text:
Jul 30, 2016
تورکون قیزین آل، تورکه قیز وئرمه
دنیز ایشچی
بو مثل گئچن لرده چوخ مینم قولاغیما دئیردی. بو مساله نین ایچینده چوخلو دوزگون واقعیت لر واردیلار. نئچه زاویه دن بو مساله یه باخماق ایسته یردیم. آیا بو موضوع نون ایچینده راسیستی و آذربایجان تورک لرینه نیبت تبعیض دوشونجه لی بیر باخیش واردی؟ منظوروم بودور کی "تورکون قیزین آل؛ تورکه قیز وئرمه" و بونا تای مثل لرین ایران دا یاشینلارین ایچیمده گئچن یوز ایلین ایچینده آذربایجان تورک لرینی اسگیلدیب و سیندیران سیاست لرین دوامیندا، بو طریق یله نه تاثیر لر بیراخماخ ایسته یردیلر.
اونلار بو مثلی توجیح ایله مخده بئله سینه تفسیر ائدیرلر کی"تورک خانم لاری چوخ تمیز ائو ساخلایب و محبّت لی و مهربان اولوب و اوشاق لارینا و اوز ارلرینه یاخجی یئتیشیرلر" بو سوزلری من چوخ تورک اولمایان و خصوصا فارس یولداشلاریمدان ائشیت میشم. بو مساله فارس جوان اوغلان لارینین آدربایجان طرفینه اوز دوندریب و تورک قیزلارینی بویوک مقیاس دا آلماخلاری دموگرافیک وجامعه بیلیمی جهتیندن نه تاثیرلر بیراخیر. او زماندا گوز قاباغینا آلاخ کی بو مثل اونلارین ایچینده بیر عمومی و توپلومسال مثله دونموش کی "تورک لردن قیز آل و اونلارا قیز وئرمه"؟
ایری اوتوراق دوز دانیشاق. بو مثل ین ایکی بولومو واردیر. بیریسی بودور کی بو فارس مثلی اونلارا بئله سویله یر کی نه قدر کی امکانی واردی تورک خانم لارینین یاخجی خصوصیت لرین ساییب و نظرده آرلاراق، اونلاری آلیب و اونلاریلا خانواده تشکیل وئرین. ایکینجی بولوم ده بودور کی آذربایجان اوغلان لارینین نه اندازه پیس خصوصیت لری اولدوخلارینا خاطر، آذربایجان تورک اوغلان لارینا نه فقط گرک فارس لار قیز وئرمه سینلر، بلکه تورک قیزلاری دا اونلاریلا ائولنمخ ده، اوزلرین کیچیک و اسگیح ایله یللر. تورک لرین گئچن یوز ایلده اسگیلدیب، سیندیریب و تحقیرله باخاماخ، موجب اولموشدو کی چوخلو آذربایجانلی تورک لری اوز تورک اولماقلاریندان خجالت چکیب، اونو دانیب، اوشاخلارینا تورکی اورگدمیب، بلکه اونلاری فارس دیلینده تربیت ایله سینلر.
بو یولدا بیلدیخ کی او مثل ایکینجی بولومونده بویوک درجه ده تورک اوغلانلارینی سیندیریب، اسگیلدیب و قیز الماغا لایق گوسترمیللر. بو شرایط ده کی اجتماع دا غالب اولان گوج، قدرت و سیاست بئله بیر دوشونجه نی تبلیغ و ترویج ایله یر، بیر بویوک قسمت آذربایجان تورک قیزلاریندان اوندان تاثیر آلاراخ، آذربایجان تورک اوغلان لاریندان اوزاخ گئزیب، اونلارینان ائولنمخ دن فاصله توتوب و اوزلرینی بو سیاسی اجتماعی مثل دوشونجه سیله توتوشدورماخ اوچون، غیر تورک و خصوصا فارس اوغلانلارینا یاخینلاشدیریرلار.
اگر تورک لرین قیزلارین بوتون او تعریف لر و تمجیدلر اساسیندا فارس اوغلان لاری هجوم گئتیریب و آلسالار، اونون مقابلینده تورک اوغلانلاری نه فقط اوز توپلوملاری ایچینده اوزلرینه قیز تاپا بیلمیه جخلر، بلکه او بیری طرفدن ده بو فارس مثلی بئله مطرح ایله یر کی "تورک اوغلان لارینا قیز وئرمه ین". یادیمدان چیخما میشندان بونو دئمه لیم کی بو دلیله اونلار تورک اوغلانلارینا ظاهرده قیز وئرمخ ایسته میللر کی " تورک اوغلانلاری چوخ قورو، آغیر داورانیشلی اولوب و خانملاریلا سرد داورانیشلاری اولور".
بو مثلین اساسیندا تورک اوغلانلاری نه فقط تورک قیزلارین آلماخدا بو مشکل نن اوز به اوز اولوللار، بلکه فارس لار اونلارا قیز وئرمخدن ده اوزاخ گئیزللر. بو مساله نین نتیجه سینده تورک اوغلان لاری نه تورک قیزلاری، و نه فارس قیزلارین آلا بیله جخدیلر. بورا قدر فقط بو مساله یه بو باخیمدان یاناشیردیخ کی بو مثلین نه قدر که شوخلوخ کیمی نظره گلمه سی اولورسا، اونون ایچینده بیر راسیستی و میللی تبعیض لی دوشونجه سی اولدوغو حالدا، سیاسی اجتماعی باخیمیندان چوخ جدّی جانبی نتیجه لری واردیر.
کسین لیکله بو مساله نین بیر آغیر تاثیرلرینده تورک ائولی خانواده لرین ازالماسی اولا بیلیر. بو مثل بیر عمومی رفتارا تبدیل اولدوغو زمان بیر خاص مقیاسیندا باغث اولور کی تورک خانواده لری آزالسین. تورک اوغلانلاری ائوله نیب و خانواده تشکیل وئرمخ ده چوخ آغیرلیخلار چکسینلر. بیز آیدین جاسینا گوروروخ کی نه فقط غیرتورک اوغلانلار تورک قیزلاریلا ائولنیب و خانواده تشکیل وئرمخ زمینه سینده بویوک هجوملار گئتیریب لر، بلکه تورک قیزلارینی تورک اوغلانلاریلا جدّی بیر مقیاس دا ائولنمغی اوزلرینه اسگیح لیخ گوروب، غیر تورک اوغلان لاریلا ائولنمخ دن چوخ خوشلامیرلار.
تورک اوغلانلارینین بو آغیرلیخلا اوز به اوز اولدوخلاری زامان، تورک اوغلانلارینین ائولنه بیلمه مه سی نه فقط اونلاری چتین سیخینتی دا قرار وئره بیلیر، بلکه اونلار چوخ موردلرده سئچمه قدرتین الده وئریب و ناراضی اولدوغو و یا سئوینج سیز ائولنمه لره اوز گئتیرمخ لری اونلارین تشکیل وئردیخلری خانواده لرین آغیر داورانیشلارینا موجب اولور. بو مساله نین هم آغیر پیسکولوژیک تاثیرلری اولدوغو حالدا، اورادا بویودوغو اوشاقلارین دا روانی بابتیندن مشکل لری اولدوخلارینا سبب اولوا بیلیر.
بو مساله نهایت نتیجه سینده بونا سبب اولور کی تورک نسیل لرینین گله جکده سایسینین آزالماسی مساله سی نتیجه اولونور. آیدین جاسینا گورولور کی بو فرهنگی دوشونجه نین عمومیت تاپدیغی زامان، تشکیل تاپیلدیغی خانواده لرده اوشاخلار لا نه فقط تورکی دیلینده دانیشیلمیر، بلکه اوشاخلار تورکی دیلی ده اویرنه بیلمیرلر. بو آنالار بویوتدوخلری اوشاق لار هیچ بیریسی اوزون تورک بیلمه یر و اونلارین نه آتالاری و نه آنالاری اونلارا تورکی دیلینی اوزتمه یللر. البته بو مساله نین ایچینده آغیر و گرگین بیر گرچک ده یاتیبدی کی اونو آیریجا آراشدیرماخ لازم دیر.
او آغیر گرچک و واقعیت کی بو مساله نین ایچینده یاتیب دیر بودور کی بو مثل چوخ آغیرجاسینا تورک اولماغین حرمتین سیندیریب و تورک اولماغی اسگیک بیر وارلیخ تانیتدیرماغا چالیشیر. فارس خانواده سینه گئدن قیزلارین هامیسینین اوشاخلاری آنا دیلی اولاراخ " دوغروسو آتا دیلی اولاراخ" تورکی دیلی یوخ، بلکه فقط آتا دیلین اویردیب و بو دیلده دانیشماخ دا ائیتیم وئریللر. تاسفله بو آنالار اوزلری خصوصا نه اندازه چالیشیللار تا فارس دیلینی لهجه سیز دانیشماغیلا و اوزلرین فارس محیطینده فارسلاشما زمینه سینده باجاریلی گوستریب، حّل ایله یب و قاریشیب و محو ایله سینلر و تورک وارلیق لارین دانیب،یا گیزله دیب و اوندان فاصله توتسونلار.
اوشاق لارین بویوک آتا و یا بویوک آنالاری اونلارین ائولرینده گلدیخلری زمان تورکی دیلین ائشیدیب و اونونلا قیراخدان غریبه بیر دیل کیمی تانیش اولوب و اونون اولماسیندان خبردار اولورلار. بو مساله آزاراخ سبب اولور بیر مدت دن سونرا بو اوشاق لار بیر آز میزان دا تورکی دیلین متوجه اولسونلار، اوندان بیر نوستالژیک شیرین خاطره لری اولسون، اما هیچ بیر زامان دانیشا بیلمه سینلر. بو مساله اونلاردا بو تاثیری بیراخیر کی اونلار بیلیرلر که اونلارین بیر کوک لری آذربایجان تورکی ریشه سیندن اولموشدور.
حاشیه ده بونا دا اشاره ایله یم کی بو مساله کورد ملتی ایچینده غالب ترسه سی شکلینده اوزون گوستریب و غالب فورموندا بو صورت ده اولونور کی اگر بو خانواده نین ایچینده بیر طرف کورد اولدوغو زمان، چه بو بیر طرف آتا اولوسن یا آنا، اوشاق لار فقط کوردی دیلین آنا یا آتا دیلی اولارسا اویرنیللر. بو او شرایط ده دیر کی تورک اوغلانلاری نه فقط تورک قیزلاریلا ائولنمه ده قیزلارین آز اولماسیلا اوز به اوز اولورلار، بلکه اونلارا غیر تورک قیزلارین دا فرهنگی باخیمیندان قدغن اولونماسینا حکم وئریلمیشدیر.
آذربایجان اوغلانلاری نین غیرتلی و باجاریلی اولماق لاری بیر طرف دن و اونلارین چوخ چالیشقان اولماق لاری بو مساله نین مشکل لرینین بیر مقدار قاباغین آلا بیلیر. اونلارین اوز علمی، فنّی و هنری و اقتصادی بابت دن جّدی، چالیشقان و باجاریلی اولماقلاری سبب اولور کی اونلار بو فشارلاری دالیا قایتاریب و اوز باجاریلاری اساسیندا و اوز ایاق لارینین اوستونده دورماق اساسیندا بو نا تای مثل لرین قارشیندا دایانیب و اوزلرینه خانواده قوروب و یاشاماق یارادسینلار.
بورایا قدر بیز بو مساله نی بو باخیمدان آراشیدیردیخ کی حاکمه راسیستی دوشونجه سی نین ایچینده کی بو مثلین کی " تورکدن قیز آل تورکه قیز وئرمه" نه مستقیم و غیر مستقیم تاثیرلری اولا بیلیر. ایندی بو مساله یه بیر آیری باخیمدان باخماق ایسته یریخ. بو مساله نین شاید بیرینجی بولومدن تاثیری چوخ اولمازسادا، اوندان آزد دیلدیر.
نه اوچون بو مثلی یئرینه یئتیرمخ اوچون تورک قیزلاری بیر بیرلریله چوخ سرعتی شکیلده یاریشمادادیلارتا نه فقط اوزلرینه غیر تورک "فارس" بیر حیات یولداشی تاپیب و چوخ جدی چالیشما طریقیله اونلارین ایچینده حّل اولوب و محو اولسونلار. اونلار بوتون تلاشلاریلا چالیشیللار تا فارس دیلینی او اندازه لهجه سیز دانیشسینلار تا اونلاری گورن تورک اولماق لارین طّن ائدیب و اونلار شرمسار اولماسینلار. اونلار نه اوچون تمام گوج لریله چالیشللار تا اوشاق لاری آنا دیللرین اویرنمه سین و امکانی اولدوغو قدر تورکی دیلیندن اوزاق اولسونلار. اونلار نه اوچون بو طریقیله اوز اوشاقلارین آتا آنالارین بایاتی لاری، لایلا لاری، مثل لری، آنا دیللری، قوشمالاری و تاریخیندن بیگانه ایله یب، اونلارین کوکو و ریشه لرین ایکی مین بئش یوز ایل تاریخلی هخامنش سلاسینده خلاصه ایله یللر؟
بو مثلین اساسیندا تورک آنالار فارس اولان ائولادلاری بویودوب و باشا گئتیریللر. اونلار نه فقط تورک فرهنگین و تاریخین محو ایله مغه ال ووروب و بو یولدا بویوک ضربه لر اوز ملّت لرینین مدنیتینه ووروللار، بلکه اوزلریندن سوراکی نسلی تورک هویتینده یوخ، باشا گئتیریب و بئجریللر. البّته کی یوزده اون آنالار بو قاعده دن استثبا اولا بیلرلر، اما عمومیتده بو موقعیت ده قرار تاپان خانملار اوز تورک اولمالارین شرم بیلیب و تورک اوغلانلارین بونا لایق بیلمیللر که اونلاریلا ائولنیب و خانواده تشکیل وئرسینلر.
بو مساله یه "ژنتیک" باخیمیندان باخساق، بلکه بئله دیخ کی خانملار بو بابت دن کی یاخجی و ساغلام اوشاقالار بسله یب و بشریت اوچون تحویل وئرسینلر،داروین ین تکامل تئوری سی اساسیندا یاخجی نسل و ژنتیک باخیمیندان داها ساغلام نسیل اوغلانلاری آختاریللار تا ان ساغلام نسلی بارا گئتیرسینلر. اونلار بو یولدا راسیستی تبلیغات نتیجه سینده و عمومی و حاکمه قدرت صاحب لرینده اولان ملیّیت اوغلان لارینا یاخینلاشماق غریضه سینده تورک اوغلان لارین اسگیک بیلیب و تبلیغات نتیجه سینده اوزلرین عموم قدرت صاحبی اولان فرهنگ ینه یاپیشدیریب و او ملیتین اوغلان لارینا یاخینلاشیرلار. بیز اگر آذربایجان تورک لرینین ایچینده بو مشکلی گوروروخ، اورا قدر کی من شاهد اولموشام، کورد ملّتینین ایچینده بو مساله بوتون ترسه سینه اولور. بو شرایط ده نئچه قاتلی تبعیض آلتیندا قالان تورک اوغلان لاری بو شانتاژلار و تبلیغ لرین قاباغیندا اوز همّت و چالیشمالارین نئچه قات آرتیریب و اوزلرین بوتون عرصه لرده یوخاریا چکمغه چالیشیلار.
آذربایجان دب و سنّت لرینده قیزلار و اوغلانلار تارلا لاردا قوشا قوشا چالیشمالارینا خاطر و بیر بیریله یان یانا سوز اوخویوب، بایاتی دئیب و مالدارلیخ، حیوان دارلیخ و ایکین بئچین ایشین گوره گوره قیزنان اوغلان برابرلیغین و اوز وارلیق لاریندا داشیب و آزادلیق و آزاده لیق دب لرین یارادیبلار. بو مساله نین عکسینی چوخراق بویوک شهر لرده سنّتی و شرعی دب لرین باسقیسی آلتیندا قاباغا گئدیلیب اولموشدور. قیزلار و اوغلان لار شهرلرده تیجارت دب لری بیر طرفدن و شریعتی باغلانتیلاری او بیری طرفدن آلتیندا مجبور قالمیشلار تا ارکک نسلینه نسبت فاصله لی قالیب و اونلاردان آرتیق کیچیک شهر لر و کند لره نسبت اوزاق قالیب و اونلارین باسقیسی آلتیندا قرار تاپسینلار. البته آیدن انسانلار و تحصیل ایله میش و اروپا و غرب مدتیتیندن تاثیر آلان خانواده لر کی سایی لاری دا آز اولمامیشدیر، بو مسیرین ترسینه حرکت ایله یب و محدودیت لر ایچینده اوز قیزلارین اوغلانلاریلا قوشا قوشا تحصیله مالک ایله یب و اجتماعی عرصه لرده یوکسلمه لرینه باعث اولموشلار.
بو آزاده لیق و آیدنیلیق دب لری باعث اولموشدور تا آذربایجان قیزلاری اوز ائولنمه مساله لرینده و حیات یولداشلاری سئچمه لرینده ده آزادانه داورانیب و اوزگه ملیت لردن اوزلرینه یولداش سئچسینلر. بو ایش ده شاید بیرینجی نمونه لردن رستم و تهمینه داستانیندا "تهمینه" اولسون کی تورک اولماقینا باخمایاراق، رستم یله یولداشلیق سئچیر. بو ازاده لیق بیزیم بوتون قدیم دب لر و سنت لریمیزده وار اولموشدور.
بو آزاده لیقین بوتون ترسینه قرار تاپان دوشونجه کی اوز ملتینی اسگیک تانیب و اونون اوغلان لارین قابل سیز بیلن قیزلاری کی اوزلرین غیر آذربایجانلی اوغلانلاریلا تکمیل گوروب و مخصوصا جدیّت له غیر آذربایجانلی اوغلانلار ایچینده اوزلرینه حیات یولداشی سئچیرلر. اونلاری که بونا دا کفایت ایله میب اوز آنا دیللرین اوز اوشاقلارینا اویرتمه دن اونلارا باشقا دیلینده لایلا دئیب و اوز اوشاقلارین آنا دیللری نئغیل لر، بایاتیلار، لایلالار دان اوزاق ساخلایللار. اونلار کی اوشاقلاریلا بویوک آتا و آنالاری آراسیندا اوجا دانیشا بیلممک لیخ دیواری یاراداراخ، نسیل لر اراسینداکی ارتباطی کسیرلر. اونلار کی اوشاقلاری اوز مدنیت و وارلیق لاریندان آیری ایله یب و نه فقط باشقا بیر دیلین وارلیقی ایچینده بویودورلر، بلکه اونلار ضد تورک دب لری اویردیب و تورک اولماغی اسگیک اولماغ اویردیلرلر، اوزلری ده بو خسته لیغه دچار اولوبلار کی تورکی اسگیک بیلیب و اوزلرین غیر تورک ایچینده یوکسلیب و بویوک رتبه لره نائل اولماقدا گورورلر.
بو خسته لیغه دچار اولانلار، چوخ زامان، او بیری مدنیت لر ایچینده یوخ اولوب و آرادان گئدیب و همیشه لیق اولاراق اوز اصیل وارلیقلارین دانیب و بیر آر و ننگ کیمی اوز اصیل وارلیق لارین اوزلریله داشیب و اونو دانماغا چالیشیللار. او بیری طرفدن بیر آیری عده سی ده همیشه سرگردان اولاراق اوز اصیل وارلیق لارین هر زمان دانیب و چتین اوز نظرلرینه ایده آل اولان یاشامدا دوزگون یئرلرین تاپا بیلمیرلر. بو سرگردانلیق دا خانواده لر داغیلماسینا سبب اولوب و اونلاری خصوصا خارجه اولکه لرینده چوخلو عرصه لرده دالیا سالیب و اونلارا بویوک ضربه لر وورورلار. چوخلاری اولزین ایتیریب و تاپماق یولوندان چالیشمالاریندا عیرنج و یونگول ایشلره ال وورمالارینا انسان شاهد اولا بیلیر.
بو خسته لیغی جامعه ده اولان اقتصادی فساد، خانملارا ایکی قاتلی تبعیض بیر طرفدن، و اونلارین قیراغیندا خانملارین بیربیرلریله گوز گوز ایله رقابت ایله مه دب و سنت لری و اجتماعی محرومیت و اسگیک لیخلرین اوستونه اورتمغه چالیشمالارین او بیری طرفدن بیر بیرین قیراغینا قویاندا، عمومیت ده بیر شرایط یارانیر کی نه فقط عمومیت ده آذربایجانداکی اوغلانلار ، عموم ایراندان قاچان اوغلانلاریلا برابر ایراندان چیخیب و خارجه اولکه لرینده اوزلرینه حیات یولداشی و تای آختارماغا چالیشیلار. اونلار بئله بیر حیات یولداشلارین آختاریللار کی آزاده اولوب، بوتون سئوگی له اوز حیاتلارینا مثبت باخیشلا یاناشسینلار. اونلار بیر حیات یولداشی آختاریرلار کی بوتون جامعه ده اولان محرومیت، شرعی دب لریندن اوزاق اولوب و آزاد و برابر یاشاماغی تمثیل ایلیه بیلسینلر. اونلار بئله بیر حیات یولداشی آختاریرلار کی بوتون حیات عرصه لرینده اوغلان لاریلا چین چینه برابر چالیشیب و برابر یاشایا بیلسینلار. ایران و آذربایجان قیزلاری ایستر ایسته مز، شرع و سنّت یارادان محرمیت لر دب لری، فرهنگ و کولتورلری و سنت لرین قاباغیندا اوزلرین محدود و ال باغلی گورورب و بو دب لری بیر عمومی سنت اولاراق رعایت ایله مخ لرینه مجبور اولوب و بئله بیر آغیر کولگه کیمی باسقی آلتیندا قرار تاپمیشلار. اونلار بئله بیر باسقی آلیندا اولدوق لاریلا اوزلرین مجبور گوردوق لرینه خاطر، آزاد داورانیشلارین محدود شکیلده گیزلین ده گوروزب و اوزلرین دالیدا ساخلاماق لارینا خاطر، فاصله لری اوغلان لاردان اوزاق اولماقدادیر. بو مساله باعث اولور تا اوغلانلار غیر تورک قیزلاری و قیزلار دا آرتیق راق غیر تورک اوغلان لارین اوزلرینه حیات یولداشی سئچمغی داها مناسب گوروب و بعضی لری باجاریلی و بعضی لری غیر موفق و بعضی لری بیر افتضاح کمدی فورمی یاشاماغا دوام وئرسینلر.
دنیز ایشچی 19-07-2016


c: text/html

text:
ویلیام تاکری
ویلیام تاکری (اینگیلیسجه: William Makepeace Thackeray) بریتانیالی شاعیر، رومانچی و یازیچی - .۱۸ ژولای ۱۸۱۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۲ ایل عومر ائلهییب و ۲۴ دسامبر ۱۸۶۳ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Makepeace Thackeray»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ویلیام تاکری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ناماز
ناماز بیر سیرا دینلرده یاسالانمیش عیبادت و تاپینما بیچیمیندندیر.
ایچیندهکیلر
سؤزجوگون کؤکو[دَییشدیر]
تورکجه[دَییشدیر]
کؤکونونو تورکجه بیلنلر، اونو نوْم سؤزجوگویندن آلینمیش بیلیرلر کی آنلامی دین، شریعت و یوْل اوْلور. بۇ سؤزجوک دیوان-لغاتالترکده ایشلنمیشدیر: "بۆتون دینلره وئریلن آد، ‹تنگری نوْمو›[=تانری دینی]".
فارسجا[دَییشدیر]
بو سؤزجوگون کؤکون فارسجا، نمیدن فعلیندن آلینمیش بیلیرلر کی آنلامی اگیلمک، بئلینی اَیمک و تعظیم ائتمک اولور.
سانسکریتجه[دَییشدیر]
سانسکریتجه کؤکونو سانانلار، اونو ناماستهدن (هیندجه: नमस्ते، آنلامی: سلام) آلینمیش سؤزجوک بیلیرلر.
ناماز دینلرده[دَییشدیر]
ایسلام[دَییشدیر]
ایسلامدا ناماز مۆستحب و یا واجیب اولور. گؤندهلیک واجیب نامازلار ۱۷ رکعتدیر. نامازی موسلمانلار قیبلهیه ساری کی مکهده یئرلهشیبدیر قیلارلار. ناماز تکجه یا بیرلیکده قیلینا بیلینر.
نامازدا اول رکعتده حمد سورهسی و ایکینجی رکعتده توحید سورهسی یوْخسا باشقا سوره اوخویارلار. هر رکعتده، ۲ سجده و بیر روکوع اولار. ۲-جی رکعتده بیر قونوتون اوْلماسی دا مۆستحبدیر. نامازین ایشلری ایسلامین فیرقهلرینده بیر آز فرقلیدیر. ناماز سؤزجوگو ( دیلینده) و اوندان آلینمیش سؤزجوکلر قرآن کریمده ۹۹ سفر گلیبدیر. صلاةا اۆچ آنلام یازیرلار:
- صل کؤکوندن کی آنلامی شرابی سۆزمه و بیر دۇرۇ مادّه چیخارتماغا دئییلیر.
- صلی کؤکوندن کی آنلامی اوْتدا یاندیرماق اولور.
- وصل کؤکوندن کی آنلامی باغلاماق و ایلگیلهمک اولور.
شریعته گؤره مۆسلمانلار گۆنده بئش واخت واجیب ناماز قیلمالیدیرلار. بۇنلار سحر نامازی، ناهار نامازی، ایکیندی نامازی، آخشام نامازی و گئجه نامازیدیر.
زردۆشتلوک[دَییشدیر]
زردوشتلوکده گۆنده بئش واخت ناماز قیلینیر. زردوشتلولر نامازدا بۇ شرطلری رعایت ائتمهلیدیرلر: پالتارین پیسلیکلردن تمیز اوْلماسی، مخصوص پالتارلارین گئیمهسی، دستناماز آلماق (الی دیزکدن بارماقلارین اۇجوناجا، اۆزو قۇلاقلارین آرخاسیندان چنه و باشین اوْرتاسیناجا و آیاغی اۆچ مرتبه یۇماق)، ناماز یئرینین پیسلیکلردن تمیز اوْلماسی، ناماز یئرینین غصب اوْلماماسی. هابئله ناماز ایشیغا ساری (گۆنش، آی، چیراق، اوْد) قیلینیر. زردوشتلوک نامازیندا روکوع و سجده ده واردیر. گۆنوموزده بئش چاغ نامازی عۆمۇماً موبدلر قیلیرلار و زردوشتلولرین چوْخو سادهجه سحر-آخشام دۇعالارینی اوْخویورلار.[۱]
مسحیحیت[دَییشدیر]
یهودیت[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ سیمای نماز در آئین زردشتی و صابئی (فارسجا). پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
ائشیک باغلانتیلاری[دَییشدیر]


text:
انوره دو بالزاک
انوره دو بالزاک (اینگیلیسجه: Honoré de Balzac) فرانسهلی ادبیات تنقیدچی، ژورنالیست و یازیچی -۲۰ مئی ۱۷۹۹ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۱ ایل عومر ائلهایب و ۱۸ اوت ۱۸۵۰ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Honoré de Balzac»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ اوت ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده انوره دو بالزاک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بانقکا-بلیتونق آدالاری
{{Infobox settlement | name = بانقکا-بلیتونق آدالاری | native_name ={{nobold|Provinsi Kepulauan Bangka Belitung | native_name_lang = | settlement_type = | image_skyline = بانقکا-بلیتونق آدالاری (اینگیلیسجه: Bangka Belitung Islands) اندونزی دا یئرلشیب. و ۱۶۴۲۴٫۱۴ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۳۷۲۸۱۳ نفر دیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Bangka Belitung Islands»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده بانقکا-بلیتونق آدالاری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بئل آغریسی
بئلده آغری — اینسانلاردا، خصوصاً ده یاشلی نسیلده تئز-تئز راست گلینهن علامت. شابلون:ویکیلشدیرمک حسابلامالار گؤستریر کی، هر دؤرد اینساندان بیری بوتون حیاتلاری بویو بیر دفعه ده اولسا بئل آغریسیندان شیکایتلنیر. بۇ اینسانلارین هکیمه موراجت ائتمهسینه و یا ایشدهن قالماسینا ان چوخ سبب اوْلان شیکایتلردن بیریدیر. اما معین ساده موالیجوی تدبیرلرین و بدن تربییهسینین حیاتا کئچیریلمهسی آغریلارین اوزون مدت ایتمهسینه سبب اولا بیلر. آغریلارین داواملی کاراکتئر آلماسی و ایش قابیلیتینی پوزماسی هکیمه مراجعت ائتمک اوچون اساس وئریر.
داوام ائتمه خصوصیتلرینه گؤره بئل آغریلارینین بؤلونمهسی:
- کسکین با: داوام ائتمه مدتی ۶ هفتهدن آز اوْلان بئل آغریلاری
- یاریمکسکین با: ۶ هفتهدن چوخ، لاکین ۳ آیدان آز داوام ائدن بئل آغریلاری
- خرونیک با: ۳ آیدان چوخ مدته خستهنین نورمال حیاتینی محدودلاشدیران بئل آغریلاری
- قاییدان (رئسیدیو وئرن) با: اوللر اوخشار لوکالیزاسییالی عئینی بئل آغریلاری اوْلان خستهلرده سیمپتومسوز دؤورلرله موشاییت اوْلونان کسکین با.[۱]
ایچیندهکیلر
ائپیدئمیولوگییا[دَییشدیر]
بئل آغریلارینا کلینیک پراکتیکادا تئز-تئز تصادف اوْلونور. اهالینین ۸۰٪-i حیاتیندا ان آزی بیر دفعه بئل ناهییهسینده محدودلاشدیریجی آغری ائپیزودو ایله قارشیلاشیر. اینسانلارین تخمیناً ۴۰٪-i یاردیم اوچون ایلکین سهییه خیدمتلری سوییهسینه، ۴۰٪-i مانوال تئراپئوتلره، «آرا هکیملرینه» و یالنیز ۲۰٪-i متخصصلره مراجعت ائدیر. ۶ هفته عرضینده ائپیزودلارین ۹۰٪-i موالیجهدن آسیلی اولمایاراق اؤزباشینا کئچیر. عئینی زاماندا، بیر قیسم خستهلرده خرونیک آغریلار و امک قابیلیتینین ایتمهسی باش وئریر. محدودیتلری ۱ ایلدهن چوخ اوْلان بوتون خستهلر ۹۰٪ حالدا اینتئنسیو موالیجه اولمادان ایشلهمهیه قادیر اولمورلار.
ایلکین سهییه موسسیسهلرینه کسکین با نتیجهسینده مراجعتین تئزلیگی ایکینجی، اورتوپئدلره ایسه بیرینجی یئردهدیر. با سیمپتوملارینین تکرار اولماسی کیفایت قدر تئز-تئز باش وئریر و ایل عرضینده اینسانلارین تخمیناً ۶۰–۸۰٪-ده موشاهیده اوْلونور.
سببلری[دَییشدیر]
بئل بیر چوخ واجیب ائلئمئنتلری اؤزونده بیرلشدیرهن (سوموکلر، ازلهلر، باغلار و فقرهلر آراسیندا یاستیق رولونو اوینایان دیسکلر) مورککب قورولوشا مالیکدیر. بئلده اوْلان آغریلار بۇ ائلئمئنتلرین هر بیریندن قایناقلانا بیلر. بعضی اینسانلاردا ایسه بئل آغریسینین هر هانسی ایسپئسیفیک بیر سببی تاپیلمیر. آشاغیداکی ایسپئسیفیک سببلر معین ائدیلیر:
بئل آغریلاری ان چوخ آغیر یوک قالدیرماق و یا یؤندهمسیز چَتین حرکتلر نتیجهسینده ازله و باغلارین دارتیلماسیندان عمله گلیر. بزهن ایسه ازله ایسپازمی آغریلار یارادا بیلر.
ایستروکتور مۆشکیللری[دَییشدیر]
بیر چوخ حاللاردا بئل آغریلاری آشاغیدا گؤستریلهن ایستروکتور مۆشکیللری نتیجهسینده میدانا گله بیلر:
- قابارمیش و یا ییرتیلمیش فقرلراراسی دیسکلر. دیسکلر فقرهلر آراسیندا یاستیق رولونو اویناییر و اونلاری حرکت زامانی بیر بیرینه سورتولهرک زدهلهنمکدن قورویور. بزهن، دیسک ایچریسینده اوْلان یومشاق مادّه اؤز یئریندن کنارا قاباریر و یا ییرتیلیر و بونونلا دا یاخیندان کئچهن سینیره تضییق ائدیر. اما بعضی اینسانلاردا دیسکین قابارماسی و ییرتیلماسی اولسا دا آغریلار اولمور.
- ایشیالگییا. قابارمیش و یا ییرتیلمیش فقرلراراسی دیسکلر اوتوراق سینیرینی سیخاراق بئلده، ساغری ناییههسینده و آشاغی اطرافین آرخاسیندا کسکین آغری هیسسی یارادیر.
- آرتریتلر. اوستئوارتریلر (سوموک ایلتیهابی) ان چوخ بود، ال، دیز و بئلده اوْلان اویناقلاری زدلییر. بیر چوخ حاللاردا بئلدئ اوْلان آرتریتلر (اویناق ایلتیهابی) اونورغا بئیین اطرافیندا اوْلان ساحهنی دارالداراق آغریلارا سبب اولور.
- سکئلئت پوزغونلوقلاری. اونورغا سوتونونون ایریلیینده آنورماللیق بئل آغریلارینا سبب اولا بیلر. اگر اونورغا سوتونون طبیعی ایریلیگی دییشیرسه بئل ناییههسینده بۇ اؤزونو قابارما (قوزبئللیک) و یا یانا اییلمه (سکالیوز) کیمی گؤستریر.
- اوستئوپاروز. اوستئوپاروز زامانی بئل فقرهلری کؤورک اولورلار کی، بۇ دا اونلاردا سینیقلار و یا چاتلارین عمله گلمهسینه سبب اولور.
آشاغیدا بئل آغریلارینین آز-آز راست گلینهن، اما جدی آقیبتی اوْلان پاتولوگییالار قئید اوْلونور:
- جاودا ائقوینا سیندرومو جدی نئورولوژی پروبلئمدیر و بئل و آشاغی اطرافلاری ایننئرواسییا (سینیر تأمیناتی) ائدن سینیرلرین زدهلهنمهسی ایله الاقداردیر. سیندروم آشاغی اطرافلاردا ضعیفلیک، چاناق اورقانلاریندا حرکتسیزلیک، سیدیک ایفرازی و دئفئکاسییا آکتینا نظارتین ایتمهسینه گتیریب چیخاریر.
- اونورغا سوتونونون خرچنگی. اونورغا سوتونوندا اوْلان خرچنگ سینیرلری سیخاراق آغری وئره بیلر.
- اونورغا سوتونوندا ایلتیهاب. اگر آغریلار هرارت، گرگینلیک و ایستی ساحهلرله موشایت اوْلونورسا ایلتیهابدان شوبههلهنمک لازیمدیر.
ریسک فاکتورلاری[دَییشدیر]
- سیقارئت
- کؤکلوک
- یاش
- قادین جینسی
- آغیر فیزیکی ایش
- اوتوراق ایش
- ایسترئسلی ایش
- ناراحاتلیق
- دئپرئسسییا
نه زامان هکیمه مراجعت ائتمهلی[دَییشدیر]
بئلده اوْلان آغریلار اساساً ائوده آپاریلان ساده موالیجوی تدبیرلر نتیجهسینده آرادان قالخیر. ایلکین ۷۲ ساعت عرضینده گؤرولهن تدبیرلرین ائففئکتی میدانا چیخیر. عکس حالدا هکیمه مراجعت ائدین.
آشاغیداکی حاللاردا موطلق هکیمه مراجعت ائدین، چونکی بئل آغریلاری جدی ساغلاملیق پروبلئمینه ایشاره ائده بیلر:
- ثابت و اینتئنسیو آغریلار اولارسا، خصوصیله ده آخشاملار و اوزانان زامان آغریلارین آزالمایاراق ایستابیل داوام ائتمهسی
- آغریلار بیر و یا هر ایکی آشاغی اطراف بویو هیسس ائدیلیرسه، خصوصیله ده آغریلار دیزدن آشاغی یاییلیرسا
- آشاغی اطرافلاردا ضعیفلیک، حرکتسیزلیک تؤرهدیرسه
- سیدیک ایفرازی و دئفئکاسییا آکتیندا چتینلیک یارادیرسا
- قاریندا آغری و یا پولساسییا هیسسی ایله مشترک داوام ائدیرسه
- یاناشی سببی بیلینمهیهن آریقلاما وارسا
- ۵۰-دن سوْنراکی یاشینیزدا بئل آغریسی هیسس ائدیرسینیزه چالیشین آغرینین میدانا چیخماسی زامانی هکیمه مراجعت ائدین
تکلیف ائدیله بیلهن دیاقنوستیک تدبیرلر[دَییشدیر]
- هکیمین باخیشی و اونون اؤزونون آپاردیغی تئستلر (سیزینگ اوتورماق، قالخماق، یئریمک، آیاقلارینیزی قالدیرماق و س. کیمی قابیلیتلرینیز). بئله تئستلر اؤزلویونده هکیم اوچون ناراهاتلیغینیزین سببی بارهده ایلکین فیکره گلمکده و حتی بعضی جدی سببلری اینکار ائتمکده دیرلیدیر.
- رئنتگئن موایینهسی – هکیملر بئل آغریسینین سببینی تام دقیقلشدیرمهسی اوچون داها چوخ ایستیفاده ائدیلهن بیر موایینه اوسولودور. رئنتگئن اونورغا بئینینده، ازلهلر، سینیرلر و سوموکلرده اولا بیلهجک مۆشکیللری مویینلشدیرمک ایمکانینا مالیکدیر.
- مری و کت اونورغا بئینینده، ازلهلر، توخومار، دامارلار، وترلر، باغلاردا، سینیرلر و سوموکلرده اولا بیلهجک مۆشکیللری داها آیدین تصویر ائتمک ایمکانینا مالیکدیر.
- بعضی کلینیکالاردا سیزه ائلئکترومیوقرافییا (ائمق) تکلیف ائدیله بیلر. بۇ ایمکان وئریر کی، سینیرلرین ایمپولسلار یاراتما و بۇ ایمپولسلارا ازلهلرین جاواب وئرمه قابیلیتی معین ائدیلیر
- یاناشی گئدن هر هانسی پروبلئم اولارسا هکیمینیز سیزه دیگر موایینهلر ده تکلیف ائده بیلر
موالیجه[دَییشدیر]
بئل آغریلارینین اکثریتی ائو شرایطینده ساکیتلیک، ساده موالیجوی تدبیرلر نتیجهسینده آرادان قالخیر. بیر نئچه گون آغریکسیجیلرین قبول ائدیلمهسی و یاتاق رئژیمی آغریلاری تام آرادان قالدیرا بیلر. اما بونو بیر نئچه گوندن چوخ ائتمک اولماز و هکیمه مراجعت ائتمک لازیمدیر.
هکیمینیز سیزه غئیری-ایستئریوید ایلتیهابلئیهینه درمانلار، بعضی حاللاردا ازله رئلاکسانتلاری (بوشالدیجیلار) تعیین ائده بیلر. کسکین آغریلار زامانی نارکوتیک آغریکسیجیلر تعیین ائدیله بیلر. اما بوتون اوخشار موالیجه تدبیرلری هکیمین نظارتی و مصلحتی ایله آپاریلمالیدیر.
- بدن تربییهسی و بعضی فیزیکی موالیجه نؤولری – ایشتی، ماسساژ، بوز، اولتراسس، ائلئکتریک ایستیمولیاسیاسی – سیزینگ بئل آغریلارینیزی آرادان قالدیرا بیلر. بۇ اصوللاری اؤیرهنمکله گلهجکده اؤزونوز حتی هکیمین نظارتی اولمادان بئله تدبیرلری حیاتا کئچیره بیلرسینیز.
- بئل آغریسی اوْلان بعضی اینسانلارا جراحی عملیات تکلیف ائدیله بیلر. جراحی عملیات اساساً ییرتیلمیش دیسکلرله باغلی اولور. عملیاتدان سوْنرا آغریلار، ائلجه ده آشاغی اطرافین هرکیلیینده اوْلان ضعیفلیکلر آرادان قالخیر. آشاغیداکی تیپ عملیاتلار مؤوجوددور:
- بیرلشدیرمه. بۇ جراحی عملیات زامانی ایکی فقره بیر-بیرینه فرقلی واسطهلرله برکیدیلهرک بیرلشدیریلیر. عملیاتین چاتیشمایان سببی اودور کی، بیرلشدیریلیمیش فقرهلرده آرتریت تهلوکهسی آرتیر.
- دیسک یئردییشمهسی. بۇ اصول ایکی فقرهنین بیرلشدیریلمهسینه آلترناتیو حساب اوْلونور و ایکی فقره آراسینا چیخاریلمیش دیسک یئرینه صونعی دیسک قویولور.
- دیسکین هیسسوی چیخاریلماسی. عملیات زامانی دیسک بوتؤولوکده دئییل، یالنیز اونون سینیری سیخان حیسهسی چیخاریلیر.
- فقرهنین هیسسوی چیخاریلماسی. اگر بئل فقرهلرینده سوموک قابارماسی عمله گلیرسه و اونورغا بئیینی و یا سینیرلری سیخیرسا اونون کیچیک بیر حیسهسی کسیلیب چیخاریلیر.
پروفیلاکتیکا[دَییشدیر]
بئل آغریلارینین میدانا چیخماسینین قارشیسینی چوخ آسانلیقلا آلماق اولار. بونون اوچون آشاغیداکیلاری تؤوسییه ائدردیک:
- ایدمان. رئقولیار ایدمان سیزین بئلینیزده اوْلان گوجو آرتیرا بیلر و ازله فعالیتینی داها دا یاخشیلاشدیرا بیلر. قاچیش و اوزگوچولوک داها یاخشی سئچیمدیر. هکیمینز ده سیزه ان یاخشی ایدمان نؤوونون سئچیلمهسینده دیرلی مصلحت وئره بیلر.
- ازله گوچونو و هرکیلیینی آرتیر. قارین و بئل ازلهلرینین بیرلیکده مشق ائتدیریلمهسی بئل آغریلارینین پروفیلاکتیکاسی اوچون اهمیتلیدیر. بۇ ایکی ازله قروپو سانکی بئل اوچون طبیعی کورسئت عمله گتیریر و اونو ایستروکتور مۆشکیللریندن قورویور.
- سیقارئتین بوراخیلماسی. سیقارئت چکهن اینسانلاردا توخومالاردا اوکسیگئنین میقداری آزالمیش اولور کی، بۇ دا دیگر توخومالارلا یاناشی بئل توخومالارینین دا فعالیتینه منفی تأثیر گؤستریر و اونلاردا عمله گلن زدهلهنمهنین گئج ساغالماسینا سبب اولور.
- چکینیزین آرتماسینا ایمکان وئرمیین. چکینیزین آرتیق اولماسی سیزین بئل ازلهلرینی یوکلمیش اولور و آغریلارین میدانا چیخماسینا سبب اولور.
- دوزگون دوروش. اگر اوزون زامان آیاق اوستونده دورمالیسینیزسا آیاقلارینیزین حرکتی ایله بئله دوشهن یوکو زامان زامان آزالتماغا چالیشین.
- دوزگون اوتوروش. ائله ایستول و یا کرئسلو سئچین کی، بئلین دوزگون قؤوسونو ساخلایاجاق چیخینتیسی اولسون و یا بئلینیزله ایستولون آرخاسی آراسینا کیچیک یاستیق و یا دسمال قویون. اوتوران زامان دیز و بودونوزو عئینی سوییهدی ساخلاماغا چالیشین.
- دوزگون قالخین. ایستولدان دوران زامان ایمکان وئرین کی، آیاقلارینیز چالیشسین و بئلینیزه آز یوک دوشسون. قالخان زامان یانلارا حرکتدن چکینین. اگر هر هانسی بیر یوکو قالدیران زامان بئلینیزه یوکون چوخ دوشدویونو هیسس ائدیرسینیزده یوکون قالدیریلماسی اوچون کؤمک آختارین
- آلترناتیو تیببی واسطهلردن ایستیفاده ائدین: آکوپونکتورا، ماسساژ و س.


text:
آقوستا، جورجیا
{{Infobox settlement |official_name = آقوستا، جورجیا |settlement_type = شهر |nickname = باغچه شهری |motto =
|image_skyline =
آقوستا، جورجیا (اینگیلیسجه: Augusta–Richmond County) آمریکانین جورجیا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۷۹۳ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۹۵۸۴۴ نفر و اهالی سیخلیغی ۲۵۲٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر. آقوستا دنیز سئوییهسیندن ۴۵ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر. باغچه شهری بۇ شهرین لقبیدیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
- AugustaGA.gov - آقوستا شهرین رسمی وب سایتی


text:
ایکینجی ویلهلم
ایکینجی ویلهئلم (آلمانجا: Friedrich Wilhelm Viktor Albert von Preußen) آلمان ایمپراتورو اوچونجو فریدریخین (III Fridrixin) اوغلو، 1888 – 1918 – جی ایللرده آلمان ایمپرییاسینین ایمپراتورو اولموشدور.
او پروسسیا ایمپراتورو فریدریخین (1831-1888) و اونون خانیمی ویکتوریانین (1819 – 1901) اوغلو کیمی دونیایا گلیر. او بئله کی ، ایمپراتور بیرینجی ویلهلمین و بؤیوک بریتانیا کرالیچاسینین (سلطان) نوه سی ایدی. او آنادان اولاندا آلدیغی خسارتدن الینین بیری شیکست ایدی. شکیل لرده او همیشه بو الینی باشقاسی ایله گیزلتمه یه ، و یا فوتوآپاراتا یان طرفدن باخاردی.
ایکینجی ویلهلم (İİ Vilhelm) اونون باباسی بیرینجی ویلهلم (I Vilhelm) و آتاسی اوچونجو فریدریخ (III Fridrix) وفات ائتدیکدن سونرا 29 یاشیندا ایمپراتور اولور.
خارجی سیاستی[دَییشدیر]
ایکینجی ویلهلم آلمان تاریخینده داها چوخ گوجلو خاریجی سیاستی ایله یاددا قالمیشدیر.
اونون ایمپراتورلوغو دؤورونده آلمان ایمپریاسینین موستملکچیلیک (مستعمره) سیاستی گئنیشلنیر کی ، بو دا آفریقادا و چین ده حربی توققوشمالارا سبب اولور.
ایمپراتورون بریتانیا دونانماسی ایله رقابت گیره بیلجک حربی دنیز دونانماسینی یاراتماق جهدی لندن ده منفی قارشیلانیر و XX عصرین اولینده اینگیلیس-آلمان دنیز سیلاح لانماسیندا یاریشمایا سبب اولور.
اونون اساس متفیقی اتریشیا – مجاریستان مونارخ یاسینین (monarxiyasının) بالکانداکی ائکسپانسیا (ekspansiya) سیاستینی و اونون عثمان ایمپریاسینی دستکلنمه سی روسیه ایله اولان مناسیبتلرینی حددن آرتیق کسکینلشدیریر.
آوروپانین نهنگ (nəhəng) دؤولت لری آراسیندا اولان کونفلیکتلر (konfliktlər) ، ویلهلمین بؤیوک بریتانیا و روسیه ایله شخصی قوهوملوق و دوستلوق مناسیبتلرینین اولماسینا باخمایاراق دونیا محاریبسینین باشلانماسینی دایاندیرماق ممکون اولمامیشدیر.
آلمان اؤز موستملکه لریندن (مستمعره لریندن) محروم اولدوقدان سونرا ایکی جبهه ده مۆحاریبه آپارمالی اولور. نتیجه ده آرخا جبهه ده ایقتصادی دوروم (وضعیت) پیس لشیر. مۆحاریبه ده مغلوبیت آلمانداکی اینقیلاب لا پارالئل (paralel) باش وئرمیشدیر. بوندان سونرا ویلهلم آلمانی ترک ائدره ک طرفسیز هولند ده کؤچور.


text:
پیونقیانق
پیونقیانق (چوسونگول: 평양؛ هانچا: 平壤) (سانکی: «دوز یورد» و یا «دینج یورد») شومالی کوره باشکندی و اؤلکهنین ان بؤیوک شهریدیر. شهر تائدونگ چایی اوزرینده یئرلشیر و ۲۰۰۸-جی ایل اهالینین باشسایماسینین ایلک نتیجهلرینه گؤره، ۳٬۲۵۵٬۳۸۸ نفر اهالیسی وار.
پیونقیانق ۱۹۴۶-جی ایلده جنوبی پیونگان اوستانیندان آیریلدی. شهر موستقیم صورتده ایداره اولونور (چیخالسی، 직할시) و عئینی زاماندا سئول (جنوبی کوره باشکندی) کیمی بیر خوصوصی شهر (تئوکبیئولسی، 특별시) دئییل.
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pyongyang»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۰ ژانویه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
میلّی دوشونجه، میلّی کیملیک، میلّی تاریخی جوغرافییا، میلّی معنوی ثروت ادبییّاتین باشلانغیجی اولان فولکلوردادیر. فولکلور و اونون موتیولری یازیلی ادبییّاتا مؤوضو و فورما وئریر، ادبییّاتین میلّی خاراکتئرینی موعینلشدیریر.
فولکلورون ادبی پروسئسه هانسی شکیلده تاثیر گؤسترمهسی و بو پوسئسین نئجه گئتمهسینین اؤزو سون درجه ماراق دوغوران مسلهدیر. مین ایللر بوندان اول یارانان آغیز ادبییّاتی اؤرنکلرینی عرصهیه گتیرن قایناقلار موعاصیر حیاتیمیزا، ایندیکی دوشونجه طرزیمیزه نئجه اویغونلاشیب یاشاییر؟ بو گونون نثری و پوئزییاسی شیفاهی سؤز خزینهمیزدن نئجه بارینیب بهرهلهنیر؟ بوتون بونلار ادبی پروسئسده اؤز علمی و بدیعی دَیرینی ساخلایان واجیب پروسئسدیر.
فولکلورون یاراندیغی قایناقلارین بدیعی اثره تاثیری گونشین تورپاغا تاثیرینه بنزهر. گونش آلمایان تورپاقدا حرارت چاتیشماز. باشقا سؤزله، نووهسینه فولکلور روزیگاری اسمهین اثر، تعبیر جایزجه، دیستیلله اولونموش سویا بنزهر. بوتون تمیزلیگینه و صافلیغینا باخمایاراق بئله سویو ایچمک اولمور.
آز یارادیجی صنعتکار تاپماق اولار کی، اونون اثرلری خالق دیلیندن، بو دیلین شهدینی-شکرینی شرطلندیرن فولکلور قایناقلاریندان قیدالانماسین. حقیقی صنعتکار خالقینی، اونون آرزو و ایستگینی، خالقین یاراتدیغی فولکلورو، بو فولکلورو شرطلندیرن قایناقلاری، بیر سؤزله، اونا دوغما اولانلارین روحونو گؤزل بیلدیکده، درین دویدوقدا کامیل صنعت اثری یارادا بیلیر.
خالق یازیچیسی ایلیاس افندییئو “فولکلور موعاصیر اثره هانسی شکیلده تاثیر گؤسترمهلیدیر” سورغوسونا بئله جاواب وئرمیشدیر: “فولکلوردان ایستیفاده بارهده فیکیرلشنده منیم یادیما اوزئییر حاجیبیووون “کوروغلو” اوپئراسی دوشور. بو اؤلمز اثرین موسیقیسینده او.حاجیبیوو ائل موسیقیسینی اؤز توکنمز ایستئعدادینین قانادلاری ایله ایریشمز یوکسکلیگه قالدیراراق آذربایجان خالقینین قهرمان روحونو قلبین درینلیکلرینه ایشلهین مردانه، جسور موسیقی دیلی ایله ترنّوم ائتمیشدیر. بستهکار ائل نغمهکارلاریندان ایستیفاده ایله یوکسک موسیقی مدنییتینه مالیک بؤیوک اوپئرا یاراتمیشدیر. ایستئعدادلی یازیچی دا بئله ائدیر” (باخ: “آذربایجان” ژورنالی. “بیزیم سورغو”،۱۹۸۱، №۱، ص.۱۰).
ایلیاس افندییئو یازیچینین فولکلور قایناقلارینا موراجیعتده درینلیگه، فولکلور پوئتیکاسینا نوفوذ ائدهرک، فولکلور موتیوینی اثرین اوز سطحینده دئییل، داخیلینده – پوئتیک مغزینده دویولماسینی شرطلندیرمیشدیر.
خالقین یاراتدیغی فولکلور چئشمهسینین قایناقلاری چوخدور. بو قایناقلار خالق دیلینین شهدی-شکری، ائل-اوبانین یاراتدیغی ناغیل، روایت، افسانه، میفولوگییا، داستان، آتا سؤزلری، مثللردیر، خالق ادبییّاتیندا مؤوجود اولان حاضیر فولکلور صورتلری، بدیعی تصویر واسیطهلریدیر، خالقین خئییر دوعالاری، بد دوعالاری، لطیفهلری، خالق فلسفی تفکّورو، مجازلی دئییم طرزیدیر. بو قایناقلار اؤز کؤکو اوزرینده بیتن قوللو-بوداقلی نهنگ آغاجا بنزهییر و بدیعی اثره فورما و سوژئت وئریر.
فولکلوردان سوژئت اخذ ائتمک بدیعی یارادیجیلیغین بوتون دؤورلرینده ایستیفاده اولونان بیر یارادیجیلیق خوصوصییتیدیر. ادبییّات همیشه فولکلوردان بهرهلهنیبدیر.
نیظامی گنجوی، محمد فوضولی، موللا پناه واقیف، میرزه علی اکبرصابیر اؤز دؤورلرینین سوسیال-ایجتیماعی مطلبلرینی بدیعی سؤز واسیطهسیله ایفاده ائتمک، اوخوجونون مدنی یوکسهلیشینه تاثیر گؤسترمک مقصدیله فولکلورا، خالق ذکاسینا، ائل سؤزونه موراجیعت ائدیبلر، اوندان بهرهلهنیبلر، بو یول ایله یارادیجیلیقلارینی خالقین حیاتینا، معنوی و سوسیال طلبلرینه یاخینلاشدیریبلار.
اون سککیزینجی عصرده موللا پناه واقیف، موللا ولی ویدادی، اون دوققوزنجو عصرده قاسیم بَی ذاکیر فولکلور قایناقلارینا موراجیعت ائتمکله خالق شئعیری پوئتیکاسینی کلاسیک شئعیره گتیریر، خالق شئعیری طرزینده یازدیقلاری اثرلرده رئالیست شئعیر اوسلوبونو یاشادیر، خالق حیاتینین ان جانلی مسلهلرینی ایناندیریجی شکیلده ایفاده ائدیردیلر.
تصادوفی دئییل کی، ادبییّاتیمیزین بوتون دؤورلرینده اولدوغو کیمی اون یئددی-اون سککیزینجی عصرلرده آنا دیللی پوئزییامیزین اینکیشافیندا بؤیوک خیدمتلری اولان آدلی-سانلی صنعتکارلار خالقین تفکّورونده داستانلاشان، میلّی فولکلوردان گلن مؤوضولارا، شرق افسانه و روایتلرینه، میلّی داستانلار کیمی فولکلور قایناقلارینا موراجیعت ائدیب دؤورون موکمّل یازیلی ادبی نومونهلرینی یارادیبلار.
محمد عمّانینین مؤوضولارینی خالق ادبییّاتیندان آلدیغی “دوهسی اؤلموش عرب” ،”تیریکچی” حئکایهلری، فدایینین شرق افسانهلری اساسیندا یازدیغی “بختییارنامه” ،مسیحینین افسانه اساسیندا یازدیغی “ورقا و گولشا” پوئماسی، محمّدین “شهرییار و سنوبر” آدلی خالق پوئماسی اساسیندا یازدیغی “شهرییار” داستانی محض میلّی و شرق فولکلور قایناقلاری اساسیندا یازیلمیشدیر.
فولکلور قایناقلارینا موراجیعت اون دوققوز-ییرمینجی عصرده ده یئنی ووسعت آلدی. بو عصرین بدیعی نثری و شئعیرینده بیر طرفدن فولکلور عونصورلرینین همین اثرلرین مؤلیفلرینین یارادیجیلیق خوصوصییّتلری ایله عوضوی شکیلده قایناییب قاریشدیغینی، دیگر طرفدن ده فولکلور ایله سسلشن اثرلرین یاراندیغینی گؤروروک. آ.باکیخانووون “نصیحتنامه”سینده، ن.ب.وزیرووون اثرلرینین آدینا “آدی وار، اؤزو یوخ” ،”دالدان آتیلان داش توپوغا دَیَر” ،”سونراکی پئشمانچیلیق فایدا وئرمز” ،”یاغیشدان چیخدیق، یاغمورا دوشدوک” ،”نه اکرسن، اونو بیچرسن” آتالار سؤزلرینین وئرمهسینده بو پروسئسین گؤزل نومونلرینی گؤروروک.
ییرمینجی عصرده ج.جاببارلی، ص.وورغون، ر.ریضا، م.راحیم، م.ریضاقولوزادهنین بیر سیرا پوئمالارینین، س.روستمین “قاچاق نبی” درامینین بدیعی موّفّقیتی عئینی زاماندا اونلارین فولکلور قایناقلارینا یارادیجی یاناشماسینین نتیجهسی ایدی. بو جهتدن ص.وورغونون یارادیجیلیغی موستثنالیق تشکیل ائدیر. ص.وورغون پوئمالاریندا فولکلور موتیولرینه موراجیعتله آذربایجان فولکلورونون درینلیکلرینده قییمتلی نه وارسا، اونو پوئزییامیزین ثروتینه چئویردی. او، یازدیغی ۲۶ پوئمادان ۷نی محض فولکلور موتیوی اساسیندا قلمه آلمیشدیر. “آسلان قایاسی” ،”آیین افسانهسی” ،”بولاق افسانهسی” ،”قیز قایاسی” ،”هورموز و اهریمن” ،”اؤلن محبت” ،”دار آغاجی” کیمی پوئمالاریندا فولکلور سوژئتی شاعیرین خلقی ایدئیاسینین ایفادهسینه خیدمت ائتمیشدیر.
گئنیش بیر مفهوم اولان فولکلور و اونون قایناقلاری بوتون دؤورلرده ادبی پروسئسین آیریلماز ترکیب حیصهسی اولموش و اولماقدا داوام ائتمکدهدیر.
فولکلورون بؤیوک قایناقلاریندان بیری، بلکه ده، بیرینجیسی خالق دانیشیق دیلی، خالقین آز سؤزله بؤیوک فیکیر ایفاده ائدن توختامیش ضربالمثللری، شیرین ایفادهلری، اوبرازلی تشبئهلریدیر.
خالق یازیچیسی میرزه ایبراهیموو یازیردی کی، “اوبرازلی سؤز خالق دیلینین عومومی قازانیندا قایناییب یئتیشیر و آنجاق اورادان خالق حیاتی، خالق روحو ایله بیرلیکده بدیعی ادبییّاتا کئچیر. تصادوفی دئییلدیر کی، بدیعی دیلین ان گؤزل نومونهلری خالق ادبییّاتیندادیر”.
فولکلورون رنگارنگ دیل عونصورلرینین بدیعی اثرین دیلینه داخیل ائدیلمهسی صورتلرین حیسّ و هیجانلارینی، اونلارین ایجتیماعی سیماسینی سجییهلندیریر و بو اوصوللا خلقیلیک درجهسینی حیسّ ائتدیریر.
بیر “خالق دیلی” وار، بیر ده یازیچی و شاعیرلر طرفیندن ایشلدیلن “ادبی دیل”. خالق دیلی داها چوخ ائل-اوبا آراسیندا، اونون دیالئکت و شیوهلرینده یاشاییر. خالق دیلیندن گلن چوخلو سؤزلر واردیر کی، بونلار ادبی اثرلره بیر تورپاق مونبیتلیگی گتیریر. بونون چوخلو نومونهسینی ییرمینجی عصرده صمد وورغون، حوسئین عاریف، عوثمان ساریوللی، محمد آراز، ایلیاس افندییئو، میرزه ایبراهیموو، علی ولییئو کیمی شاعیرلرین پوئزییاسیندا و نثر اثرلرینده گؤرمک اولور.
هر یازیچی بیتیب-توکنمز فولکلور قایناقلاریندان اؤزونهمخصوص شکیلده فایدالانیر، بو فایدالانما نتیجهسینده فولکلور بدیعی اثری مضمون، ایدئیا، فیکیر و اوبرازلارلا قیدالاندیریر. بدیعی اثر ایسه فولکلوردان اخذ ائتدیکلرینی یئنیدن ایشلهیهرک اونو یئنی و موعاصیر مؤوضو ایله بدیعی شکیلده خالقا چاتدیریر.
گؤروندوگو کیمی، ادبی پروسئسین بوتون دؤورلرینده فولکلور قایناقلاری یازیلی اثرلرین نووهسینه سئحیرلی بیر روزیگار کیمی داخیل اولموشدور. بدیعی یارادیجیلیغین بوتون شاه اثرلری اؤز تاریخی طالئعیینین اوغورونو دا ائله بو روزیگاردان گؤتوروب دئسک، یانلیش اولماز.
یوزایللیکلرین او باشیندا یارانان فولکلور اؤرنکلری، فولکلور قایناقلاری یوزایللیکلرین بو بیری باشیندا بیر صنعتکارین قلمینده گول آچیر، معنوی کؤرپو قوراراق میلّی باغلاری داها مؤحکم شکیلده بیربیرینه کیلیدلهمیش اولور.
دوکتور ماعاریفه حسین قیزی حاجییئوا
کؤچورن: عباس ائلچین
قایناق: ادبی قایناقلار، م.حاجییئوا، عئلم و تحصیل نشری، باکی، ۲۰۱۴ / اپلچین سایتیندان گتیریلمیشدیر


text:
۲۰ مارس
پرش به ناوبری پرش به جستجو
- ۱۶۰۲ - هولند شرقی هیندوستان شیرکتی قۇرولدو.
- ۱۷۹۲ - فرانسه میلّی مجلیسی٬ گیوتینله اعدامی تصویب ائتدی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون٬ البه آداسیندان قاچیشینین آردیندان٬ ۱۴۰٫۰۰۰ نفرلیک دۆزنلی اوْردو و ۲۰۰٫۰۰۰ نفرلیک کؤنوللو گۆجلر ایله پاریس شهرینه گیردی.
- ۱۸۸۳ - ژان ارنست ماتزلینگر٬ تک سفرده بۆتون بیر باشماغی دۆزلده بیلن ایلک ماشینی ثبت ائتدی.
- ۱۹۱۸ - تۆرک قادینی درسخاناسی آچیلدی. درسخانادا یابانچی دیل٬ تۆرکجه و مۆزیک درسلری ایله کونفراسلار وئریلدی.
- ۱۹۳۳ - نازیلرین ایلک توْپلاما کمپی مونیخ یاخینلاریندا آچیلدی.
- ۱۹۵۶ - تونیس فرانسهدن باغیمسیزلیغینی قازاندی.
- ۲۰۰۳ - عیراق ساواشی: آمریکا بیرلشمیش ایالتلری عیراقی ایستیلا ائتمهیه باشلادی. باغداد بوْمبالاندی.
- ۲۰۱۵ - بۆتون گۆنش تۇتولماسی گئرچکلشدی.


text:
تینگری تعالی آتی بیلن
یوتوق نینگ قوریلیش هدفی:
یوتوق اجتماعی و فرهنگی اویوشمه سی عزیز اولکه میز، اینیقسه سرپل ولایتی نینگ مدنیتچیلری، بیلیم و قلم اربابلری همده اوقیمیشلی ییگیتلر و احساسلی و خیرلی کیشیلری نینگ منسجم فعالیتی آرقلی، ییگیتلر نینگ بیلیم و اطلاعات سویه سینی آشیریش و قشّاق و کمبغل اوقووچیلرگه مادی و معنوی یاردم بیریش و اجتماعی قیینچیلیکلر نینگ حل ایتیش مقصدیگه 1395 ییلی ثبت بولیب، جواز قولگه کیلتیردی. یوتوق، قورییلیشیدن حاضرگچه بجرگن ایشلر: 1- اویوشمه طفیلی خلقیمیز کورشچن ییگیتلری اورته سیده، قیینچیلکلر حلی اوچون مشترک فکر تاپیلدی، نتیجه ده اولوسیمیز باشیگه کیلگن یخشی، یمان کونلر یوتوق مرکزیگه ییغیلیب قوللریدن کیلگینچه ایش قیلدیلر. مثال اوچون تبر، تغوایخواجه و دوتوم خلقی اوروش سببی آواره بولگنیده 95 عایله گه اوروش ختم بولگینچه یوتوق مرکزیدن جای بیریلدی، یوتوق اعضالری تمانیدن ملتیمیز خلق سیور تجارلری، خیّر کیشلریدن قریب 7 ییتی لگ افغانی پول یغیلیب آذوقه و البسه آلینیب، آواره بولگن کیشیلرگه توزیع بولدی. 2- انجمن رسمی بولگندن سونگ 24 رسمی و 10 اوندن آرتیق ثبت بولمه گن نتیجه لی اولتیریش بولیب اوتدی. 3- اویوشمه میزگه کتابخانه تأسیس بولدی حاضرگه اویوشمه نینگ کتابخانه سیده خلقیمیز تاریخی و تیلیگه تیگیشلی 650 جلد اینگ مهم کتاب لر بار که هنوزگچه 751 ییتی یوز ییلیک بیر کیشی کتاب آلیب اوقیگن. 4- انجمن یاتاقخانه تأسیس قیلدی تورت ییلدن بیری هر ییل قیرق گه یقین کمبغل، قشاق طلبه لرگه مادی و معنوی یاردم بیره دی. 5- 36 اوزبیک تیلی اوقیتوچیلری اوچون معارف ریاستی نینگ هماهنگی بیلن 6 آلتی کونلیک سمینار آلیندی. 6- طاهر و زهره، ارواحلر قوزغلانی، مولانا گدای هروی دیوانی، امیر محمد عمر خان امیر دیوان آتلی کتابلر اویوشمه آرقه لی نشر بولدی. 7- نوای سحر نشریه سی انجمن نینگ مادی یاردمی بیلن تمدید بولدی. 8- یوتوق یاتاقخانه سی نینگ مزارشریف ده نماینده لیگی آچیلیب بیر عده محصللر فرهنگی ایشلرنی دوام بیرماقده. 9- اویوشمه برکتیدن 2.5 ایکی یریم ییل ولایت سطحی ده شبکه جامعه مدنی نینگ باشلیغی بولیب، محلی حکومت، زون و مرکزده دایر بولگن اولتیریشلرده خلقیمیز اینیقسه اویوشمه میز آدرسیدن فعال اشتراک ایتیلدی. 10- شخصیتلریمیز حقیده اونلرچه ادبی ییغینلر یولگه تشلندی. 11- اویوشمه نینگ احساسلی اعضالری تمانیدن محیط و زیست نینگ پاک سقله شیگه اوخشه گن اونلرچه مدنی حرکت لر بجریلدی. 12- هر ییل کتاب و قلم هفته سی مناسبتی آلینگن احتفاللرده فعال قتنشیب اویوشمه کتابلری کورگوزمه ده قویله دی. 13- بو ییل کتاب و کتاب اوقیش هفته سی مناسبتی یولگه تشلنگن مقاله یازیش مسابقه سیده یاتاقخانه نینگ ایکی طلبه سی بیرینچی و اوچینچی مقاملرنی ایگله دی. 14- خُلص تورت ییلدن بویان انجمن دفتری هردایم فرهنگی کیشیلر، طبله لر اینیقسه خلقیمیز یوزیگه آچیق بولیب اوز صلابت و اعتبارینی قولدن بیرمه گن. بو یوتوق لرنینگ برچه سی اویوشمه میز احساسلی و بیلیمدان اعضالری، ملی تاجرلریمیز، خیّرلی کیشیلر، تیلیمیز و فرهنگیمیز حامی لری نینگ مالی و معنوی یاردمی نتیجه سی دیب توشونه میز، شونی اوچون اویوشمه نینگ مؤسس لری برچه مذکور کیشیلردن چقور منتدارلیک بیلدیریب اطمینان بیره دی که؛ بیرگن اعانه و قیلگن صدقه لری اوز جاییگه مصرف بولگن. اویوشمه میز بوندن یخشیراغ فعالیت لرنی بجریش اوچون ینه هم مادی و معنوی یاردم لرگه ضرورتی بار. اداغده ینه بیر بار بررچه مادی و معنوی یاردم بیرگن کیشیلردن منتدار چیلیک بیلدیریب، مال لریگه برکت، عایله لریگه ساغلیک و خلقیمیزگه ایسه آمدلر آرزو قیله دی. حرمت لر بیلن
یوتوق اویوشمه سی نینگ مؤسس لری.


text:
منچستر یونایتد فوتبال کولوبو
منچستر یونایتد فوتبال کولوبو اینگیلیسجه: Manchester United Football Club اینگیلیسین پرمیر لیگاسیندا بیر فوتبال تاخیمیدیر. بو کولوب ۱۸۷۸ اینجی ایلده، نیوتون هیث فوتبال کولوبو آدیله اینگیلیسجه: Newton Heath LYR Football Club قورولدو. ۱۹۰۲ اینجی ایلده، بو کولوبون آدی منچستر یونایتد ه چئوریلدی و ۱۹۱۰ اینجی ایلده، الدترافورد ایستادیومو بو کولوبون اصلی ایستادیومو اولدو.[۳]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Premier League Handbook Season 2015/16 (پیدیاف). اینگیلیسین پرمیر لیگاسی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on ۶ سپتامبر ۲۰۱۵. یوْخلانیلیب۲۳ مئی ۲۰۱۶.
- ↑ منچستر یونایتد – ایستادیومو. اینگیلیسین پرمیر لیگاسی. یوْخلانیلیب۹ نووامبر ۲۰۱۷.
- ↑ ManUtd.com (Manchester United). History by Decade 1910-1919 (en). یوخلانیلیب 4 August 2012.


text:
کوروغلو قالاسی گدبی رایونونون قالا کندی اراضیسینده یئرلشهن قالا. یئرلی داشلاردان کوبود شکیلده، لاکین محتشم محکهملیکده تیکیلیب.
Kult.az خبر وئریر کی، قالا گدبی رایونونون قالاکند و میسکینلی کندلری آراسیندا سیلدیریم قایالیغین زیروهسینده یئرلشیر. آذربایجانین خالق قهرمانی کوروغلونون آدی ایله باغلی قالالارا رسپوبلیکامیزین شمکیر، گدبی، توووز و س. رایونلارینین اراضیلرینده راست گلمک اولار. اساساً، ۱۷-جی عصرده اینشا ائدیلیب کوروغلو قالالارینین عمومی جهتی اونلارین حربی-ایستراتژی باخیمدان اوجا، الچاتماز یئرلرده تیکیلمهسیدیر.
کوروغلو قالالاری اؤزونه مخصوص مئمارلیق خصوصیتلرینه ده مالیکدیر. گدبی رایونوندا سیلدیریم قایا اوزرینده اوجالان محتشم کوروغلو قالاسی ایستراتژی باخیمدان آلدوقجا الوئریشلی یئردهدیر. قالانین غرب طرفی سیلدیریم قایالیقدیر. قالا دیوارلارینین ائنی بیر متره یاخیندیر. قالانین داخیلینده موختلیف تیکیلیلرین خارابالیقلارینا راست گلمک اولار.مدافعه مقصدی ایله اینشا اولونان «کوروغلو» قالاسینین یئرآلتی گیزلی یولو و گیزلی سو خطی ده آشکار ائدیلمیشدیر. ساخسی بورولارلا هارادانسا چکیلهن سو قالانین ایچریسینده اینشا ائندیلمیش آنبارا داخیل اولور، اورادان ایسه یئرآلتی بورولار واسطهسیله آخیب میسکینلی کندینین ایچیندن کئچهن چایا تؤکولور.
گدبی رایونو اراضیسینده کوروغلونون آدی ایله باغلی زاغا، دره، قالاچا، قایا و خالق آراسیندا بونلارلا باغلی موختلیف افسانهلر مؤوجوددور. باکی دؤولت اونیورسیتتینین دوسنتی، جغرافییا علملری نامیزدی نادیر ممدووون ۱۹۹۳-جو ایلده چاپدان چیخمیش "آذربایجانین یئر آدلاری" آدلی کیتابیندا بونونلا علاقدار چوخ ماراقلی معلوماتلار وئریلمیشدیر. مؤلف یازیر: «گدبی رایونو دؤردلر کندی یاخینلیغیندا کوروغلو قایاسی واردیر. خالق ایچریسینده روایته گؤره، کوروغلو اولجه همین قایانین اوستونده گزیب، بورادان دوشمهنلرینین گلیب-گلمدیینه گؤز قویورموش. عینی اراضیده کوروغلو یارغانی آدی دا قئیده آلینمیشدیر. سؤیلهنیلهن روایته گؤره، بو، کوروغلو قایادان قیراتین بئلیندن سیچراییب دوشدوکدن سونرا کئچدیی یارغاندیر».
تاریخی قایناقلاردا کوروغلونون تاریخی شخصیت اولدوغو قید اولونور. عثمانلی دؤولتی ایله صفویلر آراسیندا باش وئرهن محاربهلر ۱۶-جی عصرین سونو - ۱۷-جی عصرین اوللرینده جلالیلر حرکاتینین باش وئرمهسینه گتیریب چیخارمیشدیر. ۱۶-جی عصرین ۹۰-جی ایللرینده شرقی آنادولودا باشلانان جلالیلر حرکاتی ۱۷-جی عصرین اوللرینده آذربایجانا و قونشو اراضیلره ده یاییلمیشدی. جلالیلرین آیری-آیری دستهلری، اونلارا قوشولان موفلیس لشمیش کندلیلر و شهر یوخسوللاری یئرلی حاکم دایرهلرین اوزرینه هوجوم ائدرک، اونلارین وار-دؤولتینی اله کئچیریردیلر. موختلیف طایفهلار ایچریسیندن چیخمیش جلالی دسته باشچیلاریندان ان مشهورو آذربایجان تورکو کوروغلو ایدی. همچینین داستانلاردا کوروغلونون مسکهنی اولان چنلیبئل قالاسینین ناخچیواندا یئرلشدیی بیلدیریلیر.
قالا یوکسک داغلیق اراضیده یئرلشیر. قالانین کوروغلونون آذربایجانداکی اساس سیغیناجاقلاریندان اولدوغو گومان اولونور.


text:
یازان: خدیجه بیچهر
کؤچورن: ایلقار موذنزاده
ائدیب جانسئوَر کیمدیر؟ قیساجا حیاتی و اَن گؤزل شعری
سیرادا یئنه ایکینجی یئنی آخیمینین تمثیلچیلریندن و تورک شعرینین اوستا قلملریندن بیری وار. ۱۹۲۸-جی ایلده حیاتا ایستانبولدا آچدیغی گؤزلرینی، یئنه عینی شهرده ۱۹۸۶-جی ایلده باغلادی. «بودروم»دا یاشادیغی دؤورده کئچیردییی بیر بئیین قاناماسی سببیله، تئز ایستانبولا سؤوق ائدیلدی و بورادا وفات ائتدی. لیسهیی قوتاردیقدان سونرا بیر دؤور «کاپالیچارشی»دا خالچا و توریستیک اشیا تجارتی ائدن «ائدیب جانسئوَر»، داها سونرا اؤزونو تامامیله شعر یازماغا حصر ائتدی. داواملی چیخاران و یازان بیر شاعر اولان ائدیب جانسئوَر، ایستیفاده ائتدیی اوسلوبلا دا آدیندان دانیشدیردی. ایلک شعر کیتابی «ایلکیندی اوستو»نو ۱۹۴۷-جی ایلده نشر ائتدی. شعرلرینی توپلادیغی باشقا بعضی کیتابلاری ایسه بئله؛ اومودسوزلار پارکی، دیرلیک نیظاملیق، چاغیریلمایان یعقوب، من روحی بی نئجهیهم، یئنیدن، اوتئللر شهری و سونراسی قالار. ائدیب جانسئوَرین حیاتی حاققیندا قیساجا بیلگی وئردیکدن سونرا، اَن تانینان شعرلریندن بیرینه ده یئر وئرک:
سئودا بیر آتش تاپدی سنده
سئودا بیر آتش تاپدی سنده، اَییلیب اؤپدو سنی
آرتیق کیمسه دنیزی بیلمیر.
دیرسَکلرینی ماسایا قویوشوندان بللی
گلیب کئچهن بیر گونو بیتیرمک ایستهمهدییینی
سئودا بیر اومود تاپدی سنده.
ائی بیر یولچو سیاهیسینده بیر اؤلونو آختاران
آرتیق کیمسه گؤزلرینی بیلمیر.
بونو ایمضالا
بیر مکتوب، بیر تئلئقراف آلینتیسی دئییل
اونودولموش بیر سئودادیر قاپینی دؤیهن
و سئویمسیز بیر باشماق کیمی دایانان اوتاغین
کیمسه آرتیق بیر شئی گئیمک ایستهمیر.
سونرا بیر پنجرهدن اؤزونه
آی ایشیغی کیمی ووران سن
نه سنه نه باشقاسینا بنزهییر.
و ایشده بیر دیب بالیغی سو بوشلوغوندا
چیرپاراکدان اوزگجلرینی(بالهلرینی)
هئچ کیمه اویمایان بیر مؤوسوم تکلیف ائدیر
ایمگهلرین معجزه بیر شکیلده سَرپیشتیریلدییی، سطیرلرین سون درجه تأثیر ائدیجی اولدوغو بیر ائدیب جانسئوَر شعرینی پایلاشدیق سیزلرله. ائدیب جانسئوَر اوچون دئییرلر کی؛ چوخ شعردن اؤلن شاعیر. هئچ دایانمادان یازدیغی شعرلر سایهسینده هامی گوندهمده اولماغی باجارمیش. اولدوقجا درین آنلاملار ائحتیوا ائدن بو شعری ایسه، خارقالعاده توصیفلرله بَزَنمیش.


text:
کورکوریس
کورکوریس (ایتالیاجا: Curcuris) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۲۰ نفر ایمیش. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۱۵۹ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. و ساردینیا اوستانیندا دا یئرلشیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ All demographics and other statistics: National Institute of Statistics (Italy) (Istat).
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Curcuris»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کورکوریس گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
عرب دیلی
عربجه (عربجه: العربية، سادهجه عربي) سامی دیللرینن ساییلیر. عبریجه و آرامیجا بۇ دیله یاخیندیرلار. بۇ دیل هم دانیشیق و همده یازیلاردا ایشلنیلیر. استاندارد و اؤلچوتلو یازما دیلی ( دیلینده) بوتون عرب اؤکلرینده رسمی دیلدیر. عربجه بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتینین 6 دیلیندن بیریدیر. دانیشما عربجهسی عرب دونیاسیندان علاوه، ایران، تورکیه و چوخلو اؤلکده ده ایشلنیلیر. قرآن کریم و چوخلو ایلک ایسلاملا ایلگیلی اوْلان کیتاب و یازیلار عربجه اولاراق، بۇ دیلین قاباغا گئتمهسینه چوخلو یاردیم ائدیبلر. ایسلامیت دؤنومونده ایسلامین ایلک دیلی اولاراق بوتون بیلیمسل، کولتورسل و ادبی یازیلار بۇ دیلده یازیلیب و بۇ دیلی آرتیقراق زنگین لشدیردی. تورک دیللر، فارسجا و اوردوجادا چوخلو عرب کؤکلو سؤزجوک واردیر.
ایچیندهکیلر
آنادیلی[دَییشدیر]
آنا دیلی اولانلارین سایی[دَییشدیر]
عربجه آنادیلی اولانلارین سایی 300 میلیوندان 425 میلیونا قدر دئییلیر.
عربجه دانیشان اؤلکهلر[دَییشدیر]
عربجه 25 اؤلکهنین رسمی دیلی یوخسا رسمی دیللرینین بیریدیر. بۇ اؤلکهلر: الجزایر، بحرین، کوْموْر، چاد، جیبوتی، میصر، اریتره، عراق، اوْردوْن، کوْوئیت، لوبنان، لیبی، موریتانی، مراکش، عومان، فیلیسطین، قطر، سعودی عربیستانی، سومالی، سودان، سوریه، تونس، بیرلشمیش عرب امیرلیکلری، صحرا و یمن اؤلکهلریدیلر. بیرده عرب بیرلیگی، آفریقا بیرلیگی، ایسلام کونفدراسیونو و بیرلشمیش میلتلر قورومونون رسمی دیلی یوخسا رسمی دیللرینین بیریدیر.
الیفبا[دَییشدیر]
سایی[دَییشدیر]
لهجهلر[دَییشدیر]
عربجه ۴ لهجهیه بؤلونور و اولاردا باشقا لهجهلره بؤلونورلر:
- میصر عربجهسی
- شام عربجهسی (لوبنان، سوریه، فیلیسطین و اوْردوْن عربجهلرینی ایچینه آلان)
- خلیج عربجهسی (عراق، کووئیت، عومان، حیجاز و س. عربجهلرینی ایچینه آلان)
- غرب عربجهسی (مراکش و تونس عربجهلرینی ایچینه آلان)
عربجهنین باشقا دیللرده ایزی[دَییشدیر]
عربجهده باشقا دیللرین ایزی[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
- ↑ Arabic - Ethnologue. Simons, Gary F. and Charles D. Fennig (eds.). 2018. Ethnologue: Languages of the World, 21st edition. یوْخلانیلیب21 February 2018.
- ↑ شابلون:Harvcoltxt
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Arabic". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- اسکریپت خطالاری اوْلان صفحهلر
- Language articles without speaker estimate
- Language articles with invalid population dates
- Languages with ISO 639-2 code
- Languages with ISO 639-1 code
- ISO language articles citing sources other than Ethnologue
- دیلینده خاریجی لینکلری اولان مقالهلر
- دیللر
- عراق دیللری
- مراکش دیللری
- غربی صحرا دیللری
- فیلیسطین دیللری
- ایران دیللری


text:
آمریکا الیندن گلن هر شئیی ائدیر کی، «شیمال آخینی ۲»-نین یولونو باغلایا بیلسین.
Axar.az خبر وئریر کی، بونو ار. ت-ا آچیقلاماسیندا روسییالی پولیتولوق کونستانتین بلوخین دئییب.
«آیدیندیر کی، آمریکالیلار تکجه آلمانییایا یوخ، دیگر اؤلکهلره ده تضییقلر ائدیرلر. اونلار ترانزیت اؤلکهلرله راضیلاشماغا چالیشیرلار. بو، سادهجه پسیخولوژی تضییقدیر. منجه، آلمانییا آرتیق سئچیمینی ائدیب. آلمانییا آنلاییر کی، آمریکانین اساس هدفی آوروپایا اؤز سیخیلمیش گازینی داها باها قیمته ساتماق ایمکانی الده ائتمکدیر. بونونلا واشینگتن آوروپا اوزرینده بؤیوک نظارت الده ائدجک. بو مسئله آرتیق آلمانییانین سوورنلیینه عایید پروبلمدیر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
آیدین شافاق 185
بو دانیشیق تبریزده یاشایان ده یرلی موسیقی چی، اوستاد آشیق «چنگیز مهدی پور»لا، شنبه گونو 26 / دسامبر/ 2015 -ینجی ایلده آیدین شافاق ایچین آپاریلیب. بو دانیشیق اوزون و مفصل اولدوغو اوچون، آیدین شافاقین 182-نجی سایی سیندان باشلانیب و نئچه سایی یا قدر سوره جکدیر.
دانیشیق آپارانلار: ترانه ناظری، لیلی خاقانی
بو موصاحیبه دورد سایی بوندان اؤنجه دن سوروب و گلن سایی لاردا دا سورجک.
دؤردونجو بؤلوم:
اسپانیا دا و فیتور جشنواره سینده سیزه نشان وئریبلر. ایران دا و دونیا دا آلدیغینیز دیپلم لار و ایفتیخار نیشان لاریز نه لر دیرلر؟
ایران دا 1370 -ینجی ایلیندن 1378-ینجی ایله قدر قوروپ اولاراق،همده تک سولو ایفاچی کیمی موسیقی فئستیوالینا قاتیلیب بیرینجی یئری اله گتیریب، فخری دیپلما نائیل اولموشام. 1373 ده اسپانیادا فیتور موسیقی فئستیوالینا قاتیلیب 128 اؤلکه نین موسیقی چی لرینین ایچینده فخری دیپلما نائیل اولموشام. 1379 دا ایلک دفعه قوروپ اولاراق باکی دا کنسرت زامانی آشیقلار بیرلییی طرفیندن فخری دیپلمی آلمیشام. و...
ایکی ایل بوندان اؤنجه ماراغا اونیورسیته سینده معاون اولان بیر دوستوم، منیم صنعتیمله باغلی درجه آلماغیمی تکلیف ائلهدی. منیم خبریم یوخ ایدی؛ امما بیلیردیم کی مکتبیمی مؤسسه-یه یا دانیشگاها چئویرمک ایچین، صنعتیمله باغلی درجه لازیمدی. منده تالیف ائتدیییم کیتابلاری، مقالهلری، اثرلری، تئلویزیا موصاحیبهلریمی و... وزارتخانایا گؤندردیم و اؤزلرینین اولدوغو مصوبهلر اساسیندا، من ده دکترا معادیلینده اولان بیرینجی درجهیه نیشان آلماغا نائیل اولدوم.
آشیق صنعتی ایرانین موختلیف بؤلگه لرینده یاشییر. خاریجی اؤلکه لرده بو صنعت نه وضعییتده دیر؟
آشیق صنعتی بوگون بوتون تورک اؤلکهلرینده و یاخود میللتلرینین ایچینده بیر آز بیری-بیریله فرقلی اولاراق قورونوب یاشانیر. میللت لر آراسیندا بو صنعتین بیر-بیرینه بنزریشی چوخدور، او جوملهدن سازلار، داستانلار،ایفا طرزی و... باشقا. میثال اولاراق آذربایجاندا سازین و تورکیه ده کی اوزون ساپ«باغلاما»نین کؤکو عینیدیر. هر ایکیسی ایکینجی، دوردونجو و بئشینجی اینتروالا کؤک اولار. البته پرده دوزوملرینین فرقی وار، اودا طبیعیدیر ؛ یعنی سسلرین فرقلری میللتلره و اونلارین هاردا، هانسی خالقلارلا قونشو اولوب یاشاماقلارینا و اونلاردان تاثیر گؤتورمهلرینه باغلیدیر. بیزیم آذربایجاندا، قره داغ منطقه سینین آشیقلاریندا، سازین سس و پرده دوزومو کروماتیک یعنی دئمک اولار آوروپا موسیقیسینین سس سیستیمیله عینیدیر. آنجاق ایکی سسین «می» و «لا» بیر «کما» قدرینده آز، بونلاردا یالنیز زابول سه گاه لاریندا اولان هاوالاردا ایستیفاده اولونور کی تون نوتوندان 22سنت آشاغی باغلانیر؛ آمما ایران موسیقی سینده یا تورکیهده «باغلاما»نین پرده دوزومونون یعنی فاصلهسینین «اینتروالینین» آز اولماسی داهادا چوخدور. تورکیه و ایران موسیقیسی عرب موسیقیسیندن تاثیرلنمیشدیر. هر ایکی اؤلکهنین موسیقی سینده دورت دهبیر تون یا ربع پرده مووجوددور؛ ایران دا اولان بو دورت دهبیر پردهنین اینتروالی 51 ،آمما تورکیه ده 64 سنت دن عیبارتدیر. هر ایکیسی ده «ان هارمونیک»دی، یعنی هارمونیزه اولا بیلمز. بیزیم موسیقیده کروماتیک اولدوغو اوچون تامامیلا هارمونیزه اولا بیلر. بو موقایسهیه بیر باشقا میثال تورکمن موسیقیسیدیر. اونلارا گئدنده گؤروروک کی دوتار چالارکن بعضی پردهلری آز، بعضیسی چوخ اولان قونشولاریندان تأثیرلنمیشلر؛ آمما ایفا فورملاری و داستان دئمکلری بیزیم کیمی دیر. بیزده کوراوغلودان داستان دئییریک اونلاردا کوراوغلودان دئییرلر؛ بیرده قئید ائتمهلییم کی ساوه، اورمو، زنگان، قاراداغ و همدان آشیق لارینین سازلارینین شکیلی و دوروشوغو عینیدیر. آمما بونلاریندا هره سینین اؤز منطقهلرینه عایید هاوالاری وار. یوخاریدا آدلارینی چکدیییم موحیط لرین، بعضیسینین سازلارینین پردهلرینده آزلیق وار. بو آزلیق اورمو دا او قدر اولماسا دا؛ همدان و قاشقای آشیقلاریندا داها چوخ حیسّ اولونور؛ چونکو ایستر-ایستمز قونشو میللتلرین موسیقیلریندن تاثیر آلیبلار. اونا گؤرهده، بونلارین پرده دوزوملری و پرده بؤلوملری فرق ائلیر.
آمّا عمومییت ده بوتون دونیا تورک لری نین موسیقی سینین بیر-بیرینه بنزریشی و یا یاخینلیغی چوخدور. هامیسی کوراوغلودان و اصلی کرم دن داستان دئییر؛ البته هره سینین اؤزلرینه گؤره ده داستانلاری وار. مثلا بخشی لرین دئدییی داستانلار آذربایجان دا یوخدو. اما بیر سئرا داستانلار هامیسی نین آراسیندا موشترک دی. فقط بیز کؤراوغلی دئییریک اونلار گؤراوغلی دئییرلر. بئله بئله فرق لر وار.
ایندی گلک ایرانین ان موهم قوروپلاریندان بیری، «دالغا قوروپو»نا. بو قوروپ نه جور باشلادی کی بوجور گوجلو دالغالار یاراتدی؟
1369-اونجو ایلینده من اوستاد سلیمی نین موسیقی مکتبینده ساز تدریس ائتدیییم زامان، ایکی شخص منی ائشیدیب آختارا-آختارا گلمیشدیرلر مکتبه. اونلارین بیری موسیقی اوستادی سعید شهرام جنابلاری، ایکینجی سی میرزاخانی جنابلاری کی سازمان صنایع دستینین فرهنگی مشاوری ایدی. اونلار بیر باشقا قوروپونان یعنی تورکمن صحرادا «دوکتور تکه»نین قوروپون سئچمیشدیلر، آذربایجاندان دا بیر آشیق قوروپو سئچمک استهییردیلر. اونلار آشیق صنعتی ایله باغلی نوت و یا موسیقی علمینی بیلن بیر شخص آختاریردیلار کی آشیقلار ایچینده منی اونلارا تانیتمیشدیلار و اونلار گلدیلر منیمله یاخیندان گؤروشدوک. اونلار مندن بیر قوروپون تشکیل ائتمه سینی طلب ائتدیلر و ایصفاهان شهرینه کنسئرته چاغیردیلار. همن گون بونلارلا بیرلیکده اینجه صنعت ادارهسینه گئدیب آلتی آی سونراسینا ایصفاهانین عباسی هوتئلینده بیر کنسرت قراری قویوب و قراردادین باغلادیق. بو ایلک کنسرتده قوروپ اولاراق، قارداشیم فرخ مهدی پور ساز، رحمت لیک اوستاد حسین آذری قاوال، حسن نامی بالابان، آشیق نوروز چمنی خواننده، و بیرده من، کی قوروپون موسیقیسینین آرانژمانین، رهبرلییین و هم ده سازین ایفا ائدیردیم. همن آدلارینی قئید ائتدیییم شخصلر دالغا قوروپونون ایلک عوضولری اولموشلار. ائله دالغا قوروپونون تملینی ده بیز اوردا قویدوق و اوردان باشلاندی. بو کنسرت اوچون اوچ- دورد آی مشق ائلهدیک. کنسرته اون گون قالان ایصفهانا گئدیب، عباسی هوتئلینده مشقلریمیزه داوام ائلهدیک. بو کنسرته 54 آسیا اؤلکهلرینین اینجه صنعتله باغلی مسئوللاری و بؤیوکلری ایشتیراک ائتمیشدیلر. ایکی گئجهلیک بو رسمی کنسرته ایکی موسیقی قوروپو دعوت اولونموشدور کی بیری دالغا قوروپو و بیریده تورکمن صحرادان«دوکتور تکه»نین قوروپوندان عیبارتیدی. دئمه لییم کی بیزیم قوروپوموزون باشلانیشی اوردان اولدی و بیر ایل سونراسی، من تهراندا موسیقی مرکزینین طرفیندن دعوت اولوندوم آلمانیایا، تک سولو ایفاچی سی کیمی. اوردان دونندن سونرا دالغا قوروپون داهادا گئنیشلندیردیم .
سونرا فجردهه سینین فئستیواللاریندا دا بیزی دعوت ائلردیلر. بو فئستیوالدا موختلیف یاریش حیصّه لری واریدی او جومله دن تک سولو ایفاچیسی بوتون سازلاردا، قوروپ شکلینده، بسته کارلیق ساحه سینده و.... بو جشنواره لرده دالغا قوروپو1370-ینجی ایلدن 1378-ینجی ایله قدر، هر ایل بیرینجی یئری قازانیردی. بیرجور اولدو کی 1378 ده کرمان دا گئچیریلن « نواحی موسیقی » جشنواره سینین داورلریندن بیری اوستاد«محمدرضا درویشی» بیزی صحنهیه چاغیریب و اوردا اولان 400 قوروپون اؤنونده دئدی: «بونلارین آز یاشلارینا باخمایاراق، بونلار اؤز ایشلرینده یوز ایللیک یول گئدیبلر!» بیر آز بیزی تعریف توصیف ائتدی. او تاریخدن سونرا گنج لره شراییط یارانسین دئیه، بیز مسابیقهلرده شیرکت ائلمهیه داها اوتاندیق.
دالغا قوروپونون نئچه خاریجی اؤلکه ده ایجرا سی اولوب؟
دالغا قوروپو آزیندان بیر اوتوز اؤلکه یه ایاق آچیبدی. دفعه لرجه باکی دا کنسرتیمیز اولدو. بیلیرسینیز کی اورتا شرق اؤلکهلرینده موسیقی ساحهسینده آذربایجان اؤزل یئره صاحیبدیر. بونودا قئید ائتمهلییم کی باکینین کنسرواتوریاسی اورتا شرق اؤلکه لرین آراسیندا فرقلی و یوخاری یئری وار. او سببدن چوخ بؤیوک موسیقی عالیملری یئتیشدیریب و چوخ بؤیوک شخصییتلی موسیقیچیلر اورتایا قویوب. میثال اوچون شاه زامانی موزیک ژورنالیندا ایرانین بؤیوک موسیقی عالیملرینین یازدیغی مقالهلرینده، باکینین کنسرواتوریاسینی، بالا ایتالیا کنسرواتوریاسی کیمی آدلاندیریبلار. حقیقتا ده اوردا اوزئیرحاجی بهیاف، قارا قارایئو، فیکرت امیراف، عارف ملک اوف لار کیمی بؤیوک موسیقی عالیملری یئتیشدیریلیب. بونلاری دئمکدن مقصد بودورکو، بیزیم باکی کنسرتمیزده، اورانین بؤیوک باشلاری او جوملهدن چوخ بؤیوک موسیقی عالیملری و موسیقیچیلری اعتیراف ائدیب دئدیلر: «بیز آشیق موسیقیسینده الیمیزین دالیسین یئره ووروروق!» یعنی بو صنعتده سیزین گؤردویونوز ایش، چوخ یوخاری بیر ایشدی. بیزی بئله تبریک ائتمهلری و یا باشقا سؤزلری و قارشیلامالاری گؤستریردی کی بیز بو صنعتده چوخ دهیرلی بیر ایش گؤره بیلمشیک. بو صنعت یاشامالی بیر صنعتدی. باکیدا بیر زامان «آذربایجان موسیقی خزینهسی» آدلی وئریلیشینده(تلویزیون برنامه سینده) آشیق موسیقیسینه گؤره بیردانیشیق گئدیردی. بو وئریلیشی «محرم قاسملو»، اورانین بؤیوک فولکلورشوناسی آپاریردی. او بیر گون منه دئدی: «سیز باکی یا گلیب آشیق موسیقی سینین کنسرتینی وئرنه قدر، بوردا بو موسیقییه گولردیلر. دئیردیلر ائلات موسیقیسیدی، داغدا داشدا اولار بو موسیقی؛ اما سیز ائله بیر ژانردا کنسرت وئردینیز کی بو سؤزو دیین آداملار سؤزلرین گئری آلدیلار. ایندی بیز بئله بیر موسیقییه صاحیب اولدوغوموزا فخر ائدیریک.»
آردینی گلن سایی دا اوخویون


text:
`ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی` نتیجهلر
خبرلر [983]
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی سریلانکا حکومتینه چاغیریش ائتدی
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی، موسلمانلار اوچون سریلانکا حکومتیندن تدبیرلر آلماسینی ایستهدی
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی العاده توپلاناجاق
- اردوغان: بیر داها قودسون صاحبسیز اولمادیغینی، دونیایا گؤستردیگیمیزه اینانیرام
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی افغانیستان، پاکیستان و نیجریه-ده کی هوجوملاری قینادی
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی: شرقی قودس فیلیسطینین پایتختی
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتی فیلیسطین ایله باغلی چاغیریش ائتدی
- تورکیه مطبوعاتی اؤزتی 15.12.2017
- بتول سایان کایا، ایسلام امکداشلیق تشکیلاتینا تشککور ائتدی
- ایسلام امکداشلیق تشکیلاتینین باش کاتیبی استعفا وئردی


text:
آراز نیوز تی وی؛ یول پروقرامی
ایراندا اقتصادی چوکوش؛ نیه باهالیغین قارشیسی آلینا بیلمیر؟
۱ دیدگاه برای این خبر ثبت شده است
-
سایین چلبیانی
بو ویدیو دا مسئله یاخچی مطرح اولوندو اما سیزین تشکیلات بو ایشده داها فعال اولمالی. مثلا سیزین تشکیلات هیچ تلاش الییب ترامپ و اونون خارجی ایشلر باخانیله علاقه یاراتسین? آیا سیز چالیشمیسینیز عربستان یونتیمیله علاقه یاراداسینیز? ایرانین تجزیه سی حتمی دی و بو مسئله ده هرکس گوجلی اولسا چوخ پای الاجاخ. گونی آزربایجان خلقی داخیلده مسلح و خاریجده بویوک گوج لره و دولتلرله دیل تاپمالی.
بیر آیری مهم مسئله بودور کی بو ارتباط لاردا بیزی جاهل اسلامیست اردوغان رژیمی له بیر یره قویماسینلار. غرب اسلام سیاسی و جهالت اردغانی دن قورخور و بیزی ده تورک اولدوغوموز ایچین اونلارلا بیر یره قویولار و اونا گوره بیزه دستک ورمیلر.بو مسئله لرده اونلاری آیدین لاتمالیوخ


text:
اینجهصنعت
اینجه صنعت اینسان حیسّلرینین تصویری پروسهسی دیر. همچینین ایستهنیلن فعالیت ساحهسینده اینسانین گؤستردیگی یوکسک باجاریق ، مهارت ده نظرده توتولور.
اینجه صنعت مدنیتین ترکیب حیصّهسی اولان ایجتیماعی شوعور فورماسینین بیر نؤعو دور. اینجه صنعت دینله ییجی و یا تاماشاچی یا اینفورماسی یانین گرافیکا ، و یا موسیقی ، و یا رقص و یا دا بونلارین بیر نئچه سینین توپلومودان عیبارت اولان تئاتر ، بالئت ، کینموتوگرافیا (فارسجا: سینما) ایله وئریلمه اوستالیغی دیر. ادبیات اینفورماسی یانی یازی یولو ایله اؤتورمه یه اساسلانان اینجه صنعت نؤعو دور. او مکتوب لارین مؤوجود اولدوغو دؤورده ن بللی دیر. اینجه صنعت اینسانین مدنی فعالیتینه عاید اولدوغوندان اونون کؤکو اینسانلار آراسیندا دیلله کوممونیکاسی یا یاراتدیغی دؤورلره گئدیب چیخیر.سونرالار اینکیشاف نتیجه سینده او سربست مدنی استاتیک پروسسه چئوریله ره ک اؤز صیرف دیلله باغلی ماهیتیندن کنارا چیخیر.
نه یین اینجه صنعت آدلاندیریلماسی بو و یا دیگر جمعیتین اینکیشافی دؤورونده مالیک اولدوغو استئتیک نورما و دیرلندیرمه درجه سیندن آصیلی دیر.


text:
نویابرین 30-دا آذربایجان رئسپوبلیکاسینین پرئزیدئنتی ایلهام علیئو و خانیمی مهربان علیئو 22-جی آذربایجان بین الخالق تئله کومینیکاسیا و اینفورماسییا تئخنولوگییالاری سرگیسی –"باکوتئل-2016" ایله تانیش اولوب.
آخار.آذ خبر وئریر کی، رابیطه و یوکسک تئخنولوگییالاری ناظیری رامین قولوزاده دؤولت باشچیسینا و خانیمینا سرگی باره ده معلومات وئریب.
رئگیونون ان بویوک تدبیرلریندن بیری اولان "باکوتئل" سرگیسی 20 ایلدن آرتیقدیر کی، هر ایل تئله کومینیکاسیا بازارینین آپاریجی ایشتیراکچیلارینی اؤز پلاتفورماسیندا بیر آرایا توپلاییر.
دؤرد گون داوان ائدجک سرگی چرچیوسینده "گؤزدن علیل اوشاقلار اوچون کیتابخانا"، "موزئی لرین رقملشدیریلمسی"، "گوگل آرت پروژئکت" لاییحه لرینین تقدیماتی، ستارت آپلارین گئنیش ایشتیراکی باش توتاجاق.
دؤولت باشچیسی و خانیمی سرگینین پاویلیونلاری ایله یاخیندان تانیش اولوبلار.


text:
مانت دورا، فلوریدا
مانت دورا، فلوریدا (اینگیلیسجه: Mount Dora, Florida) آمریکانین فلوریدا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۳٫۷۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۶۸۰ نفر و اهالی سیخلیغی ۶۶۳٫۸۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۵۶ متر دنیز سئوییهسیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده مانت دورا، فلوریدا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Mount Dora, Florida»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
کلیات علی آقا واحد
توپلایان: پروفسور محمد تقی ذهتابی
علی آقا واحدین کیتابی دفعه لرله ایراندا چاپ اولوب، دیلیمیزه چیخان کیتابلار سیراسیندا ان چوخ ساتیلان اثرلردن بیریدیر. واحدین شعر کیتابی مختلف فورمالاردا چیخسادا، اونلارین هاممیسیندا بیر چوخ یانلیشلار موجوددور. آنجاق دوکتورون، ایپه-ساپا دوزدوگو بو کیتاب هر باخیمدان تقدیره لایق دیر. دئدیگیمیز کیمی، عالیم، علی آقا واحدله یاخیندان تانیش اولوب اونونلا بیر چوخ خاطره لری اولدوغونا گؤره، بو اثر اوستونلوک طلب ائدیر. باشقا جهتی اوندان عبارتدیر کی، عالیم واحدین شعرلرینه یئری گلدیکده اتک یازیلار علاوه ائتمیشدیرکی، بودا دوکتور زهتابینین اؤزونه مخصوص بیر ایشدیر.
من بوردا علی آغا واحد باره ده آرتیق سؤز آچماق فیکرینده دئییلم. اونا گؤره کی، دوکتور زهتابی شاعیرله کئچیردیگی خاطیره لری اثرینده شاعیر باره ده اولدوغو قدر سؤز آچمیشدیر. (بهروز ایمانی)
واحدین غزللری روحی و عاطفه نی خیال عالمینده دولاندیریر، بوتون اورکدن گئچن و اومودا باغلی اولان آرزیلاری تجسم ائدیر، انسان شاعرانه بیر دنیاده قانات چالیپ اوچور، غزل دنیاسیندا ایسته دییی یئرلری گزیر. گلزارلاردا بولبوللرین چه چه وورمالارین ائشیدیر، یاسمن و بنفشه و قیزیل گوللر یانیندا اوتورور و اونلارین عطرلری ایله مست اولور، دونیا اونا گئنیشله نیر، بوغونتولاردان آزاد اولور، یاواش یاواش سئوودییی معشوقه سین یانیندا گؤرور، سانکی بو غزللر اؤز اورییندن چیخیب و هیجران شیکایتلرین اؤز سئوگیلیسینه سؤیله ییرـــ لاکن واحدین غزللری روحی و عاطفه نی خیال عالمینده دولاندیریرسادا همان عالمده دولاندیریر کی وجودی وار و درویشی و خرافی بیر دنیا دییل. عزیز اوخویانلار گومان ائتمه یین کی من او قدرت و یا باجاریقین صاحیبییم کی بؤیوک شاعریمیز علی آقا واحدین اوستادانه غزللرینین باره سینده نظر وئریب و ایظهار عقیده ائدم، خیر، هنوز او قدرت و باجاریق منده یوخدور.(یازار: مرداویز)
اولماسادا@
یانیندا دلبریمین اعتباریم اولماسادا / یئنه غمین چکرم، غمگساریم اولماسادا
بدنده یاری جانیم قالماییب، گئدیب یاریم / گرک دؤزم غم-هیجرانه، یاریم اولماسادا
گونوم کی، تار اولوب اول زولف الیندن، ای تاری / ترنم ائیله، سنی تاری، تاریم اولماسادا
اؤزون خیالی بسیمدیر بهشت-کویوندا / یوز ایل خیالیما گلمز، باهاریم اولماسادا
لبینله مست گؤزون هر دوشنده خاطیریمه / شرابه رغبتیم آرتیر، خوماریم اولماسادا
منیم بیر آهیم ایله شمعلر یانیر گئجه لر / توخونما، شعله عشقم، شراریم اولماسادا
کمند-زولفله واحد، اؤزوم شیکار اولدوم / منیم او آهو باخیشلی شیکاریم اولماسادا
توضیحات:
- نام کتاب: کلیات علی آقا واحد
- گردآورنده: پرفسور زهتابی
- زبان : ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : 432
- حجم : 5 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:
دانلود از لینک کمکی دوم دانلود از لینک کمکی دوم


text:
«اسرار حکمت»، هجریقمرینین مینبیرینجی ایلینده، «حسن مدحی» تالیف ائتدییی خطّی نسخهنین آدیدیر. اوخودوغوم بیرینجی خطی نسخه و ماراقلی ایشلردن اولان بو کیتاب «سعدالله دنیوی»نین مقدمه و تصحیحی ایله چاپ اولموشدور. دؤردیوز اوتوز دوققوز ایل بوندان اؤنجه، تورکجه نثر ایله یازیلمیش بو خطی نسخه، «ابو علی سینا» و اونون قارداشی اولان «ابوالحارث»ین حایاتی، یارادیجیلیغی و سیمیا علمیله گؤردویو عجیب-غریب ایشلرین روایتیدیر.
اوناوچ بؤلومدن اولوشموش بو کیتاب، سیمیا علمی محوریتینده یازیلمیشدیر. سیمیا علمی دئمک، خفیّه علملر دستهسینده یئرلهشیر. چوخلو قدیمی و خطی نسخهلرده، سیمیا علمی «عیسی مسیح» آللاهین ایذنی ایله قوللانیب اؤلولری دیریلتمک بیر علم کیمی دئییلیب. غریبه بیلیملر دستهسینده یئرلهشن سیمیا علمینین، -کیمیا، لیمیا، ریمیا و هیمیا- کیمی باشقا چئشیدلری ده واردیر. بو بیلیملر، روحلارین باشقا شکیللره چئوریلمهسی، طلسم، جینلرین تسخیری و حرفلرین سیرلریندن قایناقلانان غریبه ایشلر و بو علملرین ایچینده باش وئرن فیزیک اؤتهسی و ماوراءالطبیعه اولاناقلاردان دانیشیر.
بو کیتابدا ایسه «ابوعلیسینا»نین سیمیا علمی ایله گؤردویو ایشلر، مؤلفین تخیل گوجو ایله بیرگه تصویره چکیلیر. بو کیتابدا دئییلدییی کیمی، «ابوعلیسینا» بخارادا دونیایا گلیب، همداندا دونیادان گئدیب و همدانین «تَکَز» قصبهسینده دفن اولونوبدور. بیر روایتده اللیدؤرد یاشیندا و باشقا روایتده اللیسکگیز یاشدا وفات ائتمیش «ابوعلیسینا»، سلطان محمود غزنوی زامانیندا دونیایا گلیب و میکائیلبنسلجوق زامانیندا دنیادان گؤز یوموبدور. روایتین اوج نوقطهسی «ابوعلیسینا» و قارداشینین «تون» شهرینین قوزئی طرفینده اولان کؤهوله گئدیب، اوردا علم اؤرگشمهلریدیر:
«بو شهرین جانب شمالیندا بیر غار طلسم آثار واردیر کی ایچی کتاب ایله مملودور، در و دیواری لوحلارلا دوپ دولودور. هر سالین ابتداسیندا گوندوز قبلالظهر بیر ساعت نجوم کندیدن آچیلیر. بو غارین ایچینه گیریب اول کتابلاردان قدرتلری یئتدیکجه نصیبلرینه گؤره آلیرلار [و] تئز چیخیرلار، یئنه اول غار طلسم آثار کندیدن قاپانیر. شؤیله کیم ایچنده غفلت بیرله بیر کیمسه قالا آجیلیقدان و سوسوزلوقدان هلاک اولار. [چون] گئری بیر ایل اولمایینجا فتح باب اولماز. بو غاری اسکندر کبیر بنا ائتمیشدیر. (یئتمیشدوققوزونجو صفحه/اسرار حکمت/حسن مدحی)
بو اثرین ایلک بؤلومونده مصّحح یازدیغی اؤنسؤزدن سونرا، بو کیتابین اصلی مؤلفی اولان «حسن مدحی»نین بارهسینده بیلگیلر وئریلیر. سونرا «اسرار حکمت» قونولاری تشریح اولور. یئر باخیمیندان، شخصیت باخیمیندان، بیلیک و حکایه باخیمیندان اینجهلهنن بو کیتاب، سونا کیمی سیمیا علمی حاققیندا بیلگیلر و اونونلا ایلگیلی داستانلار سؤیلهییر.


text:
کولورید ایتریوم (III)
کولورید ایتریوم (III) (اینگیلیسجه: Yttrium(III) chloride، روسجا: Xлopид иTTpия) بیر شیمیایی ماده. آغ و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.کولورید ایتریوم (III) کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Yttrium(III) chloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کولورید ایتریوم (III) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ائلیار بنایی(12 ياشيندا)/ آلما آغاجی
ائلیار بنایی(12 ياشيندا) آلما آغاجی بيرگون بيرقوجامان آلما آغاجي ناراحات ايدي. يئل آغاجاساري گليب،دئدي: نه اولوبدورآغاج قارداش؟ بوتاقلاريم آغيرلاشيب،مئيوه لريمي ساخلايابيلميرم،قوجامان آغاج جاوابلادي. يئل بيرآزفيكيرله شيب دئدي: تاپديم! تئزآغاجين بوتاقلارينا ساري محكم پوفله دي،آغاج دان بير- ايكي آلمايئره دوشدو. آغاج دئدي: گينه بوداقلاريم آغيردير. يئل بيردن فيكيرله شدي. بيرقوجا ننه نين ائوينه ساري آغاجين آلمالارينين […]
خبرلر
یادداشت
سس
دانیشیق
خاطیرهلی شکیل: تبریز شاعرلری/ مرداد ۱۳۶۵- تبریز تبریز شاعرلرینین ادبی گؤروشو ساغدان سولا دورانلار: ۱- رضا حصاری(اورمان) ۲- ؟ ۳- ؟ ۴- احمد محمدقلیپور(حیدراوغلو) ۵- صمد سردارینیا ۶- سلیمان جودی(ثالث) ۷- قاسم قاسمی(تورکان) ۸- ؟ ساغدان سولا اوتورانلار: ۱- کریم مشروطهچی(سؤنمز) ۲- مجید صباغ ایرانی(یالقیز) ۳- تیمور پیرهاشمی۴- محمدحسین طهماسبپور(شهرک) ۵- زینالدین هریسینژاد(هریزلی) ۶- علی […]
یئنی یازیلار
- نمایشگاه عکسهای «حبیب فرشباف» در گالری دنا تهران
- گؤردوم / احمد درگاهی
- سئوگی تارلاسی… / سینا سیفی
- کهلیکلر / رقیه علیقُلیان (لاله)
- «مجدفر» عائلهسینه باش ساغلیغی!
- «عاشیق علعسگر مرندلی» حیاتا گؤز یومدو.
- باش ساغلیغی
- دار آغاجی اونا باش ایدی/ ائلیار پولاد «فریدون ابراهیمی»نین عزیز خاطرهسینه
- باش ساغلیغی
- ایشیقلیغا، نورا بند اولان شاعر- معلم «حبیب فرشباف» (۷۵ یاشیندا)


text:
رابرت قریوز
رابرت قریوز (اینگیلیسجه: Robert Graves) بریتانیالی شاعیر، رومانچی و یازیچی - .۲۴ ژولای ۱۸۹۵ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۰ ایل عومر ائلهییب و ۰۷ دسامبر ۱۹۸۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert Graves»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده رابرت قریوز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
“کی” باغلاییجیسی دیلیمیزده منیمسهنیلسه ده اونون منفی ائتکیلری آز دئییل. “کی” سادهجه بیر باغلاییجی اولسا دا اؤزو ایله گئنیش اؤزگه گراماتیک چالار گتیریر. هارا گلدی “کی”دن یارالانماق، جوملهلرین فورماسینی دییشیب آجیناجاقلی بیچیمه سالیر. دئمک فارسجادان گلمه “کي” سؤزونون ديليميزده ايشلنمهسي چوْخواخت یئرسیزدیر. بئله اولماسایدی آشاغيداکي عئيبهجر جوملهلرله قارشيلاشمازدیق:
ـ اوْ آداملار کي، داريخيريرلار، ائل گؤلونه گئديرلر.
ـ اوْ کيتابلاري کي، ساتين آلميشديلار کيتابخانايا باغيشلاديلار.
ـ آداملار کي، بورا گلديلر.
بئله حاللاردا فعلين موصول و يا توصيف فوْرماسينين يارديمي ايله “کي” سؤزوندن چکينمهليييک. باشقا سؤزله، اوْنون وظيفهسیني فعلين موصول فوْرماسينين اوزهرينه دوشورمکله ألیندن یاخا قورتاماق اولار:
ـ داريخانلار [داريخان آداملار] ائل گؤلونه گئديرلر.
ـ ساتين آلديقلاري کيتابلاري، کيتابخانايا باغيشلاديلار.
ـ بورا گلن آداملار.
هردن فعلين يئرينه مصدر قوُللانماقلا “کي” سؤزونو سیلمک اولار. اؤرنهيين، «ايستهييرم کي، گلهسينيز» جوملهسينين يئرينه، «گلمهيينيزي ايستهييرم» يازماق داها دوزگوندور.
یوخاریدا سؤیلهدیکلریمه باخمایاراق، “کی” باغلاییجیسینین خئیرینه دئییلمهمیش بیر سؤز قالیر. اوندان چکينمک ديليميزين گرامکاتيک قورولوشونا اويغون اوْلسا دا، بو سؤزون ايشلنمهسي بعضن قاچيلمازدير. چونکی “کي” بعضن سؤزون قاوراييشيني آسانلاشديرير. حسنبَي ضردابي دئییر: «لازيمدير کي، هر کس ائله دانيشسن.، ائله يازسين کي، اوْنو موٍمکون مرتبه عاوام دا باشا دوٍشسون.» بونا گؤره، من اؤزوم ده بو أثرده آراـ سیرا آنلاییشلاری قولایجاسینا اوخوجویا چاتدیرماقدا “کی”دن یارارلانیرام. هابئله، جوملهنی آنلاشیقلی بؤلمهلره خیردالاماقدا “کی” یاردیچیمیز اولا بیلر. اؤرنک اوچون کیتابلاریمین بیرینده بئله بیر سوالـ جاواب وار:
ـ دیلله تانیش اولمادان، سسلری میکروفونا اوفورمک جسارتی هاردان گلیر؟ بو یانلیش گوماندان گلیر کی، آنادیلی آذربایجان تورکجهسی اولان کیمسه، بو دیلده آپاریجیلیق قابلییتینه مالیک اولمالیدیر. (بوردا “کی”دن چکینمکله، اوخوجولاری جوملهنین قاوراییشیندا چیتینلیییه سالا بیلردیم.)
اوستهلیک فارسجادان فرقلی اولاراق “کی” بیزده آیریآیری آنلاملاردا دا گئدیر. بونلارین بیری اونون صیفت وظیفهسینی داشیماسیدیر. “کي” اساسَن اسملرين و خبرلرين يئرليک حالينا قوْشولوب نسنهلر [اشيا] و اوْلايلارين [حاديثهلرين] يئريني بيلديرن صيفت¬ يارادير. سندهکي، بيزدهکي، وطندهکي. و يا اسملرين آدليق حالينا قوْشولوب، زامان بيلديرن صيفت يارادير. دوننکي، بيلديرکي، سحرکي آخشامکي.
یازیلاریمیز و دانیشیقلاریمیزدا “کی”دن باجاردیقجا چکینمهلیییک. آنجاق دیلی بئله بیر ایمکاندان تام محروم ائتمکده حاقلی دئییلیک. بو گیریشیم ایستانبول تورکجهسینده ده اوغورلو آلینمادی. دیل قورخونج فئنومئندیر. اونونلا داورانیشدا احتیاطلی اولمالیییق.
_____________________
“ساغلام دیل” کیتابیمدان.
بو کیتابین یئنی و گئنیش رئداکتهسی چاپا حاضیردیر.
“کی” بارهده داها گئنیش آنالیز اوچون باخ: “نئجه یازاق” ، “کی” باش سؤزو [مدخلی]


text:
کمالالدوله مکتوبلاری
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
کمالالدوله مکتوبلاري — ميرزا فتحعلی آخونداوفون 1865-جي ايلده تورک دیلینده يازديغي بدیعی ـ فلسفی مقالهلر. بو اثر آخوندووون یازدیغی ان اؤنملی تنقید تیپلی پوبلیستیک ایشی ساییلیر. هیند شاهزادهسی کمالالدوله ایله قاجار شهزادهسی جلالالدوله ایله یازیشماسی سوژئتین اساسینی تشکیل ائدیر. بورادا یازیچی هر جور دینی فاناتیزمی آرادان قالدیرماق اوچون آمانسیز موباریزهنی قارشیسینا مقصد قویور. اودور کی، "کمالالدوله مکتوبلاری" بشریته خیدمت ائتمک، شرق خالقلارینی دینی خورافاتدان، زالیملارین اسارت زنجیریندن آزاد ائتمک اوچون ظولمه و اسارته قارشی موباریزه سیلاهینا چئوریلیر.
اثر آذربایجان دیلینده یازیلیب، سونرا ایسه دراماتورق اونو روس و فارس دیللینه اؤزو ترجومه ائتدی. آخوندوو یاشادیغی زامان "مکتوبلار" چاپ اولونمادی، و یالنیز 1924 ایلده قیسمن باکیدا «یئنی الیفبا کومیتئتی» طرفیندن درج اولوندو، تام وئرسییا ایسه یالنیز 1938 ایلده «سسری علملر آکادئمییاسینین» باکی فیلیالیندا بوراخیلدی.
سوژه[دَییشدیر]
کمالالدوله ایله جلالالدوله شاهزادهدیرلر. هر ایکیسی سیاسی تعقیبلر اوزوندن میصره کؤچمهیه مجبور اولموشلار.
گؤروندویو کیمی، هر ایکی شاهزاده اؤلکهلرینده حؤکم سورن وضعیتله باریشا بیلمیر، وطنلرینین گئریده قالماسینا آجیییر و دوچار اولدوقلاری فلاکتدن خیلاص اولماق اوچون یوللار آختاریر.
کمالالدوله سیاحته چیخیر، اول آمریکا، سونرا آوروپا اؤلکهلرینی گزیر. اونون بو سیاهتی عادیجه سئیر ائتمک و یا اَیلنمک مقصدی داشیمیر، اؤز اؤلکهسینین و خالقینین، ائلجه ده شرق خالقلارینین گئریده قالماسی سببلرینی اؤیرنمک، ترققی ائتمیش اؤلکهلرین ایجتیماعی-سیاسی قورولوشو ایله تانیش اولماق، بیر سؤزل، اونلارین ایرهلیلهمهسینین اساس شرطلرینی آراشدیرماق اوچوندور. بو مودریک سیاح قرب اؤلکه-ارینی گزدیکدن سونرا دوستو جلالالدولهنین خواهیشی ایله اونون وطنی ایرانا گئدیر.
کمالالدوله ایرانین پریشان حالینی گؤروب کدرلهنیر، آمریکا و آوروپا اؤلکهلرینین آبادلیغینی و اهالیسینین سربست یاشاییشینی شرق اؤلکهلریندهکی وضعیتله موقاییسه ائتدیکده دهشته گلیر. دهشت بیر ده اونا گؤرهدیر کی، بو اؤلکهلرین اهالیسی و اونلارین دونیادان خبرسیز باشچیلاری دوچار اولدوقلاری وضعیتین آغیرلیغینی درک ائتمیر، اونا گؤره ده خالق هر جور ظولم، رذالته دؤزور، "نشگی-آزادیتدن و حوقوقی-اینسانیتدن" خبرسیز یاشاییر.


text:
رژف دؤیوشو
رژف دؤیوشو (اینگیلیسجه: Battles of Rzhev) آلمان و شوروی قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی دۆنیا ساواشسینده شرق جبههسینین بیر قیسمیدیر. رژف و ولیکیه لوکی و روسیه شوروی فدراتیو سوسیالیست جومهوریتی یئرینده اوز وئرمیشدیر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
actualhistory.ruوارد نشدهاست
- ↑ POCCИЯ И CCCP B BOЙHAX XX BEKA. ГлaBa V. BEЛИKAЯ OTEЧECTBEHHAЯ BOЙHA.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battles of Rzhev»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده رژف دؤیوشو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
رشید بهبودوف
رشید بهبودوف (1915-1989) آذربایجانلی مشهور موغنّی . 1915 نجی ایلده تفلیس شهرینده دوغولوب. اونون آتاسی مجید بهبود علی اوغلو بهبوداوف مشهور خواننده آذربایجان موعاماتلارینین ایفاچیسی اولموشدور . او آذربایجانین خالق موسیقی اینج صنعتین بئشیگی اولان شوشاداندیر. آناسی فیروزه عباس قلی قیزی وکیل اف اصلا قازافلی اولموشدور. عؤمرونون سونلارینا کیمی تیفلیسده اولان آذربایجان مکتبرینده روس دیلینی کئچیرمیشدیر.
1923 – نجو ایلده رشید بهبوداوف مکتبی بیتیریر. رشید تفلیس پارکیندا اولان مسهعد یای کنسرتینه ایشتراک ائتمه یه دعوت ائدیرلر. او بؤیوک موفقیتله اینسترومنتال آنسامبلینین (instrumental ansanbli) مشایعتی ایله آذربایجان خالق ماهنلارینی ایفا ائدیر. سونرا رشید دمیر یولو تخنیکومونا داخیل اولور و اورادا مۆستقیل طلبه ارکستری یارادیر. بهبوداف سولیست کیمی استرادا آنسامبیلیندا فعالیته باشلاییر. اونلار گرجستانین بیر سیرا رایونلاریندا قاسترول سفرلرینده اولورلار. غفلتا بهبوداف ایروان کنسرت قروپلاینین بیریندن دعوت آلیر. بهبوداف باکیدا قاسترول سفرینده اولارکن قورولوشون رهبرلری اونون حاجی بیگ اوفون اوپراسیندا ایفا ائتدیگی پارچالاری دینله ییرلر. ائلجه اونا  > فیلیمینده عسگر رولو وئریلیر. آرشین مالان آلانا دؤولت موکافاتی ( جایزه) وئریلیر. آرشین مال آلان فیلیمی بهبوداوفا دونیا شهرتی گتیریر. اونا ینئی یارادیجیلیق یوللاری آچیر. اونون یاراتدیغی عاشقانه رل  > موغنّی نین شیرین و کؤنول اوخشایان سسی هم شوروی تاماشاچیلارینی، همیده خارجی اؤلکه تاماشاچی لارینی واله ائتمیشدیر. شوروی سینماسنین قیزیل فوندونا داخیل اولموش. همین فیلم 50 ایلده ن چوخدورکی موفقیتله گؤستریلر. سئویملی خواننده نین شیرین سسینی ائشییتمک آرزوسیوندا اولانلارین سایی گونده ن گونه آرتیر. تقی قلی یئوله موسیقی علاقه لری برکیییر. بهوبوداوفون آلبوموندا آذربایجاننئفتچی ماهنیسی، زلیخا-خانیم و بئله ماهنیلار یئر آلیر.
ایچیندهکیلر
قاسترول سفرلری[دَییشدیر]
رشید بهبود اف اوزونون یارادیجیلیق و ایجتماعی فعالیتی ایله SSRI نین خاریجی اؤلکه لر مدنی علاقلرینی داها محکملنمسینه کمک ائدیردی. او بیر چوخ دونیا موسیقی مجلس لرینده بین الخلق گنجیلر فستیوالیندا ، خالقلار آرا دوستلوق کنسرتلرینده ، بلغارستان ، مجارستان ، یوگسلاوی ، فنلانند ، انگلیس ، پرتغال ، ایتالیا ، هندوستان ، مصر ، اتیوپی ، سودان ، فرانسه ، بلژیک ، استرالیا ، افغانستان ، ترکیه ، ایران ، عراق ، سوریه ، کاستاریکا ، اکووادور ، پرو ، آرژانتین ،بولیوی و سایر اؤلکه لرده اولموشدور.
بیر چوخ گؤرکملی شوروی بستکارلارینین ماهنیلاری رشید بهبوداوف ایفاسیندا دونیا خالقلارینین 50 ده ن چوخ دیلینده سسلنمیشدیر. داها سونرالار بهبوداوفو قاسترول سفرلرینه دعوت ائدیرلر. او سفرلرینده موسیقی اوستاسی خادیمی کیمی آذربایجانی تمثیل ائدیر. 1952 – نجی ایلده شوروی موسیقی خادیملری هیندوستانا دعوت آلیرلار. رشید بهبوداف هیندوستانا آذربایجان بستکارلاری حاجی بی اوف ، رستم اوف ، فیکرت امیر اوف ، تقی قلی یئو ، جهانگیر جهانگیر اوفون ماهنیلارینی ایفا ائدیر. بهبوداوف هیندوستاندا اؤزونه یئنی دوستلار تاپیر. اونلارین آراسیندا بالقیا-حکیم و تانیننیش سینماچی نرگیز خومارا و راج کاپور اولور. 1957 – نجی ایلده ، هیندوستاندان آذربایجانا هیند موسسقی اینسرومنتلری کولکسیاسینی رشید بهبوداوفا هدیه یوللاییرلار. رشید بهبوداوف بو اؤلکه یه سفری حاقیندا .  > کتابینی یازیر. داها سونرالار بهبوداوف نفت داشلاری ، کیرووآباد ، داش کسن ، زاقالاتا ، توروت – سارادئجین تپه سینده ، آلاگز یایلاقلاریندا اولموشدور.
رشید بهبوداف و آذربایجان اوپرا موسیقی[دَییشدیر]
رشید بهبوداف آذربایجان اوپرا موسیقی سینین اینکیشافیندا چوخلو چالیشمیشدیر. 1953 – نجو ایلده > اپراسیندا اساس قهرمان بالاش رولو بهبودافا تاپشیریلیر. فیکرت امیراوفون سئویل اوپراسینده یاراتدیغی بالاش ابرازی – درین دراماتیزم له بو اوبرازسانبالی اوپرا صحنه اوغولاریندان بیری کیمی، گئنیش میقیاسدا تقدیر اولونموش ، جمهوریتین ایجتماعییتی طرفینده ن یوکسک قیمت لندیرمیشدیر . بوواختاقدر او لیریک و خاراکتر – جانز اثرلرینین و اساسیندا خالق ماهنی یارادیجیلیغی ایفاچیسی تانینمیشدیر. یئنی ایفالاریندا اؤزونده و کال – دراماتیک تکنیاسینی حیس ائتدی. 1954 – نجو ایلده بهبوداوف اکراندا گؤروندو. آرتیست  > سندلی فیلیمینده چکیلمیشدیر، هانسی کی شوروی آذربایجانی اینجه صنعتینین نائلیتلری حاقیندا کینوپوئما (سینمایی منظومه) اولموشودور. بهبوداوف 1954 – نجو ایلده هیندوستان قاسترول سفرلرینه چاغیریرلار. هیندوستاندا اونو کهنه تانیش کیمی قارشیلاییرلار . اونون ماهنیلارینی بیلر و اونونلا برابر ایفا ائدیرلر. داها چوخ بهبوداوفون ایفاسیندا پوپول یار هیند بستیکاری روبی سانکارین ، سؤزلری تانینمیش هیند شاعری آلاما ایقبالین  > ماهنیسی سسلندیریلیر.
فعالییتلری و موسیقی اثرلری[دَییشدیر]
سونرا بهبوداوفا  > فیلیمینده بختییار رولو حواله اولونور. آکتیییور ( هنر پیشه ) اؤز رولو ایله حیاتا آتیلمیش گنج اوبرازی یارادیر . رشید بهبوداف آذربایجاندا استارادا ژانرینین بانیلرینده ن بیریدیر. نهایت 1957 – نجی ایلین فورال آییندا آذربایجان دؤولت فیلارمونییاسینین نزدینده آذربایجان دولت کنسرت آنسا مبلی یارانیر. 1961 – نجی ایل بهبوداف ، خاجمار ، کیرووآباد ، داش کسن ، گوی چای و نخجیواندا کنسرتلر وئریر. گئنیش دینلییجی اودیتوریاسنا موسیقیلی تماشالارین یئنی تاثیر واسیطه لری اوچون یاراداجیلیق آختاریشلاری آپارن رشید بهبوداوف 1965- نجی ایلده اؤلکده ایلک ماهنی تئاتیردا سولیست و بدیعی رهبر اولدو. 70 – نجی ایللرده رشید بهبوداوف ینئی اکرانلاردا  > فیلیمنینده گؤرونور.
- آنا
- آذربایجان
- کوچهلره سو سپمیشم
- باکی
- آیریلیق
- سنه ده قالماز
- قارانفیل
- باهار سنسیز
- قیزیل اؤزؤک
وفات[دَییشدیر]
رشید بهبوداوف میلادی 1988 نجی ایلده وفات ائدیب. مزاری باکی شهرینده دیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- دان اولدوزو - ایصفاهان تکنولوژی بیلیوردو تورک اؤیره نجیلر کولتور و توپلومسال در گیسی 1 ، 2 و 3 نجی سایلار - 1379 شمسی


text:
لاس بنتاس د سان خولیان
لاس بنتاس د سان خولیان (ایسپانجا: Las Ventas de San Julián) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و تولدو اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۶ کیلومتر موربّع دیر. ۳۱۰ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۳۳ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Las Ventas de San Julián»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لاس بنتاس د سان خولیان گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
گرایلیلار سلسلهسیندن اوچ شعر / سخاوت عزتی
گرایلیلار سلسلهسیندن اوچ شعر سخاوت عزتی ۱٫ آی آدم اوغلو قیزیشیب دؤینده گؤزله دؤشونه سویوق دیمهسین! عاغلینی توپلا باشینا هوشونا سویوق دیمهسین! بیتمهمیش فرصت دالبادال، چیخمامیش الیندن ماجال، اؤزونه اویغون پاپاق آل باشینا سویوق دیمهسین! نفسین لایلاسینا یاتما، خئیر وار، شرّ وار اونوتما! هر تیکهیه آغیز آتما دیشینه سویوق دیمهسین! آیاغینلا دوز یولا گئت، یاخشی […]
آچین قاپیلاری گلن باهاردی! / سخاوت عزتی(عندلیب)
آچین قاپیلاری گلن باهاردی! سخاوت عزتی(عندلیب) یئنه داش دیبینده گؤیردی دیشه شاختا دا قورتاردی، قیش دا قورتاردی. حزین نفسییله دئییر بنؤوشه آچین قاپیلاری گلن باهاردی! هر بوداق باشیندا بیر دسته گول وار گوللرین اوستونده نه گلهاگل وار قدیم بابالاردان بئله مثل وار: سویوغون شاختانین مئیدانی داردی آچین قاپیلاری گلن باهاردی! یاستی چمنلرده اوتلاییر قوزو بولاقلار […]
نادرین قلمی شعیر یازاندا/ سخاوت عزتی(عندلیب)
نادرین قلمیشعیر یازاندا سخاوت عزتی(عندلیب) سویوق طبیعتین دگیشیب بئله پاییز شاعر اولور، قیش شاعر اولور، بیر اورهیی یوخا گؤزهله دؤنوب قایا شاعر اولور، داش شاعر اولور، آغاجدان آغاجا غزل گزدیریب ماهنی دئیه – دئیه قوش شاعر اولور، نادرین قلمیشعیر یازاندا. غزل رقص ائلهییر گؤزهللیگیندن، قوشما هئجا – هئجا یوز شرف تاپیر، محبت داستانی دئییر گرایلی، […]
سنی سئومک / سخاوت عزتی(عندلیب)
سنی سئومک سخاوت عزتی(عندلیب) یامان آغیر دردیمیش آی گولوم سنی سئومک! منی مندن آلارمیش نه بیلیم سنی سئومک! نه دینه اییلیرسن نه ایمانا گلیرسن سن اؤزونده بیلیرسن نه ظولوم سنی سئومک! دردی یوز – یوز عؤموردن سئوینجی بوز عؤموردن بو وفاسیز عؤموردن حاصیلیم سنی سئومک! سئوگی دوردو – اینجیدیر چوخدا منی اینجیدیر کؤنلومون سئوینجیدیر سئوگیلیم […]
ایکی قوشما/ سخاوت عزتی( عندلیب)
ایکی قوشما سخاوت عزتی( عندلیب) کول آغاجلاری عؤمور گونلری تک اؤتور اؤنومدن یوللاری گئتدیکجه یول آغاجلاری. فیکریمی، ذهنیمیچکیر اؤزونه ایشیق دیرکلری، تئل آغاجلاری. دیل دئدیم دیلیمه دیل وئرمهدیلر ائل دئدیم ائلیمه یول وئرمهدیلر الیمه بیر دسته گول وئرمهدیلر الندی باشیما ال آغاجلاری. گؤرمهدیم دونیانین گول محبتین محبتدن اوزاق یاشاماق چتین باری مزاریمین اوستونده بیتین آی […]


text:
فلوئورید کوبالت (II)
فلوئورید کوبالت (II) (اینگیلیسجه: Cobalt(II) fluoride، روسجا: ФTopид koбaлbTa(II)، عربجه: فلوريد الكوبالت الثنائي) بیر شیمیایی ماده. قیٛرمیزی رنگلی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.فلوئورید کوبالت (II) فلوئور بیلشیکلری و کوبالت بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Cobalt(II) fluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فلوئورید کوبالت (II) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
من گونشی سئویرم
مرضیه احمدی اسکوئی(دالغا)
اوشاقلیق عالمیایدی، اورهییم ایشیق ایدی
کیچیک، تمیز دونیاما، اویون یاراشیق ایدی.
یولداشلاریم، دؤورهمده،هامیسی شاد، کینهسیز
بیر آن کوسو اولسایدی، گئنه باریشیق ایدی.
قارانلیق، قورخولویدی، اما اوندان قاچمازدیق،
گئجهلر ناغیللاردا شیرین، تمیز محبت
بیزی باریشدیراردی.
ائله بونا گؤره ده،
کؤنلوموزون قاپیسین کینهلره آچمازدیق.
ائله بیل گؤزلریمیز گئجهلر ده گؤرردی،
اولدوزلار آی-گونش تک بیزه ایشیق وئرردی.
بئله ایشیقلی گونده، گؤیه بولود گلسهیدی،
کئچری کیچیک بولود گونون اوستون آلسایدی،
بیلیردیک گون چیخاجاق، بولود دا قالمایاجاق.
گئنه ده دستهلشیب، دورماییب باغیراردیق،
گونشی نغمهلرله قوناق دا چاغیراردیق.
«گونوم گئدیب سو ایشسین،
آبی دونون دهییشسین…
گونوم، چیخ، چیخ».
آیلار، ایللر دولاندی…
زامان، ناققا بالیق تک، اوشاقلیغیمیاوددو،
کئچری غملریمین، کیچیک سئوینجلریمین
یئرین بؤیوک کدرلر، سؤنمز کینهلر توتدو.
گونش بیزیم اؤلکهدن اوغورلاندی، توتولدو،
ایستی ایشیق چئشمهسی قورودو و قورتولدو.
ایندی ایللردن بری گئجهلریمیآیسیز،
گوندوزلریمیگونسوز باشا چاتدیریرام من.
بؤهتان، یالان آلدانمیش یوردوموزو بورویوب،
شادلیغین، سعادتین کؤکو دیبدن قورویوب.
هئچ زاد قارانلیق کیمیمنیم کؤنلومو سیخمیر،
او گؤزهل اوشاقلیغیم بیر آن یادیمدان چیخمیر.
ایندی نئجه تابلاشیم بیر بئله قارانلیغا؟
بیر ده دوشونورم کی، گونش تکجه بورادان یوخ،
آیری اؤلکهلردن ده یامانجا اوغورلانیب.
بونو دا دوشونورم: او قارانلیق زیندانی
اوشاقلیقدا اوخویان نغمهلر ییخا بیلمز،
او قارا دوستاقلاردان یالقیز سس چیخا بیلمز.
آتا-بابا سؤیلهین «دمیر چاریق» کؤهنهلیب،
ایندی بو چتین یولدا دمیر آیاق لازیمدیر.
دمیر عصا آتیلیب، ناغیللارا قاتیلیب،
ایندی پولاددان توفنگ، حدسیز-حسابسیز فیشنگ،
خالقین سؤنمز عشقیندن بیر ده دایاق لازیمدیر.
هر کس سئوسه گونشی باشقا سئوگیسین آتار،
یورولوب یولدا قالماز، اونودار اؤزونو ده.
اوزاق داغلار دالیندان گئدیب گونشی تاپار.
اوجا سسله دئییرم:
من گونشی سئویرم!
من گونشی سئویرم!
ایضاح: یوخاریداکی شکیل “آزاده اخلاقی”نین “به روایت یک شاهد عینی” شکیللر مجموعهسیندن آلینیبدیر.


text:
یئیهجک
ییئجئک و یا ییئجئک محصوللاری - اورقانیزمین اطراف موحیطدن الده ائتدیی اورقانیک و غیری-اورقانیک ماددهلر ییغیمی. ییئجئکلار چوخ ساده کیمیوی ماددهلردن مورکّب اورقانیک بیرلشمهلره قدر گئنیش میقیاسدا دییشیر.
اینسانین هر گون یئییب-ایچدیی ییئجئکلار چوخ موختلیفدیر. اونلار اورقانیزمی لازیمی قدر زولاللار، یاغلار، کربوهیدراتلار، مینرال ماددهلر، ویتامینلر و عادی سو ایله تامین ائتمهلیدیر.[۱].اینسانلار مئیوه یه داها جوخ اوستونلوک وئرسئ داها یاخسی اولار
ایچیندهکیلر
اورقانیک ماددهلر[دَییشدیر]
زولاللار[دَییشدیر]
ان چوخ زولال تویوق یومورتاسینین آغیندادیر. لاکین پئندیر و کسمیک ده، خالص زولالدان عبارتدیر. زولال اتده و بالیقدا دا چوخدور. بیر پارچا خمیر گؤتوروب، اونو سودا یویون،علینیزده رئزینه اوخشایان یاپیشقانلی بیر شئی قالاجاق. بو زولالدیر. عالیملر زولالی پروتئین (یون. πpώteιoς سؤزوندن) آدلاندیرمیشلار. بو دا "بیرینجی یئری توتان" دئمکدیر. زولاللار اورقانیزمده آشاغیداکی فعالیتلری تنزیملییر:
- بؤیومه و یئنیلنمه
- اورقانیزم حیسهلرینین یارادیلماسی
- انرژی ایستئهسالی
- هورمون ایستئهسالی
- اوکسیگئنین قاندا داشینماسی
یاغلار[دَییشدیر]
یاغلار موختلیف اولور: کره یاغی، مال پیی و ... مایع حالیندا اولان بیتکی یاغلاری دا وار، مثلاً، زئیتون یاغی، پامبیق یاغی، گونباخان یاگی، بادام یاغی. یاغلار اورقانیزم اوچون هم اساس هم ده احتیاط انرژی قایناقلریدیر. کاربون، اوکسیگئن و هیدروگئندن عمله گلیب کاربوهیدراتلار ایله اوخشاردیر، لاکین کاربوهیدراتلاردان داها آز اوکسیگئن مولئکولونا صاحبدیر. سودا حل اولمور.
کربوهیدراتلار[دَییشدیر]
ییئجئکنین دیگر ترکیب حیسهسی ده کربوهیدراتلاردیر. بو تانیدیغینیز نیشاستا و شکردیر. سیییقدا، چؤرکده، کارتوفدا، مئیوه و گیلمئیوهلرده، تروزده چوخلو کربوهیدراتلار اورقانیزمده پارچالاناراق، کاربون قازینا و سویا چئوریلیر. اونلار پارچالانارکهن، اینسانین اورقان و ازلهلری ایشی اوچون لازیم اولان انرژی آلینیر.
ویتامینلر[دَییشدیر]
ویتامینلر تروز، مئیوه، سود و باشقا محصوللاردا اولور. اونلار اورقانیزم هوجئیرهلرینین نورمال ایشینی تامین ائدیر. ویتامینلر ایکی یئره بؤلونور:
- یاغدا حل اولان ویتامینلر (آ، د، ائ، ک)
- سودا حل اولان ویتامینلر. (ب، سی)
غیری اورقانیک ماددهلر[دَییشدیر]
مینئراللار و دوزلار[دَییشدیر]
مینئرال ماددهلر بدندهکی بوتون اورقانلاردا، توخومالاردا، مایئلرده وار. بدنین هئچ بیر اورقانی، هئچ بیر هوجئیرهسی ناتریوم، کالسیوم، فوسفور و باشقا مینئرال اولمادان یاشایا بیلمز. عادتاً، اونلار، دوزلارین، زولاللارین و همچینین باشقا مورکّب بیرلشمهلرین ترکیبینه داخیلدیر.
سو[دَییشدیر]
اینسان اورقانیزمی اوچون گونده آزی ۲ لیتر سو لازیمدیر. آخی بدنیمیزین ۳/۲ حیسهسینی سو تشکیل ائدیر. سو اورقانیزمین اساس فعالیتی اوچون لازیمدیر. اگر اینسان ۳-۴ گون عرضینده سو ایچمهسه، بدندهکی سویون احتیاطی آزالار و او محو اولار. بیتکیلر دیگر اورقانیک و غیری اورقانیک ماددهلری سو واسطهسیله تامین ائدیر. سویون بئله اهمیتلی اولماسی اونون چوخ یوکسک سطح گرگینلیینه صاحب اولماسی ایله ایضاح اولونور. کاپیللیارلار واسطهسیله سویون بیتکیلرده یوخاری قالخماسینین اساس سببی بودور.
قایناقلار[دَییشدیر]
همچینین باخ[دَییشدیر]
ادبیات[دَییشدیر]
- ФpeйдeHбepr O. CeMaHTиka eды: лиTyprия // ФpeйдeHбepr O. M. ПoэTиka cюжeTa и жaHpa M.، ۱۹۹۷، c. ۵۳-۶۷


text:
ویکیپدیا:ایشلدن آدی سیاستی
ایشلدن آدی سیاستی، نئجه ایشلدن آدی سئچمک و اوْنون فایدالارینی توضیح وئریر. ویکیپدیادا داها یاخشی چالیشماق اۆچون ایشلدن حسابی یاردا بیلرسینیز. ایشلدن حسابینین چوخلو مزایا و فایدالاری واردیر. یاراتدیغیز حسابا نئجه گیرمگی اؤیرنمک اۆچون ده کؤمک:سیستمه گیریش صفحهسینه باخین.
ایچیندهکیلر
- ۱ موناسیب ایشلدن آدلاری
- ۲ موناسیب اوْلمایان ایشلدن آدلاری
- ۳ اویغون اوْلمایان ایشلدن آدلارلا نه ایش گؤرک؟
- ۴ ایشلدن آدی دییشدیرمک
- ۵ اوْرتاق حسابلار
- ۶ نئچه یدک حسابدان فایدالانماق
- ۷ ایشلدن آدینی سیلمک
- ۸ اتک یازی
موناسیب ایشلدن آدلاری[دَییشدیر]
سیزین ایشلدن آدینیز اؤز آدینیز یوْخسا بیر مستعار و تاخما آد اوْلا بیلر.
موناسیب اوْلمایان ایشلدن آدلاری[دَییشدیر]
بۇ بؤلوم موناسیب اوْلمایان ایشلدن آدلارینی بللیلشدیریر. بۇ معیارلاری ایمضالاردا دا ایشلتمک اوْلار.
بئله ایشلدن آدلارینی ایشلتمک اوْلماز:
- آلدادیجی آدلار ایشلدنه گؤره آیریلاری ایشتیباها سالان آدلارا دئییلیر: ایچینده مودیر، ادمین، روبات، ایستوارد و ... کیمی آدلار اوْلوب، ویکیپدیادا منصبی اوْلماق توهمینی یارادان، آیپی آدرسینی اوْخشار آدلار و... .
- تبلیغاتی آدلار بیر شیرکت، تشکیلات، سایت، محصول و ... نی تبلیغ ائدن ایشلدن آدلارینا دئییلیر.
- بیر ایشلدنین آدی شیرکت یوْخسا سایتا مربوط اوْلسا، آنجاق اوْنا گؤره تبلیغاتی چالیشماسی اوْلمازسا، حسابینی باغلاماق اوْلماز آنجاق اوْنا آدینی دییشدیرمک اۆچون تاپشیریلمالیدیر.[۱]
- توهینلی و تفرقهسالان آدلار آیری ایشلدنلری اینجیدیب، اوْنلارا توهین ساییلان آدلارا دئییلیر.
سیزین بئله ایشلدن آدینیز اوْلورسا، سیزین حسابینیز باغلانا بیلر، آنجاق سیز بیر یئنی و موناسیب حساب یارادا بیلرسینیز.
آیریلاری سیزین صلاحیتلرینیزه گؤره ایشتیباها سالماماق اۆچون سیزین ایشلدن آدینیزدا ایدارهچی، ادمین، ایستوارد، بازرس و اوخشار آدلار یوْخسا admin، sysop یا moderator اینگیلیسجه موعادیللری اوْلماز. سیزین حسابینیز روْباتیک اوْلمازسا، آدیندا bot ایشلده بیلمزسینیز. بیرده ایشلدن آدینیز ویکی پروژهلرینین آدی مثلا: «ویکیپدیا»، «ویکیمدیا»، «ویکیسؤزلوک» و... اوْلا بیلمز.
ویکیپدیا تاپشیریر بۇنلاردان اۇزاق گزین:
- دیری آدلیم آداملار آدی.
- اینجیدن یوْخسا بیر سیاسی، مذهبی و ... اینانج ضدی اوْلان آد.
دوْغرو آد[دَییشدیر]
سیز اؤز حقیقی و دوْغرو آدینیزلا ویکیپدیادا چالیشا بیلرسینیز، آنجاق نظرده سالین، بۇ ایش شاید سیزین ویکیپدیادا و حقیقی یاشاییشدا اینجیمگینیزه سبب اوْلا بیلر.
بیر آدلیم شخصین آدی ایله حساب آچساز گرک همن اوْ آدلیم شخص اوْلدوغونوزو ایثبات ائدهسینیز یوْخسا حسابینیز باغلاناجاق. سیزین دوْغرو آدینیز اوْ آدلیملا اوْخشاسا، صفحهنیزده آدلیم شخص اوْلمادیغینیزی بیلیندیرمهلیسینیز.
سایتلار آدرسی[دَییشدیر]
ایمیل آدرسی، آیپی و سایتلار آدرسی یاخشی ایشلدن آدی دئییللر. سیزین آدینیز بیر سایت آدی آنجاق com. ، ir. و ... سیز اولورسا ایشکالی یوخدور، مثلا سیزین ایشلدن آدینیز بیلیمسسی اوْلا بیلر آنجاق بیلیمسسی.کام یوْخسا اینگیلیسجهسی بیر بللی سایتی تبلیغ ائتدیگی اۆچون یاخشی آد ساییلمیر.
: ایشلدن:میثال.کام، ایشلدن:آلیس@میثال.کام
شیرکتلر/تشکیلاتلار آدی[دَییشدیر]
بیر شیرکت، تشکیلات، گروه، محصول و ... آدینی ایشلدن آدی عنوانیندا ایشلتمک، تبلیغ میصداقی ساییلیب، قبول ائدیلمز.
- بیر ایشلدنین بئله آدی و تبلیغاتی دییشدیرمهلری اوْلورسا، باغلانار.
- بیر ایشلدنین بئله آدی اوْلسا، آنجاق اوْنا گؤره تبلیغاتی چالیشماسی اوْلمازسا، حسابینی باغلاماق اوْلماز آنجاق اوْنا آدینی دییشدیرمک اۆچون تاپشیریلمالیدیر.
: ایشلدن:شیرکت آدی، ایشلدن:فلان محصول، ایشلدن:حساببازاریابی، ایشلدن:دانشجویانفلان
غیر لاتین آدلار[دَییشدیر]
سیز ایشلدن آدینیزی غیرلاتین حرفلر سئچه بیلرسینیز آنجاق نظرده سالین: عربی، سیریلیک، چینی، ژاپنی یوْخسا یونانی کیمی غیر لاتین خطلر آیری ایشلدنلره اوْخونماز و خط میخی گؤرونه بیلر؛ اوْنا گؤره بئله ایشلدن آدی اوْلان ایشلدنلره لاتین ایمضالاردان فایدالانماق تاپشیریلیر.
اوْخشار ایشلدن آدلاری[دَییشدیر]
اوْخشار ایشلدن آدلارینی تکجه ایدارهچیلر یارادا بیلرلر.بۇ ایش اۆچون ایدارهچیلر بیلدیری تابلوسونا گئتمهلیسینیز. آنجاق قاریشدیرماماق اۆچون سیزین ایشلدن آدینیز، بیر چالیشقان ایشلدنین آدینا چوْخ اوْخشار اوْلا بیلمز.
اویغون اوْلمایان ایشلدن آدلارلا نه ایش گؤرک؟[دَییشدیر]
بئله بیر موناسیب اوْلمایان ایشلدن آدینی راست گلسز، بۇ ایشلری گؤره بیلرسینیز:
ایشلدنله دانیشین
- یئنی ایشلدنلر احتمالا بۇ سیاستی اوْخوماییب، اوْنلا تانیش دئییللر. اوْنلارلا دانیشیب، آدلارینی دییشدیرمک اۆچون تشویق ائدین.
آیریلارین باخیشینی یوْخلایین
- دانیشیقلا بیر یئره چاتماساز، ایشلدن آدین موناسیب اوْلماماسی اۆچون آرخایین اوْلماق اۆچون، آیری ایشلدنلرین باخیشینی یوْخلایین.
آیدین پوْزما
- بیر ایشلدن آدی، آیدینجا غئیرموناسیب و بۇ سیاست ضدنه اوْلورسا، اوْنو ویکیپدیا:ایدارهچیلر بیلدیری تابلوسو/اویغون اولمایان ایشلدن آدلاری صفحهسینده بیلیندیرین.
ایشلدن آدی دییشدیرمک[دَییشدیر]
ایشلدن آدلارینی باشاباش آد دییشدیرنلر یوْخسا ایستواردلار دییشدیره بیلرلر.بۇ ایش اۆچون باشویکی یه باش وۇرمالیسینیز. آنجاق نظرده سالین؛ دییشدیرمهسی اوْلمایان یۆخسا آز اوْلان حسابلارین آدینی دییشدیرمزلر.
اوْرتاق حسابلار[دَییشدیر]
هر حساب بیر نفرین تمثیلیدیر و اوْنو نئچه نفرله اوْرتاقجا ایشلتمک اوْلماز. بیر حسابین رمزینی عموملا پایلاشماق ممنوعدور و اوْ حسابین باغلانماسینی باعیث اوْلار.
نئچه یدک حسابدان فایدالانماق[دَییشدیر]
ایشلدنلره دلیلسیز نئچه حسابدان فایدالانماق تاپشیریلمیر. بۇنون بیر ایستیثناسی رباتیک حسابلاردیر، آنجاق دلیلسیز نئچه حسابدان فایدالانماق زاپاسبازلیق ساییلیر و ممنوعدور.
ایشلدن آدینی سیلمک[دَییشدیر]
ویکیپدیادا چالیشماسی اوْلان ایشلدن آدلارینی سیلمک اوْلماز. آنجاق ویکیپدیا:ایشلدن صفحهلرینه گؤره اؤز دانیشیق و ایشلدن صفحهنیزین سیلینمهسینی ایستهیه بیلرسینیز.


text:
ریورتون-بولوارد پارک
ریورتون-بولوارد پارک (اینگیلیسجه:Riverton-Boulevard Park, Washington ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۱۱۸۸ نفر ایمیش و ۷٫۲ کیلومتر موربّع ساحهسی وار و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ American FactFinder. United States Census Bureau. یوْخلانیلیب2008-01-31.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Riverton-Boulevard Park, Washington»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ریورتون-بولوارد پارک گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آلت
آلت – (فارسجا: ابزار) ال ایله اعمال دان فرق لی اولاراق اشیاءلارین دئییشدیریلمسی اوچون تطبیق اولونان واسیطه دیر. هه له ان قدیم زامانلاردا داش، آغاج بوداغی اینسان و حئیوانلار طرفیندن آلت کیمی ایستیفاده اولونموشدور. آلت لرین مقصدلی حاضیرلانماسی قابیلیتی اینسانلاردا برابر چوخ آز حئیوانلار عاید دیر.
حیصّه نین آلت له اعمالی حئیوان، اینسان و یا ماشین لارین تطبیقی ایله حیاتا کچیریلیر. آلتی سربست اولاراق تطبیق ائدن ماشین لار، دستگاه لار آلت دئمک الماز.
عمومی لیکده آلت آشاغیداکی حاللارا خاص دیر.
- دولگرلیک ایشلری (چکیج، آچار)
- پرس له مه و یایما پروسس لری (فورمالار)
- دستگاه لاردا تطبیق اولونان کسمه عملیات لاری (کسکی، فرز، بورغو)
- اینفورماسیا تکنولوژی یاسیندا یئنی برنامه لرین یارادیلماسیندا ( کامپایلر، اینترپرتر) – (compiler ,interpreter)


text:
قادین خستهلیکلری / آیباشينين گئجيکمه سببلری
آیباشی نيظامی عوموميت’له 28-30 گۆنده داوام ائدن بير دؤوردۆر.
بعضی قادينلاردا بو نيظام بیر هفته اول و يا بیر هفته گئج اولاراق گؤرۆلر کی، بو دا نورمال ساييلار…
ياشانيلان ائسترئسلر، چتينليکلر، آنی کيلو دييشيکليکلری، ايدمان، غم_غۇصّه کیمی بير چوخ فاکتور آیباشی نيظامينا تاثير ائده بيلر.
آرتيما دؤورۆنده بير قادينين یۇمۇرتاليقـلاری هر آی بير یۇمۇرتا چيخارار. اگر قادين او آی حاميله قالمازسا، اؤزۆنۆ حاميلهليگه حاضيرلانميش اولان رَحئم ایچی پردهسی آیباشی قاناماسی اولاراق چؤله آخار. بۇ قاناما 4-5 گۆن داوام ائدر و آیباشی قاناماسی و يا مئنسترواسييا1 اولاراق آدلانديريلار.
قادينلارين سۆرهکلی ياشادیغی مئنسترواسييا نيظامسيزلیغی ندير؟ بۇ دؤورده ايشتيراک ائدن قیسمی دييشمهلره مئنسترواسييا نيظامسيزلیغی دئيه بيلمک اوۆچۆن بۇ وضعيتين تئکرارلاییـجی خوصوصيتده اولماسی لازيمـدير. مئنسترواسييا نيظامسيزلیغی مئنسترواسييا قاناماسينين ريتمينين، ميقدارينين يا دا هر ايکيسينين بيردن پوزۇلماسی دير. بۇ پوزۇلمانين فرق ائديلر درجهده تئکرارلانماسی دير. مئنسترواسييا نيظامسيزليغين تعيين اولۇنماسيندا قانامانين ميقداری دا اؤنملی دیر. مئنسترواسييانين هئچ بير نيظامی يوخسا، داواملی آلدانير و يا اۇزۇن مۆدّت هئچ قاناميرسا، بۇ وضعییتی نيظامسيزليق اولاراق قييمتلنديرمک لازيمدير. ميقدار اولاراق چوخ آز و يا حددينـدن آرتيقديرسا، بۇ دا بير نيظامسيزليق دير. آيريجا 7 گۆندن اۇزۇن سۆرن قانامالار، پارچالار ائحتيوا2 ائدن قانامالاردا مئنسترواسييا نيظامسيزلیغی اولاراق کاراکتئريزه ائديلر. بۇ قانامالار، آدامی قانسيز سالار، يورغۇنلۇغا سبب اولار. طبيعي بۇنۇن تئیخا ترسهسی ده پروبلئم! ديقّت ائديلمهسی لازيم اولان خۇصۇص بۇ نيظامسيزليقلارين هورمۇنال سببلر’له يا دا اينفئکسييايا3 باغلی دا اولا بيلهجـَگی… آبورت4 و يا بعضاً لئیزئر عملياتی سونراسی دا بۇ تيپ پروبلئملر’له ده قارشيلاشيلا بيلر.
مئنسترواسييا نيظامسيزلیغی باش وئرديکده نه ائديلمهسی لازيمدير؟
-بۇ وضعيیتده بير قادين دوغۇم اۇزمانینا5 مۆراجيعت ائديلمهلی دير. نيظامسيزليغا نهيين سبب اولدۇغۇ تثبيت ائديلمهلی دير.
–دوکتورا گئتمهگی طلب ائدن وضعيیتلر:
-مئنسترواسييانين 9 ياش کیمی چوخ تئز ياشدا باشلاديسا،
– مئنسترواسييا قانامالاری 21 گۆندن چوخ، 35 گۆندن آز فاصيلهلرله اولۇرسا،
– مئنسترواسييا قاناماسی 7 گۆندن اۇزۇن و يا 1 گۆندن آز چکيرسه،
– ایکی قاناما آراسی لکهلنیلمهلر اولۇرسا،
– مئنسترواسييا قاناماسی حدديندن آرتيق ميقداردا اولۇرسا،
اون آلتی ياشينا گلدیگی حالدا هله ده مئنسترواسييا قاناماسی گؤرۆلمهدیسه.
1- مئنسترواسييا: حیض قانی
2- ائحتيوا: شامل
3- اينفئکسييا: عفونت
4- آبورت: اۇشاق سالماق، سقط جنین
5- اۇزمان: متخصص
کؤچۆرۆب اۇیغۇنلاشدیران: آیهان میانالی
Yazını bu əlifbada oxuyun: TÜRKCƏ


text:
آغ-قارا / ارشد نظری سنین ساچین قارا’دیر گۆنلرین آغ منیم گۆنۆم قارا’دیر ساچلاریم آغ نه فرقیمیز اۏلاجاق؟؟؟؟Read More »
آیریلیق / ووقار نعمت
آیریلیق / ووقار نعمت سنله اؤزۆمدن بير شکيل چکديم بو آخشام اۆز-اۆزه گؤز-گؤزه قوجاق-قوجاغا گئرچهگی چکمهديگيم اۆچۆن مني باغيشلا آيريليغين شکيلی چکيلمز کی! ووقار نعمتRead More »
اینسان / رقیه هاشمزاده (خان صنم)
اینسان / رقیه هاشمزاده (خان صنم) سېناق گئجهسینین پیس ایضطیرابې یالېن فۏبیلرین باشلانقېجېيام کیم بیلیر آللاهام، اینسانام، ایبلیس من بۆتۆن ایپلرین ایتن اوجویامRead More »
گئت / چیچک آغبولوت
گئت / چیچک آغبولوت چکیل گئت بو شهرین کوچـهلریندن یا بو گون آخشام چاغی یا دا یارین ائرکنـدن یـاپراقلار دوشمـهگه بیر یئر آختاریر قوشلار گؤروشمـهگه بیر یئر آختاریر!Read More »
دردلریمیز آذان چکیر…/ ملیحه عزیزپور
دردلریمیز آذان چکیر…/ ملیحه عزیزپور آغزینین قانی اوروجونو سیندیرماسین عزیزیم! سنین اوچون ایستی چای سوزموشم. سوفرایا ساوالان بالی اورمو اوزومو بیرده، تزه ألچؤرهگی دوزموشم… آز قالیر دان سؤکولسون…Read More »
سون شعرلریم../ صیاد زیادپور
سون شعرلریم../ صیاد زیادپور ایلک شعریمی گؤزلرینه یازدیم سون شعرلریمی گؤزلریندن دوشمه ییمه!! صیادزیادپور İlk şeyrimi Gözlərinə yazdım Son şeyirlərimi Gözlərindən düşməyimə!! Səyyad ziyadpurRead More »
سنین آدین / سوهئیلا کارگر
سنین آدین / سوهئیلا کارگر بیر کُمُد آد آسمیشام آسقیلارا باخیرام…. باخیرام… بیر تک سنین آدین دیر آغزیما یاراشان سوهئیلا کارگرRead More »


text:
بییانوئبا د کاراسو
بییانوئبا د کاراسو (ایسپانجا: Villanueva de Carazo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و بورقس اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۷ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۵ نفر و اهالی سیخلیغی ۳٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Villanueva de Carazo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده بییانوئبا د کاراسو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ريبوكستين
ريبوكستين (آیوپاک آدی: rel-(2R)-2-[(R)-(2-Ethoxyphenoxy)(phenyl)methyl]morpholine, اینگیلیسجه: Reboxetine) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. بۇ دواءنین مول جرمیسی مول/قرم ۳۱۳٫۳۹۱ دیر. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ۱۲–۱۲٫۵ ساعات زامان آپاریر. متابولیسمی قاراجییرده باش وئریر. ريبوكستين آنتیدپرسان یا ضد افسردگی اۆچون ایستیفاده اوْلونور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آغری کسیجی یا ضد درد
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ريبوكستين گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.