text:
ابونواس
ابونواس یوخسا أبو نواس الحسن بن هانئ الحکم ۷۴۷–۶۲ ایللر آراسیٛندا، اهواز - ۸۱۰ بعضی منبلرده ۸۱۳ ایلده، بغداد) — عباسیلر دؤنمینده شعر گتیریلن ینی اۆسلۇبۇن ان اؤنملی تمثیلچیسیدیر.[۱]
حیاتیٛ[دَییشدیر]
ابۇ نۇواس چوْخ یوْخسۇل بیر آیلده، خۇزیستان اراضیسینده اهواز شهرینده دۆنیایا گؤز آچمیٛشدیٛ. دوْغۇم تاریخی مۆختلیف منبلرده فرقلی (۷۴۷–۶۲) قئید ائدیلمیشدیر. آتاسیٛ هانی عرب، آناسیٛ گۆلۆبان فارس اصیللی ایدی. ۷–۸ یاشلاریٛندایکن آیلسی ایله بیرلیکده بصریه کؤچمۆشدۆلر. ابۇ نۇواسیٛن اۇشاقلیٛق ایللری بصرده ائحتییاج ایچینده، سیٛخیٛنتیٛلیٛ کچمیشدیر. کیچیک یاشلاریٛندان بۆخۇر ساتانیٛن دۆکانیٛ اۆچۆن عطیرلی اوْتلار توْپلایاراق چؤرک پۇلۇ قازانیٛردیٛ. ۸–۹-جۇ عصرلرده بصرنی عرب فیلالوْگییاسیٛنیٛن (لغت شناسی) مرکزی حساب ائتمک اوْلاردیٛ. ائله بۇرادا ابۇنۇواس گؤرکملی عالیم، فیلوْلوْگلارلا تانیٛش اوْلماغا باشلاییٛر. بۇنلاردان بیری ده والیب ایبن ال-حۇباب ایدی. اوْ زامان والیب ایبن ال-حۇبابیٛن شعرلری دوْغما شهری کۇفنین حۆدۇدلاریٛندان کناردا دا مشهۇر ایدی. چوْخ کچمدن اوْ والیب ایبن ال-حۇبابیٛن طلبسی اوْلۇر. بۇ اوْنۇن گلجکده بیر شاعیر کیمی یتیشمسینده بؤیۆک روْل اوْیناییٛر.
فعالیتی[دَییشدیر]
ابۇنۇواس بیر چوْخ شعر ژانرلاریٛندا یازماسیٛنا باخمایاراق عرب ادبیییاتیٛنا «خمریییات» (شرابا دایر شعرلر) مۆللیفی کیمی داخیل اوْلمۇشدۇر. اوْنۇن یارادیٛجیٛلیٛغیٛ ایله عرب شعرسیٛ کؤهنه سنت لردن اۇزاقلاشمیٛش ینی مضمۇن کسب ائتمیشدیر. عرب شعریندا دۆنیوی شعرین ایلک نمۇنه لری ابۇنۇواسیٛن آدیٛ ایله باغلیٛدیٛر. ابۇنۇواس عرب شعرسیٛنیٛ فوْرما جحتدن ده ینیلمیش و تمتراقلیٛ اۆسلۇبۇ واقعی بدیهی تصویر واسیتلری ایله اوز ائتمیش، شعر دیلینی سادلشدیرمیشدیر. شعرلری دینی احکام لارا قارشیٛ چوریلدیییندن ابۇ نۇواس خلیفه ال- امینین امری ایله حبس اوْلۇنمۇشدۇر. اثرلری اوْنۇن شعۆۇبیی (باشقا خالقلاریٛن خیلافت حاکیمیییتیندن آزاد اوْلماق اۇغرۇندا مۆباریز حرکاتیٛ) ایله باغلیٛلیٛغیٛنیٛ احتیمال ائتمی اساس وریر. ابۇنۇواسیٛن بعضی منبلرده حبسخانادا وفات ائتدییی، باشقا ملۇماتلارا اساساً ایسماعیل ایبن ابۇ صالح طرفیندن زهرلندیریلدییی احتیمال ائدیلیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- ↑ Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
- عرب شاعیرلر
- ایران عربلری
- ۷۵۶-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- 814 deaths
- People from Ahvaz
- Persian-language poets
- Arab poets
- Persian poets
- 8th-century Arabic writers
- Folklore characters
- LGBT Muslims
- LGBT poets
- Humor and wit characters
- One Thousand and One Nights characters
- Poets of the Abbasid Caliphate
- Arabic erotic literature
- LGBT history in Iraq
- Pederastic literature
- Shu'ubiyya


c: text/html

text:
مسینا فوتبال کولوبو
مسینا فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: A.C.R. Messina) بیر فوتبال کولوبودور. Serie D دَستهسینده موسابیقه آپاریر.
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Impianti superiori a 7500 Archived 21 July 2011 at the Wayback Machine. osservatoriosport.interno.it
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«A.C.R. Messina»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده مسینا فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[بؤلمه:۱۹۵۴ - جو ایلینده عربیستان اؤلکهسینده

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ناغیلی سؤیلهین: مشدی زینال کیشی / ۸۰ یاشیندا- خدآفرین/ حیدرکانلی کندی
بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی. تانریدان سووای هئچ کیم یوخ ایدی.
بیر زامان، بیر پادشاه وار ایدی. اونون بیر قیزی وار ایدی. او ماحالین قیزلاری بئله قرارا گلدیلر کی، بیرلیکده سئیرانگاها چیخسینلار. پادشاهین قیزی دا او قیزلارا قوشولدو. قیزلار بیر مئشهیه چاتدیلار. او مئشهده قورخولو بیر آیی یاشاییردی. آیی قیزلارا هجوم ائتدی. قیزلار قاچیب آیینین تهلوکهسیندن قورتاردیلار. آمما پادشاهین قیزی قاچا بیلمهدی. آیی اونو توتوب کاغاسینا (ماغار) آپاردی. قیزلارین قالانی ائولرینه قاییتدی.
آیی زورلا پادشاهین قیزی ایله ائولندی. بیر ایل اؤتدو، پادشاه اؤز قیزیندان بیر خبر توتا بیلمهدی. پادشاه بوتون اؤلکهیه امر ائتدی کی، اهالی باشدان – باشا قارا گئینسین. هامی قارا گئییندی. پادشاهین قیزی مئشهده بیر اوغلان دوغدو. او، اوغلونون آدینی پالاز قولاق قویدو. اوغلانین آیی دان دا قان قاریشیغی اولدوغونا گؤره، چوخ تئز بؤیودو و گوجلو بیر آدام اولدو.
بیر گون آناسیندان سوروشدو کی؛ نییه منیم اؤزومون بیر طرفی توکلو، بیر طرفی توکسوزدور؟! پادشاهین قیزی دئدی: آدام اولدوغوما گؤره بیر طرفی منه، او بیری طرفی ایسه حئیوان اولدوغونا گؤره آتانا اوخشاییبدیر. پادشاهین قیزینین اوغلو، باشدان گلیب کئچنلری آناسیندان سوروشدو. پادشاهین قیزی دا اولموشلاری اؤز اوغلونا دئدی.
اوغلان اؤزو ایله قرارلاشدی کی، آیی نی تاپیب اؤلدورسون. آیی همیشه کاغاسیندان گئدنده، کاغانین قاپیسینا یئکهیئکه داشلار قویاردی کی، پادشاهین قیزی و اونون اوغلو اورادان قاچا بیلمهسینلر. اوغلان آیینی اؤلدورمگه گؤره ائله بیر اوخ – کامان قاییردی کی، اونون اوخو یئکهیئکه داشلاردان دا کئچیردی.
گئجهلهمیشدی. آیی گئدیب دولانیب، یئییب، ایچیب کاغایا قاییدیردی. او کاغایا یاخینلاشاندا گؤردو کی، اوغلو کاغانین قاپیسینا قویولان یئکهداشی گؤتوروبدور، آیی آجیقلانیب، قیرواقلاشیب اؤزونو کاغایا یئتیرمک ایستهییردی کی، اوغلان کاغانین آغزینا قویولان داشی باشینا قالدیریب، آیی یا ساری توللادی. داش آیی نی توتمادی. آیی داهادا آجیقلانیب نهنه بالا هر ایکیسینه هجوم ائتدی. اوغلان کامانا بیر اوخ قویوب آیی یا آتدی. اوخ آیینین اورهییندن توتوب اونو اؤلدوردو.
اونلار، آنا- بالا پادشاهین ائوینه ساری یولا دوشدولر. قصره یاخینلاشاندا گؤردولر کی، بیر اکینچی قارا گئیینیب. پادشاهین قیزی اوندان سوروشدو کی، نییه قارا گئیینمیسن او دئدی: نئچه ایل قاباق پادشاهین بیر قیزی ایتمیشدی اوندان بری بیز قارا گئیینیریک. پادشاهین قیزی دئدی کی، اگر او ایتن قیز من اولسام گلیشیمی پادشاها خبر وئررسن یا یوخ؟!
اکینچی دایانمادان شاهین ائوینهگئدیب، قیزین نیشانلارینی شاها دئدی. شاه اونا دئدی: اگر دئدیکلرین دوز اولسا، سنین اؤز آغیرلیغیندا قیزیل وئرهجهیهم، یوخسا یالان اولسا، اؤلومله جزالاناجاقسان.
اونلار هامیلیقجا قیزین یانینا گئتدیلر و گؤردولر کی، پادشاهین قیزی نئچه ایلدن سونرا قاییدیب گلیب. اونلار سئوینجک شاهین قصرینه قاییتدیلار. اوغلان شهرده درس اوخوماغا باشلادی او شرور و اذیتجیل بیر آدام ایدی. شهر آداملاری اونون الیندن جانا گلمیشدی. او شهرده چوخ گوجلو پهلوانلار وار ایدی کی، اونلاردا اونون الیندن گلمیردیلر.
بیر گون پالازقولاق یولونان گئدیردی، او گؤردوکی بیر کیشی داغی آلیب بئلینه گئدیر پالازقولاق سوروشدو کی، بو داغی هارا آپاریرسان ؟ کیشی دئدی آپاریرام پالازقولاغی اؤلدورم. او دئدی پالاز قولاق منم ! او کیشی داغی سالدی پالازقولاغین اوستونه، اونا کارسالمادی. او داغین آلتیندان قالخیب کیشینی اؤلدوروردو کی، کیشی یالوار- یاخار ائلهدی و اونا قارداش اولماق سؤزو وئردی. اونلار قارداش اولوب یولا داوام ائتدیلر. اونلار بیر آز یول گئتمیشدیلرکی، گؤردولر بیرکیشی بیر چینار آغاجینی آلیب چیینینه گئدیر! دئدیلر هارابئله ؟ او دئدی گئدیرم پالازقولاغی اؤلدورم اوغلان دئدی: پالاز قولاق منم! چینارلا اونو ووردو. پالاز قولاق چیناری گؤیده توتوب سیندیردی، آتدی، کیشی قورخوسوندان پالاز قولاغا سیغیندی ودئدی من ده سندنم.
بئلهلیکله اونلار اوچ قارداش اولدولار. اونلار گئتدیلر، گئتدیلر بیر شهره چاتدیلار. او شهرده آدام یوخ ایدی. شهر بوم – بوش ایدی. پالاز قولاق دئدی بیزیم یئریمیز تکجه بورا دیر. اونلار اورا دا دیریلیک قوروب یاشاماغا باشلادیلار. هر گون بیر نفر ائو ایشلرینه، قالانلاری دا ائشیک ایشلرینه و شیکارا گئدیب یئمک گتیریردیلر. اونلار یئمگی حاضیرلاییب قورتاراندا، بیر اوزون و هئیکللی کیشی گلیب یئمگی یئییب، یولا دوشوب گئدیردی.
هرگون بئلهلیکله کئچیردی. اوچوده اوتوردولار کی بیر چاره تاپسینلار. بو قرارا گلدیلر کی، اونو تعقیب ائدیب، قصدینی و کیم اولدوغونو بیلسینلر. گلجک گون پالازقولاق لا قارداشلاری او اوزون کیشینین آردینجا اولوب، گؤردولر کی طرف گئتدی – گئتدی بیر قویویا یئتیشدی. او قویودان اود قالخیردی. کیشی قویویا دوشدو. پالاز قولاق دا ایشدن باش آچماق اوچون اونون آردینجا قویویا دوشدو. قارداشلاری پالازقولاغی بیر اوزون ایپلن قویویا ساللادی و اونو قویونون ائشیگینده گؤزلمهگه باشلادیلار. پ
الاز قولاق قویویا ائندیکده گؤردو کی قویونون دیبینده سویوق هاوا وار و بیر قوجا کیشی قویونون دیبینده اوتوروب. پالاز قولاق کیشینی گؤرن کیمی خنجرینی چکیب، قوجا کیشینین قیچینی یارالادی. اونلار بیر- بیریله دؤیوشدولر. پالاز قولاق کیشینی اؤلدوردو. کیشینین نئچه قارداشی دا وار ایدی. پالازقولاق کیشینین قارداشلارینی دا بیر – بیر اؤلدوردو.. او کیشینین قارداشلارینی اؤلدوردوکده هرهسینین یانیندا بیر قیز تاپیردی. او قوجاکیشینین یانیندا بیر قیز وار ایدی او، باشدان گلیب کئچنلری پالاز قولاغا آچدی.
پالاز قولاق سوسوزلامیشدی. گئتدی بولاقدان سو ایچسین. بولاغین گؤزونده بیر اژداها وار ایدی. او اژداها سویون قاباغین آلمیشدی و سو آخمیردی. قارانلیق شهرین آداملاری دا سوسوزلوقدان کورلوق چکیردیلر. اورانین پادشاهی پالازقولاغا دئدی: ایهر اژداهانی اؤلدورسن قیزیمی سنه اره وئرهرم. او ماحالین آداملاری سو ایچمک اوچون اژداهایا گونده بیر قیز اوتوزدوروردولار. اژداها قیزلاری یئمک اوچون قیراغا گئدیردی، بولاغین گؤزو آچیلیردی و سو گلیردی. اوگون ده نؤوبت پادشاهین قیزینین ایدی.
پالازقولاق اژدهانی اؤلدورمک ایستهییر دی. آمّا چتین ایش ایدی. او قارانلیق یئرین آداملاری دئییردی کی، اونا یاخینلاشماق اولماز و هرکیمسه اونا یاخینلاشسا، اژداهانین زهری اونو سو ائلر.
پالاز قولاق اؤزونه کسرلی قیلینج قاییردی و نئچه قات تیکیلمیش کئچهدن اؤزونه پالتار تیکدیردی کی اژداهانین زهرینین قاباغینی آلسین. او ایستهییردی اژدهانی اؤلدورمکله او قارانلیق دونیادا یاشایان ملتی قورتولوشا چیخارتسین. او پالتاری گئییب، قیلینجی گؤتوروب اژداهانی اؤلدورمگه گئتدی.
اژداها اونو کامینا چکمگه گؤره وارگوجو ایله هاوانی قارنینا سوموروردو. پالازقولاق قیلینجینی دیک ساخلامیشدی، اژداها اونو ایچری چکدیکجه پالازقولاغین ایتی قیلینجی دا اونو کسه- کسه ایرهلیلیهییردی. دؤیوشون سونو اژداهانین ایکی بؤلونمهسیله باشا چاتدی !
پالازقولاق اژداهانین یاری پارچاسینی گؤتوروب آتدی شهرین خارابا محلهسینه، اژداهانین آغیرلیغی خارابا محللهنی تورپاغنان بیر ائلهدی. اژداهانین بؤلونمهسیندن آداملار شادلیغا باشلادیلار. پادشاه پالازقولاق دان ایستهدی کی اوندان بیر انعام ایستهسین. آمما پالازقولاق دئدی کی، قارانلیق شهرده یاشایان آداملاری ایشیقلی دونیایا قایتارسین.
هامی قاییدیشا چاره یولو آختاریردی. بونا گؤره کی بو ایش چوخ چتین بیر ایش ایدی. دئییردیلر بو ایشی یالنیز زوموررود قوشو گؤره بیلر. زوموررود قوشو بیر اوجا بوی چینارین قانادیندا یووا قورموش و اورادا یاشاییردی. هر ایل زوموررود قوشونون جوجهلرینی بیر آیری اژداها گلیب یئیردی و زوموررود قوشو بالاسیز قالیردی. زوموررد قوشو پالاز قولاغا دئدی اگر بیزی اژداهانین الیندن قورتارسان و اوبیریسی اژداهانی دا اؤلدورسن، من ایشیقلی دونیایا گئتمگین یولونو سیزهگؤستررهم. پالاز قولاق اول کی اژداهانی اؤلدوردویی کیمی، ایکینجی اژداهانی دا اؤلدوردو و هامینی سئویندیردی.
پالازقولاغین قارانلیق دونیادان ایشیقلی دونیایا قاییتما زامانی گلیب چاتدی، اونون اوزاقلاشماسیندان هامی ناراحات ایدی، هامی ایستهییردی کی او یئر آلتی قارانلیق دونیادا قالسین، آمما او قاییتماغا تلهسیردی، بونا گؤره کی، ائشیکده، قویونون باشیندا، قارداشلاری اونو گؤزلهییردی.
زومورود قوشو دئدی گرک یئتدی اینک کسدیریب، اتلرینی قیزارتدیریب و یئتدی اینک دریسی حاضیرلایاسان. دریلری سو ایلن دولدوراسان. پالازقولاق اونون دئدیگینی ائلهدی و جاماعات دا اونا کؤمک ائلهییردی. سفر زامانی گلیب چاتدی. یئمکلری زوموررود قوشونون قانادلارینین اوستونه قویدولار، پالازقولاقدا میندی زومورود قوشونون بئلینه. زومورود قوشو دئدی هر واخت من دئسهم آجیمیشام، قیزاریلمیش اینکلرین بیرینی آتارسان منیم آغزیما و هر واخت سوسامیشام دئسهم بیر تولوخ سو وئررسن ایچرم. من سیزی یئدی گئجه گوندوزه آپاراجاغام ایشیقلی دونیایا.
پالازقولاق قارانلیق دونیانین آداملاریله گؤر- گؤروش ائدیب، آیریلدی. زوموررود قوشو اوچماغا باشلادی. او هر واخت سوسوزام دئینده، بیر اینک تولوغو دولوسو سو، هرواخت آجام دئینده، قیزاریلمیش اینک جمدهگی آغزینا آتیلیردی. یولدا اینک جمدهگینین بیری زووب دوشدو. زومورد قوشو آجام دئینده پالازقولاق اؤز بودونون اتیندن کسیب، اونا وئردی. زوموررود قوشو گؤردوکی بو ات آدام اتی دیر. قوش اونو یئمیر و قویونون آغزینا چاتانا دک آغزیندا ساخلاییر. قوش دئییر مقصده چاتدیق بو سن بودا، ایشیقلی دونیا، اودا قارداشلارین، گئت اونلاین یانینا، سنی گؤزلهییرلر.
پالازقولاق قیچیندان ات کسدیینه گؤره یئرییه بیلمیردی. دئدی: گئدرم، هله سن گئت. زوموررود قوشو گؤرور او یول یئرییه بیلمیر. او پالازقولاغین بودونون اتینی آغزیندان چیخاریب، بودون کسیک یئرینه قویور، آغزینین سویوندان اونون یاراسینا سورتور. پالازقولاغین قیچینین یاراسی یاخشی اولور. زوموررود قوشو اؤز قانادلاریندان ایکی لئلک چکیب پالاز قولاغا وئریر و دئیر کی، هاردا چتینلیگه دوشسن من سنین یاردیمینا گلجهیم.
پالازقولاق و قارداشلاری یئتدی ایلدن سونرا، اؤز شهرلرینه چاتدیلار. اونلار عائلهلرینین یانینا قاییداندان سونرا، شهرده آراملیقلا یاشاییردیلار و اؤزگهلره احترام ائدیردیلر. یاشاییشدا ائلهدیکلری آنجاق و آنجاق آیریلارینا یاردیم و یاخشیلیق ایدی………


text:
بروکسلده تۆرک هالیسی
بروکسلده بگونیا گۆلی بیلن تۆرک هالیسی دۇقالدی
بروکسلینگ دۆنیأده تانالیان گراندپلاس میدانیندا ۶۰۰ مۆنگ بگونیا گۆلی بیلن اولی بیر تۆرک هالیسی یاسالدی.
بلژیکه تۆرک ایشچیلرینینگ گتیمهگینینگ ۵۰-نجی ییللیغینا باغیشلانان دابارادا بروکسلینگ تاریحی و توریستی میدانینینگ اۇرتاسیندا ۱۸۷۵ اینهدؤردۆل مترده اوشاق ولایاتینینگ هالیسی یاسالدی.
بو هالی اۆچین ۱۰۰ ایشچی بیر گۆن ایشلهدی.
۱۷-نجی آگوستدا ۱۵۰ مۆنگ توریستینگ بو هالینی گؤرمهگینه قاراشیلیار.
ایسلهیأنلر بو گۆل هالیسینی ۵ یورو بیلن اؤنگۆندأکی شأهِر حأکیملیگینینگ بیناسیندان گؤرۆپ بیلر.
دِگیشلی حابارلار
بنکسی نینگ بیر اثری 18.5 میلیون پوندا ساتیلدی
مارماریس دا فونیکس تاریحی شهرینده قازوو آغتاریش ایشلری باشلادیلار
بو قازوو آغتاریش ایشی پنسیلوانیا بیلیم یوردونینگ عالیملاریندان دکتر آصیل یامان ینگ یوُلباشچیلیغیندا باشلادیلار
قاراحان دپه ده نئولیتیک دؤورۆنه دگیشلی تاریحی اثرلر تاپیلدی
قاراحان دپه ده 3 ییلدان بأری قازوو آغتاریش ایشی دوُوام ادیأر


text:
بیرینجی دونیا ساواشی
بیرینجی دۆنیا ساواشی (۲۸ ژوئیه ۱۹۱۴–۱۱ نوْوامبر ۱۹۱۸) — بشریّت تاریخینده ایکینجی دۆنیا ساواشینا قدرکی ان بؤیوک ساواش. بۇ آدلاندیرما ایکینجی دۆنیا ساواشینین باشلانماسیندان سوْنرا ایشلنمهیه باشلانمیش، ایکی دۆنیا ساواشی آراسینداکی دؤنمده ایسه غربده «بؤیوک ساواش (اینگیلیسجه: The Great War)، (فرانسهجه: La Grande guerre )» یا دا «دۆنیا ساواشی» آدلاندیریلمیشدیر.
بۇ ساواشا ایکی ایتّیفاقدا بیرلشن، دۆنیانین ان بؤیوک گۆجلری قوْشولموشدور: «آنتانتا» دا اینگیلیس، فرانسه، روسیه، «اۆچلر ایتّیحادی» ندا دا آلمان، اوتریش-ماجاریستان، ایتالیا (۱۹۱۵-جی ایلده آنتانتانین طرفینه کئچیر) وار ایدی. آنجاق اوتریش-ماجاریستان باریش علئیهینه یوْلوئرمز حرکتلر ائتدی، ایتالیا دا ساواش باشلاناندا آلمان و اوتریش-ماجاریستانا قوْشولماقدان ایمتیناع ائتدی. نتیجهده ۷۰ میلیوندان آرتیق ساواشچی (اوْنلارین ۶۰ میلیونو اوروپالی ایدی) دۆنیانین ان بؤیوک ساواشلاریندان بیرینه گؤندریلدی. ۱۰ میلیونا یاخین عسگر اؤلدو، اساساً سیلاحلارداکی تکنیکی قاباقلامانین اوْلماسی اؤلوملرین سایینی داها دا آرتیریردی.
اوتریش-ماجاریستان تاخت-تاجینین ولیعهدی هِرسوق فرانس فردیناندین ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴-جۆ ایلده صرب ترورچوسو قاوریلو پرینسیب الی ایله سارایئووْدا اؤلدورولمهسی دۆنیا ساواشینا چئوریلن ساواشین باشلانماسینا بهانه اوْلدو.
ساواشین اساس سببلریدَییشدیر
ایستعمارچی اؤلکهلرین اینکیشافی، ایلک نؤوبهده بۇ اؤلکهلر آراسینداکی ضیدّیتلرین کسکینلشمهسی، دۆنیانین یئنیدن بؤلوشدورولمهسی اۇغروندا اوروپا دؤولتلرینین ایکی حربی-سیاسی بلوکو آراسیندا مۆباریزه بیرینجی دۆنیا ساواشینا گتیریب چیخاردی. بۇ ضیدّیتلرین باشلیجاسی آلمان ایله بؤیوک بریتانیا آراسیندا ایدی.
آلمان حربی-سیاسی داییرهلری بؤیوک بریتانیا و فرانسهنین حسابینا یئنی مۆستعمیرهلر آلماق، فرانسه و روسیهنی گۆجسوزلتمک، اوْنلارین مۆستملکهلرینین بیر پارچاسینی اله آلماق نیّتینده ایدیلر. اوْنون مۆتّفیقی اوتریش-ماجاریستان دؤولتی ایسه بالکان یاریمآداسیندا اؤز نۆفۇذونو گئنیشلندیرمهیه و یئنی توْرپاقلار آلماغا چالیشیردی.
بؤیوک بریتانیا حؤکومتی ساواش یوْلو ایله آلمانی گۆجسوزلتمک، اوْنون مۆستملکهلرینین بیر پارچاسینی اله کئچیر مک، عثمانلی ایمپیراتورلوغونو بؤلوشدورمک اۇمودوندایدی. فرانسه حؤکومتی ده بۇنو ایستهایردی. بۇندان باشقا فرانسه، ۱۸۷۱–۱۸۷۰-جی ایللرده آلمان ایله اوْلان ساواشدا ایتیریلمیش الزاس و لوْتارینگیا ویلایتلرینی گئری آلماق، آلمانین رئین ویلایتینین بیر بؤلومونو اله کئچیر مک ایستهایردی. روس تزار حؤکومتی ایسه بالکاندا، بوسفور و داردانل بوْغازلاریندا اؤز حؤکمرانلیغینی یاراتماغا، هم ده آلمانی ایقتیصاد جهتدن گۆجسوزلتمهیه چالیشیردی.
ساواشین باشلانماسیدَییشدیر
اوتریش-ماجاریستان ایله صربیستان آراسینداکی مۆناقیشه، ساواشین باشلانماسی اۆچون بهانه اوْلدو. اوتریش-ماجاریستان اوْردوسوْنون باش باشچیسی، ارشرسوق فرانس-فردیناند بوسنیدهکی مانوْورلارا قاتیلدی. ژوئن آیینین ۲۸-ده صربیستاندان گلمیش ترورچو قروپون عۆضوو اوْلان قاوریلو پرینسیپ، اوتریش-ماجاریستان تاخت-تاجینین ولیعهدینی سرایئووْدا اوْلدوردو. بۇنون قارشیلیغیندا اوتریش-ماجاریستان صربیستانا اولتیماتوم گؤندریب اوْنا قارشی ساواش اعلان ائتدی.
۱۹۱۴-جۆ ایلین ژوئن آیینین آخیرلاریندا اوتریش-ماجاریستان اوْردوسو صربیستان توْرپاقلارینا گیردی. بلقراد شهری بوْمبالاندی. روس ایمپیراتورلوغو صربیستانی مۆدافیعه ائتمک اۆچون سفربرلیگه باشلادیغی مۆدّتده آقوستون ۱-ده آلمان ایمپیراتورلوغو روسیهیه، آقوستون ۳-ده ایسه آلمان فرانسهیه ساواش اعلان ائتدی. آلمان آقوستون ۴-ده بلژیکه هۆجۇم ائتدی.
قایناقلاردَییشدیر
آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Birinci Dünya Müharibəsi»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ فوریه ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
در این مقاله با ۱۲۰ ضرب المثل ترکی پانتومیم آشنا میشوید و میتوانید از آنها برای بازی در مهمانیها و دورهمیهای خود استفاده کنید. ظالمین رشته اقبالینی بیر آه کسر هاردا آشدی، اوردا باشدی ظلمات داشیدور، گؤتورن ده پشماندور، قویان دا کاسیب گییسه دییه رلر هاردان تاپدین، دولتدی (دولتلی) گییسه دییه رلر مبارکدیر یاغ یؤغورتداندی،...
آذریاعیادبازیگریبزرگسالانتیمیخنده دارداخل خانهدسته بندی نشدهدورهمیشاد۱۲۰ ضرب المثل و اصطلاح ترکی (آذری) برای بازی پانتومیم
در این مقاله با ۱۲۰ ضرب المثل ترکی پانتومیم آشنا میشوید و میتوانید از آنها برای بازی در مهمانیها و دورهمیهای خود استفاده کنید.
- ظالمین رشته اقبالینی بیر آه کسر
- هاردا آشدی، اوردا باشدی
- ظلمات داشیدور، گؤتورن ده پشماندور، قویان دا
- کاسیب گییسه دییه رلر هاردان تاپدین، دولتدی (دولتلی) گییسه دییه رلر مبارکدیر
- یاغ یؤغورتداندی، یؤغورت یاغدان
- دیلی یانان، یوغوردی پوفلییه پوفلییه ییه ر
- داغدان گلیپ باغداکى نى قوور (ضرب المثل آذری برای پانتومیم)
- ضرابخانا آچمامیشام
- ضررین یاریسندان قییتماق منفعتدیر
- ریحان مرزه کردیسینه گتمیرکی
-
رشوه جهنمی ایشیقلاندیرار
- جالانان سو بیر داها کوزه یه قاییتماز
- لای لای بیلیرسن نیه یاتمیرسان؟
- بو حنا (خینا) او حنالارا بنزه مز
- تات سؤزونو توتارلار، تات سوزینه قویمازلار (اویمازلار؟) (کلمات ترکی برای پانتومیم)
- تازا یونجا ائششگه باش آغریسی گتیره ر
- چاخیری تؤکسه ن سیچانین بوغازینا،گئده ر پیشییین پئشوازینا
- حق الی بیکار قالماز، گئژ کسر، کارلی کسر
- حیوانین دیشینه باخارلار، انسانین ایشینه
- ساغ الوز بیزیم باشیمیزا (ترجمه: دست راست شما بالای سر ما)
- سققلیم (ساققالیم) یوخدی (یوخدور)، سؤزومه قولاغ آسمیرلار
- آقا دییر سور دره یه، سن ده سور دره یه
- گؤزونو یومدو، آغزینى آچدى (کلمات ترکی پانتومیم)
- ذره جه عشقی اولانین دریاجا تابی گره ک
- شاهدده ایمان یوخ، بیگ ده عدالت
- گلین آناسی آش باشی، ارین آناسی داش باشی۲۷. قویون دئیر باشیمی کسدین دینمه دیم، توکومو یولدون دینمه دیم، ووردوغون یومروق نه دیر؟
- قویون کیمی تویدادا کسیلدیک یاسدادا کسیلدیک
- فیلین بیر فکری وار، فیلبانین مین
- صاحبینه نه گون آغلادی که منه نه گون آغلییه
- فتنه لیخدا مالون ساخلا، ایگیدلیکده باشون (اصطلاح آذری پانتومیم)
- فشنگ دیواننادیر (دیوانداندیر) نظیر: از کیسه خلیفه میبخشد.
- چاریغیندا ایتیره ن پتواسیندا تاپار
- فیل پیسیداغیدیر، نه ایگی وار نه خاصیتی
- اسنه ماغ اسنه ماغی گتیرر وای سامانلیق داشینا
- کؤرتوددوغون بوراخماز
- قوچ ایت دایی سیناچکر،خاتون قیزخالاسینا
- دین سیزین کی ایمانسیزدی
- اولمه اششکیم یونجابیتینجه
- بوشلی بوشلونون ساغلیغین ایستر
- مالین بک ساخلاقونشون اوری توتما
- چولمک دیغیرلاناردوواغین تاپار
- اصیل ایتمزیاغ ایئیمز
- مال گئدربیریاناایمان گئدرمین یانا
- دالدان آتان داش تؤپوغادئیر
- سؤزسؤزی گتیررآرشین بئزی
- چک زحمت گؤرلذت
- چؤخ دولانان چؤخ بولر (چؤخ دولانان تؤپوغاداش دئیر)
- دوه اوینویانداقاریاغار
- نانجیبه چالاسی یا گئتمه
- اششک ساتان کؤششک آلانماز
- قونشی پایی یاخچی دی بیرگون سنده بیرگون منده
- قونشی قونشویاباخارجانینی اودایاخار
- خؤروزیؤخویدی سحرآچیلمیردی؟
- جوجه نی پائیزداساناللار
- هوشون منبرده اولسون
- هاردان گلیرسن؟ چین و ماچیندن. تؤکولور پار و پاچندن
- چال سووا ایچ
- هر آغیزدان بیر آواز گلیر (کلمات آذری پانتومیم)
- چراغ ایشیغى ایستر
- هر ائوین بیر قبله سی وار
- چاخیر ایچه ن مالین ییه ر، بنگ چکه ن عقلین، تریاک آتان عمرون
- ذوقسوز طاعت بارسیز آغاجدی
- چای که اولدی دیشلمه، بیکار اوتی ایشلمه
- کیشی توپوردویون یالاماز (و یا: کیشی ده سؤز بیر اولار،کیشی سؤزونون اوستونده دورار)
- چرچى کیسه سینده کین ساتار
- بیر اوغلون اولسون آدین قویاسان نظرعلی، خیری اولماسا نه ضررلی
- بَی وئره ن آتین دیشله رینی سایمازلار (ضرب المثل ترکی آذری برای پانتومیم)
- ایستیرسن بال چؤره ک، آل الووه بئل کوره ک
- کورآللاهدان نه ایستر، ایکی گؤز بیری ایری بیری دوز
- دلی یه یئل وئرالینه بئل وئر
- سوزی آت یئره صاحابی گؤتورر
- سوزی باجان دئمه باجین باجیسی وار
- کار ائشیتمز اویدورار
- آج تویوخ یوخیسندا داری گورر
- دالدان آتیلان داش تو پوخدان دئییر
- اورکن نه قدر اوزون اولسادا دوغاناقدان کئچر
- ایت هورر کاروان کئچر
- ال الی یووار الده اوزو
- دوز یولون یئریه بیلمیر شخملیقدا شلتاق آتر
- قاشینی قائیران دئیردی ووردی گوزینی چیخاردی
- بیچاق دسته سینی کسمز
- ایلان هر یئرده ایری گئتسه اوز یوواسینا دوز گئدر
- -کچل باخار گوزگیه آدینی قویار اوزگیه
- دووه اوینیاندا قار یاغار
- پیشیگین آغیزی اته چاتماز دئیر منداردی
- بیر ساعتدی تنبکی یانیر الان دئیر نه توستیسیدی
- باغدا اریک واریدی سلام علیک واریدی باغدان اریک کوتاردی سلام علیک کوتاردی
- گلین اوینیا بیلمز دئیر اتاق ایریدی
- گلین اوجاقا گلر
- قوناق قوناقی ایسته مز ائو ییه سی هر اکیسینی
- تزه یونجا ائششگه باش آغریسی گتیرر
- سره دن قالان قوتور اولار
- ائل گوجی سئل گوجی
- درمانچی آجینان اولیر کووزه (درمانچینین سهمی ) گوتیرمیر
- خیاطین اگر اینه سینن ساپی ائتمه سیدی گونده اون دست کت شلوار تیکردی
- کچلین آدینی قویاللار زلفعلی کورین آدینی قویاللار نورعلی
- کور توتدیقینی بور آخماز
- اوجوزدی اتین شورباسی اولماز
- الله ایکی یومروغو بیر باشا وورماز (ضرب المثل آذری برای بازی پانتومیم)
- بوننان فاتیا تومان اولماز
- سو آخیب یولون تاپار
- قازان هللنیب قاپاغین تاپار
- قازان قازان دییر دیبین قارادی
- ایگید اوغلان داییسینا چئکر خانم قیز خالاسینا
- مثلده معرفت اولماز
- هم خدانی ایستیر هم خرمانی
- ایش گوردیرنین دی گورنین دگیر
- ایری اوتیراق دوز دانیشاق
- دلی قوییا بیر داش آتار یوز آغیلی چیخاردا بیلمز
- تولا ایتدنده موندار اولار
- یئر برک اولاندا اوکوز اوکوزدن اینجی یر (ضرب المثل ترکی پانتومیم)
- ساخلا سامانی گلر زامانی
- ایت ایتدیگین ترک ایتسه ده سومسیکلیگین ترک ائتمز
- یورقانا بورین ائلنن سورین
- کئچینین قوتورو بولاقین گوزینن سو ایچر
- یئمیشین یاخچیسینس چاققال یئیر


text:
تورکییه جومهورباشقانی پاشینیان’لا گوروشمک اوچون شرط قویدو
تورکیه جومهورباشقانی رجب طیب اردوغان’ین بیرلشمیش میللتلر گنهل قورولو’نا قاتیلماق اوزهره نیویورک’ا یاپدیغی زیارتدن اؤنجه دوزهنلهدیگی باسین توپلانتیسیندا زنگهزور کوریدورونون آچیلماسییلا آزربایجان ایله ائرمنیستان آراسینداکی سورونون سونا چاتاجاغینی اومدوغونو سویلهدی.
تورکیه جومهورباشقانی، نیکول پاشینیان’ین گؤروشمهک ایستهمهسی حالیندا ائرمنیستان’ین اولوملو آدیملار آتماسی گرهکدیگینی سؤیلهدی:
“گورجوستان باشباخانی واسیطهسی ایله نیکول پاشینیان منه بیر گوروشمه اؤنهریسی گؤندردی. آنجاق بونون اوچون ارمنیستان’ین اولوملو (مثبت) آدیملار آتماسی گرهکیر. آما دئدیگیم کیمی بیز بو گؤروشمهلری یاپارکن بورادا اونلارین اولوملو یاخلاشیم گؤسترمک سورتیله بو آدیملاری آتماسی لازیم. بو گؤروشمه گرچکلهشیرسه تورکیه دیپلوماتیک ایلیشکیلره ده باشلایاجاق.”
اردوغان، زنگهزور کوریدورونون آچیلماسییلا آزربایجان-ائرمنی ایلیشکیلریندهکی چتینلیکلرین آشیلابیلهجهیینی اومدوغونو ایفاده ائتدی./خبرگلوبال


text:
روسیا بو اؤلکهلره اوچوشلاری برپا ائدیب
بو بارهده اؤلکهنین باش ناظیری میخایل میشوستین قرار ایمضالاییب.
روسیا میصر، بیرلشمیش عرب امیرلیکلری و مالدیو آدالاری ایله اوچوش لاری برپا ائدیب.
بو بارهده اؤلکهنین باش ناظیری میخایل میشوستین قرار ایمضالاییب.
قرارا اساساً، روسیادان هفتهده 3 دفعه قاهره-یه، 2 دفعه دوبی-یه و 2 دفعه مالدیوه اوچوشلار کئچیریلهجک.
بوندان باشقا، سوئیس-ا اوچوش لارین سایی هفتهده 2 دفعهدن 4 دفعهیه آرتیریلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
طالبان، تهرانداکی افغانیستان قونولو توپلانتییا چاغریلمادی
طالبانین سؤزچوسو و گئچیجی حکومتینین مدنیت باخانینین یاردیمچیسی وظیفهسینی ایجرا ائدن ذبیحالله مجاهد تهران توپلانتیسینا هله ده دعوت ائدیلمهدیکلرینی بیلدیردی
روسیادا اوچاق دۆشدو
اوچاغین ندن دۆشدوگو ایله باغلی هله بیر آچیقلاما وئریلمهسه ده، قضا ایله باغلی سوروشدورما باشلادیلدی
یمندهکی چاتیشمالاردا ۸۱۴ نفر حیاتینی ایتیردی
یمندهکی ایران دستکلی حوثیلر ۲۰۱۴.جو ایلین سپتامبر آییندان باشکند صنعا و بعضی بؤلگهلری کنترل ائدیر


text:
چئخ قاضی
چئخ ارثی اولان قاز جینسی
چئخ قازینی یئیین - چئخ قازینی قورویون!
چئخلر یالنیز فایدالانماق اوچون چئخ قازینی یئتیشدیریللر (ات، جیر،قاز پیگی، توک). باخمایاراق کی بو بیراز ترسینه گؤرونور، اما بو قاز جینسینی قوروماغین تک یولو اوندان یئنیدن فایدالانماقدادیر.
معاصر تئندئنسیالار ایریمیقیاسلی اینتئنسیو اکینچیلیکدن اورقانیک اکینچیلییه اوست توتور. اورقانیک فئرمئرلر الا کئیفیتلی پئستیسیدسیز محصول ایستئهسال ائدیر هانسی کی، اینسان ساخلاملیغی اوچون تهلوکهلی اولا بیلر. اورقانیک فئرمالار و اونلارین موشتریلری چئخ قازینی قوروماق اوچون ایمکان تعمین ائدیرلر.
اونو یئیین - اونو قورویون!
همچینین سیزده چئخ قازینی قورویا بیلرسینیز! بویوک شهرده یاشاسانیز بیله و قازلاری ساخلاماغا ایمکانینیز یوخدورسا یئمیینیزده ایستیفاده ائدهرک کمک علینیزی اوزادا بیلرسینیز. سیزه یاخین ات دوکانینا گئدیب ساتیلان اتلرین هانسی جینسلر اولدوغونو اؤیرهنین. تأسف کی، حتی چئخیانین سوپئرمارکئتلرینده بیله اصل چئخ قاضی ساتیلمیر. قازین اوزرینده “چئخ قاضی” یازیلسا بیله او اصیلینده هیبرید اولونموش برویلئر قاضیدیر. اصل چئخ قازینیدان دادماق ایستییرسینیزسه او حالدا چئخیانین کندلرینه سفر ائدیب قاضی اورادا کی اورقانیک یئرلی فئرمئرلردن آلمالی اولاجاقسینیز. اصل چئخ قاضینین تلباتینی آرتیرساق، اونو پارلاق گلهجک گؤزلهیهجک.
بوتون آوروپادا چوخلو یئرلی قاز جینسلرینه ماراغین ایتمهسی اونلاری یوخ اولماق تهلوکهسی آلتینا گویوب. XX عصرین باشلانقیجینا کیمی بو قازلار مینلرله سورویله قورونوب ساخلانیردیرلار، ایندی ایسه اونلارین سایی بیر نئچه یوزه دوشوب. اقر سیز یاخین دوکندان اصل چئخ قازینی تاپا بیلمیرسینیزسه بو صحیفهیه داخیل اولون و دیقر تهلوکه آلتینا اولان یئرلی قاز جینسلریندن اؤیرهنین، هانسیلارین کی سیزین دقتینیزه احتیاجلاری وار.
چئخ قاضی > قاز اتینی یئیین - قاضی قورویون!
Copyright © چئخ قاضی, 2006-2021. بوتون حقوقلار قورونور. سون یئنیلنمه 11. اوکتیابر 2019


text:
شهر
شهر — اهالی سايینا گؤره بؤيوک، مرکزلشدیریلمیش و اراضیجه محدود ياشايیش منطقهسی. اهالیسی کند تسرروفاتیندان کنار فعالیتله مشغولدور. ائففئکتلی اؤزونویداره، تجهیزات و نقلیات ستروکتورونا مالیکدیر. شهرلرین ساکینلری ائتنیک، دیل، سوسیال، مدنی، دینی و س. باخیمدان موختلیف اولا بیلر.
شهرلر علمی باخیمدان مدنیتلرین ياخینلاشماسینین ایدئال حالی حساب ائدیلیر. آدامباشینا دوشن اراضی چوْخ آز اولور. بیر قايدا اولاراق اؤزونهمخصوص مدنیته و جدی سوسیال طبقهلشمهيه مالیکدیر. بۇ خصوصیتلر اونلاری کندلردن و يا خصوصی مقصدلر اۆچون اینسانلارین جمعلشدیگی ياشايیش منطقهلریندن جدی فرقلندیریر.
ياشايیش منطقهسینین شهر ستاتوسونا عاید ائدیلمهسی هر اؤلکهنین قانونلاری اساسیندا موعيين ائدیلیر. بۇ طلب موختلیف اؤلکلرده موختلیفدیر — دانمارکدا ۲۵۰ نفر، ژاپوندا ۵۰ مین نفر.
دونیا شهرلری[دَییشدیر]
دونیانین ان چوخ اهالیسی اولان شهرلری:[۱]
دونیانین ان یوخاری یاشاییش کیفیتی شاخیصلی شهرلری:[۲]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ United Nation, Prospects of World Urbanization 1988 Dec, 1989.
- ↑ News Release: 2010 Mercer Quality of Living survey


text:
`انسان` نتیجهلر
خبرلر [14]
- آمریکا: اوچاغین ائنیش قورغولاری بؤلوموندن انسان بدنی پارچالاری چیخدی
- یئنی بیر آنتیک انسان نؤوعو تاپیلدی
- رئیسی، هر زامان انسان حاقلارینی ساووندوغونو ادعا ائتدی
- تورکیهنین ایلک ربات اویونچوسو: آیپئرا
- اردوغاندان انسان حاقلاری فعالیت پلانی آچیقلاماسی
- اردوغاندان تورکیهنین انسان مرکزلی توتومونا وورغو
- انسان عؤمرو اوزاندی
- هر ایل میلیونلارجا انسانی ایلان سانجیر
- ۱۳ مین ایلیک آیاق ایزلری تاپیلدی
- لابراتوردا اینسان یومورتالاری گلیشدیریلدی
- "اینسان اوغلونون سونو اوزاق دئییل"
- بیلیمده دئوریم
- انساناوغلو اؤز سونونو گتیریر
- پکاکا اوشاقلاری قوللانیر


text:
عادی خانیم اوْتو
عادی خانیم اوْتو (اینگیلیسجه: Atropa belladonna، فارسجا: شابیزک ، لاتین تورکجه: Adi xanımotu ، عربجه: ست الحسن ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Güzelavrat otu ، فرانسهجه: Schwarze Tollkirsche ، آلمانجا: Schwarze Tollkirsche ) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Atropa belladonna»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده عادی خانیم اوْتو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
پیئر کوری
پیئر کوری (۱۵ مئی ۱۸۵۹، پاریس - ۱۹ آپریل ۱۹۰۶، پاریس)، فرانسهلی فیزیکچی؛ کریستال بیلیم، مغناطیسم، پیئزوالکتریک و رادیو اکتیویته بیلیملرینین قاباقجیللاریندان. کیمیاگر یولداشی ماریا کوری ایله بیرلیکده ۱۸۹۸-جی ایلده رادیوم المنتینی تاپدی. ۱۹۰۳-جی ایلده هنری بکرل طرفیندن تاپیلان رادیاسیون (شۆعالانما) فاکتی اوزرینده اورتاق چالیشمالاردا ائتدیکلری اۆستون خیدمتلری اۆچون حیات یولداشی ماریا کوری ایله بیرلیکده نوبل فیزیک اؤدولو آلدی.[۱]
پیئر ۱۴ یاشیندا ایکن، ریاضیات اۆچون هوَس و قابیلیتینی ایثبات ائتمیشدی. ۱۶ یاشیندا بیلیمیوردو ایشلرینه باشلادی و ۱۸ یاشیندا اولاندا آمریکالی ماستر درجهسینین ائشدیری ایله اؤدوللندیریلدی. آنجاق پولسوزلوق اونون دوکتورا اوخوماغینین گئجیکمهسینه ندن اولدو. بو اۆزدن بیر لابراتواردا ایشلهمگه باشلادی.[۲]
اونون ایلک اؤنملی علم ایش بیرلیگی، بؤیوک قارداشی ژاکوِس ایله ایدی. پیئر ۲۱ و ژاک ۲۴ یاشلاریندا ایکن، قارداشلار پیئزوالکتریک تأثیرینی کشف ائتمیشدیلر. کوری قارداشلاری قاتی کریستاللار باسقی آلتیندا اولدوغو زامان، کریستاللاردان الکتریک انرژیسی یاراندیغینی تاپمیشدی.[۳] اوخشار کریستاللار سیخیشدیریلمیش اولدوغوندا اورادا بیر الکتریک پوتانسیئلی یارانمیشدیر. ایکی دانا خارقالعاده حادیثهنین آراسینداکی باغلانتینین گئرچگینی آنلاماق، پیئر'ی فیزیکین قانونلاریندان تقارونون اصل روْلو حاقیندا قاباقجیل بیلگی اینکیشاف ائتمک اۆچون کؤمک ائتدی.
۲۹ جولای ۱۸۹۵-جی ایلده ماری کوری ایله ائولنن پیئر، بو ائولیلیکدن ایکی قیز اوشاغینا صاحیب اولدو. پیئر کوری ۱۹ آپریل ۱۹۰۶-جی ایلده تصادوفدا دۆنیادان گئتمیشدیر.[۴]
قایناق[دَییشدیر]
- ↑ The Nobel Prize in Physics 1903. یوْخلانیلیب8 July 2016.
- ↑ Quinn, Susan (1996). Marie Curie : a life. Reading, Mass.: Addison-Wesley. ISBN 978-0201887945.[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ (2014) «This Month in Physics History: March 1880: The Curie Brothers Discover Piezoelectricity». ACS News March. یوْخلانیلیب8 July 2016.
- ↑ "Prof. Curie killed in a Paris street" (PDF), The New York Times, 20 April 1906


text:
لهیستان
لهیستان یا دا رسمی آدیلا لهیستان جمهوریتی اۇرتا اوروپادا یئرلَشن بیر اوْلکه دیر. پایتختی ورشو شهریدیر. بو اؤلکه مرکزی اوروپادا اوْلۇب غربده آلمان، جنۇبدا چک جومهوریتی و ایسلوواکی، شرقده اوکراین و بلاروس، شیمالدا ایسه بالتیک دنیزی، لیتونی و روسیه (کالینینگراد اوستانی) ایله هم سرحددیر. اؤلکنین همچینین دانمارک و سوئیس ایله دنیز سرحدلری واردیٛر. لهیستاننیٛن اراضیسی ۳۱۲٫۶۸۳ کیلومتر موربع -دیر (دۆنیادا اراضیسینه گؤره ۶۹-جی یئرددیر). اهالیسی ۳۸٫۱ میلیوْندان چوْخدۇر،
لهیستانین تاریخیدَییشدیر
ایلک لهیستان دؤولتی ۹۶۶-جیٛ ایلده یارادیٛلمیٛشدیٛ. همین دؤولتین سرحدلری تخمیناً بۇگۆنکۆ لهیستان سرحدلری ایله اۆست-ۆسته دۆشۆر. لهیستان ۱۰۲۵-جی ایلده کراللیٛغا چوریلمیش، ۱۵۶۹-جی ایلده ایسه بؤیۆک لیتونی حرسوْقلۇغۇ ایله بیرلشرک لهیستان-لیتونی بیرلیگینین ساسیٛنیٛ قوْیدۇ. بۇ ایتتیفاق یالنیٛز ۱۷۹۵-جی ایلده داغیٛلمیٛشدیٛ. ۱۹۱۸-جی ایلده مۆستقیللییینی ینیدن قازانان لهیستان ایکینجی دۆنیا مۆحاریبسی دؤورۆنده آدوْلف هیتلر آلمانین طرفیندن ایشغال اوْلۇنمۇش، مۆحاریبه بیتدیکیدن سوْنرا ایسه کوْممۇنیست دؤولت کیمی اسسرین نظارت ائتدییی شرق بلوْکۇنا داخیل اوْلمۇشدۇ. ۱۹۸۹-جی ایلده کوْممۇنیست رژیمی دوریلدیکدن سوْنرا لهیستاندا «ۆچۆنجۆ جومهوریتی» قۇرۇلدۇ. بۇ گۆن اوروپا ایتتیفاقیٛنیٛن ان چوْخ اهالییه مالیک ۶-جیٛ اؤلکسی اوْلان لهیستان ۱۶ ووْیووْدالیگدان (شابلون:لانگ-پل) عیبارت لیبرال دموْکراتیک دؤولتدیر. اؤلکه اوروپا بیرلیگی، ناتوْ، بمت، ایقتیصادی امکداشلیٛق تشکیلاتیٛ، دۆنیا تیجارت تشکیلاتیٛنیٛن عضوۆدۆر.[۴]
۸۷۷-جی ایلده کیچیک لهیستان اراضیسی بؤیۆک موْراوییا دؤولتی طرفیندن ایشغال ائدیلدیکدن سوْنرا قنزنوْ شهری باشکند اوْلماقلا بؤیۆک لهیستان اراضیسی لهیستان دؤولتینین یارانماسیٛ اۆچۆن اساس مرکز اوْلدۇ. لهیستان دؤولتینین بانیسی و ایلک حؤکیلومترداریٛ پیاستوْولار ناصلیندن اوْلان کنیاز ستفان ای مشکوْ (۹۶۰–۹۹۲) اوْلمۇشدۇر. اوْ، ۹۶۶-جیٛ ایلده باتی عادتلری اۆزره مسیحیت دینینی قبۇل ائتمیشدیر. اوْنۇن اوْغلۇ-ایگید بوْلسلاویٛن دؤورۆنده لهیستان کنیازلیٛغیٛ اؤزۆنۆن گۆجلۆ دؤورۆنۆ یاشاییٛردیٛ. لهیستان و ویستۇلا چایلاریٛ آراسیٛندا یاشامیٛش اوْلان ایسلاو قبیللرینین قۇرمۇش اوْلدۇغۇ بیر دؤولتدیر. اوْ زامانکی بۇ ایسلاولارا "یایلا اینسانلاریٛ" مناسیٛنیٛ ورن "پوْلان" دییلیردی. زامانلا بۇ آد لهیستان حالیٛنا چوریلدی.
لهیستان اوْن دؤرد عصردن وْن یددی عصره قدر کچن مۆدت ایچینده اوروپادا گۆجلۆ بیر دؤولت حالیٛندا ایدی. «ۆچ پارچالانمادان» ایلکی ۱۷۷۲-جی ایل تاریخینه قدر اوْلان مۆختلیف خاندانلیگلار ایدارسینده ایدی. بۇ تاریخدن اعتباراً لهیستاننیٛن چؤکۆش دؤورۆ باشلادیٛ. ۱۷۷۲-جی ایل تاریخینده پروس، روسیه و اوتریش، اؤلکه توْرپاقلاریٛنیٛ آرالاریٛندا پایلاشدیٛلار. بۇنۇ ۱۷۹۳-جی و ۱۷۹۵-جی ایللر پایلاشمالاریٛ ایزلدی. لهیستاننیٛن لینده یالنیٛز شرق پروس اراضیلری قالدیٛ. بیرینجی دۆنیا مۆحاریبسیندن سوْنرا اۇزۇن مۆباریزه و چتینلیکلردن سوْنرا ۱۹۱۸-جی ایلده ورسای مۆقاویلسی ایله مۆستقیللییی تأمین ائدیلدی. لهیستان ۱۹۱۸-جی ایل ۷ نوْیابردا مۆستقیل اؤلکه ائلان ائدیلدی. لهیستاندا حاکیمیییته لهیستان سوْسیالیست پارتییاسیٛنیٛن رهبری اوْلان یۇزف پیلسۇدسکی گلدی. لهیستاننیٛن باتی سرحدلری ورسای مۆقاویلسی ایله مۆیینلشدیریلمیشدی. ۱۹۱۹-جی ایل ۲۸ اییۇندا لهیستان نۆمایندلری اوْنا ایمضا آتمیٛشدیٛلار. لاکین شرق سرحدلرینی مۆیین ائتمکده آنتانتا دؤولتلری لهیستانیا فعالیییت آزادلیٛؤیٛ ورمیشدیلر. حتتا ۱۹۱۹-جی ایلین دکابر آییٛندا آنتانتانیٛن آلی شۇراسیٛ شرقده لهیستاننیٛن سرحد ختتینی تسدیق ائتدی. بۇ، شرتی اوْلاراق کرزوْن ختتی آدلاندیٛریٛلدیٛ. ۱۹۲۱-جی ایلین مارتیٛندا ریقادا سوْوت-لهیستان مۆقاویلسی ایمزالاندیٛ. همین مۆقاویلیه ساسن باتی بلوْرۇس و باتی اوکراین اراضیلری لهیستاننیٛن ترکیبینده قالدیٛ. ۱۹۲۱-جی ایل ۱۲ مارتدا اؤلکنین کوْنستیتۇسییاسیٛ قبۇل اوْلۇندۇ. کوْنستیتۇسییادا جومهوریتی قۇرۇلۇشۇ تسبیت ائدیلدی. پیلسۇدکینین سلاحیییت مۆددتی بیتدییی اۆچۆن بۆتۆن وزیفلریندن ایمتینا ائتدی. لاکین اؤلکده وضیعت گتدیکجه پیسلشیر، سیاسی دیدیشملر، میلّی مۆناقیشلر اؤلکنی ایدار اوْلۇنماز وضیعته سالیٛردیٛ. ۱۹۲۶-جیٛ ایلده اؤلکده حربی چوریلیش باش وردی. ی. پیلسۇدکی ینیدن حاکیمیییته گلدی. اوْ، ۱۹۳۵-جی ایله کیمی دؤولتین باشچیٛسیٛ اوْلدۇ. بۇ ایللر اؤز ماحیییتینه گؤره لهیستان تاریخینه ساناسیوْن (ساغلاملاشدیٛرما) دؤورۆ کیمی داخیل اوْلمۇشدۇر. لهیستان خاریجی سییاستده آنتیسوْوت و آنتیالمان سییاستی یئریدیردی. بۇ دا، ۱۹۳۹-جی ایلده لهیستاننیٛن سسرای و آلمان آراسیٛندا بؤلۆشدۆرۆلمسی ایله نتیجلندی.
۱۹۳۹-جی ایلده عئینی آندا هم ناسیست آلماننیٛن و هم ده روسیهنیٛن ایشغالیٛنا اۇغرادیٛ. ایکینجی دۆنیا مۆحاریبسی عرضینده آلتیٛ میلیوْن لهیستانلیٛ اؤلدۆرۆلدۆ. داها سوْنرا آلمان اوْردۇلاریٛ مۆتتفیقلره تسلیم اوْلدۇ. ایشغال سناسیٛندا قۇرۇلان سۆرگۆندکی لهیستان حؤکۇمتی ایش باشیٛنا گلدی. ۱۹۴۷-جی ایلده ائدیلن سچکیلرده کوْممۇنیستلر حؤکۇمتی قۇردۇلار و اؤلکنی روسیه نیٛن پیکی وضیعتینه گتیردیلر. ایکینجی دۆنیا مۆحاریبسینین بۇ چتین گۆنلریندن سوْنرا لهیستان، روسیه یا وئریلن ۱۷۸٫۸۴۲ کیلومتر موربع -لیک بؤلگیه قارشیٛ ۱۹۴۵-جی ایلده آلمان توْرپاقلاریٛندان ۱۰۲٫۴۰۰ کیلومتر موربع -لیک بیر بؤلگنی گؤتۆردۆ. اوْدر-نیسسئ ختتینین شرقینده قالان بۇ بؤلگه سیلزییا، پوْمرانییا، باتی پروس و شرق پروس دا داخیل ایدی. لهیستان ایدارسینه کوْممۇنیستلرین گلمسییل، بؤیۆک مۆلکیییتلر قالدیٛریٛلدیٛ، صنایعلر میلّیلشدیریلدی، مکتبلردکی تحصیل سیستملری کوْممۇنیستلشدیریلدی. ایستحصال آزالدیٛ. بۆتۆن بۇنلاریٛن نتیجسینده ۱۹۵۶-جیٛ ایلده پوْزناندا عصیان چیٛخدیٛ.
۱۹۷۰-جی ایلده ینی آغیٛر ورگیلر و حددیندن آرتیٛق قییمت یۆکسلملری ینی عصیانلارا یوْلاچتیٛ. ۱۹۸۰-جی ایلده حادیثه لر داها شیددتلندی. لنین لیمانلاریٛندا توسعه ائدن "ایشچی تتیللری" سوْنۇندا، ایشچینین یانیٛندا اوْلدۇغۇنۇ سؤیلین کوْممۇنیست ایداره "۲۱ ایمتییازیٛ" ورمک مجبۇریییتینده قالدیٛ. قدانسک آدیٛیلا بیلینن بۇ تتیللر سوْنۇندا، مۆستقیل ایشچی پشلری قۇرما حاققیٛ لده ائدیلدی.
حادیثه لرین گدیشیندن حۆرکن روسیهنیٛن تحدیدلری اؤلکده حربی وضیعت ائلانیٛنا سبب اوْلدۇ. ایشچی قییاملاریٛنیٛ تشکیل ائدن همریلیک پشسی لیدرلری حبس اوْلۇندۇ. ۱۹۸۲-جی ایلده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری-یٛن تزییقی نتیجسی حربی وضیعت قالدیٛریٛلدیٛ. ۱۹۸۳-جۆ ایلده ینه قدانسکدا لنین لیمانلاریٛندا حؤکۇمت لیحداریٛ گؤستریلر ائدیلدی. ۱ مایدا لهیستان ایشچیلری، ایشچی حؤکۇمتیندن حاققلاریٛنیٛ طلب ائتمک اۆزره "ایشچی بایرامیٛنیٛ" تتیللرله قئید ائتدیلر. عسگری ایداره ایشچیلره بعضی حاققلار وردی. ۱۹۸۵-جی ایلده سچکیلریندن سوْنرا حاکیمیییته کچن ووْیچخ یارۇزلسکی، غربله علاقه لرینی توسعه ائتدیرمیه چالیٛشدیٛ. آرتان ایقتیصادی پروْبلملر ۱۹۸۸-جی ایلده بؤیۆک بیر تتیل دالغاسیٛنا سبب اوْلدۇ. ۱۹۸۹-جی ایلین اییۇنۇندا ائدیلن سچکیلرد، اوْ تاریخه قدر ایقتیداردا اوْلان بیرلشمیش ایشچی پارتییاسیٛ آغیٛر مغلۇبیییته اۇغرادیٛ. همریلیک پشسینین تکلیفی اۆزرینه تادۇش مازوْوتسکی باشچیٛلیٛغیٛندا بیر کوْالیسییا حؤکۇمتی قۇرۇلدۇ. ۱۹۹۰-جیٛ ایلدکی دؤولت باشچیٛلیٛغیٛ سچکیلرینی لخ والنسا قازاندیٛ.
اهالی و سوْسیال حیاتدَییشدیر
لهیستانلیٛلار اسلاولار منشلیدیرلر. اهالینین ان کوهنه قایناغیٛنیٛ ۱۰-جی عصرده «پوْلان» آدیٛ وئریلن اسلاولار قبیللری میدانا گتیریر. تخمیناً اوْلاراق ۳۷٫۸۷۵٫۰۰۰ اهالییه صاحیب بیر اؤلکدیر. اهالینین ۹۸٪ اینی لهیستانلیٛلار میدانا گتیریر. گری قالان کیچیک بیر هیسسسینی ایسه آلمانلار، اوکراینلیٛلار و بلوْرۇسلار تشکیل ائدیر. لهیستانلیٛلاریٛن ۶۵٪ یاخیٛنیٛ گنج اوْلۇب، ۱۵ ایله ۶۰ یاش قرۇپۇ آراسیٛندادیٛر. اهالی سیٛخلیٛغیٛ ۱۲۱ اوْلۇب، ایللیک اهالی آرتیٛمیٛ ۰٬۱٪-دیر.
بۇ گۆنکی لهیستان دیلی، اسلاولار قبیللریندن تشکیل ائتمیش پوْلانلرین دیلیندن قایناقلانماقدادیٛر. بۇنا مۆقابیل، پوْمرانییانیٛن شرقینده و لهیستان کارپاتلاریٛنیٛن بعضی بؤلگلرینده دیگر اسلاولار قبیللرینین بیر میقدار فرقلی ایستیقامتلری اوْلان لحجلری ده دانیٛشیٛلماقدادیٛر. لهیستان خالقیٛنیٛن بؤیۆک بیر هیسسسی کاتوْلیکدیر. مسیحیتلاریٛن ائکس-پاپاسیٛ یی ایوْانن پاول، لهیستانلیٛدیٛر.
لهیستاندا تحصیل و تحصیل ایمکانلاریٛ اوْلدۇقجا گنیشدیر. خالقیٛن اوْخۇما یازما نیسبتی ۹۸٪-دیر. ووللر کاتوْلیک اینانجیٛنا گؤره حاضیرلانمیٛش تحصیل تدریس پلانیٛسیٛ، کوْممۇنیستلرین ایش باشیٛنا گلمسییله داها پیس بیر وضیعته سالیٛندیٛ. درسلر تامامیله دیندن اۇزاقلاشدیٛریٛلمیٛش و کوْممۇنیست ایدوْلوْگییاسیٛیلا شاگیردلرین بیینلری زهرلنمیه چالیٛشیٛلمیٛشدیٛر. مارخسیست-لنینیست فلسفه ایچینده بوْغۇلمۇش دۆشۆنجه و پرینسیپلر، هر سویییده مجبۇری اؤیردیلمکده ایدی. ۱۹۸۶ دان سوْنرا بۇ مجبۇر ائتمه یاواش یاواش یۇمۇشالمیٛشدیر. مؤوجۇد بیلیمیوردولر ایچینده کراکوْودا ژاگرللوْنیوْن بیلیمیوردوی، لیۇبلین کاتوْلیک بیلیمیوردوی و ورشو بیلیمیوردوی ان اهمیییتلیلریدیر.
دیلدَییشدیر
- لهیستان دیلی ۹۸٫۷٪
- اوکراین دیلی ۶٪
- آلمان دیلی ۰٫۴٪
- بلاروس دیلی ۰٫۱٪
مذهبدَییشدیر
لهیستان اوروپانیٛن ان دیندار اؤلکسیدیر. کاتوْلیک اوْلدۇغۇنۇ سؤیلینلر ۹۰٪، گدری اینسان نیزعملیٛ اوْلاراق کیلیسایه گتدیینی بیان ائدنلر ۸۰٪ چاتماقدادیٛر. دینی اینانجیٛ اوْلانلار آراسیٛندان ۴ قرۇپ سچه بیلریک. بیرینجی قرۇپا آید ۱۵٪ لهیستانلیٛ چوْخ دیندار اوْلۇب، هر گۇن دینی آیینلرینی یئرینه یتیریب، بؤیۆک بیر اینانجلا دۇا ائدنلردیر. ایکینجی قرۇپ- ۳۵–۵۵٪ خالق، بۇ اینسانلار آللاحا اینانیٛر و دۇا ائدیر آمّا هر واخت کیلسنین سسینه قۇلاق آسمیٛر. اۆچۆنجۆ قرۇپ- ۲۰–۲۵٪ آللاحا اینانیٛب، کیلیسایه جوْخ نادیر گدنلردیر. آیریٛجا کیلسنی تنقید ائدیرلر. دؤردۆنجۆ قرۇپ ۲۰–۳۰٪ اینسانلار آللاحا اینانیٛب، دۇا ائتمین و کیلیسایه گتمینلردیر. لهیستان مجلیسی (سیم) باشچیٛ کۆرسۆسۆنۆن آرخاسیٛندا خاچ واردیٛر. کوْنستیتۇسییادا علاقه دار هر هیسسده کاتوْلیکلییه یئر آییٛرلمیٛشدیٛر. بۇ منادا، کاتوْلیسیزم دؤولتین رسمی دینی اوْلاراق قبۇل ائدیلمکددیر ده دییله بیلر. کیلس، دؤولت، سیاست و جمعیت حیاتیٛندا لازیٛم اوْلدۇغۇندا ایستیفاده ائتدیی جیددی بیر نۆفۇزا مالیکدیر. بعضی کاتوْلیک کشیش و قرۇپلار سییاسته آچیٛقجا گیرمکده و بۇ گۆنکی کوْالیسییا ایقتیداریٛنیٛن ان بؤیۆک و ان کیچیک پارتییالاریٛنیٛ دستکلمکددیر.[۵] ۱- کاتولیک کلیساسی ۹۵٪
۲- ارتودوکس ۲٫۳٪
۳- پروتستانیزم ۰٫۴٪
لهیستانین اوستانلاریدَییشدیر
لهیستان ۱۶ استانی وار:
لهیستاننیٛن اساس شهری ورشودیٛر. دیگر اهمیییتلی شهرلری ایسه؛ وروتسلاو، ووچ، گدانسک، پوزنان و راکوف دیٛر.
ایقتیصادییاتدَییشدیر
لهیستان ایقتیصادییاتیٛ، ایکینجی دۆنیا مۆحاریبسی و مۆختلیف ایستیلالر اۆزۆندن بؤیۆک سارسیٛنتیٛلار سوْوۇشدۇرمۇشدۇر. داها سوْنرا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و دیگر اؤلکلردن آلیٛنان کؤمکلرله بیر آز دۆزلمیشدیر.
کوْممۇنیستلر اؤلکنی له کچرینجه ایقتیصادییاتدا دؤولتلشدیرمه و کوْللکتیفلشتیرمئ باشلادیٛ. کوْممۇنیست اؤلکلر آراسیٛندا قۇرۇلان "قارشیٛلیگلیٛ ایقتیصادی کؤمکلشمه شۇراسیٛ" (جوْمجوْن) ایقتیصادی ایستیقامتی یۆنگۆلشدیرمک. لهیستان بۇنۇن بیر عضوۆ اوْلاراق، تیجارتینی بۇ اؤلکلرله ائدردی. اؤلکده سوْسیالیستلر سچکیلری ایتیرینجه و سوْوتلر بیرلیی داغیٛلیٛنجا باشا کچن حۆکۇمت ایقتیصادی پروْبلملری حلل ائتمک اۆچۆن غربه آچیٛلما سییاستینی تتبیق ائتمکددیر.[۸]
لهیستان صنایعسی اوْلدۇقجا مۆختلیفدیر؛ گمی ایستحصالیٛ، تکستیل، کیمیا، مشه محصوللاریٛ، متال صنایعسی، آوتوْموْبیل، تییار، ماشیٛن، سمنت، آلۆمینیۇم و نفت محصوللاریٛ باشلیٛجا صنایعئ آسپکلریدی. سوْن زامانلاردا تاختا-شالبان و کاغیٛز صنایعلری ده اینکیشافا باشلامیٛشدیٛر. مدنچیلیک و مدن صنایعسی اوْلدۇقجا توسعه ائتمیشدیر. بۇنلاریٛن ان اهمییتلیلری کؤمۆر، سینک، گۆلله و میسدیر. لهیستان، قوزئی آلمان و اینگیلتردن سوْنرا اوروپانیٛن ان بؤیۆک کؤمۆر ایستحصالچیٛ اؤلکسیدیر. آیریٛجا سۆلفۆر چیٛخاران اؤلکلر آراسیٛندا قاباقدا گلمکددیر. مانقان، قالای، دۇز، لینییت، نفت، دمیر و طبیعی قاز دیگر اهمییتلی یئرالتیٛ قایناقلاریٛدیٛر.
انرژی باخیٛمیٛندان اوْلدۇقجا توسعه ائتمیش بیر اؤلکدیر. سوْوت کؤمییله قۇرۇلمۇش حیدروْلکتریک ستانسییالاریٛ مؤوجۇددۇر. کؤمۆره سؤیکنن دمیر و پوْلاد صنایعسی اهمییتلی بیر گلیر قایناغیٛدیٛر. وروْسلاو، پوْزنان، بیٛدقوش، یۇخاریٛ سیلسیی ان اهمییتلی مخانیکی و ائلکتریک مۆحندیسلیی صنایعئ مرکزلریدیر. گدانسک و شچینده ایسه لیمانلار مؤوجۇددۇر. سوْن زامانلاردا قئیدا، آلۆمینیۇم صنایعسی ماجاریٛستان بوْکسۇ ایدی و یئرلی قئیدا، آلۆمینیۇم و سۆنی گۆبره صنایعلری توسعه ائتمیش وضیعتددیر. آلۆمینیۇم صنایعسی؛ ماجاریٛستان بوْکسۇ ایدینه و یئرلی گحو رنگلی کؤمۆره باغلیٛدیٛر.
کینچیلیک محصوللاریٛ باخیٛمیٛندان داها چوْخ کارتوْف، تۆتۆن، کتان، چوْودار، آرپا، بۇغدا و یۇلاف قاباقدا گلیر. حیواندارلیگدا ایسه داها چوْخ مال و قوْیۇن یتیشدیریلر. آیریٛجا بالیگچیٛلیگ دیگر اهمییتلی بیر قایناقدیٛر. ایشلین اهالینین ۳۰٪ آ یاخیٛن بیر هیسسسی کینچیلیک و حیواندارلیگلا مشغۇل اوْلار. لهیستان، پۇل واحیدی اوْلاراق زłوْتی ایستیفاده ائدر. آدام باشیٛنا دۆشن میلّی گلیر ۷۲۰۰ دوْللاریٛن اۆستۆنددیر. لهیستان خاریجی تیجارتینین تخمیناً اۆچده ایکیسی کوهنه جوْمجوْن عضوۆ کوْممۇنیست بلوْک اؤلکلرییله اوْلماقدادیٛر. بۇ اؤلکلردن ان چوْخ تیجارت ائدیلنی روسیهدیٛر. ایدخالاتیٛن ۳۵٪ و ایخراجاتیٛن ۲۶٪ ایٛ بۇ اؤلکلردیر. غربلی اؤلکلر آراسیٛندا ان چوْخ آلمان ایله تیجاری مۆناسیبتلری مؤوجۇددۇر. آیریٛجا اینگیلیس و آمریکا بیرلشمیش ایالتلری، لهیستان ایله تیجاری آندلاشمالاریٛ اوْلان لیبرال اؤلکلردیر. خصوصیله سوْن ایللرده بۇغدا و دیگر کینچیلیک محصوللاریٛندا آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایله اوْلان باغلیٛلیگ آرتمیٛشدیٛر.
لهیستاننیٛن ایدخالات محصوللاریٛ; تکستیل خاممالیٛ، دمیر جؤوهری، ماشیٛن و تجحیزات، تاخیٛل محصوللاریٛ و نفتدیر. نفتین هامیسی «دوْستلۇق بوْرۇ ختتی» یوْلۇیلا روسیهدان تأمین ائدیل ؤلکنین نقیللییات شبکسی خصوصیله ایکینجی دۆنیا مۆحاریبسی سناسیٛندا ایشلمز حالا گتیریلمیشدیر. بۇ گۆن ایسه نیزعملیٛ یوْللارا مالیکدیر. دمیریوْللاریٛنیٛن جمی اۇزۇنلۇغۇ تخمیناً ۲۵٫۸۴۸ کیلومتردیر. بۇنۇن ۳۲۰۰ کیلومتره یاخیٛن بیر هیسسسی ائلکتریکلیدیر. چای و کاناللار نقلیاتا اۇیغۇندۇر. اوْدرا چاییٛ اۆزرینده تیجاری چاتدیٛرما ائدیلمکددیر. اؤلکنین تیجارت یۆکۆنۆن آغیٛرلیٛغیٛ دمیریوْللاریٛ اۆزریندن اوْلدۇغۇ اۆچۆن ۳۶۳٫۱۱۶ کیلومتره چاتان قۇرۇیوْللاریٛ نیسبتن داها آز توسعه ائتمیشدیر. معاصیر بیر هاوا یوْلۇ سیستمینه مالیکدیر. آیریٛجا دنیز نقلیاتیٛ دا یاخشیٛ وضیعتددیر. باشلیٛجا لیمانلاریٛ قدانسک، قدیٛنیا و شچیندیر.
گؤرونتولردَییشدیر
نوتلاردَییشدیر
- ↑ Many declared more than one ethnic or national identity. The percentages of ethnic Poles and of minorities depend on how we count. 94.83% declared exclusively Polish identity, 96.88% declared Polish as their first identity and 97.10% as either first or second identity. Around 98% declared لهیستانلار as their first identity.
- ↑ The adoption of Christianity in Poland is seen by many Poles, regardless of their religious affiliation or lack thereof, as one of the most significant events in their country's history, as it was used to unify the Polish tribes.[۶]
- ↑ The area of Poland, as given by the Central Statistical Office, is ۳۱۲٬۶۷۹ km2 (۱۲۰٬۷۲۶ sq mi), of which ۳۱۱٬۸۸۸ km2 (۱۲۰٬۴۲۱ sq mi) is land and ۷۹۱ km2 (۳۰۵ sq mi) is internal water surface area.[۸]
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Constitution of the Republic of Poland, Article 27.
- ↑ Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 [National-ethnic, linguistic and religious structure of Poland. National Census of Population and Housing 2011] (PDF) (in لهستانی). Central Statistical Office. November 2015. ISBN 978-83-7027-597-6.
- ↑ Ludność. Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 [Population. Number and demographical-social structure. National Census of Population and Housing 2011] (PDF) (in لهستانی). Central Statistical Office. February 2013. ISBN 978-83-7027-521-1.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ Rykała, Andrzej (2014). «National and Ethnic Minorities in Poland from the Perspective of Political Geography» (in Polish). Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica 17: 63-111.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ "4.4. Przynależność wyznaniowa" [4.4 Religious affiliation]. Ludność. Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 [Population. Number and demographical-social structure. National Census of Population and Housing 2011] (PDF) (in لهستانی). Warsaw: Central Statistical Office. 2013. p. 99. ISBN 978-83-7027-521-1. Retrieved 31 May 2017.
- ↑ Christian Smith (1996). Disruptive Religion: The Force of Faith in Social-movement Activism. Psychology Press. Retrieved 9 September 2013 – via Google Books. CS1 maint: discouraged parameter (link)
- ↑ GUS. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018 roku.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ Concise Statistical Yearbook of Poland, 2008 (PDF). Central Statistical Office (28 July 2008). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 28 October 2008. یوْخلانیلیب12 August 2008.
- ↑ demografia.stat.gov.pl/. Population. Size and structure and vital statistics in Poland by territorial division in 2017. As of December 31.[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ 5. Report for Selected Countries and Subjects. اولوسلارآراسی پول صندوقو. یوْخلانیلیب9 October 2018.
- ↑ Poland. International Monetary Fund. یوْخلانیلیب10 September 2018.
- ↑ (2015) «GINI Index for Poland». یوْخلانیلیب15 September 2018.
- ↑ 2018 Human Development Report. United Nations Development Programme (2018). یوْخلانیلیب15 September 2018.
- ↑ Lower Silesian
- ↑ Kuyavian-Pomeranian
- ↑ Lublin
- ↑ Lubusz
- ↑ Lesser Poland
- ↑ Podlasie
- ↑ Pomeranian
- ↑ Silesian
- ↑ Greater Poland
- ↑ West Pomeranian


text:
یولداش واله قلی زاده
آذربایجان دموکرات فرقه سینین یئنی صدرین بیوقرافیاسی
یولداش واله قلی زاده رضا اوغلو 21 اردیهشت 1317 (10 مای 1938) تاریخینده اردبیل شهرینین «خوروزلو» کتدینده اکینچی بیر عایله ده آنادان اولوب.
اونون آتاسی رضا قلی زاده حضی اوغلو 1290- جی (1911) ایلینده اردبیلین «آق ایمام» کندیدنده اکینچی عایله سینده آنادان اولموشدور. او، جاوانلیغیندا یاخین قوهوم لاری ایله باکی یا گدیب و 1317- جی (1938) ایله قدر باکی نین «ایچری شهر» محلله سینده یاشاییب و نفت صنایع سینده فعله ایشله ییب. همین ایلده رضا قلی زاده عایله سی ایله بیر یرده باشقا ایرانلیلار کیمی ئوز ئولکه سینه ایرانا قایتمالی اولوب، یئنیدن اردبیل ماحال یندا مسکون لاشیبلار. 25-1324 جی ایللرده (46-1945)، ایراندا اینقلابی حرکت لر گوجله ننده، رضا قلی زاده آذربایجان دمکرات فرقه سی سیرالارینا قبول اولوندو. بوتون قوه سینی و امکانلارینی انقلابی مبارزه یه حصر اتمیشدیر
یولداش واله قلی زاده ائله همان آز یاشیندان آتاسینین یولو ایله آددیم آتدی و «هامارکند» ماحالینین تشکیلات صدری صفربابا بندی ایله تشکیلاتی ایشلرده امکداشلیغا باشلادی. او، اردبیل ماحالینین کسگین شاختاسیندا، صفربابانین سیفاریشی ایله فرقه فدائی لرینی مختلف ایستیقامت لرده مشایعت اتمیش و آتلاری کنده قایتاریردی. بونا گوره ده همیشه صفربابا طرفیندن آلقیشلانیردی. 1325 -جی ایلین آذر آیندا(دکابر 1946)، 21 آذر حرکاتی داخلی و خارجی ارتجاعی قوه لرینین بیرگه امکداشلیغی نتیجه سینده تاپدالاندی. شاه اوردوسونون ضابتلری قلی زاده لرین کنده کی ائوینه هجوم اتدیلر. اونلار واله ین آتاسینی توتوب نامعلوم ایستیقامته گوندردیلر و ائولرینی ویران اتدیلر، آناسی و باجیلارینی یاخین قوهوم لار گیزلتدیلر. یولداش واله ایسه کیچیک قارداشلاری ایله کسگین شاختا و قارلی گئجه ده قاپی و پنجره لری سیندیریلمیش بیر اوتاقدا گیزلنمه لی اولدولار. ساباهیسی سحر واختی ، یولداش واله باشا دوشدو کی، هر ایکی بالاجا قارداشلاری شاختادان دونوب هلاک اولوبلار.
چوخ ایشگنجه لره معروض قالان، 3 ایل عذاب - اذیت دن و قاچاق یاشیان دان سونرا، نهایت واله ین آتاسی تعقیب لردن یاییناراق ، 1328-جی ایلین آذر آیندا (دکابر 1949) ، عایله سی ایله بیرلیکده «بیله سوار» طرفدیندن سووت آذربایجانینا مهاجرت اتدیلر.
اونلار شاماخی رایونوندا اوزومچولوک ساوخوزوندا مسکون لاشدیلار.
یولداش واله قلی زاده اورتا مکتبی همین یرده بیتیردی و 1338 (1959)- جی ایلده قوبا شهرین کند صنایع ین عالی تخنیکوموندا اکینچیلیک شعبه سینه داخیل اولدو. او، تحصیل واقتی نمونه وی طلبه کیمی خاچماز ماحالیندا اولان قوسارچای علمی – تجربه شعبه سینده کیچیک علمی ایشلرده ایشله میشدیر. 1343(1964)-نجی ایلده واله قلی زاده تخنیکومو بیتیردیکدن سونرا، ساعاتلی صابیرآباد منطقه سینده نظامی آدینا کالخوزدا باش کشاورزی مهندسی وظیفه سینده ایشه باشلادی. یولداش واله قلی زاده ائله طلبه واختیندان اجتماعی، سیاسی و تشکیلاتی ایشلرده فعال ایشتیراکچی اولدوغونا گوره، 1342(1963)-جی ایلده آذربایجان دمکرات فرقه سینین قوبا شهر کمیته سینده تبلیغات شعبه سینین مسئولیتینه تعیین ادیلدی. ساعاتلی و صابیرآباد دا ایشله یرکن، اونون اجتماعی ایشلرده فعاللیغی فرقه نین علی بایراملی (شیروان) شهر کمیته سی رهبرلیگینین دیقتینی جلب اتدی. کمیته صدری یولداش علی حسین اسماعیل زاده تکلیفی ایله فرقه عضولویونه نامزد اولوندو. بیر آزدان، صدرین مصلحتی ایله شهر کمیته سینین پلنوموندا مشورتچی سسله ایشتیراک ادیردی. قیسا زاماندان سونرا، 1343- جی ایلین مرداد آیندا (آوگوست 1964)، شهر جاوانلار تشکیلاتینین صدری وظیفه سینه سچیلدی.
او، 54-1350 جی ایللرده (70-1971) عالی ایداره اتمه کورسونو شوروینین عالی پارتیا مکتبینده باکیدا موفقیت له سونا چاتدیردی.
یولداش واله قلی زاده 1358(1979)-جی ایلدن منتظم شکیلده فرقه نین مرکزی کمیته سینین پلنوم ایشتیراکچیسی اولموشدور و 1361 (1982)- جی ایلده فرقه نین علی بایراملی شهر کمیته سینین بیرینجی کاتیبی وظیفه سینه سچیلمیشدیر و ایندییه کیمی همین شهرده صدر کیمی مسئولیت داشییردی. او، 1361 (1982)-جی ایلده فرقه نین مرکزی کمیته سینین رسمی عضولویونه سچیلدی. یولداش واله قلی زاده 1364(1985)-جی ایلده ایران توده پارتیاسینین ملی کنفرانسینا نماینده سچیلیب و 3 آی افغانستاندا فعالیت ائدیب. 1367(1988)-جی ایلدن یولداش واله قلی زاده فرقه نین اجرائیه (سیاسی) هیات ینه سچیلمیشدیر.
واله قلی زاده عایله لیدیر و 5 اوشاغی وار.


text:
کؤک
کؤک (kök) (اینگیلیسجه: root) تورک دیلینده سؤزجوکلری یاراتماغین اساسیدیر. بیر کؤک باشدا اولاراق اَکلر اونا یاپیشیب و سؤزجوکلر دوزَلیر. تورکجه ده كؤك تك هیجالی سؤزجۆكدۆر و دوزلمه سؤزجۆكلرین تملی ساییلیر و ایكی جورهدیر:
- آد (ایسم) كؤكۆ
- فعل كؤكۆ.
ایسم كؤكۆ فعل اولماز و فعل كؤكۆندن ده آد كؤكۆنه كئچیلمز. ادات و ضمیرلر ایسه فعل اولانماز آنجاق آد اولا بیلرلر. اونلاری باشقا كؤك سایمیریق. بعضی كؤكلر ایسه جوت آنلاملیدیرلار. یانی آد دا، فعل ده كؤكۆ ساییلیرلار. «داد-» کؤکۆ كیمی. بئله كؤكلر اسكی تۆرکجهمیزده بیر آنلاملی ایدیلر. فعل کؤکۆ حركت بیلدیرر و لاكین اسم کؤکۆنده حركت آنلامی یوخدور.
اؤرنکلر:
گلمیشدیم: گَل (کؤک) + میش (اَک) + دیم (اَک)
یازانلاردانیمیشام: یاز (کؤک) + ان (اک) + لار (اک) + دان (اک) + ایمیش (اک) + ام (اک)
قایناقلار[دَییشدیر]
- پروفسور حوسئین محمدزاده صدیقین درسلیکلری


text:
“حاجیه!!! بس منیم سیرغامی هاواخت آلاجاقسان؟ تویا گئدهجهیم ها!!”
منه قاش- قاباق ائدرکن، باشینی توولاییب، باشماقلارینی سوروتلهیه- سوروتلهیه گئدیر. یولومون داوامینی توتوب گئدیرم. اونونلا ضارافات ائتدیییم اوچون اوزولورم. آخی او اؤزو منی گؤردویو زامانلار سورکلی ارینین اؤلمهسی اوچون دوعا ائتدیییمی ایستهیردی، منسه اؤزومو او یولا ووروب دئیردیم: “او اؤلسه منه موشتولوق نه وئرهجکسن؟” او ایکی الینی گؤیه قالدیریب، ارینی قارغیییب، منه سیرغا آلاجاغینا آند ایچردی.
* * *
ارینین اؤلمهسیندن بیر هفتهدیر سوووشور. حاجیه اونون تئریاک-سیقارا قوخولو کؤینهیینی باغرینا باسیب، کوچه باشیندا آغلایارکن، اوشاقجاسینا باغیریر: “آللاه…بعیشله منی…بیمه دیم…بیمه دیم…آللاه…” .
قونشولار اونو ساکینلشدیرمهیه چالیشیرلار، منسه بوغازیمداکی قهری یاستیغیملا بوغماغا
آنا اون- اوچونجو دؤنه دوغدو. یئنهده کؤرپهسینین اینقهسینی دویمادان آییردیلار اونلاری. آنا، آغزینی یئردن گؤیه قدهر آچیب باغیردی. دوغوم سانجیسیندان دئییل، آیریلیق آغریسیندان دا یوخ. دؤشلری پاتلاییردی یازیق قادینین.
قودوز سیچانلار اونون امزییینه داراشدیلار. بیر داملا سودو یئره دوشمهمهلی ایدی یوخسا…
آنا آجیمادی. عئینی بیرینجیدن اون ایکینجییهجهنین ترسینه. آنا گولدو عئینی، بیرینجیدن اون ایکینجییهجهنین ترسینه…
* * *
کؤرپهنی بیر داخمایا آپاردیلار. اوراسی اؤلوم کانی ایدی دئیهسن! داخمانین هر بوجاغینا اورادا اولان کؤپکلری ایللر بویو آجلیقدان قورویاجاق قدهر سوموک قالانمیشدی.
قانجیقلار اولاشیردیلار. اونلارین دا امزیکلری پاتلایاجاق قدهر شیشمیشدی. اویسا کؤرپهنی گؤرجک گؤزلری گولدو. آخی کؤرپه، اونلاری او جان آلیجی آغریدان قورتاران تک کیشی ایدی . قانجیقلار کؤرپهنی امیزدیرمک اوچون سیرا چکدیلر، آنجاق اونلارین هئچ بیریسینین امزییینی توتمادی اوشاق. اونلار اؤز اؤزلرینی اممهیه باشلادیلار. اونلار امیشدیکجه کؤرپه قوسدو. اونلار هوروشدوکجه کؤرپه سوسدو.
* * *
قانجیقلار، راحاتلانمیش کیمی گؤرونوردولر، آنجاق کؤرپه سانجیدان آغلاماغا باشلادی. اونون قارنی ائله شیشمیشدی کی حامیله قادینا بنزه ییردی و بو گؤرونتو اونا هئچ یاراشمیردی. قانجیقلار، یئنه ده امزیکلرینین آغریسیندان هوروشمهیه باشلادیلار. کؤرپه اونلاردان قورخموشدو کیمی گؤرونوردو. بیر آزدان سونرا او دا باغیرماغا باشلادی . سانکی دوغوم سانجیسی چکیردی یازیق اوشاق.
قانجیقلارین هوروشمهسی کسیلیردی. کؤرپه ده سوسموشدو آرتیق و بو حال کؤپکلری چوخ شاشیردیردی. آخی او دا راحاتلاشمیشدی. کؤرپه، بیر سورو سیچان دوغموشدو
(۳): کؤلگه
اللرینه باخدی. دیرناقلاری اوزانمیشدی بیر آز. ساغ الینین باش بارماغینی آغزینا آپاریب، دیرناغینی چئینه دی. نیشانا بارماغینی دا… اورتا بارماغینی دا…اوزوک بارماغینی دا…جولو بارماغینی دا هابئله.
سول الینین ده دیرناقلارینی چئینهدی بیر به بیر. بارماقلارینین باشی گؤینهدی. ساغ الینین باش بارماغینی آغزینا آپاریب او قدهر سوموردو کی، بارماغی پاتلادی. نیشانا بارماغی دا…اورتا بارماغی دا…اوزوک بارماغی دا…جولو بارماغی دا هابئله. سول الینین ده بارماقلارینی سوموردو بیر به بیر. اللری اییلدی. اورهیی بولاندی بیردن بیره. یئره توپوردو … توپورجهیی قانلی ایدی. آغزینی سیلمک ایستهدی. اللری قالخمادی. گوزگو قارشیسینا کئچدی. دوداقلاری پارچالانمیشدی. دیشلری اوزانمیشدی. هؤرومجهیه بنزه ییردی گوزگوده. آجیغی گلدی اؤزوندن. گوزگونو سیندیرماق ایستهدی. اللری قالخمادی. دیشارییا قاچدی. کؤلگهسی اوزانمیشدی. اؤزونو چئینهمهیه باشلادی.


text:
قاضی اوغلو
ائل اوبا – امام حسنین اوغلو عبدالله بو صیرا دا کوچوک یاشتا اولان امام حسنین اوغلو عبدالله عمیسینی دوشمان آراسیندا گوره ر – گورمه ز چادیردان چیختی عمیسی اماما دو غرو یوزله شتی. بوآندا دوشمان عسکرینده ن بیریسی امام حسینین باشینا قیلینجین اندیرمه غ ایسته دیغینده، عبدالله بونو گورونجه یوکسه ک سه سله چاغیردى:
(الله سنی ئولدورسون ای حرام زاده اوغلو حرام زاده… عمیمی ئولد ورمه غ ایستیر سه ن؟)
او ظالم کیشی عبداللهین سوزونه قیزه رکه ن قیلیجینی عبداللها دونده ردیغینده اونون الینی بد نینده ن آیردی. بو کوچوک اوشاغ چتین بیر اینجیگ دویونجا، یوزونو عمیسی امام حسینه دونده ریب چاغیردی. (وای آنام وای بابام وای عمیم. قولوم که سیلدی…) ئوزونو امامین یارالی قوجاغینا آتدی.
امام علیه اونو یارالی باغرینا باسارکه ن بویوردو: (ای قارده شیمین کوچوک اوغلو دایان بو مصیبته، الله سنی بابالارینا قاووشتیراجاغدیر).
داها صونرا امام علیه ئوزونو و قارده شی اوغلونو سانکی بویله اوخشوردو:
بیلمه م هاردا سه وگیمی قارده شی اوغلو صاخلایام!
یوره گیمه هر یاندان اوخلار بین یول تاپیری
اوخلارین صیجاغلیغی ، داماریمی قوروتدو
صوصوزلوغون قیلیجی سه رت باغریمی چاپیری
یارالارین میزراغی داغیتدی گیزلریمی
آتلاریندا دیرناغی جانیمدان پای قاپیری
داها صونرا حرمله اونو امامین قوجاغیندا ئولدوردو…
امام حسین علیه السلام دوشمان اوردوسو آراسیندا یاپا یالنیز، بدنینین هپ ییری یارا ، قان دا جانینین هر ییرینده ن صو گیبی دام جیلی ردی، هیچ بیر کیمسه ده امامی ئولدورمه غه جرأت ایتمی ردی، بو صیرادا شمر دیدی نه ایچین دور موشسونوز، نه یی بکلیر سینیز…!
ملعون شمرین سوزو بی ته ر – بیتمه ز دوشمان عسکری هریاندان امام حسینین یارالی بدنی نه هجوم ایتدی، کیمی میزراق کیمی قیلیچ کیمیده، اوخ و داش ووردوغجا، امامین مبارک باشینا، کوسکونه چیگنینه آل آیاغینا و بوغازینا. بویله جه امامین مبارک جانینی پارچا پارچا ایتدیلر۔
هر ایکی الینی بوغازیندان فیشقیران قانین التیندا توتدو ، آوجوندا توپلانان قانی با شینا یوزونه آغ صاقالیناسور تدو و بویوردو:
(بوقانیما به له نمیش حالدا اللها قاووشاجاغام) سعد اوغلو بیریسینه دیدی : (وای اولسون سنه ئه ن آتیندان حسینی راحت ایله)
آو ظالم، حسینین باشینی که سمه غ ایسته دی، اما اونون بدنینه تیتره تمه گیردى گه رى دوندو – صونرادان، بیر روایته گوره شمر و آیری روایته گوره ده، سنان بن انس قیلیجینی حسینین بوغازینا دایارکه ن دیدی: آند اولسون اللها سنین باشینی بد نین ده ن ایراجاغام.
و بونودا بیلیره م سن پیغمبرین اوغلوسان، انا بابا طرفینده ن و هر که سته ن شرفلی و غیرتلیسه ن او ملعون صونرادان امامین مبارک باشینی بدنین ده ن آییر دی. او آندا امام حسین باباسی علی نه نه سی زهرا قوجاسی محمدی یادلادی. مبارک باشینی که ستیغلری آندا سانکی باباسی علی باشی اوزه رینده دورموشتو و اونا سانکی بویله دیدی:
دورای بابا چوخ آغلاما
یوره گیمه قان باغلاما
باجیم داغلی اوغلوم داغلی
بو داغلاری سن داغلاما
بدنیمین هپسی یارا
صاقین منی قوجاغلاما
قوی قانیما گونه ش وورسون
گوز یاشینلا چوروغلاما
قایناق : کربلا اولایلاری – یازان : قاضی اوغلو – عربجه مقرم مقتلینده ن سه چمه لر


text:
مکرونا بیر دفعه داها یومورتا آتیلدی
یومورتا آتان شخص، ائیلمی سیراسیندا، "یاشاسین دئوریم" ایفادهسینی ایشلتدی
فرانسا پرزیدنتی امانوئل مکرون، لیون شهرینه سفری سیراسیندا یومورتالی سالدیرییا اوغرادی. ۲۰۱۷ ایلینده ده مکرون بنزر بیر سالدیرییا اوغرامیش، گئچهن آی دا بیر شخصصین سیللهسینه هدف اولموشدو.
سوسیال مئدیادا پایلاشیلان گؤرونتولرده، لیوندا هتلچیلیک و رستوران صنایعی اولوسلارآراسی سرگیسینه قاتیلان مکرونا، اطرافیندا قورومالار و سرگی قاتیلیمچیلارینین اولدوغو سیرادا یومورتا آتیلدی.
یومورتا آتان شخص، ائیلمی سیراسیندا، "یاشاسین دئوریم" ایفادهسینی ایشلتدی. شبههلی گوونلیک قروپلاری طرفیندن گؤزآلتینا آلیندی.
سالدیریدان سونرا آچیقلاما وئرهن مکرون،
"منه سؤیلهیهجگی بیر شئی وارسا گلسین. اونو داها سونرا گؤروشمهیه گئدهجهیم" دئدی.
ایلگیلیلی خبرلر
کوروناویروسلا باغلی سون ایستاتیستیک
ویروسدان 4 میلیون 889 مین 433 خسته اؤلوب، 217 مین 297 مین 764 نفر ساغالیب.
فیلیپین-ده قاسیرغا نتیجهسینده 13 نفر هلاک اولوب
فیلیپین-ین قوزیی ینده طغیان ائتمیش "کومپاسو" تروپیک قاسیرغاسی نتیجهسینده 13 نفر هلاک اولوب.


text:
خاطیرهلی شکیل: عاشیق قشمله گؤروش
شبستر – کوندور / ۲۵- ۱۱- ۱۳۶۴
ساغدان سولا: محمدعلی نقابی – عاشیق قشم – سلیمان ثالث – فریدون حاصارلی
شکیل، مرحوم شاعریمیز اوستاد فریدون حاصارلینین شخصی آرشیویندن دیر و ایشیق سایتی واسطهسی ایله یاییلیر.
شکیلی چکن: رضا حصاری(اورمان)
عزیز و حؤرمتلی اوخوجولار!
ادبیات و اینجهصنعتیمیزله علاقهدار هر هانکی بیر خاطیرهلی شکیل و یاخود سندینیز وارسا، “ایشیق” سایتی اونلاری اؤز آدینیزا یایماغا حاضیردیر. لطفا گؤندرهجهیینیز خاطیرهلی شکیل و سندلره دایر لازیمی ایضاحات یازماغی اونوتمایین!
حؤرمتله: ایشیق


text:
User talk:Almaa65
- Help & FAQ
- Manual (to create a wiki)
- Community portal
- Editing help
- Language support
- Sandbox
Welcome to Wikimedia Incubator!
At the right there are some important links, and here are some tips and info:
- If you haven't created a user page yet, please create one with for example Babel templates on it.
- You can select your interface language in your preferences.
- If you make articles, templates or categories, don't forget to add a prefix!
- If your knowledge of English is good, you can help with translating pages to other languages you know, so more people can understand it!
- If you want to translate the interface, please go to Translatewiki.net and follow the instructions.
-- Welcoming Bot 22:01, 22 February 2014 (UTC) Template:Wp/azb/ساغدان
خوش گلیب سیزEdit
سلام عزیز قارداش گونئی آزربایجان ویکی پدیاسینا خوش گلیب انشاالله بیرلیکده چالیشیب بو ویکی نین تست مرحله سیندن رسمیت مرحله سینه یئتیرک سیزین اوچون بوتون خوشلوق و گوزل گونلر آرزولورام انشاالله کی بیزی تک قویمویوب و یاردیم ائده سیز --Amir a57(دانیشیق) 09:15, 7 April 2014 (UTC)
A barnstar for you!Edit
مئساژینیز وارEdit
عزیز قارداش منیم بحث صفحمده سیزین اوچون مئساژ وار اونو اوخویون [1] بیرده کی دوستلارینزادن دعوت ائدین گلیب ویکیده چالیشسینلار تا ویکی میز قاباغا گئتسین--Amir a57(دانیشیق) 10:44, 7 April 2014 (UTC)
Deletion requestEdit
Hi. "Your reason" is not a valid reason for a deletion request. Please use something meaningful (e.g. in the case of Wp/azb/کریم_تورکلری it would have been "author request"). --MF-W {a, b} 15:39, 8 April 2014 (UTC)
azb ویکی سینه دستک وئرملی سیزEdit
سلام عزیز قارداش نئجه سیز دانیشیق صفحمده بو قونویا ایشاره ائتدیم آمما نظره گلن بیلمییب سیز بوردا ویکیمیز اوچون دستک وئرین [2] --Amir a57(دانیشیق) 18:14, 20 April 2014 (UTC)تشکور لر
- بیر ده عزیز قارداش بو تنظیملری اوز ترجیحلرینیز دن فعال ائدین ایشینیزی راحات ائدر باخین منیم تنظیم لریم نمنه اوستونده سیزده اونلاری اینتخاب ائدین ترجیلرینیز --Amir a57(دانیشیق) 18:22, 20 April 2014 (UTC)
بحث لرده یازلاریمیزی ایمضا ائتمکEdit
سلام عزیز قارداش ویکی ده بحث لر یا او یئرلرده اوز نظریین یازیرسان گرک ایمضا ائدن ابزار لاریندا بو شکیلی
اوستدن تاپ و متنیین آخیریندا بیر سئری اونون اوستونده کیلیک ائتسن ایمضا سالاجاق --Amir a57(دانیشیق) 17:41, 27 April 2014 (UTC)
آزبویکی ایستیفادهچیلر قروپوEdit
سلاملار. سیزی تورکجه ویکیپئدیاسینا چالیشانلار قروپونا قوشولماغا دعوت ائدیرم. بو قروپدا ویکیمیز اوچون چالیشمالار، موشکوللر، چاغیریشلار، فیکیرشلمهلر و هر نه باشقا ایلگیلی ایشلر اوچون، دانیشیقلار آپاراجاییق. قروپا قوشولماق اوچون، azb-wiki-users+subscribe@googlegroups.com آدرسینه بیر بوش ایمیل گؤندرین. تشکورلر، موسا(دانیشیق) 23:19, 1 May 2014 (UTC)
یوخسوزEdit
سلام چوخدان دیر کی یوخسوز و چالیشمالارینیز یوخدور آنجاق سئوینریک کی چالیشمالارینیزی یئنی دن باشلیا سیز بیزیم اوچون اونملی مسئله بودور کی دائمی ایستفادچی اولاسیز هر گون بیر کیچیک وقت ده اولمالی اولسا اوز خالقینیز اوچون قویوب بوردا چالیشاسیز بلکه ویکی میز قاباغا گئده هامی میز گرک ال اله وئریب چالیشاق یوخسا هئچ ایش گورمک اولماز--Amir a57(دانیشیق) 07:46, 7 July 2014 (UTC)


text:
آندامان و نیکوبار آدالاری
آندامان و نیکوبار آدالاری (اینگیلیسجه: Andaman and Nicobar Islands) هیندوستاندا یئرلشیب. و ۸۲۴۹ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۸۰۵۰۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Andaman and Nicobar Islands»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آندامان و نیکوبار آدالاری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بنگلادش-ده داشقینلار 251 نفرین حیاتینا سون قویوب
بنگلادش-ده لئیسان یاغیشلارین سبب اولدوغو داشقینلار نتیجه سینده حیاتینی ایتیرنلرین سایی 251 نفره چاتیب.
بنگلادش-ده لئیسان یاغیشلارین سبب اولدوغو داشقینلار نتیجه سینده حیاتینی ایتیرنلرین سایی 251 نفره چاتیب.
بو بارده اؤلکهنین ساغلیق و عائله ناظیرلیگیندن وئریلن معلوماتدا بیلدیریلیب. معلوماتدا 30 ژوئن دن اعتبارا یاغان لئیسان یاغیشلارین سبب اولدوغو داشقینلاردا 251 نفرین حیاتینی ایتیردیگی بیلدیریلیب.
معلوماتدا همچنین 51 میندن چوخ آدامین چیرکلی سولارین سبب اولدوغو خسته لیکلره یولوخدوغو وورغولانیب.
ایلگیلیلی خبرلر
بایدن: قایغیلییام
بایدن، پنسیلوانیا ایالتینه حرکت ائتمهدن اؤنجه عسگری هاوا لیمانیندا، ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلادی
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی


text:
لوییس انریکه
لوییس انریکه (اینگیلیسجه: Luis Enrique (footballer)) (دوْغوم:۸ مهٔ ۱۹۷۰ (۵۱ یاش) خیخن) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ایسپانیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب. پله طرفیندن "یاشایان اَن یاخشی ۱۰۰ فۇتبالیست"دن بیری اوْلاراق سئچیلهرک "فیفا ۱۰۰" لیستینده یئر آلیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده لوییس انریکه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «nb» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- BNE شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NDL شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- PLWABN شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- WORLDCATID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۰-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ایسپورتینق خیخون کولوبونون اویونچولاری
- رئال مادرید کولوبونون اویونچولاری
- بارسلونا کولوبو اویونچولاری
- ۱۹۹۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۱۹۹۶ اویونچولاری
- ۱۹۹۸ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۰۲ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
فوسیل
فوسیل (لاتین دیلده: Fossilis) یانی قازینتیدان تاپیلان. ایندی کلاسیک بیلیمده فوسیل یا داشیت، اسکی دن قالمیش اثرلره دئییلیر. داش اولونموش یا داشلار آراسیندا و توپراق ایچیره تاپیلان اسکی حئیوانلار یا بیتگیلر. چوخلو اسکی ده اولان حئیوانلار یا بیتگیلر آرادان گئدر و چورویر و یئنی دن دوغال ماده اولار اما هردن اولارین نئچهسیندن بیلگیلر توپراق ایچره بیزیم اۆچون قالار.
فوسیل فیزیک بیلیمینده یئر تاریخین تانیماق اۆچون و یئرین هر چاغدا نجور اولماسین بیلیندیریر. و حئوانلار تانیماقدا و اولارین کامیل اولماسین و هر حئیوانین هانسی ایلده یاشامین بیلدیریر. فوسیللر گئچن میلیونلار هابئله میلاردلار ایللرده اولان ایشلری یئر اوزونده اولان حئیوانلاری و یئرین چونماقین و سولارین و توپراقین اولاریشین بیلیندیریر.
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسیچا ویکی پدیا [۱]


text:
آندرهآ پولی
آندرهآ پولی (اینگیلیسجه: Andrea Poli) (دوْغوم:۲۹ سپتامبر ۱۹۸۹ (۳۲ یاش) ویتوریو ونهتو) بیر فوتبالیست. بولونیا فوتبال کولوبو و ایتالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هافبک موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آندرهآ پولی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۹-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ویتوریو ونهتو دوغوملولار
- ایتالیا فوتبولچیلاری
- ترویزو کولوبونون اویونچولاری
- سمپدوریا کولوبونون اویونچولاری
- اینتر میلان کولوبونون اویونچولاری
- آ.ث. میلان کولوبونون اویونچولاری
- بولونیا کولوبونون اویونچولاری
- قایناقلاما خطاسی اوْلان صفحهلر


text:
آسترونومی
نوجوم (یونان سؤزو اوْلوب آسترون (ἄσtpov) «اولدوز» و نوموس (vόuoς) «قانون» سؤزلرینین بیرلشمه سیندن یارانمیشدیر) – [فارسجا] :اخترشناسی – گؤی جیسیم لری (قالاکتیکالار، اوْلدوزلار، کومئت لر (فارسجا: ستاره دنباله دار)، سیاره لر)، اونلارین سیستم لرینین حرکتی، قورولوشو، منشأ ی و اینکیشافینی اؤیره نن علم دیر.
آسترونومی یا قدیم تاریخه مالیک دیر. آسترونومی یایا عاید ایلک المئنتار معلومات لار مین لرجه ایل بوندان اول بابیلده، میصیر و چین ده معلوم ایدی. قدیم زامانلاردا آسترونومی یا بیر سیرا علم لرین مجموعونا دئییلیردی. بونلارین ایچینده ناویقاسی یا، مئتورولوژی یا (meteorologiya) و حتی آسترولوژی یا (فارسجا:طالع بینی) دا واردی. گونوموزده آسترونومی یا دئدیکده اساس اولار اق آستروفیزیکا باشا دوشولور. آسترونومی یا ایکی یئره بؤلونور: نظری و ویزوال آسترونومی یا. آسترونومی یا آسترولوژی یا ایله قاریشدیریلمامالیدیر. هر ایکی سی ده اورتاق ترمین لری پایلاش سالار دا، و اورتاق کؤکه صاحیب اولسالار دا تامام ایله آیریدیرلار.
تاریخی اینکیشاف[دَییشدیر]
آنتیک دؤور[دَییشدیر]
آسترونومی یا معاصیر طبیعت علم لرینین ان قدیمی دیر. احتمال کی، تقویمه اوْلان احتیاجلا بیرلیکده اورتایا چیخمیشدیر. قدیم زامانلارین آسترونوم لاری راهیب لر، شامانلار، درویدلر و کاهین لر ایدی. او زامان آسترونومی یا داها چوخ آسترولوژی یا (فارسجا: طالع بینی) ایله بوتون حساب اوْلونوردو. بعضی فرضیه لره گؤره استون هنج، مئزوپوتامی یاداکی، زیگورات لار، مایالارین و چینلی لرین پیله لی هرم لری ان قدیم رصدخانالار ایدیلر. مایا تقویم لری بۇ گون بئله چوخ دقیق حساب اوْلونور. عین ایله چین اوْلدوز کاتالوقلاری دا قدیم آسترونومیک حادیثه لری اؤیرنمک اۆچون قیمت لی منبع دیر.
قدیم زامانلار[دَییشدیر]
یونان عالیم لری آسترونومی یانین اینکیشافینا خصوصی تؤحفه لر وئرمیشلر. ارسطو، کلاودیوس بطلیموس، هیپارکس، فالس، آراتوس دیگر علمی کشف لرله یاناشی آسترونومی یا ایله ده مشغول اولوردولار. بطلیموس سیاره لرین حرکت لرینی ایزاح ائده بیلمک اۆچون ژئوسنتریک نظریه سینی ایشله یب حاضیرلامیشدی.
ژئوسئنتریک نظریه[دَییشدیر]
روما ایمپری یاسینین سقوطوندان سوْنرا آوروپادا علمی اینکیشاف دایاندی. کلاسیک دؤور آسترونومیک معلومات لاری اونودولدو و مسیحیتین دستکله دییی غیری علمی نظریه لر یایلماغا باشلادی. لاکین بۇ دؤورده مسلمان و هیند عالیم لری آسترونومیک مشاهیده لری آپاریر و آنتیک یونان مولیف لرینین علمی اثرلرینی عربجه یه چئویریردی لر. خاچ یوروش لر (صلیبی ساواشلار) زامانی مسلمان عالیم لرینین اثرلری ده آوروپادا تانینماغا باشلاندی. کیلسه بۇ یئنی بیلگی لرله باریشماق ایسته میردی. ژئوسئنتریک سیستمی قبول ائتمه ین عالیم لر تعقیب اوْلونوردو.
هئلی سئنتریک نظریه[دَییشدیر]
نیکلای کوپرنیک طرفیندن ۱۵۴۳ – جو ایلده نشر اوْلونان «گؤی جیسیم لرینین فیرلانماسینا دایر»(De revolutionibus orbium coelestium) اثری آسترونومی یا تاریخینده اینقیلاب ساییلیر. کوپرنیک سیستمینه گؤره، یئر اؤز اوخو اطرافیندا و دیگر سیاره لرله بیرلیکده گونش اطرفیندا فیرلانیردی. بۇ ایدعا کیلسنین (کلیسا) یئر کایناتین مرکزی دیر تزیسینه قارشی اوْلدوغوندان فلسفی و دینی چئوره لرده بؤیوکهای کوی قوپماسینا سبب اوْلدو. کوپرنیکین ایدعاسی بۇ ایدی کی اونون سیستمی حسابلامالاری آسانلاشدیریر. او همچینین سیاره لرین گونش اطرافیندا تام دؤور(siderik periodlarını) و اونلارین گونشه قدر اوْلان مسافه لرینی آسترونومیک واحید اولاراق حسابلامیشدی.
براخ و کئپلر[دَییشدیر]
گالیله دؤور[دَییشدیر]
نیوتن دؤور[دَییشدیر]
موعاصیر آسترونومییا[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
- آذربایجان میلّی آئروکوسمیک آژئنتلی یی-آماکا Archived 2006-01-29 at the Wayback Machine.
- کارتومانزیا Archived 2016-10-04 at the Wayback Machine. آراشدیرما پیسا یونیورسیتی
- شاماخی آستروفیزیکا رصدخاناسی
- اوچان نامعلوم اوبیئکت لر Archived 2007-01-07 at the Wayback Machine.
- نظری فیزیکا قروپو[دائمی اولو باغلانتیلی]
- آکادمی یا . نت Archived 2008-11-20 at the Wayback Machine.
- اسپیس تورک Archived 2017-12-13 at the Wayback Machine.
- آسترونومی


text:
دورولائوم دؤیوشو (۱۱۴۷)
دورولائوم دؤیوشو (۱۱۴۷) (اینگیلیسجه: Battle of Dorylaeum (1147)) روم سولطانلیغی و مقدس روم ژرمن ایمپراتورلوغو قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی صلیب یوروشونین بیر قیسمیدیر. بۇ وۇروشون سوْنو روم سولطانلیغی غلبهسیله بیتمیشدیر
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Dorylaeum (1147)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده دورولائوم دؤیوشو (۱۱۴۷) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
او وفاسیز، ((منه بوندا سونرا یار اولما))، دئدی
سئومه هر بیر گؤزلی، عاشیقِ زار اولما، دئدی
بیر گؤزل عشقینه وئر کؤنلونو، ثابت قدم اول
جوشما دریا کیمی، خزری(١)، گیلاوار(٢) اولما، دئدی
بو قارا زولفده یوزلرجه اسیریم واردیر
احتیاط ائیله، بو زنجیره دوچار اولما، دئدی
چکمه، گؤز یاشی تؤ کوب گوزلریمین حسرتینی
گئجه، گوندوز بو خیال ایله خومار اولما، دئدی
سنی من سئومیرم، آردیمجا دوشوب یالوارما
ائل ایچنده دوشون اؤز قدرینی، خوار اولما، دئدی
وئرمرم اذن، سرِ کویوما جنّت دئیه سن
بوش تمنا ایله بی صبر و قرار اولما، دئدی
عکسِ روخساریما عالم اولوب حئیران، شاعیر
سن بو آیینه یه چوخ باخما، غبار اولما، دئدی
واحدم، من دئدیم، ای گول، قوجالیق دؤورور گلیر
عشق ذؤقوندن اوُزاقلاشما، کنار اولما، دئدی
١خزردن اسن نسیم.
٢باکیدا قورودان خزره ساری اسن یئل .


text:
سام نوح اوغلو
سام نوح اوْغلو ایدی. یازیلاردا نوح اۆچون دؤرد اوغلان یازیلیبدیر.سام , حام , کنعان , یافث.
سام تورات کیتابیندا
اسکی عهد یا تورات کیتابندا جاشر کیتابندا اونون نسلی و اوغلانلاری گلیب.
- عیلام اوچ اوْغلو شوشان(سوسان) ماخول و هارمون (یاخلاشیک عیلام یافث اوْغلودور و سام اوْغلو دئیل هابئله سام نسلی ایله یاخیندیر)
- آسور (عاشور-آشور) ایکی اوْغلو میروس و موکیل آدیندا آسوره لر آتاباباسی
- ارفکشاد اوچ اوْغلو انار، شلاچ و اشکول بۇ نسلیدن عبرانیلر (بنی اسرائیل، موابیت لر، امونی لر، ادومی لر، اسماعیلی لر (عدنانی لر) و قاهتینیتلر (قحطانی لر)) ابراهیم پئیغمبر اونون نسلیندن دیر.
- زیزی بولغار نسلی
- لود ایکی اوْغلو پیتور و بیزایون.لیدی لر نسلی دیر.
- آرام دؤرد اوْغلو اوز، چول، قاتر و ماش چوخلو فارس کورد لور تات و...اونون نسلی اولاراق


text:
کویینز پارک رنجرز فوتبال کولوبو
کویینز پارک رنجرز فوتبال کولوبو (اینگیلیسیجه: Queens Park Rangers F.C.) بیر فوتبال کولوبودور. اوْیونلارینی دا ۱۸٬۴۳۹ نفرلیک ایستادیوملاریندا اوْیناییرلار.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Queens Park Rangers. The Football League. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 24 September 2013.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Queens Park Rangers F.C.»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کویینز پارک رنجرز فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
باتی ژرمن دیللری
باتی ژرمن دیللری (اینگیلیسجه: West Germanic languages، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Batı Cermen dilleri، فارسجا: زبانهای ژرمنی غربی) هیند اوروپا دیللرینین عائیلهسیندن ساییلیر. بۇ دیل راین چایی، آلپ داغلاری، البه چایی و قوزئی دنیزی دا دانیشیلان بیر دیلدیر.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«West Germanic languages»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۹ فوریه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده باتی ژرمن دیللری گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
احمد فقیه
خوجا احمد فقیه و یا سلطان خوجا فقیه کیمی تانینان احمد فقیه (ؤ. 1221 و یا 1230 [۱])،13. عصرین بیرینجی یاریسیندا یاشامیش بیر صوفی شاعیردیر.
یاشاییشی[دَییشدیر]
احمد فقیه حاقیندا بیلگیلر داها چوخ منکیبهیه اساسلانیر. فواد کؤپرولو، احمد فقیه و اثری "چارخ نامه" حاقّینداکی ایلک بیلگینی فواد کؤپرولو وئرمیشدی. اونون وئردیگی بیلگیلرده احمد فقیهین مؤولانانین موریدی اولدوغونو و فیقه علمینی بهاالدین ولددن اؤیرندیگینی یازیر. اونا گؤره ده اونا " فقیه " دئییردیلر. هجّه گئدن احمد فقیه، حج دؤنوشو قودسده ایکی آی قدر قالدیغینی "کتاب اوصاف مسجد شریفه" آدلی اثرینده سؤیلهییر.[۲][۳][۴]مزاری قونیهنین مرام رایونوندا، آدینی داشییان کوچهده و عئینی زاماندا اونون آدینی داشییان خوجا احمد فقیه مسجیدینین یانینداکی توربهدهدیر.
اثرلری[دَییشدیر]
- چارخ نامه
- کتاب اوصاف مسجد الشریفه
- سید المجذوبین


text:
آرارات
آرارات : تورکجه تورکجه
[اؤزل آد]آرارات سؤزو ایندیکی شکیلده ظاهراً گئچمیشدن فرقلی اوْلاراق ایلک دفعه ارمنی¬لر طرفیندن آغری داغ اوٌچون دئییلدی (گئچن عصر)، ارمنی¬لر بوُ آدی اوُرارتو قوْومونون آدیندن آلمیشدیلار، البتده بوُ تصورلاکی اوْرارتولار ارمنی¬لرین آتاباباسی ایدیلار، سوْنراکی¬ قازینتی و آراشدیرما سوْنوجلاری¬ثبوت ائتدیکی ارمنی¬لر بیلگی¬سیزلیک اوٌزوندن یانلیشلیغا دوٌشوبلر و اوْرارتولار ارمنی دیللی یوْخ بلکه التصاقی دیللی اوْلاراق توٌرک بوْیلاریلا اقربادیر، هرحالدا بوُ یانلیش آدقویما سوْنوجو بیر چوْخ کسیم و اؤزللیکله غیر توٌرکلر بوُ داغا آرارات دئییرلر، حالبوکی آغری داغ بوُ داغین دوٌزگون و تاریخی آدیدیر، تاریخی لاحاظدان یئر آدی اوْلاراق بوکلمه سومر کتیبهلرینده «آراتتا، آراتته» شکلینده ایشله¬نیب و اوْرارتولارین قالدیغی یئرلری گوستریر، آرارات سؤزونده ایکی اؤنملی سؤزجوک، «آری، آریت» (تمیز وپاک) سؤزو و تاو= تاغ= داغ سؤزلریدیر، چونکو بوکلمه آراتتا شکلینده ده قید اوْلونوب و بوکلمه ده «تا» سؤزو داغ سؤزونو آنلادیر و نتیجه ده «آریت¬تا» کلمهلری قوتسال ومقدس داغ سؤزو دئمکدیر، و آری داغ سؤزو آغری داغ سؤزونونده کؤکو گؤرونور (آرارات‹آراتتا ‹آریت تا› آری¬تا› آری¬داغ› آغری داغ؛ دقّت اوْلونمالیدیر آغری سؤزو تانری کلمه سینین وزنینده اوْلاراق آغ سؤزیله ایلگیلیدیر و بورادا آغری/درد معناسیندا ایشلنمیر)، البته بعضی قایناقلاردا بو کلمهنی آرت (آرد:داغ بئلی) ایله ایلگیلی بیلیللر، بونادا اشاره ائتمکده فایدا وارکی تورکجه ده بوکلمه یه بنزر چوخلو کلمهلری گؤرمک اولار «آلتای، آلاتاو، آلاداغ. »، بو داغ قوْشا زیروه¬لی اوْلاراق اوجالیغی 5165 و 3916متردیر (بؤیوک و بالاجا آغری داغی) و تورات کتابینین دئدیگینه گؤره حضرت نوح پیغمبرین گمیسی بو داغدا توْپراغا اوْتوروبدور 47،26،97،بورادا بیر حادثه¬یه¬ده اشاره¬ده یارار واردیر «علّامه قزوینی یازیر: بوگون (1350شعبان‘ین11ی)مینورسکی¬ایله حدودالعالم کتابینی اوْخویارکن حارثha`ris سؤزونه یئتیشدیک، مینورسکی دئدی، بو اصلینده حارارات اوْلمالیدیر و دَییشه¬رک حارث اوْلوبدور و یانینداکی داغدا حُوَیرَت یعنی کیچیک حارث دئییلیبدیر!
99»


text:
سیلاولر ایرکین کمیسیونی دارلانشا عملیاتی اولتیریشی دارلانشا عمومی باشلیغی داکتر حبیب الرحمن ننگ باشلیچیلیگده بو نهاد ده اوتکزیلدی.
بو اولتیریشده کمیسیون دفتری مرکزی رییسلری UNESP همکار اداره سی و مستقل آمریتلر حضوریده ایسه، کیله جک سیلاولر اوچون تیارگرلیکلری و پلانلر ترتیبی، حقوقی سندلر، مالی، خدمتچیلیک و تهیه لش، تدارکات، جندر، اورگه تیش، ایشگه آلیش و مدنی نهادلر بیلن هماهنگلیک قیلیش بوییچه اوزلری نینگ گزارشلرینی مجلس گه تقدیم قیلدیلر.
ننگ جنابلری اشتراکچیلرنینگ گزارشلری و نظرلرینی ایشیتگندن سونگ: ترتیب شکلده حقوقی، خدمتچیلیک؛ ساحوی عملیات، پلان و ظرفیتلر بوییچه بیرینچی کمیته، مالی، اورگه تیش، نیازمندلیکلر و قیینچیلیکلر حلی اوچون ایککینچی کمیته تشکیل ایتیش نی، دارالانشا عمومی ریاستی معاونلری اشتراکی بیلن ظرفیت و عملیاتی و نیاز اویله ش کمیته لری گه سیلاولر پلانلری تطبیقی روندی زمانگه کوره کیین قالمسلیگی اوچون تاپشیریق بیردی.
ایتیش کیره ک که سیلاولر ایرکین کمیسیونی کیله جک سیلاولر پلان طرحی نی ترتیب بیریب، مالی و تخنیکی یاردمچیلیکلر اوچون ذیربط دولتی نهادلر و یاردمچی سازمانلر بیلن اولتیریشلر اوتکزگنلر.


text:
اویان نیوز:
ابراهیم رشیدی
آچیقلاما: دؤکتور محمدحسین مبین ۱۳۹۴جی ایلین مهر آیینین ۶سیندا ۸۸ یاشلیغیندا دونیاسینی دهییشدی؛ بو یازی ۱۰آذر۸۷ ده یازیلمیش،
«هیندوستان، میصیر، آفریقا، چین، و ژاپون دونیانین لاپ چوخ جوذاملی یئرلری ساییلیر. یالنیز هیندوستاندا بئش میلیون جوذاملی واردیر. هر ایل بئش یوز کیشی بو سایا آرتماقدادیر. ایرانین لاپ چوخ جوذاملی بؤلگهسی، آذربایجاندیر. جوذام ویروسو میصیردن عثمانلی تورپاغینا، اورادان آذربایجانا یاییلمش.» بو سؤزلر دوکتور محمد حسین مبین، جوذاملی آلیزلارین معنوی آتاسینین دئدیکلریدیر.
آذربایجان شهرلرینده ایسه، اهرله خلخال لاپ چوخ آلیزلی شهردیر. آراشدیرمالارا گؤره قاراداغین تورپاغی بو ویروسون یاشامینا اویغوندور. ایرانلی جوذاملیلارین اوچوندن ایکیسی آذربایجانلیدیر. اؤرنک اولاراق: اهرده مین ایکییوز کیشی آلیزدیر. بیر حالدا کی، فارس بؤلگهسینده یوز سککیز کیشی؛ اصفهان بؤلگهسینده یالنیز اوندؤرد جوذاملی آلیز واردیر.
توپلوموموزدان قوولان بو اینسانلارین تکجه اومودو محمد حسین مبین اولموش. سکسن بیر ایل اؤنجه، اوخآتانین اوناوچونده، تبریزین چرنداب محلهسینده دونیایا گؤز آچان اوشاغین آدی محمد حسین قویولدو. محمد حسین ۱۳۱۹-دان ۱۳۲۹ قدر عائیلهسییله بیرلیکده کرماندا یاشادیغینا باخمایاراق هله ده آذربایجان میللی حکومتیندن سؤز گئدنده دئموکراتیک حکومتیمیز دئییر. دئموکراتیک حکومتیمیز گئدندن سونرا دوکتورلوق فاکولتهسین آذربایجاندا آرادان آپارماق ایستهییردیلر؛ آما اؤیرنجیلر هر گئجه کئشیک وئریب بو فاکولتهنی قورودولار و۱۳۳۴-جو ایلده تبریزده ناصرالدین شاهین گزی یئری اولان بابا باغین جوذاملی آلیزلار خستهخاناسینا چئویریب ایندیه قدر آذربایجانین هریانیندان؛ اردبیل، اورومو، زنجان هابئله تبریزدن گتیریلن آلیزلارین ساغالتماسینا چالیشیر. دوکتور مبین، گئجهلری فانیس یاندیریب؛ بولاقدان مریضلره سو داشیییب؛ اؤز خالقینین توپلوموندان قوولموش بالالارینا یاردیم ائتمیش. او آلیزلاری یالنیز ساغالتماغا یوخ، بلکه بیر داها توپلوما قایتارماغا جان آتیردی. چوخلارین ساغالدیب بیر داها اوخولا، بیلییوردونا گؤندردی. ایسلامی آزاد بیلییوردوندان گیلئیلهنیر: «بیزیم اوشاقلارین اوخو هزینهسین تأمین ائتمهدیلر. آخی اون اوشاغین هزینهسی اونلارا بیر شئی ائتمزدی».
دوکتور محمد حسین مبین دوکتورلوقدان باشقا اینجه دویغولو شاعیردیر. اونون آنا دیلیمیزده چوخلو کیتابی ایشیق اوزو گؤرموش. کیتابلارینین چوخو اوشاق ادبیاتی قونوسوندادیر. اونلاردان «گل باهاریم؛ گل» «قوشلار یوواسی»«لای لای مارالیم؛ لای لای»،«آچیل چتریم؛آچیل» ها بئله «جوذاملی سارا»-نی آد آپارماق اولار.
شهریار حاققیندا چوخلو مقالهلر یازمیش؛ اونلاردان: «شیطان در شعر شهریار»، «تبریز گنجینهای مرده در تاریخ»، «نظامی گنجوی»، «به یاد شهریار»، «قانلی چیچکلر»، «عاشیقلار» ها بئله «قاپیمیز آچیلیر گونشه ساری» کیمی یازیلاری آد آپارماق اولار:
جوذاملی سارا کیتابیندان بیر شعر:
آرخاسیز آدامسیز
گؤبَلک کیمی
داغلارین دؤشونه
دوشدوم بوی آتدیم
رنگلر ایچینده
قارا رنگ ایله
باختیمین رنگینی
قارا بویادیم
بیر یاغیش داملاسی
یاراتدی منی
یاغیشسیز قالالی
کول اولدوم یاندیم
بیر لحظه یاشادیم
بیر عؤمور یاندیم
اودلانیب یانماغی
من عؤمور ساندیم


text:
۱۹۲۷ (میلادی)
میلادی ۱۹۲۷-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز ایگیرمی یئددینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۷ ژانویه - لندن و نیویورک آراسیندا ایلک بیرباشا قیطعهلر آراسی تلفون دانیشیغی باش تۇتدو.
- ۶ مارس - ایستانبول رادیوسو یایینا باشلادی.
- ۶ اوْکتوبر - اوورنر قارداشلاری نیویورکدا ایلک سسلی فیلمین تقدیماتینی کئچیرمیشلر.
- ۲۹ ژولای - هری مولیش؛ هلندلی یازیچی
- ۲۷ آقوست - بریان-کلوق پیمانی ایمضالانمیشدیر.
- ۲۲ نوْوامبر - ایران فارس خلیجیندهکی بحرئين آدالارینا ادعا ائتمیشدیر.
- ۱۸ نوْوامبر - آنکارا رادیوسو یاییما باشلامیشدیر.
- ۱۸ ژانویه - لوْزان آندلاشماسینی آمریکا سناسی رد ائتدی.
- ۱۷ مارس - ایتالیادا اۇزون مۆدّت سۇبای اوْلانلارین آغیر مالیات وئرمهلری اۆچون قانون چیخاریلدی.
- ۱۴ دسامبر - چینده چای کای-شِک قووّتلری کانتونداکی کومونیست آیاقلانمانی باسدیردی.
- ۱۲ نوْوامبر - لِو تروتسکی شوروی رهبرلیگیندن کنارلاشدیریلیب٬ ایستالین اؤلکهده فاکتیکی اوْلاراق تکجه باشچییا چئوریلمیشدیر.
- ۱۱ ژانویه - تۆرکیه جومهوریتی ایله آلمان آراسیندا تیجارت و ایقامت آندلاشمالاری ایمضالاندی.
- ۱۰ ژانویه - متروپولیس آدلی آلمان فیلمی گؤستریمه گیردی.
- ۱۰ آوریل - تۆرکیهده بینالارین نۆمرهلندیریلمهسینه و خیاوانلارین آدلاندیریلماسینا گؤره قانون قوْیولدو.
- ۱ مئی - آدولف هیتلرین ایدارهسیندهکی نازی حیزبی برلینده ایلک دفعه میتینق قۇردو.


text:
ایزای
ایزای (اینگیلیسجه: Eisai (company) ) سهامی عام و یا خالقا آچیق شیرکتدیر. بۇ شیرکت فارماکولوژی و درمان ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. چالیشان ایشچیلرینین ساییسی ۱۰٬۴۱۹ نفر اوْلوب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Corporate Information. Eisai Co., Ltd.. یوْخلانیلیبFebruary 9, 2015.شابلون:Self-published inline
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Eisai (company)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ایزای گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
جاوا
جاوا (Java)، سان مایکروسیستمز شیرکتی گلیشتیرمهیه باشلادیغی، آچیق کوْدلو، چوخ ایشلئولی (multipurpose)،نسنه یؤنلیملی یازیلیملاما دیلیدیر. بو دیل یازیلمیش کوْدلار، دئیشیلمهدن چشیتلی(موختلیف) ماشینلاردا ایشلهیه بیلمهیه گؤره یارادیلمیش دیر. بو دیلین سینتکسی سی دیلینه بنزردیر.
جاوا کوْدلاری نئجه چالیشدیریلیردَییشدیر
- یازیلیمچی و بیلگیسایار مۇهندیسلری جاوا کوْدون یازار.
- بو کوْد بیر جاوا درلییجیسی (کامپایلر) ایله درلنیر (کامپایل اولونور). سوْنوجدا بایت کود آدلی ماشین کوْدو (فایل شکلینده اولاراق) اله گلیر. جاوا بایتکوْدو تۆم ایشلدیم سیستملرینده چالیشا بیلر.
- بایتکوْد JVM (جاوا مجازی ماشینی) طرفیندن ایشلدیلیر.
میثالدَییشدیر
جاوادا سلام دونیا پروقرامی:
class SelamDunya {
public static void main(String[] args) {
System.out.println("Selam Dünya!"); // Prints the string to the console.
}
}
قایناقلاردَییشدیر
آنادولو تورکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Java (programlama dili)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۹آوریل ۲۰۱۶ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
وینستون چرچیل
سئر وینستون لئونارد ایسپئنسئر چرچیل (اینگلیزجه. Sir Winston Leonard Spencer-Churchill؛ د. ۳۰ نووامبر، ۱۸۷۴ - اؤ. ۲۴ ژانویه، ۱۹۶۵) — اینگیلیس سیاسی و دؤولت خادیمی، ناطیق و یازؽچؽ، ۱۹۴۰-۱۹۴۵ و ۱۹۵۱-۱۹۵۵-جی ایللرده بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری و دۆنیانؽن بۇگۆنکۇ سیماسؽنؽ مۆعیینلشدیرن اساس شخصلردن بیری. آدؽ تاریخده ۱۰۰ ان چوخ اؤیرنیلمیش شخصیتلر سیاهؽسؽنا ۴۶-جی شخص اوْلاراق داخیل ائدیلیب.
حایاتؽ[دَییشدیر]
وینستون چرچیل ۱۸۷۴-جۆ ایل نووامبرؽن ۳۰-دا بلئنهئیم شهرینده قادؽنلارؽن سوْیۇنما اوْتاغؽندا دۆنیایا گؤز آچمؽشدؽر. اوْ، آتا طرفدن هئرسوق مارلبۇرونون نسلیندن ایدی. آنا طرفدن ایسه آدمیرال فرئنسیس درئیکه قوْهۇملۇغۇ چاتؽردؽ.
چرچیل ۱۸۹۵-جی ایلده اوْردۇیا داخیل اوْلمۇش، هیندیستان و سوداندا حربی سفرلرده ایشتیراک ائتمیشدیر. ۱۸۹۹-۱۹۰۲-جی ایللرده اینگیلیس-بۇر مۆحاریبهسی زامانی "Morning Post" قزئتینین حربی مۆخبیری وظیفهسینده اوْلارکن اسیر دۆشمۆشدۆر. اسیرلیکدن قاچماغؽ باجاران وینستون سیاسی فعالیته باشلایؽر. مۆحافیظکارلار پارتییاسیندان مجلیسه سئچیلیر، لاکین ۱۹۰۴-جو ایلین آپرئلینده چئمبئرلئنه اعتراض اوْلاراق لیبئراللارؽن طرفینه کئچمیر.
ئراللارؽن طرفینه کئچمیر. ۱۹۰۵-۱۹۱۱-جی ایللر عرضینده اوْ، کولونییالار ناظیری، تیجارت ناظیری، داخیلی ایشلر ناظیری وظیفهسینده چالؽشمؽشدیر. ۱۹۱۱-۱۹۱۵-جی ایللرده ایسه حربی دنیز ناظیری وظیفهسینده اوْلارکن بریتانییا دوْنانماسؽنی آلمانییا ایله گلهجک مۆحاریبهیه حاضؽرلایؽر. ۱۹۱۵-جی ایلین فئورالؽندا چرچیلین امری ایله کئچیریلن گئلیبۇلو و داردانئله هۆجۆم عملیاتی اۇغۇرسۇز اوْلۇر. ۱۹۱۵-جی ایلین اوْرتالارؽندا چرچیل آدمیراللؽقدان ایستئفا وئردیینی بیلدیریر.
۱۹۱۷-جی ایلده لوید جورجۇن کؤمکیله ائتیلافی حکومتینین ترکیبینه گتیریلیر. حربی ناظیر وظیفهسینه تعیین ائدیلن چرچیل گئنیش سایدا تانک ایستئحصالینا باشلایؽر و بۇنا گؤره "تانکلارؽن آتاسؽ" لقبینی قازانؽر. ۱۹۱۷-جی ایلده روسییادا اوْکتیابر اینقیلابؽندان سوْنرا، بۇلشئویکلره قارشؽ "۱۴ دؤولتین یۆرۆشۆ" پلانؽنؽ حاضؽرلایؽر.
۱۹۱۸-۱۹۲۲-جی ایللرده حربی ناظیر و آویاسییا ناظیری اوْلان چرچیل ۱۹۲۴-۱۹۲۹-جو ایللرده ایستئنلی بۇلدوین حکومتینده مالییه ناظیری وظیفهسینده چالؽشؽر.
۲-جی دۆنیا مۆحاریبهسی ایللرینده[دَییشدیر]
۱۹۳۹-۱۹۴۰-جی ایللرده چرچیل حربی دنیز ناظیری وظیفهسینده چالؽشؽر. ۱۹۴۰-جی ایل مایین ۱۰-دا وئرماختین فرانسایا هۆجۆمۆ ایله مۆدافیعه ناظیری وظیفهسینه تعیین اوْلۇنۇر. نمایندهلر پالاتاسینین صدری سئچیلیر. ایلین سوْنۇندا ایسه مۆحافیظکارلارؽن لیدئری کیمی بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری اۆلۇر.
چرچیل ۱۹۴۱-جی ایل ایونون ۱۲-ده شوروی ایله انگلستان آراسؽندا امکداشلؽق مۆقاویلهسی ایمضالانماسؽنا نایل اۆلۇر. ۱۹۴۱-جی ایل ایونون ۲۲-سی - آلمانییانؽن شوروی-یه هۆجۆم ائتدیی گۆن چرچیل لندن رادیوْسۇ ایله چؽخؽشیندا شوروی-نی دستکلهدیینی بیلدیریر. ۱۹۴۲-جی ایل ژانویهنین ۱-ده پرزیدنت روزوئلت، باش ناظیر چرچیل، شوروی-نین سفیری میخایل لیتوینوو و چینین سفیری T.Sunq روزوئلتین کابینئتینده "بیرلشمیش میللتلرین نیظامنامهسی" آدلؽ سندی ایمضالایؽرلار.
بیرلشمیش میللتلر ایفادهسی چرچیلین فیکریدیر. اوْ، بایرونون شعیریندهکی "گلهجگین بیرلشمیش میللتلرینین قؽلؽنجی" میصراسؽندان بیرلشمیش میللتلر سؤز بیرلشمهسینی یئنی یاراناجاق تشکیلاتؽن آدؽ کیمی گؤتۆرۆر. ۱۹۴۳-جو ایل ۲۸ نووامبر-۱ دسامبر تاریخلرینده آنتیهیتلئر ائتیلاف لیدئرلرینین - شوروی، آمئریکا و بؤیۆک بریتانییانؽن ایشتیراکی ایله کئچیریلن تئهران کوْنفرانسؽندا چرچیل ۲-جی جبههنین آچؽلماسؽنا قطعی اعتراضینی بیلدیریر. بۇ کوْنفرانسدان سوْنرا اوْ، لئدی وایوْلئت بۇنئم کارتئره بئله سؤیلمیشدی: "حیاتؽمدا بیرینجی دفعه آنلادؽم کی، بیز کیچیک خالقؽق. منیم ساغؽمدا روس آیؽسی، سوْلۇمدا ایسه آمئریکا بیزوْنو اوْتۇرمۇشدۇ. بۇ ایکی نهنگین اوْرتاسؽندا ایسه بالاجا اینگیلیس ائششگی ایلشمیشدی."
۱۹۴۵-جی ایل ۸ مایدا اوْ.چرچیل آلمانییانؽن تسلیمی بارهده ایلک خبری وئریر. آلمانییانؽنی تسلیمیندان سوْنرا چئرچیل آمئریکا اوْردۇلارؽنؽن شرقه دوْغرۇ ایرهلیلهمهسینین دایانماماسؽنی طلب ائدیر. شوروی، آمئریکا و انگلستان حکۆمتلرینین ایشتیراک ائتدیی پوتسدام کوْنفرانسیندا (۱۹۴۵-جی ایل، ۱۷ ایوْل-۲ آوقوست) چرچیلین اساس مقصدی آلمانییانؽن ایشغال منطقهلرینین اؤزل سرحدلری مویینلشدیریلرکن سووئت ایتتیفاقؽنا گذشته گئتمهمک، حقوقلارؽنی محدودلاشدؽرماق اوْلدۇ.
فۇلتوْن چؽخؽشؽ[دَییشدیر]
وینستون چرچیل ۱۹۴۶-جی ایل مارتین ۵-ده آمئریکا-این میزوری ایالتینین فۇلتوْن شهریندهکی وئستمینستئر کوللئجینده سسلندیردیی "صۆلحۆن ازهلهلری" آدلؽ چؽخؽشؽندا "باتؽ دئموکراسیسؽنی شوروی و دۆنیا کوْمۇنیزمی تهلوکهسینه قارشؽ بیرلشمهیه و اینگیلیس دیللی خالقلارؽن قارداشلؽق آسسوسیاسییاسینی" یاراتماغا چاغؽرؽر. چرچیل ایلک اوْلاراق سووئتلره قارشؽ "دمیر پرده"نین یارادؽلماسؽ ایدهسینی ایرهلی سۆرۆر. بۇ "دمیر پرده" دوْغۇ و باتؽ آوروپا آراسؽندا (بالتیکده شئچیندن - آدریاتیکدهکی تریئسته کیمی) چکیلمهلی ایدی.
سیاسی فعالیتینین سوْن دؤورلری[دَییشدیر]
چرچیل ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۶-جی ایلده ایسوئچرهنین سوریخ شهرینین اوْنیوئرسیتئتینده "اوْیان، آوروپا" آدلؽ چؽخؽش ائدیر. اوْ، آوروپا دؤولتلرینه مراجعت ائدرک، اوْنلارؽ آوروپا بیرلشمیش ایشتاتلارؽ یاراتماغا، آلمانییا و باتؽ آوروپا دؤولتلرینی بیرگه اتفاقا چاغؽرؽر. چرچیل ۱۹۵۱-۱۹۵۵-جی للرده یئنیدن بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری اۆلۇر. ۱۹۵۵-جی ایلین آپرئلینده اؤز سلامتلؽغؽ ایله (بئیینه قان سیزماسی) ایلگیلی اوْلاراق حاکمیتدن ایمتینا ائتدیینی بیلدیریر.
اؤلۆمۆ[دَییشدیر]
اوْ، ۸۰ یاشؽندان افسردهلیکدن اذیت چکمهیه باشلایؽر و روحی سارسؽنتؽلار کئچیریر. کرالیچا II یئلیزابت اَمری ایله جنازهسی میللتین گورمهیی اوچون یئره قویولدی، بوندان سونرا paul خیابانیندا رسمی دفن مراسیمی کئچیریلدی.[۱] اؤمرونون سوْن ۱۰ ایلینی یالنؽز یاشاماغا اۆستۆنلۆک وئریر. ۱۹۶۵-جی ایلین ژانویهنین ۲۴-ده چرچیل اؤلوم یاتاغؽندا بۇ سوْن سؤزلری دئییر: "هر شئی نئجه جانسؽخؽجؽدؽر".
ادبی فعالیتی[دَییشدیر]
وینستون لئونارد ایسپئنسئر چرچیل ادبیات ساحهسینده نوبئل اؤدۆلۆ آلان ایلک و تک حکومت باشچؽسؽدؽر.[۲] یارؽم عصر عرضینده بؤیۆک بریتانییا دؤولتینه صداقتله خیدمت ائدن، اوْنون بیر چوخ اۇغۇرلارؽنا ایمضاسینی آتان چرچیل تکجه بؤیۆک سیاستچی دئییل، هم ده زمانهسینین گؤرکملی یارادؽجؽ شخصیتلریندن بیری ایدی.
اصلینده اوْنۇ سیاست زیروهسینه آپاران یوْل دا یارادؽجؽ امکدن – ژورنالیستلیکدن باشلانمؽشدی. هیندیستانین قوزئی-باتؽ سرحددینده خیدمت ائتدیگی ۱۸۹۶-۱۸۹۷-جی ایللرده ده چرچیل حربی وظیفه بۇرجلارؽنؽ یئرینه یئتیرمکله بیر سؽرادا یارادؽجؽلیغینی دا داوام ائتدیرمیشدی. بۇ دؤورده اوْ، "مالاکاند صحرا حیسسهلرینین تاریخی" کیتابؽنؽ، هابئله ایلک و سوْن بدیعی اثرینی – "ساوْرانولا، لااۇرانییادا اینقیلابؽن تاریخی" رومانؽنؽ یازمؽشدی.
۱۸۹۹-جۆ ایلده ایسه چرچیل هم ظابیط، هم ده "Morning Post" قزئتینین حربی مۆخبیری کیمی لوْرد کیتچئنئرین رهبرلیگی ایله سودانا گؤندریلهن نیل حربی سفرینده ایشتیراک ائتمیشدی. توْپلادؽغؽ ماتئریاللار اساسیندا "چای مۆحاریبهسی. سودانؽن یئنی فتحینین تاریخی" (۱۸۹۹) کیتابینی چاپ ائتدیرمیشدی.
مۆحافیظکارلار پارتییاسؽندان مجلیسه سئچیلمک پلانؽ باش تۇتمایاندا چرچیل "Morning Star"ین حربی مۆخبیری کیمی بۇ دفعه دۆنیانؽن دیگر بیر قاینار نقطهسینه - اینگیلیسلرله بۇرلار آراسؽندا مۆحاریبهنین یئنیدن آلوولاندؽغؽ گونئی آفریقایا گئتمیشدی. باشگیجللندیریجی آفریقا ماجرالارؽندان –اسیرلیکدن، قیسا مۆددتلی حبسدن سوْنرا اوْ قهرمان کیمی انگلستانا دؤنموشدو. چرچیل ۱۹۰۸-جی ایلدهن باشلایاراق مۆختلیف واختلاردا بؤیۆک بریتانییا حکومتینده موستملکهلر ناظیرینین موعاوْینی، داخیلی ایشلر ناظیری، مۆدافیعه ناظیری – آدمیراللیغین بیرینجی لوْردۇ، حربی صنایع ناظیری، موستملکهلر ناظیری، مالییه ناظیری، ایکی دفعه باش ناظیر وظیفهلرینی تۇتمۇشدۇ. هر ایکی دۆنیا مۆحاریبهسی زامانی انگلستاننؽن دؤولت سۆکانؽ بۇ مۆدریک و اۇزاقگؤرهن سیاسی لیدئرین الینده اوْلمۇشدۇ. چرچیل بریتانییانؽن هر ایکی ساوْاشدان مینیمال ایتکیلرله چؽخماسؽنؽ تأمین ائتمیشدی.
و بۆتۆن بۇ سوْن درجه مورککب دؤولت ایشلریندن آزاجؽق واخت تاپان کیمی اوْ، یازماقلا مشغول اوْلمۇشدۇ. تکجه قلمیندن چؽخان اثرلرین آدلارؽ چرچیلین ماراق دایرهسی و درین ذکاسی حاقّیندا تصووۆر یارادؽر. ۱۹۲۳-۱۹۲۹-جو ایللرده اوْ، بیرینجی دۆنیا مۆحاریبهسینین تاریخینی عکس ائتدیرن دؤرد جیلدلیک "دۆنیا بحرانؽ" کیتابؽنؽ یازمؽشدؽ. اینگیلیس تاریخچیسی تروپئر-رووئر بۇ کیتابی "تاریخده ان پارلاق حربی مئموارلار" کیمی دیرلندیرمیشدی. مجلیسه سئچیلمهدیگی، دؤولت ایشیندن کناردا قالدؽغؽ ۱۹۲۹-۱۹۳۹-جو ایللرده چرچیل بۆتۆن قۆوهسینی یارادؽجؽلؽغا وئرمیش، نسلینین تاریخینه مۆراجیعت ائدرک دؤرد جیلدلیک "مالبۇرو. اوْنۇن حیاتؽ و دؤورۇ" اثرینی یازمؽشدؽ.
چرچیل غئیری-عادی ایستعدادا مالیک ناطیق ایدی. شیفاهی چؽخؽشلارؽنؽن هر بیری اصلینده اؤز ریتمی، انشاسی، سوژئتی اوْلان بیتکین اثر سایؽلا بیلردی. فاشیستلر انگلستانا هۆجۆملرینی گۆجلۆلشدیرنده اوْ، باش ناظیر کیمی خآلقا مراجعتله دئمیشدی: "بیز اؤز آدامؽزؽ نهیین باهاسؽنا اوْلۇرسا اوْلسوْن مۆدافیعه ائدهجهییک. بیز دنیز ساحیللرینده وۇرۇشاجاغؽق. بیز چؤللرده و کۆچهلرده وۇرۇشاجاغؽق. بیز داغلاردا ووۇرۇشاجاغؽق. بیز هئچ زامان تسلیم اوْلمایاجاغؽق!"
ایکینجی دۆنیا مۆحاریبهسی باشا چاتاندا اوْ، ترکیبینه آلمانییانؽن دا داخیل اوْلدوغو آوروپا بیرلشمیش اؤلکهلرینی – ایندیکی آورۇپا بیرلیگی موْدئلینی تکلیف ائتمیشدی. ۱۹۴۸-۱۹۵۴-جۆ ایللرده چرچیل آلتؽ جیلدلیک "ایکینجی دۆنیا مۆحاریبهسی" اثرینی یازمؽشدؽ. بۇ اثرده تاریخی فاکتلارلا شخصی مئموارلار سوْن درجه باجارؽقلا اۇزلاشدؽرؽلمؽشدؽ.
۱۹۵۳-جۆ ایلده، وینستون چرچیل سوْنونجو دفعه بؤیۆک بریتانییانؽن باش ناظیری اوْلدۇغۇ دؤورده ایسوئچ آکادئمییاسی اوْنو "تاریخی و بیوقرافیک کاراکتئرلی اثرلرینین بؤیۆک اوْستالؽغؽنا، هابئله ان یوکسک اینسانی دیرلرین مۆدافیعهسینه یؤنلمیش پارلاق ناطیقلیک مهارتینه گؤره" یئکدیللیکله نوبئل اؤدۆلینه لاییق بیلمیشدی.[۳] تقدیمات مراسیمینین کئچیریلدیگی گۆن – دسامبرین ۱۰-دا چرچیل باهام آداملارؽندا بئینلخآلق کوْنفرانسدا اوْلدوغۇندان اؤدۆلی ایسوئچ کرالؽندان یاریم عصره یاخؽن بیرگه عؤمۇر سۆردۆیۆ حیات یوْلداشؽ کلئمئنتینا هوزئر آلمؽشدؽ.
اؤمرونون سوْنوندا، یاشؽنا و سلامتلیگینه گؤره سیاسی فعالیتدن اوْزاقلاشدؽغؽ دؤورده چرچیل دؤرد جیلدلیک "اینگیلیسدیللی خالقلارؽن تاریخی" تدقیقاتؽنی تاماملامؽشدؽ. گؤزل رسم اثرلری و بننالؽق صنعتینین سیرلرینه بلدلیگی ده باش ناظیرین صنعته یاد اوْلمادؽغؽنؽن علاوْه دلیل-ثبۇتلارؽ سایؽلا بیلر. وینستون چرچیل کیفایت قدر اؤزۆن حیاتؽ و سیاسی دؤورونده بیر چوخ دۆنیا اؤلکهلرینین عالی اؤدۆللارؽنه لاییق گؤرۆلمۆشدۆ. اوْنلارؽن سؽراسؽندا نوبئل اؤدۆلۆنۆن دا طبیعی و قانونااۇیغۇن یئری واردؽر.
اؤدۆللری[دَییشدیر]
۱۹۵۳-جو ایلده ادبیات ساحهسینده نوبئل اؤدۆلۆ آلؽر. همین ایلده کرالیچا ۲-جی ائلیزابئت طرفیندن "باغلاما اوْردئنی"نه لاییق گؤرۆلۆر. ۱۹۶۳-جو ایلده ایسه آمئریکا-نؽن فخری وطنداشؽ اوْلۇر.
۲۰۰۲-جی ایلده بیرلشمیش کراللؽقدا "ببج" تئلئرادیوشیرکتی طرفیندن کئچیریلمیش ۱ میلیوندان چوخ اینسانؽن ایشتیراک ائتدیگی سوسیوْلوژی سوْرغۇدا وینستون چرچیل بۆتۆن دؤورلرین ان داهی بریتانییالؽسؽ سئچیلیر.
ماراقلی فاکتلار[دَییشدیر]
چرچیل گۆنده ۱۵ سیقارئت چکیرمیش.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ وینیستون چرچیلین قویلاما مراسیمی
- ↑ ادبیات عذره نوبل موکافاتی قازانان بیر سیاستچینین اولومونون ۵۰-جی ایلدونومو
- ↑ Nadir Qocabəyli, Portret: Uinston Çörçil. Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı almış nəhəng siyasətçi. kult.az 08.06.2008
- وینستون چرچیل
- 4th Queen's Own Hussars officers
- 19th-century English writers
- 20th-century biographers
- 20th-century Prime Ministers of the United Kingdom
- 20th-century English historians
- ۱۸۷۴-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۹۶۵-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- Admiralty personnel of World War II
- British Army personnel of the Mahdist War
- British Army personnel of World War I
- British Empire in World War II
- British escapees
- British military personnel of the Malakand Frontier War
- British Odd Fellows
- بریتانیالی ساواش اسیرلری
- British war correspondents
- Burials at St Martin's Church, Bladon
- Chancellors of the Duchy of Lancaster
- Chancellors of the Exchequer of


text:
“کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر” کیتابی سانال اورتامدا ایشیق اوزو گؤرمهدن اؤنجه اونون بیر نوسخهسی سایین یونس شاملییه گوندهریلمشیدی. سایین بی کیتابدا گئدن بعضی تئرمینلر، ابهاملار و یانلیشلیقلار بارهده اؤز مولاحیظهلرینی قلمه آلمیشدیر. (باشلیق بیزدندیر.)
توپلومون کؤک و وارلیغیندان قایناقلانان عوصیان، چئشیتلی رنگ لرده فورمالاشیر، و البته بو عصیان فرقلی توپلومسال آلان لاردا چئشیتلی رنگ لر، فرقلی دوشونجه لر و حتی فرقلی آنلایش لارلا اؤزون نومایش ائتدیریر. کیم، نه دن، هاردا، و نه اوچون، عصیان ائتمیشدیر، سورونو، هر زامان بیر دوشونجه نین آنلاماسیندا اؤنملی رول اویناییر. انیسانین دونیا گؤروشو، همن اینسانین صینیف باغلیلیغی و گینه ده آدین چکدیمیز اینسانین تاریخ و یاشام طرزیندن قازاندیغی مدنیت و داورانیش شیوه لری، هر دوشونجه نین آرخاسیندا گیزله نن فمنومئن لر و حتی دوغومودان اؤنجه بئله فورمالاشمیش دوشونجه و دوارانیش شیوه لرنین ائله مئنت لرین گؤرمک، آز- چوخ، مومکون دور. “کیملیک چی سیاست باره ده پاتولوژیک تئزلر” عنوانی ایله قلمه آلینان و یازیچی اؤزو اونو “قارالاما” آدلاندیران ایستاتیک دوشونجه لر ایله دینامیک دوشونجه لرین قارشی دورمالارینی، فرقلی آلان لاردا، گؤسته رمه یه چالیشیر و او دوشونجه لری فلسفه باغلار ایله برابر قلمه چکمیشدیر. قلمه آلینان قونولار، قوشقوسوز، خالقیمیزین بوگونکو حرکاتیندان ان اؤنملی لری سایلیر. بو قلم بیزیم توپلوما نعمت حئساب ائدیلمه لیدیر. بو یازیدا دوزگون تثبیت لر، آراشدیریجی شیوه و زنگین دیل و بو دیلین سؤز خزینه و… تقدیره شایان دیر. یازیلان تئزلرده جیددی قارشیلقلا اوزله شمه دیم. آمما بعضی گؤزومه چارپان آیرینتی لار حاقیندا بیر نئچه جمله یازماق ایسته دیم. بیرینجی تئز: یازیلیر کی “پوْلیس، ایندیکی دورومون گوٍدوٍکچوٍسودور؛ دوٍزگون سیاست ایسه ایندیکی دورومو سوْرغویا چکمک”، و سونرا بئله دوام ائدیلیر کی “پلیس…هرنه یی قانون چرچیوه سینه سیخناشدیریر، آیریٌق لارا یاغی گؤزو ایله باخیر؛ باشقالیق لاری دیٌشلاییر. بیر آنلامدا ایستبلیشمئنتی خائوسا تام حاکیم قیلماق. بوٍتوٍن بونلارا قارشی چیخماق ایسه دوٍزگوٍن سیاستین ایشی دیر. قورتولوشچو سیاست بو نؤقطه ده گئرچکلشیر”. بو تئز ده اوخوجویا ایکی سوآل یارالدیر. بیری بو کی؛ بو تئز ده سیاست و دئولت چیلیک ده “ایستبلیشمئنت” ایله “خاوس،و” بیر- بیرینین قارشیسیندا قویور. یازی بو ایکی قاورامی “پراکتیک ده” قارشی – قارشی یا قویور، فیکیر یا دوشونجه ساحه سینده یوخ. بیر باشقا معنادا، “پولیس” بیر توتالیتر و پولیتیکا بیر خاوسآ دایانان سیاست دن دانیشیر. حال بوکی “توتالیتر” سیاست (پولیس)، گرچکلیک ده بیر آنتی دئمکراتیک و سیستماتیک دوارانیش طرزی دیر، آمما “پولیتیکا” نی گرچکلشدیرن “خاوس” یوخ “دئمکراتیک” سیاست دیر. “خاوس” دوشونجه ساحه سینده هم لازیم و هم دوزگون دور، آمما اینتظام قورولوشوندان یعنی “پولیتیکا”دا بیر آلترناتیو کیمی ایمکانسیزدیر. بیر باشقا دئیشله بو قاوراملار (پولیس و پولیتیکا) یالنیز دوشونجه ساحه سینده موباحیثه یه قویولوردولار و یا سیاست گرچکلشدیرمه سینده. یازی پراکتیکادا بو ساحه له ره یاخین لاشیر، آمما بعضا آلان دئیشیر و نمونه اولاراق “خاوس” یالنیشجا توتالیتر بیر سیاسیته آلترناتیو گوزو ایله باخیر. ایکینجی سی بو کی؛ بورادا یاپیجیلیق دان، یعنی پولیتیکانین یالنیز پولیسه قارشلیغی یوخ، بلکه یاپیجی و اولوملو بیر گلیشمه ده بولونماسینا یول آچان قاورام دان یازیدا گؤزه چارپمیر. منجه بو ایکی قاورام یوخ، بلکه اوچ قاورام ایشله دیلسه ایدی بلکه داها یاپیجی معنادا ایقون چیخیردی. “پولیس”، “خاوس”، “دئمکراتیسم” قاوراملاری ترتیب له توتالیترسیاسیتی، دوشونجه ساحه سینده خاوس و و آلترناتیو اولاراق “دمکراتیسمی” بیر اولوملو آلترناتیو کیمی هر حالدا بورادا بلکه بیر آز داها چوخ آیدینلیق گتیرمک لازیمدیر. ایکینجی تئز: بو رادا سونوج اعتباری ایله چوخ اؤنملی، گه نه ل و دئمکراتیک قوراللارا یاخینلاشیلیب و ایضاح اولونوب. او جمله ده ن: “کیملیک چی سیاست پلولاریزم، تیکل چی لیک (جزء گرایی) و چئشیدلی لیک کیمی قاوارم لاری ساوونمالی، اؤز ایچینده فیکیرآیریلیقلاینی قبول ائتمه لی دیر.”. اوچونجو تئز بوتؤولوک زوراکیلیق قایناغی عنوانی ایله، بوتؤوچولویو اه لشدیرمه چالیشمیسینیز. بو اه له شدیری دوشونجه ده رین لیین چوخالدیر و یازیلیر کی “بیز بوتؤو دئییلیک، دوشمن بوتؤو دئییل، توپلوم بوتؤو دئییل. بوتؤولوک قاورامی توپلوم، اینسان، طبیعت و تاریخ باره سینده اؤن مودئرن بیر آنلاییش دیر” و متنین دوامیندا بئله اوخویوروق: “چکیشمه لردن تام آرینمیش توپلوم یوخ دور. بئله جه ضدیت سیزلیک حئیوان لار جمعیتینده بئله یوخ دور. بشر اؤز گؤزقاماشدیریجی اینکیشافینی آنتگونیزم لره بورجلودور. دئمک، توپلومون یاشاماق شرطی آنتاگونیزم دیر” دوام ائدیر. دیالکتیک ایلکه لره اساسیندا دینامیک قورولوشدان سؤز گئدیر و البته کی بونو رئآل مئیداندا گئنیش واسیطه ده آراشدیریب یازماق لازیمدیر. تضاد یا تناقض، هانکی سی؟ بورادا “آنتاگونیزیم” قاورامی نین ایشله دیلمه سی منیم ذهنیتیم ده بیرآز قاورام بؤحرانینا یول آچدی. بیزیم گنج چاغلاریمیزدا فلسفه ده دیالکتیک قوراللاری چوخ موباحیثه اولوردو. اورادا ایکی قاورام، خصوصن سیاسی آلاندا و بیر سیرا دا صینیف موجادیله سینده ده ایشله نن قاورام وار؛ او قاوراملارین بیری”تضاد” و اوبیریسی ایله “تناقض” ایدی. دوشونجه آلانین دا تضاد “تقابل” معناسیندا ایشله نیردی و تناقض ایسه وارلیق ایله یوخلوغون قارشیلیغی حئساب اولوب و سیاسی ساحه ده “آنتاگونیسم” قاورامی ایشله نیردی. تضاد، بیر یئرده ایکی وارلیغین باریشدا اولماماسی و یا همان ایکی و یا نئچه وارلیغین بیریئرده توپلانانماسی “تضاد” آدلاندیریلیر. توپلومون تامام قارشیلیق لار همان تضاد و یا تقابل چرچوواسیندا آراشدیلیب و آنلاشیلیر، آمما تناقض ایسه تامامن تضاد ایله فرقلی دیر. تناقض نفی ایله اثبات ین، وارلیق ایله یوخلوغون و یا یاشام ایله اؤلومون قارشلیغی حئساب اولونور. تناقضی سیاسی و یا طبقاتی آلانا گتیردیکه “تقابل” تضاد سؤزونون یئرین آلیر و “آنتاگونیسم” باریشیلماز، بیر یئره توپلانماز حالاری ایضاح ائدیر. بو معنادا توپلوم دان انسانلارین، قوروملارین هر بیرینین فیکیرینده بیر دوشونجه یاتیر، آمما بونا باخمییاراق هر ایکی و یا نئچه وارلیق معین کورالار چرچواسیندا بیر- بیری ایله یان- یانا دورورلار و حیات دوام ائدیر. آمما آنتاگونیسم وار یوخ دآوآسیندان مئیدانا گلن بیر قاورام دیر. بیزیم زامانیمیزدا “امپریالیست لره اؤلوم اولسون” و یا “اؤلوم اولسون دیکتاتورا” دئدیینده بیر آنتاگونیستی داورانیشدان سؤز گئدیردی. بو معنادا “امپریالیست” گوج کیمی، خالق گوجو ایله بیر آرادا یاشاما ایمکانسیز سایلیردی و… (البته بو او زامانین و او زامانا باغلی تئزلرایدیلر..) بونا گؤره منجه توپلومن ایچه ری سورون لاریندا آنتاگونیزم دئیر، بلکه تضاد یا تقابل قاوراملاری داها ایقون گلیرلر. دؤردونجو تئز: بو بؤلوم ده فیکیرله ره قارشی آنلایش گؤسته رمک ایضاح اولونور. چئشیت لیلیک لری گؤرمک، فیکیر ساحه سینده دوشونجه لری آغ- قارا گؤرمه مک و توپلومسال حرکت لرده او چئشیت لیلیگه دیققت یئتریمه مرکزینه آلمانی سرگیله ییر و اوچ دوشونجه آلانینا (سولچولوق، میللت چیلیک و دینچیلیک) فرقلیک لری گؤسته ریر. آمما بو بؤلوم ده گؤسته ریلمیر کی بو چئشیت لیلیگی نئجه و هانکی بیر آلان دا گرچک لشه بیلیر. عجبا سولچو، میللت چی و دین چی آخین لار دینی و یا ایدئولوژیک دوشونجه لری اساسیندا قورلان انتظام لاردا بو چئشیت لیلیگه آنلایش گؤسته ریله بیلر می؟ بو سورون یالنیز توپلومون ذهنییتینه یوخ، حاکیمتین ذهنیتنه باغلی بیر سورون دور. باشقا دئیش له سکولار بیر آلت یاپی اولمادان، آدی چکیلن چئشیت لیلیگی قوروماق ممکون دور می؟ فرقلی دوشونجه لرین بیر توپلوم دا یان- یانا یاشاماسی هانکی بر شرایط ده مومکون اولماسینا توخونماق، بو آلان دا لازیم نظره گلیر. بیر باشقا طرفدن ده، معین سیاسی جغرافیانین، مشخص تاریخی ایله هانکی فیکیر آخین لاری نه سونوجو وارمالارین دیققت مرکزینه آلماق لازیمدیر و او آخین لارین تاریخی تجربه لرین نظره آلارکن گله جک گؤرونوم آچیسینی گؤزدن قاچیرماق اولماز. ایملا باخیمدان دا بعضی سؤزجوکرین یازیلیشی گؤزه چارپیردی. منی گئجیشمه ییم اوچون باغیشلایین. یازیچیمیزین یولو آچیق و قلمی ائتگیلی اولسون یونس شاملی
03/28/2016


text:
او بیوفا منیم ایستکلی یاریم اوندا ایدی
اسیری بیر من ایدیم، اختیاریم اوندا ایدی
رقیب لر یوخ ایدی، من اسیرِ عشقی ایدیم
بو رتبه ایله اعتباریم اوندا ایدی
گولردی گول کیمی، من آغلادیقجا بولبول تک
خزان غمین نه بیلیردیم، باهاریم اوندا ایدی
باخان زاماندا منی اؤلدوروب دیریلدردی
منیم او عشق ایلاهیسی تانریم اوندا ایدی
منی قویوب، گئدیب ایندی رقیب لرله گزیر
یاخیندی اوندا منه، جمله واریم اوندا ایدی؟
هانی او دم کی، نیگاریم منیمله همدم ایدی
دمم او دملرایدی، روزگاریم اوندا ایدی!
منیم ده، واحد، اولوب عشقه دوشدوگوم گونلر
او بیوفا منیم ایستکلی یاریم اوندا ایدی


text:
کاباره (فیلم ۱۹۷۲)
کاباره (اینگیلیسجه: Cabaret, آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Kabare , فارسجا: کاباره ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده ایتالیا دیلی و اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش دراماتیک کومدی فیلم. فیلمین باش روْللارینی جوئل قری، ماریسا برنسون، مایکل یورک، لایزا مینلی جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین جان کندر یارادیب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Liza Minnelli Cabaret 1972 crop.jpg
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کاباره (فیلم ۱۹۷۲) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- قیریلمیش فایل باغلانتیلاری اوْلان صحیفهلر
- فیلملر ۱۹۷۲ (میلادی)
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- ۱۹۷۲-جی ایل فیلملری
- آمریکا فیلملری
- اینگیلیسجه فیلملر
- باب فاسینین فیلملری
- ان یاخشی ایکینجی پلان نفر رولونا گؤره اوسکار اؤدولی غالیبلرینین چیخیش ائتدیکلری فیلملر
- 1931 میلادی ایلیده گئچن فیلملر
- آلمانجا فیلملر
- آمریکانین آرشیو فیلملری


text:
امانوئل امنیکه
امانوئل امنیکه (اینگیلیسجه: Emmanuel Emenike) (دوْغوم:۱۰ مهٔ ۱۹۸۷ (۳۴ یاش) Otuocha) بیر فوتبالیست. نیجریه میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Premier League Player Profile Emmanuel Emenike. Barclays Premier League (2016). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2016-04-29. یوْخلانیلیب2019-02-17.
قارداش پروژهلرده امانوئل امنیکه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۷-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- کاردمیر قرهبوکاسپور کولوبونون اویونچولاری
- ایسپارتاک مسکو کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- العین کولوبونون اویونچولاری
- وستهام یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- المپیاکوس کولوبونون اویونچولاری
- لاس پالماس کولوبونون اویونچولاری