text:
۲۰ یانوار فاجعهسیندن ۲۷ ایل کئچیر. آذربایجان خالقی تاریخ اوچون چوخ دا اوزون اولمایان ۲۵ ایل عرضینده موستقیللییمیزین قازانیلماسی اوغروندا جانلاریندان کئچهن شهیدلریمیزی یاد ائدیر. بو ایللر عرضینده ۲۰ یانوار تاریخی آغری ایله خاتیرلانسا دا، بئیینلرده دایم جاوابسیز سواللار قالیب. «کیمدیر گوناهکار؟»
پوبلیکا. آز-آ دانیشان سیاسیلر ۲۷ ایل اؤنجکی تاریخی بئله خاتیرلاییر.
«گنج عالیملر کلوبو» آدلانان قورومدا اکثریت دتک-یا ایشلییردی»
آنا وطن پارتییاسینین صدری، میللت وکیلی فزایل آغامالی ۲۰ یانواری آذربایجان خالقینین شانلی تاریخی حساب ائدیر. اونون سؤزلرینه گؤره، همین واخت دهشتلی فاجعه باش وئرسه ده، خالق موستقیللیک کیمی شیرین نعمته قوووشدو: «همین واخت خالق آرتیق موستقیل اولماغا قرار وئرمیشدی و ائموسییالار کیفایت قدر گرگین ایدی. بو وضعیتدن کرئمل، سسری-نی داغیتماق ایستهیهن قوهلر، ائلجه ده اؤلکهده میللی آزادلیق حرکاتینین ایچینه داخیل اولموش قارانلیق مقصدلی اینسانلار ایستیفاده ائتدی. همین واخت خالقین اؤنونده گئدن آخج داخیلینده بحران یارانمیشدی. رادیکاللار و لیبئراللار آدلانان ایکی جبهه فورمالاشمیشدی و بو بؤلونمه خالقین عمومی موباریزهسینده اؤز منفی تسیرلرینی گؤستریردی. او واخت ایندیکی پرئزیدئنت آدمینیستراسییاسینین قارشیسیندا کئچیریلهن میتینقلری ده آخج رهبرلیگی دئییل، دتک-نین آگئنتلری ایداره ائدیردیلر. دتک خالقی میدانا چکیر،
قیرغینلارا زمین یارادیردی. «قورد قاپی»سیندان باشلامیش، آئروپورت یولوندان شیخوو یولونا قدر بوتون کئچیدلرده طلبهلر طرفیندن کئشیک چکیلیردی. آخج "میللی آزادلیق حرکاتی قانسیز اؤتوشمور" منتیقینی تبلیغ ائدیردی. قارشییا قویولان مقصدلردن بیری ده سیاسی حاکمیته گلمک ایدی. سیرر دئییل کی، خالق حرکاتینین اؤنونده گئدنلر آراسیندا دتک آگئنتلری وار ایدی. مثال اوچون، «گنج عالیملر کلوبو» آدلانان قورومدا اکثریت دتک-یا ایشلییردی. بوردا لئیلا یونوس، ائلدار نامازوو، حیکمت حاجیزاده، توفیق قاسیموو و دیگرلری ایشتیراک ائدیردی. اونلار هم ده آخج-نین ایداره هئیتینه عضو سئچیلمیشدی. اونلار آخج-نین رهبرلیینه همین متبخین ایچیندن اولانلاردان بیرینی گتیرمهیه چالیشیردی. لاکین همین دؤورده خالق جبههسینی صمیمی شکیلده یاراتماق ایستهیهن اینسانلار بونا ایمکان وئرمهدی. تصادفی دئییل کی، ۲۰ یانوار فاجعهسی باش وئردیی دؤورده همین ایداره هئیتینین - آخج-نین رهبرلرینین هئچ بیرینین ائوینه بیر عسگر بئله گئتمهدی. اما آخج مجلیسینین عضوو اولان منیم ائویمه ۱۹۹۰-جی ایلین یانوار آیینین ۲۳-ده ۱۲ عسگر، ۲ بتر گلدی، ائوی محاصرهیه آلدیلار و منی حبس ائتمک ایستهدیلر. دوشونورهم کی، ۲۰ یانوار فاجعهسینین تؤردیلمهسینده آخج ایداره هئیتینه داخیل اولان شخصلرین بیلاواسیته ایشتیراکی واردی».
ف. آغامالی علاوه ائدیب کی، ایدارولونماز حالا گلن خالق اؤز تالئیینی حل ائتدی و آذربایجاندا اومومخالق حرکاتینین میللی آزادلیق حرکاتی مرحلهسینه کئچمهسی تعمین اولوندو.
«۱۹۹۰-جی ایلدهن آذربایجاندا میللی آزادلیق حرکاتی دؤنمز، آردیجیل کاراکتئر آلدی. بونون آردیجیل کاراکتئر داشیماسیندا ایسه هئچ شوبههسیز کی، اساس رولو اوموممیللی لیدئر حیدر الیئوین موسکوادا آذربایجان نومایندلیینده چیخیش ائتمهسی اوینادی. ۱۹۹۰-جی ایل ۲۰ یانوار فاجعهسیندن سونرا آذربایجاندا کوتلوی شکیلده کوممونیست پارتییاسیندان ایمتینا باشلانیلدی. سووئت جمعیتینه نیفرت آچیق کاراکتئر داشیدی و آذربایجان خالقی بیرمهنالی اولاراق سووئت جمعیتینده یاشاماغین مومکونسوزلویونو درک ائدرک آزادلیق اوغروندا موباریزهنی داوام ائتدیردی»، - دئیه او بیلدیریب.
«سسری-نین داغیدیلماسی سسئناریسینده ۲۰ یانوار سون نقطه ایدی»
همین دؤورون آکتیو ایشتیراکچیلاریندان اولان، آذربایجان رئسپوبلیکاسی آلی سووئتینین میللی شوراسینین عضوو اولموش پولیتولوق جوشمود نوریئو ۲۰ یانوار حادثهلرینه گئوپولیتیک کونتئکستده یاناشیر: «همین واخت سووئت ایمپئرییاسینین سوقوطو پلانلاشدیریلیردی. کیسسئنجئرین ده، بزئژینسکینین ده اثرلرینده بو مسئلهلرله باغلی مقاملار وار. لاکین سسری-نی داغیتماق اوچون حاضرلانان لاییحهده ضعیف نقطه اولاراق نیه آذربایجانهن سئچیلمهسی ماراقلیدیر. ۱۹۸۷-جی ایلده حیدر الیئوی مرکزی بورو اوزولویوندن چیخاردیلار. آردینجا قورباچووون اقتصادی مسئلهلر اوزره موشاویری آقامبئکیان داغلیق قاراباغین اقتصادی جهتدن ائرمنیستانا داها یاخین اولماسی حاقدا بیانات وئردی. ائرمهنیلر بو ایستیقامتده حرکته کئچدیلر. خانکندینده داغلیق قاراباغین ائرمنیستانا بیرلشدیریلمهسی ایله باغلی ویلایت دئپوتاتلارینین قراری چیخاریلاندان درهال سونرا باکیدا
«داغلیق قاراباغ ائرمنیستانا بیرلشدیریلمهسین» شوعاری آلتیندا «یورد» طرفیندن میتینقلر باشلانیلدی. ماراقلیدیر، هئچ کیمین معلوماتی اولمایان بیر مثلاًی «یورد» نئجه بیلیردی؟ حساب ائدیرهم کی، سسری-نین داغیدیلماسی حاقدا بیر سسئناری وار ایدی و بو سسئناریده ۲۰ یانوار سون نقطه ایدی».
ج. نوریئو ۲۰ یانوار گونو قتله یئتیریلهنلر و یارالانانلار آراسیندا آخج رهبرلیینده تمثیل اولونانلاردان هئچ کیمین اولماماسینا خصوصی دقت چکیب.
«من خصوصی آراشدیرما آپارمیشام و اونلاردان هئچ بیرینین اوردا اولمادیغی اورتایا چیخیب. اما حادثهلر زامانی دایم خالقین اؤنونده اولدوقلارینی دئییرلر. اگر اؤنده ایدیلرسه، نیه اونلارین هئچ بیرینین بورنو بئله قانامادی؟ بو ایللر عرضینده من همیشه دئمیشهم کی، ۲۰ یانوار فاجعهسینین میقیاسینین بو قدر گئنیش اولماسینین مسولیتی آخج-نین اوزریندهدیر»، - دئیه او وورغولاییب.
«حیکمت حاجیزاده ائوینده یاتمیشدی، عیسی قمبر یوسیف سمدوغلو ایله اونون ائوینده چای ایچیردی»
آذربایجان سوسیال دئموکرات پارتییاسینین (آسدپ) صدری، میللت وکیلی آراز علیزاده ده ۲۰ یانوار فاجعهسینه گؤره معین معنادا آخج-نی اتهام ائدیب: «اگر آخج لیدئرلرینین شعورو، آغلی و ساوادی اولسایدی، آذربایجان کوممونیست پارتییاسینین رهبرلیگی بیناموس و بیشرف اولماسایدی، قورباچوو باشقا اولماقلا سسری رهبرلیگی جینایتکار اولماسایدی، حادثه باش وئرمهیه ده بیلردی».
اونون سؤزلرینه گؤره، ۱۹۸۹-جو ایلین سئنتیابریندا آخج داخیلینده دئموکراتلارلا رادیکاللار آراسیندا موباریزه باشلادی.
آسدپ صدری آخج-نین خالقی قیرغینا سوروکلدیینی بیلدیریب. آ. علیزاده ده حادثه باش وئرهن گونو آخج رهبرلیینین اورتادا اولمادیغینی قئید ائدیب.
«حیکمت حاجیزاده ائوینده یاتمیشدی. عیسی قمبر یوسیف سمدوغلو ایله اونون ائوینده چای ایچیردی. نعمت پناهوو میداندا جامااتا دئییردی کی، داغیلمایین، بیر آزدان سیزه تانکووران آوادانلیقلار گتیرهجهم. اعتبار مممدوو همین گئجه موسکوایا اوچوب گئتدی. رحیم قازییئوین هارادا اولدوغونو ایسه بیلمیرم»، - دئیه او بیلدیریب.
آ. علیزاده قئید ائدیب کی، ۱۹۸۹-جو ایلین سئنتیابریندا آذربایجان خالق جبههسی (آخج) قئیدیاتدان کئچدی. اونون سؤزلرینه گؤره، بوندان سونرا آخج-دکی رادیکال قاناد دئموکراتیک قانادی سیخیشدیرماغا باشلادی. رادیکال قانادین لیدئرلری اعتبار مممدوو، نعمت پناهوو، ابولفز الیئو، دئموکراتیک قانادین لیدئری ایسه لئیلا یونوس، زردوشت علیزاده ایدیلر: «آخج-ده اؤزلرینی مؤتدیل آدلاندیران قروپ دا واردی. اونلار گویا بو قانادلاری بیر-بیرلری ایله باریشدیرماق ایستییردیلر. هر دفعه ده مجبور ائدیردیلر کی، دئموکراتیک قاناد رادیکال قانادا گذشته گئتسین. آخج رهبرلیگی ایله مرکزی کومیتهده اساساً پولیانیچکو گؤروشوردو. دئموکراتیک قاناد هر هانسی بیر طلب ایرلی سورهنده او بونو رد ائدیر، رادیکال قانادین تکلیفلرینی، طلبلرینی قبول ائدیردی. بونونلا دا کوتلهنین شعوروندا بئله بیر فیکیر حاکم اولوردو کی، دانیشیقلار آنجاق رادیکال یوللا مومکوندور. رادیکال قانادین خالقی مورتجع دایرهلرله، سوویکپ ایله قارشیدورمایا آپاردیغی آرتیق معلوم ایدی.
ان قریبهسی ایسه بو ایدی کی، قاراباغ اوغروندا یارادیلان سیاسی داوادا ایشتیراک ائدیردی. بونا گؤره ده دئموکراتیک قانادین لیدئری زردوشت علیزاده یانوارین ۶-دا علملر آکادئمییاسینین بیناسیندا کئچیریلهن کونفرانسدا بیانات وئردی کی، سیز خالقی قیرغینا آپاریرسینیز. من قاندان قورخورام. نعمت پناهوو ایسه دئدی کی، سن قورخاقسان. زردوشت جاوابیندا قورخاق اولمادیغینی، اؤز قانیندان قورخمادیغینی بیلدیردی. دئدی کی، سیزه ایناناراق آرخانیزجا گئدنلرین اؤز قانلارینا قلتان ائدیلهجکلریندن، اونلارین والیدئینلرینین گؤزلرینه گوناهکارجاسینا باخماقدان قورخورام. زردوشت آخج-دن ایستئفا وئرهرک اورادان گئتدی. رادیکال قاناد بوندان سونرا آخج-نین یئنی سئچیلمیش ایداره هئیتینده آت اویناتماغا باشلادی. بیز بو داورانیشلارین تهلوکهلی اولماسی حاقدا اونلاری خبردار ائدیردیک.
اما بونلار جاواب وئریردیلر کی، تیفلیسدهکی ۹ آپرئل قیرغینیندان سونرا داها قان تؤکولمهیهجک. ۲۰ یانوار فاجعهسینین اساس سببکاری آخج رهبرلیینین نادانلیغی، شؤهرتپرستلیگی، آذربایجان کوممونیست پارتییاسینین باجاریقسیزلیغی، قورباچوو باشدا اولماقلا سوو.ایکپ مک بوروسونون جینایتکارلیغی ایدی. بو اوچ قوه بیر نقطهده بیرلشدی. نتیجهده ایسه اینسانلاریمیز ناهاقدان هلاک اولدولار. الله اونلارین هر بیرینین روحلارینی شاد ائلسین. اما ایندیدک ۲۰ یانوار فاجعهسینین نه سببکارلاری، نه ده گوناهکارلاری اورتایا قویولوب. بونا گؤره ده جمعیتیمیز فاجعه قوربانلارینین روحو قارشیسیندا گوناهکاردیر».
مسئله ایله باغلی زردوشت علیزاده دانیشماق ایستهمهدی. او، ۲۰ یانوار حادثهلری و همین دؤورون سیاسی پروسئسلری ایله باغلی اؤزونون «ایکینجی رئسپوبلیکانین سونو» کیتابیندا یازدیغینی بیلدیردی.
«بیر سیرا آداملارین، ائلجه ده پریماکووون آدینی بو ایشدهن چیخارتدیلار»
میللی آزادلیق حرکاتینین فعال عضولریندن اولان، کلاسسیک خالق جبههسی پارتییاسینین (کخجپ) صدری میرماهمود میرلیوغلو هر شئیین گؤزلری اؤنونده باش وئردیینی دئییب. اونون سؤزلرینه گؤره، قانلی یانواردان اؤنجه باش وئرهن سومقاییت حادثهلری، موسکوانین آذربایجانا موناسیبتی، همین دؤورده حاکمیتین آستاگللیگی و آنتیمیللی یول توتماسی، قربی آذربایجاندان سویداشلاریمیزین کوتلوی دئپورتاسییاسی، کقب-نین تؤرتدیی سویغونلار، جینایتلر، آزادلیق حرکاتینا قارشی باش وئرهنلر چوخ دا کئچمیش تاریخده اولماییب: «۲۵ ایل اینسان اوچون بؤیوک اولسا دا، تاریخ اوچون قیسا مدتدیر. بزهن نئجه خاتیرلاییرسینیز دئیه سوروشاندا هر کس بیر ائپیزود دانیشیر. لاکین بیز هر شئیی اولدوغو کیمی خاتیرلاییریق. حتی سهنارخاسی پروسئسلردن ده خبریمیز وار ایدی».
کخجپ صدری موسکوانین وحشیلیکله آتدیغی بو آددیمین آذربایجانین میللی آزادلیغینا قارشی اولدوغونو بیلدیریب: «آذربایجان اؤز موستقیللیینی برپا ائتمک اوچون آیاغا قالخمیشدی. موسکوا ایسه بونو گؤزوموزده قویماق ایستییردی. سووئت اتفاقینین دیگر ۱۴ رئسپوبلیکاسینداکی وضعیت آذربایجاندا اولدوغو کیمی دئییلدی. دوزدور، ۱۹۸۶-جی ایلده قازاخیستاندا، داها سونرا بالتیکیانی اؤلکهلر و گورجوستاندا دا بو تیپلی حادثهلر باش وئرمیشدی. لاکین ۱۴ رئسپوبلیکانین هئچ بیرینده میللی آزادلیق حرکاتی آذربایجانداکی کیمی دئییلدی و میقیاسینا گؤره موسکوا هئچ بیر اؤلکهده باکیدا ائتدیی قیرغینی ائتممیشدی. بو میللی آزادلیق حرکاتینا قارشی اولماقلا یاناشی، هم ده سووئتلرین سوقوطونو گئرچکلشدیردی. میللی آزادلیق حرکاتی سووئت ایمپئرییاسینا سون وئردی. طبیعی کی، هئچ بیر ایستیقلالیت، موستقیللیک شهیدسیز مومکون دئییلدی. آذربایجان موستقیللیک قازاندی. عینی زاماندا، دیگر خالقلارین دا موستقیل اولماسینین اساسینی قویدو».
م. میرلیوغلو تؤردیلمیش جینایته گؤره موسکوانی اتهام ائدیب. اونون سؤزلرینه گؤره، یئرده قالان شخصلر ایمپئرییانین نؤکرلری ایدی.
«۲۰ یانوار جینایتینه گؤره مسولیت داشییانلارلا باغلی مسئله دفعهلرله موذاکیره اولونوب. ۱۹۸۰-i ایللرین سونلاریندا سئچیلمیش پارلامئنتده میللی آزادلیق حرکاتینین تکیدی ایله دئپوتات-ایستینتاق کومیسسییاسی یارادیلدی. بو کومیسسییاسینین آراشدیرمالاری اولدوقجا اساسلی ایدی. لاکین کومیسسییانین بیر چوخ ماتئریاللارینی موسکوایا آپاردیلار. بیر سیرا آداملارین، ائلجه ده پریماکووون آدینی بو ایشدهن چیخارتدیلار. ایندی ده بیر سیرا شخصلر بو جینایتده اتهام اولونا بیلر. لاکین حادثهلرین هرترفلی آراشدیریلماسی و قیمتلهندیرمهسینده میللی مؤقعدن چیخیش ائتملیگیک. اساس گوناهکار موسکوادیر. دیگرلری ایسه ایمپئرییانین نؤکرلری اولدوغو اوچون امر یئرینه یئتیریردیلر. اونلارا نه تاپشیریق وئریلسه، ائدیردیلر. او واخت حاکمیتین باشیندا اولانلاردان توتموش بیر سیرا تشکیلات، موسسیسه رهبرلیینده تمثیل اولونانلارا قدر جینایتده علی اولان آداملار وار ایدی.
ایندیکی نسیل بوندان آز خبرداردیر. کؤهنه نسلین بیر سیرا ایمکانلاری اولدوغو اوچون بیر سیرا مسئلهلری ایجتیمایتلشدیرمهیه ایمکان وئرمیرلر. یالنیز ایل عرضینده بو تاریخی قئید ائتمکله، شهیدلریمیزی زیارت ائتمکله کیفایتلنیریک. ۲۵ ایل عرضینده خاتیرلانماسی واجیب اولان مسئلهلردن بیری ده معین دؤورلرده ۲۰ یانوار فاجعهسینین آنیلماسینین قاداغان ائدیلمهسیدیر. همین دؤورلرده تکجه ایندی کخجپ-ده اولان اینسانلار بو تاریخی قئید ائدیردی. حتی بزهن بیزه ده قاداغالار اولموشدو. سونرادان خالقیمیزین و سیاسی تشکیلاتلارین طلبی ایله بو دؤولت پروتوکولونا بئله سالیندی. بو ایشده ده هر بیریمیزین امیی وار. شهیدلرین روحو شاد اولسون. بونو تکجه سؤزده دئمملیگیک، عمللریمیزده ده گؤسترملیگیک. شهیدلریمیزین یاریمچیق قالان آرزولارینی گئرچکلشدیرملیگیک. حساب ائدیرهم کی، بو مسئلهده دؤولت و میللت مؤوقئییندن چیخیش ائتملیگیک. قاراباغ و شهیدلریمیزه موناسیبتده سیاسی مولاهیزهلر آرخا پلاندا دایانمالیدیر»، - دئیه کخجپ صدری بیلدیریب.


c: text/html

text:
قطر بحرانی نینگ بیرینچی ییل لیگی و تورکیه نینگ اورنی
تحلیل وتیکشیروو 21
قطر بحرانی نینگ بیرینچی ییل لیگی و تورکیه نینگ اورنی
قریب بیر ییل آلدین قطر رسمي خبر آژانسی سایتی نینگ نامعلوم تشکیلات تامانیدن هکله نیشی و قطر امیری نامیدن یالغان بیانات چاپ ایتیلیشی بیلن باشلهگن عامهوي خبر واسطهسی کمپاینیگه گواهلیک قیلدیک. بو عامهوي خبر واسطهسی کمپاینی وقت اوتیشی بیلن بیرلشگن عرب امیرلیگی و سعودی عربستان رهبرلیگیده، امریکا قوشمه ایالتلری نینگ هم قوللب-قوّتلشی بیلن تشکیل ایتیلگن بیر ائتلاف نینگ قطرنی توغریدن-توغری نشانگه آلیشیگه یول آچدی. مذکور ائتلاف شو دایرهده قطرنی حربي، سیاسي و اقتصادي جهتدن بوتونلهی قورشهب آلیب، اوزلریگه تسلیم بولیشگه مجبور قیلهیاتگندیک ایدی.
(سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی) یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتهمیز.
واقعه یوز بیرگن وقتگه نظر تشلهگودیک بولسه اونده قطرگه قرهته باشلهتیلگن حرکت نینگ 2017-ییل نینگ 21-می کونی سعودی عربستان پایتختی ریاضده، امریکا قوشمه ایالتلری دولت باشلیغی دونالد ترامپ هم اشتراک ایتگن بیر خلقارا ییغیلیش آرتیدن یوز بیرگنلیگی نینگ گواهی بولهمیز. شو دایرهده محمد بن سَلمان و محمد بن زاید، ریاض جلسه سی چاغیده ترامپ نینگ قوللب-قوّتلشینی گرنتی گه آلگنیدن کیین ایش باشلهدی. اسرائیل بیلن بیرگهلیکده تشکیل ایتگن ینگی منطقه توشونچهلری ایچیده قطرنی جدّي خوف حسابلب، نیمه بولیشیدن قطعي نظر مذکور خوفنی یوق قیلیش پَییگه توشدی. قطر نینگ تورکيهدیک اکتورلر بیلن بیرگهلیکده منطقهدهگی اوزگریش و قرشیلیکلرنی شو جملهدن عرب بهاری جریانینی قوللب-قوّتلشی، قولیدهگی اقتصادي کوچ بیلن عامهوي خبر واسطهسی کوچی نینگ نشانگه آلینیشیدهگی اینگ اساسي عنصر صفتیده کوزگه تشلنهدی. لیکن آخرگی بیر ییلنی قولگه آلگنیمیزده قطرگه قرهته عملگه آشیریلگن برچه حرکت نینگ موفقیتسیز نتیجهلنگنلیگی کوزهتیلدی. تورکيهدیک یقین اتفاقچیلری تامانیدن بیریلگن یاردم و امکانلر، قطر تامانیدن عاقلانه آلیب باریلگن دیپلوماتیک فعالیتلر اوزیگه قرهتیلگن حمله لرنی موفقیتسیزقیلر ایکن، نتیجهده امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بو بارهدهگی اوز مناسبتینی هم بوتونلهی اوزگرتیره باشلهگنلیگینی کوریب توریبمیز. بیرلشگن عرب امیرلیکلری و سعودی تامانیدن قطرگه نسبتاً کیریتیلگن چیکلاولر بوندن بویان اوزلری اوچون کتّهکان یوککه ایلندی دیسهک مبالغه بولمهیدی.
قطر بیلن بیرگهلیکده تورکيه هم نشانگه آلینگن ایدی
قطرنی نشانگه آلگن ائتلاف نینگ طلبلریدن بیری هم قطردهگی تورک حربي مرکزی نینگ یاپیلیشی و ایکّی مملکت اورتهسیده دوام ایتگن حربي شرطنامهلرنینگ فسخ قیلینیشی مسألهسی نینگ اورین آلگنلیگی معلوم بولگن ایدی. مینیمچه بو نینگ ایکّیته سببی بار. اولردن بیری تورکيه نینگ حربي یاردمی بولمه گن تقدیرده قطرنی ینه-ده قولهی نشانگه آلیشلریگه ایشاندی و تورکيه نینگ قطردهگی حربي مرکزی و قطر اوردوسی بیلن توزیلگن حربي شرطنامهلر قطرنی اوزلری آلدیده ینه-ده کوچلی اکتورگه ایلنتیرهیاتگن ایدی. ایکّینچیسی ایسه تورکيه نینگ منطقهدهگی حربي و سیاسي کوچی محمد بن سَلمان، محمد بین زاید و اسرائیل نینگ منطقه سیاستی جهتیدن خوف تشکیل ایتهیاتگن ایدی. نتیجهده فلسطیندن قطرگچه بولگن کینگ کولملی اسلام جغرافیهسینی اوزلری خواهلهگندیک ترتیبگه کیلتیرماقچی ایدی لیکن اولر نینگ بو ریجهسیگه قرشی چیقه آلهدیگن اکتورلرنی یوق قیلیش یاکه ضعیفلهتیش پَییگه توشدی. البته تورکيه بیلن قطر بو طلبلرنی بوتونلهی رد ایتگن حالده ایکّی تامانلهمه کوزلنگن منفعتلر اطرافیده حربي مناسبتلرینی دوام ایتتیردیلر. اینیقسه تورکيه نینگ ثمرهلی سیاستی قطرگه قرهتیلگن حرکتلرنینگ موفقیتسیز بولیشیده مهم رول اوینهدی. تورکيه اوزینی سعودی عربستانگه قرهگنده کوپراق بیرلشگن عرب امیرلیکلری تامانیدن نشانگه آلینگندیک حس قیلماقده. اصلیده بو نینگ بیر نیچه کانکریت سببلری هم بار. شو دایرهده بیرلشگن عرب امیرلیکلری نینگ امریکا قوشمه ایالتلری ایلچیسی يوسف العتيبي نینگ عامهوي خبر واسطهلری قولیگه توشیب قالگن مایللری بیرلشگن عرب امیرلیکلری نینگ تورکيه نینگ منفعتیگه زیان ییتکزیش اوچون قندهی کمپاینلر آلیب بارگنلیگینی یقّال کورسهتیب توریپدی. لیبیا، سومالیا، سوریه و ایریم منطقه لرده کمپاین دایرهسیده بیرلشگن عرب امیرلیکلری اسرائیل و باشقه بعضی اکتورلر بیلن همکارلیک قیلیش آرقهلی تورکيهنی نشانگه آلگنلیگی انیق. تورکيه البته بیرلشگن عرب امیرلیکلریگه اوخشب خوددی اوزی نینگ افلاس اویینیدیک شو جملهدن پاره بیریش، آدملر ساتیب آلیش، حتا بعضی ترور تشکیلاتلریگه یاردم بیریش یولی بیلن جواب بیرمهیپدی لیکن سامهلياده آخرگی مراتبه یوز بیرگن واقعهلرده بولگنیدیک بیرلشگن عرب امیرلیکلریگه اوزی خواهلهگنیده اولر توشونگن تیل اوستیدن جواب قَیترماقده. تورکيه سیاسي تشکیلاتلری و اوردوسی بیلن قدیمي دولتلردن بیری حسابلنهدی. او اوز منطقهسی نینگ کیلهجگی اوچون عراق و سوريه کبی دولتلرگه توغریدن-توغری کیریب باره آلهدیگن کوچلی اکتور. قطر بیلن بیرگه سامهليا کبی بیر نیچه منطقه دولتیده حربي کوچینی مستحکملهماقده. بیت المقدس مسألهسیده اوینهگن رولی بیلن اسلام دنیاسی و مظلوملر نینگ یخشیلیگی اوچون قندهی کورهش آلیب باریشینی کورسهتماقده.
سیاست، اقتصاد و جمعیت تدقیقات بنیادی یازووچی جان اجون نینگ موضوعگه دایر ملاحظهلرینی اعتبارینگیزگه تقدیم ایتدیک.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wn/azb/میصیردا دینی چاتیشمالاردان، تورکیه قایغیلیدیر
میصیردا فرقلی دینلره منسوب قوروپلار آراسیندا چیخان چاتیشمالار، تورکیه طرفیندن ده قایغی ایله قارشیلاندی.
خاریجی ایشلری باخانلیغی؛ میصیردا ایچیندن گئچیلن دموکراتیک دؤنوشوم سورهجینده، توپلومسال باریشین، آرامیشین و ثباتین قورونماسینین بؤیوک اؤنم داشیدیغینی بیلدیردی.
خاریجی ایشلری باخانلیغیندان یاییلان آچیقلامادا؛ "میصیر خالقینین درین خوش گؤروسونون، بیرلیک و برابرلیک روحونون، دینسل آیریمجیلیغین قیشقیرتیلماسینا و جماعتلر آراسیندا خصومت اولوشدورولماسینا ایمکان وئریلمهسیندن آرخایینیق" دئییلدی


text:
«رقیه کبیری»نین حئکایهلرینه اوخوجو موناسیبتیم ائلدار موغانلی اؤن سؤز: قادین حاقلاریندان مدافیعه و جینسی، صینفی و میللی آیری-سئچگیلییه قارشی چوخ مسئولیتلی و حساس بیر اجتماعی وظیفهنی اؤز اوزهرینه گؤتورن «آذفمینا» سایتی، ۸ مارس – دونیا قادین گونو – موناسیبتی ایله آذربایجانلی یازیچی و شاعر «رقیه خانیم کبیری» حاقدا اؤزل سایی حاضیرلاماغا قرار وئریب. بو چوخ تقدیره لاییق بیر ایشدیر. تقدیره ...Read More »
پای اومورام (بیر ماهنی سؤزلری) / ائلدار موغانلی
پای اومورام (بیر ماهنی سؤزلری) ائلدار موغانلی اوشویور دویغولاریم، کؤزوندن پای اومورام. گؤرونمز یوخولاریم، گؤزوندن پای اومورام. دوشوبدو دیله سئوگیم، آیلارا، ایله سئوگیم؛ پوزولور بئله سئوگیم، ایزیندن پای اومورام. گئجیکیب ایلک باهاریم، تالانیب سئوگی واریم؛ چوخونا یوخ قراریم، آزیندان پای اومورام. اریییر یئره کؤلگم، اوینادیر آتینی غم؛ چکیلیب دارا نغمهم، سؤزوندن پای اومورام. اورکده بیتنیمسن، گول اوسته اؤتنیمسن؛ پای وئرن ...Read More »
خاطیرلانان ایل کیمیییک! / ائلدار موغانلی
خاطیرلانان ایل کیمیییک! ائلدار موغانلی پاییز یاغیر گؤزوموزده، یاشیلباشسیز گؤل کیمیییک! حسرت بیتیر ایزیمیزده، غریب دوشموش یول کیمیییک! کیرشانلانیر اوفوقده دان، انیر چیسگین، قالخیر دومان؛ یاری یولدا کؤچو قالان- کؤچری بیر ائل کیمیییک! بعضا اینجیک، بعضا کؤورک، یاغیش وورموش بیر کپهنک؛ واختسیز چووغون، واختسیز کولک!! سووورولموش کول کیمیییک. گاه سئوینج، گاه غم ییغینی؛ چوخلوغونو، آزلیغینی, بیر سئودانین یازلیغینی- توتار- توتماز ...Read More »
«هاشیم ترلان»ین حیات سالنامهسی / ائلدار موغانلی
«هاشیم ترلان»ین حیات سالنامهسی ائلدار موغانلی ادبی جمعیتیمیزده میللی و موباریز شاعر سیماسیلا تانینان و حیاتی بویو بؤیوک حؤرمت قازانان اونودولماز صنعتکاریمیز اوستادهاشیم ترلانی تام معنادا دونهنین و بو گونون میللی و موباریز شاعری آدلاندیرساق، یانیلمامیشیق. آخی اونون یارادیجیلیق حیاتینین بوتونو دئموکراتیک و میللی طلبات، خالقلر دوستلوغو، اجتماعی عدالت، آزادلیق، صولح، امن- آمانلیق و برابرلیک کیمیموضوعلاردان سوواریلیب، یوغرولوب و پوئتیک ...Read More »
صفرخان اؤلمزدیر! / ائلدار موغانلی
صفرخان اؤلمزدیر! / ائلدار موغانلی (۱۹ آبان – صفرخانین اؤلومونون ایل دؤنومو) آذربایجان خالقی آزی یوز ایلدن بری، عموم ایران خالقلارینین ملی- دموکراتیک مبارزهلرینده اؤنسیراسیندا دؤیوشن خالقلاردان اولوب. ایستر مشروطه حرکاتی، ایسترسه ده اوندان سونرا ایران سویهسینده گئدن آزادلیق حرکاتینین باش لؤوحهسینی، آذربایجان و اونون یئنیلمز ارادهلی خالقی یازمیشدیر. مشروطهنهضتی، شیخ محمد خیابانی حرکاتی، ایکینجی دونیا ساواشینین آخیرلاریندا ایرانین شمال ...Read More »
لالهلر نه اولوب؟! / ائلدار موغانلی
لالهلر نه اولوب؟! ائلدار موغانلی بو داغلارا الهنن داغلی لالهلر نه اولوب؟! شفق الینده جالانمیش پیالهلر نه اولوب؟! گونش شعاسینا آسمیش اؤزون سحر واختی- ساچیندا پؤهرهلنن گور شلالهلر، نه اولوب؟! گؤزونده نور قاماشان آغ چیچکلری دن- دن – یاناقلاریندا قیزارتدیقجا ژالهلر، نه اولوب؟! اسیبدی سانکی سیزیلتی بو داغلارین دؤشونه گونش دئییب اوجالان اودلو نالهلر نه اولوب؟! اؤلوم- دیریم باهاسیلا قیزیللاشیب ...Read More »
کوچهلره آچیلان یاشیل قاپیلار / ائلدار موغانلی
کوچهلره آچیلان یاشیل قاپیلار ائلدار موغانلی شههرین روحونا هوپور سوسوزلوغا آخان باهار؛ یاشیللاشیر قاپیلار، یاشیللاشیر کوچهلر، یاشیللاشیر خزللنمیش شههر؛ دالغا- دالغا آرخالانیر قیزیل دؤیونتولر بیر- بیرینه، کوچه- کوچه یورویور یاشیل شههر- خزان ساحیللیگینه. شههرین روحونا هوپور سوسوزلوغا آخان باهار؛ اوتوز ایللیک تنهالیغینی اونودور غریبسهمیش قاپیلار، اوتوز ایللیک قههرینی اودور سارالمیش کوچهلر، پاییزلامیش شههر. قوجاغی آچیلیر آنالار کیمیقاپیلارین؛ سینهسینده پروازلانیر گؤیرچینلر ...Read More »
«خسرو باقرپور»دان ایکی شعر / چئویرن: ائلدار موغانلی
«خسرو باقرپور»دان ایکی شعر چئویرن: ائلدار موغانلی ۱- دلیجهسینه سئویرم سنی… ۱- (دیوانه وار دوستت دارم…) سئویرم سنی: ائله امانسیز، دنیزلری جوشدوران صحرالاری یویان کئفلی یاز یاغیشینین دلیجهسینه یاغماسی کیمی. سئویرم سنی: ائله صبیرسیز، داغ اتهیینین گئنیشلیگینده یوواسی اوستونده قیرغی دولانان و جوجهلری آچیق آغیزلاریلا گؤیون دیمدیگیندن اؤلوم اودان آنا کهلیگین اورهک دؤیونتوسو کیمی. سئویرم سنی: ائله آشکار، اورهییمده گؤیهرن ...Read More »
تبریزلی اؤزویدو اؤزو – بهمنین ییرمی دوققوزو/ ائلدار موغانلی
تبریزلی اؤزویدو اؤزو – بهمنین ییرمیدوققوزو ائلدار موغانلی آذربایجان خالقینین ایران تاریخینده قویدوغو قهرمانلیق ایزلری خالقلارین یادداشیندان پوزولماز ایزلر اولوبدور. آذربایجانین کئچمیش یوزایللیک ایران سیاسی، اجتماعی تاریخینده اونودولماز رولو اولوب و بیر سیرا تاریخی حادثهلرده اوینادیغی رول اعتباریله بوتون شرق اؤلکهلرینه اؤرنک کیمیاؤزون تانیتدیریبدیر. معاصر تاریخیمیزده شرف گونشی کیمیپارلایان بیر چوخ بؤیوک اجتماعی و سیاسی دگیشیکلیکلر، آذربایجان خالقینین و ائلهجهده ...Read More »
گؤزلرینده اویوت منی! / ائلدار موغانلی
گؤزلرینده اویوت منی! ائلدار موغانلی گؤزلرینده اویوت منی، یوخولاریم چینه دؤنسون! لالهلیگینه قات منی، عؤمروم اؤز ترسینه دؤنسون! بیر سیخیم ایشیغا دؤنوم، سپیلیم لاله دوزونه. میرواری مینجیغا دؤنوم، دوشوم بنؤوشه ایزینه! دامجی- دامجی اریییم هئی آخیم دورولوغا ساری. بیرم- بیرم آریییم هئی- رؤیامداکی ایلک باهاری. قیزیل گول قوناغیم اولسون یاشیللاشسین اؤلوم، دیریم. باخیشین مایاغیم اولسون دؤنوب من سنه چئوریلیم. گؤزلرینده ...Read More »


text:
تورکیه جمهور باشلیغی، سوریه نینگ عفرین منطقه سی نینگ آقشم گچه تمیزلنیشینی خواهله دی
ایردوغان، جمهور باشلیغی مجتمعیده 46- کلانترلر جلسه سیده صحبت قیلدی.
جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان، تورکیه قوراللی کوچلری تنامانیدن سوریه نینگ عفرین منطقه سیده 20 جنوریده باشله تیلگن عملیاتده 3 مینگ 444 تروریست نینگ برطرف ایتیلگنینی معلوم قیلدی.
جمهور رئیس؛
"عفرین گه ینه یقین بولیب باردیک. آقشم گچه عفرین نینگ سقوط قیله دی دیب تمنی قیله من. البته ایشیمیز آسان ایمس. غرب کبی تینچ اهالینی اولدیرمه ی میز. لیبیا، عراق و راونداده اون مینگلب یوز مینگلب کیشنی اولدیردیلر. اولاً بونگه جواب بیرسینلر. تورکیه تینچ اهالینی اولدیریشنی آماج قرار بیرسه ایدی عفرین کوپ ایلگریدن آلینگن ایدی" دیدی.
ایردوغان، عفرینده استفاده قیلینگن قوراللرنینگ 65 فایزی نینگ وطنی ایکن لیگینی و بو مقدارنینگ کوپه ییشینی ایتدی.
عفرین شهر مرکزیگه مقاومت قیلرلیکلرینی ایتگن تروریستلرنینگ، تورکیه قوراللی کوچلری منطقه گه کیرگنده قاچیب کیتگنلرینی معلوم قیلیب، تروریستلر قاچیب چیققونچه شهرنی ترک ایته دیگن تینچ اهالینی سپر اوله راق استفاده ایتگنینی افاده ایتدی.
عفرینده گی تروریستلرنینگ اوز باشلریگه حرکت قیلمه گن لیگی گه تماس ایتدی.
ایردوغان جنابلری؛
"تاغلرده انچه تونللر قازگنلر. بولرنی کیم قازگن؟ فقط تروریست لر قازگن می؟ یالغیز اولر ایمس اونینگ اورتاقلری هم بار" دیب افاده ایتدی.
عفرین نینگ تروریستلرنینگ قولیدن تمیزلنجگینی اورغوله گن ایردوغان؛
منبیچ نی هم تمیزلب آله میز. فرات نینگ شرق تامانی عراق نینگ شمالیده جایلشگن چیگره میزگچه تمیزله یمیز. یقین پیتده شمالی عراقنی هم تروریستلرنینگ باشیگه ییقه میز. اولویتیمیز اوز خوفسیزلیگیمیز دیب گپیردی.
ترور تشکیلاتلرنی حمایه قیلگنلرگه، اولکه لریگه دفتر آچیشلریگه رخصت بیرگنلرگه ایتیله دیگن گپی بولمه گنینی اورغولب، بیر تاماندن تروریزم گه قرشی کوره ش دیب ایته سن، باشقه تاماندن سوریه ده ترور تشکیلاتی بیلن بیرگه لیکده حرکت قیله سن. بولردن یگانه التماسیمیز توسیق بولمه سینلر بوله دی" دیب ایتدی.


text:
ائگویزم شخصین اؤز داورانیشیندا یالنیز اؤزونون منافعینی اساس توتماسی، جمعیتین و اطرافداکیلارین منافعی ایله حئسابلاشماماسیدیر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، ائگویزمدن خلاص اولماق اوچون شخص «من» دئمکدن ایمتینا ائتمهلی، اونو «سن» سؤزو ایله عوضلهمهلیدیر.
ائگویزم ندن یارانیر؟
ائگویزمین یارانماسینا اساس سبب جمعیتدیر. جمعیتدهکی اینسانلار شخصی داواملی اولاراق اؤیَرَک بو پروبلئمه یول آچیر.
ائگویست اینسانلار نئجه داورانیر؟
بئله اینسانلار قورورلو، عصبی، کینلی اولماقلا یاناشی، اؤزلرینی دیگرلریندن اوستون مؤقعده گؤرورلر. اؤزلری اوچون یاراتدیقلاری مرکزی «من» اولان دونیالاریندا هئچ کیمه یئر وئرمزلر. همچینین، اؤزلرینی هر زامان داها یاخشیلارینا لاییق گؤررلر.
ائگویزمین ۳ نؤعو وار: پسیخولوژی ائگوزیم، اخلاقی ائگویزم و راسیونال ائگویزم.
داهیلرین ائگویزمله باغلی دئدیی بیر نئچه آفوریزمی تقدیم ائدیریک:
مؤولانه: «خزینهنی تاپماق اوچون بوتون دونیانی گزیرسن. حالبوکی اساس خزینه اؤز ایچینده گیزلیدیر».
آلفرئد دئ ویگنی: «دیلده دئییلمهسی و یئرینده ایستیفاده ائدیلمهسی چوخ چتین اولان سؤز «من» کلیمهسیدیر».
پاسکال: «منلیک نیفرت ائدیلهجک بیر شئیدیر».
آلئکساندر وینئت: «حیاتین حقیقی ثروتینی صحبت، کاسیبلیغین دا منلیک تشکیل ائدیر».
مؤولانه: «وظیفهن سئوگینی آختارماق دئییل، اصیل وظیفهن سئوگییه قارشی اؤز ایچینده عمله گلن بوتون انگللری آختارماق و تاپماقدیر».


text:
Apr 3, 2018
گنج لرین شنبه مطالعه سی اوچون
مقاله نین مؤلفی: جمیل حسنلی - چئویرنی: علی قبادیانی
دوست لار! یاخین وقت لرده نشر اولوناجاق «آذربایجاندا سووئت لیبرالیزمی: حاکمیت، ضیالی لار و خلق، ۱۹۵۹ - ۱۹۶۹» آدلی کتابیمیزین خلیل رضا اولوتورک، عباس زمانوف، سارا خانم سارایئوا، مائسترو نیازی، ۱۹۶۲ نجی ایلده داغلیق قره باغدا رهبرلگین دگیشدیریلمهسی حقینده، ۱۹۶۳نجو ایل آجلیغی، سومقاییت حادثه لری، نیکیتا خروشچوف ون حاکمیتدن اوزاقلاشدیریلماسی، شیخ علی قربانوف ون ظفر و فاجعهسی، ۶۰ نجی ایل لرده سووئت آذربایجانیندا دین و آتئیزمله باغلی ۱۱ نجی اپیزودو ایله سیز آرتیق تانیش سینیز. اون ایکی نجی یازیمیز اؤتن عصرین ۵۰ - ۶۰ نجی ایل لرینده آذربایجان سووئت رسپوبلیکاسیندا مهاجرت حیاتی یاشایان آذربایجان دموکرات فرقه سی نین فعالیتی ایله باغلیدیر ...


text:
«الجزیره» تلویزییاسینین قدسده یئرلشن اوفیسینه بیر قروپ ایسرایللی هجوم ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، «الجزیره» تلویزییاسیندا وئریلن معلوماتدا بیر قروپ یهودی فاناتیکلرین قربی قدسده یئرلشن اوفیسلرینه هجوم ائتدیی بیلدیریلیب. قطرین «ترور تشکیلاتینا دستک وئرمهسینی» ادعا ائدن قروپلاشما کانالین اوفیسینین باغلانماسینی ایسرایل حکومتیندن طلب ائدیب.
ایسرایل حکومتیندن سؤزوگئدن حادثه ایله باغلی هئچ بیر آچیقلاما وئریلمهییب.
قید ائدک کی، قطرله ۹ اؤلکهنین مناسیبتلری کسیلدیکدن سونرا «الجزیره»نین ده بیر نئچه اؤلکهده یاییم لیسنزییاسی لغو ائدیلیب و اوفیسلری باغلانیب.


text:
سعودییه عربیستانینا سفریم تروریزمه قارشی یئنی مباریزهنین اساسینی قویاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ آغ ائوده چیخیشی زامانی دئییب.
«بو، سعودییه عربیستانیندا مسلمان دونیاسینین ایله تاریخی گؤروش اولاجاق. سعودییه عربیستانی – ایسلامین ان مقدس قورویوجوسودور. بو سفر تروریزمه، رادیکاللیغا و زوراکیلیغا قارشی مباریزهده یئنی زمین حاضرلایاجاق»، - میلیاردر پرزیدنت بیلدیریب.
قید ائدک کی، بیر آز اول «پولیتیکو» نشری ترامپین عربیستانا، واتیکانا و ایسرایله سفر ائدجیینی ادعا ائتمیشدی.


text:
وزر چای دؤیوشو
وزر چای دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of Idistaviso) آلمان و روم ایمپیراتورلوغو قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.وزر چایی یئرینده اوز وئرمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Tacitus (1876). The Annals (From the Passing of the Divine Augustus), translated by Alfred John Church and William Jackson Brodribb. 2.16 شابلون:PD-notice
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Idistaviso»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده وزر چای دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آمریکا بو سیناغی قیناییر و رژیمین بالیستیک راکتلرین شیمالی کورئیانین تهلوکسیزلیینی تأمینات آلتینا آلدیغی ادعالارینی رد ائدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ دئییب.
"حقیقتده تمامیله عکس تأثیرلری وار. بو سلاحلار دونیانی تهدید ائتمکله یاناشی شیمالی کورئیانی داها دا تجرید ائدیر، اقتصادیاتینی ضعیفلهدیر و خالقینی شیکست ائدیر. آمریکا اؤز تورپاقلارینی و رگیونداکی متفیقلریمیزی قوروماق اوچون لازیمی آددیملاری آتاجاق"، - ترامپ بیلدیریب.
قید ائدک کی، دونن شیمالی کورئیا قطعه لرآراسی بالیستیک راکتینی سیناقدان کئچیریب.


text:
ایسراییل ایله فیلیسطین آراسیندا آتشکس
ایسراییل ایله حماس-ین باشدا اولدوغو فیلیسطینلی قروپلار آراسیندا میصرین واسیطهچیلیگی سایهسینده الده اولونان آتشکس تورکیه واختی ایله دونن آخشام ساعت 22.45-ده قوهیه میندی.
ایسراییل ایله حماس-ین باشدا اولدوغو فیلیسطینلی قروپلار آراسیندا میصرین واسیطهچیلیگی سایهسینده الده اولونان آتشکس تورکیه واختی ایله دونن آخشام ساعت 22.45-ده قوهیه میندی.
همین آتشکس قراری سون ایکی آیدا میصرین واسیطه چیلیگینده ایسراییل ایله فیلسطینلی قروپلار آراسیندا الده اولونان بئشینجی قراردیر.
ایسراییل-ین یدیعوت آحارونوت قزئتینین ایسراییللی منبعیه اساسلاندیردیغی خبر ایسه گئجه ساعاتلاری ساکیت کئچهجگی تقدیرده ایسراییل-ین ده سکونتینی قورویاجاغی، راکت آتیلاجاغی تقدیرده ایسه بونا جاواب وئریلهجگی بیلدیریلیب.
ایسراییل اوردوسونون یازیلی آچیقلاماسیندا چرشنبه گونو آخشام ساعات لاریندان بریدیر غزه-ده 150-دن چوخ هدفین اوچاق لار ایله وورولدوغو، بونون قارشیسیندا غزه-دن ایسراییل طرفینه 180 راکت آتیلدیغی قئید اولونوب.
غزه-ده کی ساغلیق ناظیرلیگینین سؤزچوسو اشرف الکودرا یایدیغی معلوماتدا ایسراییل-ین غزه-یه ائتدیگی هوجوملاردا هامیله قادینلا یاش یاریم اوشاغی و بیر فیلیسطینلینین شهید اولدوغونو، 30 فیلیسطینلینین یارالاندیغینی بیلدیریب.


text:
گؤرونن یوخام بو دونیادا، پایلاشام بیریله پایلانمالیلاری. بو دونیا دئدیم، بو دونیا ائشیتدیـییم اوچون، بلکه بو دونیا "او دونیا"دیر من بیلمیرم. آدیمی یازیرام دفتره، آدیمدان خبر یوخدور. اوزاق یولدان گلمیشم. چوخ اوزاقلاردان، یولومون باشلانیشی ساغدان ایدی یوخسا سولدان بیلمیرم. هردن سولدان گئدیرم، هردن ساغدان. یولوم ساغا دیر یوخسا سولا، بیلمیرم.
یول یولچو ایستر. یول یولچو سئور. یولچو اولماسا یول نهیه گرکدیر. یولدا آیاق ایزلری چوخدور. آیاق ایزلری، گاه سولا گئدیر، گاه ساغا. یولون درهلری بول-بول تپهلری تپه یوخ، آشیلماز قایالار، گاه سئل باسیر، گاه کؤرپولر آسیلیب. ساغدان گئدیرم-گئدیم، سولدان گئدیرم-گئدیم، گئدیلن یوللاری وورمامیشام. تکجه ایشیم یولچولوقدور. کؤرپو اولسا کؤرپودن کئچهرم، اولماسا قایایا دیرماشارام. قایالاری یازماغا، کؤهوللری قازیب، ایز قویماغا نه واقتیم وار، نه حالیم.
کئچدیییم یوللارا باخیرام، مندن خبر یوخ، ایزیم یوخ، سؤزوم یوخ دیر. گؤرونن دونیادا یوخام، وارسامسا اؤزومه، اولدوغوم واقت وارام.


text:
تاجیکیستان رسپوبلیکاسی خالقلاریمیز آراسیندا تاریخی-مدنی بیرلییه و چوخ عصرلیک عنعنهلره اساسلانان دوستلوق علاقهلرینی یوکسک دیرلندیریر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو تاجیکیستان ایمامعلی رحمان باکیدا آذربایجان پرزیدنتی ایلهام علیئوله نماینده هئیتلرینین ایشتیراکی ایله گئنیش ترکیبده گؤروشده دئییب.
رحمان بو گون تاجیکیستان-آذربایجان موناسیبتلرینین گئتدیکجه اینکیشاف ائتدیینی بیلدیریب:
«بیز قارشیلیقلی ماراق دوغوران امکداشلیغیمیزین بوتون ایستیقامتلری اوزره محصولدار فعالیتیمیزین گئنیشلندیریلمهسینده و درینلشدیریلمهسینده ماراقلیییق. امینم کی، بو گون الده ائدجییمیز رازیلاشمالار چوخشاخلی طرفداشلیغیمیزی یئنی مزمونلا زنگینلشدیرهجک، داها یوکسک و کئیفیتلی سوییهیه چیخاراجاق.
حؤرمتلی ایلهام حیدر اوغلو، موستقیللیک ایللرینده اؤز سوسیال-اقتصادی اینکیشافیندا بؤیوک اوغورلار الده ائدن آذربایجانین بین الخالق آرنادا مؤقعلری آردیجیل صورتده محکملنیر. اؤلکهنین اوغورونون پارلاق نمونهسی اونون پایتختینین سیماسینین ایلدهن-ایله دییشمهسیدیر. من گؤروش زامانی بو بارهده دانیشدیم. باکی بو گون حاقلی اولاراق دونیانین ان گؤزل و معاصر شهرلریندن بیری ساییلیر. بوتون بو ناعیلیتلر سیزین جمعیت طرفیندن داها چوخ و هرطرفلی دستکلنهن اوغورلو دؤولت سیاستینیزله علاقداردیر. صمیمی قلبدن سیزه اوغورلار و آذربایجان خالقینین ریفاهی نامینه ناعیلیتلر آرزولاییرام».
ایمامعلی رحمان آذربایجانین قافقاز رئگیونوندا تاجیکیستان اوچون موهوم طرفداشی اولدوغونو خصوصیله وورغولاییب:
«ممنونیتله تاجیکیستان-آذربایجان موناسیبتلرینین اوغورلا گئنیشلندیریلمهسی مئیلینی قئید ائتمک ایستردیم. دوستلوق و امکداشلیق بارهده موقاویلهیه اساسلاناراق اؤتن ایللر عرضینده بیز موناسیبتلریمیزین سانباللی موقاویله-حقوق بازاسینی فورمالاشدیرمیشیق. بو بازا بو گون دئمک اولار کی، امکداشلیغین بوتون ساحهلرینی احاطه ائدیر. بو گون اؤلکهلریمیز آراسیندا قارشیلیقلی فایدالی امکداشلیغین محکهملهنمهسینه یؤنهلهن ایکیطرفلی سندلرین یئنی پاکتی ایمضالاناجاق».


text:
طالبان، نورستان مرکزی نینگ تهدید آستیده آلگنلر
نورستان ولایتی نینگ محلی مقام لری ، مذکور ولایت دوآب اولوسوالیگی بیش کوندن بیری طالبان گروهی نینگ محاصره سیده قالگنی نی معلوم قیلگن لر.
دوآب اولوسوالیگی نورستان نینگ مرکزی پارونده گی یولی هم بند بولیب قالگن.
نورستان نینگ مقام لریگه کوره، طالبان گروهی دوآب اولوسوالیگی نینگ ترافیک یولی نی هم بند قیلیب هیچ کیم نینگ اوتیش قیتیشگه اجازه بیرمه یدیلر.
اما دوآب اولوسوالیگی نینگ یشاوچی لری ، مذکور اولوسوالیک بند بولگنی باعث ایریم قیین چلیک لر بیلن یوزمه یوز بولگن لری هم ایتیلماقده.
نورستان دوآب اولوسوالیگی نینگ خادمی فدا محمد نورستانی گه کوره ، طالبان گروهی مذکور اولوسوالیککه هجوم قیلیش نیتیده بولیب ، پاکستان بیلن چیگره سی بولگن وانت وایگل و کامدیش اولوسوالیک لریدن کیلیب ، دوآب نینگ محاصره قیلگن لر.
نورستانی جنابلری نینگ معلوم قیلیشیچه، طالبلر ، دوآب نینگ جنوبی حدودیده گی یولنی یعنی نورستان نینگ اوچ اولوسوالیگی بیلن قویشمچه ، لغمان ولایتی نینگ علی نگار اولوسوالیگی نینگ وصل قیلگن یولی نی هم بند قیلگن لر.
شونده ی بیر حالده ، نورستان نینگ پولیس مقام لری ، طالبان نینگ دو آب منطقه سیدن قاچیریش مقصدیده تیارگرلیک آلیش لرینی معلوم قیلگن لر.
باشقه تماندن ، طالبان گروهی عادی اهالی نینگ دوآب منطقه سیدن اوتیش قیتیش لری اوچون هیچ نیرسه دیمه ی بلکه دولتی و حربی موتر لر نینگ اوتیب قیتیشی آلدینی آلیش اوچون مذکور منطقه ده جایلشگن لرینی ادعا قیلگن.
نورستان نینگ محلی مقام لری گه کوره، مذکور طالب لرنینگ کوپ گینه سی عرب و چیچینی لر دن عبارت بولیب اولر نینگ آره سیده افغان طالب لر انچه آز.
نورستان نینگ محلی مقام لری ، اوشبو طالب لر پاکستان دن مذکور ولایتده کیریشگن لرینی ادعا قیلگن لر.


text:
افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی ، خارجی لر قطار لری خوف سیزلیگی نینگ تامین لش گه تیارایکن لیگی نی بیان ایتگن.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ عامه ترتیبی نی سقلش اورین باسری جمیل جنبش گه کوره، بو توغری ده فعالیت قیله یاتگن بیش خوف سیزلیک شرکت بیکار ایتیلیب، اورنیده مذکور اداره کوچلری وظیفه لنتیریله دی.
خارجی کوچلر تامینات قطارلری نینگ تامیناتی بوندن آلدین خود شو خصوصی شرکت لر تمانیدن تامین بولریدی.
عین زمانده جنبش جنابلری، خارجی کاروان لر نینگ یوللش مسوولیتینی بوتونلی آلیشی بیلن ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ قولگه کیریته یاتگن عاید لری هم کوپه یشی نی معلوم قیلدی.
خارجی کوچلر تامینات قطارلری قرشی سیده عصیانچیلیک هجوم لرنینگ آلدینی آلیش اوچون افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ عامه ترتیبی کوچلری ییترلی درجه ده تیارگرلیک لری بارلیگی نی معلوم قیلماقده.
مذکور وزیرلیک اورین باسری جمیل جنبش گه کوره، عامه ترتیبی نی سقله ش کوچلری، حاضر خارجی کوچلرنینگ اکمالاتی قطارلرینی یولداشلیک قیلیش، آیساف و ناتو قرارگاه لری خوف سیزلیگی نینگ تامین له یشی همده دولت نینگ ایشله ب چیقاریله دیگن کانلری نینگ امنیتی نی تامین له یشی بیلن مشغول بولیب کیلگن.
جنبش جنابلری، خارجی کوچلر کاروان لری خوف سیزلیگی نینگ تامین لش گه هنوز گه قدر هیچ قنده ی بیر قیین چیلیک که دوچ کیلمه گن لیک لرینی ایتیب، لیکن بیر قنچه دولتی پروژه لرنینگ تطبیق بولیشی ده عصیانچیلر هجومی بیلن یوزمه یوز بولگنی نی معلوم قیله دی.
ایچکی ایشلری وزیرلیگی نینگ اورین باسری شونگه قوشیمچه قیلیب، مملکت نینگ باشقه حدودلریده جایلشگن ولایت لرده عامه ترتیبی نی سقله ش کوچلری ایجاد ایتیلگنی نی هم معلوم قیلگن.
شو نینگ جنبش جنابلری ، اگرده اولر نینگ فعالیت لری توغری سیده قیینچلیک تاپیلسه مذکور کوچلر سانی 50 مینگ کیشی گه ییتیب باریشی ممکن لیگی نی ایضاحله یدی.
ایچکی ایشلر وزیرلیگی گه کوره، قالگن 35 خصوصی خوف سیزلیک شرکت لر نینگ بیکار ایتیلیشی اوچون جمهور رییس کرزی فرمانی اساسیده کوزلنگن پیت گه قدر سعی و حرکت لری دوام تارتماقده.


text:
تورکیه ده افغانستانلیک بیر کیشی نینگ اوییدن کوپ مقدارده مخدره مواد تاپیلدی
اوشبو حادثه تورکیه نینگ قیرشهر ولایتیده یوز بیردی
تورکیه نینگ قیر شهر ولایتیده افغانستانلیک بیر کیشی نینگ اویی نینگ تیکشیریلیشی نتیجه سیده موزلتگیچ (یخچال) گه جایلشتیریلگن حالده کوپ مقدارده مخدره مواد تاپیلدی.
خوفسیزلیک کوچلریگه قیرشهر ولایتی شهر مرکزیده بیر اوی نی کراله گن افغانستانلیک بیر کیشی نینگ مخدره مواد ساتیاتگن لیگی استخباراتی بیریلدی.
هر کون کوپلب کیشی نینگ اوشبو اوی گه کیلیاتگن لیگی نی کورگن خوفسیزلیک کوچلری خوددی شوو اوی نی تلاشی قیلدی.
خوفسیزلیک کوچلری آشپزخانه ده گی ایشلَمَیاتگن موزلتگیچ نی تیکشیریشی نتیجه سیده خوددی شوو موزلتگیچ نینگ ایچی بیلن بیر قطارده اوی نینگ باشقه جای لریدن هم کوپ مقدارده مخدره مواد تاپدی.
اسمی و تخلصی نینگ باش حرف لری ف و م بولگن افغانستانلیک اوشبو کیشی مخدره مواد ساتیش جرمی بیلن نظارت آستی گه آلیندی.


text:
گؤرکملی آذربایجانلی یازیچی صمد بئهرنگی ۱۹۳۹-جو ایل ایونون ۲۴-ده تبریز شهرینده، فهله عائلهسینده آنادان اولوب. ایلک حکایهلری «عادت» و «بینام» ۱۹۵۹-جو ایلده درج اولونوب. بوندان سونرا «اولدوز و قارغالار»، «چوغوندورساتان اوغلان»، «بالاجا قارا بالیق» کیمی حکایه و ناغیللاری یازیب. ایتالییانین بولونیا شهرینده کئچیریلن اوشاق کیتابلاری مسابیقهسینده قیزیل مدالا لاییق گؤرولوب. بیرینجی یئری توتدوغونا گؤره کیتابلاری ایتالیان، فرانسیز، اینگیلیس، تورک دیللرینده نشر ائدیلیب.
۱۹۶۷-جی ایل آگوستون ۳۱-ده جنوبی آذربایجانین خومارلی یاشاییش منطقهسی یاخینلیغیندا آراز چاییندا معمالی شرایطده بوغولوب.
کولت. آز مشهور یازیچینین اوشاقلار اوچون قلمه آلدیغی «قار دنهسینین حکایهسی» اثرینی تقدیم ائدیر:
قارلی بیر گونده پنجره دن ائشییه باخیردیم. قار دنه لری اوینایا-اوینایا گلیب هر بیر زادین اوستونه قونوردولار: شریتین (زیوه) اوستونه، دیوارلارین، کردینین (بوستان) قیراغینداکی آفتافانین – هر بیر زادین.
ایری قار دنه لری پنجرهیه ساری گلیردی. الیمی ائشییه اوزادیب، بیر قار دنه سینین آلتینا توتدوم. قار دنسی یاواشجا الیمده اوتوردو. آغاپپاق، تر-تمیز ایدی! نه قدر گؤزل شکلی، دوزنلی بیچیمی وار ایدی! اؤز- اؤزومه دئدیم:
- کاش بو قار دنه سینین دیلی اولایدی، باشینا گلنلری منه سؤیلییدی.
بیردن قار دنه سی سسلنیب دئدی:
- منیم حکایمی بیلمک ایسته سن، قولاق آس سنه دئییم... من نئچه آی بوندان قاباق بیر سو داملاسی ایدیم خزر دنیزینده. میلیارد داملا ایله یاناشی اویان-بویانا گئدیب، گونومو کئچیرردیم. یای گونلرینین بیرینده دنیزین اوزرینده گزیشیردیم. ایستی گونش شاخارکن قیزیشیب بوخارلاندیم. مینلرله داملا دا منیمله بیرلیکده بوخارلاندی. یونگوللوکدن قانادلاناراق، اؤز-اؤزوموزه یوخاری گئدیردیک. یئل آرخامیزدان دوشرک، بیزی هر بیر یانا آپاریردی. او قدر یوکسلدیک کی، داها آداملاری گؤرمدیک. هر بیر طرفدن بوخار توپاسی گلیب بیزه یاپیشیردی. هردن ده بیز گئدیب بؤیوک توپالارا یاپیشیردیق. بیر-بیریمیزه قیسیلیردیق، سونرا یئنه یوکسلیردیک. اوزاقلارا گئدهرک چوخالیب، داها دا توپالاشیردیق (اوریژینالدا: کومالاشیردیق)، داها دا سیخلاشیردیق. هردن گونشین قاباغینی توتوردوق. هردنسه آیلا اولدوزلارین اؤنونو توتاراق، گئجنی داها قارانلیق ائدیردیک.
بعضی بوخار ذره لرینین دئدیینه گؤره، بیز بولود اولموشدوق. کولک بیزه گیردیکده بیزدن عجایب-قرایب شکیللر دوزلدیردی. دنیزده اولان چاغلاریمدا بولودلاری دوه، آدام، ائششک، هابئله آیری شکیللرده گؤرموشدوم.
گؤیده نئچه آی دیدرگین اولدوغوموزو بیلمیرم. بیز چوخ یوخاریلارا گئتمیشدیک. هاوا سویوموشدو، بیر-بیریمیزین ایچینه سیخیشمیشدیق دئیه، ال-آیاغیمیزی اوزادا بیلمیردیک. بیرلیکده حرکت ائدیردیک. هارایا گئتدییمیزی بیلمیردیم. یان- یؤرمی ده گؤرموردوم. گونشدن خبر یوخ ایدی: سانکی گونشین اؤنونو اؤزوموز توتموشدوق. آلانیمیز گئنیش ایدی. نئچه یوز کیلومئتر ائنیمیزله بویوموز ایدی. یاغیش اولوب یئره دؤنمک ایستییردیک. یئره قاییتماق اوچون جان آتیردیم. بیر مدت کئچدی، یاریمیز سو ایدی، یاریمیز بوخار. یاغیش اولماقدایدیق. هاوا بیردن ائله سویودو کی، من تیتردیم. هامی تیترهدی. چئورهمه باخدیم. بیرینه «نه اولوب؟» - دئدیم.
«بیزیم اولدوغوموز یئرین بو بؤلومونده ایندی قیشدیر. باشقا بؤلگه لرده ایسه هاوا ایستی ده اولا بیلر. بو سرت سازاق داها قویماز بیز یاغیش اولاق. باخ! من قار اولماقدایام، هابئله سن ده...» – جاوابینی وئردی.
یولداشیمین سؤزونون آردی توتمادی، قارا چئوریلیب یئره دوغرو یوللاندی. اونون آردینجا منیمله بیرلیکده مینلرله قار دنهسی یئره یاغدیق.
دنیزده اولارکن آغیر ایدیم. ایندی ایسه یوپ یونگول ایدیم. بیر یئلپنک کیمی گؤیده اوچوردوم. سویوغو دا هئچ بیلمیردیم. سویوق آرتیق بدنیمین بیر بؤلومو ایدی. اوینایاراق یئره دوشوردوک.
یئره یاخینلاشارکن تبریز شهرینه دوشدویومو گؤردوم. خزر دنیزیندن نه قدر اوزاقلاشمیشدیم؟!
گؤیدن بیر اوشاغی گؤردوم. او اوشاق بیر ایتی دینکله دؤیوب ونگیلددیردی. گؤردوم بئله گئتسهم، بئله بیر اوشاغین دوز باشینا دوشهجیم. کولکدن ایستدیم منی قورتاراراق، آیری بیر یئره گؤتورسون. کولک منی گؤتوروب بورایا گتیردی. سن الینی منیم آلتیما اوزادارکن سندن خوشوم گلدی و...
بوردا قار دنه سینین سسی کسیلدی. باخیب گؤردوم سو اولوب.


text:
تورکیه قوراللی کوچلری تروریست گروهی پی کاکاگه قره ته عملیات اویوشتیردی
بیتلیس، شیرناق، حقاری و عراق نینگ شمالیده بولووچی ترور تشکیلاتی اعضاسی 17 کیشی جنگری اولدیریلدی.
تورک قوراللی کوچلری تامانیدن تناون کون اویوشتیریلگن هوا عملیاتیده، بیتلیس، شیرناق، حقاری و عراق نینگ شمالیده بولووچی ترور تشکیلاتی اعضاسی 17 کیشی جنگری اولدیریلدی.
قوراللی کوچلری تامانیدن بیریلگن معلوماتگه کوره، کشفی و تیکشیرووچی واسطه لر آرقه لی حربی مرکزگه هجوم اویوشتیریش اوچون حرکت قیلیب تورگن تروریست لرگه قره ته هجوم اویوشتیریلگن.
اوشبو هجوملرده 2 کیشی بیتلیس، 4 نفر شیرناق و 11 نفر شمالی عراق نینگ قشلاقلریده توپلم 17 نفر اولدیریلگن.
حقاری والی لیگیدن بیریلگن معلوماتگه کوره، استخبارات گروهلری بیلن بیرگه لیکده آلیب باریلگن فعالیت نتیجه سیده، تروریست گروهی پی کاکاگه قره ته آلیب باریلگن هوا عملیاتیده، شمدینلی رهبریت اعضالریدن 10 نفر تروریست جنگری اولدیریلگن.


text:
سونی اریکسون اکسپریا نئو وی
سونی اریکسون اکسپریا نئو وی (اینگیلیسجه: Sony Ericsson Xperia neo V) ژاپونلی سونی اریکسون شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل تلفون. بۇ جیهاز سونی اکسپریا نئو ال موبایلین خلف و جدی حساب اوْلونور.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sony Ericsson Xperia neo V»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سونی اریکسون اکسپریا نئو وی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
سورییادا آمریکا میللی ماراقلارینا اویغون راضیلاشما الده اولونماسا، روسییا تجرید اولوناجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا دؤلت دپارتامنتینین سؤزچوسو شون ایسپایسر مطبوعات کنفرانسی زامانی دئییب. اسدله مقایسه آپاران آمریکا رسمیسی ۲-جی دونیا محاربهسینده بئله ناسیستلرین لیدری هیتلرین کیمیوی سلاحلاردان ایستیفاده ائتمدیینی بیلدیریب.
لاکین ژورنالیستلردن بیری آلمانلارین سویقیریم زامانی گازدان ایستیفاده ائتدیینی ایسپایسره خاطیرلادیب.
دپارتامنت رسمیسی ده ژورنالیسته بئله جاواب وئریب: «اسد کیمی اؤز خالقینا قارشی کیمیوی سلاحلاری ایستیفاده ائتمهییب. اونلاری سویقیریم مرکزلرینه گؤندریردی».


text:
پاکستانده کوپلب طالب قوماندانلری اعدام گه محکوم قیلیندی
اوشبو مطلب پاکستان قوراللی کوچلری قوماندان لیگی تامانیدن تائید ایتیلدی
پاکستان محکمه سی اوشبو اولکه ده اون اوچ نفر طالب قوماندانی نینگ اعدام گه محکوم قیلینگن لیگی نی بیلدیردی.
خوددی شوو طالب قوماندان لری نینگ 202 کیشی نینگ جان بیریشی گه سبب بولگن انفجارده قولی بولگن لیگی بیلدیریلماقده. میلادی 2014 نچی ییلیده پیشاورده یوز بیرگن اوشبو حادثه عاقبتیده جان بیرگن لر نینگ کوپچیلیگی یاش اوقوچی لردن عبارت ایدی.
پاکستان قوراللی کوچلری اون ییلدن بیری قبیلوی منطقه لرده طالبان گروهی گه قرشی عملیات اویوشتیریب کیلماقده.


text:
کولت. آذ سیمور بایجانین «ائودهن سیچان چیخاران» حکایهسینی تقدیم ائدیریک.
(اوشاقلار اوچون)
ائوه ساعت ۲۲:۰۰-دان تئز گئتمک منه دوشمور. هر دفعه ۲۲:۰۰-دان تئز ائوه گئدنده خوشاگلمز منزریله راستلاشیرام، نسه آخماق بیر حادثه باش وئریر. اووقاتیم کورلانیر. قانیم قارالیر. اونا گؤره ده ائوه تئز گئتمکدنسه بولواردا پیادا گزیب تمیز هاوا اودماق، دوستلارلا چایخانادا اوتوروب چای ایچه-ایچه ادبیاتدان تاریخدن صحبت ائتمک، بیلدیکلریمی پایلاشماق، بیلمدیکلریمی اؤیرهنمک منیم اوچون داها خوشدور.
اوچ گون ایدی یاخشی یاتا بیلممیشدیم. یوخوسوزلوقدان اذیت چکیردیم. یورغونلوق منی ساعت ۲۲:۰۰-دان تئز ائوه گئتمهیه مجبور ائتدی. بیر قیسمات چؤرک یئییب، بیر ایستکان چای ایچیب یاتاغیما گیریب دویونجا یاتماق، یورغونلوغومو بدهنیمدن چیخارماق ایستییردیم. لاکین ائوه تئز گئتمیین بو دفعه ده جزاسینی چکدیم. عنعنه پوزولمادی. آنام آستادان دؤیدویوم قاپینی آچان کیمی سلام-کلامسیز، حالیمی سوروشمادان بیرنفهسه، هیهجانلا دئدی:
- ائوه کریسا گیریب. تول پردنی، خالچانی، تئلئویزورون قیراغینی یئییب. ائوی یامان گونه قویوب.
آنام وضعیتین نه قدر دراماتیک اولدوغونو ثبوت ائتمک اوچون علاوه ائتدی:
- آتانین شکلینی ده یئییب. کریسا ائوی داغیدیر. چیخارا بیلمیرم. نه یاخشی گلدین. پالتارینی دییش، کریسانی ائودهن چیخارت.
یورغون، یوخوسوز بیر حالدا ائودهن سیچووول قووماغا هئچ هوسیم یوخ ایدی. اوستهلیک ده من سیچووولدان برک قورخورام. ایلک دفعه سیچووولو باکییا گلنده گؤرموشهم. آچیغی سیچووولو گؤرممیشدن اول حاقیندا ائشیتمیشدیم. ایگیدین آدینی ائشیت، اوزونو گؤرمه. ایلک دفعه باکییا گلنده لئنین پروسپئکتینده دیواردا بئله بیر یازی اوخودوم- "آنار کریسادی". بؤیودویوم رایوندا سیچوووللار یاشامیردی. سیچوووللار یالنیز بؤیوک شهرلرده، بیر ده دمیریول ایستانسییالاری یئرلشهن قصبهلرده یاشاییردیلار. اونلار سرنیشین و یوک قاتارلارینا مینیب بوتون اؤلکهنی گزیردیلر. بؤیودویوم رایوندا دمیریول ایستانسییاسی اولمادیغینا گؤره سیچوووللار گلیب بیز طرفه چیخا بیلممیشدیلر. من سیچوووللار حاقیندا چوخ صحبتلر ائشیتمیشدیم. بیلیردیم کی، سیچوووللار ایستدیکلری یئره دیرماشا بیلیرلر. هارا ایستهسهلر گیریرلر. هر شئیی گمیریب برباد گونه قویورلار. سرعتله تؤرهییب آرتیرلار. ایلک دفعه سیچووولو او واختلار لئنین پروسپئکتی آدلانان ایندیکی آزادلیق پروسپئکتینده اوشاق خستخاناسینین قارشیسیندا گؤردوم.
برک قورخدوم. قورخسام دا یئریمده دونوب بو یئکه سیچانا باخیردیم. حیاتیمدا بو بویدا، بو یئکهلیکده، بئله اوزون قویروقلو سیچان گؤرممیشدیم. بو رایوندا گؤردویوم سیچانلاردان ان آزی اون دفعه بؤیوک سیچان ایدی. سونرالار قارشیما تئز-تئز سیچوووللار چیخماغا باشلادی. سووئت دؤورونده تیکیلمیش ات کومبیناتلاری، چؤرک زاوودلاری، ماغازالار، اون دییرمانلاری سؤکولدوکجه بو اوبیئکتلرده اؤزلرینه مسکهن قورموش سیچوووللار شهره یاییلدیلار. هر طرفی سیچووول بورودو. هر آددیمدا آدامین قارشیسینا سیچووول چیخیردی. سیچوووللار آداملارلا تخمیناً بیر یئرده یاشاییردیلار. یادیمدادی ۲۸ آپرئل مئتروستانسییاسیندا سیچوووللار رئلسلرین آراسیندا گزیشیردیلر. قاتار گؤزلهیهن آداملار سیچوووللارا توم آتیردیلار. ایستانسییایا یاخینلاشان قاتارین ایشیقلاری رئلسلرین اوستونه دوشهنده سیچوووللار داغیلیشیردیلار. قاتار ایستانسییادان اوزاقلاشدیقدا سیچوووللار دلمه-دئشیکلردن چیخیب یئنیدن رئلسلرین آراسیندا گزیشیردیلر.
آنام دایانمادان دانیشیر، سیچووولو ائودهن چیخارماق اوچون ائله هئی منی تلسدیریردی. منی غضبلهندیرمکدن اؤترو سیچووولون رهمتلیک آتامین شکلینی یئمهسینی تئز-تئز تکرارلاییردی. سیچووول ائوده خیشیلتی سالدیقدا آنام دئییردی:
- ائشیدیرسن؟ یئییر نییسه. ائوی یامان گونه قویوب.
- هاردادی؟
- بایاق خالچانین آرخاسینا گیرمیشدی.
بورملنیب ائوین بیر کونجونه قویولموش قیمتلی خالچانین آرخاسینا باخدیم. بو خالچانی آنام هله من دونیایا گلممیشدن اول آلمیشدی. قیرمیزی رنگلی بو خالچانی آنام چوخ ایستییردی. سیچووول قیمتلی خالچانین آرخاسیندان چیخیب چارپایینین آلتینا گیردی. اونو یاخشی گؤره بیلمدیم. اوزون بیر آغاج تاپیب سیچووولو چارپایینین آلتیندا اورا-بورا قوودوم. سیچووول چارپایینین آلتیندان چیخیب قاچاراق بو دفعه آنامین ایرانین پایتاختی تئهران شهریندن ساتماق اوچون گتیردیی یومشاق اویونجاقلارین آراسیندا گیزلهندی. آنام برک قیشقیردی. اونسوز دا سیچووول یومشاق دووشان، آیی، شیر اویونجاقلاریندان بیر نئچهسینین قارنینی دئشمیش، بیر نئچهسینین قولاقلارینی یئمیشدی. ایندی ایسه قزبلنمیش سیچووول اویونجاقلارا داها چوخ زرر وورا بیلردی. قولاقلاری یئییلمیش اویونجاقلاری هئچ کیم آلمایاجاقدی و عائلهمیز خرجه دوشهجکدی. نه قدر اللشسهم ده سیچووولو اویونجاقلارین آراسیندان چیخارا بیلمدیم. ائویمیز چوخ باسیریق ایدی. آنام تئهراندان بیر هفته اول گلمیشدی. ائوین هر طرفی اویونجاقلارلا دولو ایدی. سیچووول آسانلیقلا گیزلنه بیلیردی. من برک اسبیلشدیم. آنامین دئیینمیینه فیکیر وئرمهیهرک پئنجییمی چینیمه آتیب سیقارئت چکمک اوچون هئیأته دوشدوم. بینانین قارشیسیندا سکامیادا اوتوروب سیقارئت چکیردیم. بیزیمله بیر بینادا یاشایان یئنییئتمهلردن بیری ده بلوکدان چیخیب هئیأته دوشدو. یاخینلاشیب سلام وئردی. یانیمدا ایلشدی. اوردان-بوردان دانیشدی. اونون دانیشدیقلارینا رئاکسییا وئرمیردیم. بئینیمده "سیچووولو ائودهن نئجه چیخارماق اولار" سوالینا جاواب تاپماق ایستییردیم. یئنییئتمه اونون دانیشدیقلارینا او قدر ده اهمیت وئرمدییمی هیسس ائتدی. یالنیز هردن نزاکت نامینه "هه، حیاتدا بئله شئیلر اولور" دئیهرک گویا اونا دقتله قولاق آسدیغیمی نوماییش ائتدیریردیم. یئنییئتمه دانیشدیغی اهوالاتی یاریدا کسیب سوال وئردی:
- معلم، نسه ائله بیل قانین قارادی، نه اولوب؟
دردیمی کیملهسه بؤلوشمهلی ایدیم. دئدیم کی، ائوه سیچووول گیریب. ائوی داغیدیر. چیخارا بیلمیرم.
یئنییئتمه دئدی:
- آشاغی محلهده بیر آرواد یاشاییر. ایکی شیروانا ائودهن کریسا چیخاریر.
یئنییئتمیله بیر یئرده آشاغی محلهیه ائودهن سیچووول چیخاران قادینگیلین ائوینه گئتدیک. یئنییئتمه یولبویو قادین حاقیندا خئیلی معلومات وئردی. قادینی تانیدیم، اما اونون بئله بیر ایستعدادا، ائودهن سیچووول چیخارماق ایستعدادینا صاحب اولدوغونو بیلمیردیم. اوللر او قادین بیزیم بینادا یاشاییردی. اؤزوندن بالاجا یاراشیقلی بیر اوغلانا اره گئتمیشدی. بیرینجی اریندن دوغدوغو اوشاقلار ایکینجی اریندن دوغولموش اوشاقلارا قاریشمیشدی. اونلارین ائوینده چوخلو اوشاق واردی. بو اوشاقلاری یئدیرتمک، گئییندیرمک چوخ چتین ایدی. آنام بیزیم کؤهنه پالتارلاریمیزی بو قادینا وئریردی. من ده هردن کئفیم کؤک اولاندا اوشاقلارا ساققیزدان، پئچئنیئدن، کونفئتدن آلیردیم. بیرینجی اریندن دوغدوغو چوخلو اوشاقلا اؤزوندن بالاجا حدسیز درجهده یاراشیقلی بیر اوغلانا اره گئتمهسی معجزه ساییلا بیلردی. قادینین ایکینجی اری سؤزون حقیقی معناسیندا چوخ یاراشیقلی اوغلان ایدی. بو اوغلان ایستسیدی شهرین گؤزل قیزلاریندان بیری ایله عائله قورا بیلردی. بئله بیر یاراشیقلی اوغلانین کیفیر، چوخوشاقلی بیر قادینلا ائولهنمهسی هامینی دوشوندوروردو. اگر قادینین پولو اولسایدی بیز اوغلانین اؤزوندن یاشدا بؤیوک قادینلا بونا گؤره عائله قوردوغونو دوشونردیک. لاکین قادین چوخ کاسیب ایدی. ان ماراقلیسی اودور کی، بو یاراشیقلی اوغلان کیفیر، کاسیب، چوخوشاقلی قادینی مؤهکهم سئویردی. اونلار بیزیم بینادا تخمیناً ایکی ایل یاشادیلار. سونرا ائولرینی ساتیب آشاغی محله دئدییمیز یئرده ائو آلاراق اورا کؤچدولر. اونلارین یاشادیغی ائوین هئیأت قاپیسینی دؤیدوک. قاپینی قادین اؤزو آچدی. وضعیتی ایضاح ائتدیم. قادین منی تانیدی. دئدی کی، معلم، من کریسانین بیرینی ائودهن ایکی شیروانا چیخاریرام. اما سنین خترینه قیمتده آشاغی دوشرهم. بیر شیروانا کریسانی سنین خترینه ائودهن چیخارارام. رازیلاشدیق. قادین ائوه قاییتدی. ایکی دقیقهدن سونرا گئیینمیش، حاضر بیر حالدا کوچهیه چیخدی. بیز اوچوموز گلدیک بیزه. آنام قادینی گؤرهنده هئچ نه باشا دوشمهدی. من اونا قیساجا قادینین نه ایش گؤرجیینی باشا سالدیم. آناملا قادین سالاملاشیب بیر-بیرلرینه چوخلو سواللار وئردیلر. بوتون قادینلار کیمی اونلار دا عینی واختا بیر نئچه مؤوضودا صحبت ائتمیی باجاریردیلار. قیسا واختدا هر ایکیسی بیر-بیرلرینه چوخلو معلومات اؤتوردولر. کیم اره گئدیب، کیم بوشانیب، کیم اوشاق دوغوب. کیم اوشاق دوغماغا هازیرلاشیر... آنام سیچووولدان خئیلی شیکایت ائتدی. حتی بیر-ایکی دفعه سیچووولا اورکدن قارغیش ائتمیی ده اونوتمادی. اوشاقلیقدا بو قارغیشلاری چوخ ائشیتمیشدیم. قادین پئنجیینی سویونوب ایستولون باشینا آتدی. او ارینین کؤهنه پئنجیینی گئیینمیشدی. سیچووولو ائودهن چیخارماغا حاضر بیر وضعیته گلدیکدن سونرا اوزومه باخیب یاواشجادان دئدی:
- قونشو، مومکونسه، پولو اولجهدن وئرردین. بیر-ایکی دفعه ائودهن کریسا چیخارمیشام، آداملار پولومو وئرمهییب. اونا گؤره پولو اولجهدن آلیرام. سنین خترینه پولسوز چیخارارام، پروستو سونرا باشیم آغریییر. ائودهن پولسوز کریسا چیخاراندا بیر هفته باشیم آغریدان پارتلاییر.
جیبیمدن بیر شیروان چیخاریب قادینا اوزاتدیم. آنام بو آلوئره ماراقلا باخیردی. قادین بیر شیروانی قوینونا سوخوب علینی ائوین کونجونه ییغیلمیش اویونجاقلارین آراسینا سوخدو. سیچووول اویونجاقلارین آراسیندان چیخیب چارپایینین آلتینا گیردی. قادین آشاغی اییلهرک باشینی چارپایینین آلتینا سوخدو. اوردا دوداغینین آلتیندا نسه دئدی. اونون سسینی ائشیتسهم ده نه دئدیینی اصلا باشا دوشمدیم. دئیهسهن قادین نسه قریبه بیر دیلده سؤزلر دئییردی. او بئلینی دیکلدیب آیاغا قالخدی. وسسالام دئدی. من اونا سوال وئردیم:
- آخی کریسا هله اوردادی. چیخمادی.
قادین دئدی:
- ناراحات اولما. ایندی بو دقیقه چیخاجاق. قاپینی آچیق قویون. چکیلین کنارا.
بیز چارپاییدان بیر آز کنارا چکیلدیک. آز سونرا یومشاق آیاق سسی ائشیدیلدی. سیچووول چارپایینین آلتیندان چیخیب بیر نئچه دفعه برکدن اؤسکوردو. او، چوخ برک اؤسکوروردو. او، ائله آغیر اؤسکوروردو کی، بدهنی اسیم-اسیم اسیردی. اؤسکوریی گوجلندیکجه بوغولماغا باشلاییردی. منه ائله گلیردی کی، اونون سینهسی گرگینلیکدن بو دقیقه پارتلایاجاق. بوتون سینهسی توتولموشدو. گؤرونور سیچووول برک سویوقلامیشدی. سیچووول ژیلئتینین جیبیندن ازیک دسمال چیخاریب آغزینا توتدو. دسمالین اوزرینده قان لکهلری واردی. کؤهنه قان لکهلرینین اوستونه تزه قان لکهلری ده علاوه اولوندو. سیچووولون گؤزلرینین آلتی قارالمیشدی. بیغلاری ایسه چوخ سارالمیشدی. او، دئیهسهن چوخ سیقارئت چکیردی. ساغ قولتوغونون آلتیندا قوولوق توتموشدو. ائینیینین شوشهسیندن بیری سینمیشدی. سیچووول چوخلو اؤسکوردو. اؤسکوریینی هئچ جور ساخلایا بیلمیردی. او، خیریلداییر، بوغولوردو. اؤسکورهنده آغزیندان گلن قانی دسماللا سیلیردی. هامیمیز ساکیتجه دایانیب اونا باخیردیق. قانلی دسمالی یومرولاییب قولتوغونون آلتینداکی قوولوقدان چیخارتدیغی قزئت پارچاسینا بوکدو. علینین ایچی ایله آلنینداکی تر دامجیلارینی سیلدی.
- نیه بوکورسونوز؟
- اونا گؤره کی، هئچ کیم گؤرمهسین.
سیچووول بو سؤزلری سؤیلهییب یورغون آددیملارلا قاپییا طرف اوز توتدو. قاپیدان چیخاراق کوریدوردا گؤزدن ایتدی...


text:
۲۰۱۷.۰۷.۲۳، ۲۲:۵۴
ایوردانییادا ایسرایل سفیرلیینه سلاحلی هجوم ائدیلیب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، سفیریین بیناسینین قارشیسیندا آتیشما باش وئریب.
آتیشما زامانی ایکی نفر یارالانیب.
قید ائدک کی، ایوردانییا حکومتی الاقصی مسجیدینده باش وئرن حادثهلرله باغلی عرب بیرلیینین نؤوبدنکنار ایجلاسینی طلب ائدیب.
***
ایوردانییانین پایتختی عماندا ایسرایل سفیرلیینه هجوم نتیجهسینده ایکی نفر اؤلوب.
بوندان اول سلاحلی حادثه نتیجهسینده بیر ایوردانیالینین اؤلدویو، بیر ایسرایل وطنداشینین یارالاندیغی بیلدیریلیردی.
ایوردانییانین «آل گهاد» قزئتی هجومون ۱۷ یاشلی ایوردانییالی طرفیندن تؤردیلدیینی بیلدیریر. معلوماتا گؤره، بیچاقلا سیلاهلانمیش گنج سفیرلیین اراضیسینه داخیل اولاراق بیر نفره بیچاقلا خسارت یئتیریب. بوندان سونرا او محافظه خیدمتینین امکداشلاری طرفیندن اؤلدورولوب.


text:
حامدکرزی منطقه اقتصادی همکارلیک ایغنیده قتنه شیش اوچون تاجکستان ایتب بارگن
افغانستان جمهوررییسی حامدکرزی خلق نوروز بیره می و منطقه وی همکارلیک یغینده اشتراک ایتیش مقصدی بیلن دوشبنه گه ایتیب بارگن.
ریکا ناملی یغین نینگ بیشینچی دوریده افغانستان نینگ قیته قوریش لایحه سی اوچون یاردم طلب سوره لیب، منطقه اولکه لری اره سیده تجاری علاقه لرنی کوچیتریش کبی موضوع لر بحث بولیشی کوتیله دی.
اوشبو یغینده افغانستان ، تاجکستان، پاکستان و ایران رهبرلرینی اشتراک ایتشی ایتیلیب بوندن تشقری قیرق اولکه نینگ تشقی ایشلر وزیرلرینی حصه قوشیشی کوتیله دی.
افغانستان جمهورییسی حامدکرزی اوچ کون لیک سفر بیلن تاجکستان گه کیتدی . اوشبو سفر دن اساسی مقصد تاجکستان پایتختی دوشبنه ده بولیب اوتیشی ریجه لنگن منطقه وی همکارلیک یغینده اشتراک ایتیش دیه معلوم قیلینگن. ریکا دیب ناملنگن یغین نینگ ایککی کون دوام تارتیشی قید ایتلگن. یغینده قوشنی اولکه لر نماینده لری قوشیمچه افغانستانده یاردم بیریب کیله یاتگن مملکت لر وکیللری هم حصصه قوشیشی ایتیله دی.
اوشبو اولتریش نینگ اصلی اجنداسی افغانستان ده قوشیمچه یاردم لرنی جلب ایتیش همده منطقه بویچه علاقه لرنی کوچیتیریش دیه اورغولنماقده. افغانستان ریاست جمهورلیک سرای نینگ سوزچیسی ایمل فیضی کرزی نینگ تاجکستان گه بولگن سفری نی"اوشبو سفر جریانیده جمهورریس خلق نوروز کنفرانسی قوشیمچه ریکا کنفرانسیده اشتراک ایتماقچی، بوکنفرانس منطقه ده گی اولکه لرآره سیده اقتصادی علاقه لرنی رواجلنتریش اوچون بولیب اوته دی، بو ایککی کنفرانس یانیده ، جمهور ریس کرزی ایران و تاجکستان رهبرلری بیلن اوچره شیشی ممکن شونینگ دیک، تاجکستان، پاکستان، ایران وافغانستان اره سیده بولیب اوته جک تورت تمانله مه یغینده هم اشتراک ایتیشی ریجه لنگن" کرزی جنابلری اوشبو سفری جریانیده ، نوروز و اقتصادی همکارلیک کنفرانس لریده حصصه قوشماقچی.
افغانستان اوچون منطقه بویچه اقتصادی همکارلیک لرنی کوچیتریش اتی بیلن یولگه قویلیشی ریجه لنگن یغینده 34 خلق ارا تشکیلات نماینده لری هم دعوت ایتیلگن. شو اوچون افغان رسمیلری بو یغیننی افغانستان قیته قوریش و ترقیاتی اوچون مهم دیب بهاله ماقده لر.
ریکا کنفرانسی 2005 میلادی ییلدن بیری کابل، دهلی اسلام آبادو استانبول ده یولگه قوییلیب کیلنماقده، ایندی لیکده تاجکستان نینگ پایتختی دوشنبه ده بولیب اوتیشی کوتیله دی. افغانستان دولتی منطقه ده تجاری علاقه لرنی کوچیتریلیشی نی نه فقط افغانستان بلکه منطقه ده گی اولکه لر اوچون هم مهم دیب بیله دی. بوندن بیرقنچه مدت آلدین حیرتان تیمیر یولی ایشگه توشریلیب،بو افغانستان نینگ اوزبیکستان بیلن بویول آرقه لی باغله دی افغان مقاملری کیله جکده افغانستان نینگ تاجکستان بیلن باغلیدیگن تیمیر یولی ایشینی هم باشله نیشدن خبربیرماقده.


text:
دونیانین یئنی ایلیندن کئچن ایل یازمیشدیم. عیسی حضرتلرینین دوغوم گونو، تکجه خیریستان دونیاسینین یوخ، بلکه بوتون دونیانین یئنی ایلینه چئوریلیب. خیریستییانلیق دونیاسیندا عیسی حضرتلری دوغولمامیشدان اؤنجه یئنی ایله نئجه گیرردیلر بیلمیرم!(بلکه ده یانیلیرام، یانیلیرامسا منی آیدینلادین).
دونیانین باشقا یئرلرینده، خیریستییانلیق دونیاسیندان سئوای)، اؤزلرینه اؤزل یئنی ایله گیرمهلری وارایدی. تورکلر، چینلیلر، ژاپونیالیلار، عربلر، یهودلار اؤزلرینه اؤزل یئنی ایللری وارایدی. ایسلام دونیاسینین ایل سایما تاریخی، محمد حضرتلرینین دوغوم ایلیندن باشلانسا دا، یئنی ایلی دهییشیلمهدی. عربلر، اؤز یئنی ایللرینی(آی ایلی)، تورکلرله، فارسلار اؤز یئنی ایللرینی(گونش ایلی) توتدولار. تکجه تاریخی ایل ساییسینی دهییشدیردیلر.
چینلیلرله، ژاپونلولار دا، اؤز یئنی ایللرینی قوتلویورلار. آنجاق بو آرادا، بیر سیرا اؤلکهلر اؤزلرینی دونیالا اویغونلاشدیرسین دئیه، دونیادا حاکیم اولان، ایلی اؤزلرینه یئنی ایل سئچدیلر. کئمیشلرده موسلمان اؤلکهلرین سیمگهسی اولان تورکیه، دونیالا آیاقلاشمانین یوللاریندان بیرینی دونیادا حاکیم اولانلارلا عئینیلشمهیی سئچدی. تورکیه اوندان اؤنجه ایسلام سیمگهسی اولدوغو اوچون، ایسلاملا اویغونلاشمیشدی. بو اوزدن تورکلره عایید اولان دبلرین یئرینه ایسلام دبلرینی یاشاتمیشدی. داها دوغروسو، تورکیه هر زامان دونیالاشماغی سئویر، دوینالاشدیغی سورهجده ده، اؤزوندن ایتیردیکلرینی چوخ اؤنمسهمیر(بلکه ده تکجه بیر گوجلو تورک دوولتینین آیاق اوسته قالما ندنی ائله بو دور!).
هدفیم بوردا تورکیهنی الهشدیرمک دهییل. مقصد تورکیهدهکی گونئی آذربایجانلیلاردیر. تورکیهده اولدوقدا تورکیهنین بوتون اؤزللیکلرینی منیمسهییرلر. بو اوزدن، اؤزلرینه ایکی دؤنه یئنی ایل توتورلار. البت، اوردا اولمادیغیم اوچون، کسینلیکله یولداشلاری دوشونه بیلمیرم. آمما گؤرونن طالئعیمیزه ایکیلیک یازیلیب (ایکی دیللیلیک، ایکی یئنی ایللیلیک، ایکی یئرلیلیک، ایکی آغیز"لهجه"لیق).


text:
۱- اوون آلارسان میریلدار ، تومارلارسان پریلدار
۲- اونه دیر بویو بادیه جان ، دریا سویون توکه رسن یئنه دولماز
۳- اونه دیر کی اوزو وار ، آمما کولگه سی یوخ
۴- اونه دیر دورد آیاغی وار ، هر آیاغیندا اوچ بارماغی ، هر بارماق دا اوتوز دیرناغی؟
۵- اونه دیر باشین کسمه سن ، دیلی آچیلماز؟
۶- اونه دیر کی آتیشیر ، آمما سیلاحی یوخ ، بیربیرینه قاتیشیر ، آمما آییرانی یوخ ؟
۷- اونه دیر چرده یی یوخ دی ، یئینده آغیزدا لذتی چوخ دیر
۸- اونه دیر کی قاپوسو حلقه حلقه دیر ، اتین دادی – شوربانین قاتی ، کسسه هر کس بو معمانی گوزلری دولور
۹- اونه دیر کی دیشی وار ، آمما آغزی یوخدور
۱۰- اونجه گزه ر دورد آیاقلی ، سونرا لار ایکی آیاقلی ، نهایت ده اوچ آیاقلی
جاوابلار
۱- پیشیک
۲- سوماق پالان – سوز کش
۳- سو
۴- ایل – فصیل لر – آی و گون
۵- قلمی تراشلایاندان سونرا
۶- بولودلار و ایلدیریم
۷- انجیر
۸- سوغان
۹- داراق – باش داراغی
۱۰- انسان – اوشاق – گنج و قوجا یاشلاریندا اولاندا


text:
قاقاووز تورکجهسی
ایچیندهکیلر
قاقاووز تورکجه سی[دَییشدیر]
(قاقاووزجا: Gagauz dili ) تورک دیللریندن اولان بیر دیلدیر کی قاقاووزلار طرفیندن دانیشیلیر. بولغار قاقاووزجاسیی و مریتایم قاقاووزجاسی آدلی ایکی دیالئکتی واردیر. بالکان قاقاووز دیلی بو دیل ایله هئچ بیر علاقه سی یوخدور و تام باشقا بیر دیل ساییلیر.[۱] قاقاووزلارین سایی 162200 نفره یاخین دیر[۲].
الیفبا[دَییشدیر]
قاقاووز الیفباسی اصلینده یونان الیفباسی ایمیش. 1957 نجی ایلده بو الیفبا کیریل الیفباسی ایله دییشدیریلمیشدیر. قاقاووز الیفباسی لاتین الیفباسیندان آلینمیش الیفبادیر کی تورکیه الیفباسی ایله فرقی یوخدور، یالنیز "ä" حرفی اوندا واردیر کی آذربایجان الیفباسینداکی "ə" ایله برابردیر.
کیریل الیفباسی[دَییشدیر]
لاتین الیفباسی[دَییشدیر]
جغرافی دورومو[دَییشدیر]
مولداوینین قاقاووزیا بؤلگهسینده دانیشیلیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Raymond G. Gordon, Jr, ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics.
- ↑ http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=gag


text:
بیلیم و تکنولوژی
"دونیانین هئچ بیر دموکراتیک اؤلکهسینده ترور تبلیغاتی ائتمک، فیکیر و دوشونجه اؤزگورلوگو اولاراق قبول ائدیلمیر"
آمریکا و اولوسلارآراسی اورتاقلارا عاید بوتون اف-۳۵ اوچاقلارینین اوچوشوآسقییا آلیندی
پلانلاشدیریلان تست اوچوشونون حیاتا گئچمهسینین ممکون گؤرونمهدیگی بیلدیریلدی
ایستانبول بؤیوکشهر بلدیهسی و تی3 فوندو رهبرلیگی آلتیندا تورکیهده ایلک دفعه کئچیریلن هاواجیلیق، کوسموس و تکنیک فستیوالی "تکنوفست ایستانبول" 20-23 سپتامبر تاریخینده کئچیریلیب
سوئد کرال علملر آکادئمیسیندن بیلدیریبلر کی، 1922-جی ایلده آمریکانین نیویورک شهرینده دونیایا گلن آشکین'ین 1960لاردا بل لابوراتوالاریندا گؤردوگو ایشلرده، حساس اوپتیک لیزر سیستملری گلیشدیرهرک اونلارین بیولوژیک سیستملره تطبیقی و ساغلیق ساحهسینده اؤنو
نوبل کومیتهسیندن ائدیلن آچیقلامادا، علم اینسانلارینین " نگاتیو امنیت و قوروما دوزنلمهلرینی اؤنله'ین سرطان معالیجه اصولونو کشف ائتدیکلری اوچون" موکافاتا لاییق گؤرولدوگو ایفاده ائدیلدی
آسئلسان، بو تکنولوژیلرین گلیشدیریلمهسینه یؤنهلیک بیر مدتدیر ایش آپاریلیر
آذربایجان تورپاقلارینین یوزده ۲۰سینین ایشغال آلتیندا اولدوغونو خاطیرلادان علییئو، اوردونون گوجلندیریلمهسینه اؤزل اؤنم وئردیکلرینی بیلدیردی
تورکیه هاوا گوجلری قوموتانلیغینین تحصیل احتیاجینا جواب وئرمک اوچون تورک هاواجیلیق و کوسموس صنایعسی طرفیندن گلیشدیریلن حورکوشون ایلک تحویلینین اوکتوبر آییندا حیاتا کئچیریلمهسی پلانلاشدیریلیر


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/مئی ۲۵
۲۵ مئی: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/مئی ۲۵/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رمضان/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/رویدادلار
- ۱۵۷۱ - ایسپانیا شاهی وِنِدیک٬ پاپ ایله عوْثمانلی دؤولتینه قارشی ایتّیفاق قراری آلدی.
- ۱۹۵۴ - توکیودا کئچیریلن دۆنیا سربست گۆلش مۆسابیقهلرینده تۆرکیه بیرینجی اوْلدو.
- ۱۹۶۳ - ۳۰ آفریقا اؤلکهسی بیر آرایا گلهرک آفریقا بیرلیگی اؤرگوتونو قۇردو.
- ۱۹۷۷ - اۇلدوز ساواشلاری فیلمی گؤستریمه گیردی.
- ۱۹۸۹ - میخائیل قوْرباچوف٬ شوروی سوسیالیست جۆمهۇریتلر بیرلیگی دؤولت باشقانی اوْلدو.
- ۱۹۹۷ - افغانیستاندان قاچان جنرال رشید دوْستۇم٬ تۆرکیهیه سیغیندی.
- ۲۰۰۵ - آذربایجان نفتینی تۆرکیه اۆزَریندن دۆنیا بازارینا یئتیرمک اۆچون باکو-تیفلیس-جئیهان لۆله خطّینه ایلک نفت وئریلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رمضان/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رمضان/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رمضان/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رمضان/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۴ خرداد/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۵ مئی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۰ رمضان/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
فضولی عنعنهلرینین داوامچیسی اولان علی آغا واحید معاصر آذربایجان ادبیاتیندا غزل ژانرینین گؤرکملی نمایندهسیدیر. غزللری پوئتیک دیلینین سادهلیگی، خلقیلیگی و آهنگدارلیغی ایله سئچیلیر. نظامی، خاقانی، فضولی، نوایی و دیگر ادیبلرین غزللرینی آذربایجان دیلینه ترجومه ائتمیشدیر.
کولت. آذ داهی علی آغا واحیدین "دلیدیر" غزلینی تقدیم ائدیر:
دئمه مجنونا دلی، بلکه ده لیلا دلیدیر
عشق اولان یئرده بوتون عاقیل و دانا دلیدیر.
سالدی یوسیف کیمی اؤز سئوگیلیسین زنجیره
قویدو روسوالیقی عالمده زولیخا دلیدیر.
عشق زینجیرینین افتادهسی بیر من دئگیلهم
هوس-ی سیلسیله ی عشق ایله دونیا دلیدیر.
ساریلیر چیینینه گاه قوینونا، گاه قامتینه
اژدهالر کیمی اول زولفی چلیپا دلیدیر.
بیر وفاسیز گول اوچون نالهسی دونیانی توتور
عاشیقین قلبی کیمی، بولبولو شئیدا دلیدیر.
بیرجه شیرین ایله فرهادا مزممت یوخدور
وادییه عشقده وارمیق دلی، ازرا دلیدیر
ال گؤتورمز بو قارا گؤزلولرین زولفوندن
هر یئتن ظن ائلییر واحیدی گویا دلیدیر.


text:
حبیب ساهردن قیسا حکایه لر و خاطره لر
کتاب "تالانچی لار"، مجموعه ای است از حکایات و یاداشت های شاعر مشهور ترکی سرا "حبیب ساهر" که حسن جعفر زاده آنها را گردآوری و توسط انتشارات یاشماق چاپ شده است.
قسمتی از مقدمه این کتاب: بویوک بابام بیر زمان«ترک» کندیندن [میانانین کندلریندن] کؤچوب عایلهسی ایله برابر تبریزده سرخاب محله سینده یورد سالمیش ایدی.
من ۱۲۸۲(شمسی) ایلنده هامان بابا یوردوندا آنادان دوغولدوم، آتام آلیش – وئریشچی ایدی. اونو بیر پائیز گونو، تبریز بلواسیندا اؤلدوردولر. آتام دان سونرا چتینلیکلره دچار اولدوق.
من آلتی یاشندان اعتباراً ملا مکتبخانالاریندا و سونرا یئنی اصول ایله آچیلان مدرسهلرده تحصیل ائتدیم.ایلک تحصیلاتیمی بیتیریب «مدرسه مبارکه محمدیه» آدلی «لیسه»ده [دبیرستان] قبول اولونوب، ۱۳۰۴ شمسی ایلنده دیپلم آلیب کوردستاندا کورد آغالارینین اوشاقلارینا معلملیک ائدیب، آز ـ چوخ عوثمانلی قیزیل لیرهسی بریکدیریب [توپلاییب] و او پول ایله ۱۳۰۶ شمسی ایلین ده روسیه طریقی ایله استانبولا گئتدیم. استانبول دا اؤز امگیمله یاشایب، بوش واختلاریم دا «دبستان ایرانیان»دا فارس دیلی و ادبیاتی تدریس ائدیردیم. ۱۹۳۰ میلادی ] ۱۳۰۹ش[ ایلینده استانبول اونیورستهسینه یازیلدیم.۱۹۳۳ ]۱۳۱۲ش[ نجو ایلینده جغرافیا علملری رشتهسینده لیسانس دیپلومو آلماغا ناییل اولوب، بیر ایل سونرا وطنه قاییتدیم. ۱۳۱۳ شمسی ایلندن اعتباراً زنجان دا و قزوین ده تدریس ائتدیم. ۱۳۱۷ شمسی ایلنده تبریزده اول دبیرستان نظام دا و بیر ایل سونرا دبیرستان فردوسی ده معلملیک ائتدیم.
۱۳۲۵ ایلین قیشیندا مدرسهدن قووولدوم. گناهیم بو ایمیش کی؛ آنا دیلنده شعر و حـکایهلر یازمیش ایدیم. بیر مدت سونرا منی اردبیله سورگون ائتدیلر. اورا دا شاه قولدورلاری طرفیندن «تحت نظرده» اولوب، صفویه مدرسهسینده تدریس ائدردیم. اردبیلده اوچ ایل… ادامه مطلب را بعد از دانلود فایل pdf کتاب مطالعه نمائید.


text:
یای فصلی و کولئر حاقدا بیرسیرا بیلگیلر
هر ایل یای فصلینین ایستیسی شهره چؤکرکن، ائو و ایش یئرینه گرکن کولئر آلماق اوچون اؤنوموزه چیخان سئچیملر و سورولارا جواب آختارماغین زامانی اولور. هانسی برند کولئر الاق؟ نئچه BTU گوجو اولسون؟ هانسی داها آز برق ایشلهدیر؟ و ...؛ بو یازیدا بو سورولارین بیر سیراسینی جوابلایاجاییق.
۱: کولئرین گوجونو گؤسترهن BTU نه دیرو قوراشدیریلاجاق یئرین ائنی-بویو ایله نه ایلگیسی وار؟
هر بیر کولئرین سویودوجولوق (و ایستیلدمه) گوجونو گؤسترمک اوچون، اونون اوستونده بیر رقم یازیلیر، اؤرنک اوچون ۹،۱۲،۱۸،۲۴،۳۲ و یا ۴۸ مین BTU. هر بیر بیتییو (British termal Unit)، بیر پوند سویو (۱ آتموسفئر فشاردا) ۱ درجه سویودا/یا قیزدیرا/ بیلهر. اویغون BTU سئچمک بیر نئچه فیلده باغلی دیر، اؤرنک اوچون ۱: اوتاغین کَفینین مساحتی (هوندورلوک ۳متیر نظرده آلینیر)، ۲: پنجره لرین یئری و اؤلچوسو، ۳: کولئر قوشولان یئرده اولاجاق آداملارین سایی، ایشیق سیستمی و ... . بونلاردان باشقا هانسی شهرده (سودان هوندورلوک، قوراقلیق یا نملیک ییرلر، اَن سویوق و اَن ایستی گونلری) و بیر سیرا باشقا فیلدلری نظرده آلماساق دیه بیلهریک ۴۰ مترمربع مساحته ۱۸ مین، 60 مترمربعه ۲۴ مین، ۸۰ متره ۳۶ مین و ۱۱۰ متر اوچون بیر کولئردن آرتیق گرکیر.
۲: قاز و سو کولئریلرینین نه فرقی وار و هارادا هانسی یارارلی اولا بیلهر؟
سو کولئرلری نملیک آرتیریر، قورو هاواسی اولان شهرلرده سو کولئری ایشلهنر، قاز کولئرلری هاوانین نملیگینه اثر قویمور، بیرتک ائوین هاواسینین ایستیسینی آلیر. نملیگی چوخ اولان یئرلرده داها چوخ قاز کولئری ایشلتمهسی اؤنهریلیر. اؤرنک اوچون: تبریز، تهران، اصفهان هاواسینین نملیگی آزدیر بس بو شهرلرده سو کولئری ایشلتمک اولار، موغان، آستارا، اورمو هاواسینین نملیگی چوخ اولدوغونا گؤره، قاز کولئری ایشلهنر.
۳: ایسپیلیت و بیر تیکه کولئرلرین نه فرقلری وار؟
هر کولئرده ایکی رادیاتور اولور، بیرینده سویوق قاز دولانار و او بیری سینده ایستی قاز. بیر تیکه کولئرلرده (پنجره کولری آدیلا تانینان) هاوانین ایستی سینی آلان سرینلدیجی رادیاتور و ایستی قازی سرینلدن رادیاتور بیر قوتو دا یئرلشدیریلیب، هله کوبود گؤرونتوسونو نظرده آلماساق ائله بو ایشاره ائتدیییمیز بیرینجی ندن، کولئرین راندمانینی آشاغی ائندیریر. ایسپیلیت کولئرلرده بو ایکی یونیت بیر-بیریندن آیریلیب. اوچونجو مسئله ده کولئرین کمپرئسورونون سسی دیر، ایسپیلیت کولئرلرده بو یونیت آیری دیر دیه، کمپرئسورون سسی ده ایچ یونیت قوراشدیریلان یئردن اوزاقدا اولور.
۴: اینوئرتر و عادی کولئرلرین نه فرقی وار؟
کولئرلرین اَسکی اوتماتیک مکانیزمینده، قاز کولئرلرین کمپرئسور موتورو نه گوجده اولدوغویلا ایلگیلی، هر سئری استارت گؤتورنده ۹-۱۵ آمپر برق آخیمی چکیر، هر گون نئچه سئری اوتماتیک ائدیرسه موتورو سؤندورور و یئنیدن ایشلهمهسی گرکن واختی یئنهده همن آخیمی هدره وئریر. اینوئرتر مکانیزمینده بو استارت گؤتورمهلر ۱ سئری کولئرین ایشله باشلاماسیندا اولور و اوتمانیک ائتمک گرکن واختلار داها کمپرئسور موتورو سؤنوب، یئنیدن استارت گؤتورمور، سورعتینی آزالیب چوخالیر. بوندان باشقا همن موتورلار تک فاز برقله یوخ اوچ فاز برقله ایشلهییرلر و ائوین عادی تک فاز برقینی همن کولئرلرین ایچینده یئرلشدیریلمیش برق اینوئرتئری اوچ فازا چئویریر. سونوجلارین بیری موتورون تئز-تئز اوتماتیک ائدهنده آرتیق آخیم (جریان) چکمهسینین قارشیسی آلینیر و ایکینجی، موتورون سورعتی آزالان واختلار (ائوین سرینلیگی قورولان درجهیه چاتان واختلار) داها آز برق ایشلتدیگی اولور.
۵: کولئر و اؤزللیکله ایسپلیت کولئر قوراشدیریلان چاغ نهلره دیقت یئتیرمک گرکلیدیر؟
بو سورونو ایکی بؤلومه بؤلمک داها دوغرو اولار، بیرینجی آلیجیلارین ایستک لری و ایکینجی کولئری قوراشدیران اوزمانین نظرده آلدیغی استانداردلار. آنجاق، بیر چوخ واختلار آلیجی ائوین دیزاینینی اوستون توتور دیه بو استانداردلاری آچیقلاماق یئرلی اولار.
-کولئر ائوین سقفینه یاخین یئردن ایستی هاوانی اؤز ایچینه چکیر و ایستیسینی آلیر، بس اَن چوخو سقف دن ۴۰ سانتی متر آشاغیدا اولمالی دیر.
-سویودولموش هاوا ائوین اوزوناسینا گئری قایتارمالیدیر و اؤنونده مانع و یاخین دووار اولمامالی دیر یوخسا ائوین اوزاق طرفی سرینلشمهمیش کولئر اوتماتیک ائدهر.
-اوتاقلارا سیرین هاوانین آخیمینی یؤنلتمک اوچون او اوتاقلارین ایستی هاوانی دیشلاماق یولو اولمالیدیر.
-قاپی/پنجره تئز-تئز آچیلمامالیدیر.
-ایکی طبقه ائولرین پیلهسی ائوین سالونوندان اولورسا، ایستی هاوا اوست طبقهیه طرف آخیب گئده جک و او طبقه لری سرینلدمک اوچون داها گوجلو کولئر گرکهجک.
-بیر سیرا ائولرده یاتاق اوتاغی بیر نئچه پیلله سالون دان هوندور تیکیلیب، او اوتاقلارین هاواسی داها ایستی اولاجاق، ایستی هاوانین دیشاری چیخماسی اوچون بیر خیردا پنجره همشه آچیق اولمالی دیر.
-آشپازخانا ائوین اَن ایستی یئرلریندن دیر و کولئرین سویوددوغو هاوایا عکس تاثیر قویور، هود و پرده بونون قارشیسینی الا بیلهر.
-پنجرهلردن پرده آسیلارسا، گوندوزلر کولئرین داها ائتگیلی سرینلدمسینه یاردیم ائده بیلهر.
-ایسپیلیت کولئرلرین دیش پنئلی اوچون نظرده توتولموش یئر، ایچ پنئلدن آلچاقدا اولمالیدیر (دیش پنئلین یاغی ایچ پنئله قلییدماسین دیه).
-دیش پنئلین دووار اوتوراجاغیندا قوراشدیریلماسی، دام اوستو و حیطده یئرلشدیریلمهسیندن داها تهلوکهسیز دیر.
-دیش پنئل دام اوستو یا حیطده قوراشدیریلیرسا، آلتینا یئردن آزی ۲۰ سانتی متر هوندور ساخلایان اوتوراجاق گرکیر (قار یا یاغیش، ایستی کمپوسورون بدنه سینی چارتلادا بیلهر).
-دیش پنئل دام استونده قوراشدیریلیرسا، رادیاتورون ایستی دیشلاماسیندا گونون ایستیسی عکس تاثیر قویماسین دیه، اونون اوستونه کؤلگهسالماق گرکیر.
-دیش پنئل قوراشدیریلدیغی دووارین اوستو سقف دیرسه، سقفدن آزی ۲۵ سانت آلچلق اولمالیدیر (سونرالار تعمیر اوچون پنئلین یئره گتیرمسینین قارشیسی آلینیر).
-دیش پنئل تراسا قویولورسا، اونون اؤنونده آزی ۲ متیر هئچ بیر مانع اولمامالی دیر.
-دیش پنئل دام اوستونه قویولورسا، او شهرین بیر طرف دن همشه اَسَن کولهیینه دیقت یئتیریلمهلی دیر، دیش پنئلین فَنی، بو کولکله عکس جهتده فیرلانمامالی دیر.
-کولئرین برقی، کونتوردان کولئره قدر اؤزل بیر کابللا، ائوه چکیلمیش برق سیملریندن آییریلمالی دیر، کنتورا اَن یاخین یئرده ده کولئرین فیوزو باغلانمالی دیر.
-ایچ و دیش پنئلن آراسیندا اولان میس لولهلره ساریق دولاماق گرکیر یوخسا هاوا اونو اکسید ائدهر.
۶: قارانتیسی اولان کولئرلردن بیرینی آلاق یوخسا قارانتی سیز؟
تاسفلرله بیر سیرا ندنلره گؤره بیر پارا ساتیجیلار هر بیر رئکلام یوللاریندان کولئر ساتماق اوچون فایدالانیرلار، او جوملهدن اؤرنک اوچون موتورو آمئریکا مالیدیر، قوراشدیریلماسی پولسوزدور، هر نه لازیمدیرسا گتیریب قوشاجاقلار و بوناتای سؤزلر دئییرلر کی بیر موشترییه کولئر ساتیب منفعت ائتسینلر، او هالداکی بو یالان سؤزلری دئمک اوچون هئچ بیر ندن ده یوخدور و سونرالار همن ساتیجینین موشتری اَلدن وئرمهسیله سونوجلانیر.
اؤرنک اوچون نظرده آلین قارانتیسیز بیر کولئر آلیرسینیز، قازی اولماسا یا رادیاتورو دئشیک چیخسا، اونون دَییشیلمهسی و یا تعمیری اوچون داها چوخ پول هدره وئرملی سینیز. دوزدور دولار قیمتینه گؤره قارانتیلی کولئرلرین قیمتی بیر آز باهادیر آما بونو دا نظرده آلین قارانتیسیز هر بیر قطعه آلماغا مجبور قالسانیز یئنه همن دولارلا حساب اولوناجاق و قارانتی سیز اولدوغو اوچون اوجوز حئساب اولنمایاجاق. قارانتیلی بیر کولئر آلدیقدا، قوراشدیریلان چاغ رادیاتورو دئشیک اولدوغو، قازینین اولماماسی، موتورونون ایشلهمهسی، مدارینین خاراب اولماسی و یا هر بیر آیری چاتیشمامازلیق اوزه چیخیرسا، قارانتی ائدن شیرکت طرفیندن اَن یاخین زاماندا همن قطعهلر پولسوز جاسینا تامین اولونور. قارانتی زامانی بیتمهمیش سرویس مرکزلرینده قارانتیسی اولان هر بیر پروبلئم یئنه پولسوزجاسینا حل اولونور. قارانتینین شرایطی، قارانتی کارتیندا یازیلیب. بونو دا آرتیرمالییام بیر سیرا شرطلرین آیدین یازیلماماسی بعضن بیر باشقا پروبلئمه چئوریلیر. اؤرنک اوچون بو ایکی جومله: “قوراشدیریلما پولسوزدور” و “ایاب ذهاب” هزینهسینی آلیجی اؤدهملی دیر و “قوراشدیرماق اوچون ایشلهنیلن ماتریاللاری آلیجی آلمالی دیر”.
۷: هانسی برند لر یاخشی دیرلار؟
بو سورویا جواب وئرمک اوچون یاخشینین موشتری اوچون نه آنلامدا اودوغونو آچیقلاماقلا جوابلار اؤز اؤزونه سیرالانیرلار؛
-اوجوز اولسون: برند و قارنتی اؤنملی دئییل.
-داواملی اولسون: تحریملر و بیر طرفدن ده استحصالچیلار محصولون سرویسیندن منفعت قازانماغا دوشونه لری، داواملی محصول تعریفی بئله گؤستریر: اگر داواملی اولورسا بو داوام نهایت ۵ ایل اولا بیلهر.
-سرویسی هر زامان اَلوئریشلی اولسون: قارانتیسی اولسون، حتی تحریم شرایطینده ده لازیمی قطعهلری تاپیلسین؛ بو باخیمدان سئچیملر بارماق سایی قدر آزالیر. آلمان، ایتالیا، کانادا، فرانسا، آمئریکا و بیر نئچه اؤلکهنی چیخاندا قالیر بیر تک گونئی کره محصوللاری.
۸: کولئری یوماق اولارمی؟
هر ایل کولئری ایشلدممیشدن اؤنجه اونو سرویس ائتمک گرکیر. کولئرین یوسودوجو مکانیزمی کومپرئس اولموش قازی رادیاتورا بوراخماق و ائوین ایستی هاواسینی همن رادیاتورون پردهلرینین آراسیندان سووشدورماقلا اونون ایستیسینی آلماق دیر، بو ایستی هاوا، ائوده اولان توزلار دا یوخاری قالدیریب، کولئرین رادیاتورونون نملی پردهلرینه یاپیشدیریر. پردهلرین آراسی پالچیغا بنزهمیش توز-تورپاقلا توتولور، سونوج دا رادیاتورلارین سویودوجولوق مکانیزمیندن دیشلانماسی اولور. بو اوزدن هر ایل کولئری ایشلدممیشدن اؤنجه، رادیاتورو یوماق اؤنریلیر، بو ایشی گؤرمهدن اؤنجه کولئرین فَن و مدارلاری آچیلمالی دیر. بو ایش اوزمانلیق طلب ائدیر دیه اؤنریلیر سرویس مرکزلرینه تاپشیریلسین.
۹: کولئری نئچه درجه ده ایشلهدک؟
سهو تصوورلردین بیری کولئرین درجه سی و اونون بوراخدیقی سویوق هاوا آراسیندا ایلگی اولماسی و کولئرین سویوق هاوانین سرینلیگی، قورولان درجهایله آزالیب/چوخالماسی دیر. آنجاق حقیقت باشقا جورا دیر، اؤرنک اوچون ۲۴ درجه سرینلیک سئچیلیرسه، ائوین هاواسی یوخ، کولئره گئری دؤنن ایستی هاوانین سرینلیگی ۲۴ درجه اولان واختی داها سرینلدیجی رادیاتوردا سویوق قازین دولانماسینین قارشیسی کمپرئسورون سوندورولمه سیله آلینیر. دئمهلی ائوه بوراخیلان سویوق آزالیب چوخالمیر، ائوین سرینلیگی ایسته نیلهن درجهیه چاتدیغی چاغدان کولئرین بیرتک فَنی ایشلهییر؛ ائوین سرینلیگی قورولان درجهدن بیر ایکی درجه یوخاری قالخدیغی چاغ یئنیدن کمپرئسور ایشه باشلاییر و سویوق قاز رادیاتورا یورودولور.
اینسانین بدنینین نورمال ایستیلیگی ۳۲ درجه دیر، کولئر ائوی ۲۷ درجهیه قدر سرینلدسه بئله، بیز همن سرینلیگی حیس ائدیب دیشارینین ایستیسیندن فرقلی اولدوغونو آنلاییریق. بیر سیرا تصوورو ائدیرلر کولئرین اوستونده ۱۸ درجه سویوقلوق ایمکانی یازیلیبسا ائوی ۱۸ درجه سویوقلادماق داها یاخشی اولار، بو دا سهو دیر. بیر آندا ۳۲ درجهدن ۱۸ درجه سرینلیگی اولان یئره کئچمک ساغلاملیغی تهلوکهیه سالا بیلهر بونون عکسی ده تهلوکهلی دیر. کولئری نئچه درجهیه قورماق سوروسونون جوابی شهردن شهره فرق ائدهبیلهر، عومیتده سادهجه ۳۲ درجهدن نهایت ۸ درجه سرین اولماسی یئترلی اولار. اوندان چوخ سرینلیک اوچون صرف ائدیلن انرژی هدره گئدیر.
۱۰: ایسپیلیت کولئرین یئرینی دییشمک واختی اونا قاز ووردورماق گرکلیدیر می؟
یوخ. کولئرین قازینی چوخ راحات کمپئسورا گئری قایتارماق اولور.
* هانسی گوجده کولئر سیزه گرکیری حئسابلاماق اوچون بو لینکدن فایدالانا بیلهر سینیز: http://www.goldiranac.com/btu/
* ائوی تیکمک زامانی کولئره یئر آییرماق بیر چوخ هزینه لرین قارشیسینی آلا بیلهر، تاسفلرله بو گونه قدر معمارلار بونو نظرده آلماییبلار، گرکن یئرلر ده هله بو ایش اوچون استانداردلاری تعریف ائتمهییبلر، چوخ یاخشی اولار معمارلار و کولئر قوراشدیرما اوزمانلاری بو قونو دا ایش بیرلیک آپارالار.


text:
"بختی" گتیرن «موللا نصرالدینچی»
"بختی" گتیرن «موللا نصرالدینچی»
قرنفیل دونیامین قیزی
BDU -نون فلسفه دوکتورو
"کئچن ایلدن بری تیفلیسسده نشر اولونان "موللا نصرالدین" آدلی موسلمان یوموریست ژورنالی اؤز اوخوجولاری آراسیندا گئتدیکجه داها آرتیق ماراق جلب ائدیر. آز زاماندا نشر ائدیلمهسینه باخمایاراق، رئداکتورو ایستعدادلی میرزه جلیل محمدقولوزاده اولان بو ژورنال یالنیز روسییادا دئییل، حتّی ایراندا و دیگر موسلمان اؤلکهلرینده ده اؤزونه گئنیش اوخوجو کوتلهسی قازانمیشدی".
"Zakavkazye" قزئتی، 30 یانوار 1907، ن-24
تدقیقاتچیلارین فیکرینجه موللانصرالدینچیلر آراسیندا نیسبتن "بختی گتیرن" علی نظمی اولموشدور. چونکی باشقا موللانصرالدینچیلره نیسبتن علی نظمی هله ساغلیغیندا اثرلرینین بؤیوک بیر حیصهسینین نشرینه نایل اولموش، عؤ.ف.نئعمانزاده کیمی تئز-تئز سورگونلر، حبسلره معروض قالمامیش، ع.غمگوسار کیمی فاجیعهلی حیات یاشامامیش و س. آما تأسوفلر کی، اونون دا حیاتی قلم، مسلک یولداشلاری اولان موللانصرالدینچیلر کیمی احتییاج ایچینده کئچمیش، اوشاقلیغیندان عؤمرونون سونونا کیمی بو احتییاج اونو ترک ائتمهمیشدی.
ع.نظمی 1878-جی ایلده گنجهنین سراب کندینده کاسیب بیر عاییلهده دونیایا گلیب. عاییلهنین ایلک اوغول اؤولادی دونیایا گلمک موناسیبتیله آتاسی محمد کیشی یئگانه دؤولتی اولان باغینی ساتاراق مشهده زیارته سفر ائدیر و بو سفرله ده عاییله داها دا موفلیسلهشیر. علینین 11 یاشی یئنیجه تامام اولاندا آتاسی رحمته گئدیر و ائله همین گوندن آلتی باش عاییلهنین آغیرلیغی اونون اوزرینه دوشور. موللاخانادا درسدن سونرا علی مئشهدن اودون شلهسی ییخیب ساتماقلا عاییلهنی دولاندیرماق اوچون آناسینا کؤمک ائدیر.
1898-جی ایلده بوخارایا گئدن علی، اورادا یاخین قوهوملاریندان بیرینین دوکانیندا کؤمکچی کیمی ایشلهیهرک عاییلهسینیه بیر پارچا چؤرک قازانمیشدی. دوکانا تئز-تئز بیر یهودی موهندیس گلیرمیش. علی ایله سؤزو توتان بو موهندیس علییه اوخوماق اوچون ماراقلی کیتابلار، قزئتلر گتیرهرک اونو عئلمه هوسلندیریر. ع. نظمینین گونو-گوزارانی چوخ آغیر کئچسه ده اوندا ادبیاتا ماراق اویانیر و آغیر گوزارانینی نظمه چکهرک، آرا-سیرا شعرلر یازماغا باشلاییر.
ایلک مطبوع اثری "شرقی-روس"دا چاپ اولونان علی نظمینین ایلک یارادیجیلیغی حاقیندا تدقیقاتچلارین فیکری بئلهدیر کی؛ "اونون 1901-جی ایدن باشلایاراق شعرلر یازدیغی و حتّی بوندان بیر نئچه ایل اول اورتا آسیا دان اؤز دوستلارینا و مکتب یولداشلارینا منظوم مکتوبلار گؤندردیگی معلومدور". بو حاقدا شاعیر اؤزو ده سونرالار خاطیرهلرینده یازیردی کی: "من، قوربتده موتاثیر اولدوقجا وطندهکی مکتب آرکاداشلاریما مکتوب یازاراق و بعضاً ده تاثوراتیمی اونلارا داها کسکین آنلاتماق اوچون غزله اوخشار، وزنی و قافییهسی پوزوق شعرلر یازیردیم".
علی نظمی عاییلهسینی دولاندیرماق اوچون بوخارا و سمرقنده گئدهرک تیجارتله مشغول اولوردو. بئله سفرلردن بیری ده 1904-جو ایلده تیفلیسسه اولدو. لاکین بورادا او یالنیز تیجارتله ماراقلانمادی. هم ده یئنیجه چاپ اولونان "شرقی-روس"-ون رئداکسییاسینا گلیر و م.شاهتاختینسکیله تانیش اولور. بو تانیشلیقدان سونارا قزئتده آرا-سیرا شعر و مقالهلری ایله چاپ اولونور. نؤوبتی گلیشلریندن بیرینده ائله همین رئداکسییادا میرزه جلیل و عؤ.ف.نئعمانزاده ایله تانیشلیغی سونرالار مؤحکم دوستلوغا جئوریلیر . او، "موللا نصرالدین"ده ایلک دفعه1906-جی ایلده "الی دگنکلی" ایمضاسی ایله کیچیک بیر مکتوبلا (بعضی تدقیقاتچلار بونو فئلیئتون دا آدلاندیریدلار) باشلاییر. ع.نظمینین ژورنالا گلیشینی میرزه جلیل سونرالار خاطیرهلرینده بئله یازیردی: "او واخت بیز مجموعهمیزین 12-جی نؤمرهسینده "قولی-بییابانی" سرلؤوحهلی بیر مقاله ایله وارلیلاریمیزا طنهلی بیر خطاب درج ائتدیک. تا کی، اوندان بیر نئچه واخت سونرا صابیرین "طمعهییناهار"ای بیزیم سسیمیزه سس وئردی. بورادا مشهدی سیژیمقولو کئفسیز ده مئیدانا چیخدی و "پناه آللاها"- دئییب، صابیرین " طمعهییناهار "اینا جاواب اولاراق "چایدا چاپان قارداشیم، آغلاما، آغلاری گؤر" مطلعلی شعرینی گؤندردی".
لاکین، ع.نظمی "موللا نصرالدین"ده ایلک اولاراق بیر نئچه موللانصرالدینچیدن فرقلی اولاراق نه شعر، نه ده فئلئیوتون ایله چیخیش ائدیب. اونون ایلک چیخیشلاری مکتوبلاری اولوب. بئلهلیکله ژورناللا یاخینلیق ائدن گنج اونون مقصدینی، مرامینی داها یاخیندان باشا دوشمهیه باشلاییر و سونرالار نیین کی، ژورنالین دایمی یازارینا چئوریلیر، حتّی میرزه جلیل اونو داهی صابیرله موقاییسه ائدهرک دئییردی: "موللا نصرالدین"ه یاراشان شیوهنین مزهلیلیگی و دوزلولوغوندا، مهارت و لطافتده صابیره یاووق گلن و اونا عوض اولان -بیرینجی مشهدی سیژیمقولو کئفسیز اولوبدو".
میرزه جلیلین بو فیکرینی سونرالار ادبیاتشوناس عالیم میر جلال تصدیق ائدهرک یازیردی کی: "ایمضا آتماسا صابیر ایله علی نظمینین شعرلرینی بیری-بیریندن آییرماق چوخ چتیندیر". دیگر تدقیقاتچلارین فیکرینجه ده م.ع.صابیرین وفاتیندان سونارا ایستر "موللا نصرالدین"ده ایسترسه ده "مزهلی" ،"طوطی" ،"زنبور" ،"بابایی-امیر" و س کیمی ساتیریک ژورناللاردا اساسن "شمشیرک" ،"شمشیر" ،"سیژیمقولو". "کئفسیز" ،"مشهدی سیژیمقولو" ،"سرسری" ،"شاللاخ" ایمضالاری ایله ان یاخشی شعرلری یازان علی نظمی اولموشدور. بونلارلا یاناشی علی نظمی "معلیمات" ،"ترقّی" ،"یئنی ایرشاد" ،"گونش" ،"قارداش کؤمگی" کیمی قزئت و ژورناللارلا دا امکداشلیق ائتمیشدیر. بو مطبوع اورقانلارینداکی چیخیشی بیر داها ثوبوت ائدیر کی، ع.نظمی تکجه ساتیریک شعرلر دئییل، عئینی زاماندا نثرله ده ماراقلانمیش، پوبلیسیستیک مقالهلر و فئلیئتونلار دا یازمیشدیر.
1914-جو ایلده علی نظمی "مزهلی" ساتیریک ژورنالینین رئداکتورو هاشیم بَی وزیروودان بیر مکتوب آلیر. رئداکتور اونو ژورناللا امکداشلیق ائتمهیه دعوت ائدیردی. علی نظمی بو دعوتی قبول ائدهرک "مزهلی" ایله ده امکداشلیغا باشلاییر. بوراداکی ایلک "پول" آدلی ساتیراسی ایجتیماعییت آراسیندا بؤیوک رغبتله قارشیلانیر. بونو هاشیم بی ده قییمتلندیرهرک شاعیری 20 مانات پوللا موکافاتلاندیریر. تدقیقاتچی عالیم فیریدون حوسئینووون یازدیغینا گؤره "بو، اون ایلدن بری قزئت و ژورناللاردا یوزلرله اثری چاپ اولونان شاعیرین آلدیغی بیرینجی زحمت حاقی اولور".
"موللا نصرالدین" باشدا اولماقلا اونون تاثیری ایله چیخان ساتیریک ژورناللاری گؤزدن کئجیررکن بئله بیر ماراقلی فاکتلا راستلاشدیم کی،صابیر ادبی مکتبی، اساسن ده 1906-1916-جی ایللر آراسینداکی اون ایل مودتینده ان یوکسک مرحلهسینی یاشاییردی و بو مکتبین ان ایستعدادلی داوامچیلاری یئتیشمکده ایدی. صابیر کیمی نهنگ بیر صنعتکارلا اونسیتده اولماق، اوندان اؤیرنمک، بهرهلنمک بو مکتبین داوامچلارینین طالئع قیسمتینه دوشن بیر خؤشبختلیک ایدی کی، علی نظمییه ده قیسمت اولموشدو.
ژورنالین و اؤزونون یارادیجلیغینین ان محصولدار دؤورونده یعنی 1916-جی ایلده ع.نظمی گنجه شهرینه کؤچور. تدقیقاتچی عالیم غولام محمدلینین یازدیغینا گؤره 1916-جی ایلده میرزه جلیل علی نظمییه مکتوب یازاراق اونو تیفلیسسه دعوت ائدیر. ع.نظمی ایسه یئددی باشدان عیبارت بیر عاییله ایله تیفلیسسده دولانا بیلمهیهجگینی نظره آلاراق گئتمیر و میرزه جلیلدن عوذر ایستهییر.
1920-21-جی ایللرده گنجهده موعلیملر کورسوندا اوخویماقلا یاناشی موعلیملیک ائدن ع.نظمی آرا-سیرا مطبوعاتدا دا چاپ اولونوردو. 1922-جی ایلده "موللا نصرالدین"این باکیدا چاپ اولونان دؤردونجو سایینداکی کیجیک بیر ائلان اونون دیقتینی جلب ائدیر. "کئفسیزه. نئچه ایل آیری دوشندن سونرا یادا سالیریق یولداشیمیز و ایکینجی صابیریمیز کئفسیزی (مشهدی سیژیمقولونو). هارادا اولدوغونو بیلمهدیگیمیز اوچون اوندان بیر خبر توتا بیلمهدیک. اومیدواریق کی، تئز وقتده اؤز لطافتلی شعرلری ایله مجموعهمیزی زینتلندیرهجکدیر".
بئلهلیکله یئنیدن ع.نظمینین ایمضاسی "موللا نصرالدین"ده تئز-تئز گؤرونمهیه باشلاییر. بو زامان گنجهده یاشایان علی نظمی هم ده "یئنی گنجه "قزئتینده چالیشیردی. 1926-جی ایلده قزئت باغلانیر. ایشسیز قالان ع.نظمی اوز توتور باکییا. بورادا بیر نئچه قزئت و ژورناللارلا امکداشلیق ائدن ع.نظمی یئنیدن اونون اوچون چوخ دوغما اولان "موللا نصرالدین"ه قاییدیر و ژورنال باغلانانا قدر بورادا کاتیبلیک ائدیر. ع.نظمی یئنیدن "موللا نصرالدین"ه قاییتدیقدان سونرا "اینقیلاب و مدنیت" ژورنالیندا چاپ ائتدیردیگی "بو گونکو ادبیاتیمیز حاقیندا" ایلک مقالهسینی ده اؤزونه اوستاد ساندیغی میرزه جلیل یارادیجلیغینا حصر ائدیر. 1927-جی ایلده ع.نظمی "سیژیمقولونامه" آدلی "آذرنشر"ده چاپ ائتدیردیگی اثرینی ده اوستادینین خئییر-دوعاسی ایله (اثره میرزه جلیل موقددیمه یازیب)وخوجولارینین ایختییارینا وئریر.
سووئت دؤورونده "کومونیست" ،"یئنی یول" ،"کندلی قزئتی" مطبوع اورقانلاریندا چالیشان شاعیر بیر نئچه کیتابلارینی دا چاپ ائتدیره بیلیر. عؤمرونون سون ایللرینده ایسه "موللا نصرالدین" ژورنالینین نشری تاریخی ایله باغلی اؤز حیاتی و موعاصیرلیری حاقیندا ماراقلی معلوماتلار وئرن ایری حجیملی خاطیرهلرینی یازیر. "کئچمیش گونلر" آدلی بو منظوم خاطیره "20. عصر آذربایجان ادبیاتی و مطبوعاتی تاریخینین بعضی مسلهلرینی اؤیرنمک اوچون ده قییمتلی منبعلردن بیریدیر".
عؤمرونون سونونا کیمی قلمی یئره قویمایان علی نظمینین 1946-جی ایل یانوارین 1-ده "کومونیست" قزئتینده "آرادان چیخانلارین بازاری" آدلی بئین الخالق مؤوضودا بیر ساتیراسی چاپ اولونور. سحری گون یانوارین 2-ده غفلتن وفات ائدیر. مسلک و آمال دوستلاری اولان موللانصرالدینچیلر کیمی او دا آذربایجان مطبوعاتی، ادبیاتی تاریخینده سیلینمز بیر ایز قویوب گئتمکله همیشهیاشار زیروهیه اوجالدی.
قایناق:کاسپی.آز
کؤچورن: عباس ائلچین


text:
تورکییه پرزیدنتی رجب طایییب اردوغان آلمانییایا یاردیما احتیاجی اولدوغو اوچون گلیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو ادعا ایله آلمانییانین «بئرلینئر زایتونق» قزئتی چیخیش ائدیب.
«یاخین شرقله آوروپا آراسیندا ان اؤنملی بؤلگه اولان تورکییهنین دئستابیلیزاسییاسینی هئچ کیم آرزولامیر. تورکییه لیدرینین سفری زامانی یئنه محبوسلار مسئلهسی گوندهمه گلهجک. اردوغان آلمانییایا قاچان و چئوریلیشه جهد ائدنلر کیمی خاطیرلانانلارین اکسترادیسییاسینی ایستهیهجک. بونون دا قارشیلیغیندا تورکییه حبسده اولان ۷ آلمانییا وطنداشینی تحویل وئرهجک. آلمانییا بئله بیر سؤودلشمهیه راضی اولا بیلمز. تورکییه حاضردا اقتصادی بحران ایچیندهدیر و بؤیوک احتیماللا تورکییه پرزیدنتی بونا گؤره بئرلینه گلیر»، – دئیه قزئت ادعا ائدیب.


text:
تیلیمخان
تیلیم خان - «سلطان الشعرای عراق عجم» و «دده تیلیم خان» لقبی ایله آنیلان حکیم تیلیم خان، ساوه شهرینین تورک دیلینده یازیب یارادان شاعیرلریندن دیر. تیلیم خان ساوه، آوج، همدان، زنجان، قزوین، اراک، قوم، بویین زهرا، تاکیستان تورکلری آراسیندا تانینمیش شاعیردیر. قومدان قزوینه کؤچ ـ قون ائدن شاهسئونلر و ایران گونئیلرینده یاشایان قاشقای ائللری آرساسیندا دا تیلیم خانین شعرلری یایقین دیر و شاهسئون اوزانلاری آرتیق تیلیم خانین شعرلریندن اوخویارلار.
ایچیندهکیلر
- ۱ یاشاییش
- ۲ دیوان
- ۳ شعرلریندن اؤرنک
- ۴ قورولتایلار
- ۵ قورولتایا قاتیلانلار
- ۶ تیلیم خانین مزاری
- ۷ تیلیم خان گدیگی
- ۸ تیلیم خان حاقیندا یازیلان اثرلر
- ۹ تیلیم خان باغی
- ۱۰ تیلیم خان سککیسی
- ۱۱ تیلیم خانین افسانهوی سئوگیسی
- ۱۲ تیلیم خاندان ائتگیلنمیش شاعیرلر
- ۱۳ داستانلاری
- ۱۴ تیلیم خان و توفارقانلی شاعیر
- ۱۵ قایناقلار
- ۱۶ باغلانتی لار
- ۱۷ آیریجا باخین
- ۱۸ قایناقلار
یاشاییش[دَییشدیر]
حکیم تیلیم خان ساوانین مزلقان چای منطقهسینده یئرلشن مرهغئی کندینده آنادان اوْلموش و 1176هـ ق/1763میلادی-1246هـ ق/1831میلادی ایللری آراسیندا یاشامیشدیر. تیلیم خان اؤز شعرلرینده اؤزوندن "تورکمن تیلیم" عنوانیلا یاد ائدیر.
دیوان[دَییشدیر]
حکیم تیلیم خانین دیوانیندان چوخلو الیازمالار ساوا تورکلرینین اللرینده اوْلموشدور. مرحوم دکتر علی کمالی الیازمالار و بیاضلار اوستونده اوتوز ایل چالیشمیش و بیر مکمل دیوان ییغیشدیرمیشدیر آنجاق او نسخهنی چاپ ائتمهمیشدن رحمته گئتدی. دکتر علی کمالییه بۇ نسخهنی حاضیرلاماقدا میصیرقانلی اکبر خان رزاقی یاردیمچی اوْلموشدور. سون ایللرده تیلیم خانین کندلیسی اوْلان مرهغئیلی مهندس اسدالله امیری جنابلاری طرفیندن حکیم تیلیم خان دیوانی عنوانیله بیرینجی جیلدی چاپ اولدو.
شعرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
اؤلكهميز عراقديرشهريميز ساوا
مزلقان چاييندان گؤتوردم هاوا
عاشيقلار دردينه ائيلرم داوا
من طبيبم هندوستاندان گليرم
بيلنلر بيلسينلر من تيليم خانام
بيلميينلر بيلسين، گؤوهرم، كانام
مرغئی ساكينی، اصلی توركمانام
گزهگزه بو جهاندان گليرم
قورولتایلار[دَییشدیر]
هر ایل یایین تیر آیینین سون هفتهسینین جوما گونونده، حکیم تیلیم خان آدینا قورولتای کئچیریلیر. بۇ قورولتایا ایران تورکلری مرهغئی کندینده، حکیم تیلیم خانین مزاری اوسته، ییغیشیرلار و اونون خاطیرهسینی عزیزلهییرلر. بۇ قورولتایلاردا تدقیقاتچیلار مقاله اوخویورلار، شاعیرلر یازدیقلاری شعرلرینی اوخویورلار و اوزانلار قوپوز چالیرلار . حکیم تیلیم خان آدینا بۇ گونه کیمی ایراندا 7 قورولتای قورولوب کی تاریخ سیراسی ایله آشاغیدا قید اوْلونور:
۱- بیرینجی قورولتای۱۳۷۰ ینجی ایلده(گونش ایلی)مهر آیینین ۴ و ۵ ینده ساوانین مرغئی ، میسیرقان و بند امیر کندلرینده قورولوب.
۲- ایکینجی قورولتای ۱۳۷۱ ینجی ایلین شهریور آیینین ۲۶ و ۲۷ تاریخلرینده ساوانین مرغئی، یئل آباد و جوشقان کندلرینده قورولوب.
۳- اوچونجو قورولتای ۱۳۸۵ ینجی ایلین تیر آیینین ۳۰ وندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
۴- دوردونجو قورولتای ۱۳۸۶ ینجی ایلین تیر آیینین ۲۹ ـ وندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
5- بئشینجی قورولتای 1387 ـ نجی ایلین تیر آیینین 26 سیندا ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
6- آلتینجی قورولتای 1388ـ نجی ایلین تیر آیینین 25 ینده ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
7- یئددینجی قورولتای 1389 ـ نجو ایلین تیر آیینین 25 ینده (5 شعبان 1431 - 17 جولای 2010) ساوانین مرغئی کندینده قورولوب.
قورولتایا قاتیلانلار[دَییشدیر]
بو قورولتایا بیر چوخ شهرلردن او جملهدن ساوه، قم، تهران، کرج، نووران و ... تیلیم خانی سئون اینسانلار قاتیلمیشلار. بۇ تدقیقاتچی، تورکولوق، یازار، شاعیرلر بیر یا نئچه دؤنه بۇ قورولتایا قاتیلمیشلار. او جملهدن: دکتر جواد هیئت، دکتر غلامحسین بیگدلی، دکتر محمدتقی زهتابی، دکتر حسین محمدخانی (گونئیلی)، حجت الاسلام و المسلمین حجت الله ذاکر، غلامحسین والی گؤزهتن، صمد مرادی، اکبر آزاد، مهندس حسن راشدی، اسدالله مردانی رحیمی، براتعلی فتحاللهی، عاشیق علی رمضانی (گونش)، عاشیق مسیح الله رضایی، عاشیق تقی محیط، عاشیق حسین علیحسینی، عاشیق رضا گلزار، عاشیق رضا بهارلی، عاشیق علی ولدخانی، عاشیق نادر رنجبر، عاشیق رمضان باقی، بختیار فرخ، حاج علی سیفی،سید حیدر بیات، دکتر سیامک سلامزاده، ائلشن اوریادلی، سعید موغانلی، حیدر آقا خادملو، علی رحمتی، الیاس امیرحسینی، مهندس عسگر علیایی کلیان(یاشیل)، ابوالفضل پالیزبان (سلیم خان)، علی اسلامی، عبدالله جوان، علی اسلامی، علی رحمتی (شیدای خرقان)، مهرعلی محمدی (چنلی)، محمد رزاقی، بو دیزین تکمیل ائدیلهجک
تیلیم خانین مزاری[دَییشدیر]
تیلیم خانین مزاری ائله آنادان اولدوغو مرهغئی کندیندهدیر. 1385/5/13 تاریخینده تیلیم خانین مزارینین داشی دییشدیریلدی و 1388 ـ نجی ایلده اونون مزاری اوسته بیر آبیده تیکیلدی.
تیلیم خان گدیگی[دَییشدیر]
تیلیم خان گدیگی ساوانین "مرغئی" و "سنگک" کندلرینین یاخینلیقلاریندا بیر گدیگین آدی دیر. بئله مشهوردور کی حکیم تیلیم خان بۇ گدیکده روحانی حالته چاتیب و تانرییا قوووشما جامی ایچیبدیر.
تیلیم خان حاقیندا یازیلان اثرلر[دَییشدیر]
تیلیم خان حاققیندا یازیلان کیتابلار و مقالهلر:
1. تئلیم خان حیاتی و یارادیجیلیغی؛ یازانلار: پروفسور محمدتقی زهتابی و دوکتور علی کمالی، تبریز، نشر اختر (چاپا حاضیرلایان دکتر زهتابی اثرلرینین نشر ائوی)، 1382 گونش ایلی، 167 صفحه. بۇ اثرین دیلی تۆرکجهدیر.
3. یادنامه حکیم تیلیم خان؛ حاضیرلایان مهندس اسدالله امیری،
تیلیم خان باغی[دَییشدیر]
مرهغئی کندینده ایلده خالق ییغیلیب و اورادا تیلیم خانین خاطیرهسینی عزیزلهدیکلری باغین آدی دیر.
تیلیم خان سککیسی[دَییشدیر]
دکتر علی کمالینین بند امير کندينده آدلانديرديغي بیر يئردي. علی کمالی، تیلیم خانین بیرینجی قورولتاییندا بۇ یئری قورولتایا قاتیلان قوناقلارا گؤسترمیشدی.
تیلیم خانین افسانهوی سئوگیسی[دَییشدیر]
تیلیم خانین آدینی افسانهلندیرن اونون دستانلی سئوگیسیدیر. تیلیم خانین سئودیگی مئهری خانیم آدیندا اؤز کندداشی بیر قیز ایمیش. او سئوگیلیسینین ایزینه دوشوب شیرازا گئدیر. تیلیم شیراز سفرینده چوخلو اولایلارا اوغراییر. نهایتده او مئهرینی شیرازدان قایتاریر و مرهغئییه دوغرو گتیریر آنجاق مرهغئییه واریر وارماماقلاریندا و ائولنیب ائولنمهمکلرینده اوزانلارین روایتلرینه گؤره اختلاف وار.
تیلیم خاندان ائتگیلنمیش شاعیرلر[دَییشدیر]
قاشقایلی مأذون
آشیق رضعلی
داستانلاری[دَییشدیر]
حکیم تیلیم خانین شیراز سفری
تیلیم خان و توفارقانلی شاعیر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
تیلیم خان اثرلری اوزهرینده: یازان حسین محمدخانی گونئیلی، بۇ مقاله 1386 دا چاپ اوْلان حکیم تیلیم خان دیوانینین مقدمهسینده صص11-31 چاپ اوْلموش.
باغلانتی لار[دَییشدیر]
آیریجا باخین[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]


text:
پاکستاننی ترک ایتیش اوچون بیرملیون افغان قاچقینی بیر آی مهلت آلگن
افغانستان قاچقین لر وزیرلیگی نینگ ایتیشیچه، پاکستان افغان مهاجرلری نی اوز مملکتی دن چیقیریش اوچون ینه بیر آی وقت بیرگن.
بوندن آلدین پاکستان، افغان مهاجرلری نینگ چیقریش اوچون جاری میلادی ییل می آیی نینگ 25نچی سیگه قدر، زمان وقت تعیین له گن ایدی.
قاچقین لر وزیری جماهیر انوری ایسه، پاکستانده کی افغان مهاجر لری اوز مملکت لریده قه یتب کیلیشی نی ایککی مرحله ده عملی بولیشی توغری سیده پاکستان حکومتی بیلن کیلیشگنی دن خبر بیرگن. بو ایککی مرحله اینگ آز آلتی ییل جریانیده عملی بولیشی بیلگی لنگن.
قاچقین لر وزیری جماهیر انوری گه کوره، مملکت نینگ 19 ولایتی ده افغان قاچقین لریگه ییر بیریش اوچون ساحله لر تعیین لنگن. شو نینگ دیک، مذکور قاچقین لرنینگ اوز مملکت لریگه کیلیش لری ایککی مرحله ده یعنی کیله سی آلتی ییل گه قدر توگیه یشی ممکن.
"بو قاچقین لر اوشه اوز منطقه لریگه کیلیش لری بیلن برلریگه جای بیریله دی، اگر بو منطقه لر تینچ سیز بولسه، قوشنی ولایت لرده جایلشتیریله دیلر. ویا هم اوشه 48 منطقه ده کی ساحه لرده جایگه ایگه بوله دیلر. شو نینگ دیک بولر گه ایریم خذمت لر ترقه تیله دی، نهایت ده بولر گه ایش زمینه لری هم مهیا بوله دی. ا بولر ینه مهاجرت قیلمسه لر."
قاچقین لر وزیری شونگه قوشیمچه قیلیب، اگر ده افغان مهاجرلری اوز مملکت لریگه کیلیش نی ایسته مه یدیلر، بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی تمانیدن اولر نینگ دوسیه لری قیته دن تیکشیریلیب، اولر، پناه آلگن اولکه لرده یوباریله دیلر.
اما بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ قاچقین لر اداره سی سوزچیلریدن نادر فرهادگه کوره، اوشه شخص لر پاکستان همده ایران دن تشقی مملکت لرده یوباریله دی که مذکور تشکیلات روی خطی دن اوتگن بولسه لر.
" پاکستانده کی مذکور بیرملیون افغان قاچقینی اوچون جناب وزیر قیلگن سفریده هم بیللی بولگن که بولر همه سی مدرک سیز دیر. یعنی پناهنده لیک مسئله سیدن تشقری اوییرده حیات کیچیره دیلر. بولر یا که ایش سیزلیک معما سی یا ده حیات اوچون بیرینچی امکانیت لر یوق لیگی اوچون پاکستان و ایران گه کیتگن لر.
بناً UNHCR اداره سی بولر اوچون رسمی شکلده فعالیتی یوق."
پاکستان و ایران اولکه لریده قاچقین شکلده حیات کیچیره یاتگن افغان لر، اوز مملکت لریده هیچ قنده ی سرپناه لری همده ایش زمینه سی یوق لیگی سببلی بو مملکت لرگه قالگن لر.
شونده ی بیرحالده، مملکت سوداگرلر اویوشمه سی نینگ رییسی، قربان علی حقجو ایسه، تشقی مملکت لرده گی افغان مهاجرلری اوز مملکت لریده کیلیش لری نی اقتصادی جهت دن سلبی تاثیر قویشی نی ایتیب، بو مسئله عملی بولیشی بیلن مملکت ده ایش سیزانسانلر سانی هم انچه کوپه یشینی بیلدیرماقده.
"ای کاش اقتصادی یخشی بولگن شخص لر اوز مملکت لریگه کیلسه ایدی، بو کیله یاتگن لر همه سی هم فقیر انسان لر. بو لر کمپ لر و خیمه لر آستیده یمان بیر حالتده حیات کیچیره دیلر. بو لر نینگ اکثریتی، خارجی تشکیلات لر یاردمی یا که خارجی مملکت لرده کی قرینداش لری تمانیدن مالی حمایت بولیب کیلماقده. بولر نینگ کیلیش لری هیچ قنده ی منفعتی یوق، چونکه بیز اقتصادی نقطه نظریدن یمان بیر وضعیتده میز. بولر نینگ کیلیش لری مملکت اقتصادی نینگ فشار آستیده کیلتیریشی ممکن."
پاکستان ده گی مدرک سیز افغان مهاجر لر سانی اینگ آز بیر ملیون نفر تخمین ایتیلگن. شو نینگ دیک اولر افغانستانگه کیلیش لری بیلن افغانستان دولتی نینگ جدی قیین چیلیک بیلن یوزمه یوز قیلیشی ممکن لیگی ایتیلماقده.
پاکستان اوتگن اوتیز ییل جریانیده، قریب آلتی ملیون افغان مهاجرگه جای بیرگن، اما افغانستان وضعیتی اوتگن نیچه ییل دن بیری اوزگریشی بیلن مذکور افغان قاچقین لری نینگ قریب یریمی اوز مملکت لریگه کیلیب حیات کیچیرماقده.
معلومات لرگه کوره، قانون سیز شکلده حیات کیچیره یاتگن 800 مینگ افغان، پاکستان نینگ خیبر پشتون خواه منطقه سیده جایلشگن و ینه 200 مینگ افغان هم پاکستان نینگ باشقه منطقه لریده حیات کیچیرماقده.


text:
کونیادا تورکییهنین ایلک اینسانا بنزر روبوت ایستحصال ائدن فابریکی آچیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی ایسپوتنیک آگئنتلیگی یاییب.
بو گون تشکیل ائدیلهن آچیلیش مراسیمینده دانیشان "آکینسوفت" ایداره هئیتینین باشچیسی اؤزگور آکین روبوتلارین اوشاقلارین دا آسانلیقلا ایداره ائده بیلجیی بیر شکیلده پروقراملاشدیریلدیغینی سؤیلهییب. او بیلدیریب کی، ایستحصال ائتدیکلری روبوتلار تیجارت مرکزلرینده محصول تانیتماق، سرگیلرده بروشور پایلاماق، آوتوموبیل دایاناجاقلاریندا و هاوا لیمانیندا یول گؤسترمک، ماغازادا ویترینلره نظارت ائتمک و خستخانالاردا خستهلره باخیجیلیق ائتمک کیمی فونکسییالارا صاحبدیر. اؤزگور آکین روبوتلارین خانیملارا ائو ایشلرینده قیسمهن ده اولسا، کؤمک ائده بیلجیینی وورغولاییب.


text:
سئوگیلیم قاشلارین چاتوب باش – باشا
حسنینه ایتمگه هر گون تماشا
فقلردن چیخیر هر سحر قوشا
گونش بیر طرفدن ، آی بیر طرفدن
چوخداندر کسمیسن مندن نظرین
یانیرام عشقینه ، یوخدور خبرین
چکیبدر قصدیمه جلاد گؤزلرین
کمان بیر طرفدن ، یای بیر طرفدن
سن بری ، آرخانجا زلفین سورونسین
سنبللر آل – یاشیل دونا بورونسین
گونش جمالین آچ ، آشکار گورونسین
بهار بیر طرفدن ، یای بیر طرفدن
حسرتین یاندیریر پروانه لری
قویما کنارینه بیگانه لری
آچما زلفینده کی دیوانه لری
باغلا بیر طرفدن ، سای بیر طرفدن
اوخونسون ایلیمین ظفر نغمه سی
واحدین غزلی ، خانین خوش سسی
ینه ده بزه سین بیزیم مجلسی
شربت بیر طرفدن ، چای بیر طرفدن


text:
اولوسی جرگه، قانونی نینگ بیر ماده سی نی اوزگرتیردی
افغانستان اولوسی جرگه سی ایچکی وظیفه لر قانونی نینگ بیر ماده سی نی اوزگرتیردی. مذکور اوزگریش گه بناً بوندن آلدین رد آواز آلگن نامزد وزیرلر ینه هم مجلس ده تانیشتیریلیب، اولرگه آواز بیریش اوچون رخصت بیریلگن. جمهور رییس تمانیدن اولوسی جرگه دن آواز آلیش اوچون تانیشتیریلگن 9 نامزد وزیر نینگ 7 کیشی سی پارلمان اوتگن دوریده منفی آواز آلیب، ایککی ییل دن بیری وقتینچه لیک وزیر صفتیده ایش آلیب بارریدیلر. اولوسی جرگه ایچکی وظیفه لر قانونی نینگ 76 نچی ماده سی ملت وکیل لر تمانیدن اوزگرتیریلیشی دن آلدین، مذکور جرگه دن منفی آواز آلگن نامزد وزیرلرگه توسیق بولیب قالگن ایدی. اما بوگون، ملت وکیل لر مذکور توسیق نینگ اورته دن آلیب کیتدیلر. مذکور ماده اوزگرتیریلیشی بیلن بوندن کیین منفی آواز آلگن نامزد وزیرلر، ینه هم رأی آلیش اوچون رخصت آلدیلر. اولوسی جرگه رییسی عبدالرووف ابراهیمی بونده ی دیدی: " 76 نچی ماده، پیشنهاد وزیرلر نینگ بیری جرگه تمانیدن ایشانچ آواز آله آلگن بولمسه لر، مذکور شخص اوشه دورده، ایککینچی مرته عین پُست اوچون نامزد بوله آلمه یدی. ایندی اوشه اون بیشینچی دورده گی کیشی لر اون آلتینچی دورده شامل ایمسلر. رأی آلیشگه کیته میز! مجلس ده حاضر بولگن وکیل لر سانی 180 کیشی، 5 کیشی مخالف آواز بیرگن دن تشقری، 175 کیشی مثبت آواز بیرگن. و مذکور ماده هم تعدیل بولدی." مذکور 7 نامزد وزیر اوشه زمان دن حاضر گه قدر وقتیچه لیک وزیر صفتیده ایشله ب کیلگن لر. شونده ی بیر حالده، عامه منفعت لر وزیری صفتیده تانیشتیریلگن انجنیر حبیب الله اوجن و شهرلرنی رواجلنتیریش وزیری صفتیده تانیشتیریلگن حسن عبدالهی هم بوگون مجلس ده حاضر بولیب، اوز ریجه لرینی ملت وکیل لرگه بیان قیلدیلر. ینگی طرح لر، برنامه لر و انتقادلر مذکور نامزد وزیرلرنینگ گپلرینی تشکیل بیرگن ایدی. کیله سی نیچه کون گه قدر قالگن باشقه نامزد وزیرلر هم اوز برنامه لرینی ملت وکیل لرگه ارایه قیلیب، جاری هفته نینگ سه شنبه کونی ده ملت وکیل لر تمانیدن مثبت یا ده منفی آواز آلیش اوچون یوزمه یوزبولیش لری ریجه لنگن.


text:
ننگرهار ده 25 عصیانچی هلاک بولگن
ننگرهار محلی مقاملری، اوشبو ولایت خوگیانی اولوسوالیگیده، 25 عصیانچی خارجی کوچلر عملیاتی نتیجه سیده هلاک بولگنی نی ایتگن لر.
هلاک بولگن لر نینگ کوپراقی پاکستان نینگ وزیرستانی دن بولگن لیگی معلوم قیلینگن.
ننگرهار حاکمی سوزچیسی احمد ضیا عبدالزی نینگ معلوم قیلیشیچه، مذکور عملیات خارجی لر تمانیدن، توناون کیچه خوگیانی اولوسوالیگی نینگ بلل خیل و مرکی خیل منطقه سیده، یولگه قوییلگن.
شو نینگ دیک، خوگیانی اولوسوالی محمد حسن هم مطبوعات بیلن بیرگن صحبتیده، هلاک بولگن طالب لر جسد لری منطقه ده قالیب، محلده گی اهالی تمانیدن، دفن ایتیلماقده.
هرچند ، مذکور عملیات ده، عادی اهالیگه هم تلفات ایتکزیلگنی محلده گی اهای تمانیدن ایتیلگن لیکن شونده ی بولسه هم، ننگرهار والی سی نینگ سوزچی سی عبدالزی مذکور عملیاتده عادی اهایگه ضرر ایتکزیلمه گنی نی ایتگن.
شونده ی بیر حالده، طالبان گروهی مذکور اوریش ده اولر نینگ نیچه قوراللی شخص لری هلاک بولگنی نی تایید قیلگن لیکن، خارجی کوچلر دن هم نیچه کیشی سی طالبان تمانیدن هلاک بولگنی نی ادعا قیلگن لر.
شو نینگ دیک، ناتو کوچلری محلده جایلشتیریلگن قورال لر نینگ اورته دن ایلتیش همده، عصیانچی لر فعالیت لری نینگ مذکور منطقه ده توخته تیشی مذکور عملیاتدن مقصد بولگنی نی ایتگن لر.
عین حالده، ننگرهار دن ترقه تیلگن باشقه بیر خبر اساسیده، مذکور ولایت نازین اولوسوالیگیده، خود کش لیک هجوم لرده قول لری بولگن 7 کیشی خوف سیزلیک کوچلری تمانیدن اوشله ب آلینگنی معلوم بولگن.
افغانستان شرقی حدودیده گی پولیس قوماندانی، جنرال امین الله امرخیل نینگ معلوم قیلیشیچه، توتیلگن شخص لر پاکستان یشاوچی لری بولیب، خاتین لر کییمی دن فایده لب، مذکور منطقه ده کیریب کیلگن ایکن لر.
اوشبو کیشیلر یانیده، خود کش لیک واسکتی و قورال لری بارلیگی هم معلوم قیلینگن.
پاکستانلیک عصیانچی لر نینگ هلاک بولیشی و اوشله ب آلینیشی شونده ی بیرحالده ترقه تیلگن کیم اوتگن، بیر یریم آی جریانیده، پاکستان توپراقی دن، ننگرهار و کنر ولایتی ده قریب، 800 یوز راکت اوقی آتیلیب، نتیجه ده اونلب عادی اهالی هلاکت گه اوچره گن لر.
خود شو مسئله، پاکستان و افغانستان دولتی رابطه لری نینگ، ینه بیر مرته یمان قیلگنی کوزه تیلگن.


text:
اتوبوس یولچولوغو فاجعه ایله بیتدی
44 نفری داشییان اتوبوسون جادهده آشماسی نتیجهسینده 33 نفر اؤلدو
تایواندا، توریستلری داشییان اتوبوسون آشماسی نتیجهسینده 33 نفر حیاتینی ایتیردی.
فوکوس تایوانین خبرینه گؤره، قضا، دونن ییلان-نانگانگ ائلچهلرینی بیر بیرینه باغلایان جادهده میدانا گلدی.
44 نفری داشییان اتوبوسون جادهده آشماسی نتیجهسینده 33 نفر اؤلدو، 2سی آغیر 11 نفر ده یارالاندی.
بیر تور شیرکتینه عاید اولدوغو ایفاده ائدیلن اوتوبوسداکی کامئرانین گؤزونتولرینده، سوروجونون وولینگ اکینچیلیک ساحهسیندن دؤنوش یولوندا واسطهنین کنترلونو ایتیردیگی و اتوبوسون آشدیغی گؤرولور.


text:
بریتانییادا کئچیریلن پارلامنت سئچکیسینده محافیظه کارلار پارتییاسی لیدرلیک ائدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو پارتییا حاضردا پارلامنتدهکی ۳۰۰ یئره صاحیبلنمیی باجاریب. محافیزکارلارین ان یاخین رقیبی لیبوریستلر ایسه ۲۵۱ ماندات الده ائدیبلر.
سونراکی یئرلری شوتلاندییا میللی پارتییاسی (۳۴)، لیبرال دموکراتیک پارتییاسی (۱۱) و دیگر پارتییالار (۲۱) قازانیبلار.
قید ائدک کی، بریتانییا پارلامنتینده ۶۵۰ یئر وار. تکباشینا حکومت فورمالاشدیرماق اوچون پارلامنتده ان آزی ۳۲۶ یئره صاحب اولماق لازیمدیر. بی بی سی محافیظه کارلار پارتییاسینین سئچکیلرده ان چوخو ۳۱۸ میلت وکیلی یئری قازاناجاغی بارهده سوسیالوژی سورغولار اساسیندا پروقنوزونو آچیقلاییب.
بئلهلیکله، محافیظه کارلارین تکباشینا اقتدار اولمایاجاغی آرتیق گوندمدهدیر.


text:
آمئریکا کونگرسمنلری روسییانین کیبرهجوملارینین آراشدیریلماسی اوچون ۱۱ سنتیابر تراکتی زامانی اولدوغو کیمی موستقیل کومیسییانین یارادیلماسینی ایستییرلر.
آخار. آز «رؤیتر»ا ایستینادلا خبر وئریر کی، کومیسییانین یارادیلماسینی تکلیف ائدنلرین «آمئریکا دموکراتییاسینین مدافعهسی حاقیندا قانون»نون قبول اولونماسینا چالیشدیقلاری بیلدیریلیر. بو قانونا اساساً، کومیسییا عضولری کونگرسه سئچیلمهیهن ایکی پارتییا عضولری (دموکراتلار و رسپوبلیکاچیلار نظرده توتولور – رئد.) طرفیندن فورمالاشدیریلمالیدیر.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه آمئریکا روسییانی کیبرهجوملار واسطهسیله اؤلکهدهکی پرزیدنت سئچکیسینه موداخیله ائتمکده گوناهلاندیریب. روسییا بو ادعانی رد ائدیب.