text:
هلاکوخان قالاسینين ماجرالاری
به زبان ترکی آذربايجانی
بورا هولاکوخان قالاسيدير. قوجامان قديم آنايوردوم تبريز شهری نين جنوبی اتکلرينده، بير آز ايلخيچی نی کئچندن سونرا،خاصاوان ماحالين رد اولوب، اورميه گولونه ساری گئدنده، بو قالابيزيم ساغيميزدا يئرلهنير. آذربايجان تاريخينده قالالارين بويوک بير تاريخی و معناسی وار. قالالار آذربايجان ميلتينين کيمليکی و وارليغيله سيخ ايلگیليدير. بو قالالار بيزيم خالقيميزی قرينهلر بويو دوشمنلردن قورويوب و آذربايجان ميلتینين سسين، سوزون، و تاريخده حضورون بو گونه دک ديری ساخلايبدير.
گونلرين بير گونونده اوچ قارداش، هر اوچو داغچی و چولچی اورميه گولونون اسکله سينده "سارای " کندين گئريه قويوب، "آغ گنبدی گئچيب، هلاکوخان قالاسينا يولا دوشورلر. هاوالار سويوخدور، و قيش زامانيدير. اونلارين فيکرينده قالانين ذيروهسی يوخ، بلکه بو ماحالدان بير الهام آليب ، تاريخی بير ديری شکيلده گورمکيدير. هولاکوخان قالاسی چوخ دونگه بوروخلری بير داغين ذيروهسينده يئر ساليبدی. بابک قالاسيندان چوخ سيلديريملی و عظمتلی داغدير. بو قالا، آديندان بئللی اولدوغی کيمی، هولاکوخان مغول زامانيندان قالير. مغوللارين هلاکوخان ائلی يوللارينين اوستونده آذربايجاندان کئچنده تبريزين کناريندا، آغ گنبد ماحاليندا، اوتوراق ائديب و اوزلريندن هلاکوخان قالاسين يادگار قويموشلار.
بو قالا بير تاريخی آيکان و بير ميلتين وارليغيندان نشانه دير. بو قالانين اوجا اوجا ديوارلاری، طاقچالاری، ايوانلاری و قوش قونميهن قايالاری وار. داغلار بوردا اينسانين سسينه سس وئرير، داغين زيارتچيلری نن دانيشير. گئديکجه قالا اوجالير و اوز تاريخی عظمتين بوردان کئچن داغچيلارا گوسترير. اوچ قارداشلار بير ايکی ساعات يولا دوشندن سونرا، بيربوز باغلاميش سينهيه راستلاشيرلار، بير تهلکهلی اوچوروم و سيلديريم داش . اوردان رد اولاندان سونرا، بير يوخاريه چيخيب، کيچيک قارداش قارتال آدلی بيرتبريزلی، جاوان آتا، بير کسمه شيکسته سينه گروهی قوناق ايلير، بويوک قارداش باياتيلارلا يولا نردوان قويور:
عزيزيم باخار گئدر، سئل گلر آخار گئدر
بو دونيا بير گوزگودور، هر گلن باخار گئدر.
""قالانين ديبينده بير داش اوليديم،
گلنه گئدنه يولداش اولايديم
اوزاخدان يير چوبانين سسی گلير. چوبانا ياخينلاشيب، قارتال سسله نير:
"برکتلی اولسون قارداش"
چوبان: "الله راست گتيرسين. آ کيشی چوخ گئجيشميسوز، قايدسوز کنده ياخشی اولار."
آرا قارداش، اصلان، سوزه گلير، آدينيز نه؟ آغ گونبدلی سيز چوبان قارداش؟
آديم ممددير. بلی آغ گونبدليه م.
چوبان بير سويملی، هيکللی، سويوخدان شخته دن يانميش و يوزی قوروموش بير اينسانيدير. بو چوبانلار داغلاريلان ياخين ماراقلاری وار. ايللر بويو داغلاردا گزيب چاليشماق، ايللر بويو مطلقا محروميتده ياشايب ، يالنيز حياتين آغير يوکون چکمک اونلارين ايشی اولوب. چوبانلارين آذربايجان ياريخينده چوخ تانينميش کاراکترلاری وار. عمور بويی آنا طبيعتين قوينوندا ياشاماق ، داغاردان درهلردن الهام آلماق بو چوبانلارا يونيک و خاص خصلتلر وئريب. اوج قارداشلار ممد کيشی، چوبان قارداشيله چوخ ياخينلاشيب، و اونلاری چوبان قارداش کندده دعوت ائتدی.
چوباندان آيريليب ، خودا حافيظليقدان سونرا يولا دوشدولر.
"گزمه آی کونلوم قوشو غافيل فضای عشقيده
بو گوذرگاهين هر گوشه سينده مين صيادی وار."
بويوک قارداش، ساری گول آدلی بير معلم سوزه گلير.
"هن بورا هولاکوخان قالاسيدير. باخين او سيلديريم قايالارا. بوردا تاريخ سيزينله دانيشير. بوردا بير ميلتين آيناسی گوزه دئير. آذربايجان ميلتی. بورايا قاباقدان يول يوخدور. گوز ايشله ديکجه سيلديريم داشدان ديوارلاردير. يالنيز قالانی دور ويروب بير ساغ طرفدن يول وار. يولو دوام ائتمک ايچون هر دن دورد ال اياق گئتمه لازيميدير. بورا آذربايجانين آنا توپراقی و اراضيسيندان عبارتدير. آ کيشی دويونجا باخين، آين شاين اودلويون. شاعيرلريميز دئميشکن "بوندان دا گوزل بير داها دوران اولا بيلمز."
بوردا داغچيلارين روحی گويلره اوچور، بير ايستيليق، ذوق، صفا اونلاری و بير هارمونيک احساس اينسانی بورويور . هر باغلی ديل آچيلير، اورکلر فرحله نير. سوز شئر خزينه سی داشير:
"آغ داغلار سنده گوزوم وار آی منده درده دوزوم وار.
گئدين دئين يار گلسين آی منده درده دوزوم وار.
بو سيرا ماهنيلار اوخونور. اوچ قارداش دئمه، بير روح سويله اوچ بدنده. اوچ انسان، قايغی کش ، دوزوملی ، داغ عاشيقی، آذربايجان بالاسی، اوز تاريخينه، اوز وارليغينا فخر ائدن اينسان.
قالانی دور وئروب، قالانين آستاناسيندا بير دوروب، اطرافا سير ائديب، اللهين قودرتينه بير احسن دئينب، بو سوزلر ديله گلير:
بو قالا اوچان قالا، تاريخدن نيشان قالا
آذربايجان ائليندن، اسکيدن قالان قالا.
قار قالانين ذيروه سينده چوخدور، قاباقا گئديب قالانين ايچين گزمک مومکن اولمايب، فوتوگراف چئکندن سونرا، يولو گئری قايديرلار.
هاوانين سويوخلوغونا باخمياراق، بدنلری چوخ ايستی، روحلاری شاد، سوينجلی، داماغلاری داغين اورک آچان منظره لريله مست اولوبدور. بو يئرلر آذربايجانين آنا توپراقلاريدير. موغول لاری يولا ساليب، شاهلاری تختلردن آتيب، شاعيرلر بئجرديب ، و قرينهلر ديری قاليبدير. فرهاد و شيرين، ليلی مجنون بو داغلاردا اوز سوکيلی لرينين آردينجا گزيبلر.
" منده مجنوندان فزون عاشيقليق استعدادی وار
عاشيق صاديق منم مجنونون آنجاق آدی وار."
اوچ قارداش داغلارينان قووشوب، سس سسه وئريب، اوز روحلارين داغلارين فرحلنديرن روحی نن قاتيب، بير دن کيچيک قارداش حاجی بابانی سسلنديردی:
منی جور فلک قويموش بيابانلاردا آواره. حبييم گل طبيبيم گل،
گه بو درده ائدک چاره.
دوغروداندا بو دردين هئچ چاراسی اولارمی؟
اصلان بالا قارداشا بويله جواب دئير:
"مبتلای دردی عشقم ال گوتور مندن طبيب
قيلما درمان کيم علاجيم ترکی درمانيندا دير."
يول دوام ائدير، داغلار اوز سينه سين اوچ قارداشا گئنيشجه سيله آچيب، قارداشلار داغلارلا راز ونياز ائديرله. آخ آذربايجان ميلتی ، اونلارين آتا بابالاری، قهرمان آنالاری داغلار دوشونده ايللر بويو ياشايب، اما هئچ بير زامان ذيللتلره باش ايميوبله.
قالانين يولو سيلديريم داشلارا گوره چوخ گوزه گلمير. آخشام اولور، ياواش ياواش گوز قارالير. هاوانين سويوغی کسرليدير. اما داغين گوزلليکلری، اونون مهربان سينهسی اورکلره روح و قلبلره قوت وئرير. بير ساعات ارتفاعنی آزالداندان سونرا، اصلان بير اياق ياواشلاديب، کولاسين آچيب، بير سودان چورکدن چيخاردير. بير صاف داش اوسته، چوخ ياواش گله گله قارتالين اياقی زويوب، سول قولو شاققيلدینن سينير. قارتالين قولونون قلم اولماسی اوچ قارداشی ايچريدن پوزور، اما هئچ بيری اوزونه گئتيرمير. قارتالين قولو ̃اسلانير، رنگی آتير، اورهگی کئچير، اونو سويوخ تر باسير، بير سو آغزينا آلير، بير آز داشلار اوسته اوزانير، ايکی قارداش اونون ترين سيليب، اونو دينديريللر. بير آز سورا قارتال اياقا قالخيب، دئيور، يولوموزدان چوخ قاليب، سرعتله کئتمهميز لازيمدير. يئر سيخ دونوب و چوخ تهلکه لی اولوبدور. هر حالدا يولا دوام ائديرلر. اوچ قارداش او بوز باغلاميش اوچوروما گلير چاتير. قاباغا گئتمک ممکن دئيل، قارتال ، بير دوروب باخير، قولو ساللانا ساللانا سويليور.
"منه بير شيئ اولمايب، باشماغلاريمين آلتی صافدير، اونلاری چيخارديب، ساغ اليمله بو پيچاقينان اياق يئری آچيب، سيزی بو بوزلوخدان و بو اوچورومدان کئچيرده رم . قارتالين بير قولو ̃اسلانا آسلانا بو ارادهسی اوچ قارداشی بير بيرنه داها قوشدوردو. اينسانيته معنا باغيشلادی. کوراوغلو نون و آذربايجانين قهرمان ائللرين يادا سالدی.
قارتالين او زامانداکی بير قولو سينميشيدی، و آسيلی ايدی، و او سينيغين دردی اونو سيخيردی، او قهرمانليقی دئمک اولار کی بير سوسيال کاراکتر و خصيصه کيمی اونون آذربايجان آتا آنالاريندان يادگار قالميشدی. او اوچ قارداشين هلاکوخان ماجرالاری بير آنلامدا بير ميلتين اجتماعی کاراکترلارين گوسترير. قارتال ايکی قارداشی آيدين تهلکهدن محافظت ائتمک ايچون، اوز جانين يئنی ريسکه معروض ائديب، جمعيته دوشونوردی. بو ائل اوغلو، بو قهرمان آتا و گنج بير آذربايجان بالاسی اوز شجاعت، رشادتين عمل ميدانيندا نمايشه قويدو. اوچ قارداشلار بير باشقا داغچيلارين يارديميله او اوچورومدان ساغلام کئچيب، سونرا خسته خانايا گئديرلر، قارتالين قولو کجه توتولور، بوينوندان آسلانيرسا، اونون آنلی آچيق، باشی اوجا اولور .
بوردا قارتالين هاراينا اوزاخ يولدان جواب وئرن داغچی دوستلاردان دا ياد ايلهمک لازيمدير. بو دوستلار يورقون آرقين گئجه چاقی بير اوزون يولو ديرماشيب، اوچ قارداشين هارايناگلمهلری بير باشقا سوزدور. مين ياشاسينلار. حق اونلارا يار اولسون.


c: text/html

text:
ایستیلر ارکن دوغوما یول آچیر
دورنانیوزون آلدیغی خبرلره گوره ؛ حدیندن آرتیق ایستیلیکدن ان چوخ تأثیرلننلر باشیندا آنا نامیزدلری گلیر. حامیلهلیک دؤورونده آرتان ماددهلر موبادیلهسی سرعتینین بدن ایستیلیگینی یوکسلتدیگینی، بونا بیر ده هاوا ایستیلیگی علاوه حامیلهلرین یاخشیجا چتینلیک چکدیگینی ایفاده ائدن اؤزل حیات خستهخاناسی قادین خستهلیکلری و دوغوم متخصصی دوکتور نظمیه شنتورک، حامیلهلیکده سیجاقلارلا باشا چیخمانین یوللارینی آچیقلادی.
دوکتور نظمیه شنتورک، “یاز دؤورونده آنا نامیزدلرینین یاشادیغی چتینلیکلری، ایستی باسمالاری، اوووج ایچی و آیاق دؤشمهلرینده ترلمهلر، یوخوسوزلوق، آلرژیک پروبلملر، نفس دارلیغی، حالسیزلیق، اورک بولانما و قوسما اولاراق سایابیلیریک. بو چتینلیکلر یاز آیلاریندا ایسه داها آغیر کئچر. خصوصیله حامیللیگین سون ۳ آیینین یاز آیلارینا برابر گلمهسی شیکایتلری داها دا ناراحات ائدیجی بیر شکیلده اورتایا چیخماسینا سبب اولار. حدیندن آرتیق ایستیلیکلرین وئردیگی چارهسیزلیک آنا نامیزدلرینی دوغوم ایله علاقهدار ناراحاتلیقلارینی داها دا آرتیریر “ایفادهلرینی ایستیفاده ائتدی.
دوکتور نظمیه شنتورک، یوکسک ایستیلیکلرله باشا چیخمانین یولونون بول سو ایچمکدن کئچدیگینه دقت چکهرک، “حامیلهلیکده بدنین سوسوز قالماسی، رحمده سیخیلمالارا و دوغوم سانجیلارینا، حتی ارکن دوغوما بئله سبب اولا بیلر. بونا گؤره حامیلهلر اوچون بول مایع ایچیلمهسی حیاتی اهمیت داشیییر. آنجاق تئز سیدییه چیخارداراق مایع ایتکیسینه سبب اولان چای و قهوهدن اوزاق دایانیلمالی. بدنده شیشکینلیگی آرتیران گازلی مشروباتلار دا بو دؤورده اوزاق دایانیلماسی لازیم اولان ایچکیلر آراسیندا یئر آلیر. حامیلهلیک اوچون ان اویغون ایچکی ایسه سو. ان آز گونده ۸-۱۰ ایستکان سو ایچیلمهسی لازیمدیر. بوزلو نانه و لیمون اتیرلی ایچکیلر ده ایچیله بیلر “دئیه دانیشدی.
حامیلهلرین بدنینی سرین توتاجاق پالتارلاری سئچیم ائتمهسی لازیم اولدوغونو وورغولایان نظمیه شنتورک، “حامیلهلیکده قان دولاشماسینه مانع اولمایان پامبیقلی کتان ماتریالدان حاضیرلانمیش راحت پالتارلار سئچیم ائدیلمهلیدیر. آچیق رنگلی پالتارلار گونش شعاعلارینی عکس ائتدیردیگی و بدنی سرین توتدوغو اوچون حامیلهلرین گاردیروپلاریندا یئرلرینی آلمالی. نایلون و بدنی ساران دار گئییملر بدن ایستیلیگینی آرتیردیغی اوچون گیییلمملی. آلچاق دابانلی ایدمان آیاق قابیلار سئچیلمهلی “ایفادهلرینی ایستیفاده ائتدی
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بیر ایل ایچینده آنا دیلیمیز توفان قوپاردی!
بیر ایل
ایچینده آنا دیلیمیز توفان قوپاردی!
حسن راشدی : ۲۶ / ۶ / ۱۳۹۵
۱۳۲۴- ۱۳۲۵ هجری شمسی ایلینده و یالنیز بیر ایل آنا دیلیمیز اولان آذربایجان تورکجهسی گونئی آذربایجاندا رسمی و دؤلت دیلی اولدو و مکتب - مدرسه لریمیزده آنا دیلیمیزده درس وئریلدی.
بو بیر ایلین ایچینده بوتون اداره لرین رسمی دیلی تورکجه اولدو و بوتون گزارشلر ، محکمه لر، شکایتلر و بیر سؤزده هر رسمی و غیر رسمی یازیلار آذربایجانیمیزدا دوغما دیلیمیزده یازیلدی.
بیر ایل عرضینده او قدر وطنیمیزین انکشاف و توسعهسی یولوندا مثبت ایشلر گؤرولدو کی ، حتی دوشمنده اونا اعتراف ائتدی.
"ریچارد کاتم " پهلویلر دؤنمینده آمریکانین ایرانداکی " سیا" ماموری و مشهور سیاستچیسی یازیر:
" دموکرات فرقه سینین بیر ایلده تبریزده [آذربایجاندا] گؤردویو ایش ، رضاشاهین ۲۰ ایلده گؤردویو ایشیندن چوخ ایدی!"
بو زاماندا ، هله بوگونکو تکنولوژی ایله بیر ایلده حتی بیر کلاسین درس کتابلارینی بئله یازیب ،حاضیرلاییب ، چاپ ائتدیریب بوتون مدرسه لره وئره بیلمیرلر ، آمما ۱۳۲۴- جی ایلین پاییزیندان ۱۳۲۵ جی ایلین پاییزینا کیمی تبریزین خیابانلاری آسفالت اولدو ، بو شهرده دانشگاه ، رادیو ایستگاهی ، چاپخانا ، مریضخانا ، ایستیخانا ، یئتیم خانا ، یاشلیلار ائولری ، شهر تیاتری و بیر چوخلو رفاهی مرکزلر آچیلدیقدان علاوه بیرینجیدن آلتیجی یه قدر آنا دیلیمیزده درسلیکلر یازیلیب ، کیتابلار چاپ اولوب ،معلملر تربیت اولوب بو درسلیکلر آذربایجانین بوتون مکتبلرینده درس وئریلدی.
بونلارلا یاناشی بوتون رسمی ادارهلرین دیلی آذربایجان تورکجهسی اولدو و آذربایجانین بوتون شهر و کندلرینده یاشایان انسانلار داها اؤز شکایت ، تقاضا و باشقا ایستکلرینی چتینلیکله و یانلیش فارس جملهلرایله یوخ ، راحاتجاسینا اؤز دانیشدیقلاری و بوتون ساوادلی و ساوادسیزلارین باشا دوشدویو جمله لرله دوغما دیلیمیزده یازدیلار.
بلکهده بو بیر ایل ایچینده دیلیمیزین سرعتله انکشاف ائتمهسینی گؤروب و یا ائشیدیب اوندان قورخان آداملار بو گون تبریز بیلیم یوردوندا ( دانشگاهیندا) آذربایجان تورکجهسینده درس وئریلهجگیندن بو قدر قورخویا دوشوب اونون تدریس ائدیلمهسینین قارشیسیندا دایانیرلار!
بو یاخینلاردا عمیم اوغلونون منیم اختیاریمدا قویدوغو و ۱۳۲۵ جی ایله عاید اولدوغو و تورکجه یازیلان بیر شکایت موضوعسو یازیلاری منیم نظریمی اؤزونه چکدی ، بو شکایت بیزیم منطقهده یعنی بو گونکو اردبیل اوستانی ، گئرمی شهری، موران منطقهسینین آتالی ( عطالو)(۱) آدلی کندینده "منظر" آدیندا بیر خانیمین طرفیندن منیم بابام ( بؤیوک بابام ) رحمتلیک احمدخان علیهینه اولموش و او خانیمین ادعاسی اساسیندا آتالی کندینین ناخیری ایچیندن منیم بابام احمدخانین کَلچهسی بو خانیمی ویریب اونا ضرر وئرمیشدیر ولی رحمتلیک بابام بو ادعانی یالانلاییب ، اونون کلچهسینین آدام ویران اولمادیغینا محل آداملاریندان استشهاد آلمیشدیر .
بو شکایت و استشهادلار و نهایت منظر خانیمین رضایتی ۲۳ / ۳ / ۱۳۲۵ تاریخیندن باشلانمیش و ۲۲ / ۴/ ۱۳۲۵ تاریخینده سونا چاتمیشدیر. بو شکایت و استشهادلارین آنا دیلیمیزده و بیر کندده یازیلماسی گؤستریر کی ، او زامان و بیر ایلین ایچینده دیلیمیز نه قدر انکشاف ائتمیش و کند اهالیسی راحاتلیقلا اؤز شکایت ، تقاضا و استشهادلارینی آنا دیلده و راحاتجاسینا یازیرمیشلار .
ایندی او شکایتله باغلی او زاماندا یازیلان استشهادلار ، فرقه حومهسینین احضاری و منظر خانیمین رضایت نامهسی نین تصویری :
بیرینجی استشهادین متنی بو گونکو یازی ایله :
استشهاد اولونور زهرا کندینده اوّلدن ساکین اولان اهالیدن کی، احمدخان حسینقلی اوغلونون کَلچهسی کی، عطالو [ آتالی] کندینده اوتارماغا مشغولدور ، عطالو کندینه گئدن تاریخه قدر زهرا کندینده بیر نفر اوشاق و بؤیوک و آروادا هجوم ائدیب و ویریب یا جزئی بیر آداما اذیت ائدیب [سه] اؤز ایمان و مذهبلریندن ایکی کلمه شهادتلرین مرقوم و امضا بویورسونلار آللاهین و پیغمبرین یانینندا بی اجر اولمازلار .
۲۶ /۳ /۲۵ [۲۶ / ۳ / ۱۳۲۵ هجری شمسی]
عطالو کندینه احمدخان کلچهنی آپاران تاریخه قدر کَلچه زهرا و سیدلر زهرا کندینده هئچ بیر کسی اذیت ائتمهییب و ویرمه ییب. سیدلر زهرا سرحوزهسی جواد اجارودی [ امضا]
عطالو کندینه احمدخان کلچهنی آپاران تاریخه قدر کَلچه زهرا کندینده هئچ بیر کسی اذیت ائتمهییب و ویرمه ییب. زهرا کندینین اهالیسینین طرفیندن :
ارشد مقدم [ امضا] ، بهرام مقدم [ امضا] ، وهاب ون بارماغی [ بارماق اثری] ، باقر ون بارماغی [ بارماق اثری] ، مظاهر ون بارماغی [ بارماق اثری] ، سورخای ون بارماغی[ بارماق اثری] ، بایرام شهباز اوغلونون بارماغی [ بارماق اثری] ، یداله نون بارماغی [ بارماق اثری] ، نوروز ون بارماغی [ بارماق اثری] ، میرزاآقا نون بارماغی [ بارماق اثری]
عطالو کندینه احمدخان گئدنه قدر [ اونون کلچهسی ] هئچ گونه بیر آداما اذیت ائتمه ییب ، ویران حیوان دگیل . آشاغا زهرا سرحوزه سی : قره ...[ امضا]
من الله شکر کاتب آشاغا زهرا [لی] بو تاریخینجه احمدخانین کَلینی آدام ویران گؤرمه میشم . الله شکر سیفی [امضا]
......................................................................................
ایکینجی استشهادین یازیسی بوگونکو شیوه ایله :
استشهاد اولونور ، عطالو کندینده ساکین اولان اهالیدن ، بنده احمدخان حسینقلی اوغلو تقریبا بیر آی یاریمدیر عطالو کندینه وارد اولموشام ، بو تاریخه قدر منیم کَلچه م بیر آداما اذیّت ائدیب و ویریب و منظر خانیمی ویراندا بیر آدام گؤروب [سه] ایکی کلمه اؤز شهادتلرین یازیب و مرقوم بویورسونلار . ملتجی حاجت دور . ۲۶ / ۳ /۲۵ [ ۲۶ / ۳ / ۱۳۲۵ شمسی ایل ]
چنانچه یوخاریدا یازیلان کلچه بو گونکو گونه قدر هئچ کسی ویرمیوب و [ ویرماغینی ] گؤرمه میشیک :
آقا حسین موسی اوغلونون بارماغی [ بارماق اثری ] ، آزادخان اسماعیل اوغلونون بارماغی [ بارماق اثری] ، قارداشخان آدیگؤزل اوغلونون بارماغی [ بارماق اثری ] ، بنده میرزا محمد مشهدی رضا اوغلو عطالو کندینین ناخیرچیسی بیر آی یاریمدیر احمدخانین کلچهسینی اوتاریرام ، فعلا بو کلچه آدام ویران دگول و منظری ویراندا گؤرمه میشم . میرزا محمدین بارماغی [ بارماق اثری ] ، بنده ارشد کدخدای زهرا بو آدام لارین یازدیغین تصدیق ائدیرم ، منیم یانیمدا یازیب شهادت وئردیلر . ارشد مقدم [ امضا ] ، بنده ابوالفضل کاتب ... بو آداملارین یازدیغین تصدیق ائدیرم ، منیم یانیمدا یازیب شهادت وئردیلر [ امضا]
....................................................................................................
اوچونجو یازی ( عریضه نین ) متنی :
[تاریخ] ۱۸ / ۴ / ۲۵
محترم اولان بخشدار گرمی
احترامیله عرض اولونور ، بئیله کی ، منظر آدلی عورت عطالو کندینده ساکین اولان منی پرچین حومهسینه شهادت گؤسترمیشدی کی، منی احمدخانین کلی ویراندا میرزامحمد رضا اوغلو گؤروبدور ، بندهنی پرچین حومهسی آقای جهانگیری ایستهدی و منده گئتدیم . مندن خبر آلدی کی، بو آروادا نه گلیبدیر و منده دئدیم بیلمیرم . منه بیر ایکی سیلی ویردی و دئییردی کی، دئگیلن احمدخانین کلی ویریبدیر و منده دوزین دئییردیم [ آنجاق] اجرایا قویموردو . بیر کَلبهتین [ بیر نوع انبردست ] گتیردی بوینومون دامارین سیخدی و منه دئییردی کی، سن دئگیلن احمدخانین کَلی بو آروادی ویریبدیر و منده قورخومدان دئدیم احمدخانین کلی ویریبدیر و [منهم] سیزه عرض ائدیرم کی، من ناخیرچییم [منهم ] بیلمیرم نه ویریبدیر و سرحومه هر نه یازیبدیر اؤز دئدیکلرین یازیبدیر منیم سؤزومو اجرایا قویمادی .
میرزامحمد رضااوغلو ، عطالو کندینده ساکین اولان . میرزا محمدین بارماغی
..............................................................................
دؤردونجو یازی (احضارین ) متنی :
[تاریخ] ۲۲ / ۴ / ۲۵
آقای احمدخان زهرالو [ زهرالی]
لازیمدیر صاباح آزادلو کندینده ساعت ۱۰ ، گون اورتادان قاباق اؤزوزو معرّفلیک ائده سیز تا اینکی لازیمی تحقیقات اولونسون و رسیده لیک اولوناجاق .
پرچین حومهسینین بلوک حاکیمی ، درستکار [ امضا]
......................................................
بئشینجی یازی (رضایتنامه ) متنی :
محترم اولان پرچین بلوک حکومتی
بنده منظر خانیم داداشین قیزی فعلا آزادلو کندینده ساکین اولان او محترم اولان اداره یه شکایت وئرمیشدیم کی، احمدخان زهرالینین کلچهسی منی ویریب . بو تاریخده بنده احمدخاندان رضایت وئریرم و ابدا احمدخاندان شکایتیم یوخدور . هر آیینه بوندان سونرا تعقیب ائیلهسم لغو ، باطل ، بی اساسدیر . خواهیش ائلیرم او محترم اولان ادارهدن و محترم اولان بخشدار اداره سیندن قضایانی تعقیب ائیلهمهسینلر . [ تاریخ] ۲۲ / ۴ / ۲۵ [ ۲۲ / ۴ / ۱۳۲۵ هجری شمسی ]
منظر خانیمین بارماغی [بارماق اثری ]
کاتب ....نعمت ...زاده [ امضا]
تصدیق اولونور ، آزادلو کدخداسی : ... بابا [ امضا]
بندهنین حضوروندا خاتمه تاپدی و رضایت اولوندو ... [ امضا ]


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
یوخ بو سن دئییل سن
قاییدیب گلیب سن گؤزلری یاشلی
دئییرسن: بیر داها كوسن دئییل سن
هانی او ووقارین، او سایمازلیغین؟
یوخ،بو سن دئییل سن، بو سن دئییل سن
دئییرسن واخت كئچیر، زامان گؤزله میر
دیلیـــن دئدییینــی اوره ییــن دئمیـر
بـو یـالـواران گؤزل سنــه بنزمیــر
یوخ،بو سن دئییل سن بو سن دئییل سن
گئتدیغیم هر یئری گودن سن ایدین
كوسن ده آیلارلا ایتن سن ایدین
چیرپیب قاپیلاری گئدن سن ایدین
یوخ، بو سن دئییل سن،بو سن دئییل سن
دئییرسن كوسن لر باریشار یئنه
نه تئز بویون ایدین بئش گونلوك غمه؟
اؤزوندن راضی لیق یاراشیر سنه
یوخ، بو سن دئییل سن بو سن دئیی سن
دردلی سن؟ دردینی گئت دانیش سویا
ال اچما، آلچالما من وئرن پایا
ائـله بیل دیلنچی گلیبـ قاپی یا
یوخ، بو سن دئییل سن،بو سن دئییل سن
نوصرت كسه منلی
Filed under: نصرت کسمنلی,تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | نوصرت کسمنلی,نوصرت کسه منلی دن تورکی شعرلر,نصرت کسمنلی,نصرت کسمنلی نین تورکی شعرلری,نصرت کسمنلی نین شعرلری,آیریلیق,آذربایجان شعرلری,تورکی شعر,تورکجه شعرلر,سئوگی


text:
«آزیرو میوزیک پروداکشن» صاباح ساعت ۱۲:۰۰-دا بئینلخالق مطبوعات مرکزینده «خاری بولبول» لاییحهسینی تقدیم ائدجک.
آخار.آذ خبر وئریر کی، آذربایجان پروفئسسیونال موسیقیسینین بانیسی اوزئییر بی هاجیبیلینین عزیز خاطرهسینه اتحاف اولونان لاییحهنین مؤلفی «آزیرو میوزیک»این رهبری روبایل ازیموودور.
تدبیرده اونون مؤلفی اولدوغو و خالق آرتیستی عالیم قاسیموولا بیرگه ایفا ائتدیی «خاری بولبول» ماهنیسینا چکیلمیش کلیپ تقدیم اولوناجاق.
کلیپده خیالی اوبرازلار کیمی اوزئییر هاجیبیلی و خورشیدبانو ناتوانین دوشمهنه اسیر دوشمهسی تصویر اولونوب.
آذربایجان میللی کونسئرواتورییاسیندا چکیلمیش کلیپده ائلخان جفرووون «قاراباغدیر آذربایجان» فیلمینین فراقمئنتلریندن ده ایستیفاده اولونوب.


text:
ائششک اوْغروسو
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوضو داما باسمیشدیلار. زیندانیلار باشینا ییغیشاراق:
- قارداش ندن اؤترو زیندانا دوشوبسن؟- دئیه سوروشدولار.
قلئیچی مورتوض اوزونتو ایله باشینی توْولادی:
- یامسیلاماقدان اؤترو..
زیندانیلار قاققاناق چکیب گولدولر. بیری سوْروشدو:
- یامسیلاماقدان اؤترو آدامی داما باسسایدیلار گرهک زیندانلار رادیو-تئلئویزیون اوْیونچولاری ایله دوْلو اوْلاردی؟!!
قئلیچی مورتوض دارغین-دارغین دئیندی:
- من رادیو-تئلئویزیون اوْیونچولاری کیمی خالقی یامسیلامامیشام کی!!
- هن بس نه؟!!- دئیه هامی بیر آغیزدان سوْروشدو.
- من آغازادهلری یامسیلاییب اونلار کیمی اوْغورلاماق ایستهدیم!
زیندانیلار بیر-بیرینین اوزونه باخیب سوُسدولار. یئنه بیری دیله گلدی:
- هله نه قدر اوْغورلاییب ایختیلاس ائلهییبسن؟!
قلئیچی مورتوض باشینی آشاغی سالدی:
- من بئلیمده مئشهدن اوْدون گتیریب ساتماقلا اهل-عیالیمی گئچیدیریرم. دونن گؤردوم داها دیزلریمده گوج قالماییب او یئکهلیکده اوْدون شلهسینی بازارا داشییام؛ بئینیمدن گئچدی قوْنشو کنددن بیر ائششک اوْغورلاریام......
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
بیزیم دلی خانا...
دوکتور جئری
موفتّیش دلیخانادان گؤروش ائتمکده ایدی. بیرینجی اوتاغا گئچدیلر. بیر دلی ماسانین دالیندا اوتورب نسه یازماقدا ایدی.
- بونون نهیی دیر؟-دئیه موفتّیش سوروشدو.
دلیخانین باشقانی گولومسوندو:
- قوربان بو اؤزونو احمد کسروی سانیر؛ آذری دیلی نظریهسینین اوستونده ایشلهییر، یازیر- یازیر سونرا جیریب تؤکور یئره؛ یئنه تزهدن باشلاییر یازماغا...
ایکینجی اوتاغا گئچدیلر. بیر دلی اوتاقدا وار-گل ائدهرک ویر-ویر تؤکوردو:
- رایانه، زایانه، خایانه، پازانه، چایانه، وایانه، یارانه، هایانه، لایانه....
موفتّیش یئنه سوروشدو:
- بونون نهیی دیر؟!
دلی خانانین باشقانی یئنه گولومسوندو:
- قوربان بو دا اؤزونو "فرهنگستان زبان فارسی" قورومونون رئیسی سانیر، گون چیخاندان گون باتانادک یورولمادان سؤزوجوک دوزلدیر.
اوچونجو اوتاغا گئچدیلر. دلیلرین بیری تاواندان آسلمیش پنکهدن یاپیشیب فیرلاناراق، "تا..تا..تا..تاتا..تاتاتا..تات" دئیه آفتومات(مسلسل) سسی چیخاردیردی.
موفتّیش شاشیردی:
- بونون نهیی دیر؟!
دلی خانین باشقانی یئنه گولومسوندو:
- قوربان، بو اؤزونو اؤلکه قورجوسو ساناراق فارس دیلینین دوشمنلرینی قورشونلاییر.
موفتّیش ال-آیاغا دوشدو:
- تئز اولون بونو یئندیرین آشاغی.. ایندی دوشوب قول-قیچی سینار..
گولوش دلیخانا باشقانینین دوداغیندان قاچدی. الینی قووزایب وار گوجو ایله موفتّیشین قولاغینین دیبینی قیزیشدیردی:
- آخماغین بیری آخماق!!.. ایستهییرسن پانتورکیستلر ایرانی پارام-پارچا ائلهیهلر؟...
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
پیشیک یئمهمیشم
دوکتور جئری
شیخ آغا جوما آخشامی قلئیچی مورتوضگیله قوناق گئتمیشدی. اؤپوش- گؤروشدن سونرا قلئیچیمورتوض، ددهلیگینین سارالمیش اوزونه سای سالدی:
- قوربانین اولوم دده! رنگین-روفون نییه قاچیب؟!.. خسته-مسته دئییلسن؟!...
شیخ آغا الینی اورگینین اوستونه باسدی:
- اورگیم آغرییر!
قلئیچی مورتوض نیگران اولدو:
- زنگ وورادین، گلردیم آپاراردیم دوکتورا!!
- گئتدیم.. سحر دوکتور جئرینین مطبینده ایدیم..
- یاخشی!.. نه دئدی؟..
- دئدی: اورگیمین دامارلاری دارالیب...
- داوا-درمان نه یازدی؟
شیخ آغا باشینی آشاغی سالدی:
- دوزونو ایستهسن بو گون چوخراق داوا-درمانا گؤره بورا گلمیشم!..دوکتور دئدی، اورگیمین دامارلارینی آچماق اوچون گرهک ویسکی ایچم. اؤزون بیلیرسن من آبیرلی-ناموسلی بیریسییم، من کیمه دئییم منه ویسکی تاپسین...
قلئیچی مورتوض ددهلیگینین سؤزونو کسهرک:
- دده بهیم من اؤلموشم؟!..- دئییب، تئز جیب تئلفونونو چیخاردیب خالاسی اری کئفلی ایسکندر زنگ ووراراق احوالاتی اولدوغو کیمی آنلاتدی.
یاریم ساعات سونرا کئفلی ایسکندر بیر قاب عاراق، اوچ-دؤرد پورس کاباب ایله قلئیچی مورتوض گیلده حاضیر ایدی.
شیخ آغا عاراغی گؤزدن گئچیره-گئچیره دیللندی:
- دوکتور منه دئییب ویسکی ایچیم بو کی آچیق عاراقدیر؟!!
کئفلی ایسکندر گوله-گوله:
- آغا! ویسکی اولمایان یئرده آچیق عاراق، ویسکی ثاوابی وئرر..-دئدی.
قلئیچی مورتوض سوفرهنی آچینجا شیخ آغا ایله کئفلی ایسکندر ییئیب ایچمگه باشلادیلار. کئفلی ایسکندر آرا وئرمهدن بارداقلاری آرد-آردا دولدورودو. بیردن شیخ آغانین حالی یامان قاریشدی. الینی آغزینا باسیب ائشیگه قاچدی. آردیجا کئفلی ایسکندر ایله قلئیچی مورتوض دا ائشیگه قاچدیلار. شیخ آغا کردینین قیراغیندا اوتوروب قوسوردو. قئلیچی مورتوض اگری- اگری کئفلی ایسکندره باخدی:
- سنه کیم دئدی، آچیق عاراق گتیرهسن؟!.. بهیم بیلمیرسن بونا هرنه پوخدان قاریشدیریرلار؟!..
شیخ آغانین هوشو باشیندان چیخدی.
- ایندی من نئیلهییم؟!
قلئیچی مورتوض باش-گؤزونه تاپداماقدا ایکن، پیشیکلری-مخمر- گلیب آغانین قوسونتولاردان ییئیب-یئییب اؤلدو.
قئلیچی مورتوضون دردی بیر ایدی اولدو ایکی:
- ائی وای ددهم ائی وای.. ائی وای پیشیگیم ائی وای!!...
کئفلی ایسکندر آفتافا ایله شیخ آغانین اوزونه سو سپیردی. هاندان-گئجدن شیخ آغا آییلدی:
- اوغلوم مورتوض بونلار نمنهدیر؟
قلئیچی مورتوض زایلدادی:
- دده حالیز خاراب اولوب یئدیکلریزی قایتاردیز.
شیخ آغا ساییقلایا-ساییقلایا قایتاردیقلارینی سایماغا باشلادی:
- اوغلوم دوزدور؛ من کاباب یئمیشم، خییار یئمیشم، بامادور یئمیشم، دکل یئمیشم، پول یئمیشم، یئر یئمیشم...
سونرا پیشک اؤلوسونو گؤسترهرک آرتیردی:
- آنجاق نه قدر فیکر ائلهییرم یادیما گلمیر نه زامان پیشیک یئمیشم؟!!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
اوغروباشی
دوکتور جئری
حاجی روستم شهرین وارلی-کارلی آداملاریندان بیری ساییلسادا سون اوچ-دؤرد ایلین ایچینده بللی اولمایان ندنلره گؤره الی داریشلیغا دوشموشدو. حاجی روستم قاباقلار، دوست-تانیشا اوز سالیب بورج ائلهیهیرک ائوینی بیر تورلو گئچیندیردی آنجاق بورج وئرنلرین سایی گئت-گئده آزالینجا معیشیتی چتینلیگه دوشدو. هر یاندان الی اوزولن حاجی روستم سونوندا علاجسیز قالاراق اوغلو کابلا زؤهرابا ایلیشدی. البته،کابلا زؤهراب اؤنجهلری آز-چوخ ددهسینین الیندن یاپیشیب یاردیم ائدیردی آنجاق نه یازیق اونوندا دورمو قولایلاشیب خیرتدگهجن بورجا باتمیشدی.
بیر گون کوچهده بؤیوک بیر قیامت قوپدو. حاجی روستم،کابلا زؤهرابین ائوینی باسیب ور-وسایلینی ائشیگه تؤکمک ایستهییردی. ایش، پولیسه، محکمهیه چکدی. محکمهده، حاجی روستم بیر حیط قابالاسینی قاضینین قاباغینا قویاراق مدعی اولدو؛ ییرمی ایل بوندان قاباق حیطینی اوغلونا کرایه وئریب ایندیسه احتیاجی اولدوغو اوچون بوشاتماسینی ایستهییر! قارشیدا، کابلا زؤهرابدا جیبیندن اپریمیش بیر قولنامه چیخاردیب مدعی اولدو، ییرمی ایل بوندان قاباق ددهسی حیطی ایکی یوزمین تومنه اونا ساتیبدیر. قاضی قابالایا ایله قولنامهنی اوخویاندان سونرا دئدی؛ دعوا طرفلری، ایدعالارینی ثابیت ائلهمک اوچون شاهید گتیرملیدیرلر.
ائرتهسی گونو، حاجی روستم، قارداشی اوغلو، کئفلی ایسکندرین یانینا گئدیب اوندان شاهید گئچمهسینی ایستهدی. بو گؤرشدن ساعات یاریم اؤتمهمیش کابلا زؤهراب کئفلی ایسکندرین یانیندا ایدی. کئفلی ایسکندر الینی گؤزونه باساراق ایکیسینه ده شاهید گئچهجگینی سؤیلهدی.
بو اولایدان ایکی آی سونرا، حاجی روستم ایله زؤهراب یئنه محکمهده ایدیلر. قاضی پروندهنی اوخویوب دده-بالادان اوچ-دؤرد سورغو سوروشوندان سونرا کئفلی ایسکندری شاهید عونوانیندا یئرلشگهیه چاغیریب دوغرونو سؤیلهیهجگینه آند ایچدیردی.
قاضی سوروشدو:
- بو حیط حاجی روستمین دیر؟!
کئفلی ایسکندر عمیسینین اوزونه باخا- باخا میزیلدادی:
- یوخ! حیط حاجی روستمینکی دئییل!
حاجی روستم قیزغین-قیزغین یئریندن قالخماق ایستهدیگینده قاضی گؤزونو برهلتدی؛ کابلا زؤهرابین دوداغی قاچدی.
قاضی یئنه سوروشدو:
- بئله ایسه حیط کابلا زؤهرابین دیر؟
کئفلی ایسکندر بو کز عم اوغلوسون اوزونه باخا- باخا میزیلدادی:
- یوخ! حیط کابلا زؤهرابینکی دا دئییل!
گولوش کابلا زؤهرابین دوداغیندان قاچدی. قاضی شاشیردی:
- بئله ایسه حیط کیمینکی دیر؟!!
- حیط نه حاجی رستمینکی دیر، نه کابلا زؤهرابین!... اوتوز ایل بوندان قاباق بو حیط، ائل چیمنلیگی ایدی. حاجی روستم، کاتدا ایسلاما بیر چالخام کره، بیر پتک بال، بیرده بئش یوز مین تومن پول وئرهرک چیمنی قاپسادی. البته کاتدا ایسلام تک باشینا بو ایشی گؤرمهدی،فرماندارین الی ایله گؤردو. فرماندار باجی اوغلوسو شهردارا بویوروق وئردی: ائل چیمنلیگی شهر محدودهسینه داخیل ائدیلیسن. البته بو آرادا فرماندارین بئلی داییسی اوستاندارا برک ایدی. اوستاندار بو کیمی ایشلرده ، خالا اوغلوسو شهرچیلیک وزیریندن گرهکن ایجازهلری آلا بیلیردی ، وزیر ......
قاضی توخماغینی میز اوستونه تاپدایاراق کئفلی ایسکندرین سؤزونو کسیب قاپی آغزیندا دایانان گؤزتچیینی چاغیریب قولاغینا پیچیلدادی :
- بو کئفلینی تئز ائشیگه اؤتور یوخسا اؤلکهده هامینی اوغرو چیخارداجاق!!...
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
آغزی قاتیقلی بالامیز
دوکتور جئری
شئیخ آغانین مکتوبو یئتیشینجه، ایسکندر تئز ییغیشلانیب اؤلکهیه دؤندو. اوْ، اوچ ایل بوندان قاباق آلتی آیلیق اوغلو قارابالانی خالاخانیما، خالا خانیمی دا آللاها تاپشیراراق تروریستلرله ساواشماق اوچون چاتیشما بؤلگهسینه گلمیشدی.
شیخ آغا مکتوبوندا یازمیشدی:
سلام علیکم
حاج آغا ایسکندر! ایشغالچی اسرائیل دؤولت باشچیسی ناتانیاهونون شیعه آذربایجان جومهوریتینه ائدهجگی سفرینه اعتراض ائتمک اوچون جومعه گونو طنطنعهلی بیر تظاهرات گئچیریلهجکدیر، سیزین بو تظاهراتدا اشتراک ائتمگینیز تکلیف اولونور.
اجرکم عندالله
***
ایسکندر ائوه یئتیشمگه تلهسیردی؛هر ندن چوخراق اورگی قارابالایا اسیردی. قاربالانی باغیرینا باسیب اؤپمک-اوغشاماق گئچیردی ایچیندن. کوچهلرینه چاتدی. قاپی آچیق ایدی، ایچری گیردی.حیطده اوچ اوشاق تورپاق-تورپاق اویناییردی. اوشاقلارا باخدی، آرالاریندا قارابالانی تانییا بیلمهدی. بیردن دهلیزین قاپیسیندا خالا خانیم گؤروندو:
- قوربان اوْلوم حاجی ایسکندر قاییتدین؟!
ایسکندر جانتاسینی یئرده قویدو:
- قارا بالا هانی؟
- هله گئچ ایچرییه!
- دئدیم؛ قارابالا هانی؟!
خالا خانیم باشینی آشاغی سالدی:
- باشین ساغ اولسون کیشی! سن گئتدیکدن سونرا قارا بالا قیزیلجا توتوب اؤلدو.
ایسکندرین گؤزلری آچیشدی. اوتاغا گئچدی. ایچریدن هؤنکورتو سسی ائشیدیلدی...
آخشام باشی ایسکندر ائشیگه چیخماق ایستهدیگینده اوشاقلار گئنه حیطده تورپاق- تورپاق اویناییردیلار. اوشاقلارین لاپ کیچیگی خالاخانیما سسلندی:
- ماما...منه پهپه!!
ایسکندرین آیاقلاری یئره یاپیشدی. خالاخانیم بیر قاپ قاتیق ایله بیر پارچا چؤرک گتیریب اوشاغین قاباغینا قویدو. اوشاق قاتیغی آغزی- بورنونا یاخاراق یئمگه باشلادی.
ایسکندرین ایچی قیزیشدی:
- آرواد بونلار کیمدیلر؟!
سونرا لاپ بؤیوک اوشاغی گؤستردی:
- بو کیمین اوشاغیدیر؟!
خالاخانیم گولومسوندو:
- بو مممدعراق بالامیزدیر داا!!..
ایسکندرین گؤزلری تپهسینه چیخدی:
- بالامیز؟!!
خالاخانیم قیرجا-قیرجا فیسیلدادی:
- سن عراقا گئدنده بو اوشاق بوْیومدا ایدی!
ایسکندر اورتانجی اوشاغی گؤستردی:
- یاخشی، بو ؟!
خالا خانیم اوتانیر کیمی یایلیغینی آغزینا چکدی:
- سوریعلینی دئییرسن؟!!.. سن سوریهده ساواشاندا، گونده یادیما دوشوردون، بو دا هوسیندن بوْیوما دوشدو!!
ایسکندر اؤزونو ساخلایا بیلمهییب قیشقیردی:
- بس بو اوشاق؟!!
خالاخانیم اوست دیشلری ایله آلت دوداغینی دیشلهیهرک دیللندی:
- آکیشی!! سسینی آشاغی یئندیر؛ سنی بو آغزی قاتیقلی ائرمنی بالامیزین جانی دای اوستونو وورما، قاپی-قونشو دا دوست-دوشمنیمیز وار آخی!!....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
نیکولو ماکیاوئللینین درسلری:
اعتراض
جئویری: دوکتور جئری
پادشاه باسقین ائدیب قونشو اؤلکهنی قاپسامیشدی. نیکولو ماکیاوئللینی چاغیریب:
- آلدیغیمیز یئنی اؤلکهده آیاغیمیزی نئجه برکیده بیلهریک؟ - دئیه سوروشدو.
نیکولو سایغی الینی باغرینا باساراق:
- پادشاهیم! بو اؤلکهده بیگلیگینیزی سوردورمگینیز اوچون یئنی یاسالار یازماق گرهکدیر! –دئییب بیر گون سونرا یئنی یاسانی پادشاها سوندو:
1- اؤلکهده، هامی پادشاهین دیلینده دانیشمالیدیر.
2- اؤلکهنین بوتون یئرآلتی، یئر اوستو ثروتلری پادشاها عاییددیر.
3- خالق گلیرلرینین یاریسینی پادشاها وئرگی وئرمهلیدیر.
4- یئنی ائولهننلر، قادینلارینی ایلک گئجه پادشاها باغیشلامالیدیرلار.
5- ساواش قوپاندا، کیشیلر ساواشمالی، پادشاهین اوغروندا جانلارینی وئرمهلیدیرلر.
6- اؤلکه ده کیمسهنین اوسدورماغا حاققی یوخدور.
پادشاه الینی سون مادهنین آلتینا قویوب سوروشدو:
- بو ماده ندن اؤترودور؟!
ماکیاوئللی گولومسهییب دئدی:
- پادشاهیم! خالق جینقیرلارینی چیخارمادان یاسانین ایلک بئش مادهسینی ایجرا ائدهجکلر؛ آنجاق دالدالاردا اوسدوراراق سیزین بویروقلارینیزا قارشی چیخدیقلارینی ساناجاقلار!
بئلهلیکله، پادشاه ایللر اوزونو او اؤلکهده حؤکوم سوردو...
بنزهر یازی:
بیر میللتی نئجه سوْیقێرێم ائتمک اوْلار؟
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
بیزیمکی، سیزینکی
دوکتور جئری
اؤلکهده قؤوملر آراسیندا میللی باریشی، دایانیشمانی گوجلندیرمک اوچون شیخ حسن جومهو باشقانلیغی اوتوراجاغیندا اوتوروب-اوتورالی آنایاسانین آسیلی قالمیش اون بئشینجی، ییرمینجی ماددهلرینی یورولوگه گتیرمکدن اؤترو شیخ علینی اؤزونه اؤزل دانیشمان سئچدی. دانیشمان ایلک آددیمدا بوتون قؤوملرین تمثیلچیلرینی حوضورونا قبول ائدهرک فیکر آلیش-وئریشینه باشلادی. تمثیلچیلر منصوب اولدوقلاری قؤوملرین چتینلیکلریندن دانیشاراق دانیشماندان چؤزوم یولو ایستهدیلر.
باشدا بلوچ خالقینین تمثیلچیسی موللا عؤمر سؤزه باشلادی:
- شیخ آغا!.. بیزیم شهرلرده ایش یوخدور.. گنجلریمیز ایشسیزدیرلر بیز نئیلهملیییک؟
شیخ علی گولومسهدی:
- نئیلهیهجکسیز، گلین بیزیم شهرلرده ایشلهیین!
تورکمن قؤومونون تمثیلچیسی محمد قوجق آیاغا قالخدی:
- شیخ!! بیز اوشاقلاریمیزا، محمد قیلیچ، قاریاغدی، محمد آراز، آی جامال، گول ایستهرم، کیمی قوشا آد قویوروق ایندیسه سیجللی ایدارهسی بونا قاداغا قویوب بیز نئیلهملیییک؟
شیخ ساققالینی تومارلادی:
- سیجللی ایدارهسی قویمورسا قوشا آد قویاسیز، بیزیم آدلاری قویون..چوخدا گؤزلدیرلر؛ کوروش، داریوش، ماردوش...
بختیاری قؤومونون تمثیلچیسی کاک موراد گیلئیلندی:
- تئلئویزیوندا بیزیم میللی گئیم - پالتارلاریمیز لاغا قویولور...
شیخ سؤزونو کسدی:
- بیزیم پالتارلاریمیزی گئیین!!
سیرا آذربایجان میللتینین تمثیلچیسی اوستاد دفتری یئتیشدی:
- شیخ آغا!.. بیز مدرسهلرده اؤز آنادیلمیزده یازیب-اوخوماق ایستهییریک آنجاق بیر سورو شئوینیست بو حاق ایستهییمیزین قاباغیندا انگل تؤرهدیرلر، سیزجه بیز نئیلهملیییک؟
شیخ ایری-ایری اوستاد دفترینی سوزهرک دئیندی:
- انگل تؤرهدیرلرسه، بیزیم دیلده یازیب- اوخویون؛ چوخدا شیرین دیر!!
اوستاد دفتری یئرینه اوتورونجا قئلیچی مورتوض یئریندن قالخدی:
- شیخ آغا!.. اؤنجه سیزدن موشکولریمیزی بیر-بیر حل ائتدیگیز اوچون تشکور ائدیرم. منیمده بیر موشکولوم واردیر اونوندا یولونا قویساز اولدوقجا مینتدار اولارام .
بو سؤزلر شیخ علینین خوشونا گلدی:
- بویورون.. بویورون!
قلئیچی مورتوضون دیشلرینی آغارتدی:
-شیخ آغا!.. اللی یاشیم وار هله ائولنمهمیشم، گئجهلری یوخوم گلمیر؛ دئییرسیز نئیلهملییم!!
.........
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
آمریکا ایله بیزیم فرقیمیز ندیر؟
دوکتور جئری
آمریکانین یئنی جومهور باشقانی، دونالد ترامپ دئدی:
ائحتیاجیم اولمادیغی اوچون جومهور باشقانلیغی آیلیغینی آلمایاجاغام.
بو سؤزدن بئله آنلاشیلیر:
آمریکادا میلیادئرلر گلیب باشقان اولورلار؛ ایراندا ایسه باشقانلار گلیب میلیادئر اولورلار.
گؤنده ر بؤلوم لر: ساتیریك یازیلار
او دونیادا بو دونیایا تای دیر
دوکتور جئری
"تئهران ملهمی" یازیسیندا اوخودوق:
وای زنگینه اؤزومو اوستاد دفترینین ائوینه چاتدیردیغمیدا اوستاد اؤلوم یاتاغیندا، ساییر-باییر ائلهمکدهایدی.
ایندیسه اولایین قالانی:
ائشیکدن آمبولانس سسی گلیردی...
سئوینجک:
- ائله بیل آمبولانس گلدی- دئیه آشاغییا ائندیم. قاپینی آچینجا اورژانس مأمورلاری یوخاری چیخیب اوستادی آمبولانسا داشیدیلار...
بیز خستهخانا یئتیشنده، اوستادا شوک وئریردیلر اوستاد ایسه یاریم مئتیر گؤیه سیچراییردی!
خانیم دفتری گؤزلرینین یاشینی ساخلایا بیلمیردی. سوسقون- سوسقون آغلاییردی. دوکتور آی-سی- یو اوتاغیندان چیخینجا قاباغینا قاچدیم:
- دوکتور!..نئجه اولدو؟!..
گولومسه دی:
- چوخ شوکور..قضانی سوْودو...
تلهسیک خانیم دفترینین یانینا قوشدوم:
- خانیم دفتری..خانیم دفتری! اوستادین حالی یاخشیدیر.
دوداقلاری قاچدی، اللرینی-یاشینی گؤیه قالدیریب نهسه دئدی.
***
آی-سی-یونون قاباغینداکی اوتوراجاقدا اگلشمیشدیک. خانیم دفتریدن،
- اوستاد نییه بیردن- بیره بو حالا دوشدو؟- دئیه سوروشدوم .
- آخشام اوستاد فرهیخته بیزه قوناق گلمیشدی..
- هانسی اوستاد فرهیخته؟!..فارس بئیین فرهیخته؟!!
خانیم دفتری باشی ایله، "هن" دئیهرک سوردوردو:
- تورک میللت وکیللرینین آنایاسانین اون بئشینجی مادهسینین ایجرا اولونماسی حاققیندا جومهور باشقانینا یازدیقلاری دیلکچهدن سؤز دوشونده، اوستاد فرهیخته بو ائیلهمی بؤیوک بیر خیانت سایاراق ایمضا آتلانلاری اردوغانین جاسوسلاری آدلاندیردی.
- بو سؤزلره اوستاد دفترینین تپکیسی نه اولدو؟!
-اوستاد دفتری ده قان باشینا آتلانیب قیزغین-قیزغین،"ائی آللاه! نییه بیزی اؤلدورموسن بو شئوینیستلرین، مانقورتلارین الیندن قورتولاق؟!" دئیه قیشقیردی؛ اوستاد فرهیخته ده کوسوب گئتدی. یاریم ساعات سونرا اوستاد گؤردویون حالا دوشموشدو.
اوزونتو ایله باشیمی توولاییب دئدیم:
- اوستادین دوعاسی نه تئز موستجاب اولموش، کئشکه اؤلوم یئرینه تانریدان اون بئشینجی مادهنین ایجرا اولوماسینی دیلهیردی!!
***
ائرتهسی گون، اوستاد دفترینین گؤروشونه گئتدیم. رنگ-روفو یئرینه گلمیشدی. آلیندان اؤپوب الینی سیخدیم. گولومسهدی:
- دوکتور!.. آللاه اوستاد فرهیختهنین قاپیسینی باغلاسین!.. او دونیایا گئتدیم ده قاییتدیم!..
ساتاشدیم:
- هله او دونیادا نه وار نه یوخ؟!
گولدو:
- هئچ!.. او دونیادا ائله بو دونیایا تایدیر!
شاشیردیم:
- نئجه؟..نئجه؟!..او دونیادا بو دونیایا تای دیر؟!!..
اوستاد دفتر باشی ایله سورغومو دوغرولاردی:
- هوشوم باشیمدان چیخیب باییلاندا، گؤردوم اؤلموشم، قبیر ائوینه یاتمیشمام. گئجهنین بیر واختی تاققا-قاق ایله قبیرین آیاق اوجو آچیلیب ایکی آداما بنزهمز ایچرییه سوخولدولار. قورخودان اؤزومو ییغیشدیردیم. نکیر ایله مونکر ایدیلر ائله بیل. سالامسیز-کالامسیز بیری دئدی:
- من ربک..
او بیری ایسه :
- من نبیک..
ائله ساندیم اؤزلرینی تانتیدیریرلار دئدیم:
- من ده اوستاد دفتری!
سؤزومدن بیرینجیسی آجیقلانیب دئدی:
- بَیّم بیلمیرسن بو دونیانین رسمی دیلی عربجهدیر نییه تورکجه دانیشرسان کافیر!!
سونرا یولداشینا ایشاره ائلهدی، آتدیلار منی تپیگین آلتینا.
علاجیم کسیلمیشدی یالوارماغا باشلادیم:
- آغالار!!.. منی باغیشلایین. من آنلامامیشام اؤلوم آرزوسو ائلهمیشم! اصلن من پئشمانام اؤلموشم. ایجازه وئرین گئدیم عربی اؤیرهنیم سونرا خیدمتیزه گلیم!!.. سیزی بالالاریزین جانی وورمایین!.. ائی وای اؤلدوم وورمایین!!..
ملکلر قاققاناق چکیب سؤزلریمه گؤلهرک داها بتر تپیکلمگه باشلادیلار. تپیکلرین ضربیندن بیردن اؤزومه گلیب اؤزومو خستهخانادا گؤردوم....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
دوکتور جئری نین تهران ملهمی نه بیر جواب!
تبریز ملهمی !
بیر هفته اونجه دن، تورک شیناس عابباس ائلچین له- شیخ آغامیز آخوند امیرحوسین (بهبود) مورادی یه خبر وئریلمیشدی، پایتخت ده اولان فارس دیلی قورومو باشقانی ،مجلیسیمیزده تورک دیللی اولان دئپوتادلاریمیز(ماده اون بشه گوره ایمضا ائدنلر) اوچون، هم بیر محللی معاینه همده بیر محللی تحقیقات ائیلمک ، اولکه میزه گلمه لری لازیم دوشوب. بیردن خبر وئریلدی: بش دیقه چکمه میش قوناقلاریمیز دئدییمیزآدرسه یئتیشه جک.
او زامان گلیب چاتدی، ماشیندان قوناقلار دوشوب چوخ گوزل قارشیلاندیلار، اوپوشوب -گوروشندن سونرا، گئچیب ایستراحت ائتدیلر.
صاباحی بویوک بیر مجلیس قورولموشدی. مجلیسیمیزین آشاغی باشدان -یوخاری باشاجان بویوک آداملار ،جراحی دوکتور-ایقتیصادجی-زاوودچی-داواناخاناچی-کوره چی لر بیر طرفده ، یازیچیلار- شاعرلر -نوحه خانلار-سیره چی-دسته چی لرده بیر طرفدن ،جابه جا -ردیفله اؤز یئرلرینده اوتوروب گوزلری –اوزلری پایتخت دن گلن فارس دیلی قورومو باشقانینا زیلله یب –باخیردیلار. هردن بیری قوناقیله اوز-اوزه یاسلاشاندا ،قوناق بیر گولومسوله نیب ،مجلیسده اوتوران شخص، الین سینه یه آپاریب، یئریندن بیر قاریش دوروب، اؤز ایراده تین بیلدیریردی.
ایلک آخوندوموز ، دانیشماقا باشلادی :خداوند مهربان و رحیم ، بر ما خیر و برکت زیاد بخشیده است. پس برای پروردیگار نماز بگزارید و قربانی کنید، محققا دشمن تو مقطوع النسل است .آخوند امیر حوسین(بهبود) مورادی دوشمنی دیله گتیرنده، بیر ناراحات حالتده ،عابباس ائلچینه باخدی، سیره چیلردن بیری اوجا سسله بیر صلوات چونده رین،دئمکده.... دوشن آخیر هاوا مجلیسدن بیرده عابباس ائلچینین اوستوندن، گوتورلندی.
سونرا شهرلریمیزدن بیر نئچه گوزل بویوک آداملاردان، فارس دیلیمیزین فلسفه سیندن نییه اونو اوخویوروق؟ افسانه وی قهرمانلاریندان چوخلی دانیشیق آپاریلدی. آخیردا کندلرین بیریندن بیر قوجا کدخدایا نوبت یئتیشدی. تریاکی بوغلارینا بیرده قارا رنگ قویان باشینین توکلرینه ال چکیب، دانیشماقا باشلادی: مهمان ما خوش آمدند! به عرض ملوکانه موبارک می رسانم، در ادامه کار شما ما هم در دهکدهای خود خدماتی به انجام رساندیم. نام پیش از هزار دهکده- شهر-منظقه- کوه -رودخانه ترکی را عوض کردیم اسم فارسی گذاشتیم .نمونه آنرا می آورم !سییاری را سیه رود، یام را پیام، آراز را ارس، کمچی را کیامک، علمدار گرگر را هادیشهر، ......قراردادیم. بونلاری دییه نده فارس دیلی قورومو باشقانی آلما یئییردی، بیر قاچ پیچاقیله قوپاردیب، الیله اوزادیب گوله- گوله اونا طرف اوزادیب،دئدی: بییا جان دلم ،بفرما حق شماست، بفرما بخور! کدخدانین ایکی الی سینه ده ،قاچا- قاچا قاچیب، تیکه آلمانی اوندان آلیب، ائله اونون یانیندا یئدی!
عابباس ائلچین سوزی اله آلاندا قوناقی چوخ یاغلادی، اورتا سوزونده بئله دئییردی: .....مهمان گرامی ما همگی از شما جنابعالی انتیظار داریم به درخواست ما که تدریس زبان ترکی در مدارس است توجه نمایید. ائله بو سوزی دییه نده فارس دیلی قورومو باشقانی یئرینده بیر قرنشدی، ائله بیل عقرب شالوارینا گیرمیشدی، آخوند امیرحوسین مورادی نین ناراحاتچیلیقی چوخالمیشدی، اوتوران قوناقلارین هامی سی ولولییه
دوشموشدولر،خیلاصه عابباس ائلچین سوزون چوخ عذابلا قوتاردی..... .
سوز ایندی قوناقینیدی، قوناق دیله گلدی: به نام خدا، من خیلی مفتخرم که امروز اینجا در قلب تپنده مملکت عزیزمان هستم از روحانی مجلس از بزرگان به خصوص کدخدای دهستان مربوطه سپاسگزارم از کدخدا می خواهم بیشتر تلاش کنند. کدخدا یئریندن دوردی، بیر گوزل اییلیب- دوزلدی .قوناق دیله گلدی خواهیش دارم ازت، آخر جلسه یک روگرفت(فتوکپی!) از آن لیست برام بدهید. کدخدا الین گوزونون اوستونه قویدی. قوناق آخیر سوزلرینده یدی: .....آخر سر باید در جواب امثال عباس ائلچین ها باید به گویم: ما نمی توانیم به عقب برگردیم، نمی توانیم ترمز این ماشین را بکشیم ،برای اینکه دو سه نفر اجنبی پرست به امیالشان برسند، من در اینجا می گویم به جرس قاطع در این عمل خود می مانیم !به کوری چشم دشمنان این مرز بوم .هامی صلوات چونده ریب ، قوناق دوراندا آیاقا هاهی قوناقلار آیاقا دوردولار. هره بیر یولیله اؤزون قوناقا یاخینلادیردی، بیری جیبیندن خودکار چیخاردیب هدییه ائیله ماقیله ،بیری گوروشماقیله اؤز ایراده تین بولوندوروردی. کدخدا یاخینلاشیب جیبیندن بیر قیش امرودی چیخاردیب ،وئردی .خیلاصه قاپییاجان خوداحافیظ لشمه لر ایدامه سی واریدی.
اون دیقه دن سونرا بیر آخوند امیر حوسین مورادی بیر عابباس ائلچین بیرده قوناق قالمیشدی. قوناق قاش قاباغین ساللاماقیله معلومودی عابباس ائلچیندن ناراحاتدی، ایسته میر گئجه نی قالسین ،آمما بو طرفدن ده گئجه دن خیلک گئتمیشدی ،دیله گلدی: یه جایی هست استراحتی کنیم اما با این اوضاع احوال، تنهایی می ترسم ،یک نفر هست که با من در اینجا بخوابد؟ تالارین نگهبانی کئفلی ایسگندر جوابیندا، دئدی: قوربان من اینجا هستم باهم می خوابیم .
گئجه یاری سی بیر- ایکی پیشیک ائشیکده بوغوشوردولار. قاناق یوخودان آییلیب، چوخ هاراسان کئفلی ایسگندری اویادیب، دئدی: برادر مثل اینکه در بیرون عملییات خرابکارانه است!؟ کئفلی ایسگندر یوخودان آییلدی، بیر قولاق آسیب ،سونرا دئدی: عملییات خرابکارانه هست اما به ما ربطی ندارد! اما اگر می ترسی؟ بیا پیش من بخواب. قوناق ائله بو سوزی ایسگندردن ائشیتدی، تز اؤزون وئردی اونون یانینا،کئفلی ایسگندر یئرینین ایچینده بیر گوزلرین آچیب قوناقا باخدی، ائله اوجورسونا یوخی باسدی .
چونکی گئچن جلسه نین هاواسینا یوخلامیشدی ،یوخودا گوردی بیر یولدا گئدیر، ایسته یر بیر یئرده ایشله سین. بیردن بیر دگیرماندان بونو سسله دیلر، سسه ساری گئدیب- دانیشاندان سونرا اونلارا باشلایب ایشله دی .بوغدالاری دگیرماندان گتیریب خاورماشینینا وورودولار، بیردن بیر پاسیبان سوت چالدی کی:اوغرولاری قویمایین، دگیرمانی بوشاتدیلار. هره بیر طرفده گیزلندی، اودا قاچیب دگیرمانین ایچه ریسینده گیزلندی.
اوردا بیر قوجا کیشی ایشله ییردی، اون بش باجادان اون توکولوردی، بیریندن چوخ- بیریندن آز- آخیرداکیندان چوخ آز اون گلیردی. قوجادان خبر آلدی: بونلار ندیر؟ باجادان توکولور؟ قوجا ،دئدی: ائولادیم، بونلار هر اینسانین روزوسودی، باخ او چوخ توکولن باجا هامییا، خیدمت ائیلییه ن جلیل ممدقلی زاده نیندی، اوندان سونراسی نیما یوشیج ، او بیرسی جواهر نعل نهرو، او بیرسی ده شکسپییریندی، سانییا- سانییا گلیب یئتیشدی یاپ او آخیرداکی باجییا، هردن بیر توزاناق گلیب یرتیقدان دوشوردی! اوردا قوجا دایانیب، باشین آشاغا سالدی. کئفلی ایسگندر سوروشدی: بو بس؟ قوجا ،دئدی: او یرتیق سیزین قوناقیزین روزی یرتیقی دی! کئفلی ایسگندر چوخ تاسف ائیله دی، ناراحاند حالدا ،دئدی: یوخ، بو دوز ایش دئییل ،ایندی او یرتیقی من بیر آز گئنیشله ده رم! بارماغین اوزادیب ایسته دی یرتیقی بیر آز گئنیشلتسین، اوندا بیر هاوار سسی بونو یوخودان آییدیب گوردی کی: وای آتاوین ائویله! قوناقین شالواری آشاغی، بارماغی قوناغین دالیدا آیری یئرینده !
عابباس ائلچینده قاپینی آچیب، آیاق اوسته ،هاراسان- هاراسان اونلارا، باخماقدا !!
محمد علی برزگر(گرگرلی آراز)
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
تئهران ملهمی
دوکتور جئری
تئلئفون کسینتیسیز زنگ چالیردی. تلهسیک دستگی قاپدیم، اوستاد دفترینین خانیمی ایدی:
- دوکتور!..دوکتور!.. تئز اؤزونو یئتیر، اوستاد دفتری گئتدی الدن...
سؤزلری آغلاما سسی ایله سونلاندی. آیاقیالین اؤزومو دؤردونجو قاتا، اوستادین ائوینه چاتدیردیم. قاپی آچیق ایدی. اوستاد دفتری تختین اوستونه اوزانمیشدی. رنگ- روفو آغاپپاق ایدی. الیمی آلنینا قویدوم، بومبوز ایدی. دامارینی توتدوم، چوخ یاواش ووروردو.
- اورژانسا زنگ ووروبسوز؟!
اوستادین خانیمی:
- وورموشام، دئدیلر، "تبریز"ده آمبولانس یوخدور، "تئهران"دان گؤندهرهجکلر..اودا هله گلیب چیخماییب- دئیه سیزیلدادی.
الیمدن بیر ایش گلمیردی. اوستاد گؤزومون قاباغیندا الدن گئتمکده ایدی. الیندن یاپیشدیم. "اوستاد!..بیرآزجیق دؤزون.. ایندی آمبولانس یئتیشر" دئدیم. اوستاد دفترینین دوداقلاری ترپندی. بلیرسیز بیر شئیلر دئییردی. قولاغیمی آغزینا یاخینلاشدیردیم:
- ده.. ده .. دده.. ده ده..
اوستادین خانیمینا دؤندوم:
- ائله بیل ددهسینی ایستهییر، تئز زنگ وورون ددهسینی گلسین.
آجی- آجی گولومسوندو:
- اوستادین ددهسی قیرخ ایل بوندان قاباق تانری رحمتینه گئدیب!
- دده..دده دئییر آخی!!..
اوستادین خانیمی گؤزلرینین یاشینی سیلدی:
- اوستاد دفتری اوتوز سککیز ایلدیر، " 15.نجی مادّه- 15.نجی مادّه" دئیه آنادیلمیزین مدرسهلرده اوخونماسی یولوندا موباریزه آپاریر. ایندی ایسه "15.نجی مادّه" سؤزونو دوزلده بیلمیر دئسین، دئییر: ده.. ده .. دده.. ده ده..
باشیمی آشاغی سالدیم، ائشیکدن آمبولانس سسی گلیردی.....
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
فارس دیلی قورومونون باشقانی اؤلدورولدو
دوکتور جئری
گوروپ-گوروب سسی بیرآن کسیلمیردی. تلهسیک قاچیب قاپینی آچدیم . اوستاد دفتری ایدی. ایچرییه سوخولوب قاپینی باغلادی:
- دوکتور! منی دولاندیر بالالارین باشینا...منی بیر یئرده گیزلت!!
چاش-باش قالدیم:
- اوستاد!..نه اولوب؟!...نه ایش گؤروبسن؟!..نییه گیزلهدیم؟!!
اوستاد دفتری تؤوشویه- تؤوشویه سیزیلدادی:
- فارس دیلی قورومونون باشقانینی اؤلدودوم!
قورخودان گئری چکیلدیم:
- نمنه؟!..نمنه؟! فارس دیلی قورومونون باشقانینی اؤلدوردون مو؟!.. سیزکی مدنی- اویغار بیر اینسانسیز. نئجه بو ایشی گؤره بیلدینیز؟!..
آیاقلاری اسمگه باشلادی، یئره چومبلدی:
- خیاباندا باشقان ایله قارشی قارشییا گلدیم. تانیشلیق وئردیکدن سونرا بیلهسینه دئدیم، " سیزین ایستهیینیزه قارشین، بیز، بو ایل تبریز بیلم یوردوندا آنا دیلیمیز تورکجهنی اوخوماغا باشلامیشیق؛ اینشاالله گلن ایل یا اوبیری ایل مدرسهلرده ده دیلیمیزی اوخویاجاغیق" دئدیم. منیم بو سؤزلریمه باشقان باشلادی گولمگه..
اوستاد دفترینین سؤزلرینی کسدیم:
- حتمن سیزده باشقانین گولمگیندن آجیقلانیب پیچاغی سوخدونوز قارنینا؟!!
یازیق-یازیق باشینی تؤولادی:
- یوخ!.. باشقان گولوب، گولوب، یئره ییخیلدی، گولمکدن اؤلدو!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
ائششگین حئسابی
دوکتور جئری
ماشینی درهیه دیغیرلانیب شئیخ آغانین بؤیوک آغازادهسی اؤلموشدو. ائو یاسا باتمیشدی؛ آغلاشما سسی بیر آن کسیلمیردی. شئیخ آغا باشینا تاپدایا-تاپدایا اوغلانلارینی یانینا چاغیردی:
- بالالاریم!.. رحمته گئتمیش قارداشیزا بیر ایش گؤرمهلیسیز قبیر عذابی چکمهسین!
اورتانجی اوغلو سیزیلدادی:
- آتا!.. قارداشیمیز نامازینی قیلاردی، اوروجونو توتاردی، خوُمس-زکاتینی وئرردی، زییارتینی گئدردی، ساققالینی قویاردی، او نییه گرهک قبیر عذابی چکسین؟
شئیخ آغا باشینی آشاغی سالیب دیزینه تاپدادی:
- یادیزدادیر نفت دکلی یوخ اولدو.. بللی ده اولمادی اونو کیم اوغورلاییب؟!!
- هه..هه.. یادیمیزدادیر!
- اونو قارداشیز اوغورلامیشدی!
- یووو....!!!
- هله او یوز بیرمی اوچ میلیارد... اونوندا آشیرماسیندا قارداشیزین الی وار ایدی! آی بالالاریم..هانسی دئییم؟!!..
- آتا..ایندی دئییرسن نئیلهیک قارداشیمیز قبیر عذابی چکمهیه؟!
شئیخ آغا بیر آز دوشوندو:
- بیر نفر تاپمالیسیز بیرینجی گئجه، قبیرده قارداشسیزین یانینا اوزانیب نکیر-مونکرین جاوابینی وئره.
کیچیک اوغلان دیله گلدی:
- کنده، قلئچی مورتوض آدلی یوخسول بیر کیشی وار. ائششگ ایله گئدیب مئشهدن اودون گتیریب ساتار؛ سانیرام پول قارشیلیغیندا بو ایشه راضی اولا.
***
شئیخ آغانین اوغلانلاری قئلیچی مورتوضون قاپیسیندا ایدیلر:
- اشی..بیلیریک سن چتینلیکله گئچینیرسن، قاردا-بوراندا ائششک ایله گئدیب مئشهدن اودون گتیریب ساتیرسان. سن ایلک گئجه قبیرده بیزیم قارداشین یانیندا یاتسان، سنه بیر پئیکان وانئت آلیب سنی بو فلاکتدن قورتاراریق.
قئلیچی مورتوض اؤز- اؤزونه،" یاخشی اولدو، ائششگی ساتیب ائولهنهرم، پئیکان-وانئتله اودون گتیریب ائویمی گئچیندیرهرم"-دئیه دوشونهرک راضیلیغینی بیلدیردی.
قئلیچی مورتوضو اؤلونو یانینا اوزادیب بوغولماسین دئیه قبیرین آیاق طرفیندن بیر اویوق قوبدولار. پئیکان وانت فیکری ایله، آرواد فیکری ایله شیرین یوخویا جومان قلئیچی مورتوض گئجهنین بیر واختی تاققاتاق سسینه یئریندن داشلاندی. گؤردو؛ الی دگنکلی ایکی آدام بنزهمز قورخونج یاراتیق قبیرین آیاق طرفیندن ایچری گیردیلر. آنلادی؛ بونلار سورغو-سوالا گلن نکیر-مونکردیلر. اورگی گوپ-گوپ دؤیونمگه باشلادی. گلنلرین بیرینه او بیرینه دئدی:
- اده! نکیر هانسیندان باشلایاق؟
مونکر قاققاناق چکدی:
- اؤلن اؤلوب ائله بو دیریدن باشلایاق.
نکیر سوروشدو:
- کیشی دئ گؤروم نئچه یاشین وار؟ نه ایش گؤرورسن؟ اوروج-نامازین نئجه دیر؟..
قئلیچی مورتوض دیلی توتار-توتماز میزیلدادی:
- اللی یاشیم وار، ائششک ایله مئشه دن اودون گتیریب ساتارام، نامازا تزه باشلامیشام،نئچه گوندور، قورآن کیلاسینا گئدیرم، اینشاالله گلن رمضان اوروجدا توتاجاغام!
نکیر حیرصلندی:
- یئکه کیشی!...[قئلیچی مورتوض اوروج-نامازینا گؤره اویغون یئرینه آغاج سوجاقلاریندان قورخودو]... سن نییه ائششگین آرپا یارانهسینی جیبینه قویوب قاباغینا سامان تؤکوردون؟!
- قوربان یانلیش عرضیزه چاتدیریبلار، باشیزا آند اولسون آرپا یارانهسی پولونا سامانی بئله چتینلیک آلماق اولور!!
بو یانیت نکیری یوْشوُدونجا مونکر سوروشدو:
- مئشهیه گئدنده ائششک اودونسوز ایدی مینیب گئدیردین، گلنده، اودون یوکلهیندن سونرا نییه مینیردین؟ ائششگه یازیغین گلمیردی؟!
قئلیچی مورتوض دیلی باغلانینجا مونکر قیشقیردی:
- اولان نکیر! وور بو کؤپک اوغلونو!!
نکیر-مونکر دوشدولر قئلیچی مورتوضون جانینا سحرهجن بیلهسینی دؤیدولر. صوبح اولونجا، شئیخ آغایلا اوغلانلاری گلیب اونو قبیردن چکدیلر ائشیگه. گؤدولر بدنینده سالامات یئر قالماییب. شئیخ آغا قئلیچی مورتوضون باشینی دیزینین اوستونه قویوب سوروشدو:
- اشی دئ گؤروم سنه نه اولوب؟ اوغلومون ایشی نئجه اولدو؟!
قئلیچی مورتوض زاریلتیسینی کسیب قیشقیردی:
- اولان من بیر ائششگین حئسابینی وئریب قورتارا بیلمهدیم، تون به تون دوشموش اوغلوزون حئساباتینی هارادان وئرهیدیم؟!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
کئفلی کونفوسیوس
دوکتور جئری
اؤلکهنین یوز ایللیک گلیشمه- ایرهلیلمه پروقرامینی حاضیرلاماق اوچون دؤولت طرفیندن داناباشلی دوکتور جئری، ترس آوالی قلئیچی مورتوض بیرده گرگرلی کئفلی ایسکندر بؤیوک بیلگین کونفوسیوسون یانینا گؤندریلدی. مملکت باش بیلنلری، کونفوسیوس ایله چایلاشاندان سونرا بو قونودا یاردیمجی اولماسینی، یول- یؤندم گؤستریب اؤیود وئرمهسینی ایستهدیلر. بؤیوک بیلگین ساققالینی تومارلایا- تومارلایا دئدی:
- مملکتینیزه یئدی آی ایچینده بؤیوک بیر ایش گؤرمک ایستهییرسینیزسه بوغدا اکین.
- مملکتینیزه یئددی ایل ایچینده بؤیوک بیر ایش گؤرمک ایستهییرسینیزسه آغاج اکین.
- مملکتینیزه یئتمیش ایل ایچینده بؤیوک بیر ایش گؤرمک ایستهییرسینیزسه اینسان تربیه ائلهیین.
دوکتور جئری آلقیشلاییجی باخیشلارلا کونفئسییوسو سوزهرک یولداشلارینا دؤنوب:
- بو آلتین اؤیودلری نوسخه ائلهییب دؤولتیمیزین حوضورونا چاتدیرمالیییق- دئیه الینی جیبینه سوخدو:
- ائی واخ!.. گؤزلوگوم ائوده قالیب، اؤیودلری سن یاز، اوستاد مورتوض!!
قلئیچی مورتوض اویان- بویانین قورتدالایا-قورتدالایا فیسیلدادی:
- ائله بیل قلمیمی گتیرمهمیشم!!
کئفلی ایسکندر بو دورومو گؤرونجه باشینی تؤولاییب دئدی:
- من یازارام!
دوکتور جئری برک-برک تاپشیردی:
- کئفلی- کئفلی یازمایاسان هااا!!...
***
ایکی گون سونرا کئفلی ایسکندرین یازقیسی باشقانین قاباغیندا ایدی:
مملکته ایچینه نئجه آفتافا گؤتورمک اولار:
- مملکته یئدی آی ایچینده آفتافا گؤتورمک ایستهییرسینیزسه، بوغدا وارید ائلهیین.
- مملکته یئددی ایل ایچینده آفتافا گؤتورمک ایستهییرسینیزسه، اورمان-مئشهلری آرادان آپارین.
-مملکته یئتمیش ایل ایچینده آفتافا گوتورمک ایستهییرسینیزسه، مدرک ساتین.
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر
مملکتده آرزی ائلهمکده اولمور!
دوکتور جئری
قلئیچی مورتوض اودون شلهسینی باغلاییب بئلینه آتاندا بیر اینیلتی سسی قولاغینا دگدی. قورخا- قورخا مئشهنین ایچینده ایرهلیلهدیکده، قورشاغادک باتلاغا باتمیش بیر قارییا توش گلدی. تئز شلهسینی یئره قویوب قارینی چکیب چیخارتدی:
- قاری ننه سن بورادا نه قاییریرسان؟ اولمایا سنینده گازینی کسیبلر، گلیبسن اودون آپاراسان؟!
قاری گؤزلرینی سوزدورهرک، " قاری ننه یوخ؛ پری خانیم!" دئیه آرتیردی:
- اوتوز سککیز ایل بوندان قاباق بورادان گئچرکن بو باتلاغا دوشدوم آند ایچدیم هر کیم منی بورادان چیخاردا، اونون اوچ آرزی- دیلگینی یئرینه یئتیریم. ایندی هر نه دیلگین وار دیله..
قلئیچی مورتوضون سئوینجدن گؤزلری یاشاردی:
- پری خانیم!.. مملکتده هر کیمین پولو - پارتی وار، ایشه آلینیر. بیزیم کیمی، کیمسهسیزلر ایسه بیر تیکه یاوان چؤرک اوچون گونده بیر ایشه ال آتیریق، بیر گون دانا بوروروق، بیر گون اوشاق سوننت ائلهییریک، بیر گون دوه گؤتو یاغلاییریق، بیر گون زیبیللرین ایچینده نایلون ییغیریق، بیر گون دوعا یازیریق، بیر گون سیفارت تسخیر ائلهییریک، بیرگون قویو آرتیلاییریق، بیر گون دللکلیک ائلیریک بیر گون...
پری خانیم داریخدی:
- ایندی ایستهییرسن نئیلهییم؟
قلئیچی مورتوضون دیشلری آغاردی:
- منی ایدارهلرین بیرینه سوخ!
پری خانیم ، "باش اوسته" دئییب آچیقلادی:
- گؤزونو یوم، آچ دیلگین یئرینه یئترمیش اولاجاق آنجاق او بیری دیلکلرینی یئرینه یئترمک ایستهسن اوچ یول منیم آدیمی سسلهسن همن اورادا حاضیر اولاجاغام.
قلئیچی مورتوض سئوینجک گؤزونو یوموب آچینجا اؤزونو قوجامان بیر ایدارهده بولدو. قیرمیزی بیر فیته بویونونا سالمیش بیر سینی چایدا الینده گزدیریردی. قئلیچی ایدارهنین چایچیسی اولموشدو. اوتاقلارین بیریندن سسلندیلر:
- مش مورتوض بیزیم بو چایلاریمیز نئجه اولدو؟
قلئیچی مورتوض اوتاغا گیریب چایلاری میزلرینه اوستونه قویاندان سونرا کارمندلرین بیرینه دئدی:
- بیر شئی سوروشسام منه گولمزسیز؟!
کارمندین دوداغی قاچدی:
- یوخ ..نییه گولک؛ سوروش؟
- واللاه دوزونو ایستهسز منیم یادیمدان چیخیب؛ آیدا نئچه آلیرام؛ سیز بیلیرسیز منیم آیلیغیم نئچهدیر؟
کارمند گولومسوندو:
- مش مورتوض سن آیدا سککیز یوزمین آلیرسان..
قلئیچی مورتوض سینی میزین اوستونه قویوب تلهسیک چایخانایا قاییدیب، "پری خانیم، پری خانیم، پری خانیم" دئدی. پری خانیم همن ظاهیر اولونجا اوستونه قیشقیردی:
- بو نه ایشدیر منه تاپمیشسان؟ من آیدا اون- اون بئش دنه دانا بورسام بوندان چوخ چیخاردارام!
پری خانیم باشینی آشاغی سالدی. قلئیچی مورتوض سؤزلرینین آردینی توتدو:
- سن دوز دئییرسن منی بو ایدارهنین رئیسی ائله؛ منده نجومی آیلیق آلیم!
پری خانیم گولدو:
- نجومی حوقوقلارین اوستو آچیلاندان بری، بو ایدارهنین رئیسی اون میلیون تومن آلیر آنجاق ایدارهیه یئرلشدیردیگی اؤز قوهوم-فبیلهسینه یوخاری حوقوقلار وئریر. آنلادیغیما گؤره، بو ایدارهنین کارمندلرینین بیری اوتوز میلیون آلیر، ایستهییرسن سنی اونون یئرینه یئرلشدیریم؟!
قلئیچی مورتوض چیچگی چاتلادی:
- هه ..هه!..
- گؤزونو یوم، آچ.
قئلیچی مورتوض گؤزونو یوموب آچدی. اؤزونو گؤزل، گؤیچک یئکه، بیر اوتاقدا بولدو. میزینین اوستونده بیلگیسایار، تئلئفون، دفتر- دستک، رنگلی-رنگلی قلملر وارایدی. اؤزونو چوخ یونگول حیس ائتدی، الینی اویان بویانینا ووردو؛ بیر شئیی اسکیک کیمی ایدی! گؤزو میزین اوستونده بیر گوزگویه (آینایا) ساتاشدی. تئز گؤتورب اوزونه باخدی. اؤزونو گؤرونجه قورخودان قیشقیردی. قلئیچی مورتوض ایدارهنین منشیسی اولموشدو.
قاپی آچیلیب ایدارهنین رئیسی ایچری گیردی.
- عزیزیم! منی سسله دین؟!- دئدی.
قلئیچی مورتوضدان سس چیخمادی. رنگ-روفو قاچمیشدی. رئیس گلیب یانیندا اوتوروب الینی بوینونا سالاراق:
- عزیزیم ائله بیل یورولموسان گئت ائوه، ناهاری حاضیرلا منده بیر ساعاتدان گلیرم- دئیه دوداقلارینی قلئیچی مورتوضون اوزونه یاپیشدیردی. قلئیچی مورتوض الینی ناموسونون اوستونه باساراق اوجادان قیشقیردی:
- پری خانیم، پری خانیم، پری خانیم منی اؤز یئریمه قایتار!
قلئیچی مورتوض گؤزونو آچدی. حیطلرینده اودون شلهسینه سؤیکهنیب اوزانمیشدی. آروادی خویلو خانیم بیر الینی بویرونه ووروب او بیری الی ایله قلئیچینین یوموشاق یئرینی چوبوقلا آلیشدیرا- آلیشدیرا چیغیردی:
- دئ گؤروم بو جالاق تایی پری خانیم کیمدیر؟!
قلئیچی مورتوض سیزیلدایا- سیزیلدایا الینی گؤیه قووزایب دئدی:
- ائی آللاه! بو ییخیلاسی مملکتده آرزی ائلهمکده اولمور!
گؤنده ر بؤلوم لر: حیكایه و گولمهجهلر


text:
اورمونون دنیزی وار ، دنیزینده قان ایزی وار قیزلارین آلنیندا قاراباغین بن ایزی وار
بوگون ایران پارلمانی اورمو میلت وکیل لرینین ایکی فوریت لی طرحینه رای ورمه ییب و رسمن اورمو گولونون احیاء اومید لرین برباد اتدیلر. بو طرح ده فوریت له اورمو گولونون احیا سی اوچون سو انتقالی اونه ریلیب و بیر میلیارد دولار بودجه نظرده آلینمیشدی . بو طرحین موخالیف لری بو اونه ریلری ، یر سیز بیلیب و بیر منطقه نی آباد اله ییب ایرانین اوبور منطقه لرین ویران اتمک ساییب لار.
آصلیندا من هچ شاشیزمادیم و بونو دا بکلیردیم . ایران حاکمییتی( و فارس شوونیسم دوشونجه سی) تورکلری دیده رگین سالیب و فارس کولتورونون اگه مه ن اولدوغو بولگه لره گونده ریلمه لرین ایسته ییر. زامان ایچینده بولگه نی تورک اتنیکیندن آریندیریب و توپراقلارین اله گچیرمه ک ایسته ییرلر. بیزیم خالقیمیز، گونده لیک مسئله لرله او قه در مشغولدورکی پروبلمین نه قه در وهیم اولدوقون آنلامیر. اونلار بیلمیرلر کی داها یاواش یاواش او گوزه لیم اورمو باغلاری ، دره لر تپه لر ، چایلاقلار ، تاریم لار و یم یشیل چیمه ن لیک لر ، اورموگولو کیمین تاریخ اولاجاقدیر. اورمودان خویا گتمه نین هچ آنلامی قالمیا جاق ، کیمسه توی توتمویاجاق ، کیمسه نیده تویا چاغیرسالار گلمیه جک . قانیمیزا سوسامیش دوشمان سون فیشنگین سیخیب . میللتیمیز اولومه محکوم اولوب دور. اینانین بونلار موبالیغه دییل . بونلار گرچک دیر. اورمو و بوتون آزه ربایجان میلت وکیل لری و دولت دایره سینده ایشله ین رییس لر و مامورلار بیلسین لرکی چوخ چکمز جلای وطن اتمه لیدیلر. اوزلرین و میلت لرین اوجوز ساتیب ائو ، دوکان ، موستغیلات و باغ باغچا آلانلاردا ، آلدیقلارین ایرانین اوبور یرلرینه داشییا بیلمه یه جک لر . حتی نظامی ، انتظامی مامورلار و اطلاعات مامورلاریدا بیلسینلر اله اولاردا سیرایلا بو سون فیشنگین آجیسین اوز جانلاریندا حیس ائده جک لر. داهی کیمسه قالمیا جاق اونلار کسیب بیچسینلر.
بو گون رسمی اولاراق فارس حاکمیتی و فارس دوشونجه سی آزه ربایجان خالقینی سورگونه گوندریر. یاتانلار اویانمالیدیلار . اوشاقلارینی فارسجا دانیشدیرانلار ، ایرانی وطن بیله نلر ، ایرانا بل باغلیانلار و اومید بسله یه نلر بیلسینلر کی دوغرو یولدا آدیم آتمیرلار بو یولون سونو فارسیستان شهرلرینین دیبین ده کاسیب محلله لرین بیجاقیندا سولوب اولمکدیر. یازیقلار اولسون بیزلره کی بله دویارسیز سس سیز سمیر سیز اوتوروب سونوموزون گلمه سین بکله ییریک . اورمو میلت وکیل لری اوز تاریخی وظیفه لرین انجام وریب و بوتون عالم و آدمه گوسته ردیلر کی ایران ، آه زربایجانین قتلینه فرمان وریب. اینان ماییرسینیز صاباح دان رادیولار و تلوزیون لار و موختلیف اینترنت سایتلارینا باخین اگر فارس لار طرفیندن ( منظوروم اونلارین ایراندا و خاریشده اولان حیزبلر و مدیالاری ) رسمی و کسگین بیر توتوم توتسالار و اورمو گولونون احیاسین ایسته سه لر، داها من قلم الیمه آلمیاجاقام . گورون بیر آن اوز اوجوز گونده لیک لریندن ال چکیب بیزیم حیات و مه مات مسئله میزه اونم گوسترسه لر سیز هر نه ده سه ز من اونو ائدیم ! آمما تاسوف کی اتمیه جک لر و اوز اوره ک لرین ده بیزیم یوخ اولوب سیلینمه میزه سوینه جک لر. دوشمان سون فیشنگینده آتدی . آر اولسون یاتانلارا.عزیز هم وطن لر زامان گه ریه دونمه یه جک . گه لین اگر بیر ایش گورمه ک ایسته ییر سیز اله بوگون ائدین . یارین گه ج اولاجاق دیر !
اورمولو تایماز-27 مرداد 1390


text:
" میلّی اویانیش گونو "و یا بابک قالاسی مراسیمی !
" میلّی اویانیش گونو "
و یا بابک قالاسی مراسیمی !
حسن راشدی : 9/تیر / 1394
آذربایجانین و یا داها دوغروسو ایران تورکلرینین " میلّی اویانیش گونو " و یا " بابکین دوغوم گونو " گلیب چاتیب
. بابک قالاسی مراسمینین ایلک دفعه نئجه باشلانماسی ایله ایشیمیز یوخ؛ بو
ساحهده چئشیتلی روایتلر وار ؛ آمما بو مراسیم ایلک دفعه ۱۳۷۹ جو هجری گونش ایلی تیر
آیینین ۹- ۱۰ و پنجشنبه - جمعه گونلرینده توپلوم حالدا و او زامانین یازدیغی
نشریهلره استناد ائده رک ۹۰ الی ۲۰۰ مین
نفر آراسیندا شرکت ائدنلر طرفیندن شرقی آذربایجان اوستانی ، اهر شهری و کلئیبر
قصبهسینین گون باتانیندا یئرلهشن " "بابک قالاسی " ندا باش توتدو .
بو توپلانتینین سسی او قَدَر گوجلو ایدی کی ، تبریز رادیوسو و حتی تهرانین اطلاعات گوندهلیگی بو حاقدا خبرلر یایدیلار . او ایلدن سونرا تیر آیینین ایکینجی پنجشنبه - جمعه سی دائمی اولاراق " بابک قالاسی مراسیمی " اعلان اولدو و 1380، 1381 ، 1382 و 1383 جو ایللره کیمی تیر آیی نین ایکینجی پنجشنبه - جمعهسی یوز مینلرله تورک اینسانی بو مراسیمه قاتیلیب و بو ایکی گونده آذربایجانین دیل ، تاریخ ، ادبیات ، فولکلور ، موسیقی ، داستان و باشقا فرهنگی - هنری ساحه سینده بو گؤزل طبیعتده چئشیتلی و تام مدنی برنامهلر اجرا ائدیردیلر کی ، 1384-جو ایلدن اونون قاباغی تمامیله آلیندی !
بیرینجی برنامه دن ، یعنی 1379 جو ایلین " بابک قالاسی " برنامه سیندن تقریبا بیر آی سونرا و مرداد آیینین ۱۳-۱۴ جو گونلری آذربایجان اؤیرنجیلری بیر گردیشی- تفریحی اوردوسو چرچیوه سینده بابک قالاسینا گئتمهیه آد یازدیلار ؛ بیزده عائلهوی شکیلده باشقا دوستلارلا بیرلیکده بو اوردویا قاتیلدیق .
بو اوردونون باشلانیشی 1379 جو ایلین مرداد آیی نین ۱۳ و تبریز اوتوبوس تئرمینالیندان اولاجاقدی ؛ تبریز تئرمینالینا کیمی هر کس اؤزو گئتمهلی ایدی ، بورادان سونرا اوردو مسئوللاری پلان حاضیرلامیشدیلار . بو گونلرین خاطیرهسیندن یادداشت ائتدیگیم بیر یازیدان بیر قیسا بؤلوم بوردا گتیرمهیی یئرسیز گؤرمورم :
"دونَن گئجه ( ۱۲ / ۴/ ۱۳۷۹) تهراندان حرکت ائتمیشدبک ؛ بو گون صبح ساعات ۸ یاریم حدودو تبریز تئرمینالینا چاتدیق . بیرینجی سالونا طرف گئدرکَن گؤردو ک آقای ق..پ.. و آقای آ...ی ... بیرینجی سالونون قاباغیندا دایانیبلار ، سلاملاشدیق . بیز سالوندا مستقر اولدوقدان سونرا صبحانه یئمک ایسته ییردیک کی ، گؤردوک اونلار صبحانه وسائلینی حاضیرلاییبلار .
گئتدیلر بیر یئکه چایدان ، قاینانمیش سو آلیب گتیردیلر بیزدهده قورو چای واریدی ؛ دملهدیک پنیر- چؤرکده آلدیلار ، ائله تئرمینالدا صندل اوستونده صبحانه یئدیک . باشقا شهرلردنده گلیب بیزه قوشولدولار . اورمیهدن و نوید آذربایجان نشریه سینده چالیشان ر...ک ، ک...ص و باشقا دوستلاردا گلدیلر.
ساعات ۱۲حدودو دؤرد اوتوبوسا مینیب اوّلجه تبریزین ایچینده " مشروطیت ائوی " و " ارک قالاسی "ندان گؤروش ائتدیکدن سونرا بیر گول چلَنگی آلیب " باقیرخان " مزارینا طوبی پارکیندا قویدوق ، سونرا یولا دوشوب بابک قالاسینا طرف گلدیک ...... اهر شهرینه چاتدیق ، چوخ محروم شهردیر بوشهر ! من بیرینجی دفعهایدی اهر شهرینه و بابک قالاسینا گلیردیم. آذربایجان شهرلری فارس شهرلری ایله مقایسهده محرومیتده قالیبلار ، آمما اهر شهری آذربایجان شهرلری ایچینده بلکه ان محروم شهرلردندیر!
بو شهرده شیخ شهاب الدین اهری آدلی تانینمیش آذربایجان شخصیتی بیر پارک ایچینده دفن اولوب ؛ بو پارکدا اوزون بیر سوفره آچیب ناهار یئییب سونرا دوروب گئتدیک کلئیبره اورداندا بابک قالاسینین آیاغینا و " قالا درهسی" آدلانان یئرده کانکس لر و چادیرلاردا یئرلشدیک.
بورا عجب صفالی یئردیر ! گؤزل مئشهلیک و یانیندان دورو سو ایله کیچیک چای آخیر. بابکین عظمتلی قالاسی داغین دوز کلّهسینده گؤرسنیردی اؤزوده چوخ عظمتلی .....!
چادیرلار و کانکس لرده یئرلشدیکدن سونرا فرهنگی برنامهلر باشلاندی . میکروفون ، بلندگو لار حاضیرلاندی . اورگ ، ساز و باشقا موسیقی آلتلرده حاضیر اولدو . شعر اوخوندو ، ساز چالیندی و آدینی دوکتور آدی ایله سسلهین بیر نفر گلیب آذربایجانین مشهور خالق ماهنی لاریندن اوخودو ....
برنامه نین داوامیندا " آذربایجانلیلار میلّت یوخسا قوم ( قبیله) دیرلر " بارهده گؤزل بحثلر اولدو و بلکه گئجه یاری ساعات ایکی اولاردی داها هامی یاتدی ...!
بو برنامهلر اجرا اولان زامان بیزیم اوردودان قیراق و اطراف چادیر و کانکسلرده اولانلاردا گلیب برنامهیه هوسله قولاق آسیردیلار . بو آداملارین ایچیندن بیری کلئیبر اهالیسینین دیلیندن دئییردی :
" منیم باققال دوکانیمدا عادی گونلرده و معمولی حالدا گونده 5-6 مین تومنلیک جنس ساتیلیر ؛ آمما بابکین دوغوم گونلری و تیر آیینین 7 الی 11 جی گونلرینده هر گون ایکی یوز مین تومن حدودو ساتیشیم اولوب ! آمما کلئیبر فرمانداری اهالی یه دئییب :
"بابکین تولد گونو بورا ییغیشانلارا یئمک - ایچمک امکاناتی یاراتمایین ، بابک کافردیر و بو آداملار کافردن تجلیل ائدیرلر. بیزده رئیس جمهورا شکایت یازمیشیق و فرماندارین دگیشیلمهسین ایستهییریک ".....!


text:
گئت، گولوم، گئت منه سن جان اولاسان ایسته میره م
عشوه لی، سئوگیلی جانان اولاسان ایسته میره م
بیرده گوز یاشی توکوب، کویونا گه لممم گوزه لیم
گوروب احوالیمی خندان اولاسان، ایسته میره م
بیوفالیقدا بوتون عالمه مشهور اولدون
سن اگر حوری و غلمان اولاسان ایسته میره م
وورموسان سینه مه مین یاره کفایتدی منه
بو سینیق کونلومه درمان اولاسان ایسته میره م
بیوفاسان دگیلم راضی اولندن سونرا ،
قبریم اوستونده نگهبان اولاسان ایسته میره م
پیس گونومده منی سالدین نظریندن گئتدین
یاخشی گونده منه مهمان اولاسان ایسته میره م
قیمتینی بیلمه دین، اینجتدین اونو
ائله کی، اولدو پشیمان اولاسان ، ایسته میره م
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər Etiketlənmiş: | آیریلیق,ایسته میرم,تورکی شعر,سئوگی,سئوگی شعری,علی آقا واحد,علی آغا واحید


text:
معصوم ایماملار (ع) زمانیندا
گئنیش رابیطه یوخیدی و وارید اولان ریوایتلر فرقلی آنلاقلی اولان موختلیف افرادین
جوابیندا مطرح اولوردو؛ بونا گؤره قورآنین تفسیرینده فقط ریوایتلره دیقّت ائلهمک
محدود ائدیجیدیر و بیزی قورآنی معاریفین بیر بؤلوموندن محروم ائلر.
معصوم ایماملاردان (ع) گلن
بعضی ریوایتلرین ظاهیرده قورآنلار تعاروضی وار آما دیقّت یئتیرمهلی نوکته
بوراسیدیر کی ریوایتلر قورآنی بیان ائدیرلر. بیز بیر جور باخساق کی ذهنیمیزین
هامیسی ریوایتلرله مشغول اولا و قورآنین اؤزونه آنلاشیلا بیلمهین بیر کلام کیمی
باخاق و تکجه ریوایتلرله اونو آنلاماغا چالیشاق, بو مسأله قاباغا گلر کی موتعاریض
و موتناقیض ریوایتلر وار.
بو تعاروضون پیغمبر (ص)
بویوردوغو کیمی حل یولو بودور کی بیزدن بیر سؤز ائشیتسیز کی قورآنلا تعاروضو اولا,
اونو دیوارا چیرپین. پس بللی اولور کی قورآن اؤزو ده بیان ائدیجیدیر و هیدایت
کیتابی کیمی آنلانا بیلندیر.
بو اسادا قورآندان چوخلو
مؤحکمات آنلاماق اولار و اونون سایهسینده, قورآنین ظاهیری و یا نصیایله آشکار
تعاروضو اولان ریوایتلری طرد ائلیه بیلریک. پس نتیجه بو اولور کی قورآنلار
ریوایتلر آراسیندا بیر تعاومول و دیالکتیک قورمالیییق, یعنی بیر گؤزوموز
ریوایتلرده اولسون و بیر گؤزوموز ده قورآنین اؤزونده و بئله اولاندا ریوایتلر چوخ
آیدینلادان اولارلار.
شاید سونّتی و موتعارف عاغیللا
باخاندا, قورآنین آیهلرینده معصوملارین (ع) ریوایتلریله موتعاریض معنالار اله گله
و یا بالعکس. بو تعاروضلر اینسانلارین آنلاییش سطحی و زمان بسترینده طبیعی مسألهدیر.
قورآن کریم نساء سورهسینین
82-جی آیهسینده بویورور: «أَفَلاَ یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ کَانَ مِنْ عِندِ
غَیْرِ اللّهِ لَوَجَدُواْ فِیهِ اخْتِلاَفًا کَثِیرًا؛ آیا قورانین [معنالاریندا]
دوشونمورلر؟ و اگر آللاهدان غیریسندن اولسایدی, حتماً اوندان چوخلو ایختیلاف
تاپاردیلار» بو اساسدا موختلیف زمانلاردا موختلیف آنلاییش سطحینده اولان اینسانلارین,
فرقلی اولماسی طبیعی مسألهدیر.
رحمتلیک علامه طباطبایی
مؤحکم, موتشابه و تأویل بحثینین آخیرینده «تفسیر بِرأی» بارهسینده بیر بحثی وار.
اوردا ریوایتلردن نتیجه آلیر کی «تفسیر بِرأی» بو معنایادیر کی بیز اؤز آنلاییش
سطحیمیزی قورآنا تحمیل ائدک؛ یعنی آللاهین قورآنی نازیل ائلهمکدن هدفی بو ایدی کی
بیزیم ذهنیمیزی اوشاقلار کیمی آددیم آددیم تعالا باغیشلایا.
البته آللاه قورآنی نازیل
ائلهمکله اؤز کلامینی, بیز بیلهجک قدر آشاغی یئندیریب, آما اونون هدفی بیزیم
آددیم آددیم تعالا تاپماغیمیزدیر و بو اوشاق اؤز آنلاییش سطحینده دونوب قالسا
یوخاری قالخا بیلمیهجک و شاید ده چوخلو معاریفی اینکار ائده. بونا گؤره بیز
ذهنیمیزی یوخاری چکمهلیییک.