text:
سابق جهادیلر: ینگی حاکم تخار ولایتده تعین ایتلسین
بوگون اونلب سابق جهادی قوماندانلر تخار ولایتیده بیر یغین اوتکزیب بیرهفته ایچیده تخار حاکمی وینگی تعین ایتلگن امنیه قوماندانی اورنیده باشقه شخصلر تعین اتیلیشینی مرکزی حکومت طلب قیلگن. شونینگ دیدیک بوکونگی یغینده اشتراک ایتگن شخصلر بیرقطع نامه صادر ایتیب، اگرده دولت اولرنینگ ایستک لری گه اعتبار بیرمه سه کینگ ناراضیلیک نمایش یولگه قویشلری بیلن اگاه لنتیرگن. ینگیدن پلیس باشلیغی صفتیده تعین ایتلگن حاجی آغا گل قطغنی و تخار حاکمی سابق جهادی قوماندانلردن بولگن، بوندن آلدین حاضرمخالفت گه چیققن جهادی قوماندانلر؛ حاکم و حاج آغاگل آره سیده علاقه لر یخشی ایدی، لیکن تخار ولایتی نینگ الدینکی پلیس باشلیغی خیر محمد تیمور وظیفه سیدن چیتلنتریلگنیدن سونگ سابق جهادی قوماندانلر اره سیده قرمه قرشیلیک لرپیدا بولگن . بوگون تخارده یوزلب اهالی و سابق جهادی قوماندانلر اشتراکی بیلن بیر یغین اوتکزیلیب تخار حاکمی و پلیس باشلیغی اورنیده باشقه شخصلر تعین ایتیلیشی طلب قیلینگن، سابق جهادی قوماندانلردن پیر محمد خاکسار قرمه قرشلیک لرگه سبب نیمه بولگنی باره سیده شوندی دیدی:" قرمه قرشلیک لر شوندن پیدا بولدی کی، تخار حاکمی و باشقه یوقاری مرتبه لی لوازملر اوز یقینلرینی مهم اداره لرده جایلشتیرگن، بیز عدالت و ملی مشارکت ایستمیز، اولرنی ایسته می میز مرکزی حکومت باشقه هرکیمنی تعین ایتسه بیز قبول قیله میز." عینی حالده یغین اشتراک چیلری بیر قطع نامه هم صادر ایتگن اوشبو یغینده حصصه قوشگن عبدالواحید حمیدی، یغینده یککه قوماندانلر ایمس بلکه یوزلب اهالی اشتراک ایتگنینی تیلگه آلیب بوحقده شوندی دیدی:" بوکونی یغیلیش ده اونلب جهادی قوماندانلر اشتراک ایتگندی، اولر قطع نامه صادر ایتیب ایستک لری عملی بولمه سه جدی راق حرکت قیلیشلرینی ایتدی. بیزهم اولرنینگ فکرینی قوللب قوتلی میز تخارده زیچ اوزبیک لر یشیدی لیکن، دولتی اداره لرنینگ مهم چوکی لریده اولر کوزگه کورینمیدی." سوزگه چیققن سابق جهادی قوماندانلردن بیری پریم قل ضیای اگرده دولت اولرنینگ طلب لریگه اعتبار بیرمه سه مرکزی حکومت بیلن علاقه لرینی کیسیب قویشی بیلن اگاه لنتیرگن. شونینگدیک باشقه جهادی قوماندانلرهم بیر سوز بیلن پریم قل صحبت لرینی تصدیق لب اونینگ فکریدن حمایت بیلدیریشلرینی ایتگنلر. بیز بو حقده تخار ولایتی حاکمی فیصل بیکزاد نینگ فکرینی اورگه نیشگه حرکت قیلدیک لیکن او بیلن صحبت قیلیشگه قادر بولمه دیک. بوندن نیچه کون آلدین تخار ولایتی نینگ سابق پلیس باشلیغی خیر محمد تیمور وظیفه سیدن چیتلنتریلیب اونینگ اورنیده تالقان شهری نینگ سابق بلدیه باشلیغی پلیس قوماندانی صفتیده تعین ایتلدی. اهالی ینگی پلیس قوماندانیگه قرشی لیک بیلدیریب ایکی کون ناراضیلیک نمایش یولگه قوییب تخار و بدخشان یولینی هم بیرکون یاپیب قویدیلر. نمایشچیلر ینگیدن تعین ایتلگن پلیس باشلیغینی فسادگه قولی بارلیگیگه عیبله گندی، لیکن تخار ولایتی نینگ ولایت حاکمی اهالی ادعا لرینی رد ایتیب نمایش، خیر محمد تیمور طرفدارلری تمانیدن یولگه قویلگن لیگینی ایتگندی. حاضرگی کونده بومسله سیاسی له شیب تخارده گی جهادی قوماندانلر آره سیده جدی قرمه قرشی لیکلرنی توغدیرگن.


c: text/html

text:
بالیقچیـــلار اونون لشینی چوخلو
زحمتایله بالیـــق توروندان
آییریب، چاییــــــن قیراغینــدا یئره
اوزالـــــتدیلار. قوجا تیترهین اللری
ایله تـــوتون قوتوسونو تیتـــــره ین
دیزلرینین اوستونده آچیب، تله سیک
بیـر سیگار ائشیب قورو دوداقلارینین
اورتاسیندان سارالمیش دیلینی سیگار
کاغـــاذینین اورتاســـــینا چکهرک
آلیشـــــــدیراندان سونرا درین بیر نفس
ووروب “اونو چایا بوراخین گئتسین، یوخسا شیدیرقی بیر یاغیش یاغاجاق” دئدی.
کیمسه اونون سؤزونه اؤنم وئرمهدی. گنج اوغلان بیر حالدا کی ایندی اؤزونه گلمیشدی جنازهیه باخاراق دالی – دالی قاییدیب، قوجانین یانیندا اوتورب “ایندی نه اولاجاق؟” – دییه، سوروشدو قوجادان. قوجا گئنه بیر درین نفس ووروب چایا باخاراق “هئچ، چای جوشاجاق ” دئدی.
کوله بؤرکونو باشیندان گؤتوروب الینین دالیسی ایله آنلیندان آخیب اوزونه یاییلان تر داملالارینی سیله رک، اونو تانیسین دییه دققتله گؤزدن گئچیردن سونرا “بونو چایدا بوغوبلار” دئدی.
نازیک اوزون ایسه، نفس – نفس ووراراق دیل آلتی “بیزه نه کیم بونو بوغوب. بو دا بو گونوموزون شانسیندان، اؤزگه لری تور آتار قیزیل ان آزیندان اؤلو بالیق گلر تورونا، بیزه ده اؤلو بالیق کی سهلدی قارنی یاریق بیر بدبخت اؤلو گلر. آللاه جلالیوا چوخ شوکور.
اوزو چاپیق، جنازه نین دؤره سینه نئچه دؤور دولاناندان سونرا باش بارماقلارینی قاییشینین دالیسینا سوخوب “یوخ – یوخ، مندن سوروشسوز دئییرم بووووونووووو اول اؤلدوروب، سونرا سویا بوراخیبلار” دئدی.
کوله : “هه بو دوز دئییر. بونو اؤنجه اؤلدوروب، سونرا سویا بوراخیبلار” دئدی.
گنج اوغلانین دییه سن قورخوسو تؤکولموشدو. بیر الینی قوجانین چیینینه قویوب اینجه – اوزون بوینون جنازه یه ساری اوزالدیب باخاندان سونرا “من بونو تانیرام. هر سحر – آخشام گون چیخیب باتاندا ائله بو دؤوره بیرده اولار. من اوزاقدان گؤرموشم. چایا باخاراق دانیشار، آمما هئچ واخت بیلمه دیم نه دئییردی ” دئدی.
اوزو یاریق “نه دییه جک ایدی بئکار بیر آدامیدی دا، حتما” او شئیی کی گؤرمه یه جکیدی گؤروموشدو، ائله اونا گؤره ده داها هئچ زاد گؤرمیه جک ” دئدی.
قوجانین سیگارینا یاغیشین ایلک داملاسی دوشه رک، آلیشان کؤزو تاااااااس دییه سؤندو. قوجا گؤیه باخاراق “اؤزونوزه بیر اؤرتو تاپین، ایندی کی یاغیش یاغا ” دئدی.
گنج اوغلان گؤی اوزونه باخاراق، دوداقلارینی بوزوب یولداشلارینی گؤزدن گئچیردی.
قوجا نوه سینین یالنیش دوشوندوگونو آنلاییب، گئنه سؤنموش سیگارینا درین بیر نفس ووردو. سؤنموش سیگارین زهره لی قوخوسو پیچاق کیمی بوغازینی یاردی. بو گونه دک سیگاری نییه ترک ائله یه بیلمهدیگینی دوشوندو.
اینجه اوزون ” هه هه آی بالا سن بو ده ده وی بیر طبیبه گؤستر ” دئدی گنج اوغلانا.
کوله ساغ بؤیرو اوسته اوزاناراق ” اولان بو نه درددیر بو گون بیز دوشدوک ؟ بس بالیق توتماغیمیز نه اولاجاق ؟ بیز بیر تیکه چؤره ک دالیسیجانیق، بو قوجا دا چئرت – پئرت دانیشیر. یاغیش یاغاجاق، چای جوشاجاق ” دئدی.
اوزو یاریق ؛ قوجا و باشقا یولداشلارینین سؤزلرینه اؤنم وئرمه دن بیر موفتتیش کیمی“چوخ عامیلی وار. اولا بیلر آروادی ایله ساواشا، بورجلو اولا، یا مخدیره تاپانمایا، یا یا یادا نه بولوم آللاه شیطانا لعنت ائله سین، هئچ کس دن باش تاپماق اولماییری” دئدی.
ایلدیریم سسی بالیقچیلارین سؤزلرینی بوغازلاریندا بوغدو، قارا بولودلار داغلارین دالیسندان یوگوروب گونشین قاباغینی آلدیلار.هامیسی هراسان گؤی اوزونه باخاراق قوجانین سؤزلرینین دوز اولدوغونو دوشوندولر. یاغیش دورمادان یاغماغا باشلادی؛ گؤی اوزو جیریلمیش دوغرودان. آز گئچمهدی سو داغدان آخیب ایلان کیمی یئرده سورونمه یه باشلادی. کیمسه جنازه یه اؤنم وئرمه دن قاچیب اؤزونه بیر امن یئر تاپدی. گنج اوغلان قوجانین الیندن یاپیشیب بالیقچیلارین یانینا گئتمک ایسته دی، آمما قوجا ” بوراخ الیوی گئت ” گنج اوغلانا دئدی. گنج اوغلان باشدان آیاغا ایسلانمیش بیر بیچیمده ” بوردا اوتورماغین نه فایداسی وار؟ آخی چایین سویو یوخاری گلمکده دیر، گؤرمورسن مگر ” دئدی قوجایا.
قوجا الینی گنج اوغلانین الیندن آییریب جنازه یه باخاراق “سن گئت اؤزونه بیر یئر تاپ. من ایسته ییرم بو نون سون دفعه چایا نه سؤز دئدیگینی بیلم ” دئدی. بالیقچیلار اوزاقدان گنج اوغلانا اوجا سسله ” اده اونو بوراخ اونون بئینی بوشدو، گل بورایا ؛
اوردا قالسان
اؤلمهیین حتمیدیر” دئدیلر. گنج اوغلان آغلایا – آغلایا قوجایا یالوارماقا باشلادی؛ آمما دییهسن قوجا کار اولموشدو؛ بیر هئیکل کیمی ایکی گؤزون جناره یه زیلله ییب باخیردی. گنج اوغلان اؤزونو بالیقچیلارین یانینا یئتیردی. قوجا ایسه جناره نین کناریندا اوتورب آچیق قالمیش آغزینا گؤز تیکمیشدی. داغلاردان آخان سو چایین سویونو داها یوخاریلاندیردی، ائله کی سو قوجانین آیاقلارین آلتینا آلدی. قوجا سویا اؤنم وئرمهدن جنازه یه باخیردی. سو یوخاریلاندیقجا جنازه نی یئردن قالدیریب حرکته سالدی. قوجا جنازهیه مانع اولمادی. چایین سویو جنازهنی قورد کیمی سوروتله یه – سوروتلهیه گؤتوروب آپاردی.
قوجا اونو گؤزدن ایتینجه ایزله دی؛ نهایتده جنازه دنیزه ساری گؤزدن ایتدی. یاغیش داها آچمیشدی. گنج اوغلان ییخیلا – ییخیلا اؤزونو قوجایا یئتیردی؛ قوجانین ایکی گؤزو چایدا قالاراق؛ بدنی بیر هئیکل کیمی قوروموشدو. گنج اوغلان قوجانی باغرینا باساراق اوجا سسله آغلاماقا باشلادی. قوجانین آغزیندان هوف چیخدی. بیر سؤز دئمک ایسته ییردی گنج اوغلانا. اوغلان قولاغینی قوجانین آغزینا یاپیشدیریب ” نه دئمک ایسته ییرسن ” سوروشدو قوجادان. ” اونو کیمسه اؤلدورمه میشدیر. او اؤزو – اؤزونون اؤنجه قارنینی بیچاقلا یارمیشدی،
سونرا سویا بوراخمیشدی اؤزونو؛ تا سودا
بوغولاندان سونرا سویون تکینده قالیب؛
اوزه چیخـــماسین ” قوجا دئدی. سونرا
درین بیر آه چکه رک بولورسن چایا نه
دئییردی او؟ گنج اوغلان ایتمیشینی
تاپان بیریسی کیمی” هه هــــه نه
دئییردی او چایا ” سوروشدو
قوجادان. “هامینیزدان
زهلم گئدیر، دئییردی چایا ”
دئییب، نفسی کسیلدی قوجانین.
محمد سرافراز قراملکی
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
تورک دیلینده عرب الیفباسى نین ایشلنمه تاریخى
عرب دیلى، عرب الیفباسى ، عرب فیکیر ایدئیالارى بیر سؤزله دئسک عرب کوْلتورو، عرب لرین اسلام دینى نى قبول ائتدیک ده ن سوْنرا بوتون آسیا ـ آفریقا یا ائله جه ده تورک توپلومونا یاییلمیش دیر. یاییلما سبب لرینده ن اؤنملى سى عرب کؤلتورون اسلام دینى نین حمایه سى نى قازانماسى اوْلموشدور. اوْ زامان یئنى مسلمان اوْلانلار عرب الیفباسى ایله یازیلمیش قوتسال ( مقدس ) قرآن لا اؤنس توتوپ اوْنو منیمسه میش لر. قرآن و عرب کؤلتورونون یاییلماسیندا ایکینجى خلیفه، عمر خطاب چوخ امک صرف ائتمیش دیر. عرب عالیمى ابن خلدون اؤز کیتابى « مقدمه » ده بو موضوعیا اشاره ائتمیش دیر[1].
اسلام ایدئولوژى سی له سیخ علاقه ده اوْلان عرب کؤلتورو، اوموى لر زامانیندا تورکوستانا چاتسادا[2] آذربایجانا بو مدنیت 18 نجى هجرى ایل ده ( 639 م ) یئتیرمیش دیر[3]. عربلر آذربایجانى فتح ائتدیک ده ن سونرا اوْرادا قالماییب آذربایجان دان دؤنموشلر. 21 قمرى ده ( 642 م ) عمر، "عوتبۃ بن فرقد و بکیربن عبداله"ى آذربایجانا گؤنده ریر. عرب اوْردوسو همدان و موصل یوْل لاریله گلیب آذربایجانى یئنى ده ن ضبط ائدیر[4] آنجاق عرب حاکیمیتى 25 قمرى ایله ده ک تثبیت اوْلماییر. بو ایل ده ( 646 / 25 ) ولید آذربایجان عوصیانینا قارشى چیخیر[5] و بئله لیکله آذربایجان عرب حاکمیتینه کئچیر. عرب حاکمیتى ایسه "اورمیه، تبریز، اردبیل، مراغه، دوین، دمیر قاپى دربند" وساییر شهرلره عرب طایفالارینى کؤچوردور[6] و بئله لیکله زامان زامان آذربایجان تورکلرى عربلرله یاخین دان تانیش اوْلورلار.
آذربایجان ضبط اوْلدوق دان سونرا آذربایجانین شمالیندا یئرلشن خزر تورکلرى ایله عربلرین کشمکش لرى باشلاییر[7]. آنجاق خزر تورکلرى مسلمان لیغى قبول ائتمه ییب بلکه اسلام و حریستیان لیق طرفینده ن رسمیتله قبول اوْلونان یهود دینى نى قبول ائدیرلر. بو گون آراشدیرمالار گؤستریر کى دونیا یهودى لرین چوخو تورک کوکنلی دیر سامی ده ییللر[8].
X اونجو عصرین بیرنجى یاریسندا اؤچونجو قاراخانلى حاکیمى" صاتوق بوُغراخان "مسلمان اوْلدوق دان سوْنرا اسلام دینى اورتا آسیادا رسمى دین اعلام اوْلور[9]. بئله لیکله "اویغور و ایرتیش چایى" شمالیندا قالان تورکلرده ن باشقا بوتون تورکلر مسلمان اوْلوب اونو منیمسه ییب اوُغروندا جان لارینى وئریر، غازى اوْلور، کافیرلر حتى اؤز سویداشلارایلا ساواشیرلار. بیز بو اوْلایین عکس صداسینى "دده قورقود و ماناس" دستان لاریندا دؤنه دؤنه آچیقجا گؤروروک.
بئله لیکله عرب کؤلتورو اسلام دینى ایله بیرلیکده تورک کؤلتورونه وارد اوْلوب تئزلیکله اؤزونه یئر ائله دى. بعضاً ده عرب کؤلتورو اسلام دینى نه دایاناراق تورکه عایید اوْلان دب لرى، سؤزلرى، اینام لارى، ایدئالارى کنارا ووروب، اوْنلارین یئرینه اوز اثرلرینی اوْتورتدو. میثال اؤچون اوغوزنامه لرین اسلام دان اؤنجه و اسلام دان سونراکى متین لرینه باخمالى ییق. آذربایجان و ائله جه ده بوتون اسلام دؤینا سیندا یوز ایل لر بوْیو یازى دیلى عرب دیل و الیفباسى اوْلموش دور. "فاراب" لى "ابونصر محمد بن طرخان بن اوزلوق فارابی"، "ایبنی سینا"، "ابوریحان بیرونى"، "زمخشرى"، "محمد شهرستانى"، مشهور عرب دیلى عالیمى "فاراب لى اسماعیل جوهرى" کیمى بؤیوک عالیم لر، تورک اوْلمالارینا باخمایاراق اؤز اثرلرینى عربجه یازمیش لار. آذربایجان شاعرلرى ده بو دؤورده اؤز اثرلرینى عربجه یازمیش لار.
قئد ائتمک لازیم دیر دؤنیادا یالنیز تورکلر اؤزگه دیل ده یازیب پوْزمامیشلار آیری میلتلر ده اؤزگه دیل ده یازیب پوْزموش لار.
اؤرنک اوچون اینتیباه دؤورنده مختلف دیل لرده دانیشان آوروپالى لار لاتینجه یازارمیش لار و سوْنرا فرانسه دیلى و ایندى لیک انگیلیزجه لاتین دیلى نین یئرینى توتور.
تورک توپلومندا عربجه ده ن تورکجه یه دؤنمک سؤره سى تخمیناً 400 ایل سؤرور. بیلدیگینیزه گؤره 451 ق / 1072 م ایلینده ن اعتباراً تورک دیلى اؤزونو عرب دیلینده ن و عربجه حاکیمیتى نده ن آزاد ائتمک اوچون چابا گؤستردى. ایل لر بوْیو کاشغرلى محمود نئجه تورکلرى عرب کؤلتورونده ن قورتارسین دئیه چالیشسادا آنجاق 451 / 1072 م ایل ده « دیوان لغات الترک » آدلى قیمتلى تورکولوژى اثرینى یازدى. 11 ایل سوْنرا 462 ق / 1083 م ده « یوسف اولوغ خاص حاجب » ده ده گرلى « قوتادقو بیلیگ » آدلى اثرینى شعر فورماسى ایلا یازدى. بئله لیک له یاواش یاواش تورک دیلى دیرچیلمه یه باشلاییب اؤز اقتدارینى اله گتیردى. زامان زامان تورکجه کیتاب لار یازیلدى: "عتبة الحقایق"، یسِوى نین "دیوان حکمت"، "قصص الانبیاء" و باشقالارى.
آذربایجان دا ایسه اوْرتا آسیا تورکلرى کیمى یازى پوْزو دیلى عربجه اوْلموش، "ابوالعباس اعمى و موسى شهوات" کیمى آذربایجان شاعیرلرى عربجه دئمیش لر[10]. آذربایجان فیلسوفى "بهمنیار" دا فلسفى اثرلرینى عربجه و فارسجا یازمیش دیر.
عرب لر اسلام دینى نه دایاناراق بوتون اسلان دؤنیا سینا حاکیم اوْلموش لار. بئله لیک له عربجه ده اسلامى اؤلکه لره حاکیم دیل اوْلموش دور. عرب لرین حاکمیتى زامان یندا چوخلو عرب اوْلمایان خالق لار آسیمیلاسیا اولموشدور. امّا آذربایجانین کئچمیش زنگین دیل، کؤلتور و مدنیتى اولدوغونا گؤره عرب لر نه اینکى بو اؤلکه نى آسیمیلاسیا ائده بیلمه میش دیلر بلکه اوْ ایل لرده آذربایجانا گلن عرب طایفالارى دا تورکلر ایچرى سینده اریییب آذربایجانین تورک مدنیتى نى اؤستون کؤلتور اوْلاراق قبول ائتمیش لر[11]. بونا باخمایاراق کى آذربایجانین حاکیم طبقه لرى گلنک سل اوْلاراق اؤزلرین قارا خالق دان آییرماق اؤچون باشقا دیل لرده دانیشیب حتى یازدیرارمیش لار[12]. بو سؤزه آذربایجان شاعیرى نظامى نین « لیلى و مجنون » دا اوْلان نئچه بیت لیک مقدمه، بیزیم سؤزوموزه فاکت اوْلابیلر[13]. دؤردؤنجو عصیرده آذربایجانا گلمیش عرب سیّاحى "ابن حوقل" عرب و فارس دیللرینین آذربایجان تورکلرى طرفینده ن آنلاشیلماسینى گتیرمیش دی[14]ر.
اوْرتا آسیا تورکلرینین ترسینه آذربایجان تورکلرى نین اؤز آنا دیل لرى نین یازماسینا کئچمه سى بیر چوخ واقت گئجیکمیش دیر. آذربایجان شاعیرلرى فارسجا و عربجه یازسالاردا آنجاق تورک ایدئیا و سؤز جوک لرى ( کلمه لرى ) بو شاعیرلرین دیوانلاریندا و یازى لاریندا گؤرمک اوْلار. مثال اوچون "قطران، خاقانى و نظامى" شعرلرینده[15] . تورکلر عرب الیفباسى نى ایشله تدیک ده ن سوْنرا اوْنون تورکجه اویغون اوْلمادیغینى گؤرموش و بو الیفبانین اصلاحینا قرار وئرمیش لر. X . هجرى عصرده هندوستان دا حکومت ائده ن تورک خاقان لاردان "بابیر" سولطان عرب الیفباسى نین یئرینه یئنى خط یاراتمیش اوْنو یایماق اوْچون قوتسال قرآنى بو خط ایله یازمیش دیر[16]. بو ایش تخمیناً 937 / 1558 ـ 932 / 1553 م ده گئرچک لشمیش دیر. XX . عصیرده "میرزا فتحعلى آخوند زاده" کیمى عالیم لرده بو خطى اصلاح ائتمک فیکرینده اوْلموش لار.
عرب الیفباسینین تورک دیلینه اویغون اولمادیغى اوچون "اویغور تورکلرى"ده اؤز اسکى الیفبالارینا دؤنمه یه قرار وئرمیش لر. بو الیفبا 8 نجى هجرى عصره ده ک ایشله نیرمیش[17].
سوْن اوْلاراق دئمه لى ییک تورکلر هئچ زامان اؤز آنا دیل لرینه خوْر باخمامیش، عرب لر قارشیسیندا اؤزلرینى افتخارلا تورک آدلاندیرمیشلار[18]. اوْنلار اسلام ایدئولوژى سى اساسیندا اسلام دؤنیاسى نین اؤچ بؤیوک دیلى تورک، عرب و فارس دیل لرینه فرق قوْیمامیش اسلام دؤنیاسى نین بو اؤچ دیلینى گؤجلندیرمه گینی اؤزلرینه بورج بیلمیش لر. بونا گؤره ایمیش کى آذربایجان و اورتا آسیا تورکلرى زامان زامان عربجه و فارسجا یازیب حتى اسلام دؤنیاسینا مین ایل ده ن آرتیق حاکیم اوْلمالارینا رغماً بو حاکمیت ده ن اؤز منفعت لرینه گؤره استفاده ائتمه میش لر.
بئله لیک له عرب کؤلتورو و عرب الفباسى و عرب دیلى تورک حیاتى نین آیریلماز بیر حیصه سى اولدو و نهایت اوْن دوقوزنجو عصرین سون لاریندان اعتباراً اؤز اهمیتى نى الده ن وئریب تورکلر لاتین و کیریل الیفبایا گیردیلر.
[1] ابن خلدون، مقدمه، ترجمه پروین گنابادى، ص 750
[2] هئیت، جواد، تورکلرین تاریخ و فرهنگینه بیر باخیش ، ص 112
[3] طبرى، تاریخ طبرى 5 جلد ص 1970
[4] همان ، ص 1961
[5] ابن اثیر ، کامل 3 نجو جلد، ص 134
[6] ملک زاده دیلمقانى، توحید، سلماس در سیر تاریخ و فرهنگ آذربایجان، ج 1 ، ص 56
[7] طبرى، همان ص1981
[8] کؤستلر، آرتور، خزران
[9] هیئت ، ص 163
[10] صفا ، ذبیح الله، تاریخ ادبیات در ایران ج 1 ، ص 191
[11] ملک زاده دیلمقانی، ص 56
[12] قلى یف، تاریخ آذربایجان، ص 56
[13] هیئت، جواد، تاریخ زبان و لهجه هاى ترکى، ص 175
[14] ابن حوقل، سفرنامه، ص 96
[15] بیگدلى، وارلیق 1364 شهریور، قطران تبریزى
[16] ملک زاده دیلمقانى، تورک سؤلطانى با بیرخانین تورکلره سؤندوغو یئنى الیفباسى حاققیندا، مقاله
[17] ارغون آغا چون از تعلیم و تعلم خط اویغورى فارغ شد، رشد و هدایتى با او همراه بود به خدمت قاآن پیوست، ص 181 ، تاریخ شاهى قراختائیان ، باستانى پاریزى تهران 1355
[18] سلطان محمد خوارزمشاه در جواب فرستاده خلیفه گفت: با اینکه ترکم و عربى نمى دانم.... ص 222 سیرت جلال الدین مینکبرنى.


text:
حذر قیل آه اودوندان، جؤورونو عشّاقه آز ائیله
خس و خاشاکی یاخما، شعله سین دن احتراز ائیله
صنملر سجده سیدیر بیزده طاعت، تانری چون، زاهید
کیمی گؤرسن سن اؤز دینین ده تکلیف نماز ائیله
حقیقت خطّینی یازماق دیلرسن لوح ذاتینده؟
خطین گلرخلرین منظور توت، مشق مجاز ائیله
صنم لر سنگ دللردیر، ائشیتمزلر سؤزو زاهید
یئتر بیهوده من تک اونلارا عرض نیاز ائیله
سنین نازین گؤرنده، عقل قالماز حسبتاٌ لله
آمان وئر عاشق دیداره، بیر دم ترک ناز ائیله
یولوندا انتظار مقدمینله خاک اولان چوخدور
خرام ائت بیر قدم، من خاکساری سرفراز ائیله
فضولی! جانه تاپشیردین خیالین، ایندی رسواسان
سنه کیم دئیرکی هر نامحرمه، افشای راز ائیله
فضولی
نوع مطلب :
شاعران و مدیحه سرای ترک، آذربایجان، شهریار.حیدربابا، مناظر دیدنی وزیبای بخش موران،
برچسب ها :
عرض نیاز ائیله، فضولی، حذر قیل آه اودوندان، جؤورونو عشّاقه آز ائیله،


text:
اهوازدا رژه مراسمی قانا بولاندی
اؤلن و یارالانانلارین آراسیندا یوکسک سویهلی حربچیلرین ده اولدوغو ایفاده ائدیلیر
ایرانین اهواز شهرینده حربی گئچیش مراسیمینده سلاحلی سالدیری تشکیل ائدیلدی.
پروتوکول و ایزلهییجیلره آتیش ائدیلدی.
سالدیریدا اؤلو و یارالیلارین اولدوغو بیلدیریلیر.
ایران دؤولت تلویزیونو، اهواز شهریندهکی مقدس دفاع هفتهسی چرچیوهسینده ائدیلن حربی گئچیش سیراسیندا ترور سالدیریسی تشکیل اولوندوغونو بیلدیردی.
سلاحلی شخصلر، مراسیم سیراسیندا آتیش ائتدی.
اؤلن و یارالانانلارین آراسیندا یوکسک سویهلی حربچیلرین ده اولدوغو ایفاده ائدیلیر.
سالدیرییا دایر هلهلیک، رسمی بیر آچیقلاما وئریلمهدی.


text:
افغانستان و پاکستان چیگره سیده ایکی گروگان اولدیریلگن
آق اوی نینگ ایتیشیچه، امریکالیک و ایتالیالیک ایکی گرو گان امریکا نینگ افغانستان و پاکستان چیکره سیده اوتکزگن تیروریزیمگه قرشی عملیاتیده بو ییل اولدیریلگن.
آق اوی بو حقده بیر اعلامیه نشر ایتیب، بو ایکی گروگان نینگ اولیمی دن افسوس اظهار ایتگن.
امریکالیک وارن واینستین و ایتالیالیک جیووانی لو پورتو بوندن بیر نیچه ییل آلدین القاعده قولیده گروگان ایدی.
73 یشر واینستین 2011 ییلده پاکستان نینگ لاهور شهریده گی اوییدن اوغیرلنگن. او 7 ییل پاکستانده کون کیچیریب، اکثرآ اقتصادی رواجلنیش لایحه لرده فعال ایدی.
بو عملیات ده القاعده سوزچیسی بولگن آدام گدن هم هلاک بولگن.
39 یشر جیووانی لو پورتو 2012 ییلده پاکستان نینگ مولتان شهریده اوغیرلنگن. او بیر خلق ارا انسانپرورلیک تشکیلاتیده ایشلردی.
آسوشیتدپرس خبر آژانسی بیر خوفسیزلیک مسوول نینگ ایتیشیچه، مذکور ایکی گروگان امریکا نینگ اوچووسیز اوچاقی نینگ افغانستان و پاکستان چیگره سیده قیلگن هجومیده هلاک بولگن.
آق اوی اوز بیاناتیده،مذکور عملیاتده القاعده گه اعضا بولگن باشقه ایکی امریکالیک هم اولدیریلگنینی قید ایتگن.
امریکا جمهور رییسی باراک اوباما نینگ ایتیشیچه، امریکالیک و ایتالیالیک ایکی گروگان بو عملیاتده توستدن نشانگه آلینگن.
اوباما جنابلری مذکور ایکی گروگان نینگ اولیمی دن قتیق افسوسلنیب، اونینگ اولیمیگه جنگریلر مسوول ایکنینی ایتگن.


text:
آدی آچیقلانمایان آلمان دیپلومات آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپلا آلمانییا کانسلری آنگلا مرکل آراسیندا باش توتان گؤروش زامانی یاشانان ایلگینج اولایی مطبوعاتا آچیقلاییب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، مرکلله بیر آرایا گلن ترامپ ۱۱ دفعه آلمانییا ایله تیجارت مقاویلهسی ایمضالاماق ایستدیینی دئییب. لاکین مرکل آلمانییا ایله دییل، آوروپا بیرلیگی (آب) ایله بئله بیر راضیلیق ایمضالانمالی اولدوغونو وورغولاسا دا، میلیاردر پرزیدنت بونو باشا دوشمهییب:
«ترامپ مرکلدن «آلمانییا ایله دئییل، آوروپا بیرلیگی ایله تیجارت مقاویلسی ایمضالایا بیلرسینیز» جاوابینی آلسا دا، تام ۱۰ دفعه آلمانییا ایله مقاویله ایمضالاماق ایستدیینی دئدی. مرکل ۱۱-جی دفعه بو جملهنی تکرار ائتدیکده ترامپ دئدی: "یاخشی، او زامان آوروپا بیرلیگی ایله ایمضالایاریق».


text:
ایندونئزییانین آذربایجانداکی سفیری هوسنان فانانینین ائوینده مراسیم کئچیریلیر.
آخار . آذ خبر وئریر کی، مراسیم میللت وکیلی قنیره پاشایئوا ایله ایندونئزییا سفیرینین خانیمینین تشببوسو ایله باش توتوب. اونلار یئنی ایلین ایلک گونونده ایندونئزییا متبخینه عایید اؤزلرینین حاضیرلادیقلاری یئمه کلری قوناقلارا تقدیم ائدیرلر.
تدبیرده چیخیش ائدن قنیره پاشایئوا آذربایجان و ایندونئزییا آراسیندا قارداشلیق علاقهلرینی وورغولایاراق بونو خاطیرلادیب:
«حؤرمتلی سفیرله گؤروشرکهن من ایندونئزییا ایله دوست خالق اولدوغوموزو دئدیم. سفیر ایسه بیلدیردی کی، تورکییهیه موناسیبتده «قارداش خالق» دئییرسینیز، بیز ایسه سیزین اوچونجو قارداش اؤلکنیزیک».
سفیر ده چیخیشیندا قوناقلاری اؤز ائوینده قارشیلاماقدان قورور دویدوغونو بیلدیریب و بونلاری قئید ائدیب:
«هانسیسا بئین اَلخالق مسئلهده آذربایجان وارسا، تورکییه ده وار، تورکییه وارسا، آذربایجان وار و بیلین کی، آذربایجانین اولدوغو یئرده تورکییه ایله برابر، ایندونئزییا دا وار».
تدبیرده اوردوموزون ظابطی رامیل سفروو، اؤلکهنین باش آشپازی طاهیر امیراسلانوو، پارالیمپییا چئمپیونو ایلهام زکیئو، امکدار آرتیست آیبهنیز هاشیمووا، ژورنالیستلر، ایجتیماعیت آداملاری ایشتیراک ائدیب.
میللت وکیلی قنیره پاشایئوا قاراباغا عایید طبیعت تابلوسونو سفیره، همچینین قوناقلارا مؤلفی اولدوغو کیتابلاری و موختلیف هدییهلر تقدیم ائدیب.


text:
قودسله باغلی چوخدان قرار وئریلمهلی ایدی.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ حکومت عضولرینین ایشتیراکی ایله کئچیریلهن توپلانتیدا دئییب.
«بیر چوخ پرزیدنت بونونلا باغلی نلریسه ائده جه یینی سؤیلهدی. لاکین یا جوراتدن، یا دا فیکیرلرین دییشمهسیندن دولایی هئچ نه ائتمهدیلر»، - آغ ائو رهبری بیلدیریب.
ترامپ قئید ائدیب کی، ایگیرمی ایلدن چوخدور یئکون باریشیق الده ائده بیلمه میشیک:
"دوشونورهم کی، قودسو ایسرایلین پایتخی اعلان ائتمهنین زامانی گلدی".
"بو حقیقتین قبول ائدیلمهسیندن باشقا بیر شئی دئییل. آمئریکا سفیرلیینین قودسه کؤچورولمهسی ایله باغلی دؤولت دپارتامنتینه تعلیمات وئریرم. بو قرار صولح موذاکیرهلرینه صادیقلییمیزین پوزولماسی آنلامینا گلمیر"، - دئیه ترامپ بیلدیریب.
بئلهلیکله، ترامپ قودسو ایسرایلین پایتختی کیمی تانیدی.
قئید ائدک کی، کنگرس آمئریکا سفیرلیینین قودسه کؤچورولمهسی حاقیندا قراری ۱۹۸۵-جی ایلده وئرسه ده، ایندییه قدر بو قرارین ایجراسینا اؤلکه پرزیدنتلری طرفیندن وتو قویولوب.


text:
1394 لمچی مالی ییل نینگ ملی بودجه سی ولسی جرگه تمانیدن آوازلرکوپ لیگی بیلن تصویب ایتیلدی.
باخترآژانس بیرگن خبرنی یوزیدن 1393 لمچی مالی ییل بودجه سی ینه بیرقلله ولسی جرگه گپله شیش گه آلیندی، آلدین بومالی ییل بودجه سی بیران تخنیکی نقص لری بارلیگی اوچون شومجلس تمانیدن ردبولگن ایدی. شوندی ولسی جرگه عضولری ایتگن ایدی لرکه 1393 لمچی مالی ییل نینگ بودجه بیردی ایمس دیرسونگره مالیه وزارتی بیرقنچه اوزگریش لیگ لرکیتریش بیلن قیته دن ولسی جرگه تصویب بولیش اوچون 1393لمچی مالی ییل بودجه سینی تقدیم قیلدی که آوازلرکوپ لیگی بیلن تصویب ایتیلدی.


text:
قبیله (The Tribe (2014
قبیله (The Tribe (2014
میروسلاو اسلابوشپیتسکی / http://imdb.com/title/tt1745787/
کار و لال اولان بیر اوغلان لال کارلار مدرسهسینه (پانسیونونا) گیرمهیی ایله اورادا اولان اوشاقلارلا ایلگی قورماق ایستهییر. آنجاق اوردا مافیایی بیر گروپون یا فیلمین آدیلا اویغون دئسک قبیلهیله اوزلهشیب او قبیلهیه قاتیلیر. بو قاتیلماقدا چتینلیکلر چکیر آنجاق اؤزونو و اؤز اؤزل یئرینی قازانیر. او قبیلهده تام ییرتیجی بیریسینه چئوریلیر. بو آرادا اوردا اولان قیزلارین بیریله اؤزل ایلگییه کئچیب بو یئنی یارانمیش اؤزل دویغو سونوندا اؤز ایشینی گؤرور...
بلکی 2014 ده ایزلهدییم گؤزل و بئینیمده چوخ دارتیشمالارا ندن اولان فیلملردن بیریسی ائله همین قبیله فیلمی اولا. قبیله اوکراینین فیلمیدیر هم ده چوخ گوجلو و دهیرلی فیلمی. تام اورالارین فضاسینی، چئورهسینی، سویوقلوقلارینی، اؤزلرینه اؤزل اولان اؤزللیکلری گؤزلجهسینه یانسیتماقدادیر.
فیلم سسسیزلیک، سویوقلوق، قارانلیق و سونوندا یالنیزلیقدان عیبارت دیر. اینسانلیق دویغولارینین اؤلن یئری؛ "رحم" دئیه بیر نسنهنین اولمادیغی یئر. نه دیالوقدان خبر وار نه ده متن موسیقیسیندن. نه آرمانی شخصیتلر و نه اؤزل اینسانلار نه ده اینسانلارین آد و مقاملاری بیله.
فیلمین اویونچولارینین هامیسی گئرچکده لال و کاردیرلار. ایلک دؤنه اولاراق کامئرانین قارشیسیندا فیلم اویناماقلارینی تجروبه ائدیرلر. هامیسی آماتوردولار آنجاق یؤنتمنین ایستهیی ایله تام رئال بیر فضانی یانسیتدیرا بیلمکلری اوچون فیلمین سورهجینده فیلم اویناماقلاری اوچون چتینلیک چکمهدیکلری تام آیدین گؤرونور. دئمک اویونچولار اؤز یاشاملارین اویناییرلار.
فیلمین یؤنتمنی بو فیلمده عئشق، سئکس، فاحیشهلیک، سورگونه گئتمک (زوروملو مهاجرت)، شیددت و زوراکیلیق، کورتاژ (سقط جنین) کیمی قونولارا اؤز آچیسیندان گؤزلجهسینه یاناشیر.
-
- ۹۴/۰۳/۲۶


text:
آذربایجان فدرال
دموکرات حرکاتینین
دونیا قادینلار
گونو موناسیبتیله
بیلدیریشی
بو ایل 8 مارت گونو، قادینلارین اؤز موقددراتینا صاحب اولماق، ايجتيماعى و سیاسی حیاتدا آکتیو یئر آلماق و کیشیلر ایله ائشیت حاقلارا صاحب اولماق اوچون باشلاتدیقلاری موجادیله 100 ایلدن آرتیق سورور.
8 مارت، دونیا قادینلار گونو قوتلامالاریندا، بو موجادیلهنی باشلادان، اونو دوام ائتدیرن، قادینلارا اعمال اولونان ائشیتسیزلییه(برابرسیزلییه) ، حاقسیزلیغا و ظولمه قارشی موباریزه ائدنلر آنیلیرلار. آیریجا سورعتلئ دییشن دونیادا یعنی گلیشن ايقتيصادى، ايجتيماعى و سیاسی دورومدا یعنی حاقلار الده ائتمک اوچون موجادیله گئدیر.
1857 جی ایلده قادینلار York New نيویورکدا آشاغی اوجرتلره، اوزون چالیشما ساعاتلارینا، غئیری اینسانی شرایطده چالیشماغا اعتراض ائدهرک قادین حاقلاری ساواشینی باشلاديلار.
ایلک اولاراق کوپئنهاگ‘دا 27 آگوست 1910 دا دوزنلهنن قادین سوسیالیست اينترناسیونال توپلانتیسیندا آلمانلی سوسیالیست، کلارا زئتکین 'قادین گونونون‘ تانیتیلماسی و قوتلانماسینا داییر وئردیگی تکلیف توپلانتیداکیلار طرفیندن قبول ائدیلدی. کوپئنهاگ توپلانتیسيندان سونرا ایلک دفعه 19 مارس 1911 ده آووستوریا، دانیمارکا، آلمانیا و ایسویچرده بیر میلیوندان یوخاری قادین و کیشی فرقلى یوللارلا 'قادین گونونو قوتلاديلار. بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی، 1975 ایلینی 'دونیا قادینلار ایلی اعلان ائتدی و 16 دئسامبر 1977 ده 8 مارتین، بوتون قادینلار اوچون 'دونیا قادینلار گونو اولاراق قوتلانماسینا قرار وئریلدی. بو دوشونجهنین تمل داشی و ایلک آماجی قادینلارین اؤز موقددراتینی تعیین ائتمه حقينه صاحب اولمالاریدیر.
مودئرن و دموکراتیک توپلوملارین ایلک شرطی او توپلوملارداکی قادینلارین اؤز قدرلرینی تعیین ائتمه حقينه صاحب اولماق، یعنی آکتیو اولاراق ايجتيماعی، مدنی و سیاسی یاشامدا یئر آلمالاری و سؤز صاحبی اولمالاریدیر.
ايجتيماعى، ايقتيصادى و سیاسی باخيمدان گئری قالمیشلیغین اؤنملى بیر ندنی قادینلارین بو ساحهلرده آکتیو اولمامالاریدیر. هر اینسانی توپلوم قادین و کیشیدن تشکیل اولور. بونلارین یاریسینین فعال و دیگر یاریسینین غئیری فعالل بوراخیلمالاری او توپلومون فلج و خسته بیر دورومدا اولدوغونو گؤستریر.اگر بیر توپلومدا یالنیز بیر جینسیت گلیشمه و چاغا اویغون حرکت ائدیب و دیگر جینسیت بونلاردان محرومسا او توپلوم گئتدیکجه گئرییه دوغرو ایلهرلییهجکدیر.بونون ان جانلى مثالی ایران توپلومودور.
ایراندا جینسی آپارتاید و قادینلارین تحقیر ائدیلمهسی ایران ایسلام جومهوریتینین دونیا گؤروشونون تملىدیر و بو اساسدا ایران ایسلام جومهوریتینین آنایاساسی آچیقجاسینا جینسی آپارتایدا رسمیت و قانونیت وئريبدیر. توپلومون بوتون ساحهلرینده قادینلار ایکینجی درجهلی وطنداش حساب اولورلار.اؤزلليکله ایسلام جومهوریتینین مدنی و قضایی قانونلاریندا قادینلار بؤیوک اؤلچوده حقسیزليکلره معروض قالمیشلار. بونونلا بیرلیکده آذربایجان تورک قادینلاری میللی کينليکلرينه گؤره ایکی قات داها چوخ ظلمه و سیتمه معروض قالیب توپلومدا دؤردونجو درجهلی وطنداش حساب اولورلار و بو دا قادینلارین سیاسی، ايجتيماعى و ايقتيصادى دورومونو بؤیوک درجهده ائتکىلهيير. مثال اولاراق اؤز آنادیللرینده تحصيل آلمامالارینین نتيجهسينده آذربایجان تورک قادینلارینین ايچينده ساوادسیزلیق درجهسى جوخ یوکسکدیر. بو اساسدا قادینلار اکونومیک و ايجتيماعى باخيمدان جوبران اولونماز چتینلیکلره معروض قالمیشلار.
ایراندا گئری قالمیش بیر توپلومدان و تئوکراتیک بیر دؤولت یاپیسيندان یعنی ایسلام جومهوریسيندن، قادین کیشی ائشیتلیگینین قبول ائدیلدیگی مودئرن بیر توپلوما گئچیش آنجاق بیر چوخ دئوریمله مومکون اولابیلیر. بو دئوریملری ایلک اؤنجه اؤز دونیا گؤروشوموزده و قادینلارا نیسبت اولان اینانجلاریمیزدا یاراتمالىییق. قادینین توپلومداکی یئرینین اؤنمی بیر اؤلکهنین ايرليلهمهسى اوچون باشليجا شرط اولدوغونو اونوتمامالىييق.
ایران توپلوموندا قادین علئيهينه راییج اولان عنعنهلر، گلهنکلر، ائو و مدرسه تعليم تربيه سیستئمینه حاکيم اولان گئری قالمیش دوشونجهلر دوام ائدنه دک بو توپلومون مودئرن و گلیشمیش توپلوملار سیراسیندا یئر آلماسی مومکون دئییلدیر. بو یازيلى و شيفاهی دوشونجهلری اورتادان قالدیرمانین تک یولو حاکم سیستئمی و بو دوشونجهلرین و اینانجلارین وارلیغینی تثبیت ائدن آنایاسانی تمامن اورتادان قالدیرماقدیر.
توپلومون بوتون ساحهلرینه کؤک سالمیش بو گئری قالمیش ذهنیتله موجادیله ائتمک، قادینلارلا کیشیلرین ائشیت حقلره صاحيب اولمالارینین توپلومون ایچینده منیمسنمهسی و یئرینی آلماسی مودئرن بیر مدنیتین اساسیدیر. اینسانی حقلریمیزه گلیشمیش و مدنی اؤلکهلرین سوییهسینه یئتیشمهمیز آنجاق قادینلاریمیزین توپلومون ايجتيماعى، ايقتيصادى و سیاسی ساحهلرینده قاتیلیمجی اولمالارییلا مومکون اولابیلیر. اونوتمایاق کی، دموکراسینین اؤنوندهکى ان بؤیوک انگل قادینلارین سیاستدن اوزاق اولمالاریدیر.
آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی بونا اینانیر کی یالنیز اینسان حاقلارینا دایانان سکولار، مودئرن و مدنی قانونلارلا، قادینلاریمیز و بئلهلیکله ده توپلوموموز شریعت اسارتيندن و زنجیریندن قورتاریلابیلیر.
آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتی :
-قادینلارین اؤز موقدراتینا صاحيب اولما حقى قادینلارین طبيعى و قانونی حقىدير،
-جومهوری ایسلامیده قادینلارین علئيهينه اولان بوتون قانونلار قالدیریلمالیدیر و ائلهجه ده یازیلماميش و گئری قالمیس عنعنهلرله موباریزه آپاریلمالیدیر.،
- قادین- کیشی برابرلیگینی توپلومون بوتون ساحهلرینده قانونیلشدیرمگى،
- آذربایجان تورک قادینلارینین اؤز موستقیل تشکیلاتلارینی قورماق ضروریتینی،
-قادین سیویل توپلوم قورولوشلارینین قورولماسینی،
-آذربایجان تورک قادینلارینین توپلومون بوتون ساحهلرینده آکتیو و قرار وئریجی بیر شکیلده قاتیلمالاری گرکسینیمینی،
- آذربایجان تورک قادینلارینین اؤز میللی کيمليکلرینی قورویاراق یورد ایچی و یورد دیشی تشکیلاتلارلا ایش بیرلیگی ائتمهلرینی،
-آذربایجان تورک قادینلارینین ایندیکی دورومونا سون قویماق اوچون بیزیم قادینلاریمیز یاشادیقلاری بؤلگهلرده اؤز موستقیل قادین تئسکیلاتلاری وارسا اونلاری گوجلندیرمهلى، اگر موستقیل تشکیلاتلاری یوخسا واختی ایتیرمهدن اونلارین تشکيلينده چابا گؤسترمهليديرلر.
اؤز ایلکهلری اولاراق منیمسهییب و بو حقلری قازانماق اوچون موباریزه ائتمگى، هر آیدین، مودئرن، لاییک، میللی و دموکرات آذربایجانلینین گؤرهوی ساییر.
آذربایجان فدرال دموکرات حرکاتینین ایجراییه هئیاتی
04.03.2011


text:
“دده قورقود”ون 1300 ایللیگی
موناسیبتیله یازیلمیش شعر
خوش گلمیسن، ددهم قورقود،
بیزه مین اوچ یوزیلیندن،
گلدین، گؤردونمو بیر اثر
گؤردویون اوغوز ائلیندن؟
اوغوز ائلی یاغمالانیب
اوغوزلارین یاتیر هله،
اوغوز آدی دامغالانیب
ناحاق قانلار باتیر هله.
قورولماییبدی چادیرلار
ایگید اوخو دوشن یئرده.
ایندی قاچقین حیاتی وار
ایگیدلر اؤتوشن یئرده.
بو دفعه قادین آتدیغی
یایلیق دوشمهدی یئرینه.
قیصاص، قئیرت بویاتیدی
یامان ایشلهدی درین..
یایلیق آتیلدی آرایا
پاپاقلار باشدان سوروشدو.
یئرینه دوشمهین یایلیق
پاپاقسیز باشلارا دوشدو.
یاشاساق دا نیشانگاهدا
قئیرت بوزو سینان دئییل.
اوز توتما قوپوزا، دده
بو هنا او هنا دئییل.
باشچی باشدا اولمایاندا
خالق یولونو آذان اولار.
میللتی داردا اولانین
باشچیسی خان قازان اولار!
دیلیم گلمیر دئمهیه ده
دردیمیزی سن بؤلهسن،
دؤنوب یاریم ائلدن، دده،
بوتؤو ائلینه گلهسن!
******
بو دونیادا توتدوغوم یئر
ائنیم، اوزونوم قدر.
فقط دونیایا سیغمارام
درددن داغیلسام اگر!
اولیم اولمامیش...
بیر دولو بولودام گؤیون اوزونده،
دردی اورک-اورک ییغیرام ائله.
یاغمیرام چمنه، داغا، مئشهیه،
یاغاندا ایچیمه یاغیرام ائله.
هله ده توشام من شرعین داشینا،
بؤهتانین، یالانین، شرعین داشینا.
قایتاریب چیرپارام هاچان باشینا
ایللردی ییغیرام، ییغیرام ائله.
نئجه قورتاراجاق سونو بو عصرین،
آخدی، توکنمهدی قانی بو عصرین.
سؤکولور، داغیلیر، تالانیر قصریم،
من دوروب باخیرام، باخیرام ائله.
صبر ائیلهییب صبری قییمتدن سالدیم،
دؤزه-دؤزه یاری-یاریمچیق قالدیم،
“الله” دئیه-دئیه اللهدان اولدوم
یئنه ده اللهی چاغیررام ائله.
آهلانان، آغلایان آنا منیمدی،
داغلانیب سینهسی یانان منیمدی،
قورورو تاپدانیب سینان منیمدی
اؤزگه یئرده کؤمک آختاررام ائله.
کؤرپم قونداغیندا گوللهلهنیبدی،
قانی بئشیگینده سیلهلهنیبدی.
قئیرتیم، ووقاریم سیللهلهنیبدی،
غضبدن شیمشکتک چاخیرام ائله.
هایقیریرام، هاییم اؤزومه یئتمیر،
نالم اینیلتیدن او یانا گئتمیر،
اؤز ائلیمده الیم اؤزومه چاتمیر،
گؤزده قان-یاش اولوب آخیرام ائله.
اؤزگهدن گوج اومور جسارت، قئیرت،
حقیقت قیفیلدا، قاندالدا جورت،
اورگیمده دهشت، گؤزومده حئیرت
باخیب یانا-یانا یاخیللام ائله.
تورپاق وطن دئییل، شهیدی یوخسا،
روحو باغیشلاماز شهیدین یوخسا،
تورک اوغلو، ترپن دی، هایقیر دی، یوخسا
اولیم اولمامیش آخیرام ائله.
قبیریستانا گئدن گلین
هارا بئله، هارا بئله
بو گئییمده، بو لیباسدا؟
نه تاپمیسان بوروندویون
قارا شالدا، قارا یاسدا؟
قم نه واختدان چؤرک اولوب؟!
آه چکنده سن دریندن -
دئییرم کی، بو ساعتجا
یئر قوپاجاق مئهوریندن.
اوتوز یاشین آنجاق اولار،
یانیندا دا بیر قیزین وار:
گؤزلرینده بیر یارالی،
بیر کؤرپهجه جئیران قمی!
اونا بئله تانیدیرسان
نشه دولو بو عالمی!
هئچ او کؤرپه اولماسایدی
بلکه سنی گؤرمزدیم من.
قبریستانی ائو ائتسن ده
قئیری معنا وئرمزدیم من.
هارا بئله؟ قبریستانا؟
بو گئدیشین سونو وارمی؟
بس، حیاتا گتیردیگین
او کؤرپجیک گوناهکارمی؟ -
اویون واختی، گولوش واختی،
باغ-باغچایا گئدیش واختی،
شکیللره باخان گونو،
تئلینه گول تاخان گونو
یانیب گئدیر: گؤزلرینین حیات عشقی،
سئوینج سسی دونوب گئدیر. -
من دئمیرم اونوداسان
واختسیز اؤلن ارینی سن.
حیاتین دا، اؤلومون ده
دئییرم بیل یئرینی سن.
گئت قبر اوسته، گئت، نه اولار؛
واختیندا گئت!
گؤز یاشی یوخ، چیچک آپار!
ارین قالخسا، سؤیلهمزدی
سنه آغلا.
دئیردی کی، گئت یادیگار
اوشاغیمی یاخشی ساخلا!
گئت، سن اونا هئیکل قویدور،
اؤزونه ده عائله قور.
گئت بیر داش قوی داش اوستونه،
چیخ دونیانین سئیرینه بیر،
آخی حیات اؤز ائویندن
قبریستانا یول دئییلدیر...
الیمیزدن دئییملر
الیمین ایچینده الین نه زریخ،
ائله بیل تانریدان گلن مکتوبدو.
اوردا یازیلیب کی، - منی دویمایان،
ابدی ظلمته، ظلمه محکومدو.
***
آنا قوجاغیندا کؤرپه ار کیمی،
اللرین الیمده ایستیلهنیردی.
منی خیانتین ائله یاندیردی،
اوجاغی باشیمدا توستولهنیردی.
***
فیکری نه، سؤزو نه، دئسین، ائلهسین،
الینین الیمه ایختییاری وار.
الین الیمدهدی، یاتیر، دینجهلیر،
گؤرهسن الیمدن بختییاری وار؟!
***
الیمه الینین ایشیغی دوشور،
اللریم بوی آتیر سنه سارماشا،
ان بؤیوک سؤزوموز اوغول، قیز اولا،
نوهلر قولومدان توتا، ساللاشا.
وزیرین موریدلرینین اونا خلوتنیسینلیگی ترک ائتمیی دفعهلرله تکلتف ائتمهلری
هامی اونا سؤیلهدی، ائی فیتنهلی علامه،
بیراخ بو جفالاری، سؤیله بو نه هنغامه.
بیزی ایبتیدادان سن، نئجه قبول ائتمیسن،
سون قونوموزه قدر، مرحمت ائتمهلیسن.
زییفلیک، عاجیزلیگی، کاسیبلیقی بیلمیسن،
قدریمیزی بیلنسن، بیزه اؤیرت علمی سن.
دؤردایاقلیلار قدر، یوکه گوجوموز چاتماز،
ضعیف آداملاریق بیز، ایشه الیمیز یاتماز .
هر قوشون وار اؤز دنی، بیلیرلر اندازهنی؛
بوتون قوشلارین انچیر، اولا بیلرمی دنی؟
کؤرپه اوشاغا وئرسن، چؤرگی سود یئرینه،
او یازیق اوشاق اؤلر، دیریلمک عوضینه.
دیشلر چیخاندان سونرا، ایشلر دیَیشر بیردن،
اوشاق اؤزو- اؤزونه، چؤرک آختارار یئردن.
قانادی چیخمایان قوش، اوچا بیلمز هئچ زامان،
ییرتیجی پیشیکلرین، اووو اولاچاق هامان.
قاناد چیخاندان سونرا، اؤزو پرواز ائدچک،
زحمتسیز، اذیتسیز، فیشتیریقسیز اؤتهجک.
سن اؤز گؤزل نیطقینله، دیوی ده سوسدورارسان،
اؤز شیرین صؤحبتینله، بیزه شنلیک قورارسان.
قولاقلار دا مست اولار، چونکی دانیشان سنسن،
صحرالار دا گؤیرر، چونکی سؤز قوشان سنسن.
سنینله سانکی رببین، مکانیندا اوجالیق،
ائی آی بورچو بیل سندن، نورونو آلیر بالیق.
سنسیز تانریمیز بیزه، بیلینمز بیر وارلیقدیر،
سنینله ائی ماه یئرلر، همیشه بیر نورلوقدور .
سنین آی اوزون ایله، قئجه هئچ واخت قارالماز،
گوندوزلر نورون یوخسا، یئر اوزو ایشیق اولماز.
سنینله تورپاقلارا، فلکدن ال اوزاتدیق،
سنسیز سمادا اولساق، سانکی تورپاغا چاتدیق.
سرعتی عظمتلی، اولار چرخی- فلهیین،
معناصی بؤیوک اولار، حیاتین، گؤزللیگین.
گؤزلر سرعتلر یالنیز، جیسیملر اوچوندور بیل،
جیسیم معنا یانیندا، ایسیم کیمیدیر ائی دیل.
الله! الله! بیر نظر، سال بیزیم اوستوموزه،
نا اومود ائتمه بیزی، آلوو وئر توستوموزه .
بیر ده گۆل!
«نه گؤزلسن!» ایکی کلمه سؤز دئدیم.
منیم کیمی بینوایا بیر ده گۆل!
اؤلدورسهلر یالان گلمز دیلیمه،
سن سالمیسان بۇ بلایا، بیر ده گۆل!
اێسمتینی اؤیرنمیشم گؤزوندن،
آ بختور، نۇر تؤکولور اۆزوندن،
الله حاقی اینجیمهرم سؤزوندن،
بۇ یاشیمدا بۇ سئودایا بیر ده گۆل
جانیم یامان اۆشوموشدو، ایسیندی،
سن خوْشبخت اوْل گۆلمهیینده بسیمدی.
دینلهدیگیم نغمهدی، یا سسیندی؟!
رشید دئییر من قوْجایا بیر ده گۆل!
ائله بیلمه گۆلونج گۆنه قالمیشام،
بیر چیچهیین اترین آلدیم، سرخوْشام.
بیر جئیرانین کؤلگهسیندن وۇرموشام،
اذیتیم دؤندو زایا بیر ده گۆل،
تۆفنگ تپدی دۆشدوم چایا بیر ده گۆل.
اومید
قورخمورام، دوشمنیم قوی مین-مین اولسون.
نئیلهیر منه؟
شؤهرت سنین اولسون، آد سنین اولسون،
اومید وئر منه!..
اومید ایستهییرم، من اومید آنجاق،
اومیدله قویارام داغی-داغ اوسته.
نه شؤهرت، نه منصب، نه دؤولت، نه وار.
ائی کؤنول، دونیادان سن اومید ایسته!..
اومید آرزولارم قیزیل ناخشیدیر.
دئیرلر، یئمکدن اومید یاخشیدیر.
دئیک دنیزدهیم، ساحل گؤرونمور.
اومید منیملهدیر،
او، مندن دؤنمور.
ساحله جان آتیب چیرپینیر اورک.
دئ، نئیلهیهجک
اوستومه شیغییان لپهلر منه؟
اومید وئر منه!
ایناملا اوجالتدیق آنامیز یئری،
بیز مؤحتاج اولمادیق دوستا، دوشمنه.
دمیر چپرلری، داش هاسارلاری
دیشیمله سؤکرم، اومید وئر منه!
حسرت ده، هیجران دا دئییل قورخولو.
اومیدله آچیلار هر عشقین یولو!
بیر ایل - بیر آن کیمی گؤرونر منه.
اومید وئر منه!
حسرت - وصال قدر خوش گلر منه،
اومید وئر منه!
اینام وئر منه!
یامان داریخیر،
سفره چیخیر
منیم کؤنلومدهکی خیاللار یئنه،
بلدچی یئرینه اومید وئر منه.
دیلکلر اومیدله بیرگه دوغولسا،
یئرین ترکینده ده اوجالار اینسان.
آرزومو تاپماغا اومیدیم اولسا،
منزیل باشیندایام، یولا چیخمادان.
اومیدله قویارام داغی داغ اوسته.
ائی کؤنول، اؤزوندن سن اومید ایسته!..
مارت 1967
1391-جی ایلین بهمن آیین 2-سینده فرانسیز دیلینده یوکسک ائییتیم آلمیش دَیرلی یازار شاعیر و چئویرمن یئنی ایشق اؤزو گؤرموش " یاساق سؤزجوک، یوخسا شعرسل دئوریم" آدلی کیتابینا "آراز" ادبی درنهیی طرفیندن اوغورلو بیر تانیتیم تؤرَنی کئچیریلدی.
تؤرَن چوخ باخیملاران اوغورلو و اولوملو ایدی آنجاق بیر نئچه بالاجا چاتیشمازلیقلار دا اولدوآنجاق یقین بو چاتیشمامازلیقلارایلک اولدوغوندان دولایی ایدی .اصلینده نظره گلیردی بعضی چیخیش ائدنلر تقدیمات یا تانیتیم گونون نه اولدوغونون فرقینده دئییلدیلر.تانیتیم گونو تنقید و سورغو گونوندن چوخ فرقلی اولوب ذاتاً بوگون ییغیشانلار کیتابی بَینمیش اولمالیدیرلار بو اوزدن تریبون آرخاسینا چیخیب:« من کیتابی اوخومامیشام انجاق بو فورصتدن فایدالانیرام نقد دونیامیزینان باریشام» یا « بیزیم ادبیات کؤرپه دی و نقده احتیاجیمیز یوخدو» کیمی جومله لری دئینلر اورایا گلمهمهلی ایدیلر. تاسوفله ادبی اجتماعیاتیمیزدا بو ایشین بیرینجی اولدوغو سبب اولموشدو آکادئمیک یئرلردن اوزاق دوشن یا یاشلاری آز اولان یولداشلار بئله یئرسیز جوملهلری ایرهلی سورسونلر یا جاوان بیر اوغلان الینده تسبئح تریبون آرخاسینا چیخیب قهوه ده دانیشیر کیمی سایمازیانا باخسین توپلوما.
بونلارلا بئله، تؤرَن، تؤرَنه قاتیلانلارین سایی هم ده اجرایی ایشلرباخیمیندان حرفه ای تؤرَن ایدی. آذربایجانیمیزین چوخلو دیرلی یازار آراشدیریجی ،شاعیر و ادبی تنقیدچیسینین ایشتراکی اونو یوخاری سویه ده قاباغا آپارماقدایدی. بو تؤرَنین قازاندیغی اوغورو آپارچی سایین رسول بی اسمعیلیانین و آراز درنه یی نین باشقا چالیشانلارینا تبریک ائدیب بو گؤزل ایش اوچون امک وئردیکلری اوچوون تشکورمو بیلدیرمک ایستیرم و اونلارا داها اوغورلو ایشلر دیله ییرم.
ایلک چیخیش ائدن سایین حامد بَی احمدی، دانیشقلارین باشلانیشیندا کیتابدا گئدن بیر پارا چاتیشمامازلیقلاردان سؤز آچدی. نظره گلیر بو تنقیدلرین یئری تانیتیم تؤرَنی دئییل نقد اوتوروموندا اولابیلردی. حامد بَی کیتابین بوتون نظری مقدمه یه یییه(مالیک) اولمادیغیندان دانیشیب فروید و لاکاندان سؤز آچدیغیندا چالیشدی ژولیا کریستوانی اونلارین کؤلگهسینده تانیتدیرسین. بو مقدمه کریستوایا هئچ مستقیم اشاره وئرمهدن بیتدی و اولکر اوجقارین مقدمهسیندن دقیق بیر بیلگی آلمایان اوخوجو بیر داها پایسیز قالدی.
سایین همت شهبازی چیخیشی چوخ اوغورلو و تام کیتابا و تؤرَن گؤره ایدی.سایین همت شهبازی بیلمیسل بیر دانیشقلا کیتاب قونوسون چوخ ساده دیلده آچیقلادی. بو دانیشیق اولوسلار آراسی تانیتیم تؤرَنلرینین اؤلچوده داها اویغون ایدی و البته همن مقدمه نقصیندن ده سؤز آچدی.
دوکتور حریری ادبیاتیا گنل اولاراق نقدین نئجه اولاجاغی حاقدا دانیشیب اونو بو کیتابدا یوخلادی، حریری جنابلارینا گؤره کیتابین اوچ گوجلو نقطهسی و بیر گوجسوز نقطهسی وار ایدی . بو گوجسوز نقطه اونون دیلینین چتینلیی ایدی . دوکتور حریری اوخوجونون ساوادسیز اولدوغونو ووغولایاراق یازارین و اوخوجونون اورتاق دیله چاتماسینی ایسته دی.
سایین نادیر بَی ازهری نین ده چیخیشی اوغورلو هم ده یئرلی بیر چیخیش اولدو. بو چیخیش چوخ منظم و مئتودیک ایدی. نادیر بَی داها آرتیق کیتابین محتواسینا توخونموشدو و حرفهای بیچیمده کیتابین اوخویوب دوشونمهسی و حتی تنقیدینه لازیم اولان بیر پارا سورغولارلا مئیدانا گلمیشدی.
حسن اومود اوغلو، توحید راعی ،جعفر بزرگ امین جنابلاری نین چیخیشلاری تام اولوملو اولا بیلمه دی البته بونلار ادبیاتمیزین دَیرلی شخصلری ساییلیرلا رو اونلارین چیخیشلارین اولموسوز اولدوغونون بللی نهدنلری و ار ایدی.
چیخیشلاردا اولکر خانیمین کیتابدا ایشلتدیگی دیله توخونولوب اونو آغیر سایدیلار آنجاق منجه اولکر خانیم ایشلتکدیگی دیل تکجه بو کیتابدا یوخ بوتون یازیلاریندا چوخ اویغون بیر دیلدیر. بیلدیگینیز کیمی ادبی دیل دانیشق دیلله فرقلی دیر،ادبی دیلده ایشله دیلن سؤز گرک دانیشق دیلینده ایشلنن سؤزلردن فرقلی و داها یوکسک دوزئی ده سئچیله.ایندی بیز او قدر سؤزلریمیزی ایشلتمهمیشیک اونلار آردان گئتمک ده دیر .بئله بیر کیتابی اوخویانین گؤزو گرک دانیشیق دیلینده اولماییب یالنیز ادبی دیلده ایشله نن بیر نئچه سؤزه توخونا .
چاتیشمازلیقلارین ان اؤنملی سی کیتابین قاباقجا تنقیدچیلرین اللرینه چاتماماغی ایدی . بو دا بئله بویوک بیر تؤرَنین ایلک تجروبه اولدوغوندان دولایی ایرهلی گلیردی و اونو گله جک ده کی بئله گؤزل تؤرَنلر اوچون بیر آددیم سایماق اولار.
تؤرَنین سونوندا دَیرلی شاعیرلرمیزدن بیر نئچه شعر اوخویاندان سونرا اولکر خانیم چیخیش ائدیب قوناقلارا تشکور ائدیب، کیتابین مقدمهسینین ناقص اولدوغو و نشر و مجوز مرحلهلریندن دوغولان کیتابین تایپ موشکوللریندن سؤز آچیب گلن چاپلاردا اونلارین تصحیح اولاجاغینا سؤز وئردی و عین حالدا تکجه مکتوب نقدلر حاقدا دوشونوب جاوابلایا بیلر دئیه چیخیش ائدنلردن ایستهدی دئدیکلرینی مکتوب شکیلده اونون الینه چاتدیرسینلار.
آذربایجان باشقا بولگهلریندن ده بو تؤرَنه قاتیلمیشدیلار و بعضی دَیرلی ادبیاتچیلارمیزین یئری بوش گورونوردو.انشالله آراز دَرنهیینین باشلادیغی بو گؤزل و اوغورلو ایش ادبیات ساحهسینده گؤرهبیلهجه ییمیز اوغورلو ایشلرین باشلانقیجی اولسون و بئله ادبی –علمی تؤرَنلر گونو گوندن داها چوخ اولسون
بیرینجی حیصه
من بالاجا فرهادیدیم اۇشاقکن،
گؤزللیکلری قانمیشدیم.
ائله بیل سۆددن یانمیشدیم.
ایلک ازلدن، تیفیل من.
کؤورک اۆرگیم کؤکلو ایدی
ساز تئللریندن ده.
میضرابی، گؤزللیکلر.
چالیناردی
سێز-سێز سێزلداردی
گؤزللیک گؤرنده!...
تۆکلریم بیز – بیز دۇراردی،
اۆرگیم چابالاردی.
باغریمی آلیشدیران
دؤیونتولرین
اوْدو، آلوْوو
پار - پار پاریلداردی،
گؤزلریمین یاشیندا.
بیلهسن نه بوْیدا ایدی
اوْ زامان
بۇ بیجکمان
بۇ “فرهاد”
بد ذات!
8-9 یاشیندا!
دۆنیادا هر نَیین،
حئیوانین، اینسانین
گؤزهلین سئوردیم
گؤزللردن اؤتور اؤلردیم.
“گۆل اندام”دان اؤتور لاپ چوْخ،
هددی، حسابی یوْخ!
آخی اوْ،
گؤزللرین گؤزهلی ایدی!.
هله عشقی، محبتی تانیمازدان اول،
عشقیمین ازلی ایدی!
گۆلر اۆزلو،
ایری گؤزلو،
آغ قاباغی آی کیمی،
قارا قاشلاری یای کیمی،
اتلی – جانلی،
ایستی قانلی،
دیلبر بیر قێز ایدی گۆل اندام.
کیم بیلیر؟
16 - 17 یاشیندا!
شیرین گۆلوشلری،
گؤزل کهلیک کیمی
قاققیلدایاندا آغاریشان
صدف دیشلری،
باشا دۆشه بیلمهدیگیم جازیبه ایله
تیترشن قابا دؤشلری،
قارا داشا دیَسه دلیب کئچن،
سۆزگون باخیشلاری.
سالخیم – سالخیم،
وۇرغون اۆرکلری
هؤروکلرینه هؤرولن
ایپک تئللرینین
قێوریشلاری
چێرپیندیراردی کؤرپه قلبیمی،
قۇش اۆرگی کیمی،
سۇ اۆزوندهکی کیمی.
پالتار یۇماغا گلردی هر گۆن
چای قێراغینا،
منیم اوْیناغیما.
آرخاسیندا دۆیونلردی
گۆل پێتالی،
قێرمیزی چادیراسینین اۆجلارینی.
دیزه قدر چێرمالاردی،
یوْل – یوْل یۇسیفی شالوارینی،
هم ده دیرسکدن یۇخاری
ساری کؤینیینین
قوْللارینی.
شاققیلداییب کئچن
بۆلول سۇلارین ایچینده
آغ بیلکلری،
مرمر اللری
پالتارلاری اؤوکلهدیکجه
اۆزونه داغیلان تئللری
لاله اۆرگینین کاکیلی ایدی دییهسن!
اوْ، تئز - تئز
ایشدن چکردی اللرینی،
آغ اۆزونه داغیلمیش تئللرینی،
گۆموش سێرقالی قۇلقلارینین
دالینا وئرردی.
گلدیک دوْداقلاری،
قێرمیزی گۆلساباه قوْنچاسی کیمی
گۆلومسردی.
من مفتون – مفتون،
اوْنا باخدیقجان
فۆسونکار ادالارینا
سای سالدیقجان
اوْ، ممنوعن – ممنوعن
گۆلش قاباق
آلنین قێریشدیراراق
اۆزومه باخاردی.
دۇزلو گۆلوشلرین،
گۆل چلنگی کیمی،
اۆستومه آتاردی.
تاختا دَییرمانیمی
چوْخ زامان
سۇیون عکس آخیشی ایله،
آشاغیدان یۇخارییا
فێرلادا – فێرلادا
لاپ یاخینلاشاردیم اوْنا.
اۆزوم،
سۆنبول شلالهسی کیمی چاغلایان،
اسمر بوْغازینا آغنایان،
قێوریم تئللرینه سۆرتوشردی.
سینم،
تؤوور، تؤوور تؤوشردی.
ساچلاریندان قوْورولو بۇغدانین،
چادیراسیندان سحر آیازینین
عطیری گلردی.
هوالار پاییزلادیقجان،
سۇلار سوْیودوقجان،
یانیب یاخیلماغا باشلادیم.
من ده گۆل اندام ایلن.
سئوردیم، - سؤیلهدیگیم
سئوگیلی اللر
سێر – سێرالی سۇلارین ایچینده
نه حاللار، نه حاللار کئچیرردی.
بۇلاق اوْتو یارپاقلاری کیمی،
گؤم – گؤی گؤیرردی!
دقیقهدن بیر قێزجیغازین
بۆکوکلری آراسیندا سێخیلان،
دوْنوق اللرین زوْققولتوسونو،
یانیب، یاخیلان
فنار کیمی
یێغیلیب، آچیلان
آلنینین قێریشلاریندا
دۆیونلهنیب آچیلان
قارا قاشلاریندا اوْخودوغوم کیمی،
یانار اۆرگیمین
باشیندا دا دۇیاردیم.
ایلان وۇران آداما اوْخشاردیم.
نه ائده بیلردیم...
اوْ ایل قێش اۇزونو
بۆتون رؤیالاریمی،
فیکیر دۆنیالاریمی،
قاپسادی، گۆل اندامین
بۇ ایشکنجهلی حیاتی.
مگر یۇخلاردیم؟
قێشین ساکیت گئجهلرینده،
ساعتلار، ساعتلار،
آییق، گؤز آچیق
قالاردیم!
نئیلردیم؟
گؤزلریمی دامجیلارین
هێسلی پنجهرمیزین
قارالمیش قێراقلارینا
رسم ائتدیگی جۆر به جۆر ناخیشلارا
زیللردیم،
نقشهلر چکردیم،
پلانلار تؤکردیم.
چایا قالخان دوْلایینین
کێران سینهسینده
بیر کؤهول چاپا بیلهرممی؟
کؤهولون ایچریسینده
بیر گؤلمش یاپا بیلهرممی؟
یئر آلتی اێلیق سۇلاردان
بیر بۇلاق چێخاریب،
بۇ گؤلمشه بۇراخا بیلهرممی؟
اوْیونجاقلاریمین ایچینده
جمع – جۆمهور
کیچیک بیر بئلچه،
چکیج یئرینه ایشلتدیگیم
باشی ایری بیر دمیر
بیر ده بیر اۇزون شیشه
گۆمانیم گلیردی
هر گئجه - هر گئجه،
خیالیمدا،
بۇ قازما آلتلریمی
ایشه سالاردیم.
آنامین ناغیللاریندا
ائشیتدیگیم “فرهاد” کیمی
قێرمیزی کێرانلاری
پنیر تکین کسیب چاپاردیم.
سوْنرا دا
بیلمیرم گئجهنین نه واختلاریندا
شیرین رؤیالاریملا
قۇجاقلاشیب یاتاردیم.


text:
موصولدا ایشید ترور تشکیلاتینا منصوب اولدوغو ادعا ائدیلن گنج قیز اله کئچیریلیب.
آخار. آذ «هورریت»ا ایستینادا خبر وئریر کی، توتولان شخصین ۱۶ یاشلی آلمان وطنداشی اولدوغو معلوم اولوب.
ایشید-ا مخصوص تئررورچولار آراسیندا توتولان و آدی تام آچیقلانمایان گنج قیزین شخصیتی آلمانییا پروکورورلارو طرفیندن تسدیقلنیب.
قئید ائدک کی، موصول آزاد ائدیلدیکدن سونرا شهرده تئررورچولارین تاپیلماسی ایستیقامتینده آپاریلان آختاریشلارین نتیجهسینده یئرالتی گیزلی تونئللرین بیرینده ۲۵ ایشید-چی قادین پالتاریندا قاچارکهن یاخالانیب.
اله کئچیریلهن آلمان وطنداشینین اونلارلا بیرلیکده توتولدوغو بیلدیریلیر.


text:
یئنی سئچیلمیش آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین آندیچمه مراسیمینه بیر هفته قالمیش واشینگتوندا وطنداش حقوقلاری حرکاتینین فعاللاری اعتراض آکسییاسینا باشلاییبلار.
آخار. آذ خبر وئریر کی، نوماییشچیلر دونالد ترامپ حاکمیتینین نؤوبتی دؤرد ایلی عرضینده برابرلیک و عدالت اوغروندا مباریزهنی اعتراض آکسییالاری ایله داوام ائتدیرهجکلرینی بیلدیریرلر. نوماییشچیلرین شعارلاریندان بیری «عدالت یوخدورسا، دئمهلی، صولح یوخدور» اولوب. بو یوللا اونلار آزلیقلارین حقوقلارینا و دونالد ترامپین پرزیدنتلیگی دؤورونده لغو ائدجیینی سؤز وئردیی «پاسیئنتلرین مدافعهسی و ال چاتان طببی خیدمت حاقیندا» قانونون قورونوب ساخلانماسینا دستکلرینی ایفاده ائدیبلر.
وطنداش حقوقلارینین مدافعهسی گروپو، او جملدن آغ ایرقه منسوب اولمایانلارا کؤمک میللی آسسوسیاسییاسی و «لا رازا» میللی شوراسی، کنگرسمپن-دموکراتلار اعتراض آکسییاسیندا ایشتیراک ائدجکلرینی بیلدیریبلر. نوماییشچیلر اساس اعتراض آکسییاسینی یانوارین ۲۰-ده اولاجاق آندیچمه مراسمی گونونده کئچیرمهیه حاضیرلاشیرلار.


text:
فیلیسطین آمئریکانین کئچمیش پرزیدنتی باراک اوبامانین آییردیغی ۲۲۱ میلیون دوللار یاردیمی الده ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا فیلیسطین رهبرینین ایستراتژی مسئلهلر اوزره مشاویری حسام زوملوت سؤیلهییب.
«اوباما آدمینیستراسییاسینین سونونجو یاردیمینی آلمیشیق. اونلار آرتیق پولو یوللاییبلار»، – دئیه او بیلدیریب.
قید ائدک کی، اوباما پرزیدنتلیک صلاحیتینین بیتمهسینه ساعتلار قالمیش فیلیسطینه ۲۲۱ میلیون دوللار یاردیم آیریلماسی بارهده قراری ایمضالامیشدی. دونن ایسه «تایمز اوف ایسرایل» قزئتی ترامپین فیلیسطینه آیریلان ۲۲۱ میلیون دوللاری عربلره وئرمکدن ایمتینا ائتدیی حاقیندا اینفورماسییا یایمیشدی.


text:
اک
شکیلچی و یا اک (اینگیلیسجه: suffix/prefix)− سؤزون دییشیلمهین و باغیمسیز ایشلنمهین بؤلومو.[۱] یالقیزلیقدا آچماسی اولمادان کؤکلره قوشولوب اونلارین آچماسیندا دهییشیکلیک تؤرهدن بؤلومه اک دئییلیر. اؤرنک اوچون: یازماق سؤزونده (ماق) بؤلومو اکدیر.
اک کؤکون سونونا قوشولوب اونون آچماسیندا دئیشیکلیک یارادیر. (ی) (یاز ) کؤکوندن (یازی) و حابئله (یق) ائله او کؤکدن (یازیق) سؤزونو دوزلدیر.
اک لرین چئشیتلری:
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ «معاصیر ادبی آذری دیلی»، پروفسور دوْکتور محمدتقی زهتابی، آشینا اینتیشاراتی، ۱۳۷۹، ص ۴۶-۴۵
قایناق: سؤزلوک، داشقین، تبریز، یاران یائیملاماسی، 1374


text:
آمئریکانین راکتدن مدافعه سیستمینی اینکیشاف ائتدیرمهسی و ناتو-نون گئنیشلهنمهسی تهلوکسیزلیین بؤلونمزلیگی پرینسیپینی سارسیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو آتت-این خاریجی ایشلر ناظرلری شوراسینین ایجلاسیندا چیخیشی زامانی روسییا خاریجی ایشلر ناظری سئرگی لاوروو سؤیلهییب.
«بو گون بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی نیظامنامهسی و هلسینکی یئکون آکتی جدی سیناقلارا معروض قالیر. ناتو-نون شرقه دوغرو پوتنسیالینی گئنیشلهندیرمهسی، آمئریکانین آوروپادا راکتدن مدافعه سیستمینی اینکیشاف ائتدیرمهسی تهلوکسیزلیین بؤلونمزلیگی پرینسیپینی سارسیدیر. درین ناراحاتلیغی همچینین بین الخالق حقوقون پوزولماسی، داخیلی ایشلره قاریشما، دؤولت چئوریلیشلرینده بیرباشا ایشتیراک، پروبلم لرین گوج یولویلا حلی جهدی یارادیر»، – دئیه او بیلدیریب.


text:
بیر بوسه تمنّا ائله دیم یار نازا قویدی
قیشدیر دئدی وعده ی وصلین یازا قویدی
بیلمم منی گورجک نییه سرعتله سووشدی
یالواردیم ایاق تورموزا قویسون گازا قویدی
لطف ائیله دئدیم قویما بو عشقین کوزی سونسون
چونبلدی بیر آز مجمر عشقه آزا قویدی
اصرار ائله دیم لطفووی آرتیر بو حقیره
چوخلوق دئدی پوخلوقدی بناسین آزا قویدی
کونلوم قوشون، اوول؛ اوزی پروازه گتیردی
سونرا منی مرج ائیله مه گه قوشبازا قویدی
آهیم دالیسیجان او قَدَر کئش تک، اوزاندی
اولچوب حسابین ساخلاماقی بزّازا قویدی
برکیدی اَتیم پیشمه دی عشقین اوجاقیندا
باسدیردی کوله پیشمگیمی آشبازا قویدی
صادق بو غزلدن ایکی بیت ائیله دی انشا
لطف ائیله دی شعرین دالین عاصیم یازا قویدی
نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


text:
روسییا ایله آنلاشماق ممکوندور.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ دئییب.
«روسییا ایله بیرلیکده حرکت ائدجهیم. چینله ده اولا بیلر. یاخود فرقلی قروپلارلا دا بیرلیکده اولا بیلریک»، - آغ ائو رهبری بیلدیریب.
میلیاردر پرزیدنت سئچکی دؤنمینده روسییا ایله علاقهلرینین اولماسی بارهده یاییلان معلوماتلاری اویدورما آدلاندیریب. هیللاری کلینتونون سئچکی قرارگاهینین رهبری اولموش شخصین - جون پودستانین قارداشی ایله بیرلیکده روسییادا شیرکتی اولدوغونو بیلدیرهن ترامپ سؤزلرینه بئله داوام ائدیب: "هیللارینین اری (بیلل کلینتون) روسییادا پول قارشیلیغیندا چیخیش ائدیب، اؤزو ایسه روسییا ایله نووه راضیلاشماسی ایمضالاییب. اما هئچ کیم بونلاردان دانیشمیر".
خاطیرلاداق کی، آمریکادا پرزیدنت سئچکیلری دؤنمینده روسییا هاکرلرینین ترامپین خیرینه پروسسه مداخیله ائتمهسی ایله باغلی معلوماتلار یاییلمیشدی.
هر ایکی طرف بو یؤنده یاییلان اینفورماسییالاری تکزیب ائتمیشدی.


text:
گؤزوموز یولدا، قولاغیمیز سس دهایدی. شوکورلر اولسون بیز ده گرگدنلرین تورکجه نریلتیسینی ائشیتدیک. بلکهده ایللردیر اوزوموزه گتیرمهدن، اؤزوموزه آلمادان نریلتیلرینی ائشیدیب، کرگدنه دؤنوشدویوموزدن خوشلانیریق دئسم، یئرسیز دئییل.
«اوژن یونسکو»نون آبسورد ژانرینی داشییان نمایشنامهسی، صحنه آلدیغی تبریز تئاتریندا گؤزوموزو ایشیقلاندیردی. نریلتیلر قولاقلاریمیزی نوازش ائتدی.
منیره اکبر پورانین دَیرلی ترجمهسیایله انسانین کرگدنه دؤنوشومونو یاخیندان گؤروب، چوخلاریمیز اؤزوموزه آلدیرمادان، آددیمیمیزی تئاتر ائویندن ائشیگه قویوب- قویمامیش، یئنیدن کرگدن حیاتیمیزا دؤندوک. اینسان سیمبولونو داشییان «موسیو برانژه»نی تئاتر صحنهسینین اوستونده یالنیز بوراخدیق.
چوخلاریمیز ادّعالاریمیزا گؤره ایللردیر «ژان» لا اؤزوموزو اؤزدش سانمیشیق. «برانژه» لری باشاردیقجا دانلاق آلتینا توتوب، بیزیم اؤلچولریمیزه اویغون آدام اولسونلار دئیه، اؤیود- نصیحت وئریریک. امما دی گل کرگدنه دؤنوشوم سیراسی بیزه یئتیشسین؛ «برانژه»نین یولداشی ضیالی شخصیت، «ژان» کیمی اؤزوموزو ساوورماغا باشلاریق…
«- من فقط مال- داوار دوهتورونه اعتقادیم وار… نئیه منی اللشدیریسن؟ ائله بیل عجیبالخلقه حیئوان زاد گؤروب… هر کس الیندن گلدییی کیمی نفس چَکَر، سن منیم نفس چکماغغیمی سئومیرسن، من ده سنین نفس چکماغیوی خوشلامیرام… چوخ یاواش نفس چکیسن، آدام دئییر ایندی دوشوب اؤلهجاخ… دوزونو آختارسان، منیم خالقدان نیفرتیم یوخدی، اصلا سایمیرام بیله لرینی، یا قوی دئییم، گؤرنده اؤفکهلریم گلیر آغزیما، گرک گؤز اولسونلار یولومون اوستونه چیخماسینلار، یوخسا گؤردون ازدیم هاااا…کرگدنلر ده بیزیم کیمی آلاهین یاراتدیقلاردی، اونلارین دا بیزیم جان یاشاماق حاخلاری وار… انسانیّت مُددان دوشدو… کرگدن اولماق چوخ دا پیس دئییل… و…»
ادّعالاریمزا باخمایاراق، سونوندا بوش- بوشونا سؤز دانیشان، اؤز دئدیغینه گؤره کرگدن حالیندا بئله ضیالیلیغین قورویان موسیو «دودار» کیمی، ها بئله یالنیزلیقدان قورخوب، سئودییی اینسانی بوراخان میس «لئیزی» کیمی کرگدن سوروسونه قاریشمیشیق. اولا بیلیسین، بیر نئچه نفریمیز «منطق دان» جنابلاری کیمی منطیق سیمبولوموزو- بؤرکوموزو- ، اؤزوموزدن آییرماییب، ضیالی، منطق دان بیر کرگدنه دؤنموشوک. یار- یولداشلاریمیزلا بیر بوینوزلو، قوشا بوینوزلو کرگدنلردن دانیشدیب، کرگدنلیییمیزی لاغا قویوب، گولوشموشوک و هله ده گولوشوروک.
کرگدنین نریلتیسی، گوج سیمبولودور. ایش و اجتماعی موقعییتلره باخمایاراق، انسانلار هر صینفدن اولور اولسون، ائو قادینیدان توتدو، اداره رئیسینهجان گوج و قدرت سیمبولونون نریلتیسینین ائتگیسینده اؤز گؤیول و ایستکلریایله کرگدنه دؤنوشورلر. بلکه ده اؤزلرینی گوج و سس سئلیینه بوراخیب، هر بیری اؤز اجتماعی موقعیتینده بیر نریلتییه دؤنورلر و سونوندا یالنیز قالمیش، اؤزونو تنقیده چکن بیر ضیالی، سادهجه بیر اینسان اولماق و اینسان قالماق ایستهین «برانژه» کیمی « من آخیرینجی آدامام… آخیرینا جان دوراجاغام» دئییب، اؤز سسی باشیندا جینگیلدهییر…
اوستهلیک بابک محمودی «ژان» و میر سعید موسویان«برانژه»جنابلاریندان و باشقا آکتورلاردان باشاریقلی اجرالاری اوچون، فرهاد حق سالمی جنابلاریندان موسیقی واسیطهسیایله کرگدن نریلیتسی، قولاغیمیزی نوازش ائتدیغینه گؤره و کامران قربانی جنابلاری و گروهون باشقا یاردیمجیلارینا، بو نمایشنامهنی صحنهیه آپارماقلاریندان تشکور ائتمهلییک. سؤزسوز منیره اکبر پوران، حورمتلری آناسیایله بیرلیکده تورکجه ترجمهلری اولماسایدی،- اولکرین اؤز دئدیغینه گؤره دیالوقلاری آناسی ایلا بیرلیکده چئویریبلر- بیزلر نه کرگدن سسینی ائشیدهجکدیک، نه ده کرگدنه دؤنوشدویوموزدن خبریمیز اولاجاقایدی.
۹۲٫۱۱٫۲۵


text:
تورکیهدن روسیایا توریست آخیشینا مانع اولور
"بو ایل تورکیهدن روسیایا ۲۰۰ مین توریستین گئتمهسینی گؤزلهییریک"
روسیا سیاحت صنعتی بیرلیگی باشقانی سئرگئی شیپیلکو، ویزا سورونونون، تورکیهدن روسیایا توریست آخیشینا مانع اولدوغونو بیلدیردی.
شیپیلکو، موسکوادا ژورنالیستلره وئردیگی آچیقلامادا، تورک وطنداشلارینا قارشی ویزا اولماسینا باخمایاراق، بو ایل تورکیهدن روسیایا ۲۰۰ مین توریستین گئتمهسینی گؤزلدیکلرینی دئیدی.
تورک وطنداشلارینا قارشی ویزانین قالدیریلماسی لازیم اولدوغونو بیلدیرهن شیپیلکو، "ویزا پروبلئمی، تورکیهدن روسیایا توریست آخیشینا مانع اولور. روسیا توریزم صنایعی، ویزاسیز رژیمین هر ایکی اؤلکه وطنداشلاری اوچون ده گئچرلی اولماسینا طرفداردیر. ویزالارین لغو ائدیلمهسی لازیم اولدوغونو دوشونوروک"دئدی.
ویزالارین قالدیریلماسی حالیندا تورکیهدن روسیایا گئدهجک توریست ساییسینین ایکی قاتینا چیخاجاغینا ایشاره ائدن شیپیلکو، "ایلده تخمینا ۳۵۰-۴۰۰ مین تورک توریست روسیایا سفر ائدهبیلر" دئدی.


text:
ایزمیرده ۲۰۰۰ ییللیق قۇنامچیلیق تاپیلدی
۲۰۱۷-نجی ییلداقی ایزمیرینگ تۇربالی شأهِرینده تاریحی متروپولیس داقی قازوو آغتاریش ایشلری تاماملاندی
ایزمیرینگ تۇربالی شأهِریندأکی متروپولیس تاریحی شأهِرینده بیر ماشغالانینگ ۲۰۰۰ ییللیق قبوری تاپیلدی.
۲۰۱۷-نجی ییلداقی ایزمیرینگ تۇربالی شأهِرینده تاریحی متروپولیس داقی قازوو آغتاریش ایشلری تاماملاندی.
بو قازوو آغتاریشدا ایلکینجی گِزِک ۲۰۰۰ ییللیق بیر ماشغالا قۇنامچیلیغی تاپیلدی.
اۇتاغ گؤرنۆشیندأکی قۇنامچیلیقدا اؤلِنلرینگ یۇلونی نور بیلن دۇلدورماق ماقصاتلی یاقیلان شِملر تاپیلدی.
بو متروپولیس آنتیک شأهِرینده شو واغتا چنلی ۱۱ مۆنگ تاریحی اثر تاپیلدی.


text:
حیدر علیئو فوندونون تشکیلاتچیلیغی، مدنیت و توریزم ناظیرلیینین و «گیلان هولدینگ»این دستیی ایله قبلهده کئچیریلن ۹-جو بین الخالق موسیقی فستیوالی اوغورلا داوام ائدیر.
کولت. آذ خبر وئریر کی، پروگراما اویغون اولاراق ایولون ۳۰-دا فستیوالین ۳ کنسرتی و رسسمی آچیلیش مراسیمی اولاجاق. بئله کی، بو گون ساعت ۱۸:۰۰-دا قبله شهریندهکی حیدر علیئو کنگرس مرکزینین کامرا زالیندا آذربایجانین تانینمیش گنج پیانوچولارینین و موسیقیچیلرین ایشتیراکی ایله کامرا کنسرتی اولاجاق. کنسرتده «فوریوسو» کوارتئتی موسیقی سئورلره آذربایجان و آوروپا بستکارلارینین اثرلرینی سسلندیرهجک.
همچینین، بو گون شکی شهرینده باکی موسیقی آکادمییاسینین طلبه سیمفونیک اورکسترینین محتشم ونسرتی اولاجاق. آخشام ساعت ۲۱:۰۰-دا ایسه قبله شهریندهکی حیدر علیئو کنگرس مرکزینده بین الخاق موسیقی فستیوالینین رسمی آچیلیش مراسمی اولاجاق. داها سونرا آذربایجان دؤولت آکادمیک اوپرا و بالت تئاترینین سیمفونیک اورکسترینین کنسرتی اولاجاق.


text:
آمئریکا و روسییا، تئزلیکله، دانیشیقلار ماساسی آرخاسینا ایلشهجکلر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو «رزونانسی» قزئتینه موصاحیبهسینده گورجو پولیتولوگ ایقور کوسلاوا سؤیلهییب. او، ایکی اؤلکه آراسیندا دونیانین یئنیدن بؤلوشدورولمهسینین باشلایاجاغینی بیلدیریب:
«دونیانین بؤلوشدورولمهسی ایله باغلی دانیشیقلاردا موطلق سورییا، عراق، افقانیستان و اوکراینا موذاکیره اولوناجاق. گرجستان حاقیندا صحبتین اولاجاغینی ایسه من دئیه بیلمرم. آمئریکا گرجستان اوچون میلیاردلارلا دوللار خرجلهییب کی، گرجستان زاقافقازییادا محکم لنسین. تأسف کی، بو بیزه قیسمت اولماییب. اونا گؤره ده آمئریکا زاقافقازییایا چوخ دا گوونمیر».


text:
قاپینی اؤزو آچیب بیزی ایچهری دعوت ائدیر. دئيیر کی، تانیش اوْلماق اۆچون من سیزی بیر آز ائویمیزده گزدیریم. شرق خالچالاری و کیلیملری ایله بزهدیلمیش اۇزون بیر دهلیزله ایرهلیلهيیریک. ساغدا قوْناق اوْتاغیدیر. بالاجا، سوْن درجه ساده بزهدیلیب. کیتابخاناسینا چاتیریق. کیتابخانا نه کیتابخانا! بۆتون دیوارلار آغزینا کیمی کیتابلا دوْلو اوْلان رفلردن عبارتدیر. اینگیلیسجه، يۇنانجا، ایسپانجا، ایوریتجه، ياپوْنجا و تۆرکجه… دۆنيانین بۆتون دیللرینه چئوریلمیش پوْل اوْستئر کیتابلاری.
بۇ قدهر نارسیستدیرمی کی، ویترینده “آۇستئر” دئيه اؤز آدینا شراب وار؟ خئير، تامامیله تصادوفدور. بۇ چاخیری بیر تانیشی پوْرتوقالیيادا گؤروب، اوْنونچون آلیب گتیریب. “آۇستئر” پوْرتوقالجا “گونئی کۆلهيی” آنلامینی وئریرمیش.
نارسیست دئيیل، آمما گؤرونوشونه چوْخ اؤنم وئریر. بۇنا گؤره ده موصاحیبه بوْيونجا فوْتوْ چکیلمهسینی ایستهمیر. چونکو دانیشارکن اینسانین آغزی-بۇرنو ايری-اۆيرو دۆشورموش.
دانیشیغا باشلاياندا بیر سیگار ياندیریر. بیرینی ده قارشیسینداکی مۆخبیره وئریر. اصلینده يانیندا سیگار چکیلمهسینی ایستهمیر، سادهجه تک دردی مۆخبیرین هيجانینین آزالماسینا کؤمکچی اوْلماقدیر.
بیز بوردا تۆرکیيهنین “هۇرریيت” قزئتینده چاپ اوْلونموش بۇ سؤیلهشینی ایختیصارلا سونوروق.
- مکتوب و روْمانلارینیزی باشقالاری دا اوْخوسون دئيه يازدیغینیزی، بۇنا گؤره گۆندهلیک تۇتمادیغینیز اۆچون کئچمیشینیزین سیلیندیییندن شیکايتلهنیرسینیز. يئنی کیتابینیزلا بیر گۆلليله ایکی دوْوشان وۇرماق ایستهمیسینیز؟ هم یاشامینیزدان قئيدلر، هم ده اینسانلارین ماراغینا ندن اوْلاجاق اثر تقدیم ائتمک…
- هله ده گۆندهلیک تۇتمورام. کیتابی يازماغا باشلامیشدیم. کئچمیش یاشام يوْلداشیما يازدیغیم اوْ مکتوبلار منه گلیب چێخدی. سانکی هئچ بیر علاقهم اوْلمايان ياد آدام طرفیندن يازیلمیشدی. نهايت، بۇ دؤرد بؤلوملو کیتاب عرصهيه گلدی. کیتابدا ان چوْخ اؤزوم حاقدا دانیشماقدان قاچمیشام. اؤزوم حاقدا دانیشاندا اؤزومو باشقاسی بارهده دانیشیرمیش کیمی دویغو ائدیرم.
- کئچمیش یاشام يوْلداشینیزا، اوْ واختکی سئوگیلینیزه يازدیغینیز مکتوبلاری يايیملاياندا آوتوْسئنزورا [خودسانسوری] اوْلوب؟
- چوْخ شخصی بؤلوملری چێخارمیشام. يئنیيئتمهلیک “لوْوئ ستوْري”یم (سئوگی ماجرامین) اۆستونده چوْخ دايانماق ایستهمهدیم.
- اوْ واختکی مکتوبلارینیزدان بیرینده “يازیدان هئچ واخت پۇل قازانماياجاغیمی بیلیرم” دئمیسینیز. دۆنياجا مشهور يازیچی اوْلاندان سوْنرا فیکرینیز ديَیشدی؟
- جاوانلیغیما نیسبتن ایندی داها چوْخ پۇلوم وار. آمما بۇ خاطیرلاتدیغینیز دوروم بیر مدتلیک ایدی. ایندی يئتری قدهر پۇلوم وار. بۇ نه دئمکدیر؟ آرتیق جاوانلیغیمداکی کیمی پۇلا گؤره ناراحات اوْلمورام. چونکو پۇللا باغلی ان پیس شئي دایما اوْنو فیکیرلشمهيیندیر. بۇ، اصل زهردیر. بئينینی دایما نئجه ياشاماغین، کیرايهنی نئجه اؤدهمهيین فیکریيله يوْرورسان.
- کیتابدا بیر يئرده “تک و ناراحات ایدیم، آغلیم سئکسديدی” دئيیرسینیز. سئکس ده پۇل کیمیدیر؟ اوْلماياندا بئينیمیزی اوْنونلا يوْروروق؟
- طبیعی، هانسی آنلامدا دئيیلدییی واجیبدیر بۇ سؤزون. هئچ کیمله ان آدی سئکسوال علاقهمین اوْلمادیغی دؤورلردن دانیشیریق. عصبلریمه توْخونان بیر دوروم يارانمیشدی. امینم کی، چوْخوموز هئچ ده خوْش اوْلمايان همین دورومه دۆشوروک، آمما بۇ دا چوْخ نوْرمالدیر.
- 14 ياشیندا اوْلاندا يانینیزداکی دوْستونوزو ایلدیریم وۇروب اؤلدوروب. هردن غریبه یاشامینیز اوْلدوغون فیکیرلشیرسینیز؟
- خئير. بختیم گتیریب. چونکو باشیما بدبخت اولایلارین گله بیلهجهيی يئرده دوْغولمامیشام. ساواشدا اوْلمامیشام. ياشادیغیم شهرین بوْمبالانماغینین شاهیدی اوْلمامیشام. يا دا عائلهم قاچقین دۆشرگهلرینه گؤندریلمهيیب. بۆتون بۇنلاری ياشايان میليوْنلارلا اینسانا باخاندا بختیمین گتیردییینی هئچ واخت اۇنوتمامیشام.
- والیدئينلری بوْشانان چوْخلو اۇشاقلار وار. سیزین و باجینیزین ياشادیغی چتینلیکلری چوْخ واخت بۇنونلا علاقهلندیرمهيینیز بیر آز غریبه دئيیل؟
- يوْخ. اوْ واختلار منیم ياشادیغیم دۆنيادا هئچ کیم بوْشانمازدی. آمما صؤحبت بوْشانمالاریندا دئيیل. اۇغورسوز ائولیلیکلرینین نه قدهر يازیق اوْلماسی ایدی.
- عائله دئمیشکن… آروادینیز يازیچیدیر، قێزینیز سوفی ده مۇسیقیچی. منه ماراقلیدیر، اۆچ اینجهصنعت آدامینین عائلهسی نئجه اوْلور؟
- سوْفی مۇسیقیچی اوْلدو، آرتیق بؤيويوب، اولکی قدهر تئز-تئز گؤروشه بیلمیریک. گؤردويو ایشلره، اوْنلاری حاضیرلاما طرزینه حئیرانام. مکتب مۆعللیمهسی اوْلسايدی، بۇندان داها خوْشبخت اوْلمازدیم.
- بس اوْغلونوز؟ اوْنون دا اینجهصنعته ماراغی وار؟
- اوْ دا اۇغورلو فوْتوْقرافدیر. پئشکار دئيیل، آمما ياخشی گؤزو وار.
موْبیل تلفوْنوم يوْخدور
سوْسیال مئدیادا يوْخام. اینتئرنئتیم ده، کامپیوتریم ده، موْبیل تلفوْنوم دا يوْخدور. چوْخ احتیاجیم اوْلاندا سوْفیدن باخماغینی خاهیش ائدیرم. بیلیرم دینوْزاورام، هامی مندن فرقلی دۆشونور و بیلیرم کی، هئچ کیم منیم ياشادیغیم کیمی ياشاماق ایستهمیر. آمما ایچیمده اوْرادا اوْلماقلا باغلی دامجی بوْيدا دا ایستک يوْخدور. اۆستهلیک اوْ ائلئکتروْن اشيالاری هر يئره اؤزومله داشیمادیغیم اۆچون ده خوْشبختم.
انلام.بیز طرفیندن حاضیرلانمیشدیر


text:
ورمیلین، گونئی داکوتا
ورمیلین، گونئی داکوتا (اینگیلیسجه: Vermillion, South Dakota) آمریکانین گونئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۰٫۴۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۰۵۷۱ نفر و اهالی سیخلیغی ۱۰۱۲٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. ورمیلین دنیز سئوییهسیندن ۳۷۳ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.
ایچیندهکیلر
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]
- U.S. نۆفوس ساییمی
- گونئی داکوتا اۆچون انرژی پروفایلی
- گونئی داکوتا توریسم بؤلومو
- گونئی داکوتا دولت وئریتابانلاری(دیتابیس)


text:
آسترالیا میلادی 2015ییل جهان مسابقه سی غالبی بولدی
آسترالیا نیوزلند جماعه سی گه غالب چیقیشی بیلن میلادی 2015ییل جهان جامی ده بیرینچی اوریننی ایگلله دی.
کریکت بیلله شووی میلادی 2015ییل فیبروری آیی آسترالیا ونیوزلندده باشلندی.
بومسابقه ده 14مملکت حصه قوشیب بیرینچی وایکینچی گروه گه بولینگندی.
بوبیلله شووده نهایتده آسترالیا غالب بولیشی بیلن بوگون 29مارچ یکون تاپدی.
آسترالیانینگ ملبورن منطقه سیده اوتکزیلگن جهان جامی نینگ سونگی مسابقه سیده بیرینچی دن توپ نیوزلند کریکت جماعه سی تاماندن باشلندی. بوگروه اوز نوبیتی ده 45 دورده 183امتیازقولگه کیریتیشگه قادربولدی.
کیین آسترالیا تیمی عین شو امتیازگه 33دورگه ییتدی، نهایتده بومسابقه نینگ قهرمانی بولیب دنیاده تانیلدی.
بودورگی مسابقه بیلن آسترالیا جهان فینل مسابقه سیده 7مرته دن بیری اشتراک قیله دی.
نیوزلند بیلن آسترالیاده یولگه قوییلگن بیلله شووده ایلک با رافغانستان کریکتچی لری حصه قوشگندی.
بو گروه بیش مملکتگه بای بیریب فقط گینه بیرمملکت گه غالب بولیب ایکینچی باسقیچدن محروم بولدی.
انگلستان نینگ کریکت تیرمه جماعه سی هم بومسابقه ده حصه قوشگندی، اما کوره شی موفقیت لی بولمه گنی اوچون ایکینچی باسقیچ اوتکزیله دیگن اویین لرنی اوتکزیشگه قادر بولمه دی.


text:
١٣٢۶-نجی ایلین باھاری ایدی. داریخما منه ال وئردیییندن
قصبهنین اطرافینا گزمهیه چیخمیشدیم. قات- قات اوجالان سیار داغلارین قوینوندا
یئرلشن «مظفّر قالاسی»نین طبیعت گؤزللییی اینسانین روحونو اوخشاییردی. داغلارین
اتهییندن شاریلتی ایله آخیب، اینسان عؤمرو کیمی گئدن چایلارین ھمھمهسی، ھر
طرفده قایناییب قالخان دورو بولاقلارین زمزمهسی، حزین- حزین اسن یئلدن، رقصه
گلن یارپاقلارین پیچیلتیسی، آزاد قوشلارین بوداقدان- بوداغا سیچرایاراق، سئوینجله
دولو، شیرین نغمهلری، منی اوز غم- خیال دونیامدان آییرمیش، گول چیچکلرین عطری توتغون شراب تک منی
مست ائتمیشدی.
ھر طرفه اوز دؤندرسن، طبیعت اؤز گوزللییی ایله اینسانین اوزونه
گولوردو. گزه- گزه گلیب ایلدیریم بولاغینین باشینا یئتیشدیم. یورولموشدوم، ال-
اوزومو یودوم. بولاغین کناریندا اوتوروب، یئرین سینهسیندن گؤز یاشی کیمی قایناییب
قالخان دورو سویا تاماشا ائتمهیه باشلادیم. ندنسه، یئنیدن غم لشکری منه ھجوم
ائتدی. اورهییم دولغون بولوت کیمی توتولدو. اوز ائل- اوبام، وطنیم یادیما دوشدو.
ایندی اورادا طبیعت اؤز دونونو دییشیب، دوزلر، یاماجلار آل یاشیلا بورونوب، ھر
گولون اوزهرینده بیر بولبول جھجه وورور. چؤللرده قویون سورولری، قوزولار ملهشیر.
چوبانین چالدیغی یانغیلی توتک سسی داغ- درهلره یاییلیر. باھار، ھر یئره
باھاردیر. آنجاق منیم وورغون کؤنلوم وطنیمین یازینی آرزولاییر. آخی، من اونون
قوینوندا بویویوب، بویا چاتمیشام. تورپاغینین ھر آددیمیندا سئوگی، سئوینج، کدرلرله
دولو خاطیرهلریم واردیر. ھر شئی دن اوستون سئوگیلیم ده اورادادیر. او، گؤزو
یولدا منی گؤزلهییر. آیریلیق دردینی کیم بیلمیر؟… اورهییم توفانا توتولموش دنیز
کیمی تلاطومه گلمیشدی. داھا طبیعت گؤزللیکلرینی گؤرموردوم. روحوم قوشو وطن
دیاریندا پروازا گلمیشدی. اونون خیالی گؤزومون اؤنونده جانلانیردی. او دا منیم
کیمی پریشان، سولغون، توتغون، دولغون گؤرونور. او دا ھیجران اودونا یانیردی. آمان
آللاه!… نه قدهر دؤزولمزدیر!… ایکی الیم ایله باشیمی توتدوم. سانکی بونونلا
بئینیمده عمله گلمیش فیرتینانی ساکیت ائتمک ایستهییردیم. سون گؤروشوموزدن آلتی
آی کئچردی. آیریلیق دقیقهلرینده اوز وئرن ھیجان، گؤز یاشلاری، اومیدسیز باخیشلار
بیر- بیر گؤزومون اؤنونده جانلاندی، بوتون وارلیغیمی سارسیلتدی. بویله بحرانلی
بیر حالدا ایکن، محبّتله دولو اینجه بیر سس:
– آغا، سالام!… دئیه منیم دادیما
چاتدی. قورخونج یوخونون وحشتیندن اویانان آدام کیمی اؤزومه گلدیم، قارشیمدا اون-
اون ایکی یاشلاریندا، قیوریم ساچلی، آیاق یالین بیر قیزی گؤردوم. او الینده بیر
دسته گول قاباغیمدا دایانمیشدی. قارا- ایری گؤزلرینده مھر-محبّتله دولو وحشی
بیر باخیش وار ایدی.
– من بو گولو سنه درمیشم- دئیه گول
دستهسینی منه اوزاتدی. من شاشقین بیر حالدا گولو آلدیم. او، سئوینهرک گوللرله
بزهنمیش اوتلاری یاراراق دلی جئیران سیچراییشلاریلا اوزاقلاشدی. من اونو تانیدیم.
الیمدهکی گول دستهسینه تاماشا ائتمهیه باشلادیم. نرگیز، بنؤوشه و سایره…
رنگبهرنگ گوللرین آراسیندا یئرلشدیریلمیش ایکی دنه لالا گولو بو دستهنین
گوزللییینی تاماملامیشدی. بو گول دستهسی معصوم بیر قلبده چیچکلهنن پاک بیر
عشقین ترنّومو قدهر دانلیغین ایفادهسی ایدی.
گول دستهسینه تاماشا ائتدیکجه،
اونون آل، ساری، قیرمیزی، بنؤوشه چیچکلرینین یارپاقلاری خاطیره دفتریمین
ورقلرینه چئوریلدی.
٭٭٭
بو گونکو کیمی یادیمدادیر، قیش
ایدی. قار، عظمتله اوجالان داغلاری توتسادا ھله الشتر دوزلرینه آغ اؤرپهیینی
سره بیلمهمیشدی. بھمن آیینین اوچو ایدی. آخشام طرفی بیردن آغ- قالین بولوتلار
رقصه گلهرک گؤی اوزونو توتدو. سویوق- سازاق، قارشیسینا گلهنی قامچیلاییب
قوووردو. ھاوا قارالدیقجا سویوق داھا دا اوزونو گوستریر، قار- بوراندان خبر
وئریردی. بیز ده دؤرد نفر یولداش، قالانمیش دووار بوخاریسینین دؤورهسینه
یـیغیلمیشدیق. بیزیم اختیاریمیزا وئریلمیش بو اوتاق ھر شئیدن آرتیق کیچیک بیر
کندلی تؤولهسینه اوخشاییردی. دووارلاری
توستودن قارالمیش ایدی. قاپیسی
قیریق، پنجرهسی ده یوخ ایدی. چالا- چوخور دؤشهمهسینده یورد سالمیش بیرهلر
جوولاندا ایدی.
اینسانین اوزو برک اولار. اگر آز
دا اولسا، اومید نورو قلبینه ایشیق سالمیش اولسا، ھر چتینلییه دؤزهر. بیز ایکی
آیدان بری بو اوتاقدا گونلری بیربهبیر یولا سالیردیق. ھامیمیز بیر دردلی ایدیک.
بوخارینین توستوسو ایچرینی دولدورموشدو. آجیشان، یاشارمیش گؤزلریمیزی ھردن سیلهرک،
نوروز کیشینین صحبتینه قولاق آسیردیق. او، ھامیمیزدان یاشلی، دونیا گؤرموش، اؤلکهلر
گزمیش، روزگارین ایستی- سویوغونو دادمیش، شیرین صحبتلی بیر آدام ایدی. اوجا بویلو،
ائنلی کورکلی، ساچ- ساققالی آغارمیش بو آدامین، اوزو، آلین قیریشیقلاری سؤیلهدییی
داستانلاری کیمی حئکایهلر ترنّوم ائدیردی. او، بو گون بیزه اوز ائلاوغلوسو
ستّارخانین داستانینی
سؤیلهییردی.
او، صحبتینی قوتاریرکن اوجاقداکی
اودونلار یانیب، قوتارمیشدی. قیرمیزی کؤزلرین اوزونو کول قاتلاری اؤرتموشدو.
ائشییین سویوغو قاپینین چاتلاریندان اوزونو ایچری ووراراق، اوتاغین ھاواسینی
سویوتماقدا ایدی. یاتاق یئرلریمیزی دوزلتدیک. آفتافا گؤتوروب گئری قاییدانلار،
بوزوشموش بیر حالدا: – قار یاغیر، بوراندیر! – دئیه، اؤزلرینی ایچری سالیردیلار.
ھر کس یورغانینی باشینا چکیب اوز نفسیله یئرینی قیزدیرماغا چالیشیردی. بو دا
اینسانین عؤمروندن بیر گون ایدی، کئچدی.
سحر ایشیغی قاپینین چاتلاریندان
کئچهرک، داخمانین قارانلیغینی بوغموشدو. یئریمدن قالخیب پالتارلاریمی گئیدیم. چای
قویماق اوچون سو یوخ ایدی، دولچانی گؤتوروب ائشییه چیخدیم. ھر یئری قار
اؤرتموشدو. آخشام گون اوزونو توتموش بوز بولوتلاردان خبر یوخودو. گونشین زرّین
ساچاقلاری قارلی داغلارین زیروهسینه یاییلاراق اونلاری تئآتر صحنهسینده اوزونه
پروژئکتور سالینمیش گؤزل بیر ھنرمند اوزو کیمی جیلوهلنیردی. آسمان صاف، ھاوا
تمیز، اورک آچان ایدی. آیاز و شاختادان کوچهلرین کناریله اوزانان آرخ سولارینین
اوزو قایماق باغلامیشدی. حزین- حزین اسن شیمال یئلی ائو بوخاریلریندن قالخان
توستونو جنوبا دوغرو ھایلاییردی. من قصبهنین شرق
طرفیندن آخیب کئچن «ایلدیریم
بولاغی» سویوندان گتیرمهلی ایدیم. بوداقلاری قار ایله اورتولموش آغاجلارین
آراسیندان کئچهرک، بولاق سویونا یاخینلاشدیقدا، سویون کناریندا باشی آچیق، قیوریم
ساچلی، آیاق یالین، سویوقدان آل دوداقلاری گؤیرمیش، کیچیک بیر لور قیزی گؤردوم.
او، آیاقلارینین بیرینی گؤتوروب او بیرینی قویور، گؤز یاشلاری بوزارمیش
یاناقلارینی ایسلاتمیشدی. قاباغیندا سو ایله دولو بیر قازان وار ایدی. بو منظره
منه «ویکتور ھوگو»نون «قوزیتا»سینی خاطیرلاتدی. او، رومانتیک بیر داستان اولسا
دا، بو گؤزومون اؤنونده جانلی بیر
واقعیت ایدی. تئز قیزا یاخینلاشدیم.
– نه اوچون آغلاییرسان، قوزوم؟- دئیه سوآل وئردیکده،
زاواللی قیزجیغاز، تیترهین کیچیک، توپول اللریله گؤز یاشلارینی سیلهرک:
– قازانی باشیما قالدیرا بیلمیرم- دئدی.
– گوجون چاتدیغی قدهر دولدورسانا!… او، بوغونوق
ایشقیرتیلارلا:
– آز دولدورسام خانیمین آجیغی توتار- دئدی.
– آتا- آنان یوخدورمو؟
– اونلار کندهدیر.
– سن کیمین یانیندا اولورسان؟
– آغانین.
– آغان کیمدیر؟
– اربابدیر، علیخاندیر- دئیه جاواب وئردییی زامان داھا
برک تیترهمهیه باشلادی. اونون حالی منی شاشیرتمیشدی. تئز قازانی قالدیریب
باشینا قویدوم.
زاواللی قیزجیغاز قیچلاری دولاشا-
دولاشا بیر- ایکی آددیم ایرهلیلهدی. سویوق اونو حالدان سالمیشدی. قازانین
آلتیندا مووازینهتینی ایتیردی. اونون حرکتلرینی گؤزدن قویماییردیم. تئز قازانی
باشیندان قاپدیم. او، دیزی اوسته یئره گلمیشدی، تئز قالخدی. وجودونو مبھم بیر
قورخو بوروموشدو. سحر- سحر قاباغیما چیخمیش بو اقبالسیز پرییه اورکدن آجیدیم.
– آدین نهدیر؟
– مھری.
– آغلاما قوزوم!- دئدیم، من سنه کؤمک ائدهرم. اوز
دولچامی اورادا قویوب اونون قازانینی گؤتوردوم. او، کیچیک آددیملارلا، دالیمجا
قاچیردی. علیخانین قاپیسینا یاخینلاشدیقدا او، ھیجانلا:
– داھا اؤزومه وئر! یوخسا خانیم منی اؤلدورر!- دئدی.
قازانی آستاجا باشینا قویوب،
قاپیدان ایچری کئچمهیینه کؤمک ائتدیم. منیم نیگرانلیغیم یئرسیز ایدی. او، اؤز
قووّهسینی توپلایا بیلمیشدی. ایچری کئچدیکده آغیر یوکون آلتیندا زحمتله بوینونو
ھرلهییب منه باخدی. بو باخیشدا دونیالار وار ایدی. قاپی اؤرتولدو. من اؤز
دولچامین دالینجا یولا دوشدوم. اونون یالین آیاقلارینین قار اوزهرینده بوراخدیغی
ایز منه جیغیر ایدی. «خانیمین آجیغی توتار» سؤزلری قایالی اوچوروملاردان قاییدان
عکس-ی صدا کیمی بئینیمده سسلهنیردی. یول اوزونو اؤز- اؤزومه دئیینیردیم: «مگر
خانیمین اؤز اوشاغی یوخدور؟ آنا دئییلمی؟ او، اوز اوشاغینا دا بو ظولمو روا
گؤررمی؟ بس آنا قلبی، اینسانلیق؟!…»
بعضن اینسان جوشغون بیر ھیجانا
قاپیلیرکن اؤزونو اونودور. فئودال قایغیسیزلاریندان اولان بو کیچیک خاطیرهده منی
اوتوردوغوم بو چشمه باشیندان اوزاقلاشدیرمیشدی. الیمده اولان گول دستهسینی
درین- درین اییلهدیم. عطری بیر آن دا اولسا، کدرلریمی داغیتدی، روحومو اوخشادی.
http://ishiq.net/?attachment_id=14077


text:
آذربایجان دؤولت نئفت فوندو (آردنف) طرفیندن بو ایل آذربایجان مرکزی بانکینا (آوروپا میللتلر بیرلیی) نظرده توتولان ۷،۵ ملرد. ماناتادک مبلغده ترانسفئرتین حیاتا کئچیریلمهسی بؤیوک ماکرو ایقتیصادی ثابتلیک اوچون پرئزیدئنت ایلهام علیئوین وئردیی دستکدیر.
بونو آپا-یا آچیقلاماسیندا آوروپا میللتلر بیرلیی-نین ایداره هئیتی صدرینین موعاوینی آفتاندیل بابایئو بیلدیریب.
"بیز اوزون مدت مالییه ثابتلیگی شوراسی چرچیوهسینده علاقه دار اقتصادی قوروملارلا گئنیش موذاکیرهلر نتیجهسینده بوتؤولوکده بانکین گلوبال تارازلاشماسی عامللرینی تحلیل ائتمیشیک. بونلاردان ان موهوم مقام دؤولتین ایل اوزره خاریجی بورجلاری، تاناپ لاییحهسینین مالیلشدیریلمهسی، آذربایجان بئین الخالق بانکینین ساغلاملاشدیریلماسی و ایل اوزره بانکین خاریجی بورج عؤهدهلیکلرینین تنضیملهنمهسی، او جملهدن احتیاج یارانارسا امانتلرین سیغورتالانماسی فوندونا وسایتین آیریلماسی دا حراج واسطهسیله دئییل، محض ترانسفئرت حسابینا باش توتاجاق. بوتون بو فاکتورلار اونا یؤنلیر کی، فیکسه اولونموش بو عؤهدهلیکلر والیوتا بازارینا تضییقی نئیتراللاشیرسین. بو ایسه مزهننهنین بازار پرینسیپلری اساسیندا و بؤیوک وولاتیللیک اولمادان فورمالاشماسینا شرایط یاراداجاق"، - صدر موعاوینی قئید ائدیب.


text:
اؤتن هفته آوروپا اتفاقینین (آی) خاریجی عملیاتلار خیدمتینین رسمیسی لوک دیوینله آذربایجان خاریجی ایشلر ناظرینین معاوینی محمود ممدقولیئو آراسیندا یئنی سازیش اوزره اینتنسیو دانیشیقلار آپاریلیب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بو بارده آوروپا اتفاقینین آذربایجان نمایندلیینین رهبری مالنا مارد بیلدیریب.
او قید ائدیب کی، هر ایکی طرف دانیشیقلارین آپاریلماسیندا آمبیسییالی، قطعیتلیدیر:
"دوشونورهم کی، تئزلیکله دانیشیقلارین نؤوبتی مرحلهسی باش توتاجاق. بیزیم مقصدیمیز بیرلیکده اینتنسیو ایشلهمکدیر. خصوصیله بو ایلین نویابریندا کئچیریلهجک شرق طرفداشلیغی سامیتی اؤنجهسی بیز قیزغین ایشلییریک".


text:
Wn/azb/آذربایجان یورو ویزیون ماهنی یاریشماسیندا فینالا چیخدی
یورو ویزیون ماهنی یاریشماسیندا، تورکیهنی تمثیل ائدن یوکسک صداقت، ایلک یاری فینالدا الندی.
یوکسک صداقت، آلمانیانین دوسلدورف شهرینده دوزنلنن ۵۶. یورو ویزیون ماهنی یاریشماسینین یاری فینالیندا، هم پرفورمانسی هم ده صحنه شووو ایله گؤز قاماشدیرماسینا باخمایاراق النمکدن قاچا بیلمهدی.
فینالا یوکسلن اؤلکهلر سیراسی ایله صیربیستان، روسیا، ایسویچر، گورجیستان، فینلاندیا، ایزلاندا، ماجاریستان، لیتوانیا، آذربایجان و یونانیستان اولدو.
یورو ویزیونون ایکینجی یاری فینالی یارین گئجه گرچکلشدیریلهجک و الهمهنین آردیندان ۲۵ اؤلکه جومعه ائرتهسی آخشامی فینالدا یاریشاجاق.


text:
افغانیستانین پایتختی کابیلده پارتلاییش باش وئریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، افغانیستان مدیاسی ترور آکتینین عراقین افغانیستانداکی سفیرلیگی قارشیسیندا تؤردیلدیینی بیلدیریب
معلوماتا گؤره، ترورچولار سفیرلیین بیناسینا داخیل اولوبلار.
حاضردا سفیرلیک بیناسیندا طرفلر آراسیندا آتیشما داوام ائدیر. افغانیستان پلیسی سفیرلیگی محاصرهیه آلیب.
اؤلن و یارالانانلارین سایی آچیقلانمیر.
پارتلاییشی ایشید ترور تشکیلاتی اؤز اوزرینه گؤتوروب.
***
عراقین افغانیستانداکی سفیرلیینه هجوم ائدن ترورچولار محو ائدیلیب.
بو بارهده اینفورماسییانی افغانیستان داخیلی ایشلر ناظرلیگی یاییب. ناظرلیک ترورچولارلا توققوشمانین ۴ ساعت داوام ائتدیینی بیلدیریب.


text:
اقتصاد
مرکزی بانک باشلیغی: پول بهاسینی اثباتلش بیزلرنینگ وظیفهمیز ایمس
بوگون «شنبه» نمایندهلر کینگشینینگ عمومی ییغینیده، مرکزی بانک باشلیغی خلیل صدیق، دالر برابریده افغانی پول بهاسی کمهیگنی، مملکتنینگ ایریم ولایتلریده کلدار و تومان چلشی و خصوصی بانکلرنینگ وضعیتی توغریسیده معلومات بیریشی اوچون چقیریلگن ایدی.
نمایندهلر کینگشی اعضالریدن بیرقطاری، مملکت بازارلریده افغانی پول اورنیده باشقه بیر چیت ایللیک پول چلشینی مملکت ملی حاکمیتی سوراق آستیده بولگنینی بیلدیرهدی دییدی و بو توغریده بانکلرنی مدیریت سیزلیککه عیبلیدی.
اولر، مرکزی بانک باشلیغیدن نیمه اوچون حاضرگهقدر چیتایل مملکتلر پولینینگ چلشینی آلدی آلینمهگنینی سورهگن.
بیراق، مرکزی بانک باشلیغی خلیل صدیقنینگ ایتیشیچه، قانون اساسیده، بازارده پول بهاسینی اثباتلش مرکز بانک وظیفهسی ایمس دیر. باشقه تاماندن جناب صدیق گه کوره، مملکتده موجود سیاسی ثباتسیزلیک، سوداگرلیک کمهییشی، صادرات و واردات توغری شکلده مدیریت ایتیلمهگنی و برچهسیدن آرتیق ییللیک درآمد باعث، امریکا دالری برابریده افغانی پول بهاسی کمهیگن.
جناب صدیق گه کوره، دنیا بازاریده دالر بهاسی یوقاری کیتگنی سبب، اونینگ برابریده افغانی پول بهاسی قویی توشگن. بو توغریده اونینگ ایتیشیچه، اولر اوتگن ییلگه نسبتن جاری ییلده 300 میلیون دالردن آرتیق بازارگه ترقهتگن و بونگه اساس، توپلم شکلده، بازارگه 1.1 میلیارد دالر ترقهتیلگن.
عین حالده، مرکزی بانک باشلیغینینگ ایتیشیچه، دولتی بانکلرده بانکی خذمتلرنی یوقاری قیلیش اوچون بیر مکانیزم قوریلگن و شونینگدیک، بانکی قرضهلرنی ایشیگه ارهلشهدیگن خصوصی بانکلرنینگ سهمدارلریدن بیرقطاری چیکلنتیریلگن. اونینگ ایشانچی گه کوره، قانون نقطهای نظریدن مملکت بازارلریده ایران تومانی و پاکستان کلدارینینگ ایشانچی کوپهییشی توغریسیده هیچ قندهی توسیق بولمهگن و بو موضوع عادی مسئله دیر.


text:
بلاروسون خصوصی تعیناتلی سرحد خیدمتی امکداشلاری وولوژینسکی رایونونون راکوو آقرار شهرجیی یاخینلیغیندا آوروپا اتفاقینا میقرانت آپاران بین الخالق جینایتکار قروپون عضولرینی ساخلاییبلار.
رئپورت خبر وئریر کی، قروپون تشکیلاتچیسی ۳۳ یاشلی آذربایجان وطنداشی اولوب.
اونونلا برابر بلاروس وطنداشی اولان ایکی داشیییجی و روسیاه دان اولان چچن اصیللی ایکی بلدچی توتولوب. ساخلانیلان شخصلر بلاروس اراضیسی ایله دؤولت سرحدی ایستیقامتینده سندلری اولمایان ۱۱ ویتنام وطنداشی آپاریرمیشلار.
حاضردا تشکیلاتچی، واسطهچی و بلدچیلره قارشی بئلاروس جینایت مجللهسینین "بیر قروپ شخص طرفیندن قاباقجادان البیر اولاراق قانونسوز میقراسییا تشکیل ائتمک" مادهسی اوزره جینایت ایشی آچیلیب.


text:
تورکییه تکجه ترانزیت اؤلکهسی دئییل، هم ده انرژی رسورسلارینین ترانزیتی اوزره قووشاق اولمالیدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو فیکیرلری انرگتیکا بازارلاری سیاستی اینستیتوتونون دیرکتورو وولکان اؤزدمیر بین الخالق انرگتیکا خارتییاسینین «انرژی رسورسلارینین ترانزیتی اوزره چوخطرفلی چرچیوه سازیشینه دوغرو» مؤوضوعسوندا عشق آباد بین الخالق فوروموندا چیخیشی زامانی دئییب. اکسپرت حساب ائدیر کی، باکی-تیفلیس-جیهون ایخراج بورو کمری لاییحهسینده تورکییهنین رولو آزالیب.
تورکییهنین انرژی سیاستیندن، انرژی رسورسلارینین ترانزیت قایدالاری و پرینسیپلریندن دانیشان اکسپرت دئییب کی، انرژی رسورسلارینین ترانزیتی اونون اؤلکهسی اوچون چوخ پرسپکتیولی ایستیقامتدیر. انرژی رسورسلاری ایله تیجارتده عمومی حقوقی بین الخالق مکانیزم لازیمدیر. وولکان اؤزدمیرین فیکرینجه، یئنی انرگتیکا لاییحهلری اوچون یئنی اینفراستروکتور یاراتماق لازیمدیر.
او، چیخیشیمدا ترانس-آنادولو گاز بورو کمرینین – تاناپ-این پرسپکتیولرینه ده توخونوب.


text:
برونخیال آستما – اؤزونو تنگنفسلیک، اؤسکورک و بوغولما توتمالاری ایله بوروزه وئرن آغجیرین خرونیکی ایلتیهابی خستهلیگیدیر. مختلیف یاش قروپوندان اولان خستهلرده، خصوصیله ده اوشاقلاردا داها چوخ میدانا چیخیر. عمومدونیا صحییه تشکیلاتینین معلوماتینا گؤره، دونیا اهالیسینین ۴-۱۰% بو خستهلیکدن اذیت چکیر و اینسانلارین ایش قابیلیتینین آشاغی دوشمهسینه، علیللییه سبب اولدوغوندان دایم عالیملرین دقت مرکزیندهدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، آکادمیک طبابتده خستلیین ایندییه کیمی تام افکتلی پاتوگنتیک معالیجهسی ایشلنیب حاضرلانماییب. حاضردا بو خستهلرین معالیجهسی اوچون تطبیق اولونان کیمیوی درمانلار-برونخودیلاتاتورلار، هورمونال درمانلار داها چوخ سیمپتوماتیک تأثیر گؤستریر. بیر چوخ حاللاردا ایسه هورمونال قلیوکوکورتیکویدلره قارشی خستهلرده تدریجهن رزیستنتلیک عمله گلیر و هر دفعه داها یوکسک دوزالارا کئچیلمهسینه لابودلوک یارادیر.
برونخیال آستمانین بیولوژی موالیجهسینه – آسیدوزون آرادان قالدیریلماسی، درئناژ، دئتوکسیکاسییا، باغیرساقلارین، خرونیکی اینفئکسییا اوجاقلارینین موالیجهسی، میکروفلورانین برپاسی، ایمونرقولیاسییا و اورقانوتروپ معالیجه داخیلدیر.
بوتون معالیجه پروسسی مرحلهلرله و کورسلارلا حیاتا کئچیریلن، اوزون مدت طلب ائدن بیر تراپییادیر.
قید ائدک کی، بو معالیجه اصولو حاضردا بیولوژی طبابت کلینیکاسیندا پئشکار حکیملر طرفیندن حیاتا کئچیریلیر.


text:
۱۹۱۸-جی ایل آرازین هر ایکی تاییندا یاشایان آذربایجانلیلار اوچون چوخ آجیناجاقلی اولوب.
آخار. آذ خاطیرلادیر کی، همین ایل آذربایجان شهرلرینین اکثر تورک-مسلمان اهالیسی ائرمنیلرین قددار هوجومونا معروض قالیب، کوتلوی قیرغینلار نتیجهسینده قتله یئتیریلیب. بو دهشتلی فاجعهلرده یوز مینلرله آذربایجانلی اؤلدورولوب، بیر چوخلاری دا اؤز ائو-ائشییندن دیدرگین دوشوب.
سؤزوگئدن فاجعهده ائرمنی و آسسوریلر سلماسدان اورمییهیه هوجوم ائدیبلر. اورمییهدهکی ائرمنیلر قونشو آذربایجانلی ائولرینی تالان ائدیب، سونرا ایسه ۵۰۰ ائوه اود ووروب یاندیریبلار. ائرمهنیلر قوجایا، اوشاغا، قادینا رحم ائتممیشدیلر. بئله ظلم و وحشیلیک هئچ بیر عصرده ائدیلممیشدی…
ائرمهنیلر ۱۹۱۸-جی ایلده اورمییه شهرینین عابدهلرینی روس عسگرلری ایله بیرلیکده یاندیریب کوله دؤندردیلر. بیر گون عرضینده اورمییهده اؤلدورولهنلرین سایی ۱۰ مین نفره چاتدی. بو آغیر و چتین گونلرده اورمییه اهالیسینه نه ایران شاهیندان، نه ده اونون ولیهدی محمدحسن میرزادن بیر کؤمک گلدی.
اگر بیرینجی دونیا محاربهسینین گئدیشینده روسلار روسییادا یاشایان ائرمهنیلری سیلاحلاندیرمیشدیلارسا، اینگیلیسلر ده عثمانلیلارین هوجوملارینا قارشی اورمییه و سلماس خریستیانلارینی (ائرمهنیلری و آسسوریلری) سیلاحلاندیردیلار. آذربایجانین جنوبوندا ائرمنی سلاحلی دستهلری اینگیلیس—روس اوردوسو ترکیبینده آذربایجانلیلارا قارشی آزغینلیق ائدیبلر.
ائرمهنیلر اورمییهده تؤرتدیکلری وحشیلیکلری خوی و سلماسدا دا داوام ائتدیریبلر.


text:
آمریکانین اوکراینایا سلاح گؤندرمهسی کیئو طرفیندن دونباسدا محاربه باشلانماسینا تشویق کیمی قبول ائدیلهجک.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری قوندارما دونتسک خالق رسپوبلیکاسینین رهبری آلکساندر زاخارچنکو دئییب.
«آمریکانین اوکراینایا ایستهنیلهن سلاحی وئرمهسی، هجوم اوچون بیر تشویقات اولاراق قیمتلندیریلجک. آمریکا مینسک راضیلاشمالارینی پوزماق، نورماند دؤردلویونو داغیتماق ایستییر. اونلار اوچون بو پروسسه داخیل اولماق چوخ اؤنملیدیر. اگر پروسس آمریکادا قانون قبول اولونماسی سوییهسینده باش وئررسه، دئمک بو، اوکراینایا محاربه باشلاماق اوچون چاغیریشدیر»، - زاخارچنکو بیلدیریب.


text:
بیلمیرم بو چیرکین ”تأسف ائدیجی“ سؤزو هاردان دیللره دوشوب؟ ایسماریج [مئساژ] وار ”تأسف ائدیجی“ ایله باشلانیر؛ بعضن گومان ائدیلیر، ”تأسف ائدیجی“ سؤزونو ایشلتمهدن آنلامی یئترینجه چاتدیرماق اولماز؛ بعضن ده سیاسی بیر اولایین تراژیک ماهیتینی گؤسترمکده ”تأسف ائدیجی“دن یان کئچیلمیر.
سانال اورتامدا بئله بیر جومله ایله قارشیلاشدیم:
ــ تاسف ائدیجی دیر که حبس اولان اشخاص لار حبس ده اولا اولا… (ألبته جوملهنین باشقا بؤلوملری ده سهودیر.)
”تأسف ائدیجی“ سؤزو فارسجادان گلمه یانلیش بیر ترجومهنین اورونوردور. ”تأسف ائدیجی“نین فارسجا آنلامی “متأسف کننده و یا متأسفانه“ دئییل: تأسوف ائدیجی: تأسف کننده؛ تأسوفائدیجیدیر: تأسف کننده است. بئله بیر قورولوشون عئیبهجر اولماسی گون کیمی آیدیندیر.
جوملهنین آنلامیندان آسیلی اوْلاراق بو پروبلئمی بیرنئچه قارشیلیقلا [معادلله] آرادان قالدیرماق اوْلار:
ــ تأسسوفله
ــ تأسسوفدوْغوران
ــ تأسسوفلندیریجی
ــ نه یازیق
اؤرنک:
ــ تأسسوفله، حبس اولونان/ دوستاق اوْلونان شخصلر محبسدهیکن…
ــ حؤکومتین دیل مسئلهسینه یاناشما طرزی تأسسوف دوْغورور.
ــ سیزین بو سؤزونوز تأسسوفلندیریجیدیر.
ــ نه یازیق/نه یازیق کی، دوستاق اوْلونان شخصلر محبسدهیکن…
باجاردیقجا سون واریانتی ایشلتمهلیییک.
”تأسف ائدیجی“ سؤزو اولدوقجا تأسسوف دوْغورور، یئری گلدیکده اوْنو اونودوب، ”نه یازیق کی“ و ”نه یازیق“ کیمی قارشیلیقلاری قوللانماق یئرینه دوشردی.
گؤروندویو کیمی ”تأسف“ سؤزونو تام فونئتیک یازمیشام: تأسسوف.


text:
عباس بابائینین آنیسینا
کلاسیک ادبیاتیمیزدا "می" موتیفینین چشیدلی ایشلهولری(کارکرد) وار. «می» کیمی زامانلار یاسال قوراللاری سیندیریب دونیادا آزاد یاشاماق سیمگهسی، کیمی زامان بوتون مادی دونیانی سؤکوب معنوی بیر دونیایا کئچمک رمزی، کیمی زامان یئنی بیر قوروم قورماغا یاردیمجی اولان بیر سمبولدور.
عباس بابائی اوغورلو نئو کلاسیک بیر شاعیر اولاراق می موتیفیندن یارارلانسا دا،آنجاق شعرینده آرتیق "ساز" موتیفینه یئر وئریبدیر. ساز اونون شعرینده بیزی آزادلیغا یئتیرن و "عاشیق"، توپلومون روحو و رهبریدیر. اونون دونیاسیندا عاشیق علسکرین چوخ اؤزل بیر یئری واردیر.
بابائی توپلومون حرکتینی، جسارت تاپماسینی، سازا و عاشیقا باغلاییر. اونون شعرینده کی عاشیق دئمک ویکتور خارانی دا آدامین یادینا سالیر. ساز غملی کئچمیشی ریوایت ائدیر: «بیر سازیم وار سسی زیردن بمه غمدیر...» و سازین هر سیمی بیر نسیلی بیر قوشاغی تمثیل ائدیر:
سؤیلردی آتام قالدی بابامین باباسیندان
دیندیرمه کؤکون هر سیمی بیر نسله حکمدیر
ساز حماسهیه سبب اولور و گلهجک اونا باغلانیر:
سوروشدوم چنلی بئل یوردون، یولوندان
دئدی عاشیق جنون سؤیلردی اوندان
ایگیدلر ایچره واردیر مین کوراوغلو
بو یئر بوش قالماسین عاشیق جنوندان
حسین منزوینین کوراوغلویا یازدیغی فارسجا "روشن" منظومهسی ایله عباس بابائینین شعرلرینی یان یانا قویاندا بو ایکی زنگانلی شاعیرین دونیاسیندا، بیر شئیی آیدینجا گؤره بیلیریک: هر ایکی شاعیرین دونیاسیندا کوراوغلو بیرینجی قهرماندیر. منجه بو مسئله اولدوقجا اؤنملیدیر. بوشونا دئییل کی شهریار دا حیدربابا منظومهسینین سونوندا ایوازی گؤزلهییر: ایواز گلیب چاتمایینجا یاتمارام.
دئمک منزوی کوراوغلونون اؤزونو اومودسوز بیر دورومدا گؤزلهییر:
میترسم، ای چشم و چراغ طایفه!
ای خون سرخ معجزه،
در بازوان ایل!
تا بازگردی،
دیر باشد.
شهریار ایسه کوراوغلونون یئنی مودئلینی، یئنی وئرسییاسینی گؤزلهییر. او بلکه بیلیر کوراوغلونون واختی سووشوبدور، کوراوغلو اؤزو ده بونو بیلیر. اما بیریسی گلمهلیدیر، فروغ دئمیشدی: کسی که ...
اما عباس بابائی باشقا آچیدان باخیر. بیز سازا دؤنمهلیییک، سؤزله ساز بیرلشمهلیدیر. "عاشیق" یارانمالیدیر. اما بو عاشیق حسین منزوی دئین عاشیق دئییل. منزوینین عاشیق – قهرمانی بئله بیر اینساندیر:
در ذهن من عینیتی سخت و شگفت انگیز دارد
مردی که با یک دست شمشیر،
با دست دیگر ساز میزد
اما عباس بابائی دئین عاشیق فرقلیدیر. تام مجنون بیر عاشیق، عاشیق جنون، دلی بیر شامان! او یارانمایینجا کوراوغلو دا اوزه چیخا بیلمز. چونکی ذاتن کوراوغلولار توپلومدا چوخدور. اونلاری معنوی عامیللر، عاشیقلار دیرچلدیب توپلوما سونا بیلر.
دوغرودور، ایگید و قهرمان قاورامی بو عصرین او بیری اوجوندا قویلانیب قالیبدیر. آد چکدیییمیز شاعیرلرده هامیسی بیر چئشیت نئوکلاسیک شاعیر ساییلیرلار. اما عباس بابائینین بصیرتی بو قونودا منی همیشه حئیرته سالیبدیر. او دا بیر عاشیق جنون ایدی، ساز نغمهلرییله اوچوب آرامیزدان گئتدی.
-
- 15/05/17


text:
مَرقُس 16
16-نجی باب
عیسانینگ دیرِلیشی
مَتّیٰ 28:1-8؛ لوقا 24:1-12؛ یوحنا 20:1-10
1سَبَّت گونی تاماملانانسُنگ، گیچ اُیلَن مَجدَلَلی مریم، یعقوبینگ اِنهسی مریم و سالُمه گیدیپ، عیسانینگ جِسِدینه خوش ایسلی زاتلار چالماق اوچین ساتین آلدیلار. 2یِکشَنبه گونی، اُلار گون دُغاندا، قابرینگ باشینا گِلدیلِر. 3اُلار بیری-بیرلِرینه: «قابرینگ آغزیندان داشی بیزه کیم آیریپ بِرِرکَه؟» دیییشیَردیلِر. 4باشلارینی قالدیریپ سِرِدِنلِرینده، داشینگ بیر چِته تُغالاناندیغینی گُردولِر. سِبَبی داش قاتی اولودی.
5قابرا گیرِنلِرینده بُلسا، ساغ طارافدا آق لِباس گِینِن بیر یاش ییگیدینگ اُتوراندیغینی گُروپ حایران قالدیلار. 6اُل بولارا: «حایران قالمانگ! سیز صلیبه چویلِنِن ناصِرهلی عیسانی گُزلِیَرسینگیز. اُل دیرِلدی، بو یِرده یُق! اینه، اُنونگ جِسِدینینگ قُیلان یِری. 7ایندی بُلسا بارینگ-دا، اُنونگ شَگیرتلِرینه و پِطرُسا: ”عیسی سیزدِن اُنگ جلیلَه باریار، اُزونینگ سیزه آیدیشی یالی، اُنی شُل یِرده گُرِرسینگیز“ دییینگ» دییدی.
8آیالّار قابردان چیقیپ قاچدیلار. اُلاری تیترِمه هِم حایرانلیق قاپلاپ آلیپدی. اُلار قُرقولاریندان یانگا هیچ کیمه هیچ زات آیتمادیلار.
عیسی شَگیرتلِرینه گُرونیَر
مَتّیٰ 28:9-10؛ یوحنا 20:11-18؛ لوقا 24:13-35
[ 9عیسی یِکشَنبه گونی ایر بیلِن دیرِلدی. اُل اَوَّل مَجدَلَلی مریمه گُروندی. عیسی اُنونگ ایچیندِن یِدی جینی کُووپ چیقاریپدی. 10مریم گیدیپ، مونی عیسی بیلِن بُلان و ایندی بُلسا اُنگا یاس توتوپ، آغلاشیپ اُتوران شَگیرتلِرینه خابار بِردی. 11اِمّا اُلار عیسانینگ دیریدیگینی و مریمه گُرنِندیگینی اِشیدِنلِرینده، مونگا اینانمادیلار.
12شُندان سُنگ عیسی شَگیرتلِریندِن ایکیسینه باشغا صوراتدا گُروندی. اُل ایکیسی اُبا طاراف باریاردیلار. 13اُلار هِم ایزلارینا اُورولیپ، مونی بِیلِکیلِره خابار بِردیلِر، اِمّا اُلار بولارا-دا اینانمادیلار. 14سُنگرا عیسی ساچاق باشیندا اُتوران اُنبیر شَگیرتلِرینگ اُزلِرینه گُرنوپ، ایمانسیزدیقلاری، یورِکلِرینینگ تِکِپبیرلیدیگی اوچین اُلارا کَیِدی. سِبَبی اُلار اُنونگ دیرِلِندیگینی گُرِن آداملارا اینانماندیلار.
15عیسی شَگیرتلِرینه شِیله دییدی: «هِمّه دونیَه آیلانینگ-دا، خوش خاباری هِمّه آداملارا واغیظ اِدینگ. 16ایمان گِتیریپ تَعمید آلینان نِجات تاپار، یُنه ایمان گِتیرمِدیک مَحکوم بُلار. 17شو عالاماتلار ایمان گِتیریَنلِرینگ هِمراسی بُلار: مِنینگ آدیم بیلِن جینلاری کُووپ چیقارارلار، تَزه دیلِّرده کِپلَرلِر. 18اِلِّری بیلِن ییلان توتسالار-دا، زَهِر ایچسِلِر-ده، اُلارا ضِرِر یِتمِز. اِلِّرینی مِریضلِرینگ باشینا قُیارلار، اُلار هِم شِفا تاپارلار.»
19عیسی مسیح اُلارا بولاری گورّونگ بِرِنیندِن سُنگ، آسمانا آلیندی و خودایینگ ساغیندا اُتوردی. 20اُنسُنگ شَگیرتلِر گیدیپ، اینجیلی هِمّه یِرده واغیظ اِتدیلِر. خودای اُلار بیلِن ایشلَپ، یِرینه یِتیَن عالاماتلار بیلِن اُز سُزونی تاصدیقلایاردی.]


text:
خالق آرتیستی آغاخان آبدوللایئو دونیاسینی دییشیب.
بو بارهده آپا-یا موغام اوستاسینین اوغلو حاجی مینخان عبدوللایئو معلومات وئریب.
خالق آرتیستینین ویدا مراسیمینین یئری و دفن یئری صاباح معلوم اولاجاق.
قئید ائدک کی، خالق آرتیستی آ. عبدوللایئو ۱۹۵۰-جی ایلده باکینین امیرجان کندینده آنادان اولوب، ۱۹۶۹-۱۹۷۳-جو ایللرده آصب زیناللی آدینا اورتا ایختیصاص موسیقی مکتبینده تحصیل آلیب. ۱۹۷۳-جو ایلده ابیلوو آدینا مدنیت ائوینده موغام ایختیصاصی اوزره معلم وظیفهسینه دعوت اولونوب، ۱۹۷۷-جی ایلدهن اصف زیناللی آدینا موسیقی مکتبینده موغام معلمی کیمی چالیشیب.
موغام اوستاسی ۱۹۷۵-جی ایلده فیلارمونییانین صحنهسینده فعالیته باشلاییب. روسییا، قازاخیستان، گورجوستان، اؤزبکیستان، آبش، کانادا، آلمانییا، هللاندییا، ایسوئچ، بئلچیکا، آوسترییا، فرانسا، آوسترالییا، هیندیستان، عیراق، تونیس، تورکییه، ایران و سایر اؤلکهلرده کونسئرت پروقراملاری ایله چیخیشلار ائدیب. ۱۹۹۲-جی ایلده امکدار آرتیستی فخری آدینا، ۱۹۹۸-جی ایلده خالق آرتیستی فخری آدینا لاییق گؤرولوب، پرئزیدئنت تقاعدچوسو اولوب. ۲۰۰۰-جی ایلده پئداگوژی فعالیتینه گؤره تحصیل ناظرلیگی کوللئگییاسینین فخری فرمانی، ۱۰ مای ۲۰۱۵-جی ایلده حیدر علیئو فوندونون "قیزیل چینار" بئین الخالق موکافاتی ایله تلتیف اولونوب.


text:
آلساندرو ولت
آلساندرو وولتا (ایتالیاجا: الکساندرو گیوسپ آنتونیو گرافون ولتا)، باتریانین ایختیراعچیسی کیمی تانینان مشهور ایتالیالی فیزیکچی دیر. او قالوانی ایله بیرلیکده الکتریک دؤورونون یارادیجیسی ساییلیر.
وولتا سویئسین یاخینلیغیندا یئرله شن کومو شهرینده وارلی بیر عایله ده دونیایا گلمیشدیر. اونون ۸ باجی قارداشیندان ۵ بعضی عمی لری کیمی کشیش اولور. ولتون والدین لری فیلیپو ولت و ماریا مادالنا ولت اصلینده اؤولادلاری الکساندرو اوچون تامام باشقا بیر یول سئچمیشدیلر. وولتا حقوقچو اولمالی ایدی و بونا گؤره ده ۱۷۵۸- ۱۷۶۰ جی ایللرده او یزیت لر () مکتبینه گؤندریلیر. بوش واختلاریندا کیتاب لاردان الکتریک حاقیندا معلومات آلان ولت همچینین بو ساحه نین عالیملر ی ایله ده صحبت لرله بیلی یینی درینلشدیریردی . ۱۷۶۹ – جو ایلده ولت اؤز ایلک اثرینی چاپ ائتدیریر. ۱۷۷۴ – جو ایلده او کومودا مکتب دیرئکتورو (direktoru) تعیین اولونور . بو زامان او هم ده ایختیراع ائتدییی الکتروفور ایله داها مشهورلاشیر. بو قورغو ایله استاتیک حالدا الده ائدیلن الکتریکی راحات نقل ائدیله بیلیردی.
بوندان سونرا ولتا همین مکتب ده فیزیکا اوزره درس دئمک حقوقو آلیر. ۱۷۷۶ – جی ایلده متان گازینی کشف ائدیر و یانان گازلا سیناقلار آپاریر (گازلا ایشله ین ولت آلیشقانی ). بونونلا او دایمی یانان لامپانی دوزلدیر. بوتون بونلار اونا ۱۷۷۸ – جی ایلده پاویا بیلی یوردوندا (Pavia Universitetində) پروفسور وظیفسنی آلماغا ایمکان وئریر. اورادا وولتا کیچیجیک الکتریک توتومونو اؤلچمک اوچون الکتروسکوپو ایختیراع ائدیر. بورادا او گرگینلیک مفهومونو داخیل ائدیر. کوندنساتورا وئریلمیش گرگینلیک و یوک آراسینداکی متناسیب لییی ده او تصویر ائتمیشدی . وولتانین ان بؤیوک ایختیراع سی ۱۸۰۰ – جی ایلده ولت ستونو اولموشدور. بو ایلک ایشلک باتریا ایدی . بو ستون بیر-بیریندن آیریلمیشدی لار. ایلک باتریانین ایختیراع سی اونا الکتریک جریانینین ماگنئتیت خاصه لرینی و الکتریکین کیمیادا تطبیقینی آراشدیرماغا شرایط یارادیر.
۱۷۹۱ – ایلده وولتا لندن کرال جمعیتینه (London Kral Cəmiyyətinə) عضو سئچیلیر. ۱۷۹۲- جی ایلده او ایکینجی دفعه اولاراق خاریجی سیاحته چیخیر. ۱۸۰۱ – جی ایلده پاریس ده گئده رک ناپلئونا اؤز باتری یاسینی تقدیم ائدیر. ۱۸۰۲ – جی ایلده وولتا فرانسه اینستیتوتو طرفیندن فخری مدالا لایق گؤرولور. ناپلئون ایتالیانی ضبط ائتدیکدن سونرا ولتا سناتور وظیفه سینی وئریر و ۱۸۱۰ – جی ایلده اونو گراف سوییه سینه (Graf səviyyəsinə) قالدیریر.
۱۸۱۹ – جو ایلده اؤز کاریراسینین (karyerasının) سونوندا وولتا اونون حاققیندا گزه ن دئدی قودولارا (qodulara) تاب گتیریر و کامناقوداکی کند ائوینه کؤچور.
بیر موغه ننی قادینلا اوزون مدت بیر یئرده یاشایاندان سونرا ولت ۱۷۹۴ – جو ایلده وارلی عایله دن اولان ترئسا پرئقرینی (teresa Pereqrini) ایله ائولنیر. اونلارین ایک اوغلو دونیایا گلیر. ولت کومو دا دفین اولونوب . اونون آلت لری اورادا یئرلشن ولت موزه ینده ساخلانیلیر. اونون وفاتیندان ۷۰ ایل سونرا ولتون شرفینه الکتریک گرگینلییی نین واحیدی "ولت" قبول ائدیلیر.


text:
آخار. آذ بؤیوک یازیچی، پوبلیسیست، ایجتمای خادیم، «موللا نصرالدین» ادبی مکتبینین بایسی و ایدئیا رهبری، دراماتورگ، ساتیریک جلیل ممدقولوزادنین (میرزه جلیل) نثر اثرلریندهکی پورترئت حاقدا ماتئریالی تقدیم ائدیر:
اجتماعی ظلمون و زوراکیلیغین حؤکم سوردویو بیر جمعیتده اینسان لیاقتینی، قادین تالعیینین نئجه آغیر تحقیرلره، فاجعهلره معروض قالدیغینی گؤسترهن چوخپلانلی پورترئت ائلئمئنتلری بیر دومینانت اوبرازین (خودایار بیین) ظاهری و داخیلی علامتلری اطرافیندا قروپلاشیر، یئنیدن نؤوبهلنهرک سوژئتدهکی حادثهلرین عمومی منطیقینه تابع ائدیلیر.
پووئستین اساس قهرهمانلاریندان اولان زینب ین پورترتینی نظردن کئچیرک. اثر بویو تصویر اولونان هر ائپیزوددا اونون پورترئتینین بیر طرفی ایشیقلاندیریلیر. ایلکین مرحلهده زینب ین پورترئتی ظاهریدیر و موقاییسهلی کاراکتر داشیییر:
آ) زینب ین بوگونکو پورترتی؛
ب) زینب ین ایکی ایل اوولکی پورترتی؛
ج) زینب ین گنجلیک پورترتی.
گؤستریلهن واریانتلار حادثهلرین باشلانغیجی ایله علاقداردیر و پورترتین سوژئت خطی بویو تاماملانماسینا سانکی حاضرلیق مرحلهسی تشکیل ائدیر. بو زمیندن سونرا ظاهری پورترت داخیلی پورترتله اوز اولونور.
«ائولیلیکدن اوولکی زینب ین گؤزللیگی دیللره داستان ایدی. هر ائلدهن اونا ائلچیلر چیخیردی». یازیچی بو ایفادهلرله آرتیق زینب ین خاریجی پورترتینی یارادیر. بو مرحلهده زینب ین گؤرونوشونون تصویری اولماسا دا، راحت بیر شکیلده گؤزللیکده تایی-برابری اولمایان زین بی گؤز اؤنونه گتیره بیلیریک. سونراکی مرحله کربلایی حیدرین اؤلومو و زینب ین موصیبتیدیر. بوتون بونلار سوژت خطینده آردیجیللیقلا وئریلیر، یئنی مرحله اوچون زمین یارادیر. ایکی ایل اوولکی پورترتینده ارینین اؤلومونون موصیبتینی یاشایان بیر قادینی گؤروروک. لاکین بو قادین بوتون یاشادیقلارینا، موصیبتلرینه باخمایاراق، اللهینا شکر ائدن، اولانیندان راضی قالان بیریدیر. و حکایهنین سونوندا زینب ین بوگونکی پورترتی وئریلیر. زینب اوبرازینین اینکیشاف ائدرک گلدیی بو نقطهسینده اونون پورترتی تاماملانیر.
خودایار بیین ائوینده قالدیغی مدتده دونیایا گلمیینه پشمان اولور. آرتیق قارشیمیزدا شریعت قایدالارینا قارشی چیخا بیلمهیهرک مغلوب اولان بیر قادینین پورترتینی دایانیر. هم مالی-پولو الیندن چیخیب، هم ده بوشانماق، موستقیل اولماق کیمی بیر صلاحیتی یوخدور.
داخیلی پورترتده یئنه بیر تصویر ساحهسی دیگر تصویر ساحهسی ایله اوزلنیر، بیر نئچه واریانتدا قروپلاشیر:
۱. موختلیف حیات سیتواسییالاریندا اؤز «من»اینی موختلیف شکیلده عکس ائتدیرهن پورترتلر؛
آ) زینبین خودایار بیه گؤندردیی جاوابی حادثهلرین مورککبلشدیینی گؤستریر؛
ب) زینب ین بوجاقدا دیزی اوستونده اوتوروب جوراب توخویا-توخویا آغلاماسی: حادثهلرین اینکیشافی زینب ین آغلاماسی اوچون اساس اولور.
۲. اینسانین اؤز ایچیندهکی چارپیشما ایله تصویر اولونان پورترت: زینب ین ایکی دیوار آراسیندا قالیب راضیلیق وئرمهسینین زهر ایچمکله موقاییسهسی حادثهلرین زیروه نقطهسیدیر.
۳. اینسانین ناعلاج سیتواسییاداکی پورترتی: زینب ین اولادلاری ایله بیرگه چیخیلماز وضعیتی، چارهسیزلیگی آرتیق نتیجهدیر.


text:
۲۰۱۷-جی ایلین ایسلام همریلیگی ایلی اعلان ائدیلمهسی چوخ موثبت فاکتدیر.
آخار.آذ خبر وئریر کی، بونو «موسکوا-باکی» پورتالینا موصاحیبهسینده روسییالی ژورنالیست ماکسیم شئوچئنکو سؤیلهییب. او، آذربایجانین بئین الخالق آرئنادا آوتوریتئتینین کیفایت قدر یوکسک اولدوغونو بیلدیریب:
«آذربایجان ایسلام دونیاسینین هم شیعه، هم سوننی قولونون بیر حیسهسیدیر. آذربایجان چوخ میللتلی و چوخدینلی دؤولتدیر. آذربایجان اراضیسینده یاشایان خالقلارین چوخو ایسلاما اعتیقاد ائدیر، اما بونا باخمایاراق، خریستیان و یهودیلره ده حؤرمت ائدیلیر. آذربایجان ایسلام دونیاسینین اینجیلریندن بیریدیر. او، دونیایا بؤیوک ایسلام عالیملری، فیلوسوفلاری، مدنیت خادیملری بخش ائدیب. من آذربایجان دئیهنده تکجه بوگونکو دؤولتی یوخ، هم ده مرکزی تبریز اولان بوتؤو آذربایجانی نظرده توتورام. بیز بیلیریک کی، ایرانین عالی دینی لیدئری علی خامئنئی اصلهن آذربایجانلیدیر. آذربایجانلیلار بو گون ایرانین سیاسی، اقتصادی حیاتیندا بؤیوک رول اویناییر.
آذربایجان بو گون معاصر سیاست حیاتا کئچیریر. اؤلکه رهبری باشقا اؤلکهلرله موناسیبتلری یولونا قویاراق، لاییقلی شکیلده اؤز دؤولتینی ایداره ائدیر. آذربایجانین بئین الخالق آرئنادا آوتوریتئتی کیفایت قدر یوکسکدیر».


text:
دونالد ترامپین قودسو ایسرایلین پایتختی اولاراق تانیماسیندان بیر قدر اؤنجه آمریکا دؤولت دپارتامئنتی ایسرایله مخفی مکتوب گؤندریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده اینفورماسییانی «رؤیتر» آگنتلیگی یاییب. مکتوبدا واشینگتونون ایسرایلدن آمریکا وطنداشلارینین قورونماسی نامینه ترامپین قراری ایله باغلی یومشاق آچیقلامالار وئرمهسی ایستنیلیب:
«باش وئرنلردن ممنون اولدوغونوزو بیلسک ده، رسمی آچیقلامالارینیز اوچون گؤزلمیینیزی ریجا ائدیریک. بو قرارا قارشیلیق اولاراق یاخین شرقده جدی بیر دیرنیش اولاجاغینی تخمین ائدیریک و وضعیتین آمریکا وطنداشلارینا نه درجهده تأثیر ائدجیی ایستیقامتینده موذاکیرهلر آپاریریق».
«رؤیتر»این یایدیغی باشقا بیر سندده ایسه آمریکا دؤولت دپارتانتینین پروسسلری ایزلهمک اوچون خصوصی قروپ یاراتدیغی وورغولانیب. بوندان باشقا دپارتمنت آوروپاداکی بوتون سفیرلیکلرینه مخفی خبردارلیق مئساژی دا گؤندریب:
«بین الخالق ایجتیمایتین قودسله علاقدار وئرجیی رئاکسییالارا تأثیر ائتمک اوچون چتین بیر وضعیتله قارشی-قارشییاسینیز. سیزدن قودسون ایسرایل و فیلیسطین آراسیندا حل ائدیلمهسی گرکن مسئله اولماسی رئاللیغینی آنلاتماغینیزی ایستییریک».


text:
کرکوکده دؤولت ایدارهلرینده عراق کورد مختار ویلایتینین بایراغینی آسمایانلار جزالاندیریلاجاق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو بارهده قراری کرکوک بؤلگه مجلیسی قبول ائدیب. آرتیق قبول ائدیلن قرارا عرب و تورکمان قروپلار دا عمل ائتمهیه باشلاییبلار.
قید ائدک کی، بیر مدت اؤنجه کرکوک والیلیگی شهرده عراق بایراقلاری ایله یاناشی، کورد بایراقلارینین دا آسیلماسی حاقیندا قرار قبول ائدیب. بو، تورکمانلارین و عربلرین اعتراضینا سبب اولوب. اوستهلیک، عراق کورد مختار ویلایتی یئنیدن کرکوکون اؤز اراضیسی اولدوغونو ادعا ائتمهیه باشلاییب. حاضردا بؤلگه دی-ژوره باغدادا، ده-فاکتو ایسه اربیله تابعدیر.
شهرین کوردلرین تابعلیینه کئچمهسی ایشید-این بؤلگهیه هجوملاریندان سونرا باشلاییب. عملیاتلار باشا چاتانا قدر اراضینی مدافعه ائدجیینی سؤیلهین اربیل بورایا ایندییه قدر عراق عسگرلرینی بوراخمیر.
عراق حکومتینین ۱۹۵۹-جو ایلده اعلان ائتدیی سون گؤستریجیلره گؤره، عراق اهالیسینین تخمیناً ۹%-نی (۵۶۷،۰۰۰ نفر – رئد.) تورکمانلار تشکیل ائدیبلر. استاتیستیکادا همچینین کرکوک ویلایتیندهکی اهالینین یاریدان چوخو (۱۸۰،۰۰۰ نفر) تورکمانلار، ۱/۳-ی ایسه کوردلر اولاراق گؤستریلیب. دیگر سیاهییا آلمالاردا (۱۹۷۷، ۱۹۸۷، ۱۹۹۷-جی ایللر – رئد.) ایسه تورکمانلار عرب و یا کورد کیمی سیاهییا آلیناراق سایلاری قصداً آزالدیلیب. اوستهلیک، هم صدام حسین، هم ده اوندان سونراکی دؤنملرده شهره کوتلوی شکیلده عرب و کوردلرین کؤچو تشکیل ائدیلیب.
خاطیرلاداق کی، تورکمانلار آذربایجان تورکلریدیر.


text:
الریاض آستانادا سورییادا تهلوکهسیزلیک زونالارینین یارادیلماسی ایله باغلی ایمضالانان راضیلاشمانی دستکلییر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بونو ژورنالیستلره آچیقلاماسیندا سعودییه عربیستانی خاریجی ایشلر ناظری عادل جبیر سؤیلهییب.
قئید ائدک کی، دونن روسییا، تورکییه و ایران سورییادا ۴ تهلوکهسیزلیک زوناسینین یارادیلماسی حاقیندا راضیلاشما ایمضالاییبلار. راضیلاشمایا اساساً تهلوکسیزلیک زونالاری حکومتله مخالیفت قوهلرینین تماس خطینده یارادیلاجاق. بو زونالارین داخیلینده سلاح قاداغان ائدیلهجک، تهلوکسیز رایونلار فورمالاشدیریلاجاق.


text:
تورک قیزیلآیی اربیلده
گؤندریلن انسانی یاردیملارین بیر قیسمی اربیل و سلئمانیهیه آپاریلدی
تورک قیزیلآیی طرفیندن عراقلی زلزلهدن ضررچکنلر اوچون گؤندریلن انسانی یاردیملارین بیر قیسمی اربیل و سلئمانیهیه آپاریلدی.
چادیر، پتو و ارزاق داشییان 18 تریلر، خابور سرحد قاپیسیندان گئچهرک اربیله چاتدی.
تورکیهدن گؤندریلن انسانی یاردیملاری تورک قیزیلآیینین بوراداکی لجستیک آنبارینا ائندیریلدی.
بوندان باشقا، تورکیهدن یولا چیخان و عاجل انسانی یاردیم داشییان 14 تریلر ده زلزلهنین یاشاندیغی سلیمانیه شهرینه چاتدی.
تورک قیزیلآیی یئتکیلیلری، بؤلگهیه گؤندریلن دیگر تریلرلرین ده خابور سرحد قاپیسیندان گئچهرک بؤلگهیه گلهجیینی ایفاده ائتدی.
تورک قیزیلآیی، سلیمانیه مرکزلی 7،3 بؤیوکلوگوندکی زلزلهدن همن سونرا بؤلگهیه گئدهرک ضرر گؤرموش انسانلارا یاردیم چاتدیرمیشدی.


text:
آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-این خاریجی خیدمتلر ساحهسینده اوزون مدت یوکسک سوییهده چالیشمیش سفیر روبئرت سئکوتانین آذربایجاندا اؤز فعالیتینی داوام ائتمهسی گؤزله نیلیر.
موساوات .کام خبر وئریر کی، بو بارهده یئنی پرئزیدئنت دونالد ترامپین ایناوقوراسییا مراسیمیندن سونرا خاریجی اؤلکهلردهکی سفیرلری، او جملهدن روبئرت سئکوتانی گئری چاغیراجاغی بارهده معلوماتلارلا باغلی آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری-این آذربایجانداکی سفیرلییندن بیلدیریلیب.
قئید اولونور کی، آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری پرئزیدئنتینی تمثیل ائدن سفیرلر پرئزیدئنتینین تعییناتی اساسیندا چالیشیرلار.
خاطیرلاداق کی، «نیو یورک تایمز» قزئتی بعضی دیپلوماتلارا ایستینادن یازیب کی، دونالد ترامپ ایناوقوراسییا مراسیمیندن سونرا خاریجی اؤلکهلرده فعالیت گؤسترهن بوتون آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری سفیرلرینی گئری چاغیراجاق. بونونلا باغلی آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری دؤولت دئپارتامئنتینه بیلدیریش ده گؤندریلیب.
دونالد ترامپین ایناوقوراسییا مراسیمی یانوارین ۲۰-دا کئچیریلهجک.


text:
نایجل فراژ
نایجل پاول فراژ (اینگیلیسجه. Nigel Paul Farage /ˈfærɑːʒ/، دوغوم گونو ۱۹۶۴ آوریل آیی نین ۳-جو گونو داون شهرینده)، اینگیلیس رادیکال ساغچی سیاستچیسی و اسکی بورس بازاری دلالی. داها قاباق سپتامبر ۲۰۰۶ - نوْوامبر ۲۰۰۹ تاریخلرینده و نوْوامبر ۲۰۱۰ تاریخیندن اعتیباراً بیرلشمیش شاهلیق باغیمسیزلیق پارتیسی (یوکیپ، UKİP) باشچیسی اوْلاراق چالیشیر. ۱۹۹۹ ایلیندن بری گونئی دوْغو اینگیلیس اوروپا پارلیمانی عۆضوۆ اولاراق وظیفه سۆردورور. اوروپا پارلیمانیندا ائتدیگی بیر سایی دارتیشمالی دانیشمالاری و شیدّتله یورونو تنقیدی دیللره دۆشموشدور.
فاراژ، ماستریخت آندلاشماسینین ایمضالانماسیندان سونرا ۱۹۹۲ ایلینده مۆحافیظهکار حزبینی ترک ائدهرک یوکیپین قوروجو عوضوو اولدو.
فاراژ، باشباخان دیوید کامرونون آرخاسیندا، اوکتوبر ۲۰۱۳ ایلینده دیلی تلگرافین ۱۰۰ ان ائتکیلی ساغچیلار طرفینده ایکینجی سیرادا یئر آلدی. ۲۰۱۴ ایلینده تایمز (Times) درگیسی طرفیندن "ایلین اینگیلیسلیسی" سئچیلدی. فاراژ بریتانیانین اوروپا بیرلیگیندن آیریلماق ۲۰۱۶ هن-یوخ سئچیمینده (رفراندوموندا)، بریتانیانین آیریلماغی اۆچون چوْخ چالیشانلارین بیریسی ایدی.
قایناقلار[دَییشدیر]
- آنادولو تورکجهسی و اینگیلسیجه ویکیپدیا صفحهلری