text:
قیرخ ساییسینین سیرری
قیرخ ساییسینین سیرری
دوکتور بکیر شیشمان
کؤچورن:عباس ائلچین
تورک کولتورو ایچریسینده اوچ، دؤرد، یئددی، دوققوز و قیرخ ساییلارین اؤزللیکله دینی و ادبی ایچَریکلی متنلرده سیخلیقلا کئچدیگی بیلینمکدهدیر. بو ساییلارین بیر قیسمی میفولوژیک دؤنملره قدر چاتا بیلدیگی کیمی بیر قیسمی ده تاریخی سورَچ ایچریسینده چئشیدلی دینلرین، کولتورلرین و ادبی اورونلرین ائتکیسیله اؤِزل و سمبولیک بیر آنلام قازانمیشلار. بونلارین ایچریسینده اؤِزللیکله قیرخ ساییسینین اؤِزل بیر یئری واردیر. قیرخ ساییسی اورتا دوغو، اورتا آسییا، آنادولو و ایراندا یایغین بیر بیچیمده بیلینمکده و ده ایشلهدیلمکدهدیر. بو سایی داها چوخ ایشلَوسل و تخمینن بیر رقمی ایفاده ائتمکله بیرلیکده سمبولیک بیر آنلامی واردیر. ریاضییات باخیمیندان 1، 2، 4، 5، 8، 10 و 20-ه بؤلونه بیلر و بو اؤزللیگیندن اؤتَری ده برکتلی بیر سایی اولاراق قبول گؤرموشدور.
قیرخ ساییسی داها چوخ تورک توپلومونون گوندهلیک حیاتیندا ان چوخ ایشلهدیلن ساییدیر. ایچینده قیرخ سایی کئچن آد و دئییملرین بعضیلری بونلاردیر: قیرخبولاق، قیرخلار ائلی، قیرخ قیز، قیرخ ایگید، قیرخ ایکیندی یاغیشلاری، قیرخآمبار، قیرخ آددیملیق یول، قیرخ دفعه سؤیلهمک، قیرخ درهدن سو گتیرمک، قیرخ بیر کره ماشاللاه، قیرخ ائوین پیشیگی، قیرخ پول، قیرخ ایلین باشی، قیرخ ایلده بیر، قیرخ ایللیک دوست، قیرخ دامار،قیرخ باییر،قیرخ بوغوم،قیرخ قات، قیرخ ساخلاماق، قیرخی چیخماق،قیرخلی، اوشاق قیرخلاماق، قیرخلی گلین، قیرخ آزماسی، قیرخ آشچی بیر باشچی، قیرخ آیاق، قیرخ هامباللی، قیرخ یاماقلی، بیر دلی قویویا بیر داش آتار،قیرخ عاغیللی چیخاردا بیلمز، ساریمساغی گلین ائتمیشلر ده قیرخ گون قوخوسو چیخمامیش، قیرخ کوپ قیرخینین دا قولپو قیریق کوپ، قیرخ تندیر چؤرک یئمک و سایر..
قیرخ ساییسی تورک ادبییاتیندا چوخ ایشلهدیلن بیر موتیو دوروموندادیر: اوغوز قاغان داستانیندا قیرخ گون، قیرخ ماسا، قیرخ سیرا، قیرخ قولاچ اوزونلوغوندا دیرک شکلیندهکی ایفادهلره راست گلینیر. دده قورقوت کیتابیندا قیرخ ایگید، قیرخ نامرد، قیرخ آلا گؤزلو، قیرخ یولداش، قیرخ کافیر، قیرخ اینجه بئل قیز، قیرخ قول، قیرخ کنیز کیمی ایفادهلرده، بو سایینین ایشلندیگی گؤرولور. آیریجا خالق حئکایهلریمیزده ده سیخلیقلا ایشلهنیلمیشدیر: آرزو ایله قمبر اؤلدوکدن سونرا، مزاردان گؤیرچین شکلینده چیخاراق قیرخلارا قاریشارلار. قیرخ پری، آسومان ایله زئیجانا باده وئرر. میهریبان سولطانین یانیندا قیرخ کنیزی واردیر. شاه ایسماییل، قیرخلار الیندن باده ایچیر. یوسوف، آتاسینی قیرخ گون آغیرلایار. ماحمود، داشلاری گتیرمک اوچون پادشاهدان قیرخ گون سوره ایستر. ماحمودون یارالاری قیرخ گونده ساغالار. ناغیللاریمیزدا ایسه قیرخ ساییسینین؛ قیرخ حرامیلر، قیرخ قاتیرمی - قیرخ ساتیرمی، قیرخ گون قیرخ گئجه، قیرخ اوتاق، قیرخ گؤزلو کؤرپو شکلینده ایشلنددیگی گؤرولمکدهدیر.
چاغداش ادبییات متنلرینده، حئکایه و رومانلاردا بو سایییا سیخلیقلا راست گلمک مومکوندور: قیرخ آخچا، قیرخ آسلان اورگی، قیرخ باکیره قیز، قیرخ درهدن سو گتیرمک، قیرخ دویمهلی، قیرخ-اللی قاوالچی، قیرخ ائرمیشلر، قیرخ گون، قیرخینجی گون، قیرخ حوری، قیرخ قات کندیر، قیرخ قورشون،قیرخ دوگون، قیرخ اؤکوز گوجو، قیرخ قازان، قیرخ اوتاق، قیرخ هؤرگو، قیرخ آتش، قیرخ دنه آغ گؤیرچین و سایر.
قیرخ ساییسینین دینی-ایسلامی بعضی بیلگیلرله ده اوست-اوسته دوشدوگو و بیر آز دا بو ندنله سیررلی حالا گتیریلدیگی گؤرولمکدهدیر: حضرت محمده قیرخ یاشیندا پئیغمبرلیگین گلمهسی، ایسلام دینینین دوغوشو سیراسیندا اونا ایلک باغلانانلارین قیرخ آدام اولماسی، اینسانین مالینین قیرخدا بیرینی ذکات اولاراق وئرمهسی، حضرت آدمین پالچیغینین قیرخ گون یوغورولماسی، نوح توفانینین قیرخ گون سوردوگونه اینانیلماسی، گون ایچریسینده قیلینان نامازلارداکی توپلام رکعت سایینین قیرخ اولماسی، حشرده گؤیلرین قیرخ گون توستوله اؤرتولهجگینه اینانیلماسی؛ آیریجا دوغوملا ایگیلی دبلرده قیرخ گونلوک سورهنین اؤنملی قبول ائدیلمهسی (چونکی دوغومدان قیرخ گون سونرا، قادینین زاهیلیق دؤنمی سونا چاتماقدادیر.)، تورک-ایسلام تصووفوندا دؤرد قاپی قیرخ مقام و قیرخلارا قاریشماق دئییمینین ایشلهدیلمهسی و قیرخ حدیث گلهنگی بو دوشونجهنی دوغرولار خوصوصییتدهدیر.
آیریجا قیرخ ساییسی قورآندا دا کئچمکدهدیر. بقره سورهسی 51.نجی آیهده حضرت موسانین قیرخ گون طور داغیندا قالدیغیندان دانیشیلار. مائده سورهسی 26.نجی آیهسینده ایسه ایسرایل اوغوللارینین قیرخ ایل چؤلده پریشان اولاراق گزدیکلری آنلادیلیر. آیریجا اعراف سورهسی 142.نجی آیهسینده، "ربّینین تعیین ائتدیگی واخت قیرخ گئجهیه تاماملاندی" و مائده سورهسی 26.نجی آیهسینده "او حالدا اوراسی اونلارا قیرخ ایل حرام قیلینمیشدیر" دئییلمکدهدیر.
قیرخ یاش یئتکینلیک یاشیدیر و عؤمورون تخمینن یاریسی اولاراق قبول ائدیلیر. حتّی بیزیم کولتوروموزده "قیرخیندان سونرا بدنی اؤلویویان پاکلار" شکلینده ده بیر آتالار سؤزو مؤوجوددور. قیرخ ساییسینین بوتون بونلارین قیراغیندا اؤزل بیر آنلامی دا اولا بیلر و بیر شیفره گؤرهوینی یئرینه یئتیرمیش اولا بیلر. بو جور سمبولیک و سیررلی سایلارین حیاتی داها هیجانلی و ماراقلی ائتدیگی ده شوبههسیزدیر.


c: text/html

text:
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ آلمانییا کانسلری آنگلا مرکل، یاپونییا باش ناظری سیندزو آبه و جنوبی کوریا لیدری مون چژی اینله اعلا گؤروشلر کئچیردیینی بیلدیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ترامپ بو بارهده رسمی تویتر حسابیندا یازیب.
او، گ۲۰ سامیتی اؤنجهسی ایکیطرفلی گؤروشلرده سیاستین آچار ایستیقامتلرینی مذاکیره ائدیب.
آغ ائوین مطبوعات خیدمتینین معلوماتینا گؤره، ترامپ و آنگلا مرکلین هامبورگدا باش توتان گؤروشونده بین الخالق آکتوال پروبلملر، او جملهدن اوکراینا مسئلهسینین حلی و مناقیشهنین تنظیملهنمهسی یوللاریندان بحث ائدیلیب.
آمریکا پرزیدنتی سامیت چرچیوهسینده روس و مکسیکالی همکارلاری ایله ده گؤروشلر کئچیرهجک.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
روسییا بو ایل اؤز سلاح ایخراجینی ۷،۲۳ میلیارد دوللارا قدر آرتیرا بیلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییا جینس اینفورماسییا قروپونون حاضیرلادیغی «گلوبال سلاح تیجارتی» حساباتیندا یئر آلیب. حساباتدا بئله آرتیمین سون بش ایلده ایلک دفعه قیده آلیندیغی بیلدیریلیب:
«۲۰۱۶-جی ایلده روسییانین ایخراجاتی ۹% آزالاراق، ۶،۳ میلیارد دوللار اولوب. بونا رغما اؤلکه آمریکادان سونرا ایکینجی ان بؤیوک سلاح ایخراجاتچیسیدیر. ۲۰۱۷-جی ایلده روسییا ایله آمریکا آراسیندا فرق داها دا آرتاجاق. ۲۰۱۶-جی ایلده ۲۳،۳ میلیارد دوللار سلاح ایخراج ائدن واشینگتن بو ایل ایخراجاتی ۲۶،۹ میلیارد دوللارا قدر آرتیرماغی پلانلاشدیریر».


text:
«تورک آخینی» ایله باغلی روسییا و تورکییه آراسیندا ایمضالانمیش حؤکومتلرآراسی آنلاشما تصدیق اولونماسی اوچون دومایا گؤندریلیب.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو بارهده دومانین رسمی سایتیندا معلومات وئریلیب. آنلاشما موذاکیره اولوناجاق مسئلهلر آراسینا داخیل ائدیلیب.
قئید ائدک کی، بوندان اول پارلامئنتین ائنئرژی کومیتهسینین صدری پاوئل زاوالنی آنلاشمانین گلن ایلین یانواریندا پارلامئنتده موذاکیره اولوناجاغینی آچیقلامیشدی.
خاطیرلاداق کی، ایکی اؤلکه آراسیندا «تورک آخینی» لاییحهسی ۱۰ اوکتیابردا ایمضالانیب. دئکابرین ۲-ده تورکییه پارلامئنتی، ۳ گون سونرا ایسه پرئزیدئنت رجب طیب اردوغان آنلاشمانی تصدیق ائدیب.


text:
بیزه دئسهلر آذربایجانی تانیتدیرین. ذئهنیمیزه گلن، آذربایجانین، هاواسیندان(هاواسینین یاخشیلیغیندان)، گؤرمهلی یئرلریندن، قدیمی بینالاریندان، یئمکلریندن، دبلریندن، موسیقیسیندن، اویناماقلاریندان، دوشونجه طرزیندن، تانینمیش آداملاریندان دانیشاریق. سایدیقلاریمیزین نئچهسینی دوز تانیتدیراریق قالسین یئرینده، دئسهلر بیر آذربایجانلی اولاراق، دئدیکلرینیزدن، نئچهسینی بلگهلرله قانیتلایا بیلرسیز، جاوابیمیز اؤزوموزه بللی اولمالیدیر(بیردن آدام ال-آیاغینی ایتیریر، چابالاییر بیر شئی تاپا).
سالیق وئردیکلریمیزین ایچینده، اونلولر یئرلهشیرلر. آذربایجانلی اونلولرین، هانسینی سئچمهییمیز دارتیشیلان قونو اولا بیلر!
آذربایجانین گؤرمهلی یئرلهرینین هانسینا اؤزوموزون گئتدیـییمیزی سوروشسالار، چوخلاری قیزارا بیلرلر. آذربایجانی تانیتدیرماغا هئچ اولماسا اؤزوموزون تانیماغیمیز گرکلیدیر.


text:
علی تبریزلی
علی تبریزلی آدیلا تانینان علی پرندبال حسینآغااوْغلو (۴ قورا پیشیرن (تیر) ۱۳۰۸، تبریز - ۱۳ دوندوران (بهمن) ۱۳۷۶، تهران)بیر آذربایجانلی شاعیر، يازیچی، ناشر، عالیم و تنقیدچی.[۱][۲] اونبئش ياشیندا تهرانا گئتدی و تهراندا یاشادی.
یاشاییشی[دَییشدیر]
تبریزلی علی، 1308-جی ایلین تیر آیینین دؤردونده، تبریز شهرینین «منجّیم» محلّهسینده آنادان اولموشدور. ابتدایی و اورتا تحصیلاتینی اوردا بیتیریب، بیر ایل آذربایجان دموکرات فرقهسی دؤنمینده تورکجه تحصیل آلمیشدیر. اون بئش یاشیندا تهرانا کؤچریلشدیریلمیشدیر. علی تبریزلی تهراندا درگی و کیتابلار اوخویوب، آنا دیلینه سئوگی و سایقی بسلهییر. او ایلک سئوداسینی شعرله عکس ائتدیریر و دؤنهلرله پهلوی رژیمینین زیندانلاریندا دوستاق اولور. او گنج ایکن، چئشیدلی ایشلرله مشغول اولور و نهایت «آتروپات» یایین ائوینی آچیر.
علی تبریزلی 1376-جی ایلین بهمن آیینین اوناوچونده تهراندا ابدیته قووشموشدور و اؤز وصیتینه اساساً دوغما یوردو تبریز شهرینین «وادی رحمت» قبرستانینین عایلهوی مزارلاریندا تورپاغا تابشیریلمیشدیر.
ایران تورکلری" مانیفئستی[دَییشدیر]
اؤزونو بیر یازیچی، آراشدیریجی، تاریخچی و دیلچی کیمی تانیتدیران تبریزلی علی، «ایران تورکلری» دئییلن مانیفئستین تئوریسینی کیمی و ایراندا تورکچولوگون بانیسی کیمی تانینمیشدیر.
اثرلر[دَییشدیر]
- غزللر (علی تبریزلینین غزللری)
- گوز یاشلاری
- دیل و ادبیات
- شاه اسماعیل ختایی یاشاییشی و شعرلری (ایکی جیلدده) بۇ کیتاب بیر رومان شکلینده و آشیق روایتی اساسیندا یازیلیب و شاه اسماعیل ختایینین بیر چوْخ قوشما، غزل و دؤیوشلرینی عکس ائتدیریر. اونون عرب زنگی ایله دئییشمه و دؤیوشمهسی خصوصی ماراق دوغورور.)،
یاییملادیغی اثرلر[دَییشدیر]
- اصلی - کرم
- آذربایجان کلاسیک ادبیاتیندان شعر مجموعهلری
- فضولی دیوانی
- کوراوْغلو داستانی
- سلمان ممتازین شعرلری،
- واحیدین غزللری
- خود آموز زبان ترکی آذربایجانی با ترجمهی فارسی،
- عزیز نسینین بیر نئچه حیکایهسی،
- ساوالان ایله بیرلیکده (آذربایجان ترانهلری) (ایکی جیلیدده)
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ آد شوهرتی : Nəsibli . آد:Nəsib . باشلیق:TƏBRİZLİ ƏLİNİN HARAYI . آدرس؛یوخلانمیش زامان: 2 İyun 2012؛اثر: . تاریخ:09 Dekabr 2011 . یاییمچی:Güney Azərbaycan Televiziyonu . آرشیو آدرسی:webcitation . آرشیو زامانی:2 İyun 2012 . دیل کودو:az
- ↑ ژورنال . آد شوهرتی : ساوالان . آد: ح.م. . باشلیق: تبریزلی علی کیمدیر؟ . ژورنال : وارلیق . شوماره: ۱۰۷ . تاریخ : قیش ۱۳۷۶ . صحیفه: ۵۵
- سعید موغانلی، ابدیته دوشن یارپاق علی تبریزلی، یارپاق قزئتی، اردیبهشت - 1384، بیرینجی ایل، بئشینجی سایی، 12-جی صحیفه.


text:
ترکیه و ایران تشقی ایش لری وزیر لری اوز ارا اوچره شدی
اوشبو صحبت جریانیده عراقده یوز بیرگن زلزله خصوصیده بحث ایتیلدی
ترکیه جمهوریتی تشقی ایش لر وزیری مولود چاووش اوغلی, تیلیفون آرقه لی ایران لیک تینگداشی جواد ظریف بیلن صحبت قیلدی.
چاووش اوغلی, عراق ده یوز بیرگن و ایران ده هم انسان لرنینگ جان بیریشی گه سبب بولگن 7,2 ریشترلیک زلزله حادثه سی آرتیدن ایران لیک تینگداشی بیلن صحبت ایتدی.
چاووش اوغلی, اوشبو صحبت جریانیده, ترکیه نینگ هر خیل یاردم اوچون تیار ایکن لیگی نی بیلدیررایکن, زلزله عاقبتیده جان بیرگن کیشی لرنینگ عایله اعضا لری گه تسلیت بیلدیردی.


text:
تورکیه
تورکیه افغانیستانین قندهار ویلایتینده یوکسک وظیفه لی رسمیلرین کئچیردیگی توپلانتی زامانی تؤردیلن ترور حادثه سینی قینادی.
تورکیه سلاحلی قوه لرینین باش قرارگاهیندان وئریلن معلوماتا گؤره، متینا بؤلگه سینه هاوا عملیاتی تشکیل اولونوب.
تورکییه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان مولداوی-نی فتح الله چی ترور تشکیلاتی (فتو) ایله باغلی خبردارلیق ائتدی.
تورکیه هاوا یوللاری آنکارا-روما بیرباشا اوچوشلارینی 60 ایل سونرا یئنیدن باشلاتیر.
تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان مولداوی پرزیدنتی ایگور دودونون دعوتی ایله مولدوی-یه ائدیر.
تورکیه پرزیدنتی رجب طیب اردوغان امریکانین سوریه-نین قوزیی ینده لازیم اولان آددیملاری آتمادیغی تقدیرده تورکیهنین ترور تشکیلاتی پ.کا.کا/ی.پ.گ-یه قارشی لازیمی تدبیرلری گؤره جگینی بیلدیردی.
حولوصی آکار منبیچ-ده امریکان عسگرلری ایله بیرگه نظارت فعالیتلرینین یاخین زاماندا باشلایاجاغینی بیلدیردی.
داعش عضوو اولدوقلاری اوچون محاکمه ائدیلن، استفان ساموئل آریستیدو ایله کری پاول کلمانین دا اولدوغو 6 خاریجی متهمین هر بیرینه 6 ایل 3 آی حبس جزاسی وئریلیب.
ایستانبول جمهوریت باش ساووجیلیغی دا ایتکین دوشن ژورنالیستین عاقبتی باغلی سوروشدورما باشلاییب.
تورکیه سلاحلی قوهلری طرفیندن عراق-ین قوزیی ینده کی زاپ بؤلگهسینه اوکتبرین 15-ده حیاتا کئچیریلن هاوا عملیاتیندا بولوجو ترور تشکیلاتینا عایید سیغیناجاق، انبار و سلاح موضع لری محو ائدیلیب.
سعودی عربیستانینین ایستانبولداکی باش کونسوللوغوندا آختاریش آپاریلاجاق.
اردوغان، آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپا سوسیال پایلاشیم سایتی تویتر اوزریندن جاواب وئردی
پرزیدنت اردوغان، تورکیهنین ترورلا موباریزه قونوسونداکی باشاری و عزمینه دقت چکدی
بیر قروپ ترریستین حربی مرکزلره سالدیری حاضیرلیغیندا اولدوغو معین ائدیلدی
"دونیاداکی ۱۹۳ اؤلکهنین قدرینین یالنیز ۵ اؤلکهیه، حتی بیر اؤلکهیه باغلی اولماسی ان بؤیوک عدالتسیزلیکدیر"


text:
امریکالیکلر اسرائیل گه قرشی ناراضی چیلیک بیلدیردی
اوشبو مظاهره شیکاگو ایالتیده بولیب اوتدی
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ شیکاگو ایالتیده یوزلب کیشی نینگ اشتراکی بیلن اسرائیل گه قرشی ناراضی چیلیک نمایش لری بولیب اوتدی.
مظاهره چیلر اسرائیل نینگ فلسطین لیک لر گه قره تیلگن ظلمی گه قرشی شعار بیردیلر.
خوددی منه شوو مظاهره اسرائیل نینگ شیکاگو ده گی قنسلگرلیگی نینگ اونگیده بولیب اوتدی.
اوشبو مظاهره جریانیده مظاهره چیلر فلسطین بیراغیدن تشقری، اسرائیل نینگ حمله لری نتیجه سیده شهید بولگن فلسطین لیک لر نینگ عکس لرینی هم حمل قیلدیلر.
مظاهره چیلر "قاتل اسرائیل"، "یشه سین فلسطین" و "اسرائیل باله لر نینگ قاتلی" شکلیده شعار بیردیلر.


text:
ســـحر آلاتورانلیق،
یوخودان آییلماق همن،
اوزومـــده ن ایکی یاش
کیچــــیک اولان باجیم
ایله بیرلیکده کووشنه ساری یولا
دوشدوک.سحرین سرین مئهی
قابیرغالاریمیزا دؤیوردو.
شئه ده مونجوق – مونجوق مرجی
قوزالارینین اوستونه اله نیردی.
هلــه بیز ائرته لی دورسایدیق دا،
بیزده ن اونجه تارلالارا چاتانلار
چوخودو. بیز یئیین – یئیین گئده رک،
اللریمیزده اولان ساری یاغ دورمنج
لرینه هرده ن بیر دیش باتیریردیق.
هاوا تزه – تزه ایشیقلانیردی،سحر شئهی
نین واختلی اولماسی، کندی لری کووشنه
ساری چکمیشدی.دالا قالان عاییله لرده،
بوتون عاییله عوضولری ایله بیرلیکده، اکین درمک اوچون،سئحیرلی کووشنه آیاق قویوردولار.بویوک – کیچیک تارلالاردا کندلی لرین اولدوغو،اوزاقدان گوزه چارپیردی.
بیرده ن محصولو وغمله میش بیر مرجی تارلاسینین آرخاسیندا دایانیریق، بو تارلا گوره سن بیزیم اولاجاق می؟! دئیه ره ک، اوزوموزوه آرخایینلیق وئره ره ک،وار گوجوموزله درمه یه باشلاییریق
درهادردی،آی باجی،هامی نین هم گووو،ایمه جی سی،یوخسا دا باشقا ایش چی سی وار دئیه،کومک سیز اولماغیمیزی،دیله گتیریب،کدرلنیردیم!دا نه بیلیم،منیم اون دورد و باجیمین دا اون ایکی یاشلی اولماغی،داها دا منه آغیر و آجینیاقلی گلیردی!آمما هرده ن فلک ده ن گیلئیلن سه ی دیم ده،هئچ واخت،غورورومو آیاق آلتیندا سیندیرا بیلمه ییردیم!
– دای نه بیلیم آی باجی،شانسیمیز اولسایدی،آتامیز واختسیزجاسینا سئلده بوغولمازدی!ایندی ایشچی ده تاپیلماییر،حاققی ایله گلیب،بیزه یاردیم ائده.دئییرلر،صاغیر مالی دی!اونلاردان آلدیغیمیز امه یی یئمک اولماز!یوخسادا یئتیم – یئسیر دی لر،اونلارا یاردیم ائدینجه،گئدیب وارلی – کارلی لارا کومک ائدیب،یاخشی امک حاققی قازاناریق دئیه،بیر کیمسه بیزه خوش اوز گوسته رمه ییردی!
دومان قات – قات یئر ایله گوی آراسیندا سورونوردو،دومان سوروندوکجه یئنه شئه سالخیم لاری مرجی پیتالارینین اوستونو آلیردی.فیکریمیزده ن کئچن خیاللار،اونوموزده اومود یارادیردی! یوخسا دا آیدین بیر گله جه یه چاتماغیمیزی قارشیمیزدا گوروردوک! بئله بیر حالدا یئنه باجیما ساری اوز توتوب،دئییردیم:- آی باجی،گره ک الیمیزده ن گلدیکجه یئیین ده ره ک.بو سوزو دئمک له،یازیق باجیما دا تک اولدوغوموزو بیلیندیریردیم!هابئله اونو بو گئرچک له تانیش ائدیردیم.آمما اوره یینی ایشیقلاندیرماق اوچون هر ده ن ده اومودلو سوزلر دیلیمه گتیریردیم.
آنجاق اونون خیال دونیاسی و آرخاسیندا گئرچکلرله یاناشماسی منه اوستو اورتولو ایدی! بو حالدا یازیق باجیمدا،قارشیمیزداکی آیدین بیر گله جه یه اینانیردی.او، ایکی اللی اولسایدی دا،ایکی سی نی ده بورج آلاراق،مرجی تارلاسینا آرتیق توو گلیردی!دئمه لی اونون آرخاسیندا دره نده ،اونلا آیاقلاشا بیلمه دیییمی دویوردوم.
بولدویوموز ولین یاری سیندا دایاناراق،آی باجی،داها یورولدوم،نه اولارکی بو ولی چیخاندان سونرا یئمک،یئمک اوچون اوتوراق،یئمک حالدا منیم ده بئلیمین آغری سی توختاسین،- دئدیم.
– باجیم جاوابیمدا دئدی:
آی قارداش،باشیوا دولانیم!هله تئزدی.گورورسن کی قونشولاریمیز هله ده یئمک،یئمه یه اوتورماییبلار.اونلار یئمک،یئمه یه اوتوراندا،بیزده اوتوراریق.یوخسا بیز تئز اوتورساق،اونلار بیزی لاغا قویارلار! دئیه رلر کی هله گلمه میش،یئمه یه باشلادیلار! بئله اولسا دا بس هانسی زامان مرجی دره جه ییک؟!
من ده یئنه جاوابیندا دئییره م:
ـ آی باجی،بوراخا،« قارداشخان» ساعات اون بیرده یئمه یه اوتورار.اونو نئجه اوزوموزه اورنک توتاق می؟ اونا باخساق،گره ک آجیمیزدان اوله ک!
باجیم یئنه دئییر:
ـ آی قارداش،ایندی درمه سه ک،شئه چکیلر.داها وقمله میش مرجی نی نئجه دره بیله رییک! یوخسا دا قوزالار توکوله ر،هم ده ایش قاباغا گئتمه ز.
یئنه باشیمی آشاغی سالیب، مرجی درمه یه
باشلاییرام! دره – دره خیال منی چولقالاییر.گوره سن: ناواخت محصولوموزو ییغیشدیرییب،خرمه نه آپاریب،دویه جه ییک؟! گوره جه یم او گونو کی مرجی نی آپاریب،شهرده ساتمیشام،اونون پولی ایله مئهریبان باجیما،بیر جوت قیزیل سیرغا آلمیشمام؟! بئله خیال منی چولقادیقدا،اوره ییمده قالانان کدرلر اومودا چئویلیردی!
خیالدا سویله دیییمین، هردن بیر نئچه سینی دیلیـــــمه گتیریردیم!آی باجی،اینشاالله کی
مرجی نین یولی ایله سنه،بو ایل بیر جوت قیزیل سیرغا آلاجاغام.
باجیم دا جاوابیمدا دئییر:
ـ آی قارداش،سنین ساغلیغین منه قیزیل سیرغادی! چوخ شئیلرده ائویمیزه گره گ دیر،هله ایندی یه دک، آلینماییب دی.
اونلار آلینسالار بس دی. دئمه لی سنه ده پول احتیاج دی،آخی شهره گئدیب، اورادا درس اوخویاجاقسان.
قیزیل سیرغا دان اوستون،سنین مکتـــب
پالــــــتارین،کیتابلارین و باشـــــــقا
آلاجاقلارین دی! ائله ســـن اونلاری
آلا بیلــــسه ن،بویوک بیر ایش دی،
من ده قیزیل سیرغا دان واز کئچیره م!
یازان:
عسگر علیائی کلیان
( یاشیل )
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
ائتمم گؤزه لیم، کیمسه یه بیر شکوه غمیندن
یانسام دا، یاخیلسام دا توکنمه ز ستمیندن
دنیاده ساناردیم ابدی عؤمرومو خوشبخت
اؤپسه یدیم ا گر بیرده مبارک قدمیندن
دؤنسون منه بیر ظلمته چرخین یئنی آیی
توُتسام ا گر آرتیق اونو ابرویِ خمیندن
بو فخر یئترکیم منه، افتادهٔ عشقم
سال باشیما بیر سایه همایِ کرمیندن
زاهید! رُخ جانانیما بیر یول نظر ائیله
وصف ائتمه منه بیر داها باغِ ارمیندن
معتاد غم عشقینم، اؤللم بیلیر عالم
بیر لحظه ا گر آیریلا کؤنلوم المیندن
گول چکدی خجالت، اوزونو گؤردو، قیزاردی
لب بسته لیگی غنچه لر اؤیرندی فمیندن(١)
واحد! بو قدر ساده غزللر کی، یازیرسان!
بیر گون گله جک، اود یاغاجاقدر قلمیندن
١فمیندن = فنیندن


text:
صمد بهرنگی نین چوخ ساحهلی یارادیجیلیغی و قلم چالیشمالاری ایچرسینده، اونون جنوبی آذربایجان فولكلورو و اونون ان زنگین و رنگارنگ جبههسی ساییلان آذربایجان شیفاهی خلق ادبیاتی ایله ایلگیلی چالیشمالاری اولدوقجا گئنیش و اعتبارلی یئر توتماقدادیر. آنا دیلینده یازماغین، اوخومانین و حتا دانیشماغین یاساق اولدوغو پهلوی رژیمی ایللرینده، آذربایجان خلق ادبیاتی نومونهلرینی، آردیجیل صورتده توپلاییب منیمسهمك، ایمكان الده ائدینجه بو نومونهلری نشر ائتمك و هامیدان اؤنملی آذربایجان ناغیلاریندا چاغلایان سجیهلر، اینسانی ـ ایجتیماعی رابیطهلر و پسیكولوژیك دوروملاردان تام قودرت و مهارتله فایدالاناراق قاباقجیل و دؤیوشکن اوشاق ادبیاتی و اوشاق ناغیللاری مكتبی یاراتماق بو چالیشمالارین ان پارلاق وئریمی ساییلا بیلیر.
هئچ شوبهه یوخ كی، صمدین ده مینلر و یوز مینلر آذربایجان اوشاقلاری كیمی فولكلوروموزو خصوصیله اونون ان صاف و دوغما نومونهلری اولان اوشاق فولكلورو ایله ایلكین تانیشلیغی آنا قوجاغیندان و عائیله اوجاغیندان باشلامیشدیر.
ایللر اول، صمدین عائیله سیله آپاریلان بیر گؤروشده ( بو گؤروش 1362 ـ جی ایلده میانالی علیرضا ایله بیرلیكده اولموشدور) صمدین آناسینا بئله بیر سورغو وئرمیشدیم:
-آنا، ایستردیم صمدین كؤرپه یاشلاریندا اونا اوخودوغون لایلالاردان، اوخشامالاردان و یا دئدیگین ناغیللاردان بیر نئچه یادیندا قالانینی دئیهسن، من یازیم؟،
او دئدی:- واللاه، صمده من هم اوشاقلیقدا، هم ده بؤیویوب موعلیم اولاندان سونرا، بو نهدی لایلا، بایاتی و ناغیل دئمیشم. كؤرپه یاشلاریندا من بونلاری اؤزوم اونا دئیردیم. اما بویا ـ باشا چاتاندان سونرا اونلاری او منه دئدیردردی. اوشاقلیقدا قولاق آساردی، اما بؤبوكلویونده اونلاری بیرجه ـ بیرجه یازاردی. ایندی چوخ باغیشلا كی، صمدین غفلتی اؤلومو، منده هوش ـ باش قویماییب، او سؤزلرین بیر داناسی دا یادیمدا قالماییب ؟؟
صمد و صمد كیمیلرین او آغیر ایللرده آذربایجان خلق ادبیاتی ایله ماراقلانماسینین ایكینجی سببی 25 ـ 1324 جی ایللرده آذربایجاندا باش وئرن میلی ـ دموكراتیك حركتلرین اؤلكهنین فرهنگی ـ سیاسی فضاسیندا باغیشلادیغی تاثیرلر و بوراخدیغی ایزلر اولموشدور. بو حركاتین عؤمرو بیر ایلدن چوخ اولمادیغی و اونون علیهینه یاغدیریلان امانسیز تهمتلر و چاخیر سپمهلرین یئری ـ گؤیو بورودوگو حالدا، او بیر ایلدن قالان خاطیرهلر، سسلر، ترانهلر و اوردا ـ بوردا یانغیندان قورونموش كیتابلار و دفترلر الدن اله دولاشمیش و دوشونجهلره یول تاپمیشدیر.
صمد بیر دوغما ائل اوغلو اولدوغو اوچون درس اوخودوغو ایللر و خصوصیله درسی بیتیریب ، كند موعلیمی اولدوغو سیرادا بو خاطیرهلر، سسلر و یانغیندان قورونموش یازیلارلا لاقئید قالانمازدی. بو یازیلاردا یئرلی ـ یئرینده آذربایجان فولكلورو و اونون آیری ـ آیری نومونهلریندن سؤز گئتمیشدیر. بوندان علاوه آذربایجان كندی و اورادا یاشایان اینسان صمد اوچون باشدان ـ آیاغا فولكلور یاتاغی و فولكلور قایناغی ایدی ..
صمدین جنوبی آذربایجان فولكلورو ساحهسینده گؤردوگو ایشلردن، توپلادیغی ملزمهلردن، چاپ ائده بیلدیگی یا ائده بیلمهدیگی یازی و مجموعهلردن سؤز آچاركن اونون ان یاخین و صمیمی یولداشی و امكداشی بهروز دهقانیدن آد آپارماماق اولماز.
صمد بهرنگی بیر سیرا ساحهلرده تكلیكده ایشلهدیگی حالدا، فولكلور نومونهلری توپلاماقدا، آراشدیرماقدا، نشر ائتدیرمكده و هابئله بیر نئچه كندین مونوگرافیاسینی یازماقدا همیشه و هر یئرده بهروز دهقانی ایله بیرگه ایش آپارمیشدیر. ایجتیماعی ـ سیاسی دونیا گؤروشلری و ایش اوسلوبلاری بیر ـ بیرینه چوخ یاخین، بعضاً ده عینی اولان بو ایكی امكداش، بیر یئرده پداقوژی اوخوموش، بیرلیكده كند موعلیمی اولموش و خلقی داها دریندن تانیماق اوچون اونون فولكلورونو تانیماقدا و تانیتماقدا بیرلیكده آددیملاشمیشلار.
من اجازه ایستردیم صمدله بهروزون آراسیندا اولان بو امكداشلیغی، اونلارین هله بو گونه قدر چاپ اولمامیش ؟آذربایجان ناغیللاری؟ نین آذری توركجهسینه یازدیغیم باشلانیشدا نقل ائدیم:
اونلارین هر ایكیسی ده آذربایجان دیلینین (توركجهنین) یازیب ـ اوخوماسی یاساق اولدوغو ایللرده بویا ـ باشا چاتدیلار. اونلار آنا دیلینده درس اوخویا بیلمهسهلرده، بو دیلده یازیلان كیتابلارین یاندیریلماسینی ائشیتدیلر و دویدولار. ائشیتدیكلری و دویدوقلاری بو ماجرادان یوكسلن آلوو، اونلارین روحونا و وجودونا گؤمدو و بوتون حیات بویو اونلاری دوشوندوردو ؟
منیمله بو ایكی امكداش آراسیندا بیری ـ بیریمیزی گؤرمهدن جانلانان معنوی دوستلوق و باغلیلیق دا ائله بو كیتابلا باشلادی (بو صمدین 1342 ـ جی ایلده ائتدیگی پارا ـ پارا كیتابیینا اشارهدیر). بو ایكیسی، او بیری امكداشلاری ایله بیرلیكده، آذربایجاندا ایللرجه غریبسهمیش و بوخوولانمیش آنادیلینین و میلی وارلیغینین جارچیسی و موشدولوقچوسو كیمی، چوخدان بری یوردوندان ـ یوواسیندان دیدرگین دوشموش بیزیمكیمیلرین دوامچیسی اولدولار.
اونلار كیتاب چانتاسی چگینلرینده، كاغاذ ـ قلم اللرینده، خلقه و وطنه بسلهدیكلری دویغولار و دوشونجهلر اوركلرینده، بیرینجی مكتب موعلیمی وظیفهسینده آذربایجان كندلرینه یول تاپدیلار. جانلاریندا آلیشان آلووو اوشاقلارا آشیلادیلار، اونلارلا قایناییب قاریشدیلار. اوشاقلار اوچون ؟آقا مدیر؟، ؟آقا معلم؟ یوخ، بلكه ؟صمد عمی؟ ، ؟بهروز عمی؟ اولدولار. تبریز دانیشگاهینی بیتیردیكلری اوچون، اورتا مكتبده درس وئرمگه حاقلی اولسالار دا، بیرینجی مكتبده درس وئرمگی داها دگرلی ساندیلار. آذربایجان فولكلور نومونهلرینی ده ائله همین مكتبلرده درس وئردیگی كندلردن و خلق ایچریسیندن توپلاماغا باشلادیلار. آغیزلاردان چوخلو ناغیل، بایاتی، تاپماجا، قوشماجا و ائل سؤزلری توپلادیلار. بیر سیرا كندلرین مونوقرافیاسینی یازدیلار. بو توپلادیقلارینین بیر قیسمینی یئری گلینجه و مومكون اولورسا توركجه و مومكون اولمازسا فارسجا نشر ائتدیلر. لاكین اونلارین توپلادیقلاری فولكلور نومونهلریندن هله چاپ اولمایانلاری دا واردیر ؟؟
صمد و بهروزون توپلاییب، آراشدیردیقلاری فولكلور نومونهلرینده فولكلور توپلاما و منیمسهمه اوصوللاری تام صورتده گؤزلهنیلمهسه ده (هئچ سؤز یوخ كی او ایمكانسیزلیق شراییطینده گؤزلهنیله ده بیلمزدی)، تك بیر اونلاردان اول یا اونلارلا بیر زاماندا چالیشماغا باشلایانلارلا نیسبت، ایشین موعین اوسلوب و پرنسیپلرینه باغلی قالمیشلار. بو باغلی قالدیقلاری اوسلوب و پرنسیپلریندن نومونه اولاراق نئچهسینی قید ائتمك اولار:
بیر- توپلادیقلاری ماتریاللاری اساس حالدا یازیلی منبعلردن یوخ، بلكه عومومیتله آغیزلاردان توپلامیشلار. البته، بو آغیزلاردان توپلامادا بیر چوخ حاللاردا نومونهلری نقل ائدهنلرین آدینی و آیری ـ آیری اؤزللیكلرینی مثلاً یاشینی، قادین یا كیشی، ساوادلی یا ساوادسیز، كندلی یا شهرلی اولدوغونو قید ائتمهمیشلر. لاكین بونا باخمایاراق، بیر چوخ حاللاردا بیر قوشماجانین یا بیر ماهنینین و بعضاَ آتالار سؤزونون آیری ـ آیری شهرلرده و آبادلیقلاردا اولان واریانتلارینی گتیرمیشلر. میثال اولاراق اونلار قوشماجالار و تاپماجالاردا ؟اوشودوم ها، اوشودوم؟ ون ان سانلی ریوایتی اولان:
اوشـودوم آ، اوشودوم داغـدان آلمـا داشیدیم
آلمـاجیغیم آلـدیـلار، منه ظولـوم سالــدیلار
من ظولومدان بئـزارام دریــن قویـو قـازارام
درین قویو بئش گئچی هانـی بـونو اركجــی؟
اركج قـازانـدا قاینـار قنبر یـانینـدا اوینـــار
قنبـر گئتـدی اودونـا قارغی باتـــیب بودونـا
قارغی دگیل، قامیشدی، دؤرت بارماغی گوموشدی
گوموشو وئردیم تاتـا، تات منه داری وئــردی
دارینی سپدیم قوشـا قوش منه قاناد وئــردی
قانادلاندیم اوچماغـا حق قاپوسون آچمـاغا ؟
علاوه گووگاندان (دیزج)، آذرشهردن (خانقاه، نئدیللی) مرنددن (علمدار، چای هرزن) و زنجان روایتلریندن ده اؤرنكلر وئرمیشلر.
و یا؟ الیمی پیچاق كسیبدی؟ دوزگوسونو زنجان واریانتی اولان:
او یانا قاچدیم، توتون ایدی
بو یانا قاچدیم توتونایدی
ساریكؤینگون بوتون ایدی
سـاری كؤینگون ساچاغی
قیـراغینـدا وار پیچـاغــی
الیمـی پیچـاق كسیبـدی،
دستـه پیـچـاق كسیبــدی،
یـاغ گتیریـن یـاغلایـاق،
دستمال گتیرین باغلایاق
بوندان علاوه، میانا و تبریز روایتلرینده اولان واریانتلاردان نومونهلر وئرمیشلر.
ایكی - صمدله بهروزون فولكلور توپلاما ایشینده اؤنملی ساندیقلاری مسئلهلردن بیری ده ییغدیقلاری فولكلورو و خلق ادبیاتی نومونهلرینده باجاردیقجا بو نومونهلری توپلادیقلاری كند یا شهرین و حتی یئری گلینجه بونلاری سؤیلهین كیمسهلرین لهجه خصوصیتلرینی قورویوب ساخلاماق ایدی. البته اونلار بو نومونهلری فونتیك الیفبا ایله یازماغا و یا اونلاری سس آپاراتینا ییغماغا ایمكان الده ائده بیلمهدیكلری حالدا، بو مسئله ایستر اونلارین چاپ ائتدیكلری نومونهلرده و ایسترسه ده چاپ ائده بیلمهدیكلری نومونهلرده مومكون اولدوقجا گؤزلهنیلمیشدیر. آشاغیداكی نومونه هله بو گونه قدر چاپ اولمامیش ؟آذربایجان ناغیللاریندان؟ كؤچورولور.
ایكینچی قیزی ـ گونلرین بیر گونونده شاه عباس دورار وزیری گؤتورر گئدرلر شیكارا! چوللو برری بیاباندا گؤررلر قوجا بیر اكینجی وار. شاه عباس گؤرركی قوجا چوخ دونیا گؤرموشدو. دئیر: قوجا عمی، اوزاقداسان، یاخیندا؟
قوجا شاه عباسی تانییار. دئیر اوزاقدا ایدیم، ایندی یاخیندایام .
شاه عباس دئیر: ایكیدهسن، اوچده؟
قوجا دئیر: ایكیدهایدیم، ایندی اوچدهیم
شاه عباس دئیر: ایكیدهسن دؤرتده ؟
قوجا دئیر: ایكیدهایدیم، ایندی دؤرتدهیم
بو جور صؤحبتلهشرلر. قوجا دئیر: بیزیم ائوه قوناق اولون. بو یول، پادشاهی، وزیری گؤتورر آپارار ائوینه. قوجانین بیر قیزی وارایدی. بیر گؤزو چئری ایدی. قیز دئیر: دده، آرپا كوكهسین نئجه قویاق قوناقلارین قاباغینا؟
قوجا دئیر: اولسون، عیبی یوخدور.
شاع عباس گؤرر قیز بیلیجی قیزدی. باشدان یوخاری (آشاغی.م) باخار دئیر:
ـ قوجا، بوخاری یاخجی بوخاردی باشی كژدی.
قیز قاییدی دئیر: کژلیگین نه ائلیرسن؟ توستونو چكمگین دی!
شاه عباس بارماغینی دیشلر. چؤرك یئیرلر، دورارلار گئتمگه. قاپیدا پادشاه قوجایا دئیر:
ـ قاز گؤندرسم اؤترسن؟
قوجا دئیَر: آخ نئجه اوستاسییام !
شاهلا وزیر گلرلر یئتیشرلر شهره. وزیر سوروشار: شاه ساغ اولسون، او سؤزلر نه ایدی دانیشیردیز؟
شاه عباس دئیر: ـ گئت قوجادان سوروش اؤرگش.
وزیر گؤرر اوزون ساخلیانمیر گلر قوجانین یانینا. قوجا دئیر: هر سؤزه یوز تومن آلارام، دئیرم. وزیر قبول ائلر.
قوجا دئیر: اوكی پادشاه سوروشدو ؟اوزاقداسان، یاخیندا؟؟ منیم گؤزلریمی سوروشوردو. من ده دئدیم ؟یاخیندایام؟ یانی اوزاغی گؤرنمیرم.
او داكی، سوروشدو ؟ایكیدهسن، اوچده؟؟ یعنی عصایلان یول گئدیرسن یا یوخ؟ من ده دئدیم ؟اوچدهیم؟ یانی، بعلی عصایلان گئدرم.
اوداكی دئدی ؟ایكیدهسن، دؤرتده؟؟ عینكلریمی سوروشوردو، من دئدیم كی، دؤرتدهیم. یانی، عینك تاخارام.
قازداكی سنسن. گؤندردی، یولدوم.
وزیر دئیر: او نمنهدی كی، بوخاری یاخجی بوخاریدی، باشی كژدی؟
قوجا دئدی: اونو دا قیزیم بیلر. و گلرلر قیزین یانینا.
قیز دئیر: من اونو تانیدیم، بیلدیم كی پادشاهدی. آرپا كوكهسی ده من اؤزومو دئییردیم.
او دا دئدی كی، قیز یاخجی قیزدی. آما گؤزو چئریدی.
من ده دئدیم كی: چئریلیگینه باخما. الینین ایشینه، اؤزونون باشاراجاغینا باخ؟؟
اوچ ـ صمدله بهروز و اونلارلا بیرلیكده چالیشان امكداشلاری، او ایللر، اؤنجه كیهان روزنامهسینده آچیلمیش آذربایجان صحیفهسینده و سونرالار تبریزده چیخان، ؟مهد آزادی؟ ده وئریلن فولكلور نومونهلرینی ییغماقدا كوللكتیو (دسته جمعی) ایش آپارمالاری ایدی. بو دسته جمعی ایشدن اول فولكلور توپلاما و آراشدیرما ایشی ایله مشغول اولانلار تكلیكده و اؤز ـ اؤزلوكلرینده بو ایشه ال قویوردولار. لاكین صمد و بهروز بو ایشه بیر دسته جمعی ایش كیمی یاناشیردیلار و ائله همین چالیشمالار نتیجه سینده یوخاریدا آدلارینی چكدیگیمیز روزنامهلرده چیخان آیری ـ آیری نومونهلرین آشاغیسیندا بیر سیرا صمد و بهروزلا امكداشلیق ائدنلرین آدلاری گئدیردی. بو آدلارین ایچرسینده باشلیجا اولاراق حسین محمدزاده صدیق( دوزگون)-ون آدینا چوخ تصادوف ائدیلیردی. او تاریخدن فولكلور توپلاما و آراشدیرما ایشلری ایله مشغول اولان صدیق، بو ایشی آیری ـ آیری فعالیتلری ایله یاناشی سونرالار دا داوام ائتدیرمیش و آذربایجان فولكلورونا عایید بیر سیرا توپلاما و آراشدیرما اثرلری یازیب یاراتمیشدیر.
همین امكداشلیق نتیجهسینده بیر طرفدن هله او گونه كیمی توپلانمامیش فولكلور ماتریاللاری ییغیلیر و او بیری طرفدن ده فارسجا دا اولسا (چونكی توركجه یازماق ایمكانی یوخ ایدی) صمد بهرنگینین، حسین صدیقین، علیرضا نابدلین بیر سیرا فولكلور اوزرینده آپاردیقلاری آراشدیرمالار مئیدانا چیخیر. بیز آشاغیدا او گونه قدر ایلك دفعه توپلانان فولكلور ماتریاللاریندان و آردینجا دا فولكلورا عایید آراشدیرمالاردان پارچالار وئریریك:
اوزرلیك
اوزرلیكسن هاواسان،
مین بیر درده داواسان
هانسی ائوده سن اولسان
قادا - بالا سووا(ر)سان
درد قاپیدان گلنده
سن باجادان قووارسان
باشی بؤركلی اوزرلیك
دیبی كؤكلی اوزرلیك
سنی سالارام اودا
گؤرم حؤكمون اوزهرلیك
چرشنبه اولانین گؤزی
جومه آخشامی اولانین گؤزی
جومه اولانین گؤزی
شنبه اولانین گؤزی
شنبه صاباحی، هفته اوچی، چرشنبه آخشامی اولانین گؤزی
آغ گؤز، قارا گؤز، آلا گؤز، قونور گؤز، گؤی گؤز، آبی گؤز،
قوهوم اولا، یاد اولا
گؤزلری بو اوددا یانا
آی آت قاپان اوزرلیك
ائششك قاپان اوزرلیك
جمع گیزلین دردلرین، درمانین تاپان اوزرلیك؟
آیا باخانین گؤزی
گونه باخانین گؤزی
جمیع جهانین گؤزی
***
چیخدیم ساوالان داغینا،
محمدعلی فرزانه آنا دیلی اوزره یازیر: « منیم آنا دیلیمیزین سوز خزینه سی و میللی وارلیغیمیزین هامیدان پارلاق و صاف آیناسی اولان خلق ادبیاتیمیزین گئنیش و رنگارنگ دونیاسی ایله تانیشلیغیم آناملا اولموشدور. آنام منه تكجه دوغما دیلیمیزی اؤیرتمكده یوخ، بلكه بیر آز بویا ـ باشا چاتینجا و ایستینی ـ سویوغو قانینجا دیلیمیزین سؤز خزینهسینه یول ـ تاپماقدا ایلك معلیم اولموشدور».(1). محمدعلی فرزانه م.ع.فرزانه، م.ع.قوسی، م.ع.یاشار و م.ع.روشن کیمی ایمضالارلا مطبوعاتدا چیخیش ائتمیش، مقاله لر، کیتاب تانیتمالاری و تنقیدلری و ساییره موضوعلار اوزره یازیلارین مؤالیفی اولموش. محمدعلی فرزانه نین یازیلاری نین اساس موضوعسونو خالق فولکولورو ایچرمکده دیر. او آتا، آنا، دوست و تانیشلاریندان ناغیل و بایاتی، مثل، تاپماجالار دینله یرک اونلاری توپلاییب کیتاب حالینا گتیره رک آذربایجان فولکولورونون قورونماسینا خیدمت ائتمه گه چالیشمیشدیر. محمدعلی فرزانه 1355 اینجی ایل اختر خانیم ایله ائوله نه رک ایکی اوشاق صاحابی اولموش (نیما و ندا) و 1358 ایلینده معلیملیک مسلکیندن امکچی اولاراق عئلمی و مدنی ساحه لرده اؤز فعالیتینی سوردورمه گه چالیشمیش. 1371 اینجی ایل باکی اونیوئرسیته سی محمدعلی فرزانه جنابلارینا فخری دوکتورا عنوانی وئرمه گه لاییق گؤرموش. محمدعلی فرزانه 1377 شمس ایلینده اورک خسته لیگینه توش گله رک سوئدین گؤنتبرک شهرینه علاج اولماق اوچون یولا دوشموش. محمدعلی فرزانه نین یاراتدیغی اثرلردن آشاغیداکیلاری آد چکمک اولار:
1 ـ بایاتیلار دفعهلر چاپ اولوب، یئنی آرتیرمالار و توركجه باشلانیشلا یئنیدن باسیلاجاق.
2 ـ مبانی دستور زبان آذربایجان. اونجه بیر جیلدهده داها سونرالار ایكی جیلده چاپ اولموشدور.
3 ـ گزیده هایی از ترانههای روستایی فارسی. بو كیتاب سونرالار ایران یئرلی ترانهلریندن سئچمهلر، آذری توركجه سینه منظوم ترجمهلرله بیرلیكده 120 صحیفهده سوئد اولكه سینده چاپ و یئنی دهن یایینلانمیش دیر.
4 ـ كجایی دوست كجا ـ ترجمه
5 ـ چنین بود اما چنین نخواهد بود ـ ترجمه
6 ـ گوشه هایی از خاطرات و چند داستان از جلیل محمد قلی زاده
7 ـ شهریار و حیدربابا ـ مكتوبلار ونظیره لر
8 دده مین كیتابی ب . ق سهندین اثری ( كامیل متن ) بو كتاب محمدعلی فرزانه طرفیندن لاتین و عرب الفباسی ایله آذربایجان دیلینده سوئدده 2001 ده چاپ اولموش
اوستاد فرزانه نین آذربایجان دیلی، فولكلورو، بدیعی ادبیات ،گرامر، خالقیمیزین كیملی یی ، میللی وارلیغینی آراییب ،داراییب ترجومه، چاپ و نشر ایشلرینده کؤمگی کئچدیگی داها بعضی اثرلرین آدینی بئله قئید ائتمك اولار.
1 ـ میرزه باغیر حاجی زاده دن چاپ اولمامیش خاطیرهلر
2 ـ آذربایجانین ائل ماهنی لاری
3 ـ آذربایجان اوشاق فولكلورو ـ اختر خانیم بدوستانی ایله بیرگه
4 ـ آذربایجان فولكلورونون توپلانماسی آراشدیریلماسی و نشری تاریخیندن فولكلور اؤرونكلری ایله بیرلیكده
5 ـ ملانصرالدین لطیفهلری، آذربایجان دیلینده فارسجا یا ترجمه سی ایله
6 ـ آذربایجان ائل سؤزلری ( آتالار سؤزو ) عرب و لاتین الفباسی و آچیق لامالار ایله بیرلیكده
7 ـ آذربایجان ائل سوزلری ایكینجی جلد ـ ( دئیملر، دویملار عرب و لاتین الیفباسی و مجازی آنلاملارلا بیرلیكده )
8 ـ تمثیل لر و مثللر
9 ـ آذربایجان عاشیق شعری آنتولوژوسو
10 ـ مقاله لر ـ فارسجا چاپ اولانلار 2 جیلده
11 ـ مقاله لر ـ فارسجا چاپ اولمایانلار 2 جیلده
12 ـ مقاله لر ـ توركجه 4 جیلده چاپ اولانلار و چاپ اولمایانلار
13 ـ سوز اینجی لری آذربایجان كلاسیك و چاغداش شعری ، ان قدیم دورلردن بو گونه قدر 5 جیلدده
14 ـ ناظیم حكمتین شعرلری فارسجایا ترجمه سی ایله
15 ـ رسول رضائین شعرلری فارسجایا ترجمه سی ایله (بو اثرده استادا عمران صلاحی یاردیمچی اولموشدور)
16 ـ تركان پارسی گو ـ فارس دیلینده شئعر یازان آذربایجانلی شاعیرلرینین آنتولوژوسو
17ـ صمد بهرنگی نین آذربایجان ناغیللاری آذربایجان دیلنده صمدین اؤز خطی ایله
18 ـ آذربایجان دیلینین قرامری لاتین و عرب گرافیكاسی ایله
19 ـ واژه نامه آوایی (صوتی ) زبان ادبی آذربایجان موارد و شواهدله
20ـ آنا دیلیمیز و میللی وارلیغیمیز اوغروندا خاطیره لر ( بو خاطیره لرین بیر سیراسی وارلیقدا چاپ اولموش دور )
21 ـ او بیر زاماندا اوردوبادلی محمد سعیدین آن تانینمیش و دئمك شاه اثری اولان دومانلی تبریزی علی قولو كاتبی ایله بیرگه فارسجایا چئویریر بردی لركی، « كیهان شب جمعه » ده یایلیردی آنجاق اوراداكی، صحیفهلر باغلانادان سونرا، بو آردیجیل رومان بلكه ده یار ـ یاریمچیلیق قالدی.
22 ـ درام دلقك سیرك ـ ترجمه
23 ـ بلینسكی نین مقاله لری ـ فرزانه معلیم بو اثری فرانسیزدن فارسجایا چئویرمیش و امید ایران درگی سینده سیرا ایله چاپ ائتدیرمیشدیر.
24 ـ فرهنگ لغات آذربایجان (1).
محمدعلی فرزانه کئچمیشده بیر سیرا آذربایجان آیدینی طرفیندن عزیزلنیردیسه، گله جکده خالق ایجتماعیتی طرفیندن عزیزله نه جک و اونون آذربایجان اوغروندا گؤردوگو ایشلر و چکدیگی زحمتلر تاریخ بویو اونو خاطیرلاردا یاشاداجاقدیر. محمدعلی فرزانه ذات عالیه اولو تانریدان رحمت، اونون عائیله سی و اوشاقلارینا، آذربایجان ادبیات خادیملرینه دؤزوم دیله یه رک یاشامی نین سون ایللرینده سوئدده وارلیغین سسی درگیسینده قلمه آلدیغی سؤزلری بیر داها باشقالار اوچون اوخوتمانی ده یئرلی حئساب ائدیریک:
قایناق : http://www.rezahamraz.com


text:
آنادولو تورکجهسی
آنادولو تۆرکجهسی یا استانبول تۆرکجهسی (آنادولو تۆرکجهسینده: Türkçe)، تورک دیللریندن بیریدیر. بۇ دیل تورکیه، قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی،قیبریس جومهوریتی، آلمان، بولغاریستان، مقدونیه، کوزووو، رومانی و بیر نئچه باشقا اؤلکهلرده، دانیشیلماقدادیر.
بو دیل، تورک دیللرینین اوغوز، باتی شاخهسینین اوغوز قروپوندادیر. باشقا آدلاری، تورکیه تورکجهسی یا ایستانبول تورکجهسیدیر. آنجاق بۇ آدلار سادهجه آذربایجان و ایراندا، اونو آذربایجان تورکجهسیندن آییرماق اۆچون ایشلنیر و دونیانین هریئرینده سادهجه تورکجه آدلاندیریلیر.
تاریخ[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی، عصرلر بویو، آدی عثمانلی تورکجهسی و عرب خطی ایله یازیلماقدا ایمیش. آنجاق آتاتورک زامانیندا، خط ریفورمو آپاریلاندان سوْنرا، لاتین خطینه چئویریلدی و بیر سیرا باشقا فرقلندیرمکدن سوْنرا عثمانلی تورکجهسینین یئرینی توتوب و آنادولو تورکجهسی آدلاندیریلدی.
خط[دَییشدیر]
آنادولو تورکجهسی، ایندیکی زاماندا لاتین کؤکلو خط ایله یازیلماقدادیر. بۇ خط، آذربایجان تورکجهسینین لاتین کؤکلو خطی کیمیدیر، آنجاق ə، q و x حرفلری اوندا یوخدور و K، G و Ğ حرفلرینین ده تلفوظلری بیر آز فرق ائدیر.
آنادولو تورکجهسینین الیفباسی:
Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Iı, İi, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz
بو ۲۹ حرفین، ۸ حرفی سسلیدیر (A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü) و قالانی سسسیزدیر.
یابانچی دیللرله ائتکیلشمهسی[دَییشدیر]
۲۰۰۵ده TDK طرفیندن تثبیت اولان ۱۰۴۴۸۱ سوزجوکدن ۱۴% یابانچی اولاراق، قالانی تۆرکجه کؤکنلیدیر.[۱]
- ↑ Güncel Türkçe Sözlük (tr). Turkish Language Association (۲005). یوْخلانیلیب۲007-0۳-۲۱.


text:
اوغوزتیوی:بیرینجی دونیا محاربهسیندن اول ایمپریالیست دؤولتلر عثمانلینی بؤلوشدورمک اوچون بؤیوک پلان حاضیرلامیشدیلار. بو پلانین ان اهمیتلی حیصهسی ایسه ارمنیلرله باغلی ایدی. اونلار اللرینده توتدوقلاری «ارمنی کارتی»نی «کوزیر» کیمی عثمانلییا قارشی ایرلی سوردولر.
بو بارهده «صاباح» قزئتی روسییا آرخیولرینه ایستینادن آراشدیرما یازیسی درج ائدیب. یازیدا ارمنیلرین یاپونییانین و باشقا اؤلکهلرین اساس «آلت»لریندن بیری اولماسی حاقدا فاکتلارا یئر وئریلیب.
🔷یاپونییانین گیزلی «سلاح»ی
ارمنیلرین ان بؤیوک خیانتی ۱۹۰۴-جو ایلده روس-یاپون ساواشی زامانی اوزه چیخدی. همین واخت روسییاداکی ارمنی میللتچیلری یاپونییانی دستکلهیهرک، ایمپراتورا صداقت آندی ایچمیشدیلر. بو ساواش عرفهسینده اونلار یاپون ایمپراتورونا بئله بیر مکتوب یازمیشدیلار:
«سیزی سئون بوتون قافقاز و روسییا ارمنیلری معنوی باخیمدان سیزینله بیرلشرک، بوتون قدحلری ایمپراتور موتسوخیتونون شرفینه قالدیریرلار. یاشا، یاشا، یاشا!”
بو مکتوب روسییا دؤولت آرخیوینده هله ده قالماقدادیر. ارمنی لیدرلری مکتوبدا قودرتلی یاپون سلاحینین داغیلمیش روس عسگرلرینین اوزرینده اولدوز کیمی پارلاماسینی و یاپونییا بایراغینین روسییانین پورت آرتور ساحللریندهکی قوبرناتور ساراییندا دالغالانماسینی آرزولادیقلارینی یازمیشدیلار. اونلار ارمنیلرین اؤلنه قدر یاپونییایا صادق قالاجاقلارینا آند ایچمیشدیلر.
لاکین همیشه اولدوغو کیمی، یئنه ده ارمنی ایکی اوزلولویو اؤز ایشینی گؤردو. بیر نئچه ایل سونرا ارمنی لیدرلری همین مکتوبون بنزرینی روسییا چارینا گؤندردیلر. بو دفعه ایسه تورکییهیه قارشی… اونلار بو مکتوبدا روسییا اوردوسونون تورکلره غالیب گلمهسینی، روس بایراغینین ایستانبولدا دالغالاناجاغینا ایناندیقلارینی دیله گتیریردیلر.
🔷عثمانلییا قارشی ایکی میسییا
ارمنیلر ۲۰-جی عصرین اوللرینده حیاتا کئچیردیکلری بو ساتقینلیق پلانلارینی سونرادان دا داوام ائتدیردیلر. داشناکلارین اطرافیندا توپلاشان ارمنی قروپلاشمالارینا تورکییهنین ایشغالی یولوندا ایکی میسییا تاپشیریلمیشدی:
۱. تورکییه ارمنیلری آرخا جبههده اعتراض آکسییالارینا باشلایاراق، تورک اوردوسونو ضیفلتملی.
۲. تورکییه ارمنیلریندن عبارت اولان کؤنوللو بیرلیکلر تورک اوردوسونو یاراراق، روس اوردوسو اوچون یول آچمالی.
خصوصاً بو ایکی میسییا قوندارما ارمنی سویقیریمی ادعالارینین ندن و هارادان قایناقلاندیغینی آیدین گؤستریر.
🔷هیتلرین اویونجاغی
ارمنیلر ۲-جی دونیا محاربهسینده هیتلرین ده اویونجاغینا چئوریلدیلر. ارمنی قروپلاشمالاری هیتلر آلمانییاسینا دستک وئرهرک، کؤنوللو بیرلیکلر یاراتدیلار و بؤلگهدهکی خالقلارا قارشی جینایتلر تؤرتدیلر.
🔷ماریونتلری گؤزلهین سون
اؤتن عصرین اوللرینده شرقی پارچالاماق اوغروندا موباریزه آپاران روسییا و آوروپا ارمنیلردن ماشا کیمی ایستیفاده ائتمهیه گؤره موباریزه آپاریردی. اونلار بعضا اینگیلترهنین، بعضا ایسه روسییانین الینه کئچیردیلر. عصرین باشلانغیجیندا اینگیلتره ارمنیلری اؤز طرفینه چکه بیلدی و اونلاردان عثمانلی ایله روسییا ایمپرییاسینا قارشی ایستیفاده ائتمهیه باشلادی.
بوتون بونلار ارمنیلرین تاریخین موختلیف دؤورلرینده بؤیوک دؤولتلر طرفیندن اویونجاق کیمی ایستیفاده ائدیلدیکلرینی بیر داها فاکتلارلا گؤز اؤنونه سریر. همین دؤورلرده و سونرالار ماریونته چئوریلمیین نتیجهسیدیر کی، بو گون سؤزوگئدن دؤولت بؤیوک خاوسون ایچیندهدیر و بو خاوس تئزلیکله ارمنیستانی داها بؤیوک فلاکتلره سوروکلهیهجک.


text:
کلمبییا اینقیلابچی سلاحلی قوهلرینین (فارج) سیاسی حقوقلارینی قوروماغا سؤز وئریرم.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو کلمبییا پرزیدنتی خوان مانوئل سانتوس قیامچیلارین سلاحلارینین تحویل وئریلمهسی مراسیمینده چیخیشی زامانی دئییب.
«من فارج-ین سیاسی و اقتصادی مدلری ایله راضی دئییلم، اما اونلارین حقوقلارینی دموکراتییا چرچیوهسینده قورویاجاغیما سؤز وئریرم»، - سانتوس بیلدیریب.
قید ائدک کی، حکومتله الده ائدیلن راضیلاشمایا اساساً، قیامچیلار آوگوستون ۱-نه کیمی سلاحلارینی تحویل وئرملیدیرلر. ایولون ۳۱-دن ایسه فارج سیاسی پارتییایا چئوریلجک.


text:
بیر قروپ آخیسکا تورکو داها تورکیهیه گتیریلدی
شهرده یاشایان آخیسکا تورکو ساییسی تخمینا 2 مین 600 نفره چاتدی
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغانین گؤستریشی و باش ناظر بینعلی ییلدیریمین چابالاری ایله اوکراینادان تورکیهیه گتیریلن آخیسکا تورکلرینین سون کروانینین ایکینجی قروپو ارزینجان واردی.
تورک هاوا یوللارینا عاید اوچاقلا ارزینجان هاوا لیمانینا گلن 165 آخیسکالی، چیچکلرله قارشیلاندی.
دونیا آخیسکا تورکلری بیرلیگی باش کاتیبی فواد اوچار، اوکراینانین سیخینتیلی بؤلگهسینده یاشایان آخیسکا تورکو عائلهلرین ایکی اوچاق ایله ارزینجانین اوزوملو ائلچهسی باییرباغ کندینه آپاریلماسی ایله گلیشلرین سونا چاتدیغینی سؤیلهدی.
سون کروانلا شهرده یاشایان آخیسکا تورکو ساییسینین تخمینا 2 مین 600 نفره چاتدیغینی ایفاده ائدن اوچار،
"تخمینا 2 ایلدیر داوام ائدن بو کؤچ پروسهسی سورونسوز، گؤزل شکیلده نتیجهلندی. گؤرولن بوتون ایشلر خالقیمیزا نه قدر اؤنم وئریلدیگینی گؤستردی. تورکیهنین گوجونو بو کؤچله گؤردوک. امهگی گئچن هر کسه تشکر ائدیریک" دئدی.
آخیسخا تورکلری ده، وطنلرینه قوووشمالاری اوچون پرزیدنت اردوغان و باشباخان ییلدیریما تشکر ائتدیکلرینی سؤیلهدیلر.
آخیسخا تورکو عائلهلر باییرباغ کندینده ائولرینه یئرلشدیریلدیلر.
آخیسخا تورکلری، 25 دسامبر 2015دن بو یانا اوکراینادان کروانلار حالیندا گتیریلمهیه باشلاندی و ارزینجانین اوزوملو ائلچهسینه یئرلشدیریلدی.


text:
بو گول گئجه لر ، دؤربَرینه عطیر یایار. آنجاق بو گول حیاط باغچاسیندا اولسا عطیری گئجه لر بوتون حیاطی دولدورار ، بلکه ده جاماکی لاردان ائوه ده گئده ر . بو گول چوخلو آچیق قیرمیزی ، توخ قیرمیزی ، ساری ، حنایی و آغ رنگلرده دیر. بو گولو بئجه رتمه ک ، توخوم یولو ایله دیر.
بئله بیر گولون تورپاغی گره کدیر گوجلو اولسون و تورپاغا چوروموش پئهئن قاتماق واجیب گؤرونور.
گول ساتانلار. قیش دا گولخادا توخومون بیر بیر نایلون گولدانلاردا اکیب بئجه ردیرلر سونرا یئکه گولدانا گئچیب گوله دولانلارین بایرامدا ساتماغا آماده ائدیرلر.
یادا کی بایرامدان سونرا یئرده اکمه ک اوچون عمل ائدیرلر.
بئله بیر ایش ( گولخانادا شیتیل وورماق ) گولو تئز یئتیشدیریر. آمما توخومون دا یئرده اکمه ک اولار.
ایسته سه ز گولچولردن گولون شیتیلین آلاسیز بئله ایشله یین:
یازدا هاوا قیزیشاندان سونرا یئری دَه ریندن بئلله ییب هامارلایین. هر شیتیلی اون یا اون بئش سانت بیر بیریندن آرا وئرمه کله یئره وورون. شیتیلی گولداندان چیخارداندا آییق اولون تورپاغی داغیلماسین. سونرا اوزونه بیر سانت قالینلیغیندا پئهئن وئریب سووارین. گونده آخشاملار بیر دؤنه سو کیفایتدیر.
ایبسته سه ز توخوم یولو ایله ده بو گولو بئجه رده سیز بئله ایشله یین:
یئری بئلله ییب هامارلایاندان سونرا توخومو سئیره کدن سه پیب اوستونه ایکی سانت قالینلیغیندا چوروموش پئهئنوئریب گونده آخشاملار بیر دؤنه سووارین.
سویو « سو سَپه ن » ایله وئرین تا پئهئن یویولماسین.
بو گول اوچون معمولی باغچا تورپاغی یاخشیدیر آمما گوله گئده ن چاغلاری شیمیایی کودلاریله تورپاغی گوجلندیرمه ک گوللرین گؤیچه کلیگینه آرتیرار.
الف. عظیمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
کیتابین آدی : مسیحی
کیتابین بیچیمی : جاوا
ساپورت ائدن قولاقجیقلار (موبایل تلفونلاری): بوتون قولاقجیقلاری کی جاوا یازیلیمین آچا بیلر.
اولچوسو : 226 کیلو بایت
ایندیر(دانلود)
یان، ائی گونش!
سن ائی آزادلیغین ایلکین مشعلی،
بیزیم بو یئرلره قوناق گلهلی.
چیخارتدین ظلمتدن اینسان اوغلونو،
او ائهتیراس دولو، او حسرت دولو.
اورکلر اوجالمیش ایندی داغ کیمی،
سن ائی گؤی اوزونده بیر بایراق کیمی.
باشینی ساللاییب دایانان گونش،
بیلیرم سندهکی او اود، او آتش.
مین یانان اورکدن قوپوب بیر آندا،
آلیشیب یانمیشدیر او آسیماندا.
نورون یئر اوزونه وئردیکجه زیینت،
تک سنه، تک سنه اینانمیش فقط.
آزادلیق تشنهسی - بو مظلوم اینسان،
دئمیش کی: “ائی گونش بیزدن اولوسان.
یان، بو اؤلکمیزین قلبینی قیزدیر.
یان، بو ایلک عشقیمیز، سون آرزوموزدور:
ائلین باشی اوسته گونش سؤنمهسین.
تاریخین تکری گئری دؤنمهسین،
بیر ده قاییتماسین نه هیجران، نه قم.
یان، سنین عشقینله بو یئر، بو عالم
چیخسین پنجهسیندن قارانلیقلارین،
یان کی، سینهسینی بورانلیقلارین
سنین شؤلهلرین اریدهجک، یان.
یان، نورا قرق اولسون تورپاق، آسیمان...”
سن ائی آزادلیغین ایلکین مشهلی،
بیزیم بو یئرلرین اوزو گولهلی
آنجاق بیرجه ایلدیر، بو کی، بللیدیر.
آدین کؤنلوموزه بیر تسللیدیر.
قلبینین اودو وار تورپاغینیزدا،
سنین شفقیندیر بایراغیمیزدا،
او آلیشیب یانان نه رنگ، نه قاندیر،
ایندی اؤزگه دؤوران، اؤزگه زاماندیر،
نه آیریلیق واردیر، نه ده کی زیندان.
یان ایندی، ائی گونش، سن یاخیندا یان.
او گونلر، او آیلار بیزدن اوزاقدیر،
یان، آزادلیق سؤزو بیزه بایراقدیر...
اردبیل، 1946


text:
تورکیه نین ائکونومی گلیشمه سینده آکپ نین پایی نه دیر؟
یونس شاملیتورکیه ده نه کئچیرسه، اولایلار نئجه ایره لیله یرسه، آکپ نین ایچ پولیتیکاسی پولاریزاسیونا یول آچیرسا، و یا دیش پولیتیکا تورکیه ده نه قدر برباد اولورسا، ایچه ریده مئدیا منسوبلاری نه قدر سیخینتی دا اولورسا، مخالیفت 15 تموز داربه تشبوسو آدی ایله نه قدر سیخینتی یا معروض قالیرسا، آنایاسا رئفراندومو اوچون "یوخ" دئین لر تروریست و فه توجو سایلیرسا و اردوغانین داورانیشی نه قدر نورماتیو دیپلوماسی ایله قارشی اولورسا و یا اونون تکببورلو دانیشیق لاری تورکیه نی دونیا چاپیندا نه قدر ایزوله ائدیرسه، ایران و گونئی آزربایجان دا تورک آکتیویستلرینین بیر بؤلومو اردوغان ین قاطی طرفداری اولموشدورلار. بونلارین بعضی لری اردوغانی خاریجی سیاست ساحه سینده قینارلارسادا، اونون تورکیه نین بوگونکو ائکونومی ساحه سینده گلیشمه سین اؤنملی رولو اویناماسین و بو گلیشمه یه نه دن اولماسینی دوشونورلر.
شکیله و یا آشاغاداکی لینکه تیکلایین؛
https://www.youtube.com/watch?v=Hq3RlCw85SI&feature=youtu.be


text:
مَثَل های پندآموز در زبان و ادبیات ترکی
پیش درآمد:
ضربالمثل گونهای از بیان است که معمولاً تاریخچه و داستانی پندآموز در پس بعضی ازاین بیان ها نهفته است. بسیاری از این داستانها از یاد رفته اند، و پیشینهٔ برخی از امثال بر بعضی از مردم روشن نیست. با این حال، در سخن بهکار میرود. شکل درست این واژه «مَثَل» است و ضرب در ابتدای آن اضافه است. به عبارتِ دیگر، «ضرب المثل» به معنای مَثَل زدن (به فارسی: داستان زدن) است. همچنین ضرب المثل ها به عنوان پدیدۀ زبانی به حلقه گسترده علم بیان تعلق دارند و در این معنی، ضرب المثل در واقع زنجیره ای است از واژهایی که چگونگی شکل گیری آن کمتر با قواعد نحوی یا معنایی قابل توضیح است.معنای ضرب المثل ها با توسل به اجزای تشکیل دهندۀ آن، یعنی واژه ها، به دست نمی آید و معنای کلی آن کمتر قانون مند به معنای تک تک واژه ها است.
ضرب المثل ها در میان مردم و از زندگانی مردم پدید می آید و با مردم پیوند ناگسستنی دارد. این جملات کوتاه زاییده ی اندیشه و دانش مردم ساده و میراثی از غنای معنوی نسل های گذشته است که دست به دست و زبان به زبان به آیندگان می رسد و آنان را با آمال و آرزوها، با غم و شادی، با عشق و نفرت، با ایمان و صداقت و با اوهام و خرافات پدران خود آشنا می سازد.زبان شیرین پارسی در نتیجه ی فکر موشکاف و باریک بین و طبع بذله گو و نکته سنج ایرانی، از لحاظ امثال و حکم از غنی ترین زبان های دنیاست.
از سویی دیگر اگر بخواهیم قصه پیچیده و طولانی جایگاه ضرب المثلها در فرهنگ عامیانه را ببینیم باید به رابطه مثل ها و فولکور هر منطقه اشاره کرد.
در زیر مهم ترین مثل های ترکی مرسوم در ادبیات اقوام آذربایجانی را به شکل الفبایی می آوریم:
- آت ، آت اولانجا ییه سی مات اولار
- آت آتینان ساواشار آرادا اشه یین قیچی سنار
- آت آلماغا جوان یوللا ، قز آلماغا قوجا
- آت آلمامیش تویله دوزه لدیر
- آت اؤلاندا میدان اولماز ، میدان اولاندا آت
- آت اولنده ایتین بایرامدی
- آت اولنده یهری قالار ، آدام اولنده آدی
- آت داکی داش دوروب اوسته کی داش دورمور
- آت مینه نین تانیر
- آت مینیش اورگده ر، دون یریش
- آتامین اؤلماغن نان قوخمورام ، قورخورام عزرائیل قاپمی تانیسن
- آتنان آتی بیر یره باغلاسان ، هم رنگ اولماسا دا هم خوی اولار
- آج آداما اولی اتی حلال دی
- آج تویوق یوخودا داری گورر
- آچل مامش سفره نین بیر عیبی وار ، آچل میشین مین بیر عیبی
- آدام دوز چوره گی ایتیرمز
- آدامین آغزیندان سؤز آلیر
- آدامین آنینین یازی سی نه اولسا او باشنا گئله جاخ
- آدن ندی رشید ، بیرین ده ، بیرین ائشید
- آدین قویدون رشید ، بیرین ددین بیرین ائشید
- آرپا اکن بوغدا بچمز
- ارمنی نن سمنی قویما
- آرواد آلماموش اوغول آرزوسی ایلمه
- آز دانیش ، ناز دانیش
- آژ تویوخ یاتار یوخودا داری گورر
- آشاغی دا ایلشماغی بینمیر ، یوخاری دا یئر یوخدو
- آشئنا سویوخ سو قاتیب
- آغ ایتین پانبوخچیا زیانی وار
- آغ توپورجه گؤرنده ، خیال ائلیر ایکی قیرانلخ دی
- آغ گون قره گونی یاددان چخاردار
- آغ یارما ٬ قارا گون اوچوندور
- آغاج بار گتیردخ جان باش ایر
- آغاجی ایچیندن قورد یییر
- آغریمین باشا دسمال باغلامازلار
- آغرین دیشی چک گتسن
- آغزیننان سوت ایسی گلیر
- آغلامیان اوشاغا سوت وئرمزلر
- آغیز یاندیران آشی گوز تانور
- آغین آدی وار ، قره نین دادی
- آلا ایت دن مشهور دی
- آلتنا ایشه ماغی بس دییر ، شیرین چای دا ایستیر
- آللاهدان اوزولمه سه ، اؤلوم یوخدی
- آندوی اینانم یا خوروزون قویروغون؟
- آنقیران اشیین باشننان ورما
- آنلیان آداما قول اولاسان
- آننئن یازیسننان قاشماغ اولماز
- ال الی یووار الده دونر اوزی یووار
- احتیاط ، اییدین یاراشغی دی
- ات گتیموب کوفته ایستیر
- اششه ساتان کؤششه آلا بولمز
- اصلانین ارکک ، دیشی سی اولماز
- الی بؤش ، اوزی قره
- اوت دئدیم دیلیم یاندی
- اوتونان پامبغن نه دوستلوغو؟
- اوجا یر سو ایشمز
- اوجوزلی ائتین شورباسی چخماز
- اوچ تومننخ اششیین اون بش قرانلخ بالاسی اولار
- اوددان کول تورنر ، کولدن اوت
- اورتولی بازار ، دوسلوقی پوزار
- اورک یانماسا ، گوزدن یاش چخماز
- اوز گوزونده دیره یی گورمور ، اوزگه نین کینده توک گورور
- اوزگه آتینا مینن تئز دوشر
- اوزگه سوزی ائو ییخار
- اؤزگه مالین گورسه دیب ، اؤز مالیین قالب ائلیر
- اؤزومون قشه یین چاققال ییر
- اوزونه اوماش اوغانمر ، اوزگیه اریشته کسیر
- اؤزووه اینه باتر ، اؤزگویه چووالدز
- اوزی بزح لی ، ایچی تزح لی
- اوغری پیشیک آغاش گورجاخ قاچار
- اوغورلوغونون اولی دوشر آی ایشیغینا
- اول قردشلغوی ثابت ائله ، سورا ارث و میراث ایسته
- اولاندا حالم حالای ، اولمیاندا حالیم قولای
- اولدوز گورمه میش جان وئرمز
- اؤلسون او پیس کی یئرینه یاخجی سی گه له جاخ
- اؤلماخ اؤلماخ دی ، جان وئرماخ نه دی
- اولمه اششییم یونجا بیتین جه
- اؤله ن یوخدی قبرنه سیچاسان
- اولی ائششه آختاریر نالن چئکه
- اؤلی دوروب میرده شوری یوغور
- اؤلی یه اوز وئرسن ، سیچار کفنین باتیرار
- ایت ایتدغن نان ال چکر سومسوم ماغیننان ال چه مز
- ایتین ایاغیندان تیکان چیخاردیر
- ایتین سوتچیه نه خیری
- ایچریم اوزومی یاندیرر ، ایشیییم اوزگه نی
- ایری اوتوراخ ، دوز دانیشاخ
- ایش گوردورنین دی ، گورنین دییر
- ائششیی باغلاسان آت یاننا ، یا خویون گوتورر یا خاصیتین
- ائششییم اؤلمه ، یونجا بیتینجه ، یونجام سارالما ، توربا تیکینجه
- ایشله میین ، دیشله مز
- ایشی آستا گور ، اوستا گور
- ایکی دولتدی ساواشار ، آرادا کاسبین باشی سنار
- ایکی گارپئزی بیر الینده توتوپ
- ائل گوجی ، سئل گوجی
- ایلان سانجان آلا (آغ قره) ایپدن قورخار
- ایلان هر یئره ایری گتسه ، اوز یوواسنا دوز گدر
- ایلان یئییب اژدها اولوب
- ایلانین زهله سی یارپزدان گدر ، اودا گوزینون قاباغندا بیتر
- ائله بیر فیل بورنوننان دوشوبدی
- ائله قورخور ، جین دمیردن قورخان کیمی
- ائله یئرده یاتماز آلتینا سو چیخا
- اینه هامنی بئزر ، اؤزی لوت گئزر
- ائوز دییر کی ، دابان داشدی
- ایید اوغلان ، داییسینا چئکر ، خانم قیز ، خالاسنا
- اییدی کوللوخدان گوتی ، چوریین الله دان ایسته
- باخما اوزونون قاره سینه ، باخ آنینین آچخ لغینا
- بارلی آغاجین باشنا دولانالار
- باشاردیقی ایشه گئدن ، پشمان اولماز
- باشدا آغیل اولماسا بدن عذابدا اولار
- باشوا داش سالاندا ، اوجا یئردن سال
- باشوا کول اله سن اوجا یردن اله
- باغ صاحبی باغنا قیئدی ، باغبان بیر سالخم اؤزومه قیئمادی
- باغ صاحبی تئلئس سه ده ، اوزوم واختینده یئتیشر
- باغبانین بار وخدی قولاخلاری ائشیتمز
- باغدا اریک واریدی ، سلام علیک واریدی ، باغدان اریک کوتاردی ، سلام علیک قوتاردی
- باغلی قاپنین بیر عیبی وار ، آچیق قاپنین مین عیبی
- بالابان سسی اوزاخدان یاخجدی
- بالالی قارقا بال یمز
- بالی یئمه میش ، بلاسین چکیروخ
- بقال داشدان کسر ،جن یمیشدن
- بو ایلکی قوشلار ، بیلدیرکی قوشلارا جور جور اورگدیلر
- بوردا منم ، بغداد دا کور خلیفه
- بؤرکووی قوی قاباغیوا ، قاضی ائله
- بورنون توتسان جانی چیخار
- بوستان وقتی ، بوستان چئنن قولاغی کار اؤلار
- بوش سفریه نه دعا؟
- بوشلی بوشلونون ساغلیغین ایستر
- بولاغ گرک یریندن بولاغ اولا ، سو توحماغینان بولاغ اولماز
- بوننان فاتیا تومان اولماز
- بونون ایپینین اوستینه اودون یغماق اولماز
- بویوح آغاجین ، کولگه سی ده بویوح اولار
- بؤیوک باشین ، بؤیوک بلاسی اولار
- بویونون ، صاباحی دا وار
- بیر باشی وار ، مین سئوداسی
- بیر تیکه نی بولمیین ، مین تیکه نی ده بولمز
- بیر ساعاتدی تانباکی یانر ، ایندی دییر نه توسسودی
- بیر طرفه باخرام بوغدی ، بیرطرفه باخیرام سققل
- بیر گئجه نین اوغروسی بوله نی ، اون ایلین مالاسی بولمز
- بیرلخ هاردا ، دیریلخ اوردا
- بیلدیرچینه بئی لخ یتیشنده اول آناسنن امجیین کسر
- بیئ وئرن آتن دیشلرین سایمازلار
- پالانا بورون ، ائلینن سورون
- پوفونن پیلو اولماز ، یاغنان دویی ایستر
- پوللی لیخدا ، پول سوزلوغا ، پول ساخلا
- پیچاخ اوز دسته سین کسمز
- پیچاخ دسته سینی کسمز
- پیچاخ ورسان قانی چخماز
- پیس تویوخ برک یوموتلار
- پیشیین آغزی ائته چاتماز دیر منداردی
- پیشیین الی اته یتیشمز دییر واخ واخ
- تاری یازانی بنده پوزا بیلمز
- تازا یونجا ائششیه باش آغریسی گتیرر
- تلافی ائتمه بدخواهه ، اوزی اوز قازدیغی چاهه ، دوشر آهسته آهسته
- توتولماموش اوغری ، خاننان ایره لی دی
- توستی گئدر گوزل لره ساری
- تولا ایتدن ده مندار اولار
- تولکویه دئدیله هانی شاهدین ، دئدی قویروغوم
- تولکی اولسان درین اون بش قرانا دیمز
- تولکی وار باش قوپادیر ، قوردون آدی بد نامدی
- توی دان سورا حنانی نینیه للر
- تویوغون پیسی بح یوموتدار
- تیکه قارین دویورماز ، محبت آرتیرار
- جالانان سو دا کوزیه قییتمز
- جان وئرر ، مال وئرمز
- جهنمه گئدن اوزونه یولداش آختارار
- جوانا گئتمین قز ، قوجیه یالوارا یالوارا گئدر
- جوانلیخدا ، قوجالیغا جان ساخلا
- جواهر جیندا آراسیندا اولار
- جوجه نی پائیزین آخیرینده سایاللار
- جوجه یومرتادان چیخار قابیغینی بئینمز
- چادراسز لخدان ائوده قالیپ
- چاغریلمامش قوناغین دالسی سوزلی اولار
- چالما قاپمی ، چالارلار قاپوی
- چای گورمه میش ، چرمالانما
- چراغ اؤز دیبینه ایشیق سالماز
- چوبانن گؤلی اولسا گئچینین بوینوزوننان سوت چئخادار
- چوبانن گؤیلی اولسا قره سودان قیماخ توتار
- چؤخ دولانان چؤخ بولر
- چوخ گزن ، چوخ بولر
- چوره گی آت سوغا ، بالیخ دا بولمه سه ، خالق بولر
- چوریی آت سوغا ، بالیخ دا بولمسه ، خالیق بولر
- چولمک دغیرلانار قاپاغین تاپار
- چؤمچه آشدان ایستی اولوب
- حالوا حالوا دئماغنان آغیز شیرین اؤلماز
- حامام سوغونان اوزونه دوست توتور
- حکیم اششح اتی بویوروب
- حلال کسب عبادت دی
- حلال مالا زوال یوخدی
- حمام سوئونان دوست تاپر
- حنالی ال ، جیبه قویولماز
- حورن ایت قاپماز
- حیرسین دولته زیانی وار
- خاتن قز خالاسنا چکر ، قوچ اییت دایی سنا
- خالص ایشک دن ناخئر اولماز
- خالق یخانی مخلوق نجه قؤزار
- خالقا ایت هورسه بیزه چاققال هورر
- خلیفه کیسه سینن بغیشلیر
- خمیر چوخ سو آپارار
- خوروز یؤخیدی ، سحر آچیلمیردی؟
- داغ داغا چاتماز ، آدام آداما چاتار
- داغدا جیران گؤرسه دیر
- دالدان گلن داش تؤپوغا دئیر
- دالی یا قالسان دییللر گیج دی ، قاباغا گئچسن دییللر بیژ دی
- دت دی دئین گل اولار
- دت گلنده خالوارینان گلر ، چخاندا میثقالینان چخار
- دده سین گورمی ین ، شاهلخ ادعاسی ائلیر
- دلی دلی نی گورنده ، چوماغن گیزله در
- دلی قوییه بیر داش آتار ، یوز اغیللی چیخاردا بولمز
- دلی یه همشه بایرامدی
- دلی یه یئل وئر ، الینه بئل وئر
- دمیر قاپی نین تخته قاپیه ده ایشی دؤشر
- دنیا مؤمنه زنداندی ، کافره میدان
- ده وه اویناسا ، قار یاغار
- ده وه چی نن قوهوم اولانن گرح دروازاسی گن اولا
- ده وه دن بیر قل دا غنیمتدی
- ده وه نی آپاران ائششح دی
- ده وه نی چؤمچه نن سووارمازلا
- ده وه نین آیاغی آلتیندا قاریشقا ازیلمز
- دوز یرده یریه بولمور ، شوخومدا شیلاخ آتر
- دؤز یییب ، دوز قابنی سیندرمازلا
- دوست باشا باخار ، دشمن ایاغا
- دؤست منی یاد ائله سین ، بیر ایچی بوش گیردکاننان
- دوشانا دییر قاش ، تازیه دییر توت
- دولانان ایاغا داش دیئر
- دولت دوشانی آرابا نان توتار
- دوننی دئمه بویونی ده له په نی دئمه دویونی ده
- دونیانی بوغدا توتسادا ، کهلییین روزوسی چینقل دی
- دوه یه دئدیله بوینون ایریدی ، دئدی هارام دوزدو کی
- دویمه قاپمی دویمه سینله قاپووی
- دئدی نئجه سن بیرسوز دییم چاتدیاسن ، دئدی نئجه سن آنلامیم پاتدیسن
- دیشون آغریر چح قوتول ، قونشون پیس دی کوش قوتول
- دین سیزین کی ، ایمان سز دی
- دییللر تویوغون بیر قچی وار
- زر قدرینی زرگر بولر
- ساخلا سامانی ، گلر زمانی
- سارالا سارالا قالماخدان ، قیزارا قیزارا ائولماخ یاخجدی
- سامان سنیندی ، سامانلئخ کی سنین دییر
- ساواشان باریشار ، پیسلیق سوزبازا قالار
- سرروی دوستوا دمه ، دوستووندا دوستی وار
- سنین کیمی دوستی اولانا دشمن لازیم دییر
- سو گئلن ده اؤز یولونی تاپار
- سوری دن قالان ، قوتور اولار
- سوز سوزی گتیرر ، آرشن بئزی
- سؤز سؤزی گتیرر ، آرشین بزی
- سوز وار آدامی داغا میندیرر ، سوز وار آدامی داغدان اندیرر
- سوزی آت یره صاحیبی گوتورر
- سوزی آت یئره صاحابی گؤتورر
- سوزی باجووا دئمه ، باجوین دا باجیسی وار
- سوزی پیشیر صورا دوشور
- سیل دن گئچنده ، دار یر آختارما
- سینان قول ، بویوندان آسلانار
- شر گوجالسا ، اوزونه کپنک قونار
- شرعه گیدن ، اؤز سوزون دانشار
- شوربا وار پلودان یاخجدی
- صبرینن حالوا پیشر ای قورا سن نن ، بسله سن اطلس اولار توت یپراقننان
- ضررین یارسننان قییتماخ منفعت دی
- طرف شئر غزل دیییر
- طرفین بورنی یئللی دی
- طویله ده یاتپ ، بالاخانا یوخوسی گورمه
- ظلمونن آباد اولان ائو عدلینن برباد اولار
- عادت قانون دییر ، آمان قانون قه در حکمی وار
- عجله ایشینه شیطان قاریشار
- عزیزیم عزیزدی ، تربیتی اوننان عزیزدی
- عقربی ائله گوردوم کی ایلانا پناه گتیردیم
- عقربین قره سینه ده ، ساریسینا دا
- غضبین ، دولته زیانی وار
- فلکین الوان الوان بورکی وار
- قاپوی گن قوی ، دوه سین الاه دان ایسته
- قارا گونون عمری آز اولار
- قارقادان گوزل قوش ایستدیلر ، ائوز بالاسن گتیردی
- قارین توخ اولاندا ، چوخ زاد یادا دوشر
- قارینا گئیدن ، قارداشدی
- قازان قازانا دئیر اوزون قره دی
- قازان قازانا دییر دیبین قره دی
- قاشین دوزلدن دئیردی ووردی گوزینی چیخاتدی
- قالان ایشه قار یاغار
- قدیم کیشی لر سوزون جوهرین چکیبله
- قره بخت داغلارا چخسا ، داغلاری دومان آلار
- قره قارقانین بالاسی دا اؤزونه شیرین دی
- قره گونون عمری آز اولار
- قره گونون عمری آز اولار
- قره گونون عمری آز اولار
- قش چخار ، اوزی قره لخ کؤموره قالار
- قلش یاراسی دوزه لر ، اورح یاراسی یوخ
- قوتدان قورخان ، قویون ساخلاماز
- قوجا کرپیشده گوره نی ، جوان آینادا گورمز
- قوخموش آداما قویونون باشی جوت گورونر
- قودوران قئخ گون یاشار
- قورت دومانلی گون آختارار
- قورخ او آدامنان کی قوخماز آللاهدان
- قورخ اوننان کی قوخمور آللاهننان
- قورین گوزه چوپ توشر
- قوناق قوناغی ایسته مز ، ائو ییه سی هئچ بیریسین
- قونشی پایی یاخجی دی ، بیرگون سنده بیرگون منده
- قونشی قونشیدان سحر اویانماغی اؤرگه شر
- قونشیه اومود اولان شامسیز قالار
- قوهوم آدامین اتین ده یسه ، سومویون ائشیه آتماز
- قؤوری قؤوری قؤوربانین اؤلوم
- قویونی قازان گن قازار ، درین قازار ، اؤزونه قازار
- قویی قازان اوزون درینده گورر
- قیز قالدخجا قزئلا دونر
- قئزی اولان قرمزی دون گیمز
- قیزیم سنه دییرم ، گلین سن ائشید
- قیزینی دؤیمین ، دیزینه دؤیر
- کورا نه گئجه نه گوندوز
- کوسولنده ، باریشماغا ائوز ساخلا
- کار ائشیتمز ، اوخشادار
- کاسب اوشاغی ، گؤرمه میش بالاسی اولمیه سن
- کاسب پول تاپسادا ، خشله ماغنا یئر تاپماز
- کاسب تازا پالتار گیسه دییلله هاردان تاپدین ، دولتدی گیسه دییللر مبارحدی
- کاسبن بیر اوغلو اولدی اونوندا بوینو ایری دی
- کاسبن دوواری آلچاق اولار
- کاسبن سؤزو ، یورقونون گؤزو
- کاسبن گونی ، ایتین گونی
- کاسبی دئوه اوستونده بووه سانجار
- کاسیبی دوه اوسته بووه سانجار
- کچل باخار گوزگیه ، آدنی گویار اوزگیه
- کچل داوا بولسه اوز باشینا یاخار
- کچلین آدن قویاللار زلفعلی
- کره کره دایی ده کره ؟
- کور آتین کوردا نال بندی اولار
- کور آلاهدان نه ایستر ، ایکی گوز بیری ایئری بیری دوز
- کور توتدوغون بوراخماز
- کور توتدوغون بوراخماز
- کورونان چورح یه اللاهی آرادا گور
- کوزه چی سنئخ کوزه ده سو ایچر
- کولش تئز یانار ، تئزده کول اولار
- کیشی توپوردوغون یالاماز
- کیشینین قیمتی انگینین آلتندادی
- گامشی وکیل ایله سن انباری اوزونه چخار
- گاه نالا دویر ، گاه مخا
- گچه جاخ گچیپ ، گله جاخدان صحبت ائله
- گزن ایاغا داش دئیر
- گشمه نامرد کؤرپوسوننن قؤی آپارسن سل سنی
- گلین اوجاغا گلر
- گوردون یئماخ نه دئماخ
- گؤزل آغا چوخ گؤزلیدی ، بیرده بیر چیچه چیخاتدی
- گونوز چیراغ یاندیران گجه قارانلوقدا قالار
- گونوزون شرری ، گئجه نین خئیریندن یاخجی دیر
- گؤیلی بالیق ایستین گوتون قویار بوزلی سوغا
- گئجه دن اؤدونا گئدن چوخ اولار
- گئجه سیلاحلی ، گونوز کولاهلی گرح
- گئجه شهره گئدن چوخ اولار ، قیشدا بوستان اکن
- گئچی جان هایندا ، قصاب پیئ آختارر
- گئچی نین اجلی گلنده ، باشین چوبانن چوماغینا سورتر
- گئچینین قوتوری ، سرچشمه دن سو ایچر
- گئدر بوستان قئراسی ، قالار اوزون قره سی
- گیر مجنونون گؤزونه ، باخ لیلینین اؤزونه
- گئلین اوینیه بولمز ، دییر اوتاق ائیریدی
- لالین دیلین ننه سی بولر
- لالین دیلین نه نه سی بولر
- اللاه ایکی یوموروغی بیر باشا ورماز
- اللاه بو گوزی اوبیری گوزه موحتاج اله مه سین
- اللاه پخیله پای ورمز ، ورسه ده خیرین گورمز
- اللاه داغئنا باخار قار وئرر
- لای لای بولوسن نیه یاتمسان
- الله داغینا باخار قار ورر
- الله دان اوزولمیه نه اولوم یوخدی
- مال گئدر بیریانا ، ایمان گئدر مین یانا
- مالم خراب اولانجا ، قارنم خراب اولسون
- ماما چوخ اولاندا اوشاق تئرسه گلر
- مثلده معرفت اولماز
- مچید قاباغی ائششح باغلامالی یر دییر
- مچیدین قاپیسی آچیخدی ، ایتین حیاسنا نه گلیپ
- مرند اولوسو کیمین اوزاندی
- مصاحبین باب ایله ، گورن دسین هابیله
- موساهیبین باب ائیله ، گؤرن دئسین هابئیله
- موفت اولسون کوفت اولسون
- ناشی آداما ضرنا وئرسن ترسه چالار
- نامرده بئل باغلاما
- نانجیب دن بورج ائله مه ، بورج ایلدین خرج ائله مه
- ننیه باخ قئزن آل
- نه فه سی ایستی یئردن چخر
- نیسیه ، گیرمز کیسیه
- هاردا خوش گئشسه اورا وطندی
- هاردا یئدین ، اوردا یات
- هامییه ایت هورر ، بیزه ده چاقال
- هر اوستی اونلی دئیرمانچی اولماز
- هر دده سینین گوزن چخاردان کوراوغلی اولماز
- هر کیم ائششح اولدی ، سن ده اونا پالان اؤل
- هر نه اهسن ، اؤنودا بیچه سن
- هر نه توهسن آشوا او دا چیخار قاشیغیوا
- هر یرده آش وار ، اوردا باش وار
- هر یئمیشین بیر دادی وار
- هرنه سالسان آشووا ، او چخار قاشغوا
- هش کیم اوز یوغوردونا تورش دئمز
- هم خدانی ایستیر ، هم خرمانی
- همدان اوزاخ کَردیسی یاخین
- همه شه جوجه سبد آلتندا قالماز
- همه شه شعبان ، بیر گون ده رمضان
- هیز ایت ، آغاج گؤرنده ، قاچار
- هئش کیم آتاسی اؤلن قدر یاسلی دئییر
- یا حسن کئچل ، یا کئچل حسن
- یاتانین آییخ دان خبری اولماز
- یاتما تولکی کولگه سینده قؤی یسین اصلان سنی
- یاخجی بیچین چی ، خرجین یردن چخاردار
- یاخشی دوست ، یامان گونده بولونر
- یاد گلیب قوهوم اولانجا ، قوهوم یاد اولار
- یار دردینی ، یار چکر
- یار قاداسینی ، یار آلار
- یار گئتدی ، یئری قالدی
- یارا دوزه لر ، یئری قالار
- یارا وار باغلیللر ، یارا وار داغلیللر
- یازانا باخما ، یازدغنا باخ
- یازدا ایلاندان قورخان، قیشدا چاتیدان قورخار
- یازدا بوزا یئریحلین ، قیشدا گؤبه له یه یئریحلر
- یاش آغاج تئز اییلر
- یاش دا یانار قوری اوتونا
- یاشنا باخما ، باشنا باخ
- یاغ ایچینده بؤیرح کیمی اوزور
- یاغ گئدر یاغ اوسته ، یارما یاوان قالار
- یاغ یؤغوتداندی ، یؤغوت یاغدان
- یاغش یاغار ، یئر دویماز
- یاغشدان چخدوخ ، دامجیا دوشدوخ
- یاغشدان قاچان دولی یه دوشر
- یاغماسادا گورولدور
- یاغی اوت ائریدر ، قاری گون
- یاغی توکوب یاغ اوسته ، شوربانی یاوان قویان الله
- یاغیش ایسلادار، گون قورودار
- یالان اوز قرالدار
- یالان ایاخ توتار آممان یئریمز
- یالان گوجئرر ، آممان بیتمز
- یالانچی چوخ آند ایچر
- یامان گونون عمری آز اولار
- یامان گؤنون عمری آز اولار
- یای وار، قش وار ، چوخ ایش وار
- یتیمه وای وای دیین چوخ اولار ، چورح ورن اولماز
- یخه مه سنجاخ ساشمیبسن کی
- یخینده کی اوت علف ، اوزاخداکی آرپادان یاخجدی
- یخینه گئلمه اییین گئلیر ، اوزاغا گئتمه جانم چئخر
- الیننن گئدنی آتاسنا احسان وئریر
- الینین دوزی یوخدی
- یوخاری باخیب غم ایئلینه جان ، آشاغا باخوب دم ائیله
- یورقانا بؤرون ، ائلینن سؤرون
- یورقانوا گوره قچوی اوزات
- یوغوت توکولسه یئری قالار ، ایران توکولسه نه یی قالار؟
- یومورتاسی ترسه گئلن تویوخ کیمی دیر
- یومورتاسیندان چیخمامیشدان باش یارر
- یئر برک اولاندا ، اوکوز اوکوزدن گورر
- یئکه باشن ، یئکه بلاسی وار
- یئماغنان دویمیان یالاماغینان دویماز


text:
طالبان گروهی سابق رهبرلریدن بیری ملا آغا جان معتصم، اوزی بیر ینگی حرکت یا حزب ایجاد ایتیشگه سعی و حرکت آلیب باره یاتگنی نی ایتگن.
بی بی سی بیلن صحبت اوتکزگن معتصم جنابلری، بیر سیاسی حزب ایجاد ایتیش اوچون، بیرقطار دوستلری بیلن مصلحت قیلیب، شو مناسبت بیلن بعضی بیرممکتلرگه هم سفر قیلگنی نی معلوم قیلگن.
او بوندن آلدین طالبان رهبری ملا محمد عمر گه یقین شخصلردن بیری ایدی، لیکن کراچی شهریده جانی گه قیلینگن سوء قصد دن سونگ، تورکیه گه باریب حیات کیچیرماقده.
طالبان حاکمیتی اغده ریلگنی دن سونگ، ایلک باردیر که اوشبو گروه نینگ سابق اعضالریدن بیری افغانستانده سیاسی حزب ایجاد ایتیب، فعالیت قیلیشگه تیارگرلیک کورگن.
طالبان گروهی رهبری ملا محمد عمرگه یقین بولگن شخصلردن حسابلنمیش ملاآغا جان معتصم، بوندن بیر ییل مقدم پاکستانده جانی گه اویوشتیریلگن سوء قصد دن آلگن جراحت نی دوالش مقصدیده تورکیه کیتیب، او ییرده کون کیچیرماقده.
تورکیه دن توریب بی بی سی یبلن صحبت اوتکزگن معتصم، بوندن کیین بیر سیاسی حزب ایجاد ایتیب، اوز فعالیتلرینی آلغه سوریشی باره سیده تاکیدله دی. اونگه کوره، اوشبو مدت ده عملگه آشیریلگن حرکتلر هیچ قنده ی نتیجه گه ایریشمه گن و بوحقده اوزی چاره تدبیر کوریب چیقماقده.
معتصم جنابلری، شونینگ دیک، سیاسی حزب نی تشکیل ایتیش اوچون، یقین دوستلری بیلن کیلیشیب آلگن و بوحقده بیرنیچه جایلرگه هم سفر قیلگنی نی معلوم قیلدی.
طالبان نینگ سابق اوشبو یوقاری لوازملی رسمی سی، آتلری بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ قاره رویخطی دن آلیب تشلنگن طالبان بیرقطار رهبرلرینی هم اوشبو سیاسی حزب گه حصه قوشیشگه چیقیردی.
او، طالبان رهبرلریدن کمیده 20 ته سی نینگ اسمی قاره رویخط دن آلیب تشلنگن، و اولر ایرکین روشده سفر قیلیب، دنیا هم جمعیتی بیلن علاقه اورنه تیشگه قادر دییدی.
او، سیاسی سفرلری قه چان باشله نیشی حقیده بیرار نرسه دیمه دی، اما اونگه کوره، بو باره ده سعی و حرکتلر دوام ایتماقده و شرایط مهیا بولگن حالده، ایش فعالیتلرینی باشله شی ممکن.
اوتگن اون ییلدن بیری طالبان نینگ سابق یوقاری لوازملی رسمیلریدن هیچ بیری بونده ی بیر حرکت نی یولگه قویمه گندی.اما افغانستان دولتی هر دایم طالبان رهبرلرینی سیاسی تیزیمگه قوشیلیشی نی طلب قیلیب کیلگن. اولر ایسه، بونده ی چیقیریشلرگه، چیت ایل کوچلری نینگ مملکت نی ترک ایتیشی وباشقه بیر قطار شرطلرنی اورته گه قوییب کیلگنلر.


text:
هیدروکولونوتئراپییا عمومی ساغلاملاشدیریجی بیر پروسئدور اولماقلا یاناشی اورقانیزمین تمیزلهنمهسی، مده-باغیرساق تراکتینین، قاراجیرین ایشینه موسبت تأثیر گؤسترهن، دولایی یوللا ایممون سیستئمینی مودوله ائده بیلهن و ان اساسی وئگئتاتیو سینیر سیستئمینه تأثیر ائده بیلهن بیر پروسئدوردور.
آخار. آز خبر وئریر کی، هیدروکولونوتئراپییا ایله مده-باغیرساق سیستئمینه تکجه مئخانیکی یوللا تأثیر ائتمکله ائففئکت آلینمیر. بو پروسئدور زامانی بیلاواسیته وئگئتاتیو سینیر سیستئمینه تأثیر ائدیلیر. بئله کی، وئگئتاتیو سینیر سیستئمینین پاراسیمپاتیک حیسهسینه عایید اولان مئزوسیمپاتیک سینیر سیستئمی (بو «باغیرساق سینیر سیستئمی» کیمی ده آدلاندیریلیر) قیدا بوروسو، مده، یوغون و نازیک باغیرساقلارین داخیلی قاتلاریندا یئرلشیر. هیدروکولونوتئراپییا زامانی باغیرساقلارین هیدروماساژی آپاریلیر، بو یوللا رئفلئکسوگئن زونالار قیجیقلاندیریلیر.
همچینین باغیرساقلارا وورولان مایئنین تئمپئراتور قرادیئنتی کونتراست دوش کیمی تأثیر ائدرک پاراسیمپاتیک سینیر سیستئمینین تونوسونو آرتیریر. پاراسیمپاتیک سینیر سیستئمی «ساکیتلیک سینیر سیستئمی» کیمی ده آدلاندیریلیر. محض اونون تونوسونون آرتیریلماسی اکثر حاللاردا واجیبدیر.
هیدروکولونوتئراپییا مرکزی سینیر سیستئمینه ده تونوسلاندیریجی تأثیر گؤستریر. بو باخیمدان تکجه دری، آللئرگیک و مبت خستهلیکلرینده دئییل، خرونیکی یورغونلوق، اهوال-روحییهنین دییشمهسی، دئپرئسسییا کیمی پاتولوژی حاللاردا دا تطبیق اولونور. وئگئتاتیو سینیر سیستئمینه تأثیر هم ده مبت–نین فونکسیونال وضعیتینه موسبت تأثیر گؤستریر، قاراجیره دوشهن یوک آزالمیش اولور.
اونوان: باکی؛ نسیمی رایونو، سید جعفر پیشوری-۱۱۰
تئلئفون: (+۹۹۴ ۱۲) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۵۵) ۴۳۰-۸۹-۸۹، (+۹۹۴ ۷۰) ۴۳۰-۸۹-۸۹


text:
لنکراندا ۱۱-جی-۱۲-جی عصرلره عایید ۱۵۰-یه یاخین میس سکه آشکار ائدیلیب.
کولت. آذ خبر وئریر کی، دیرههم و فلسلردن عبارت قدیم سکهلر اکینچیلیک ایشلری زامانی تصادفا آشکار اولونوب و دمیر توپلاما منطقهلرینه تحویل وئریلیب.
آکادمیانین لنکران علمی مرکزینین آرکیولوژی شعبهسینین مودیری مایس جفروو دمیر اشیالار قبول اولونان منطقهده بو پوللاری تصادفا تاپدیقلارینی دئییب و میس سکهلرین آتابیلر دؤورونه عایید اولدوغونو بیلدیریب:
«دیرهملرین اوزرینده «لا الاهه الا الله، محمدا رسول الله» و ۴ رشیدی خلیفهنین آدی قئید اولونوب. آرخا طرفینده ایسه ضرب اولونان ایل، شهرین و آتابیک ائلدگزین آدلاری حک اولونوب. بو اونو ثبوت ائدیر کی، سکهلر آتابیلر دؤولتینه مخصوصدور».
قئید ائدک کی، ۲۰۱۳-جو ایلده جنوب بؤلگهسینده آشکارلانان کیرمان آتابیلرینین قیزیل سکهلری حاضردا آکادمیانین میللی آذربایجان تاریخی موزئیینین نومیزماتیکا و اپیگرافیکا شعبهسینده ساخلانیلیر.


text:
بو گون آغدابان سویقیریمینین ایلدؤنومودور.
سویقیریمین باش وئرمسیندن ۲۵ ایل اؤتور.
۱۹۹۲-جی ایل آپرلین ۷-دن ۸-نه کئچهن گئجه ارمنیلر طرفیندن کلبجر رایونونون ۱۳۰ ائودهن عبارت آغدابان کندی تمامیله یاندیریلیب و یئر اوزوندن سیلینیب. کندین ۷۷۹ نفر دینج ساکینینه قئیری-اینسانی ایشگهنجهلر وئریلیب، ۶۷ نفر قتله یئتیریلیب، ۸ نفر ۹۰-۱۰۰ یاشلی قوجا، ۲ آزیاشلی اوشاق، ۷ قادین دیری-دیری یاندیریلیب.
ارمنیلرین مدنی ارثیمیزه قارشی تؤرتدیکلری واندالیزم سیاستینین داوامینین داها بیر تظاهرو کیمی شاعر آغدابانلی قوربانین و کلاسیک آشیق شعیرینین اوستادلاریندان اولان دده شمشیرین الیازمالاری محو ائدیلیب.
بو فاجعهیه ایلک حقوقی-سیاسی قیمت وئرن اولو اؤندر حیدر علیئو آغداباندا باش وئرنلری بشریته قارشی تؤرهدیلن ان بؤیوک جینایت آدلاندیریب، بونو بوتون اینسانلیق آدینا اوتانج کیمی سجیلندیریب.


text:
«برنت» مارکالی نفتین قیمتی ۲۰۲۰-جی ایله قدر ۶۰-۶۵ دوللار آراسیندا دییشهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله «بانک اوف آمئریکا مئریل لینچ»این آنالیتیکی فرانسیسکو بلانش چیخیش ائدیب.
«۲۰۲۰-جی ایله نفتین اورتا قیمتی ۶۰-۶۵ دوللار آراسیندا دییشهجک. لاکین بو دؤور عرضینده نفت هم ده ۷۵ دوللارا قدر باهالاشا بیلر».
اینگ بانکینین آنالیتیکلری ایسه ۲۰۱۷-جی ایلین دؤردونجو روبونده نفتین قیمتینین ۵۲-۵۷ دوللار آراسیندا دییشه جه یینی بیلدیریبلر. بانک همچینین اوپک-این نفت هاسیلاتینین آزالدیلماسی ایله باغلی راضیلاشمانی ۲۰۱۸-جی ایلین سونلارینا قدر داوام ائتدیره جه یینی ادعا ائدیب.


text:
تبریز دیالکتینین مورفولوژی خصوصیتلری آذربایجان ادبی دیلی ایله مقایسه ده داها آیدین گؤرونور. بورادا اسمین حال و منسوبیت فورمالاریندا، صفتین درجه لرینده، فعلین شکیل و زامانلاریندا، کمکچی نطق حصه لرینده فرقلی خصوصیتلر نظره چارپیر. بیر سیرا دؤرد جور ایشلنن شکیلچیلرین آز واریانتلیغا دوغرو اینکیشافی، سیرا سایلارینین – مینچی، - یمینچی شکیلچیسی ایله ایفاده اولونماسی، "نه مه نه"، "بیله"، " بوقیبیل" عوضلیکلرینین و فعلی باغلاما شکیلچیلرینین ایشلنمه سی و بونا اوخشار بیر سیرا خصوصیتلر بو دیالکتین اؤزونه مخصوص مورفولوژی خصوصیتلره مالک اولدوغونو گؤستریر.
سؤزدوزلدیجی شکیلچیلر.
آذربایجان دیلینده مورفولوژی یوللا سؤز یارادیجیلیقی پروسئسینین اؤیرنیلمه سینده، قدیم سؤزدوزلدیجی شکیلچیلرین آشکارا چیخاریلماسیندا دیالکت و لهجه ماتئریللاری یازیلی عابیده لر قدر مهم دور. بعضا بیر و یا ایکی نمونه ده اؤزونو گؤسترن شکیلچی دیگر دیالکت و لهجه لرده، ائله جه ده یازیلی عابیده لرده باشقا سؤزلرده مشاهده ائدیلیر. بئله لیکله، شکیلچینین منشا یی و یاییلماسی باره ده گئنیش معلومات الده ائتمک اولور. تبریز دیالکتینده ده بئله شکیلچیلره راست گلمک ممکندور. بونلار دیلیمیزین قدیم خصوصیتلرینین قورویوب ساخلاماق باخیمیندان قییمتلیدیر. تبریز دیالئکتینده سؤزدوزلدیجی شکیلچیلر ایکی گروها آیریلیر.١ سؤزدوزلدیجی شکیلچیلر. ٢. فعل دوزلدن شکیلچیلر.


text:
گؤی تپه
گؤی تپه
اورمیه نین اسكی تپه سی
اورمیه آذربایجانین اسكی و تاریخی شهرلریندن ساییلیر. بو شهرین قراغیندا یئرلشن چوخلو تاریخی آبیده و اسكی تپه لر ( آلتی مین ایللیك ) بو سؤزو ثبوت ائدیر. گؤی تپه اورمیه نین قوزئی دوغوسونون 6 كیلومئترلییینده یئرلشیر.
گؤی تپه اورمونون اسكی تپه لرینین ان آدلیملاریندان اولاراق زنگین ایزلرله دولودور و آذربایجانین فخر ائدیجی تاریخی نین گؤستریجی لریندندیر. 1948 – جی میلادی ایلینین قازینتیلاریندان اؤنجه اینگیلیسلی لر بو اسكی بؤلگه ده 1313- جو گونش ایلینده بیر لؤوحه اوستونده ناخیشلی قیلقمیش شكیل اله گتیردیلر. بو بؤلگه دن اسكی تانریلارلا ناخشیلی اولان استوانه لر ده تاپیلیبدیر.
قازینتیلارا باشچیلیق ائدن اینگیلیسلی « بورتون براون » اؤز آراشدیرمالارینی « آذربایجان قازینتیلاری » عنوانیله 1948 و 1951 – ده لندنده یایینلامیش و او یازیدا آذربایجان و گؤی تپه تمددونون بئله ایضاح ائدیبدیر:
« گؤی تپه نین یئددی قاتی ( طبقه سی ) واردیر، بو قاتلارین ان اسكیسی میلاددان اؤنجه 4- جو مین ایللییه ( 6 مین ایل بوندان اؤنجه یه ) قاییدیر. بو قاتدا چین – چین ائولر، قیرمیزی ساخسی قطعه لر و ناخیشسیز بوز ساخسیلار، آچیق ساری بویادا ساده هندسه خطلرله – قهوه رنینده – میس و داشدان اولان آراجلار واردیر.
آلتینجی قات : میلاددان اؤنجه اوچونجو مین ایللیكدن، میلاددان اؤنجه بیرینجی مین ایللییه دك قاییدیر. داشلی خیملی ( فنداسیون ) و پالچیقدان اولان آبیده لر، كوره ده بیشمیش و ایكی بویالی و ناخیشلی ساخسیلار قهوه رنگلی و قیرمیزی – قارا بویالی مركب هندسه ناخیشلارلا – قطعه لر بو قاتداندیر.بو قاتدا میسدن اولان آراجلار بوللوجا گؤرونور. بو تمددون داش دئورینه و دوغو آنادولونون میسی نه و آرازین قوزئیینده كی آذربایجانلا ان چوخ باغلیلیقی واردیر.
بئشینجی قات: بو قاتین ساخسیلاری بوز، گاهدان قارا و عمومن سورتولموشدورلر. بورادان قاباریق ( برجسته ) ناخیشلارلا اولان ساخسی تاپیلیبدیر. بو ساخسی آنادولو و آرازین قوزئیینده كی آذربایجان تمددونلارینا بنزری چوخدور.
دؤردونجو قات: قارا بویادا و سورتولموش و ناخیشسیز اولان ساخسیلار واردیر.
اوچونجو قات: بورادا بیرینجی اینسانلارین قبیرلری و آذربایجانلی لارین آتا – بابالارینین جومجومه لری واردیر، بو قبیرلردن تاپیلان ساخسیدان اولان قطعه لر قیرمیزی بویادا و بعضی لری ایسه الوانسیز ناخیشلاری و بئشینجی قاتین ساخسیلارینا اوخشاری واردیر.
ایكینجی قات: میلاددان اؤنجه 1200 و 1500 ایللرینه قاییدیر، سورتولموش ( صیقلی ) قارا و بوز بویادا ناخیشسیز ساخسیلارلا دولودور. بونلار آنادولونون هیتیت ساخسیلارینا اوخشاییر.
بیرینجی قات: بو قاتدا قیرمیزی و بوز بویالاریندا سورتولموش ساخسیدان اولان قاب – قاجالار واردیر. بونلارین اوستونده حئیوانلار دسته لرینده شكیل لر چكیلیبدیر. بو قاب – قاجالار حسنلی تپه سینده تاپیلان قاب – قاجالارا بنزه ییرلر. گؤی تپه نین اوستونده یونولموش داشلاردا واردیر. بو یونولمو داشلار، حئیوان ناخشلاری ( اؤرنك اوچون قوچ و قافلان ) واردیر. بونلار دوغوشدان قاباق ایكینجی مین ایلییین سونلارینا و بیرینجی مین ایلییین ایلك لریندندیرلر. بو داشلار آنادولونون اسكی لی یونولموش هیتیت داشلارینا بنزری چوخدور.»
قایناقلار :
1- اورمیه آدلیملاری ( نام آوران اورمیه ) 4- جو ص
2- اورمیه دارولنئشاطینین تاریخچه سی ( تاریخچه دارالنشاط اورمیه ) 24- جو ص
یازار: حسین واحدی
« آفتاب آذربایجان » درگی سی


text:
کابل کوچه لریده گی کیکسه لر
کابل کوچه لریده گی کیکسه لر سانی ارتیب بارماقده
-
افغانستانده قاراوچیسی بولمه گن و ناگران کیکسه لر اینگ یمان احوالده قالیشه دی. نان تاپیش نینگ یگانه یولی گدای چیلیک.
-
کوپلب کیکسه لر آغیر ایشلرنی قیلشه المیدی. اما تیلمچیلیکنی هم عار بیلشه دی. مونه بو آته خان ینگل راق مواد لرنی ساتیب پول تاپه دی.
-
مونه بو آته خان اوزی هم کوچه ده ایشلب پول تاپه دی.لیکن تیلمچلیک قیلیب اوترگن یاش باله لی عیال نینگ یانیدن بی فرق اوتیب کیته آلمه گن کورینه دی.اوشنده عرفه کونی ایدی
-
قشلاق لرده ایش یوقلیگی باعث نه فقط یاشلر ، قرری لر هم کابل گه مردکارلیک اوچون کیلشماقده. مونه بو آته خان لر ساووقده هم اسسیق ده هم قولیدن کیلگونچه عربه تارتیب، پول تاپه دی.
-
بیران سرمایه دار کیکسه لر، کیچراق بولسه هم دوکان آچیب آلیشه دی، اما کون اوتکزیش اوچون دم آلیش سیز ایشلیدیلر.مونه بو کیکسه دوکاندار هییت کونی هم خریدار کوتیب اوترردی.
-
افغانستان ده کوپچیلیک کیکسه لر ایشلب پول تاپیشگه مجبور. نه فقط آته خانلر بعضی ده آنه خان لرهم پول تاپیش اوچون ایشلیدیلر.
ФoToraлepeя
ДyHë бўйлaб Hoëб TaбиaT ҳoдиcacи - "Cyпep MoBий қoHaraH Oй"
- 1 فبراير/ شباط 2018
KaлифopHиядarи ўpMoH ëHғиHлapидaH фoTopeпopTaж
- 10 ديسمبر/ كانون الأول 2017
Foto: "Irma" dovulining halokatli kuchi
- 8 سبتمبر/ أيلول 2017


text:
آلمانییانین «فولکس واگن» شیرکتی چیندن تخمیناً ۵۰ مین آوتوموبیلی اَیلَج سیستمیندهکی قصورلارا گؤره گئری چاغیریر.
چینین کیفیته نظارت، تفتیش و کارانتین باش آدمینیستراسییاسینین معلوماتینا گؤره، فورالین ۶-دان باشلایاجاق پروسئس چرچیوهسینده ۲۰۱۲-جی ایلین ایولوندان ۲۰۱۵-جی ایلین آپرلیندک اولان دؤورده ایستحصال اولونان «بیتل» و «گولف» مودللری گئری چاغیریلاجاق. قصورلاری ایستحصالچی شیرکت تمنناسیز آرادان قالدیراجاق.
«فولکسواگن» قصورلار آرادان قالدیریلمایانادک سوروجولره همین نقلیات واسطهلرینین «کرویز کونترول» سیستمیندن ایستیفاده ائتممیی توصیه ائدیب.


text:
آچی
آچی، صفحه اۆزهرینده کسیشن و اورتاق نقطه سی اولان ایکی اؽشینین(شعاع) اولوشتوردوغو هندسی شکیلدیر.
آچنین اۆلچوم بیریمی درجه و رادیاندیر.
درجه و رادیان آراسینداکی باغلانتی:
آیریجا آچی، ایکی دۆزلمین(صفحه) کسیشمسیندن ده اولوشا بیلیر کی دیهئدرالآچؽسی آدلانیر.
آچینین دؤنوشو ساعاتین عقربهلرینین ترسه جهتی موثبت(موثلثات جهتی) و دۆز جهتی منفی ساییلیر. بونا گؤره آشاغیداکی سونوجلار وار:
- ۱ دؤنوم = ۳۶۰ درجه = ۲ᴨ رادیان
- ۶۰ دقیقه = ۱ درجه
- ۶۰ ثانیه = بیر دقیقه
اؤلچوم[دَییشدیر]
آچی، یای(کمان) و یاریچاپ(شعاع) آراسینداکی باغلانتی وار، دایرهنین بیر بیچیمی اولاراق، یایین اورانی(نیسبت) یاریچاپا، رادیان بیریمینده، آچینین اؤلچوسودور:
آچیلارین چئشیدلری:
- دیک آچی: °۹۰
- دار آچی: °۱-دن °۹۰-آ قدر
- گئنیش آچی: °۹۱-دن °۱۷۹-آ قدر
- تام آچی: °۳۶۰


text:
دؤردونجو درس
"تابعلیلیک ایلگیلى، سؤزبیرلشمهلرینین نوعلرى"
تابعلیلیک ایلگیلرى اساسیندا سؤزبیرلشمهلرى، ایکینجى طرفینده فعلین اولوب-اولمادیغینا گؤره، ایکى یئره آیریلیر:
- فعلى بیرلشمهلر: اگر بیرلشمهنین ایکینجى طرفینى دۆزلدن اساس کلمه فعل و یا فعلدن تؤرهمه سؤزله ایفاده اولونسا، اونا "فعلى بیرلشمه" دئییلیر.
میثاللار: آیلار یازیر، آیلار یازارکن، معللیم گلیر، معللیم گلنده...
- ایسمى بیرلشمه: اگر بیرلشمهنین ایکینجى بؤلۆمۆنۆ دۆزلدن اساس سؤز فعل دئییل، فعلدن و یا فعلدن تؤرهمه بیر کلمهدن باشقا آیرى بیر نیطق حیصهسیله ایفاده اولونسا، اونا ایسمى بیرلشمه دئییلیر.
میثاللار: ماراقلى حادیثه، حادیثه ماراقلیدیر، کارخانا مودورو، ایش پالتارى...
بو دئییلنلرى یکونلاشدیراراق، تابعلیلیک ایلگیلرى اساسیندا یارانان بیرلشمهلرى بئله سیرالاماق اولار:
1. خبرى فعلى بیرلشمهلر: ائلناز گلدى، قوش اوچدو...
2. خبرى ایسمى بیرلشمهلر: آیدین طلبه دیر، اوخوماق گؤزلدیر...
3. غئیر خبرى فعلى بیرلشمهلر: سن گلنده، ایدمان ائتمک...
4. غئیر خبرى ایسمى بیرلشمهلر: تمرین اوتاغى، اؤیرنمه یین لزومو...
یوخاریدا گؤستردییمیز بو دؤرد نوع سؤز بیرلشمهسینین 1 ایله 2-جى دسته جۆمله بؤلۆمۆنده، 3 ایله 4-جۆ دسته ایسه، نحوین سؤزبیرلشمهسى بؤلۆمۆنده اؤیرنهجهییک.
* تاپشیریق 3.
آشاغیداکى سؤز بیرلشمهلریندهکى غئیر خبرى فعلى بیرلشمهلرى، غئیر خبرى ایسمى بیرلشمهلردن آییرین و هرهسینى آیریجا یازین.
یاغیش یاغاندا، دمیر پنجره، ایلدیریم شاخاندا، سئل شاققیلدایاندا، آخشام اۆستۆ، گؤز قویماق، اۆرکلى جاوان، هۆرۆین ایت، آذربایجان میللتى، تاختا قاپى.
* جاواب 3.
غیر خبری فعلی بیرلشمه: یاغیش یاغاندا، ایلدیریم شاخاندا. .سئل شاققیلدایاندا، گؤز قویماق.
غیرخبری اسمی بیرلشمه: دمیر پنجره، آخشام اۆستۆ، اۆرکلی جاوان، آذربایجان میللتی، تاختا قاپی، هۆرۆین ایت.


text:
مهربان قیزیم 2
سن دونیالارا دیه سن...سنین دوشونه جاغین بو یاشدا اینانمالی دییر...هرزادی اورحدن حس الیسن....سنن هشزادی گیزلدنمیرم....البیر قلبیلریمیز بیر بیرینه باغلیدی ایستیرم ائودن چیخام مامان ناز بوس ال....مامان تئز گل ها یا نئچه گون قاباخ اورییم توتولاندا...مامان من سنی ناز الرم...مامان داریخیسان باربیمی وریم اوینات ...قولووی بوینوما سال...من سنی چوخ سویورم...دو گل پپا پیگه باخاخ یا ایسراغی گئجه نوخوش اولاندا..مامان سو ایش دوزه لر...ساباخ پوللاریمی وررم شاستران آلاسان...ایندی حنامی گئتیررم اویناداسان...مامان بو گئجه ئوزوم یاتیرام ...قیچیوا سالانماسان ...منی دولاندیرانماسان باشیما سشوار چکیسن ....داریسان مامان نایلونی من گوتورورم سنین قولو...
نویسنده : مامان آیسل
8:32
26 بهمن 1393
642 2 0 ادامه مطلب


text:
لوگر ولایتی نینگ پلیس مرکزیگه اویوشتیریلگن هجومده 20 پلیس هلاک بولگن
لوگر ولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزلاوچیسی دین محمد درویش نینگ بی بی سی گه ایتیشیچه ، پلیس قوماندانلیگیگه اویوشتیریلگن گروهی هجوم نتیجه سیده 20 پلیس هلاک بولگن و باشقه سککیز پلیس یره لنگن.
لوگر ولایتی نینگ ولایت حاکمی سوزلاوچیسی دین محمد درویش نینگ ایتیشیچه هجوم محلی وقت بیلن ساعت بیر اطرافیده باشلنگن. همده او، انتحارچیلر تورت کیشی بولگنینی ایتیب بوحقده شوندی معلومات بیردی:"انتحارچیلر تورت کیشی بولگن، اولردن بیری قوماندانلیک بناسی ایشگی مقابلیده اوزینی پارتلتدی، ایککی نفری هم پلیس تمانیدن آلتیب اولدیریلدی، قالگن بیرنفری پلیس اوقت له نیب تورگن طعام خانه گه کیریب باریب اوزینی پارتلتدی نتیجه ده ییگیرمه پلیس هلاک و سککیز پلیس هم یرلنگن"
درویش جنابلری هلاک بولگن لردن نیچه نفری پلیس ضابطی بولگنی باره سیده معلومات بیرمه دی.
بوندن الدین راق لوگر ولایتی نینگ پلیس قوماندانلیگی منبع لردن بیری هجومچیلر سانی بیش کیشی بولگنینی ایتیب بیری اوزینی پارتله تیب وباشقه تورت نفری اوروشیب کیله یاتگنینی ایتگن ایدی.
طالبان گروهی هجوم مسوولیتی نی اوز ذمه سیگه آلیب ودولت کوچلریگه آغیرتلفات ییتکزیلگنینی ادعا قیلیشگن.


text:
۱۹۶۰ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۰-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیشینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۸ نوْوامبر - جان کندی آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینین جۆمهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۷ آقوست - کوت-د ایواردا مستقللیک الده ائدیلدی.
- ۵ سپتامبر - محمدعلی کلی اولمپیک قهرمانی اولدو.
- ۴ جولای - هاوایینین ۵۰-جی ایالت اوْلاراق آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینه قاتیلماسیندان سوْنرا آمریکانین بۇگۆنکو ۵۰ اۇلدوزلو بایراغی تانیدیلدی.
- ۳ آقوست - نیجریه فرانسه دان موستقیللیک الده ائتمیشدیر.
- ۲۸ دسامبر - تۆرک يازیچی رشاد نۇری گۆنتهکینین اؤلوموندن ۴ ایل سوْنرا اوْنون "سوْن سێغیناجاق" روْمانی تاپیلیب.
- ۲۷ سپتامبر - اوستانکینو بورجونون اساسی قویولدو
- ۲۶ سپتامبر - کوبا رهبری فیدل کاسترو بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی جلسهلری تاریخینده ان اوزون نوطقی سؤیلهییر. کومونیست رهبرین چیخیشی ۴ ساعت ۲۹ دقیقه داوام ائدیر.
- ۲۴ اوْکتوبر - بایکونور ایستگاهیندا پارتلاییش نتیجهسینده ۷ نفر، او جملهدن بیر مارشال هلاک اولدو. بو سببدن ایلک اینسانین فضایا اوچماسی تقریباً ۱ ایل گئجیکمیشدیر.
- ۲۲ اوْکتوبر - بوکسچو محمدعلی حرفهای رینقده ایلک غلبهسینی قازانمیشدیر.
- ۱۹ ژانویه - تۆرکیهده سوسیالیست حیزب پروفسور عارف آغگوج باشقانلیغیندا چالیشماغا باشلادی.
- ۱۹ آقوست - دونیادا ایلک دفعه جانلی مخلوق فضایا گؤندریلمیش و ساغ-سلامت گئری قاییتمیشدیر. بلکا آدلی ایت شورویده "ایسپوتنیک-۵" راکتی ایله فضایا گؤندریلمیش و آقوستون ۲۰ سینده ساغ-سلامت گئری دؤنموشدور.
- ۱۷ آقوست - قابون فرانسهدن موستقیللیک قازانمیشدیر.
- ۱۶ آقوست - قیبریس جومهوریتی اینگیلیستاندان موستقیللیک قازاندی.
- ۱۵ آقوست - کنگو جومهوریتی فرانسه دن موستقیللیک قازانمیشدیر.
- ۱۴ سپتامبر - وینده اوپک فعالیته باشلامیشدیر.
- ۱۳ آقوست - مرکزی آفریقا جومهوریتی فرانسه دن موستقیللیگینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱ آقوست - بئنین فرانسادان موستقیللیینی اعلان ائتمیشدیر.


text:
۲۹ سپتامبر: باکی دؤولت بیلیمیوردو تأسیس ائدیلدی، موشترینین ۱۲-جی آیی آشکار ائدیلدی.
۱۵۱۵ — فرانسه و سوئیس آراسیندا ابدی صولح باغلاندی.
۱۸۸۷ — آلمانلی ایختیراعچی امیل برلینر طرفیندن قرامافون اوچون ایلک ایختیراع ثبت حاقی آلیندی.
۱۹۱۱ — ایتالیا ایله عثمانلی ایمپیراتوریسی آراسیندا لیبی اوستونده موحاریبه باشلادی.
۱۹۱۶ — جان راکفلر "ایستاندارد اویل" شیرکتینین اساسینی قویدو.
۱۹۳۹ — لهیستان عسگرلری گئری چکیلمیش و ورشوو آلمانلارا تسلیم اولدو.
۱۹۴۳ — توکیو محکمهسی شوروی کشفیاتچیسی ریچارد زورگه حاقیندا اؤلوم حؤکمو چیخارتدی.
۱۹۵۸ — فرانسهده بئشینجی جومهوری قورولدو.
۱۹۹۱ — هائیتیده نؤوبتی دؤولت چئوریلیشی باش وئردی.


text:
آلمانیانینگ صناغات اؤنۆمی آزالدی
یورتدا صناغاتینگ آیدا ۰.۸ گؤتریم آزالماغی ییللیق تایدان ۴.۴ گؤتریم آزالماغینا قاراشیلیار
آلمانیانینگ صناغات اؤنۆمی سنتیابر آییندا اۇزالقی آیا گؤرأ ۱.۶ گؤتریم آزالدی.
یورتدا صناغاتینگ آیدا ۰.۸ گؤتریم آزالماغی ییللیق تایدان ۴.۴ گؤتریم آزالماغینا قاراشیلیار.
آلمانیانینگ فدرال حاسابات قوراماسیندان بریلن ماغلوماتا گؤرأ، آلمانیادا بو دؤوۆر صناغات ایچرسینده سرمایا مالاؤنۆمی ۲.۷ گؤتریم، آراچأک مال اؤنۆمی ۰.۸ گؤتریم و اولانیجی مال اؤنۆمی ۰.۳ گؤتریم آزالدی.
آلمانیادا سنتیابر آییندا انرژی اؤنۆمی ده ۴.۳ گؤتریم آزالدی.
قورلوشیق صناغاتی بۇلسا ۰.۴ گؤتریم یۇقارلادی.


text:
اوغوزتیوی : ۴ ايل بويونجا روحاني دؤورونده اورمو گؤلونون قورودولما فاجيعه سين قاباغی آلینماماسی, گؤلو قوروتماق پروژئسي سورعتي ايله ايررلهمهسي ،فارس رئژيمينين آذربايجان آدينا سئچديگي سؤزده ميلت وکيللرينين بو فاجيعه يه لاقئيد قالماسي، گؤلو قورودوما فاجيعه سينه اعتيراض ائدن ویجدانلی آزربایجان اولادلارینی توتوقلانماسي و….نهایت ۲۳ تیر۱۳۹۶ جی ایل اولاییندا, بییرغیر سیاسی و محیط زیستی حرکتین قاباقین زوربالیقلا آلینماسي,گونئی آذربايجانليللارا بير خبرداليق داها وئردی .( ۲۳ تیر,ممانعت رژیم ایجاد زنجیره انسانی وتجمع سمبلیک محیط زیستی برای حفظ دریاچه اورمیه در آزربایجان جنوبی )
اوشاقدان بؤیوکه بیلر کی اورموگؤلونون قصدا قورودولماسی فارس مولا رژیمینین آنتی تورک و ضدآذربایجان سیاستی نتیجه سینده دیر ویاراتدیقی بو قورخونج فاجيعه دن بئللی هدفلرگودور و بول بول سیاسی و ایقتیصادی قازانجلارگؤزلويور.
بعضیلری کی اوزلرینه میلی فعال دیللر, آزربایجان تورک لرینین ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۲جی ایلرده حاقلی و چوخ موثر خیابان اعتراضلارین دوردورماق اوچون روحانی وغاصب ایران رژیمنین دادینا چاتدیلارو فارس رژیمینه وکیل کیمی گرونوب آزربایجانلیلاری اوده اتورمقا و روحانیيه آرخایین اولمالارینی ساغلادیلار , فارس رژیمیندن داها چوخ ازربایجانلیلارین بو یالان وعده لره اینانمالارینا و خیابان اعتراض لارینا سون ورملرینه زحمت چکدیلر .بو آزینلیق طیف, آزربایجانلیلارین اورموگؤلونون قصدا قورودولماسینااعتراض اولارق, کچیردیکلری موثر خیابان اعتراضلارینین قاباغین آلماق اوچونده , هر دونا گیردیلر،خیابان تظاهراتی دوزنلینلره خشونت طلب ،جاهل آدلاری قویدولار، یا گوردوک کی میلی فعال آدیلا ملتی ایکنجی دوره انتخاباتدا شرکت ائلمغه و روحانینین یالانلارینا ایناماغا دعوت ائتدیلر.
بو آزینلیق طیف,اما بعضا منفی تاثیر بیراخاجاق گوجه مالیک اولان طیف, اورموگؤلونون قصدا قورودولماسی سورونو کیمی , آزربایجانین دیگر حساس موضوع لاریندا دا,آزربایجان میلی منفعت لرینه قارشی فعالیت ادیرلر و آزربایجان چاغداش میلی آزادلیق حرکتینه منفی تاثیربیراخایرلار.بو طیف میلی حرکت اوچون یالان و جایدیریجی سیاسی هدفلر تعریف ادیر و اونا میلی بزئک ووراراق میلی فعال لاری او مصنوعی (اما قولاقا خوش گلجک )هدف لره چکمک اوچون,حرکتده ینی شکاف لار و فرعی یول لار آچير(مثلا ايران تورکلوگونوآزربایجان تورکلویو یرینه پمپالاماق و آذربايجان وطن آنلاييشيني ايرانلا دئيیشمک کيمي ,ایران رژیمینین قانون اساسی سی چرچیوسینده فعالیت ائتمک کيمي ، رژیمین پارالل تشکیلاتلاریندان حمایت ائتمک کيمي..)
سون ایللرده آزربایجان چاغداش میلی آزادلیق حرکتینه باخساق, گورجیک کی بو اقلیت,آزربایجان میلی فعالی آدینا داواملی اکتیودیر وبو آزینلیق ایللردیرآذربایجان آدینا, گونئی آذربایجاندا, هم فارس جنایتچی رژیمینه مشروعیت وردیریلر، هم رژیمه اورمو گولونو تمامیله قورتماسینا زمان قازاندیریلار,همده میلی حرکتین فعالاری وآزربایجان ضیألیلاری آراسیندا بویوک اختلافلار یارادیرلار.
مثلا زمان زمان میلی حرکتده بیرلیک یارانما مسئله سینده، آزربایجانی تحت تاثیر قویاجاق ایرانین سیاسی مسئله لری(سچیملر کیمی)، آزربایجاندا فارسین الی ایله یارانمیش کوچری کورد سورونو و تروریست کرد ایله مباریزه شیوه لریکیمی، فارس رژیمیله مبارزه اصول لاری مسئله سی کیمی, میلی حرکتین تک یول خریطه-تک بایراق و سمبل یارانما مسئله لری کیمی،..و داها داها چوخلو حساس مسئله لرده کی آزربایجان میلی فعالارینا دایانیشما و بیرلیک لازیمدی! بیردن بو اقلیت (کی نرمالدا آزربایجان فعالیت اتمیش کیمی گرونورلر) رنگ دییشب و رژیم ایله پارالل ,موازی و هماهنگ اما مختلف تاکتیکلریله و دییشیک ماسکلاریله, آزربایجان علیهنه فعالیت ادیر و حرکتی یونئلئتن میلی فعال لار آراسیندا چالخالامالار یارادیر .
بونلار ملتی رژیمی ایله مبارزه اتمئک یرینه رژیمی ایله باریشدیریب, ملتی رژیمدن حاق طلب اتدیرمیه آلیشدیریب و حرکتی درجا(یرینده ایرررلمدن قالماقا ) وورماغا ومیللتی میلی حرکتدن مأیوس- اومود سوز اتمییهٔ وآذربایجان میلی حرکتینین اؤز گوونینی و اؤزایچ ایستیقلالیتینی و هدفلرینی پوزماقلا حرکتی رژیمین کنترلونا وئرمییه سبب اولورلار !
-۳جو دسته ااؤز ایچینده نچه چشیدلیلییک واریدی,قیسجا ساده لوح نه ايستهديگيني بيلمهين و هیجانلاری سئون-وطنینی سئون اما تجربه سیز و یا سیاسی بیلگیسی اولماین ویا میلی حرکت تاریخینی دوغرو دوزگون بیلمین
بونلار هرنه حادیثه و گلیشمه اولسا اؤزلرینی ایرانلی اولاراق گورولر. وطن لرینی آزربایجان دئییل, ایران بیلیرلر. فارس رژیمینه باغلی اولماسلاردا رژیمه غیر مستقیم خدمت ادیرلر.اونا گؤره بو اينسانلار نه اولورسا اولسون آذربايجان ميللي منفعتلرينه گئدن هر حاديثه يه قارشي چيخاجاقلار و بو کسيمين هاميسي ياشلي اينسانلار و ايران سرتاسري سياسي حرکت لريندن گئلن آزربايجانليلاردير. بونلارين تاثيريده آذربايجان ميلتي اوستونده, چوخ چوخ ضعيفدير, سو بولانديرماقدان سونرا آيري ائتکي لري يوخدور.
بونلار رسما عامل و مهره مخرب رژیمدیرلر! مطمئناده آز سایدا دئیلر.بواقلیت ایشغالچیلیق فارس دولتینه جاندان اینانان و ایرانچیلیق و ایراننین وارلیقی اوچون خدمت ادئن وارلیق لاردیلر.
میلی فعال ماسکی ایلیه آرمیزدا گزئن خائنلرین فعالیت لری آیدین گرونور, اونلاری تانیماغین بارز نشانه سی اطلاعاتین آزربایجان علیهنه قوردوغو اویونلارین هامیسینا ملتی داخل اتمک ایستمئک لریدیر (فراکسیون,جنبش سبز ،روحانیه دستک… اویونلاری کیمی) .
مثلا بو طیفین سون زمان فعالیت لرینده گوردوک کی میلی فعال آدینا شدت ایله سوزده آزربایجان ملت وکیلرندن(شورای نگهبانین اوزونه یاخین و ملت آدینا سئچدیغی برده لردن) حمایت اتدیلر، اونلاردان میلی قهرمان و حامی حرکت ملی یارادیلار آزربایجان میللتینه , اونلاری بئله قبول اتملرینه و اینانمالارینا و حتی اونلاری میلتین ناجیسی کیمی گورملرینه جان دان فعالیت اتدیلر .
میلی فعال چادراسی آلتیندا گیزلئننبو طیف,رژیمین شورای نگهبانین آدملاریندان یاراتدیغی فراکسیون ایونوندا, جمهوری اسلامی ایرانین تریبونو اولموش و میللتی بو باتلاقا چکمک اوچون هرتیپ ماسکا تاخدیلار تا میلّت دعوته اینانسین(شاعر اولدولار,تاریخچی اولدولار, مدیا چیاولدولار,ايستيقلالچي- بوتو آزربایجانچی حتی الچی بئی چی اولدولار). رژیم بو اینسانلارین سایه سینده حرکتی عملی اولارق پاسیو اتمییه ،اختلافلاری درین لشدیرمغده قیسمن ده باشاریلی اولدو.
اوچونجو طیف یوخاریدادا اشاره الدیغیم کیمین مختلف اینسانلاری اما بی غرض اینسانلاری اوزونده باریندیران طیف دیر که بونلاری منطق اولاراق قیناماق خطا و اخلاقی باخیمدان دوز دئیل.
گرچه بو طیف دیگر ۲ طیف ایله یا موازی و هماهنگ عمل ادیرلر,بونلاردان غافل اولماق دا دوز دئییل , چون ۳جو طیف, فارس رژیمینین قوردوقو سیاسی اویونلا را دوشمغه و یا رژیمه غیر مستقیم مهره اولماقا مساعد طیفدیرلر و ایستمدن بو تله لره دوشورلر.
بو طیفه داها چوخ دیققت ائتمک لازیمدیر اونلاری قوجاقلاماق ,یانلیشلارین دوزتمک و سیاسی شعورلاندیرماق گرکیر و اصیل میللتچیلر بو طیف دٔه اولان اینسانلاری شناسایی ادیب اوستلرینده ایشلییب و اونلاری حرکته قازندیرمالاری لازیمدیر.(يانليز جاوانلار اوستونده)
موفق اولماساق دا اونلاری تخریبات لار میدانینا آتماماق شرطیله اونلاریین اتکیسینی میللت اوستونده آزاتماق لازیمدیر.بودا گئج اولمادان اصیل میللتچیلرین آغیز و عمل بیرلیگی ایله اولار.چوخونلوق ميللي فعالاردا (اؤزهليکله ايستيقلالچي کسيم )گوجلو آغيز بيرليگي اولسا ايستر ايستهمز ميلت, چوخونلوقون گؤرستديگي رفتاري تقليد ائدهجک و بو آغيز بيرليگيده, ميلتين میلی حرکتدن قوپمادان, اصيل ميلتچيلرين و ايستيقلالچي کسيم طرفیدنن حياتا گچيرهجگي بير گرکجهدير .
رژیم بو طیف ایچینده ان ساده لرینی شناسایی ادیر و اوستونده ایشلیر و آدلارینی شیشدیلیر و تپلوم ایچینده آدلاری میلی فعال کیمی پمپالانیر و بو اینسانلار بیر مدتدن سونرا (رژیمین ایستدیغی قیواما گلدیکدن سونرا) اونلاری سیزدیرلمیش مهره لر واسطه سیلیه آلت ادیب اوزلری بیلمدن اونلارا خط ورییر,ایناندیرجی الوب تپلومدا یئر قازانسینلار دیه, رژیم طرفیندن آراداخفیف تئزیقلر گورولر, اما سونرا اونلارا رژیم اوزو یول وریر.
چون بو اینسانلاررژیم اوچون قابل کنترل و کبریت بیخطر دیرلر .رئژيمين دردي و قورخوسو گرچک ميللييتچي اولانلار, “وطن آزربایجان” آدرسینی “ایران” ايله ترس سالمایان،جاني و بوتون وارليغي باهاسينا آذربايجاندان و عدالتدن آيريلمايان،هئچ بير سياسي اويونا گلمين ، هرسیاسی و غیر سیاسی موضوعیا آزربایجان زاویه سیندن و تورک میلتینین میلی منفعتلری اساسیندا باخیب تحلیل ائدن ,ميلتچيليک پرئنسيبلريندن و اخلاقی دئیئرلریندن آيريلمايان،توتودغو يولدا صبيرلي و عزملی اولان ،اياغين باسديغي يئردن گئري آتديم آتمايان (ثابت قدم اولان), جسارت ایله اذربایجانین آزادلیغی و ایستیقلالیتینی دیله گتیرن ،فارس رژیمینی آزربایجان دا ایشغالچی گؤروب رژیمدن هچ بیر حق طلب اتمیین,اؤزونو ايرانين سياسي تعريفلريله دئييل (هویت طلب -استقلال طلب- تجزیه طلب -فعال مدنی -پان تورک )اؤزميلتينين سياسي تعريف لريله تانيدان و دئيير وئرن(ميللتچي-ايستيقلالچي -يوردچو -تورانچي) ملتینین غصب اولونموش حاقلاری آلماق اوچون رژیمدن حق طلب اتمئک یرینه اونونلا مبارزه ادئن ،سياسي اولاراق موخاليف ميللئتچيلره اخلاقلا ياناشان ,خائن لر و دشمن لردن باشقا بوتون میلتینی قوجاقلایان میلی فعاللاردير.
ميلتي اعتيراضلاردان اوزاقلاشديرماغا چالیشیب و اونلاری رژیمین بوگون اوچون تربیت اتدیغی یالانچی و تولکو بالالارینین داليجا گئتمهيه دعوت ائتديلر.
اونوتماميشيق کي ميللي فعال چادراسيندا ويا آديندا روحاني،قاضيپور ،بهادری ،حضرتپور کيمين رئژيمين اؤز تربيت ائتدييکلريندن نئجه قهرمان ياراديلار.زندانلاردا بوگون اورمو گولو اعتراضاتلاریندا توتوقلو یا حوکوملو ویا شکنجه اولوموش ملی فعالاریمیز وار.گؤرسئن بو اوتانمازلار نجه بو اینسالارین و اونلارین عایله لرینین اؤزونه باخایرلار؟ بوگون اورمو گولو اولاییندا و رژیمین بو قدر یالانچی لیغی اورتایا چیخدیقی بیر حالدا نیه سوسوبلار ؟
ایرانین اینتیصابی و نیمایشی رئیس جمهور سئچيملردن(۱۳۹۲-۱۳۹۶ جیا ایللرده ) چیخان قاتل و تولکو روحانینین سؤزده قازانماسيندان سونرا کيملر ميللي فعال آدينا بونو ميللي حرکت ين باشاريسي آدلانديرديلار؟
اورمو گؤلونون قورودولما پروژه سينين دوردولماسي و حتّي جانلاديرماسي ( احياسي ) حاقيندا وئريلن پوپوليستي شوعارلار ويالان وعدهلر ايله ميلتي آلداتان رئژيمي قينانامامق بير کنارا قالسين, بيرده بو يالان وعدهلري رئژيم يئرينه تبليغ ائديب آلقيشلايانلار, اورمو گؤلونون قورودولماسيندا رئژيم قدر گوناهکار دئييللرمي؟
ميللتين باشيني پوشآلی و قوندارما فراکسيون ايله قاتان و فراکسيونو تشکيل ائدن رئژيمين آداملارينا ميللي بزک ووران، بونودا اوتانمادان حرکتين اوغورو آدلانديران سؤزده ميللي فعاللار, ۲۳ تير اولاييندان نقدر درس آلا بيلديلر؟
قاضيپورلاردان, بهادري لردن, حضرت پورلاردان پزشکیانلاردان روحانی لردن و رئژيمه قولوق ائدن بوتون مانقورد و قولاقی توکلولردن ميللي و قهرمان ياراديب ميلتين اصيل قهرمانلارينا لکه آتانلار نييه بوگون لال اولوبلار؟
شورای نگهبانین میللته سوندوغو سؤزده نیماینده لری نقدرده آغیزلاریندا آزربایجان سوزونو, سیاساتا ساقیز اتسلر, ویا بعضأده آزربایجان میلی مسئله لرینده اوزلرینی یانچی کیمی مکاپ ائتسلرده, آنجاق بو اینسانلار هر ۱۰ ایشیندن ۱۰ دا آزربایجانی یوخ ائتمک و تورک میلتینی محو ادئن فارس اشغالچیلیق سیستمینی قوروماق وغاصب فاشیستی آیاقدا توتماق اوچوندور.ذاتا رژیم بو اینسانلاری بوگون لر اوچون تربیت اتمیش ونیماینده کیمین گورونملرینه صلاحیت ورمیشدیر.
آگر آرادا بير تورک سؤزو (اونودا تورکزبان اولاراق تحريف اولونموش) تورک سؤزونو بو اينسانلارين آغزيندان ائشيديريک ايسه ،بو گونئي آذربايجان ميللي آزادليق حرکاتينين گوجونون اثريدير. آما ياريم يامالاق تورک سؤزونو ايشلهدن آما عملده تورکه دوشمن اولان نيمايندهلريين ميللي حرکاتين گوجو مقابلیندٔه عقب نشینی سی و يا مجبور قالماسیندان دئييل.
بلکه رئژيم بئله اويونو قورماقدان هدفی, حرکتین دیققتینی آیری یره چکیب حرکاتي ایران رژیمینین قوجاغینا آتیب اونو شقهليييب, پارچاليييب, اؤز ايچيندن چوروتمکدير
بوگونه کيمين آذربايجان ميلتي اوچون بو اينسانلارعملده ۱ مثبت ايش نه ائديبلر؟ بوگونه کيمين آذربايجان ميلتي اوچون هانسي درديميزي حل ائديبلر؟
هانسي ميللي فعاليميزين زيندانا گئتمهسينين قاباغين آليبلار؟ بوگونه کيمين بو قولاقی توهلولر آذربايجان هانسي ميللي فعالا تزيق و توتوقلامانين قاباغيني آليبلار؟
اورمو گولو اوچون بوش دانیشماقدن سونرا نه اتدیلر ؟
آزربایجان اوچون هانسی اقتصادی سیاسی مشکلی حل اتدیلر ؟ برعکس بهادری و حضرت پورلر میلی فعال لارا و آزربایجانا بویوک خیانتلر ادیرلر (برعکس بونيمايندهلريين سایه سینده اورمیه داها کووردّ لشدیرلدی)
ساده لوح اينسانلار کي سادهجئه تورک سؤزونو تحریف الونموش مدل ده بو ماانقورد آداملارين آغزيندان ائشيدير و عمله باخماييب, اونلارین کیم الدوغوناباخماييب, اونلارین ماهیتینه باخماييب, اونلارین نجه و نیه و نه اوچون بیردین اورتایا چیخمالارینا باخماييب, حتی و یاریم یامالق تحریف الونموش تورک کلمه سی ایشلدییغی سوزلرین آرسیندا تورک لره دشمن لیک نیفرت اتدیکلرین و اصیل ایرانچی و رژیمچی اولدوغونا باخماييب,.. یانلیز ايکي “ترک زبان ” و “یاشاسین” سؤزله جو توتور, رئژيمي آياقدا توتانلاري قهرامان تانیدیر و اصيل آذربايجان قهرامانلاريني لکهليیر .
بعضاً, بعضيلري بونو دئموکراسي مسله سي آدالانديريلارو دئييرلر هر کيم ,نه آديلا نه ايستسه ائديب,هر نه دييه بيلر .سانکي آزربايجانين ميللي و موستقيل دؤولتي وار و ايندي توپلوم دئموکراتلاشديرماق لازيمدير،حتّي دئموکراتيک توپلوملاردا و ميللي دئموکراتيک دؤولتلرده بئله ميللي منفعته ضرر وئرجک اولايلارا و يا شخصلري دئموکراسي اؤلچوچوسو ايله ديرلنديرمزلر.بونلاري دئين ميللي فعاللار اؤزلري ايستر ايستهمز اوچونجو دستهيه ( دوغرو تاريخي ,سياسي آناليزي اولمايان فعاللارا) داخيلديرلر .
يابعضي ميللي فعاللار دوشونولر کي رژیمه خدمت ائدن آزربایجان سویلو مانقوردلاردا آذربايجانليديرلار. دئيرلربيز گرک بيرمجي و ايکيمجي دستهلرينين هاميسينيدا,۳ جوب دسته کیمین قازاناق .
اونوتماياق کي اونلار آذربايجانلي یا تورک اولا بيلرلر آما تورکه و آذربايجانا قارشي الوب و دوشمن خيدمتيندهديرلر.هر زامان دئميشم کي هر تورک دوغولان ، تورک اولاماز.
میلی حرکت و میلی فعاللارین آدین و زحمتین قوروماق اوچون وطن آزربایجانین گلئجغینی دؤزتمک اوچون هرکس اؤز چورسینده تاندیغی بو تیپ آداملاری تانیمالی و بونلاری افشا اتملیدیر. یوخسا نه ملی حرکت قالاجاق, نه هدفلری و نده آزربایجان!
بوگون کي حالدا اورمو گؤلو اوچون ميللي فعاللار نه ائتمهليدير؟
الف: بيز ميلت اولاراق بو اعتيراضدا نه هزینه وئريب نه اله گتيرهجيک و هدف ميز اعتيراضدان نه اله گتيرمکدير؟ ب:نئجه باشاريلي اولاجاييق؟
۲-بوتون متخصص لرين اورمو گؤلونون قورتاريلماسينين تک يولونو اورمو گؤلونه تؤکولن چايلارين آچيلماسي اولدوغونو دئييلر.اورمو گؤلونه آخان چايلارين قاباغيندان, سئپاه پاسدارانين تيجاري سدلري گؤتورلمهليدير. نه مصنوعی بولوت ،نه آراز سويونو چکمک،نه خزر سويون چکمک،و نه باشقا پوپوليستي شعار لاريلا اورمو گؤونو قورتارماق مومکون اولماز. خزرده سو چکيلهجک ! اراز دان سو چکيلهجک !هم علمي و هم عملي و همده سياسي باخيمدان غئيري مومکون اولان بئله شعار لارا اينانماق, ساده ليکدير.
دواملي اعتيراضلاريميزلا رئژيمي مجبور ائتمهليک بو سدلري قالديرسين بو تيجاري سدلري افشا اتملیک. بئللی بییر زمان ایچینده سدلر قالديرماياجاقسا متخصصلر, ميللي فعالارا علمي اولاراق, او سدلرين ييخيلماسيني اؤيرتمهليدير. قابل اعتماد مسئولیتلی میلی فعال لار,بیرلیک ایچرسینده بوائيلمي فورا یونتملیدیرلر کي, سدلردن آچيلان سو کندلره و اکینجی توپراقلارینا و حتی شهرلره ضرر وئرمهدن اورمو گؤلونه آخسين. (بونون اوچون آجيل بير کوميته يا قوروم يارانماليدير, چون۱ ایل ایچرسینده سدلر ییخیلیب, سولار آچیلمازسا ۱۵ میلیون آزربایجانلینی محو ادجک فلاکت باشلیاجاق و آرتیق بو فاجعهٔ نی انگلمک و آزربایجانی قورتارماق هئچ بییر ایش گورمئک مومکون اولمایاجاق )


text:
آذربایجانین "سیلک وی ایرلاینز" آویاشیرکتی و آآمریکانین «بوینگ" آیروکوسمیک کورپوراسییاسی ۱۰ عدد "بوئینگ-۷۳۷ ماکس" مارکالی سرنیشین طیارهسینین آلینماسینا دایر مقاویله ایمضالاییب.
"سیلک وی ایرلاینز" دان رپورت-آ وئریلن معلوماتا گؤره، مقاویله بو گون باکیدا شیرکتین داخیل اولدوغو "سیلک وی هولدینگ"این پرزیدنتی زاور آخوندوو و "بوینگ"این باش ویتسه-پرزیدنتی مارتی بنتروتت طرفیندن ایمضالانیب. ایمضالاما مراسمینده آذربایجان هاوا یوللاری (آزال) پرزیدنتی جهانگیر عسگروو و آمریکانین آذربایجانداکی فؤوقالعاده و صلاحیتلی سفیری روبرت سکوتا ایشتیراک ائدیب.
مقاویلهنین عمومی دیری تخمیناً ۱ میلیارد دوللاری تشکیل ائدیر.


text:
عراقین خاریجی ایشلر ناظرلیگی تورکییهنین بغدادداکی سفیری فاتیح اولدوزو ناظرلییه چاغیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو حاقدا عراق خاریجی ایشلر ناظرلیگینین سؤزچوسو احمد جامال معلومات وئریب.
سفیرین ناظرلییه چاغیریلماسینین سببی تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغانین رپورتاژ زامانی هاشدی شعبینی ترور تشکیلاتی آدلاندیرماسی اولوب.
خاطیرلاداق کی، اردوغان «ال جزیره»سایتینا آچیقلاماسیندا «هشدی شعبی ترور تشکیلاتیدیر. ماراقلیدیر کی، بونون آرخاسیندا کیم دایانیب»، - دئیه بیلدیرمیشدی.
قید ائدک کی، هشدی شعبی شیعهلردن عبارت ایشید-ه قارشی دؤیوشلرده خصوصی فعاللیق گؤسترن قروپلاشمالاردان بیریدیر.


text:
قیزیمین دیللری 38
قشح سوالی جمله لر سوروشوسان:How do you get it?? Why are you telling lie??...you must go to jaile بویون شنا مربین تعریفلیردی آیسل یئتیشدی هرزادی سحردن نینیییب انگلیسی منه ددی سورا آتیلدی سووا لاپ آخیره جان دوچرخه ویردی....جالیبدی کی قورباغه نی انگلیسی ئورگشمیسن.... first hands....second feet من:یونید نپ....سن:یوخ مامان اوندا گئجه بئواخ یاتارام سحریوباننام دودان چوخ لغت لری سنن ئورگشملییم...تلفظ لاریندا دوزدی پیانودا هانسی نتی چالسام سن باخمامیش بولوسن هانسی دی گوزلرینده کی گولوشده دانیشیر قلبیوین گوزللیغیننان محبتینن....سن منی گولدورن یاشادان شوق ورن گول قیزیمسان ...
نویسنده : مامان آیسل
0:37
27 تير 1396
68 3 0 ادامه مطلب


text:
آیرحلپ کمپانییاسینین تدقیقاتلارینین نتیجهلرینه گؤره، سنگاپورون چانگی هاوا لیمانی دونیانین ان یاخشی هاوا لیمانی حساب اولونوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سیاهیداکی ۷۶ هاوا لیمانی آراسیندا ایکینجی یئری مونخن، اوچونجو یئری هنگ کونگ بین الخالق هاوا لیمانی توتوب. هر اوچ هاوا لیمانی خیدمتین کیفیتینه گؤره ۱۰ بالدان ۱۰-اونو آلیب. قیمتلندیرمه زامانی ریسلرین واختیندا یولا سالینماسی و قبول ائدیلمهسی، هابئله هاوا لیمانلاردان سرنیشینلرین Twitter سوسیال شبکهسینده یئرلشدیردیکلری ۱۳۰ مین معلوماتین تحلیلی نظره آلینیب.
ریتیگین ایلک اونلوغونا، همچینین کوپنهاگن، هلسینکی، سینسیناتتی، بارسلونا، مادرید، اوکلند و فرانکفورت هاوا لیمانلاری داخیل اولوب.
آیرحلپ قید ائدیر کی، تدقیقاتین گئدیشینده سرنیشینلرین هاوا لیمانلاردا اوزون نؤوبهلردن، یئمیین آشاغی کیفیتیندن و ریسلرین یوبانماسیندان داها تئز-تئز شیکایتلندیکلری اوزه چیخیب.