text:
رقیه کبیرینین تحکیه اوسلوبو
همت شهبازی
باشلانیش: رقیه کبیرینین «قوشلار داها قورخمورلار» رومانی «مهرگان» ادبی اؤدولونده تقدیره لاییق گؤرونمهسینه سئویندیم. اونون یارادیجیلیق استعدادینی نظره آلدیقدا، بوندان دا یوکسک یئرلره لاییق اولماسی دوشونجهسیندهیم. بو ادبی اؤدولون مکافات قازانان اثرلرینی اوخومامیشام. آنجاق ژوری هیئتلرینین ایللر بویو یازیب یاراتدیقلارینی و اونلارین موضوع حاقدا نظر صاحیبلری اولمالارینین آلتینا جیزیق چکمک اولار. اونلارین پروفسیونال یاناشمالارینین بیر دلیلینی ده ائله، رقیه خانیم کبیرینین آدی گئدن اثری حاقدا وئردیکلری کیچیک نظرده گؤرمک اولار. اثری اوخویانلار، اونلارین دئدیکلری بو کیچیک نظرلرینی، اوبیئکتیو بیر نظر اولدوغونو تصدیقلهیهجکلر. طبیعی کی بو ادبی اؤدولون تنقید ائدیجی مقامی دا واردیر. او دا اؤلکه داخیلینده اولان دیللرین ادبی یارادیجیلیقلارینی مکافات قیراغی باشقا بیر بؤلوم کیمی گتیریلمهسی و اونلاری یئنه ده مجبورا اؤلکهنین رسمی دیلینه ترجمه ائدیلمهسیدیر. مستقل ادبی مکافات، ادبیاتا دئموکراتیک یاناشماق ایستهییرسه اونلاری اؤز دیللرینده یازیلان اثرلر ایله اؤدوللندیرمهلی ایدی. بو دیللرده یازیلان اثرلری یازدیقلاری دیلده قبول ائتمهلی ایدی.
رقیه کبیری آنا دیلیمیزده یاراتدیغی نثر اثرلرینین بدیعی کیفیتینه گؤره، همی ده سایجا چوخلوغونو نظره آلاراق کیفایت قدر ادبی محفلیمیزده تانیتدیریلماییبدیر. بوگونه قدر نثر ساحهسینده (من بیلیب اوخودوغوم قدر) بئش رومان، بئش حکایهلر توپلوسو و ایکی سفرنامه نثرینین چاپ اولماسینا شاهید اولموشوق.
«قوشلار داها قورخمورلار» اثرینه گلدیکده ایسه، دئمک اولار کی اثر اوچونجو شخص دیلی ایله دئییلیر. عمومیتله رقیه کبیری، بو دیلین عوض ائدیلمز بیر استفادهچیسیدیر. بو چوخ حاللاردا یاخشی آلینیر. تکجه «ائویم» رومانیندا سئچدییی بو دیلله راضیلاشا بیلمیرم. اونون دا خاص سببلری واردیر.
رومانین تحکیه زامانی بلکه ده بیر ساعاتین ایچینده اولونور. نیلفرله نرگیز دنیز ساحیلینده یئرلشن لؤتگه ایچینده تانینمادان بیر بیرلرینه تصادوفی اولاراق یاخینلاشیر. داها دوغروسو اونلار لؤتگه ایچینه اوتوروب یئره دوشدوکده رومان باشلاییب سونا چاتیر. حادثه زامانی ایسه، دئموکرات فرقه زامانیندان بو گونهدک اوزون بیر زامانی احاطه ائدیر.
تحکیه ایکی قولدا ایرهلی گئدیر. نیلفرله نرگیزین حیاتلاری چرچیوهسینده. هر ایکیسی سولچو بیر حرکاتا باغلیلیقلاری اولدوغو حالدا زامان سورهسینده دوشونوب ایناندیقلاری دوشونجهنین بهره وئرمهمک فاکتورو اثرین سؤز قونولارینا چئوریلهرک اونون موتیو مرکزینده دایانیر. عمومیتله «قوشلار داها قورخمورلار» رومانی ایله «ائویم» رومانی آراسیندا اوخشارلیقلار چوخدور. هر ایکی روماندا موتیو باخیمیندان یاخینلیقلار وار. سیاسی مبارزه نتیجهسینده –خصوصیله هر ایکی اثرده سولچولوق جریانی ایله باغلی- سینیخیب یئنیلن انسانلارین دوشونجه طرزلرینی گؤرمک اولور. اونلارین آراسیندا مبارزه طرزلرینین ده اوخشارلیقلاری واردیر. عمومیتله مبارزهنی، مدنی حالدا یعنی اعلامیه یایماق و کوتلهنی اویاندیرماق مسئلهسینده گؤردوکلرینی بیلیریک. هر ایکی رومانین قهرمانلاری، توپلومون اوخوموش و ضیالی قاتلاریندان اولماسی دا باشقا بیر اوخشارلیقدیر. (بونو بیز «مر آغاجینین کهربا گؤزلری« و «یئردن اوجا تورپاق» رومانلاریندا دا گؤروروک).
بو ایکی رومانین تحکیه اوسلوبو دا عینیدیر. هر ایکی روماندا سوژئتلر قهرمانین حال حاضیردا دوردوغو زامان و مکاندان کئچمیشه آخیر، آرا سیرا حالا گلیر. داها دوغروسو تحکیه زامانی کئچمیشله ایندی آراسیندا گل-گئت ائدیر. قهرمانلارین بئینی بو ایکی زامان آراسیندا اولایلاشان حادثهلرله اویغون آخیب گئدیر. تکجه «ائویم» رومانیندا بو بئیین آخما جریانینین هم سورعتی، هم ده تحکیه بیتیشیکلییی تئز تئز اولور. بونا گؤره ده «ائویم» رومانی بو تئکنیکی یئرینه یئتیرمکده داها سیخلیق حال داشییر. یعنی سوژئتین تئز تئز بیتیشیکلییی، رومان یازارینین روایت استراتئژیسینی هم گوجلندیریر، همی ده مدرنلشدیریر. «قوشلار…» رومانیندا ایسه، سوژئتلر آراسیندا بعضن حتتا نئچه بؤلوم مسافه واردیر. بونا گؤره ده رومان سوژئتی او قدر ده یاخینلاشماییر. حتتا رومانین ایکی قهرمانی اولان نیلفرله نرگیزین باشینا گلن حادثهلری آیری آیریدا بیر رومان کیمی ده یازماق اولاردی. سادهجه یازیچی اونلاری دنیز ساحیلینده گؤروشدورمه نؤقطهنظرینی نظره آلاراق اونلارین سوژئت اورتاقلیقلاری دا بیر بیرینه یاخینلاشیر. اونلارا عاید اولان سوژئتلر آیری آیریجا سوژئتلر حساب اولونا بیلردی.
رقیه کبیرینین اثرلرینین بؤیوک استعدادی، سوژئت چئشیدلیییدیر. سوژئت چئشیدلییینین اساس فاکتورور، اونلاری آسلاق ساخلاییب (تعلیق) اونونلا باغلی یئنی بیر سوژئت آرتیرماسیندادیر. آسلاق ساخلاییب سونرا دا بو کیچیک سوژئتلری سوژئت بوتؤولویونده بیر بیرینه اوستاجا تیکمکدهدیر. اونون اوبرازلارینین هر بیر کیچیک حرکت و عمللرینه بیر سوژئت ماجراسی واردیر. عمل و حرکتلر بوشو بوشونا اولایلاشمیر. همین عمللری اولدوغو یئرده دایاندیراراق اوخوجونو قانع ائتمک اوچون و اثرین قورغو (طرح) باغلارینی بیر بیرینه بند ائتمک اوچون یئنی سوژئت یاراتما تشبثونه ال آتیر. بو اؤزللیک اونون یالنیز بیر اثرینده یوخ، سجیهوی اولاراق بوتون اثرلرینه عایددیر.
رقیه کبیرینین تئکنیکی باجاریقلاریندان ساییلان مقاملاردان بیری ده کاراکتئر تانیتما تئکنیکاسیدیر. عمومیتله اونون کاراکتئرلری بیر نؤقطهده تانیتدیریلیب سونا چاتمیر. اونلاری بیز اثرین بوتؤلویونده تانییب قورتارا بیلیریک. یعنی کلاسیک رومانچیلیقدا اولدوغو کیمی، اوبرازلاری بیر پاراگراف ایچینده، ظاهیری گؤرونوشو و داخیلی خاراکتئرینی تانیتدیرمیر. یازیچی حتتا بعضن بیر کاراکتئری رومانا بند ائتمک اوچون، اونو رومان گئدیشاتی ایله اویغونلاشدیرماق اوچون، اونو سوژئتله تانیتدیریر. (بونلارین هامیسینا اؤرنکلر وار سادهجه بیر اؤرنک دئییرم). نرگیزین آتاسینی، سلیمان ایله فیکیرداش اولماسینی گؤسترمک اوچون سادهجه دئمیر کی «اونون آتاسی سیاسی آدام ایدی». یا «سیاسی خبرلره قولاق آسیردی». اونو بئلهجه نرگیزین آناسی (یعنی اؤز خانیمینین دیلی ایله) سوژئت واسیطهسی ایله تانیتدیریر: «دهده ائوینده ده قرهبخت، ار ائوینده ده… خاخین اری گئدیب بازاردا اؤزونو اودا کؤزه ویریر بلکه بئش شاهی چوخ قازانسین، بیزیمکی ده گون اورتییهجان یاتیر، ایکیندی اولمامیش دا تپیلیر رادیونون دیبینه. بیر گون بو «پیک ایران»نین بلاسینی چحمهسخ منه نه دیسن، دئه! بو خط بو نیشان» (ص ۱۲۸). بو حالدا یازیچی بیر تیرله ایکی نیشان آلیر. هم نرگیزین آتا آناسینی، هم ده اونلارین هانسی دوشونجهیه صاحیب اولمالارینی آچیقلاییر. بونون ان بدیعی مقامینی اثرین ایلک ایکی صفحهسینده گؤروروک. بورادا فضا، اوبرازلار، تحکیه تئکنیکالارینی بیر بیرینه جالاشدیرراراق نمونهوی بیر تحکیه باجاریغی یارادیر. کیچیک بیر جوملهنی آچیقلاییرام:
«نیلفر اونون [=نرگیزین] شسلی-بسلی قامتینه، دوروشوغونا باخدیقدا جوانلیغینی اؤزلهییر» (ص ۶).
جوملهنین ایفاده اوسلوبوندان معنا چئشیدلییی یاراتماق، یازیچینین ایکی باشلی تئکنیک اوصولوندان استفاده باجاریغینی گؤستریر. بیرینجییسی جومله ساللاق و اؤلووای حالدا اؤزونو گؤسترمیر. باشقا سؤزله جوملهنین ایچینده اولان معنا و یا ایفاده حذفی، اونون گؤودهسینی محکملندیریر. ایکینجیسی، بیرینجیدن آسیلی اولاراق بیر اوخلا ایکی هدفی توشلاییر. جوملهده هم نیلفری هم ده ساحیل کناریندا دوران قادینین ظاهیری گؤرونوشونو تانیتدیریر. داها دوغروسو بونونلا اونو اوخوجویا تانیتدیریر. همی ده درحال اؤزونون موقعیتینی، اؤزونون ظاهیری گؤرونوشونو، باشقا سؤزله اؤزونون یاشلی بیر قادین اولماسینی و قارشیسیندا دوران قادینین ایسه گنج اولماسینی اوخوجویا تانیتدیریر. اوخوجو کیچیک بیر جوملهده ایکی اوبرازین ظاهیری گؤرونوشونو مقایسه ائدهرک اونلار حاقدا معلومات کسب ائدیر.
بو کیچیک یازیدا سادهجه کیچیک مقاملارا توخوندوم. بونلاری و باشقا بدیعی نثر تئکنیکلرینی، اونون اثرلرینده نمونهلرله ده آچیقلاماق اولار.
موغان _ ۱۳۹۹/۳/۱۱


c: text/html

text:
تهراندا “آذربایجان فولکلورو گئجهسی” کئچیریلهجک
شهریور آیینین ۱۴ینجی گونو (آدینا آخشامی) ساعات ۵ دن ۸ قدهر تهرانین اندیشه مدنیت ساراییندا (سید خندان کؤرپوسونون یاخینلیغیندا) آذربایجان فولکلورو گئجهسی کئچیریلهجک. بو ییغینجاقدا فولک موسیقیسیایله برابر, آذربایجان شیفاهی خالق ادبیاتیندان نمونهلر وئریلهجک و بو ساحهده چالیشان صنعتکارلارین چیخیشلاری اولاجاقدیر. عینی حالدا مراسیمین نزدینده “آذربایجاندا قدیم پئشهلر” عنوانلی سندلی شکیللر سرگیسیده تشکیل اولوناجاقدیر.
مراسیم, صابر ادبی انجومنی, ساهر ادبی- مدنی درنهیی, آذربایجان ائل بیلیمی موسسهسی و ایشیق سایتینین(آذربایجان ادبیات و اینجهصنعت سایتی) ایشبیرلیگیله پیلانلاشدیریلیبدیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اویان نیوز: آذربایجان ائوی اوسلو، ۲۳ .۰۲. ۲۰۱۳ شنبه (لورداگ) گونو، ساعت ۱۵.۰۰ Sagene Samfunhus دا خوجالی سویقریمینین ۲۱جی ایل دؤنومو ایله باغلی تدبیر کئچیرهجکدیر. تدبیرده خوجالی سویقیریمینا حصر اولونموش فوتو سرگینین آچیلیشی اولاجاق. داها سونرا فاجعه ایله باغلی چیخیشلار اولاجاقدیر. اوسلودا یاشایان هموتنلریمیزی بو آنیم مراسیمینه دعوت ائدیریک.
- آنا صفحه
- سیاسی
- ایقتصادی
- اینسان حاقلاری
- اوچونجو صحیفه
- مقاله لر
- اینجه صنعت و مدنییت
- قادین
- ایدمان
- اؤزل یازیلار
- شهرلر
- دیگر موضولار
- تورک دونیاسی
- اورتادوغو


text:
جمهوررئیس اردوغان اوکراین لیک کسبداشی زلنسکی بیلن سوزله شدی
اوشبو صحبت تلفن آرقه لی بولیب اوتدی
جمهوررئیس اردوغان اوکراین لیک کسبداشی زلنسکی بیلن سوزله شدی
اوشبو صحبت تلفن آرقه لی بولیب اوتدی
تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب اردوغان, تلفن آرقه لی, اوکراین جمهوررئیسی ولادیمیر زلنسکی بیلن سوزله شدی.
جمهوررئیسلیک علاقه باشقرمه سی تامانیدن بیریلگن بیاناتگه کوره, اوشبو صحبتده, 24- فبروری دن بیری دوام ایتیاتگن روسیه- اوکراین اوروشی گه تیگیشلی ینگیلیک لر بهالنتیریلدی.
اردوغان, اوزاق مدت دن بیری باش قاتیریلیاتگن روسیه- اوکراین اورته سیده اسیر المه شووی بیلن علاقه لی موفقیت قولگه کیریتیلگن لیگی اوچون خرسندچیلیک بیلدیردی.
اوکراین غله سی نینگ قاره دینگیز آرقه لی صادراتی بوییچه کیلیشوو نینگ عملی بولیاتگن لیگی نی بیلدیرگن اردوغان, بونده ی بیر حرکت نینگ زاپوریژیا هسته ای سنترالی توغریسیده هم عملگه آشیریلیشی نینگ ممکن ایگن لیگی, سنترال تیگره گیده حربی لردن تصفیه ایتیلگن بیر منطقه نینگ قوریلیشی توغریسیده کیره کلی واسطه چیلیک و قولایلشتیروچی طلب لرنینگ قبول قیلینه دیگن لیگی نی بیلدیردی.
اوکراین نینگ روسیه کنترولیده گی بعضی منطقه لریده بیر تامانلمه اوله راق رفراندوم اوتکزیلیشی نینگ دیپلماتیک پروسه نینگ تیکله نیشی بوییچه سعی و حرکت لرگه ضرر ییتکزه دیگن لیگی نی هم بیلدیرگن جمهوررئیس اردوغان, اوروش نینگ تینچلیک سیور یول لر بیلن اداققه ییتیشتیریلیشی اوچون حصه قوشیش گه تیار ایکن لیک لری نی معلوم قیلدی.


text:
قاشقای فوتبال کولوبو
قاشقای فرهنگی ایدمان فوتبال کلوبو (فارسجا: باشگاه فرهنگی ورزشی قشقایی شیراز) شیراز دا یئرلشن قاشقای تورکلرینین فوتبول کلوبو دور. بو فوتبال کلوبو 1397 اینجی ایل ده برق جدید شیراز کلوبونون ایمتیازین آلاراخ ایرانین بیرینجی لیگی اولان آزادگان لیگینه یوکسلدی[۱].
قاشقای کولوبونون تانینماغی و جوشغولو طرفدارلاری[دَییشدیر]
بو کلوب 1395جی ایل گوز ایلکی (مهر، پاییزین بیرینجی آیی) نین 9جو گونونده، المه کاپیندا شیراز حافظیه ایستادیوموندا قاشقایلارین جوشغولو و تایسیز آلقیشلاری ایله، تهرانین پرسپولیس کلوبونون قارشیسیندا، 1/32 آشاماسیندا 120 دقیقه ده 1-1 ائدیب، پنالتی ضربه لرینده 7-6 نتیجه سی ایله، آدلیم حریفینی یاریشمالاردان حذف ائدیب، هامی نی شاشقین قویوب و اؤزونه بؤیوک شؤهرت قازانمیشدیر. [۲] بو تاریخی باشاریدان سونرا شیراز، فارس اوستانی، قونشو اوستانلار، و باشقا قاشقای یاشایان بؤلگه لرده ، خالق ائشیگه تؤکولوب شنلیک کارناواللاری یولا سالدیلار.[۳] قاشقایلار بو کلوبو ایراندا تیراختور، پرسپولیس و ایستیقلالدان سونرا دؤردونجو ان چوخ طرفدارلی کلوب بیلیرلر.[۴] قاشقایلار آذربایجان تورکلری ایله دیلداش اولدوقلاری اۆچون، اؤز کلوبلارینی تیراختورا اوخشادیرلار[۵][۶] و اؤز کلوبلارینی آلقیشلایاندا تیراختور بایراقلارینی دا ایستادیوما آپاریرلار و اغلب تیراختورون اویونلاریندا دا شرکت ائدیرلر.[۷] تیراختور یانداشلاری دا قاشقای کلوبونو تیراختور کیمی سئویب، قاشقایی نین باشاریلارینی تبریک دئییرلر.[۸]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ رسمی: امتیاز برق شیراز به قشقایی واگذار شد
- ^ قشقایی7 - پرسپولیس 6؛ حافظیه ده بؤیوک تاریخی شاشقینلیق
- ^ قاشقایلارین شنلیگی، شیراز خیابانلاریندا
- ^ قشقایی، قطب چهارم فوتبال ایران
- ^ "مهدی شیری قاشقای کاپیتانی: قاشقای کلوبو ایسته ییر تیراختور کیمی بیر کلوب اولسون". Archived from the original on 2016-10-03. Retrieved 2016-10-01.
- ^ قشقایی شبیه تراکتور لیگ نهم
- ^ "قاشقایلاری شنلیگی تیراختور بایراقی ایله". Archived from the original on 2016-10-03. Retrieved 2016-10-01.
- ^ شادی تراکتوریها بعد از برد قشقایی


text:
سنت المو، ایلینوی
سنت المو، ایلینوی (اینگیلیسجه: St. Elmo, Illinois) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳٫۱۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۴۲۶ نفر و اهالی سیخلیغی ۴۵۰٫۴۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده سنت المو، ایلینوی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«St. Elmo, Illinois»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اسفند آیینین 6-سیندا شهید مدنی آذربایجان بیلیم یوردوندا آنا دیلی گونو موناسیبتی ایله مراسیم کئچیریلدی. بو مراسیمده ایواز طاها “سیمگهسل دونیا/جهان نمادین” باشلیغی آلتدا چیخیش ائتدی.
طاهانین نظرینجه اسکی فلسفهده گئرچکلیک و دوشونجهنین (ذهنین و دونیانین) ایلگیلری موباحیثه موضوعسودور، آمما ایییرمینجی عصردن دیل ده دؤرهیهیه گیریر و بیر D اوچلویو یارانیر: “دیل، دوشونجه و دونیا”. بو یؤنهلیش فرگهدن باشلایاراق ویتگئنیشتایندا زیروهیه قالخیر. سونرا آنالیتیک فلسفهده، دیلچیلیکده، پسیخولوگییادا، قورولوشچولوق و پستقورولوشچولوقدا او قدر وسعت آلیر کی، 20-جی یوزایللییی “دیل عصری” آدلاندیرساق یانیلماریق.
طاها سؤزلرینین داوامیندا “دیل دوشونجه و دونیا” قاوراملارینین قارشیلیقلی ایلگیلرینی آراشدیردی، ویتگئنشتاین و ساپیر-وورف فرضیهلری اساسیندا بو سوالا جاواب آختاردی: دوشونجه دیلدن اؤنجه گلیر، یوخسا دیل دوشونجهدن؟ باشقا سؤزله، دیل دوشونجهنین آنلاتیم آراجیدیر، یوخسا دوشونجهنی فورمالاشدیران دیلین اؤزودور؟


text:
آذربایجان و ارمنیستان خاریجی ایشلر باخانلاری گؤروشدو
پاشینیان، گؤروشمهده آذربایجان و ارمنیستان آراسیندا باریش آنلاشماسی لایحهسینین حاضیرلاناجاغینی ادعا ائتمیشدی
آذربایجانین خاریجی ایشلر باخانی جیحون بایراموو و ارمنیستانین خاریجی ایشلر باخانی آرارات میرزویان گؤروشهرک اؤلکهلری آراسیندا ایمضالانان باریش آنلاشماسینین شرطلرینی موذاکیره ائتدی.
آذربایجان خاریجی ایشلر باخانلیغینین توییتر حسابیندان ائدیلن پایلاشیمدا، ایکی اؤلکهنین خاریجی ایشلر باخانلارینین گؤروشمهسینین سوئیسین ژنو شهرینده گئچیریلدیگی بیلدیریلدی.
ارمنیستانین باشباخانی نیکول پاشینیان، ۳۰ سپتامبردا ارمنیستان دؤولت تلویزیونونداکی موصاحیبهسینده ایکی اؤلکه آراسیندا خاریجی ایشلر باخانلاری سویهسینده دانیشیقلارین ۲ اکتبردا باش توتاجاغینی بیلدیرمیشدی.
پاشینیان، گؤروشمهده آذربایجان و ارمنیستان آراسیندا باریش آنلاشماسی لایحهسینین حاضیرلاناجاغینی ادعا ائتمیشدی.
آذربایجان حکومتی گؤروشمهنین مضمونو ایله باغلی آچیقلاما وئرمهمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
فرانسانین باکی ایشگۆدری باخانلیغا چاغریلدی
خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغیریلان فرانسانین موقتی ایشلر وکیلی لو لان، فرانسا اولوسال مجلیسینین آذربایجانا قارشی قبول ائتدیگی یانلیش و بؤهتان اؤزللیگیندهکی قرارا اعتراض ائدیلدیگی بیلدیردی
شاعیر مفتون امینی وفات ائتدی
سایینقالانین هولاسو کندینده آنادان اولان شاعر مفتون، ۹۶ یاشیندا اۆرک دورماسی سونوجو وفات ائتدی
آذربایجاندان فرانسایا تپکی
"فرانسا اولوسال مجلیسینده آذربایجانا قارشی قبول ائتدیلن یالان و بؤهتان اولان قرار، بیر مدت اؤنجه سنادا قبول ائدیلن قرار کیمی، فرانسانین آذربایجانا قارشی یئنی بیر تخریباتیدیر"


text:
قاسم سلیمانینین قیزی شهر شوراسی سئچکیلرینه آدای اولدو
تهران بیلیمیوردونون فوتوقرافجیلیق اؤیرنجیسی و اؤیرنجی صینفی فعالی پریسا رفیعی، حبس مدتی بیتدیکدن سونرا اوین حبسخاناسیندان سربست بوراخیلدی. رفیعی، ۱۷ تیر ۱۳۹۹-دا اوین محکمهسینین محکمه ایجرا بیرلیگینه چاغیریلدیقدان سونرا بو حبسخانانین قادینلار بندینده حبس ائدیلمیشدی.
پریسا رفیعینین قوهومو “صفیه قرهباغی”، بو اؤیرنجی فعالین سربست بوراخیلماسی خبرینی ۱۸ خرداد ۱۴۰۰ چارشنبه آخشامی گونو اینستاگرام صفحهسینده اعلان ائدهرک یازدی: “زنجانلی وطنداش و تهران بیلیمیوردونون اؤیرنجی صینفی فعالی پریسا رفیعی، ایسلام جزا قانونونون ۱۳۴-جو مادهسی و پروندهلرین بیرلشمهسینه اساساً بیر ایل حبسدن سونرا سربست بوراخیلدی.”
رفیعی، ۶ اسفند ۱۳۹۶-جی ایلده تهران بیلیمیوردوندا توتولدو و محکمه سورجینه قدر ۲۸ اسفند تاریخینده گیروو قارشیلیغیندا سربست بوراخیلدی.
تهران اینقیلاب محکمهسینین ۲۶ سایلی شؤبهسی ۱۳۹۷-جی ایلین شهریور آییندا بو اؤیرنجی فعالی “اؤلکهنین گوونلیگینه قارشی توپلاشماق و گیزلی ال بیر اولماق “، “رژیمه قارشی تبلیغات” و “توپلومسا دوزهنی پوزماق” اولاراق اوچ اتهاملا ۷ ایل حبس جزاسینا محکوم ائتدی.
محکمه علاوه جزا اولاراق اونو ۷۴ شاللاق و اؤلکهدن چیخما قاداغانی و سیاسی قروپلارا عضو اولماقدان محروم اولما جزاسینا دا محکوم ائتدی. بو حؤکم ۱۳۹۸-جی ایلین آذر آییندا محکوملارا عفو باغلامیندا عفو ائدیلدی و بیر ایل حبس جزاسینا ائندیریلدی.
۱۳۹۹-جو ایلین مرداد آییندا بو اؤیرنجی فعال، اوین ساوجیلیغینین ۲ سایلی شؤبهسی طرفیندن تجریدخانانین شرطلرینه ایشیق توتدوغونا و قادین مدنی فعاللارا قارشی باکیرهلیک تستی آپاریلدیغی کیمی ایکیقات تضییقلره معروض قالمالاریندان سؤز ائتدیگینه گؤره “رژیمه قارشی تبلیغات فعالیتی” ایله گوناهلاندیریلدی و سونوجدا بو اتهاملا ۱۵ آی حبس جزاسینا محکوم ائدیلدی.
iranwire


text:
`UEFA قهرمانلر لیگی` نتیجه لر
ینگی لیکلر [117]
- افغانستانده باله لر فلجی کسل لیگی گه قرشی ایملش کمپاینی باشله تیلدی
- UEFA قهرمانلرلیگی بیلله شوولری بولیب اوتدی
- اروپا UEFA قهرمانلرلیگی بیلله شوولری بولیب اوتدی
- اروپا UEFA قهرمانلرلیگی بیلله شوولری باشله دی
- UEFA قهرمانلرلیگی گروپ قرعه لری بولیب اوتدی
- UEFA قهرمانلرلیگی قرعه سی استانبولده بولیب اوته دی
- ایرانده هوا کیرلیلیگی گه قرشی کوره ش آلیب باریلماقده
- UEFA اروپا لیگی قهرمانی اینتراخت فرانکفورت جماعه سی بولدی
- UEFA اروپا لیگی فاینل بیلله شووی بولیب اوته دی
- UEFA اروپا قهرمانلر لیگی یریم فاینل بیلله شوولری بولیب اوته دی
- UEFA اروپا قهرمانلر لیگی بیلله شوولری بولیب اوتدی
- UEFA اروپا قهرمانلر لیگی اوچره شوولری بولیب اوته دی
- UEFA اروپا قهرمانلر لیگیده منچستر سیتی غلبه قازاندی
- UEFA اروپا قهرمانلر لیگی بیلله شوولری بولیب اوته دی
- تورکیه فوتبال لیگیده ترابزونسپورت بیلن بیشیکتاش اوچره شدی
- UEFA اروپا قهرمانلر لیگی اوچره شوولری بولیب اوتدی
- آلتون تورکیه نینگ ناتوگه اعضالیگی نینگ 70 - ییل لیگیده اویوشتیریلگن پروگرامده سوز یوروتدی
- UEFA قهرمانلر لیگی بیلله شوولری بولیب اوتدی
- UEFA قهرمانلر لیگی بیلله شوولری بولیب اوته دی
- UEFA قهرمانلر لیگی اوچره شوولری بولیب اوتماقده


text:
دئییلنه گؤره، خانیم، اوغوزلارین آراسیندا دوخا قوجا اوغلو دلی
دومرول دئییلن بیر ایگید واردی. قورو بیر چایین اۆزرینده بیر کؤرپو
سالدیرمیشدی. کؤرپودن کئچندن اوتوز اۆچ آخچا، کئچمک ایستمیندن
قؽرخ آخچا آلیردی. بونو نیه بئله ائدیردی؟ اونا گؤره کی، «مندن جسور،
مندن گۆجلو بیر ایگید وارمی کی، چؽخیب منیمله ساواشسین؟ – دئییردی؛
منیم جسورلوغومون پهلوانلیق و ایگیدلییمین شؤهرتی روما، شاما
گئدیب چاتمیشدیر»، – دئییردی.
بیر گۆن کؤرپونون یانیندا اوبانین بیر بؤلوک جاماعاتی چادیر
قورموشدو. همین اوبادا بیر گؤزل ایگید خستلنمیشدی. اللهین امری ایله
او ایگید اؤلدو. کیمی «اوغول» – دئیه، کیمی «قارداش» – دئیه آغلادی. او ایگیدین
اۆستونده برک قارا شیون قوپدو. گؤزلنیلمهدن دلی دومرول چاپاراق
یئتیشدی، دئدی: «آی ابلهلر، نه آغلاییرسیز؟ منیم کؤرپومون یانیندا
بو های-کۆی ندیر، نیه شیون سالمیسیز؟». «خان، بیر یاخشی ایگیدیمیز اؤلدو،
اونا آغلاییریق»، – دئدیلر. دلی دومرول دئییر: «آیا، ایگیدینیزی کیمی
اؤلدوردو؟». دئدیلر: «واللاه، ایگید بی، الله-تعالیدان بویروق اولدو. آل
قانادلی عزرائیل او ایگیدین جانینی آلدی». دلی دومرول دئییر: «ائه، عزرائیل
دئدیینیز نه کیشیدیر کی، آدامین جانینی آلیر؟ یا قادیر الله، بیرلیین،
وارلیغین خاطرینه، عزرائیلی منیم گؤزومه گؤستر، ووروشوم، گۆلشیم،
دؤیوشوم – یاخشی ایگیدلرین جانینی قورتاریم. بیر داها یاخشی ایگیدلرین
جانینی آلماسین». دلی دومرول قاییتدی، ائوینه گلدی.
الله-تعالییا دومرولون سؤزو خوش گلمهدی.
«باخ بیر، دلی آخماق منیم بیرلیگیمی تانیمیر، کؤمییمکرمیمه
شۆکور ائلمیر. منیم بؤیوک ساراییمدا گزیب مغرورلوق
ائلییر؟» – دئدی. عزرائیلا امر ائتدی کی، ائی عزرائیل، گئت او دلی ابلهین ده
گؤزونه گؤرون، بنیزینی سارالت، خؽریلدادیب جانینی آل!
دلی دومرول قؽرخ ایگیدله یئییب-ایچیب اوتورارکن بیردن عزرائیل گلیب
چؽخدی. عزرائیلی نه قاپیچی گؤردو، نه گؤزتچی. دلی دومرولون گؤرن گؤزو
گؤرمهدی، توتان اللرینده قوت قالمادی. دۆنیا-عالم دلی دومرولون
گؤزونده قارالدی. دلی دومرول چاغیریب سویلاییر، گؤرک، خانیم، نه
سویلاییر، – دئییر:
وای، نه هئیبتلی قوجاسان؟
قاپیچیلار سنی گؤرمهدی.
گؤزتچیلر ده دویمادی.
گؤرن گؤزوم قارالدی،
توتان الیم یورولدو.
جانیما تیترتمه دۆشدو،
قؽزیل قدح الیمدن یئره دۆشدو.
آغزیم دوندو بوز کیمی،
سۆموکلریم اووولدو دوز کیمی،
آی ساققاللی آغ قوجا،
گؤزلری دومبا قوجا،
وای، نه قورخونج قوجاسان، دئ منه!
قادام-بالام توخونار بو گۆن سنه!
بئله دئینده عزرائیلین آجیغی توتدو. دئییر:
اده، دلی ابله!
گؤزومون دومبالیغینی نه بینمیرسن؟
گؤیچک گؤزلو قؽزلارین-گلینلرین، جانینی چوخ آلمیشام!
ساققالیمین آغلیغینی نه بینمیرسن؟
آغساققال، قاراساققال ایگیدلرین جانینی چوخ آلمیشام!
ساققالیمین آغاردیغینین معناسی بودور!
آی دلی آخماق، اؤیونوب دئییردین «آل قانادلی عزرائیل منیم الیمه
دۆشیدی، اؤلدوریدیم؛ یاخشی ایگیدین جانینی اونون الیندن قورتارایدیم».
ایندی، آی دلی، گلمیشم کی، سنین جانینی آلیم. وئریرسنمی، یوخسا
منیمله دؤیوشورسن؟
دلی دومرول دئییر: «آیا، آل قانادلی عزرائیل سنسنمی؟». «بلی،
منم!» – دئدی. «بو یاخشی ایگیدلرین جانینی سنمی آلیرسان؟» – دئدی.
«بلی، من آلیرام»، – دئدی. دلی دومرول دئییر: «اده، قاپیچیلار، قاپینی
اؤرتون! آی عزرائیل، من سنی گئن یئرده آختاریردیم، دار یئرده یاخشی
الیمه کئچمیسن، دئیسن؟ من ایندی سنی اؤلدوروم، یاخشی ایگیدلرین
جانینی قورتاریم!». بؤیوک قؽلینجینی سییردی، الینه آلدی. هۆجوم ائتدی کی،
عزرائیلی وورسون. عزرائیل بیر گؤیرچین اولوب، پنجرهدن اوچدو-گئتدی.
ایگید دلی دومرول الینی الینه چالدی، قاه-قاه گۆلدو. دئدی:
«ایگیدلریم، عزرائیلین گؤزونو ائله قورخوتدوم کی، گئن قاپینی قویدو، دار
باجادان قاچدی. منیم الیمدن گؤیرچین کیمی بیر قوش اولوب اوچدو. آی
های، من اونو قؽزیلقوشا آلدیرمایینجا قویاراممی جانینی قورتارسین؟!»
دوردو، آتینا میندی. شاهینی الینه آلیب، آردینجا دۆشدو. بیر-ایکی گؤیرچین
اؤلدوردو، دؤندو ائوینه گلرکن عزرائیل اونون آتینین گؤزونه گؤروندو.
آت اۆرکدو. دلی دومرولو گؤتوروب یئره ووردو. قارا باشی فؽرلاندی، هوشسوز
قالدی. عزرائیل آغ کؤکسونون اۆستونه قوندو. دلی دومرولا مؽریلدانیردی.
سونرا اونو بوغماغا باشلادی.
دلی دومرول دئییر:
آی عزرائیل، آمان!
تانرینین بیرلیینه شۆبهه یوخ، اینان!
من سنی بئله بیلمز ایدیم.
اوغرو کیمی جان آلدیغینی دویماز ایدیم.
بیزیم بؤیوک ساحهلی داغلاریمیز اولور،
او داغلاریمیزدا باغلاریمیز اولور.
او باغلارین قارا سالخیملی اۆزومو اولور.
او اۆزومو سؽخیرلار، آل شرابی اولور.
او شرابدان ایچن سرخوش اولور.
سرخوشدوم، دویمادیم؛ نه دئدییمی بیلمدیم.
بیلیکدن اوسانمادیم، ایگیدلیکدن دویمادیم.
جانیمی آلما، عزرائیل، آمان وئر!
عزرائیل دئییر: «آی دلی آخماق، منه نه یالواریرسان، الله-تعالییا
یالوار. منیم الیمده نه وار؟ من بویروق قولویام». دلی دومرول
دئییر: «بس جان وئرن، جان آلان دا اللهدیرمی؟». «بلی، اودور!» دئدی.
عزرائیلا دؤنوب دئدی: «بس سن نه ایش گؤرورسن؟ سن آرادان چؽخ، من
الله-تعالی ایله خبرلشیم». دلی دومرول بورادا سویلامیش، گؤرک،
خانیم، نه سویلامیشدیر:
اوجالاردان اوجاسان،
کیمسه بیلمز نئجسن.
گؤزل تانری!
نئچه جاهیللر سنی
گؤیده آرار، یئرده ایستر.
سن مؤمنلر کؤنلوندسن.
سن بؤیوکسن، قۆدرتلیسن،
ابدی سیرر ساهیبیسن.
جانیمی آلسان، اؤزون آل.
قویما، عزرائیل آلسین!
دلی دومرولون سؤزو بورادا الله-تعالییا خوش گلدی. عزرائیلی
چاغیریب دئدی کی، بو دلی منیم بیرلیگیمی بیلدیی، بیرلییمه شۆکور ائتدیی
اۆچون اونون جانی اوزینه جان تاپ؛ قوی دلی دومرولون جانی آزاد اولسون!
عزرائیل دئییر: «آی دلی دومرول، اللهین امری بئله اولدو کی، دلی
دومرول اؤز جانی یئرینه جان تاپسین، اونون جانی آزاد اولسون!». دلی دومرول
دئییر: «من جانی نئجه تاپیم؟ بیر قوجا آتام، بیر قاری آنام وار، گل
گئدک، ایکیسیندن بیری بلکه جانینی وئردی، آل، منیم جانیم قالسین!».
دلی دومرول دوروب آتاسینین یانینا گلدی. آتاسینین الینی اؤپوب
سویلامیش، گؤرک، خانیم، نه سویلامیشدیر؛ دئدی:
آغ ساققاللی عزیز، حؤرمتلی، جانیم آتا!
بیلیرسنمی، نلر اولدو؟
گۆناه سؤز سؤیلدیم، –
اللها خوش گلمهدی،
گؤیده آل قانادلی عزرائیلا
امر ائلدی، اوچوب گلدی.
باسیب قونموش آغ کؤکسومه،
شیرین جانی آلیر مندن.
آتا، سندن جان ایسترم، وئررسنمی؟
یوخسا «اوغول، دومرول!» دئیه آغلارسانمی؟
آتاسی دئییر:
اوغول، اوغول، آی اوغول!
جانیمین بیر پاراسی اوغول!
دوغولاندا دوققوز بوغرا اؤلدوردویوم آسلان اوغول!
قؽزیل تاغلی اوجا ائویمین دیریی اوغول!
قازا بنزر قؽز-گلینیمین چیچیی اوغول!
قارشی یاتان اوجا داغیم گرکسه،
سؤیله، اولسون عزرائیلین یایلاغی!
سویوق-سویوق بولاقلاریم گرکسه،
اونلار اولسون عزرائیلین بولاغی!
تؤوله-تؤوله شاه آتلاریم گرکسه، اونون مینیی اولسون!
قاتار-قاتار دوهلریم گرکسه، اونون یۆکلویو اولسون!
یایلاقداکی آغ قویونوم گرکسه،
مطبخلرده اولسون اونا شۆلنلیک!
قؽزیل-گۆموش پول گرکسه،
خرجلهسین، قورسون بؤیوک بیر شنلیک!
دۆنیا شیرین، جان عزیزدیر،
جانیمی قؽیا بیلمرم!
مندن عزیز، مندن یاخین
آنان واردیر، گئت یانینا!
دلی دومرول، آتاسیندان اۆمیدی اۆزولوب، آتینی سۆردو، آناسینین یانینا
گلدی. دئییر:
آنا، بیلیرسنمی نلر اولدو؟
آل قانادلی عزرائیل گؤی اۆزوندن اوچوب گلدی.
منیم آغجا کؤکسومو باسیب قوندو،
خؽریلدادیب جانیمی آلیر ایندی.
آتامدان جان ایستدیم، اما وئرمهدی.
سندن جان ایستییرم، آنا، جانینی منه وئررسنمی،
یوخسا «اوغول، دومرول!» – دئیه آغلارسان؟
آغ اۆزونه ایتی دؽرناق چالارسان؟
قارغی کیمی قارا ساچینی یولارسان، آنا؟
آناسی بورادا سویلامیش، گؤرک، خانیم، نه سویلامیشدیر. آناسی دئدی:
اوغول، اوغول، آی اوغول!
دوققوز آی دار قارنیمدا گزدیردییم اوغول!
بلیینی بئشیکلرده بلدییم اوغول!
اون آی دئینده یئر اۆزونه گتیردییم اوغول!
دویونجا آغ سۆدومو امیزدیردییم اوغول!
آغجا بۆرجلو حاصارلاردا توتولسایدین، اوغول!
ایرنج دینلی کافیر الینده دوستاق اولسایدین، اوغول،
قؽزیل-گۆموش گۆجونه سنی قورتاراردیم، اوغول!
یامان یئره گئدیبسن؛ گئده بیلمرم،
دۆنیا شیرین، جان عزیزدیر،
جانیمی قؽیا بیلمرم، یقین بیل!-دئدی.
آناسی دا جانینی وئرمهدی. بئله دئینده عزرائیل دلی دومرولون
جانینی آلماغا گلدی. دلی دومرول دئییر:
آی عزرائیل، آمان!
اللهین بیرلیینه یوخ شۆبهه، اینان.
عزرائیل دئییر: «آی دلی آخماق! داها نه آمان ایستییرسن؟ آغ
ساققاللی آتانین یانینا گئتدین، جانینی وئرمهدی. آغ بیرچکلی آنانین
یانینا گئتدین، جان وئرمهدی. داها کیم وئرهجکدیر؟ دلی دومرول دئییر:
«حسرتلیم واردیر، اونونلا گؤروشوم». عزرائیل دئییر: «آی دلی، هسرتلین
کیمدیر؟» دئییر: «یاد قؽزی آروادیم وار، اوندان ایکی اوغلوم وار؛ امانتیم
وار، اونلارا تاپشیریم، اوندان سونرا منیم جانیمی آلارسان». آتینی
سۆروب آروادینین یانینا گلدی. دئدی:
بیلیرسنمی نلر اولدو؟
آل قانادلی عزرائیل گؤی اۆزوندن اوچوب گلدی.
منیم آغجا کؤکسومو باسیب قوندو.
منیم شیرین جانیمی آلیر ایندی.
آتاما دئدیم، جانینی وئرمهدی،
آناما دئدیم، جانینی وئرمهدی،
«دۆنیا شیرین، جان شیرین!» – دئدیلر.
ایندی اوجا-اوجا داغلاریم یایلاغین اولسون!
سویوق-سویوق سولاریم بولاغین اولسون!
تؤوله-تؤوله شاهانه آتلاریم سنین مینیین اولسون!
قؽزیل تاغلی اوجا ائویم سنین کؤلگلیین اولسون!
قاتار-قاتار دوهلریم سنین یۆکلویون اولسون!
یایلاقداکی آغ قویونوم سنین شۆلنلیین اولسون!
گؤزون کیمی توتورسا،
کؤنلون کیمی سئویرسه، اونا اره گئت!
ایکی اوغلانجیغی یئتیم قویما!
آرواد بورادا سویلامیشدیر، گؤرک، خانیم، نه سویلامیشدیر –
دئمیشدیر:
نه دئییرسن، نه اؤتورسن،
گؤز آچاراق گؤردویوم!
کؤنول وئریب سئودییم!
قوچ ایگیدیم، شاه ایگیدیم،
شیرین داماغ وئریب اؤپوشدویوم،
بیر یاسدیقدا باش قویدوغوم،
قارشی یاتان اوجا داغلاری
سندن سونرا من نئیلرم؟
یایلایارسام، گوروم اولسون!
سویوق-سویوق سولارینی من ایچرسم، منیم قانیم اولسون!
قؽزیلینی-گۆموشونو خرجلسم، کفنلییم اولسون!
تؤوله-تؤوله آتلارینی من مینسم، منیم تابوتوم اولسون!
سندن سونرا بیر ایگیدی سئویب سئچسم،
اره گئتسم، بیرگه یاتسام،
بیر اژداها ایلان اولوب، منی چالسین!
او مۆخننت، اعتبارسیز آتان-آنان
جان ندیر کی، سنه قؽیا بیلممیشلر؟
یئرلر شاهید اولسون، گؤی شاهید اولسون،
قۆدرتلی الله شاهید اولسون، قوربانام سنه،
منیم جانیم قوربان اولسون سنین جانینا!
عزرائیل راضیلاشدی، قادینین جانینی آلماغا گلدی. ایگید دومرول عؤمور
یولداشینا قؽیا بیلمهدی. بورادا اللها یالوارمیش، گؤرک، نئجه یالوارمیشدیر،
دئییر:
اوجالاردان اوجاسان،
کیمسه بیلمز نئجسن!
گؤزل تانری، چوخ جاهیللر
سنی گؤیده آرار، یئرده آرزولار.
سن مؤمنلرین کؤنلوندسن.
سن ابدی هؤکمرانسان.
بؤیوک یوللار اۆزرینده
ایمارتلر یاپیم-قوروم سنینچین.
هاردا گؤرسم، آج دویوروم سنینچین.
چؽلپاق گؤرسم، دون گئیدیریم سنینچین.
آلیرسانسا، ایکیمیزین جانینی بیرگه آل!
ساغ قویورسان، ایکیمیزه ده رحم ائت!
کرهمی چوخ، قادیر الله!
دلی دومرولون سؤزو اللها خوش گلدی. عزرائیلا امر ائتدی: «دلی
دومرولون آتا-آناسینین جانینی آل! دلی دومرولا و آروادینا یۆز قؽرخ ایل
عؤمور وئردیم»، – دئدی. عزرائیل دا درهال اونون آتاسینین-آناسینین جانینی
آلدی. دلی دومرول عؤمور یولداشی ایله یۆز قؽرخ ایل ده یاشادی.
دده قورقود گلیب بوی بویلادی، سوی سویلادی. «بو داستان دلی
دومرولون اولسون. مندن سونرا ایگید اوزانلار سؤیلهسینلر! آلنیاچیق،
الیاچیق ایگید شخصلر دینلهسینلر!» – دئدی.
خئییر-دعا وئرک، خانیم:
کؤکلو اوجا داغلارین یؽخیلماسین!
کؤلگهلی ایری آغاجین کسیلمهسین!
جوشغون آخان گؤزل سویون قوروماسین!
الله سنی نامرده مؤحتاج ائتمهسین!
آغ اۆزون قارشیسیندا بئش کلمه دعا قؽلدیق قبول، اولونسون!
یؽغیشدیریب ساخلاسین گۆناهینیزی،
گؤزل آدلی محمده باغیشلاسین، خانیم، هئی!!!


text:
یوفا- میللتلر لیگی: تۆرکیه 3- لوکزامبورگ 3
تۆرکیه C گروهیندا 13 بال بیلن بیرینجی اوُرنا ایه بوُلماغا دوُوام ادیأر
تۆرکیأنینگ میللی فوتبال توُپاری یوفانینگ میللتلر لیگی نینگ C گروهیندا لوکزامبورگ بیلن یاریشدی.
بو یاریشینگ نتیجه سی 3-3 بوُلدی.
تۆرکیه C گروهیندا 13 بال بیلن بیرینجی اوُرنا ایه بوُلماغا دوُوام ادیأر.
لوکزامبورگ دا 11 بال بیلن ایکینجی.
فارو 5 بال و لیتوانیا 1 بال بیلن سوُنگراقی اوُرونلاری ایه له یأر.
دِگیشلی حابارلار
فوتبال: عربیستان حوُشلاشدی، مکزیگی ده حوُشلاشدیردی!
سعودی عربیستان 90+5-نجی داقیقاداقی سالم الدوسری نینگ اوران گلی بیلن مکزیگینگ ده یوُلونی کسدی
قطر ۲۰۲۲: پرتغال سوُنگراقی اِتابا آدینی یازدیردی
ایکی اوُیوندان 6 بال آلیپ بیلن پرتغال 16 توُپارینگ آراسیندا آدینی یازدیردی


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
ح قیقتن ، مِن سِنین بیندِنِم، ای مِنِم اللهِم، سَنین فَقیر، یالوران، هَقیر بیر مِکسلوقونم. من سینین قاپینا گلمیشم، سئنین سیغیناکاغینی axtarıram. Mənim razılığım ancaq Sənin məhəbbətində، coşğunluğum Sənin zikrində، şövqüm Sənə itaətdə، sevincim Sənə yaxınlıqda، sakitliyim Sənin vüsalındadır، bununla پس، mən bilirəm کی، bütün yaranmış şeylərin Sənin UCA Zatına yolu bağlıdlr və bütün xilqət Sənin باتینی Varlığına YOL tapmaqdan məhrum edilmişdir. نه زمان من سئن یاخینلاشماغا چحد ادیرام، اوزومد سی نین فزلینین نیشانه لیریندن خوبه هچ نه تپمیرام و اوز وارلیغیمدا سئنین آینای. Sadəcə Sənin بیر məxluqun شرکت Olan بیر kimsə Səninlə qovuşmağa və Sənin hüzuruna yetişməyə necə می توانید عطا bilər، baxmayaraq کی، yaradılmış HEC nə، əsla، nə Sənə şərik qoşula bilər، nə də بیر SEY Səni dərk edə bilər. بو نه مومکون اولا بیلر کی، موتی بیند سهنی تانیسین و سینین تریفینی سیلئسین، باکسمایاراق کی، سئن اوز سیلتنینتینین ئلمزین ویرچلیم. بیلیکله، هئر بیر یارانمش سی شهادت وریر کی، اونون سئنین دئرگاهینا یولو اونون باتینی ماهیهتیننده قویولموش میهدودییهتل بغلانمیشدیر. بونونلا بیل، بو شوبه سیزدیر کی، سئنین کازیبن همیشین سئنین یاراتدیقلارینین زاتینه خاس اولموشدور، هیرچند کی، سئنین اینایهتینین موقشهدیراقیلوسین. بو، ای منیم اللهم، سهنی تَریف اتمکلئه مَنیم تَمَمَیلِ اَسیز اولدوغومو گؤستیریر و سَنِه شُکر اِتِمِکده مَنیم هدسیز گؤچدیر. و بوندان داها چوکس، سئنین الهی بیرلییینی دیرک اتمه ای نیل اولماقدا و سئنین تریفینین، پاکلیغینین و سئلالینین aydın əlamətlərinələtlərinəmətlərinəməlıməlüky. خئیر، سئنین قؤدرتینه و اولسون، مِن سِنین اوزنَدِن خوبقا هچ نهیین هسرتیننده دیییلِم، نه دِ سِندِن قِری بیر کیمسِنی آکسترام.
-باب
الله یاخینلیق دوالار
الله یاخینلیق دوالار


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
O DUR خدا! یا رَبَب، مَنِیم اللهِم، مَنِیم محبّوم! بونلار سئنین یا بئندلریندیر کی، سئنین سسینی ایشیدیبلر، سؤزون قولاق وریبله و چاغیریشینی دینلیبلر. اونلار سِنِه ایمان گِتیریب، مُؤکُزِلِریِنِه شاهد اولوبلار، سِنین سُبُوتلارینی ائتیراف ادیب، دِلیللِرین شَهَدَت وِریبلِر. Onlar Sənin yollarında addımlayıblar، Sənin Hidayətinə tabe olublar، Sənin Sirlərini açıblar، Sənin Kitabının، Sənin Səhifələrinin ayələlərətətinə tabe olublar. اونلار سئنین لیباسینی ئتئیندن یاپیشیبلار، سئنین نورونون و ئازمهتینین ئباسیندان موهکم توتوبلار. Onların qədəmləri sənin Əhdində möhkəmlənib و onların ürəkləri Sənin Peymanında qətiyyət əldə edib. یا رب! اونلارین اورهکلریننده سئنین الهی کازیبنین اودونو یاندیر و ایزن ور کی، ایشق و آنلایش قوشو اونلارین اورهکلریننده اوکسون. اونلاری سرسلماز الاماتلره، پارلاق نومونلیر چویر و اوز سوزونو کی اونلاری کمیل ایله. اونلارین واسیته سیله اؤز Əمرینی اوکالت، بایرقلارینی دالغالندیر و موچوزه لیرینی هر یانا اشکار ایلئه. سوزونو اونلارا قالیب ایله و سئویملیلرینین قورشاقلارینی بیرکیت. اونلارین دیلرینی آزاد و کی، سئنین آدینی اوکالتسینلار و اونلاری سئنین موقددس ایرادن و رازیلیغینا اویغون اولان امللره روحلندیر. سِنین موقِددِسلیک سِلِتِنِتینِدِ اونلارین و زونو نورلندیر و َمرینین زِفِری نامِآیاغا قالکسماقا کومِک اتمَکلا اونلارین سوینچینی تماملا.
یا رب! بیز زئیفیک، بیزی گؤکله اندیر کی، سَنین موقَددَسلیک راییهلرینی یایاق; biz fəqirik، bizi Sənin İlahi Birlik xəzinələrindən zəngin eylə; üryanıq، bizi Sənin kəramətinin libasına bürü; گوناهکاریق، اؤز فزلینل، سئنین لوتفون و أفوینل گؤناهلاریمیزی باغیشلا. سین، هقیقتن، یاردیمچی، کومکدِن، فزل صاحبی، قودریتلی و قوووتلیسئن.
نورلارین نورو، سباتلی و موهکم اولانلارین و زریننده اولسون.
-ابدول-بهاء عباس
Səmavi Bəxşiş دوالاری
Səmavi Bəxşiş Duaları
Sənin Ən Böyük Adına, qüvvət əlini Özünün qüdrət qoynundan çıxar və
سِندِن خوبقا هر شیدن ایمتینا اتمیش کِسلره böyük qələbə bəxş eylə!
بیز زیفیک، بیزی گوکله اندیر کی، سِنین موقِددِسلیک راییهلرینی یایاق.


text:
وان شهرینده سؤودا فستیوالی باشلادی
نوروز بایرامی سبأپلی شو گۆنلرده کؤپ سانلی ایرانلی وان شهرینه گلیأر
وان شهرینده 6-نجی "وان شاپینگ فست" آدینداقی سؤودا فستیوالی باشلادی.
نوروز بایرامی سبأپلی شو گۆنلرده کؤپ سانلی ایرانلی وان شهرینه گلیأر.
ایرانلیلارینگ 14 گۆنلۆک دینچ آلیشلاری اۆچین طایارلانان بو سؤودا فستیوالی بیلن وان شهری نینگ تاریحی و مدنی بایلیقلاری تانادیلیار و یرلی بازار گۆیچلهندیریلیأر.
کروناویروس سبأپلی 2 ییل گچیریلمه یأن فستیوال شو ییل 14 گۆن دوُوام ادر.
بو فستیوال بیلن 29-نجی مارت گۆنۆنه چنلی شهرینگ دۆرلی یرینده دابارلار گچیرلر.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیه صناغات ماشینلاری نینگ داشاساتوویندا رکورد قوُیدی
تۆرکیه دینگه آلمانیا و آمریکانینگ هر قایسینا 4 میلیارد دلارلیق صناغات انجاملاری و صناغات ماشینلارینی ساتدی.
مرکز بانکی نینگ رزروی یوُقارلادی
تۆرکیأنینگ مرکز بانکی نینگ رزروی نینگ 122.9 میلیارد دلار بوُلاندیغی بیلدیریلدی


text:
ترجمه ای-حال
س.ج.پيشه وری (جوادزاده خالخالی)
آذربایجان خالقینین صداقتلی و فداکار اوغلو س.ج.پيشه وری (خالخالی) اؤزونون بوتون حیاتینی ایران زجمتکش کوتلهلرینین نجاتی یولوندا گئدن بؤیوک مباریزه ایشینه حصر ائتمیش، گورکملی انقلاچی، ایران کومونیست فیرقهسینین بانیلریندن بیری، آذربایجان دموکرات فیرقهسینین رهبری و آذربایجان میللی حکومتینین باشچیسی اولموشدور.
س.ج.پيشهورینین حیات و فعالیتی ایران زحمکش کوتلهلرینین ارتجاع و امپریالیزم عليهینه مباریزهسی تاریخی ایله، ایران کومونیست فیرقهسینین شانلی تاریخی ایله سیخ صورتده باغلی اولموشدور. او، ایران زحمتکشلری عائلهسینه منسوب اولموش، ایرانلی فعلهلر داخیلینده بویا باشا چاتیب یئتگینلشمیش، ایران کومونیست فیرقهسی سیرالاریندا تمکینلی انقلابی مباریزه مکتبی کئچمیش، اؤلکهنین آزادلیغی اوغروندا گئدن شدتلی دؤیوشلر جریانیندا متینلشهرک تجروبهلی رهبر، بویوک فیرقه و دؤولت خادیملیگینه قدر یوکسلمیشدیر.
سید جعفر جواد اوغلو جوادزاده 1272 (1893)-جی ایلده آذربایجانین خالخال محالینین زيوه کندینده یوخسول کندلی عائلهسینده آنادان اولموش و ایلک تحصیلینی همین کندده آلمیشدیر. معلوم اولدوغو کیمی 19-جی عصرین سونو و 20-جی عصرین اولِّرینده یاریم مستملکه وضعیتینه سالینمیش ایرانین زحمتکش کوتلهلری چوخ آغیر و دؤزولمز حیات شرایطینه معروض ائدیلمیشدی. استبداد اصول ایدارهسینین سویغونچولوغونا، فئودال استثماری و امپریالیزم تضییقینه دؤزه بیلمهین یوخسول کندلیلر کوتلهوی صورتده داغیلیر، ایش آختارماق، چؤرک پولو قازانماق مقصدیله شهرلره آخیشیب گلیردیلر. صنايع جهتجه آز-چوخ انکیشاف ائتمیش اؤلکهلر، خصوصیله اؤزونون بؤیوک نفت صنايعی و اوجوز ایشچی قوهسینه اولان احتیاجی ائله گئنیش شهرت قازانمیش باکی همین یوخسول کندلیلرین داها چوخ دقتینی جلب ائدیردی. کیچیک سید جعفرین منسوب اولدوغو عائلهده محض بئله بیر شرایطده شاهسئون بئیلری طرفیندن تالاندیقدان سونرا،1284 (1905)-جی ایلده باکییا مهاجرت ائتمیشدیر. همین تاریخدن باشلایاراق 1292 (1913)-جی ایله دک سید جعفر آبشارون یاریماداسینداکی “بولبوله” کندینده ایلک تحصیلینی داوام ائتدیرمیش و عینی حالدا، او مکتبده امک فعالیتی ایله مشغول اولموشدور. 1292 (1913)جی ایلین اورتالاریندا س.ج.پيشهوری آبشئرون یاریماداسیناکی “خیردالان” کندینده مکتب تشکیل ائتمیش و 1296 (1917)-جی ایله دک اورادا تدریس ائتمیشدیر. او، اؤز حیاتینین همین دؤوروندن بحث ائدرکن بئله یازمیشدیر: “مکتبی بیتیردیکدن سونرا معلم اولدوم. تحصیل ائتمهیه،کیتاب اوخوماغا اولان هوسیم سایهسینده ایگیرمی یاشا چاتانادک بوتون بوش واختلاریمی کیتابخانالاردا کئچیرردیم. تاریخ، ادبیات و فلسفه ساحهلرینه عاید کیتابلارا داها چوخ مئیل گؤسترردیم. بئله بیر مؤوقئده بیرینجی دونیا محاربهسی و اونون آردینجا بؤیوک روسیا اینقیلابی باش وئردی.”
س.ج.پيشه ورینین سیاسی فعالیتیده محض همین دؤوردن باشلانمیشدیر.اؤز سؤزو ایله دئسک، اجتماعی اینقیلاب اوقیانوسی (اوکیان) دؤورون دیگر گنجلری کیمی اونو دا یئریندن ترپهدهرک سیاسی موباریزه مئیدانینا آتمیشدیر. 1296-جی ایلین اوللرینه “آچیق سؤز” قزئتینده “میر جعفر جاوادزاده” امضاسی ایله درج اولونموش معلوماتدان گؤرونور کی، س.ج.پيشهوری 1917-جی ایلده روسییادا باش وئرمیش بورژوا دئموکراتیک اینقیلابی دؤورونده کوتلهوی حرکاتدا ایشتیراک ائتمیشدیر.
او دؤورده او، ایران سوسیال دئموکرات فیرقهسینین قافقازداکی تشکیلاتلارینین ایجلاسلاریندا ایشتیراک ائدیر و فعالیت گؤستریردی. س.ج.پيشهوری همین دؤوردکی فعالیتی حاقیندا بئله یازیر: “من روسیادا یاشایان میللتلرین آزادلیق موباریزهسینده یاخیندان ایشتیراک ائتمیش ایران گنجلریندن ایدیم. منی بو بؤیوک شرفلی ایشه جلب ائدن عامل آزادیخاهلیق موباریزهسیندن باشقا، بیرده منسوب اولدوغوم میللت حاقینداکی دوشونجهلریم اولموشدور. من بیلیردیم کی، وطنین و میللتین نجاتی و سعادتی روسیا اینقیلابچیلارینین ایستکلری قورلوشون الده ائدیلمهسینه باغلیدیر. من بیلیردیم کی، اگر روسیادا شانلی لئنین بایراغیندان باشقا بیر بایراق یوکسهلرسه ایران خالقلارینین ایستیقلالیتی و آزادلیغی همیشه تهلوکه آلتیندا اولاجاقدیر”
1297-جی ایلین دئی آییندا (یانوار 1918) س.ج.پيشهوری ایران دئموکرات فیرقهسینین باکی تشکیلاتینین اورقانی اولان “آذربایجان جوزئ - لاینفکئ- ایران” قزئتینده فعالیته باشلاییر. او، همین قزئتین صحیفهلرینده ایران دئموکراتلارینین چوخ یوکسک سیاسی مؤوقع توتدوغونو نوماییش ائتدیریر. قزئتین بیرینجی نمرهسینده س.ج.پيشهوری ایرانین مترقی اجتماعی قوهلرینین فعالیتیندن، اؤلکهده ترقیپرور تشکیلاتلارین. فعالیتی اوچون یارانمیش ایمکان و شرایطدن سؤز آچیر.
معلومدور کی، “آذربایجان جوزئ-لاینفککئ-ایران” قازئتینین داریسقال محیطی س.ج.پيشهورینی هئچ ده اوزون مدت تأمین ائده بیلمزدی. او، اؤزو اوچون داها گئنیش فعالیت میدانی تاپمالییدی. بونا گؤرهده 1298-جی ایلین اورتالاریندا محمد فتح اللهزاده، یوسیف یعقوب و بهرام آغازادهنین ضمانتی اساسیندا ایران عدالت فیرقهسینین باکی تشکیلاتی سیرالارینا داخیل اولور. بو دؤورده س.ج.پيشهوری ترقیپرور ایرانلیلار طرفیندن. باکیدا آچیلمیش “اتحاد” مکتبینده معلملیک ائدیر. عدالت فیرقهسینین بایراغی آلتیندا ایران خالقلارینین آزادلیغی یولوندا گرگین موباریزه آپاریر.
س.ج.پيشهورینین رسمن فیرقه سیرالارینا قبول ائدیلمهسی ایله علاقهدار اولاراق
ایران عدالت فیرقهسینین مرکزی کومیتهسی اونو فیرقهنین اورقانی “حریت” قزئتینین مسئول رئداکتورو تعیین ائدیر. س.ج.پيشهورینین همین وظیفهده چالیشماسی آذربایجاندا سووئت حاکیمییتینین قورولدوغو گونه دک (28 آپریل 1920) داوام ائتمیشدیر. او، قزئتین نشر ائدیلدیگی دووردکی آغیر سیاسی شرایط حاقیندا بئله یازمیشدیر: “... “حریت” نشره باشلایاندا وضعیت ائله مدهیش (دهشتلی)، ائله وخیم ایدی کی، اینگیلتره کوماندانلیغینین تعقیبی قورخوسوندان ایدارهمیزین عنوانینی بئله آشکار صورتده یازا بیلمیردیک. لاکین بیز ده تودوغوموز یولدا متانت گؤستریردیک. لازیم گلدیکده معانیدلریمیزه (ایناد ائدنلر) جاواب وئریردیک.”
1298-1299 (1919-1920)-جی ایللرده س.ج.پيشه وری “حریت” قزئتینی نشر ائتمکله یاناشی، ایران عدالت فیرقهسینین مرکزی خاریجی بروسوندا کاتیب کیمی ده چالیشمیش و ایرانین مختلیف یئرلرینده فیرقهنین تشکیلاتلارینی یاراتماغا سعی گؤسترمیشدیر.
بو دؤورده س.ج.پيشه وری آذربایجان دیلینده “کومونیست” قزئتینین نشر اولونماسینا آکتیو یاردیم گؤستردیکدن بیلافاصیله سونرا وطنه قاییتماغا تلسیر. معلوم اولدوغو کیمی او واخت ایرانین هر یئرینده، خصوصیله آذربایجان، گیلان و خوراسان ایالتلرینده دئموکراتیک حرکات گئنیشلنمکده ایدی. آزادلیق یولوندا موباریزه ائدن قوهلرین تضییقی نتیجهسینده ایشغالچی اینگیلیس قوشونلاری قزوینه گئری چکیلمیش و جنگلیلر رشت شهرینی توتموشدولار. بئله بیر شرایطده ایران عدالت فیرقهسی اؤلکهده داخیلی ارتجاعچیلار و مداخیلچی ایمپئریالیستلر علئیهینه منفور وثوقوالدؤوله قراردادینین لغو اولونماسی یولوندا واحید موباریزه جبههسی یاراتماغا چالیشیردی. محض همین مقصدله فیرقه جنگلیلر حرکاتینین باشچیلاری ایله علاقه یارادیر. 1299-جی ایل خورداد آیینین اوللرینده (23 مای 1920) میرزا کیجیکخانلا دانیشیق اوچون س.ج.پيشهورینین باشچیلیغی ایله رشت شهرینه خصوصی نماینده هئیتی گؤندریر.هئیتین آپاردیغی دانیشیقلار موفقیتله نتیجهلنیر و خرداد آیینین اورتالارندا، یعنی 1920-جی ایل یون آیینین 4-ده گیلان جمهوری حکومتینین تشکیلی اعلان اولونور. س.ج.پيشهوری ایسه بو اینقیلابی حکومتین خاریجی ایشلر ناظری تعیین ائدیلیر. او، حیاتینین همین دؤورلریندن بحث ائدرک یازمیشدیر:“...واختی تلف ائتمهدن اورایا (گیلانا) تلهسدیم. او گونکو دوستلاریمدان بیر چوخونون بیلدیگی کیمی اورادا دایما بیرینجی سیرادا ایدیم. قزئت چیخاریر، نیطق ائدیر، میللی مقصدلری ایرلیلتمک خاطرینه ان چتین و مسولیتلی ایشلری عهدهیه گؤتوردوم. او واخت من گنج ایدیم. ایش ،فعالیت و اینام منی ایرهلییه چکیر، تانیتدیریر، اؤز ایستهییمدن آسیلی اولمایاراق آزادیخاهلارین سیرالاریندا منیم اوچون نفوذ و اعتبار قازاندیریردی. بو ایسه منی داها تشویق ائدیردی. حاضردا بیر چوخلاری حیزبی-تودئیی-ایرانین سیرالارینا داخیل اولموش صمیمی دوستلاریملا بیرلیکده او واخت کندده،شهرده،جبههده توپ آتشلری آلتیندا ایرلیلییر و دؤیوشوردوک. روحوموزو قیدالاندیران یالنیز ایمان و عقیده ایدی. اله قلم آلدیقدا و یاخود هر هانسی آددیمی آتماق ایستدیکده منافعی اوغروندا موباریزه ائتدیگیم صینیف همیشه گؤز اؤنونده جانلانیردی.”
بو دؤورده بوتون ایراندا، خصوصیله آذربایجان، گیلان و خوراسان ایالتلرینده کوتلوی آزادلیق حرکاتینین گوجلنمهسی، ایران عدالت فیرقهسینین اؤلکه داخیلینده او واختا دک گیزلی شرایطده فعالیت گؤسترمهیه مجبور قالمیش تشکیلاتلاری اوچون الوئریشلی شرایط میدانا گتیردی. معلوم اولدوغو کیمی بو دؤورده اؤلکهنین فئودال، روحانی، بورژوا و خیردا بورژوا طبقهلرینه منسوب بیر سیرا سیاسی تشکیلاتلاری، او جملهدن: “اعتدالیون”، “اتحاد ترقی”، “اتجاد اسلام”، “دئموکرات تشکیلی” و “دئموکرات ضد-تشکیلی” کیمی فیرقه و جمعیتلر ایرانین سیاسی و اجتماعی حیاتیندا اساسلی دییشیکلیکلر یاراتماق ایشینده عاجیز اولدوقلارینی آرتیق گؤسترمیشدیلر.
بئله بیر شرایطده ایرانداکی موباریز قوهلرین واحید مرکزینی یاراتماق، ارتجاع و ایپئریالیزم علئیهینه موباریزهده داها اعتبارلی و نفوذلو قرارگاه عمله گتیرمک لازیم ایدی. بو مقصدلر ایسه یالنیز ایران کومونیست فیرقهسینین یارادیلماسی ایله الده اولونا بیلردی. همین صرورتی چوخ دوزگون صورتده درک ائتمیش ایران عدالت فیرقهسینین رهبرلیگی 1299-جی ایلین اولریندن اعتباراً (مای 1920) گئنیش حاضرلیق تدبیرلرینه باشلاییر. س.ج.پيشهوری بو ایشده خصوصی بؤیوک فعالیت گؤستریر. او، 23 نفرلیک هئیتله بیرلیکده انزهلی شهرینه گئدهرک ایران کوممونیست فیرقهسینین بیرینجی قورولتایینی کئچیرمک اوچون حاضرلیق گؤرور. نهایت اوردیبئهیشت 1299-جی ایلده (22 ایون 1920) انزهلیده ایران کومونیست فیرقهسینین بیرینجی قورولتایی آچیلیر. قورولتایین نمایندهلری آغازاده، علیخانوو، سلطانزاده، میر بشیر قاسیموولا بیرلیکده س.ج.پشهوری ده قورولتایین ریاست هئیتی عضوولوگونه سئچیلیر. او، عدالت فیرقهسینین خاریجی بوروسونون فعالییتی حاقیندا معروضه ائدیر. فیرقهنین رهبر اورقانلارینا کئچیریلن سئچکیلر نتیجهسینده س.ج.پيشهوری ایران کومونیست فیرقهسی مرکزی کومیتهسینین عضوو انتخاب اولونور و تبلیغات اوزره مرکزی کومیتهنین کاتیبی تعیین ائدیلیر.
1300-جی ایلین تیر آییندا (یون- یول 1921). س.ج.پيشه وری ایران کومونیست فیرقهسینین تبریز شهر تشکیلاتینین اعتبارنامهسی اساسیندا کومونیست اینتئرناسیونالین 3-جو کونقرهسینده رسمی نماینده صیفتی ایله ایشتیراک ائدیر. کونقره ایشینی قورتاردیقدان سونرا او تهران شهرینه قاییداراق، ایران کومونیست فیرقهسینین مرکزی کومیتهسینین ریاست هئیتی عضوو کیمی فعالیت گؤستریر و فیرقهنین نزدینده تشکیل ائدیلمیش همکارلار اتفاقینین مرکزی اورقانی اولان “حقیقت” قزئتینی نشر ائدیر. س.ج،پيشهوری اؤز اجتماعی فعالیتینین قئید اولونان دؤورلری حاقینا بئله یازمیشدیر: “جنگل نهضتی سونا چاتار-چاتماز بیز تئهراندا فعال سیاسی تشکیلاتلاردان علاوه، یئددی مین نفردن آرتیق عضوو اولان همکارلار اتفاقینین مرکزی شوراسی “حقیقت” قزئتیندن عبارت اؤز اورقانینی یارادا بیلمیشدی. او گونکو آزادیخاه یولداشلار طرفیندن یازیلمیش بیر نئچه مقاله استثنا ائدیلمک شرطی ایله قئید اولونان قزئتین بوتون باش مقالهلری منیم قلمیمله یازیلمیشدیر... بیز “حقیقت” قزئتینی نشر ائتدیگیمیز زامان مقاله یازان، علمی موضوعلار حاقیندا رای سؤیلهین آداملار اولدوقجا آز ایدی. سیرالاریمیزدا علمیلر دوکتورو، آلی تحصیلی اولان آداملار،دیپلوم صاحبلری یوخ ایدی.”
س.ج پيشه وری رضاخانین دیکتاتورلوق تمایوللرینی حس ائتدیگی ایلک نفرلردن اعتباراً اونون علئیهینه تام شجاعتله قیام ائدیر و همین شرفلی موباریزهسینی رضاخان اصول ایدارهسینین مغلوبییتیندک بیر آن بئله دایاندیرمیر. رضاخانین تهلوکهلی ایشلری اوزریندن پرده گؤتورولمدیگی و اونون منفور نیتلری هله ظاهر اولمادیغی دؤورلرده س.ج.پيشهوری چوخ دوزگون اولاراق درک ائتمیشدی کی، رضاخان نه کیمی مقصد گودور. اؤز مقامپرستلیک و تاماهکارلیغی ایله اؤلکهنی هانسی گیردابا (باتاقلیق) سؤوق ائتمک نیتیندهدیر. س.ج پيشهوری همین دؤوردن بحث ائدهرک بئله یازمیشدیر: “او گون بیزیم وضعیتیمیز چتین و آغیر ایدی. لاکین اؤز احساساتیمیزین، هابئله ایران زحمتکئش صینیفینین آدلی-سانلی نومایندهلرینین بیرلیگی سایهسینده کئچمیش شاه علئیهینه هوجوملاریمیز گونو-گوندن داها شدتلی، داها داغیدیجی و داها محکم اولوردو... بو ایفتیخارلی موباریزه 9 ایله قدر داوام ائتمیشدیر. رضاخانین بیر-بیرینین آردینجا قالیب گلیب، غضبله ایشغال ائتدیگی بوتون سنگرلرده اؤز سینهمیزی قالخان ائتمیشدیک.”
1301 (1922)-جی ایلده تئهراندا پولیس تعقیبینین شیددتلنمهسی و “حقیقت” قزئتینین توقیف ائدیلمهسی (باغلاماق) ایله علاقهدار س.ج.پيشهوری ایران کومونیست فیرقهسی مرکزی کومیتهسینین جنوب بوروسونون مسئول کاتیبی تعیین ائدیلیر و 1302 (1923)-جی ایله دک اصفهان شهرینده فعالیت گؤستریر. لاکین رضاخان پولیسی اورادا پيشهورییه آچیق فعالیت ایمکانی وئرمیر. گوجلو آختاریش فیرقه عضولری کیمی س. ج. پيشهورینی ده گیزلی شرایطه کئچمک مجبورییتینده قویور. او، همین دؤورو بئله تصویر ائتمیشدیر: “رضاخانین میدانا آتیلماسی ایله بیزیم دؤیوش جریانیمیز باشقا یولا دوشدو.رحمسیز اعداملار، حبس و سورگونلرین باشلانماسی ایله علاقهدار اولاراق بیز تاکتیکامیزی دییشمک مجبوریتینده قالدیق. حبسلر و باسقینلار یولو ایله گیزلی فعالیت مرکزیمیزی دؤرد دفعه داغیتدیلار.لاکین آزادلیق یولونون عسگرلری اولان بیزلر اؤز پوستلاریمیزی ترک ائتمهدن بئشینجی مرکزی تشکیل ائتدیک.اؤز مطبوعات فعالیتیمیزی آوروپایا کؤچورتدوک. بو زامان مختلیف یوللارلا قزئت و ژورناللاریمیزی رضاخان پولیسینین ایران سرحددلرینه چکدیگی چین دیواریندان کئچهرک اؤلکهنین داخیلینه آتدیردیق... همین ایللرده گیزلی صورتده نشر اولونموش شبنامهلر، اعلامیهلر، کیتاب و مجموعهلر بیزیم اجتماعی حیاتیمیزین و گیزلی فعالیتیمیزین ان پارلاق نومونهلرینی تشکیل ائدیر.”
نهایت رضاخان پولیسی 1309 ایل دئی آییندا (دئکابر 1930) ایران کومونیست فیرقهسینین بیر سیرا قاباقجیل نمایندهلری ایله بیرلیکده س.ج.پيشهورینی ده حبسه آلمیشدیر. همین تاریخدناعتیبارن تام 11 ایل مدتینده اونو حبسده ساخلامیشلار. لاکین قصر قاجار آدلانان دهشتلی زیندانین اوجا دیوارلاری و قالین قاپیلاری موباریز س.ج.پيشهورینین ایرادهسینی قیرماغا قادیر اولمور. او، ان آغیر پولیس تضییقی و اولمازین عذاب-ایشگنجهلری قارشیسیندا اؤز پولاد ایرادهسیله مقاومت گؤستریر. ان تهلوکهلی شرایطده بئله موباریزهدن گئری چکیلمیر. س.ج.پيشهوری اؤز حیاتینین او دؤوروندن بحث ائدهرک بئله یازمیشدیر:“...نهایت 1309-جی ایلده حبسه آلیندیق. عدهمیز (ساییمیز) چوخ ایدی. یولداشلاریمیزین اکثری زینداندا بؤیوک مقاومت و متانت گؤستردیلر.بیز دایاندیق، ووروشدوق، هفتهلرله خورک (یئمک) یئمدیک، حاق سؤزلریمیزی دئدیک. عادی آداملاردان ساده سیاسی موضوعلار حاققیندا اؤز ایمضالاریلا یازماغا جسارت ائتمدیکلری گونلرده بیزیم سسیمیز همیشه اوجالیردی. رضاخان پولیسی بیزیمله حسابلاشیردی. سکیز ایل مدتینده قصرده(قصر قاجار) بیزلردن باشقا سیاسی محبوس یوخ ایدی. رضاخانین بوتون جللادلیق دستگاهی تام معناسیندا بیزیم علئیهیمیزه یؤنلمیشدی. تدریجی اؤلومله بیزی مهو ائتمک ایستییردیلر. ان یاخشی دوستلاریمیزی ایتیردیک. اؤزوموز ده فیزیکی جهتدن آیاقدان دوشدوک. لاکین احوال-روحیهمیز قوتلی اولدوغو اوچون موباریزنی داوام ائتدیردیک. نهایت 8 ایلدن سونرا 53 نفری بیزیم یانیمیزا گتیردیلر.” آذربایجان خالقینین قهرمان اوغلو، ایران کومونیست فیرقهسینین گؤرکملی خادیمی تاغی ابوالفتح اوغلو ارانی باشدا اولماقلا 1316-جی ایلین اوردیبئهیشت آییندا (آپرئل 1937) 53 نفرین زیندانا گتیریلمهسی س.ج.پیشهورینی مإیوس ائتمیر.”
او، بو حادثنی ایران آزادیخاهلاری داخیلینده موباریزه احوال-روحیهسینین جانلانماسی رمزی کیمی کوتلهلرین سیاسی شعور سویهسینین یوکسلمهسی و رضاخان دیکتاتورلوغونون عاجیزلیگی علامتی کیمی قیمتلندیریر. او، گنج موباریزلره اؤز تجروبهلرینی اؤیرهدیر. پولیسین حیلهلریندن دانیشیر. گیزلی درس کئچیر، زینداندا نئجه فعالیت ائتمک یولونو گؤستریر.
س.ج.پيشه وری همین دؤورو خاطیرلایاراق بئله یازمیشدیر: "8، 9، حتی 10 ایل زینداندا قالماغیمیزا باخمایاراق، روحدان توشمهدیگیمیزی گؤرن بو گنجلر (53 نفر) روحلاندیلار، بیزدن معنوی قیدا آلدیلار. ایران تاریخینده قیزیل حرفلرله یازیلماسی ضروری اولان شهامت و فداکارلیقلار گؤستردیلر. ایران ضیالیلارینین گؤزو و چیراغی حساب اولونان دوکتورلار و پروفئسورلار یئتگین سیاسی مباریزلر کیمی آجلیق اعلان ائتدیلر، دؤیوشدولر، دؤیولدولر، پلیسین تحقیرلرینی آجی گولوش و استئهزا ایله قارشیلادیلار. بؤیوک قوربانلار اونلاری قورخوتماییب، داها هیجانلاندیریردی و جسارتلندیریردی."
1319-جی ایلده (1940) س.ج.پيشهوری قصر زیندانیندان بوراخیلیر. لاکین رضاخان پلیسی درحال اونو کاشان شهرینه سورگون ائدیر و اورادا قیسا مدت نظارت آلتیندا ساخلادیقدان سونرا یئنیدن حبسه آلیر.
معلوم اولدوغو کیمی ایکینجی دونیا محاربهسینین باشلانماسی، رضاخانین ایراندا آلمان فاشیستلری اوچون گئنیش فعالیت میدانی یاراتماسی و آلمان فاشیزمینین اؤلکه داخیلینده کی، تخریباتچیلیغی 1320-جی ایلده دؤزولمز وضعیت تؤرتمیشدی. ایراندا یووا سالمیش آلمان فاشیستلرینین تهلوکهسینی لغو ائتمک، ضدی-فاشیست اتفاقی اوچون تأخیره سالینماز ضرورته چئوریلمیشدی. بونا گؤرهده 1320-جی ایل شهریور آیینین 3-ده (25 آوقوست 1941) سووئت اوردوسو حیصهلری 1921-جی ایلده باغلانمیش سووئت-ایران مقاویلهسینین 6-جی بندینه اساساً ایرانا داخیل اولدو. اینگیلیس قوشونلاری دا اؤلکهنین جنوب منطقهلرینی توتدو. هیتلئرین ال آلتیسینا چئوریلمیش رضاخان اینگیلتره مستملکچیلرینین یاردیمی ایله اؤلکهدن قاچدی و 20 ایللیک دیکتاتورلوغو سونا چاتدی. بئله بیر شرایطده بیر سیرا سیاسی محبوسلار کیمی س.ج.پيشهوری ده 1320-جی ایل شهریور آیینین 23-ده (14 سئنتیابر 1941) کاشان زیندانیندان بوراخیلیب تئهرانا گلدی. لاکین ایگیرمی ایللیک تئررور و تضییق آرتیق اؤلکهنین بوتون ترققیپرور تشکیلاتلارینی داغیتمیشدی. س.ج.پیشورینین دئدیگی کیمی اونلار سولئیمان میرزا محسن اسکندرینین ائوینده قبول اولدوقلاری واخت ایراندا تشکیلات، مطبوعات، جمعیت آدلاناسی هئچ بیر واسطه یوخ ایدی. حتی بیر یئره توپلانماق بئله آزادیخواهلار اوچون چوخ تهلوکهلیدی.
قئید اولونان بوتون چتینلیکلره باخمایاراق س.ج.پيشهوری توکنمز انرژیسی ایله یئنیدن اؤز مسلکداشلاری و یولداشلاری ایله بیرلیکده ایران زحمتکئشلرینین یئنی قرارگاهینی یاراتماق ایشینده فعال اشتراک ائدیر. دیگر طرفدن او، ژورنالیستلیک اختیصاصین دا اونوتماییب، "آژیر" قزئتینین نشره اوچون مقدمه حاضرلاییر و 1322-جی ایل خرداد آیینین اولینده (23 مای 1943) قزئتین ایلک نمرهسینی ایران اجتماعیتینه تقدیم ائدیر. س.ج.پيشهوری همین نمرهده اؤلکهنین ساتقین حاکم دایرهلرینین ایرنج و مردار طبیعتینی ایفشا ائدهرک تام شجاعتله آچیق صورتده یازمیشدیر کی، رضا شاهلا امکداشلیق ائتمیش تهلوکهلی طبقهلره قارشی "آژیر" قزئتی اینادجیل مباریزه آپارماق یولونو زحمتکئشلره اؤیرتمهیه چالیشاجاقدیر. قئید ائتمک لازیمدیر کی، س.ج.پيشهوری همین قزئت واسطهسیله ایمپئریالیزم علئیهینه مباریزه ائتمیش،هابئله فاشیزم ایدئولوگیاسینا سارسیدیجی ضربه ائندیرمیشدیر.
معلوم اولدوغو کیمی بو دؤورده ایران مجلیسینین 13-جو دؤورهسینین سونا چاتماسی ایله علاقهدار اولاراق س.ج.پيشهورینین 14-جو مجلیسده کئچیریلهجک سئچکیلرده اشتراک ائتمهیی، ارتجاع و ایمپئریالیزم علئیهینه مباریزهده پارلامئنت تریبوناسیندان دا بیر واسطه کیمی استفاده اولونماسینی قرارا آلیر.
س.ج.پيشه ورینین حیزب توده ایران طرفیندن سئچکیده نماینده گؤستریلیر. بو حادثهنی اجتماعی مباریزه مئیدانیندا داها بیر سنگر ایرهلی چکیلمک کیمی قیمتلندیرن پيشهوری همین دؤورده بئله یازمیشدیر: "اجتماعی وظیفهلریمیز اوچون مقصد دئییل، یالنیز بیر واسطهدیر...30 ایل بوندان اول باشلاییب، شرفله داوام ائتدیردیگیمیز مرام و مقصدلریمیزین آردیجیللاریندا بیر عدهسی بو گون ایران مجلیسینه نماینده سئچیلمیشلر.دوکتور رضا رادمنیش و ساییرلری مجلیسه گئدهجکلر. اونلار بیزیم آرزو و ایستکلریمیزی مجلیس تریبوناسیندان خالقا چاتدیراجاقلار. بیز ده موفق اولدوغوموز تقدیرده شبههسیز کی، اؤز وظیفهمیزه عمل ائدجهییک. باشقا آداملار مجلیس و اونون نمایندهلیگینی آیری جور باشا دوشورلر. بیزیم نظریمیزده ایسه اورا معین جبههدن باشقا بیر شئی دئییل. اورادا دا مباریزه، دؤیوش و فداکارلیق بیزیم انتظاریمیزدادیر."
س.ج.پيشه ورینین مجلیسه نامیزد گؤستریلمهسی ایران ارتجاعسینی تشویشه سالدی. سهئیلیلر، تدینلر، گئنئرال مقدلر، بیر سؤزله بوتون ارتجاع عنصرلری تبریز سئچکی دایرهسینده اونون علئیهینه فعالیته باشلادیلار. سسلری پارچالاماق مقصدیله ایکی یوز نفردن آرتیق آدامین نامیزدلیگی ایرهلی سورولدو. لاکین بوتون بو فیریلداقلارا باخمایاراق، مباریز و ساییق زحمتکئشلری 15780 سسله س.ج.پيشهورینی ایران مجلیسینه وکیل سئچدی. ایران ارتجاعسی بو پارلاق غلبه قارشیسیندا یئنی حیلهیه ال آتاراق، تبریز وکیللرینین اعتبارنامهلرینی تصدیق ائتمک ایشینی سوروندورمهیه سالیب، واخت قازانماق حسابینا پارلامئنتده س.ج.پيشهورینین علئیهینه ساتقین عنصرلردن عبارت مخالیف یاراتدی. بئلهلیکله پارلامانین 22 تیر 1323-جی ایل (یون 1944) تاریخلی اجلاسیندا پيشهورینین وکیللیک اعتببارنامهسی 47 موافیق رأی قارشیسیندا 50 مخالیف رأی ایله رد اولوندو.
س.ج.پيشه وری بو حادثهنی ایران ارتجاعسینین شعورسوزلوغونون یئنی تظاهرو کیمی قیمتلندیرهرک یازیردی: "ارتجاعچیلار 50 غرضلی سسله اون آلتی مین ساده و پاک تبریزلینین رأیینی پوچا چیخارماقلا شعوورسوزلوغون اوزوندن اؤزلرینین علئیهینه و بیزیم خیریمیزه بؤیوک بیر آدیم آتمیشلار."
بو دؤورده او، قیرخ دؤرد گوندهلیک قزئتی بیرلشدیرن مطبوعاتین "آزادلیق جبههسی" آدلی لئقال تشکیلاتیندا اؤز فعالیتینی گوجلندیرهرک کوتلهلری آییلتماق، اونلاری معنوی جهتدن سیلاحلاندیرماق یولوندا وار قوه ایله سی گؤستریر.
س.ج.پيشه وری آذربایجاندا دوغولموش انقلابی شرایطی درک ائدن ایلک شخصیتلردن اولموش و آذربایجان دئموکرات فیرقهسی محض اونون رهبرلیگی آلتیندا یارانمیشدیر. بو دؤورو س.ج.پيشهورینین تشکیلاتچیلیق فعالیتی و رهبرلیک استعدادینین قدرتلی مرحلهسی آدلاندیرماق اولار. محض زنگین انقلابی تجروبهیه مالیک اولان س.ج.پيشهورینین تشکیلاتچیلیق مهارتی و مودریک رهبرلیگی سایهسینده آذربایجان دئموکرات فیرقهسی قیسا مدت عرضینده آذرباجانین بوتون زحمتکئش طبقهلرینی و میللی قوهلرینی اؤز بایراغی آلتیندا توپلاییب تاریخی خالق حرکاتی یارادا بیلمیشدیر.
آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین بیرینجی کونقرهسینده بیر سسله فیرقهنین صدیرلیگی وظیفهسینه سئچیلمیش س.ج.پيشهوری تاریخی "12 شهریور" بیاننامهسینین حاضرلانماسیندا، آذربایجان روزنامهسینین نشر ائدیلمهسینده، آذربایجان خالقینین میللی طلباتینین ایرهلی سورولمهسی و مدافعهسی ایشینده بیرینجی درجهلی رول اوینامیشدیر. او، آذربایجان دئموکرات فیرقهسینین رهبرلیگی آلتیندا آذربایجان خالقینین 21 آذر نهضتینی تشکیل ائتمیشدیر. بو نهضت غلبه چالدیقدان سونرا آذربایجانین میللی مجلیسی س.ج.پيشهورینی آذربایجان میللی حکومتینین باش وزیری تعیین ائتمیشدیر. محض همین حکومت ایران چرچیوهسی داخیلینده آذربایجان خالقینین تعیینی-موقددرات حقوقونو برپا ائدهرک آذربایجانلیلارین اؤز آنا دیللرینده دانیشمالاری، یازیب اوخومالاری اوچون شرایط یاراتدی. مکتبلرده آنا دیلینده درس کئچیریلمهسینی تأمین ائتدی. عمومی اجباری تحصیل اوصولونو حیاتا کئچیرتدی. ساوادسیزلیغین کؤکونو کسمک اوچون قطعی آدیملار آتدی. آذربایجاندا ایلک دفعه اولاراق دارالفنون تأسیس ائتدی. فهلهلر اوچون سکیز ساعتلیق ایش گونو و مترقی امک قانونو حاضرلادی. بوتون ایران میقیاسیندا ایلک دفعه اولاراق قادینلارین کیشیلرله برابر حقوقلو اولماسینی حیاتا کئچیرتدی. تکجه ایران دئییل، بوتون یاخین و اورتا شرق اؤلکهلری اوچون انقلابی اهمیته مالیک اولان تورپاق اصلاحاتینی اجرا ائتدی. آذربایجانین شهر و کندلرینده تاریخده مثلی گؤرونمهمیش آبادلیق ایشلرینه باشلادی. س.ج.پیشهورینین باشچیلیق ائتدیگی آذربایجان میللی حکومتینین بیر ایل عرضینده حیاتا کئچیردیگی بو تدبیرلر حتی آذربایجان خالقینین قاتی دوشمنلری طرفیندن ده اعتراف اولونموشدور. غربین ارتجاعچی دایرهلرینه منسوب مطبوعات دفعهلرله یازمیشدیر کی، س.ج.پیشهورینین رهبرلیک ائتدیگی میللی حکومت بیر ایل عرضینده آذربایجاندا یاریم عصریلیک فعالیت گؤسترمیشدیر و بو اصلاحات اینکار ائدیلمزدیر.
آمئریکا ایمپئریالیزمینین فعال یاردیمی ایله ایران ارتجاعچینین آذربایجانا خیانتکار باسقینی و شاهپرست جللادلار طرفیندن آخیدیلان قانلار س.ج.پيشهورینی حدن ضیاده کدرلندیرسه ده اونو اصلا مأیوس ائتمهدی.
بو حادثه نی سونرا او، مهاجرت شرایطینده تجروبهلی تشکیلاتچیلیق فعالیتینی داوام ائتدیرمکله یاناشی اؤز گئنیش و هرطرفلی ادبی ارثینیده زنگینلشدیرمهیه چالیشمیشدیر.
1326-جی ایل تیر آیینین 20-ده (ایونون 11-ی 1947) تصادفی آوتوموبیل قضاسی مباریز انقلابچی س.ج.پيشه ورینین ایران و آذربایجانین آزادلیغی و استقلالی آرزوسو ایله چیرپینان اورهگینی دایاندیردی. لاکین اونون بوتون عؤمور بویو شرفله داشیدیغی انقلابی مباریزه بایراغی حال-حاضردا آذربایجان دئموکرات فیرقهسی طرفیندن اساس مقصده دؤغرو آپاریلماقدادیر...


text:
تریکولوروفلوئورومتان
تریکولوروفلوئورومتان (اینگیلیسجه: Trichlorofluoromethane، روسجا: TpиxлopфTopMeTaH، عربجه: ثلاثي كلورو فلورو الميثان) بیر اورقانیک بیلشیک.رنگسیز و مایع و قاز حالتینده تاپیلار.تریکولوروفلوئورومتان فلوئور بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Trichlorofluoromethane»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده تریکولوروفلوئورومتان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
انوره دو بالزاک
انوره دو بالزاک (اینگیلیسجه: Honoré de Balzac) فرانسهلی ادبیات تنقیدچی، ژورنالیست و یازیچی -۲۰ مئی ۱۷۹۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۱ ایل عومر ائلهایب و ۱۸ اوت ۱۸۵۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Honoré de Balzac»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده انوره دو بالزاک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
باشاریلی میصراعلار، آما باشاریسیز شعرلر شاعیری
“بولود مرادینین” یوخولاری یاتاقدان ائندیرمک” آدلی شعر توپلوسونا دایر…
افراسیاب نوراللهی
“دیلجه سوسوب،
بدنجه دانیشیلان بیر چاغدا،
بیلیرم، آسان آنلاشیلمایاجاق”
عصمت اؤزهل
دیلیمیزین، ائلیمیزین ائله بیر گونودورکی، سادهجه بیر مزار داشینا قازیلان بیر بند تورکجه شعر، ساچلاری فشئن بیر یئنی یئتمهنین شیکسته بسته تورکجه یازدیغی بیر مئساژا عینادی، هر گون دوغولان کؤرپهلریمیزین ثبت احوال ادارهلرینده بئش آلتی آی یوبانان تورکجه آدلارینین حیکایهلری، سادهجه بیر املاک چینین، بیر آلیش وئریش مرکزینین و … تورکجه رئکلاملاری بیزی اؤیلهسینه سئویندیریرکی… حله قالسین بو کیتاب کیتاب شعرلریمیزین و حیکایهلریمیزین بیزه وئردییی سئوینج! حله قالسین!…
آما بو او دئمک دئییل کی، بوسئوینجین حئسابینا بیر سیرا جیددیه آلیناجاق شئیلری جیددیه آلمایاق! بو دوغرو دئییلدیر. شعر، پوئزیا، ادبیات ائله بیر یئردیرکی، اورا شوخلوق گؤتورمز. اورا جیددییه آلینمالیدیر. بونو هامی قلمه اینانانلار بؤیلهسینه ایسترلر. او اوزدنده ادبی محیطلرده، حتی تنقیددن اؤز آراسیندا اینجیینلرده، اوزه واری تنقیدی سئودیکلرینی دئیرلر. البت دوغرو تنقیدی. ایچینده غرض، ایچینده حسادت اولان تنقید البته کی، یالان کیمی قویروغو چاغال اولار. اولا بیلر غرضسیز بیر منتقد دوغرو اولمایان شئیلرده سؤیلهسین، البت بودا سئچیلر و …
ادبی محیطیمیزه قدم قویان هر بیر ایمضا، هر بیر کیتاب بیزی سئویندیردییی کیمی، سایین دوستوموز بولود مرادی جنابلارینین دا بو کیتابی بیزی اؤیلهسینه سئویندیردی. مجازی دونیادان خبرینی آلدیم. حله کیتابی آلمامیشدیم، بولود بییین “اوخوجوما ریپورتاژ” آدلی بیر پایلاشیمینی گؤردوم. ماراقلا اوخودوم. اوخوجولارینی آییرمیشدیلار و منیم اوخوجو طبقهم بونلار و بونلار دئمیشدیلر و … دوغروسو ماراقلاندیم، هم کیتابی تئز اوخوماغا، هم اؤزومون هانسی اوخوجو گروپونا عاید اولدوغوما!.. خلاصه کی، کیتابی آلدیم و باشلادیم اوخوماغا. هر شئیدن قاباق کیتابین آدینا دئیهجک بیر شئیلریم وار؛ من ائله بیلیردیم کیتابین آدی “یوخولاری یاتاقدان ائندیرک” دیر. آما کیتابی گؤرونجه گؤردوم آدی “یوخولاری یاتاقدان ائندیرمک”دیر. باخین اگر بو آدلاری بیر بیرینین یانینا قویوب هر ایکیسینی ایکی اوچ دفعه تکرار اوخوسانیز، البته کی او فرقی دویاجاقسینیز. “ائندیرک”فعلی، یعنی بولود بی اؤزو بو ایشی گؤرور و باشقالارینیندا گؤرمهسینی ایسته ییر. آما “ائندیرمک” فعلی خنثی بیر آنلام داشییر. یعنی یوخولاری یاتاقدان ائندیرمک دویوروسو وار، آما هئچ حله اؤزونه ده قبوللاندیرا بیلمهییب کی، بو ایش اولسون یا اولماسین. آیریجا بیر کیتاب آدی کیمی قولاقلاردا سسلنمهسیده بیر او قدر یاخشی حیسلر دوغورمور. کئشگه بو کیتابین آدی “یوخولاری یاتاقدان ائندیرک”اولایدی!..
باشلادیم اوخوماغا. من خصوصیله گنجلییمیزی چوخ جیددی اوخویارام. بو اؤز آرامدا اؤزومله تعهدومه قاییدیر. بیرده دئییم کی، من ائله بئلهسینه شعردن بیلمهین، چوخ اوخومایان و شعرین آغیرلیغی آلتیندا قالان بیریسی دئییلم. بیلدیینیز کیمی شعرین اؤزونون ذاتی بیر آغیرلیغی وار، او آغیرلیق، شاعیرین بئجریسیزلییندن شعره یوکلهدییی آغیرلیقدان باشقادیر. بو جملهنین بیر داحا آلتینی چیزمک ایستهییرم؛ شاعیرین بئجریسیزلییندن شعره یوکلهدییی آغیرلیق!… بو گون او تای آذربایجان، تورکیه معاصیر شاعیرلرینین شعرلرینی یا ایلک اوخدوغومدا تام قاورایارام یادا ایکینجی دفعه اوخودوغومدا. من اوخوجولوقدا نهیم ، نه قدرم اؤزوم ان یاخشی بیلیرم، بونلاری سیز اوخوجولاردا اؤزوم ساریدان گووهن یاراتماق اوچون دئییرم سادهجه. یوخسا بئله شئیلرین یئری دئییلدیر بورا اصلا.
اؤز اؤزومه دئییرم؛ الهی اگر من بیلمیرم، بس اوندا نییه مثلا نجیب فاضل قیسا کورهکین “ساکاریا” شعرینی ازبردن بیلیرم، اونون اوزون اوزادی تحیلیلینه واریرام! بس اوندا نییه عصمتی اؤزهلی، اردم بایازیدی، آتیلا ایلهانی، ناظیمی، سئزایی نی و …. اوتاییمیزین بوتون آلتمیشینجیلارینی و بوتون گنجلیینی تام اولدوغو کیمی قاوراییب، اولدوغو کیمی بیله بیلیرم. آما بو تاییمیزدا بعضی ایمضالاردا ایلیشیب قالیرام؟! من امینم سیزده عیناً بو حیسلری یاشییرسیز بو گنجلریمیزی اوخورکن. حله امینم کی، سیز من قدر جیددی ده اولاماسینیز بو ایشده. چون من بو اوخوماقلاردان لذت دن اؤتهده بیر شئی دالیندایام، آما سیز سادهجه اوخویوب، لذت آلیب و گنجلییمیزه اؤیونمک اوچون وارسینیز و بیر شئیلر آلماق اوچون همده.
آنلاشا بیلمهییمیزه دستک اولسون دئیه، شعردن بیر آنلاتی وئرمک ایسته ییرم؛ باخین، شاعیرین بیر سوبیئکت دونیاسی اولار. یعنی ساده دیلله دئسک، بیر تخییل عالمی اولار، او عالمده شاعیرین مثلا “سئوگی” دن اؤزه ل بیر آنلاتیسی اولار و گلر ایچینده یاشادیغی جمعیتین “ادبی دیل”ی واسیطه سیله و بیرده اوخوجولارا تانیش بو اوبیئکتلره سؤیکنرک، او آنلاتینی اؤز جمعیتینه و اوخوجوسونا اؤتورمک ایستر. اگر بو پروسهنی باشارا بیلرسه، دئملی باشاریلی بیر اثر اورتایا قویوبدور، یوخ اگر باشارا بیلمزسه دئملی، باشاریلی بیر اثر اورتایا قویا بیلمهییبدیر. نئجه کی، ائله بو کیتابین اؤزونده بولود بی یین “سئوگی” دن بیر آنلاتیسی وار. دئییر؛ “سئوگی بیر آپارتماندیر”. سونرا گلیر بو خالقین ادبی دیلی و تداعی، تخییل دیلی واسیطهسیله بونو آنلاتماغا و جمعیته اؤتورمهیه چالیشیر. آما گؤردویونوز کیمی ایلک باشدا یاخشی باشلاسادا،
“سنسیزلیک مشقییم!
قارالاییرام یوللاری
دؤنه دؤنه
ازبرلهییرم اللریمی ایتمهیم… یادیما گل!
هر گون بیر دورنا ائرتهسی، هر آن یالنیزلیق سونراسییام …”
سونرادان او بئجهرینی ایتیریر و اوخوجویلا، آنلاتیسی آراسیندا کی ایلمهلری و ایلیشگیلری قیریر. دئمک اولار بو چاتیشمازلیق بولود بی یین بو کیتابیندا یئر آلان شعرلرینین یوزده چوخوندا واردیر.
گنجلییمیزی اوخورکن، همشه بئله بیر آرزوم اولار؛ کئشگه الیمدن توتاجاق شعرلر اولا بو کیتابدا و او شعرلری بو کیتابدان آیری و اؤزهل شکیلده ادبی محیطیمیزه تقدیم ائده بیلک! اوللدن بئش اون شعر اوخوموشدوم، ائله بیر شعرلره راستلامایاجاغیمین قورخوسو منی آلدی و دوشوندویوم کیمی، نه یازیق کی، ائله بیر شعرلره راستلامادیم دا. دئمیرم یوخ ایدی، واردی. عهدهسیندن گلدییی شعرلرده واردی، آما سیرادان دیرلار. آما بول بول باشاریلی میصراعلارلا دولودور بو کیتاب. بیر داحا وورغولاییرام بول بول باشاریلی میصراعلار! بو میصراعلار هر تک تکی اؤزلویونده بیر دونیادیر. هم بدیعی جهتدن ساییلار، هم دوشوندوروجودورلر. ائله کی، شعری اوخورکن، شعرلر دئییل، مصراعلار سنی آلیب گؤتورور. بو البته کی، یالنیز میصراعلاری نظرده آلدیقدا بؤیوک باشاریدی، آما بو میصراعلارین باشینی بیر یئره ییغیب و شعر ائدجک بوتؤو بیر آنلام یا یوخدور، یادا وار، آما شاعیر باشارماییبدیر. البت میصراع ایله، شعر آراسیندا بیر تعادل و تناسب اولمالیدیر. اگر گوجونو میصراعیا وورارسانسا، البته کی، شعر گوجوسوز و آلینماز حالا گلر! و من یئری گلمیشکن او میصراعلاردان بیر نئچهسینی ادبی محیطیمیزه تقدیم ائدیرم؛
سن یئریینده بایراق دا عاشیق دورور/ چیخماز بیر جملهدیر آنا گؤزلرین – اوخوجوسو و کاتیبییم/ و عشق دیک دابان باشماقلاری ایله، دانشکدهنین پیللهلرینده قوجالاجاق/ اورمونون سوقاتی آجی دوزدور ایندن بئله!/ گؤرسم پئرفئسیونال لیمون رنگینده گونشلرینی/ سسیممی قاناییر؟ بیزه نه اولدو یار(البت بو میصراعنین شعری اؤزو باشاریلی بیر شعردیر)/ باش تاپمادیم گؤزلریندن چتین ایدی دونیا کیمی/ یومما، گؤزلرین تورپاغین بیوگرافیسیدیر/ اؤنملیدیر گئجه کیمی سحره، دلی کیمی شهره/ گؤیلومدن کئچیرسن چیخ گل یادیما/ اؤلوم قوجا بیر تاکسی دیر یاشیل چیراقلاری سئچمز گؤزو/ شعر سونسوز بیر تدفین آخشامیدیر یالنیز/ داریخمیشام سنه چیخماز بیر کوچه کیمی/ بارماقلاریمین هرهسینه بیر آد وئریرم، هامیسینی سنین آدینلا چاغیریرام/ نغمهسینی ایتیرمیش بیر قوش دور اومودوم/ اللریمه باخ: نه ال آتدی گوندوزون یاریمچیق بیناسینا، نه باشماق تایی هانسیسا قیرخ اللی پرئزدئنته/ گؤیدن آیریلماز دنیز، بیربیریمیزدن بیز/ قونور اشیالارین اوستونه، گؤزومه سسیمه کؤینهییمه…/ هر چاغیردیقجا سنی بیر جئیران دوغولور/ نه زامان نه رنگ ده بیر شعر اولسام/ آچیق قالیر سطیرلرین سونو یارالارین باشی/ منیم اؤلوموم بارماقلاریمدان باشلاناجاق، سنین اؤلومون ساچلاریندان/ داشیندیغیم بو دیشی چیچکلر، داشیندیغیم قوشلار، داشیندیغیم سسلر(عمومیتله بو داشیندیغیم عیبارهلری دهشت افادهلردیرلر)/ باجارمادیغیم بیر دیلده جاوابسان اللریمه، گؤزلریمه/ … یعنی دئدییم کیمی بول بول باشاریلی میصراعلار! بلکه بیر کیتاب باشاریلی میصراعلاردا دئسک یانیلمامیشیق! چوخ حاللاردا بو میصراعلارین باشلارینی بیر یئره ییغان شعرلرده اولوب، آما عمومیتله، شعردن چوخ، شعر دیلینده سایاقلامالارا بنزهییر! هر میصراع اؤزو دوغرو بیر افاده، آما چوخ حاللاردا بیر بیرینه اویمایان، بیر بیرینه یاخین گلمهین سایاقلامالارا بنزهییرلر دوغروسو!
بعضاً میصراعلاری آشیر و “بند”لشیر او باشاریلار. مثلا؛
“…
یوخلاییر دؤشهمهنی تاپماییر آختاردیغینی قادین
یالقیزلیق اییسی گلیر اوتاقدان
اییلهییر یاتاغینی سوسور
بیر آزدان اوردان اودا گئدهجک
یوخولارینین قالانی بالینجینین ایچینده آغریماغا داوام ائده جک …” (کیمسهنین ناغیلی یوخ شعریندن)
یا
“…
قوپوز یونورام گئجه گوندوز
نوت لاری دوزورم گؤزوندن آخان میرواری کیمی ..” (قوپوز یونورام شعریندن)
یا
“…
گؤیون دمیر یوللاری وار جینلر ایله شاعیرلر تانییار یالنیز
اوردا سنی گؤزلمکله مشهورام
بایرام سفرهسی آچارام واغزالدا چای دملرم
پاییز تؤکر ایچریک یارپاق یارپاق اورمو چؤللرینی اونوتمادان
یای دا قاتیلار بیزه بوغدا باشاقلاری ایله بیر ساری کؤینک قونار واغزالا
هر قونودان دئییب اؤتریک ساعاتلارا عیناد
گونده لیک ایشیمیزدیر حیات …” (اؤلومه باخمایاراق شعریندن)
و …
بلکه بیریلری بو میصراعلاری اوخورکن،
“ماشینلاردایام اللریمدن یاپیشیب دوشمهیم قیشا”
“بیز خیاباندان قیشی میندیریب آپارمادیق ائوه”
“بیر قیشدان میندیرسین تبریزی هر قیشدا ائندیرسین او شورگؤز تاکسی”
واقیف صمد اوغلونون “بیر آخشام تاکسیدن ائندیک پاییزا” مشهور میصراعسینی خاطیرلایا و اونون گؤرونمز تاثیرینی و پلاگیات اولدوغونو دوشونه! آما بولودون شعر دیلینی اینجهلهیینجه، باشا دوشرکی، بئله حاللار بولودون شعر دیلینده بول بول دور و بو تاثیردن، فیلاندان یارانان بیر شئی دئییلدیر.
بیرده بولودون اؤزونه مخصوص بیر شعر دیلیمی دئییم، بیر دئییم طرزیمی دئییم، بیر چوخ شعرلرده و میصراعلاردا اؤزونو باشاریلا گؤستریر و اودا شعره بیر ریتم و آهنگ گتیریر و چوخ گؤزهلدیر. مثلا “گؤزلرین” شعرینده بئله میصراعلاردا اؤزونو دوغرولدور؛
“بارماقلاریندان قاغایی سیچراییر شعریمه قاغایی”
“یاغیش یاغیر یئنی الیفبادا یاغیش”
اؤیله جامید بیر قارانلیق گؤزلرین اؤیله”
…
یعنی بیر کلمهنین عینی میصراع دا تکرار گئتمهسی و اونون یاراتدیغی اؤزهللییی دئییرم. عمومیتله بو “گؤزلرین” شعری منی چوخ ساخلادی. بعضی اوفاجیق سرپمهلری گؤزه آلماساق بو شعر ساییلیر بیر شعردیر و ده باشاریلی.
بولودون میصراعلاریندان واز کئچمک اولمور. دئسم کی، بعضی میصراعلاری وار، اؤزو بیر شعر قدردیر، بلکه یانیلمامیش اولارام. اؤرنک اوچون بو میصراعلار؛
ایشیق ساخلاییر ساغی سولو، عاشیق ساخلاییر یولو/ اؤیله جامید بیر قارانلیق گؤزلرین اؤیله/آتیلمیش بایراق دیر روزگار الینده بو آیاغیمادک اوزانان ساچلاریم!/ سنه گؤره یازدیم گؤزلریمی، آیاغیمی، الیمی/ سنه گؤره یازدیم دونیانی/ هر گون بیر دورنا ائرته سی، هر آن یالقیزلیق سونراسی یام/ ساچلارینا دالدیقجا چوخالیر بارماقلاریم/ آرخامدان آتیلیر داشیندیغیم کؤلگه لر/ اون هئجه لی بیر هایکودور ال لرین!/ ….
بیرده بیزیم ادبی محیطلریمیزده بعضی یانلیش تابلولار وار؛ مثلا بیر سیرا هماهنگ دوستلوقلارین اؤزلرینی حددیندن چوخ رئکلام و منملیک اوبیئکتینه چئویرمهلریدیر. بونلارین یئنی یئتمه قلملریمیزه جیددی آسیبلری دهییر و دهیمکدهدیر. صحبتیمیز قونوسو اولان سایین دوستوموزدا ائله دوستلوقلاردان ساییلیر. اورتایا قویدوغو اثرلرده کی، بئله جیددی چاتیشمازلیقلارلا اوز به اوزدور. او بیری طرفدن دئدییمیز یئنی یئتمه نسیل او رئکلام و تبلیغات سایه سینده بونلاردان باشقا بیر کس گؤرمور و بونلارین آغیزلارینا باخیر، کیتابلارینین یولونو گؤزلهییر، سونرا شعردن بونلار وئردیکلرینی بیلیر و گلیر کیتابلارینی و اثرلرینی اوخورکن آچیب آغاردا بیلمهیهجک سورونلار و سورغولارلا اوزلهشیر نتیجه ده ایسه، نه ائدهجهیینی بیلمیر و بیر استعداد کیمی جاییر قویور چیخیر گئدیر. نه یازیق کی، بونلار بو گونوموزون ان جیددی ادبی پرابلئملری و یانلیش تابلو لاریدیر و بو تابلو لار سیندیریلمالیدیر. بو همن عصمت اؤزهل ین یوخاریدا گتیردییمیز؛”دیلجه سوسوب/ بدنجه دانیشیلان بیر چاغدا/بیلیرم، آسان آنلاشیلمایاجاق” سؤزونون و دویوروسونون بیزیم ادبی محیطلریمیزده اولان گئرچک مصداقی دیر. کئشگه، بدنجه دانیشمالاریمیز اولمایادی! کئشگه!…
۴/۵/۹۴


text:
کالیفورنیا، لانق بیچدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو
کالیفورنیا، لانق بیچدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو اینگیلیسجه: California State University, Long Beach، فارسجا: دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، لانگ بیچ آمریکانین لانق بیچ شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. کالیفورنیا، لانق بیچدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو ۱۹۴۹ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کالیفورنیا، لانق بیچدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آلبرت بنجاکو
آلبرت بنجاکو (اینگیلیسجه: Albert Bunjaku) (دوْغوم:۲۹ نوامبر ۱۹۸۳ (۳۹ یاش) Gjilani) بیر فوتبالیست. ارتسقبیرق ائو فوتبال کولوبو و سوئیس میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آلبرت بنجاکو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۳-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- قراسهاپر زوریخ کولوبونون اویونچولاری
- پادربورن کولوبونون اویونچولاری
- قوت-وایس ارفورت کولوبونون اویونچولاری
- نورنبرق کولوبونون اویونچولاری
- کایزرسلاوترن کولوبونون اویونچولاری
- ارتسقبیرق ائو کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری


text:
قارایارا
قارایارا و یا سیبیر یاراسی — کسکین زوونوز یولوخوجو سیروز-هموراژیک و نکروتیک ایلتیهابین اینکیشافی ایله کاراکتریزه اولونان نوخوشلوق. نوخوشلوق لوکاللاشمیش (دریده) و یاییلمیش (سپتیک) فورمالاردا کسکین نظره چارپان(عامیل) اینتوکسیکاسییا سیندرومو ایله جرهیان ائدیر. بعضاً بو خستهلیگی "بدخاسسهلی چیبان" دا آدلاندیریرلار.
تاریخی معلومات[دَییشدیر]
قارایارا قدیم زامانلاردان "مقدس اود"، "فارس اودو" و س. آدلار آلتیندا معلومدور. س.س. آندریوسکی (۱۷۸۸) اورالدا اؤز-اؤزونو یولوخدورما تجروبهسی ایله اینسان و حئیوانلارین قارایاراسینین ایدئنتیکلیینی معین ائتمیشدیر. آلمان آراشدیرماچیسی پللندیر (۱۸۴۹) قارایارا باسیللرینی خسته حئیوانلارین قانیندان آلمیشدیر. بایتار حکیمی ف. براوئلل روسیهدا (۱۸۵۷) قارایاراتؤردیجی میکروبونو اؤلموش آدامین قانیندا تاپمیشدیر. روبرت کوخ (۱۸۷۶) صونعی ییئجئکلی موحیطلرده نوخوشلوق تؤردیجی میکروبونون تمیز کولتوراسینی آلمیش، اونون ایسپور املگتیرمک قابیلیتینی آشکار ائتمیش و تستده سیچانلار اۆزرینده قارایارا عفونتسینی تدقیق ائتمیشدیر. لوی پاستر ایلک دفعه اولاراق قارایارا عفونتسینین خاص کروْنماسی اۆچون جانلی پئیوند (واکسینا) تکلیف ائتمیشدیر.
علّت[دَییشدیر]
قارایارا لاتینجه: Bacillus anthracis تؤردیجی میکروبو نؤعونه، لاتینجه: Bacillaceae عائلهسینه عایید اولوب، اوجلاری دوزبوجاق آلتیندا کاراکتریک کسیلمیش، اوزونلوغو ۳-۱۰ مکم، ائنی ۱-۱،۵ مکم اولان ایری حرکتسیز چؤپدور. اورقانیزمده اینکاپسوللاشمیش تک-تک چؤپلره و عمومی کاپسول ایله اهاتلنمیش ۲-۳ میکروبدان عبارت زنجیره تصادف ائدیلیر. باسیللرین گؤودهلرینین اوجلاری تماس یئرلرینده آزجا قالیندیر و زنجیر بامبوک ال آغاجینی خاتیرلادیر. خاریجی موحیطده لاتینجه: Bacillus anthracis ۰،۸-۱خ۱،۳-۱،۵ مکم اؤلچوسونده ایسپورلار عمله گتیریر، قرامموسبتدیر، آنیلین بویالارلا یاخشی رنگلنیر. رومانووسکی-کیمزا اوزره رنگلندیکده کاپسوللار سیل-نیلسئن یوْلوندان ایستیفاده ائدیلدیکده ایسپورلار آشکارا چیخیر.
قارایارا باسیللری فاکولتاتیو آئروبدور. اتلی-پئپونلو آقارین سطحینده اونلار چیخینتیلی اولان ساپ کلفیندن عبارت "شیریالی"، "مئدوزا باشی"، دونوق، توتقون، کله-کؤتور کاپسولسیز کولونییالار (ر-فورما)، آت زردابیندا ۸۰°سی تئمپئراتوردا هامار، سئلیکلی، یاریمشففاف بورملنمیش کولونییالار شکلینده (س-فورما)، اتلی-پئپتونلو بولیوندا – سیناق شوشهسینین دیبینده پامبیق توپاسی شکلینده اینکیشاف ائدیر. لاتینجه: Bacillus anthracis اؤلومه سبب اولان توکسیندن، اؤدئم عاملیندن و پروتئکتیو آنتیگئندن عبارت اولان، ناتامام آنتیجیسیملری ایندوکسییا ائدن ائکزوتوکسینین پروتئین کومپلکسینی تؤرهدیر. لاتینجه: Bacillus anthracis تؤردیجی میکروبون آنتیفاقوسیتار آکتیولیینی تامین ائدن کاپسوللو پروتئین آنتیگئنی و میکروب دیواریندا یئرلشهن سوماتیک پولیساخارید آنتیگئنی واردیر. سوماتیک آنتی ژن ترموستابیلدیر، حیوان و اینسان اورقانیزمینده ایممونوقلوبولینلر سینتزینی ایندوکسییا ائتمیر، مئییت مادهیندا اوزون مدت قالیر، آنتیگئنین ترموستابیل خوصوصیتیندن نوخوشلوق دیاقنوزونو قویماق اۆچون (آسکولی) تئرموپرئسیپیتاسییا تئپکیسیندا ایستیفاده ائدیرلر. کاپسولدا قلوتامین تورشوسونون پولیپئپتیدی پروتئین آنتیگئنی تاپیلمیشدیر. قارایارا باسیللرینین موتانت فورمالاری معلومدور کی، اونلاردان ایممونوپروفیلاکتیک واکسینلر حاضیرلانیر.
لاتینجه: Bacillus anthracis کولتوراسی
قرامموسبت لاتینجه: Bacillus anthracis
لاتینجه: Bacillus anthracis-ین ایسپورلاری
لاتینجه: Bacillus anthracis-لر ۵۰°سی-دک قیزدیریلدیقدا ۳۰ دقیقه عرضینده، ۷۵-۸۰°سی تئمپئراتوردا – ۶۰ سانییهدن سونرا، عادی غلظتدا سولئیما، فورمالدئهید، خلورون تأثیریندن بیر نئچه دقیقهدن سونرا تلف اولور. قارایارا باسیللری آشاغی تئمپئراتورا سون درجه داواملیدیر. لاتینجه: Bacillus anthracis-ین قارایارا ایسپورلاری خاریجی موحیطده یوکسک درجهده داواملیدیر. یاشاما قابیلیتینی سودا بیر نئچه ایل، تورپاقدا اون ایللرله ساخلاییر؛ قورو ایستی اونلاری ۱۴۰°سی-ده ۳ ساعت عرضینده قیریر، قایناتما زامانی ۴۵-۶۰ دقیقه سونرا تلف اولور. ایسپورلار دئزینفئکسیائدیجیلره قارشی داواملیدیر، حئیوانلارین آشیلانمیش دریسینده، اونلار اوزون مدت دیری قالا بیلیر. اتین دۇزلانماسی ایسپورلاری محو ائتمیر.
اپیدمیولوژی[دَییشدیر]
عفونت منبعی خسته ائو حیوانلاری: قارامال، آت، ائششک، قویون، کئچی، مارال، دوه، دونوزدور. بو حیوانلاردا نوخوشلوق یاییلمیش فورمادا کئچیر. اینساندا یولوخما حاللاری اولدوقجا آزدیر. داها تئز-تئز کونتاکت یوللا داها آز آلیمئنتار، هاوا-توز و اینتیقال یوللا یولوخمایا تصادف ائدیلیر.
لاتینجه: Bacillus anthracis-ین اینسانا وئریلمه عاملی خسته حیوانلاردیر، اونلارین ایفرازاتی، اؤلموش حئیوانلارین لئشلری، اونلارین دریلری و داخیلی اورقانلاری، یاریمفابریکاتلار، حیوان اتیندن حاضیرلانمیش ممولات، باشقا ییئجئک محصوللاری، قارایارا ایسپورلاری سپلنمیش تورپاق، سو، هاوا و خاریجی موحیط اشیالاریدیر. لاتینجه: Bacillus anthracis-ین مکانیکی اینوکولیاتیو وئریلمهسینده قانسوروجو حشراتلار (بؤینکلر، پاییز میلچیی) معین رول اویناییر. نوخوشلوق پئشه-کند تصروفاتی، پئشه-صنایع و تصادۆفی-معیشت تیپلری مؤوجوددور.
نوخوشلوق شدتلهنمهسی، بیر قایدا اولاراق، محدود خصوصیّت داشیییر. یولوخما حیوان منشألی عفونی خاملا تماس یولو ایله باش وئریر. داها تئز-تئز دابباقلار، ساللاقخانا و ات کومبیناتی ایشچیلری، یون چیرپانلار، خسته حیوانلارا باخانلار خستهلنیرلر. اینسانلارین قارایارا ایله عفونی حئیوانلارین خامیندان حاضیرلانمیش اشیالار (پاپاق، کورک، الجک، جوراب) واسطهسیله یولوخما تصادفلری معلومدور.
قارایارانین پئشه-کند تسروففاتیندا خستهلهنمه حاللاری داها چوخ یای-پاییز آیلاریندا تصادف ائدیلیر.
پاتوژن و پاتولوژی آناتومییا[دَییشدیر]
اینسان قارایاراسینین دری و سپتیک فورمالاری آییرد اولونور. نوخوشلوق ۹۸-۹۹% دری فورماسینین پایینا دوشور. بو فورمادا تؤردیجی میکروبون گیریش قاپیسی درینین آشیق یئرلری، زدلنمیش ائپیتئلی و سئلیکلی قیشالار ساییلیر. تؤردیجی میکروبون درییه داخیل اولدوغو یئرده قارایارا کاربونکولو (چیبان) عمله گلیر. او، نکروزلا اطراف توْخومالارین اؤدئمی ایله رئگیونار لیمفادئنیتله مۆشایعت ائدیلهن سئرروزلو-هموراژیک ایلتیهاب اوجاغی شکلینده اولور. تؤردیجی میکروبون ویرولنتلیگی یوکسک و اورقانیزمین مقاومتی آز اولان زامان بعضی حاللاردا بیرینجیلی قارایارا سئپسیسی اینکیشاف ائدیر: یئرلی تظاهرلر نظره چارپمایا بیلر.
قارایارا چؤپلری رئگیونار لیمفاتیک دویونلرده گرگین آرتاراق کسکین خاص لیمفادئنیته سبب اولور، سونرادان ایسه قان دؤورانینا کئچیر و اورادا تؤرهییب آرتیر. عفونت پروسسی یاییلیر – سئپسیس باشلاییر. قارایارا سئپسیسی گیریش قاپیسی، اساساً یوخاری تنففوس یوللاری ناهییهسینده و ییئجئک بوروسوندا لوکاللاشان زامان اینکیشاف ائدیر. پاتولوژی-آناتومیک دییشیکلیک کسکین هیپئرئمییادان و داخیلی اورقانلارین چوخقانلیلیغیندان (دورغونلوغوندان) عبارت اولور. توند-قیرمیزی قان لاختالانمیر و وئنالاری دولدورور. آغجیرلرده یاییلمیش اؤدئم، پلئورا و پئریتون بوشلوقلاریندا قانلی-سئروزلو مایع توپلانیر. میوکارددا و ائپیکارددا اوجاقلی قانسیزمالار، معده و باغیرساغین سئلیکلی قیشاسیندا چوخلو هئمورراگییالار میدانا چیخیر. چؤز لیمفا دویونلری بؤیویور و توند رنگده اولور. قاراجیر و دالاق بؤیویور، توند قانلا دولور. بئیین قیشالاری اؤدئملی اولور، چوخلو هئمورراگییالار نظره چارپیر کی، بو اونا "کاردینال پاپاغی" کاراکتریک شکیل وئریر. بئیین مادهسی چوخقانلی اولور. قاندا، اونورغا کانالی مایع سینده، زدلنمیش اورقان و توْخومالاردا چوخلو میقداردا قارایارا باسیللری اولور.
کلینیک منظره[دَییشدیر]
قارایارادا ایکوباسیون دؤور نوخوشلوق فورماسیندان وابسته اولاراق: دری فورماسیندا ۲-۱۴ گون، سپتیک فورمادا بیر نئچه ساعتدان ۶-۸ گوندور.
دری فورماسی[دَییشدیر]
قارایارانین دری فورماسینین داها تئز-تئز تصادف ائدیلهنی کاربونکولیوز (چیبانلی) فورمادیر، اؤدئماتوز بولیوز و اریپیپلوید فورمالارا آز تصادف اولونور. باشلیجا اولاراق بدنین آچیق حیصّه لری زدهلنیر. کاربونکوللار باشدا، بویوندا، آغیزین و بورونون سئلیکلی قیشالاریندا لوکاللاشاندا نوخوشلوق خصوصیله آغیر کئچیر.
زدلنمیش ناهییهده بیر و بیر نئچه کاربونکول (چیبان) اولا بیلیر. عفونتنین گیریش قاپیسی یئرینده آردیجیل اولاراق لکه، پاپولا، وئزیکولا، یارا اینکیشاف ائدیر. لکهلرین دیامئتری ۱-۳ مم، رنگی قیرمیزیمتیل-گؤیومتول اولور، آغریمیر، هشاراتین دیشلهمهسیندن قالان ایزه بنزییر. بیر نئچه ساعت سونرا لکه دری سطحیندن، قاباران قیرمیزی-میس رنگلی پاولایا چئوریلیر. یئرلی قاشینما و یاندیرما حیساسیّتی گۆجلنیر. ۱۲-۲۴ ساعتدان سونرا پاپولا ۲-۳ مم دیامئترلی، سئروزلو مایع ایله دولو سودورجوغا چئوریلیر، او، توندلشیر، قیرمیزی، بعضاً توندقیرمیزی-بنؤوشیی (لاتینجه: pustula maligna) اولور. سودورجوق قاشینما زامانی و یا اؤز-اؤزونه پارتلاییر، دیوارلاری یاتیر، توند قهویی قارتماقلا اؤرتولموش یارا عمله گلیر. بیر سوتکادان سونرا یارانین دیامئتری ۱۵ مم-ا چاتیر. اونون مرکزی حیصّه سینین نکروزو نتیجهسینده یارا برک آغریسیز قارا قارتماقلا اؤرتولموش اولور. قارتماغین اطرافی قیرمیزی رنگلی ایلتیهاب یاستیغیندان عبارت اولور. قارتماق خاریجی گؤرونوشونه گؤره قیرمیزی فوندا کؤمور پارچاسینی خاتیرلادیر. نوخوشلوق آدی دا بورادان (یونانجا: anthrax – کؤمور) گؤتورولموشدور. زدهلهنمه بوتؤولوکده کاربونکول (چیبان) آدینی آلمیشدیر. کاربونکوللارین دیامئتری بیر نئچه میللیمئتردن ۱۰ سم-دک دییشیر.
قارتماغین کنارلاریندا میرواری دنهلری کیمی ایکینجیلی پاپولالار تؤرییر. بو المنتلر اینکیشاف ائدرک خیردا قارتماقلارا چئوریلیر. اونلار قاریشاراق زدهنین اؤلچوسونو بؤیودور. قارتماغین آلتیندا ساغلام درینین سطحیندن قاباران توندقیرمیزی یاستیق شکلینده برک اینفیلترات اولور. سونرادان بونا اؤدئم قوشولور. اؤدئم بعضاً یومشاق دری آلتی هوجئیرهلی بؤیوک ساحهنی توتور. پئرکوسسییا ایله اؤدئم ناهییهسینه وورولان ضربه چوخ واخت هلمشیکواری تیترییش تؤرهدیر (ایستئفانکسی سیمپتومو).
کاربونکولون سیفتده (بوروندا، دوداقدا، یاناقدا) لوکاللاشماسی چوخ تهلوکهلیدیر، چونکی اؤدئم یوخاری تنففوس یوللارینا یاییلیر، آسفیکسییایا و اؤلومه سبب اولا بیلیر. قارایارا کاربونکولو نکروز زوناسینا حتی اینه باتیردیقدا بئله آغریسیز اولور. بو موهوم دیفئرئنسیال-دیاقنوستیک علامتیدیر. قارایارانین دری فورماسیندا رئگیونار لیمفادئنیتلر اینکیشاف ائدیر. اونلار آغیر حاللاردا نظره چارپان(عامیل) لیمفانگیتلرله بیرلشه بیلر. قارایارانین دری فورماسینین اؤدئماتوز نؤعو اؤدئمین ایلکین اولاراق کاربونکول اینکیشاف ائتمهدن میدانا چیخماسی ایله کاراکتریزه اولونور. نوخوشلوق داها سونراکی واختیندا نکروز باش وئریر و بؤیوک اؤلچولو کاربونکول فورمالاشیر. بوللوز فورمادا عفونتنین گیریش قاپیسی یئرینده ایچریسی هموراژیک مایع ایله دولو سودورجوق عمله گلیر. سودورجوق دئشیلدیکده و یا زدلنمیش ناهییه نئکروزلاشدیقدان سونرا کاربونکول شکلی آلان گئنیش خورالی سطح عمله گلیر. قارایارانین دری فورماسینین ائریزیپئلوید نؤعونون خوصوصیتی، ایچریسینده شفاف مایع اولان چوخ سایدا سودورجوغون اینکیشافیندان عبارتدیر. اونلار دئشیلدیکدن سونرا خورالار قالیر و قابیق باغلاییر. قارایارانین دری فورماسی خستهلرین تخمیناً ۸۰%-ده یونگول و اورتا آغیرلیقدا، ۲۰%-ده آغیر فورمادا کئچیر. نوخوشلوق یونگول فورماسیندا نکروتیک قارتماق، اؤدئم، اورقانیزمین اینتوکسیکاسییاسی اورتا درجهده نظره چارپیر. بدن حرارتی نورمال و یا سوبفئبریل اولور. ۲-۳ هفتهنین سونوندا قارتماق قوپور، یئرینده برک چاپیق قویور. نوخوشلوق یونگول فورمالاری تام ساغالما ایله باشا چاتیر. نوخوشلوق داها آغیر فورمالاریندا کئیفسیزلیک، ازگینلیک، باشاغریسی نظره چارپیر. بیرینجی گونون آخیرینا یاخین بدن حرارتینین ۳۹-۴۰°سی قدر یوکسلمهسیله اورقانیزمین اینتوکسیکاسییاسی اینکیشاف ائدیر، اۆرک-دامار سیستمینین فعالیّتی پوزولور. نوخوشلوق یاخشی قورتاراندا ۵-۶ گوندن سونرا حرارت کریتیک دوشور، اومومو و یئرلی نیشانلار گئرییه اینکیشاف ائدیر، اؤدئملیک تدریجهن آزالیر، لیمفادئنیتلر و لیمفانگیتلر ایتیر، قارتماق ۲-۴ هفتهدن سونرا قوپوب دوشور، خورا ساغالیر، یئرینده چاپیق قالیر. قارا یارانین دری فورماسینین ایکینجیلی سئپتیسئمییا ایله آغیرلاشماسی حاللاریندا بدن حرارتی ۴۰-۴۱°سی-دک قالخیر. تیترتمه، شدتلی باشاغریسی، باشگیجللهنمه، ساییقلاما اولور، یوخو پوزولور، نبض دقیقهده ۱۲۰-۱۶۰-دک سرعتلنیر، آتاردامار تضییق دوشور. خستهلرین بعضیلرینده بو تظاهرلره قانلی قۇسما و تئز-تئز قانلی ایسهال علاوه اولونور. قاراجیر و دالاق بؤیویور، دری هئماتوگئن-مئتاستاتیک منشألی ایکینجیلی سپمه ایله زدهلنیر. قاندا چوخلو قارایارا چیپلری تاپیلیر. پروسسین گۆجلهنمهسی آغیر اندوکاردیته و آغجیر اؤدئمی ایله کئچهن ایکینجیلی پنومونیایا، سوپوروز حالا، کومایا و ۱-۴-جو گون اؤلومه سبب اولور.
سپتیک فورما[دَییشدیر]
ایستافیلوکوکک عفونتسی ایله ایکینجیلی سپتیک قارایارا پنومونیالارینین بیرلشمهسی استثنا ائدیلمیر.
قارایارانین سپتیک فورماسی یوکسک ویرولنتلی تؤردیجی میکروبلارا، تنففوس یوللارینین سئلیکلی قیشاسیندان کئچهن ماسسیو اینفئکسیالاشما زامانی اینکیشاف ائدیر. آز حاللاردا تصادف ائدیلیر. پروسس قاباقجادان دری اۆزرینده اوجاقلی دییشیکلیکلر اولمادان تئز یاییلیر. بدنده چوخلو هئمورراگییالار میدانا چیخیر، مئنینگیال سیندروم آشکار ائدیلیر. قاندا و اونورغا کانالی مایع سینده قارایارا چؤپلری اولمور. نوخوشلوق بیرینجی، آز حاللاردا ایسه ایکینجی گونو عفونت-توکسیک شوکدان اؤلوم حادثهسی باش وئریر. قارایارا سئپسیسی چوخ واخت آغجیرین و باغیرساغین زدهلهنمهسیله مۆشایعت ائدیلیر. بو نوخوشلوق آغجیر و باغیرساق فورمالارینین آییرد ائدیلمهسینه سبب اولموشدور. قارایارانین سپتیکی فورماسینین موختلیف آغجیر واتیانتلاری نزرچارپان اینتوکسیکاسییا تظاهرلریله سون درجه آغیر کئچیر. حرارت ۳۹-۴۰°سی-دک یوکسلیر. شدتلی اؤسکورک، سینهده سیخینتی، کؤپوکلو قانلی بلغهم ایفرازاتی میدانا چیخیر. آغجیرلرین شدتلی اؤدئمی و هموراژیک ائکسوداتلی پلئوریت تظاهرلریله کئچهن پنومونیا معین ائدیلیر. ایفراز(ترشّح) اولونان بلغهم موروق ژئلئسی شکلینده پوختلشیر و ایچریسینده قارایارا چؤپلری اولور. ۲-۳-جو سوتکا خستهلر عفونت-توکسیک شوکدان اؤلورلر. قارایارانین سپتیک فورماسینین باگیرساق واریانتی قفلتهن باشلاییر. قاریندا کسکین ایتی آغریلار میدانا چیخیر، اونا اۆرک بولانماسی، اؤدله قاریشمیش قانلی قۇسما، قانلی ایسهال قوشولور. باغیرساغین زدهلهنمهسی بعضاً اونون پئرفوراسییاسی – دئشیلمهسی نتیجهسینده اینکیشاف ائدن پئ ریتونیته سبب اولور. بو زامان بدن حرارتی ۳۹-۴۰°سی-دک یوکسلیر، هیهجانلانما و ائیفورییا، ساییقلاما، قیجولمالار، مئنینگئال سیندروم اولور. دری اۆزرینده ایکینجیلی سپمه میدانا چیخیر، دیففوزستیانوزلار اینکیشاف ائدیر. نبض تئزلشمیش و ساپواری اولور، آتاردامار تضییق دوشور. نوخوشلوق ۱-۴ گون داوام ائدیر و اۆرک چاتیشمازلیغیندان اؤلومله نتیجهلنیر. خسته سون درجه نادر حاللاردا ساغالیر.
پروقنوز[دَییشدیر]
حاضیردا قارایارانین دری فورماسینین پروقنوزو موثبتدیر. اؤلوم حادثهسی فایزین اوندا بیری حیصّه سینه قدر ائندیریلمیشدیر. سپتیک فورمادا پروقنوز بوتون حاللاردا، حتی گرگین مۆالیجه ائرکهن باشلاندیقدا دا اساساً منفیدیر.
دیاقنوستیکا[دَییشدیر]
دیاقنوزون قویولماسی پروسسینده، خصوصیله، خستهنین پئشهسینه دخلی اولان اساسلی ائپیدئمیولوژی آنامنئز توپلاماق لازیمدیر.
لابوراتور دیاقنوستیکاسی پاتولوژی مادهین باکتریوسکوپییاسیندان، اونون ییئجئک موحیطلرینده اکیلمهسیندن، حئیوانلارین یولوخدورولماسیندان آسکولی ترموپرسیپیتاسییا تئپکیسینین قویولماسیندان، ایمونوفلوورسنسییا یوْلوندان ایستیفاده ائتمکدن عبارتدیر. قارایارانین ائرکهن و رئتروسپئکتیو دیاقنوستیکاسی آماچله آنتراکسینله دریداخیلی سیناق قویورلار. او، خستهلرین ۹۰-۹۵%-ده نوخوشلوق بئشینجی گونوندن سونرا موثبت نتیجه وئریر.
قارایارانین دری فورماسیندا لابوراتور آراشدیرما اۆچون ماده وئزیکولانین و کاربونکولون مؤحتویاتی، یارانان ایفرازاتی، قوپاریلمیش قارتماق ساییلیر. سپتیک فورمادا بلغهمی، قوسونتو کوتلهسینی، ایفرازاتی، قانی تدقیق ائدیرلر. آراشدیرما خصوصی تهلوکهلی عفونتلارلا ایشلهمه قایدالارینا ریایت اولونماسینی طلب ائدیر و خصوصی لابوراتوریالاردا آپاریلیر. قارایارانی مانقودان، عادی کاربونکول و فورونکوللاردان، ایستافیلاکوکک کاربونکوللاریندان، طاعوندان، تولیارمییادان، قیزیل یئلدن، باشقا علّتلی سئپسیسدن دیفرنساسییا ائدیرلر.
مۆالیجه[دَییشدیر]
اتیوتروپ تراپییا آماچله نوخوشلوق مۆافیق اولاراق جیپروفلوخاجین، دوخیجیجلین و یا آموکسی سیلین کیمی آنتیبیوتیکلرله مۆالیجه ائدیلیر.
پاتوگئنئتیک تئراپییا آماچله کوللوید، کریستاللوید و ائلئکترولوید محلوللاریندان، پلازما، آلبومین، قلوکوکورتیکویدلردن ایستیفاده ائدیلیر. زدلنمیش ناهییهلره جراحی موداخیلهلر یولوئریلمزدیر.
کروْنما[دَییشدیر]
قارایارانین کروْنماسی طیبی و بایتار-سانیتارییا خصوصیّتلی تدبیرلر کومپلکسینین آپاریلماسینی نظرده توتور. قارایارالی خستهلر ایزاله اولوناراق اونلار اۆچون خصوصی قاب-قاجاق، قوللوق اشیالاری، پالتار آییریرلار. پالاتالار جاری نم دزینفکسییا (۱:۵۰۰ سولئما مهلولو و ۳%-لی خلور مهلولو) اولونور. خستهنین قاب-قاجاغی اوزون مدت قاینادیلیر و سارغی ماده لری یاندیریلیر. قارایارانین دری فورماسیندا رئکونوالئسسئنتلری قارتماق قوپوب دوشدوکدن و چاپیق عمله گلدیکدن سونرا خسته خانادان بوراخیرلار. سپتیک فورماسیندا ایسه رکونوالسنتلری ۵ گون اینتروال اولماق شرطیله آپاریلان باکتئریولوژی مۆعاینه آزی ایکی دفعه منفی اولدوقدان سونرا بوراخیلماسی مومکوندور.
آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-دا و بؤیوک بریتانیادا بو خستهلییه قارشی پئیوند الده ائدیلمیشدیر. بو پئیوند تؤردیجی میکروبون پروتئکتیو آنتیگئنینه قارشی اثرلیدیر. بو هر ایکی پئیونددن ایستیفاده ائدیلمهسینه آلماندا قاداغا قویولموشدور.


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
یک لقیش سین، ای الله! سین ای اللهسان کی، هئر شهیدن اونج وار اولموش، سونرا دا وار اولاچاق، وارلیغی هار شهین فووقوند دایم قالجاق. سِن ای اللهسان کی، هِر شهی بیلیر و هِر شهیدِن یُکسِکدیر. سئن ای اللهسان کی، هئر شئه مئرهمه یناشییر، هئر شهی موحاکیم ائدیر و اونون باکسی هر شهی هاته ادیر. سین منیم رببیم الله، سن من حلیم بیلیرسن، باتینی و ظهیری وارلیغیما شاهدسن.
مینی و چاغیریشینا کاواب ورهنلری باغیشلا. من زیان وورماق ایستین و یا من دِرد-بِلا ایستِیَنلِرین شَرینَدِن قورویان هنوزلی یاردیمچی اول. هقیقتن، سن بوتون یارادیلمیشلارین ربیسئن. سین همیا یتیرسن، امما هچ کیم سانسیز اوزونه یئتمز.
-باب
هیفز دوالاری
Hifz Duaları
سِن ای کِسِن کی، ای الله، قُدرتینین گؤچو ایل من هَیات ورمیسِن
Sonsuz əzəmətinin gücü ilə Sənin bəyənmədiyin bütün şeylərdən hifz
اوز بیندالرینی و کینیزلیرینی، ایلاهی، شهکک-شوبه اکسلاریندان هیفز ایله
Məhəbbət ipindən tutaraq evdən çıxdım və özümü Sənin hifz və
ای منیم ربیم، سئنین خبیردار اولدوغون بوتون بئلالاردان مِنی هیفز.
Mənə ziyan vurmaq istəyən və dərd-bəla istəyənlərin şərindən qoru
Göydə və yerdə və onların arasında olanların qoşunlarının gücü ilə hifz e
Nəfs و ehtirasımın hiyləsindən məni qoru, hər cür xəstəlik, sınaq, çətinlik.


text:
متیو پری
متیو پری (اینگیلیسجه: Matthew Perry) آمریکالی اوْیونچو. آمریکادا دۆنیایا گؤز آچیب. 1979–گۆنوموز ایللر آراسیندا سینما ساحهسینده چالیشیب.
اوْینادیغی فیلملر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Matthew Perry»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده متیو پری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- آمریکالی کیشی اویونچولار
- ۱۹۶۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۲۰. یوز ایلده آمریکالی کیشی اویونچولار
- ۲۱. یوز ایلده آمریکالی کیشی اویونچولار
- آمریکالی کیشی فیلم اویونچولار
- American male television actors
- American male voice actors
- American people of Canadian descent
- Canadian male film actors
- Canadian male television actors
- Canadian male voice actors
- Canadian people of American descent
- یاشایان اینسانلار
- ماساچوست دوغوملو کیشی اویونچولار
- Male actors from Ottawa
- ویلیامزتاون، ماساچوست دوغوملولار
- ویدئو کلیپلری اولان مقالهلر


text:
حماس، میصرین دعوتینی قبول ائتدیگینی بیلدیردی
آچیقلامادا، توپلانتینین ایسماعیل هنیه رهبرلیگی، غزه ایچ و خاریجیندکی بوتون عضولرین قاتیلیمی ایله باش وئردیگی بیلدیریلیب
حماس، میصرین، فیلیسطین و عرب دونیاسینداکی پروسهلر ایله ایکیطرفلی علاقهلری گؤروشمک اوچون ائتدیغی قاهیره سفری دعوتینی قبول ائتدیگینی بیلدیردی.
حماس سیاسی بورو توپلانتیسینین آردیندان یاییملانان یازیلی آچیقلامادا، توپلانتینین ایسماعیل هنیه رهبرلیگی، غزه ایچ و خاریجیندکی بوتون عضولرین قاتیلیمی ایله باش وئردیگی بیلدیریلیب.
آچیقلامادا، غزهدکی محاصیرهنین قالدیریلماسی اوچون صرف ائدیلن بوتون تلاشلارین ممنونیتله قارشیلاندیغی، بوتون جیددی تلاشلارا "آچیق بیر عقل و قلب ایله" یاناشیلدیغی قئید ائدیلیب.
فیلیستین رهبرلیگینین بو تلاشلاری پوزوجولوق تلاشلارینی" تعجبله تعقیب ائتدیکلری بیلدیریلن آچیقلامادا، رام الله رهبرلیگینین قزّهیه تطبیق اولونان بلوکانین یانی سیرا، تحریملر، مامور معاشلارینین قیرماسی و اولوسلار آراسی و بؤلگه سل تلاشلاری انگللمهیه یؤنهلن تشببوسلری غزه نین غربی اوردون آییرماغا خیدمت تقدیم ائتدیگی ایفاده ائدیلدی.
"عصرین آنلاشماسینی" قبول ائدین و قطعی بیر دیلله دقت چکن و "تهلوکهلی سوی-قصد" کیمی آدلاندیریلان سؤزقونوسو آنلاشمایا قارشی مقاومت گؤسترمهلری اوچون غزه یه قارشی تحریملرین قالدیریلماسی چاغیریشی ائدیلن آچیقلامادا،
بوتون علامتلر، عصرین آنلاشماسینین فیلیسطینلیلرین دییشمز میللی حاقلارینی محدودلاشدیردیغینا ایشاره ائدیر. بونلارین باشیندا ایسه تورپاقلارینی آزاد ائتمه و پایتختی قودس اولان موستقیل فیلیسطین دولتینی قورماق ایله 1948ده دیدرگین دوشدوکلری تورپاقلارینا قاییتماق حاقلاری گلیر." دئییلدی.
بؤیوک قاییدیش یئرینین بوتون هدفلری یئرینه یئتیریلنه قدر داوام ائدجگی بیلدیریلهرک، فیلیسطینلیلر آراسینداکی اوزلاشمانین ایسه غزه یه یؤنهلیک محاصیرهنین قالدیریلماسی ایله 2011 قاهیره آنلاشماسینین حیاتا کئچیریلمهسی مومکون اولا بیله جگینه دقت چکیلدی.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی فیلیسطینلی قاچقینلارا یاردیم آژانسینین (UNRWA) خیدمتلرینده محدودلاشدیرماغا گئتمهسی و یوزلرله همکارینین ایش آنلاشماسینی موقتی موقاویلهیه چئوریلمهسینه ده توخونولان آچیقلامادا، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی فیلیسطینلی قاچقینلارا یاردیم آژانسینین یاشادیغی مالیه چتینلیکلری موضوعسوندا اولوسلار آرسی توپلومون مسئولیتلرینی یئرینه یئتیرمدیگی مدافعه ائدیلیب.
فیلیسطین یؤنتیمی باشقانی محمود عباس، آوریلده، حماسا غزه رهبرلیگینی آنلاشما حکومتینه تسلیم ائتمهیه مجبور ائتمک اوچون "الکتریک، ساغلیق خیدمتلری و حقوق/معاش اؤدمهلری" کیمی مسئلهلرده بیر سیرا تحریملر تطبیق ائتمهیه باشلامیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
ماجاریستان-ارمنیستان ایلیشکیلری یئنیدن قورولدو
ارمنیستان، آذربایجان بایراغینا سایغیسیزلیق ائدن ارمنی سوبایی اؤلدورن سفرووون آذربایجانا قایتاریلماسینا گؤره ماجاریستانلا دیپلوماتیک ایلیشکیلری کسمیشدی
آیبکده میدانا گلن پاتلامادا ان آز ۱۹ نفر اؤلدو
افغانیستانا یاردیم هیئتی اکیبلرینین آراشدیرمالاری نتیجهسینده پاتلامادا ان آز ۱۹ نفرین حیاتینی ایتیردیگی، ۲۳ نفرین یارالاندیغی آچیقلاندی
فرانسانین تهران ائلچیسی باخانلیغا چاغریلدی
نیکلا رش، فرانسا خاریجی ایشلر باخانی کاترین کولونانین آچیقلامالارینا گؤره ایران خاریجی ایشلر باخانلیغینا چاغریلدی


text:
سوسیال دموکرات
سوسیال دموکرات یوخسا ایجتماعی دموکراسی بیر ایدولوژی ایجتماعی ایشلرده دیر.کلاسیک بیر ایشلرده ایجتماعی ایشلری و سرمایه صاحیبلرین ایصلاح ائتمک اوچوندور .سون بیر ایدولوژی یاردیر و عدالت یاراتماقا چالیشیر.
باشدا مارکسیسم ایدولوژیسی و بوتون اوندا اولان سوزلر و نظریه لر سوسیال دموکراسی ایشلرینده گوروشوردو هابئله ولادیمیر لنین و روزا لوکزامبورق و نئجه کائوتسکی و برنشتاین اینقیلابی سوزلری بو ایدولوژی ده گوروشوردی.سون ایللر بؤیوک روسیه اینقیلابی و بیرینجی دونیا ساواشیندان سونرا بو ایدولوژی اینقلابی سوزلرین بوشلادی.بو ایدولوژی سون ایللر چوندو و اینقلاب و سوسالیسم ضد اولدولار (Evolution, not Revolution) (سوسالیسم اینقلاب دئییل)


text:
رقص
رقص ، دانس یوخسا سیندیرما ، نمایشی اولان بیر اینجه صنعت دیر . دئییشیک شکیل لرده گؤسترینیر موزیکال ریتمنن دیر اؤزللیکله طبیل سسی تک باشینا یوخسا بیرلیکده دیر. دانس الییه بیلر دینی رسمینه گؤره اولا یوخسا باشقا ندن لر له. رسمی یوخسا رسمی اولمایان . دۆنیا دا چوخلی دانس فورمو وار هر کۆلتۆرۆن یوخسا توپلومسالین اؤزینه اؤزل دانسی وار.
گئچمیشیدَییشدیر
اینسان لار چوخ قدیم چاغ دان دانس ائدیر میش لر ایبتیداعی داش قایا دا اولان اینسان لار داش اۆستۆنده دانس صحنه لرین چکمیش لر أن چوخ اوو دان دؤنن ده دانس ائدر میش لر .
اویقارلی میلت لر ده میصر ، یونان ، ایران و ... ساخسی و داش لار اۆسۆنده دانس صحنه لرین حک ائتمیش لر.
موزیکدَییشدیر
دانس لار موزیک ریتم لرینن و فورم لارینان دیر .میلی موزیک لرین هر تورلی ده اولورسا موزیک لرین اۆزۆنن دیر اؤرنک تکنو موزیکی و تکنو رقصی .
کۆلتۆرلر وو دانس فورم لاریدَییشدیر
آسیا دا گۆنی آسیا یوخسا هیندوسان فورمو اؤزۆنه نئچه فورمو وار دیر . اؤرنک مودراس دا ال حرکتی و قیچ حرکتی هیندوستانین هر بؤلگه سینده باشقا هیندوستان کلاسیک دانس فورمو وار. بانقرا ، اودیسا و پنجاب (پاکیستان) دئییشیک فورم لاری وار دیر و سیخ لرین اؤزلرینه دانس لاری وار بۆتۆن بو دانس لار هیندوسانین کلاسیک دانس لاریندان دیر لار.
سری لانکا ، اندونزی ، مالزیا اؤزلرینه دانس فورم لاری وار دیر.
اورتا آسیا دا موغول ، قازاق ، اؤزبک ، تۆرکمن ، قاراقالپاق ، قیرقیز و تاجیک لرین اؤز لرینه دانس لاری وار.
اورتا دوغو دا آنادولو دا قارادنیز ، ائگه ، ایچ آنادولو ، گۆنی دوغو و لاز و قافقاز ائللرین دانس فورم لاری وار .
ایران دا آذربایجان ، کۆرد ، لر و عربنن فارس دانس لارا وار.
عرب دانس لاری دا دۆنیا تانیلمیش بیر فورم دور و عرب اؤلکه لرین ده اولور.
قافقاز بو بؤلگه اورتا دوغو ساییلمیر و اؤزۆنه اؤزل موزیک و دانس لارا وار آذربایجانلی ، ائرمنی ، گورجی ، چچنی ، داغیستانلی و... .
اوروپا دوغو ایسلاو دانسی ، بالکان ، اورتا اوروپا ، اسکاندیناوی ، هولند و ایبریا (ایسپانیا ، پورتاقال) ایتالیا و... .اوروپا دانس لارین موختلیف چاغ لاردا اولور.
آمریکا دا آمریکا یئرلی لرین دانس لاری و ایندیکی لاتین آمریکا چوخ ایسپانیا وو پورتاقال فورمونا یاقین فورموندا اولور.
آفریقا دا چوخ سایی دا دانس فورم لاری وار دیر.
تئاتر لاردادَییشدیر
تئاتر لارین نومایشینده دانس دان چوخ ایستیفاده ائدیر لر. بو دانس لار مفهومی اولور و تئاتر داستانین باخان لارا چوخ یاخجی مفهومو یئتیریر و تئاترادا گؤزللیک وئریر.
قالریدَییشدیر
Dance partnering – a male dancer assists a female dancer in performing an arabesque, as part of a classical pas de deux.
Social dance – dancers at a juke joint dance the Jitterbug, an early 20th century dance that would go on to influence swing, jive, and jazz dance.
Gumboot dance evolved from the stomping signals used as coded communication between labourers in South African mines.
قایناقلاردَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
- Chisholm, Hugh, ed. (1911). . Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
{{cite encyclopedia}}: Cite has empty unknown parameters:
|HIDE_PARAMETER13=,
|HIDE_PARAMETER14c=,
|HIDE_PARAMETER14ab=,
|HIDE_PARAMETER3=,
|HIDE_PARAMETER1=,
|HIDE_PARAMETER4=,
|HIDE_PARAMETER2=,
|separator=,
|HIDE_PARAMETER8=,
|HIDE_PARAMETER14bb=,
|HIDE_PARAMETER20=,
|HIDE_PARAMETER5=,
|HIDE_PARAMETER14b=,
|HIDE_PARAMETER14cb=,
|HIDE_PARAMETER14a=,
|HIDE_PARAMETER10=,
|HIDE_PARAMETER9=,
|HIDE_PARAMETER15chapter=,
|HIDE_PARAMETER6=,
|HIDE_PARAMETER7=,
|HIDE_PARAMETER11=, and
|HIDE_PARAMETER12=(help)
- Historic illustrations of dancing from 3300 BC to 1911 AD from Project Gutenberg
- United States National Museum of Dance and Hall of Fame
Aydın Sümərinli (دانیشیق) ۸ آقوست ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۳۸ (UTC)


text:
پروژه یؤندیمی
پروژه یونه تیمی (اینگیلیس جه: Project Management, آنادولو تورکجه: Proje Yönetimi)بللی بیر پروژه نین باشاریلی هدف چاتیب و قورتاریلماسی اۆچون قایناقلارین ایلک پلانلاماسی، ایجراسی، کنترلی، سازمان وئرمه سی، تدارک گورمه سی و یونه تیلمه سی نین دیسیپلینی دیر. پروژه لر بللی محصول، خیدمت(سرویس) و یا نتیجه تولید ائتمک اۆچون یارادیلان موقت تلاش لاردیر. بللی باشلانقیج و قورتولوش تاریخلری واردیر.
پروژه یونه تیمی نین اصلی مساله سی پروژه نین داها قاباقدان بللی ائدیلن قیسیتلارین ایچینده بوتون هدفلرینه یئتیشمه سی دیر. بو هدفلر پروژه نین باشلانقیجیندا پروژه لایجه سینده قئید اولونور. پروژه نین اصلی قیسیت لر ده، اونون وسعتی، زامانی، کیفیتی و بودجه سی دیر. ایکینجی مساله ده داها قاباقدان بللی ائدیلن هدف لر اۆچون بوتون قایناقلارین فعالیت لره تخصیص وئرمه گینی اوپتیمیزه ائتمک دیر.
تاریخدَییشدیر
1900-جو ایله قدر، عمران موهندیسلیگی پروژه لری عمومیتله یارادیجی معمارلار، موهندیسلر و اوستا بنالار طرفیندن یونه تیلیردی. میثال اۆچون: ویتروویوس(Vitruvius) میلاد دان قاباق بیرینجی یوز ایل.
پروژه یونه تیمی نین ایکی بویوک اونچو سو و آتاسی هئنری گانت و هئنری فایول دیر. هئنری گانت پروژه کنترل و پلانلاماق تکنیک لرینین آتاسی آدلاندیریلیب. هئنری گانتین "گانت چارتی"(Gantt Chart) بیر پروژه یونه تیمی آلتی آولاراق چوخ مشهور بیر تکنیک دیر.
1950-جی ایل موْدرن پروژه یونه تیمی نین چاغینین باشلانقیجی ساییلیر. بو چاغدا پروژه یونه تیمی بللی بیر دیسیپلین له تاینینیب و موهندیسلیک مدل لری ایله بیرلشدی. ایکی ریاضیات اساس لی پروژه زامانلاما مدلی بو ایل لرده گلیشدی: اهمیت لی یول یونتمی (آنادولو تورکجه سی:Kritik Yol Yöntemi, اینگیلیس جه: Critical Path Method) یا قیساجا CPM و برنامه دییرلندیرمه و گوزدن گئچیرمه تئکنیکی(اینگیلیس جه: Program Evaluation and Review Technique) یا قیساجا PERT.
مرحلهلردَییشدیر
- باشلاتما
- پلانلاما
- تولید و یئریتمه
- ایزله مه و کنترل
- باغلانیش


text:
اویان نیوز: آیریلیق ماهنیسینین سسلندیرنی و عینی زاماندا دا بؤیوک بئستکارعلی سلیمی’نین حیات یولداشی؛ “فاطمه قنادی” بو گون تئبریزده تورپاغا وریلدی!
آیریلیق ماهنیسینی ایلک دفعه فاطمه قنادی خانیم سسلندیرمیش و یازیسیدا اونون یولداشی علی سئلیمیه آییتتیر.
بو خبر ایران مدیاسی طرفیندن بایکوت ادیلمیش اولدوغو اوچون تؤرن چوخ آز ساییدا اینسانین قاتیلیمی ایله گئرچئکلئشمیشدیر
عکس و گزارش محمد علیمرادی – تورکجه چئویری اویان نیوز
بو خبرین یایین حاقی اویان نیوز صحیفسینه آییتتیر و یایماقی آنجاق قایناق وئررک مومکوندور


text:
اویان نیوز: اوکراینایا باغلی کیریم اؤزارک جمهوریتی تاتارلارینین مباریزهسینی و میللی قهرمانلاری مصطفی عبدالجمیل کیریماوغلونون حیاتینی آنلادن بلگهسل فیلمین گالاسی گئچیریلدی
اوکراینایا باغلی کیریم اؤزارک جمهوریتی تاتارلارینین مباریزهسینی و میللی قهرمانلاری مصطفی عبدالجمیل کیریماوغلونون حیاتینی آنلادن بلگهسل فیلمین گالاسی گئچیریلدی. یاپیمچیلیغینی سئوینج ساریسوی قاراتایین ائتدیگی “کیریم اوغلو، بیر خالقین مباریزهسی” بلگهسل فیلمین یاپیم ایشلری ایکی یاریم ایل داوام ائتدی. بلگهسل فیلمده، باشدا ت.ر.ت اولماق اوزره، بیر چوخ اؤلکه تلویزیون آرشیولریندن گؤرونتولر ده ایستیفاده ائدیلدی.
آنکارادا تشکیل ائدیلن گالا گئجهسینه قاتیلان باشباخان یاردیمچیسی بولنت آرینچ، بئله بیر بلگهسل حاضیرلاماغین ۷۰ میلیونون وظیفهسی اولدوغونو، ت.ر.ت.نین ده میللت آدینا بو وظیفهنی موفقیتله گرچکلشدیردیگینی سؤیلهدی. ت.ر.ت مودورو ابراهیم شاهین ده، بلگهسل ایله ۷۰ ایللیک بیر معجزهنی اؤزتلهمهیه چالیشدیقلارینی، بلگهسلین اینگیلیسجه و روسجایا چئوریلدیگینی آچیقلادی. دانیشمالاردان سونرا بلگهسلین گالا گؤستریمینه گئچیلدی. بو باشاریلی اثر، ت.ر.ت ائکرانلاریندا اکتبر آییندان اعتباراً ۳۰ دقیقهلیک ۹ بؤلوم حالیندا یایینلاناجاق
ت رت


text:
مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی
مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی (اینگیلیسجه: University of Maryland College of Agriculture and Natural Resources)آمریکانین کالیج پارک، مریلند شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی ۱۸۵۶ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مریلند بیلیمیوردونون اکینچیلیک و طبیعی ثروتلر کالجی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
مظفرالدینشاه قاجار
مظفرالدین شاه، (دوغوم: ۱۲۳۲-اینجی گونشلی ایلین آغلارگولر آییسینین ۳-اونجو گونو[آلت یازی ۱]، اؤلوم: ۱۲۸۵-گونشلی ایلین چیلله آییسینین ۱۲-اینجی گونو[آلت یازی ۲]) ۵-جی قاجار شاهی ایدی. ۱۲۳۲-اینجی گونشلی ایلده دوینایه گؤز آچدی. ناصرالدین شاهین دؤردونجو اوغلو ایدی. ایکی بؤیوک قارداشی معین الدین میرزا و ابوالقاسم خان، کیچیکلیکده دۆنیادان گئتدیلر و مسعود میرزا ظل السلطان بؤیوک قارداشی، آناسی نین شاه قیزی اولماماغینا گؤره ولیعهد سئچیلمه دی و مظفرالدین میرزا ولیعهد اولدو و بئش یاشیندا ولیعهد سئچیلدی.
مظفر الدین میرزا نقرس نوخوشلوقونا گؤره حوصله سیز و آجیز بیر اینسان بیلینیردی.نقرس بؤیرک نوخوشلوقدور.
ائل طایفا[دَییشدیر]
یاشامی[دَییشدیر]
مظفرالدینشاه ۱۲۳۲-اینجی گونشلی ایلین آغلارگولر آییسینین ۵-اینجی گونونده تهراندا دونیایا گؤز آچدی. او ناصرالدینشاهین دؤردونجو اوغلو و شکوهالسلطنه نین اوشاغیدی. ایکی بؤیوک قارداشی، یانی معین الدین میرزا و امیرقاسم خان، اوشاقلیقدا اولدولر. اوچونجو قارداشی دا مسعود میرزا ظل السلطان ایدی کی آناسی اشرافزاده دئیلدی، اونا گؤره ظل السلطان ولیعهد سئچیلمدی. موظفرالدین میرزا دؤرد یاشیندا ایدی کی آذربایجانا و رضاقلیخان هدایتین یانینا گؤندریلدی و بیر ایلدن سونرا ولیعهد سئچیلدی. پس دئملییک کی موظفرالدین شاه بئش یاشی واریدی کی ولیعهد سئچیلدی و ولیعهد اولدی و آتاسی اؤلنه جان قیرخ ایله یاخین تبریز شهرینده ولیعهد قالمیشدی. [۱]
مظفرالدینشاه تبریز ده یئرلشندن دؤنمیندن، کی قراریدی شاهلیق و خاقانلیق اؤگرنه، چوخ بیرزاد الیمیزده دئیل، اولسا دا مشروطیت تاریخچیلریندن بیر نئچه یازی قالیر. موظفرالدین شاه ساده و مهربان شاهیدی و اونون چاغیندا ایران هئچ بیر اؤلکه اینن ساواشی اولمادی. موظفرالدین شاه ۴۰ ایله یاخین تبریز شهرینده یاشادی تا آتاسی (ناصرالدین شاه) ۱۲۷۵-اینجی گونشلی ایلینده قتله یئتیریلدی و ترور اولدی، بو ایتیفاقدان سونرا موظفرالدین میرزا ۴۴ یاشیندا سلطنته یئتیشدی. ناصرالدین شاه قاجارین قتلیندن مظفرالدین شاهین سلطنت تختینه چاتماسینه جان، ۴۰ گون زامان آپاردی و بو مودّتده علیاصغر امینالسلطان (کی سونرالار «اتابک» شوهرتینه مولقب اولدی)، ناصرالدین سون صدراعظمی، اؤلکه نین اوموراتین و ایشلرین الده توتدی. ناصرالدین شاه اوچ یول اروپایا موسافیرت ائتمیشدی، اما بو تفاسیرینن گنه مظفرالدین شاه چوخ آز آذربایجاندان ائشیگه چیخدی.
او یئل آلیجی عمارتینده تاجقویماق ائتدی و ایکی آی شاهلیغا چاتماسیندان سونرا میرزا رضا کرمانی، ناصرالدین شاهین قاتلی، مشق مئیدانیندا دار آغاجینا چکیلدی. موظفرالدین شاه دؤنمی نین اؤنملی ایتیفاقلاریندان، ایلک «سینماتوگرافین» تاپیلماسی دیر. مظفرالدینشاهین سسی کی ایرانین ان اسکی صوتی سندی سایا گلیر، هنوز موجود دور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قالری[دَییشدیر]
آلت یازی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ داریوش، تاریخ ایران ص 937-938
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «آلت یازی» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.


text:
سریک آمونیوم نیترات
سریک آمونیوم نیترات (اینگیلیسجه: Ceric ammonium nitrate، عربجه: نترات ثنائي أمونيوم سيريوم رباعي) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی، کریستال حالتینده تاپیلار.سریک آمونیوم نیترات نیتروژن بیلشیکلری و نیتراتلار گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی 107 دن 108 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ceric ammonium nitrate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سریک آمونیوم نیترات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.