text:
هیندوستان
هیندوستان (هیندجه: भारत गणराज्य؛ ) آسیانین گونئی طرفینده یئرلشیبدیر. هیندوستاننین پایتختی یئنی دهلی شهریدیر. ۲۰۰۹ -جو ایلده اوْلان بیلگیلر اساسیندا هیندوستاندا ۱٬۱۴۸ میلیون نفر اینسان یاشاییر. هیندوستان قورودان ۶ اؤلکه – پاکیستان، چین، نپال، بوتان، بنقلادش، میانمار ایله، سودان – مالدیو آدالاری، سری لانکا و اندونزی ایله همسرحددیر. اراضیسینه گؤره دونیادا یئددینجی (ساحهسی ۳،۲۸۷،۲۴۰؛km² [۲۱])، اهالیسینه گؤره ایسه ایکینجی یئردهدیر.
ایچیندهکیلر
آدین اتیمولوژی[دَییشدیر]
هیندوستان آدینین هیند سؤزوندن یارانیب "هیند آداملاری" معناسیندا ایضاح اوْلونور.
تاریخی[دَییشدیر]
هیندوستان اراضیسینده ایلک دؤولت کیمی بیزیم ائرادان اوّل ائ.ا. ۱-جی مینیللیین ایکینجی یاریسیندا یارانمیشدی. قدیم و اوْرتا عصرلرده هیندوستان علم، ادبیات، اینجه صنعت ساحهسیندهکی نایلیتلری، مۆختلیف دینی و فلسفی سیستملری شرقین بیر چوْخ سیویلیزاسییالارینا موثبت تأثیر گؤسترمیشدیر. ۱۶-جی عصرین اوّللریندن آوروپا موستملکهچیلری طرفیندن تدریجهن هیندوستان موستملکهیه چئوریلمیش و ایکی یوز ایل بؤیوک بریتانیانین تابئلیینده اوْلموشدور. ۱۸۵۷-۱۸۵۹-جو ایللردن میلّی-آزادلیق حرکاتلاری، ۱۹۱۸-۱۹۲۲؛ ۱۹۲۸-۱۹۳۳-جو ایللرده اطاعتسیزلیک، ۱۹۴۶-جی ایلده حربی دنیزچیلرین عصیانی نتیجهسینده ۱۹۴۷-جی ایلده هیندوستان دومینیون دۇروم آلمیش، ۱۹۵۰-جی ایلده ایسه جومهوریتی اعلان ائدیلمیشدیر.
تاریخاً موستملکهچیلیکده اولماسی اؤلکهنین سوسیال-ایقتیصادی اینکیشافینا گۆجلو تأثیر ائتمیش، اوزون مدت کؤهنه، مرسوم سوسیال-ایقتیصادی قورولوشون قالماسینا سبب اوْلموشدور. اؤلکه بریتانیانین خام علاوهسینه چئوریلمیشدیر. اقتصادیاتدا بریتانیا کاپیتالی اساس رول اوینامیشدی. ناتورال چیفتلیک (مزرعه) اوستونلوک تشکیل ائدیردی. چیفتلیک (مزرعه)ین مۆعاصیر قورولوشو ایله ایشچیلرین ۵%-i مشغول اولوردو کی، اونلار دا میلّی گلیرلرین آنجاق ۱۰-۱۵%-نی اۆرتیم (تولید) ائده بیلیردیلر.
مۆعاصیر تاریخ[دَییشدیر]
ایکینجی دونیا ساواشینین سونلارینا یاخین بؤیوک بریتانیانین موستملکهسی اوْلان هیندوستاندا میلّی-آزادلیق حرکاتی گئنیشلهندی. بؤیوک بریتانیا هیندوستانا دومینیون حۆقوقو وئرمهیه مجبور اوْلدو. همین ایلین آوقوستوندا جواهیرلل نئهرو باشدا اوْلماقلا موقتی حکومت تشکیل اوْلوندو. لاکین بۇ تام آزادلیق دئییلدی. خالقین موباریزهسی داوام ائدیردی. بۇ موباریزه نتیجهسینده ۱۹۴۷-جی ایلده هیندوستاندا اینگیلیس آغالیغینا سون قویولدو. همین ایلین آوقوستون ۱۵-ده هیندوستان اراضیسینده دینی علامتلر اساس گؤتورولمکله ایکی موستقیل دؤولت، هیندوسلارین چوخلوق تشکیل ائتدیی هیندوستان و اهالیسی اساساً موسلمانلاردان عبارت اوْلان پاکیستان دؤولتلری قۇرولدو. ائله ایلک ایللردن بۇ دؤولتلرین بیر-بیرینه قارشی اراضی ادعالاری میدانا چیخدی. غرب دؤولتلری بۇ ایکی بؤیوک دؤولتلری بیر-بیرینه قارشی محاربهیه سوروکلهیهرک اونلارین هر ایکیسینی اینکیشافدان ساخلاییردی. هیندوستان بۇ ادعالاریندا شوروی-نین، پاکیستان غربین کمکینه آرخالانیردی. کشمیر بولگه نینا صاحبلیک اۆزرینده ۱۹۴۸-جی ایلده بیرینجی هیندوستان-پاکیستان ساواشی باش وئردی. بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شوراسینین واسطهچیلیک میسسییاسینین فعالیّتی سایهسینده باریشیق الده اوْلوندو. قوزئی-غربی کشمیر و یا کشمیرین اوچده بیر حیصّه سی (آزاد کشمیر) پاکیستانین، قالان اراضیسی ایسه هیندوستان نظارتی آلتینا دوشدو. ۱۹۶۵-جی ایلده کشمیر موسسیسلر مجلیسینین قبول ائتدیی آنا یاسا کشمیری هیندوستان اتفاقینین ترکیب حیصّه سی اعلان ائتدی. بو، ایکینجی هیندوستان-پاکیستان ساواشینه سبب اوْلدو. بۇ دفعه چینین موباریزهیه قاریشاجاغیندان احتیاطلانان شوروی-نین فعال واسطهچیلیگی ایله محاربه ۱۹۶۶-جی ایلده دایاندیریلدی و داشکند بیاننامهسی ایمضالاندی. کشمیر مسئلهسی ۱۹۸۷، ۱۹۸۸، ۱۹۹۷-جی ایللرده ده ایکی دؤولت آراسیندا قانلی حربی توققوشمالارا سبب اوْلدو. پاکیستان کشمیر مسئلهسینین بئینلخالق سوییهده حل اوْلونماسینا چالیشیر، اونو هیندوستان ترکیب حیصّه سی کیمی تانیمیر. بورادا بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نین نظارتی آلتیندا رئفئرئندوم کئچیریلمهسی طلب ائدیلیر، لاکین هیندوستان بونا راضیلیق وئرمیر. هیندوستان اراضیسی ایله همسرهد اوْلان غربی پاکیستاندان آیریلان شرقی پاکیستاندا ۱۹۷۱-جی ایلده گئنیش موختاریت اوغروندا موباریزه باشلانارکهن هیندوستان قوْشونلارینی شرقی پاکیستان اراضیسینه یئریتدی و بورادا موستقیل بنقلادش دؤولتینین یارانماسینا کؤمک ائتدی.
۱۹۵۰-جی ایلده هیندوستان جومهوریتی اعلان اوْلوندو. همین ایل قبول اوْلونموش آنا یاسا هیندوستانی ۲۲ اوستان و ۹ موتتفیق اراضیدن عبارت فدراتیو جومهوریتی، ایداره فوْرماسینا گؤره پارلانمئنت جومهوریتی کیمی تثبیت ائتدی. "نئهرو خطی"نین حیاتا کئچیریلمهسی سایهسینده اؤلکهده نیسبتاً ثابت دموکراتیک اینکیشافی تامین ائدن اساسلار یاراندی. هیندوستاندا هئچ واخت دؤولت چئوریلیشلری، حربی رژیملرین حاکمیّتی اولمامیشدیر. هیندوستانی "دونیانین ان بؤیوک دموکراتییاسی" آدلاندیریرلار. نئهرو و سلفلری، قیزی ایندیرا قاندی و نوهسی راجیو قاندی ۳۹ ایل هیندوستان حکومتینه باشچیلیق ائتمیشدیلر. هیندوستان میلّی کوْنقره سی اوزون مدت سیاسی حیاتدا رئال موخالیفته راست گلمهدن رهبر اوْلموشدور. "نئهرو خطی" ایقتیصادی اینکیشافی سورتلندیردی. اؤلکهده قاریشیق اقتصادیات یارادیلدی، اؤزل بؤلمه ایله یاناشی دؤولت بؤلمهسینین اینکیشافینا دقت یئتیریلدی، بؤیوک صنایع آچیغا چیکمامیشی میدانا گلدی. یاشیل اینقیلاب ۷۰-جی ایللرده اؤلکهنی ارزاق تاخیلی ایله تامین ائتمهیه ایمکان وئردی. ۸۰-جی ایللرده هیندوستاندا بازار اصلاحاتلاری کئچیریلمهیه باشلاندی. اوّللر صنایعده اساس دقت ایدخالی آزالتماغا یؤنلمیشدیسه، ایندی ایخراجا ایشلهیهن صنایع ساحهلرینین اینکیشاف ائتدیریلمهسینه اوستونلوک وئریلدی. هیندوستان بؤیوک اینتئللئکتوال آچیغا چیکمامیشی واردیر. ۷۰-جی ایللرده اؤلکهده نۆوه انرژیسی الده اوْلوندو. هیندوستان ۱۹۸۰-جی ایلده اؤز راکئتداشیییجیسی واسطهسیله اوزایا رابطه پئیکینی بوراخدی، ۹۰-جی ایللردن اعتباراً اؤلکهده تاکتیکی و باللیستیک راکئتلر حاضیرلانیر. لاکین فعال دئموقرافیک سیاستین آپاریلماسینا باخمایاراق، اهالی آرتیمینین سرعتلی اولماسی، بونا قارشی اصلاحاتلارین تأثیرینی آزالدیر. اهالینین بؤیوک اکثریتی یوخسوللوق حدیندن آشاغی سوییهده یاشاییر.
۱۹۸۰-جی ایللرده هیندوستاندا سیقه فاناتیزمی دالغاسی قالخدی. موستقیل سیقه دؤولتی یاراتماق اوغروندا موباریزه آپاران بۇ ایجمانین عضولری مرکزی حکومته تضییق واسطهسی کیمی تئررور کامپانییاسینا باشلادیلار. باش نازیرلر ایندیرا قاندی ۱۹۸۴-جو ایلده، راجیو قاندی ایسه ۱۹۹۱-جی ایلده بۇ تئررورون قوربانی اوْلدولار. جواب تئپکیسی کیمی هیندوسلار دا هیندوس دؤولتی یاراتماق اوغروندا موباریزهیه باشلادیلار. انحصارچیلارین کیچیک بیر قروپونون ایقتیصادی قودرتینین آرتماسی ایله اونلارین حاکم پارتییانین رهبرلیینه تأثیری گۆجلهنیردی. عینی زاماندا آنتیانحصارچی قوهلر ده آرتیردی. حاکم پارتییا ایکی حیصّه یه پارچالاندی. انحصارچی قوهلره خیدمت ائدن ساغلاردان عبارت سیندیکات و ایندیرا قاندینین باشچیلیغی ایله سوْل-مرکزچی کوالیسییا یاراندی. ایندیرا قاندی "قاندی خطی"-نی داوام ائتدیردی. داخیلی پارچالانما، یارانان یئنی موناسیبتلره چئویک موناسیبت گؤستریلمهمهسی، دینی آیریسئچکیلیک ادعالاری، دینی-سیاسی قوهلرین فاللاشماسی هیندوستان میلّی کوْنقره سینین نفوذونو چوْخ آزالتدی. اؤلکهده سیاسی بحران باش وئردی. حاکمیّت اوغروندا موباریزه کسکینلشدی. ۱۹۷۷-۱۹۸۰-جی ایللرده جاناتا پارتییاسی، ۱۹۸۹-۱۹۹۱-جی ایللرده موخالیف میلّی جبهه حاکمیّته گلدی. ۱۹۹۱-۱۹۹۶-جی ایللرده هیندوستان میلّی کوْنقره سی حاکمیّتی اله آلسا دا، اونو اوزون مدت اؤزونده ساخلایا بیلمهدی. ۱۹۹۸-جی ایلده بهاترییا جاناتا پارتییاسی حاکمیّته گلدی. بوتون سادالانان چتینلیکلره باخمایاراق، هیندوستان یئنه ده، گونئی آسیادا آپاریجی مؤوقئیینی ساخلاییر. اقتصادیاتین لیبئراللاشدیریلماسی، خاریجی کاپیتالین گئنیش جلب ائدیلمهسی، اؤزللشدیرمه اونون اینکیشافیندا باشلیجا مئیللردیر.
فیزیکی-جوغرافی خصوصیّت[دَییشدیر]
هیندوستان تعیین گئولوژی پروسسلری یئتمیش بئش میلیون ایل اوّل باشلاندی، نه واخت هیندوستان سوبکونتینئنتی، اوندا (سوْنرا) گونئی سوپئرجونتینئنت قوندواناسینین حیصّه سی، northeastwards درئیفینی، اللی میلیون ایل داوام ائتمک، باشلادی، او واختکی اونفورمئد هیند اوقیانوسیندان. آوراسییا لؤوهه (بوشقاب) ایله سوبکونتینئنتین سوْنراکی توققوشماسی و اونون (بونون) آلتیندا سوبدیکسییا، هیمالایا باشلانغیج وئردی، پلانئتین ان یوکسک داغلاری – هانسی ایندی شیمالدا و شیمال-شرقده هیندوستان یاناشیر (همسرحددیر). اوولکی دنیز دیبینده فوری میدانا چیخما هیمالایینین جنوبو، لؤوهه (بوشقاب) حرکتی (حرکاتی) تدریجهن مالیک اوْلماق گئنیش تکنه، یاراتدی، هانسی کی ایندی چای محدود چؤکونتو ایله، دولدور(اول)موش اوْلدو ایندو گانگئتیج دوزنلیینی فورمالاشدیریر. بۇ دوزنلیین غربینه و اوندان (بودان) آراواللی دیاپازونو ایله کسین، تار سهراسی اوزانیر. اوریژینال (ایلکین) هیندوستان لؤوهه (بوشقاب) ایندیسی یاریمادا ساکینی هیندوستانی، ان کؤهنه (یاشلی) و گئولوژی چوْخ مؤحکم کیمی ساغ قالیر و ساتپورا و ویندهیا کیمی اوزاق شیمال کیمی اوزانماق مرکزی هیندوستاندا یئرلشیر. بۇ پارالئل دیاپازونلار شرقده ژهارکهاند-دا کؤمور ایله زنگین جهوتا ناگپور پلاتئاویا غربده قوجاراتدا عرب دنیزی ساحلیندن قوهده اولور (قاچیر). اونلارین جنوبلارینا، ساخلانما (قالان) یاریمادا ساکینی لاندماسس-اینا، دئکان پلاتوسو، اویغون اولاراق سوْل و ساغدا ساهیلبویو دیاپازونلار، غربی قاتلار و شرقی قات ایله دؤورلنیلیر؛ پلاتو هیندوستاندا، بیر میلیارددان چوْخ یاشیندا بعضیلرینده ان کؤهنه داش فورمالاشمالارینی اؤزونده ساخلاییر. بئله دبده (اۆصولدا) تشکیل ائتمیش (ائدیلمیش)، هیندوستان قوزئی ائن دایرهسی شرقی اوزونلوق دایرهلری، ۶۸°۷' و ۹۷°۲۵' ۶°۴۴-اون' و ۳۵°۳۰-اون' آرالاریندا برابرلشین قوزئینا اوزانیر.
هیندوستان ساحلی ۷ ۵۱۷ کیلومتر اوزونلوغوندادیر؛ بودان مسافه، ۵ ۴۲۳ کیلومتر (کیلومتر لیک) (۳ ۳۷۰ حربی کشفیات) یاریمادا ساکینی هیندوستانا و آندامان-آ، نیجوبار-آ و هیندوستان حربی-دنیز هیدروقرافیک دیاقراملارینا مۆافیق اولاراق لاکشادویپ ایسلاندس.[۱۳-اینا] و ۲ ۰۹۴ کیلومتر ه (کیلومتر لییه) (۱ ۳۰۱ حربی کشفیات) منسوبدورلار، ماتئریک ساحلی نؤوبتیدن عبارتدیر: ۴۳% قوملو ساحل (چیمرلیک)، سیلدیریم داشلار، ۴۶% چای کئچیدی و یا باتاقلیق جواست.[۱۳]، داخیل اوْلماقلا ۱۱% داشلی ساحل
اساس هیمالای منشأ چایلاری – هانسی کی زروری اولاراق هیندوستاندان آخان قانقی و براهماپوترانی اؤزونده ساخلاییر (داخیل ائدیر)، هر ایکیسی، هانسی کی بنگال کؤرفزینه آخیر. قانقین واجیب باج وئرهنلری (قوللاری) یامونانی و کوسی-نی اؤزونده ساخلاییر (داخیل ائدیر) – کیمین کی چوْخ آشاغی قرادیئنتی هر ایل فلاکتلی داشقینلاری دوغوردور. اساس یاریمادا ساکینی چایلاری – کیمین کی داها سیلدیریم (سرت) قرادیئنتلری داشقیندان اونلارین سولارینین قاباغینی آلیر – قوداوارینی، ماهانادینی، کاوئری و کریشنا -، اؤزونده ساخلاییر (داخیل ائدیر) کاوئری و کریشنا؛ و نارمادا و تاپتی – هانسی کی عرب دنیزینه آخیر. هیندوستان تانینمیش ساهیلبویو خصوصیتلری آراسیندا غربی هیندوستاندا و آللوویال سونداربانس دئلتاسیندا باتاقلیق کاچ راننیدیر – هانسی هیندوستان بنقلادش ایله بؤلور. هیندوستان ایکی آرخیپئلاقا مالیکدیر: لاکشادویپ، هیندوستان جنوب-غرب ساحلیندن مرجان آتولللاری؛ و آندامان و نیکوبار آدالاری، آندامان دنیزینده وولکانیک زنجیر. هیندوستان ایقلیمی اینادلا هیمالایین و تار سهراسینین تأثیری آلتیندادیر، هر ایکیسی، هانسی کی موسسونلاری سورور. هیمالای اوخشار ائن دایرهلرینده چوْخ یئرلشدیی یئرلردن داها ایستی گؤرونمکدن، هیندوستان سوبکونتینئنتینین بؤیوک حیصّه سینی ساخلاماقدان سویوق مرکزی آسیا کاتاباتیج کولکلرینین قاباغینی آلیر. تار سهراسی جنوب-غربی یای موسسون کولکلرینی روتوبت یوکله(ایل)میشی جلب ائدن کریتیک (هلدیجی) رولو اویناییر (ایفا ائدیر) – هانسی کی، ایونون و اوکتیابرین آرالاریندا، هیندوستاندا اوستونلوک تشکیل ائت: تروپیک(چوخ ایستی) یاش، تروپیک(چوخ ایستی) قورو، سوبتروپیک روتوبتلی و داغلیق.
اینضیباطی اراضی بؤلگوسو[دَییشدیر]
اینضیباطی جهتدن هیندوستان جومهوریتی ۲۸ اوستان و ۷ اتفاق بؤلگهسیندن عبارتدیر. اتفاق بؤلگهلری بونلاردیر: آندامان و نیکوبار آدالاری، چاندیقارخ، دادرا و ناقار هاوئلی، دامان و دیو، دهلی، لاکشادویپ، پوندیچئری.
اؤلکهنین اوستانلری[دَییشدیر]
آندرا پرادش.، آروناچال پرادش، آسام، بیهار، چاتیسقارخ، قوا، هاریانا، قوجارات، هیماچال پرادئش، جاممو-کشمیر، جارکهاند، کارناتاکا، کرالا مادیا پرادئش ماخاراشترا، مانیپور، مئقهالایا، میزورام، ناقالاند، اوریسسا، پنجاب، راجاستان، سیکیم، تامیل نادو، تریپورا، اوتارانچال، اوتار پرادش، غربی بنگال. اتفاق اراضیلری: آندامان و نیکوبار آدالاری، چاندیقاره، دادرا و ناقار هاولی، دامان و دیو، دهلینین میلّی باشکند اراضیسی، لاکشادویپ و پودوچری.
اقتصادیات[دَییشدیر]
ایکینجی دونیا محاربهسینین اوّللرینده هیندوستان هر نفر حسابیله بریتانیادان ۳۶ دفعه.ژاپوندان ایسه ۷ دفعه آز چوغون اۆرتیم (تولید) ائدیردی. صنایع بیرطرفلی آپاریلیردی. یونگول صنایع داها اۆستون ایدی. ماشینقاییرما یوخ ایدی،کند چیفتلیک (مزرعه) تنززوله اوگرامیشدی. ساوادلیلارین خصوصی چکیسی ۱۸%،اورتا عؤمور مدتی ۳۲ ایل تشکیل ائدیردی. ۱۹۴۷-جی ایلده اؤلکه ایکی حیصّه یه بؤلونموشدور-هیندوستان و پاکیستان. هیندوستان سیاسی موستقیللیک الده ائتدیکدن سوْنرا اؤلکهنین اقتصادیاتینی صنایع اساسلاری اۆزرینده قورماغا ایمکان یارانمیشدیر. لاکین ۱۹۵۷،۱۹۷۲،۱۹۸۵-جی ایللرده اۆرتیم (تولید)ین آرتماسیندا لنگیمهلر مؤوجود اوْلموشدور.
اقتصادیاتین لنگارتیمی بیر چوْخ حاللاردا میلّی کاپیتالین ضعیفلیگی ایله ایضاح ائدیلیر. اقتصادیاتین ساهوی قورولوشو. ۲۰۰۵-جی ایلده هیندوستان عمومی داخیلی محصولو ۷۷۲،۰ ملرد.هر نفره دوشهن محصول ایسه ۷۰۰ دوللارا برابر اوْلموشدور (مؤ قایسه اۆچون قئید ائتملیگیک ki.bu گؤستریجیلر ۱۹۹۵-جی ایلده مۆافیق اولاراق ۳۴۰ ملرد. دوللار و ۳۸۷ دوللار تشکیل ائتمیشدیر). اودم-ین اورتایللیک آرتیم سرعتی ایلک ۳۵-۴۰ ایلده ۳،۵%-دن آرتیق اولمامیشدیر. لاکین سون ایللرده بۇ گؤستریجی آرتاراق۱۹۹۹-۲۰۰۰-جی ایللرده ۶،۲%،۲۰۰۳-۲۰۰۵-جی ایللرده ایسه ۸،۴% تشکیل ائتمیشدیر. عمومی داخیلی محصولون ۲۵%-i کند چیفتلیک (مزرعه)ینین،۲۷%-i صنایعنین،۴۷%-i خیدمت ساحهلرینین پایینا دوشور. جمعی ایشچیلرین ایسه ۶۷%-i کند چیفتلیک (مزرعه)یندا چالیشیرلار. هیندوستان آقرار-صنایع اؤلکهسی حساب ائدیلیر.
کند چیفتلیک (مزرعه) نیسبتاً ثابت و دینامیک اینکیشاف ائدیر. کند چیفتلیک (مزرعه)ینی اساسینی اکینچیلیک تشکیل ائدیر.کند چیفتلیک (مزرعه)یندان الده اوْلونان گلیرین ۷۵%-ایبیتکیچیلیین پایینا دوشور. بئجریلهن توْرپاق ساحهسی ۱۴۱ ملن. هئکتاردیر. بونوندا ۱۵ ملن. هئکتاری ایلده ۲ دفعه اکیلیر. ۸۴ ملن. هئکتار صونعی سووارما ایله بئجریلیر. هیندوستان چای یئر فیندیغی،شکر قامیشی اۆرتیم (تولید)ینا گؤره بیرینجی،دویو و پامبیق اۆرتیم (تولید)ینا گؤره ایکینجی،توتون اۆرتیم (تولید)ینا گؤره اوچونجو یئری توتور. ۲۰۰۳-جو ایلده اساس کند چیفتلیک (مزرعه) محصوللاری اۆرتیم (تولید)ی-تاخیل ۲۲۵ ملن. تون(او جملهدن بوغدا ۷۶ملن. تون،دویو ۱۳۲ ملن. تون)،چای ۷۷۰ ملن. تون،قهوه ۲۰۰ مین تون،پامبیق ۲،۱ ملن. تون،شکر قامیشی ۲۷۲ ملن. تون توتون ۶۶۰ مین تون، کارتوف ۲۱ ملن. تون اوْلموشدور. یئر فیندیغی و کونجوت اۆرتیم (تولید)ینا گؤره دونیا اؤلکهلری اوزره محصولون ۳۰%-نه مالیکدیر. کتان توخومو و گنگرچک یاغی اۆرتیم (تولید)ینا گؤره بیرینجی یئری توتور. ادویات محصوللاری اۆرتیم (تولید)ی چوْخ یاییلمیشدیر – بیبر،دارچین،راپس،زنجفیل،ساریکؤک،هیل و س. بوتون تروز و مئیوه تۆره لری واردیر. ایریبوینوزلو مال-قارانین سایینا گؤره ده هیندوستان دونیادا بیرینجی یئری توتور. دونیا اوزره جمعی جامیشلارین ۵۷%-i،اینکلرین ۱۶%-i هیندوستان پایین دوشور. ۷۵ ملن. تون سود اۆرتیم (تولید) ائدیر. ۱۳ ملن. دونوزلاری وار. اراضیسینین ۱۹،۳%-i مئشهلیکدیر. هیندوستان دنیزدن توتولان بالیغا گؤره ۶-جی،ایچمهلی سودان توتولان بالیغا گؤره ۲-جی یئری توتور. جمعی توتوتلان بالیغین حجمی-۵،۳ ملن. توندور. بۇ ساحه مشغوللوغون آرتماسیندا و خاریجی تیجارتده بؤیوک رول اویناییر. ۴۰۰ مین تون دنیز محصولو ایخراج ائدیر.
هاسیلات صنایعسی باخیمیندان هیندوستان اقتصادیاتین اینکیشافی اۆچون کیفایت قدر مینرال احتیاطلارا مالیکدیر. بئله کی،دونیا دمیر فیلیزی احتیاطینین ۲۵%-ا قدری،مارقانس فیلیزی چیخاریلماسینین ۱۵%-i،سلیودانین ۶۰%-i بۇ اؤلکهنین پایینا دوشور. ۲۰۰۳-جو ایلده اؤلکهده ۳۱۵ ملن. تون کؤمور،۳۳ ملن. تون نفت،۴۴۸ ملرد. کوت. ساعت الکتریک انرژیسی اۆرتیم (تولید) ائدیلمیشدیر. کؤمور ائهتیاتی ۱۴۸ ملرد. تون قیمتلندیریلیر. ۷،۳ ملن. تون دمیر فیلیزی، ۶،۸ mln.ton بوکسیدلر، ۳،۱ ملن. تون میس فیلیزی،۱،۷ ملن. تون مارقانس فیلیزی، ۲،۴ مین تون قیزیل، ۵۳ مین تون گوموش، ۴۰،۶ مین کارات آلماز،۶۳ مین تون قورغوشون اۆرتیم (تولید) ائدیلیر. بۇ ساحهلرین جمعی محصولو ۱۰،۳ ملرد. دوللارا برابردیر. اؤلکه اوزره جمعی ایخراجین ۱۶%-i بۇ ساحهنین پایینا دوشور.
عمومی داخیلی محصولون ۱۸%-i ائمال صنایعسینی پایینا دوشور. پارچا صنایعسی داها بؤیوک اۆستونلویه مالیکدیر. ۹۰ ملن. نفر آدام ایشلییر. اۆرتیم (تولید)ین ۱۹%-i خیردا ال ایشلرینه اساسلانیر. ایخراجدان اوْلان گلیرین ۳۰-۳۳%-i توخوجولوق صنایعسی محصوللارینداندیر. هیند کندیری اۆرتیم (تولید)ینا گؤره دونیادا بیرینجی،بو ساحهدن اوْلان حاضیر ممولاتلار ایخراجینا گؤره ایکینجی یئری توتور. اؤلکهده ۱۴۴ ملن. تون گوبره اۆرتیم (تولید) ائدیلیر. تلباتی ۷۰% اؤدییر. اجزاچیلیق صنایعسی چوْخ یوکسک سوییهده اینکیشاف ائدیب. بۇ ساحهده ۲۵۰ مین بؤیوک موسسیسه ایشلییر. حاضیردا جمعی صنایعنین ۱۷،۲%-i پارچا صنایعسینین، ۱۶،۵%-i نفت و کؤمور صنایعسینین،۱۴%-i یئیینتی صنایعسینین،۷%-i سئللووز-کاغیذ صنایعسینین،۵%-i ائلئکتروتئخنیکا صنایعسینین پایینا دوشور. ۱۹۵۰-۲۰۰۵-جی ایللرده صنایع اۆرتیم (تولید)ی ۱۵ دفعه آرتمیشدیر. عمومی داخیلی محصول دا ائمال صنایعسینین خصوصی چکیسی ۱۹۵۰-جی ایلدکی۱۱،۴%-دن ۲۰%-ا چاتمیشدیر. ائمال صنایعسی محصولونون عمومی حجمینده آغیر صنایع ۳۲%-دن ۶۴%-دک آرتمیشدیر. اۆرتیم (تولید)ین قورولوشوندا دییشیکلیک یارانمیشدیر. اوزون مدت اۆچون نظرده توتولان ایستهلاک شئیلرینین خصوصی چکیسی آرتمیشدیر. ائمال صنایعسینین ساهوی قورولوشوندا دا دییشیکلیک یارانمیشدیر. ارزاق ماللاری،پامبیق پارچا،هیند کندیری و توخوجولوق ممولاتلاری اۆرتیم (تولید)ینین خصوصی چکیسی ۱،۵-۲ دفعه آزالدیلمیلشدیر. ۱۹۵۰-جی ایللرده صنایع محصوللارینین ۶۰%-i یئیینتی و توخوجولوق ماللاریندان عبارت اوْلدوغو حالدا،۲۰۰۵-جی ایلده بۇ ۲۵%-دن آز اوْلموشدور. نفت محصوللارینین و ماشینقاییرمانین خصوصی چکیسی ۲-۳ دفعه آرتمیشدیر.
اؤلکهده سنایئلشمهنین اینکیشافی چوْخ ساحهلی چیفتلیک (مزرعه) کومپلکسینین یارانماسینا ایمکان وئریر. میلّی چیفتلیک (مزرعه)ین اؤز-اؤزونه اینکیشاف ائدن برقرار اولا بیلهن بیر سیستمه چئوریلمهسی اؤزونو گؤستریر. معین معنادا اقتصادیاتدا ایکیلی بازار مؤوجوددور. بیر طرفدن اهالینین چوْخ حیسسهسی اۆچون زروری ایستهلاک شئیلرینه اوْلان تدییه قابیلیتلی طلبده طلبده دورغونلوق یارانیر،دیگر طرفدن ایسه اوزون مدته ایستیفاده ائدیلهن ایستهلاک شئیلرینه اوْلان تدییه قابیلیتلی طلب آرتیر. بوتونلوکله میلّی اقتصادیاتین اینکیشاف ائتدیریلمهسینده خصوصی بؤلمهنین داها بؤیوک رولو واردیر. بئله کی،اودم-ین ۷۵%-i خصوصی بؤلمهده فورمالاشیر. کند چیفتلیک (مزرعه)،یونگول ماشینقاییرما،یونگول یئیینتی و طیب صنایعسی، اینشاات، تیجارت، آوتوماشین نقلیاتی و دیگر ساحهلرده خصوصی بؤلمه داها گئنیش یاییلمیشدیر.
اودم-ین تقریباً ۲۵%-i دؤولت بؤلمهسینده یارائدیلیر. اؤلکهنین مدافعه صنایعسینده،انرژی،دمیریولو،آویاسییا،نقلیات،رابطه،متالوژی و س. کیمی بازا ساحهلرینده دؤولت بؤلمهسینین خصوصی چکیسی آرتیقدیر.
بیر چوْخ ساحهلرده دؤولت بؤلمهسینین خصوصی چکیسی داها چوخدور. بونلاردان نفت چیخاریلماسی و ائمالی،کؤمور،میس،قورغوشون،سینک اۆرتیم (تولید)ی،پولاد اریدیلمهسینین ۶۰%-دن چوخو،آغیر ماشینقاییرما محصوللاری،گمیقاییرما،تییاره و دزگاه قاییرما و س. گؤسترمک اولار. ۲۰۰-دن چوْخ علمی-آراشتیرما اینستوتو و لاباراتورییا دؤولت بؤلمهسینده مرکزلشدیریلیبدیر. ائتتکی-نه آیریلان خرجلر ۰،۷۳% تشکیل ائدیر. حاضیردا هیندوستان یوکسک الکترون تکنولوژیسینا و کوسمیک صنایعسینه مالیک اوْلان اؤلکهلر سیراسینا داخیلدیر. هیندوستان دونیا بازرینا تئلئکوممونیکاسییا و مئتئرولوگییا،رابطه واسطهلری گؤندریر. مووفقیتله اؤزونون میلّی آتوم انرژیسی اوزره اینکیشاف پروقرامینی حیاتا کئچیریر.
هیندوستاندا الکترون صنایعسی و بیلیشیم تکنولوژیسی ساحهسینده ۲۵۰ مین نفر آدام ایشلییر. بۇ ساحهنین محصولونون حجمی ۱۳ ملرد. دیللار،ایخراج ایسه ۸ ملرد. دوللارا برابردیر. بۇ گؤستریجیلره گؤره هیندوستان ۲-جی یئری توتور.
هیندوستاندا آوتوموبیل صنایعسی ایلده ۶۴۲ مین مۆختلیف نؤعده آوتوموبیل بوراخیر. قارا متالوژیدا ۷ بؤیوک زاوود تام گۆجو ایله ایشلییر. ایلده ۱۰،۱ ملن. تون پولاد اۆرتیم (تولید) ائدیلیر.
هیندوستاندا نقلیات سیستمی ده گئنیش ووسعت تاپمیشدیر. بئله کی،دمیر یولونون عمومی اوزونلوغو ۱۰۷ مین km-ره برابردیر. بونون دا ۲۹%-i ائلئکتریکلشدیرمیشدیر. هیندوستان ایئوؤ-ده ان بؤیوک تیجارت دونانماسینا مالیکدیر. دونانما ۴۹۰ دنیز گمیسی واردیر. اؤلکهده ۱۱ بؤیوک و ۱۳۹ کیچیک لیمان فعالیّت گؤستریر. هیندوستان دونیادا قاباقجیل آوتوموبیل یوللاری شبکهسینه مالیکدیر. هیندوستاندا پوچت شبکهسی سیستمی ده یوکسک سوییهدهدیر. جمعیسی ۱۵۴ مین پوچت شبکهسی فعالیّت گؤستریر.
۲۶۰-۳۰۰ ملن. نفر کاسیبچیلیق شرایطینده یاشاییر.
هیندوستان ایقتیصادی اینکیشافی آیری-آیری دؤورلرده معین خصوصیتلری ایله بیر-بیریندن فرقلنیر. بئله کی،هیندوستان موستقیللیک الده ائتدیی ایلک ۱۰ ایللیک سابیتلشمه دؤورو آدلانیر. بۇ مرحلهده اؤلکهده چیفتلیک (مزرعه) مکانیزممینین اساسلاری فورمالاشیردی. موستقیللیک الده ائدیلمهسیله غیری-ایقتیصادی مجبوریت و تیجارت واسطهسیله آیری-آیری ساحهلره قویولان کاپیتال واسطهسیله بریتانیانین سیاسی نفوذ دایرهسینین گئنیشلهنمهسینه سون قویولموشدور. بۇ مرحلهده مرکزلشدیریلمیش پلانلاشدیریلما ایله بازار علاقهلرینین گئنیشلندیریلمهسی سیاستی اساس گؤتورولموشدور. میلّی اقتصادیاتین اینکیشافینین ایلکین شرطلریندن بیری کیمی صنایعیه قویولموش ایری کاپیتالا ماراق یاراتماق،ایدخالدا هیمایدارلیق سیاستی و پول نظارتی حیاتا کئچیرمک نظرده توتولوردو.
ایکینجی دؤور ۱۹۵۰-جی ایللرین اورتالاریندان ۱۹۶۰-جی ایللرین اورتالارینادک اوْلان واختی احاطه ائدیر. بۇ دؤور ایتئنسیو سنایئلشدیریلمه دؤورو کیمی سجییهلنیر. بورادا مؤوجود اۆرتیم (تولید) موناسیبتلرینین یئنیدنقورولماسی، سربست بازار موناسیبتلرینین یئنیدن قۇرولماسی،سربست بازار موناسیبتلرینین و خاریجی کاپیتالین مهدودلاشدیریلماسی ساحهسینده معین تدبیرلر سیستمی نظرده توتولوردو. ایدئالوژی جهتدن بوتون بونلار "سوسیالیست جمعیتی" قۇرولماسی شوعاری آلتیندا حیاتا کئچیریلیردی.
دؤولت مولکیتی یارادیلماسی آشاغیداکی ایستیقامتلرده حیاتا کئچیریلیردی؛ موستملکهچیلرین حاکم دایرهسینده اوْلان مولکیتین میلّی دؤولتین ایختیارینا کئچمهسی؛ میلّی کاپیتالا مخصوص اوْلان بعضی خصوصی شیرکتلرین میللیلشدیریلمهسی؛ دؤولت یاردیمی حسابینا یئنی موسسهلر یارادیلماسی.
سنایئلشدیریلمه ایدخالین عوضلهنمهسی فوْرماسیندا حیاتا کئچیریلیردی. "اؤز گۆجونه آرخالانماق" ، "اؤزو اؤزونو تامین ائتمک" کورسونون اساس گؤتورولمهسینه،خاریجی بورجلارین رولونون آزالدیلماسی و یئرلی محصوللارین چئشیدینین گئنیشلندیریلمهسینه اوستونلوک وئریلیردی. همین دؤورده متالوژی،ماشینقاییرما و کیمیا صنایعسینین خصوصی چکیسی چوْخ آرتمیشدیر. صنایع ساحهلرینه آیریلان خالص کاپیتال قویولوشو ۵۰-جی ایللردهکی ۲۶،۴%-دن ۱۹۶۰-جی ایللرده ۴۱،۱%-ا چاتمیشدیر.
آغیر صنایعنین اینکیشافی کورسونون حیاتا کئچیریلمهسینده بیر چوْخ وتنپرور قوهلر موستقیللیین مؤحکملهنمهسی خاطرینه شهر بورژوازییاسینا کؤمکلیک گؤستریردیلر.
تیجارت فاییتی ساحهسینده دؤولتین رولو چوْخ آرتمیشدی. بوتون بونلارین نتیجهسینده چوخساههلی کومپلکس یارادیلماسی اۆچون زمین فورمالاشمیشدیر. عینی زاماندا صنایع ایله کند چیفتلیک (مزرعه) آراسیندا غیری-موتناسیبلیک ده آرتیردی.
اوچونجو مرحله ۶۰-جی ایللرین اورتالاریندان باشلامیشدیر. بۇ مرحله آغیر صنایع ایله کند چیفتلیک (مزرعه) و خیردا اۆرتیم (تولید) آراسینداکی غیری موتناسیبلیین لغو ائدیلمهسی ده پروبلم کیمی قارشیدا قویولموشدو. همین ایللرده "یاشیل اینقیلاب" ایستراتئگییاسینی باشلانغیجی قویولموشدور. یوخسول کنده-کند چیفتلیک (مزرعه)ینا،خیردا اۆرتیم (تولید)ا کؤمکلیک ائدیلمهسی بارهده پروقرام قبول ائدیلمیشدیر. بۇ مرحلهدهکی ایقتیصادی سیاستده اساس مرحلهلردن بیری ده ۱۹۶۹-جو ایلده بانکلارین میللیلشدیریلمهسی اوْلدو. بئلهلیکله، صنایعنین و خیردا ساهیبکارلیغین مدافعه ائدیلمهسی سیاستی و دؤولت کؤمکلیگی تیجارت بؤلمهسینده سابیتلیین تامین ائدیلمهسینه سبب اوْلموشدور.
هیندوستان اساس ساحهلری ایسه بونلاردیر؛
۱) کند چیفتلیک (مزرعه) ۲) کیمیا ۳) الکترونیک ۴) نفت
ماراقلی فاکتلار[دَییشدیر]
- هیندو تقویمینده ۶ فسیل واردیر: یاز، یای، موسسون، پاییز، قیش، پرئوئرنال(یازدان اوّل)
- هیندوستاندان کناردا روپیدن ایستیفاده ائتمک غیری-قانونی حساب اوْلونور.
- هیندلی بیر کیشینین ۷۰ ایلدیر نئجه هئچنه یئمهدن و ایچمهدن یاشادیغینین مومکونلویو عالیملر بیر چوْخ تستلر ائتسهلر ده هله ده تاپا بیلمهییبلر.
- مومبایداکی هاوا ایله نفس آلماق گونه ۱۰۰ سیگار چکمهیه برابردیر.
- دونیانین ان بؤیوک عائلهسینه صاحب کیشی بیر هیندلیدیر. اونون ۳۹ آروادی و ۹۴ اوشاغی وار.
- کفارت اولاراق هیندلی بیر کیشینین ایتله ائولهنمهسی قوزئی هیندوستاندا قدیم عادتلردن بیریدیر.
- هیندوستاندا پولیس مأمورلاری بیغ ساخلاماق اۆچون یونگول میقداردا اؤدمه ائدیرلر.
- هیندوستاندا آدام اؤلدوکدن سوْنرا اونون جسدینی یاندیریب کولونو کیچیک بیر قابا قویوب چایا آتیرلار.
اهالی[دَییشدیر]
هیندوستان دونیانین ان چوخمیللتلی دؤولتیدیر. هیندلی آنلاییشی مۆختلیف دیلده دانیشان بیر نئچه یوز خالق و طایفه لرین (هیندو، بنگال، پنجاب و س.) بیرلیگی کیمی باشا دوشولمهلیدیر. اؤلکهده ائله بیر دیل یوخدور کی، اهالینین بؤیوک اکثریتی بۇ دیلده دانیشسین. دؤولت دیلی اؤلکهده ان چوْخ سایلی هیندولارین دیلیدیر. ایکینجی دؤولت دیلی کیمی اینگیلیس دیلیندن ایستیفاده اوْلونور. بونونلا یاناشی هر بیر اوستاندا یئرلی خالقلارین دیلینده یئرلی حکومتلرین قرارلاری، قزئتلر، ژورناللار درج ائدیلیر. هیندوستاندا ۱۸۸۱-جی ایلدن باشلایاراق هر اون ایلدهن بیر اهالی سیاهییا آلینیر. عصرین اوّللریندن (۱۹۰۱-جی ایلده ۲۳۸ میلیون نفر) ۲۰۰۰-جی ایلدک اؤلکهنین اهالیسی ۴،۳ دفعه آرتمیشدیر. بۇ دا طبیعی آرتیمین یوکسک اولماسینی ثبوت ائدیر (ایندی ایللیک آرتیم ۱،۸-۱،۹%-دیر). اهالینین سرعتله آرتماسی اقتصادیاتدا علاوه چتینلیکلر یارادیر. بونا گؤره هیندوستان عائله پلانلاشدیریلماسی سیاستینی حیاتا کئچیرهن ایلک دؤولتلردن بیریدیر. لاکین دئموقرافلارین حسابلامالارینا گؤره اهالینین سابیتلشمهسی یالنیز خخی عصرین اورتالاریندا اولا بیلر. اهالی اؤلکه اراضیسی اوزره اوْلدوقجا غیری-برابر یئرلشمیشدیر. دنیزساهیلی اراضیلر، محصولدار اووالیقلار (خصوصیله هیند-قانق اووالیغی)، چایلارین وادیلری و دئلتالاری داها چوْخ مسکونلاشمیشدیر. ایندی اؤلکهنین داخیلی حیصّه لری (دئکان یایلاسی) سرعتله منیمسنیلیر. اؤلکهنین قوزئیندا اوجقار داغلیق اراضیلر سئیرک مسکونلاشمیشدیر، حتی اینسان یاشامایان اراضیلر ده وار. ۳۰۰ میلیون نفرله شهر اهالیسینین سایینا گؤره هیندوستان چیندن سوْنرا دونیادا ایکینجی یئری توتماسینا باخمایاراق، شهر اهالیسینین عمومی اهالییه نیسبتینه گؤره (۳۰%) هیندوستان ضعیف اوربانیزاسییالاشمیش اؤلکهلر سیراسینا عاییددیر. بونونلا یاناشی اؤلکهده اوربانیزاسییا پروسسی سرعتلیدیر. ایری و میلیونچو شهرلرین سایی سرعتله آرتیر. هیندوستان ان ایری شهرلری اؤلکه اراضیسی اوزره دؤردبوجاق شکلینده یئرلشهن کلکته، بومبئی (مومبای)، دهلی، چئننای (مدرهسه)، اهمداباد و حئیدرآباددیر. کلکته هیندوستان ان ایری شهریدیر. شهرین اهالیسی ۱۵ میلیون نفردن آرتیقدیر. بۇ شهر تخمیناً ۱۵۰ ایل اوست-هیند اینگیلیس شیرکتینین اینضیباطی مرکزی اوْلموشدور. هیند و موسلمان معمارلیق اوسلوبو ایله تیکیلمیش و ۱۹۱۱-جی ایلدن اؤلکهنین باشکندی اوْلان دهلی دونیانین ان قدیم شهرلریندن بیریدیر. هیندوستان بؤیوک شهرلرینده کسکین ایقتیصادی، سوسیال و اکولوژی پروبلملر مؤوجوددور. کوچهلرده دیلهنچیلر، سرگردان موسیقیچیلر، ایلان اووسونچولاری، ائو-ائشیکسیز آداملار چوخدور. اتنیک مۆختلیف لیکلرله علاقه دار شهرلرده میلّی محلهلر فورمالاشیر، میلّی و دینی اداوت بعضاً قیرغینا سبب اولور. بیر سیرا صنایع شهرلرینده (خصوصیله بومبئی) آتموسفئر حدیندن آرتیق چوْخ چیرکلنمیشدیر. هیندوستاندا کند مسکونلاشما فوْرمالاری اوستونلوک تشکیل ائدیر. اهالینین ۷۰%-i کندلرده یاشاییر. سوواریلان اکینچیلیک رایونلاریندا کندلر خصوصیله سیخ یئرلشیب. کند ائولری اوْلدوقجا مۆختلیف لیگی ایله فرقلنیر. بورادا داشدان، تاختادان، گیلدن تیکیلمیش ائولره، پالما یارپاقلاری ایله اؤرتولموش کومالارا راست گلمک اولار.
دیل[دَییشدیر]
هیندوستاندا ان گئنیش یاییلمیش دیل هیندی دیلیدیر[۲۲] و اؤلکهنین رسمی دیللریندن بیری ساییلیر[۲۳]. بیزنئس و اینضیباطی ایشلرده گئنیش یاییلمیش اینگیلیس دیلی " یاردیمچی دیل" وضیّعتدیر[۲۴]؛ هیندوستان آنا یاساسینا گؤره اؤلکهنین ۲۱ رسمی دیلی وار. هیندوستاندا دیللرین ۱۶۵۲ دیالئکتی واردیر[۲۵].
دین[دَییشدیر]
هیندوستاندا اهالینین ۸۳ فایزی هیندویستلردیر. ایندویزم جومهوریتین بوتون اوستانلاریندا، جاممو، کاشمیر و یئنی یارانمیش ناقالئند استثنا اوْلماقلا حاکم دین حساب اوْلونور. ایندویزمین ایکی اساس ایستیقامتی واردیر: ویشنویزم و شیوایزم. حال-حاضیردا ویشنا اللهینین کولتو داها گئنیش یاییلیب. لاکین بیر سیرا هیند خالقلاری آراسیندا (تامیلر، آسسامسلار) شیوای اساس گؤتورولور. بعضی یئرلرده، مثلاً، نسیلین آنا خطی ایله داوام ائتدیریلدیی مالایالار آراسیندا شاکتیزم اینکیشاف ائدیب. اورتودوکسال هیندویستلرله یاناشی اؤلکهده رئفورماتور هیندویستلرین ده آردیجیللاری واردیر.
هیندوستان موسلمان اهالیسی ۱۱ فایز تشکیل ائدیر. موسلمانلارین اکثریتی ایسه سوننولویون حنفی مذهبینه اعتیقاد ائدیر. مالابار ساحلینده شافییلیک یاییلیب، اوتتار-پرادئش و غربی بنگالییادا سوننولوک اؤزونون واههابی تئندئنسییاسی ایله مۆشاهیده اوْلونور. بورادا اهمدییه تریقتینین آردیجیللارینا دا راست گلمک مومکوندور. شیعهلر ایسه اساساً شهرلرده یاشاییرلار. اونلار آراسیندا ایسمایلیلر ده واردیر، اما اونلار سای اعتباریله اورتودوکسال شیعهلردن آزدیرلار. هیند ایسمایلیلری نیزاریلر (خوجا) و موستاریلره (بوخرا) بؤلونورلر. هیندوستاندا آز سایدا بهایلرده یاشاییرلار.
هیندوستاندا ۳-جو بؤیوک دینی قروپ کریستیانلاردیر (اهالینین ۳ %). گونئی هیندوستانا ایلک خرایتیانلار هله بیرینجی مینیللیین ۱-جی عصرینده گلمیشلر. حال-حاضیردا هیندوستان کریستیانلارینین یاریدان چوخو اؤلکهنین جنوبوندا (اساساً کئرالا اوستانیندا و مدرهسه رایونوندا) مسکونلاشیب. ناقئلئند اوستانیندا دا چوْخ سایدا کریستیان یاشاییر. اؤلکه کریستیانلارینی ایکی قروپا بؤلمک اولار. بیرینجی قروپا هیندوستان قدیم کریستیان اهالیسینین سوْنراکی نسیللری عاییددیر. پورتوقال لیلارین اؤلکهیه موداخیلهسیندن سوْنرا کریستیانلارا مجبوری شکیلده کاتولیکلیگی قبول ائتدیرمیشلر. اونلاری روم ایله اونییایا داخیل اولماغا مجبور ائتمیش، بونون نتیجهسینده ده هیندوستاندا سیلومالابار کلیساسی یارادیلمیشدیر. معین زامان کئچدیکدن سوْنرا بیر قروپ روم ایله موناسیبتلری پوزاراق کلیسادن اوزاقلاشمیش، لاکین اؤز اوولکی نئستئریان عنعنهلرینه قاییتمامیشلار. اونلار یاکوبیت (مونوفیزیت) ائهکاملارینی قبول ائتمیشلر. بئلهلیکله، حال-حاضیردا گونئی هیندوستاندا قدیم کریستیان کلیسالری مؤوجوددور: سیرو –مالابار کلیساسی (خالدو-کاتولیک، ۲۱۷۸مین نفر)، سیرو-مالانکار کلیساسی (سیرو-کاتولیکلر، ۲۱۳ مین نفر)، یاکوبیت مالانکار پراووسلاو کلیساسی (۱،۵ ملن. نفر)، مقدس فوما مالابار کلیساسی (۵۵۰ مین نفر)، نئونئستوریان خالدئی کلیساسی (۵ مین نفر).
کریستیانلارین ایکینجی قروپونون فورمالاشماسی آوروپالی میسسیونئرلرین فعالیّتی ایله باغلیدیر. اونلار اساساً ۱۹-جو-۲۰-جی عصرلرده اؤز فعالیّتلرینی داها دا آکتیولشدیرمیشلر. حال-حاضیردا محض بۇ قروپ کریستیانلار سای اعتباریله اوستونلوک تشکیل ائدیرلر. روم کاتولیک کلیساسی داها چوْخ نفوذا مالیکدیر (۹۷۰۴ مین نفر آردیجیللاری وار). کاتولیکلر داها چوْخ اؤلکهنین جنوبوندا، و ده بعضی غرب رایونلاریندا مسکونلاشیبلار. پروتئستانت کلیسالری (۴،۳ ملن نفر) ایچریسینده داها چوْخ آردیجیللاری اولانلار گونئی هیندوستان کلیساسی (۷۰۰ مین نفر) و قوزئی هیندوستان کلیساسیدیر (۱۵۳۰ مین نفر). گونئی هیندوستان کلیساسی ۱۹۴۷-جی ایلده اؤلکهنین جنوب حیصّه سینده یاشایان پروتئستانت تشکیلاتلار طرفیندن یارادیلیب. بوندان باشقا، هیندوستاندا باپتیستلر (۲،۱ ملن. نفر)، لوتئرانلار (۱،۱ملن. نفر)، مئننونیتلر، قورتولوش اوْردوسو (۲۲۷ مین نفر) آردیجیللاری دا واردیر.
ایندویزمدن آرالانمیش سیقخیزم ایندیکی زاماندا هیندوستاندا موستقیل دین کیمی تانینیر. اؤلکه اهالیسینین ۲ فایزینی تشکیل ائدیر. اساساً پنجاب اوستانینده یاشاییرلار.
هیندوستاندا همچینین ۳،۸ میلیون بوددیست یاشاییر. اونلارین اکثریتی ماخاراشتردا مسکونلاشیبلار. هیندوستاندا چوْخ کیچیک دینی قروپ حالیندا زرتۆشتیلر-فارسلار (ایراندان ۷-جی- ۱۲-جی عصرلرده ایسلام طرفدارلارینین تضییقیندن قاچیب گلنلرین نسیللری) دا واردیر. فارسلارین سایی ۱۲۰ مین نفر، دیگر معلوماتلارا گؤره ۲۰۰ مین نفردیر. بوتون هیندوستان زرتۆشتیلرینین یاریدان چوخو بومبئیده یاشاییر. هیندوستاندا ایودایستلر ۸ مین نفردیرلر. اونلارین اکثریتی ماخاراشترا و کئرالدا مسکونلاشیبلار.
مدنیت[دَییشدیر]
چوخلو هیندوستان فستیوالی منشأده دینیدیر، باخمایاراق کی بیر نئچه کاستادان و کرئدودان وابسته اولمایاراق کئچیریلیر. بعضی (بیر قدر، بیر نئچه) پوپولیار فستیوال تای پونگال-، هولی، اونام، ویژایاداسهامی، دورگا پوژا، ائید اول-او داها یارارلی – بکر اید، میلاد گونو، بوددها ژایانتی و وایساکهی. هیندوستانی اوچ میلّی بایراما مالیکدیرلر. بایراملارین (مزونیتلرین) باشقا ییغیملارینا، دوققوزون و اون ایکینین آرالاریندا دییشمک، رسمهن فردی دؤولتلرده (وضعیتلرده، اوستانلاردا) ریایت ائدیلیر (مۆشاهیده ائدیلیر). دینی پراکتیکالار گوندهلیک حیاتین آیریلماز ترکیبیدیر و چوْخ اجتماعی ایشدیر.
مرسوم هیندوستان عائله دیرلری چوْخ حؤرمتلیدیر، باخمایاراق کی شهر عائلهلر ایندیسی مرسوم مشترک عائله سیستمی ایله قوی(اول)موش اجتماعی-ایقتیصادی (سوسیال-ایقتیصادی) محدودیتلرین اوجباتیندان نۆوه عائله ترکیبینی اۆستون توتور.
شکیللر[دَییشدیر]
ایستینادلار[دَییشدیر]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ National Informatics Centre 2005.
- ↑ Wolpert 2003, p. 1.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ National Symbols | National Portal of India. India.gov.in. یوْخلانیلیب6 July 2013.
- ↑ Hindi, not a national language: Court.
- ↑ Constitutional Provisions - Official Language Related Part-17 Of The Constitution Of India (Hindi). یوْخلانیلیب27 December 2015.
- ↑ Ministry of Home Affairs 1960.
- ↑ Profile | National Portal of India. India.gov.in. یوْخلانیلیب23 August 2013.
- ↑ Eighth Schedule. یوْخلانیلیب1 July 2013.
- ↑ Khan, Saeed (25 January 2010). "There's no national language in India: Gujarat High Court". http://timesofindia.indiatimes.com/india/Theres-no-national-language-in-India-Gujarat-High-Court/articleshow/5496231.cms. Retrieved 5 May 2014.
- ↑ Press Trust of India (25 January 2010). Hindi, not a national language: Court. یوْخلانیلیب23 December 2014.
- ↑ Census of India : C-1 Population By Religious Community.
- ↑ 2.87 million Indians have no faith, census reveals for first time.
- ↑ Justice TS Thakur sworn in as 43rd Chief Justice of India.
- ↑ Profile. india.gov.in.
- ↑ "India" IMF Population estimates.
- ↑ Population Enumeration Data (Final Population). Census of India.
- ↑ A - 2 DECADAL VARIATION IN POPULATION SINCE 1901 (PDF). Census of India.
- ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ ۱۸٫۲ ۱۸٫۳ World Economic Outlook Database, October 2015 - Report for Selected Countries and Subjects. International Monetary Fund (IMF). یوْخلانیلیب6 October 2015.
- ↑ Gini Index. World Bank. یوْخلانیلیب2 March 2011.
- ↑ Human Development Report 2015 Summary. The United Nations. یوْخلانیلیب14 December 2015.
- ↑ km.*
- ↑ شابلون:جیتئ web
- ↑ ماللیکارژون، ب. (نوو.، ۲۰۰۴)، فیفتی یئارس اوف لانگواگئ پلاننینگ فور مودئرن هیندی-تهئ اوففیجیال لانگواگئ اوف ایندیا، لانگواگئ ین ایندیا، وولومئ ۴، نومبئر ۱۱. ایسسن ۱۹۳۰—۲۹۴۰.
- ↑ شابلون:جیتئ web
- ↑ شابلون:جیتئ بووک
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
همچینین باخ[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
هیند شهرلرینین سییاههسی
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپئدیانین چالیشقانلاری
- ابونواس
- هانس کریستیان آندرسن
- ماتسوئو باشو
- خورخه لوئیس بورخس
- لرد بایرون
- میقل د سروانتس
- جفری چاسر
- آنتون چخوف
- دانته آلیگیری
- چارلز دیکنز
- فیودور داستایفسکی
- گابریل گارسیا مارکز
- یوهان ولفقانق فون قؤته
- حافیظ شیرازی
- هومر
- ویکتور هوقو
- James Joyce
- فرانتس کافکا
- کالیداس
- لیپو
- نجیب محفوظ
- مولیر
- اووید
- Marcel Proust
- Alexander Pushkin
- ویلیام شکسپیر
- Sophocles
- رابیندرانات تاقور
- لئو تولستوی
- مارک تواین
- ویرژیل
- Louis Armstrong
- Johann Sebastian Bach
- The Beatles
- لودويک بتهوون
- Johannes Brahms
- Frédéric Chopin
- Antonín Dvořák
- George Frideric Handel
- Gustav Mahler
- Wolfgang Amadeus Mozart
- Édith Piaf
- Giacomo Puccini
- الویس پریسلی
- Franz Schubert
- Igor Stravinsky
- Pyotr Ilyich Tchaikovsky
- Umm Kulthum
- Giuseppe Verdi
- Antonio Vivaldi
- Vladimir Vysotsky
- Richard Wagner
- Edqar Varez
- Olivye de Messian
- Altılıq
- Georges Auric
- Lui Dyurey
- Artur Onegger
- Darius Miyo
- Francis Poulenc
- Jermena Tayeferr
- ارشمیدوس
- ابن سینا
- تیم برنرز لی
- نیکلاس کوپرنیک
- ماریا کوری
- چارلز داروین
- توماس ادیسون
- آلبرت انیشتین
- اقلیدس
- لئونارد اویلر
- مایکل فارادی
- انریکو فرمی
- فیبونانچی
- هنری فورد
- ژوزف فوریه
- Galen
- قالیلئو قالیله
- یوهان فردریک قاوس
- یوهان گوتنبرگ
- جیمز ژول
- یوهانس کپلر
- خوارزمی
- قوتفرید لایبنیتس
- کارل لینه
- جیمز کلرک ماکسول
- دمیتری مندلیف
- آیزاک نیوتون
- لویی پاستور
- ماکس پلانک
- ارنست رادرفورد
- اروین شرودینگر
- نیکولا تسلا
- آلن تورینق
- جیمز وات
- ارسطو
- کونفوسیوس
- سیمون دو بوار
- Chanakya
- نوآم چامسکی
- رنه دکارت
- زیقموند فروید
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- ابن خلدون
- Immanuel Kant
- John Maynard Keynes
- لائو زی
- John Locke
- Niccolò Machiavelli
- کارل مارکس
- فردریک نیچه
- افلاطون
- ژان ژاک روسو
- ژان پول سارتر
- Sima Qian
- Adam Smith
- Socrates
- ولتر
- ماکس وبر
- Ludwig Wittgenstein
- Zhu Xi
- اکبر شاه
- ایسکندر
- آشوکا
- مصطفی کمال آتاتورک
- آقوستوس
- David Ben-Gurion
- اوتو فون بیسمارک
- سیمون بولیوار
- ناپلئون بوناپارت
- ژولیوس سزار
- بؤیوک کارل
- وینستون چرچیل
- بیرینجی کونستانتین
- ایکینجی کوروش
- شارل دو قول
- بیرینجی الیزابت (بریتانیا)
- ماهاتما قاندی
- چنگیزخان
- ارنستو چه قوارا
- آدولف هیتلر
- Joan of Arc
- مارتین لوتر کینگ
- ولادیمیر لنین
- آبراهام لینکلون
- Louis XIV of France
- Rosa Luxemburg
- نلسون ماندلا
- Mao Zedong
- Jawaharlal Nehru
- Kwame Nkrumah
- Peter the Great
- Qin Shi Huang
- فرانکلین دلانو روزولت
- صلاح الدین ایوبی
- ايستالین
- بیرینجی سلیمان
- Sun Yat-sen
- امیر تئیمور
- عمر بن خطاب
- جورج واشینقتون
- آفریقا ایتیفاقی
- عرب بیرلیگی
- آسهآن
- باغیمسیز دؤولتلر بیرلیگی
- میلتلر بیرلیگی
- اوروپا بیرلیگی
- قیزیل آی
- ناتو
- نوبل جاییزهسی
- اوپک
- بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی
- International Court of Justice
- اولوسلارآراسی پول صندوقو
- یونسکو
- دونیا اینسان حاقلاری بیاننامهسی
- عوموم دونیا ساغلیق تشکیلاتی
- دونیا بانکی
- دونیا تیجارت تشکیلاتی
- دیل
- دیللر:
- عرب دیلی
- بنقال دیلی
- چین دیلی
- اینگیلیس دیلی
- ایسپیرانتو
- فرانسه دیلی
- آلمان دیلی
- یونان دیلی
- عبرانی دیلی
- هیندی
- ژاپون دیلی
- لاتین دیلی
- فارس دیلی
- روس دیلی
- سانسکریت
- ایسپانیا دیلی
- تامیل دیلی
- تورک دیلی
- دیلچیلیک
- قرامر
- سؤز
- آد
- فعل
- الیفبا
- عرب الیفباسی
- چین یازیسی
- کیریل الیفباسی
- یونان الیفباسی
- Hangul
- لاتین الیفباسی
- حرف
- ساوادلیلیق
- یازی
- ادبیات
- نثر
- بدیعی ادبیات
- مین بیر گئجه
- رومان
- Dream of the Red Chamber
- Gendzi haqqında povest
- شعر
- گیل قمیش داستانی
- ایلیاد
- ماهاباراتا
- شاهنامه
- جانلی بیلیم
- Bioloji materiallar
- DNA
- آنزیم
- پروتئین
- Botany
- اؤلوم
- اینتیحار
- ائکولوژی
- Endangered species
- Domestication
- Həyat
- Bioloji sistematika
- Species
- Metabolism
- هضم سیستمی
- فوتوسینتز
- Respiratory system
- Evolution
- Reproduction
- حامیلهلیک
- Gender
- آناتومی
- سلول
- قان دؤورانی
- قان
- اورک
- Endokrin sistemi
- هضم یولو
- اینسانین یوغون باغیرساغی
- اینسانین نازیک باغیرساغی
- قارا جیگر
- اؤرتوک سیستمی
- قادین دؤشو
- دری
- Muscle
- عصب سیستمی
- بئیین
- دویغو
- قولاق
- بورون
- گؤز
- Reproduktiv sistem
- اینسانین تنفوس سیستمی
- آغ جیگرلر
- ایسکلت
- Medicine
- Zərərli vərdişlər
- Altshaymer Xəstəliyi
- سرطان
- Cholera
- Influenza
- Dentistry
- Disability
- Korluq
- Hearing loss
- Schizophrenia
- Disease
- دواء
- آزیترومایسین
- متوکلوپرامید
- متوکاربامول
- سفیکسیم
- دیفن هیدرامین
- آلپرازولام
- سیپروفلوکساسین
- دکسترومتورفان
- مترونیدازول
- کلیدینیوم سی
- کلونازپام
- مترونیدازول
- کلیدینیوم سی
- فلوکستین
- اتانول
- نیکوتین
- Nicotiana tabacum
- ساغلاملیق
- باش آغریسی
- Myocardial infarction
- Malaria
- Pis qidalanma
- Obesity
- Pandemic
- Antibiotiklər
- Benzilpenisillin
- Pneumonia
- Poliomyelitis
- Sexually transmitted infection
- HIV/AIDS
- Stroke
- Tuberculosis
- دیابت
- ویروس
- Influenza
- Chickenpox
- جانلیلار
- حئیوان
- بوغومآیاقلیلار
- حشراتلار
- قاریشقا
- آری
- کپنک
- هؤرومچکیمیلر
- خوْردالیلار
- سۇدا-قۇرودا یاشایانلار
- قۇیروقسوزلار
- قوش
- Chicken
- Columba (genus)
- بالیقلار
- Shark
- ممهلیلر
- دوه
- پیشیک
- اینک
- ایت
- فیل
- آت
- قويون
- آسلان
- Suidae
- پریماتلار
- آرکیا
- Bacteria
- Fungus
- بیتکی
- Protist
- فیزیک
- ایومه
- آتوم
- انرژی
- انرژینین ساخلانماسی قانونو
- Electromagnetic wave
- قیزیل آلتی ایشیقی
- بنؤشهیی اوستو ایشیغی
- ایشیق
- کلاسیک مکانیک
- قووت
- Classical electromagnetism
- Gravity
- Length (disambiguation)
- دمیرقاپان
- Mass (disambiguation)
- Metal
- Khachardzan
- Nuclear fission
- State of matter
- Gas
- مایع
- پلاسما
- برک جیسم
- Quantum mechanics
- Radioactive decay
- Theory of relativity
- Special relativity
- یاریایلتکن
- Sound
- Speed
- Speed of light
- زامان
- ترمودینامیک
- Measurement
- Joule
- Kelvin
- Kilogram
- لیتر
- متیر
- Newton (unit)
- International System of Units
- ثانیه
- Volt
- Watt
- تقویم
- قریقور تقویمی
- عصر
- گون
- آی
- ساعات قورشاغی
- هفته
- ایل
- ایبتیدائی جامیعه قورولوشو
- داش دؤورانی
- تونج دؤنمی
- دمیر دؤنمی
- بین النهرین
- اسکی میصر
- قدیم یونان
- روم ایمپیراتورلوغو
- هان سولالهسی
- قوپتا ایمپیراتورلوغو
- عباسی خلافتی
- آیدینلانما چاغی
- Aztec
- بیزانس ایمپیراتورلوغو
- صلیب یۆروشلری
- روم ایمپیراتورلوغو
- یوز ایل ساواشی
- اورتا عصرلر
- موغول ایمپیراتورلوغو
- مین سولالهسی
- عوثمانلی ایمپیراتورلوغو
- Reformation
- اوتوز ایللیک ساواش
- رونسانس
- تان سولالهسی
- Vikings
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلری وطنداش ساواشی
- Apartheid
- بریتانیا ایمپیراتورلوغو
- سویوق ساواش
- Cultural Revolution
- بؤیوک فرانسه اینقیلابی
- بؤیوک بؤحران
- The Holocaust
- صنایع اینقیلابی
- نازی آلمان
- Meiji period
- اوکتوبر اینقیلابی
- تزین سولالهسی
- ورسای باریش مۆقاویلهسی
- ویتنام ساواشی
- بیرینجی دونیا ساواشی
- ایکینجی دونیا ساواشی
- افغانیستان
- الجزاییر
- آرژانتین
- اوتریش
- اوستورالیا
- بنقلادش
- برزیل
- بؤیوک بریتانیا
- کانادا
- چین خالق جومهوریتی
- کنقو دموکراتیک جومهوریتی
- کوبا
- میصر
- اتیوپی
- فرانسه
- آلمان
- یونان
- هیندوستان
- اندونزی
- ایران
- عیراق
- ایسرائیل
- ایتالیا
- ژاپون
- مکزیک
- نوروژ
- نیوزیلند
- نیجریه
- پاکیستان
- لهیستان
- پورتوقال
- روسیه
- سعودی عربیستان
- گونئی آفریقا جومهوریتی
- گونئی کوره
- ایسکاتلند
- ایسپانیا
- سودان
- سوئد
- تانزانیا
- تایلند
- تۆرکیه
- اوکراین
- بیرلشمیش عرب امیرلیکلری
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
- واتیکان
- ویتنام
- ونزوئلا
- آمستردام
- آتن
- بغداد
- بانکوک
- پکن
- برلین
- بوقوتا
- بروکسل
- بوئنوس آیرس
- قاهیره
- Cape Town
- دمشق
- دهلی
- داکا
- هونق کونق
- ایستانبول
- جاکارتا
- قلاسقو
- قودس
- کراچی
- Kinshasa
- کلکته
- Lagos
- لوسآنجلس
- لندن
- مادرید
- مکه
- مکزیکو سیتی
- موسکو
- بمبئی
- نایروبی
- نیویورک
- پاریس
- ریو دو ژانیرو
- روم
- سنت پترزبورق
- سانپائولو
- سئول
- شانقهای
- سنقاپور
- سیدنی
- تهران
- توکیو
- ویئن
- واشینقتون
- آمازون چایی
- قوزئی بۇز اوْقیانوسو
- آتلانتیک اوقیانوسو
- بالتیک دنیزی
- قارا دنیز
- کارائیب دنیزی
- خزر دنیزی
- کونقو
- دونای
- قانژ
- بؤیوک مرجان ریفلری
- بؤیوک گؤللر
- هیند اوقیانوسو
- ایند
- بایکال
- تانقانیکا
- ویکتوریا گؤلو
- آرالیق دنیزی
- میسیسیپی چایی
- نیجر
- نیل چایی
- خوآن
- قوزئی دنیزی
- بؤیوک اوقیانوس
- پاناما کانالی
- راین
- سوئز کانالی
- گونئی اوقیانوسو
- وولقا
- یانتزی
- آنتیگوآ و باربودا
- استرالیا
- Bahamas
- بنقلادش
- باربادوس
- بلیز
- بوتسوانا
- برونئی
- کامرون
- کانادا
- قیبریس جومهوریتی
- دومینیکا
- فیجی
- غنا
- گرانادا
- قویان
- هیندوستان
- جاماییکا
- کنیا
- کیریباتی
- لسوتو
- مالاوی
- مالزی
- مالت
- ماوریتیوس
- موزامبیک
- نامیبیا
- نائورو
- نیوزیلند
- نیجریه
- پاکیستان
- پاپوا یئنی قینه
- رواندا
- سنت کیتس و نیس
- سنت لوسیا
- سنت وینسنت و گرنادینا
- ساموا آداسی
- سیشل
- سیرالئون
- سنقاپور
- سولیمان آدالاری
- گونئی آفریقا
- سری لانکا
- سوازیلند
- تانزانیا
- تونقا
- ترینیداد و توباگو
- تووالو
- اوقاندا
- بؤیوک بریتانیا
- وانواتو
- زامبیا
- Akrotiri and Dhekelia
- آنقیلیا
- برمودا
- British Antarctic Territory
- British Indian Ocean Territory
- بریتانیا ویرژین آدالاری
- کیمن آدالاری
- فالکلاند آدالاری
- جبل الطارق
- قوئرنسی
- مان آداسی
- جئرسی
- مونتسررات
- پیتکرن آدالاری
- سنت هلنا، اسنشن و تریستان دا کونا
- South Georgia and the South Sandwich Islands
- تورکس و کایکوس آدالاری
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «nb» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد یا
بسته یافت نشد.


c: text/html

text:
غضب سالخیمی (رومان)
غضب سالخیمی، جان ایشتاین بکین یازدیغی روْمان. ایستئین بئک، 1939-جی ایلده نشر ائتدیگی اثرییله پولیتزئر اؤدولو قازانمیشدیر. بۇ روْمانیندا یازیچی، آمریکادا 1930-جۇ ایللرین ایقتصادی بؤحران دؤورلرینی، اینسانلیغین درامینی تأثیر ائدیجی بیر دیلله ایضاح ائدیر. جوْاد (Joad) عاییلهسینین خۆصوصونده، عۆمومییه عکس اوْلونان نؤقطهی-نظردن امکچی اینسانلاری مؤوضوع آلان کیتاب، دۆنیانین قاباقدا گلن و ان چوْخ اوْخونان کلاسسیکلریندن بیریدیر.
موضوع[دَییشدیر]
1929 دۆنیا اقتصادی بؤحرانی، اصلینده آمریکادا باشلامیشدیر. کیچیک توْرپاق صاحیبلرینین بانکلار و تاجیرلر طرفیندن آلدادیلدیغی، اینسانلارین قۇراقلیق، یوْخسوللوق، زوْراکیلیق و یا یالنیز آجلیق اۆزوندن ائولرینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالدیغی و 1930-جۇ ایللرده 3 میلیوْن اینسانین کالیفوْرنیایا یئنی بیر حیاتا باشلاماق اۆچون یئرلشدیگی چتین ایللرده، فردی عاییلهنین پارچالانیشی ایضاح ائدیلرکن عینی زاماندا بۆتون گؤچمنلرینده تک بیر عاییله حالینا گلیشی وۇرغولانیر.
نوتلار[دَییشدیر]
کیتاب ایلک دفعه آبش-دا ویکینگ پرئس طرفیندن نیویورکدا 1939 تاریخینده باسیلمیشدی. دریلی و شؤمیزلی بۇ ایلک تضییق حال-حاضیردا چوْخ نادیر اوْلماقدا و اوْرتا 3.000 آبش دوْللاری کیمی دَيَره ساتیلماقدادیر. [۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ theworldsgreatbooks.com. (اینگیلیسجه) An American Classic:John Steinbeck's The Grapes of Wrath First Edition. theworldsgreatbooks.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
اویان نیوز: فعلی اولاراق روس ایشغالی آلتینداکی قیریمدا گرگین گؤزلهییش داوام ائدیر.
بوتون استراتژیک نقطهلر، روس عسگرلری و روسیا یانلیسی سلاحلی گوجلرین کنترولو آلتیندا. باشکند آغمسجیدین مرکزینده اولان اوکراینا دنیز قوهلری ساحل گوونلیک قرارگاهی دا محاصره آلتینداکی استراتژیک نقطهلردن بیری. اوکراینا، روسیانین قیریما ۱۶ مین عسگر گؤندردیگینی بیلدیردی.
اؤته یاندان اوکراینا سرحدینده گونلردیر حربی مانور ایجرا ائدن روسیا، مانورون سونا چاتدیغینی و ۱۵۰ مین عسگرین چئکیلدیگینی آچیقلادی.
قیریمدا هر هانسی بیر ایستی چاتیشما یاشانمازکن، باتی و روسیا آراسینداکی قیریم چاتیشماسی سرت دیپلوماتیک آچیقلامالارلا داوام ائدیر.
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
خاریجه نفت ساتیشیندان الده اتدیی کوللی میقداردا وسایتی منیمسهمکده اتهام اولونان بابک زنجانییه اعدام ائدیلجیی بیلدیریلیب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بونو بو گون ایران محکمه سیستمینین سؤزچوسو قلامحسین محسینی اژه یی ژورنالیستلره بیلدیریب.
محسینی اژه یی دئییب کی، بو ایش اوزره تقصیرلندیریلهن دیگر ایکی نفرین اعدام حکمو ایسه دایاندیریلیب و آلی محکمهنین قراری ایله ایش ینیدن آراشدیریلماسی اوچون ایستینتاقا قایتاریلیب: «اگر مستنتیق آراششدیرما زامانی بابک زنجانییه سواللار عنوانلاماق ایستهسه، بونو ائده بیلهجک».
محسنی اژه یی نظره چاتدیریب کی، بو ایش اوزره حاضردا بیر مدت اؤنجه اینترپولون واسطهسیله توتولوب اؤلکهیه قایتاریلان شحصین ایستینتاقی داوام ائتدیریلیر.
بئلهلیکله، زنجانی اعدام حکمونون ایجراسینی گؤزلییر.


text:
روسییالی میلیاردر یوری میلنر ساتورنون انتسلاده پیکینده یادپلانتلیلرین ایزینی آختاراجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی میلنر آمئریکانین سیئتل شهرینده باش توتان "یئنی کوسمیک ائرا" کونسفرانسیندا دئییب. میلنر یادپلانتلیلرین ایزینی آختارماق اوچون ساتورنون پیکینده ایلک فردی کوسمیک میسسییانی تشکیل ائتمهیه حاضیرلاشدیغینی بیلدیریب:
"عالیملرین فیکرینجه، نهنگ پلانت لرین پیکلرینین بیرینده بوز آلتیندا جانلی اورگانیزملر یاشاییر. ان پرسپکتیولی نامیزد ایسه بو یاخینلاردا آشکار ائدیلهن ساتورنون انتسلاده پئیکیدیر".
قئید ائدک کی، «جاسسینی» کوسمیک آپاراتی واسطهسیله انتسلاده پیکیندهکی شرایطی اؤیرهنهن متخصصلر بورادا هیدروگن، کاربوندیوکسید، سو بوخاری، مئتان و دیگر گازلار آشکار ائدیبلر.


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
آراز ائلسس دن گوزل و اورک سئون موسقی لر دانلود ائدین
آراز السس mp3
Araz elsəs mp3 müzik Araz elses
1- آتلار Atlar
2- چوبان قیزی çoban qızı
3- داغلار dağlar
4- دار آغاجی dar ağacı
5- دره یه باخ dərəyə bax
6- دییرمان dəyirman
7- اسیر آذربایجان Əsir AZƏRBAYCAN
8- گئجه دیر gecədir
۹- گل Gəl
۱۰- هاوا قوروشوم hava quruşum
۱۱- قوشلار quşlar
۱۲- ریحان reyhan
۱۳- ساواش گونو savaş günü
۱۴- تورک عشق Türk eşq
۱۵- تورکوز تورکوز Türküz Türküz
۱۶- اوشویوروم üşüyörüm
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri | Tagged: Araz,Araz el ses,araz elses,Araz elsəs,Atlar mp3,Azerbaycan mp3,Azərbaycan mp3,çoban qızı mp3,üşüyörüm mp3,dar ağacı mp3,dağlar mp3,dərəryə bax mp3,dəyirman mp3,download mp3 Azerbayjani,əsir Azərbaycan mp3,gecədir mp3,gəl mp3,hava quruşum mp3,mp3 Azerbaycan,mp3 Azeri,quşlar mp3,reyhan mp3,savaş günü mp3,Türk eşq mp3,Türküz Türküz mp3,قوشلار,قئزی,موزیک آذری,موزیک ریحان,موسیقی آذری,موسیقی ریحان,چوبان قیزی آراز ائلسس,چوبان قئزی,چبان قیزی,آهنگ قوشلار,آهنگ های آذربایجانی,آهنگ آذری ریحان,آتلار آراز ائلسس,آذری موزیک لری,آذربایجان,آذربایجانی آهنگ لر,آراز ال سس ماهنیلاری,آراز السس,آراز ائلسس,آراز ائلسس دانلود موزیک,آزربایجان,اسیر آذربایجان,اسیر آزربایجان آراز ائلسس,تورکوز,تورکوز تورکوز آهنگی,دییرمان,دانلود آهنگ چوبان قیزی,دانلود آهنگ های آراز ائلسس,دانلود آهنگ گل,دانلود آهنگ گئجه دیر,دانلود آهنگ آتلار,دانلود آهنگ اسیر آذربایجان,دانلود آهنگ تورک عشق,دانلود آهنگ دار آغاجی,دانلود آهنگ داغلار,دانلود آهنگ ریحان,دانلود آهنگ ساواش گونو اراز ائلسس,دار آغاجی,دار آغاجی آراز ائلسس,داغلار آراز السس,دره یه باخ,ریحان |


text:
سوریهدکی هاوا سالدیریلاریندا 19 نفر اؤلدو
سوریه اینسان حاقلاری اؤرگوتو سایتیندا چیخان بیر آچیقلامادا، البولیل کندینه یؤنلیک سالدیریلاردا 2-نین 19 اوشاغینین اؤلدوگی قید ائدیلدی
سوریهدکی دیرالزور ویلایتینده روسیایا عاید اولدوغونا اینانان اوچاقلار طرفیندن حیاتا کئچیریلن هاوا سالدیریلاریندا 19 نفر اؤلدو.
سوریه اینسان حاقلاری اؤرگوتو (SNHR) سایتیندا چیخان بیر آچیقلامادا، البولیل کندینه یؤنلیک سالدیریلاردا 2-نین 19 اوشاغینین اؤلدوگی قید ائدیلدی.
سوریهلی آکتیویستلر، بعضی جسدلرین یاندیریلدیغی و تانینماز بیر حالدا اولدوغونو سؤیلهدیلر.


text:
ایستانبول بورسو رکوردلا باشلادی
ایستانبول بورسو گون ایچینده 105.199،70 پوئنه چاتاراق بوتون زامانلارین ان یوکسک سویهسینی گؤردو
بورسا ایستانبولدا 100 اندکسی، هفتهیه یوزده 0،18 یوکسلیشله 105.362،44 پوئندن رکوردلا باشلادی.
آچیلیشدا 100 اندکسی 186،71 پوئن آرتارکن، بانک اندکسی یوزده 0،03، هولدینگ اندکسی ده یوزده 0،20 دگر قازاندی. سئکتور اندکسلری آراسیندا ان چوخ قازاندیران یوزده 1،11 ایله داشینان قیمت سرمایه اورتاقلیغی اولدو.
جمعه گونه یوکسلیشله باشلایان بورسا ایستانبولدا 100 اندکسی، کورهسل بازارلاردا آرتان ریسک اشتهاسی و تورک لیراسی وارلیقلارین دگر قازانماسینین مثبت تاثیرییله گون ایچینده 105.199،70 پوئنه چاتاراق بوتون زامانلارین ان یوکسک سویهسینی گؤردو.
اندکس، گونو یوزده 0،93 آرتیشلا قاپانیش رکوردو اولان 105.175،73 پوئندن تاماملادی.


text:
کئچن ایل روسییادا اهالینین طبیعی آرتیمی جمعی ۵۳۴۳ نفر اولوب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا روسییا دوماسینین ساغلاملیغین محافظهسی کومیتهسینین صدر معاوینی نیکولای قووورین سؤیلهییب.
«تأسف ائدیرهم کی، ۲۰۱۶-جی ایلده دوغوش ۲۰۱۵-جی ایلدهن ۵۰۸۸۰ نفر آز اولوب. ۲۰۱۶-جی ایلده روسییادا دونیایا جمعی ۵۳۴۳ اوشاق گلیب. ۲۰۱۷-جی ایلده اؤلکه اهالیسی ۱۴۶،۸ میلیون نفر اولوب. اهالینین آرتیمی ایسه یالنیز میقراسییا سایهسینده اولوب. یاخین خاریجدن روسییایا ۲۵۰ مین نفر کؤچوب. بونون تکجه ۱۲۰ مین نفرینی اوکراینالیلار تشکیل ائدیب»، – او بیلدیریب.


text:
اینگیلترهده «ترایدئنت» نووه پروگرامی چرچیوهسینده بوش راکئت سیناغی اوغورسوزلوقلا نتیجلنیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، حادثه ایون آییندا آمئریکانین فلوریدا شتاتی ساحللرینده باش وئریب.
نووه سوالتی قاییغیندان آتیلان بوش «ترایدنت» راکتی آفریکانین قرب ساحلینده معین اولونموش هدفه دوغرو ایستیقامتلهنمک عوضینه آمئریکایا دوغرو اوچوب.
«ساندی تایمز»ین یایدیغی بو خبر اؤلکهده بیرمعنالی قارشیلانماییب. نووه سلاحلارینین لغوینی طلب ائدن بیر قروپ سیاستچی اینگیلتره حکومتینی بو ساحهده آپاریلان آراشدیرمالارا سون قویماغا چاغیریب.
اؤتن گون بی بی سی-نین قوناغی اولان باش ناظر ترزا می مسئلهیه موناسیبت بیلدیرمکدن چکینیب. باش ناظر ژورنالیست آندری ماررین حادثهدن خبری اولوب-اولمادیغینا دایر ۴ دفعه سوروشدوغو سوالا دقیق بیر جاواب وئرمهییب.


text:
بیر آشیرما اوزرینه
گئچن هفتهلرده،
دوستلارین بیلدیرمهسی اوزرینه، وبلاگدا چیخان یازیلاردان بیرینین، بیر درگیمیزده
باشقا بیر "یازار" آدییلا چیخدیغینی اؤیرندیم. قایناق بیلدیرمهدن، "یازار"
او یازییا بیر زادلار-داها چوخ سیاسی و حتا "جناحی"جوملهلر- آرتیریب،
یایینلایبدیر. اولیاء چلبی و آذریچیلیک اوزرینه اولان و آشیریلان-یعنی انتحال ائدیلن-
یازینی آرخاداشلار واسطهسیله درگی چالیشانلاریندان سوروشدوم. منیمله دانیشاجاقلارینی
سؤیلهمیشلر. اصلینده دانیشیلاجاق بیر زاد یوخ. بیر دوزلتمه یایینلانیر هر شئی
بیتر، گئدر!
***
بوردا اوزونجا،
آراشدیرما و کیتاب-مقاله یازیمی اخلاقی اوزرینه سؤزلر صرف ائتمک، اؤیوت وئرمک
نیتیم یوخدور. آنجاق بعضی سؤزلری سؤیلمهمک/یازماماق دوغرو اولماز:
1.
وبلاگیمیزین باشلیغیندا یازیلدیغی کیمی، بوردا چیخان یازیلاری-ایستهیَن، بهیَنن، سئون وارسا- آلیب باشقا وبلاگلاردا و یا
درگیلرده یایینلایابیلر. بونا اذن ده گرَکمز. آنجاق یازارین/وبلاگ'ین
آدینی گؤتوروب یئرینه باشقا آد قویماق، هئچ بیر قایدایا اویماز و هئج بیر ویجدانا
سیغماز.
2. بوردا چیخان یازیلار-یازیلان هر بیر یازی کیمی-واخت آییریب، ایللرجه دوشونوب-اوخودوقلاریمین ثمرهسیدیر. دَیَرلی-دَیَرسیز گؤرهبیلنلر اولابیلر. من ده گؤروشلرینه سایغیم وار. بونلاری یازیرکن بیر مادّی حتا معنوی گلیر-قازانج اوممادیم، دوشونمهدیم و دوشونمورم ده. یالنیزجا آنادیلیمیزه حسّ ائتدیییم بورجو اؤدهمَک ایستهمیشم. شؤهرت داهی ایستهمهمیشم. ایتگینلیک، تانینمامیشلیق ایچینده اولسون و -فوکو دئمیشکن- آد اوزریندن دهییل، یازی اوزریندن دَیَرلندیریلسین یازدیقلاریم، دئمیشم. اوستده یازدیغیم "دوزلتمه" ایشینی ده ایکی سببدن اؤترو ایستهمیشم؛ بیرینجیسی، یازیلاریمدا-اؤزل اولاراق-سیاستدن اوزاق دورماق ایستهمیشم و ایندییهجن ده، اوزاق دورموشام دییه دوشونورم. اما او یازینین ایچینه، سیاست قوخان و جناحلیق ایشلر و سؤزلری آندیران جوملهلر قویولوبدور. بو اینجیدیجیدیر. ایکینجیسی، تورکلوک، تورکچولوک، تورکجهچیلیک، حق، دوغرولوق و.. کیمی مفهوملاری اؤزونه اساس آلان بیر حرکت و یا دوشونجه، یانلیشلارلا گوجلنمز. تام ترسینه ضعیفلر. اصلینده بو یازینی یازماقدا دوروقسادیم. ال ساخلادیم. یازسام بیریلری بونو آلیب باشقا یئرلره چکهبیلر دییه دوشوندوم. آنجاق سون اوج دا حقیقت اورتایا چیخاجاقدیر و بیریلریده گرچکلری قبول ائتمهلی و یانلیشلاری دوزلتمهلیدیر. یوخسا بیر یارانین اوستونو اؤرتمک، گیزلهمک-عاییبدیر، گؤرهن، بیلن اولار دییه- سوسماق اونون توختاماسینا فایداسی اولماز، ضرری اولور. بلکه بنزر حادثهلر، انتحاللار دا آرتیر. یوخسا درگیلریمیزده، هر هانسی یازیمین چیخماسی منه سئویندیریجیدیر.


text:
خالق یازیچیسی ائلچینین عینی ادلی پیئسی اساسیندا "قاتیل" بدیعی فیلمی 17 -جی تیفلیس بئین الخالق فیلم فئستیوالینین "آوروپا فیلم فورومو" بؤلومونده نوماییش ائتدیریلیب.
"آذربایجان فیلم" کینوستودییاسینین مطبوعات خیدمتیندن رپورت ـ آ وئریلن ملوماتا گؤره، فئستیوالدا فیلمین قورولوشچو رئژیسورو کامران شاهمردان و ایجراچی پرودوسئری کاتری لَت ده ایشتیراک ائدیب.
فئستیوال نویابرین 28 - دن دئکابرین 4 - دک گورجوستانین پایتختی تیفلیسده کئچیریلیب.
قئید ائدک کی، "قاتیل" فیلمی مدنییت و توریسم ناظیرلییگنین سیفاریشی ایله جفر جبارلی آدینا "آذربایجان فیلم" کینوستودییاسیندا، فینلاندییانین "آغ و قارا ستودییا"، گورجوستانین "ستودیو 33آ" و "وارس ستودیو" شیرکتلرینین ایشتیراکی ایله ایستئحصال اولونوب.
فیلمده باش روللاری ائخا چخئیدزا و آپولون کوبلاشویلی جانلاندیریبلار.


text:
اولماسادا
یانیندا دلبریمین اعتباریم اولماسادا
یئنه غمین چکرم غمگساریم اولماسادا
بدنده یاری جانیم قالمایب گئدیب یاریم
گرک دؤزوم غم هجرانه یاریم اولماسادا
گونوم کی تار اولوب او زولف الیندن ای تانری
ترنم ائیله سنی تانری تاریم اولماسادا
اوزون خیالی بسیمدیر بهشت کویوندا
یوز ایل خیالیمه گلمز باهاریم اولماسادا
لبینله مست گؤزون هر دوشنده خاطیریمه
شرابه رغبتیم آرتیر خوماریم اولماسادا
منیم بیر آهیم ایله شمعلر یانیر گئجه لر
توخونما شعله عشقم شراریم اولماسادا
کمند زولف ایله (( واحد )) اؤزوم شکار اولدوم
منیم او آهو باخیشلی شکاریم اولماسادا
علی آقا واحد
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər,علی آقا واحد | Tagged: آنالار شعرلری,تورک,تورکی شعرلر,تورکجه شعر ، قیز ، تورکی شعر ، azəri qız,علی آقا واحد,علی آقا واحد شعرلری,علی آغا واحید,علی آغا واحیدین شعرلری,علی اقا واحد |


text:
اوکراین سابق باش وزیری محکمه گه تارتیلماقده
اوکراین نینگ سابق باش وزیری یولیه تیموشینکو اوز لوازیمینی سوء استعمال قیلگنی عیب لاوی بیلن آچیلگن محکمه ایشینی"تماشا" دیه قاره لگن. کیفده آچیلگن محکمه ایشیده گپیره توریب، تیموشینکو خانم حکمنی اوز جدی رقیبی، ویکتور ینوکافیچ نینگ قوغیرچاغ دیب ایتگن. او نینگ ایتیشیچه، ینوکافیچ هر قنده ی مخالف چوچه یدیگن قورقاق دیر. تیموشینکو خانم نینگ 2009 نچی ییلده مسکو گزته میناتی قیسقه مدتگه اوزیب قوییشی آرتیدن روسیه بیلن گزکیلیشویگه امضا چیکیشی اوز لوازیمینی سوء استعمال قیلیش دیه بهاله گن. ادعالرگه کوره، بو کیلیشو اوکراین گه اوته قیمتگه توشگن. تیموشینکو نینگ یوزلب طرف دار لری محکمه ایشی نی سیاسی هجوم دیه محکمه بناسی قرشی سیده نمایش یولگه قویدیلر. بی بی سی محکمه ایشی حقیده بریتانیاده گی بیرمینگیم عالی اوقویورتی نینگ شرقی اروپا سیاستی بوییچه کتته اوقیتوچی سی کترینا والچوک بیلن صحبتلشتدی. والچوک: یولیه تیموشینکو 2004 نچی ییلدی اوکراین ده یوز بیرگن "نارنج انقلابی" دن کیین ایککی مرته باش وزیر بولدی. شونده ی ایکن، او اوز وقتیده مملکتی نینگ اینگ قدرت لی شخصی بولگن دییش ممکن. باش وزیر بوله توریب یولیه تیموشینکو نینگ بعضی اساسلنمه گن قرارلرنی آلگنی دعوا قیلینه دی. بی بی سی: اساس لنمه گن دعوالر دیاپسیز. بو باره ده انیق دعوا لر موجود می یا که بو خلق آره سیده شکل لنگن عمومی فکر می؟ والچوک: یوق، انیق عیبلاولر البته. بو عیبلاولردن بعضی لری، مثال اوچون، فایده سیز ایمداریلرنی ساتیب آلیش، تیز یاردم خذمتیگه معیاری دن آشیق توله ش، و اینگ مهمی، روسیه بیلن بولگن سودا و انرژی بیتیم لریگه تعلق لی. دعوا قیلینیشیچه، یولیه تیموشینکو گویا که روسیه بیلن اوکراین منفعتی اکراین لیک عالیگرخلر فایده سیگه خذمت قیلمه یدیگن بیتیم لرنی امضاله گن. بی بی سی: بعضی فکر لرگه کوره، یولیه تیموشینکوگه قوییله یاتگن عیبلاولر اصلیده اونینگ باش وزیرلیک دوریگه ایمس، بلکه حاضرگی جمهور رییس ینوکاویچ بیلن بولگن رقیب لیگیگه تعلق لی. بو فکر لر قنچه لیک اساس لی؟ والچوک: بو ایش نینگ سیاسی وجه لرگه اساسلنگنیگه شبهه قیلوچی لر جوده کم. تیموشینکو خانم اوز وظیفه سینی سوء استعمال قیلیشده عیبلنگن بیر نیچه سابق حکومت ملازم لریدن بیری دیر. بونده ی ایشلر اوکراین ده جوده آسان لیک بیلن عملگه آشیریله دی. چون که اوکراین ده باش پراکوره توره و عالی محکمه عملده جمهور رییس تمانیدن نظارت ایتیله دی. ینگی قدرتگه کیلگن جمهور رییس ینوکاویچ اوشبو تیرگاو ایشی نی یولیه تیموشینکو باشلیق بولگن مخالفت نی کوچ سیزلنتیریش اوچون باشله تدی. بی بی سی: "نارنج انقلابی" پیتیده یولیه تیموشینکو نینگ آبرو سی جوده بلند ایدی. او حلی یم بونده ی آبرو دن بهرمند می؟ والچوک: اوتگن ییل بولیب اوتگن جمهورلیک سیلاویده کیچیک فرق بیلن مغلوب بولگن ایسه ده، یولیه تیموشینکو نی جوده هم آبرو لی دیب بولمه یدی حاضرده. اوشه ندن بویان او اوزینی مخالفت رهبری صفتیده توله قان نمایش ایته آلمه دی. سببی، حکومت اونی تینچ قویگنی یوق. جنایی ایش چیتگه چیقیشنی تحقیق لب قویدی. حاضرده قوییله یاتگن عیبلاولردن اصل مقصد یولیه نی کیلگوسی ییل بولیب اوته جک پارلمان سیلاولریده اشتراک ایتیش دن چیتله تیش دیب اویله یمن.


text:
افغانستان اوزبیکلری تمانیدن توقیله یاتگن تورلی خیل قالینلر، دنیا نینگ اینگ مرغوب قالین لری جمله سیدن سنله دی.
افغانستان قالینی دنیا بویلب شهرت قازانگنی بیر مسئله بولسه، سونگی پیتلرده دولت تمانیدن اوشبو قول صنعتی نینگ یخشی حمایه ایتیلمسلیگی ایسه ینه بیر معما بولیب قالماقده. شوسببدن هم خلق آره سیده قالین توقیشیگه بولگن قیزیقیشلر بیرآز کمه ییگنی کورینماقده.
حیات درآمدینی انچه قیینچیلیکلر بیلن قولگه کیلتیره یاتگن عایله لرگینه قالین توقیش کبی محنت ایشلری بیلن آواره.
فاریاب نینگ اندخوی تومنیده گی یوزلب عایله لردن بیری نینگ اوییده باش اوردیم. بوعایله قیزلری ، هم درس اوقییب، همده قالین توقیش صنعتی بیلن مشغول. بو عایله نینگ قیزلریدن بیری خانم مریم، هر ایککله بورچینی یخشی بجریشگه اورینیشینی تیلگه آله دی. شونینگ دیک مریم قالین توقیشده انچه مهارتلی کورینه دی.
مریم نینگ ینه بیر همشیره سیذکیه گه کوره، آنه لری نینگ بویروغی اساسیده قالین توقییدیلر، شونینگ دیک بو قیزلرنینگ آنه سی هم قالین توقیشدن باشقه هیچ قنده ی مشغولیتی یوقلیگینی اوقتیره دی.
مذکور عیال نینگ بیلدیریشیچه، قالین توقیشدن قولگه کیلتیره یاتگن مبلغی، اولرنینگ برچه احتیاجلرینی برطرف قیله آلمه یدی.
ذکیه و مریم نینگ آته لری اله قچان دنیا دن کوز یومگن. بیراق اولر نینگ بیر تاغه سی بار. بو قیزلرنینگ تاغه سی مذکور عایله نینگ دست یاریگه ایلنگن. کوچه- بازار سودا- ساتیقی (ساتیغی)هم شو کیشی تمانیدن به میلِ خاطر بجریله دی.
بو عایله دن تشقری مملکت شمالی حدود لریده استقامت قیله یاتگن ینه یوزلب عایله خوددی شو کبی محنت ایشلری بیلن مشغول بولیب، حیات کیچیره دیلر.
درواقع، افغانستان آتی بیلن شهرت قازانگن قالینلر، کوپراق اوزبیکلر زیچ یشه یاتگن شمالی حدودلرده توقیله دی، بیراق سونگی پیتلرده دولت تمانیدن بو قول صنعتی یخشی حمایه ایتیلمه یاتگنی سبب، قالین توقیشگه بولگن قیزیقیشلر خلق آره سیده بیرآز کمه ییگن.
هرچند افغانستان دولتی قالین توقیش صنعتینی رواجلنیب شکللنیشی اوچون ایریم برنامه لرنی یولگه قویگنیدن سوز یوریتگن لیکن، قالین ایشلری بیلن شغللنیب کیله یاتگن سوداگرلر حاضرگه قدر هم کوپگینه معمالر بیلن یوزمه یوز ایکن لیکلریدن شکایت قیلیشماقده.
افغانستان تجارت وزیرلیگی گه کوره، پاکستان افغان قالینلرینی تشقی اولکه لرگه صادر قیلیشدن ییل بویی بیش یوزمیلیون دلار منعفت بردار بوله دی.


text:
متلک آتیلان طلبه لره کناردان باخیش
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : اجتماعی+0 به یه ن
او عزیز بئله یازمیشدی:
سلام.بو یازینی اوخودوم چوخ خوشوما گلدی. دئدیم بیر یازی گؤندریم سیزه آخی سیز محله نین بیر گولوسوز آمما آیری گئییمده
بیلیرسیز .... بیلیرم کی بیلیسیز....
من سیزی چوخ گؤره رم ،هر زمان بئواخ دا اولسا آوتوبوس کناریزدان رد اولسا هیچ زامان ال قالخیزیب یا قاچیب مینمزسیز ،اوتوروب آیریسینی گؤزله ییب متانتلی مینیب گئدرسیز لاپ گوزل ایشدی کی گورورسوز.
بیلیسیز ،سیزی متلک آتان زامان دا چوخ گورموشم یعنی ائله شخصیتیز وارکی نه جور دئییم جهنم ایچینده بیتن بیر گول کیمین سیزززززز
او عزیزه خطاباً بئله دئییرم:
سلام . . .
یازدیغیز نظره گؤره ساغ اولون. سیزدن تشکر ائلیرم و سیزه الله تعالادان باشی اوجالیق و سعادت آرزیلیرام
ان شاءالله سیزین کیمی جوانلارین سایه سینده محله میز و وطنیمیز آبادلیغا طرف یول آچار


text:
حامدکرزی ایران سیلاولری یولگه قوییلگنی نی تبریکله دی
افغانستان جمهور رئیسی حامد کرزی ایران مملکتی نینگ ریاست جمهورلیک سیلاولری یولگه قوییلیشی نی موفقیت لی دیب اونی ایران رهبری وخلقی گه تبریکله دی.
افغانستان ریاست جمهورلیک دفتری تمانیدن ترقه تیلگن بیاناتده کیلیشیچه، کرزی جنابلری تینچ بیر فضاده کینگ بیرشکلده اهالی اشتراکی بیلن ایران سیلاولری بولیب اوتیشی باره سیده خرسندلیک بیلدیریب واوشبو مملکت خلققه تیگیشلی بیرحکومت بولگن لیگیدن دره ک بیره یاتگنی نی بیلدیردی. کرزی جنابلری، ینگی دولت ایشنی باشله شی بیلن افغانستان و ایران علاقه لری ایکی قوشنی وبرادر صفتیده آلدین گه نسبتن کوپراق رواجله نیشی گه امید بیلدیردی.
حاضرگچه اعلان ایتیلگن نتیجه لرگه قره گنده، اصلاح طلب لرکاندیدی، حسن روحانی باشقه کاندیدلردن یوقاری اورین تورگن.
سیلاولرقانونی گه ماس اوبوتون بیریله دیگن آوازنی یرمیدن کوپراقی نی قولگه کیلتیریشی کیره ک.حاضرگی وضعیت حسن روحانی نینگ آلگن آوازی آزگینه اوزگریشی بیلن سیلاولرنتیجه لری بیرینچی باسقیچگه انیق لنسه یا ایللیک دن آرتیق آوازنی آلمه گن تقدیرده سیلاولرایکینچی باسقیچگه قالیشی ممکن.


text:
سعودییه عربیستانیندان قاچان و کورروپسییادا ایشتیراک ائدن شاهزادهلرین اکسترادیسییاسینا نایل اولاجاغیق.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو بارهده بیاناتی سعودییه عربیستانی باش پروکورورلوغو یاییب.
الریاض شاهزادهلر حاقیندا کیفایت قدر ثبوتون اولدوغو و اونلارین گئری قایتاریلماسی اوچون بین الخالق اوردئرین وئریله جه یینی بیلدیریب.
قئید ائدک کی، بوندان اؤنجه سعودییه عربیستانی ولیعهدی محمد بین سالمانین رهبرلیگی ایله اؤلکهده کورروپسییا علیهینه عملیات کئچیریلیب. نتیجهده ۱۵۹ نفر حبس ائدیلیب. حبس ائدیلهنلر آراسیندا شاهزادهلر، کئچمیش ناظیرلر و ایش آداملاری اولوب. بو عملیاتدان سونرا اؤلکهده ۳۷۶ بانک حسابی دوندورولوب.


text:
14 وطنداش اؤلدو
حمصون تدمر ائلچهسینده، رقه شهرینه کؤچ ائدن ایکی عائلهیه تشکیل ائتدیگی هاوا سالدیریسیندا 14 وطنداشین اؤلدوگو بیلدیریلدی
سوریهنین قوزئیینده، ترور هؤرگوتو داعشین کنترولونداکی رقه شهریینده دوزنلنن هاوا سالدیریسیندا 14 وطنداش اؤلدو.
"رقه سسسیزجه قتل ائدیلیر" آدلی آکتیویست شبکهسینین سوسیال مئدیادان وئردیگی آچیقلامادا، آمریکا رهبرلیگی آلتینداکی اولوسلارآراسی کوالیسونا عاید بیر ساواش اوچاغینین، حمصون تدمر ائلچهسینده، رقه شهرینه کؤچ ائدن ایکی عائلهیه تشکیل ائتدیگی هاوا سالدیریسیندا 14 وطنداشین اؤلدوگو بیلدیریلدی.
سوریه اینسان حاقلاری شبکهسی، اؤلکهده آمریکا رهبرلیگیندکی کوالیسیون گوجلرینین 3 ایل اول ترور هؤرگوتو داعشه قارشی باشلاتدیغی هاوا سالدیریلاریندا ایندییه قدر 674و اوشاق، 504و قادین 2 مین 286 وطنداشین اؤلدوگونو بیلدیردی.
آمریکا رهبرلیگیندکی کوالیسیون گوجلری، 23 سپتامبر 2014ده سوریهده داعش ایله مباریزه چرچیوهسینده عملیاتلارا باشلامیشدی.


text:
موسکوا سورییا بحرانی ایله باغلی آنکارا و تئهرانلا امکداشلیغی آرتیراجاق.
آخار . آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری روسییا خاریجی ایشلر ناظیری سئرگئی لاوروو دئییب.
او، تورکییه و ایرانلا حیاتا کئچیریلهن امکداشلیق سایهسینده حلبین شرقیندن مولکی شخصلرین و موخالیفلر دؤیوشچولرین تخلییهسینین مومکون اولدوغونو دیله گتیریب:
«خئیلی دینج ساکینین حیاتی خلاص ائدیلدی. حلبین آزاد ائدیلمهسی شوبههسیز کی، سورییانین تئررورچولاردان تمیزلهنمهسی اوچون اؤنملی مرحلهدیر. بو پروسئس یالنیز حربی دئییل، عینی زاماندا سیاسی اؤنم داشیییر».
ناظیر اونو دا علاوه ائدیب کی، روسییا سورییانین سووئرئنلیینی دستکلییر.


text:
5- / ح./ نشری[1]
رحمتلی حمید آراسلی 1985- نجی ایلده باکی شهرینده نسیمینین علمی و دوزگون اوخونموش دیوانینی 350 صحیفهده نشر ائتمیشدیر. بو نشره 365 غزل، 2 قصیده، 2 مستزاد، 4 الیف لام، 3 ترجیعبند، 2 مثنوی، 2 ملمع، 288 تویوق سالینمیشدیر. بو نشر، بوگونه قدهر چاپ اولان بوتون نشرلر ایچینده، ان ساغلام و دوزگون متن حساب اولونور. ولاکین بو نشرینده بعضی جیددی اوخونوش سهولری واردیر. میثال اوچون:
اول گیزلی گنجین سیرری یم کیم ظاهیر اولدو گؤوهریم،
اول گؤوهره م کیم گون کیمی عالمده مشهور اولموشام.
طیبی (teybi) کلمهسینی طیّب اوخوموشدور.
6- / ق./ نشری[3]
1990- نجی ایلده آنکارادا آق چاغ نشریاتی الیله، دکتر حسین اعیان، نسیمی دیوانی نشر ائتمیشدیر. بو دیوانی شرطی اولاراق / ق./ آدلاندیریریق. بو، اصلینده / آ./ نشرینین کوتلهوی چاپیدیر، و اونا هئچ بیر امتیازی یوخدور. بو نشر، جیددی و علمی بیر امک محصولو دگیلدیر.
7- / ص./ نشری[4]
علیار صفرلی 1991- نجی ایلده 380 صحیفهده، من بو جاهانا سیغمازام عنوانلی نسیمی منتخباتی نشر ائتمیشدیر. بو نشرده عشق گونشی آدلی مقدمهدن سونرا نسیمیدن اوچ یوزه یاخین غزل، ایکی مثنوی و تویوقلار گتیرمیشدیر.
او، وئردیگی بوتون شعرلری بئیت به بئیت، ساده تورکجه نثرهده چئویرمیشدیر.
چئویریسیندن نمونه:
هر کیم کی قیلمایا نظر اول حوسنِ صورته،
4- /ب./ نشری[1]
اوچ جیلدده ترتیب ائدیلن علمی- تنقیدی بو متن گرگین و جیددی علمی امک محصولودور. ترتیب ائدهن نوسخهلری قارشیلاشدیرمادا حقیقتاً زحمت چکمیشدیر. ولاکین اوَّلا متنی دوزگون اوخوماقدا و ثانیاً نسیمییه عائد اولمایان شعرلری تشخیص وئرمهده سهولری چوخدور. من بو نشردن، اساس نوسخه کیمی یارالاندیم. نوسخه بدللر آراسیندان ان ساغلامینی سئچمگه چالیشدیم و شک ائتدیگیم یئرلرده، متنی باشقا نشرلرده گلن واریانتلار ایلهده مقایسه ائتدیم.
میثال اوچون گتیردیگیمیز آشاغیداکی بئیت:
نسیمی اولدو قوربان قاشین اوچون،
زهی قوربان قاشین تک یایا اوچون.
و یا / ب./ نوسخهسینده گلن:
ائیلهدی کؤنلومده مأوا شول جمالین گنجی، کیم،
کعبهنینگنجیبودور، شول گنجه ویران بولدوم اوش!
بئیتین بیرینجی مصراعی / آ./ نوسخهسینده:
ائیلهدیم کؤنلومو مسکن او جمالین عئشقینه.
فورماسیندا و وئردیگی واریانتلاردا:
ائدهرم کؤنلومده ائو وئر شول جمالین عئشقینه.
و:
ائیلهدیم کؤنلومو مسکن اول نیگارین عئشقینه.
و:
ائیلهدیم کؤنلومده مأوا اول نیگارین عئشقینی.
فورمالاریندا گئتمیشدیر. /ح./ نسخهسینده ایسه یوخدور. نظره گلیر کی منیم سئچدیگیم اوخونوش، ان دوغرو اوخونوش اولمالیدیر.
بو نشرده بعضی دگیشیلمیش فورمالاری، ترتیب ائدهن متنه آلمیشدیر.
میثال اوچون:
ای منی دعوت قیلان یارین گونون جنّاتینا،
منبوگونشولخاکدرگاهیگولوستانبولدوم اوش.
ای منی دعوت قیلان یارین گونش دیدارینا.
فورماسیندا گئتمیشدیر. آیدیندیر کی بورادا «یارین گون» و «بوگون» تضادی ایشلنمیشدیر و «یارین گونش دیداری» عیبارهسی، دگیشیلمیش فورمادیر.
و یا:
یازو گؤزوندور دویوموز، ماء معین دیر مئییمیز،
سن نه بیلیرسن بو مئیی، چون کی خومارین یوخ ایمیش.
الینیزده اولان دیوانی حاضیرلاماق اوچون، هئچ بیر الیازمایا رجوع ائتمهدیم، چون کی مندن قاباق بو ایش گؤرولموشدور. الیازمالاری آراشدیرانلارین زحمتلری سایهسینده بیز ایندی نسیمی شوناسلیقدا قاباغا گئتمیشیک.
من دؤرد اساس نشر اولان / ب./ ، / آ. / ، / ع. / ، / ح. / نشرلری و اونلاردا گلن اتک یازیلارداکی نسخه فرقلرینی قارشیلاشدیراراق، اؤز نظریمجه ساغلام و تمیز بیر متن حاضیرلاماغا غئیرت گؤستردیم. یعنی:
1. بئیتلرین ساغلام اوخونوشونو تثبیت ائتمگه چالیشدیم.
2. نسیمییه عاد ائتمهدیگیم شعرلری نظیرهلر و مشکوک شعرلر بؤلومونه نقل ائتدیم.
بورادا، هم بو دؤرد علمی- تنقیدی نشری و همده آز- چوخ استفاده ائتدیگیم باشقا نشرلری، نشر تاريخی اعتباری ایله آشاغیدا معرفی ائتمگه چالیشیرام.
1- /ت./ نشری[1]
نظره بئله گلیر کی 1260 هـ. ایلینده استانبولدا تقویم وقایع مطبعهسینده چاپ اولان بو نشر، نسیمی دیوانینین ایلک چاپیدیر. بو نشر سونرالار، 1286 هـ. ایلینده ایکی دفعه داها افست طریقی ایله چاپ اولموشدور. نشره اساس آلینان نوسخه ایسه برلن نوسخهسی آدلانیر.[2] همین نشر بیر داها 1286 هـ. ایلینده یئنه استانبولدا اختر مطبعهسینده چاپ اولموشدور.
بو نشر نسیمینین معروف مثنویسی ایله باشلاییر. سونرا قصیدهلر، غزللر و باشقا شعرلری گلیر. کیتابین ایچینده 2 مثنوی، 255 غزل و قصیده، 1 ترجیعبند و 166 تویوق یئرلشدیریلمیشدیر.
کیتاب سلطان عبدالمجید خان زمانی چاپ اولموشدور. کیتابین سونوندا ایکی صحیفهلیک ماده تاریخ و بانی خیر اولانلارین آدلاری گلیر.
کیتابین ایلک 28 صحیفهسینده فارسجا 46 غزل و 1 ترجیعبند یئر آلمیشدیر. مولانا رفیعینین گنجنامه مثنویسیده همین چاپا (ص 8- 1) یئرلشدیریلمیشدیر.
کیتاب 28 + 131 صحیفهدیر. بو نشر، بیر اسکی نشر کیمی دگرلیدیر. آز- چوخ استفاده ائتدیم.


text:
کیله سی ییل بودجه لایحه سی پارلمان و مدنی جماعه قوریلمه لرنینگ تنقدی بیلن دوچ کیلدی
بوگون افغانستان مالی ییلی باشلنرایکن، لیکن حاضرگه قدرهم هجری قویاش 1394- ییل ملی بودجه سی پارلمان تامانیدن تصدیق لنمه گن. بو ایسه مدنی جماعه قوریمله لری نینگ تشویش لریگه سبب بولگن.
اولر بو دجه نی کتته کمچلیک لر بیلن بیرگه ایکن لیگینی اورغولب، اولوسی جرگه تامانیدن به وقت مباحثه ایتیلیب تصدیق لنمه گنینی قاره لیدی. اما ایریم ملت وکیللری بودجه نینگ تیزآره ده تصدیق لنمه گنی خلق حیاتیگه منفی تاثیر قویمه ییشی ممکن لیگینی ایته دی. هجری قویاش 1394 – ییل ملی بودجه سی حاضری گونده پارلمان و ایریم مدنی جماعه قوریلمه لری نینگ قیزیق بحث لریگه سبب بولیب کیلماقده، چونکی ینگی مالی ییل باشله نیشی بیلن بودجه هلی هم پارلمان تمانیدن تصدیق لنمه گن. شفافیت بویچه کوزه تووچی تشکیلات بوگون کابلده مطبوعات انجمنی یولگه قوییب ملی بودجه حقیده گی خواطیرینی اظهارایتدی. اوشبو اداره مسوولی محمد اکرم افضلی:" اگر بودجه به وقت تصدیقلنمسه، طبیعی دیرکه ینگی پلانلریمیزنینگ ینگی بودجه اساسیده تولیق شکلده تطبیق قیلیشگه قارد بولمیمیز اوزمانده ینه بیر ای پلان لرنی الدینکی بودجه گه ماس عملی قیلیشگه مجبور میز بو کوپ قینچلیک لرنی آلیب کیله دی ."
افغانستان شفافیت بویچه کوزه تیش تشکیلاتی 1394 – ییل ملی بودجه سیده مردم نینگ اساسی احتیاج مندلیک لری نظرده توتیمه گنینی ایته دی ، بو تشکیلات مسووللریگه کوره، بودجه ترتیبی خصوصیده مردم نظری هم اورگه نیلمه گن.
شونینگ دیک بو تشکیلات بودجه نی تینگ سیز اتب کوپ قسمی امنیتی سکتورگه اجره تیلگنینی قتیق قاره لب چیقدی. همده ، شفافیت بویچه کوزه تیش تشیکیلات مسوولی بودجه نینگ فقط اون فایزی آست قورمه برنامه لری اوچون نظرده توتیلگنینی تاکیدله دی.
عینی حالده، افضلی جنابلری اجمتاعی مصونیت و کمبغلیکنی کمیتیریش اوچون هم اوته از بودجه اجره تیلگنینی تیلگه آلدی. اما افغانستان مالیه وزیرلیگی سوزچیسی عبدالقادر جیلانی بو کبی تنقیدلردن ایریملرینی رد ایتیب بودجه مردم احتیاج مندلیک لری اساسیده تیارلنگنینی تاکیدلیدی. همده او افغانستان مالیه وزیرلیگی بودجه نی به وقت اولوسی جرگه گه یوباریلگنینی اورغولیدی:" بودجه نی بیز وقت زمانیده یعنی ییل نینگ توگه شیدن 45 کون الدین پارلمانگه یوباره میز، بیز عقرب ای نینگ 14- سیده یوباردیک، کچیکتیریلیش مسوولیتی نی هرکیم ذمه سیگه آلیش کیرک اینیقسه اولوسی جرگه و مشرانو جرگه دیدی مالیه وزیرلیگی سوزچیسی."
-1394 ییل ملی بودجه سی 559 میلیارد افغانی و سککیز میلیارد امریکا لیک دالرگه تینگ.
275 میلیارد افغانی عادی بودجه و 183 میلیارد افغانی هم کینگیتیریش بولیمی گه اجره تیلگن. کیله جک ییل بودجه سی جاری ییل بودجه سیگه قره گنده یتتی فایز کوپیتیریلگن . 1394 – ییل ملی بودجه لایحه سیده، امنیتی کوچلرنی جهازلنتیریش والکترونیکی تذکره ترقه تیش موضوعی بیرینچی اورینده قرار تاپگن.


text:
فرانسه و ایران جمهوررئیس لری اوز ارا اوچره شدی
اوشبو اوچره شوو جریانیده ایران ده گی مظاهره لر باره سیده بحث ایتیلدی
فرانسه جمهوررئیسی امانوئل مکرون تلفن آرقه لی ایران جمهوررئیسی حسن روحانی بیلن صحبت ایتدی.
فرانسه تامانیدن بیریلگن بیاناتده, مکرون نینگ, روحانی گه, ایرانده گی مظاهره لر جریانیده قیین چیلیککه دوچ کیلیب قالگن کیشی لر اوچون خواطرده ایکن لیک لری نی بیلدیررایکن, تینچ لیک نینگ تامین ایتیلیشی نی طلب ایتگن لیگی بیلدیریلدی.
بیاناتده, مکرون نینگ, انسان لرنینگ سوز و مظاهره ایرکین لیگی گه حرمت کورسه تیلیشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیرگن لیگی ایسله تیلدی.
عینی دمده اوشبو صحبت جریانیده, فرانسه تشقی ایشلر وزیری نینگ جاری هفته نینگ سونگگیده ایران گه قیلیشی ریجه لنگن سفری نینگ هم معطل قیلینگن لیگی بیلدیریلدی.


text:
حامد ماکویی
میرعلی صادق موسوی (حامید) آذربایجانلی شاعیر.
یاشاییش[دَییشدیر]
حمید اوْغلو میرعلی صادق موسوی 1308 گونش ایلینده ماکو شهرینده دونیایا گوز آچیب. هامی سطحیده تحصیلاتینی بۇ شهریده قورتاریب و دیپلم آلاندان بری اوز ایسته گیله اویرتمنلیک پئشه سینی سئچیب و 22 ایل ماکو و شوط دبیرستانیندا اویرتمنلیک ائدن دن ، سوْنرا ماکوده فرهنگ و هنر اداره سینین باشچی سی اوْلوب و 32 ایل اولکه سینه قوللوق ائده نلر سوْنرا 1358 جی ایلده بواداره ده امکلی(بازنشست) اوْلوبدور .
اثرلری[دَییشدیر]
اوستاد حامید ماکوئیدن ایندی دک 4 دنه اثر چاپا یئتیریلیبدیر :
- خاطیره لر
- حامیدماکویئنین غزللری(بیرینجی جیلد)
- سلام به حیدر بابا(حیدر بابانین ترجمه سی)
- حامید ماکویئنین بیرینجی و ایکنجی جیلد غزللری.


text:
آمئریکا بیرلشمیش شیتاتلاری کونگئره سینین یوخاری پالاتاسی 618.7 میلیارد دلارلیق مودافیعه بودجه سینی تصدیقله ییب.
آخاروآذ خبر وئریر کی, بودجه ده اوکراینایا 175 میلیون دللار همچینین حربی یاردیم ائدیلمه سی ناظرده توتولوب.
بودجه لاییحه سینده "روسییا تجاووزکارلیغی" ایله موباریزه یه 4.3 میلیارد دللار حجم ینده وسائیطی نین آیریلماسی نظرده توتولور. وسائیط لر "سییاسی, ایقتیصادی و ایجتیماعی دیپلوماتییا"یا, ناتو اوزره موتتفیق لره و آوروُپا, آوراسییا و مرکزی آسییاداکی طرفداش اؤلکه لره حربی دسته یین گؤندریلمه سینه آیریلاجاق.
قئد ائده ک کی, سئناتور جوُن ماک کئین طرفیندن ایره لی سورولن قانون لاییحه سی بیر نئچه گون اوّل آمئریکا بیرلشمیش شیتاتلاری کونگره سی نین نوماینده لر پالاتاسی طرفیندن تصدیقله نمیشدی.
قانون لاییحه سینین قووه یه مینمه سی اوچون پرئزیدئنت باراک اوباما طرفیندن ایمضالانمالیدیر.


text:
زنگین و یا کاسیب بوتون اینسانلاری سئویرم، آنجاق خصوصیله اقتصادیاتدا کاسیب اینسان ایستمیرم.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ دئییب.
ترامپ کابینتینده میلیاردرلره وظیفه وئرمهسینه بئله آیدینلیق گتیریب: "ایستدییمیز دوشونجه طرزی بئلهدیر. زنگین و یا کاسیب بوتون اینسانلاری سئویرم، آنجاق خصوصیله اقتصادیاتدا کاسیب اینسان ایستمیرم. بو، سیزه منطیقلی گلمیرمی؟ اگر ایسرار ائتسهنیز، بو وضعیتی دییشه بیلرهم، اما من بئلهسینی داها چوخ بینیرم. همین میلیاردرلر بو وظیفهلر اوچون چوخ شیدن ایمتینا ائتدیلر".


text:
تورکییهنین ۱۱-جی پرزیدنتی عبدالله گولون اؤلکهنین جنوب-شرق بؤلگهسینده موختلیف طریقت لیدرلری ایله گؤروشدویو ادعا ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده «آیدینلیق» قزئتینین یازاری عصمت اؤزچئلیک قلمه آلدیغی «گول ایشده، طریقت لیدرلری ایله گؤروش» باشلیقلی مقالهسینده قئید ائدیب.
«سابیق پرزیدنت عبدالله گول سون زامانلار هئچ بوش دایانمیر. دؤولتین آوتوموبیللری، مأمورلاری، بینالاری... امریندهدیر. اوفیسده جانلانما وار. جدی شکیلده بیروزه وئرمیر. لاکین تقائوده اولان دیپلوماتلار، عالی سوییهلی بوروکراتلار، کناردا قالان آ ک پ-چیلر، موخالیف پارتییالارین اؤنملی شخصلری اوفیسه تئز-تئز گیریب-چیخیر. اردوغانین یاخین چئورهسیندن وئریلهن معلوماتا گؤره، آ ک پ-ده آکتیو فعالیتده اولانلارلا دا علاقهسی وار. لاکین اونلارلا گؤروش اوفیسده باش توتمور. دوست گؤروشلرینده «تصادفا» بیر آرایا گلیرلر»، - یازار قئید ائدیب.
اؤزچئلیک مقالهسینین سونوندا گولون سون گؤروشلرینی اولدوقجا ایلگینج آدلاندیریب.


text:
دوکتور لطیف حسنی- نین ایل بایرامی موناسبتینه تبریک بیلدیریسی
- آخرین به روز رسانی 29 اسفند 1393
- بازدید: 802
سئوگیلی آذربایجان تورک ملّتی!
بیر ایل کئچدی! قیشین سرت سویوق گونلری سونا چاتدی! طبیعتین شن دؤورانی، یعنی یاز فصلینین باشلانقیجینداییق! بو، طرواتلی و شانلی بـیر گونون، یـئنی بـیر فصلین و یـئنی بـیرتاریخین باشلاماسینا بیر علامت اولا بیلر.
اوزون ایللردیر ﺍﻭُﻟﻮ آذربایجان تورک ملّتی، ﻫﺮ ﺍﯾﻞ یئنی گون ( ﯾﺎﺯ) ﺑﺎﯾﺮﺍﻣﯿنی، ﺍﺅﻟﮑﻪ ﺩﻩ اقتداردا اولان غیر دئموکراتیک ﺣﺎﮐﻤﯿﺖﻟﺮﯾﻦ ﺍﺳﺎﺭﺗﯽ آﻟﺘﯿﻨﺪﺍ کئچیریر. بو مرتجع حاکمیتلر یوز ایلدن بری، اولوسلار آراسی ﺗﺸﮑﯿﻼﺗﻼﺭ ﻗﺎﺭﺷﯿﺴﯿﻨﺪﺍ اؤز ﻋﻬﺪﻩ ﻟﺮینه ﮔﺆﺗﻮﺭدوکلری وظیفه لردن آچیقجاسینا ﺑﻮﯾﻮﻥ ﻗﺎﭼﯿﺮﺍﺭﺍﻕ، اؤز ﺷﻮﻭﻧﯿﺴتی حاکمیتلرینی سوردوروب و ﺳﻮﺭﺩﻭﺭﻣﮑﺪﻩ ﺩﯾﺮلر.
تاریخین شهادتی اساسیندا شرفلی ملّتیمیز ﯾﻮﺯ ﺍﯾﻞدیر بو اسارت علیهینه یورلمادان مبارزه ائدیر.
ملّتیمیز ﯾﻮﺯ ﺍﯾﻞدیر؛ ﺩﯾﻠﯿﻤﯿﺰﯼ، ﮐﻮﻟﺘﻮﺭﻭﻣﻮﺯﻭ ﯾﺎﺳﺎﻗﻼﯾﺎﻥ، ملی ثروتلریمیزی چاپیب ﺗﺎﻻﯾﺎﻥ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ لره قارشی سارسیلمادان مبارزه آپاریب و اؤز مقدراتینی اؤز الی ایله تعیین ائتمه یه همیشه جهد ائتمیشدیر.
اینانیریق، یئنی ایلده ده اویقار (متمدن) ملّتمیز، ملّی آزادلیق اوغروندا ﺗﻮﺗﺪﻭﻏﻮ ﯾﻮﻟدا، ﺑﻮﺗﻮﻥ ملّی- دئموکراتیک حاقلارﯾﻨﯽ ﺍﻟﺪﻩ ائده نه قدر، اؤز مدنی و دئموکراتیک مبارزه سینه داها دا چالیشقانلیقلا داوام ائتدیرجکدیر. شبهه سیز بو گون، هر زاماندان داها آرتیق، آذربایجانین جسور و مُدریک فعاللاری نه اینکی اؤزلری اورتاق سیمگه آلتیندا بیرلشجک لر، بلکه باشقا ملّـتلرین دئموکرات قوه لری ایله ده ال- اله وئره جکلر.
ﯾﺌﻨﯽ ﮔﻮﻧﺌﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻣﻠّﯽ ﺍﻭﯾﺎﻧﯿﺶ ﺣﺮﮐﺎﺗﯽ آدیندان آرزو ائدیریک 1394-جو ایل، اؤز مقدراتینی اؤز الی ایله تعیین ائتمه ده، آذربایجان ﺗﻮﺭﮎ ملّتی اوچون اوغورلو بیر ایل اولسون!
آرزو ائدیریک بو ایل مظلوم ملّتیمیز اوچون سعادت، خیر، برکت و آزادلیق ایلی اولسون!
هابئله آرزو ائدیریک بو یئنی ایل، اؤلکه ده و بؤلگه ده یاشایان ملت لر اوچون آزادلیق، باریش و ریفاه ایلی اولسون!
ﻟﻄﯿﻒ ﺣﺴﻨﯽ
یئنی گاموح تشکیلاتی نین ﺑﺎﺷﻘﺎﻧﯽ
)ﯾﺌﻨﯽ ﮔﻮﻧﺌﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻣﻠّﯽ ﺍﻭﯾﺎﻧﯿﺶ ﺣﺮﮐﺎﺗﯽﻧﯿﻦ باشقانی(
کرج شهری - ﺭﺟﺎﯾﯽ ﺷﻬﺮ ﺗﻮﺭﻣﻪ ﺳﯽ(زیندانی(
ﺍﺳﻔﻨﺪ ﺁﯾﯽنین سون گونو- 1393


text:
نه محاربه، نه ده سوله وضعیتی جبههده آکتیولیین اولمایاجاغی آنلامینا گلیر.
بو سؤزلری آخار. آز-آ آچیقلاماسیندا سابیق دؤولت موشاویری قابیل حسینلی دئییب. پولیتولوق بیلدیریب کی، آذربایجان اوردوسو اراضی بوتؤولویونو تعمین ائتمک اوچون مالیک اولدوغو بوتون ایمکانلاردان ایستیفاده ائدجک:
«آذربایجان اوردوسونون دوکتریناسینی معین ائدن آلی باش کومانداندیر. حاضردا اوردوموز مدافعه ناظری زاکیر هسنووون فعال ایشتیراکی ایله حاضرلانان تاکتیکا اوزره حرکت ائدیر. بو تاکتیکا اوزره تماس ختتی بویونجا دوشمهنین فاللیغینین قارشیسی آلینیر. بوندان سونرا دا ائرمنیستانین تخریباتلارینا قارشی آدئکوات جاوابلار وئریلهجک. دوشمهنین بیر دیوئرسییا حرکتی ائرمهنی قوشونلاری ایچریسینه داها چوخ دیوئرسییا قروپلارینین گؤندریلمسیله کومپئنساسییا ائدیلیر. آرتیق سون ۱ آیدا آذربایجان اوردوسو دفعهلرله دوشمهنین هم زیرئهلی تئکنیکاسینی، هم ده جانلی قوهسینی بو تاکتیکایلا محو ائدیب. بو تاکتیکا ایندی اؤزونو دوغرولدور. اولا بیلسین، گلهجکده وضعیت باشقا بیر حربی تاکتیکانین تطبیقینی طلب ائتسین. آنجاق آذربایجانین مقصدی ائرمنیستانی سوله دانیشیقلارینا مجبور ائتمکدیر. بو موباریزه - دوشمهنی دینج قویماماق، گؤزونون اودونو آلماق و پسیخولوژی اوستونلویه نایل اولماقدان عبارتدیر کی، بو دا لوکال حربی عملیاتلارین کئچیریلمهسی و بیرمهنالی اوستونلویون قازانیلماسی نتیجهسینده ائرمهنی جمعیتینده و اوردوسوندا پانیکایا سبب اولور».
پولیتولوقون سؤزلرینه گؤره، یئنی تلیملر دؤیوش عملیاتلارینا یاخینلاشدیریلمیش بیر شرایطده حیاتا کئچیریلیر: «بو ایسه قارشیدا یئنی قلبه و اراضیلر دئمکدیر».


text:
خلق: طوی قانونی توزه لیشی بیلن کمبغللیک آلدی آلینه دی
افغانستان عدلیه وزیرلیگی تمانیدن ، طوی مراسمی قنده ی یولگه قوییلیشی و مذکور طویلرده قنچه پول صرف لنیشی خصوصیده ینگی قانون لایحه سی توزه لیشی بیلن ، مملکت بیر قنچه اهالی سی خرسند لیک بیلدیریب باشقه لری ایسه ایریم نظر بیرگن لر.
اوشبو وزیرلیک نینگ معلوم قیلیشیچه ، اوشبو قانون اساسیده ، خاتین لر و ایرکک لر بیر سالونده بولمس لیگی شو نینگ دیک طوی مراسمی ده کوپ پول صرفلنیشی نینگ آلدینی آلیش اوچون مهمان لر آز راق دعوت بوله دی.
اورته حال بیر عایله تمانیدن افغانستان نینگ ایریم منطقه لریده اینیقسه کابل شهریده یولگه قوییله یاتگن طوی مراسم لریده یوزلب کیشی قتنه شه دیلر. اوشبو کیشی لرگه آش ترقه تیشی هم قریب اون مینگ امریکا لیک دالر هزینه تارته دی.
مینگلب دالر یککه طوی مراسمی نینگ یولگه قوییش اوچون صرفلنمه یدی بلکه بوندن تشقری باشقه مراسم لر ، مثلاً شیرینی خورلیک ، تخت جمعی و باشقه عنعنوی مراسم لر هم بار کیم کوپ گینه هزینه کوته ره دی.
اوشبو هزینه لر نینگ صرفلنیشی مملکت بوییچه ، عنعنه لر بیلن حمایت بولیب کیلگن.
اما عدلیه وزیرلیگی تمانیدن زود لیک بیلن طوی مراسمی قنده ی یولگه قوییلیشی شونینگ دیک اوشبو طوی لر هزینه لری قنچه لیگی و باشقه مسئله لر اوچون چیقریلیشی کوتیله یاتگن قانون خصوصیده ، بیر قنچه یاش لر ایریم نظر لری بار.
اوشبو یاش لر نینگ بیرقنچه سی مذکور قانون توزه لیب عملی بولیشینی یخشی دیدیلر لیکن بیر قنچه سی ایسه مذکور قانون تطبیق بولمس لیگیگه تاکید قیله دیلر.
عین زمانده بیر قنچه باشقه کیشی لر هم طوی مراسمی شخصی بیر مسئله بولگنینی اوستیگه تاکید قیلیب ، دولت تمانیدن بو خصوصده اره لشیش نی ناتوغری دیب ایته دیلر.
اولر نینگ معلوم قیلیشیچه ، بو مسئله قانون بیلن تطبیق بولیشی ممکن ایمس بلکه طبیعی بیر حالده دولت ، تبلیغ قیلیشی عین حالده موجود عنعنه لرنینگ یمان تمانی نی خلق گه آیدین قیلیشی کیره ک.
بو حالتده قرگنده ، سرپل لیک یاش جمشید گه کوره ، دولت مذکور قانون نینگ چیقرمس دن آلدین ، تطبیق قیلیش یوللری نی تاپیپ نا پسند عنعنه لرنینگ آلدینی آلیشگه حرکت قیلیشی لازم.
شونده ی بیرحالده افغانستان ملی کینگاشی نینگ اعضا لریدن خانم آصفه شاداب ، عدلیه وزیرلیگی تمانیدن طوی قانونی خصوصیده ایجاد ایتیلگن مصوبه دن طرفدار لیک بیلدیریب بو مسئله عملی بولیشی بیر یاقدن ، کوپ گینه مصرف لر نینگ آلدینی آلیشی گه یاردم بیره دی باشقه تماندن کمبغل لیک نی خلق اره سیده اورته دن ایلته دیب معلوم قیلدی.
افغانستان ده اگر کم بغل لرگه خاتین آلیش اوچون مذکور قانون کبی قوله یلیک یره تیلسه ، اولر هم خاتین اوستیگه خاتین آلیشه مه دیلر دیگن سوراققه ، خانم شاداب ، قرشی لیک بیلدیریب ، بو مسئله ، مذکور قانون تصویب بولمس دن آلدین پارلمان تمانیدن جدی شکلده تیکشیریله دی دیب ایتدی.
عین زمانده افغانستان عالم لر کینگاشی عدلیه وزیرلیگی تمانیدن مصوبه سی توزه لگن طوی قانونی دن دن حمایت بیلدیرگن .
باشقه تماندن ، پارلمان اعضالری هم بو مسئله اوچون ایریم فکر و ملاحظه لری بار.
ملت وکیل لر نینگ بیرقنچه سیگه کوره ، مذکور قانون بیر قنچه تعدیل لر بیلن تصویب بولیشی ممکن.
افغانستانده اینیقسه پایتخت کابلده یولگه قوییله یاتگن طوی لر کیچه کیچ قرونگه چه دوام قیلیب هر دایم عایله لرگه باغلیق بیر مسئله دیب کورسه تیلگن.
شونینگ دیک بیر قنچه افغانستانلیک لرگه کوره ، دولت ، بو مسئله گه کوز قره تیشی دن آلدین ، باشقه مهم ایش لریگه عمل قیلیشی کیره ک.


text:
یوناما:رایلرنی تیکشیریش جریانی سپتامبرآی نینگ اونیده یکون تاپه دی
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ افغانستانده گی وکیلی یان کوبیش بوگون جمهوررییس حامدکرزی بیلن ملاقات اوتکزیب رایلرنی تیکشیریش جریانی سپتامبرآی نینگ اونیگه قدر یکون تاپیشی ممکن ایمسلیگینی اظهار ایتگن.
بوندن الدین افغانستان جمهوررییسی حامدکرزی سیلاو نتیجه سی نیچه کون ده اعلان ایتیلیب ینگی جمهوررییس نینگ تحلیف مراسمی سنبله آی نینگ اون بیرینچیسی ( سپتمیر آی نینگ ایککینچیسی ) ده بولیب اوتیشی کیره ک لیگینی اورغوله گن ایدی.
بیراق یوناما تشکیلاتی نینگ افغانستانده گی وکیلی یان کوبیش تعین ایتیلگن زمانده تفتیش جریانی یکون تاپیشی ممکن ایمسلیگینی تاکیدله گن. اونینگ تاکید قیلیشیچه، بوجریان سنبله آی نینگ 19 – ( سپتمیر آی نینگ 10 ) ده یکون تاپیشی گه ایشانچ بیلدیرگن.
شونینگ دیک او، تفتیش جریانی باره سیده جمهوررییس کرزی گه معلومات بیریب جریاندن راضیلیک بیلدیرگن.
بوندن الدین بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی ایککینچی دور سیلاو آوازلرینی یوزده یوز تیکشیریلیشی اوچون تحلیف مراسمی زمانی بیرآی اوزیتیریلشینی جمهوررییس کرزیدن سوره گن ایدی.
شوطلب اساسیده ینگی جمهوررییس تحلیف مراسمی سپتمیر آی نینگ 2 نچیسیده بولیب اوتیشیگه قرار آلینیب جناب کرزی بو زمان اوزگرمسلیگینی تاکیدقیلگن ایدی.
مستقل سیلاو کمیسیونی ایککی سیلاو تیم ناظرلری حضورسیزلیگی بیلن تیکشیریش جریانی دوام ایتیب کیله یاتگنینی ایتدی اوشبو کمیسیون سوزچیسی نور محمد نور آوازلردن 76.2 فایزی حاضرگه قدر قیته تیکشیریلگنینی تیلگه آلدی.
نور جنابلریگه کوره، هرکون آلینگن قرار خصوصیده ایککی سیلاوتیم ناظرلریگه معلومات بیریله دی .
سیلاو کمیسیون نینگ ایتیشیچه مخصوص تیکشیریلیشگه قرار آلینگن 6000 رای صندوقی دن 1402 صندوق تیکشیریلگن و 5428 رای صندوقی حاضرگه قدرهم قیته تیکشیریلمه گن. نور جنابلریگه کوره، رایلرنی بیکار قیلیش جریانی نینگ اوچینچی باسقیچی ایرته علنی شکلده یولگه قوییلیب 3000 رای صندوقی باره سیده قرار آلینه دی.


text:
۱۱:۳۰
خالق آرتیستی قنداب قولیئوانین وضعیتی اولدوقجا آغیردیر.
بونو آپا-یا خالق آرتیستی قنداب قولیئوانین موالیجه اولدوندوغو رئسپوبلیکا معالیجوی دیاقنوستیکا مرکزینین حکیمی شاهین خلیلوو دئییب.
حکیم بیلدیریب کی، اونون اؤلومو ایله باغلی یاییلان خبرلر اساسسیزدیر.
اونون سؤزلرینه گؤره، خالق آرتیستی صنعی تنفوس آپاراتینا قوشولوب: «او، اورک چاتیشمازلیغیندان اذیت چکیر. بونونلا یاناشی صنعتکاردا بؤیرک چاتیشمازلیغی و دیگر دیگر پروبلئملر ده وار».
قید ائدک کی، خالق آرتیستی قنداب قولیئوا ایونون ۱۶-دا رئسپوبلیکا معالیجوی دیاقنوستیکا مرکزینین رئانیماسییاسینا یئرلشدیریلیب.
اونا اورک چاتیشمازلیغی و خرونیکی بؤیرک چاتیشمازلیغی دیاقنوزو قویولوب.
***
آذربایجانین خالق آرتیستی، خواننده قنداب قولیئوا وفات ائدیب.
بو بارهده خانندنین اوغلو حافیظ حمیدوو بیلدیریب.
قنداب قولیئوا خسته خانادان ائوه آپاریلارکن یولدا دونیاسینی دییشیب.
اورک چاتیشمازلیغیندان اذیت چکن خواننده بو گون معالیجه اولوندوغو رسپوبلیکا معالیجوی دیاقنوستیکا مرکزینده صونعی تنفوس آپاراتیندان آیریلیب.
مرحوملا ویدا مراسمی صاباح کئچیریلجک. خالق آرتیستی بینه کند قبیریستانلیغیندا آناسینین یانیندا دفن اولوناجاق.


text:
گپله شیکلر
تۆرکیه
میللی حوُوپسوزلیق گنگه شی: تۆرکیه تهدیتلری یُوق اتمه ک باراسیندا توتان یرلیدیر
میللی حوُوپسوزلیق گنگه شی نینگ شو ییلینگ ایلکینجی ماصلاحاتی آنکارادا گچیریلدی
تۆرکیأنینگ میللی حۇوپسوزلیق گنگهشی گچیریلدی
میللی حۇوپسوزلیق گنگهشینینگ گۆن ترتیبینده قۇلایلان عفرین حرکتی باردی
پروگراممالار
أردۇغان: فلسطین مسئله سینه ایه بۇلماق مسلمانلارینگ اۇرتاق مسئله سیدیر
قالین: دابقینگ آلینماغی داعشینگ یۇیولان ایدئولوژیسینا آغیر ضاربادیر
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیق دیوانینینگ ایش دۇلاندیریجیسینینگ اۇرونباسارینینگ دیلی صباح قازِتیندأکی ماقالاسی
هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار
قالین "دیلی صاباح" قازتینه "هر بیر آدام اؤزۆنی حۇوپسوز دوییانچا حۇوپ دوۇام ادیأر حاساپلانیار" سؤز باشیلی ماقالا یازدی
تۆرکمن- تۆرک دۆنیأسی
قازاغیستان نبیت اؤنۆمینده رکورد قۇیدی
سلیمانوف، مطبوغات گنگه شینده اؤتن ییل اؤندۆریلن نبیتیگ ۸۶.۲ میلیون تن بۇلاندیغینی آیتدی
تاتاریستان ینگ جمهورباشلیغی موغلادا
رستم مینی حانوف: تۆرکیأنینگ تجریبه لریندن پیدالانماق ایسله یأریس
مدنیت، صونغات و اسپورت
بسکتبال: بشیکتاش نیمبورک بیلن بأسلهشِر
۱۰ بأسله شیکدن ۷ ینگیش قازانان و ۳ گِزِک ینگیلن بشیکتاس شو واغت اؤز گروهیندا بیرینجی اۇرونی ایه له یأر
دۆنیأ
حیتایدا بیر دیواردا ۱۰ میلیون دلار تاپیلدی
حیتای دا پاراحۇرلیق بیلن گؤرهش آلیپ باریان پلیس، بیر آدامینگ اؤیۆنینگ دیوارینی ییقدی
ایقدیصادیهت
آننا گۆنی ۲۲ دی ۱۳۹۶ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۳,۷۵ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۳,۷۶ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار
پنج شنبه گۆنی ۲۱ دی ۱۳۹۶ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۳,۷۹۲۲ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۳,۷۹۳۷ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار
چهارشنبه گۆنی ۲۰ دی ۱۳۹۶ تۆرکیهده دگأر (ارز) قیمماتلاری
ایستامبولدا هر دلار ۳,۷۹۶۲ تۆرک لیرهسیندن ساتیلیار و ۳,۷۹۶۷ تۆرک لیرهسیندن ساتین آلینیار


text:
کرزی: مذاکره لرعیاللر حقلرینی ایاق استی قویمیدی
افغانستان جمهورریسی حامدکرزی سککیزینچی مارچ کونی مناسبتی بیلن ایراد ایتگن سوزلریده طالبان و مخالف گروه لر بیلن الیب باریله دیگن مذاکره لر خاتین قیزلر حقلریگه منفی تاثیر قویمس لیگینی ایتگن.
بوندن الدین لر ایسه مذاکره مسله سی کوتاریلگنده ایریم عیاللر فعاللری عیاللر حقلرینی ایاق استی ایتلیشی ممکن دیگن خواطرنی اظهار ایتگندی.
چونکی طالبان حاکمیتی دوریده عیاللرنینگ تشقریده چیقیب ایش قیلیشگه ایزین بیریلمس ایدی.
جمهوررریس کرزی عیاللر کون نینگ یوزییللیگی مناسبتی بیلن چیقیش قیلیب مذاکره لرنینگ منفی تاثیری بولمه گنینی ایتگن." مطبوعات ده مخالف گروه لر بیلن مذاکره آلیب باریش خاتین قیزلرحقلرینی ایاق استی بولیشی دن خواطر لر بار. عزیز وطنداش لر! افغانستان باش قانونی نینگ یوتوق لری بیزنینگ یوتوقلری میز، مذاکره لر نه فقط خاتین قیزلر حقوقلریگه منفی تاثیر قویمیدی بلکه تینچلیک کیلگن حالده اولرنینگ حقلرینی یخشی تامین له نیشگه ایجابی توشه دی ." دیب ایتگن جمهورریس کرزی.
عینی حالده کرزی جنابلری حاضرگه قدرهم خاتین قیزلرگه قرشی زوروانلیک لر موجودلیگیدن خواطر بیلدریب بومعمانی الدینی الیش اوچون دینی عالملرنینگ کوپراق سعی قیلیشگه اورغوبیرگن بیراق اوتمیش لرگه کوره خاتین قیزلر وضعیتی انچه یخشی بولگنینی معلوم قیلگن.
شونگه قوشیمه قیلیب او، مکتب نی بیترگن ایریم خاتین قیزلرنینگ مخصوص برنامه لر ارقه لی خارج اولکه لرده تحصیل گه یوباریش همده بوتون خاتین قیزلرگه قولی لیک لریره تلیشینی سوزبیرگن.
جمهور رییسی حامد کرزی ، افغانستان حکومتی خلق آراخیریه تشکیلات لر طرفیدن یورغیزله دیگن عیاللر اوچون وقتینچه لیک باش پناه اوستدن نظارتنی اوز قولیگه اله دی دیگن ریجه دن حمایت بیلدیریب ، مذکور عیال لر سرپرست لیگی نی افغانستان حکومتی قولیگه بولیشی گه تاکید قیلگن.
افغانستان بویلب معیشی تحقیرلنگن عیاللرگه وقتنیچه لیک باش پناه بیریش اوچون اون بیر تشکیلات فعالیت الیب باریشی معلوم بولگن.
خود شو تینچ باش پناه لرگه یشه یاتگن عیالر گه اوخشه گن مینگ لب خاتین قیز لر سانی کوپ اما خاتین قیزلر حق و حقوقی دن حمایت ایتوچی نهاد لرنینگ ایتیشیچه ، مملکت نینگ اوزاققه توشگن قشلاق لریده زوروانلیک بیلن دوچ کیلگن خاتین قیز لر قورقیش لری دن حکومت عدلی و قضایی ارگان لریگه روی کیلتیره آلمه یدیلر.
باشقه تماندن خاتین قیز لر وزیری حسن بانو غضنفر خاتین قیزلر قرشی سیده تورگن معمالرناپسند عنعنه لردن یلدیز الگندیب فکر بیلدرگن.
خانم غضنفر خاتین قیز لر قرشی سیده موجود زوراوانلیک لرنی حل قیلیشی اونلب ییل کیره کلیگینی ایتیب ، مذکور زوروانلیک لر دولتی نهاد لر تمانیدن حل بولیشی لازم لیگی نی معلوم قیلگن.


text:
ГeHepaл ДўcTyM Hera фapзaHдлapиHи xopиждa ўқиTMoқдa?
AëH бўлишичa, ҳaHyз AфғoHиcToHдa kaTTa cиëcий қyдpaTra эra MyжoҳиддиH қўMoHдoHлapи oлий TaълиM oлишлapи yчyH ўз фapзaHдлapиHи xopиж дaBлaTлapиra юбopишHи Maъқyл kўpишMoқдa эkaH.
Flash PlayerHиHr cўHrrи BepcияcиHи юkлaб oлиHr
عیان بولیشیچه ، هنوز افغانستانده کتته سیاسی قدرتگه ایگه مجاهدین قوماندانلری عالی تعلیم آلیشلری اوچون اوز فرزندلرینی خارج دولتلریگه یوباریشنی معقول کورشماقده ایکن. اولرنینگ ماسترلیک درجه سینی آلیش استگیده بولگن فرزندلرینی بوگون ترکیه ایران و غرب نینگ اینگ ایتکچی دولتلریده هم اوچره ته سیز.مجاهدین باله لری نینگ ایتیشلریجه ، آته لری اولرنینگ زمانی علم –فننی ایگللب ، افغانستان نینگ فروانلیگی یولیده خذمت قیلیشلرینی استهشه دی .مخبر میز طاهر قادری نینگ خبر بیریشیجه ، اوز آرا فرقه ایتکچیلری نینگ باله لری بوگون بیر-بیرلری بیلن دوستله شیب هم کیتیشیبدی.


text:
یازار: ارنئست همینقوی (Ernest Heminquey)
چئویرن: تامئللا عبدییئوا(Tamella Abdıyeva)
کؤچورن: قدرت ابوالحسنی سهلان
پادوادا ایستی بیر یای آخشامی ایدی. نهایت کی، بوراداکی آداملارین کؤمه ییی ایله داما چیخان یارالی عسگر یوکسکلیکدن شهره تاماشا ائدرک تمیز هاوانی جییرلرینه چکیردی. سمادا سرچه لر های-کویله اوچوشور، سانکی اویناشیردیلار. آنجاق، بیر آز کئچمیش هاوا قارالماغا باشلادی و بونونلا دا پروژئکتورلار ایشه دوشدو. دامداکی دیگر آداملار ایسه بوش شوشه لری گؤتوره رک یاواش-یاواش آشاغی دوشمه یه باشلادیلار. اونلارین سسی بوتون هاوانی بوروموشدو.
آرا ساکیتلشدیکدن سونرا لوز چارپاییدا -اونون یانیندا ایلشدی. نفسکسن ایستی یای گئجه سینده اونون گؤزل و طراوتلی ووجودو اینسانا بیر یاز مئهی تک سرینلیک بخش ائدیردی.
آرتیق اوچ ایلدیر، لوز بورادا گئجه نؤوبه سینده طیب باجیسی ایشله ییر. بو موددت عرضینده او، بوتون خسته لرین اوره یینه یول تاپا بیلمیشدی. لوز همین یارالی عسگر اوچون عملییات ستولونو حاضیرلادی، اونا توختاقلیق وئرمک اوچون ایسه گاه دوستجاسینا ظارافتلاشیر، گاه دا لاغلاغی ائدیردی. داها سونرا یارالی عسگره کئلشدیریجی وورولدو و بونونلا دا، یارانمیش بوشلوغو دولدورماق اوچون بوش بوغازلیق ائتمه یه هئچ بیر لوزوم قالمادی. عملییاتدان سونرا قولتوق آغاجینا اؤیره شن عسگر، آرتیق، هئچ کیمین کؤمه یی اولمادان دا تئمپراتورونو اؤلچه بیلدیییندن داها لوزون چارپاییندان دوشمه سینه هئچ بیر احتییاج قالمیردی. بورادا چوخ آز خسته وار ایدی و هامیسی دا اونلار آراسینداکی موناسیبتدن خبردار ایدی. بوتون خسته لر لوزون خاطیرینی چوخ ایسته ییردی. لوزا قارشی داها درین حیسسلر بسله ین بو یارالی عسگر ایسه دهلیز بویو گئری قاییدارکن اونو اؤز یاتاغیندا خیال ائدیردی.
جبهه یه قاییتمازدان اوول اونلار دومایا گئدیب دوعا ائتدیلر. ساکیت و آلاقارانلیق بو مکاندا اینسانلار دوعا ائتمکله، سانکی، اؤزلرینی تانرییا داها یاخین حیسس ائدیردیلر. ائولنمک اوچون بورایا گلمیش بو جوتلویون ایسه نه سندلشمه اوچون واختی، نه ده دوغوم حاققیندا شهادت نامه لری وار ایدی. اونسوز دا، هئچ بیر سند اولمادان دا اونلار اؤزلرینی ائولی حیسس ائدیردیلر، آنجاق، بعضن بیر کاغیذ پارچاسی سئوگینی هئچ قورخمادان بوتون دونیایا جار چکمه یه گوج[اولور] ، سانکی، هئچ واخت اونو ایتیرمه یه جه یینه ضمانت وئریر.
اونون جبهه ده اولدوغو موددتده لوز چوخلو مکتوبلار یازسا دا،اونلار یالنیز موحاریبه دن سونرا منزیل باشینا چاتدی. او، جبهه یه گتیریلن اون بئش قالاق مکتوبو تاریخلرینه گؤره سئچیب، هامیسینی بیرنفسه اوخودو. بوتون مکتوبلاردا لوز خسته خاناداکی حیاتیندان، بیر ده اونو نئجه سئودیییندن، اونسوزدا گئجه لرین نئجه اوزون، دهشتلی کئچدیییندن و داها بو جور باجارمادیغیندان یازیردی.
موحاریبه قورتاراندان سونرا اونلار قرارا گلدیلر کی، ائولنمک اوچون یئگانه یول بو جوان اوغلانین اؤز وطنی، آمئریکایا دؤنوب، یاخشی بیر ایش تاپماغیدیر. لوز ایسه او، بیر ایش تاپاناجان اونون یانینا گئتمه یه جک، یوخ اگر داریخسا، یالنیز او زامان گؤروشمک اوچون نییویورکا گلجکدی. هر حالدا، ایکی سئون قلبین ایسته یی بئله ایدی. ... اوغلان ایسه سؤز وئردی کی، ایچمه یه جک، دوست-تانیشلا عیش-عیشرت مجلسلرینه گئتمه یه جک، گئجه-گوندوز یالنیز و یالنیز بیر یووا قورماق اوچون ایشله یه جک. بلی، بو ایدی اونون مقصدی: ایش تاپماق و ائولنمک. بونونلا بئله، پادوادان میلانا گئدن قاطاردا لوزون اونونلا گئتمک ایسته مه مه سی سئوگیلیلر آراسیندا موباحیثه یه گتیریب چیخاردی. میلان واغزالیندا آیریلیق زامانی چاتاندا، اونلار بیر-بیرلریله همیشه کی کیمی اؤپوشوب آیریلسالاردا، موباحیثه هله ده بیتمه میشدی. سئودییی قادینلا ائولنمک اوچون اوندان کیلومئترلرله مسافه اوزاق قالماغی بئله گؤزه آلان بو جاوان اوغلان ایسه لوزلا بو شکیلده آیریلدیغینا گؤره چوخ مایوس ایدی.
بئله لیکله او، ژئنوادان قاییقلا آمئریکایا یولا دوشدو. لوز ایسه خسته خانا آچماق اوچون پاردونونه شهرینه گئری قاییتدی. یاغیشلی، سسسیز بو شهرده سوکوتو یالنیز بیر نئچه موددتدیر بورا یئرلشمیش آردیتدی باتالیونو پوزوردو. قارلی-یاغیشلی هاوادا، پالچیقلی کوچه لرده قیشی کئچیرن باتالیون مایورو لوزا وورولور و اونا عشق اعلان ائدیر. ایتالیانلارا هئچ ده یاخشی بلد اولمایان بو قیزجیغاز ایسه شتاتلارا، آرتیق کئچمیشینین بیر پارچاسی سایدیغی همین، آمئریکالی عسگره مکتوب یازاراق اونلار آراسیندا یاشانانلارین ساده جه اؤتری هوس اولدوغونو بیلدیریر. لوز بو حرکتینه مایوس اولسا دا، چوخ یاخشی بیلیردی کی، بوتون بونلاری قبول ائتمک اونون اوچون آسان اولمایاجاق، آنجاق، اومید ائدیردی کی، بلکه، نه واختسا باغیشلاناجاق. بو تله سیک سئوگی ماجراسیندان عاغلینی ایتیرمیش بو جوتلوک ایسه گؤزله نیلمه دن یازدا ائولنمه یه قرار وئریرلر. آنجاق، بوتون اولانلارا باخمایاراق، لوز یئنه ده همین عسگری اوولکی کیمی سئویردی، همیشه ده سئوه جکدی، آنجاق، قلبینین درینلییینده بونون اصلینده آدی رغبت حیسسیندن باشقا بیر شئی اولمادیغینی یاخشی آنلاییردی. او، بوتون قلبییله اینانیردی و آرزو ائدیردی کی، بو جاوان اوغلان نه واختسا اؤزونه بؤیوک کاریئره قوراجاق و هر شئیی اونوداجاق. لوز اینانیردی کی، بئله هر ایکیسی اوچون یاخشی اولاجاق.
واخت اؤتدو، زامان کئچدی. ... آنجاق، ایش ائله گتیردی کی، مایورو اونونلا نه یازدا، نه ده باشقا بیر فصیلده ائولندی. لوز ایسه بو باره ده چیکاقویا یازسا دا هئچ واخت مکتوبونا جواب آلمادی. آمئریکالی عسگر ایسه بیر موددت سونرا، لینکولن پارکیندا تاکسی سوردویو واختلاردا یونیوئرماغین ایلمه شؤبه سینده ایشله ین ساتیجی قیزدان قونورئیا خسته لییینه یولوخموشدو.
* دوما- میلاندا باش کیلیسا
* قونورئیا جینسی یوللا کئچن خسته لیکدی. جینسی یوللا یولوخان بو اینفئکسییا شخصدن شخصه واگینال، آنال و اورال سئکس زامانی کئچیر.


text:
ایران ده یینه هجوم اویوشتیریلدی
اوشبو حادثه پایتخت تهران ده یوز بیرگن
ایران نینگ پایتختی تهران ده اسیت لی هجوم اویوشتیریلیشی عاقبتیده 16 کیشی نینگ یره دار بولگن لیگی بیلدیریلدی.
اوشبو حادثه نینگ تروریستیک بیر حرکت ایمس ایکن لیگی معلوم قیلیندی.
پایتخت تهران نینگ جنوب تامانیده موترسایکل لیک بیر کیشی یول کناریده تورگن انسانلرگه اسیتلی بولگن مایع نی توکیب قاچگن.
تهران عدلیه ریاستی تامانیدن بیریلگن بیاناتده، هجومچی نینگ اوشلنگن لیگی، هجوم نی تورموشی بیلن قیلگن توقنه شوونینگ آرتیدن اوییگه باریب اسیتلی مایع نی آلیب تورموشی هم اولرنینگ ایچیده بولگن انسانلرگه قره ته عملگه آشیرگن لیگی بیلدیریلدی.
بو هجوم نینگ تناون یوز بیرگن تروریستیک هجوم بیلن علاقه سی بولمه گن لیگی قید ایتیلدی.


text:
فاربابده یوزبیرگن پارتلشده ایکی پلیس هلاک و سککیز کیشی یره لنگن
فاریاب ولایتی نینگ بلچراغ تومنیده یول چیکه سیده اورنه تیلگن ماین پارتلشی سبب ایکی کیشی اولیب و8کیشی یره لنگن.بلچراغ تومنی نینگ حاکمی گه کوره بوحادثه بلچراغ مرکزیده یوزبیریب، بوتومن نینگ جنایی مدیری وهیداوچیسی ایسه هلاک بولگن.
شونینگ دیک مذکورموترده بولگن باشقه 8کیشی هم یره لنگن دیب ایتیلماقده.
عین حالده مملکت شرقیده هوا کوچلری تمانیدن پولیس قرارگاه لریدن بیری هجوم آستیده قالیب نتیجه ده آلتی پولیس اولیب یاره لنگن.
فاریاب ولایتی نینگ بلچراغ تومنیده بوگون ساعت 9یریم ده پلیس نقلیه واسطه سی قرشی سیده اورنه تیلگن ماین پارتلشی سبب پلیس موتری ایچیده بولگن 10کیشی اولیب یره لنگن.
بلچراغ تومنی نینگ حاکمی حیات الله فقیریارگه کوره بوحادثه ده بلچراغ جنایی مدیری ظاهرخان واونینگ هیداوچیسی هلاک و بلچراغ تومنی نینگ قاره لاوچی اداره سی باشلیغی، بنگی وارماده لربیلن قرشی کورش اداره سی نینگ آمری وبلچراغ خوفسیزلیک اداره سی نینگ ایشلاوچیسی داخل نقلیه واسطه ده بولگن 8کیشی هم آغیرجراحتله نیب وپلیس موتری هم بوتونلی اورته دن کیتگن.
"جنایی آمریمیز هیداوچیسی بیلن شهید بولیب، قاره لاوچی اداره باشلیغی، ملی حوفسیزلیک خادمی، بنگی وارماده لربیلن قرشی کوره ش اداره باشلیغی وبیرکیشی داکتر داخل 8کیشی عسکرآغیرجراحت آلگن، اولیب یره لنگن لرسانی 10کیشی گه ییته دی" دییدی بلچراغ حاکمی.
بلچراغ حاکمی گه کوره اوشبو واقعه سبب اولیب یاره لنگن کیشی لر، بوتومنیده کونی کیچه هلاک ایتلیگن بیرعیال نینگ قضیه سی نینگ تیکشیریش اوچون باره یاتگن پیت یوزبیرگن.
شونینگدیک تومن حاکمی فقیریارجنابلریگه کوره بوحادثه ده تینچ اهالیگه هیچ قند ه ی ضررییتمه گن، وبوحادثه کیم آرقلی عملگه آشگن لیگی خصوصیده معلومات بیرمه دی.
دیمک بوحادثه عیبی بیلن هیچ کیم قولگه آلینمی وحادثه مسولتینی هم هیچ کیم اوزبوینیگه آلمه گن.
اما مملکت نینگ تورلی حدودلریده دولت کوچلریگه قرشی یوللرده اورنه تیلیب کیله یاتگن ماین لر طالب لر تمانیدن ریجه لشتیریله دی.
عین دمده باشقه بیر خبرگه کوره ننگرهار ولایتی ده عملگه آشیریلگن هوایی هجومده 4پولیس هلاک ایتیلیب و2کیشی یره لنگن. ننگرهار ولایتی حاکمی نینگ سوزچیسی احمد ضیاعبدالزی گه کوره کونی کیچه تورخم وجلال آباد شاه یولیده جایلشگن پولیس قرارگاه لریدن بیری قوراللی لرهجومی گه توتیلیب کیین پولیس تمانیدن هوایی یاردم سوره لگن. معلوما ت لرگه کوره هوایی کوچلرگه انیق معلومات بیریلمه گنی سبب عینن پولیس قرارگاهی هجومگه توتیلگن. ننگرهار حاکمی نینگ سوزچیسی، عصیانچی لرگه هم ضررییتکزیلگنی نی ایته دی، اما او انیق معلومات قولگه ایمسلیگی نی معلوم قیلگن.


text:
ارمنیستان سلاحلی قوهلرینین گیروو گؤتوردویو دیلقم عسگروو و شاهباز قولیئوین آزادلیغا بوراخیلماسی ایله باغلی امضا توپلاما باشلانیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده میللت وکیلی وصال حسینوو معلومات یاییب. اونون سؤزلرینه گؤره، امضا توپلاما آوروپا اینسان حقوقلاری محکمهسینین صدرینه، فرانسا پرزیدنتینه، فرانسا میللی آسسامبلیاسینین صدرینه و آوروپا شوراسینین باش کاتیبینه اونوانلانیب:
«امضا توپلامانین تاماملانماسی اوچون ۳۰۰۰ ایمضا هدفلنیب. آرتیق ۷۲۸ شخص دستکلهییب».
قید ائدک کی، امضا توپلاماق اوچون بورادان ایمضالاماق اولار.


text:
تورکییه لیدرری رجب طاییب اردوغانین سورییه لیدئری بشار اسدین دئوریلمسی ایله باغلی وئردیی آچیقلاما حرفی معنادا باشا دوشولمه ملیدیر.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بو باره ده تورکیه پرئزیدئنتی آدمینستراسییاسی معلومات وئریب:
"پرئزیدئنتین سؤزو گئدن آچیقلامیسی دونن یاییملانیب. لاکین بو حرفی آنلامدا قبول ائدیلمه ملیدیر. اومید ائدیریک کی، یارانان آنلاشیلمازلیق قیسا زاماندا حللینی تاپاجاق"، - معلوماتدا بیلدیریلیب.
قید ائدک کی، اردوغان آچیقلامالارینین بیرینده سوریا دا تورک اؤردوسونون اساس مقصدینین بشار اسدی دئویرمک اولدوغو بیلدیریلمیشدی.


text:
مردم نیگه جانینی خطرگه قویب بولسه هم افغانستاندن چیقماقده؟
فرانسه لیک قوتقرووچیلر لن- منش بوغازینی کیچیب اوتیب، بریتانیاگه اوتماقچی بولگن 23 یاشلی افغان ییگیتنی قوتقریب آلیشگن.
خبرلرگه کوره، ییگیتچه چایشبی اوچ بولک یاغچدن یسه گن قایغی یاردمیده اوز منزلیگه یتیب آلیشنی ریجه له گن بولگن.
اگر، محلی کوزه تووچی لرنینگ سوزلریگه تیینلسه، سونگی ییلرده قی یول بولمه سین افغانستاننی ترک ایتیشگه ایسته گیده بولگن مردم نینگ سانی هم جدی آرتگن.
اوتگن یقین ییلر ایجیده استرالیا گه یول سالگن و اندونیزیا سولریده هلاکتگه اوچره گن قطار قایق یولاوچی لر آره سیده هم افغانلر آز مونچه ایمسدی.
شوندی ایکن: سیز نینگچه، افغانلر نی حانلرینی خطرگه قوییب بولسه هم، مهاجرلیککه نیمه اونده ماقده؟ نیگه اولر مهاجرلیکنینگ قانونی ایمس ، ناقانونی یولنی توتیشگه مجبور؟ بوگون افغانستاندن قی یوللر بیلن قیرگه چیقیب کیتیش ممکن؟ نه سبب، اولر یول نینگ خطرینی اویلمه گن حالده، بو کبی توکل چیلیککه بارشماقده؟ اگر، خبردار بولسینگیز، بو ایشلر بیلن کیم لر شغلنه دی و اولرقنچه پول آله دی ؟ بو مساله گه مسوللر نینگ توجه سینی قندی بهالی سیز ؟
بو هفته گی سوز سیزگه رکنی عینن شو موضوع گه بغیشلنگن. برنامه میزگه اشتراک ایتیش اوچون تیلفون رقم لرینگیزنی بیزگه یوبارینگ.
ایمیل : uzbek.afghan@bbc.co.uk
یاکی قوییده کی فورم آرقه لی بیز بیلن علاقه قورینگ.


text:
"قریب اون بیش مینگ فاریاب لیک اویلرینی ترک ایتگن"
افغانستان قزل آی تشکیلاتی گه کوره شمالی فاریاب ولایتیده ارتیب باره یاتگن زوروانلیک باعث کمیده اون بیش مینگ کیشی اوز اوی جایلرینی ترک ایتیشگه مجبور بولگنلر.
اوشبو تشکیلات چیقارگن حساباتیده اویلریدن بدرغه بولگن شخص لرنی اوته بدوضعیتده ایکن لیگیدن خواطر اظهارایتگن. همده اولرنینگ ایچیم لیک تازه سوو و باشقه کیره کلی بیرینچی ماده لرگه جدی نیاز لربارلیگینی معلوم قیلگن.
قزیل ای تشکیلاتی تمانیدن چیقاریلگن حسابات اساسیده اوشبو شخص لرنینگ اکثریتی فاریاب ولایتی نینگ قیصار تومن اهالیسی بولگن.
بی بی سی نینگ محلده کی خبرنگاری اوشبو تومندن اهالینی زوربیلن کوچریش واقعه لری سونگی بیر آی جریانیده کوپیگنینی ایتگن.
فاریاب ولایتی نینگ قیصار ولسواللیگی قوشیمچه ایریم ولسواللیک لریده عصیاچی گروه لر انچه فعال بولگن . ناتو کوچلری عصیانچیلرنی یوق ایتیش کیتمه کیت حربی عملیات لرنی یولگه قویب کیلماقده.
قزل آی تشکیلاتی نینگ مسووللری اوز اویلریدن کوچیب چیققن عاییله لرنی وضعیتی یمان دیب حاضرگی حالت دوام تارتسه اولر اره سیده تورلی خیل کسللیک لر ترقه لیشی و باله لر و کیکسه کیشی لرنی حیاتیگه جدی تهدید دیه خواطر بیلدرگنلر.
عینی حالده خلق اراقزل هاج تشکیلاتی هم اوریش لرباعث اوز اویلرنی ترک ایتگن فاریاب لیک لرنی وضعیتدن خواطر اظهارایتگن.
" قزل هاج تشکیلاتی حاضرگه قدر ایکک مینگ تن آزوق اوقات ماده سینی اویلریدن بدرغه بولگن قیصارلیک لرگه ترقه تگن، اما اولرنینگ ارتیق یاردم لرگه جدی نیازلری باردیب ایتگن." قزل هاج تشکیلاتی نینگ محلی خادملریدن بیری.
شونینگ دیک قزل هاج تشکیلاتی . حربی عملیات لر ویوزمه یوز توقنه شولر باعث ایچکی اوره لر سانی افغانستان بویلب کوپیگنینی ایتگن.
اوشبو اداره تمانیدن چیقاریلگن حساباتده جاری میلادی ییل نینگ جنوریدن_ اپریل ای گه چه یللیک بیرمینگ ارتیق شخص اوز اویلردن بدرغه بولگنی ایتلیگن بو رقم نی اوتگن ییل نینگ عینی زمانیده سالشترگنده ایچکی اواره لرسانینی قرق فایز کوتاریلگینینی کورسه ته دی.
بیرلشگن ملتلر وجهانی بانک تمانیدن الیب باریلگن باشقه بیر تیکشروو ده ایچکی اواره لر سانی تورت یوز اوتزمینگه ایتشگنی معلوم قیلینگن. کوپراغی 2009 میلادی ییلدن – 20011 میلادی ییلگه قدر ارتیب باره یاتگن زوروانلیک لر سبب اوز اویلرنی ترک ایتگن.


text:
افغانستان ده ناتو ایتکچیلیگیده گی مخصوص کوچلر صفیدن 4 نفر اولدیرلگن. رسمیلرگه کوره اولر افغان پلیس عسکری تمانیدن اولدیرلگن .
ایتیلیشیچه ، جنوبی زابل ولایتده گی نظارت نقطه سیده یوز بیرگن حادثه دن بیری 5 پلیس خادمی غایب بولگن. اولردن بیری اولدیرلگن .
سونگی حادثه بریتانیا نینگ ایککی عسکری پلیس کیمنی کییب آلگن شخص تمانیدن اولدیرلیشدن بیر کون اوتیب کوزه تیلگن .
جمعه کونی ایسه، امریکا دینگیزچی کوچلریدن ایککی نفری افغانستان جنوبیده طالبان طرفیدن هلاک ایتلگندی.
جنگریلر هلمند ولایتده گی کمپ بسشن قرارگاهیگه هجوم قیلیب ، امریکا نینگ "هاریر" روسومده گی آلتی اوچاغینی ویران قیلیشگن .
نظارت نقطه سیده گی هجوم
خبر قیلنیشیچه ، ناتو مخصوص کوچلری زابل ولایتده گی میزان حدودیده نشانگه آلینگن. اولر نظارت نقطه سیگه قرشی عصیان کارلیک هجومینی توخته تیشگه اورینیشینی ایتیله دی.
زابل پولیس باشلیغیگه کوره، عسکر لر افغان ملی پولیسی کییم- باشیده گی شخص تاماندن اولدیریلگن.
هلاک بولگنلر قه یسی دولت فقرالری ایکنی آشکار قیلینگی یوق، بیراق اولر بریتانیا کوچلری ترکیبیده خذمت قیلیشگن.
کیین راق، افغانستان رسمی لری بی بی سی گه اولدیریلگنلر مخصوص کوچلریدن بولگنینی معلوم قیلگن.
رسمیلرنینگ ایتیشیچه، هجوم چاغی بیر افغان پولیسی اولدیریلگن، ینه بیش نفر بیدرک قالماقده.
اما اولرنینگ مخصوص کوچلرگه قرشی هجومگه حقیقتن هم علاقه سی بارمی یا کی جوابگر بولیب قالیشدن قورقیب قاچیب قالیشگنمی، اینیق ایمس.
ناتو رسمیلری، مطبوعاتگه گپیرریکن، هجومچی توتیلمه گنینی تصدیقله گن. اما اولر کوپچیلیک بولگنمی یوقلیگی قرانگو ایکنینی ایتگن.
خبرلرده زابلده گی حادثه ده قطار خارجی عسکرلر یره لنگنی ایتیله دی.
مخبرلرگه کوره، بونده ی هجوملر افغان پولیس کوچلرینی تیارلاودن اوتکزیش دستورینی خبر آستیگه قویه دی.


text:
آبستراکسیا
- مشخصات
- مجموعه: سؤزلوک
- منتشر شده در سه شنبه, 01 مرداد 1392 00:52
- تعداد بازدید: 1440
آبستراکسیا abstraksiýa – 1-پرِدمِتینگ، واقانیٛنگ، حادثانیٛنگ ساپ دۆیپ قانوُنیٛعَلامَتلاریٛنیٛ، اِساسیٛ مانیٛسیٛنیٛ یۆزه چیٛقارماق مَقصَدیٛ بیلِن، هایسیٛ-دا بوْلسا بِیلهکی کأبیر حأصیّتلِرینی، عَلامَتلاریٛنیٛ پیکیرده آیریٛش. 2. عُموُمیٛ دۆشۆنجه، تئوْرِتیکی عُموُمیٛلاشدیٛرما. 3. دۆشنۆکسیز پیکیر، عُموُمیٛ دۆشۆنجه، آیدیٛنگ دأللیک، عُموُمیٛلیٛق. دوْغریٛ آبستراکسیا– زاتلاریٛنگ مَضمونیٛنیٛ صوُراتلاندیٛریار (س.ن. وینوْگروْبوف، آ.ف. کوُزمین، لوْگیکا).


text:
تیمز چایی
تیمز چایی (اینگیلیسجه: River Thames، (فارسجا:تیمز)، (آلمانجا:Themse)، (ایتالیاجا:Tamise)، (عربجه:نهر التايمز)، (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Thames Nehri)، (روسجا:TeMзa)) اینگیلیس اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۳۴۶ کیلومتر دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده تیمز چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«River Thames»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).