text:
عکس:سعید شکاری
حیدربابا اوغلون گئتدی دا گلمز
داها بیرده منله دانیشیب گولمز
شعر لریندن روحلار پروازا گلمـــــز
یومولدی او غملی باخان گوزلــــری
قورتولدی او شیرین-شیرین سوزلری
گوزیاشی سئل کیمی گوزوندن آخماز
کونلومه اود ووروب یاندیریب یاخماز
اومحزون باخیشین یادیمدان چیخماز
اوره گینده بیر گیزلی اود واریدی
همان اوددان عزیز جانین اریدی
اوائله داغ دیرکی یاراسی بیتمز
چکر محبتی اوره کدن گئتمــــــز
مین اوغولدان هئچ نه ده اونا یئتمز
حیدربابا بو دردی کیمه دئمک
اوزون ایللر گره ک دردو غم یئمک
کتاب «سئوگی یولچولاری» اثری از حسین واحدی روزنامه نگار،وبلاگ نویس و طنزپرداز جوان اورمیه ای به چاپ رسید و به بازار عرضه شد.
برای خرید اینترنتی و یا آشنایی بیشتر از این اثر لطفا اینجا کلیک کنید
سوسوز قویو سو دولدورسا سولانماز دولماغیندان دولماماغی یاخشیـــــــدیر ایشی دوشسه دوستو یادا سالانین سالماغیندان سالملاماغی یاخشیدیر پاییز اولسا رنگی سولار یارپیزیــــــــن دادی قالماز قیشا قالان قارپیزیــــــــن پیس آروادین پیس اوغولون پیس قیزین اولماغیندان اولماماغی یاخشیدیـــــــر اوزگه یئردن بیر شاه قیزی آلماخـــــــدان اؤزکندیمین چیت تومانی یاخشیدیـــر چوخ دانیشسان فایداسی یوخ یالانین فرقی ندیر نامردینن ایلانیــــــــــــــــن موغاماتی باجارمامیش چالانیــــــــــن چالماغیندان چالماماغی یاخشیدیـــر ای "سید" آغا غم آغارتدی باشیـــــوی فلک قوربتلره آتدی داشیـــــــــــــوی سن اولنده یارین یولسا باشیــــــنی یولماغیندان یولماماغی یاخشیدیـــر
سوسوز قویو سو دولدورسا سولانماز
دولماغیندان دولماماغی یاخشیـــــــدیر
ایشی دوشسه دوستو یادا سالانین
سالماغیندان سالملاماغی یاخشیدیر
پاییز اولسا رنگی سولار یارپیزیــــــــن
دادی قالماز قیشا قالان قارپیزیــــــــن
پیس آروادین پیس اوغولون پیس قیزین
اولماغیندان اولماماغی یاخشیدیـــــــر
اوزگه یئردن بیر شاه قیزی آلماخـــــــدان
اؤزکندیمین چیت تومانی یاخشیدیـــر
چوخ دانیشسان فایداسی یوخ یالانین
فرقی ندیر نامردینن ایلانیــــــــــــــــن
موغاماتی باجارمامیش چالانیــــــــــن
چالماغیندان چالماماغی یاخشیدیـــر
ای "سید" آغا غم آغارتدی باشیـــــوی
فلک قوربتلره آتدی داشیـــــــــــــوی
سن اولنده یارین یولسا باشیــــــنی
یولماغیندان یولماماغی یاخشیدیـــر
ائله ناز ایله گئتمهده سن،
آپاریرلار بیزه سنی.
کوزهنی الیندن آللام،
قولومو بوینونا ساللام،
آی قیز، سنی اوزوم آللام،
آخ، دی دور، گل آماندیر، اؤللم،
سئوگیلیم، یاماندیر، اؤللم.
کوزنه ایپک دوزرم،
عشقینله چوللر گزرم،
سنسیز من نئجه دؤزرم،
آخ، دی دور، گل آماندیر، اؤللم،
سئوگیلیم، یاماندیر، اؤللم.
چیلله گئجهسی میلاد تاریخی ایله دئکابرین 21-دن 22-ا کئچن گئجهدیر. بو گئجه اساسن گونئی آزربایجاندا، قوزئی آزربایجان، تورکییهده و ایراندا قئید ائدیلیر. بو گئجهده قار یاغماسی چوخلو سئوینجه سبب اولور. همین گئجه عائله
عضولری، قوهوم، دوست، تانیش صمیمییتله بیر یئره ییغیشیر و ایلین ان اوزون
گئجهسینی مئیوه و چوخلو شیرنیات یئمکله قئید ائدیرلر. بو گئجهنین ان اهمیتلی آتریبوتلاریندان بیری قارپیزدیر. اهالی
قارپیز یئییر کی، سویوغا یوخ دئسین. بئله کی، هر عاییله همین گئجه موتلق
بیر قارپیز آلمالیدیر. اگر یئنی ائولننلر وارسا اونلارا دا والیدئینلری
طرفیندن قارپیز هدیه وئریلیر. بو گئجه آزربایجانین ان دوغما، قدیمی و یئگانه گئجه بایرامیدیر. جویز
(قوز) هالواسی، هویج (کؤک) هالواسی، پاخلاوا (باقلوا)، توخوم
(سئمیچکا)(توم) و مئیوهلر و دیگر شیرنیاتلار دا بو گئجهده سوفرهده
اولمالیدیر. آزربایجان كندلرینده و شهرلرینده بو گئجهاوچون چئشیدلی عادت – عنعنهلر
موجوددور. كورسو دوورونو ییغیلیماق، فامیلین بویوگلرینین ائولری گئتمك،
گئجهلر "تاپماجالار" و "بایاتیلا" سویلهمك بو گئجهنین
عادت-عنعنهلریندندیرلر. هر حالدا "چیلله قارپیزی" یئمك بو گئجهنین تمل
عادتیدیر. قیش فصلینین ان اوزون سورن بؤیوک چیللهسی اؤز قار توفانینا، سویوق و
دوندوروجو شاختاسینا گؤره ائل آراسیندا قاراقیش دا آدلانیر. بؤیوک
چیللهنین باشلاندیغی گونو، یعنی 22 دئکابری بزن چیلله بایرامی دا
آدلاندیرمیشلار. همین گونون گئجهسی ایلین ان اوزون گئجهسی اولدوغوندان
بونا چیلله گئجهسی ده دئییلمیشدیر. چیلله گئجهسینین آخشامی آداملار
قیشدان قورخمادیقلارینی نوماییش ائتدیرمک اوچون تونقاللار یاندیریر،
اودون اوستوندن هوپپانیر، تونقالین اطرافیندا رقص ائدیر، اهیلنجهلی
اویونلار، تاماشالار گؤستریرلر. بؤیوک چیللهنین شرفینه هر ائوده آچیلمیش
سوفرهیه جانا ایستیلیک گتیرن دادلی-لذتلی یئمکلر قویولور. بؤیوک چیلله
سوفرهسینین ان ساییلیب-سئچیلن، یایدان محض بو گون اوچون ساخلانیلان
چیلله قارپیزیدیر. خالق بو قارپیزین شانینه سؤز ده قوشوب: قارپیز ائله، قارپیزی، قالیب ایله قارپیزی. بؤیوک چیلله آدییلا دوشوب دیله قارپیزی. دوشوبدو دیله قارپیز. ییغیلیب خورجونلارا، گئدیر یارگیله قارپیز. چیلله قارپیزینی عادتن ائوین بؤیوگو کسیر. او اولجه قارپیزین زوغو اولان
طرفینی دایروی کسیب قابیغی دؤرد حیسهیه بؤلور. اؤزو و دیگر عاییله
عضولری اورکلرینده نیت توتورلار. او همین قابیقلاری یئره آتیر.
قابیقلارین نئجه دوشمهسینی هر کس اوریینده توتدوغو نیتی ایله یوزور.
قارپیزی کسن اونو دیلیملهییر. عائلهنین هر بیر عضوو بو قارپیزدان یئییر.
قونشولارا دا پای گؤندریلیر. چیلله قارپیزینین توملاری ییغیلیب
ساخلانیلیر. ایناما گؤره، چیلله قارپیزینین توملاری آتیلارسا، اوندا
قارشیداکی ایلده محصول بوللوغو اولماز. بؤیوک چیللهنین ان مشهور آیینی،
سؤزسوز کی، سمنی گؤیرتمک و اوندان حالوا بیشیرمکدیر. بو، بیر واخت
دوغرودان-دوغرویا سمنی بایرامی آدلانان بایرامین چوخسایلی مراسیم
آیینلریندن بیریدیر. باهاری چاغیرماق، بونونلا دا طبیعتی یاشیل گؤرمک،
اؤز اکدیگی تاخیلین گؤیرمهسی آرزوسونون صونعی رمزینی یاراتماق تشببوسوندن
ایرهلی گلن سمنی گؤیرتمهیین تاریخی اجدادلاریمیزین ایلکین امک، تصرروفات
حیاتی ایله باغلیدیر. یاشاییشینی، دولاناجاغینی تصرروفات ایلینین –
باهارین، یازین باشلانماسیندا گؤرن اولو اجدادلاریمیز تاخیلی صونعی شکیلده،
یعنی ائو شرایطینده گؤیرتمکله تئز گلمهسینی، بونونلا تورپاغین
اویانماسینی، محصولون جوجریب بؤیومهسی آرزوسونو ایفاده ائتمیشلر. سؤزسوز
کی، بورادا تقلیدی سئحر آکتی آپاریجیلیق تشکیل ائدیر. بو تقلیدی سئحرین
باشا دوشولن معناسی بئلهدیر: "محصولوم، سنی ائوده گؤیرتدیگیم کیمی، اکین
ساحمده، تورپاغیمدا دا بئلهجه گؤیر، بؤیو" خونچانی بهی (داماد)ین عاییلهسی پای اولاراق گلینین ائوینه آپاریر.
خونچانین ایچینده قارپیزدان علاوه حریر و باهالی پارچالار، میوهلر، آجیل و
شیرینیلر گورمك آپاریلیر. عادت اولاراق خونچانین قارپیزی گوزل صورتده
بزهنمهلیدیر. چیله چیخار بایراما بیر آی قالار پینتی آرواد قوورمانی قـــورتارار گئدر باخار گودول ده یارماسینا باخ فلكین گردش و غوغاسینا داش ماكیدا چیلله گئجه سی بو نغمه نی اوخویارلار: آی چیلله ، چیلله قارداش آتین قامچیلا قارداش. بیر گلدین دانیشمادیق، قلبیم آچیلا قارداش قوشا چایدا میاندابدا چیلله آخشامی گون باتاركن اود یاندیریب، اوٍستوندن آتیلارلار . سوْنرادا اوْدو قاریشدیریب ، داغیدیب، بئله اوْخویالار : چیلله قوْودو ،چیلله قوْودو سحر مینجیق ، سحر مینجیق. 40 سحر مینجیق دئدیكده ساباهیسی گون مینجیق – مینجیق یاغیش یاغماسینی آرزیلارلار
ایلین "یاغی" فصلی ساییلان قیش فصلی ایبتیدای تصووور و اعتیقادلاردان
باشلانغیج گؤتورمکله ایندینین اؤزونده ده اوچ خوصوصی چیللهیه بؤلونور.
بیرینجی بویوک چیلله
قیشین باشلانغیج گونوندن، یعنی دئکابرین ایگیرمی ایکیسیندن (چیلله
آیینین 1-ندن) فئورالین اوولیندک (دوندوران آی / بهمنین 10-و) اولان قیرخ
گونلوک واختدیر. بؤیوک چیللهنین یاریسی قدر - ایگیرمی گون اولان و ائل
آراسیندا "قیشین اوغلان چاغی" دا آدلانان کیچیک چیللهنین عومرو فئورالین
ایگیرمی ایکیسینه قدردیر. فئورالین ایگیرمی ایکیسیندن (بایرام آیی
/ایسفندین 1-سی)، ایلین اوزون-قیسالیغیندان آسیلی-اولاراق، مارتین
ایگیرمی، ایگیرمی بیر، ایگیرمی ایکیسینه (آغلار گولر آیی/فروردینین 1-ی)
قدر اولان و بوز آی آدی ایله تانینان موددت ایسه هر بیری یئددی گوندن عبارت دؤرد بالاجا چیللهیه، باشقا سؤزله، چیللهبئچهیه بؤلونور.
یئر کورهسینین قوزئی یاریمکورهسینده، ایلین 365 گونونون ان اوزون گئجهسیدیر. بو گئجه، شمسی ایلینین، دئی آیین باشلانقیج گئجهسی، آذر آیینین سونونجو گئجهسی و 3 آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجهدیر.
چیلله گئجهسینین عادت عنعنهلری
چیلله قارپیزی
عزیزیم، چیلله قارپیز،
سویودوجو اولمایان زامانلار بوستانلاری اولانلار، بیر-ایكی یاخچی قارپیزی طاغینین اوستونده ساخلاییب، اوزونه هالاخ و جیویر توكردیلر تا سویوق و حئیوانلاردان اماندا قالسین. بونلاری چیللهگئجهسی اوچون گوتورردیلر. بوگونكو گونده آزربایجان خالقی، قارپیزلارین میناب، دزفول و اهواز شهرلریندن الده ائدیرلر.
خونچا
چیلله گئجهسی اوچون بایاتی
بؤیوک چیلله - آزربایجان میللی تقویمینده قیش آیینین ایلک 40 گون.
ایلین "یاغی" فصلی ساییلان قیش فصلی ایبتیدای تصووور و اعتیقادلاردان باشلانغیج گؤتورمکله ایندینین اؤزونده ده اوچ خوصوصی چیللهیه بؤلونور. بیرینجی بویوک چیلله قیشین باشلانغیج گونوندن، یعنی دئکابرین ایگیرمی ایکیسیندن (چیلله آیینین 1-ندن) فئورالین اوولیندک (دوندوران آی / بهمنین 10-و) اولان قیرخ گونلوک واختدیر. بؤیوک چیللهنین یاریسی قدر - ایگیرمی گون اولان و ائل آراسیندا "قیشین اوغلان چاغی" دا آدلانان کیچیک چیللهنین عومرو فئورالین ایگیرمی ایکیسینه قدردیر. فئورالین ایگیرمی ایکیسیندن (بایرام آیی /ایسفندین 1-سی)، ایلین اوزون-قیسالیغیندان آسیلی-اولاراق، مارتین ایگیرمی، ایگیرمی بیر، ایگیرمی ایکیسینه (آغلار گولر آیی/فروردینین 1-ی) قدر اولان و بوز آی آدی ایله تانینان موددت ایسه هر بیری یئددی گوندن عبارت دؤرد بالاجا چیللهیه، باشقا سؤزله، چیللهبئچهیه بؤلونور.
کیچیک چیلله - آزربایجان میللی تقویمینده قیش آیینین 40-اینجی گونوندن 60-اینجی گونونهجن 20 گون.
میلاد تاریخی ایله دئکابرین 21-دن 22-ا کئچن گئجهدیر. بو گئجه اساسن گونئی آزربایجاندا، قوزئی آزربایجان، تورکییهده و ایراندا قئید ائدیلیر.
بو گئجهده قار یاغماسی چوخلو سئوینجه سبب اولور. همین گئجه عائله عضولری، قوهوم، دوست، تانیش صمیمییتله بیر یئره ییغیشیر و ایلین ان اوزون گئجهسینی مئیوه و چوخلو شیرنیات یئمکله قئید ائدیرلر.
بو گئجهنین ان اهمیتلی آتریبوتلاریندان بیری قارپیزدیر. اهالی قارپیز یئییر کی، سویوغا یوخ دئسین. بئله کی، هر عاییله همین گئجه موتلق بیر قارپیز آلمالیدیر. اگر یئنی ائولننلر وارسا اونلارا دا والیدئینلری طرفیندن قارپیز هدیه وئریلیر.
بو گئجه آزربایجانین ان دوغما، قدیمی و یئگانه گئجه بایرامیدیر. جویز (قوز) هالواسی، هویج (کؤک) هالواسی، پاخلاوا (باقلوا)، توخوم (سئمیچکا)(توم) و مئیوهلر و دیگر شیرنیاتلار دا بو گئجهده سوفرهده اولمالیدیر.
آزربایجان كندلرینده و شهرلرینده بو گئجهاوچون چئشیدلی عادت – عنعنهلر موجوددور. كورسو دوورونو ییغیلیماق، فامیلین بویوگلرینین ائولری گئتمك، گئجهلر "تاپماجالار" و "بایاتیلا" سویلهمك بو گئجهنین عادت-عنعنهلریندندیرلر. هر حالدا "چیلله قارپیزی" یئمك بو گئجهنین تمل عادتیدیر.
قیش فصلینین ان اوزون سورن بؤیوک چیللهسی اؤز قار توفانینا، سویوق و دوندوروجو شاختاسینا گؤره ائل آراسیندا قاراقیش دا آدلانیر. بؤیوک چیللهنین باشلاندیغی گونو، یعنی 22 دئکابری بزن چیلله بایرامی دا آدلاندیرمیشلار. همین گونون گئجهسی ایلین ان اوزون گئجهسی اولدوغوندان بونا چیلله گئجهسی ده دئییلمیشدیر. چیلله گئجهسینین آخشامی آداملار قیشدان قورخمادیقلارینی نوماییش ائتدیرمک اوچون تونقاللار یاندیریر، اودون اوستوندن هوپپانیر، تونقالین اطرافیندا رقص ائدیر، اهیلنجهلی اویونلار، تاماشالار گؤستریرلر. بؤیوک چیللهنین شرفینه هر ائوده آچیلمیش سوفرهیه جانا ایستیلیک گتیرن دادلی-لذتلی یئمکلر قویولور. بؤیوک چیلله سوفرهسینین ان ساییلیب-سئچیلن، یایدان محض بو گون اوچون ساخلانیلان چیلله قارپیزیدیر. خالق بو قارپیزین شانینه سؤز ده قوشوب:
قارپیز ائله، قارپیزی،
قالیب ایله قارپیزی.
بؤیوک چیلله آدییلا
دوشوب دیله قارپیزی.
دوشوبدو دیله قارپیز.
ییغیلیب خورجونلارا،
گئدیر یارگیله قارپیز.
چیلله قارپیزینی عادتن ائوین بؤیوگو کسیر. او اولجه قارپیزین زوغو اولان طرفینی دایروی کسیب قابیغی دؤرد حیسهیه بؤلور. اؤزو و دیگر عاییله عضولری اورکلرینده نیت توتورلار. او همین قابیقلاری یئره آتیر. قابیقلارین نئجه دوشمهسینی هر کس اوریینده توتدوغو نیتی ایله یوزور. قارپیزی کسن اونو دیلیملهییر. عائلهنین هر بیر عضوو بو قارپیزدان یئییر. قونشولارا دا پای گؤندریلیر. چیلله قارپیزینین توملاری ییغیلیب ساخلانیلیر. ایناما گؤره، چیلله قارپیزینین توملاری آتیلارسا، اوندا قارشیداکی ایلده محصول بوللوغو اولماز. بؤیوک چیللهنین ان مشهور آیینی، سؤزسوز کی، سمنی گؤیرتمک و اوندان حالوا بیشیرمکدیر. بو، بیر واخت دوغرودان-دوغرویا سمنی بایرامی آدلانان بایرامین چوخسایلی مراسیم آیینلریندن بیریدیر. باهاری چاغیرماق، بونونلا دا طبیعتی یاشیل گؤرمک، اؤز اکدیگی تاخیلین گؤیرمهسی آرزوسونون صونعی رمزینی یاراتماق تشببوسوندن ایرهلی گلن سمنی گؤیرتمهیین تاریخی اجدادلاریمیزین ایلکین امک، تصرروفات حیاتی ایله باغلیدیر. یاشاییشینی، دولاناجاغینی تصرروفات ایلینین – باهارین، یازین باشلانماسیندا گؤرن اولو اجدادلاریمیز تاخیلی صونعی شکیلده، یعنی ائو شرایطینده گؤیرتمکله تئز گلمهسینی، بونونلا تورپاغین اویانماسینی، محصولون جوجریب بؤیومهسی آرزوسونو ایفاده ائتمیشلر. سؤزسوز کی، بورادا تقلیدی سئحر آکتی آپاریجیلیق تشکیل ائدیر. بو تقلیدی سئحرین باشا دوشولن معناسی بئلهدیر: "محصولوم، سنی ائوده گؤیرتدیگیم کیمی، اکین ساحمده، تورپاغیمدا دا بئلهجه گؤیر، بؤیو"
خونچانی بهی (داماد)ین عاییلهسی پای اولاراق گلینین ائوینه آپاریر. خونچانین ایچینده قارپیزدان علاوه حریر و باهالی پارچالار، میوهلر، آجیل و شیرینیلر گورمك آپاریلیر. عادت اولاراق خونچانین قارپیزی گوزل صورتده بزهنمهلیدیر.
چیله چیخار بایراما بیر آی قالار
پینتی آرواد قوورمانی قـــورتارار
گئدر باخار گودول ده یارماسینا
باخ فلكین گردش و غوغاسینا
داش ماكیدا چیلله گئجه سی بو نغمه نی اوخویارلار:
آی چیلله ، چیلله قارداش
آتین قامچیلا قارداش.
بیر گلدین دانیشمادیق،
قلبیم آچیلا قارداش قوشا چایدا میاندابدا چیلله آخشامی گون باتاركن اود یاندیریب، اوٍستوندن آتیلارلار . سوْنرادا
اوْدو قاریشدیریب ، داغیدیب، بئله اوْخویالار :
چیلله قوْودو ،چیلله قوْودو
سحر مینجیق ، سحر مینجیق. 40
سحر مینجیق دئدیكده ساباهیسی گون مینجیق – مینجیق یاغیش یاغماسینی آرزیلارلار
ایلین "یاغی" فصلی ساییلان قیش فصلی ایبتیدای تصووور و اعتیقادلاردان
باشلانغیج گؤتورمکله ایندینین اؤزونده ده اوچ خوصوصی چیللهیه بؤلونور.
بیرینجی بویوک چیلله
قیشین باشلانغیج گونوندن، یعنی دئکابرین ایگیرمی ایکیسیندن (چیلله
آیینین 1-ندن) فئورالین اوولیندک (دوندوران آی / بهمنین 10-و) اولان قیرخ
گونلوک واختدیر. بؤیوک چیللهنین یاریسی قدر - ایگیرمی گون اولان و ائل
آراسیندا "قیشین اوغلان چاغی" دا آدلانان کیچیک چیللهنین عومرو فئورالین
ایگیرمی ایکیسینه قدردیر. فئورالین ایگیرمی ایکیسیندن (بایرام آیی
/ایسفندین 1-سی)، ایلین اوزون-قیسالیغیندان آسیلی-اولاراق، مارتین
ایگیرمی، ایگیرمی بیر، ایگیرمی ایکیسینه (آغلار گولر آیی/فروردینین 1-ی)
قدر اولان و بوز آی آدی ایله تانینان موددت ایسه هر بیری یئددی گوندن عبارت دؤرد بالاجا چیللهیه، باشقا سؤزله، چیللهبئچهیه بؤلونور.
خلایقدن جفا گؤردوم تماماً بیوفا
گؤردوم
وفاسیز آشنالردن عجائب ماجرا گؤردوم
اولارکی لاف یکرنگی ووروب آخر دو رنگ اولدو
تمام عقربالر عقرب اولدی جانگزا گؤردوم
کیمه بئل باغلادیم قطع اولدو اممیدیم بئلیم سیندی
فقط بیر آشنا عقرباده تک خدا گؤردوم
فقط بیر تخم مرغی ساده و یکرنگ بیلمیشدیم
اونوندا کوینگین رد ایلدیم رنگین دو تا گؤردوم
جهاندا قورخما دشمنن همیشه آشنادن قورخ
نه اینکه اشنانون حیله و مکرین خفا گؤردوم
خلایقدن جفا گؤردوم تماماً بیوفا
گؤردوم
سنه من قوربان اولوم
چوخ سئویرم من سنی سن سعادت
گونشیم بوللو آیم سان منیم سن منیم
آلیم یازیم،سئوگی تایمسان
مهریبان آی گوزلیم سنده منــــــــــــــی سئو
بیر نفر یوخ سنه بنزر سنه اوخشار گولـــــــوم
سنه وار احتیاجیم،احتیاجیــــــــــــــــــــم وار
گئتمه یار هله گئتمه،منی آتیب بئله گئت
دایان سنه سؤزوم وار دایان صبر ائله گئــتمه
نه دئیم کی بیله سن وورولموشام یار سنه
اورگیمده او قدر آرزو دیلک وار سنه
سنه من قوربان اولوم
چوخ سئویرم من سنی
سن سعادت گونشیم بوللو آیم سان منیم
سن منیم آلیم یازیم،سئوگی تایمسان
پرسپولیس0 تیراختور 1
آخرین پست ها
شعر بسیار زیبا برای خیابان خیام اورمیه..........سه شنبه 6 خرداد 1393
دانلود آهنگ شاد تركی / آذری(بهزاد فیت)..........سه شنبه 6 خرداد 1393
عكس/سعید شكاری!!سئوگیم تیراختورا سون سوز..........سه شنبه 6 خرداد 1393
بویوک چیلله و کیچیک چیلله نین حیکایه سی..........سه شنبه 15 بهمن 1392
تورکجه ساغلیق وئرمک لر اس ام اس..........سه شنبه 3 دی 1392
جدیدترین کد های آوای انتظار همراه اول ، آذری ، ترکی،اصغر صیفی پور..........شنبه 16 آذر 1392
آخرین تصویر هوای از دریاچه اورمیه..........پنجشنبه 18 مهر 1392
اس ام اس های ترکی/ترکی اس ام اس/تورکجه اس ام اس لر /اس ام اس های آذری..........دوشنبه 15 مهر 1392
دانلود آهنگ قدیمی از پیمان تبریزی به نام قیزیل گولوم..........جمعه 8 شهریور 1392
جدیدترین كدهای آوای انتظار همراه اول احمد کایا (4) ..........شنبه 19 مرداد 1392
جدیدترین كدهای آوای انتظار همراه اول آذری و تركی(3)..........سه شنبه 1 مرداد 1392
با گرم شدن هوا ، هجوم ریز گردهای نمکی دریاچه ارومیه آغاز شد!!..........پنجشنبه 27 تیر 1392
جدیدترین كدهای آوای انتظار همراه اول آذری و تركی (2)..........یکشنبه 19 خرداد 1392
دانلود آهنگ بسیار زیبا شاد ترکی و فارسی رضا عزیزیان به نام آمان آمان از دست تو..........دوشنبه 13 خرداد 1392
دانلود آهنگ ترکی/ آذری بسیار زیبا از شهروز ابدالی به نام آنا من غریبم..........دوشنبه 13 خرداد 1392
همه پستها


c: text/html

text:
ائوینیزه زنگ آچدیم، ائویمیزه قارشی ائوینیزه. “آلتی آی بیرگون” قولاغیمدا جینگیلده یه-جینگیلده یه، اورهییم قورخا-قورخا او كیچیك، او اوفاجیق سئوگی یوواسینا زنگ آچدیم؛ الو، الو… تیلفون آرخاسیندا سن ایسه سوسدون، من ایسه میسدیم.
گونلر اؤتدو او گونلردن، ایللر توزونا بوروندو سئوگیمیز. سئوگیمیز دیللره دوشدو، آنامین قولاغینا یئتیشدی؛
“قونشو قیزی آلانین
آغزین آییر دیلین چك”
سانكی دونن ایدی كوچه باشیندان بیرینجی دفه ائوینیزه زنگ آچدیغیم. آتان دستهیی قالدیردی؛ “باغیشلایین ائلهبیل یانلیش اولوب” دئدیم. اورهییم تیترهمهیه باشلادی. ائوینیزین چئورهسینده گودوكچولویه باشلادیم، آتان ائشییه چیخمامیش كوچه باشینداكی تیلفونا یومولدوم.
- الو
- بویورون، سسیز آلچاقدی اوجا دانیشین.
- منی تانیرسان؟
- سیز؟
- من سنی…
- الو، الو
یئنیدن نومرهنیزی توتماغا باشلادیم؛
- الو، الو
-
- الو، واللاه یالان دئمیرم، من سنی…
دانیشماغیما ماجال وئرمهدین.
مندن كیچیك قارداشیوا اؤنجه من سالام وئرردیم، آنانی سایقیلا قارشیلاردیم. آتاوین آراباسین دونیادا اَن گؤزل آرابا ساناردیم. ائوینیزین دووارلاری سانكی منه سایخانج وئریرردی. آنام سیزین ائودن دانیشاندا وار گوجومله قولاق آساردیم. “آلتی آی بیر گون”ه گؤره دوغروسو ائویمیزدن قورخاردیم زنگ آچماغا. كوچه باشینداكی ساری بویاق تیلفوندا الیمدن یورولموشدو. قونشولاردا داها اَیری اَیری باخیردیلار، آما منیم هئچ وئجیمهده دئییلدی. اوخولوم ناهاردان سونرا اولسایدیدا هرگون ساهات یئددییه اون بئش دیقه قالان قاپینیزدا، قاپیمیزا قارشی قاپینیزداكی سئیید چؤركخاناسیندا چؤرك نووبهسینه دوراردیم. هردن آلدیغیم چؤركلری آنان آپاراردی.
گئجه یوخومادا گلردین، گؤز یاشلاریمادا قاتیلاردین. من آناما، سنایسه منه شیلتاق ائدردین.
سئوگیلر گونو موتلو اولسون گؤزلیم. ائوینیزه زنگ آچدیم، ائویمیزه قارشی ائوینیزه؛
- الو، الو …..
- یوخ قارداش چوخداندیر بوردان كؤچوبلر.
- هارا گئدیبلر بیلمیرسن؟
- یوخ.
اوووخ.
قاپینیزدان كئچیرم، قاپیمیزا قارشی قاپینیزدان. یئنی تیكینتیلر تیكیلمیش، ایزلر باسدیریلمیش. قونشو آروادلاری قاپیدا. ائویمیزدن آیری كیشی چیخیر، نئجه ددهمین غئیرتینه دَیمیر. ائویمیزه اؤزگه آروادی گیریر، اولمویا ددهمین….
هلر بیزی دینلردی، اوخولا یوخولو گئدردین. ایندیسه سن یوخسان و من یوخولو یاشاییرام.گئجهلر بیزی دینلردی، اوخولا یوخولو گئدردین. ایندیسه سن یوخسان و من یوخولو یاشاییرام.
من سنی….
سون

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قازاخیستانین تالدیکوران شَهرینده اؤلکه پرئزیدئنتی نورسولطان نازاربای اِوین شَرفینه قویولموش هئیکلین آچیلیشی اولوب.
آخار.آذ خبر وئریر کی, بو بارَده آلما-آتی ویلایت آدمینیستراسییاسیندان معلومات وئریلیب.
"بوگون تالدیکورقان شهرینده موستقیللین 25 ایللی یی عرفه سینده دؤلت باشچیسی نورسولطان نازاربای اِوین هئیکلی نین آچیلیش مراسیمی کئچیریلیب". –معلوماتدا بیلدیریب.
قئید ائده ک کی, بیر موددت اوّل رئگییونون وئتئرانلاری پرئزیدئنته هئیکل قویولماسی تشببوسونو ایره لی سورموشدولر و بو دا میللت وکیل لری طرفیندن بؤیوک دَستک قازانمیشدی.
بورونج دن حاضیرلانان 4.2 مئترلیک هئیکلین پوُستامئنتی قَهوَه یی مَرمَردن دیر.


text:
" سیزین اؤلکه ده ائششک یوخدورمو؟ "
" سیزین اؤلکه ده ائششک یوخدورمو؟ "
یازان : عزیز نسین
دیشی آغریییر کیمی، بیر الی اوزونده باشینی ساغا-سولا یئلله ده-یئلله ده ایچری گیردی. بیر یاندان الینی یاناغینا وورور، بیر یاندان دا:
- توفف، روسوایی-جاهان اولدوق...- دئیه دئیینیردی.
او، اصلینده چوخ نجیب بیر آدامدیر. قاپیدان گیرر-گیرمز، سالام وئرمه دن بئله دئیینمه سینه چوخ تعجوب ائتدیم.
- خوش گلدینیز، - دئدیم - بویورون، ریجا ائدیرم اوتورون.
- رذیل اولدوق، رذیل…
- نئجه سینیز؟
- نئجه اولا بیلرم؟ بی آبیر اولدوق… بی آبیر… یقین باشینا بیر فلاکت گلمیشدی. بلکه ده عاییله سینه بیر بدبختلیک اوز وئرمیشدی...
- یئرین دیبینه گیردیک، محو اولدوق...
- آخی نه اوچون؟ نه اولموشدور؟
- داها نه اولاجاق. بیر قوتور ائششگی کیشییه ایکی مین بئش یوز لیره یه ساتدیلار...
اوزونه دیقتله باخدیم: یوخسا دلی اولموشدو؟ قورخومو گیزلتمک ایستمه دیم. آروادی چاغیرماق اوچون بهانه ائده رک:
- قهوه ایچرسینیزمی؟ - دئدیم.
- قهوه-زاد یئری دئییل. روسوای اولدوق… بیر نالسیز قارت ائششک ایکی مین بئش یوز لیره یه وئریلر؟
- هئچ ائششک ساتمادیغیم اوچون بو قییمتین آرتیق-اسکیک اولدوغونو دئیه بیلمرم.
- جانیم، من ده ائششک چووداری دئییلم. آما بیر ائششگین ایکی مین بئش یوزه گئتمه دیگینی بیلیرم.
- دئیه سن عصبلرینیز پوزولموشدور؟
- پوزولار دا… منیم عصبیم پوزولماسین کیمینکی پوزولسون؟ سیز ائششگین بو قدر باها ساتیلدیغینی گؤرموسونوزمو؟
- ایییرمی ایلدن چوخ اولار کی، هئچ ائششک گؤرمه میشم.
- من سیزه ائششگی گؤروب-گؤرمه دیگینیزی یوخ، اونون بئله مبلغه ساتیلدیغینی دئییرم.
- واللاهی نه دئییم… لیاقتلی ائششک بلکه او قییمته گئده...
- جانیم ائششک - ائششکدیر. نه لیاقتبازلیقدیر. او، دوروب نیطق سؤیله مه یه جک کی؟ اوسته لیک هم قوتور، هم ده قارت… ائله باها قییمته ساتدیلار. هم ده ایشین ان پیس جهتی اودور کی، بوندا منیم ده ایشتیراکیم وار.
- نه دئییرسن؟
- بلی. ائله من سنه بونو دئمک اوچون گلمیشم. سن یقین بیلیرسن کی، آمئریکانین دعوتی اوزره من ایستانبول اونیوئرسیتئتیندن بیر ایللییه اورایا اعزام ائدیلمیش و خانیمیمی دا اؤزومله آپارمیشدیم.
- اونو بیلیرم.
- آمئریکادا بیر پروفئسسورلا دوست اولدوم. منه چوخ کؤمک ائتدی. چوخ یاخشیلیغی کئچدی. قاییدیب گلندن سونرا اونونلا مکتوبلاشدیق. او، تورکییه نی سئون، تورکلره دوست اولان بیر آدامدیر. مکتوبلاری نین بیرینده آنتیک خالی موتخصیصی اولان بیر دوستونون اؤز اثری اوچون تدقیقات آپارماق مقصدیله تورکییه گله جگینی یازیب اونا کؤمک ائدیب-ائده بیلمیه جگینی سوروشوردو.
من ده تعطیل واختیندا بورایا گلرسه، ممنوعنیتله اونا یولداشلیق ائده جگیمی یازدیم.
هیندیستان و ایراندا تدقیقات آپاراندان سونرا او، اییول آییندا گلیب چیخدی.
او دوشدویو اوتئلدن منه تئلئفون ائتدی، من ده اونون یانینا گئتدیم. او، اصلا آلمانییالی اولان آمئریکان ایدی. دئیه سن یهودی ایدی.
بورا گلمه میشدن اول گزدیگی یئرلردن دؤرد بؤیوک چامادان دولوسو خالی، هئیبه و کیلیم گتیرمیشدی.
او، چامادانلارینی آچیب بوراداکی شئیلری منه گؤستردی.
او، بو شئیلری تاپماسیندان چوخ ممنون حالدا بونلارین اؤلچولمز درجه ده قییمتلی اولدوغونو سؤیله دی.
بو شئیلرین آراسیندا اوچ قاریش ائنی، بئش-اون قاریش اوزونو اولان کؤهنه خالی پارچاسینی گؤستره رک اونون آزی اوتوز مین دوللار قییمتی اولدوغونو، بیر ایرانلی کندلیدن جمعیسی بیر دوللارا ساتین آلدیغینی و بو زامان همین کندلی نین پولو آلارکن خئیلی تعجوب ائتدیگینی دئدی.
من بو خالی پارچاسی نین ندن بو قدر باها اولدوغونو سوروشدوم.
«چونکی - دئدی، - بونون هر کوادرات سانتیمئترینده سکسن ایلمک وار. بو بیر شاه اثردیر».
او، بؤیوک ائهتیراسلا بو مسله حاقیندا دانیشیر و دونیادا بیر کوادرات سانتیمئترده یوز ایلمک اولان خالی نین مؤوجود اولماسی، دونیانین هانسی موزه ینده ایسه آسیلماسی حاقدا دا دئییردی...
سونرا منه بیر کئچه گؤستردی. «بونو - دئدی - اللی سئنته آلدیم.
بونون ایسه آزی بئش مین دوللار قییمتی وار». من اوندان بئله باهالی شئیلری نه یوللا بو قدر اوجوز آلا بیلدیگینی سوروشدوم.
- قیرخ ایلدیر کی، بو ساحه ده چالیشیرام، - دئدی. - بیزیم ده اؤزوموزه گؤره اوصولوموز وار.
او سونرا منه بو اوصوللار حاقیندا معلومات وئردی. آغزیم آچیلا قالدی. خالیچیلیق صنعتی، دونیانین ان یوکسک صنعتییمیش.
او خالی حاقیندا ایکی آلبوم، اوچ کیتاب نشر ائتدیریب. دونیادا اولان بیر نئچه قییمتلی خالی کوللئکسییاسی نین بیرینه ده اونون اؤزو صاحیبمیش.
بیز سونرا اونونلا آنادولونو گزمه یه چیخدیق. ویلایتلری، قزالاری گزیردیک. او، مسجیدلرده قییمتلی حساب ائتدیگی خالیلارین رنگلی فوتولارینی چکیر، قئیدلر ائدیردی.
بیر نئچه آدامدان کؤهنه هئیبه، خالی، کئچه و کیلیم ده ساتین آلدی. دئدیگینه گؤره بورادا آلدیقلاری باشقا شرق اؤلکه لرینده آلدیغی شئیلرین هامیسیندان قییمتلی ایمیش.
آرخئولوژی قازینتیلار آپاریلان بیر یئره ده گلدیک.
آمئریکا و آلمان آرخئولوقلاری بیر-بیریندن بئش-اون کیلومئتر آرالی دوشرگه لر قورموش، قازینتی ایشلری آپاریردیلار. اونلار یئرین آلتینی اوستونه چئویرمیش، داغلاری، تپه لری حللاج پامبیغی حالینا سالمیشدیلار.
بیر قصبه گئنیشلیگی اولان بو قازینتی اراضیسینده ائرامیزدان اون عصر اولدن باشلامیش، بو گونه قدر بیر نئچه مدنیت یارانیبمیش و تورپاغین آلتیندا اوست-اوسته قالیبلارمیش.
اونلار یئرین آلتیندا بیر نئچه شهر کشف ائتمیش، اورادا سارایلار، قبیرلر تاپمیشدیلار.
تاریخ و آرخئولوگییا ایله ماراقلانان چوخلو خاریجی توریست ماشینی دا بورادا قایناشیردی. هر ایکی-اوچ کیلومئترده بئش-اون توریسته راست گلمک اولوردو.
اطرافداکی کندلرین ساکینلری بورایا توپلاشیر، یئر آلتیندان تاپدیقلاری ساخسی پارچالارینی بو توریستلره ساتیر، توریستلر بو شئیلری قاپیشدیریردیلار.
کندلی اوشاقلاری دا یول بویونا دوزوله رک قازینتی یئریندن تاپدیقلاری حالقالاری، یازیلی داشلاری، قاب-قاجاق قیریقلارینی «وان دالیر»، «توو دالیر»- دئیه باغیرا-باغیرا توریستلرین دالینجا قاچیردیلار.
بورالارا قدر گلیب چیخدیغیم اوچون من ده یادیگار بیر شئی آلیم - دئدیم. اون یاشی آنجاق اولان بیر قیزین الینده بیر وازو قولپو، یانینداکی اوغلانین الینده ایسه آدام باشینا اوخشایان ماوی رنگلی کیچیک بیر داش واردی. بو یقین اوزوک داشی ایدی.
- بونلار نئچه دیر، بالا؟ - دئیه سوروشدوم.
قیز وازونون قولپو اوچون قیرخ لیره، اوغلان ایسه داش اوچون اون بئش لیره ایسته دی. بو شئیلرین همین مبلغه دییب-دیمه دیگینی بیلمه دیگیمه باخمایاراق:
- باهادیر، - دئدیم.
اونلار بؤیوک آداملار کیمی بو شئیلرین هئچ ده باها اولمادیغینی، آتالاری نین بو شئیلری بئش مئتر درینلیکده تاپدیغینی دئدیلر.
بو شئیلری آلماق ایسته ییردیم کی، آمئریکالی موتخصیص اونلارین هئچ بیر تاریخ و آرخئولوژی دیری اولمادیغینی،
شرق اؤلکه لرینده کندلیلرین آوروپا و آمئریکادان گلن توریستلری آلدادیب بئله شئیلری ساتدیقلارینی سؤیله دی. اونون دئدیگینه گؤره بو حیله گر کندلیلر مشهور آرخئولوقلاری بئله آلداتماغی باجاریرلار.
حتّی بیر دفعه اؤلو بیر ایت لئشی نین توکلرینی قیرخاراق اونو بیر حؤکمدارین مومییاسی آدی ایله آمئریکالی توریسته ساتا بیلمیشلر.
بیز کیراله دیگیمیز جیپ ماشینیندا گئدیردیک. هاوا چوخ بورکو ایدی. یول کناریندا اوچ قوواق آغاجی آلتینداکی قویونو گؤرنده دایاندیق.
کؤلگه ده اوتوروب ناهار ائتمک ایسته ییردیک. اورادا بیر کندلی اوزانمیشدی. اونون یاخینلیغیندا ایسه بیر ائششک اوتلاییردی.
بیز قوجا ایله سالاملاشدیق و اونونلا دانیشماغا باشلادیق. من اونون دئدیکلرینی آمئریکالی اوچون اینگیلیسجه یه چئویردیم.
- بوراداکی کندلرده ان چوخ نه یئتیشیر؟
کندلی:
- هئچ بیر شئی - دئیه جاواب وئردی. - اوللر بورادا اکین-بیچینله مشغول اولاردیلار، تاخیل یئتیشردی. آما بو قازینتیلار باشلایالی 20 ایلدیر کی، هامی تنبلله شیب، داها هئچ بیر شئی اکمیرلر.
آمئریکالی:
- عئینن باشقا یئرلرده ده بئله دیر، - دئدی.
- بس بو یئرلرین آداملاری نه ایله کئچینیرلر؟ - دئیه سوروشدوم.
- یئرین آلتیندان قاب-قاجاق قیریغی، داش-ماش چیخاردیب بورا دولوشان اجنبیلره ساتیرلار.
آمئریکالی:
- عئینن باشقا یئرلرده اولدوغو کیمی، - دئیه تکرار ائتدی.
- بیزیم بو یئرلرین آداملاری یامان خاراب اولوبلار. اؤلکه نین بوتون خزینه لرینی سو قییمتینه اجنبیلره ساتدیلار. یئردن چیخان شئیلر اصیل دیرینه ساتیلسا ایدی اون بئله تورکییه نی آباد ائتمک اولاردی. اوغرولار بورا دولوشوب. تورپاق آلتیندان چیخان قییمتلی آنتیک شئیلری اوغورلاییب خاریجی اؤلکه لره آپاریرلار. بو شئیلرین بعضیسینی اؤزلری قازیب چیخاریر، بعضیلرینی ده کندلیلردن آلیرلار.
آمئریکالی یئنه اونون سؤزونو تصدیق ائتدی.
کندلی سؤزونه داوام ائده رک:
- داها، - دئدی، - تورپاغین آلتیندا چیخارماغا بیر زهریمار دا قالماییب. اجنبیلر ایندی نه اوغورلاییرسا، اونو حؤکومتدن اوغورلاییرلار.
من:
- بس کندلیلر ایندی نه ایله دولانیرلار؟ - دئیه سوروشدوم.
- هئچ اونو سوروشما… بورالاردا آلتی کند وار. ائولرینه گئتسن، چیر-چیلپاق. هئچ بیر شئی گؤره بیلمزسن. نه سو قابی، نه سهنگ، نه چاناق قالمیشدیر.
- نه اوچون بئله؟
- اونا گؤره کی، هر شئیی بو توریستلره ساتیرلار. ائولرده قییمتلی بیر شئی قالمامیشدیر.
هر نه وارسا آدینی آنتیک شئی قویوب ساتیرلار. آداملار یامان کورلانیب. دونن، ال بویدا بیر اوشاق منیم ائششگیمین بوینونداکی مونجوقلاری اوغورلاییب.
او، بونلاری آپاریب اول تورپاغا باسدیراجاق، سونرا دا اورادان چیخاردیب آنتیک شئیدیر - دئیه ساتاجاق. ائولرده کی گلینلیک قیزلار دا بیجلشیبلر.
اللرینه کئچن هر داشی مهارتله اووور، اونلارا جوربجور شکیللر وئریب ساتیرلار. اونلار ائششک نالیندان مئداللار، کؤهنه پوللار قاییرماغی دا باجاریرلار.
آمئریکالی یئنه باشقا اؤلکه لرده ده بئله ائتدیکلرینی تصدیق ائله دی.
من قوجا کندلیدن:
- بس سن نه ایله دولانیرسان؟ - دئیه سوروشدوم.
- من ائششک چوودارییام - دئدی.
او بونو دئییب قویودان سو چکدی و ائششگیه وئردی. ائششک سو ایچرکن آمئریکالی بیردن یئریندن سیچراییب ائششگین یانینا گئتدی. من ایسه کندلی ایله صؤحبتیمی داوام ائتدیردیم.
- ائششک آلیب-ساتماقلا کئچینه بیلرسنمی؟
- شوکور آللاها… بئش ایلدیر بو ایشله دولانیرام.
- مثلا، نه قدر قازانیرسان؟
- بو آلیب-ساتدیغیم ائششکدن آسیلیدیر.
- بیر ائششگی نه قدر واختا ساتا بیلرسن؟
- بونو دا بیلمک اولماز. بعضاً اوچ آی، بئش آی بیر ائششک ساتیلمیر، بعضاً ده گؤرورسن بیر گونده بئش ائششک ساتمیسان...
آمئریکالی یانیما قاییتدی. چوخ هیجانلی ایدی.
- ائششگین اوستونده بیر خالی پارچاسی وار، گؤرموسنمی؟
او، اینگیلیسجه دانیشدیغی اوچون کندلی اونو باشا دوشموردو. من باخدیم. ائششگین دالیندا چوخ کؤهنه، پالچیقلی بیر چول واردی.
- سن بو چیرکلی جیندیری دئییرسن؟
- سن نه دانیشیرسان؟ بو بیر خاریقه، بیر شاه اثردیر. سیز کندلی ایله صؤحبت ائدنده من خالینی دیقتله گؤزدن کئچیردیم. اونون رنگی ده ایشی کیمی چوخ قییمتلیدیر. هر سانتیمئترینده دوز یوز ایلمک وار. دونیادا بونا بنزر بیر شئی گؤرونمه ییب. اونو آلماق ایسته ییرسن؟
- البتته! آما کندلی اونو آلاجاغیمی بیلمه مه لیدیر، من بونلاری یاخشی تانیییرام. بیر شئیینی آلماق ایسته سن، آنتیک شئی حساب ائدیب اوستونه دونیانین قییمتینی قویاجاقلار. نه قدر پول وئرسن گؤزلری دویماز. اونا گؤره ائله ائدک کی، او اصیل مقصدیمیزی باشا دوشمه سین. کندلی بیزه باخیب:
- بو کافیر نه قیریلدادیر؟ - دئیه سوروشدو.
- هئچ، - دئدیم، - بو یئرلردن خوشو گلدیگینی دئییر.
- بورادا خوشا گلن نه وار کی؟ چیلپاق کیرجلی تپه لردیر.
آمئریکالی منه:
- سیزه آنتیک شئیلری اوجوز آلا بیلدیگیمی دئمیشدیم. ایندی باخ، یئنه بو فندیمی ایشه سالاجاغام.
- نئجه ائده جکسینیز؟
- خالی نین آدینی بئله چکمیه جک، ائششگی آلاجاغام. کندلی، چوخ احتیمال کی، خالی نین قییمتینی بیلمه دیگیم اوچون کؤهنه چولو دا ائششگین اوستونده بیزه وئره جک. سیز ایندی اونا منیم بو ائششگی آلماق ایسته دیگیمی سؤیله یین!
من کندلیدن:
- سن بو ائششگی ساتیرسانمی؟ - دئیه سوروشدوم.
- هه… ساتماق ایسته ییرم...
- اونو نئچه یه ساتماق فیکرینده سن؟
- او باخیر آلیجیسینا!
- بیز آلماق ایسته سک…
او گولدو:
- منیمله ظارافات ائدیرسینیز؟ سیزین کیمی بیر بَیین ائششک نیینه لازیمدیر؟
- سن اونون فیکرینی چکم… بیز اونو آلماق ایسته ییریک. نئچه یه وئریرسن؟
- دئدیم کی، او باخیر آلیجیسینا… سن آلاجاقسان یوخسا بو کافیر؟
- او آلاجاق...
- او نه میلتدندیر؟
- آمئریکالی...
- هه… اؤزگه دئییلمیش… اؤزوموزنکی ساییلیر. جانیم بو چوخ قارت شئیدیر، دئ کی، بونو آلماق اونا ال وئرمز.
مسله نی آمئریکالییا دئدیم.
- لاپ یاخشی - دئدی، - دئمه لی او ائششگی اوجوز وئره جک.
من کندلییه :
- ائششک قارت دا اولسا، راضیدیر - دئدیم.
- اشی، بیزیمچین عاییب اولار. سونرا اؤلکه سینه گئدیب «تورکلر منی آلداتدی» - دئیر.
بونو دا آمئریکالییا دئدیم.
- تورک کندلیسی چوخ صاف، ان دوزگون آداملاردیر - دئدی. باشقا یئرلرده اولسایدی درحال ساتماغا تلسردیلر. ایندی کی او، بو قدر تمیز قلبلی آدامدیر، من ده ائششگی باها قییمته آلاجاغام.
کندلییه:
- آمئریکالی راضیدیر، - دئدیم.
- یاخشی. آما بو ائششک آمئریکایا چاتمامیش یولدا اؤله بیلر. هر یئرینی قوتور باسیب.
- سنه نه جانیم. او بئله ده اولسا، آلماق ایسته ییر.
- آی جانیم، بو قوتور ائششک اونون نیینه لازیمدیر.
- سنین نیینه گرک؟
- ماراقلانیرام، - دئدی. - بیرجه بو آمئریکالی جنابدان سوروش، مگر اونون اؤلکه سینده هئچ ائششک یوخدور؟
بونو آمئریکالیدان سوروشدوم.
- اونا دئیین کی، وار. آما بئله سی یوخدور.
- دئمه لی بئله… آمئریکان ائششگی اونون خوشونا گلمیر، تورکیه ائششکلرینی داها چوخ خوشلاییر.
- ائه، داها نه ائتمک اولار. بابالی اؤز بوینونا. من ائششکده اولان بوتون نؤقصانلاری سادالادیم. ایندی بیر قوتور ائششک اوچون داها بیر اجنبی قوناغیمیزین خطرینی یئره سالمایاق. ساتاق دئییرم.
- نئچه یه؟
- سیزین اوچون اون مین لیره یه وئره بیلرم.
- نه؟ جانیم دلی-زاد اولمامیسان؟ ان تمیزقانلی عرب آتینی ایکی-اوچ مین لیره یه وئریرلر.
- ائله ایسه ائششک اونون نیینه لازیمدیر، ائله بیر عرب آتی آلسین دا...
اونون نه قدر ایسته دیگینی آمئریکالییا دئدیم.
- من اونلارین خاصیتینی بیلیرم - دئدی. - بودور، گؤردون؟ ائششک اوچون اون مین لیره ایسته ین، یقین کی، خالی اوچون یوز مین لیره ایستر. ایندی من بو ائششگیه اون مین لیره وئررم. آما بونو ائشیدن کیمی یگیرمی مین ایستیه جک. اونو وئرمه لی اولسان اللی مین ایستیه جک. اونا گؤره ده یاخشی سؤوده لشمک لازیمدیر...
کندلییه:
- سن دوزونو سؤیله، - دئدیم - بو ائششگی نئچه یه آلمیسان؟
- دیلیمه یالان گلمز. اؤزوم ده دستمازلییام، یالان دئیه بیلمرم. من بو ائششگی دریسیندن چاریقلیق چیخارتماق اوچون بئش لیره یه آلدیم. بو گون ده اولماسا صاباح اؤله جک. او، باشقا ایشه ده یاراماز.
- آ کیشی، اینصافین اولسون. بئش لیره یه آلدیغین بو حئیوانی بس نه اوچون اون مین لیره یه ساتماق ایسته ییرسن؟
- جانیم بیز اونو ساتماق فیکرینده دئییلیک. سیز اؤزونوز آلماق ایسته ییرسینیز… قارت دئدیم، قوتور دئدیم. صاباحا چیخماز دئدیم… آلیرام دئییر… هه، آز قالا یادیمدان چیخمیشدی. بو اوسته لیک بیر ده توپالدیر. دال آیاغینی چکیر...
- ضرری یوخدور.
- گؤرورسنمی؟ دئمه لی بئله چیخیر کی، بونون نه ایسه بیر قییمتی، بیر کرامتی وار. ائله دئییلسه، بو آمئریکالی کافیره نه دوشوب کی، بئله قوتور، قارت، توپال ائرکک بیر ائششگی آلسین. ائله دئییلمی؟ اون مین! هئچ جور آشاغی اولماز.
من آمئریکالییا:
آشاغی دوشمور - دئدیم. - اون مین وئرک؟
نه ائدک؟ اون مین لیره نی وئرسک او زامان یگیرمی مین لیره ایستیه جک...
قییمت اوستونده دوز ایکی ساعات سؤوده لشدیک. آرادا بیر فیکریمیزدن ال چکمیش کیمی گؤرونوب یولا دوشدوک. قوجا بونو هئچ وئجینه آلمادی. قاییدیب یانینا گلدیک،
- قاییدیب گله جگینیزی بیلیردیم.
- ندن بیلیردین؟
- بونو بیلمه یه نه وار کی؟ الینیزه بئله اوجوز بیر ائششک دوشوب. اونو الدن قاچیرمایاجاقدینیز کی؟
شوفئره ماشینی سوروب، ایره لیده، یول اوستونده بیزی گؤزله مه سینی تاپشیردیم. بیز ائششگی آلاندان اوندا اورایا گئده جک و ائششگی اورادا قویوب یولا دوشه جکدیک.
نه ایسه، افندیم، خئیلی بوغاز دؤیمه دن سونرا بیز ایکی مین بئش یوز لیره یه راضیلاشدیق. پولو اووجونا سایدیق. کندلی بوندان سونرا ائششگین چولونو گؤتوردو و نوختاسینی وئردی الیمیزه:
- آللاه خئییر وئرسین! - دئدی. سونرا دا علاوه ائتدی: - بیزیم بو قوتور قارت ائششک هاوایی ساتیلدی… نه ایسه… خئییر آپاراسینیز...
آمئریکالی نین گؤزلری برَلمیشدی. او، کندلی نین الینده کی چولا باخیردی. ایندی نه اولاجاقدی؟ آمئریکالی منه:
- قوی دویوق دوشمه سین، - دئدی. - ائششگی چکه-چکه بیر آز گئدک و مسله یه اهمیت وئرمیرمیش کیمی قاییدیب، «ائششگین بئلی اوشویر، چولو وئر اوستونه آتاق» دئیک. ائله ائدریک کی، او، خالی پارچاسینی ایسته دیگیمیزی باشا دوشمه سین...
ائششگین نوختاسیندان توتوب یولا دوشدوک. ائششک چوخ چتینلیکله یئریییردی. آمئریکالی آرخادان ایتله ییر، من نوختاسینی چکیردیم. ائششک گئتدیکجه آیاغینی یئره داها چوخ دیره ییر بیز طاقتدن دوشوردوک. خالینی کندلی نین الیندن قوپارا بیلسک ائششگی درحال بوراخیب سوووشاجاقدیق.
گوج-بلا ایله یگیرمی-اوتوز آددیم گئتمیشدیک کی، کندلی آرخادان:
- دایانین، - دئیه بیزی سسله دی - ائششگین زادی قالمیشدیر...
بیز چوخ سئویندیک. گومان ائتدیک کی، بو ساعات چولو گتیره جک. او، یویوره-یویوره گلدی.
- ائششگین پایاسینی یاددان چیخارمیسینیز. آمئریکادا اونون باشینی نه یه باغلایاجاقسینیز؟ هئچ پایاسیز دا ائششک ساخلارلارمی؟ ناشی اولماغینیز ائله بوندان بیلیندی.
آمئریکالی:
- فورصتدیر، - دئدی. - خالی پارچاسینی ایسته. دئ، بو کؤهنه چولو دا وئرسین.
من کندلییه:
- ائششک ضعیف و خسته دیر، - دئدیم - اوشویه جک. سن اونون اوستونه بیر چول سالمیشدین. اونو دا وئر اوستونه آتاق.
- یوووخ! اونو وئرمرم. سیز مندن ائششگی آلمیسینیز، چولو یوخ.
- دوزدور، ائششگی آلمیشیق. آما او کؤهنه بیر قپییه دیمه ین جیندیر پارچاسینی دا وئر اوستونه سالاق.
- کؤهنه اولماغینا کؤهنه دیر، پولا دا گئتمز. آما وئرمه رم.
- نه اوچون؟
- او، منیم آتامدان یادیگار قالمیش بیر چولدور. دده-بابادان خاطیره دیر، وئره بیلمرم، جناب!
بونو آمئریکالییا دئدیم:
- سوروش گؤرک بو چیرکلی جیندیر اونون نیینه یارایار؟
بونو دا کندلییه دئدیم.
- نییمه یارایار نه دئمکدیر؟ باشقا بیر ائششک آلیب اونون بئلینی اؤرته جگم. قیسمت اولارسا، بیر سیزین کیمیسینی تاپیب، آللاهین ایزینییله اونا ساتاجاغام. بو خالی پارچاسی اوغورلودور. گؤردونوز پایانی سیزه هاوایی وئردیم. هئچ پول ایسته دیم؟
- آ جانیم، بیر نئچه قوروش دا چول اوچون وئرک؟ ائششک یازیقدیر، اوستونه اؤرتریک.
- آی دئدین ها! سونرا بو ائششکلری نئجه ساتاجاغام. بئش ایلدیر قارت و قوتور ائششکلری آلیب بو چولون سایه سینده ساتیرام. هایدی، خوش گلدینیز… مالین خئیرینی گؤرون!
آمئریکالی نین قانی داها دا قارالیر دئیه بو سؤزلری اونا دئمه ییب قولونا گیردیم. کندلی بیر نئچه آددیم اوزاقلاشدیقدان سونرا:
- ائششگی بوراخیب گئده جگینیزی بیلیرم - دئدی. - اونا گؤره اوزاغا آپارمایین. یوخسا یورولارام.
ائششگی ائله اوراداجا بوراخیب ماشینا طرف گئتدیک.
آمئریکالی خالی موتخصیصی:
- باشقا یئرلرده، باخ، بئله سی یوخ ایدی - دئدی. - هئچ یئرده باشیما بو ایش گلمه میشدی. باشقا ایشلر اولموشدو. آما بئله سی اولمامیشدی.
ماشینا میندیک. پایا هله ده الینده ایدی. من:
- بونو نه ائده جکسن؟ - دئیه سوروشدوم.
- بونو بو یئرلرین خاطیره سی اولاراق خالی کوللئکسییاما قویاجاغام. قییمتلی شئی کیمی. ظارافات دئییل، بو بیزه ایکی مین بئش یوز لیره یه اوتوردو. چوخ اوجوز آلدیق...
- گؤرورسنمی، بوتون عالمده بی آبیر اولدوق، بی آبیر… او، باشینی قاپازلایا-قاپازلایا بو سؤزلری بیر نئچه دفعه تکرار ائتدی...
کؤچورن : عباس ائلچین
قایناق : آزادلیق رادیوسو


text:
والحاصل انّ ضعف هذا الدلیل بظاهره واضح
حاصیل اولان؛ بو دلیلین ضعیفلیگی ظاهیریندن بللیدیر. ( بیر مالا تسلّوط اولماسا ضایع اولماغینین تقصیر بیزده دئییل كی!) و بیری ثمنین یالنیز مؤوجود بطنه عایید اولماغینا نظر وئریرسه سؤزونون فاسیدلیگی بللیدیر. و الخمتلف، التذكرة(علامه)، المهذب(قاضیبنفهد) و غایة المرام (صمیری) كیتابلاریندا گلنلر ضعیفلیكده بونو تعقیب ائدیرلر. (اونلار دا ضعیفدیلر.) اونلاردا گلیر: وقفدن مقصد اونون منافعیندن ایستیفاده ائتمكدیر و ایندی منفعت گؤتورمك ایمكانسیز اولوب. نتیجهده موقوفهدن نظرده توتولان مقصدین حاصیل اولماغی اوچون اونو اؤز حدّیندن خاریج ائتمگی جاییزدیر. و موقوفهنین عئینینین معطل قالماسینا باخمایاراق دونوب موقوفهنین عئینینده قالماق (یالنیز وقف اولموش عئینی قبول ائتمك) واقیفین مقصد و غرضینی ضایع ائتمكدیر. مثلاً: [مكّهیه آپاریلان] قوربانلیق معطل قالسا یعنی ترپشه بیلمهسه مخصوص بیر یئره نظرده توتولدوغونا باخمایاراق در حال كسیلر. نظرده توتولان یئر ایمكانسیز اولدوغوندا معطل قالانی خیلاص ائتمك اوچون اونو (مكانی) موراعات ائتمك تركیدیلر. (بو میثالیمیزدا مینادا كسیلمگه نظرده توتولان قویون یولدا كسیلیر و خلاص اولور.)
و اوندا ایشكال وار. وقفدن مقصد و غرض موقوفهنین شخصینین منفعتلریندن ایستیفاده ائتمكدیر چونكی وقف صیغهسینین دلالت ائتدیگی، یالنیز اودور. و ایندی اونون ایمكانسیز اولماسی فرض اولونوب. نتیجهده ساقیط اولار. و واقیفین مقصدینه داها یاخین اولدوغو اوچون شخصینین عَوَضینه اونون صینفیندن (نوعوندان) یارارلانماق، بو دلیله فرع ساییلیر: مقصدین اورجینالی و اؤزو ایمكانسیز اولدوغو تقدیرده واقیفین مقصدینه داها یاخین اولانی مؤعتبر سایماق واجیب اولسون.
یاخشیسی بودور كی منفعتدن سالان خرابلیغین قورخوسو اولان زامانلار دئیَك: ساتیلماغی منع ائدن دلیللر بوردا جاری دئییللر. اونو دا (واقیفین غرضینی قوروماغیدا) بونا تأیید قرار وئرك.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
دینلر ایدز گه قرشی کورشماقده
دنیا ده گی کوپلب جمیعتلرده "شرمنده لی" کسللیک حسابلنگن ایدز گه قرشی کورش اوچون دنیا دینلری ایلک باره بیرگه لیکده حرکت قیلیشماقده.
دین پیشوا لرینینگ عینی کسللیککه مناسبتی دایما تنقیدلرگه سبب بولیب کیله دی .
اساساً، نصرانیلیک نینگ کتولیک گروهی ننیگ پیشوا لری "کاندوم" قرشیلر
کاتولیک نصرانیلری ایسه عادتده عالی رتبه روحانی کورستگن یول یوروقلر اساسیده یشه شه دی .
ایریملر نینگ فکریچه ، ایدز گه چلینیش – اخلاقسیزلیک نتیجه سی. بیراق ، باشقه لرگه کوره ، کیم بولیشیدن قطعی نظر کسل انساننی دینلر حمایه لشی ضرور دیب ایئته دیلر
نیگه کی ، بیدوا کسللیککه چلینگن کوپلب انسانلر اوچون دین سونگی امید و تاینچ بولیب خذمت قیلیش احتمالی کتته
بیراق ایدز ویروسینی یوقتیریشدن اسراوچی یوللرنی اوز تبعه لریگه اورگه تیش – اکثر دینلر آلدیده گی قیین مسئله
بیرلشگن ملتلر نینگ ایشانیشیچه ، دینلر نینگ بو ایشده حصه قوشیشلری ایدز گه قرشی کورش ثمره سینی کوچیتیره دی
سونگی ییللر ایچیده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی اوتکزگن تدقیقاتلرگه کوره ، سنت (ختنه) قیلینگن ایرککلرنینگ ایدز ویروسینی یوقتیریش احتمالی قریب 50% کمییه دی .
عینی تدقیقات آلیب باریلگن افریقاده گی حدودلرده حاضر اوغیل بالهلر و ایرککلرنی سنت قیلیش چاره لری هم آلغه قوییلماقده .
بییراق دنیا دینلری نینگ شو پیتگه چه ایئتیب کیله یاتگن اساسی مژده سی - هر انسان زنا و نکاحدن تشقری جنسی رابطه دن تیئیلیشی ضرور
حاضر گی انجمن ایسه دینده بوییریلگن عمللرنی بجرمه گن آدملرنی فقط قاره له مسدن ، اولرگه مهر-شفقت کورسه تیش بابیده دینلرنی هم جلب ایتیشدیر.


text:
أردۇغان تلفن آرقالی روحانی بیلن دوشوشدی
تۆرکیه بیلن ایرانینگ جمهورباشلیقلاری تلفن آرقالی گۆررۆنگدِشلیک گچیردی
ایران ینگ جمهورباشلیغی حسن روحانی بیلن تۆرک ایشدشی رجب طیب أردۇغان تلفن آرقالی گۆررۆنگدش بۇلدی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی رجب طیب أردۇغان، ایران ینگ دورنوقلیلیق و آسودالیغی نینگ أهمیتینه اۆنس چکدی.
دوشوشیقدا ایران دان ۲۸-نجی دکابردان بأری دۇوام ادیأن یؤریشلر حاقیندا گۆررۆنگ ادیلدی.
اردوغان، تۆرکیأنینگ ایران ینگ عمومی آسودالیق و دورنوقلیلیغینا أهمیت بریأندیگینی نیغتادی.
تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی، ایرانلی ایشدشی نینگ حالقینگ پاراحاتچیلیقلی یؤریشلر قوران ماحالیندا قانونلارا صارپا قۇیمالیدیغی باراسینداقی بیاناتی نینگ یرلیکلی بۇلاندیغینی آیتدی.
ایران ینگ جمهورباشلیغی حسن روحانی دا أردۇغانا مینتدارلیق بیلدیردی و یؤریشلرینگ بیرنأچه گۆن ایچرسینده تاماملانماغینی اومیت اتدی.
روحانی بو یؤریشلر باراسیندا، اربت نیتی بۇلانلارینگ بی قانون یؤریشلرینه دیمماجاقدیقلارینی بیلدیردی.
ایران ینگ جمهورباشلیغی نینگ رسمی وب ساتیندا بریلن ماغلوماتا گؤرأ، روحانی بو دوشوشیقدا،
"ایران دا حالق قانون ایچرسینده، تانقیتلارینی ادیپ بیلیأر، حالقینگ تانقیت اتمهک باراسیندا آزاتلیغی بار. حالقیمیزینگ حۇوپسوزلیغی (امنیتی) و آسودالیغی بیزینگ اۆچین أؤرأن أهمیتلیدیر و شونونگ اۆچین اربت نیتلیلرینگ آشاچی و بی قانون یؤریشلرینه دیمماریس" دیدی.


text:
ایرواندا حربی خیدمتدن مهلت حقوقونون لغو ائدیلمهسینه قارشی کئچیریلن آکسییالاردا ایشتیراک ائدن ۵ طلبه آجلیق آکسییاسینا باشلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی اؤز فیسبوک صحیفهسینده علمین اینکیشافی نامینه حرکاتینین عضولریندن اولان داوید پتروسیان پایلاشیب.
«بوراداکی ۵ نفردن ۴-اوموز آرتیق اوردودا خیدمت ائتمیشیک. بو گوندن اعتباراً آجلیق آکسییاسی اعلان ائدیریک. بونونلا بیز ایجتیمایتله همرای اولاراق، مهلت حقوقونون لغوینه قارشی موباریزه آپاریریق»، – دئیه پتروسیان بیلدیریب.
طلبهلر آجلیق آکسییاسینی ایروان دؤولت اونیورسیتتینین کلاسلاریندان بیرینده کئچیریر.
قید ائدک کی، ارمنیستاندا بیر نئچه گوندور حربی خیدمتدن مهلت حقوقونون لغوینه قارشی اجتماعی اعتراض باشلاییب.


text:
آوروپا بیرلیینین بروکسل سامیتینین یئکون بیاننامهسی تام شکیلده ماراقلاریمیزا جاواب وئریر.
بو سؤزلری آخار. آذ-آ آچیقلاماسیندا کئچمیش دیپلومات، پولیتولوگ فیکرت صادیقوو دئییب. پولیتولوگ بیرگه بیاننامهده آتت-این مینسک قروپونون آدینین چکیلمهمهسینین بعضی مطلبلردن خبر وئردیینی وورغولاییب:
«بو، اصلینده واسطهچی اؤلکهلره بیر مئساژدیر، هم ده او آنلاما گلیر کی، آوروپا بیرلیگی شرق طرفداشلیغی اؤلکهلرینین اراضی بوتؤولویو مسئلهسی ایله باغلی جدی مشغول اولاجاق. دوزدور، بیرلیک آتت-این مینسک قروپونو اوزاقلاشدیرمایاجاق، چونکی بورادا آوروپا بیرلیینه داخیل اولان اؤلکهلر تمثیل اولونور. آنجاق واسطهچیلر آوروپا بیرلیینین بو قراریندان درس گؤتورملیدیرلر. آوروپا بیرلیگی آتت-این مینسک قروپونون آدینی اینکار ائدیرسه، بو، اؤزلویونده تشکیلاتین فعالیتینین تقدیر اولونمادیغینین گؤستریجیسیدیر. اساس مسئله آمریکا، روسییا و فرانسانین بوندان سونرا آتاجاغی آددیملاردیر».
قید ائدک کی، نویابرین ۲۴-ده بلچیکانین پایتختی بروکسلده شرق طرفداشلیغی اؤلکهلرینین سامیتینده قبول ائدیلن بیرگه بیاننامهده شرق طرفداشلیغینین بوتون دؤولتلرینین اراضی بوتؤولویو، موستقیللیگی و سوورنلیگی بیرمعنالی اولاراق بیر داها دستکلنیب.


text:
پولیس کییمینی کیگن بیر شخص اوچ ناتو عسکری نی اولدیرگن
ناتو تشکیلاتی نینگ ایتیشیچه، قوراللی بیر شخص پولیس کییمی بیلن ناتو نینگ اوچ عسکری نی اولدیرگن.
ناتو تمانیدن ترقه تیلگن بیانات گه کوره، هجومچی شخص ناتو عسکر لری تمانیدن اوقگه توتیلیب، یره لنگنی دن کیین، اوشله ب آلینگن.
هلاک ایتیلگن عسکرلر هوییتی حاضر گه قدر فاش ایتیلمه گن. شو نینگ دیک حادثه قه ییرده یوزبیرگنی هم حاضر گه چه انیق بولمه گن. اما مخبر لر قندهار محلی رسمیلری قولی دن مذکور حادثه قندهار ده یوز بیرگنی نی ایتگن لر.
خود شو کبی هجوم لر یعنی خوف سیزلیک کوچلر کییمی دن فایده لب، ناتو عسکر لری نینگ اولدیریش بوندن آلدین هم نیچه مرته صورت تاپگن.
شونده هجوم لر فقط جاری ییلده 20 دن آرتیق خارجی عسکرنی هلاکتگه اوچره تگن.
بیر قنچه مقام لر، بو حادثه لر افغان امنیتی کوچلر تمانیدن عملگه آشیریلیشی نی معلوم قیلگن لر. اما طالبان گروهی مذکور هجوم لر نینگ کوپراق اوز ایلکه سیگه آلگن لر.
شونده ی بیرحالده بیر قنچه رسمی لر، روحی فشار لر ویا خارجی عسکر لر بیلن ضدیت لر تاپیلیشی بیلن، افغان عسکر لر خارجی لرگه قره ته اوق آتگن لر.
بیر قنچه کوزه توچیلر گه کوره، شونده ی هجوم لرنینگ دوام تارتیشی خارجی عسکرلرگه سلبی تاثیر قویماقده.
ناتو تشکیلاتی حربی مسوولیت لرنی 2014 نچی ییلده افغان لرگه تاپشیریب، لیکن اوشبو کوچلر نینگ تعلیم بیریش ساحه سیده یاردم لری دوام تارتیلیشی معلوم بولگن.


text:
افغانستان دن اوتگن قوراللیلر تورکمنستان اوچ چیگره چینی آتیب اولدیردی
اوتگن آقشام ترکمنستان نینگ چیگره قوریقچیلریدن اوچته سی نامعلوم قوراللی شخصلر تمانیدن آتیب اولدیریلگن.
بادغیس ولایتی دن آلینگن خبرلرگه کوره، قوراللی کوچلر بالا مرغاب اولسواللیگی نینگ خواجه گردو منطقه سیده گی چیگره ده اورنه تیلگن تیکان لی سیم لرنی کیسیب ترکمنستان نینگ چیگره قوریقچی کوچلر قرارگاهیگه هجوم اویویشتیریب، اوچ ترکمن عکسرینی آتیب اولدیرگن.
اسمی فاش ایتیلیشیدن ایستمه گندن بادغیس ولایتی دولتی رسمی لریدن بیری قوراللی شخصلر ترکمنستان چیگره قوریقچیلرینی اولدیرگن دن کیین، اولرنینگ قولیده گی اوچ کلاشینکوف قورالینی هم اوزلری بیلن افغانستان تمان آلیب کیلگنی نی معلوم قیلدی.
حاضرگه قدر افغانستان حکومتی، قوراللی مخالف گروه لر همده ترکمنستان تمانی بو باره بیران نرسه دیمه گن.
بوندن بیر نیچه آی آلدین هم قوراللی طالبان ترکمنستان نینگ اوچ چیگره قوریقچیسی نی شوکبی بیر هجوم ده آتیب اولدیرگندی.
ترکمنستان جمهوریتی افغانستان بیلن 219 کیلومتر قوشمه چیگره ایگه. اونینگ کتته قسمی بادغیس ولایتی بیلن چیگره داش.


text:
تانینمیش تورکولوق عالیم، فیلولوگییا علملری دوکتورو، پروفئسسور مینه خانیم نوریئوا-تکلهلی ائشیتدیی، گؤردویو و اوخودوغو ماراقلی احوالاتلاری کیچیک حکایه لر شکلینده یازیر.
آخار.آذ پروفئسسور مینه خانیم نوریئوا- تکللینین موختلیف سنعتکارلارلا باغلی قلهمه آلدیغی خاطره یازیسینی تقدیم ائدیر:
موللایا آلینمیش گول
رئژیسسور مممد علیلی (علیزاده) «پیرون قارداشلاری» فیلم-ایستودییاسینین ۱۹۱۶-جی ایلده باکیدا ایبراهیم بی موسابیووون عینی آدلی پووئستی اساسیندا ائکرانلاشدیردیغی «نئفت و میلیونلار سلطنتینده» کینوسوندا جلیلین موللاخانا ایللری حیصهسینده چکیلیب. بو، بئله اولموشدو: هئیت مکتبه داخیل اولدوقدا بیر شاگیردین اؤز باغلاریندان موللایا گتیردیی گولو یئنییئتمه مممد قاپیب تئز شفیقه رولونو اوینایاجاق آکتریسا پیونتکووسکایایا تقدیم ائدیر. اونون بو فراستی هر کسی گولدورور و مممدین تالع یولونو معین ائدیر. لاکین قوناقلار گئتدیکدن سونرا اؤز هدییهسینی تاپمایان موللایا اوشاقلار «موللا، سنین گولونو مممد گؤتوردو، وئردی ماتیشقایا» دئدیکده، تعجبوندن علی اوزونده قالان موللا تئز حرکته کئچیر و مممدین آیاقلارینی فالاققایا (فلک) سالدیریر.
گئدین اؤزونوزو گولللیین...
«دلی کور»ده جاهاندار آغانین اؤلوم صحنهسی چوخ تحریف اولونوب: روماندا جهاندار آغا قارایازیدا تورپاقلاری الیندن چیخدیغینا گؤره روسلارلا داوادا اؤلور، فیلمده ایسه قاچیردیغی آروادا گؤره قیصاص چیلیق مقصدی ایله گولللنیر. دئمک اولار کی، بو تحریفله فیلم اؤز دیرینی ایتیریب. بونو موسکوا ایستییردی: آزربایجانلینی اؤلدورهن روس اولمامالی ایدی... روس صحنهده ایشغالچی کیمی گؤرونمهمهلی ایدی. بس، جهاندار آغا نئجه اؤلمهلی ایدی؟ بو زامان موسکوادان شاشیردیجی جاواب گلیر: گئدین، اؤزونوزو گولللیین، اما اورادا روسلارلا ساواش اولمامالیدیر.
اونون بارماقلاری منیم اولایدی...
مشهور تارزهن صادیقجان اول خوانندهلیکله مشغول اولموشدو. گنج صادیقین معلمی خرراط قولو ایدی. دئییلنه گؤره، ۱۸ یاشیندا ایکن صادیقین سسی باتیر. لاکین او، روحدان دوشمور: اولجه توتک و نی چالماغی اؤیرنیر، سونرا ایسه کامانچا چالیر. بیر قدر کئچدیکدن سونرا صادیقدا تار چالماق هوهسی اویانیر. او، کامانچانی بوراخیب تار چالماغی اؤیرنیر. مشهور موغهننی بولبولون یازدیغینا گؤره، میرزه صادیقین تار معلمی شوشالی تارزهن علی عسگر اولوب. ایری اللری، اوزون و گوجلو بارماقلاری اولان صادیق قیسا مدتده فیطری ایستعداد و قابیلیتی نتیجهسینده نینکی بو صنعته ییهلنیر، حتی مهارتلی تار چالماسی ایله اؤز معلمینی گئریده قویور. صادیق تار چالاندا اوستادی علی عسگر حسدله دئیرمیش: «کاش منیم وار-دؤولتیم صادیقین، اونون بارماقلاری ایسه منیم اولایدی».
شئیدا بولبوللر ...
اصل مسکهنی شوشا و خانکندی اولان معلمیم آذر حوسینوو قاراباغین موسیقی حیاتیندان ماراقلی واقعهلر سؤیلیردی. باباسی، تارزهن مشدی زئینال صادیقجانین یئتیرمهسی اولوب. اونون دیله گتیردیی خاطرهلرین ایشیغیندا آیدین اولوردو کی، صادیقجانین شوشادا خوجا میرجانلی محلهسیندهکی مولکونون باغچاسیندا همیشه شئیدا بولبوللر، قاراتویوقلار جه-جه ووراردی. اونلاری هوسله دینلهیهن میرزه صادیق قوشلارین ائجازکار لهجهلرینی تاردا تکرار ائتمکدن یورولموردو، نتیجهده مجلیسلری اله آلیب، هوشونو باشدان ائدن موغام پارچالاری، معجزه تصنیفلر میدانا چیخمیشدی.
سیپاهی «داغلاردا دومان گؤزلدیر»i اوخویارکن...
ایبراهیم توپچوباشوو دؤورونون مشهور حکیمی اولوب. او، اؤد کیسهسی ممجیینین خرچنگینین یئنی جراحی معالیجه اصولونو نوماییش ائتدیرمک و آچیق، سیلسیله جراحی عملیاتلار کئچیرمک اوچون ایتالییا، یاپونییا، تورکییهیه سفره چیخیب و هر اوچ اؤلکهده جرراحلار جمعیتینین فخری عضوو سئچیلیب. بو گؤزل اورک صاحبی تورکییهده اوخودوغو ایگیرمی دؤرد موحاضیرهنین قانورارینی (امک حاققینی) کاسیبلارا مخصوص جرراحییه کلینیکاسینین حسابینا کؤچوروب.
دوکتور ایبراهیم هم ده گؤزل بستکار ایدی: ماهنیلاری اونا حکیملیکدن آز شؤهرت گتیرمهدی. دئییرلر، آنکارادا کونسئرتده نسرین سیپاهی اونون بستلدیی «داغلاردا دومان گؤزلدیر» ماهنیسینی ایفا ائدیرمیش. ایبراهیم بی فاصیلهده اونا یاخینلاشیب و خانیمدان بو شرقینین بستکارینین کیم اولدوغونو سوروشوب. لاکین موغهننی نسرین سیپاهی بستکارین آدینی بیلمهییب. بیلمهسه ده، بو گؤزل تورکونو گؤزل اوخویوب.


text:
بؤیوک آغا
ماراغادا بیر کیشی وار ایدی؛ آدی بؤیوک آغایدی...
یازان: حامید مورسلی
اینسان وارلیغینین چئشیدلی بویوتلارینا باخاراق اینسانین ایچ و دیش دوزهنینه قورولوش باغیشلایان، سَهمانا سالان هم ده اونون روحونا ام وئرن نسنه، قوشقوسوز دئمک اولار موسیقیدیر. موسیقی دوغادان آلینمیش بیر واراولوشچول نسنه اولاراق تکجه ایدراک گوجونه یییه اولان انسانی دئییل، بلکی بوتون کاییناتی اؤز ایچینده قاپسایاراق هامیسینا حضور، آخیملیلیق، هم ده دئمک اولار یاشام بخش ائدیری. بَدَوی توپلوملار ایله مدرن توپلوملارین چئشیدلیلیگی اونلارین تئکنولوژی دونیاسیندان بارینماقلاری ایله دئیل موسیقی کیمی روحسال وارلیقلارا اؤنم وئرمکلری ایله اؤلچولَر. بیر یاندان آراشدیرمالارین سونوجونون معیینلشدیردیگینه گؤره موسیقی زامان سورهجینده توپلومون اؤزل قاتلاریندا بیر سیرا آیدین ندنلردن دولایی گئت گئده اؤزل اینسانلار، دوشونجهلر و قاتمان اویهلرینه حصر اولوب، اولماقدادیر. دوغرودور گئنل اولاراق موسیقیسیز یاشاماق آنلامسیزدیر آنجاق موسیقیدن هانسی درجهده بارینماق اینسانلارین یاشاییشلارینا کئیفییت باغیشلاییر.
بو آرادا گؤزل آذربایجانیمیزین دینج شهرلریندن بیریسی اولان ماراغادا، اؤزونه گؤره اؤزل بیر حئکایهسی اولان رحمتلی بؤیوک آغادان سؤز آچماق ایستهییریک. آخ اونسوزدا، موسیقیدن دانیشیرساق ایهر، ایستر ایستهمز موسیقی دونیاسیندان دوزگون ائتکیلهندیگی اوچون، {دونیا و ما فیها}-نی بیر بئزین قیراغی سانان، بؤیوک آغانین آدی اولدوز کیمی ایشیق ساچاجاقدیر.
کیملیک بلگهسینده آدی بیوک شکورزاده ثبت اولسا دا، خالق اونو بؤیوک آغا آدی ایله تانییردیلار. 1312 گونش ایلی ماراغادا دونیامیزا گلیشی ایله موسیقی باغیشلایان بؤیوک آغا، دئمک اولار چالدیغی سازلارین هئچ بیریسینی اوستاد یانیندا اؤیرنمهمیشدیر؛ اؤیرندیکلرینی آتاسی و عمیلریندن میراث اولاراق یادیگار آلمیشدیر. بیرآز موددت بویونجا تهراندا لطفاله مجد ایله گؤروشو اولوب ایرانی تارینی اوزاماندان بری چالمایا باشلاییر.
سیجیللیسینده هر ایکیسی فوت اولموش خانیمی و اوشاغینین آدی اولسا دا بیله بؤیوک آغا ایللر بویونجا یالین و یالقیز، ساچینی آغارتمیش تاریخی ماراغانین خیاوانلاریندا سرگردان گزیب اؤزونه یاشادی. بؤیوک آغا خالقین شنلیکلرینده تارینین زیل سسی ایله ایشتیراک ائدیب همئشه محفیللری میضرابینین گوجویله قیزیشدیرمایی باشاراردی. دئییلنلره گؤره بیرگون اورتا یاشلیغیندا نئچه گون بؤیوک یوخا چیخیر. قاییتدیقدا اهینیندهکی قارا کؤینک هامینی فیکیره دالدیریر. او نئچه ایل تار چالمایی بیراخیر. کیمسه ایله دانیشماییر، اؤزونو دلیلر سایاغی خیاوانلارا تاپشیریر.
بو آرادا نه یاخشی کی ماراغالی یؤنتمن جناب علیرضا انصارینین اؤزنی ایله بؤیوک آغا حاقدا بیر بلگهسل فیلم چکیلیری. 1372-ده بو بلگهسل یاینلاندیقدان سونرا بیر چوخلاری بؤیوک آغانی تانیمایا باشلاییرلار. آنجاق داها اوچاغدا اونا اؤنمی اولمایان تکجه نسنه تانینماق ایدی. بلگهسلین آدی "زخمه بر زخم" اولدوغو اؤزو بیر چوخ مسئلهنی آیدینلاشدیریر.
ایللرجه دوداغی آلتدا بیداهه تصنیفلری زیمزیمه ائدن بؤیوک آغانی ماراغانین دمیریولو آدلی خیاوانیندا بیر اسکی حامامین اؤنونده تاپماق اولاردی. بئلینین بوکولموش، اوزونون قیریشمیش دورومو اونون فلهیین هانسی درجهده سیخینتیلارینا قاتلاشمیش اولدوغونو گؤستریردیر. آنجاق قیریشمیش اللرینه میضرابی آلیب یانیق سینهسینه تارینی باسان چاغدا کیمسه بو ایکی سئوگیلینی بیر بیریسیندن آیریلتمایا جان آتمایی بیله اؤزونو ایقناع ائده بیلمزدیر. تارین اینجه تئللری سانکی بؤیوگون اورهیینین آلیشمیشلیغینین سسینی باغیرماقدایدیر. او تاری دئییل، تار اونو دینلهندیریردی. بو اوزدن هر ائشیدهنین کؤورلتمک یولونو راحاتلیقلا باشارا بیلیردی. نوتا بیلمهین اوممیلر کیمی چالان بؤیوک، هر هانسی موسیقی آلَتنی سینهسینه دایاسایدی اوندان مؤجوزهوی بیر سس چیخارتمایی باشاراردی.
80 یاشیندا بو فانی دونیانی ترک ائدن اینسان، 10 یاشیندان چالماقلا مشغول اولان بؤیوک آغا، سانکی تاری باغرینا باساندا تارلا بیرگه اولوردو. هردن حزین سس ایله ده بیداهه تصنیفلر دئیهردی.
اوشاغی و قادینینین هیجرینده دلی اولوب چؤللره دوشن بؤیوک آغا، بیر سیرا دایاز دوشونجهلی، اوستاد باریشماز دئمیشکن دووار آداملارین طریفیندن دلی آدلاندیریلسایدی دا، او بو جماعتین سفاهتینی سایمازدان ایشینه مشغول اولاردی. حکیم عمر خیامین روباعیلرینی الینین اوستونه دؤیدورموش اولدوغو اوچون بلکی ده هئچ نهیین اؤنمی اولمادیغینی بلکه خیامین یاشام فلسفهسیندن بورج آلمیش ایدی.
«خیام اگر زباده مستی خوش باش»
دونیا گؤزونده بیر سامان قدر دَیَرسیز ایدی. تای با تای شپیتلر گئییب جورابلارینی شالوارینین اوستونه سالاردی، کوتونو دا یانقیلیجی اولاراق چیگنینه. هردن دمیریولو خیاوانیندا، هردن هتل دریا قاباغیندا، هردن ده چای قیراغیندا یا دا فرهنگ عکاسخاناسینین اؤنونده گون کئچیردردی. ایرانی موسیقینین ردیفلری، ائلهجه آذربایجان موسیقیسینین موغاماتینی دوزگون بیلیردی. عین حالدا بو بیلمهیینی ده اؤزونه فخر بیلمیردی. یادیمدادیر ماراغادا کونسئرتینده کوتونو یئره سریب اوزهرینده ایلهشیب 45 دیقه دورمادان تاری دینلهندیردی.
نه یاخشی قدرینی بیلنلری آز دئییلدیر. بیلهسینی یئدیردیب ایچیردیب عزیزلهیهنی چوخویدور. تارینین آوازهسی اوتایلی بیر چوخ موسیقی اوستادلارینی تکجه بؤیوک آغانی گؤرمک اوچون ماراغایا گتیرمیشدیر. او جوملهدن عالیم قاسیماوف کیمی دونیا شؤهرتلی شرقین سسی آدیلا تانینمیش موغام اوستادینا ایشاره ائده بیلهریک. ایراندان دا محمد ریضا شجریانین آدلیم مکتوبو یوخسا هومایونون بؤیوگو گؤرمهسی اوچون ماراغایا گلمهسینی وورغولاماق اولار. آنجاق بونلار دا بؤیوک آغامیزی اؤز توتدوغو یولوندان چاشدیرا بیلمهدی. او دلیلیک عالمَیندن اولدوقجا ذوق آپاریردی.
"دئمه مجنونا دلی بلکه ده لئیلا دلی دیر؛ عشق اولان یئرده بوتون عاقیل و دانا دلی دیر"
عؤمرونون سون گونلرینده بؤیرک خستهلییندن آیلارجا ماراغانین امیرالمومنین-نووا آدلی خسته خاناسیندا نظر آلتینا آلیندی؛ آنجاق دئمک واختی بورا کیمی ایمیش. بؤیوک 92 اینجی گونش ایلین دی آیینین ییرمی سکگیزینده دونیادان گؤز یوموب، بلکی اونلارین فیراغیندا دلی اولموش، اوشاغی و قادینینا قوووشمایی باشاردی. بؤیوک آغانین دونیا دهییشمهسی خبری موسیقی و اینجهصنعت سئورلر آراسیندا بئش آچیلان کیمی سسلندی. بوتون اوزاقدان یاخیندان قوناقلار یاس تؤرهنینده حاضیر اولدولار. ایللرجه یالنیزلیقلا ماراغانین خیاوانلارینی آددیملایان بؤیوک بوگون بیرچوخ اینجهصنعت سئورلرین اللری اوزهرینده تورپاغا تاپشیریلدی. ماراغانین گلشن زهرا مزارلیغیندا هونرمندلر بؤلومونده بیر حالدا تورپاغا وئریلدی کی، اوگون اورادا آدام الیندن اینه سالمایا یئر یوخویدور. سانکی هامی ویداعلاشماق اوچون گلمیشدیرلر. سانکی حلال ائت بیزی بؤیوک دئیه باغیرماق ایستهییردیرلر. آنجاق داها بؤیوک گئتمیشدی. هم ده چوخ یونگول یوک ایله کؤچوب گئتمیشدی. تکجه گؤرمهدیی ایش گئتمزدن اؤنجه ساغوللاشمامیشدی. تکجه وارلیغی اولان تارینی بیله بیزه میراث بوراخمیشدی. بلکی مزارلیغا گلنلرین سون ایستهیی بؤیوگون تارینین سسینی بیر داها دویماق ایدی. آنجاق بلکی تارینی بوردا بوراخدیغی اوچون کیمسهیه اؤزونه جورأت وئرهبیلمیردی بو ایستهیین دیله گتیرسین. بؤیوک داها بیر آیاق ایله گئتمیشدی بونا دا قاتلاشماقدان سووایی بیر چیخیش یولو قالمامیشدیر داها.
روحو شاد، مزاری ایشیقلا دولو اولسون.
ی. س: بو یازی شهید مدنی آذربایجان بیلیم یوردونون یئنی چیخان اولدوز درگی سی نین ۱۱. ساییسیندا چاپ اولموشدور.
شکیل: مریم حمیدی
-
- ۹۵/۰۳/۱۱


text:
مرتضیقلی ظفر اردبیلی
ظفر تخلص ائدن، مرتضی قلی متولی اردبیلی (11 یوزایل) آذربایجانلی شاعیر.
ایچیندهکیلر
یاشاییش[دَییشدیر]
مرتضی قلی متولی اردبیلی بیرینجی شاه عباس زامانی، اردبیل شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر و هیجری 1035 ایلینه تخته جلوس ائدن شاه صفی دؤورونده ائشیك آقاسی باشی مقامینا یئتیشمیشدیر. بیر زاماندا كرمان ولایتی والیسی اولموش و قوروجو باشیلیق روتبهسینهده یئتیشمیشدیر. او، بوتون صفوی حاكیملری كیمی، همده علم و عرفان اهلی ایدی. اؤزونون دئدیگی كیمی یوز مینلرجه فارسجا بئیت احتوا ائدن دیوان یاراتمیشدیر، فارس دیلینده مرتضی و مرتضیقلی تخلص ائتمیشدیر. اؤز خطی ایله استنساخ ائتدیگی توركجه دیوانینین مقدمهسیندن آنلاشیلیر كی ایللر بویو اردبیل شهرینده متولی و وزیر سیمتی ایله یاشامیش.[۱]
دوغومو[دَییشدیر]
نصرآبادیدن آلدیغیمیز بیلگییه گؤره، مرتضی قلیخان متولی اردبیلی، بیرینجی شاه عباس زامانی، دونیایا گؤز آچمیشدیر. اونون دوغوم تاریخینی تخمینی اولاراق معینلشدیرهجهییک. هر حالدا دئیه بیلهریک کی اون بیرینجی عصرین ایلک ایللرینده دوغولماسی تخمین ائدیلیر.
ائشیک آقاسی باشی[دَییشدیر]
یئنه آلدیغیمیز بیلگیلره گؤره، او شاه صفی (1038- 1052 هـ./ 1629- 1642 م.) زامانیندا ائشیک آقاسی باشی مقامینا یئتیشمیشدیر. نصر آبادینین وئردیگی بیلگییه گؤره، اونون بۇ مقاما چاتماغینین بیر سببی، «ایرهوان» ساواشیندا گؤستردیگی ایگیدلیک ایدی. شاه صفی 1021 هـ. ایلینده دونیایا گلمیشدیر. اونون اصل آدی «سام میرزا» و بیرینجی شاه عباسین اوْغلو ایدی. 1038 هـ. ایلینده شاهلیق تختینه جلوس ائتدیکدن سوْنرا آدینی «شاه صفی» ائتمیشدیر.[۲]
قوروجو باشی[دَییشدیر]
نصرآبادی دئییر کی ایکینجی شاه عباس (1052- 1077 هـ. / 1642- 1666 م.) دؤورونده «جانی بیگ» اؤلدوکدن سوْنرا، شاه عباس اونو «قوروجو باشی» مقامینا یوکسلتدی. ایکینجی شاه عباس، شاه صفینین اوْغلو ایدی، 1042 هـ. ایلینده دونیایا گلمیش و آتاسی اؤلدوکدن سوْنرا 1052 هـ. ده شاهلیق مقامینا یئتیشمیشدیر.
قزوین ساواشی[دَییشدیر]
نصرآبادینین دئدیگینه گؤره، باش وئرهن قزوین ساواشیندا، گویا دوشمنلر مرتضی قلی خان ظفره یئرسیز حرکتلر انتساب ائتمیشلر. بونا گؤرهده ایشیندن عزل ائدیلمیشدیر و بیر زامان انزوادا یاشامیشدیر. ظفر اؤزونو وورولان افترادان مبرّا ائدهرک، بیر ترکیب بند مسبّع یازمیشدیر. اورادا دئییر:
بنم، کی جوملهی عشاق آرا بوگون علمم،
مقیم درگه سولطان صفییِّ پُر کرمم.
اگرچه مفلسم اما فقیرِ محترمم،
یولوندا وئرمگه جان، دئمه کیمسهدن کی کمم.
الیمده یوخ ایسه جان نقدی ایله محتشمم،
گؤزوم یاشی تؤکولن یئرده دور و مرجاندیر،
فقیر هدیهسی سولطانا تحفه جاندیر.
اردبیل والیلیگی[دَییشدیر]
صفوی شاهلاری، اردبیل، مشهد و قم شهرلرینده «وقفی» مولکلره متولی تعیین ائدیردیلر. متولی، اصلینده «مباشر» ساییلیردی و اونلارین «حق التّولیه»لری موقوفه گلیرینین یوزده اونو ایدی.
ظفر، انزوا دؤورانینی کئچیردیکدن سوْنرا، ایکینجی شاه عباس امری ایله اردبیل ولایتینه «متولی» اولاراق، تعیین ائدیلمیشدیر.
دیوانینین مقدمهسینده افتخار ائدیر کی «فضولی»نین کربلادا امام حسین (ع) ین توربهسینین جواریندا قالدیغی کیمی، او دا اردبیلده شیخ صفی الدینین توربهسی جواریندا قالمیشدیر.
ظفر گنجلیک و اورتا یاشلاریندا مختلف یئرلرده حکومت ائتمیش و یاشلاندیقدان سوْنرا، اردبیلده عرفان دونیاسینا قدم قویموشدور. دیوانینین بیر چوْخ یئرینده بۇ مسألهیه اشارهلر تاپماق اولار:
حکومت ائیلهدیم چوخ، بۇ جهان مولکوندن اوساندیم،
بنا کونج قناعت منزلین دار ائیلهمه یارب.
و یا:
جهاندا چوْخ حکومت ائیلهدیم، گؤردوم وفاسی یوخ،
چکیلدیم کونجه، لوطفون کسمهگیل تا منتها، یارب!
اؤلومو[دَییشدیر]
ظفر، تورکجه دیوانینی ترتیب ائدهنده 74 یاشیندا ایدی:
یئتیشدی عؤمر یئتمیش دؤرده، گلدی موسم پیری،
جهاندا گؤرمهدیم هئچ کیمسهدن بوی وفا، یارب!
او، ایکینجی شاه عباسدان سوْنرادا یاشامیشدیر. اؤزو حاضیر کی الیازمانین استنساخینی، اؤز خطی ایله 1080 هـ. ایلی رمضان آییندا قورتارماسینا اشاره ائدهرک دئییر:
رمضان آییندا بۇ نوسخه سرانجام اولدو،
الف و فا گئچمیش ایدی هجریدن اتمام اولدو.
بئلهلیکله حدس وورماق اولار کی او ایکینجی شاه عباسین اؤلوموندن (1078 هـ. ) بیر نئچه ایل سوْنرادا یاشامیشدیر و بۇ ایللری انزوادا و عورفان دونیاسینا مئیل ائدهرک اردبیلده باشا وئرمیشدیر. بئلهلیکله حدس وورماق اولار کی ظفر تخلص ائدهن مرتضی قلی خان متولی اردبیلی هیجری 11- نجی یوز ایللیگین بیرینجی اون ایللیگینده یعنی 1000- 1010 ایللری آراسیندا دونیایا گلمیش و چوْخ احتمال کی سگگیزینجی اون ایللیک، یعنی (1070- 1080) ایللری آراسیندا اردبیلده وفات ائتمیشدیر.[۳]
یارادیجیلیغی[دَییشدیر]
اونون تورکجه دیوانینی نشر ائدن دکتر حسین محمدزاده صدیق یارادیجیلیغی حاققیندا دئییر:
«ظفر، تورکجه دیوانینی، شعر شیوهسینی اساس توتاراق فضولییه بنزهتمیشدیر. اوندان تبعیت ائدهن بیر شاگیرد کیمی، هم دیلده و همده مضموندا فضولیانه حرکت ائتمیشدیر. فضولینین بیر چوخ غزللریندن استقبال ائتمیش و اونلارا نظیرهلر یازمیشدیر. میثال اوچون:
اولمادیم دؤور فلکده بیر نفس آزارسیز،
جؤورونه قاتلانماق اولور، اولماق اولماز یارسیز. . .
و یا:
یار وصلیندن جدا، پامالِ دؤورانم هنوز،
یانارام عئشق اودونا، بیمار هیجرانم هنوز. . .
و یا:
کؤنلوم آچیلیر سرو خورامانینی گؤرکج،
خوشحال اولورام پوستهی خندانینی گؤرکج. . .
و یا:
یارب! مدام عنایتین ائت پیشوا بنا،
ذؤوق وصالین ائیلهگیلن آشنا بنا. . .
بو غزلده حتی تصورلر و تصویرلر فضولیانهدیر:
جان نقدینی فدا ره جانانا قیلمیشام،
کؤنلوم ائوینی عئشقیله ویرانه قیلمیشام. . .
و یا:
ای ظفر! دوتگیل قولاق بیر دم فضولی شعرینه،
اوندان اؤزگه هیچ شاعر شعر دئمز بو نمط. . .
و یا:
جانی جانان دیلهمیش لا دئمهدیم جان گئتدی،
لا دئمک کفر ایدی اول جانیله ایمان گئتدی.» [۴]
غزللریندن[دَییشدیر]
جان نقدینی فدا ره جانانا قیلمیشام
کؤنلوم ائوینی عئشقیله ویرانه قیلمیشام.
مجنوندان آرتی، شهرت عئشقم بۇ خلق آرا،
فرزانهام کی اؤزومو دیوانه قیلمیشام.
عئشق اودو دوشدو باشیما بیر شمع بزمدن،
اول شمع بزمه، جانیمی پروانه قیلمیشام.
معنیده بوتپرست اولور صورت ایستهین،
بن ترک صورت و بوت و بوتخانه قیلمیشمام.
فرهاد وئردی جان، ره عئشق مجازده،
بن خاطری مجاز ایله پئیکانه قیلمیشام.
تا دوشدو باشا نشئهيه جام شراب عئشق،
گؤز ساغرین بۇ نشئهیه پیمانه قیلمیشام.
اظهار ائتمه حال دلین خلقه، ای ظفر!
چون جومله عرض حالینی سولطانا قیلمیشام.[۵]
قایناقلار[دَییشدیر]
- یوخاریداکی یازیلاری دکتر حسین محمدزاده صدیق ین کیتابا یازدیغی اؤن سؤزدن نقل ائتدیک.


text:
ایسرائیلین باش ناظیری بئنیامین نئتانیاهو کورروپسییادا اتهام اولونماسی ایله باغلی مسئلهیه موناسیبت بیلدیریب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، نئتانیاهو تویتتئر صحیفهسینده اؤزونه قارشی هر هانسی ثبوت تاپیلمادیغینی وورغولاییب.
«اوزو ایللردیر دائیم منی و عائلهمی ایزلهدیلر... آنجاق دونهن آیدین اولدو کی، هئچ بیر ثبوت یوخدور. بیر داها تکرار ائدیرهم: منه هئچ نه اولمایاجاق، چونکی هئچ نه یوخدور»، - باش ناظیر بیلدیریب.
قئید ائدک کی، نئتانیاهو اؤتن گون روشوت اتهامی ایله حقوق-محافظه اورگانلاری امکداشلاری طرفیندن ۳ ساعت دیندیریلیب.


text:
فولکلور قایدالاریآوریل 12, 2007 در 9:10 ق.ظ. | نوشته شده در آنا دیلی, دانیشما دیلی-فولکلور | 2 دیدگاه
«دانیشما دیلی کامپانیاسی» دئمک یئرینه «تورک وئبلاگلاریجا فولکلور آراشدیرمالاری کامپانیاسی» دا دییه بیلردیم. منجه گؤردوگوموز و یا گؤرهجگیمیز ایشین بیر فولکلور چالیشماسی اولدوغوندان، چالیشمالاریمیزین فولکلور قایدالارینا اویماسی گرکمکدهدیر.
فولکلور قایدالاریندان بیری ده، ایشلهدیگیمیز ماتئریالین هانسی یؤرهده یایغین اولدوغو و کیمدن درلندیگیدیر. منجه یؤره و قایناق کیشی حاقیندا اطرافلی بیلگی وئریلسه داها یاخشی اولار. اؤرنک اولاراق من بئله یازمانی ترجیح ائدیرم:
هرددهنه اوخشایانی سالما ننهنین قوینونا!(تبریز آغزی ایله: هر ددهوه اوخشییهنی سالما ننهوین قوینونا!) – دئییم
یؤره: تبریز شهری، قایناق: ع.ب ائرکک، 50-55 یاشیندا، تبریز شهرینده دوغوب بؤیوموش
آتا-آناسی: آتاسی تبریز شهرینده دوغوب بؤیوموش، آناسی ایسه «گرگر» اصیللیدیر(علمدار-گرگر شهرینین آدی، ایران دؤولتی طرفیندن قوندارما «هادیشهر» آدی ایله دگیشدیریلمیشدیر).
2 دیدگاه »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI
پاسخی بگذارید
ساخت یک وبگاه یا وبنوشت رایگان در وردپرس.کام.
Entries و دیدگاهها feeds.


text:
جوزجانده طالبان تمانیدن حاکم تعینلنگن شخص توتقینگه آلیندی
جوزجان ولایتی نینگ خوفسیزلیک مسوللری، اوشبو ولایت نینگ درزاب اولوسواللیگی اوچون طالبان تمانیدن حاکم بولیب تن آلینگن شخص نی توتقینگه آلیشگن. جوزجان ولایت حاکمی نینگ سوزچیسی جناب فقیرمحمد نینگ گواهلیک بیریشیچه، قاری نصرالدین بوندن بیر کیچه مقدم درزاب اولوسواللیگی نینگ آق بولاق دیگن قیشلاغیدن توتقینگه آلینگن. اونینگ ایتیشیچه، مذکور شخص گیزمه قیله یاتگن پیتده، ملی همده محلی پولیس لر تمانیدن اسارتگه آلینگن. اوشبو شخص درزاب همده قوش تیپه اولسوالیگی نینگ ناتینچلیکلریگه سبب بوله یاتگن لیگی هم دولت مسئوللری تمانیدن تاکیدلنماقده. ولیکن عینی پیتده طالبان گروهی ایسه، مذکور ادعا نی رد قیلیب چیققنلیکلری خبر قیلینماقده. خوددی شونده ی، محلی خبرلرگه کوره طالبان سوزچیسی، ذبیح الله مجاهد پولیس کوچلری تمانیدن توتقین گه آلینگن، طالبان نینگ اوز آره لریده حاکم صفتیده تعیینله گن آدملری، اولرنینگ گروهیدن ایمسلیگینی اورغوله گن. سونگی بیر نیچه آی مابینیده جوزجان ولایتی نینگ تورلی حدودلری ناتینچ بولیب کیله یاتگن لیگی معلوم قیلینه دی. قطار حربی عملیاتلر یولگه قویلگن لیگیگه قره می، حاضرهم ایریم اوزاق حدودلرده قوراللی عصیانچیلر انچه فعال بولگن لیکلری ایتیلماقده.


text:
بوگون جهان آزیق – اوقت کونی. بو ییل اوشبو سنه "عایلوی دهقانچیلیک : دنیا نی تویدیریش برابریده ییرگه غمخوارلیک" شعاری آستیده نشانلماقده. افغانستان نینگ اقتصادی هم زراعتگه اساس لنگن و کته سانده گی مردم نینگ روزگاری زراعت آرقه سیدن اوته دی. اما، ایرم حساب کتابلرگه تیینلسه، حاضر سکیز میلون افغان نینگ تیریکچیلیگی خوف آستیده. ینه، دعایمی ییش – ایچیش لری نینگ کفالتی یوق. افغانستان نینگ اکثری نفوسی ایسه، عینن چیککه قیشلاق حدود لریده استقامت قیله دی . شوندی ایکن، زراعتنی یخشی لش ، دهقانچیلیک نینگ رواجیگه کمک بیریشی افغان عایله سی نینگ قازانینی مای قیلیب، اقتصادینی یخشی لشگه خذمت قیله دی می؟
بو هفته لیک " سوز سیزگه " برنامه میزده عینی شو سوالنی محاکمه آستیگه آلیش و افغانستان ده گی زراعت و زراعتدارلرنینگ بوگونگی احوالیگه نظر تشلشگه قرار قیلدیک. برنامه نی تینگلینگ.


text:
مهاجر نی تیپگنی اوچون قماققه محکوم قیلیندی
چیگره ده مهاجر نی تیپگن کمره مین آزاد لیکدن محروم ایتیلدی
هنگری بیلن صربستان چیگره سیده مهاجر لر نی تیپیب ییقیتیش گه حرکت ایتگن کمره مین پیترا لازلو اوچ ییل لیک بیر مدت بیلن آزاد لیک دن محروم ایتیلدی.
هنگریده بولیب اوتگن محکمه ده سوریه لیک مهاجر نینگ حق لریدن دفاع قیلگن هلسینکی کمیسیونی نینگ آقلاوچی سی, متهم لازلو نینگ انسان لر گه قرشی خشونت دن استفاده ایتیش گه تشبث قیلیش عیبلاوی بیلن محکمه قیلینیشی کیره ک ایکن لیگی نی بیلدیردی.
میلادی 2015 نچی ییلی سپتامبر آییده, هنگری بیلن صربستان چیگره سیده وظیفه اجرا قیلیتگن کمره مین پیترا لازلو نینگ, پولیس بیلن مهاجر لر آره سیده باشله گن جنجال آرتیدن قاچیش گه حرکت ایتیتگن کیچیک مهاجر قیز و قوچاغیده گی باله سی بیلن قاچیتگن مهاجر بیر آته نی تیپگن لیگی جدی عکس العمل گه سبب بولگن ایدی.
حادثه آرتیدن ایسه اوشبو کمره مین ایشدن چیقاریلیب حقیده دعوی اقامه قیلینگن ایدی.


text:
پوتاسیوم
پوتاسیوم کیمیائی ماده آتومی سایی 19 سمبولو K (لاتینجا کالیوم آدیندان),بیرینجی ایزوله پوتاس ماده دن .جدولده آلکلین متال قوروسوندا .پوتاسیوم فلز (دمیرکیمی) اولور.یوموشاق و آق گوموشو بویاقدا.هوادا تئز اکسیده اولار و سودا آلیشار.سودا اکسیده اولار وآلیشار و هیدروژن ایستسیندن یانار.پوتاسیوم و سودیوم بیر بیرینه یاخین کیمیائی ماده اولور.
یئر اوزونده[دَییشدیر]
یئرین قابیغی آغیریلقینین یوزه 2.4 % پوتاسیوم اولور.یئتدینجی چوخ گوروشن ماده اولور.پوتاسیوم حل اولماز و تئز قاریشان ماده اولور و اونی معدنلردن چیخاتماق آغیر ایشدی.معدن داشلاری Carnallite، Langbeinite، Polyhalite و Sylvite دنیز آلتیندا و گوللر تکینده تاپیلار.بو داشلاردان و دوزلاردان کی دینزده وگولده یاتیبلار اله گلر.پوتاس و پوتاسیوم داشلاری آلماندا یوتا اوستانی نیومکزیکو اوستانی وکالیفرنیاده ایقتصادی پوتاسیوم اولور.3000فوت دنیز تکینده ساسکا چوان یئرینده(Saskatchewan) چوخلو پوتاس داشی واردی.امما ایندی هله اونی چیخاتماق ایقتصادی اولمور.دنیز سویوندا پوتاسیوم اولور امما سودیوم پوتاسیومدان چوخدو.الکترولیز اولاندا هیدرواکسید پوتاسیوم اله گلر.قاناتماقدان پوتاسیوم اله گتیرماق اولار دوغال پوتاسیوم تاپیلماز چون اکسیده اولار و آیری ماده لرینن تئز قاریشار.بدنده و دیری حئیوانلاردا K+ یونیزه اولموش پوتاسیوم دیری قالماق اوچون ایشلنیر.
یونگول ماده[دَییشدیر]
آق گوموشو بویاقدا ایشیقلی و یونگول و یوموشاق اولور سولی هوادا چوخ تئز اکسیده اولار.اونی نفت یا یاغدا ساخحالار.63 سانتیگراد ایستی ده اریر.770 سانتیگراد ایستی ده قاینار.چوخ تئز قاریشاندی سودیوم کیمی اولور امما سودیومدان چوخ تئز قاریشار.
کارنالیت؛ سیلویت و پلی هالیت داشلاردان اله گلر وپوتاسیوم کولورید تقطیر اولار و پوتاسیوم اله گلر.اونون صنعتی ماده سی 99.95 یوزده دوغری پوتاسیوم اولاراق.


text:
سیلاوکمیسونی: نامزدلر بوتون آواز نتیجه لری نی کوتیب توریش لری کیره ک
افغانستان سیلاولر مستقل کمیسیونی جمهور رییسلیک نامزدلریدن شاشیلمه ی، کته قسم آواز نتیجه لرینی کوتیب توریشلرینی سوره گن.
بو کمیسیون مسووللری، نتیجه لرنینگ کوپ قسمی اعلان ایتیلیشی بیلن آوازلر میزانی اوزگریشی ممکنلیگی نی ایتیشگن.
عین سیلاولر کمیسیونی، 94 فایزدن آرتیق نتیجه قاغازلری کمیسیون گه ییتیب، سیستم گه کیریتیله یاتگنلیگی دن خبر بیرگن.
جمهور رییسلیک نامزدلری دن بیرتعدادی اوتگن کون اعلان ایتیلگن نتیجه لرگه عکس العمل بیلدیرگنی آرتیدن، سیلاولر مستقل کمیسیونی بو نامزدلرنی شاشیلمسلیک و چیده ب توریشگه چقیردی.
بو کمیسیون سوزچیسی نورمحمد نورنینگ بی بی سی گه ایتیشیچه، بو نامزدلرنتیجه لرنینگ کته قسمی اعلان ایتیلیشینی کوتیب توریشلری کیره ک:"نامزدلرنینگ صبر قیلیشلری کیره ک. بیز بیلگیلنگن وقتده باشلنغیچ نتیجه لرنی اعلان قیله میز. کیم اکثریت آوازنی قولگه کیریتگنگی معلوم قیلینه دی. شو لحاظ دن نامزدلر و اهالی نی شاشیلمسلیککه چقیره میز".
آلدینده تورگن عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی اعلان ایتیلگن سیلاو نتیجه لرینی خوش قرشیله گنلر، اما قالگن آلتی نامزد نتیجه لردن راضیلیک بیلدیریشمه گن.
شو مسله سبب، زلمی رسول، عبدالرب رسول سیاف؛ داوود سلطانزوی، قطب الدین هلال، هدایت امین ارسلا، و گل آغا شیرزی لر بیر قوشمه اعلامیه نشر ایتیشگن.
بو اعلامیه ده سیلاولر مستقل کمیسیونی نتیجه لر اعلان ایتیلمسدن آلدین قلبکی آوازلرنی اصلی رای لردن اجره تیب، عملگه آشیریلگن قلابلیکلر و شکایتلرنی تیکشیرگندن سونگ، اعلان قیلیشی کیره کلیگی ایتیلگن.
بو نامزدلر، سیلاو کمیسیونی نی سیلاو نتیجه لری قلبکی آوازلرنی اجره تمه ی اعلان ایتگنی و کیلیب چیقه دیگن عاقبتلرگه مسوول دیه آگاه لنتیرگنلر.
سیلاولر مستقل کمیسیونی، قلبکی آوازلر و شکایتلر تیکشیریلیب، هیچ کیم گه اره لشیشگه رخصت بیریلمسلیگی نی تاکیدله ماقده.
بو کمیسیون سوزچیسی، 94 فایزدن آرتیق آواز قاغذلری کمیسیون گه ییتیب، کیلگن و سیستمگه کیریتیلماقده دئیدی:"فقط 5 بوتون اوندن 6 فایز اواز نتیجه لری قالگن. بولر هم شو هفته ده ییتیب کیله دی. اوتگن کون بیز 26 ولایت نینگ محللریدن اون فایز آوازلرینی اعلان قیلدیک خلاص".
حاضرگه قدر 26 ولایت نینگ 10 فایز آوازلری اعلان ایتیلگن و قالگن قسمی نتیجه لر باشقه بیر نیچه کونگچه اعلان ایتیلیشی ممکن.
افغانستان جمهور رییسلیک و ولایت کینگش سیلاولری بوندن بیر هفته آلدین یعنی 16 حملده تینچ و برقرار بیر منظره ده اوتکزیلدی. اهالی بو سیلاوده مثلی کوریلمه گن درجه ده اشتراک ایتیب، خواهله گن نامزدلریگه آواز بیریشدی.
اما اهالی حاضر نهایی نتیجه لر و کیم جمهور رییس بولیشی نی کوتیب توریشگن.


text:
اوخشاما
(la)
اوخشاما بیر نوع آغی دیر. اوخشامالار اؤلوم و تراژدی ایله باغلی یانیقلی ، نیسگیللی شعرلردیر . بونلار عوموما یاس مراسیمینده اوخونار . بیر پارا آغیلار فورم باخیمیندان بایاتی كیمیدیر و اونو بایاتیدان آییران جهت ایسه اونون غملی، كدرلی مضمونودور.
ایچیندهکیلر
اؤرنك[دَییشدیر]
- بو داغدا اوزان آغلار ؛
- اود یانار ،قازان آغلار.
- غوربت یئرده اؤلنین
- قبرینی قازان آغلار.
- غریبه آغلامازلار،
- گولرلر، آغلامازلار.
- آیاقلارین چاتسالار
- قاراباغ وطنیمیز،
- هئچ دورماز یاتانیمیز.
- بیزیمكی قونچا گئدر
- حاصیله یئتنیمیز.
آغیلارین بیر سیراسی ایسه نثز پارچالاریدیر مثلا وفات ائدن دؤیوشكن گنج اوغلان اولورسا آغینین باشلانقیجیندا بئله سؤزلر اوخویارلار:
-ُ آچیلمایان توفنگین ، سییریلمه ین خنجرین اؤز جانینا قوربان ؛ آی كیمی دوغدون، گون
كیمی باتدین … میننده آت باغری یاردین ، دوشنده یئر باغری یاردین … سایدیغینا سالام
وئردین ، دوشمنینه دیرسك گؤستردین ، قنیمینینه قان اوتدوردون، …. آلتی نین بئدوو
آتینا ، چیینی نین سوزن توفنگینه، تركی نین خورجونونا، آغزینین كسرلی سؤزونه آنان
قوربان یا خود تزه گلینه بوخچادا قالان پالتارلاریوا آنان قوربان
دده قورقود کیتابیندا آغیلار[دَییشدیر]
دده قورقود كیتابیندا دا آغیلارا راست گلمك اولور،
وای آل دوواغیم ییه سی
وای آلنیم باشیم اومودو
وای شاه أیگیدیم
دویونجا اوزونه باخمادیغیم خانیم أیگیت
هارا گئتدین،منی یالقیز قویوب؛ جانیم أیگیت .
گؤز آچیبان گؤردوگوم،
كؤنول وئریب، سئودیگیم
بیر یاسدیقدا باش قویدوغوم
یولوندا اؤلدوگوم،قوربان اولدوغوم
وای قازان خانین ایناغی،
وای قالین اوغوزون ایمرنجیسی بئیرك.
باشقا اؤرنكلر[دَییشدیر]
میاندابدا ثبت اولان آغیلار[دَییشدیر]
من اؤلدوم آغلاماقدان،
باغا سو باغلاماقدان.
باغدا یارپاق قالمادی
یاراما باغلاماقدان
اوتای بوتایا باخار ،
آراسیندان چای آخار.
چیخسین منیم گؤزلریم
سنسیز دونیایا باخار
آناسی یانار آغلار،
حریفی قانار آغلار.
آنا دئییر گؤورچین
تابوتا قونار آغلار .
قایناقلار[دَییشدیر]
تورک خلق ادبیاتی - یازان: علیرضا صرّافی


text:
یول و یولداش
یول دئدیییمیزده؛ شوسا، قیرتؤکولموش، تورپاقلی یوخسا تیللی-داشلی بیر اوزون و قیسا قاییریلمیش (اینسان دوزهلتمیش) نسنهدن دانیشمیریق. اینسان گوندنگونه چوخلو یوللار آراسیندان چوخلو یوللارین سئچمهسینه مجبوردور. بو هر زامان اینسان اوغلونو سیخینتییا قویور؛ دوغرو-ایچین، دوز – یالان، ساغ-سول، اوزون-قیسا و بو کیمی قاوراملارین آراسیندا چابالامایا ایسه دوشونمهیه سوروکلهییر.
هر حالدا یولون دوشونجهوی بیر ساحهسیده واردیر. یعنی یول دوشونجه آلانیندادا آراشدیریلیر. دوشونورلره گؤره، دوشونجهده سئچیلمیش و اینانیلمیش یول، بیر سویوت تئرمیندیر (اینتیزاعیدیر). بو اینتیزاعی یول یالان آنلامینا گلمیر؛ ترسینه، بیر دوغرو دوزگون آماج کیمی دوشونجهیه اوتورور.
«آزربایجانچیلیق» بیر یولدور. اوزون ایللر بویو آزربایجانچیلیق دالغین و آستدوشونجهلرده یاشاسادا: نئچه کره بیر گئرچهیه چئوریلمیشدیر. بو یول آزربایجان میللتین تاریخسل ذئینینده، بایقین (آرشیو) حالدا قالیبدیر و بو گونوموزده اونون اویانیشینا تانیق (شاهید) اولموشوق.
آتالار دئمیشکن هر «یولا یولچو گرهکلیدیر و یولچویا یولداش.» بو یازی چالیشیر «یولچو» و «یولداش» قاوراملاری؛ یولچولوق ایچینده تارتیشیلسین. یالین (ساده) دئمکله؛ اؤزگونلوک (اصالت) یولا وئریلیر یوخسا یولچولارا!؟
یولچو و یولداش
هر یولون یولچوسو گرهکیرسه؛ یولچویا یولداش گرهکلیدیر. یولچو - یولداش قارشیلیقلی بیر ایلیشکیدیر. ایکی یولچو یبریبیرینه یولداش ساییلیرلار. یولداشلار اینساناوغلو اولاراق اؤزلرینه اؤزگو (منحصر) دوشونجهلری، داورانیشلاری و باخیشلاری واردیر. ائله بوردا یولون بیر دوغال و یارانیشدان اولان اؤزهللییی اوزه چیخیر. یول «بیرلیک» یارادیر یولچولار آراسیندا. بیرلیک هم گوجدور هم حرکتائتدیریجی. یول نه قدر اوزون، چتین، تیلتیل و گوجلو سونوجلو و سونسوز (دالی هدفلی) گؤرونسه: کسین بیرلهشدیریجی گوجو چوخدور و البت کی ایناملی یولچولار بئلهنجی بیر یولا هر ندندن چوخ لازیمدیرلار.
آراشدیرمالارا گؤره؛ ایراندا یاشایان خالقین چوخونلوغو؛ چئشیدلی روحسال – ذهنسئل خستهلیکلرله بولاشمیشلار و سونوجدا هر کیمسهایله اوزاوزه اولاندا چئشیدلی خسته داورانیشلارلا اوزلهشیریک. یعنی هر اینسان اؤز آچیشقاسیایلا (پنجرهسیایله) یولا باخیب یولو خریطهلندیریر؛ یولو دوزهنه سالماغی دوشونور. یانلیش دوشونمهدن دئییم کی بو بهیهن (سلیقه) فرقلیلیییندن تام آیریدیر. بوردا خسته اینسانلار سؤز قونوسودورلار. «خستهلر باخیشی»، «خستهلر یولو» یارادار. خستهلر، یولو اوزادارلار؛ یولدان آزدیرارلار و چولادان قویو قازدیرارلار.
بو گونلر میللی حرکتین دوزگون و صداقتلی چالیشقانلارینین اؤنملی بیر گؤرهلری خستهلری اینجیتمهدن ساخلاماقلاریلا یاناشی ساغالتماق و داورانیشلارینی آریندیرماق تکلیف ائتمه بویونلارینا دوشوبدور. بو باخانلیق (نظارت) حرکت ایچینده گئنل اولاراق یاییملانمالیدیر.
باشقا بیر آچیدان؛ دوغرو دوزگون یولداشلار (اوخویون فیکیرداشلار) اوستوندهده بوتونجول حسابلامالار: عاقیلدان اوزاق ساییلیر. بعضا بیر سیرا میللتچیلر آدلیم بیر میللتچییه حددن آرتیق گووهنیب؛ هر زامان او آدام حرکتدن قیراغا چکیلیر؛ یوخسا بیر یانلیش ایش گؤرورو؛ یوخسا مصلحتسیز سؤز دانیشیر؛ یولا یول گؤزوایله باخمادان او آداما اوستونلوک وئریب؛ سوز او آدامین سؤزو؛ یول او آدامین یولو و او آدامین داورانیشینی باشقالارینا اؤرنکلهییرلر.
بو «یول میللت یولودور» دئیینلر؛ یولو بوگونکو میللته عایید گؤرمهلری یانلیش دوشونجهدیر. بو یول دوننیمیزی، بوگونوموزه و بوگونوموزو یارینلارا ساپلاییر. یول کیمسهایله یوخسا قوروپایله تانینیلمیر و تانیملانمیر. کیمسهیهده ( و هئچ قوروپادا) بو یولو سئچیب آیاق قویماغا کیمسهدن (هئچ قوروپدان) چاغیریش گؤندهریلمهییبدیر.
کؤنوللو و ویجدانلی آداملار یولداش کیمی بو یولا گیرهجکلر؛ هر زاماندا ایستهسهلرسه کؤنوللو اولاراق دوروب یوخسا قیراغا چکیلهجکلر؛ آنجاق کیمسهنین حاققی اولا بیلمز یولو اؤز یولو؛ اؤز بیلدییی کیمی تانیتدیرسین.
منجه اؤزگونلوک یولایلهدیر و یول تام باغلیسیز بیر قاورامدیر. یولچو، یولداش و فیکیرداش کیمی گئرچکلر، یولا باغلیدیرلار و گؤرهولری یولو گئتمک؛ یولو گئنهلتمک؛ یولو سایخاشلاماق و داشلی یولللارا یولداشلیق ائتمکدیر.
بو یول تیلتیل دیر
داغا چیخماق چتیندیر
تورکجهدیر آنا دیلیمیز
دورودور؛ دیریدیر؛ دریندیر
محمود اوجاقلو (تایماز)
خزل آیی 1394


text:
حضور هیئت سرمایه گذار خارجی در بستان آباد
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : خبرلر+0 به یه ن
حضور هیئت سرمایه گذار خارجی در بستان آباد
جلسه سرمایه گذاری خارجی با حضور سرمایه گذارانی از کشور ترکیه و هیئت همراه و نماینده محترم مردم بستان آباد در مجلس شورای اسلامی و فرماندار محترم و شهردار محترم بستان آباد و کارکنان محترم شهرداری در سالن همایش ساختمان بحران شهرداری برگزارگردید .
در این جلسه آقای اؤزجان آلاش رئیس اتاق سرمایه گذاری خاورمیانه و ایران به همراه هیئت همراه دکتر اسدالهی، دکتر کاظمان، مهندس علیزاده و حجت الاسلام و المسلمین صمد کامران قراملکی با شهردار بستان آباد آقای رشتبری و فرماندار و رئیس و اعضای شورای شهر بستان آباد گفتگو و نحوه سرمایه گذاری و جذب سرمایه خارجی برای طرحهای منطقه را بررسی نمودند.
منبع: سایت شهرداری بستان آباد
اجتماعی شبکهلر، عایلهلره تحمیل اولان تازا عضو
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : اجتماعی+0 به یه ن
اجتماعی شبکهلر، عایلهلره تحمیل اولان تازا عضو
عایله عضولری، بیر عایلهنین عضولریندن چوخ ائو آدیندا دؤرد دیوار ایچینده یاشایان مختلف و بیگانه آداملار بنزهییرلر. هر کسین باشی اؤزونه مشغولدور. بیری اؤز اؤزونه گولمکدهدیر او بیری تئز تئز تایپ ائلیر. بو جور عایلهلرده دانیشماق یاددان چیخمیش مفهوما چئوریلیب. ائله بیل دانیشماق واخت تلف ائلهمک معناسیندادیر و بیرینی دانیشدیراندا اونا مزاحم اولماق کیمی اولور.
بو جور عایلهلرین سایی آز دئییل. مختلف اجتماعی شبکهلرین مخصوصاً موبایلا دایانان اجتماعی شبکهلرین زندگانلیقلارا داخل اولماسی بو تیپدهکی عایلهلرین باشینی اؤزونه قاتیب. بعضی والدینلر اوشاقلارینی ائوین بیر بوجاغینا سیخیلیب سسسیز اجتماعی شبکهلرله مشغول اولدوغونو گؤرنده اوشاقلارین باش آشاغا اوشاق اولدوغونو گمان ائدیب بو امکانی اونلارا یارادا بیلدیکلری اوچون اؤزلرینده غرور حسّ ائلیرلر. اونلارا گؤره اوشاقلار کوچه بازاردا ناباب دوستلارلا گزمک یئرینه اجتماعی شبکهلرده دولانسالار داها یاخشی اولار.
عایله عضولرینین آراسیندا بو رابطهسیزلیک کرپیجلری خیردا خیردا هؤرولوب اوجا دیوارلار یارادیرلار کی اونلاری بیر داها ییخماق اولمایاجاق.
عایلهلرده تجریدین آرتماسی
اجتماعی شبکهلر عایله اعضاسینین رابطهسینین آزالماسینا سبب اولور و عایلهلرین چوخوندا مجازی شبکهلر، عضولر آراسینداکی دانیشیغین یئرینی توتوب. عایلهنین اساس نقشلریندن بیری، فردلری مستقل و عین حالدا عایلهنین اعضاسینین ایستکلرینه دقّتلی، بارا گتیرمکدیر. آما مجازی شبکهلر عایلهلرین بو نقشینی آزالدیر و انسانلاری جمعدن آییریر و تجرید ائلیر. بو انسانلار فقط اؤز ایستکلرینه دقت ائلیرلر و آیریلارین نهیه احتیاجلارینین اولدوغو اونلارا اهمیتی یوخدور.
عایله عضولرینین بیربیرلرینه آییرماغا واخت اولمایاندا بیر بیرلرینیده تانیماغا امکانلاری و علاقهلری اولمور و بئلهلیکله بیر دام آلتیندا یاشایان غریبهلره چئوریلیرلر.
شیرین نوشابهلرین ایچمهسی قارین یاغلارینی چوخالدیر
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : ساغلاملیق+0 به یه ن
شیرین نوشابهلرین ایچمهسی قارین یاغلارینی چوخالدیر
تازا بیر تحقیقده، شیرین نوشابهلرین ایچمهسینین بدنین مخصوصاً قارین دؤرهسینین یاغینین چوخالماسینا سبب اولماسی بللی اولوب.
قارین دؤرهسیندهکی یاغلارین چوخالماسی دیابت و اورک دامار ناخوشلوقلارینین اساس سببلریندن ساییلیر. آمریکانین قلب انجمنی تازا بیر تحقیقده اورتا یاشلی انسانلاردا، شیرین نوشابه ایچمگین قارین ناحیهسینده یاغلانماغا مستقیم تأثیرلی اولدوغونو اورتایا چیخاردیب.
قارین ناحیهسینین یاغلاری قارا جیگر، لوزالمعده و باغیرساقلار کیمی داخلی ارگانلارین اطرافینی توتور. بو یاغ شخصین هورمونلارینین ایشلهمهسینه تأثیر قویور و بونا گؤره ده ایکینجی نوع دیابت و اورک دامار ناخوشلوقلارینی تقویتچیسی ساییلان انسولین مقاومتینده مهم رولو اولور.
بو محققلرین دئدیگینه اساساً انسانلار قندلی و شیرین نوشابهلرین ایچمهسینده احتیاطلی اولمالیدیلار.
آذربایجانلیلار پهلوی رژیمینین بئلین سیندیردیلار !
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : تاریخ+0 به یه ن
آذربایجانلیلار پهلوی رژیمینین بئلین سیندیردیلار !
اسلامی انقلابین ظفر چالماسینین ایل دؤنومو مناسبتینه، 1357-جی ایلینده انقلابین ظفری زمانیندا انقلابین اصلی شعارلارینین خاطرلایاق.
انقلاب زمانینین شعارلارینی تحقیق ائلهینده بو شعارلارین ظلم آلتیندا زارا گلمیش جماعتین و اونلارین رژیمدن اولان نفرتلریندن یارانماسی اورتایا چیخیر. بو شعارلار جماعتین اینانجلاری و اعتقادلارینی عکس ائتدیریدی.
انقلابین جاودانه و همیشهلیک شعارلاریندان بونلاری یادا سالماق اولار:
بیر قانا مین قان آلاجاخ کارگر – شاه سنی تختدن سالاجاخ کارگر
مین اوچ یوز اللی یئددی – شاه چمَداندا گئتدی
مین اوچ یوز اللی یئددی – رهبریمیز قئییتدی
مین اوچ یوز اللی یئددی – سلطنت الدن گئتدی
گر حکم ائلهیه بو گون مراجع - بو شاه جنایتکارا راجع - جمعاً اله بیز اسلحه آللوخ - قولدور رضانون اوغلونو تختدن یئره ساللوخ - کارتر جانینا ولوله ساللوخ
ای ملت آزاده ایران- گر رهبریمیزدن اولسا فرمان - اولسوقدا گولـلهیه نشانه- پیکار ائلهروخ مسلّحانه
ای شاه خائن سن قاشدون گئتدون - ایرانیمیزی ویرانه ائتدون - اؤلدوردون سن جاوانلاری الله اکبر
سؤزون آخری بو کی، گئچمیشدن قالان شعارلاری یاد ائلهمک چوخلو خاطرهلری انسانین یادینا سالیر. ائله خاطرهلر کی گلهجک نسلین اؤیرنمهسینه گؤره یاددان چیخمامالی و تاریخ بویو یاشامالیدیلار.
شرقی آذربایجانین دینی تشکّللری بهمنین 28-ده انقلاب رهبرین گؤروشونه گئدیرلر
یازار : میرزه عبدالصمد ملکی | بؤلوم : خبرلر+0 به یه ن
شرقی آذربایجانین دینی تشکّللری بهمنین 28-ده انقلاب رهبرین گؤروشونه گئدیرلر
تبریز جماعتینین 29 بهمن قیامینین ایل دؤنومو مناسبتینه گؤره، اسلامی تبلیغات سازمانینا باغلی اولان دینی تشکللر و مؤسسهلردن نئچه یوز نفر چهارشنبه گونو بهمن آیینین 28 –ده انقلابین معظم رهبرینین گؤروشونه گئدیرلر.
شرقی آذربایجانین اسلامی تبلیغات ادارهسینین عمومی رابطهلرینین وئردیگی خبره گؤره، بو ادارهنین فرهنگی تحقیقی معاونی، بو ادارهنین فرهنگی گروهونون جلسهسینده دئدی: اون ایل اولور کی 29 بهمن قیامینین ایل دؤنومو مناسبتینه گؤره رهبرین گؤروشونه توفیقیمیز اولور.
اسکندری آرتیردی: استان جماعتیندن 3 مین نفر بو گؤروشه یوللاناجاق کی اونلارین ایچینده دینی تشکّللر و مؤسسهلرین نقشی چوخ اولور.


text:
افغانستانده کیم لیک حجت نی ترقه تیش برنامه سی تیزآره ده باشلنه دی
افغانستان الکترونیک کیم لیک ترقه تووچی اداره گه کوره جمعیت سانی انیقلشتیریش قانونی تصدیقله نیشی بیلن بوکیم لیکنی ترقه تیشنی باشلش جریانی اونگیده تورگن توسیق برطرف ایتلگن.
بوکیم لیک افغانستان جمهور رئیسی سفردن قه یتیشی بیلن بیرینچیدن اونگه بیریله دی.
بواداره باشلیغی نصیراحمد امین بی بی سی گه برچه ایشلرآلدین دن عملگه آشیب وبواداره کوتیب تورگن قانون تصدیقدن اوتیشی بیلن بو موضوع هم حل ایتیلگنی نی ایتدی.
امین جنابلری گه کوره غنی جنابلری لندن انجمنی دن قیتیشی بیلن بوکیم لیک بیرینچی دن جمهور رئیسگه بیریلیب کیین بوکیم لیک نی ترقه تیش برنامه سی بیر مراسم آرقه لی باشلنه دی.
اونینگ ایتیشیچه ترقه تیش جریانی بیرینچیدن کابل ده اون مرکزآچیلیشی بیلن باشلنه دی وکیینچه لیک مملکت بویلب بوبرنامه عملی ایتیله دی.
معلومات لرگه قره گنده بوتون مملکت اهالی سی 7ییل مدتی ده الکترونیکی تذکره گه ایگه بولیشی کوتیله دی.
الکترونیکی کیم لیک بانک لرواداره لر چیپته سیگه اوخشه یدی، اونده بیرچپ اورنه تیلگن شخص گه تیگیشلی بیرقطار معلومات لرسیغدیریلگن.
کیملیکده صورتدن تشقری، جمهوری اسلامی افغانستان عنوانی، اسم، عایله وی اسم، توره دیگن محل، توغیلگن ییلی نظرده توتیلگن بومعلومات لر ایکی تیل یعنی فارسی وپشتوده یازیلگن.
بوکیملیک حجتیگه سیغدیریله دیگن جنجللی مساله لردن بیری هم قوم موضوعی ایدی، بو مساله ایسه جمعیت سانی انیقلشتیریش قانونی تصدیقدن اوتیشینی کوپ مدت آرتده قالدیردی.
ایریم لرنینگ فکریچه بوکیم لیکده قوم لر اسمی کیلیشی کیره ک، اما ایریم لرقوم آتی کیریتیلمسلیگی نی تاکیدلب فقط افغان سوزی سیغدیریلیشی نی ایلگری سورردیلر.
نهایتده بوجنجللراوز پایانیگه ییتدی، آلینگن قرارگه کوره الکترونیکی کیم لیک یوزیده نه قوم و افغان مساله سی کیریتیلدی.
اخیرگی ییللرده دایم الکترونیکی تذکره اهالی گه ترقه تیلگن تقدیرده کوپگینه قیین چیلیک لربوجمله دن سیلاوده ساخته کارلیک لریوزبیریشی برطرف ایتیلیشی تاکیدله نیب کیلگن.


text:
شنگول- شؤنگؤل – منگول
شنگولوم منگولون آدیندا بیر تورکو ناغیل: داستان ترکی ( شنگول منگول )
بیری وارمیش بیر ی یوخوموش،بیر کئچی وارمیش.بو کئچنین گوزنون آغی- قاراسی اوچ بالاسی وارمیش.چپیشلرین بیرنین آدی شنگول،بیرنین آدی شؤنگؤل بیرینینده آدی منگول ایمیش.کئچی گئدیب هرگون مئشده اوتارارمیش.گئجه قایدیب دا بالالارینا آغیزیندا سو،بوینوزوندا اوت ،ممه لرینده سود گتیره رمیش.بوجور قایدیب قاپی دوورمیش.شنگول آتیلا-آتیلا قاپییا یاخینلاشیب سوروشارمیش
– شنگولوم،شؤنگؤلوم،منگولوم قاپینی آچین من گلدیم،آغیزیمدا سو ،بوینوزومدا اوت،ممه مده سود گتیرمیشم.
شنگول،شؤنگؤل ،منگول سئوینه –سئوینه قاپینی آچارمیشلار،کئچی ایچری گیریب اونلارا سویونی،سودونی،اوتونی وئریب یئدیریب ایچیردیکدن سونرا یاتیرداردی.سونرا دئیردی کی :بالالاریم احتیاتلی اولون،هر کیم قاپی دوووب منیم دئدیگیم سوزلری دئمسه آچمایین.چپیشلرده دئیردیلر کی:
– سن آرخایین اول هیچ کیمه قاپی آچماروق.
بیر گون بیرآج قورد اورالاردا تاپلیب کئچنین بالالارین یئمک اوچون فرصت آختاریردی.بیر گون قورد گلیب کئچی ائوده اولمایان چاغ قاپینی دویدی .شنگول،شؤنگؤل ،منگول دینقیلدیه-دینقیلدیا قاپیا ساری گئدیب دئدیلر:
– قاپی دوین کیمدیر؟
قورد کئچنین دئدیکلرین بیلمیردی و دئدی:- آچین بالالاریم منم آنانیز!
چپیشلر آنالاری اولمادیگینی آنلاییب قاپینی آچمادیلارو قاچیب گیزلندیلر.قورد گوردی کئچی گلیر ،قاچیب بیر بوجاقدا گیزلندی. کئچی قاپینی دویوب دئدی: بالالاریم آچین منم ،اغیزیمدا سو بوینوزومدا اوت ،ممه لریمده سود گتیرمیشم.شنگول،شؤنگؤل ،منگول آتیلا-آتیلا گلیب قاپینی آچدیلار.کچئی ایچری گیریب هر زمانی کیمی بالالارینا سو، سود،اوت وئریب سونرا بالالار قاپینی چالماسینی آنالاینا دئدیلر.کئچی دئدیگی سوزلری قورد ائشدیب اوردان اوزاقلاشدی.
صاباحیسی گون کئچی گئتدیکدن سونرا قورد گلیب قاپینی دویدی:
– بالالاریم آچین منم آنانیز،آغیزیمدا سو،بوینوزومدا اوت،ممه لریمده سود گتیرمیشم!
شنگول،شؤنگؤل ،منگول گلیب قاپینی آچدیلار ؛بیردن قورد آتیلیب منگولی توتوب همان یئدی.شنگول،شؤنگؤل قاچیب گیزلندیلروآغلاماقا باشلادیلار.آخشام اولوب آنالاری گلیب نه قدر قاپینی دویوب نه قدر اوخودی قاپینی آچان اولمادی.کئچی دال-دالی گئدیب بوینوزلاریلا قاپینی آچدیب ایچری گیردی.
شنگول ،شؤنگؤل آنالارین گوروب سئویندیلر و آنالاری سوروشدی :- بس منگول هانی؟ چپیشلر باشلادیلار آغلاماقا و اولان ایشی آنلارارینا دئدیلر.آنا کئچی هیرسلنیب دئدی کی:
– یاخشی قوردونکی منده قالسین.سیز قاپینی باغلاییب هیچ کیمه قاپینی آچمایین.
کئچی یولا دوشوب آز گئتدی،اوز گئتدی ؛دره تپه دوز گئتدی ؛آخیربیر دمیرچی دوکانینا یئتیشیب دئدی:
– دمیرچی قارداش منیم بوینوزلارمی قیلیچ کیمی ، اوجلارینی سونگی(نیزه) کیمی ائله.
– دمیرچی ده دئدی :آ کئچی سن منه نه وئرجکسن؟
– كئچی دئدی : بیر قازان قایماق بیر قازان سود!
دمیرچی راضی اولوب کئچنین بوینوزلارین قیلج کیمی اوجلارینی سونگی کیمی ایتی ائلدی.کئچیده اونون قایماقین ،سودون وئریب دوز گلدی قوردون ائوینی دامینا چخیب ایاقلارین باشلادی داما وئرماقا .قورد بیر قازان آش قویموشیدی.اوجاق اوسته پیشیریردی.اوندا کی کئچی آیاقلارین دامنما یئره ووروردی قوردون آشینا توپراق توکولوب قورد حیرسلنیب دئدی:
– ائویمی ییخان کیمدیر؟آشیما توپراق توکن کیمدیر؟
کئچی جواب وئریب دئدی :
– هم سولطان ام هم پاشا ، بونوزوم قوشا قوشا ، بالالاریمی سن یئمیسن ایندی بویور ساواشا کئچی دالی گئدیب،ائله بوینوزیله ووردی قوردون قارنینا کی ایكی قاریج قوردون قارنینا ایشلدی.قورد برکدن اولاییب ،یئره دوشوب ،کئچی همان یئرده قوردون قارنین دئشیب منگولونی ائشیگه چیخارتدی. قورد اولویا اولویا دئدی: – وای قارنیم!وای قارنیم! کئچیده دئدی :- بالالاریمی یئینده وای قارنیم دئمیردین! کئچی بالاسین گوتوروب سئوینه سئوین ائوینه گئتدی؛
– سیزلره ده تانری سئونج پایی وئرسین. ناغیلی ائشیدن ساغ ناغیلی دئیین سالامات.


text:
۱ هفتهده ۳ یوکسک سوییهلی دیپلوماتینی ایتیرهن و بؤیوک طییاره فاجعهسی یاشایان روسییادا موعممالی قتل سئرییاسی داوام ائدیر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، روسییا پرئزیدئنتی ولادیمیر پوتینین «قارا قوتوسو» آدلانان ایش آدامی اولئق یئرووینکینین مئییتی آوتوموبیلینده تاپیلیب.
روسییانین ائنئرژی نهنگی «روسنئفت»ده ایقور سئچیندن سونرا ایکینجی شخص ساییلان یئرووینکینین هانسی سببدن اؤلدورولدویو هلهلیک معلوم دئییل.
۴ ایلدیر سئچینین موعاوینی اولان یئرووینکین پوتین پرئزیدئنت سئچیلدیکدن سونرا اونون اؤز اطرافینا ییغدیغی اعتبارلی آداملاردان بیری اولوب. کرئملله مصلحتلشمهدن تعلیمات وئره بیلهجک بیر شخصین آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری مرکزی کشفیات ایدارهسی طرفیندن آرادان گؤتورولدویو تخمین ائدیلیر.
روسییا خاریجی کشفیات خیدمتینین گئنئرالی اولان یئرووینکینین آدی غرب و آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-لا یاخین علاقهلری ایله تانینان میخائیل خودورکووسکینین «یوکوس» نئفت شیرکتینین اؤدنمه میش وئرگی بورجلاری سببیندن حبسینده حاللانیر.
خودورکووسکی او زامان «روسنئفت» پرئزیدئنتی سئچینی گوناهلاندیرسا دا، حبس پلانی، گؤرونور، یئرووینکین طرفیندن حاضیرلانیبمیش…
خودورکووسکینین چؤکوشونون آردیندان آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری سئچینی هدف سئچمیش، ۲۰۱۴-جو ایلده سانکسییالار تطبیق ائدیلهن زامان اونون آدینی دا قارا سیاهییا سالمیشدی.
گؤرونور، بو یوللا مکی اصل هدفی – یئرووینکینی گیزلدیب.
یئرووینکینین چالیشدیغی ائنئرژی نهنگی «روسنئفت» روسییانین آوروپالی رادیکال ساغچیلارا کرئدیت وئررکهن ایستیفاده ائتدیی شیرکتلردن بیریدیر. فرانسانین رادیکال ساغچی میللی جبهه پارتییاسینا ۹ میلیون آورو یوللایان «فؤرست چئخ-روسییا بانک» ایله «روسنئفت» آراسینداکی موناسیبتلر ده خئیلی ماراق دوغورور. بو بانکین ۹۴% سهملرینه صاحب اولان «ایسترویترانسقاز» عینی زاماندا یئرووینکینین چالیشدیغی «روسنئفت» ایله شریکدیر.
هر ایکی شیرکتین ایکینجی آدامی پوتینه یاخین کئچمیش کشفیاتچیلار اولوب.
واشینگتونون قارا سیاهیسیندا اولان سئچینین یئنی سئچیلمیش آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری پرئزیدئنتی دونالد ترامپلا موناسیبتلری اولدوقجا یاخشیدیر. سانکسییالار، سیاحت و تیجاری علاقهلر قاداغان اولونسا دا، سئچین ایله ترامپین دؤولت کاتیبی رئکس تیللئرسونون ایداره هئیتینین کئچمیش صدری اولدوغو «ائکسون موبیل» آراسیندا بؤیوک بیر اورتاقلیق مؤوجوددور.
تیللئرسون دؤولت کاتیبی سئچیلدیکدن سونرا سئچین غرب مئدیاسیندا ان گوجلو ایش آداملاریندان بیری کیمی گؤستریلیردی.


text:
روسییانین مدافعه ناظری سرگی شویگو اؤلکهنین حربی دنیز قوهلرینین خزر دنیز فلوتیلییاسینین حاضرلیق سوییهسینی یوخلاماق اوچون هشترخانا گلیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، روسییانین خزر دنیز فلوتیلییاسینین گمیلری بو ایلین یاییندا آذربایجانین اراضی سولاریندا کئچیریلهجک «خزر کوبوکو» بین الخالق حربی-دنیز مسابقهسینده ایشتیراک ائدجکلر.
ناظر س.شویگویا معلومات وئریلیب کی، خزر دنیز فلوتیلییاسی ۲۰۲۰-جی ایلدک ۷۶ فایز یئنی سلاح و دؤیوش تکنیکاسی ایله تجهیز اولوناجاق. حاضردا فلوتیلییانین یئنیدن قورولماسی و اینفراستروکتورونون اینشاسی پروسسی گئدیر.
شویگو فلوتیلییانین حربی حیصهلرینین و بیرلشمهلرینین حاضرلیق وضعیتینی ده یوخلاییب.


text:
ایدخال مارت-آپرئل 2017: بیز بو جینسلرین اینکوباتور یومورتالارینی منشأ اؤلکهسیندن ایدخال ائدیریک. اگر سیزه ماراقلیدیرسا، بیزیمله علاقه ساخلایین.
توکلرینین رنگی قارا آغ دؤشلو, گؤی آغ دؤشلو, قهویی آغ دؤشلو
چکیسی
یاشیلباش 3 kg
اؤردک 2,5 kg
منشأ اؤلکهسی آلمانیا
یومورتالاما 70-100 یومورتالاری
یومورتانین چکیسی 80-90 g
یومورتانین رنگی آغ, یاشیل
ایستیراده ائدیلمه اتی
هالقانین اؤلچوسو
یاشیلباش 18 mm
اؤردک 18 mm
Copyright © قوشچولوق جینسلرینین ائنسیکلوپئدیاسی, 2011–2018. بوتون حقوقلار قورونور
سایتین خریتهسی – بوتون قوشچولوق جینسلرین سیاهیسی
سون یئنیلنمه 04. یانوار 2018


text:
اویان نیوز : آلمانیا، تورکیه – سوریه سرحدینه یئرلشدیریلهجک پاتریوت سیستملرینین ۸ ژانویهده یولا چیخاریلاجاغینی آچیقلادی
آلمانیا، تورکیه – سوریه سرحدینه یئرلشدیریلهجک پاتریوت سیستملرینین ۸ ژانویهده یولا چیخاریلاجاغینی آچیقلادی.
آلمان اوردوسوندان وئریلن آچیقلامادا، موشکلر، آتما سکولاری و رادار سیستملرینین ۷ ژانویهده آلمانیانین قوزئییندهکی روستوک شهری یاخینلیغینداکی تراوموند لیمانینا گتیریلهجیی ایفاده ائدیلدی.
۲ پاتریوت باتاریاسی ۸ ژانویهده دنیز یولو ایله تورکیهیه گؤندریلمهسینین آردیندان، ساوونما سیستملرینی قوللاناجاق ۱۷۰ آلمان عسگری هاوا یولو ایله تورکیهیه گئدهجک. آلمان فدرال مجلیسی، ۱۴ دسامبردا ۲ پاتریوت باتاریاسی ایله بیرلیکده ۴۰۰ه قدر آلمان عسگرینین تورکیهیه گؤندریلمهسینی قرارا باغلامیشدی.
ت.ر.ت. تورکی


text:
آنادیلدن درلمهلر-10
1.
اَزاجیل(Ezacil):
"اذیتجیل..ساتاشان آدام". دانیشیق دیلینده گؤرونور. فارسجا و عربجهده
گؤرونن "عزازیل"دن گلدییی آچیقدیر. عزازیل، فارسجا سؤزلوکلرده 1.
ابلیس، شیطان(لقبی). 2. ناتاراز، اینجیدن اوشاق، معنالاریلا گؤرولور. بنزر
ملک/شیطان آدلاری کیمی، عزازیل ده عبرانیجهدن گلیر. آنجاق، آوروپا دیللرینده Azazel و Azazael اولاراق بیلینن
آدین کؤکنی و اساس آنلامی مناقشهلی دیر. آنلاشیلان کلمه سونونداکی زیل>جیل
حادثهسی، تورکجهدهکی ـجیل/ـچیل اکینین باسقیسی آلتیندا اولاجاقدیر.
2.
قیرپی-چیرپی(qırpı-çırpı): ماراغادا
ائشیتمیشم. "اودو اؤز قاباغینا دئشن، قیرپیب-چیرپیب گتیرن آدام، باشاریقلی
آدام" دئمک اولور. کلمهنین قیرپماق/چیرپماق فعلیندن گلدییی آنلاشیلیر ایلک
باخیشدا. آنجاق عقلیمه بیر زاد تاخیلیبدیر نئچه واختدیر. قیرپماق دیلیمیزده "قوپارماق،
کسمک .. گؤز باسماق"دیر. آنجاق اسکی تورکجه ده بیر قیپماق(qıpmaq) فعلی واریمیش
استاروستین و یولداشلارینین فیکرینجه؛ بو فعل "باشاریقلی اولماق، اوستالیق
گؤسترمک" آنلامیندایمیش. بو باخیمدان منجه "قیرپی-چیرپی" داکی ایلک عونصورون بو قیپماق دان گلدییینی دوشونورم.
استاروستینگیلین سؤزلویونه گؤره، قیپی(qıpı) اویراتجادا "تجروبهلی
آدام" دئمکدیر. قیرقیزجادا قیباچی (qıbaçı) آو آنلام دادیر. یاقوتجادا قیپ(kıp) ایسه
"باشاریقلی" دئمک اولور.
3.
میتینکه(mitinke): داها چوخ "میتینکه
وئرمک"(=اوزون اوزادییا دانیشماق) دئییمینده گؤرونور. اینگیلیزجه "میتینگ"
ایله ایلگیلی اولدوغو آنلاشیلیر. منجه روسجا یولویلا، اؤزللیکله فرقهلیک دؤنمینده
دیلیمیزه گیریبدیر. هر حال دا میتینگلرده، اوزونجا دانیشیقلار اولور.
4.
آرشین(arşın):"بیر اوزونلوق اؤلچوسو، قوماش". آرشین اوزونلوق
اؤلچوسو اولاراق، آنادولودا و آذربایجاندا گؤرونور. کلمهنین روسجایا گئچدییی و
اون آلتینجی یوزایلدن بری ایشلهندییینی بیلیریک. اون دوققوزونجو یوزایل ده، بیر
روس اؤلچوسو اولاراق، آوروپا دیللرینده، مثلا اینگیلیزجه و فرانسیزجادا archine اولاراق
گؤرونور. کلمهنین کؤکنینه گلینجه، عمومن فارسجا کؤکنلی اولدوغو دوشونولور.
فارسجادا اَرش "قول، دیرسکدن بارماقلارین اوجوناجان اولان قیسم" دئمکدیر.
پهلویجه ده "آریشین"، "دیرسک" آنلامی داشیرمیش. آرشین اؤلچوسو
ده بئله بیر اؤلچو اولدوغو بیلینیر. فقه متینلرینده ذرع/ذراع دا بو کیمی اؤلچودور.
آنادولودا، تقریبی اولاراق، آرشین 67 سانتیمتره دیر. سؤزجویون قوماش معناسی
قازانماسی، روسجادا اولاجاق دیر و اوردان یئنیدن تورکجهیه گیریبدیر. دیلیمیزده "آرشینلاماق"
فعلی ده واردیر. روسجادا آرشین، اینگیلیسلرین یارد'ی ایله ائشیت توتولور.
5.
گیروانکا(girvanka):"بیر آغیرلیق اؤلچوسو، بیر جور قیفیل". یومرو، برک
دمیردن دوزلن بو قیفیللار، بوگونلر گؤرونمز اولوب رواج دا دوشوبدور. سانیرام بو
قیفیللار، آغیرلیقلاریندا اؤترو بو آدی آلمیشدیلار. گیروانکانین روسجادان
گلدییی آچیقدیر. روسجا Grivenka سؤزجویو و اؤلچوسونون اوزون گئچمیشی وار. گریوئن(griven) اصلینده "بویون
باغی" دئمک ایمیش. سونرالاری بیر "گوموش - قیزیل اؤلچوسو" اولاراق
یایقینلاشیر. داها سونرا، 1534 ایلینده یئلئنا گلینسکایا(Yelena Glinskaya) یعنی "قورخونج ایوان"ین آناسی زمانیندا 240 گرملیک
آغیرلیق اؤلچوسو اولاراق تثبیت ائدیلیر. هر حال دا، فرقلی بؤلگهلرده، آیری-آیری
آغیرلیقلارا بو آد وئریلیر. مثلا اینترنت ده گزدیییمده مرند ده 200 گرم، آذرشهر
اطرافیندا 400 گرم اولدوغونو آنلادیم. فارسجا سؤزلوکلردن، دهخدا
دا، داها چوخ قند آغیرلیغی اؤلچوسو اولدوغو بیلدیریلیر. فارسجادا گروانکه و
گیروانکه یازیملاریلا گؤرولن سؤزجوک، آغیرلیق اولاراق یاریم کیلو کیمی بیر اؤلچو
اولاجاقدیر. قایناقلاردا "دؤرت چَتور" عبارت اولدوغو سؤیلهنیر. چَتور
ده فرقلی گؤستریلیر. اما بو دورومدا، چتور، 125 گرم کیمی بیر آغیرلیق اولار.
اوشاقلیقدا چتور'ین بیر کیلو'نون دؤرتدن بیری اولدوغونو بیلیردیم یعنی 250
گرم. اونوتمادان یازیم؛ چتور ده روسجادیر. Çétvert روسجادا "دؤرتدن بیر"
دئمکدیر. فارسجادا بیر زامانلار یایقین ایکن اونودولموش. بیزده ده، یالنیز ائل آراسیندا
گؤرونور و گئتدیکجه، آرشین کیمی، یئرینی کیلو، مئتیر کیمی اؤلچولره بیراخماقدادیر.
6.
گؤرستمه(görsetme):"عجیبالخلقه، گؤرولمهمیش مخلوق". سانیرام اصلینده
"[آللاهین قدرتینی] گؤرستمه[سی]"کیمی بیر دئییمدن قیسادیلمیش اولمالیدیر.
ائل آراسیندا "آلله گؤرستمهسین!" دعاسینا دقت ائدینجه، "بلا"
معناسی دا وار سانکی بو کلمهده دییه دوشونورم. بیلدیییمه گؤره، سؤزجوک بو آنلامی
ایله بیر تک آذربایجان دا وار.
سؤز گؤرستمهدن دوشموشکن، بیرده بو گؤسترمک-گؤرستمک مسالهسینه آیدینلیق
گتیرمکده فایدا وار دییه دوشونورم: بیلدیییمه گؤره آذربایجان دا دانیشیق دیلینده،
گؤسترمک ایشلهنمز. یئرینه گؤرستمک/گؤرسنمک فعللری یایقیندیر. اسکی تورکجهده
کؤزگرمک(közgermek) واردی. آنجاق گؤسترمک ایله بیرلشدیرمهسی مومکون دهییل. ـتر/ـدر
اکینین وارلیغی دا شوبههلیدیر. منجه گؤسترمک اصلینده بیر دهییشگه(=واریانت)دیر؛
اسکی تورکجهده کؤرسهمک(körsemek)"گؤرمک ایستهمک"، کؤرمک>گؤرمک فعلیندن، ایستهمک
اکی(-sA-)ایله قورولوبدور. بوردان گؤرسنمک (=گؤرونمک، ظاهر اولماق) و
گؤرستمک(=گؤسترمک) فعلینین یارانماسی راحاتجا آچیقلانیر. گؤرستمک دن کؤچوشمه
یولویلا گؤسترمک اورتایا چیخمالیدیر. بو گون ده بیر چوخ تورک دیلینده، گؤسترمک دهییل
ده گؤرستمک/کؤرستمک واردیر. منجه یازی دیلیمیزه بو فعللرین اوچوده آلینمالیدیر:
گؤسترمک،گؤرستمک، گؤرسنمک. هله گؤرسنمک فعلینین تام آنلامیایله قارشیلایاجاق بیر
فعل ده یوخدور. گؤرونمک بونا یاخین اولسادا، منجه دیلین دولغونلوغو و گوجونه گوج
قاتماق اوچون، ایکی فعلین یان-یانا ایشلنمهسی دوغرو اولور.
7.
یئنجیک(yéncik):"یونگول آدام، داورانیشلاری توپلوم قایدالارینا اویمایان
آدام". تورکیه تورکجهسینده "خفیفمشرب"(hafifmeşrep)دیر قارشیلیغی.
سؤزجویو میانادا ائشیتمیشم، باشقا یئرلرده وارمی؟ بیلمیرم. نه ایسه منجه سؤزجوک
دوغرو-دوزگون تورکجهدیر و یازی دیلینده یئر آلمالیدیر. آنادولو آغیزلاریندا
یئینیجک (yéynicek) وار بو آنلام دا. بو دهییشگهده، کلمهنین کؤکنینه ایشیق توتار؛
یئینی(yéyni) اسکی تورکجهدن بری، آز فرقله، تورک دیللرینده "یونگول"
دئمکدیر. یونگول ده، آذربایجان تورکجهسینه مخصوص اولاراق، بو سؤزجوکدن گلیر.
سادهجه قیپچاق تورکجهسینده یئینی یانیندا، یئنگیل(yéngil)، یئنگول(yéngül)، یینگیل(yingül)، یوغول(yuġul) و یونگول بیچیملری واردی. آیریجا دیلیمیزده، یئیین ده، اصلینده
یئگین(yegin) اولوب، بو سؤزجوک ایله کؤکدش ساییلیر. آنلاشیلان اصلیندن Yégni کیمی بیر کؤکنه
دایانیر بو فرقلی بیچیملر و یان-بیچیملر. یئینیجک ده، ـجک اکی، ـجه/ـجا اکینین
اوزاتماسی اولوب، بنزرلیک گؤسترن بیر اک دیر؛ گلینجک(gelincek) "لاله"
ده اولدوغو کیمی. آذربایجانداکی بیچیمینده، اک کیچیلتمه اکی سانیلاراق، جیک
اولوبدور.
8.
قولچاق(qolçaq):"عروسک،
اویونجاق بَبَک، آدام بیچیمینده اوشاق اویونجاغی". ایلک اولاراق من ده، سایین هادی کیمی(دیل دنیز، 664.ص) بو کلمهنی
"قولا ساریلان، بیچین ده، چؤرک یاپماقدا، ساواش دا، ..قولو قورویان قوماش،
دمیر وو..ساریق" آنلامینداکی قولچاق ایله بیرلشدیریردیم. آنجاق سون
زامانلاردا یئنی بیلگیلر دقتیمی چکدی و بو تحلیلین یانلیش اولدوغونو آنلادیم؛
آنادولودا(بایبورت دا) قورچاق(korçak) "اویونجاق بَبَک"دیر. بو سؤزجوک ایستانبولداکی
آذربایجانلی کؤچمنلردن ده درلنیب، درلمه سؤزلویونده یئر آلیبدیر.
آیریجا قورچاق(kurçak)، تونجلی(چمیشگزک) و مانیسا(آق حصار)دا "هیکل(=مجسمه)"
دئمک دیر. قاپساملی تورکجه سؤزلوکلردن، محمد دوغان سؤزلویونده قورچاق(korçak) مادهسینده،
سؤزجوک بئله آچیقلانیر:"صنم، بوت/بُت، هیکل". سانیرام بورایاجان
ایکی قولچاق'ین آپ-آیری اولدوقلاری آیدینلیق قازانیر و "اویونجاق" آنلامینداکی
سؤزجوکده ر>ل حادثهسی یاشاندیغی آنلاشیلیر. ایندی باشقا تورک دیللرینه ده بیر گؤز آتاق؛
تورکمنجهده قورجاق (qurcaq) وار؛ تاتارجا،
قیرقیزجا و قوموقجادا قورچاق(qurçaq)وار؛باشقوردجا دا قورساق(qursaq) ایکن، اویغورجادا قوچاق/قورچاق(qo(r)çaq) یانیندا،
آغیزلاردا قوغورچاق(qoğurçaq) دا گؤرونور. اؤزبکجهده قوغورچاق(quğurçaq)، نوقایجا و
قاراقالپاقجادا قوویرشاق(quwırşaq)، بنزر بیر بیچیم ده قاوورشاق(qavurşaq) اولاراق التحفه
الزکیه فی اللغه الترکیه ده گؤرونور. کاشغرلی محمودون دیوانیندا،
قاوورچاق(qawurçaq) یئر آلیر. بیر دوستون وئردییی بیلگییه گؤره تورکجهمیزین بیر
یئرلی آغزیندا(زنجان اطرافیندا) "باشی آچیق قیزلارا" طعنهلی اولاراق
"قیللی قووورجوق"(qıllı qovurcuq) دئییلیرمیش. بو بیلگی چوخ ساغلام و سون درجه دَیرلیدیر و
توتوجو/محافظهکار بیر لهجهده قالمالی دیر. بو بیلگی اوستهکی وئریلرله
بیرلشدیرینجه، ایکی آیری بیچیم اورتایا چیخیر. آنلاشیلان قاوورچاق>قووورچاق>قورچاق
حادثهلری یاشانیبدیر. اما اوندان اؤنجه ده بیر اولای واریمیش؛ قاراخانلی تورکجهسینده
قودورچوق(qodurçuq) وار. بورداکی کلمه ایچی د>ذ>ی دهییشمی سونراسی، آنلاشیلان
بیرده ی>و حادثهسی یاشانیبدیر. اما قودورچوق هاردان گلیر؟ رحمتلیک طلعت تکین،
آلتای دیللری تئوریسینین اساسلارینی آچیقلارکن، رئلشمه(Rhotacism) حادثهلریندن
بحث ائدر. اؤرنک اوچون اسکی تورکجهده سمیز(=کؤک، اتلی-یاغلی، شیشمان) اسم ایکن
فعلی سمیرمک(=کؤکهلمک، شیشمانلاشماق)دیر. بنزر باشقا حادثهلرده چوخ دور. نه
ایسه پروفسور تکین، کلمهنین کؤکنینده قودوز(qoduz) سؤزجویونو گؤرور. قودوز، اورخون یازیتلاریندا، "قیز-قودوز"
ایکیلمهسینده "قیز-قادین"دئمک دیر. او زامان قودورچوق، اصلینده
"قادینجیق" دئمک ایمیش. بودا "عروسک" کیمی کلمهلرله، آنلام
باخیمیندان بنزرلیک گؤستریر.
تورکیه تورکجهسینده، قولچاق/قورچاق یئرینه، قوقلا(kukla) ایشلکدیر. بو
سؤزجوک ایسه یونانجادن آلینتیدیر. یونانجا koukoula لاتینجه cuculla فرانسیزجا cuculle و coule، اینگیلیزجه cowl ایله
توتوشدورمالیدیر. بونلارین هامیسی "بؤرک، بؤرکلو اویونجاق" دئمکدیر.
آذربایجان جمهوریتیندهکی کوکلا ایسه روسجادان آلینتیدیر. چونکو عثمانلیجادان
گلسهایدی "قوقلا" اولاجاقایدی. روسجا سؤزجویون ده، یونانجادان گلدییی
آچیق دیر. منجه یازی دیلیمیزده، او بیری قولچاق ایله قاریشدیریلماماسی اوچون،
قورچاق بیچیمی ده آلینابیلر. دوغروسو قووورچاق کیمی کؤکلو بیر سؤزجویو آتماق و
اونوتماق دا اورییمدن گلمیر.