text:
برینچی قسم:افغانستانده اوزبیک تیلینینگ اوتمیشی و بوگونگی احوالی
اوچمس ایزلر
تأریخدن معلوم بولیشیچه، افغانستان ـ تورکی خلقلرنینگ قدیمی و تأریخی وطنی حسابلَنهدی. افغانستان دیگن سیاسی ـ جغرافی حدود اورته گه کیلمسدن آلدین بو یورتده، تورکی سلالهلر اوزون ییللر بیرین- کیتین حُکم سوریب کیلگنلر. میلاددن آلدین هونلر، کوشانیلر و اوندن کییین یفتلیلر/هفتالیتلر سلطنت قوریب، بویوک مدنیت یرهتیب، اوزلریدن اوچمس ایز قالدیریشگن. شونینگدیک، رتبیل شاهلر، کابل شاهلر، قرلوق شاهلر، قاره خانیلر، غزنویلر، سلجوقیلر، موغوللر، تیموریلر، بابر و اونینگ اولادهلری، شایبانیلر، افشاریلر، اشتر خانیلر و نهایت جنوبی تورکستان اوزبیک خانلیکلری(خلم خانلیگی، بلخ خانلیگی، آقچه خانلیگی، سرپل خانلیگی، شبرغان خانلیگی، اندخوی خانلیگی، میمنه خانلیگی) سیاسی سلالهلر صفتیده حکمرانلیک قیلیب کیلدیلر.
اِیوریلیشلردهگی اوزلیگ
حاضرگی کونده هم افغانستان اهالیسینینگ سلماقلی قسمینی کیلیب چیقیشی تورکی خلقلرگه منسوب بولگن اهالی جملهدن: اوزبیکلر، تورکمنلر، قیرغیزلر، قرلوقلر، افشارلر، قیزیل باشلر ، ایماقلر، هزارهلر، تیموریلر و شیبانیلر؛ شونینگدیک، افغانلشگن تورکی قوملر: غوری، فیروز کوهی، جمشیدی، تایمنی، چهار ایماق، خلچ، و باشقهلر تشکیل ایتهدی. اوشبو اِتنیک گروهلردن آخرگیلری تورلی اجتماعی و سیاسی عامللر سبب اوتگن دورلرده اوز تیللرینی یوقاتیب، پشتو و دری تیللریده سوزلهشیشگه مجبور بولگنلر. بولر آره سیدن فقط اوزبیکلر، تورکمنلر همده قیرغیزلرگینه اوز تیللریده گپیره آلیش و بیرقَدَر یازیشنی سقلب قاله آلیشگن. مثال اوچون غوربند[1] تورکلرینینگ اینگ کته قسمی اوز آنه تیللرینی الّهقچان یوقاتیب بولگنلر، قالگنلری هم بو جریاننی اوز باشیدن اوتب کیلماقدهلر. باشقه تاماندن، تیللرینی بوتونلی یوقاتگن قوم صفتیده هزارهلرنی یقّال مثال قیلیب کورسهتیب اوتیش ممکن. بوگونگی کونده اولر اوزلریگه خاص لهجهده فارس/دری تیلیده سوزلشهدیلر. هزاره شیوهسیده شونچه که، سیزیلرلی مقدارده تورکی/ موغولچه سوزلر سقلنیب قالگن. یقین اوتمیشدن سوز آچهدیگن بولسک، بوندن تخمینن بیر عصر آلدین پایتخت کابلدن افغانستاننینگ جنوبی هلمند ولایتیگه بدرغه قیلینگن اتنیک اوزبیکلرنینگ کته بیر قسمی افغان/پشتو همده فارس تیلیده گپلهشیشگه محکوم قیلینگنی معلوم. بولر عین حالده افغانلشگن یاکه، تاجیکلهشیب قالیشگن. تورکی اتنیک قتلم گه نسبتن جوده- جوده ناروا بولگنی کوپچیلیککه آیینهدیک عیان. گپیریلگن مسأله تاریخچیلر تامانیدن آبدان اورگنیلیشی لازم دیب اویلهیمیز.
تیل بولمسه، ایل بولمس
افغانستان موجود چیگرهلری بیلن میلادی1747 ـ ییلده مملکت اولهراق منطقه خریطهسیده پیدا بولدی. یعنی نادر افشارنینگ اولیمیدن کییین، حاکمیت اوغان درّانیلری قولیگه اوتیشی بیلن بو یورت رسمی مملکت صفتیده شکللنه باشلهدی. باشقه آز سانلی و حتا اوزبیکلرگه اوخشهگن کوپ سانلی خلق و ایلتلرنی قیسیب، صحنهدن چیقریب یوباریش حسابیگه اوغان حکمرانلیگی مستحکملندی. قنچه ظلم و تاپتهلیشگه دوچ کیلمهسین استیلاچی افغانلر اوزبیکلرنی بوتونلی یوق قیلهآلمهدیلر. باشیگه کیلگن بلاـ قضالرگه قرهمی، اوزبیک تیلی اوزبیک خلقینینگ سیوملی تیلی بولیب قاله بیردی. در واقع اوزبیک تیلی افغانستاننینگ تورکی خلقلر حیات کیچیرهدیگن حدودلریده، بدخشاندن آلیب هرات گه چه بولگن کینگلیکلرده اوزینی نمایان قیلیب کیلدی. عامّه خلق آرهسیده اوزبیک تیلی متنسیز بیر شکلده یشب قاله آلدی. متنسیز دیییشیمیزنینگ سببی افغانستان بویلب بو تیلده کوزگه کورینرلی ادبی اثرلر یرهتیلمهدی. اوزبیک خلقی ضیالی سیز قاره خلق صفتیده هیچ بیر حمایهسیز اوز تیللرینی شو بوگونگهچه آغیزلریده اوشلب توره آلدی. مکتب، مدرسه کورگنلر، اوقیمیشلیلر اوزبیک تیلینی حمایه قیلیش یبر یاقده تورسین، کوپراق بیلیب ـ بیلمَی اونی بوزیشگه اوتدیلر.
کوچلی تیلدن کوچلی ادبیات توغیلهدی
بیر زمانلر خراسان ادبی حوزهسیده گورکیرهب رواجلنگن اوزبیک تیلی اساسیده اولکن ادبیّات یوزه گه کیلدی. اوزبیک ادبیاتی تأریخینینگ اینگ قیمتلی ادبی اثرلری حاضرگی افغانستان یا قدیمگی جنوبی تورکستانده ایجاد ایتیلدی. مولانا لطفی، آتایی بلخی، امیرالکلام علیشیر نوایی، سلطان حسین بایقرا، ظهیرالدین محمّد بابر و باشقهلر اوز ادبی میراثینینگ کته قسمینی شو حدودده ایجاد ایتدیلر. تیموریلر حاکمیتی دَوری اینیقسه، علیشیر نوایی یشهگن ییللر اوزبیک ادبیاتی تاریخینینگ آلتین دوری سنهلهدی. بو ییللرده سوز ملکینینگ سلطانی اولوغ نوایی اوزینینگ بی بها ادبی خزینهسینی یرهتدی، در واقع اوشبو دَور اوزبیک ادبیاتی تاریخیده اوزبیک ادبی تیلینینگ شکللنیشی اوچون مهم دَور حسابلنهدی. شوندن کییین ادبیّاتیمیز بوتونلَی زوالگه یوز توتگنی اچینرلی بیر حال البته. بونگه نوایی و بابر زمانیده وجودگه کیلگن ادبی محیطنینگ آرهدن کوتریلیشی و اوندن سونگ اوزبیک ادبی محیطی شکللنیشی اوچون لازم شرطلر یرهتیلمهگنی اساسی سبب حسابلنهدی. افغانستان شمال ولایتلری بوتونلَی کابل سلطنتی تامانیدن ضبط ایتیلگندن سونگ اوزبیک تیلی جدی روشده کم سیتیله باشلهدی. در واقع بو تیل اوز یوقاریلیگیدن قویی سَری توشیب، سوزلاوچیلری تامانیدن خاندانلر و قیشلاقلر سطحیده، کوندهلیک معیشی تیلگه ایلهنیب قالدی. اوشنده، اوزبیکلر فرزندلری مکتبلر و تعلیم درگاهلریده فارس و یا پشتو تیلیده اوقیتیلردی، اوزبیکلر حکومت ادارهلری و مکتبلرده اوزبیک تیلیده سوزلش حقوقی گه ایگه بولمی قالدیلر. روایت قیلیشلریچه میمنه شهری مکتب لریدن بیریده اوزبیک تیلیده گپیرگن بیر اوزبیک اوقیتوچی مکتب ادارهسی تامانیدن جریمه گه تارتیلگن. اوزبیک یازووچی و ایجادکارلری کوپینچه فارس تیلیده یازگنلر. اوزبیک تیلیده یازیلگن شعرلرنی مطبوعاتده همده کتاب شکلیده چاپ ایتیش منع ایتیلگن. بو ییللرده اوزبیکلر آرهسیده نوایی خوانلیک، مشربخوانلیک، یسّوی خوانلیک بولیب تورردی. صوفی الله یار، هویدا و باشقه لر اثرلری خصوصی شکلده اوزبیکلر حیات کیچیرهدیگن قیشلاقلر مسجدلریده اماملر تامانیدن اوقیتیلگن خلاص. اورنی کیلگنده شونی هم ایتیب اوتیش کیرهک که، سابق قرال محمد ظاهر حاکمیتی دوریده افغانستان ملی مجلسینینگ اوزبیک وکیللری: ابوالخیر خیری، نظرمحمد نوا همده عبدالکریم نزیهی جلوه کبی اوزبیک ضیالیلر کورهشی و تشبثی نتیجهسیده ایلک بار افغانستان رادیوسیده اوزبیک و تورکمن تیللریده ایشیتتیریشلر باشلندی. هر کون یریم ساعت اطرافیده یایینلنهدیگن بو ایشیتتیریشلر محمد ظاهرشاهنینگ عمکی بچهسی محمد داوود باشچیلیگیده عملگه آشیریلگن بیر حربی تونتریشدن کییین توخته تیلدی. بو احوال میلادی 1987 ییلنینگ اورتهلریگه چه دوام ایتدی.


c: text/html

text:
روسییادا آذربایجان دیلینده مکتبلرین آچیلماسی والیدئینلردن آسیلیدیر. اَگر والیدئینلر تَشَببوس گؤسترسه لر, روسییادا آذربایجان دیلینده مکتبلر آچیلا بیلر.
آخار.آذ خبر وئریرکی, بو سؤزلری روسییا فئدئراسییاسی نین تحصیل و علم ناظیری اوُلقا واسیل یئوا نویابرین 28-ده باکیدا "تحصیل, علم و مدنییت ساحه سینده آذربایجان-روسییا اَمکداشلیغی نین وضعیتی و پئرسپکتیولری" مؤضوسوندا کئچیریلن کونفرانس چَرچیوه سینده تشکیل اولونموش بریفینگده دئییب. آذربایجانین تحصیل ناظیری میکائیل جابباروُو ایسه بیلدیریب کی, ایکی اؤلکه آراسیندا تحصیل ساحه سینده موناسیبتلر دینامیک اینکیشاف ائدیر. او دئییب: "روسییانین ایکی اونیوئرسیته تین آذربایجاندا فیلییالینین و آذربایجان دؤلت ایقتیصاد اونیوئرسیته تینین دَربَندده فیلییالینین آچیلماسی موناسیبتلریمیزین اینکیشافی نین گؤسترجیسیدیر".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
مطبوعات تاریخیمیزده " موللا نصرالدین" ژورنالی: میللی مدنی نایلییت كیمی
مطبوعات تاریخیمیزده " موللا نصرالدین" ژورنالی: میللی مدنی نایلییت كیمی
شفق ناصیر
20. عصر آذربایجان ادبیاتی نین گؤركملی نوماینده لریندن اولان قودرتلی سؤز اوستاسی، یازیچی-دراماتورق ج.محمدقولوزاده نین ادبی-پوبلیسیست فعالیتینده " موللا نصرالدین" ساتیریك مجموعه سی خوصوصی بیر صحیفه تشكیل ائدیر. ان باشلیجاسی، اونا گؤره كی، بو مجموعه میللی مطبوعاتیمیزین اؤزونه قدركی و اؤزوندن سونراكی قزئت و ژورناللاردان فرقلی اولاراق یئنی بیر ایجتیماعی موحیطین، ادبی دؤورون تملینی قویوب. ائله جه ده ساتیریك ژورنالیستیكانین یارانماسی و اینكیشافی پروسئسینه تكان وئریب. گؤركملی ادبیاتشوناس-عالیم، تنقیدچی ا.میراحمدوو " آذربایجان موللا نصرالدینی " اثرینده یازیردی: " هئچ شوبهه سیز، آذربایجان ساتیریك ژورنالیستیكاسی نین تشككول تاپماسی اوچون "موللا نصرالدین" گوجلو عامیللردن بیری، هر جهتدن گؤزل نومونه، " رهنوما " (محمدقولوزاده) ایدی. محمدقولوزاده، صابیر، حاقوئردی یئو، نظمی، فایق، اوردوبادی، غمكوسار و باشقا موللا نصرالدینچیلر ساتیرا یولونا دوشنلره یالنیز ایدئیا تاثیری گؤسترمكله قالماییب، ندن و نئجه یازماغی دا اؤیرتمه یه چالیشیر، باشقا سؤزله، ساتیرانین اینكیشافی نامینه ایفشا هدفی، پرئدمئتی، گولوش اوصوللاری و واسیطه لری حاقیندا ادبی-ائستئتیك پرینسیپلری ده بدیعی یارادیجیلیق پراكتیكاسیندا و مقاله لرینده ایشله ییب حاضیرلاییردیلار " . او، هم ده " موللا نصرالدین" ای خالقین معنوی-روحی عالمینده بؤیوك یئنیلیكلر عمله گلمه سینه تكان وئرمیش بیر باشلیجا قوووه حساب ائدیردی.
آردینی اوخو/ Ardını oxu


text:
ارمنیستان پرزیدنتی سرژ سرکیسیان بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی باش آسسامبلیاسینین ۷۲-جی سسییاسیندا چیخیشی ایله حیاسیزلیغین، آبیرسیزلیغین ان یوکسک سوییهسینه قالخدی.
ترند-این معلوماتینا گؤره، بونو باش ناظرین معاوینی، قاچقینلارین و مجبوری کؤچکونلرین ایشلری اوزره دؤولت کمیتهسینین صدری علی حسنوو «ایلهام علیئو بیزی جوجوق مرجانلییا قایتاردی» کیتابینین و «بؤیوک قاییدیشین باشلانغیجی – جوجوق مرجانلی» فیلمینین تقدیماتیندا دئییب.
حسنوو بیلدیریب کی، س.سرکیسیان بو چیخیشی ایله اؤزونو بوتون دونیا قارشیسیندا بیابیر ائتدی: «سن بیر اؤلکهنین اراضیسینین ۲۰ فایزینی ایشغال ائت و سونرا بو اؤلکهیه ایراد توت. بو نه دئمکدیر؟! بو چیخیشلا سارکیسیان اؤزونه نیفرت قازاندی و اؤزونو بوتون دونیا ایجتیمایتی قارشیسیندا بیابیر ائتدی. او تربیسیزلیینی، مدنیتسیزلیینی و ائتیک نورمالارا عمل ائتمدیینی گؤستردی. سرکیسیان چیخیش ائدرکن ازیلیر، بوزولور، خوف ایچینده ایدی. گناهکار اینسانلار نئجهدیر، ائله ایدی».
باش ناظرین معاوینی بیلدیریب کی، سرکیسیان چیخیشی ایله اینسانلیغین ان آشاغی سوییهسینه دوشدو.
او قید ائدیب کی، هر ایکی خالق ارمنیستان-آذربایجان، داغلیق قاراباغ مناقیشهسیندن یورولوب.
حسنوو دئییب کی، ارمنیلر سرکیسیان-کؤچریان رژیمیندن جانلارینی قورتارمالیدیرلار:
«اونلار هئچ زامان ارمنیستان-آذربایجان، داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین حلینه راضی اولمایاجاقلار، چونکی اونلار آذربایجان اراضیلرینی ایشغال ائتمکله، خالقیمیزین قانینی تؤکمکله حاکمیته گلیبلر».


text:
کیم کی سیدحمزه قبریستاننیا گئتمه ییب، کی یای اولسون، گون اورتاسی اولسون، یواشدان یئل اسسین و یئل قبیرلرین تورپاغینی قالخیزسین و قوندورسون قلمه لیکلرین دال بوداغینا، و قلمه لیکلر آغیر آغیر اویناسین و تبریزلی لر تورپاغین آلتیندا ماهنی سؤیله سین و او کس کی بو ماهنیلاری ائشیتمه ییب و چؤوره سینه دولانان او سِحیرلی و گؤرونمه ین تئللری گؤرمه ییب بیلمز کی غربت نه دئمک
غربت تکجه اوزاقلیق ده گیل. اوزاقلیقدیر؛ کوچه لردن، آخشاما یاخین حیه طلرین عطریندن، اوشاقلارین جیغان ویغانیندان – کی سنی، چوخ اوزاخلاردا قالان سنی اؤز اویونلارینا چاغیریبلار- خاطیره اولان اولمییان ایندیلردن و یاخین اولان او اوزاق زامانلاردا وار اولان نیشانلار و نیشانه لرده قالان سنی! غربت بو دا ده گیل! غربت اوزاغا گئتمک و اوزاق قالماق، اوزاق دوشمک، اوزاغا آتیلمیش اولماق دا ده گیل تکجه! غربت تونازلانمیش اولماقدیر دا! خطلردن، معنالاردان، کلمه لردن و کلاملاردان، زاماندان…
ایندی کی غربت اوزاقلیغی اوُتوب و اونو قارنیندا ساخلاییر یا دا او کی یا دا اولار کی کیشی ایدی یا دا کیشیلر ایدیلر، اونو زامانین غسالخاناسینداکی ته نه شیره یاتیرتیبلار و دؤل یاتاغینا تجاووز ائله ییبلر و اوزاقلیق توخومو آتیبلار ایچینه و او، اوزاقلیق سؤزجویگونو دوغوروب؛ بو دوغوم او بعیده تازا بیر بُعد وئریب. ایندی او کی سیدحمزه قبریستانینا گئدیب و او عطیر اونون تاریخینین ذهنینه اویولوب آنلار کی تبعید بئله بیر مقوله دیر! اؤزونون خصوصی، بیرئی و بیرئیلیک تاریخیندن تبعیددیر! بیر دیلدن تبعیددیر، او دیلدن کی قرار ایدی اونونلا اؤزونون بیرئیلیگین ایله رابطه قوراسان و قوراممیرسان، قوردورمویورلار! بیر سسدن تبعیددیر، او سس کی بیر زامانلار اونون ایگه سییدین و اونو سنین آغزیندان و سؤزوندن اوغورلاییبلار و بیر لشکر دغلباز، مزوویر و قاوواد بو حرامیلیگین قراوولچولوغونا قویوبلار.
سسین اوغورلانماسی بوغان بو اوغورلوقدور! آجیماسیزدیر، رحمسیزدیر، گوبسه یندیر و هر شئیی کوله لشدیرر، اینسانین تفکرونو بئله! آمما دیلین تالانلانماسی باشقا بیر شئی دیر. اینسانین قیامدان اؤنجه سینه تونازلانماسی دیر. میمونلوقدان اینسانلیغا قیامدان اؤنجه سینه!
ایندی سن اگر اؤز غربتینده دیلینی جیبیوه قوبوسان، ذهنیوین جیبینه، خاطیره لریوین و آتالاریندان قالان –او آتالار کی اؤزلرینین بیر زامنلار نه دیللری اوغورلانمیشدی نه ده سسلری و سونرالاری آنالارینی آغلاتدیلار- مینلرجه ایللیک دستمالین ایچینه قویوبسان، گؤرورسن کی او تاریخی قاووادلار هله ده سنون دیلیوه دیل اوزادیرلار و سنون اینسانلیق حریمیوون حؤرمتینه! و بیر عالمه گولونج عالیم ده اونلارلا سس بیر اولوبلار و سن آغلاماقلی اولورسان! اؤز حالیوا یوخ! سنون حالون بیر تاریخی قورخمازلیق حالیدیر. سنون حالون بیر شئعیر و ادب حالیدیر. سن او گولونج عالیملره آغلاییرسان. چونکو اونلار هله ده بیلمه ییرلر کی اونلار قاووادلارین زیندانلارینین قاراوولودورلار و پاسدارلاردان پاسدارلیق ائله ییرلر، قاردییانلیق ائله ییرلر، دیللری اوغورلانان محبوسلارا، او محبوسلار کی بیلیرلر سیدحمزه قبریستانی نه دئمک! چونکو سن بیلیرسن باشقالارینین آزادلیغینا آیاغا قالخمایانلار اؤز اسیرلیکلرینده قالاجاقلار.
منیم اوچ آغلاماق یادیمدان چیخماز!
بیری او کی تورونتودا بوز توتان یئتمیش بئش یاشیندا بیر آلیندان اؤپموشدوم و گؤزیاشلاریم سسیزجه دامجیلامیشدی و قاریشمیشدی قرده شیمین تؤکدوگو سویا کی قوجا بیر کیشینین یورقون تنینی یویاق، کی او قوجالیقدا آواره اولموشدو دوغودوغو یئرلردن و دیلیندن قوولموشدو و سورگونلویو ایله باریشمامیشدی و اؤلموشدو سئومه دیگی بیر خسته خانانین یالقیز بوجاغیندا! بو آغلاماغیم ابدی ایدی!
ایکینجی او کی یازمیشدی من گئدیرم و من گئتمیشدیم کؤکسومده قیزغین بیر ناجاقلا و اولوموشدوم گئجه یه جان و گئجه اولاندا اولومالاریم جومموشدو ناجاغیمین یانینا. بو آغلاماغیم دا ابدی ایدی!
و بیر ده او کی اون اوچ یاشیمدایدیم، متوسطه سه گگیزینجی کیلاس، تهرانین خانی آباد محله سینده حکیم نظامی مکتبی. بئش یاشیمدایکن آنام قرده شیم حسنه دئمیش کی توت بونون الیندن اؤزونله آپار مدرسه یه، منیم ده دمی یاندیردی! تبریزین سعدی مدرسه سی! و آقا قادری نین -کی او واخیتلار موبارز بیز کیشی اولدوغونو بیلمزدیم- کیلاسینا اوتوردوم. گئتمک او گئتمک! سونرالاری دوه چی محله سینده کی دانیش ایلک مکتبینه باشلادیم؛ دار بیر کوچه نین دیبینده، کوچه نین باشیندا بیر مسجید، یانیندا کربه ریضا باققال و قاپیسی نین آغزیندا اوزون کؤهنه میش قره پالتوویلا دلی جعفر. اوردا دورموشدو، تا کی بیر گون او خیرداجا اوغلانین یازاجاغی رومانینین ایچینه گیرسین. اوغلان اونو هر گون تاماشا ائلردی و سونرا دا گئدردی کوچه نین دیبینده کی مدرسه ده اوتوراردی سیرانین دالینا و بیلمزدی کی اونون روحوندا اونونلا دانیشانین دیلی نیه اوخوماغا و اؤرگشمه یه مجبور اولدوغو کیتابین دیلیندن فرقلی دیر! سونرالاری دانیش مدرسه سی دوه چی قبریستانی نین قونشولوغونداکی، سامان بازاری و بازارچانین یانینداکی رازی مدرسه سینین دالیسینا داشیندی. بو سامان بازاری نین اگر دیلی اوغورلانماسایدی دئیردی نئجه سؤودالی باش اونون تورپاغیندا قوپاریلیب و نئجه دارلار اوجالیب!
اون بیر یاشیمدایکن آتام بیر تیکه چؤرک دالیسینجا ایکی قرده شیمی ده یانینا آلاراق تهرانین یولونو توتدو. یئددینجی کیلاسی حکیم نیظامی مدرسه سینده اوخودوم. تبریزده چوخ واخیت اون شاهی ناهار پولومو جریمه کیمی آتمیشدیم معللیمین میزینین اوستوندکی تنیکه قوطویا. کیلاس باشیندا تبریزده ده فارسی دانیشماغا مجبوردوق. فیکر ائله یین بیر! بئش-آلتی یاشلاریندا کی تازا تازا ایستییر کیتابین اوزونو گؤرسون، گؤرور کی صمد بهرنگی نین دئمیشلیگی، یا کیتاب یالان دئییر یا دا معللیم! “چوره ک” بیردن بیره اولوب “نان”، “سو” اولوب “آب”! نان و سو یاخشی، قالسین آمما منیم “چوره ک”یمی، “سو”یومو نیه اوغورلورسوز؟ مادر یاخشی دیر آمما منیم “آنا”می نیه اؤلدورورسوز؟ پدر یاخشی دیر آمما منین “آتا”مین نیه ده ده سینی یاندیریرسیز؟ یاندیردیلار! و او خیرداجا اوشاق هانسی فاجعه لر ایچینده یؤیودوگونو باشا دوشموردو! باشقا اوشاقلارلا آنا دیلیمیزده یعنی تورکجه دانیشاندا، آقا معللیم کی بدبخت اؤزو ده فارسی بیلمزدی میدادی قویاردی ایکی بارماغیمیزین آراسینا هئی فیشار وئرردی، ائله بیل کی ایستیردی او اوشاغین سیسغا بارماغینی سیندیریب اوغسون! و ناهار پولوموز اولان اون شاهی لار گئده ردی معللیمین میزینین اوستونده کی تنیکه قوطویا! بیز ده آخشاماجان آج قالاردیق. بازارچانین دیبینده، مئیدانا آز قالا بیر توکاندا، اون شاهی، بیر تیکه چؤره ک بیر پارچا حالوا. اوگونون آغالاماقلاری یادیمدان چیخیب آمما او اون اوچ یاشینداکی اوشاغین کی ایکی ایل اوندان اؤنجه تبریزدن تهرانا گلمیشدی و مجبور اولموشدو باشقالارین دیلینی اونلارین اؤزلریندن ده یاخشی بیله و بیلمیردی نیه، او اوشاغین بیر آغلامی یادیمدان چیخماز! هئی ی ی ی ی خیرداجا اوغلان نه ائلیرسن؟
زنگ وورولوب، کیلاس اوشاقلارین جیغان ویغانی ایله دولوب! اوشاقلار! او اون اوچ یاشینداکی اوشاغین ذهنینین و روحونون قاتیلی معصوم اوشاقلار! هر گون، هر ساعات، هر لحظه مسخره ائلییردیلر، نیه فارسجا بیلمیسن؟ تورکلر فارسجا دانیشابیلمدیکلر اوچون ائششکدیرلر. کیم کی فارسجا دانیشسا ائششک اولماز! هئی ی ی ی ی اون اوچ یاشینداکی اوشاق، کی یاواش یاواش ارگنله شیب بالیغ اولورسان، معللیمین صندلیسی نین اوستونه نیه چیخیرسان؟ نیه چیخیرسان معللیمین میزینین اوستونه؟
تو ای بیمار نادانی چه هذیان و هدر گفتی
به رشتی کله ماهی خور به طوسی کله خر گفتی
قمی را بد شمردی اصفهانی را بتر گفتی
جوانمردان آذربایجان را ترک خر گفتی
شئعری باشا چاتدیردیقدان سونرا تازا گؤره بلیدیم کی اوشاقلار محض بیر سسیزلیک ایچینده دونوب هویوخوبلار. نه بیر سس نه بیر ترپنمه! کیلاسین سونونا، قاپییا باخدیم. ریاضی معللیمیز گلیب قاپینین یانیندا، ائشیگینده دورموشدو. او دا کیلاسا گیره جگی لحظه ده دونموشدو. الیمین ترسی ایله گؤزیاشلاریمی یاناقلاریمدان سیلدیم. میزدن صندله، اوردان یئره یئندیم. ایسته دیم گئدیب یئریمه اوتورام، معللیم الیمدن توتدو اؤزونه طرف چکدی. ایندی ایسلاق یاناقلاریم اونون قارنینا یاپیشمیشدی. ائله او لحظه اؤزومون هؤنکورتولرینی ائشیتدیم. معللیم الی ایله ساچلاریمی اوخشادی، اؤز دیلیمیزده دئدی کی: “آغلاما اوغلوم! بیر گون گلجک هر شئی دوزلجک”!ک
چوخ ایللر کئچدی. چوخ! هله ده بیر شئی دئیشمه ییب. آتام اؤلدو، او گئتدی و هله ده تورک اوشاقلارین دیلی کسیلیر. آغلاماقلا اولمور، باشقا یول گرک! بیر ال گرک کی بوتون اوشاقلارین باشلارینی باغرینا باسسین و دئسین کی: “ایندی!” و من بیلیرم بو آغلاماغیم ابدی اولمایاجاق! بونو سیدحمزه قبریستانین سیررینی بیلن بیلیر


text:
آسترالیا دولتی نینگ بیر تیکشیریشیگه کوره، طالبان گروهی، اجتماعی ترماغلر آرقه لی عیاللر رسملری دن فایده لب، مملکتده گی خارجی عسکرلر دن معلومات قولگه کیریته دیلر.
خارجی کوچلر نینگ حربی ریجه لرینی بیلیب آلیش مقصدیده، فیس بوک آرقه لی مذکور عسکرلر، اولرنینگ یقین دوست و قرینداش لری بیلن علاقه قوریش طالبان نینگ ینگی تکتیک لریدن ایتیلگن.
اما طالبان گروهی ایسه، خارجی لر قرشی سیده جاسوسلیک فعالیت لریده عیاللردن فایده لنمس لیگی نی ایتیب، لیکن باشقچه یوللردن بو توغری ده معلومات کیلتیریش لرینی ایتگن.
اجتماعی ترماغ لریدن جاسوسلیک فعالیت لریده فایده لش طالبان نینگ ینگی تکتیک لریدن دیه کورسه تیلماقده.
طالبان گروهی افغانستانده بولگن حاکمیتی زمانیده، رسم "تصویر" بیلن جدی شکلده قرشیلیک کورسه تگن ایدیلر. اما ایندی حربی مقصد لریگه ایریشیش لری اوچون، اجتماعی ترماغ لر آرقه لی، گوزه ل قیزلر رسملریدن فایده لب، خارجی عسکر لر بیلن علاقه قوریش لری ایتیلماقده.
ناتو نینگ افغانستانده گی ملازم لری، طالبان نینگ مذکور حرکتی نی خواطر توغدیرمه یاتگن حرکت لردن دیب بهاله گن لر.
" بیز اصلن خواطرده ایمس میز، حاضر گه قدر طالبان نینگ مذکور حرکت لری نتیجه سیده بیر قیینچیلیک بیلن یوزمه یوز بولمه گن میز. بو بیز اوچون مهم بیر موضوع ایمس، بلکه طالبان نینگ ناکام حرکت لریدن دیر و همه بیله دی کی بو تبلیغی بیر حرکت"
اما طالبان اوتگن عقیده لری قرشی سیده اوتگن نیچه ییل جریانیده، کینگ کولمده اجتماعی ترماغ لردن فایده لنماقده.
بوگروه یالغیزگینه قورال یراق دن فایده لش بیلن مشهور بولیب قالگنی تصور بولریدی اما ایندی رقیب لری نینگ مغلوب قیلیش مقصدیده ینگی یوللردن هم فایده لشنی باشله گنلیگی ایتیلماقده.
اما هر حالده طالبان تمانیدن اوریش جریانیده جاسوسلیک فعالیت لریده عیاللر دن فایده لش مسئله سی قنچه لیک ممکن؟
خوف سیزلیک بوییچه تحلیلچی جاوید کوهستانی:
" طالب لر و القاعده ترماغی، پاکستانده گی دینی مدرسه لریگه درس اوقیاتگن یاش طلبه لرنی، دینی درس لریدن تشقری، اولر گه خارجی تیللر اینیقسه انگلیس تیلی همده کمپیوتر و آی تی کبی موضوع لرنی هم اولر گه اورگته دیلر. پاکستان جاسوسلیک خذمتی " آی- ایس- آی" نینگ آی تی خذمتی انچه رواجلنگنی اوچون، و بو اداره آی تی پروگرام لرینی اورگه تیش توغری سیده انچه سرمایه یاتقیزیب، حتی کی بیلیم یورت دیک بیر مرکز هم توزه تگن کی اورده خارجی استاد لر هم درس بیره دیلر. اوندن کیین بو بیلیم لر، پس راق ده گی بولیم لرده انتقال بیریله دی".
بو مسئله لرگه قرگنده، هرچند ناتو و افغان کوچلری طالبان گه قرشی رواجلنگن تکنالوژی دن کینگ کولمده فایده لب کیلماقده لر لیکن شونده ی بولسه هم، مذکور کوچلر نینگ بیر قنچه قوماندان لری، جاسوسلیک فعالیت لریده، طالبان دن نیچه قدم آرقه گه قالگنلیک لرینی اعتراف قیله دیلر.
بیر قنچه تحلیل چیلر گه کوره، طالبان هر دایم هجومچی بولیب اما دولت ایسه مدافعه حالت نی اوزیگه ایگلله گنی اوچون، طالبان استخبارات بولیمیده بیر آز فعالیت لری کینگه یگن کورینه دی.
اما طالبان گروهی عیاللر رسم و اسم لریدن فایده لب، اجتماعی ترماغ لر آرقه لی خارجی کوچلردن معلومات یغیش مسئله سینی رد قیله دیلر.
مذکور گروه سوزچیسی ذبیح الله مجاهد:
" یولگه قوییلگن مذکور ادعا لر بوتکل اساسی یوق. حربی و اوریش مسئله لرده، عیاللردن فایده لنیش افغانی و اسلامی اصوللریگه قرشی دیر. طالبان امارتی بو توغری هیچ قنده ی بیر ریجه سی یوق. آسترالیا لیک کوچلردن استخباراتی معلومات لرنی یغیش باشقه طریق لر بیلن عملی بوله دی لیکن عیاللردن بو توغری ده فایده لش ناتوغری و بیز بو مسئله نی رد قیله میز".
آسترالیا مدافعه وزیرلیگی، مذکور مملکت کوچلری همده اولرنینگ عایله لری اجتماعی ترماغ لر اینیقسه فیس بوک دن فایده لنیش لری، عمدی سیز شکلده، مذکور کوچلرفعالیت لرینی خطرلر بیلن یوزمه یوز قیلینیشی ممکن لیگی نی ایتگن.
بو خبر ساندی تلگراف کونده لیگی تمانیدن هم ترقه تیلگن.
اوشبو تیکشروو بونی کورسه ته دی کی " آچیق ایشانچ" خصوصی حریمده کاذب امنیت نی کوچلر آره سیده آلیب کیلگن. اینقسه عسکرلرنی اجتماعی ترماغ لر خطرلری توغریسده مشق بیریش جریانینی یولگه قویش غایه سینی کوچیتیریب، عسکر لر آره سیده بو مسئله عایله وی نام کبی موضوع لرنی شریک قیلیش خواطرلرنی هم توغدیرگن.


text:
یوز ایللیک یالنیزلیق
یوز ایللیک یالنیزلیق (اسپانیولجا: Cien años de soledad) گابریل گارسیا مارکزین 1967- اینجی ایل، اسپانیول دیلینده یازدیغی رومان. مارکز بو رومانا خاطیر 1982- اینجی ایل نوبئل ادبیات اؤدولونه لاییق گؤرونور. رومان بویولو گئرچکچیلیک (Magic realism) سبکینده یازیلان روماندیر.
رومانین موضوعسو[دَییشدیر]
بو روماندا ماکوندو شهرینده یاشایان بوئندیا عاییلهسینین نئچه نسلینین یاشاماغی تصویر اولونور. روماندا اینسانین یاشاییشینین چوخلو ساحهلرینه دولاشیلیر. حکومت یارانمادان اونجه آزاد و اینسانسل یاشاییش، خورافهلر، ساواش، سئوگی، دین، سئویشمک، اؤلوم و... بیر گئرچک له خورافهلر آراسیندان قالخان ایناملارلا قلمه آلینیر.


text:
ایتالییا عالیملری آشکار ائدیبلر کی، پامیدور اکستراکتی معده خرچنگی زامانی خرچنگ حجئیرهلرینین اینکیشافینین و چوخالماسینین قارشیسینی آلماق قابیلیتینه مالیکدیر.
ساغلام ولون. آذ خبر وئریر کی، معده خرچنگی بوتون دونیادا ان یاییلمیش خرچنگ نؤوودور.
بوندان اول آپاریلمیش علمی آراشدیرمالار پومیدورون خرچنگ علیهینه تأثیرینی ثبوت ائدیب. لاکین بئله حساب اولونوردو کی، بو تأثیره پامیدورلارین ترکیبینده اولان نادیر مادده "لیکوپین" جواب دهدیر. سون آراشدیرما ایسه تام شکیلده پامیدورون خرچنگ علیهینه تأثیرینی ثبوت ائدیب.
اکسپریمنت زامانی "سان-مارسانو" و "کوربارینو" پومیدور سورتلاریندان حاضیرلانمیش اکستراکت خرچنگ حجئیرهلرینین اورگانیزم بویو یاییلماسینا مانع اولوب. همچینین پامیدور اکستراکتی تأثیریمدن خرچنگ حجئیرهلری اینکیشاف ائتمیر و محو اولور.
عالیملرین فیکرینه گؤره، آراشدیرمانین نتیجهلری خرچنگی معالیجه ائتمک اوچون یئنی مئتودیکالارین آختاریشیندا کؤمک ائدجک.


text:
طالبان ناتو تیک اوچرینی آتیب توشردی
هلمند ولایتی نینگ سنگین ولسوالیگیده عصیانکارلر ناتو تیک اوچرنی آتیب توشیرگن.
حربی لرتمانیدن ترقه تیلگن بیاناتگه کوره ، تیک اوچر ده گی تورت امریکا لیک عسکر هلاک بولگن.
طالبان هجون مسئولیتنی بوینیگه آلیب حادثه ده کمیده اون نفر خارجی عسکر نینگ هلاک بولگنینی ادعا قیلگن.
تیک اوچر ییرده گی پیاده قوشونلرگه کمک بیریش اوچون پستلب اوچه یاتگن بولگن.
عینی دمده افغانستانده گی ناتوکوچلری ، مملکت جنوبیده گی بیر بمب نینگ پارتلشی عاقبتیده بیر کیشی خارجی عسکر نینگ هلاک بولگنینی معلوم قیلگن.
جاری هفته دوامیده 20 دن آرتیق ناتو عسکری افغانستان بویلب روی بیرگن تورلی حادثه لرده هلاک بولگن.


text:
اویان نیوز : آ ت ت – این مئدیا آزادلیغی اوزره خوصوصی نومایندهسی دونیا مییاتوویچ دئکابرین ۲۶-دا پرئزیدئنت ایلهام الییئوین ایمضالادیغی عفو سرنجامینیالقیشلاییب. بو سرنجاملا حبسده اولان ایکی ژورنالیست و بیر بلوگئر آزادلیغا بوراخیلیب.
“بو، گؤزلهنیلن آددیم ایدی و ژورنالیستلر اوچون عومومی آتموسفئری یاخشیلاشدیراجاق. اونلار آزاد و تهلوکهسیز فعالیت اوچون شراییطه مالیک اولمالی، حبسه دوشمک قورخوسو ایله اوزلشممهلیدیرلر”،خانیم مییاتوویچ بیلدیریب.
عفو آکتی چرچیوهسینده ایران تو-نین آذربایجانداکی موخبیری آنار بایراملی، “خورال” قزئتینین بؤلگه موخبیری آیدین جانییئو و بلوگئر طالعه خاسمممدوو آزادلیغا چیخیب.
“اومیدوارام کی، بو موهوم آددیم سونونجو اولمایاجاق و حبسده اولان بوتون ژورنالیستلر آزادلیغا چیخاجاقلار” ،- د.مییاتوویچ وورغولاییب.
حاضیردا “خورال” قزئتینین رئداکتورو عوض زئیناللی، موستقیل رئپورتیور فرهمز آللاهوئردییئو، “خیال” تئلئکانالینین ایجراچیدیرئکتورو ووقار قوناقوو وبو تئلئویزییانین باش رئداکتورو زاور قولییئو، همچنین”تولیشی سادو” قزئتینین رئداکتورو هیلال محمدوو، آراز قولییئو (ماساللیدا خئبئر۴۴٫جوم دینی اونلینئ-نشرین باش رئداکتورو)، نیجات الییئو (ازادخئبئر.اورگ دینی اونلینئ-نشرین باش رئداکتورو)، فواد هوسئینوو (وجار رایونوندان ژورنالیست، پولیسه موقاویمتده ایتتیهام اولوناراق ۴ ایل مودتینه آزادلیقدان محروم ائدیلیب) حبسدهدیر.
آمریکا سسی


text:
تورکمنستان خبرلاری – تورکمننیوز – مهربان آرقاداغیمیزینگ تقللالاری اساسیندا تؤرکمنینگ دانا شاهیری مخدومقلی فراغی دنیأ یوزونده گینگدن اوورهنیلیأر.
دونیأ تورکمنلرینگینگ خبر آجانسی: دانا شاهیریمیز «مخدومقلی فراغی آدامزادا تأمیز روخی، ساغدین اخلاقلی، شیرین زبانلی عاجاییپ شیغیرلاری میراث قالدیران عقلدار شاهیردیر.
بو گونکی گون آدامزاد تؤرکمن خلقینینگ بییک عقلدار اوغلی مخدومقلی فراغینینگ حاطیراسینی بلند توتوپ سؤز اوستادینینگ شیغیریندان اگسیلمز ائلهام، روخی گؤیچ آلیار»
دیییپ باها بریأن حورماتلی تورکمنستانینگ پرزیدنتی تایسیز تقللاسی بیلن بای ادبی میراثمیز و مختومقلینینگ دؤرهدیجیلیگی همّه طاراپلایئن اوورهنیلیأر.
شاهیرینگ دؤرهدیجیلیگینه دگیشلی قولیازمالار دنیأنینگ دورلی یورتلرینینگ آرشیولاریندان موزه لریندن تاپیلیپ اولار علمی اساسدا درنگهلیأر.
شونگا مثال ادیپ عالملاریمیز طاراپیندان انگلستانینگ موزهیلریندن تاپیلان قولیازمالاری گؤرکزمک بولار. اولاردان باشغادا شاهیرینگ یازان قوشغیلارینینگ کؤپیسی دورلی دیللره ترجمه ادیلیپ آیراتین کتاپ گؤرنوشده چاپ ادیلیأر. شول دولتلرده بو نشرلرینگ تانیشدیریلیش دابارالاری گچیریلیأر. مخدومقلی فراغینینگ عمری-دؤرهدیجیلیگینه باغیشلان کینو (سینما) اوستادلارمیز «مخدومقلی» آدلی چپر فیلمی دؤرهتسهلر تئاتر اوستادلارمیز طاراپیندان «مخدومقلی» اوپراسی صاخنالاشدیریلدی.
شاهیرینگ دؤرهدیجیلیگی کؤپ طاراپلیدیر. بییک عقلدارینگ شیغیرلاری دورشی بیلن دورموش مکتبی یاشایش ساپاغی، ادب-تربیه نوسغاسی، ملّتیمیزینگ یاشایش دورموشی تجربهلرینه یوغریلان اوویت-نصیحتلارا دیسنگ بایدیر.
تورکمن خلقی شاهیرینگ گوهر سطرلرینده قهرمانچیلیقلی گچمیشینی باغتیار و برقرار شو گونینی گؤریأر. تورکمن خلقی ایسلندیک مسئله یوزه چیقان فرصتی مختوملا یؤزلنیأر.
شاهیرینگ چونگ مانی-مضمونلی سطرلریندن اگسیلمز پایخاسی سوسوپ آلیار. فراغی ایل-یوورت مسئلهسینه بولان قارایشلاریندا مردلیک- نامردلیک قیسغانچلیق- جومارتلیق، قورقاقلیق-باترلیق یالی حاصیتلری اؤلچگ داشی حکومونده اورتا چیقاریار.
خبر قوللیقچیسی: تورکمننیوز


text:
طالبانا سلاح گؤندرمییمیزله باغلی یاییلان معلوماتلار حقیقته اویغون دئییل.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده روسییا خاریجی ایشلر ناظیرلیینین معلوماتیندا دئییلیر.
«آمئریکا گنرالی جون نیکولسونون آچیقلاماسینی یالنیز تخریبات کاراکترلی آدلاندیرا بیلریک. بونون باشقا جور ایضاحی یوخدور. بئله معلوماتلار آمئریکانین اوغورسوزلوغونو آچیق شکیلده گؤستریر»، - بیاناتدا بیلدیریلیب.
قید ائدک کی، نیکولسون حسابات کاراکترلی آچیقلاماسیندا روسییا، ایران و پاکیستانین طالبانا دستک وئرهرک افغانیستاندا ثابتلیگی پوزدوغونو بیلدیریب.


text:
Posted on 2010/04/12 by وحید vahid شکرزاده şükürzadə
سید علی صادق ماکوئی، سید حمیدین اوغلو دیر کی شعریده”حامد” تخلص ائدیر. او 1308 نجی ئیل ماکو شهرینده بیر متوسط عائله ده آنادان اولدو. بیر مدت مدرسه لرده دبیرلیک ائدیب و سونرا فرهنگ و هنر ادارهسینده وظیفه عهده سینه آلدی. “حامد” گوزل خط یازان، عالی موسیقی هنری بیلن و خوش صدالی بیر شاعر دیر.
Bunu bəyən:
Bəyən Yüklənir...
Oxşar
Filed under: باشقا شاعیرلر,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər | Tagged: محبت,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه آذری شعرلر,حامد ماکویی,سئوگی شعرلر,سئوگی شعری,عاشقانه شعرلر |


text:
چیلله گئجه سی نه اساطیری باخیش – میرعلی سیدسلامت
تبریز 14-9-89 میرعلی سیدسلامت
اساطیر حاقدا قیسا بیر اؤزه ت:
حیات و تفکور حیاتی بیزیم اؤلکه لرده، سولاردان دا آرتیق آخینتی لی و جیرگ لی اولموش، و طبیعی کی هارا یئتیشیب سه، دامغاسی زمانین لابیرنتینده ن کئچمیش و داش اولونموش گؤرونور. بو آخینتی او زامان لارا عایید اولور کی، اینسان سوروله ری، کؤهول ماغارالاردان داها چیخماییب و بلکه دوزه نله ره ائنماق فیکرینده ایمیش.
بیزیم کولتورده ان اسکی زامان لاردان، منتظم «آنئمیستی» دونیا گؤروشو، آشیق لار بیانیندا ایندیه ده ک، باقی قالیر.کئچمیش زامان لاردا، بیز بئله دوشونوردوک کی کائناتین یارانیش، دوام و داغیلماسی، 12000 ایلده اولموش. اون ایکی مین ایل بیر کامیل دؤور حئساب اولونوردی.
اون ایکی مین ایل، چئشیت لی اؤزه للیک له ره، بؤلونه ر. هر شئی ده ن اوول، اون ایکی، مین ایل لیک لره، بئله اولورسا، بیر ایل بیر دؤور، یعنی 12000 ایلین سیمبولو و هر آی (30 گون) بیر مین ایللیگین سیمبولو و سونوجدا هر ایلین باشا گه لمه سی، بیر دؤورون قورتالماسینین تمثیلی حئساب اولونور. قئید ائتمه لییک کی هر سیمبول، اصل واقعه نین بوتون گئچیدلرینی، اؤزیله داشی ییر.
ایکینجی اولاراق، اون ایکی مین ایل، دؤرد ائشیت (مساوی) حیصه یه بؤلونور. هر حیصه نی 3000 ایللیک بیر زامان ایحاطه ائده ر و هر بیر حیصه، گاه یا قات یا قاس آدلانار میثال اولاراق : بیرینجی گاه، ایکینجی گاه، اوچونجو گاه و دؤوردونجو گاه.
– بیرینجی گاه : تانری لارا حصر اولان 3000 ایل ده ن عیبارت دیر. هر شئی ده ن اوول – او زامان کی نه یئر و نه گؤی وار- «زروان» آدلی بیر تانری موجود اییمیش. یئر و گؤی ده هئچ بیر یاراتیق یوخودور. زروان بیر ائولادا صاحیب اولماق ایسته ییر.
بئله یازیلیب کی :
زروان زمزمه ائیله دی. ایلکین یارانیش مجموعه ده، کلمه دیر و چون کلمه تانرینین وجودونون عیللتی دیر، مقدس ساییلیر.
بو زمزمه ده ن، اهورا و زروان ین شوبهه سینده ن اهریمن یارانیر. بو ایکی کاراکتر یاراندیقدان سونرا، ذات دا و کؤک ده ایکی متضاد و دوشمه ن اؤلکه یارانیر.
1- ایشیق اؤلکه سی : اهورا واسیطه سی ایله
2- قارانلیق اؤلکه سی : اهریمن واسیطه سی ایله
بیرینجی گاه، بو ایکی تانری و اؤلکه نین یارانماسی ایله باشا چاتیر. بیرینجی گاه یارانیش اؤزه للیگینی داشییر و تانریلارا حصر اولونور . جنت بو گاه دا یارانیر.
– ایکینجی گاه: ماددی یارانیش زامانی دیر. بیرینجی گاه دا، لمس اولونمایان، فیکیرسیز و حرکت سیز مینووی (بهشتی) یاراتیق، ماددی فورم تاپیر. ایشیق اؤلکه سینده، بیر *قیزیل آلما واسیطه سی ایله، ایلک اینسان و موقدس اینه ک یارانیر. اوندان سونرا آلتی کوک ( گون، آی، اولدوز، گؤی، یئر، دئنیز)، خئییرلی بیتکی لر و خئییرلی حئیوان لار یارانیر. یئر اوزو بهشته چئوریلیر. قورد و قوزو ایکیسی ده بیر گؤزده ن، بیرگه سو ایچیرله ر! ایشیق اؤلکه سینده ایشیق، وارلیق، اولوم، گؤزه للیک و … یارانیر. ظولمه ت اؤلکه سینده قارانلیق، یوخلوق، اؤلوم، چیرکین لیک، خسته لیک و … یارانیر. ایکینجی گاهین اوولینده نوردان یارانان ایلک اینسان تماما گؤزه للیک تمثیلجی سی دیر. اهریمن بو گؤزه للیکین 3000 ایل ائتکیسینده قالیر و بئله لیک له اهورانین یارادیجیلیغینا بؤیوک بیر فورصه ت یارانیر.
– اوچونجو گاه: ایلک اؤنجه دئوله ر اهریمنی، اهورانین ائتکسینده ن چیخارتماغا چالیشیرلار. اهریمن اونلارا اینانمیر. نهایت «جهی» آدیندا بیر قادین دئوین سؤزونو قبول ائدیر و گیج لیق دان چیخیر! اهریمن بیتگی عالمینه هوجوم ائدیر و 7 اینجی مین ایلده بیتکیلرین هامیسینی قورودور. باغلاری خزانا چئویریر. باغلاردا خزه ل آغلار بایاتیسی بو دؤورانین فلاکتینی گؤسته ریر. 8 اینجی مین ایلده بوتون حئیوانلار محو ائدیر و 9 اونجو مین ایلده ایلک اینسان و موقدس اینه کی یاندیریپ یاخیر. اوچونجو گاه باشا چاتیر.
– دؤردونجو گاه: خئییرلی بیتکی لر و حئیوان لار تکرار یارانیر. اهریمن ایله یئنی بیر ساواش باشلاییر. دؤردونجو گاهین ایلک اینسانی مئیدانا گئلیر. بو اینسان قورتاریجی دیر. نهایی فاتح دیر. مبارزه بوردا سونا چاتیر. اوچونجو گاه پاییز و سون باهار سیمگه سیدیر. اهریمنین سولطه سی پاییزلا باشلاییر. باغلار خزانا اوتورموش. گئجه و گؤندوزون اوزونلوقو عینی دیر.
فصیللر ده بئله یارانیر. باهار گول و چیچه ک لرین یارانیشی دیر. روحانی بیر یارانیش دیر. یای چیچکلرین مئیوه یه دونوشو و ماددی بیر یارانیش دیر. پاییز باغلارین خزل اولماسی و اهریمنین سولطه سی دیر. قیش اهریمن و اونون عامیللرینین ضعیف له مه سی دیر. قیشدا اهریمن ایله یئنی بیر موبارزه باشلاییر. نهایی فتح اله گئلیر. موغاماتدا دا بونون عینی سی گؤرونور . یک گاه، دوگاه، سه گاه و چاهارگاه.
چیلله گئجه سی:
اهریمنین ضعیف له مه سی دیر. گئجه نین عؤمرو قیسالاشیر. گون لر اوزانیر. ایلک اینسانا گون لرین اوزانماسی گونشین دوغماسی آلغیلانیر. داها اود-آتش تاپیلماییبدیر. گونشین دوغماسی ان اؤنملی حادیثه لرده ن بیریدیر. مهم و اؤنه ملی حادیثه لرین قیرخی-چیلله سی ساخلانیلار اؤرنه گی : یئنی وفات ائده نین قیرخی ساخلانیلار و یا یئنی دوغان کؤرپه نین قیرخی جیخاندان سونرا مجلیس لر قورولار.
گونش دوغولور. گونشین دوغولماسی حؤرمه تله قارشیلانیر. هم بؤیوک چیلله هم بالا چیلله کئچیریلیر. سفره لر آچیلیر. یای دان قالما قورو میوه لرده ن و قارپوز کیمی یاش سفره یه قویولور.
بو آئینی مراسیم دونیا اوزه رینه یاییلان » میترائیسم» مذهبی نین قایناق و اساسی اولموشدور. بو مراسیم بیر چوخ خالق آراسیندا ایندی ده ایجرا اولونور.
اومید کی گونلرینیز گونشین دوغماسیلا ایشیق دولو و گونش کیمی سارسیلماز و آیدین اولسون.
3 دیدگاه »
-
این دیگه چه زبونیه؟!؟ اگه من ترک تبریزی هستم، از همینجا اعلام میکنم که تو یک خائن مادرقحبه به تمام معنی هستی. این زبان آذری ایرانیه عوضی؟! من ریدم به این زبان ترکی ساختگی که من تبریزی اصلاً نمیفهمم! اگه داشاخشو داری بیا همین ترکی آذری جاری خودمونو مکتوب کن و شخصیت بده. مگه آذری خودمون زبان نیست که میچسبونی به ترکی باکویی و استانبولی، خائن عوضی؟! اگر هم بلد نیستی برو در کونتو بذار! (سیکدیر)
دیدگاه توسط x | 18 دسامبر 2011 |
-
هرچی خائن نسبت به آذری ایرانیه، نه نه شو گائیدم.
دیدگاه توسط x | 19 دسامبر 2011 |


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
دوزلو اوغلان یاهو گروپ
دوزلو اوغلان وبلاگینین یاهو گروهوندا عضو اولون تا یئنی خبرلر ، گوزل مطالیب ، آذربایجانی و تورکیه موزیک لر ، تورکجه اس ام اس لر و تایسیز شکیل لر سیزین ایمیلیزه گلسین بونا گؤره آشاغی شکلین اوستونده کلیک ائدین و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و سونرا جوین کلمه سینه تیکله یین تا عضو اولاسیز
join
Click to join DUZLU_OGHLAN
دوزلو اوغلان وبلاگینین خبرنامه سی
اگر دوزلو اوغلان وبلاگیندا یازیلان یئنی مطالیبی اوخوماق ایسته ییرسیز اوندا آشاغی لینک اوستونده کلیک ائدین و ایمیلیزی و امنیتی کد کلمه لرینی یازین و ثبتی وورون سونرا سیزه بیر ایمیل گله جک اوردا لینکی کلیک ائدین تا ثبت نام تکمیل اولسون تا یئنی مطالیب سیزین ایمیلیزه اوتوماتیک یوللانسین
Subscribe to Duzlu oğlan دوزلو اوغلان by Email
yaqub zurufçu dəniz albumu danlod mp3
دانلود آلبوم دنیز از یعقوب ظروفچی خواننده آذربایجان
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri | Tagged: ayrılık mp3,ayrılıq mp3,Azerbaycan müzikleri,Azerbaycan mp3,azeri mp3,Azərbaycan müzik,Azəri mp3 lər,deniz mp3,dəniz + mp3,saray mp3,sen gelmez oldun,sən gəlməz oldun,sən gəlməz oldun mp3,یعقوی ظروفچو,یعقوب ظروف چی,یعقوب ظروفچی,yagub zurufçi,yagub zurufchı,yaqub zorufchı,yəqüb zurufçu,آهنگ های اصیل آذری,آهنگ ساری,آذربایجان موزیک لری,ترانه های آذری,دانلود موسیقی آذربایجان,دانلود آلبوم دنیز,دانلود آهنگ های آذربایجانی,دانلود آهنگ آذری,دانلود آهنگ سارای,دانلود آهنگ سارای + mp3,دانلود اهنگ آیریلیق یعقوب ظروف چی,دانلود اهنگ سن گلمز اولدون,داونلود آهنگ های اصیل آذربایجانی,سن گلمز الدون,سن گلمز الدون mp3 |


text:
اویان نیوز : میللت و میللیتچیلیک قونوسونداکی هژمونیک قوراملارین (تئوری) چوخو، جینسیت ایلیشکیلرینی قونویلا ایلگیلی یوخموش کیمی ایهمال ائتمیشدیر. آما دیویس-ه گؤره، میللتلری، بیولوژیک، کولتورل و سئمبولیک اولاراق یئنیدن چیخاران، بوروکراسی و ائنتئلیژئنسیا دئییل، قادیندیر! ائله سه، نییه قادینلار میللیتچیلیک فئنومئنینین چئشیتلی قورامساللاشدیریلماسیندا گئنئللیک له “گیزلنمیشدیر”.
بیرینجی بؤلوم
جینسیتین و میللتین قورامساللاشدیریلماسی
بو کیتاب، جینسیت ایلیشکیلری و بو ایلیشکیلرین اولوسال پروژه و پروسه لری ائتگیله مه و بونلاردان ائتگیلنمه بیچیملری حاقیندادیر. کیتابین بحث ائتدییی قونونون اوداق (مرکز) نؤقطه سی، قادینلارین قونومو و قونوملاندیریلیشلاریدیر. آنجاق کیتاب بنزر شکیلده أرککلر و أرککلیک قونوسونا دا اوداقلانماقدادیر. یازارا گؤره قادینلیق ایلیشکی سل بیر کاتئگوریدیر و بئله سینه دوشونوب، اینجه لنمه لی دیر. آیریجا کیتابین تمل ایدعالاریندان بیریسی، اولوس اولوشومونون گئنللیکله اؤزونه اؤزل “ارککلیک” و “قادینلیق” آنلاییشلاری واردیر. بو درگی نین هر ساییسیندا بیر بؤلومون چئویریسی و اؤزه تی تقدیم اولاجاق.
میللت و میللیتچیلیک قونوسونداکی هژمونیک قوراملارین (تئوری) چوخو، جینسیت ایلیشکیلرینی قونویلا ایلگیلی یوخموش کیمی ایهمال ائتمیشدیر. آما دیویس-ه گؤره، میللتلری، بیولوژیک، کولتورل و سئمبولیک اولاراق یئنیدن چیخاران، بوروکراسی و ائنتئلیژئنسیا دئییل، قادیندیر! ائله سه، نییه قادینلار میللیتچیلیک فئنومئنینین چئشیتلی قورامساللاشدیریلماسیندا گئنئللیک له “گیزلنمیشدیر”.
پاتئمان (۱۹۸۸) بو سوالی جاوابلاماق اوچون توپلومسال سؤزلشمه (قرارداد اجتماعی) حاققینداکی کلاسیک تئوریلری آراشدیرمیشدیر. بو تئوریلر سیویل توپلومو “قاموسال و اؤزل آلانلارا” (عرصه ی خصوصی و عرصه عمومی) بؤلموشدور. قادینلار و عائیله، سیاسی باخیمدان اؤنمسیز اولدوغو دوشونولن، اؤزل آلانا یئرلشمیشدیر. میللیتچیلیک و میللتلر گئنللیک له قاموسال سیاست آلانینین بیر پارچاسی اولاراق تارتیشیلدیغی اوچون، قادینلارین بو آلاندان دیشلانماسی، بو تارتیشمادان دیشلانمالارینی دا اؤزو له گتیرمیشدیر.
ربکا گرانت (۱۹۹۱) ده قادینلارین نییه سیاسی آلانین دیشیندا (خاریجینده) توتولدوقلاری قونوسونو بئله جاوابلار:
هابز و روسو-نون قورولوش تئوریلرینین، تخیلی دوغال دوزندن (نظم طبیعی)، دوزنلی توپلوما کئچیشی – مونحصیرا هر ایکیسینده ده دوغال ارککلر اؤزللیکلری اولدوغونو وارسایدیقلاری- ارکیین سالدیرقان (مهاجم) دوغاسی (هابز) و ارکیین عاقیل توتومو باخیمیندان (روسو) بتیمله دیکله رینی قارشییا قویماقدادیر. قادینلار بو سورجین (پروسه) پارچاسی دئییل. بونا گؤره ده قادینلار توپلومسالدان دیشلانمیش (خاریج لنمیش) و “دوغال”آ یاخین قالمیش لار. داها سونراکی تئوریلر بو وارساییملاری (فرضیه لری) اولدوغو کیمی قبول ائتمیشدیر.
بابیلار (۱۹۹۰)، چاتئرجی (۱۹۹۰) و موسه (۱۹۸۵)، جینسیت-کور و میللتچیلیک قورامسال لاشدیرمالارینا دیقتی چکن ایستثنالاری مئیدانا گتیررلر. بونلارین آنلاییشلاری، بو آلاندا چالیشان کیچیک اما گئتدیکجه سایی آرتان بیر قروپ فئمینیست آکادئمیسین ائتکیلنمه کده و بونلار طرفیندن بسلنمک دهدیر (مسئلن، جایاواردنا، ۱۹۸۶؛ کاندیوتی، ۱۹۹۱؛ پارکئر،۱۹۹۲؛ پاتئمان، ۱۹۸۸؛ یووال-دیویس، ۱۹۸۰؛ ۱۹۹۳؛ یووال-دیویس و آنتیاس، ۱۹۸۹). یئنه ده اکسفورد اونیوئرسیتسی پرئسدن چیخان و جان هوچینسون ایله آنتونی د. اسمیت طرفیندن ییغیلان ناسیونالیسم (میللیتچیلیک) آنتولوژیسینده (۱۹۹۴) ائدیتورلارین میللیتچیلیک و جینسیت علاقهلرینه باغلی تک کئچیده “میلللیتچیلیغین سونراسی” باشلیقلی سون بؤلؤم ده یئر وئرمهلرینین بیر گؤستریجی اولدوغونو دوشونورم. Woman-Nation-State(قادین- میللت- دؤولت) (یووال دیویس و آنتیاس، ۱۹۸۶) کیتابینین گیریش بؤلؤمؤن ده آلینان بو کئچیدی بو سؤزلرله تقدیم ائدیرلر:
“قادینلارین میللتین کولتورل و بیولوژیک یئنیدن اؤره تیجیلری و میللی دیرلرین داشییجیلاری اولاراق میللی آلانا گیریشی، ائتنیسیتهنین و میللتین ایچریک و سینیرلارینی دا یئنیدن تانیملامیشدیر. “
آنجاق البته قادینلار میللی ساحهیه یئنی “گیرمه میشدیر”، بو آلانین اینشاسینین و یئنیدن اؤره تیمینین مرکزینده هر واخت اورادا ایدیلر! بونونلا بیرلیکده، میللت و میللتچیلییه دایر آنالیتیک ایفادهلره قادینلارین آچیقجا داخیل ائدیلمهسی چوخ یئنی و قیسمی بیر چابادیر.
بو کیتابین آماجی، جینسیت و میللت قونوسونداکی سؤیلملرین (گفتمان) کسیشمه مئیللرینی و بونلارین بیر- بیرلری طرفیندن حاضیرلانما بیچیملرینی بحث ائتمه یه و آراشدیرماغا یؤنه لیک بیر چرچیوه سونماقدادیر. آنجاق بو ایشه گیریشمهدن اؤنجه، هر ایکی سؤیلمین آیری-آیری اله آلینماسی لازیمدیر. جینسیت اوزرینه تارتیشمالارین اوداقی، قادین کاتئگوریسینین یانیندا، جینسیت (sex) و توپلومسال جینسیت (gender) آنلاییش لاری آراسینداکی ایلیشکیلری اوزرینه قورامسال بحثلر مئیدانا گتیرمکدهدیر.
بو بحثلرین آنلاشیلماسی، قادین و ارکک آراسینداکی ایلیشکیلرین، چئشیتلی میللیتچی پروژه لرینی و سورچلرینی ائتگیله مه و بونلاردان ائتگیلنمه بیچیملرینین یانیندا، دیشیلیک (مادینگی) و أریللیک (نرینگی) آنلاییشلارینین میللیتچیلیک سؤیلملرینده حاضیرلانما بیچیملرینین آراشدیرماسینا یونه لیک چابالار اوچون چوخ اؤنملیدیر.
میللیتچیلیک پروژه لر، کیتابدا “اولوس – دؤولتلردن” کئسین بیر شکیلده آیریلمیشدیر. میللتلرین سینیرلاری گئرچک ده “اولوس – دؤولت” قاورامییلا اؤست اؤسته دؤشمه دیییندن، “میللت اویه لیغی”نین (عضولویو) آلت، اوست، دؤولت لر آراسی/سونراسی بیچیمینده اولابیله جه یی وورغولانماقدادیر.
قادین و توپلومسال جینسیت ایلیشکیلرینی آراشدیرماق
فئمینیست ادبیاتی اوچ تمل سوالا ساده لشدیریله بیلر:
۱٫ قادینلار نییه/نئجه باسکی آلتیندادیرلار؟ قادین و ارکک آراسینداکی اقتدار فرقلیلیکلرینی بلیرله ین دؤزنله ییجی قانونلار تاپیلماغا چالیشیلیر. کیمیلرینین بیولوژیک/توپلومسال جینسیت سیستئمی (روبین، ۱۹۷۵) و یا توپلومسال جینسیت رئژیملری (کانل، ۱۹۸۷)دئدیغی آتاأرکللیغه باغلی قوراملار (Eisenstein, 1979; Walby, 1990 ), باشیندان بری فئمینیست قورامین مرکزینده یئر آلمیشدیر. ایجتیماعی ساحهلرین قاموسال/اؤزل آلانلار و یا دوغا / اویگارلیک (طبیعت/ تمدن) شکلینده ایکیلی قارشیدلیغا دایالی کورگولانیشلاری بو آنالیزلرین تملینی اولوشدورموشدور.
۲٫ بو سورو، قادین ارکک آراسینداکی فرقلیلیکلارین اونتولوژیک تملیی له ایلگیلیدیر: بو فرقلیلیکلر بیولوژیک اولاراق، سوسیولوژیک اولاراق ویا هر ایکیسینین بیرلشمه سی ایله می بلیر له نیر؟
۳٫ بو سورو، ارکن دؤنم فئمینیست ادبیاتین ائتنوسانتریک و باتی مرکزجی اولان ساده لشدیرمه جی پئرسپئکتیولرینه دویولان تئپگیدن دوغولموشدور. سورون، قادینلار آراسینداکی و ارککلر آراسینداکی فرقلیلیکلر و بو فرقلیلیکلرین، توپلومسال جینسیت ایلیشکیلرینین گئنللشدیریلمیش تانیملامالاری اؤزه رینده کی ائتگیسی له ایلگیلیدیر. بو سورونلا ایلک دفعه قارا دری و ائتنیک آزلیغا منسوب قادینلار اوغراشمیشدیر.
قادینلارا یاپیلان باسکییا ایلیشکین آچیخلامانین بؤیوک بیر قیسمی، قادینلارین ارککلردن فرقلی بیر توپلومسال آلانا یئرلشدیریلمه لری له ایلگیلیدیر. قاموسال/اؤزل و دوغال/مدنی آلان آیریمی بو نؤعدن ایکیلی آیریملاردیر. بو بؤلونمه لر قادینلاری حاقلاردان دیشلاماق اوچون ایستیفاده ائدیلر.
اؤزل/قاموسال دیکوتومیسی (دوگانگی)، فئمینیست ادبیات دا داخیل اولماق اؤزه ره بوتون توپلومسال بیلیم ادبیاتیندا قادینین ارکیین ضید قوطبونه یئرلشدیریلدیگی دیکوتومیلردن بیریدیر. بیر باشقا دیکوتومی ایسه، دوغال/اویگارلیک آیریمی دیر. قادینلارین طبیعت ایله قایناشدیریلماسی، یالنیز مدنی قامو سیاسی آلانیندان خاریجلنمهلرینین سببی دئییل، عینی زاماندا دا بوتون کؤلتؤرلرده قادینلارا توپلومسال اولاراق ارککلردن داها آز ده یر وئریلمهسینین ده بیر شرحی اولاراق دوشونولمکدهدیر. سیمون ده بووار، بونو ایرهلی سورمکدهدیر:
“اینسانین حیواندان داها اوست بیر قونوما (موقعیت) یوکسلدیلمهسینین سببی حیات وئرمهسی دئییل، حیاتی ریسکه آتماسیدیر: بو یوزدهن اینسانلیقدا، دوغوران دئییل ده، اؤلدورن جینسیته اوستونلوک وئریلمیشدیر.”
شری اورتنئر (۱۹۷۴)، داها گئنل بیر شکیلده قادینلارین “دوغا” ایله ارککلرینسه “کولتور” ایله قایناشدیریلماغا مئیللی اولدوقلارینی ایدعا ائتمکدهدیر. بونون سببی، اوشاق بؤیودرکن قادینلارین یئنی “شئیلری” طبیعی اولاراق یاراتماسی و ارککلرین مدنی اولاراق یاراتماقدا آزاد اولمالاری و یا بونا چتینلیک چکمهلریدیر. بونون سونوجو، قادینلاری داها چوخ ائو و اطرافیله محدودلاشدیریلاراق، “سوسیاللشمه اؤنجه سی” (pre-social) وارلیقلار اولان اوشاقلاری یئتیشدیرمهلریدیر. بوتون کولتورلر طبیعتی کنترل و یا چئویرمه مقصدینده اولدوقلاریندان، اینسانلار هر یئرده اؤز کولتورل محصوللارینی فیزیکی دونیانین اوزه رینده توتدوقلاری اوچون، قادینلار آشاغی سیمبولیک بیر دورومدا قالمیشدیر. گوداله-دن (Goodale)سونرا، هئنرییتا مور، قادینلارین عادت دؤنمدهکی و یا اوشاق دوغدوقدان سونراکی قانامالاری اسناسیندا چوخونلوقلا “چیرک له دن اولاراق” گؤرولدوک لری اوچون قادینلاری سیمبولیک ده یر ایتگیسینی و طبیعته باغلانمالارینی گوجلندیرن بیر آنلاییش اولاراق “چیرکلیلیک” آنلاییشینی أکله مکدهدیر. بونونلا بیرلیکده، قادینلاری قونوملارینا باغلی گئنللشدیریلمیش بو تیپ آنلاییشلارین اورتایا چیخارا بیله جه یی پروبلئملره ده ایشاره ائتمکدهدیر.
بو جؤر گئنلله مه لر فرقلی توپلوملارین چئشیتلیلیینی هوموژن لشدیرمک ده و اؤنمسیزلئشدیرمک دهدیر. یازار آتاارکیللیک قاورامینی، کاپیتالیزم و عیرقچیلیک کیمی دیگر توپلومسال سیستئم نؤعلاریندان باغیمسیز، آیری بیر توپلومسال سیستئم اولاراق قبول ائتمه دیینی ایفاده ائدر و قادینلارین ازیلیشینین، ایقتیدارین و مادی قایناقلارین توپلومداکی داغیلیمییلا ایلگیلی ایلشکیلره مخصوص و اونلارا باغلانتیلی اولدوغونو ایدعا ائدیر.
قادینلار بیربیریندن فرقلییسه اگر، بیرچوخ پست مدرنیست فئمینیست، او زامان “قادینلار” قاورامینین نه درجه آنلاملی اولدوغونو سوروشماقدادیر.
قادینلارین آراسینداکی أن اؤنملی فرقلیلیکلردن بیری، اونلارین ائتنیک و میللی توپلولوقلار منسوبیت لریدیر. قادینلار آراسیندا دیگر فرقلیلیکلر کیمی، فرقلی توپلولوقلارا منسوبیت لری ده تحکم یاپیلاری (ساختار) ایچینده و دیگر توپلومسال ایلشکیلرله أکلنمیش شکیلده آنلاشیلمالیدیر.
بونا گؤره اصل قونو، هم فرقلی توپلومسال قونوملانمالار ایچینده کی قادینلارین اورتاق یانلاری، هم ده قادینلار آراسیندا ذاتا وار اولان فرقلیلیکلر سؤزقونوسو ائدیلمه لیدیر.
میللتلرین و دؤولتلرین قورامساللاشدیریلماسی
دؤولت، “میللت” و “سیویل توپلوم”دان آیری بیر آلان اولاراق قورومساللاشیر. دؤولت، فرقلی قورامسال پئرسپئکتیولردن، فرقلی یوللاردان اینجه لنمیشدیر. بیر پئرسپئکتیو ده دؤولت و توپلوم آراسیندا ایلیشکی، دؤولت هر شئیی قاپسایان وارلیق اولماسا دا، داها هئتئروژن حاله گئلمکده دیر. “توپلومسال سؤزلشمه” قوراملاری ایسه سیویل توپلومو، قاموسال و اؤزل آلانلارا بؤلمکدهدیر. قادین و عائیله پولیتیک اولاراق حیساب ائدیلمه ین اؤزل آلانا یئرلشدیریلمیشدیر. میللیتچیلیک و میللتلر گئنللیک له قاموسال سیاسی آلانین بیر پارچاسی اولاراق تارتیشیلدیقلاریندان، قادینلارین بو آلاندان دیشلانمالاری، بو سؤیلمدن ده دیشلانمالارینی اؤزو له گتیرمیشدیر.
میللت قورامی
ایلکه سلجی (ازلی انگاری) قورام: میللتین دوغاللاشدیریلمیش سیمگه سینه دایانماقدادیر. بو قوراما گؤره، میللتلر ابدی و ائورنسل (جهانی) اولماقلا قالماییب، عائیله و قوهوملوق ایلیشکیلرینین دوغال بیر داوامینی دا اولوشدورماقدادیرلار (مئیدانا گتیرمک ده دیر لر). بو کورگولارداکی عائیله و قوهوملولوق واحیدلری، ارککلرین “قادین و اوشاقلاری” قورودوغو (حیمایت ائتدیی)، دوغال جینسل ایش بؤلومونه دایانماقدادیر.
مدرن قورام: میللتلر ابدی و ائورنسل بیر فاکت اولماییب، مدرندیر و آوروپا تاریخینده کی بللی گلیشمه لرین بیر سونوجودور.
میللتین بیر چوخ تانیتیمی واردیر. گرئنفلد، بو ایدعادا وار:
اورتاق اؤلکه و یا اورتاق دیل، دؤولت و یا پایلاشیلان گلنه کلر، تاریخ و یا نیژاد – بو ایلیشکیلرین هئچ بیری قاچینیلماز دئییل… میللی کیملیک، تمل اؤزللیییی “میللت” اولاراق تانیملانان بیر “خالق”ین منسوبو اولماقدان قایناقلانان بیر کیملیک دیر.
چوخو قوراملاردا اسکیک اولان شئی، اوتتو باوئر-ین وورغولادیغی، میللتلرین قورولماسیندا حیاتی اؤنمه صاحیب “اورتاق قدر” خوصوصودور.
جینسیت و میللت کیتابیندا توپلومسال جینسیت ایلیشکیلری له ایلیشکیلندیریله جه ک اولان میللیتچیلیک پروژه لرینین تمل بیر اؤلچوسو، خلقلرین و یا عیرقلارین اؤزل کؤکنی اطرافیندا قورولان اؤلچودور (Folk Nation). اورتاق کؤکن و یا پایلاشیلان قان/گئن میتی، میللتین أن دیشلاییجی/هوموژن بیچیملرینی قورما أییلیمیندهدیر.
میللیتچی پروژه لرین بیر باشقا تمل اؤلچوسو ده، دیل و/و یا دین و/و یا باشقا گلنه ک و گؤره نک لر طرفیندن تأمین ائدیلن سمبولیک میراثین، میللتین “اؤزو” اولاراق قورولدوغو کولتور اؤلچوسودور (Culture Nation).
میللیتچی پروژه لرینین وطنداشلیق اؤلچوسو، میللتین سینیرلارینی بلیرله یه ن وطنداشلیغا اوداقلانماقدا و بئله جه اونو دؤولت ائگئمئنلییی (حاکیملی یی) و بللی بیر تورپاغا باغلیلیق ایله دوغرودان ایلیشکیلندیرمکدهدیر (State Nation).
نیرا یووال دیویس
چئویرن: اؤزگور
گونئی آذربایجان فمینیزم آراشدیرما مرکزی، قادین باخیشی درگیسی، ۱ جی سایی
azerfem.blogfa


text:
علی امیری
علی امیری: دیوان لغات الترکو تاپان کیتابشیناس.
اوشاقلیغی[دَییشدیر]
1857 ده دوغان علی امیری افندی، داها کوچوکلوگوندن اعتبارن اوخومایا و آراشتیرمایا مراکلی ایدی. سکیز اون یاشلاریندا، اسکی یاپیلار اوزرینده کی یازیلاری اوخویوب آنلامایا چالیشییوردو. ایریجا شئعیرده سئوییوردو. گوجلو بیر حافیظه یه ده صاحیب اولان علی امیری، دوققوز یاشیندایکن، بئش یوزدن فضلا شاعیرین شئعرلرینین یئرآلدیغی نوادیرآثارایسیملی اثرده کی دؤرد مین بیتی ازبرله میشدی بیله. گنجلیگینده خط صنعتی ایله ده مشغول اولان علی امیری بو قونودا اولدوقجا باشاریلی ساییلیر. چونکو، یازدیغی بعضی لوحلار دییاربکیرده جامع لره اسیلمیشدیر.
علی امیری افندی، کیتابلارینی میللته باغیشلاییر[دَییشدیر]
علی امیری بوتون حیاتی بویونجا بؤیوک فداکارلیقلارلا توپلادیغی چ.خ قیمتلی ال یازماسی کیتاب و صیقه لری قارشیلیقسیز اولاراق میللتینه آرمغان ائتمیشدیر. بونون ایچین فاتیحته کی
فیض اللاه افندی مدره سه سینی کوتوبحانه یه چئویرتمیش و کیتابلارینی بورایا باغیشلامیشدیر. بوتون اصرارلارا رغمن کوتویخانه یه کندی آدینی وئریلمه سینی ردد ائتمیش و کوتوبحانه نین آدینی« میللت کوتوبخانه سی» اولماسینی ایسته میشدیر. بو، اونون میللتینه خیدمت عشقینین ان سوموت بیر گؤسترکه سیدیر.
بوگون بیله یوزلرجه کیشینین هر گون زیارت ائتدیگی بو کوتوبخانه یی علی امیری، 4500 ال یازماسی، 12 مین مطبع توپلاما 16500 کیتابی باغیشلایاراق قوروموشدور. بو کیتابلار آراسیندا چوخ قیمتلی کیتاب و وصیقه لر مووجوددور. دیوان الغات تورک ده اونلاردان بیریدیر. زامانیندا مجار علیملرآکادئمیسی دیوان الغات تورک ساتین آلماق ایچین 10 مین آلتین تکلیف ائتدیگینده، علی امیری افندی هئج ترددود ائتمه دن ردد ائتمیش و شو جوابی وئرمیشدی:« من کیتابلاریمی میللتیم ایچین توپلادیم. دونیانین بوتون آلتینلارینی اؤنومه قویسالار، دوگیل بؤیله بیرکیتابی، هر هانگی بیر کیتابیمین تک بیر صایفاسینی داهی ساتمام.»
بونا بنزر و حتتا داها جاذیب بیر ساتین آلما تکلیفی ده فرانسادان گلدی. فرانسیزلار علی امیری افندی یه توم کیتابلاری ایچین 30 مین آلتین و آیریجا اونون آدینا پاریسده بیر کوتوبخانه، یوکسک معاش، کندیسینه اؤزل خیدمتکارلار تکلیف ائتدیلر. علی امیری افندی بونودا شددتله ردد ائتدی.
میللتین کولتور میراثینین قورونماسیندا بؤیله سی نه چوخ بؤیوک حساسیتلر گؤسترن، هرتورلو مادی منفعتلری الینین ترسیله هئچ دوشونمه دن ایتن علی امیری افندی. اوچ گون سورن خسته لیکدن سونرا،23 اوجاق 1924 ده فرانسیز حاستانه سینده وفات ائتدی. مزاری، فاتیح توربه سی آولوسوندادیر. کندیسینی کاشغرلی ماحموت ون دوغومونون 1000 ییلی وسیله سیله رحمتله آنییوروز. مکانی جنت اولسون! میلتینه قارشیلیق سیز خیدمت ائدن علی امیری افندی یه ده میللتی سونسوزا دک اونوتولمایاجاقدیر.


text:
مخدره ماده لرقاچاقی نینگ آلدی آلینمه گن
افغانستان حکومتی، مخدره ماده لر قاچاقی نینگ آلدینی آلیش اوچون حاضر هم کته قیینچلیک لری بارلیگیدن سوز یوریتماقده.
ایچکی ایشلروزیرلیگی، مخدره ماده لر قرشی سیده کوره شوچی اداره سی نینگ معلوم قیلیشیچه، کابل هوا قونالغه سیدن تشقری مملکت، باشقه هوا قونالغه لریدن مخدره ماده لر قاچاقچی لری نینگ اوشله ب آلینیشی توغری سیده یترلی اسباب اسکونه لر یوق.
شو نینگ دیک مذکور وزیرلیک مقام لریگه کوره، مملکت نینگ چیگره لریدن هم قاچاقچی لر افغانستاندن کینگ کولمده مخدره ماده لرنینگ چیقریب دنیا بازارلریگه قاچاق ایته دیلر.
افغانستان اوتگن اون ییل دن بیری دنیا نینگ اینگ کتته مخدره ماده لر تولید قیلوچی مملکت لریدن حسابلنه دی.
اوشبو مملکتده دنیا نینگ توقسن فایز مخدره ماده لری ایکیلیب، قاچاق ایتیله دی.
معلومات لر اساسیده مذکور مخدره ماده لر نینگ قاچاق ایتیشیده دولت مخالف گروه لریدن تشقری، یوقاری مرتبه لی دولتی خادم لرنینگ قول لری بارلیگی همده خارجی قاچاقچیلرنینگ اورین لری بارلیگی ایتیله دی.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی اورین باسری باز محمد احمدی نینگ معلوم قیلیشیچه، مخدره ماده لر بیلن قرشی کوره شوچی پولیس کوچلری نینگ آزلیگی، شو نینگ دیک مذکور کوچلر قول لریگه زمانوی اسباب اسکونه لر یوق لیگی باعث، مخدره ماده لر قاچاق چی لری بیلن قرشی کوره شیش جریانی توخته تیلمه گن.
"بیز کابلده مخدره ماده لر قاچاقی بیلن قرشی کوره شیش مسوولیتی نی آلیب کنترول قیلماقده میز لیکن باشقه ولایت لرده گی هوا قونالغه لری آچیق هیچ قنده ی زمانوی اسباب اسکونه همده مسلکی پولیسی میز یوق و کنترول هم قیله آلمه یمیز. بیر قاچاق چی مخدره ماده لرنینگ معده سیگه ینه باشقه سی بکسیگه جایلشتریب خارجی مملکت لرگه یلته دی. مسلکی پولیس بولمسه بولرنی تانیشی قیین. افغانستان هوا قونالغه لری و چیگره لری کنترول آستیده بولیشی کیره ک، اگر کنترول بولمسه، مخدره ماده لرنینگ ایکیلیشی و قاچاق بولیشی قرشی سیده هیچ بیر ایش قیله آلمه یمیز."
باشقه تماندن، بیر قنچه ولایت لر اهالیسی ایسه، مخدره ماده لرنینگ چیت ایل مملکت لرگه قاچاق ایتیلییشیده پولیس کوچلری نینگ قول لری بارلیگی نی معلوم قیله دیلر. تخار ولایتی نینگ دشت قلعه تومنیده گی یشاوچی لردن حکمت الله قوانچ گه کوره، مذکور تومن قوشنی تاجکستان اولکه سی بیلن چیگره سی بولیب، قاچاق چیلر کیچه تماندن، آمو دریا دن اوتیب مخدره ماده لرنی مذکور مملکت طریقی دن روسیه و اروپا مملکت لریگه یلته دیلر.
تخار ولایتی دن تشقری، فاریاب نینگ اندخوی اولوسوالیگی ترکمنستان بیلن هم چیگره سی بار، اندخوی لیک نادر بیک نینگ معلوم قیلیشیچه، مذکور چیگره دن هم قاچاق چیلر، افغانستانده ایشلب چیقاریلگن مخدره ماده لر قاچاقی نیچه ییل دن بیری صورت تاپه دی.
اونگه کوره، اگرده دولتی خادم لرنینگ مذکور قاچاق گه قول لری بولمسه، قاچاق چیلر آسان لیک بیلن بو ایش نی بجره آلمه ی دیلر.
افغانستان ده ایشله ب چیقاریلگن مخدره ماده لر، چین اولکه سی دن تشقری، افغانستان بیلن قوشنی بولگن برچه مملکت لر طریقی دن قاچاق بولیب، دنیا بازار لریگه ساتیله دی.
هرچند اوتگن اون ییل دن بیری افغانستان حکومتی مخدره ماده لر بیلن قرشی کوره شیش اوچون، مخصوص وزیرلیک بیلن قوشیمچه نیچه اداره تشکیل بیرگن لیکن شونده ی بولسه هم، مذکور ماده لرنینگ ایشله ب چقاریلیشی همده خارجی مملکت لرگه قاچاق ایتیلیشی کون سه یون کوپه ییب، حاضر گه چه آلدی آلینمه گن. بیر قنچه تحلیل چیلرگه کوره، خوف سیزلیک معما سی نینگ کینگه یشی، اداری فساد نینگ موجود لیگی همده شونگه اوخشه گن باشقه قیین چیلیک لر باعث مخدره ماده لر بیلن قرشی کوره شیش ستراتیژه لر نتیجه سیز قالگن.


text:
کابلده گی تعلیم و تربیه ناملی عالی اوقودرگاهی نینگ اونلب طلبه لری، مذکور عالی اوقویورت اسمی پروفیسور برهان الدین ربانی نامی بیلن اوزگرتیریشی اوچون قرشی لیک بیلدیریب، درسلریگه قتنه شیشدن باش تارتگنلر.
ناراض طلبه لر، مذکور عالی اوقودرگاه نامی اوزگرتیریلیشینی سیاسی بیر حرکت دیب بهاله گن لر. عین دمده اولر، مذکور حرکت، طلبه لر مابینیده، قومی و منطقوی قره مه- قرشیلیک لر توغدیریلیشی ممکن لیگینی هم معلوم قیلگنلر.
طلبه لر مذکور عالی اوقو یورت قدیمگی اسمیگه اوزگرتيریلمسه، اولر اوز اعتصاب لریگه دوام بیریشینی ایتگنلر.
اوشبو اعتراض چی طلبه لر سانی قریب ایککی یوز کیشی دیر کی عالی اوقوویورت درگاه نینگ اسمی اوزگرتیریلیشی اوچون، اوز قرشیلیک لرینی کورسه تماقده.
طلبه لر حکومت نینگ مذکور حرکتی قومی و منطقوی قره مه قرشیلیک لرنی توغدیریشی ممکن لیگی نی معلوم قیله دیلر.
"اکادمیک بیر نهاد نینگ اسمی نی جهادی رهبر لر اسمیگه مسما قیلیش سیاسی بیر حرکت دیب ایتیله دی. بو حرکت سیاسی و منطقه وی قره مه قرشیلیک لر همده قومی قره مه قرشیلیک لرنی توغدیره دی".
عین دمده ناراض طلبه لر، مذکور عالی اوقودرگاه نینگ اسمی برهان الدین ربانی نامی گه مسما بولگنی خوف سیزلیک نقطه نظری دن هم اولرگه قیین چلیک لر توغدیریشی ممكنليگيني ايتدي.
" اگر بیز جنوبی حدود لرگه مثلا میدان وردک یا قندهار گه کیتماقچی بولسک، و طالبان بیزنی توتیب آلسه تانیگنی بیلن بیزنینگ باشیمیزنی تنه میزدن جدا قیليشه دی"
ناراض طلبه لر، بیر قنچه اوقوتوچی لری اولر نینگ صفیگه کیرگنی نی ایتیبِ، حتی کی بیر قنچه سی حکومت نینگ مذکور حرکتی گه قرشی اوز وظیفه لریدن استعفاگه چیقگنینی هم معلوم قیلگن لر.
بو طلبه لر، مذکور عالی اوقو درگاه نینگ قدیمگی اسمی روی کارکیلیشینی بیر قطعنامه آرقه لی ایسته گن لر.
" اگر حکومت بیزنینگ ایسته گیمیز نی قبول قیلمسه بیز درسگه باریشدن باش تارته میز، عالی اوقو درگاهیمیز نینگ اسمی ملی بیر اسم ایدی. دولت حاضرگی اسمنی قیته دن قدیمگی اسمگه اوزگرتیریشینی طلب قیله میز".
مذکور عالی اوقویورت بوندن اوچ کون مقدم، یعنی مملکت عالی تینچیلک کینگاش رییسی برهان الدین ربانی ترور ایتیلگنی نینگ بیرییللیک مناسبتی بیلن، جمهور رییس کرزی بویروغی اساسیده تعلیم و تربیه عالی اوقویورت اسمی دن پروفیسور برهان الدین ربانی نامیگه اوزگرتیریلدی.
بو عالی اوقو درگاهی نينگ قریب 6 مینگ طلبه سی بولیب، ایگیرمه ییل دن بیری تعلیم و تربیه عالی اوقو درگاهی اسمی بیلن فعالیت قیلر ایدی.


text:
بؤیوک بریتانیا
بؤیوک بریتانیا(اینگیلیسجه: Great Britain) اوروپانین شومال-غربینده یئرلهشن بیر اؤلکه دیر. پایتختی لندن و اوروپانین بؤیوک ایقتصاد و نظامی گؤجلریندن بیریدیر.[۸]
دؤولتین ترکیبینه بؤیوک بریتانیا آداسی، ایرلندی آداسینین قوزئی-شرق حیصّه سی و چوخسایلی کیچیک آدالار داخیلدیر. ماتریک آوروپایا فرانسه واسطهسی ایله لا مانش کانالی ایله بیرلشیر.
بؤیوک بریتانیا ترکیبینده دؤرد دؤولت – اینگیلیس، ایسکاتلند، ولز و شومالی ایرلند اوْلماقلا آنا یاسالی مونارخیدیر. دؤولتین هازیرکی مونارخی یی الیزابتدیر. کرالیچا دۆنیانین داها ۱۷ موستقیل دؤولتین باشچیسی ساییلیر. بۇنلار بیر واختلار یئر سطحینین ۱/۴-نی ضبط ائتمیش بریتانیا ایمپیراتورلوغوندان قالما اراضیلردیر.
بریتانیا ایمپیراتورلوغو بیر واختلار دۆنیانین یگانه سوپرگوجو ساییلیردی. لاکین آردیجیل دۆنیا محاربهلری و ۲۰-جی عصرین ایکینجی یاریسیندان ایمپریایادا باشلایان تنزّول پروسسی اوْنون سوقوطونا گتیریب چیخاردی. بۇنونلا بئله بریتانیا چاغداش دۆنیانین اهمیتلی سیاسی، مدنی، ایقتیصادی نۆوه-ساواش گۆجو کیمی قالماقدادیر. بریتانیا بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی یانیندا تهلوکهسیزلیک شوراسینین دایمی عضوو، بؤیوک سککیزلرین و آوروپا بیرلییینین، بریتانیا میللتلر بیرلییینین عضو دؤولتی و ایکینجی دۆنیا ساواشینین کئچمیش سککیز غالیب دؤولتلریندن بیریدیر.
ایچیندهکیلر
بؤیوک بریتانیا تاریخی[دَییشدیر]
اینگیلیس، ایسکاتلند، ولز و قوزئی ایرلندیین تاریخ اؤنجهسی دؤورلرینی احاطه ائدیر. ۱۸۰۰–۱۹۲۲ ایللری آراسیندا ایرلندیین هامیسی بیرلشمیش کراللیغین بیر حیصّه سی ساییلدیغی اۆچون بۇ دؤورلرده ایرلاندیانین تاریخی ده بیرلشمیش کراللیق تاریخینین بیر حیصّه سی ساییلیر. بیرلشمیش کراللیغین ان کؤهنه خالقلارینی سلتلر تشکیل ائدیر. ا. ا ۵۵ و ا. ا ۴۱۰ ایللری آراسیندا بریتانیا آدالاری روم ایمپراتورلوغوسینا باغلی بریتاننیا ایالتینی تشکیل. ۵-جی عصرده بؤلگه خریستیانلیغین ائتکیسی آلتینا گیردی. عینی ایللرده جرمن بیر خالق اوْلان آنقلوساکسونلار بؤیوک کۆتلهلر حالیندا نامیزده کؤچ ائتدیلر. ۱۰۶۶–۱۱۵۴-جی ایللری آراسیندا ینه بیر جرمن ایرقی اوْلان نورمانلار نامیزدی اله کئچیردیلر. اینگیلیس لر بۇ جرمن ایرقلرینین داوامینی میدانا گتیرمکددیرلر. ایسکاتلندلار، ولزلیلر و ایرلندیلیلار ایسه سلتلرین داوامیدیر.
جوغرافیاسی[دَییشدیر]
دؤولت بریتانیا آدالاریندا (بؤیوک بریتانیا، ایرلندی آداسینین قوزئی-شرق حیصّه سی، بیرده کیچیک آدالار و آرخیپلاقلار:هبرید، اوْرکنی و شتلاند آدالاری، آنقلسی، آرران، اۇایت) آتلانتیک اوقیانوسدا یئرلشیر. قوزئی، ایرلندی، کلتس و هبرید دنیزلری ایله یویولور. گونئی-شرق ساحلی ایله فرانسهنین قوزئی ساحلی آراسیندا یالنیز ۳۵km² مسافه وار. ایکی دؤولتی بی-بیریندن لا-مانش بوغازی آییریر.
بؤیوک بریتانیانین ساحهسی-۲۴۴ ۸۲۰km²².۱۹۹۳-جو ایلین معلوماتینا گؤره، توْرپاق ساحهسینین ۱۰٪-ی مشه ایله اؤرتولو ایدی، ۴۶٪-ی اوْتلاق اۆچون ایستیفاده ائدیلمیشدیر، و ۲۵٪-ی کند چیفتلیک (مزرعه) یندا ایستیفاده ائدیلمیشدیر. ساحل اۇزونلوغو ۱۷٫۸۲۰km²-دیر. گونئی ساحل آوروپا کونتیننتی ایله اۇزونلوغو ۵۰km² اوْلان(۳۸km² سۇ آلتیندا اوْلماقلا) آوروتونل واسطهسیله بیرلشیر. بۇ، دۆنیادا ان اۇزون سوالتی تونلدیر. ایرلاندیانین قوزئی ایرلندی جومهوریتی ایله ۳۶۰ کیلومتر لیک قۇرو سرحدی وار و بۇ، بؤیوک بریتانیانین یگانه قۇرو سرحدیدیر.
اینگیلیس، بؤیوک بریتانیانین یاریسیندان چوْخ اراضیسینی احاطه ائدیر(۱۳۰٫۳۹۵ مربّع کیلومتر) بۇنون بؤیوک بیر حیصّه سی اوْوالیغلاردان عبارتدیر. یۆکسکلیکلر اساساً اراضینین قوزئی (پننینس) و قوزئی-غربینده (کامبرلند) جملنمیشدیر. ان اۇزون چایلاری تمزا، سورن و هامبردیر.
ایسکاتلند بؤیوک بریتانیانین ۷۸٫۷۷۲ مربّع کیلومتر احاطه ائدیر. شوتلاندیانین اراضیسینه اساساً باتی و قوزئی حیصّه لرینده یئرلهشن سککیز آدا داخیلدیر (هبرید، اوْرکنی، شتلاند و باشقا آدالار). ایسکاتلند ایکی تماماً مۆختلیف بؤلگه لاردان عبارتدیر:قوزئی-باتی حیصّه ده یئرلهشن قوزئی-ایسکاتلند داغلیق اراضی (هایلند) و گونئی-شرق حیصّه ده یئرلهشن لوولند. هایلنده دمک اوْلار کی شوتلاندیانین بۆتون داغلیق اراضیسینی احاطه ائدیر (بن نویس ۱۳۴۳ متر هوندورلویو ایله بریتانیا آدالارینین ان یۆکسک زیروهسی حساب اوْلونور).
ولز بؤیوک بریتانیانین ۲۰٫۷۷۹ مربّع کیلومتر احاطه ائدیر. ولز- اساساً داغلیق اؤلکهدیر. اساس اهالی و صنایع ساحهلری کاردیف، سوانسی و نیوپورت ساحل شهرلرینده، اوْ جملهدن دقیق گونئی ولز یئرلشیر. (سنوودون داغی-۱۰۸۵ م) اۇلسین ان یۆکسک داغلاری سنوودوندا یئرلشیر (سنوودون داغی-۱۰۸۵ م).
قوزئی ایرلندی یالنیز ۱۳٫۸۴۳ مربّع کیلومتر احاطه ائدیر و اساساً داغلیق اراضیدیر. قوزئی ایرلندیین ان یۆکسک نقطهسی ۸۵۲ م هوندورلویو اوْلان سلیو-دونارد زیروهسی حساب اوْلونور
ایقتصادیاتی[دَییشدیر]
۱۹ عصرین آخیرلارینادک بؤیوک بریتانیا دۆنیا چیفتلیک (مزرعه) یندا آغالیق ائتمیشدیر. بۇنون باشلیجا سببی بؤیوک بریتانیانین کاپیتالیزمین وطنی، صنایع چوریلیشینین بشیی اوْلماسی ایله، «دۆنیانین صنایع امالاتخاناسینا» چوریلمهسی ایله ایضاح اوْلونور. بۇنونلا یاناشی، اوْلدوقجا ایری موستملکهلره مالیک بؤیوک بریتانیا، بۇ موستملکهلرین ایستیسمار ائدیلمهسیندن بؤیوک گلیر گؤتوروردو. نهایت، لا-مانش و پا-ده-کاله بوغازلاریندان کئچن مؤهوم دنیز تیجارت یوْللاریندا الوریشلی جوغرافی مؤقیعتی اؤلکهیه یئر کورهسینین بۆتون بؤلگه لاری ایله علاقه یاراتماغا ایمکان وریردی. بؤیوک بریتانیانین ایقتصادیاتینین هیزلی اینکیشافینا اؤلکه اراضیسینده مۆختلیف فایدالی قازینتی یاتاقلارینین، اؤزلله دمیر فیلیزی و داش کؤمور حؤوزهلرینین بیر-بیرینه یاخین یئرلهشمهسی چوْخ بؤیوک ائتکی گؤسترمیشدیر. بئله عامیل متالوژینین گۆجلو اینکیشافینا، متالوژی ایسه موستملکهلرین اله کچیریلمهسینده و دۆنیا اوقیانوسیندا حؤکمرانلیق ائدیلمهسینده مؤهوم روْل اوْینایان گۆجلو دنیز دونانماسینین یارادیلماسینا ایمکان وئرمیشدیر. کئچمیش مؤوقیینی ایتیرمهسینه باخمایاراق بؤیوک بریتانیا ایندی ده دۆنیانین یۆکسک توسعه ائتمیش صنایعیه مالیک باشلیجا اؤلکهلریندن بیریدیر. بؤیوک بریتانیا توسعه ائتمیش اؤلکهلر آراسیندا کاپیتال ایخراجاتینا گؤره یالنیز آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و ژاپوندان گئری قالیر. ۲۰ عصرین ۸۰-جی ایللریندن باشلایاراق نفت تولیدی هیزله آرتماسی اوْنون ایقتیصادی یاپیسال (ساختار) ونون یئنیدن قۇرولماسینا، ایقتصادیاتین اینکیشافینا ایمکان یاراتمیشدیر. بۇنونلا یاناشی بؤیوک بریتانیا، اوّللر بریتانیا ایمپیراتورلوغونا داخیل اوْلان اؤلکهلرین بیرلیینی یاراتمیش و اوْنا اداره ائدیر. بۇ، کئچمیش موستملکه اؤلکهلری ایله علاقهلری تنزیملین اؤزونمخسوس ایقتیصادی بیرلیک فوْرماسیدیر.
بؤیوک بریتانیا صنایع سینین ترکیب دیگر باشلیجا ایؤ-ی خاطیرلادیر. مورکّب و چوْخ ساحهلی ماشینقاییرما مؤهوم روْل اوْیناییر. الکتروتکنیک، الکترونیک، آویاکوسمیک صنایعنین، جیهازقاییرما و آوتوموبیلقاییرمانین اینکیشافینا گؤره لندن، بیرمینگام-کوونتری رایونلاری، دزگاهقاییرما و آوتوموبیلقاییرمایا گؤره بیرمینگام، توخوجولوق ماشینقاییرماسینا گؤره منچستر، گمیقاییرمایا گؤره قلازقو، ایدخال خاما اساسلانان متاللورگیانین اینکیشافینا گؤره شفیلد، کاردیف و دنیز ساحلی شهرلر فرقلنیر. کیمیا صنایعسی قوزئی دنیزینین دایازلیقلاریندان چیخاریلان نفت و طبیعی قازا اساسلانیر.
- کند چیفتلیک (مزرعه)
بؤیوک بریتانیانین گرگین توسعه ائتمیش کند چیفتلیک (مزرعه) یندا حئیواندارلیق اۆستونلوک تشکیل ائدیر. اؤلکهنین قوزئی و غربینده گۆنشلی گۆنلرین محدودلوغو تاخیل بیتکیلرینین یتیشدیریلمهسینه ایمکان ورمیر. رۆطوبتلی اوقیانوس ایقلیمینده اوْتلاق و چمنلیکلر مال-قارانی یاشیل اوْتلا یاخشی تأمین ائدیر. بؤیوک بریتانیانین کند چیفتلیک (مزرعه) اهالینین ارزاغا اوْلان نیازینی تأمین اتمیر.
شهرلری[دَییشدیر]
عنعنه و مراسیملر[دَییشدیر]
- بؤیوک بریتانیادا پاسخا، میلاد و یئنی ایل بایراملاریندان باشقا بۆتون دیگر بایراملار آنجاق بازار ارتهسی گۆنو کچیریلیر.
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ (۲۰۱۲) «Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density» (PDF). یوْخلانیلیب۹ August ۲۰۱۵.
- ↑ Population estimates - Office for National Statistics U.K.. www.ons.gov.uk.
- ↑ ۲۰۱۱ UK censuses. Office for National Statistics. یوْخلانیلیب۱۷ December ۲۰۱۲.
- ↑ Report for Selected Countries and Subjects. World Economic Outlook Database. International Monetary Fund (۱۷ October ۲۰۱۶). یوْخلانیلیب۱۸ October ۲۰۱۶.
- ↑ Some data refers to IMF staff estimates but some are actual figures for the year 2015, made in 4 October 2016. World Economic Outlook Database-October 2016, International Monetary Fund. Accessed on 10 October 2016.
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer. یوْخلانیلیب۱۱ November ۲۰۱۵.
- ↑ ۲۰۱۵ Human Development Report (۱۴ December ۲۰۱۵). یوْخلانیلیب۱۴ December ۲۰۱۵.
- ↑ Central یntellیgence Agency - CİA - The World Factbook: Europa
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
Click on a coloured area to see an article about English in that country or region
- Countries and territories where English is the national language or the native language of the majority
- آنقیلیا
- آنتیگوآ و باربودا
- The Bahamas
- باربادوس
- بلیز
- برمودا
- بریتانیا ویرژین آدالاری
- کانادا
- کیمن آدالاری
- دومینیکا
- فالکلاند آدالاری
- گرانادا
- قویان
- جاماییکا
- مونتسررات
- Saba
- سنت کیتس و نیس
- سنت لوسیا
- سنت وینسنت و گرنادینا
- Sint Eustatius
- سینت مارتن
- South Georgia and the South Sandwich Islands
- ترینیداد و توباگو
- تورکس و کایکوس آدالاری
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرین ویرژین آدالاری
- Countries and territories where English is an official language, but not the majority first language
- آنتیگوآ و باربودا
- استرالیا
- Bahamas
- بنقلادش
- باربادوس
- بلیز
- بوتسوانا
- برونئی
- کامرون
- کانادا
- قیبریس جومهوریتی
- دومینیکا
- فیجی
- غنا
- گرانادا
- قویان
- هیندوستان
- جاماییکا
- کنیا
- کیریباتی
- لسوتو
- مالاوی
- مالزی
- مالت
- ماوریتیوس
- موزامبیک
- نامیبیا
- نائورو
- نیوزیلند
- نیجریه
- پاکیستان
- پاپوا یئنی قینه
- رواندا
- سنت کیتس و نیس
- سنت لوسیا
- سنت وینسنت و گرنادینا
- ساموا آداسی
- سیشل
- سیرالئون
- سنقاپور
- سولیمان آدالاری
- گونئی آفریقا
- سری لانکا
- سوازیلند
- تانزانیا
- تونقا
- ترینیداد و توباگو
- تووالو
- اوقاندا
- بؤیوک بریتانیا
- وانواتو
- زامبیا
- Akrotiri and Dhekelia
- آنقیلیا
- برمودا
- British Antarctic Territory
- British Indian Ocean Territory
- بریتانیا ویرژین آدالاری
- کیمن آدالاری
- فالکلاند آدالاری
- جبل الطارق
- قوئرنسی
- مان آداسی
- جئرسی
- مونتسررات
- پیتکرن آدالاری
- سنت هلنا، اسنشن و تریستان دا کونا
- South Georgia and the South Sandwich Islands
- تورکس و کایکوس آدالاری
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
ائل اوبا – عاشورا گونونده گون اورتا گونه شی گوگ یوزونده باشقا بیر حالدایدی … او یاندیریجی ایشیغینی صاواش میدانینا باشقا بیر حالدا گونده ریردی.
امام حسینین و اصحابینین صوصوزلوغوندان یوره گی یاندیغی گیبی ییری ده یاندیریردی. بیر یاندان دوشمان عسکرینه جهنم اته شینده ن بیر یاندان دا گون اورتا نمازینین وقتینده ن خبر ویریردی. زهیر ابن القین و سعید ابن عبدالله دوشمان اوخونون اماما نماز قیلینجه ده گمه مه غی ایچین ، امامین ئوگونده کوسکلرینی سیپه ر ایتدیلر.
و امام علیه السلام او حالدا نمازینی بیتیرینجه سعید ، ده گه ن اوخلارین آغیریارالاری یوزونده ن گوجونده ن دوشتو داها صونرا دنیادان ایریلدی.
امام حسین علیه السلام نمازینی بیتیره نده ن صونرا قاهرامان اصحابینا بویله بویوردو ( ای منیم دوستلاریم جنت سیزین قارشینیزدادیر و اونون قاپیلاری سیزین یوزونوزه آچیلمیش ، و میوه لری ده ییتیشمیش. ایشته پیغمبر و الله یولونون شهیدلری سیزین گله جه غینیزی بکلیرلر. ارتیق الله و پیغمبری دینینده ن . و پیغمبرین اهل بیتینده ن دفاع ایدین ، الله سیزلری عاف ایتسین ).
آتلارین ئولدورولمه سی
بو صیرادا سعد اوغلونون امریله بیر تاخیم اوخچو امام حسین علیه السلام اصحابینین آتلارینی اوخلادیلار ئویله سینه ضحاک بن عبدالله دان باشقا بیر کیمسه امامین اصحابیندان آتلی قالمادی.
حبیب ابن مظاهر
بو صیرادا حبیب ابن مظاهر میدانا اندیغینده سانکی بویله سویلوردو :
سوزومو یه له ویرمه م
قانیمی سیله ویرمه م
وجدانیمدا بین صدا
روحوم حسینه فدا
هر گلدی اله ویرمه م
بیر نچه نفری جهنمه گونده ره نده ن صونرا آغیر یارالار یوزونده ن یوزو قویلو دوشتو باشینی بدنینده ن آییردیلار.
حر
حبیبده ن صونرا حر میدانا انه ر که ن سانکی بویله سویلوردو :
من ازه لده ن حر گلمیشه م حر یاشارام حر قالارام
حریتین آغ بوینونا آل قانیملا گول سالارام
آنام ادیم حر قویارکه ن حرلوغ اکتی وجدانیمدا
من حسینین حر یولوندا جان ویره ریم شان الارام
دوشمان اوردوسوندان بیر نئچه نفری ئولدوردو صونرا شهید ایدیلدی.
امام حسین علیه السلام حر الریاحینین بدنینی قان ایچینده گوره رکه ن سانکی بویله بویوردو:
سن حرسه ن آنان سنه بو آدی ویردیغی گیبی
سن حرسه ن روحون حر کومله گینی گیردیغی گیبی
سن حرسه ن هر حر انسان الیر سنده ن حر الهاملار
حر سه ن هر ییگیت ، ذللت باغینی قیردیغی گیبی
زهیر ایله ابن مضارب
زهیر ابن القین ، عموجاسی اوغلو ابن مضارب و ابو ثمامه الصائدی میدانا اندیغلری آندا زهیر امام حسینه دیدی : ای ابا عبدالله اللها آند اولسون یوز کره ئولدورولسه م سنده ن واز گیچمه ره م که شکه یوز روحوم اولایدی هپسینی سنین اوغروندا قربان ویره یدیم. صونرادان دوشمانین عسکرینه سه ل گیبی هجوم ایتدیلر. شهید اولونجایا کیمین صاواشتیلار.
عمربن قرضه
داها صونرا عمربن قرضه دوشمان عسکرینده ن بیر نچه نفری ئولدوردو. حسینه آتیلان اوخلار و قالدیریلان قیلیجلر ئوگونده الین سیپه ر و بدنینی قالخان ایتدی. بدنینده کی آغیر یارالار یوزونده ن دنیادان آیریلدی.
نافع الجملی
نافع آتدیغی زهرلی اوخلارلا دوشمان عسکرینده ن بیر نچه نفری ئولدوردو. اوخو بیته نده ن صونرا قیلیچینی چه کیب دوشمان عسکرینین اورتاسینا هجوم ایتدی دوشمانلار اونون ایکی الینی که ستیلر. بویله جه نافع اسیر دوشتو … او اسیر دوشه ر – دوشمه ز شمر اونون بوینونو ووردو – بویله جه نافع ده شهادت نیشانینی قازاندی.
تورک گنجی اسلم
داها صونرا امام حسینین قرآن اوخویوجوسو اسلم ادیندا اولان بیر تورک گنجی میدانا گیردی دوشمان عسکرینده ن بیر نچه نفری ئولدوره نده ن صونرا آغیر یارالی دوشتو ، امام حسین علیه السلام اسلمین باشی اوزه رینه گلرکه ن مبارک یاناغینی اونون یاناغینا قویدو اسلم گوزلرینی آچیب ، یوزو گولدو . داها صونرا دنیادان آیریلدی.
اهلی بیتی سئوه رم
اولار منیم جانیمدا
گیزه ر حسین سئوگیسی
داماریمدا قانیمدا
بریر بن خضیر
بو صیرادا کوفه مسجیدینین بویوک قرآن اوقویوجولاریندان صاییلان زاهد و عبد بیر ییگیت اولان بریر صاواش میدانینا گیردی یزید بن معقل ده اونونلا صاواشماغ ایچین میدانا اندی بریر اونو ، مباهله ایتمه غه چاغیردی ، و هر کیم باطلده یسه حق اهلینین الیله ئولدورولمه غینه سوزله شتیلر بو انلاشمایلا صاواشا باشلادیلار. بریر اونو ئولدوردو و شهید اولونجایا کیمین صاواشتی.
حنظله الشبامی
بریرده ن صونرا حنظله دوشمان عسکرینه نصیحت ایتمه غ ایچین ، امامدان اذن الارکه ن اولارا بویله دئدی :
ای انسانلار من احزاب گونو گیبی عذابلی بیر گونده ن ، نوح ، عاد و ثمود قوملرینین باشلارینا گلنلرده ن ، سیزینده باشینیزا گلمه سینده ن قورخورام.
ای انسانلار حسینی ئولدور مه ین . چونکو الله بیر عذابلا سیزی ییرده ن سیله ر. امام حسین علیه السلام حنظله نین سوزلرینی ایشیدینجه اونا بویوردو :
الله سنه رحمت ایتسین اولار صاواشتان ئوگجه منیم سنین و باشقا قارده شلرینین نصیحتینی دونده ریب سنه و دوستلارینا ئولومو جواب ویره ر که ن اللهین عذابی اولارا حق اولدو . اما ایندی قارده شلرینی ئولدوردولر.
آرتیق اولارین وای اولسون حاللارینا. امامین بو سوزلرینده ن صونرا حنظله میدانا اندی و شهید اولونجایا کیمین صاواشتی.
عابس
داها صونرا عابس ئوزونو , واواش میدانینا انمه غ ایچین حاضرلادی.
امامدان صاواش اذنی ایسته دیغینده بویله دئدی :
ای اباعبدالله منیم یانیمدا ییر یوزونده هیچ بیر کیمسه سیزینجه عزیز ده گیل. جانیمدان داها عزیز بیر شییم اولسایدی اونودا ویره ردیم سنین اوغروندا. عبس میدانا انه ر – انمه ز دوشمانین بدنینه یا÷راغ گیبی تیتره تمه دوشتدو. عابس ییلدیریم گیبی میدانی یاندیردی , هیچ بیر کیمسه اونون قارشیسینا انه بیلمیردی صاوشتیغجا سانکی بویله دئییردی :
حسینین سه و داسی باغریمی یاردی
وورارکه ن باشیما , عقلیمی ساردی
روحومون یوواسی گونلومده داردی
جانانین عشقینده یانمیشام یانمیش
دوشمانسا عاشقی بیر ده لی سانمیش
سعد اوغلونون امری ایله اونون دورت اطرافینی ساردیلار اوزاغدان اوزه رینه داش و اوخ یاغدیرماغا باشلادیلار. عابس اغیر یارالار یوزونده ن گوجونده ن دوشتو ییگیت باشینی بدنینده ن آییردیلار.
جون
نــــــه داغــــــــــلار
نه دره لر نه داغلار
کور دوشمانین قیلیجی
نه ئولدورور نه داغلار
داها صونرا ابوذر الغفارینین کوله سی امامین یانینا گلیب , میدانا انمه غ ایچین اجازه ایسته دی .
امام بویوردو : من سنه اذن ویردیم گیت بورادان ئوزونو قورتار , سن بیزیمله بورایا کیمین یاشاماغ امیدیله گلدین , ایندی ئوزونو ئولومه آتما !
جون دئدی : ای پیغمبرین اوغلو آغ گونلرده سیزین سفره نیزده ن ییمه غ و دار گونلرده ده سیزی یالنیز قویماغ اولماز ! جون میدانا اندی مظلوملارین افندیسی اوغروندا مرادی شهادته اولاشتی.
انس الکاهلی
داها صونرا پیغمبر افندیمیزین اصحابیندان اولان انس الکاهلی , گوزلرینه توکوله ن قاشلارینی بیر یاغلیغلا باغلایاندان صونرا حیات , و فداکارلیغ میدانینا اندی :
انس , بیر ییگید گنج گیبی دوشمان عسکرینی بیر – بیرینه ووردو , بیر نئچه عسکری ئولدوره نده ن صونرا شهید اولدو.
عمرو بن جناده
داها صونرا , صیرا گنج عمرو بن جناده یه گلدی باباسی ایلک هجومده شهید اولدو , اون بیر یاشیندا اولان عمرونون آناسی دئدی : ای عزیز و ییگید بالام بابان گیبی ان میدانا ییگیتجه صاواش …. ! عمرو میدانا انمه غ ایسته ر که ن , امام حسین علیه السلام بویوردو , او اوشاغی گه ری دونده رین چونکو اونون باباسی ینی شهید اولموش بونوندا شهید اولماغی آناسینا آغیر گله ر .
عمرو دئدی : بابام نه نه م سنه قوربان اولسون ای اباعبدالله , ای افندیم !
آنام منه صاواشماغا اذن وئردی , او منه صاواش کومله گینی گیریتدی , و الیمه قیلیج وئردی ، نه اولور منده بابامین یولونو توتوب سنین یولوندا شهید اولورسام !! …
قاندا یاریغ
هیچ اولماز قاندا یاریغ
اهل بیتین اوغروندا
قانلار قان دایاریغ
داها صونرا او گنج یگید عمرو میدانا اندی شهید اولونجایا کیمین صاواشتی.
حجاج الجعفی و سوار
داها صونرا حجاج الجعفی ایله سوار میدانا اندیلر ، بو ایکی ییگیت شهید اولونجایا کیمین صاواشتیلار.
سوید
داها صونرا سوید میدانا اندی بیر مدت صاواشاندان صونرا باییلدی.
دوشمان عسکری اونون ئولدوغونو ساندی . امام حسین علیه السلام شهید اولدوغوندا ، دوشمان عسکری :
( حسین ئولدورولدو ) دئدیغلرینی ایشیدینجه ییرینده ن قالقتی شهید اولونجایا کیمین صاواشتی. سوید امامین شهادتنده ن صونرا کربلاده شهید اولان ان سون قاهراماندیر.
امامین چاغریسینا اهلی بیتده ن باشقا بیر کیمسه جواب وئره ن قالمادی نه حر ، نه برید ، نه عابس ، نه حبیب ، و نه ده مسلم … هپ شهید اولموشلار . باشلاری بیر یاندا بدنلریده بیر یاندا.


text:
کوسووا پارلامنتی سلاحلی قوهلرین یارادیلماسی حاقیندا قطعنامه قبول ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، اوردونون یارادیلماسی حاقیندا قطعنامهنین لیهینه کوسووا آلبانلاریندان عبارت اولان هم اقتدار، هم ده مخالیفت پارتییالاری سس وئریب. کوسووا اوردوسونون علیهینه یالنیز صربلرین پارتییاسی چیخیب. اونلار پارلامنتین ایجلاسیندا ایشتیراکدان ایمتینا ائدیبلر.
قید ائدک کی، کوسووا ۲۰۰۸-جی ایلده صربییادان آیریلدیغینی بیان ائدیب. اونون مستقیلیینی ایندییه قدر ۶۰-آ یاخین اؤلکه تانیییب. کوسووانی تانیمایانلار آراسیندا آذربایجان، روسییا، ایران، ایسرائیل، ایسپانییا، یونانیستان، چین و دیگر دؤولتلر وار.


text:
گیریش
آذربایجان ادبیاتینین انکشاف پروسسینده علامتدار حادثه کیمی اؤز اهمیتینی بوگونده ساخلایان، ۲۴-۲۵ینجی ایللرده ۲۱ آذر نهضتی آدیلا تانینان تاریخی حادثه اولموشدور. بو حادثه تکجه ادبیاتیمیزین چیچکلنمهسینده یوخ، معارف و مدنیتین بوتون ساحهلرینه قویدوغو تعیین ائدیجی تاثیری باخیمیندان، معاصر ادبیات، اینجه صنعت و عمومیتله مدنیت تاریخیمیزین پوزولماز قیزیل ایزلرینه چئوریلیبدیر.
آدی چکیلن نهضتدن یارانان اجتماعی و سیاسی قورولوشون حمایهسی آلتیندا چیچکلهنن آنا دیللی مطبوعات، خلق یارادیجیلیغینین مختلف ساحهلری او جوملهدن: ملّی تئاتر، موسیقی، رسّاملیق و … س کیمی اوزون ایللر پهلوی حاکمیتی استیلاسی آلتیندا ازیلن خلق یارادیجلیغی نمونهلری، هئچ بیر زامان گؤرمهدیکلری مساعد بیر انکشاف و چیچکلنمه دؤرون شاهدی اولدولار. نییه کی، اوزون ایللر آنا دیللی مطبوعاتا، ادبیات و اینجه صنعت نمونهلرینین یاییلماسینا قنیم کسیلمیش پهلوی دیکتاتوراسی، بئله بیر شرایطین یارانماسینا جدی مانعه اولموشدور.
۲۴ینجی ایلین ۲۱ آذرینده نتیجهلنن خلق مبارزهسی یاراتدیغی شرایطه، اجرا ائتدیگی تدبیرلره، گؤردوگو ایشلره و ادبیات و اینجهصنعته بخش ائتدیگی یئنی باهار تراوتینه گؤره، بیر مدنی انقلابین باشلانغیجی کیمیایدی. بو مدنی انقلاب اؤز قونداغیندا بوغولماسینا باخمایاراق، یاشادیغی قیسا عؤمورونده آذربایجان مدنی و اجتماعی تاریخینه انکار ائدیلمز و هئچ بیر زامان اونودولماز حیات تجربهسی و ادبیات و اینجه صنعتیمیزه ملی حال- هوا بخش ائتدی.
“شاعرلر مجلسی” ( آذربایجان شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی)
آذربایجاندا یارانان نهضتین غلبهسی تکجه جمعیتین اجتماعی و سیاسی حیاتیندا یوخ، معارف و مدنیتین بوتون ساحهلرینهده اؤز بلاواسطه تاثیرینی باغیشلادی. باشقا بیر سؤزله، نهضتین حیاتا کئچیردیگی دهییشیکلیک پروسسینده ملی مدنیتیمیزین اوزهرینده گئدهجک اصلاحات اساس مسئله کیمی پلانلاشدیریلدی و ائله بونا گؤرهده ملی مدنیتیمیزین چیچکلنمهسینه بؤیوک دقت یئتیریلدی. ایلک اؤنجه آذربایجان دیلی رسمی دولت دیلی اعلان ائدیلدی؛ تبریز دانشگاهی یاراندی؛ فارس دیلیایله یاناشی تحصیل آنا دیلینده کئچیریلدی؛ آنا دیلینده گئنیش مطبوعات شبکهسی برپا ائدیلدی، آذربایجان شهر و کندلرینده کتابخانا و قرائتخانالار قورولدو؛ درنکلر و مدنی اوجاقلار تاسیس ائدیلدی؛ خلق ایله رادیو و تیاتر واسطهلریله یاخیندان علاقهلر یاراندی؛ فیلارمونیا تشکیل ائدیلدی و یوزلر بو کیمی ایشلرین زمینینده آذربایجانین مادی و مدنی حیاتیندا مثلی گؤرونمهین دهییشیکلیکلر عمله گلدی.
بو آرادا ادبیات ایشچیلری؛ شاعر و یازیچیلارا خصوصی دقت یئتیریلدی. اونلارین تشکیلاتلانماسیندا ایلک اؤنجه تبریز شهرینده “وطن یولوندا” قزئتینین نزدینده فعالیت گؤسترن “شاعرلر مجلسی” درنکینین بؤیوک رولو اولموشدور.
“وطن یولوندا” قزئتی سووئت قوشونلارینین مطبوعات اورقانی کیمی فعالیت گؤستریر و بو قزئتین ادبی بؤلومنده و عمومیتله آذربایجان شاعر و یازیچیلارینین تشکیلاتلانماسیندا سووئت قوشونو ایله تبریزه گلمیش تانینمیش آذربایجان ادبی شخصیت، یازیچی و شاعرلریندن رضا قلییئو، سلیمان رستم، رسول رضا، محمد راحیم، میرزه ابراهیموف، عثمان ساریوللی، عوض صادق، قیلمان ایلکین، انور محمدخانلی، غلام ممدلی و خصوصیله جعفر خندانین بؤیوک رولو اولموشدور. بو درنک ادبیاتیمیزین انکشافی اوچون یازیچیلاریمیزا بوتون مادی و معنوی واسطهلردن استفاده ائتمه امکانی یاراتمیش و اونلارین بدیعی یارادیجیلیغینا بؤیوک تأثیر گؤسترمیشدیر.
“شاعرلر مجلسی”ینده ۵۰ نفره یاخین یئرلی شاعر و یازیچی او جملهدن: علی فطرت، محمد بیریا، میر مهدی اعتماد، هلال ناصری، کامیل، عباس صابری، مظلومی، تقیزاده، قهرمان قهرمانزاده، حسین صحاف، میر مهدی چاووشی، بالاش آذراوغلو، فخرالدین محزون، ابراهیم ذاکر، حسین جاوان، علی توده، محمدباقر نیکنام، مدینه گولگون، فریدون خشکنابی، حسن بلوری، مهدی عباسی، سعدی یوزبندی، بولود قرهچورلو، قلیخان بورچالی، کاشف، نجمی تبریزی، حسن وحیدی، صمد عافیت، مظفر درفشی، یوسف شادی، عباس اسلامی(بارز)، تاجالدین ولائی، یحیی شیدا، فرخ طیبزاده، رضا علیارزاده، میر هاشیم حسنزاده(ترلان) و آذربایجانین باشقا شهر و کندلرینده یاشایان بیر چوخ شاعر و یازیچیلار فعالجاسینا اشتراک ائدیر و “وطن یولوندا” قزئتینده ایسه اونلارین اثرلری یاییلیردی.
“آذربایجان شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی” ائله بو “شاعرلر مجلسی”نین زمینینده ۱۳۲۴ینجی ایلین دی آییندا یارانیر و بیرینجی اجلاسیندا ۱۵ نفردن عبارت اداره هیئتی و صدرلیگینهایسه شاعر “ابوالقاسم کامیل” سئچیلیر؛ اداره هیئتی طرفیندن جمعیتین “گونش” آدلی اورقانینین نشریده قرارا آلینیر. جمعیتین برنامه و نظامنامهسینی ترتیب و حاضرلاماق اوچون علی فطرت، میرمهدی اعتماد، هلال ناصری، کامیل و مظفر درفشیدن عبارت بیر کمیسیون سئچیلیر؛ بو کمیسیون یاخین مدتده جمعیتین برنامه و نظامنامهسینی حاضرلاییب، تصدیق اوچون جمعیتین نوبتی اجلاسینا وئریر؛ تزه عضولرین قبولینه باشلانیر؛ واختی ایله “شاعرلر مجلسی” جلسهلرینده اشتراک ائتمهین استعدادلی شاعر و یازیچیلار دا تشکیلاتا جلب ائدیلیر؛ جمعّیتین جنبینده بیر نئچه شعبه تشکیل اولونور و نظامنامهنین گؤستریشی ایله زنگان، اردبیل، میانا، خوی، سراب، مرند، سلماس، ماراغا، اورمیه و آذربایجانین دیگر شهر و قصبهلرینده “شاعرلر و یازیچیلار جمعیتی”نین تشکلینه آددیملار آتیلیر.
بئلهلیکله جمعیتین هفتهلیک ییغینجاغی هر جمعه گونی گوندوز ساعات ۳ تامامدا اونون تربیت خیابانینداکی بؤیوک سالونوندا و آیدا بیر دفعه نظرده توتولموش ادبی گئجهلری ایسه فردوسی مکتبی سالونوندا کئچیریلمگه باشلاییر.
اوستاد “مظفر درفشی”: آردیجیل مبارزه شاعری
مظفر درفشینین کئچدیگی عؤمور یوللاری چوخ مشقتلی و عذابلی اولوبدور. آنجاق بو عذابلی ائنیشلی- یوخوشلو حیات یوللارینا اونون اؤزونون گؤزوایله دؤنوب باخاندا، اوندا شرف و افتخار ایزلرینین شاهدی اولوروق. بو شرف ایزلریلهدیر کی شاعرین یارادیجیلیق آنلامینی و اونون کئچیرتدیگی شرفلی عؤمور یوللارینی منیمسهمک اولار.
وطنین طالعینی اؤز عؤمور- گونونده و دیل آچان سطیرلرینده یاشایان آذربایجان خلقینین مبارز، شاعر اوغلو اوستاد مظفر درفشینین کئچدیگی حیات یوللاری، گنج و اورتا نسلیمیزه بیر اؤرنک کیمی معنالانا بیلر. آتالار دئمیشکن: اوت کؤکو اوستونده بیترسه، بس اوندا گنج و اورتا نسله، کئچمیشمیزی تانیماق، ملی منلیگیمیزین سؤز عسگرلرینی منیمسهمک؛ اونلارین اجتماعی ایدهآللار اوغرونداکی تاریخی مبارزهسینی اؤیرنمک، اؤنده دوران وظیفهلریمیزدندیر. بو باخیملا، بو گون آرامیزدان ابدی اولاراق آیریلان مظفر درفشینین کئچدیگی حیات یولوایله علاقهدار بیر نئچه جهتی وورغولامالیییق.
۳۰۳(۱۹۲۴)ینجی ایل باکی شهرینده آنادان اولوب، کؤرپهایکن عائیلهسیایله بیرلیکده وطنه دؤنن مظفر درفشی، اونایکی یاشینادک، عؤمرونون بیر قیسمینی رضاخان زیندانلاریندا کئچیرن مبارز و انقلابچی بیر آتانین تعلیم تربیهسیایله بویا- باشا چاتیر.
۱۳۱۷ینجی ایل مظفرین آتاسی، دونیاسینی دگیشیر و مظفرین کیچیک یاشیندان امک دونیاسینا قاتیلماسینا سبب اولور. او عائیلهنین بؤیوک اوشاغی اولدوغو اوچون آناسی و باجی- قارداشلارینین مسئولیتینی داشیماق مجبوریتینده قالیر.
۱۳۲۱ینجی ایلدن آذربایجان ادبیاتینا ماراق گؤسترن و فارس و آذربایجان دیلینده شعرلر یازان مظفر درفشی، ۱۳۲۵ینجی ایلهدک “فریاد”، “یئنیشرق”، “آزاد ملت”، “وطن یولوندا” و “آذربایجان” قزئتلرینده اثرلرینی یاییر. او، بیر ایل عؤمور سورن آذربایجان ملی حکومت دؤرونده، “شاعرلر مجلسی”نین تاپشیریغی اساسیندا، بیر چوخ متنلری آذربایجان دیلینه چئویریر و دؤرو مطبوعاتدا چاپ ائتدیریر.
۱۳۲۳ینجی ایل تبریز دانشسراسیندان دیپلم آلیر و معلملیگه باشلاییر. عینی حالدا شاهلیق رژیمی علیهینه مبارزه ائدهن سیاسی بیر تشکیلاتین عضوی کیمی فعالیت گؤستریر.
۱۳۲۴ینجی ایل آذربایجاندا باشلانان ملی نهضتین فعال اشتراکچیسی اولور و مبارزلر سیراسیندا سیلاحلی بیر فدایی کیمی دؤیوش آپاریر. آذربایجان نهضتینین غلبهسی اوغروندا چکدیگی زحمتلرینه گؤره، ملی حکومت طرفیندن، مظفر درفشی ۲۱ آذر میدالینا لاییق گؤرونور. همن ایلده “تبریزیم” آدلانان شعر دفتری چاپ اولور.
۱۳۲۵ینجی ایلین آذر آیینا قدهر مظفر درفشی تبریز دانشسراسینین معاونلیگی سمتینده ایشلهییر. بو ایشیایله برابر “شاعرلر مجلیسی” آدیندان، آذربایجان شاعرلری “علی فطرت”، “میرمهدی اعتماد”، “حسین صحاف”، میرمهدی چاوشی”، “بالاش آذراوغلو” و “یحیی شیدا”ایله برابر “آذربایجان” عنوانلی منظوم مکتوبو یازیر. بیر چوخ شعر و مقالهلری، تبریزده نشر اولونان قزئت و درگیلرده، خصوصیله “وطن یولوندا” و “آذربایجان” قزئتلرینده چاپ اولور.
۱۳۲۵ینجی ایلین آذر آییندا، آذربایجان خلقینین ملی دمکراتیک حرکاتی شاه قوشونو و آمریکا امپریاسینین سیاستی اساسیندا قانا چکیلیر، مظفر درفشیده حبسه آلینیر. او بیر ایله یاخین شاه زیندانلاریندا محبوس اولور.
۱۳۲۶ینجی ایل زینداندان آزاد اولوب، تهرانا کؤچگون دوشور. بو شهرده شاهلیق علیهینه سیاسی و اجتماعی فعالیتینه داوام ائدیر، یئنیدن تعقیبه معروض قالیر. تهراندا ائتدیگی سیاسی فعالیتین ثمری مظفر درفشییه ایکی ایل اهواز شهرینه سورگون اولماغی ارمغان گتیریر.
۱۳۲۹ینجی ایلهدک خوزستاندا سورگون وضعیتده یاشاییر و اؤز مبارزهسینه گیزلی داوام ائتدیریر. بو ایلین سونوندا پلیس قوهلری مظفرین گیزلی سیاسی فعالیتیندن باش چیخاریر و اونو توتماق قرارینا گلیر. مظفر قاچقین دوشور، تهران و زنجان شهرلرینده “عباس سیرانی” قوراما آدیلا گیزلی مبارزهیه داوام وئریر.
۱۳۳۰ینجی ایل بویونجا تهراندا نشر اولونان “بشریت”، “بشیر آینده”، “چلنگر” و “آذربایجان” قزئتلرینده مختلف امضالارلا، او جملهدن “میمدال”، “م.بشیر” و “مظفر” امضالاریلا اؤز شعر و مقالهلرینی یاییر. همن ایلین شهریور آییندان “اسارت زنجیرلرینی قیران آذربایجانا عشق اولسون” شعاریلا نشره باشلایان “بشیر آینده” قزئتینین داخلی مدیری تعیین اولور و یئنهده همن ایلین آذر آییندان گیزلی نشره باشلایان “آذربایجان” قزئتینین فعال امکداشی کیمی چیخیش ائدیر. بو آذربایجان دیلینده نشر اولونان قزئتلرده مظفر درفشیایله برابر تانینمیش یازیچی و شاعرلریمیزدن گنجعلی صباحی، هاشیم ترلان، حبیب ساهر، سهند، علیقلی کاتبی، سعید منیری و علی میثمینینده اثرلری چاپ اولونوردو. بو اوچ قزئتین باش کاتبی “بهزاد بهزادی” جنابلاری اولموشدور.
۱۳۳۲ینجی ایلین ۲۸ مرداد کودتاسیندان سونرا مظفر درفشی یئنیدن توتولور و “عباس سیرانی” قوراما آدیلا ایکی ایل “قصر قاجار” زیندانیندا قالیر.
۱۳۳۴ینجی ایلده زینداندان آزاد اولور و ۱۳۳۸ینجی ایلهدک تهراندا تاکسی سوروجوسو صفتینده ایشلهییر. بو ایل عائیله قورور و سوروجولوکله برابر تهران یونیورسیتهسینین “فلسفه” رشتهسینده تحصیل آلماغا باشلاییر.
۱۳۴۲ینجی ایل “فلسفه” اوزره لیسانس آلیر، تحصیلینه داوام ائدیر و ۱۳۴۵ینجی ایل تهران دانشگاهیندان “روانشناسی و علوم تربیتی” ساحهسینده یوکسک لیسانس آلماغا موفق اولور.
۱۳۴۵ینجی ایلدن، مظفر درفشی “تربیت معلم” مرکزینین فلسفه و روانشناسی اوستادی کیمی ایشه باشلاییر. بو ایش ۱۵ ایل داوام ائدیر و نهایت ۱۳۶۰ینجی ایل معلملیکدن آزاد ائدیلیر.
۱۳۵۰ینجی ایلدن باشلایاراق، مظفر درفشینین ادبی فعالیتی داهادا گوجلنیر. مختلف ادبی مدنی محفللرده اشتراک ائدیر؛ آنجاق اونون جدی اشتراکی، مختلف زامانلاردا تشکیل ائدیلن دکتر جاوید، گنجعلی صباحی، هاشم ترلان، محمدعلی محزون، کاتبی، سهند، حسن مجیدزاده(ساوالان)، محمود دستپیش(واله) هدایت نورآذر، قافلانتی و تورکاوغلو و بیر سیرا تهراندا یاشایان دیگر آذربایجان ضیالی، شاعر و یازیچیلاریایله بیرگه “دوستلار گؤروشو” درنکینده اولور.
۱۳۵۷ینجی ایل بهمن انقلابیندان سونرا، مظفر درفشینین ادبی- مدنی فعالیتینه مساعد زمین یارانیر. او یورولمادان فعالیتینه داوام وئریر، اثرلرینی چاپ ائتدیریر.
۱۳۵۸ینجی ایل تبریزده فعالیت گؤسترن “تبریز شاعرلر مجلسی”نده اشتراک ائدیر؛ بیر مدتدن سونرا یئنیدن تهرانا قاییدیر و بو شهرده ادبی اجتماعی فعالیتینه داوام ائتدیریر.
۱۳۶۰ینجی ایلین آذر آییندا تهراندا یاشایان بیر سیرا آذربایجان ضیالی و اجتماعی خادملری او جملهدن: گنجعلی صباحی، علیقلی کاتبی، هاشیم ترلان، ع.ا. امینی, احمد برادران، عزیز محسنی، رحیم دقیق و مظفر درفشی اشتراکیلا “انجمن آذربایجان” تشکیلاتی یارانیر و مظفر درفشی بو انجومنین اوچ آیلیق درگیسینین باش کاتبی وظیفهسینده چالیشیر. بو ایلده اونون “تبریزیم” آدلی شعر کیتابی یئنیدن نشره بوراخیلیر.
۱۳۶۶ینجی ایلده بیر سیرا آذربایجان شاعر، یازیچی و اجتماعی- مدنی شخصیتلر او جوملهدن: هاشیم ترلان، حبیب فرشباف، حسن ایلدیریم، میرزه شهرک، ائلدار موغانلی، احمد پوری و دکتر سیروس لطفی جنابلارینین اشتراکیلا یارانان “حبیب ساهر” آدینا ادبی انجومنده بیر آقساققال کیمی فعال اشتراک ائدیر.
۱۳۷۱ینجی ایل مظفر درفشینین ادبی و اجتماعی فعالیتلریندن تجلیل ائتمک اوچون، دوستلاری و پرستشکارلاری طرفیندن تبریز شهرینده طنطنهلی بیر مراسم کئچیریلیر.
۱۳۷۳ینجی ایل، شاعر دوستلاری هاشیم ترلان، رحیم کاویان، میرزه شهرک، علی زیرک، مجید حسینی و کریم قربانزاده جنابلارینین همکارلیغیایله “صابر ادبی انجومنی”نی یارادیر و او گوندن بو انجومنین صدری کیمی فعالیت گؤستریر. بو ایلدن بو گونه قدهر صابر ادبی انجومنی طرفیندن یاییلان، انجومنین داخلی درگیسینین یازیچیلار هیاتینین ترکیبنه باشچیلیق ائدیر.
۱۳۷۵ینجی ایل، اوستاد مظفر درفشینین یارادیجیلیق فعالیتینی دیرلندیرهرک، آذربایجان جمهوریسینده “آذربایجان یازیچیلار و شاعرلر اتفاقی” اونو اؤز سیرالارینا بیر عضو کیمی قبول ائدیر.
۱۳۷۸ینجی ایل اوستاد مظفر درفشینین “منظوم خاطرهلر” آدلی کیتابی نشره بوراخیلیر و اوخوجو رغبتینی قازانیر.
۱۳۸۳ینجی ایل اوستادین اوچونجو شعر کیتابی “تبریز من” آدیندا، فارس دیلینده یاییلیر.
۱۳۸۴ینجی ایل اوستاد درفشینین فارس دیلینده یئنی بیر کیتابی “هجران و وصال بر بام خیال” آدیندا نشره بوراخیلیر.
۱۳۸۵ینجی ایل اوستاد درفشی، صابر ادبی انجومنینین عضوی محمد فاتح جنابلاریلا بیرلیکده، بیرینجی نشری ۱۳۲۵ینجی ایلده اولان “آذربایجان” منظومهسینی یئنیدن چاپ ائتدیریر. همن ایلین دی آیینین ۲۸سینده، آذربایجان مدنیتی هوسکارلاری، ادبیات خادملری، شاعر و یازیچیلار، ادبی- اجتماعی شخصیتلر طرفیندن مظفر درفشینین ۶۰ ایل ادبی- اجتماعی فعالیتیندن تجلیل ائتمک اوچون تهران شهرینده طمطراقلی بیر تدبیر کئچیریلیر.
۱۳۸۶ینجی ایلین باهاریندا اوستاد مظفر درفشینین ادبی مدنی شخصیتینی دیرلندیرمک اوچون، جناب بهزاد بهزادینین باشچیلیغی ایله نشر اولونان “آذری- ائل دیلی و ادبیاتی” فصلنامهسینین اؤزل بیر نومرهسی اوستادین حیات و یارادیجیلیغینا حصر ائدیلیر.
۱۳۸۷ینجی ایلدن ۱۳۹۲ینجی ایله قدهر اوستاد مظفر درفشینین باشچیلیغیایله بیر چوخ ادبی مدنی تدبیرلر تشکیل ائدیلیر و بؤیوک اوغورلا قارشیلانیر.
اوستاد مظفر درفشی “صابر ادبی انجومنی”نین صدری وظیفهسینده یورولمادان چالیشیر. او سانکی بو انجومنین سیماسیندا گنج ایللرینی یاشادیغی “شاعرلر مجلسی”نی یئنیدن یاشادیر. چوخ تاسفله بیر قیسا سورن خستهلیک اوجباتیندان بهمن آیینین ۱۶ینجی گونو ابدیته قووشور و شاعرلر مجلسینین یادگارلارینا سون قویور.
سون سؤز
آذربایجان خلقینین طالعینده ابدی بیر گونش کیمی پارلایان ۲۱ آذر نهضتی اؤز قیسا عؤمورونده آذربایجان حیاتینین مختلف قاتلارینا ایشلهدیگی کیمی، معاصر ادبیات و اینجهصنعتیمیزینده روحونا هوپوبدور. بیز بو تاثیری زامان- زامان خلقین معنویاتینا دوشونن؛ اونون آزاد و امن- آمانلیقدا یاشاماغینا واران و هر بیر آیری- سئچگیلیکدن اوزاق قارداشجاسینا یاشاماغا فیکرینی، روحونو و اجتماعی عمللرینی سوق ائدن انسانلارین سیماسیندا گؤروروک.
بو گون حیات طرزینه، کئچیرتدیگی شرف لوحهلی ادبی اجتماعی مبارزه یوللارینا فخر ائتدیگیمیز، آذربایجانین شرفلی اوغلو اوستاد مظفر درفشی ائله بو انسانلیق بولاغیندان سو ایچن و “شاعرلر مجلسی” معنویاتینا دایانان شخصیتلریمیزدندیر.
ای مقدس مسکنیم، ای شانلی آذربایجان!
بیز سنینله فخر قیللیق یئر اوزونده هر زامان.
قوی وار اولسون ای وطن، اصلان صفت اوغلانلارین!
اؤپسون آلنیندان آنا! اونلار سنین، سن اونلارین.
2015-02-05 17:51:13
http://ishiq.net/?p=11238
از طرف جمعی از آزادیخواهان ترک خطاب به افکار عمومی آذربایجان و ایران
تهاجم همه جانبه است بلنت اسین اوغلو- ترجمه علی قره جه لو
کلیشهها و پیشداوریها نسبت به جنبشهای ملی-مدنی: موانع دستيابى به يك پلوراليسم متوازن در ایران علیرضا قولونجو
رشته دانشگاهی زبان و ادبیات ترکی؛ مبهم و مخدوش دومان رادمهر
ابوبکر بغداديٍ فاجعه مونيخ یاشار گولشن
دوشونجه شیوه یه یؤنه لیک یوخسا یانلیش آنلاییشلار! یاشار گولشن
قوميتگرائي افراطي فارسي و مراسم کتابسوزي ٢٦ آذر سال ١٣٢٥ در آزربايجان مئهران باهارلي
فتيله شبکه دو تلويزيون دولتي جمهوري اسلامي برنامه ای برای تباهی اذهان کودکان یاشار گولشن
نکاتی در مورد برنامه صفحه دو بی بی سی- نتایج انتخابات ترکیه علیرضا قولونجو
مصاحبه با غلامحسین ساعدی مصاحبه کننده، ضیاء صدقی-آوریل 1984
قدرالسهم به روایت اکبر اعلمی یاشار گولشن
به نام اویغورها! روزبه سعادتی
کلاشنیکفها هرگز شکوفه نمی دهند علیرضا قولونجو
پایههای لرزان "بنیاد فرهنگ، ادب و هنر آذربایجان" محمدرضا هیئت
کارت قرمز بر علیه نژادپرستی سیستماتیک موجود بر علیه ترک ها در ایران اومود مهدیان
دفتري به عنوان فرهنگ استان آذربايجان بجای فرهنگستان زبان ترکی! یاشار گولشن
زبان ترکی بعنوان یکی از زبانهای رسمی مجلس نمایندگان شورای اروپا تعیین شد
تدارک برای گردن زنی ناصر مرقاتی
اعتراض زنان ترک به حضور حسن روحانی با مچ بندهای سرخ، علامت بوزقورد و نشان پیروزی
ماهی سیاه کوچولوی صمد بهرنگی در لیست ده کتاب برتر متتقد روزنامه گاردین
شرایطی که توافق لوزان را تحمیل کرد یونس شاملی
حمله عوامل حکومت ايران به ترک های هوادار تیم والیبال اورمیه در تهران
هجوم مامورين انتظامي به عرب هاي اهواز
در آسيب شناسى حركت ملى آذربايجان - بخش ١ و ٢ معصومه قربانى
دولت روحانی با موضع گيري هاي يونسي بدنبال چه هدفي است؟ یاشار گولشن
Özgürlükçü Türk Aydınlar İctimâiyyəti Tərəfindən Azərbaycan, İran və Dünya Qamuoyuna
تورک! سن سؤمورگهدن/ایستیعماردان قورتولماق اوچون نه ائدیرسن؟ علیرضا قولونجو
سولئیماناوغلو ایله سؤیلهشی آنلام درگیسی، ایکینجی سایی، شوبات 2017
نه ائتمه مه لی ییک! ؟ دومان رادمهر
آخساق قایدالار ایواز طاها
بیزیم عزیز نسین س. حاتملوی
گونئیده 300 تورک فعال اویغورلارا دستک بیاناتی ایمضالاییب
تورکمن گمیچی گونئیلی فعاللاری 13 ایل حبسه محکوم ائدن حؤکمدەکی تضادلار حاقدا دانیشیر
کریم عسگری: گونئی تشکیلاتلاری تورکیەده HDP-نین فعالییتینی اؤرنک آلا بیلر
ماحمودعلی چؤهرەقانلی: تبریزدەکی گئدیشات نورمال دئییل
ستار سایین قالا: او دؤنم چوخ اؤزل بیر دؤنم ایدی
اکبر ابولزاده: تراختور قهرمان اولسایدی، ایراندا یاشایان تورکلر اؤزونە-اینام قازاناردی
آل بو سنه قير ميزى اسماعیل جمیلی
ایرانلی آیدینلارین ائتنیک حاقلارینا یؤنهلیک یاخلاشیمی دهییشمکدهدیر می؟ یوردنئت'ین توغرول آتابای ایله سؤیلهشیسی
محمد رضا لوایی: گونئیلیلر اوچون مای حادیثەلری بیر باشلانغیج نؤقطەسیدیر
مهسا مئهدیلی: اؤیرنجی قادینلار مای قییامیندا بؤیوک رول اوینادیلار
یاشاسین یاشاسین قهرمان تبریز اسماعیل جمیلی
ائلچین حاتمی: اقتصادی وضعییت خوصوصیله قئیری-فارس بؤلگەلرده چوخ آغیردیر
İranlı aydınların etnik haqlarına yönəlik yaxlaşımı dəyişir mi? (Toğrul Atabay ilə söyləşi)
علیرضا اردبیلی: ایرانداکی ایرقچیلیک عربلر و تورکلری بیر-بیرینه یاخینلاشدیریب
یاشار اسدی ایراندا میتینق کئچیرن اون مینلرله موعلیمین طلبلری حاقدا دانیشیر
یاشار حیدری آوروپادا یاشایان گونئیلی موهاجیرلرین دوروموندان دانیشیر
دومان رادمئهر: ایراندا آنتی-عرب احوال-روحییەسی حؤکومتین بؤلگەده یوروتدویو سییاسته خیدمت ائدیر
اوغوز تورک ایران-قرب راضیلاشماسی، سانکسییالار و اونلارین قئیری-فارس آزلیقلارا تاثیری حاقدا دانیشیر
حمید منافی: علیرضا فرشی ائوین زیندانیندادیر، وکیلی ایله گؤروشه بیلمیر
محمد احمدیزاده: صفویلر دؤنەمی موسیقی تاریخیمیزین قیریلما نؤقطەسیدیر
نهکیوارین هر گونو بایرام اولسون! وکتور جئری
31-03-2015 ایران-ایسوئچ اویونوندان بیر راپورت
محمد رضا هیئت: تورکجەنی یوخ ائتمەیه چالیشان سیستئم تورک دیل قورومو آچدیرماز
اوختای آلپ تورک: نه ”پئرشین” نه ده ”ایرانیان” - بو آدلار بیزی تمثیل ائتمیر


text:
مارقوش تورکمن صحرا: تورکمن خلقینینگ اؤرأن قدیمدان گلیأن ملّی بایلیغی-مدنیتی بار.دمیرچی اوستالاری،زرگرلری، حالیچیلاری، بناگرلری، هیکل تراشلاری اؤزینده جمعلیأن تورکمن صنعتی عصرلاردان-عصرلاره نسللردن نسللره گچیپ بو گونکی گون تورکمنینگ مللی روخی دنیأسینینگ اؤزینی دوزیأر. تورکمن خلق عملی-قشنگ صنعتی بای و کؤپ دورلیدیر. اولار حالیدیر حالی اؤنیملرینینگ دورلی گؤرنیشلریندن باشغادا کچه نقشلارینی تاخیالارینی و زرگرچیلیک اؤنیملرینی عیال-قیزلارینگ بزگ شای صپلرینی، آط اسبابلارینی اؤز ایچینه آلیار.
خلق عملی- قشنگ صنعتینینگ بایلاشانی و اؤسن صنعتلرینینگ بیری هم حالی صنعتیدیر. مألیم بولشی یالی اؤز گؤز باشینی اوغوزخان تورکمندن آلیپ قایدیان نفیس تورکمن حالیسی تورکمنینگ انه-مامالارینینگ چپر اللرینینگ تأسین هنأری بیلن نسلدن نسله گچیپ حأضرکی دووره یتیپ گلن تورکمن حالیسی عصرلارینگ دووامیندا دینگه بیر تورکمن ملتینینگ دأل ایسم دنیأ خلقلارینینگ روخی مدنیتینینگ اؤسمگینه اؤز تأثیرینی یتیریپدیر.
اول هم دنیأنینگ بیر نأچه دولتلرینینگ کوشکلرینی، موزیلرینی حتّی اؤیلرینی هم بزأپ دور. تورکمن خلقینینگ وصفینی داشار یورتلی سیاستچیلارینگ، عالملارینگ یادلامالارینده هم اؤز مناسیپ بیانینی تاپیار. یاغنی، آ، وامبرینینگ، ژ،ب، فرییزِرینگ،آ، بُررنسینگ، ای ، شولرینگ، ن، مورابیهوینگ، او، دُنُوانینگ و باشغادا بیر ناچه عالملارینگ اثریندأکی مغلوماتلاری یادلاماق بولار. تورکمن حالی نقشلارینینگ گلیپ چیقیشی حالیچیلارینینگ آرزوو ایسلهگی بیلن باغلی. اوندا تورکمنینگ گؤزل طبیغاتی اؤسیملیک و حیوانات دنیأسی وصف اتیأرلر.
حالیلار تاریخدا ،گچمیشده بولان تورکمن تیرهلرینینگ آدلاری بیلن آدلاندیریلیپدیر همده «قوشلی گؤل»«قارالی گؤل«سارلی گؤل»«قارچین گؤل»«پندی گؤل»«چاقماق گؤل»«آینا گؤل«دیرناق گؤل»« جافار بای گؤل»«پیش باغا گؤل»«دروزه گؤل»«بأش آی بشیر» وازیق گؤل»«طاووق گؤل» یالی باشغادا بیر نأچه نقشلاری بیلن تاپاووتلانیپدیر. ترکمنستانداقی هر بیر گؤلینگ سازلیشیقلی کشبلرینینگ تأسین و عاجایپ نقیشلارا بسلنمگی تورکمن حالیچی زنانلارینینگ بو اوغوردا اینگ یوقاری درجهلرینه یتندیکلرینی تصدیقلایار.
ترکمنستانینگ حورماتلی پرزیدنتی قربانقلی بردی محمد «جانلی روایت » آدلی کتابیندا تورکمن حالیچی گلین- قیزلارینینگ ال هنأرینه اوستادلیغینا اولی اهمیت برمک بیلن بیرلیکده قدرت بیلن دؤرأن طبیغی گؤزللیکلرینگ اهلیسینه نأزیک دویغیلارینگ اؤستی بیلن حالی صونغاتیندا بیان ادیشلرینه یوقاری باها بریلیأر.
خالی تورکمنینگ توی بایراقلارینینگ آبرایلیسی سوغاتلارینگ عرضالیسی بدوولرینینگ زرباب یاپینجاسی،حوکومینده اقرار ادیلن ییلینگ مای آیینینگ سونگقی یکشنبهسینده دنیأ مشهور بو صونغاتینگ شانینا دؤرهدیجی چپر اللی اوسسادلارینگ حورماتینا ترکمنستاندا تورکمن حالیسینینگ بایرامی اولی دابارا بیلن بللنیپ گچیأر: ترکمنستاندا حالی رسمی تایدان اقرار ادیلن دولت نشانلارینا گیریأر: حالی گؤللری ترکمنستانینگ دولت بایداغیندا همده دولت توغراسیندا یرلشدیریلیپ ملّی قیمّاتلیق حوکومینده رسمیلشدیریلندیر.حالیچی صونغاتی تورکمن خلقینینگ عمومی آدامزاد مدنیتینینگ گنجی-خزیناسینا قوشان دنگسیز-تایسیز بییک قوشانتلارینینگ بیریدیر.
ایران: خطینا گچیرِن آماندوردی نساری ۹۵/۰۳/۰۲


text:
ائل اوبا – امام حسین علیه السلام دوشمانین قارشیسیندا دوردو و الینده کی قرآنی باشینین اوزه رینه قویاندان صونرا بویوردو :
ای انسانلار بیزیمله سیزین آرانیزدا اللهین کتابی و قوجام پیغمبرین سنتی حاکم اولسون.
بیلیرمیسینیز اوزه ریمدکی کومله مک باشیمداکی عمامه و الیمده کی قیلیج پیغمبر افندیمیز یندیر؟
اولار دیدیلر بلی بیلیریغ.
امام علیه السلام دئدی: من کیمه م و کیمین اوغلو اولدوغومو بیلرمیسینیز؟
اولار دئدیلر : اییجه بیلیریغ.
امام علیه السلام دئدی : داها منی نه ایچین ئولدورمه غ ایستیرسینیز؟
اولار دئدیلر : ابن زیادا اطاعت ایتمه لییغ.
صونرا امام علیه السلام بویوردو : ای جماعت الله سیزی ئولدورسون.
یانا – یانا بیزی یاردیما چاغیردینیز .ئولومو جواب ویریب فریادینیزا اولاشتیغ.
یازیقلار اولسون سیز بیزیم هدفیمیز اوغروندا قوللاناجاغینیزا آند ایتدیغینیز قیلیجی بیزی ئوادور مه غ ایچین قالدیردینیز.
دوشمانیمیز ایچین یاندیردیغیمیز اته شی ، بیزی بیزی یاندیرماغا ایشه له دینیز. وای اولسون حالینیزا.
قیلیجلر قینینده ، یوره گلر آرخایین و دوشونجه لر صاپا – صاغلام ایکه ن ، نه ده ن بیزه یاردیم ایتمه غده ن و ازگه چتینیز.
انجاغ چیویرکه گیبی فتنه اودونا تیزله شتینیز ، یه له پی گیبی ده لیجه سینه ئوزونوزو آته شه آتدینیز.
ای حق مخالفی ، ای احزابین قالانتیسی و حق حکمنده ن دونه نلر ، ای قرآندان و ازگیچه نلر و سوزلری ده گیشه نلر ، ای گوناهکارلار توره مه سی ، ای شیطانین واسواسینا اویانلار و ای پیغمبرین سنت تینی سوندوره نلر.
اللهین رحمتینده ن اوزاغ قالاسیزا ، بیزی قویوب دوشمانا یاردیم ایدیرسینیز. آند اولسون اللها غدر اسکیده ن به ری وارمیش سیزده.
و سیزین اصیلینیز غدر ته مه لی اوزه ره قورولوبموش. دوغروسو عهدینده ن دونمه غ ایچینیزده کوک سوروبموش و اونون میوه سی بیزه آجی و غاصبلره گلینجه داتلیدیر.
ای جماعت : بیلین بو حرامزاده اوغلو حرامزاده منی ایکی یول آراسیندا قویموش. یا قیلیج چه کیب صاواشیم یادا ذلیلجه سینه یزیده بیعت ایده م …
هیهات ! ذللت بیزه یاقیشماز. آرتیق الله تعالی ، مؤمنلر ، ییگیتلر ، غیرتلیلر ، و ته ر – تمیز عفتلی کیمسه لر بویله ذللتی بیزه یاقیشیر گورمه زلر.
عزتلی و باش یوکسه کلیغله ئولومو ، الچاغلارا ذلیلجه اطاعت ایتمه غده ن داها ایی گوره ر لر.
آرتیق من اصحابیمین آزلیغینا گوره ده سیزینله صاواشاجاغام. داها صونرا مظلوم افندیمیز امام حسین علیه السلام سانکی بویله سویله دی :
بو ذللت کومله گینده الله سیزی ئولدورسون
باغرینیزی باغریمین حسرتیله دولدورسون
بیزی شوقلا یاردیما چاغیردینیز بورایا
مرهم قویاغ بیرلیغده یوره گده کی یارایا
ئولوملو جواب ویریب ، چاپوغ گلدیغ امدادا
دورماداندا اولاشتیغ ایتدیغینیز فریادا
یازیغلار اولسون سیزه یازیغلار ای جماعت
گوگه ریپمیش ازه لده ن ایچینیزده خیانت
بو پارلایان قیلیجلر هدفیمیز اوغروندا
گه ره ک ییرین آلایدی دوشمانلارین باغریندا
حریت نیشانینی بوینوما گیچیرده جه غ
سیزه ، کین بیزه حیات صویونو ایچیرده جه غ
دوشمانا ایتیتدیغیم قیلیجی قالدیردینیز
اونونلا دوستونوزو ئولدورمه غه گلدینیز
شیطانلار صیراسینا گه چتینیز وای سیزلره
حسرت یاشین سالدینیز بو اومیدلی گوزلره
وای سیزه هر آلچاغین هاواسینا اویانلار
وای سیزه هر شیطانین واسواسینا اویانلار
اکتیغینیز وفانی یه شه ر مه ده ن بیچتینیز
قرآنی ترک ایله ییب دوشمانی حق سه چتینیز
ای سوزونده ن دونه نلر غیرت باغین صویانلار
پیغمبرین باغرینی خیانتله اویانلار
آرانیزدا یالنیزدیر پیغمبرین اولادی
بو ییرده بوگون سیزه امتحاندی بلادی
داها صونرا بویله بویوردو.آند اولسون اللها . منی ئولدوره نده ن صونرا عمرینیز بیر نفرین آتا مینمه غیجه اولمایاجاغدیر ، گونلر ده گیرمه دن داشی گیبی دولانلار و سیزی ده گیرمه دن داشینین میلی گیبی پریشان ایده جه غدیر. بوکه سین بیر سوزدور . قوجام پیغمبر و بابام علی منه دیمیشتیلر. صونرا بو آیه تی اوقودو :
« … فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَشُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُونِ » – یونس ۷۱


text:
اویان نیوز: اؤلومسوز انسانلار واردیر، ایللر یوز ایللر گئچسه بئله اونودولمایان، اونودولاممایان! دوغوم گونلری آنلاملی بیر گون اولاراق قوتلانار آنجاق اؤلوم اونلار آدینا بیر آنلام ایفاده ائتمز، چونکو اؤلوم اونلارا یاخیشماز. دیللرده و گونوللرده یاشارلار، یاشادیرلار.
نه موتلو، تورک دونیاسی و اونون ایچینده آذربایجان دا اؤلومسوزلر، بنگوتینلر یوردو، یوواسی اولموشدور یارادیلیشدان. محمد امین رسولزادهلریمیز وار، نه موتلو!
بوگون ۶ مارس، محمد امین رسولزادهنین ابدیلشدیگی گونون ایل دؤنومودور. ۵۹ ایل سونرا بئله گون کیمی گرچک آی کیمی آیدین آرامیزدادیر! او اولماسا اولمازدی. یاشاسین!
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
اویان نیوز:
صمد بهرنگی
چئویرن: ع.آغ گوٍنئیلی
کئچن زامانلاردا بیر قاری ننه واریدی. دوٍنیادا، اونون وار-یوخدان ساری بیر فرهسی واریدی. قاری ننه اؤزوٍ روٍشوٍل دوٍزهلدیب، حاماملاردا ساتاردی. ساری فرهسیده اونون خیردا حیهطینده هؤروٍمجکلری و جوٍربهجوٍر قاریشقالاری دوشوٍروٍب، یئییردی. فرهنین قورخوسوندان قارینین حیهطینده یئزید قاریشقاسیدا تاپیلمازدی. ساری فره قاریشقالارین یاخشی-پیسینه باخمازدی؛ الینه گلهنی دوشوٍروٍب، یئییردی. ائشیتمهلیدیرکی، هر یئری سوٍمسوٍنن فوضول پیشیکلرده ساری فرهدن چکینردیلر.
قاری ننهنین حیهطینده بیر دانادا قوللو- بوداقلی گیردکان آغاجی واریدی. آغاج گیردکان گتیرنده، ساری فرهنین کئفی لاپ ساز اولاردی. اونا گؤرهکی یئل سالان گیردکانلاری او سیندیریب، یئییردی.
بیر هؤروٍمجکده، قاری ننهنین قوجالیب الدن توٍشمهسینی و اونون تکلییینی گؤروٍب و الینه گیرهوه سالیب، تاقچاداکی بوش شوٍشهلرین دالیندا شیطان تورو هؤروٍب و بالالاردی. قاری ننه بیر زامان او شوٍشهلره، قورا سویو، نعناع آراغی و باشقا شئیلر دولدوروب و اونلاری ساتاردی و پولویلا کئچینردی. آنجاق ایندی قاری ننه روٍشوٍل دوٍزهلدیب، ساتماقلا کئچینیردی.
هؤروٍمجهیین اوٍرهیی ساری فرهنین الیندن یارالی ایدی. او بیلیردی کی آخیردا بیر گوٍن ساری فرهنین دیمدییینین زاولینا گلهجک.
نئچه دفعه ساری فره اونو تاقچانین قیراغیندا گؤروٍب، قره-قورخو گلمیشدی. بیرده کی اونون بالالارینین بیر نئچهسینی یئمیشدی. هله اوٍستهلیک ساری فره خیردا ساری قاریشقالارین کؤکوٍنوٍ کسمیشدی و هوروٍمجک تاقچاداکی شوٍشهلرین دالیسیندا یئمهیینه بیر زاد تاپا بیلمیردی.
بیر گئجه قاری یوخوسوندا گؤروٍرکی، هؤروٍمجک اونا دئییر:
- آی قوجا آرواد هئچ بیلیرسن فره سنین وار-یوخونو نئجه داغیدیر؟
قاری دئدی:
- سفئهلهمه. منیم او مهربان ارکؤیوٍن فره هئچ واخت بو ایشی گؤرمز.
هؤروٍمجک دئدی:
- سن ککلیک تکین باشینی قویلاییبسان قارا، هئچ زاددان خبرین یوخدور.
قاری دؤزه بیلمهدی:
- هؤروٍمجک، دوٍزوٍنوٍ دئ گؤروٍم نه دئمک ایستیرسن؟
هوروٍمجک دئدی:
- فایداسی یوخدور. ساری فرهنین دوزلو غمزهلری سنین گؤزلرینی ائله توتوب کی سن منیم سؤزلریمه اینانماسان.
قاری حیرصلی-حیرصلی دئدی:
- سنین دئدیکلرین دوٍز اولسا، من اونون باشینا بیر اویون گتیرهرم کی قاریشقالاردا اونون حالینا قان آغلار.
هؤروٍمجک کی گؤردوٍ قارینین قولاقلارینی دولدورا بیلیب، دئدی:
- بس قولاق وئر ثابیت ائلهییم. یازیق قوجا سن آخشاما کیمی جانینان الـلهشیب روٍشوٍل قاییریب حاماملاردا اونا-بونا یالوارچی دوٍشوٍب، او روٍشوٍللری ساتیب بیر تیکه چؤرک چیخاردیسان کی اؤزگهلرین میننتینه قالمایاسان، آمما او قارینپا سیرتیق جوٍجهنین هئچ عئینینه ده گلمیر. بیر بئله گیردکاندان بیرینده قویمور سن ساتاسان. بلکه بو عؤمروٍنوٍن آخیریندا بیر گوٍن گؤرهسن.
قاری حیرصله یوخودان آییلیب ساری فرهیه گلدی. سحر چاغی روٍشوٍل ساتماغا گئتمهدی. کوٍمادا اوتوروب گؤزلرین، حیهطده فرهیه زیللهدی. ساری فره حیطده گزه-گزه گوٍنشین چیخماسینا تاماشا ائلهییردی.
ساری فره گلدی گیردکان آغاجینین دیبینده دایانیب، اهمالجا آغاجا دئدی:
- دوستوم، اوٍچ-دورد دانا گیردکان سال، بلکه من صوٍبحانه یئییم.
گیردکان آغاجی، بوداقلارینین بیرینی ترپهدیب اوٍچ-دورد دانا یئتیشمیش گیردکان سالدی یئره ساری؛ فره گیردکانلارا ساری قاچاندا، قاری تئز یئریندن قالخیب دئدی:
- آهای سارالمیشین بیری سارالمیش، اونلارا دیمه دای منیم گیردکانلاریمی یئمهیه حاققین یوخدور.
ساری فره تعجوٍبله قارییا باخدی، گؤردوٍ کی قاری دییشیلیبدیر. اونون گؤزلرینده کی مهربانچیلیق، اوٍزوٍنده کی گوٍلوٍشلر، شیرین-شیرین دانیشیقلاری یوخ اولموشدو، قاری فرهیه چاتیب، تپیکله اونو ووروب آتدی اویانا، سونرا گیردکانلاری ییغیب قویدو جیبینه.
فره اوزوٍنوٍ ساخلایا بیلمهییب، دیله گلدی:
- قاری ننه نییه بئله دییشیلیبسن، ائله بیل شیطان سنی آزدیریبدی؟
قاری حیرصلندی:
- دئدیم دانیشما … چوخ — دئدیم کی منیم گیردکانلاریمی یئمهیه حاققین یوخدور، اونلاری ساتاجاغام.
ساری فره باشین آشاغا سالیب گئتدی دایاندی آغاجین دیبینده، قاریدا قاییدیب گیردی کوٍماسینا، بیر آز کئچدی ساری فره تزهدن آغاجا دئدی:
- دوستوم بیر-ایکی دانا گیردکان سال گؤرهک نه اولور، بو گوٍن کی صوٍبحانهمیز زههره دؤندوٍ.
آغاج بوداقلارینی سیلکهلهییب بیر نئچه گیردکان سالدی، فره تئز قاچیب اونلاری سیندیریب یئدی، قاری بیردن-بیره چیغیردی:
- آهای- سارالمیشین بیری سارالمیش، سنه دئمهدیم کی منیم گیردکانلاریمی یئمه. ایندی سنه نیشان وئرهرم منیم گیردکانلاریمی یئمهیین جزاسی نهدیر!
قاری یئیین گئدیب مانقالا کؤموٍر تؤکوٍب، آلیشدیردی؛ سونرا گلیب فرهنی توتوب آپاردی مانقالین یانینا، اونون یانینی یاپیشدیردی مانقالین قیزارمیش کؤزلرینه. ساری فرهنین یانی جیزیلدایا-جیزیلدایا یاندی.
گیردکان آغاجی بیردن-بیره سیلکهلهنیب، گیردکانلارینی چیرپدی قارینین اوٍز-گؤزوٍنه. قاری، فرهنی بوشلاییب، گیردکانلاری ییغماق ایستهینده گؤردوٍ گیردکانلار هامیسی داشا چئوریلیب. بیر آغاجا باخدی بیرده فرهیه، قاییدیب گیردی کوٍمایا.
ساری فره بیر کوٍنجوٍده جونبوشوب، باشینی سوخموشدو قانادینین آلتینا؛ هردن بیر باشینی قانادینین آلتیندان چیخاردیب، یاندیریلمیش یانینا باخیردی. هردنده قانادینین اوجو ایله گؤزلرینین یاشین سیلیردی و تزهدن دوردوغو یئرده بوٍزوٍشوٍردوٍ.
قاری ساری فرهدن گؤز گؤتوٍرموٍردوٍ. ناهارا یاخین یئل قالخیب خئیلک گیردکانلاردان تؤکدوٍ یئره. ساری فره یئریندن ترپنمهدی. یئل یئنهده آغاجی سیلکهلهییب خئیلک گیردکان تؤکدوٍ یئره، آنجاق ساری فره ائله اوجور جونبوشموشدو. یانینین آغریسیندان ترپنه بیلمیردی. ایکینجی چاغی قارینین حیطی گیردکانینان دولدو. قاری ائله اوجور گؤزلرینی زیللهمیشدی فرهیه و باشقا بیر زادی گؤره بیلمیردی.
قاری بیردن-بیره بیر سس ائشیتدی:
- ساغ اول ائی قوچاق قاری سن کی او سارالمیش جوٍجهنین جزاسین وئردین، بس نییه دایانیبسان؟ گؤرموٍرسن گوٍن باتیر، تئز گوٍن گئجه گلیب چاتمامیشدان دور آیاغا گیردکانلارینی سات، بلکه بیر تیکه چؤرک تاپاسان.
قاری باشین دؤندهرنده گؤردوٍ کی بؤیوٍک بیر هؤروٍمجک تاقچادان اوٍزو آشاغی گلیر. او، یانیندا کی باشماق تایین توولاییب، هوروٍمجهیی ووردو، یاخدی دووارا. سونرا او، چارقادینین اوٍجوٍیله گؤزلرینین یاشینی سیلیب، دوردو گئتدی ساری فرهنین یانینا، اونا دئدی:
- آی منیم مهربان گؤزل، گؤیچک فرهم، گؤر نه قدهر گیردکان تؤکوٍلوٍب. سن اونلاری سیندیریب یئمک ایستهمیرسن؟
ساری فرهنین باشی آشاغا ایکن دیللندی:
- ال چک مندن یانیمی داغلادیغین یادیندان چیخدی؟
قاری ننه ساری فرهنی تومارلایا-تومارلایا دئدی:
- آی منیم گؤزل، گؤیچک مهربان فرهم. تامام گیردکانلار تؤکوٍلوٍب قالیب، اونلاری سیندیریب یئمک ایستهمیرسن.
ساری فره بو دؤنه باشینی قالدیریب، قاری ننهنین اوٍزوٍنه باخدی. اونون گؤزلرینده مهربانلیغی، اوٍزوٍنده گوٍلوٍشوٍ، دانیشیغیندا شیرینلییی گؤرنده دئدی:
- نییه یئمیرم، من یئیهرم، سنده منیم یارالاریما مرهم قویارسان.
قاری ننه گوٍله-گوٍله دئدی:
- نییه قویمورام- قویارام، چوخدا گؤزهل مرهم قویارام ، دور گئدهک ائوه.
او گئجه قاری ننه ایله ساری فرهنین سوٍفرهلری دولو ایدی گیردکان ایچی ایله. سحر قاری ننه یئریندن دوراندان سونرا کوٍمانین قیراق-بوجاغیندا اولان بوٍتوٍن شیطان تورولاری سیلیب-سوٍپوٍروٍب توکدوٍ ائشییه.
قایناق: ishiq.net