text:
قارا گیله نغمه سینین تاریخی
قارا گیله ساده معناسیندا ایستر کیشی ایستر ایسه خانیم اولان بیر قارا گؤز انسان دئمک دیر ، آما تبریزده قارا گیله منیم عزیزیم معناسیندا ایشله نیر و مهربانلیق سؤزودور قارا گیله مجازی معنا جانیم ، عشقیم اورییم دئمکدیر.
قارا گیله؛ تبریز شیوه سی ایله " قره گیله" ملی فولکلوروموزا وارد اولان معاصر نغمه لردن دیر. هر بیر آذربایجانلی بو ماهنی نین بیر نئچه بندینی بیلیر و اوخویور. استاد شهریارین نوستالژیک "حیدربابا" اثری یارانمامیشدان قاباق قاراگیله تبریزده اوخونوردو و ایندی ده اوخونور. تانینمیش خواننده لرده ن بیرینجی دفعه ربابه خانیم مرادوا ئوز احساسلی سسی ایله قاراگیله نی اوخودو اونا گؤره ده اونون ئوزو قاراگیله آدلاندی. 1968-جی ایلده آذربایجانین نابغه بسته کاری، مایسترو نیازی قارا گیله نی سیمفونیزه ائتدی و موسیقی دنیاسیندا ابدی ساخلادی. نیازی اوشاقلیقدا تبریزده اولوب سونرالاردا بیر نئچه دفعه تبریزه مسافرتلر ائیله میشدی. او بیلیردی کی، قاراگیله جنوبون رمزلریندن بیریدیر. مایسترونون سیمفونی سی قارا گیله نی داها دا دیللره سالدی. شوکت خانیم ایسه ارکستر و کر گروهو ایله قاراگیله نی ئوز اوره یه یاتان سسی ایله اوخودو. یقین هر بیر آذربایجانلی شوکتین سسی ایله قارا گیله نی ائشیدیب و چوخ روحلانیبدیر. قاراگیله عاشقانه احساسلاری آچیق شکیلده دیله گتیردیینه گؤره سنتی بیر جامعه ده عمومی یئرلرده اوخونموردو. آمما قاراگیله جنوبی آذربایجانین ملی حکومتیندن سونرا تبریزلی مهاجرلرین واسطه سی ایله شمالی آذربایجانا گئتدی و شوکتین سسی ایله رادیو دالغالاری اوستونده ئوز دوغما شهری تبریزه قاییتدی و باغلی قاپیلارین هامیسینی آچدی . سوئت حکومتی-شوروی- دورونده باکی دا اوخونان قاراگیله، سیاسی باخیشلارا گؤره بیر آز ده ییشیلمیشدی. مثلا " تبریزین یوللاری" یئرینه " شهرین کوچه لری" اوخونوب . آمما تبریز رادیوسونون خواننده سی خانم فاطمه زرگری اصیل متنی دوز اوخویوب. ا سلام جمهوریسی قورولاندان سونرا باشقا نغمه لر کیمی قارا گیله ده قاداغان اولوندو و رادیو تلویزیوندان یاییلمادی آمما بو یاساق قاراگیله نین یاددان چیخماسینا باعث اولمادی. هئچ کس قارا گیله نین جنوبداکی تویلاردا اوخونماسینا مانع اولا بیلمه دی تبریز تویلاریندا قارا گیله ماهنی سی ان سئویلن اوخوماقلاردان دیر. قارا گیله همده فرش توخویان گبه توخویان ایشچیلرین ایستکلی نغمه لریندن دیر و ایش باشیندا اوخونار. قارا گیله ساده معناسیندا ایستر کیش ایستر ایسه خانیم اولان بیر قاراگؤز انسان دئمک دیر. آمما تبریزده قارا گیله "منیم عزیزیم" معناسیندا ایشله نیرو مهربانلیق سؤزودور. قارا گیله مجازی معنادا "جانیم"،"عشقیم"،" اوره ییم" دئمکدیر. قاراگیله نین اصل کامل متنی 19 بنددن عبارت دیر. هربند ایسه ایکی حیصه دیر. اول حصه ده سس لر اوزون ایکینجی حصه ده سس لر قیسادیر. نغمه نین ریتمی تبریز لهجه سی ایله دوز گلیر و اون دوققوز بندین هامیسیندا آزمی چوخ تبریز نشانه سی وار. گولوستان باغی، چیراغ گاز، ورشو خیابانی، قلمدان و باشقا بو کیمی سؤزلر قاراگیله نین محاربه دورونده تبریزده یاراندیغینی گؤستریر.قارا گیله نین کامل متنی ایکینجی دنیا محاربه سیندن سونرا تبریزده "چمن آرا" نشر مرکزی طرفیندن " آذربایجان تصنیف لری" آدی ایله نشر ائدیلیب. سونرادان پرویز پرویزی ئوزونون "باکی و قفقاز تصنیف لری"،"ترکی استانبولی تصنیف لری" دن عبارت اولان 95 صفحه لیک کتابیندا بونو یئنی دن چاپ ائدیب آمما بو کتابلارین هر ایکی سی چوخ آز یاییلیب و ایندی آنجاق بعضی کتابخانالاردا قالیر. 2001-جی ایلده آذربایجانین مشهور ژورنالیستی رافائل حسین اوف، قاراگیله نین کامل متنین پرویز پرویزی نین کتابیندان گؤتوروب. و "ملتین ذره سی" آدلی ئوز کتابیندا چاپ ائدیب. تبریزه مخصوص اولان سؤزلری آذربایجان یازیچیلار بیرلیینین قدرتلی یازیچی سی بالاش آذر اوغلودان سوروشوب و یازیب. رافائلین بو کتابی باکی دا آذر نشر طرفیندن یاییلیب. من ده قارا گیله نی بو کتابدان گؤتوروب عرب الفباسینا کوچورموشم. اگر قارا گیله سئودالیلار اوچون "عاشیق" و "معشوقه" معناسی وئریرسه عوضینده تبریزلی مهاجیرلره یا هر-هانسی سببه گؤره غربت ده یاشایان هر بیر جنوبی آذربایجانلی اوچون تبریزین ئوزو دئمک دیر. تبریزی ئوزلرینه یار بیلن لر قارا گیله سؤزو ایله وطن عشقینده یانیرلار. او بیر سئوگی دیر کی، اونا غربت دردین دئمک اولار. بو سبب دن دئییبلر کی، قارا گیله ملی حکومت دن سونرا باکی دا کی جنوبلو مهاجرلرین "غمنامه" سی دیر. هم آغلادیر همده گولدورور. هر اوخویان و زومزومه ائیله ین ایسته دییی سؤزو اونا آرتیریر. یازیلان اون دوققوز بندین بیر نئچه سی کامل دئییل. تبریزین بعضی محلله لریندن قارا گیله نین بندلرینده اوخونور آمما بو متن ده یوخدور. نمونه اوچون: " گلمیشم قاپیوا حالیوی سوروشام" و " کوچه زدن گئچیرم سایلم ساییل" امیدوارام کی، موسیقی سئونلر و ذوقلو همشهری لریمیز اونو کامل ائیله ییب اوخونمامیش بندلریندن یئنی ماهنی لار یاراتسینلار. ملی هویتیمیزی جانلاندیرماق اوچون قارا گیله نین جوانلاریمیز آراسیندا یئنی دن موزون شکیلده یارانماسی لازیمدیر.
===============================================
(متن فارسی) قارا گیله
قارا گیله از معروف ترین ترانه های معاصری می باشد که وارد موسیقی فولکلور آزربایجان شده ، اکثر آزربایجانی ها حداقل چند بند از این ترانه را حفظ بوده و همواره آنرا زمزمه می کنند. از خوانندگان معروفی که این ترانه را اولین بار اجرا کرده می توان به خانم "ربابه مراداوا" اشاره کرد که با اجرایی فوق العاده لقب "قارا گیله" را از آن خود کرد.
در سال 1968 آهنگساز نابغه آزربایجان "مایسترو نیازی" موسیقی قارا گیله را برای سمفونی ساخت و این آهنگ را جاودانه نمود.
نیازی دوران کودکی خود را در تبریز گذرانده بود و بعد ها هم چندین بار به تبریز سفر کرد. نیازی خوب می دانست که قارا گیله از جاودانه های موسیقی آزربایجان جنوبی است. قارا گیله به خاطر اینکه از احساسات عاشقانه بی پرده سخن می گفت در محیط های عمومی به ندرت اجرا می شد.
بعد از سقوط حکومت ملی آزربایجان و ممنوعیت اجرای آهنگ های آزربایجانی ، قارا گیله همراه مهاجرینی که به آزربایجان شمالی رفته بودند در آن سوی آراز طنین انداز شد و با اجرای شوکت علی اکبراوا در رادیو باکو توسط امواج دوباره به سرزمین مادری بازگشت.
ممنوعیت این نغمه سحرانگیز عاشقانه و بقیه آهنگ های آزربایجانی بعد از انقلا ب اسلامی هم ادامه داشت و از پخش آن در رادیو و تلویزیون ممانعت می شد ولی این ممنوعیت ها هرگز باعث فراموشی قارا گیله نشد بطوری هنوز هم این ترانه در عروسی های آزربایجان از محبوب ترینهاست.قارا گیله را قالیبافان بر سر دار قالی با خود زمزمه کرده و نوای آهنگینش را بر تار و پود قالی می بافند.
قارا گیله مجازی از "جانم" ، "عشقم" ، "قلبم" است که متن کامل آن دارای 19 بند بوده و هر بند دارای دو قسمت مجزاست. قسمت اول هر بند دارای صداهای کشیده و قسمت دوم قالباً همراه با صداهای کوتاه می باشد.
متن کامل قارا گیله بعد از جنگ جهانی دوم از طرف انتشارات "چمن آرا"ی تبریز و در قالب کتاب "تصنیف های آزربایجان" منتشر شد. بعد ها پرویز پرویزی در کتابهای "تصنیف های قفقاز و باکو" و "تصنیف های ترکی استانبولی" خود متن کامل این ترانه را به چاپ رساند، ولی هر دو کتاب به علت تیراژ محدود کمیاب بوده و در معدود کتابخانه ای پیدا می شوند. در سال 2001 ژورنالیست مشهور آزربایجانی "رافائل حسین اف" متن کامل قارا گیله را به نقل از کتاب "پرویز پرویزی" در کتاب "میلتین ذره سی" خود انتشار داد.
اگرچه قارا گیله برای عاشقان روایتگر عشق و عاشقی می باشد ولی برای هر مهاجر آزربایجانی درغربت تداعی بخش تبریز و آزربایجان است. مهاجرینی که تبریز را یار و عشق خود می دانند با شعر قارا گیله از دوری وطن خود گر گرفته و آتش می گیرند. قارا گیله شنونده را هم می خنداند و هم به گریه وا می دارد و بی دلیل نیست که آن را در آزربایجان شمالی غمنامه مهاجرین می نامند.
*در بعضی نوشتهها دیده می شود که معنی "قاراگیله" را دقیق بیان نکرده و یا آنرا مبهم تلقی کرده اند. چنانچه گفته شده "قاراگیله" در لهجه تبریز معنی "منیم عزیزیم=عزیزمن" را می دهد. باید بگویم که معنی اصلی این کلمه "نور چشم" و البته عزیزتر و گرامی تر از نور چشم است. چون اصطلاح "اوْ منیم گؤزۆمۆن گیلهسی دیر" در لهجه چاراوْیماق به معنی او "نور چشم" من است و حالا وقتی کلمه "قارا" به آن اضافه می شود. که عبارت "قاراگیله" درست عدسی و بخش اصلی چشم می باشد (به چشم انسان نگاه کنید). عزیزتر از "نور چشم" بودن را می شود فهمید. حتی در بعضی نقلها عبارت "قاراگیلهم" استفاده شده و می شود که این خود دلیل بر منظور و معنی مورد اشاره ماست.
==============================================
قارا گیله
گلمیشهم اوتاقینا اویادام سنی
قاراگیله ، اویادام سنی
نه گؤزهل خلق ائلهییب یارادان سنی
قاراگیله ، یارادان سنی
گؤتۆروب من قاچارام آرادان سنی
قاراگیله ، آرادان سنی
قیزیل گۆل اسدی
صبریمی کسدی
سیل گؤزۆن یاشێن قاراگیله
آغلاما بس دی
تبریزین کوچه لری دوْلان با دوْلان
قاراگیله ، دوْلان با دوْلان
اگر منی سئومهییرسن گئت آیری دوْلان
قاراگیله ، گئت آیری دوْلان
نه منه قئز قحطدیر نه سنه اوْغلان
قاراگیله ، نه سنه اوْغلان
آغاج اوْلایدێم
یوْلدا دۇرایدێم
سن گلهن یولا قاراگیله
کؤلگه سالایدێم
ائویمیزین قاباقێ سۇ گلهن آرخ دێ
قاراگیله ، سۇ گلهن آرخ دێ
دوروم چیخیم ایوانا یار گلهن واخت دی
قاراگیله ، یار گلهن واخت دێ
یارێم گلیب چێخمایێر اوقاتیم تلخ دی
قاراگیله ، اوقاتیم تلخ دی
دربند آرالێ
کونلوم یارالێ
بیر یار سئومیشم قاراگیله
ائل لر مارالێ
منابع:
http://www.sazsoz.com/article-print-22.html
http://sensizgejalar.blogfa.com/post-44.aspx


c: text/html

text:
یاپونییا شیمالی کورئیایا قارشی دانیشیقلارا گئتمک اوزینه، تضییقین آرتیریلماسینی طلب ائدیب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو بارهده یاپونییا خین-i بیانات یاییب.
«ایندی دیالوق واختی دئییل. شیمالی کورئیانی دئنوکلئاریزاسییا ایله باغلی کونکرت آددیملار آتماغا مجبور ائتمک اوچون تضییقلری آرتیرماق لازیمدیر»، - یاپونییا خاریجی ایشلر ناظیرلییندن بیلدیریلیب.
قید ائدک کی، بیر قدر اول بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی تهلوکهسیزلیک شوراسی طرفیندن شیمالی کورئیایا قارشی سانکسییالارین سرتلشدیریلمهسینی نظرده توتان ۲۳۷۱ سایلی قطعنامه قبول ائدیلمیشدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ایشیق ایلی
ایشیق ایلی (اینگیلیسجه:Light-year)، بیر ایل ایچینده ایشیق بوشلوق دا (خلاء ده) طی ائتدیگی مسافته وئریلن آد دیر. ایشیق بیر ایلده گئدن یول اولاراق. ایشیق بیر ثانیه ده ۳۰۰۰۰۰ کیلومتیر یاخینلیقدا یول گئدر.
ایشیق ۳۰۰۰۰۰ کیلو متیر بیر ثانیه ده گئدیر بونو ۳۶۰۰ ثانیهیه چارپساق بیر ساعات دا گئدن یول و الهگلن عددی ۲۴ -ه چارپساق بیر گۆنده گئدن یول و سونوج اولان عددی ۳۶۵-ه چارپساق، ایشیغین بیر ایلده گئتدیگی مسافت (بیر ایشیق ایلی) اله گلر: ۹۴۶۰۸۰۰۰۰۰۰۰۰ = ۳۶۰۰× ۲۴ × ۳۶۵ × ۳۰۰۰۰۰ بو عیبارتدن حاصیل اولان عدد: ۹۴۶۰۸۰۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر، یاخلاشیق ۹ پتامتیردیر.
بیر اولدوز ۷ میلیون ایشیق ایل بیزدن اوزاق اولورسا اونون ایشیغی ۷ میلیون ایل یول گئلیب و بیزه یئتیشیب. یانی او اولدوزدان ایندیکی گورولن ایشیق ۷ میلیون ایل قابق اوندان چیخیب.
ان یاخین اولدوز[دَییشدیر]
گونش دن سورا ان یاخین اولدوز پروکسیما قنطورس بیر بالاجا قیرمیزی اولدوز اولاراق ۴ ایشیق ایل بیزدن اوزاقدیر یانی اونون ایشیغی ۴ ایل قابق اوندان چیخمیش اولسا ایندیکی زامان بوراد یئتیشر. بیز اونو هر زامان ۴ ایل قاباق ایشیغین گوره بیلیریک و ایندی بۇ اولدوز باتسا ۴ ایل سورا بیزیم خبریمیز اولاجاقدیر.
ان اوزاق اولدوزلار[دَییشدیر]
تانینمیش ان اوزاق اولدوزلار و قالاکسی لر بیزدن ۱۵ یا ۱۶ میلیارد ایشیقایل اوزاقدیرلار یعنی اونلارین ایشیقلاری ۱۵ یا ۱۶ میلیارد ایل بیزیم کوکوموز اولمامیشدان چیخیب و ایندی بیزه یئتیشیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Light-year»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۷ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
کرزی ایگیرمه انتحارچی نی آزاد ایتدی
افغانستان جمهور رییسی حامد کرزی، بالغ بولمه گن ایگیرمه انتحارچی نینگ آزاد ایتیلیش بویروغی نی بیرگن.
جمهور رییس کرزی اوشبو انتحارچی لربیلن جمهورلیک ریاستی سرایگه اوچره شیب هر قه یسی بیلن گپلشتدی.
کرزی جنابلری گه کوره، عصیانچی لر مذکور باله لردن یمان یولگه فایده لگن.
جمهور رییس کرزی بالغ بولمه گن بیر ایگیرمه کیشی لیک انتحارچیلر بیلن اوچره شیشی بیرینچی مرته صورت تاپگن.
اوشبو انتحارچیلر 8 یاشیدن تا 18 یاش گه چه بولیب کابل، غزنی، لوگر، کاپیسا، بلخ، قندهار و خوست ولایت لریدن دیر.
اوشبو انتحارچی لر نینگ بیرقسمی دینی مدرسه لرگه اوقوچی بولیب، طالبان گروهی تمانیدن عصیانچیلیک فعالیت لرده حصه آلیش لرینی معلوم قیلدی لر. شو نینگ دیک باشقه بیر قسمی ایسه عصیانچی لر اولر نینگ زور دن انتحارچی لیک واسکت کیدیریشینی ایتدیلر.
کرزی جنابلری ژورنالیست لرو کابینه سی نینگ نیچه اعضاسی حضوریده مذکور انتحارچی باله لر بیلن، صحبت لشیب، کیله سی بیر هفته گه قدر خوف سیزلیک ریاستی نینگ باشلیغیگه آزاد ایتیلیش بویروغی نی بیردی.
عین حالده کرزی جنابلری مذکور انتحارچی لرگه خارجی اولکه لرده درس اوقیش اوچون بورس لر مهیا بولیشی نی هم معلوم قیلدی.
جمهور رییس کرزی بالغ بولمه گن ایگیرمه کیشی لیک انتحارچی باله لرنینگ آزاد ایتیلیش بویروغی نی شونده ی بیرحالده بیرگن کیم، افغانستان خوف سیزلیک اداره سی نیچه کون مقدم عصیانچیلرجزا کوریش لری اوچون مخصوص بیر محکمه ایجاد ایتیلیش طلبی نی ایلگری سورگن ایدی.


text:
روسییانین "روسییا هلیکوپتری" شیرکتی هم هاوا، هم ده دنیز حربی عملیاتلاریندا ایستیفاده اولونان افسانوی می-۱۴ مدل نووه هلیکوپترلریینین یئنیدن ایستحصالینا باشلاییر.
پوبلیکا. آز خبر وئریر کی، بو بارهده «روسیا هلیکوپتری» شیرکتی آچیقلاما یاییب.
آچیقلامادا دئییلیر کی، یاخین واختلاردا می-۱۴ نووه هلیکوپتریینین یئنیدن ایستحصالینا باشلانیلاجاق. یئنی می-۱۴ دؤیوش هلیکوپتری ۸۰۰ متر درینلیکده اوزن سوآلتی آتوم گمیلرینی بئله گؤرمک ایمکانینا مالیک اولاجاق.
قید ائدک کی، می-۱۴ دؤیوش هلیکوپتری دوشمهنین سوآلتی آتوم گمیلرینی ۵ف۴۸ تیپی نووه بومباسی ایله وورماق ایمکانینا مالیکدیر. سووئت اتفاقی داغیلدیقدان سونرا ۱۹۹۲-جی ایلده می-۱۴ هلیکوپترینین یئرینه کا-۲۷ مدل هلیکوپترلر ایستحصال ائدیلمهیه باشلاییب.


text:
کوبانین مشهور لیدری فیدل کاسترو وفات ائدیب.
آخار.آذ خبر وئریرکی، بو باره ده اینفورماسیانی کوبا دولت تلویزییاسی یاییب.
قید ائدک کی، کاسترو 1959- جو ایل ده اولکه ده باش وئره ن اینقلابین رهبری ا ولوب. 47 ایللیک حاکیمییتی دؤورونده اؤزونون دئدیینه گوره کاسترونو دئویرمک اوچون 600 دفعه جهد گؤستریلیب. کاسترو مرکزی کشفیات ایداره سینین پلانلاریندان احتیاط ائدرک شخصی هئییتی باره ده بوتون معلوماتلاری مخفی ساخلاماق امری وئریب. آنجاق مرکزی کشفیات ایداره سینین حاظیرلادیغی مخفی حساباتدا بیلدیریردی کی، کاسترو ساغالماز پارکینسون خسته لیینه توتولوب و یاخین دؤرد ایلده اؤله جک. دیکتاتورون شخصی حکیمی ایسه اونون 140 ایل یاشایا بیله جگینی دئییردی. 2008 جی ایلده حاکیمییتده ن اوزاقلاشان کاسترونون صلاحییتلرینی قارداشی رائول کاسترو ایجرا ائدیب.


text:
آلمانییا، فرانسا و بریتانییا ایرانا قارشی تضییقلری گوجلهندیرمهیه حاضر اولدوقلارینا دایر مساژلار وئرمهیه باشلاییبلار.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا ایسرایل داخیلی تهلوکهسیزلیک ناظری گیلاد ائردان سؤیلهییب.
«من آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین سونونجو دفعه ایرانا شانس وئردیینه اینانیرام. بیز همچینین آوروپالیلارین ایرانا قارشی داورانیشین دییشیلمهسی زامانینین چاتدیغینین آنلادیغینی گؤروروک. منجه آلمانلار ایرانلیلارا قارشی تضییقلرینی آرتیراجاقلارینی ایفاده ائتمهیه باشلاییرلار. بریتانییا و فرانسانین دا بو ایستیقامتده حرکت ائده جه یینه اینانیرام» – دئیه او بیلدیریب.


text:
سورییا اوردوسو حلبده ایلَریله مکده دوام ائدیر.
آخار.آذ خبر وئریر کی, 15 نویابردان شَهَری موحاصیره ده ساخلایان حؤکومت قووه لری روسییانین دَسته یی ایله کریم اَلشاعار بؤلگه لرینی موخالیف لردن تمیزله ییب.
"روُیتئر" ه دانیشان موخالیف دؤیوشچولر داها ایکی بؤلگه نی بوشالتماغا حاضیرلاشدیقلارینی دئییبلر.
سورییا اوردوسو دونَن وئردیگی آچیقلامادا شهرده دؤیوشن موخالیفلرین حلبی ترک ائتمه یه جه یی حالدا اؤلدورجه یینی بیلدیریب.
بو آرادا "آسسوشیئییتئد پرئس" آگئنتلیگی حلبده رئژیم قووه لرینه بؤیوک دستک وئرن ایران, لیوان و عیراقدان گلن خیلی موزدلو دؤیوشچونون اولدوغونو یازیب.
قئید ائده ک کی, سون ایکی هفته ده باش وئرن قارشی دورمالاردا 300-دن چوخ دینج ساکین هلاک اولوب. بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی شهری ترک ائدن مولکی اهالی نین سایی نین 31 مینه چاتدیغینی آچیقلاییب.
حلبین جنوب غربینده یئرله شن ایدلیبده ده قارشی دورمالار دوام ائدیر. تکجه دونَن باش وئرن شیددتلی دؤیوشلرده 78 نفر هلاک اولوب.


text:
اوغوز تی وی:دونیا اوزرینده اولان بیر چوخ اینانجلاردا “اژداها” آدلی، گؤزه گؤرونن یا گؤرونمه ین بیر جانلی اولموشدور.اندیرگان کندینده اولان اژداها داشی بو کندده تورک اینانجلارینین چوخ،چوخ کؤکنلی اولدوغونو دوشونه بیلدییمیزدن قات-قات یوخاری آپاریر.سلجوقلار خاقانلیغیندان قالان خاقانلیق دامغا(مهر)لارینا باخاراق، بو داشین بو کندده اولماسی ان آزی،ان آزی کندین سلجوق لار دؤنمینده ان اؤنملی یئرلردن ساییلدیغینی بیلیندیریر.آما بو اؤنمین کؤکو سلجوقلاردان چوخ،چوخ قاباقلارا حتی مسیحیت دن ده چوخ – چوخ قاباقجالارا قاییدیر.آرتیرمالییق کی اژداهانین آدی «انجیل» ده گلیب دیر. اژداها آدینین کؤکونو آیری-آیری دیللره (روم،چین،…) باغلاسالاردا دوشونجه میزجه اژداها آدی تورک کؤکنلی بیر آددیر.
اژداها آدینین آچیقلاماسی
*چوخ معمول اولاراق تورکجه میزده “آجماق” سؤزونون یئرینه “آژماق” دئییلر.دئمک دیلیمیزده “ج” سسیله “ژ” سسی بیر-بیرینه چئوریلیر.
اژداها= آج داها /آج داهای
* تورک دیلینده سسلی لرین اینجه-قالین اولدوقلاریندان دولایی هر بیر آد ان آزی ایکی جور دئییلیر!
قالین : آج
اینجه: اج
*” آج “سؤزجوکو دیلیمیزده بیر چوخ آنلام داشییان سؤزجوک لریمیزدن دیر!
آج= آجماق ، گرسنه
آج= آجی ، تلخ
آج= آجیماق، ترحم
آج = ائل آدی
آج= آغاج اینسانی،آجار،قاجار
…
اژداها= آجیماسیز اولان، ترحم سوز
اینانجلاریمیزدا اژداهانین یئری
اصلینده اژداها همان انسانین نفسی دیر.اینسانین ایچ دونیاسیندا یئرلشن قارانلیقلاردیر،قارنی زیغلیلیقلار،دار باخیشلیقلار،تورلو-تورلو آرسیزلیقلار،ساتقینلیقلاردیر. اژداها آغزیندان ان یاندیریجی اودلار پوسکوررک انسانی اوزو شیرین-ایچی آپ آجی اولان ایشلره ساری چکیب او ایشلرین اودوندا یاندیرماق ایسته ییر.روحونو قارانلیقلارا جیسمینی اؤترگین لیک لره اسیر قیلیر. آما همان اژداهانین بیر یاخشی اوزوده وار! هر هانسی انسان یا هر هانسی میللت اژداهانین پوسکوردویو اودلارا آلیشماییب، یاراتدیغی چیرکین لیکلره قاریشماماغی باجاراراق روحونو آپ،آری(تمیز) ساخلایا بیلسه اژداها او اینسانین یا او میللتین قولو اولار. یاخشیلیقلارا قول اولان اژداها اورکلردن قارا قورخولاری گؤتوررک یئرلرینده ارلیک، ارنلیک،دوزلوک اکر.روح بیرلییی یارادار! روح بیرلییی یاراناندا
-مینلر جان بیر روحو داشییار.
-گونج یارانار.
-آیاق باشی،باش آیاغی قورویار.
-هامی دوشمنه-دوشمن،قارداشا-قارداش اولار.
یوخاریدان ساییلان اؤزللیک لری الده ائتمک اوچون کئچمیش لرده هر بیر میللت،هر بیر حاکمیت تورلو-تورلو تؤرنلر،آئین لر یولا سالارمیشلار.بو تؤرنلری یولا سالا بیلجک اینسانلارا اؤزل آدلار وئررک اونلارا سایغی گؤستررمیشلر.بایراقلاریندا،دامغالاریندا،بینالاریندا، داغلاریندا،ادبیاتلاریندا،… اژداها اوچون اولان سایغیلارینی آیاقدا ساخلاماغا چالیشارمیشلار.بر سیرا حیوانلاری(عقرب،ایلان،قارتال،توسباغا،…) اژداها آدلاندیردیقلاری بیر وارلیغین بیر پارچاسی اولاراق دیرلندیررمیشلر.اندیرگان کندینه قاییددیقدادا اژداها داشی بو کندین اقتدار داشی ایمیش.اینانجلار باخیمیندان یوزه-یوز اژداها داشی اندیرگانین ان تاریخی یئری ساییلان «ال شهر» یئریله ایلگی سیز دئییل. اژداها داشییلا ال شهری بیر یئره قویاندا بیلینیر بو کندین یئرلشدیی یئر، عادی بیر کند یئریندن قات-قات یوخاری اولان بیر حکومت مرکزی واریمیش! بو کندده او حکومت مرکزیندن قیریلیب قالمیش بیر کیچیک پارچادیر.آچیقجاسینی دئسک اندیرگاندا اولان داشلار او یئرلرین کند اولدوغوندان چوخ بیر اسکی حاکمیتین وار اولدوغو یئردن سؤز آچیرلار. آنناغیمیزجا اندیرگانین آدیدا سؤزوموزون ندن لریندن بیریدیر.بیز او بؤلگه ده وار اولان قالالارا،داشلارا،دؤوره ده کی کندلره،داغلارا،یئردن تاپیلان تاپینتیلارا،یاشلی اینسانلارین سؤزلرینه باخاراق بئله دوشونوروک،او بؤلگه حکومت مرکزی ایمیش اندیرگاندا او حکومتین ساواشچی لارینین یئری میش! دؤوره ده کی کندلرین هر بیرینین ده اؤزل ایشی وارایمیش.کندلرینده آدی ایشلرینه گؤره یمیش!
رامین جبرائیلی اندریان«یاشار»
قایناقلار
1.آذربایجان خالقینین سوی کؤکونو دوشونرکن میرعلی سیداوف
2.نگاهی به اژدها در اساطیر دکتر منصور رستگار فسائی
3.نقش اژدها در اساطیر ترکمن سرگی دمیدف
ترجمه:رحیم کاکایی
«اندیرگانین قونشو کندلرینین آدلاری حاقدا یوزه-یوز یازیلاریمیز اولاجاقدیر»


text:
بو نوع بیتگی لرین ، اوزده سرخس آغاجلارینا یا نخل لره اوخشارلاری چوخدور ، آمما نخل طایفاسیندان دگیل لر.
بعضی نوعلاری بیر مئتیردن اوجا قالخارلار. سیکاس لار دونیانین ایستی یئرلرینده بیته رلر. ایران دا ساتیلان نمونه ، گول ائولرینده ، « سیکاس ریولوتا » آدیندا دیر.
بو بیتگی نین چوخ ایشیغا نیازی واردیر. یارپاقلاری ایشیغا ساری دؤنه ر اونا گؤره هردن بیر گولدانی فیرلاتماساق بیتگی بیر طرفلیک و اَیری بیته ر .
سیکاس بیتگی لری نین سویوقا چوخ دؤزومی یوخدور. اگر اون بئش درجه دن آشاغی سویوق نئچه گون بو گوله دَیسه ، گره کدیر گولون خئیریندن کئچه ک ، چون گولون آرادان گئتمه سینه سبب اولار.
آنجاق بئله بیر گولو قیش دا ائو ایچینه یا گول ائوینه آپارماق ایسته یین!
بو بیتگی گولدان تورپاغی نین چوخ زیغ اولماسین سئومه ز . گولدانین تورپاغی قورویاندا سو وئرمه ک واختی دیر.
گولدان ، گون قاباغیندا چوخ قالسا ، چوخ کود و سویا نیازی واردیر. یای – یازدا هر آی بیر دؤنه کود وئریب و هر یئددی گوندن بیر سو وئرین.
بو بیتگی هر جوره تورپاقدا بیته ر . آمما لاپ یاخشی تورپاق ، کاکتوس تورپاغی دیر. یعنی قوم ، شن و پیت ، بیر آز باغچا تورپاغی قاریشیق بوگول اوچون یاخشیدیر.
گولدانا کئچنده یا کرت ده اکه نده ، بیلین کی ، گره کدیر بیتگی نین بوغازی تورپاقدان ائشیکده قالسین.
هاوانین شئحلیگینه چوخ حسّاس دَگیل آمما یوزه اللی شئح، بو بیتگی اوچون کیفایتدیر. گولدانین آلتینا بیر سینی قویوب و او سینی نین ایچینه سو تؤکمه ک ، گولدانین لازیم اولان شئحین اله گتیره ر .
بو بیتگی توخوم ایله چوخالار. آمما دیبدن بئجه رن ، بئچه لری آییرماقیله ده چوخالتماق اولار.
سیکاسین گولدانین ، یای دا و یازدا دَییشمه ک اولار. آمما سیکاس سئویر کؤتوکلری گولدانین ایچینده دولسون. و تکجه بیر سایز بؤیوک گولدانا کئچه رلر. آنجاق داریشلیق گولدانی سئویر.
آییق اولون:
بو بیتگی نین توخومو و هر یئری سمّ لی دیر . حتماً بو بیتگینی اوشاقلارین الیندن اوزاق ساخلایین.
قایناق: اینترنت / جامعترین ژورنال گل وگیاه
چئویره ن: الف. عظیمی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
آذربایجانلیلارین ان چوخ هانسی اؤلکه لره گئتدیی آچیقلانیب.
دؤولت ایستاتیستیکا کمیتهسیندن آخار. آذ-ا وئریلن معلوماتا گؤره، ۲۰۱۸-جی ایلین یانوار-ایون آیلاریندا خاریجی اؤلکهلره گئدن آذربایجان وطنداشلارینین سایی اوولکی ایلین عینی دؤورو ایله موقاییسهده ۶،۳ فایز آرتاراق ۲ میلیون ۱۹،۸ مین نفر اولوب.
اؤلکه وطنداشلارینین ۳۰،۷ فایزی گورجوستانا، ۲۸،۷ فایزی ایرانا، ۲۱،۲ فایزی روسییا فدراسییاسینا، ۱۲،۷ فایزی تورکییهیه، ۱،۷ فایزی اوکراینایا، ۱،۲ فایزی بیرلشمیش عرب امیرلیکلرینه، ۳،۸ فایزی ایسه دیگر اؤلکهلره سفر ائدیب. اونلارین ۶۸،۸ فایزی کیشیلر، ۳۱،۲ فایزی ایسه قادینلار اولوب.
بو دؤورده ایرانا گئدن آذربایجان وطنداشلارینین سایی ۲۲،۸ فایز آرتیب، تورکییهیه گئدنلرین سایی ۶،۸ فایز، گورجوستانا گئدنلرین سایی ۰،۷ فایز، روسییا فئدئراسییاسینا گئدنلرین سایی ۲،۶ فایز آزالیب


text:
نیدرلاند کراللیغیندا یاشایان آذربایجانلیلار ارمنی سلاحلی قوهلرینین آذربایجانین فضولی رایونونون آلخانلی کندینین ملکی اهالیسینی آتشه توتماسی، صاحبه قولیئوانین و ایکی یاشلی نوهسی زهرا قولیئوانین هلاک اولماسینا اعتراض علامتی اولاراق، ائرمنیستان سفیرلیگی قارشیسیندا اعتراض آکسییاسی کئچیرهجک.
دیاسپورلا ایش اوزره دؤولت کمیتهسینین مطبوعات خیدمتیندن آخار. آذ-آ وئریلن معلوماتا گؤره، آکسییادا «ارمنیستان، تجاووزه سون قوی!»، «اوشاق قاتیلری جزاسیز قالماسین»، «آذربایجان اراضیلرینی ایشغالچی اوردو ترک ائتمهلیدیر» کیمی شعارلار سسلندیریلهجک.
ارمنیستانین ایشغالچیلیق و سویقیریمی سیاستی، تجاووزکار اؤلکهنین حربچیلرینین مولکی شخصلری آتشه توتماسی بارهده معلومات دونیا بیرلیینین دقتینه چاتدیریلاجاق. نیدئرلاند آوروپالی آذربایجانلیلاری جمعیتینین صدری امیل علیئو دیگر اؤلکهلرده یاشایان آذربایجانلیلاری دا آکسییایا قوشولماغا دعوت ائدیب. آرتیق آکسییانین کئچیریلمهسی ایله الاقدار، ایجازهنین آلینماسی اوچون مووافیق اورقانلارا مراجعت اولونوب.
قید ائدک کی، ایولون ۴-ده ساعت ۲۰:۴۰ رادهلرینده ارمنیستان سلاحلی قوهلری طرفیندن فضولی رایونونون آلخانلی کندی میناآتانلاردان و قومبارااتانلاردان آتشه توتولوب. ارمنیستان طرفینین بو تخریباتی نتیجهسینده کند ساکینلری - ۱۹۶۷-جی ایل تولدلو قولیئوا صاحبه ایدریس قیزی و اونون نوهسی، ۲۰۱۵-جی ایل تولدلو قولیئوا زهرا النور قیزی هلاک اولوبلار. ۱۹۶۵-جی ایل تولدلو قولیئوا سرویناز ایلتیفات قیزی ایسه یارالانیب.


text:
باشکند
باشکند، (اینگیلیسجه: Capital) ،(فارسجا: پایتخت) باش شهر یا دا حؤکومت مرکزی، بیر دؤولتین یؤنتیم (حؤکومت) مرکزی اولان شهر دیر.
بیر اؤلکه نین سیاسی ندن (علت) لره گؤره بیردن چوخ باشکندی اولابیلر. اؤرنک اولاراق، گونئی آفریقانین اداری باشکندی پرتوریا، یاساما (قانون قویما) باشکندی کیپ تاون، یارغی (قضاوت) باشکندی ده ایسه بلومفونتن دیر.[۱]
چوخلوق بیر اؤلکه نین باشکندی، ان بویوک و اؤنملی شهری اولار،[۲][۳] اما ترسینه ده اولابیلر. اؤرنک اولاراق، تورکیه نین ان بویوک ایله اؤنملی شهری ایستانبول اولارکن، باشکندی آنکارا دیر.


text:
لوقا 1
1-نجی باب
گیریش
1حُرماتلی تیوفلِس! کَن آداملار آرامیزدا بُلوپ گِچِن واقالارینگ تاریخینی یازماغا گیریشدیلِر. 2شُل واقالاری بیزه اُزالباشدان گُزلِری بیلِن گُرِن شاهاتلار و خودایینگ خوش خابارینینگ خیدماتچیلاری یِتیردی. 3شُنونگ اوچین، اِی قادرلی تیوفلِس، مِنینگ اُزوم هِم بُلوپ گِچِن واقالاری آچیق بیلدیم، سانگا هِمّهسینی یِکه-یِکه یازماغی یورِگیمه دوودوم. 4ایندی سِن اُزونگه اُورِدیلِن زاتلارینگ حاقیقاتدیغینا گُز یِتیرِرسینگ.
یحیی تَعمید بِریَنچینینگ دُغومی اُووندِن آیدیلیار
5یهودیه پاتیشاهسی هیرودیسینگ زامانیندا زِکاریا آدلی بیر کاهین باردی. اُل اَبیانینگ کاهینلار طایفاسینداندی، اُنونگ آیالی اِلیزابِت هِم هارونینگ نِسلیندِندی. 6بو اَر-آیالینگ ایکیسی-ده خودایینگ اُوونده دُغری آداملار بُلوپ، اُلار خودایینگ هِمّه تابشیریقلارینی و پارضلارینی کِمسیز بِرجای اِدیَردیلِر. 7اِمّا اِلیزابِتینگ گُورِلی بُلمایاندیغینا گُرَه، اُلارینگ چاغاسی یُقدی. اُلارینگ ایکیسی-ده اِییَم قارّیلیق یاشینا یِتیپدیلِر.
8بیر گون زِکاریا اُز طایفاسینینگ نُباتچیلیق گِزِگینده، خودایینگ حوضوریندا کاهینلیق خیدماتینی یِرینه قایتاریاردی. 9شُندا کاهینلیق عاداتینا گُرَه، خوش ایسلی اوزَرلیک توسِّلِتمِک اوچین، خودایینگ عیباداتخاناسینا گیرمِک اُنونگ قُرعهسینا دوشدی. 10اوزَرلیک توسِّلِتمِلی واقتی گِلدی، هِمّه جِماغات داشاردا خودایا دُغا اِدیپ دوردی.
11شُل واقت اوزَرلیک یاقیلییان جایینگ ساغیندا دوران خودایینگ بیر پِریشدهسی زِکاریا گُروندی. 12زِکاریا اُنی گُروپ، اُزونی ییتیردی و اُنی قُرقی آلدی. 13اِمّا پِریشده اُنگا شِیله دییدی: «اِی، زِکاریا، قُرقما، سِبَبی خودایدان اِدِن دیلِگینگ قابول بُلدی. آیالینگ اِلیزابِت سانگا بیر اُغول دُغروپ بِرِر، سِن اُنونگ آدینا یحیی داقارسینگ. 14بو سانگا اولی شاتلیق گِتیرِر، اُنونگ دُغان واقتیندا کَن آداملار خوش بُلار. 15چونکی اُل خودایینگ ناظاریندا بِییک بُلار. اُل هیچ هاچان آغزینا شِراپ و ایچگی آلماز. اُل هِنیز اِنهسینینگ گُورهسیندِکَه، مُقادِّس روحدان دُلار. 16اُل اسرائیل خالقیندان کَن آدامی اُزلِرینینگ تانگری خودایا طاراف اُورِر. 17اُل اِلیاس پیغامبارینگ روحی و قودراتی بیلِن مسیحینگ اُوونده یُریپ آتالارینگ یورِکلِرینی اُغولّارا و موطیعسیزلاری دُغرولارینگ دوشونجِسینه طارافا اُوریپ خودایا لاییق خالقی تاییارلار.»
18زِکاریا پِریشدَه: «مِن مونی نَهیلی بیلِیین؟ مِن بیر قارّی، آیالیم-دا قارّیلیق یاشینا یِتِن» دییدی. 19پِریشده-ده اُنگا: «مِن خودایینگ حوضوریندا دوریان جبرائیل. مِن سِنینگ بیلِن کِپلِشیپ، سانگا بو خوش خاباری قُوشورماق اوچین ایبِریلدیم. 20سِن مِنینگ بِلِّنِن واقتدا یِرینه یِتجِک سُزلِریمه اینانمادینگ. شُنونگ اوچین هِم سِنینگ دیلینگ توتولیپ، شو زاتلارینگ یِرینه یِتجِک گونونه چِنلی کِپلَپ بیلمِرسینگ» دیییپ جُغاپ بِردی.
21شُل واقت زِکاریا قاراشیپ دوران خالق اُنونگ عیباداتخانادا اِگلِنِنینه گِنگ قالدیلار. 22زِکاریا داشاری چیقاندا، اُلار بیلِن کِپلِشیپ بیلمِدی. شُندا اُلار عیباداتخانادا اُنونگ بیر گُرنوش گُرِندیگینه گُز یِتیردیلِر، سِبَبی زِکاریا اُلارا ایشارا بیلِن ایشارات اِدیَردی، اِمّا کِپلِشیپ بیلمِیَردی.
23خیدمات اِتمِلی واقتی تاماملانانسُنگ، زِکاریا اُیونه گیتدی. 24آرادان کَن واقت گِچمَنکَه، اُنونگ آیالی اِلیزابِت گُورِلی بُلدی. اُل بَش آیلاپ هیچ یِره چیقمادی، اُیونده بُلدی. 25اُل: «مونی مِنینگ اوچین اِدِن خودایدیر. ایندی اُل مانگا ناظار سالیپ، ایل آراسینداقی اوتانجیمدان دینداردی» دیییَردی.
عیسانینگ دُغجاغی اُووندِن آیدیلیار
26اِلیزابِتینگ گُورِلیلیگینینگ آلتینجی آییندا خودای جبرائیل پِریشدَهنی جلیلَهنینگ ناصِره شَهرینه، 27داوودینگ نِسلیندِن یوسف آدلی آدامینگ آداغیلیسی بُلان بیر گِلین بُلمادیق قیزینگ یانینا ایبِردی. اُل قیزینگ آدی مریمدی. 28پِریشده اُنونگ یانینا گِلیپ: «سالام، اِی، مِرحِمِت تاپان قیز! خودای سِنینگ بیلِندیر!» دییدی. 29مریم بو سُزلِره قاتی قُرقوپ، بو سالامینگ نَمه دوشوندیریَندیگینی بیلجِک بُلوپ فیکره باتدی. 30پِریشده اُنگا یوزلِنیپ: «قُرقما، مریم، سِن خودایینگ ناظاریندا مِرحِمِت تاپدینگ. 31سِن گُورِلی بُلوپ، بیر اُغول دُغرارسینگ. اُنونگ آدینا عیسی داقارسینگ. 32اُل بِییک بُلار، اُنگا بِییک خودایینگ اُغلی دییِرلِر. تانگری خودای اُنگا آتاسی داوودینگ تاختینی بِرِر. 33اُل یعقوبینگ نِسلینینگ اوستوندِن اِبِدیلیک شاهلیق اِدِر، پاتیشاهلیغینینگ سُنگی بُلماز» دییدی. 34مریم پِریشدَه: «بو نَهیلی بُلار؟ مِن هِنیز گِلین بُلامُق آخیری» دییدی. 35پِریشده اُنگا: «مُقادِّس روح سِنینگ اوستونگه اینِر، بِییک خودایینگ قودراتی سِنینگ اوستونگه کُلِگه سالار. شُنونگ اوچین هِم دُغجاق چاغا مُقادِّس ساییلانار، اُنگا خودایینگ اُغلی دییلِر. 36اینهَه، سِنینگ قارینداشینگ اِلیزابِتینگ هِم قارّیدیغینا باقمازدان، گُورهسینده چاغا بار. گُورِلی بُلمایان دیییلیَن بو آیال اِییَم آلتی آی بَری گُورِلیدیر. 37چونکی خودایینگ یانیندا بُلماجاق زات یُقدور» دیییپ جُغاپ بِردی. 38مریم: «مِن خودایینگ قیرناغیدیرین. دِگمه، مانگا سِنینگ آیدیشینگ یالی بُلسون» دییدی. سُنگرا پِریشده اُنونگ یانیندان گیتدی.
مریم اِلیزابِتینگ یانینا گیدیَر
39شُل گونلِرده مریم یُل شایینی آلیپ، هاولوقماچ یهودیهنینگ داغلیق اولکهسیندَکی بیر شَهره گیتدی. 40اُل یِرده زِکاریانینگ اُیونه باریپ، اِلیزابِته سالام بِردی. 41مریمینگ سالامینی اِشیدِن واقتیندا، گُورهسیندَکی چاغا قیمیلداپ، اِلیزابِت مُقادِّس روحدان دُلدی. 42اُل قاتی سِسلی قیغیریپ: «سِن آیالّار آراسیندا موبارِک بُلانسینگ، گُورَنگدَکی چاغا هِم موبارِک بُلاندیر! 43سِروِریمینگ اِنهسی مِنینگ یانیما گِلِر یالی، مِن نَدیپ بِیله موبارِک بُلدومقام؟ 44سالامینگ قولاغیما گِلیپ یِتِن واقتیندا، گُورَمدَکی چاغا بِگِنچدِن یانگا قیمیلدادی. 45خودایینگ آیدانلارینینگ یِرینه یِتجِکدیگینَه ایمان گِتیرِن آیال خوشواقتدیر!» دییدی.
مریمینگ آیدیمی
46مریم شِیله دییدی:
«جانیم خودایی بِیگِلدیَر،
47روحوم نِجات بِریَنچیم خودایا شاتلانیار.
48اُل کیچی قیرناغینا ناظار سالدی.
موندان بِیلَک هِمّه نِسیلِّر مانگا خوشواقت دییِرلِر.
49قودراتلیگویچلی مِنینگ اوچین اولی ایشلِر اِتدی.
اُنونگ آدی مُقادِّسدیر.
50اُل نِسیلِّر بُیی اُزوندِن قُرقیانلارا مِرحِمِت اِدِر.
51اُل گویجی بیلِن اولی ایشلِری یِرینه یِتیردی،
مُتِکِبّیرلِری اُلارینگ هِمّه ایچکی فیکرلِری بیلِن دارغاتدی.
52حُکومدارلاری تاختیندان دوشوریپ،
فُروتَن آداملاری بِیگِلتدی.
53آچلاری نَز-نیغماتدان دُیروپ،
بایلاری بُلسا بُش قایتاردی.
54-55آتالاریمیزا سُز بِرشی یالی،
ابراهیم بیلِن اُنونگ نِسلینه
رِحمدارلیق اِتمِگی هیچ اونوتمان،
قولی اسرائیلا کُمِک اِتدی.»
56مریم اِلیزابِتینگ اُیونده اوچ آیا یاقین بُلوپ، سُنگ اُز اُیونه قایتدی.
یحیی تَعمید بِریَنچی دُغیار
57اِلیزابِتینگ آیی-گونی دُلوپ، بیر اُغول دُغوردی. 58هِمسایالاری و دُغان-قارینداشلاری خودای اُنگا اولی مِرحِمِت اِدِندیگینی اِشیدیپ، اُنونگ بیلِن خوش بُلدیلار. 59سِکیزینجی گون چاغانی سونِّت اِتمَگه گِلدیلِر. اُنگا آتاسی زِکاریانینگ آدینی داقجاق بُلدولار. 60اِمّا اِنهسی مونگا قارشی بُلوپ: «یُق، اُنونگ آدی یحیی بُلمالیدیر» دییدی. 61اُلار اُنگا: «سِنینگ قارینداشلارینگ آراسیندا اُنگ یحیی آدلیسی یُق آخیری» دییدیلِر. 62اُنسُنگ اُلار چاغانینگ آتاسینا ایشارا بیلِن دوشوندیریپ، اُنونگ آدینا نَمه داقچیقدیغینی سُرادیلار. 63زِکاریا هِم یازارا بیر تاختاجیق تاپیپ، اُنگا «آدی یحیی» دیییپ یازدی. هِمّهلِر حایران قالدی. 64شُل واقت زِکاریانینگ دیلی آچیلیپ، خودایا اُوگی آیدیپ، کِپلِمَگه باشلادی. 65هِمسایالارینگ هِمّهسینی قُرقی قاپلادی. یهودیه داغلیغینینگ هِمّه یِرینده بو بُلان واقالارینگ باریسی حاقدا گورّونگ اِدیلدی. 66مونی اِشیدِنلِرینگ هِمّهسی بو زاتلار حاقدا قاتی فیکره باتیپ: «بو چاغا نَمه بُلارقا؟» دیییشدیلِر. چونکی خودایینگ گویجی اُنونگ بیلِندی.
زِکاریانینگ نبوّتلیغی
67چاغانینگ آتاسی زِکاریا مُقادِّس روحدان دُلوپ، شِیله نبوّت اِتدی:
68«اسرائیلینگ تانگریسی خودایا شوکورلِر بُلسون!
چونکی اُل اُز خالقینا ناظار سالیپ، آزاد اِتدی.
69-71اُوالقی زاماندا
مُقادِّس پیغامبارلار سِبَبی سُز بِرشی یالی،
دوشمانلاریمیزدان بیزی نِجات بِرمَگه،
ییگرِنیَنلِرینگ هِمّهسیندِن دیندارماغا،
اُل بیزینگ اوچین اُز قولی داوودینگ نِسلیندِن
بیر گویچلی نِجات بِریَنچی چیقاردی.
72اُل مونی آتالاریمیزا رِحمدارلیق اِتمِک اوچین،
اُز مُقادِّس عَهدینی یادّا ساقلاماق اوچین اِتدی.
73آتامیز ابراهیما قاسام ایچیپ، شِیله سُز بِردی:
74-75دوشمانلاریمیزینگ اِلیندِن بیزی آزاد اِتمَگه،
عُمرومیز بُیی حوضوریندا قُرقوسیز،
مُقادِّسلیک هِم دُغرولیق بیلِن
قولّوق اِتمَگه مومکینچیلیک بِردی.
76اِی، بالام، سِن هِم، بِییک خودایینگ پیغامباری دییِن آدی آلارسینگ!
خودایا یُل تاییارلاماق اوچین، اُنونگ اُووندِن یُرییِرسینگ.
77گونَهلِرینینگ باغیشلانماغی سِبَبی
اُنونگ خالقینا نِجات تاغلیماتینی معلیم اِدِرسینگ.
78خوداییمیز رِحم-شِفاقاتدان دُلودیر:
اُل اوستومیزه گون یاغتیسینی دُکدورِر.
79قارانگقیلیقدا و اُلوم کُلِگهسینده اُتورانلارا نور سِچیلِر،
آیاقلاریمیز پاراحاتلیق یُلونا اوغراتدیریلار.»
80شونلوقدا، اُغلان اُسیَردی و روحی تایدان گویچلِنیَردی. اُل اسرائیل خالقینا گُرونمِلی گونلِرینه چِنلی بیاباندا یاشادی.


text:
مَرقُس int
تانیشلیق
بو کیتاپ عیسانینگ زامانیندا یاشان مَرقُس آدلی آدام طارافیندان یازیلدی. اُل عیسی مسیحینگ رِسولی پولس بیلِن تَزه ییغناقلارینگ اِساسینی قُیماقدا یادامان زَحمِت چِکِنلِرینگ بیریدیر.
مَرقُس عیسانینگ دورموشینی، اِدِن ایشلِرینی و واغیظلارینی اَوَّلکی بُلوپ یازیپ گِچیرِن آدام. روم شَهریندَکی کِلیسا اوچین مَرقُس بو کیتابی یازیپ و یاهودی دَل خالقلار اوچین یازیلاندیغینی آچیق دوشوندوروپ گُرکِزیَر.
مَرقُسینگ اِساسی ماقصادی عیسانینگ مسیحدیگینی، و خودایینگ اُغلیدیغینی یَعنی پیغامبارلارینگ اوستو بیلِن واعدا بِرلِن پاتیشاهدیغینی معلیم اِتمِکدیر.
مَرقُس عیسی مسیحه ایمان گِتیریپ، اُنونگ گویجونه اینانان آدامینگ دِردِّن و مِرِضدِن ساغالیاندیغینا، جینلاردان آزات بُلیاندیغینا و اِبِدی یاشایشا اِیه بُلیاندیغینا شاهاتلیق اِدیَر.
ماضمونی
یحیی پیغامبارینگ واغظی 1:1-8
عیسی تَعمید بِریلیَر و ایمتِحانلانیار 1:9-13
عیسی جلیلَه گِلیَر 1:14—9:50
عیسی جلیلهدِن اورشلیمه گیدیَر 10:1-52
عیسانینگ صلیبداقی عاذاپلاری و اُلومی 11:1—15:47
عیسی دیرِلیَر 16:1-8
عیسی اُز شَگیرتلِرینه گُرونیَر 16:9-20


text:
اؤلکهنین ان بؤیوک خبر پورتاللاریندان اولان موساوات. کوم سایتیندا پروبلملر یارانیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو گون سحر ساعتلاریندان سایتا داخیل اولماق مومکون اولماییب.
سایت رهبریی پروبلمین آوروپادان قایناقلاندیغینی بیلدیریب:
«حؤرمتلی موساوات. کوم اوخوجولاری! آوروپادا یاشانان پروبلم سببیندن آذربایجانین، ائلجه ده آوروپانین بیر چوخ سایتلاری، او جملهدن ده موساوات. کوم سایتی آچیلمیر. بو، سون ۱۰ ایلین ان جدی حادثهسیدیر. بیزیم سرور ده بو داتا سنترلردن بیرینده یئرلشیر. پروبلم ایندییه دک راستلاشمادیغیمیز تیپدندیر. یاخین ساعتلاردا علاوه معلومات وئره جه ییک».


text:
سیلاوکمپاین لری بوکیچه ساعت 12ده یکون تاپه دی
افغانستان سیلاولرمستقل کمیسیونی ولایت کینگش وجمهور رئیسلیک سیلاولری کوزلنگن مدتده بولیب اوتیشیگه تیارایکن لیگی دن خبربیردی.
بو کمیسیون افغان لردن سیلاوده اشتراک ایتیب اوز ایسته گن کیشی لرگه آواز بیریش لرینی طلب قیلدی.
بوکیچه ساعت 12ده سیلاوآلدی کمپاین لرنی یولگه قوییش اوز یکونیگه ییته دی.
عین پیتده بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی نینگ افغانستانده گی وکالت خانه سی بوگل خارجی لر افغانستان سیلاوی گه اره لشمسلیگی نی معلوم قیلیب وبوتشکیلات هم بو سیلاونی نظارت قیلمسلیگی نی بیلدیرگن.
بو کمیسیون گه کوره برچه سیلاو اوسکونه واسباب لرینی ولایت لر و تومنلرگه جونتگن.
معلومات لرگه کوره سونگی نیچه آیده قریب تورت میلیون کیشی آواز بیریش اوچون چیپته آلیشگن بوبیلن مملکتده آوازبیروچی لرسانی ییگرمه میلیون دن آرتیق بوله دی.
بو کمیسیون نینگ معلوم قیلیشیچه سیلاونی نظارت ایتیش اوچون 265000کیشی نظارت چیپته سی نی آلگن.
بو کمیسیون جمهور رئیسلیک سیلاوی بیرینچی گل ده یکون تاپیشیگه امید قیلماقده. اما اگرایکینچی دورده قالگن تقدیرده کیره کلی تیارگرلیک کورگنی نی بیلدیره دی.
افغانستان سیلاولر مستقل کمیسیون باشلیغی یوسف نورستانی تهدید آستیده بولگن جای لرده قلابگرلیک یوزبیریش تشویشی سبب سیلاو یولگه قوییلمسلیگی نی ایتدی.
"اوتمیشده بعضی منطقه لرناتینچ ایدی، هیچ کیم باره آلمسدی، شو سبب آوازبیریش صندوق لری تولدیره یلگن ایدی، کوندوز آواز بیریلمه دی، کیچقرون بولدی ویا ایرته سی صندوقلر تولدیریلیب کیلدی بیز بونده ی محللرگه سیلاو اوتکزمه یمیز". دییدی افغانستان سیلاولر مستقل کمیسیونی باشلیغی نورستانی جنابلری
عین حالده بوگون کابلده افغانستانده گی بیرلشگن ملت لرتشکیلاتی نینگ مخصوص وکیلی یان کوبیش جنابلری افغانستانده گی خوف سیزلیک معماسیگه قره مسدن سیلاو یولگه قوییلیشی ممکن لیگی نی ایتدی. اوسیلاوافغانلر تمانیدن باشقریلگنی اوچون اهالی کینگ قتنه شیشلری گه امید بیلدیردی. "بو سیلاونی افغان لر ایگه لیک قیله دی، وافغان لرتمانیدن باشقریله دی، اهالی سیلاو تیارگرلیک لری گه قیزیقیش کورستگن لروشونینگ دیک بو سیلاوآرتده قیتمسلیگی اوچون اهالی آره سیده ایشانچ درجه سی یوقاری، افغانستان نینگ کیلگوسی رهبری اعتبارگه ایگه بولیشی اوچون بومملکت آلغه سیلجیب و دموکراسی قاعده لری کوچله یتیریلیشی لازم" دییدی بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ افغانستانده گی وکیلی
بوگون افغانستان جمهوررئیس لیک و ولایت کینگش سیلاو کمپانلری اوچون سونگی کون حسابلنه دی.
سیلاوآلدی ترغیبات کمپاینی بوکیچه ساعت 12ده یکون تاپه دی، سیلاوگه قالگن 48ساعتده سکوت مدتی سکوت سقلنه دی. بوکمیسیون اوتکزگن مطبوعات انجمنی ده رسانه لربواصلگه جدی اعتبار بیریش لرینی طلب قیلدی.
بوگونگی کمپاین لرکوپراق کابلده بولیب اوتدی.
عبدالله عبدالله، اشرف غنی احمد زی، گل آقا شیرزی، عبدالرب رسول سیاف وداود سلطان زوی لر مینگلب طرفدارلری آره سیده چیقیش قیلیب سونگی برنامه لرینی اعلان ایتدیلر.
سوز یوریتگن نامزدلر مملکتده عدالت تامین له نیشی، تینچ لیک اورنه تیلیشی، اهالی مصلحتی بیلن ایش قیلیش ومجاهدلرموقعی گه بها بیریش موضوع لرگه اعتبار بیریش لرینی تاکیدله دیلر.


text:
ارمنیستانین حاکم رسپوبلیکا پارتییاسی قاراباغدا ارمنی پارتییالارینین اوچونجو فورومونو کئچیرمیه حاضیرلاشیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا پارتییانین صدر معاوینی آرمن آشوتیان سؤیلهییب. او، فورومون ۱۶-۱۸ ایون آرالاریندا کئچیریلجیینی بیلدیریب.
آشوتیان فورومدا ایشتیراکدان لئوون تئر-پطروسیانین رهبرلیک ائتدیی کنگرس-آنک بلوکونون ایمتینا ائتدیینی بیلدیریب. مخالیف اوهانیان-رافی-اوسکانیان بلوکو ایسه فوروما دعوت ائدیلمهییب.
قید ائدک کی، آذربایجانین ایشغال ائدیلمیش اراضیلرینده تشکیل ائدیلهجک فورومدا ۲۱ پارتییا ایشتیراک ائدجک. بونلاردان ۱۵-ی ارمنیستانی، ۶-سی ایسه قاراباغ سپاراتچیلارینی تمثیل ائدجک. فورومدا همچینین ارمنیستان پرزیدنت سرژ سرکیسیان و سپاراتچیلارین لیدری باکو ساآکیان دا ایشتیراک ائدجک.


text:
مصرین کئچمیش داخیلی ایشلر ناظری حبیب ال-عدلی سعودییه عربیستانی شاهزادهسی محمد بین سالمانین مصلحتچیسی تعیین ائدیلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «نیو یورک تایمز» قزئتی یاییب. عدلینین بیر مدت اؤنجه حبس ائدیلهن سعودییه عربیستانی شاهزادهلرینی دیندیردیی ده ادعا ائدیلیب. اونون شاهزادهلره قارشی موختلیف ایشگهنجهلردن ایستیفاده ائتدیی وورغولانیر.
قئید ائدک کی، ادلی ۲۰۱۱-جی ایلده دئوریلهن مصر پرزیدنتی حوسنو موبارکین حاکمیتی دؤنهمینده داخیلی ایشلر ناظری کیمی چالیشیب. او، مصرده موخالیفته قارشی تطبیق ائتدیی موختلیف ایشگهنجهلرله مشهورلوق قازانیب.


text:
۷.۳ بؤیوکلویونده زلزله جان آلدی
۴۰دان چوخ ائوین چؤکدویو، ۶۵ ائوین یانی سیرا، خستهخانا کیمی بعضی بینالارینین دا ضرر گؤردویو آچیقلاندی
اندونزینین جاوه آداسیندا میدانا گلن زلزلهده ۲ نفر اؤلدو.
اندونزی مئتئورولوژی آژانسی زلزلهنین بؤیوکلویونو ۷ ویرگول ۳، آمریکا ژئولوژی آراشدیرمالار مرکزی ایسه ۶ ویرگول ۵ اولاراق بیلدیردی.
اندونزیلی یئتکیلری زلزلهنین آغیر شکیلده حس ائدیلدیگی بؤلگهلرده ۴۰دان چوخ ائوین چؤکدویونو، ۶۵ ائوین یانی سیرا، خستهخانا کیمی بعضی بینالارینین دا ضرر گؤردویونو آچیقلادی.
بو آرادا، زلزلهنین آزجا حس ائدیلدیگی باشکند جاکارتادا بو آنا قدر جان و یا مال ایتکیسی یاشانمادی.


text:
محاکمه - کافکا
بیلدیینیز کیمی فیرانتس کافکا آلمانجا یازان چک اسلوواکی'لی یازاردیر. کافکا دئمک اولار پست مدرن یازار ساییلیر. نییه کی یازیلاریندا سنت (اؤرنه'یین دین) و مدرنیته'نین (اؤرنه'یین قانون و نوین حکومت'لر) یاراتدیقلارینا الیشدیرل یاناشیر. و یازیلاریندا شخص چوخ محوریت و اؤنم داشییر تا توپلوم.
کافکانین اؤزل دیلی، اؤزل دوشونجه'سی و اؤزل یازی طرزی وار. بو اوزدن کافکانی منیمسه'مک ایسترسه'نیز اصلی دیلده اوخوساز داها یاخشی اولار آنجاق نه یازیق کی بوایشی گؤرمک بیرآز چتین ایشدیر.
محاکمه آدلی ناقیص اولان کیتابی بیر "آقای کئی" آدلی کیشینین اؤزو بیلمه'دن نه اوچون موحاکیمه اولماسینین ریوایتی دیر. آقای کئی'یی موحاکیمه ائدن قاضی یا اوستون گوج هئچ زامان گؤزه گؤرونمور. چئوریلمه رومانینا تای ناغیلین قهرمانی یوخودان آییلیر و بیر واهی و بللی اولمایان سوچلامایا گؤره، گلن یکشنبه موحاکیمه اولمایا چاغریلیر.
آقای کئی اؤنجه اؤزونو سوچسوز ساندیغی اوچون بو اولایی اومورسامیر؛ آنجاق گئت گئده ایش جیددیله'شیر. بیر وکیل توتور، سونرا وکیله ده گوونه بیلمه'دییی اوچون اؤزو موحاکیمه سوره'جینین ایشلرینی آلیر الینه. بیر چوخ دنه'ییم، دارتیشما و دانیشیقلاری اولور و... (آردینی کیتابدان اوخویارسینیز)
بو کیتاب دئمک اولار دین، دین اوزوندن یازیلان یاسالارا، عدالت، قانون، محاکمه سوره'جی، جرم، جزالانما و بوکیمی قونولارین نقد و الیشدیریسینده یازیلمیش بیر اثردیر. آنجاق کافکانین یولداشی "ماکس برود" اونون وصیتینه دایانسایدی بو کیتاب گرک یاندیریلمیش اولاردی. بئله'لیکله کیمسه اونو اوخویا بیلمه'یه'جک'دیر. آنجاق یئنه وورغولاماق لازیم'دیر بو کیتاب ناقیص دیر بلکه کافکا ساغ قالیایدی سونرالار بونو کامیل یاریب سونرا کؤنوللو اولاراق اؤزو یاییملاردی.
هر حالدا نه موتلو بو کیتاب کافکادان سونرا یاییلدی و بیر چوخ کیتاب اوخویان و کیتاب سئونی اؤزونه حئیران ائتمه'یی باشاردی. منجه بو کیتابی دین'له ایلگیلده اولان اینسانلار، حقوق اوخویان اؤیرنجی'لر، وکیل'لر، قاضی'لر و بئلنچی قونولارلا اوغراشیب اؤزلرینی سیاسی تپگی گؤسترن (کنشگر سیاسی) تانیملایان هر کس اوخومالیدیر. آنجاق دئدیییم کیمی بو کیتابین فارسجا چئویرمه'سی بیرآز یوروجودور. بیرآز دؤزومله اوخوماق گرکیر. یوخسا سیزی تئز یورا بیلن بیچیمده چئوریلیب'دیر.
(البته من کیتابی 4 ایل اؤنجه آتلاق پیتلاق اوخوموشام، اومارام یارارلی بیر تانیتیم وئرمیش اولدوم)
-
- ۹۴/۰۷/۱۱


text:
چارلز فرانسیس ریشتر
چارلز فرانسیس ریشتر (اینگیلیسجه: Charles Francis Richter)آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲۶ آوریل ۱۹۰۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۵ ایل عومر ائلهییب و ۳۰ سپتامبر ۱۹۸۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چارلز فرانسیس ریشتر استنفورد بیلیمیوردودا درس اوْخویوب.زلزله شۆناسلیقدا ریشتر ساییسی اونون آدیندان گوتورولوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Charles Francis Richter»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده چارلز فرانسیس ریشتر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گونش ایلی ۱۳۶۴ ینجی ایللردن ائله ادبیات هوسکارلاری ایله دوشوب – چیخیب اونلارین بیر سیرالاری ایله ده یاخیندان اولموشام. اصلا یادیما گلمیر کی بیر کیمسه بو گونه قدر اوستاد حبیب فرشبافین آدی گلنده اوندان چیرگین بیر سؤز یا خاطیره دیلینه گتیره. هامیلار ائله اوستادین آدی گلنده بیر تهر سلام – صلواتلا اونو یاد ائتمیشلر. معالاسف من بو اوجسوز – بوجاقسیز وادییه آیاق قویان ایلدن تقریباٌ بیر ایل اول، یعنی ۱۳۶۳ اونجو ایل اوستاد فرشباف تهرانا انتقال تاپمیشدیر.
حبیب آقا فرشباف گونش ایلی ۱۳۲۳ ایلینین گول – گولو دیندیرن یاز فصلینین اردیبهشت آییندا تاریخ له یاشید اولان تبریزین صفالی و باغ – باغاتلی محلهلرینین بیریسی اولان باغ مئشه ده آنادان اولوب، ائله گنج چاغلاریندان ذکالی بیریسی کیمی تانینیب، او دؤورون مفکورهلی انسانلاری ایله اوتوروب دوروماغی سبب اولموشدور کی، حبیبآقانین دا گؤزو آچیلیب و ائله چوخ ائرته چاغلاری یاخشینی – پیسدن سئچسین. بو یازیچی و شاعیریمیز اوزو بیر یئرده اوزوندن بئله ذکر ائدیر: «دیپلوما قدر تحصیل آلدیم. سونرا معلم آدی ایله قاراداغا یوللاندیم. اون ایلدن آرتیق قاراداغ کندلرینده قالدیم. اؤیرندیکلریمدن قات – قات آرتیق قاراداغلیلاردان اؤیرندیم. دؤنه – دؤنه دونیا گؤرموش آنالارین، آت بئلینده عؤمور سورموش بالالارین مجلسینده اولدوم. اونلارین سؤزلرینی، نیسگیللرینی قلمه آلدیم. بونلار آدیما شاعیر دئدیلر. »
بو آلچاق کؤنول اینسان همهشه اوشاقلا اوشاق اولوب، بؤیوکله ده بؤیوک اولار. بلکه ده ائله بونا گؤره دیر کی اونون سئورلرینین سایینا گونو گوندن آرتار. ۵۰ ایلدن یوخاری اؤیرتمنلییه باخان اوستاد حبیب فرشباف بوگون ثمرلی عؤمور – گونونون ۷۰ینجی پیللهسینده دایانیب، یئتمیش ایل گئریده قالان آجیلی – شیرینلی سوووشان عؤمرونه شاهید اولاندا گؤره سن بو دؤنه نه آرزیلیر؟ منجه او یئنه دئییر کی، اگر یوز دؤنه ده دوغولوب، اؤلم، یئنه دونیایا گلم، سؤزسوز یئنه معلملیک پئشهسین اؤزومه سئچهرم. معصوم اوشاقلارلا اولماغین لذتین ائله حبیب فرشباف کیمی آزاده انسانلار منیم کیمیلرده تئز باشادوشرلر .
نزاکتلی دوستوموز، شرافتلی بیر انسان اولدوقدان دولایی، گؤزل ناثر و گؤرکملی بیر شاعیر ده اولموشدور. سؤزلریمیزه آیدین آیت آنادیلیمیزده کی دؤورو مطبوعاتیمیزلا اونون بو گونه قدر گون ایشیغینا چیخادیریلمیش ایکی کیتابیدیر کی اونلاری دا بورادا تانیتماق داها یئرلی اولار. اوستاد فرشبافین ایلک کیتابی « دان یئری » دیر کی انقلابدان سونرا ائله شاعیرین دوغولدوغو یئرده نشر اولوب، آز بیر زاماندا نسخهلری توکنمیشدیر. داها سونرا ایسه «قاراداغ کندلرینده» آدلی کیتابی نشر اولونور .آنجاق بو نشردن سونرا نه سببلره گوره شاعیر داها کیتاب نشر ائتمکدن واز کئچیب، یالنیز اوخوماغا داها آرتیق رغبت گؤسترمیشدیر. اونون چاپ اولان اثرلری آذری درگیسی، آذرتورک، کولتور و… کیمی دیرلی مطبوعاتیمیزدا دؤنه – دؤنه نشر اولا بیلمیشلر. سونرالار شاعیریمیزین ان یاخین امکداشی یاخود آرخاداشی سانیلان دوقتور مرتضی مجدفرین تشویقلری نتیجه وئریب، اوستادین اوشاقلاریمیزا عاید بیر شعر دفتری ده چوخ گؤزل کیفیتده نشر اولابیلدی. ماراقلی دیر کی همین اثرین قابیغینین طرحین ائله اوستادین باجاریقلی و هنرمند قیزی وقار خانیم طراحلیق ائتمیشدیر. اوستاد فرشبافین هله اوندان بیر اثرلرینین چاپینا شاهید اولان بیر سیرا باشقا اؤلکهلرده یاشاسالاردا، اللرینه دوشمک هامان، باغیرلارینا باسیب حتی اونلارا عاید بیر سیرا یازیلاردا یازمیشلار. بو یازیلارین بیر سیراسینی گؤره بیلمهسک ده، خوشبختلیکله بیر قیسمینین اوخوماغینا توفیق تاپا بیلمیشیک.
بو بؤیوک انسانین تواضعکارلیغی سبب اولموشدور کی دؤنه – دؤنه ایستهدیگیم خواهیشلر داشا دیسینلر! من اوندان تکرار ایستهمیشدیم کی اؤز خاطیرهلرین قلمه آلسین. داها دوغروسو دیلیمده توک بیتمیشدیر. آنجاق او همهشه بویورموشدو: «من هارا بؤیوکلردن یازماق هارا !! » دوغروسو اوستاد اگر همت ائدیب صمد بهرنگی، بهروز دهقانی، مناف فلکی، علیرضا نابدل ایله اولان آنلارین یازسالار، چاغداش تاریخیمیزده کی سیاسی– اجتماعی بوشلوغون بیر قدری آزالاجاقدیر.
۱۳۷۳ اوچونجو ایل اوستادین ۵۰ یاشی و ۳۰ ایل معلملیگی عزیزلنیر. هابئله اون ایل سونراسی دا ائله ۶۰ یاشا دولماسی عزیزلنیر. ۱۳۹۰ ینجی ایل تکرار اونون اوشاقلارا عاید چالیشمالاری ۳۰۰ دن چوخ اوشاقلارین حضورو ایله عزیزلنیر. بیر ایل سونرا بو شاعیریمیزین «اوشاق نغمهلری» کیتابی اوشاق باغچالاری، کودکستان و دبستان اوشاقلاری ایچون شعر مجموعهسی «پیشگامان پژوهش مدار » نشری سیراسیندا ۳۶ صحیفه ده اعلا کیفیتده، اوستادین قیزینین رساملیقلاری و طراحلیقلاری اساسدا نشر اولونور. کؤنلوم ایستر بورادا همین دفتردن بیر شعری تقدیم ائدم:
سلام وئردیم آتاما من
آتام دئدی: قیزیم گلدین؟
سؤیله گؤروم نه اؤیرندین؟
دئدیم، آتا بیر قولاق آس
فارسلار دئییر اوراغا داس
اؤیرنمیشم الیف ب یی
اوخویورام من هر شئیی
بو بابا دیر باخ بو دا آب
بو آت، بو دیش، بو دا جوراب
اؤیرنمیشم بخش ائتمهیی
دئییرسنسه دئ هر نهیی
اللریم له پارچالارام
سسلرینی من سایارام
سسلر دیجک قولاغیما
گتیرهرم بارماغیما
آتام دئدی: « بو آلمانی
بیر پارچالا گؤروم هانی ؟»
آلمالاری گؤرن چاغی
گتیردیم من تئز پیچاغی
بونو گؤرجک آتام گولدو
ائله گولدو، ائله گولدو
گؤزلریندن یاش تؤکولدو
دئدی : قیزیم کیلاسدا سن
ائله بئله بخش ائدیرسن؟
اؤز یئریمده دایاندیم من
آتامدان برک اوتاندیم من .
سؤزومون سونوندا حبیبآقا فرشبافین، آذربایجاندا اوز وئرن دهشتلی زلزلهده کی زحمتلرینی ده اونوتماق ایستهمیرم. او، آیین یاریدان چوخون زلزله ویرمیش یئرلرده اولوب هنرمندلری و باشقا خیر آداملاری توپلاماقلا، زلزله گؤرموشلره توختاقلیق وئرمک ده بؤیوک رول اوینامیشدیر. بو کیمی شریف انسانا اوزون عؤمورله توام جان ساغلاملیغی آرزیلیرام.
۱- اوشاق نغمهلری، حبیب فرشباف آقایی – تهران، پیشگامان پژوهش مدار ۱۳۹۱
۲- یارین اوشاقلار قروپو، بئشینجی سایی، تبریز، ایل بایرامی ۱۳۹۲ –اوستاد حبیب فرشباف کیم دیر ؟ سالار ترابی
۳- A4 بویوندا « اوشاقلار باغچاسی » عنوانلی بیر شعر دفتری گویا چاپ اولانماییب و ماراقلانانلار اوز سلیقهلری ایله بو دفتری توپلامیشلار. دوستوم محمد الفت ین کیتابخاناسیندا بو کیتابا راستلاشدیم. دئمک همین کیتابین یوزه دوخسان فایزی ائله بیرینجی قایناقدا آدین چکدییمیز کیتابا داخیل ائدیلمیشلر.


text:
ام د ب اراضیسیندهکی قانلی مناقیشهلردن چیخیش یولو هلهلیک گؤرونمور.
بونو رئپورت-آ روسییا پرزیدنتی یانیندا اینسان حاقلاری و وطنداش جمعیتینین اینکیشافی مسئلهلری اوزره شورانین عضوو، تانینمیش سیاستچی و پوبلیسیست ایرینا خاکامادا دئییب.
اونون سؤزلرینه گؤره، داغلیق قاراباغ و پوست سوویت مکانینداکی دیگر مناقیشهلر بیر زنجیرین حالقالارییدیر: "داغلیق قاراباغ پوست سوویت مکانیندا بیرلییه مانع اولان اساس مقامدیر. من آرتیق ۱۰ ایلدیر کی، بو پروبلئملرله مشغول اولمورام و هانسیسا محاکیمه یوروتمک منیم اوچون چتیندیر.
حساب ائدیرهم کی، داغلیق قاراباغ، ائلجه ده دنئستریانی، دونباسس، آبخازییا و جنوبی اوسئتییا هلهلیک چیخیش یولو گؤرونمهیهن اراضی موباهیسهلری، موناقیشهلردیر. اونلارین حلی بارهده منیم شخصی تصوروم رئاللیغا چئوریله بیلمک اوچون چوخ رومانتیکدیر".
اونون فیکرینجه، موناقیشه اؤلکهلرینده میللتچیلیین قیزیشدیریلماسی اونلارین حلی مسئلهسینه یاردیم ائتمیر.
خاکامادا بیلدیریب کی، باکیدا ۱۰ ایل اول اولوب: "شهر چوخ گؤزلدیر، بورادا مختلیف خالقلارین نمایندهلری، حتی ارمنیلر یاشاییرلار. روس دیلینین آذربایجاندا بو درجهده اینکیشاف ائتمهسی یاخشی حالدیر. روس دیلی دؤولت دیلی اولماسا دا، باکیدا بیر نؤع رئگیونال دیل رولوندا چیخیش ائدیر. بو دا روسییا و آذربایجان آراسیندا یوکسک سوییهلی اقتصادی، مدنی-هومانیتار علاقهلرین نتیجهسیدیر".
روسییالی سیاستچی باکیداکی محازیرهلری زامانی اونونلا اونسیتده اولان آذربایجان گنجلری بارهده ده دانیشیب: "آذربایجان گنجلری منی حیرتلندیردی. اونلار چوخ اینکیشاف ائتمیش، ساوادلی، اؤز عنعنهلرینی یاد ائدن و عینی زاماندا، عمومیلیکده دونیانین منظرهسینی گؤره بیلیرلر. بیلیرم کی، بیر چوخ آذربایجانلی گنج روسییادا تحصیل آلیر. هر کس ان یاخشی حساب ائتدیی ساحهده تحصیل آلیر. دونیا چوخدان گلوباللاشیب. اونا گؤره ده سئویندیریجی حالدیر کی، آذربایجانلی عائلهلر اؤز اوشاقلارینی روسییانین نفوذلو عالی مکتبلرینده تحصیل آلماغا گؤندرمک اوچون ایمکان تاپیرلار".


text:
بئله بیر اینسانلارا اؤنجوللر دئییلیر. اؤنجوللر، اینسان اراده سینی توپلوما سونان و توپلوما یئنی بیر یول گؤستریمینده بولونان و بو یئنی لییین اوغروندا چالیشان شخصلردیرلر. اؤنجوللر وار اولان دوروما تابع اولماییب و وار شرایطی اؤز اراده لری اساسیندا شکیللندیریب و بایاغی بیر یاشام و دوشونجه طرزیندن اوزاق ،توپلوما بام_باشقا بیر یاشام و گلیشمه سئچه نکلری سونماقدادیرلار. بو اؤزه للیکلری اؤنجوللرین دورومونو توپلومدا فرقلی لندیرسه ده، عینی حالدا اؤنجوللری توپلومدا یالنیزلاشدیرا دا بیلر. یالنیزلیق ایسه اؤنجوللرین تأثیر دایره و ائتگیلرینی آزالدیب و دارالدا دا بیلر. بیر توپلومون ده ییشمه و گلیشمه سینین کیفیتی او توپلومون اؤنجوللرینین کیفیتیندن آسیلی اولسادا، اونون ده ییشمه و گلیشمه سینین کمیتی توپلوم و اؤنجوللرین قارشیلیقلی ایلیشگی سیندن آسیلی دیر.
ائله بونا گؤره ده اؤنجوللر توپلومون ایستک و دورومونو درک ائدیب و گؤرمه لی دیرلر، توپلوم ایسه اؤنجوللرین دوشونجه لرینه آچیق اولوب و فعالیت لرینه ده یر وئریب و اؤز اؤنجوللرینه صاحیب چیخمالی دیر.
نه قدر توپلوم و اؤنجوللر بیر_بیری ایله اولوملو و ائتکیلی بیر ایلیشکی ده اولسالار و اؤنجول_توپلوم فاصله سی آزالسا او قدر او میلت گوجلو و جانلی بیر میلته چئوریله بیله جکدیر. چونکی بوتون قالارغی ده ییشیملر و گلیشمه لر، توپلوملا اؤنجولون بیرگه حرکتیندن یارانان بیر گئرچکدیر. بونو گورمزدن گلیب توپلوملا اؤنجولون آراسیندا یارادیلان بوتون فاصله لر و آیریلیق لار، بیر میلتی هم جهت سیز، همده قرارسیز قویا بیلر. بئله بیر میلت یا باشقالارینا تابع و تسلیم اولار یا دا اؤز کؤکونه اویغون گلیشمک و ده ییشمک گوج و ایسته یینی ایتیره بیلر.


text:
بو گون فرانسادا کئچیریلن پرزیدنت سئچکیلری ایله باغلی ایلک اگسیت-پولون نتیجهلری معلوم اولوب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بلچیکانین ارتی بی اف تلکانالی ساعت ۱۲.۰۰-آ اگسیت-پوللون نتیجهلرینه اساساً سابیق اقتصادیات ناظری، «ان مارشه» (یوروش) حراکاتینین لیدری امانوئل ماکرون و رادیکال میللی جبههنین لیدری مارین له پن پرئزیدئنت سئچکیلرینین بیرینجی توروندا لیدرلیک ائدیرلر.
اگست-پوللا اساساً ماکرون سسلرین ۲۴ فایزینی، لی پئن سسلرین ۲۲ فایزینی توپلاییب. سابیق باش ناظر، رسپوبلیکاچیلارین نامیزدی فرانسوا فیون ۲۰،۵ فایز سسله اوچونجو، رادیکال سولون نامیزدی ژان-لیوک ملانشون ۱۸ فایز سسله دؤردونجو یئرده قرارلاشیب.


text:
۵ قارهده ۲۰۹ شهری ایچینه آلان ۲۰۱۷٫جی ایل حیات هزینهسی آراشدیرماسی نتیجهلری آچیقلاندی
ائل اوبا – دونیانین ان باهالی شهری آنگولانین باشکندی لواندا.
یؤنهتیم دانیشمانلیغی شیرکتی مرکرین ۵ قارهده ۲۰۹ شهری ایچینه آلان ۲۰۱۷٫جی ایل حیات هزینهسی آراشدیرماسی نتیجهلری آچیقلاندی.
بونا گؤره، بو ایل دونیانین ان باهالی شهری لواندا اولارکن، ان اوجوز شهر ایسه، تونس اولاراق تعیین اولوندو.
ان باهالی شهر سیرالاماسیندا ایکینجی سیرادا، گئچن ایلین بیرینجیسی هونگ کونگ یئر آلیرکن، ژاپنون باشکندی توکیو اوچونجو سیرادا، سوئیسین زوریخ شهری ده دؤردونجو سیرادادیر.
اؤتن ایل ۱۰۱سیرادا یئر آلان ایستانبول، بو ایل سیرالامادا ۴۱ سیرا دوشهرک، لیستهیه ۱۴۲٫جی سیرادان گیردی.
۱۰۰ پوئنه صاحب نیویورکون رفرانس آلیندیغی آراشدیرمادا معلومات توپلاما مرحلهسینده دونیاداکی اقتصادی و سیاسی دالغالانمالار، ارز سبدلریندهکی حرکتلیلیک، تورم و قوناقلاما قیمتلرینده اولان دالغالانمالار دا نظره آلینیر.


text:
سبد خرید من
هیچ محصولی وجود ندارد
HTC One X9- اچ تی سی HTC One X9
HTC One M9 Plus -اچ تی سی HTC One M9 Plus
HTC 10- اچ تی سی HTC 10
HTC One A9- اچ تی سی HTC One A9
HTC DESIRE 626 - اچ تی سی دیزایر 626
HTC One E9 Plus -اچ تی سی HTC One E9 Plus
HTC One N9 - اچ تی سی وان ام 9
HTC One E8 Dual - اچ تی سی وان E8 دوسیم
HTC Desire P - اچ تی سی دیزایرP
HTC Desire 400 - اچ تی سی دیزایر400
HTC Desire 820 mini - اچ تی سی دیزایر 820 مینی
HTC Desire Eye - اچ تی سی دیزایرEye
نماد اعتماد الکترونیکی
سبد خرید من
هیچ محصولی وجود ندارد


text:
اوزبیکستان – تاجکستان حدودیده ماین تمیزلش فعالیتلری باشلندی
بوندن 20 ییل مقدم کومیلگن ماینلرنی تمیزلش فعالیتلری باشلنگن لیگی بیلدیریلدی.
اوزبیکستان – تاجکستان حدودیده بوندن 20 ییل مقدم کومیلگن ماینلرنی تمیزلش فعالیتلری باشلنگن لیگی بیلدیریلدی.
تاجکستان حدود قوریقلش کوچلری مطبوعات سوزچیسی محمد اولوغ خواجه یف، ژورنالیستلرگه بیرگن بیاناتیده، اوزبیکستان بیلن تاجکستان حدودیده ماینلرنینگ تمیزلش فعالیتلری نینگ باشلنگن لیگینی بیلدیردی.
اولوغ خواجه یف، مشترک ایجاد ایتیلگن گروپ نینگ ماین تمیزلش فعالیتلری نینگ تاجکستان نینگ پنجی کنت و اوزبیکستان نینگ سمرقند منطقه لری اورته سیده گی حدودده باشلنگن لیگینی تیلگه آلدی.
ماین تمیزلش فعالیتی نینگ اهمیتی گه تماس قیلگن خواجه یف، خوددی شو پروسه نینگ 2019 – ییلی نینگ آخری گچه نهایی بولیشی نینگ کوزگه توتیلگن لیگینی ایتدی.
اوزبیکستان جمهور باشلیغی شوکت میرضیایف و تاجکستان جمهور باشلیغی اما علی رحمان، مارچ آییده حدودده گی ماینلرنینگ تمیزلنیشینی اوز ایچی گه آلگن کیلیشووگه قول قویگن ایدیلر.
اوزبیکستان و تاجکستان حدودیده گی ماینلرنینگ تمیزلنیشی اوچون ایککی مملکت نینگ تیگیشلی اداره لری نماینده لری بیلن ماین تمیزلش ملازملری اورین آلگن مشترک گروپ اپریل آییده ایجاد ایتیلگن ایدی. ایککی مملکت اورته سیده گی 9،5 کیلو متر مربع لیک ساحه گه ماین کومیلگن لیگی تخمین ایتیلماقده دیر.
اوزبیکستان، 1992-1997 ییلریده تاجکستانده گی ایچکی اوروش نینگ آرتیدن، ناقانونی قوراللی گروهلر و مخدره مواد قاچاق چیلری نینگ مملکت گه کیریب کیلیشی گه مانع بولیش مقصدی بیلن 1990 ییللرنینگ آخریده بو منطقه لرگه ماین کومگن ایدی.


text:
دایاناجاقلاردا بیر نئچه دقیقه دایانیردی. بیر تعداد ائنیب، بیر تعدادایسه مینیردی. یئنیدن یولا دوشوردو.
بورولا- بورولا داغلار کناری درهلرین قیراغیلا اؤزونه یول آچیب، گئدیردی. سورعتله کؤرپولری اؤتوب، تونللری کئچیردی.
قاطاردان دیشاری هر نه واریدیسا، سانکی لحظهلر قوناغیایدی. بیرجه آن گؤز اؤنونده دوغرولور، هله سئچیلیب سئچیلمهمیش، گئجهده آخان اولدوز تک، آخیب یوخا چیخیردی.
کوپهلرین بیرینده گئدن قیزغین مباحثه قیش گئجهسینین کورسوسو کیمیکوپهدهکیلرین باشین بیر یئره ییغمیشدی.
بیر گنج اوغلان حرارتله دانیشیردی. اونون خطابی یاشلی بیر کیشییه اولورسادا، باشقالارینین ماراغینی داها آرتیق قازانمیشدی. اونلار تام دقتله اوغلانی دینلهییردیلر. بونونلا بئله او سؤزون سونا چاتدیرا بیلمهدی. چونکی یاشلی کیشی اعتراض بارماغین قالدیریب، اوغلانین سؤزون یاریدا کسدی:
– یوخ، اولمادی. دایان! دایان بیر گؤروم سنینهامیسی نئچه یاشین وار؟ ییرمی… ییرمیایکی. لاپ توتاق ییرمیدؤرد. هله سن نه یاتیبسان، نه یوخو گؤرهسن؟ آمما من گؤرموشم. گؤرموشم و گؤره- گؤرهده گلمیشم. بیر دانا آخیرا چیخانی اولماییب. گؤر بیری دوز باش گؤرا آپارا بیلیب؟ یوخ، آپارماییب. فرقهلیکده … لاپ ائله بیل دوننایدی. ایکیجه گونون ایچینده بیرین قویمادیلار قالا. اؤز گؤزومون قاباغیندا اوچ- دؤردون بازار آغزیندا گبرتدیلر. اللرینه دوشهنی قاننادیلار. اؤلن اؤلدو، قاچان قاچدی. دئییردیلر بس گؤرهسن حالوا پایلاییرلار. گلن گئتدی فدایی یازیلدی. آمما من؛ یوزو گلدی قاپییا کی گل یازیل، یازیلمادیم. او قدهر بوگون- صاباح ائلهدیم آخیر کی فرقه داغیلدی؛ … گلدی چیخدی مصدقلیگه. گینهده مرده باد، زنده باد باشلاندی. دای آدام قالمادی قوشولمویا. گئنهده من قوشولمادیم. آمما بیر ایش گؤرموشدوم کی هم شاهچیلار منی ایستهییردی، همده مصدقچیلر. سؤز اوزانماسین اونودا تختدن سالدیلار. توتولان کیم، آسیلان کیم؛ آمما منبم گؤزوموده پیلهین اولمادی… حزب رستاخیز کی قویولدو، گؤردوم یوخ، بونون آلتیندان قاچماق اولمویاجاق. دولت نوکری اولاسان بویون قاچیراسان؟! اولان ایش دئییل. گئتدیم آنجاق یازیلدیم. امما ائله یازیلدیمدا. جلسه- ملسهیه کی اصلا توتوق وئرمزدیم. فقط بیر قورو آد؛ والسلام. آمما نه ایشین وار، گل گؤر نه قدهر قارین آغریسین چکدیم اونون. مخصوصا انقلابدان سونرا. ائله قارینیمیاوووشدوردوم کی آللاه گؤرهسن نه تههر اولاجاق بو؟ آمما گئنه هر نهایدی آللاه اوزومه باخدی، منی دیندیرن اولمادی. ویردی بو انقلاب باشلادی. تبریز قاریشدی؛ دالینجا تهران، اصفهان،هارا ،هارا. دئدیم محال مومکوندو هئش زاد ائلییه بیلمزلر. هله بازنشسته اولمامیشام؛ اؤزودههاردایام، بوستانآوادا؛ رئیس ادارهیم. بوگون- صاباح، بوگون- صاباح، آنجاق گون او گون اولدو کی دئدیلر صاباح بوردادا راهپیماییدی. اوندایدی کی دئدیم یوخ، دوستوم بو یول دئیهسن انقلاب دوغرودان انقلابدی. فورا اؤزومو یئتیردیم بانگا. حسابیمیتامام- کامال بوشالتدیم. کئچدیم بازارا. بو نه دی یاغ، دویو، لپه، مرجمک، نه، نه، هرهسینن بیر تای، ایکی تای، اوچ تای آلدیم، گتیردیم ییغدیم زئرزمییه. سورا ایکی دست اعلا واراغ، لاپ درجه یک تبر؛ بیر جوتده حسابی داش آلیب گئتدیم ائوه. دئدیم آرواد آل بونلاری قوی محکم بیر یئره کی بیر گون کاریمیزا گلهجک. دئدیم بئله کی باخیرام مومکوندو لازیم اولا؛ ایکی آینان، اوج آینان ائودن ائشیگه چیخمالی اولمویاخ. بعلی، بونلارینهامیسی تجروبهدی. ایشیم اوندا یوخ کی آللاه طرفی ایش او قدهرده اوزانمادی. آمما گئنه احتیاط شرطدی. همن آلدیغیم یاغ، دویونو بیز جنگ ایللرینده هنوزدا یئییردیک. عرضیمه التفات بویورورسان؟ ….”
بورا یئتیشنده کیشینین گؤزلری کوپهدهکیلری بیر- بیر دولانیب، گلیب دایاندی گنج اوغلانین اوزونده.
– “خوب، نئجهدی اوغول دوستو؟ ایندی سن بویور گؤرهک اصل سیاستمدار منم، یوخسا او یوموروغون دویونلویوب کؤتک یئینلر؟”
اوغلان بیر سؤز دئمهدی. اونون دوداقلارین معنالی بیر گولوش مؤهورلمیشدی. باخیشی داها مرکب معنا داشییردی. کیشی فقط بیر نئچه لحظه اونون باخیشینا قاتلاشا بیلدی. سونرا وئردیگی سووالین جاوابیندان واز کئچن کیمی، هؤولجک دؤنوب پنجرهدن ائشیگه باخدی.
کوپهدهکیلر فیکره دالدیلار. اونلارین هرهسی جاوانین سوکوتونو و اونون باخیشینداکی معنانی بیر جور دوشونوردولر. قاطار ایسه اؤز یولون گئدیردی تام سورعتله؛ سانکی زامانلا یاریشیردی.
نریمان ناظیم
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
تولکو و ایلان
کؤچورن: رقیه کبیری - تبریز
بیر وارایدی، بیری یوخایدو. بیر ایلان، بیرده بیر تولکو وارایدی. بونلارین یووالاری بیر-بیرینین یانیندا ایدی.آمما بیر-بیرینین ائوینه گئتمیردیلر. بیر گون تولکو اوودان گلیردی. ایلان دا بیر قورباغا توتوب، کئفایله یوواسینین آغزیندا یئییردی. تولکو اونو گؤرنده، قاچیب یوواسینا گیردی. ایلان قورباغانی یئییب قورتاراندان سونرا، تولکونو چاغیریب دئدی:
- قونشو، باییرا چیخ سنه سؤزوم وار.
تولکو اول ایستهدی چیخماسین، سونرا فیکیرلشدی کی،قونشولوقدا یاخشی ایش دئییل، کناردا دورارام، منی وورماق ایستهسه، قاچارام.
قاپینین آغزیندان باشینی چیخاردیب دئدی:
- ایلان لهله نه دئییرسن؟
ایلان دئدی:
- یاخین گل، سؤز دئییرم.
تولکو دئدی:
- یوخ لهله، من گله بیلمهرم سؤزونو اوردان دئه.
ایلان دئدی:
- قورخما یاخینا گل.
تولکو دئدی:
- اوز وورما، گله بیلمهرم.
ایلان دئدی:
- قونشولوقدا یاخشی دئییل کی، بیر-بیریمیزدن آرالی گزک. گل عهد-پیمان ائیلهیک، بیر-بیریمیزه طاماح سالمایاق.
تولکو راضی اولدو.
اونلار عهد پیمان ائلهدیلر بیر-بیرلریایله یولداش اولسونلار.بیر مدت بئله کئچدی .بیر گون اونلار سفره گئدهسی اولدولار. یولا دوشوب، اوچ گون، اوچ گئجه یول گئتدیلر قاباقلارینا بیر بؤیوک چای چیخدی .تولکو اوزمک بیلیردی آمما ایلان یوخ.
ایلان یالواریب دئدی:
- آی قارداش، من اوزمک بیلمیرم، قوی بوغازینا دولانیم، منی چایدان کئچیر.
تولکو راضی اولوب دئدی:
- دولان چایدان کئچک.
ایلان تولکونون بوغازینا دولاندی، چایی او تایا کئچدیلر.
تولکو دئدی:
- دی بوینومدان آچیل گئدک.
ایلان گولوب دئدی:
- هارا آچیلیم؟ من ائله بوندان اؤترو سنایله یولداش اولموشدوم. آجمیشام، قانینی ایچمک ایستهییرم.
تولکو یالواریب دئدی:
- بس عهد-پیمانیمیز؟
ایلان دئدی:
- نه عهد-پیمان؟ بو ساعات سنی ائله ووراجاغام کی، پارچا –پارچا اولاسان.
تولکو گؤردو ایلان نامردلیک ائیلهییر، اونو ووراجاق. کئفینی کوک توتوب دئدی:
- ایلان لهله، من دونیادان بئزمیشم. اؤلمک ایستهییرم. ائله سنه دئیهجکدیم، قارداش منه یاخشیلیق ائله، وور اؤلوم، دونیانین قایغیسیندان قورتولوم. آمما سنایله چؤرک یئمیشم، یولداشلیق ائلهمیشم. عمرومون آخیر چاغیندا قوی اوزوننن اؤپوم سونرا منی وور.
ایلان تولکونون شیرین دیلینه ایناندی. باشینی اونون آغزینا طرف اوزالتدی کی، اوزوننن اؤپسون. تولکو او ساعات اونون بوغازیندان توتوب ائله بوغدو کی، ایلانین گؤزلری کلهسینه چیخدی. ایلان یالواریب دئدی:
- آی تولکو قارداش، گوناهیمدان کئچ، اؤلونجه قوللوغوندا اولارام.
تولکو دئدی:
- یولداشینا خائین اولانین آخیری باخ بؤیله اولار.
تولکو ایلانین یالوارماغینا باخماییب اونو اؤلدوردو.
آذربایجان ناغیللاری.


text:
بختیار علیمرادی
بختیار علی مرادی (تلفظ: Bəxtiyar Əlimuradi دوغوم: 1340، فیروزآباد ـ موغان) موغاناوغلو تخلوصو ایله تانینان شاعیر.
ایچیندهکیلر
یاشاییشی و یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
1340جی ایلده موغان بؤلگهسینین پارساآباد شهرینین فیروزآباد کندینده دونیایا گؤز آچدی. اوتوز ایلدن آرتیق یارادیجیلیغیندا 1361_1362_1381 جی ایللرده آی ساوالان عنوانلی اوچ اثری ایشیق اوزو گؤروب. ایکی اثریده (شاعیر اؤرییم) و (عؤمرومون آغاجیندان بیر یارپاق) چاپ اولماقدادیر. بیر نئچه اثریده چاپ اولماغا حاضیرلانیر.
1395/9/24 دنباسین دیشدی.
اثرلری[دَییشدیر]
- آی ساوالان (1)
- آی ساوالان (2)
- آی ساوالان (3)
- شاعیر اؤرییم
- عؤمرومون آغاجیندان بیر یارپاق
شعرلریندن اؤرنک[دَییشدیر]
باخيشيم يولونا، دويونلهنيبدير.
اليندن توكولدو، دني، عومرومون.
چكيلمير يولونون دولايلاريندان
دوماني عمرومون، چني، عومرومون.
دهليليك سئوگيمين باشيندا قالدي.
آرزومون اللري قاشيندا قالدي.
آيريليق گؤزومون ياشيندا قالدي.
آلدي اللريندن سني، عؤمرومون.
يانديم بۇ داغلاردا، گؤزو نم اولدوم.
عشقين بازاريندا باختي، كم اولدوم.
گاه ، لهلهيه دؤندوم، گاه، کرم اولدوم.
موغان اوْغلو ياندي، ديني عومرومون.


text:
آمریکانین بانک کومیتهسی، مرکزی بانک باشقانلیغینا نامیزد گؤستریلن جروم پاول تصدیق ائدیب
کومیته، آغ ائوین مرکزی بانک باشقانی نامیزدی پاولی 1-ه قارشی 22 سسله تصدیق ائدیب
آمریکانین بانک کومیتهسی، آمریکا مرکزی بانک باشقانلیغینا نامیزد گؤستریلن جروم پاول تصدیق ائدیب.
کومیته، آغ ائوین مرکزی بانک باشقانی نامیزدی پاولی 1-ه قارشی 22 سسله تصدیق ائدیب.
جروم پاولین مرکزی بانک باشقانی اولماسینا قارشی چیخان یگانه آد ایسه دموکرات ماساچوست سناتورو الیزابت وارن اولدو.
وارن، پاول ایله "مالی رگولاسیونلاری بوشالتماغا مثبت باخماسی" سببیندن موخالیفت ادتدیغینی ائتدیگینی آچیقلاییب.
پاول، کومیتهده اؤتن هفته کئچیریلن "راضیلیق اوتوروموندا" بانکلارین اؤز ماراقلاری اوچون تیجارت ایشلری آپارماسینا بعضی محدودلاشدیرمالار گتیرن "وولچکر قانونو" داخیل اولماق عذره بعضی رگولاسیون-لارین گؤزدن گئچیریلمهسیدن یانا اولدوغونو سؤیلمیشدی.
آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین آمریکا مرکزی بانک نامیزدلرینین بوتون سناتورلار طرفیندن باش ایجلاسدا سس وئرمهیه چیخارمادان اوّل سناتونون بانکچیلیق کومیتهسینده قبول ائدیلمهسی لازیمدیر.
بانکچیلیق کومیتهسینین راضیلیق وئردیگی پاولین نامیزدلیگینین بو هفته عرضینده سناتو باش مجلیسینده سس وئرمهیه چیخاریلماسی گؤزلنیلیر.
پاول، سناتونون عمومی هیاتینده 100 نمایندهدن 51یندن "بلی" سسی آلماسی حالیندا آمریکا مرکزی بانک باشقانی اولماغا حاق قازاناجاق.
سیاست و حقوق ساحهلرینده تحصیل آلان جرمی پاول، فئدین تخمینن 40 ایلدیر کی، "ایقتیصاد درجهسینه مالیک اولمایان یگانه صدری" اولما خصوصیتینی ده داشییاجاق.
بانکا 1978دن سونرا صدر اولان پاول وولچکر، ساحه گرینسپن، بن برنانک و جنت یلن-ین ایقتیصاد ساحهسینده دوکتورلوق درجهلری وار ایدی.
موجود آمریکا مرکزی بانک باشقانی یلن، پاولین وظیفهیه باشلاماق اوچون آند ایچمهسینی سونرا آمریکا مرکزی بانکیندان تامامیله آیریلاجاغینی آچیقلامیشدی.


text:
روسییانین مشهور کشفیاتچبسی یوری دروزدوو ۹۲ یاشیندا وفات ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، اس اس ار ای دؤلت تهلوکسیزلیک کمیتهسینین کئچمیش امکداشینین هانسی شرایطده اؤلدویو حاقیندا هئچ بیر معلومات یوخدور.
قید ائدک کی، دروزدوو ایکینجی دونیا محاربهسینده ایشتیراک ائدیب. او، دولت تهلکه سیرلیک کمیته سینده خیدمته ۱۹۵۶-جی ایلده باشلاییب. اوزون مدت چین و آمریکادا چالیشیب.
۱۹۷۹-جو ایلده دروزدوو دولت تهلکه سیرلیک کمیته سینین غیری-لقال کشفیاتینین ریسی تعیین اولونوب. محض بو وظیفهده اولارکن او، افغانیستان لیدئری حافظ الله امینینین اؤلدورولمهسی عملیاتینی گئرچکلشدیریب.


text:
اگر آمریکانین روسییایا قارشی یئنی سانکسییالارینی آوروپا اؤلکهلری ده دستکلهسه، بو، واشینگتنلا موسکوا آراسیندا اقتصادی محاربهیه سبب اولاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «ریا نوووستی» آگنتلیینه آچیقلاماسیندا روسییالی پولیتولوق آندری سوزدالتسئو دئییب.
«روسییایا قارشی سانکسییالارین تطبیقی زامانی واشینگتن حاکم رولوندا چیخیش ائدیر. او اؤز قرارینین هانسیسا دلیللرله اساسلاندیرماغا احتیاج گؤرمور. آمریکان بو جور یاناشماسی واشینگتنون خاریجی سیاستینده عمومی تندنسییانین نتیجهسی اولا بیلر. بو یاناشما هم ده واشینگتنون بوتون دونیایا اؤز یوریسدیکسییالارینی یایماق جهدی ایله علاقدار اولا بیلر. اونلار هئچ کیمله حسابلاشماق ایستمیرلر»، - او بیلدیریب.
قید ائدک کی، بوندان اؤنجه روسییا باش ناظری دمیتری مدودیئو آمریکانین روسییایا قارشی سانکسییالارینین گوجلندیریلمهسینین موسکوایا اقتصادی ساواش آچماق آنلامینا گلجیینی دئییب.


text:
دونالد ترامپا روسییانین آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-داکی سئچکییه موداخیلهسی ایله باغلی تقدیم ائدیلهن سندلرده یئنی دؤولت باشچیسینا قارشی موسکوانین هانسی کومپروماتلاردان ایستیفاده ائده جه یی ده یئر آلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی جنن تئلئویزییاسی اؤزونون اعتبارلی منبعلرینه ایستینادن یاییب. سنهده اساساً، روس آگئنتلر ترامپ حاقیندا شخصی و مالییه اینفورماسییالارینا مالیکدیرلر. بو معلوماتلارین بیر حیسهسی بریتانییا کشفیاتینین احتیاطدا اولان امکداشینین معلوماتلاری اساسیندا فورمالاشدیریلیب. آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری کشفیاتی بو معلوماتلاری اعتبارلی ساییب.
«بوزفید» نشری ایسه آرتیق روسییا خصوصی خیدمت اورگانلارینین ترامپا قارشی تخریبات حاضیرلاماسی حاقیندا ۳۵ صحیفهلیک حساباتی درج ائدیب. حئساباتین مؤلفی قزئته آچیقلاماسیندا بیان ائدیب کی، روسییا خصوصی خیدمت اورکانلارینین کئچمیش امکداشلاریندان بیری اونا فئدئرال تهلوکهسیزلیک خیدمتینین ترامپی ایزلهمهسی حاقیندا معلومات وئریب. مؤلف بو بارهده معلوماتی ۲۰۱۳-جو ایلده الده ائتدیینی سؤیلهییب. روسییا خصوصی خیدمت اورگانلاری، اؤزللیکله، ترامپین فاحیشهلری دعوت ائتدیی «ریتز چارلتون» اوتئه لینی دینلهییبلر.
ترامپ ایسه حئساباتی و عمومیتله، یاییلان اینفورماسییالاری یالان آدلاندیریب.


text:
تاناپ دونیانین گئوسییاسی خریطهسینی دییشن بیر لاییحهدیر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا پولیتولوق آرزو ناغییئو دئییب. او بیلدیریب کی، آذربایجان گازینین محض جنوب گاز دهلیزی واسطهسیله تاناپ لاییحهسی چرچیوهسینده آوروپایا چاتدیریلماسی و اونون تاپ خطینه قوشولماسی مثبت بیر حالدیر:
«۱۴۰۰ کم اوزونلوغو اولان بیر کمرین دؤولتلرین اراضیسیندن کئچرک محض آدریاتیک دنیزینه چیخماسی تاریخین ان موهوم حادثهلریندن بیریدیر. «شاهدهنیز» گازینین بو گون آوروپایا چاتدیریلماسی ۲۰ ایل بوندان اول تصوره گلمهیهن بیر حادثه ایدی. بو گون آرتیق آذربایجان آوروپانین انرژی تهلوکسیزلیینه تهدیدین قارشیسینین آلینماسیندا موهوم رول اوینایان بیر دؤولته چئوریلیب. پرزیدنت ایلهام علیئوین ده دئدیی کیمی، تاناپ بو گون و گلهجکده انرژی تهلوکهسیزلیگی مسئلهلرینین حلی اوچون اوزولونماز اینفراستروکتور لاییحهسیدیر. آذربایجان آرتیق آلترناتیو اولاراق، بؤیوک دؤولتلرله عینی موستویده آدی چکیلن بیر دؤولته چئوریلیر. بو هم سیاسی، هم اقتصادی جهتدن چوخ موهوم اهمیت کسب ائدیر».
پولیتولوق وورغولاییب کی، تاناپ-این ایستیثمارا وئریلمهسی تورکییه-آذربایجان قارداشلیغینین نؤوبتی تظاهرودور:
«تاناپ تورکییه ایله آذربایجانین نؤوبتی ظفریدیر. تورکییه، اوکراینا، صربییا و دیگر دؤولت رهبرلرینین آچیلیش مراسیمینده ایشتیراکی بو لاییحهیه نئجه اؤنم وئریلدیینی گؤستریر. طبیعی کی، اقتصادی جهتدن بو آذربایجان اوچون دیویدنت گتیرن مسئلهدیر. تاناپ لاییحهسی باشا چاتمادان دا آذربایجان بو لاییحهدن گلیر گؤتوره بیلهجک. تاناپ لاییحهسینده جنوب گاز دهلیزی قسج ۵۱%، آذربایجان دؤولت نفت شیرکتینین (سوکار) تورکییهدهکی تؤرهمهسی «سوکار تورکئی انرژی آ.ش» ۷%، بوتاش ۳۰%، بپ ۱۲% پایا مالیکدیر. بؤلگولره باخدیقدا گؤروروک کی، بوردا چوخ موهوم اهمیت کسب ائدن عامللر وار. دونیانین گلوبال لاییحهلرینده ایشتیراکی آذربایجانا بیر سیرا موهوم مسئلهلرینین حلینه مثبت معنادا کؤمک ائدجکدیر».
قید ائدک کی، دونن تورکییهنین اسکیشهر شهرینده ترانس-آنادولو بورو گاز کمرینین (تاناپ) آچیلیشی مراسیمی کئچیریلیب.


text:
آمریکا و ایسرایلین بیرگه نماینده هئیتی مخفی شکیلده اوکراینانی زیارت ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده معلوماتی یاییب. معلوماتا گؤره، نماینده هئیتی اوکراینادا بیر سیرا واجیب سلاح نؤولری، او جملهدن اس-۳۰۰ زنیت راکت کومپلکسی ایله یاخیندان تانیش اولوبلار.
«سوها نیوز» پورتالی اوکراینا متخصصلرینین نماینده هئیتینی اس-۳۰۰-اون خاراکتریستیکاسی ایله تانیش ائتدیینی یازیب. اوکراینالیلار همچینین اؤزلرینین تابعلیینده اولان اس-۳۰۰-لرین خاراکتریستیکاسینین موسکوانین سورییایا وئردیکلریندن فرقلنمدیینه نماینده هئیتینی ایناندیرا بیلیبلر.


text:
آ.ار.بِ تی وی- ده یاییملانان "گلین دانیشاق" وئرلیشین قوناغی اَمکدار آرتیست طییار بایرام اُو اؤلوب.
آخشام.آذین معلوماتینا گؤره, موغام ایفاچیسی فخری آد آلدیقدان سونرا باشینا گَلَن بیر حادیثه دن دانیشیب:
"اَمکدار آرتیست" آدی آلاندان سونرا بیر تدبیره دعوت اولوندوم, آمما گئتمه دیم. صنعت دوستوملا بیرگه اولاجاغیم ائل شَنلیگیندن ایمتینا ائتدیم. دوشوندوم کی, اورادا اَمکدار آرتیست اولدوغوم اوچون منی چوخ آلقیشلایارلار, او دا پیس اولار. بونو اوره ییم گؤتورمز. اونون قلبی نین سینماسینی ایسته میرم. دئدیم کی, بیر موسابیقه ده اولدوغوم او دوستوم یوخ, باشقا کیمله دئسه نیز, شنلیگه قاتیلیم. داها سونرا بونو اؤزو ده بیلدی".


text:
" خلقنی پلیس گه بولگن ایشانچی آشگن "
افغانستان پولیسی خصوصیده بیرلشگن ملت تشکیلاتی تمانیدن اوتکزیلگن عاممه وی سوراو نتیجه سیده ، افغانستان خلقی نینگ پولیس گه بولگن ایشانچی اوتگن ییل گه قرگنده 34 فایز آشگنی معلوم قیلینگن.
اوشبو رقم اوتگن ییلگه قرگنده اون فایز کوپه یگن.
اما عین زمانده ، بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ یولگه قویگن اوشبو فکر اورگنیش ریجه سیده ، پولیس اداره لریده 60 فایز فساد نینگ موجود لیگی همده پلیس نینگ خلق بیلن ضدیت لی یانداشیش لری هم کورسه تیلگن.
مذکور گزارشده ، پولیس نینگ مخدره ماده لرگه معتاد لیگی همده اوشبو ماده لرنینگ قاچاقیگه قولی بارلیگی هم ایتیلگن.
باشقه تماندن ، افغان رسمیلری ، اوشبو فکر اورگنیش ریجه سی نینگ بیر نیچه قسمی نی تایید قیلیب ، مذکور سوراو لردن قولگه کیلگن نتیجه لر ، پولیس نینگ کوچه یتیریشی اوچون ، ایچکی ایشلر وزیر لیگی نینگ کیله جکده گی ستراتیژه لریده یاردم بیریشی نی اورغوله گن لر.
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ ترقیات بولیمیده گی اداره سی (UNDP) ، میلادی 2010 نچی ییلده مملکت 34 ولایتیده ، اوشبو سوراونی یولگه قویگن لیگی نی ایتدی.
مذکور سوراو نینگ کورسه تیشیچه ، 79 فایز خلق ، قشلاق لرده و 91 فایز ایسه شهر لرده اینیقسه پایتخت کابلده ، پولیس کوچلری دن رضایت کورسه تگن لر.
اوشبو سوراو لر اساسیده ، 71 فایز خلق پولیس گه اعتمادلری بولگنینی اورغوله ب 29 فایزی ایسه پولیس کوچلریگه نسبتاً ایشانچ سیزلیک بیلدیرگن لر.
همده مذکور سوراو نینگ معلوم قیلیشیچه ، خوف سیزلیک مسئله سی ، اوتگن ییل دن کوره ، آلتی فایز یخشی راق بولگن ،شو نینگدیک 89 فایز خلق کوندوز تمانیدن و 70 فایز خلق ایسه ، کیچه تمانیدن ، اوی لریگه تینچلیک احساس قیله دیلر.
عین حالده ، پولیس کوچلری ، تشقی کوچلر نینگ یوقیلیگی بیلن وظیفه لری نینگ یخشی بجریشی نی 63 فایز خلق اوشبو گزارش ده تایید قیلگن.
بیرلشگن ملت لر تشکیلاتی نینگ انکشافی بولیمده گی مسوول لریدن بیری ، میتیو وارشو ، اوشبو سوراو لردن قولگه کیلگن نتیجه لر خصوصیده بونده ی ایضاح له یدی.
" خلق نینگ 60 فایزی ، پولیس اداره لریگه فساد نینگ موجود لیگی همده 40 فایز ایسه ملی اردو نینگ چوکاتیده فساد نینگ موچود لیگی دن خبر بیرگن لر. پولیس ، قضایی ارگان لر بیلن رابطه سی بولگنی اوچون ، خلق نظریگه فاسد کورینه دی چونکه مملکت قضایی اداره لری کوپراق فساد گه آغشته بولگنی کورینه دی"
باشقه تماندن ، افغانستان ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ خوف سیزلیک بولیمیده گی اورین باسری عبدالرحمن رحمن ، اوشبو سوراق لرنینگ بوتون افغانستانده یولگه قوییلیشی نی بوتون لی تایید قیلمه ی اما مذکور گزارش نینگ نیچه بولیمی نی تایید قیلدی.
" بیز بو گزارش گه قره ب ، کمچلیک لریمیز همده نقص لریمیزده ، متوجه بوله میز ، و خلق فکر لری هم بیزنینگ کیله جگده گی برنامه لر و ستراتیژه لریمیزده کوپ یاردم بیره دی. و بیز مذکور عامه وی سوراقلرنی یولگه قویگن لردن منت دارچیلیک بیلدیره میز. دیب ایتدی ایچکی ایشلر وزیرلیگی نینگ اورین باسری عبدالرحمن رحمن. "
بو حالتده قرگنده ، افغان رسمیلر، پولیس چوکاتیده موجود قیین چیلیک لرنی ، خلق ارا هم جمعیت مملکت لر ، اوتگن ییل لرده اوشبو کوچ لرگه کوز قره تمسلیگی باعث بولگن دیب ایته دیلر.
مملکت ایچکی ایشلر وزیرلیگیگه کوره ، حاضر پولیس نینگ تعلیم بیریش و تجهیز قیلیشیگه کوپراق کوز قره تیلگن ، و کیله سی اوچ ییل گه قدر ، پولیس کوچلری 110 منگ دن 170 مینگ کیشی گه چه کوپه ییب ، همده موچود قیین چیلیک لر اورته دن کیته دی.


text:
کیک-بوکسینگ اوزره دونیا کوبوکونون قالیبی، آذربایجانلی رامیل جانیئو روسییانین چئلیابینسک شهرینده ائوینده گولللنیب.
پوبلیکا. آذ خبر وئریر کی، بو حاقدا روسییا ایستینتاق کومیتهسینین چئلیابینسک ویلایتینی کورچاتوو رایونو اوزره ایستینتاق شعبهسینین رهبری یئوگئنی میتروخین بیلدیریب.
جینایت سئنتیابرین ۸-ده تؤردیلیب. آذربایجان وطنداشی اوسترووسکی کوچهسینده یئرلشن بینانین حیطینده اؤلدورولوب. خبره گؤره، جینایتکار قوربانینی بلوکدا گؤزلییردی. حکیملرین سیلرینه باخمایاراق، آغیر یارالانان ۲۵ یاشلی ایدمانچینی خلاص ائتمک مومکون اولماییب.
۷۴. رو سایتینین منبعلرینین معلوماتینا گؤره، قتلده آذربایجان ساکینی - ۲۶ یاشلی ائلدنیز باغیروو شوبههلی بیلینیر. مومکوندور کی، ایدمانچی قروپ آراسینداکی موناقیشهنین قوربانی اولوب.
ایقور میتروخین بیلدیریب کی، حاضردا اونون یئری حاقیندا معلوماتلار معین ائدیلیر.
رامیل جانییئو چئلیابینسکده یاشاییر و اوخویوردو. او، ۶ سایلی مکتب و اورال بدن تربییهسی اونیوئرسیتئتینده تحصیل آلیب.


text:
تۆرکیه اؤزبگیستانا ترورچیلیق بیلن ساواش پوداغیندا ساپاق بریأر
بو کورسلاردا تۆرکیه دن ۶ بجرمن ۲ هپده بۇیونچا ساپاق بریأر
تۆرکیأنینگ ژاندارما تۇپاری نینگ بجرمنلاری اؤزبگیستان ینگ میللی قۇراغ تۇپارینا ترورچیلیق بیلن ساواش باراسیندا ساپاق برمأگه باشلادی.
تیکانینگ قۇلداوی بیلن جیزک ولایاتیندا باشلان ساپاقلارینگ آچیلیش داباراسی گچیریلدی.
آچیلیش داباراسیندا چیقیش ادن اؤزبک باش توتانلاردان شؤهرات غنیوف سۇنگقی دؤوۆرده اؤزبک- تۆرک قاتناشیقلاری نینگ اؤرأن اؤسیأندیگینه اۆنس چکیپ ایکی یوردونگ قشونلاری نینگ آراسیندا دا حیذماتداشلیغینگ یۇقارلایاندیغینا اۆنس چکدی.
بو کورسلاردا تۆرکیه دن ۶ بجرمن ۲ هپده بۇیونچا ساپاق بریأر.


text:
ترور تهلوکسی سون ۲۰ ایله نیسبتا خیلی آرتیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری «آوروپول» دیرکتورو روب واینرایت دئییب.
«تکجه اؤتن ایل ۷۱۸ نفر جیهادچیلارلا علاقهده شبههلی بیلینرک ساخلانیلیب. بو، چوخ بؤیوک رقمدیر و بو رقم بعضی ایسلامچی توپلوملارین نئجه رادیکاللاشدیغینی گؤستریر. اونوتمایاق کی، ترور تهلوکهسی هله ده داوام ائدیر. ۷-۸ ایول تاریخلرینده هامبورگدا کئچیریلمهسی نظرده توتولان «بؤیوک ایگیرمیلیک» زیروهسینده ترور تؤردیلمه احتیمالی وار. اؤلکهلر ترور تهلوکسینه قارشی جدی تدبیرلر گؤرملیدیرلر»، - واینرایت بیلدیریب.


text:
قلوبال و رئگیونال گوج مرکزلرینه دمشق، موسکوا و تئهران امکداشلیغی صرف ائتمیر.
بو سؤزلری آخار.آذ-آ آچیقلاماسیندا روسییالی پولیتولوگ گریگوری تروفیمچوک سؤیلهییب. ایشید-این فعالییتینده بو قوهلرین رولونون اولدوغونو بیلدیرهن پولیتولوگ روسییانین سورییاداکی فعالیتینین آمئریکا طرفیندن دقتله ایزلندیینی بیلدیریب:
«سورییا محاربهسی افغان ساواشیندان یالنیز بیر شئیله فرقلنیر. بورادا رادیکاللار شهرلری و کندلری یاشاماق اوچون توتمورلار. آوارا ایشید-چیلر طالبلره بنزه میرلر. اونا گؤره ده اونلاری تامامیله هانسیسا یاشاییش منطقهسینین تالعیی و یا اینفراستروکتورو (زیرساخت) ماراقلاندیرمیر. ایشید منزیل تیکینتیسی و میکرورایونلارین یاشیللاشدیریلماسی ایله مشغول اولماق نیتینده دئییل. مثلاً، اگر حلبه نظر یئتیرسک، گؤرریک کی، رادیکاللار اؤز پروقراملارینی یئرینه یئتیریبلر. شهر تام شکیلده محو ائدیلیب، اونون برپاسی اوچون بؤیوک وسایت لازیمدیر و اوستهلیک، اورادا یاشایان یوز مینلرله اینسانی کیمسه گوندهلیک دویوزدورمالیدیر».
تروفیمچوک بیلدیریب کی، ایشید دمشق و اونون موتتفیقلرینه حلبه گیرمک ایمکانی یاراداراق اؤزو پالمیرایا هوجوما کئچدی:
«بورادا ایسه مقاومت اوچون اسدین قوهلری یئترلی دئییل. سورییانین بو میرواریسینی حکومت قوهلرینه یاردیم اوچون بومباردمان ائدیلمهسینه روسییا راضی اولمازدی. رادیکاللار و اونلارین آرخاسیندا دایانان گوج مرکزلرینین مقصدی ساده ایدی. اونلار روسییانین بیر مدت اؤنجه قلبه سیموولونو مومکون اولان مینیمال مصرفلر حسابینا اله کئچیرملیدیلر. ایشید صاباح باشقا نقطهلری اله کئچیریب بورادان دا گئده بیلر. اونلارین بو ایشده قارشیسینی هئچ نه آلمیر. اگر تئررورچولار بو دفعه ده پالمیراداکی تاریخی اوبیئکتلری تام شکیلده محو ائتمهسهلر، چوخ یاخشی اولار. تئررورچولارین آکتیولیگی، سؤزسوز کی، قلوبال و رئگیونال گوج مرکزلرینین تأثیری ایله باغلیدیر. بو قوهلره دمشق، موسکوا و تئهران امکداشلیغی صرف ائتمیر. آمئریکا هلهلیک روسییانین سورییاداکی اوغورلارینی قئیده آلیر. اونون الی پرئزیدئنت حاکمیتینین ترانزیتی پروسئسی اوجباتیندان باغلیدیر و او، موسکوایا گئج جاواب وئرهجک. هلهلیک واشینگتونا روسییانین بو محاربهنین داها دا درینلیینه گیرمهسی صرف ائدیر. بو محاربه هر گون روسییا بودجهسینی داها دا بوشالدیر».


text:
ثقهالاسلام صاباح دارا چکیلهجک!
رقيه كبيري
آذر آیینین دؤردونجو گونو، عادی بیر یاشامین اوچورومو…
(یازدیغیم آنیلار توپلوسوندان بیر یازی)
گؤزلرینی آچیرسان. شافاق گؤزلرینی قاماشدیریر. یومورسان. یوخویلا اویاقلیق آراسی بیر آنی دا یاشاییرسان. فیکیر هله بئینینین سللولارینی، عصبلرینی چالیشدیرماییب. یالنیزلیغینی یورقانینا بورگهلهییب، باغرینا باسیرسان، ساغینا دؤنورسن. شافاقین ایشیغی کیپریکلرینین اوجوندا دایانیب. گؤز قاپاقلارینی بیر- بیریندن آییرماق ایستهییر. گؤز قاپاقلارین اوکیانلارین صدفلریدی، دونیانی بوروین ایشیغا آچیلیر. آرخان اوسته دؤنورسن. بورگهلنمیش یورقانی برک- برک باغرینا باسیرسان. هله ده گؤزلرین ایشیغا قاماشیر. پنجرهنه آسیلمیش تور پردهنین آرخاسیندا دومانلی شافاقا زیللهنیرسن. شافاقی دؤورهلهمیش، گؤیومسوو بولودلاردان خوشلانسان دا، اورهیینی داریخدیریر. شافاقین آچیلیشیندان بللیدی؛ بو گون ده گونش بولودلارین آرخاسیندا قالاجاق.
فیکیر بئینینین عصب سللولاریندا قیمیلداماغا باشلاییر. گؤز قاپاقلارین قاپانیر. ساعاتا باخماغین گلمیر. ندنسه قالخماق زامانی یئتیشدیینده، نه اولور، اولسون، ساعات دورمادان زیل چالاجاق. سن یئریندن قالخاجاقسان. ساعاتین زیل سسینی سؤندورهجکسن. ال- اوزونو یومامیش، آشپازخانایا گئدهجکسن. اوجاغین اوچ شعلهسینی ، یاندیراجاقسان. چایدانا سو دولدوراندا، هر گونکو کیمی، آبگرمکن دان غیرعادی فیسیلتی سسی قالخاجاق. هر گونکو کیمیفیکیرلهشهجکسن:« یادیمدا اولسون تعمیرکارا زنگ ووروم» چایدان اوجاق اوستونده چیسیلدایاندا، سن ایکی قاشیق تورک قهوهسی، ایکی قاشیق شکر، قهوه جوشا بوشالدیب، قاشیغین دالیسیلا قهوهایله شکری بیر- بیرینه قاتاجاقسان. شکرین خیرچیلتی سسی اورهیینی دیدهجک. ایکی فینجان سو، قهوه جوشا بوشالدیب، اوجاغین شعلهجیکینین اوستونه قویوب، شعلهنین خودونو آشاغی چکهجکسن. روف سود قابینا گؤز عیاری بیراز سود بوشالدیب، اوجاغین اوچونجو شعلهسینین اوستونه قویاجاقسان. توالته گئدهجکسن. دیشلرینی فیرچالادیغیندا، اوجاغین اوزهریندهکی سودایله، قهوهنی دوشونهرک، تلم- تلهسیک آغزینی لیلیخلاییب، آشپازخانایا دوغرو قاچاجاقسان. کؤپویو قالخمیش سودون شعلهسینی سؤندورب، قهوه جوشو یوخلایاجاقسان. قهوه، قایماق باغلایاجاق؛ قایماغین قیراقلاریندان یاواش- یاواش قایناماغا باشلادیغیندا، قاینامادان اوجاغی سؤندورمهلیسن. چایدانین لولویوندن بخار قالخاجاق چاینیکه بیر آتیملیق چای، بیر بارداق بویوندا قاینار سویو سوزوب، یئنیدن اوجاغین اوستونه قویاجاقسان. نئجه ده اولسا، یاشام یولداشین گیلاناری رنگینده چایی بینیر. قهوهنی فینجانلارا سوزمهدن آشپازخانادان بویلانیب، اوغلانلاری سسلهیهجکسن« اوشاقلار دورون اَیاغا…بئواخ دی» قهوهنی فینجانلارا سوزوب میز اوستونه قویاجاقسان. اوشاقلارین اوتاغینا دوغرو گئدهجکسن. یئددی یوخونون ایچیندهدیلر. بیر داها سسلهیهجکسن« آی بالا… دورون آخی بئواخدی… یوبانارسیزهااااا…» اوغلانلار اؤزلرین ائشیتمهمزلییه ووراجاقلار. سنسه «واللاه دا چاغیرمیاجام هاااا…. دورون اَیاغا….ساعاتا بیر باخین….» اوغلانلار یئرلرینده گئرنهشنده سن اؤز اوتاغینا گئدهجکسن. گوزگوسوز اوتاغیندا، گؤزلرینین آلمالیغینین آلتیندا، گونو- گوندن آرتان چیزگیلرینه کِرِم چکه- چکه کامپیوترینی یاندیراجاقسان. نارکوتیکه آلیشقانلیق کیمی، ایشه گئتمهدن ایمیل لرینی یوخلاماق، فیس بوکا گؤز دولاندیرماق دئییشیلمز عادت کیمیاولوب سنه. فیس بوکدان سورویله گلمیش ایمیللری پوزاجاقسان. “وی کیو” و “پارس بوک” دان گلمیش ایمیل لرده، نئت کیتابلارینین آدینا باخاجاقسان. گون اولمور کی بیر نئچه نئت کیتابی بو سایتلاردان نئت ایشلهییجیلرینه گؤندریلمهسین. ایشینه گلن کیتابلاری دانلود ائدهجکسن. سونرا گؤز اوجو فیس بوک پئیجینه باخاجاقسان. گؤزون یازیلمادیغی سؤزلری آختاراجاق. یازیلارا باخا- باخا، فیکیرین، سؤزو سؤزدن آییراجاق. کیم کیمه نه یازیب، کیم کیمین یازیسین اوخویوب دا، بیهنیب، کیم کیمین یازیسین اوخومامیش بیهنیب؛ کیم کیمین یازیسینی دئییل، شکیلینی بینیب….
کامپیوترین اؤنوندن قالخدیغیندا، فیس بوک آلیشقانلیغیندان زهلن گئدهجک. دونیانین ال چاتیلماز بیر نوقطهسینه گئدیب، یالنیزلیغینی اؤزون و اؤزلویونله یاشاماق ایستهیهجکسن.
اوشاقلار گئیینیب، ائودن چیخدیقلاریندا، سن یئنیدن ساعاتا باخاجاقسان. اوغلانلارین اوتاغینین گوزگوسونه گؤز اوجو باخیب، ساچلارینین آغینا، قاراسینا باخمادان، ساچلارینی دارایاجاقسان. ایللردی قاینآنان دونیادان کؤچوب. اونون گئدیشیایله سنین سورمه قایناغین دا قورویوب. گؤزلرینی سورمه یئرینه قارا میدادلا قارالاماسان، یاتالیغا دوشموش ناخوشلارا اوخشایارسان.
ادارهنین سرویسینین گلیشینه آزجا زامان قالاجاق. آرتروز آغریلارین شدتلنمهسین دئیه، سودایله، بال قاریشیمینی ایچهجکسن. گئیینیب، قاپیدان چیخمادان چایدانین آلتینداکی شعلهنی سؤندورهجکسن. سحرین شیرن یوخوسونا دالمیش، فیس- فیس فیسلدایان یاشام یولداشینی سسلهیهجکسن« من گئتدیم. یوبانارسانهااااا»
قاپیدان ائشییه چیخدیغینندا دؤرد قات آپارتمانین ائولرینیدن قالخان قوخولار بورنونا دولاجاق. دیوار بیر قونشونوز نئجه هر گون یئدییی املت دن چییریمیر دئیه، دوشونهجکسن. پیللهلری آشاغی ائندیینده، یئنی بیر ایش گونونون سحری اوزونه آچیلاجاق. عینالی گئنه گؤزونده قیزاراجاق. هر گونکو کیمیعینالی یا سلام دئیهجکسن. اویسا، سایماز- سایماز سنه باخاجاق. سنسه هر گونکو کیمیاورهیین داریناجاق. داریخماغین باشلاناجاق…
یاتاغینداسان. گؤزون گوندوزه آچیلیب. سولونا دؤنورسن. باغیرنا باسدیغین یورقان، یاتاغیندان یئره دوشور. گؤیولسوز ساعاتا باخیرسان. گؤزون عقربهلره توخوندوغوندا، هؤلهسک یئریندن قالخیرسان. گئج قالیبسان دئیه دوشوندویونده، یاددایشیندا آیین دؤردونجو گونو اولدوغو، یادینا دوشور. نه ده اولسا، سحرینه گؤز آچدیغین گونون تعطیلینی 1400 ایل اؤنجهکی تاریخه بورجلوسان. هله اؤنونده بیر باشقا تعطیل گونو وار دئیه، دینجلیکله یاتاغینین قیراغیندا اوتورورسان. ایستهمهدن تاریخین دوزاغینا دوشورسن. صاباح ثقهالاسلام یئددی کیشیایله بیرلیکده، تبریزده دارا چکیلهجک. روسیه 1917ینجی ایللرینه گئری دؤنمهیهجک. داها اکتبر انقلابی اؤز وئریب، هئچ بیر هئیت تقهالاسلامین مزارینا گول چلنگی دئییل، بیر یارپاق چیچک بئله گتیرمیهجک.
تاریخین دوزاغیدان قورتولماق ایستهییرسن. 1300 ایللریندن اوزاقلاشیب، 1324نجو ایله یئتیشدیینده، آنان سؤیلهدیی خاطیرهلر یادداشیندا دیریلیر. 81 یاشی اولسادا، او ایللرده مدرسهده اوخودوغو شعرلر، درسلر، آیدین- آشکار یادداشیندا قالیب:
ای بیزی یوخدان یارادان تانریمیز
سن بیزه لطف ائیله، عنایت ائله
بیزلری دوزگون یولا، دوز ایشلره
قدرت ذاتینلا هدایت ائله
سن آتامیزلا، آنا، اوستادیمیز
راضیلیغین بیزلره قیسمت ائله
تاریخین دوزاغینا دوشَرسن، قورتولاجاغین اولماز. قوی 1325ینجی ایلین آذر آیینین آغری- آجیسینی تبریزین بئلی سینمیش ارگی چکسین، دئییرسن. یاتاغیندان قالخیرسان. آشپازخانایا دوغرو گئدیرسن. اوجاغین بیر شعلهسین یاندیریرسان…
91.9.4


text:
12:30
فوتبول اوزره ایران سوپرلیگاسینین ۱۵-جی هفتهسینده تبریزین «تراختور» کلوبو بو گون ساعت ۱۵:۰۰-دا تهرانین «ایستیقلال» کومانداسی ایله قارشیلاشاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، پولیسلر تبریزین «یادیگار امام» ایستادیونوندا باش توتاجاق گؤروشه ایراندا باش وئرهن سون حادثهلر سببیندن آزارکئشلرین گلمهسینه مانعچیلیک تؤرهدیر.
قید ائدک کی، ایستادیوندا یارادیلان مانعه آذربایجانلی آزارکئشلر طرفیندن هئچ ده بیر معنالی قارشیلانماییب.
***
قویولان قاداغایا باخمایاراق "تراختور" فاناتلاری دولاییسی یوللارلا اولسا دا، "یادئگارئ ایمام" ایستادیونا آخین ائدیرلر.


text:
آذربایجانا توریزم مقصدی ایله سفره گلمیش و سرحدیانی زونایا یوللاندیقدان سونرا بیر هفته بوندان اول ایتکین دوشموش روسییا علملر آکادمییاسینین آسترونومییا اینستیتوتونون امکداشی دمیتری چولکوو دوغمالاری ایله علاقه قوروب.
ویرتوالاذ .اورگ خبر وئریر کی، بونو اونون آناسی اولقا چولکووا بیلدیریب.
«اونا زنگ ائتمهیه ایجازه وئریبلر. دئییر کی، یئمک وئریرلر، تئزلیکله بوراخاجاقلارینا و موسکوایا یوللایاجاقلارینا سؤز وئریبلر»، - چولکووا دئییب.
عالیمین آناسینین سؤزلرینه گؤره، اونونلا روسییا سفیرلییندن ده علاقه ساخلاییبلار و امین ائدیبلر کی، اوغلونون حیاتینا تهلوکه یوخدور.


text:
اؤولیالارین عیبادته باخیشی
اؤولیالارین عیبادته باخیشی
ایمانین آشاغی مرتبهسینده اولان بندهلر واجیب عمللرین ایجراسی و حراملاردان چکینمک اوچون آللاهدان یاردیم ایستمهلیدیرلر. آما ائله بندهلر ده واردیر کی، اونلار بو مسألهده داها درین باخیشا مالیکدیرلر. اونلارین حسابیدا عادی اینسانلارین حسابیندان فرقلنیر. اونلار حراما قطیاً یول وئرمیر، تصادوفاً شوبههلی مسألهلرده بودرهییرلر. حرامدان اوزاق اولان بو اینسانلار معناسیز، لغو ایشلرینه گؤره ناراحات اولورلار. بئلهلری آخیرتلری اوچون فایداسیز ایشلردن کنارلاشماغا چالیشیرلار.
بیز ائله دوشونوروک کی، واجیب و موستحب (بَیَنیلمیش) عمللر محدوددور و اکثر عملیمیز موباح (نه واجیب، نه حرام، نه موستحب، نه ده مکروه اولمایان عادی عمللر) صینفینه عاییددیر. هانسی کی، بو عمللر ده هانسیسا بیر باخیمدان ایکینجی درجهلی واجیب اولا بیلر. بو ایکینجی درجهلی واجیبلریده نظره آلساق، عموماً واجیب ایشلرین ایجراسی اوچون عؤمروموز آزلیق ائدر. مثلاً، اؤز اطرافینداکیلارین سوآللارینی جاوابلاندیرماق اوچون روحانییه 24 ساعت آزلیق ائده بیلر. ایندی اؤزونوز موعیّنلشدیرین کی، بشریّتی اهلی-بئیت (ع) معاریفی ایله تانیش ائتمک اوچون نه قدر واخت لازیمدیر. “نساء” سورهسینین 58-جی آیهسینده بویورولور: “آللاه سیزه امر ائدیر کی، امانتلری صاحیبلرینه قایتاراسینیز.”
اهلی-بئیت (ع) معاریفی روحانیلرین الینده امانتدیر. بو امانتین صاحیبی ایسه بشریتدیر. روحانیلر یالنیز بو وظیفهلرینه لازیمی دیقّت گؤسترسهلر، هئچ بیر موستحب ایشه واخت قالماز. دیقّتلی، درین باخیشا مالیک اینسانلار واجیب و موستحب اولمایان ایشه گؤره تؤوبه ائدیرلر. چونکی آللاه واختینی بوش کئچیرنلری سئومیر. بو اینسانلار گونون سونوندا حرام ایش گؤرمهدیکلرینی نظره آلیب راحاتلاندیقلاری کیمی، بوش کئچیردیکلری واختا گؤرهده تأسوف ائدیرلر. اونلار نهیه باخدیقلارینی، نه دانیشدیقلارینی، نه ائشیتدیکلرینی بیر-بیر خاطیرلایاراق عمللرینده نوقصان آختاریرلار. فایداسینا امین اولمادیقلاری هر بیر ایش اونلارا سیخینتی گتیریر.


text:
اس اس ار ای-نین ایلک لئقال میلیونئری آرتئم تاراسوو ۶۷ یاشیندا وفات ائدیب.
آپا-نین خبرینه گؤره، آ. تاراسوو ۱۹۸۷-جی ایلده سسری-ده ایلک کووپئراتیولردن بیرینی یارادیب و ۲ ایل سونرا تلویزییادا اؤلکهنین ایلک لئقال میلیونری اولدوغونو بیان ائدیب.
آ. تاراسوو ۱۹۹۰-جی ایلده رسفسر-این دئپوتاتی سئچیلیب، سسری-نین سوقوطوندان سونرا بؤیوک بریتانییایا میقراسییا ائدیب. داها سونرا ایس روسییایا قاییدیب و دؤولت دوماسینین ایلک چاغیریشدا دئپوتاتی سئچیلیب. ۱۹۹۶-جی ایلده پرئزیدئنت سئچکیلرینده نامیزدلیینی ایرلی سورسه ده، قئیده آلینماییب. ایننوواسییا اینستیتوتونون دیرئکتورو اولان آ. تاراسوو کئچهن ایل «یابلوکو» پارتییاسیندان دئپوتاتلیغا نامیزد اولوب.


text:
مَرقُس 10
10-نجی باب
طالاق حاقیندا
مَتّیٰ 19:1-12؛ لوقا 16:18
1عیسی اُل یِردِن چیقیپ، اُردُن آرناسینینگ آنگیرسینداقی یهودیه اِطرافینا گیتدی. اُنونگ داشینا یِنه-ده بیر تُپار جِماغات اویشدی و اُل یِنه-ده هِمیشِکی یالی اُلارا اُورِتمَگه دوردی.
2بیرنَچه فَریسی گِلیپ، اُنی ایمتِحان اِتمِک اوچین: «بیر آدام آیالینی طالاق بِرمِگی شِریغاتا دُغری گِلیَرمی؟» دیییپ سُرادیلار. 3«موسی سیزه شو بارادا نَهیلی دِستور بِردی؟» دیییپ، عیسی اُلارینگ اُزلِریندِن سُرادی. 4اُلار: «موسی طالاق نامه اِساسیندا آیریلیشماغا ایختییار بِریپدی» دییدیلِر. 5عیسی اُلارا: «موسی سیزه قاتی یورِکلیدیگینگیز اوچین بو دِستوری یازدی. 6- آصلیندا خودای یارادیلیشینگ باشیندا اینسانلاری اِرکِک و آیال اِدیپ یاراتدی. 7-8- شُل سِبَپدِن هِم اِرکِک اِنه-آتاسینی تِرک اِدیپ، آیالی بیلِن بیرلِشیَر و اُلارینگ ایکیسی بیر تِن بُلیار. شِیلهلیکده، اُلار ایندی ایکی دَل، بیر تِندیر. 9شُنونگ اوچین هِم خودایینگ بیرلِشدیرِنینی اینسان آییرماسین» دییدی.
10اُیه گِلِنلِرینده، شَگیرتلِری بو بارادا اُندان یِنه سُرادیلار. 11عیسی اُلارا: «هِر کیم آیالینی طالاق بِریپ، باشغاسی بیلِن اُیلِنسه، اُز آیالینا قارشی زینا اِدیَندیر. 12آیال هِم اَریندِن طالاق آلیپ، باشغا اِرکِگه بارسا، زینا اِدیَندیر» دیییپ جُغاپ بِردی.
عیسی چاغالارا بِرِکِت بِریَر
مَتّیٰ 19:13-15؛ لوقا 18:15-17
13باشلارینا اِلینی قُیسون دیییپ، آداملار چاغالاری عیسانینگ یانینا گِتیردیلِر، اِمّا شَگیرتلِر مونی گُروپ، اُلارا کَیِدیلِر. 14عیسی مونی گُرِنده، قاهاری گِلدی. اُل شَگیرتلِرینه: «چاغالاری مِنینگ یانیما گُیبِرینگ، اُلاری ساقلامانگ. خودایینگ پاتیشاهلیغی شولار یالیلارینگقیدیر. 15سیزه دُغروسینی آیدیارین، کیم خودایینگ پاتیشاهلیغینی چاغا کیمین قابول اِتمِسه، اُل یِره آصلا گیریپ بیلمِز» دییدی. 16اُل چاغالاری قوجاقلاپ، باشلارینا اِلینی قُیوپ، اُلارا بِرِکِت بِردی.
بایلیق و اِبِدی یاشاییش
مَتّیٰ 19:16-30؛ لوقا 18:18-30
17عیسی یانگی یُلا دوشِن ماحالی بیر آدام یُرتوپ گِلدی-ده، اُوونده دیزا چُکوپ، اُندان: «اِی، یاغشی اُستاد! مِن اِبِدی یاشایشی میراث آلماق اوچین نَمه اِتمِلی؟» دیییپ سُرادی. 18عیسی اُنگا: «نَمه اوچین مانگا یاغشی دیییَرسینگ؟ یِکِجه خودایدان باشغا هیچ کیم یاغشی دَلدیر. 19- سِن اُنونگ: ”آدام اُلدورمه، زینا اِتمه، اُغورلیق اِتمه، یالان شاهاتلیق بِرمه، هیچ کیمینگ حاقینی اییمه و اِنه-آتانگا حُرمات قُی“ دییِن تابشیریقلارینی بیلیَنسینگ آخیرین» دیییپ جُغاپ بِردی. 20یانگقی آدام اُنگا: «مِن یاشلیغیمدان بَری بولارینگ بارینی بِرجای اِدیپ گِلیَرین» دییدی. 21عیسی اُنگا سُیگودِن دُلی مَهیر بیلِن سِرِدیپ: «سِنینگ یِنه بیر کِمینگ بار. گیت-ده، نَمَهنگ بار بُلسا ساتیپ، قاریپلارا پایلا، شُندا آسماندا خازینانگ بُلار. سُنگرا گِل-ده، مِنینگ ایزیما دوش» دییدی. 22کَن مال-مولکی باردیغی اوچین، بو سُزلِره یانگقی آدامینگ مازاسی قاچیپ، اُل یِردِن غاملی بُلوپ گیتدی.
23عیسی تُوِرِگینه سِرِدیپ، شَگیرتلِرینه: «بای آداملارینگ خودایینگ پاتیشاهلیغینا گیرمِگی نَهیلی آغیر!» دییدی. 24شَگیرتلِر اُنونگ سُزلِرینه حایران قالدیلار. عیسی یِنه اُلارا: «اِی اُغولّار، خودایینگ پاتیشاهلیغینا گیرمِک نَهیلی آغیر! 25بیر دویَهنینگ اینگَّهنینگ گُزوندِن گِچمِگی بای آدامینگ خودایینگ پاتیشاهلیغینا گیرمِگیندِن آنگساتدیر» دییدی. 26شَگیرتلِر قاتی حایران قالیپ، بیری-بیرلِرینه: «اُندا کیم نِجات تاپیپ بیلِر؟» دیییشدیلِر. 27عیسی اُلارا سِرِدیپ: «اینسانلار اوچین بو مومکین دَلدیر، اِمّا خودای اوچین بِیله دَل — خودای اوچین هِمّه زات مومکیندیر» دییدی.
28پِطرُس اُنگا: «اینه، بیز هِمّه زادیمیزی تِرک اِدیپ، سِنینگ ایزینگا دوشدوک» دیییپ سُزه باشلادی. 29عیسی: «سیزه دُغروسینی آیدیارین، هِر کیم مِنینگ و اینجیلینگ خاطیراسینا اُیونی، دُغانلارینی، آیال دُغانلارینی، اِنه-آتاسینی، فِرزِنتلِرینی یا-دا مال مولکونی تِرک اِتسه، 30ایندی حَضیرکی واقتدا چِکجِک عاذاپلاری بیلِن بیرلیکده، ایزینا یوز بارابار اِدیپ اُیلِر، دُغانلار، آیال دُغانلار، اِنه-آتالار، فِرزِنتلِر و مال مولکلِر آلماجاق آدام یُقدور. گِلجِکده اُلار اِبِدی یاشایشا قُوشارلار. 31اِمّا اَوَّلکیلِرینگ کَنسی آخیرقیلار، اینگ آخیرقیلارینگ هِم اَوَّلکیلِر بُلارلار» دییدی.
عیسی اُلوپ دیرِلجِگینی یِنه آیدیار
مَتّیٰ 20:17-19؛ لوقا 18:31-34
32عیسی شَگیرتلِری بیلِن اورشلیمه طاراف یُلا دوشدی، اُل اُلارینگ اُولِریندِن یُریپ باریاردی. شَگیرتلِر عیسی حایران قالیاردیلار. عیسانینگ ایزینا دوشوپ باریان خالقی هِم قُرقی قاپلاپ آلیپدی. عیسی یِنه-ده اُن ایکی شَگیردینی بیر چِته چِکیپ، اُز باشینا گِلجِک واقالار بارادا گورّونگ بِرمَگه باشلادی: 33«اینه اورشلیمه باریاریس. اینسان اُغلی یُلباشچی کاهینلارینگ و دین عُلَمالارینگ اِلینه بِریلِر. اُنی اُلومه مَحکوم اِدیپ، بیگانه میلِّتلِرینگ اِلینه بِرِرلِر. 34اُنی ماسغارالاپ، اوستونه تویکورِرلِر، قامچیلارلار، سُنگرا اُلدورِرلِر، اِمّا اوچ گوندِن سُنگ اُل دیرِلِر.»
یعقوب بیلِن یوحنانینگ دیلِگی
مَتّیٰ 20:20-28
35زِبِدینینگ اُغولّاری یعقوب بیلِن یوحنا عیسانینگ یانینا باریپ، اُنگا: «اُستاد! بیزینگ سِندِن بیر دیلِجِک زادیمیز بار، شُنی یِرینه یِتیرمِگینگی ایسلِیَریس» دییدیلِر. 36عیسی اُلاردان: «سیزینگ اوچین نَمه اِتمِگیمی ایسلِیَرسینگیز؟» دیییپ سُرادی. 37اُلار هِم: «سِن اُز بِییک تاختینگدا بیریمیزی ساغینگدا، بیریمیزی سُلینگدا اُتورماغیمیزا اِجازا بِر» دییدیلِر. 38اِمّا عیسی اُلارا: «سیز نَمه دیلِیَنینگیزی بیلمِیَرسینگیز. مِنینگ ایچجِک عاذاپلی کَسَمدِن ایچیپ بیلِرسینگیزمی؟ مِنینگ عاذابیما تَعمید بِرلیپ بیلِرسینگیزمی؟» دییدی. 39اُلار-دا: «مونی باشاراریس» دییدیلِر. عیسی اُلارا: «سیز مِنینگ ایچجِک کَسَمدِن ایچِرسینگیز و مِنینگ آلجاق تَعمیدیمدِن آلارسینگیز. 40یُنه سیزه ساغیمدا یا سُلیمدا اُتورماغا اِجازا بِرمِک مِنینگ اِلیمده دَل. بو کیملِر اوچین تاییارلانان بُلسا، شُلار اوچیندیر» دییدی.
41بِیلِکی اُن شَگیرت مونی اِشیدیپ، یعقوب بیلِن یوحنا قاهارلانماغا باشلادیلار. 42عیسی اُلاری یانینا چاغیریپ: «اُزونگیز بیلیَرسینگیز، بیگانه میلِّتلِر اُز باشلیقلارینا حُرمات قُییارلار، اُلار بُلسا اُلارا حُکومدارلیق اِدیَرلِر، اولولاری-دا اُلارا آقالیق اِدیَرلِر. 43سیزینگ آرانگیزدا بِیله بُلماسین. آرانگیزدا کیم اولی بُلماق ایسلِیَن بُلسا، بِیلِکیلِرینگ خیدماتکَری بُلسون. 44کیم اَوَّلکی بُلماق ایسلِیَن بُلسا، هِمَّنگیزینگ قولی بُلسون. 45چونکی اینسان اُغلی-دا اُزونه خیدمات اِدیلمِگی اوچین دَل-ده، اُندان باشغا بِیلِکیلِره خیدمات اِتمَگه و جانینی پِدا اِدیپ، هِمّهلِری آزات اِتمَگه گِلِندیر» دییدی.
کُر بارتیمایوسینگ گُزلِری آچیلیار
مَتّیٰ 20:29-34؛ لوقا 18:35-43
46سُنگرا اُلار اَریحا گِلدیلِر. عیسی شَگیرتلِری و اولی جِماغات بیلِن اَریحادان چیقیپ باریارقا، تیماوسینگ اُغلی کُر بارتیمایوس، یُلونگ قیراسیندا دیلِگچیلیک اِدیپ اُتیردی. 47ناصِرهلی عیسانینگ اُل یِردِدیگینی اِشیدیپ: «اِی، داوود اُغلی عیسی! مانگا رِحم اِت!» دیییپ قیغیرماغا دوردی. 48کَن آداملار اُنگا سِسینگ چیقماسین دیییپ کَیِدیلِر، اِمّا اُل اُنگکودِن هِم قاتی سِس بیلِن: «اِی، داوود اُغلی! مانگا رِحم اِت!» دیییپ قیغیردی. 49عیسی دوروپ: «اُنی چاغیرینگ» دییدی. کُره: «خاطیرجِم بُل، تور یِرینگدِن، اُل سِنی چاغیریار» دییدیلِر. 50کُر دُنونی بیر یانا زینگیپ توردی-دا، عیسانینگ یانینا گِلدی. 51عیسی اُندان: «سِنینگ اوچین نَمه اِتمِگیمی ایسلِیَرسینگ؟» دیییپ سُرادی. کُر آدام: «اِی اُستادیم، گُزلِریم آچیلسین» دییدی. 52عیسی هِم اُنگا: «بار، ایمانینگ سانگا شِفا بِردی» دییدی. شو واقتدا بو آدامینگ گُزلِری آچیلدی. اُنسُنگ اُل هِم عیسانینگ ایزینا دوشوپ گیدیبِردی.


text:
۱۹۸۰ (میلادی)
میلادی ۱۹۸۰-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سکسنینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ ژانویه - ایندیرا قاندی هیندوستانین باش ناظیری سئچیلدی.
- ۴ نوْوامبر - روْنالد ریگان آبش-ێن رئیس جومهورو سئچیلمیشدیر.
- ۴ اوْکتوبر - ۳۸ موسلمان دؤولتی افغانیستاندان شوروی قوشونلارینین چیخاریلماسی اوچون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینا موراجیعه ائتمیشدیر.
- ۳۰ ژولای - وانواتو موستقیللیک الده ائتمیشدیر.
- ۳۰ دسامبر - تۆرکیهده ایللیک توروم ۱۰۶ فایزه چاتیب.
- ۲۳ نوْوامبر - ایتاليادا زلزله ۵۰۰۰-ه قدر اینسانین حیاتینا سوْن قوْيوب.
- ۲۲ سپتامبر - عراق قوشونلارینین ایرانا سوخولماسی ایله ایران-عراق موحاریبهسی باشلامیشدیر.
- ۲۲ اوْکتوبر - روم پاپی قالیلئو قالیله حاقیندا ۱۶۳۳-جو ایلده چیخاریلمیش حؤکمو لغو ائتمیشدیر.
- ۲۰ اوْکتوبر - یونان یئنیدن ناتویا قبول اولوندو.
- ۱۲ سپتامبر - تورکیهده ارتش حاکیمیتی اله آلیر. جومهوریت تاریخینده ۳-جو دفعه ارتیش سیاسی حاکیمیته آچیق شکیلده موداخیله ائدیر.


text:
سوئیله ای گول، هانسی باغین، سن گولِ رعناسیسان؟
هانسی گلزارِ بهشتین، سروی سن، طوُباسیسان؟
آچما زولفون عطریله بیهوش ائدرسن عالمی
چونکی سن دشتِ خطانین، عنبرِ ساراسیسان
نازنین جانان گؤزهللر، قارشی دُورماز روُیینه
جمله سیندن سن گؤزهلسن، هامینین اعلاسیسان
باغبانین کیملر اولموش؟ گؤزلرین حئیرانییام
سن مگر گلزارِ حُسنون نرگس شهلاسیسان؟
گؤرمهیینجه گول اوزون، جسمیمده قالماز طاقتیم
روحیسان گویا، بو مسکین عاشیقین، اعضاسیسان
من کیمی مینلرجه مجنونلار، اسیروندیر سنین
سؤیله یاریم، دوغرو سؤیله، سن کیمین لیلاسیسان
اینجیمهز، «واحد»، او گول آه و فغانیندان سنین
سن گؤزهللر باغینین بیر بولبولِ شیداسیسان
شعر: علی آقا واحد


text:
آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپلا جنوبی کورئیا پرزیدنت صلاحیتلرینین موقتی ایجراچیسی خوان قیو آنلا تلفونلا دانیشیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، تلفون دانیشیغی زامانی اساس موذاکیره مؤوضوسو ایکی اؤلکه آراسیندا موناسیبتلرین گوجلندیریلمهسی اولوب. طرفلر شیمالی کوریایا قارشی بیرگه فعالیتین آرتیریلماسی بارهده ده راضیلیق الده ائدیبلر.
قید ائدک کی، آمئریکا جنوبی کوریانین موتتفیقی حساب ائدیلیر. شیمالی کوریانین سون آیلار عرضینده باللیستیک راکت سیناقلارینی آرتیرماسی آمئریکا ایله جنوبی کوریانین داها سیخ امکداشلیق ائتمهلرینه شرایط یارادیب.


text:
افغانستان نینگ 600 عتیقه آثاری قه یتریلیب بیریلدی
بریتانیا حکومتی افغانستاندن اوغیرلنگن 600 قدیمی آثارینی مملکت ملی موزیمی گه تاپشیرگن.
اوتگن اوتیز ییل لیک اوریش لرده اینیقسه 90 نچی میلادی ییل لرده افغانستان ملی موزیم بناسی ویران بولیب، مذکور موزیم نینگ قریب 70 فایز عتیقه آثاری غارت بولگن ایدی.
شونده ی بیرحالده افغان مقام لریگه کوره، میلادی 2007 نچی ییل دن حاضر گه قدر افغانستان نینگ توقیز مینگ قدیمی آثاری مملکت ده قه یتریلگن.
معلومات لرگه کوره، افغانستان نینگ قدیمی آثاری قیزیل آی تشکیلاتی نینگ مخصوص اوچاغی آرقه لی بریتانیادن کابلگه کیلتیریلگن.
افغانستان ملی موزیم رییسی عمراخان مسعودی بی بی سی بیلن بولگن صحبتیده، مذکور قدیمی آثار نینگ بریتانیا هوا قونالغه سی نینگ خلق ارا پولیسی یا انترپول، قولگه کیلتیریب، افغانستانگه یوبارگنی نی معلوم قیلدی.
"میلادی 2009 نچی ییلده قریب ایککی مینگ، افغانستان عتیقه آثاری بریتانیا دن، مملکت ده کیلگن ایدی. شو نینگ دیک 600 قدیمی اثر بریتیش موزیم تمانیدن تشخیص بولیب، اسنادی توزه لگنی دن کیین، بیزگه یوباریلدی. بیز بو توغری ده بوتکل جریانگه ایدیک. بیز بو اثرلرنی تیناون بریتانیا نینگ قرارگاهیدن تسلیم بولدیک، دیب ایتدی عمرا خان مسعودی."
افغانستان ملی موزیم رییسی شونگه قوشیمچه قیلیب، مملکت مدنیت و اخبارات وزیرلیگی خلق ارا هم جمعیت مملکت لر آره سیده گی کیلیشو لر اساسیده افغانستان نینگ باشقه قدیمی آثارلرینی قه تیریب قولگه کیلتیریشگه اورینیشی نی هم معلوم قیلدی.
افغانستان نینگ بو قدیمی آثار لری کوپراق اروپا مملکتلریدن قه یتیریب آلینگن لیکن حاضر هم افغانستان نینگب بیر قنچه عتیقه آثاری اورپا بیر قنچه مملکت لریده سقله نیب کیلماقده.


text:
سوسیال شبکهلرده اوکراینانین اراضی بوتؤولویو اوغروندا هلاک اولان حربچینین دفن مراسیمینی عکس ائتدیرن ویدئو یاییلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، ویدئودا ساده اهالینین اؤز حربچیسینین جنازه سینی قارشیلاما مراسیمی گؤرونتولنیر. قبیریستانلیغا قدر گئدن یولدا ساده اوکراینالیلار دیز چؤکرک اؤز قهرهمان عسگری قارشیسیندا احتراملارینی بیلدیریبلر.
قید ائدک کی، دونباس کونفلیکتی ۲۰۱۴-جو ایلین اورتالاریندان باشلاییب. موسکوانین آکتیو ایشتیراکی ایله باشلایان کونفلیکت نتیجهسینده رسمی کیئو دونباس اراضیسینه نظارتی ایتیریب. بو ساواش نتیجهسینده ۱۰ میندن چوخ اینسان هلاک اولوب.


text:
آمریکا بیرلشمیش ایشتاتلارینین پرزیدنتی دونالد ترامپ آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی ذاتی-عالیلری جناب ایلهام علیئوه تبریک مکتوبو عونوانلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده پرزیدنتین مطبوعات خیدمتی معلومات یاییب.
تبریکده قد ائدیلیر:
حؤرمتلی جناب پرزیدنت،
رامضان بایرامی موناسیبتیله مئلانیا و من آمریکا خالقی آدیندان سیزه و آذربایجان خالقینا تبریکلریمیزی چاتدیریریق.
رامضان آیینین باشا چاتماسینی قید ائتدییمیز بیر واختدا، بیز قونشولارا یاردیم ائتمه و جمعیتین بوتون طبقهلریندن اولان اینسانلارلا دوز-چؤرک کسمه کیمی ایسلام دینینین عدالت و مرهمت هیسسلرینه صادیقلییندن قایناقلانان مقدس بیر عنعنهنی یاد ائدیریک. بو بایرام دوستلوقدا بیر-بیرینه دستک اولماق و هر کسین اؤز پوتنسیالینی تام گئرچکلشدیره بیلجیی بیر جمعیت قورماق مسئولیتینی خاطیرلادیر.
بیرلشمیش ایشتاتلار اؤلکهمیزه موهوم تؤهفهلر وئرمیش و سلاحلی قوهلریمیزده لیاقتله خیدمت ائتمیش آمریکالی موسلمانلار دا داخیل اولماقلا موختلیف اعتیقاد صاحبلرینین وطنیدیر.
بو علامتدار بایرام موناسیبتیله قارشیدان گلن ایلده بوتون موسلمانلارا جانساغلیغی و فیراوانلیق آرزولاییرام.


text:
منامه
منامه (عربجه: المنامة) بحرین شاهلیغینین باشکندی و بو اؤلکهنین ان بؤیوک شهریدیر کی عاصیمه اوستانیندا یئرلشیبدیر.
منامه اون دؤردونجو میلادی قرنده قورولدو و تدریجله گئنیشلندی. یئنی بندر ۱۹۵۰نجی ایللرینین سونوندا تأسیس اولوندو. ۱۹۶۰نجی ایللرده بو بندر یونگول صنعتلر و گمی جورلهین صنعتلره مالیک اولدو.
کؤرپولر[دَییشدیر]
منامه شهری اوچ کؤرپو طریق ایله محریق شهرینه وصل اولونور:
- شیخ حمد کؤرپوسو (جسر الشیخ حمد بن عیسی بن علی آل خلیفة، ۱۹۲۹ میلادی)
- شیخ عیسی کؤرپوسو (جسر الشیخ عیسی بن سلمان، ۱۹۹۷ میلادی)
- شیخ خلیفه کؤرپوسو (جسر الشیخ خلیفة بن سلمان، ۲۰۰۵ میلادی)
قدیمی بازارلاری[دَییشدیر]
- سوق الأربعاء
- سوق الحدادین
- سوق التبغ
- سوق الصفارین
- سوق الطواشین
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Manama»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اولؤ ساییسی ۲ مینی گئچدی
رسمی اولاراق آپاریلان آراما قورتارما ایشلری بو گون سونا چاتاجاق
اندونزینین سولاوسی آداسینداکی زلزله و سونامیده حیاتینی ایتیرهنلرین ساییسی ۲ مین ۶۵ نفره یوکسلدی.
رپوبلیکا قازئتهسینین خبرینه گؤره، بؤلگهدهکی حربی یئتکیلیلر، ۲۸ سپتامبردا میدانا گلن دئپرم و سونرا اولوشان سونامیده اؤلو ساییسینین ۲ مین ۶۵ نفره یوکسلدیگی، عایلهلردن گلن بیلدیریملره گؤره ده ۶۸۰ نفرین ایتکین اولدوغو معلوماتینی پایلاشدی.
بؤلگهده رسمی اولاراق آپاریلان آراما قورتارما ایشلرینین بو گون سونا چاتاجاغینی قید ائدن یئتکیلیلر، گؤنوللولر و ایتکینلرین عائله یاخینلارینین آختارما ایشلرینین داوام ائدهبیلهجگینی و بؤلگهده عاجل دوروم ایشلرینین ده آی سونونا قدر داوام ائدجگینی ایفاده ائتدی.
دیگر یاندان، اولکهنین دوغو جاوه ایالتینین قوزئی دوغوسوندا یئرلشن سیتوبوندو شهری اورتالاریندا میدانا گلن زلزلهده ۳ نفر حیاتینی ایتیردی.
اولوسال فلاکت یؤنتیم آژانسی، ۶،۴ بؤیوکلویوندهکی زلزلهنین تأثیرینین ان چوخ حس ائدیلدیگی ایالتین گایام بؤلگهسینده ۳ نفرین اؤلدویو بیلدیریلدی.
آچیقلامادا، دئپرمین حس ائدیلدیگی بالی آداسیندا ژمبرانا بؤلگهسینده ده بعضی ائولرین خسارت آلدیغی ایفاده ائدیلدی.