text:
سانتا کروس (جزایر قناری)
سانتا کروس (جزایر قناری) (اینگیلیسجه: Province of Santa Cruz de Tenerife) ایسپانیا دا یئرلشیب. و ۳۳۸۱ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۲۷۹۱۴ نفر دیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Province of Santa Cruz de Tenerife»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده سانتا کروس (جزایر قناری) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


c: text/html

text:
نایروبی
نایروبی — کئنیانین پایتاختؽ. ۱۸۹۹-جۆ ایلده قۇرۇلمۇش، ۱۹۰۵-جی ایلده ایسه اؤلکهنین پایتاختؽنا چئوریلمیشدیر. عئینی زاماندا نایروبی ایالتینین ده مرکزیدیر. اؤلکهنین گۆنئییندهکی نایروبی چایؽ قؽراغؽندا قۇرۇلان شهر دنیز سوییهسیندن ۱۶۶۱ م. هۆندۆرلۆکدهدیر.
شهر شرقی آفریقانؽن اهالیسینه گؤره ان بؤیۆک شهریدیر. ۱۹۹۹-جو ایل سیاهییا آلؽنمایا گؤره اهالینین سایؽ ۲.۱۴۳.۲۵۴ نفر اوْلمۇشدۇر. ۱۸۹۹-جۆ ایلده شهر بیر دمیریول دوراغؽ کیمی قۇرۇلمۇش، آنجاق تئز بیر مۆددتده بؤیۆیهرک سادهجه کئنیانین یوْخ، عئینی زاماندا شرقی آفریقانؽن ان بؤیۆک شهری اوْلمۇشدۇر.
نایروبی شهری بو گۆن آفریقانؽن ان اؤنملی سیاسی و مالییه مرکزلریندن بیریدیر. بیر چوْخ شیرکته و تشکیلاتا ائو صاحیبلیگی ائدن نایروبی، ایش و مدنیت باخؽمؽندان اؤنملی بیر مرکزدیر. قلوباللاشما و دونیا شهرلری ایش قرۇپۇ و شبکهسی (The Globalization and World Cities Study Group and Site - GaWC) نایروبیده گؤزه چارپان بیر اجتماعی مرکزدیر. یئرلی دیلده نایروبی، "یاشؽل و سۇلۇ یئر" معناسؽنی وئرمکدهدیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
جانلیلار
جانلیلار
جانلی یا دا اورقانیزم؛ بیولوژی و اکولوژی ده، وظیفه لرینی حیاتا مۆمکون اولدوغونجا اویغونلاشدیراراق دوام ائتدیرن ساده قورولوشلو مولکوللارین ویا کمپلکس اورقانلار سیستملرینین بیر آرایا گلمه سیله یارانان وارلیقلار اۆچون ایشله نیلن بیر آنلامدیر. جانلیلار چئوره یه اویغونلاشما و چوْخالما خصوصیت لره مالیک طبیعی وارلیقلار قوروپونون و حیاتین تَمَل عضولریدیر. دونیادا بیر چوْخ جانلی واردیر و بیلیم اینسانلارینین بونلارین هر بیرینی تک تک اینجه لمه سی مۆمکون دئییلدیر. بۇ اووزدن جانلیلارین بَلیرلی خصوصیت لرینی گؤز اؤنونه آلاراق اونلاری قوروپلاندیریرلار. بۇ قوروپلاندیرماغا، سینیف لاندیرما ویا بیوسیستماتیک دئییلیر.
جانلیلارین موشترک خصوصیت لری[دَییشدیر]
- ۱- حوجره سل قورولوش
- ۲- بسلنمه
- ۳- تنفس
- ۴- چوْخالما
- ۵- حرکت
- ۶- متابولیزم
- ۷- سیندیریم (هضم)
- ۸- بوشالتما
بوتون جانلیلاردا بۇ خصوصیت لرین هامیسی گؤرسه نمه کده دیر


text:
یونانیستان-دا قاچقین دوشرگهسینده گوجلو یانغین باش وئریب
یونانیستانین ساموس آداسینداکی واتهی قاچقین دوشرگهسینده گوجلو یانغین باش وئریب.
یونانیستانین ساموس آداسینداکی واتی قاچقین دوشرگهسینده گوجلو یانغین باش وئریب.
یونانیستانین کوچ ناظیرلیگی "دوشرگهنین باتی سینداکی ترک ائدیلمیش پادگاندا یانغین باش وئردیگی اوچون هله ده اورادا اولانلار اوچون هئچ بیر تهلوکه یوخدور. قالانلاری تخلیه ائدیلدی" بیاناتینی وئریب.
اوشاقلار دا داخیل اولماقلا چوخ سایدا قاچقین واتی دوشرگهسی یاخینلیغینداکی بیر دایاناجاقدا توپلانیب.
صلاحیتلیلره گؤره، تنها بیر اراضیده باش وئرن یانغینا نظارت ائتمک اوچون حادثه یئرینه 6 یانغین سؤندورن ماشین جلب ائدیلیب.
کؤچورولمهیی گؤزلهین 300 ایله 500 آراسیندا قاچقینین یئرلشدیگی دوشرگه بو هفته باغلانمالی ایدی.
ایلگیلیلی خبرلر
قندهاردا مسجیده بومبالی سالدیری
شیعهلره عاید امام بارگاه فاطمیه مسجیدینده، جمعه نامازی قیلینارکهن انتحار سالدیریسی گرچکلشدیریلدی
سوریهنین قوزئیینده ۱۶ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
فرات قالخانی بؤلگهسینده سون بئش گونده ۱۳، باریش بولاغی بؤلگهسینده ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی


text:
یولداش واله قلی زاده وفات ائتدی
چوخ افسوس لارلا یولداش واله قلی زاده، آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سینین صدری، چهارشنبه گونو، 23 مرداد 1398 تاریخینده، 81 یاشیندا وفات اتمیشدیر. بِله لیک له، ایرانین میللی انقلابچی خالق حرکات لاری اؤز محکم و ایناملی و اعتیبارلی اوغوللاریندان داها بیریسینی دَه ایتیردی.
یولداش واله قلی زاده رضا اوغلو 21 اردیبهشت 1317 تاریخینده اردبیل ولایتین «خوروزلو» کندین ده اکینچی بیر عایله ده دؤنیایا گوز آچمیشدی. اونون آتاسی رضا قلی زاده حضی اوغلو 1324 جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سینین سیرالارینا قوشولوب و بوتون اؤز ایمکان لاری و گؤجونؤ انقلابی مباریزه یه حصر ائتمیشدیر.
1325 جی ایلین آذر آیندا، شاهنشاهین داخلی و خارجی ارتجاعی متفق قوشون لاری طرفیندن «21 آذر» حرکاتی علیهینه هجوم اولاندا، قلی زاده لرین کند ده کی اولری ده هجوما معروض قالدی. آتاسی توتولوب و نامعلوم یره گوندریلدی، یاخین قوحوم لاری آناسی و باجیلارینی گیزلتدیلر، اِولری وحشی مامورلار طرفیندن اؤچؤرؤلدی. دهشتلی قارلی بوزلو سویوق گجه ده، واله قلی زاده و بالاجا قارداش لاری مجبور قالدیلار کی گِری قایدیب، قاپی پنجره سی سینمیش اطاق لارین بیری سینده گیزلنسینلر. آنجاق سحر واقتی، واله باشا دؤشؤر کی هر ایککی قارداشلاری دونوب و هلاک اولوب لار.
بو حادثه دن سونرا، واله قلی زاده اله همین آز یاشلی گنج ایل لردن آتاسینین یولونو داوام ائتمه یه باشلادی. واله «هامار کند» تشکیلات صدری صفربابا بندی ایله گیزلی تشکیلاتی ایشلرده امکداشلیقا باشلایر. واله صفربابا نین گوستریشی ایله، اردبیل ماحالین شدتلی سویوق و قارلی هاواسیندا، فرقه فدائیلرینی آیری آیری گیزلی استقامتلرده مشایعت ائدیردی و سونرادان آت لاری کنده قایتاریردی.
3 ایل ایشکنجه لر و اذیت لره معروض قالاندان سونرا، نهایت کی واله ین آتاسی وحشی مامورلارین الیندن قاچماقی باجاریر و عائله سی ایله بیرلیکده 1328 جی ایلین آذر آیندا سوسیالیست شوروی آذربایجان اؤلکه سینه مهاجرت ائدیر.
واله قلی زاده شوروی اؤلکه سینده تحصیل آلیر و 1342 جی ایلده عالی تحصیلاتی بیتیردیکدن سونرا، اکینچیلیک ساحه سینده باش مهندس کیمی ایشه قبول اولونور.
یولداش واله قلی زاده اله دانشجو لوق واقتیندان اجتماعی، سیاسی و تشکیلاتی ایشلرده چوخ فعال اشتراک ائدیر. بله لیک له ، 1342- جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سی قوبا شهر کمیته سینده تبلیغات شعبه سینین مسئولی تعیین اولوندو. همچنین، قیسسا مدت ساعاتلی، صابرآباد و علی بایراملی(شیروان) شهرلرینده ایشله یندن سونرا، 1343 جی ایلین مرداد آیندا، آذربایجان دمکرات فرقه سی شیروان شهرین جوانلار تشکیلاتینا صدر کیمی سچیلدی.
1350-1354 ایللرینده، یولداش واله قلی زاده شوروی کمونیست حزبین آموزشگاهِ عالی سینی موفقیت له باشا چاتدیردی.
یولداش واله قلی زاده 1358 جی ایلدن منتظم شکیل ده آذربایجان دمکرات فرقه سینین بتؤن پلنوم لاریندا اشتراکی اولوب، 1361 جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سی شیروان تشکیلاتین صدر مسئولیتینه سچیلیر، همین ایلده، عینی واقت دا، رسمی اولاراق، آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سینه قبول اولونور. یولداش قلی زاده 1364 جی ایلده حزب توده ایرانین میللی کنفرانسین دا اشتراک اتمک اؤچون سچیلیر و 3 آی افغانستان دا فعالیت گؤستریر، 1367 جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سینین اجرائیه هیاتینه سچیلیر.
آذربایجان دمکرات فرقه سینین کچمیش صدری یولداش امیرعلی لاهرودی وفات ائتدیکدن سونرا، 9 اسفند 1393 جی تاریخینده، مرکزی کمیته نین فوق العاده پلنومی کچیریلدی. پلنوم دا هامی بیر سس له یولداش واله قلی زاده نی آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سینین صدری سچدیلر.
یولداش قلی زاده بو آغیر و حساس وظیفه نی، محکم اینام لا، سوُن آنا قدر چینینده داشی یردی. یولداش واله قلی زاده ایران خالق لاری و خصوصی اولاراق آذربایجان خالقین آزادلیق و میللی حقوق لار اوغروندا آپاران مبارزه نی بؤیؤک غلبه امیدی ایله گوزله یردی.
آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سی یولداش واله قلی زاده نین وفاتی مناسیبتی ایله اونون عایله سی، قوهوم لاری، فرقه نین بتون عضولری و طرفدار لاری، بتون مترقی و آزادلیق ایستین قوه لره صمیم قلب دن باش ساقلیقی وریر.
آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سی
24مرداد 1398


text:
زلزلهده اؤلنلرین ساییسی آرتیر
دئپرم سونراسی ائولرین دامی چؤکرکن، یوللاردا دا بؤیوک چاتلار اولوشدو
پاکیستانین قوزئیینده دونن ۵،۸ بؤیوکلویونده میدانا گلن زلزلهده حیاتینی ایتیرهنلرین ساییسی ۳۰ نفره یوکسلدی.
حکومت مقاملارینین وئردیگی معلوماتا گؤره، زلزلهده یارالانانلارین ساییسینین ایسه ۵۰۰ نفره یاخینلاشدیغی قید ائدیلدی.
دئپرم سونراسی ائولرین دامی چؤکرکن، یوللاردا دا بؤیوک چاتلار اولوشدو.
آمریکا بیرلشمیش دؤولتلری ژئولوژیک آراشدیرمالار مرکزیندن دونن وئریلن آچیقلامادا، مرکزی یئنی میرپورون ۱ کیلومتر گونئی دوغوسو اولان ۵،۸ بؤیوکلویوندهکی زلزلهنین یئرین ۱۰ کیلومتر آلتیندا ثبت ائدیلدیگی بیلدیریلمیشدی.
زلزلهنین باشکند اسلام آباد، لاهور شهری و هیندیستانین بعضی بؤلگهلرینده ده حس ائدیلدیگی بیلدیریلمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۱۴ اکتبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز واکسن ساییسی ۱۱۳ میلیون ۴۱۸ مین ۲۵۷ اولدو
بینا یانغینیندا ۴۶ نفر اؤلدو
یانغینین سون درجه شدتلی اولدوغو و بینانین بیر چوخ قاتینی ییخدیغی بیلدیریلدی
آمریکادا، آشیری دوز اویوشدوروجودان اؤلوملرده رکورد
آمریکادا آشیری دوز اویوشدوروجودان اؤلوملرین ۲۰۲۰.جی ایلین مارس آییندان بو ایلین عینی آیینا قدر یوزده ۲۹،۶ آرتدیغی اورتایا چیخدی


text:
باکی بیاننامهسی قبول ائدیلدی
"عدالت اوچون وئردیگیمیز ساواشدا هم پاکستان هم تورکیهدن آلدیغیمیز دستک سونسوزا قدر ذهنلریمیزده، کؤنوللریمیزده قالاجاق"
تورکیه، آذربایجان و پاکستان پارلمان باشقانلاری، باکی بیاننامهسینی قبول ائتدی.
آذربایجان-پاکستان-تورکیه اوچلو پارلمان باشقانلاری بیرینجی ییغینجاغی، آذربایجان ملی مجلسی باشقانی صاحبه غفارووانین ائو صاحبلیگینده، تورکیه بؤیوک ملت مجلسی باشقانی مصطفی شنتوپ و پاکستان ملی مجلس باشقانی اسد قیصرین ایشتیراکییلا باکیدا ائدیلدی.
بیاننامهنین ایجرا ییغینجاغیندا قبول ائدیلمهسینین آردیندان شنتوپ، قیصر و غفارووا، آذربایجان پارلمانیندا دانیشدی.
تورکیه بؤیوک ملت مجلسی باشقانی شنتوپ، تورکیه، آذربایجان و پاکستان آراسینداکی کؤکلو ایلیشکیلری "دوستلوق و قارداشلیق" اساسیندا تانیملادیقلارینی ایفاده ائدرک، اوچ اؤلکهنین پارلمان باشقانلاری اولاراق یئنی بیر گیریشیمی باکیدا باشلاتمانین هیجانینی یاشادیقلارینی سؤیلهدی.
شنتوپ، مشترک چابالارلا یئتکینلشهجک بو گیریشیمین پارلمانلار آراسی امکداشلیغی داها دا زنگینلشدیرهجک ملموس پروژهلره حیات وئرمهسینی آرزو ائتدیگینی قید ائتدی.
آذربایجانین مظفر بیر دؤولت اولاراق احاطهلی بیر باریش آنلاشماسی ایمضالاماق اوچون ارمنستانا ائتدیگی چاغرینی "ووقارلی بیر آچیلیم" اولاراق دگرلندیردیکلرینی ایفاده ائدن شنتوپ، بئله داوام ائتدی:
"ارمنستانین سؤز قونوسو چاغرییا یاخشی نیتلی و یاپیجی بیر آنلاییشلا جاواب وئرمهسینین ائدهبیلهجگی ان دوغرو ایش اولاجاغینا اینانیریق. ساواشدا اودوزماسینا باخمایاراق۲۰ ژوئن سئچیملریندن سونرا یئنیدن سئچیلهن پاشینیانین، ایمضالادیغی سندلرین تطبیق اولونماسینی سرعتلهندیرمهسینی اومود ائدیریک. بو آددیمی صمیمیتله آتماسی حالیندا، تورکیه اولاراق عینی آنلاییشلا جاواب وئرجگیمیزی تکرار ایفاده ائتمک ایستیرهم.
پاکستان ملی مجلسی باشقانی قیصر ده آذربایجان خالقینی ۴۴ گونده الده ائدیلهن ظفر ندنی ایله تبریک ائدرک بو ظفردن پاکستان خالقینین دا سئوینج دویدوغونو ایفاده ائتدی.
تورکیه و آذربایجانا، پاکستانین یانلارینداکی دوروشلاری سببیله تشکر ائدن قیصر، باکی بیاننامهسی ایله وئریلن تکلیفلرین تطبیق ائدیلدیگینی ده گؤرمک ایستهدیکلرینی قید ائتدی.
آذربایجان ملی مجلسی باشقانی غفارووا دا، تورکیه، آذربایجان و پاکستان آراسینداکی مشترک گووهن و قارداشلیق تملینده گرچکلشن ایلیشکیلرین اوزون ایللردیر داوام ائتدیگینی وورغولایاراق، "عدالت اوچون وئردیگیمیز ساواشدا (قاراباغ) هم پاکستان هم تورکیهدن آلدیغیمیز دستک سونسوزا قدر ذهنلریمیزده، کؤنوللریمیزده قالاجاق" دئدی.
پارلمانلر آراسینداکی یاخین ایلیشکیلرین، خالقلار آراسینداکی ایلیشکیلرین گلیشمهسینه خیدمت ائدجگینی ایفاده ائدن غفارووا، اوچلو پارلمان باشقانلاری ییغینجاغینین دا اولوسلارآراسی پلتفورمالاردا مشترک چیخارلارین دستکلنمهسی باخیمیندان اؤنملی اولدوغونو وورغولادی.
بیر سونراکی اوچلو ییغینجاغین پاکستاندا، مارس ۲۰۲۲ده اولماسی قرارلاشدیریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایکی تورک لیدئر، زنگهزور دهلیزینین تملینی قویدو
اردوغان، فضولی هاوالیمانینا ائنن ایلک دؤولت باشقانی اولدو
اردوغانین داشییان اوچاق، آذربایجانین ایشغالدان قورتاردیغی تورپاقلاردا تیکدیگی ایلک هاوالیمانی اولان فضولی اولوسلارآراسی هاوالیمانینا ائندی
اردوغان، آذربایجانا گئتدی
جمهورباشقانی اردوغان، آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئوین دعوتی اوزرینه سحر ساعاتلاریندا، آنکارا اسنبوغا هاوالیمانیندان آذربایجانا حرکت ائتدی


text:
موقدس روم ژرمن ایمپراتورلوغو
فرانک ایشغاللاری و مسیحیت یاییلماسی آلماندا فئودال موناسیبتلرینین فورمالاشماسینی سۆرعتلندیردی. فرانک ایمپراتورلوغونون سوقوطو ایله آلمان اراضیسینده آلمان ویلایتلرینین بیر دؤولت حالیندا بیرلشمهسینین تمهلی قویولدو. ایلک واختلار بۇ دؤولت دؤرد طایفه هئرسوقلوغو - ساکسونییا، فرانکونییا،آلمان و باوارییا داخیل اولماقلا، رئین، ائلبا چایلاری و آلپ داغلاری آراسینداکی اراضیلری ایحاطه ائدیردی. ایلکین آلمان فئودال دؤولتینی سجییهلهندیرهن موهوم عامللردن بیری ایری فئودال مولکلرینین سۆرعتله آرتماسی ایدی. بونون نتیجهسینده کندلیلرین فئوداللاردان وابسته وضعیته دوشمهسی پروسسی سۆرعتله گئدیردی. بیر سیرا باتی آوروپا اؤلکهلریندن فرقلی اولاراق، آلمان بۇ دؤورده واحید دؤولت ایدی. بۇ دؤولتین یارانماسیندا ماجارلارین و نورمانلارین هوجوملارینین دف ائدیلمهسی چوْخ رول اوینادی. آرتیق ۱۰-جو عصرین اورتالاری و ۱۱-جی عصرین اوّللریندن آلمان فئودال دؤولتی اؤزو ایشغالچیلیق سیاستینه باشلادی. شرقده آلمانلارین اساس ایشغال اوبیئکتی لابابویو ایسلاولارینین تورپاقلاری اولدو. ۹۵۱-جی ایلده آلمان کرالی ۱-جی اوتو (۹۳۶-۹۷۳) قوزئی ایتالیانی اله کئچیردی. او، ۹۶۲-جی ایلده رومانی ایشغال ائدیب، اؤزونو روما ایمپیراتورو اعلان ائتدی. بو واختدان اعتباراً تکجه قوزئی و مرکزی ایتالیا دئییل، روما پاپلاری دا آلمان ایمپیراتوروندان وابسته وضعیته دوشدولر. سوْنرالار بۇ دؤولتی مقدس روما ایمپیراتورلوغو آدلاندیرماغا باشلادیلار.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ "Atlas of Europe in the Middle Ages", Ostrovski, Rome, 1998, page 70
- ↑ John Pike. Holy Roman Empire - 1500 - The German Empire.
- ↑ Reich und Glaubensspaltung, Deutschland 1500-1600.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ Introduction to Global Politics.
- ↑ Nation und Nationalismus in Deutschland, 1770-1990.


text:
استنفورد بیلیمیوردو
استنفورد بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Stanford University ، رسمی انگلیسجه آد. Leland Stanford Junior University)، آمریکا نین کالیفورنیا ایالتی نین استنفورد شهرینده مخصوص بیر بیلیمیورد آدیدیر.
بۇ بیلیم یوردو کالیفورنیا نین اسکی سناتور و ایالت باشقانی، لیلاند استنفورد، 1885جی ایلده قوروب، آنجاق 1891جی ایلیندن اؤیرنجیلری قبول ائتمیشدیرو بو بيليم يورد دونيانين ان آدليم و اعتبارلي آراشديرما تشکیلاتلارینداندير. ایللیک ییغدیغی اعانه و بودجه 21.4 ميليارد دیر. بیلیم یوردون مساحتی 3310 هکتار دیر. استنفورد بیلیم یوردونون کیتاب ائویسی 9.3 میلیون کیتاب، الکترونیک کیتاب ، سسلی کیتاب، و آیری آراشدیرما باشلیقی واردیر. بۇ کیتاب ائوینده ۳۰۰٫۰۰۰ آز تاپیلان کیتاب واردیر. بۇ بیلیم یورد دونیانین ان تانینمیش اوستادلاری و آراشدیریجیلارینی ییغماقدا تانینمیشدیر.
بۇ بیلیمیوردو اؤز اوزمانلیق درجه لرینی آشاغیدا آدلاری چکیلمیش کالجلره اعطا ائدیر. جمعی 15877 اؤیرنجیسی واردیر. لیسانس اؤیرنجیلر سایی سی 6980 و لیسانسدان یوخاری اؤیرنجیلر سایی سی دا 8897 دیر.
بۇ بيليم يورد آراشديريجيلاري 2015 -جي ايله قدر، 59 نوبئل اؤدولو (جايزه سي) آليبلار. قوقول (Google)، هیولت پاکارد، نایک، سان میکروسیستمز، یاهو ، اینستاگرام کیمی بؤیوک شیرکتلری بۇ بیلیم یوردوندا تحصیل آلانلار قوروبلار. استفورد بیلیم یوردون یئتیشدیردیگی اؤیرنجیلرین شیرکتلری، دونیانین اقتصادیندا بؤیوک اثرلری وار، و هر ایل 2.7 تریلیارد دولار مالی دولانیم یارادیرلار.
دانیشکدهلردَییشدیر
استنفورد بیلیم یورد 7 اؤخولدا 71 دپارتمانا [۱] بؤلونور:
- آلوئر یوکسک اوخولو (Graduate School of Business)
- یئر، انرژی، و چئوره بیلیملر اوخولو (School of Earth, Energy & Environmental Sciences)
- اؤیرتیم اوخولو (School of Education)
- مۆهندیسچیلیک اوخولو (School of Engineering)
- اینسان تانیماق و بیلیملر اوخولو (School of Humanities & Sciences)
- حقوق اوخولو (School of Law)
- طیب و ساغلاملیق اوخولو (School of Medicine)
استنفورد بیلیمیوردوندا تانینمیش اوستادلار و اؤیرتیم آلانلاردَییشدیر
- Sandy Lerner.jpg
ساندرا لئرنر، سیسکو شیرکتی نی قورانلارین بیریسی
کاندالیزا رایس آمریکانین اسکی خارجی ایشلر باخانی
سئرگی برین و لاورنس پئیچ، قوقول شیرکتی نی یارادانلار
ویلیام پارکارد(سولدا کی)، هیولت پاکارد (hp) شیرکتی نی قورانلارین بیریسی، ساغداکی دا آلان تریپ اینساید ترَک آدلی شیرکتین قوروجوسو
جاوید کریم، یوتیوب ویدئو پایلاشیم سایتی نی یارادانلارین بیریسی
- چارلز فرانسیس ریشتر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- مارتین ابدی - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- لورن موش - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ویلیام ردینقتون هیولت - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- دانیل سیقمن - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پیتر اس. کیم - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- لوئیز پریس - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پرلی جی. نوتینق - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- داقلاس هافستادر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- الین پیقلز - ، تاریخ و بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- دافنی کالر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ست ندرمیر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رضا زاده - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رابرت شیمکه - ، جانلی بیلیم و بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رونالد هیل چیلکوت - سیاست و بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- وینتون سرف - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ویلیام وبستر هانسن - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ویلیام کریق ریونولدز - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ویلیام دراپر هارکینز - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ویلتام پورتر کوکرل - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- نیکلاس سانتزف - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- مونق چیانق - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- مانیش آقراوالا - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ریچارد شوئن - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ریچارد استاتمن - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رونالد ریوست - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- راسل قرینر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رادنی بروکس - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رابرت هونقیت - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رابرت ورد فاروقار - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رابرت زیدمن - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- دایوید ام کرپس - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- جی دوین فارمر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- جوزف قرینل - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پیتر سارناک - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پیتر ایی. هارت - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پول کچر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پول اسلیچ - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- بابک حسیبی - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- آلن نیوول - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- آدریانو قارسیا - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- الیزابت لفتوس - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- استرو تلر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- اریک تمپل بل - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ادوین کوپلند - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ادموند هلر - بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- ریچارد پیرس برنت - ، بیلگیسایار بیلیمی و بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- پل میلقروم - ، ایقتیصاد و بیلیم ساحهسینده چالشیان.
- رابرتائی. شولتز - الکتريک و بیلیم ساحهسینده چالشیان.
قایناقدَییشدیر
en ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Stanford_University»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (2015 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
93041
۲۶ فروردین ۱۴۰۰
تورکمن نیوز: مخدومقلی یوناچی گرکز ایلینه آتانیاز قادرینگ خانلیق سورن دَورونده گلیپدیر.
اول آتانیاز قادر خانینگ یانینا باریپ:
– اوبانگیزدا من دایخان دورار یالی مالجانلی آدَم بارمی؟-دیییپ سوراپدیر.
آتانیاز قادر:
– آدملارینگ کوپوسی قیشیقلار، شولارا بار-دیییپ، قیشیقلارینگ اوتوریان یرینی سالغی بریپدیر. مخدومقلی یوناچی قیشیقلارینگ بیرینینگ اویونده بولوبریپدیر. اوی ایهسی اونی اوزونه اوغول ادیپ آلیپدیر.
اونونگ عقللی، پاراساتلی ییگیتدیگینه گوز یتیرندن سونگ، «هیچ یره گیتمز » دیین نیّت بیلن
آغاسینینگ یتیشن قېزېنی توی ادیپ بریپدیر.
مخدومقلی یوناچی اویلی-ایشیکلی بولاندان سونگ، آت را یونا، اویان، چکی، آدملارا کوووش، مسی تیکیپ، اوزباشداق گذران گچیریپ باشلاپدیر. بوش وقتلاری بولسا، کوموشدن عیاللارینگ شای-سپلرینی یاساپدیر.
یوناچی قاتی سالیخاتلی آدَم بولوپدیر. گلین-قېزلارا گوز قالدیرمان، دینگه اوز ایشینی بیلیپدیر.
شونگا گورأ اونی قایین توپاری، توتوش ایل قووی گوروپدیر.
مخدومقلی یوناچیدان قارّان دَورونده بیر اوغول بولوپدیر. اولار چاغا نأمه آت قویجاقلارینی بیلمأندیرلر.
شوندا بیری:
– مخدومقلینینگ اورتا یاشدان آغانسونگ اوغلی بولدی. چاغانینگ آدی قارّی بولسون!- دیییپدیر.
بو سوز مخدومقلی یوناچا یاراپدیر. اول:
– دوغری آیدیارسینگیز، بو اوغول قارّان وقتیمدا بولدی. منینگ آتامینگ آدی دولتمحمّددی.
چاغا اوقادانسونگ، اونگا قارّیمُ دیییپدیرلر. قوی، چاغانینگ آدی قارّیمُ بولسون!-دیییپدیر.
شیلهلیکده، مخدومقلی یوناچینینگ ماشغالاسیندا ینه دولتمحمّد-قارّیمُ دُنیأ اینیپدیر.
چشمهسی: مخدومقلی حقینداقی رَوایَتلار. تورکمنستانینگ علملار آکادمیاسینینگ ملّی قولیازمالار اینستیتوتی، تورکمن دولت نشریات قوللوغی، ۲۰۱۴.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
دونالد ترامپ، آوروپا اؤلکهلرینین ماشینلارا وئرگی گتیرجگینی آچیقلاییب
ایقتیصادچیلار، ترامپ حکوتینین قوروماچی سیاست چرچیوهسینده حیاتا کئچیرجگی گؤمروک وئرگیلرینین جوابینی قایتارمالارا یول آچا و بونون قلوبال تیجارت ساواشی باشلایابیلهلر خبردارلیغی ائتدی
آمریکانین پرزیدنتی دونالد ترامپ، آوروپا اؤلکهلرینین آمریکانین پولاد و آلومینیوم ایدخالینا تطبیق ائدجگی وئرگیلره قارشیلیق وئرمهسی وضعیتینده آوروپا اوره تیمی اولان ماشینلارا وئرگی گتیرجگینی آچیقلاییب.
ترامپ، بونون اوزرینه توئیتر حسابیندان بئله آچیقلاما ائدیب:
آوروپا بیرلیگی اونسوز دا یوکسک وئرگیلرینی داها دا آرتیرماق ایستییرسه و آمریکا شیرکتلرینین اورادا ایش گؤرمهسینین قارشیسی مانعه قویورسا بیز ده ساده بیر شکیلده آمریکایا سربست شکیلده گلن ماشینلارینا وئرگی تطبیق ائدجگیک. اونلار اوتوموبیللریمیزین (داها چوخونون) اورادا ساتماسینی مومکونسوز حالا گتیریرلر. بؤیوک تیجاری تعادولسیزلیگیدیر".
ایقتیصادچیلار، ترامپ حکوتینین قوروماچی سیاست چرچیوهسینده حیاتا کئچیرجگی گؤمروک وئرگیلرینین جوابینی قایتارمالارا یول آچا و بونون قلوبال تیجارت ساواشی باشلایابیلهلر خبردارلیغی ائتدی.
ترامپ عینی زاماندا "آخماق" کیمی تصویر ائتدیگی تیجاری آنلاشما و سیاستلره گؤره اؤلکهسینین تیجارت کسیرینین ایللیک 800 میلیارد دولاری اولدوغونی ادعا ائدیب.
ترامپ،
ایستیخدامیمیز و ثروتیمیز بیزی ایستیثمار ائدن اؤلکهلره گئدیر. لیدرلریمیزین نه قدر آخماق اولدوغونا گولورلر. اما آرتیق یوخ. پایلاشیدی.
ایلگیلیلی خبرلر
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی
هیندوستان-دا داشقینلاردان اؤلنلرین سایی 26 نفره چاتیب
23 نفر کرالا ایالتینده، داها 3 نفر ایسه تامیل نادو ایالتینده حیاتینی ایتیریب.


text:
رئزیستور
رئزیستور، یا دا موقاویمت اهم قانونا گؤره گئریلیم (ولتاژ) دۆشۆرمه سبب اولان بیر اِلِماندیر. دیرنچاین سمبولو R حرفی و اؤلچؤ بیریمی اهم (Ω) دور. دیرنچ یالنیز وولتاژی دۆشۆرۆ و الکتریک آخینتیسینا اتکیسیزدیر.
اهم قانونو[دَییشدیر]
اهم قانونا گؤره، ولتاژ و آخؽم آراسؽندا بیر دوغرو ایلیشگی وار و آشاغیداکی فورملا گوستریلیر:
بو فورمدا I آخؽم، V گئریلیم(ولتاژ) و R ثابیت دیرنچ دیر.
پارالل و سری رئزیستورلار[دَییشدیر]
سری باغلامادا توپلام رئزیستور، رئزیستورلارین بیربیر یؽغماسؽدؽر:
سری باغلامادا،آخؽم رئزیستورلارین آراسؽندا عئینی و فرقسیز اولاراق، ولتاژ رئزیستورلرین اوجوندا بؤلۆنۆر و توپلام ولتاژ، رئزیستورلارین بیربیر ولتاژؽن یؽغماقلا اله گلیر:
پارالل باغلامادا توپلام رئزیستور، رئزیستورلارین بیربیر معکوس توپلاماسؽدؽر:
پارالل باغلامادا،ولتاژ رئزیستورلارین اوجوندا عئینی و فرقسیز اولاراق، آخؽم رئزیستورلرین آراسؽندا بؤلۆنۆر:


text:
نایجریاده وبا کسل لیگی باعث کوپلب کیشی حیاتینی یوقاتدی
انچه کیشی کسلخانه ده تداوی آستیگه آیلنگن
نایجریانینگ کانو ایالتیده وبا کسل لیگی باعث 15 کیشی حیاتینی یوقاتدی.
ملی مطبوعاتده خبر بیریلیشیچه بو ایالت گه باغلیق کویا قیشلاغی نینگ مسؤلی سلیمان محمد حیاتینی یوقاتگنلرنینگ کوپراغی نینگ باله لر ایکن لیگینی ایتدی.
محمد 40 کیشی نینگ ایسه تداوی آستیگه آلینگن لیگینی بیلدیردی.
نایجریاده تمیز سوو کمچیلیگی و طبی مداخله نینگ وقتیده و تاثیرلی بوله آلمه یشی سبب یوقمه کسل لیک و اولیم سانی ریسکی کوپه ییب بارماقده.
اولکه ده ایسیتمه، باله فلجی، میمون گلی ویروسی کبی کسل لیکلرگه انچه دوچ قالماقده.
علاقه لی ینگی لیکلر
اروپا بیرلیگی سودی پولندنی میلیونلب یورو جزا تولش گه محکوم ایتدی
پولند، اروپا بیرلیگی سودی تامانیدن قبول قیلیب آلینگن قرارلرنی عملگه قیلمه گن لیگی بیلن عیبلنماقده
چاد جمهوریتی نینگ اوتکینچی جمهوررئیسی تورکیه گه تشریف بویوره دی
مهمان جمهوررئیس نینگ جمهوررئیس اردوغان نینگ دعوتی گه بناً تورکیه گه تشریف بویوره دیگن لیگی بیلدیریلدی


text:
پسینیانو سول تراسیمینو
پسینیانو سول تراسیمینو (ایتالیاجا: Passignano sul Trasimeno) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۵۷۱۳ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۲۸۹ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و اومبریا اوستانیندا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Passignano sul Trasimeno»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پسینیانو سول تراسیمینو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ساواش جینایتی
ساواش جینایتی، نیظامی و یا قارایاخا، فرد و یا فردلرین، ساواش قانونلاری ایخلالی اۆچون اولوسلارآراسی جزا حۆقوقو چرچیوهسینده جزالاندیریلا بیلهجگی جۆرمدور. دؤولتلر آراسی مۆناقیشهلرده ساواش قانونلارینین هر ایخلالی بیر ساواش جۆرمو ساییلماقدادیر، آمّا دؤولت ایچی مۆناقیشهلرده یئر آلان ایخلاللار ساواش جۆرمو ساییلمایا بیلر. ساواش قانونلاری سرحدلری ایچینده، یئرلشمیش امنیّتین ایخلالی، مۆناقیشه اثناسیندا قبول ائدیلمیش یوللار و قایدالارین نقض ائدیلمهسی، مثلاً آتشکس بایراغینی قالدیرانلارا هۆجۇم ائتمک و یا آتشکس بایراغینی آلدادیجی شکیلده ایشلدیب هۆجۇم ائتمک، ساواش جینایتی ساییلیر. ساواش اسیرلرینه و قارایاخالارا قارشی پیس داورانیشلار دا ساواش جۆرمو تشکیل ائدن داورانیشلار آراسیندا یئر آلیر. ساواش جۆرملری جمعی قیرغین و سوْیقیریم حادیثهلرینین بیر پارچاسی اوْلماسینا رغماً، بۇ نوع جۆرملر عۆمۇماً اۇلوسلارآراسی اینسان حۆقۇقو چرچیوهسینده اینسانلیغا قارشی جۆرملردن حسابلانار.
قایناقلار[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Savaş suçu»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۹ سپتامبر ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
۶ آوریل
۶ آوریل:
- ۱۳۲۶ - اوْرخان بی٬ مۆحاصیره آلتیندا تۇتولان بۇرسا شهرینی بیزانسدان آلدی. بورسا٬ میلادی ۱۳۶۱-۱۳۲۶ آراسیندا عوْثمانلیلارین باشکندی اوْلموشدور.
- ۱۴۵۳ - فاتیح سولطان محمد ایستانبولو مۆحاصیره ائتدی.
- ۱۸۱۴ - ناپلئون بوناپارت٬ البا آداسینا سۆرگون گؤندریلدی.
- ۱۸۹۶ - ایلک مودرن اولمپیک اوْیونلاری آتنده باشلادی.
- ۱۹۱۷ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری٬ آلمانا ساواش آچاراق بیرینجی دۆنیا ساواشینا قاتیلدی.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیهده آنادوْلو آژانسی قۇرولدو.
- ۱۹۴۱ - ایکینجی دۆنیا ساواشی: میحور دؤولتری یوقوسلاوینی تۇتدو. آلمان قوْشونلاری یونانا گیردی٬ تۆرکیه دنیز سرحدلرینهجه شرقی آغدنیزی ساواش بؤلگهسی تانیتدیردی. تۆرکیه بۇنون اۆزرینه ائدیرنه و اۇزونکؤرپوده دمیریوْلو کؤرپولرینی داغیتدی.
- ۱۹۵۳ - تۆرکیه جاوان میلّی فوتبال تیمی دۆنیادا اۆچونجو اوْلدو.
- ۲۰۰۵ - کۆردیستان وطنسئورلر بیرلیگی باشچیسی جلال طالبانی٬ عیراق جۆمهۇرباشقانلیغینا گتیریلدی.


text:
سدیویل، کنتاکی
خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 522: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/United States" does not exist. سدیویل، کنتاکی (اینگیلیسجه: Sadieville, Kentucky) آمریکانین کنتاکی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱٫۸ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۶۳ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۴۳٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. سدیویل دنیز سئوییهسیندن ۲۵۴ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. کنتاکی ایالتی، آت یاریشی، داش کؤمور و اوتومومبیل تولیدی کیمی (تویوتا کمری،شورلت و فورد) تانینیر. غنی توْرپاغا گؤره چوْخلو یئرلری چمنلیدیر. ایقتیصادیسی اکینچیلییه وابستهدیر. ائو آتی، اینک، تۆتون، سۆت، دوموز و سویا تیجارتده بؤیوک نقش اوْیناییر. داش کؤمور، دمیر و نفت چیخاریلیر.


text:
فیزیک نوبل اؤدولونون صاحیبلری بللی اولدو
نوبل کمیتهسی فیزیک ساحهسینده اؤدوللندیریلن بیلیم اینسانلارینی آچیقلادی
۲۰۲۱ فیزیک نوبل اؤدولو سیوکورو مانابه، کلاوس هاسلمان و جورجو پاریسییه وئریلدی.
نوبل کمیتهسی فیزیک ساحهسینده اؤدوللندیریلن بیلیم اینسانلارینی آچیقلادی.
بونا گؤره، سیوکورو مانابه، کلاوس هاسلمان و جورجو پاریسی، کمپلکس فیزیکی سیستملرین آنلاشیلماسینا "جیغیر آچان" قاتقیلاریندان اؤترو اؤدوللندیریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیه، اولوسلارآراسی آسترونوت فدراسیونونا رسماً عضو اولدو
"اوزای ساحهسینده ایجرا ائدیلهن اولوسلارآراسی چالیشمالاردا سؤز صاحبی بیر تورکیه اوچون چالیشماغا وار گوجوموزله داوام ائدجییک"
دایناسورلار دؤنمیندن قالما بیر یئنگج تاپیلدی
۱۰۰ میلیون ایللیک جانلی، بو گون ساحللرده گزهن یئنگجلره سطحی اولاراق بنزییر
فیسبوک، آد دییشدیریر
مارک زاکربرگین، شیرکتین یئنی آدی قونوسوندا آتیلاجاق آدیمی ۲۸ اکتبردا ائدیلهجک کانکت کنفرانسیندا آچیقلاماغی پلانلادیغی ایفاده ائدیلدی


text:
✍#حمید_احمدزاده / بو آدامین آدی، اصیل تبریزلیلرین قولاغینا دگنده، اؤزلرینی ییغیشدیرارلار و توکلری بیز- بیز دورار. حتی یوخودا اولارکن بو کیشینی گؤرنده، سحر دوداقلاری اوچوقلویار. برخلاف بو سؤزلر، بو ذات عالی، ادیب و شاعیر ایدی و ستارخانین اؤگئی اوغلو ایدی. مشروطیت ده و شیخ محمد و فرقه زامانی،...
#خبر: ماکو شهرینین فجر خستهخاناسێنێن رئیسی دئدی: شنبه ۲۴ مهر آیێ، ماکو کندلرینین بیرینین اهالیسیندن اوْلان ۲۴ یاشلێ گنج بیر قادێن ایکینجی حاملهلێغێندا بِشأکیزلرینی خستهخانانێن درمان إکیپینین یاردێمێ ایله ماکونون فجر خستهخاناسێندا دنیایا گتیردی....
#خبر: اتوْمبیل بازارێندا مطلق دۇرقۇنلۇق حاکمدیر. #تبریز اتوْمبیل سرگیلهییجیلری (نمایشگاهداران) بیرلیگینین باشقانێ، اتوْمبیل بازارێنێن عملاً قفللاندێغێنا اشاره ائدیپ دئدی: گرچک آلێجێ دا ساتێجێ دا بازارێن ثابتلیگینی گؤزلهییرلر و اؤلکهنین اقتصادی و سیاسی دۇرۇما آچێغا چێخمایێنجا معاملهی...
#خبر: باخانلار هیئتینین رأیی ایله، عاشۇرا سپاهێنێن کوْمۇتانێ، سردار عابدین خرّم، شرقی آذربایجانێن انقلابدان سوْنرا اوْنبئشینجی استانداری اوْلاراق شرقی آذربایجانێن استاندارلیق سارایێنا گیردی. بیر چوْخ چکیش برکیشدن سوْنرا و مختلف آدلارێن گۆندَمه گتیریلدیگیندن سوْنرا، نهایتده دولت هیئتی عاش...
کند و عشایر گۆنۆ مناسبته تبریزده «ما بچهها» مهد کودک (اوشاقلار باغچهسی)ینده اۇشاقلار ایچۆن بر مراسم گئچیریلدی. بۇ مراسمده مهد کودک مُدیری لیلا اصلانزاده اۇشاقلارا بؤیله آچێقلادی: سئویملی اۇشاقلار بۇ گون ایستیرم عشایر (ائلاتلار) یاشایێشێ حقّینده سیزلره دانێشام.ایستیرم سیزلری عشایر یاشایێشێنێن...
اوْ گۆنۆن مطبوعاتێنێن یازدێغێنا گؤره حسینخان باغبان «آذربایجان غیرتی»نین گؤرکملی بیر نمونهسێ ایدی. احمد کسروی یازێر: یکشنبه 19 خزل (15 شعبان) یارێ گئجهدن ساعت یارێم گئچمیش، بیردن بۆتۆن سنگرلردن آغێر گۆلـله آتێشی سسلرێ گلدێ، سوْنرا توْپلارین گۆرۆلتۆسۆ قالخدی. خیاوان آغزێندان امیرهقێزێن آخر...
ادیب، یازێچێ، ملّی شورا مجلسینین نمایندهسی، آذربایجان ائگیتیمینین ارکانیندان، ایلک آنا مدرسهنین (کودکستانێن) یارادێجێسێ ابوالقاسم فیوضات، ۱۲۶۷ گۆنش ایلینده تبریزین لِیلاوا محلّهسینده دنیایا گلدی. ایلک تحصیلینی اوْ زمانێن مکتبخانهسینده گئچیردی، سوْنرا فرانسێزجا و عربجهنی اؤگرندی. او، درس آلم...
مبین جذاملی سایرۇلارێن (بیمار) تکجه دکترۇ دگیل اوْنلارین آتاسی، یوْلداشێ، شاعری و سؤزجۆسۆ ایدی. ✍#ابراهیم_ساوالان: مهرین آلتیسی دکتر محمدحسین مُبین یا همن شاعر شیمشکین ایل دؤنۆمۆدۆر و بیز بیرداها اوْ تۆکنمز خزینهنی یاد ائدیریک. اما سادهجه یاد ائدیریک، چۆنکی 62 ایل گئجهلی گۆندۆزلۆ چالیشم...
یانقێن سؤندۆرنلر یاخێجی آلوْولار ایله مجادله ائدهرک حماسهلر یارادێپ، کۆللر یاتاغێندان اۇمۇد توْمۇرجۇقلارێ بئجردیرلر. ۷ مهر، یانقێن سۇندۆرمه و گۆوَنلیک گۆنۆ مبارک اوْلسۇن. فوْتوْگراف: #ریحانه_جعفرپور...


text:
جیران خاتون (ناصر الدین شاه خانیمی)
خدیجه خانم تجریشلی ناصرالدین شاه قاجارین خانیمی اولاندان سونرا اونا جیران خاتون آدی وئریلدی. جیران آدی اونون بؤیوک و گؤزل گؤزلرینه گؤره اونا وئریلمیشدیر. گؤزللیکده و آت چاپمادا آدلیم ایدی.
محمدعلی نجار و باغبانین قیزی ایدی. محمدعلی تجریش شهرینده یاشاییردی. معلوم اولان بودور کی ناصرالدین شاه بو قیزی۱۲۶۸-نجی هیجری ایلینده آلمیشدیر. بو قیزدان ۴ اوشاق اولدو کی اوشاقلار نوخوشلوغا گؤره دونیادان گئدیردیلر. تکجه محمدقاسم میرزا اونون ایکینجی اوغلو قالدی. جیران سیل نوخوشلوغونا گؤره دونیادان گؤز یومدو.
قایناق
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«جیران (همسر ناصرالدین شاه قاجار)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۸ دی ۱۳۹۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
بریتانیا هیندوستانی
بریتانیا هیندوستانی (British Raj) - جنوبی آسیادا (ایندیکی هیندوستان، پاکیستان، بنقلادش) XVIII عصرین اورتالاریندان ۱۸۵۸-نجی ایلهدک شرقی-هیند شیرکتینین، سوْنرا ایسه ۱۹۴۷-نجی ایلهدک بریتانیا ایمپیراتورلوغونون حاکمیتینده اوْلان اراضی.
حاقیندا[دَییشدیر]
بریتانیا هیندوستانینین ترکیبینه ۱۷۹۶-۱۸۰۲-نجی ایللرده سئیلون (ایندیکی شری-لانکا)؛ ۱۸۲۶، ۱۸۵۲ و ۱۸۸۵-نجی ایللرده اراضیسینین تدریجهن ایشغالی نتیجهسینده ۱۹۳۵-نجی ایلهدک بیرما (ایندیکی میانمار)؛ ۱۸۳۹-۱۹۳۷-نجی ایللرده ادن؛ ۱۸۱۱-۱۸۱۴-نجو ایللرده یاوا؛ بؤیوک بریتانیانین مالاییا و سینقاپورداکی مولکلری (ایسترئیتس-سئتلمئنتس، ۱۸۲۶-۱۸۶۷) داخیل ائدیلیردی. ۱۸۵۸-جی ایلده شرقی-هیند شیرکتی لغو ائدیلدی و بریتانیا هیندوستانی بیلاواسیطه بؤیوک بریتانیا کرالیچاسی ویکتورییایا تابع اوْلدو. ۱۸۷۶-نجی ایلده ویکتورییا هیندوستان ایمپئراتریچهسی اعلان ائدیلدی. بریتانیا هیندوستانی لندنداکی هیندوستان مسئلهلری اوزره ایستاتس-کاتیب (ناظر) و کلکتهدهکی (۱۹۱۱-نجی ایلدهن دهلیدهکی) گئنئرال-قوبئرناتور (ویتسئ-کرال) طرفیندن ایداره اوْلونوردو. او، موستقیل دؤولتین بعضی آتریبوتلارینا (حؤکومت، بودجه، اوردو) و قانونوئریجی مجلیسه (۱۹۱۹-نجو ایلدهن) مالیک ایدی. بریتانیا هیندوستانینین بوتون ساکینلرینین ایرقیندن، میلّیتیندن، و دینیندن آسیلی اولمایاراق ایدارهچیلیکده و محکمهده برابرلیگی رسماً اعلان ائدیلیردی. بریتانیا هیندوستانی ۱۹۱۹-۱۹۴۶-نجی ایللرده میللتلر جمعیتینین عضوو اولموشدور.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان میلّی ائنسیکلوپئدییاسی. ۴-نجو جیلد. باکی، ۲۰۱۳. ص ۵۶۹.


text:
کوروواسی
موختصات: 45°10′N 15°30′E / 45.167°N 15.500°E
کوروواسی (کوروواتجا:Hrvatska ) - مرکزی اوروپانین جنوبوندا ، قیسمن بالکان یاریمآداسینین غربینده یئرلشن، کئچمیش یوقوسلاوی سوسیالیست فدراتیو جومهوریتینین ترکیبینه داخیل اوْلان، ۱۹۹۱-جی ایلده موستقیللیک قازانان دؤولت. رسمی آدی - باشکندی و ان ایری شهری زاقرب شهریدیر. کوروواسی شیمال-غربده ایسلوونی، شیمال-شرقده ماجاریستان و صربیستان، جنوبدا بوسنی و هرزقووین، جنوب-شرقده مونتینیقرو ایله همسرحددیر. اؤلکهنین غربینده آدریاتیک دنیزینین ساحلینده یئرلشیر. کوروواسی ۱۹۹۲-جی ایلدن بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین، آوروپا شوراسینین، ۲۰۰۹-جو ایلدن ناتو-نون و ۲۰۱۳-جو ایلدن اوروپا بیرلیگینین عضوودور.
تاریخدَییشدیر
کوْروواتلار دیگر جنوب ایسلاولاری کیمی بالکان یاریمآداسینا ۷. یوز ایلده گلدیلر و ۹-جو عصرده مسیحیتلیغی قبول ائتدیلر. ۱۰۹۱-جی ایلده کورووات کرالی ۲-جی ایستپانین اؤلوموندن سوْنرا کوروواسی توْرپاقلاری ماجاریستان کرالی ۱-جی لاتسلو طرفیندن ایشغال ائدیلدی. بۇ تاریخدن اعتباراً ماجاریستانلا اوْلان بیرلیک ۸۰۰ ایل داوام ائتدی.
بیرینجی دونیا ساواشیندن سوْنرا، ۲۹ اوْکتوبر ۱۹۱۸-جی ایلده کروْوات مجلیسی اوتریش و ماجاریستان ایله اوْلان علاقهلرینی قوْپاراراق موستقیللیینی و صرب، کروْوات، سلوون کراللیغینا قوشولدوغونو اعلان ائتدی. بۇ کراللیق داها سوْنرا یوقوسلاوی سوسیالیست فدراتیو جومهوریتی آدینی آلدی.
ایکینجی دونیا ساواشی اثناسیندا یوقوسلاویانین نازی آلمان طرفیندن ایشغال ائدیلمهسیندن بیر مدت سوْنرا، ۱۰ آوریل ۱۹۴۱-جی ایلده زاقربده موستقیل کوروواسی دؤولتینین قورولدوغو اعلان ائدیلدی و ایتالیایلا آلمان طرفیندن فوری تانیندی. بۇ دؤولت ایسلوونی، بوسنی و هرزقووین و دالماتیا ایالتینین بیر حیصّه سینی اؤزونده بیرلشدیریردی. ۱۹۴۵-جی ایلده زاقرب پارتیزانلارین الینه کئچدی. ساواشدن سوْنرا کوروواسی یوقوسلاوییایا بیرلشدی.
اراضیدَییشدیر
اؤلکه اراضیسی ۲۰ ژوپانیه (ایالت) بؤلونور.
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ شابلون:Croatian Census 2011
- ↑ EU population up to slightly over 510 million at 1 January 2016. Eurostat (8 July 2016). یوْخلانیلیب8 July 2016.
- ↑ شابلون:Croatian Census 2011
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ World Economic Outlook Database, April 2017 – Croatia. International Monetary Fund. یوْخلانیلیب25 April 2017.
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer. یوْخلانیلیب13 August 2013.
- ↑ 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیب25 March 2017.


text:
کهنمو
کهنمو شرقی آذربایجان اوستانین اوسکو بؤلگهسینده یئرلشن بیر کنددیر. ناصرالدین شاه ۱۲۱۰ ایلینده کهنمودا دونیایا گلیب دیر.
جمعیت
کهنمو نون نوفوسو ۳۰۰۰ نفردن آرتیق دیر کی آذربایجان تورکجهسی ایله دانیشیرلار و مذهبلری شیعه دیر.
ال ایشلری
ایپک تؤخوماق بو کندین ال ایشلریندن ساییلیر. کهنمو ایران دا ایپک نظریندن بیرینجی کند ساییلیر.جویز ، اریگ و آلما دا اؤنون یئملی محصول لاریدیر.
گزمهلی و گؤرمهلی یئرلر
کهنمو آذربایجانین اسکی کندلریندن ساییلیر. کهنمونون اسکی حامامی ، ناصری عمارتی ، بؤیوک داشلار ، شاه کیران ، جوما مچیدی ، اسکی قبریستان و کهنمونون اسکی کندی اؤنون گؤرمه لی یئرلری ساییلیر.
آدلیم لار
1_حاج صادق امیر علیزاده(حاج صادیق عمی)
2_اوستاد کهنمولو سید حوسین


text:
۱۸۹۸ (میلادی)
میلادی ۱۸۹۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین سککیز یۆز دوْخسان سککیزینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۳۰ ژولای - اتو فون بیسمارک؛ لاونبورگ دوکو، آلمان تاریخینین ایلک صدراعظمی
- ۲۹ ژولای - ایزیدور ایزاک رابی؛ لهستان کؤکلو آمریکالی فیزیکچی، ۱۹۴۴-جو ایلده فیزیک ساحه سینده نوبل اؤدولونو قازاند
- ۲۶ دسامبر - ماری و پیئر کوری٬ رادیونو کشف ائتدیکلرینی بللی ائتدیلر. کوریلر٬ ۱۹۰۳-ده بۇنا گؤره نوبل فیزیک اؤدولونو آلدیلار.
- ۲ آقوست - آذربایجاندا چکیلمیش کینوسوژئتلرین ایلک کینوسئانسی حیاتا کئچیریلمیشدیر.
- ۱۰ دسامبر - ایسپانیا-آمریکا ساواشی سوْنراسی کوبا ایسپانیادان باغیمسیزلیق قازانیب.


text:
۵ نوْوامبر
۵ نوْوامبر : *۱۹۱۳-جۆ ایل بؤیوک بریتانیا قبرسی ایشغال ائتدیکدن سوْنرا فرانسه ایله بیرلشهرک عثمانلی ایمپیراتورلوغو ایله مۇحاریبه اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۶۷۰— اینگیلیس-ایسپانیا مۇحاریبهسی مادرید سازیشینین ایمضالانماسی ایله باشا چاتمیشدیر.
- ۱۹۲۰— ایشغالدان سوْنرا آذربایجانین خاریجی تیجارتی شوروی رۇسیهسینین تیجارتی ایله بیرلشدیریلمیشدیر.
- ۱۹۳۰— لندنده ایلک تلویزیون تبلیغاتی نۆماییش ائتدیریلمیشدیر.
- ۱۹۵۰— اف.ام (FM) استریو دالغاسیندا ایلک یاییم حیاتا کئچیریلمیشدیر.
- ۱۹۵۶— شوروی قوْشونلارینین ایشغال ائتدیگی ماجاریستاندا یانوْش کادارین رهبرلیگی ایله یئنی حؤکومت قۇرولموشدور.
- ۱۹۷۹— آبش سفیرلیگینین تۇتولماسینین ائرتهسی گۆنو ایمام خمینی آبش-ؽ ان بؤیوک شئیطان آدلاندیرمیشدیر.
- ۲۰۰۵— آذربایجاندا پارلمان سئچکیلری کئچیریلمیشدیر.
- ۲۰۰۶— عراق رئیس جومهورو صدام حسینه اؤلوم حؤکمو چێخاریلمیشدیر.
- ۲۰۰۷— عبدالله گۆل تۆرکیه رئیس جومهورو وظیفهسینده خاریجی اؤلکهیه ایلک رسمی سفرینی آذربایجانا ائتمیشدیر.


text:
هر گون سیننیم یوخاری گئدیردی. یاواش- یاواش اللینی رد ائلیردیم. ننه باجیمین هفتهده اوچ دؤنه ائلچی گئتمکلرینین هئچ ثمری یوخودو. هارا گئدیردیک منی گؤرجک بیری دئییردی: «منیم قیزیم درس اوخویاجاق؛ هله اره گئتمک ایستهمیر.» او بیری دئییردی: «سن چوخ یاخجی اوغلانسان؛ دوزدو بیرآز سیننین یوخاریدی. اؤز آرامیزدی، بیرآز دا قیافهدن دالیسان؛ امما منیم باجیم خارجی اؤلکهیه گئتمک خیالیندادیر.» باشقاسی دئییردی: «قیزیم جوان، خوشتیپ، باربی پوللو اوغلان آختاریر؛ سنین نه قیافن وار، نه پولون.» آخیردا باجیم مسجیددن چئری چپ انداز بیر دول آرواد تاپمیشدی، اودا دئییردی: «بیر آیاجا اونبئش کیلو وزنینی آزات؛ گئت او فیل بورنونا اوخشار بورنووی وئر عمل ائلهسینلر. ۱۳۹۶ سکه، ۱۵۰ متر آپارتمان ولیعصرده، بیردانا باغ باسمینجدا و بالاجا بیر اللی آتمیش میلیونولوق ماشین کبینیمه سال، توی خرجین، اون قلم بؤیوک وسیلهلری قبول ائله، اوندا گلهرم».
بو احوالاتی ائشیدندن سونرا ائولنمهگین خئیریندن کئچدیم. بیر داش آتدان، بیر داش اوستن قویوب، تاماه دیشیمی چکدیم. بیر ایکی ایلده بو جور کئچدی. بیر گون مترودا گئدیردیم، گؤردوم باشی فئر جوان بیر اوغلان چینینده کوله، بتر زیللهنیب منه. گؤزون، گؤزومدن گؤتورمور. آز قالیردیم یاپیشام یاخاسیندان دئیم: «هن بالا، اوزومده آی بیتیب؟» بو حالدا جوان اوغلان ال تلفونون جیبیندن چیخارتدی. بیر نفره زنگ ائلهدی، دئدی: «سیا! سن دیین آدامی تاپمیشام، سن اؤلهًسن یئر اوزون دولانسایدین بئلهسین تاپانمازدین. دوز ائله بیل آران قوتان میمونودو. باور ائله، اؤتورسن میمونلارین ایچینه چتین آییرا بیلرسن.» من بتر قیزاردیم، بوزاردیم اؤزو- اؤزومه دئییردیم: اللهُ اکبر! گؤرهسن بو نه ایشدی من راست گلدیم!» سونرا اؤز-اؤزومه تسکینلیک وئردیم: «بیه منی دئمیر. بیر آز دؤز گؤرهک نجور اولور. والاهی اگر منی دئسه دوروب انگین قیزدیراجاغام.» دئییردیم به، مترونون مسافرلری هامیسی منه باخیر! جوان اوغلان صؤحبتین قورتاردی، تلفونو بوکوب قویدو جیبینه. کولهنی چیینینده یئربهیئر ائلهدی؛ بیر آز منه یاخینلاشدی، دئدی: «باغیشلایین، بیر دیقه خدمتیزده اولابیللم؟» نه آلدیم، نه ساتدیم، دئدیم: «میمون ددهندی!»
جوان اوغلان بیر آز ال- ایاغین ییغیشدیردی، دئدی: «والله اصلن سیزه توهین ائلهمیردیم؛ اجازه وئرین ماجرانی دئییم! منیم تلوزیوندا بیر دوستوم وار برنامه دوزلدر. برنامهسینه آپاریجی آختاریر. سن اگر دانیشا بیلسن لاپ او آختاران آدامسان.» تلویزیونون آدین ائشیتمک همین، بیردن گؤزلریم ایشیقلاندی. فوری یوموشالدیم، دئدیم: «منیم ایشیم ائله دانیشماقدی. به میمون ندیر؟» اوغلان دئدی: سیا، ایکی مجریدن استفاده ائلیجاق؛ بیری گرک میمون نقشینده دانیشسین. اول ایستیردی بیر نفره میمون پالتاری گئیدیرسین، امما سنه پالتار زاد لازیم دئییل.» بتردن حالیم توتولدو. اوغلان منیم وضعیتمی گؤرمک همین دئدی: «امما هم یاخجی پولو وار، همده فوری معروف اولارسان.» اؤزومو سایمامازلیغا ووردوم. بتر پول لازمیمایدی. گؤزو یومولو قبول ائلهدیم. مترودان یئندیک. جوان اوغلان منی آپاردی سیانین دفترینه. سیا منی گؤرجک آز قالدی گولمکدن غش ائلهسین. دوستونا دئدی: «چوخ عجیبدی! گده، بو آران قوتانی هاردان تاپیبسان؟ اشی دوز ائله بیل اصیل میموندو.» اوزون توتدو منه دئدی: «باغیشلایین ها! برنامهنین نقشین دئییرم.»
نه باشیزی آغریدیم. منله قرارداد باغلادیلار. بیر ایکی آیدا منه ایشین یول یؤندمین اؤیرتدیلر. ایکی آیدان سونرا منی آپاردیلار ائفئر قاباغینا. من آپاریجی میمون اولدوم. برنامه توپ کیمی آچیلدی شهرده. هر یئرده هامی آپاریجی میمونون سؤزلرینه، هر زاددان چوخ قیافسینه گولوردولر. دای من کوچه- باجایا چیخاممیردیم. باشیمی گؤرن مندن امضا آلیردی، شکیل چکدیریردیلر، شاما چاغیریردیلار، هاردا بیر ییغینجاق اولوردو گلیردیلر دالیمجا، آپاریردیلار، گتیریردیلر. قوهوم اقربا منه بتر فحر ائلیردیلر. هرکسین هر هاردا ایشی واریدی بیر تلفونلا ایشین آشیریردیم. لاپ بئله گؤتوم اوسته دوشموشدوم قویماق قازانینا.
هرگون ایش یئرینده منه بیر تلیس مکتوب گلیردی. مکتوبلارین یوزه دوخسانی خانیملاردان اولوردو . بیری یازیردی: «ایرمی بئش یاشیندا قیزام؛ فوق لیسانسیمی تازا آلمیشام؛ آتامین دونیا مالیندان هئچ نه کم کسری یوخدو؛ من سنین فیکیریندن گئجهلر سحرهجه یاتانمیرام. گئجه گوندوز آغلاماق پئشم اولوب.» او بیریسی یازیردی: «سنی منه الله یئتیریب. فقط سن هن دئسن هم اؤزونو هم منی ابدی خوشبخت ائلرسن.» باشقاسی یازیردی: «هرگون گلیرم تلویزیونون ادارهسینین قاباغیندا ساعاتلار دورورام، هئچ اولماسا سنی بیر دؤنه گؤرم. من باربیداندا باربییام . مندن گؤزلین، پوللوسون تاپانماسان. جوانلار مندن اؤتور اؤزلرین اؤلدورورلر، امما من سندن اؤتور اؤلورم .» بیر خانیم دا یازمیشدی: «واللاهی منی آلماسان اؤزومه اوت ووراجاغام»
ایندی منیم مشغولیتلریمدن بیری گونده ایکی ساعات خانیملارین شکیللرینه باخیب، مکتوبلارین اوخوماقدی. دوغروسو اؤزوم ده مات قالمیشام ، گؤرهسن بو قوطونون ایچینده نه وار؟ آران قوتان میمونوندا بئله خوشبخت ائلیر.


text:
اولموشام بیر بی مروت یار الیندن دلفکار
ائیلرم جؤر و جفاسیندان او شوخون آه و زار
شک سیز، عالم اولور رؤشن، ا گر ظلمت ایسه
ابرِ زولفون ائیله سه اول ماه اوزوندن گر کنار
عاشیقِ دلخسته یه وئرمز ذکاتِ حُسنونو
سایله، بو رسمیدیر کیم، لطف قیلسین تاجدار
ای کؤنول، صبر ائت خزانِ هیجره عادتدیر بوکیم
چرخ، اوّلدن یازیبدیر هر خزانه بیر باهار
دلبرا، پستان می دیر، سینه نده اول لیمو نه دیر
یا کی سروه یئل دگیب، گولشنده تیترر ایکی نار؟
دامِ زولفون، دانه خالیندیر، مگر رویون چمن
گؤزلرین صیادتک دل مُرغونو ائیلیب شیکار
واحدا، یاز بو سؤزو گر یوخدو، غئیر مومکونون
تا حضورِ واقف(١) اوستادا ائیله بیر گذار
١شاعیر میرزا ابوالحسن واقف.


text:
آد
بیر اولانی حابئله بیر آچمانی آدلاندیران سؤزه آد دئییلیر. آراز، تیکینتی، دوشونجه، دویغو.
آراز ایله تیکینتی بیر اولابیله نی آدلاندیرلار، دوشونجه ایله دویغو بیر آچمانی.
قایناق: سؤزلوک، داشقین، تبریز، یاران یائیملاماسی، ۱۳۷۴
آد: جانلی و جانسیز وارلیکاری، دویغو و دوشونجه لری، موختلیف وضعیتلری بیلدیرن سؤزلره آد دئییلیر
آدلار جینس آد و خوصوصی آد اولماق اوزره ایکییه آیریلار.
خوصوصی آد: دونیادا تک بیر وارلیغی ایفاده ائدن آدلارا خوصوصی آد دئییلیر.
جینس آد: دونیادا بنزری چوخ اولان بیر چوخ وارلیغین، بیر چوخ وارلیغین اورتاق آدینا جینس آد دئییلیر.
جینس آدلار اوچه آیریلار:
آ. مادّه آدلاری: ال ینن توتولوب گؤزله گؤرولن وارلیقلارا وئریلن آدلارا دئییلیر. ماسا، پالتار، داش، دوزنلیک، پروسپئکت، کوچه…
آ. معنا آدلاری: ال ینن توتوامایان گؤزله گؤروله بیلمه یه ن وارلیقلارا وئریلن آدلارا دئییلیر. سس، یوخو، سئوینج، آجی/اغریلی، یوخو، عاغیل، خاصیت، خوشبختلیک، حسرت، سئوگی…
آ. بیرلیک آدلاری: عئینی نؤودن اولان وارلیقلارین توخلو اولاراق اول/تاپیلدیقلاری وضعیتلره وئریلن آدلارا دئییلیر. مکتب، سینیف، لاغ/الای، باتالیون، سورو، مئشه، خالق، میلت، عاییله، خور…
آدلاردا تکلیک - چوخلوق
آدلاردا تکلیک - چوخلوق: بیر تک وارلیغی ایفاده ائدن تک آد، عئینی جینسدن جیرچوک وارلیغی ایفاده ائدن آدلارا ایسه چوخلوق آد دئییلیر.
تک
چوخو علاوه س (ن) ی چوخلوق
چیچک + لئر __ چیچکلر
داغ + لار __ داغلار
کؤینک + لئر __ کؤینکلر
قاپی + لار __ قلیب لر
عادین حاللاری
آدین بئش حالی واردیر:
یؤنلمه وضعیتی
یوکله مه وضعیتی
تاپیلما وضعیتی
آیریلما وضعیتی
بونا گؤره مکتب سؤزونو آدین بئش حالینا گؤره جومله ده ایستیفاده سی:
مکتب اینسان دوغرو دوشونمگی اؤیره دهر.
محمد بۇ ایل مکتبه باشلایاجاق
مکتبی بیتیرینجه موعلیم اولاجاقمیش
صاباح مکتبده اولماق مجبوریتینده سنمی؟
مکتبدن گلیرکن کیتابچییا اوغرامیش.
آد تاملامالاری
آ. آد تاملاماسی: آرالاریندا معنا ماراق/لاقه سی اولان، ایکی و یا داها چوخ آددان مئیدانا گلن سؤز قروپلارینا آد تاملاماسی دئییلیر.
آد تاملامالاریندا بیرینجی آد تاملایان، ایکینجی آد تاملاناندیر. تاملایان و یا تاملانان علاوه آل/گؤتورمه وضعیتینه گؤره آد تاملامالاری دؤرده آیریلار:
۱. تاکیسیز آد تاملاماسی: بیر تاملامادا تاملایان و تاملانان آد و یا آد سویلو سؤز علاوه آل/گؤتورمزسه تاکیسیز تاملاما مئیدانا گه لر.
گوموش چرچیوه دمیر قاپی
تاملایان تاملانان تاملایان تاملانان
۲. علامتسیز آد تاملاماسی: بیر آد تاملاماسیندا تاملایان علاوه آل/گؤتورمز، تاملانان علاوه آل/گؤتورسه علامتسیز آد تاملاماسی مئیدانا گلیر.
سوبا بورو - س -او پنجره شوشه - ای
تاملایان تاملانان تاملایان تاملانان
۳. علامتلی آد تاملاماسی: تاملایانلا تاملانانین علاوه آل/گؤتوردویو آد تاملامالارینا علامتلی آد تاملاماسی دئییلیر.
ائو - ائن پنجره -س - ای شکاف - این قاپاق - ای پئنجک - ائن دویمه - س - ای
تاملایان تاملانان تاملایان تاملانان تاملایان تاملانان
۴. زنجیرله مه آد تاملاماسی: ایکیدن چوخ آدین معنا طرفیندن بیر-بیرینی تاماملایارکن مئیدانا گتیردیکلری تاملامالاردیر.
ائویمیزین دؤرد بیر طرفی پنجره چئرجئوئسی نین شوشس (ن) ی …
تاملاما نؤوو تاملایان تاملانان
تاکیسیز آد تاملاماسی - -
علامتسیز آد تاملاماسی - -ای
علامتلی آد تاملاماس -ائن -ای
زنجیرله مه آد تاملاماس ایکیدن چوخ آد


text:
1343/خیابانی مدرسه سی نین ایکینجی کلاسی (عکس: بهروز دولت آبادی نین آرشیویندن)
معلم لیک خاطره لری
بیر من قالدیم، بیر ده تاریم ...
بهروز دولت آبادی (چای اوغلو)
١٣١٧- جی ایلین مهر آیی نین ٩-دا تبریزین : چای قیراغی» محله سینده آنادان اولدوم. چوخ سایلی بیر عائله ده، ١٣اوشاق، من دوققوزونجو اوشاق ایدیم. ایندی بو چوخ سایلی عائله دن بیر من قالمیشام، بیر ده کیچیک باجیم. او زامان عمومی یوخسوللوق وار ایدی. آز- چوخ ایل ده بیر یول تازا باشماق گئییردیک؛ اودا بایرام گونلری. البته بایرام آخشامی پیلوودا یئییردیک. او گون لر هئچ یادیمدان چیخماز دئییرلر آدام یاشا دولدوقجا، خاطره لری ده جوانلاشیر. منیم یادداشیم ائله اوشاقلیقدان یاخشی اولوبدور. ایندی ده کی ٨٠ یاشیم وار او گون لر بوتون جزئیاتی لا یادیمدادیر، لاپ او طیاره لر کی ایکینجی دونیا محاربه سینده باشیمیزین اوستوندن اوچوردولار ائله بیل گوزومون قاباغیندادی.
بیرینجی کلاسی ملی حوکومت دورونده اوخودوم. درس لری آنا دیلینده اوخویوردوق. مدرسه میزین آدی «منیژه مدرسه سی» ایدی. ایندی ده بیرینجی کلاس کارنامه م قالیر. تاپا بیلسم سیزه گورسه درم. سحرلر دوعامیز بو ایدی. بیزی یوخدان یارادان تانریمیز سن بیزه لوطفون له عنایت ائله... ایکینجی کلاسین باشلانیشیندا دا صابرین شعرین اوخویوردوق: پاییز اولوب اسدی سویوق کولکلر/ سولدو داغدا، چمن ده گول چیچک لر/ قوشلار اوچوب دسته- دسته گئدیرلر/ ایستی یئره کوچوب قیشلاق ائدیرلر. سونرا «همام» مدرسه سینه گئتدیم. دبیرستانی دا «منصور» دا اوخودوم. بو منصور مدرسه سینده مرحوم «غلامحسین ساعدی» ده اوخویوردو. من دوققوزو قورتاراندان سونرا داها یوخسوللوق دان تحصیلیمه ادامه وئره بیلمه دیم. گئتدییم پیمانی معلم اولدوم. دیپلمودا سونرالار دانشسرانین متفرقه امتحانیندان کئچیب، الده ائتدیم. ١٣٣٥- ١٣٣٤- ده «کاغذکنان» ماحالینین «قره بولاق» کندینده معلم اولدوم. ائله بو کنددن باشلاندی معلم لیگیم.
او زامان کندلرین وضعیتی هر جهت دن آجیناجاقلی ایدی. یوخسوللوق بیداد ائلیردی؛ بهداشت پیس وضعیتده ایدی و یوخاری باشی خزینه حامام لاری اولاردی. دئمک کی بو قره بولاق کندینده عملا هئچ زاد یوخدو. معلم لره ده آلتی آیدان بیر حقوق وئریردیلر. تبریز- تهرانین یولودا داش تورپاق ایدی. استثنایی بیر حال دا اتوبوس گلردی. جاده ده چوخلو نفت تانکری و یا یوک ماشین لاری اولاردی. کندده برق ده کی یوخ ایدی. قره بولاغ دا درس وئردیگیم مدرسه نین آدی «اخگر» ایدی. بیرینجی و ایکینجی کلاس مختلط ایدی و گئجه ده «اکابر» درس وئرردیم. دئمک هم معلم ایدیم. هم مدیر ایدیم، هم ناظم ایدیم، اوچ آی دا «بابا» ایدیم. درس وئردیگیم بیر چوخ زامان لار قوردلار مدرسه نین حیطینده میدان اوخویاردیلار و گوزلری پاریاردی. آنجاق بونلارا باخمایاراق بویوک هوسله درس وئریردیم و اوشاق لارلا دا آرام چوخ سازیدی.
بیر ده گوروردون «بازرس» گلیب. آت دان، قاطیردان تاپیب، نه جور اولوبسا اؤزون یئتیریب دی کنده. اولین بخشنامه کی قویاردی میزین اوستونه بو ایدی «هر کیم تورکو دانیشسا جریمه ائله» من دئیردیم: «آخی، بو اوشاق هله آنا دیلینی یئرلی یاتاقلی بیلمیر؛ بونون گلیب بئینینه نه دئییم من؟ هئچ بو مسئله نی گؤرمیرلر؟» مجبور اولوردوم درسی یاخشی آنلاتماق اوچون اوشاق لارا مطلب لری چئینییم و یئدیردیم. اوشاغین دا گوناهی یوخ ایدی. بیردن قولاقلارینا ائله بیر سؤزلر دییردی کی عمرونده ائشیتمه میشدی. نهایت بیر یول تاپدیم. اودا بو ایدی کی مفهوم لاری جمله نین ایچینده معنی ائلیردیم و اونلاری اؤز دیللرینده باشا سالیردیم.
قره بولاغدا اولارکن حقوقوم لا ١٢ تومنه بیر تار آلدیم؛ اما کیم اؤرگه ده جک؟ اؤزوم باشلادیم اؤرگشمه گه. آرزوم بو ایدی که بیلن یانیندا چالام و انتقاد ائله سین مندن. بو صنعت منیم بو گونکو گونه دک آیریلماز یولداشیم اولدو. ٨٠ یاشیندا دا تاری باغریما باشماغی هئچ واخت اونوتمورام. قره بولاغدا بیر ایل یاریم قالدیم. سونرا بویوک قارداشیم منی منتقل ائله دی آذرشهره. ١٣٣٥ جی ایل ده گلدیم آذرشهره و اوردان بیر باشا یوللادیلار ممقاقانا. گئتدیم ممقانا «دبستان عنصری ممقان» آلتی کلاسه ایدی. من ایکینجی کلاسا درس دئییردیم. صمد بهرنگی اوچونجو، کاظم سعادتی دؤردونجو و بهروز دهقانی بئشینجی کلاسا. او زامان بیر نمایشنامه یازدیم «قمارباز» آدیندا. کریدوردا میز دوزدولر؛ آذرشهردن دعوت ائله دیلر. بازیگرلر بهروز ایدی. صمد ایدی و....
ممقاندا اوشاق لار آلتینجی کلاسی قوتاراندان سونرا یا ژاندارم اولوردولار؛ یا آجان. آذرشهرده آدام لاری اولان دا بیر چوخ چتینلیک دن گئچندن سونرا دیپلم آلا بیلیردیلر. بو بیزی همیشه دوشوندوروردو. صمد «اولیای اطفال» ین مسئولو ایدی. بیر گون اونا دئدیم کی گلین یئرلی معلم لره مطرح ائییک بوردا بیر دبیرستان دوزلسین، اؤزوموزده کؤمک ائلییک. حاج شیخ ممقانی ایله ده دانیشاق؛ اودا جاماعاتلا مطرح ائله سین، بلکه اوشاق لار دوققوزا قدر بوردا اوخوسونلار. شیخ ین اوغلو منیم شاگردیم ایدی. گلدیک مطرح ائله دیک. دئدیک سیز ممقانلی سیز، بیز گئده نیک. بو مدرسه نین دوزلمه سی سیزین اوشاق لارین خئیرینه دی. بالاخره قبول ائله دیلر. بیر خیرخواه آدامین دایئری وار ایدی. یادیمدادی همن یئرده بیر جمعه گونو کاظم سعادتی اورانین کولونگین ویردی و باشلادیلار ایشه. اوشاق لار مدرسه نین بینوره داش لارینی ییغیب گتیریردیلر، بیز ده بینوره نی قازیردیق؛ باشلادیق ایشه. بیر مدت دن سونرا بیز منتقل اولدوق و سونرالار اهالی ایشی قورتاردی. اورانین آدین «دبیرستان سعدی» قویدولار.
بیزی ممقاندان داغیتدیلار. صمده یئرسیز اتهام لار ویردیلار و «قاضی جهان» - وئردیلر. اورادا دا قویمادیلار، تبعید ائله دیلر «شیرامین» - من آذرشهرده «دبستان بیژن» گئتدیم؛ بهروزی «دبیرستان رضا شاه» -ا وئردیلر. بیزی داغیتماقدا رئیس فرهنگ و دارو دسته سی هرایش گوروردولر. آدی «دانش دوست» ایدی و بیزده آدین قویموشدوق «پاپوش دوز». ٤٢ – جی ایل گلدیم «شاه حسین ولی» مدرسه سینه. اوردان دا منی وئردیلر «خیابانی» مدرسه سینه. بو مدرسه ده صمدین کتاب لارین شاگردلره وئردیم. او واخت صمدین ناغیل لاری کتاب شکلینده چیخمیشدی و هوس له اوخونوردو. سونرا ١٣٤٦- جی ایل ده یوللادیلار «شیخ عطار» مدرسه سینه. بو مدرسه لریمین دیشمه سی معلم لیگیمین آخیر ایللرینه دک دوام تاپدی. بیر مدرسه ده چوخ قویموردولار قالام.
بو ایل لرده معلم لر درس دئمک له یاناشی آذربایجان موسیقیسی له، شفاهی ادبیاتی لا چوخ ماراقلانیردیلار. تقریبن اکثر معلم لر کی کنده گئدیردیلر اورادا اولان مثل لری، ناغیل لاری و یاشلی آداملارین دانیشیق لارین و روایت لرین ائشیدیب کاغاذ اوستونه گتیریردیلر. آنجاق بو ایشی هامیدان منظم و آردیجیل صمد و بهروز گوروردو. البته کاظمین دا اونلارا چوخ کومگی کئچیردی. بو مثل لر و قوشمالاری کی ییغیلمیشدی ٤٥ – جی ایل ده کتاب شکلینده چاپ اولدو. شمس چاپ ائله میشدی. صمدین و بهروزون آذربایجان موسیقیسینه ده چوخ علاقه لری وار ایدی. بیز چوخ زامان باهم اولدوغوموزا گوره موغام لاری، دستگاه لاری من اونلارا دئییردیم و بو دستگاه لاری تاردا چالیردیم.
١٣٤٧- ده منی موسیقی ایفاسی اوچون دعوت ائله دیلر تبریز دانشگاهینا. گئتدیم و تاردا چوخ بدیع و ابتکاری اجرالاریم اولدو. او برنامه دن سونرا شیخ عطار مدرسه سی نین مدیری آقای انصافی منی چاغیردی و دئدی کی مدیرکل نئچه دفعه زنگ ووروب سنی ایستیر. گئتدیم. اول ده چوخ حورمتله قارشیلادیلار، آما سونرا تاپشیردیلار «میرزا آقاسی» آدینا بیر بازرسه. دئدی: «توتارزدی یا شهرروبهم زدی؟ عزیز خبرداره؟» عزیز بویوک قارداشیم ایدی. دئدیم: من تار زدم از دیوار مردم که بالا نرفتم.» منی قویدولار بیر پیکانا آپاردیلار ساواکا. تیمسار سلیمی رئیس ساواک ایدی. منی آپاردیلار بازجوئی یه. کوتک ووردولار، دئدیلر سنی دانشگاها کیم دعوت ائله ییب؟ دئدیم: «من تارزن دئییلم کی. من معلم.» یئنه ده کوتک ووردولار، سونرا تعهد آلدیلار کی بیر یئرده تار چالمایام. او قضیه دن سونرا منیم علیهیمه بویوک بیر فیرتینا یاراتدیلار. ساواک باشلادی هر بهانه ایله اذیت ائله مه یه. نتیجه سی بو اولدو کی من تبریزدن قاچدیم تهرانا. قارداشیمین واسطه سی له استاد شهریاردان وزیره بیر توصیه نامه آلدیق و بو توصیه ایله تهراندا یئنه ده معلم اولدوم.
تهراندا پاچناردا منی بیر مدرسه یه گوندردیلر «دبستان مرتضوی» آدینا. اوردان سونرا ٢٩- جو ایل ده «دبستان مفید» آدینا باشقا بیر مدرسه یه گوندردیلر. سونرا خیابان سنایی ده ارمنی بیر مدرسه یه گوندردیلر. خلاصه بیر مدرسه ده چوخ قویموردولار قالام. بو ایللرده معلم چیلیکله برابر «تریکو سانترال» دا، «کانون پرورش فکری کودکان» دا دا ایشلیردیم. تریکو سانترال دا «احمد برادران» و «گنجعلی صباحی» له بیر یئرده ایشله یردیم. کانون پرورش فکری ده بیر چوخ روشنفکر و شاه رژیمی نین علیهینه مبارزه ائله ین آداملارلا دوستلوغوم وار ایدی. نهایت ٢٩- جو ایلین آخیرینده شاه رژیمی نین علیهینه فعالیت لریمه خاطر توتولوب، زندانا دوشدوم. زنداندان چیخاندان سونرا اداره طرفیندن قشالار باشلاندی. من اولدوم توپ، حفاظت اولدو فوتبالیست. بو مدرسه دن او مدرسه یه. بو منطقه دن او منطقه یه. اینجیتمک اوچون بئش آلتی یئره منه ابلاغ وئردیلر. نامه یازیردیلار مدیرلره کی گوزله یین بو معلم شاگردلرله ارتباطدا اولماسین. آخیرده منه داها معلم لیک وئرمه دیلر و اداری کارمند کیمی ایشله ملی اولدوم. اون دوردونجو ناحیه نین آمار و بودجه قسمتینه کارمند وئردیلر!
اورادا او قدر منی انجیتدیلر کی بیر گون ساواشدیم دئدیم: نییه منیم آموزش حوکمومو اداری ائله ییب سیز؟ من هارا آمار بودجه هارا؟ بیر نئچه گوندن سونرا اوراداکی همکارلاریمین بیری منه خبر وئردی کی: واختیندان تئز بازنشسته لیک حوکمون گلیب! ائله بیل آنادان بیرده دوغولدوم... گئتدیم کارمندلرین بیرینین اتاقینا. دئدی: سنه بتر بیر ایش گورموشم. تبصره ٧٤ اساسیندا ٣٠ گون له بازشست اولاجاقسان.
نهایت ٢٠ ایل معلم لیک دن سونرا واختیندان تئز بازشست اولدوم. بیر من قالدیم، بیرده غمخواریم تاریم.
منبع: مجله ایشیق
بیرینجی کلاسی ملی حوکومت دورونده اوخودوم. درس لری آنا دیلینده اوخویوردوق. مدرسه میزین آدی «منیژه مدرسه سی» ایدی. ایندی ده بیرینجی کلاس کارنامه م قالیر
عکس بهروز دولت آبادی نین آرشیویندن


text:
لاس کابزاس د سن خوآن
لاس کابزاس د سن خوآن (ایسپانجا: Las Cabezas de San Juan) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر ۷۶ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۲۲۹٫۷ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۱۶۵۱۴ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Las Cabezas de San Juan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لاس کابزاس د سن خوآن گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اولیور بوزانیس
اولیور بوزانیس (اینگیلیسجه: Oliver Bozanic) (دوْغوم:۸ ژانویهٔ ۱۹۸۹ (۳۲ یاش) سیدنی) بیر فوتبالیست. هارت اف میدلوتیان فوتبال کولوبو و اوسترالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ List of Players under Written Contract Registered Between 01/01/2010 and 31/01/2010. The Football Association. یوْخلانیلیب7 February 2010.
- ↑ Oliver Bozanic. Melbourne Victory FC. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-02-25. یوْخلانیلیب29 January 2017.
قارداش پروژهلرده اولیور بوزانیس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- سنترال کوئست مارینرز کولوبونون اویونچولاری
- آلدرشات تاون کولوبونون اویونچولاری
- چلتنهام تاون کولوبونون اویونچولاری
- ردینق کولوبونون اویونچولاری
- ووکینق کولوبونون اویونچولاری
- لوتسرن کولوبونون اویونچولاری
- ملبورن ویکتوری کولوبونون اویونچولاری
- هارت اف میدلوتیان کولوبونون اویونچولاری
- ملبورن سیتی کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
بوق جنوبی چایی
بوق جنوبی چایی (اینگیلیسجه: Southern Bug، فارسجا: بوگ جنوبی ، آلمانجا: Südlicher Bug ، ایتالیاجا: Boug méridional ، عربجه: نهر بوك الجنوبي ، روسجا: ЮжHый Бyr) اوکراین اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۸۰۶ کیلومتر دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بوق جنوبی چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Southern Bug»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اۆچقولاق
آلپرتو نقا یه می
اۆچقولاق یا سهبهرگه (اینگیلیسجه: Clover، فارسجا: شبدر ، لاتین تورکجه: Yonca ، عربجه: نفل ، فرانسهجه: Klee ، آلمانجا: Klee ) بیر تؤوع بیتکی.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ جمشیدی النجارقی، سلیمان؛ رمضانی، عادل؛ اسامی محلی گیاهان آذربایجان، گرگان: انتشارات نوروزی، ۱۳۹۵.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Clover»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده اۆچقولاق گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۱۶ ژانویه
۱۶ ژانویه — قریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۱۶-جی گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی ۳۴۹ گۆن واردیر (آرتیق ایللرده ۳۵۰ گۆن).
حادیثهلردَییشدیر
- ۱۵۴۷ - روس تزاری قوْرخونج ایوان تاج تاخدی.
- ۱۵۵۶ - ایکینجی فیلیپ٬ ایسپانیا شاهی اوْلدو.
- ۱۹۲۰ - میلّتلر جمعیتی ایلک توْپلانتیسینی پاریسده کئچیردی.
- ۱۹۲۹ - ژوزف ایستالین ایله آنلاشمازلیغا دۆشن نیکولای بوخارین٬ کومونیست انترناسیونالین باشقانلیغیندان ایستعفا ائتدی.
- ۱۹۶۱ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری تۆرکیهیه ۴۳ میلیون دوْلار کؤمک ائتدی.
- ۱۹۶۹ - مترولاینیر ترنی خیدمته گیردی.
- ۱۹۷۰ - معمر قذافی لیبی باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۷۹ - ایران ایسلام اینقیلابی سیراسیندا٬ محمدرضا پهلوی٬ عاییلهسی ایله بیرلیکده ایراندان چیخدی.
- ۱۹۹۲ - ال سالوادور حؤکومتی ایله عۆصیانچیلار مکزیکو سیتیده آندلاشما ایمضالایاراق٬ ان آز ۷۵ مین نفرین اؤلومونه سبب اوْلان ۱۲ ایللیک ایچ ساواشا سوْن وئردیلر.
- ۲۰۰۰ - ریچاردو لاقوس شیلینین سالوادور آلندهدن بۇ یانا ایلک سوسیالیست باشقانی اوْلدو.


text:
ویکیپدیا:سیاستلرله تاپشیریقلار
ویکیپدیا سیاستلر ایله تاپشیریقلاری ویکیپدیا جامیعهسی طرفیندن ایختیلافلار حلّی، اۆصۇللاندیرماق و آچیق و گئچرلی بیر بیلیکلیگه چاتماق اۆچون قۇرولوبدور. بۆتون سیاستلری اوْخوماغا گرک یوْخدور آنجاق بئش کؤک داشی سیاستلرین قیساسی اوْلاراق اوْخوماغی اۇنوتمایین.
اصلی سیاستلردَییشدیر
دییشدیرمهدن قاباق بۆتون سیاستلری اوْخوماغا گرک یوْخدور، آنجاق بۇ اهمیتلی سیاستلری ویکیپدیا کؤکو اوْلاراق، اوْخوماغی تاپشیریریق:
- ویکیپدیا ایجماع اۆستونده چالیشیر. ایجماع ویکینین ذاتیندادیر. (ویکیپدیا:ایجماعا باخین)
- ویکیپدیا بیر بیلیکلیکدیر. بۇ هدف ایله اۇیغون اوْلمایان یازیلار ویکیپدیادا اوْلمامالیدیر.
- بۆتون چالیشانلارا حؤرمت گؤسترین. ویکیپدیا ایشلدنلرینین فرقلی کۆلتورلر و باخیشلاری اوْلا بیلر، اوْنلارا حؤرمت گؤسترین. جمعی بیر ایشین باجاری سیرّی قارشیلیقلی حؤرمتدیر.
- کوْپیرایتی قوْرویون. ویکیپدیا بیر آچیق بیلیکلیک اولدوغو اۆچون، ایچیندهکیلر کرییتیو کامانز لیسانسی آلتیندا یاییلیر، کوْپیرایتی پوْزان یازیلاری بۇرا گیردیرمک، ویکیپدیایا چوْخلو چتینلیکلر یارادا بیلر.
- طرفسیز اوْلون. مقالهلر طرفسیزلیک ایله یازیلمالیدیر و بۆتون باخیشلار مقالهده گلمهلیدیر.
- مؤعتبر اوْلون. ویکیپدیا مقالهلری ویکیپدیا:یوْخلانیلابیلرلیک اوْلمالیدیر و بۇ قایناقلارا ایستاندارد اوْلاراق ایرجاع وئریلمهلیدیر.
بیرده باخدَییشدیر
ویکیپدیا قانونلاری ایله داها چوْخ تانیش اوْلماق اۆچون، بۇ صفحهلری اوْخوماغی تاپشیریریق.
- ویکیپدیا بئش کؤک داشی، دییشدیرمهلرینیزی باشلاماق اۆچون اوْنلاری بیلمک گرکدیر.
- ویکیپدیا:سیاستلر لیستی ، بۆتون ویکیپدیا قانونلاری ایله تانیش اوْلماق اۆچون.
ویکیپدیا قانونلاری ایکی یئره بؤلونور:
ویکیپدیا سیاستلری، بۆتون ویکیپدیالاردا عۆمۇمی توافوق ایله تعریف اوْلونوبدور و بۆتون ایشلدنلر اوْنلاردان ایطاعت ائتمهلیدیر.
ویکیپدیا تاپشیریقلاری، اوْلدوقجا اوْنلاری رعایت ائتمک ایشلدنلره تاپشیریلیر.
سیاستلرین یارادیلیشیدَییشدیر
سیاستلر چوْخلو ویکیپدیالارین بنزر وضعیتی اۆچون، اینگیلیسجه ویکیپدیادان آلینیبدیر، آنجاق اۇیغون اوْلمایان یئرلرینی ایجماع ایله دییشدیرمک اوْلار.
سیاستلر دییشدیرمهسی قایناغی بۇ یوْللاردان اوْلا بیلر:
- عملی و دانیشیقسیز اوْلاراق چوخلو ایشلدن طرفیندن قبول و عمل اوْلونان بیر یوْل یؤندم.
- بیر قاباقکی قانونو دییشدیرمک اۆچون قۇرولان سس وئرمهده ایجماعا چاتماق.
- جیمی ویلز، هیئت امنا یا دا گنیشلندیرنلر طرفیندن سیاست دییشدیرمه تصمیملری. بۇ سیاستلر چوْخلو کوْپیرایت، حۆقۇقی مؤوضوعلارلا ویکیپدیا سرورلرینه باغلی مؤوضوعلاردا اوْلور.
سیاستلر، یؤنرگهلر، اینشالار و غئیره فرقلریدَییشدیر
بۇ صفحهلرین هامیسی ویکیپدیا: آد فضاسی ایله باشلانیر.
- تاپشیریقلار: بۇ صفحهلرین ایچیندهکیلر: (۱) ایجراییدیر (بیر ایشین گؤرولوب یا دا گؤرولمهمهسی تاپشیریلیر) (۲) ایجماع ایله قوْیولوبدور. بیر یؤنرگه برک و دییشیلمز قایدا دئییل، اۇیغون اوْلمایان یئرده اوْنلاردان وازگئچیب یا دا ایجماع ایله دییشدیرمک اوْلار.
- یؤندملیک یازیلیش و آدلاندیرما مؤوضوعلاری ایله باغلی یؤنرگهلردیر.
- سیاستلر: یؤنرگهلر کیمی ایجماع ایله اوْنلاری دییشدیرمک اوْلار، آنجاق اوْنلارین ترسینه رسمی، و آز ایستیثنالیدیر.
- پروسهلر: ویکیپدیادا فرقلی ایشلرین گؤرولمهسینین یوْل-یؤندمینی آچیقلاییر. اؤرنک اوْلاراق سیلمه سیاستی ، مقاله سیلمهنین پروسهسینی آچیقلاییر.
- کؤمکلر: ایشلدنلره ویکیپدیادا چالیشماغی اؤیردن صفحهلردیر. کؤمکلر بیر ایشی نئجه گؤرمگی، یؤنرگهلر ایسه بیر ایشی نهدن و هاچان گؤرمگینی آچیقلاییرلار.
سیاستلر نئجه ایشلهییر؟دَییشدیر
سیز بیر ویکیپدیا دییشدیریجیسیسینیز! ویکیپدیانین باشچی و یییهسی یوْخدور و دییشدیرنلر آراسیندا سیرالاما ایله اۆستونلوک یوْخدور. بۇنا گؤره، ویکیپدیا دییشدیرنلری مقاله دییشدیرمهسی و دانیشیقلارا قاتیلماق کیمی یوْللارلا ویکیپدیا سیاستلرینین ایجراسینی تأمین ائدیرلر. آنجاق مدیاویکی یازیلیم و واندالیزم کیمی سیاستلره باغلی مؤوضوعلار حساس و اهمیتلی اوْلدوقلاری اۆچون، تکجه ایدارهچیلر طرفیندن گؤرولور.


text:
آدمی ایرسنگ دیما گیل آدمی آنی کیم یؤق خلق غمیدین غمی « نوایی » باید گفت امیر علیشیر نوایی اگر چه از فامیل بزرگان به شمار میرفت ولی هیچگاه از مردم عادی دوری نگزیده است. او با دِه نشینان، کسبه کاران و قاطبه ٔ مردم علاقه و رابطه ٔ حسنه و نیکو داشته است. […]
نجیب پیمان یبارگن «اوزبیک تیلی درسلیکلرینی اوزاقدن اورگه تیش دستورینی ایلک قسمی» عملگه آشدی! فاریاب- میمنه- 31ثور/ چهارشنبه/توشدن آلدین ساعت10 کوروناویروس کسللیگی باعث،قره نتین دوریده،قطاراوزبیک نشین ولایتلرده اوزبیک اهالی نینگ باله لری اوچون اوزبیکچه درسلیکلرنی ویدیوکلیپ آرقه لی تیارلب،اولرنینگ اختیاریده قوییش مقصدیده،بوندن بیرآی مقدم«اوزبیک تیلی درسلیکلرینی اوزاقدن اورگه تیش دستورینی تیارلش کمیته سی» ناملی بیلن […]
حمیده « بوتون » حیدری باغلرینگ فردوس ینگلیغ نو بهاریم سین وطن تاغ و تاشینگ دیر گوزه ل، گلگون دیاریم سین وطن کوککه سویلشگن ایرور، اُول هندوکش نینگ قامتی دهر ارا شهرت قازانگن، افتخاریم سین وطن توپراغینگ دور توتیا و قُملرینگ کانِ گهر قوتِ قلبیم امیدِ ِ روز گاریم سین وطن بابر و […]
آوریل 8 2020 | Posted in شعر
,ینگی عنوان لر
| Read More »
Yer yüzündeki bütün medeniyetleri kalkındıran Hem Şarkın hem Garbın hem İran’ın dili. Bize cevher veren, bize ekmek veren, bizim varlık sebebi o, Tomaris’in, Harezm’in, (bütün) zamanların dili. Gazneli Mahmud etmedi hizmet, bizler için Şehnâme ibrettir, (bu) ulusun dilidir, ceylanların dili Bu Hz. Âdem’in dili, atamın dili, sevgilimin dili, Cennetten çıkıp yerleşen Gılmânların dili. Bu kimin […]
مقاله یوباریلگن تاریخی/ 05-08-2019 Article Submission Date: مقاله قبول اېتیلگن تاریخی/ 25-08-2019 Article Acceptance Date: تحقیقی مقاله Research Article خلقارا ایدیل- اورال و تورکستان مرکزی تحقیقات جریدهسی (IJVUTS) جلد 1، سایی 2، سان 136-157. جنوبی تورکستانلی (افغانستان) آنه تیلی شاعری: محمدهاشم همدم تحقیقچی: *پروفیسور دکتور صلاحالدین تولقون اۉزبېکچه گه اۉگیرگن: پوهیالی عبدالرحیم معصومی خلاصه شو […]
آوریل 8 2020 | Posted in تیل و ادبیات
| Read More »
افغانستان قیزل آی جمغرمه سی نینگ ۸ نچی مارچ، عیاللر خلق آرا کونی مناسبتی بیلن تبرک پیامی : عزیز اولکه داشلر، ایناغه لر و آپه – سینگللر! السلام و علیکم خورسند میز ینه بیر بار سکیزینچی مارچ آیی عیاللر خلق آرا کونی ایتیب کیلگن نیگه گواه میز، اوشبو کوندن نشانلش حقیقتدن جامعه ده عیاللر نینگ […]
امیر علیشیر نوایی تولدی نینگ ۵۷۲ ییللیگی،( ۷ ییل آلدین ) کانادا مملکتی ده نشانلندی. کانادا ده یشه یاتگن بیر قنچه افغانستانلیک لر امیر علیشیر نوایی تولدی ۵۷۲ ییللیگی نینگ نشانله دیلر. مذکور محفل نی یولگه قویگن افغانستانلیک اوزبیک یازوچی و ژورنالیستی، داکتر فیض الله ایماق گه کوره، ییغیلیشگه « بنیاد دوستداران فرهنگ » اعضالریدن […]
دکتور فیض الله ایماق عزیز سایتیمیز صحیفه سی شیدا لری ! بو صحیفه ده، افغانستان اؤزبیکلری نینگ تاریخی قؤشیق لری، باله لر فولکلوری ، شونینگ دیک مراسم فولکلوری نمونه لری، ایرتکلر، داستان قؤشیقلری، ضرب المثللر، تاپیشماق لری اؤرین آلگن . اوشبو صحیفه نی مطالعه قیلگن کیشی دینگیزبؤییگه باریب قالگن دیک حس ایته دی اوزینی . […]
حلیم یارقین * کتاب بیره می انترنت نینگ تورلی ترماقلری و دیجیتال کتابلر و کتابخانه لر کېنگ رواجله نیب کېتیشی گه قره مه ی، کاغذده باسیلیب چیققن کتابنی قۉلگه آلیب، اونی لمس قیلیب اۉقیش مزیتی و مراقلی اېکنی حالی هم میداننی ترک اېتمه گن. هر ییل، هر آی و قۉیینگ که هرکونی دنیاده مینگلب، یوز […]


text:
فرانسیسکو قویا
فرانسیسکو خوزه دئ قویا یا لوسیئنتئس (ایسپانیولجا سؤیله ییشی: fɾanˈθisko xoˈse ðe ˈɣoʝa i luˈθjentes)) -[دو.30مارس 1746 -اؤ.16 آوریل 1828] ،رومانتیزم جریانین اؤنده گلن آدلاریندان اولان ایسپانیول نقاشدیر. ایسپانیول سلطنتینین سارای نقاشی اولاراق چالیشان قویانین اثرلرینین یاشادیغی دؤنمه عایید بیلگی وئرناهمیتلی سندلر اولدوغو دوشونولور. پورتره لریله ده اؤن قازانمیش اولان نقاش،صنعتینده کی یاراتیجی و ییخیجی عنصورلار جسور رسیملریله اؤزوندن سونرا گلن مانئت ،پیکاسو و فرانسیس باکون کیمی آدلاری ائتکیله دی.
مودئرن صنعتین اؤنجولریندن بیری اولاراق قبول ائدیلن نقاشین اثرلرینین بؤیوک بیر بؤلومو مادرید"ده پرادو موزه سی (Museo del Prado)"نده سرگیلنمکده دیر.
اثرلری[دَییشدیر]
پورتره لر[دَییشدیر]
تاریخی نقاشیلر[دَییشدیر]
تیپیک (نوعی) نقاشیلر[دَییشدیر]
نقاشیلر[دَییشدیر]
قیراوورلار (اویمالار)[دَییشدیر]
آیری یاراتمالار[دَییشدیر]
- فرانسیسکو قویا
- ۱۷۴۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۸۲۸-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- کمپو د بلچیته دوغوملولار
- Deaf artists
- Spanish battle painters
- Spanish people of Basque descent
- Spanish romantic painters
- Spanish Roman Catholics
- Spanish printmakers
- Spanish satirists
- Spanish erotic artists
- Aragonese painters
- Royal Order of Spain members
- Nude art
- Court painters
- Deaf people from Spain
- 18th-century Spanish people
- 19th-century Spanish people


text:
کوهگیلویه و بویر احمدده گنجهیی کندلری گنجهیی کندلری(گنجهای بزرگ(نو)، گنجهای کهنه):ایرانین گونئییینـده، کُهگیلویه و بویر احمد اوستانینـدا یاشایان گنجهلیلرین یوردودور. آتالارینین دئدیگینه گؤره سون یوز ایللرده گنجهدن او بؤلگهیه …Read More »
-
یازیلار_خبرلر / کوهگیلویه و بویر احمدده گنجهیی کندلری
کوهگیلویه و بویر احمدده گنجهیی کندلری گنجهیی کندلری(گنجهای بزرگ(نو)، گنجهای کهنه):ایرانین گونئ…
-
قیزیل آلما شؤلنی / رامین جبرائیلی اندریان«یاشار»
قیزیل آلما شؤلنی کؤکو اینانجا، اینانجی میللتـه باغلاییب میللتیمیزین تورکلویونـه سایقی دویماغی او…
-
خبرلر-یازیلار / چیلله
خبرلر-یازیلار / چیلله چیلله (بیر زادین دارتیلمیش نهایتی) کئچمیش زامانلاردا قیشین ایکی چیللهسی …
-
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین آراشقین / آراخچین : أسکیدن قادینلار چارقاتلارینین آلتینـدان ساچل…
-
اویونلار / اورمونون یئرلی اویونلاری / یئتدی داش
اویونلار / اورمونون یئرلی اویونلاری / یئتدی داش یئتدی داش اویونو : بو اویونـدا یئتدی دانا یاستی دا…
قیزیل آلما شؤلنی / رامین جبرائیلی اندریان«یاشار»
قیزیل آلما شؤلنی کؤکو اینانجا، اینانجی میللتـه باغلاییب میللتیمیزین تورکلویونـه سایقی دویماغی اولو تانرییا سایقی دویماق ساناراق أسکی تورک اینانجلارینـدا ایکی جور اینانج تؤرهنی گؤروروک. 1-چاغی بلیرلنمیش تؤرنلر: …Read More »
خبرلر-یازیلار / چیلله
خبرلر-یازیلار / چیلله چیلله (بیر زادین دارتیلمیش نهایتی) کئچمیش زامانلاردا قیشین ایکی چیللهسی “اؤلۆ زامان” سانیلدیقدا ایلدن ساییلمیردی. اۏنا گؤره دیر، باتی ایل سایاریندا دئسامبر آییندا 10-جو آیدا) ایل بیتر. …Read More »
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین
گئییملر / باش گئییمی / آراشقین آراشقین / آراخچین : أسکیدن قادینلار چارقاتلارینین آلتینـدان ساچلارینین قاریشیب-داغیناقلیغینین قارشیسینی آلماق اوچون بو بؤرکو باشا قویاردیلار .آراشقین ایکی بؤلومـدن اولوشان یاریم یووارلاق (یاریم …Read More »
اویونلار / اورمونون یئرلی اویونلاری / یئتدی داش
اویونلار / اورمونون یئرلی اویونلاری / یئتدی داش یئتدی داش اویونو : بو اویونـدا یئتدی دانا یاستی داشی بیر-بیرینین اوستونه ییغارلار. اویونچولار ایکی قوروپلوق بئش یا آلتی باشلی تاخیما بؤلوشرلر. …Read More »
اوجاقلار / سؤهوممت / اوچ گونبز
اوجاقلار / سؤهوممت / اوچ گونبز سؤهوممت / اوچ گونبز : سؤهوممت گونبزی اورمیهنین جانبازان (اوستاد برزگر) خیاوانینـدا اولان أسکی دؤنمـدن قالان تیکینتیلردن دیر. قایناقلاردا بو تیکینتینین سلجوقلو دؤنمینـدن قالدیغی …Read More »
آتالار سؤزو _ دئییملر
آتالار سؤزو _ دئییملر دئییملر : 1-گؤدن قولو/ قارین قولو/ قارین پا / قارنا پا / بوغاز قولو/ قارین دلیسی / خوررون : -چوخ یئمک یئین 2-ایینهدن چؤپه/ بوزدان دوزا …Read More »
خبرلر-یازیلار / یازیلار / میثری قیلینج / دوکتور فیروز سیمینفر
خبرلر-یازیلار / یازیلار / میثری قیلینج / دوکتور فیروز سیمینفر میثری قیلینج: اوجورکی بیلیریک کور اوغلو داستانینـدا کور اوغلونون آتاسی کور اوغلویا آت ایلا قیلینج تداریکی گؤرموشدو و اونـا یاپدیردیغی …Read More »
دبلریمیز / ائلچی داشی
دبلریمیز / ائلچی داشی ائلچی داشی: کئچمیشده باشقا کند یا ائلـدن سؤز (ساو / سوو) گتیرن اوچون، بو داشی قاپی آغیزینا قویارمیشلار. ائلچی ( سؤزجو / سووجو ) گلنده بؤرکونو …Read More »
اوجاقلار / دامغالار و اوجاقلار قاشقایی ائلینـده
اوجاقلار / دامغالار و اوجاقلار قاشقایی ائلینـده قایالار و داشلار اوزَرینـده قازیلیب جیزیلمیش، “نقوش چوپانی” آدلاندیریلان رسیملر، اصلینـده تورک آتالاریمیزین یاراتدیقلاری سیمگهسل بیتیملردیر(ناغیشلاردیر). بونلار کئچمیشلردن گونوموزه جن اوزانان بیر ایلیشگی …Read More »


text:
پیتر دبای
پیتر دبای (اینگیلیسجه: Peter Debye; ۲۴ مارس ۱۸۸۴ – ۲ نوْوامبر ۱۹۶۶ میلادی (۸۲ یاش)) آمریکالی فیزیکچی و شیمی فیزیک بیلیم آدامیدیر و نوبل آلمیش هولندین ماستریش شهرینده دوغولموش دباین چوخ ایشیک ساچیلما تکنیکلرینون اوستونده ایشله میشدی .
باشاری یوْلو و آراشدیرمالاری[دَییشدیر]
دبای قالخان - پالاسمالاردا ، سمی کانداکتورلار و الکترولیتس لر بو سورج دوزلتیلمیش الکتریک شارژ موبایل شارژی دورونده پارچاجیک یئنی دن داغیلتماخ.
دبای اوزونلوخ - پلاسما نمونه مسافه گرکلی دیر فول دبای قالخما.
دبای مدلی- کاتیلار سیجاقلیخ فانکسیونی سیجاق توتوم یوخسا ظرفیت مدلینده.
دبای-بیر الکتریک دپل آن بیریمی.
سئچیلمیش مقاله لری[دَییشدیر]
اؤدوللر و ایفتیخارلاری[دَییشدیر]
۱-رامفورد مدالی ۲-فارادی لکتورشیپ اودولو ۳-لورنتز مدالی ۴-نوبل اودولو ۵-ویلارد گیبز اودولو ۶-مکس پلانک مدالی ۷-پریستلی مدال ۸-بیلیم میللی مدالی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیا صفحهسی


text:
کریستوفورکولومب
كریستوفورکولومب کولومب-1451-جی ایلده اوکتوبرین 29-دا ایتالیانین گئنویا شهرینده دوغولموشدیر .كریستوفورکولومب آمریکا قیتهسینی کشف ائتمیشدیر .
کولومب 1451-جی ایلده اوکتوبرین 29-دا ایتالیانین گئنویا سحرینده دوغولموش،عؤمرونو ایسپانیادا باشا وورموشدور (20 مای 1526-جی ایل). او، ایلک دنیز سیاهتینه 1472-جی ایلده دوغما شهریندن باشلامیشدی. 1476-جی ایلده پورتوقالییایا گئدن کولومب ایلک دفعهبورادان اوزاق دنیز سیاهتینه چیخدی. اینگیلتری، آتلانتیک اوکئانینداکی مادئیرا آداسینا، قوینئیا کؤرفزینه اوزدو. بیر مودت مادئیرا آداسیندا یاشادی
آمریکانین کشفی[دَییشدیر]
نهایت گؤزلهنیلن آن گلیب چاتیر. 1492-جی ایل آوقوستون 3-ده کولومب ایسپانیانین پالوس لیمانیندان اوزاق صفره چیخیر. اونون کومانداسی 90 نفردن و 3 گمیدن: "سانتا ماریا" ،"پینتا" و "نینیا" گمیلریندن عیبارت ایدی. 1492-جی ایلین اوکتوبرینین 12-ده گئجه یاری ماتروس رودریگو "قورو" دئیه قیشقیرماغا باشلاییر. بۇ زامان کولومب چوْخ سئوینیر. او، گومان ائدیر کی، هیندیستانا دنیز یولونو آرتیق تاپیب. آما اونلارین گؤردوکلری قورو ساحه سی باهام آدالاریندان بیری اولان سانسالوادور ایدی. او، قییمتلی داش-قاش آختاریشی مقصدی ایله جنوبا دوغرو عوذور و اوکتوبرین 29-دا کوبا آداسینی کشف ائدیر. او، بورادا هئچ بیر شئی تاپا بیلمهدیگی اۆچون یئنیدن اوزمهیه باشلاییر و دسامبرین 6-دا هایتی آداسینی تاپیر. بۇ زامان "سانتا مارییا" گمیسی قزایا اوغراییر. او، بورادا 43 نفر کؤنوللو قویوب 1493-جو ایلده ایسپانیایا قاییتماق قرارینا گلیر. همین ایل مارتین 15-ده او، ایسپانیایا چاتیر. بیرینجی سیاهتدن سونرا اونو ایسپانیادا یاخشی قارشیلادیلار. او، ایسپانیا کرالیچاسینی ایناندیرا بیلدی کی، ینی کشف اولونان اؤلکهلر خزینهیه کوللی میقداردا گلیر ورهجک. بوندان سونرا او "باش اوکئان آدمیرالی" روتبهسینه یوکسلدیر
دیگر سیاهتلر و اؤلومو[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- اولو خاریجی باغلانتیلی مقالهلر from February 2021
- Articles with invalid date parameter in template
- ایتالیالی آدلیملار
- ایتالیالی کاشیفلر
- کریستوفورکولومب
- ۱۴۵۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۵۰۶-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- 1490s in Cuba
- 1490s in the Caribbean
- 1492 in North America
- 15th-century apocalypticists
- 15th-century explorers
- 15th-century Italian people
- 15th-century Roman Catholics
- Spanish exploration in the Age of Discovery
- Burials at Seville Cathedral
- Colonial governors of Santo Domingo
- Columbus family
- Explorers of Central America
- History of Hispaniola
- History of the Caribbean
- ایسپانیاداکی ایتالیالی غوربتچیلر
- Italian explorers of North America
- Italian explorers of South America
- Italian Roman Catholics
- People of the Republic of Genoa


text:
قاری ایله تولکو (تورکو ناغیل) بيری وارميش بيری يوخوموش. بير قاري ايله بيراينک وارميش. دار- دونيادا قارنين تکجه بو اينگی واريدی و اونون سودون ساغييب، ساتييب، روزگارين گئچيردردی. گونلرين گونونده قاری سودی ساغديکدان سونرا، سود قاپاغين قويوب باشقا ايشلرينه مشغول اولور. گونلردن بير گون، قاري گئنه سودی ساغييب سود قاپاغين قويوب ائو ايشلرينه مشغول اولور، ايشلرين قورتارديقدان سونرا گئدير سودی …مطالعه بیشتر »
شنگول – شؤنگؤل – منگول
شنگول- شؤنگؤل – منگول شنگولوم منگولون آدیندا بیر تورکو ناغیل: داستان ترکی ( شنگول منگول ) بیری وارمیش بیر ی یوخوموش،بیر کئچی وارمیش.بو کئچنین گوزنون آغی- قاراسی اوچ بالاسی وارمیش.چپیشلرین بیرنین آدی شنگول،بیرنین آدی شؤنگؤل بیرینینده آدی منگول ایمیش.کئچی گئدیب هرگون مئشده اوتارارمیش.گئجه قایدیب دا بالالارینا آغیزیندا سو،بوینوزوندا اوت ،ممه لرینده سود گتیره رمیش.بوجور قایدیب قاپی دوورمیش.شنگول آتیلا-آتیلا قاپییا یاخینلاشیب …مطالعه بیشتر »


text:
ائشکلیک گونلریمدن(2) - درویش اوغلو
- توضیحات
- منتشر شده در چهارشنبه, 31 تیر 1394 22:32
قنبر خداحافظ لیک ائتمک اوچون من ایله ال وئردیگینده، قاپینین آغزیندا بیر ایکی ثانیه دایانیب، آنلاملی بیر باخیش ایله گؤزوومون ایچینه باخاراق:
- اؤزوندن مواظب اول!
دئدی.
قاپینی باغلاییب، قاینالتی میزینی ییغیشدیرماق اوچون میطباغا گیردیم. الیم- گؤزوم ایشده ایکن، بئنیمده مین بیر فیکیر کئچیردی. بئنیمین ایچی آری یوواسی کیمی ایدی. فیکریمی بیر یئره ییغابیلمیردیم. اؤزومده بیر آنلامسیزلیق، هئچلیک، دگرسیزلیک و اؤنمسیزلیک حس ائدیردیم.
" کشکه آنیتایا اؤزومو بیر" اینتلکتوئل" یوخ، ساده بیر انسان کیمی گؤسترسه ایدیم، یوزلرجه کامیون شوفریندن بیری کیمی. یالانچی رول اوینایاراق اینتلکتوئللیک اداسی چیخاردابیلمک اوچون بئله، بیر ایکی - اوچ کلمه اوخوموش اولماق گرکلی دیر. قادین بیر آلمانلی اولاراق منیم کؤلتورومدن، ادبیاتیمدان سوروشور، من ده "والاهی ادبیات دان ائله چوخ باشیم چیخماز" دئییرم. نه یاخچی کی موسیقی دن بیر شئی سوروشمادی. یوخسا ایش پوخدان دا پوخ اولاجاق ایدی."
کیمی فیکیرلشرکن،
"نه ائله ییم، بو دا بیر تجربه اولدو. اونسوزدا آنیتا منه بیر داها تلفن ائتمه یه جک، من ده اونا تلفن ائتسم، "بوگون اولماز، ساباح ایشیم وار، اوبیری گون ده هله بیلمیرم. دور، باخاق، زامانیم اولسا زنگ وورارام....." دئیه باشیندان ائدجک"
دئیه اؤزومه توخداقلیق وئرمه گه چالیشدیمسا دا، بئنیمده بیر- بیری ایله باغداشماز سورولار روحومو راحات بیراخمیردیلار. او گونه قدر اوستونده محکم دوردوغوم، دوغرولوغونا آرخایین اولدوغوم بیر دگر سیستمی دوزلتمیشدیم. اؤزومه بللی صفت لر تانییب، اؤزومو او اؤزللیکلره مالک بیریسی کیمی بیلردیم؛ "من اراده لی بیر انسانام" ؛ "صادق بیر انسانام"؛ "من یالانچی دگیلم"؛ "کؤکومه، اصلیمه باغلی بیر انسانام"؛ "من هرکسه بویون ایگمرم، یئلین اسدیگی طرفه ایگیلن بیریسی دگیلم....."
آنجاق بیر اؤنجه کی آخشام باشیمدان کئچنلر بو "من" ین آخار قوم اوستونده قورولموش بیر چارداق قدر سارسینتیلی اولوغونو و ان درین اینانجلاریمین بئله بیر قادین ایله یاریم ساعاتلیق دانیشماقلا شک و تردیده معروض قالاجاق قدر کؤکسوز اولدوغونو حس ائدیردیم. "بس من کیمم؟" سوروسو ذهنیمده جانلانیردی، آنجاق هئچ بیر جواب تاپابیلمیردیم. او گونه قدر بیر چوخ تانیدیغیم انسانی اؤز ذهنیمده دگرلندیریب، و هر بیرینین یاخچی، یاخود قولای خصوصیاتلاری اولدوغونو گؤرموشدوم. بیر نئچه یولداش بیر آرایا گلدیگیمزده صحبتلریمیزین چوخو آرامیزدا اولمایانلارین دئدی - قودوسو اولاردی. هله بیرده بیر ایکی استکان ایچدیکدن سونرا غیبتلریمیزه بیر شیرینلیک و مزاح قاریشدیراردیق:
- او یوسوف وار ها، گئده بیر حسود دور، بیر حسود دور کی بیرینی اؤزوندن کئفی ساز گؤرسه، اونون کئفینی پوزماق اوچون الیندن گلنی اسیرگه مز، بیریسینی اؤزوندن داها وارلی گؤرسه، اونا بیر زیان وئرمک اوچون دونیانی ییخمالی اولسا ییخار.
- بیزیم جبراییل وار ها، گئده بئله بیلیر فیل بورنوندان دوشوب، بوتون دونیا اونون نوکرچیلیگینی ائتمه لی دیر. کئچنلرده منه زنگ ووروب بیلیرسن نه دئییر؟ ساباح منیم بیر ایشیم وار، گئدیب بیزیم اوغلانی اوشاق باخچاسیندان چیخاندا ائوه گئتیره بیلرسن؟ آز قالدیم دئیم گئده، قورومساق، سنین ایشین وار دا منیم ایشیم یوخدور؟ تک بو دگیل ها، هر شئینده ائله دیر. بیر کیتابی گؤتوروب واراقلار، ایکی جمله باشیندان، اوچ جمله اورتاسیندان، بیر جمله ده سونوندان اوخویار، اوندان سونرا اؤزونو بحرالعلوم بیلر، هر یئرده فضل ساتماغا باشلار......فیلان بیلگین فیلان کیتابیندا بئله یازیر....
- واه، واه، واه، هله اونون بیر باجیسی وار، بیر آی بورا قوناق گلمیشدی. گئدنده بوتون فلوه مارکتی (بیت بازارینی) ییغیب آلدی پلاستیکلرینه دولدوروب، سوقت آپاریب. دئییرلر آلتی آی دیر الینده آلدی پلاستیکی ایله تبریزین خیاوانلاریندا گزیر کی هامی بیلسین بو آلمانا گئتمیش ایمیش.
- هله دئییرلر بیر شئیدن آجیغی گلنده ده "شایسه" دئیر. ها ها ها ها ، آلماندا اؤیگرندی یالنیز شایسه دیر دا.....
- سیز فرشته خانیمی گؤره سیز ائی، فلومارکت دان جیر- جیندا نی آلار، "بو ژاکتی دوسلدورف دا کؤنیگز آله دن آلمیشام." دئییر.
- هیررررر.....کؤنیگز آله دن بیلیرسن کیملر آلیش وئریش ائدر؟ میکائیل شوماخر کیمی آداملارا بئله اورانین جینسلری باهالی گلر.....
- ها ها ها ها .... صاباحیسی سحر ده گؤررسن کؤنیگز آله دن آلدیغی ژاکت ایله سوسیال آمت (اجتماعی یاردیملار) دا اوتوروب نوبه گؤزله ییر.....ها ها ها
- نه بیلیم والله، بیزیمکیلر آج قارین ایله قودورورلار. ظاهیرسازلیق، قاریندان داها اؤنملی اولوب.
- اونون اؤز آدی بیلیرسن نه دیر؟ اونون اؤز آدی زینب دیر. من بیلمیرم زینب ایله فرشته نین نه فرقی وار.....
- نویدین ده آدی اصلینده نقی دیر. گؤتوروب ائله ییب نوید.
- نقی دگیل ائی.... علی النقی دیر. بیزیم کندلرده انناغی دئییرلر. ایندی اولوب نوید بیگ.
- بیر یول بیزیم رسول هامینین یانیندا اونوآقا نقید چاغیردی. طرفه پیچاق وورسایدین قانی چیخمازدی، ها ها ها ها .....
- رسول دا او دله دوزلردن دیر ها.....بیرینده بیر ضعف تاپسا اورانی اوقدر دئشر، طرفین تومانینی چیخارتمایینجا بیراخماز.
- آمما چوخ قورخاق و یالتاق دیر. بیریسیندن ده قورخوب ائله سه ها، اونون یانیندا سیچان کیمی اولار.
- هله هله آلمانلی بیر قیز، بیر آرواد گؤرنده بئله یالتاقلیغا باشلار. گئده بئله بیلیر دونیانین آروادلارینین هامیسی اونا وورولوب. واه واه، گولمک اداسی چیخارداندا آغزی قولاقلارینین دیبینه جن آچیلار، ساپ ساری دیشلری آدامین گؤزونو چیخاردار. او ایگری گؤزو ده داها ایگریلر.... آروادلاردا اونو سریرلر، اودا بئله بیلر اوندان خوشلاری گلیر.
- اوگون کباب چکمه گه گئتدیگیمزده، گئده منیم اؤز یانیمدا بیزیم مونیکایا سولانیردی. بیر ایکی استکان دا ایچمیشدیم. گئده نی توتوب چکدیم بیر قیراغا،خیرتلگیندن توتوب، دئدیم گئده منه باخ، بوردا اورمانین اورتاسیندا توتوب قورت قوزونو بوغان کیم بوغارام ها سنی.....! اوندان سونرا سسین سالدی ایچینه، آدام کیمی بیر قیراقدا اوتوردو.
- یوخ، ائله دگیل، حیوان بالانین حقارت عقده سی وار....نه ایله سین.
مطباقدان چیخارکن قارشی دووارداکی آینادان باخان آدام تحقیر ائدیجی باخیشینی گؤزومون ایچینه تیکدی:
- بس سن؟
آینانین قاباغیندا دایانیب دوردوم. اؤز سوروسو ایله اؤزونه جواب وئردیم:
- بس سن؟
- سن ده نه قدر ضاهیرسازلیق وار؟ سنده نه قدر یالتاقلیق وار؟ سنده نه قدر حسودلوق وار؟ سن نه قدر قورخاقسان؟ سن نئجه آروادرلارا یالتاقلیق ائدیرسن؟..سن نه قدر یالانچی سان؟ ...
آیناداکی آدام سوسدو. دئمه گه بیر سؤز تاپا بیلمه دی.
ایچیمده کی "من" ده سوسدو، آنجاق آغیر بیر سوسقونلوق ایدی بو:
- منده ده بئله خصوصیت لر اولابیلر می؟
- هله من زحمت چکیب بو توپلومون دیلینی اؤیگرنمیشم. بیر چوخو بیر تک دوغرو جمله دوزلده بیلمیز، آنجاق جماعتین یانیندا "وکیلیم ایله دانیشاندا گؤردوم اوبیری طرفدن دفاع ائله ییر، ووردوم آغزینا." دئیه فخر ساتار. دئملی بو آدام بو توپلومون دیلینی اؤیگرنمیش، بیرده حقوقی سیستمینی یاخچی بیلیر! حقوق دیلینی ده باجاریر! آفرین ...آفرین...
- اوتوز ایلده بیر دیل اؤیگرنیبسن، سنه ده آفرین، بئله گئدرسن، گلجک یوز ایلده بلکه قولاقلارین بیرآز قیسسالا، آداما بنزه یه سن!
پنجره دن گلن بیر پیشیک چیغیرتیسی دقتیمی چکدی. بیر قارا پیشیک بیر آغ پیشیگی قووالاییردی. آغ پیشیک قورخوسوندان چیغیرا چیغیرا حاصارین اوستونه دیرماندی. آنجاق اوردا بیردن بیره جسارتلندی. دؤنوب آردیندان دیرمانماغا چاغیشان قارا پیشیگی اورتادا جیرماقلاماغا باشلادی. بو یول قارا پیشیک چیغیرا چیغیرا آشاغی دوشن کیمی، وار گوجونو دؤرد ال – آیاغینا ییغیب قاچماغا باشلادی.
- گؤرسن بونلار دا "من" داعواسی می ائله ییرلر؟
دئیه ذهنیمدن کئچدی.
فیکریمجه اونلار "من" داعواسی ائتسه لر بئله اونلارین "من"ی بیزلرینکیندن فرقلی اولمالی دیر. اونلار "بو بؤلگه نین سیچانلارینا "من" حاکیمم، "سن" یوخ"، دئیه دیدیشیرلر. بیزلر ایسه بیر چوخ یئرده یالانچی بیر "من" اوچون او بؤلگه نین سیچانلارینین دا خئیریندن کئچیریک، آیری بیر یئرده ایسه گئنه او یالانچی "من" اوچون مین ایلده یئییب قورتارابیلمه یه جگیمیز قدر سیچانا صاحب چیخماق ایسته ییریک.
ایچیمده بیر ساواش باشلامیشدی. ایچیمده کی "من" ی سورغو سئوالا چکمه گه باشلامیشدیم. ایندیه دک آنجاق اؤزگه لرده گؤرمک ایسته دیگیم اؤزللیکلری اؤزومده آختاریردیم.
- آها، گنج یاشلاریمدا، من ایله چاغداش اولاراق آلمانا گلن گنجلردن بیر پاراسینین بو توپلوما اویماغا چالیشدیقلارینا، اؤزلرینه قیز یولداشی تاپدیقلارینا آغزیمی بوزوب، تحقیر گؤزو ایله باخماغیم، دئمک کی اصلینده اؤز باشاریقسیزلیغیمی اؤزومدن گیزلتمک اوچون، حسادتیمی تحقیر ائتمک شکلینه چئویرمیش اولدوغوم ایدی؟!
- اونلاردان بیر پاراسینین اونیورسیته یه گئتدیکلرینه، باشاریلی اولدوقلارینا قارشی اولان قیسقانجلیغیمی ایسه، "اه، گئده پروفسور بئله اولسا، سونوندا بیر پوخ دگیل" دئیه اؤزومدن گیزلتمه گه چالیشمیشام.
- آلمانیایا تازا گلدیگیم ایللرده بو توپلومون گنجلرینه، "بونلار سکس شاپلار دا گزدیکلرینین یئرینه کارل مارکسین، فریدریش انگلسین کتابلارینی اوخومالی دیرلار" دئیه تعیین تکلیف ائتدیگیمه قارشین، کئچن اوتوز ایلده، بیر یول بئله شهر کیتابخانیاسینا گیرمه میشدیم، باخیم گؤروم بو بت قاییریب پرستش ائتدیگیم آداملارین یازدیقلاری دوغرودان دا ایکینجی - اوچونجو الدن منه تحویل وئریلن لردیر می....؟ یوخسا منه بو آدلارآلتیندا آیری آداملارین فیکیرلرینی قبول ائتدیریبلر؟ او آدامین ایللر بویو کؤلن شهرینده یاشادیغینی، بو شهرده "راینیشه پست" آدلی بیر قزته نین باش رداکتورو اولدوغونو ائشیتمیشدیم. آنجاق اوتوز ایلدن بری بو شهرده یاشادیغیما قارشین، ایکینجی – اوچونجو الدن بئنیمه دولدوروموشلار ایله یئینمیش دیم. بو فیکیرلری منه قبول ائتدیرنلرین ده او آداملارین یازدیقلارینی اؤز یازدیقلاری دیلده بیرینجی الدن اوخویابیله جک گوجلری اولمادیغیندان، اوتوز ایلده بیر یول اولسون او کیتابخانایا گیرمه دیکلریندن، آرخایینلاشماغا باشلادیم. اؤزوم ایله قییاسلادیغیمدا، اونلارین دا "من مارکسیستم" دئیه دؤشلرینه دؤگدوکلرینده، اصلینده "من "طبریست ام، من به آذین ایستم، من حکمتیستم، من فیلان ایست، یوخسا بهمان ایستم" دئمکلری گرکدیگینی فیکیرلشیردیم. عربجه بیلمه یه ن، یازیب اوخوماق باشارمایان، قران دا یازیلانلارین نه دئمک اولدوغونو آنلایابیلمه ین کور، فاناتیک بیر مسلمان ایله منیم فرقیم نه اولابیلردی؟
- یوخ، بالام، دئیه سن منده ده ظاهرسازلیق وار ایمیش، منده ده قیسقانچلیق وار ایمیش، منده ده قورخاقلیق، یالتاقلیق، استفاده چیلیک..... ایندیه قدر آنجاق اؤزگه لرده گؤرمه گه چالیشدیغیم قولای خوصوصیتلرین هامیسی ....په.....پاهووووو!
آینادیکی آدام تحقیر ایله گؤزومون ایچینه باخیب دوداغینی بوزدو:
- اونلار سنین قدر آخماق دئگیللر. اونلار اوزلرینده کی ماسکی ساخلاماغی یاخجی باشارارلار.
آنیتادان اومودوم اوزولدوگو کیمی اؤزومدن ده اومودسوزلاشماغا باشلادیم." "من"، "من" دگیل ایمیشم" دئیه فیکیرلشمه گه باشلادیم. اوگونه قدر منیم باخیشیما گؤره عیبی، ایرادی، قولای خصوصیتی اولمایان بیر انسانا توش گلمه میشدیم. بیر تک اؤزومو بونلاردان استثنا بیلردیم. آنجاق ایندی "من" ده اوبیریلر کیمی بیریسی اولدوغومو حس ائدیردیم.
اونسوز دا، پاییزین گلمه سی و هاوالارین سویوماسی ایله بیرلیکده باشلایان دپرسیونوم، بو فیکیرلرایله بیر قات داها آرتدی. کامپیوترین باشینا اوتوردوغومدا، آرتیق اینترنته گیریب زینگلز صفحه لرینده تانیشابیله جگیم بیر قادین آخدارماق یئرینه،
"من ده اوبیریلر کیمی بیرییم، چوخ یاخچی ایندی نه ائله مه لی یم؟"
دئیه باشلایاراق یازماغا چالیشیردیم.
دسامبر آیینین اورتالاریندا، داریخمادان آرتیق نه ائده جگیمی بیلمه دیگیم گونلرین بیرینده تلفن زنگ ووردو. آنیتانین سسینی ائشیتدیگیمده تعجب و هیجاندان سؤزومو ایتیردیم. نه دیئه بیله جگیمی بیلمیردیم. آنجاق آنیتا چوخ راحاتجا، ایسدی قانلی و محبتلی دانیشماغا باشلادی.
- بیلیرسن، من دوکترا تئزیمی یازماق ایله مشغولام، چوخداندیر سنه زنگ وورماغا فیکیرلشیردیم، آنجاق زامان تاپابیلمیردیم.
اورگیم چیرپینماغا باشلادی. گؤزلریم ایشیقلاندی، جانیما تازا روح گلمیش کیمی اولدو. سؤزون آراسیندا "نه زامان گؤروشه جییک؟" دئیه سوروشماق اوچون بیر ایلیشیک آخداریردیم. آنجاق آنیتا عینی راحاتلیغی ایچرسینده قیساجا کئچن ایگیرمی گونده باشیندان کئچنلردن، دوکترا تئزی اوچون نه کیمی قایناقلار آخداردیغیندان، بو قایناقلاری تاپماغین چتینلیگیندن فیلاندان صحبت لرینین آراسیندا بیر ده "فیروزو تانییرسان می" دئیه سوروشدو. فیروز آدیندا بیریسینی تانیمیردیم. آنجاق بیر لحظه قارنی یوغون، باشی داز، یئکه بورون، آغزیندا چیئنه دیگی باتمان یاریم ساققیز ایله بیرلیکده توپورجه گی داشلاناراق، سیگار توسدوسوندن سارالمیش بیغلارینین آلتیندا قارا دیشلری گؤزه باتان، دؤشونه دؤیدوردوگو لوت بیر آرواد شکلینی هرکسین گؤزونه سوخماق اوچون کؤینگینین یاخاسینی گؤبه گینه دک آچان، لات بیر کیشی نین تصویری گؤزومون قاباغیندا جانلاندی. اختیاریمدان آسیلی اولمایاراق
- سنه بیریسی بیر سؤز دئسه، قارنینی جیرارام
دئیه جواب وئردیم.
آنیتا ائشیتدیگینی آنلایانمامیش کیمی تعجب ایله،
- نه؟
- فیروز سنه اذیت فیلان ائله مه ییب ها؟
- من سنین دئدیگینی آنلایابیلمیرم. نه دئمک ایسته ییرسن؟
- فیروزو سن هاردان تانییرسان؟
- منیم اوتوردوغوم ائوین آلت قاتیندا کیوسکو وار، سنین وطنداشلاردان اولدوغو اوچون بلکه تانییارسان دئیه فیکیرلشدیم. چوخ یاخچی بیر جواندیر. کؤلن اونیورسیته سیندن اینفورماتیک قورتاریب، آنجاق ایش تاپابیلمه ییب، بیر آرا تاکسی ایشلدیب، سونرا دا اؤزونه بیر کیوسک آچیب.......چوخ یاردیم سئور بیر جواندیر، دکترا تئزیمی یازماقدا بوتون فورمات ایشلریمده، متن دوزلیشلریمده منه یاردیم ائدیر.
آنیتانین نه دئدیگلرینین قالانینی ائشیتمیردیم آرتیق. باشیمدان سویوق بیر دویغو آشاغی ساری یاییلماغا باشلادی. سول الیم ایله باشیمی سیغاللایارق، "آهان، بونون آیری یولداشی دا وار...." دئیه فیکیرلشیرکن، سانکی ایگیرمی ایل بیرلیکده یاشادیغیم کبینلی آروادیمین ایگیرمی ایل بویونجا مندن گیزلین بیر اویناشی اولدوغونو ائشیتمیش کیمی آغیر بیر سوسقونلوق و سویوقلوق اورگیمی دولدوردو. نئچه دقیقه هئچ بیر شئی دئمه گه، هئچ بیر شئی سوروشماغا جرئت ائتمه دیم. آنیتا ایسه منیم سوسغونلوغومو آنلامیش کیمی،
- سنه نه اولدو؟ یاشاییرسان می هله؟
- هئچ
- چوخ یاخچی، فرصت تاپدیغیمدا سنه تلفن ووراجاغام.
- آخشامین خیر اولسون
دئیه تلفون دانیشمامیزی کسدیم.
اختیارسیز یاتاغین اوستونده اوزانیب گؤزلریمی سقفه تیکدیم. سحردن آخشاما داش داشیمیش کیمی یورقونلوق حس ائدیردیم. نفسیم آغیر گلیردی. بئنیمده، تانیمادیغیم، کیم اولوب، نه چی اولدوغونو بیلمه دیگیم، شکلینی قیافه سینی تجسم ائده بیلمه دیگیم بیر فیروز ایله دانیشیقلاریم، اؤز اختیاریمدا اولمادان بئنیمی یئییردی.
- گئده، باشی - گؤتو بیر کیوسکوچوسون دا، آخی سن کیمسن کی...؟
- جهندم اول گئده، من اینفورماتیک مهندسی یم.
- منه باخ، منیم عشقیمین آراسینا گیرمه ها، یوخسا پیس گؤررسن!
- گئده، آنیتا منیم نئچه ایللیک یولداشیمدیر. سن هایاندان تاپیلدین چیخدین؟ سیسقا!
- دئمک کی آنیتا سنی سئومیر، یوخسا نیه منیم ایله تانیشیردی؟؟؟؟
- سن هله اوشاقسان، او سنی سرییبدیر.
- من انسانی بیر باخیشدا تانییرام، آنیتا اوبیری آروادلار کیمی دگیل!
- آنیتا ایله بیرده تلفونلاشسان، قارنیوی جیرارام ها.......
گونلر، هفته لر، آیلار بئله کئچدی. هفته ده، اون گونده بیر یول آنیتا تلفن ائدیردی. بیر- ایکی کلمه ساغدان سولدان دانیشیردیق. بیر یکی یول دا بیرلیکده قهوه، یوخسا بیره ایچمه گه گئتدیک. آنجاق قهوه خانادان، یوخسا میخانادان چیخینجا، "گؤرووشه ریک" دئیه آییریلدی. زیلوسترن (ایل باشی) گئجه سی اوچون آلت اشتات (کؤهنه شهر) ده تاراققا پاتلاتماق اوچون قرارلاشدیغیمیزدا، "یعقین کی زیلوسترن گئجه سی چوخ ایچر، تاراققا پاتلاتاندان سونرا دا گئجه نین گئج ساعاتلاری اولار،" گل گئدک منیم ائویمه" دئیه راضیلاشدیرارام" فیکری ایله اؤزومو سئویندیرمیشدیم. آنجاق او گئجه ده هر زامان گؤروشدوگوموز کیمی کئچدی. آلت اشتات دا بیر میخانادا قرارلاشدیق، بیر ایکی بیره ایچدیکدن سونرا دویتچ کؤرپوسونون باشیندا ییغیشمیش جماعاتاتین ایچینه قاریشدیق. سس، کوو، شولوقلوق بیر بیرینه قاریشمیشدی. ایگنه آتماغا یئر یوخ ایدی. جوانلی -قوجالی، آروادلی - کیشی لی، سانکی کؤلن شهرینین هامیسی اورایا ییغیشمیشدی. "شولوقلوق ایچینده بیربیریمیزی ایتیره ریک" دئیه ماهانا ائدیب، آنیتانین الیندن توتماق ایسته ییردیم. آنجاق الیمین سویوق و ترله میش اولدوغو اوچون "الیندن توتارسام مندن چیمچه شر" قورخوسوندان اؤزومه بئله بیر جسارت وئره بیلمیردیم. ساعات اون ایکی یه یاخینلاشدیقجا اؤزومده قورخو ایله قاریشمیش بیر هؤوشنه حس ائدیردیم. "آنیتانی بو گئجه ائوه آپاراجاغا" فیکرینین هؤوشنه سی ایله تانیمادیغیم بیر قورخو بیربیرینه قاریشمیشدی. ساعات اون ایکی نی چتینلیک ایله گؤزله یه بیلدیم. بیرینجی تاراققا پاتلایینجا آنیتا دؤنوب قوللارینی بوینوما سالیب، اوزومدن اؤپرکن "تازا ایلین موبارک اولسون" دئدی. من ایسه تاراققالارین پاتلاماسی ایله عراق ین ساواش اوچاقلارینین شهری بمبلادیغی قورخوسوندان آز قالسین شالواریمی باتیراجاق ایدیم. بوتون بدنیم تیر- تیر تیتره ییردی. جانیما بیر اوشوتمه دولموشدو. آیاق اوسته دورا بیلمیردیم. بوتون جماعات "چیغیرا- باغیرا شادلیق و شنلیک ائتمکده ایدی. هرکس پاتلاتدیغی تاراققاسینین نه قدر اوجالدیغینی هاوادا نئچه پارچایا بؤلوندوگونو، نئچه رنگ ده و نئچه ثانیه ایشیق ساچیدیغینن سئیرینه دالمیش ایکن، من تاراققالاردان چیخان باروتون قوخوسوندان بوغولور کیمی اولوردوم. آنیتا شولوقلوغون ایچینده سئوینجیندن، "هوررا" دئیه باغیراراق تاراققالارینی پاتلاتماقدا ایدی. دقتی منده دگیل ایدی. آنجاق من اؤزومو آیاق اوستونده توتابیلمیردیم. باشیمدان آشاغی یاییلان آغری اورک بولانماسینا، قارین عضله لریمین سیخیشماسینا سبب اولوردو. اورک بولانماسینی توتماغا چالیشیردیم. بیر ایکی دقیقه سونرا آرتیق طاقتیم سونا گلدی. اؤزومو توتابیلمه دیم. سویوق و نم آسفالتین اوستونده اوتوردوم. آغزیمی کؤرپونون بارماقلیقلارینین آراسیندان ائشیگه توتوب آجی آجی قوسماغا باشلادیم. بوتون اوست - باشیم باتدی. آنیتا چیگینیمی اوغوشدوراراق نه اولدوغونو سوروشدو. اونا دا دئیه بیله جگیم بیر جوابیم یوخ ایدی. اؤزوم ده منه نه اولدوغونو آنلایا بیلمیردیم. آنیتا اؤنده من آرخاسیندا، جماعاتین ایچینده اؤزوموزه چتینلیک ایله یول آچا آچا کؤرپونون باشینا دک گلیب، ماریتیم هتل ین قاباغینداکی تاکسی دوراغینا یئتیشینجه یه قدر اؤلوملره گئدیب گلدیم. دوراقدا تاکسی یوخ ایدی. ایلک گلن تاکسی نی گؤزله مک اوچون اوردا دورماق زوروندا ایدیک. آنیتا تاسف ایله اوزومه باخیب، گئنه سوروشدو.
- نه اولدو سنه؟
- بیلمیرم.
خسته خانایا می آپاریم سنی؟
- یوخ، ائوه یئتیشسم یتئر.
- او زامان ایلک گلن تاکسی ایله سن ائوه گئت. حیف اولدو، بو آخشام اریم ایله تانیشدیرماق ایسته ییردیم سنی، ساعات بیرده "دراخن هاوس" میخاناسیندا قراریمیز وار، اورایا گلجک. بو آخشام یاخچی فرصت ایدی، تانیشاردینیز، بیر - ایکی کلمه دانیشاردینیز، او دا اجتماعی موضوعلارا ماراقلی دیر....
ایلک تاکسی نین یاخینلاشدیغینی گؤرونجه، آنیتانین گؤزومدن ایچیمده کئچنلری آوخویابیلمه مه سی اوچون اونون اوزونه باخمادان، حتی ال بئله وئرمه دن
- یاخچی، گئجه ن خیر اولسون.
دئیه آییریلیب تاکسیا ساری قاچدیم.
تاکسینین قاپیسینی آچینجا سوروجوسونو اوزاقدان تانیدیغیمی حس ائتدیم. بیزلردن اولسا ایدی گرک. قارا قاباق، چیرکین بیر کیشی ایدی، آلینینداکی قیریشلارینی ایلک باخیشدا گؤرمه مک امکانسیز ایدی. اوردلاری شیشگین، سانکی هر اوردوندا بیر یومورتا گیزلتمیش ایدی. چاتیق قاشلارینین آلتیندا، ایکی قارا مینجیق کیمی گؤزلریندن غضب فیشقیریردی. او ایسه منیم کئفلی اولدوغومو ظن ائدیب، اوست باشیما آشاغیدان یوخاری باخاراق:
- آیاق اوسته دورابیلمیرسن، هر یئرین ده کر- کثافت دیر، منیم ماشینیمی باتیرارسان.
دئیه منی میندیرمکدن امتناع ائتمه گه چالیشدی.
اؤز دیلیمیزده دانیشاراق:
- قارداش باغیشلا. من کئفلی دگیلم. بیلمیرم نه اولدو بلکه زهیرلنمیشم. اورگیم بولاندی.
بیر نئچه ثانیه فیکیره دالمیش کیمی سول الی ایله شیشگین اوردونون ساغ طرفینی یوخاریدان آشاغی ساری تومارلادیقدان سونرا، آغزینی یاییب، دوداقلارینی بیر- بیرینین اوستونه سیخاراق ایچیندن اود چیخیر کیمی بیر نفس پوسگوردو. آجی بیر لحن ده:
- یاخچی، مینمه هله، دور بیر آز.
ماشیندان ائنیب ماشینین دالی جعبه سینی آچیب بؤیوک بیر دستمال گئتیریب صندلین اوستونه سردی. بو آرادا آنیتا منه یاردیم ائتمک اوچون یاخینا گلدی. آنجاق اونو گؤرمور کیمی، اؤنمسه مه دیم. اوزونه باخماق ایسته میردیم آرتیق.
تاکسی شوفری آجی بیر لحن ایله:
- یاخچی، اوتور، آنجاق دققت ائله ماشینیمی باتیرما.
باشیمی قاوزاییب آنیتانین اوزونه باخمادان، یالنیز ایستکسیزجه ال ترپتمه سی ایله خداحافظلیک ائدیب، ماشینا اوتوردوم. سون دئدیگی سؤزونو بئینیمده خیردالایا بیلمیردیم.:
"آنلایابیلمیرم، نئجه یعنی بو آخشام سنی اریم ایله تانیشدیرماق ایسته ییردیم......، ارین وارسا منی نیه آوارا ائدیرسن؟ زیرت ها زیرت تلفن، سلام، نه وار نه یوخ؟ نه لر ائله ییرس؟ بوش بوش سؤزلر، اوندان سونرا خداحافظ. گل گئدک میخانادا بیره ایچک، اوندان سونرا خداحافظ. گل گئدک راینین قیراغیندا گزک، اونان سونرا خداحافظ. گل گئدک ایل باشیندا تاراققا پاتلاتاق، اوندان سونرا دا سنی اریم ایه تانیشدیریم......قوی جهندم اولسون ائی......من آخماغام، پاخمایام نه یم؟ ..........آلله اکبر ها.......آنلایابیلمیرم. آخی بو آرواد سویقونچودا دگیل، ایچدیگی بیره سینین پولونو اؤزو وئریر. مندن گؤزلدیگی بیر شئی یوخدور......یا دلی دیر، یا دا منده آختاردیغی بیر شئی وار......مندن نه آختارابیلر کی؟
"سنی اریم ایله تانیشدیرماق ایسته ییردیم." دئمک کی ارینه ده مندن بیر شئلر دئییب......"
تاکسی شوفری دؤنوب گؤزونون قیراغی ایله بیر اوزومه باخدی. آنجاق گؤزونون گوشه سیندن ائله بیر گولوش فیشقیردی کی من ده اونون ایله بیرلیکده قاققا باسیب گولمه گه باشلادیم. نئچه دقیقه ایکیمیزده گولوردوک. آنجاق نیه گولدوگوموزو بیلمیردیم. دئملی بو بئینیمده کئچنلری اونون دا ائشیده بیله جگی قدر اوجا بیر سس ایله فیکیرلشمیشم.
- همشهری، نئچه ایلدیر بورداسان؟
- ایل اولماییب.
- آلمان کولتورونو تانیمیرسان دئیه سن.
- تانیمیرام.
- او خانیم ایله تازا تانیشیبسان؟
- اوچ آیدیر منی آوارا ائیله ییب.
- اقامت سورونون وار؟
- یوخ، آمما ائله - بئله تانیشدیق دا.
- هن، سن بیزلره باخما، قیزی گؤزو باغلی اره وئررلر، آلماندا بیر آرواد بیر کیشینی یاخیندان، یاخچی تانیمازسا اونا یاخین گلمز. اوره گی قیزدیقجا، اطمینان تاپدیغی اؤلچوده یاخینلاشار.
- بابا، اوچ آیدان سونرا ایندی "منیم اریم وار" دئییر.
- او سنی سیناماق ایسته ییر.
- نئجه یعنی سیناماق ایسته ییر؟
- سنینن اونو دوغرودان سئودیگینی، یوخسا یالنیز آلتینا باسماق ایسته دیگینی سیناماق ایسته ییر؟
- بیر کیشی سئودیگی آرواد ایله یاتاغا گیرر دا!
چوخ تمکینلی بیر لحن ایله:
- سئودیگی آرواد ایله، بلی!........... اونو سئودیگینه آرخایینسان؟
- هن!
- نه تهر سئویرسن؟
- سئویرم دا!
گئنه آغیر و تمکینلی بیر لحن ده:
بیر اوشاغین نه نه سینی سئودیگی کیمی سئویرسن؟ یوخسا بیر کئچینین بالاسینی سئودیگی کیمی؟
- ها ها ها ها ....
آجی بیر لحن ایله:
- گولمه، جیددی سوروشورام. سئومگین نه دئمک اولدوغونو بیلیرسن می؟ بیر اوشاق دا دوندورمانی سئودیگیندن سؤز ائدر. بیر جوان دا بیر موزیک پارچاسینی سئودیگیندن دانیشابیلر. بیر چوخ انسان بیر فوتبالیستی، یوخسا بیر سیناما آکتؤرونو سئودیگینی ادعا ائدر. شکنجه اولونموش بیر انسان دا سونرالاری شکنجه ائله یه نه اورک باغلایابیلر و اونو سئودیگینی ظن ائدر. کیشیلردن بیر پاراسی آروادینا هر گون اهانت ائدر، توهین ائدر، حتی دؤگر، آنجاق آرواد آیریلیب یاخاسینی قورتارماق ایسته دیگینده، کیشی اونو سئودیگینی حس ائدر، "سنی سئویرم" دئیه یالوارماغا باشلار. سن سئومکدن دانیشدیغیندا نه یی قصد ائدیرسن؟
هئچ بیر شئی دئیه بیلمه دیم، آنجاق دوداغیمی بوزدوم.
- یئتیشمیش بیر انسانین سئومگی بونلارین هامیسیندان فرقلی دیر. سئومک پایلاشابیلمک دیر، سئومک مسئولیت حیسسی دیر، سئومک بیر انسانی آنلایابیلمکده دیر، سئومک بیر انسانین دویغولارینی، بیر بیگانه کیمی یوخ، اونون حس ائتدیگی کیمی حس ائده بیلمک گوجودور. سئومک بیر انسانی، بوتون یاخچی و قولای خصوصیالتارینا قارشین بیر بوتون اولاراق، وار اولدوغو کیمی قبول ائده بیلمک گوجو دور. سئومک بیر انسانین ساغلیغینا، شنلیگینیه، راحالیغینا امکان یارادابیلمک دیر. سئومک بیر وارلیغین دیرچلمه سی، گلیشمه سی اوچون امکان یارادابیلمک گوجودور.
اؤز ایچیمده:
- پاهوووووو!؟
- بوتون بونلار بیر یانا، او سنین، اونا بولاشدیرابیله جگین، بیر خسته لیگین اولمادیغینی هاردان بیلسین؟ هپاتیت؟ ائدز؟ سفلیس؟ اونون ایله نه جور بیر یاشاییش سوره جگینی هاردان بیلسین؟ اورک باغلاسین، سنه یاخینلاشسین، سن ایله یاتاغا گیرسین، سونرا بیراخیب گئدیب آیریسنی آختاراسان؟ نه جور اطمینان وئره بیلیرسن اونا؟ سندن ساغلیق تستی ایسته سین؟ یوخسا اؤزون ساغلیق تستی ائله تدیرجک قدر مسئولیت حیسینه صاحب سن؟ بو ایشی اؤزون گؤررسن. یوخسا...... هله گؤزله، گؤزله، چوخ گؤزله یجکسن! سونوندا او سندن ساغلیق تستی ایسته یه جک اولورسا، دئملی سنین بو قدر مسئولیت دویغون اولمادیغینی دا سینامیش اولاجاق. او سندن ساغلیق تستی ایسته یه جک یئره قدر گتیررسن ایشی، او زامان .......یوخودا گؤررسن.
- من ده اوندان ساغلیق تستی ایسته رم.
- آرخایین اول، اونون ساغلیق تستی حاظیر دیر. سنین مسئولیت دویغونو سیناماق ایسته ییر.
ایندیه قدر بئله بیر شئی ذهنیمه گلمه میشدی. بیر آرود ایله تانیشدیغیمدا، ایلک ذهنیمه گلن شئ، اونون ایله یاتاغا گیرمک اولاردی. بیر آروادین دا مندن گؤزله دیکلری اولابیلدیگینی، دیله گئتیرمدیگی دویغولاری اولابیلدیگینی بیلمیردیم. بیر آرواد ایله یاتاغا گیرمگیمین سونوجلاری اولابیله جگینی، بو سونجلار قارشیسیندا مسئول اولاجاغیمی، هئچ بیر زامان ذهنیمه گتیره بیلمه میشدیم. آنجاق بیر کیشینین آرواددان گؤزله دیکلرینی بیلیردیم. تاکسی شوفرینین بو دئدیکلرینین جوابیندا بیر سؤز تاپابیلمدیم. باشیمی آشاغی سالیب، ساغ الیمین باش بارماغینین اوجو ایله سول الیمین باش بارماغینین دیرناغینی سیغالاماغا باشلادیم. "من نه قدر قانماز بیر ائششک ایمیشم. آی آلله، بو قاراقاباق، چیرکین تاکسی شوفرینین ایچی نه قدر درین ایمیش؟ ظاهیری نه قدر گوبوت اولسا دا ایچی چوخ یوموشاق، چوخ مهربان بیر انسانا بنزییر." دئیه فیکیرلشیردیم. اوزون بیر سوسقونلوقدان سونرا ناویگاتسیون "مقصدینیزه چاتدینیز" دئیینجه شوفر ماشینی ساخلادی. تاکسی متر ده گؤردوگوم اون اوچ اویرو قیرخ سنتی حسابلاماسی اوچون بیر ایگیرمی اویرولوق وئردیم. تاکسی شوفری اون ایرو گئری وئررکن، گئنه او آجی لحنی ایله:
- اون اویرو یئتر.
دئییب، دریندن باخان مینجیق کیمی گؤزلرینی گؤزومون ایچینه تیکتی:
- گئت بیرآز فیکیرلش!
بو ناغیلین اوچونجو بؤلومو وار


text:
دیکولورین هپتواوکسید
دیکولورین هپتواوکسید (اینگیلیسجه: Dichlorine heptoxide، روسجا: Okcид xлopa(VII)) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و مایع حالتینده تاپیلار.دیکولورین هپتواوکسید کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی −91.57 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Dichlorine heptoxide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دیکولورین هپتواوکسید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
وین بیلیمیوردو
وین بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Vienna, فارسجا: دانشگاه وین ، عربجه: جامعة فيينا )اوتریشنین ویئن شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۵۴٬۶۴۵ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. وین بیلیمیوردو ۱۳۶۵ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده وین بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[File:Rudolf_Scherer.jpg|


text:
۱۱ دسامبر
۱۱ دسامبر:
- ۱۹۰۱ - بیرلشمیش کراللیقدا تاریخده ایلک دفعه اوْلاراق پینگپونگ مۆسابیقهسی کئچیریلدی.
- ۱۹۲۳ - آتاتۆرکون تایمز قزئتینده٬ «میلّی حاکیمیّت اساسینا دایانان و بالاخص جۆمهوریت ایدارهسینه مالیک تاپیلان مملکتلرده سیاسی حزبلرین مؤوجودیتی واجیبدیر. تۆرکیه جۆمهوریتینده ده بیربیرینه نظارت ائدن حزبلرین دوْغاجاغینا شۆبهه یوْخدور» شکلینده سؤزو یاییملاندی.
- ۱۹۴۱ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آلمان و ایتالیایا قارشی ساواش اعلان ائتدی
- ۱۹۴۶ - یونیسف قۇرولدو.
- ۱۹۴۹ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی فلسطین مۆهاجیرلرینین دوْغما توْرپاقلارینا قاییتما حۆقۇقونو تانیدی.
- ۱۹۷۷ - تۆرکیهده یئرل سئچیملر ائدیلدی. جۆمهۇریت خالق حزبی سئچیملردن بیرینجی حزب اوْلاراق چیخدی.
- ۱۹۹۴ - روس قوْشونو چئچئنیستانا گیردی. بیرینجی چئچئنیستان ساواشی باشلاندی.
- ۱۹۹۷ - آتموسفره بۇراخیلان گازلارینین آزالدیلماسینا داییر کیوتو پروتکولو ایمضالاندی.
- ۲۰۰۱ - چین رسمی اوْلاراق عۆمۇمدۆنیا تیجارت تشکیلاتینا قاتیلدی.


text:
نیکس (اویدو)
نیکس Nix پلوتو اویدولاریندان .2005جی یالده هیدرا اویدو ایله بیرلیقدا تاپیلدی.نیوهورایزون اوزای گمیسی 2015 جی یالده جولای آیندا پلوتو و اونون اویدولاری هابئله نیکس اویدویا باخدی.5 پلوتو اویدولاریندا بو اویدونون فوتوقرافلاری و شکیللری دوزگون سالینیب.بو اویدو شکیللری 330 متیرجا پیکسل دورودی.
هابئل تلوسکوپو ایله پیلوت تیمی اونو تاپدی.بو تلسکوپ ایله 2005جی ایلده پلوتو گزه گنچه نی گورماقدا ایکی اویدو اولاریشی یاکلاشیک بیلیندی و 31 اوکتوبر 2005ده بو اویدو تاپیلدی.ایکی اویدو هیدرا (اویدو) و نیکس تاپیلماقدا S/2005 P 1 (Hydra) و S/2005 P 2 (Nix) خولاصه سی "P1" و "P2 یازیلدی.سونرا بو اویدونون آدی یونانجا قارانلیق و گئجه تانریچاسی آدی ایله سسلئندی.نیکس شارون آناسیدی.لیست آدی Pluto II پلوتو ایکی سسلئنیب.


text:
حیزب
سیاسی حیزب (قدیمدن فیرقه، فرقلی فیکره مالیک ایجماع)، اوْخشار سیاسی باخیشلاری پایلاشان اینسانلارین بیر اؤلکهنین رهبرلینده سؤز صاحیبی اوْلماق اۆزره قوردوغو تشکیلاتلارا وئریلن آددیر.
تاریخ[دَییشدیر]
سیاسی حیزبلارین تاریخی اینسانلیق تاریخی قدر قدیمدیر. اینسانلار قبیلهلر حالیندا یاشادیقلاری دا اوْنلاری ایداره ائدن رهبرلره موخالیفت ائدن قروپلار یاراتمیشلار. بۇ قروپلارین سیاسی حیزبلارین منشینی یاراتدیقلاریدیر. سیاسی حیزبلارین کئچمیشی قطعاً دموکراسیدان داها قدیمدیر.
چاغداش معناداکی سیاسی حیزبلارین یارانماسی، فرانسه اینقیلابی سونراسیندا باشلادی. اوّل آوروپادا، سوْنرا دا دۆنیانین دیگر بؤلگهلرینده مۆختلیف سیاسی باخیشلارا مالیک آداملار رسماً بیر آرارایا گلهرک تشکیلات یاراتماغا و کئچیریلن سئچکیلرده بۇ تشکیلاتلار کۆتلوی(توده) شکیلده اؤلکهلرینین رهبرلیینده سؤز صاحیبی اوْلما حاقینی قازانماغا باشلادیلار. حاضیردا گۆنوموزه قدر وارلیغینی داوام اتدیره ان قدیم حیزبلار آراسیندا ۱۸۳۰لاردا اینگیلیسده قۇرولموش موحافیزکار حیزب ایله عئینی دؤورلرده آمریکا-دا یارادیلمیش دموکراتیک حیزب گؤسترمک اوْلار. تۆرکیهنین ان قدیم حیزبی ایسه ۲۱ مئی ۱۸۸۹دا ایتیحاد عثمانلی ایمپراتورلوغو آدی آلتیندا پادشاه ایکینجی. ابدالحمید تاختدان اندیرمک آماچله قۇرولان جمعیتدیر. سوْنرادان ایتیحاد و ترقّی جمعیتی آدینی آلان بۇ تشکیلات ایکینجی. حکومتین اعلانینین سوْنرا ۱۸ اکیم-۸ نوْامبر ۱۹۰۸ تاریخلری آراسیندا توپلانان قورولتاییندا سیاسی حیزب حالینا گلدیینی اعلان ائدیب.
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
پایتون
پایتون یازیلیملاماق دیلی یوروملانان، یوکسک مرتبهلی و گئنل آماجلی بیلگی سایار یازیلیملاما دیلیدیر.[۱] بو دیلین یارادیلماق فلسفهسی اونون اوخونابیلمگینین راحاتلیغینا قاییدیر. بو دیل ۱۹۹۱-نجی میلادی ایلده هلندلی خودو فان روسوم ساغیندان یارادیلیبدیر.
اوخونا بیلمهسی چوخ قولای اولان پایتون دیلین «سی» دیلیایله توتوشتورورساق، سمیکولن (;) و براکئتلر ({}) یوخدورلار، سی دیلینده براکئتلر کودون بولوملرین آییرماق اۆچون ایشلنیرلر و سمیکولن عیبارتلری آییرماق اۆچون، پایتون گیرینتیلمک (indentation) یاردیمیلا بو سورونو چؤزور.
اؤرنک اۆچون:
#!/usr/bin/python3
x=10
if x==10:
print("x onla esittr.")
print("Basga yazi. X ondur.")
else:
print("x onla esit olmasa bu yazilacag.")
print("x onla esit olmasa bu da yazilacag.")
قوللانما[دَییشدیر]
پایتون دیلین ایشلدن سیستملر و شیرکتلردن:
- گوگل (Google)
- ناسا (NASA)
- سرن (CERN)
- پاردوس (تۆبیتاک ساغیندان گلیشتیریلن لینوکس داغیتیمی) (Pardus)
- جنگو (Django)
- زوپ (Zope)
- یوتیوب (Youtube)
- بیت تورنت (Bit torrent)


text:
آبورن، نیویورک
آبورن اینگیلیسجه: Auburn آمریکانین نیویورک ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۱٫۷۸ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۷۶۸۷ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۲۴۲٫۳۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۲۰۹ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آبورن، نیویورک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Auburn, New York»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).