text:
یاساق سئوگی / آیهان میانالې (حیکایهدن دؤنمه)
حیکایهدن اؤنجهکی آچېقلاما
بو اۏلایلار 1356-نجې ایلیندن 1361-نجی ایلینهجن اۆز وئریب. گرچک بر یاشانمېش اۏلایېن اۆزهریندن یازېلمېش بیر حیکایه. 38 ایلدیر کی تئهرانېن اینقیلاب مئیدانې، ف.م آدلې بیر یازېچېنېن یۏخلوغونا آلېشا بیلمهییب و ن.ک آدلې أنزلیلی قادېنېن سۆرگۆن روحونو اؤزۆنده داشېیېر. اۏ اۆزدن بو سطیرلری حیکایه اۏلاراق دَڲیل، حیکایهدن دؤنمه بیر گرچکلر کیمی، سسسیزجه اۏخویون؛ اۏلمایا بیردن بو یاساق سئوگینین دووارلارې چاتلایا!
آیهان میانالې 2020 /01/01 کرج ساعات: 01:00
ایکینجی آددېمې آتېب هَمَن یئرده بایېلدې…
ایزدیحام هر یئری بۆرۆمۆشدۆ. شَهَرین بۆتۆن اینسانلارې سانکې اۏرا تۏپلانمېشدېلار. قادېن ایکی ألی’یله باشېنا تاپدایاراق هؤکۆده-هؤکۆده آغلایېردې. گؤرۆنتۆلری ایزلهڲَنلر ده حزین-حزین آغلایېردېلار.
آرتېق اینتیهار إتمیشدی و اۏندان قالان بیر سۆرۆ خاطیرهلری’یدی. شَهَرین هر هاراسېنا باخسایدېن، اۏنون ایزی اۏرادا وارې’یدې. گؤرهسن اۏندان سۏنرا داها کیم بورالاردا کیتاب سرگیلهیهجک؟
کیتابلارې دا یییهسیز قالدې یازېغېن.
آمبولانس اووولدایا-اووولدایا اؤزۆنه زحمت وئریب، اۏرتالاردا تاپېلدې. هره بیر سؤز دئییردی. باشلامېشدېلار محکَمه قورماغا!
کیشینی برانکاردا قۏیوب، آمبولانسا میندیردیلر. آرتېق هر شئی قورتولموشدو.
آمبولانس یۏلونو خستهخانایا دۏغرو توتوب گئتدی.
خیابانېن داشلارې دا قېرمېزېیا بۏیانمېشدې، کیمسه بو آجاغېن سۏنونو دۆشۆنه بیلمیردی.
بیر-ایکی قادېن باشېنېن اۆستۆنه تۏپلانمېشدېلار. بیریسی سو، باشقاسې ایسه ألینده نۏباتلې چای. اۏلمایا اؤلهنین یاخېنلارېنداندېر دئییردیلر.
یاواش-یاواش گؤزلرینی آچماغا باشلادې. بو آچېش آیدېن دَڲیلدی، نهدن کی اؤزۆنۆ تاپدېقدا، دۆنیا باشېنا دۏلاندې. شېدېرغې کیمی آغلایېب، نفس چکمهڲه بیله اینجارې یۏخویدو.
یاشلې قادېن اۏنو باغرېنا باسېب سۏروشدو:
-قېزېم بو اینتیهار إدن اینسان سَنین نهیین اۏلارمېش؟
بو “اۏلارمېش” سؤزجۆڲۆ اۏنا إله آغېر گلدی کی، بو دؤنه داها اوجا هؤکۆدهرَک آغلاماغا داوام إتدی.
دئمیشدی سنسیز یاشایا بیلمَم؛ دئمیشدی گئتسن قالمام بورالاردا. آما دئمهمیشدی کی بیر کرهلیک دۆنیانې ترک إدیب، اۆرهڲیمده سۏنسوز بیر درد آغاجې أکهجَک. یاشلې قادېن اۏنون سؤزلرینی یارېمچېق آنلایاراق، ألیندن توتوب، اۏنا تۏختاقلېق وئرمهڲه باشلادې.
قادېن هله بو کؤچمهڲه اینانمېردې؛ لاپ دۆزۆن ایستهسن، هر شئیین یوخو کیمی اۏلدوغونو ایستهییردی. ایچیندهکی یاساق سئوگی، آرتېق گیزلی بیر درده دؤنمۆشدۆ.
نه دردینی کیمسهیه آنلاتا بیلیردی، نه ده بو سۏنسوز آیرېلېغا دؤزه بیلیردی.
ایکی گۆن سۏنرا دَنیز قېراغېندا بیر جسد تاپېلدې. قادېنېن سارې ساچلارې ایسلانېب کندیر کیمی اۏلموشدو. اۆزۆنده بیر معصومییت وارې’یدې کی… دئمک جَنّتدن اوچان بیر ملک کیمی، اؤزۆندن ایشېق ساچېردې دَنیزین قانماز باغرېنا.
بالېقچېلار جسدین بۏغازېندان آسېلمېش بیر باغلې تاپدېلار. یاشلې بالېقچې باغلېنېن ایچینده بیر مکتوب وار دئدی. إحتیاط’لا باغلېنې آچماغا باشلادېلار.
ساوادلې بیر گنج بالېقچې، کاغاذې یاشلې اینساندان آلېب باشلادې اۏخوماغا:
سنسیز اۏلا بیلمهدی سئوگیلیم!
بو قېسا زاماندا، یاشامېن نه اۏلدوغونو سَندَن اؤرگندیم. گۆلۆب-آغلاشدېق. یاشادېق و یاشاتدېق.
گئجهلردن نیفرت إدیردیم. صاباحلارې سئویردیم. تئلئفۏنو بیله سئویردیم، زنگیوی، سَسیوی و سن’له یاشادېغېم آنېلارې. هر زامان دئیَردین کی سنسیز یاشایا بیلمَم. کئشکه ایللر اؤنجه سنی تانېسایدېم. ایندی نه من بو دورومدایدېم نه ده سن!
آرتېق من إولی’یدیم؛ بیر آنا ایدیم و بیر یۏلداش أریمه. سن ده منه تای. آما سنی سئویردیم؛ سن’له یاشایېردېم.
سئوگیلیم گئتمهڲیوه دؤزه بیلمهدیم؛ أصلینده اؤزۆمۆ باغېشلایا بیلمهدیم. سنسیز یاشامېن کدرلی گۆنلرینه دۆشۆنرکن، یانېوا گلمک قرارېنا چاتدېم.
اۏ دۆنیادا گؤزله منی. داها آرتېق سنه چاتدېقدا سنی بوراخمایاجاغام.
دئمیشدین کی، بیزه بیرلیکده یاشاماق ایمکانې اۏلمایاجاق؛ دئمیشدین کی سَنین عئشقین آرتېق منی یاندېراجاق؛ دئمیشدین…اۏفففف نهلر دئدین و نهدن هئچ اینانمادېم بو سؤزلره.
ایندی’سه گلیرَم اۏرالارا، آچ باغرېوې، کی سنسیز بو یاشام منه حرامدېر؛ حرام!
گؤزل بالام، مئهریبان أریم، نه اۏلار باغېشلایېن منی. من یاشاماق’لا، نه بالاما آنا اۏلا بیلهجه’یدیم، نه ده یۏلداشېما بیر آرواد. بیلیرم باغېشلانماغېما هئچ یئر یۏخدور، بیلیرم.
حاققېنېزې حلال إدین لۆطفَن.
همیشهلیک کدرلی دۆنیام، سلاملار سئوگیلیم.
مکتوب سۏنا چاتدېقدا، اۏراداکېلار اۏلایېن نه اۏلدوغونو آچېقجا باشا دۆشدۆلر.
کیمیسی یاساق سئوگیلره نیفرین، کیمیسی ده بئلهنچی سئوگیلری قېنادې؛ کیمیسی ده بونلارېن کدر’له بسلنمیش سۏنلارېنا آغلادې.
قادېنېن جنازهسینی آمبولانسا میندیریب آپاردېلار؛ ایکی گۆن سۏنرا دا، چۏخ غریب بیر دورومدا، تۏرپاغا تاپشېرېلدې.
اۏ اۏلایدان بئش ایل کئچمیشدی.
کیشی قېزې’یلا مزارلېقدا دۏستونون قبیرینی آختارارکن، گؤزۆ بیر قبیر داشېنا ساتاشدې. اؤنجه اینانمادې؛ بیرآز یاخېنلاشېب دیققت’له داشېن اۆستۆندهکی یازېنې اۏخودو.
گؤزلریندن پایېز یاغېشې باشلادې یاناقلارېنا یاغماغا. قېزېنېن شاشقېن گؤزلری گؤرمهلی’یدی. آتاسېنېن نهیه و نهدن بئله آغلاماسېنې هئچ باشا دۆشمۆردۆ.
ایللر اؤنجه اۏنو ترک إتدیڲی قادېنېن، اؤزۆنۆ دَڲیل، مزارېنې تاپمېشدې.
ایلاهی بو گؤرۆنتۆنۆ نئجه، هانسې آچېدان آچېقلاماق اۏلار کیییی. کیشینین جیڲَری سانکې یانېرمېش. آلۏو سینهسیندن باش گؤتۆرۆب وارلېغېنې بیله یاندېرماغا باشلامېشدې. هئچ اؤزۆنۆ باغېشلایان بیر دورومدا دَڲیلدی. اۏنون آرخاسې’یجا نهلر کی دۆشۆنمهمیشدی!
تانرېدان تک بیر دیلهڲی، اؤلۆب سئوگیلیسینه قۏووشماق ایدی.
ایللر اؤنجه خستهخانادا دۏکتۏر اۏنو، سۏن نفسینده قورتارمېشدې. و بونجا ایلده کیمسه قادېنېن باشېنا نه گلدیڲینی اۏنا دئمهییب؛ هر شئیی اۏندان گیزلَتمیشدیلر.
اۏ گۆن مزارلېقدان إوه دؤنۆب کیتابخاناسېنا قاپساندې. بیر ایکی آی کیمسه’یله دانېشمادې، کیمسهیه ایضاح وئرمهییب یالقېزلېغېنداکې دردلری’یله باش-باشا قالدې.
گۆنلرین بیر گۆنۆنده، کیچیک قېزې، اۏنون جنازهسینی کیتابخاناسېندان تاپدې.
آلتې اینسانېن باختې قارا، یازېق کیتابلار دا، شهرین کیلۏلوق کاغاذ ساتېش مرکزلرینه قۏناق اۏلدولار.
ایندی بو سطیرلری بیتیردیکده، اینقیلاب مئیدانېنداکې سۆرگۆن روحلارا دۆشۆنۆرم کی هله بیرلشمهڲه ماجال تاپا بیلمهییبلر!.
آیهان میانالې
2020/1/1
01:00
اۏد گۆنۆ
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


c: text/html

text:
اوکراین
اوکراین دوغو اوروپادا یئرلشن بیر اؤلکه دیر. پایتختی کیئف شهریدیر. اوکراین (ykpaïHa) — شرقی آوروپادا دؤولت. مجلیس-باشکان جومهوریتیدیر. شیمالدان بلاروس، غربدن لهیستان و ماجاریستانلا همسرحددیر.
اهالی[دَییشدیر]
۲۰۱۰-جو ایل اوکتوبرین ۱-ا اوکرایننین اهالیسی ۴۵ ۸۲۲ ۲۱۴ نفر ایدی.
اوندان شهر اهالیسی — ۳۱ ۴۴۴ ۱۲۲ نفر و یا ۶۸،۶%، کند اهالیسی — ۱۴ ۳۷۸ ۰۹۲ نفر و یا ۳۱،۴% تشکیل ائدیر.
۱ فوریه ۲۰۱۳-جو ایل تاریخینه اوْلان رسمی معلوماتا اساساً اوکراین اهالیسی ۴۵۵۳۹.۱ مین نفردیر.[۸]
مدنیتی[دَییشدیر]
اوکرایندا ایدمان سۆرعتله اینکیشاف ائدیر، ان اینکیشاف ائتمیش نؤعلریندن بیری ده فۇتبولدور. میلّی کوماندانین ۲۰۰۶-جی ایلده دونیا چئمپیوناتیندا فینالا قدر ایرلیلهمهسیدیر. کلوب فوتبولو دا هئچ ده ضعیف دئییل، دونتسک شهرینین شاختیور دونتسک کلوبو ۲۰۰۹-جو ایل یوفا کوبوکونون غالیبیدیر. اوکراین فۇتبولونون دونیایا بخش ائتدیی ان بؤیوک اوْلدوز آندره شوچنکودور. آوروپانین تانینمیش کلوبلاریندا اوینامیش شوچنکو بیر چوْخ تیتوللارین صاحبیدیر. حاضیردا او وطنینده، کی یفین دینامو تاخیمسیندا کاریئراسینی داوام ائتدیریر.
۲۰۰۴-جو ایل آوروویزییا ماهنی موسابیقهسینده اوکرایننی "Wild دانجئس" ماهنیسی ایله روسلانا تمثیل ائتمیش و ۲۸۰ خاللا غالیب اوْلموشدو.
ادبیاتی[دَییشدیر]
۱۸-جی عصرین سونلاریندا ایوان کوتلیاروسکینین "Eneida" شعرلری اوکراین ادبی دیلینین و ادبیاتینین باشلانغیجی حساب اوْلونور. ۱۹-جو عصرین اورتالاریندا پارلایان تاراس شوچنکو یارادیجیلیغی ایله اوکراین ادبیاتیندا بؤیوک بیر مرحله اوْلدو و شعر ایله برابر نثر و درامین دا اینکیشافینا تکان وئردی. ۲۰-جی عصرین اوّللرینده اوکراین ادبیاتی آوروپا مودرنیزمینین تأثیرینه معروض قالیر. بۇ دؤورون پارلاق نمایندهسی لسیا اوکراینکا یارادیجیلیغا دونیا ادبیاتینین تصاویرینی گتیردی.
بوتؤولوکده کئچمیش شوروی-ده اوْلدوغو کیمی، اوکرایندا دا اوکتوبر اینقیلابیندان سوْنرا ادبی پروسس خصوصی دراماتیزمی و مورکّبلیگی ایله یاددا قالدی. سوسیالیزم رئالیزمی ژانری یازیچیلاری سرت چرچیوهیه سالماسینا باخمایاراق، اوکراین یازیچیلاری بۇ گون ده آکتواللیغینی ایتیرمهیهن اثرلر یاراتدیلار. پاولو تیچینا، ماکسیم ریلسکی، ولادیمیر سوسیورا، آلکساندر دووژئنکو و اولئس قونچارین اثرلری بئلهلریندندیر.
"آلتمیشینجیلار" کیمی تانینان واسیلی ایستوس، لینا کوستنکو، واسیلی سیموننکو، قریقوری تیوتیوننیک، دمیتری پاولیچکو، ایوان دراچ و باشقالاری یئنی یارادیجیلیق فوْرمالاری آختاریر، اوریژینال اثرلر یارادیردیلار.
مۆعاصیر اوکراین ادبیاتی دئیهنده ایسه ایلک نؤوبهده یئنی دوشونجه نمایندهلری اوْلان یوری آندروخوویچ، آلکساندر ایروانس، اوکسانا زابوژکو، نیکولای ریابچوک، سرگی ژادان، واسیلی ایشکلیار و باشقالاری یادا دوشور.
تحصیل[دَییشدیر]
بوتؤولوکده مۆعاصیر اوکرایننین تحصیلی سووت دؤوروندهکی تحصیلدن چوْخ فرقلنیر. سووت سیستمینده باغچا، اوْرتا مکتب، تکنیکوم و عالی مکتب اوْلدوغو حالدا اوکرایندا دییشیکلیک ائدیلهرک، مکتبقدر تحصیل، اوْرتا مکتب و عالی مکتب اوْلان یئنی سیستم یارادیلدی. بونونلا دا اوکراین تحصیلی آوروپا تحصیلینه بیر قدر ده یاخینلاشدی. تحصیلین اینکیشاف ائتمهسینین اساس سببلریندن بیری اؤزل مکتبلرین یارادیلماسیدیر. بئله مکتبلرین یارادیلماسی اؤلکهنین گلجیینین گۆجلو بونؤورهسی اوْلدو.
اوکراین اوبلاست لاری (اوستانلاری)[دَییشدیر]
اراضی[دَییشدیر]
اوکراین قارا و آزوو دنیزلرین ساحلینده یئرلشیر. او، شیمال-شرقده روسیه، شیمالدا بلاروس، غربده لهیستان، ایسلوواکی و ماجاریستان، جنوب-غربده رومانی، مولداوییا و تانینمامیش دنستریانی ایله سرحدلری وار. اراضیسینده کریم موختار جومهوریتی، ۲۴ ویلایت و ۲ خصوصی ایستاتوسلو شهر یئرلشیر.
شهرلری[دَییشدیر]
تاریخی[دَییشدیر]
اوکراین آدی اسکی ایسلاو دیلینده "سرحد اؤلکهسی" معناسینی وئریر. باشکند شهری اوْلان کی یف ۹-جو یوز ایللیه قدر خزر خاقانلیغینین بیر پارچاسی ایدی. ۱۶-جی عصرین اورتالاریندا زاپاروژییا بؤلگهسینده یاشایان بعضی قروپلار بیرلیک یاراتمیشدیلار. اؤزلرینه قزاق آدینی وئرهن بۇ دؤیوشچو اینسانلار ۱۶۴۸-جی ایلده بودان خملنیتسکینین رهبرلیگی ایله لهیستانیا قارشی بؤیوک عصیانا قالخدیلار و نتیجهده اوکراین دؤولتی اوْلان قزاق آتامانلیغینی قوردولار. ۱-جی دونیا محاربهسیندن سوْنرا ۱۹۱۹-جو ایلده اوکراین سووت سوسیالیست جومهوریتی قۇرولدو. ۸ دسامبر ۱۹۹۱-جی ایلده بلاروس، روسیه و اوکراین شوروی-نین موستقیل دؤولتلره پارچالانماسی بارهده قرار وئردیلر و بونونلا دا اوکراین موستقیل دؤولت اوْلدو.
مۆعاصیر اوکراین[دَییشدیر]
اوکراین – مرکزی-شرقی آوروپادا یئرلشهن آقرار-صنایع اؤلکهسیدیر. سرحدلرینین اوزونلوغو ۷۵۹۰ کیلومتر ، اراضیسی ۶۰۳،۷ مین کوادرات کیلومتر ، اهالیسی ایسه ۲۰۰۱-جی ایل حسابلامالارینا گؤره تخمیناً ۵۰ میلیون نفردیر. باشکندی کی یف شهری، دؤولت دیلی اوکراینجا، میلّی پولسی قریونادیر. ۲۰۱۴-جو ایلده اوکراینیا عایید اوْلان کریم موختار جومهوریتی روسیه فدراسییاسی طرفیندن آننکسییایا اوغرایاراق روسیه نین ترکیب کریم جومهوریتی چئوریلمیشدیر. اؤلکهنین جنوب-شرقینده رسوییا طرفینده دستکلنهن سپاراتچی و قوندارما دونتسک خالق جومهوریتی و لوقانسک خالق جومهوریتی اوکراین جومهوریتیسینا قارشی تررور-وطنداش ساواشی آپاریرلار.
اقتصادیاتی[دَییشدیر]
چیفتلیک (مزرعه) مورکّب ساحه و اراضی قورولوشونا مالیکدیر. یاناجاق-انرژی کومپلکسی کؤمور، یئرلی نفت-قاز و ان چوْخ کناردان آلدیغی نفت-قاز یاناجاغینا اساسلانیر. دونباس ایری داش کؤمور رایونودور. چوخلو ایستیلیک الکتیریک مرکزلاری و بیر نئچه آئس-لری واردیر. چرنوبیل آئس-ده باش وئرهن قزا اؤلکه اقتصادیاتهنا چوْخ بؤیوک ضرر وۇرموشدور. متالوژی کومپلکسی یئرلی دمیر فیلیزلری و کؤمور اساسیندا اینکیشاف ائدیر. ایری مرکزلری دونباس (کؤمور هاسیلاتی)، آزوو ساحلی (نقلیاتا یاخینلیق) و دنپریانی (فیلیز مرکزی). ماشینقاییرما دمیر توتوملو و ایش توتوملو ساحهلرله تمثیل اوْلونوب. آغیر ماشینقاییرما دونباسدا، خارکوفدا، دقیق ماشینقاییرما اوکرایننین غرب و جنوب مرکزلرینده، شکر چوغوندورو ییغان ماشینلار تئرنوپولدا، تراکتورلار خارکوفدا، آوتوموبیللر لووودا، زاپوروژیئده، لوتسکدا یئرلشیر. گمیقاییرما خرسون و نیکولایودهدیر. کیمیا صنایعسی اینکیشاف ائتمیشدیر. گۆجلو یئیینتی صنایعسینه مالیکدیر، یئرلی ک/ت محصوللارینی ائمال ائدن-اونویوتمه، شکر، بیتکی یاغی، ات-سود و مئیوه کونسئرولری و س. اۆرتیم (تولید) اوْلونور. بۇ موسسیسهلر ک/ت رایونلاریندا یئرلشیرلر. تیکینتی ماده لری صنایعسی یوکسک سوییهده اینکیشاف ائتدیریلیر، زنگین خاما اساسلانیر.
کند چیفتلیک (مزرعه) هم بیتکیچیلیک و هم ده حئیواندارلیق ساحهلری یاخشی اینکیشاف ائتدیریلمیشدیر. اکین یئرلرینین یاریسیندان چوخونو دنلی بیتکیلر تۇتور. بوغدا اکینلری گئنیش یاییلیب. ۲۰۰۶-جی ایلده اؤلکهده ۳۲ ملن تون تاخیل اۆرتیم (تولید) اوْلونموشدور. شکر چوغوندورو بئجریلمهسینه و شکر توزو اۆرتیم (تولید)ینا گؤره دونیادا قاباقجیل یئرلرده دورور-۲۲ ملن. ت. شکر چوغوندورو، ۲،۶ ملن.ت. شکر توزو اۆرتیم (تولید) ائدیر (۲۰۰۶-جی ایل). اساس اکینلری مئشه-چؤل و قیسمهن ده چؤل زونالاریندا یئرلشیر. حئیواندارلیق اساساً سودلوک-اتلیک ایستیقامتده و دونوزچولوق، قوشچولوق، قویونچولوق و ب. اینکیشاف ائتدیریلیر. زاکارپاتیئ و جنوب رایونلاری مئیوچلیک و اوزومچولوک یئرلشیر. نقلیاتین بوتون ساحهلری اینکیشاف ائتمیشدیر. اودسا، خئرسون، ماریوپول کیمی لیمانلاری واردیر.
حکومتی[دَییشدیر]
اوکراین اونیتار مجلیس-باشکان جومهوریتیدیر.
اساس حاکمیّت اورقانلاری: باشکان: پیوتر پوروشئنکو مجلیسین ایسپیکئری: آندری پاروبی حکومت: اوکراین نازیرلر کابینئتی، عالی قانونوئریجی اورقان: اوکراین عالی راداسی ۲۰۰۸-جی ایلده عالی رادایا داخیل اوْلان پارتییالار:یولییا تیموشئنکو بلوکو، بیزیم اوکراین، رئقیونلار پارتییاسی، اوکراین کومونیست پارتییاسی، لیتوین بلوکو.
دؤولت طرفیندن تصدیق اولونموش رسمی بایراملار[دَییشدیر]
- ۱ ژانویه — یئنی ایل.
- ۷ ژانویه — عیسی پیغمبرین دوغوم گونو.
- ۲۲ ژانویه — اوکراین گونو.
- ۸ مارس — بئینلخالق قادینلار گونو.
- ۱،۲ مای — همریلیک گونو.
- ۸ مای — باریشیق گونو.
- ۹ مای — ایکینجی دونیا ساواشینده غلبه گونو.
- ۲۸ ایون — اوکرایننین آنا یاسا گونو.
- ۲۴ آوقوست — موستقیللیک گونو.
- ۱۴ اوکتوبر — اوکرایننین مدافعهسی گونو.
قالری[دَییشدیر]
- Khrushchev and Brezhnev.jpg
- KpeщaTиk 38 дpoбb 2 KиeB 2012 01.JPG.
The Kingdom of Galicia–Volhynia or Kingdom of Halych-Volynia (1245–1349).
Historical map of بزرق لیتوانی دوکلیغی, Rus' and Samogitia until 1434.
Proposed Polish–Lithuanian–Ruthenian Commonwealth or Commonwealth of Three Nations (1658).
Ukrainian Cossack Hetmanate and territory of Zaporozhian Cossacks under rule of روسیه ایمپیراتورلوغو (1751).
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
https://az.wikipedia.org https://en.wikipedia.org
- ↑ Law of Ukraine "On Principles of State Language Policy" (Current version — Revision from 1 February 2014). Document 5029-17, Article 7: Regional or minority languages Ukraine, Paragraph 2. Zakon2.rada.gov.ua (1 February 2014). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 14 February 2014. یوْخلانیلیب30 April 2014.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Censusوارد نشدهاست
- ↑ Population (by estimate) as of 1 April, 2016.. State Statistics Service of Ukraine. یوْخلانیلیب1 April 2016.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ Report for Selected Countries and Subjects. World Economic Outlook Database, April 2016. اولوسلارآراسی پول صندوقو (April 2016). یوْخلانیلیب12 August 2016.
- ↑ Gini index. World Bank. یوْخلانیلیب9 November 2016.
- ↑ Human Development Report 2015 Statistical Annex (PDF) (14 December 2015). یوْخلانیلیب15 December 2015.
- ↑ Error on call to Şablon:cite web: Parameters url and title must be specified (uk). korrespondent.net (18 October 2011). یوْخلانیلیب31 October 2011.
- ↑ ДepжaBHий koMiTeT cTaTиcTиkи ykpaïHи: ДeMorpaфiчHa cиTyaцiя B ykpaïHi y ciчHi ۲۰۱۳ poky[دائمی اولو باغلانتیلی]
- تیکراری دیتا قالیبلریندن ایشلنمیش صفحهلر
- قیریلمیش فایل باغلانتیلاری اوْلان صحیفهلر
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Pages using infobox country with unknown parameters
- اوروپا اؤلکهلری
- اوکراین
- ۱۹۹۱ - جی ایلینده اوکراین اؤلکهسینده یارانانلار
- اوکراینجا دانیشان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- اوروپادا اؤلکهلر
- شرقی اوروپا اؤلکهلری
- Kievan Rus'
- اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر
- جومهوریتلر
- ایسلاو اؤلکهلر و اراضیلر
- ۱۹۹۱ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر
- اولو خاریجی باغلانتیلی مقالهلر from August 2021
- Articles with invalid date parameter in template

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
بدنیمیزین اورگانلاری اوشاقلار اوچون تورکو ناغیل عزیز اوشاقلار! سیز بو کیتابی الینیزده توتاندا و اوخیاندا، بدنیزین ارگانیزمین قورولوشو حاققیندا چوخ شئی اؤیرنجکسینیز. بیلجکسینیز اینسانین نه یین سایه سینده نفس آلیر، فیکیرلشیر، قولاق آسیر، یئییر، گؤرور، حرکیت ائدیر و باشقا… بوتون بونلاری بیلمک اوچون سیزه آیسئل کؤمک ائدجک. اودا واختیله سیزین کیمی دیشلرینی تمیزلمک، یئمک دن قاباق اللرینی یوماق ایستمزدی، تلوزیونون …مطالعه بیشتر »
سیرلی دولچا – تورکو ناغیل
سیرلی دولچا اوشاقلار اوچون تورکو ناغیل بیری واریدی، بیری یوخودو، بیر پادشاه و اونون آمان-زامان بیرجه قیزی واریدی. گونلرین گونو بو پادشاهین اؤلکه سینه بیر درویش گلیر. درویش نه درویش! جادو بیلیر، رمال آتیر، طالعه باخیب فال آچیردی. پادشاه بونو ائشیدینجه تئز درویشی یانینا چاغیرتدیریب دئییر: – بابا درویش، فال آچ، بیر منیم ده طالئییمه باخ. گؤر اؤلوموم نه واخت …مطالعه بیشتر »
چیل مادیان (تورکو ناغیل)
چیل مادیان (تورکو ناغیل) بیری واریدی، بیری یوخیدی، گؤیون آلتیندا، یئرین اوستونده بیر شاه اوغلو واریدی. بو شاه اوغلونون بیر گؤی آتی واریدی. شاه اوغلو هر گون آتینی مینر، میدانا چیخیب شهرین بوتون یاخشی آت میننلرینی چاغیراردی. آتلیلار ییغیلاردیلار. شاه اوغلو آتلیلارلا جیدیرا چیخاردی. جیدیردا شاه اوغلونون گؤی آتی بوتون آتلیلاری گئچردی. شاه اوغلونون بیرده گؤیچک بیر باجیسی واریدی. شرط …مطالعه بیشتر »


text:
آبادان
آبادان (عربجه: عبادان ) ایرانین خوزیستان اوستانیندا یئرلشهن لیمان شهری.
تاریخیدَییشدیر
شهر عباسیلر دؤورونده لیمان شهری کیمی فعالیّت گؤستریردی. ۱۹۸۰-جی ایلده ایران-عیراق ساواشی زامانی بو شهرین اراضیسینده دؤیوشلر باش وئرمیشدی. آبادانین یاخینلیغیندا دجله و فرات چایلارینین قوووشماسیندان یارانان شتتول-عرب چایی بؤیوک نفت یاتاقلاری ایله زنگیندیر. عیراق بو چایین ایری لیمان شهرلری خرمشهر و آبادانین یئرلشدیی شرق ساحللرینه ادعا ائدیردی. ایران ایسه سرحددین تالوق خطی، یعنی چای یاتاغینین اورتا خطی بویونجا چکیلمهسینین طرفداری ایدی.


text:
ادقار آلن پو
ادقار آلن پو (اینگیلیسجه: Edgar Allan Poe) یازیچی، مۆنتقید و شاعیر - ۱۹ ژانویه ۱۸۰۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۴۰ ایل عؤمر ائلهییب و ۷ اوکتوبر ۱۸۴۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. پو شعرلری و قیسا اؤیکولری له دۆنیادا تانیندی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Edgar Allan Poe»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ادقار آلن پو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
خالیازیون
خالیازیون(یونانجا. xaλάZιov (تلفوظو - خالازیون) — دویون) —فارس دیلینده برآمدگی پاک- گؤز قاپاغینداکی کیرپیک کیسهسینین و یا پی وزیسینین کسکین ایرینلی ایلتیهابیدیر. خستهلیک چوخ حاللاردا ایممونیتئتی زیفلمیش اولان اینسانلاردا (عادتاً اوشاقلاردا) و یا بادامجیقلارینین، بورونون علاوه بوشلوقلارینین ایلتیهابی، دیشلرده اولان خستهلیکلر، قورد اینوازییالاری، شکرلی دیابت و س. خستهلیکلر فونوندا باش وئریر.
علامتلری[دَییشدیر]
خستهلیک ایلکین اولاراق گؤز قاپاغی کناریندا آغریلی نقطهنین عمله گلمهسی ایله باشلاییر. سونرا اونون اطرافیندا شیشکینلیک و قیزارتی عمله گلیر و گؤز قاپاغی شیشیر. ۲-۳ گوندن سونرا گؤز قاپاغی کنارینداکی شیشکینلیک ساحهسینده ساری رنگلی ایرینلی «باشجیق» عمله گلیر و او دئشیلدیکدن سونرا ایچریسیندن ایرین خاریج اولور. اگر گؤز قاپاغیندا عئینی زاماندا عمله گلمیش بیر نئچه ایتدیرسیینین بیرلشمهسی باش وئررسه، خستهنین عمومی وضعیتی آغیرلاشیر. بو زامان خستهده تئمپئراتورون یوکسلمهسی، چنالتی و قولاقالتی لیمفا وزیلرینین بؤیومهسی کیمی علامتلر ده یارانا بیلر. بو حالدا موطلق حکیم-اوفتالمولوقا مراجعت ائتمک لازیمدیر. مۆالیجه آنتیبیوتیکلرین کمکیله آپاریلیر. ایتدیرسیی تئز-تئز عمله گلدیقده موطلق حکیم-ایممونولوقا مراجعت ائتمک لازیمدیر. بیر نئچه گوندن سونرا ایتدیرسیی عادتاً کئچیب گئدیر. بعضاً ده ائله اولور کی، ایتدیرسیی کئچیب گئتمیین عوضینه گؤز قاپاغینین ایچریسینده کیچیک شیش کیمی قالیر. بونا خالیازیون دئییلیر. خالیازیون آغریمیر، لاکین کوسمئتیک قۆصورا گتیریب چیخاریر. خالیازیون چتینلیکله مۆالیجه اولونور. بونا گؤره ده او عمله گلن کیمی فوری حکیم-اوفتالمولوقا (گؤز حکیمی) مراجعت ائتمک لازیمدیر.
مۆالیجهسی[دَییشدیر]
فورمالاشماقدا اولان ایرینجیین سطحینه نؤقتوی شکیلده بریللیانت یاشیلی («زلیونکا»)، یود و یا ایسپیرت وورماق اولار. دقتلی اولون کی، آنتیسئپتیک گؤزه دوشمهسین! ایرین عمله قلدیقده گؤز ناهییهسینه ایستی بیر شئیین (قرلکا، ایچریسی ایستی قوم و یا دوز ایله دولدورولموش کیسجیک) قویولماسی یاخشی اثر وئریر. درمان مهلولو ایله ایسلادیلمیش پامپیق و یا تنزیف قویولماسی مسلت گؤرولمور! هئچ بیر حالدا ایرینجیی سیخماق و یا دئشمک اولماز! بو حالدا عفونت گؤزه یاییلا بیلر! ایتدیرسیی مۆالیجهسی زامانی عادتاً تئتراسیکلین و یا ائریترومیسین ملههمیندن، ۲۰%-لی سولفاسیل-ناتریوم (آلبوسید) و یا دیگر مۆعاصیر گؤز دامجیلاریندان ایستیفاده اولونور. ایلکین اولاراق خالیازیونو قورو ایستیلیک، گؤز دامجیلاری و خصوصی ملههملرله مۆالیجه ائتمک اولار. فیزیوتئراپییا اۆصوللاریندان دا ایستیفاده اولونا بیلر. بو اۆصوللار نتیجه وئرمدیی حالدا خوسوسی ایلتیهاب علیهینه اولان پرئپاراتلار ایستیفاده اولونور. بو پرئپاراتلار خالیازیونون ایچریسینه نازیک اینه ایله یئریدیلیر و خالیازیون تدریجهن چکیلیر. بو اۆصول دا هر زامان خالیازیونون تام چکیلمهسی ایله نتیجهلنمیر. بو حالدا جراحی عملیّات آپاریلیر. عملیّات بیر نئچه دقیقه داوام ائدیر. حال-حاضیردا بو عملیّات لیزرین کمکیله ده آپاریلیر. لیزرین واسطهسیله آپاریلان عملیّات داها آز تراوماتیک اولور و بو زامان تیکیش قویولمور. خالیازیون یئنیدن عمله گله بیلر. اونون عمله گلمهسینه بیر چوخ فاکتورلار تکان وئریر – سویوقلاما، ایممونیتئتین ضعیفلهمهسی، کونتاکت لینزالارین تاخیلماسی، شکرلی دیابت، یاغلی دری، قیقیئنیک قایدالارینا تام ریایت ائدیلمهمهسی و س. خالیازیون تئز-تئز عمله گلیرسه موطلق ایممون سیستمینیزی مؤحکملهندیرین. بونون اۆچون ویتامین-مینئرال کوپلئکسلری قبول ائتمک، آچیق هاوادا گزمک، یاخشی قیدالانماق لازیمدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- http:// az.wikipedia.org
- ↑ Duderstadt, Karen (2013). Pediatric Physical Examination: An Illustrated Handbook (in انگلیسی) (2 ed.). Elsevier Health Sciences. p. 155. ISBN 9780323187206. Archived from the original on 2017-09-08. Unknown parameter
|deadurl=ignored (
|url-status=suggested) (help)CS1 maint: discouraged parameter (link)
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
AFP2015وارد نشدهاست
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Rut2013وارد نشدهاست


text:
98170
۲۰ تیر ۱۴۰۰
تورکمن نیوز: یورو ۲۰۲۰ یاریشی نینگ فینالی لندن ینگ ویمبلی استادیومیندا ایتالیا بیلن انگلستان ینگ آراسیندا گچیریلر
یورو ۲۰۲۰ فوتبال یاریشلاری نینگ یاریم فینالیندا انگلستان دانمارک ینگ میللی فوتبال توُپارینی ۲-۱ حاسابی بیلن ینگدی و فینالا آدینی یازدیردی.
یورو ۲۰۲۰ یاریشی نینگ فینالی لندن ینگ ویمبلی استادیومیندا ایتالیا بیلن انگلستان ینگ آراسیندا گچیریلر.
شیله لیک بیلن، ایلکینجی گِزهک فینالدا یاریشان انگلستان، اۆچ گِزه ک فینالدا اوُینایان و بیر گِزه ک قاهریمان بوُلان ایتالیا بیلن یاریشار.
کانالیمیزا آغضا بولونگ
صاحیپامیزی ایزارلانگ
سیزینگ نظرینگیز
سونگقی خبرلار
۲۴ مهر ۱۴۰۰
۱۳ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۲ مهر ۱۴۰۰
۱۰ مهر ۱۴۰۰


text:
سعدی
سعدی (فارسجا: ابومحمّد مُشرفالدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف ) – اوْرتا عصرلر فارس ادبیاتینین، غزل ژانرینین ان گؤرکملی نمایندهلریندن بیری. سعدینین اثرلری دۆنیا ادبیاتیندا هم کیفیتی، هم ده داشیدیغی درین اجتماعی-سوسیال اهمیتینه گؤره یۆکسک قیمتلندیریلیر.
حیاتی[دَییشدیر]
شیرازدا دوغولان سعدی گنج یاشلاریندا عرب ادبیاتینی و ایسلام بیلیکلرینی اؤیرنمک اۆچون بغدادا کؤچور. داغیدیجی موغول ایستیلالاریندان سوْنرا، سعدی سفره چیخماق قرارینا گلیر و عؤمرونون بؤیوک قیسمینی عراقی، آنادولونو، سوریه نی، میصری، بیرده اورتا آسیانی و هیندوستانی گزمهیه، اوْرادا یاشایان اینسانلارین حیات طرزی ایله تانیش اوْلماغا حصر ائدیر. دوغما شیرازینا آخیر یاشلاریندا قاییدیر.
سعدینین ان مشهور اثرلری "بوستان" (۱۲۵۷ (میلادی)) و "گولوستان"دیر (۱۲۵۸ (میلادی)). "بوستان" لیریک ژانردا یازیلمیش ایسلامی نصیحتلردن، دینی باخیمدان عدلیه، توزؤکارلیق، برابرلیک کیمی کیفیتلرین تعریفیندن عبارتدیر. بۇندان ساوایی اثر درویش مدنیتی حاقیندا معلومات وئریر. "گولوستان" اپیک فوْرمادا تقدیم ائدیلمیش احوالاتلاردان، لطیفهلردن، حیکمتلی سؤزلردن، مصلحتلردن و قیسا شعرلردن عبارتدیر. هر ایکی اثر ۱۶۵۴-جو ایلده آلمان دیلینه ترجومه ائدیلهرک ایلک دفعه آوروپالیلارا تقدیم ائدیلیب.


text:
احمد مبارک المهیری
احمد مبارک المهیری (اینگیلیسجه: Ahmed Mubarak Al-Mahaijri) (دوْغوم:۲۳ فوریهٔ ۱۹۸۵ (۳۶ یاش) Sur) بیر فوتبالیست. المسیمیر ایدمان کولوبو و عومان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده احمد مبارک المهیری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۲۰۰۴ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۷ آسیا میلتلر کاپی اویونچولاری
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۵ اویونچولار
- العین کولوبونون اویونچولاری
- الریان کولوبونون اویونچولاری
- السیلیه کولوبونون اویونچولاری
- الاهلی کولوبونون اویونچولاری
- الاتفاق کولوبونون اویونچولاری
- المعیذر کولوبونون اویونچولاری
- آسیا میلتلر کاپی ۲۰۱۹ اویونچولار
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
بیلیمجی
بیلیمجی یا بیلیم اینسانی علمله مشغول اوْلان، دۆشونن و یارادیجی طبقهنین نومایندهسی اوْلان شخصدیر. عالیملر دیگر اینسانلاردان اؤز باجاریقلاری، ساواد و دۆشونجهلری ایله فرقلنیرلر. اوْنلار بیر آراشدیرما ساحهسی ایله سیستماتیک شکیلده مشغول اوْلاراق یئنی بیلیکلرین الده اوْلونماسینا چالیشیرلار. عالیملرین آماچ مؤوجود ایش شرایطینده بیرباشا و یا دولایی یوْللا اینسانلارین حیات طرزینین یاخشیلاشدیریلماسیندان عبارتدیر. اوْنا گؤره ده، تاریخ بوْیو عالیملرین ایشلری دؤولتلرده سؤز صاحیبی اوْلان شخصلر و قۇروملار طرفیندن دستکلنمیش و نظارت ائدیلمیشدیر. ایلک تشکیل اوْلونموش شکیلده آپاریلان علمی ایشلره قدیم یوناندا، پلاتون آکادمیاسیندا راست گلینیر. اوّللر علمله مشغول اوْلان شخصلر سارای ایانلاری کیمی اؤزل ایمتیازلارا مالیک اوْلسالار دا، سوْنرادان اوْنلارا وئریلن علمی درجهلرله جمعیتده الیتار بیر طبقه یارانمیشدیر.


text:
- اگهی
- 21 سپتامبر 2016
- 1,147 views
- بدون دیدگاه
دانلود اهنگ در ادامه مطلب
آهنگ آرش کایان به نام سودان گلن سورمه لی قیز
متن اهنگ
سودان گلن سورملی گیز .. سودان گلن سورملی گیز
چوخ اینجیدیر بو گیز منی.. چوخ اینجیدیر بو یار منی
ایله ناز ایله گلیسن.. ایله ناز ایله گلیسن
آپاریلار بیزه سنی .. آپاریلار بیزه سنی
سنون الووی الیمه آلام.. سنون الووی الیمه آلام
گولومی بوینوا سالام.. گولومی بوینوا سالام
آی گیز سن سیز من اولرم.. آی گیز سن سیز من اولرم.
اولم بوگارا گاشونان.. اولم بوگارا گوزونن.
گلسن سنی اوزوم آلام.. گلسن سنی اوزوم آلام.
آی بو گلن یاریم اوزی.. گوزلری جیران گوزی


text:
۶ نوْوامبر
۶ نوْوامبر
- ۱۳۶۹ (۷۴۸ ه.ق) -آذربایجانین عیرفان شاعیری عمادالدین نسیمی دریسی سوْیولماق طریقی ایله دۆنیاسین دَییشیبدیر.
- ۱۸۶۰ - آبراهام لینکلون آمریکا باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۱۳ - هیند رهبری ماهاتما گاندی حبس ائدیلدی.
- ۱۹۱۷ - بوْلشویک اوکتوبر اینقیلابی٬ لنین و تروچکی پتروقراددا حؤکومتی اله کئچیردیلر.
- ۱۹۱۸ - چاناققالا بوْغازی٬ بریتانیا و فرانسهلرجه ایشغال ائدیلدی.
- ۱۹۲۳ - آمریکالی جاکوب شینک٬ ایلک الکتیریک تراش ماشینینین ایختیراع ثبتینی آلدی.
- ۱۹۲۸ - هِربِرت ل.هووِر آمریکا باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۳۷ - ایتالیا٬ آلمان ایله ژاپون آراسینداکی آنتی-کومونیست ایتّیحادینا قاتیلدی.
- ۱۹۴۳ - ایکینجی دۆنیا ساواشی سۆررکن روسیه کیئف شهرینی آلماندان گئری آلدی. آلمان گئری چکیلرکن شهرین بیر چوْخ تاریخی بیناسینی ییخمیشدی.


text:
گوگل لۇگوسینی اۆیتگِهتدی
گوگل تۆرکیأنینگ جمهورباشلیق سایلاوینا یؤریته دوودل طایارلادی
گوگل شرکتی تۆرکیهده سایلاو میناسیبتلی لوگوسینی اۆیتگِهتدی.
تۆرکیه اۆچین یؤریته لوگو طایارلان گوگلینگ تۆرک بایداقلی صاندیغینا کلیک ادیلِنده تۆرکیهدأکی سایلاو باراسیندا ماغلوماتلار گؤرکِزیلیأر.
دوودل (Doodle) آدی بریلن گوگلینگ یؤریته لوگولاری هر یوردونگ میللی گۆنی یأده مؤهۆم گۆنلرینه دگیشلی طایارلانیار.
دِگیشلی حابارلار
بنکسی نینگ بیر اثری 18.5 میلیون پوندا ساتیلدی
مارماریس دا فونیکس تاریحی شهرینده قازوو آغتاریش ایشلری باشلادیلار
بو قازوو آغتاریش ایشی پنسیلوانیا بیلیم یوردونینگ عالیملاریندان دکتر آصیل یامان ینگ یوُلباشچیلیغیندا باشلادیلار


text:
PDF VERSION: KAZAKHSTAN NAME CHANGE
قازاقیستان اولوسوداغی باشقانینین اؤلکه آدینی دئییشدیرمه اؤنه ریسی ایله ایلیشکین
قایناق: تریبون سایتی، تبریز سسی و یورد نت
علي رضا اردبيلي دن ايضاح: گونئي آذربايجان و آذربايجاندان كنار، توركلرين قورتولوش موجاديله سي و تورك ادبياتي، سون 25 ايلده اولجه شعر دن نثره كئچمك و سونرا نثرين مودرنلشمهسي ساحهسينده تجروبهلر و آختاريشلارلا زنگينلشميشدير. بو پراسئس دوام ائدير. واختيلا بٶيوك اوغورلارا ايمضا آتان تهراندا ايكي تاريخي اهميتلي اورتوگرافي سئمينارلاري كئچيريلميش، ادبي و سياسي نثر نمونهلري يارانير، مودرن تئرمينولوژي باخيمندان اولان بوشلوغو دولدورماقدا قونشو تورك كولتور حوزهلرينين نائيليتلريندن يارارلانماق دوام ائدير، همين تورك حوزهلرينين تورك ديللي تئله ويزيا وئرليشلري و پاپولر كولتور محصوللاري (فيلملر و تئله سريال لار) و يازيلي كيتاب و مطبوعاتي، تام گوجيله تاثيريني كوتله و آيدينلاريميزا بوراخير. نئچه ايل اٶنجه جناب ايواز طاها و همكارلارينين نشر ائتديكلري “ياپراق” قازئتي ديل عالمينده بو قاينار پراسئسلرين ذيروه سينده دورماقلا، گونئي آذربايجان و اوردان كناردا يارانماقدا و گليشمكده اولان يئني ادبي دالغانين گوجونو لياقتله نوماييش ائتديردي. سون ايللرين ادبي پراسئسلرينه قم شهريندن تاثير بوراخان شخصيتلرين بيري ده جناب سيد حيدر بيات اولموشدور. همين قم شهرينده بويا باشا چاتميش جناب احمد هاشمي، سون ايللرده درين-دولقون مقالهلريله سياسي ادبياتيمييزي زنگيلشديميشديرسه، بو تورك ديللي مقالهسيله، ديليميزده باش وئرمكده اولان حاديثهلرين يٶنونو گٶسترير. بو مقاله هم مضمون اعتيباريله و هم اونون نثر كييفيتي و پداگوژيك ديري باخيمندان، ديقته لاييق بير اثردير. (ايضاحين سونو)
***
قازاقیستان اولوسوداغی باشقانینین اؤلکه آدینی دئییشدیرمه اؤنه ریسی ایله ایلیشکین
(درباره پیشنهاد رئیس جمهور قزاقستان برای تغییر نام این کشور)
احمد هاشمی،
گئچدیییمیز گؤنلرده، نورسولطان نظربایف تؤرک دؤنیاسینی یاخیندان ایلگیلهندیرن بیر گیریشیمده بولوندو و اؤلکهسی نین آدینا ایلیشکین بیر اؤنهری اورتایا قویدو. اونون اؤنهریسی بوندان عیبارتیدی: قازاقئستان آدیندان تؤرکجه اولمایان “ئستان” اکی قالدیریلیب، اؤلکه نین یئنی آدی “قازاق” یاخود “قازاق ائلی” اولاراق دییشدیریلهبیلر.
سؤزو گئچن اؤنهری (پیشنهاد)، بو آچیدان بؤیوک بیر اؤنم داشیییر کی 1991 دن بو یانا، سوویتلر بیرلییینین ییخیلماسی ایله بیرلیکده، تؤرکیستان (اورتا آسیا) بؤلگهسینده بولونان اؤلکهلرده، یاریم قالان یؤنهتلیک- اولوس سؤرهجی (پروسهسی) یئنی بیر ایومه (سرعت) قازاندی. یاخلاشیق (تقریبن) 100 ایله 150 ایل سؤرهن روس اگهمنلیییندن(حاکیمیتی) قورتولان بو پارچالانمیش تؤرک اولوسلاری، بیردهن بیره اؤزلرینی اؤزگور (آزاد) و باغیمسیز (مؤستهقیل) بیر دورومدا بولدولار و اؤزتانیملاما و کیملیک سورونو ایله قارشی قارشییا گلهرک، تلهسیک بیر بیچیمده توپارلانماغا چالیشدیلار. نه وار کی، سیاسی خریطهسینده یارادیلان بو یئنی وارلیقلار، آغیر سووییت میراثی و قالینتیلاریندان قالان روس اردهمسل (فرهنگی)، قاورامسال (مفهومی و معنایی)، تانیمسال (تعریفی) دایاتما و اؤستونلوک (برتری) و هابئله ده دیل ایستیلاسی ایله اؤز اؤزه ایدیلر. بو آرادا، ان چوخ سورون (پرابلئم) یارادن قونو (موضوع) لاردان بیری ایسه، یئنی دوغولان تؤرک اؤلکه لرین آدی و تانیملامالاری ایدی. اویسا کی، ایستالین دؤنهمینده “بؤل و یؤنهت” (divide and rule) یؤنتهمی (رویکرد) چرچهوه سینده باتی تؤرکیستان آدلانان بؤلگه، بیر نئچه یئنی و یاپای (مصنوعی) پارچایا بؤلونموش ایدی. بو یاپای اؤلکه لرین هاممیسی، تؤرک بوی (قبیله)لارینین — یعنی تؤرکمن، قازاق، قیرغیز، اؤزبک، قاراقالپاق و تاتار — آدینا فارس دیلیندهن آلینان “ستان” اکی اکلهنرک قورولموشدو. بو آیریشدیریجی (تفرقه انداز) و بؤلوشدوروجو سییاستین اولومسوز (منفی) سونوجلاری گؤنوموزه دک اؤزونو گؤستهرمکده دیر. بو سورونا بیر چؤزوم (راه حل) ایسه، بو آدلاردان قورتولماق و یؤنهتلیک- اولوس سؤرهجینده تؤرکلوک قاورامینا آغیرلیق وئریلمهکدن گئچر.
یؤنهتلیک– اولوس و تؤرکلوک
اورتا چاغ (قرون وسطی) سونراسیندا، 1648 ایلینده باغلانان وئستفالیا آندلاشماسی (The Treaty of Westphalia) ایله بیرلیکده، اولوسالچیلیق (میللیت چیلیک) دالغالاری آوروپا و اونون آردیندان، بؤتون اؤلکهلری ائتکیسی آلتینا آلدی کی یؤنهتلیک- اولوس (دؤولت- میللت) و یئنی و رسمی بیر دیلین یارانماسی و حتا دیل آرینماسی (پاکزبانی) بو سؤرهجین ان آچیق سونوج (نتیجه) لاریندان بیر نئچه سیدیر. بیرنئچه عصیر (قرن) سونرا اولسا دا، بو آخیم دان ائتکی له نه رک، تؤرکییه ده اؤزتؤرکجهلشدیرمه و ایراندا آشیری فارسچیلیق باشلاتیلدی. لاکین بؤتون بونلار اولورکن اورتا آسیا و قافقاز (دوغو تؤرکیستان) دا بولونان تؤرک اولوسلاری بو گلیشمهلردن یوخسون (محروم) قالدیلار و موسکووا مرکزیتچی یؤنهتیم بو قهدرینه ده یئتینمهیه رکروسچو و اؤزوملهییجی (آسیمیله ائدیجی) بیر سیاست ایزلهدی (تعقیب ائتدی). او اؤزدهن، یؤنهتلیک- اولوس سؤرهجی تؤرک اولوسوداغلاریندا اولغونلاشابیلمهدی. هر کسین بیلدییی کیمی چین طرفیندن سینکیانگ آدلانان دوغو تؤرکیستان دا، گؤنوموزه قدر ایشغال و سؤمورگه (استعمار) آلتیندا اولدوغو اؤچون عینی سیخینتیلار ایله قاشی قارشیادیر.
اؤزتؤرکجهلشدیرمک، اؤلکه و بیرئی آدلارینی گؤزدهن گئچیرمک
“اؤزتؤرکجهلشدیرمه”، ایلک اولاراق “تصفیهجیلیک” آدییلا عثمانلینین تنظیمات دؤنهمینده اورتایا قویولدو. اویسا، بو سؤرهج آتاتؤرکون قوردوغو اولوسوداقلی (جومهوریت) دؤنهمینده داها جیددی بیر شکیلده سؤردورولدو (داوام ائتدیریلدی). هر بیر دنهییم (تجرؤبه) و سؤرهج کیمی، اؤزتؤرکجهلشدیرمهده ده یانلیش سز (خطاسیز) دهییلدی و بو آخیم (جریان) بعضی آشیری یؤنلهری اویغولادیقدان سونرا، آشامالی (تدریجی) بیر بیچیمده گؤندهمدن چیخاریلدی.
ایندی ایسه، تؤرکیهده، کیمیلرینجه اؤزتؤرکجهلشدیرمه دؤنهمی (فارسجا، عربجه و لاتینجه سؤزجوکلری سیلیب اونلارا تؤرکجه ائشآنلام تاپماق) گئچمیشده قالان یالنیش بیر سؤرهج(پروسه) ایدی. اؤزتؤرکجهلشدیرمه، بیر سؤره اؤچون اویغولانان، یابانجی سؤزجوک (واژه) لری، سؤزلوک (دیکشنری) لردن سیلمهک و دیشلاماغی هدفلهین بیر اسکی یؤنتهمساییلابیلر. اویسا، گؤنوموزده یئنی قورولان تؤرک یؤنهتلیک لر یئنه ده بنزر سؤرهجه احتییاجلاری وار. ان آزیندان اؤلکه و بیرئی (فرد) آدلاریندا کیمی (بعضی) دؤزهلت مهلر بیر ضرورتدیر. بو ضرورت اؤزهللیکله بعضی آلانلاردا چوخ جیددی بیر شکیلده بیر گرکسینیمه (احتییاجا) دؤنموشدور. نه وار کی اولوم-قالیم مسالهسینه دؤنوشهن سؤزجوکلر (کلمه لر) اؤچون اؤزتؤرکجهلشدیرمک دن باشقا بیر سئچهنک یوخ. کیمی سؤزجوک لر بیر اولوسون کیملییینی سیمگه لدییی اؤچون چوخ بؤیوک بیر اؤنم و اهمیته مالیک دیر. اؤرنهکاؤچون بو اؤلکهلر آدینا اکله نن “ایستان” اکی، سوی آدلارداکی ایسلاو اکلری، بیر بیرئی و یا اؤلکه نین کیملییی کیمی آلغیلاندیغی اوچون دئیشیکلیک سیراسیندا “اولمازسا اولماز” لاردان دیر. تؤرکجه، اؤرهتکن و تؤرهدن بیر دیل اولدوغوندان دولایی یئنی سؤزجوک و قاوراملارین دوغوشوندا بیر چتینلیک و انگل گؤرولمهیجک.
ایسلاو و روس اکلرینین تؤرک سوی آدلاریندان قالدیریلماسی
آرتیق تؤرک اولوسوجاقلارینین باغیمسیزلیغی (ایستیقلالی) ییرمی ایلی گئریده بوراخدی و یؤنهتلیک- اولوس سؤرهجینده اؤنملی پایی اولان اؤلکه و بیرئی (فرد) آدلاریندا دا دییشیکلیک زامانی چوخدان گلیب چاتیب و ایسلاو و روس قالینتیلاری اولان (اُف، اِف، اُوا، اِوا، اینسکی و اینسکا) اک لرینین سوی آدلاردان قالدیریلماسی اوچون آددیملارین آتیلماسینا هئچ بیر انگل (مانع) یوخ. نئچه ایل اؤنجه، تاجیکیستان اولوسوداغی باشقانی “اُف” اَکینی سوی آدیندان سیلیب آدینی “ایمامعلی رحمان” اولاراق دییشدیردی و تاجیک یوردداشلاریندان (وطنداش) دا عینی دییشیکلییی یاپماغا تشویق ائتدی. بالتیک اؤلکهلرینده ده ایسلاو اکلری رسمن یاساقلاندی. بو گیریشیم (ایقدام)، تؤرک اولوسوجاقلاری اؤچون بیر اؤرنک اولوشدورابیلر. اورتا آسیا و قافقازدا یاشایان تؤرکلر، داها اؤنجه قوللانیشدا (کاربرد) اولان و تاریخده اؤرنکلرینه راست گلینه بیلن {بای، بی، لی، بیلی و اوغلو} کیمی بیر چوخ سوی آدلارینا یاراشان اکلر وار. بو دییشیکلیک، تؤرکلوک اؤزهرینه باسماق و آدلاردان قایناقلانان هر چئشید سوء ایستیفاده، چارپیتما (تحریف) و آشاغیلاما (تحقیر) نین اؤنونه گئچمک اؤچون بؤیوک بیر ضرورتدیر. بو باغلامدا، ان چارپیجی اؤرنهک، آذری و آذربایجان قاوراملاری دیر کی ایرانین چاغداش (موعاصیر) دؤنمینده، اونون تانیملاما (تعریف) و یوروملاما (تفسیر) سیندا چوخلو سوء ایستیفاده لر اولونوب. آشاغیداکی جدولده، ایمامعلی رحماننین گیریشیمیندن اسینلهنرک (ایلهام آلیناراق) سوی آدلاردا دییشیکلیکلر اؤچون اؤنهریلر گتریریلیب:
تؤرکلوک اؤزهرینه وورغو (تاکید)
بیر باشقا یاپیلماسی گرهکن دییشیکلیک ده، تؤرک سؤزجویونون بؤتون تؤرک اولوسوداقلارینا اکلهمک دیر. نئجه کی سوریه، میصیر، عیراق، لیبیا، سعودی عربسیتان و بیر چوخ عرب اؤلکهسیندهعربلیک اؤزهرینه وورغولاماق اؤچون “عرب” سؤزجویو ده اؤلکه آدینا آرتئریلیب؛ بنزر شکیلده ده تؤرک اولوسوداقلاری بو سؤزجویو اکله یه بیلهرلر. اؤرنهک اؤچون، قازاق اولوسوداغی (رسپوبلیکاسی) یئرینه قازاق تؤرک اولوسوداغی(ulusodağı) {فارسجا قارشیلیغی: جمهوری ترک قازاق} قوللانیلابیلر. آشاغیداکی جدولده گؤردویوموز کیمی، اورتاق (مشترک) تؤرک صیفتی، بو اولوسوداقلار آراسیندا بیرلهشدیریجی و پکیشدیریجی بیر رول اوینایابیلهر.
حیاتی اؤنم داشیان سؤزجوکلر:
حیاتی اؤنمه مالیک اولان و اشآنلاملی (معادل) قارشیلیقلاری چوخ گرهکن سؤزجوکلرین بیر نئچه سی بونلاردیر که اونلارا وار اولان یادا اؤنریله ن قارشیلیقلاری دا بورادا قئید اولونوب:
طبیعی کی یوخاری دا مطرح اولانلار بیر فیکیر اورتایا قویماق دان عیبارت دیر و هرهانسی بیر بیلیمسل (علمی) و ایشلهوسل (کاربردی) نیتهلیک داشئمایابیلر. اویسا، بو دؤشونجه (اؤلکه آدی و دیلبیلگیسی دییشیکلییی و سؤزجوک تؤرهدمک)، بیر بئیین فیرتیناسی تملینین آتیلیشی اؤچون بیر ایلک آددیم ساییلابیلر.
نئجه کی ایرلاندا، وئلز، باسک، کاتالان و اونلارجا دیل، اونلارین ایلگیلی آیدینلاری طرفیندن دیریلتیلیب بو دیللرین اؤلومو آسغییا آلیندی ایسه؛ نئجه کی ایسرائیلین آیدینلاری گؤنوموزده ییدیش دیلیندن (عیبرانیجه ایله آلمانجا قاریشیمی) فایدالانارق قدیم تؤورات و باشقا قوتسال (مقدس) کیتاب لاری تمل توتاراق ییرمینجی عصیرده یئنی دن عیبرانیجه نی جانلاندیردیلار ایسه؛ نئجه کی قوزئی آوروپا و سوئد ده عیراقلی و تؤرکیه لی کؤرد دییاسپوراسی، چاغلاش کؤردجه و اؤزه للیکه ده معیار لهجه یعنی کیرمانجی دیلینی قاپساملی (جامع) بیر بیچیمده و بیرچوخ قاورام و نسنه (زاد/شی) اؤچون بیر ائش آنلاملی سؤزجوک یاراتدیلار و هابئله ده کؤردجه دیلبیلگیسینی (گرامر) درلهدیلر ایسه؛ نئجه کی آفریقادا یئرلی دیللهر اؤز یئرینی تاپماقدادیرسا؛ بیزیم گؤنئیلی آیدینلار دا بؤتون بو اؤرنک لردن درس آلابیلرلر. بورادا، ان بؤیوک گؤرهو گونئی آزربایجانلی تؤرک آیدینلارا دؤشور. اونلار، بیر دیل دئوریمی و اردمسل رؤنئسانس گئرچک لشدیره بیلر و بؤتون باسغیلارا باخمایاراق، تؤرک دیلینین گلهجیینی ایستهدیکلری بیچیمده شکیللهندیربیلرلر.
http://ahmaddhashemi.blogspot.com/2014/03/blog-post.html
یازارین شخصی وئبلاگی: http://ahmaddhashemi.blogspot.com.tr
http://ahmaddhashemi.blogspot.com/2014/03/blog-post.html
http://www.tribun.com/ana-dili/1731-2014-02-13-21-56-31
http://www.yurd.net/page.php?id_contents=0000002552


text:
Apr 5, 2014
گوندلیگیمده ن بیر صحیفه
سحر اوتاغین سکوتوندا گؤزلریمی آچیرام، هله اوتاق قارانلیقدی. یاتاغین یانینداکی استولون اوستوندن تلفونو گؤتوروب ساعاتا باخیرام. ساعات ۷-یه بیر نئچه دیقه قالیر. ساعات زنگ وورمادان یوخودان آییلمیشام. بلکه دونن گئجه یاتاغا تئز گئتدییم اوچوندور. یاتاق دان قالخیب ال-اوزومه سو چکیب، چایدانین آلتین یاندیریرام، دوشونورم، حاضیرلانانا ده ک، چای قاینار دئیه : دوشونورم. بیر الیمله گئینیر، او بیریسیله سحر یئمه¬یی حاضیرلاییرام. بیر چای سوزوب یئمه یه اوتورورام. یئمه ییمی یئمه یه 10 دیقه م وار، یوخسا ایشه گئج قالاجاغام. بو گون هئچ ایشه گئتمگ ایستمیرم. آمما بیلیرم آیین باشی کردیت کارتلاریمی اؤده ینده بو گون ایشه گئتدیم اوچون سوینه یه جم. بو گونلر ایشه گئتمه یه اؤزومو زورلایرام!
ساعات ۲-نی کئچیر، تله سیک ماشینا ساری قاچیرام. یولدا دایانیب یئمک آلمالیایم. یوخسا ساعات ۵- دک کلاسدا اولاجاغیم اوچون، یئمک یئمه یه واختیم اولمایاجاق. یولومون اوستونده مکزیک رستورانی وار. اورانین تورتا ساندویجین سئویرم، اما اوزون نووبه سین گؤرونجه، اوندان الیمی اوزورم. یاخیندا اولان فست فود دا دایانیب همبرگر آلیرام. یولدا بیر الیم له ماشینی سوروب و او بیریسیله یئمک یئییرم، حیاتیم دا ایلک دفعه دیر کی قیرمیزی چیراغین آرخاسیندا دایانماغیما سئوینیرم. ان آزی یئمه ییمی بیر نئچه دیقه راحت یئییرم. کوللئجه چاتیب ماشینی پارک ائدیب کلاسا ساری یولا دوشورم. یولدا گئده-گئده بئینیمده اوخودوغوم درسی تکرارلاییرام. کلاسا گیریرم، معللیم اوتورموش و کاغیذلارینی حاضیرلاییر و بیر نئچه دقیقه-دن سونرا درسین دئمه یه باشلاییر...
ساعات ۹-و کئچیر و من، یورغون-یورغون، درسین قوتارماسین گؤزله ییرم. آرتیق یورغونلوقدان درسه قولاق آسا بیلمیرم. معللیمین "گئده بیلرسینیز" سؤزونو ائشیدر- ائشیتمز، چانتامی ییغیشدیریب، تله سیک یولا چیخیرام. یول یولدا، گئده-گئده یکشنبه یه اولان پلانیمی دوشونورم. آیلانی گؤره جه یم، یکشنبه منی گؤرمه یه گله جینی دوشنمه ک بئله منی سئویندیریر. آیلا یا اولان باغلیغیمی آرتیق نه آدلاندیریم، بیلمیرم؟ باجیم؟ قیزیم؟ ... ؟
ان امیدسیز آنیمدا بئله، گولوشو منه سئوینج بخش ائدیر. آبجی .... آبجی ... I love you... دئمه سی، سیجاق قوجاقلاماسی، دئمه سی، همده گؤزلرینی سوزدوره رک دئمه سی، thank you Abji.... دئمه لرینین هر بیری، بیر عالمدیر. منی سئویندیرمه یه چالیشماسی بئله، شیریندیر. دونن زنگ ووروب سوروشوردوم: "آیلا ماما هاردا دیر؟" چالیشیر تورکی جواب وئرسین. آبجی شی ایز حکیمه گئدی... گولمک دن نه دئیه جه ییمی بیلمه دیم ...
سانکی آیلا طبعیتین منه بخش ائتدیگی ان گؤزل هدیه سیدیر. بو حیاتین تکرار گونلرینده ...ان کدرلی گونومده، او منه گولوش بخش ائدیر.
یئنه ده خیاللارا دالمیشام، اؤزومه گلرکن ائوین قارشیسیندایام، چاتمیشام. ماشینی نئجه سوردویومو هئچ خاطیرلامیرام . قاپینی آچماغیمین سس ینه قونشوم چیخیر. الینده کوفی فنجانی، سلام وئریب، باشلاییر دانیشماغا. بیلیرم بوراخان دئییل، ائوه گلمه سینی تکلیف ائدیرم، یاتماق ایسته مه دییمی سوروشوب، ائوه گیریر. وسایلیمی بیر کونجه قویوب، چایدانین آلتینی یاندیریرام، قونشوم، ایشینده باش وئرن حادثه لری تعریفله ییر، من ایسه اؤز ایشیم له مشغولام. او، ۱۵ ایل اولار کی بو بینا دا یاشاییر. کرمانشاهلی دیر. ایلک بو ائوه گلدیییم گونو اونونلا تانیش اولدوم. سوروشاندا کی، کورد سن؟ جاوابیمدا " اوزوم ده بیلمیرم نه یم. آتام دا-آنام دا قاجارلاردان اولوب. منیم ایسه تورک دیلیندن بیلدیییم آنجاق " عمی قیزی" سؤزدور، اونو دا بی بی لریم و آتام چاغیردیغین دان یادیمدا قالیب" دئدی. بو قادینا باخاندا هردن قورخورام. اونون کیمی ایللریمی بو شهرده بیر ائوده گئچیتمه کده ن، گونده لیک ده یاشاماقدان، بینا دا اولوب بیتنلری، شهرده باش وئرنلری، ایشندن،... دال با دال حکایه لرین دانیشیر. من ایسه ساکیت باخیر و هردن بیر باشیملا هه دئییرم. آرتیق نه دئدیینی بئله ائشیدمیرم، او آندا لپ تاپیمی گؤتوروب فیس بوکو آچیرام،... مساژلارا باخیب، خبرلری ایزله ییرم،.. کیمسه اولسا یازیشماغا باشلاییرام ... قونشو آرتیق بیلیر کی، اونو دینله میرم، دوروب بیر ساغول دئیه رک گئدیر و من قالیرام، بیر ده یازیشمالار
...
گئجه ساعات بیری کئچیر یورغونلوقدان گؤزلریم آخیر. آز قالیر درسیمی ده قورتارام، اما یورغونلوقدان دوام ائده بیلمیرم.. دوروب یاتاغا ساری گئدیرم. یئریمده اوزنیرام، موغانداکی دوستوملا یازیشمیشام. هله او هاوادایام. بورا دا گئجه ده اولسا موغانین ناهار گونشین حیس ائدیرم. بو خیاللارلا یوخویا گئدیرم. یوخودا موغاندا اولان پامبیق تارلاسینین ایچینده قاچیرام، اوشاقلیقدا قاچدیغیم کیمی. یاناقلاریم هاوانین سرینلیینی حیس ائدیر....
سان دیگو - 2014/02/09


text:
رسول خطیبی
رسول خطیبی (تبریز ۲۲ سپتامبر ۱۹۷۸ (۴۳ یاش) ۱٫۷۲ m (۵ ft ۷+۱⁄۲ in)) ایرانلی فۇتبولچو. اوْ تبریز شهرینده آنادان اوْلوب و فۇتبولو تراختوردا باشلاییب و هۆجومچو کیمی چیخیش ائدیب. اوْ هامبورق ایدمان کلوبونا گلندن اؤنجه پاس تهران فوتبول کولوبوندا اوْینامیشدیر
یاشاییشیدَییشدیر
باشاریلاریدَییشدیر
اوْینادیغی تیملردَییشدیر
رسول خطیبی تراختور، پاس تهران فوتبول کولوبو، هامبورق ایدمان کلوبو، ایستیقلال فوتبول کولوبو، پاس تهران فوتبول کولوبو، ایستیقلال فوتبول کولوبو، سیپاهان-ایصفاهان فوتبول کولوبو، ایران ۲۳ یاش آلتی میلّی فوتبول تاخیمیندا مئیدانا گئدیب


text:
بؤیوک ولادیمیر دوکلیغی
بؤیوک ولادیمیر دوکلیغی (اینگیلیسجه: Vladimir-Suzdal، فارسجا: ولادیمیر-سوزدال ، عربجه: فلاديمير سوزدال ، فرانسهجه: Principauté de Vladimir-Souzdal ، آلمانجا: Fürstentum Wladimir-Susdal ، ایتالیاجا: Principato di Vladimir-Suzdal' ، روسجا: BлaдиMиpo-Cyздaлbckoe kHяжecTBo) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. بؤیوک ولادیمیر دوکلیغی 1157 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1331 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
باغلی دَییشیکلیکلر
آشاغیداکی ژورنال، قئيد اوْلونان صفحهيه (و يا قئيد اوْلونان بؤلمهدهکی صفحهلره) داخیلی کئچید وئرن صفحهلرده ائدیلمیش سوْن ديَیشیکلیکلرین لیستیدیر. ایزلهمه لیستینیزدهکی صفحهلر قالین شریفتله گؤستریلمیشدیر.
- د
- ویکیدئیتا دَییشیکلیگی
- ی
- بو دییشیک یئنی بیر صفحه یاراتدی (بیرده یئنی صفحهلرین لیستینه باخین)
- ک
- بو بیر کیچیک دَییشدیرمهدیر
- ب
- بۇ دَییشیک بیر روْبات طرفیندن ائدیلیبدیر
- (±۱۲۳)
- صفحهنین اؤلچوسو بایت میقداری ایله تعیین ائدیلیر
- صفحه موقتاً پیگیریشده
۱۵ اوْکتوبر ۲۰۲۱
- ویکیپدیا:اورجینال آراشدیرمالارا یئر وئرمهمک ۰۹:۰۳ +۲۲ Trkgs دانیشیق چالیشمالار


text:
آدرین لوپز
آدرین لوپز (اینگیلیسجه: Adrián López) (دوْغوم:۸ ژانویهٔ ۱۹۸۸ (۳۳ یاش) Teverga) بیر فوتبالیست. پورتو فوتبال کولوبو و ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آدرین لوپز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۸-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- تبرقا دوغوملولار
- دپورتیوو لاکرونیا کولوبونون اویونچولاری
- دپورتیوو الاوس کولوبونون اویونچولاری
- مالاقا کولوبونون اویونچولاری
- اتلتیکو مادرید کولوبونون اویونچولاری
- ویارئال کولوبونون اویونچولاری
- پورتو کولوبونون اویونچولاری


text:
والتر نرنست
والتر نرنست (اینگیلیسجه: Walther Nernst) آلمانلی بیلیم اینسانی. ۲۵ ژوئن ۱۸۶۴ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷ ایل عومر ائلهایب و ۱۸ نوْوامبر ۱۹۴۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. والتر نرنست زوریخ بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری قوتینقن بیلیمیوردودیر. اوْ شیمی ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Walther Nernst»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده والتر نرنست گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بوتافوقو فوتبال کولوبو
بوتافوقو فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Botafogo de Futebol e Regatas) بیر فوتبال کولوبودور. Campeonato Brasileiro Série A دَستهسینده موسابیقه آپاریر. اوْیونلارینی دا ۴۶٬۸۳۱ نفرلیک ژائو هاولانژ اولمپیک ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Archived copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on February 2, 2017. یوْخلانیلیب2017-01-29.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Botafogo de Futebol e Regatas»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده بوتافوقو فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایراندا اؤتن گون عرضینده یئنی کروناویروس (کووید-۱۹) نتیجهسینده ۱۱۷ نفر اؤلوب.
بونو ایرانین ساغلیق، موالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگینین مطبوعات خیدمتینین رهبری کیانوش جهانپور دئییب. کیانوش جهانپورون سؤزلرینه گؤره، ایران-دا بو ویروس نتیجهسینده اؤلنلرین سایی۴ مین ۴۷۴ نفره چاتیب.
ناظیرلیک رسمیسی اؤتن ۲۴ ساعات عرضینده داها ۱۶۵۷ نفرین کروناویروسا یولوخدوغونو و ایران-دا بو ویروسا یولوخانلارین سایینین ۷۱ مین ۶۸۶ نفره چاتدیغینی، ۳۹۳۰ نفرین وضعیتینین آغیر قیمتلندیریلدیگینی دئییب.
جهانپور بیلدیریب کی، ایندیدک ۴۳ مین ۸۹۴ نفر ساغالاراق ائوه بوراخیلیب.
ایراندا ایندیدک کروناویروس تشخیصی ایله علاقهدار ۲۶۳ میندن چوخ تست آپاریلیب.


text:
دانیشیق:محمد بن عبداللّه
محمد (ص) بیزیم پئیغمبریمیز اولاراق هئچ کیم اونو محمد کیمی سسله میر. آدلاری دیلمیزده نئجه ایشلتدیگیمیز کیمی یازمالیییق. تورکجه یازیلاردا من قورو محمد آدینا راست گلمهمیشم. محمد حضرتلری محمد (ص) و بئله اوخشار آدلار اوستونده بحث اولونا بیلر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۵۰ (UTC)
ویکیپدیا قانونلارینا گؤره لقبلر مقاله آدیندا اوْلمامالیدیر. بۇراسی بیر علمی یئر اوْلمالیدیر، مذهبی یوْخ.باخساز چوخلو ویکیلرده محمد ایشلهنیبدیر.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۱۸ (UTC)
- چوخ تاسوف اولسون سیز بعضی ویکیلرده چالیشان سلطنت طلبلر باخیشیندان تاثیر آلاراق ویکی قایدالارینا حؤرمتسیزله یاناشیرسیز. ویکیده هانسیسا دینی تبلیغ ائتمک اولماز. آنجاق همین ویکی اساسیندا هانسی دینه توهین ائتمک اولماز. هر ویکیده آدلار او ویکینین ادبی دیلینده ایشلهنن آدلار اساسیندا یازیلمالیدیر. --Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۲۷ (UTC)
تورکیه ایله آذربایجاندا دا حضرت محمد دئییرلر آنجاق ویکیلرینده قورو محمد یازیبلار.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۰ (UTC)
- منیم باخیشیم ویکی قایدالارینادیر. هرکیم اؤز ویکیسینده نئجه یازیر یازسین. قایدالارا اویغون دئییلسه اونلارا باش قوشماق لازیم دئییل.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۱ (UTC)
سیز منی سلطنتطلب آدلاندریبسیز سیزجه بۇ ویکی قایدالارینا گؤره شخصی حمله، نیت تاپماق و تهمت دئییل؟--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۳ (UTC)
من سیزی سلطنت طلب آدلاندیرمادیم. دئدیم اونلارین باخیشی سیزه تاثیر ائدیبدیر. باخ بوردا بوردا و بوردا نئجه یازیلیبدیر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۶ (UTC)
- باشقا ویکیلرده آدلینلیق مسالهسی وار! هانسی آد چوخ ایشلنسه مقاله آدی او آد اولار، میثال اوچون کوروش بزرگ فارس ویکیسینده یا Peter the Great اینگیلیس ویکیسینده. هئچ آذربایجانلی محمد بن عبد الله لفظین ایشلتمیر و حضرت محمد یا محمد (ص) یا حضرت محمد (ص) ایشلنیلیر. منجه بو مقالهنین آدی محمد (ص)-ا گئری قایتاریلمالیدیر.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۳۸ (UTC)
- من ارسلان بَی ایله تام راضیام. کوروش بزرگ اولا بیلیر. او یئکه لیکده نه پئیغمیر صله الله اولا بیلمیر؟--37.27.63.141 ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۰ (UTC)
- هر کوچه، خیاواندا میللتدن سوروشسان ارسلان بی ایشاره ائتدیی کیمی آدلانیر، بونودا نظرده آلین کی بو ویکینی اوخویانلارین دینی و مذهبی تقریبا بیردیر و اونلارا پئیغمبر بویوک ساییلیر و بو ایش اونلارین عقیدهسینه جسارت ائتمکدیر. حضرت محمد (ص) آذربایجان تورکلرینه لاپ تانینمیش آددیرHekim qasim oglu (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۷ (UTC)
- من ارسلان بَی ایله تام راضیام. کوروش بزرگ اولا بیلیر. او یئکه لیکده نه پئیغمیر صله الله اولا بیلمیر؟--37.27.63.141 ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۰ (UTC)
اوْندا ان آزی تکجه حضرت محمد اوْلمالیدیر و (ص) آرتیقدیر.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۱ (UTC)
نیه آخی؟ اونون موشکولو نهدیر؟--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۱ (UTC)
منیم نظریمه مقاله نین آدی محمد(ص) یا حضرت-محمد اولمالیدیر. Matreeks (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۳ (UTC)
ص یانلیشدیر یا گرک اوْلمایا یا دا بورا کیمی بۆتون یازیلا.--آلپ ار تونقا✉ ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۴ (UTC)
یانلیش باشا دوشولمهسین آنجاق یانلیشلیغینین ندنین دئسز بیزده بیر شئی اؤیرهنهریک.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۴۶ (UTC)
- آلپ ار تونقا بی. بحثی گئدن مقاله نین آدینی اؤز باشینا دییشمک واندالیزم آدلانیر. باشقا یئرلرده ده همن ایشی گؤرورسونوز. سیز عقیده نیزی تحمیل ائتمه مه لیسینیز. Matreeks (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۵۵ (UTC)
- تاسوف ایله داورانیشلاری ائله نظر گلیر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۵۹ (UTC)
- آذربایجانلیلارا (ص) یازیلیسی تانینمیش بیر سوزدورHekim qasim oglu (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۸:۳۷ (UTC)
- تاسوف ایله داورانیشلاری ائله نظر گلیر.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۵۹ (UTC)
فاویکی دیکتاتورلاری امام حسین (ع) یا حضرت محمد (ص) کلمهلرینی ایشلتمهیی بؤیوک بیر جورم ساییرلار و عینی حالدا رضاشاه یا کوروش بزرگ کلمهلرینین علیهینه اعتراضی قبول ائتمیرلر! بیزیم ویکی گرک بو ضیدایسلامی و سلطنتچی گوروهون عقیدهلرینی قبول ائتمهیه. عزیز یولداشلاریمین نظرلرینی آلقیشلاییرام. رحمت پیغمبری حضرت محمد (ص) آیری بیر آدا آدلاندیرمامالیدیر. تشکورلر. --علمآختار (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۰۶:۱۵ (UTC)
- یاشاسین علم آختار بَی. باخ گؤر نئجه محمدرضا شاه پهلوینی کامیل یازیرلار. ایمام-پئیغمیرلره چاتاندا اولمایان ویکی قایدالارین اورتایا چیخاردیرلار.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۴۴ (UTC)
تشکورلر امیر بَی. چوخ جالیبدیر! قبلا تکجه پهلوی یازیردیلار. ایندی گؤروبلر شاهی یازماسالار اعلیحضرته توهین اولار! ایکی دانا قوندارما لقب! ایندی یازساق رضا میرپنج حتما باغلاناریق! هله منیم یادیما گلن بونلار تاج شهبانو فرح آدلی بیر مقالهده یازمیشدیلار! آمان اولسون ایفراط و عدالتسیزلیغدان! --علمآختار (دانیشیق) ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۲۴ (UTC)
(ص)ین ایشلتمگی ویکیپدیا طرفسیزلیک اصلینی پوْزور. دوعا ویا قارغیش یازماق بیلیکلیک اۆصۇلو ایله اۇیغون دئییل. مقاله آدلاری تام طرفسیز سئچیلمهلیدیر. مثلاً نظرده تۇتون بیری بۇردا «معاویه (رض)» مقالهسینی آچا٬ اوْندا دا دوعایی عیبارت قبول اوْلوناجاق می؟ «محمد بن عبدالله» ویا «محمد» یازماق توهین دئییل٬ داهاجا اصلی آددیر. عربجه ویکیده باشلیقدا «محمد»٬ مقاله ایچینده ایسه «محمد»٬ «النبي محمد»٬ ... ایشلنیبدیر. بیز ده بؤیوک ویکیلر کیمی بۆتون تمجیدی عیبارتلردن اۇزاق گزمهلیییک. حؤرمتله--Ilğım (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۱۴ (UTC)
ویکیپدیا مقالهلرینین باشلیغلارینین میلاکی خالق آراسیندا رواج اولماغلاریدیر. مثلا سید محمدحسین بهجت تبریزی خالق آراسیندا شهریارا مشهوردور و نه بهجت تبریزیه. آذربایجان تورکلرینین اکثریتینین موسلمان و شیعه اولماغلارینا گؤره اون دؤرد معصوم اوچون حضرت و ایمام کلمهلریندن ایستیفاده ائتمهلیییک. البته سونولرده پیغمبری حضرت و شیعه ایماملارینی ایمام بیلیرلر. آیری دینلرده اولان و آذربایجاندا یاشایانلاردا بونلارا ایمام دئییرلر. (ص) و (ع) سیلمهسیله موشکولوم یوخدور. آما بیزیم خالقیمیز پیغمبرلرینی محمد یوخ حضرت محمدله تانیییرلر. بو کلمهلردن شاه یا آیت الله کیمی ایستیفاده ائتمک اولار. حتی باخساز bbcده ایمام کلمهسینی ایشلهلدیر. --علمآختار (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۱:۲۶ (UTC)
- «ایمام» سؤزجوگونده سیز ایله موافیقم؛ «ایمام»٬ «شاه»٬ «آیتالله»٬ «خان»٬ «خاقان» ... و بۇنا بنزر سؤزلر «ایجتیماعی یئری» گؤستریر. آنجاق «حضرت» کلمهسی خاص بیر ایجتیماعی مقاما ایشاره ائتمهییر؛ دئمک «حضرت»٬ «پئیغمبرلیک» آنلامینی داشیماییر. --Ilğım (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۲۳ (UTC)
- من مسالهیه ائله باخمیرام. من فیکر ائدیرم ادبی دیلمیزده هر نه گئنیش یازیلیرسا او دوز آددیر. ادبی دیلده حضرت محمد (ص) یازیلیرسا اوندا او دوز آددیر. باشقا مودل یازیلسا اوندا او باشقا یازیا اوستونلوک وئرمک لازیمدیر. یانی ادبی دیلده یازیلان قایناقلاریمیز بیزه عیاردیر. هر جورا یازیرلارسا (گئنیش میقیاسدا) بیزده اوجور یازمالییق. حؤرمتله--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۲۳ (UTC)
- عربجه و باشقا ایسلام اؤلکهلرین دیللرینده ده دوعایی عیبارتلر ایشلنمکدهدیر٬ آنجاق ویکیلرینده بۇ عیبارتلر ایشلنمهییر. یاناشی اوْلساز ویکیپدیا:کند مئیدانی/سیاستلرده بۇ قوْنویا بیر دانیشیق آچیب بونون کیمی عۆمومی بیر عیار مۆعیّنلشدیرک. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۰۷ (UTC)
- سس وئرمه آچساق یاخشی اولار. بیر سئریلیک مساله نی حل ائتمک لازیمدیر. حؤرمتله --Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۲۷ (UTC)
- امیر بی زحمت اوْلماسا بۇ سسوئرمهنی مصلحت بیلدیگینیز کیمی آچینیز. حؤرمتله --Ilğım (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۴:۴۴ (UTC)
- باش اوستده ایندی آچارام.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۲۶ (UTC)
- من سسوئرمهنی آچدیم. ویکیپدیا دانیشیغی:آدقویماق قایدالاری ایشتیراک ائده بیلرسینیز.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۰۱ (UTC)
- باش اوستده ایندی آچارام.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۵:۲۶ (UTC)
All images of the Prophet Muhammad is forger Prophet Muhammad no painted[دَییشدیر]
All images of the Prophet Muhammad is forger Prophet Muhammad no painted
حضرت محمد کی تمام تصاویر کوئی پینٹ گھڑنے نبی محمد
اؤنملی کیمسه لر دیلیمیزده اولدوقلاری کیمی یازیلمالیدیرلار[دَییشدیر]
سلام یولداشلار، داواملی و اوزون بحثلر اساسیندا اؤنملی شخصیتلریمیزین آدلاری دیلیمیزده ایشلندیگی کیمی یازیلمالیدیرلار. بئله گؤرونور تکباشینا و سسسیز حضرت محمد (ص) مقاله سی محمد بن عبدالله-ا اینتیقال وئریلمیشدیر. بو ایش ایللر بویو بو ویکیده چالیشانلارین و جمعین نظرینه یونگول باخماق حسابیندا اولا بیلر (بلکه ده بیر سهو اولموش آرادا). بو مقاله نین دانیشیق صفحه سینده و باشقا یئرلرده و اینکوباتوردا چوخ چوخ بحثلر اولونموش. هئچ کیم اؤزونه جورأت وئریب اوتوز میلیون اینسانین ایشلتدیگی آدی بو راحاتلیقلا دییشدیرمه بیلمز. کیفایت قدری فارسجا ویکیده کوروشچی فاشیستلردن ضربه یئمیشیک و عدالتسیزلیک گؤرموشدوک. بو ویکینی قورموشوق عدالتسیزلیگین قاباغیندا دوراق. تورکجه ویکیده بو ایشلره یئر وئریلمه مه لیدیر. اون ایل چکدی تورکجه ویکی قورولدو. اون ایل حقیمیزی وئرمیردیلر ... ایندی چتینلیکله حقیمیزی آلمیشیق، قولایلیقلا خارابلامایاق. بؤیوک کوروش، بؤیوک داریوش، بؤیوک ایسکندر، عظمتلی بیریسی، جلاللی باشقاسی، ... یازیرلار و بیزلری تحقیر هدفییله حضرت یازماقدان چکیندیریرلر و ساده «محمد» یازیرلار. تورکلر و موسلمانلار همیشه تحقیر اولوبلار ویکیپدیانین چوخلو دیللرینده ... Matreeks (دانیشیق) ۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷، ساعت ۰۳:۱۹ (UTC)


text:
مینی
مینی ، 1950 – جی ایللرین سونوندا چیخارلماغا باشلانان ، 60 – جی ایللرین سیموولو (سمبل) اولاراق گؤرولن بیر اوتوموبیل مارکاسی دیر. ان مشهور اینگیلیس ایستحصالی اوتوموبیل دیر. 1950 – جی ایللردن 1999 – جو ایله قدر تخمینا 40 ایل کیچیک جوزی دییشیکلیک لرله مدل اولاراق ایستحصال دا قالمیشدیر. .گئنیش دیامترلی بیر آنکته (anketə) گؤره فورد مدل – تی دن سونرا ان تاثیر ائدیجی اوتوموبیل مدلی دیر. ایندیکی واختادا مینی مارکاسی ، بی ام و فروپونا عاید بیر مارکا دیر. 2001 – جی ایلده ، بی ام و بونیه سینده اینکیشاف ائتدیریلمیش تامامیله یئنی 2 – جی نسیل بازارا تقدیم ائدیلمیشدیر و بو مدل ، رترو (retro) دیزاینی ساحه سینده گونوموزده کی ان موفقیت لی تطبیق لردن بیری اولموشدور. آیریجا بو مدل سانکی گوکارت (go-kart) حیس سی وئرن اوستون یول توتوشویلا دونیا مطبوعاتیندا و ایستیفاده چی لر آراسیندا بیر چوخ تعریف آلمیش دیر.
مارکانین ان یئنی 3 – جو نسیل مدل لری ایسه 2006 – جی ایلین سونلاریندا دونیا مطبوعاتینا تانیدیلمیش دیر. ساتیشی ایسه 2007 ایلی ایچری سینده آوروپادا باشلامیشدیر. [۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ ویکی پدیا


text:
ساسانیلر
ساسانیلر ایراندا ۴۲۷ ایل حۇکومت سورن سلطنت سیلسیلهدیر.[۱] بو سیلسیلهنین حۇکومتی ۲۲۴ میلادی دن ۶۵۱-نجی ایلهجن اوْلوبدور.
ساسانیلر ایمپیراتورلوغو – ۲۲۶-جی ایلدن ۶۵۱-نجی ایله قدر مۆعاصیر ایران، عیراق، افغانیستان، پاکیستان، تورکمنیستان و آذربایجان اراضیلرینی ایحاطه ائتمیش تاریخی بیر دؤولتایمیش. سوسان و شوش شهرینده منشألی ساسانیلر سولالهسینین اساسینی ۲۲۶-نجی ایلده اردشیر بابکان (بیرینجی آردشیر بابکان) اشکانیلرین سونونجو شاهی اولان V اردوانی مغلوب ائتدیکدن سونرا قویموشدور. بونونلا دا اشکانیلر یا آرشاکیلر سولالهسینین حاکمیّتینه سون قویولموش ساسانیلر دؤولتی یارانمیشدیر.
تاریخی
۲۲۴-نجو ایلده اردشیر بابکان اشکانیلر حؤکمداری V آرتابانی مغلوبیته اوغراتدی. بونونلا دا آرشاکیلر سولالهسینین حاکمیّتینه سون قویولدو. ۲۲۶-نجی ایلده ۱-نجی اردشیر (۲۲۶-۲۴۱) اؤزونو کتئسیفون شهرینده ایران شاهنشاهی اعلان ائتدی. حاکمیّت ساسانیلر سولالهسینین الینه کئچدییندن بو دؤولت ده ساسانیلر دؤولتی آدلاندیریلماغا باشلاندی. کتئسیفون شهری مداین آدلاندیریلدی و یئنه ده باشکند شهر اولدو. ساسانیلر روما ایمپیراتورلوغونا قارشی موناسیبتلرده کئچمیش اشکانیلر دؤولتینین سیاستینی داوام ائتدیریردیلر. ۱-نجی اردشیر ائرمنیستان و آذربایجان تورپاقلاریندان باشقا کئچمیش اهمهنی تورپاقلارینی دا بیرلشدیرمیشدی. ضعیفلهمیش کوشان ایمپیراتورلوغو دؤولتینین تورپاقلاری حسابینا اؤز اراضیسینی شرقه طرف داها دا گئنیشلندیرمیشدی. روما ایله شاهنشاه 1 شاپور (۲۴۲-۲۷۲) آراسیندا مسوپوتامییا و ائرمنیستان اوغروندا شدتلی موباریزه رومانین مغلوبیتی ائیله بیتمیشدی. ۱-نجی چاپور قافقازدا، شرقده، اورتا آسیادا اؤز مؤقعلرینی اهمیتلی درجهده مؤحکملندیره بیلمیشدی. لاکین شاپوردان سونرا آرتان داخیلی موباریزهلر ساسانیلر دؤولتینی چوخ ضعیفلهتدی. بونون نتیجهسینده روما ایمپیراتورو کار ایله موباریزهده مغلوب اولاراق ۲۸۳-نجو ایلده موقاویله باغلاندی. ائرمنی چارلیغی ساسانیلرین تأثیریندن چیخدی. 4 عصرده قافقاز آلبانیاسی، مئسوپوتامییا، ائرمنیستانین یاریسی ساسانی ایمپراتورلوغونون ترکیبینه داخیل ائدیلدی.
آلبانیا ۲۶۲-نجی ایلده ساسانیلردن وابسته وضعیته دوشدو. آتروپاتئنا ایسه ۲۲۷-نجی ایلده اونون ویلایتی اولدو. ۵۱۰-نجو ایلده ساسانیلر دؤولتینده ارشکیلر سولالهسینین حاکمیّتینه سون قویولدو. ۱-نجی خوسروو انوشیروانین دؤورونده آلبانیا، آتروپاتئنا و ایبئرییا ساسانی دؤولتینین شیمال مرزبانلیغینا داخیل ائدیلدی. ائرکن اورتا عصرلرده آلبانیادا، چولا، شکی، اوتی، آرساخ، پایتاکاران و س. ویلایتلر وار ایدی. اوتی ویلایتینده برده شهری، شکی و چولا آراسیندا قبهله شهری یئرلشیردی. همین دؤورده دربند هون قاپیلاری و یا دمیر قاپی آدلانیردی. پایتاکاران میل-موغانی، آرساخ ایسه قاراباغین داغلیق حیصّهسینی ایحاطه ائدیردی.
۳-نجو-۵-نجی عصرلرده ساسانیلر روما ایله مۆحاریبه ائدیردی. ساسانی شاهی ۱-نجی چاپور ۲۶۰-نجی ایلده روما ایمپراتورو والریانی مغلوب ائدرک اسیر آلدی. ۳۵۹-نجو ایلده ساسانیلر آمید دؤیوشونده آلبانیانین کؤمکلیگی ایله رومانی یئنه ده مغلوبیته اوغراتدیلار. ۳۷۱-نجی ایلده روما ایله ساسانیلر آراسیندا دزیراو دؤیوشو باش وئردی. بو دؤیوشده آلبان حؤکمداری اورنایر ساسانیلر طرفیندن ووروشوردو. بو دؤیوشده روما و ائرمنی قوهلری غالیب گلدی.[۲]
دؤولتین ییٛخیلیشی
ساسانی حؤکمداری ۳-نجو یزدگرد ایصفاهاندان ایمپراتورلوغونون هر طرفینه مکتوبلار گؤندرهرک خالقینی قورتولوش ساواشینا چاغیریردی. ایمپراتورلوغونون موختلیف بؤلگهلرینده آرتیق حربی بیرلشمهلر یارائدیلیردی. بو خبرلری ائشیدن خلیفه عمر ابن خطاب ساسانیلرله دؤیوش اۆچون بؤیوک بیر اوردو توپلادی و بو اوردونون باشینا نئعمان ابن موقررینی تعیین ائتدی. ساسانی اوردوسونا ایسه مشهور سرکرده مردانشاه هؤرموز باشچیلیق ائدیردی.
نعمانی یازیر: "۶۴۲-نجی ایلین یاییندا همدانلا ایصفاهان آراسیندا یئرلشن نهاوند شهری یاخینلیغیندا ۳ گون داوام ائدن میثلی گؤرونمهمیش قانلی دؤیوش باشلادی. بو دؤیوشده قان سو یئرینه آخیردی. او درجهده کی، اینسانلار و آتلار دؤیوش میدانینداکی قان سئلیندن آیاق اۆسته دایانا بیلمیر، سوروشوب ییخیلیردیلار. سایجا چوخ اوستون اولان عرب اوردوسونون غلبهسی ایله بیتن دؤیوشده ۵۰ میندن آرتیق دؤیوشچو هلاک اولدو..."
خیلافت اوردوسو باش کوماندان نئعمان ابن موقررین ده باشدا اولماقلا ۲۰ مینهدک شهید وئرمیشدی. ۳۰ مینهدک ساسانی دؤیوشچوسو محو ائدیلمیشدی.
نعمانی یازیر کی، نهاونددهکی مغلوبیتدن سونرا ساسانی اوردوسو بیر داها اؤزونه گله بیلمهدی و نهنگ ایمپراتورلوغو سۆرعتله ییخیلماغا باشلادی. آررانلیلار قالالارا قاپاناراق مقاومت گؤسترمهیه باشلادیلار.
زررینکوبون یازدیغینا گؤره، خیلافت تاریخینده نهاوند دؤیوشو "ظفرلر ظفری" آدلاندیریلمیشدی. بئله کی، بو دؤیوشدن سونرا عربلر قدیم و زنگین بیر ایمپراتورلوغو ضبط ائتمیشدیلر. عمر ابن خطاب ۳-نجو اؤزده قوردو مقاومت گؤسترمک اۆچون یئنیدن قوشون توپلاماسینین قارشیسینی آلماق اۆچون عرب اوردوسونا آررانین موختلیف اوستانلارینا یوروشلر ائدرک اهالینی اطاعت آلتینا آلماق و یزدیگرده کؤمک ائتمکدن چکیندیرمهیی امر ائتمیشدی.
خیلافت اوردوسو اردبیلدن خزر بویونجا شیمالا دوغرو حرکت ائدرک موغانا گلدی، آذربایجانین شیمالیندا داها جدی مقاومته راست گلن عربلر سوندا یئرلی اهالی ایله سازیش باغلادی.
تئزلیکله خیلافت اوردوسو ایصفاهانا یاخینلاشدی. ایصفاهان(یهودیه) حاکیمی فدوسفان خالقی قیرغینا وئرمهمک اۆچون قالادان چیخیب عرب کوماندانی عبدالله ابن عبدالله ال-انصاری ایله سازیش باغلایاراق ایصفاهانی دوشمنه تسلیم ائتدی. سازیشه گؤره شهر اهالیسیندن کیم ایستهسه کؤچوب گئدهجک، ایستهمهین ایسه شهرده قالاجاقدی. کؤچوب گئدنلرین داشینماز املاکی ایسه موسلمانلارا وئریلهجکدی.
همدان شهرینین اهالیسی آز سونرا عصیان قالدیردیلار. خلیفه عمر نعیم ابن موقررینه مکتوب یازاراق اؤز اوردوسو ایله همدانا گئتمهیی امر ائتدی. نعیم ۱۲ مین نفرلیک اوردو ایله همدانا یوروش ائتدی. یئنیدن صۆلح موقاویلهسی باغلاندی.
بو حادثهلر باش وئررکن دئیلم، رئی و آذربایجانین دیگر جنوب اوستانلارینین اهالیسی عربلرله ووروشماق اۆچون اؤز قوهلرینی بیرلشدیرهرک ساواشا حاضیرلاشیردیلار. آذربایجان اوردوسونا ایسفندیار فرروخزاد کوماندانلیق ائدیردی. همین واخت بیزانسلیلار دا آذربایجانا کمکه گلمیشدیلر.
۶۴۳-نجو ایلده واجی روز آدلی یئرده تورک و عرب اوردولاری قارشیلاشدیلار. شدتلی ووروشما باش وئردی و دؤیوش خیلافت اوردوسونون غلبهسی ایله بیتدی. واجی روز دؤیوشوندن سونرا عمر ابن خطابین امری ایله نعیم ابن موقررین رئی شهرینی محاصرهیه آلاراق ضبط ائتدی[۳].
۳-نجو اؤزده قوردو تعقیب ائتمهیه چالیشان عربلر اونون یئرلشدیی شهرلری ضبط ائتمهیه جهد ائدیردیلر. همدان و رئیین ایشغالیندان سونرا ساسانی شاهینین شیمالا گئدهرک خزر خاقانینین یانیندا سیغیناجاق تاپما احتیمالی دا آرادان قالخمیشدی.
۶۴۲-۶۴۴-نجو ایللرده ایصفاهان، تبریستان، فارس، کیرمان، سیستان و خوراسان اوستانلارینین ایشغالی ایله قدیم و زنگین آرران اؤلکهسی دئمک اولار کی، تماماً خلیفهنین الینه کئچمیش، بئلهجه مؤحتشم ساسانی ایمپیراتورلوغو دا تاریخ صحنهسیندن سیلینیب گئتمیشدی.[قایناق گؤسترین] (قایناق- کیتاپچی).
عومومیتله، عمر ابن خطابین خلیفهلیک مدتی خیلافت تاریخینین ان چوخ ایستیلالارلا یاددا قالان دؤورودور. بئله کی، عیراق، سوریه، اوردون، میصر، گورجوستان، آرران و آذربایجان، همچینین شیمالی آفریقاداکی مملکتلر محض اونون دؤورونده ایشغال ائدیلرک عرب دؤولتینین اراضیسینه داخیل ائدیلدی.
۶۳۹-نجو ایلده خلیفه عمرین امری ایله عتبه ابن فرقد فرات چایی بویونجا شیمال ایستیقامتینده حرکته کئچرک چایین غرب و شرق ساحیللرینی و موصول شهرینی اله کئچیرمیشدی. اورادان شیمال-شرقه ایستیقامت آلان عتبه ابن فرقد آذربایجانین داها ایچ اراضیلرینه داخیل اولموش و اورمیه شهرینی ضبط ائتمیشدی. اورمیه گؤلونون غرب ساحلی ایله شیمالا ایرهلیلهین ایسلام اوردوسو سلماس و خوی شهرلرینی ده اله کئچیرمیشدی.[۴]
هله ۶۳۹-نجو ایلده عمر ابن خطاب ساسانی عسگرلرینین هارادا اولورسا اولسون تعقیب اولونماسی و قتله یئتیریلمهسی حاقیندا عرب سرکردهلرینه فرمانلار گؤندرمیشدی. بو امرلره اساساً کوفه و اطرافیندا یئرلشن اوردو حیصّهلری ایصفاهان و رئی ایستیقامتینده هوجوما کئچمیشدیلر[۵].
آیریجا باخ
- بیرینجی گؤیتورک-ساسانی ساواشی
- ایکینجی گؤیتورک-ساسانی ساواشی
- خزر-ساسانی ساواشی
- آذربایجان ساسانیلر دؤورونده
- قافقاز آلبانیاسی
گؤرونتولر
خاریجی کئچیدلر
قایناقلار
- ↑ http://www.biblesearchers.com/prophecy/daniel/daniel8-1.shtml
- ↑ http://market1ng.ucoz.org/load/2-1-0-13
- ↑ ابن ال اثیر، الکامیل فی التاریخ
- ↑ بلاذری، فتوح البلدان
- ↑ طبری، تاریخ طبری
اتکیازی
- ویکیپديا:قایناغا احتیاجی اولان مقالهلر
- تاریخی دؤولتلر
- ساسانیلر
- ایراندا تاریخی سیلسیلهلر
- Sasanian Empire
- Superpowers
- Ancient history of Iraq
- Medieval Iraq
- Ancient Anatolia
- States in medieval Anatolia
- آبخازیانین تاریخی
- داغیستانین تاریخی
- Ancient history of Georgia (country)
- Medieval Georgia (country)
- Ancient history of Afghanistan
- Ancient history of Pakistan
- History of Central Asia
- Ancient Syria
- History of the Levant
- Iranian empires
- Ancient Armenia
- 6th century in Armenia
- 7th century in Armenia
- Ancient history of Azerbaijan
- 224 establishments
- 651 disestablishments
- Countries in ancient Africa
- Former empires
- States and territories established in the 220s


text:
جنوبی سودان
گونئی سودان — آفریقادا دؤولت، باشکندی جوبا شهری. شرقده اتیوپی، گونئیدان کنیا، اوقاندا و کونقو دموکراتیک جومهوریتی، غربده مرکزی آفریقا جومهوریتی و قوزئیدان سودانلا همسرحددیر. سودانین تاریخی اراضیسی. اراضیسی ۶۰۰ مین کوادرات کیلومتر، اهالیسی تقریباً ۶–۱۳ میلیون نفردیر. ۹–۱۵ ژانویه ۲۰۱۱-جی ایلده اراضینین گلهجک طالع یی ایله باغلی رفراندوم کئچیریلیب. عموم خالق سسوئرمهسینین گئدیشینده گونئیلولار موستقیل دؤولت یاراتماق مسئلهسینه اکثریتله موثبت موناسیبت بیلدیریبلر. ۹ ایول ۲۰۱۱-جی ایلده سودان جومهوریتی طرفیندن موستقیللیگی رسمی تانیناندان سوْنرا موستقیللیک اعلان ائدیب.[۲]
تاریخی[دَییشدیر]
سوداندا قوزئی-گونئی قارشیدورماسینین تاریخی ۱۹-جو عصردن باشلاییر. ۱۸۹۹-جو ایلده باغلانمیش میصر-بریتانیا موقاویلهسینه اویغون اولاراق اوزون مدت سودانی بۇ ایکی دؤولت بیرگه ایداره ائتمیشدیر. اصلینده ایسه سودانا بریتانیالیلار نظارت ائدیردیلر. بریتانیا موستملکهچیلری بورادا اؤز مؤقعلرینی مؤحکملتمک اۆچون گونئیدا یاشایان خریستیان و آنیمیست آفریقا قبیلهلری ایله قوزئیدا یاشایان موسلمان عربلر آراسیندا موناسیبتلری دایم گرگینلشدیریردیلر. ۱۹۵۲-جی ایل میصر اینقیلابیندان سوْنرا رسمی قاهیره سودان خالقینین اؤز موقددراتینی تعیین ائتمک حقوقونو تانیدی. سوْنراکی ایللرده سوداندا مجلیس سئچکیلری کئچیریلدی، دؤولت تأسیسات لاری یارادیلدی، میصر و بریتانیا قوْشونلاری اؤلکه اراضیسیندن چیخاریلدی. ۱۹۵۶-جی ایل ژانویهنین ۱-ده سودانین دؤولت موستقیللیگی اعلان ائدیلهن واخت اؤلکهده قوزئی-گونئی قارشیدورماسی آرتیق باشلامیشدی. اوزون ایللر داوام ائتمیش سلاحلی موناقیشه ۱۹۷۲-جی ایلده اتیوپینین باشکندی آدیس آباباده سوله موقاویلهسینین باغلانماسی ایله باشا چاتدی. موقاویلهیه اویغون اولاراق، جنوبا داخیلی ایدارئتمه مسئلهلرینده موختاریت وئریلدی. لاکین ۱۹۸۳-جو ایلده یارادیلمیش جنوبی سودان خالق آزادلیق حرکاتی و اوْنون حربی قانادی اوْلان سودان خالق آزادلیق اوردوسو مرکزی خارتوم حکومتینین قوهلرینه قارشی حربی عملیاتلاری برپا ائتدی. بونا فورمال سبب کیمی سودان حکومتینین جنوبون اینضیباطی-اراضی بؤلگوسونو دییشدیرمهسی و بورادا شریعت نورمالارینی تطبیق ائتمهسی گؤستریلیردی. قونشو اؤلکهلرین، خصوصیله، اتیوپی و اوقاندانین گونئیلولارا گئنیش دستک وئرمهسی وطنداش مۆحاریبهسینی داها دا قیزیشدیریردی. ۲۰ ایلدهن چوْخ داوام ائتمیش سلاحلی قارشیدورمانین گئدیشینده طرفلردن هئچ بیری دیگرینه اوستون گله بیلمهدی. ۲۰۰۲–۲۰۰۴-جو ایللرده شیماللا گونئی آراسیندا آپاریلمیش دانیشیقلار ۲۰۰۵-جی ایلین ژانویهسینده کنیانین باشکندی نایروبیده هرطرفلی سوله سازیشینین ایمضالانماسی ایله نتیجه لندی. بۇ سند اؤلکهده وطنداش مۆحاریبهسینه فورمال اولاراق سون قویدو. حربی عملیاتلارین گئدیشینده ایکی میلیون سودانلی هلاک اوْلموش، تخمیناً دؤرد میلیون نفر قاچقین دوشموشدور. سازیشین شرطلرینه گؤره، جنوبا آلتی ایل مدتینه گئنیش موختاریت وئریلیر، سوْنرا ایسه بۇ اراضینین ایستاتوسو رفراندوما چیخاریلیر. اؤلکهنین پارچالانماسی احتیمالی سیاسی قوهلر آراسیندا قارشیدورمایا سبب اوْلدو. آنجاق رسمی خارتوم حساب ائدیردی کی، داواملی مۆحاریبه شرایطینده جنوبلا بیر یئرده یاشاماقدانسا سوله باغلاییب آیریلماق یاخشیدیر. اونسوز دا شیماللا جنوبو بیرلشدیرهن جهتلر اونلاری آییران جهتلردن چوْخ دئییل.
رفراندوم[دَییشدیر]
رفراندومون نتیجهلری ایسه هئچ کیمده شوبهه دوغورمور: گونئیلولار موستقیللییه سس وئرهجکلر و بئلهلیکله، شرقی آفریقادا ایکی موستقیل دؤولت یاراناجاق. لاکین جنوبون آیریلماسی سودانین بوتون مۆشکیللرینی آوتوماتیک حل ائتمیر. ایلک نؤوبهده ایکی یئنی موستقیل دؤولتین سرحدلرینین مویینلشدیریلمهسیندن گئدیر. عومومی سرحدین اوزونلوغو تخمیناً ایکی مین کیلومتردیر. بئش سرحد ویلایتینین حدودلاری موباهیسهلیدیر. داها چوْخ ناراحاتلیق دوغوران آبیئی بؤلگهسیدیر. سوله سازیشینین شرطلرینه گؤره، بۇ ویلایتین ایستاتوس و آیریجا کئچیریلهجک رفراندومدا حل ائدیلمهلیدیر. اما قوزئی و گونئی الکتوراتین ترکیبی بارهده هله راضیلیغا گله بیلممیشلر. آبیئیده یاشایان دینک قبیلهسی جنوبا قاتیلماغین طرفداریدیر، کؤچری میسسئرییا ایجماسی ایسه شیمالا لویال موناسیبت بسلییر. گونئی سودان حکومتی میسرییالیلارین اوتوراق اهالی اولمادیغینا گؤره رفراندومدا ایشتیراکینین علیهینه چیخیر، رسمی خارتوم ایسه ویلایتین طالع یینین حل ائدیلمهسینده اونلارین کناردا قالماسینی اینسان حقوقلارینین پوزولماسی کیمی قیمتلندیریر و یولوئریلمز حساب ائدیر. هلهلیک بۇ مسئله ایله باغلی راضیلاشما الده ائدیلمدییندن رفراندوم تخیره سالینمیشدیر. حاضردا سودانین دؤولت بودجهسینین گلیرلرینین ۶۰ فایزی، گونئی سودانین گلیرلرینین ایسه ۹۸ فایزی نفتدن قایناقلانیر. ایکی موستقیل دؤولتین سرحدینین هارادان کئچجییندن آسیلی اولاراق، نفت یاتاقلارینین ۸۲–۹۵ فایزی گونئی ویلایتلرینده یئرلشیر. یئگانه ایخراج بورو کمری قوزئی ویلایتلریندن کئچهرک قیرمیزی دنیزین ساحلیندهکی پورت سودان لیمانینا چیخیر. سوله سازیشینین شرطلرینه گؤره، رفراندومادک طرفلر نفت گلیرلرینی ۵۰:۵۰ نیسبتینده بؤلوردولر. بوندان سوْنرا گلیرلرین هامیسی جنوبا چاتاجاق. بۇنونلا بئله، نفتین بوندان سوْنرا ترانزیتی، قوهده اوْلان نفت موقاویلهلرینین طالع یی، هابئله نفت ائمالی زاوودلارینین گلهجک فعالیتی ایله باغلی مسئلهلر نیزاما سالینمالیدیر. سوداندا وضعیتین بۇ حده گلیب چاتماسیندا «قارا قیزیل» آز رول اوینامامیشدیر. محض نفت یاتاقلاری کشف ائدیلدیکدن سوْنرا آپاریجی دونیا دؤولتلرینین، ایلک نؤوبهده، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری، چین و فرانسهنین اؤلکهیه ماراغی آرتمیشدیر. ۲۰۰۳-جو ایلده سودانین قربینده - دارفور ویلایتینده یئنی موناقیشه اوجاغینین یارانماسی بورادا زنگین نفت احتیاطلارینین آشکارلانماسی ایله بیر واختا دوشموشدور. حاضردا سودانین نفتچیخارما صنایعسینه ان چوْخ اینوئستیسییا قویان اؤلکه چیندیر. اؤز نؤوبهسینده دیگر ایری بئینلخالق اویونچولار سودان نفتینه نظارت ائتمک اۆچون جد-جهدله موباریزه آپاریرلار.
اهالیسی[دَییشدیر]
گونئی سودان اهالیسی، موختلیف معلوماتلارا گؤره، ۷٬۵-دن[۳] ۱۳ ملن. نفره قدر تشکیل ائدیر. ۲۰۰۸-جی ایلین یئکونلاریندا کئچیریلهن سودان سیاهییاالمایا اساساً گونئی اهالیسی ۸ ۲۶۰ ۴۹۰ نفر تشکیل ائتمیشدی،[۴] لاکین گونئی سودان حاکمیتی بۇ نتیجهلری تانیمیر، چونکی خارتومدا یئرلشهن مرکزی ایستاتیستیکا بوروسو رئگیون اوزره اساس معلوماتلاری گونئی سودانلیلارین اؤز ائمالی و قیمتلندیریلمهسی اۆچون اونلارا وئرمکدن ایمتینا ائدیب[۵] گونئی سودانین اهالیسینین اکثریتی نئقروید ایرقینه عایید ائدیلیر و اننوی آفریقا آنیمیستیک دینلری قبول ائدیبلر یادا خریستیاندیلار. اهالینین اساسینی نیلوتلار (دینکالار، نوئرلر، آزاندئلر، باریلر، شیللوکلار) تشکیل ائدیر[۶]
جنوبی سودانین داخیلی مۆشکیللری[دَییشدیر]
گونئی سودانین آیریلاجاغی تقدیرده نیل چایینین سویونون بؤلوشدورولمهسی مسئلهسی سون درجه موهوم پروبلئم کیمی میدانا چیخاجاق. ۱۹۵۹-جو ایلده ایمزالانمیش میصر-سودان سازیشینه اویغون اولاراق، نیل چایینین ۹۰ فایزیندن بۇ ایکی دؤولت ایستیفاده ائدیر. گونئی سودانین بۇ سازیشی تانیاجاغی شوبهه دوغورور. دیگر طرفدن، نیل چایی هؤوزهسینین اؤلکهلری - اتیوپی، کنیا، بوروندی، کونقو دموکراتیک جومهوریتی، رواندا، تانزانیا و اوقاندا چایین سو احتیاطلارینین بؤلوشدورولمهسی حاقیندا مؤوجود راضیلاشمالارا یئنیدن باخیلماسیندا ماراقلیدیر. آرتیق اتیوپی سو کووتالارینین یئنیدن مویینلشدیرمیی تکلیف ائتمیشدیر و اونا آبش دستک وئریر. کووتالارا یئنیدن باخیلماسی میصری پیس وضعیتده قویا بیلر. حاضردا نیل سویونون ایلده ۵۵٬۵ میلیارد کوبمتریندن ایستیفاده ائدن میصرین کووتانین آزالدیلاجاغی موباهیسهلی مسئلهدیر. سودانین خاریجی بورجو ۳۸ میلیارد دوللارا چاتیر. قوزئی جنوبون بورج یوکونون بیر حیسهسینی اؤز اوزرینه گؤتورمهسینی تکلیف ائدیر. گونئیلولار ایسه بیلدیریرلر کی، قوزئیلیلار واختیله خاریجدن بۇ قدر بورج آلاراق جنوبا قارشی آپاردیقلاری مۆحاریبهنی مالیلشدیرمیشلر. عئینی زاماندا، میلّی آکتیولرین و گونئیداکی دؤولت شیرکتلرینه مخصوص املاکین طالع یی مسئلهسی ده جدی پروبلئمدیر. شیماللا گونئی میلّی والیوتا، وطنداشلیق، تهلوکهسیزلیک، ایندیدک باغلانمیش بئینلخالق موقاویلهلر و دیگر مسئلهلری حل ائتملیدیرلر. سودانین رفراندومدان سوْنراکی وضعیتی ائله ایندیدن ناراحاتلیق دوغورور. گلهجک پروسئسلرین روان گئدجیینه زمانت وئرمک چوْخ چتیندیر. زوراکیلیغین یئنیدن باش قالدیراجاغینی استثنا ائدیلمیر. سودانین مۆشکیللری تکجه جنوبلا بیتمیر. اؤلکهنین مرکزینده و شرقینده سئپاراتچیلیق مئییللری اؤزونو گؤستریر. ان بؤیوک پروبلئم ایسه دارفوردور. بۇ ویلایتده موسلمان عربلرله موسلمان غئیری-عربلر آراسیندا موناقیشه ان گرگین حده چاتمیشدیر. بیر طرفدن ده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و آوروپا سودان رهبرلیینی دایم تضییق آلتیندا ساخلاییر. بئینلخالق جینایت محکمهسی سودان پرئزیدئنتی عمر حسن بشیری دارفوردا حربی جینایتلر تؤرتمکده اتهام ائدرک اوْنون هبسینه اوردئر وئرمیشدیر. آمریکا بیرلشمیش ایالتلری گونئیدا رفراندوم کئچیریلدیکدن سوْنرا سودانا قارشی تطبیق ائتدیی سانکسییالاری لغو ائتمیی و اؤلکهنین دونیا ایقتصادی سیستئمینه قاییدیشینا یاردیمچی اولاجاغینی بیان ائدیر. گلهجک موستقیل گونئی سودانین داخیلینده ده خئیلی پروبلئملر ییغیلیب قالمیشدیر. یاراناجاق یئنی دؤولتین ده پارچالانماق احتیمالی واردیر. بورانین اهالیسی موختلیف دیللرده دانیشان قبیلهلردن عبارتدیر. اینگیلیس دیلی رسمی دیل اعلان ائدیلسه ده، اهالی بۇ دیلی بیلمیر. زنگین نفت احتیاطلاری اهالینین معین طبقهلرینین یاخشی یاشاماسینی تعمین ائتسه ده، بوتؤولوکده گونئیدا یوخسوللوق پروبلئمینی حل ائتمیر.
گلهجکده سودان—جنوبی سودان موناسیبتلری[دَییشدیر]
شیماللا گونئی آراسیندا دا وضعیتین یئنیدن گرگینلشمهسی احتیمالی هله آرادان قالخماییب. سودان حکومتی رفراندومون نتیجهلرینی تانیاجاغینی دفعهلرله ان یوکسک سوییهده بیان ائتمیشدیر. سودان پرئزیدئنتی عمر حسن بشیر بیلدیرمیشدیر کی، آبیئی ویلایتینین ایستاتوسوْنون بیرطرفلی قایدادا مویینلشدیریلمهسی حربی عملیاتلارین برپاسی ایله نتیجلنر. بۇ ایسه موناقیشهنی تنزیملهمک اۆچون ایندیدک گؤستریلمیش سیلرین اوستوندن خط چکه بیلر.[۷]
== ایستینادلار ==
- ↑ http://news.rambler.ru/10981125/
- ↑ PocБизHecKoHcaлTиHr: ЮжHый CyдaH oфициaлbHo cTaл HeзaBиcиMыM rocyдapcTBoM Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine.، ۹ июля ۲۰۱۱ roдa
- ↑ UNFPA Southern SUDAN. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-01-03. یوْخلانیلیب2016-08-26.
- ↑ Sudan census committee say population is at 39.
- ↑ Discontent over Sudan census.[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ Sudan: One country or two?.
- ↑ http://www.azerbaijan-news.az/index.php?Lng=aze&year=2011&Pid=12050


text:
آنارشیسم
آنارشیزم یا آنارشیسم دؤولتلره قارشی و حؤکومتلره قارشی اولماقدیر. دؤولتسیز میلّت، حؤکومتسیز و طبقهسیز ایجتیماع دئمکدیر. آنارشیست پارتیالار کؤنوللو همکارلیغی ایجتیماعدا یاخشی بیلیر و بئله حساب ائدیر کی هر ایش کؤنوللو همکارلیقلا قاباغا گئتمهلیدیر. بو پارتیالار قاریشیقلیق یا قانونسوزلوق طرفداری دئییل و بوتون ایشلرده بیرلشمک و بیر چالیشماق ایستهییر. اؤزو دولانان حاکمیتلری قورماقلا آماجلارینا یئتمک ایستهییرلر. بو پارتیالارین باخیشیندا دموکراسی حاکمیتی اکثریتده اولانلارین موخالیفتده اولانلارا قارشی دورماغی حساب ائدیلیر. بو باخیشدا دموکراسی اکثریت اولانلارین دیکتاتوری حاکمیتیدیر و شاهلیق ایستیبدادی ایله فرقسیزدیر. بو باخیش و ایدولوژی قالارلی بیر تئوری اله وئرمیر و چوخلو سیاسی باخیشلار کیمی هر گون بیر جور تئوری وئریبدیر. آنارشیزمین بیر نئچه آلتقروپو واردیر کی بیر-ایکی اصلدن باشقا هئچ اوخشارلیقلاری یوخدور. سول رادیکال پارتیالاردان حساب ائدیلیر. آنارشیست ایقتیصادیات و آنارشیست حقوق فلسفهسی کومونیزمین ایستیبدادا قارشی تفسیرلریندن، مشارکتی ایقتیصاددان و سندیکالیسمدن تاثیرلنمیشدیر.
آنارکوس[دَییشدیر]
یونانجا anarkos یانی قانون قویانسیز یا قانونسوز و حاکمیتسیز بیر یئر. پیر ژوزف پرودون اؤزونو آنارشیست آدلاندیران ایلک سیاسی فیلسوفدور. ماکس اشتیرنر، لئو تولستوی، میخائیل باکونین، پطر کروپوتکین، الیزه رکلوز، ماری بوخین، اما گلدمن، نوام چامسکی آدلیم آنارشیست دیرلر.
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«آنارشیسم»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲ دی ۱۳۹۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ویکیپدیا:یاخشی نیت فرضی
یاخشی نیت فرضی، هر جمعی پروژه و ویکیپدیانین کؤکلریندندیر. بیز چوخلو چالیشانلارین یاخشی نیتلی اولدوغونو فرض ائتدیگیمیز اۆچون هامیلارا دییشدیرمه اۆچون ایجازه وئریریک، یوخسا ویکیپدیا پروژهسی محدود قالیب، ایندیکی یئرینه چاتمایاجاغیدی.
بۇنا گؤره بیر ایشتیباه دییشدیرمه گؤرورسونوزسه، دییشدیرنین یاخشی نیتلی اولدوغونو فرض ائدیب، قایتارما یوخسا خارابکارلیق آدلاندیرما یئرینه اوْنو دۆزلتمک اۆچون چالیشین. یئنی گلیب، ویکیپدیادا چالیشماغی باشارمایانلار قاباغیندا دؤزوملو اۆلوب، دانیشیق صفحهلریندن فایدالانین.
آیری سؤزله ائدیلمیش دییشیکلیک اوْلا بیلسین کی٬ سهولر و مقالهیه زیان وۇرموشدور٬ آمّا بۇ دییشیکلیک خوْش نیّتله یعنی بیلمهدن ائدیلمیشسه بۇنو واندالیزم کیمی قبول ائتمک دۆزگون دئییل. اگر کیمینله ایسه فیکرینیز اۆست-اۆسته دۆشورسه٬ یاددان چیخارتمایین کی٬ بلکه ده همین شخص پروژهیه کؤمک ائتدیگینه اینانیر. چالیشین کی٬ بۇ زامان دانیشیق صفحهلرینده اوْرتاق نؤقطهیه گلسیز. بۇ ویکیپدیانین دۆزگون٬ قرارسیز بیر ایطلاعات چئوریلمهسی اۆچون چوْخ لازیمدیر. مخصوصا ده یئنی ایشلدنلر قاباغیندا مخصوص دؤزوملو اوْلماق٬ اوْنلارا دۆزگون یوْل گؤسترمک لازیمدیر. اوْلا بیلسین کی٬ یئنی ایشلدنلر ویکیپدیا قایدالارینی بیلمهییرلر و باشلانیشدا بۇ قایدانی پوْزورلار. اوْنلارا دؤزومله گئچینمک لازیمدیر.
یئنی قوْشولان ایشلدنین اؤز حرکتلرینده اؤزونو تامامی ایله حاقلی سایما حالی دا اوْلا بیلر و بۇ مسأله یارادیرسا اوْنون ویکیپدیا قایدالارینی بیلمهمهسیندن قاباغا گلیر. یئنی ایشلدنین بیلمهدیگی قایدالاری اؤزونه گؤره نیظاملاماسی چوْخ نوْرمال حالدیر. بعضاً ده بۇ جۆر ایشلدنلر اؤز قایدالارینی آیریلاردان یوخاری تۇتور و قایدالارینی آیریلاری طرفیندن حؤرمتله اۆز-اۆزه اوْلماسینی ایستر. بۇ منشوردان باخدیقدا بیر چوْخ حرکتلر ایشلدنین پیس نیّتلی اوْلدوغونو گؤسترمهییر.
اۇیغونسوزلوق وارسا و سیز اوْنون بیلهرکدن ائدیلدیگینی دۆشونورسهنیز حالدا بئله اوْ شخصی یالان دانیشماقدا گۆناهلاندیرمایین٬ بۇنون یئرینه خطانی دۆزلتمک داها دۆزگوندور. چوْخ گۆمان کی٬ اوْ شخص سیزین ائتدیگینیز دییشیکلیگی لازیمجاسینا دۆزگون باشا دۆشه بیلهجکدیر. مقالهنین مضمونونا یئنی آرتیریلان و اوْنون سهو اوْلدوغونو بیلدیگینیز یازیلاری سیلمک عوضینه دۆزلتمهنیز داها دۆزگون اوْلاجاقدیر. حتّی چوْخ خوْش مراملی ایشلدنلر بئله خطا ائده بیلرلر و بۇنو دۆزلتمک سیزین بوْیونوزا دۆشور.
خطانی قصداً ائدیب کیمی داورانمایین٬ دۆزلدین٬ آمّا لۆطفاً توهین ائتمهیین. ویکیپدیادا همفیکیر اوْلمادیغینیز اینسانلارین اوْلماسی نوْرمال بیر حال. آنجاق اوْنلار خطالی اوْلسالار بئله اوْنلارین پروژهیه زیان وئرمک ایستهدیکلری کیمی باشا دۆشولمهمهلیدیر. هابئله جمعی فعالیّت ائتمگی باشارمایان اینسانلار دا چوْخ اوْلاجاقدیر و یئنه ده بۇ اوْنلارین پروژهیه زیان وئرمک ایستهدیکلری کیمی باشا دۆشولمهمهلیدیر. سیزی «بوْغازا ییغسالار» بئله بۇ اوْنلارین پیس مراملی اوْلدوقلارینین علامتی دئییل. هابئله بیر مقامی دا یاددا ساخلاماق لازیمدیر کی٬ مرامین پیس اوْلدوغو آچیق شیکلده گؤردوگو حالدا بئله گؤرولموش بۆتون ایشلر (قاباقکی نۆسخهنین قۇرولماسی و یا ایشلدنین باغلانماسی) شخصین نیّتینی یوْخ اوْنون رفتارلارینی دییشدیریر.
ویکیپدیادا دییشدیرمه یوْلوندا دانیشیق یاراندیغی حالدا خوْش نیّتلی اوْلدوغونوزو تئز باشا دۆشهجگینیزه اۆمید ائدیریک.
پیس مراملی اوْلدوغونوزون علامتلری اساساً بۇنلاردیر:
- توهین: هانسیسا بیر ایشلدنه توهین و یا تحقیر ائتمهنیز سیزین پیس نیّتلی اوْلمانیز دئمکدیر. بۇ زامان دانیشیق داها چیرکینلشهجکدیر.
- طرفسیزلیک سیاستیندن یایینما. بیلیکلیک اۆچون ان یاخشیسی٬ باخیشلاری هئچ بیر طرفکئچلیک اوْلمادان٬ عدالتلی بیر فوْرمدا گؤسترمکدیر. طرفلی بیر دییشیکلیگین قایتاریلماسی طرفسیزلیگین قوْرونماسی کیمی باشا دۆشولمهلیدیر. بۇ زامان چالیشین کی٬ دیگر ایشلدنین بۇ مقالهنی نهدن طرفلی حساب ائتدیگینی باشا دۆشَسیز. حاقلیدیرسا چالیشین اوْنون فیکیرلرینی ده مقالهیه گیردیرین آمّا چالیشین طرفسیزلیگی قوْرویاسینیز. دانیشیق ائدن طرفلر بۇنو ائدرسه اوْ زامان طرفسیزلیک قوْرونموش اوْلار.
اگر سیز ایستهییرسهنیز کی٬ سیزین خوْش مراملی اوْلدوغونوزا اینانسینلار اوْنلا بۇنو فعالیّتینیزله گؤسترمهلیسینیز. آیریلارینا یۆک اوْلمایین. آیریلارینا «منیم خوْش مراملی اوْلدوغومو دۆشونون» دئمکله سیز اوْنلاری خوْش مراملی اوْلدوغونوزا چتین ایناندیراسینیز.


text:
مکزیک ده 20 آدام قاچیریلدی
واقا بیلن باغلانشیقلی درنگِو ایشینه باشلادیلدی
مکزیک ده یاراغلی بیر توُپار، ونزوئلا و هائیتی نینگ رایاتلاری بوُلان 20 آدامی قاچیردی.
سن لوئیس ایالتیندأکی ماتهوآلا شهرینده بیر هتله هۆجۆم ادن یاراغلی توُپار داشاری یورتلی 20 آدامی قاچیردی.
واقا بیلن باغلانشیقلی درنگِو ایشینه باشلادیلدی.
یاراغلی توُپارینگ 3 مینی بوس گتیریپ ونزوئلا و هائیتی نینگ رایاتلارینی قاچیراندیغی حابار بریلدی.
دِگیشلی حابارلار
روسیا دا کروناویروس سبأپلی اؤلۆملرده ینه رکورد قوُیولدی
شو واغتا چنلی بو اۆلکهده کروناویروس سبأپلی اؤلِنلرینگ سانی 222 مۆنگ 315 آدامدان گچدی
دۆنیأده اینچه کِسِل سبأپلی اؤلِنلرینگ سانی یوُقارلادی
2020-نجی ییلدا اینچه کسل سبأپلی اؤلِنلرینگ سانی 1.5 میلیون آداما یتدی.


text:
رۏمانېن یۆکسَلمه تاریخی / شریف مردی (مقاله) باشلانېش چالېشاجاغام سؤزلریمی چۏخ ساده و یېغجام بیر شکلیده خیدمتیزه ارائه وئرم. سؤزلریمین قۏنوسو «رۏمان و اۏنون یۆکسهلیشی» دیر. هاردان «رۏمان» دئیه تانېدېغېمېز …Read More »
داناولارین هدییهسی / قادیر جعفری (مقاله)
داناولارین هدییهسی / قادیر جعفری (مقاله) دیل، قانونلا برابر داناولارین هدییهلریلهمی باشلاییر یوخسا هدییهلره وئریلن عیبرت آلیجی آنلامسیز گئجه شیفرهلری ایله؟ لاکاندان آلدیغمیز بو باشلیغا ویرژیلین «من یونانلیلاردان، هدییه گتیردیکلرینده …Read More »
تۏرپاق چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله)
تۏرپاق چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله) طبیعت دؤرد عۆنصۆردن یارانېب: سو، اۏد، یئل و تۏرپاق ایلک طبیعتده سو اۏیانېر، اۏیانان سویون، اۏدون، (ایستیلیک) و یئلین مقصدی تۏرپاغې اۏیاتماق دېر. …Read More »
یئل چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله)
یئل چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله) نۏوروزون گؤزل چرشمبهلرینین اۆچۆنجۆسۆ خالق آراسېندا یئل چرشمبه آدلانېب. یئل، هاوانېن حرکتی و یئر دڲیشدیرمهسیندن اولوشان أسینتی و روزگار دئمک دیر. خالق ایچره یئل …Read More »
اۏد چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله)
اۏد چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله) اۏد نهدیر و نهدن مۆقدّس سایېلېر؟ بایرام آیېنېن ایکینجی چرشمبه آذربایجاندا إل عادتلری اۆزره اۏد چرشنبهسی آدلانېب بو چرشمبهیه أسگو چرشمبه یا اوسگو …Read More »
سو چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله)
سو چرشمبهسی / مونس برقی (مقاله) هر بیر چرشمبه اینسانا حایات وئرن؛ طبیعتین دؤرد عۆنصۆروندن (سو، اۏد، یئل، تۏرپاق) علاقهدار دیر. أجدادېمېزېن أسکی تصوّۆرلرینده ایلین آخېر چرشمبهلری یاخود ایلین …Read More »
صۆلح – برابرلیک، یۏخ’سا سوسدورماق اۆچۆن کۏد آدې؟ / مهدیه آهنی (مقاله)
صۆلح – برابرلیک، یۏخ’سا سوسدورماق اۆچۆن کۏد آدې؟ / مهدیه آهنی (مقاله) “…من ایستهییردیم (قاراباغېن ایشغالدان آزاد اۏلماسې) صۆلح یۏلو ایله اۏلسون. دؤولتلر یېغېلسېن بیر یئره، بو ایکی جمهوری صۆلح …Read More »
مئتا-حیکایهنین دَڲیشیک دۆنیالارې / آیهان میانالې (مقاله)
مئتا-حیکایهنین دَڲیشیک دۆنیالارې / آیهان میانالې (مقاله) پۏستمۏدئرن مئتا-حیکایه سؤز أساسلې مئتا-حیکایه اوزون ایللر دیر کی، أدبیات اؤنجۆللری ایله قلم صاحابلارې “آوانقاردې آشقېن دۏغاللېغا قایتارماق” یؤنۆمۆ ایله “مئتا-شعر و سؤز …Read More »
حاققېن سسی أحمد جاواد / فاطمه داداشزاده (مقاله)
حاققېن سسی أحمد جاواد / فاطمه داداشزاده (مقاله) قاسېرغا گلنده تکجه گۆللر، چیچکلر سېنېب تؤکۆلمۆر. هم ده قۏللو-بوداقلې آغاجلار پارچالانېر، یارېلېر و یېخېلېر. 20-نجی ایللرین قاسېرغالارې إله-بئله قاسېرغا دَڲیلدی، اۏ …Read More »
آرتیق بو گؤودهیه احتیاجیم یوخ! / سوسن نوادهرضی (مقاله)
آرتیق بو گؤودهیه احتیاجیم یوخ! یارغیلامایالیم، آچیق اولماغی اؤیرهنهلیم سوسن نواده رضی بونجا شیددتلی، دوروست و ایچدن، هم ده یاشامین بوتون بویوتلارینی دریندن درینه یاشایان بیریسی بلکه ده هئچ گؤرونمهمیشدیر. …Read More »


text:
کیلیکی ائرمنی چارلیغی
کیلیکی ائرمنی چارلیغی (اینگیلیسجه: Armenian Kingdom of Cilicia، فارسجا: پادشاهی ارمنی کیلیکیه ، عربجه: مملكة أرمينيا الصغرى ، فرانسهجه: Royaume arménien de Cilicie ، آلمانجا: Königreich Kleinarmenien ، ایتالیاجا: Regno armeno di Cilicia ، روسجا: Kилиkийckoe apMяHckoe rocyдapcTBo) آسیادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت بۇ اؤلکهنین رسمی دینیدی. کیلیکی ائرمنی چارلیغی 1198 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1375 میلادی ایلینده داغیلدی.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Kilikia Cavalry.jpg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا


text:
سولئیمان آدالاری
سۆلئیمان آدالاری .990 آدا گونئی بؤیوک اوقیانوس اوزرینده .اونون باشکندی هونیارا و بیر اؤلکه سایلیر. بو اؤلکه نین ایقتصادی چوخلو تخته و آغاج ایشلرینده اولور. بو آدالار گونئی باتی طرفدن وانواتو و باتی طرفدن پاپوا یئنی قینه و گونئی باتی طرفدن اوسترالیا اؤلکهلرینه قونوشدور.
۱۹-جو یوز ایلده اینگیلیس بۇ آدالاری توتدی.ایکینجی دونیا ساواشیندا ژاپون و آمریکا بۇ آدالار اوسته ساواشدیلار.
۱۹۷۶-جی ایلده اینگیلیسدن آیریلیب و اوزو دولانان اوْلدو
نئچه یوز آدا بیر اؤلکه اوْلوب لاب بؤیوک آدالاری گوادال کانال، مالایتا، نیو جورجیا و سان کریستوبال اولاراق.


text:
دانیشیق:فارس کؤرفزی/آرشیو۲
آرشیودَییشدیر
دانیشیقدَییشدیر
عزیز ابراهیمی بَی باشیم شولوقدور. آنجاق هامی اوچون اؤزومون اولماغیمی یاخشی گؤردوم. سؤزلریمیزین سونوجو اولماغا گؤره دانیشیقلاریمیزی بیر بیر قاباغا آپاراق. بیری قورتارمامیش باشقا بحثه گیرمهیک (ایر 2میز ایستهسک اولار).
qirmizدَییشدیر
- سیزین وئرن و قوقئل آختاریشلاریندا اولان قایناقلارین بیری بودور. باخساز قایناغی آزویکی-عرب کؤکلو الیفباسی نا قاییدیر. [۱] اونا گؤره قایناق ساییلا بیلمز. دوزدورمو؟ --Arjanizary (talk) 11:57, 15 January 2013 (UTC)
من قایناقلاری ترتیبله، قوقئلده اولان کیمین یازمیشام. بللیدیر کی قیرمیز سایتی مقالهنینی ایچی اوچون اعتیبارلی قایناق دئییل (اونون هاردان گوتورولدوگونه باخمایاراق). آنجاق مقالهنین اوردا یاییلماغیدا، ایجتیماعی بیر شبکهنین باخشین مسالهیه گوستریر. --Ebrahimi-amir (talk) 14:21, 15 January 2013 (UTC)
پس دئییه بیلریک بو سیز دیین آدا قایناق ساییلماز؟ --Arjanizary (talk) 14:31, 15 January 2013 (UTC)
ائلهدیر.--Ebrahimi-amir (talk) 14:50, 15 January 2013 (UTC)
- بیرده بو سایتین دیلی فارسجادیر و سیزین دئدیگینیز اساسیندا اونو قایناق سانابیلمریک (منیم دوشونجهم بئله دئییل و او بیر بحثلرده دانیشیق آپاریلاجاق). --Arjanizary (talk) 15:08, 15 January 2013 (UTC)
من ائله بیز سوز دئمهگیم یادیمدا دئییل (سیزین منظورونوز اولان کیمین). اصل سایتین دیلی یوخ، یازینین دیلیدیر. یانی بعضی سایتلار واردیرلار کی فارسجا-تورکجهدیرلر و هر ایکی دیلده چالیشیرلار. بئله آدلار اوچون تورکجه یازیلان یازیلار البتدهکی قایناق ساییلا بیلرلر. بو معنادا قیرمیز سایتی بیر ایشتیراک سایتی اولدوغو اوچون مقالهیه اویغون دئییل ولی یازی تورکجهده یازیلیب. دئمک اولماز کی او باشقا دیلدهدیر و بو ویکی اوچون قایناق ساییلمیر. --Ebrahimi-amir (talk) 15:15, 15 January 2013 (UTC)
اولسون. --Arjanizary (talk) 15:23, 15 January 2013 (UTC)
baybakدَییشدیر
- فارسجا یازیلمیش ایستینادلار (سفر ... به خلیج کنگر و س) سیزین دئدیگیزه گؤره (یئنه دئییرم منیم سؤزوم دئییل) قایناق ساییلا بیلمز. دوزدورمو؟ --Arjanizary (talk) 15:28, 15 January 2013 (UTC)
حورمتلی Arjanizary ایندی دانیشیقلار بیر موحاکیمهیه بنزهییر. لوطف ائدین بوتون یازیلارینیزی یازین من هامیسین ائله یاواش-یاواش جاوابلایاجاغام.--Ebrahimi-amir (talk) 15:33, 15 January 2013 (UTC)
- =))) یولداش اوجور دئمه نه موحاکیمهسی ایستیرم بیر-بیر قاباغا گئدک. ایر من بیر سیرا سؤز یازام بیر سیرا دا سیز بیر آزدا باشقا ایستیفادهچیلر اوندا قاباقکی آرشیوه تای بیلمریک نه دئدیک. --Arjanizary (talk) 15:43, 15 January 2013 (UTC)
آخی بحثلر دوبلیقات اولور. من ائله ایندی قیرمیز سایتینین توضیحاتیندا یازدیم کی فارسجا یازیلان یازیلار آد سئچمک اوچون یئترسیزدیر. ایندی من آیریدان مجبورام بونو یئنیدن یازام. --Ebrahimi-amir (talk) 15:46, 15 January 2013 (UTC)
بیرده فیکر ائدیرم بیر مساله یانلیش باشا دوشولوبدور. من اوسته دئدیگیم کیمی (ائله او بحثین اوزوندهده دئدیگیم کیمین) تکجه قوقئل آختاریشلارین ترتیبله یازدیم تا ائله ایلک باخیشدا هر شئیین نئجه اولدوغو آیدین اولا. ایندی بللیدیر کی من وئبلاگلاریدا قبول ائتمیرم، آیری دیلده اولانلاریدا (اوزبک و یا افغانیستان تورکجهسی و....) کی احتمالا بونلارین آراسیندا اولا. --Ebrahimi-amir (talk) 16:00, 15 January 2013 (UTC)
- افغانیستان تورکجهسی نهدیر بورا [۲] باخاراق آزب افغانیستاندا دا وار. بو قایناقی کی آیری دیلدهدیر قبول ائتمسز دا ویکیمیز یانی هئچ. :)) --Arjanizary (talk) 16:09, 15 January 2013 (UTC)
- "Afshari in small groups north of Kabul, Chandaul quarter of Kabul City, Herat City." افغانیستان تورکلرینین چوخو آزربایجان تورکلری دئیللر. اونلار آزربایجان تورکجهسینده یازیلاری اولسا البتده کی قایناق ساییلا بیلر. او بیر قروپلار (افغانیستان تورکلری عوموما اوزبکدیرلر) یوخ. --Ebrahimi-amir (talk) 16:26, 15 January 2013 (UTC)
- بیرده کی بیز آد سئچمک دن دانیشیریق. بونو آشاغیدا آچیقلامیشام. یوخسا مقالهلرده بوتون دیللرین اعتیبارلی قایناقلاریندان فایدالانماق اولار. --Ebrahimi-amir (talk) 16:30, 15 January 2013 (UTC)
باشقا دیللردَییشدیر
اوندا اولجه بونو گؤره دانیشاق کی چوخونا ایلگیلیدیر.
- سیز دئییرسیز آیری دیللر قایناق ساییلا بیلمز؟ دوزدورمو؟ :) --Arjanizary (talk) 16:04, 15 January 2013 (UTC)
مقالهیه آد سئچمک اوچون خیر ایستیفاده اولونمامالیدیر. آیری مطلبلر اوچون هئچ بیر موشکول یوخدور. آنجاق مقالهنین آدی ویکینین اصلی دیلینده اولمالیدیر. --Ebrahimi-amir (talk) 16:07, 15 January 2013 (UTC)
ایران تورکلرین اسکی تاریخینین کیتابیدَییشدیر
- معتبر منبعلر و نه دورت بش دنه وبسايت كي معلوم دئير اصل و نسب لري نمنه دير ! نشر كيتابون اعتيباري هامودان چوخدور. مخصوصاً رحمتليك پروفسور محمدتقي زهتابي نين كيتابو كي تربيز (تبريز ) ده چاپ اولوپدير. In fact (talk) 16:13, 15 January 2013 (UTC)
- بیلیرسیز کی کیتابین اعتیباری سایتدان چوخدور. بو کیتابدا فارس کؤرفزی سئچیلیب. --Arjanizary (talk) 16:45, 15 January 2013 (UTC)
- (یولداشلار اؤست اورتولو دئییم بو گون من بیر ایللیک ویکینین قایدا-قوراللاریلا تانیش اولدوم. پس منه قاضی یوخسا وکیل دئییه بیلرسیز. بودا ایکینجی بیلیمیوردو ریشتهم دیر. =))))) )
سوالدَییشدیر
سواللارینیز توکندیمی؟ ))) دئمک هلهلیک سیزین بیر دنه اعتیبارلی قایناغینیز وار؟ دوزدومو؟--Ebrahimi-amir (talk) 17:06, 15 January 2013 (UTC)
- سورغولاریمین 100-ده، 99 قالیر. :)). دؤزدور. (هلهلیک (یئنه وار) بیر لاپ اعتیبارلی قایناق وارمیز (البته منیم دئییل ها اؤزو یازیب). ویکیپئدیانین هرهانچی ویکیسینین قایدالارینا باخاراق یازدیریلمیش( چاپ اولونموش ) آکادئمیک قایناق داها چوخ اعتیبارلی ساییلیر. --Arjanizary (talk) 17:17, 15 January 2013 (UTC)
- بیر-بیریمیزی اینجیتمک ایستهمیریک کی. من اولان قایناقلارین لینکین سیز آرشیولردیگینیز بحثین باشایندا قویموشدوم. ایندی سیزده نه واریزسا قویون اورتایا. هر بیریسی یاخشی اولسا سئچهیین. یوخسا بوردا آیری بیر شئی دالینجا گزیریک می؟--Ebrahimi-amir (talk) 17:22, 15 January 2013 (UTC)
- اولجه مندن اینجیسز. منی باغیشلایین. نییه کی قصدیم او دئییل.
- سورا بَی دا کیتاب واردیردا. کیتابین اعتیباری سایتدان چوخدور. اونا گؤره مقالهنین آدی فارس کؤرفزی اولسون و بیر مقالهده اونون آدینا کی اصلی مقالهنین آد بؤلومونده اولاجاق یازیلا. یولداش دا قورتاراق. قالان دانیشیقلار قالسین حوصلهلی و ایگیت ایستیفادهچیلر و او مقالهکی دئدیم آدینا گؤره یازیلاجاق. حلدیر گؤزل ابراهیمی بَی؟ هن وئر قورتاراق! ;) --Arjanizary (talk) 17:31, 15 January 2013 (UTC)
- منیم گوزل و سئویملی دوستوم، حورمتلی Arjanizary بَی. اینانین کی سیزین احوال-روحیهنیزی صمیم قلبیمدن سئویرم. بو گئرچکدن دیله گتیردیگیم حقیقتدیر.))) مقالهنین آدینا گلدیکده بیر کیتابنان آد سئچمک اولماز. آد گرک "عمومیتله" قایناقلاردا ایشه آپاریلا. یانی هئچ اولماسا بئش اون دانا قایناق گوستریلمهلیدیر. من لج اوستونده بو بحثه گیرمهمیشم کی ایندیده لج ائتمهیهم دیهم: هن!! موبارک اولسون. قارداش گئرچکدن بو آد اوچون کیفایت قدر قایناق یوخدور. گلین هامیمیز شخصی دویغولاریمیزدان (من سیزین و بوتون یولداشلارین دویغولارینا حورمت ائدیرم) کانارا قویوب، ویکی قایدالاری اساسیندا داورانایین. یانی کیشی کیمی قایناقلاریمیزی بورا توکهیین سونرا عدالت اوزو ایله آد سئچهیین. سیزی ایناندیرمالیام کی من بو آد بارهده هئچ نه دالیجان دئییلم. تکجه ویکیپئدیا قایدالارین باشقا لازیم اولمایان دویغولارا و بعضی آداملارا ساتماقدان زهلهمیم گئدیر. گئرچکدن سیزین الینیزده کیفایت قدر قایناق وارسا من کیشی کیمین اونلاری قبول ائدهجهگم. سیزده کیشی کیمی گورسهنیز حقیقتا منیم گوستردیگیم قایناقلار، سیزینکیلردن چوخدور و ویکی قایدالاریندا اولان "عومومیت" ه شامیل اولور اوندا اونو قبول ائتمهلیسینیز. نئجه دئییرم؟ یاناشیسیزمی؟--Ebrahimi-amir (talk) 17:41, 15 January 2013 (UTC)
هن.
الله شۆکر کی هله منی یاخشی آدام تانییان وار. شۆکر. سوراسی بیزیم سیزین یوخدور ;)
- اولجه بو کی هرنه اولسا کیتابین اعتیباری سایتدان چوخدور.
- بیر آد تانیش بیر آد اولسا (عام موخاطب) داها سؤز یئری یوخدور. (میثال اوچون دا بیز شهناز خیاوانینا شریعتی یازماریق. نییه کی تانیش آد اودور. یوخسا شاه گؤلو کی ائل گؤلودن داها تانیشدیر.)
- علم آدی چتین چئویرمک اولار (ایثتیثناسی اؤست قانوندور).
- وئبلاقلار قایناق ساییلمیر. (باخساز ویکیپئدیانین قایناقلاریندا واردیر)
- ایجتیماعی سایتلار (فیسبوک، توئیتئر و قیرمیز کیمی) قایناق اولا بیلمیز.
- سیز دونیاداکی اؤنملی، آدلیم، اعتیبارلی خبری سایتلارین آدین قبول ائتمیسیمیز؟
- پیدیاف فایل کی یالنیز بیر سایتدان آلیریق، قایناقسیزدیر، یاخشی قایناق ساییلا بیلمز.
- بیر سیرا قایناقلارینیزدا Page Not Found یازیر.
- سیز اولوسلارآراسی قورمو (سازمان ملل متحد)نون یازیسین کی هم ایران، هم آزربایجان، هم تورکیه، هم عرب اؤلکهلر و چوخلو اؤلکه اوندا عوضودورلر، قبول ائتمیسینیز؟
- بیرده کی سیز وئرن قایناقلارین بیر سیراسی موشکولو وار. صلاحیتلرینین موشکولو وار. اؤستون آچا بیلمیرم. اصرار ائتسز گلهجکده (هلهلیک واختیم دوغرودان یوخ) ایمئیل ائدرهم.
بیرده دئدیگینیز کیمی چوخ قایناق یوخدور. واریمیز بولاردیرلار. بیر قایناق او واخت ساییلار کی هامیسینین اعتیباری بیر اندازه اولا. بو نئجه سؤزدور؟ --Arjanizary (talk) 18:06, 15 January 2013 (UTC)
من دئدیم کی وئبلاقلاری، آزربایجان تورکجهسینده اولمایان قایناقلاری، ایجتیماعی و ایشتیراکی سایتلاری و بئله حاللاری، مقاله آدی سئچمک اوچون، قایناق کیمین قبول ائتمیرم. باخ ت.ر ویکی "بصره کورفزی" یازیب. گور اونلار اولوسلار آراسی قوروم آختاریرلار؟ هر ویکیده مقالهنین آدی او دیلده اولان قایناقلار اساسیندا سئچیلیر. دئدیم گلین کیشی کیمی آزربایجان تورکجهسینده (عرب الیفبالی) قایناقلار اساسیندا دانیشیق آپارایین. سوز بو آشکار سوزو قبول ائدیرسیزمی؟--Ebrahimi-amir (talk) 18:15, 15 January 2013 (UTC)
اول 3 سؤزومه، نه دئییرسن؟ بولاری قاباقجا یاز چون 2 اولکی گؤرر کی بیر مقالهنین آدین نه یازاق. گؤزلورم. --Arjanizary (talk) 19:36, 15 January 2013 (UTC)
ایمضانیزی اونودوبسوز.))) اول ایکیسین اوخویوب باش آچدیم، اوچونجوسونون معناسین بیلمهدیم.+ بیر سوال: سیز دوزدنی بئله دوشونورسوز کی بیر کیتابنان بیر مقاله آدین سئچمک دوز ایشدیر؟--Ebrahimi-amir (talk) 19:17, 15 January 2013 (UTC)
بیلیرسیز نییه اونوتدوم؟ اونا گؤره کی نئچه یولداش 2-3 مقاله اؤستونده بیربیرینین جانینا دؤشوب و اونا حل ائده بیلمهییب و اونا باشقا یئرلرده حل ائتمک ایستیرلر. :|
- 3-جو: علم آد. شخص یا مکان آدلاری و س کی بیزیم دلده یوخدور(یا آزاراقدیر) گرکدیر اصلی دیلدن اونو آلاق. میثال اوچون قانقنیم محلهسینه باخین. دا بیز اونا مثلاً اهراب محلهسی یازابیلمریک(شوخلوقدور:) ). بو کی مثلا پکن شهری کی ایندی بیز دئییریک اصلی آدی بئیجینگدیر. بیرده آلمان کی بیز دئییریک اصلده دویچلنددیر. آنجاق چون بو سؤزو بیز نئچه ایللردیر (چوخلو قاباق) ایشلدیریک و مردم ایچینده تانیش آددیر دا اونو یازمیریق. اینگیلیسجهده میصر یئرینه Egypt دئییرلر نییه کی چوخلو ایلدیر بئلهدیر. 5-10 ایلین سؤزو دئییل. مثلا دا بیز ایندی گلیب ائوئرستین آدین یازیندا قایدا-قانون آختارماریق. نییه کی اصلی آدی ائوئرستدیر.
- بَی داها من یورولدوم. بو ایشلرده منی ناراحات ائدیب. دا سؤزوم بوردا هلهلیک قورتولور. بیر گؤنوم هئچ اولدو آنجاق ایستییردیم سیزلر بیر-بیریزینن آیری دؤشمییهسیز. داها من آیین 10قدر باشیم شولوقدور. یالنیز گلیب و اؤز نظریمی سیزین سس وئرمهزده یازارام. الله شاهیددی ایستمیردیم ائویمیزین سؤزو ائشیکده حل گئده. هلهلیک. گئجهز خئیره قالسین. --Arjanizary (talk) 19:36, 15 January 2013 (UTC)
- لوطفونوز اوچون تشکورلر.))) بَی بوگونلر گلیب-گئدندیر. اینسان هئچ بیر مساله اوچون اوزون آلچاتماغا حاقی یوخدور. تست ادمین سهل دیر، منی ویکینین بوتون مودورو ائدهلرسه، حاق یولوندان دونمهگه ماراغیم یوخدور. حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 19:41, 15 January 2013 (UTC)
فارس کؤرفهزیدَییشدیر
بو دا بير آيري قايناق In fact (talk) 05:01, 17 January 2013 (UTC)
بودا قوقئلده دقیقا فارس کؤرفزین ایشلدیلمیش یئری. --Arjanizary (talk) 07:53, 18 January 2013 (UTC)
نتيجه بو دير كي ايرانين ايچينده هامموسي فارس ايستيفاده اولونور. آمما بعضي وب سايت لار كي تجزيه طلب ديلر و ايران دا دئيللر ، قصدن ايستيللر كي بو كورفزن آدن تحريف ائليئللر. بوجور وب سايت لار معتبر منبع دئيللر. In fact (talk) 05:49, 17 January 2013 (UTC)
وبلاگ موعتبر قایناق ساییلمیر. حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 14:34, 18 January 2013 (UTC)
- یاخشی باخمادیم. وئبلاق اولسا موعتبر دئیل. بیرده زحمت اولماسا سیز و باشقا ایستیفادهچیلر دیرلی قایناقلارا آشاغیدا بیر لیستده گتیرسین، سورا باخاق گؤرک ایندیه قدر هارا چاتمیشیق. --Arjanizary (talk) 15:00, 18 January 2013 (UTC)
- باش اوسته. چالیشارام بو گئجه یا صاباحلاری اینشااللاه اونلاری بورایا یئرلشدیریم. حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 16:30, 18 January 2013 (UTC)
Ebrahimi-amir بی، سون سورغو. ایر بیر آد خالقین آراسیندا 100-ده 99.99 تانیش اولا و اونا گؤرهده اَن آزی بیر یازدیریلمیش کیتاب اولا و اونون قاباغینداکی آد 0.01 ده تانیش اولا و یازدیریلمیش کیتابدا اولمایا اوندا بیز هانچی آدی اصل مقالهنین آدی سئچسک یاخشیدیر؟ یالنیز بیرینی سئچین.( قئید: نئجه کی وئبلاق سایتدان اعتیباری آزدیر، سایتانیندا اعتیباری کیتابدان آزدیر - تانیش اولماق داها قایناغا یئر قویمور و تکجه اؤزو گؤرر)
- 100-ده 99.99 تانیش + یازدیریلمیش کیتاب
- 100-ده 0.01 تانیش
--Arjanizary (talk) 09:01, 21 January 2013 (UTC)
يئنيدن سالاملار. من سيزين جاوابينيزدا جيمبو والسين يازديغين يازيرام:
From Jimbo Wales, paraphrased from a September 2003 post on the WikiEN-l mailing list:
- If a viewpoint is in the majority, then it should be easy to substantiate it with reference to commonly accepted reference texts;
- If a viewpoint is held by a significant minority, then it should be easy to name prominent adherents;
- If a viewpoint is held by an extremely small (or vastly limited) minority, it does not belong in Wikipedia regardless of whether it is true or not and regardless of whether you can prove it or not, except perhaps in some ancillary article. http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WEIGHT#Undue_weight
درين حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 06:43, 26 January 2013 (UTC)
- سیز یازدیقلارینیزا باخاراق، فارس کؤرفزی آرتیق تانیشدیر. یازدیریلمیش و قبول اولونموش کیتابدا وار. کیتابین یازاریدا تانیشدیر. بیر قارشی یازدیریلمیش کیتابدا یوخدور.
- کنگر کؤرفزی یالنیز بیر سیرا سایتلاردا وار. تانیشدا دئییل. بیر تانیش و آدلیم آدام و بیلیجیده اونو تائید ائتمهییب.
- بولارا باخاراق من اصلی آدی فارس کؤرفزینه چئویرمهگی ایستهییرم. --Arjanizary (talk) 10:35, 26 January 2013 (UTC)
- بير كيتابنان نئجه دئمك اولار او آد تانيش دير؟ "سیز یازدیقلارینیزا باخاراق، فارس کؤرفزی آرتیق تانیشدیر. " منيم يازيلاريم هاراسيندان بونو باشا دوشدوز؟ اگر فارس كورفزي تانيش ديرسا اوندا اونا قايناق تاپماق گرك چتين اولمايا و سيز اون-اونبئش سايت گوسترهسيزكي تيترلرينده "فارس كورفزي" يازيلا. نه اوچون بونلار يوخدورلار؟--Ebrahimi-amir (talk) 11:04, 26 January 2013 (UTC)
- بیر کیتابینان اولماز؟ سیزده بیر کیتاب تاپین کی اوندا کنگر کؤرفزی یازا! سیز وئرن سایتلارین اعتیباری نهقدردیر؟ سیزین یازدیقلارینیز جیمبو والزین سؤزلری ایدی. کی بیر باخیش بیر چوخلو آدامین آراسیندا تانیش و یازدیریلمیش کیتاب(text) واردیر. بیرده بیزیم دیلده نه تخصصی جوغرافیا و نه ده خبری بیر تانیش سایت یوخدور کی ایراندا اولوب بیزلر اونو یازاق. --Arjanizary (talk) 11:10, 26 January 2013 (UTC)
- ايستهييرسيز اونو اينكوباتوردا اولان بير ايدارهچيدن سوروشاق. گورك بير كيتابدا گلن آدلا بير مقالهيه آد سئچمك اولار و يا يوخ؟ و نه اوچون بو تانيش آد اوچون تكجه بير كيتاب قايناق گوستريلير؟ ايستهسهنيز من بونو بير طرفسيز ايدارهچي دن ايستهيه بيلرم. --Ebrahimi-amir (talk) 11:15, 26 January 2013 (UTC)
اولسون قوی منده سوروشوب، جاوابین بورا باغلارام. --Arjanizary (talk) 11:17, 26 January 2013 (UTC)
- اوندا ائله سيز زحمتين چكين بورداكيلاري اولدوغو كيمين بير طرفسيز ايدارهچيه يازين و اونون نظرين گوزلهيهگين.--Ebrahimi-amir (talk) 11:23, 26 January 2013 (UTC)
کنگر کورفزیدَییشدیر
- آدى ﻧﯾن اورﺗﺎﯾﺎ اﯾران دﯾل ﻗوروﭘو و دؤﻟﺗﯽ اﯾران آﺗﯾﻟﻣﺎﺳﯽ
- آزربایجان تورکلویونون اولوسال کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی
- آزربایجان تورکلویونون اولوسال کیملیک بیچیمی- ائلدار قاراداغلی
- گونئی آذربایجان-دا بیر هفته ده نه لر اولوب
بونلار مقالهنین ایچینده یازیلانلاردیرلار. قالانیدا بئلهدیر:(قوقئلده ترتیبله گلدیگی کیمین)
- ایران دؤلتی و ایران دیل قوروپو آدی نین اورتایا آتیلماسی بیلیندیگی ... isiqsonmaz.com/Seite269.htm - Translate this page "سونرالار تاریخده سومئرلر آدلاندیردیقلاری "کنگر کؤرفزی" ده بو ایفاده یه اساسن "Persien Golf (پرس کؤرفزی، خلیج فارس) آدلانمیش. آوروپالیلار یونان ادبیاتینا ..."
- آذربایجان میللی مسئله سی و حزب کمونیست کارگری فارس www.isiqsonmaz.com/Seite153.htm - Translate this page "اؤرنک اولاراق "کنگر کؤرفزی"نه فارسلارین "خلیج فارس/ خلیج همیشه فارس" و عربلرین "خلیج عرب" دئمک ایسته دیکلری اونلارین بؤلگه ده اولان میللی ماراقلاری ..."
- فارس مدنیت راسیستلری نین آشدان ایسی کاسا اولما حئکایه لری می ... www.isiqsonmaz.com/Seite127.htm - Translate this page "May 1, 2008 – دئمک آذربایجان ادبیاتیندا "کنگر کؤرفزی" کیمی تانینمیش، آنجاق بوگون فارس ادبیاتیندا "خلیج فارس" و عرب ادبیاتیندا ایسه "خلیج عرب" آدی ..."
- اؤیرنجی : اورمو: گؤزدن اوزاق، کؤنولدن ایراق- س. سولطان Güney ... oyrenci.com/news.php?id=3094 - Translate this page "قونشو عرب اؤلکهلرینده ایسه "عرب کؤرفزی" آدلانیر. تورکلر واختیله بو کؤرفزه اورتا چاغلاردا اونون ساحللرینده یاشامیش کنگرلی بویونا گؤره "کنگر کؤرفزی" ..."
- ایقتیصادی فئدئرالیسمین رکلامچیسی، ایرانچیلیغین ... - DAİM daim.az/view.php?lang=ps&menu=37&id... - Translate this page "... کی فارس کؤرفزی دونیا یارانمادان بیله فارس کؤرفزی اولاراق سبت ائدیلمیشدیر! ... مازندران دنیزی آدی وئرمهسی ایله کنگر (فارس) کؤرفزینه یاناشمالارینین فرقلی ..."
- اﯾران دﯾل ﻗوروﭘو ﮔﺋﻧﯾش آﻧﻼﻣدا www.achiq.org/.../sonmez%20iran%20dil.pdf - Translate this page "ile Format: PDF/Adobe Acrobat - Quick View "Nov 6, 2010 – ﮐﻨﮕﺮ ﮐﺆﺭﻓﺰی ﻧﻴﻦ. (. ﺑﻮﮔﻮﻧﮑﻮ ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎﺭﺱ ﯾﻮﺧﺴﺎ ﺧﻠﻴﺞ ﻋﺮﺏ. ) ... ﮐﻨﮕﺮ ﮐﺆﺭﻓ. ﺰی. " ﺩﻩ ﺑﻮ ﺍﯾﻔﺎﺩﻩ ﯾﻪ ﺍﺳﺎﺳﻦ. " Persien Golf. ﭘ(. ﺮﺱ ﮐﺆﺭﻓﺰی. ، ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎﺭﺱ. ) ﺁﺩﻻﻧﻤﻴﺶ . ﺁﻭﺭﻭﭘﺎﻟﻴﻼﺭ ﯾﻮﻧﺎﻥ ﺍﺩﺑﻴﺎﺗﻴﻨﺎ ...
- آزربايجان اولوس-دؤولتي نين ايلکه لريني يؤنلنديرن تمللر !- ائلدار ... azoh.org/index.php?option=com... - Translate this page "Aug 5, 2012 – او، ايستي سولارا ال تاپما استراتژيسيني حياتا کئچيرمک اوچون، قارا دنيز يولو ايله بوغازا، کنگر کؤرفزي يولويلا هيند اوکئانينا، بالتيکا ..."
- DAİM www.dak.az/view.php?lang=ps&menu=37... - Translate this page "... کی فارس کؤرفزی دونیا یارانمادان بیله فارس کؤرفزی اولاراق سبت ائدیلمیشدیر! ... مازندران دنیزی آدی وئرمهسی ایله کنگر (فارس) کؤرفزینه یاناشمالارینین فرقلی ..."
- آمئریکانین سوپئر مودئرن دونانماسی ژاپن-ین دئو گمیسینی گؤرمهدی ... baybak.com/say_6792.azr - Translate this page "کنگر کؤرفزی (فارس/عرب) ایکی گمی توققوشموشلار. هورریت قزرتینین یازدیغینا گؤره، آمئریکانین بیرئینده یئرلشدیگی بازاسیندان اولان ساواش گمیسی ژاپن ..."
بودا قاباغلی موزاکیرهلرده گورسهدیلن آیری قایناقلار:
- http://www.tebrizsesi.com/site/meqale/14-meqaleler/1645-1389-07-23-14-02-38
- http://www.ir.ozgurluq.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1312:2010-10-15-20-31-40&catid=94:2009-03-21-22-07-43&Itemid=283
- http://www.gunaz.tv/per/14/articleCat/1/articleID/1844.html/articlePg/1
بو لینکلرده ایراددا اولا بیلر. هر بیری ایرادلیدیرسا اونلاری بویورون سیلینسین. هامینیزا حورمتله --Ebrahimi-amir (talk) 19:08, 20 January 2013 (UTC)
فارس کؤرفزیدَییشدیر
بو مقاله باره ده ایندیه جن گئنیش بحثلر گئدیبدیر. بونلاری بیر سئریلیک ییغیشدیرماق لازیمدیر. ایرحمتلیک زهتابی نین کیتابین قایناق توتاراق فارس کؤرفزی کیمی یازیلسین و بیتسین.--Ebrahimi-amir (دانیشیق) ۲۴ آقوست ۲۰۱۵، ساعت ۰۳:۲۷ (UTC)


text:
۱۹۶۶ (میلادی)
میلادی ۱۹۶۶-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز آلتمیش آلتینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۸ دسامبر - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی آتوْم سیلاحلارینین فضايا بۇراخیلماسینین قاداغان ائدیلمهسی حاقیندا راضیلاشمايا ایمضا آتیرلار.
- ۲۴ دسامبر - شوروینین «لونا ۱۳» فضایی گمیسی آی اۆزونه اۇغورلو ائنیش ائتمیشدیر.
- ۱۳ آقوست - تونس ده قیسا دامن گئيینمک قاداغان ائدیلدی.
- ۱۲ سپتامبر - اصالتاً جنوبی آذربایجاندان اولان آمریکا وطنداشی فضایا گئدن ایلک خانیم انوشه انصاری آنادان اولور.
- ۱ مارس - بعث حزبی سوریهده حاکیمیّتی اله کئچیردی.