text:
(22)
فراست (سزگی)
“فراست”، آیرئنتئلارا باقاراق بیر گؤرۆش، تاحمین وە قاورایئشلا دۇغرویو یاقالاماقتئر.
مۆرید: یوقارئدا بیر حادیثی قودسی گچمیشتی، اۇنو نییە آتلادئن؟ آللاە تعالا بویورور کی:
“… عابید وە زاهید قولومو سەودیگیم زامان اۇنون گؤرن گؤزۆ، ایشیتن قولاغئ، سؤیلەین دیلی، توتان ألی، یۆرۆین آیاغئ اۇلوروم؛ بنیملە گؤرۆر، بنیملە ایشیتیر، بنیملە سؤیلەر، بنیملە توتار، بنیملە یۆرۆر.”
اؤیلەلری وار کی، کیمسەنین فارق أدەمەدیگینی فارق أدەبیلیر؛ کیشینین ایچیندن نەلر گچتیگینی دۇغرویا یاقئن بیچیمدە بیلەبیلیر. پکی، اۇ نەدیر؟
بایئندئر: باحثەتتیگینیز حادیث شؤیلەدیر:
آللاە تعالا دەدی کی: “قولومون، فارض قئلدئغئم شەیلرلە بانا یاقلاشماسئندان اییسی یۇقتور. قولوم بانا نافیلەلرلە دە یاقلاشمایا دوام أدر. اؤیلە اۇلور کی، آرتئق اۇنو سەوریم. اۇنو سەودیم می، ایشیتتیگی قولاغئ، گؤردۆگۆ گؤزۆ، توتتوغو ألی وە یۆرۆدۆگۆ آیاغئ اۇلوروم. بندن ایستەرسە وریریم. بانا سئغئنئرسا اۇنو قۇروروم.”
حادیث، شو آیتلرین بیر گرگی اۇلابیلیر:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا وَيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۲۹﴾ (سورة الأنفال)
مۆمینلر! آللاەتان چکینیرسنیز اۇ، سیزە دۇغرویو یانلئشتان آیئرما گۆجۆ وریر؛ سوچلارئنئزئ اؤرتر وە سیزی باغئشلار. آللاهئن ایکرامئ بۆیۆکتۆر. (أنفال سورەسی؛ 29)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ وَيَغْفِرْ لَكُمْ … ﴿۲۸﴾ (سورة الحدید)
مۆمینلر! آللاەتان چکینین وە ألچیسینە اینانئن کی، سیزە ایکرامئندان ایکی قات ورسین؛ ائشئغئندا یۆرۆیەجگینیز بیر نور اۇلوشتورسون وە سیزی باغئشلاسئن… (حادید سورەسی؛ 28)
موحاممد (ص): “مۆمینین فراستیندن چکینین؛ چۆنکۆ اۇ، آللاهئن نورویلا گؤرۆر،” بویورموشتور.
فراستی فاضلا بۆیۆتمەمک گرکیر. کیشینین داحا فاضیلتلی اۇلماسئ، گؤرۆشۆنۆن دۇغرو اۇلدوغو آنلامئنا گلمز. بدیر ساواشئ ایلە ایلگیلی شو اۇلایلار زینجیری، بو قۇنودا بیزە یترلی دلیلدیر.
نبیمیز، بدیردە یانلئش بیر قارار ایلە أسیرلر آلمئشتئ. اۇنجە اۇ؛ آرقاسئندان دا اۇنون بو قارارئنا سس چئقارمایان مۆسلۆمانلار، شو آغئر سؤزلر ایلە سوچلانمئشلاردئ:
مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا وَاللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿۶۷﴾ لَوْلَا كِتَابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۶۸﴾ (سورة الأنفال)
67- بیر نبینین، ساواش مەیدانئندا دۆشمانئ أتکیسیز حالە گتیرینجەیە قادار، أسیر آلمایا حاققئ یۇقتور. سیز همن ألە گچەجک مال ایستییۇرسونوز. آللاە ایسە، سیزین ایچین سۇنراسئنئ ایستییۇر. آللاە گۆچلۆدۆر، دۇغرو قارار وریر.
68- (ظافر سیزین اۇلاجاق دییە) آللاە طارافئندان یازئیا گچیریلمیش بیر قارار اۇلماسایدئ، آلدئغئنئز أسیرلردن دۇلایئ سیزی آغئر بیر عاذاب یاقالاردئ. (أنفال سورەسی)
بو آغئر سؤزلر، داحا اؤنجە اینن شو آیتە اویمامئش اۇلمالارئندان دۇلایئ ایدی:
فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّى إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً … ﴿۴﴾ (سورة محمد)
کافیرلرلە ساواشتا قارشئلاشئنجا بۇیونلارئنئ وورون؛ اۇنلارئ أتکیسیز حالە گتیرینجە دە، سئقئ گۆونلیک چنبرینە آلئن. سۇنرا قارشئلئقسئز وەیا فیدیە آلاراق سربست بئراقئن… (موحاممد سورەسی؛ 4)
“آللاە طارافئندان یازئیا گچیریلمیش بیر قارار اۇلماسایدئ،”
سؤزۆنۆن حیکایەسی شؤیلەدیر:
مۆسلۆمانلار مککەدە ایکن، رۇمالئلار پرسلرە ینیلمیشتی. اینن شو آیتلر، رۇمالئلارئن بیرقاچ (اۆچ ایلا دۇقوز) یئل ایچریسیندە غالیب گلەجگینی، اۇ گۆن مۆسلۆمانلارئن بیر ظافرلە سەوینەجگینی مۆژدەلییۇردو:
الم ﴿۱﴾ غُلِبَتِ الرُّومُ ﴿۲﴾ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ ﴿۳﴾ فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۴﴾ بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ﴿۵﴾ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۶﴾ (سورة الروم)
ألیف، لام، میم. رۇمالئلار ینیلدیلر؛ چۇق یاقئن بیر یردە. اۇنلار، بو ینیلگینین آردئندان غالیب گلەجکلردیر. بیرقاچ (اۆچ ایلا دۇقوز) یئل ایچیندە. بونون اؤنجەسیندە دە، سۇنراسئندا دا یتکی آللاهئندئر. اۇ گۆن مۆمینلر آللاهئن یاردئمئ ایلە سەوینەجکلردیر. اۇ، ترجیحینی دۇغرو یاپانا یاردئم أدر؛ گۆچلۆدۆر، ایکرامئ بۇلدور. بو، آللاهئن وردیگی سؤزدۆر؛ آللاە سؤزۆندن جایماز، آما اینسانلارئن چۇغو بونو بیلمزلر. (روم سورەسی؛ 6-1)
هرکس رۇمالئلاردان گلەجک حابرە کیلیدلنمیشتی. أبو سۆفیان، بیر تیجارت کروانئ ایلە شامدان دؤنرکن، رۇمالئلارلا پرسلرین ساواشاجاقلارئ دویولدو. مۆسلۆمانلار، آللاهئن کروانئ کندیلرینە ورەجگی اومودویلا، مککەلیلر دە کروانئ قۇروما آماجئیلا یۇلا چئقتئلار. أبو سۆفیان ایسە، کروانئ قورتارما تلاشئنا دۆشتۆ. کروان ایچین یۇلا چئقان مۆسلۆمانلار، قارشئلارئندا مککە اۇردوسونو بولدولار. بلکی دە سؤز وریلن اۇ اۇردویدو. بونو، شو آیتلر آنلاتماقتادئر:
وَإِذْ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ أَنَّهَا لَكُمْ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيْرَ ذَاتِ الشَّوْكَةِ تَكُونُ لَكُمْ وَيُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَيَقْطَعَ دَابِرَ الْكَافِرِينَ ﴿۷﴾ (سورة الأنفال)
آللاە، بیر زامانلار سیزە سؤز ورمیشتی؛ اۇ ایکی تۇپلولوقتان بیری سیزین اۇلاجاقتئ. سیز سیلاحسئز اۇلانئ (کروانئ) ایستییۇردونوز. آللاە دا کندی سؤزلری گرگی حاققئ اۇرتایا چئقارماق وە اۇ کافیرلرین کؤکۆنۆ قازئماق (ایچین سیزە مککە اۇردوسونو ورمک) ایستییۇردو. (أنفال سورەسی؛ 7)
بو آیتتە اۇرتایا چئقاجاغئ ایفادە أدیلن حاق، آللاهئن بیر قانونویدو. اۇنو، مککە مۆشریکلرینین آغئر باسقئلارئ سۆررکن نبیمیزە شو آیتلرلە بیلدیرمیشتی:
وَإِنْ كَادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْهَا وَإِذًا لَا يَلْبَثُونَ خِلَافَكَ إِلَّا قَلِيلًا ﴿۷۶﴾ سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيلًا ﴿۷۷﴾ (سورة الإسراء)
سنی بو تۇپراقلاردان چئقارماق ایچین یریندن اۇیناتماق اۆزرەلر! چئقارئرلارسا سندن سۇنرا بورادا فاضلا قالامازلار. سندن اؤنجە گؤندردیگیمیز ألچیلرە اویغولانان سۆننت (قانون) بودور. بیزیم سۆننتیمیزدە (قانونوموزدا) بیر دگیشیکلیک بولامازسئن. (ایسرا سورەسی؛ 77-76)
آللاهئن سۆننتی گرچکلشسین، دییە مۆسلۆمانلارا مککە اۇردوسو وریلدی. اۇنلارا آغئر بیر داربە ایندیردیلر، آما چکیلن دۆشمانئ تاعقیب أدیپ أتکیسیز حالە گتیرمەدن أسیرلر آلدئلار. آصحاب، أسیرلرلە ایلگیلی آیتی حاطئرلاتئپ نبیمیزی اویارمادئغئ ایچین حپسی، دۆنیایئ آحیرتە ترجیحلە سوچلاندئ. اؤنجەدن وریلمیش ظافر سؤزۆ اۇلماسایدئ، أسیرلر یۆزۆندن بدیردە بۆیۆک بیر ینیلگییە اوغرایاجاقلاردئ.
دؤرت یئل سۇنرا یاپئلان حودەیبیە آندلاشماسئیلا مککەیی فتحین یۇلو آچئلئنجا، شو آیتلر ایندی:
إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا ﴿۱﴾ لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا ﴿۲﴾ (سورة الفتح)
فتحین اؤنۆندەکی أنگللر، سنین ایچین تامامن قالقتئ. آللاە بونو، اؤنجەکی وە سۇنراکی گۆناهئنئ باغئشلاماق، اییلیکلرینی تاماملاماق وە سنی دۇغرو بیر یۇلا یؤنلتمک ایچین یاپتئ. (فتیح سورەسی؛ 2-1)
نبیمیز، بدیردە گۆناها گیرمیشتی. گۆناهئنئن باغئشلانماسئ ایچین، مککەیی فتحەتمەسی گرکییۇردو؛ فتحین اؤنجەسیندە شو سورە ایندی:
إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ﴿۱﴾ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا ﴿۲﴾ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا ﴿۳﴾ (سورة النصر)
آللاهئن یاردئمئ گلیپ فتیح گرچکلشیر دە، اینسانلارئن دالغا دالغا آللاهئن دینینە گیردیگینی گؤرۆرسن، هر شەیی گۆزل یاپتئغئ ایچین راببینە یؤنل وە باغئشلانمانئ ایستە. چۆنکۆ اۇ، تەوبەلری قابول أدر. (ناصر سورەسی؛ 3-1)
نبیمیز، اؤنجە یاپتئغئ حاطایئ دۆزلتمیش، سۇنرا باغئشلانما طالبیندە بولونموشتور. بو، سۇن درەجە اؤنملیدیر. بو آیتلر، مۆسلۆمانلارئن حایاتئندا دەوریم یاپاجاق نیتەلیکتەدیر.
دەمک کی، بیلگیسی وە فاضیلتی نە اۇلورسا اۇلسون، هرکس یانئلابیلیر وە یانلئش یاپابیلیر.
دوروم آچئقچا مەیداندا ایکن سیز چۇق آشئرئ گیدییۇر، هیچبیر بیلگی وە بلگەیە دایانمادان ایددیعا أدیپ دورویۇرسونوز! بو باطئل دۆشۆنجەلری ترک أتمزسنیز، یۇلا گلەمزسینیز!..


c: text/html

text:
اییلیگی سۇنسوز، ایکرامئ بۇل آللاهئن آدئیلا.
- ألیف، لام، را! بونلار، بۆتۆن حۆکۆم وە بیلگیلری دۇغرو اۇلان کیتابئن آیتلریدیر.
- ایچلریندن بیر کیشییە: “اینسانلارئ اویار، اینانانلارا دا راببی قاتئندا دۇغرولوقلارئنا قارشئلئق بیر مرتبەنین اۇلدوغو مۆژدەسینی ور!” دییە واحیەتمەمیز اینسانلارا توحاف مئ گلدی؟ کافیرلر: “بو، تام بیر بۆیۆجۆدۆر!” دەدیلر.
- سیزین راببینیز (صاحیبینیز) گؤکلری وە یری آلتئ گۆندە یاراتان، سۇنرا عارشا (یؤنتیمین باشئنا) گچن آللاەتئر. ایشلری اۇ چکیپ چەویریر. شفاعات أدەجک اۇلان، آنجاق اۇنون ایذنیندن سۇنرا أدەبیلیر. راببینیز اۇلان آللاە ایشتە بودور. سیز اۇنا قوللوق أدین. بیلگینیزی هیچ قوللانماز مئسئنئز؟
- حپینیزین دؤنۆپ گلەجگینیز یر اۇنون حوضورودور. بو، آللاهئن گرچک اۇلان واعادیدیر. اۇ باشلانغئچتا یاراتمایئ یاپار. سۇنرا اۇنو تکرارلار کی اینانئپ گۆونن وە ایی ایشلر یاپانلارا چالئشمالارئنئن قارشئلئغئنئ حاققا اویغون شکیلدە ورسین. کافیرلیک أدنلرە ایسە کافیرلیک أتمەلرینە قارشئلئق قاینار سودان بیر ایچەجک وە آجئقلئ بیر عاذاب واردئر.
- گۆنشی ضیا، آیئ نور یاپان اۇدور. یئللارئن سایئسئنئ وە حسابئ بیلەسینیز دییە اۇنو منزیل منزیل /أورە أورە اؤلچۆلندیرمیشتیر. آللاە بۆتۆن بونلارئ، گرچک وارلئقلار اۇلاراق یاراتمئشتئر. آیتلرینی، بیلن بیر تۇپلولوق ایچین آیرئنتئلئ اۇلاراق آچئقلاماقتادئر.
- گجە ایلە گۆندۆزۆن آرد آردا یر دگیشتیرمەسیندە، آللاهئن گؤکلردە وە یردە یاراتتئغئ هر شەیدە یانلئشلاردان ساقئنان بیر تۇپلولوق ایچین گؤسترگەلر (آیتلر) واردئر.
- بیزیم حوضوروموزا واراجاغئنئ بکلەمەین، دۆنیا حایاتئندان حۇشلانان وە اۇنونلا تاطمین اۇلانلار، بیر دە آیتلریمیزی اومورسامایانلار وار یا!..
- یاپتئقلارئنا قارشئلئق اۇنلارئن وارئپ قالاجاقلارئ یر آتشتیر.
- اینانئپ گۆونن وە ایی ایشلر یاپانلارئ، اینانئپ گۆونمەلریندن (ایمانلارئندان) اؤتۆرۆ، راببی دۇغرویا یؤنلتەجکتیر. نیعمت دۇلو جننتلر ایچیندە أطرافلارئندان ائرماقلار آقاجاقتئر.
- اۇرادا آللاها سسلنیشلری شؤیلە اۇلور: “بیز سانا ایچتن بۇیون أگریز آللاهئم!” بیربیرلرینە اییلیک دیلکلری دە: “سلام!” سؤزۆ ایلەدیر. سسلنیشلری شؤیلە بیتر: “هر شەیی مۆکممل یاپماق آللاها اؤزگۆدۆر. اۇ بۆتۆن وارلئقلارئن راببیدیر /صاحیبیدیر.
- آللاە، اینسانلارا اییلیکلرینین قارشئلئغئنئ وردیگی چابوقلوقتا کؤتۆلۆکلرینین قارشئلئغئنئ ورسەیدی عؤمۆرلری بیتیریلیردی. آما اۇ کندی حوضورونا واراجاغئنئ بکلەمەینلری، تاشقئنلئقلارئ ایچیندە بئراقئر دا اۇنلار بۇجالار دورورلار.
- اینسانا بیر ضارار دۇقوندوغوندا یانئ اۆستۆندەیکن، اۇتورورکن وەیا آیاقتایکن بیزە یالوارئپ یاقارئر. نە زامان کی سئقئنتئسئنئ گیدریریز، سانکی کندیسینە دۇقونان سئقئنتئدان دۇلایئ بیزە هیچ یالوارمامئش گیبی داورانئر. آشئرئ گیدنلرین یاپتئقلارئ کندیلرینە بو شکیلدە حۇش گؤستریلیر.
- سیزدن اؤنجەکی نسیللری دە نە زامان یانلئش یۇلا گیرمیشلرسە هلاک أتمیشیزدیر. ألچیلریمیز اۇنلارا آپآچئق بلگەلرلە گلدی آما اۇنلار اینانمایا یاناشمادئلار. سوچلولار تۇپلولوغونو ایشتە بؤیلە جزالاندئرئرئز.
- سۇنرا اۇنلارئن آردئندان اۇ تۇپراقلارا سیزی یرلشتیردیک کی ناسئل داوراناجاغئنئزئ گؤرەلیم.
- آیتلریمیز اۇنلارا، بیربیرینی آچئقلایاجاق شکیلدە باغلانتئلارئیلا بیرلیکتە اۇقونونجا، بیزیم حوضوروموزا وارمایئ بکلەمەینلر: “بیزە یا باشقا بیر قورئان (آیتلر کۆمەسی) گتیر یا دا بونو دگیشتیر” دەدیلر. دە کی: “اۇنو کندیلیگیمدن دگیشتیرمەیە یتکیم یۇقتور. بن سادەجە بانا واحیەدیلنە اویارئم. أگر راببیمە قارشئ گلیرسم بۆیۆک بیر گۆنۆن عاذابئندان قۇرقارئم.”
- دە کی: “آللاە، فارقلئ ترجیحتە بولونسایدئ اۇنو سیزە اۇقومازدئم، اۇ دا سیزە اۇنو بیلدیرمزدی. بونون (قورئانئن) اؤنجەسیندە آرانئزدا بیر عؤمۆر گچیردیم. هیچ عاقلئنئزئ قوللانماز مئسئنئز؟
- بیر یالانئ آللاها مال أدن وەیا اۇنون آیتلری قارشئسئندا یالانا سارئلاندان داحا بۆیۆک یانلئشئ یاپان کیشی کیمدیر؟ شو بیر گرچک کی بو سوچو ایشلەینلر اومدوقلارئنا قاووشامازلار.
- کندیلرینە ضارارئ اۇلمایاجاق وە بیر فایدا دا ساغلامایاجاق اۇلان وارلئقلارئ آللاە ایلە آرالارئنا قۇیاراق اۇنلارا قوللوق أدر وە شؤیلە دەرلر: “اۇنلار، آللاە قاتئندا بیزیم شفاعاتچیلریمیزدیر.” دە کی: “گؤکلردە وە یردە بیلمەدیگی بیر شەی وار دا آللاها اۇنو مو حابر ورییۇرسونوز!” آللاە، اۇنلارئن اۇرتاق سایدئقلارئندان اوزاق وە یۆجەدیر.
- اینسانلار تک بیر تۇپلومدو، داحا سۇنرا آیرئلئغا دۆشتۆلر. أگر راببینین داحا اؤنجە سؤیلەدیگی سؤز اۇلماسایدئ، اۇنلارئن آیرئلئغا دۆشتۆکلری قۇنولاردا آرالارئندا حۆکۆم، (دۆنیادا ایکن) وریلیردی.
- دییۇرلار کی: “اۇنا راببیندن بیر موعجیزە (آیت) ایندیریلسەیدی یا!” دە کی: “بۆتۆن گیزلی بیلگیلر سادەجە آللاەتادئر. اؤیلەیسە بکلەیین، سیزینلە بیرلیکتە بن دە بکلییۇروم.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایسلاویا پراق فوتبال کولوبو
ایسلاویا پراق فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: SK Slavia Prague) بیر فوتبال کولوبودور. Czech First League دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۲۰٬۸۰۰ نفرلیک ایدن ارینا ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«SK Slavia Prague»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایسلاویا پراق فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «nb» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
“سونونجو صوفی” کیتابینا یؤنهلیک نوتلار
افراسیاب نورالهی
“سونونجو صوفی” کیتابینی بؤیوک هوسله اوخوماغا باشلادیم. ایلک باشدان، اؤزهللیکله فرقلی گیریش سؤزلرینی گؤرونجه، فرقلی بیر کیتابلا قارشیلاشدیغیمی حیس ائتدیم. او اوزدن، بیر آزدا ال آیاغیمی توپلاییب، جیددییه آلیم -دئدیم. اؤنجه اییی آنلاشیردیق. آما آز سونرا، سانکی چوخدان کی بیر تانیشیمی گؤردوم! هاچانسا گؤروب ده و نئت اولاراق خاطیرلایا بیلمهدییم بیر تانیشیمی! کیمدنسه، هاردانسا کؤمک آلاسیم گلدی. بیری اولسایدی دا، منه بونو دئسهیدی ده –دئیه، گؤزوم اورا بورانی گزدی!.. آما کیمسه یوخ ایدی. تکرار اوخودوم، تکرار سوزدوم. آما نه یازیق کی، بو تانیشی بیر تورلو تام اولاراق قاوراماق و خاطیرلاماق اولموردو. اصلینده کیتابی قاتلاییب قیراغا قویمالیدیم، آما اؤز عنادیم و بیر شئیلره اینانجیم اوزوندن، مقصدلی اولاراق بونو ائتمهدیم. سادهجه اولاراق، کیتابی الده قویدوم و هردن هردن شعیر شعیر اوخوماغیما قرار وئردیم. ائله ده ائتدیم و اوخودوغوم مددتده، بیر سیرا دوشوندوکلریمده اولدو. ایتمه سینلر –دئیه، نوتلارینی گؤتوردوم. سوندا ایسه، بیر فایداسی اولور -دئیه، سهمانلاییب، پایلاشماسینا قرار وئردیم. اوماریم دوغرو یئرلره چاتار….
۱-شعر کیتابی هانسیسا بیر علمی یا فلسفی کیتاب دئییلدیر کی، هانسیسا بیر چؤزومه و تفسیره احتیاج دویولسون، ان آزی شاعیرلر و ادبیاتچیلار اوچون. اولارسا اگر، بو، عادی جمعیت اوچون و عادی اوخوجو کوتلهسی اوچوندور واودا البت کی، بیزده اولمایان تنقیدچیلریمیزین اوزه رینه دوشور.
۲-منجه، بوتای، داحا دوغروسو بو گونکو گونئی آذربایجان سربست شعری ایکی قولدا یورویور؛ بیرینجیسی- ذاتی کؤکو دوغما اولان سربستلیک(بو افاده نی ایلک دفعه سایین شاعیریمیز علی جوادپور جنابلاری منیم “نغمهسی ناغیل حیات” آدلی کیتابیمین اؤن سؤزونده ایشلتمیشدیر: “افراسیاب سربستلیینین ذاتی کؤکو وار”-دئیه …). ایکینجیسی- ذاتی کؤکو دوغما اولمایان سربستلیک.
ذاتی کؤکو دوغما اولان سربستلیک نه دئمکدیر؟
بیلدیینیز کیمی، هر شاعیرین فورمالاشما دؤورلری اولور. او دؤورلر قیدالاندیغی یئرلر، منبعلر اولور. داحا دوغروسو مطالعه و ماراق دایرهسی اولور. اگر آذربایجان ادبیات و دیلی اوزره اولان قایناقلاردان و منبعلردن قیدالانارسا، البت کی، او دیلین و ادبیاتین روحونو و معین ادبی کدلارینی منیمسر و اؤز روحون، او بوتؤولویه قاتمیش اولار. او اوزدن ده یازدیقلاری و یاراتدیقلاری او خالقین و او جمعیتین روحونا تانیش و اونون ادبی کدلاری اوزره چؤزولمه سی ممکن اولار.
بو گونکو گونئی آذربایجان دوروموندان دولایی، بو، بعضا اولور و بعضا اولمور. یعنی بعضی شاعر و یازارلاردا بو باش وئرمیش اولور و بعضیلرینده ایسه عکسینه، فارس دیلی و ادبیاتی اوزره و او آچیداندا، دونیا ادبیاتیندان ترجمهلر اوزره فورمالاشمیش اولور. اونا گؤرهده بو گون، بو تایدا بو ایکی سربستلیک له قارشی قارشییاییق. آرتیرمالییام کی، من فارس دیلی و ادبیاتینی و یا هانسیسا بیر یابانجی ادبیاتین اوخونماسینین علیهینه اولان بیریسی دئییلم، فقط گؤردویونوز کیمی گنج شاعیرلریمیزین و یازارلاریمیزن فورمالاشما دؤورلرینی تاکید ائتمیش اولدوم.
بیرده بورادا بیر ادبی کدلاردان صحبت گئتدی! بیلدیینیز کیمی، هر خالقین صیرف دیلینی اؤیرنمک، او خالقین ادبیاتینی اؤیرنمک آنلامیندا دئییلدیر. بیر خالقین ادبیاتینی اؤیرنمک داحا چتین بیر ایشدیر و بونوندا ندنی، همن او دئدییمیز ادبی کدلارا یا همن ادبی دیلینه دؤنور. بیزیم بو تیپلی بعضی گنج یازارلاریمیز نه یازیق کی، مثلا شهریاری، شعرلرینده فلسفی دوشونجه لر یوخدور -دئیه اوخومورلار و یا هانسیسا باشقا بیر کلاسیک شاعیریمیزی. بودا، همن او ادبی دیلین و ادبی کدلارین بو نسلیمیزه کئچه بیلمهمه سینی راحاتجاسینا ساغلیر.سونوج ایسه معلوم! یازدیقلاری یاراتدیقلاری اثرلر یالنیزجا کلمه لر و جمله لر آچیسیندان بیزیم اولور، البت بؤیوک اکثریتی. حله اوستهلیک یابانجی دیل و ادبیاتی اوزره فورمالاشدیقلاریندان دویغولارینیدا او کدلارا سویکنرک افاده ائدیرلر. بودا ایشی ایکی قات چتین ائدیر.
بونو، یعنی بو ادبی کدلار قونوسونو، بیر ایکی تانیش میثاللادا دئمک ایستردیم: مثلا فارس دیلی و ادبیاتیندا “نرگس” سؤزو وار. بیلدیینیز کیمی بو سؤز “گؤز”دن استعارهدی. ایندی هانسیسا یابانجی بیر آدام یعنی فارس دیلی و ادبیاتینی بیلمهین بیر آدام “نرگس” سؤزو اولان بیر شعری مثلا نظامیدن، نه قدر اوخوسادا یئنه بیر شئی یاریم قالاجاق و شعر تام اولاراق قاورانیلمایاجاق. و یا “چرشنبه” سؤزو بیزده معین آنلاملاردا داحا دوغروسو ادبی آنلاملاردا گلیر؛ بیری عاشیق العسگرین مشهور “چرشنبه گونونده چئشمه باشیندا” کدلاشمیش اولان شعرینی آنیمساتیر و دیگری ایسه، البت کی بیزیم بایرام چرشنبهمیزدن بیر شئیلری آنیمساتمیش اولور. و یا معاصیر “بالاجا قارابالیق” و “صمد” و ” سارای” سؤزلری اولان بیر شعری، بیر فارس و یا بیر انگیلیز ادبیاتچیسی، ها اوخوسون، یئنهده بیر شئی آنلاماز.اؤرنهیین بو میصراعلار:
“آراز،
صمد!
هارای سیز های.
آراز،
سارای!
هایسیز هارای.”
ایندی “صمد” کیمدی، ندی، آرازلا نه ایگیسی وار و یا نه احوالاتدیر؟ بونلار یالنیز بیزیم ادبیاتیمیز اوچون آنلام داشییر. عینی حالدا “سارای” دا. و هر یابانجی بیرینین بیزیم ادبیاتی اؤیرنمه سی، بونلاری، بو کدلاری بیلمه سی و اؤیرنمه سی گرکیر.
و یا شهریارین اؤزونون ادبی دیلیمیزه قاتدیغی او قدر ادبی کدلار وارکی، بو گون بونو گؤرمزدن گلمک، هم ادبی دیلیمیزه، هم جمعیتیمیزه بؤیوک جفادیر. آرتیرمالییام کی، بورادا یالنیز ادبی دیلیمیزدن و ادبی کدلاریمیزدان صحبت گئدیر. شعرلرین داشیدیغی دوشونجهلر، البت کی، اگر بو گونون طلبلری و اویغونلوقلاری اساسیندا اولارسا نه موتلو بیزه و نه موتلو بئله گنج یازارلاریمیزا.
دومان اردم ین شعرلرینین چوخ فایزینی دئمک اولار کی بو تیپلی شعرلر تشکیل ائدیر! یعنی ذاتی کؤکو دوغما اولمایان و آلینماسی اوچون هانسیسا بیر یابانجی دیلین و ادبیاتین کدلاشمیش اولان آنلاملارینی بیلمک لازیمدیر. و من بونو بیر پتانسیل کیمی دئییل عکسینه بیر ضعف کیمی دیرلندیریرم. مثلا سیزه لاپ بو گون گوندمده اولان “او سس ترکیه” یاریشماسینی مثال ووروروام. معاصیر و دونیا استانداردلارینا اویغون بیر یاریشمادی بیلدییینیز کیمی. باخسانیز اورادا بیر مرحلهلردن سونرا دینلهییجی اساس رولو اویناییر. و دینلهییجی مئساژلاریلا غالب طرف سونوجدا معین اولور. حتی کئچن ایل من بونون شخصا شاهیدی اولدوم، لاپ او آخیرلاردا یعنی او دؤرد نفر آراسیندا بعضا اولوردو کی، ژوری هیاتینین وئردییی قرارین عکسینه، جمعیت قرار وئریردی. و بونون اؤزونون ده دوشوندوروجو یؤنلری وار ایدی. مثلا بئله نتیجه چیخارماق اولار کی، اولا بیلر بیر اوخو، اثر و یا چیخیش، هنر اصوللارینا گؤره و یا سس تکنیکلرینه گؤره ژوری هیاتی طرفیندن او بیریلریندن یاخشی دیرلندیریلسین. آما او جمعیتین، او دینلهییجی کوتلهسینین روحونو، اگر اوخشامیرسا، او روحدان خاریج وورورسا، اوندا جمعیت طرفیندن آلینمیر و دیرلندیریرمیر. بونو داحا دوغروسو بو فاکتی من بورادادا تعمیم وئرمک ایستردیم. اولا بیلسین دومانین شعرلری لاپ بو گونکو دونیا سربست شعری استاندارلارینادا اویغون اولسون(هرچند من بو ادعادا بولونمام و بونو بیر فرضیه کیمی اورتایا قویورام) آما اگر او یاشادیغی جمعییتن روحوندان خاریج وورورسا، او جمعتین دیلینده اوتورمورسا، بو جمعیت اوچون هئچ بیر آنلامی یوخدور دئمک دیرو نه یازیق کی، اگر بو اثر بو جمعیت داخیلینده آلینمازسا، باشقا هئچ بیر یئرده آلینمایاجاق… و بو بیرتهر بورداندا اولماق اورداندا اولماق کیمی بیر شئی اولور سونوجدا.
و بو یالنیزجا دوماندا دئییل، باشقا شاعیرلریمیزده ده وار. حتی من او گون بیریسینی لاپ بئله یاخیندان توتوب و من سنین بو شعریندن هئچ آنلامادیم –دئیه، صمیمیتله آچیقلاماسینی ایستهدیم. ایلک ایکراهلا یاناشدی. آما سونرا باشلادی ایضاح ائتمهیه و نه دئییم کی، آنلاتدی دا منه. آرتیق او ایضاحلاردان سونرا، اونا حاق دا وئردیم. یعنی عبث یئره یازمادیغینیدا گؤردوم داحا دوغروسو. آما بیر اعترافدادا بولوندو صحبت اثناسیندا؛ دئدی، من اؤزوم بئله یازسامدا، چوخ بو تیپلی سربستدن ده آنلامام و بو منیم دوشوندوکلریمی سانکی بیر داحا تصدیق ائتمیش اولدو. و من امینم کی، چوخلاری بئلهدیر. لاپ چوخلاری. آما آچیب آغاردانمیرلار. دئمیرم بیر شئیلر یوخدو او تام اولاراق آنلامادیغیمیز شعرلرده. یوخ! واردی. بعضا ائله ناب میصراعلار وارکی، آدام حئیران قالیر. آما صحبت اونلاردان دئییل، شعرین بوتؤووندن و آلینمادیغیندان گئدیر. و بونو اگر بیر اوخوجو کیمی گیزلهدرسک یالنیزجا دومانا و دومانلاریمیزا دئییل، بلکه شعریمیزه ده، اؤزوموزه ده، جمعیتیمیزه ده خیانت ائتمیش اولوروق.
۳-بئله بیر سؤز وار، دئییر؛ بو گون، جمعیت، آرتیق، اؤیرنمهیی دئییل، ایلنمهیی سئویر. اصلینده، بو چوخ دوغرو! و بونو، بو گونون یعنی معاصیر دؤورون طلبی کیمی دیرلندیرمک اولار. و بونو هر کس اؤزوندن سوردوقدا و اؤزونه دؤندوکده آپ آچیق گؤره بیلر. مثلا کیلو وئرمک بو گون شیشمان جمعیت اوچون ان اؤنملی مسالهلردن بیریسیدیر. و یئگانه یولودا ایدماندیر. ایندی او کیلو وئرمک ایستهین شخص، هر کیم اولور اولسون صیرف کیلو وئریم –دئیه، چوخ آغرینار دوروب ائله بئله منظم بیر شکیلده تک باشینا ایدمانا باشلاسین. باشلاسادا البت یاریم قالار. آما همن شخص مثلا ایلنجهلی بیر ایدمان نوعینی سئچسین، گؤره جک کی، سئوه سئوه داوام ائدیر و آرتیق نتیجه ده الده اولور. من معللیمم همده ابتدایی معللیمی. بو ایلنجهلی اؤیرنمه نه دئمکدیر هر گون گؤرورم. دئملی اگر اؤیرنمک وارسا ایلنه ایلنه اولونجا آرتیق اولا بیلیر. ایندی بئله بیر دورومدا، اوتوروب مثلا ائگوئیزمی دئنهمک و یا سانتی مانتاللیق یاپماق یالنیشین ان دوغروسو کیمی بیر شئیدیر و باشقا هئچ نه.
۴-توتالیم بو دئدیکلریمیز دومانا و دومانلاریمیزا وارددیر. بو یئنه ده، سئوگیلی شاعیرلریمیزین اوستونه اوستونه گئتمهییمیز آنلامیندا دئییلدیر. سادهجه اولاراق، بیر جیددی اوخوجو کیمی، بو کیتابی اوخورکن دوشوندوکلریمیزی اورتایا قویوروق. حله بیر آزدا، سایین دومان بییی بهانه ائدرک، باشقا گنج شاعیرلریمیزه ده یؤنهلیک سؤزلر دئییریک و یئنه ده سادهجه اولاراق هامی شعرلرینین آنلاشیلیر بیر دورومدا اولدوغونو ایستیر و آرزو ائدیریک. یوخسا ائله بو کیتابین اؤزونده شعرلر وارکی، حالا ازبریمیدیر. اؤرنهیین، “اوغلومون رؤیالاری” شعری یا “مزار اینسان” شعری و … مزار اینسان شعری، بو گونهدک ائشیتمه دییم ان بؤیوک تاپینتیلارداندیر منجه!
اولجه من قوش ایدیم، اولجه من بالیق
گؤی اوزوندهکی طیارهلر
اوقیانوسداکی گمیلر
ان بویوک خاطیرهدیرلر
سونرا قووولاندا؛
یعنی اینسان کیمی دوغولاندا
ایچیمده بیر مزار وئردیلر
هر کسین ایچینده بیر مزار وئردیلر
داشی دئدیلر
واحتی گلنده کونوللوجه
مزاری یئره سر دئدیلر
اوزان و اول دئدیلر
مزارلیقدا قوجا بیر ایته سوردوم:
آی ایت من نهیم
مزارسان دئدی مزار…
اینسان نه یین مزاری اولا بیلر؟! نلرین مزاری! ندن شاعیر اینسانا مزار دئمیشدیر! باخسانیز، حتی بنزتمه ده دئییلدیر، بنزتمه میشدیرده، عینی توتموشدور! یعنی تشبیهدن دئییل، مئتافورادان یارارلانمیشدیر. اینسان=مزار! مزار اینسان دئمیشدیر! چوخ دوشوندوروجودور! اساس دا بودور؛ دوشونمک و دوشوندورمک…
اینسان نه یین مزاریدیر؟! حسرت لرینین مزاریدیر. آرزولارینین مزاریدیر. فیکیرلرینین مزاریدیر. ایده و ایدیالارنین مزاریدیر. ایده آللارینین مزاریدیر. بوتون چاتیشمادیقلارینین مزاریدیر. بوتون چاتیشدیقلارینین مزاریدیر. نییه بئشییی دئییل، مزاریدیر اینسان بوتون بونلارین؟! نییه بئشییی دئمیر، مزاری دئییر شاعیر؟! اونا گوره کی، بوتون بونلارین هامیسی عومروندن گونوندن آپاریر اینسانین. قانیندان، جانیندان آپاریر اینسانین. بیر داحا مزارینا یاخینلاشدیریر اونو. قبیر آدلی تانیدیغی مزارینا. بیر حالدا کی، اوزوده مزاردیر. جانلی مزار. اتلی قانلی مزار. آزار مزار. بئزار مزار. ان دهشتلی یئری بوراسی کی، حتی مزارلیقدا گزن قوجا ایتده اونون مزار اولدوغونو ن فرقینده دیر، بیر حالداکی، اوزو فرقینده دئییلدیر بونون. بلکه ده فرقینده دیر، ساده جه فرقینده اولدغونون فرقینده دئییلدیر!
یئری گلمیشکن دئییم کی، اینسانی مزار آدلاندیرماغین بیر آنلامیدا داحا اولا بیلر! اودا اینسانلاردا سئوگینین اولماماسی، اصیل اومانیست لیین اولماماسیدیر. یوخسا اینسان اوغلو هر شئییه مزار اولسادا، یالنیز سئوگینین مزاری اولاماز. سئوگینین بئشییی دیر هرزامان. نییه کی، یالنیز سئوگی، اینسانی اوزاقلارا، سورالارا، قلبلره، سئوگیسیز مزار قلبلره، مزار اینسانلارا گوتوره بیلر و آزجادا اولسا اونا مزار اولدوغونو اونوتدورار واونوتدورا بیلر….
۱۳۹۳
قیش آیلاری


text:
ب- بدیعۆززامان اۇلدوغو ایددیعاسئ
بدیعین سؤزلۆکتە ایکی آنلامئ واردئر: بیری؛ “اؤرنگی وە بنزەری اۇلمایانئ یاراتماقتئر“.
بو اؤزللیک یالنئز آللاەتا اۇلور.
بَدِيعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ … ﴿۱۱۷﴾ (سورة البقرة)
اۇ گؤکلرین وە یرین بدیعیدیر… (باقارا سورەسی؛ 117)
یاعنی: “گؤکلری وە یری، اؤرنگی وە بنزەری یۇقکن یاراتاندئر“.
بدیعین ایکینجی آنلامئ؛ “اؤرنگی وە بنزەری اۇلمایان وارلئقتئر“.
بونا گؤرە بدیعۆززامان؛ بو زامانئن اؤرنگی وە بنزەری اۇلمایان کیشیسی، دەمک اۇلور. بو اؤزللیک سادەجە “اینسانئ کامیل” وە “حاقیقاتی موحاممدیە” قاوراملارئنا اویغون دۆشر.
ساعید نورسینین، “پک پارلاق بیر قاصیدە” دییە اؤودۆگۆ بیر شیعیریندە “حاسان فەیضی” اۇنو شؤیلە آنلاتئر:
آصلئ أوولیسین بالئن، شکرین،
دریاسئسئن جۆملە عیلمین، هۆنرین،
گلمەدی جیهانا بؤیلە أثر بنزەرین
أی میرئاتئ راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
شیعیر شؤیلە سادەلشتیریلەبیلیر:
“ایلک قایناغئسئن بالئن، شکرین
هم دنیزیسین عیلمین، هۆنرین
گلمەدی جیهانا بؤیلە أثر بنزەرین
أی عالمە راحمت موحاممدین آیناسئ نور ألچیسی!
بوراداکی “ریسالتۆن-نور”، نور ألچیسی آنلامئندادئر. ریسالت، ألچیلیک دەمکتیر. ماصدارا ایسمی فاعیل آنلامئ وریلەبیلدیگی ایچین “ألچی” آنلامئنا دا گلیر. سایئسئز یردە ریسالەیی نور سؤزۆیلە ساعید نورسینین ماعنوی کیشیلیگینین قاصدەدیلدیگی ایفادە أدیلدیگی ایچین “ریسالتۆن-نورا”، “نور ألچیسی” آنلامئ وریلدیگی اۇرتایا چئقماقتادئر.
ایددیعایا گؤرە بدیعۆززامان لاقابئ اۇنا، پک گنچ یاشتا ایکن اۇلاغاناۆستۆ اؤزللیکلرە وە اۇقیانوس بۆیۆکلۆگۆندە بیر عیلمە صاحیب اۇلدوغونو گؤرن عیلیم آداملارئ طارافئندان وریلمیشتیر.
ج- عالملرە راحمت اۇلدوغو ایددیعاسئ
آللاە تعالا، ألچیسی ایچین شؤیلە بویورور:
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ ﴿۱۰۷﴾ (سورة الأنبیاء)
سنی ألچی گؤندرمەمیز، سادەجە بۆتۆن عالمە اۇلان مرحامتیمیزدن دۇلایئدئر. (أنبیا سورەسی؛ 107)
“حاسان فەیضی”، بو آیتین ساعید نورسییە ایشارت أتتیگی ایددیعاسئیلا بیر شیعیر یازمئش، ساعید نورسی دە اۇ شیعیر ایچین شونلارئ سؤیلەمیشتیر:
“… ریسالەیی نور، اۇ کۆللی راحمتین بیر گؤرۆنتۆسۆ، بیر اؤرنگی اۇلدوغوندان، حاقیقاتی موحاممدیەنین بیر قئسئم اؤزللیکلری، مجازی آنلامدا جۆزئی بیر واریثینە ورەبیلیر دییە، بو پارلاق قاصیدەیە ایلیشمەدیم. یالنئز حاقیقاتی آحمدیە ایلە آیناسئ آراسئنداکی فارقا ایشارت ایچین کلیمەلر عیلاوە أدیلدی.”
شیعیر چۇق اوزون اۇلدوغو ایچین باعضئ بؤلۆملرینی آلماقلا یتینەجگیز.
“حوضور بولور بوگۆن سنینلە عالم،
أی بو عاصئردا راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!
(…) بو حاستا گؤنۆللر چۇقتان پریشان،
وارسا سندە أگر لۇقماندان نیشان،
بیر شیفا سون، گل أی ماحبوبو ذیشان،
أی جیلوەیی راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
سۇن ایکی مئصراع شو شکیلدە سادەلشتیریلەبیلیر:
“بیر شیفا سون، گل أی آللاهئن سەوگیلیلی
أی عالملرە راحمت اۇلانئن گؤرۆنتۆسۆ، نور ألچیسی.”
“(…) فاحری عالم، عارشتان بو یرە ایندی،
شاهئ ولایت گلیپ دۆلدۆلە بیندی،
ذۆلفیقارا بوگۆن، آرتئق نور دەندی،
أی بو زاماندا راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
دؤرتلۆک شو شکیلدە سادەلشتیریلەبیلیر:
“عالمین ایفتیحار أتتیگی موحاممد، عارشتان بو یرە ایندی
ولیلر پادیشاهئ عالی، دۆلدۆلە بیندی
ذۆلفیقار آدلئ قئلئنجا بوگۆن نور دەندی
أی بو زاماندا عالمە راحمت نور ألچیسی!”
“(…) یۇلوموز، بو نورون بو نورلو یۇلو،
اۇلدوق حپیمیز اۇ نورون بیر قولو،
نور یۇلوندا یۆرۆین هم نە موتلو
أی نۆمونەیی راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!
(أی عالمدەکی راحمتین اؤرنگی، نور ألچیسی!)”
“(…) بو عالمدە ماددە دگیل، بیر اؤزسۆن،
هر ذررەدن باقان بۆتۆن بیر گؤزسۆن،
کائیناتئ حایران أدن بۆتۆن بیر یۆزسۆن،
أی میثال راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!
(أی عالمە راحمت موحاممدین اؤرنگی، نور ألچیسی!)
د- داردا قالانا یاردئم أتتیگی ایددیعاسئ
“حاسان فەیضینین” یازدئغئ وە ساعید نورسینین بگندیگی شیعیردە شو ایددیعالار یر آلئر:
“جۆرمۆمۆزلە کۆلحان گیبی پۆرنارئز،
درد ألیندن هم هر گۆن زار-و زارئز.
عاففەت بیزی مادم سانا حپ یارئز،
أی نورئ راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
بو ساطئرلار شو شکیلدە سادەلشتیریلەبیلیر:
“گۆناهئمئزلا کۆلحانلار گیبی یانارئز
درد ألیندن هر گۆن اینیم اینیم اینلەریز.
عاففەت بیزی مادم سانا یارئز
أی عالملرە راحمت موحاممدین نورو، نور ألچیسی!”
“(…) گؤکلر سالدئ بلا، یر وردی بلا،
سارستئ آفاقئ بیر آجئ واوەیلا،
راحمت أت عالمە، أی نورئ مەولا!
أی جیلوەیی راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
بو ساطئرلار شو شکیلدە سادەلشتیریلەبیلیر:
“(…) گؤکلردن بلا یاغدئ، یردن بلا فئشقئردئ
دؤرت بیر یانئ آجئ چئغلئقلار ساردئ.
آجئ بو عالمە أی مەولانئن نورو
أی عالملرە راحمت موحاممدین گؤرۆنتۆسۆ، نور ألچیسی!”
“چەوریلدی آتشلە بو قۇجا دۆنیا،
بیر جهننم گیبی قاینادئ دریا.
یتیش ایمدادا أی شاهئ أولیا!
أی بو زاماندا راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
أ- قورئانئ وە آللاهئن ایسیملرینی تاشئدئغئ ایددیعاسئ
ساعید نورسی، “حاسان فەیضینین” بیر شیعیری سببییلە شو سؤزلری سؤیلەمیشتیر: “ریسالەیی نورون حاص شاگیردلریندن وە أسکی اؤگرتمنلریندن حاسان فەیضی، غایت صامیمی بیر قاناعاتلە وە قووتلی بیر ایعتیمادلا وە درین بیر عیلیملە وە پارلاق بیر ایمانلا وە سیککەیی تاصدیقی غایبیدن آلدئغئ ایلهاملا ریسالەیی نورون ماهیەتینی تاعریف وە اۇ نورون قایناغئ وە أساسئ اۇلان نورئ موحاممدی وە حاقیقاتی قورئان وە سئررئ ایمانئ تاعریف ایچین بو قاصیدەیی یازمئشتئر.”
بورادا گچن “نورئ موحاممدی، حاقیقاتی قورئان وە سئررئ ایمان” سؤزلری اؤنملیدیر. کندیسینی ریسالەیی نورون حاقیقی وە ماعنوی شاحصیەتی سایماسئ سببییلە اۇ، بو اؤزللیکلرین تامامئنئ کندیندە گؤرمکتەدیر. بونلار حاقیقاتی موحاممدیە اینانجئنا تام اۇلاراق اویار. چۆنکۆ حاقیقاتی موحاممدیەنین، بۆتۆن نبیلرین وە ولیلرین لدۆننی وە باطئنی بیلگیلری آلدئقلارئ قایناق اۇلدوغو، حاقتان گلن فەیضین حالقا اولاشماسئندا آراجئ اۇلدوغو ایددیعا أدیلیر. بو سببلە ساعید نورسی وە ریسالەیی نورلار، حاقیقاتی قورئان، یاعنی قورئانئن آصلئ وە گرچگی سایئلئیۇر وە سئررئ ایمان، یاعنی ایمانئن سئررئ قابول أدیلییۇر. حاسان فەیضی بونو داحا آچئق ایفادە أدر:
“دردلرە درمانسئن، موحبوبئ جانسئن،
هم جامیعۆل-أسما ول-قورئانسئن،
هم دە نورئ حاقتان بیزە ایحسانسئن،
أی بیر راحمتی عالم ریسالتۆن-نور!”
بو ساطئرلار شو شکیلدە سادەلشتیریلەبیلیر:
دردلرە درمانسئن، سەوگیلیسیسین جانئن،
هم قورئانئ قاپسارسئن، هم ایسیملرینی آللاهئن،
هم دە حاققئن نوروندان بیزە ایحسانسئن،
أی عالمە راحمت، نور ألچیسی!”
ف- هر دەویردە فارقلئ کیملیکلە اۇرتایا چئقما ایددیعاسئ
“حاقیقاتی موحاممدیە”، موحاممدین (ع) تاریحی شاحصیەتی دگیلدیر.
بونا اینانانلارا گؤرە اۇ حاقیقات، هر دەویردە دگیشن ایسیم وە صورتلردە “نبی وەیا ولی” اۇلاراق اۇرتایا چئقار. ساعید نورسی کندیسینین اؤیلە اۇلدوغونا اینانئر.
اۇنون سؤزلری شؤیلەدیر:
“بن بو آندا، سکسن ساعیدین اؤزۆ اۇلاراق اۇرتایا چئقمئشئم. اۇنلار زینجیرلەمە شاحصی قئیامتلر وە زینجیرلەمە تناسۆح، یاعنی روح گؤچۆ ایلە چالقالانئپ بنی شو زامانا فئرلاتمئشلاردئر.
شو ساعید؛ یتمیش دۇقوز اؤلۆ وە بیر قۇنوشان جانلئنئن بدنلردە اۇرتایا چئقان ساعیدلر بیربیرینی گؤرسەلر، جیددی فارقلئلئقلاردان دۇلایئ بیربیرلرینی تانئمایاجاقلاردئر. بن اۇ بدنلرین اۆستۆندە یووارلاندئم؛ اییلیکلر وە لذذتلر داغئلدئ گیتتی. سئقئنتئ وە اۆزۆنتۆلر بیریکتی قالدئ. اۇ قۇناق یرلرینین هر بیریندە بن بندیم. اؤلۆمۆمدن سۇنرا گلەجک قۇناقلاردا دا یینە بن بن اۇلاجاغئم. بو قۇناق یریندە یاعنی وۆجودتاکی حۆجرەلر ناسئل یئلدا ایکی کرە وۆجودتان آیرئلئیۇرسا بن دە اۇ شکیلدە ألبیسە دگیشتیریریم؛ یئرتئلمئش ساعیدی آتار، ینی ساعیدی گیەریم.”
“بن بو آندا، سکسن ساعیدین اؤزۆ اۇلاراق اۇرتایا چئقمئشئم” سؤزۆ اؤنملیدیر.
چۆنکۆ تەوراتا گؤرە آدمدن (ع) یاعقوبون (ع) اؤلۆمۆنە قادار 2413 سنە گچمیشتیر. یوسوف (ع) 110 یاشئندا، موسا (ع) دا 120 یاشئندا وفات أتمیشتی. یاعقوبتان عیسانئن (ع) دۇغومونا قادار دا تۇپلام 1600 سنە گچمیش اۇلسا یاقلاشئق 4000 یئل أدر. ساعید نورسی 1960’تا وفات أتتیگینە گؤرە تەوراتا گؤرە؛ ایلک اینساندان اۇنون اؤلۆمۆنە قادار 5960 سنە گچمیش اۇلور. بونو سکسنە بؤلۆنجە اۇنون گیردیگینی ایددیعا أتتیگی هر بدنین اۇرتالاما عؤمرۆ 75 یئل أدر.
بو سببلە “سکسنینجی بدن” سؤزۆ، دۆشۆنۆلەرک سؤیلنمیش بیر سؤزدۆر.


text:
اییده آغاجینین ساری کؤلگهسی میننتسیز ماهنیدا یاغیشین سسی آلتیندا ایسلانان یاز بنؤوشهسی هر باهار گلهلی سئویر چمنی اونود گؤردوگونو تانیما منی باغلی دیل گؤیهریب آل یایلیغیمدا ساری گول گؤیهریب سول یایلیغیمدا ساحیلده منیمله قال یایلیغیمدا قیناما ساچیمدا یئر سالان دنی اونود گؤردوگونو تانیما منی گؤیلریم چنلی دیر باهاردا قیشدا گونئی دفتریمه یاغان یاغیشدا گؤزومدن چاغلایان ساری آغیشدا یولوندان ائلهییر گلیب گئدهنی اونود گؤردوگونو تانیما منی “جانای ” İydə ağacının sarı kölgəsi Minnət siz mahnıdır yağışın…بیشتر بخوانید
آرشیو ها
“جانای”دان بیر غزل / رضوان (جانای) حاجی قاسملو
قوصصه یولونو یاخشی هامار ائیلهدی گئتدی آیدینلیغیمی گوزگوده تار ائیلهدی گئتدی چارپازجاسینا اوچدو الیمدن توزو قالدی یالقیزلیغیمی یاغلی زومار ائیلهدی گئتدی کئفلندی جانیم گؤزلرینین لاله باغیندا کئفسیز جانیمی، کئفلی خومار ائیلهدی گئتدی سولطان اولوبان دویغوسو دونیایا جالاندی حسرت یاشیمی کؤهنه شعار ائیلهدی گئتدی تلفن سیمی تک قیرخ بوروق اولموشدو یولاقلار لال سئوگیمیزی یوللارا جار ائلهدی گئتدی ریحان بویالی سؤزلریله گؤیلومو آلدی اویدوم سؤزونه قلبیمی نار ائیلهدی گئتدی جانلاردان ایراق جان داماریم دای کارا گلمیر جانسیز…بیشتر بخوانید
گل کؤنلومو سیناما، سیناییرسان قیناما – “جانای”
باغچامیزدا نار واریدی، من اونو چوخ سئوردیم، یازین گولن آیی تومورجوقلار سانکی سالخیم چیراغدیر، بئله گؤزل ساللاناردی کی، هله بیرده یارپاقلارین آراسیندا گؤرهیدین، گؤزلر دویمازدی باخماقدان، سونرا دا نارلار دوگمهلهنردی، گونه بیر جانلاشیب بؤیویردیلر، یارپاقلار یام-یاشیل، نارلار ایسه بوزاراردیلار، پاییز مارشی سسلنینجه یارپاقلارین رنگی آتاردی، سارالیب توشردیلر، آما نارلار او اینجه بوداقلاردا کوفلاناردیلار، گاه ساغا گاه سولا، گؤز اوخشایان بیر سئوگی گلئیلیسی. دورنالار کؤچنده نارلارین اوزو قیزاراردی، آنام تاپشیراردی: اوزونو آل ساخلا قیزیم، سئون…بیشتر بخوانید
شئعر / جانای
اییده آغاجینین ساری ساچلاری شاهیدی اولاجاق دوداقلاریمین سنین گؤزلرینه شعر یازاندا دردی دئشیلهجک یاناقلاریمین “جانای”بیشتر بخوانید


text:
آرار
بو گون “آرار”تخلوصوایله تانینان شاعر، حسن رفیعی جنابلاریدیر کی ایگیرمی ایل بوندان اؤنجه،”ایشیق”درنهیی آیاق توتان زامان، بیر اورهیی یانان، آنا دیلینه غیرتله یاناشان و همت ایله گنج شاعرلریمیزه یول گؤستهرن بیرادیب، شعر سئوهر وشاعرلرین یاردیمچیسی کیمی چالیشیردی؛ آنجاق بونلارا قانع اولمایاراق، بوگون اؤزو ده قلم اله آلیب، ادبیات ساحهسینده چالیشماغا اوز گتیریبدیر. رفیعی جنابلاری بیر چالیشقان معلم، تاریخ علمینده عالی تحصیلات صاحبی(یوکسک لیسانس درجهسیله)، بیر درین باخیشلی آراشدیریجی و ادبیات، هابئله تاریخ ساحهسینده بیر اینجهلهین معارفپرور بیرذاتدیر. بوگون بیرشعر دفترینی اؤز سئویملی خالقینا هدیه ائدهرک، شعرلرینده تنقید و طنز دیلی ایله خالقیمیزی اویاندیرماغا و داها آییق سالماغا اؤز وظیفهسینی دویوب وقلمینی اله آلیبدیر.
آرارین شعرلری اجتماعی موضوعلاری اله آلاراق، توپلومدا اولان تضادلاری آچیقلاماغا، جامعهنین چتینلیکلرینی آچماغا جان آتیر. بو مسألهلری آچماق بلکی ده طنز و تنقید یولو ایله سونوجلانماغا ان یاخین یولدور؛ بئلهلیکله شاعیر اگریلری دوزلتمک اوچون شعر قیلینجینی اله آلیب و یا باشقا سؤزله بیر اورهیی یانان طبیب وحکیم کیمی یارالاری چیخارماق اوچون جرّاحلیق بیچاغینی ایتیلتمیشدیر. بونو دوشونمک اوچون، شاعیرین ایلک شعر دفتری اولان”بیردیلیم دیل!” اثرینی واراقلایالیم:
بورادا مختلف عنوانلار آلتیندا اوزون و قیسا شعرلر گلمیشدیر؛ و بیر آل- الوانلیق گؤز اؤنونده جانلانیر؛ بورادا بیر سیرا تمثیللرله برابر، اجتماعی نوخوشلوقلارین تصویرینی گؤروروک. بیر طرفده لاغلاغی، باهالیق قاتاری، باهالیق بایراغی، بیر طرفدن ده زنگان وسلطانیه شعرلرینده، شاعیرین آنا یوردونا بسلهدیگی محبتی گؤروروک؛ هابئله آنا دیلینه خور باخانلاری دا اونوتماییر، اونلارا دوز یولو سئچمهیی یارارلی گؤرور.
شاعیر هر بیر شعرینده، توپلومون مختلف یؤنلرینی نظرده آلیر، ایشچیلرین، زحمتکئشلرین ایشینه دهیر وئریب، معلملر و بوتون دوزگون ایشلهییجی صنفلری حؤرمتله قارشیلاییب؛ آنجاق هر صنفده اولان یئترسیزلیگی وآخساقلیغی دا اوزه چکیر. گاهدان دا جوانلارین دولانیشیقلارینی، قونوشدوقلارینی، گئییندیکلرینی، حتا ایستکلرینی دیله گتیریر.بوشعر دفترینده “ائششهیین ناغیلی” بیر گؤزهل تمثیل اولاراق، بلکه ده بو دفترین ان گؤزهل شعریدیر. داد- دوزونو اوخوجو اؤزو حیس ائتسین- دئیه، آچیقلاماسیندان واز کئچیرم. باشقا تمثیلی اولان، “قورباغا وتوسباغا” دا گؤزهلدیر. “آتا قیناغی” شعرینده، جامعهنین درین و ایتی تضادلاری قلمه آلینیر. بیرسیرالار آغیر زحمتلره قاتلاناراق چتینلیکله یاشاییرلار، بیرحالداکی بیعارلار، باشقا یوللارلا مال- دؤلته ال تاپیب، جامعهنی ده لاغا قویورلار؛ شاعیر بونلارین بیر نئچهسینی وگئتدیگی یولو اؤرنک اولاراق گؤستهریر. بورادا ماضان، قوربان، خاخول ذبی، قودوق قودو ونهایت سلیمین یاشاییشی ایله تانیش اولوروق. ایلک دؤرد نفر، دللاللیق، دولار ساتما، غلط آلیش-وئریش ایله هارالارا کی چاتمامیشلار!؟ آمما سلیم، یوکسک لیسانس آلیرسادا الی بوش قالیر؛ نه قدهر چالیشیرسادا، ماضان، قوربان، قودوق قودو و خاخول ذبی کیمی اولان بیرجامعهده الی آغزینا چاتمیر. شاعیر سلیم ایله بونلاری قارشی- قارشییا قویور ونهایت جامعهنین گئدیشینی یانلیش بیلهرک، جامعهنی تنقیده چکیر و بئله نتیجه آلیرکی:
گئت بازارا، دؤن تئزارا، سئزارا؛
یوخسا اوخو؛ قال قیزارا- قیزارا!
دفترین باشقا شعرلری ده بئلهدیر و جامعهده اولان آخساقلیقلاری اولدوغو کیمی بگنمیر و اونلارا توخونور. “خئیرات” شعرینده جامعهنین یانلیش حرکتلرینی حتا دینی مذهبی مراسملرده ده گؤرور. خئیرات، یوخسوللار اوچون یوخ، بلکه قارنی توخلار، حاجیلار ومیلیونرلر اوچون بیر رسوماتا چئوریلمهسینی آنلادیر. آنجاق هامیدان آرتیق شاعیری اذیت ائدن، درده گتیرهن، باهالیق دیر؛ جامعهنین اکثریتی ده بو درده مبتلادیر. بورادا “باهالیق بایراغی” و”باهالیق قاتاری”، گؤزهل نمونهلردیر.
شاعرین گؤروش دُنیاسی آل- الواندیر وشعرلری ده بو گؤروشلری گؤسترمهده گؤزهل و باجاریقلیدیر. بورادا زنگانا یازیلان شعری، هابئله مولا علی(ع) اوچون عشقدن یازیلان شعر و بیر چوخلو دؤردلوکلر، بایاتیلار وباشقا شعرلر، شاعرین درین دویغوسو وشعر گوجونو گؤسترمهدهدیر. بونلارین هامیسیندا معلم صنفینه درین سایغی، آنا دیلینه حُرمت، جامعهنین یاخشیلارینا محبت وپیسلرینه نفرت بسلهدیگی آیدین وآپ-آچیقدیر. شاعیر بو دفتریله اوخوجولارینی جامعه ایله تانیش ائتمکله برابر، گیزلی اولورسادا خوشبینلیک، آیدین گلهجک و…….!!! آشیلاییر؛ پیسلر وپیسلیکلری جامعهدن قازیب- آتماغا اومود یارادیر و اوخوجولارینی یاخشی انسان اولماغا، انسانلیغا چاغیریر. شعردفترینه سئچدیگی عنوان”بیردیلیم دیل!” ده گؤزهل و دوشونجهدن آلینما بیرعنوان دیر. شاعر آنا دیلینه خور باخانلاری هدهلهییر و اونو آلقیشلایانلاری باغرینا باسیر. هر دوشونن، درد تانییان، یاخشیلیغی آنلایان اوخوجو دا بئله بیر شاعری باغرینا باسماغا حقلیدیر.
شاعر گاهدان دا آغزینی نصیحت و اؤیوده آچیر:
پیس ایشلره قاریشما،
آلوولانیب آلیشما؛
باخ سؤزونه مولانین:
“سوروشمامیش دانیشما!”
گاهدان دا قیزلارین تورکو دانیشمالارینی ایستهییر:
قیز، نه گؤزهل تئلین وار،
گؤرکملی بیر ائلین وار؛
تورکو دانیش، اوتانما،
بالدان شیرین، دیلین وار!
شاعر، اینجه قلمی ایله و شیرین دیلی ایله “نووا” گوجونه یییهلنمهیی وبؤیوک ادعالاریمیز اولدوغو حالدا”چین” اؤلکهسینین “ایگنه- ساپینا” باغلی اولدوغوموزو آچیقلاییر وشبسترلی معجز کیمی بو ایگنه- سانجاق چیندن گلمهدیکده تومانچاق قالدیغیمیز موضوعی ایله دردی آرتیر. عینی حالدا شاعر بیلیرکی بو جامعهده هر دردین داواسی اولدوغو حالدا سارساقلیق نوخوشلوغونون درمانی یوخدور!
سونرا؛ منجه شعرین اوچ قونوسو بیرلشینجه اولغونلاشیر. بواوچ قونو: دیل، دوشونجه و دویغودور. شاعر، آنا دیلینین ویا شعر دیلینین بوتون اینجهلیکلرینی، اؤزهللیکلرینی وگؤزهللیکلرینی بیلمهلیدیر. بونلاری دوزگون ایشه آپارماسا، دیلینه صدمه وورار. آرار بو قونو دا باجاریقلی و اؤزو بیر اوزماندیر و یاراتدیغی قافیهلر وشعرلر بو باشارینی اوزه چکیر. شاعریمیز ایکینجی قونودا دا ماهیر و یاراشیقلی بیر انساندیر. او بیلیم اهلیدیر، بوتون فنومنلری تانیر و شعرلرینده الده ائتدیگی موضوعلاری هامیدان یاخشی بیلیر. اوچونجو قونو یا دویغو، هر شعرین واینجه صنهتین اساس تمهلیدیر. هر اله آلینان موضوع دوزگون بیر دیل ایله ائله سؤیلهنه کی اوخوجودا دویغو یارادیب اونو ذوقا گتیرسه؛ شاعیر اؤز ایستهگینه چاتمیش ساییلیر. چونکی اوخوجو بو دویغونو حیس ائدهرک اونونلا علاقه بسلهییر. اوندان تأثیر آلیر. بئلهلیکله شعر اؤز هدفینه چاتمیش ساییلیر. بو ساحهده ده دهیرلی- سایغیلی شاعیریمیز اوچون یئنی باشاریلار ونائلیتلر دیلهییریک.
م.کریمی/ زنجان
۷/۹۳
فنومن = پدیده


text:
چک ایسلواکی
چک ایسلواکی (اینگیلیسجه: Czechoslovakia، فارسجا: چک ایسلواکی، عربجه: تشيكوسلوفاكيا، فرانسهجه: Tchécoslovaquie، آلمانجا: Tschechoslowakei، ایتالیاجا: Cecoslovacchia، روسجا: ЧexocлoBakия) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. و چک دیلی آلمان دیلی و رسمی دیلیدی. چک ایسلواکی 1918 میلادی ایلینده قۇرولدو (اتریش-مجاریستانان آیریلدی) و 1992 میلادی ایلینده داغیلدی(بیر سوسیالیست دولت اولاراخ قان توکولممیش ولوت اینقیلابیندا) و ایکی اولکه یه بولوندی چک و اسلوواکیا.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
`بوریس جانسون` نتیجهلر
خبرلر [67]
- زلنسکی اوکراینایا وئردیگی دستهیه گؤره بوریس جانسونا تشککور ائدیب
- بوریس جانسون استعفا ائتدیگینی آچیقلادی
- بوریس جانسون استعفا ائتدی
- جانسون اینگیلتره-دهکی اعتصابی "دهشتلی بیر دوشونجه" اولاراق دیرلندیریب
- بوریس جانسون اعتیماد سس وئرمهسینده غالیب گلیب
- بوریس جانسون ایله باغلی اعتیماد سس وئرمهسی کئچیریلهجک
- جانسونون هیندیستاندا چکدیردیگی شکیللر تپکی چکدی
- بوریس جانسون ایله زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- جانسون و زلنسکی آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- پوتینین قرارینا گؤستریلن رئاکسیالار
- جو بایدن ایله بوریس جانسون آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- اینگیلتره-نین خاریجی ایشلر و ساوونما ناظیرلری مسکوایا سفر ائدهجک
- اینگیلترهدن ایرانا اویاری
- آمریکادا ذهنی معلولیتی اولان محکوم اعدام ائدیلدی
- بایدن و جانسون افغانیستاندان وطنداشلارین تخلیهسینی و گ7 ایجلاسینی موذاکیره ائدیبلر
- اردوغان، تورکیهنین تروریزمله مبارزهسی کیتابینی لیدئرلره سوندو
- اینگیلتره-ده پاندمی ایله علاقهدار محدودیتلر 19 ژوئیهده لغو اولوناجاق
- گ7 اؤلکهلری کاسیب اولکه لرینه آشی باغیشلایاجاق
- سلیمان سویلو ایلوا جانسون ایله گؤروشوب
- "یئنی قورولاجاق آوروپا سوپر لیگی ییخیجی اولابیلر"


text:
کیم بو-کیونق
کیم بو-کیونق (اینگیلیسجه: Kim Bo-kyung) (دوْغوم:۶ اکتبر ۱۹۸۹ (۳۲ یاش) Gurye) بیر فوتبالیست. کاشیوا ریسول فوتبال کولوبو و جنوبی کوره میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ 5 into 3 doesn't go as Victory and Sydney forced to make tough ACL calls. Special Broadcasting Service. یوْخلانیلیب8 July 2016.
- ^ "Kim Bo-Kyung stats". Soccerway. 1 December 2018.
قارداش پروژهلرده کیم بو-کیونق گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۱ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- سرزو اوساکا کولوبونون اویونچولاری
- کاردیف سیتی کولوبونون اویونچولاری
- ویقان اتلتیک کولوبونون اویونچولاری
- ماتسوموتو یاماقا کولوبونون اویونچولاری
- چونبوک هیوندای موتورز کولوبونون اویونچولاری
- کاشیوا ریسول کولوبونون اویونچولاری
- اولسان هیوندای کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
۱٫
او گونلری هئچ زامان اونودا بیلمهدی. حیاتینا سونو گؤرونمز دهشتلی بیر قارا کؤلگه چؤکموشدو. بعضا زیل قارالاشان، بعضا ایسه بوزاران بیر دهشت. نومرهسیز آغ رنگلی «پیکان»ین ایچینده قارا گئییملی دؤرد کیشینین آج گؤزلری بیر آن دا اولسون اونو بوراخمیردی. شیکارینی اووسونا سالماق ایستهین بوسقودا یاتمیش شیکارچی کیمی گئجه، گوندوز گؤزلرینی اوندان گؤتورموردولر. بعضا بیر آن اولموش اولسادا قانشارا چیخیب، قاباغیندان مرموز باخیشلاری ایله کئچیب، بعضا ده یوخ اولموش کیمی گؤرونوردولر. آنجاق قارا کؤلگهلرینین آغیرلیغی اونون بوتون وارلیغیندا حیس اولونوردو. او بو آغیرلیقدان قورتارماق ایستهسه ده، قورتارا بیلمیردی. آناسینین: -«اوغول، به نییه پالتارنان یاتیرسان؟» سوالینا دفعهلرله دولانباج جوابلار وئرسه ده، بیر گون دوز جوابدان قاچا بیلمهمیشدی:
– آناجان، آیلاردیر دالیمجادیرلار. بیر آن دا اولسون گؤزدن قویمورلار. فیکیرلرینین نه اولدوغو آیدیندیر. تئز گئج اوز- اوزه گلهجکلر. او گونو حاضیرلیقلا قارشیلاماق ایستهییرم. من بو قارا کؤلگهلی شیطانلاری ناکام قویمالییام.
آناسی دریندن آه چکیب، قورخو چؤکموش گؤزلرینی هله گنجایکن ساچلارینا دن دوشن اوغلوندان آییرماق ایستهمیردی. سانکی چوخورا دوشموش گؤزلرینین درینلیگینده اوغلونو گیزلتمک ایستهییردی.
آیلار بئله کئچدی. پاییزین ایلک گونلری ایدی. بیر هفتهیه یاخین بیر دوزومه یاغیش یاغیردی. هئچ کسمک ده بیلمیردی. آناسی دئییردی: «بو سیسقا یاغیشدیر، هله- هله کسمییهجک.»…
۲٫
او، هر گئجهکی کیمی یاتاغیندا پالتارلی اوزانمیشدی. هاوادا شاختا وار ایدی؛ گئجهیه دومان چؤکموشدو. ایشیقلار سؤنموشدو؛ دوشمانین هاوا هجومو قورخوسوندان شهر اهالیسی ایشیق یاندیرمیردی. موحاریبه آج قورد کیمی جبههلرده جولان ائتمکدن دویمور، جاماعاتین دینج حیاتینی دا تهلکه آلتینا آلمیشدی. شهرین اورهگی سسسیزلیکده ذؤیونوردو. بیردن قاپی ائله چیرپیلدی، سانکی ائوده بومبا پارتلادی. دیک، یئریندن قالخیب، یاتاغیندا اوتورو وضعیتده شاشقین- شاشقین هندهورینه دونوخدو. آناسی تلسیک اوتاغا گیریب: -«اوغول دور! گلدیلر. تئز دوهاردان آش عمونگیلین حیطینه! بولاردا رحم آثاری یوخدو. سنی اؤلدورسهلر من باشیما نه داش سالارام؟!»- دئدی.
بیر آن اؤزونو ایتیرمیش کیمی هارا قاچاجاغینی و نه ائدهجهیینی بیلمهدی. سانکی بئینی قیفیللانمیشدی.
– آنا من هارا قاچیم آخی؟ هارا قاچسام گلیب تاپاجاقلار.
– گئت تهرانا قارداشون گیله! آرا سایخیلاشاندان سورا گلرسن.
آنا- بالا دانیشارکن اوتاغا دولدولار. اونون آناسی بیر ایل ایدی کی اورهک خستهلیگی تاپمیشدی. -«سیز کیمسیز؟ بیزدن نه ایستهییرسیز؟» دئدیکده، اوتاغا گیرنلرین بیری سینهسیندن ووروب، -« چکیل دالا گؤروم!» دئدی. یوگوردو اونون اوستونه. یاخاسیندان توتوب چکدی. ایکینجی آدام دا کؤمگینه گلدی. چکه- چکه حیطه چیخارتدیلار. آداملارین بیریسی بئش اون دقیقه ائوده الینه گلن هر شوبههلی کیتابی توپلاییب، بیر تلیسه دولدوروب، آتدی اونون چیگنینه؛ حیطدن چیخدیلار. کوچهنین قارانلیغیندا قونشولارین هئچ بیری بو منظرهنی گؤرموردو. یالنیز اونلارین دالیسینجا ایاق یالین قاچان و اورکدن ناله قوپاران آناسی بو حالا شاهید ایدی.
کوچه باشیندا نومرهسیز آغ رنگلی «پیکان» اؤز سوروجوسو ایله انتظاردایدی. اونو ماشینین آرخا صندلینده آرالاریندا اوتوردوب، کوبودلوقلا بوینوندان باسیب، کاپشئنینی باشینا چکدیلر. ماشین یولا دوشدو…
۳٫
هارا گئتدیکلرینی و نه زامان یولدا اولدوقلارینی بئینینه سیغیشدیرا بیلمیردی. دمیر بیر صندل اوستونده اوتورموشدو. اولدوغو یئرین داریسقال اولدوغونو و اطرافیندا اولان گل- گئدی حیس ائدیردی. باشینا چکیلمیش کاپشئنی بوینوندا آغیر بیر آغری یاراتمیشدی. کوبود بیر سس -«ائله بیل باشین بدنووه آغیرلیق ائدیر؟ چوخ اؤزوندن چیخمیسان.»- دئیهرک، اوندان جواب ایستهدی. او ایسه، – «من بیلمیرم سیز نه دئییرسیز؟ سیز کیمسیز؟ بورا هارادی؟» جواب وئرهرک، فیکرینی توپارلاماق ایستهییردی. کوبود سس: -«ایندی سنی اؤزووه گتیرریک. ائله بیل سن آدام دیلی بیلمیرسن؟» دئییب، اونو دؤیمهگه باشلادی. بو آن باشقا بیر سس یولداشینین سؤزونو داواملادی:
– او اعلانلاری سن یازیرسان؟ کیملر اولاری گئجه قارانلیغیندا ائولره آتیر؟
– بیلمیرم. من یازمیرام. بیر دفعه حیطیمیزدن تاپیب اوخوموشام.
ایکینجی آدام اونون اللریندن مؤحکم یاپیشیب، او بیریسی هر ایکی الیندن باش بارماقلارینی ایتی بیر شئیله کسدی. او آغریدان بارماقلارینین نه واخت کسیلمهگینی بیلمهدن، هوشدان گئتدی.
– داها بو بارماقلار هئچ بیر شئی یازیب، یارادا بیلمز.
ایکینجی آدام دئدی:
– دئییرم دیلین ده کسک؛ چوخ دانیشیر؟
– یوخ، بونون بارماقلاری دیلیندن بتر ایشلهییر. دیلی اونسوز دا کسیلهجک. ایندی بارماقلارینی آییرمالیییق. بو بارماقلارلا چوخ ایشلر گؤرمک اولار.
هر ایکی نفر اوتاقدان چیخیب، گئتدیلر. او آغری ایچینده یواش- یواش آییلیردی. الی ایله کاپشئنینی باشیندان آتماق ایستهدی. اللرینین قیزیل قان اولدوغونو گؤروب، بارماقلارینین کسیلدیگینی خاطیرلادی. اطرافینا باخدی. داریسقال بیر اوتاقدایدی. چوخ فیکیرلشمک فرصتی تاپمادی. ایکی آدام یئنیدن اوتاغا گیردیلر. اسکی بیر پارچا ایله بارماقلارینی باغلادیلار. گئجه یاریسی نومرهسیز آغ رنگلی «پیکان»ا میندیریب، شهردن کنار بیر چایین قیراغینا آتدیلار. بوتون فیکری بارماقلارینین یانیندایدی. دوشونوردو کی، «گؤرهسن بارماقلاریمی هارا آتیبلار؟ من مطلق اونلاری تاپمالییام. من اونلارسیز یاشایا بیلمهرم. اونلار منیم حیاتیما معنا وئریر.»
بو حادثهدن سونرا او داها هئچ بیر شئیدن قورخموردو. سانکی بارماقلارینی تاپماق هدفی اونو یاشاییشا یئنیدن قایتارمیشدی. ایندی داها آرتیق بارماقلارینا احتیاج دویوردو. -«بارماقلاریمی تاپسام، بو دفعه بیلهرم اونلاردان نئجه ایش چکیم. ایکی قیچیمین کسیلمهگینه اینجیمزدیم کی بارماقلاریما اوزولورم. اونلار یازیب، یارادیب، منه حیات وئریبلر.»- دئییردی.
بیر گون کوچهدن کئچیردی. محله اوشاقلاری اویناماغا مشغول ایدیلر. کسیلمیش بارماقلارینی اوشاقلارین اویونلارینا باخار حالدا گؤردو. اونلارا ساری آیاق گؤتورمک ایستهدی. بارماقلار دویدولار؛ سورعتله اوندان اوزاقلاشماق ایستهدیلر. بارماقلارین بیریسی دئدی:
– سنین الیندن یامان راحات اولموشوق. داها گئجهلر آرخایین یاتیریق. صوبحه قدر کیتاب واراقلاییب، یازمیریق! هئچ بیز سنی تانیمیریق.
ایکینجی بارماق دا دیله گلیب دئدی:
– ایندی بیزیم ان آغیر ایشیمیز نئچه ایلدن بیر جؤهرلهنیب، کاغاذا باسیلماقدی. بو وضعیتیمیز اولا- اولا سنی نییه گرک تانییاق؟!
تعجبدن یئرینده دونوب قالمیشدی. اؤز- اؤزونه دئییردی: -« آمان آلله بو نه؟ یوخسا قارا باسیر منی؟ بلکه آغلیمی الدن وئرمیشم؟ بو بارماقلارا نه اولوب؟ بونلاری کیم بو حالا سالیب؟ نییه داها منی تانیماق ایستهمیرلر؟ اونلار اوزون ایللر منیم سیرداشیم اولوبلار؛ هر بیر اذیته تابلاشیبلار. بس ایندی نییه جؤهرلنمکلرینی منیم باشیما وورورلار؟ اونلار کی منیم جانیمدان، قانیمدان ایدیلار. یوخ بو اولا بیلمز. بوردا بیر اویون وار. گرک باش تاپام»
چوخ گرگین بیر وضعیت کئچیریردی. بارماقلار ایسه ایکیلیکده کوچهنین قورتاراجاغینا ساری قاچدیلار. هئچ دؤنوب داللارینا دا باخمادیلار…
۴٫
هر بیر شئی اوز آخاریندا گئتمهگینه رغمن، او ایچریدن داغیلمیشدی. بوتون وارلیغینی قوماردا اودوزان آداملار کیمی ایدی. بو فیکیرلرله خییاواندا اومودسوز دولانیردی. نومرهسیز آغ رنگلی بیر «پیکان»ین ایچینده قارا گئییملی دؤرد کیشی اونو ایزلهییردیلر. اونلاری گؤرن کیمی سورعتله اؤزونو ائوه یئتیردی. او بو دفعهده یاخالانماغینا اینانیردی. ائوه یئتیشن کیمی هله جیبیندهکی یازیلاری گیزلهدر- گیزلتمز، قاپی مؤحکم دؤیولدو. یئنیدن یاخالانیب، نومرهسیز آغ «پیکان»ا میندیریلدی. اوتوران کیمی گؤزلرینی باغلادیلار. بوینوندان باسمادان، اؤزو عادت اوزره باشینی آشاغی سالدی. داریسقال بیر اوطاقدا یئنیدن صوبحه کیمی گؤزو باغلی سورغو سووالا چکیلدی:
– سنین بارماقلارینی کسدیک، دینج اوتوراسان، آمما راپورتلار ائله معلوم ائدیر کی هله ده باشین بدنیوه آغیرلیق ائدیر. سنی بیردفعهلیک راحات ائتمهلیییک. بو باشی کسیب، اونا بنزر، آنجاق یونگول و سؤزه باخان بیر باش یئرینه قویمالیییق.
قوللارینی اوتوردوغو صندله باغلاییب، بیر دستمال بورنونا توتوب، ایشه باشلادیلار. او ایسه داها هئچ بیر شئی حیس ائتمیردی. صاباح ایکیندی چاغی آییلدی؛ تزه باشی اونا چوخ غریبه گلیردی؛ یونگول بیر باش ایدی؛ داها بدنینه آغیرلیق ائتمیردی؛ بوتون دانیشیقلاری اورهگینی سیخیردی؛ غریبه و اونا تانیش اولمایان بیر حیس کئچیریردی. یئنیدن اونو نومرهسیز آغ رنگلی «پیکان»ا میندیریب، شهرین گیرهجگینده بیر خییاوانین کنارینا آتدیلار. اؤزونه گلدیکده، اوجا سسله چیغیردی: -«آی جاماعات! بو باش منیم باشیم دئییل. من اونو تانیمیرام!» آنجاق سسینه های وئرهن یوخ ایدی.
او گوندن قارا گئییملی آداملارین دئدیکلرینه باخیردی. هر هانکی بیر ییغینجاق و مراسیملرینده جدی صورتده اشتراک ائدیردی. اونلاردان بیر آن دا اولسون یان گئتمیردی؛ آنجاق قدیمکی یولداشلارینی گؤرنده اورهگی سیخیلیردی؛ جانی قیزیشیردی. اوغورلوق ائدن بیریسی کیمی اوتانیردی.
۵٫
یازین ایلک گونلری ایدی. گونشین قیزیل شوعالاری پنجرهدن ائوین ایچرسینه یاییلمیشدی. اورهگی سیخیلیر، داریخیردی . اونون ایندی اختیاریندا اولان تکجه اورهگی ایدی. باییرا چیخدی. هئچ بیر مقصدی اولمادان، شهری هدفسیز دولانماغا باشلادی. سانکی ایتیردیگینی آختاریردی. بیر آن نومرهسیز آغ رنگلی «پیکان» قارشیسینا چیخدی. ایچینده قارا گئییملی دؤرد کیشی اونو بیر-بیرلرینه گؤسترهرک، قهقهه چکیب گولوشوردولر. اونلارلا برابر بارماقلاری و باشیدا همن ماشیندایدی؛ آنجاق اونا بیر آن دا اولسون، باخمادیلار. اونون ایللر بویو یازیب یارادان بارماقلاری، دوشونن باشی ایندی اونا یابانجی اولموشدولار.
وارلیغی تالان اولموش کیمی خییاوانین کناریندا اوتوروب، باشینی اللری آراسینا آلدی؛ گؤزلرینی یومدو؛ باشینا گلنلری بیر داها دوشونمک ایستهدی؛ مومکون اولمادی. ال- آیاغی اسیردی، بئینی گیزیلدهییردی؛ بیر شئیلری خاطیرلاماق ایستهییردی، آییرد ائده بیلمیردی؛ یالنیز بیر شئیلری ایتیردیگینی اورهگی ایله حیس ائدیردی.
قانشاردان قدیم یولداشلارینین گلمهگینی گؤردو. آرالاریندا ان سئودیگی دوستو «حبیب» ده وار ایدی. اونو گؤرن کیمی خییاوانین او تایینا آتدادیلار. یئریندن قالخیب یولداشلارینا قووشماغا جان آتدی؛ اونلار اوزاقلاشمیشدیلار. بیر آن دوستو «حبیب» آرخایا دؤنوب، اونو نیفرتله سوزدو.
چیغیرماق ایستهییردی. -«من، من دئییلم!» دئمک ایستهییردی؛ آنجاق سسی بوغاریندا بوغولموشدو…
۶٫
گئجه، قارا چادیرین اوزونه چکمیشدی؛ او ایسه یاتاغیندا اوزوقویلو دوشوب، یاستیغینی باشینا سیخیردی. باشی آغیرلاشیبمی، یوخسا یاستیق داشا دؤنوبمی، بیلمیردی. آرخاسی اوستونه چؤندو؛ گؤزلرینی تاوانا تیکدی. بئینی قیزیشیب، سانکی یانیردی. یاستیغینی یئنیدن او بیری اوزونه چئویریب، یوخلاماق ایستهدی. گؤزلریندن یوخو چکیلمیشدی.
سحره یاخین یئریندن قالخیب، پنجرهنین قاباغیندا دایانیب، گؤزلرینی گئجهنین آلاتورانلیغینا تیکدی. هاوا آیازلاییر، شهر ایسه سسیزجهسینه شیرین یوخودان اویانیردی. سحیرلی سسسیزلیک ائوی دولدورموشدو؛ سانکی ائوده کیمسه نفس آلمیردی. اوزاقلاردان قورخونج باغیرتی سسی گلیردی؛ یاواش- یاواش یاخینلاشیب، قارما- قاریشیق سسلره چئوریلیر، اونون دامارلارینا جوموردی.
یاتاغینا قاییدیب، اوتوردو. قاپی شیددتله دؤیولوردو. آناسی دوروب، چیگنینه آرخالیق آتیب، حیطه چیخدی. قاپی آچیلان کیمی نئچه سیلاحلی قارا گئییملی آدام اوتاغا دولدولار. آناسی آغلار گؤزلرله اونلارین قاباغینی کسیب،-«رحم ائلهیین بالاما!» دئیه، یالواریردی، آمما کیمسه قولاغ آسمیردی. سیلاحلیلار قوللاریندان توتوب، اوتاقدان باییرا چیخارتدیلار. کوچهنین باشیندا نومرهسیز آغ رنگلی «پیکان» دایانمیشدی. او بو دفعه اورهگینین چیخاریلماسینا و اؤلدورولمهسینه امینایدی…
۷٫
درین بیر قویودان گلن سس کیمی آناسینین سسینی ائشیدیردی:
– آی بالا دور آیاغا! بایاقدان بری چاغیریرام. نه یامان سایاقلاییرسان؟
قورخا- قورخا گؤزلرینی آچدی. آناسینی باشی اوستونده گؤردو. تیترک سسله -«آنا، بو دفعه آپاریرلار اورهگیمی چیخارسینلار.»
– آی بالا کیم آپاریر اورهگینی چیخارسین؟ نئچه آیدی گئجهلر سایاقلاییرسان. آخی بئله ده قاراباسما اولار؟ رنگین ساپ ساری اولوب. اؤزون ده بیر دری-بیر سوموگ اولوبسان…
۸٫
هر گون شهرین کوچه، خییاوانلاریندا اؤزو ایله دانیشان بیر گنج، آشاغی- یوخاری گئدیر. او بعضا اللرینی یوخاری قالدیریب، آنلاشیلماز قیریق- قیریق سؤزلر دئییر، بعضا ده اؤزونو دالدا- بوجاقدا گیزلهدیر، قورخونج باخیشلاری ایله او یان بو یانا باخیر؛ خییاواندان کئچن هر آغ رنگلی ماشینا ال اوزادیب «منیم بارقلاریمی وئرین! منیم باشیمی وئرین!» دئییر. اونو گؤرهن هر بیر کیمسه -«یازیغین باشینا هاوا گلیب» دئیه، حئییفسهنیر…
«سون»


text:
اسکی
اسکی (اینگیلیسجه: American Standard Code for Information Interchange) ,بیلگی دییشمی اۆچون آمریکا استاندارد کودلاما سیستمی) لاتین الفباسینین اۆزرینه قورولو ۷ بیتلیک علامتلردیر. ایلک دفعه ۱۹۶۳ ایلینده ANSI طرفیندن استاندارد اولاراق گؤستریلدی.
اسکیده ۳۳ دنه باسیلمایان کونترول کاراکتری و ۹۵ دنه باسیلان کاراکتر واردیر. کونترول کاراکترلری متنین آخیشین کونترول ائدن، اکرانا چیخمایان کاراکترلردیلر.. باسیلان کاراکترلر ایسه اکراندا گؤرونن، اوخونان متنی یارادان کاراکترلردیر. اسکینین باسیلان کاراکترلری آشاغیدا بللیلنمیشدیر.


text:
أحمد صادقی أشراقی . فرمان . ألف ـ نورانلی- آذرخش
- توضیحات
- منتشر شده در پنج شنبه, 03 بهمن 1392 23:53
خاطیرۀ لر دفتریندن بیر یارپاق : کئچمیش یوُزایلدن آرتیق تاریخ پروسئسیندن بوگوُنۀ قدرگوُنئی آذربایجاندا یوُز مینلرجۀ شرفلی ؤ اوُز خالقینا ، آنا وطنینۀ وُورغون اوُلان چوُخ سایدا فداکاراینسانلاریارانمیشدیر، بو دئیرلی اینسانلارأن چئتین ؤ قارانلیق دوُورلردۀ ، ایستراوُدلو سیلاح ألۀ آلماقلا ، ایستر قلم سیلاحی ایلۀ آذربایجان میللتی نین وارلیغیندان مدافعۀ اتمئک هدفی ایلۀ فارس راسیسمی ؤ یا مرُتجع لرۀ قارشی نا برابر دوُیوش مئیدانیدا چئشیدلی شیوۀ لرلۀ میللتیمیزین تاپدالانمیش کیملیگیندن ، آنا دیلیمیزدن زامان ـ زامان بوُ گونۀ قدربوُیوک شهامت لۀ مجادیلۀ ائدیب ؤ میللی ، مقدس هدف لری یوُلوندا اوُز جانلارین فدا اتمیش لر.
چوُخلاری سنگرلردۀ دوُشمانلا اوُزـ اوُزۀ دوُیوشرکن ، چوُخلاری زیندانلاردا اشکنجۀ آلتیندا ؤ چوُخلاریدا دارآغاج لاریندان تأسوفلۀ آسیلمیشلار، لاکین آدلاری آذربایجان شهیدلری تاریخیندۀ سوُنسوز سایغی ایلۀ ثبت اوُلونموشدور . چوُخلاری دا اوُلوب کی ظالیمین آردیجیل ظوُلملرینۀ ؤ یوُل یوُلداشلاری نین آردی آردینا اعدام اوُلماسینا داوام گئتیرۀ بیلمۀ دیکدۀ اوُریی لری چیرپینماقدان دایانمیشدیر.
گوُنئی آذربایجانین اوُنودولماز فداکار سیمالاریندان اوُلان ایکی صمیمی دوُست ، مسلکداش ؤ ایکی اوُدلو قلمۀ صاحیب اوُلان بولوت قازاچوُرلو" سهند " ؤ احمد صادقی أشراقی فرمان ـ یا ألف ـ نورانلی ایدیلار
بوُلوت قاراچورلو " سهند " حاققیندا بوگونۀ قدر اوُنا لایق اوُلان چوُخ سایدا دئییرلی مقالۀ لر یازیلمیشدیر. لاکین فرمان حاققیندا !! ؟؟
فرمان اوُز دئدیگینۀ گوُرۀ : اردۀ بیلین نوران کئندیندۀ آنادان اوُلموش ؤ سوُنرالار یوزمینلرلۀ باختی دوُنموش وطن اوُلاد لاری کیمی طالع اوُنو تهرانا سوُروکلئمیشدیر. اوُ گئنج یاشیندان ادبی فعالییت لرۀ باشلارکن ، اوُز آنا دیلی آذربایجان توُرکجۀ سیندۀ یازیب یارادماقا باشلییر ؤ سوُنرالارطبیعی اوُلاراق بیرچوُخ گئنج لر کیمی اوُز میللتی نین شوینیسمین جیناقیندان قوُرتولوشو یوُلوندا ، شاه ساواک ایدارۀ سی نین یاراددیقی قوُرخونج پلیس رژیمینین باسغی لاری نئدنیلۀ ، گیزلی مبارزۀ یولون سئچمیشدی . فرمانین اوُزوندن بوُیوک قارداشی أکبرایسۀ آذربایجان فدائیلریندن اوُلموش ؤ شاه رژیمی طرفیندن توتوقلانیب ، ؤ نهایت چوُخ آغیرایشکنجۀ لرۀ معروض قالدیقدان سوُنرا اعدام اوُلونموشدور.
فرمان چوُخ باجاریقلی ؤ گوُجلو قلمۀ صاحیب اوُلان ، اینجۀ باخیشلی یازیچی و شاعیرایدی ، ( بهمن اینقلابی دئیلن !! ) فلاکت تاریخیندن سوُنرا ، تهراندا قوُرولموش " آذربایجان یازیچیلار جمعییتی ؤ هابلۀ آذربایجان انجمنیندۀ " فعالییتۀ باشلارکن ، جمعییتین ؤ انجمنین آکتیولئشمۀ سیندۀ آنا دیلیمیزدۀ یازدیغی أثرلری ؤ گئنیش فعالییت لری ایلۀ تانینمیش بیر شخص ایدی .
لاکین جللاد خمینی رژیمینین آزادلیقا ؤ اینسانلیغا قارشی باشلادیغی آمانسیز هجوملاردا بیرچوُخ یوُل یوُلداشلارینین توتوقلانماسی ؤ آردیجیل اعدام اوُلمالاری نتیجۀ سیندۀ بو دفعۀ فرمان داوام گئتیریب دوُزۀ بیلمۀ دن 15 بهمن 1363 ینجی ایلدۀ اوُ دئییرلی اینسانین اوُرۀیی غفلتن ، آنجاق مرموز شئکیلدۀ چیرپینماقدان دوُردو . ائلۀ کی من هئلۀ دۀ اوُمئهربان باخیشلی ، گوُلر اوُزلو ، اینسانین اوُلومونون طبیعی اوُلدوقون قبول ائدۀ بیلمیره م . فرمان آنا ؤطنی آذربایجانا ؤ اوُزخالقینا وورغون ایدی ، اوُنون خاطیرۀ سی هئرزاماندا دوُستلارینین اوُریی لریندۀ یاشییاجاق . روحو شاد اوُلسون ـ اوُهئر زامان دئیردی :
دوُستوم ؛
بیرگوُن ، اوُلماسام ، آغلاما .
منۀ یاس ساخلاما .
لاکین ، اوُگوُن کی گوُردون ،
سیلینیب آدیم اوُرۀ گیندن ،
اوُ گوُن منۀ آغلا ، منۀ یاس ساخلا . نورانلی
ألف نورانلی ـ فرمان بوُلوت قاراچوُرلو ـ سهند
فرمانین یازدیغی گوُزل ؤ پوپولیست أثرلری چوُخدور، لاکین تأسوف لراوُلسوُن کی واخت سیزأجل اوُنون یازدیقی بیر چوُخ أثرلرینین نشرینۀ فرصت وئرمۀ دی ، اوُنلاردان بیریدۀ سهند حاققیندا یازدیغی بو پوُئما دیر .
نوروز گوُلو سوُلما میشکن هارای قوپدو :
سهند سوُلدو !
درۀ لر ـ دوُزلر تیترۀ دی ،
زیروُلردن قارتال اوُچدو ، بوُلبوُل سوسدو ،
موغان دوُشوندۀ اوُخلانان مارال ـ جیران دیزۀ چوُکدو ،
آراز یاتاغیندا دوُندو ، ساوالانین گوُزو دوُلدو ،
بو ماتم زارۀ باخدیقجا ، ویغارین اوُزمییب دیندی :
سهند سوُلماز ـ سهند سوُلماز !
یاناقلاردان آخان قان یاش ، دوُروب حئیرتلۀ دیکسیندی .
قوُزقون لئش اوُستۀ سیلکیندی ،
غضب لئندی ، چانقیللیقدان چانقیل تاپیب ،
قاشین چاتدی ، داغا آتدی !
نییۀ سوُلماز ، نییۀ سوُلماز ؟
طبیعت دۀ قایدا دیربو، گوُلون عومرو سوُنسوزاوُلماز.
داغ تیترۀ دی :
طبیعت دۀ اوُنسوُز اوُلماز !
لاکین سهند قوُنچا دئگیل سوُلا هارین یاغیشلاردا ،
توُزتک قالخا قاچیشلاردا ،
اوزاقلاشماق ایتگینلیگدن
آرالانماق باتقین لاردان ، سوُلماق دئییر.
سانما سهند با ستیریلیب ، یاتیب ، باتیب اوُیانیلمازیوخولارا ،
سانما سهند هپیرییب مزاریندا ، سوُنوب اوُد تک اوُجاغیندا ،
قوُزقون لئشدن باش قوُوزارکن ، باخدی داغین دیک اوُزوُنۀ
سوُیلۀ گوُروم داغلار داغی ، زامان بوُیو بو دوُنیایا آددیم باسان اینسان اوُغلو ،
آچیر گوُزوُن ، یوُمور گوُزون ، آدین قویمور یاشایش می ؟
اوُلوم ـ قالیم فاصیلۀ سی گاهدان یاخین ، گاهدان اوزاق ،
نۀ قدردۀ اوزاق اوُلسا ؛
یوُمور اوُنون شهلا گوُزون زامانۀ نین مین ـ مین بارماغی ،
بوقایدا دیر طبیعت دۀ سهند سوُلدو ، سهند سوُلدو !
داغلار داغی دیلۀ گئلدی :
سهند سوُلماز ، سهند دئگیل داغ چیچئگی ، باغ چیچئگی ، یازدا آچا ، قیشدا سوُلا ،
سهند دئگیل گوُنۀ باخان ، گوُن باتاندا ، باتا گوُنلۀ ، آچا گونلۀ .
سهند ائلین جارچیسی دیر ، سهند ائلین شاعیری دیر ،
سهند سوُلماز،
قوزقون حرص دن گوُلومسۀ دی :
چوُخ گوُرموشم زامان ـ زامان ، عصیرلردۀ نئسیللردۀ ،
جنّت کیمی سارای لاردا شاعیرلری ،
بیر أللری اینجۀ بئلدۀ ، اوُ بیریندۀ قان تک بادۀ ،
دوُداغلاری ترپئنندۀ ، یولا دوُشوب تیرمۀ ، قبا ،
لاکین سوُلوبلار حئیاتدا ،
دیوانلاری مئشین جولود ، قات ـ قات توُزلاردا بوُغولوب ،
سوُلدو سهند ، اوُلدو سهند ،
سیل گوُزووی قان یاش توُکمۀ ،
تورپاق سرین دیر، آیرارسنی ایستکلی شاعیریندن ،
داعلار داغی آلوولانیب زنجیر چئینۀ دی آغزیندا :
سوس ای دارگوُز !
عومور بوُیو قارین قولو ، چئکیل ـ چئکیل ، گئن دور بیرآز ،
چیخارت گوُزوندن گوُزلوگو ، آیریل ایرنج یئمئگیندن ،
چاشما ألوان بئزک لرۀ ، اویما یالان دوُزئکلرۀ ،
جیققالاردا ، قان ایزلرین گوُنش بیلمۀ ،
یاشایشی بو گوُن بیلمۀ ، دوُنن بیلمۀ ،
دوُشوُن !
سهند سرمد دئییر ، صهبا دئییر ، عنصری ـ انوری دئییل ،
سهند صابیر بالاسی دیر ، وُورغونون یوُل یولداشی دیر،
نسیمی لر، فضولی لر، واقیف لرین نئسلیندندیر ،
ائشیت ! ای وارلیغین لئشدۀ گوُرۀ ن ، قارانلیقدا عومور سوُره ن ،
نئچۀ مین ایل بوندان أوول ، اوُلمپ داغی ، آلله لارین اوُتلاغی ایدی ،
هاچا ساققال ژوپیتردۀ آلله لارین آللاهی ایدی ،
سوُیلۀ گوُروم ، بو سوُرودن ، قالیب یادیندا هئچ بیری ؟
لاکین عصرلردیر دوُروُر، گوُز اوُنوندۀ ، پرومتۀ !
سهند سوُلا بیلردی ، سهند اوُلۀ بیلردی ،
سهند ائلۀ باغلی اوُلدو ، اوُنا گوُرۀ سوُلماز اوُلدو .
سهند ، ائلین ایللر بوُیو اوُره کلریندۀ توُپلانان کینۀ لرین جارچی سیدیر.
سهند ائلی ، یوُردو باغیشلاسئیدی ، بیر خالا ؟
دانیشسئیدی اینجۀ بئلدن ، قیوریم تئلدن ، مرمر دوُشدن ،
گوُل یارپاغینداکی شئه تک ،بیر آنللیقدا یوُخ اوُلاردی ،
سهندین یاراددیقی شعرلردۀ ائلین اوُریی چیرپینیر .
سهندین ایلهام پریسی ، دوُشنمیش کوُشک لردۀ یوُخ ، تالانمیش یوردلاردا گئذیر،
لاکین چیچئک اوُلوب سانجیلمیر بختۀ ورلر تئلینۀ ،
دایاق اوُلور تاپدالانمیش ائلینۀ ،
گئذیر سوُنوک اوُجاغلاری ،
بالاسیز آنانین گوُز یاشین سیلیر ،
آناسیز بالانین بوُیون اوُخشاییر ،
یوُل آچیر صاباحا ، آیدین صاباحا ،
دوُیوش مئیدانیندا اوُمید جالاییر ،
سهند ائلین سارسیلمییان ایرادۀ سی ، اوُدلاراوُلکۀ سی نین یوکسئک داغیدیر ،
بویلۀ دیر کی ، سهند سوُلماز ، سهند سوُلماز .
********************************
بو یازینی فرمانین خاطیرۀ سینۀ حصرائدن : آذرخش ــ 15 دی 1392 ــ منبع گوُنش ژورنالی نمرۀ 2 ــــ 1359 ینجی گوُنش ایلی .


text:
Ödipüs
[بو ناغیل زیگموند فرویدون "اؤدیپوس کمپلکس" آدلی تئوریسینین بیر کاریکاتورو دور. زیگموند فروید بو تئوریسینده اوغلان اوشاغینین جنسی مسئله اوسدونده آتاسی ایله تضاد تاپدیغینی و بو تضاددین بیر پارا روح خسته لیکلرینه یول آچدیغینی ادعا ائدیر. بو ناغیلدا ادبسیز کلمه لر وارسا، موضوع نون گرگی دیر.]
شرابیمین سون قورتومونو ایچیب، آیاغا قالخدیم. بارین قاباغیندان كئـچركن، كریستینانین اوتوردوغو چارپایایا توتوناراق، اؤزومو كیچیك سالونا آچیلان قاپی یا چاتدیردیم. اوتوردوغو چارپایایا توتونماق ایله، اونا “من گئـدیرم، سن خوش قال” دئـمك ایسته دیگیمی آنلاییب، اوتاناراق، دؤنوب، قاچاق باخیشی ایله حس ائـتدیگینین دوغرو اولوب-اولمادیغینی سیناماق اوچون اوزومه باخدیغیندا، باخیشیمی گؤزوندن قیزله تمه دیم. دیم-دیك گؤزونون ایچینه باخاراق، كلمه لره سیغمایاجاق بیر دیلده، كئـچن بیر هفته ده نه لر اولدوغونو، كئـچن شنبه گونو، او داها یوخودا ایكن اویاتماماق اوچون آیاقلاریمین اوجو ایله یئـریب، ان كیچیك سس چیخماسین دئـیه دقت ائـدرك حاضرلادیغیم قاینالتی دان سونرا سیگارینین دادینی چیخارداركن “هفته یه گؤروشوروك” دئـدیگینین بیر هفته بؤیونجا قوردوغوم خیاللارین باشلاییش نقطه سی اولدوغونو، هر گئـجه یاتاركن اونون فیكری ایله یاتیب، سحر قالخاركن بیر گون داها كئـچدیگینه سئـویندیگیمی، اوغلوموزون آدینی “تایماز” قیزیمیزین آدینی ایسه “تانیا” قویمامیزی ایسته دیگیمی..... و ثانیه نین نئـچه دن بیرینده، كلمه لرین اؤته سینده سؤیله نه جكلرین هامیسینی آنلاتدیم. اوزونو مندن چئـویریركن دیرسگی ایله یانینداكی اوغلانین بؤرونه ووراراق، منیم آرتیق اورتادان چیخدیغیمی یئـتیردی. كیم بیلیر، بلكه بیر داهاكی هفته یه عینی چارپایانین اوستونده اوتوروب، دیرسگی ایله باشقا بیر اوغلاینین بوورونو دئـشه جك ایدی. بارا آچیلان قاپینین دالینداكی رختكنی “قاردروبی” چتین لیكله تاپدیم. قارا كاپشنیمی تاپماق اوچون بوتون پالتارلاری قاریشدیردیم. قیرمیزی، ماوی كاپشنلر، پولیورلر، شاللار، كامفا بؤركلر، قادین پالتولاری، كیمیسی یوموشاق ، كیمیسی قابا، كیمیسینین یاخاسینا خز دریسی تیكیلمیش،كیمیسیندن قادین پارفومو اییی گلیر، بغضی سی تر قوخویور، كیمیسی قولونو یانینداكینین بوینونا سالمیش، كیمیسی او بیریلره دالیسینی چئـویرمیش، اورتاسیندان بوغولوب، چینله نمیش بیریسی اؤزوندن بؤبوك اولان كئـچه یه بنزه ین توبراق رنگی اوزون بویلونون قوجاغینا گیرمیش، كیمیسی میخدان آیریلیب، یئـره دوشموش، دووار دیبینده اوتوران تریاكی قوجا كیمی دیزلرینی قوجاقلامیش. “یوخسا بیریسی منیم قارا كاپشنیمی دگئـشیك گئـیب، گئـتمیش؟” دئـیه دوشوندوم. آنجاق منیم قارا كاپشنیمه مندن باشقا كیمسه نین صاحب چیخمایاجاغیندان آرخایین ایدیم. بوتون پالتارلاری قاریشدیردیم، آخداردیم، پالتار آغاجیندا اگیلمیش، یئـره-گؤیه آغیز ایگمیش سرمه رنگی كوتو، الینی یانینداكینین جیبینه سوخموش یاشیل ایپك جاكتی، اوبیری لرین آلتیندا قالیب، بوزوشموش قهوه رنگی جیلققانی ساغا- سولا ایته له ییب، سونوندا اؤز قارا كاپشنیمی تاپار- تاپماز یاخاسیندان توتدوغوم كیمی یئـریندن قوپارتدیم. “كؤپك اوغلو، بس بیر ساعاتدیر هایانداسان؟ سنی آخدارماقدان جانیم گؤتومدن چیخدی. مدرسه دن چیخینجا دوز توكانا گل دئـمه دیم می سنه؟ اوچ گوندور پنیرچی زینالین قوندارالارینی وئـره بیلمه میشیك. دوشنبه گونو “هر شئـیدن اؤنجه بونلارین دابانلارینی دگیشدیر، اوستلرینه بیر واكس آت” دئـمه میش می ایدیم سنه. اوچ گوندور ایكی دانا دابانی دگیشدیرمه گی باجارمامیسان. بوتون فیكرین لائـبالیلیكده، قوش بئـینلیكده، اوتانمیرسان؟ هاچان آدام اولاجاقسان؟ زینالین قوندارالارینی دوزه لت، ایكی ساعات سونرا گلیب، آپاراجاق”
كیتابلاریمی اوتوراغیمین دالینداكی كیچیك رفه قویوب، قارا كاپشنیمی چیخاردیب، اوتوراغیمین اوستونده كی میخا ووروب، گؤن اؤنلوگومو میخدان ائـندیریب، بئـلیمه باغلاییب اوتوردوم. پنیرچی زینالین قوندارالاری ائـیری دابانلاری اوستونده یان قیلیجی دوروب، منه آغیز ائـییردیلر: “گوزله بابام، گؤزله، آخاماق، بیلمیرسن قیزین دئدیگینه بئل باغلاماق اولماز”. قارشیمدا اوتوروب، الینده كی بیز ایله دیزلرینین آراسیندا سیخی توتدوغو باشماغین گؤنونو دلن كیمی باخیشلاری ایله منیم اتیمی، دریمی دئـشیب كئـچن آتام دا، زینالین قوندارالاری كیمی منی آنلاماق، دویغولاریمی پایلاشماسا دا، هئچ دگیلسه او آن منی راحات بیراخماق ایسته میردی. گؤزونون ایچینه باخماقدان قورخوردوم. فیكریمدن كئـچه نلری باخیشیمدان اوخودوغونو سئـزیردیم. آرامیزدا كلمه لرین اؤته سینده سوروب، گئـدن بیر ساواش كئـچیردی. “ایتین قودوغو، دوننه جن گؤتوندن قورخوردوم، بوگوندن سونرا دا سی...نین بلاسینی می چكه جگم” دئـیه دوشوندوگونو آپ-آیدین اوخویوردوم. آنجاق بوغازیمدا بوغولان هاراییمی اونا چاتدیریب، چاتدیرانمادیغیمی بیلمیردیم؛ “من ده سنین كیمی آدامام دا، سنین كؤنلون ایسته یه ندن منیم ده كؤنلوم ایسته ییر. اوتانیلاجاق بیر شئـی وارسا بو ایشده، سن اللی یول داها چوخ اوتانمالیسان....” باخیشیمی گیزله دیب، بوتون ایسته كسیزلیگیمه قارشین زینالین قوندارالارینین ساغ تایینی گؤتوروب، الیمده بیر آغیر-یونگول ائـله دیم. قیرخ ایلدن سونرا یئـریمه گینی اویـره نمه ییب، ده آیاغینی ائـیری قویاراق قوندارالارینین دابانلارینی ایچه ریه ساری سورتوب، بیر نئـچه هفته سونرا آز قالا باشاماغین اوستو ایله یئـریه جك اولان زینالین ایكی آروادی اولدوغو فیكریمه گلدیگینده، “بو آدام قیرخ ایلده یئـریمه گینی اویـره نمه میش، س... مه گی نه جور اویـره نیب؟” دئـیه دوشوندوگومده ن گولمه گیمین قاباغینی آلابیلمه ك اوچون باش بارماغیمی دیشیلریمین آراسینا قیسدیردیم سادا، دیلیمین دالیسینی داماغیما یاپیشدیردیغیما قارشین بورنومدان آسقیرما-اؤسگورمه و گولمه نین قاریشیغی بیر پیق- پیق چیخینجا آتام یان- یان باخیشی ایله غضبینی بیلدیردیكدن سونرا یئـریندن قالخیب، اؤنلوگونو آچیب، قاپینین یانیندا هر زامان حاضیردا قویدوغو آفتافانی گؤتوروب، مسجد حیاطینا گئـتمك بهانه سی ایله توكاندان چیخدی. دوغرودان سو باشینا چیخماق احتیاجی اولمادیغینی و یالنیزجا غضبینی اوتماق اوچون توكاندان چیخدیغینی حس ائـدیردیم. راحات بیر نفس چكدیم. یاریمچیلیق قالخیب، كاپشنیمین جیبینده كی بوزولموش كاغاذی چیخاردیب، آچیب، بلكه یوزونجو یول اولاراق، بیر داها اوخودوم: “پنجشنبه گونو ساعات دورد ده...” بیر یاندان بیر هفته بویونجا پنجشنبه گونو ساعات دؤردون سئـوینجی ایله یاشادیغیمین، اوبیری یاندانسا سونوندا آلداتیلمیشلیق، یالانا ساتیلمیشلیق دیغوسو آراسیندا پارچالانیر كیمی ایدیم. زمان دؤنگه جینی گئـری چئـویریب، بیر اؤنجه كی شنبه گونو ساعات دؤردو بیر داها یاشاماق ایسته ییردیم. ربابه نین یولداشلاری ایله بیرلیكده مدرسه دن چیخیب، شاطرخان كوچه سینین باشیندا یولداشلاریندان آیریلدیغیندا قاجاق باخیشلاری ایله پاخلاچی یحیی نین توكانیندا گؤزله دیگیمیدن آرخایینلاشدیغینی، اون آددیم گئـری ده دالیسیجا گئـتدیگیمی، و بونو بیلدیگیندن اوره گینین چیرپیندیغینی، گوشه سینده بیر گول عكسی چكیب، آلتیندا “پنجشنبه گونو ساعات دؤرد ده” یازدیغی كاغاذی چیخاردیب، چادراسینین آلتیندا یئـره دوشمه گه بیراخاركن، ائـییلیب، گؤتوروب، گؤتورمه یه جگیم دن آرخایین اولمادیغینین هؤوشنه سینی انون ایله بیر داها پایلاشماق ایسته ییردیم. آنجاق بو یول بوینومو دیك توتوب، چادراسینین آلتیندان دوشن كاغاذی آیاغیمین اوجو ایله اؤنمسیزجه كنارا ایته له ییب، گلیب، یاینندان كئـچركن، دیل- دوداغیم آراسیندا “كاغاذین ایله بیرلیكده گئـت جهنمین دیبینه، ایتین قیزی” میریلدانماق ایسته ییردیم. “كشكه آتاما، “گئـدركن بو كاغازی دا غضبین ایله بیرلیكده آت مسجدین مستراحینا” دئـسه ایدیم” دئـیه فیكریمدن كئـچدی. كلبه تینی گؤتوروب، پنیرچی زینالین قونداراسینین دابانینداكی میخلاری، ربابه نین آغزینداكی دیشلرینی بیر به بیر چكر كیمی، چیخارتدیم. آلتینی قوورا ایله سورتوب، تمیزله دیم. اؤلچوسونه گؤره پلاستیك دابانلاردان ایكی دانا سئـچیب، آییریب، بیر قیراغا قویدوم. الیم-گؤزوم ایشده ایكن بئـینیمده ن كئـچن دوشونجه لری دوردورا بیلمیردیم: “ایكی ایل قاباق اولسایدی پیق- پیق ین بیرینی ائـشیتدیگین آن هئـچ دورمادان الینده كی چكیجی تولازلاییب، اللی سفر باشیمی یارمیش اولاردین. چكیندیگین یالنیز هركسین یانیندا “انشا اللة بیر داهاكی ایل اونیورسیته یه گئـده جك” دئـدیگینین غرورونو زه ده له مه مك اوچون دگیل، بیلیرم، بیر آز دا قوجالمیسان. اؤزون اوتان، من نیه اوتانیم كی؟ من هله جوانام. سنین كیمی ده، اؤزومدن ایگیرمی ایل داها جوان آروادیم یوخدور. “آنان دئـدی گلیركن بیر بادیه ده یوغورد آل گئـتیر”. اوتان، اؤزومده ن آنجاق بیر نئـچه یاش بؤیوك اولان بیر قیزا “آنان” دئـمكدن اوتانمیرسان می؟ او منیم آنام دگیل، منیم آنامی یئـددی ایل اؤنجه هاردا باسدیردیغینی خاطرلاماق بئـله ایسته میرسن. “مدرسه دن چیخینجا دوز گل توكانا” نین دا نه دئـمك اولدوغونو یاخچی بیلیرم...” پنیرچی زینالین قوندارالارینین، دابانلارینین یئـرلرینی یاپیشقان ایله سیواییب، ساغ تایینین دابانینی یاپیشدیریب، سیندانا سوخوب، یوموروقلاریم ایله ربابه نین باشینا دؤگه ر كیمی، چكیچ ایله دؤگمه یه باشلادیم؛ “آل، ایتین قیزی، آل كاغاذین ایله بیرلیكده گئـت جهندمین دیبینه. بیر ده سنین سؤزونه اینانیرسام، اوندا....” یوخ. بو ربابه نین باشی دگیل ایدی. ربابه نین باشی بو قدر قابا اولانمازدی. بو آتامین باشی ایدی. یوموروقلارمی آتامین ته په سینه دوگوردوم؛ “اوتان، اوتان، باشیندا بیر تك دانا قارا توك بئـله قالمامیش، اوتان. اوتان، ....”
“ هی ! هی! اوردا نییه اوتوربسان، دیزینی نییه دوگورسن؟” باشیمی دؤنده ردیم. منصور باشیمین اوستونده دوروب، گوله رك چیگنیمی اوغوشدورماقدا ایدی؛ “شراب توتارسا ییخار، چوخ ایچمه دئـمه دیم می سنه؟ دیزلرینی نییه دؤگورسن؟” اوتوردوغوم یئـردن قالخماغا چالیشیركن “ایت ..این... اوغلو....گئـدیب، گئـد.....یب..... گیریب، آر.....واد.....آرواد پالتار.....لارینین....نین...... آراسینا.....” دئـدیم.
“من.....من ها..ردا....ن گه ل دیم..... بو..را.....یا؟ كیم ......گئـتی......ردی من...ی بیرا...خدی .....بور....ایا..؟” بو...را . ای.....نه .........نه ......ره............كانال ........اینه ره كانال........ اشتراسه اولسا گرك. منیم.... بوردا..... نه ایشیم.... وار؟ من ... ” هر ایكی الیم ایله النیمی اوغوشدوروب، صوراتیمی اووجلاریمین ایچینده توتوب، بیر آن گؤزلریمی یوموب، فیكریمی بیر یئـره ییغماق ایسته دیم. آنجاق گؤزلریمی آچینجا اینه ره كانال اشتراسه. اطرافینداكی بوتون آغاچلار ایله، بؤیوك و كیچیك بینالار ایله بیرلیكده، ساغا-سولا، آشاغی-یوخاری اویناییردی. سانكی كؤلن شهرینی بیر گئـمی یه میندیریب، طوفانلی بیر اقیانوسون اورتاسینا بیراخمیش ایدیلر. آددیملاریمی بؤیوك و یئـگین آتدیمغیما قارشین قاباغا گئـده بیلمیردیم. بیر ساعاتدان بئـری اولدوغوم یئـرده ایدیم. آخار قومدا یئـریر كیمی آیاقلارمی قویدوغوم یئـرین نه قدر برك اولوب اولمادیغینی بیله بیلمیردیم. سویوق قولاقلاریمی قووروردو. آنجاق بدنیم اود توتموشدو، جهنم كیمی یانیردی. اللریمی قارا كاپشنیمین جیبینه سوخوب، سویوقدان قورویوردوم. باشیمی قاوزاییب، تلویزیون قالاسینی آشاغیدان یوخاری گوزدن كئچیردیم. دیم........- دیك.... بی.......گؤبه...... لك،......بو بیزیم كند........... ده چیخسا یدی..... ایگیرمی......... ایل گؤبه ..... لك ....آشی .... پیشی......پیشیر ه ر....دیك، اؤزوموز......یچـیب، دویدوقدان سونرا دا قالانینی ایتیله ریمیزه ....پیشیك لریمیزه وئـره ردیك.... دئـیه فیكیرله شیركن، سول آیاغیم آلتیمدان چیخان كیمی باشیمین دالیسی بیر یئـره توخوندو.... ای...تین .....اوغلو ، بونو نئـیه بو قدر اوجا دوزه لدیرسن؟ بیلمیرسن بوردان گلیب، كئـچن اولار؟ ..............
بیر نئـچه یوز متر ایله ری ده، سول یانیمداكی تپه نین اوستونده كی آغاجلارین اینجه بوتاقلاری سویوق یئـلین اسیشی ایله اوغولداییردیلار. آخشاملاری آردی كسیلمه ین ماشینلاردان خبر بئـله یوخدو. مرسدس بنز نمایشگاهینین قاباغینداكی ساعات دورد و ایگیرمی دقیقه كئـچه نی گوسته ریردی. بؤیوك جاملارین دالیندا ایشقلی چیراغلارین ایشیغی آلتیندا یان- یانا دوزولموش ماشینلار جیبی پول ایله دولو مشتری لری گؤزله ییردیلر. اونلارین منه وئـجسیزجه باخدیقلاری كیمی، من ده اونلارا وئـجسیزجه باخیب، كئـچدیم. قطار یولونون دمیر كورپوسونون آلتیندا توتون پاكتیمی جیبیمدن چیخاردیب، بیر سیگار ساریدیقدان سونرا كورپونون یانیندان سولا دؤنوب، آشاغیندان یوخاریا گئـت-گئـده داها آچیق رنگده قیرمیزی قوشاقلارلا بویانمش قوجامان بینایا قدر اولان ایكی یوز آددیما یاخین آرالیغی یوز ایگیرمی ایللیك بیر زامان گئـچیشینده یئـریدیم. بو بینانین منی نیه بو قدر درین دوشوندوردوگونو، بوردا نییه اؤزومو و بوتون وارلیغی زامانسیز و مكانسیز یاشادیغیمی ( تجربه ائـله دیگیمی) هئـچ كیمسه نین یانیندا و هئـچ بیر زامان دیله گئـتیرمه گه جرئـت ائـتمه دیگیمی بیلدیگیمین یانیندا، یاشامیمین سونوناجان دا دیله گئـتیره بیلمه یه جگیمدن آرخاییندیم. “گولرلر” دئـیه اوتانمیردیم، “باشا دوشمزلر” دئـیه قایغیم یوخدو، “دلی آدی قویالار” دئـیه قورخموردوم، “آخماق گؤزو ایله باخارلار” دئـیه چكینمیردیم. بئـله بیر تجربه نین منه اؤزگو(خاص) قالماسینی ایسته ییردیم.
پیلكانلارین یانینداكی نرده دن توتوناراق یوخاری چیخدیم. بوزلو جام قاپی دان كئـچیب، ایلك قاتین سالونونا گیردیم. گیریش قاپینین ساغ یانینداكی بوشلوقداكی گیرده میزین قیراغینداكی اوزون چارپایادا اوتوروب، لیلك كیمی اوزون قیچلارینی بیر-بیرینین اوستونه آشیران آرواد كریستینا نی خاطیرلاتدی. پوز ویـرمك اوچون سول الینین باش بارماغینی قارا مه شیندن قیسا ائـته گینین اوستونده قارین-باغارساغینی پاتلاتاجاق قدر سیخدیغی كمرینین آلتینا كئـچیردیب، ساغ الینین بارماقلاری آراسیندا توتدوغو سیگاری شهوت اویاندیراجاق بیر پوز ایله دوداقلاری آراسیندا یئـرله شدیرن آرواد منی گؤرونجه آرامیزدا ایگیرمی ایللیك بیر تانیشلیق وار كیمی الینی اوزالدیب، “هالو، گل بیرا باخیم” دئـدی. دؤنوب اوزنه باخدیم. تانیمادیغیم بیر آرواد ایدی. یاخینلیق گؤسته ردیگی یالنیز من دگیلدیم. اوردان كئـچن هر كیشینی“هالو، گل بیرا باخیم” دئـیه یانینا چاغیراجاغینی بیلیردیم. قاچاق بیر باخیشدا گوبوت صوراتینین گونش سالونوندا یانمیش دریسینی، قیرخینا یاخینلاشدیغینی گؤسته ره ن قیریشلاری ایله، ساغ گؤزونون آلتینداكی پیچاق یاراسینین قالینتیسینی، بورنونون ،بلكه ده پلاستیك جراحلیق سونوجو، او صوراتا یاراشمایاجاق بیر اینجه لیك و ظرافت ایله اینجه و ایچری ساری ییغیشمیش چیركین دوداقلارنین اوستونده گوزه باتدیغنی، مشین مه مه لیگینین باسقی سی آلتیندا آز قالا پاتلایاجاق اولان مه مه لرینین ساغ یانیندا سیگار اودوندان بیراخیلمش بیر یادگاری گؤروب، كئـچدیم. آجی تجربه لر باشیندان كئـچمیش اولسا ایدی گرك. نه ساغ گؤزونون آلتینداكی پیجاق یاراسینین قالینتیسی، نه ده مه مه سینین اوستونده كی سیگار اودونون یئـری بیر تصادف سونوجو اولابیلردی. كیم بیلیر، بلكه اون دوققوز یاشیندا گوزل بیر قیز ایكن اومید باغلادیغی جوان نامرد چیخیب، اؤزوندن سونرا دا اونا-بونا ساتماق ایسته دیگینده دیره نجینی (مقاومتینی) سیندیرماق اوچون الینده كی سیگاری مه مه سینده سؤندورموشدور، یا دا اؤزوندن اوتوز ایل داها یاشلی اولان ایلك مشتریسی....
بیر-ایكی آددیم ایلریده ساغ یانداكی قاپینین آغزیندا دوروب، چرچه وه یه دایانان قیسسا بویلو شرقلی جوان قیز قارا دوز ساچلاری ، كیچیك آغ صوراتی، یای كیمی قاشلارینین آلتیندا یاری آچیق گؤرونن تیز باخیشلی گؤزلری ایله، سانكی یارادیجینین چوخ دقتلی و حوصله لی بیر زامانینین ایشی ایدی. دوروب، گؤزلرینین ایچینه باخا-باخا قالدیم. سئـوگی دولو بیر ائـوین قیزینا بنزه ییردی. باخیشلاریندا نه یالانچی شهوت، نه ییرتیجیلیق، نه یالانچی اوتانچ، نه قورخو، نه نگرانئیلیق، نه بیریسینی آلداتماق ایسته گی، نه بیریسینه توهین ائـتمك ایسته گی، واردی. گؤزلریندن بیر راحاتلیق، بیر آرخایینلیق یاییلیردی. اوبیریلر كیمی دؤشونو، قیچینی دا آچمامیشدی. ائـوده گئـییله جك، دیزینه جن اوزانان راحات بیر تومان كؤینك واردی ائـینینده، دؤشلرینین بیرآزی گؤرونوردو، آنجاق ایستیده ن یاخاسینی آچمیش كیمی ایدی. بوقدر ساده و بو قدر راحات بیر انسانا توش گلمه میشدیم. ثانیه نین یوزدن بیرینده هر بیری یوز ایللیك بیر یاشام گركدیرن مین بیر خیال فیكریمده ن كئـچدی؛ “كشكه بو قیز منیم سئـوگیلیم اولسایدی، خانیمیم اولسایدی، منیم آنام اولسایدی، باجیم اولسایدی، قیزیم اولسایدی، عمه قیزیم اولسایدی، دائـی قیزیم اولساید، قومشوم اولسایدی...” ایچیمدن درین بیر آه چیخدی. قیز، جیگرلریمدن فیشقیران آلكول اییی نی اوتماماق اوچون نفسینی بوغازیندا قیفیللادی. آنجاق اؤسگورمه سینین قاباغینی توتابیلمه دی. دؤنوب، اوتاغینا گئـدن كیچیك كوریدورن یان طرفینده كی قاپیدان ایچری گیریب، بیر ایكی سفر اوسگوردوكدن سونرا گئـری دؤنه ركن، گئـینه او راحاتلیق و ساده لیگینده، “ ایندی گئـت، بوردا دورما، ایچمه دیگین بیر گون گل” دئـدی.
ائـشیك حیاطدا حووضون باشیندا، آرمود آغاجینین آلتیندا اوزانمیشدیم. گؤزلریمین آچیق اولدوغونا قارشین هئـچ بیر یئـری گؤرموردوم. یالنیز سسلری ائـشیدیردیم. آرواد-اوشاق-جوان-قوجا بیربیرینه قاریشمیشدی. كیمیسی آغلاییر، كیمیسی باغیریر، كیمیسی ساغا-سولا قاچیر، آنجاق هارا قاچماق ایسته دیگینی بیلمیردی؛ “ائـی وای....”، “آمان آللاهیم، ایندی من نه ایله ییم؟”، “آخ، یازیق، بونا نه اولدو؟” سسلر چوخ اوزاقلاردا، داغلارین آراسیندان، قایالارادا انعكاس تاپاراق گلیردی. بونا قارشین هر سسین صاحیبینی تاننیردیم. خاتین خالانین سسینی خیشیلدایشیندان، زینب عمه قیزینین سسینی قویونون دیبیندن زورلا چیخار كیمی باتیقلیغیندان، حاجی علی عسگر عمینین سسینی گوبوت و یونولمامیشلیغیندان تانییردیم. ان یاخیندان گلن، “چكیلین قیراغا” دئـین سس ایسه میرده شیر میرجابارین سسی ایدی. آغلامیردی، سسینده نه كدر، نه غصه، نه مرحمت واردی. بؤیوك آددیملارلا یاخینلاشیب، گوبوت الینی باشیمین آلتینا سالیب، بئـلیمی دیكه لتدیكدن سونرا اوستومده كی پالتارلاری چیخارتدی. ساغیمدان-سولومدان بیر ایكی سییله ووردوقدان سونرا، قوللاریمین آلتیندان توتوب، سورویه-سورویه حووضون اؤته كی طرفینه جن چكدی. یئـرده سورونن دابانلاریمین دریسی چیخاجاق كیمی اولدو. بیر آن آیاغا قالخیب، وار گوجومله قولاغینین دیبیندن سییله نی یاپیشدیرماق ایسته ییردیم؛ “ایتین اوغلو، بو نه جور اؤلو یوماقدیر؟” آنجاق “دور بیر ده من باخیم” دئـیه ن یوموشاق بیر سس ایله آلنیمی اوغوشدوران ایسدی، قادینسی بیر ال جانیما بیر آز راحاتلیق وئـردی. دیشیمی قیسدیم، سسیمی چیخارتمادیم. میرجابار حووضون باشینداكی شیری آجیب، اووچلاری ایله سویوق سویو باش-گؤزومه سپمه گه باشلادی. بیر آن اؤز-اؤزومه فیكیرله شدیم “آی آللاه بو نه ایشدیر؟ یوخسا دیری ایكن میرده شیر میر جابارا بیر دوشمانچیلیق ائـله میشم؟” فیكریم ایشله دیگی قدر میر جابارا خیریمدن باشقا بیر زیانیم دئـگمه میشدی.آغزیمی آچیب، بیر كلمه سوروشماغا، بیر ته رپه نیب، آیاغا قالخماغا نه قدر جان آتدیمسا دا، یوخ، باجارانمادیم. سانكی دوغرودان دا اؤلموشدوم. میرجابار گئـنه الینی باشیمین آلتینا سالیب، بئـلیمی دیكه لدیب، ساغیمدان سولومدان بیر ایكی شاپالاق ووردوقدان سونرا، دیل-دوداغی آراسیندا؛ “یوخ... فایدا ائـتمه ییر” دئـیه میریلداناراق، الینی باشیمین دالیسیندان چكن كیمی، دالیم اوسته موزائـیك لرین اوستونه دوشدوم. باشیمین تاققیلیدیسی داغلاردا منعکیس اولوب، اوچ یول دالغالاندی. میر جابار دؤنوب آروادلارین باشینا چیغیردی؛ “قویون گئـدین ایشینیزه، نیه دوروبسوز بوردا، جنازه گؤرمه ییبسز؟ آروادلار قورخودان سسلرینی كسیب، هر بیریسی بیر طرفه قاچدی. میرجابار ال تلفونونو چیخاردیب، بیریسی ایله بیر شیئـلر دانیشدی. كؤلن لهجه سینده دانیشدیغی اوچون دوغروسو بیر تك كلمه بئـله باشا دوشمه دیم. بیر-ایكی دقیقه سونرا میرجابارین كوره كنی شكور ایله تانیمادیغیم بیر جوان ایجری گیریب، كفن سیز، تابوت سوز، دورد ال-آیاغیمدان توتوب، قاپیدان چیخارتدیلار. خوجیران قبرستانلیغیناجان اولان ایگیریم دقیقه لیك یولو ایگیرمی مین ایللیك بیر زامان ایچینده گئـتدیك. خاطیرلادیغیم جان بیر-ایكی یئـرده جنازه می یئـره قویوب، دینجه لدیلر. بیر یئـرده ده تانیمادیغیم جوان میرجابارین كوره كن ینیه دئـدی؛ “آها، آیری بیر كلك تاپدیم” اوندان سونرا جنازه می یئـره قویوب، هر بیری بیر آیاغیمدان توتوب، سورودولر. بیر نئـچه یول باشیمی قوزاییب، آغزیمی آچیب، دئـمك ایسته دیم؛ “آی قارداش بو نه جور اؤلو یغیشدیرماقدیر؟ بو نه جور جنازه آپارماقدیر؟ اؤلو یه بیر عزت، بیر احترام ائـدرلر، آخی....” آنجاق نه باشیمی قووزایابیلدیم، نه سه سیم چیخدی، نه ده ال-آیاق اشاره سی ایله بیر شئـی آندیرابیلدیم. كهنه بیر قبیرین قیراغیندا تانیمادیغیم جوان دئـدی؛ “آها، سال بوردا یاتسین” گئـنه دؤرد ال-آیاغیمدان توتوب، قبیرین ایچینه قویدولار. آیاق سسلری اوزاقلاشینجا راحات بیر نفس آلدیم، اؤز-اؤزومه فیكیرله شمه گه باشلادیم؛ “ اؤلومدن نئیـه بو قدر قورخارمیشام؟ بوندا چتین بیر شئـی یوخدور كی
آیاق سسلرینین یاخینلاشدیغینی حس ائـدینجه فیكیرله شمك ده اولدوقلاریمی بیر آن اونوتدوم. “یعقین كی بو گلن لر نكیر ایله منكر دیر” دئـیه فیكیرلشركن نفسیمی قیفیللادیم، قیمیلدامادان اولدوغوم یئـرده دوردوم. جبر درسی ساعاتیندا آقای حسینی منی چاغیریب، درس سوروشماسین دئـیه اوتوردوغوم یئـرده قوروموش قلمه كیمی دوروب، گؤزلریمی آشاغی تیكدیگیم كیمی، اؤزومو گؤرمه مزلیگه-بیلمه مزلیگه ووردوم. بیر-بیری ایله دانیشاراق یاخینلاشان ایكی نفردن كیشی سسی ایله دانیشانین نكیر، آرواد سسی ایله دانیشانین منكر اولدوغونو آنلادیم. بیردن بیره ایلدیریم شاخان كیمی بیر ایشیق گؤزومو دئـشیب، كئـچدی. دیرسكلریمی یئـره وئـریب، دیكه لدیگیمده باشیمی بیر یئـره چیرپدیم. ثانیه نین یوزده بیرینده آتامین شوخلوقچو اوزو گؤزومون قاباغیندان كئـچدی، “اوغول، قبیرین ایلك گئـجه سینده نكیر ایله منكر گلدیگینده اؤلو دیرسكلرینی یئـره وئـریب قالخاركن، باشینی قبیرین سالینا چیرپیب، اؤزونه گلر، “هه، اؤلن من ایمیشم. دئـیر” قورخولو بیر آرواد چیغیرتی سی “وای، خورتلادی” دئـیه قولاقلاریمدا جینقیلدادی. باشیما نه گلدیگینی آنلایابیلمه دیم. بیر داها دققت ایله اطرافیما باخدیم. ایكی نفر یاشیل پالدارلی، بیری كیشی، بیری آرواد. كیشی الینده كی قووه چیراغینی گوزومون ایچینه سخیدیغیندان ایلدیریم شاخمیش كیمی اولموش. “قارداش او چیراغی بیر آز اؤته یه توت” دئـدیگیمین جوابیندا، تعجب ایله “بس سن دیری سن كی” دئـدی. “من اؤلمه میش ایسم، سن نه چی سن؟” دئـیه سوروشدوم. “بیز پلیس ایك...” یاشیل پالتارلی آرواد سؤزونو كسدی؛ “بیزه تلفون ائـدیلیب، بوردا، اینه ره كانال اشتراسه نین قیراغیندا بیر اؤلو اولدوغو سؤیله ندی....چوخ شوكور سیز دیریسینیز...، لطفا كیملیگینیزی وئـرین.” دئـدی. دؤنوب بیر داها دققت ایله یان-یؤوره مه باخدیم. یاشیل پالتارلی منكر دوغرو دئـیردی. قارانلیق بیر پاركدا، تاختا بیر نیمكتین اوستونده اوتورموشدوم. باشیمی چیریدیغیم دا داغداغان آغاجینین نیمكتین اوستونه اوزانمیش ائـیری بویرو بوتاغی ایدی. الیمی قارا كاپشنیمین جیبینه سالدیم، ایچینده پولوم، كیملیگیم، بیمه كارتیم. تصدیقیم اولان جیب چانتام یوخ ایدی. اوبیری جیبلریمین هامیسینی گزدیم، یوخ، تاپابیلمه دیم. “یعقین كی میرده شیر میرجابار منی یوواركن جیب چانتامی چیخارتمیش” دئـیه دوشوندوم. اوزومو یاشیل پالتارلی قادین منكره چئـویریب، اوتاناراق، “خانیم، بیلیرسینیز، او آدینی آغزیما گئـتیرمك ایسته مه دیگیم ائـوده ایكن، بیلمیرم نه اولدو ایسه، بیردن-بیره اؤزومدن گئـتدیم. اوندان سونراسینی بیلمیرم. كیملیگیم یانیمدا دگیل” دئـدیم. اوچ وموز بیرلیكده، اینه ره كانال اشتراسه ده دوران ماشینا قدر یئـریب، مینیب، آدینی آغزیما گئـتیرمك ایسته مه دیگیم ائـوه جن گئـتدیك. یاشیل پالتارلی انكیر قاپی نین قارشیسنداكی “رسپتسیون” دا اوتوران جواندان منیم كئـچن گئـجه اوردا اولوب-اولمادیغیمی سوروشدو. جوان دوداغینی بوزوب، “نه بیلیم، ساعاتدا ایكی یوز نفر بورایا گیریب، چیخیر. من هر گلیب، گئـدنین كیم اولدوغونو یادیمدا ساخلایابیلمرم” دئـدی. “بیرینجی قاتدا اوزاق دوغولو بیر قیز گؤرموشدوم. او یعقین منی تانییار” دئـدیم. انكیر-منكیر-من -بیر ده رسپتسیوندا كی جوان بیرینجی قاتا چیخیب، شرقلی قیزین قاپیسینین قاباغیندا دایایندیق. قیز گئـنه عینی ساده لیگی ایله قاپینین چرچه وه سینه دایانیب، دورموشدو. “من بیر-ایكی ساعات اؤنجه بوردا ایدیم” دئـدیگیمین جوابیندا، گئـنه او ساده لیگی ایله،“من نه ائـیله ییم؟” دئـدی. “بیلمیرم، نه اولدو ایسه اؤزمدن گئـتمیشم” دئـمك ایسته دیم. آنجاق قیز آغزیمی آچماغا ماجال وئـرمه دی. “من سنی عؤمرومده ایلك یول گؤرورم، بیر داها دا گؤرمك ایسته میرم” دئـدی. اؤز-اؤزومه فیكیرلشدیم، “شوكور آللاها، بو قیز منیم سئـوگیلیم دگیل، خانیمیم دگیل، آنام دگیل، باجیم دگیل، عمه قیزیم، خالاقیزیم دگیل، قومشوم بئـله دگیل، یوخسا جیبیم دولو، اوست-باشیم تر-تمیز اولدوغو گون منی تاننیار، قارنیم آج، پالتاریم ییرتیق اولدوغو گون “سنی من ایلك یول گؤرورم” دئـیردی”


text:
فاتح دؤنمز: "معدن محصوللارینین صادراتیندا یئنی رکورد قیریلاجاق"
انرژی و طبیعی ثروتلر ناظیری فاتح دؤنمز تورکیه-نین معدن محصوللارینین صادراتیندا رکورد قیریلدیغینی بیلدیریب.
انرژی و طبیعی ثروتلر ناظیری فاتح دؤنمز تورکیه-نین معدن محصوللارینین صادراتیندا رکورد قیریلدیغینی بیلدیریب.
ناظیرلیگین معلوماتیندا "معلوماتلار گؤستریر کی، بو ایل ده معدن محصوللارینین صادراتیندا یئنی رکورد گلیر" ایفادهسی یئر آلیب.
ناظیرلیکدن وئریلن معلوماتا گؤره، 2021-جی ایلده جمهوریت تاریخینده رکورد قیران و 5،93 میلیارد دولارلیق صادراتا ایمضا آتان معدن چیخارما سئکتورو 2022-جی ایله رکورد هدفله داخیل اولوب.
یئنی بازارلار آختاریشلارینی داوام ائتدیرن و مؤوجود بازارلارا علاوه دگرلی محصوللار صادر ائدن سئکتوردا ایلین 6 آییندا اوولکی ایلین مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده صادرات 19 فایز آرتاراق 2 میلیارد 82 میلیون دولاردان 3 میلیارد 36 میلیون دولارا یوکسلیب.
صادراتدا ایلک یئری 713 میلیون دولارلا چین، ایکینجی یئری 328 میلیون دولارلا امریکا، اوچونجو یئری ایسه 214 میلیون دولارلا بولقاریستان توتوب.
محصول اساسیندا 484 میلیون دولارلا ایشلنمیش مرمر، 306 میلیون دولارلا بلوک مرمر و تراورتن، 301 میلیون دوللارلا سینک بیرینجی یئری توتوب.
آچیقلامادا فیکیرلرینه یئر وئریلن ناظیر دؤنمز تورکیه-نین یئرآلتی ثروتلره گؤره دونیانین قاباقچیل اؤلکهلریندن بیری اولدوغونو بیلدیریب.
سون ایللرده تورکیه اقتصادیاتینین بؤیومهسینده صادراتین آپاریجی رول اوینادیغینی بیلدیرن ناظیر دؤنمز دئییب:
"بیزیم معدن محصوللاری صادراتیمیزدا دا بو لوکوموتیولر آراسیندا، حتی اؤن سیرالاردادیر. کئچن ایل معدن محصوللاری صادراتیندا جمهوریت تاریخینین رکوردونو قیردیق. معلوماتلار گؤستریر کی، بو ایل بو ساحهده یئنی رکورد گلیر. داها بیر سئویندیریجی اینکیشاف اودور کی، بو آرتیمدا یاری محصول و حاضیر محصوللارین آرتیمی موشاهیده اولونور. علاوه دگرلی محصوللارین صادراتینی داها دا آرتیرماقلا اؤلکهمیزه داها چوخ ارز قازاندیراجاغیق".
ناظیر دؤنمز یئرآلتی ثروتلری طبیعته و اطراف محیطه ضرر وئرمهدن اقتصادیاتا قازاندیرماق اوچون چالیشدیقلارینی بیلدیریب:
"هر زامان دئدیگیمیز کیمی. نه اطرافیمیزدان، نه ده معدنلریمیزدن ایمتینا ائدیریک. اونا گؤره ده اطراف محیطه حؤرمت ائدن، اطراف محیطه حساس اولان میللی معدن سیاستی ایله حرکت ائتمهیه داوام ائدجییک".
ایلگیلیلی خبرلر
فیچ، تورکیهنین بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورکیه اقتصادینین بو ایل یۆزده ۵،۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴.جو ایللرده ایسه یۆزده ۲،۹ بؤیومهسینین گؤزلنیلدیگی قید ائدیلدی
نورالدین نباتی: "معین شرایط یاراندیقدا قطرله گاز تیجارتی برپا اولونا بیلر"
خزینه و مالیه ناظیری نورالدین نباتی، شرطلر موناسیب اولدوقدا قطرله طبیعی گاز تیجارتینه باشلانیلاجاغینی بیلدیریب.
مودیز، تورکیهنین بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورک اقتصادینین بو ایل یوزده ۴،۵، گلن ایل ایسه یوزده ۲ بؤیومهسی گؤزلنیلیر


text:
قازاقیستان، قیرقیزیستانا کؤمک گؤندرهجک
جمهورباشقانی قاسم جومرد توکایئوین، اؤلکه خالقی آدینا قارداش قیرقیزیستانا اینسانی کؤمک گؤندرمه قراری آلدیغی بیلدیریلدی
قازاقیستان، قیرقیزیستانا اینسانی کؤمک گؤندرهجک.
قازاقیستان جمهورباشقانلیغی سؤزچوسو بئریک اوالی، سوسیال مئدیا اوزریندن آچیقلاماسیندا، جمهورباشقانی قاسم جومرد توکایئوین، اؤلکه خالقی آدینا قارداش قیرقیزیستانا اینسانی کؤمک گؤندرمه قراری آلدیغینی بیلدیردی.
آچیقلامادا، قارداشلیق، دوستلوق و استراتژیک اورتاقلیق اصوللاری چرچیوهسینده قیرقیزیستانا ائدیلهجک اینسانی کؤمک چرچیوهسینده ۱۰ مین تن اون گؤندریلهجگی و قازاقیستان حکومتینین بو کؤمگی یئرینه یئتیرمک اوچون چالیشمالار باشلاتدیغی قید ائدیلدی.
۲۹ آوریلده قیرقیزیستان-تاجیکیستان سرحدینده میدانا گلن سلاحلی چاتیشما سونراسی قیرقیز قونومداشی سادیر جاپاروو ایله تلفندا گؤروشن توکایئو، قیرقیزیستانا اینسانی کؤمک ائتمهیه حاضر اولدوقلارینی ایفاده ائتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ائرمنیستان سلاحلیلاری آذربایجانین کلبجر و توووز رایونلارینی آتشه توتوب
قازاقیستان: گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتو ساواشا قاتیلمایاجاق
"روسیا-اوکراینا اختیلاف بؤلگهسینده کوللکتیو گوونلیک آنلاشماسی هؤرگوتونون ایشتیراکی مسئلهسی گوندمده دئییل"
دونیا کؤچری اویونلاری باشا چاتدی
قاپانیش مراسیمینده دانیشان گنجلر و ایدمان باخانی محمد محرم قصاباوغلو، اویونلارین تۆرک دونیاسی آراسیندا ایلیشکیلری گوجلندیردیگینه دقت چکدی


text:
اویان نیوز: هئچ بیر توپلومون دورقون، حرکتسیز اولدوغو سویله نمز. هر توپلومدا سورکلی اولاراق بیر دینامیزم، بیر دئییشیم گؤرولور. توپلومسال داورانیش اؤرنکلری، توپلومسال قوروملار، توپلومسال سیستئملر و توپلومسال قوراللار سورکلی اولاراق دئییشمه سورجی ایچه ریسینده دیرلر آنجاق بو دئییشمه هر آلان دا و هر زامان آچیق و کسین اولمادیغی کیمی سورعت باخیمیندان دا هر دؤورده برابر دئییلدیر. بونونلا بیرلیکده دئییشمه، همیشه لیک بیر یؤنو ایفاده ائتمه ین بیر قاورامدیر و نئچه یؤنلو اولوب و موختلیف یؤنلر توتابیلر.
هئچ بیر توپلومون دورقون، حرکتسیز اولدوغو سویله نمز. هر توپلومدا سورکلی اولاراق بیر دینامیزم، بیر دئییشیم گؤرولور. توپلومسال داورانیش اؤرنکلری، توپلومسال قوروملار، توپلومسال سیستئملر و توپلومسال قوراللار سورکلی اولاراق دئییشمه سورجی ایچه ریسینده دیرلر آنجاق بو دئییشمه هر آلان دا و هر زامان آچیق و کسین اولمادیغی کیمی سورعت باخیمیندان دا هر دؤورده برابر دئییلدیر. بونونلا بیرلیکده دئییشمه، همیشه لیک بیر یؤنو ایفاده ائتمه ین بیر قاورامدیر و نئچه یؤنلو اولوب و موختلیف یؤنلر توتابیلر.
یعنی توپلومسال دئییشمه، ایره لیله مه قدر گئریله مه بیچیمینده ده گئرچکلشه بیلر. بو هر ایکی دئییلیم ده اصلینده توپلومسال دئییشمه دیر. توپلومسال دئییشیم قاورامی ایسه موختلیف سوسیولوقلارجا فرقلی بیچیملرده تانیملانمیشدیر. یالنیز اورتاق بیر تعریف وئرمک گرکیرسه “توپلومسال قوراللارین و اونو اولوشدوران توپلومسال ایلیشگیلر قورولوشونون و بو ایلیشگیلری بلیرله ین توپلومسال قوروملارین دئییشمه سیدیر” دییه بیلیریک. توپلومسال دئییشمه یی کولتوردکی دئییشمه لردن آییرماق چتیندیر. بو اوزدن، توم توپلومسال دئییشمه لری سوسیو-کولتوره ل دئییشمه لر اولاراق بلیرله مک گرکدیر.
توپلومسال دئییشیملر اوزون سوره لی زامان ایچینده ایتتیفاق دوشورلر و بعضن اولورکی بو دئییشیملر بیر سیرا عامیللرین ائتکیسینده یولوندان چاشیر، دایانیر و یا دایاندیریلیر چونکو هئچ بیر یؤنو دائمی ایفاده ائتمز بیز آذربایجانی و اؤزللیکله گونئیی نظرده الساق گؤروروک کی بوردا توپلوم آراسیندا دئییشیم اولسادا بعضی زامانلار اوزوئرن دئییشیملر بوردا یاشایان میللتین اوغورو اساسیندا اولماییب و تاسسوفله چوخ اوزون زامان آپاراندان سونرا بو میللتی اؤلومه سوروتله ییب اؤرنک اوچون صفوی دؤورونده باشلادیلان دئییشیم کی یوخاری دان آشاغی اولدو، توپلومون ائتکیسی یارادیجی کیمی دئییلدیر و آذربایجان میلتین ساواشلارا، قاچقینلیغا، آجلیغا و…… دوغرو آپاردی و ایندیده بیز او دئییشیمین ائتکیسیندن چیخا بیلمیریک آما صفویلردن سونرالار و قاجار دؤولتینین دؤورونده آذربایجاندا بیر یئنی دئییشیم باشلاییر کی بو دئییشیم آشاغی دان یوخاری ایدی و بئله دئمک اولار کی او دؤورده باشلانان دئییشیمده دؤولتین یارادیجیلیق ائتکیسی چوخ آزییدی و توپلوم اؤز ائتکیسینی تاجیرلر، ژورنالیستلر، سیاح لار، ضییالی لار، عالیم لر و بئله نچی آداملارین گتیردیی معلوماتلارین اساسیندا کی دونیانین موختلیف یئرلریندن گلیردیلر آلیردی و بو دئییشیم ایره لی له ین ائوریم سل سوره جین داوام ائتدیریردی کی ایلک باشلانیش زامانیندا اؤزون دینی قوراللار یؤنونده یوخ، بلکه توپلومسال، سیاسی و ایقتیصادی ماراقلار اساسیندا گؤسته ریب و عابباس میرزا کیمین، طاهیره قره العین و چوخلو ضییالیلار عرصه یه گلدیلر و بو تور اینسانلارین فیکیرلرینین نتیجه سینده دئموکراسی ایسته یی و آردیجا مشروطه اینقیلابی و آز زامان سونرا شئیخ محمد خیابانینین قیامی باش وئریر کی بونلارین هامیسیندا ایستکلر بیر شئی دیر، دئموکراسی و آزادچیلیق. بو ایستکلر آذربایجاندا گئدن دئییشیمین اووللری ایدی و بو دئموکراسی و آزادچیلیغ ایسته یی گئتدیکجه و ائوریمسل سوره جینده میللی یؤن ده تاپیردی و بیز گؤروروک کی کومونیست و توده حیزبینین یارانماغیندان سونرا آذربایجان توپلومو بونلارا چوخ ماراق گؤسترمه ییر آما ستتارخاندان اولان سؤزلر هله ده آذربایجاندا داوام ائدیر، چونکی ستتارخان ایرانین بوتونلویونه چالیش سایدی دا بیر آذربایجانلی ایدی و موباریزه سین آذربایجاندا باشلامیشدی، بو میللی یؤنله شمه اؤزون ۱۲ شهریورده باشلانان حرکتده بوتون گوجله گؤزه چکیب و عئینییت تاپیر و دئموکرات فیرقه سی چوخ آز زامان ایچینده یوز مینه یاخین اویه توپلاییب و میللی حؤکومت قورولور.
میللی حؤکومتین قورولوشوندان بیر آز زامان سونرا آذربایجاندا گلیشمه لر اوز وئریر، یوللار چکیلیر، خسته خانالار تیکیلیر، یونیوئرسیته لر و اوخوللار قورولور، میللی اوردو تشکیل تاپیر، فابریکالار یولا دوشور و چوخ ده یه رلی ایشلر کی بللی دیر. بو ایشلرین باش توتماسینین هامی سی آذربایجاندا گئدن دئییشیمین نتیجه سی ایدی، آما تاسسوفله بیر سیرا عامیللر باعیث اولدولار کی آذربایجاندا گئدن دئییشیملر ایران مرکزی حاکمییتینین و یا باشقا دؤولت لرین اوغروندا اولماماغی اوچون، آذربایجان باسقی، ایشغال و میللی حؤکومتین داغیلماسینا محکوم اولدو و بو بؤیوک جینایته معروض قالدی، آذربایجانین دوشمانلاری بوتون گوجلر ایله آذربایجانی سرکوب ائتدیلر و آذربایجاندا گئدن اوغورلو دئییشیمیی دایاندیردیلار، نئجه کی او تاریخده آذربایجان ۴ میلیون توپلوما مالیک ایدی و بو ۴ میلیونون ۵۰۰ میندن چوخ ضییالی و بیلیجی اینسانلاری یا اؤلدورولدو و یا قاچقین دوشدو و یا دؤولت طرفیندن ایرانین تورک اولمایان و چوخ فلاکت لی یئرلرینه سورگون دوشوب، تبعیدلره معروض قالدیلار.
آذربایجانین میللی یؤن تاپمیش دئییشیمیی دایاندیریلدی، آذربایجان ایشغال اولوب و آذربایجان، بئیین دئیه صاحیب اولان اینسانلاردان بوشالدی و چوخ آز سایدا قالانلاردا سوسماغا مجبور قالدیلار. ۱۳۲۵ ده اولان جینایت تکجه اینسانلارین اؤلومو دئییلدی و او تاریخدن سونرا آذربایجانین جمعییتی یئنه چوخالدی آما داها بیر زاد آرادا یوخ اویدو و او شئی مییلی غرور ایدی کی بیزیم میللی غروروموزو ۱۳۲۵ ده سیندیرمیشدیرلار و یئنی عرصه یه گلن نسل بیر سیرا هوویت سیز، میللی کیملییندن بوش و یا قافاسیز اینسالاراییدیلار کی هئچ بیرینده میللی روحدان خبر یوخ اویدو و یالنیزجا لیبیرالیزمین و یا سوسیالیزمین نه اولدوغوندان دانیشیردیلار و اللرینده کی کیتاب مارکسین کاپیتالیندان باشقا بیر شئی دئییلدی. بللی دیر کی بو تور اینسانلارین یاراتدیغی دئوریم، ایدئولوژیک اینقیلابدان باشقا بیر شئی اولمازدی ۱۳۲۵ دن سونرا دوشمانلارا بیر بؤیوک فورصت یاراندی کی اؤز ایرتیجاعی سیاستلرین تام گوجویله یوروتسونلر و آسیمیلاسیون و ائلیناسیون سیاستین داها گوجلندیرسینلر، نییه کی بونون قارشی سیندا دایانان یوخدو و آذربایجان بیر آغیر یوخو ایچینده دیر و دوشمان آذربایجان تورپاغیندا خوشونا گلن کیمی آت چاپدیریر و بو آت چاپدیرمالار هله ده داوام ائدیر ایندی ایسه بوگونکو آذربایجاندا اوغراشدیغیمیز چتینلیک لر بوگونه عایید دئییللر بلکه ۱۳۲۵ ده یارانان جینایتین نتیجه سی دیرلر، چونکو آذربایجاندا گئدن دئییشیم زورایلا دایاندیریلاندان سونرا، آذربایجاندا باشقا دئییشیمین باشلانماسینا فورصت وئریلمه دی، میللی یؤنده رئفورمچیلیغ یارانمادی و هر شئی کی میللی قوخوسو وئرسه یدی ایلکدن سرکوبا محکوم ایدی. ایندی ایسه یئنه ده آذربایجاندا دئییشیم گئدیر و میللی یؤن ده اؤزونه توتوبدور و آذربایجان میللی حرکتی اونون گؤسترجه سی دیر، آما ایندیکی زامان ۱۳۲۵ ده کی زامان دئییل و هر شئی دئییشیلیب، دؤولت لرین گوجلری چوخالیب، دونیا سیاستی چوخ پیچیده اولوب و اولماقدادیر و میللت لرین ابزارلاری چوخالیب آما یئنه ده دؤولت لرین ابزارلاری میللت لردن چوخدور و یئنه ده کیمسه آغیللی داورانماسا باسقی و سرکوبا محکومدور. بو آرادا آذربایجانین دورومودا باشقا میللت لردن قیراغدا دئییل و آذربایجان، وار اولان ابزارلارین دوزگون قوللانماسا و یئنی یوللار و ابزارلار تاپماسا و یا یاراتماسا یئنه ده ازیله جکدیر
. آذربایجاندا گئدن دئییشیم میللی یؤنلودور و اوزون زامان ایچینده سونوجلاناجاق آما بیز دیققت ائتمه لییک کی بو توپلومسال دئییشیم چاشیب و یا دایانماغا معروض قالماسین. آذربایجان میللی حرکتی اؤز ایچینده پلورالیزمه دوغرو گئتمه لیدیر، بوتون ایدئولوژی لره یول آچیب آما میللی یؤن وئرمه لیدیر. آذربایجان میللی حرکتی اؤز سینیرلارین گئنیشلندیریب ایچ و دیش سیاستینه صاحیب اولمالیدیر، ایکی اوچ اوستاندا سیخیلیب قالمامالیدیر، تاریخی تورپاغلاریمیزی تانیتدیریب و اونلاردادا چالیشماق گرکدیر، میللی روح آذربایجانین هر گوشه سینده گؤرونمه لیدیر، بئله اولمازسا بیز گونو گوندن ضعیفله ییب و یئنه ده محو اولوب گئده جه ییک. اؤزوموز، کیملییمیزی، هاردا یاشادییغیمزی، قونشولاریمیزی، بوتون وارلیغلاریمیزی یاخجی تانیمالییق چونکو آذربایجان بیر داها سینیرسا و ازیلیرسه داها آیاغا قالخا بیلمز.
احمد جدی
http://www.gunaskam.com


text:
اوینین ۸-جی بندینین سیاسی و ویجدان محبوسلارینین ۲۰:۳۰ پروقرامینین رئپورتاژی ایله باغلی آچیقلاماسی
اوین حبسخاناسینین 8-جی بندینده بیر سیرا سیاسی و ویجدان محبوسو 22 مرداد 1399-جی ایل تاریخینده ایسلام جمهوریییتی رادیو و تلویزیونونو طرفیندن کرونا ویروسونون یاییلدیغی گونلرده حبسخانا موحیطی حاقیندا یاییملانان «29:30» وئریلیشیندهکی خبره تئبکی گؤستردیلر. آچیقلامانین متنینی آشاغیدا اوخویا بیلرسینیز.
ایسلام جمهوریییتی رادیو و تلویزیونوندان یاییملانان یالان دولو بیر رئپورتاژ کی، بو قورومون یالان دئمئکدن باشقا هئچ بیر گؤروینین اولمادیغینی بیلیریک. آنجاق اجتماعی رایی آیدینلاتماق و اونلارین یئنیدن محبوسلارین وضعیتی بارهده دقتلرینی چکمک قرارینا گلدیک. ۲۲ مرداد ۱۳۹۹ دا ۲۰:۳۰رئپورتاژی بارهده حقیقت آختاران اینسانلاری معلوماتلاندیرماق (خوصوصاً کی ایراندا حقیقتین آردینی توتماق جینایتدیر). ایستهدیک.
۱ – شکیللرده گؤردویونوز دئزینفئکسییا ائدن تونل بیزی گولدوردو؛ اصلینده هئچ بیریمیز بونون مؤوجود اولدوغونو بیلمیردیک، هاردا قالسین کی حبسخانایا گیرنده ایستیفاده ائدک.
۲ – بیرینجی بندین قرنطینهسی ۱۴ گون دئییل بلکه یئنی گلن محبوسلار اوچون بیر نئچه ساعت و یا نهایت بیر گوندور و یئنی گلن محبوسلار دؤرد، یئددی و سککیزینجی بندلرده باشقا محبوسلارین یانیندا فورمالیته اولاراق قرنطینهدهدیرلر، نومونه اولاراق بندلرین بیرینین قرنطینه شرحینی آچیقلایاجاییق.
۳- دؤردونجو بندیدن یاییملانان رئپورتاژ، «فرهنگیان رزرو فوندو»، «سرمایه بانکی»، «ثامن موسسهسی و بیر نئچه دیگر تانینمیش ایختیلاسگر و اتومبیل سولطانی، تاریخی گئچمیش سیپاه کوماندیرلری (محبوسلارین غضبیندن قورخاراق دا، اونلارین معین آدلاری یوخدور و مثلا، بونلاردان بیرینین آدی سردار «سیف« دیر) و دیگر صلفلری اورادا یاشاییردیلار و مظلوم ایران خالقیندان تالان ائتدیکلری ایله لوکس اوتاقلاری اؤزلرینه توتوبلار و بو حدیندن آرتیق اوستونلوکلرله بو بندده ایستهدیکلری قایدا و صلاحیتلری قوروبلار.
بو اوتاقلاردا قالانلار «حسین فریدون» (جمهورباشقانینین قارداشی)، «محمدعلی نجفی»، تهرانین کئچمیش بلدیه باشقانی (قتل اوچون اساساً حبسخانانین بو بندینده اولمامالیدیر)، «حیدریفر» (کهریزکین جانی حاکمی) و «مهدی هاشمی»، (کی یئددینجی بندده خوصوصی بیر اوتاقدا و مرخصیده اولمادیغی گونلرده اورادا قالیر) بو اوتاقلاردا یاشاییرلار؛ یوخسول جمعیتدن اولان اینسانلارین، هابئله حبسخانادان کناردا اولدوقلاری اوتاقلار کیچیک بیر اؤدهنیش اوچون خیدمتلر گؤسترمهیه مجبور اولورلار.
بئلهلیکله، حبسخانادا تامامیله صینیف و آیریسئچکیلیک سیستمی قورولوب و طبیعیدیر کی، حبسخانالار تشکیلاتی و محکمه اورقانلاری بو جور شوولار اوچون حبسخانانین بیر حیصهسینی، ویترین (اوین) ائدهرک اؤز نیماییشلرینی گؤستریللر.
۴- آنجاق سککیزینجی بندین حِکایهسی فرقلیدیر؛ حبسخانا مامورلارینین اؤز سؤزلرینه گؤره بو بندین «سورگونلرین یئری»، رولونو اویناماسی اِحتیمال اولونور. اؤنجه، شکیللرده گؤردویونوز ساغلاملیق مرکزینده لازیمی طبّ ایمکانلاری یوخدور و طبّی و اجزاچیلیق ایمکاناتلاری چاتیشمازلیغیندان اذیت چکیر و خستهلره ان کیچیک طبّی خیدمتلر گؤستره بیلمیر. بو ساغلاملیق مرکزی خستهلره ایختیصاصلاشدیریلمیش و بعضاً حتی ایختیصاصلاشمامیش درمانلارین اکثریتینی وئره بیلمیر. ایکینجیسی، شکیللردهکی سککیزینجی بندیدن آچیق شکیلده اولماسادا گؤردویونوز، او بندین یئددینجی سالونو ایدی؛ او سالون ایشچیلرین سالونودو، حبسخانا ایشچیلرینین گونده آلتی ساعتدان چوخ ایستیثمار اولوندوغو عینی سالون، حدیندن آرتیق آز امک حاقی ایله، هابئله حبسخانادان ائشیکده اولدوغو کیمی، آیدا ۳۰۰ ایله ۷۰۰ مین تومن معاش آلیر. اونلارین اکثریتی ایش یئرلرینده، کارگاهلاردا اولدوقلاری ساعتلاردا بو رئپورتاژ حاضرلامیشلار. سانکی، اونلارین ایشتیراکی حبسخانادان سانتیمانتال اتمسفرینین چکیلمهسینه مانع اولوب.
باشقا مووضوو، سککیزینجی بندین سیاسی و ویجدان محبوسلارین سککیزینجی و دوققوزونجو سالوندا اولماسیدیر و رادیو و تلویزیون مسووللاری، سیاسی و ویجدان محبوسلارینین بو قورومون حاکمییتین پروپاگانداسینی آپاراان بیر یئر اولدوغونو چوخ یاخشی بیلیرلر و بو مئدیایا ایله هئچ واخت موصاحیبه آپارمازلار. بو ایکی سالونون، خوصوصیله اهالیسی سیخلیغی اولان ۹-جو سالونون آجیناجاقلی ساغلاملیق وضعیتینه گؤره، بیر نئچه کرونا خستهسی (حبسخانا مقاملارینین اؤزلرینین دئدیگینه گؤره) و کرونا خستهلیگیندن شوبههلیلری اولان بو ایکی سالوندا اولماغا بئله جسارت ائتمیرلر.
بوراداکی مسئله تکجه ویجدان و سیاسی محبوسلار و یا یالنیز اوین حبسخانالاری دئییل، اوغورسوز، آیریسئچکیلیک، تضییق قورولوشو و بو گونلرین اهمیتینه اساسلاناراق، دیگر حبسخانالاردا هامیمیزین یاخشی تانیدیغیمیز بوتون حبسخانالارین قئیری-عادی شرطلرده اولماسیدیر. محروم ائدیلمیش شهرلر، قرچک، قزلحصار، بؤیوک تهران، رجاییشهر و باشقا کیمی حبسخانالار داها پیسدیر. ۱۳۰ نفردن چوخ محبوسو اولان و کیچیک اولان سککیزینجی بندین (۹-جو سالونو) ، یالنیز اوچ ال اوز یوما، بئش توالت و بئش حامامی وار کی پیس وضعیتیندهدیر و بو پیس ایمکاناتدان ایستیفاده ائتمک مجبوریتیندییک. ۱۲، ۱۵ و ۱۷ نؤمرهلی اوتاقلاردا ۱۷، ۱۸ نفر یاشاییر و بونو نظره آلاراق باشقا حبسخانالاردا نه باش وئردیگینی تصوور ائتمک مومکوندور.
بو مکتوبداکی اساسیمیز، «۲۰:۳۰»، یالان و نیفرت دولو پروقرامینا جاواب وئرمک دئییل (یالان و نیفرت دولو رئپورتاژلارلا الی یوزلرله گوناهسیز اینسانین قانینا بویانمیش و خالق آراسیندا ان اییرنج مئدیالاردان بیریدیر)، آنجاق اؤلکهدکی محبوسلارین ساغلاملیغی و یاشاییش شرایطینین آجیناجاقلی اولدوغو وضعیتین خاتیرلاتماسیدیر.
ایندی اوین حبسخانالارینین گولونج قرنطینهسینده یئنی گلنلر بیر نئچه گون (مثلا، ۱۰ و ۱۱-جی گونلر) قرنطینهده اولان اینسانلارلا بیرلیکده ساخلانیلیر و دیگر محکوملارلا ایرتیباط قورارکن، گولونج «۲۰:۳۰»دا گلیر و توالتده ال یوماق مایعسینین اولماسیندا فؤوقلاده بیر یارادیجیلق اولاراق رئپورتاژ حاضرلاییر! و یا شوبههلی کرونا سیمپتوملاری اولان اینسانلاری و کرونایا یولوخان اینسانلارلا بیرباشا تماسدا اولان اینسانلاری گؤندرمک عوضینه سککیزیجی بندیده چالیشان بیر حبسخانا حکیمی، کرونا خستهلیگی تئستی آپارماق اوچون الینی آلنینا قویاراق آتشی سیناییر و داها بیر موعاینه اولمادان نوسخه تحویل وئریلیر و گرک ده روسوا ائدیلمیش رادیو و تلویزیون قورومونون کامراسی قارشیسیندا اؤزونو شیرینلشدیرسین.
بو حِکایهنین سونو بیزیم اوچون نه قدر آجی اولسا، اقتدار اوچون یوز قات آجی اولاجاق.
اوین حبسخاناسی – ۸-جی بند، ۲۳ مرداد ۱۳۹۹
ایمضا ائدنلرین آدلاری:
بهنام موسیوند، بهنام محجوبی، روحالله (آرش) خضری، محمدهادی مهرانی، حسین محمودی، آتبین جعفریان، یاسین جمالی، علیرضا فرشی، حمید منافی، بهنام شیخی، سبحان ایمانی، مصیب رییسی یگانه (محسن رییسی)، اصغر شیری، احمد فارسی و محسن فرید.
تگها
آذربایجان خبرلری، آذری، اوین، اوین حبسخاناسی، سیاسی محبوسلار، ویجدان محبوسلاری، ۲۰:۳۰ خبرلری، کرونا، حبسخانالارداکی کرونا، ۲۰:۳۰ یالانلاری
لینک گزارش فارسی
https://iranwire.com/fa/features/40260