text:
سولماز جمالی ; بو جهنم او جهنمدن داها یاخشیدیر!
1
– «بو خارابا اوتاخدان بی چؤله چیخ دنه. گولسارا خالا گئنه سنی سوروشور. دای اوزوم ده گلمیر دئیهم کیتاب اوخویور. دئییر های دوشوب قیزون بوشانیر. گؤرورسن؟! سؤزلریمی قولاغوندا سیرغا ائلهمهدون، بو دا آخیری.»
آنام حیرصلی-حیرصلی یوخاریدان آشاغی منی سوزور. آجی باخیشلاریلا آز قالیر منی دئشیک-دئشیک ائلهسین… یان دؤورهمه نیفرتله گؤز گزدیریر. دیرسکلریمی سؤیکهدییم ماسانین اوزهریندن گؤتوروب اوتوراجاقدا دیک اوتورورام. گؤزومو اوخودوغوم کیتابین سطیرلریندن آلیرام. اللریمله هر ایکی یاندان ساچلاریمی ییغیب باشیمین آرخاسیندا توپالاییرام. «او آرواد هئچ نهیین آغینی بوزونو بیلمهدی. همیشه قازانی قاریشدیریر، چاخناشما سالیر. غرورو، بیجلییی، سایقیسیزلیغی یئره گؤیه سیغمیر.»دئییرم.
– «دوشموشوک آغیزلارا؛ آنجاق سنین آغزیندان هله ده گولسارا خالا دوشمور. نییه باشا دوشمورسن؟ سودامر اوشاغدا بیلدی بونو، سن بیلمهدون.»
کورهیینی دایادیغی دیواردان گؤتوروب منه ساری گلیر. ماسانین اوزهریندن اوخودوغوم کیتابی قالدیریب اللرینی آلتدان اونون هر ایکی طرفینه قویور؛ شاپبیلتیلا باغلاییب ماسامین اوزهرینه توللاییر. اورهییمده اینجه-اینجه آغریلار دولاشیر.
– «اؤزوزو آللاتمئیین، اورتادا منیم «قیز» دوغولماغیمنان باشقا بیر پروبلم یوخدو. سیز هله ده یوز ایل بوندان قاباغین دبینه اویوب اونون بونون سؤزینن قیزلاریزین گونون توتوسوز گؤی اسکییه. آلی قیزی اونو دئییر، اوروج قیزی بونو دئییر. اؤزل سؤزلریزی بئله اوننان-بوننان پایلاشیرسیز.»
دانیشدیقجا ایچیمده اسیردیم. نفسیم گوجله چیخیردی.
– «اوتوروب اونون بونون دالیجاق دانیشماق هونر دهییر. او آروادین بو آروادین باشماغیننان، دوْنوننان دانیشماغی ائله هامی باشارار.»
ساغ الیمی آلنیما قویوب ائهمالجا اؤوکلهییرم. ال آتیب اؤزومو ساچلاماق ایستهییرم.
– بئش یاشیمدان هئی گؤزونو آغارتدین، دیلینی دیشلهدین. دئدین اوجادان گولمه؛ اوروج قیزی دووارین دئشیییندن گؤرر، حاج جلیل ائشیدر. اویناما! آلی قیزی نه دئیر آداما!!؟ اونو گئیمه، بونو گئیمه.»
نه زامان آغلادیغیمی، گؤزومون یاشی نئجه اوزومدن بوینوما آخیب گئتدیینی بیلمیردیم.
– ساغ-سولومو تانیمادان منی بیبیم اوغلونا وئردیز؛ آنادان اولجاق بیزی دئییلگی ائتمیشدیز. من هله تزه- تزه، اوشاقلیغیمدا، قوهوملاریمیزین منله اونو بیر یئرده گؤردوکلرینده قاش گؤز اویناتمالارینین، شوخلوق دولو گولوشلرینین ندنین آنلئییرام…»
گونش آلوولانمیشدی. یومشاق اسینتی باجانین طول پردهلرینی یونگول-یونگول ترپهدیردی.
– «آروات آجی باغیرساق کیمی اوزاتدیقجا اوزادیر. قیرمیزی-قیرمیزی بئله سؤزون یئتیریر سانکی ایرضا سنه گؤره آروادین بوشئییر. او دا قورخور دنه یازیق آروات. ..»
آنام اللرینی اؤوکلهیه-اؤوکلهیه تیترک سسله داوام ائلهییر.
اوتوردوغوم یئرده ائلهجه قورویوب قالیرام. بیر نئچه آنلیق ماسامین اوزهرینده تیکانلی، یارپاقسیز، اتلی گؤودهسی اولان کاکتوس گولومه گؤزوم ساتاشیر. آچیق باجادان جیریلتیلاری ایچری دولوب اوتاغین سسسیزلییینی پوزان جیرجیرامالارین سسی، قفیل هؤنکورتومون ایچینده ایتیر. آنام ال_آیاغینی ایتیریر:
– «قیزیم قیناما بیزی. بیز ده گؤزوموزو آچیب بئله گؤروب اؤرگشمیشیک. باشووا دؤنوم آی بالا دای سنه هئچ نه دئمییهجم.»
قیوراقجا قاپیدان چیخارکن:-«آیناز باخ آغلاما ها، ایهم بیرده سنه بی سؤز دئدیم، نه دئسن دئ.» دئییب گئدیر.
۲
قارداشیملا آنامین پیچیلتیلارینی دویورام. منی گؤرونجه سسلری اوجالیر:
– «هله باشی آچیق عکسین قویور اینستایا، تئلگیراما! سنون اختیارون کئشگه منده اولوردو.»
قارداشیمین گؤزلریندن نیفرت فیشقیریر.
– «ایندییهجک بئبیله کیتاب اوخویوبسان نولوب؟ بوینوننان میدال آسیبلار؟ جیبووی پولنان دولدوروبلار.»
آنام هر زامانکی کیمی سرت باخیشلارینی گؤزلریمه توشلاییر؛ گؤزلرینی برهلدیر. اللرینی اؤلچه-اؤلچه دوداغینی دیشلهییر:
– «من اولسام کیتابنان اؤزومو اؤلدورمک یئرینه قشح دورارام ماهنینی قویارام قیزیمنان اوینئییب دینگیلدهرم. گئدیب گلیب میوهدن یییهرم، قیزیمی یئدیردرم. آااز ائله بیلئیسن آرواتسان؟ سن هئچ. .. دا دؤورسن.»
اورهییمدهکی آغری، بوتون جانیمی دولاشیب آیاقلاریما آخیر. آشاغی سسله میزیلدانیرام:
– منی آسساز دا کسسز ده، او دئدیکلریزی سئومیرم.»
چؤکوب اوتوردوغو یئردن سیچراییب اوز به اوزومده دورور. نفسینی درمهدن بیر دوزونه دانیشیر:
– آی قیز هامی سنین اوجوز، کتدی مودئل پال-پالتارینی دانیشیرئه. ..»
آنامین آغزی کؤپوکلهنیردی، دامجیلاری اوزومه سیچراییردی. آماجی منی ساققالاماق اولدوغو اوچون ایستهدیکلرینی زورلا بئینیمه یئریتمک ایستهییردی. اونون بو حالینی گؤرنده اوشاقلیغیمدا منی قفسده ساخلادیغینی خاطیرلاییرکن، همن قورخو منی چولغاییردی… خاطیرهلر گؤرونتو کیمی گؤزومون اؤنونده بولانیب اؤزو-اؤزونه دالغالانماغا، ایتیپ تاپیلماغا باشلاییر.
بیرگون اولمادی آناملا قارداشیمین یئرینه اؤزوم بازارا گئدم. ایستهدیییم پال-پالتاری بیهنیب سئوهرک آلام. هئچ ائلهبیل، بیزلرله اونلارین آراسیندا بو بویدا زامان مسافهسی یوخایدی. آنجاق و آنجاق گئییملریمیز دهییشمیشدی.
۳
گون باتماق اوزرهدیر. یئر اوزو آلا-بولا اولور. گون عرضینده سسلری چیخمایان قارانقوشلارین قیوراق اوچوشلارینی سئیر ائدیرم. ائیواندا توپلانیب اوردان-بوردان دانیشیرلار. حیهطین ساغ بوجاغیندا دامی، دیواری چؤکموش تندیرخانایا ساری بویلانیب باخیرام. اوشاقلیغیمی خاطیرلاییرام؛ تندیرین باشیندا ایلهشیب آیاقلاریمی ایچینه ساللاماق ایستهییرم. یانان آغاجلارین چیرتا-چیرت سسی، اؤزل قوخوسو، تزه چؤرهیین اییسی هریانی بورویوب. تندیرخانانین دیوارینداکی میسمارلادان چوواللار، توربالار آسیلیب.
کئچمیشده گونش، چیی کرپیجله تیکیلمیش تندیرخانانین کیچیک دئشیییندن اوزون، ساری بیر قیلینج کیمی ایچری دورتولردی. پاییزدا تاوانیندان دامان یاغیشین ایزلری گؤرونردی. ایندی ایسه دیوارلاری چؤکموش تندیرخانا، کؤلگهسینی کول کوسون، اوتلارین اوزهرینه توتقون خالچا کیمی دؤشهمیشدی. گؤیلوک بؤجهکلری یام-یاشیل اوتلاری سارمیشدی. بیر واختلار همن او اوتلارین اوزهرینه اوزانیب کورهییمده، بوینومون دالیندا اینجه توخونوشلارینی حیس ائدردیم. بعضن قانادلاری خاللی کپنکلر اوتلارین آراسیندا ائهمال حرکتلرله یوخوشلو ائنیشلی اوچوشاردیلار، اونلارا قیسقاناردیم. ائشیتدیییم آجی سؤزلر اوغولتوایله بئینیمه ایشلهییب قاسیرغا قوپاردیغی آن، حیطده گزیشیب گؤز یاشلاریمی سیله-سیله چیچک درردیم، یارپاق درردیم. ایچیمده بؤلوک-بؤلوک بولودلار دولوب_بوشالاردی. .. اوتلارین آراسیندان آجیلیقلا دولو یوخویا بنزر حیاتیمی هله ده دفعهلرله کابوس کیمی گؤرورم:
– «آی بالا بئله ال آیاغووون سوموگو گؤرسهنیرئه. باشووو زیندگووه، ارووه، اوشاغووا قات. یالاننان نهیه دوروب گلیبسن؟»
یاشلیلیقدان قیریشمیش دوداقلارینین قیراغیندا آشاغیلاییجی بیر ایفاده واردی. ایری آیاغینی یانا چکیلمیش تومان کؤینهییندن گؤروردوم. آیاغینین بارماقلارینی اوینادیردی:
– گولسارانی هله ده بعضی گئجهلر اری دؤیر. اؤزوده هئسادین اوستونده…»
ننهم ناراحات_ناراحات دئییر.
– «هه نولسون؟ آرواتدا آغیل اولماز. ..»
گولسارا خالا سسینی اوجالدیر.
– ایرضا جانی، اوروج قیزی دئییردی او گولهبتینین اریننن بوشانان قیزی یوخدو؟»
ننمله آنام «هه، هه» دئیه-دئیه باشلارینی ترپهدیرلر.
– «دئییرلر آلاهی کیشینن توتوبلار. بی تونلوک وارایمیش. تیفاغون داغیلسین قیز اولان بنده. بیزیم زامان اولسئیدی ددهسی، قارداشلاری شاققالاردیلار قیزی.»
قییا باخدیقجا کیچیک گؤزلریله ائله بیل اورهییمین دوز ایچینه گیرمک ایستهییر.
– «تای هاممی توکو توکدن سئچیر. هامیمیز یوللاری، ایزلری، جیغیرلاری، اوبالاری بیر-بیر گزیب بورا چاتمیشوق.»
حیلهلی باخیشینی گؤزلریمدن چکمیر. بو خینا او خینادان دئییلدی دئیهسن.
گونشی ایچینه سوموروب کؤلگهسینی یان دؤورهسینه سرهن تندیرخانانی سوزورم. اورادا خاطیرهلرین تانیش قیرینتیلاری کؤپوکلهنیردی.
– «اورهییمی قارا-قارا شبههلر گمیریر. باشیمیزا کول الهنهجک.»
آنام بو سؤزو آز قالا پیچیلتی ایله اؤزو-اؤزونه دئییر. دیزی اوستونه قویدوغو الی آستاجا اسمهیه باشلاییر.
یونگول یئل اسیر. تیکانلی اوتلارین، کول-کوسون اییسی، تزه چؤرک ایییسی قوخویان هاوانی چولغاییر. هئیسیز، اوتانجاق سسیم سورونوب بوغازیمدان چیخیر:
– «من ایستهمیرم سیزه اوخشییام.»
ایللر بویو او قادینا، ننهمه، آناما اوخشارام دئیه چوخ قورخاردیم. اونلارین گولوشلری، باخیشلاری بئله چوخ قورخونج ایدی. قورو تورپاق کیمی چات-چات اولموش اوزلرینده یوخسونلوغون دولاشدیغینی سئزیردیم.
ننهم اؤرت-باسدیر ائلهییب سؤزون یؤنونو دییشدیرمهیه چالیشسا دا اوخ آرتیق یایدان چیخمیشدی. قاشلاری چاتیلیر. بارماقلارینی سانکی گؤزومه تپهجک کیمی هاوادا اوینادیر. قادین بیردن گؤتورولور. سؤزو آغزیندان فیشقیریر:
– «لئچهیو اؤرت چؤله دوشموش! اوردان بوردان باخان اولار.»
سسی یاواش-یاواش سرتلهشیر. کولک، الیمده برک-برک توتدوغوم «اؤزگه» کیتابینین قیراقلارینی خیشیلدادیر.
«قادین»، قادین دوغولمور، «قادین» اولونور. بو جومله بئینیمین قارانلیغیندا یئللهنیر، گؤزومون دنیزینده لپهلهنیر. لپهلهنیب لپهلهنیب بوتون وجودوما یاییلیر، یازیلیر. سانکی چایلارین، بولاقلارین شیریلتیسینا بئله قاریشیر.
آنامین گؤزلری قیرپیلمادان بیر نقطهیه دیکیلمیشدی. ننهم آیسونون کیچیک اللرینه سیغال چکهرک کئفسیز و یورغون سسیله آغیر_آغیر اوخویوردو:
آیسو بالام بی قطره
گئده بولاغدان سو گتیره
سویو وئره آتاسینا
آتاسی تؤکه زمیسینه
آیسو اللرینی بیر-بیرینه چیرپیر، سئوینجک قیشقیریر: -«ائلچین آتام؟»
آلتی گؤز چؤنوب منه باخیر. ننهم دوشونجهلرینه دالیر. او، موتککهیه دیرسهکلهنیب نالچا اوسته اوزانمیشدی. دیلینین آلتیندا حزین-حزین باشقا بیر بایاتی اوخویور:
آی مستانا مستانا
آیسو گیریب بوستانا
قورخییام یاغیش یاغا
قیزیمین دونو ایسلانا
آیسو اوغونور. ننهم چاتیق قاشلارینی گؤیه قالدیریر:
– دوز دان یئری سؤکولندن اویانمیشام. خمیر ائله، گود آجیسین. کوندهله، تندیری سال، کولفهنی آچ، تاختا اوخلونو ایلفیدهنی ایراهلا، سورا یای، یاپ بیشیر. دای دوز اؤلورم بالا(آناما باخاراق) جانیم چیخیر.»
دوداغیم قاچیر. گؤزآلتی گولسارا خالانین ننهمه قارشی باخیشینا باخیرام.
– آی قیز تای یازیخلارا آز قان اوتدور. قشه ار هلم-هلم تاپیلماز. ارون بئناوادی بیرین ده دوغ قوی اوغلو اولسون.»
اوز-گؤزونو تورشودور. بیر زهمله باخیر کی ساناسان اؤدومو یاراجاق. قادینین آجیغی هله ده سویومامیشدی.
ننهم ایچین_ایچین گولمهیه باشلاییر. نسه خاطیرلامیشدی:
– یادیمدادی تک محمدی دوغموشدوم. گؤردوم آلی قیزی، اوروج قیزی ایکیسین دوغوب اوچونجوسونه بویلودولار. ائلهبیل قارنیما ایلان سوخدولار. دوردوم قاچدیم زرنیسهنین یانینا، دئدیم قارنیمی باغلا اوشاغا قالیم.»
شاققیلداییب گولورلر.
– «ننهم نالی میخا دؤیور میخی نالا. باااه ددؤنن منی قینییان.»
۴
اوتاقدان آتامین من ائشیدیم دئیه اوجا سسله دئدییی سؤزلری دویورام:
– «تای بی سئری اؤزومو اؤلدورهجم بو قیزین الیننن. ائوین-ائشیگین بوشلئییب گلیب بورا کی نولا؟ او کیتابلاردا نه وار؟! گئجه یاریسیناجان یوخو گؤزومه گیرمیر، یئرین ایچینده سحر آچیلینجاق چابالئییرام.»
قاپینی آچیب اوتاقدان چیخیرام. آتامین حیرصلی باخیشلاری سینیرلریمی گریر. کیچیک قارداشیم دوداغی قاچمیش منه زیللهنیر.
– «من باشیمی آشاغی سالیب سئودیییم ایشی گؤرورم. بونون نهیی سیزه آغیر گلیر؟ بورنومو اونون بونون حیاتینا سوخمورام. بیر-بیریمیزین دوشونجهسینه، گئییمینه، یاشاییشینا سایقیمیز اولسون لوطفن.»
یئنه دیلیم سؤز توتمور. دولاشیق-قاریشیق سؤزلر بیر-بیرینه قاریشیر.
قارداشیم میسمیریغینی ساللاییر. سرت باخیشلاری اوزومده دونوب قالیر:
– «ائله بو بؤیوک-بؤیوک دانیشماقلاری او کیتابلاردان اؤرگهشیسن. بیزیم آبریمیزی آپاریب سالیبسان آغیزلارا هله اوتانمادان دانیشیسان دا. بوردا شؤنگویوب گؤزونو کیتابنان اینستایا زیللهمک یئرینه گئت اوتور ائوینده ارووه اوشاغووا محبت ائله. ائله محبت گؤرمیین ار جانو آلیب اونون بونون یانینا گئدر.»
آتاما باخیب گورولداییر:
– «کیتابلارین اوتدئیون، موبایلین سیندورون. بی شیلله ده یاپیشدورون آغزینا بلکه آدام اولدو.»
– «بو ائوده منی اینجیدن سایقینین اولماماغیدی، عدالتسیزلیکدی، آیری سئچکیلیکدی. بؤیوک کیچیک ساییلمیر بو ائوده. نجور اولور دا منی آدام گؤرموسوز!؟» آتاما باخیب قارداشیمی توشلایاراق دئییرم.
– «آز سن فرلی قیز اولسئیدون دئیردون ددهمین ننهمین سؤزو یئره دوشونجک قوی منیم باشیم یئره دوشسون.»
سس-کویلو آرسیز قارغالار چیلپاق بوداقلارا شیغییان کیمی آنام کسکین سؤزوایله اوستومه شیغیییر. بیردن-بیره اوزو گؤم-گؤی گؤیهریر. هؤنکوروب بوْزلاییر.
– «سویوندور با سؤزونو. دئمهیین ندی؟»
آتام نهییایسه بئینینده گؤتور-قوی ائدیردی. توتقون اولوب قاتی حیرصلنمیشدی.
بو سؤزلری سحر چاغی ائودن چیخیب گئجه یاریسی ائوه دؤنن آتامدان ائشیدیرم. واختینین چوخونو عایلهسیله یوخ دوستلاریلا پایلاشان آتامدان. ماشینی گؤتوروب سحردن آخشاما خیابانلاری بوشونا دولاشان، او قیزا بو قیزا قوللوق ائدن، یوکسک لیسانس علمی درجهسی اولان و مندن یاشجا خیردا اولان قارداشیمدان ائشیدیرم. کیشی دوغولوب بوتون قیرمیزی جیزگیلری کئچهبیلمهیی کشیلیکلرینه دوغرو بیلنلردن ائشیدیرم.
سؤزلری داراق کیمی بیر-بیرینه کئچیریلمیشدی؛ بیلیردیم بو سؤزلرین سونو هارا یئتیشهجک.
– «قاییت اؤز ائوینه، ناغایرئیسان اوردا ائله. سن یولونو آزیبسان دئیهسن.»
آتام گؤزلرینی یومور. ساغ الیله آلنینی تومارلایا_تومارلایا آستادان دیللهنیر. اورهییمده نسه، ائلهبیل ساپ قیریلیر. -«نه زامان دایاق اولدون کی»، دیشیمی-دیشیمه سیخاراق میزیلدانیرام. گؤزلرینی گؤزلریمه دیکیر:
– «گوناهووی اوز-گؤزونده یوخ، اورهیینده گز تاپ.»
گؤزلریمی عایلهم دئدییم انسانلارین اوزونده گزدیریرم. -«سیزلر منه بیر «حیات» بورجلوسوز.»دئییرم. آتامین مات قالمیش گؤزلرینه زیللهنیرم:
– «او اللرینی همیشه قیزیندان اسیرگهدین.»
آتام آیاغا دورور، حوزون دولو بیر باخیش آتیر منه ساری؛ هئچ بیر سؤز دئمهدن آغیر-آغیر چؤله چیخیر. اورهییم زوققول_زوققول زوققولداییر. حیاتیمین هر آنیندا منه یاشاتدیغی و قارشیسینی آلمادیغی بو حیس هئچ اونوتمایاجاغیم بیر شکیلده یادداشیما جیزیلیردی. حاضیرلانیرام؛ هئچ بیر زامان منیمسهمهدیییم اوْ ائوه قاییدیرام.
۵
باجانین یان دیوارینا سؤیکهنیب قارانلیق حیطه زیللهنیرم.
– «قاییتدین؟»
بیرآز سوسورام. بئینیمده دالغالانان، لپهلنن ایستکلره، آرزولارا نیسگیللهنیرم. بو شههر بؤیویه-بؤیویه روحومو اودموش، منلیییمی، اینسانلیغیمی کولتورون، توپلومون سیخلیغیندا سومورموشدو. بو آجیلیقلاری، ایرینلی یارالاری اورهییمین مزارلیغینا ییغا-ییغا اؤزومو گؤمموشدوم. کؤلگهلر سوسقون حیهطده گزیشیردیلر. آغیزلاری-باشلاری بللی دئییلدی. باجانین شوشهسیندن گؤزونو بیزدن چکمهین قیزیمی گؤرورم. قولچاغی قوجاغیندا بیزدن بیرآز آرالی بارداشین قوروب یئرده اوتوروب.
باجانین ائنلی تاخچاسینا دوزدویوم دوغال گوللریمه زیللهنیرم. -«بو جهنم او جهنمنن داها یاخجیدی.»دئییرم.
– «قارداشین زنگ ائلهمیشدی. دئدی سنه دئیم کیتابلارینین دالیجاق گئتمییهسن.»
گؤزلریمی گوللریمدن آلیرام. چؤنوب قیزیمین اوزونه گولومسهییرم. سکسکهلی اورهییله قولچاغینی داها دا اؤزونه سیخیب گولومسهییر.
اللرینی شالوارینین جیبینه سالیر. قیمیشیر:
– «هامیسین تندیرخانادا قالاییب یاندیریبلار…»


c: text/html

text:
اویان نیوز: فیس بوک، «بَیَنمهدیم»{دیسلایک} دویمهسینین یاخین زاماندا آرتیریلاجاغینی بیلدیریب.
بونو فیس بوک باشچیسی، مارک زاکربرگ، شیرکتده قورولان جانلی اوتوروم{جلسه} زامانی دئییب.
مارک زاکربرگ بیلدیریب کی: «قوللانیجیلار، ایللردیر بیزدن «دیسلایک» دویمهسینین یارادیلماسینی ایستهییرلر. بیز سیزی ائشیتدیک و بو اؤزللییی آرتیراجاییق.»
زاکربرگ-ین سؤزلرینه گؤره، فیس بوک، چوخداندیر بو ایشی گؤرمکده ایکی کؤنوللو ایدی. آنجاق ایستهیَنلرین سایی آرتدیقجا، «دیسلایک» دویمهسینی آرتیرمالی اولدوق. زاکربرگ آرتیریر کی: «دیسلایک» دویمهسی، پایلاشیمین قارشیسینا سس وئرمک دئییل. داها چوخ، «تأسف ائتمک» بیلدیریلمهسی آنلامینی داشییاجاق. دویمهنین نه زامان قوللانیما{استفادهیه} وئریلمهسی هله آیدین دئییل.
۲۰۱۴-جو ایلین دئکابریندا «فیس بوک»، «دیسلایک» دویمهسینین آرتیریلماسینی رد ائتمیشدیر. او زامان زاکربرگ بو اؤزللییین، «فیس بوک» اوچون اؤنملی اولمادیغینی بیلدیرمیشدیر.
قایناق: بیلیم سسی

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
پ. ک. ک نینگ 4 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی
میللی قوُرانماق وزیرلیگی حاباری تاصصیقلادی.
عیراغینگ دمیرقازیغیندا پنچه شیمشک حرکتینده آیرالیقچی ترور قوراماسی پ. ک. ک نینگ 4 ترورچیسی تأثیرسیز یاغدایا گتیریلدی.
میللی قوُرانماق وزیرلیگی توییتر حاسابیندان بو حاباری تاصصیقلادی.
دِگیشلی حابارلار
مصطفی شن توُپ اتریش دا
شن توُپ ایکی گۆنلۆک ساپاریندا اتریش ینگ جمهورباشلیغی آلکساندر وان در بلن، باش وزیری کارل نهامر و میللی مجلیسینگ باشلیغی ولفگانگ سوبوتکا بیلن دوشوشار
تۆرکمنیستان ینگ داشاری ایشلر وزیری أردوُغان تاراپیندان قابول ادیلدی
رشید مردوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردوُغان تاراپیندان قابول ادیلدی


text:
بیوگرافی / هابیل علی یئف
هابیل مصطفی اوغلو علی یئف چتین و ماراقلی بیر حایات کئچیرتمیشدیر.
او۱۹۲۷نجی ایل مای آینین ۲۷سینده آذربایجان جمهوریتینین آغداش رایونونون اوچ قوواق کندینده آنادان اولوب.۷یاشیندا ایکن رایون مرکزینده کی ۳سایلی ۷ ایل لیک مکتبه گئتدی.همان ایل لرده مشهور موغننی و موسیقی معللیمی (احمد آغدا مئسکی_احمد بشیر اوغلو بدل بی لی) هابیل گیلین ائولرینده کیرایه ده یاشاییردی.احمد آغدامئسکی نین یاشادیغی ائوه هر واخت موسیقی چی لر توپلاشاردی و موغاملاردان، تصنیف لردن، خالق ماهنی لاریندان دانیشار و یئری گلدیکجه اونلاردان پارچالاری تاردا ویا کامانچادا ایفاائدردیلر.
بالاجا هابیل اوشاق ماراغی ایله چالغییا قولاق آسیب و معناسینی آنلامادیغی صحبت لری دینله یردی.
ائله همان واخت دان دا هابیلین اوشاق قلبینه صنعته محبّت کؤزو دوشموش گون به گون آی با آی آلیشیب آلوولانماغا باشلامیشدیر.آناسی نیساءخانیم ایسه اوغلونون قلبینه دوشموش بو محبّت اودونو اؤز آنا نوازیشی ایله داهادا آلوولاندیرمیشدی. هابیل علی یئف اونلاری بئله خاطیرلاییر: منیم صنعت عالمینه گلمه ییمده ایکی اولوب. اونلاردان بیری احمد آغدا مئسکی، اوبیری ایسه آنامدیر.احمد آغدا مئسکی منه صنعتین نه اولدوغونو آنلاتدی، آنام ایسه منده صنعته محبت یاراتدی.
یاخشی یادیمدادیر اوشاق ایدیم. چؤمچه نی کامانچا کیمی دیز لریمین اوستونه قویوب اوخلووو اونون اوستونه سورتوردوم آنام بونو گؤروب سوینجله دئدی
_دیه سن اوغلوم کامانچا چالان اولاجاق..
احمد آغدامئسکی آنامین سؤزونه قووّت وئردی
_هه,نیسا باجی, اوشاق چالقیچی اولماق ایسته ییر.گتیر قویاق بیزیم موسیقی مکتبینه اوخوسون.آخیری پیس اولماز.
بو آنامین اورییندن اولدو.من آغداش موسیقی مکتبینه قبول اولدوم.اؤنجه تارلا ماراقلاندیم.آنجاق فیزیکی جهت دن ضعیف اولدوغوم اوچون بیله گیم تارا تاب گتیرمه دیر.کامانچانی سئچدیم.ائله همان واخت دان دا مئیلیمی کامانا سالدیم.واختیمین چوخونو کامانلا گئچیرتدیم یادیمدادیر۱۹۳۸_جی ایل ایدی.مکتبیمیزده هانسی سا بایراما حصر اولونموش گؤرکملی گئجه کئچیریلیردی عؤمرومده ایلک دفعه اولاراق همان گئجه ده ایشتیراک ائتدیم.چالغیمی هامی آلقیشلادی.او گئجه اَن چوخ سئوینَن آنام اولدو,بیرده اؤزوم. من ایسه سئوینج دن آغلادیم.ایلاهی صنعت ده ایلک آدّیمین سوئینجی نئجه ده بؤیوک اولورموش!
۷_نجی صینیف و هم ده موسیقی مکتبینی بیتیرندن سونرا هابیل (پداقوژی ) مکتبه داخیل اولدو. موحاریبه نین(بؤیوک وطن موحاریبه سی۱۹۴۱_۱۹۴۵) دئهشت لری گئتدیکجه داها چوخ حیس ائدیلیردی.هابیل گیلین عاییله سی ده آجلیق_قیتلیق کئچیریردی.اَری محاریبه یه گئتدییینه گؤره بویوک باجیسی سعیده اوشاقلاری ایله آتا یوردونا کؤچموشدور.ائوین دولاناجاق اومودو هابیل اولموشدور. بونا گؤره ده او (پدا قوژی ) مکتب ده اوخوماقلا برابر آخشاملار نجف بی وزیر اوف آدیندا آغداش دؤولت درام تأتریندا ایشله ییردی. کامانچا چالیردی. بالاجا هابیل عئینی زاماندا آغداش (رایون پییونئرلر ) ائوینده رقص درنه گینین ده عضوو ایدی. و او ۱۹۴۴_نجی ایلده باکیدا کئچیریلن باخیش موسابیقه سینین غالیبی اولموشدور.(او زامان مسابیقه لنته آلینمیش و همان لنت یازیسی(.WMv,2.21MB)بو گونده مرکزی دؤولت آرشیوینده ساخلانیلیر).
هابیلین یادداشت خاطیره لریندن:
“اوندا موحاریبه نین قیزغین چاغلاری ایدی.بوتون قوهوم لارین,قونشولارین کیشی لری,اوغلانلاری,جیبهه لرده ووروشوردولار. قارداشیم محمدیه ده جیبهه ده ایدی.من آخشاملار ائیوان دا ایلَشیب هئچ نه یه محل قویمادان اؤز کامانیمی ایشه سالیردیم.بیرده گؤروردوم کی,أرلری,اوغول لاری,نیشانلی لاری موحاریبه ده هلاک اولموش قونشو قادینلارینین آه ناله سی کامانین فریادینا قووشولوب.کیمیسی آغی دئییر,کیمیسی بایاتی چاغیریردی.اوندا آنام دا آغلاییب شیون قوپاریردی.چونکو قارداشیم محمدیه نین ده اؤلوم خبری گلمیشدی.غریبه دیر. اوندا من آغلایا بیلمیردیم.آنجاق چالیردیم.دردیمی کامانا دئییردیم.اوندا ائله بیل بوتون آنالارین,باجیلارین دردی کَدَری,منیم کامانچامین سیم لرینه هوپموشدور.”
سانکی من آنالارین آه _فریادی آلتیندا موحاریبه نین دئهشت لرینی اؤزونده عکس ائتدیرن یئنی بیر موسیقی پارچاسی یاراتمیشدیم.منه ائله گلیر کی,ایندی ده کامانیمدا او سسلر ,او فریادلار قالماقدادیر…اونودا دئییم کی,همان عرفه لرده (یعقوب محمد اوف ) (تارزن گولابلی حمید )له آغداشا گلمیشدی.قوشولدوم اونلارا همان دسته ایله ایسماعیل لی رایونونا دا گئتدیم.ایکی _اوچ تویدادا چالدیق و ائوه گتیره مه یه قازانجیم اولدو.سونرا یئنه عاددی گونریم باشلاندی. ائله هئی فیکیرلشیردیم کی, نه ایشین اوجوندان یاپیشیم,نه ائدیم اوره گیمجه اولسون,تاپا بیلمیردیم.موحاریبه قورتاردی. بؤیوک باجیمین اَری قاییتدی عائیله لیکجه کؤچدولر(ایمیشلی رایونونا .اونونون مه زره لی کندینه )منده کامانچامی قولتوغوما ووروب اونلارلا گئتدیم.جماعاتین اوره گی کؤنلو آچیلمیشدی. توی سؤزو تزه دن دیل لرده و اورک لرده گؤیرمیشدی.
آردی وار……
هابیل علی یئف ین حایاتینین ماراغلی اولای لارین بوردان اوخویون
حاضیرلایان : پینار شاکر


text:
یاساق سئوگی / آیهان میانالې (حیکایهدن دؤنمه)
حیکایهدن اؤنجهکی آچېقلاما
بو اۏلایلار 1356-نجې ایلیندن 1361-نجی ایلینهجن اۆز وئریب. گرچک بر یاشانمېش اۏلایېن اۆزهریندن یازېلمېش بیر حیکایه. 38 ایلدیر کی تئهرانېن اینقیلاب مئیدانې، ف.م آدلې بیر یازېچېنېن یۏخلوغونا آلېشا بیلمهییب و ن.ک آدلې أنزلیلی قادېنېن سۆرگۆن روحونو اؤزۆنده داشېیېر. اۏ اۆزدن بو سطیرلری حیکایه اۏلاراق دَڲیل، حیکایهدن دؤنمه بیر گرچکلر کیمی، سسسیزجه اۏخویون؛ اۏلمایا بیردن بو یاساق سئوگینین دووارلارې چاتلایا!
آیهان میانالې 2020 /01/01 کرج ساعات: 01:00
ایکینجی آددېمې آتېب هَمَن یئرده بایېلدې…
ایزدیحام هر یئری بۆرۆمۆشدۆ. شَهَرین بۆتۆن اینسانلارې سانکې اۏرا تۏپلانمېشدېلار. قادېن ایکی ألی’یله باشېنا تاپدایاراق هؤکۆده-هؤکۆده آغلایېردې. گؤرۆنتۆلری ایزلهڲَنلر ده حزین-حزین آغلایېردېلار.
آرتېق اینتیهار إتمیشدی و اۏندان قالان بیر سۆرۆ خاطیرهلری’یدی. شَهَرین هر هاراسېنا باخسایدېن، اۏنون ایزی اۏرادا وارې’یدې. گؤرهسن اۏندان سۏنرا داها کیم بورالاردا کیتاب سرگیلهیهجک؟
کیتابلارې دا یییهسیز قالدې یازېغېن.
آمبولانس اووولدایا-اووولدایا اؤزۆنه زحمت وئریب، اۏرتالاردا تاپېلدې. هره بیر سؤز دئییردی. باشلامېشدېلار محکَمه قورماغا!
کیشینی برانکاردا قۏیوب، آمبولانسا میندیردیلر. آرتېق هر شئی قورتولموشدو.
آمبولانس یۏلونو خستهخانایا دۏغرو توتوب گئتدی.
خیابانېن داشلارې دا قېرمېزېیا بۏیانمېشدې، کیمسه بو آجاغېن سۏنونو دۆشۆنه بیلمیردی.
بیر-ایکی قادېن باشېنېن اۆستۆنه تۏپلانمېشدېلار. بیریسی سو، باشقاسې ایسه ألینده نۏباتلې چای. اۏلمایا اؤلهنین یاخېنلارېنداندېر دئییردیلر.
یاواش-یاواش گؤزلرینی آچماغا باشلادې. بو آچېش آیدېن دَڲیلدی، نهدن کی اؤزۆنۆ تاپدېقدا، دۆنیا باشېنا دۏلاندې. شېدېرغې کیمی آغلایېب، نفس چکمهڲه بیله اینجارې یۏخویدو.
یاشلې قادېن اۏنو باغرېنا باسېب سۏروشدو:
-قېزېم بو اینتیهار إدن اینسان سَنین نهیین اۏلارمېش؟
بو “اۏلارمېش” سؤزجۆڲۆ اۏنا إله آغېر گلدی کی، بو دؤنه داها اوجا هؤکۆدهرَک آغلاماغا داوام إتدی.
دئمیشدی سنسیز یاشایا بیلمَم؛ دئمیشدی گئتسن قالمام بورالاردا. آما دئمهمیشدی کی بیر کرهلیک دۆنیانې ترک إدیب، اۆرهڲیمده سۏنسوز بیر درد آغاجې أکهجَک. یاشلې قادېن اۏنون سؤزلرینی یارېمچېق آنلایاراق، ألیندن توتوب، اۏنا تۏختاقلېق وئرمهڲه باشلادې.
قادېن هله بو کؤچمهڲه اینانمېردې؛ لاپ دۆزۆن ایستهسن، هر شئیین یوخو کیمی اۏلدوغونو ایستهییردی. ایچیندهکی یاساق سئوگی، آرتېق گیزلی بیر درده دؤنمۆشدۆ.
نه دردینی کیمسهیه آنلاتا بیلیردی، نه ده بو سۏنسوز آیرېلېغا دؤزه بیلیردی.
ایکی گۆن سۏنرا دَنیز قېراغېندا بیر جسد تاپېلدې. قادېنېن سارې ساچلارې ایسلانېب کندیر کیمی اۏلموشدو. اۆزۆنده بیر معصومییت وارې’یدې کی… دئمک جَنّتدن اوچان بیر ملک کیمی، اؤزۆندن ایشېق ساچېردې دَنیزین قانماز باغرېنا.
بالېقچېلار جسدین بۏغازېندان آسېلمېش بیر باغلې تاپدېلار. یاشلې بالېقچې باغلېنېن ایچینده بیر مکتوب وار دئدی. إحتیاط’لا باغلېنې آچماغا باشلادېلار.
ساوادلې بیر گنج بالېقچې، کاغاذې یاشلې اینساندان آلېب باشلادې اۏخوماغا:
سنسیز اۏلا بیلمهدی سئوگیلیم!
بو قېسا زاماندا، یاشامېن نه اۏلدوغونو سَندَن اؤرگندیم. گۆلۆب-آغلاشدېق. یاشادېق و یاشاتدېق.
گئجهلردن نیفرت إدیردیم. صاباحلارې سئویردیم. تئلئفۏنو بیله سئویردیم، زنگیوی، سَسیوی و سن’له یاشادېغېم آنېلارې. هر زامان دئیَردین کی سنسیز یاشایا بیلمَم. کئشکه ایللر اؤنجه سنی تانېسایدېم. ایندی نه من بو دورومدایدېم نه ده سن!
آرتېق من إولی’یدیم؛ بیر آنا ایدیم و بیر یۏلداش أریمه. سن ده منه تای. آما سنی سئویردیم؛ سن’له یاشایېردېم.
سئوگیلیم گئتمهڲیوه دؤزه بیلمهدیم؛ أصلینده اؤزۆمۆ باغېشلایا بیلمهدیم. سنسیز یاشامېن کدرلی گۆنلرینه دۆشۆنرکن، یانېوا گلمک قرارېنا چاتدېم.
اۏ دۆنیادا گؤزله منی. داها آرتېق سنه چاتدېقدا سنی بوراخمایاجاغام.
دئمیشدین کی، بیزه بیرلیکده یاشاماق ایمکانې اۏلمایاجاق؛ دئمیشدین کی سَنین عئشقین آرتېق منی یاندېراجاق؛ دئمیشدین…اۏفففف نهلر دئدین و نهدن هئچ اینانمادېم بو سؤزلره.
ایندی’سه گلیرَم اۏرالارا، آچ باغرېوې، کی سنسیز بو یاشام منه حرامدېر؛ حرام!
گؤزل بالام، مئهریبان أریم، نه اۏلار باغېشلایېن منی. من یاشاماق’لا، نه بالاما آنا اۏلا بیلهجه’یدیم، نه ده یۏلداشېما بیر آرواد. بیلیرم باغېشلانماغېما هئچ یئر یۏخدور، بیلیرم.
حاققېنېزې حلال إدین لۆطفَن.
همیشهلیک کدرلی دۆنیام، سلاملار سئوگیلیم.
مکتوب سۏنا چاتدېقدا، اۏراداکېلار اۏلایېن نه اۏلدوغونو آچېقجا باشا دۆشدۆلر.
کیمیسی یاساق سئوگیلره نیفرین، کیمیسی ده بئلهنچی سئوگیلری قېنادې؛ کیمیسی ده بونلارېن کدر’له بسلنمیش سۏنلارېنا آغلادې.
قادېنېن جنازهسینی آمبولانسا میندیریب آپاردېلار؛ ایکی گۆن سۏنرا دا، چۏخ غریب بیر دورومدا، تۏرپاغا تاپشېرېلدې.
اۏ اۏلایدان بئش ایل کئچمیشدی.
کیشی قېزې’یلا مزارلېقدا دۏستونون قبیرینی آختارارکن، گؤزۆ بیر قبیر داشېنا ساتاشدې. اؤنجه اینانمادې؛ بیرآز یاخېنلاشېب دیققت’له داشېن اۆستۆندهکی یازېنې اۏخودو.
گؤزلریندن پایېز یاغېشې باشلادې یاناقلارېنا یاغماغا. قېزېنېن شاشقېن گؤزلری گؤرمهلی’یدی. آتاسېنېن نهیه و نهدن بئله آغلاماسېنې هئچ باشا دۆشمۆردۆ.
ایللر اؤنجه اۏنو ترک إتدیڲی قادېنېن، اؤزۆنۆ دَڲیل، مزارېنې تاپمېشدې.
ایلاهی بو گؤرۆنتۆنۆ نئجه، هانسې آچېدان آچېقلاماق اۏلار کیییی. کیشینین جیڲَری سانکې یانېرمېش. آلۏو سینهسیندن باش گؤتۆرۆب وارلېغېنې بیله یاندېرماغا باشلامېشدې. هئچ اؤزۆنۆ باغېشلایان بیر دورومدا دَڲیلدی. اۏنون آرخاسې’یجا نهلر کی دۆشۆنمهمیشدی!
تانرېدان تک بیر دیلهڲی، اؤلۆب سئوگیلیسینه قۏووشماق ایدی.
ایللر اؤنجه خستهخانادا دۏکتۏر اۏنو، سۏن نفسینده قورتارمېشدې. و بونجا ایلده کیمسه قادېنېن باشېنا نه گلدیڲینی اۏنا دئمهییب؛ هر شئیی اۏندان گیزلَتمیشدیلر.
اۏ گۆن مزارلېقدان إوه دؤنۆب کیتابخاناسېنا قاپساندې. بیر ایکی آی کیمسه’یله دانېشمادې، کیمسهیه ایضاح وئرمهییب یالقېزلېغېنداکې دردلری’یله باش-باشا قالدې.
گۆنلرین بیر گۆنۆنده، کیچیک قېزې، اۏنون جنازهسینی کیتابخاناسېندان تاپدې.
آلتې اینسانېن باختې قارا، یازېق کیتابلار دا، شهرین کیلۏلوق کاغاذ ساتېش مرکزلرینه قۏناق اۏلدولار.
ایندی بو سطیرلری بیتیردیکده، اینقیلاب مئیدانېنداکې سۆرگۆن روحلارا دۆشۆنۆرم کی هله بیرلشمهڲه ماجال تاپا بیلمهییبلر!.
آیهان میانالې
2020/1/1
01:00
اۏد گۆنۆ
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
عزیز آزربایجان تورک میلتی بوگون ۲۸ ایل حسرتدن سونرا وطنیمیزین قلبی و مدنیت بئشیگی اولان شوشا شهری اشغالدان آزاد ائدیلمیشدیر. بو گونو بؤیوک آزربایجان تورک میلتینه و بوتون تورک دونیاسینا...
عضو شورای مرکزی تشکیلات مقاومت ملی آزربایجان «دیرنیش» جناب آقای مجید آراز، در پیام ویدئویی به ملت تورک آزربایجان حمایت جمهوری اسلامی ایران از اشغالگران ارمنی در قاراباغ را محکوم...
آراز نیوز: چار روسیاسی و سونرا سووئت دؤورونده ناخچیوانی آذربایجان اراضیلریندن آییران و حال حاصیردا ائرمنیستان اراضیسی اولان زنگهزور بؤلگهسی ائرمنیستانا الحالق ائدیلیب. و بو شکیلده آذربایجان و تورکیه تورپاق...


text:
غضب سالخیمی (رومان)
غضب سالخیمی، جان ایشتاین بکین یازدیغی روْمان. ایستئین بئک، 1939-جی ایلده نشر ائتدیگی اثرییله پولیتزئر اؤدولو قازانمیشدیر. بۇ روْمانیندا یازیچی، آمریکادا 1930-جۇ ایللرین ایقتصادی بؤحران دؤورلرینی، اینسانلیغین درامینی تأثیر ائدیجی بیر دیلله ایضاح ائدیر. جوْاد (Joad) عاییلهسینین خۆصوصونده، عۆمومییه عکس اوْلونان نؤقطهی-نظردن امکچی اینسانلاری مؤوضوع آلان کیتاب، دۆنیانین قاباقدا گلن و ان چوْخ اوْخونان کلاسسیکلریندن بیریدیر.
موضوعدَییشدیر
1929 دۆنیا اقتصادی بؤحرانی، اصلینده آمریکادا باشلامیشدیر. کیچیک توْرپاق صاحیبلرینین بانکلار و تاجیرلر طرفیندن آلدادیلدیغی، اینسانلارین قۇراقلیق، یوْخسوللوق، زوْراکیلیق و یا یالنیز آجلیق اۆزوندن ائولرینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالدیغی و 1930-جۇ ایللرده 3 میلیوْن اینسانین کالیفوْرنیایا یئنی بیر حیاتا باشلاماق اۆچون یئرلشدیگی چتین ایللرده، فردی عاییلهنین پارچالانیشی ایضاح ائدیلرکن عئینی زاماندا بۆتون گؤچمنلرینده تک بیر عاییله حالینا گلیشی وۇرغولانیر.
نوتلاردَییشدیر
کیتاب ایلک دفعه آبش-دا ویکینگ پرئس طرفیندن نیویورکدا 1939 تاریخینده باسیلمیشدی. دریلی و شؤمیزلی بۇ ایلک تضییق حال-حاضیردا چوْخ نادیر اوْلماقدا و اوْرتا 3.000 آبش دوْللاری کیمی دَيَره ساتیلماقدادیر.[۱]
قایناقلاردَییشدیر
- ^ theworldsgreatbooks.com. (اینگیلیسجه) An American Classic:John Steinbeck's The Grapes of Wrath First Edition. theworldsgreatbooks.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.


text:
قازان (قاب)
قازان (اینگیلیسجه: Cauldron) فیلیزدن و یا اوْدا داواملی مادّهلردن حاضیرلانان، یئمک بیشیرمک اوچون قوللانیلان اؤزل قابدیر.
آذربایجاندا قازانلار فوْرم، شکیل و حاضیرلاندیقلاری مادّهلردن آسیلی اولاراق مۆختلیف یئمکلرین حاضیرلانماسی اوچون ایستیفاده اولونور: آش قازانی، بوخار قازانی، خاش قازانی، دوْلما قازانی و ... .
بیر ده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- آذربایجان تورکجهسی (لاتین) ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Qazan»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (02 سپتامبر 2022 تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
اویان نیوز: فدرال اورال اونیورسیتهسیندن ویکتور گروهووسکی، ایشلری تاماملادیقلارینی گؤلون دیبینده تاپدیقلاری پارچالارین گؤکداشی اولدوغونو سؤیلهدی
روسیانین اورال بؤلگهسینده جمعه گونو دوشن گؤکداشینین پارچالارینین چئبارکول گؤلونون درینلیکلرینده اولدوغو آچیقلاندی.
فدرال اورال اونیورسیتهسیندن ویکتور گروهووسکی، ایشلری تاماملادیقلارینی گؤلون دیبینده تاپدیقلاری پارچالارین گؤکداشی اولدوغونو سؤیلهدی.
گروهووسکی، “تاپدیقلاریمیز آدی گؤی داشی. تاپدیغیمیز داش یوزده ۱۰ جیواریندا دمیر احتیوا ائدیر. بؤیوک بیر احتیماللا چئبارکول گؤکداشی اولاراق ایسیملندیریلجک.” دئدی.
روسیا علملر آکادئمیسی عضوو ده اولان گروهووسکی، گؤکداشی آدینین وئریلمهسی اوچون معلوماتلارین اوّلجه اولوسلار آراسی مئتئورولوژ بولتنینده یایینلاناجاغینی، پروسهسین ۲-۳ آی کیمی بیر زامان آلاجاغینی ایفاده ائتدی.
روسیانین اورال بؤلگهسینده گؤکداشی یاغیشینا سبب اولان گؤکداشینین دونیا آتموسفرینه چارپدیغی سیرادا ۱۵ متر سویهسینده اولدوغو، سسدن داها سرعتلی حرکت ائتدیگی و پارچالاناراق دونیایا دوشدویو ایفاده ائدیلیر.
چئلیابینسک بؤلگهسینده تأثیرلی اولان گؤکداشلار سس بومباسی تأثیری ائدهرک مینلرله بینانین شوشهلرینین قیریلماسینا و مین ۲۰۰-دن چوخ وطنداشین دا یارالانماسینا سبب اولدو.
روسیا ساغلیق باخانلیغی معلوماتلارینا گؤره بؤیوک اکثریتی شوشهلرین قیریلماسیندان قایناقلانان خسارت سببی ایله ۵۲ نفرین معالیجهسی داوام ائدیر.
ت ر ت


text:
بارسلونا بیلیمیوردو
بارسلونا بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: University of Barcelona, فارسجا: دانشگاه بارسلونا، عربجه: جامعة برشلونة)ایسپانیانین بارسلون, کاتالونیا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۵۰٬۳۱۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Catalunya en Miniatura-Universitat de Barcelona.jpg
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بارسلونا بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- Mordechai Feingold. Universities and Science in the Early Modern Period. Springer, 2006. Page 273.


text:
عوصیان: 29 بهمن اولایی بارهده یئنی ماراقلی بیلگیلر
- توضیحات
- منتشر شده در پنج شنبه, 30 مرداد 1393 14:19
بو یازی 29 بهمن اولایلارینین جانلی تانیغی اولان آمما آدینین چکیلمهسینی ایستهمهین بیر طلبهنین خاطیرهلرینه سؤیکهنهرک تقدیم اولونور. یازینین چاتیشمازلیغی نسنهللیکدن قیسمن ده اولسا اوزاق اولماسیدیر. خاطیره سایین “ائلدار قاراداغلی”یا سؤیلهنیلیب، اؤز یورومونو تاپیب. بیز سه اونو آزاجیق ایختیصار و گئنیش رئداکته ایله سیزلره سونوروق.
آنلام.بیز سایتی
1978-جی ایل فوریه آیینین ۱۸-ده[۱] آیتوللاه شریعتمدارینین قوم شهرینده هلاک اولانلارین ۴۰-جی گونو ایله ایلگیلی یاس بیلدیریسی یایینلانمیشدیر. چوخو تورک اولان قوم اؤلنلرینین آذربایجاندا اویاندیردیغی تپکی[۲] چوخ بؤیوک اولموشدور. او زامان قومدا دین طلبهسی اولان بیر دوستومون ادعاسی چوخ ایلگینجدیر. بو ادعا سونرالار بیر نئچه نفرین ده تصدیقینی آلاندان سونرا گیزلی بیر سسئناریانین اولماماسی بارهده منی ده قانع ائتدی. بو اوزدن ایلک دفعه اولاراق بو تانیق دوستون آدینی وئرمهدن گؤردوکلرینی عینیله اوخوجوملا پایلاشیرام. او دئییر:
بیر هفته قوم قیامیندان اونجه آیتواللاهین فیقه درسیندن سونرا قیام گونونه حاضرلیق گؤرمک اوچون اوچون بیر دوستون اوتاغیندا توپلاشدیق. بیزیم ایچیمیزده [آیتالله] خومئینینین طرفدارلاری دا وار ایدی. اونلارین چوخو فارس اولدوقلارینا گؤره، بیز ده فارسجا دانیشماق زوروندا قالیردیق. بیز بئله دوشونوردوک کی، رئژیمی میتینگ گونو چاش-باش سالاجاغیق. آنجاق یانیلیردیق. میتینگ گونو هارداسا ساعت ۱۱-ده گئنیش طلبه کوتلهسی سیرالاریندا شهرین مرکزینه ساری یولا دوشدوک. میتینگده بللی شوعار وئریلمیردی. هر قوروپ اؤز دوشونجهسینه گؤره سلوگان آتیردی. شریعتمدارینین تاپشیریغینا گؤره، آرامیزدا سرت داورانانلاری سیرادان چیخارماق لازیم ایدی. آنجاق، بیزلر بونلارلا باجارا بیلمیردیک. اونلارین قارشیسی آلینماز اولموشدور. دوغرودور کی، بیر باشا شاها قارشی سلوگان سسلنمیردی، آنجاق بیزی نیگران ائدیجی سؤزلر اورتایا گلیردی. هارداسا ایکی ساعات سونرا پولیسین یاخینلاشماسی گؤردوک. بیز آچمازا دوشموشدوک. مئیداندا قالان بیز تورکلریدیک. پولیس هر طرفیمیزی سارمیشدی. اوزهریمیزه آتش یاغیردی. یانیمدا هر کسی قورشون یئمیش و یئره دوشموش گؤروردوم. هارا باخیردیم اؤز تورک دوستلاریمی گؤروردوم. بیلمیردیک هارا قاچاق. بیزیم دوشوندویوموز بو دئییلدی. بیز، یالنیز ایسلاما، مرجعلره قارشی اولان حؤرمتسیزلییه اعتیراضا قالخمیشدیق. بیلمیردیم قیشقیرام، آغلایام، اؤلم، یوخسا قالام. منیم اوچون، ان حیرتلندیریجی مسئله یئره دوشنلرین ایچینده بیر نفر بئله فارس طلبهسینین اولماماسی ایدی. بیلمیرم، بلکه وار ایدی، من گؤرموردوم. آللاه او گونو بیر داها گؤسترمهسین. دوغرودان دا بیز تورکلر بیر داها آلداندیق. بیلمیرم منیم نه گوناهیم واریدی کی، آللاه منی ساخلادی. اؤزو ده قوم اولایلارینین ایچینده اولان بیر دوستون قیسسا روایتینی اوخویاندان سونرا تبریزین بیر گونلوک عصیانینین ندنینین کؤکونو اؤیرنمیش اولدوق. سؤزسوز کی، قوم شهیدلرینه تورکون آنا اوجاغی صاحیب دورمالی ایدی.
۲۹بهمن شهیدلریندن بیر نئچهسی
تبریز، ۲۹-بهمن گونونده قاینایار دوروما گلمیش داش قازان ایدی. هله ساعت ۸-دن کیچیک-بؤیوک، کیشی-آرواد تبریزین بازار آغیزیندا بلیرسیز بیر اولایین یولونو گؤزلهییردی. ساعات ۹-دا هارداسا بازار آغزی دولموشدو. هر کس کیچیک قوروپلار بیچیمینده توپلاشمیش گؤزلهمکدهیدی. بیر قوروپ بازارلا تربیت خیاوانلاری آراسیندا فارسجا شوعار وئریردیلر. آنجاق، کیمسهنین ایلگیسینی چکمیردیلر. او زامان آذربایجان دئموکرات جوانلاری آدینا کیچیک بیر داغچی قوروپوموزلا بیرگه، بیز ده میللتین ایچیندهیدیک. جمعیتین چوخالماسییلا سایی چوخ دا اولمایان پولیس قورخودان بیر یئرده توپلانماغا باشلامیشدی. پولیسین داها چوخ دوردوغو یئر صفی بازارینین گیریشی ایدی. بو آندا قارشیمیزدا اولان فارس دستهنین سسی اوجالماغا باشلامیشدی. پولیسلر هر هانسی تپکی گؤستره بیلمیردی.
ساعت ۱۰ رادهلرینده آرتیق قازان قایناماغا حاضیرکن بازارین ایچیندن تک بیر قورشون سسی گلدی. تبریزین ان جللاد ساواک مامورلاریندان بیری اولان 6-جی کلانترینین رئیسی حقشوناس اؤز تاپانجاسییلا دؤشونو آچیب وور دئین اؤیرنجی “محمد تجللا”نین اؤرهیینی پارچالادی. میللت بازارا ساری یورومهیه باشلادی. میللتین سئل کیمی حرکته گلمهسییله پولیسلر ده بازارا ساری قاچماغا باشلادیلار. بو هنگامهده، دوز بازار آغیزیندا پارک ائتمیش دوغو آذربایجان پولیس باشقانینین سون مودئل مئرسئدئس بئنز آوتوموبیلی ایکی عدد مولوتوو بومباسییلا پاتلادی. بازار ایچیندن الله آکبر سسلری ائشیدیلیردی. میللت نه ائدهجهیینی، نه دئیهجهیینی، نئجه داوراناجاغینی بیلمیردی. بو بوتونلوکله میللتین بیلینجآلتی عصیانینین جوشماسیندان قاینایان لیدئرسیز بیر عوصیان ایدی. دوغرودان دا بعضی کیچیک قوروپلاری چیخارساق میللتین یالنیز یاس تؤرهنینه گلمهسی گئرچکلییه داها یاخیندیر. میللتین شریعتمداری سئوگیسی سؤزسوز ایدی. آنجاق، شریعتمدارینین شاهلا یاخین اولدوغونو کیمسه ده دانا بیلمزدی. دوغرودور کی، سون ایللرده شاهین تورک مرجعیندن آرا آچماسی و اؤزونو داها آرخایین گؤرمهسی ده بیر فاکت اولاراق گؤز اؤنونده ایدی. آنجاق، بو هر ایکی طرفین قارشی طرفی نفی ائتمک آنلامینا گلمز ایدی.
ایگیرمی دوققوز بهمن عصیانینی قوم قیامییلا فرقلندیرن ان بؤیوک عامل تبریزین بو آلاندا دانیلماز گلنکسل دئوریمچی اولماسییلا باغلی ایدی. عصیان، ان ایلک آنیندان اعتباراً پلیسین بیرلیگینین داغیتماسینی آماجلامیشدیر. بئله کی، یوروش اوچون اوچ دییشیک یؤنو سئچن عصیانچیلارلا بیرلیکده پولیس ده بؤلونمهیه مجبور اولدو. بو تاکتیکله دوشمن قوهلری چاش-باش قالدی. چوخسایلی یوروشچو قوروپلار قارشیسیندا پارچالانما دورومونا دوشن پولیسین ایشی پولیس مرکزلرینه سیغینماق اولموشدو. رحمتلیک صمد سردارینیا دئمیشکن تبریز بیرینجیلر شهریدیر. ۲۹ بهمن عصیانی اؤز اوغلونون تثبیتلرینه بیر باشقا اؤرنکدیر. شاه، اؤزونو فیرعون سانارکن، ایلک دفعه اولاراق تورکجه“اؤلوم اولسون شاها” باغیرتیسینی تبریزدن ائشیتدی. بئله کی، میللت همین سلوگانی باغیرا-باغیرا دؤولته باغلی اولان بوتون شبکهلری دارما-داغین ائتدی. پولیس یالنیز جانینین قورخوسوندان آتش آچیردی. چونکو، دورماق یوخ ایدی. هاردا کلانتری یئرلشیردی میللتین یؤنو اورا یوغونلاشیردی. بوتون عصیانلاردان فرقلی اولاراق باریقاد قورانلار میللت دئییل، پولیس ایدی. تبریز عصیانی ساعت ۱۶-دا اوردونون بیر باشا دخالتی ایله سون بولدو. آنجاق هدفین ده بولدو. شاهین بئلی سیندی. تبریز بیر داها ان اینانیلماز آنلاردا بیرلشر، تکیومروق اولار، ییخار و یاخار گوجونو گؤستردی.
۲۹-بهمنله باغلی بیر نئچه گئرجک
1. تبریزین دینج یاس تؤرنینین عصیانا چئوریلمهسینده میللتین رئژیمه قارشی اولان نیفرت اؤلچوسونون سینیرسیزلیغی بؤیوک رول اوینادی. بو عوصیاندا کوتلهنین بیر آندا تکیومروق اولماسی و بؤیوک بیر اؤرگوتون[۳] ائیلمه گیریشمهمهسی آیدین گؤرونور.
سولدان توتموش بوتون دینسل قوروپلارین بو قالخیشیمین گئرچکلشمهسینده روللاری اولمادی. حتی بئله حرکتلرده اؤزونو ائو صاحبی گؤسترمهیه چالیشان توده پارتییاسی شاشاراق شاهلا سسبیر اولوب، عصیانی مائویستلره[۴] باغلاماغا چالیشیردی. “توده پارتییاسینین یانلیلارینین ألیله ایران ایچینده گیزلینجه باسیلان “نوید” نشریهسی اؤز مقالهسینده ۲۹-بهمنی آنارشیست و مائویستلرین میللته ضربهسی و تخریباتی کیمی آدلاندیردی. آمما ۸-ایل سونرا ۱۳۶۵-جی ایلین یاییندا توده پارتییاسینین آذربایجان ایالتی تشکیلاتی اولان “آذربایجان دئموکرات فیرقهسی”نین اورقانی “آذربایجان قزئتی”نین ادعاسینا گؤره، بو عوصیانین آپاریجیسی فیرقهچیلر، تودهچیلر اولموشدور![۵]
۲۹-بهمن عصیانی داها چوخ شریعتمداری آدییلا حاللانسا دا، شریعتمداری هئچ بیر دیرهنیش مودئلی دئییلدیر. دوغرودور کی، آیتاللههین قومدا اؤلنلرین یاسیندا میللتی دیرهنیشه چاغیرماسی چوخ ائتکیلی اولموشدو. آنجاق، بو عوصیان گئنیش دوشونجه کسیمینین بیرلیکده اورتایا قویدوغو ایرادهنین محصولو ایدی. کسینلیکله، اورتا کسیمی اولوشدوران آیدین و اؤیرنجی گوجو اولماسایدی، تبریز عوصیانی دا قوم عوصیانی کیمی قاندا باسدیریلاردی. اؤیرنجی و آیدین دوشونورلرین ۲۹ بهمندهکی رولونو عوصیاندان سونراکی تبریز آیاقلانمالاریندا دا عینیله گؤرمک مومکون ایدی. حالبوکی، تورکلرین مرجع مقامی اولان آیت الله شریعتمدارینین بئله درین و رادیکال عصیانلاری لیدئرلیک ائدهجک اؤلچوسو یوخ ایدی. اصلینده ده شاهلا اونون آراسیندا اولان آچیلیم یئترینجه درین دئییلدیر. ۲۹-بهمن رئژیم مامورلارینین تورک میللتیندن اولان یالنیش دوشونجهسینی اورتایا قویماقلا یاناشی باشدا آیت الله خومئینی اولماقلا دا آییتدی. بئله کی، بو عوصیاندا قان وئرن آذربایجان تورک میللتینین اؤز دوغماسی اولان شریعتمداریدن سس چیخمایینجا [آیت الله] خومئینی نجفدن تبریزه سسلندی. شریعتمداری تبریز عوصیانینی اؤزونن اوزاقلاشدیرماغا چالیشیرکن [آیت الله] خومئینی همین بیلدیریشده “یاشاسین قورخماز تبریز”؛ “سیز، شاها اؤلوم ایستهمکله اونون آغزینا مؤحکم بیر یوموروق ائندیردینیز” کیمی سؤزلرله اؤزونه بؤیوک یئر آچا بیلدی.
۲۹-بهمن عوصیانینین عکس صداسی آوروپا و آمئریکادا دا چوخ گوجلو اولدو. رئژیم اؤنجه خبر بایکوتو اویغولادی. آنجاق، بو کسرلی اولمادی. خبرین واشینقتون پوست و نیویورک تایمز[۶] کیمی آدلیم و چوخ تیراژلی قزئتلرده یاییلماسییلا تبریزین آدی بیر داها اؤزگورلوک مرکزی اولاراق دیللره دوشدو. رئژیمین تبریزین اولایلارینی کیچیک گؤسترمه چابالاری ائتکیسیز قالدی. ایران خبر آگئنتلییینین یالنیز ۶-نفر اؤلومونه ایشهره ائتمهسی، نیویورک تایمزین طرفیندن یالانلاناراق بو عوصیانین رئژیم ایچینده بؤیوک چات یاراتدیغینی و ان سون بیلگیلره گؤره آزیندان ۷۰-عصیانچینین اؤلدورولوب گؤمولمهسینین[۷] بللی اولدوغونو یاییملادی. باتی آلمایانین مرکزی اولان درئسدئن`ده چوخو تورک اؤیرنجی، ایران ائلچیلییینی باساراق دونیانین بو حاقدا سسسیز قالماسینی قینادیلار. آوروپانین ان اعیتیبارلی قزئتهلریندن ساییلان گاردیان[۸] بو قونودا تبریزه اؤزل بیر تیم گؤندرهرک عصیانی یاخیندان آراشدیرمیشدیر. آوروپانین بیر چوخ مرکز شهرلرینده محض بو عوصیانلا باغلی گؤستریلر، کونفرانسلار باش توتموش، تبریز ایراندا اولاجاق اینقیلابین بئشییی آدلاندیریلمیشدیر.
تبریزده وئریلن سلوگانلار دئمک اولار کی بوتونو تورکجه ایدی. اصلینده اورتادا اؤنجهدن بللی اولموش بیر شوعار یوخ ایدی. بو اوزدن میللتین باغریندان قوپان هارایین آنا دیلینده اولماسی داها منطیقه اویغوندور. عوصیانین گئدهرک بؤیومهسینین ندنلریندن بیری ده، میللتین گؤزو اؤنونده شهید دوشن بالالاری ایدی. گؤزومله گؤردویوم بیر اولایی اؤرنک گتیریرم. دوهچی[۹] محلهسینین کلانتریسینه ساری یورویرکن سیرانین اؤنونده منیمله چییین-چییینه بیر ۱۶-۱۷ یاشیندا یئنی-یئتمه باشیندان گلولهلندی. اونون آردیندان بیر نئچه نفر ده یئره دوشدو. یانیمداکی گنج آنیندا شهید اولدو. اونا یاخین اولدوغوما گؤره، داغیلمیش قافاسی اوزومه سیجرادی.[۱۰] اطرافیمیزدا یئره دوشن شهید و یارالیلار هامینی چیلدیرمیشدی. دوهچی کلانتریسی،[۱۱] تبریزین ان اؤنملی سلاح-سورسات مرکزلریندن بیرییدی. ائله اونا گؤره ده، اورانی أله کئچیرمک ایستهییردیک. بو اوزدن أن آغیر دیرهنیش اولایی دوچیده بشا توتموشدور. بیز گئری چکیلدیک. بو آندان سونرا “اؤلوم اولسون شاها” شوعاری دیللردن دوشمهدی. شهیدلری و یارالیلاری چییینلرینده گزدیرن عوصیانچی میللت قارشیسینا گلن دؤولت اورقانلارینی اودا چکدی. دوچی ایله مونججیم خیاوانلارینین کسمهسینده یئرلشن شاهین رستاخیز پارتییاسی مرکزی بوتونلوکله یاندیریلدی. ۱۹۷۹-جی بهمن اینقیلابینین تمل سلوگانی تبریزدن آتیلماغا باشلادی.
۲۹-بهمن عصیانینین باشلانقیج نقطهسی “بازار آغیزی”[۱۲] اولسا دا اوچ یؤنو سئچمیش اولدو. بیزیم قوروپ، شهرین یوخسول بؤلگهلرینی، بیر قوروپ گونئیه ساری خیاوان، نوبار، اونیوئرسیتئت و ان اؤنملیسی رادیو-تیوی مرکزینی آماجلارکن اوچونجو قوروپ ایسه، شهرین مرکزینی سئچهرک پولیسین اورادا قاپانماسینی ساغلادی. بوردا بئله سورغو قویولا بیلر کی، بو دوزهنین آرخاسیندا کیملر واریدی؟ آیدین یانیت بودور کی، اورتادا اولان یالنیز ألییالین میللت ایدی. بللی اولان اوچ هدف اوچلو قوروپلارین قافاسیندا یئر آلماقدا ایدی. دوهچی سیلاحخاناسی، تیوی مرکزی و تبریز اوردوگاهی باشلیجا مقصدلری اولوشدوروردو. منجه اگر بو اوچ مرکز عصیانچیلارین الینه کئچسیدی. عوصیان بیر گون دئییل، بؤیوک بویودلارا یول آچاجاق و بوگون باشقا بیر آذربایجاندا یاشایاجاقدیق.
________________
[۱] گونش ایلی ۱۳۵۶-۱۱-۲۹
[۲] تپکیسی
[۳] قوروم، تشکیلات، شبکه
[۴] چینچی کوممونیستلر
[۵] شریتمداریچیلرین دیرچهلیشی و آزربایجان ( آذربایجان و جنبش ترفداران شریتمداری). ماشالله رزمی، ۱.جی باسین، تریبون نشری، ایستوکهولم،۲۰۰۰.س۳۰.
[۶] Washington Post, New York Times
[۷] تورپاغا وئریلمهسینین، قویلانماسینین
[۸] تهئ گواردیان
[۹] تبریزین ان بؤیوک بؤلگهلریندندیر.
[۱۰] سپیلدی
[۱۱] پلیس مرکزی
[۱۲] تبریز بازارینین گیریشی
قایناق: آنلام.بیز سایتی


text:
تورکیه نینگ استانبول شهری اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی
استانبول گه کووید 19 پاندمیسی باشله مسدن آلدین میلادی 2019- ییلده 9,9 میلیون توریست کیلگن ایدی
تورکیه جمهوریتی نینگ استانبول شهری 3, 4 و 5 یولدزلیک هوتل لری نینگ مسافر لردن تولیق بولیش میزانی جهتی دن اوروپا ده بیرینچی اورین نی ایگلله دی.
آتن هوتلچی لر بیرلیگی تامانیدن ترقه تیلگن آگست آیی راپوریده, استانبول ده گی هوتل لرنینگ 72,7 فایز تولیق ایکن لیگی سببلی, اوروپا ده بیرینچی اورین گه ایگه بولگن لیگی بیلدیریلدی.
اوشبو دایره ده بارسلونا نینگ ( 70 فایز بیلن) ایکّینچی و لندن نینگ ایسه ( 70 فایز بیلن) اوچینچی اورین نی ایگلله گن لیگی معلوم قیلیندی.
عینی دمده اوتگن ییل نینگ خوددی شوو دوری بیلن سالیشتیریلگنده میلادی 2022- ییل جنوری- آگست آی لری آره سیده استانبول گه کیلگن توریست سانی نینگ 109 فایز گه آشیب 4,8 میلیون دن 10,1 میلیون گه کوتریلیب کیتگن لیگی بیلدیریلدی.
استانبول گه کووید 19 پاندمیسی باشله مسدن آلدین میلادی 2019- ییلده 9,9 میلیون توریست کیلگن ایدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اسپارتا گل یاغی حقیده قیسقه معلومات
اسپارتا گل یاغی دن آرایش لوازمی و شیرین لیک لرده فایده له نیله دی
ایردوغان: تورک دولتلری سرمایه جمغرمه سینی تیزراق عملگه آشیریش کیره ک
ایردوغان تورک دولتلری سرمایه جمغرمه سینی عملگه آشیریش نینگ فایده لی بوله جگینی ایتدی


text:
سان کریستوبال د لا لاقونا
سان کریستوبال د لا لاقونا (ایسپانجا: San Cristóbal de La Laguna) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و سانتا کروس (جزایر قناری)نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۰۲٫۶ کیلومتر موربّع دیر. ۵۴۳ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۱۵۰۶۶۱ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- File:Logocoalicion.svg
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ INE
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«San Cristóbal de La Laguna»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده سان کریستوبال د لا لاقونا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
محمدرشید مظاهری
محمدرشید مظاهری (دوگنبدان ۱۸ مهٔ ۱۹۸۹ (۳۳ یاش) ۶ ft ۲ in (۱٫۸۸ m)) ایرانلی فۇتبولچو. اوْ دوگنبدان شهرینده آنادان اوْلوب و فۇتبولو ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبوندا باشلاییب و قاپیچی کیمی چیخیش ائدیب. اوْ ذوبآهن-ایصفاهان فوتبول کولوبونا گلندن اؤنجه فولاد خوزیستان فوتبول کولوبوندا اوْینامیشدیر
یاشاییشی[دَییشدیر]
باشاریلاری[دَییشدیر]
اوْینادیغی تیملر[دَییشدیر]
محمدرشید مظاهری ایستیقلال اهواز فوتبول کولوبو، فولاد خوزیستان فوتبول کولوبو، ذوبآهن-ایصفاهان فوتبول کولوبو و ایران ۲۰ یاش آلتی میلّی فوتبول تاخیمیندا مئیدانا گئدیب


text:
ایلک اولاراق آذربایجان میللتی آدیندان آلمان میللتی نین و ایکی آلمانین بیرلشمه سی نین ۳۰ ایللی یینی سیزلره تبریک دئییریک . بئله بیر گونو اوز میللتیمیز اوچونده آرزولاییریق،چونکی آذربایجانین تاریخی آلمان میللتی نین تاریخی ایله اوست _ اوسته دوشور. بیزیم آذربایجان آدلی وطنیمیزده اورسیت و ایران طرفیندن اینگیلیسلرین پلانلاری اساسیندا ایکی ییئره بولونموشدور. روسلارین پایینا دوشن قوزئی حیصه سینده آذربایجان توپراقلاری اوستونده«قوندارما ائرمنیستان» دولتی نی یاراتمیشلار . بونا علاوه اولاراق آذربایجانین بیرحیصه سینی گورجوستانا باشقا بیر حیصه سینده داغیستانا وئرمیشلر. ۷۰ ایلدن سونرا قوزئی آذربایجان تیکرار اوز مستقیللی یینه قووشدوقدا مسکووا بونو تحمول ائده بیلمه ییب، گورجوستان و اوکرائینادا اولدوغو کیمی ، ائرمنیلرین آدی ایله آذربایحان اراضیلرینی ایشغال ائدیب، قتل عاملارا ال آتیب ، بیر میلیون اینسانین قاچقین و دیده رگین دوشمه سینه سبب اولموشلار. ۳۰ ایللیک ایشغالدان سونرا ، حاقلی اولاراق اولکه میزی یادلارین ایشغالیندان قورتاریب، بیر میلیوندان چوخ ، قاچقین و دیده رگین لرین اوز دوغما یوردلارینا قایینمالارینی ساغلاماق اوچون باشلانان بو ایسته نیلمه ین ساواشدا ۹۲ – نجی ایللرده اولدوغو کیمی، روسلار تیکرار ائرمنیلرین یانیندا یئر آلماقدادیرلار. ائله جه ده تئروریست تهران رئژیمیده روسلارلا بیرلیکده ائرمنیلره هر جهتلی یاردیم ائتمکله یاناشی، عراق و سورییه دن پ .ک.ک تئرورچولارینی قاراباغا گتیرمیشلر بو تئرورچولاردا ائرمنی و روسلارلا بیرکه آذربایجانا قارشی ساواشدا ایشتیراک ائدیرلر. روسلار ائرمنیلره وئره جه یی سیلاحلاری ایراندا خزه ر دئنیرینده اولان انزه لی بنده رینه گونده ریب، اورادان گونئی آذربایجان اراصیلری اوستوندن بو سیلاح ساواش سوروساتی ایله یاناشی یاناجاق ایروانا آپاریرلار.
آذربایجانین گونئی حیصه سینه گلدیکده بو اراضی مقصد یونلو اولاراق ۱۳ حیصه یه بولونموش ، اراضی سینه فارسلار و کوردلر یئرلشدیریلیر، کولتور مدنیتی یوخ ائدیلمکده ، ۱۰۰ ایلدیرکی، اوز دوغما آنادیلی ده یاساقلانمیشدیر. ۳۵ میلیونلوق بیر خالق اوز آنا وطنینده مستعمره حیاتی کئچیرمکده دیر.میللتیمیز زورلا فارسلاشدیریلماغا چالیشیلیر. اوزلرینی دئموکرات سایان اولکه لر ایسه، بو مسله دن یان کئچیرلر. آنجاق اوز مادی ، سیاسی و ایستیراتئژیک چیخارلارینی دوشونورلر. شاه و خمینی کیمی دیکتاتور جانیلری حاکمیته گتیریب،ایران آدلانان میللتلر دوسداغینی قوروماغا چالیشیرلار. حتا اورادا اولان خبرلری وئرمکدن بئله امنتا ائدیرلرحاقلی اولاراق میللتیمیز شرقی آلماندا اولدوغو کیمی ، تهران رئژیمی نین اسارتینده یاشاماق ایسته میر.
آلماندا اولدوغو کیمی بیرلشیب بیر بایراق آلتیندا یاشاماق ایسته ییر . کئچن جومه آآخشامی (۲۰۲۰.۱۰.۰۱)گونئی آذربایجانین شهرلرینده قاراباغی(آلمان دیلینده شیوارچ والد ) آزاد ائدیلمه سینی حمایت ، و تهران رئژیمی نین ائرمنی جانیلرینه یاردیمینی قیناماق اوچون کئچیریله ن یورویوشلرین قارشی سینی آلماغا چالیشمالاری ایله بیرگه بیر چوخ ساییدا آذربایجانلی نی توتوقلامالاری نین شاهیدی اولدوق . تاسوفله غرب آژئنت لیکلری و اوزلرینی سوزده دئموکرات آدلاندیران غرب اولکه لری آذربایجانین حاقلی داواسینی حمایت ائتمک یئرینه، ایروان، تئهران و مسکووانین یانیتدا یئر آلدیلار! نئجه دییه رلر مسیحی ائرمنیلرین ایشغالینی و توره تدیکلری جینایتلری منیمسه دیلر . بو دئموکراتلاردان سوروشماق لازیمدیرکی، خاچ ساواشلاری بوگون باشقا بیر شکیلده می دوام ائتمکده دیر؟ خصوصیله بیزیم میللتیمیز آلمان میللتی ایله عین طالعی یاشادیغینی نظره آلاراق روس ، تهران و مسکووا آلیانیسی قارشی سیندا کسین موقع توتماسینی دوشونوردوک ائرمنی لوبی سی نین اوینجاغینا چئوریلمیش فرانسا پرئزیدئنتی نین یانیندا یئر آلاجاغینی دوشونموردوک .
ایشغال اولونموش اراضی نین آزاد ائدیلمه سی، اوزون وعده لی اولاراق آذربایجانین تیکرار آلمان کیمی بیرلشمه سی ۵۰ میلیونلوق نفوسا مالیک اولان آذربایجان، ایقتیصادی، ایستیراتئژیک و یئر آلتی ثرونلری باخیمیندان منطقه ده یوبوک رول اوینایا بیله ر. منطقه ده ثبات و امنیت ین یارانماسیندا، اقتصادی گلیشمه سینده موهوم رول اویناییب عهده لیک لر اوزه رینه گوتوره بیله ر.
واحید مستقیل آذربایجان جبهه سی
گونئی آذربایجان میللی یول تشکیلاتی


text:
ویقان اتلتیک فوتبال کولوبو
ویقان اتلتیک فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Wigan Athletic F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۲۵٬۱۳۸ نفرلیک دیدابلیو ایستادیومدا اوْیناییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ ۱٫۰ ۱٫۱ "INTERNATIONAL ENTERTAINMENT CORPORATION COMPLETE TAKEOVER OF WIGAN ATHLETIC FOOTBALL CLUB". Wigan Athletic Official Site. Retrieved 7 November 2018.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Wigan Athletic F.C.»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ویقان اتلتیک فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
Audio-Video
Audio-Video
اوز آنا Dilimizdə Dua Oxuyaq
بله ربب! سِنِه پَناه گِتیریرِم و کنلومو بوسبوتون سِنین نیشانه لِریِرِم.
الهی! İstər səfərdə, istərsə evdə, məşğuliyyətimdə, ya işimdə ikən - mən bütünlüklə Sənə təvəkkül edirəm.
سهنین کیفایتهدیجی یاردیمینی من بیخش ایله کی، هچ نمین اصیل اولمایم، سین ای مرهمهتیننده میسیلسیز الله.
اؤز ایستدییین کیمی مَنَه روزی نسیب ایله، ایلهی و مِن قیسمه اتدیکلرینل مینی قانع ایله.
Mütləq hökm etmək ixtiyarı Səndədir.
-باب
دنیایا باغلانماماق
دنیایا باغلانماماق
ایزن ور، سئن یاخینلاشیم و سئنین دیرگاهینین یایندا ساکین اولوم
من قیسمت ایله کی، مِن هِر زمان و هِر بیر هَلدا سِنین ایپیندِن یاپیش.
Mənim ürəyimi bütün bihüdə xəyal və şəkk-şübhələrdən azad eylə
Bilmirəm o nə Oddur ki, Sən Öz ölkəndə qalamısan- nə torpaq onun
اؤزومو سئن تئرف توتموشام و سَندَن خوبقا هر شهیدن اینقیتا اتمیش
اوز فهزلینل من اونو اتا و کی، سَندَن خوبقاسینا اهتیاج دویمایم.
Səfərdə, istərsə evdə məşğuliyyətim-də ya işimdə ikən bütünlüklə Sənə tə
مِنی او کِسلِرین سیراسینا یاز کی، سِندِن خوبقا هِر شهیدن اینقیتا ادیبلر.
İnqita piyaləsini doldur و ə Sənin احسان متکلیسیند اؤز مَهَبَتینین شه ربی ایل


text:
جبار باغچهبان
جبار باغچهبان آدلا آدلیملانان میرزا جبار عسگرزاده (دوغوم: 1264 ایروان- اؤلوم:4 آذر 1345 تهران) میرزا جبار عسگر بنا نین اوْغلو اورمیه شهریندن بنایی وقنادی ایش اۆچون ایروانا گئدیب 1264 شمسی ایل ده ایروان دا دوغولوب دیر.[۱]تبریزلی یازیچی، ایراندا لال-کارلارین اۆچون اؤیرتیمین آتاسی. جبار باغچهبان طنز درگیلر یایماقلا یازیچیلیق عالمینه گیردی، الیفبانی اوشاقلارا یاخشی اؤیرتمک اۆچون یئنی یول گؤستردی، اوشاقللار باغچهلری یولا سالدی و بۇ موناسیبتله "باغچهبان" آدی اوْنا وئریلدی، او اوشاقلارین ادبیات نوماییشینین تملینی قویدو. ایلک شعر دیلینده اوْلان داستانلارین "قیزیللی یاپراق" و "بایرامچیلیق" آدی ایله 1290-جی ایلده ایروان شهرینده و آذربایجان تورکجهسینده یازدی.[۲][۳][۴] اوندان آذربایجان تورکجهسینده 12 کیتاب قالیبدیر.[۵]
لال-کارلارا اؤیرتیمی باشلایان زامان دا آذربایجان کولتورونون مودور کوللو، موحسنی، طرفیندن هدهلهنیبدیر:
"سن لال-کارلارا دیل اویرتمک باشاریرسانسا، اوندا اوشاق باغچاسیندا تورک اوشاقلارا فارس اؤیرتمهگین داها یاخشیدیر. بیزیم لال-کارلار اوخولونا احتیاجیمیز یوخدور."
1306-جی ایلدن "موحسنی" سیاسی ندنلره گوره اوشاق باغچاسی لارین تبریز شهرینده مونحل ائتدی و نهایت باغچهبان آذربایجانی ترک ائدیب فارس شهرلرینده چالشماغا مجبور قالدی.[۲]
باغچهبان اوشاقلار باغچاسیندا اوشاقلارا تورکجهده شعر اؤیرهدیردی [۶] . باغچهبانین قیزی ثمینه خانیم آتاسی بارهسینده بئله دئییر کی "آتام بویوک ماراقلا تورک دیللی اوشاقلارا اوشاقلیق سورودلار اؤیرَدیردی، نوماییشنامه یازیردی و ایجرا ائدیردی. تورکجه دیلینده ایلک اوشاق شعرلری بو ایللرده سؤیلهندی."[۷]
یاشاییشدَییشدیر
میرزا جبار عسگرزاده 1264-جو ایل ایروان شهرینده دونیا گلدی. "رضا" آدلی جدی تبریز[۸] بعضی منبع لرده اورمیه[۹] شهرینده بورایا کؤچموش اولوبدور. آتاسینین پئشهسی معمارلیق و قنادچیلیق ایمیش، همده قهوه خانالاردا ناقاللیقدا ائدرمیش. آلبارسلان، کوراوغلو، نوشآفرین و بوتونلوکله حماسی داستانلار نقل ائدرمیش. بویوک ننهسی شاعیر و طبیب ایمیش. باغچهبان 15 یاشیناجان سونتی شکیلده ایداه اوْلان مکتبخانادا درس اوخویوبدور. مکتب موللاسینین آدی "شئیخ علی اکبر" ایمیش. اوندان سوْنرا عاییلهسینین یوخسوللوغونا گؤره درس اوخوماغی ترک ائدیب آتاسینین پئشهسینده ایش گؤرمکله مشغول اولور. همین دورده گیزلین صورتده قیزلارا درس اوخوماغی اؤیرَدیر.[۲][۳]
1905- میلادی (1282 شمسی) ایلده موسلمانلار علئیهینه اوْلان قیرغینلادا توتوقلانیب و دوستاغلانیر. دوستاقدا طنز هفتهلیکلر یایماغا باشلاییر. ایلک درگیسی "ملا نهیب" آدیندا اولور. او آتاسیندا اؤیرنمیش نقاشلیق باشاریشیغیندا فایدالاناراق بیر هفته ایچینده 8 صحیفهلیک اوْلان هفتهلیگیندن 50 نوسخه حاضیرلاییر. درگی دوستاقدان ائشیگدهده گئنیش صورتده آلقیشلانیر. بۇ هفتهلیک چالیشماسی بیر آی داوام ائدیر. "ملا باشی" دوستاقدا اوْلان باغچهبانین ایکینجی طنز درگیسیدیر. بۇ درگی کاغیذ و ژلاتین آزلیغیندان و اونو دوستاقدان ائشیگه الده ائتمهسی چتینلیگه گؤره دایاندیریلدی.
دوستاقدان آزاد اوْلان باغچهبان اوشاقلار و قادینلارین ساوادلاندیریلماسینا چوْخ دَیَر وئریر و گیزلین صورتده قیزلارا درس اوخوماغی اؤیرتمهگه داوام ائدیر. قیزیللی یاپراق و بایرامچیلیق منظوم داستانلاردا 1290-جی ایل ایروان شهرینده یاییلیر.
"لکلک" باغچهبانین یایدیغی اۆچونجو طنز درگیدیر. بۇ درگی1291 شمسی (1914 میلادی) ایلینده ایروان شهرینده یاییلیردی. بۇ 8 صحیفهلیک درگی 12-جی شومارهسیندن بیرینجی دونیا موحاریبهسی باشلانماغی گؤره دایاندیریلیر. "لکلک" درگیسی ملانصرالدین (1906م)، بهلول (1907م)، زنبور (1909م)، مرآت (1910م)، آری (1910م) و کل نیت (1912م) دن سوْنرا آذربایجان تورکجهسینده یاییلان یئددینجی طنز و فوکاهی درگیدیر.
همین ایللرده باغچهبان "الف"، "اشک دَغلیان"، "مَحیمه پیش آیی" و "م.پ" آدلارلا ملانصرالدین درگیسینده یازیلارین یاییرمیش.[۲][۳]
موسلمانلار علئیهینه باشلانان قیرغینلارین سون ایلینده تورکیهیه گئدیر. ایغدیر شهرینین شهرداریسینین تحویلداری اولور و سوْنرالار فرماندار مقامینا یوکسهلیر. دانشاکلار طرفیندن توتاقلاناندان سوْنرا ایروانا قایتاریلیر.[۱۰][۱۱]
ایرواندان مرنده کؤچمهسیدَییشدیر
باغچهبان موعلیم اوْلان "صفیه میر بابایی" آدلی خانیملا ائولَنیر و 1297-جی شمسی ایلینده، ایروانا تابع اوْلان نوراشین کندینده، بیر قیز-اوغلان قاتیشیق اوْلان اوخولدا اؤیرتمنلیکله مشغول اولور. روسیهده باش وئرن دئوریمدن سوْنرا، ایندی ارمنیستان آدلانان اؤلکهده موسلمانلارا قارشی قومی-دینی تضییقلر آرتیر و ایروان تاریخ بویونجه موسلمان بیر شهر اولماغینا باخمایاراق، موسلمانلار بورانی ترک ائتمهگه مجبور اولورلار. باغچهباندا بودورومدا مرند شهرینه گلیر. مرند شهرینده "احمدیه" آدلی دولتی مدرسهده درس وئرمهگه باشلاییر و "خورخور" نوماییشنامهسین صحنهیه چیخاردیر.
مرندده بویوک چالیشقانلار گؤسترن باغچهبان "ابولقاسم فیوضات"، آذربایجانین کولتور مودور کوللو، طرفیندن تبریز شهرینه گلمهسی ایستهنیلیر.[۲]
تبریز شهرینده چالیشمالاریدَییشدیر
1299-جو ایل، تبریز شهرینه گلندن سوْنرا، "دانش" آدلی اوخولدا اؤیرتمن اولور. 1302-جی ایلده "برنامه کار آموزگان" و 1303-جو ایل "الفبای آسان" آدلی کیتابین یاییر. باغچهبان "ابولقاسم فیوضات"ین حیمایهسی آلتیندا 1303-جو ایلین گولن آییندا ایلک "اوشاقلار باغچاسی"ن (فارسجا: باغچه اطفال) مقصودیه محلهسی و انجومن کوچهسینده قوردو[۲][۳]. همین ایل سوی آدین "عسگرزاده"دن "باغچهبان"ا چئویریر[۱۲][۱۳]. بو اوخوللار اصلینده آلمانلی فردریک فروبلینین ایلک دفعه "اوشاقلار باغچاسی" آدیندان گؤتورولوبدور.[۱۴]
او تبریز شهرینده اوْلان زامان اوشاقلارین ادبیات نوماییشینین تملینی قویدو. نوماییشنامه یازیب صحنهیه چیخارتماق، سورود اوخوماد، اوشاقلارا ناغیل تعریف ائتمک و... ایلک دفعه باغچهبان طرفیندن مدرسهلرده ایجرا اولوندو. همین شهرده اوْلان زامان لال-کارلارین اؤیرتیمی ایشینه ماراقلانیر و بۇ ایشی گؤرمک اۆچون آددیم آتیر. لال-کارلارا اؤیرتیمی باشلایان زامان دا آذربایجان کولتورونون مودور کوللو، موحسنی، طرفیندن هدهلهنیبدیر:
"سن لال-کارلارا دیل اویرتمک باشاریرسانسا، اوندا اوشاق باغچاسیندا تورک اوشاقلارا فارس اؤیرتمهگین داها یاخشیدیر. بیزیم لال-کارلار اوخولونا احتیاجیمیز یوخدور."
بونلاردان علاوه او چوخلاری طرفدن ایستیهزا اولوندو و اونو آلچالتماغا چالیشیردی. بونلارا باخمایاراق باغچهبان ایشینه داوام ائتدی و آلتی آیدان سوْنرا قویولان جشن مراسیمی، اهالی طرفیندن بویوک ماراقلا قارشیلاندی. ماراغین بویوکلوگونده مدرسهنین حایاطیندا اَیلشمهگه یئر یوخ ایدی.[۲][۳]
باغچهبان 1303-جو ایلده 3 نفر لال-کارلارا اوغورلو درس وئرندن سوْنرا، زحمتلرن اونلارا اؤزل ال الیله دئمهلی الیفبا یاراتماغا یؤنهلتدی. او بۇ یئنی یولو 1323-جو ایل اؤزو یایدیغی "زبان" (دیل) درگیسینده و 1329-جو ایل "الفبای گویا" (دانیشان الیفبا) کیتابیندا ایضاحلادی. بۇ شیوهده تلفوظ و دوداق اوخاماغا تاکید اولدوغونا گؤره "دانیشان الیفبا" آدی وئریلدی و بۇ گونهجن ایرانین لال-کارلار اؤیرتیم مرکزلرینده ایشلهنیر.[۲][۳]
شیراز و تهران شهرلرینده یاشاییشیدَییشدیر
1306-جی ایلدن "موحسنی" سیاسی ندنلره گوره اوشاق باغچاسی لارین تبریز شهرینده مونحل ائتدی و نهایت باغچهبان آذربایجانی ترک ائدیب فارس شهرلرینده چالشماغا مجبور قالدی. او زاما "ابولقاسم فیوضات" باغچهبانی شیراز شهرینه دعوت ائتدی. شیراز ایلک اوشاق باغچاسی دومیل منطقهسینده ایشه باشلادی. 1308-جی ایلده "زندگی کودکان" (اوشاقلارین یاشاییشی) آدلی کیتابین شیراز شهرینده یایدی. بۇ ایراندا اوشاقلار اۆچون یاییلان ایلک غئیری درسی کیتابایدی. بغچهبان شیرازدا اوشاقلار اۆچون یئددی نوماییشنامه یازدی. "خانم خزوک" / خزوک خانیم (1307)، "گرگ و چوپان" / قورد ایله چوبان (1308)، "پیر و ترب" / قوجا ایله تورپ (1311)، "مجادله دوپری" / ایکی پری دئییشمهسی، "شیر و باغبان" / آسلان ایله باغبان، "شنگون و منگول" و "آتشدان زرتشت" / زرتوشتون اوتیئریسی بۇ یئددی کیتابین آدلاریدیر. باغچهبان 1311-جی ایلده "بازیچه دانش" / بیلیک اویونجاغی کیتابین یایدی.[۲]
او 1311-جی ایلده لال-کارلار اۆچون مکتب آچماق اۆچون تهران شهرینه گلدی. تهران تکجه "صوفیا" آدلی بیر قیز اونون مدرسهسینده درس آلماق اۆچون آد یازدیردی. تهرانین اهالیسی باغچهبانی بیر اوغرو گوزو ایله باخیردیلار، محلهنین اوشاقلاری داش ایله کیلاسلارین شیشهلرین سیندیریردیلار. 1312-جی ایلهجن اوچ-دؤرد نفر شاگیردلره آرتدی. 8 آی چالیشیندان سوْنرا، باغچهبان اونلار اۆچون بیر شنلیک مراسیمی کئچیردی و اورایا کولتورو وزیرینده دعوت ائتدی. وزیر باغچهبانین ایشلرین آلقیشلادی و مدرسهسینه یاردیم ائتمهگه قرار وئردی. باغچهبانین ایشی تۇتدو و 1313-جو ایلده ایلک لال-کارلار مدرسهسینین ایمتیازی اونون آدینا وئریلدی.
1312-جی ایلده، دوندوران آیینین 22-ده "کار تلفون" و یا "سوموکسل تلفون"-و ایختیراع ائتدی. بۇ دستگاه 1313-جو ایلده، آغلارگولر آیینین 18-ده، 118 نومرهایله شیرکتلر، تیجاری علامتلر و ایختیراعلار ثبت ائتمه ایدارهسینده ثبت اولوندو.[۲]
باغچهبان 1323-جو ایل مدرسهنین خرجلرین یئترمک و یئنی اؤیرتمنلر تربیهاۆچون بودجه تامین ائتمک اۆچون "لال-کار و کور اوشاقلار اۆچون دستک توپلومو" توزوغون (اساساًامهسین) حاضیرلادی و 60 نفرین ایشتیراکی ایله قوراپیشیرن (تیر) آیینین بیرینجی گونونده تصویبه یئتیردی و 12-12-1323 ده 36 نومرهسی ایله ثبته یئتیردی. توپلومون یؤنتیم قورولو، لال-کارلار اۆچون اوخول تیمگه، 2000 مترلیک بیر یئری تهران شهرینین یوسوفآباد محلهسینده، اوجرتسیزلیک اولاراق دارایی ویزارتخاناسیندان آلدیلار. توزوغا اساساً باغچهبان اؤمورلوک صورتده توپلومون فنی مودورو کیمی رسمیته تانیندی. 1341-جی ایلده "کور" کلیمهسی توپلومون آدیندان سیلیندی و "لال-کار اوشاقلار اۆچون دستک توپلومو" کیمی آدلاندیریلدی.
1323-جی ایلده "زبان" (دیل) آدلی درگینی بیرینجی ساییسین بوراخدی. دیل سؤزجوگونده منظور، اؤیرتمنلرین دیلی ایدی. باغچهبانین کولتور قونوسوندا اوْلان دوشونجهلری "جلیل محمد قولی زاده" و "میرزا حسن روشدیه"یه (ایراندا ایلک مودرن مدرسهنین قوروجوسو و ایلک اوشاق شعرینین مولیفی) چوخ اوخشارلیغی واردی. حسن روشدیه اولان بویوک حؤرمتی اساسیندا، دیل درگیسینین بیرینجی نومرهسینین قابیغیندا اونون شکیلین قویدو.
1326-چی ایلده دیل درگیسی پولسوزلوق ندنینه گؤره باغلانیر. باغچهبان عئینی حالدا 1324-جو ایلدن "بهار کودکان" (اوشاقلار بهاری) درگیسین یاییردی. او بۇ ایللرده "جبهه آزادی" (آزادلیق جبههسی" نین مئییللی ایدی.
باغچهبان "لال-کارلار اوجاغی" قورولماغا یادیمچی الدو. او همده 1328-جی ایلده "تهرانین لال-کارلار دبیستانینین (باغچهبان) توزوغو"ن یازدی. 1335-جی ایلده ایلک دفعه اولاراق کولتور ویزارتخاناسینین یاردیم ایله لال-کارلار اۆچون اؤیرتمن تربیهسی یاراتماغا یاردیم ائتدی. 1342-جی ایلده سلام (آغیرلاما) توپلومون، داهی اینسانلاری دیرلیکده قدر بیلمک اۆچون یاراتدی. 1344-جو ایلده برنامه و بودجه سازیمانیندا لال-کارلار اۆچون موستقیل بودجه آیریلماقلا باغچهبانین لال-کارلار اوخوللاری موستقیل بیر کیملیک قازاندی.[۱۵]
اؤلومدَییشدیر
باغچهبان 80 یاشیندان اوْلان زامان، 1345-جی ایلده، آذر آیینین 4-ده دؤرد گونلوک مریضلیکدن سوْنرا دونیادان گئتدی. مزاری شهرریین چشمهعلی محلهسیندهدیر.
یارادیجیلیقدَییشدیر
- برنامه کار آموزگار - ۱۳۰۲
- الفبای آسان - ۱۳۰۳
- الفبای دستی مخصوص ناشنوایان - ۱۳۰۳
- زندگی کودکان - ۱۳۰۸
- گرگ و چوپان - ۱۳۰۸
- خانم خزوک - ۱۳۱۱
- پیر و ترب - ۱۳۱۱
- بازیچه دانش - ۱۳۱۱
- دستور تعلیم الفبا - ۱۳۱۴
- علم آموزش برای دانشسراها - ۱۳۲۰
- بادکنک - ۱۳۲۴
- الفبای خودآموز برای سالمندان - ۱۳۲۶
- پروانهنین کتابی - ۱۳۲۶
- الفبا - ۱۳۲۷
- اسرار تعلیم و تربیت یا اصول تعلیم الفبا - ۱۳۲۷
- الفبای گویا - ۱۳۲۹
- برنامهٔ یکساله - ۱۳۲۹
- کتاب اول ابتدایی - ۱۳۳۰
- حساب - ۱۳۳۴
- کتاب اول ابتدایی - ۱۳۳۵
- آدمی اصیل و مقیاس واحد آدمی - ۱۳۳۶
- درخت مروارید - ۱۳۳۷
- خیام آذری - ۱۳۳۷
- رباعیات باغچهبان - ۱۳۳۷
- روش آموزش کر و لالها - ۱۳۴۳
- من هم در دنیا آرزو دارم - ۱۳۴۵
- بابا برفی - ۱۳۴۶
- عروسان کوه - ۱۳۴۷
- زندگینامهٔ باغچهبان به قلم خودش - ۱۳۵۶
- شب به سر رسید - ۱۳۷۳
- کبوتر من کبوتر من - ۱۳۷۳
باغچهبان بارهسینده یازیلانلاردَییشدیر
- تاريخ ادبيات کودکان ايران از آغاز تا سال ۱۳۵۷ - جلد پنجم، ششم و هفتم درباره شکلگيری ادبيات نوين کودکان در ايران، در سالهای ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰، از سوی پيشگامانی همچون جبار باغچهبان، عباس يمينی شريف و توران ميرهادی [۱۶]
1393 ایلینده دکتر حسین محمدزاده صدیق آثار ترکی جبار باغچهبان آدلی کیتاب نشر ائتدی.[۱۷] بۇ کیتابدا گئنیش اؤن سؤزدن سوْنرا باغچهبانین آشاغیداکی منظوم حکایهلری نقل ائدیلمیشدیر:
- ذوکالی انور
- بایرامچالیق
- پروانهنین کیتابی
- بولبول[۱۸]
ها بئله بۇ کیتابدا دیوانیندان سئچمهلر عونوانی آلتیندا آشاغیداکی شعرلری نشر ائدیلمیشدیر:
- احتجاب
- هماندیر بۇ دونیا
- منیم عشقیم
- حرّیت باهاری
- ترانهی اعتراض
- خیانت
- تبریکنامه
- ها یات، ها یات!
[۱۹]
کیتابین سونونا باغچهبانین خیّام نیشابوری روباعیلری آراسیندان 341 روباعینین تورکجه ترجمهلری وئریلمیشدیر. بۇ بؤلومون باشیندا باغچهبانین خیّاما خیطاب ائتدیگی وئریلن اوچ روباعی بئلهدیر:
دهرین آناسی دوغورمامیش دیگرینی،
خیام کیمی چکه سؤزون جوهرینی.
سؤز بوتهسی ایچره اریدیب فلسفهنی،
تقدیم ائلهدی جهانا خالص زرینی.
گه مبدأ، گه معادا عطف ائتدی نظر،
جومدو بۇ دنیزدن چیخارا بیر گوهر.
چیخدی، دئدی بهره آلمایان مغبوندور،
گئتسه یئرینه گلمیهجک الدهکیلر.
بیر دختره بنزهدیر بۇ دهری خیام،
دؤندوکجه گئدیر ملاحتی در ایام.
آل کامینی دوشموشکن اله، ائتمه رها،
گئتسه او قاییتماز سن اولورسان ناکام.
[۲۰]
شهریارا جاوابدَییشدیر
باغچهبان شهریارین حیدربابایا سالام شعرینه جاواب اولاراق، حیدربابا داغینین دیلیندن بئله یازیر:
...
"فارس قيزلار آزديرميشدي عملين؟
کي فارسجايدي بوتون شعرين غزلين؟
حيدربابا يوردوندا بير گؤزلين
عشقينه بير قلم قويمازدين بئله
فارسيجا يازماقدان دويمازدين بئله
تهران گؤزللري يولونو کج ائتدي
کؤنلونو آپاريب سني گيج ائتدي
دي گؤروم يا فلک سنله لج ائتدي
دؤنگه وارميش دؤنوم وارميش بيلمه دين
آيريليق اؤلوم وارميش بيلمه دين
ايندي بيزي تازه گليب تاپيرسان
کؤنلوموزه کؤزلر قويوب ياخيرسان
حسرت ايله کئچنلره باخيرسان
گؤرورسن کي سولار آخيب گئديرميش
دوغولان قوجاليب اؤلوب ايتيرميش
چوخدا وئرمه، سيخينتي اؤز گؤنلونا
مهربان دير هر آتا اؤز اوْغلونا
قاييتميسان ايندي کي سن يولونا
بويور گلين گؤز اوستونده يئرين وار
ائلين سني سئوينج ايله قارشيلار
سلام ائيلر بوتون ائليميز سنه
باغچاميز، باغيميز، گولوموز سنه
اوزون مدت سوسان ديليميز سنه
دي گؤرک دئمه لي داها نه يين وار؟
...
ايندي کي ديل آچدين سوسما، آغلا، گول
يامان سؤيله ياخشي سؤيله داغلا گول [۲۱]
اؤنملی خیدمتلریدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ^ زندگی نامه جبار باغچه بان به قلم خودش ،تهران ،چاپ،ارژنگ،1356
- ^ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ ۲٫۹ روزبه قهرمان. (فارسجا) زندگینامه جبار باغچه بان (قسمت اول). رضا ذبیحی. بنیاد پژوهشهای ناشنوایان ایران. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۱۷.
- ^ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ گذری دوباره بر زندگی و آثار جبار باغچه بان (1) به بهانه هشتم مهر روز جهانی ناشنوایان، ابراهیمی،امیر عباس، نشریه: تعلیم و تربیت استثنائی، مهر و آبان 1386 - شماره 70 و 71 (9 صفحه - از 39 تا 47)
- ^ گذری دوباره بر زندگی و آثار جبار باغچه بان (2) ، ابراهیمی،امیر عباس، نشریه: تعلیم و تربیت استثنائی، آذر 1386 - شماره 72 ،(9 صفحه - از 59 تا 67)
- ^ پورتال شهرداري تبريز. (فارسجا) جبار باغچهبان. پورتال شهرداري تبريز. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰2-17.
- ^ معلمان بزرگ ایران: جبار باغچه بان (1345 - 1264 ش)[دائمی اولو باغلانتیلی] معتمدی،اسفندیار، نشریه: رشد معلم، آذر 1388 - شماره 244، 2 صفحه - از 40 تا 41
- ^ نشریه: کتاب ماه کودک و نوجوان، فروردین 1382 - شماره 66 (2 صفحه - از 8 تا 9)، (گزارشی از مراسم بزرگداشت جبار باغچه بان) قلم را دوست بدار، نوشتن را دوست بدار، کتاب را دوست بدار
- ^ پیشگامان تاریخ و فرهنگ آذربایجان - امیر چهره گشا - تکدرخت - 1391 - صفحه 31
- ^ پیشگامان تاریخ و فرهنگ آذربایجان - امیر چهره گشا - تکدرخت - 1391 - صفحه 31 - شماره 1 پاورقی
- ^ زندگینامه ی جبار باغچه بان به قلم خودش ، صص 17- 16
- ^ ثمینه باغچه بان. (فارسجا) باغْچه بان. بنياد دايرة المعارف اسلامي. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰2-18.
- ^ محمد جعفرآبادي. (فارسجا) جبار باغچه بان معلم گلهاي خاموش در ايران. روزنامه مردمسالاری. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰2-18.
- ^ tabnak.ir (۰۳ آذر ۱۳۸۷). (فارسجا) یادی از چهره ماندگار؛ جبار باغچهبان. tabnak.ir. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰2-18.
- ^ تاریخ ادبیات کودکان ایران ، محمد هادی محمدی – زهرا قایینی ، ج 5 ، ص 109
- ^ روزبه قهرمان. (فارسجا) زندگینامه جبار باغچه بان (قسمت دوم). رضا ذبیحی. بنیاد پژوهشهای ناشنوایان ایران. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰2-17.
- ^ تاریخ ادبیات کودکان ایران
- ^ باغچهبان، جبار. آثار ترکی جبار باغچهبان، مقدمه و تصحیح و تحشیه: دکتر حسین محمدزاده صدیق، تهران، تکدرخت، 1393.
- ^ همان، ص 58 - 125.
- ^ همان، ص 127-135.
- ^ همان، ص 141.
- ^ جبار باغچه بان (عسكرزاده)، مشاهيرشهر تبريز، دائرةالمعارف شهر تبريز، گردآوری و تنظيم: مهدی موتلو


text:
یونان کوچلری تامانیدن هیده ب یوباریلگن بیر قطار قاچقین قوتقریب آلیندی
یونان کوچلری تورکیه دینگیز ساحه سیگه هیده ب یوبارگن
تورکیه نینگ ازمیر ولایتی چشمه تومنی دینگیز ساحه سیده قیرغاق خوفسیزلیک کوچ لری یونان تامانیدن تورکیه حدود لری گه هیده ب یوباریلگن 15 نفر قاچاق مهاجرنی قوتقریب آلدی.
قیرغاق خوفسیزلیک قومندانلیگی تامانیدن بیریلگن بیاناتده، چشمه تومنی دینگیز ساحه سیده
دینگیز ساحه سیده گی پلاستیک قَییقده قاچقین بولگن لیگی بوییچه ییتیب کیلگن خبرگه بناً قوتقروو گروهی سوق ایتیلگن لیگی بیلدیریلدی.
شونده ی بولیب یونان کوچلری تامانیدن هیده ی یوباریلگن لیگی تثبیت ایتیلگن 15 نفر قاچقین نینگ قوتقریب آلینگن لیگی معلوم قیلیندی.
اوشبو قاچقینلر رسمی ایشلری نینگ آرتیدن ازمیر ولایتی قاچقینلر اداره سی گه تاپشیریلگن لیگی افاده ایتیلدی.
علاقه لی ینگی لیکلر
اوکراین دولت باشلیغی زلنسکی تورکیه جمهور باشلیغی ایردوغان گه منتدارچیلیک بیلدیردی
اوکراین – روسیه اورته سیده گی اسیر المه شوویده یاردمچی بولگن لیگی اوچون منتدارچیلیک بیلدیردی


text:
اردوغان: بتون تونللرین مزارلارینا چئوریلهجگی گون یاخیندیر
"هاوا عملیاتلاریمیزی آرالیقسیز داوام ائتدیررکهن، بیزیم اوچون ان اویغون واختدا قورودان تروریستلرین تپهسینه مینهجییک"
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، سوریهده تل رفعت، منبج و عین العربه قورو عملیاتی سیگنالی وئردی.
اردوغان باشقانی اولدوغو عدالت و قالخینما پارتیسینین تورکیه بؤیوک میللت مجلیسیندهکی قروپ توپلانتیسیندا چیخیش ائتدی.
جمهورباشقانی،
"سوریه سرحدلری ایله باغلی تعهدلاریمیزا صادق قالدیق. قارشیمیزداکیلار آنلاشمانی یئرینه یئتیرهبیلمیرلرسه، اؤز ایشیمیزه باخما حاقیمیز دوغموشدور" دئدی.
اردوغان، تورک سلاحلی گوجلرینین سوریه و عراقداکی ترور یووالارینا قارشی جمعه ائرتهسی گونو باشلاتدیغی پنجه-قیلینج عملیاتینا توخوناراق:
"اوچاقلارلا، توپلارلا، سیهالارلا عملیاتلاریمیز هله باشلانغیجدادیر" ایفادهسینی ایشلتدی.
اردوغان،
"تل رفعت، منبج و عین العربی (سوریهده) تمیزلهیهجییک. هاوا عملیاتلاریمیزی آرالیقسیز داوام ائتدیررکهن، بیزیم اوچون ان اویغون واختدا قورودان تروریستلرین تپهسینه مینهجییک. بتون تونللرین مزارلارینا چئوریلهجگی گون یاخیندیر. عراق و سوریه یؤنهتیملری تورکیهنین عملیات ائتدیگی یئرلردن راخاتسیزلیق دویماسینلار. آتادیغیمیز آددیملار عراق و سوریهنین تورپاق بوتؤولوگونو ده تضمین ائدهجکدیر" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
"پنجه-کیلید عملیاتی بؤلگهسینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضولری ایله چیخان چاتیشما نتیجهسینده یارالانان قهرمان سلاحداشیمیز، ندیم قورخماز ائدیلن بوتون موداخیلهلره باخمایاراق شهید اولدو"
ترت وورلد فوروم ۲۰۲۲
ترت وورلد فوروم، دونیانین هر یئریندن لیدئرلر، متخصصلر، آکادمیسینلر و مشهور شحصیتلری بیر آرایا گتیررک، قلوبال پروبلئملری موذاکیره ائتمه و حل یولو اؤنریلری سونماغی هدفلهییر


text:
باییلما
باییلما، اؤزوندن گئتمه، اورکگئتمه (شابلون:لانگ-لا) — بئیینده قیساموددتلی قانازلیغی نتیجهسینده بیردن-بیره هالسیزلاشما، باشگیجللهنمهسی، گؤزون قارالماسی و نهایت هوشون ایتمهسی.
باییلما زامانی خسته هوشونو تامامیله ایتیرمهیه ده بیلر.
باییلما بئیینه گلن قانین قفلتهن آزالماسی نتیجهسینده هوشون قیساموددتلی ایتمهسیدیر. بو، عادتاً آیاقوستو و یا اوتوراق وضعیتلرده باش وئریر. باییلما باییلماؤنو وضعیتله موشاییت اولونور. بئله کی، باییلمادان اؤنجه خسته اؤزونو پیس هیسس ائدیر، آیاقلاری سانکی آغیرلاشیر، گؤز اؤنونده قارالما و ایشارتیلار، قولاقلاردا جینگیلتی اولا بیلر، بزهن اورکبولانما و قوسما دا اولور. خستهنین رنگی آوازیییر، دریسی سویویور، سویوق تر باسیر. بوتون بۇ علامتلر چوخ زامان خستهیه ایمکان وئریر کی، ییخیلماماق اۆچون تدبیرلر گؤرسون. لاکین باییلما قفلتی ده اولا بیلر. اورکگئتمهنین مدتی ۱۰–۳۰ سانییه، نادیر حاللاردا داها چوخ چکیر. هوش تامامیله ایته بیلر، و یا جزعی قیجیقلارا جاواب رئاکسییاسی قالار. آرتئریال تضییق صیفیرا قدر ائنیر، نبز ضعیف و یا هیسس اولونمور، تنففوس ضعیف سطحی اولور، بزهن هیسس اولونمور. باییلمانی ائپیلئپتیک توتمادان فرقلهندیرمک لازیمدیر. ائپیلئپتیک توتمادان سوْنرا خستهده باشاغریلاری، یوخولولوق اولور، ائپیلئپتیک توتما چوخ زامان قیجولمالارلا موشاییت اولونور، باییلما زامانی ایسه قیجولما نادیر حاللاردا اولور. هوشونو ایتیرمهنین سببلرینه داخیلدیر: -اساساً قادینلاردا ایسترئسس -یورغونلوق -اوزون مدت آیاقدا قالماق -آنی هیهجانلار -تضییق یوکسکلیگی -هامیلهلیک -قانسیزلیق -دامار سرتلیگی -اورک خستهلیکلری -هاوا چاتیشمازلیغی -قورخو خرونیکی آجلیق
سببلری[دَییشدیر]
اورک-دامار سیستئمیخستهلیکلرینده، چوخلو قان ایتیردیکده، موختلیف خاریجی تسیرلر (آغری، قورخو، هیهجان و س) نتیجهسینده دامارلارین غئیری-ایختیاری اولاراق تونوسدان دوشمهسی. باییلما زامانی خستهنین رنگی آغاریر، بدهنی سویویور، تنففوسو ستهیلشیر. سببینه گؤره باییلمالار بؤلونورلر: وازوواقال باییلما ۵۰٪ حاللاردا اولور. بۇ جور اورکگئتمهلر عادتاً نورمال اینسانلاردا هیجانلاندیغی زامان قاپالی هاوا چاتیشمایان اوتاقدا و یا قورخو زامانی باش وئره بیلر. بۇ زامان آرتئریال تضییق ائنیر، نبز سئیرلیر، رنگ آوازیییر، سویوق تر باسیر، هوش ایتیر.
اورتوستاتیک باییلما- بۇ جور باییلمانین اساسیندا دامارسیخیجی رئفلئکسلرین چاتیشمازلیغی و یا لابیللیگی دورور. باییلما اوزانمیش و یا اوتورموش وضعیتدن قفلتهن آیاقوستو وضعیته کئچدیکده و یا اوزون مدت آیاق اوسته قالدیقدا باش وئریر.
کاردیوگئن باییلما-موختلیف اورک خستهلیکلرینده، ان چوخ آریتمییالار زامانی باش وئریر. بوندان باشقا باییلمالار قانیتیرمه، دیل-اودلاق سینیرینین نئورالگییاسی قانازلیغی بئیین-قان دؤورانی پوزغونلوغو سینوکاروتید رئفلئکس اؤسکورک و س. نتیجهسینده عمله گلیر. باییلما زامانی خسته درحال اوزادیلمالی آیاقلاری قالدیریلمالیدیر. خستهنین بورنونا کسکین ایلی بیر شئی (ناشاتیر ایسپیرتی، اتیر و س) یاخینلاشدیریب ایلدیلیر. خسته آییلدیقدان سوْنرا توند چای قهوه و یا شوکولاد وئریلیر. بزهن باییلما هانسیسا خستلیین سیمپتومو مثلاً داخیلی قاناخمانین سوسوزلاماغین اورک ریتمینین اینفارکت میوکارد کیمی خستهلیکلردن یارانیر. اگر باییلما زامانی علینیزده ناشاتیر ایسپیرتی یوخسا آغری نقطهلرینی مثلاً دوداغین یوخاری حیسهسی ایله بورون پردهسی آراسیندا مسافهنی برک سیخماق لازیمدیر. باییلما جدی خستلیین علامتی اولا بیلر. اونا گؤره ده باییلمادان سوْنرا باشقا شیکایتلر اولدوقدا موطلق هکیمه مراجعت ائتمک لازیمدیر.
ایلکین یاردیم[دَییشدیر]
باییلما بیر نئچه سانییهدن و یا دقیقهدن سوْنرا عادتاً، اؤز-اؤزونه کئچیب گئدیر. اوزون مدت داوام ائتدیکده خستهنی باشی بیر قدر آشاغی وضعیتده اوزاندیرماق، یاخاسینی آچماق، اوزونه سویوق سو چیلهمک، اوتاغین هاواسینی دییشمک، ایستی، توند شیرین چای وئرمکلازیمدیر.


text:
چاهارگاه
چاهارگاه — آذربایجان موسیقیسینده 1) یئددی لادلاریندان (مقاملاریندان) بیری [۱]، 2) یئددی اساس موغام دستگاهلاردان بیری. یاخین شرق خالقلاری نین شیفاهی-پروفسیونال موسیقیسینده چاهارگاه گئنیش اینتیشار تاپمیش موغاملاردان بیریدیر [۲].
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
چاهارگاه سیرا ساییمی ایله 4-جو موغامدیر. چاهارگاه سؤزو ایکی مفهومدان عیبارتدیر. فارسجا " چاهار " – " دؤرد " ، " گاه " – " مقام، یئر " دئمکدیر.
تاریخچه [دَییشدیر]
میر محسن نواب اؤزونون " وضوح الارقام " اثرینده گؤستریر کی، چاهارگاه مقامی گؤی گورولتوسو ایله علاقهدار یارادیلمیشدیر. چاهارگاهین مایه پردهسی بیرینجی اوکتاوانین " دو " سسیندن عیبارتدیر.
بو موغام موختلیف موغام ایفاچیلاریندان نوتا سالینمیشدیر: نریمان محمدوو اینسترومنتال شکیلده تارزن احمد باکیخانووون ایفاسیندان (962)، ووکال-اینسترومنتال شکیلده خواننده یعقوب محمدوو و موغام اوچلوگونون ایفاسیندان (1970)، عاریف اسدالهیئو اینسترومنتال شکیلده تارزن ائلخان میرزه فرووون ایفاسیندان (2005) نوتا یازمیشلار. بوتون بو نوت یازیلاری " آذربایجان خالق موسیقیسینین آنتولوژیسینه " داخیل ائدیلمیشدیر[۳].
چاهارگاه موغام دستگاهی کیمی[دَییشدیر]
چاهارگاه موغامی آذربایجان موسیقیسینده[دَییشدیر]
چاهارگاه موغامینین ترکیبینه " سگاه " ، " شور " ، " بایاتی – قاجار " کیمی موغاملارین لاد – مقام اساسینا اویغون گلن شؤعبه و گوشهلرده اؤز عکسینی تاپمیشدیر. بعضی شؤعبه و گوشهلرین حاضیردا آرادان چیخماسینا باخمایاراق، تارزن میرزه فرجین جدولیندهکی شؤعبه و گوشهلرین آدلاری ایسه حقیقته داها چوخ اویغوندور. او، بیلاواسیطه چاهارگاه مقامینا و اونون اینتوناسیا خوصوصیتلرینه یاخین اولان شؤعبه و گوشهلرین اؤزونده بیرلشدیریر.
اون دوققوزنجو عصر آذربایجان موسیقیسینده چاهارگاه دستگاهی آشاغیداکی موغام شؤعبهلریندن عیبارت ایدی: چاهارگاه، سگاه، زابول-سگاه، یدی-حصار، موخالیف، مغلوب، منصورییه، زمین-خارا، ماورأ النهر، حیجاز، شاهناز، آذربایجانی، عشیران، زنگ-شوتور و کرکوکی.
سونرا چاهارگاهین ترکیبی دَییشمیش، او، بعضی گوشهلردن آزاد اولموش و دستگاه داها دا تکمیللشمیش قورولوشونو آرتمیشدیر. حاضیردا دستگاهین ییغجام و لاکونیک ایفاسی مقصدیله: برداشت، مایهیی-چاهارگاه، بسته-نیگار، حیصار، موخالیف، مغلوب، منصورییه (ضربلی موغام) ایله کیفایتلهنیلیر.
اوزئییر حاجیبیگوو هر بیر موغامین بدیعی–روحی تاثیر جهتدن کاراکتریزه ائدرکن چاهارگاهین هیجان و اهتیراس حیسی اویاتدیغینی بیلدیریر. او.حاجیبیگوو چاهارگاه موغامی نین اؤز اثرلرینده نئجه ایستیفاده ائتمهسینی بو جور شرح ائدیر:
" موسیقی بویالاری ایله خالقین مظلوم وضعیتینی، یاخود ایستیثمارچی صینیفلرین غدارلیغینی ایفاده ائتمک لازیم اولدوقدا من چاهارگاه موغامینی ایشلهدیرم " .
بمدن زیله قدر بو اینکیشاف پرینسیپی موغامدا قاباریق شکیلده اؤز تجسومو تاپیر. اونو قئید ائتمک اولار، کی چاهارگاهین اوخوما دیاپازونو شور دستگاهی کیمی چوخ بؤیوکدور – ایکی اوکتاوا یاریم. چاهارگاه پارلاق، ویرتووز، قهرمانی کاراکترلی، درین دراماتیک مضمونلو بیر دستگاهدیر. چاهارگاهی تامام-دستگاه چالماق هر تارزنین ایشی دئییلدیر. بو موغامی چالان تارزنین گوجلو بیلگی، ایتی بارماقلاری اولماقلا برابر، هم ده تکنیکی اوستالیغی و ایفاچیلیق اوصوللاری دا اولمالیدیر. چاهارگاه ماژور موغامدیر. بورادا هئچ بیر یالواریش، سیزیلتی و اینیلتی موتیولری یوخدور. بو، موغام عوصیاندیر.
موغام شؤعبهلری آراسیندا ایفا اولونان رنگلر ده اساس موغامین آدینی داشیییر. [۴]
چاهارگاه موغامی ایران موسیقیسینده [دَییشدیر]
ایران موسیقیسینده 7 اساس (دستگاه) موغامدان (مقامدان) بیریدیر. [۵]. درآمد، پیش-زنگوله، زنگوله، نغمه، زابول، بسته-نیگار، مویه، حصار، موخالیف، مغلوب، هودی، پهلوی، رَجَد (رجوز) و منصوری شؤعبهلریندن عیبارتدیر.
چاهارگاه موغامی تورکیه موسیقیسینده[دَییشدیر]
چارهارگاه تورک موسیقیسینده دوْ پردهسینین آدی و بو پردهده قرار قیلان مقامدیر.
چاهارگاه موغامی اویغور موسیقیسینده [دَییشدیر]
چاهارگاه اویغور موسیقیسینده اون ایکی اساس موغاملاردان بیریدیر [۶].
چاهارگاه موسیقی لادی (مقامی) کیمی[دَییشدیر]
چاهارگاه مقامی نین قورولوشو: 1/2— 1. 1/2 — 1/2 - تون فورموللو اوچ تتراخوردون قوووشوق و یاناشی اوصوللارلا (ی و ایکی تتراخوردلار – قوووشوق، ایکی و اوچ تتراخوردلار یاناشی اوصوللا) بیرلشمهسیندن عیبارتدیر؛ سس سیراسی 11 پیللهلیدیر، دؤرد پیلله مایه (تونیکا) پیللهسیدیر [۷].
مقامین سس سیراسینین ایکی، دؤرد، آلتی، سککیز، دوققوز ، اون، اون بیر پیللهلری ایستیناد-دایاق پیللهسی کیمی " چاهارگاه " موغامینین شؤعبهلری نین اساسینی تشکیل ائدیر؛ بو مقامدا قورولان موسیقی نومونهلری همین پیللهلره اساسلانیر [۸][۹].
چاهارگاه مقامیندا بستهلر[دَییشدیر]
اینسترومنتال موسیقی [دَییشدیر]
- اوزئییر حاجیبیگوو - " جنگی " پیئسی، " چاهارگاه " فانتازیاسی
- آصف زئیناللی - " چاهارگاه " فورتپیانو پیئسی
- افراسییاب بدلبیلی - " قیز قالاسی " بالتینه گیریش
- قارا قارایئو - " یئددی گؤزل " بالتیندن والس
- اوقتای کاظیمی - چاهارگاه فانتازیاسی
ووکال موسیقی [دَییشدیر]
- جهانگیر جهانگیروو - " چاهارگاه " کورو (داغلار قوینو دومان اولار)
- توفیق قولییئو - " بختور اولدوم " ماهنیسی
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ Əfrasiyab Bədəlbəylinin "İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti - Melodik ladlar
- ^ Əfrasiyab Bədəlbəylinin "İzahlı monoqrafik musiqi lüğəti - Çahargah
- ^ Muğam Ensiklopediyası - Çahargah muğamının not yazıları
- ^ Muğam Ensiklopediyası - Rəng
- ^ Encyclopedia Iranica - Iran. Music.
- ^ UNESCO - Uyghur Muqam of Xinjiang
- ^ Üzeyir Hacıbəyov - «Çahargah» ladında musiqi bəstələnməsi. Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları.
- ^ Muğam Ensiklopediyası - Çahargah
- ^ Muğam Ensiklopediyası - Çahargah məqamı


text:
آذربایجان دوولتچی لی یینه و دولت باشچی سینا سالدیریب ، اهانت ائتمک قبول ائدیلمه زدیر غئیر سیاسی ، قینانیلاجاق بیر حرکتدیر.
تاسوفله سون گونلرده سیاستچی اولما ایدعاسیندا اولان بیریسی نین سوسیال مئدیادا چیخیش ائده ره ک، قوزئی آذربایجانیمیزین جیمهور رئیسینه دئموکراتیک و اخلاقی قایدا ـ قرارلارین ضید اولاراق نزاکتسیر موصاحیبه سی، اوتایلی ـ بو تایلی میللتیمیزین راحاتسیزلیغینا سبب اولموشدور. بو طرزیده چیخیش ائتمک اوزونو سیاستچی بیله ن بیریسینه یاراشان بیر ایش دئییلدیر. بو طرز دانیشیق ایسلام جیمهوریسی نین و اونون باسقی اورقانلاری نین دانیشیق طرزیدیر. بو آذربایجانیمیزین دوشمنلرینی سئویندیره ن بیر حرکتدیر.
بونودا خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی، آذربایجان دولتی اوز دولتیمیزدیر. تئهران رئژینی کیمی ایرقچی ایشغالجی و جینایتکار یاد بیر دولت دئییلدیر. او دوولت بوتوو آذربایجان میللتینی تمثیل ائنمکده دیر. بو دوولته منسوب اولان بایراق، جیمهوررئییسی، میللی مجلیسی و اوردوسو بوتوو آذربایجانیندیر. اونلاری قوروماق مسئولیت داشییان هر بیر آذربایجانلی نین وظیفه سیدیر.
سئویندیریجی دیرکی، باشقا آذربایجان تشکیلاتلاری دا بو حاقدا مثبت شکیلده اوز گوروشلرینی بیلدیرمیشلر. چونکی وطن، میللت منافعی اورتایا گلدیکده سن ـ من اولا بیلمه ز. دئموکراتیک اولکه لرده اولدوغو کیمی، بیر آغیزدان دانیشمامیز گره کیر. طبیعی اولاراق هر دوولت و حوکومتین آخساق طرفلری اولا بیله ر. دئموکراتیک قایدا قرارلارا گوره مدنی ، نزاکتلی شکیلده، اونلاری تنقید ائتمک، دوزه لیش یوللارینی گوسترمک طبیعی ساییلیر. دونیانین دئموکراتیک اولکه لرینده اولدوغو کیمی، دانیشیقدا رسمی فاکتلارا ـ سندلره دایانمالی، خوش نییتلی اولمالیدیر. بئله اولمادیقدا بو تنقید یوخ، تخریباتچیلیق ساییلیر. بو و یاخیلان تهمتلر حقوقی جهتده ن جرم حساب اولونور، بونا کیمسه نین حاقی یوخدور .
بورادا بیر فاکتیدا علاوه ائتمک لازیمدیر . قوزئی آذربایجانیمیز اوز مستقیللی یینی الده ائتمیشدیر. بوگون قوزئی آذربایجاندا حاکمییتده اولمایان( موخالیفت ) و حاکمییته جان آتان فیرقه لر (پارتیلار) و شخصیتلر موجوددور. اونلار مدنی و دئموکراتیک ایستانداردیلارا دایاناراق، اوز دولت قورملاریندا اولان آخساقلیقلاری تنقید ائده بیلرلر. بو اونلارین ایشیدیر. بوگون بیز گونئی آذربایجانلیلارین وظیفه سی دئییلدیر. . .
بیزیم اساس آنا دوشمنیمیز ایرقچی، فوندامئنتنالیست،ایشغالچی تئهران رئژیمی دیر. بوگون ایران دئییله ن یئرده و منطقه میزده آغیر بیر شراییط موجوددور. هر آن باش وئره جک اولقولارـ حادیثه لر مومکوندور. بو قالماقالدان چیخیش یوللارینی آختاریب ، سونماق یئرینه، افکار عمومینی باشقا سمته چئویرمک، نیفاغا ایختیافلارا، واختسیزدارتیشمالارا سبب اولاجاقدیر. بو آذربایجانینیزین دوشمنلرینی سئویندیره ن بیر ایشدیر. ان موهومو ایشغالچی تئهران رئژیمینه خیدمت ساییلیر.
بیزه گوره بوگون بوتون میللی قووه لر ایستیقلال و آزادلیغیمیزی الده ائتمک اوچون بیر یوموروق کیمی بیر اولمالی دیر . بو موفقیتیمیزین ، باشاریمیزین رمزی ساییلی .
واحید مستقیل آذربایجان جبهه سی
گونئی آزربایجان میللی یول تشکیلاتی
۳۱.۰۷.۲۰۱۹


text:
- آهنگ ایرانی
- 18th مارس, 2022
- 2 نظر
دانلود آهنگ جدید الوین خیال کول بونون قیز باشینا
دانلود آهنگ الوین خیال کول بونون قیز باشینا با متن اهنگ (تکست) و دو کیفیت عالی از آهو موزیک
Download New Song By : Elvin Xeyal Kul Bunun Qiz Basina – With Lyrics And Direct Links In
متن آهنگ کول بونون قیز باشینا الوین خیالکول بونون قیز باشینا قالیبدی اوز باشینا
کیمسه بو قیزا چیرکین دییب بو قیز اینجیب
قادین سالننا گریب گوزل اولماغ ایستیب
سورتوبدو گوز قاشینا کول بونون قیز باشینا
قالیبدی اوز باشینا کول بونون قیز باشینا
بیدنه دوز سوزو یوخ نه دییر کلک دییر
بکاردر اخشاماجا گورن دییر نه الیر
کیم ساخلیر ماشینی گل اوتور گدیک دیر
گدیر اوتورور ماشیندا
کول مونون قیز باشینا قالیبدی اوز باشینا
نقدر الچی گلیر سالیب هامسین پکره
بو قیز اقاز الیب اشاغسی یوز نفره
29 یاشی وار حله گدمیب عره
کچیر 30 یاشینا کول بونون قیز باشینا
کول بونون قیز باشینا قالیبدی اوز باشینا
سسین اتیر باشینا نجه دیلندریس
بونونکو انجاغ اودو گزیب ایلندریسن
بیدنه چاره قالیب قیزنان اولندرسن
گلمیر اوغلان باشینا کول مونون قیز باشینا
قالیبدی اوز باشینا


text:
ماشینلار یوللانارکن، ماشینلارین قاباغیندان چکیلیب خییاوانین قیراغیندا دایاندی کیشی. ماشینلارین ایقزوزوندان چیخان توستو اونو اؤسکورتدو. بوش الینی، آغزینین قاباغیندا ترپهدرک یول گؤستریجی چیراغا باخدی. قیرمیزی چیراق یانان کیمی ماشینلار دایاندیلار؛ تئز خییاوانین اورتاسینا گلیب، الینده توتدوغو نرگیز گوللرینی یوخاری قالدیریب، ماشینلارین آراسیندا اویان-بویانا بورولارکن اوجادان سسلندی: «نرگیز، آی نرگیز گولو»
گوللری ائله یوخاریدا ساخلامیشدیر کی هر یئردن گؤرونسون. گوللر آغ آپپاغ و ائلهجهده طراوتلیایدیلر. بؤیوک، قارا بیر ماشینین یانیندا اوجادان سسلندی: «نرگیز گولودور آغا، نرگیز»
رولون آرخاسیندا ایلهشن کیشییه باخارکن دئدی: «آغا گول ایستهییرسینیزمی؟»
کیشی ماشینین شوشهسینی یوخاری قالدیریب، اوز دؤندردی و یانیندا اوتوران آداملا صؤحبتینه داوام ائتدی. قارا ماشینین قاباغیندان اؤتوب، رولونون آرخاسیندا گنج بیر قادین اوتورموش خیردا بیر ماشینین یانینا گئتدی.
– «خانیم نرگیز گولو ایستهمیرسینیزمی؟»
قادین گوللره باخدی.
– «گوللر تزهدیر خانیم»
گوللرین ایچیندن خیردا بیر دسته آییریب قادینا وئردی. قادین گوللری آلیب اییلهدی.
– «عطیرلیدی خانیم»
قادین گوله-گوله گوللری یانینداکی بوش صندلین اوستونه قویدو.
– «آهای نرگیز نه اوچون گولورسن؟»
نرگیز، پهیهده یونجالارین اوزهرینده، دیزلری اوسته چؤکوب اینهیی ساغیردی.
– «عابباس سن سن؟»
– «هه»
نرگیز سوت دولچاسینی گؤتوروب گلدی قاپینین یانیندا دایاندی.
– «ائله بیل بوغازدیر»
– «دوز دئییرسن؟»
– «اهه بلی»
گونش پارلاق شوعالاری ایله کندین اورتاسینداکی مئیدانلیغی اوخشاییردی. کیشیلر چایخانانین قاباغیندا چومبهلن ایلهشمیشدیلر.
– «یاز یارییا چاتیبدیر هلهده یاغیشدان خبرهتر یوخدور؛ کالبای حئیدر دئییرم ایر بئله گئتسه بو ایلده دئملریمیز یاناجاقدیر.»
کالبای حئیدر چوبوغونون کولونو بوشالداراق گویه باخیب دئدی:
– «بلکه یاغدی…»
خیردا بیر قیز اونونلا اوز به اوز دایانیب گوزلرینی گوللره زیللهمیشدیر. اونون باشینین توکلری قاپ-قارا شوه کیمیایدی.
– «بو گوللردن بیرینی منه وئریرسن؟»
اونون قوجاغیندا خیرداجا بیر گلینجک وارایدی. سانکی قیزین قوجاغیندا گلینجک یوخلامیشدیر.
– «کئچ گئت اویانا گوروم آ…»
قیزجیغاز ائلهجه دایانیب گوللره باخیردی.
– «آتا، آی آتا منیم اوچون بیر گلینجک آلارسان؟»
روبابه دیزلرینی قوجاقلاییب ائیواندا اوتورموشدو.
کیشی گوللردن بیر بوتاسینی آییریب دئدی:
– «آلا»
قیزجیغاز گولو آلیب گولومسهدی. ماشینلار دایاندیلار.
– «نرگیز، آی نرگیز گولو»
ماشینلارین آراسیندا فیرلانیب اویان-بویانا گئدیردی.
– «نرگیز گولو…»
گوزلرینه گونش گؤزلویو تاخمیش بیر کیشی ماشینینین ایچیندن اونو چاغیردی:
– «آهای گول ساتان»
– «هه بلی»
– «گوللری نئچه دئییرسن؟»
– «قابیللی دئییل آغا، هر نئچه سئویرسینیز وئرین آغا»
کیشی جیبیندن پول آختاریردی.
– «گوزل عطیری وار آغا»
یاشیل چیراق یاندی. ماشینلار یوللاندی. کیشی تلهسیک جیبیندن بیر اوووج خیردا پول چیخاردیب، اونون آچیلمیش اووجونا تؤکدو، گوللری آلیب یوللاندی. الینده، عطیری، تزه سنگک چورهیی توتموش بیر قادین اونلارین یانیندان اؤتوب گئتدی. تزه چؤرهیین عطرینی دویان کیمی اورهیی آخدی. آریق قارا بنیز، قوووق ساتان بیر اوغلان اونا ساری گلدی.
کیشی گؤیه یوکسهلیب، اویان-بویان یئللهنن سالخیما اوخشار آل-الوان قوووقلارا باخدی. نازیک بیر ایپین بیر باشی قوووقلارا دویونلهنیب، بیر باشی ایسه اوغلانین الینده ایدی. کیشی گولدو. «عمی ایش-گوج نئجهدیر؟» – دئیه اوغلان سوروشدو.
– «آللاه روزو وئرهندیر»
«گوللره بیر آز سو سپ، اولوشگهییرلر!» – اوغلان دئدی.
کیشی گوللره باخدی. اونلار گونون آلتیندا قالدیقلاریندان اوولکی طراوتلرینی ایتیرمیشدیلر.
– «گرک قویمویاسان سولالار»
گویون اوزو دوم-دورو ایدی. لاپ اوزاقلاردا بولوت تیکهلری داغلارا کؤلگه سالمیشدیلار. اؤز-اؤزونه فیکیرلشدی:
– «ایر هاوا بئله گئتسه، بو ایلده دئملریمیز یانار»
اؤز-اؤزونه دئدی:
– «کاش یاغا.»
– «نرگیز، بورا باخ گور نئجه یاغیر! ائله بیل آللاه بیزه بالام دئییب گومان ائدیرم بو ایل حاصیلیمیز یاخشی اولار.»
یاغیش بوتون اوستو-باشینی ایسلاتمیشدیر. آنجاق او ائلهجهده یاغیشین آلتیندا دایانمیشدی.
– «اوردا نییه دایانیبسان کیشی؟ سویوق دیر ها»
یاغیش ناریندان آنجاق چوخ ایتی یاغیردی. الیندهکی بئلی یئره سانجیب، اللرین سیلکهرک دئدی:
– «ایر بو ایل حاصیلیمیز یاخشی اولسا دای سیزین یانیزدا قاللام. شههری هئچده سئومیرم شههر آدامی دیغلادیر»
«اوز-اوزونه نه دئییرسن؟» – دئیه اوغلان سوروشدو
– «دئییرم کی کاش بو ایل دویونجا یاغیش یاغایدی»
– «یاغیشی نئینیرسن؟»
– «یاغیش آللاهین برکتیدیر»
– «من ایستهمیرم یاغیش یاغا»
– «سن آللاهین برکتینی سئومیرسن؟»
– «هانکی برکت؟ یاغیش یاغاندا بوتون وار-یوخوموز سو آلیر»
– «دئمهلی بس سن ایستهمیرسن یاغیش یاغا؟»
– «قوی جهننم اولسون یاغیشی. دینسیز یاغاندا، هامی گئدیب تپیلیر ائوینه بیزیمده ایش-گوجوموزو کاساتلاییر. آللاه ائلهسین همیشه گون چیخسین.»
– «کوفر-ناسازا دانیشما اوغلان! یاغیش یاغماسا اولار بهیم؟ آللاهین ایشلرینین هئچ بیریسی حئساب-کیتابسیز دئییل. یاغیش یاغماسا هامی آجیندان اولر.»
– «هئچ بئله یوز ایلده یاغماسین.»
کیشی دایاندیغی یئرده دبریلدی.
– «ایر جوما گونلری گون چیخسا پارکدا قییامت اولار. اوندا منده قوووقلاریمین هامیسینی ساتارام، آنجاق آللاه گورستمهسین کی یاغیش یاغا…»
الیندهکی ایپی بوشالدیب قوووقلاری هاوادا یئللهدرکن سسلهندی:
– «قوووقدور…»
خییاوانین او طرفیندن بیر نفر قیزینان بیر گنج اوغلان گلدیلر.
قیز گوللری گورن کیمی دئدی:
– «منیم اوچون گول آلمیرسان؟»
کیشی اونا ساری گئتدی.
– «گوللریوین تازاسیندان بیر دسته وئر منه»
قیز دایانارکن قارا گوزلرینی گوللره زیللهمیشدی. اونون باشیندا گوللو، گؤزل بیر یایلیق وارایدی. گوللری قیزا وئردی.
– «نرگیز نه اولوبدور. نه اوچون منه بئله باخیرسان؟»
نرگیز قارا گؤزلرینی اوندان آییریر، اییلیب پامادور سبدینی بوستاندان قالدیریب چیینینه قویدو.
– «اوهوی نرگیز سنینلهیم ها»
نرگیز گوزونون آلتی ایلا اونا باخیب گولدو.
– «منیم اوچون قیرمیزی گوللو بیر دون آلارسان…؟»
فیکیرلشدی:
– «ایر شانسیمیز گتیرسه بو ایل دوز-عمللی بیر یاغیش یاغسا اوندا اونادا گوللو چیت بیر دون آلارام
بیر دانا سیغار آلیشدیریب جوبون قیراغیندا اوتوردو. جوبونان آخان قارا لئهلی سو، پورتاقال و باشقا مئیوهلرین ازییی ایله دولو ایدی.
فیکیرلشدی:
– «ایر بو سو بیزیم کندین یانیب واغامنامیش زمیلرینین یانیندان کئچسهیدی بوغدالار دیریلردی…»
الیندهکی گوللره باخدی. گونشین آلتیندا یاواش-یاواش گوللر اؤلوشگهییردیلر. برک بیر یئل اسهرک توز-تورپاغی گؤیه قالدیردی. داغلارا باخدی.
– «ائله بیل یاغیر»
الیندهکی سیغارا درین بیر قوللاب ووروب کئچدی خییاوانین او تایینا.
– «نرگیز، آی نرگیز گولو»


text:
۱۶- آدام ائله آداما اوخشایار
هردن اؤز اؤزومه دوشونورم کی، نییه آداملار بو قدر بیر ـ بیرینه اوخشاییر؟!! دوغروسو آدام آداما اوخشاماسایدی ایندی یئر اوزنده آدامدان یئر اولمازدی. آللاه بو یئر کورهسینین اوزونه باخیب، یوخسا بو قدر آدامی اؤزونده ساخلایا بیلمزدی، اؤز باشینا فیرلانماق یئرینه والای وئریب بو سود یولوندان دا چیخاردی، سونرا ایتیب باتاردی، ایندی گل کئچینی کؤرپودن کئچیرت. ایندی گل یئر کورهسینی آختار تاپ. یوخ ائله نه یاخشی کی آداملارین هامیسی بیر ـ بیرینه اوخشاییر.
۱۷- آزادلیق و لذت
آخی نه اوچون زور وئریم، مجمئیی جیرمایاجام کی، ایسته ییرم راحات اولام، آغزیما گلهنی یازام، ایستهمیرم گوج وئرم ایچیمدن بیر شئی چیخا سونوندا پئشمان اولام. سادهجه یازیرام و هئچ کیمینده دوشوندویو منه اؤنملی دئییل. راحاتام، اؤزومو بئله آزاد حیس ائدیرم. کیمینسه خوشو گلدی یا گلمهدی اوچون یازمیرام، سادهجه بارماقلاریمدان لذت آلیرام. یالنیز لذت…
۱۸- جناب آللاه!
ماراقلیدیر هردن آللاهین ایشلرینه مات قالیرام، دئییرم نییه بو قدر اؤزونه زحمت وئریب بیزی یارادیبدیر؟!! بلکه آللاه دا ائله بیلیرکی ایشلهمهسه دیشلهیه بیلمز!!!
هر حالدا اللرین آغریماسین جناب آللاه! زحمت چکیبسیز! زحمتینیزه راضی دئییلدیک، زحمت حاققینیزی دا وئره بیلمهسک باغیشلایین جناب آللاه، بیز بو اؤز باشینا و باشقا شئیلرین باشینا فیرلانان یئر کورهسینده هله ده وار اؤزوموزو تاپا بیلمهمیشیک.
آنجاق اؤز آرامیزدیر هردن ـ بیردن اؤزونه ایستیراحت وئرسن یاخشی اولار، هم سن دینجهلرسن هم ده بیز. آللاه سیزین کؤمهیینیز اولسون جناب آللاه!
۱۹- پولخانوف
بیز بونو اؤزوموزه ایناندیرمامالییق کی ساعاتین عقربهلرینی قاباغا چکمکله زامانی قاباغا چکه بیلهریک. «پولخانوف»
بو گئجه پولخانوفو اوخویورام؛ بعضن بعضی شئیلری اوخوماغا مجبورام، بو وحشیجهسینه اوخوماقدا بیلمیرم نه اله گتیرهجم! هئچ اؤزومده اؤزومدن باش آچا بیلمیرم. آنجاق اوخوماقدان لذت آلماق ان بؤیوک لذتدیر.
۲۰- ساریماق
هه واللاه من ده اؤزومو ساریمیشام، دوز فیکیرلشیرسن، چالیشیرام سنی ده سارییام، قوی من اؤزومو ساریماقدان جانیمی قورتاریم سنی ده سارییاجام. قورخما ساریماغا هر نه دئسن وار منده.


text:
`اوچلو سند` نتیجهلر
خبرلر [22]
- ماگدالنا اندرسون: "تورکیه ایله ایمضالانان اوچلو سندین شرطلرینه عمل ائدجییک"
- تۆرکیه و آذربایجانین گئرچکلشدیردیگی اوچلو توپلانتیلار
- ۱۹ قادین بوغولاراق یاشامینی ایتیردی
- سئل قوربانلارینین ساییسی ۱۹۸ نفره یوکسلدی
- یانغین ان آز ۹ جان آلدی
- قاتار قضاسیندا اؤلو ساییسی آرتدی
- خوجا احمد یسوی دؤنمینه عاید سندلر اورتایا چیخدی
- جمهور باشقانلیغی مدنیت و صنعت بؤیوک موکافاتلاری صاحبلری بلللی اولدو
- اردوغان-پوتین-روحانی اوچلو ایجلاس
- آنکارادا اردوغان-پوتین-روحانی اوچلو ایجلاس توپلانتیسی
- اینشتینین یازیلاری سرگیلندی
- نتانیاهو، مخفیلیک مدتینین 20 ایل داها اوزادیلماسینا قرار وئردی
- سوریه اوچلو ایجلاسی 4 آوریلده آنکارادا اولاجاق
- کرملیندن اوچلو ذیروه آچیقلاماسی
- "سند امپرتورلوق اؤزللیکلرینه صاحب"
- سوریهنین عاقیبتی اوچون سوچیدکی اوچلو ایجلاس باشا چاتیب
- پوتین، ایلهام علیئو و روحانی، تهراندا بیر آرایا گلدی
- "ارمنی بلگهلری ایله 1915 بلگهسلی"
- صوفی توربهسی قانا بولاندی
- روسیا: سوریه اوچون قورولان اوچلو مکانیزم ایجرادا


text:
پالمرستون، قوزئی توپراقلاری
پالمرستون اینگیلیسجه: Palmerstonاوسترالیانین قوزئی توپراقلاری اوستانینده یئرلشن بیر شهردیر. بۇ شهرین ۵۲.۹ کم مساحت ایله ۳۹,۹۴۴ نفر جمعیتی واردیر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ^ پالمرستون بؤلگهسل ساییملاری (اینگیلیسجه). Australian Bureau of Statistics (31 October 2012). یوخلانیلیب 12 May 2013.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Palmerston,_Northern_Territory»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹ مئی ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پالمرستون، قوزئی توپراقلاری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نارینجی باشماق اولماز….لای-لای….نارینجی باشماق اولماز….آخ نئجه اولماز-اولماز…نئجه اولماز اولماز… اولماز…نئجهکی اولدو . هله نه یاخشی فریبادان قاباق گئتدیم آلدیم ها! یوخسا ایندی الیمدن چیخمیشدی. نارینجی اسپورت بلوزومو اوغورلاماسایدیلار، ایندی باشماقلاریملا سئت اولموشدو. اونوندا آغ لئژی وار ایدی. کاشکی قارا لئژلی باشماق آلاردیم. چیراق کیمی ایشیلداییردی. امّا یوووو…آغ لئژ نارینجینین ایشیلتیسینی بیرآز بوغور. قره لئژلیسین آلسایدم خؤزئیینلر بادالاق آتاردیلار. یا دا دیب-بوجاقدان ائله سوزولوب گئدهسن کی، آیاقلارینا باخماسینلار. دئدی گئیمه!، قورتولدو دا… اؤزو ده بو قدر چتینلیکله آلدیغیم باشماقلار! نه زحمتینن، آیدا بئشمینه نیسیه آلدیم! نئجه فریبا بو گون سالونا گلمهدی! یوخسا حیرصدن پاتلایاجاقدی.« اووجونو شامپویلا دولدوردو. .ساچلارینا یاییب اووکهلهدی.»نه یاخشی تیتانیوم اوزویومو چیخاردیم هااا. بارماغیمدا گؤرسهیدی، نیسیه آلا بیلمزدیم! گؤزلریمی ائله اوزونه زیللهدیم کی، بئچارا کیریخدی. بیرآزدان دونو آچیلدی. مگر دانیشماقدان باش آچیردی. بیلسهیدیم بو قدر انگی بوشدو، نارینجی رنگلی “پوما “بلوزو دا آلاردیم. امّا یووو…، اونون دا پولونو چاتدیرا بیلمزدیم. کیشینین اورهییندن گلمیردی نیسیه وئرسین. نئجه اولدو، بیلمهدیم. بیردن دئدی اولسون، آیدا بیر دفعه باشماقلارین بورجونو گتیرنده سیزی زیارت ائلهیم! من گلدیم، سن ده زیارت ائلهدین هاااا…!! نه گونه قالمیشام کی،گلیم ایکی ساعات سندن دنگ وئریب دنگ آلیم . بئش مینی میز اوسته قویوب، آرادان چیخاجام. سن بونون ترکیبینه باخ!!! چوخ دا بیر گؤزل اولا!اوچ جوت-بیر تک ساچی واردی. هله بورونو دا کی، نه دئییم..!!!، مین رحمت پینوکیونون بورنونا. قولاقلاری- ائلهبیل اتوبوس آیناسیدیر. هوش ائلهمیرکی آدامین اوزونه بیر دفعه گولنده، اؤزوندن چیخماز. گؤزوم او باشماقلاری توتماسایدی، مگر اونون دوکانینا آیاق باساردیم! قاش-گؤزونه وورولمامیشدیم کی…! اؤز یانیندا دئییر بس کی، او تونبول قارنییلا چوخ گؤزل-گؤیچکدی! هله پیس-پیس ده ایدمان پار-پالتاری ساتیر. امّا حاققا دورسان، باشماقلار دا کئچمهلی دئییلدی ها!، نه یاخشی کی آلدیم.«دوشدان تؤکولن سودان بیر اوووج توتوب بوغلانمیش آینانین اوزهرینه سپدی. آینا قاباغیندا یئنه ساچلارین اووکهلهدی.اؤلورهم کؤپوکدن اؤترو. نئجه بو حامامدا وان یوخدو! کؤپویونن دولدوروب، زویولدویوم ایچینه، لاپ ائله فیلیملرده اولدوغو کیمی!یئنهده اووجونو سو ایله دولدوروب، ساچلارینا توکدو. ساچلاریندان سوزهن کؤپویو بوینونا، دؤشلرینه، قارنینا یایدی. اللری بودلارینا ساری زویولدهدی. ایکی اللی ساغ بودونو اوووشدوردو. داها عضلهم تیترهمیر. بال کیمی بالدیردی.
اللرینی بودونون دؤرهسینده حالقا لادی. بارماقلارینین اوجو، آز قالیردی بیر-بیرینه چاتسین.هله گؤر پوما باشماقلاریملا نه ائیلهیهجهیم! لاپ مانکن اولاجام.گئنه اوز-اوزونه میزیلداندی: یانیرام عشق اودونا گل …یانیرام عشق اودونا گل…سوروشکن اللرینی یوخاری، قارنینا ساری چکدی. جولو بارماغی ایله کؤپویو گؤبهیینه دولدوردو. بارماغینی گؤبهیینده اویناتدی. اوزون دیرناقلارینین آلتی کوپوکلو ایدی. تیتانیوم اوزوک، بارماغیندا پاریلداییردی.هه نازلی! ننه دئمیشکن، دوغرودان بو اوزون دیرناقلی بارماقلارین، قارتال قییناغینا اوخشاییر هاااا. گؤرهسن منی اوولایان قارتال، کیم اولاجاق!؟ تکی من دئین اولسون، یوز دفعهده چاغیرسا- نازلی!، اونا، جانیم دئیهرم. آنجاق من دئین کیمی آدیمی سسلهسین ! نازلی …نازلی …نازلی… !
نه فرق ائلهییر، بو آدی آنام سئچیب، یوخسا آتام!؟ مین ایلده بیر-بیریله دارتیشسالار،آنام دئیهر من سئچدیم، آتام ایسه دئییر من! آنجاق من نازلییام. نازلی دئینده، ائلهبیل کلمهلر ساچلاریمی تومارلاییر. اؤپور! آغیزدان نه ده گؤزل چیخیر. نازلی! نازلی …نازلی یاریم سان…لای لای…حامامین قاپیسی چالیندی. مشجّر شوشهنین آرخاسیندا بیر کؤلگه گؤروندو. چکیلیب قیراقدا دوروب، باشینی قاپیدان ائشیگه اوزالتدی.یئنه بو قادیندی . هارا گئدیرم منه توش اولور.
قاپینی باغلادی. بیر آددیم دوشا دوغرو گئدیب، سونرا گئری دؤندو. بیر دفعهده قاپینی آچیب، آسمادا اسپور کیفیینه، بیر ده پلاستیک ایچیندهکی باشماقلارا باخدی. قاپینی اؤرتوب، دوشون آلتینا گیردی. ساچلاریندان آشاغی آخان کؤپوکلر یئره سوزوب، کانالا آخدی. ساچلارینی اوووجلاریلا اووکهلهدی.آرواد، لووغالیقدان آز قالیردی پارتلاسین. اونا دئیهن یوخدور کی، بو سالوندا، سن جا آدام تاپیلمیر!!! واه-واه! اسپرئیی نئجهده اوستومه فیسیلداتدی. نه اولسون کی! بیرآز تر قوخویوردوم دااا….بیرینجی دفعهدیر کی یادیمدا اولماییب پالتارلاریمی یویویوم ائله بو اوزدن ده چانتامدا قالیب تر قوخوسو توتموشلار. من اؤزوم چوخ حسّ ائلهمیشم، بو سالوندا، هامیدان تر قوخوسو گلیر. اوتانماز-اوتانماز، گؤزوم باخا-باخا اسپرئیین هامیسینی اوستومه فیسیلداتدی. اسپرئی کی نه دئییم! مین رحمت مشهد عطرینه. هله دئینده نه خبردی؟ منیم آلرژیم وار، مندن اجازهسیز نییه منیم اوستومه فیسیلدادیرسان، دئییر: یاخشی ائلهییرم، تر اییسیندن اؤلدوم! امّا یاخشی دئدیم ها…اییدن ناراحاتسان، اؤز اوست-باشینا، قولتوغونا فیسیلدات. آرواد باخا-باخا قالدی. داها بیر سؤز تاپا بیلمهدی دئسین. دئییرم آخی یئکه آروادسان ! آخی منیم کیمی یارلی-یاراشیقلی بیر خانیم مگر تر قوخویار! منیم نهییمدیرکی!؟ باخ گؤر کیم نه گئییب؛ نه رنگ گئییب، ائله ایت کیمی قوخلاییر. مدلارا باخ، باشماقلارا باخ …! توتالیم کی، تر قوخوسو گلیر. خوشون گلمیر گئت ویبراتوردا او قدر اؤزونو تیترهت کی، او تونبول قارنینین یاغی، پییی اریسین… بیر ده قاپی چالیندی. کیمسه قاپی دالیندان سسلندی:
-خانیم تئز اول.! بو دوش آنجاق تر آلماق اوچوندور. یویونماغی ائوینیزه ساخلا.
قاپینی بیر آزجا آچیب باغیردی: او بیریسی دوشلارا باخ. من ایندیجه گیردیم.
قاپینین آچیغیندان بیر ده آسقیدا پلاستیک ایچیندهکی نارینجی باشماقلارینا باخیب،گولدو. دوشا ساری گئتدی.یئنه لیف یادیمدان چیخیب. نه اولاجاق، ائله اؤز پالتاریمدی دا؛ بو دا لیف…
شامپونو تونوکهسینه جالادی. اووکهلهییب جانینا چکدی. قوللارینا، بوینونا، دؤشلرینه، قارنینا، بودلارینا، دیزلرینه چاتاندا، ائله محکم چکدی کی، دریسی آجیشدی.آیاقلارینا چکرکن،گؤزو-چیرکلی، چاتلاق دابانلارینا ساتاشدی.
ائوده یویونارکن یادیمدا اولسون دابانلاریمی آیاقداشی ایله سورتوم.حامامین مشجّر شوشهسینین دالیسیندا بیر کؤلگه گؤروندو. قاپینی آچیب باخماق ایستهدی. الینی دستگیرهیه آپاردی، امّا نهسه گئری قایتاردی.بوش وئر. یقین یئنه او قادیندیر؛ قاپینی آچسام، تئز اول دئیهجک. قویمورلار کی آدام بیر جاناسینَر یویونسون.دوش آلتیندا دوروب، گؤزلرینی یومدو. اللرینی یوخاری قالدیردی. بارماقلاری دوشا دَیدی. سو، بارماقلاریندان آخیب، دؤشلرینین اوجوندان،گوموشو قایالاردان آخان شلاله کیمی آیاقلارینا آخدی.کئف ائله نازلی! ننهنین یئری بوش. بوردا اولسایدی، دئیردی: قیز! آز جانینا لیف چک؛ یوخسا درین نازیکلهشر، دئین یوخ کی آی ننه! آخی دری پالتاردی، یودوقجا نازیکلهشسین!گؤزلرین آچدی. مشجّر شوشهنین دالینداکی کؤلگه گؤرونموردو. قوللارینی آچیب، قوش کیمی، سویون آلتیندا قانادلاندی.گؤرهن من ده قو قوشو کیمی رقص ائده بیلهرم! نئجه بالئتده سو ایچینده اؤز دؤرهسینه هرلهنیردی …! ایچیمدن کئچیر، نه اولاردی او قانادلارین اوستونده اوزاناردیم….! قوللارین ساغا-سولا آچدی. سویون آلتیندا اؤز دؤرهسینه هرلهندی.
نازلی خانیم بس دی! سو قوشو اولماق یئتر. یئنه ده قاپی چالینار. بسدی. اوزونه، بوندان آرتیق سؤز گلمهدن دوشدان چیخسان یاخشی اولار.
بارماقلارینین اوجویلا ساچلارینی بوروب، سیخدی. شیری باغلادی. سو کسیلدی. گوزگو یانینداکی آسقیدان قتفهنی گؤتوروب، چیینینه سالدی. الینی بوخارلانمیش گوزگویه چکدی. اؤزونه باخدی. قاپینی آچیب چانتاسینین یانینداکی آسقییا باخاندا، ببکلرینه ایلدیرم چاخدی سانکی. آسقی بومبوش ایدی. یئره دوشن قتفه سویو جانینا چکدی. قاپینین قاباغیندا قورویوب، داش هئیکله دؤندو. ساچلارینین سویو داملا-داملا چیینینه، دؤشلرینه دامجیلاییردی. اسپرئی فیسیلدادان قادین اوزاقدا دورموشدو، او بیری قادینلارلا دانیشیردی….
نارینجي باشماق اولماز
Author
Date
نارینجی باشماق اولماز….لای-لای….نارینجی باشماق اولماز….آخ نئجه اولماز-اولماز…نئجه اولماز اولماز… اولماز…نئجهکی اولدو . هله نه یاخشی فریبادان قاباق گئتدیم آلدیم ها! یوخسا ایندی الیمدن چیخمیشدی. نارینجی اسپورت بلوزومو اوغورلاماسایدیلار، ایندی باشماقلاریملا سئت اولموشدو. اونوندا آغ لئژی وار ایدی. کاشکی قارا لئژلی باشماق آلاردیم. چیراق کیمی ایشیلداییردی. امّا یوووو…آغ لئژ نارینجینین ایشیلتیسینی بیرآز بوغور. قره لئژلیسین آلسایدم خؤزئیینلر بادالاق آتاردیلار. یا دا دیب-بوجاقدان ائله سوزولوب گئدهسن کی، آیاقلارینا باخماسینلار. دئدی گئیمه!، قورتولدو دا… اؤزو ده بو قدر چتینلیکله آلدیغیم باشماقلار! نه زحمتینن، آیدا بئشمینه نیسیه آلدیم! نئجه فریبا بو گون سالونا گلمهدی! یوخسا حیرصدن پاتلایاجاقدی.« اووجونو شامپویلا دولدوردو. .ساچلارینا یاییب اووکهلهدی.»نه یاخشی تیتانیوم اوزویومو چیخاردیم هااا. بارماغیمدا گؤرسهیدی، نیسیه آلا بیلمزدیم! گؤزلریمی ائله اوزونه زیللهدیم کی، بئچارا کیریخدی. بیرآزدان دونو آچیلدی. مگر دانیشماقدان باش آچیردی. بیلسهیدیم بو قدر انگی بوشدو، نارینجی رنگلی “پوما “بلوزو دا آلاردیم. امّا یووو…، اونون دا پولونو چاتدیرا بیلمزدیم. کیشینین اورهییندن گلمیردی نیسیه وئرسین. نئجه اولدو، بیلمهدیم. بیردن دئدی اولسون، آیدا بیر دفعه باشماقلارین بورجونو گتیرنده سیزی زیارت ائلهیم! من گلدیم، سن ده زیارت ائلهدین هاااا…!! نه گونه قالمیشام کی،گلیم ایکی ساعات سندن دنگ وئریب دنگ آلیم . بئش مینی میز اوسته قویوب، آرادان چیخاجام. سن بونون ترکیبینه باخ!!! چوخ دا بیر گؤزل اولا!اوچ جوت-بیر تک ساچی واردی. هله بورونو دا کی، نه دئییم..!!!، مین رحمت پینوکیونون بورنونا. قولاقلاری- ائلهبیل اتوبوس آیناسیدیر. هوش ائلهمیرکی آدامین اوزونه بیر دفعه گولنده، اؤزوندن چیخماز. گؤزوم او باشماقلاری توتماسایدی، مگر اونون دوکانینا آیاق باساردیم! قاش-گؤزونه وورولمامیشدیم کی…! اؤز یانیندا دئییر بس کی، او تونبول قارنییلا چوخ گؤزل-گؤیچکدی! هله پیس-پیس ده ایدمان پار-پالتاری ساتیر. امّا حاققا دورسان، باشماقلار دا کئچمهلی دئییلدی ها!، نه یاخشی کی آلدیم.«دوشدان تؤکولن سودان بیر اوووج توتوب بوغلانمیش آینانین اوزهرینه سپدی. آینا قاباغیندا یئنه ساچلارین اووکهلهدی.اؤلورهم کؤپوکدن اؤترو. نئجه بو حامامدا وان یوخدو! کؤپویونن دولدوروب، زویولدویوم ایچینه، لاپ ائله فیلیملرده اولدوغو کیمی!یئنهده اووجونو سو ایله دولدوروب، ساچلارینا توکدو. ساچلاریندان سوزهن کؤپویو بوینونا، دؤشلرینه، قارنینا یایدی. اللری بودلارینا ساری زویولدهدی. ایکی اللی ساغ بودونو اوووشدوردو. داها عضلهم تیترهمیر. بال کیمی بالدیردی.


text:
بشری حقلرنینگ دیدبانی نینگ ایتیشیچه: «حکمتیاربیلن معامله قیلیش اوتمانیدن عملگه آشیریلگن قانلی اوروشلرگه هلاکت ایتیلگن کیشیلرگه توهین دیر»
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: پاتریشا گوسمن
- منتشر شده در پنج شنبه، 11 قوس 1395
نویسنده: پاتریشا گوسمن، محقق ارشد، افغانستان | مترجم: نوید نابدل
منبع: دیدهبان حقوق بشر، ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۶
گلبدین حکمتیارافغانستان نینگ اینگ یمان اوروش جنایت کارلریدن بیری دیر.گلبدین راکتیار او کیشی دیرکه میلادی ۱۹۹۲ ییلده صدراعظم بولگن پیتیده اوز مملکتی نینگ باشکنتی کابل نینگ اوستیده راکت یاغدیردی. او اونلرچه تبعیددن کیین ملی بیرلیک حکومتی تینچلیک شعاری بیلن اونینگ اوییگه قیترماقچی لر. اونینگ قیتیشی جزالردن قوتیلیش فرهنگینی کوچلنتیره دی، فرهنگی که افغانستان دولتی و اولرنینگ تمویل قیله دیگن اوزگه لر و همده گلبدین راکتیار نینگ قول آستیده گی قومندانلرینی میلادی ۹۰ نچی ییلده مینگلرچه گناه سیز آدملرنینگ اولدیریلیشی و همده اولکه نینگ اولر تمانیدن بوزیلیشی و حاضرگچه اولردن سوره ش اورنیده پرورش بیریش.
تینچلیک مذاکره سی فقط گینه اسلامی حزب نینگ باشلیغی گلبدین گه تیگیشلی دیر و بس. اونینگ اورنیده گلبدین نینگ اوروش جریانیده مرتکب بولگن جرم لریگه قضایی مصئونیت بیریش همده او و اونینگ یولداشلری آتلری نینگ بیرلشگن ملتلرتشکیلاتی نینگ قاره لیستیدن حذف قیلینیشی بیلن او تندرو و تروریستی گروه لر بیلن رابطه سینی کیسه دی. هرحالده کوپگینه کیشی گلبدین نینگ کابل شهریگه راکت و گلوله لر یاغدیرگنی اوچون راکتیار آتی بیلن تانیدیلر. اوشه دورده میلادی ۱۹۹۲ حکمتیار ایتلافی و سینگن دولت تمانیدن ارقه داشلیک قولگه کیلتیرگنی سبب صدراعظم تانیله دی. و راکت یاغدیره دیگن قومندانلریدن نظارت قیلر ایدی. اوشنداققه هم مخالف گروه لر کابل نینگ قولگه کیلتیریشیدن خوفگه ایدی. حکمتیار شهرتلی حادثه لرنینگ مسئولی دیر. صلیب سرخ کمیته سی نینگ ایتیشیچه میلادی ۱۹۹۲ نچی ییلده گلبدین نینگ موشکلری سببلی ۱۰۰۰ نفر اولیب و ۸۰۰۰مینگ کیشی یره لنگن ایدی.
کابل یشاوچیلریدن بیری اوشه دورحادثه سینی بونده ی توصیفلیدی:
«حکمتیار نیرولری بیرمه -بیر کابل نینگ اوستیگه راکت یاغدیره ر ایدی.کونلردن بیرکون میلادی ۱۹۹۲ نچی ییل نینگ تابستان فصلیده مین سرویس نی کوتیب تورگن ایدیم، کیسکریب قالگن بیر غریب آقسققال کیشی چاکلیت و جلغوزه ساته دیگن بیر کیچکینه کراچیسی بارایدی. وقتی که مین سرویس گه مینیب یولگه توشدیم ، کیینگه قیتیب قره دیم که بیر کارت کیلیب اوشه چاکلیت ساته دیگن آقسققال کیشیگه کیلیب تیگدی اونینگ ییر یوزیدن یوقاتیب یوباردی . مینیم فکریمچه اوشه راکت پارتله شی بیلن ۲۰ ته اولیب و کوپگینه کیشیلر یره لندی.»
حکمتیار بشری حقلرنینگ نقض قیلیش یانیده و کوپگینه سیاسی مخالف لری نینگ یوقاتیب یوبارگنینی یانیده پاکستان اولکه سیده ییر آستیده بیرگینه قماقخانه سی ییر آستیده بار ایدی و کونده لیک مردمنی شکنجه قیلر ایدی. حکمتیار امریکانینگ پاکستان طریقی بیلن قیلگن نظامی یاردمی بیلن میلادی ۸۰ نچی ییلده افغانستان پاکستانده گی بیلیمدانلری نینگ تروری، همده عیاللر اوچون ساغلیک اورگه تیش مرکزی و پاکستانده گی مهاجرلرنینگ کمپیگه یولگه تشله هجومی نینگ کوپیتیردی.