ایله درین تانیشلیق، دیلین گؤزه للیکلرینی و گرامرینی دقیق صورتده تانیمادان سونرا اورتایا گله بیلر. دکتر نصیرزاده تورکیه ده درس اوخودوغو اوچون استانبول تورکجه سی نین اینجه لیکلریله تانیش اولموش و اوچ دیللی سؤزلوک کتابینی یازماغا قادر اولموشدور. بو کتابدا فارسیجا سؤزجوکلری تورکجه – آذربایجان تورکجه سی و سونرا تورکیه تورکجه سی ایله معنالامیشدیر. بئله لیکله اوخوجویا ایکی دیلین – آذری تورکجهسی و آنادولو تورکجه سی نین یاخینلیغی و عئینی حالدا توتوشماسی امکانینی یارادیر و بوگون تورک دیلینه ماراقلانان گنجلریمیز اوچون ده یرلی بیر کتابدیر. بو کتاب ۵۰۰ صفحهده تبریزده ایکی یایینائوی اشتراکی ایله چاپدان چیخمیش و یاییلمیشدیر.
ماکی قالاسی و سردار
بو کتاب ماکی شهری و آبیده لری حاققیندا معلومات وئریر و کئچن عصرده یاشایان سردارین یاشاییشینا و گؤردویو ایشلری ده آچیقلاییر. آرازین بو اثری تبریزده یاییلمیش و یئرینین بوش اولدوغوندان آلقیشلانمیشدیر.
جیناس بایاتیم
بو شعر دفتری اولاراق، شاعیر چالیشمیشدیر آذربایجانین شهرلری و کندلرینی تانیتدیرسین، آنجاق جیناس صنعتی ایله بو ایشه ال وورموشدور و گؤزل جیناس شعرلری یاراداراق، وطنیمیزین آدلارینی بو صنعتله بزه میشدیر. شاعیر بورادا چالیشیر تکراری بیر ایش گؤرمهسین و باشقا شاعیرلرین گؤردویو ایشلردن فرقلی اولسون.
یاللی ایزلری
آذربایجان موسیقی و رقصلری کولتوروموزون اساسلی قونولارینداندیر کی مین ایللر بویو وطنیمیزده خالقیمیز طرفیندن منیمسه نیب و بوگون زنگین بیر میراث کیمی الیمیزده دیر. دکتر بهمن نصیرزاده بیر سیرا دوستلاری و موسیقی اوزمانلاریلا برابر آذربایجان رقصلرینی توپلاییب و اؤزه للیکلرینی آراشدیرمیشلار. او جمله دن یاللی رقصی آذربایجاندا ان اسکی زامانلاردان قوللانیلیرمیش و خالقیمیز شنلیکلرینده اونلاردان یارارلانیرمیشلار. بو کتابلار آرازین دوستو تهمورثی جنابلاریلا بیرگه و بیر سیرا باشقا دوستلارلا بو کتابی حاضیرلاییب خالقیمیزا هدیه وئرمیشلر. بو کتاب هم صنعت باخیمیندان و هم علمی یؤنلریله دهیرلی و قالارغی بیر اثردیر. بو ساحه ده بلکی ده ایلک ایشلردن ساییلاراق یئرینین بوشلوغونو دولدورور.
تومریس خانیم – رومان کتابی
تومروس آذربایجان تاریخینده اؤنملی شخصیتلردن بیریدیر. او سکالارین حاکیمی اولاراق تاریخده بؤیوک رول اوینامیشدیر. ایندی بو قادین حاکیمین یاشاییشی و گؤردویو ایشلر بیر گؤزَل روماندا آچیقلانیر. بو کیتاب کیریل الفباسیندا یازیلمیشدی و گنج یازاریمیز دؤکتور بهمن نصیرزاده (آراز) عرب الیفباسینا کؤچورموشدور. بو روماندا تومروس خانیم ایله کوروش آراسیندا گئدهن ساواشلار و دانیشیقلار یازیلیر. بورادا تومریس خانیمین نه قدر عاغیللی، هوشلو – باشلی اولدوغو و انسانسئور بیر حاکیم اولدوغونو گؤروروک. آنجاق تاریخده تومریس خانیم کوروش ایله آراز قیراغیندا ساواشیر و تومروس خانیم غالب گلیر. بیز بو روماندا تاریخی اولایلارلا تانیش اولوروق و اؤزه للیکله تومروس خانیمین گؤزه ل دانیشیقلاری اوخوجونو اویادیر.
کتابی کؤچوره ن دؤکتور بهمن نصیرزاده دن قاباقجا اوچ دیللی سؤزلوگو اوخوموشوق و اونون باجاریغینا تانیشیق. نشر سومر بو کتابین نشرینی عهده سینه آلمیش و دؤکتور اسماعیل جعفرزاده اونا ۸ صفحه ده فارسیجا دا بیر اؤنسؤز آرتیرمیشدیر. کتاب ۱۸۰ صفحه لیک بیر کتاب اولاراق ۱۳۹۷جی ایلده چاپدان بوراخیلمیشدیر. کتابین سونوندا دا بیر سیرا چتین سؤزلوکلرین آچیقلاماسی اوچون ایضاحلار وئریلمیشدیر.
آرازام من
بهمن آرازین ایلک شعر دفتری اولاراق، شاعیرین تام ملی روحو، اینجه دویغولاری و خالقینا بسله دیگی آرزی – دیله یینین اوخوجوسو اولوروق. شاعیرین ملی دویغولو شعرلری قاباریق شکیلده گؤز اؤنونده دیر. آنادیلی، قهرمان آذربایجان و سئویملی ائلی شاعیرین ان درین آرزیلارینی اؤزونه باغلاییر و دیلینده ازبر اولان و همیشه اوره یینده مهر و محبتله داشییان آرزیلاری آنادیلینه، وطنینه و ائلینه باغلیدیر. تبریز، اردبیل، اورمو، زنجان، و هامیدان اؤنجه شاعیرین دوغوم شهری اولان ماکی و آذربایجانین اوتایلی – بوتایلی شهرلری، اؤزه للیکله قاراباغ همیشه شعرلرینده ده جانلانیرلار و شاعیر بو یوردلاری خالقی ایله برابر باغرینا باسیر.
آراز، بیر معلیمدیر و اؤیرتمه یه ماراقلی. اونا گؤره ده شعر دفترینی اؤترتمک هوسیله اوشاق شعرلریله باشلاییر. هر بیر قونویا بیر معلیم کیمی ده یاناشیر و حقلی اولاراق بیلیر کی خالقیمیز اویاق – سایاق اولماسی هر بیر دردین درمانیدیر و دوز یولونو دوشوندویو و اویاق اولدوغو حالدا سئچه بیله جکدیر. اونا گؤره ده اوشاقلارا اوز گتیریب و اونلاردا وطن معناسینی، ائل وارلیغینی دیریلتمه یه چالیشیر. بو شعرلرده شاعیرین دیلی یوموشاق، ساده و آخیجیدیر و قونولار دا چوخ ساده و روان.
شاعیرین شعرلرینده غزل ژانری، قوشما، گرایلی، مثنوی و تورک شعر فورمالارینین باشقالاری دا گلمکده دیر؛ آنجاق هر فورمادا اولورسا دا، شاعیرین اورَک سؤزلری و فیکیرلری و شاعیرین ذهنینی مشغول ائده ن دغدغه لر سؤیله نیر. هامیدان آرتیق شاعیر کولتورونه، خالقینا، وطنینه و دیلینه آرخالانیر و دردلرینی آچیقلاماغا چالیشیر. وطنسئورلیک شاعیرده ایلک پلاندا دایانیر و محکم – آغیر بیر معنا داشییر. اونون دفترینین هر بیر صفحه سیندن وطن قوخوسونو آلیریق و شاعیرین یورد نیسگیللری آغیز آچیب اوخوجو ایله سس – سسه وئریر.
شاعیر ماکیلیدیر. چالیشیر ماکی شهرینین سسینی اوجالتسین. البتده بوگونه قدر ماکی شهریندن بؤیوک شخصیتلر باش قالدیریب و اؤلکه میزین آزاد یاشاماسی اوغروندا اجنبیلرله قارشی – قارشییا دایانیب و وطنین اؤزگورلویو یولوندا قانلار وئریبدیر؛ بونلارلا بؤیوک ادیبلر، سؤز اوزمانلاری دا بورادا بوی آتیب سؤز قوشوبلار کی چاغداش زاماندا بونلاردان نئچه سینی آد آپاریرساق پناهی ماکویی و حامد ماکویینین آدلاری چکیلمه لیدیر. بونلارین یازدیغی گؤزل رومانلار، اورهیه یاتان شعرلر خالقیمیزین تاریخی سندلریدیر.
ماکی اوچ اؤلکه نین – ایران، تورکیه و آذربایجان جمهوروسو – آراسیندا دایانیر. آزاد تجاری بیر بؤلگه اولاراق اقتصادی باخیمیندان آیدین بیر گله جه یی اولمالیدیر. آنجاق کئچهجهیه باخاندا اوزون بیر تاریخه ده مالیکدیر. بورادا اولان تاریخی آبیده لر، او جمله دن “ساری قیه”ده اولان داش یازیسی، قیزیلجا قالادا داش اوزه رینده اولان نقش و نگار، قاباغا گلدیکده اسکی قبرستانلیق، بئش گؤز کؤرپوسو و اونلارجا مسجد و کلیسا بو بؤلگهنین تاریخی وارلیغینی اثبات ائدیر. عئینی حالدا طبیعتین گؤزه للیگی ده هر سیّاحی اؤزونه چکیر. ماکی شهری، ایکی داغ آراسیندا قیه و سید داغی آراسیندا اولاراق زنگمار چایی اورتاسیندان کئچیر و آرازا چاتیر. بورادا چایلار، چشمه لر، ماغارالار، شلاله لر گؤزل بیر طبیعت یارادیر و ۲۰۰ میندن آرتیق یاشایان تورک دیللی خالقیمیزین طبیعی ثروتینی گؤسته ریر. ماکی تاریخ قوینوندا بسلهنن بیر شهردیر. اونون سیلدیریم قایالاریندان آشان آز اولموشدور. بورادا آخان بولاقلارین دوم – دورو سویو، هر درده درمان اولان بولاقلاری، گؤزل باغلاری – باخچالاری، میوه ایله دولو آغاجلاری، داغلاری – یاماجلاری و طبیعت سئور خالقی وطنداشلارینی دا ذوقا گتیریر. آنجاق بورادا مسجد ایله کلیسالارین بوللوغو دا دین آزادلیغینی و خالقین اورک گئنیشلیگینی گؤسته ریر و بوگون سنّی – شیعه و باشقا مذهبلرده اولان خالق صمیمیتله بیر – بیرینین یانیندا یاشاییر.
شاعیریمیز – آراز بئله بیر محیطده بوی آتیب یاشا دولموشدور و طبیعتین بوتون گؤزه للیک لریندن نفس چکه رک تمیز دویغولو و آچیق کؤکسولو اولموشدور. شعرلرینده ده بو احوال – روحیه گؤرونمکده دیر. دئدیگیمیز کیمی شاعیرین دغدغهلرینین اؤنونده وطن دایانیر. شاعیر بو قونودا اؤز نظرینی گؤزل صورتده آچیقلاییر. اونون نظریجه توپراغی قوروماقلا وطن اولور، یوخسا قانلی بیر کفندیر:
آنا قوجاغیمدیر دویغو وئره نیم
اودلو اوجاغیمدیر گؤزوٌم گؤره نیم
باشا ال چکه نیم ساچی هؤره نیم
وطنیم – وطنیم دوغما وطنیم
دوغرانسین یولومدا قولوم بدنیم
اونون اوره یی وطنله سیزلاییر و وطن دردیله آجییر:
بو یازیق وطنین باشیندا نه وار؟
هر گلن اوستونه قیلینجلا گلیر
بلکه ده کئچمیشدن آلیبلار ایلقار
گون به گون دردلری قالخیر یوکسه لیر
بورادا شاعیرین سؤزو بودور کی وطن ائولادی یاتیب یوخودا قالیرسا، وطن اوغرولاری اویاق قالیب و وطنی پایلاشیب و عهد و پیمانیمیزی پوزاجاقلار. هر حالدا شاعیر “یازاجاق” عنوانلی شعرینده “حقی دوشونن اگیله بیلمز” سؤیله ییر. شاعیر قلم ایله ایلقار قورور بلکه وطن سؤزونو یازسین و بونا دا اینانیر کی:
“اسلام اهلی دگیل یئییب یاتانلار.”
شاعیر ائلینه باغلیدیر و ائلینه ده گووه نیر و اوجا سسله باغیریر:
قیلینج کیمی کسرلی
بیر ووقارلی ائلیم وار
قالخان – اوخدان دگرلی
اورک سایاق دیلیم وار.
شاعیرین اوره یی همیشه خالقی و وطنی ایله دؤیونور، گاهدان خشم ایله چیغیریر، گاهدان مهربانجاسینا دیله گلیر، گاهدان طنز دیلی ایله سؤز آچیر و گاهدان دا آجیخیر و زیللاها گلیب توند دانیشیر. طنز دیلی ده ظریف و اینجه دویغولارلا سؤیله نیلیر و “سنه نه” شعری بونا بیر اؤرنکدیر:
بو وظیفندی زکاتی وئرهسن ایل باشینا
وئریلیر دوللارا آرتیق شیله، قارداش، سنه نه!
بئله سؤزلرله شاعیر توپلومدا اولان دوروما توخونور و اینجه لیکله انتقاد ائدیر:
ارزاغین عاملی وار، حق دانیشیب حق یئیه نی
یوکله ییر آنبارینا – زنبیله، قارداش، سنه نه!
او بیری یاندان شاعیرین کوکره مه سینه ده شاهید اولوروق او زامان کی داها حققینی تانیمایان ائلینه چیغیریر: “ائلیمین حققیدی گؤزو یاشلی اولا” سؤیله ییر.
شاعیرین اوره یینده اولان دردلر داغلاردان آغیردیر و هجران یاراسیندان آه چکدیگی زامان گؤیلری دومان آلیر. ائلینین دردلرینی گؤرهن شاعیر، خالقی نین عظمت و اوره یینین یوموشاق لیغیله اؤز حققینی اؤزگه لره پای وئردیگینی و اؤز سفره سی بوش قالدیغینی دا گؤرور. بئله دورومو گؤره ن شاعیر خالقینا اوز چئویریب آتالاریمیز بابک کیمی و آنالاریمیز تومروس کیمی آتا مینیب وطن اوغروندا جان وئرمه گی صلاح بیلیر بلکه “زولفویه”لر و آشیقلاریمیزین سازی و سؤزو – نغمه لری دیللرده سوزوب شن نغمه لر کیمی اوخونسون.
آراز زحمتکش صینیفلردن ده حیمایه ائدیر؛ اکینچی و ایشچیلرین قابار اللریندن اؤپور و اؤزو معلیم اولاراق اونلارا قاتیلیر و بیر زحمتکش کیمی چیخیش ائدیر. “کارگرم” عنوانلی شعری بونا بیر اؤرنکدیر. بسیجیلر ده آرازین شعر دفترینده یئر توتورلار. بو قشرلر ده وطن اوغروندا جاندان کئچن، وطندن مودافیعه ائده ن سیمالار کیمی تصویره آلینیر و شاعیر اونلارا گووه نیر.
بسیجی میللته لبیک دئیندیر
شرفدن اَگنینه غیرت گئیندیر
وطندن قوزانیب اوندان یئنندیر
بسیجی اؤن دؤیوشده قان وئرندیر
شاعیر حقیقت آراییب حقیقتی تاپمادادیر و اجنبیلرین اؤلکه میزده میدان اوینامالاری زامان، اؤز حققینی ایسته ین چاغدا اونا “تجزیه طلب” آدی وئره نده کوکره ییر و اوره یی درده گلیر. شاعیر اوره یی یوموشاق اولار دئمیشلر؛ اونا گؤره بوداق اوستوندن قوشون اوچماسیلا آغاجین داریخماسینا اینانیر:
آغاجلار اوٌستوٌندن قوشلار اوچاندا
گؤرهسن آغاچلار هئچ داریخدیلار؟
خزان بسته گینی باغدا آچاندا
آغاچلار باغرینی بیرآن سیخدیلار
“نه اوخویوم سیزلره” عنوانلی شعرینده، آجی بیر گولوش وار، چونکی حق دانشانلارین داپدالانماسینی و انسان گولوشو ایله مخالف اولانلاری گؤرور.
نهایت بونو دئمه لییم کی آراز ماکی شهرینین اوغلو و ده یرلی شاعیریدیر؛ اولا بیلمز اؤز شهریندن دئمه سین و آنایوردونا سیغینیب اؤیمه سین. نئچه – نئچه شعرینده داش ماکی دئیه رک، اونا وطنیم دئییر:
اودلو اوجاغیمسان، آنا یوردومسان
داش ماکی وطنیم، گووَنجیم هر آن.
شاعیر تبریز، اردبیل، اورمو و زنگانی دا اونوتماییر، شاعیره اوتای – بوتای دا یوخدور؛ قاراغ اونا دوغما وطندیر و وطنه تجاوز ائدهن هر کیمسه اولورسا قانلی دوشماندیر. آراز تبریز قیامینی آلقیشلاییر، اونا “نه یاتمیسان اویان تبریز” دئییر و هر شهرله دانیشیر.
آراز، دهیرلی بیر شاعیر، گؤرکملی یازار، آراشدیریجی بیر عالیم و وطن اوغلودور. من بهمن آراز بی اوچون یئنی باشاریلار دیله ییب، گلن اثرلرینین داها گؤزل، بوندان چوخ دهیرلی اولدوغونا اینانیرام و جان ساغلیغی، شن حیات آرزیلاییرام.


text:
منه گؤره زامان اَن اؤنملی مسئلهلردن بیریسیدی. سحر یئریمدن قالخدیغیمدا گونومو نئجه باشلاییم، زامانیمدان نئجه فایدالانیم دئیه، اؤزومه برنامه تؤکرم. حتی آشپازخانام دا بئله برنامهسیز ایش گؤرمهرم. قاب- قاجاغی اول یومالییام، یوخسا یئمک پیشیرمهیی قاباغا سالمالییام، ائوین سیل- سوپورنه نئچه دقیقه واخت آییرمالییام، نئچه دقیقه تردمیل ده یئریییب، تر تؤکمهلییم، نئچه ساعات کیتاب اوخومالیام و…
بو گونه قدهر دوشونوردوم کی، مندن داها دقیق و زامانا دَیَر وئرن تاپیلماز. اما یانیلدیغیمی اعتراف ائتمهلییم. بو گونلر ایللرین سورهسینده، باتمان- باتمان الدن گئدن واختی دقیقه- دقیقه ترهزیایله اؤلچورلر. ترهزی دئمک بلکه دوغرو اولمادی. دیجیتال تایمرله اؤلچورلر. دوغروسو بو قحطالرجال اؤلکهسینده، سکگیز سئچیلمیش رجالین آراسیندا واختی بئله گؤزل- گؤزل اؤلچوب- بیچمک هر آدامین ایشی دئییل. تحسین ائدیرم زامانی بئله عدل- عدالتله بؤلنلری. اونا گؤره دَیَرلی واختیمین بیر بؤلومونو ده ۲۱ اینچ تلویزیونون اؤنونده ایلهشیرم. آغزیم آخیر وعدهلره. آژ تویوق اولورام، یوخودا داری گؤرورم. اؤز- اؤزومه دئییرم اگر آنا دیلیمیز دیریلمهسه ده، انشاالاه تعطیل اولموش آنا صنعتیمیز یئنیدن دیریلهجک، بو گونلر گؤبلک کیمی یئردن قالخان پاساژلارین یئرینه کارخانالار تیکیلهجک. سندیکالار قورولاجاق. هر ایشین اؤز صینفی اولاجاق. معلیملر صینفی، پرستارلار صینفی، باشماقچیلار صینفی، فرشچیلر صینفی، ایشچیلر صینفی….یوووو یاخجیسی بودور کی ایشچیلر صینفیندن هئچ سؤز آچماییم. بیر نئچه دقیقه آژ تویوغون کاراکترینه گیرمهییمه گؤره بهتان یاپیشدیرارلار. آللاها شوکور سکگیز رجالیمیز هامیسی صنعت سئور، علم سئور، کولتور سئور اینسانلاردیلار. تعطیل اولونموش درگیلر، روزنامهلر یئنیدن یایینلاناجاق. کیتابلاریمیزین تیراژی اون میندن آرتیق اولاجاق. آژ تویوق، مین آرزو- هوس دوغماقدی دئمک. هامینین الیندن گلمز بئله بیر کاراکترین جیلدینه گیرهسن. دئمیشلر دا “آرزو بر جوانان عیب نیست”.
زیللنمیشم تلویزیونا. دیجیتال تایمر عدل- عدالتین ثانیه- ثانیه اؤلچوب- بیچنده، اؤز- اؤزومه دئییرم کی نه اولاردی بیر تایمرده اؤلکهنین قدرت مرکزینده یاراشدیراردیلار. ملک، مال، مقام و… و… و… هامیسی عدالتله، عدلایله پایلاشیلاردی. سونرا اؤز- اؤزومه دئییرم کی:« اکیز تایی! آرتیق تاماهلیق ائله مه، بیر پارچا تاپدیغین چؤرهیه شوکر ائله! آغزین آخماسین پنیر، گیردکان، یومورتا وعدهسینه! نفت، طمطراقلا گلدی سفرهوین باشینا، اولان- قالان برکت سفرهندن قاچدی. هله قالسین کی وعده وئردیکلری پنیر، گیردکان بیرده یومورتا اولسون!
۹۱.۳.۱۷


text:
ئ- آراجئلارئن شفاعات أدەجگی اینانجئ
1-کاتۇلیکلردە شفاعات اینانجئ
کاتۇلیکلرە گؤرە شفاعات، عیسانئن دوعاسئنا اویوملو قئلان دیلک دوعاسئدئر.
اۇنلار “شفاعات” یرینە “قورتارئجئلئق” کلیمەسینی قوللانئرلار.
کاتۇلیکلرە گؤرە:
“مسیح عیسا، بابانئن یانئندا حئریستیانلارئن آووکاتلئغئنئ یاپئیۇر. اۇنلار لهینە آراجئلئق أتمک ایچین حپ جانلئدئر. آللاهئن حوضوروندا دائیما حاضئر بولونور. کندیسی آراجئلئغئ ایلە آللاها یاقلاشانلارئ تامامن قورتارمایا گۆجۆ یتر.”
“قوتسال روح اۇلمادان تانرئنئن اۇغلونو گؤرمک مۆمکۆن دگیلدیر. اۇغول اۇلمادان دا هیچ کیمسە بابایا یاقلاشاماز. چۆنکۆ بابایئ تانئماق اۇغولدور. تانرئ اۇغلونو تانئماق دا، قوتسال روح آراجئلئغئیلا اۇلور.”
“مریم آنا آووکات وە یاردئمجئدئر. “مریم آنانئن آنالئغئ بیتمەمیشتیر. یینەلنن آرابولوجولوغو ایلە أبدی أسنلیکلر ساغلایان گارانتی آلتئنا آلمایا دوام أتمکتەدیر.”
کاتۇلیکلرە گؤرە پاپاز، “آللاەلا ایلگیلی قۇنولاردا اینسانلارئ تمثیل أتمک ایچین آتانئر.”
اۇ، کیشیسل یتکیسییلە اینسانلارا: “بابانئن آدئنا سنی باغئشلئیۇروم” دیەبیلیر.
2- طاریقاتلاردا شفاعات اینانجئ
اینجەلەدیگیمیز طاریقاتلاردا دا “کاتۇلیکلرینکینە بنزەر بیر اینانچ” واردئر.
اۇنلار، “قورتارئجئلئق” یرینە داحا چۇق “شفاعاتچیلیک” کلیمەسینی قوللانئر.
بیر شەیح أفندی وە طاریقاتئنئن ایلری گلنلری ایلە یاپتئغئمئز گؤرۆشمەنین قۇنو ایلە ایلگیلی بؤلۆمۆ شؤیلەدیر:
مۆرید: بیزیم شەیح أفندییە باقئشئمئز، اۇنون بیزە یاردئمجئ اۇلاجاغئ یۇلوندادئر. مثەلا بوگۆن ماحکمەدە آووکات توتما زۇرونلولوغو یۇقتور. آما گنللیکلە آووکات توتانلار داوایئ قازانئرلار. شەیح أفندی دە بیزیم آووکاتئمئزدئر.
بایئندئر: سیز گیزلی آچئق هر شەیی بیلن آللاهئ حاکیملە بیر می توتویۇرسونوز؟
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ ﴿۳۴﴾ وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ ﴿۳۵﴾ وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ ﴿۳۶﴾ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ ﴿۳۷﴾ (سورة عبس)
اۇ گۆن کیشی قاردشیندن، آناسئندان، باباسئندان، أشیندن وە اۇغوللارئندان قاچاجاقتئر. اۇ گۆن هرکسین ایشی باشئندان آشاجاقتئر. (عابسە سورەسی؛ 37-34)
دوروم بؤیلە ایکن شەیح أفندی، نەرەدن فئرصات بولاجاق دا سیزی ساووناجاقتئر؟
أنصاردان اۆممۆلعالا دییۇر کی: “موهاجیرلرە قورعا چکیلینجە بیزە عۇثمان بین ماذعون دۆشتۆ. اۇنو أولریمیزە یرلشتیردیک. سۇنرا اؤلۆمۆنە سبب اۇلان حاستالئغا توتولدو. وفات أدینجە یئقاندئ وە کندی ألبیسەلری ایچینە کفنلندی. موحاممد نبی (ص) ایچری گیردی. اۇ سئرادا دەدیم کی، ‘أبوصصائیب! آللاە سانا راحمت أیلەسین. آللاهئن سانا گرچکتن ایکرامدا بولوندوغونا شاهیدیم.’ بونون اۆزرینە موحاممد نبی (ص) شؤیلە بویوردو: ‘آللاهئن اۇنا ایکرام أتتیگینی نە بیلییۇرسون؟’ دەدیم کی: ‘بابام سانا قوربان أی آللاهئن ألچیسی! آللاە یا کیمە ایکرام أدر؟’ موحاممد نبی (ص) دەدی کی: ‘أوت اۇنا قاچئنئلماز گرچک گلدی، واللاهی اۇنون ایچین حپ حایئرلار بکلییۇروم. آما بن آللاهئن ألچیسی اۇلدوغوم حالدە ناسئل قارشئلاناجاغئمئ واللاهی بیلمییۇروم.”
اۆممۆلعالا دەدی کی: “واللاهی بوندان سۇنرا هیچ کیمسەیی آقلامادئم.” (بوحاری)
آما سیز شەیحینیزین جننتە گیدەجگیندن شۆبهە أتمەدیگینیز گیبی، آللاهئن حوضوروندا سیزی ساووناجاغئنئ سؤیلەمە جسارتینی بیلە گؤسترییۇرسونوز.
بیزە شاە دامارئمئزدان داحا یاقئن اۇلان آللاهئن گؤزۆندن قاچان بیر شەی می وار کی آووکاتلئغئنئزئ یاپاجاق اۇلان شەیح، حاشا، یارغئلامادا حاطا مئ یاپاجاق کی، شەیحینیز اۇنا أنگل اۇلاجاق؟
نە قادار یانلئش بیر یۇلدا اۇلدوغونوزو آنلئیۇسونوز دگیل می؟
مۆرید: مۆفتۆلۆکتە بیر مۆفتۆ ایلە گؤرۆشمک ایستەسن، آرایا بیر قاپئجئنئن گیرمەسی، یر کیشینین سنی مۆفتۆیە تاقدیم أتمەسی گرکیر. آرایا کیمسە گیرمەدن بیر یتکیلییلە، بیر باقانلا پات دییە گؤرۆشەبیلیر میسین؟ ایشتە شەیح أفندی دە بیزیملە آللاە آراسئندا بیر وسیلە، بیر واسئطا اۇلماقتادئر.
بایئندئر: بیزە شاە دامارئمئزدان داحا یاقئن اۇلان آللاە تعالا ایچین بو سؤز ناسئل سؤیلنەبیلیر؟..
بو اینانچ اینسانئ شیرکە سۇقار. “شیرک” ذاتن آللاە ایلە قول آراسئنا واسئطا قۇیماقتئر.
زۆمر سورەسیندە بونا دیققات چکیلمکتەدیر:
أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ ﴿۳﴾ (سورة الزمر)
بیلین کی، آللاهئن دینی، آرئ-دورو دیندیر. آللاەتان اؤنجە أولیایا سارئلانلار دەرلر کی: “بیزیم بونلارا قوللوق أتمەمیز، صئرف بیزی آللاها داحا چۇق یاقلاشتئرسئنلار دییەدیر.” آللاە اۇنلارئن تارتئشئپ دوردوقلارئ هر قۇنوداکی حۆکمۆنۆ، اۇنلارئن یۆزۆنە قارشئ ورەجکتیر. آللاە یالانجئ وە نانکؤر اۇلان بیرینی یۇلونا قابول أتمز. (زۆمر سورەسی؛ 3)
بو تۆر اینانئشلاردان لۆطفن وازگچین. چۆنکۆ شەیطان اینسانئ حپ بو متۇدلا ساپتئرماقتادئر.
لۆطفن بانا سؤیلەر میسین؟ یاراتان، بسلەین، بۆیۆتن وە سانا سندن یاقئن اۇلان آللاە مئ سنی داحا ایی تانئر، یۇقسا شەیح أفندی می؟
مۆرید: طابیعی کی، آللاە تانئر.
بایئندئر: شەیح أفندی سنین نەیینی آللاها تانئتاجاق؟
مۆرید: ؟!
گؤرۆشمە، شەیحین یانئندا گرچکلشمیش وە اۇ، بو دورومو اۇنایلامئشتئر. مۆرید کلیمەسی ایلە قۇنوشمایا قاتئلان وە طاریقاتئن ایلری گلن عالیملریندن اۇلان کیشیلر قاصدەدیلمکتەدیر.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللَّهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي السَّمَاوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿۱۸﴾ (سورة یونس)
آللاە ایلە آرالارئنا قۇیاراق اؤیلە شەیە قول اۇلورلار کی، کندیلرینە نە ضارارئ نە دە فایداسئ اۇلور. دەرلر کی: “اۇنلار آللاە قاتئندا بیزیم شفاعاتچیلریمیزدیر.” دە کی: “گؤکلردە وە یردە آللاهئن بیلمەدیگی وار دا اۇنو مو حابر ورییۇرسونوز؟” اؤیلە شەی اۇلور مو؟ آللاە، اۇنلارئن شیرکلریندن اوزاقتئر. (یونوس سورەسی؛ 18)
آللاە کیمە شفاعات یتکیسی وریرسە، اۇنلار یالنئز آللاهئن دیلەدیگی کیمسەلرە شفاعات أدەبیلیرلر، کندی دیلەدیکلرینە دگیل.
قُلْ لِلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا … ﴿۴۴﴾ (سورة الزمر)
دە کی: “شفاعات یتکیسی تۆمۆیلە آللاهئن ألیندەدیر …” (زۆمر سورەسی؛ 44)
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضَى وَهُمْ مِنْ خَشْيَتِهِ مُشْفِقُونَ ﴿۲۸﴾ وَمَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ ﴿۲۹﴾ (سورة الأنبیاء)
آللاە، اؤنلریندە اۇلانئ دا بیلیر؛ آرقالارئندا اۇلانئ دا. آللاهئن راضئ اۇلدوغو کیشیدن باشقاسئ لهینە شفاعات أدەمزلر. کندیلری دە اۇنون قۇرقوسوندان تیترەرلر. اۇنلاردان کیم: “آللاە ایلە سیزین آرانئزدا ایلاە بنیم” دەرسە، اۇنو جهننملە جزالاندئرئرئز. ایشتە ظالیملری بؤیلە جزالاندئرئرئز. (أنبیا سورەسی؛ 29-28)
أبو هورەیرە شؤیلە بیلدیرییۇر:
“سن،قاومیندن أن یاقئنلارئنئ اویار.” (شوعارا سورەسی؛ 214) … آیتی اینینجە، نبی (ص) قالقتئ وە شؤیلە بیر قۇنوشما یاپتئ:
“أی قورەیش تۇپلولوغو! کندینیزی قورتارمایا باقئن؛ آللاهئن یانئندا سیزە هیچبیر فایدام اۇلمام. أی عابدولمناف اۇغوللارئ! آللاهئن یانئندا سیزە هیچبیر فایدام اۇلماز. أی عابدولموططالیب اۇغلو عابباس! آللاهئن یانئندا سانا هیچبیر فایدام اۇلماز. أی صافیە! (رسولوللاهئن حالاسئ) آللاهئن یانئندا سانا هیچبیر فایدام اۇلماز. أی موحاممدین قئزئ فاطما! آللاهئن یانئندا سانا هیچبیر فایدام اۇلماز.” (بوحاری)
ژ- اؤلۆدن یاردئم ایستەمە
حئریستیانلار، اؤلمۆش دین بۆیۆکلریندن یاردئم ایستەرلر.
عاینئ شەیی کیمی طاریقات وە جماعاتلر دە یاپارلار.
اۇنلار دا اؤلمۆش دین بۆیۆکلرینین یاردئمئنئ آلماق، اۇنلارئ آراجئ وە شفاعاتچی یاپماق ایچین مزارلارئنئ زیارت أتمەیی، اۇنلارا آداقلار آدامایئ دیندارلئغئن بیر پارچاسئ سایارلار.
1- کاتۇلیکلرین اؤلۆدن یاردئم ایستەمەسی
پاپا 2-نجی ژان پۇل، مریم آنایئ آراجئ یاپاراق شؤیلە دوعا أدییۇر:
“اینسان اۇلموش کلامئن آننەسی وە کیلیسەنین آننەسی اۇلان چۇق قوتسال باکیرە مریمە، کیلیسەنین ینی بیر حئریستیانلاشتئرما چاباسئنا چاغرئلدئغئ بو زاماندا بۆتۆن کیلیسەنین بۆتۆن سەویەلریندە دین درسی چالئشمالارئنا گۆچلۆ آراجئلئغئیلا دستک اۇلماسئ ایچین دوعا أدییۇروم.”
عاصئرلارجا اؤنجە اؤلمۆش مریمی یاردئما چاغئران پاپا، اۇنون کندینە، گۆچلۆ آراجئلئغئ ایلە دستک اۇلاجاغئنا ایناندئغئنا گؤرە، مریمین اۇنو تانئدئغئنا وە چاغرئیئ ایشیتتیگینە دە اینانمئش اۇلمالئدئر. بو دورومدا اۇنا، باعضئ ایلاهی صئفاتلار وە اؤزللیکلر ورمیش اۇلور.
بونلار: حایات، عیلیم، سمع، باصار، ایرادە، قودرت وە بنزەری صئفاتلاردئر.


text:
- اۇنلار (أللریندەکی ایپلری وە دگنکلری) آتئنجا، موسا (فیرعاوون وە حانەدانئنا) دەدی کی: “آصئل سیحیر (گؤز بۇیاما) سیزین گتیردیگینیزدیر. آللاە اۇنو موطلاقا بۇشا چئقاراجاقتئر. چۆنکۆ آللاە بۇزغۆنجولارئن ایشینی دۆزلتمز.
- سوچلولار حۇشلانماسا دا آللاە سؤزلرییلە گرچگی اۇرتایا چئقاراجاقتئر.
- فیرعاوونون وە کندی اؤندرلرینین سئقئنتئ ورمەسیندن قۇرقمالارئنا راغمن اینانان بیر گروپ گنچ دئشئندا، تۇپلوموندان موسایا اینانان اۇلمادئ. چۆنکۆ فیرعاوون اۇ تۇپراقلاردا تام حاکیمیەت قورموشتو وە گرچک آنلامدا آشئرئ گیدنلردندی.
- موسا دەدی کی: “أی حالقئم! آللاها اینانمئش وە اۇنا تسلیم اۇلموش کیمسەلرسنیز یالنئز اۇنا دایانئن.”
- بونون اۆزرینە دەدیلر کی: “بیز آللاها دایاندئق. راببیمیز! بیزی (اۇنلارئن ألینە دۆشۆرۆپ دە) یانلئشلار ایچیندەکی بو تۇپلولوق ایچین بیر ایمتیحان وسیلەسی یاپما.
- مرحامتینلە بیزی بو کافیرلر تۇپلولوغوندان قورتار!”
- بیز دە موسا ایلە قاردشینە شونو واحیەتتیک: “سیز ایکینیز مئصئردا حالقئنئز ایچین أولر حاضئرلایئن. أولرینیزی، قئبلەیە یؤنەلیک یاپئن؛ نامازئنئزئ دۆزگۆن وە سۆرکلی قئلئن. (موسا) اینانئپ گۆوننلرە (بو سئقئنتئلارئن گچەجگینە دائیر) مۆژدە ور!”
- موسا دەدی کی: “راببیمیز! سن فیرعاوونا وە اؤندە گلنلرینە دۆنیا حایاتئندا سۆس وە ماللار وردین. راببیمیز! سنین یۇلوندان ساپتئرمالار ایچین می؟ راببیمیز! ماللارئنئ ماحوەت، قالبلرینی باسقئ آلتئندا توت دا آجئقلئ عاذابئ گؤرۆنجەیە دک اینانماسئنلار.”
- آللاە (موسا وە هارونا) دەدی کی: “دوعانئز قابول أدیلدی. سیز ایکینیز دۇسدۇغرو اۇلون وە دگر بیلمەینلرین یۇلونا اویمایئن.”
- ایسرائیل اۇغوللارئنئ دنیزدن قارشئیا گچیردیک. فیرعاوون وە اۇردولارئ اۇنلارئ یاقالاماق وە أزمک ایچین آرقالارئندان یتیشتی. فیرعاوون، بۇغولماسئ قاچئنئلماز اۇلدوغوندا دەدی کی: “ایسرائیل اۇغوللارئنئن اینانئپ گۆوندیگیندن باشقا ایلاە اۇلمادئغئنا ایناندئم. بن دە اۇنا تسلیم اۇلانلاردانئم.”
- (آللاە شؤیلە دەدی:) “شیمدی می؟ حالبوکی آز اؤنجەسینە قادار عیصیان ایچیندەیدین، بۇزغونجونون بیری ایدین.
- بوگۆن سنین اؤلۆ بدنینی (قئیئیا آتئپ) قورتاراجاغئز کی آرقانداکیلر ایچین بیر آیت (بلگە) اۇلاسئن. دۇغروسو اینسانلارئن چۇغو آیتلریمیز قارشئسئندا اومورسامازدئرلار.”
- ایسرائیل اۇغوللارئنئ گۆونلی بیر یوردا یرلشتیرمیش، کندیلرینە تمیز رئزئقلار ورمیشتیک. اۇنلارا اۇ بیلگی (آللاهئن کیتابئ) گلینجەیە قادار آیرئلئغا دۆشمەدیلر. سنین راببین، آیرئلئغا دۆشتۆکلری قۇنولاردا قئیامت (مزاردان قالقئش) گۆنۆ آرالارئندا حۆکۆم ورەجکتیر.
- سانا ایندیردیکلریمیز قۇنوسوندا ایکیلمدە قالدئیسان سندن اؤنجەکی کیتابلارئ اۇقویانلارا سۇر. راببیندن سانا دا عاینئ گرچک گلمیشتیر. ساقئن تارتئشمایا گیرنلردن اۇلما.
- آللاهئن آیتلری قارشئسئندا یالانا سارئلانلاردان دا اۇلما. یۇقسا قایبەدنلرە قارئشئرسئن.
- راببیندن عالەیهینە قارار چئقماسئنئ حاق أدنلر، اۇنا اینانئپ گۆونمزلر.
- بۆتۆن آیتلر اؤنلرینە گلسە دە، اۇ آجئقلئ عاذابئ گؤرۆنجەیە قادار اینانمازلار.
- کشکە (عاذاب گلیپ چاتمادان) ایمان أدیپ ایمانئنئن فایداسئنئ گؤرن بیر کنت اۇلسایدئ! بونون تک ایستیثناسئ یونوسون حالقئدئر. ایمان أتتیکلریندە رذیل أدیجی عاذابئ دۆنیا حایاتئندا اۆزرلریندن قالدئردئق وە اۇنلارئ بیر سۆرە نیعمتلردن یارارلاندئردئق.
- ترجیحی (سیزە بئراقمایئپ دا) راببین یاپسایدئ، یریۆزۆندە اۇنلارئن تامامئ کسینلیکلە اینانئردئ. دوروم بؤیلەیکن، مۆمین اۇلسونلار دییە بو اینسانلارئ سن می زۇرلایاجاقسئن؟
- آللاهئن اۇنایئ اۇلمادان کیمسە اینانئپ گۆونمیش (مۆمین) سایئلماز. آللاە، عاقلئنئ قوللانمایانلارئن اۆزریندە پیسلیکلر اۇلوشتورور.
- اۇنلارا دە کی: “گؤکلردە وە یردە نەلر اۇلدوغونا بیر باقئن. آما بۆتۆن آیتلر وە اویارئلار، اینانمایان بیر تۇپلولوغا فایدا ساغلاماز.”
- کندیلریندن اؤنجە گلیپ گچنلرین (فلاکتلە دۇلو) گۆنلرینین بیر بنزەریندن باشقاسئنئ مئ بکلییۇرلار؟ دە کی: “بکلەیین باقالئم، سیزینلە بیرلیکتە بن دە بکلەینلردنیم.”
- اۇ سئرادا ألچیلریمیزی وە اینانئپ گۆوننلری آیئرئپ قورتارئرئز. بو بؤیلەدیر، بۇینوموزا بۇرچتور؛ بیز مۆمینلری قورتارئرئز.
- دە کی: “أی اینسانلار! بنیم دینیم حاققئندا ایکیلم ایچیندەیسنیز بیلین کی بن سیزین آللاە ایلە آرانئزا قۇیوپ قوللوق أتتیکلرینیزە قوللوق أتمم آما سیزی وفات أتتیرەجک اۇلان آللاها قوللوق أدریم. بانا مۆمینلردن اۇلمام أمرەدیلدی.”
- سن یۆزۆنۆ دۇسدۇغرو بو دینە چەویر. ساقئن مۆشریکلردن (آللاهئ گری سئرادا قۇیانلاردان) اۇلما!
- آللاە ایلە آرانا قۇیاراق، سانا فایداسئ اۇلمایاجاق، ضارار دا ورەمەیەجک اۇلانا یالوارما. أگر اؤیلە یاپارسان کسینلیکلە یانلئش یاپانلاردان اۇلورسون.
- آللاە سانا بیر سئقئنتئ وریرسە اۇنو اۇندان باشقا گیدرەبیلەجک اۇلان یۇقتور. سانا اییلیک أتمک ایستەرسە اۇنون لۆطفونو أنگللـەیەبیلەجک اۇلان دا یۇقتور. آللاە لۆطفونو قوللارئندان ترجیح أتتیگینە اولاشتئرئر. اۇ، چۇق باغئشلایان وە ایکرامئ بۇل اۇلاندئر.
- دە کی: “أی اینسانلار! سیزە راببینیزدن بو گرچک (قورئان) گلدی. آرتئق کیم دۇغرو یۇلا گیررسە سادەجە کندیسی ایچین گیرر، کیم دە یۇلدان ساپارسا، ساپماسئ سادەجە کندی عالەیهینە اۇلور. بن سیزین وکیلینیز (ساوونوجونوز) دگیلیم.
- سن سانا واحیەدیلنە اوی. آللاە قارارئنئ ورینجەیە قادار صابئرلئ داوران (دوروشونو بۇزما)! اۇ، قارار ورنلرین أن اییسیدیر.


text:
اییلیگی سۇنسوز، ایکرامئ بۇل آللاهئن آدئیلا.
- ألیف، لام، را! بونلار کیتابئن آپآچئق آنلام کۆمەلرینین آیتلریدیر.
- کافیرلیک أدنلر (آیتلری گؤرمزلیکتە دیرننلر)، زامان زامان: “کشکە بیز دە آللاها تسلیم اۇلان کیمسەلر اۇلساق” دییە آرزو أدرلر.
- بئراق اۇنلارئ یەسین، ایچسین؛ یارارلانسئنلار! بکلنتیلری اۇنلارئ اۇیالاسئن! ایلریدە (گرچگی) اؤگرنەجکلر.
- هلاک أتتیگیمیز هر کنتین موطلاقا یازئیا گچمیش بلیرلی بیر قارارئ واردئر.
- هیچبیر تۇپلوم، أجلینین ایلریسینە گچەمز، گریسیندە دە قالاماز.
- دەدیلر کی: “أی کندیسینە ذیکیر ایندیریلن کیشی! سن تامامن جینلرین أتکیسیندەسین.
- أگر دۇغرو سؤزلۆلردنسن، بیزە ملکلری گتیرسنە!”
- (حالبوکی) بیز ملکلری سادەجە گرچک بیر گؤرەولە ایندیریریز. اۇ زامان دا اۇنلارا سۆرە تانئنماز.
- بو ذیکری دە بیز ایندیردیک بیز! اۇنو قۇرویاجاق اۇلان دا ألبتتە بیزیز!
- سندن اؤنجەکی تۇپلولوقلارا دا ألچیلر گؤندردیک.
- اۇنلارا نە زامان بیر ألچی گلسە، اۇنو موطلاقا حافیفە آلئرلاردئ.
- اۇنو (اۇ ذیکرین گرچک اۇلدوغونو) سوچلولارئن قالبلرینە ایشتە بو شکیلدە ایشلەریز.
- اؤنجەکیلرین سۆننتی /توتتوقلارئ یۇلون سۇنو اۇرتادا اۇلدوغو حالدە بونلار دا بو ذیکرە گۆونمەیەجکلر.
- اۆزرلرینە گؤکتن بیر قاپئ آچساق، اۇنلار دا اۇرادان یوقارئ چئقسالار؛
- کسینلیکلە شؤیلە دەرلر: “سادەجە گؤزلریمیز بۇیاندئ! آصلئندا بیز بۆیۆلنمیش کیمسەلر تۇپلولوغویوز!”
- گؤکتە بورجلار اۇلوشتوردوق، سەیرەدنلر ایچین گؤگۆ سۆسلەدیک.
- اۇنو، قۇوولموش هر شەیطاندان قۇرودوق.
- قولاق حئرسئزلئغئ یاپمایا قالقان اۇلورسا اۇنو دا همن پارلاق بیر ائشئن تاعقیب أدر.
- اۆستتن آشاغئیا ثابیت داغلار یرلشتیرەرک یرین آلانئنئ آرتئردئق وە هر بیتکییی اۇرادا دنگەلی اۇلاراق بیتیردیک.
- اۇرادا هم سیزە هم دە رئزقئ سیزە باغلئ اۇلمایانلارا گچیم ایمکانلارئ اۇلوشتوردوق.
- حازینەسی (دپۇسو) قاتئمئزدا اۇلمایان هیچبیر شەی یۇقتور. اۇنو آنجاق بللی بیر اؤلچۆیە گؤرە ایندیریریز.
- رۆزگارلارئ (بولوتلارئ) آشئلایئجئلار اۇلاراق گؤندریریز. گؤکتن سو ایندیریر، اۇنونلا سو ایحتیاجئنئزئ قارشئلارئز. اۇنو (گؤکتە) دپۇلایان سیز دگیلسینیز.
- بیزیز، ألبتتە بیز! حایات ورن دە اؤلدۆرن دە! هر شەیین واریثی بیزیز!
- ایچینیزدن اؤندە گیدنلری چۇق ایی بیلیریز، گریدە قالانلارئ دا ایی بیلیریز.
- سنین راببین اۇنلارئ بیر آرایا تۇپلایاجاقتئر. دائیما دۇغرو حۆکۆملر ورن وە هر شەیی بیلن اۇدور.


text:
(9)
مۆسلۆمانلارئ باتئران شیرک
مۆرید: بو اۆلکەدە یترلی دینی أگیتیم اۇلمادئغئ ایچین حۇجالار یانلئش یاپابیلییۇر. بیلییۇرسونوز، 1924’تە شریعات قالدئرئلدئ. بۆتۆن یاسالار باتئدان آلئندئ. بیر زامانلار دین أگیتیمی تامامن یاساقلاندئ. أذان تۆرکچە اۇقوندو. بونلارئ اوزاتماق مۆمکۆن.
بایئندئر: بۆتۆن سوچو باشقاسئنا آتئن وە آرادان چکیلین. نە قۇلای بیر ایش! یتمیش یئل اؤنجەکی شارطلارا دوروپ دورورکن می گلیندی؟ ایسلام عالمی بیرینجی دۆنیا ساواشئندا باتئ قارشئسئندا نییە کسین بیر ینیلگی آلدئ؟
مۆرید: بونون سیاسی، سۇسیال، أکۇنۇمیک وە عاسکری بیرچۇق سببی وار. شیمدی سن، بونو دا مئ طاریقاتلارا باغلایاجاقسئن؟
بایئندئر: بونو طاریقاتلارا باغلاماق، قۇلایا قاچماق اۇلور. ینیلگینین سیاسی، سۇسیال، أکۇنۇمیک وە عاسکری سببلرینی اوزمانلارئنا بئراقالئم. بیز بورادا قورئانا اویما یرینە، قورئانئ کندیمیزە اویدورمادان باحثەدەلیم.
قورئانا تابان تابانا ضئد نیجە سؤزلر نبینین سؤزۆ سایئلمئش وە مۆسلۆمانلار آراسئندا قابول گؤرمۆشتۆر. شو سؤز اۇنلاردان بیریدیر:
“ایشلرینیزدە نە یاپاجاغئنئزئ شاشئردئغئنئزدا، قابیرلردەکی اؤلۆلردن یاردئم ایستەیین.”
بو سؤزۆ حادیث دییە اۇرتایا آتان، یاووز سولطان سلیمین مشهور شەیحۆل-ایسلامئ ایبنی کمالدیر. بونونلا دا قالمامئش، دۇغرولوغونو ایثبات ایچین فلسفی ایضاحلارا گیرمیشتیر. بو سببلە سئقئنتئ آغئردئر. بو قۇنو “اؤلۆلردن یاردئم ایستەمە” باشلئغئ آلتئندا آنلاتئلمئشتئ.
ایسلام عالمی قورئاندان اوزاقلاشالئ عاصئرلار اۇلویۇر. شەیحلر گیبی مذهب ایماملارئ دا قوتساللاشتئرئلمئش، اۇنلارئن سؤزلری دە قورئان وە سۆننتین یرینی آلمئشتئر.
بیرینجی دۆنیا ساواشئنداکی کسین ینیلگی یر باشلانغئچ دگیل، بیر سۇنوچتور. یتمیش یئللئق اویغولاما دییە تنقید أتتیگینیز شەیلر دە بیرر سۇنوچتور. بیرینجی دۆنیا ساواشئنداکی ینیلگییی عاسکری ینیلگی سایماق قۇلایجئلئق اۇلور. اۇ، کندینە گۆونینی ییتیرمیش بیر تۇپلومون ینیلگیسیدیر.
مۆرید: کندینە گۆون دە نە دەمک؟ بیر مۆسلۆمان کندینە دگیل، آللاها گۆونیر.
بایئندئر: کندینە گۆونمک، ایناندئغئ دگرلرە گۆونمکتیر. ایناندئغئ دگرلرە گۆونمەینین، ایمانئ دا اۇلماز.
مۆرید: بونو بیرآز آچار مئسئنئز؟
بایئندئر: باقئن! موحاممد (ص)، آللاهئن ألچیسی اۇلدوغونو سؤیلەیینجە اۇنا گۆلنلر، جینلرین أتکیسینە گیرمیش سایانلار، سیحیرباز دیەنلر، آلایا آلان وە حاقارت أدنلر اۇلموشتو. أگر بونلار نبیمیزین اینانجئنئ سارسسایدئ؛ “یا بونلار حاقلئیسا!” دەسەیدی، حالقئن ایچینە چئقئپ بیر ایش یاپامازدئ.
آللاە تعالا شؤیلە بویورور:
فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ ﴿۱۲﴾ (سورة هود)
“اۇنا بیر حازینە ایندیریلسەیدی وەیا برابریندە بیر ملک گلسەیدی!” دەمەسینلر، دییە سانکی سانا گلن واحیدن بیر قئسمئنئ اۇنلارا اۇقومایاجاق گیبیسین؛ بو سنین ایچینی دارالتئیۇر. حالبوکی سن یالنئزجا بیر اویارئجئسئن. هر شەیە وکیل اۇلان آللاەتئر. (هود سورەسی؛ 12)
اۇنا صالات وە سلام اۇلسون، نبیمیزین ایناندئغئ دگرلرە گۆونمەسی وە آللاهئن ألچیسی اۇلدوغو قۇنوسوندا قوشقویا دۆشمەمەسی ایچین، اینن آیتلردن بیر قئسمئ شؤیلەدیر:
يس ﴿۱﴾ وَالْقُرْآنِ الْحَكِيمِ ﴿۲﴾ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ ﴿۳﴾ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۴﴾ (سورة یس)
یا، سین. دۇغرو حۆکۆملر ایچرن قورئانا یمین اۇلسون کی سن، آللاهئن ألچیلریندنسین، دۇغرو یۇلداسئن. (یاسین سورەسی؛ 4-1)
فَذَكِّرْ فَمَا أَنْتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَلَا مَجْنُونٍ ﴿۲۹﴾ أَمْ يَقُولُونَ شَاعِرٌ نَتَرَبَّصُ بِهِ رَيْبَ الْمَنُونِ ﴿۳۰﴾ قُلْ تَرَبَّصُوا فَإِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُتَرَبِّصِينَ ﴿۳۱﴾ أَمْ تَأْمُرُهُمْ أَحْلَامُهُمْ بِهَذَا أَمْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ ﴿۳۲﴾ أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُ بَلْ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿۳۳﴾ فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ إِنْ كَانُوا صَادِقِينَ ﴿۳۴﴾ (سورة الطور)
29- سن دۇغرو بیلگی ور (قورئانئ تبلیغ أت)؛ راببینین نیعمتی سایەسیندە سن، نە بیر کاهینسین، نە دە جینلرین أتکیسیندەسین.
30- شؤیلە می دییۇرلار: “اۇ بیر شاعیردیر، باشئنا گلەجکلری بکلییۇروز.”
31- دە کی: “بکلەیین، ذاتن بن دە سیزینلە برابر بکلەینلردنیم.”
32- بو دویغوسوزلوقتان اوزاق بیر قارار گرگی میدیر؟ یۇقسا اۇنلار بیر آزغئنلار تۇپلولوغو مودور؟
33- یا دا؛ “قورئانئ کندی اویدوردو” مو دییۇرلار؟ آصلئندا اۇنلار سانا گۆونمییۇرلار.
34- صامیمییسەلر، بونون دنگی بیر سؤز گتیرسەلر یا! (طور سورەسی)
ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ ﴿۱﴾ مَا أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ ﴿۲﴾ وَإِنَّ لَكَ لَأَجْرًا غَيْرَ مَمْنُونٍ ﴿۳﴾ وَإِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِيمٍ ﴿۴﴾ فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُونَ ﴿۵﴾ بِأَيْيِكُمُ الْمَفْتُونُ ﴿۶﴾ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ﴿۷﴾ فَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِينَ ﴿۸﴾ وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ ﴿۹﴾ (سورة القلم)
نون. قالمە وە (اینسانلارئن) اۇنونلا یازدئقلارئنا چۇق دیققات أدین! سن راببینین نیعمتی سایەسیندە جینلرین أتکیسیندە دگیلسین. سانا تۆکنمک بیلمەین کسین بیر اؤدۆل واردئر. سن گرچکتن بۆیۆک بیر آحلاقا صاحیبسین. یاقئندا سن دە گؤرۆرسۆن، اۇنلار دا گؤرۆرلر؛ کیمین فیتنە ایچیندە اۇلدوغونو. سنین راببین، یۇلوندان ساپانئن کیم اۇلدوغونو ایی بیلیر؛ اۇ، یۇلا گلنلری دە ایی بیلیر. اۇ حالدە یالانجئلارا بۇیون أگمە! یاغجئلئق یاپمانئ ایستەرلر کی، اۇنلار دا یاغجئلئق یاپسئنلار. (قالم سورەسی؛ 1-9)
فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَى وَهُوَ مَكْظُومٌ ﴿۴۸﴾ لَوْلَا أَنْ تَدَارَكَهُ نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ ﴿۴۹﴾ فَاجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۵۰﴾ وَإِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ ﴿۵۱﴾ وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ ﴿۵۲﴾ (سورة القلم)
48-راببینین حۆکمۆنە قاتلان دا، ساقئن بالئغئن یوتتوغو (یونوس) گیبی اۇلما! حانی اۇ نفسی ایچیندە دۆگۆملنمیشکن، یالوارئپ یاقارمئشتئ.
49-أگر اۇنا راببینین اییلیگی ایمدادئنا یتیشمەسەیدی، آشاغئلانمئش بیر حالدە آچئق بیر آلانا آتئلاجاقتئ.
50-آنجاق راببی اۇنا بیر فئرصات داحا وردی دە، اۇنو اییلردن یاپتئ.
51-آیتلری گؤرمزلیکتن گلنلر، بو ذیکری (قورئانئ) دینلەیینجە سنی گؤزلرییلە ییەجکمیش گیبی باقار: “تامامن جینلرین أتکیسیندە” دەرلر.
52- اۇیسا قورئان، هرکس ایچین دۇغرو بیلگیدن باشقا بیر شەی دگیلدیر. (قالم سورەسی)
بو آیتلر نبیمیزە گۆون تازەلتییۇردو. بو شکیلدە چۇق آیت واردئر. آللاە تعالا، گچمیش نبیلرین چکتیگی سئقئنتئلارئ دیلە گتیرەرک دە، اۇنو تسللی أتمیشتیر. یۇقسا بو بۆیۆک ایشی ناسئل باشارابیلیردی؟
مۆسلۆمانلار، هر آن دگیشن وە گلیشن اۇلایلار قارشئسئندا کندیلرینە وە دینلرینە اۇلان گۆونلرینی دیری توتماق ایچین، قورئانئ دۆشۆنەرک اۇقوماق زۇروندادئرلار. بونو یاپمادئقلارئ ایچین، ایناندئقلارئ دگرلرە اۇلان گۆونلری آزالمئش؛ نفیسلرینی ائصلاح أتمە آدئنا کندیلرینی حاقیر سایمئش؛ کیمی شاحئصلارئ دا اۇلدوغوندان بۆیۆک گؤرمەیە وە اۇنلار ایچین حایالی ماقاملار اویدورمایا قۇیولموشلار وە اۇنلارئن کندیلرینە ماعنوی یاردئم یاپاجاغئنا اینانمئشلاردئر. بو اینانچ، تۇپلومو کانسر گیبی سارمئش وە بیرینجی دۆنیا ساواشئندا اۇ قۇسقۇجا گؤودە تاریحە گؤمۆلمۆشتۆر. گریدە قالانلار، اۇ یانلئش اینانجئ ترک أتمەمکتەدیرلر.
بیر آیتتە شؤیلە بویورولور:
… إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَالٍ ﴿۱۱﴾ (سورة الرعد)
… بیر میللت کندیندە اۇلانئ بۇزمادئقچا، آللاە اۇنلاردا اۇلانئ بۇزماز. آللاە بیر میللتە جزا ورمک ایستەدی می، آرتئق اۇنون اؤنۆنە گچیلەمز. ذاتن اۇنلارئن باشقا قۇرویوجولارئ دا یۇقتور. (راعد سورەسی؛ 11)


text:
صاباحدان بیر دامجی کؤزرتی
اسماعیل خرمی
یاشاماق هامییا گؤیچک بیر گلینین توی گونونده گولن گؤزلری اولسادا، منه ناغیللارداکی، کوپدن چیخمیش چیرکین قارینین قیریشمیش اوزودور. بیر کره بئله، یالانداندا آغزیمی آچیب گوله بیلمیرم. قارشیما چیخان هر کیمسهده بو اوزدن، منی قاش – قاباقلی سایار. حاقلیدیلاردا. بیرینین اوزونه باخیب گولومسهمک ایستهسم، ایچیمده فیرتینا قوپار. آلار منی جایناغینا. یئردن قالدیریب گؤیه، گؤیدن یئره وورار. اونلارین گولومسهمهلری ده منه اؤگئی گلر. یالاندان گولدوکلری ایچیمه دامار. آخی هانسی خوش گونلرین گؤزونه گولومسهییم. گولمک یالنیز دوداقدا دئییل. گؤزلر ده، اورهکدن گولمهلیدیر. بونلارین دا گؤزلری او سئوینجی، او خوشبختلییی گؤسترمیر. سئوینج، گولوش، اورهیی آچیقلیق، مندن قاچیب آسانسورسوز یوز مرتبهلی بینالارین باشیندا دوروب. نه الیم چاتیر نهده قالخیب اورا چیخا بیلیرم. بیر گون تانیشلارین بیری قاباغیمی کسیب دئدی: «اوزوندن – گؤزوندن زهرمار تؤکولور. بیر آز دوداقلارینی اویان بویانا دارت، قوی اوزون گولر گؤرسنسین. ائشیتمهییبسن می «ترازا آنا» دئییب: «بیر بیرینیزی گولوشله قارشیلاساز اورهیینیز عشقله دولار.» ایستهدیم دییهم سن نه هایدا من نه هایدا، آنجاق واز کئچدیم.
صاباحا توکجن اومودوم یوخدو. گؤزومده صاباحدان بیر دامجی کؤزرتیده یوخدو. صاباح اولجاق نه اولاجاق؟ هانسی کدریمین هانسی آغریمین الیندن یاپیشیب اوونداراجاق؟ بیر گون عؤمرومه آرتدیقجا آغریلاریمین، کدرلریمین، گوجوم چاتمایان یوز مرتبهلی ائولرین آغیرلیغی قدهر بئلیمده داشیدیغیم یوکون آغیرلیغینی چوخالداجاق. ایشیقلا، قارانلیغین نه اولدوغونو آنلایا بیلمیرم. گؤزلله، چیرکینی آییرد ائده بیلمیرم. سولارین دورولوغونا باخیب اؤزومو گؤرنده باشیمی سویا باسیب بوغولماق ایستهییرم. ایستهمهدن، قولاغیما سوخولان قوشلارین سسی، بئینیمه ائلکترو شوک وورور. هر بیر جوککولتوسو باشیمین بیر یانیندان گیریب او بیری یانیندان چیخیر. باشینیزی ندن چوخ آغریدیم، یاشاماقدان داد آلا بیلمیرم.
دادی او آدام آلسین کی، بورجو یوخدو. بورجلولار، ائوینه ال قویماق اوچون هله بئلینه مینمهییب. آرواد – اوشاغینین قارنینی دویورماق چون، ان اسگیک انسانلارا اوز وورماییب، اسگیکجهسینه بیرینه خیتیلانماییب. آروادی،کیشیسینین اوجباتیندان، اوشاقلاری اوستونه تؤکوب، ددهسی گیله چیخیب گئتمهییب. اوشاقلارینین گؤزوندن دوشمهییب. منیم قونشولاریم کیمی، قاباغینی کسیب؛ ائویندن گلن گوندهلیک ساواش های کویونون الیندن جانا گلموشوک دییه، بوردان چیخیب گئتمهیینی گؤرسک، اؤلمهریک دئمهییبلر.
گونلر اؤنجه، ایش یولداشیم خداکریم منه ساری یاخینلاشیب «کنفسیوس»ون «یاشاماق چوخ سادهدیر بیزلر اونو چتین توتوروق» جوملهسینی خاطیرلادیب، بئله دئدی: «آ کیشی سن دئییرسن بیزیم بورجوموز، آغریمیز یوخدور؟ گرک علینین بؤرکون ولینین باشینا، ولینین بؤرکون علینین باشینا قویوب کئچینهسن. الله کریمدی. هر شئی دوزهلهجک.» بو سؤز منی بیر آز اؤزومه گتیردی. خالق نئجه، منده اونون بیری. خداکریمدن یاریم ساعات دانیشیب بیلمهدیکلریمی اؤرگهشیب، اوشاقلارا سؤز وئردیم؛ آنالارینی ائوه قایتارام. قایین آتام گیله ساری یولا دوشدوم. دئدیم؛ بیر جور بیر تهر آروادا یالاندا اولموش اولسا وعده وعید وئریب، ائوه قایتاریم. سؤکوک – سؤکوک یاشاییشیمدان دوشن سون کرپیجدن باشلاییم. آروادلا چوخ دانیشدیم. آغزیمی آچیب بالاجا بیر یالان سؤیلهدیکده آغزیمدان ووردو. من دییهنده کی گئری دونسن ائوی سنون آدینا سالدیرارام، دئدی: «آی بدبخت ائو قالیب منیم آدیما سالدیراسان؟ سحر – بیر گون نوزولچونون بیری الوندن چیخارداجاق. ایندی سن بیر حصیرسن بیرده ممدنصیر.»
آروادین سؤزون نظره آلارق نوزولچویا گئتدیم. یالواریب یاخاریب واخت ایستهدیم. سؤز وئردیم، بانکدان وام گؤتوروب اونون بورجونو اؤدهدییم. نوزولچودا اولسا، یاخشی آدام ایدی. بیر نئچه فاییز بورجومون اوستونه چکیب، بورج چئکیمی یئنیلشدیریب واخت وئردی. اوندان آیریلیب، بیر نئچه بانکا باش ووردوم. چوخ قاشدیم آمما باجارمادیم. تانیش بیر بانک ایشچیسی واریمیزدی. اونون قاپیسینا گئتدیم. دویونجان دانیشاندان سونرا دئدی: «سن دئییرسن بلکه بانک وامی ائله – بئلهسینه وئریر؟ یوخ قارداشیم! بانکین ده فاییزی وار. نوزولچودان دا قالان دئییل. بورجونون بیر آیی یوبانسا چکیب بوغازوندان چیخاردارلار. نوزولچویا یالواریب یاخارماق اولار، آمما بانکین ایشی قانونلادیر. قانونا قارشی گله بیلمزسن.» گومانیم بانکا گلمیشدی. اودا بوشا چیخدی.
یوخ! بو علی – ولی بؤرکو منلیک دئییل. اونو گرک چوخ چوخدان اؤرگهشئیمیشم. ایللرجه دوز اوتوروب، دوز دانیشان بیریسی، بیردن – بیره یالان دانیشا بیلمز. ائیری اولماغین دا، یالان دانیشماغین دا اؤزمانی، مکتبی وار. من آخی او مکتبه گئتمهمیشم. ایندی آغزیمی بیر یالانا آچاندا، اوز گؤزوم پؤرتور، ال – آیاغیم اسیر، آغزیم سؤز توتماییر. عؤمور بویو آلدانماغا یارانمیشام. منیم کیمیلر آلدانماسا اونلار نئجه یاشایا بیلرلر؟ اونلارین دا چؤرهیی یالاندان چیخیر. آرواد اوشاقلارینین قارنینی آج قویمویاجاقلارکی؟ ایندی بو یاشدا، بو ساچ – ساققالدا ائیریلییی باشدییب اؤرگنسم، نه اولار؟ آلتمیش یاشیندا زورنا اؤرگهشن، گؤروندا چالار دئمیشلر. دای نه ائدیم؟ منیم کی بوراجان ایمیش. اپریمیش یاخام بورجلولارین پیرتلاقلی اللرینده قالیب.
تک علی – ولی بؤرکو دئییل، یاشاماق بئله منیم ایشیم دئییل. زور دئییل کی باجارمیرام والسلام. هامی منی سو ایچمک کیمی آلدادیرسا بو او دئمک دئییل کی منده اؤزومو آلدادیم. والله هئچ اونودا باشارمیرام. اؤزومو آلداتماق باشارسایدیم چوخ ایشلر یاجاراردیم. دوداغیمی دارتیب، هامینین اوزونه گولردیم. اؤزومو خوشبخت ساناردیم. آرواد مندن آیریلماییب کیمی دوشونردیم. اوشاقلار منله فخر ائتدیینی دویاردیم. یاخام هئچ بیر ایتین الینده قالمامیش کیمی اؤزومو آپاراردیم. یوخ من باجارمیرام. من بئله یاشایا بیلمیرم. الدن وئرمهیه هئچ نهییم یوخدو. عؤمور بویو مینلر چتینلییه دؤزوب، اللهشیب – ووروشوب ائو – ائشیک تیکهسن، اؤزوندن سونرادا آرواد – اوشاغینین یاشامینی دا سئوینجله قوراسان، سونوندا بیر گؤز قیرپیمیندا هامیسین ایتیرهسن. ایتیرمک یوخ بوتونلوکله آرادان گئتمک! یوخ من باجارمیرام.
دوزو بودور کی اؤز الیمله حیاتیما سون قویوم. «برایان تریسی» دئمیشکن: «دوغرو یاشاییش سنون دوشوندویوندن آیری دئییل.» ایندی منیم باشیمدا اؤلمکدن باشقا هئچ نه یوخدور. بونو اؤز الیمله اؤزوم سئچیرم. کیمسه منه دئمیر؛ گئت اؤزونو اؤلدور. بو منیم اؤزل حیاتیمدیر، کیمه نه؟ من اؤزومله دوشمن اولموشام. من یئرین – گؤیون ان چیرکین آدامی، ان کؤبود اری، ان لیاقتسیز آتاسییام. بو چیرکینلیی ده اؤز الیمله بیله – بیله آرادان قالدیرمالییام. بونودا وورغولاییم کی، کیمسه منیم اؤلومومو سیاسیلشدیرمهسین. کیمسهیه گؤره دئییل، یالنیز اؤزومه گؤره بو ایشی گؤرورم. مینم ایشیم نه اگوستیکدیر(خودخواهانه) نه آلتوریستیک(دیگرخواهانه) نه ده آناموک(بی هنجاری)، بلکه ایچیمدن گلن بیر ایستکدیر. «زیگموند فروید»ون دا حاقی یوخدو منیم دالیم سوره دانیشیب منی پیسکوپات بیر خسته سایا. هامینی بزهر اؤزو لوت گزهر مثلی اولماسین. او، اؤزونه یوخاری دوزادا مورفین ووروب اؤلدورمهدیمی؟
اؤزومو نئجه اؤلدورسم گؤرهسن یاخشی اولار؟ اؤزومله بیر نئچه مئتیر قالین ایپ گؤتوروم، سسسیز بیر یئر تاپیم، ایپی بیر آغاجدان آسیم، آیاغیمین آلتینا بئش – اون دنه کرپیج قویوم، ایپی بوغازیما کئچیرندن سونرا یاواش – یاواش کرپیجلری آیاغیملا داغیدیم. بو ایش اعدام کیمی گؤرکملی گؤرونسه ده، چوخ اعتبارلی دئییل. آخی اعدامدا دؤولت ایشینی اعتبارلی گؤرور. ایپین، آغاجین، آیاق آلتینین، آسیلان آدامین آغیر – یونگوللویو و هر نهیین گوجونو دوزگون اؤلچوب – بیچیرلر. داها دوغروسو اوزمانلار اؤز ایشلرینی یاخشی باشاریرلار. بوش یئره خرج گؤتوروب موفتهسینه آد قازانماییبلار کی. منیم ایپیم چوروک چیخار، بیردن ایپ قیریلار اؤلمهرم! بیر یانیم ایفلیج اولار! اوندا باشیما نه داشی سالا بیلرم؟ یورغان دؤشهیه دوشوب، آیاقلار آلتیندا سورونهرم. بلکه اؤزومه اود ووروب یاندیریم! بونوندا قورخولو یئری بوراسیدیر کی، جانیمین آغریسیندان اورا – بورا قاچیب باشقا یئرلری یاندیریب کیمسهیه ضرر وئره بیلرم. بیرده اوستومه تؤکولوب، اؤلمهمیش سؤندوررلر، اوز – گؤزوم یانیق قالار. بلکه ده سیچان داواسی تاپیم آتیم! صاباحلاری اوشاغیمین قاباعینی کسیب، دئمزلر؛ سیچان داواسی ییهنین بالاسی؟ ایستهمیرم اونلارین آلنیندا بو دامغا قالسین. اؤزومو سودا دا بوغا بیلمهرم. بونا گؤرهکی اوزمهیی یاخشی باجاریرام. بیلیرم نفسیم قورتاراندا، اوزوب سویون اوزونه چیخارام. ماشین آلتینا آتیلماقدا دوزگون دئییل. اولا بیلر کی قولوم، قیچیم، بئلیم سیندی آنجاق اؤلمهدیم. الیمده – جئبیمده ده پولوم یوخدو بیر تاپانچا آلیم، دایاییم آلنیمین دوز اورتاسینا، بئینیمی پارتلادیب ائشییه تؤکوم!
آمبولانس سسی دای گلمیر. عزراییلی گؤرورم. تپهدن دیرناغا قارا پالتار ائینینده، اوز – گؤزو یانان آدام کیمی، باشینی آغ پارچا ایله ساریمیش، الینده اوزون بیر درگاز، درگازینین اوجوندان قان آخا – آخا اوستومه گلیر. قاچیم می؟ قاچماییم می؟ بو اؤلومو اؤزوم ایستهسم ده یامان قورخولودور. گؤرهسن ایلکین اولاراق درگازلا هارامی کسیب دوغرایاجاق؟ کئشگه بیر باشا بوغازیمی بیچئیدی. اووووف! نئجه دؤزه بیلهجم. خیرچ سسی یادیما دوشنده جانیم تیترهییر. بو نه یاشامدی آخی؟ دوغولوب بوغازینی عزراییلین درگازینا بیچدیرمک نه دئمکدیر؟ هله کئشگه بونونلا بیته! قورخورام ال – قولومو، قیچیمی کسیب، قارنیمی سؤکوب، دیل – دوداغیمی کسندن سونرا جانیمی آلا. گؤرهسن قیشغیریب، باغیریب دئسم؛ اؤلمکدن پئشمان اولموشام قبول ائدرمی، ائتمزمی؟ اینانمیرام. عزراییل منه بیر آددیم قالمیش، نوزولچو قارداش اؤزونو آرایا سوخوب دئدی:. «رحم ائله ای تانرینین ائلچیسی. اؤلدورمه بو یازیغی.» عزراییل بور و قالین سسی ایله اونون اوستونه چیغیردی: «گئری دور مورتدین بیری مورتد. ندن اؤلدورمهییم؟ سن تانرینین ایشینه نییه قاتیشیرسان؟» نوزولچو اونا بیلدیرمک ایستهدی کی، منیم اونا دویونجان بورجوم وار. من اؤلسم اونون بورجلارینی کیم اؤدهیهجک. چالیشدی عزراییلا مالدان – مولکدن پئشکاش گلسین. آمما عزراییل دونیا قانون یوللاریلا اونو باشا سالدی کی گئدیب منیم ورثهلریمدن بورجونو آلسین.
آدام قالماییب قاپیمیزا ییغیشیب. تانیش، اؤزگه، قوهوم، قونشو. دییهسن اؤلموشم. آرا بیر آغلاماق سسی گلیر. آداملار، اوچ – اوچ، دؤرد – دؤرد بیر یئره ییغیشیب خیسین – خیسین دانیشیرلار. بیری گؤرومو سؤیور. تومبهتین اوغلو تومبهتین، سؤزونو دال بادالا ائشیدیرم. بیری دئییردی: «یولون – یولاشیغین بیلمهدی بدبخت. گوجو چاتمایان داشی گؤتورمک ایستهدی.» باشقاسی، «زهرمار تولوغو سونوندا کؤچدو .» دئییردی. نوزولچونو گؤرورم. فاتیحهنی هامیدان اوجا سسله چئویریر. یاخین قوهوم کیمی قاپینین آغزیندا دوروب گلن – گئدهنین سلامین آلیب، «آلله سیزونده اؤلنلروزه رحمت ائلهسین» دئییردی. ائله بیل یاس ییهسی بو کیشی ایمیش. آز بیلمیر کی. بیر کره بورج وئردیینی اون قاتینا چیخارتمیشدی. من اونا پول داغارجیغی ایدیم. یئنه ده آلله آتاسین رحمت ائلهسین. بیر آغ ساققال کیمی مجلیسی دولاندیریردی. یاسا گلنلر، آزالاندان سونرا اؤزون اوغلوما ساری وئریب، جئبیندن بیر نئچه کاغیذ چیخاردیب اونا گؤستردی. یاواش – یاواش دانیشیردیلار. ائشیتمهسم ده بیلیردیم دانیشیق، بورجلاریما چکدییم چئکلریمدن گئدیر. ائوه ییهلنمک اوچون ان اویغون واخت ایدی. اوغلوم باشینی آشاغا سالیب آغلاییردی. دئمهیه سؤزو یوخ ایدی. گاه گؤزونون گاهدا بورنونون سویونو سیلیردی. بلکه اودا منی یامانلاییردی. منه، بو گونو گؤرمک اؤلومدن داها پیس ایدی. «کئشگه اؤلمهسئیدیم. کئشگه باشقا یول تاپیب بوگونه دوشمهسئیدیم. بیر یول اولمالیدی البت. اؤلوم دئییلدی کی، چارهسی تاپیلمایا. بو نه ایش ایدی باشیما گتیردیم؟ اؤزومدن سونرا گؤر نئچهلرینی پیس گونه قویدوم؟
قبیرده راحات اوزانمیش کیمی ایدیم. داها هئئئئئئئئئئچ نه یوخ ایدی. انکیر – منکیرلرین ده منله ایشلری یوخ ایدی. بیردن قولاغیما بیر سس گلدی. اوجادان نم کیمسهیه دئدی: «اؤزونه گلدی.» آغ گئییملی ایدی. انکیر – منکیر اولمالیدیر. ایستهدیم قیشقیریب دئییم: «گوناهسیزام، حاققینیز یوخدو منی جهنمه آپاراسینیز.» بیر قادین، الجکلی الین باشیما قویوب دئدی: «اللها شوکور بوگون یاخشی سان.» اویان – بویانا باخدیم. نئچهلری منیم کیمی الینده – قولوندا سوروم اوزانمیشدیلار. الیمی اویان بویانیما ووردوم. یوخ. اؤلمهمیشم. آلا توران ایدی. پنجره یاریمچیق آچیغ ایدی. دییهسن دوغوردان، صاباحین بیر دامجی کؤزرتیسی گلیردی.
توتالیم کی بو نئچه اینتهار یولونون بیرینده اؤلدوم! مندن سونرا نه اولاجاق؟ بوتون قوهوم قونشو قاپییا تؤکولوب، باستیرماق اوچون موللا، نوحهچی چاغیریب، کفن آلیب، قبیر قازدیریب، احسان وئریب، یاس توتاجاقلار. بونلارین خرجینی کیم وئرهجک؟ الیمین ایچی کیمی بیلیرم. قوهوملاریم، بیریندن بورج گؤتوروب اوشاقلاریمین آدینا یازدیراجاقلار. دیریلیییم بیر پوخ اولمادی، اؤلومومون پوخونونو ایچینده ایللرجه چوبالایاجاقلار. ائوده نه وارسا، دهیرین دهیمزینه ساتیب لوت قالاجاقلار.
بونلاری بیلسمده، اؤزومو اؤلدورمکدن باشقا یولوم یوخدور. ائوی کؤکوندن ییخیلمیش، یاشامین دادی، گؤزوندن ارییب اوزونه آخمیش، گولوشلری دوداغیندا چارمیخا چکیلمیش، دیزلری، قورخولو یاشامین اؤنونده اوشاق کیمی زاغ – زاغ اسمیش، بئلی گوندن – گونه آغریلارین آرتدیغینا تاپ گتیره بیلمهین بیری، اؤزون اؤلدورمهسین نئیلهسین؟ یاشام اؤلومدن چتین، اؤلوم یاشامدان. باشیمی هانسی ایتین دلییینه سوخوم بس؟ نه پوخ یئییم کی بونون ایکیسیندن بیرینی یونگوللشدیریم؟
گون باتان چاغینین بیرینده، سونو اولمایان بیر یولا دوشوب آددیملاریمی بوش – بوشونا آتیب ایرهلیلهییردیم. اؤزومده بیلمیردیم نهیه ائودن چیخیب هارا گئدیرم. شهرین اورتاسیندا بیر مسجیدین قاباغیندان کئچنده گؤزوم بیر یاس تؤرهنی یازیسینداکی شکیله ساتاشدی. کئچمیش قونشوموزون بیری ایدی. اورهییمده الله رحمت ائلهسین دییه، یولوما داوام ائتمک ایستهینده، بیر یازی منی دوردوردو. «کرونا خستهلیینه گؤره یاس تؤرهنی اولمایاجاق.» کرونا هه کرونا. چینلیلردن چیخان بولاشیجی خستهلیک! اؤز – اؤزومه بو کرونا سؤزجویون دالبادالا دئدیم. کرونا! کرونا! هه کرونا!
ندن ایندیدک یادیما دوشمهییب. کرونا! ایندی اؤلمک اوچون ان ال وئریشلی یول. نئچه واختدان سونرا بیرینجی کره باشاردیم دوداغیمدا بالاجا بیر گولوش یارادیم. اویونجاغینی ایتیریب یئنیدن تاپان اوشاق کیمی، اوچماغا قانادیم اولمادی. هله ائشیتمیشدیم کرونا ایله اؤلهنین عایلهسینه ۱۰ میلیوندا پول وئریرلر. تام من ایستهدییم اؤلوم. اؤز اؤزومه «سیزه قوربان اولوم آی قیییق گؤزلو چینلیلر. سانکی منیم یاشامیمی اوخویوب منه گؤره چالیشیب بو خستهلیی گؤندریبسیز. جان آی جان.» دییه قیریشیغیم آچیلدی. ایندیهدک ماسکا ووروب، الجک گئییب چالیشیب کرونادان اؤزومو گؤزلهییردیم. سسسیز اونلاری چیخاردیب آتدیم. گلیب کئچهنین اوز – گؤزونه باخدیم. هانسی تانیش اؤسگوروب – آسغیریرسا، اؤزومو اونا ساری وئریب گؤروشوب قوجاقلاشماق ایستهدیم. نئچهسی قارشیمی آلیب اوزاقلاشسالاردا، قیر ساققیز اولوب ال چکمک ایستهمیردیم. او گوندن نئچه کره کرونایا آیریلمیش خسته خانا قاباغینا گئتدیم. ایتهلییب ائشییه چیخارتسالاردا، چالیشیردیم آمبولانسلارلا گتیریلن خستهلره یاردیم آدینا، توخانیم. آخی بو خستهلیک یاخین توخانماقلا بولاشیر.
نئچه گون کئچدی. گونون چوخونو چؤلده – باییردا اولوردوم. تکی یاتماغا ائوه گلیردیم. اؤسگورمهیه باشلامیشدیم. الیمدن گلنه قدهر، چالیشیردیم اوشاقلاردان اؤزومو قورویوم. قاپینی دالدان باغلاییب هر نهییمی اونلاردان آییرمیشدیم. اونلارا یاخشی آتالیق ائده بیلمهسمده، هئچ اولماسا مندن خستهلنمهسینلر. یازیقلار نئچه کره گئجه یاریسی اؤسگورهییمین سسینه دوروب قاپینی دؤیوب؛ «آتا یاخشی دئییلسن.» دییه، خسته خانایا گئتمهییمی ایستهییردیلر. گئت – گئده پیسلهشیردیم. نفس چکمهیه گوجوم چاتمیردی. نفسیم ائله دارالمیشدی کی بیرداها نفس آلماق اوچون، آز قالیردیم الیمی بوغازیما سالیب آغ جییارلاریمی ائشییه چیخاردیم. وار گوجومله چالیشیردیم ایچیمده ایلیشیب قالان بیر داشی سؤکوب آتیم. هر بیر یانیم دیللی – آغیزلی بیر جان ایدی. آغری هر یانیمی بوروموشدو. بوتون گؤودم چیغیریب باغیرماغا باشلامیشدی. آغریلاریم ایچیمی چیینهییردی. تیکه – تیکه ایچیمدن قوپوردوم. اسمهجه توتموش بوتون وارلیغیم، باش – گؤزونو دووارلارا چیرپیردی. ایستهدییمه چاتیردیم. دییهسن، یاشامدا اولان آغیرلیقدان داها چوخ آغیریمیش بو موندار اؤلوم. بئله بیلسه ایدیم، اؤلوم آرزولامازدیم. آمبولانس سسی گلیر. کئشگه تئزلیکله قورتارا بیلسهیدیم. آغریدان یئری – گؤیو جیرماق ایستهییرم. ایندی بیلیرم ایشکنجه ایله آغری چکمک نه ایمیش.


text:
تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 12.08.2022
تورکیه مطبوعاتیدن خلاصه لر 12.08.2022
خبرتورک روزنامه سی, تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان نینگ, توناون بیرگن بیاناتیده, "تورکیه نینگ برق تولیدی ظرفیتی گه ییل لیک تقریباً 1,9 میلیارد کیلوات- ساعت حصه قوشه دیگن اینگ یوکسک بندی میز یوسف ایلی, تکمیل باسقیچی گه کیلگن وضعیتده" دییه قید ایتگن لیگی نی بیلدیرماقده.
ستار روزنامه سی, گواتامالا تشقی ایش لر وزیری فلوریس نینگ, تورکیه نینگ روسیه- اوکراین اوروشی ده گی رولی حقیده گپیررایکن, اوز سوز لری نی, "تورک دیپلماسی سی نینگ بو ییرده اوینه گن رولی گه حیران قالگن وضعیتده من. جوده مهم بیر کیلیشوو نینگ امضاله نیشی گه سبب بولدی لر و دنیا گه امید بیردی لر" شکلیده دوام ایتتیرگن لیگی نی یازماقده.
حریت روزنامه سی, تورکیه جمهوریتی انرژی و طبیعی منبع لر وزیری فاتح دونمز نینگ, توناون, قاره دینگیز گازی بیلن علاقه لی بیرگن بیاناتیده, "مارچ آییده اوز گازی میز دن فایده له نیشی میز ممکن" دییه قید ایتگن لیگی نی معلوم قیلماقده.
وطن روزنامه سی, تورکیه جمهوریتی ترانسپورت و زیربنا وزیری عادل قاره اسماعیل اوغلی نینگ, استانبول هوا قونلغه سی نینگ, اوروپا هوا قونلغه لری دن اوتیب بیرینچی اورین نی ایگللش امکانیتی نی ساغلاملشتیریاتگن لیگی نی بیلدیررایکن, "استانبول هوا قونلغه سی کبی کتته سرمایه گذارلیک لری میز و آلینیاتگن تدبیر لری میز بیلن بکس لر, ترافیک و اوچیش لرده هیچ قنده ی بیر معما میز موجود ایمس" دییه قید ایتگن لیگی نی یازماقده.
صباح روزنامه سی, جاری ییل نینگ جولای آییده داخلی و خارجی اوچیش لر ده 7,8 میلیون یولاوچی نینگ تورک هوا یوللری دن استفاده ایتگن لیگی نی بیلدیرماقده.
خبرده, میلادی 2022- ییل جولای آییده اوچاق لرنینگ 86,1 فایز مقیاسیده توله بیر شکلده اوچگن لیگی معلوم قیلینماقده.


text:
ولوو
ولوو دونیانین قاباقجیل TİR ، آوتوبوس ، اوتوموبیل ، ایش ماشینی ، دنیز مۆحریکی و صنایع مۆحریک لر ایستحصالی ائدن فیرماسی دیر. بونون خاریجینده ولوو قروپ اولاراق طیاره صنایع سیندن مالییه سکتورونا (sektoruna) قدر گئنیش ساحه ده فعالیت گؤستره ن هولدینق (holdinq) دیر. 1927- جی ایلده سوئیس گؤتئبرگادا () SKF مارکسینین ایستحصالچی اولاراق قورولدو. ولوو قوروپا باغلی مینیک اوتوموبیل ایستحصال چی ولوو کارس (Cars) شیرکتی ، 1999 – دان بری فورد موتور کومپانی یه باغلی اولاراق فعالیت گؤستره ریر. دنیز مۆحریک لری ایستحصال ائدن حیصّه ایسه ولوو پئنتا اولاراق آدلاندیریلماقدا دیر. بونون خاریجینده تهلوکه سیزلیک باخیمیندان ان قیمتلی اوتوموبیل لرین آراسیندا دیر. [۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ویکی پدیا


text:
پیکانام گرچی اؤزوم، من ولی نیسانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
بیر یئریم یوخ اوزانام من، ولی هریانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
دولانوب چرخ زمان کلّهمه بیر سؤز یئتیشیب
فقط اللهدان اخی بیزلره بیر گؤز یئتیشیب
یازمامیشدان بئله بیر دفتر و دیوانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
گزیرم کوچهده گؤردوم دولانیر جارچی گینه
ائله بیل باغرینا باسمیشدی تاری تارچی گینه
الینین دستکشینه گؤتدوگی میزانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
بیری فرمانده و بیر عدّه ده فرمانبر اولور
بعضیلر قربانعلی افسر و نامآور اولور
بعضی بعضی وئریلن امریله فرمانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
قورویوب قُوی ولی باخدوغجا هله نم گؤروکور
چاراسیزلیغدی بالام بیزلره هردم گؤروکور
بو اومیدیله قالان چهرهی خندانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
گؤرونوب پنسیلی باغلار عملین بعضی طبیب
تنظیفی معده بوغارسیغلا ائدیر یار و حبیب
کرمه باخ، بئله بیر بذل کریمانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
هله بیر گوشهده گؤردوم بیرینین اَنگی باشین
پاراپارچا ائلهیوب دوکتور او بدبخت داداشین
یاخچی نسخه یازیلیب، منده بو درمانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
هله وار بیر نئچه برنامه ده شهریمده منیم
اولاریلان نئجه گؤر باغلیدی عهدیمده منیم
گؤرملی کشمهکشه یازمالی عنوانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
شورالار گلدیلر ایندی دئییرم جانمی جان
پایلاییر شربت و موزلاریدن و خورمالیدان
نینیرم من عملین وئردیگی احسانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
ویریلوب مین یئره تبلیغی بَنِرلر من اؤزوم
قالا بیلمم دئمهمیش یوخ بو تمنایه دؤزوم
اورهگینده توتولان حقهی پنهانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
خرج اولور بیر نئچه مین سن ده یئییب فخر ائدیسن
قارنووی یاغلاماغا بیرده اورا تئز گئدیسن
عملیندن یارانان بی سر و سامانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
بیزلره فیکر ائلهمز مَشدی فلانکس داداشیم
تندیرین سالمییاجاق تا پیشه بیرده لاواشیم
وئریله بیزلره گر میلیونی یارانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
خیاباندان کئچیرم چوخ یانیرام اوتلانیرام
گیج اولوب هچ یئره من گیرجه نه تک فیرلانیرام
شرفین بیر چؤرهگه ساتمییان اوغلانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
قالانی هر نه اولور قوی قالان اوغلی قالاسین
دَیمَهیین بیر شِئیَه قوی هر نه کی واردور یالاسین
من اَوَلدَن بئله بیر قورخولی پایانه وارام
یازیرام چون بئکارام.
شنبه۹۵/۱۲/۷
پیکانام گرچی اؤزوم، من ولی نیسانه وارام


text:
`تورکیهنین واشینگتن ائلچیسی سردار قیلیچ` نتیجهلر
خبرلر [422]
- تورکیهنین دیپلوماتیک گیریشیملری کیتابلاشدیریلدی
- تورکیهنین اتومبیلی مارس آییندا یوللاردا اولاجاق
- تورکیهنین اتومبیلی، سمارت_آیاکس ایله آنلاشما ایمضالادی
- آغری داغینین ذیروهسی ۴۵۰ داغچینی قوناق ائتدی
- اردوغان، تورکیهنین ایلک یئرلی اتومبیلینی تست ائتدی
- توگون شارژ جیهازلاری سیناقدان گئچیریلدی
- تۆرکمنیستان جمهورباشقانی سردار بردیمحمدووون اؤزبکیستان سفری
- تورکیه ایله ارمنیستانین اؤزل نمایندهلری ۴.جو دفعه گؤروشهجک
- واشینگتندا تشکیل ائدیلن کنسرت قانلی بیتدی
- تۆرکمنیستان جمهورباشقانی سردار بردیمحمدووون روسیا سفری
- خامنهای: ایران ایله تورکمنیستان آراسیندا دوستجا ایلیشکیلره قارشی اولانلار وار
- تورکمنیستان دؤولت باشقانی ایراندا
- تورکیهنین پاریس باش کونسوللوغونا سالدیری
- روس ائلچییه قیرمیزی بویا آتیلدی
- روس ائلچی: تورکیهنین آراچیلیق رولونا بؤیوک اؤنم وئریریک
- تورکیه ایله ارمنیستان اؤزل نمایندهلری گؤروشهجک
- آمریکادا یاشایان تورکلر، ارمنی ادعالارینا تپکی وئردی
- تورکیه ائلچیلیگی، یئنیدن کیئوده فعالیته باشلادی
- تۆرکمنیستاندا گئرچکلشدیریلن جمهورباشقانلیغی ائرکن سئچیمی
- تورکمنیستاندا سئچیمی سردار بردیمحمدوو قازاندی
- تورکیهنین واشینگتون سفیری سردار کیلیچدان آمریکایا اعتراض
- آنکارا و واشینگتن سوریه مسئلهسینی موذاکیره ائدیرلر
- تورکیهنین اتومبیلی آمریکادا بؤیوک ایلگی گؤردو
- تورکیهنین 2023 هدفلری
- تورکیهنین دانمارک- گوپنهاگ بویوک ائلچیلیگینه سالدیری
- تورکیهنین بورا (BORA ) موشک دنئمهسی
- تورکیهنین اینسانسیز قارا واسطهسی اوکاپ وظیفهیه حاضر
- هامی آکسوی ابوبکر البغدادی، تورکیهنین ان بؤیوک دوشمنلریندن بیری
- تورکیهنین شرقیندکی ایغدیر شهرینده یئرلشن گؤی قورشاغی تپهلری


text:
دراوا چایی
دراوا چایی (اینگیلیسجه: Drava، فارسجا: دراوا، آلمانجا: Drau، ایتالیاجا: Drave (cours d'eau)، عربجه: درافا، روسجا: ДpaBa) ایتالیا اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۷۴۹ کیلومتر دیر. بۇ گۆن دراوا چاییندان ثانییهده ۶۷۰ متر مکعب سۇ آخیر. و دانوب و اوسییکنا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده دراوا چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Drava»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
کیت امرسون
کیت امرسون (اینگیلیسجه: Keith Noel Emerson) اینگیلیسلی آلبوم یاپیمجیسی، بستهچی، شارکی یازیچی و موسیقیچی - چئشیتلی موسیقی ژانرلاریندا اثرلر یارادیب. کیت امرسون ۲ نوْوامبر ۱۹۴۴ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب و ۱۱ مارس ۲۰۱۶ میلادی تاریخینده سنتا مونیکا، کالیفورنیا شهرینده وفات ائدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کیت امرسون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- موسیقی قارالامالاری
- BIBSYS شناسهسیله مقالهلر
- Pages with red-linked authority control categories
- BNE شناسهسیله مقالهلر
- BNF شناسهسیله مقالهلر
- ICCU شناسهسیله مقالهلر
- LNB شناسهسیله مقالهلر
- NTA شناسهسیله مقالهلر
- PLWABN شناسهسیله مقالهلر
- FAST شناسهسیله مقالهلر
- SUDOC شناسهسیله مقالهلر
- موسیقیچیلر


text:
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۱ سپتامبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز آشی ساییسی ۹۴ میلیون ۸۹۸ مین ۲۳ اولدو
تورکیهنین یئنی نسیل کوروناویروس (کووید-۱۹) ایله مبارزهسینده سون ۲۴ ساعاتداکی جان ایتکیسی ۲۹۰ اولدو.
بیر گونده ۳۰۲ مین ۸۶۹ نفره تست ائدیلدی، ۲۳ مین ۹۴۶ نفرین تستی مثبت چیخدی.
سون ۲۴ ساعاتدا ساغالانلارین ساییسی ایسه ۱۵ مین ۱۶۴.
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز آشی ساییسی ایسه ۹۴ میلیون ۸۹۸ مین ۲۳ اولدو.
ایلگیلیلی خبرلر
جمهورباشقانی اردوغان، زلنسکی ایله تلفندا دانیشدی
اردوغان، ساواشین باریشجیل دانیشیقلار یولو ایله حلی اوچون لازیم اولان هر جور قاتقینی وئرمهیه حاضر اولدوقلارینی سؤیلهدی
مصطفی شنتوپ ولفگانگ کوبیکینی قیناییب
مصطفی شنتوپ آلمانیا فدرال مجلیس صدر معاوینی ولفگانگ کوبیکینین جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان حاقیندا دئدیکلرینی آلمانیا فدرال مجلیس باشقانی بائربئل باسا عنوانلادیغی مکتوبدا قیناییب.
تورکیهیه گیرمهیه چالیشان تروریست یاخالاندی
"سرحدلریمیزین گۆونلیگی اوچون قهرمانجا وظیفه یئرینه یئتیرهن سرحد قارتاللاریمیز، یاسادیشی یوللارلا یونانیستاندان تورکیهیه سیزماغا چالیشان ۲ نفری یاخالادیلار"