text:
حاجی رضوان [حاجی ریضوان]
ای منیم داغلاروم واقاروم جانوم [ائی منیم داغلاریم، ویقاریم، جانیم]
ای گوزل آق داشله حاجی رضوانوم [ائی گٶزه ل آغ داشلی حاجی ریضوان′یم]
طوفان ویره بیلمز سیزلره تکان [توفان وئره بیلمه ز سیزلره تکان]
بولوتلار ایله ییب باشیندا مکان [بولوتلار ائیله ییب باشیندا مکان]
....
[حاجی ریضوانHacı Rizvan ]
حاجی رضوان
حاجی رضوان جیرانلاری گلنده [حاجی ریضوان جئیرانلارین گله نده]
مقبره نی تورپاخلارون الی انده [یاتیرینین تورپاقلارینی اله یه نده ]
سوت ساقدوروب اونه پالچوخ ادنده [سوت ساغدیریب اونو پالچیق ائده نده ]
گوزل ایاخلارلا اونه یوغورسون [گٶزه ل آیاقلارلا اونو یوغورسون ]
سونرا سنین مقبره نی یاپولسون [سونرا سنین یاتیرین یاپیلسین ]
سیل بولاغه ذیگیللره سیلاندا [قایان بولاغی زیییللری سیله نده]
سولار ویستان بولاغوندان آخاندا [سولار ویستان بولاغیندان آخاندا]
پوینا تره دوره سینده چیخاندا [یارپیز تره سی چئوره سینده چیخاندا]
بیز گلردیک زیارته حاج رضوان [بیز گله ردیک گٶروشه حاج ریضوان ]
بیز چیخردیک سیاحته حاج رضوان [بیز چیخاردیق گزینتییه حاج ریضوان ]
چولده یلمیک زاد یریندن چیخاندا [چٶلده یئلمیک نمه یئریندن چیخاندا]
توکلوجه داغدا گول ایدن زاماندا [توکلوجه داغدا چیچکله نه ن چاغدا]
توله کچلین ریشه سی دولاندا [توله کچلین کٶکو دولاندا] [٥]
بیز گلردیک زیارته حاج رضوان [بیز گله ردیک گٶروشه حاج ریضوان]
بیز چیخردیک سیاحته حاج رضوان [بیز چیخاردیق گزینتییه حاج ریضوان]
گدیگی اوچ بویوک پیچه واریده [گدییین اوچ بٶیوک دٶنگه سی وار ایدی]
او پیچ، دولانماقا چوخ دا دار ایده [او دٶنگه، دولانماغا چوخ دا دار ایدی]
سواره یا پیاده نابار ایده [اوراتلی یا یایا دارقینج ایدی] [٦]
بیز گلردیک زیارته حاج رضوان [بیز گله ردیک گٶروشه حاج ریضوان]
بیز چیخردیک سیاحته حاج رضوان [بیز چیخاردیق گزینتییه حاج ریضوان]
ورد دلیگه [ورد دلیییVərd Dəliyi ]
ورد دلیگه هاواسونا گلمیشدیک [ورد دلییی هاواسینا گلمیشدیک]
اونی صاف تیز قیه سینه چیخمیشدیک [اونون دوز، یالمان قایاسینا چیخمیشدیق]
بیر قیه دن سیریلیب و دوشموشدیک [بیر قایادان سییریلیب و دوشموشدوق]
اوندان سورا قار قالانه گورموشدیک [اوندان سونرا قارقالان′ی گٶرموشدوک ]
چیخیب بیر آز اوردا نفس آلموشدیک [چیخیب بیر آز اوردا سولوق آلمیشدیق]
قارقالاندا مینلر گوگرچین وارده [قارقالاندا مینلر گٶیه رچین واردی]
ایاق آسته خلوار خلوار کووایده [آیاق اوسته خالوار خالوار تزه ک ایدی] [٧]
چیخیب اوردان بوووس یولون گوزلردیک [چیخیب اورادان بووس یولونو گٶزله یه ردیک]
بیر موتورچون گدیگه جک ایزلردیک [بیر موتورچون گدییه جه ک ایزله ردیک]
باخا باخا گیددیم قدیم زامانا [باخاباخا گئتدیم اسکی چاغا]
عالام دیزه م گیلنن گلمیشدیک داغا [خالام ؟، تئیزه م گیلنه ن گلمیشدیک داغا]
اششکلره یوکلیییب و مینمیشدیک [ائششه کلری یوکله ییب و مینمیشدیک ]
خرره آغاج ایاقینده دوشموشدوک داغداغان آغاجی آیاغیندا دوشموشدوک] [٨]
ابوالحسن بیزیم چرخه گوتورده [ابیلحسن بیزیم یئل آتینی گٶتوردو]
اونا مینیب بیردن اوزون ایتیرده [اونا مینیب بیردن اٶزون ایتیردی ]
چرخ الیندن چیخده، کوچیه قاشده [یئل آتی الیندن چیخدی، گئچییه قاچدی]
یره دوشده، آغزه قانا بولاشده [یئره دوشدو، آغزی قانا بولاشدی ]
بتول باجی باشوندا چوخ آغلاده [بتول باجی باشیندا چوخ آغلادی ]
بیزه بیر جیغیرده، قارقوش ایلده [بیزه بیر چیغیردی، قارقیش ائیله دی ]
منیم شانسوم اوزومدن تیزتر گیدر [منیم اوتوموم اٶزومدن یئیین ره ک گئده ر]
کیم منیم دادام جوابونه ویرر؟ [کیم منیم دده مین یانیتینی وئره ر؟]
[یئل آتیYel Atı ]
(دوچرخه)
دوچرخه نین دوشققه سی سیننده [یئل آتینین ؟ سی سیناندا] [٩]
اکبر قارداش گلیب اونه گورنده [اکبر قارداش گلیب اونو گٶره نده ]
دادام بیزه او تقصیره اولدورار [دده م بیزی او سوچا اٶلدوره ر]
آمما اکبر اونی گیزلین دوزالدار [آنجاق اکبر اونو گیزلین دوزه لده ر ]
دوچرخه ده بیزه داستان اولموشده [یئل آتی دا بیزه سورچک اولموشدو]
ذبیح عزت اونا حیران قالموشده [ذبیح عیززت اونا چاشقین قالمیشدی]
اکبر هرگون اونا بیر زاد تاخارده [اکبر هر گون اونا بیر نمه تاخاردی]
پول دادامی جیبلریندن چیخارده [آقچا دده مین یانجیقلاریندان چیخاردی]
بیر گون تزدن دادام چرخه گوتورده [بیر گون ائرکه ندن دده م یئل آتینی گٶتوردو]
باخده گورده یول گیدمیره، اوتورده [باخدی گٶردو یول گئتمیری، اٶتوردو ]
اکبر چرخه بیرجه قوفول وورموشده [اکبر یئل آتینا بیرجه ایشگیل وورموشدو]
داد ایلدی، او یوخودان دورموشده [چیغیردی، او یوخودان دورموشدو]
ساره کیلید اکبر داداما ویرده [ساری آچاری، اکبر دده مه وئردی]
دادام قوفله آچده، گنه جیغیرده [دده م قیفیلی آچدی، گنه چیغیردی]
قوفله چرخدن سوکده، قیراقا آتده [قیفیلی یئل آتیندان سٶکدو، قیراغا آتدی]
ویرده منه، ذبیح گیله یوللاتده [وئردی منه، ذبیح گیله یوللاتدی]
ذبیح گیله بیر کوچه دن گیچردیم [ذبیح گیله بیر گئچیکدن گئچه ردیم]
ایکی دانا بویوک ایتدن قورخادوم [ایکی سانی بٶیوک ایتدن قورخاردوم]
بیره مشه مامود قارا ایتیندن [بیری مش مامودون قارا ایتیندن]
بیره عابباس گیلی، داما باخاردوم [بیری عابباس گیلین، داما باخاردیم]
من قوفوله عزت گیله آپاردوم [من قیفیلی عیززت گیله آپاردیم]
شرم ایلیه اونه دالیا وردیم [اوتاناراق اونو دالییا ووردوم]
دادام چرخه مینیب کدلره گیدده [دده م یئل آتینا مینیب کندلره گئتدی]
اکبر عزا توتده، قاپونه وورده [اکبر یاس توتدو، قاپینی ووردو]
[دایی اوغلولاریم Dayıoğlularım ]
(پسر دایی هایم)
من و ناصر، حسین اینان مینمیشدیک [من و ناصیر، حوسئین اینه ن مینمیشدیک]
قارا موتورونان داغا گیدمیشدیک [قارا موتورونان داغا گئتمیشدیک]
موتوره حاجی ایپک گیله قویموشدیک [موتورو حاجی ایپه ک گیله قویموشدوق]
اوردان یرده بیز ویستانا چیخمیشدیک [اوردان یئرده بیز ویستان′ا گئتمیشدیک]
حسین بیردن قیه لردن سیریلده [حوسئین بیردن قایالاردان سییریلدی ]
سیریلدی و ال ایاقی قیریلده [سییریلدی و ال آیاغی قیریلدی ]
یددی سککیز متیر دوشده جیغیرده [یئددی سککیز مئتیر دوشدو، چیغیردی ]
داش تورپاغی شیرین دیلده سوگورده [داش تورپاغی سوچون دیلده سٶیوردو]
حسین داغدان دوشده، یولدان قیددیک [حوسئین داغدان دوشدو، یولدان قاییتدیق ]
آخسیا آخسیا تکیه یه گلدیک [آخسایا آخسایا تکیه یه گلدیک ]
گیددیک یاواش یاواش موتور باشونا [گئتدیک یاواش یاواش موتور باشینا]
میندیک اوچ ترکه له موتور قاشونا [میندیک اوچ تره که لی موتور قاشینا]
گوردیک موتور گازه خراب اولوبده [گٶردوک موتور اوچونو پوزولوبدور]
سیمی قریلیب تکیه سسدن دولوبده [تئلی قیریلیب، تکیه سسدن دولوبدور]
باخ گور نجه بو امانت قالوبده [باخ گٶر نئجه بو بیروووز قالیبدیر]
بیزدن قاباخ باشونا اوشاخ قونوبده [بیزدن قاباق، باشینا اوشاق قونوبدور]
تکیه ده Təkyədə
بیرگون یقیلدیک رفیقلر باهارا [بیر گون ییغیلدیق آرخاداشلار یازا]
هر کس بیر وسیله داغا آپارا [هر کس بیر آراج داغا آپارا]
یحیی، عطا، ذبیح میسگر گلمیشده [یحیا، عطا، ذبیح پاخیرچی گلمیشدی]
بیزیم اکبر منی ده آپارموشده [بیزیم اکبر منی ده آپارمیشدی]
ذبیح بیر گرامافون گتیرمیشده [ذبیح بیر قیرامافون گتیرمیشدی]
بیر ینگه صفحه تهراندان چاتموشده [بیر یئنگی پیلاک تئهران′دان چاتمیشدی]
شب میگون، شب میگون اوخورده ["شب-ی مئیگون"، "شب-ی مئیگون" اوخوردو]
قونشه قیزه بیر قالیچه توخورده [قونشو قیزی بیر قالیچا توخوردو ]
***
بیزیم عم جان موتور هشتاد آلموشده [بیزیم آباقا جان موتور سکسه ن ؟ آلمیشدی] [١٠]
اوغله عبدوللانی دا میندیرمیشده [اوغلو عبدوللانی دا میندیرمیشدی]
گلدی بیزیم قاپویا یاد ایلده [گلدی بیزیم قاپییا، آندی]
منی ده میندیرده دلشاد ایلده [منی ده میندیردی، سئویندیردی]
دالونا دا بیر آغ خورجون آلموشده [دالینا دا بیر آغ خورجون آلمیشدی ]
ایچینه ده ساره فلاکس قویموشده [ایچینه ده ساری فیلاکس قویموشدو]
گیددیک تکیه ده کولگه ده دوشدیک [گئتدیک، تکیه ده کٶلگه ده دوشدوک]
گول قیراقوندا بیز چایولار ایشدیک [گٶل قیراغیندا بیز چایلار ایچدیک ]
سوگود آغاجونی آستوندا اوتدیک [سٶیود آغاجینین آستیندا اوتوردوق ]
چای ایچه رک فلاکسه بیز بوشاددیک [چای ایچه ره ک فیلاکسی بیز بوشالتدیق]
گول ایچینده مرغابیلر اوزورده [گٶل ایچینده اٶرده کلر اوزوردو ]
جوجه لرین اوز دالونا دوزورده [بالالارینی اٶز دالینا دوزوردو]
بیر گوشه دن کریز سویه گیریرده [بیر بوجاقدان آستارخ سویو گیره ردی]
بیر قیز اوخورایا سو دولدورورده [بیز قیز اوخویاراق؟ سو دولدوروردو]
ناهار اوچون نومورتا بیشیرمیشده [آشار اوچون یومورتا پیشیرمیشدی]
کد کره سی اونا قاتوب یمیشده [کند کره سی اونا قاتیب یئمیشدی ]
نه خوشمزه ناهار اوگون بیز ییدیک [نه دادلی آشار او گون بیز یئدیک]
اللریز وار اولسون هر کسه دیدیک [اللرینیز وار اولسون هر کسه دئدیک]
داغا گیدمک Dağa Getmək
باهار، اکین درماقا چوخ قالاندا [یاز، اکین درمه یه چوخ قالاندا]
بیر آز ایشلر یونگول اولان زاماندا [بیر آز ایشلر یونگول اولان چاغدا ]
کندله هامه اششکلره یوکلرده [کندلی هامی ائششه کلری یوکله ردی]
آروات اوشاقونان داغا گیدرده [آرواد، اوشاغینان داغا گئده ردی ]
مشه نقی دوچرخه سین مینه رده [مشه ناقی یئل آتینی مینه ردی]
یولی انین بویون بیردن گیدرده [یولون انینی، بویونو بیردن گئده ردی]
باش یوخاری یولدا رکاب وورارده [باش یوخاری یولدا باساریق ووراردی]
زنگه چالوب قودوقه هورکودرده [زنگی چالیب، قودوغو هورکوده ردی ]
خرمن سورماق [اٶرتکون ساوورماقÖrtkün Savurmaq ]
اهمن بهمن ده یر نفس چکرده [اهمن-بهمن′ده یئر سولوق آلاردی] [١١]
بیز گیدردیک خرمنه باسدوراردیک [بیز گئده ردیک اٶرتکونو باسدیراردیق] [١٢]
ایاقلاردیک و دام داشه سوراردیک [آیاقلاردیق و دام داشی سوره ردیک] [١٣]
یای اولاندا اورا اکین توکردیک [یای اولاندا، اورا اکین تٶکه ردیک ]
اکین بیچماخ تامام باشا گلرده [اکین بیچمک بوتون باشا گله ردی]
خرمنی تپه سی گوگه گلرده [اٶرتکونون تپه سی گٶیه گله ردی]
بیر جوت سغیر قونشودان بورج ایلرده [بیر قوشا سیغیر قونشودان بورج ائیله ردی]
جوته قوشوب خرمنلره سوررده [یووالاغا قوشوب اٶرتکونلری سوره ردی]
بیر ور آچوب اوستونه چان قویاردیک [بیر ور آچیب اوستونه چان قویاردیق]
بیز اوشاقلار اوردا چانا مینردیک [بیز اوشاقلار اوردا چانا مینه ردیک]
یانونا دا بیر خاکانناز آلاردیک [یانینا دا بیر کول آتان آلاردیق]
سغیرلر آغزونا بوخاو ووراردیک [سیغیرلار آغزینا بوخاو ووراردیق ]
سغیر اگر بوغدا ییسه مرگ اولور [سیغیر آبارن بوغدا یئسه، اٶلوم اولور]
گیدر چوخ سو ایچر، جوانمرگ اولور [گئده ر چوخ سو ایچه ر، گنجکن اٶلور]
الیمیزدا بویوک گووران آلاردیک [الیمیزه بٶیوک بیزلانقیج آلاردیق] [١٤]
بوغدا یین سغیره بیز ووراردیک [بوغدا یییه ن سیغیرا بیز ووراردیق]
سغیرلره بابام چاندان آچارده [سیغیرلاری آتام چاندان آچاردی]
سووارماقا بیزه گوله یوللارده [سووارماغا بیزی گٶله یوللاردی ]
بیز ده گوله گیدیب بالوخ توتاردیک [بیز ده گٶله گئدیب، بالیق توتاردیق ]
گج قایدیب اوندان کوتک یییردیک [گئج قاییدیب، اوندان کٶته ک یییه ردیک ]
[ساراب یٶره سی آغیتی Sarab Yörəsi Ağıtı ]
(تعزیه محله سراب)
بیزیم محلله ده شبیه چیخرده [بیزیم یٶره ده اوخشاق چیخاردی]
قیه خانوم یرینه سوپوررده [قایاخانیم یئرینی سوپوره ردی]
بیز آغلاردیک ، دادام ایمام اولارده [بیز آغلاریدق، دده م باشرا اولاردی]
اکبرآقا، ایمام باشون کسرده [اکبر آقا، باشرانین باشین کسه ردی]
کوچه دن بیر گچه شاققه آلاردوم [گئچیکدن بیر گئچی بوینوزو آلاردیم] [١٥]
اله اکبر دییب حمله ادردیم [آللاه اکبر دیییب یوگوروش ائده ردیم]
شیمیر کیمی اوشاخلارا قزاردوم [شیمیر کیمی اوشاقلارا قیزاردیم ]
دادام تکه شیمیرلره ووراردوم [دده م تکی، شیمیرلره ووراردیم ]
قیه ماممد زینب گیریب آغلارده [قایا ماممد زئینب آغلاردی]
مشه رمض حمزه جیگر داغلارده [مشه رمض حمزه باغیر داغلاردی]
از بس او گون مشه رمض آغلاده [او گون مشه رمض او دنلی آغلادی کی]
تامام خلخی گوینون اوگون داغلاده [بوتون ائلگونون گٶیلونو او گون داغلاردی ]
گول ایچه شبیه سی [گٶل ایچی اوخشاغی Göl içi Oxşağı]
بیر ایککی پی گول ایچینه گیدمیشدیک [بیر ایکی یول گٶل ایچینه گئتمیشدیک] [١٦]
اولار شبیه لرینه ده باخموشدیک [اونلارین اوخشاقلارینا دا باخمیشدیق]
آمما بیزیم شبیه آیری شبیه ده [آنجاق بیزیم اوخشاق آیری اوخشاق دی]
بیزیم شیمیر سسه آیری سسیده [بیزیم شیمیر سسی آیری سس ایدی ]
میرز نبو الله اوردا ایمام اولارده [میرزه نبوللاه اورادا باشرا اولاردی]
عزت اوللا سسی میدان دولارده [عیززتوللا سسی، آرالی دولدوراردی]
عل اکبرخان زینب تکی گلرده [عل اکبر خان زئینب تکی گله ردی ]
رباب کیمین اصغرینی بلرده [روباب کیمی اصغرینی بله ردی ]
ایمام آتا مینیب گوزدن ایترده [باشرا آتا مینیب گٶزدن ایته ردی ]
اونه اصغرینان لشگر گوررده [اونو اصغرینه ن اوردو گٶره ردی]
حرمله آدله بیر کافر آتارده [حرمله آدلی بیر اٶرتگه ن آتاردی]
بیر بویوک اوخ بوغازونا دگرده [بیر بٶیوک اوخ، بوغازینا ده یه ردی ]
ایمام آتدان انیب خیمه دالوندا [باشرا آتدان انیب خرگه دالیندا]
اصغرینه تورپاقا تاپشورارده [اصغرینی تورپاغا تاپشیراردی]
آمما بیزیم شبه آیره شبیه ده [آنجاق بیزیم اوخشاق آیری اوخشاق دی]
عزت اوللا سسه قشنگ سسیده [عیززتوللا سسی، قشنگ سسی ایدی]
خیمه لره اوت ووردولار Çadırlara Ot Vurdular
مسجد قاباقوندا شبیه اولارده [یوکونله ک قاباغیندا اوخشاق اولاردی]
او میدانچا ملت اینن دولارده [او آرالجیق ائل گونونه ن دولاردی]
بیر طرف کیشیلر بیر طرف آرواد [بیر یاندا کیشیلر، بیر یان آرواد]
ایپکعلی دامونا دا چیخرده [ایپه ک علی دامینا دا چیخاردی]
اورتادا بیر بویوک خیمه قورولموش [اورتادا بیر بٶیوک خرگه قورولموش]
مسجددن ده آغاج منبر گلرده [یوکونله کدن ده آغاج تومسه گله ردی]
دادام ایمام اولوب منبره چیخده [دده م باشرا اولوب، تومسه یه چیخدی]
آمما شیمیر گلیب خیمه نی یخده [آنجاق شیمیر گلیب، خرگه نی باشینا ییخدی]
نبوللا دا خیمیه اوت وورارده [نبوللا دا خرگه یه اود ووراردی]
ترکه الده اوشاخلاره قووارده [ترکه الده اوشاقلاری قوواردی]
من ده او زامانلار اوشاق اولاردوم [من ده او چاغلار اوشاق اولاردیم]
ایمام خیمه سینده قانا بولاردوم [باشرا خرگه سینی قانا بولاردیم]
خیمه لره اوت ووراندا قاچوردوم [خرگه یه اود ووراندا قاچیردیم]
عاشورادا قیچچیم بیر داشا توتده [اونجادا قیچیم بیر داشا توتولدو]
یخیلدیم و هوشدان گیددیم بیر آندا [ییخیلدیم و باییلدیم بیر قیرپیمدا]
نبی گلیب باشوم اوستونده دورده [نبی گلیب باشیم اوستونده دوردو]
ابن سعد بیر دسته ترکه الینده [ایبن سعد بیر توتام ترکه الینده]
گلیب منیم باشوما های وورورده [گلیب منیم باشیما های ووروردو]
عزیز اصغر منیم دادوما چاتده [سئویملی اصغر منیم هاراییما چاتدی]
یردن قووزاده، یو مسجده گوتده [یئردن قاوزادی و یوکونله یه گٶتوردو]
قیه گوله [قایا گولوQaya Gülü ]
قیه گوله گه لین آتونا میننده [قایا گولو گلین آتینا مینه نده]
اوشاق اودوم، اونون دالونا میندیم [اوشاق ایدیم، اونون دالینا میندیم]
گادومنان دا یحیی گیله گیدردیم [آراسیرا دا یحیا گیله گئده ردیم] [١٧]
پنجره ده آق پرده لر گورردیم [آغیزقادا آغ یاشیرقالار گٶره ردیم]
قیه گوله پرده لره تیکمیشده [قایا گولو یاشیرقالاری تیکمیشدی]
اوستونه ده گول باغچاسه توخموشده [اوستونه ده چیچه ک باخچاسی توخوموشدو]
نچه اوشاق دوغده هیچ بیر قالماده [نئچه اوشاق دوغدو، هئچ بیری قالمادی]
یحیی اوچون سالوم قالان اولماده [یحیا اوچون ساغلام قالان اولمادی]
یحیی دا بیر قز سوماووردان آلده [یحیا دا بیر قیز سوماوور′دان آلدی]
گلده قیه گولینن اووده قالده [گلدی قایا گولوینه ن ائوده قالدی]
قیه گوله جاوان جاوان سوقولده [قایا گولو گنج گنج سولدو] [١٨]
بیر گیجه ده گوزون باغلاده اولده [بیر گئجه ده گٶزونو باغلادی، اٶلدو]
[سنه کچیلیکSənəkçilik ]
کوزه گری
قوربان دایه دامنا دوواخ چکرده [قوربان دایی دامینا دوواق چکه ردی]
عم جانوما ده یانونا آلارده [آباقا جانیمی دا یانینا آلاردی]
تزدندن آخشاما دوواخ اوینرده [ائرکه ن دن آخشاما دوواق اویناردی] [١٩]
تقی بابام باخارده غور وورارده [تاقی آتام باخاردی، دئیینه ردی]
بیزیم بابام کوزه گرلیک ایدرده [بیزیم آتا سنه کچیلیک ائده ردی]
کوزه نه بیر بویوک اوتاقا یه قرده [سنه یی بیر بٶیوک اوتاغا ییغاردی]
اکبر گیدیب کوزه لره ده لرده [اکبر گئدیب، سنه کلری دله ردی]
بابام دلیکلره توتوب گوله رده [آتام دلیکلری توتوب، گوله ردی ]
چولمک چاناق دا اوردا دوزه لرده [چٶلمه ک چاناق دا اورادا دوزه له ردی ]
دووله کوزه کولدور قه ییری لرده [قووا، سنه ک، کولدور قاییریلاردی] [٢٠]
هاموسه دوزه لیب آنبار دولاندا [هامیسی دوزه لیب، ییغاق دولاندا]
کوره ده دوزولوب سورا بی شرده [کوره ده دوزولوب، سونرا پیشه ردی]
[قیرخ قیز ساخلیسی Qırx Qız Saxlısı ]
(پادگان چهل دختر)
سحر اولوب خوروزلار باینییاندا [دان اولوب خوروز بانلایاندا]
ساخساققانلار گلیب ساققوللیاندا [ساخساغانلارگلیب ساققیللایاندا] [٢١]
نه نه م اونا خیره خبر دیندا [ننه م اونا ایییره ک سالیق دییه نده]
اوغلوم تویوندا بوغارسوق آتاندا [اوغلوم تویوندا باغیرساق آتاندا] [٢٢]
اکبر قارداش چل دوختردن گلنده [اکبر قارداش قیرخ قیزدان گله نده]
الین کت آستوندا دالونا قویاندا [الین آرخالیق آستیندا دالینا اویاندا]
قیزلر اونی بوی بوسولونا باخسون [قیزلار اونون بوی بوخونونا باخسین]
اکبره دی قیزیل ساحاتون تاخسون [اکبره دئی، قیزیل چولازیغین تاخسین]
دادام دامنا قارلاره کوریینده [دده م دامدان قارلاری کوره یه نده ]
من کوچه ده سحردن یوریینده [من گئچیکده داندان یورویه نده]
منه باخوب دامنا تقلید ایدیرده [منه باخیب، دامدا یانسیلایاردی]
ابوالمعصیم اونا باخوب گولورده [ابیلمعصیم اونا باخیب گوله ردی]
[قایان تک یاغیشQayan Tək Yağış ]
(باران سیل آسا)
بیر گون ناهار ننه م چورک یاپورده [بیر گون اٶیله ن ننه م چٶره ک یاپیردی]
تننیردن تاززا چورک چاقادورده [تندیردن آجر چٶره ک چیخاردیردی]
بیز ناهارا نومورتا بیشیرمیشدیک [بیز آشارا یومورتا پیشیرمیشدیک]
سوفره سالوب هر زاده گتیرمیشدیک [ترگی سالیب هر نمه یی گتیرمیشدیک]
اکبر آقا شیمیر بیزه گلمیش ده [اکبر آقا شیمیر بیزه گلمیشدی]
او سوفره کناروندا اوتورموشده [او ترگی قیراغیندا اوتورموشدو]
یوخاره چولده بیر زمینه وارده [یوخاری چٶلده بیر تارلاسی واردی]
زمینه اکماقا شریک تاپورده [تارلانی اکمه یه اورتاق تاپیردی]
بیردن بولوت گلدی و شاققوللاده [بیردن بولوت گلدی و شاقییلدادی]
منیم کوچوک زهره مه ده پاتلاده [منیم کیچیک اٶدومو ده پاتلاتدی]
بیر یاقوش باشلاده سیللر کیمی ده [بیر یاغیش باشلادی، قایانلار کیمی ایدی]
انگار دامنان داشدان سیللر آخورده [سانکی دامدان داشدان قایانلار آخیردی]
بیز ناهاری یاروسونه ییمیشدیک [بیز ایکیندی آشین یاریسینی یئمیشدیک]
اکبرآقایه دا بویور دیمیشدیک [اکبر آقایا دا بویور دئمیشدیک]
بیر تیکه ده اکبرآقا ییمه ده [بیر تیکه ده اکبر آقا یئمه دی]
بیر کلمه ده من ییمیرم دیمه ده [بیر دئگی ده من یئمیره م دئمه دی]
کوچه دن بیر نفر بیردن چاقورده [گئچیکدن بیر نفر بیردن چاغیردی]
محکم بیزیم قاپون چالده، باقورده [برک بیزیم قاپینی چالدی، باغیردی ]
اوی موسه ییب سیل کوچه لره آلده [اوی موسه ییب، قایان گئچیکلری آلدی]
تیز یتیشی سو اوویزه یقیلده [ترک یئتیشین، سو ائویزه ییغیلدی ]
دوردیک قاچدیک بیله کولنگه گوتدیک [دوردوق قاچدیق، بئلی، کولونگو گٶتوردوک ]
حاصار قاپسوندا بیر بویوک آرخ آچدیک [هٶرو قاپیسیندا بیر بٶیوک آرخ آچدیق]
قازدیک، تورپاخلاره بیر یانا توکدیک [قازدیق، تورپاقلاری بیر یانا تٶکدوک ]
سیل قاباقون تورپاغونان باغلادیک [قایان قاباغینی تورپاغینان باغلادیق ]
[خودابخشی قایانیXudabəxşi Qayanı ]
سیل خدابخشی
ننه م هنوز ایواندا اوتورورده [ننه م هله آیازلیقدا اوتوروردو]
بیزیم اوچون تاززا چورک یاپورده [بیزیم اوچون آجر چٶره ک یاپیردی]
قاچچا قاچچا گیددیم باباملار گیله [قاچا قاچا گئتدیم آتاملار گیله ]
باخام گورم اورا سیل زاد گلمیه [باخام گٶره م اورا قایان نمه گلمه یه]
او کوچه ده بیر دانا سیلگا وارده [او گئچیکده بیر سانی قایانلاق وار ایدی] [٢٣]
اگرچه سیل یوله اولاردا دارده [گرچی قایان یولو اولاردا دار ایدی]
حاجه راضا باغ دووارون چکمیشده [حاجی ریضا یئمیشلییینه قاناسینی چکمیشدی]
دووار چکوب سیل یولونه توتموشده [قانا چکیب، قایان یولونو توتموشدو]
سیل گلمیشده اوز یولونه آچموشده [قایان گلمیشدی، اٶز یولونو آچمیشدی ]
خولبون خراب اولوب دووار یخمیشده [سواولوغو داغیلیب، قانانی ییخیلمیشدی] [٢٤]
سو نادعلی دووارونا دایانده [سو نادعلی قاناسینا دایاندی]
سو مند اولده، یوخاریا قووزانده [سو بند اولدو، یوخارییا قاوزاندی]
بیر مدتی دووار داوام گتیرده [بیر سوره قانا دیره ندی]
سورا سو اونی گوجونه بیتیرده [سونرا سو اونون گوجونو بیتیردی ]
دوواره سو آلده اله اوستونه [قانانی سو آلدی، الی اوستونه]
یریندن قووزاده، یره یاتودده [یئریندن قاوزادی، یئره یاتیرتدی ]
اوردان چیخدیک، داما یوخاره گیددیک [اورادان چیخدیق، داما یوخاری گئتدیک ]
خدابخشه محله سینه گوردیک [خودابخشی یٶره سینی گٶردوک]
اوردا سویی یولون تنگ ایتمیشدیلر [اوردا سویون یولونو دار ائتمیشدیلر]
هاردا بیله بویوک سیل گورموشدولر [هاردا بئله بٶیوک قایان گٶرموشدولر]
سو قاییدیب اولرینه گیریبده [سو قاییدیب ائولرینه گیریبدیر ]
خدابخشه معله سینه یخیبده [خودابخشی یٶره سینی ییخیبدیر]
بیرامعلی طووله سینه سو گیرده [بایرامعلی آخیرینا سو گیردی]
نچه دانا قویون قوزون اولدورده [نئچه سانی قویون قوزونو اٶلدوردو ]
کلب حسنی دووارلارونه یخده [کلب حسنین هٶرگونلرینی ییخدی]
اطاقلارا گیرده، حاصاردان چیخده [اوتاقلارا گیردی، هٶرودن چیخدی]
هر یره پالچوخلاره دولدورموشده [هر یئره پالچیقلاری دولدورموشدو ]
سیل گیدمیشده، اورا ویران اولموشده [قایان گئتمیشدی، اورا ییخینتی اولموشدو]
آروات اوشاق ناراحت آغلیورده [آرواد اوشاق، دارقینج آغلاییردی]
اللر آچوب یوخاره قارقوشورده [اللر آچیب، یوخاری قارقیشیردی ]
بیزیم تافاقوموز نطر داغولده [بیزیم توفاقیمیز نه تهه ر داغیلدی]
باخ گور قویونلاروم نطر بوغولده [باخ گٶر قویونلاریم نه تهه ر بوغولدو]
اوچ دانا بوغولموش قویون گوروردوم [اوچ سانی بوغولموش قویون گٶروردوم ]
بیرینی بوینوندا مونجوخ سایوردوم [بیرینین بوینوندا مینجیق ساییردیم ]
بو مونجوخله قویون قوربان مالیده [بو میجیقلی قویون، آداق مالییدی ]
سیل آی ناماز، قوربانه ده بوغوبده [قایان آنلاماز، آداغی دا بوغوبدور]
سیل یاغوشی توتلیگینه باشلاده [قایان یاغیشی یئیینلییینه ن باشلادی] [٢٥]
آقایازلاخ دره سیندن داشلاده [آغ آیازلاق دره سینده داشلاندی]
آمما او خولبونه توتانا لهنت [آنجاق او سواولوغونو توتانا قارقیش] [٢٦]
سیل یولونا دووار چکه نه لهنت [سئل یولونا قانا چکه نه قارقیش]
[کوله اودگونوKülə Odgünü ]
کوله چارشانبا
من ایستیرم بوردا بیر پایا قویام [من ایستیره م بورادا بیر دایاناق قویام]
تورکون شعرین درریسینه من سویام [تورکون قوشوغونون دریسینی من سویام]
بوغارسوقون ال دوورونه چولییام [باغیرساغینی ال چئوره سینه چولغایام] [٢٧]
پوف دنگینه پوفلیم و دولیام [پوف دنگینی ؟ پوفله یه م و دولدورام] [٢٨]
کوله چارشانبادا داما چیخاردیک [کوله اودگونونده داما چیخاردیق]
اوچ دورد کومما چوب چیلککه قویاردیک [اوچ دٶرد کوما چٶپ چیله ک ؟ قویاردیق] [٢٩]
بیر دامجه نفت سپردیک اوت ووراردیک [بیر دامجی یئریاغی سپه ردیک، اود ووراردیق]
اوتلار اوستوندن بیر بیر آتتولاردیک [اودلار اوستوندن بیر بیر آتلایاردیق ]
دادام دییر بو ایشلر جایز دگیل [دده م دیییر بو ایشلر تابقین دئییل ]
بیزنده اونا بو سنت ده، دیردیک [بیز ده اونا بو گله نه کدیر دیییردیک ]
ننه م اته گینده فرخه گتیرده [ننه م اته یینده فرخی؟ گتیردی] [٣٠]
چنگه چنگه قارا فرخه یی یردیک [توتام توتام قارا فرخی ؟ یییه ردیک]
مامود بولاغیMamud Bulağı
مامود بولاغی دره سه هارداده؟ [مامود بولاغی دره سی هاردادیر ]
قوش دره نی بو یان کنارون داده [قوش دره نین بو یان قیراغیندادیر ]
قوش دره دن بیر سو گلر بیر ورگه [قوش دره سیندن بیر سو گله ر بیر ورگه ] [٣١]
سو آچارلار رعیتچیلر گوللره [سو آچارلار ایرقاتلار گٶللره ]
دگیرمان دره سیندن سیل چوخ گلر [ده ییرمان دره سیندن قایان چوخ گله ر ]
گوللری آرخونه اوردا سیندیرر [گٶللرین آرخینی اورادا سیندیرار]
سیلاب گلیب گیچر گیدر یولونا [قایانسو گلیب گئچه ر، گئده ر یولونا]
گللر آرخونا شین ماسا دولدورار [گٶللر آرخینا قوم، قاییر دولدورار]
باراتعلی داما چیخر جار چکر [باراتعلی داما چیخار، جار چکه ر ]
آهای ملت قوش دره دن سو گلر [آهای ائلگون، قوش دره دن سو گله ر ]
هرکس بیر بیل آلار بیر دسمال چورک [هر کس بیر بئل آلار، بیر یاغلیق چٶره ک]
رعیت یقیلر قوش درییه گیدر [ایرقات ییغیلار، قوش دره یه گئده ر]
مامود بولاغونی یدده دره سی [مامود بولاغینین یئددی دره سی ]
گوگرچینی، ککلیگی و فره سی [گٶیه رچینی، ککلییی و فره سی ]
چیمنلر ایچینده پوینا تره سی [چمنلر ایچینده یارپیز تره سی]
چومچه قاشوق قوباغانی ببه سی [چٶمچه قاشیق قورباغانین ببه سی ]
من و نورددین و عبدوللا گیددیک [من و نورددین و عبدوللا گئتدیک]
بابام چاقورورده، بیزده ایشیددیک [آتام چاغیردی، بیز ده ائشیتدیک]
اینکلره چیمندلرده بوراخدیک [اینه کلری چمنلرده بیراخدیق]
یاواش یاواش بایورلارا چیخیردیک [یاواش یاواش باییرلارا چیخیردیق ]
اوگون بیر الوان چاناخ تاموشدیک [او گون بیر آلاجا چاناق تاپمیشدیق]
عتیقه بیر چاناخ گمان ایتمیشدیک [بایری بیر چاناق سانمیشدیق]
آستوندا بیر دانا ایلان یاتموشده [آستیندا بیر سانی ایلان یاتمیشدی ]
ایلانا باخ بیز چوخ اوندان قورخموشدیک [ایلانا باخ، بیز چوخ اوندان قورخموشدوق ]
بیر داش گتددیک، چاناق اوستونه ووردیک [بیر داش گتیردیک، چاناق اوستونه ووردوق ]
گمان ایتدیک او ایلانه اولدوردیک [ساندیق او ایلانی اٶلدوردوک]
داش ووردیک و او چاناقه سیموشده [داش ووردوق و او چاناق سینمیشدی]
دیمه او لانجون توسباقا قالموشده [دئمه او ؟ توسباغا قالمیشدی] [٣٢]
او زامانلار بیز لاک پشته سوومزدیک [او چاغلار بیز توسباغانی سئومه زدیک] [٣٣]
بیر داش ووردیک لاک کونه ده سیندیردیک [بیر داش ووردوق قینینی دا سیندیردیق]
[کیکیرگه ییغماKikirgə Yığma ]
کتیرا چینی
گونلر بوغازون تیغ وورموشدولار [گوه نلر بوغازینی اولگوجله میشدیلر] [٣٤]
چیخن کتیراسونه بیز یغیردیک [چیخان کیکیرگه سینی بیز ییغاردیق]
یغیلن کتیرالاره او گون بیز [ییغان کیکیرگه لری او گون بیز]
کوینکلریمیز جیبینه توکوردیک [کٶینه کلریمیزین یانجیغینا تٶکوردوک]
بسکه گزدیک دولاندیک سوسوز اولدیک [او دنلی گزدیک دولاندیق سوسوز اولدوق]
اگیلیب آرخلاردان بوز سو ایچیردیک [اه ییلیب آرخلاردان بوز سو ایچیردیک ]
بیز بیلمه دن کتیرانی توکوردیک [بیز بیلمه دن کیکیرگه نی تٶکوردوک]
تامام کیتیرالاره بیز ایتیردیک [بوتون کیکیرگه لری بیز ایتیردیک]
بابام تقی یانونا بیز قاییددیک [آتام تاقی یانینا بیز قاییتدیق]
اینکلره چیمنلردن یغیردیک [اینه کلری چمنلردن ییغیردیق]
بابام اوردا اوت و علف دریرده [آتام اورادا اوت و یونجا دریردی]
بیز گورنده سکینه دن اوخورده [بیزی گٶره نده سکینه دن اوخوردو]
ای عموجان من سوسوزام دیییرده [ائی آباقا جان، من سوسوزام دیییردی]
ای عموجان سو ایسته رم اوخورده [ائی آباقا جان، سو ایسته ره م اوخوردو]
اوراخچا الینده یونجا بیچیرده [اوراخچا الینده یونجا بیچیردی ]
ای عموجان من العطش دیییرده [ائی آباق جان، من العطش دیییردی]
[١٣٨٣یئنی ایلینین او قارلی گئجه سی1383 Yeni İlinin O Qarlı Gecəsi ]
(آن شب برفی سال نو ۱۳۸۳)
ینگه ایلی باهاروندان بللیده [یئنگی ایل یازیندان بللیدیر ]
بوردان اورا گادومونان اللیده [بورادان اورا اللی آددیم ایدی] [٣٥]
قار گلیب بیر میزان کورک بویوندا [قار گلیب ایریمله بیر کوره ک بویوندا] [٣٦]
قاری بویه متره گلسه اللیده [قارین بویو، مئتره گلسه اللییدی]
هاوا بو بیرام چوخ قاروشوخ اولوب [تنه ک بو بایرام چوخ قاریشیق اولوب]
مسافر زاد چوخلار یولا چیخمایوب [یولچو نمه چوخلاری یولا چیخماییب]
بیر ده که بیرام موحرم قاروشوب [بیر ده بایرام محررم قاریشیب]
مسافرلر هرکس اووونده قالوب [یولچولار هامی ائوینده قالیب]
بیز گلن گیجه چوخ سخت قار گلیرده [بیز گله ن گئجه چوخ آغیر قار گلیردی]
فیریللانورده جاده یه سپیرده [فیریللانیردی، سورله یه سپیردی]
یوله تامام توتوب یول گورسنمیرده [یولو بوتون توتوب، یول گٶرسه نمیردی]
جعده نم نم او قاردا گیزله نیرده [سورله ک یاواش یاواش او قاردا گیزله نیردی] [٣٧]
بیز قورخا قورخا او گیجه یول گلدیک [بیز قورخا قورخا او گئجه یول گلدیک]
یاواش یاواش ایمام پیچین دولاندیک [یاواش یاواش ایمام بوروغون دولاندیق]
سوماووردا یول کاملن ایتمیشده [سوماووردا یول بوسبوتون ایتمیشدی]
قار الینده هرکس اووونه گیتمیشده [قار الیندن هامی ائوینه گئتمیشدی]
اوردان گیچدیک فضل آبادا چاتاندا [اورادان گئچدیک، فضل اووایا چاتاندا]
قار سپیرده داغدان او کد باتاندا [قار سپیردی داغدان، او کند یاتاندا؟] [٣٨]
بیر اتوبوس روبرودان گلیرده [بیر اوتوبوس قانشاردان گلیردی]
گلده گیچده قالدان اونی ایزیده [گلدی، گئچدی، قالان اونون ایزییدی]
بو اوچونجی دفعه یده قاردا قالدیک [بو اوچونجو یولدو، قاردا قالدیق]
یاواش یاواش بو قاره دا آتلاتدیک [یاواش یاواش بو قاری دا آتلاتدیق]
بیر گیجه سی چهل دختردن گیچیردیک [بیر گئجه سی قیرخ قیزدان گئچیردیک]
کرد کوی شهرینده تویا گیدیردیک [کوردکوی اوروندا تویا گئدیردیک]
بیر گیجه ده سمناندا اولان ایللر [بیر گئجه ده سیمناندا اولان ایللر]
همکارونان بیارجمنددن گلیردیک [ایشدشینه ن بیارجمند´دن گلیردیک]
من سوروردم لندرووره مینیردیک [من سوروردوم، لندرووئره مینیردیک]
گیجه میامی شهرینده قالوردیک [گئجه ؟ اوروندا قالیردیق] [٣٩]
هاوا قیشده چوخ متلاطم اولار [تنه ک قیشدا ؟ چوخ اولار]
بی احتیاطلیک آداما زار گلر [ساخینیمسیزلیق یالینیغا ؟ گله ر]
اجل هر یایدا یا هر قیشده گلسه [اٶلوم هر یایدا، هر قیشدا گلسه]
دونیا او گون آدام اوچون دار گلر [دونیا او گون یالینیق اوچون دار گله ر]


c: text/html

text:
artumdinc@hotmail.com
توپلوم و کولتور
ائدیتور
hgulmuhammet@gmail.com
تاریخ و گلهجک
قوناق یازار
farahnaz.amiri@gmail.com
توپلوم و کولتور
یازار
rizasiyasal@yahoo.com
سیاست و ایداره
قوناق یازار
abdullah.buksur@gmail.com
حوقوق و دوزن
قوناق یازار
karoonabadan@yahoo.com
گوندم
قوناق یازار
ویلدانه شعباناوا علیائوا / ویلدانه اؤزکان
vildanealieva@yahoo.com
توپلوم و کولتور
قوناق یازار
sdaneshg@indiana.edu
تورکلوک بیلیمی
قوناق یازار
firuzyusifi.maragali@gmail.com
گوندم
قوناق یازار
گونوموزده اینسانلار دوغولدوقلاری آندان اعتبارن، دگیشیک مسئلهلرله دولو بیر گرچکلیک اورتامینا گؤزلرینی آچماقدادیرلار. بوگون دونیانین بیرچوخ یئرینده اینسانلار؛ دگیشیک کولتورل، قومی، دینی، طبقاتی و جینسیت منسوبیتلری یا دا کیملیکلری سببیله زوراکیلیغا، باسقییا و آیریمچیلیغا معروض قالماقدادیرلار.
ایسلام جومهوریتی خبر آژانسینا (ایرنایا) عایید ایران قزئتینین 22 اردیبهشت 1385 تاریخلی یایینیندا، «بؤجکلرین بیزلری بؤجکلشدیرمهمهسی اوچون نه ائدک؟» باشلیقلی رسیملی گۆلدۆرۆجو بیر اؤیکو یایینلاندی. بو رسیملی حکایهده جیزیلان اینسان کاراکتئری، قارشیسینداکی بؤجهیه فارسجا سسلهنیر. بؤجک ایسه اونا تورکجه جواب وئریر و حکایه، بؤجکلردن قورتولما یوللارینین انلادیمی ایله سوردورولور. ایراندا میلیونلارجا تورک بو اولایی بیر "آشاغیلاما" و "دیشلاما" (ترد ائتمه) داورانیشی اولاراق دگرلندیردی. اونلار اؤز اعتراضلارینی بیلدیرمک و بو ایشین مسببلرینین قینانماسی و جزالاندیریلماسی اوچون چئشیدلی کند و شهرلرده -آغیر هزینهسینه باخمایاراق- قیناما گؤستریلری گئرچکلشدیردیلر.
در این شماره ١٤ خبر، ٩ تحلیل و تفسیر، ٥ مقاله و ٢ کتاب در رابطه با سیاستهای فارسیسازی در ایران امروز معرفی میگردد.
Tebriz, İran
Durum, 0 °C

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
افغان صادر قیلوچیلرگه بیر مرکز آچیلدی
افغان تاجرلری نینگ صادر قیلیش ایشلری گه قوله یلیک اورته گه کیلیش مقصدیده ، کابل شهریده بیر مرکز آچیلگن.
رسمیلرنینگ ایتیشیچه ، تاجر لر بوندن کیین ، مذکور مرکزده مراجعت قیلیب ، بوتون دولتی مسوول لری نینگ نماینده لیگی بیلن اوچره شیب ، مال لری نینگ صادر قیلیش ایشی نی شو ییردن یولگه قویه آله دیلر
مذکور مرکز ، مملکت تجارت وزیرلیگی نینگ پیشنهادی آرقه لی ، امریکا قوشمه ایالت لری مالی یاردمی بیلن توزه لیب ، آلمان همکارلیک دفتری تمانیدن ، کمپیوتر لر و باشقه اسباب وسیله لر بیلن تجهیز بولگن.
اوشبو مرکز ، کتته بیر اتاق دیر و اونینگ ایچیده ، قریب ایگیرمه میز قوویلگن شو نینگ دیک هر میزده دولتی اداره لرنماینده لیگی نینگ لوحه سی اوریلگن.
تجارت وزیرلیگی نینگ ایتیشیچه ، مذکور مرکز ، وقت ضایع بولیشی نینگ آلدینی آلیش و تاجرلرگه قوله یلیک یره تیش مقصدیده ایجاد ایتیلگن.
رسمیلرگه کوره ، اوتمیش لرده ، صادر قیلوچی تاجر لر بیر ایش لری نینگ ایلگری ایلتیشی اوچون ، بیر وزیرلیک دن باشقه وزیرلیککه باریب کوپ وقت لری ضایع بولر ایدی لیکن حاضر مذکور مرکز توزه لیشی بیلن بوتون ایشلری شو ییرده صورت تاپیشی ممکن.
" تشقی ایشلر وزیرلیگی ، مالیه وزیرلیگی ، زراعت وزیرلیگی ، معادن وزیرلیگی ، عامه ساغلیقی نی سلقه ش وزیرلیگی ، شو نینگ دیک ، تاجر لرنینگ ایریم بیرلشمه لری مثلاً مه ییز بیرلشمه سی ، قول صنعت لری نینگ بیرلشمه سی و شونگه اوخشه گن لرنی بو مرکزگه اورین لری بار. دیب ایتدی تجارت وزیری انورالحق احدی"
عین حالده افغان تاجر لری هم مذکور مرکز ایجاد ایتیلیشی دن خرسندلیک بیلدیردیلر.
" یقیناً بو مرکز توزه لیشی بیز نینگ پیشنهاد لریمیزدن ایدی ، و ایریم بولیمده تجارت قیلوچی کیشی لرنینگ ایسته ک لری ایدی. بو بومرکز نینگ آچیلیشی نی نیک بیر ایش دیب اویلیمن. دیب ایتدی مه ییز صادر قیلیش اداره سی نینگ باشلیغی سید عظیم مصطفی هاشمی"
افغانستان تجارت وزیرلیگی نینگ ایتیشیچه ، مملکتدن مال یوباریلیشی ، کیلتیریشی دن کوره انچه آز. تجارت وزیری احدی جنابلری گه کوره ، افغانستان هر ییلی قریب ، 400 میلیون دالرلیک مال تشقری ده یوباره دی لیکن بیش دن تا آلتی ملیارد دالرلیک مال مملکتده کیلتیریله دی.
قالین ، قوروق و تازه میوه لر، سبزی لر ، طبی نبات لر شو نینگ دیک بهالی تاش لر افغانستان نینگ اینگ کتته صادر قیله یاتگن مال لری دیر.
تجارت وزیرلیگی نینگ ایتیشیچه ، افغانستان ده مال کیلیشی و بو ییردن یوباریلیشی ایچیده تعادل اورته گه کیلتیریش مقصدیده ، بوندن کیین ، بیر قنچه لازم مال لرنینگ افغانستانده ایشلب چیقاریلیشی اوستیگه کوپراق سعی قیلیش ماقده.


text:
(( سلماس لهجه سی )) آدلی کیتابا بیر باخیش
دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی
20 اینجی یوز ایل دونیادا و تورک اولکه لرینده آذربایجان تورکجه سی تدقیقات ساحه سینده پارلاق دووره اولسا دا بو مساله آذربایجانین جنوبو و ایران داخیلینده اولان تورکلر و لهجه لرینه چوخ عمللی یانسیمامیشدی. بو مساله نین سببلرینه بورادا گئچمه یه جه ییک امما بونودا خاطیرلاتمالیییق کی سون زامانلار یاواش یاواش ایران موضوعلو تورکولوژی آراشدیمالار یئرینی آچماغا باشلامیشدی. آیریجا تورکییه، آلمان و آذربایجان جومهوریتینده و اوزاق یاخین تورکولوژی تدقیق مرکزلرینده ایران ترکیبینده یاشایان تورکلرین لهجه لری ، کولتورو، خالق اینانجلاری، یاراتدیقلاری آبیده لر و اینجه صنعتلری و باشقا تدقیقاتی کئچمیش ده کی لر کیمی چوخ سورعتله اینکیشافینا دوام ائتمکده دیر. سون زامانلار
SALMAS AĞZI, Azerbaycan Türkçesi Üzeriene Bir İnceleme
آدلی کیتاب حورمتلی تورکولوق و اوزه للیکله آذربایجان موضوعوندا اوزمان اولان دکتر بیلگه خان آتسیز گوک داغ تدقیق اولوب تورکییه ده کارام یایین لاری طرفینده ن بیلیم دونیاسینا سونولدو. آراشدیرماجی کیتابین مقدیمه سینده بئله یازیر :
(( ایران تاریخ بویونجا تورکلرین یوغون اولاراق یاشادیجی بیر بولگه دیر. 90 دان فاضلا دیل و لهجه نین دانیشیلدیغی 70 میلیونلوق اولکه ده فارس، تورک، عرب و بلوچلار ان اونملی ائتنیک عونصورلار اولاراق قارشیمیزا چیخیر. ایراندا آذربایجان تورکلری 25-30 میلیونلوق نوفوسلاریلا فارسلاردان سونرا اولکه ده ان گوجلو توپلولوقدور. سیاسی ادبیاتدا ایران آذربایجان اولاراق آدلاندیریلان ایران سینیرلاری اچینده کی آذربایجانین تاریخی جوغرافیا سی آذربایجان جومهوریتی و تورکیه سینیریندان باشلایاراق 200000 کیلومتر مربع مساحتی ایله ایرانین مرکزینه قده ر اوزانماقدادیر. 20 اینجی یوز ایلین باشلارینا قده ر چوخ زامان تورکلر طرفینده ن ایداره اولان ایران ی فارس دیلی ایله دانیشان دئولت اولاراق دا تایملایا بیلیریک. 19 اینجی یوز ایل ده آذربایجان جوغرافیاسی ایران و روس آراسیندا باغلانان مقاویله یه گوره شمال و جنوب اولاراق ایکی یه بولوندو. شمالی آذربایجان 1991 ایلینده آذربایجان جومهوریتی دئولتی اولاراق مستقیل اولورکن جنوب آذرباجان ایران دئولتی ایچینده قالدی.
تورکولوژی اوچون ایرانین چوخ زنگین قایناقلارا صاحیب اولدوغونو ایشاره ائده ن آراشدیرماجیلار ، سون 40 ایلده اورتایا قویدوقلاری ملزمه لر له بونو تیثبات ائتمیشلر. تورک دیل و لهجه لری نین تصنیفی یئنیده ن یاپمامیزا ایمکان وئره ن خلج تورکجه سینین کشفی، اسکی آنادولو تورکجه سینده کی دیل مقایسه سی نی داها یاخشی تفسیر ائتمه میزی ساغلایان خوراسان تورکجه سینه عایید چالیشمالار هامی سی بو دووره ده اولموشدور. نوفوس باخیمیندان کیچیک اولان تورک توپلولوق لاری دیل لرینین داها چوخ آراشدیریلدیغی ایراندا ان بویوک تورک توپلولوغو بیلینن آذربایجان تورکلری نین دیلی کافی درجه ده اینجه لنمه میشدیر. اوغوز تورکجه سینین گونئی آذربایجان بولگه سینده کی آغیزلاری آذری دایره سی ایچینده ده ده گر لندیریلمکده دیر. هامان بو دایره ایچینده دوغو و گونئی دوغو آنادولو آغیزلاریلا بیرلیکده عراق تورکلری دیلی و آذربایجان جمهوریتینده کی آغیزلاری حتی افغانیستان داکی افشار تورکجه سی نی ده داخیل ائده بیلیریک.
آغیز تدقیقاتی بیزلره دیل و خالقین تاریخینه عایید اونملی ایپ اوجلاری وئریر. اسکی آنادولو تورکجه سینه عایید بیر چوخ اوزه للیگی قورویان آذربایجان آغیزلاری ایچینده ایرانین سلماس شهری آغزینا عایید متین لرده ن حرکت له بیر چالیشما یاپمایی هدفله دیک. منطقه ده ن 2003 ایلینده ییغیلمیش ناغیل و آنلاتمالارا دایالی متینلر چالیشمامیزین اساس ملزمه سینی تشکیل وئرمیشدیر.
گیریش بولومونده ایرانین تورک وارلیغی تاریخی و سوسیو-کولتوره ل چرچیوه سی ایچینده اله آلیناراق داها چوخ آذربایجان تورکلری نین دیل و کولتور مساله لری تقدیم ائدیلمیشدیر. بو بولومده آیریجا آذربایجان تورکچه سی ایله ایران دا دانیشیلان خلج، تورکمن، خوراسان، قشقایی و سونقور تورکجه لری حاققیندا قیسا معلومات وئریلمیش، داها اونجه یاپیلان آراشدیرمالار ده گرلندیریلمیشدیر.
سلماس بولگه سیند ه ن ییغدیغیمیز متین لرین سس اوزه للیکلرینی ، سس بیلگی سی بولومونده اینجه له دیک. سلماس آغزینی آذربایجان جومهوریتی نین یازی دیلی ایله مقاییسه ائتدیک. آغیزلارین یازی دیلینده ن آیریلدیغی سویلنمز. ..... متین لرین باشلیغینی داشییان بولومده 38 ده نه ناغیل و آنلاتمایا یئر وئریلمیشدیر. چئوری یازی ایشارتلرینی استفاده ائتدیغیمیز متین لرده سس اوزه للیکلرینی ان اینجه آیرینتی لارینا قد ه ر گوستر مه یه چالیشدیک. متین لری ییغدیغیمیز آداملارین کیملیک لری هر بیر متینین باشیندا گتیر دیک.
سوزلوک بولومونده متین لرده گئچن کلیمه لرین تورکییه تورکجه سینده کی قارشیلیقلاری گوسته ریلمیشدیر. گرامر اینجه له مه سینده گئچن کلیمه لرین آنلاملارینی سوزلوک ده یئر آلدیقلاری اوچون وئر مه دیک.
اینجه له میمیزی یاپارکن بیر چوخ کیشی ده ن یاردیم و دستک آلدیق. متین ییغمادا توحید ملک زاده نین چوخ بویوک یاردیملاری اولموشدور. متین لرین چئوری یازیسیندا جهانگیر کارینی ایله بیر لیکده چالیشدیق.... سس بیلگی سی بولومونو حاضیر لارکن پروفسور دکتر نجاتی دمیر ، یاردیمجی دوچنت دکتر ماحمود ساری کایا و دکتر سیف الله تورکمن ین یول گوستریجی فیکیر لرینده ن ایستیفاده ائتدیک. .....یاردیم و دستکلرینده ن دولایی ایسمی گئچن دوستلاریما سونسوز تشکورلریمی سونمایی لذت وئریجی بیر وظیفه ساییرام. سون اولاراق چالیشمامین کیتاب اولاراق باسیلماسی ایشین اوزه رینه آلان کارام یاین ائوی و عثمان کاراتای آ دا تشککور بورجلویام. قیریق قالا 2006 دکتر بیلگه خان آتسیز گوک داغ))
کیتابین گیریش بولومونده ایران تورکلرینده کیملیک مساله سی آدلی اوزون بیر یازی یا یئر وئریلمیشدیر. یازار بو یازی دا ایران دا یاییملانان تورکجه ده رگی و یاینلارا ایستینادا بو مساله نی آچیقلامایا باشلامیشدی. ایکینجی بولوم ده ایسه یازار ایران دا کی تورک لهجه لرینین صینیفلاندیرماسینا چالیشمیشدیر. بو بولومون سونوندا ایسه سلماس شهرینین تاریخینه ایشاره ائتمکله بو بولومو بیتیرمیشدیر. یازار یوخاری دا دئدیگی کیمی گلن بولوم لرده سلماس آغزینین سس بیلگیسی و گرامرینی اینجه له میش اونو کلاسیک آذربایجان یازی گرامری ایله مقایسه ائتمیشدیر . کیتابین سونوندا قایناق لار و متین لر گلمیشدیر. سلماس آغزی آدلی کیتاب 261 صحیفه اولاراق 2006 اینجی ایلده تورکیه نین چوروم شهرینده باسیلمیشدیر. بو ده گرلی تورکولوقا باشاری لار آرزو ائدیرگله جک آذربایجان شناسلیق آراشدیرمالاریندا یورولمایاسین دئییریک .


text:
سابق شورا اتفاقی دوریده افغانستانده قالیب کیتگن بحرالدین، اوزیورتیگه قیتیشینی ایسته میدی
اصلیده سمرقندلیک بولگن بهرالدین بوندن اوتیز ییل آلدین روس قشونی قاشیده افغانستانگه کیلیب مجاهدلر بیلن اوروش جریانیده تن جراحتی آلیب هراتده قالیب کیتگن.
او 1362 نچی شمسی ییل افغا نستان اروشیده جونتیلگن. بیرییل چه هرات شهری مرکزیده خذمت قیلگن .کینچه لیک شورا قشون نینگ 371 نچی غندی گه خذمت قلیش اوچون هرات جنوبیده جایلشگن شیندند ولسواللیگیده جونتلگن.
بحرالدین حکیم اف اوروش جریانیده باشیدن یاره لنیب مجاهدلر قولیگه اسیر بولگن.
او شیندند ولسواللیگی ده گی مجاهدین تمانیدن دوالنیب ساغ لیگینی قیته قول گه کیرتکن.
شیخ عبدالله اسمینی اوزیگه تنله گن حکیم اف اسماعیل خان باش چیلیگی ده فعالیت قیله دیگن مجاهدلر بیلن همکار بولگن. او 1371 نچی شمسی ییلی مجاهدلر حکومتی یوزگه کیلیشی بیلن هرات شهریده اسماعیل خان کوچ لری بیلن "غند نظم "جهادی ارگانیده وظیفه بجرگن .
اما ، طالبان حکومتی یوزگه کیلیشی و اکثر مجاهدلر مملکتدن چیتده قاچیب کیتگنی بیلن او هم قریب ایکی ییل ایران ده مجاهدن قاشیده یشگن.
لیکن ایران حکومتی قورقیشیدن قیته افغانستان گه قیتیب یارلنگن پیت ده اونی دارو درمان قیلگن شیندند ولسوال لیگی ده بارب کوچمن چی پشتون لر بیلن شهر دن چیکه ده توشکن بیرمنطقه لرده حیات کیچر گن.
شیخ عبدالله مجاهدلر وطالبان حکومتی دوریده دینی مطالعه لرینی محلی ملا لر نزدیده اوقیب ملا لیک و تومار وتعویذ بیریش گه یوز کیلتیرگن.
او محلی کوچمنچیلر مینگه قیلگن اخلاص لری باعث من اولرنی بیمار لریگه هردایم تعویذ بیریب اولرنی ساغ لیک لری اوچون دعا قیلرایدیم دیدی.
شیخ عبدالله آدرسینی روسیه نینگ افغانستان اوروشی دوریده یوقالگن عسکرلرنی تاپیش کمیته ملازم لری بوندن قریب تورت آی الدین سابق مجاهد لر قوماندان لریدن بولگن سیدعبدالوهاب قتالی یاردمی بیلن تاپب اونی بیلن علاقه قورگن.
بوندن قریب اوچ آی الدین بو کمیته اورن باسری بولگن الکساندر لورنتیف روسیه دن هرات ده کلیب بهرالدین بیلن اوچرشکن . الکساندر، بهرالدین دن قیته اوز آنه یورتیگه قیتیب باریش نی ایستشکن اما بهرالدین قیتب باریش گه رغبتی بولمگنی نی تاکیدلگن.
الکساندر قیته اوزبکیستان نینگ سمرقند شهریگه باریب بحرالدین اکه سی و عایله سی بیلن اوچرشیب اولرگه اوکه سی بحرالدین تریک ایکنی و افغانستان نینگ هرات ولایتی ده یشه یاتکان دن خوش خبر الیب بارگن.
بحرالدین اکه سی شرف اف بهرالدین نینگ یاش لیک و روسیه قشونی ده خذمت قیلگن دوریده کی فوتو سی نی یوباریب همده بر ویدیو تسمه ده اوکه سی بحرالدین تریک ایکنی دن خرسند لیک بلدریب اونی ساغ سلامت کوریشی نی ارزو قلرمیز دیب اوز حسیاتی نی اوکه سیگه شو هیات قولی دن یوبارگن.
اما سقالی کندیگی گه یتیب بارگن شیخ عبدالله حاضر خصوصا آنه سی بیر هفته الدین وفات ایتکنی دن خبر بولیب قیته باریش گه هیچ قندای رغبتی یوق لیگی نی هیات گه ایتکن.
هیات هرات ده اخبارات واسطه لر قرشی سی ده بحرالدین اکه سی یوبارگن ویدیو لوحه نی اونگه بیریب اگر حالی هم او اوز آنه یورتی سمرقند ده باریش گه رغبتی بولسه بیز همه زمینه لرنی مهیا ایته میز دیب اظهارات بیریب اما اگر باریش گه رغبتی بولمسه بیز اونی هیچ قچان مجبور ایتمی میز دیب تاکید لدی .
بحرالدین حکیم اف اوتز ییل دن بویان منی شو دینی اکه اوکه لرم باققن و مندن حمایه ایتکن دیب هیچ قچان سمرقند ده باریش گه رغبتم یوق دیدی .
بحرالدین حکیم اف اگر اکه سی یا قرنداش لری اونی افغان باله سی اوله راق سمرقند باریش گه دعوت ایسه لر من اوز قرنداش لریم نی کوریش گه باریب قیته من دیدی.
اوتز ییل دوامی ده حتی بیران مراتبه هم آنه تیلی ازبکچه گپرمگن بحرالدین سمرقند دکی اکه سی بیلن تلفن ارقلی علاقه قورگنده اوزبیکچه گپرال مگنی اوچون انه تیلم نی بوتکل اونتکن من دیدی .
هرچند باشی گه اوق تیگنی باعث قول لری حاضر قلترب وفکری هم اونچه لیک جایی گه بولمگن بحرالدین بوندن قریب ییگرمه ییل آلدین شیندند ده بیر افغان قیز بیلن اویلنگن . هرچند اونی تورمیش اورتاقی وفات ایتکن اما اوندن بیر قیز قالگن.
هرچند او قیته باشقه بیران افغان عیال بیلن اویلنیشگه رغبتی بارلیگی نی ایته دی اما یاش لیک دوریده سمرقند ده مکتب دوریده ماهره اسم لی بیز قیزگه دل بیرگنی نی هم اونوتمه گن.
بحرالدین حکیم اف حاضرچه هرات شهریده کوچیب کلیش نی ایستب حتی افغانستان اردوسیده خذمت قیلیش یگانه آروزسی بولگنینی تاکید لیدی.
اومجاهدلر حکومتی دوریده افغانستان کیم لیگینی الگنیدن خرسند ایکنی ایتب شوروی لرافغانستان ده قیلگن حربی هجوم لری دوریده کوپ گینه ظلم وستم قبلگنیدن ناراحت ایکنینی هم یاشرمیدی .
حکیم اف شونی اوچون اولگینیمچه افغان ایناغه و وطنداش لریم گه قولیم دن کیلگونچه خذمت قیله من دیدی.
او حاضر افغانستان ده قندای بیر ملک وجایدادیم یوق دیب ؛ لیکن هرات دن بیر اوی ایگه سی بولیش نی آرزو قلماقده.
هرچند اونی اکه سی بیز هیچ قچان اوز ایناغه میزنی اونوتمه گن میز و هردایم اونی کوریش گه رغبت میز بار دیب تاکید لیدی .
اما بوندن نیچه ییل آلدین ایران فقراسی بولگن بیر شخص اوزی نی حکیم اف ارونیده تانیشتریب اما کینچه لیک اوشخص حکیم اف بولمگنی اثبات بولگنی و قاچب کتکنی نی اورته گه قویب اوکه سی بحرالدین بیلن تلفن ارقلی صحبت قیلگن ده بعضی بیر سوال لرنی اوکه سیدن سورشدی .
هرچند بحرالدین نی بو سوال لرگه بیرگن جوابی دیمک اکه سیگه قانیقرلی ایمس ایدی اما بحرالدین نی یاش لیک دوریدکی عکسی حاضرکی سیماسی بیلن تقاس لنسه اونچ لیک فرق کورن میدی .


text:
شیمالی کیپردن دئپورتاسییا ائدیلهن ایستیلیست بارباروس شانسال ساخلانیلیب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، او، حاضیردا ایستانبول رئسپوبلیکا پروکورورلوغوندا ایفاده وئریر.
بارباروس شانسال «سوسیال شبکهدهکی پایلاشمالاری ایله خالقی دوشمنچیلییه تهریک ائتمکده» اتهام اولونور.
شانسالین هاوا لیمانیندا هوجوما معروض قالماسیندان دانیشان شیمالی کیپر لیدئری مصطفی آکینجی بو جور موناسیبتین یول وئریلمز اولدوغونو دئییب:
«ایستر دوغرو، ایسترسه ده یانلیش - بوتون دوشونجه و فیکیرلرین ایفادهسی زامانی حدی گؤزلهمک لازیمدیر. بو فیکیرلره آگرئسسیو، شدت دولو رئاکسییا وئریلمهسی و بونون فیزیکی خسارت یئتیرمهیه قدر بؤیومهسی ده یول وئریلمزدیر».
قئید ائدک کی، آتاتورک هاوا لیمانیندا ساخلانیلان بارباروس شانسال نامعلوم شخصلرین هوجومونا معروض قالمیشدی.
۲۲:۰۵
محکمه تانینمیش ایستیلیست بارباروس شانسالین حبس اولونماسی حاقدا قرار وئریب.


text:
ايراندا داها بير آذربايجانلی فعالين يوخا چيخديغی بيلديريلير
22/08/2007
"مئديا فوروم"ون يايديغی معلوماتا گوره اوگوستون 19 دا پئشه جه مهندس اولان بير آذربايجانلی فعال يوخا چيخيب. يوخا چيخان فعال عبدالله عباسی نين اطلاعات مامورلاری طرفيندن توتولدوغو گومان ائديلير. او "مهندس لر بيرلييی" نين عضوو اولماقلا ياناشی ملی حقوقلارين الده ائديلمه سی اوغروندا فعاليت لرينه گوره ده تانينان سيمالاردان بيری دير. عبدالله عباسی نين هارادا اولدوغو باره ده هر – هانسی معلوماتين اولماديغی بيان ائديلير.
"مئديا فوروم" ايران آذربايجانينداکی قايناق لارينا استناد ائده رک بيلديرير کی، سياسی فعال لارين مدافعه سينی تامين ائتميش وکيل صالح کامرانی نين کئچن هفته حبس ائديلمه سيندن بری آذربايجانلی فعال لارا قارشی تضييق لر داها دا آرتيب. اونون تهرانين ائوين حبس خاناسينا گوندريلدييی معلوم اولوب.
بو آرادا" حاق" بيلديرير کی، تبريزين آرمان ئويرنجی تشکيلاتی نين عضوو يونس زارعيون تبريزين 115 سايلی انقلاب محکمه سی طرفيندن 6 آی مدتينه آزادليق دان محروم ائديليب. بو قايناغين وئردييی باشقا معلوماتا گوره هادی حميدی اورميه محکمه سينه چاغيريليب، اکبر پاشائی نين ايسه محکمه سی کئچيريليب . محکمه نين اونون حاققيندا هر- هانسی قرار قبول ائديب- ائتمه مه سی باره ده معلومات وئريلمه ييب.


text:
آلمان ایلچیسی:افغانستانده آلمان 2014ییلدن کیین هم اوزیاردم لرینی دوام ایتدیره دی
کابل ده گی آلمان ایلچی سی اوزمملکتی میلادی 2014 ییلدن کیین ملکی وحربی بولیم لرگه یاردم بیریش اوچون افغانستانده قالیشی نی معلوم قیلگن.
کابلده بولگن غربلیک بودیپلومات نینگ تاکیدلشیچه افغانستان بو مرته 90ینچی ییللردیک اونوتیلمه یدی.
او مدنی جماعه چیلیک تشکیلات لری سیلاولر قنده ی یولگه قوییلیشی اوچون بولگن تشویش لری باره سیده، دنیا هم جمعیت مملکت لری ارلشمی بلکه سیلاولراوتکزیلیشی گه یاردم بیریشی نی ایتدی.
کابلده بولگن آلمان ایلچی سی، اوزسوزلرینی افغانستان و آلمان نینگ اوزاق مدتلی تاریخی علاقه لری بارلیگی بیلن باشله دی. دنیا نینگ ایکینچی اوریشیده آلمان سیاسی جهت دن تشقی دنیا دن دییرلی اجره لیب قالگن بیر پیت ده، فقط افغانستان بیلن مصر رهبرلری بو مملکت دن اوچره شگن ایدیلر.
افغانستان استراتیژیک تحقیقات مرکزی ده، سوز یوریتگن رودیگرکونیگ میلادی 2014ییل، اولرنینگ ماموریتی نینگ پایانی ایمس لیگی نی ایتدی، و او، بو مملکت، افغانستان اهالی سی یانیده توررلیگی نی معلوم قیلدی.
"آچیق سیزسه بوله دی، افغانستان ودنیا هم جمعیت مملکت لری میلادی 2014ییلدن کیین اوز همکارلیک لرینی دوام ایتدیریش لری ممکن، بو دورفرقلی بولسه هم یالغیزقوییش حسی بارتاریخی تجربه اساسیده 1989ییللردن خلق ذهنیده قالگن، مثال بیلن شورالر قشونی استیلاسی دن کیین ، دنیا هم جمعیت مملکت لری میلادی 2014ییلدن کیین هم، افغانستانده قالیش لری ممکن، بیز آچیق ایتگنمیز آلمان ایسه ، امنیتی وملکی بولیم لرده افغانستانگه یاردم بیریشگه تیار". دییدی کابل ده آلمان ایلچیسی
کونیگ جنابلری میلادی 2014ییلدن کیین خارجی لر چیقیشی بیلن اقتصادی انقراض یوزبیره دیگن تشویش لرگه شبهه سیز بومملکت یوزتوتیشینی معلوم قیلیب، اقتصادی، ایش زمینه سی آزه ییب کیتیشی، وسرمایه یاتقیزیش ساحه سیده معما لریوزه گه چیقیشی نی تیل گه آآلدی . اما او، دنیا هم جمعیت مملکت لری اوزاق مدتده افغانستان اقتصادی نی یخشی لشتیریش اوچون اقتصادی تیزیم تیارقیلیش اوچون سعی وحرکت قیله یاتگنی نی تاکیدله دی.
شونینگ دیک آلمان ایلچیسی ، افغانستان اهالی سی اینیقسه تحصیل آلگن یاش نسلی بومملکت اقتصادی نی کوتاریشیگه مهم حصه قوشیش لری گه امید بیلدیردی.
بو غربلیک دیپلومات مدنی جماعه چیلیک تشکیلات لری سیلاولریولگه قوییلیشی قنده لیگی باره سیده بولگن تشویش لریگه جوابا، دنیا جماعه چیلیگی بونگه اره لشمی، بلکه سیلاولراوتکزیلیشی گه یاردم بیریشی نی تیل گه آلدی.
آلمان ایلچی سی گه کوره، کیلگوسی سیلاولر افغان لر تقدیری بیلن باغلیق بولگنی اوچون خارجی لر ایمس، بلکی افغان لر اوزلری قرار آلیش لری کیره ک.


text:
قاسم انوار
شاه قاسیم انوار (1356-1434) - گؤرکملی شاعر و صۇفی فیلوْسوْف.
حیاتی[دَییشدیر]
سئیّد علی بن هارون بن ابولقاسیم حسینی تبریزی (1356-1434) زمانهسینین ادبی عالمینده “قاسیم”، “قاسیمی”، “قاسیمی-انوار” تخلوصلری ایله تانینمیشدی. قاسیمی-انوار گنج ایکن شیخ صدرددین اردبیلینین مۆریدلریندن اوْلموش، صۇفی ایدئیالارینا عؤمرونون سوْنونادک صادق قالمیشدیر. اوْ، تقریباً بۆتون عؤمرونو مۆختلیف یاخین و اوْرتا شرق اؤلکه لرینده کئچیرمیش، کامیل مۆرشید کیمی اؤزونه خئیلی مۆرید توْپلامیشدی. گیلان ویلایتی، قزوین، هرات، بلخ، سمرقند شهرلری قاسیمی انوارین یاشادیغی، ادبی-فلسفی فعالیت گؤستردیگی، صۇفی تبلیغاتی ایله مشغول اوْلدوغو مکانلارداندیر. شاعر هراتدا اوْلارکن امیر تئیمور و اوْنون اوْغلو شاهروخ طرفیندن حؤرمتله قارشیلانمیش، لاکین یئرلی دین خادیملرینین طلبی و شاهروخون اوْغلو بایسونقورون خواهیشی ایله هراتی ترک ائدهرک سمرقنده گئتمیشدی. بۇرادا اوْ، بیر مودت مشهور دؤولت خادیمی، عالیم اۇلوغ بَیین حیمایهسینده یاشامیش، سوْنرا ایسه خوْراسانا قاییداراق عبدالرحمان جامینین وطنی اوْلان جاجرود کندینده مسکن سالمیش، عؤمرونون سوْنونادک بۇرادا یاشامیش، صۇفی ایدئیالارینین تبلیغی ایله مشغول اوْلموشدور. عبدالرحمان جامینین یازدیغینا گؤره، شاه قاسیم انوارین مۆریدلری ایسلام دینی احکاملارینا اعتیناسیز یاناشیر و برابرلیشدیریجی جمعیت ایدئیالاری یاییردیلار.
قاسیمی انوار همین کندده وفات ائتمیش و اوْرادا دفن اوْلونموشدور.28 اۇلوغ بَی اوْنون قبری اۆزرینده عظمتلی تۆربه تیکدیردی و بۇ عابده علم، فلسفه، ادبیات خادیملرینین زیارت اوْبیئکتینه چئوریلدی.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
شاه قاسیم انوار آذربایجان ادبی مۆحیطینده عمادالدین نسیمی عنعنهلرینه صادق قالان، بۇ عنعنهلری یاشادان مۆتفککیر-شاعر کیمی مشهورلاشمیشدی. شاه قاسیم انوار بیر سێرا قزللرینی هم آذربایجان، هم ده فارس دیللریندن ایستیفاده ائتمکله یازاراق، سانکی بۇ ادبی حادیثهنین سیمووْلیک فوْرماسینی یاراتماق ایستهمیشدیر.
انوارین ایستر دیوانیندا توْپلانان فارس و آذربایجان دیلینده یازدیغی شعرلر، ایسترسه ده "انیس العاریفین" اثری ماهیت اعتباریله صیرف اۆرفانی-فلسفی مظمون داشیییر. دؤرونون سۇلطانلاریندان قوْرخمایان شاعر اؤز شعرلرینده، همچینین صۇفی تعلیمینده اینسانلاری قارداشلیغا و برابرلییه چاغیریردی. شاعرین ادبی ایرثی فارس و آذربایجان (تۆرک) دیللریندهدیر.
اوْنون “انیسو العاشقین” (“عاشقلرین دوْستو”)، “توجه نامه” (“دقت کیتابی”)، “سۇال-جواب”، “ریساله وۆجود” (“وارلیغا داییر ریساله”) اثرلری ده معلومدور. قاسیمی انوارین کۆلیاتی غزللریندن، فلسفی مظموندا یازیلمیش مثنویلردن عبارتدیر. رۆبایلریندن بیرینه نظر یئتیرمکله اوْنون اوْبیئکتیو عالمه گئرچکچی مۆناسیبتینین شاهیدی اوْلوروق:


text:
قان دؤورانی
ایچیندهکیلر
قان دؤورانی[دَییشدیر]
قان دؤورانی اوْرقانیزمده قانین حرکتیدیر. اۆرین یغیلماسی ایله قان اۆرکدن دامارلارا قوْوۇلماغا باشلایر. قان اؤز حرکتی ایله توْخۇمالارا اوْکسیژنی و قیدا ماده لرینی، توْخۇمالاردان ایسه کربون قازینی و ماده لر مۆبادیله سینین سوْن محصوللارینی آغجیرلره و بؤیرکلره داشییر. قان دؤورانی بؤیوک قان دؤورانی و کیچیک قان دؤورانی اوْلماقلا ایکی یئره آیریلیر. قان اوْرقانیزمده اؤز حرکتینی بؤیوک و کیچیک قان دؤورانی ایله باشا چاتدیریر. قان دؤورانی باشلانغیجی و سوْنۇ اۆرکده اوْلان قان دامارلارینین یوْلودور. قان دؤورانی سیستئمینه اۆرک، آرتئریالار، وئنالار و کاپیلیار قان دامارلاری داخیلدیر.
بؤیوک قان دؤورانی[دَییشدیر]
قانین سوْل مدجیکدن چیخیب بدنین بۆتون آرتئریالاری، کاپیلیارلاری و وئنالاری ایله ساغ قۇلاقجیغینا قدر کئچدی یوْلا بؤیوک قان دؤورانی دئیلیر. بؤیوک قان دؤورانیندا اۆرکدن قوْوۇلان قان بدنین ان اۇجقار هیسلرینه پایلاندیقدان سوْنرا یئنیدن اۆریه قایدیر. بۇ قان دؤورانی اۆرین سوْل مدجیندن ان ایری آرتئریا اوْلان اوْرتا داماری ایله باشلایر. اوْرتا اؤز گئدیشینده شاخلر عمله گتیریر، بۇ شاخلردن ده بیر جۆتو اۆرک عضله سینی قانلا تجهیز ائدیر. بۇ دامارلارا اۆرین تاج دامارلاری دئیلیر. دیگر شاخلر ایسه قانی بوْیۇنا، باشا و یۇخاری اطرافلارا آپاریر. دؤش و قارین بوْشلۇغوندا اوْرتادان آیریلان آرتئریا شاخلری گؤودنی، دؤش و قارین بوْشلۇغونداکی اوْرقانلاری و آشاغی اطرافلاری قانلا تجهیز ائدیر. هر بیر اۆزوده آرتئریالار تدریجاً داها کیچیک شاخلره بؤلۆنرک، سیخ کاپیلیار شبکه سینی عمله گتیریر. بۇ کاپیلیارلار بیرلشیب وئنالاری عمله گتیریر. بۇنلاردان قان ایکی بؤیوک وئنایا توْپلانیر. یۇخاری بوْش وئنا باشدان، بوْیۇندان و یۇخاری اطرافلاردان، آشاغی بوْش وئنا ایسه بدنین دیگر هیسلریندن، آشاغی اطرافلاردان و گؤوددن قانی اۆریه داشییر. هر ایکی بوْش وئنا اۆرین ساغ قۇلاقجیغینا آچیلیر. ساغ قۇلاقجیقدان وئنوْز قان سوْل مدجیه تؤکولور.
کیچیک قان دؤورانی[دَییشدیر]
قانین ساغ مدجیندن چیخیب، آغجیر آرتئریالارینی، کاپیلیارلارینی و وئنالارینی دوْلاناراق اۆرین سوْل قۇلاقجیغینا قدر کئچدی یوْلا کیچیک قان دؤورانی دئیلیر. کیچیک قان دؤورانی اۆرین ساغ مدجیندن آغجیر آرتئریاسی ایله باشلایر و ایکی شاخه ایله آغجیرلره گئدیر. بۇ شاخلر آغجیرلرده داها کیچیک شاخلره – آرتئریوْللارا، بۇنلار دا بۇرادا سایسیز-حئسابسیز آلوئوْللارینی (اغجیر قوْوۇجۇقلارینی) سیخ بۆرۆین کاپیلیارلارا بؤلونور. قان آغجیر کاپیلیارلاری ایله آخدیقجا آلوئوْللاردان قانا کئچن اوْکسیژن ائریتروْسیتلردکی حئموْقلوْبینله بیرلشرک اوْکسیحئموْقلوْبینه چئوریلیر. بئله لیکله آغجیر کاپیلیارلاریندا وئنوْز قان آرتئریال قانا چئوریلیر. قان اوْکسیژنله تامین اوْلوندوغو زامان بۇراداکی کربون قازی آغجیر آلوئوْللارینا کئچیر. سوْنرا قان وئنوْز کاپیلیارلارینی، بۇنلار دا بیر-بیری بیرلشرک ایکی جۆت آغجیر وئنالارینی عمله گتیریر. آغجیر وئنالاری اۆرین سوْل قۇلاقجیغینا آچیلیر. قان سوْل قۇلاقجیقدان سوْل مدجیه کئچیر.
قان تزریقی و نبض[دَییشدیر]
بدنین نوْرمال حیات فعالیتی اۆچون قان دامارلاریندا معیین درجده تزریق اوْلمالیدیر. قان-دامار سیستئمینین مۆختلیف ناحیه لرینده قانین تزریقی عئینی دئیلدیر. تزریقی یارادان مدجیکلرین یغیلما قۆووسیدیر. بۇنا گؤره آرتئریا اۆریه یاخین اوْلدوقجا اوْندا قانین تزریقی یۆکسک اوْلور. اوْرتادا قان تزریقی داها یۆکسک اوْلور. دامارلاردا قان حرکت ائتدیکجه تزریق تدریجاً آزالیر، یۇخاری و آشاغی بوْش وئنالاردا تزریق منفی اوْلور. اوْرتا یاشلی ساغلام آداملارین ساکیتلیک دؤورۆنده قانین ماکسیمال تزریقی 110-120 مم، مینیمال تزریقی ایسه 70-80 مم جیوه سۆتونونا برابردیر. قان تزریقینین نوْرمادان چوق کنارا چیخماسی خستلیک علامتیدیر. قانین تزریقی آرتارسا – حیپئرتوْنیا، تزریق آزالارسا – هیپوتونیا آدلانیر.
اۆرک فعالیتی ایله علاقه دار آرتئریا دیوارلارینین ریتمیک دالغالانماسینا نبض دئیلیر. نبض اۆرین ایشینی اهمیتلی درجده اکس ائتدیریر. سوْل مدجیک هر دفه یغیلدیقدا قانین معیین هیسینی اوْرتایا قوْواراق اوْنو گئنیشلندیریر. سوْل مدجیک بوْشالدیغی زامان ایسه ائلاستیکلیه مالیک اوْلان اوْرتا اولکی وضعیتینه قایدیر. اوْرتانین بۇ ریتمیک دیشیکلیکلری بدنین ان اۇجقار دامارلارینا، ینی آرتئریالارا اؤتۆرۆلۆر. آرتئریالارین بدنین سطحینه یاخین اوْلدوغو یئرلرده – بیلین ایچری طرفیند، گیجگاحدا، قوْلتوقالتیندا، بوْیوندا و دیگر یئرلرده بۇ ریتمیک حرکتلری یاخشی هیس ائتمک اوْلور. اینساندا اۆرین بیر دقیقده نئچه دفه دؤیۆنمسینی بیلمک اۆچون نبض وۇرغولارینی سایماق کیفایتدیر. اوْرتا یاشلی آداملاردا نبضین سای 70-75 اوْلور.
قانین حرکتی[دَییشدیر]
قانین دامارلاردا حرکتی اوْرقانیزمده مۆرکب کاراکتئر داشییر. قانین دامارلاردا فاصیله سیز جریان ائتمسینه سبب آرتئریا دیوارلارینین ائلاستیکی اوْلماسیدیر. اۆرک یغیلاراق قانی هیس-هیسه آرتئریالارا قوْوۇر. قان آرتئریالارا قوْوۇلدوغو زامان اوْنون دیواری گئنیشلنیر. اۆرک بوْشالدیغی زامان دامارلار ائلاستیکی اوْلدوغوندان اولکی وضعیتینه قایدیر و قانا تزریق ائدیب اوْنو ایرلی ایتلیر. نتیجده قانین آراسیکسیلمدن آخماسی تامین ائدیلیر.
قان دامارلارینین آیری-ایری ناحیه لرینده قان مۆختلیف سۆرتله حرکت ائدیر. اوْنون سۆرتی دامار یاتاغینین عۆمومی ائنیندن آسیلیدیر. قان دامارین دار یئریندن داها سۆرتله آخیر. دامارین عۆمومی منفذی گئنیشلندیکجه قانین حرکت سۆرتی ده یاواشلایر. بئله لیکله، قانین حرکت سۆرتی قان هیسجینین واحید زامان ارزینده کئچدی دامارین ائن کسی و اۇزۇنلۇغوندان آسیلیدیر. اوْرتادا قانین حرکت سۆرتی سانیده تخمینن 0،4-0،5 مئتره برابردیر. آرتئریادا قانین سۆرتی آزالاراق سانیده 0،25 مئتره چاتیر. کاپیلیارلاردا عۆمومی یاتاغین چوق گئنیش اوْلدوغونا بۇ سۆرت آشاغی دۆشرک سانیده 0،5 مم-ه برابر اوْلور. کاپیلیارلاردا قان یاواش آخدیغی اۆچون اؤزۆندکی اوْکسیژن و قیدا ماده لرینی حۆجئیرلره وئریر، اوْنلاردان ایسه مۆبادیله نین سوْن محصوللارینی آلیر. وئنالارین عمومی منفذی کاپیلیارلارا نیسبتن دار اوْلدوغو اۆچون قانین حرکتی یئنیدن سۆرتلنیر و سانیده 0،2 مئتره چاتیر.
قانین لاختالانماسی[دَییشدیر]
قانین لاختالانما پروْسئسی اوْرقانیزمین مۆدافیه فۇنکسیالارینا آیددیر و اوْرقانیزمی آرتیق قان ایتیرمکدن قوْرویۇر. اوْرقانیزم اۆچون قانین لاختالانماسینین مۆهوم بیوْلوژی اهمیتی واردیر. اگر قان لاختالانماسی اوْلمازسا، کیچیک بیر زدلنمدن اوْرقانیزمدکی قان آخیب گئدردی. قانین لاختالانماسی مۆرکب بیوْکیمیوی و فیزیولوژی بیر پروْسئس اوْلوب، قانین فوْرمالی ائلئمئنتلریندن - تروْمبوسیتلر، لئیکوْسیتلر، پلاسمادا اوْلان کالسیۇم ایوْنلاری، فیبرینوْگئن زۆلالی و نهایت اوْکسیژنین ایشتیراکی ایله گئدیر. لاختالانمیش قان زدلنمیش و یاخۇد کسیلمیش قان دامارینین آغزینی تۇتور و قانین آخماسینین قارشیسینی آلیر.
قانین لاختالانماسی اوْلدوقجا مۆرکب فئرمئنتاتیو پروْسئسدیر. پلاسمادا اوْلان فیبرینوْگئن زۆلالی قانین لاختالانماسی اۆچون سۇدا حل اوْلمایان فیبرین لیفلرینه چئوریلیر. فیبرین لیفلری اۇزۇن ساپلار شکلینده قان دامارلارینین زدلنمیش هیسینه چؤکۆر و توْر عمله گتیریر. فیبرین توْرو قان حۆجئیرلرینی اؤزۆنده تۇتۇب ساخلایر و تروْمبۇن (قان لاختاسینین) عمله گلمسینه سبب اوْلور. قانین لاختالانماسی 3-8 دقیقه ارزینده باشا چاتیر. قانین لاختالانما سۆرتینه خاریجی مۆحیط عامیل لریندن تئمپئراتۇرون یۆکسلمسی، حیجانلانما، قوْرخۇ هیسلری و س. اؤز تاثیرینی گؤستریر. قان پلاسماسیندا اوْلدوغو کیمی لیمفا مایئسینده ده فیبرینوْگئن زۆلالی واردیر. بۇنا گؤره ده قاندا اوْلدوغو کیمی، لیمفادا دا لاختالانما پروْسئسی گئدیر. لاکین قانین لاختالانماسینا نیسبتن لیمفا مایئسی داها یاواش لاختالانیر. آنادانگلمه هئموفیلیا خستلی اوْلان آداملاردا قان لاختالانمیر و یا چتین لاختالانیر. بئله اینسانلارین قان دامارلارینین زدلنمسی اوْنلار اۆچون چوْخ تهلوکه لیدیر.
همچینین باخ[دَییشدیر]
- قان دؤورانی
- اۆرک (اینسان)


text:
میلادی 2017 – ییلی 21 سپتمبر دنیا تینچ لیک کونی اوله راق نشانلنماقده
خاص برنامه
بوگون دنیا تینچ لیک کونی دیر. هیتلر آلمانی تامانیدن پولندگه قره ته حرب اعلان قیلگن لیگی نینگ ییل لیگی ایسکی سویت تامانی اعضاسی اولکه لر و تورکیه ده "دنیا تینچ لیک کونی" اوله راق نشانلنماقده. 2 – دنیا حربیدن کیین تکرار حرب یوز بیرمس لیگی اوچون بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ ایجاد ایتیلیشی عموماً انچه اوروش و حرب نینگ یوز بیریشی گه مانع بولدی. یینه هم بعضی بیر پیتلرده منطقوی توقنه شوو و اوروشلر یوز بیردی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ایجاد ایتیلگونچه بیر سانلیک اساسی بولمه گن بیر شکلده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی خوفسیزلیک شوراس 5 اعضا اولکه دن عبارت بولدی. بو انچه اولکه تامانیدن تنقید ایتیلیشی گه قره مه ی بوگونگچه خوفسیزلیک کینگشی نینگ 5 اولکه دائیمی اعضاسی آلیب بارماقده. فلسطین مساله سی بوییچه بولگنی دیک، بو 5 اولکه دن بیرته سی نینگ مانع بولیشی بیلن مشترک قرارلر الینمه یدی. تورکیه جمهوریتی جمهور رئیسی رجب طیب ایردوغان ایتگندیک "دنیا 5 اولکه دن کتته دیر" دیگن فکر سونگی ییللری حمایه بولیب بارماقده. آرزومیز دنیا تینچ لیگینی محافظه ایتیشده کتته اهمیت گه ایگه بولگن بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ بیر سان و توازننی برقرار قیلووچی بیر ساختار بیلن برچه دنیا تینچ لیگی گه خذمت قیلیشی دیر. 21 سپتمبر دنیا تینچ لیک کونی قوتلوغ بولسین.


text:
سوریه انقراضی : قاچقینلر سانی 3 میلیوندن آشدی
اوچ میلیون دن آرتیق سوریه لیک بوگونگه کیلیب قاچاقینلر رویخطیدن اوتگن. بیرلشگن ملتلر تشکیلات نینگ قاچقین لر بویچه اداره سی نینگ بیلدریشیچه انقراض چوقیرله شیب بارماقده. بو اداره نینگ ایتیشیچه " اوشبو انقراض دوره میزنینگ اینگ کته انسانی هلاکتلریدن دیر"، سوریه اهالی سی نینگ دیرلی یریمی اوز اوی لرینی ترک ایتگن . اکثری سوریه لیک قاچقینلر قوشنی مملکت لردن پناه تاپیشگن، اینگ کوپی لبنانگه کیتگن. 190 مینگ دن آرتیق انسان سوریه ده اوچ ییلکی دوام ایته یاتگن ایچکی اوریشده هلاک بولگن . جمهور رئیس بشر السد گه قرشی مخالف گروه لر 2011 ییل نینگ مارچ آیدن بیری کوره شیب کیلیشماقده. وضعیت مملکت نینگ شمالیده اسلامی دولت نینگ برپا ایتلیشیدن سونگ ینه ده یمان لشگن.
"قورققن و حالدن تویگنلر"
بیرلشگن مللتلر تشکیلاتی قاچقین لر بویچه اداره سی نینگ بیلدریشیچه هر بیر سکیزینچی سوریه لیک اوز وطنینی ترک ایتیب قاچقگن، 6.5 میلیون کیشی ایسه اوی لرینی تشلب چیقیب کیتگن. بولرنینگ یرمی یاش باله لر دیر . رویخط دن اوتگن قاچقین لر سانی سونگی ییل ایچیده ایککی میلیون گه آرتگن .قوشنی مملکت لرده گی قاچقین لر جملاقلریگه کیله یاتگن عایله لر قورققن و حالدن تویگن، بولردن بعضی لری ییل دوامیده قیشلاقدن قیشلاققه اوتیب، تینمسیز قاچقینلیکده کون کوریشگن.


text:
افغانستان مملکت بویلب عیال پلیس کینگشی ایجاد قیله دی
افغانستان ایچکی ایشلروزیرلیگی نینگ اعلان قیلیشچه 34ولایتده پلیس کینگشلرینی تشکیل ایتیش باره سیده قرارآلماقچی.
بوکینگش ایجاد ایتیلیشی بیلن عیال پلیس لرکوپراق پلیس صفیگه قوشیلیب وتورلی قیین چیلیک لری حل ایتیلیشی کوتیله دی.
بوایش عملگه آشیشی اوچون دوشنبه کونی بوکینگش نی ایجادایتیش مقصدیده مملکت بویلب کینگ ییغین پایتخت کابلده یولگه قوییلدی.
بو لایحه اساسیده هرولایت ده بیرپلیس کینگشی ایجاد ایتیلیشی کوتیله دی.
ایچکی ایشلروزیرلیگی رسمی لریدن جنرال حکمت شاهی نینگ ایتیشیچه بوکینگش لرنی تشکیل بیریشدن مقصد عیال پلیس لرنی معمالرینی حل ایتیش بولگن.
حاضرگی کونده 2300عیال پلیس بووزیرلیک نینگ تورلی بولیم لریده خذمت قیله دی.
وافغانستان پلیسی نینگ سانی 157مینگ کیشی ییته دی، بوندن آزفایزینی عیال قتلمی تشکیل بیره دی.
شاهی جنابلریگه کوره کینگش آرقه لی عملگه آشه دیگن ایشلرعیال پلیس لرمعمالرینی حل ایتیش، عیال پلیس لرگه قرشی زوره وانلیک لرنی آلدینی آلیش وخاتین وقیزلرنی پلیس صفی گه کیریش اوچون ترغیب ایتیش دن عبارت بولگن.
او بوکینگش ایجاد ایتیلیشی بیلن بوقبیل معالرحل ایتیلیشیگه امید بیلدیردی.
حکمت شاهی عیال پلیس لری نینگ جمعیت ده توتگن اورنی نی توصیفلب وایچکی ایشلروزیرلیگی نینگ مخصوص کوچلری تاماندن اوتکزیلگن تونگی عملیات لرده هم بوقتلم حصه قوشیشی نی معلوم قیلدی.
اونینگ تاکیدلشیچه عیال پلیس لرنی بیلیمی نی آشیریش اوچون 200عیال پلیس تورکیه گه جونه تیلیشی باره سیده قرارآلینگن.
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی عیال پلیس سانی آشیشی نی بووزیرلیک نینگ مهم ایشلریدن بیری دیب ایته دی. وکیلگوسی ییللرده بوقتلم سانی نی 5 مینگ نفرگه کوتریش مقصدیده بولگن.
بو وزیرلیک ریجه سیگه کوره ایچکی ایشلروزیرلیگی کیلگوسی اون ییلگچه عیال پلیس لرسانی نی 10مینگ کیشی گه کوترماقچی.
اوتگن هفته بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی نینگ انسان حقلرینی حمایه ایتووچی بولیمی عیال پلیس لرجنسی زورلش زوره وانلیگی بیلن دوچ کیلیب تورگن لرینی معلوم قیلیب دولت نی بوتوغریده تنقیدله گندی. بو تشکیلات اوتمیشگه نسبتن بوحالت آرتگنی باره سیده خواطربیلدیرگندی.


text:
یاواش یاواش هاوانین ایشیقی آزالماقدایدی، هاوانین ایستی لییندنده آزالمیشدی، ائودن ائشییه چیخماق ایمکانینی هاوادان آلماق اولوردو. همه شه کی کیمین قاپی یا چیخدیقدا یولو بللی بیر یولو دور، سون آیلاردا ایستر ایسته مز یولو تکجه بیر یولاقدان عیبارتی دیر. آددیم لادیغی یوللار اونو تانییردیلار. ترسینه او دا اونلاری دریندن تانییردی. بو یولاغین هر بیر قاریشی اونون اوچون بیر قوجاق سؤز ایدی. یوللار اون لا، او دا یوللاری لا، یولداش اولموشدور. یوللاردا اولان بوتون دام دووار، قاپ باجا دا اونونلا دانیشیردیلار. بلکه ده اونا سؤز چاتدیریردیلار.
دام دوواردا یاشایان اینسانلاری او داها دوغرو سو چوخ گؤرموردو، بلکه ده گؤرمک ایسته میردی. او تکجه بیر کیمسه نی گؤرمک ایسته ییردی. اودا سئودییی قیز ایدی. قیز دئدیکده بلکه ده قیز دئییلدی آنجاق اونون نظریجه قیز اولمالیدی نییه کی اونا بیر آیری باخیشلا باخیردی. تکجه بو قیزین باخیشی اونا بو حیسسی وئره بیلردی، بلکه ده یازیق اؤز اؤزونه دویغولانیردی.
ائلوار اوردان اؤتدوکده او قادین، قاپی نی ایکی تایین بیر بیرینه یاخین لاشدیریب، قاپی نین زولاغیندان بیر گؤزلو اونو سئیر ائدیردی، ائلوار او قاپی نین اؤنوندن گئچدیکده آغیر باخیش لاری اؤز اوستونده حیس ائدیردی، حیس سه دالدیغیندان آددیملاری آغیرلاشیردی، ائله بیل آیاقلارینا داش باغلییب سان. ائلوارین اؤره ک دؤیونتوسو ده چوخالیردی. اؤ زامان اؤنون باشدان آیاغا تر باسیردی. بئله کی اوردان کئچه ندن سونرا اونون هر یئری جوم جولاق سو اولوردو، گؤزلری ده قاباغی گؤرموردو، قارالیردی، آیاقلاری دولاشیردی، یول اوستونده اولان بیر داشا آیاغی ایلیشیب، اوز اوسته یئره دوشوردو، اوزونون یئره ده یمه سینین قارشی سینی آلماق اوچون، اللرینی تئز یئره آتیردی، اللرینین کفی، بارماقلاری، بویرو، اللری یئره سورتولدوکده دریسینی الدن وئریردی، آجیشیردی.
سئودی یی قیزین اونون ییخیلماسینا گؤلمه یی، اونو هر ندن چوخ آجیشدیردی. البت بونا آجیشماق یوخ، نئجه دئیه رلر بیر تحر پوزولماق دئمک اولار. بیر یاندان سئوینج، سئودیی قیزین گؤیلونو بیر تحر اؤزونه چکمک، باشقا یاندان اؤزونون ال آیاقسیزلیغی. قیزین سسیزجه گولمه یی لاپ دلیلندیریردی، یارین گولمه سی جانلاندیرار آنجاق سسین ائشیتمه یه نده آدامی دلی ائده ر. آخی دوغروسو بیله بیلمیردی گولور یوخسا حئییف سه نیر، بلکه ده او فیکر ائلیر بو اوغلان توپال دیر.
هر یول قاپی قاباغیندان کئچنده ییخیلماقدان گؤزلوردو آنجاق آیاقلاری دولاشیردی اوز اوسته یئره دوشوردو. اللرینده دیرلیک قالمامیشدی، اوز گؤزونه هله بیر شی اولمامیش دی. اللری ائله گؤینویوردو دای یئره آتماق دان چکینیردی. اللرین ده آتماسا اؤز گؤزو ائله اولمالی ایدی. نئچه ساعاتلار چالا جوگگه ده، داغ دره ده، داشلیقدا، چای دا یئرییردی بئله بیر دفه ده یئره دیمیردی. آخی بو ایشین ندنلی یی هاردان دیر!
ایندی یه تک بئله گیره دوشمه میشدی، اؤزونون ایتیرمه یینین ندن لیین بیله بیلمیردی، بو دویغو سئودا دویغوسو اولمالی ایدی. اؤ دوغروسو بیلمیردی بوردا بیری سی وار یوخسا رویالاردا گزیر.
بئله بیر گونه دوشمه میشدن اؤزونه چوخ گووه نه ردیر. ایندی نئجه! اؤزونو چوخ یازیق گؤروردو. باجاریق دان دوشموشدور. بئله گونه دوشمه یین هئچ اینانماز دیر. یاواش یاواش ائولرینده ده اولان تحککومو سینیردی.
بیرینجی بولومون سونو


text:
ائرمنیستانین سونیک ویلایَتینده باش وئرن یول نقلییات حادیثه سی نتیجه سینده اؤلکه مودافیعه ناظیرلییی نین تهلوکه سیزلیک خیدمتی نین اَمکداشلاری آوتوموبیلی ایداره ائدن لئیتئنانت (سروان) آرمئن موسیکییان و کاپیتان (سرهنگ) آلئکسان سیمونیان اؤلوب.
رئپورت خبر وئریر کی, قضا ایروان گوروس آوتوموبیل یولوندا باش وئریب.
معلوماتا گؤره, "لئکسوس" مارکالی پی اِن0001 دؤلت نؤمره نیشاتلی آوتوموبیل مئهری ایروان یولونون 231-جی کیلومئترینده یولون حرکت حیصصه سیندن چیخاراق, 40 مئتر یووارلانماقلا دَرَیه دوشدو.
اونلارین ائرمنیستان پرئزیدئنتی سئرژ سَرکسییانی آذربایجانین ایشغال آتیندا اولان داغلیق قاراباغ بؤلگه سینده سَفرده موشاییعت ائتدیکلری ائحتیمال اولونور.


text:
ایستانبولدا تؤردیلن ترور آکتیندا اؤلن اصلا آذربایجانلی اولان روسییا وطنداشی بارهده یئنی معلوماتلار یاییلیب.
میا. آذ خبر وئریر کی، "رئینا" گئجه کلوبوندا اؤلدوروهن نورانه حسنووانین ۱۹۸۸-جی ایلده اوکراینادا دوغولدوغو، بیر مدتدن سونرا عائلهسینین روسییایا کؤچدویو دئییلیر.
نورانه حسنووا اوزون مدت آناسی و باجیسی ایله بیرگه اوکراینانین دونباس ویلایتینین کراماتورسک شهرینده یاشاییب. ۹-جو صینیفده اوخویارکن آتاسی اونو اؤزو ایله آذربایجانا گتیریب. نورانه حسنووا یئنی ایل تعطیلینه دئکابرین ۳۰-او باکیدان، حیدر علیئو بئین الخالق هاوا لیمینیندان اوچوب. حسنووانین والدینلری همین گون آرتیق ایستانبولدا اولوبلار.
تئررور آکتیندان سونرا والدینلری مییتین تانینماسیندا ایشتیراک ائدیب. حسنووا سون ایللر باکیدا یاشادیغیندان بورادا دفن ائدیلهجک.
خاطیرلاداق کی، روسییانین دیپلوماتیک منبعلری روسییا وطنداشی اولان حسنووانین جنازهسینین باکییا گؤندریلجیی بارهده معلومات یاییبلار.


text:
کرزی: کانکور سیناوی اوزگرتیریلسین
افغانستان جمهور رییسی حامد کرزی ، تعلیم و عالی بیلم آلیش تیزیمی نینگ اوزگرتیرلیشنی طلب قیلدی.
کابل ده افغانستان ده کی تعلیم تزیمیده اصلاحات کیلتریش اوچون یولگه قوییلگن سیمینار ده صحبت لشگن حامد کرزی ، موجود تیزیم نینگ اسکیرگنینی ایتیب ، مکتب اوقوچی لری نینگ ٩ ینچی صنف دن باشلب تعلیم آلیش یونه لیش یا رشته سی نینگ انیق بولیشی کیرک لیگنی ایتگن .
او عینی دمده طب و شونگه اوخشش مهندس لیک عالی درگاه لریده ، اوقوچی لر درس لرنی انگلیس تیلیده الیشنی تاکید له گن .
"مینی پیشنهادیم بو که کانکور سیناوی نینگ اصلاح قیلیش کره ک، باشقه، اوشه شاگرد لر هم قیزلر و هم باله لرکه بیرینچی دن تا بیشینچی نمره نی، اونینچی، اون بیرینچی و اون ایککینچی صنف لرده آلگن لر، کانکور سیناوییده قتنه شمه ی، خواه له گن فاکولته لرده کیریسین لر. بو شاگرد لر بو اوچ ییلده خواه له گن فاکولته لریده کیریش اوچون درس اوقیش گه تشویق بوله دیلر. و باشقه شاگرد لرنی هم تشویق قیلیش گه باعث بوله دیلر."
جمهور رییس کرزی شونگه قوشیمچه قیلیب، مکتب لرنینگ توقیزینچی صنفی ده بولگن شاگرد لر رشته لری بولینیشی اوستیده هم تاکید قیلدی.
عین زمانده او افغانستانده ساینسی علم لر بولیمی ده اونچه لیک رواجلنمه گنی ایتیب، مذکور بولیم لرده کوپراق سعی و حرکت لر یولگه قوییلیشی اوستیده تاکید قیلدی.
اما کرزی نینگ مذکور سوز لریگه قرگنده اوتگن نیچه ییل دن بیری مینگ لب یاش طلبه لر ایریم دلیل لر سببلی کانکور سیناوی لریده کامیاب بوله آلمه گن لر.
کانکور سناوییده قینلگن افغان طلبه لری ایسه، تورلی خیل قیین چیلیک لر بیلن یوزمه یوز بولگن لرینی معلوم قیله دیلر.
شونده ی بیرحالده افغانستان عالی اوقودرگاه لر وزیری عبیدالله عبید ایسه، حاضر هم افغانستان تعلیمی و تحصیلی تیزیمیده انچه قیین چیلیک لر موجود لیگی نی ایتیب، مذکور قیین چلیک لرنی برطرف قیلیش اوچون برچه نهاد لر بیلن بیرگه لیککه جدی شکلده ایشله ش نی سوز بیردی.
"نیجه اون ییلیک ایلگری افغانستان عالی اوقو درگاه لریده، طلبه لر، عرب مملکتلریدن، اورته آسیا دن، و حتی غربی مملکت لریدن کیلیب تحصیل قیلریدیلر، شو نینگ دیک، اون لب پروفیسور، امریکا و غربی مملکت لردن کیلیب عالی اوقو درگاه لریمیزده درس بیریدیلر. اما اگر بوگون کابل عالی اوقو یورتی و باشقه عالی درگاه لریمیز نینگ معیاری جهت دن کورسه ی، یخشی نتیجه لرنی قولگه کیریته آلمه یمیز."
بوگون کی یغین ده جمهور رییس کرزی اوتگن ییلی بیش ملیون دالر نینگ افغان باله لرینی خارجی مملکت لرگه یوباریش اوچون اجرتگنی نی بو ییل ایککی برابر گه آشیرگنی نی معلوم قیلدی. شو نینگ دیک او، کیله سی ییل لرده افغان طلبه لری خارجی مملکت لرده درس اوقیش لری اوچون 30 دن تا 40 ملیون دالر گه چه اجره تیشی نی هم ایتدی.
بو حالتده قرگنده، افغانستان نینگ تورلی اداره لریگه فساد موجود لیگی مملکت نینگ اساسی قیین چیلیک لریدن حسابلنه دی.
معارف و تحصیلی بولیم لریده هم کینگ شکلده فساد موجود لیگی طلبه لرو اهالی نینگ جدی تنقید لریگه سبب بولیب کیلگن.


text:
"اهالی سانینی اورگه نیش قانونی تصدیق لندی"
یتتی فصل و 39 بند دن عبارت بولگن اهالی سانینی اورگه نیش قانونی الکترونیکی کیم لیککه قوم لر آتی کیرتیلمسلیگی قبول قیلینیب اکثریت اواز بیلن تصدیق لنگنی اعلان قیلیندی.
اهالی سانینی اورگه نیش قانون لایحه سی نیچه بار اولوسی جرگه نینگ عمومی یغینده بحث گه آلینیب جدی ضدیت لربیلن بیرگه بولدی. بوکونکی جلسه ده مذکور قانون لایحه سی ینه ده قرشی لیک لرنی توغدیردی. اولوسی جرگه نینگ اداری هیاتی جنجللرگه سبب بند اوستیگه بحث بولمی قوشمه کمیسیون لر تمانیدن کیلتیریلگن بندلر گه ایشانچ یا رد آواز بیریلیشینی اعلام قیلدی بو مسله ایسه اساسی تنقید لرگه سبب بولدی.
اما شوندی بولسه هم عمومی جلسه ده حضور تاپگن 130 ملت وکیل نینگ اکثریتی ایشانچ اواز بیریب، الکترونیکی تذکره ده قوم لرآتی کیترتیلمسلیگینی تصدیق له دیلر.
ایریم ملت وکیللری آره سیده لفظی تارتیشماوچیلیک لر یوزگه چیقیب شوباعث بیرقنچه ملت وکیللر عمومی جلسه نی ترک ایتدیلر. اعتراض بیلن چیققن ملت وکیللریدن داکتر عنایت الله بابرفرهمند، اولوسی جرگه نینگ بوکونگی جلسه سینی غیر قانونی بیلیب، بوحقده شوندی فکر بیلدیردی:" آواز بیریش جریانی باشلنمی قریب یللیک وکیل جلسه نی ترک ایتدیک شو اوچون رای بیریش اوچون نصاب پوره ایمس ایدی. اما قانون لایحه سی اکثریت آواز بیلن تصدیق لندی دیب اعلان قیلیندی. بیز آرشیف گه مراجعه قیله میز قانون لایحه سی تصدیق لنمه گن."
الکترونیکی کیم لیککه قوم لر آتی کیلتریلیشی وکیلتریلمسلیگی جدی ضدیت لرگه سبب بولگنی باعث بومسله پارلمان نینگ قوشمه کمیسیونیده بحث بولیب قرار چیقاریلشی قید ایتیلگن ایدی.مذکور کمیسیون قراری عبدالقیوم سجادی تمانیدن آچیقلندی:"قوملر آتی ذکر ایتیلمه گن حالده، تذکره ده فقط "افغانستان اسلامی جمهوری دولتی " عنوان صفتیده قیدایتیلسن، قوملر آتی و آنه تیلی تذکره ده موجود بولگن الکترونیکی چیپ ده جایلشتریلیشی قبول قیلینگن. بونی قبول قیلمی مذکور بندنی اوزگرتیرماقچی بولگن ملت وکیللری بولسه وکیللرنینگ اوچدن بیرقسمی نینگ امضاسینی آلیشی کیره ک ."
شو اساسده الکترونیکی تذکره ده، قوملر آتی یازیلمی فقط افغانستان اسلامی جمهوری دولتی یازیلیشی معقول لندی دیب اعلان قیلیندی.
الکترونیکی کیم لیککه، قوملر آتی کیرتیلمه گنی نه فقط پارلمان بلکه افغانستان نینگ قطار شمالی ولایت لرده هم ناراضلیک لرگه سبب بولگن ایدی. بیرنیچه آی جریانیده پارلمانده کیم لیک حجت قنده ی بولیب چیقیش مساله سی تصویب ایتیلیشی جنجاللی مساله لردن بیری ایدی، بوایسه الکترونیکی تذکره نی ترقه تیشی نی هم آرتگه توشیریب قوییگن ایدی.بو قانون تصدیق له نیشی بیلن الکترونیکی تذکرهلر ترقه تیلیب مذکور تذکره لر دن کیله جک سیلاولرده فایده له نیش زمینه سی یره تیله دی.


text:
خوی ناغیل لاری: سئحیرلی قوش
یازان: علیرضا ذیحق
گونلرین بیرینده بیر پادیشاهین مارال آدیندا گؤزل بیر قیزی وارایدی. مارال بیرگون یوخودان دوراندا گؤزو ساتاشیر آغ بیر گؤوَرچینه.گؤورچین ائله اونا باخیردی کی ائله بیر ایللردی اونو گؤرمویوب. مارال ایستیر اونو دیندیرسین کی گؤورچین اوچوب گئدیر. صاباحکی گون گینه گؤرور گؤورچین اوتورور پئنجرهنین قیراغیندا و گؤزون تیکیر اونا. مارال ایستیر اونا یاخین گئده کی قوش گئنه اوچوب گئتدیر. سونکی گون گینه او قوش گلیب قوندی دوز همان یئره. مارال کی بوگون پئنجرهنی آچیخ قویموشدی بالا- بالا باشلیر اوننان دانیشماغا.گؤورچین ده بو حئین ده قنات چالیب قونور تاخچییا. مارال ایستیر اَلین آتا قوشو توتا کی قوش اونون الماس سیرقاسین گؤتوروب باشلیر اوشماغا و ائودن چیخیر.
سونکی گون آمما مارال نه قدر اونو گؤزلور اوننان خبر اولمور. سوراکی گون نر گینه خبر اولمور و مارال او قوشون قوصصهسیننن نه دینیر نه دانیشیر. فقط او قوشو ایستیر کی سیرقاسینی گؤتوروب یوخا چیخیبدی.
پادیشاه شَهَره جار سالیر کی هرکس قیزینین الماس سیرقاسینی تاپا اونا بؤیوح بیر جاییزه وئرهجَحدی. آمما آیلار گئشدی هئش کسدن خبر چیخمادی. مارال بیرگون شاهدان ایستهدی کی شَهَرده بؤیوح بیر حامام دوزَلده و و مارال دا گیزلین حالدا او حامامدا اولا کی گؤره کیم اونون سیرقاسینی قولاغینا آسیب. آمما اونون دا فایداسی اولمادی و نه قوش دان خبر اولدی نه سیرقادان. بیرگون چوخ قوصصهلی حالدا اؤز حالینان گئدیردی کی شهرین ائشیییندن باش چیخاتدی و گؤزو ساتاشدی صفالی بیر باغا. باغدان خوشو گلدی و گیردی ایچری بیرآز دینجلسن کی وسط ده بیر بؤیوح حوووض گؤردو. بیر آغاجا دایانیب او گؤزللییی تاماشا ائلیردی کی بیردن بیره او آغ گؤورچینی گؤردی.گؤورچین سویون کناریندا قانادلارین بیر بیرینه چالیب بیردن بیره جیلد عوضلهدی. گؤزل بیر اوغلان اولدی و دوشدی حوووض دا چیممهیه. سودان چیخاننان سورادا باشلادی اونون سیرقالارینان دانیشماغا و دئدی: ” آی آللاه نولاردی کی بو سیرقالارین صاحیبی ایندی بوردا اولاردی!” مارال بو سؤزو ائشیتمَح همیگئدیر قاباغا و دئییر: ” من بوردایام. دئه گؤروم سن کیم سن ؟ ”
اوغلان کی سَوینجَح دن بولمور نه دییه دیلی توتار توتماز دئییر: ” منیم زیندگاننیغیم چوخ عجیبدی. من بیر شاهزادهیدیم. بیرگون ائله بو باغدا اوتورموشدوم کی گؤیدن قیخ گؤورچین یئندی. سوراهامیسی جیلد عوضلیییب گؤزل پری لره چؤندولر. دوشدولر حوووض دا چیممهیه کی بیردن بیره گؤزلری منه ساتاشدی. ائله حیصلندیلر کی آز قالدیلار منی اؤلدورهلر. تاکی آند ایشدیم من ده گوناه یوخدی و اونناردان قاباخ من ائله بو باغدایدیم. منی باغیشلاسالاردا آمما منی طیلیسمه سالدیلار. بولمورم او گون نردن نئچه ایل گئچیب آمما بولورم کی چوخداندی. بو نئچه ایل ده پریلرده منی اؤز قارداش لاری کیمیبولوللر، آمما طیلیسمیمیده سیندیرمیللار. بیرگون سنی گؤروب سنه عاشیق اولدوم و بو سیرقانی دا بیر یادیگار کیمیاؤز یانیمدا ساخلادیم. نییه کی ایجازه سیز بیرده اورا گلنمزدیم. ”
مارال دئدی: ” ایندی کی بئله دی گه مننن گئدح. ”
اوغلان دئدی: ” بو ایش او زامان مومکون دی کی پریلر ایجازه وئرهلر. یوخسا ایستر ایستهمز گینه دوشهجهیم گؤورچین جیلدینه. صاباح اوننار بورا چیممهیه گلهجحلر و سن گرح اوننارا یاخینلاشیب و دییهسن کی منه عاشیق سن و اونسوز اؤزومو اؤلدورهجهیم. بلکه رحمه گلیب و سئحریمیباطیل ائلییهلر. ”
سورا اوغلان بیر قوش اولوب اوشدو گؤیه و گؤزدن ایتدی.
صاباحکی گون پریلر سودا چیمیب بیر بیرلرینی سولوردولار کی مارال اؤزونو اوننارا گؤرستدی. اوننار مارالی توتوب دئدیلر کی بو باغ سئحیرلی بیر باغدی و آدامنار بورا دولانمازلار. سن نه جور بو باغی گؤروب سن گلیب سن بورا بیز مَطَلیح. ”
مارال باشلادی اؤز سرنیوشتینی دئمهیه و شاهزادهیه نئجه عاشیق اولماسینی دیله گتیرمهیه. همیده یالوار یاخارا کی اگر اونون سئحری باطیل ائلییهلر. پریلر کی محبته چوخ ارزیش قائیل ایدیلر اونون سؤزونو قبول ائلیییب و دئدیلر گئت ائوه کی صاباحلاریم حتمن شاهزادهنی گؤرهجَحسن.
صاباحکی گون مارال اؤز اوتاغیندا ایدی کی گؤردو او گؤیرچین گینه گلیب گؤزون اونا تیکیب. گئتدی قاباغا گؤره پریلر نه دئییب لر کی بیردن بیره گؤورچین قاناد چالیب جیلد عوضلهدی. مارال گؤردو شاهزادهدی و اونو باغرینا باسدی. سورا دئدی: ” اؤز ائوینه خوش گلیبسن و گه گئدَح آنا ددهم ده سنی گؤرسون.”
چوخ چَحمهدی کی شاهزادهنن مارال توی ائلیییب خوش گوننر باشلادیلار.
——————————–
• ناغیلی سؤیله ین رحمتلی آنام علویه خانیم ( ۱۳۰۹-۱۳۷۹ه.ش)/ روایت تاریخی ۱۰/۱۱/۱۳۶۵ – خوی ( بو ناغیل ادبی دیل ده یوخ بلکه خوی لهجه سن ده یازیلیب)


text:
مینسک قروپو دانیشیقلار پروسسینده همیشه فعالدیر.
آپا-نین وئردیی معلوماتا گؤره، بونو فرانسانین ارمنیستانداکی سفیری ژان-فرانسوا شارپانتیی دئییب.
اونون سؤزلرینه گؤره، هر اوچ همصدر بیر-بیری ایله، همچینین مناقیشه طرفلرینین دؤولت باشچیلاری و خاریجی ایشلر ناظرلری ایله دایم تماسدا اولور.
اون گوندن سونرا همصدرلرین بؤلگهیه سفر ائدجیینی دئین فرانسالی دیپلماتین سؤزلرینه گؤره، مینسک قروپونون میسسییاسی مناقیشهنین حلی یوللارینین تاپیلماسینا شرایط یاراتماقدیر، لاکین یئکون قراری اونلار قبول ائتمیرلر.
سفیر علاوه ائدیب کی، بو ایلین مارت آییندا اوللاندلا سرکیسیان آراسیندا گؤروش زامانی فرانسا دؤولت باشچیسی آذربایجان و ارمنیستان پرزیدنتلرینی قبول ائدیب، اونلارین گؤروشونو تشکیل ائتمهیه حاضر اولدوغونو بیان ائدیب.
سفیرین قناعتینه گؤره، اوچ معلوم پرینسیپه اساسلانان هرطرفلی یئکون حلین تئز بیر زاماندا تاپیلماسی اوچون هر شئی ائتمک لازیمدی. ژ.شارپانتیی قید ائدیب کی، ایستر اینسانی، ایسترسه ده سیاسی مؤقعیی نظردن دایم تهدید و آتشکس رژیمینین پوزولماسی شرایطینده یاشاماق اولماز.
«ایستاتوس-کوو داوام ائده بیلمز»، - سفیر بیلدیریب.


text:
ریجه لشتریلگن قطار انتحاری هجوم لر بیکار قیلیندی
افغانستان مدافعه وزیرلیگی اوندن ارتیق عصیانچینی 11 انتتحاری جلیقه بیلن اوشبو وزیرلیک اطرافیدن قولگه آلینگن دیگن خبرنی رد ایتدی.
اوشبو شخص لر ایسه مدافعه وزیرلیگیگه باغلیق بولگن امنیتی حوزه لردن بیریدن قولگه الینگنی ایتیلماقده.
تصدیق لنمه گن خبر لرگه کوره توتقین گه آلینگن شخص لرنینگ نیچه کیشی سی ایسه مدافعه وزیرلیگی عسکر لری بولگنی ایتیلگن.
انتحاری واسکت لر دوشبنه کونی ، مدافعه وزیرلیگی تشقریسده بولگن اوچ ایری حجر دن قولگه آلینگن.
افغان مقاملری توتقین گه الینگن عسکر لر اوستیدن تیکشروو ایشلری اوتکزیلشینی ایتگن.بیراق افغانستان مدافعه وزیرلیگی بیر خبرنامه ترقه تیب بوخبرنی رد ایتگن.
حاضرگه قدرهم بیکار قیلینگن انتحاری هجوم لردن مقصد نیمه بولگنی انیق لنمه گن لیکن احتمال بیلن مدافعه وزیرلیگی ایشچیلری نینگ موترلرینی نشانگه النیشی مقصد قیلینگن بولیشی ایتیلماقده.
قولگه آلینگن شخص لرآره سیده افغان عسکرلری بارلیگی، عصیانچی لرنی افغان کوچلری اره سیده نفوذ قیلگن دیگن خواطرلرنی کوچیتیره دی.
سونگی پیتلرده افغان عسکر لری نینگ خارجی کوچلرگه قره ته اوق آچیشی کوپلب کوزه تیلماقده .
اوتگن کون، افغانستان نینگ جنوب وجنوب شرقیده ایککی ایری حادثه ده افغان ملی اردوکوچلری کیمیده بولگن بیرشخص اوچ خارجی عسکرنی هلاک ایتگنی خبرقیلیندی.
هلاک ایتیلگن اوچ چیت ایللیک عسکرلردن بیری امریکا لیک وایکتته سی ایسه بریتانلیک بولیب، هلمند و پکتیکا ولایت لرده گی حربی قرارگاه لریده نشانگه آلینگن.


text:
آ (2) 675 - ب (2) 132- ح 218- س 19- ق 317
مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن.
بو نه قدّ و نه قامتدیر کی بنزهر سرو بالایا،
بو نئجه حۆسنِ صورتدیر کی نور احسان ائدهر آیا.
نه خورشید منوّردیر یۆزۆن عالمده، یارب! کیم
مَلکدیر واله و حئیران، بوگۆن حۆسنِ دل ارایا.
قاشیندیر قابَ قَوْسَین گؤر کی اسراری نه مُغلقدیر،
ولی بو سیرری اول بیلدی کی قوربان اولدو اول یایا.
لبین شول لعل احمردیر، دیشین اول دُرّ گؤهردیر،
کی لعلی توپراغا سالدی، بوراخدی دُرّی دریایا.
روخون کیمی مزین دیر گۆل ایله لالهنین رنگی،
یاناغین عکسی دۆشمۆشدۆر مگر کیم وَرد حمرایا.
جهانین توپراغی چۆن کیم عبیر و عنبر اولموشدور،
صبا مشکین ساچین بویون ساچالی داغ و صحرایا.
وصالین ایستهین عاشیق، عجب سئودایا دۆشمۆشدۆر،
جهان و جانی ترک ائیلهر، دۆشهر هر کیم بو سئودایا.
بو گۆن، ای خوبلارین شاهی! امیر دلبران سنسن،
خیالین لشکری وئردی كؤنۆل شهرینی یغمایا.
گؤزۆمدن گرچی پنهاندیر نیگارین صورتی اما،
گؤرۆنن وجهیدیر آنین نظر قیلدیقجا هرجایا.
جمالین وصفینی سؤیلهر نسیمی، ای قمر طلعت!
یئتیردی نۆطقۆنۆ حقدن گۆنش تک یوخسول و بایا.


text:
تبریزده آذربایجانلی گلین و بی توی اوچون پول خرجلمکدن ایمتینا ائدیبلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «نسر» آگنتلیگی تبریزلی جوتلویون توی اوچون نظرده توتدوقلاری مبلغی ۴۰۰ آغاج تینگینه خرجلدیینی بیلدیریب. جوتلوک اؤز تویلارینی بو آغاجلاری اکمکله قید ائدیب. اونلار ائتدیکلری بو عملین عنعنهیه چئوریلمهسینی آرزو ائتدیکلرینی سؤیلهییبلر.
«چالیشدیق کی، خرجلیجییمیز پولون تأثیری قالیجی اولسون و بیر گئجه ایله آرادان گئتمهسین. توی مراسیمی اوچون یوکسک مبلغده پول خرجلهمک حیاتا و خوشبختلییه هئچ بیر تأثیر ائتمیر. بعضی عادت-عنعنهیه گؤره، عائلهلره شامیل اولونان لازیمسیز خرجلر حتی باشلانغیجدا عائله حیاتینا زیان دا وورا بیلر. توی مراسیمینده ایشتیراک ائدجک قوناقلارین سیاهیسینی حاضرلایاراق خرجلنهجک وسایتین مبلغینی حسابلادیق. سونرا بلدییدن ایجازه آلیب، اونون متخصصلری ایله مصلحتلشدیک. هر آغاج تینگینی ۱۸ مین تومنه آلدیق. آرتیق اونلاردان ۴۰۰-نو ایونون ۲۵-ده، قالان ۴۰۰-نو ایسه آغاج گونونده اکجییک»، - دئیه جوتلوک آگنتلییه آچیقلاماسیندا سؤیلهییب.


text:
آذربایجان ایدمانچیسی روسلان لونیوو ۴-جو ایسلام همرایلیگی اویونلاریندا اوچونجو قیزیل مئدالینی قازانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ایدمانچیمیز کیشیلر آراسیندا ۲۵ متر مسافهدن ایستاندارت تاپانچا ایله آتشاچما یاریشیندا ۵۷۳ خال توپلایاراق چئمپیون اولوب.
گوموش مئدالا ۵۶۹ خاللا قطر ایدمانچیسی احمد زاید السماری، بورونجه ایسه ۵۶۲ خاللا تورکییه آتیجیسی اؤزگور وارلیک لاییق گؤرولوب.
آذربایجان ییغما کومانداسینا باکی-۲۰۱۷ ۴-جو ایسلام همرایلیگی اویونلاریندا ایلک قیزیل مئدالی دا روسلان لونیوو قازاندیریب. او، کیشیلر آراسیندا ۲۵ متر مسافهدن تاپانچا ایله آتشاچما یاریشیندا هامیدان دقیق اولوب - (۵۸۱-۲۵ خال). اؤتن گون ایسه روسلان لونیوو ۲۵ متر مسافهدن تاپانچا ایله سرعتلی آتش آچما یاریشیندا قیزیل مئدالا ییلنیب.


text:
هاروکی موراکامی* ۱۹۴۹ جو ایلده ژانویه آیینین ۱۲سینده کییوتو شهرینده دونیایا گلمیشدیر.
آتاسی بوتپرست کئشیش، آناسی ایسه ادبیات معلمی اولان هاروکی هله گنج یاشلاریندان بَری ادبیاتا مئیل گؤسترمیشدیر. اوشاقلیق دؤنهمینی اؤز اثرلرینده تئز-تئز عکس ائتدیرن یازیچی بیر چوخ مصاحبهلرینده اوشاقلیقدا آتا-آناسیندان اؤیرهندیگی گئرچکلرین اونون اوچون وازکئچیلمز اولدوغونو آچیقلامیشدیر. گنج هاروکی گنجلیگینین بؤیوک بیر بؤلومونو کوبئ [kobe] شهرینده کئچیرمیشدیر. توکییونون واسئدا بیلیمیوردونون ادبیات فاکولتهسینی بیتیرمیش یازیچی بیلیمیوردو ایللرینده اوسلوبیاتین [سبکتانیمانین] دَرین سیرلرینی اؤیرنمیش، چئشیدلی دوغما و خارجی اثرلردن رنگارنگ تصوراتلار آلمیشدیر. یازیچی گنج یاشلاریندان کیتابلارا، اؤزللیکله ده باتی [غرب] ادبیاتینا خصوصی مئیل گؤسترمیشدیر.
بیر چوخ اثرلرینده بو ماراغی دقت مرکزینه چئویرمیش یازیچی، اؤیرنچی اولارکن ترومان کاپوتئ [Truman Kapote]، کورت وونئقوت [Kurt Vonequt]، فرانس کافکا [Frans Kafka]، کئنزابورو اوئ [Kenzaburo Oe]، یاسوناری کاواباتا [Yasunari Kavabata] کیمی داهیلرین اثرلرینه داها چوخ علاقه گوسترمیشدیر. طالعین یوللاریندا نجات اومیدی ایله یاشایان موراکامی اثرلرینین قهرمانلاری سانکی داییمی آختاریشدادیرلار.
ایلک باخیشدان مختلف کیتابلارداکی قهرمانلاری سانکی هر هانسیسا ائینیت، اورتاق مقصد آختاریشی بیرلشدیریرمیش کیمی تصورات یارادیرلار. فلسفه-پیسکولوژی ژانرینین بانیلریندن ساییلان هاروکی موراکامی ۲۰-جی عصر ادبیاتیندا اؤزونو دوغرولتماغی تام آنلامیندا باجارمیشدیر. هاروکی موراکامی دونیانین باشاباشیندا بیر چوخ اوغورلارا ایمضا آتاراق چاغداش ادبیاتا حاضیردا دا اؤز پایلارینی وئرمکدهدیر. ایلک اؤدولونو قونزو ژورنالیندان آلمیش یازیچی سونرادان دونیا مقیاسیندا بیر چوخ اؤدوللر قازانیبدیر.
ایلک اثری اولان “پینبول-۱۹۷۳” ۱۹۸۵-جی ایلده ایشیق اوزو گؤرموش و موراکامینین ویزیت کارتی اولاراق معاصر ادبیات چئورهسینده یازیچینین آدینی تاریخه یازمیشدیر. موراکامینین ائلئمئنتار [ابتدایی] اشیا و حادثهلردن دَرین فلسفی معنا چیخارماسی اونون دونیادا مشهور اولماسینین سببلریندن بیریدیر. ماراقلیدیر، یازیچی “پینبول-۱۹۷۳” اثرینی ۲۹ یاشیندا ایکن بئیسبول مسابقهسینی ایزلهیَرکن یازماغا قرار وئریب. کیچیک حجملی اثرلریندن ساییلان “تونی تاکیتانی” اثرینی ایسه یازیچی حیات یولداشی ایله هاوایی آدالارینی گزرکن بیر دولارا آلدیغی، اوستونده بؤیوک “تونی” یازیسی اولان سئویملی کؤینهیی و ایکینجی دونیا ساواشی دؤنهمینده یاشامیش موسیقیچی شیزابورو تاکیتانینین حیات یولوندان ایلهاملاناراق عرصهیه گتیرمیشدیر. ایلک باخیشدان اویغونسوزلوق تشکیل ائدن ایکی مفهوم، دیگر طرفدن ایسه عرصهیه گلمیش گؤزل اثر.
هاروکی موراکامینین بیر چوخ اثرلرینده سوررئالیست ایدهلرین حؤکم سوردوگو آیدین گؤرونور. بیر چوخ مصاحبهلرینده یازیچی بیلدیریر، حتی بعضاً اثرلرینین اییمسر [خوشبین] و یا کوسکون [بدبین] سونلوقلا بیتمیش اولماسینا قرار وئره بیلمیر. یازیچینین فیکرینه گؤره هر کس ایستهدیگی، گؤردویو فورمدا رئاللیغی اونون اثرلرینده تاپمیش اولا بیلر. موراکامی قئید ائدیر، بیر چوخ حاللاردا یازماغا باشلایارکن، اثرین مؤوضوسونو بئله اوّلجهدن قرارلاشدیرمیر و یا بیر مؤوضودا یازارکن قلمی اونو تاماماً باشقا یؤنه [جهته] یؤنلدیر.
آچیقلاما:* هاروکی موراکامی [Haruki Murakami] چاغداش ژاپون یازیچیسی و ترجومهچیسی
حاضیرلایان: حسین واحدی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
فرخنده قتل ایتیلیشی گه قرشی بوگون کابلده کینگ اعتراض یولگه قوییلدی
بوگون هم کابل لیک لر، طلبه لر ومدنی جماعه اعضالریدن عبارت کمیده 2000 دن آرتیق کیشی عالی محکمه برابریده توپله نیب مدنی اعتراض اوتکزدیلر. اولرفرخنده قاتللری قولگه آلنیشی، عدالت تامین ایتیلیشی، کابل پلیس قوماندانی ایشدن آلینیشینی سوره دیلر.
شدت بیلن یامغیریاغیشی گه قره مسدن بونمایش ایکی ساعت دوام ایتدی.
بونمایشده قتنشگن لردن بیرقسمی عیال لربولیب ایریم لری نینگ یوزلری قیزیل بویاغ بیلن بویه لیب بوایسه فرخنده یوزلری قانگه بویه لیب شونده ی احوال گه توشیب اوز جانینی قولدن بیرگنینی افاده قیلردی.
اشتراکی ایتگن لرقوللریده فرخنده صورتی و تورلی شعارلربولیب، بیزفرخنده میز، قاتللرجزاله نیشی، عدالت تامین له نیشی وپلیس لرقانون گه تاپشیریلیشی یازیلگندی.
عینن اعتراضچی لر کاغذلرده یازیلگن شعالرنی تیلگه هم آلیب عالی محکمه برابریدن مکرویان 3و4گه باریب قوشیله دیگن یولگچه یوریشیب شعارلرنی بیرردیلر.
عین حالده کابل نینگ عالم لر کینگشی بیر ییغین یولگه قوییب قرخنده نی قتل ایتیلگننی ناروا عمل دیب بونی قاره لب چیقدیلر.
شونینگ دیک بوکینگش اعضالریدن عطاالله فیضانی کابل عالم لرکینگشی تکلیفی بیلن تعویذ نویس لردن بیرقطاری دکان لری حکومت تاماندن یاپیلگنینی ایته دی.
اوتگن 5شنبه کونی فرخنده ناملی عیال کابل شهری نینگ شاه دو شمشیره مسجدی یقنیده قرآن کریمنی یاندیرگنلیککه عیبله نیب غضبلنگن بیرگروه اهالی تاماندن کلتکله نیب و تاشله نیب اولدیریلدی وکیین جسدی ایسه یاندیریلدی.
فرخنده نینگ جسدی یوزلب نفر اشتراکی بیلن یکشنبه کونی کابل نینگ 500فامیلی گورستانی ده توپراققه تاپشیریلدی.
اونینگ تابوتی بیرینچی بارعیاللرتاماندن قبرستانگچه آلیب باریلدی.
بوواقعه یوزبیریشی ایسه مملکت بویلب جدی اعتراض لرگه سبب بولیب حکومت دن قاتللروپلیس فرخنده نینگ قوتقزیشگه حرکت قیلمه گنی اوچون جزاگه تارتیلیشینی طلب قیلماقده لر.
اوتگن کونی هم فرخنده وفات ایتگن محلده یوزلب کیشی ناراضی لیک نمایشی اوتکزگندیلرشونینگ هرات، مزارشریف وبامیان ولایت لرمدنی جماعه چیلیک اعضالری بوقتل گه نسبتن اعتراض بیلدیریب حادثه عامللری قتیق جزاله نیشی نی سوره ب چیقنندیلر.
بوندن تشقری بیرقطارمملکت لرده افغان وطنداش لری ییغین اوتکزیب فرخنده نینگ ماتم گه توشگن عایله سیگه قیغوداشلیک بیلدیریب واوز اعتراض لرینی بومساله گه نسبتن بیلدیرگندیلر.
امنیتی مسووللرگه کوره بوحادثه گه عیبلب 26نفربوجمله دن 13پلیس قولگه آلینیب وظیفه لری توخته تیلگن.
عین حالده افغانستان جمهور رئیسی هم بومساله نی جدی تیکشیریش اوچون نیچه اعضالیک بیرکمیسیون تشکیل بیردی.
جمهور رئیس لیک سرایی تاماندن نشر ایتیلگن بیاناتده کمیسیون اوزایشینی دوشنبه کونی رسمن باشله گنی معلوم قیلینگن.


text:
مدنییت
تاریخی، اینسان ذهنی نین اولوشدوردوغو اولقولار (واقیعه
لر) بوتونودور. بو بوتونلوک، یالنیزجا یازیلی هؤروتلره
(متنلره)، سؤزَل (شیفاهی) سؤیله نجه لره (افسانه لره)
یانسیمامیشدیر. موسیقی مئلودیلرینده ده تاریخین مدنی
قاتلاری ساخلیدیر. تاریخی، اوزوت (صنعت) اؤلچولری ایله
آنلامانین یوللاریندان بیری ده موسیقیدیر. اولقولارین
اوزوت اؤلچولری ایله گؤرولوب دویولماسی مئلودیلرله داها
اولاناقلیدیر (مومکوندور). بو آچیدان اولوسال موسیقیده
تاریخیلیک باغلاری قیریلمازلیغینی قورودوغوندان اینسان
بَللگی (ذئهنی) و دویقولاری گیزملی (سیرلی) بیچیمده اسکی
اولوملو دَیرلری گونوموزده جانلی توتماغی باشارار. بو
آچیدان موسیقی دالغالاریندا تاریخیلیک ساخلیدیر. موسیقیدن
درین ذؤوق آلیشیمیزین ندنی ده بو اولسا گرک. چونکو بو ذؤوق
دولاییسییلا بیز گونوموزون داریسقاللیغیندان قورتولوب
کئچمیشه اوزانیر و گله جگه بویلانا بیلیریک. موسیقی
اوزوتوندا (صنعتینده) اولوسال تینین (روحون) و کیملیگین
اؤزونو سئیره دالیش اولاناقلاری (ایمکانلاری) گئنیش
اؤلچولودور. وارلیغی سسله اؤزومسه مه اولاراق آلقیلایالیم
(درک ائده لیم) بونو.
موغام
ایفاچیلیغیندا سسین اؤزونو آنلاملاشدیرما دئنه ییمی
(تجروبه سی) چوخ اسکیلره اوزانماقدادیر. سسین دویغو و
دوشونجه ده اؤزله ملی (کدرلی) - سئوینجلی ذؤوقه و آنلاییشا
دؤنوشمه سی مین ایللره دایانماقدادیر. بیزیم سسه بو قدر
ایچدن باغلی اولماغیمیزین دا ندنی بوردا ساخلی اولمالی.
بیز سسه اَییلیملی ییک (مئیللی ییک). چونکو سسده اسکی
نفسلرین یاشاملاریندان گیزملی آنلام و معنا قالیتیمی
(میراثی) ساخلانمیشدیر. بلکه ده سونسوز وارلیغین بیر
یئرینده سس سونراسیزلیغا (ابدییته) قدر بارینیب قالیر. سسی
مئلودیه، هؤروته (متنه)، تصویره، دویغویا و دوشونجه یه
دؤنوشدورمه چابالاری اینسانین ان اسکی اویقار (مدنی)
چابالاریندان بیری و ان اؤنَملیسیدیر. سس ده بو دؤنوشوم
سورجینده اؤز گلیشیم ائوره لرینی (مرحله لرینی)
یاشامیشدیر. بیر چوخ دؤنملرده سس ده دینلرین، مذهبلرین،
ایدئولوژیلرین، اینانجلارین و تؤره لرین گؤزَتیمینده
(کونترولوندا) اولموشدور. اسکی ایکیچایاراسی (مئسوپوتامیا)
اویقارلیقلاریندا دَییشیک تانریلاری چاغیریب چاغریشدیرماغا
یؤنلندیریلمیشدیر. داها سونراکی دؤنملرده سس ده
ایلاهییاتین گؤزَتیمی آلتیندا توتولموشدور. آنجاق بوتون بو
گؤزَتیملره (کونتروللارا) قارشین (رغمن)، سورَکلی (مداوم)
اولاراق سس اؤزگور یاشام دویغوسونا جان آتمیشدیر. بو ندنله
ده سس تاریخی سورجده اؤزگورلوک ساواشیندا سورَکلی اؤنده
اولموشدور. گؤزَتیملر اوزون سوره سسی یاشام دویغوسوندان
یوخسون بوراخمیشدیر. تاریخده ائستئتیک درینلیگی اولان سس
ایکی دوغرولتودا گلیشمیشدیر: 1. حیات دویغوسوندان یوخسون
بوراخیلاراق اویوشدوروجو رولو اوستله نن سس. یالنیز
ایلاهییات گؤزَتیمینده اولدوغوندان حبس حیاتی یاشامیشدیر.
2. کیچیک اورتاملاردا و امک مئیدانلاریندا یاشام دویغولاری
ایله ایچ-ایچه گلیشن اؤزگور سس اولاناقلاری.
دوغو اورتا
چاغیندا دا بؤیله جه اولموشدور. آذربایجان تاریخینده سسی
حبسدن آزاد ائدیب و اونا بوتونویله حیات دویغولاری یوکله
ین بؤیوک اوزئییر حاجیبیلی اولموشدور. اوزئییر حاجیبیلی
ایله موغام سسی حیات دویغولاری ایله دولدورولموش، موغام
اوزوتونداکی (صنعتینده کی) سس تام اؤزگورلوگونه قوووشدوغو
اوچون اوپئرایا دا گیره بیلمیشدیر. اوزئییر حاجیبیلی
ایستعدادی موغاماتی تاریخ بویو دیله دیگی آزادلیغینا
قوووشدورا بیلمیشدیر. درگاهلاردا اینسانلارین دویغولارینی
اویوشدوروب سؤندوره رک مرثیه آراجی اولان موغاملار
حاجیبیلی یارادیجلیغی ایله اینسانلارا اؤزگووَن (اطمینان)
و ائستئتیک درینلیک ایچرن ذؤوق یاشاتمیشدیر. تابولارین
زیندانیندان قورتولوشو دولاییسییلا موغام اوپئرا کیمی
مودئرن موسیقی آلانلارینا دا سیچرایا بیلمیشدیر. آذربایجان
مکانینداکی موغام حیاتی ایران باشدا اولماقلا بیر چوخ
اؤلکه لری اؤز ائتکیسی آلتینا آلمیشدیر. حاجیبیلی نین
باشلاتدیغی دئوریم سونراسیندا آذربایجان موسیقیسی اؤزونه
اؤزگو (مخصوص) ائوریم (تکامول) ائوره لرینی (مرحله لرینی)
یاشامیشدیر. بیز بیر ائوره اوزَرینده دورماق ایسته ییریک.
عالیم قاسیموو ائوره سی.
عالیم
قاسیموو ایفاچیلیغی اؤزلوگونده گئنیش آراشدیرما قونوسودور.
چونکو اوزون زاماندیر قاسیموو ایفاچیلیغی آذربایجان دینله
ییجیلری باشدا اولماقلا بوتون دونیایا سسلنمکده دیر. دینله
ییجیلر عالیمین سسینی دینلرکن ایچلرینده بیر دیکسینیش، بیر
اویانیش حیسس ائتمکده دیرلر. بونون باشلیجا سببی قاسیموو
ایفاچیلیغی نین چلیشکیلردن (تضادلاردان) آرینمیش
اولماماسی، داها درین چلیشکیلر ایچرمه سیدیر (ائحتیوا
ائتمه سیدیر). حاجیبیلی نین موسیقیمیزده باشلاتدیغی
مودئرنلشمه دالغالاری قاسیموو ایفاچیلیغیندا زیروه یه
چاتمیشدیر. چونکو قاسیموو نفه سینده دونیا سسلری نین،
دونیا موسیقیسی نین ائتکیلرینی، یانسیمالارینی دویماق
مومکوندور. سس گئرچک آنلامدا اؤز اولکوسَل (ایدئال)
آزادلیغینا قوووشموش اولور. دینله ییجی ده بو سس دولاییسی
ایله خیالی و اینانیلماز ایچ آزادلیغینا قوووشدوغو اوچون
عالیمی دینله مکدن یورولمور. یاخشی صنعت اثری تضادلاری
گؤسترن و یا تضادلاری چؤزموش اولان بیر اثری دئییلدیر.
اوستون صنعت اثری اؤز یاپیسیندا دا چلیشکی نین وار
اولدوغونو گؤسترمه لیدیر. چؤزولمه ین چلیشکیلری. عالیمین
ایفاچیلیغیندا ایچ-ایچه گیرمیش تضادلاری بیلیجآلتیمیزدا
حیسس ائدیریک. چلیشکیلی (تضادلی) دویغولارین
بیلینجالتیمیزدا اورتایا چیخیشی بیزی ایچ دئوریمه
حاضیرلار. تضادلی دویغولارین دیالئکتیک گلیشمه سی ائستئتیک
قاوراییجیلیق اولاناقلاریمیزی درینلشدیرَر. عالیم قاسیموو
صنعتینده ان اؤنملی گؤزه چارپان اوستونلوک بودور. بو
اؤزللیک باشقا ایفاچیلاردا چوخ ضعیف ایکن، عالیم
ایفاچیلیغیندا ان یوکسک یئرده دیر. عالیم قاسیموو
ایفاچیلیغی بیزده چلیشکیلی ذؤوق درینلیگی یارادیر. بیر کز
(دفعه) دینله مک یئترلی اولمور. ایچیمیزده کی گیزملی
چلیشکیلرین اولوشدوردوغو سورولارا جاواب بولماق اوچون
یئنیدن عالیمی دینله مه احتییاجی اورتایا چیخیر. گئرچک و
اؤزگون (اوریژینال) بیر اوزوت (صنعت) سورَکلی چئوره سی
نین، تاریخین، کولتورون باسقیسی آلتیندا حیسس ائدر اؤزونو.
بو باسقیلار چؤزومسوز چلیشکیلر اولاراق اوزوت یاپیتی نین
(اثرینین) یاپیسیندا (ساختاریندا) آچیقجا گؤرونر. سسین
اؤزگورلوک آختارماسی اینسانین اؤزگورلوک آختاریشی ایله
اؤزدئشدیر (عئینیدیر). اینسان روحو دا کندیسینی چئوره نین،
کولتورون، تاریخین باسقیسیندان قورتارماق ایستر. عالیم
قاسیموو ایفاچیلیغینداکی سسین اوستون اؤزگورلوک آراما
آماجلاری ایله دینله ییجی روحونون دا عئینی اؤزگورلوگو
آراماسی اؤرتوشدویوندن، عالیم ایفاچیلیغی ایله دینله ییجی
آراسیندا امکداشلیق ایلیشکیلری شکیللنمیش اولور. یعنی
عالیم قاسیمووون ایفاچیلیغیندا دینله ییجی نین رولو وار.
بو ایلیشکیلر گؤرونمز گیزملی بیچیمده برقرار اولور. گیزملی
ائنئرژی آلیش- وئریشی.
کوتله
موسیقیسی حاققیندا آز- چوخ هر کسین بیلگیسی واردیر. بیر
نئچه گونلوک کوتله طرفیندن توکه تیلدیکدن (مصرف
ائدیلدیکدن) سونرا عؤمرو سونا ارَن موسیقی تورلری. عالیم
قاسموو سسی نین چکیمی (جازیبه سی) کوتله نی ده داها اوستون
ذؤوق آتموسفئرینه یوکسلده جک اؤلچوسوزلوکده دیر. کوتله
موسیقیسی نین اؤته سینده اولوشوب اولقونلاشان موسیقی
اوزوتو اینسان، یاشام و وارلیق اوچگه نینده (موثللثینده)
اورتایا چیخار. بؤیله بیر آماج دوغرولتوسوندا بیچیمله نن
موسیقی چاغلار بویونجا ائتکینلیگینی (فعالییتینی)
سوردورَر. هیند موسیقیسی نین سئویملیلیگی ده بو اوزدن
اولسا گرک. بو موسیقی تورونون ایفاچیسی دینله ییجینی ده
بیر ایچ سئییرجی اولاراق گؤرور. بورادا دینله ییجی،
یالنیزجا دینله ییب ذؤوق آلان ائدیمسیز (عملسیز) نسنه کیمی
دئییلدیر. گئرچک موسیقی یاپیتی نین دینله ییجیسی دینله ییب
ذؤوق آلما دویقوسونون اؤته سینده هم ده ایفاچی ایله بیر
یئرده موسیقی یاپیتی نین (اثرینین) یارادیجیسی کیمی
اورتایا چیخار. قاسیموو دینله ییجیده بو یئته نه یی تحریک
ائدن بیر ایفاچی کیمی قارشیمیزدادیر. دینله ییجی، قاسیموو
سسی نین دالغالارینا اؤز یارادیجی ائنئرژیسینی یوکله یه رک
ایفاچینی یالنیز بوراخماق ایستمیر. آلمان فیلوسوف آدورنو
«مودئرن موسیقی نین فلسفه سی» آدلی کیتابیندا بونو
«موزیکال پراکسیس» آدلاندیریر. موزیکال پراکسیس، یعنی
دینله ییجی نین موزیکال بیچیمین یارانماسیندا اوستلندیگی،
اوزَرینه آلدیغی رول. دینله ییجی ایله ایفاچی نین
آراسینداکی گیزملی (سیرلی) دویغوسال ایشبیرلیگی.
عالیم
قاسیموو ایفاچیلیغیندا موحافیظه کارلیق و سونسوز اؤزگورلوک
دویغولاری نین قارشیلاشماسی دینله ییجینی حالدان حالا
یوکسلتمکده دیر. دینله ییجیده وارلیق، اینسان و حیات
حاققیندا گئنیش اؤلچولو ایمگه لر (تصووورلر) اولوشور.
قاسیموو، دینله ییجینی تانیش اولمادیغی، آنجاق صیرف بو سس
آراجیلیغی ایله تانیشدیغی «اورا»لارا آپاریر. بو ندنله ده
عالیم قاسیموو ایفاچیلیغی بیر تور گزی و یا سفر اولاراق
اورتایا چیخماقدادیر. دینله ییجی ایله ایفاچی نین بیر
یئرده ایچ سفره، ایچ گزییه چیخماسی. بو اوزدن یایقین
«اولدوز» قاورامی ایله قاسیموو ایفاچیلیغینی تانیملاماق
یانلیش اولور. چونکو اولدوز گئجه لر پارلار. آنجاق قاسیموو
ایفاچیلیغی آیدین گوندوزده بیزی ایچ سفره دالدیردیغی اوچون
او، اولدوز دئییل، بیر گونشدیر. اولدوزلار سونسوزدور، گونش
بیر تکدیر.
قاسیمووو
دینلرکن بیر تور یابانجیلاشما دویغوسونو یاشاریق. مودئرن
آنلامدا یابانجیلاشما. بو، بیر یابانجییا بنزه ییش توروندن
دئییل. یایقین کولتوره، ایفایا یابانجیلاشما. اؤته لرده
بیر یئرده تابولارا، بولوندوغوموز پوزیسیونا
یابانجیلاشاراق اوستون «من»یمیزله بوتونلشمک. یابانجیلاشما
اولمازسا، دوشونمک و گلیشن ذؤوق آنلاییشی دا اورتایا
چیخماز. چلیشکیلرین دورتولری (تحریکلری) یابانجیلاشمایا
دوغرو سوروکلر. بو اولوملو یابانجیلاشما یئنی ائستئتیک
آلقیلاییشین (یدراک ائتمه نین) اولوشومونو ساغلار
اولدوغوندان سالدیرقان و اوچورقاندیر. چئوره نی، تابولاری
اوچوروب معنوی مکانی گئنیشله دیر. اسکی اؤلچولره سالدیرمیش
کیمی گؤرونور. یئنیلیک اؤزونه یئر ائتدیکجه اسکیلییه قارشی
چیخار. ایچینده بولوندوغوموز پوزیسیون گئنیشلر. ایشته
قاسیموو ایفاچیلیغی بیزی بؤیله دوروملارلا
قارشیلاشدیرماقدادیر.
صنعت،
یالنیز اؤزگونلوک (اصالت) آنلاییشینا اولان بوتون
باغلارینی قیردیقدان سونرا گئرچک اؤزگونلویه اولاشمیش
اولور. یعنی صنعت «بو بیچیمده اوریژینالللیق اولمالیدیر»
اؤنگؤروسوندن قورتولدوغوندا گئرچک صنعت اثری ده یارانمیش
اولور. اؤزگونلوک اوچون هئچ بیر اؤلچو یوخدور چونکو.
قاسیموو ایفاچیلیغیندا اؤنجه دن اؤنگؤرولن بیر اؤزگونلوک
(اوریژیناللیق) اورتادا یوخدور. ایفاچی نین سس دالغالاری،
سس گؤزللیگی و سس درینلیگی بیزه اوممادیغیمیز اؤزگونلوگو
(اصالتی) یاشاتماقدادیر. اؤنجه دن وارلیغی سانیلان
اؤزگونلوک اوچون بیر دایاناق اکسه نی (مئحوری) اولمالیدیر.
گئرچک بیر صنعت اثری اؤزوندن اؤنجه کی لره دایانماز. بو
دایانما اؤزوندن اؤنجه بیر شئیین اولدوغونو قبول ائتمکدیر.
آنجاق بیر اوزمانج (صنعتچی) هئچلیگین ایچیندن دوغار. داها
اؤنجه کی اؤیره نیملری گئرچک بیر ایفاچینی هئچلیگین ایچینه
سوروکلر. بو اؤیره نیملر و دئنه ییملر بو اوزدن اؤنملی،
یوخلوغا آپاردیغی اوچون. اولانلاری اؤیرَنمک هئچلییه
دوغرو دیرمانیش اوچوندور. ان یوکسک یئر. هئچلیکده بوتون
اؤنجه اولانلار اونودولار و صنعتچی اؤزونو، یالنیز اؤزونو
وار ائتمه یه چالیشار. ایفاچی نین یوخلوقدان وارلیغا آخیشی
ائیله مینده (فعالییتینده) دینله ییجی ده عئینی حاللاری
یاشامیش اولور. عالیم قاسیمووو بنزرسیز موغام ایفاچیسی
ائدن ان اؤنملی اؤزللیک ده بودور. بو، هر زامان بیلینجلی
بیچیمده اولماز. اوزمانجین (صنعتچینین) ایچینده کی سورکلی
اؤزونو آیدینلادان ایستعداد یوخلوغا دوغرو یورور و
هئچلیکده ده بورخولوب قالماز. گئرچک اوزوت (صنعت) بوندان
سونرا یارانار. داها اؤنجه دن وار اولانلاری اؤیکونمه
(تقلید ائتمه) قاسیموو اوزوتوندا اولدوغو کیمی گئرچک بیر
اوزمانجین ائده جگی ائدیم (عمل) دئییلدیر. بورادا
اوستونلوک و گؤزللیک آیریشیملاری (فرقلیلیکلری) اورتایا
چیخار. اوستونلوک، اؤنجه دن بیر اوستون دوغرونون (حقیقتین)
وار اولدوغونو قبول ائدر و اونا دوغرو قوشار. گؤزللیک
ایسه، داها اؤنجه دن اوستون اولانین وارلیغینی قبول ائتمز،
اوستون گؤزللیگی اؤزو یارادار. صنعتی ده دیندن آییران
بودور. دین داها اؤنجه دن بیر اوستون گؤزللگین وار
اولدوغونا اینانار و اونون حصرتینده سیزلار. اوزوت (صنعت)
ایسه، بونو اؤزو یارادار. داها اؤنجه دن وار اولانا هر
کسین اولاشما حاققی و اولاناغی اولا بیلیر، آنجاق
یارادیلان اوستونلوک اوزمانجا (صنتچییه) اؤزگودور
(مخصوصدور). اسکی گؤزللیک فلسفه سی ایله یئنی گؤزللیک
فلسفه سی نین آیریملاشدیقلاری (فرقلندیکلری) نؤقطه ده
بوراسیدیر. مودئرن گؤزللیک فلسفه سی نین یاراتدیغی اولقونو
اسکی گؤزللیک آنلاییشی اؤنجه دن وارمیش و صنعتچی اونا
وارمیشدیر گؤروشو ایله آچیقلار. عالیم قاسیموو
ایفاچیلیغیندا بونون گئرچکلشمه سورجینه تانیق اولماقداییق.
قاسیموو ایفاچیلیغی موغاملارین آشاما-آشاما ایره لیله مه
سینده یئنی گؤزللیکلر یارادیر. قاسیموو سسی ایله دینله
ییجی نین بوتون ذره لری ایشبیرلیگی یاپاراق بو اوستون
گؤزللیگی اولوشدورولار. بو ندنله بو ایفاچیلیق هم دوشونجه
باغیمسیزلیغینی ایستر، هم ده دوشونجه و دویغو
باغیمسیزلیغینی یارادار. عالیم قاسیموو مرثیه تورونه
اَییلیملنمه سه (مئیللنمه سه )، مرثیه سیزلامالارینی
ایفاچیلیغینا اکله مه سه، بو گئدیشله دینه ییجی نین روحونو
داها دا اؤزگور اورتاملارا داشییا بیله جکدیر.
12.11.2010
سحر ساعات
05.15


text:
فورقه ساواش آکادمیاسی و کالجی
فورقه ساواش آکادمیاسی و کالجی (اینگیلیسجه: Valley Forge Military Academy and College)آمریکادا یئرلهشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. خوصوصی و اؤزل اؤیرهتیم قۇرومودیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Valley Forge Military Academy and College»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( ۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فورقه ساواش آکادمیاسی و کالجی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی :توییب آوقتلنمه یدیگن باله لرمیزانی کمه یگن
افغانستان ساغلیق وزیرلیگی نینگ ینگی حساباتیده مملکت بویلب 40.9فایز بلاغت یاشیگه ییتمه گن باله لرتوییب آوقتلنمسلیگی معلوم قیلینگن.بورقم اون ییل مقدم 60.5 فایز بولگن.
بووزیرلیک رسمی لریگه کوره کودک لرنینگ توییب آوقتلنتیریش وضعیتی یخشی بولیشی بیلن اولرگه بولگن اولیم واقعه لری هم کمه یگن.
بوگون افغانستان ساغلیق نی سقلش وزیری ثریا دلیل بولیب اوتگن خبری انجمنده مملکت بویلب اوتکزیلگن بوتیکشیروو اون ییل دن کیین عملگه آشیریلگنینی ایتدی. بوخصوصده بولگن دستلبکی تیکشیروومیلادی 2004ییل عملگه آشگندی.
اونینگ معلوم قیلیشیچه میلادی 2004ییل بیلن حاضرگی اوتکزیلگن تیکشیروونی سالیشتیریب کورگنده، مملکت مقیاسیده توییب آوقتلنمه یدیگن باله لرمیزانی 60.5فایزدن 40.9فایزگه پسگه توشگن.
ساغلیق مسووللریگه کوره بو رقم توییب آوقتلنمه یدیگن کسللرسانی دن قریب بیر میلیوننی باله نی آزه یگنی نی کورسته دی.
خانم دلیل باله لراولیمی نینگ 45فایزی توییب آوقتلمنسلیک وضعیتی بیلن یقین علاقه ده ایکنی نی تاکیدلشه دی.
اونینگ بیلدیریشیچه باله لر نینگ توییب آوقله نیش شرایطی یخشی لنگن تقدیرده ییلیده 250مینگ باله اولیم حاللریدن قوتقزیله دی.
ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی نینگ وقایه قیلیش بوییچه مسوولی توفیق مشال گه کوره توییب آوقتلنمه یدیگن لرمیزانی مملکت نینگ 20ولایتیده یوقاری سطحده بولیب کوپراغی افغانستان نینگ شمال، شمال شرق ومرکزیده جایلشگن.
آلیب باریلگن تیکشیروونتیجه سیگه قره گنده توییب آوقتله نیش وضعیتی اورته یاشلی عیاللرگه هم یخشی لنگن.
ساغلیق نی سقلش وزیرلیگی بونینگ آشیشیگه اوروش، قورغاقچیلیک، ییرسیلکینیشی وباله لرگه یوقه دیگن کسللیک لرسنچیق، ایچ کیتمه، وقیزموق نی سبب قیلیب کورستگن.
بو تیکشیروو ساغلیق وزیرلیگی تمانیدن بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ باله لرگه یاردم کورسه تیش بولیمی یاردمی بیلن عملگه آشگن.


text:
پاکستان وافغانستان آرا سیده جایلشگن تورخم چیگره سی اوتگن کون پاکستان حربیلر تمانیدن باغله نیشی آرتیدن ایککی اولکه اره سیده گی باردی کیدیلرهم کیسیلیب قالگن. همده چیگره نینگ ایککی تمانیده سککیز افغان قربان بولگنی تصدیق لنگن.
اوتگن کون اوشبو چیگره نامعلوم سبب لر طفیلی باغلنگنی خبرقیلینیب چیرگه نینگ ایککی تمانیده یوزلب افغانلر کوتیب قالگنی ایتیلگندی.
عینی حالده پاکستان پلیس خادملری تمانیدن ایریم افغان لر کلتکله نیب حتی کی اولرنینگ کیم لیک حجت لری هم یرتیب تشلگنی خصوصیده خبرلر یوزه چیققن ایدی.
افغانستان شرقیده گی چیگره قوریقچی پلیس کوچلری سوزچیسی مومند جنابلری بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده ایککی کوندن بیری دوام تارتیب کیله یاتگن شوندی وضعیت ده اوچ باله قربان بولگنینی تصدیق له دی.
عینی حالده مومند جنابلری ملی امنیت خادملری تمانیدن بیریلگن معلومات لر اساسیده ینه تورت باله وبیر عیال هم وفات ایتگنینی معلوم قیلدی.
رسمی معلومات لرگه کوره پاکستان حکومتی تورخم چیگره سی نینگ بوگون ایرته لب آچیلیشینی سوزبیرگن ایکن ، بیراق حاضرگه قدر هم اچیلمه گنی ایتیلیب، یوزلب افغان وطنداشی چیگره نینگ ایککی تمانیده کوتیب تورگنی ایتیلماقده.
شونینگ دیک تورخم یاپلیشی باعث نه فقط انسانلربلکه ییملیک و تورلی خیل متاع یوکلنگن موترلرهم توختب قالگنی ایتیله دی.
افغانستان بویلب منطقه معیارلریگه ماس کسلخانه لر بولمه گنی باعث کوپلب افغانستانلیک لر اوزلرینی دوالش اوچون پاکستانگه سفر قیله دی. همده اکثری تجاری متاع لر هم پاکستان دن کیلتریله دی.
افغان رسمیلری تورخم نینگ اساسی عامل نیمه بولگنینی بیلیش اوچون تیکشرو ایشلرنی باشله گنینی ایتگن بیراق حاضرگه قدرهم پاکستان تمانیدن انیق قندی دیر جواب قولگه کیرتمه گنینی ایتگنلر.


text:
"فاریابده اکتید موسسه سی نینگ 6 ایشچیسی اولدیریلدی"
فاریاب ولایتی نینگ ولایت کینگاشی رئیسی رحمت الله تورکستانی نینگ ایتیشیچه اکتید موسسه سی نینگ آلتی ایشچیسی میمنه شهریدن، المار تومنی قره ب کیته یاتگن بیرپیت شهرنینگ بیرنیچه کیلومتر اوزاق لیکده جایلشگن محلده اوققه توتیب اولدیریلگن.
فاریاب ولایتی نینگ ولایت کینگاشی رئیسی گه کوره، بو آلتی ایشچیسی بوندن ایککی کون آلدین قوراللی لرتمانیدن المار قیصار آره سیده یولده اولدیریلگن انجنیر احمد زاهد مولویزاده نینگ فاتحه مراسیمیدن قیتیب المار قره ب کیته یاتگن بیرپیت قوراللی لرتمانیدن موترلری توخته تیلیب کیینچه لیک اولدیریلگن لر. موترده بولگن باشقه بیر انجینیرهم یره لنگن. همده اولرنینگ موترلری قوراللی لر تمانیدن یاندیریلگن.
ایککی کون آلدین اولدیریلگن انجینیر احمدزاهد فاریاب – هرات شاه یول نینگ قوریش شرکتی باشلیغی صفتیده وظیفه آلیب باررایکن.
تورکستانی جنابلریگه کوره، بوگون اولدیریلگن اکتید خادملری، المار تومنیده گی قیته قوریش لایحه لرینی عملگه آشیریش اوچون ایش آلیب باررایکن، اونینگ ایتیشیچه جسد لر بیرینچیدن کسلخانه گه آلیب باریلیب، کیینچه لیک عایله لریگه تاپشیریلگن:" مین کسلخانه گه باریب جسدلرنی بیرمه - بیر کوردیم، اولرنینگ باش لریگه اوق تیگگن ایکن، اوق شدتی باعث بیرنیچیته سی نینگ باشی تنه سیدن اجره لگن ایکن. اوته الملی بیرحادثه بولیب میمنه ده ماتم بولدی- ماتم."
فاریاب ولایتی نینگ ولایت حاکمی محمد الله بتاش بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده شوندی حادثه یوزبیرگنی حقیده خبرلر ایتیب کیلگنینی ایتیب بوحقده تفصیلات بیریشدن باش تارتدی.
فاریاب ولایتی نینگ ولایت کینگاشی رئیسی رحمت الله تورکستانی حادثه شهرنینگ یقنیده یوزبیرگنی باعث امنیتی کوچلرنینگ قتیق قاره لب چیقدی، اونگه کوره امنیتی کوچلر فاریاب ولایتی خوف سیزلیگینی تامین لشگه قادر ایمس.
فاریاب ولایتی نینگ المار وقیصار تومنلری سونگی وقتلرده انچه ناتینچ بولیب، یوزبیریب کیله یاتگن ناقرارلیک لر باعث یوزلب اهالی ایریم منطقه لرنی ترک ایتیشگه مجبو بولگن.


text:
میخائیل سالتیکوف-شچدرین
میخائیل سالتیکوف-شچدرین (اینگیلیسجه: Mikhail Saltykov-Shchedrin) یازیچی - ۲۷ ژانویه ۱۸۲۶ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۳ ایل عومر ائلهییب و ۱۰ مئی ۱۸۸۹ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی روس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mikhail Saltykov-Shchedrin»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده میخائیل سالتیکوف-شچدرین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکیه قینادی
هیت شهرینده باش وئرن ترور سالدیریسینین بؤیوک اوزونتو ایله اؤیرنیلدیگی بیلدیریلدی
تورکیه، عراقین هیت شهرینده باش وئرن و 10 نفرین حیاتینی ایتیردیگی، 15 نفرین ده یارالاندیغی ترور سالدیریسینی قینادی.
خاریجی ایشلر باخانلیغیندان وئریلن یازیلی آچیقلامادا، عراقین هیت شهرینده باش وئرن ترور سالدیریسیندا ایلک بیلگیلره گؤره ان آز 10 نفرین حیاتینی ایتیردیگینین و 15 نفرین یارالاندیغینین بؤیوک اوزونتو ایله اؤیرنیلدیگی بیلدیریلدی.
عراق خالقینا درین حوزونله باش ساغلیغی، اؤلنلره اللهدان رحمت و یارالیلارا عاجل شفا دیلهنیلدیگی آچیقلامادا،
"عراقین ترورلا مباریزهده اؤنملی مسافه قید ائتدیگی بیر واختدا گئچیریلن بو منفور ترور سالدیریسینی شدتله قیناییر و بو جور ائیلملرین عراقین تروریزمله مباریزهسینه و اؤلکهدکی نورماللاشما چابالارینا ضربه وورمایاجاغینا اولان اینانجیمیزی وورغولاییریق" ایفادهلرینه یئر وئریلدی.


text:
الکساندر دوما
الکساندر دوما (اینگیلیسجه: Alexandre Dumas) فرانسهلی رومانچی، اوْیون یازیچی و یازیچی -۲۴ ژولای ۱۸۰۲ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۸ ایل عومر ائلهییب و ۵ دسامبر ۱۸۷۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexandre Dumas»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده الکساندر دوما گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.