text:
سیلاولر ایرکین کمیسیونی، بویوک شهرلرنینگ شاروالی لیک، غزنی ولایتی جرگه اولوسی و ولایتی شورا سیلاولرنی اوتکزیشده تخنیکی و عملیاتی برچه تیارگرلیکلرینی آلگن دیر. افغانستان حکومتی تمانیدن بودیجه تیار بولگندن سونگ کمیسیون عملیاتی و برنامه لری عملگه آشیشگه و فعالیت قیلیشگه باشله یدی. همده سیلاولر کمیسیونی سیلاولر قانونی تعدیلی حقیده تیارله گن طرحی بوییچه عموم مردم نینگ نظرینی آلیش اوچون بیر آی گچه کمیسیون ویب سایتی ده نشر قیلگن دیر.
سیلاولر ایرکین کمیسیونی؛ افغانستان سیلاولری نی اوتکزیشده یاردم کورستگن خلق ارالیک نهادلر و جهانی جامعه لردن تشکرلیک و منتدارلیک نی بیلدیره دی. سونگی چاغلرده افغانستان سیلاولری بوییچه جهانی جامعه نینگ یاردمی حقیده افغانستان بازسازلیگی اوچون امریکا ویژه تیکیشیریشی (سیگار) اوزی نینگ گزارشی نی ارایه قیلدی ایندی مردم نینگ ذهنی نی بو حقده آچیش اوچون قوییده گی مسله لرنی ایسله یمیز:
بیرینچی: افغانستان سیلاولری بخشیده بولگن جهانی یاردم لر UNDP کبی خلق ارا لیک نهادلری نینگ مدیریتی آرقه لی صرفلنگن دیر.
سیلاولر ایرکین کمیسیونی بونده ی کمک لرنی مصرف قیلیشده ایرکی بولمه گن. اجمال صورتده ایتیش کیره ک که بو یاردم لرنینگ ایریم بولیمی سیلاولر ایشی اوچون یو این دی پی آرقه لی ایشگه آلینگن خلق ارالیک ایشلاوچیلر اوچون و ینه بیر بخشی سیلاولر عملیاتی اوچون اولر تماندن اختصاص بیریلگن ایدی اوزلری نینگ مدیریتی و نظارتی آستیده مصرف بولگن حتی اونینگ مقداری و مصرف قیلیش قنده یلیگی سیلاولر ایرکین کمیسیون گه رسمی شکلده گزارش بیریلمه گن. ۱۳۹۸ ییلی جمهورلیک ریاستی سیلاوی اوچون مصرف ییغیلمه سی ۲۹.۵ میلیون دالر بولگن که اونینگ جزییاتی بو اعلامیه نینگ قوشیمچه جدولی ده آچیقلمه بیریلگن.
ایککینچی: کمیسیون مرکز و ولایتلرده ایریم سطح لر بوییچه سازمانی اصلاحات نی توزه تگن و او آرقه لی اوقیگن کدر و تجربه لی ایشلاوچیلرنی جذب ایتیب، کمیسیون دارالانشاسیده یوکسک ظرفیت ایشلاوچیلر نی آلیشگه قادر بولگنلر. ۱۳۹۸ ییلی سیلاولری نینگ برچه ایشلری، کمیسیون دارالانشا ایشلاوچیلری تمانیدن مدیریت و اجرا بولگن دیر و بو مسله اداره ایشلاوچیلرنینگ ظرفیتی دن دلالت بیره دی.
اوچینچی:۱۳۹۸ ییلی سیلاوی ده قلاب کارلیک گه قرشی الینگن تدبیر لر و بایومتریک تکنالوژی سیدن فایده له نیش، کاغذی و الکترونیک شکلده اواز بیرووچی فهرستیدن فایده له نیش، الکترونیک نتیجه لری فورمی دن ایش آلیش، نتیجه لر جمع بندلیگی سیستمی، رای بیرووچی محله لر، مرکز، اولوسوالی، ولایت سطحی دن تا قیته دن اعاده سی اوچون دسته بندلیک حساس موادلر نی تیکشیریش سیستمی پی گیری قیلیش مسله لر سیلاولر قلاب کارلیک گپی نی جوده یم آز قیلگن و نتیجه ده ارایه بولگن رقم لر دن ۱ میلیون و ۸۲۳ مینگ و ۹۴۸ واقعی رای نی تثبیت قیلگن دیر که بونده ی تثبیت قیلیش افغانستان سیلاولری بوییچه بی سابقه دیر. سیلاولر ایرکین کمیسیونی ۱۳۹۸ ییلی سیلاولرنی موفقیت لیک بیلن اوتکزگنی و باشلنغیچ و نهایی نتیجه لر اعلامی اوچون فخر قیله دی. هلی هم شونینگدیک، کیله جک سیلاولر نی اوتکزیش اوچون برچه عملیاتی و تخنیکی تیارگرلیک لری بار دیب اعلان قیله دی.
تورتینچی: سیلاولر ایرکین کمیسیونی برچه وقتده شفافیت، حساب بیریش و گزارش بیریش اصولی گه ایشانیب، سیلاولر ایریم مرحله عملیاتی نی سیلاولر شرکالری، مشاهد نهادلر و افغانستان ایلی گه اورته گه قویگن دیر، شونده ی که ۱۳۹۸ سیلاوی نینک برچه مسله لرینی جمعی رسانه لر افعانستان مردمی گه شریک قیلگنلر. همده هر یشاوچی و نهاد معلومات ایسته ماقچی بولسه قانونی گه کوره معلومات تاپشیریله دی.
بیشینچی: سیلاولر ایرکین کمیسیونی امنیتی کوچلردن سیلاولر امنیتی اوچون یخشی تدبیر و ایش قیلگنلری باعث منتدارلیک بیلدیریب، ایتیش نی اورینلی بیله دی که اواز بیریش مرکزلری کوپپیسی امنیتی آلینگن و فعال ایدی و اولرده واقعی آواز لر استعمال بولدی. امنیتی کوچلر نینگ فداکارلیگی، توانالیگی و قهرمانلیگی بوییچه اولرگه قووانچ قیله میز.
سیلاولر ایرکین کمیسیونی، اولکه نینگ سیاسی، فرهنگی، اجتماعی حالتی گه باقه و قیینچیلیکلرگه دوچ بولسه هم کیله جک سیلاولرنی شفاف و سالم شکلده اوتکزیشده ایشانچ بیریب، شفاف و سالم بیلن عادلانه سیلاولرنی اوتکزیشده سیلاولر ایرکین کمیسیونی متعهد دیر.
"


c: text/html

text:
پلاته چای دؤیوشو
پلاته چای دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle of the River Plate) بریتانیا ایمپیراتورلوغو و آلمان قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ریو دلا پلاتا چایی و آرژانتین و اوروقوئه و اطلس اوقیانوسو یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو بریتانیا غلبهسیله بیتمیشدیر
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Suicide
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of the River Plate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پلاته چای دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایندی تورکیه ده یوک درون لر بیلن تشیله دی
اوشبو توغریده تورکیه ملکی هواچیلیک اداره سی باشلیغی بیانات بیردی
تورکیه ده یوک نینگ درون لر بیلن تشیلیشی توغریسیده گی تیارگرلیک لر تکمیل بولدی.
تورکیه ملکی هواچیلیک اداره سی باشلیغی کمال یوکسل, تی آر تی بیلن قیلگن مصاحبه سیده, یوک نینگ دستلب تورکیه نینگ استانبول- ایسکی شهر- انقره ولایت لری آره سیده درون لر بیلن تشیله دیگن لیگی نی بیلدیردی.
ملکی هواچیلیک اداره سی, تورکیه ده یوک نینگ درون لر بیلن تشیلیشی توغریسیده کینگ کولملی تیارگرلیک اوتکزماقده. حاضرگی کون گه قدر 50 مینگ دن آرتیق درون ثبت ایتیلگن وضعیتده.
علاقه لی ینگی لیکلر
اردوغان: کیلگوسی ییلده برقی لوکوموتیف ایشلب چیقریشنی باشله یمیز
جمهوررئیس اردوغان استانبولده بولیب اوتگن بیر مراسمده معروضه قیلدی
ایندی تورکیه ده یوک درون لر بیلن تشیله دی
اوشبو توغریده تورکیه ملکی هواچیلیک اداره سی باشلیغی بیانات بیردی
جاری ییل نینگ فزیک ساحه سی بوییچه نوبل ساورین لری اوز ایگه لری نی تاپدی
نوبل کمیته سی, اوشبو ساحه بوییچه نوبل ساورینی گه سزاوار دیب تاپیلگن کیشی لرنی اعلان قیلدی


text:
نجیب محفوظ
نجیب محفوظ (عربجه نجیب محفوظ ۱۱ دسامبر ۱۹۱۱، قاهیره — ۲۹ آوقوست ۲۰۰۶، قاهیره) - گؤرکهملی میصر یازیچیسی، تانینمیش رومان اوستاسی، دراماتورق، سناریست، ادبیات اوزره نوبل اؤدولو آلان یئگانه عرب (۱۹۸۸) ("بوتون بشریت اۆچون معنا کسب ائدن، اینجهلیکلرله زنگین عرب حکایهلرینه و رئالیزمه گؤره").
حیاتی[دَییشدیر]
نجیب محفوظ ۱۹۱۱-جی ایلده قاهیرهده مأمور عائلهسینده دونیایا گلیب. قاهیره بیلیم یوردودا فلسفه و ادبیاتی اؤیرنیب. ۱۹۳۴-جو ایلده قاهیره بیلیم یوردون فلسفه فاکولتهسینی بیتیریب. ۱۹۷۲-جی ایله قدر دؤولت قوللوقچوسو کیمی اولجه ناظرلیکده چالیشیب. سونرا اینجه صنعت بوروسو سنزوراسی شعبهسینین و کینویا یاردیم فوندونون دیرکتورو اولوب. نهایت، مدنیت نازیرلیینین مدنیت ایشلری اوزره مصلحتچیسی وظیفهسینده ایشلهییب. میصر اؤلچولرینه گؤره نجیب محفوظ لیبرال یازیچی ایدی و اونون کیتابلارینی قاتی دیندارلار نارازیلیقلا قارشیلاییردیلار. حتی ۱۹۹۴-جو ایلده مؤوهوماتچیلاردان بیری یازیچیا هوجوم ائتمیش و اونو بیچاقلا آغیر یارالامیشدی. بۇ حادثهدن سونرا محفوظون ساغلاملیغیندا پروبلئملر یارانیر، اما او، یازیب-یاراتماغا داوام ائدیر. ۲۰۰۶-جی ایلده محفوظ خستخانایا یئرلشدیریلیر و اؤمرونو بورادا باشا وورور. یازیچی ۲۰۰۶-جی ایل آوقوست آیینین ۲۹-دا دونیاسینی دییشیر.
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
یازیچی انوی میلّی دیرلری چوْخ رئالیستجهسینه تصویر ائتدیی ایلک اثرلرینی "ال-مجللا ال-جدیده" ژورنالیندا نشر ائتدیریر. ایلک نووئللالار توپلوسو ("دلیلیک روزگاری") ۱۹۳۸-جی ایلده ایشیق اوزو گؤرور. بونون آردینجا رومانتیک اوسلوبدا یازیلمیش و فیرونلارین حؤکمرانلیغی دؤوروندن بحث ائدن بیر سیرا تاریخی رومانلار قلهمه آلیر. آوروپادا محفوظون نثری کئچهن عصرین ۵۰-جی ایللرینین سونوندا، اونون "قاهیره تریلولوژی" چاپ اولوناندان سونرا مشهورلوق قازانیر. بورادا یازیچی قاهیرهلی بیر عائلهنین اوچ نسلینین حیاتینی تصویر ائتمکله میصر تاریخیندهکی سوسیال و سیاسی حادثهلره توخونور. کئچهن عصرین ۶۰-جی ایللرینده محفوظون یارادیجیلیغیندا دییشیکلیکلر باش وئریر. او، نسرین کیچیک فورمالارینا (حکایه) مئیللنیر و سیموولا داها گئنیش یئر آییریر. جمعیتین تکامولو نتیجهسینده اینسانین گئت-گئده اؤزونو داها تنها و آتیلمیش هیس ائتمهسی، دایمی هیهجان و ایزتیراب اونون "اوغرو و ایت" (۱۹۶۱)، "یئر اوزو" (۱۹۶۳)، "دیشی بیلدیرچین و پاییز" (۱۹۶۴)، "یول" (۱۹۶۴)، "کاسیب" (۱۹۶۵)، "نیل اوزرینده لاققیرتی" (۱۹۶۶)، "قارا پیشیین مئیخاناسی" (۱۹۶۸)، "بال آیی" (۱۹۷۱) کیمی اثرلرینده آیدین سئزیلیر. عمومیلیکده محفوظ اللییه یاخین رومان و پووئست، یوزدن آرتیق حکایه قلهمه آلیب. یازیچینین سونونجو کیتابی ۲۰۰۵-جی ایلده ایشیق اوزو گؤروب. بو، اؤلومدن سونراکی حیاتدان بحث ائدن حکایهلر توپلوسو "یئددینجی گؤی" کیتابیدیر. اونون رومانلارینین یاریسیندان چوْخونون اساسیندا فیلملر چکیلیب. بۇ فیلملرین دئمک اولار کی، هامیسی عرب دونیاسیندا مشهور فیلملردیر. قاهیرهنین موههندیسین رایونوندا یازیچی هله ساغ ایکن اونون بورونجدن عابدهسی اوجالدیلیب.
اثرلری[دَییشدیر]
رومانلارینین سیاهیسی[دَییشدیر]
- دلیلیک روزگاری (۱۹۳۸)
- طالعین اویونلاری (و یا خئوپسون مودریکلیگی) (۱۹۳۹)
- رادوبیس (۱۹۴۳)
- فیولرین موباریزهسی (۱۹۴۴)
- یئنی قاهیره (۱۹۴۵)
- خان ال-خلیلی (۱۹۴۶)
- میدداک کوچهسی (۱۹۴۷)
- باشلانغیج و سون (۱۹۴۹)
- مالیکانهلر آراسیندا — ۱۹۵۶-۱۹۵۷-جی ایللرده ایشیق اوزو گؤرهن تریلوگیانین ایلک رومانی
- آرزولار مالیکانهسی - تریلوگیانین ایکینجی رومانی
- شکر ائو — تریلوگیانین اۆچونجو رومانی
- آولاد خاراتینا (۱۹۵۹)
- پاییز بیلدیرچینلری (۱۹۶۵)
- نیل اوزرینده لاققیرتی (۱۹۶۶)
- میرامار پانسیونو (۱۹۶۶)
- گوزگولر (۱۹۷۲)
- حؤرمتلی جناب (۱۹۷۵)
- خارا فیشئی ائپوپئیاسی (۱۹۷۷)
- مین گئجهلرین گئجهلری (۱۹۸۲)
نووئللالار توپلولارینین سیاهیسی[دَییشدیر]
- دلیلیک روزگاری (۱۹۳۸)
- یئر اوزو (۱۹۶۳)
- پیس آد چیخارمیش ائو (۱۹۶۵)
- قارا پیشیین مئیخاناسی (۱۹۶۸)
- چارداق آلتیندا (۱۹۶۹)


text:
ریگ روان» اثر استیو تولتز.
آلدو بنجامین مردیه که در همهی عمرش مثل آهنربا همهی دردسرها و مشکلات رو به خودش جذب میکنه، ایدههای خلاقانهای برای کسب و کار داره که همه درنهایت به بدهکاری ختم میشن و همسرش هم رهاش کرده. لیام، نزدیکترین دوست الدو، بعد از ناکام موندن در زمینهی نویسندگی، پلیس میشه و در همه حال مشغول سرپوش گذاشتن روی اشتباهات و دردسرهای آلدو استش. و البته درنهایت تصمیم میگیره آلدو رو به عنوان سوژهی کتابش انتخاب کنه.
آ
اویغور
بیر "بالا" ایله تانیش اولدوم. بیرآز چکدی بیربیریمیزی آنلایاق. الآیاق
دیلی ایله، تورکجه، اویغورجا، چینجه، اینگلیسجه . آنجاق ياریماقیرچ آنلاییردیق
بیربیریمیزی. دانیشیغیمیزن چوخو دا گولوشلر آراسیندا ایتیردی، آنلاشیلماز قالان
سؤز ساولاری اؤرتباس ائتمک اوچون. گؤزلرینده جانلی بیر قارالیق وار. اوینار
دورور، گؤزللیک ساچیردی.
بالا»
اویغور دیلینده، بیزلره رغمن، تمامن مثبت آنلامدا، اوشاقدان توت اورتا یاشلی آداما
دئییلیر. فخرله ا
یولیسسئس
جیمز جویس
چئویرئن: نوزاد
ارکمن
"جویس، یولیسسئسی
یازارکن، ایلک اولماسا بیله، یئنی بیر یازینسال بیچیم قوللانماق ایستهمیشدیر.
دوبلینده، 1904 ایلینده یاشایان اورتانین آلتینداکی صینیفدن کیشیلری آلمیش،
هازیران (خرداد) آیینین باشلانقیجینداکی بیر گون بویونجا، سادهجه نهلر یاپمیش
اولدوقلارینی دئییل، نهلر دوشونموش اولدوقلارینی دا آنلاتمیشدیر. "منه ائله
گلیر کی، جویس، شاشیرتیجی بیر باشارییلا، سورکلی اولاراق دییشن کالئیدوسکو


text:
قویی مینیو
ینگی سوزلر
عزیز تیلداشلر سلام،
سیز فایده لنماقچی بۉلیب تورگن اوشبو سۉزلیک، طالبان حاکمیتی چاغی، مهاجرلیکده تاشکېنتده یشب تورگن پیتلریمیزده ۴- ۵ ییل چۉزیغیده تینیمسیز و ایزچیل ایش و محنت طفیلی تألیف اېتیلگن. کتاب ایران نینگ "شورای گسترش زبان فارسی" آتلی اداره سینینگ فرمایشی و حامیلیگی اساسیده، اۉزبېکستانده گی ایران ایلچی خانه سی، فرهنگی رایزنلیگی ارقه لی عملگه آشگن.
تاشکېنتده بیرکونی ایران فرهنگی رایزنلیگی بیز بیلن تماس آلیب، "اۉزبېکچه-فارسچه" و "فارسچه-اۉزبېکچه" سۉزلیکلرنینگ تألیفی مسأله سینی کۉنده لنگ قۉییب، بو ایشده بیز ایکله میزنی (محمد حلیم و دکتور شفیقه یارقینلر) نی مناسب، دېب تاپگنینی ایتدی. اولرنینگ ایتیشیچه، ایران نینگ "شورای گسترش زبان فارسی" اداره سی برچه تورکی جمهوریتلرده شونداق ریجه سی باراېکن.
بیز بو ایشنی قدرلب، درحال یخشی قرشیلب آلدیک. بیراق افغانستانده گی وطنداشلریمیز اوچون فایده لی بۉلگن "اۉزبېکچه-فارسچه"سینی گینه یازیشگه سۉز بېردیک. کېلیشووگه کۉره، سۉزلیک ایضاحلی (تشریحی) و لغتچیلیک نینگ اېنگ سۉنگگی متودلر و خصوصیتلری، چمه سی قیرق مینگته سۉزلی بۉلیشی کېرهک اېدی. سۉزلیک، بیر قنچه اېسکی و حاضرگی تورکچه و اۉزبېکچه سۉزلیکلر همده بیر و نېچه تیللی سۉزلیکلر اساسیده کته حجمده تألیف اېتیلدی.
بویورتمهچی تمانی شرایطی و بیتیمی (قراردادی) گه کۉره سۉزلیک تألیفیده، اۉزبېکستان ادبی تیلی شیوه سی و ایران فارسچه ادبی شیوه سی اساس آلینیشی، قاله بېرسه یازوو و املا مسأله سیده هم اۉزبېکستان لاتین یازووی، املاسی و فونتیکی و فارسچه املا و فونتیکی رعایت قیلینیشی لازم اېدی. شونینگ اوچون، سۉزلیکده افغانستان اۉزبېکلری و دری شیوه لری قۉلـله نیلمه گن. بیراق کۉپلب سۉزلرده بیز فرقلرنی امکان باریچه کۉرستگنمیز؛ اۉرنک اوچون: اۉزبېکستانده "سبزی"، فارسچه ده "هویج"، افغانستان اۉزبېکلریده "زرجومه" و دری ده اېسه "زردک" یا غلویر فارسچه ده غربال، افغانستانده غربیل شکللر بېریلگن. یا هم فونتیک جهتدن هم فرقلر کۉرسه تیلگن: طبله (طویله)، غیشت (خشت)، خاله وچه (خاله بچه)، زمبیل (زنبیل) و بشقه لر.
ایران فارسچه املا قاعده سیگه کۉره کتاب نینگ آتی "فرهنگ ازبکی به فارسی" دېب یازیلگن. بو بیزنینگ تیلیمیز املا قاعده سی اېمسلیگی طبیعی، البته. متنده گی اۉزبېکچه اۉرنکلرده (اۉزبېکچه، اۉزبېک، .. ) یازیلگن. سۉزلرنینگ جایلشتیریلیشی هم لاتین یازووی اساسیده بۉلیب، قرشی سیده عربچه یازوویده هم بېریلگن.
هرحالده ایش حجمی جدا ییریک بۉلیب، ۴۰۰۰۰ گه یقین سۉز، بیریکمه، اتمه و عباره دن عبارت میده خط بیلن ۱۴۳۳ بېتلی ایضاحلی بیر سۉزلیک وجودگه کېلدی. اونی ایران نینگ مشهور و معتبر انتشارات مؤسسه لریدن بۉلگن "سخن" چیرایلی یۉسینده ۱۳۸۶ ییلی، ۲۲۰۰ نسخه، ایکی جلد ده باسمه دن چیقردی.
بو کتاب اۉشه ییلی تهرانده ۴۰ مملکتدن آرتیق اشتراک اېتگن خلق ارا کتاب کۉرگزمه سیده ۱۳۸۶ ییل نینگ ۱۰ ته اېنگ یخشی کتابلری قطاریدن مخصوص علمی کمیسیون تماندن تنله نیب، بیز مؤلفلرگه مخصوص ساورین، تقدیر لوحی و یارلیغ نی نصیب قیلدی. ساورینلرنی کابلده ایراندن کېلگن هیأت انتر کانتینینتال هوتلیده طنطنه لی بیر ییغینده تاپشیردی.
بوندن تشقری، دکتور شفیقه یارقین اوشبو سۉزلیک همده اۉزی نینگ بشقه کېنگ کۉلملی علمی و ایجادی ایشلری طفیلی ایراندن "داکتر محمد معین" ناملی جدا معتبر خلق ارا ساورین نی هم نصیب بۉلگن. بو معتبر علمی ساورین، تیلیمیز و اېلیمیز اوچون جدا اهمیتلی بویوک علمی واقعه اېدی، البته.
بونداق خلق ارا مقیاسیده گی یوتوقلر حالیگچه افغانستاندن نه پشتو، نه دری و نه هم بشقه تیللر نصیب بۉلالگن. بو یوتوقلر، تیلیمیز بایلیگی و پارلاق مدنیتیمیزنینگ کوچلیلیگی طفیلی خلقیمیزنینگ کمترین خدمتچیلری بۉلگن بیز اېر-خاتین نینگ فداییلرچه محنتی طفیلی قۉلگه کېلگن، البته. دېمک، بو موفقیت، یوتوقلر و معتبر ساورینلر برچه میزگه، بیرینچیدن اۉزبېک چوچوک تیلی و اونینگ اصل اېگه سی بۉلگن - اۉزبېک خلقی گه تعلقلی دیر.
سۉزلیک، کمچیلیکلردن بۉش اېمسلیگی طبیعی، اینیقسه بونداق کته حجملی و چیگل و آغیر علمی ایشلرده. دېمک، ینگلیش سیز و نقصانسیز تېنگریگینه، خلاص. اوندن تشقری، بو افغانستانده تیلیمیز اوچون نشر بۉلگن بیرینچی سۉزلیک بۉلسه هم، بیراق سۉنگگی سی هم اېمس. چنانکه بیرآز اۉتمه ی توریب، استاد نورالله آلتای نینگ "اۉزبېک تیلی سۉزلیگی" هم اۉشه ییل نشر اېتیلدی. بویوک علامه محمود کاشغری باشلب بېرگن بو عنعنه، تغین دوام اېتیشی مقرر. تیلیمیز رواجله نیب، یوکسه لیب بارماقده. بیلیم و تخنیک هم دایم ترقیده. شو اوچون، ینگی سۉزلیکلرگه احتیاج تاپیلیشی طبیعی.
اوشبو احوالگه قره شلی ملی تویغوگه اېگه بۉلگن یاش احساسلی ییگتلریمیز کمپیوتر ترماغیده گی بیلیم و تجربه لریدن فایده له نیب، "فرهنگ اوزبکی به فارسی" اثرنینگ فایده له نیش ساحه سی کېنگ و کۉپراق بۉلیشی اوچون سۉزلیک نینگ بوتون متنی نی انترنتده جایلشتیرگنلر. بیز اېسلنگن سېویملی ییکتلریمیزگه چین کۉنگیلدن منتدارلیک و چوقور تشکر بیلدیریب، اولرنینگ برچه اېزگو علمی و ملی ایشلریگه اولوغ تېنگریدن اولکن موفقیتلر تیلب قاله میز.
حرمت بیلن (محمد حلیم یارقین و دکتور شفیقه یارقین)


text:
یازیچی
یازؽچؽ — سؤز صنعتی ایله مشغول اوْلان، اؤز ادّعا و فیکیرلرینی سؤز واسطهسیله یازییا چئویرن اینسان و ایش نؤعو. یازیچی کلمهسینین گئنیش و دار معنالاری مؤوجوددور.
یازیچی پشهسی[دَییشدیر]
یازیچی سؤزون گۆجو ایله، اؤزل اینکیشاف ائتمیش یازیلی ایفاده طرزی ایله اثر یارادان اینساندیر، مؤلفدیر. اساساً بدیعی ادبیاتلا مشغول اوْلان اینسانین پئشهسینی بیلدیریر. حکایه، رومان، درام، سسناری، شعر یازانلار یازیچی حساب اوْلونورلار. چوْخ زامان شاعیر سؤزو آیریجا ایستاتوس آلیر و یازیچی سؤزو نثر شکلینده بدیعی ادبیات یارادیجیسینا عایید ائدیلیر. بۇ، یازیچی سؤزونون ان دار معناسیدیر. داها گئنیش معنادا شاعیر ده یازیچیدیر. سؤزون ان گئنیش معناسیندا ایسه، عومومیتله، هر هانسی مؤلف یازیچیدیر، یعنی مؤلف سؤزو یازیچی سؤزونون سینونیمیدیر. یازیچی سؤزو اینگیلیس دیلینده (Writer) و بیر سیرا دیگر دیللرده محض سؤزون ان گئنیش معناسیندا ایشلنیلیر اینترنت هر کسه یازیچیلیقلا مشغول اوْلماق ایمکانی وئرمیشدیر. مثلاً، ویکیپدیا یازیچیلیغی، بلوق یازیچیلیغی و ...


text:
قورغوشون (II) نیترات
قورغوشون (II) نیترات (اینگیلیسجه: Lead(II) nitrate، روسجا: HиTpaT cBиHцa(II)، عربجه: نترات الرصاص الثنائي ) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار.قورغوشون (II) نیترات نیتروژن بیلشیکلری و نیتراتلار گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lead(II) nitrate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده قورغوشون (II) نیترات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
فنرباغچه فوتبال کولوبو
فنرباغچه فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Fenerbahçe S.K. (football)) بیر فوتبال کولوبودور.اوْیونلارینی دا شوکرو سراجاوغلو ایستادیومدا اوْیناییر.
فنرباخچا فوتبال کولوبو ایستانبولدا ۱۹۰۷-جی ایلده قورولان بیر تاخیمدیر. بو تاخیم سوپر لیگده (۱۹ دفعه)، تورکیش کوپاسیندا (۶ دفعه) و تورکیه سوپر کوپاسیندا (۹ دفعه) شامپیون اولوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Fenerbahçe S.K. (football)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فنرباغچه فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لانسستون، تاسمانی
لانسستون اینگیلیسجه: Launcestonاوسترالیانین تاسمانی اوستانینین قوزئی تاسمانی بؤلگهسینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین 95.1 کم مساحت ایله106,153 نفر جمعیتی واردیر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ↑ لانسستون 2011 ساییملاری (اینگیلیسجه). Australian Bureau of Statistics. یوخلانیلیب 2014-02-20.
- ↑ لانسستون 2011 گنل بیلگیلری (اینگیلیسجه). Australian Bureau of Statistics. یوخلانیلیب 2014-02-20.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Launceston,_Tasmania»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۴ مئی ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- لانسستون رسمی سایتی
- تاریخی گؤرونتولر میلّی ساخلانحدا
- نقشهلر قوقلمپده
- لانسستون بندری Archived 2015-09-16 at the Wayback Machine.
قارداش پروژهلرده لانسستون، تاسمانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یاشار کمال
یاشار کمال تورکیه لی یازیچی- ۱۹۲۳-جی ایلده "آدانا"نین عثمانیه ایلچیسینده حمیته کندینده دونیایا گلیب. اورتا مکتبده اوخویارکن شفاهی خالق یارادیجیلیغی ایله ماراقلانماغا باشلاییب. او دؤورده شعرلرین آدانا خالق ائوی نشری اولان گؤروشلر درگیسینده چاپ ائدیب. اورتا مکتبده اوخویارکن مکتبی یاریمچیلیق ترک ائتمگه مجبور قالیب، فهله، دوگو تارلاریندا سوواران، معلم، کیتابخاناچی کیمی ایشلرده چالیشیب عئینی زاماندا اؤلکه،کووان، میلت، بئشپیتان ژورنال لاریندا شعرلری چاپ اولونوب.
۱۹۵۱-جی ایده ایستانبولا گلرک جمهوریت گازئتیسینده مخبر ایشلمگه باشلاییب. ایلک رومانی"اینجه ممد" ایله ۱۹۵۵-جی ایلده وارلیق رومان موکافاتین قازانیب. ۱۹۷۴-جو ایلده دمیرچیلر چارشیسی آدلی اثری مادارالی رومان موکافاتینا لاییق گؤرونوب.


text:
یحیی خان
ژنرال آغا محمد یحیی خان قیزیلباش (4 فوریه 1917-10 آقوست 1980) — ایوبخانین ایستعفاسیندان سونرا 1969-جو ایلدان 1971-جی ایلهدک حاکیمیته گلمیش پاکیستانین اۆچونجو جومهور باشقانیدیر.
یاشاییشی[دَییشدیر]
1738-جی ایلده نادر شاهین اوردوسو ایله هیندیستانا گلمیش قیزیلباش خانلارینین تؤرمهسی یحیی خان 1917-جی ایلده پنجاب ویلایتینین قاسور شهری یاخینلیغیندا منشاجه اوغوز تورکلریندن اولان قیزیلباش عاییلهسینده دوغولموشدور.
پنجاب بیلیمیوردونو بیتیرندن سونرا، یحیی خان دهرادون شهرینده هیند حربی آکادئمیاسینا داخیل اولور. 1938-جی ایلده، او، شیمال-غرب سرحد ویلایتینده یئرلشن بریتانیا هیندیستانی اوردوسونون حربی حیصهسینده خیدمته باشلاییر. ایکینجی دونیا موحاریبهسی زامانی شیمالی آفریقا، عراق و ایتالیادا ووروشموشدور.
بریتانیا هیندیستانی اراضیسینده موستقیل هیندیستان و پاکیستان دؤولتلرینین یارانماسیندان سونرا یحیی خان پاکیستان حربی-قرارگاه کالجینین تشکیلنده موهوم رول اوینامیشدیر. او، 1965-جی ایل موحاریبهسینده پیاده دیویزییایا کوماندانلیق ائتمیش، ژنرال روتبهسینی آلمیش و 1966-جی ایلده پاکیستانین قورو قووّهلری کوماندانی تعیین ائدیلمیشدیر.
1969-جو ایلده بوتؤو اؤلکهده وضعیت نظارت آلتیندان چیخماغا باشلاییر و اؤلکهنین جومهورباشقانی ایوب خان حاکیمیتی قورو قوشونلار قرارگاهینی ریسی ژنرال یحیی خانا تحویل وئرمگه مجبور اولور. حاکیمیته گلدیگی ایلک گوندن یحیی خان اؤلکهده حربی وضعیت اعلان ائتدی و آنایاسایا خیتام وئردی.
1969-جو ایل مارس آیینین 31-ده یحیی خان رسمی اولاراق پاکیستان ایسلام جومهوریتینین باشقانی اعلان ائدیلدی. لاکین، او دا اؤلکهدهکی وضعیتی نیظاملایا بیلمهدی. اونون شرقی پاکیستاندا (حال-حاضیرکی بنگلادش) بنگاللارین عوصیانینی یاتیرماق اۆچون اوردودان ایستیفادهسی 1971-جی ایلده پاکیستانلا هیندیستان آراسیندا موحاریبهنین باشلانماسینا سبب اولدو.
یحیی خانین باش کوماندانلیغی آلتیندا پاکیستان اوردوسو بو موحاریبهنی اودوزدو، اؤلکه ایکی حیصهیه پارچالاندی و بنگاللار پاکیستانین ترکیبیندن چیخیب موستقیل بنگلادش جومهوریتی اعلان ائتدیلر. بنگلادشده یئرلشن 90000 پاکیستان عسگری بنگلادیشلیلرین کؤمگینه گلمیش هیندیستان اوردوسونا تسلیم اولدو.
بنگلادشین دککه شهرینده پاکیستان حربی قووّهلرینین هیندلیلره موقاویمتسیز تسلیم اولماسی یحیی خانی اؤلکهنین ان منفی پرسوناژینا چئویردی. جمعیتین بوتون دایرهلرینین نومایندهلری یحیی خانی تنقید ائتمگه باشلادی، و او، 1971-جی ایل دسامبرین 20-د، حاکیمیتی پاکیستانین ان پوپولیار سیاستچیسی ذولفقار علی بوتویا تحویل وئرمگه مجبور اولدو.
1972-جی ایلده بوتو، یحیی خانی ائو دوستاغی ائتدی. لاکین 1977-جی ایلده بوتونون اؤزو حربی چئوریلیش نتیجهسینده دئوریلدی. بوندان سونرا شیمال-غرب ویلایتینین قوبرناتورو ژنرال فاضل حاق یحیی خانی ائو دوستاقلیغیندان قورتاردی. یحیی خان 1980-جی ایل آقوستون 10-دا راوالپیندی شهرینده وفات ائتمیشدیر.
قایناق[دَییشدیر]
Mədəniyyət və Etnoqrafiya Portalı
ائشیک باغلانتی[دَییشدیر]
پاکیستان پرئزئنتی اولان آذربایجانلی Archived 2017-04-06 at the Wayback Machine.


text:
الیور باکلی
الیور باکلی (اینگیلیسجه: Oliver Ellsworth Buckley) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۸ آقوست ۱۸۸۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۲ ایل عومر ائلهییب و ۱۴ دسامبر ۱۹۵۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. الیور باکلی کورنل بیلیمیوردودا درس اوْخویوب. اوْ الکتريک ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oliver Ellsworth Buckley»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده الیور باکلی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لرد کینروس و آتاتورک
بولرنی بیله سیز می؟
مصطفی کمال آتاتورک حقیده یازیلگن اینگ موفق بیوگرافی یازوولریدن بیرته سی نینگ لرد کینروس تامانیدن یازیلگن لیگینی بیلرمیدینگیز؟
انگلیس یازووچی لرد کینروس 1952 ییلی انگلیس حکومتی تامانیدن آتاتورک توغریسیده بیر بیوگرافی یازووی یازیشی اوچون وظیفه بیریله دی. لرد کینروس بو یازوو اوچون 5 ییلگچه فردی مصاحبه لر و جمهور رئیسلیک آرشیفلریده تحقیق آلیب باره دی. برچه فعالیتلری نتیجه سیده "آتاتورک تورک بیر اولوس نینگ قیته دن تیکلنیشی" آتیده گی اثر یوزه گه چیقه دی.
1960- ییلی نشر قیلینگن کتاب آتاتورک حقیده یازیلگن اینگ موفق کتابلردن بیرته سی دیر. اثر ایلغار تورکیه نی یراتگن و تاریخ نینگ جریانی گه اوزگریش کیلتیرگن ییتکچی مصطفی کمال آتاتورک نی و اونینگ وقتیده یوز بیرگن حادثه لرنی یوزه گه چیقرماقده دیر. لرد کینروس شونی ایته دی:
آتاتورک نینگ چاغیمیزنینگ اینگ بویوک آدملریدن بیرته سی ایکن لیگی توغریسیده ذهنیمده هیچ قنده ی شبهه یوق" دیب ایتگن.
کتاب نشر بولگن پیتده خارجی مطبوعاتلر تامانیدن هم علاقه و مقتاو بیلن کوتیب آلینه دی. لرد کینروس نینگ "اتوتورک کتابی" شان و شرف نینگ انسان وجودیگه کیرگن منگو آبده" دیب اته لماقده.


text:
انجامنا
انجامنا (اینگیلیسیجه: N'Djamena) چاد اؤلکهسینین شهرلریندن بیریدیر. سوْن نۆفوس ساییمینا گؤره شهرین توْپلام جمعیتی ۹۵۱۴۱۸ نفردیر و بۇ باخمیدان آفریقا قارهسینین بؤیوک شهرلریندن بیری سایا گلیر. ایکینجی دونیا ساواشیندان سوْنرا اؤلکه باغیمسیزلیک قازاناراق انجامنا شهری باشکند سئچیلیب. و ۱۰۴ کیلومتر موربّع ساحهسی وار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ World Gazetteer. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 11 January 2013.
- ↑ Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab (en).
قارداش پروژهلرده انجامنا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جلال آباد شهریده پارتلش حادثه سی یوز بیردی
اوشبو حادثه عاقبتیده ایککی کیشی هلاکتگه اوچره دی
جلال آباد شهریده طالبان نینگ موتری گه قره ته اویوشتیریلگن هجوم عاقبتیده ایککی نفر عادی اهالی جان بیردی.
جلال آباد کسلخانه سیدن آلینگن معلوماتگه کوره, مذکور شهر نینگ 5- ناحیه سیده یوز بیرگن.
شاهدلر ایسه آره سیده طالبان نینگ هم موجود بولگن 5 دن آرتیق کیشی نینگ یره لنگن لیگی نی بیلدیردی.
حاضرچه اوشبو حمله نینگ مسئولیتی نی هیچ بیر تامان اوز ذمه سیگه آلگن ایمس.
توناون هم اوشبو شهرده یوز بیرگن پارتلش عاقبتیده 2 کیشی حیاتی نی یوقاتگن ایدی.
هجوم نینگ ترور تشکیلاتی داعش تامانیدن اویوشتیریلگن بولیشی نینگ ممکن ایکن لیگی بیلدیریلماقده.
علاقه لی ینگی لیکلر
پوتین: افغانستانده گی وضعیتدن بوییچه ناتو اعضاسی اولکه لرنی عیبله دی
پوتین افغانستانده گی وضعیتدن ناتو اعضاسی اولکه لر مسؤل دیر، دیدی


text:
آغسو رایونو
آغسو رایونو — آذربایجان جومهوریتینده اینضیباطی-اراضی واحیدی.
تاریخیدَییشدیر
آغسو رایونو ۸ اوْکتوبر ۱۹۴۳ (میلادی)-جو ایلده تشکیل ائدیلمیش، ۴ ژانویه ۱۹۶۳ (میلادی)-جو ایلده لغو ائدیلیب کوردمیر رایونونا بیرلشدیریلمیش، ۶ ژانویه ۱۹۶۵ (میلادی)-جی ایلده آیریلاراق یئنیدن موستقیل رایون اوْلموشدور.
اهالیسیدَییشدیر
تخمیناً ۷۷ مین نفردن عبارت اوْلان رایون اهالیسینین عۆمومی سایینین ۴۹،۱%-نی کیشیلر، ۵۰،۹%-نی قادینلار تشکیل ائدیر. اهالینین ۹۹%-ی آذربایجان تورکلریدان، ۱%-ی لزگیلردن، تورکلردن عبارتدیر. اهالینین ۲۸.۹ %-ی شهرده، ۷۱.۱ %-ی کند یئرلرینده یاشاییر.
اهالیسینه گؤره ان بؤیوک یاشاییش منطقهلری آغسو شهری، گگهلی، کند اوبا و عرب اوشاغی کندلریدیر.
رایوندا ۲.۰۶۸ نفر قاچقین و مجبوری کؤچکون مسکونلاشمیشدیر. بۇنلار ائرمنیستاندان، اؤزبکیستاندان و ائرمنیستان طرفیندن آذربایجانین ایشغال اوْلونموش رایونلاریندان گلن اهالیدیر.
آذربایجان رایونلاریدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده آغسو رایونو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۸
۸ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۸/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/رویدادلار
- ۱۹۱۸ - بوْلشِویکلر استوْنيدا حاکمیتی اله آلیرلار.
- ۱۹۲۳ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری آلمانی ایله دوْستلوق مۆقاویلهسی ایمضالايیر.
- ۱۹۲۵ - آدوْلف هیتلر حبسخانادا يازدیغی (۱۹۲۳-۱۹۲۴) آوتوْبیوْقرافیک "منیم مۆباریزم" اثرینی کیتاب شکلینده چاپ ائتدیریر.
- ۱۹۴۱ - ژاپون ۷ دسامبردا پؤرل-هاربوْرا هۆجوماۇندان سوْنرا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و بیرلشمیش کراللیق ژاپونا مۇحاریبه اعلان ائدیر.
- ۱۹۴۸ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی جنوبی کوْرهنی تانیيیر.
- ۱۹۶۶ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و شوروی آتوْم سیلاحلارینین فضايا بۇراخیلماسینین قاداغان ائدیلمهسی حاقیندا راضیلاشمايا ایمضا آتیرلار.
- ۱۹۷۰ - بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شۇراسی پوْرتوقالی گینهده حربی عملیاتلارا گؤره اتهام ائدیر.
- ۱۹۸۷ - فیلیسطینده "اینتیفاضه" حرکاتی باشلايیر.
- ۱۹۹۱ - آذربایجان ایسلام کوْنفرانسی تشکیلاتینا عضو اوْلور.
- ۱۹۹۱ - آذربایجان سیلاحلی قۆووهلرینین ایلک حربی آندی قبول ائدیلیر.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۷ آذر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۸ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
سلمان، ایران ایله عربیستان آراسینداکی گؤروشمهلری دگرلندیردی
کرال سلمان، بو گؤروشمهلرین اگمنلیگه سایغی، ایچ ایشلرینه قاریشماما و تروریست قروپلارا و میلیسلره هر جور دستگین کسیلمهسی اوزرینه قورولموش بیر امکداشلیق ایلیشکیلری قورما یولونو آچاجاغینی اومود ائتدیگینی ایفاده ائتدی
سعودی عربیستان کرالی سلمان بن عبدالعزیز، اؤلکهسینین، ایران ایله گووهن اولوشدورماق اوچون ائدیلهن ایلک گؤروشمهلرین ملموس نتیجهلر وئرمهسینی اومود ائتدیگینی آچیقلادی.
کرال سلمان، آمریکا بیرلشمیش دؤولتلرینین نیویورک شهریندهکی بیرلشمیش میللتلر ۷۶.جی عمومی قورولوندا تلهکنفرانس واسطهسی ایله بیر دانیشما گرچکلشدیردی.
ایرانین قونشو بیر اؤلکه اولدوغونو و اونونلا ایلک گؤروشمهلرین گووهن آرتیریجی ملموس نتیجهلره یول آچاجاغینی اومود ائتدیکلرینی ایفاده ائدن کرال سلمان، آیریجا بو گؤروشمهلرین اگمنلیگه سایغی، ایچ ایشلرینه قاریشماما و تروریست قروپلارا و میلیسلره هر جور دستگین کسیلمهسی اوزرینه قورولموش بیر امکداشلیق ایلیشکیلری قورما یولونو آچاجاغینی اومود ائتدیگینی ایفاده ائتدی.
عربیستانین خاریجی سیاستینین دیالوگو و باریشچیل حل یوللارینی دستکلدیگینه دقت چکهن کرال سلمان آنجاق اؤلکهسینین ایرانین نوکلئر سلاح گلیشدیرمهسینی اؤنلهمهیه ایستیقامتلی اولوسلارآراسی چابالاری دستکلدیگینی ایفاده ائتدی.
دانیشماسیندا فیلیسطین مسئلهسینه ده توخونان کرال سلمان، ۱۹۶۷ سرحدلرینده باشکندی دوغو قدس اولان مستقیل بیر فیلیسطین دؤولتی قورمانین اؤنمینی وورغولادی.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران-دا کوروناویروسدان گوندهلیک اؤلوم سایی یئنیدن آرتیب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
ایران-دا زنجیرواری قضا اولوب، 20-دن چوخ شخص یارالانیب
بونو ایرانین عاجیل یاردیم تشکیلاتینین سؤزچوسو مجتبی خالدی دئییب.
عراقین قوزئیینده بؤیوک عملیات
«تسلیم اول» چاغریلارینا آتیشلا قارشیلیق وئرهن چوخ ساییدا تروریست ضررسیزلشدیریلدی


text:
تورکیه بیلن شمالی قبرس تورک جمهوریتی نینگ اورتاق تطبیقاتی موفقیت بیلن اداققه ییتدی
اوشبو مطلب نی تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیرلیگی بیلدیردی
تورکیه بیلن شمالی قبرس تورک جمهوریتی نینگ شهید جنگیز توپل اورته ییر دینگیزی طوفانی 2021 اورتاق حربی تطبیقاتی موفقیت بیلن اداققه ییتدی.
اوشبو توغریده تورکیه جمهوریتی ملی مدافعه وزیرلیگی تامانیدن اجتماعی ترماق آرقه لی بیانات بیریلدی.
بیاناتده, 20-24 سپتامبرده بولیب اوتگن تطبیقات نینگ موفقیت بیلن اداققه ییتگن لیگی بیلدیریلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه رادیو تلویزیونی باشلیغی تی آر تی ورلد فورم نینگ آچیلیش صحبتینی عملگه آشیردی
ایردوغان: برچه مظلوم لر اوچون کوره شیش گه دوام ایته میز
جمهور باشلیغی ایردوغان عدالتلی گلوبال بیر تیزیم قوریلگونچگه قدر کوره ش آلیب باره جکلرینی بیلدیردی
تورکیه جمهور رئیسلیک علاقه باشقرووی باشلیغی : گلوبال معمالرگه گلوبال مقیاسده ییچیم تاپیش کیره ک
آلتون بیلن بو ییل 5- اویوشتیریلگن "ت ر ت ورلد فورم 2021" گه ویدیو پیام جونتدی


text:
زورنا
زوُرنا — گوجلو و زیل سسه مالیک زورنا موسیقی آلتی آذربایجان اراضیسینده گئنیش یاییلمیش و مدنی حیاتیمیزدا اؤزونه مخصوص یئر توتموشدور.[۱]
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
نی، نای و سورنا سؤزلری جوغرافیادا چوخ گئنیش یاییلیب.[۲][۳][۴] زورنانین سورنای سؤزوندن اولوب، سور: بؤیوک ضیافت، نای: قارغی، قامیش معناسینی وئردیگی گومان ائدیلیر.
جوغرافیاسی و تاریخچهسی[دَییشدیر]
آیری-آیری نؤوعلری اورتا شرق و قافقاز خالقلاری آراسیندا چوخ گئنیش یاییلمیشدیر. قدیم اینسان مسکنلریندن بیری اولان مینگهچئویر اراضیسینده آپاریلان آرکئولوژی قازینتیلار زامانی مارال بوینوزوندان حاضیرلانمیش دؤرد عدد زورنا آشکار ائدیلمیشدیر. عالیملرین حسابلامالارینا گؤره، یوکسک ذؤوقله حاضیرلانمیش بو آلتلرین اوچ مین ایل یاشی واردیر.[۵]
قورولوشو[دَییشدیر]
اساساً اریک، قوز و توت آغاجیندان یونولاراق حاضیرلانیر. اوز حیصهسینده 7، آلت حیصهسینده ایسه 1 اویوق آچیلیر. گؤودهنین باش طرفینه ماشا تاخیلیر. او،جیر سؤیود، قوز و اریک آغاجیندان حاضیرلانیر. عومومی اوزونلوغو 302–317 مم-دیر. گؤودهسینین باش حیصهسی 20 مم اولوب، آشاغییا دوغرو گئنیشلنهرک 60–65 مم-ه چاتیر. اوست حیصهسینده یئددی، آلت حیصهسینده ایسه بیر اویوق آچیلیر. علاوه اولاراق زورنانین آغزی طرفده بیر دلیک داها وار کی، بو دا کؤک اۆچوندور. گؤودهنین باش طرفینه ماشا (بئچه) تاخیلیر. اونون اوزونلوغو 120 مم-دیر و او، جیر سؤیود، قوز و اریک آغاجیندان حاضیرلانیر. ماشانین وظیفهسی آلتین کؤک قایداسینی نیظاما سالماقدیر. بورونج، میس، یاخود گوموش لؤوحهدن حاضیرلانمیش "میل" ماشایا تاخیلیر. اساساً، قورو یئرده بیتمیش ایکی نازیک، یونولموش قامیشدان (قارغی پارچاسیندان) خوصوصی اوصوللا حاضیرلانمیش موشتوک 710 مم اوزونلوغوندا اولور.
ایفاچی آلتی سسلندیرمک اۆچون آغیز بوشلوغونا ییغدیغی هاوانی موشتوکدن نیظاملا اوفلهییر. صدف، سوموک و بورونجدن حاضیرلانان دییرمی تاغالاق (دایاق) میلین، تخمیناً، اورتا حیصهسینه، گیرده لؤوحهیه برکیدیلیر. تاغالاق، بیر نؤوع، دوداق اۆچون دایاق رولونو اویناییر. اوفورولن هاوا موشتوک، میل و ماشادان کئچهرک گؤودهیه داخیل اولور و آلت بارماقلارین کؤمگی ایله گؤودهدهکی اویوقلاری آچیب-باغلاماقلا سسلندیریلیر.
زورنانین دیاپازونو کیچیک اوکتاوانین "سی بئمول" سسیندن اۆچونجو اوکتاوانین "دو" سسینه قدردیر. ایفاچینین مهارتیندن آسیلی اولاراق، بیر نئچه سس ده آرتیرماق مومکوندور. بو سسلری ایفاچیلار "سفیر سسلر" آدلاندیریرلار. زورنا، اساسن، آچیق هاوادا کئچیریلن ائل شنلیکلرینده گئنیش ایستیفاده ائدیلیر.
نؤوعلری[دَییشدیر]
بو آلتین "قارا زورنا" ،"عربی زورنا" ،"جوره زورنا" ،"عجمی زورنا" ،"قابا زورنا" ،"شهابی زورنا" کیمی نؤوعلری تاریخاً مؤوجود اولموشدور.
- آصفی زورنا - اساساً شیروان زوناسیندا ایستیفاده ائدیلیر. شیرواندا یاشامیش ائل صنعتکاری، زورناچالان آصف اؤزونهمخصوص زورنالار قاییردیغی اۆچون بو آلتلره مؤلیفین آدی وئریلمیشدیر.[۶]
- کله زورنا بؤیوک اؤلچولو زورنالارین عومومی آدیدیر.
- جوره زورنا - کیچیک زورنا، بعضاً "آیاق تاوار زورنا" دا دئییلیر. تورک سیاحتچیسی اولیا چلبییه گؤر، جوره زورنانی جمشید ایجاد ائتمیشدیر [۷]. کیچیک زورنالار اسااساً شکی زوناسیندا ایستیفاده اولونور.
- اورتا جوره زورنا
- آیاق جوره زورنا - ان کیچیک زورنا، گؤودهسینین اوزونلوغو 150مم-دیر.
- بم زورنانین سسی کوبود، یورغون چیخیر. گؤرکمجه قابا زورنانی خاطیرلادیر. بم بالابانین مؤلیفی علیجاواد جاوادلی طرفیندن ایجاد ائدیلمیشدیر. بم نفسلی آلتلرین، اؤزللیکله بم زورنانین، سسی عئینی گوجلو دیگر زیل سسلی آلتلردن داها اوزاق مسافهده ائشیدیلیر. چونکی بم سسلرین دالغا آمپلیتوداسی عئینی گوجلو زیل سسلرینکیندن داها قووّتلیدیر.[۸].
- دم زورناسی دمکِش زورناچیلارین ایستیفاده ائتدیگی زورنا. گؤرکمجه عادی زورنایلا عئینیدیر، فرق یالنیز میله باغلانان ایکیقات قامیشدادیر: سساویادیجی رولونو اوینایان بو قامیشی "یونگول" حاضیرلانیر کی، تئز اوفورولسون و دمکِشی یورماسین. زورنا آلتی اساساً قوشا حالدا ایستیفاده ائدیلیر: بیرینجی زورناچی ("اوستا") اساس ملودینی چالیر، ایکینجی زورناچی ("دمکش") ایسه زوی توتور (موسیقی بویو "اوستانی" آرا وئرمهدن "دم" ایله تأمین ائدیر). دم بالابانیندان فرقلی اولاراق، دم زورنادا دیگر ایفاچی و موغنینی موشاییعت ائتمک مومکون دئییل.
- عجمی زورنا. کئچمیشده عرب اولمایان خالقلارا و اونلارین نومایندهلرین، اؤزللیکله، ایران و قوزئی آذربایجان اهالیسیندن اولان آداملارا "عجم" دئییلیردی. پرسیا (ایران و قوزئی آذربایجان) اراضیسی ده عجم آدلاندیریلیردی.[۹] آنجاق فارس و عومومیتله ایراندیللی خالقلارین (تورک مدنیتینین بؤیوک تاثیرینده اولموش کوردلر چیخماق شرطی ایله) موسیقیسینین اؤزللیگی اوندادیر کی، تورک موسیقیسی ایله موقاییسهده، زورنا سئویلمیر، ایستیفاده ائدیلمیر.
- عربی زورنا عادی زورنادان ایری اولور، سسی بم اولور. نفس آلتلرینین بوروسو نه قدر اوزوندورسا، سسی بیر او قدر بم سسلهنیر.
- قابا زورنا - بوروسو اوزون، سسی بم، بوغوق، کوبود زورنا.[۶]
زورنانین موسیقیده اؤنمی[دَییشدیر]
زورنا اساساً تورک خالقلارینین حربی، توی و یاس موسیقیسینده بؤیوک رول اویناییر. قدیم تورک خالقلاری دؤیوشه گئدرکن، آتاوستو اویونلارینی (چؤوکان، جیریت و س.) اوینارکن مئهتر موسیقیسی و یا داوول-زورنا چالینیردی [۱۰]. آذربایجاندا محرم آییندا عاشورا گونو قتل مراسیمی اسناسیندا دف و زورنا دخی چالینیر کی، بونا "ترس توی" دئییرلر [۱۱].
اساساً، نفس آلتلری آنسامبلیندا ایفا اولونور. خالق چالغی آلتلری آنسامبلی و اورکسترلرینین ترکیبینده ده سولو آلتی کیمی بعضی رقصلر، جنگیلر و دیگر موسیقی نومونهلرینین ایفاسیندا ایستیفاده ائدیلیر. او.حاجیبیگلی "کوراوغلو" اوپراسیندا زورنانی اورکسترین ترکیبینه علاوه ائتمیشدیر.[۱۲]
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ↑ افراسیاب بدلبیگلی. ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی - زورنا
- ↑ CeйpaH KaфapoB - ЭTиMoлorия HaзBaHий aэpoфoHoB. ЧacTb 1.HARMONY MeждyHapoдHый MyзыkaлbHый kyлbTypoдorичeckий жypHaл.
- ↑ CeйpaH KaфapoB - ЭTиMoлorия HaзBaHий aэpoфoHoB. ЧacTb 2.HARMONY MeждyHapoдHый MyзыkaлbHый kyлbTypoдorичeckий жypHaл.
- ↑ CeйpaH KaфapoB - Apeaл pacпpocTpaHeHия и пoлиceMaHTиka MyзыkaлbHo-пoэTичeckoro пoHяTия kaBaл/kaBили / raBaл.HARMONY MeждyHapoдHый MyзыkaлbHый kyлbTypoдorичeckий жypHaл.
- ↑ افراسیاب بدلبیگلی. ایضاحلی موسیقی لوغتی - سورنا
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ عباسقولو نجفزاده. آذربایجان چالغی آلتلرینین ایضاحلی لوغتی. باکی، 2004.
- ↑ اولیا چلبی. سیاحتنامه.
- ↑ س. علی عسگر اوو، س. عبداللهیئوا. آذربایجان خالق چالغی آلتلری و اورکسترلشدیرمه. باکی: "معاریف" ،1996، ص. 18.
- ↑ Encyclopedia Iranica - ʿAJAM
- ↑ شوقی فاروق قانجا - مهتر و موسیقی. "موسیقی دونیاسی" ژورنالی.
- ↑ اوزئییر حاجیبیگوو - آذربایجان موسیقی حیاتینا بیر نظر
- ↑ آذربایجان عنعنهوی موسیقی اطلسی - زورنا


text:
دوشونجهلر نئجه یارادیجی اولا بیلرلر؟
دوشونمک، اينسان طبيعتينين ان تمل(پایه) ائلئمئنتی اولاراق قبول ائتديگيميز بير فاکتدير.
بو دوغروسو بئلهديرمی؟ دوشونمک دئديکده نهیی نظرده توتوروق؟ عئينی فيکيرلرين داواملی گليب-گئتمهسی حقيقی بير دوشونجه چالیشماغیدیر می؟
“بئینیمه بیر فیکیر گلدی”- دئديگيميز چاغ، بو فيکير هارادان گلير، هارادا داياناجاق و هارا گئدهجکدير؟ يارادیجی و یئنی دوشونجهلر نئجه مئيدانا گلير؟ ايش حاياتيندا بونو نئجه قوللانا بيلريک؟
بو يازيدا بو سورغولارین جاوابلارینی آختاریب،تاپیب ،سیزلرله پایلاشاجاییق.
معیّن اولونموش قالیب لرله ياشايان اينسانين یوخسول چرچووهسينين سینیرلی اولدوغونو، اؤيرندیگی بيليکلرين اونو ايرهلی آپارماق يئرينه حاياتينين داها دا دارالتدیغینی باشا دوشمک چتين دئييل. بو سببدن، تحصيلين يالنيز اينسانلارين ذهنی استوروکتورو(دوزه نی-ساختار) اينکيشاف ائتديرمهيه يؤنلدیگینی، آما ذهنين دوغال اعتيباری ايله بو جهدين ده ايستهنيلن سونوجو وئرمهديگينين شاهيدی اولاريق. ذهن، موجود اينفورماسييانی قوللانماقدا یئتهنکلی اولسا دا، یئنی بير شئی ياراتماقدا یئترلی سی قدر باجاریقلی دئييلدير. ذهنه داها چوخ بيليک وئرهرک بونا ال تاپماق مومکون دئييل.
ايش حاياتيندا، ايداره ائتمه اوزره وئريلن تحصیلی آراشديرارکن ماراقلی نوآنسلارلا(اینجه ده گیشیک لر) قارشيلاشديم. ذهنی داها کسکينلشديرمک و تجهيز ائتمک حاقدا یئتهنی قدر بيليک اولسا دا، بو اينفورماسييالارين وئریملیلیغی نه قدر آرتيرماسی بحث ائدیب دانیشیلمالیدير. بو چهلیشکینین(ضدیت)تمل سببلريندن بيری “يارادیجی دوشونجه”نين نئجه ايشلهديگينه اؤنم وئرمهمکدير.
ياراديجي دوشونجهنين مئيدانا گلمهسی، ذهنینده سورهکلی موجود اولان اوتوماتیک دوشونجه قالیبلرین اورتادان قالديريلماسييلا مومکوندور.
“یئنی” فيکيرلر، آنجاق ذهنین سوسان چاغی دوغولور. اوشاقليقدان، ايش حاياتيميزا قدر اوزانان بير حايات يولوندا آلديغيميز تحصيللره ديقّت يئتيرسک گؤرهريک کی، ذهنی دورغونلوقلا سوسدورماق بير يانا دورسون، بيزه ذهنیندهکی سس-کويو نئجه آرتيرا بيلهجگيميز اؤيرهديلميشدير. بو سس-کويه “دوشونجه” آدینی وئرمک ايسه بيزی “بوخوولايان” باشليجا فاکتوردور.
قونویا ساده سورغولارلا داوام ائدک.
“عاغيلينيزا گلن دوشونجهلری ايستهديگينيز چاغ دايانديرا بيلرسينيزمی؟”
“دوشونجهلری عاغيلينيزا سيزمی چاغيريرسينيز، يوخسا اونلارين چوخلوسو اؤزلری گليرلر؟”
بو سورغولارین جاوابلاری، بيزيم “يارادیجی دوشونجه” پروسئسهسینده هانسی لئوئلده اولماغيميزی معیّن ائدهجکدير.
ذهن، اوتوماتيک دوشونجه قالیبلرینی “کئچميش” و “گلهجک” کیمی قبول ائدير. حالبوکی یئنی فيکيرلر، نه کئچميش، نه ده گلهجک چاغدا وار اولا بيلمزلر. یئنی فيکيرلر، يالنيز ايچينده اولدوغوموز “آن“دا موجود اولا بيلرلر.
بيز “ايندیکی آندا” ياشاساق و بئله گؤرونسکده، فيکيرلريميز هر زامان يا کئچميش، يا دا گلهجگه عاييددير.
بيزي “ايندی“ده ساخلاياجاق واسيطهلرين ان بؤيوگو “نَفَس“ايميزدير.
نفس آلدیغیمیزا ديقّت وئرديکده ذهنیمیز دورغونلاشماغا باشلايار، چونکی بيز آنجاق “ايندیکی” آندا نفس آليب-وئريريک. نفس بيزی “ايندی“ده ساخلايير. بير مودّت بوتون ديقّتيميزی نفس آلماغیمیزا يؤنلتسک ذهنیمیزين داها درين سوسقونلوقدا باتماغینی حيس ائدهريک. بونو حيس ائتديکجه، ايچيميزده بير راحاتليق و یئنیلیک دويغوسو دا اورتايا چيخاجاقدير. بئله بير سوسقونلوق و بوشالما دورومونون آردينجا شُعوروموزو دوشونجهيه دوغرولتساق، ذهنیمیزده مئيدانا گلهجک یئنی فيکيرلره حئيرتلنه بيلريک.
اؤزللیکله ايداره ائتمه دوروموندا اولان اینسانلار، ذهنی دورغونلاشدیرمانی اؤيرنمهليديرلر. بونون رئاللاشماسی، بیزنئس يؤنوملو راديکال قرارلاردا، اورونون(محصول) تکميللشديريلمهسی بؤلومونده، یئنیلیکلرده، ايداره ائتمه ایستراتئژیلرینده، دوغرو قرار قبولوندا، مارکالاشمادا. کريتيک(بحرانی) نقطهلرده دولغون و بارلی دوروما فيکيرلرين يارانماسینی تامین ائدهجکدير. بو یاشامین قوجاغیندا دوغولان فيکيرلر، ایچدن ایچه هئچ بير چئلیشکی ایله اوزلشمهديکلری اوچون، اينسانين دورومودا گرگين وضعيت آلماياجاقدير.
آراشدیریب تدقیق ائدن: آیهان میانالی


text:
پییر سیمون لاپلاس
پییر سیمون لاپلاس (اینگیلیسجه: Pierre-Simon Laplace) فرانسهلی بیلیم اینسانی. ۲۳ مارس ۱۷۴۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۷ ایل عومر ائلهییب و ۵ مارس ۱۸۲۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. اوْ ریاضیات، آسترونومی ساحهسینده چالیشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ S.W. Hawking and George F.R. Ellis, The Large Scale Structure of Space-Time, Cambridge University Press, 1973, p. 364.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pierre-Simon Laplace»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پییر سیمون لاپلاس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایرانلی بالیقچیلار سربست بوراخیلدی
سربست بوراخیلان ایرانلی بالیقچیلارین اؤلکهیه قاییتدیقلاری بیلدیریلدی
ایران، پاکیستان سولارینی پوزدوغو سببی ایله تخمیناً ۴ آی اول توتوقلانان ۱۷ بالیقچینین اؤلکهیه گئری دؤندویونو آچیقلادی.
ایرانین رسمی آژانسی ایرنایا گؤره، پاکیستاندا گؤزآلتینا آلینان ۱۷ ایرانلی بالیقچی سربست بوراخیلدی.
سربست بوراخیلان ایرانلی بالیقچیلارین اؤلکهیه قاییتدیقلاری بیلدیریلدی.
تخمیناً دؤرد آی اؤنجه پاکیستان سولارینا تصادفا گیرهن ایرانلی بالیقچیلار پاکیستان گوونلیک گوجلری طرفیندن گؤزآلتینا آلیندی، سونرا توتوقلاناراق حبسخانایا گؤندریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
قندهاردا مسجیده بومبالی سالدیری
شیعهلره عاید امام بارگاه فاطمیه مسجیدینده، جمعه نامازی قیلینارکهن انتحار سالدیریسی گرچکلشدیریلدی
سوریهنین قوزئیینده ۱۶ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
فرات قالخانی بؤلگهسینده سون بئش گونده ۱۳، باریش بولاغی بؤلگهسینده ۳ تروریست ضررسیزلشدیریلدی


text:
مثنوی ۷ دیلده ترجیمه ادیلر
مؤولانانینگ مثنوی کیتابی تأزه دیللره ترجیمه ادیلیأر
۲۲ دیلده ترجیمه ادیلن حضرت مؤولانانینگ مشهور اثری مثنوی معنوی ۷ تأزه دیله ترجیمه ادیلیأر.
مثنوی موندان اۇزال تۆرکچه، اردو دیلی، فرانسوز، تۆرکمنچه، اسپانیول، انگلیس، عاراپچا، آلمانجا، ایتالیان، آلبان، سوئد، ژاپن، بوسنیایی، فلمنک، قازاق دیلی، اؤزبکچه، تاجیک، حیتای دیلی، روسچا، یونانچا، مالای و آذربایجان تۆرکچهسینه ترجیمه ادیلیپدی.
مثنوینینگ بۆتین دۆنیأده یایراماغی اۆچین بو اثرینگ ۵۰ دیله ترجیمه ادیلمهگینه تاغاللا ادیلیأر.
دِگیشلی حابارلار
خرم سلطان ینگ پُرترهسی ۱۲۶ مۆنگ پوند باهاسینا ساتیلدی
قانونی سلطان سلیمان ینگ پرتره سی ده 11 مۆنگ 340 استرلینگ باهاسینا ساتیلدی
فوتبال: مونشن گلادباخ بایرن مونیخ توُپارینی اوتاندیردی
بایرن مونیخ ینگ 43 ییلدان بأری اینگ آغیر گچن یاریشی مونشن گلادباخ بیل بوُلدی
بارسلونا رونالد کومان بیلن حوُشلاشدی
رونالد کومان 15 آیدان بأری بارسلونا فوتبال توُپاری نینگ فوتبالچیلارینا ساپاق بریأردی


text:
قاریش(اؤلچو بیریمی)
قاریش — اسکی واختلاردان بو گونوموزه قدر ایستیفاده ائدیلن تخمینی اوزونلوق اؤلچو بیریمی(واحیدی)دیر.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
آذربایجاندا گئنیش یاییلمیش خالق اوزونلوق اؤلچوسو بیریملریندن بیری ده قاریش آدلانیر. قاریش دا تورک سؤزودور. دیقّتی جلب ائدن مقاملاردان بیری بشر سیویلیزاسیاسینین اینکیشافیندا عوضسیز رول اوینایان سومرلرین ده دیلینده تورپاق اؤلچمک اۆچون عئینی سؤزون اولماسیدیر. مشهور آمریکا سومرشوناسی س.ن.کرامئر سومرلره مخصوص "اکینچینین تقویمی" متنینی ترجومه ائدرکن تورپاق اؤلچو بیریمی کیمی قاروش//قارئش سؤزونو عئینیله ساخلامیشدیر. سونرالار اونون اثری ("تاریخ سومردن باشلاییر") روس دیلینه ترجومه ائدیلرکن قارئش سؤزونه هئچ بیر دییشیکلیک ائدیلمهمیشدیر.
س.ن.کرامئرین اثرینده قارئش سؤزو 6-7 م اوزونلوغوندا تورپاق زولاغی کیمی شرح ائدیلمیشدیر. بیر قارئشین سومرلرده 6-7 م-ه برابر گؤتورولدوگو او قدر ده ایناندیریجی گؤرونمور. حاضیردا چوخ دا دقیقلیک طلب اولونمایان یئرلرده خالق قاریشدان ایستیفاده ائدیر. قاریش الی آچیق وضعیتده توتدوقدا باش بارماغین اوجوندان چئچله بارماغین اوجونا قدر اولان اوزونلوغو بیلدیریر و بو دا اورتا حسابلا 0،213 م-ا، یعنی تقریباً 20 سم-ه برابردیر. ائل آراسیندا 5 قاریش 1 م-ه برابر (5×20 س م=100 سم=1 م) گؤتورولور.
بیر چوخ قایناقلاردا قاریشین تعریفی و اؤلچوسو دوزگون وئریلمیشدیر. سادهجه اولاراق بیر سیرا ادبیاتلاردا قاریشین 20 سم یوخ، 22-25 سم اولدوغو گؤستریلیر. بدیعی ادبیاتدا و فولکلوردا قاریش مجازلاشمیشدیر و چوخ آز میقداردا تورپاق معناسیندا ایشلهنیر.
قایناق[دَییشدیر]
آذربایجان ائتنوقرافیاسی، باکی-2007، "شرق-غرب" نشریاتی. اوچ جیلدده. 3. جیلد. ص. 455


text:
ائششک بئلی سينديردی (اویون)
ائششک بئلی سیندیردی - آذربایجاندا اساساً یازقاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده اوشاق و گنجلر آراسیندا گئنیش شکیلده یاییلان ان قدیم اویونلاردان بیری. بو اویون موعین معنادا "انزهلی"یه بنزهییر، اونون داوامی کیمیدیر.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
اویونو کئچیرمک اۆچون ایکی دستهیه آیریلماق گرکدیر. دستهلر هالای گئتمک یولو ایله آیریلیر. پوشک ایله اودوزان دسته بیر-بیرینین آرخاسیندان یاپیشاراق اَییلیر، او بیری دسته ایسه اونلارین بئلینه توللانیب اوتورورلار. اگر بو آرادا دستهدن بیری ییخیلیرسا، دستهلر یئرلرینی دییشدیریر.


text:
جاینیزم
جاینیزم — میلاددان اؤنجه ۶-جی عصرده هیندوستاندا یارانمیش اوْرتودوکس اوْلمایان بیر دیندیر. جاینیستلرین سایی ۳ میلیونا یاخین تخمین اوْلونور.
جاینیزم «غالیب» معناسیندا اوْلان «جینا» یوْخسا «بؤیوک قهرمان» معناسیندا اوْلان ماهاویرا لقبلی بیر شاهزاده اوْلان واردامانا جیناتانین قۇردوغو دینی بیر حرکتدیر. جاینیزمین دوکتوریناسی اساساً «تیرتانکارا» دئییلن کئچید ائدن، کئچید تاپان و یوْل گؤسترن اوْلاراق ماهاویرایا سیتاییشدیر. ماهاویرانین نیروانایا چاتماسی جاینیست تقویمینین باشلانغیجی اوْلموشدور. بودیزم و جاینیزم آراسینداکی بنزرلیکلرین بیر سببی ده قوتاما بودا ایله ماهاویرانین عئینی دؤنمده یاشادیغیدیر. هر ایکیسی برهمنلره، اوْنلارین دین اۆصۇللارینا دۆشمن اوْلوب، «قاتی کاست» سیستمینه و قۇربانلارا قارشیدیرلار.[۱] آنجاق بۇدیزم ایله جاینیزم آراسیندا بؤیوک فرقلر ده تاپیلماقدادیر.
منابع[دَییشدیر]
- ↑ Jainism, Columbia Encyclopedia


text:
آپا خاقان
آپا خاقان - گؤی تورک وطنداش مۇحاریبهسینین ایشتیراکچیسی، تاسپار خاقانین ولیعهدی و بۇخارا (پايکند) يابقوسو.
یاشاییشی[دَییشدیر]
تاسپار خاقان اؤلوموندن اول قايدالارا ضد اوْلاراق آپا خاقانی ولیعهد تعیین ائتدیگی اۆچون مۇحاریبهنین اوْرتاسیندا قالان آپا خاقان تاردو خاقاندان مۆدافعه آلدی. ایشبارا خاقانا مغلوب اوْلاراق بۇخارايا چکیلدی و اوْردا خاقانلیق ائتمهيه باشلادی. 587-جی ایلده وفات ائدهرک اؤلدو. بۇخارا يابقولوغونا تاردو خاقانین اوْغلو يانق سوْوخ تئگین گلدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Apa xaqan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایچکی ایشلر وزیرلیگی سوزلاوچیسی میرویس استانکزی نینگ ایتیشیچه، حکومت رسانه و معلومات مرکزی باشلیغی دواخان مینهپال، کابل شهریده اولدیریلگن. اونینگ کوپهیتیریشیچه، دواخان مینهپال دشمن نینگ تبلیغاتلری برابریده تیزیم نینگ اصلی حمایتچیلریدن ایدی.
مذکور حادثه بوگون توشده کابل شهری نینگ ۷- ناحیهسیده یوزبیرگن.
طالبان گروهی سوزلاوچیلریدن بیری ذبیحالله مجاهد نینگ توییتر صحیفهسیده یازیشیچه، حکومت رسانه و معلومات مرکزی باشلیغی دواخان مینهپال، بو گروه نینگ خاص بیر هجومیده هلاک ایتیلگن.
بیزلرنینگ فیسبوک صحیفهمیزگه باش اورینگ!
جناب مینهپال نینگ تروری خبرچیلر و فعاللردن کوپینچهسی نینگ عکسالعمللریگه روپهرو بولگن. اولر اجتماعی ترماقلرده جناب مینهپال نینگ فعالیتیدن تقدیرلب و اونینگ ترور ایتیلشی نی قارهلگن.
جناب مینهپال سابق جمهورلیک ریاست سوزلاوچیسی نینگ اورین باسری صفتیده ایش قیلهدی ایدی، بیراق نیچه آیدن بویان حکومت رسانه و معلومات مرکزی باشلیغی صفتیده ایش گه باشلهگن ایدی.


text:
اؤزبک ادبیاتی
اؤزبک ادبیاتی، عموم تورک ادبیاتی نین زنگین بیر قولونو یارادانلارداندیر.
شفاهی آغیز ادبیاتلاریندا آلپامیش اوسطوره لری، کوراوغلو ائپوسلاری، ملا نصرالدین حیکایه لری اولاراق، خواجه احمد یسوی کیمی تورکستان پیری لقبی ایله شهرت تاپان بؤیوک عارف، صوفی اللهیار و باشقالاری بوتون تورک خلقلرینه سوندوکلری کولتورون بیر بوجاغی دیر. کلاسیک ادبیاتا گلدیکده، امیر علیشیر نوایی، بابورشاه، یعقوبی، خوارزمی و لطفی کیمی بؤیوک شاعیرلری واردیر.
اوزبکلرین محمود خوجا بهبودی، منوری قاری، اوْلانی کیمی متجدد و اصلاحاتچی دوشونجه آداملاری و یازارلاری اولموشدور. اونلارین آردیندان چاغداش ادبیاتی یارادانلار آراسیندا صدرالدین عئینی(1954 – 1878) ، حمزه حکیم زاده نیازی (1929 – 1889)، عبدالرئوف فطرت ( 1938 – 1886) کیمی بؤیوک یازارلاری دا بئجرتمیشدیر.
بونلار آراسیندا 1918 جی ایلده عبدالرئوف فطرت، "یازارلار تشکیلاتی" نی تاشکند شهرینده قورموش و یادلار – اجنبی لر قارشیندا دیره نیش حرکاتینی یاراتمیشدیر. بلشویک لرین حکومتی قورولدوقدا ، اوزبک شاعیری عبدالحمید چولپان بوتون ساحه لرده چالیشاراق، اوزبک لرین عصیانکار روحونو باشاریلی بیر شکیلده تمثیل ائتدی. اونون آشاغیدا آد آپاردیغیمیز شعرلری، بوتون خلق ایچینده بؤیوک ملی حرکت یاراتدی: بس ایندی(یئتر ایندی)، زنجیر اسارت، خلق، عصیان، یانغین، پوزولان اؤلکه و ...
عبدالحمید چولپان، بۇ مبارزه روحو ایله برابر ،اوزبک شعرینده لیریک ژانری نین دا یولونو آچدی. او، هیجا، عروض و سربست شعرلر قوشماقلا، خلقی نین روحونو اوخشادی، تاریخینی یاشاتدی و خلقینی اویاتدی. آو، آنادولو تورکجه سی، روسجا ، عربجه و فارسیجانی دا دریندن اؤیره نیب، بۇ خلقلرین ادبیاتینی دا اؤیره نمیشدیر. او، بۇ دیللردن ترجومه لر ده یاپمیش، اؤزه للیکله "گئجه و گوندوز" رومانی ایله دونیا دا شهرت قازانمیشدیر. نه یازیق کی استالینین ترورلارینا راست گلدی. او، بیر سیرا شعرلری و یازیلارینا گؤره "ملتچی لیک" ، "سووئت سیستمینه قارشی گلمک"، "ادبیاتدا لیریزم و سمبولیزمه یئر وئرمه" ، "بورژوایا خدمت ائتمک"، " گیزلی تشکیلات قورماق"، و "تورکچولوک یاپماق" اتهامی ایله 1938 جی ایلده اؤلدورولدو.
چولپانین آچدیغی یولدا باشقا مبارز اوزبک شاعیرلری" بوتو(1940 – 1904(، البک(1939 – 1893) ، آیبک( 1968 – 1905) و آیدین(1953 – 1906) کیمی شاعرلر ایره لی یورودولر. بونلارین آردیجا باشقا شاعیرلر گلدیلر: غفور غلام، کامیل یاشین، غیرتی، اویقون و باشقالاری. تاسفله بۇ یازارلارین بیر سیراسی مهمل بیر سوچلامالارلا اؤلدورولدولر، او جمله دن چولپاندان علاوه، قادری چولقون بای، عبدالرئوف فطرت و...
1937 جی ایلین سوی قیریمیندا چوخلو شاعیر و یازارلار اعدام اولدولار. بونون آردیجا 1960 جی ایله قده ر "سوسقونلوق" دؤورو دوام تاپیر.
1056 جی ایلده خروشچف و اونون آردیجا برژنف ایش اوسته گلدیلر. بیرینجی یوموشاق سیاستی ایزله ییب، ایکینجی "دورقونلوق" دؤورونو ایره لی سوردو. بۇ زمان یازارلار اوستونده اوْلان باسقی آزالدی. اوزبکستاندا بؤیوک یازارلار و شاعرلر میدانا گلدیلر. بونلارین آراسیندا: ارکین وحید اوْغلو، عبدالله آریپ اوْغلو، آمان ماتجان اؤلمز اومابک اوْغلو، محمد یوسف، جمعه نیاز جبار اوْغلو، برات بایقابیل اوْغلو، حلیمه خدابرد قیزی، اؤتکیر هاشم اوْغلو، گولچهره نوراله قیزی، گولچهره جورا قیزی، آیدین حاجی اوْغلو، اؤکتم عثمان اوْغلو، میر عزیز اعظم، جمال کمال، رئوف پارفی، دده خان حسن، میرپولاد میرزا، محمد صالح، طاهر قهار، عظیم سویون، خورشید دوران، شوکت رحمان، میرزا خنجه بیگ، عثمان قوچکار و...
آنجاق، 1930 جی ایللردن یازماغا باشلاییب، عئینی حالدا ملی اوزبک ادبیاتینی دیریلتمه یه جان آتان شاعیرلر میدانا گلمیشلر کی بونلاری آد آپارماق اولار: کامیا یاشین، اویقون، زولفیه، حامید، رامیز باباجان، مختار، میرمحسن، عزت سلطان، شکراله، عادل یعقوب اوْغلو، پیریم قول قادراوغلو و...
اوزبک چاغداش ادبیاتی او قده ر زنگین و غنی دیر کی شاعرلر و یازارلاری نین لیستی نئچه صفحه نی دولدورار. آنجاق بونو دئمکله کفایتله نیریک کی دونیا تورک ادبیاتی نین چاغداش زنگین لیگی نین اؤنملی بیر بؤلومونو اوزبک ادبیاتی قورویور.[۱]
آیریجا باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- محمد قارا، اؤزبک تورکلرینین ادبیاتی، استانبول، 1998.
- محمدرضا کریمی، تورک دونیاسی، امید زنجان، نمره 287.


text:
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۲۴
۲۴ دسامبر: ویکیپدیا:تاریخده بوگون/دسامبر ۲۴/فایل ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دسامبر/مناسبتلر، ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/مناسبتلر
- رویدادلار
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/رویدادلار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/رویدادلار
- ۱۱۴۴ - موصول آتابگی عمادالدین زنگی اۇرفانی تۇتاراق اورفا کوْنتلوغونا سوْن وئرمیشدیر.
- ۱۶۳۸ - عوْثمانلی دؤولتی بغدادی اله کئچیرمیشدیر.
- ۱۷۹۰ - رۇس قوْشونو ایزماییل قالاسینی تۆرکلردن آلمیشدیر.
- ۱۸۲۵ - روْس تزاری بیرینجی نیکولاری تخته چیخمیشدیر.
- ۱۹۲۴ - آلبانی جومهوریسی یارادیلمیشدیر.
- ۱۹۴۳ - شوروی قوْشونلاری اوکرایندا آلمان-فاشیست قوْشونلارینا قارشی عکس حملهیه کئچمیشدیر.
- ۱۹۵۱ - لیبی ایتالیادان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۹۶۳ - ت.ر.ت قانونو قبول ائدیلمیشدیر.
- ۱۹۶۶ - شوروینین «لونا ۱۳» فضایی گمیسی آی اۆزونه اۇغورلو ائنیش ائتمیشدیر.
- ۱۹۹۴ - جومهوریت خالق حزبی و سوسیال دموکراتیک خالقچی حزبی بیرلشمه قراری آلدی.
- دوْغوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/دوغوملار ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دسامبر/دوغوملار
- اؤلوم گونلری
ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/اولوملر ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دسامبر/اولوملر
میلادی، جلالی و قمری تقویم لر بعضی ایللرده گونلر برابر دییلر، اونا گوره یادبودلاری و تقویم لری اوز صحفه سینین آلتیندا گئتیرین. یادبودلاری دییشمک اۆچون بو گونده، اشاقیداکی صحفه لری دییشدیرین:
- فایل
- مناسبت لر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دسامبر/مناسبتلر
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/مناسبتلر
- رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دسامبر/رویدادلار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/رویدادلار
- دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۳ دی/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۲۴ دسامبر/دوغوملار
- ویکیپدیا:تاریخده بوگون/۱۹ جمادیالاول/دوغوملار
- اولوملر
و قمری گونلره گوره وپ:تاریخده بوگون/قمری بررسی ائدین.


text:
آندرومدا
رقیه کبیری
آندرومدانین أَل چکن گونو یوخدور. آدینی ائشیدیب، اونون بارهسینده اوخویاندان بری بیر آن بئله فیکریمدن چیخمیر. هردن بیر بئینیمین اوست قاتلاریندا بورولغان کیمی بورولوب، آز قالیر منی اورتاسینا چکسین. بئلنچی واختلار ذهنیمین گوجو چاتمیر اونون چئورهسیندهکی زنجیری قیریب، اونو گؤیدن یئره گتیریم، یا دا قالخیب، یئرده نه وارسا، گؤیه تیکیب، اونون زنجیرینی قیریم. آنباشی آندرومدانین چئورهسینه دولاشمیش زنجیرین سسینی ائشیدن کیمی اولورام. ائوده، خیاباندا، هر هاردا کی خانیمالارا حاقسیزلیق اولور، او زنجیر قولاغیمدا سسلهنیر. تاکسیدا کناریمدا اوتوران بیر کیشینین قوْلو بؤیرومه سورتوشوب، سسسیزجه قیراغا چکیلیب، کیفیمی اورتایا قویاندا منه ائله گلیر کی آندرومدایا تای زنجیرلنمیشم. حتی بیر گون خیابانین اورتاسیندا، یئل چرقدیمی باشیمدان گؤتورنده، یولدان کئچنلر دؤنوب، ترسه- ترسه باخاندا، کناریمدان گئچن بیر خانیم تلم تلهسیک مندن اؤنجه أل اوزالدیب، چرقدیمی باشیما چکنده منه ائله گلدی کی او خانیم آندرومدانین پاسلانمیش زنجیرینه زوُمباتا چکیب، یاغلادی.
آندرومدا نه کابوس کیمیدیر، نه ده رؤیا. او، قونشو کهکشانین ان گؤزل وارلیغیدیر، بیزیم میفولوژییه گؤره او زنجیرلنمیش بیر قادین سیمبولودور. منسه گؤرونمز زنجیرلرین آراسیندا یاشایان سود یولونون عادی بیر یارانیشییام. من آیاقلاریمین اوستونده آددیم آتا بیلیرم، اویسا، آیاقلاری دا أللری کیمی قونشو کهکشانین قایالارینا زنجیرلهنیب.
اونو یاخیندان گؤرمهیه تلهسیرم. زنجیرلنسه ده، گؤردویوم شکیللرده گؤی اوزونون پارلاق بیر وارلیغی کیمی گؤرونور. بو گئجه جوان منجیملرله آیاقلاشماغیمین أن بؤیوک سببی آندرومدانی گؤرمکدیر.
قاش قارالیبدیر. یئره باخان یوخدور، جوان منجیملرین هامیسینین گؤزلری گؤی اوزونه ساریدیر. بیر نئچهسی تلسکوپلارین گؤزلوکلریندن گؤیو نیشان توتوب، اولدوزلاری سئیر ائدیرلر، تلسکوپدان کاسیب اولان منجیملر ایسه، أللرینده لئیرز، گؤی اوزوندهکی توپال اولدوزلاری نیشان آلیب، اونلاری بیر- بیرلرینه گؤستریرلر.
– «باخین! او اوش دَنه اولدوزو گؤرورسوز بیر خطده..؟»
من ده اونلارا قاریشیب، گؤیده لئیزرین نیشان توتدوغو نقطهیه زیللهنیرم. بیر قاریش بویوندا بیر- بیریندن آرالی دوزولموش اولدوزلاری گؤرورم. لئیزر اورتاداکی اولدوزدان آشاغی سوزولور. گؤزلریم گؤی اوزونون عقرب بویدا بیر نقطهسینی فتح ائتدییی اوچون سئوینجک دوشورم. عقربین قویرغونو بئله سئچه بیلیرم. بونونلا بئله آندرومدا عاغلیمدان چیخمیر. اونو گؤرمهیه تلهسیرم.
– «آندرومدا عَغربه یاخیندی؟»
جوان منجیم تبسـّوم ائدیر. بیلمیرم اونون تبسّومو ریشخند معناسیندادیر یوخسا بیلیمسیزلیییمه مرحمتله یاناشیر. گوله گوله دئییر: «یوووو… ایکی چوچه عغربدن اویانلیخدی».
– «گلین باخین! زحل-ی توتموشام». منی چاغیران منجیمه ساری گئدیرم. بیر نئچه آغ تلسکوپون ایچینده، اونون تلسکوپونون قارا رنگی دیقّتیمی چکیر، اوستهلیک اونون تلسکوپونون قوشا گؤزلویو وار. تلسکوپون قوْشا گؤزلوکلریندن گؤرونن گؤیه باخیرام. پارلاق بیر حالقانین ایچینده کیچیک بیر مونجوق گؤرورنور.
– «باخین! سوْل ألدهکی اولدوز تیتاندی.»
دئییرم: «یونان میفولوژیسینده گؤی تانریسیینان یئر تانریسینین اوشاقلاریدیر تیتانلار.»
نه دئدییمی باشا دوشمهمیش کیمی اوزومه باخیب آتیریر: «دئیریم یانی سول ألده بیر قمر وار، زحل- ین قمرلریندن بیری…»
بیر آن بیر جوت آیری قمر ده گلیب، فیکریمی راحات بوراخمایان آندرومدانین کنارینا تیکیلیر. بیرینجیسی، قمرالملوک وزیری، بو قمردن گؤروب- گؤرهجهییم یالنیز باشینا نیمتاج قویموش بیر شکیل اولموشدور بیر ده آرا سیرا ضبط صوت دا قولاق آسدیغیم کاستلره ییغیلمیش سسی. یادیما گلمیر اونون سرگذشتینی هاردا اوخوموشام، آنجاق بو «قمر»ین قمرلیغی عؤمورونون سون چاغلاریندا باشا چاتیب، او ایسه فلاکتده یاشاییب، یالقیزلیقدا اؤلوب. ایکینجی قمر ایسه، قاینی وفات ائدندن سونرا قایینخاتینی اونون ائوینه گونو گلدییی گوندن بئله، گونوسونون آزار- اذیتلرینی، حیات یولداشینین وفاسیزلیغینی آلینیازیسی کیمی قبول ائدن قاینآنام ایدی. منه ائله گلیر کی آندرومدا کیمی قوشا قمرلرین ده چئورهسینده زنجیرلر وار ایمیش. بیر زامانلار بیرینجی قمر او زنجیرلری قیرا بیلمیشدی آمما ایکینجی قمر اؤز زنجیرلرینین سسینی ائشیتمهیه بئله قادیر دئییلمیش. یئنه سوروشورام: «آندرومدانی نه واخ گؤره بیلهریخ؟»
باشقا بیر منجیم قووّه چیراغینی یاندیریب، ألیندهکی کیتابا باخیر: «شب ۲۵ تیرماه… آندرومدا گئجه ساعات ایکیدن اوْ یانا یاخچی گؤروشر.»
ساعاتیما باخیرام. اونایکینی سوْووشوب. بیره بیر شئی قالمیر. منسه هئچ عقربهلرین بیر- بیرینین اوستوندن سویروشدوغونو ملتفت اولمامیشام. ایکی گؤزلو تلسکوپون صاحابی اولان منجیم گؤزلوکلردن باخاراق دانیشیر: «شاید آیین ایشغی مانع اوْلا… آمما توتسام سیزی چاغیرارام».
یئنه گؤیه گؤز تیکیرم. آی شئیطان شاپالاغیدیر دئیهسن. تؤوهره بوْی بوخونویلا گؤیون اورتاسیندا دایانیب. گونشدن چالیب- چاپدیغی ایشیغی قارانلیقدا ائله پای- بؤلوش ائلهییر کی، باخان دئییر: «نه گؤیلو- گؤزو توخدی!»
قارانلیق گاه اونو بولودلارین آلتینا چکیر، گاه دا بویوندان توتوب، بولودلارین آلتیندان ائشییه چیخاریر. آی کؤکسوز بیر وارلیق اولدوغوندان قفیلدیر. بلکه خبری یوخدور گونشین آلینیازیسینا یازیلیبمیش. آی یئر اوزونده هر گون بیر قیلیغا گیریر. بیر گون بیر گؤزلین قاشیندا اوتوروب، اورکلر دؤیوندورور. او بیری گون یای کیمی چکیلیب، باشقالاری توشلادیغی مقصده اوخلار بوراخیر. بیر آیری گون آیپارا اولوب، دؤولت- میلّتلرین بایراغیندا یئللهنیر. آنجاق دیش دوراسی دئییل. ساکینلشمک اونون ذاتیندا یوخدور. اؤزونو گؤزلره سوخماق اوچون دائم ویرنیخیر. آیپارا قیلیغیندان چیخیب، تربیع دوْنونو اَینینه تاخیر. تربیعدن تثلیثه ، تثلیثدن بدر قیلیغینا گیریر. یئردن گؤیه باخانلارین قارشیسیندا، اولمایان شیوهبازلیقلارا أل ویریر. بونونلا بئله اون دؤرد گئجهلییی لاپ زهلهمی آپاریر. گؤی بوْغماسی کیمی قارانلیغین اورتاسیندا دایانیب، اوزونو آندرومدانین اوزنه توتوب، اونون زنجیرلرینی گؤزدن ایتیریر.
– «آندرومدانی توتموشام، گلین باخین»، ایکی گؤزلو تلسکوپون صاحابی دئییر. منسه تلم- تلهسیک قارا تلسکوپا ساری قاچیرام. دئیهسن گؤیده زنجیر قیریرلار، یوبانیرسام تاماشانی ألدن وئرهجاغام.
گؤزومو تلسکوپون گؤزلوکلرینه تیکیرم. گؤزلویون ایچینده بیر ایکی پارلاق اولدوزدان باشقا آیری بیر شئی گؤرونمور. دقت ایله باخیرام. نهقدر باخسام دا زنجیرلنمیش خانیمدان هئچ بیر ایز- توْز گؤرونمور.
– «من گؤرمورم آندرومدانی»، دئییرم. منجیم تلسکوپون گؤزلویوندن باخیب دئییر: «بودو بوردا با… بیر ده باخساز گؤررسیز. اورتادادی… بولود کیمیدی… لاپ ائله مرکزده.»
بیر دفه ده باخیرام. گؤیون اورتاسیندا رنگی قاچمیش بورولغان بیر بولود گؤرورم. بیر آن باشا دوشورم کی آندرومدا دئدییین، بیزلرین أل- آیاغینا دولاشمیش گؤرونمز زنجیرلر کیمیدیر، آیدین- آشکار گؤزه گؤرونمز. آندرومدا بوْزارمیش بولود پارچاسیدیر گؤیون قارانلیغیندا…


text:
فساد
فساد (اینگیلیس: Corruption، آذربایجان جومهوریتی: Korrupsiya ، تورکیه:Yolsuzluk) دؤولتین هر هانسی قوروموندا چالیشان و اونا اعتیبار ائدیلهرک وئریلمیش صلاحیتدن شخصی منفعتی اوچون ایستیفاده ائتمه حاللاری آدلانیر. بو ترمین اساساً بوروکراتیک آپارات و سیاسی إلیته ایله باغلی ایشلهنیر.
فساد وظیفه ده اولانین وظیفه صلاحیتلریندن ایستیفاده ائدهرک قانونلاری هئچه ساییب بو و یا باشقا مسلهنی هانسی بیر جینایتکار قروپون خئیرینه حلّ ائتمهسیدیر. اونا گؤره فساد دئدیکده آنجاق و آنجاق وظیفه ده اولانلاردان صؤحبت گئدیر. ساده جاماعاتی، حتّی جینایتکار ایشآدامینی فسادچی آدلاندیرماق اولماز. همین ایشآدامی روشوت جینایتینه عاییددیر. باشقا سؤزله فساد – وظیفهلی شخصلرین اؤز مؤوقعیتیندن، تمثیل ائتدیگی اورقانین مؤوقیعیتیندن، وظیفه صلاحیتلریندن و یا همین مؤوقعیت و صلاحیتلردن ایرهلی گلن ایمکانلاردان ایستیفاده ائتمکله قانونسوز اولاراق مادّی و سایر نعمتلر، ایمتییازلار و یا گوزشتلر الده ائتمهسی، هابئله فیزیکی و حوقوقی شخصلر طرفیندن قئید ائدیلن مادّی و سایر نعمتلرین، ایمتییازلارین و یا گوزشتلرین قانون سوز اولاراق وظیفهلی شخصلره تکلیف و یا وعد اولونماسی و یاخود وئریلمه سی یولو ایله همین وظیفه لی شخصلرین اله آلینماسیدیر.


text:
اوزاقلاشیردی
روحانگیز پورناصح
اوشاق اولوب آغلیییردی؛ بؤیویوب مکتبه گئدیردی؛ بیردن الینه چلیک آلیب، آستادان یئریییردی؛ چوخ کئچمهدن گلین دوروردو. زامانین یؤنونو ایتیررک، فصیللر کیمی اولدوغونو دوشونوردو. یایدا قاپی پنجرهنی باغلاییب، پئنجک گیییردی؛ قیشدا قاپی پنجرهنی تاواز قویوب، بیر تیشرتایله دولانیردی. بو دورومو قوراقلیغین باشلاماسیندان بیر نیشانه سانیردی. اؤیون بیر کتابدا اوخوموشدو، سحرلر یای اولاجاق، ناهاردان سونرالار قیش، نه گؤی گؤیرنتی بیتهجک نه ده مئیوه. یییهجکلریمیزین یئرینه کاپسول آتاجاییق.
گاهدان هئچ قورخموردو، سؤزلرینی دیییبـ دیییب بوشالیردی؛ گاهدان دا سؤز ائشیدیبـ ائشیدیب سوسوردو. آج اولوردو بیر نه ییییبـ یئمهدن دویوردو. داریخیب، ائشییه چیخیبـ چیخمادان اورهیی آچیلیردی. دیشلرینی بیرـ بیرینه سیخیب، نفس چکمهیی یادیندان چیخاردیردی. اورهییندن آغری قالخماقدا، کؤکس دولوسو نفس آلیردی. اورهیی دوزلیبـ دوزلمهدن بیر دؤشک اینهسی باشینین بیر یانیندان گیریب او بیری یانیندان چیخیردی.
آیاقلارینین آلتی سیزیلداییردی، بارماقلاری کئیییردی. بیر یئرده اوتوروب، هئچ نه دئمهسینلر منه، دئیه قاشـ قاباغینی تؤکوردی. کیمسهنین جینقیری چیخمیردی. گئتـ گئده یئرینی آییردی. بالاـ بالا بیر مئتر، ایکی مئتر، اوچ مئتر، چوخ آغاجلار اوزاقلاشدی. داها قایئتماییم دئیه، کؤرپولرین هامیسینی بیربهبیر دالیسیجا داغیدیب گئدیردی.
دوداقلارینی چئینییردی، یارا اولموشدو. یارالارین اوستو کؤزمه باغلامیشدی. یئنه دوداقلارینی چئنییر، کؤزمهیی قوپور، قان آخیر، نئچه آیدی. دلی شئیطان دیییر آناسی، کورسومون آغزیندان چالان ترسه سیللهنین تایین، بونون دا آغزینین ایچیندهن چالسین، بلکه بونون دا قادابالاسی جانیندان چیخسین.
کورسوم اوتوروبـ اوتوروب بیردن آغزین آدامین اوستونه ائله آچاردی، آدام دییردی ایندیجه بوتونلوکله اوتولاجاق. کورسومون قادا بالاسی گئدندن سونرا بیلمیشدی یازیق قیزین گؤجهلری یارا اولموشوموش، یاپیشیرمیش بیرـ بیرینه. آغزینی اوجور آچماغینین دا ندنی اوایمیش.
تلویزیون کاناللارینی تاققاتاق دییشیر. نه تورکجهیه، نه فارسجایا، نه انگلیزجهیه باخماقی گلمیر. بیر دیقه ده بیرینده قالاندا، کؤکلوقدان اوتانیرسیز، ورزش نهدی، داوا یییین، داوا نهدی، هارانی آریقلاتماق ایسته-ییرسیز اورایا کرم یاخین، سونرا دا هلبت کرم یاخماقدان یورولموسوز بیر دویمهنی باسین بؤتوو ایشلری گؤرسون سیزه. کانالی تاق دییشدی، آریخلیقدان بئزیشمیسیز... تلویزیونو باغلادی.
بیر بادام گؤتوروب دیشلدی، یاریمچیق باداما باخدی. دولوایدی بالاجا باجالارلا؛ هر باجا دا دولوایدی نارین بؤجکلرله. تولازلادی؛ بادام فیرلاناـ فیرلانا بیر قویویا دوشدو. ایستهییردی قویویا باخسین، بو قویو هر نهیی اؤزونه چکر دئیه، بیریسی الیندن یاپیشیب، گئری چکدی.
تریبون آرخاسیندا دایانیب؛ هئچ نه یادینا دوشمور. هامی باخیر بونا. بالاـ بالا هر بوجاقدان سس اوجالیر. سسلری بیرـ بیریندن آییرد ائده بیلمیر. قارالار گئتـ گئده چوخالیر. سرعتله قویونون دیبینه یاخینلاشیر.


text:
کمپلوتنسه مادرید بیلیمیوردو
کمپلوتنسه مادرید بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Complutense University of Madrid, فارسجا: دانشگاه کمپلوتنسه مادرید، عربجه: جامعة كمبلوتنسي بمدريد)Spainنین مادرید شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولردَییشدیر
- Severo Ochoa nobel.jpg
مزونلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده کمپلوتنسه مادرید بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
- J. M. Sánchez Ron and T. Glick in La España posible de la Segunda República (Universidad Complutense, Madrid, 1983)


text:
🔸گولنآی (بوغا، اردیبهشت): بو هفته سییزه یاردیم ائدن یالنیز اؤزوز اولاجاق¬سیز. یارالاریزین اوستونه دوز سپمه¬یین و اؤزوز ایله داها مهریبان داورانین. چئورزده اولان قالابالیق¬دان بیرآز آرا آچین و بیر بوجاقدا ذهنی آرامشه چاتماغا چالیشین. دوغانی سئون و اونا سایقی دویان بیر کیمسه اولاراق، سئودیییز گول- چیچه¬یی آلین و ائوی بیتگی-لرله دولدورون. دوغا ایله اوغراشدیقجا اونون انرژی¬سی سیزی ائتگی¬لندیریر. هاوالار خوشالیر یاواش- یاواش دیشاری چیخیب، لذت آپارماق وقتی گلیر.
🔸قیزاران آی (ائکیزلر، خرداد): بیرآز دا گؤزلویوب، صبیرلی اولون. سئوینجیز یاخیندا دیر. ایسته¬دییز پیامی آلاجاق¬سیز. ایچیزده بیر سرّ وار، اونو کیمسه ایله پایلاشمایین! سرّ ایچه¬ریده اولارکن، سرّ دیر، آغیزدان چیخاندان سونرا اونا سرّ دئمک اولماز! بیر یئره چاغریلاجاق-سیز، منجه بو دعوتی قبول ائتمه¬سز داها یاخجی دیر. سیزین اونلارلا هئچ اوخشارلیغیز یوخدور! اؤز یئریزی تانیین. الیز بیر کس و یا بیر شئی¬دن اوزولوب، بیر مقدار چالیشمالاریزی چوخالدین و البته اونا چاتماغا دعا ائلیین.
🔸قورا پیشیرن (یئنگج، تیر): اوزاق¬دا اولان مسافیریزین حالی یاخجی دیر و بو تئزلیکده قاییداجاق. بیری¬لری ایله دردلشیب کؤنلوزده اولان¬لاری پایلاشاندا، گؤرورسوز کی، یالنیز سیزین غمیز یوخدور، سیزه تای و سیزدن داها چوخ چتین¬لیکده اولان¬لارین سایی چوخ- چوخدور. اومودسوز اولمایین، صاباح بیر باشقا گوندور. چوخدان دیر بیر ایشی گؤرمه¬یی یوبالدیرسیز، اونو باشلایین و آداق- آداق ایرلی گئتدیکجه، داها چوخ رضایت و آرامشه چاتماغیزی ساغلایین. سوروملولوق¬لار آزالدیقجا، آدام آرخایین¬لاشیر.
🔸قویروق دوغان (آسلان، مرداد): بیر نفرین گئتمه¬سی کؤنلوزده بؤیوک بیر غم یاراتدی. یاشاییش دوام ائدیر! چاره نه دیر؟ هامی بیر گون گئتمه¬لی دیر. غم- غصه¬نی یئره قویون و بو شله¬نین آغیرلیغیندان قورتولون. بیر مسئله حاقیندا اگر ایستییرسیز سیزی آنلاسین¬لار، گره¬ک هرزادین دوزونو آچیب، دئیه¬سیز. سیزین قازانماغیز کسین دیر، تکجه شرطی قورال¬لارا اویماغیز دیر. عاطفی بیر مسئله حاقیندا کؤنزلیک ائتمه¬یین! سئویندیریجی بیر خبرله چوخ¬لارینی سئویندیره بیلرسیز.
🔸زومار (باشاق، شهریور): سیزدن بیر سورغو سوروشولوب و یا بیر ایش تکلیفی آلیب¬سیز. اونا جواب وئرمه¬یه تلسمه¬یین! دوزگون دوشونوب- داشینین و لازم اولان بیلگی¬لری اله گتیرین. بیر سهویز اولوب، تئزلیک¬له بو سهو اوچون عذر ایسته¬یین! بو داها یاخجی دیر. سیزین ایستک¬لریزه چاتماغیزا اولان ماراغیز چوخ یاخجی دیر، آنجاق هر ایشین اؤز زمانی وار. نیّتیز چوخ یاخجی دیر، آما بونو هامی بیلمیر، اؤنجه یاواش- یاواش دورومو بئله بیر ایشین گؤرمه¬یینه آماده ائلیین و سونرا باشلایین.
🔸خزل (ترازی، مهر): سیزدن رجا ائدیرم بیر مقدار دانیشیغیزدا دقت ائلییه¬سیز. یانلیش آنلاشما¬لار هر زمان اولار، اونلار سیزین خیرخواه بیر انسان اولدوغوزو بیلمه-یینجه، اوزولمک یئرینه، بیر داها ایستک و ایش¬لریزی آچیق-لایین. سیز چوخ اؤزل بیر کیملییه مالک اولان بیر انسان¬سیز بو اوزدن سیزدن رجا ائدیرم بیر مقدار یئرسیز شوبهه¬لنمک و قوشقولانماق¬دان ساخینیب، منطق اوزره قاباغا گئده¬سیز! اؤنوزده اولان آدامین ارزیشی چوخ- چوخدور اونون اوچون یولوزو دییشیب، بیرداها فرصت وئرمک اولا بیلر.
🔸قیروو (عقرب، آبان): بیر ایش پروژه¬سینی اوغورلا سونا چاتدیراجاق¬سیز. بو هفته ائویزه بیر قوناق گله¬جک، اونون قدمی چوخ اوغورلو و خئیر- برکت¬لی اولاجاق. اونو آچیق کؤنول و گولر اوزله قارشیلایین. بیر نسنه¬نی آلماغا تلسمه¬یین! بورج ائلییب و یا اؤزوزو اونون پولونو جورلمه¬یه زورلاماق¬لا، داها چوخ چتین¬لییه دوشه بیلرسییز. اوغورلاری دوشونمک چوخ یاخجی دیر، آنجاق پلّه¬نی بیر- بیر چیخماق گره¬ک! بو مورد ده بیر مقدار احتیاط ائتمه¬لی سیز. بو هفته بیر هدیه آلماق سیزی چوخ سئویندیره¬جک.
🔸آزر (یای، آذر): آرخازدا دانیشلدیغی سؤز بو هفته قولاغیزا چاتاجاق. بو قولاغیزدان آلین، او بیری قولاغیزدان وئرین گئتسین! سیز خیرخواه و مهریبان بیر آدامسیز و هر زمان هامی¬نین یاخجیلیغینی ایستییرسیز، بو اوزدن بو قدر اؤزوزو سیخمایین. بیر خبر سیزی چوخ چالشدیراجاق، منجه الیز چاتمادیغی بیر شئیی چوخ اؤنمسه¬مه¬یین. بیر نفر سیزی چوخ سئویر داها چوخ اونا فکر وئرین. بیر سفر برنامه¬سی کنسل اولاجاق، بیر شخصین غمی سیزی ده اوزه بیلر، روحیه¬زی حفظ ائلیین و بو دوروم¬دا اونا یاردیم ائدین.
🔸چیلله (اوغلاق، دی): سیزی دینله¬ین کیمسه ایله دانیشین! بیر مدت دیر بیر ایشی اؤیرنمک و یا بعضی بیلگی¬لری اله گتیرمک¬له اوغراشیرسیز، اصلی یولدان چیخمایین آما، ذهنیزه گلن یئنی یول¬لاری دا دنه¬یین. هئچ کسین ایستک¬لری او بیریسی ایله عئینی دییل، بونون معناسی، بیرلیکده اولماقدان ناراضی اولماق دییل. بو قدر دورقون¬لوق سیزی اومودسوز ائلییب، ندن بو قدر اؤزوزو اینجیدیرسیز، آیاغا قالخین، ایستک¬لر و آماج¬لاریزی تعیین ائدین و اونلارا چاتماغا چالیشین. یوخسا چوخ بئواخت اولار!
🔸دوندوران آی (قووا، بهمن): بیر مسئله¬ سیزی چوخ اندیشه-لندیریب، بیر تلفن اولونوب، سیزی او باره¬ده آرخایین ائده-جک. بیر نفری چوخ اؤنمسه¬ییرسیز و اونون سئویندیرمک فکرینده¬سیز. اونون اوچون ان باهالی هدیه سیزین وقتیز اولا بیلر. اونا وقت آییرین و کؤنول سؤز¬لرینی دینله¬یین. بیر مسئله حاقیندا ایکی اورک¬لی قالیب¬سیز، بیر دفعه ده فکرلشین و ایشی هر یؤنلو سالیب- چییخین. البته بونو دا اونوتمایین، سیزه بو قدر اؤنملی و حیاتی اولان مسئله، لزوماً هامی¬یا اؤنملی دییل. قونونو اؤزوزه بؤیودورسوز!
🔸بایرام (بالیقلار، اسفند): گؤزلمه¬دییز بیر گؤروشوز اولاجاق. بالاجا تارتیشما¬لاری، بؤیوک آنلاشمازلیق¬لارا چئویرمه-یین! بیر مقدار عصبی¬لشمه¬ییزی کنترل ائلیین. بیر نفری لطف و محبتیزله- او بونو دیلینه گتیرمسه بیله- شرمنده ائلییه-جک¬سیز. دویغوسال بیر قونو حاقدا زور دئمه¬یین، اوندا هم اؤزوز راحات¬سیز اولور سوز، هم اونو اینجیدیرسیز. بئله بیر مسئله¬لرده نه قدر انعطاف¬لی اولوب، اؤنوزده اولان کیمسه¬یه دَیَر وئره بیلسز بیر او قدر اؤزوز راضی و ممنون اولاجاق¬سیز. اونون دا اوره¬یی وار، بو قدر بیله¬سینی اینجیتمه¬یین!


text:
چارلستون، گونئی کارولینا
{{Infobox settlement |official_name = چارلستون، گونئی کارولینا |settlement_type = شهر |nickname = The Holy City, "Chucktown", The Big Sweet Grass Basket City |motto =Ædes Mores Juraque Curat (لاتین دیلی for {{nowrap|"She Guards Her Temples, Customs, and Laws")[lower-alpha ۱]خطای لوآ در ماژول:Location_map در خط 403: The value "-" provided for longitude is not valid. چارلستون، گونئی کارولینا (اینگیلیسجه: Charleston, South Carolina) آمریکانین گونئی کارولینا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۳۳۰٫۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۲۰۰۸۳ نفر و اهالی سیخلیغی ۴۴۴٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۶ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده چارلستون، گونئی کارولینا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Charleston, South Carolina»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
۶ مئی
۶ مئی٬ گریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۱۲۶-جی (کبیسه ایللرده ۱۲۷-جی) گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی قالان ۲۳۹ گۆن واردیر.
حادیثهلردَییشدیر
- ۱۵۳۶ - اینگیلیس شاهی سککیزینجی هنری٬ اؤلکهنین بۆتون کیلسهلرینده اینگیلیسجه اینجیللرین ایشلنمهسینی بۇیوردو.
- ۱۸۷۷ - سیوک قیزیلدریلیلرین رییسی «چیلغین آت»٬ آمریکا بیرلیکلرینه تسلیم اوْلدو.
- ۱۸۸۹ - ایفل بورجو زیارتچیلره آچیلدی.
- ۱۹۳۰ - تۆرکیهنین حکاری بؤلگهسینده ۷/۲ بؤیوکلوگونده یئر تیترهمهسی باش وئردی.
- ۱۹۸۳ - غرب آلماندا ایسترن درگیسینین تاپدیغی آدولف هیتلرین گۆنلوکلرینین قوْندارما اوْلدوقلاری اوْرتایا چیخدی.
- ۱۹۹۶ - اسکی سیآیائی باشقانی ویلیام کولبینین جسدی گۆنئی ماریلندده بیر چایدا تاپیلدی.
- ۲۰۰۱ - سوریهیه گئتدیگی بیر گزی سیراسیندا بیر جامیع مسجیدی زیارت ائدن پاپ ایکینجی ژان پوْل٬ بیر جامیعه گیرن ایلک پاپ اوْلدو.
- ۲۰۰۴ - دۆنیادا ان چوْخ ایزلنن ۴ تلویزیون سریاللاریندان بیری اوْلان «آرخاداشلار» بیتدی. سوْن بؤلومونو آمریکا بیرلشمیش اوستانلرینده ۲ میلیون نفر ایزلهدی.


text:
پینوکیو ماجرالاری
پینوکیونون مجارالاری (ایتالیاجا: Le avventure di Pinocchio) - ایتالییانین یازیچیسی کارلو کلودینین قهرمانی ساییلان پینوکیو یالان دانیشاندا، بورنو اوزانیردی رومانی
پینوکیونون ایلک بؤلومو 1881-جی ایلده ""Qiornale dei bambini" آدلی هفتهلیک اوشاق ژورنالیندا چاپ ائدیلدی. پینوکیو بؤیوک مووففقیت الده ائتسه ده، کیلسه آتالاری بونون عوصیانا سبب اولا بیلهجگینی دوشونوردولر.
حئکایه ژئپئتتو آدلی دولگر طرفیندن دوزلدیلمیش اویونجاق حاقیندادیر. اویونجاق جانلانیر و اینسانی خوصوصیتلری اؤیرهنیر. پینوکیونون آیاقلاری یاندیریلیر، زنجیرلهنیر، حتّی آسیلیر. آنجاق او اؤلمور. پینوکیونون ان بؤیوک آرزوسو ایسه اصل اوغلان اولماقدیر.


text:
تَپکیمه
کیمیاسال تپکیمه یا رئاکسیون، ایکی ماده یا داها فازلا بیربیری لر اتکیلشمسی
کیمیوی رئاکسیا — ماده نین ترکیب و خاصه لرینین دیشمسی ایله باش وئرن حادیثه یه کیمیوی حادیثه و یا کیمیوی رئاکسیا دئیلیر. کیمیوی رئاکسیالار همیشه فیزیکی حادیثه لرله مۆشایعت اوْلونور. فیزیکی حادیثه زامانی ماده نین ترکیبی دیشمیر، یالنیز فوْرماسی، حجمی و آقرئقات حالی دیشیر. کیمیوی رئاکسیالاری آشاغیداکی خاریجی علامتلره گؤره معیین ائتمک اوْلور:
- ایستیلین آیریلماسی و یا اۇدولماسی
- ایشیغین آیریلماسی
- رنگین دیشمسی
- چؤکونتونون عمله گلمسی و یا ایتمسی
- قاز حالیندا ماده نین آیریلماسی
- آیین چیخماسی.
کیمیوی رئاکسیالارین باش وئرمسی اۆچون رئاکسیایا داخیل اوْلان ماده لر بیر-بیری ایله تماسدا اوْلمالی و اکسر حاللاردا قیزدیریلمالیدیر. برک ماده لرین خیردالانماسی و قاریشدیریلماسی رئاکسیانین باشلانماسینا کؤمک ائدیر و رئاکسیانی سۆرتلندیریر. کیمیوی رئاکسیانین گئدیشینین امساللار و فوْرمۇللار واسیطه سیله شرطی یازیلیشینا کیمیوی تنلیک دئیلیر. کیمیوی تنلیکلر ترتیب ائدیلرکن ماده کۆتلسینین ساخلانماسی و ماده ترکیبینین سابیتلی قانۇنلاریندان ایستیفاده ائدیلیر. هر تنلیک اوْخ ایشارسی ایله بیرلشمیش ایکی هیسدن عیبارتدیر. سوْل طرفده رئاکسیایا گیرن ماده لرین، ساغ طرفده ایسه رئاکسیا نتیجسینده آلینان ماده لرین فوْرمۇللاری یازیلیر:2H2 + O2 → 2H2O
رئاکسیادا ایشتیراک ائدن فازالارین ساینا گؤره[دَییشدیر]
هوْموگئن و هئتئروگئن رئاکسیالار[دَییشدیر]
هوْموگئن سیستئملرده گئدن کیمیوی رئاکسیالا هوْموگئن رئاکسیا، هئتئروگئن سیستئملرده گئدن کیمیوی رئاکسیالار ایسه هئتئروگئن رئاکسیا آدلانیر.
هوْموگئن رئاکسیالار بیرجینسلی مۆحیطده، ینی قازلار قاریشیغیندا و بیرفازالی مایئ محلوللاردا گئدیر:
H2(q) + F2(q) → 2 HF NaOH(məh) + 2HCl(məh) → NaCl2(məh) + H2O
هئتئروگئن رئاکسیا ایکی و یا داها آرتیق فازانین بؤلگو سطحینده گئدیر. چۆنکی رئاکسیایا داخیل اوْلان ماده لرین موْلئکوللارینین توْققوشماسی یالنیز سطحده مۆمکوندور. بۇنا گؤره هئتئروگئن رئاکسیانین سۆرتینین آرتماسینا سحت بؤیوکلویو، باشقا سؤزل، برک ماده نین خیردالانما (دیرسپئرسلیک) درجسی بؤیوک تأثیر گؤستریر. مثلاً،
CO2(q) + NaOH(məh) → NaHCO3(məh) C(b) + O2(q) → CO2(q)
باشلانغیج ماده لرین و رئاکسیا محصوللارینین سای و ترکیبینه گؤره[دَییشدیر]
بیرلشمه رئاکسیاسی[دَییشدیر]
ایکی و یا داها چوْخ ماده دن بیر مۆرکب ماده نین عمله گلمسی ایله گئدن رئاکسیالارا بیرلشمه رئاکسیالاری دئیلیر.
مۆرکب ماده لر آراسیندا گئدن بیرلشمه رئاکسیالاریندان فرقلی اوْلاراق بسیط ماده لرین بیر-بیری ایله و یا بسیط ماده لرین مۆرکب ماده لرله داخیل اوْلدوغو بیرلشمه رئاکسیالاری اوْکسیدلشم-رئدوکسیا تیپلی اوْلور.
کریستال هیدراتلارین عمله گلمسی ده بیرلشمه رئاکسیالارینا آید ائدیله بیلر:
نئیتراللاشما رئاکسیالاری[دَییشدیر]
اسیدلا تۇرشۇلارین قارشیلیقلی تاثیرینه نئیتراللاشما رئاکسیالاری دئیلیر. نئیتراللاشما رئاکسیاسینین ماهیتی OH¯و H+یوْنلارینین قارشیلیقلی تأثیری نتیجسینده آز دیسوسیاسیا ائدن سۇیون عمله گلمسیندن عیبارتدیر. بۇ ایسه محلۇلون پی اچ-نی ۷-یه یاخینلاشدیریر.
تۇرشو و اسید آراسیندا دوز و سۇیون عمله گلمسیله گئدن رئاکسیالارا نئیتراللاشما رئاکسیالاری دئیلیر.
پارچالانما رئاکسیالاری[دَییشدیر]
بیر مۆرکب ماده دن ایکی و یا داها چوْخ یئنی ماده لرین آلینماسی ایله گئدن رئاکسیالارا پارچالانما رئاکسیالاری دئیلیر.
A → B + C + D
پارچالانما رئاکسیالارینین محصوللاری هم بسیط، هم ده مۆرکب ماده لر اوْلا بیلر.
کریستال هیدراتلارین، اسیدین، بعضی تۇرشۇلارین و بعضی دوزلارین پارچالانماسی رئاکسیالاری ائلئمئنتلرین اوْکسیدلشمه درجلرینین دیشممسی ایله گئدیر:
بیر سیرا پارچالانما رئاکسیالاری ائلئمئنتلرین اوْکسیدلشمه درجلرینین دیشمسی ایله گئدیر. اگر پارچالانما محصوللاریندان هئچ اوْلماسا بیری بسیط ماده دیرس، همین رئاکسیا اوْکسیدلشم-رئدوکسیا مئکانیزمی ایله گئدیر.
کرئکینق، دئهیدروگئنلشمه و دئهیدراتلاشما رئاکسیالاری دا پارچالانما رئاکسیالاریدیر.
عوضئتمه رئاکسیالاری[دَییشدیر]
مۆرکب ماده نی تشکیل ائدن آتوْملاردان بیرینی و یا بیر نئچسینی دیگر ماده آتوْملارینین عوض ائتمسی ایله گئدن رئاکسیالارا عوضئتمه رئاکسیالاری دئیلیر.
A + BC → AB + C
بسیط و مۆرکب ماده لر آراسیندا گئدن بۆتون عوضئتمه رئاکسیالاری اوْکسیدلشم-رئدوکسیا تیپلیدیر.
2Al + Fe2O3 → 2Fe + Al2O3 Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2 2KBr + Cl2 → 2KCl + Br2
بۇ جۆر رئاکسیالاردا داها آکتیو مئتال ائلئکترونلارینی داها آز آکتیو مئتال و یا هیدروگئن آتوْمونا وئریر.
بعضی عوضئتمه رئاکسیالاری اوْکسیدلشمه درجلرینین دیشممسی ایله گئدیر:
بۇ جۆر رئاکسیالار، عادتاً ایکی مۆرکب ماده آراسیندا گئدیر. بئله رئاکسیالارا میثال اوْلاراق سیلیسیۇم-دیوْکسیدله اوْکسیژنلی تۇرشۇلارین دوزلارینین رئاکسیالارینی گؤسترمک اوْلار:
CaCO3 + SiO2 → CaSiO3 + CO2 Ca3(PO4)2 + 3 SiO2 = 3 CaSiO3 + P2O5
دیشمه رئاکسیالاری[دَییشدیر]
ایکی مۆرکب ماده نین ترکیب هیسلرینی دیشرک یئنی ماده لر عمله گتیرمسی ایله گئدن رئاکسیالارا دیشمه (مۆبادیله) رئاکسیالاری دئیلیر.
دیشمه رئاکسیالارینین اکسریتی آتوْملارین اوْکسیدلشمه درجسینین دیشممسی ایله گئدیر.
ZnO + H2SO4 → Zn2SO4 + H2O AgNO3 + NaCl → AgCl + NaNO3 3NaOH + CrCl3 → 3NaCl + Cr(OH)۳
دیشمه رئاکسیالارینین خۆصوصی حالی نئیتراللاشما رئاکسیالاریدیر.
کئچیریلمه (داشینما)[دَییشدیر]
کئچیریلمه رئاکسیالاریندا آتوْم و یا آتوْم قروپلاری بیر قۇرولۇش واحیدیندن دیگرینه کئچیر.
AB + BC → A + B2C A2B + 2CB2 → ACB2 + ACB3
مثلاً،
2AgCl + SnCl2 → 2Ag + SnCl4
بۇ تیپرئاکسیالار همیشه اوْکسیدلشم-رئدوکسیا کاراکتئرلی اوْلور.
H2O + 2NO2 → HNO3 + HNO2
کئچیریلمه رئاکسیالاری عوضئتمه رئاکسیالارینین معیین فوْرماسی اوْلوب مئکانیزمی ایله اوْندان فرقلنمیر.
رئاگئنتلرین و رئاکسیا محصوللارینین آقرئقات حالینا گؤره[دَییشدیر]
رئاکسیایا داخیل اوْلان و آلینان ماده لرین آقرئقات حالینا گؤره رئاکسیالاری فرقلندیریرلر.  قازلار آراسیندا گئدن رئاکسیالار:
H2(q) + Cl2(q) → 2HCl(q)
محلۇللار آراسیندا گئدن رئاکسیالار:
NaOH(məh) + HCl(məh) → NaCl(məh) + H2O(m)
برک ماده لر آراسیندا گئدن رئاکسیالار:
CaO(b) + SiO2(b) → CaSiO3(b)
همچینین باخ[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- Walther Nernst: Die Ziele der physikalischen Chemie
- Aktuelle Wochenschau zum Jahr der Chemie 2003 Archived 2015-05-03 at the Wayback Machine.
- Das Berufsbild des Physikochemikers Archived 2011-11-11 at the Wayback Machine.
- Physical Chemists[اولو باغلانتی]


text:
تئز ائولنمه صدمهلری
حاضیرلایان :اکبرسعادت
آنادیلیمیز:ائولنمک بیر موقدس پیوند کیمی موهوم بیر حادیثهدیر کی اونون موفقیتی و یا شیکستی جامعهیه اثر قویا بیلر. دوزدور کی قدیم زمانلار بویوکلر اوز بالالارینی یئنییئتمه یاشلاریندان عاییله تشکیل وئرمگه کومک ائدردیلر، آما سونتی جامیعهدن یاری مودئرن جامیعهیه قدم قویماقلا و اونون اثرینده عاییله نقشینین دگیشمهسی و هر فردین اینتیظارلارینین دگیشمهسی ایله اوشاقلارین ائولنمهسی موعضل یارالدیر.
جامعه میزده یئنییئتمهلرین ائولنمهسی تازا مساله دئییل. آما ۱۰ ایللیک آماری گوستریر کی بئله ائولنمکلر چوخالیب اوراجن کی، ۸۹-ون اول ۸ آییندا ۴۵۸ مورید ۱۴ یاشدان تئز ائولنمک اولکه میزده ثبت اولوب کی اونلارین ۵ موریدی قانون ایجازهسیایله ۱۰ یاشدان آشاغیدا اولوبهابئله ۹۰-جی ایلین اول ۱۰ آییندا فقط ۶ مورید ۱۰ یاشدان آشاغی زوجلارین ائولنمهسی ثبت اولوب کی قاباقکی ایله نیسبت یوزده ۵۷/۳ آزالیب.تئز ائولنمک آز ساوادلیلیق و ساوادسیزلیغین محصولودور. ایقتیصادی جهتدن چتینلیقدا اولان عاییلهلرده قیزلارین تئز ائولنمگی داها چوخ گوروشور، چون والدین قیز اوشاغینی ایضافه یوک و عاییلهیه خرج بیلیرلر.ایجتیماعی و ایقتیصادی جهتدن آشاغی سطح:تحقیقلر گوستریر کی قیزلارین آز یاشدا ائولنمکلری موعتاد، روانی ناخوش و ساوادسیز دده اولان عاییلهلرده و یا تک والید و یا اوگئی والیدلی اوشاقلاردا و ایجتیماعی-ایقتیصادی نظردن آشاغی سطحده اولان خانیوادهلرده، داها چوخ اولور.تئز ائولنمکده هئچ هدف و تدبیر یوخدور کی بو اوزو سیلسیله ضررلره باعیث اولور. فیکیری بلوغدان قاباق و یئنییئتمهلیک یاشلاریندا ائولنمک، یئنییئتمه زوجی موختلیف و یئرینه گتیریلمهمیش اینتظارلارلا اوز به اوز ائلیر؛ یئرینه گتیریلمهمیش اینتظارلار کی اونون ضررلری جامیعهنین سطحینه چکیلیر. جامیعهنین عورفوندن تئز ائولهنن قیزلار، اوز الدن گئتمیش ایجتیماعی و عاییله حقلریایله تانیش اولاندان سونرا، موقعیّتلرین دگیشمگه چالیشیرلار. بو افراد کیفایت قدر ایجتیماعی باجاریقلاری و ساوادلارینین اولمادیغینا گوره، اوز یاشاییشلارین بوشانما و هابئله آیریسین ایستهمهیه طرف چکیرلر کی نه فقط اوزلری و ارلری، بلکه اوشاقلاریدا روانی و ایجتیماعی صدمهلرله اوزلهشیرلر.قیزلارین تئز ائولنمه صدمهلری گئج ائولنمه صدمهلریندن داها چوخدور. ۱۸ یاشدان تئز ائلهنن قیزلارین یاشاییشلارین و اوشاقلارین جیدی صورتده جیسمی و روانین موشکوللر تهدید ائلیر.تئز ائولنمک، زوراکارلیغین چوخالماسی:تحقیقلر نیشان وئریر کی ۱۸ یاشدان تئز ائولهنن قیزلار، ائو خشونتی و ارلری طرفیندن دویولماگه داها چوخ اینانیرلار. تئز ائولنمک داها چوخ طلاق و آیریلماغا چاتیر.ائولنمکدن قاباق ایجباری موشاویره و آتا آنانین روانی ساغلاملیغین تایید ائتمک، جامیعهده سالیم عاییلهنین تشکیل تاپماسینا لازیمدیر. زوجلارین روانی ساغلاملیغینین اولماماسی، بیر سیلسیله ایجتیماعی صدمهلر او جوملهدن ائولرده خشونت و اونون سایهسینده ایجتیماعی موعضللری یارالدیر.
جامعهده یارانان کاذب احتیاجلار انسانلاری آرتیق و داها آرتیق خرجلهمگه مجبور ائلیر و اقتصادی وضعین یاخشی اولماماسیدا اونلاری بیر جور چیخیلماز یولا سالیر و نتیجهده جوانلار بونلاری گورمکله ائولنمکدن چکینیر و عایله دولاندیرماق مسئولیتی آلتینا گئتمیرلر.ایسلام، بیر یاشام طرزیدیر؛ ائولنمکدن بوشانماغا، یئمکدن ایچمهیه، یورومکدن اوتورماغا، عبادتدن ایشلهمهیه، تیجارتدن سیاسته، باریشدان ساواشا قدر بوتون حرکتلرینی، ایسلامی اساسلار اوزرینده نیظاملایانلار، حقیقتن ده مؤمینلردیر. ایسلامین بیر حیصهسینی حیاتینا تطبیق ائدن، بیر حیصهسینی ترک ائدنلر ایسه موشریکلردیر. بونو بیز دئییل قورآن دئییر.اینسانی الله یارادیب. بو دانیلماز بیر فاکتدیر. الله یاراتدیغی اینسانی دا هامیدان یاخشی تانیییر. حتی اینسانین اوزوندن ده. بو دا اینکار ائدیلمهین بیر حقیقتدیر. الله اینسانی یارادیب و اونون حیات یولونو دا موعیین ائدیب. نه یئمهییندن، نئجه گئیینمهییندن باشلایاراق اینسانا لازیم اولان هر شئیی اونا ایلاهی وحی ایله بیلدیریب. بیلدیرمکله کیفایتلنمهیهرک بوتون بو امر و قانونلاری یاشایاراق بیزلره اویرهدن پئیغمبرلری و اونلارین داوامچیلارینی دا گوندریب.پئیغمبرلرین وظیفهلریندن بیری ده گلن امرلری بیان ائتمک ایدی. بضا بونو سویلهیهرک، بضا یاشایاراق و یا گوسترهرک ایضاه ائدیردیلر. اونا گؤره ده قورآنی آنلاماق اوچون سوننتی بیلمک اساس شرطدیر. بو ایکیسینی بیر-بیریندن آییرماق اولماز.
اولکه میزین تئزه آماری بئله دئییر کی:
گئچه ن ایلین ایلک ۸ آییندا بوشانمانین یوزده ۱۴ چوخالماسی وار.بو گوستریر سوروملولار (مسئوللار) بو اجتماعی مسئلهلری حللی اوچون بیر فیکیر قیلمالیدیرلار.کئچن ایلین سککیز آییندا۲۲ مین ۱۳۷ ائولیلیک قید اولوبدور و کئچن بو ایلکی زامانا گوره یوزده ۷ آزالماسی وار.آیریجا بو مدتده اوچ مین ۹۳۹ بوشانما ایسه قیده آلینیبدیر و بودا کئچن ایلکی زامانا گوره یوزده ۱۴ چوخالیبدیر.اولکه میزده دهیرلندیرمهلر نتیجهسینده جمعن هر آلتی ائولیلیکدن بیری بوشانماغا چاتیر . هر ساعاتدا ۳ نفر ائولنیر، بو ساییم گئجه-گوندوزده ۹۰ نفره و آیدا ایکی مین ۷۶۷ نفره یئتیشیر.آیریجا دهیرلندیرمهلر نتیجهسینده هر ساعاتدا بیر نفردن آز یا دا یوزده یئددی بوشانما واردیر، بو ساییم گئجه گوندوزده ۱۶ نفر و آیدا ۴۹۲ نفره یئتیشیر.اولکه ده بوشانمانین چوخالماسینا گوره آراشدیرمالارا برنامه توکمهدن گرک دیر. اولکه ده سوروملولار گنجلرین گون احتیاجی اولاراق ائلیلییه ساری تشویق ائتمک یوللاری ایله آراجلاریندان فایدالانمالیدیرلار و بوشانمادان گلن اجتمایی ضررلرینه گوره بیلگی وئرمهلیدیرلر.
مسئوللارین برنامه یازما ایله کولتورلشدیرمهلری اوچون مناسب بیر قایناق اولدوغونو آچیقلایاراق لازیک دیر. بوشانما بوتون بولوملرده اولومسوز (منفی) تاثیرلرینی گوسترن بیر اوغورسوز حادثهلردندیر.ایسلام ائولیلیگین اوزون عومورلو اولماسی ایچین دوغرو بیر زوج سئچیمینی اساس آلیر. یووانین حضور، سعادت، خوشبختچیلیک و قارشیلیقلی گوونه سویکنن پرینسیپلر اوزرینده قورولماسی اوچون بو یووادا دینین اون پلاندا اولماسی واجیب شرطدیر. چونکی دین اوزرینده قورولان ائولیلیکلرده اینسان یاشلاندیقجا محبت آرتار موناسیبتلر داها دا گوزللشر، اینکیشاف ائدر و عائله باغلاری بیر آز دا قوووتلنر. زنگینلیک ظاهری گوزللیک، اصل-نجابت کیمی اونسورلر هم کئچیجیدیر، هم ده اینسانی تکببورلندیریر. بونا گوره ده رسول الله ائولیلیگی قارانتییایا آلماغی توصیه ائدیر. ایمانلی بیری ایله ائولهنین دئییر. محض بونون اوچون ده ائولیلیکلر جمعیتین دیرلرینه گوره دئییل، اللهین دیَرلرینه گوره قورولمالیدیر. ایسلاما گوره ساغلام عائله قورمانین شرطی مومینلرین بیر-بیری ایله ائولنمهسیدیر.اللهین و رسولون امرینه اویماق بیزه قورآندا امر اولونوب. ایمان ائتمیسنسه بو امری پوزماق کیمی شانسین یوخدور.
نوشته شده توسط admin در دوشنبه, ۲۶ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۷:۲۲ ق.ظ


text:
۲۰ آقوست
۲۰ آقوست: مجاریستاندا موقدس ایشتوان گونو، سنقالدا موستقیللیک گونو
۱۰۰۰ — مجاریستان دؤولتینین یارانما گونو.
۱۹۱۴ — بیرینجی دونیا موحاریبهسی: آلمانلار بروکسلی ایشغال ائتدیلر.
۱۹۲۵ — روم متروسونون ایلک خطی آچیلدی.
۱۹۴۰ — مکزیکده لئو تروتسکییه قارشی سوی-قصد تؤرهدیلدی. نؤوبتی گون او وفات ائتدی.
۱۹۶۸ — ورشوو موقاویلهسی تشکیلاتینین قوشونلاری پراق باهارینی یاتیردماق اۆچون چکوسلوواکییه یئریدیلدی.
۱۹۸۸ — ۸ ایل داوام ائدن ایران-عراق موحاریبهسی باشا چاتدی.
۲۰۰۸ — مادریدین باراهاس فورودقاهینداکی طیاره قضاسی نتیجهسینده ۱۵۴ نفر هلاک اولدو.


text:
ایردوغان عثمانی دولتی نینگ پادشاه لریدن بیری بولگن ایککینچی عبدالحمید نینگ نیوره سی بیلن سوزله شدی
صحبتده تورکیه رادیو تلویزیونی (تی آر تی) نینگ پایتخت عبدالحمید سریالی توغریسیده هم سوز یوریتیلدی
عثمانی پادشاه لری دن بیری بولگن ایککینچی عبدالحمید نینگ تورتینچی نسل دن نیوره سی شهزاده عبدالکریم دوندار عثمان اوغلی, سوریه پایتختی دمشق ده حیات دن کوز یومدی.
تورکیه جمهوریتی جمهوررئیسی رجب طیب ایردوغان, اوشبو مناسبت بیلن شهزاده عبدالکریم دوندار عثمان اوغلی نینگ اوکه سی عثمانی خاندانی نینگ رئیسی هارون عثمان اوغلی گه قونغیراق قیلیب تسلیت بیلدیردی.
عثمان اوغلی هم, جمهوررئیس ایردوغان گه منتدارچیلیک بیلدیررایکن, دواملی اونگه دعا ایتیاتگن لیگی نی معلوم قیلدی.
صحبتده تورکیه رادیو تلویزیونی (تی آر تی) نینگ پایتخت عبدالحمید سریالی توغریسیده هم سوز یوریتیلدی.
هارون عثمان اوغلی, اوشبو سریال نی تماشا قیلیاتگن لیگی نی بیلدیردی.
عینی دمده جمهوررئیس ایردوغان, هارون عثمان اوغلی نینگ عیالی و قیزی بیلن هم سوزله شدی. اولر 26 فبروری ده 67 یاش گه تولگن جمهوررئیس ایردوغان نی توغیلگن کونی بیلن تبریکله دی.
علاقه لی ینگی لیکلر
تورکیه ده بیر قطار تروریست جنگری کیلیب تسلیم بولدی
اوشبو تروریست جنگریلری نینگ خوفسیزلیک کوچلریگه کیلیب تسلیم بولگن لیگی بیلدیریلدی


text:
یونانیستان ساللانمایا داوام ائدیر
یونانیستانین لاریسا شهرینده 6،2 شدتینده زلزله باش وئریب. شهرده داها سانرا 5 و 4،2 شدتینده ایکی زلزله داها اولوب.
یونانیستانین لاریسا شهرینده 6،2 شدتینده زلزله باش وئریب. شهرده داها سانرا 5 و 4،2 شدتینده ایکی زلزله داها اولوب.
فوق العاده حاللارین ایداره اولونماسی آژانسینین یایدیغی معلوماتا اساسن، دونن تورکیه واختی ایله ساعات 21.24-ده شهرده 5 شدتینده زلزله باش وئریب. زلزلهنین اوجاغی یئرین 34،05 کیلومتر درینلیگینده یئرلشیب.
ایکینجی زلزله ایسه تورکیه واختی ایله ساعات 21.49-دا باش وئریب. 4،2 شدتیندهکی زلزلهنین اوجاغی ایسه 4،73 کیلومتر درینلیکده قئیده آلینیب.
معلوماتا گؤره، زلزله چاناققالا یاخینلیغیندا دا حیس اولونوب.
ایلگیلیلی خبرلر
ایسراییل پولیسی دوغو قدس-ده فیلیسطینلیلره موداخیله ائدیب
ایسراییل پولیسی ایشغال آلتیندا اولان دوغو قدس-ون ایچری شهریندهکی شام قاپیسیندا فیلیسطینلی گنجلره موداخیله ائدیب.
اسرائیل غزهنی هاوادان ووردو
غزهدن اسرائیله آتیلان بیر موشکه قارشیلیق ساواش اوچاقلاری و دیکاوچارلارین غزهنی هدف آلدیغی ایفاده ائدیلدی


text:
“دونیا ادبیاتیندان ترجمه لر” نشره بوراخیلدی
بوُ گونلر تهرانداکی پیشگامان پژوهشمدار کیتاب ائوی، دکتر مرتضی مجدفر و دکتر محرم آقازادهنین، دونیا ادبیاتیندان تورکجهیه ترجمه اتئدیکلری شعرلردن کیچیک بیر مجموعهنی، تورکجه کیتابلار بازارینا بوُراخمیشدیر. دامجیلار– دونیا ادبیاتیندان آذربایجانتورکجهسینه ترجمه اوْلان شعرلر؛ آدی ایله نشر اوْلونان بوُ کیتاب، 64 صحیفهلیک و پالتویی بیچیمینده و مین یوز جیلد تیراژلا یاییلیبدیر. کیتابین بیرینجی چاپی، 1392- نجی ایلین یاز فصلینده بوُراخیلمیشدیر.
«آنالاریمیزین آغ بیرچکلرینین عظمتینه تقدیم ائدیریک»، بوُ جمله کیتابین ایلک صحیفهسینده دکتر مرتضی مجدفر و دکتر محرمآقازادهنین طرفیندن یازیلان سؤز دور. سوْنرا «مقدمه یئرینه» آدی ایله مشترک یازیلان، اؤن سؤز گتیریلمیشدیر. سوْنرا سیرا ایله شعرلر گلیر. شعرلر انگلیزجه، اسپانیولجا، عربجه و بعضاً فارسجادان ترجمه ائدیلیبدیر. کیتابدا گتیریلن شعرلر و شاعرلر بوُنلاردیر:
*دؤرد شعر«فدریکو گارسیا لورکا»دان
*لبنانلی شاعیر«جبران خلیل جبران» دان قوُم و کف آدلی بیر شعر
*«فرناندو پسوا» دان ایکی شعر
*«پییر رووردی»، فرانسانین بؤیوک شاعیریندن گونش و یول آیریمیندان آدلی ایکی شعر
* فالکو، آخیجی دیللی موسیقیچی شاعیر
*سورگون عاشیغین ماهنیلاریندان، عبدالوهاب البیاتی
*«ویلیام بلیک» دن بیر شعر
*9 شاعیر، 9 هایکو
*«ماتسوئو باسیو» و «موریتاکه» دن دؤرد هایکو
*«سمیع القاسم» و «محمود درویش»دن شعرلر
*آمریکالی شاعیرلر«لاری بایلی» و « هرمن بلوم» دان شعرلر
*شاعیری بللی اوْلمایان بیر انگلیزجه شعردن ترجمه
*انگلیزلی شاعیرلر«استفن اسپندر» و «جفری گریکسون» دان شعرلر
*هم ده « ناظم حکمت»، «محمد عاکیف» و «اورهان سیفی »دن ، تورک شاعیرلرینین آدلاری بو مجموعهده اوُنودولماسین دئیه، آذریلشمیش بیر نئچه شعر.
شعرلردن سوْنرا، کیتابا ایکی قیسا مؤخره قوْیولوبدور: « محرم آقازاده بیر باخیشدا» و « مرتضی مجدفر بیر باخیشدا».
ناشیر ، بو کیتابا 3 مین تومن قیمت قویموشدور. کیتابی تهراندا 88345217- 021 نمرهلی تئلفونا زنگ آچماق ایله الده ائتمک اوْلار. هم ده تبریزده انتشارات ارک(ملازاده)دن، اورمیهده فضولی کیتاب ائویندن، زنجاندا کتابفروشی حکیمهیدجیدن، و مغاندا کتابفروشی تراکتوردان کیتابی آلماق اولار. ناشیرین تهرانداکی شعبهسی، کیتابی پست ایله، ایرانین هر بیر طرفیندن ایستهینلره یوللاییر.
کیتابا دکتر مجدفر و دکتر آقازادهنین «یوردوموزا دامان دامجی لار» آدلی یازدیقلاری اورتاق مقدمه ده داخیلدیر کی، اونو سیز حؤرمتلی اوخوجولارا تقدیم ائدیریک.
مقدمه یئرینه
یوُردوموزا دامان دامجیلار
نئچه ایل دیر بیر چوْخ علمی یئرلرده بیرگه ایشلهمیشیک. نئچه ایل دیر بیرگه کیلاسلاریمیز و سمینارلاریمیز اوْلموشدور. ایللر بوْیو بیرگه یازیب- یاراتمیشیق. اوْرتاق اثرلریمیز منتشر اوْلوب و منتشر اوْلماقدادیر. نئچه ایل، تعلیموتربیه وزارتخاناسینین طرفیندن معلملر و دیگر تربیتی حوْزهلرده چالیشانلار اوچون یاییلان رشد مجلهلرینده، بیرلیکده یا آیری- آیری باش کاتیب، تحریریه عضوو و تدقیقی مقالهلرین یازاری اوْلموشوق. بیزی بیر- بیریمیزه یاخینلاشدیران و بیرلشدیرن علمی ساحه، تربیتی علملر حوزهسیدیر. آنجاق بوُ اوْرتاق ایشلردن علاوه، بیزی بیر- بیریمیزله، ایللر بوْیو دوْست ساخلایان ساحه، آذربایجانلی اوْلدوغوموز، عادی سؤزلر و حتی علمی بحثلری تورکجه دانیشماغیمیز و بوُ آرادا، اؤز دیل و ادبیاتیمیزلا ماراقلانماغیمیز دیر. بیز علمی ایشلردن باش آچارکن، دینجلمک اوچون و روحوموزا ایلنجه وئرمک قصدیله، بیر دینج یئر تاپیب،اؤزوموز دئمیشکن دیمدیکلهشیب، آنا دیلیمیزده یارادیلان شعر، حئکایه و ادبی- بدیعی یازیلاری اوْخوماقلا، جانلانارکن، یئنیدن علمی ایشلره قاریشماغیمیزا گوج تاپاریق. بوُ واختلار، بیزیم ذهنیمیزین دیرچلمک زامانلاری دیر.
نئچه ایللردیر همین قیسا زامانلاردا، دونیا ادبیاتیندان آذربایجان تورکجهسینه ترجمه ائتدیییمیز قیسا شعرلری و دیگر یازیلاری بیر- بیریمیزه اوْخویوروق. بوُ یازیلاری عمومیتله انگلیزجهدن، بعضاً عربجهدن و اسپانیولجادان و هردن ده فارسجا و دیگر دیللردن، آذربایجان تورکجهسینه چئویرمیشیک. بوُ ترجمهلر بیزیم دوْستلوق گونلریمیزین قالیجی ایزلری دیر.
نئچه ایل بوُ اوْرتاق ایشه باشلاماغیمیزدان سونرا، بیرلیکده بئله قرارا گلدیک کی همان اثرلردن بیر نئچهسینی، کیچیک بیر مجموعه شکلینده چاپ ائتدیرهک. مجموعهنین آدینی دامجیلار قوْیموشوق؛ دوْنیا ادبیاتیندان، اؤز تورکجهمیزه ساری دامان بیر نئچه کیچیک دامجی. هر بیرترجمهنین کیمه عاید اوْلدوغونو قید ائتمهمیشیک. چون کی هر اثری، ایکیمیزدن بیریمیز ترجمه ائتمیش اوْلساق دا، قاباغا گئتدیکجه دییشیلیب، آلت – اوست اوْلوب و نهایت اوْرتاق بیر ترجمه میدانا چیخمیشدیر. بوُ قیسا شعرلر، واختیله بیزی شنلندیریب؛ هلهده شنلندیریر و اومید ائدیریک سیزینده حالینیزی خوْش ائتسین.
بیزیم اوْرتاق علمی فارسجا اثرلریمیز، اوْخوجولارین طرفیندن بیر چوْخ اوُغورلار الده ائتمیشدیلر و بیز بوُنا گؤره، اؤزوموزو چوخ بختهور بیلیریک و امینیک کی ادبیاتیمیزا و ائلیمیزین دیلینه ساری دامان بوُ دامجیلار دا، آذربایجان شاعیر و ادیبلری، هم ده ائلیمیزین هوسکارلاری طرفیندن آلقیشلا قارشیلاناجاقدیر.


text:
وحشی کوله یی بیچین
وحشی کوله یی بیچین (اینگیلیسجه: Reap the Wild Wind, فارسجا: باد وحشی را درو کن) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک فیلم. فیلمین باش روْللارینی چارلز بیکفورد، سوزان هیوارد، رابرت پرستون (اویونچو)، پولت قادرد، جان وین، رئی میلاند جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین ویکتور یانق یارادیب. ۱۹۴۲ میلادی ایلینده ۳ بؤلومده اوسکارا نامیزد اوْلموش و ۱ جایزهیه لایق گؤرولموشدور.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده وحشی کوله یی بیچین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ایران-دا کوروناویروسا گوندهلیک یولوخما سایی 17 مینی کئچیب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگینین سؤزچوسو سیما سادات لاری دئییب.
ایران-دا اؤتن گون عرضینده 17 مین 430 نفر کوروناویروسا (کووید-19) یولوخوب.
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگینین سؤزچوسو سیما سادات لاری دئییب.
سیما سادات لارینین سؤزلرینه گؤره، بونونلا دا ایران-دا بو ویروسا یولوخانلارین سایی 1 میلیون 963 مین 394 نفره چاتیب. ویروس داشیییجیلاریندان 4 مین 138 نفرین وضعیتی آغیر قیمتلندیریلیر.
ناظیرلیک رسمیسی دئییب کی، ایران-دا اؤتن 24 ساعات عرضینده 174 نفر کوروناویروسدان اؤلوب. بئلهلیکله ایران-دا بو ویروسدان اؤلنلرین سایی 63 مین 506 نفره یوکسلیب.
ایران-دا ایندییهدک 1 میلیون 667 مین 079 نفر کوروناویروسدان ساغالیب، 13،2 میلیوندان چوخ تشخیص تستی حیاتا کئچیریلیب.
کوروناویروسا یولوخما اوزره 88 شهر قیرمیزی و 139 شهر نارینجی زونا حساب اولونور. قیرمیزی و نارینجی زونا حساب اولونان شهرلره گئدیش-گلیش قاداغاندیر. بوندان باشقا 198 شهر ساری، 23 شهر ایسه ماوی زونا حساب اولونور.
ایلگیلیلی خبرلر
ایسراییل پولیسی دوغو قدس-ده فیلیسطینلیلره موداخیله ائدیب
ایسراییل پولیسی ایشغال آلتیندا اولان دوغو قدس-ون ایچری شهریندهکی شام قاپیسیندا فیلیسطینلی گنجلره موداخیله ائدیب.
اسرائیل غزهنی هاوادان ووردو
غزهدن اسرائیله آتیلان بیر موشکه قارشیلیق ساواش اوچاقلاری و دیکاوچارلارین غزهنی هدف آلدیغی ایفاده ائدیلدی


text:
برای کان دؤیوشو
برای کان دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battle for Caen) آلمان و بریتانیا ایمپیراتورلوغو قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.
گؤرونتولردَییشدیر
- AtlanticGoodwood Battle plan.jpg
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle for Caen»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده برای کان دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


text:
یاروسلاف پلاشیل
یاروسلاف پلاشیل (اینگیلیسجه: Jaroslav Plašil) (دوْغوم:۵ ژانویهٔ ۱۹۸۲ (۳۹ یاش) Opočno) بیر فوتبالیست. بوردو فوتبال کولوبو و چک جومهوریتی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده یاروسلاف پلاشیل گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «nb» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- فوتبال اویونچولاری
- موناکو کولوبونون اویونچولاری
- اوساسونا کولوبونون اویونچولاری
- بوردو کولوبونون اویونچولاری
- کاتانیا کولوبونون اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۴ اویونچولاری
- ۲۰۰۶ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۰۸ اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۲ اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
- ۱۹۸۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
جاسپر، آلاباما
جاسپر، آلاباما (اینگیلیسجه: Jasper, Alabama) آمریکانین آلاباما ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷۴٫۱۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۴۳۵۲ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۸۸٫۹۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۱۰۰ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
گؤرونتولردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
ائشیک باغلانتیلاردَییشدیر
قارداش پروژهلرده جاسپر، آلاباما گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jasper, Alabama»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
`فرات قالخانی` نتیجهلر
خبرلر [218]
- ۳ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
- ایکی پ.کا.کا/ی.پ.گ ترورچوسو محو ائدیلیب
- ایکی تروریست گؤز آلتینا آلیندی
- بیر عسگریمیز شهید اولوب
- پکاکالی اوچ تروریست اؤلدورولدو
- سوریه-نین قوزئی ینده 26 ترورچو محو ائدیلیب
- جرابلس بالیستیک راکتلرله وورولوب
- ایکی ترورچو محو ائدیلیب
- داها 3 ترورچو محو ائدیلیب
- پ.کا.کا/ی.پ.گ-نین 2 عضوو گوزآلتینا آلیندی
- دؤرد ترورچو شیرناک-دا تهلوکه سیزلیک قوه لرینه تسلیم اولوب
- الباب-دا ترور حادثهسی : 11 نفر یارالانیب
- 9 ترورچو ضررسیزلشدیریلیب
- ایکی ترورچو ضررسیزلشدیریلیب
- ادلیب-ده بیر تورک عسگری شهید اولوب
- "باهار قالخانی" حرکاتیندا 184 رژیم عسگری ضررسیزلشدیریلیب
- جرابلس-ون اجتماعی رای لیدرلری "باهار قالخانی" عملیاتینا دستکلرینی بیلدیردیلر
- باهار قالخانی عملیاتی قرارلی شکیلده داوام ائدیر
- تورکیه سلاحلی قوهلری رژیم هدفلرینی وورماقدا داوام ائدیر
- فواد اوختای:" تورکیه-نین ترورا قارشی موباریزهسی قرارلی شکیلده داوام ائده جک"
- "فرات قالخانی" عملیاتیندا 4 تروریست اولدورولدو
- تورکیه سلاحلی قوهلرینین "فرات قالخانی" عملیاتی بارهده آچیقلاما
- فرات چایینین دوغوسوندا ایکینجی "تورکیه- امریکا بیرگه کئشیک وظیفهسی" حیاتا کئچیریلیر


text:
بال بیبر، آجی بیبر
اکبر رضایی مولان
هامینیز بیلدیگینیز کیمی شهرلرده بازاردا دؤشهمه ساتانلار هامیدان چوخدولار. اؤزوده کی اونلار همهشه اوجوز شئیلر ساتارلار و بعضی واختلار چوخ اینسانلار لازیم اولان شئیلرینی اونلاردان آلارلار. حتتا رحمتلیک آتام همهشه دئیردی کی آیاق اوسته آل وئر ائدنلردن لازیمی وسایلینیزی آلین کی یاشاییشلاری کئچسین، آل وئرلری یاتماسین.
آنجاق بیر گون یولوم بازاردان دوشدو و ائله او باشدان بو باشا گلینجه ساتیجیلارین موختلیف سسلرینی ائشیدیردیم:
جورابلار موفتهدی هااااا
کیربیتلر قوتوسو مین تومن!!
ایستیکاننار نشکن دی ها!!
دفتر، خودکار، میداد، باربی، بن تن!!
روسری، روسری، بیرین آل ایکیسین آپار!!
کت پنیری تپ تَزهدی، کره یاغی، ساری یاغ، آیران!!
دؤردو مین تومن باطریلار، قلمی نیمه قلمی!!
صابین، لیف، روشور، کیسه، دابان داشی!!
کؤپئن کؤپئن، یانمیش کؤپئنلری ده آلیرام!!
سااااعت سااااعت، ادکلن همه رقم خارجی، بیا ببر عجله کن(ساعات ساتان کورد)
و …
هر سسی ائشیدهن کیمی اونا ساری دؤنوب و نه ساتدیغینی دا اؤیرهنیردیم. اؤز- اؤزومه دئییردیم آی آلله کاش لازیم اولوردو منده بونلاردان آلیردیم.
آنجاق یولومو گئده- گئده گؤزوم بیر بیبر ساتانا دوشدو، باخیب گؤردوم کی، آریق، اوزون و گؤزهل دولما بیبری ساتیر. جاماعاتین آراسیندان دارتینا- دارتینا، اونلارلا چیینلهشه- چیینلهشه و ساغا سولا دؤنه- دؤنه آنجاق اؤزومه یول آچیب گوجله بیبَر ساتانا یئتیشدیم.
بیری مندن قاباخ دوروب هئی سوروشور:
– بو نئچه دی؟
– او نئچه دی؟
– او بیریسینی کیلوو نئچه دی؟
– بونون پونزاسی نئچه دی؟…
منده بیبَر ساتانین حوصلهسینه چوخ ماراقلانیردیم کی عجب بو کیشینین حوصلهسی وار…
باش آغریسی وئرمهییم سیزه، بیر آز دوراندان سونرا نؤوبه منه یئتیشدی. دئدیم:
– منه ده بیرآز بیبَر وئرهسن…!
کیشی باشلادی بیبری بیر نایلون کیسهیه ییغماغا، ائله بو حالدا من سوروشدوم کی:
– نه جوردی، بیبَرلرین دادی نئجه دی؟!!!
کیشی دئدی:
– سؤزو یوخدو بال کیمی دی.
دئدیم:
– آی کیشی نه بال کیمی!!! بیبَر کی بال اولماز. بیبَر گرهک آجی اولسون، بوشالت یئرینه من بیبَر آلیرام کی منی یاندیرسین، ایچیمی آلوولاتسین، بلکه بئینیمین گؤینرتیسیندن بیزآزدا اولموش اولسا منی آییرسین.
و دوزَلدیم یولا حرکت ائلهدیم. یازیق کیشی ائله بیل یوخودان آییلدی. دئدی:
– آی آغا، آی قارداش، سن آللاه بیر دایان! سن بونلاردان بیرینی وور آغزینا. هامیسی زههَر کیمی دی … آمما نئیلهییم بو جاماعاتا دئینده کی آجی دی هئچ بیرینیده آلمیرلار. واللاه هامیسی چوخ پیس آجیدی. گل نه قدهر سئوسن آپار. سن بیرینجی آدامسان کی دوزونو دئسم مندن آلاجاقسان، باشقالارینا دوزونو دئینده آلمیرلار… چاراسیزلیقدان یالان دانیشیرام کی بلکه آل- وئریم یاتماسین.
سؤزونو کسمهییب دئدی:
– بو جاماعت نییه دوز سؤزدن آجیغی گلیر. بیلمیرم کاش آجینین دا آجیسینا دؤزهن و اونون آجیلیغینی سئوهنلر چوخ اولایدی…
9/5/86


text:
یوخسول و ایشچی
رولان بارت
فارسجادان چئویرن : همت شهبازی
چارلی چاپلینین سونونجو فیلم تئکنیکی اوندان عیبارت اولموشدور کی کئچمیش روسیه رسمیلریندن آلدیغی اؤدولون یاریسینی بیر ایشچی خئیریه جمعیتینه باغیشلادی. دوغروسو، بو ایش یوخسول و ایشچیلر آراسیندا بیر نوع طبیعی مساواتچیلیغین یارانماسی آنلامیندادیر. چونکی چارلی ایشچیلری همیشه یوخسول بیلیردی: اونون فیلملرینین انسانی گوجو ده ائله بوندان آسیلی ایدی. البتده کی اونلارین سیاسی قارانلیقلاری دا ائله بوندان تؤرهمیشدیر. بو مسئله اونون «یئنی چاغ» فیلمینده داها بدیعی شکیلده گؤرونور. بورادا، چارلی ایشچیلیک مضمونونو هئچده اونوتمور. آمما هئچ واخ اونا سیاسی باخیمیندان دا یاناشمیر. او ایشچیلری هلهده، قانداللی، کور و اؤز ساده طلباتلارینین و آغالارا قول اولمالارینی گؤستریر. اونون فیکرینجه ایشچیلر هلهده آج انسانلاردیلار. چارلینین فیلملرینده، آجلیغین گؤرونوشو همیشه ائپیکجهسینهدیر (حیماسی): ساندئویچلرین حددیندن آرتیق بؤیوکلویو، سودله دولو قانوولار، زنگینلرین دیشلهدییی مئیوهلر و اونلارین تیکهسینی سایمازیانا یئره آتماق، و اونون گؤستردیی انسانلار، آجلیغا قاپیلیر، سیاسی شعوردان اوزاقدیلار. اونون فیکرینجه کوتلهوی نوماییشلر (اعتراضات عمومی ) بیر نوع مصیبتدیر: چونکی آجلیقدان کور اولموش انسانی قورخودور. بئله بیر آداملار ایشچیلرین موقعینی دویا بیلمز، تکجه یوخسول و ایشچیلرین تضییقلر سونوجوندا بیرلشمهلری اونلاری قورتارا بیلر. تاریخی باخیمدان چارلی تخمینا ۱۹ – جی عصرین ایشچیلرینی نظرده توتور: چونکی اونلار، ماشینیزمه قارشی دورور، کوتلهوی نومایشلردن یورولوب و تکجه بیر تیکه چؤرهیه دوشونور. اونلار هله سیاسی ندنلری تانیماق و کوتله وی نومایشین گرهکلییینی دویمامیشلار.
آنجاق چارلی اونا گؤره سونسوز صحنه قابلیتینه مالیکدیر کی شعورسیز و انقلابچی دوشونجهلردن اوزاق اولان ایشچیلری عکس ائدیر. هله توپلوما مئیللی اولان هئچ بیر اثری ایشچی یاشاییشینین پیسلیکلرینی بو قدَر شدتلی و الی آچیق عکس ائتدیرن گؤرمه میشیک. اولا بیلسین کی تکجه برتولت برئشت بو ضرورتی دویموشدور کی سوسیالیستی بدیعی اثر همیشه انسانین، انقلابدان اؤنجه دورومونو نظره آلمالیدیر: بئله بیر انسان یالنیز اولاراق همده کوردور؛ و تکجه تضییقلر سونوجوندا انقلابچی آنلامینا یئتیشمک حدینده دیر. حال بو کی چارلی، برئشت کیمی کورلوق و شعورسیزلیغی ائله تاماشاچی لارا گؤستریر کی تاماشاچی هم کورو و همده کورلوغون بدیعی نوماییشینی گؤرور. کور بیر کیمسهنی گؤرمک، أن یاخشی و ائتکیلی باخیش آچیسی (زاویه دید)دیر کی کور اونو گؤرمهییر: اؤرنک اوچون: چارلی دوستاقدا، دوستاغبانین سئوگی و سایغیسینی گؤرمکله، اؤزونو آمریکانین زنگینلریندن (ثروتمند) سانیر، بیز اونو یاخشی گؤروروک «لینکولن» کیمی قیچینی قیچینین اوستونه آشیراراق، گوندهلیکلری واراقلاییر: آنجاق اونون بو تقدیره لاییق حرکتی، اونون اعتبارینی آزالداراق، ساختاکارلیغی و باشقالارینین یامسیلاماسی هئچده آلینماییر؛ یئنی و باشقا دورومدا قوللوغا اوغراییر. بئلهلیکله حتتا أن کیچیک بئله باغلی لیق دا، یارارسیز اولاراق یوخسوللوق آراسیندا باغلانتی هر آن قیریلیر. ائله بونا گؤرهده چارلینین کاراکتئرلری هر شئیی یه غلبه ائدیر: چونکی او بوتون باغلی لیقدان ازاددیر؛ و بئله آدامین، انسانی وارلیغی تکجه اونون یالنیزلیغی دیر. اونون آنارشیزمی – سیاسی باخیمدان شوبههلیدیر – صنعت باخیمیندان بلکهده انقلابین أن ائتکیلیجهتیدیر.


text:
شابلون:Country data Kyrgyzstan
شابلون:Country data Kyrgyzstan بیر بوش داده قابیدیر که مستقیم ایستیفاده اولماقا گوره نظرده آلینمایب. بو شابلون
شابلون:بایراق ،
شابلون:بایراقچه و دیگرلریله واسیطهلی شیکلده ایستیفاده اولونور.
ایستاندارد پارامترلر
ایستیفاده اوچون میثاللار
{{بایراق|Kyrgyzstan}}← قیرغیزیستان
{{بایراقچه|Kyrgyzstan}}←
شابلون دادهلری
Country data Kyrgyzstan
بو شابلون موستقیم ایستفاده ائدیلمهمهلی دیر، '''شابلون:بایراق''' و '''شابلون:بایراقچه''' کیمی ایستیفاده اولونان بایراق شابلونلاری ایله علاقهلی ایستیفاده اولونار. '''بؤلمه:سامانه الگوی پرچم'''ی تام سیاهیسی اوچون و '''Wikipedia:WikiProject Flag Template''' ی علاوه توضیحلر اوچون باخین.