text:
بابک امیر خسروی نین فارس ایستعمارچیلیغینا داها آرتیق خوش خیدمتلیک ائتدیگینه باخیش!
آذربایجاندان باشلامیش مشروطه حرکاتی نین یئنیلمه سی نین سونوچ و نتیجه سی اولاراق ایران ممالیکی محروسه سینه فارس ایستعمارچیلیغی نین حاکیم کسیلمه سینی کئچمیش یازیلاردا اورتایا قویموش[i]، اوسته لیک بؤلگه ده روسیه سؤیئتلیک ایستعماری و اینگلیس ایستعمارچیلیغینا قارشین آلمان پیرؤیس ایستعمارچیلیق حاکیمیتی نین ده دنگه اولوشدوردوغونا داییر بیلگی وئره رک دئیینمیشیک[ii]. ائله جه ده ایران ممالیکی محروسه سی روسیه سؤیئتلیگی و انگلیستان گوجلری طرفیندن ایشغال اولدوقدان سونرا قودرت بوشلوغونون یارانماسی و فارس ایستعمارچی حاکیمیتی نین اویقولادیغی باسقیلارین آزالماسی نتیجه سینده گونئی آذربایجانلیلار آراسیندا میللی بیلینجین گلیشمه سینه یول آچماسی، گونئی آذربایجانلیلاری آذربایجان میللی حکومتی نین یاراتمالارینا دورتمه سینه ده ایشارت ائتمیش ایدیک[iii]. بونلارا باخمایاراق بابک امیر خسروی بیر فارس مدنیت راسیستی اولاراق ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللیتلری مختلیف میللی توپلوملار دئییل، اونلاری ایران-فارس میللتی نین آلت قوروپلاری دئیه "اقوام ایرانی" قلمه آلماغا چالیشار[iv]. دئمک، بعضیلری بئلنچی ذاتلارین گؤروشلرینی اؤنمسه مز و گؤرمزدن گلمک ایسته سه لر ده، بیر سیرا فارس ایستعمار قووه لری بئلنچی ذاتلارین قولتوغونا قارپیز قویماغا چالیشاراق بونلاری اوزدن ایراق بیر دلی دانا دک آذربایجان تورکلری نین میللی منافعلری علیهینه اویناتماغا چالیشارلار[v]. مسئله بئله اولدوقدا قلم صاحابی بو دوروم و وضعیته داها آرتیق سئیریجی قالماق ایستمه یه رک بابک امیر خسروی نین فارس ایستعمار تشکیلاتلاری و او تشکیلاتلارداکی تورک کؤکنلی آیاقچیلارینا تحریف ماهیتینده ییرمی بیر آذر موناسبتی ایله اورتایا قویدوغو گؤروشلره موناسبت بیلدیرمک ایستر، بابک امیر خسرویدن اوخویوروق:
"حرمتلی یولداش وهاب، سلامدان صونرا! ازمن خواسته ای که به مناسبت سالگرد ماجرای غم انگیزفرقه ی دموکرات آذربایجان، با نشریّه ی شما، مصاحبه بکنم. نگاهی به پرسش ها براین حقیقت گواهی می دهد که تو رفیق ارجمند و سایر رفقای سازمان اکثریّت؛ پس ازاین همه اسناد ومدارک ومشاهده ی واقعیّت ها، هنوزازنهضت ملی ۲۱ آذر صحبت می کنید وشگفتا همچنان آن راجشن می گیرید! وبراین باورید که گویاآن ماجرا، یک جنبش خودجوش واصیل وبرخاسته ازمیان مردم شریف آذربایجان بوده، بااهداف«ملّی»داشته است!"[vi]
اوسته گؤروندگو کیمی گونئی آذربایجان میللی مسئله سینه یاناشماقدا بابک امیر خسروی هر هانکی بیر آزاد انسان، بیر دوشونجه و فیکیر صاحابی کیمی دئییل، بیر فارس تمامیتچی سی (فارس دیلی و مدنیتی راسیستی) کیمی یاناشمیش مقامدا یئر آلار. دئمک، کئچمیشده ایران ممالیکی محروسه سینده فارسلیق مفکوره سی هئژمون اولدوغو و فارس مفکوره سی آچیسیندان دا فارس ایستعمارچیلیق مقوله سی ایرانلی لیق مسئله سی قلمه آلیندیغی اوچون فارس ایستعمارچیلیغینا معروض قالمیش ایران ممالیکی محروسه سینده کی تورک، عرب، بلوچ، لور و کورد میللیتلرینه منسوب اولان انسانلارین اؤز میللی منلیک و کیملیکلرینه دوشونمکلری و اهمیت وئرمکلری بیر باغیشلانماز گوناه ساییلارمیش. بو اساسدا 1941.- 1946. ایله دک انگلیستان و روسیه سؤیئتلیگی ایشغالینا معروض قالمیش ایران ممالیکی محروسه سینده کی خالقلار، فارس ایستعمارچی گوجلری نین ایجازه سی اولمادان، فارسلیق ایسارتینده اولدوقلاری اوچون اؤز میللی منلیک و کیملیکلرینه دوشونمه مه لی ایمیشلر. ییرمی بیر آذر مسئله سینی باهانا ائده رک سازمان فداییان خلق ایران- فارس تشکیلاتی نین دوزنلدیگی دانیشیقلار دا آذربایجان میللی مسئله سی و ییرمی بیر آذر حرکتی نین قوتلانماسی دوغرولتوسوندا دئییل، فارس ایستعمارچیلیغی آدینا وردیش (تمرین) ائتمک ایستدیکلری ایصلاحن دمکراسی آنلاییشی ساییلار. دئمک، ایرانلی لیق آدینا دا گونئی آذربایجان میللی مسئله سینی ائشیتمک قابیلیتینه یییه اولمایان بابک امیر خسرویلردن داها آرتیق نه گؤزلمک اولار دئیه فارس ایستعمارچیلیق تشکیلاتلاریندا آیاقچیلیق ائدن هر بیر آذربایجانلی اؤز دوردوغو یئری نین نئجه بیر یئر اولدوغونو اؤزو قرار وئرمه لیدیر. گئنه ده اوخویوروق:
"... چنین به نظرمی رسد که شما، متاسفانه هنوزبراین باورید که رهبری آن نیز بدست فرقه ی دموکرات آذربایجان بود که در۱۲ شهریور«تاسیس» شد وسه ماه بعد قدرت را درآذربایجان بدست گرفت! ظاهراًهنوز برشما روشن نیست که ایجاد فرقه ی دموکرات آذربایجان، ازآغاز تا پایان؛ ساخته وپرداخته ی میرجعفرباقروف ها درباکو، وآن نیزطبق نقشه ورهنمودهای روزمره ی ژوزف استالین بود! شنیدن این سخنان ازسوی شما وسازمان اکثریّت که مورد علاقه واحترام من اید، و باور به این پندارها، انسان را عمیقاً غمگین ومتاسف می سازد"[vii].
میللی مسئله هر بیر میللتین اؤلوم یوخسا قالیم مسئله سی اولدوغو اوچون گونئی آذربایجان میللی حؤکومتی باشچیسی میرجعفر پیشه وری ایله میرجعفر باقروف مصلحتلر آپارمیش دئیه گونئی آذربایجان میللی مسئله سینی یوژئف ایستالینه نسبت وئرمگی ده بابک امیر خسروی نین فارس ایستعمار یانچیسی اولدوغونون گؤسترگه سی ساییلار. ائله او اساسدا بوگون فارس ایستعمار تشکیلاتلاریندا کادر اولاراق خیدمت ائدن آذربایجان تورکلری نین (رقیه دانشیان و....)، بیر چوخونون کئچمیشده کی قوهوملاری نین آذربایجان دمکرات فرقه سی عضولریندن اولدوقلارینی نظره آلارساق، فارس ایستعمارچیلیغی نین هانکی بویوتلاردا عمل ائتدیگینی داها دا راحات درک ائتمک اولار. دئمک، ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللیتلر مسئله سی بیر چوخلاری باشا دوشمک ایستمدیگی "ایرانیت" مسئله سی دئییل، میللیت اساسلی فارس ایستعمارچیلیق مسئله سی ساییلار. بو دوغرولتودا آذربایجان میللی حکومتی یئنیلگه یه اوغرادیقدان سونرا برازجان شهرینده کی فارسلیق توتساغی اولموش، هاشمی و حداد آدلی توتساقلارا محمدرضا شاهین باش وزیری اسدالله علم-ین ایشلتدیگی ایفاده نی ائشیتمک یاخشی اولار دئیه دوشونورم. هاشمی برازجان زیندانیندا اسدالله علمه توتساق اولارکن اؤز دردینی آنلاتماقلا بیر سورقونو دا اورتایا آتمیش، "اطلاعات هوایی" قزئتیندن اوخویوروق: " 45 هزار زنداني که به اتهام عضويت در فرقه دموکرات آذربايجان زنداني بودند همگي آزاد شده اند و تنها من و دو نفر ديگر هنوز در زندان مانده ایم" ... "آيا اين ناشي از اشتباه است يا ميخواهيد ازشخص ما انتقام بگيريد".
اسدالله علم دئمیش: "ما انتقام شخصي نه، بلکه انتقام ملي گرفته ايم"[viii].
گؤروندوگو کیمی حاکیم و محکوم بیر بیرلرینی سورقویا چکرکن میللی مسئله آچیسیندان (تورک یوخسا فارس) مسئله یه یاناشدیقلارینا باخمایاراق اؤزلرینی اوزدن ایراق "ایرانلی آیدین" قلمه آلان فارس مدنیت راسیستلری و فارس ایستعمار یانچیلاری "ایرانیت" آدی نین آرخاسیندا گیزلنه رک فارس ایستعمارچیلیغی و راسیستلیگینی دیفاع ائدرلر. مسئله یه اوبیئکتیو یاناشیلارسا، کئچمیشده کی توهم یوخسا خیال اوجوباتیندان بیر چوخلاری روسیه ایستعمارچیلیق سیستیمینه رحمت و شفقت گؤزو ایله یاناشدیقلارینا و یوخسا هر هانکی مصحلت اوزوندن دونیا سیاستینده کی گؤتوروشمک (یار کشی) آچیسیندان روسیه سؤیئتلیگیندن پای اومدوقلارینی نظره آلاراق مسئله نین هانکی آشامادا آخین ائتدیگینی آنلاماغا چالیشارساق، فارس ایستعمارچیلیغی قارشیسیندا الی سیلاحسیز بیر توپلومون باشچیلاری، باشدا سیدجعفر پیشه وری روسیه ایشغالی آلتیندا اولان توپلومو اؤز میللی منلیگی و کیملیگی دوغرولتوسوندا سفربر ائتمک مسئله سینی هئچ ده جناییلشدیرمگه احتیاج گؤرونمز. میرجعفر باقروف و سید جعفر پیشه وری نین مصلحتلشمه لری سؤز قونوسو اولدوقدا بو مسئله نی اوچ آچیدان اله آلماق اولار:
1- میرجعفر باقروف و سید جعفر پیشه وری هر ایکی سی روسیه سؤیئتلیگی و فارسلیق ایستعمارچیلیغینا توتولموش میللت اوولادلاری اولاراق روسیه سؤیئتلیگی کؤمگی ایله آذربایجان خالقینی بیرلشدیرمک دوشونجه سینه قاپیلمالاری خطا دا اولسا، بو مسئله دوشونولموش بیر سئچه نک ساییلمالیدیر. بو سئچه نک اوغورلو حیاتا کئچسه ایمش، گونئی آذربایجان میللی حؤکومتی قورولدوغو گوندن گونئی آذربایجان ایداره لرینده و ایداره چیلیک سیستیمینده آذربایجان دیل و مدنیتی حاکیمیتچیلیگینی سوردوره رک آذربایجان تورکچه سی ده قات قات زنگینلشمگه دوغرو ایلریلرمیش و انسانلاریمیز دا فارسلیغین اریتمه سیاستینه تابع توتولمازمیشلار. اوسته لیک، بوگون قاراباغ تورپاقلاری ایشغال اولموش قوزئی آذربایجان جمهوریتی دئییل، بیرلشیک و بوتون آذربایجان جمهوریتی نین یاراندیغینا تانیق اولاردیق.
2- فارس مدنیت راسیستلری و ایستعمار یانچیلاری نین ایددعا ائتدیکلری و ایستالینه نسبت وئردیکلری قارا یاخما (گونئی آذربایجانین فارسلیق چنبره سیندن قوپماسی و روسیه سؤیئتلیگینه قوشولما مسئله سی) گؤروشلری حیاتا کئچسه ایمیش، گئنه ده 1991. ایل روسیه سؤیئتلیگی نین داغیلماسی ایله بیرلشیک آذربایجانا تانیق اولاردیق. دئمک، آذربایجان میللی مسئله سینی فارس ایستعمارچیلیق گؤزو ایله یورمساماق (تعبیر ائتمک ایستمک)، آذربایجان میللی مسئله لرینه خئییر گتیره بیلمز.
3- گونئی آذربایجان میللی حؤکومتی ایستر ایران ممالیکی محروسه سینده موختار بیر دؤلت، ایسترسه ده اؤز مستقیللیگینی قورویاراق بؤلگه ده گونوموزه دک حاکیمیتچیلیگینی یاشادا بیلیرسه ایمیش، گئنه ده گونئی آذربایجان توپلومو بیر میللی وارلیق اولاراق بو گون اؤزونه لاییق یئری توتموش ساییلارمیش. بو مسئله گئنه ده ایکی آچیدان اله آلینابیلرمیش:
1- گونئی آذربایجان مستقیل بیر دؤلت اولاراق گونوموزه دک اؤز میللی دؤلتچیلیگینی یاشادا بیلسه ایدی، بوگون هر هانکی بیر مانع اولمادان خالق سس وئرمک یولو ایله قوزئی و گونئی آذربایجان دئیه بیرلشیک آذربایجان دؤلتی یاراناراق بیر میللی وارلیق اولاراق باجی- قارداش حسرتینه سون قویولارمیش.
2- گونئی آذربایجان ایران ممالیکی محروسه سی ایچریسینده مختار بیر دؤلت کیمی بو گونه دک اؤز دؤلتچیلیگینی یاشادا بیلسه ایمیش، او زامان گئنه ده ایران ممالیکی محروسه سینده بوگونکو کیمی قاباریق فارس ایستعمارچیلیق حاکیمیتی دئییل، نسبی ده اولسا، اؤز میللی دیلی و مدنیتی، یئر آلتی و یئر اوستو قایناقلارینا دا صاحیب اولان بیر موختار آذربایجان حاکیمیتی اورتادا گؤرونرمیش. بئله لیکله فارس مدنیت راسیستلری و فارس ایستعمار گوجلری طرفیندن ده آذربایجان تورکلری هر هانکی بیر حئیوان معامله سینه تابع توتولمازمیشلار.
اوسته کی گؤرونوم و منظره لر نظره آلیندیقدا بیر ازیلمیش خالق اوولادی اولاراق بوگون فارس ایستعمارچیلیغینا خوش خیدمتلیک ائتمک هئچ ده انسانلیق دئییل، رذالتین قاباریق گؤرونتوسو و گوزگوسو ساییلار.
قایناقلار و اتک یازیلار
[i] ایشیق سؤنمز، آذربایجان مشروطه حرکاتی نین یئنیلمه سی نین سونوچ و نتیجه سی اولاراق فارس ایستعمارچیلیغینا گئدن یول: http://www.isiqsonmaz.com/Seite257.htm
[iii] ایشیق سؤنمز، باخ اوسته.
[iv] ایشیق سؤنمز، بابک امير خسروي نين "ميلت ندير؟" و "فارسی آذري" دئيه اورتایا آتدیغی فارس نئهيليستلیگی و ایستعمارچیلیغی گؤروشلرینه باخيش: http://isiqsonmaz.com/Seite%20307-A.htm
[v] بهرام خراسانی، ۲۱ آذر: یادمان ملی، یا نشان وابستگی؟ چهارشنبه ۲۲ آذر ۱٣۹۱ - ۱۲ دسامبر ۲۰۱۲، (اوخویوروق: جناب آقای امیر خسروی، با سپاس از احساس مسئولیت اجتماعی شما هم میهن و پیشکسوت ارجمند؛ ۱) من در جایگاه یک کمونیست قدیمی با بیش از ۶۰ سال سن، از سالهای میانه ی ده ی چهل که کمابیش درگیر فعالیتهای سیاسی شدم، با خودم بسیار کلنجار رفتم تا به خویشتن بباورانم که رویداد ۲۱ آذر ۱٣۲۴ آذربایجان، یک جنبش دموکراتیک بوده و ادعاهای رژیم شاه و نیز ملی گراها در باره وابسته بودن آن، سخنی بی پشتوانه و بیش از هرچیز، گونه ای توده ای ستیزی و کمونیست ستیزی است. .... اما گذشت روزگار، نادرستی پندار من و درستی گفتار کسانی که رویداد آذربایجان را یک نغمه شوم جدایی خواهانه و همسو با خواست الحاق گرایانه دولت شوروی میدانست، کمابیش بر من ثابت شد. بدتر از آن، کارزار گسترده قومگرایان چپ گرای ایرانی پس از حس کردن بوی کباب حکومت اقلیم کردستان در کمابیش یک سال گذشته بود که گویی کسانی چون من، از اینکه سخن از یکپارچگی میهن خود یعنی ایران به میان می آوریم، چیزی به کسی بدهکاریم یا باید شرمنده باشیم. این رفتار قومگرایان و دفاع آشکار آنها از جدایی خواهی، باور به درستی سخن مخالفان فرقه دموکرات آذربایجان و کردستان را در من افزود. .. از اینکه برنامه ریزان آن رویداد شوم شکست خوردند و آذربایجان هنوز پاره ی تن ایران است، خرسندم.... امیدوارم به زودی بتوانم گفتاری بسنده را در این زمینه آغاز کنم. بازهم از جناب بابک امیر خسروی سپاسگذارم، و برایش زندگانی درازی آرزو میکنم. پیروز باشید. بهرام خراسانی ۲۲ آذرماه ۱٣۹۱).
[vi] بابک امیرخسروی، ۶۵مین سالگرد نهضت ۲۱ آذر به رهبری سید جعفر پیشه وری، چند یادآوری لازم درباره کتاب پروفسور جمیل حسنلی: http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=49692
[vii] بابک امیر خسروی، باخ اورادا.
[viii] آذربایجان (قازئته)، حزب تودهء ایرانین آذربایجان تشکیلاتی- آذربایجان دمکرات فرقه سی مرکزی کمیته سی نین اورگانی، چهارشنبه 15 اسفند، 1341 (1962)، نمره 1441، اوچونجو دؤره، آلینمیش: اطلاعات هوایی 1 دی، 1341. باخ: یادداشت یوردنت: http://yurd.net/page.php?id_contents=0000001670
ایشیق سؤنمز، 13.12.2012


c: text/html

text:
اورا
اؤلوم ملکه سی اوچ نفر ایدی، سورغوچو ملکه بیر نفر. سونرا دَییشیلدی آمما یئنه بیر نفر ایدی -باشقا بیریسی اولسادا-. بو دَییشمک منیم اوچون نفرت ایله نفرتین دَییشیلمه سی ایدی؛ سومورتقانلیق ایله گولوشون دَییشیسلمه سی اولسادا فرقی یوخ.
اونو گؤره بیلمه یه ایذنیم یوخ دور دئیه سؤزه اینانمیردیم، هر نه یه اَلیم چاتماسادا هر دوشونجه نی دویا بیله جه یم؛ بونا اینانمیشدیم اؤنجه دن. گؤردومده گؤرمه یی ایسته میردیم، گؤرمه مه ییده.
آددیملایا بیله جک یوللار آمما گؤرونمه سین گرک. بو بیر یاسا(گؤزآلتی باخیردیم...)
یاشام کیمیدیر اورا؛ ائله دؤرد یانینی دووارلار بورویوب: گؤرونه ن دووارلار. دئمک اؤزگور یاشام یوخدور بوردا. اؤنومده دوران ساققاللی قایا، مندن اؤنجه اورایا گلمیشدیر. پاسلانیب سینانادکده اوردا قالمالیدیر او. ائوده اولورسا اولسون، و یا دنیزده اوزمک حالیندا گؤرونورسه؛ او اوردا اولان بیریسی کیمی ده گؤرونمه یه بیلیر آمما اوردادیر؛ دنیز اوزو گؤرمور و یاغیشی دویمور.
سونرا قایاسیز یاشامدیر؛ ایکی دونیا آراسیندا اولان بیر یاشام. و بو یاشامدان سنی قورویاجاق آیاق قابیلار، سنین اوچون سورتولمورلر یئرده...
اؤندر یوخ، سوچسوزلوق هتلی و او هتل آرتیق کیفیر و داها بؤیوک؛ بیر دونیا قدرینده، بیر دونیا کیمی...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
سؤیلهین: حاج اسداله بابايلو كندي
توپلایان: قنبر سیفی
گوتلرين بير گونينده شاه عباس و آللاه وئرديخان وزير درويش لباسيندا مملكتينه باش چكماغا چيخميشديلار كي يولدا بير قوجا كيشي ایلن تانیش اولوب دوستلاشديلار و يولا دوشدولر آز گئديلر - چوخ گئديرلر بير چايا توش گليرلر .شاه عباس دئيیر قوجا عمي گله سن بو چايا بير كؤرپي سالاق قوجا كيشي دئير اده رحمتلیگين اوغلو .كورپي فحله -بنا ايستير ايندي بوردا فحله بنانب هاردان تاپاق بوردا ائله بيل كي قوجا كيشي باشا دوشموركي شاه عباس نه دئيیر. سويونوب چايي آدلاییرلار. یئنه یولا د.وشورلر. آز گئديرلر- چوخ گئديرلر بير يوخوشا چاتيرلار .گئنه بوردا شاه عباس دئيركي قوجا عمي گله سن بو يوخشا بير نرديوان قوياخ گئنه قوجا عمي دئير كي اده رحمتين اوغلو بوردا بو تئزلیکده نه جوراسينا نرديوان دوزلدک. نردوان آغاج ايستير ،تاختا ايستير، كركي بيشقي ، نجار و ميخ ايستير . گئنه قوجا كيشي باشاه دوشمور شاه عباسين سوزيني . يوخوشي چيخيب گئديرلر آز گئديرلر چوخ گئديرلر يئتيشيرلر قوجانين كندينه شاه عباس دئير قوجا عمي بوردا نئیله یه ک. قوجا دئيركي بابا درويش منيم بير بابات ،كاسيب ائو- ائشيكيم واردي. بويورون گئدک بو گئجه ني منه قوناق اولون. شاه عباس و آللاه وردي خان وزير گئديرلر قوجا كيشينين ائوينه اما قوجانين بير قيزي واريدي گوزلري بير موخده سر ايريدي .بوردا شاه عباس دئيركي قوجا عمي ائوی چوخ ياخشي تيكميسن. اما بو خاريسي بير موخده سر ايريدي . قيزدا گئتميشدي چاي گئتيره بو سوزو ائشيدير دئير ايريده اولسا عيبي يوخدي توستوسي دوز چيخسين. بوردا شاه عباس بير ايچري فيكر وئريركي عجب بو قيز كلله لي دي . گئجه اولور يئر ساليب ياتيشلار اما قيز آتاسيندان سوروشوركي آتايي مئهربان سن بونلارينان نه جور يولداش اولدين و يولدا بونلار نه دانيشديلار قيزين آتاسي دئير ائله بير سوز دانيشماديق چوخ به گارا بير سوزلر دانيشيلدي من يولدا بونلارينان آشينا اولدوم گلديک قاباقيميزا بيز چای چيخدي درويش دئدي قوجا عمي گله سن بوچايا بير كؤرپو سالاق منده دئديم اده رحمتديين اوغلو چاي فحله- بنا ور- وسايل ايستير. الي يالين بوردا كورپو سالماغ اولماز و سونرادان گئنه بير يوخوشا راست گلدیک. اوردا دا گئنه دئديم اده رحمتديين اوغلو نرديوان نججار، بيشقي ،تاختا ،كركي، آغاج ،ميخ ايستير الي يالين اولاركي نرديوان جورريياسان اما بوردا قيز دئير آتايي مئهربان اوللكي او درويش دئيب كي گله سن بو چايا بير كورپو سالاق، منظوري بو ايميش كي بيری سويانا او ايكيسينده آلا داليينا آدلادا و ايكينجي ده يوخوش دا منظوري بو ايميش كي بير صوحبت باشلاناكي او صوحبتين هاواسينا يوخوش تئز قورتارا . يعني باشلاري قاريشا اما بو سوزلري شاه عباس ائشيدر و آلاه ورديخان وزيره دئير وزير تدبير توك آلاه ورديخان دئير قبله عالم ساغ اولسون تدبيره تدبير نه لازيم . آلاه ورديخان و شاه عباس گئديرلر و بو قيزا ائلچي گونده رلر. اما بو قيز دئيه ركي من سنه گللئم اما گره ك بير صنعت اورگئشه سن. شاه عباس چون بو قيزي بير عاغيلي قيز تانيميشدي قبول ائليه ر و سوروشاركي نه صنعتي .؟ قيز دئيیركي سن بير ياي الارسان و بيردنه ده توخماخ آتيچي ليق ائيله رسن و او صنعتي اؤرگه نرسن. بوردا شاه عباس بير ياي بير توخماق آلير لباسي عوض ائيله ر دوشير بوردان اوردا اوردان بورا بو صنعتی كاميل اورگئشير قئليب سالير گئچه سالير گلير قيزدا آلير آپارير اوز ساراينا اما بير موددتن سونرا گئنه شاه عباس گئنه درويش پالتاريندا ولايتينه باش چئكماغا چيخميشدي كي بير شهرده درين بير يئرده بونو بير نئجه نفر توتوب آپاريرلار كيم تانييردي كي بو شاه عباسدي بوندا آپارديلار ستلديلار بير زيرزميه شاه عباس گورديكي بوردا چوخلو آدام واردي بير موددتدن سونرا اوننان بوننان سوروشدوكي بيزي بورا نه يه ساليب لار كيمديلر بولار بير نفر دئير سن مگر بيلميرسن دئير يوخ دئير كي بونلار بو كيشي لري بير آز يئتيشيب كوكلديپ گئسيب اتدين ائشيگده ساتيلار اما بودا تئزديقدا شاه عباس ائله ياغچي يئيب ايچميشدي كوكيدي سارايدا اوزينه يئتيشردي بلاخره شاهيدي مملكت اونونكيدي چوخ اتديخ اولمشدي او موقع كي گلديلر شاه عباسي آپارالار شاه عباس بونلارا دئدي كي مگر منيم اتديمنن نه قدر سيز پول آلئجكسيز مثلا دئيلر فلان من سيزه بير بزه حلي گئچه دوزلديم كي درباردا سيزه هم انعام وئرسينلر هم ده منيم اتيمن اون برابري سيزه پول وئرسين لر من هميشه بو ايشي سيزين اوچون گوردوم سيز مني بير ده فعه كئسيب ساته جئكسيز خوشبختانه بونلار قبول ائله رلر و گئديب بير ياي و بير توخماخ آليب گئتيريب وئريرلر شاه عباسا شاه عباس بو صفتي ياخشي اورگئشميشدي باشلاير ياي توخماخ لا قره يونو و آغ يونو آتديرير و بو زنداني لرين كومئك لرينن بير ياخچي تئميز كئچه نقش نگاري و بير طرفينده يازير كي مني فلان شهرده فلان يئردده زندانا ساليب لار وقتيم ده آز اليب دايما يئتيشين بئلي شاه عباس بو گئجه ني بوروب بو كيب قاتلايب بير تحفه كيمي وئرير بونلارا بونلار توحفه ني آپاريرلار فلان شهرده شاه عباسين ساراينين قاپيسيندا چاغيريرلار كي بير ياخچي گئچه ساتيريخ فقط ده بو ساراين آداملارينا ساتيريق او زامان شاه عباسين آروادي ائلشيدر خدمتكارلاردان بيرين يولاركي او گئچه ني آلين گئتيرين بئلي گئچه ني آليب آپاريرلار شاه عباسين آروادينين يانينا آرواد باخير تانير كي بو شاه عباسين صفتي دير گئچه ني گئتيرانلارا چوخلو انعام وئريرلر و نئچه برابرده گئچه نين قيميتي اونلارا پول وئريرلر سونرا دان شاهين آروادي دستور وئرير قوشون حاضيرلانيب آتلانيب لار و او شهر هجوم گئتيريب او ائوي محاصره ائله يب زنداني لري آزاد ائله يب و شاه عباسي دا ساليم اوردان چيخارديب و اونلارين يئيه سينده دارا چئكيب آرادان آپاريرلار بئلي بوردا شاهين آروادي دئيركي قبله عالم ساغ اولسون اگر سن بو صفتي باجارماسيدين سن جانو الدن وئردين يئدي ايشدي يئره گئچدي گئيدن اوچ آلما دوشدي بيري منيم ،بيري اوزومون ،بيري ده ناغيل دئیه نین
آذربایجانین مطبوعات تاریخینده بول – بول هفته لیک ؛ گونده لیک ؛ هابئله درگی لره راست لاشمیشیق کی اوزلوک لرینده چوخ دیر داشیمیشلار . بونلاردان علیقلی صفر اوفون یایدیغی آذربایجان ؛ خیابانی گیلین یایدیقلاری تجدد ؛ سید حسین خان عدالتین یایدیغی آنا دیلی ؛ میرزه تقی خان رفعتین یایدیغی آزادیستان ژورنالی ؛ ابوالضیاء شبستری نین یایدیغی مجاهد گونده لیی و باشقالارین گوسترمک اولار . همین آد وئردییمیز درگی و گونده لیک لرین گوجلو حیصصه لریندن غیدالانیب سونرالار چیخان سامباللی ژورناللاردان بیریسی ده تبریزده میللی حوکومت زامانی نشر اولموش شفق درگی سی اولموشدور . همین درگی نین عومرونون آزلیغینا باخمایاراق بویوک – بویوک آتدیملاری اولموشدور .
بو دیرلی درگی نین یازیچی لار هیئتی ؛ او دوورون ان تانینمیش یازیچی و عالیم لریندن ایدی لر . اورنگ اولاراق رحمتلی حاج محمد نخجوانی ؛ میرزه محمد علی خان صفوت ؛ حسین امید ؛ محمد لوی عباسی ؛ علی اصغر دیبائیان و ... آدلارین چکمک اولار.
تورکجه – فارسجا نشر اولموش شفق درگی سینین بیرینجی سایی سی گونش ایلی 1324 تاریخده شهریور آییندا ( آوغوست 1945 ) 64 صحیفه ده تبریز شهرینده رضائی چاپخانا سیندا ؛ 10 ریال قیمت له ایشیق اوزو گورمه یه باشلادی . درگی میللی حوکومت ایش اوستدن گئدندن سونرا داها نشر ایمکانی تاپا بیلمه میشدیر. شفق درگی سینین یازی قایدالاری بوگونه اویغون اولماسالاردا ؛ اورادا بیر چوخ دیرلی یازی و شعر؛ قدر شخصیت لریمیزین امضاء لاری ایله اوخوجو کوتله سینین رغبتین قازانا بیلیردی . بیر چوخ مدنی رابطه لره آرخالانان بو درگی ده ایکی آذربایجانین بویوک ؛ بویوک شاعیر لری ؛ دراماتورلاری ؛ تنقیدچیلری ؛ تیاتر اوستادلاری ؛ رومان یازارلاری ؛ تاریخچی لری و ... شفقین دیرچه لمه سینده دانیلماز رول لاری اولموشدور . اورادا قلم ووران شاعیر لرین و یازیچی لارین بیر سیراسی هله دونه نه کیمی قالدیلارینا باخمایاراق ؛ نه ایسه بو ژورنالدان بیر سطر ده یازمادی لار ! بلکه ده اونلاردان بو سوالی سوروشان اولمادی . شفقی اوخویاندا من ماراقلی بیر مسئله ایله اوز اوزه دایاندیم . اودا بو کی میللی حوکومتین بیر کیمسه ایله دوشمانچیلیغی یوخ ایدی بو نا باخمایاراق کی بو دولت دئوریلدیکده مین لر نفرین قانلاری کوچه – باجادا آخیب تام انسان سئورلری ماتمه چولقامیشدی . بورادا کوردلرین ؛ روسلارین ؛ ائرمنی لرین و فارسلارین ادبیاتلاری یا اورژینال یا دا ترجمه شکلینده درج اولونوردو . بو دیرلی درگی حاقدا بو گونه کیمی آغیز یاندیران بیر بیلگی لر ارائه اولونمامیشدیر. اونا گوره بیرینجی دونه اولاراق بو سامباللی ژورنالین تام سایی لارینین سیاهی سی تقدیم اولور . البته مقاله نی اوخومادان اونجه بو ایشین بلکه ده اساس سبب لریندن بیریسی بو درگی نین الده اولماماسیندان آسیلی اولا .شفق ( نومره 1 – آغوست 1945 ) سووه ت اتفاقی ایله مدنی رابطه ساخلیان ایران جمعیتی تبریز شعبه سینین ناشر افکاری / نومره 1 ؛ شهریور 1324
مدنی رابطه نی محکم لندیرمک- امضاء سیز
م . نخجوانی – میرزا محمد علی خان تربیت ( فارسجا بیر مقاله )
م. نخجوانی – میرزا محمد علی خان تربیت ( تورکجه مقاله )
ابوعلی سینا – دکتر حمید برار ( فارسجا )
ابوعلی سینا – دوقتور حمید برار ( تورکجه )
آقا میرک نقاش تبریزی – اقا میر مصور ( تورکجه )
تبریزلی نقاش آقا میره ک – آقا میر مصور ( تورکجه )
ملا محمد فضولی / ایکی تورکجه غزل /
آنا و اوغول – ماکسیم غورکی / چه ویره نی ؛ عوض صادق /
تبریز – فارسجا بیر شعر تبریز حاقیندا / میلانی /
درود بو تو ایا مهد عارفان تبریز
قرارگاه دلیران کاردان تبریز ( مطلع )
زحادثات بدت دست حق نگهدارد
بود بقای تو تا هست آسمان تبریز ( مقطع)
بویوک بسته کار – آنادان اولماسینین 60 ایللیگی قارشیسیندا ) عزیر حاجی بیگوف حاقیندا / غلام محمدلی /
میرزا اصغر – عبدالرحیم بیگ حقویردیف
ستالین نغمه سی – رفیعبگلی نگاتر خانم / شعر /
حیات فلسفه سی- صمد وورغون / شعر /
انتقام – رسول رضا ( شعر )
شاه و هیکل – انور محمد خانلی / تورکجه حئکایه /
من آغلارام ؛ گولر او – م . بی ریا ( شعر )
اولا بیلمز – جعفر خندان ( شعر )
باکو – علی فطرت ( شعر )
غزللر – علی آقا واحد
آذربایجانین تاریخی - علمی آثاریندن- رشیدیه شهر جیگی ؛ محمد لو عباسی
قمر خانم الماس زاده – عوض صادق
بو نومره 64 صحیفه ده تبریزین رضائی چاپخاناسیندا چاپ اولموشدور .
شفق نومره 2 – فیورال 1946 / اسفند 1324 /
1946 – نجی ایل فیورالین 9- ندا موسقوا شهری ستالین سه چگی دائره سی سئچیجیلرین سه چگی قاباغی یغینجاغیندا
ا.وستالین یولداشین نطقی
2- منیم سه سیم – صمد وورغون
3- سووه ت اتفاقی عالی شوراسینا وکیل سئچیلمیش میرجعفر عباس اوغلی باغیروفین ترجمه حالی
4- میر جعفر باغیروف یولداشین نطقی
5- 1946 نجی ایل فیورالین 26 سندا تبریزده کی سووه ت مدنیت ایوینده قزیل اوردونین 28 نجی ایل دونومنه حصر ایدیلمیش تبریز ضیالیلارینین طنطنه لی یقینجاغی طزفندن گنرالیموس ستالینه گونده ریلن تبریک تلغرامی .
6- قزیل اوردونین موفقیتی و صلح پرورلیگی – سرهنگ میلانیان
7- قیزیل اوردو – میلانی ( تورکجه شعر )
8- سونمز قدرتیمیز – م . اعتماد
9- فیودور میخائیلویچ دوستو یه فسکس – ح . شریفوف
10- قارامازوف قارداشلار رومانیندان پارچا – اوغلانلار ( دوسته یه فسکی
11- سووه ت آذربایجانی دوستلاری جمعیتینین اهمیتی – م . محمد لو عباسی
12- 16نجی عصرلرده تبریز شاعرلری- جعفر خندان
13- ابوالقاسم نباتی – دورد ده نه تورکجه شعری
14- آذربایجان ملی حکومتینین باش وزیری آقای پیشه وری جمعیتین فخری صدرلیگینی قبول ایتمیشدر
15- مدنی رابطه جمعیتی نین فیورال آیی فعالیتی
16- مجله نین ایچینده کیلر : ( فهرست )
شفق نومره 3 – اوقتیابر1945 ؛ سووه ت اتفاقی ایله مدنی رابطه ساخلیان ایران جمعیتی تبریز شعبه سینین ناشر افکاری ؛ آبان 1324
آذربایجان ادبیاتی ؛ خلقمزین ترقیسی یولوندا ؛ میرزا ابراهیموف
مخمس ؛ سید عظیم شیروانی
روابط فرهنگی – حسینقلی کاتبی ؛ فارسجا
همام تبریزی ؛ م . ع . صفوت – فارسجا
رباعیلر ؛ عمر خیام – ترجمه ایده نی ؛ م . سید زاده
ترجمه گلستان – م . ن . – فارسجا
گلستانین ترجمه سی – م . ن . – تورکجه
شام – جبهه خاطره لریندن ؛ رسول رضا
سایات نووا – جعفر هاشم اوغلی
عشق شاعر – میلانی ؛ ترجمه از سایات نووا
آذربایجان اجتماعی – علمی سیمالاری شیخ صفی الدین اردبیلی ؛ محمد لوی عباسی
ساریشین قیز – ساره
وطن – علی فطرت
مکتوب یتشمه دی – عبدالله شایق ؛ حئکایه
ایکی حیات – مهدی حسین ؛ حئکایه
شیروانشاه ابراهیم – م . شریفلی
میرزا فتحعلی آخوند زاده نین ایران مطبوعاتی تاریخینده کی رولی ؛ غلام محمدلی
خان شوشالی ؛ عوض صادق
گلشاد – تصفیف گلشاد
تبریز تیاتری رهبرلری و آقتیورال هیئتی – تبریز تیاترینین سفری
بو شماره ده 64 صحیفه ده سونا چاتیر .
شفقنومره 4-5 ؛ آپریل ؛ مای 1946 / اردیبهشت – خرداد 1325/
ایگیرمی آلتی کیشی بیر قیز – ماقسیم غورکی
شیخ محمود شبستری نین گلشن راز اثریندن ترجمه نمونه سی – حسین امید
غزل – میلانی ؛ تورکجه
فاتالیست – له رمونتوف
تامان – له رمونتوف
چشمک – عبدالرحیم بک حقویردیف
دالغالار قابارمیش – حبیب ساهر
فریاد – حسین مهدی
میخائیل ایوانوویچ قالینین تربیه حقنده فکرلری
مدنی ئولکه لرده معلملرین خدمتی و وضعیتی – عبدالله فریور
آتالار سوزی – حسین امید
آذربایجاندا ملی مطبوعات مسئله سینه دائر – م . محمد لوی عباسی
تبریز معلملری تدریس اصول ساحه سینده اختصاصلارینی آرتیریرلار- فتحی
آتوم نه در ؟( علمی صحبت ) شیرین زاده علی صفدر
ستالین یاراتدی امن و امانلیق – علی توده ؛ شعر
ظفر – احمد جمیل ؛ شعر
عائله
یئیشن ایللیکده خلقین مادی و مدنی سویه سینین یوکسلدیلمه سی غ . کوسیا چئنکو
قیزیل اوردو گیدیر ... ! وحیده آذربایجان
ایلده بش یوز مین آفتوموبیل بوراخیلاجاقدر
ایرانلا شورالار اتفاقی آراسیندا مدنی رابطه جمعیتینین اورمیه شعبه سینین آلتی آیلیق فعالیتی
شورالار اتفاقی ایله مدنی رابطه ساخلیان ایران جمعیتینین ایران آذربایجانیندا کی شعبه لرینین آپریل و مای آیلاری مدتینده مچیردیگی تدبیرلر
23-مجله نین ایچینده کیلر ( فهرست )
شفقاییون 1946 ؛ نومره 6 ( 11 ) ایکینجی ایل نشری تیر 1325
گورکملی دولت خادمی
کالینین باکودا – م . ع . صفوت
خلقلرین دوستی – عزیر حاجیبگوف
بویوک حلقین سونمز افتخاری
خان و اوغلی – ماقسیم غورگی
آذری بتی – امین اسدی
بویوک عالم و ادبی تنقیدچی
سعدی – حسین امید
بوستان سعدی دن ترجمه – حسین امید
گلستان سعدی دن ترجمه نمونه سی – ترجمه ایده نی ؛ حسین صحاف
خیامین رباعیلریندن ترجمه – میر مهدی سید زاده
شورالار اتفاقی ایله ایران آراسیندا مدنی علاقه محکمله نیر – مصاحبه لر
یای آخشامی – ساهر ؛ تورکجه شعر
آذربایجان اونیوریسته سی – ا. دیبائیان
1946 نجی ایلین اییون آیندا باش ویرمیش بین الخلق حادثه لر
مجله نین ایچینده کی لر ( فهرست )
بو شماره ده 64 صحیفه ده سونا چاتیر .
شفق علمی؛ادبی و بدیعی آیلیق مجله ؛ نمره 7 ؛ 12 – اییول 1946 / مرداد 1325
شفق مجله سی نشرینین بیرینجی ایل دونومی مناسبتیله تبریکلر
شونمه قیزیل شفق – ساهر ؛ شعر
کونول سرداشی – آذراوغلی ؛ شعر
گونی – گومدن آرتسین جمالین شفق ؛ بورچالو – شعر
صائب – م. ع . صفوت – تورکجه مقاله
سووه ت شعری – 1946 نجی ایل اییولین 3 نده ایران یازیچیلاری گنگره سینده سوه ت شاعره سی وئرااینبئر خانیمین معروضه سی
بویوک روس پداغوغی
شفق – علی فطرت ؛ تورکجه شعر
شفق مجله سینین کومگیله – باقر امامی
شفق نوری – حسین امید
سئوگی حقنده – آ . پ . چئخوف ؛ روسجادان ترجمه ایده نی : ش
سووه ت آذربایجانیندا تعلیم و تربیت – فیروز بلند همت
باکو خاطره لریمدن – رضی قوامی
آذربایجان دیلینده درس کتابلاریمز – محمد لوی عباسی
تبریزده کی سووه ت آذربایجان مکتبینین بیرینجی بوراخیلیشی حقده – تبریز خانی
مدنی رابطه و معلملر سئکییاسینین وظیفه سی – مجید یزدان بد
مطبوعات عالمنه بویوک خدمت – م . محمد لوی عباسی
خوشبخت خلقلرین ئولکه سینده – محمود امینی
سووه ت آذربایجانیندا یاشایش و تعلیم و تربیت – غلام چراغچی
باکو – جلال نقاش زاده
آزادیخواه مطبوعات زحمتکشی – رسول فتحی
مجله نین ایچینده کی لر : / فهرست / ص 64
شفقنومره 8 – آوغوست 1946 / شهریور 1325 /
میرزا علی اکبر صابر – م. ع. صفوت
سوزشلی خاطره لریم – اسکندر غفاری سرخپوش
صابرین روحونا دسته گل – بلکه ده بو شعر ائله اسکندر خان غفاری سرحپوش دان دیر – ر؛ همراز
صابره اتحاف – علی فطرت ؛ شعر
صابر و اوشاق تربیه سی – ولی اوغلی
شعر نه دیر ؟ - ساهر
وطنیم – عبدالخالق جنتی
یاشاسین ستالین – مرد علی
یالقیز آنا دیلیم – م . دیبائیان
سعدی – م . ع . صفوت ؛ تورکجه مقاله
غزل ( سعدی دن ترجمه ) حسین امید
داهی فرانسه یازیچیسی
مدنیت ائوینه اتحاف – علی فطرت
مراغه لی حاج زین العابدین – رسول فتحی
خاطره – علی توده ؛ شعر
ایراندا اوچ هفته لیک سیاحت – ویئرا اینبئر
آذربایجان ادبیاتی – م . ع . قوسی
دیمتیری ایوانوویج منده لئیف – صفری
باکو عالی مکتبلرینده تحصیل ایده ن ایران آذربایجانی طلبه لرینین خاطره لری – رستم حسین پور ؛ اکرم اسماعیلی ؛ بهرامی ؛ جواد تقدسی
فردلر – صائب دن ؛ ترجمه ایده نی ؛ میلانی
مجله نین ایچینده کیلر ؛ ص 64
شفقنومره 1 (6) یانوار1946 – بهمن 1324 – ایکینجی ایل نشری
خلقلرین پناهی – میرزا ابراهیموف
لنین – میلانی ؛ شعر
شیخ محمود شبستری – غلام محمدلی
نظامی دن ترجمه – ترجمه ایده نی حسین امید – شعر
خاقانی شیروانی – انور محمد خانلی
ملا پناه واقفین قوشمالاریندان
علی شیر نوائی و آذربایجان ادبیاتی – جعفر خندان
غزللر – علی شیر نوائی ؛ تئزبکجه دن ترجمه ایده نی – جعفر خندان
آنالارین اوز اوشاقلاریله صحبتی – جعفر شرعی
آذربایجاندا معارف و آزادلیق حرکاتی بانیلریندن ؛ میرزا حسن رشدیه – حسینقلی کاتبی
چیخ ای گونش – ساهر ؛ شعر
آذربایجان فولکولوری – م. ع . قوسی
روس ادبیاتینین انکشاف یولی – جعفر هاشم اوغلی
هندوستان – شیر بینووسکی
گوروش گیجه سی
مدنی رابطه جمعیتی نین یانوار آیی فعالیتی
سون نمایش
مجله نین ایچینده کیلر
شفقنومره 2 – ستیابر 1945 / مهر 1324/
تبریز ضیالیلارینین تبریک تلغرامی ؛ بویوک آذربایجان بسته کاری ؛ آقاده میک عزیر حاجیبگوف جنابلرینه
تبریز ده عزیر حاجیبگوفین یارادیجیلیغینا حصر ایدیلمیش گونلر
حلقه بگوش خردم – م. ع . صفوت ؛ فارسجا شعر
له و نیقولایه ویچ تولستوی – ح . شریفوف ؛ تورکجه
له و نیقولایه ویچ تولستوی – ح . شریفوف ؛ فارسجا
غزللر – نظامی گنجوی ؛ فارسجادان ترجمه جعفر خندان
بویوک آذربایجانلی – انور محمد خانلی
آذربایجان – میلانی ؛ شعر
قوزی – جلیل محمد قلی زاده ؛( ملانصرالدین )
اونین عشقی – آذر اوغلی
درالسلطنه تبریزین تاریخ و جغرافیاسی – محمد لو عباسی
غزل – خورشید بانو ناتوان
قدیم آذربایجان دیلی و ادبیاتی حقنده بیر نیچه سوز – جعفر خندان
ضیافت و فلاکت – میرزا علی معجز ؛ شعر
باکو – میروارید دلبازی ؛ شعر
حسن بک زردابی – م . غلمان
مینگه چویر اولدوزلاری – احمد جمیل
بیر داشین تاریخی – غلام محمدلی
شفقنمره 3 ( 8)؛ مارت 1946 ؛ فروردین 1324 ؛ ایکینجی ایل نشری
نوروز – ا. آذر
بردع نین وصفی – نظامی گنجوی ؛ تورکجه شعر
بهار ایامی – فضولی ؛ تورکجه شعر
بهار تصویری – شاه اسماعیل خطائی ؛ شعر
بوگون – حیران خانم ؛ شعر
بهار – محمد حجت ایروانی ؛ شعر
اوینار – شکوهی ؛ شعر
گوروم – شکوهی ؛ شعر
نوروز ( تاریخی ؛ ملی ؛ خلق بایرامی ) م . ع . قوسی
بهاریه – علی فطرت ؛ شعر
نوروز بایرامی – جعفر خندان ؛ شعر
8 مارت 0 قادینلار گونی – بتول خانم گنجه
خان باجی – م. ع . صابر ؛ شعر
قادین – پیرایه خانم مولوی
آنالار حیاتی – م . اعتماد ؛ شعر
ایلک بهار الهه سنه –ساهر ؛ شعر
نوروز بایرامی – میرزا علی معجز ؛ شعر
او طرفده ؛ بو طرفده – م. ع . معجز
ستارخان – آذر اوغلی
بهاریه – محمد صادق بهادری ؛ شعر
وطن گولدی – م . بی ریا ؛ شعر
لاله – راجی ؛ شعر
دییه للر – راجی ؛ شعر
بویوک ملی بایرام – حسینقلی کاتبی
نوروز حقنده بیر قطعه –م. ع. صفوت ؛ شعر
نوروز – اصغر دیبائیان
تبریز قیزلار دانشسراسی – وحیده آذربایجان
مکتبلیلر – دوستویه فسکی
روس ادبیاتینین انکشاف یولی – جعفر هاشم اوغلی
شفق مجله سی اوخوجیلارینین قونفرانسی – م. ع .
مجله نین ایچینده کیلر ( فهرست )
شفقنمره 4 – بیرینجی ایل نشری ؛ نویابر 1945 / آذر 1324/
بویوک اوقتیابر سوسیالیست انقلابینین 28 نجی ایل دونومی
انقلاب اکتبوبر – میلانی ؛ فارسجا شعر
شیخ محمد خیابانی- م. ع . صفوت -؛ تورکجه مقاله
شیخ محمد خیابانی – م. ع. صفوت ؛ فارسجا مقاله
آنان تعلیم ایدن دیلده – میرزا علی معجز ؛ شعر
شورا نخجوانی – میرزا علی معجز ؛ شعر
قربانعلی بک – جلیل محمد قلی زاده
سعدیدن ترجمه لر – ترجمه ایده نی میلانی
آذربایجان مجله سی حقنده - جعفر خندان
من ایسته مدیم سن کیمی جانانی الین چک – م. اعتماد ؛ شعر
ظفر بایراغی – م. اعتماد ؛ شعر
ساغلاملق و تربیه – دوقتور میر مرتضی پور
شورا ارمنستانینین 25 ایلیگی – سیمون مقردجیان
ایرمنستان عالی شوراسی هیئتی صدری – یاپیان یولداشا
تبریز منورلرینه – عزیر حاجیبگوف
آرشین مال آلان فیلمی – اوله غ لئیونیدوف
عشق فیلمی – م.ع. صفوت
صنایع نفیسه نین گوزل اثری – میلانی
گوزه ل فیلم – رسول عطائی
سینما عالمی دوستلارینا قیمتلی هدیه – مهندس قهرمانی
حیاته رهبر لیک ایدن فیلم – آموزگار عابدینی
ئه سته تیقا ( بدیعیات علمی ) حقنده – م . غلمان
دیلنچی و شاه – پروین اعتصامی ؛ ترجمه ایده نی علی فطرت
مجله نین ایچینده کیلر.
شفق
نمره 5 ؛ دیقابر 1945 ؛ بیرینجی ایل نشری / دی 1324 /
سووه ت آذربایجانی دوستلاری جمعیتی
مدنی رابطه جمعیتینین بیر ایللیک فعالیتی – مهندس قهرمانی
قربانعلی بگ – جلیل محمد قلی زاده
اولدی منور دیده لر – ع . فطرت ؛ شعر
الیاس – رسول رضا ؛ حکایه
شورا آذربایجانی – م. اعتماد ؛ شعر
انتظار ( دراما ) – ح . مهدی – ا . افندیف
لر – میلانی ؛ شعر
ناکام محبت – م . آزدر اوغلی
استعدادلی کورد شاعیری هژار – جعفر خندان
هژارین اثرلریندن پارچالار – لای لای
غزل – هژار ؛ کورد جه دن ترجمه ایده نی : جعفر خندان
جعفر جبارلی - ع . سیف الدین
شوراسیرق آرتیستلری تبریز صحنه سنده – غلام محمدلی
تبریز خلق چالغی آلتلری اوکستری
اوخوجولارمیزین نظر دقتنه – شفق اداره سی
سؤیله ین: کبری سیفی / ( او دا، رحمتلیک مشهدی ماه به ییم خانیم دان ائشیتمیدیر) خدافرین بؤلگه سی/ حئیدرکانلی کندی
بیری وارایدی ، بیری یوخایدی.تانریدان سووای هئچ کیم یوخایدی. "آرمودان بی" آدلی بیر کیمسه وار ایدی.آرمودان بی چوخ یوخسول بیر آدام ایدی،اونون وار دونیادا اولوب- اولانی بیر آرمود آغاجی ایدی.
آرمود آغاجی نین مئیوه سی یئتیشنده ، آمودان بی اونلاری دریب ،آپاریب بازاردا ساتار و اونون گلیری ایله کئچینردی. بیرگون باشا دوشورکی، آغاجین مئیوهلری آزالیر.آرمودان بی اوغروسونو توتماق اوچون گوندوزلر گودوکچو اولور و آغاجینی گودور ، آمما بیر زاد دان باش تاپمیر.بیر گون بیر بیلیجی کیشی نینی یانینا گئدیب اوندان مصلحت آلماق ایسته ییر. او بیلیجی کیشی دئییر : سن گئت بیر آز قیر – ساقیز آلف آپارآغاجین گؤوده سینه یاپیشدیر.اگر بیر کیمسه گلسه قیر – ساققیزا یاپیشیب قالاجاقدیر. آرمودان بی ده ائله او بیلیجی کیشی نین دئدیی کیمی ائدیر.و همن گونون گئجه سی یاری اولاندا بی حئیوان زنگیلتیسی ائشیدیرو چیراغینی یاندیریب ، گدیر آغاجین یانینا گؤرورکی بیر تولکو آغاجا یاپیشیبو گئده بیلمیر. آرمودان بی بالتانی گرتوروب تولکونو وورماق ایسته دیکده تولکو آغلاماغا باشلاییر و دئییر : منی اؤلدورمه ، پادشاه ین قیزینی سنه آلارام.آرمودان بی دئییر آی حئیوان نه دئییرسن مگر من کیمهم کی پادشاه قیزینی منه وئرسین، مگر قیزینی یولدان تاپیب؟!
تولکو دئییر سنین بو سؤزلرله ایشین اولماسین، ایشی تاپشیر منه.
اگر باجارمادیم اوندا منی اؤلدور.
آرمودان بی تولکویه اینانیر و اونون ال- ایاغینی تمیزلهییر وتولکو دوروب پادشاه ین ساراینا ساری گئدیر و بیرنفری یوللاییر کی، گئت؛ پادشاها دئه کی، آرمودان بی دئییر، چاناق نیزی وئرین قیزیللاریمیزی اؤلچک.
پادشاه بوسؤزدن تعجب لنیر ودئییر ک بو آرمودان بی کیمدیرکی بیر بئله قیزیلی وار و اونو چاناقلا اؤلچمک ایستهییر.
تولکو چاناغی آلیر و اویان بویانی دولانیب بیر تیکه قیزیل پاراسی تاپیر و پادشاهی ایناندیرماق اوچون چاناغین سینیق یئرینه یاپیشدیریر و چاناغی سارایا آپاریر و پادشاها وئریب قاییدیر. پادشاه بیردها تعجبله نیر آرمودان بی ین هارادان بئله قیزیل ییه سی اولماغینا مات قالیر و ارز – اؤزونه دئییر : من بیر پادشاهام بیر بئله قیزیلیم یوخدو ف گرر آرمودان بی ین نقدر پولو وارکی ، چاناغین سینیغینا یاپشیب قالان قیزیلا اهمیّت وئرمه میش. بیر نئچه گون کئچیر و سارایا آدام گرندریرکی پادشاه ساغ اولسون آرمودان بی ایجازه ایسته ییرکی سیزین قیزین ائلچی لیگینه گلسین. پادشاه بو سؤزو ائشیدیب چوخ سؤینیر و ایجازه وئریر.
تولکو آرمودان بی یین یانینا گئدیب اونا دئییر تئز اول حاضیرلاش، گئدک پادشاه ین قیزینین ائلچیلیگه.آرمودان بی دئییر تولکو قارداش سن کی منیم وضعیمی گؤرورسن! من بیر فاغیر آدامام پادشاه قیزینی منه وئرمز، تولکو عصبلشیب دئییر: تئز اول، حاضیرلاش نئچه دؤنه دئمیشم کی، منیم ایشیم له ایشین اولماسین.تولکو آرمودان بی ی حاماما آپاریب اونو یویوندوروب بزهتدیریر. آرمودان بی دئییر تولکو قارداش منیم قوناقلیغا گئتمه لی پالتاریم یوخدور. تولکو اونو گرتوروب یولا دوشور و سارایین یاخینلیغیندا آرمودان بی دن آیریلیر و دئییر من گئدیرم بیر یئره تئز قاییدام ، سن بورادا اوتور و من گلینجه بیر یئره گئتمه .تولکو گئدیر و اؤزو ایله بیردست پالتار گتیریر. آرمودان بی پالتارلاری گئییب دئییر نه گؤزل سن بونلاری هاردان گتیردین!؟
تولکودئییر : من گئتدیم پادشاهادئدیم کی، بیز سیزه گلیردیک، سیزین ایتلر اوستوموزه گلیب و آرمودان بی ین پالتارینی پارچالادیلار، بیر دست پالتار وئرین آرمودان بی گئییب ائلچیلیگه گلیسن. پادشاه دا بونلاری منه وئردی.آرمودان بی پالتارلاری گئییب ،سئوینجک حالدا یولا دوشدو و ائلچیلیگه گئتدی و پادشاه قیزینی آرمودان بی یه وئرو قیرخ گون و قیرخ گون، قیرخ گئجه توی توتدولار.
واخت اولدوکی، گلینی آرمودان بییین ائوینه آپارسینلار. پادشاه قیزینی ائوینه یولاسالدیقدا اوقدر جهیز قوشدو کی بیر شهر توتماز ایدیو بیرقوشوندا مامور قوشدو کی حهیزی و گلینی آرمودان بی ین ائوینه چاتدیرسین.آرمودان بی دئدی تولکو قارداش ائوین ییخیلیسن بیزیم ائویمیز بیر بالاجا دام دی چاره ائله .تولکو دئدی سنسن ایشین اولماسین منبیر یئرتانیرام کی، پادشاهین ائویندن ده یئکه دی . اونلار گلمکده و تولکوده قاباقدان قاچیب دئولرشهرینه چاتدی و دئدی : ائوینیز یخیلسین! قاچین، قوشون گلیر!
دئولر باخیب گؤردولر کی ،بیر ییغین قوشون گلیر، دئولر سوروشدولار کی بو قوشون نه یه گلیر؟ تولکو دئدی : پادشاه ین دوه لری آزار توتوب ، بیلنلر دئییرلر کی، گره ک دوه لری دئولرین بدنینده اولان یاغیلار ایلن یاغلایالار تا دوه لر توختایا! اودورکی گلیرلر دئولری اؤلدوروب اونلارین یاغلاری له دوه لری ساغالدللار.. دئولرسوروشدولار کی، بیز ایندی نئیله یه ک ؟ توللکو دئدی سیز لر گرک تئزلیکله بورادان قاچاسینیز ال چاتماز یئرلره گئدیب چیخاسینیزُ، یادا توپلادیغینیز اوت تایالارینین آلتیندا گیزلنه سینیز تا من گؤروم نه چاره ائده بیلرم .
دئولر قاچیب اوت تایالارینین آلتیندا گیزلندیلروتولکو تایالارا اوت ووردو و تایالار یاندی و دئولر بوتونلوکله اؤلدولر.و تولکو قاییدیب قوشونون قاباغینا دئولر شهرینه گتیردی اونلاری و جهیزی دئولر شهرینده یئربه یئر ائتدی.آرمودان بی گؤردو چوخ گؤزل یئردی گلینی ایله اوردا یاشاماغا باشلادی.و تولکودن سوروشدوکی من سنه بیر بئله یاخشیلیغین قاباغیندا نه یاخشیلیق ائده بیلرم؟. تولکودئدی بیرجه خواهیشیم وارريا، من اؤلنده منی یئتدی کفنه بوکوب تورپاغا قویلارسان .آرمودان بی دئدی بوکی بیر چتین ایشدئییل ، ائلرم .بیرگون تولکو اؤزونو ووردو اؤلومجولویه، آرمودان بی یه دئدیلر کی، تولکو اؤلدو! . آرمودان بی بورنون توتوب تولکونون یانیندان اؤتدو و نوکرلرینه دئدی بونوتئز بوردان ردّ ائدین قوخوسو دونیانی بورویه جک.تولکو گؤزونو آچیب ، گئتدی پادشاهین قیزینین یانینا و آرمودان بی یین یوخسول اولدوغونو و بیر آرموددان اؤتورو تولکو اؤلدورمه یه حاضیر اولدوغونو اونا دئدی و پادشاهین قیزی آجیق ائله ییب آتاسینین ائوینه دؤندو.آرمودان بی گئدیب تولکویه یالوار – یاخار ائدیب دئدی: آنلامامیشام سهو ائتمیشم گل بو ایشی بیرده دوزهلت شاهین قیزینی قایتار ائوه نه جور دئسه ن ائله ائدرم .
تولکو گئدیب پادشاهین ائوینه و دئدی آی قیز من شوخلوغ ائلهدیم سنس سیناییردیم ، دور گئد ائوه آرمودان بی سنی گؤزله ییر. پادشاهین قیزی ائوه قاییتی اوزون ایللر بویو یاشادیلار بیر گون تولکو اؤلدو آرمودان بی اونو یئدی کفنه چولغالاتی و تورپاغا قویلادیو یاشاییشینا داوام ائتدی.
مختصری درباره گرد آورنده این اثر گران سنگ: با آقای قنبر سیفی امیر آباد، مصاحبه کوتاهی ترتیب دادیم. لاکن رفتار فروتنانه ایشان و احساساتش نسبت به ایل، تبار، زبان، فرهنگ و فولکلورش همه را تحت الشعاع قرارداد. در نهایت آنچه حاصل گردید، در چند پاراگراف پیش رو ارائه می گردد.
آقای "قنبر سیفی امیرآباد" در تاریخ 14/7/1340 خورشیدی در روستای "حیدر کانلو" از توابع شهرستان خداآفرین چشم به جهان گشود. پس از اتمام دوره تحصیلی پنجساله ابتدایی در همان روستا جهت ادامه تحصیل "رود کلیبر" را پنج کیلومتر پشت سر نهاده و پا به روستای "جانانلو" می گذارد در نهایت سال آخر متوسطه را پس از کوچ اجباری به تهران در مدرسه "دارالفنون" به پایان می رساند.
وی ضمن تشکر از تمامی عواملی که در تایپ و تصحیح این مجموعه گران سنگ یاری رسانده اند درباره یاوران و همکاران خود در امر گردآوری چنین می گوید: «من تشکر ویژه از مادرم خانم نبات جمالی و پدرم آقای مشهدی زینال می کنم که گردآوری رابا داستانهایی که از این دو عزیزم شنیده بودم شروع کردم در ادامه راه و پیشبرد کارها به علت همراهی و همکاری از همسر و شریک زندگی عزیزم خام منیژه رضایی و فرزندان گلم سپیده، سهیلا، سهیل و داماد مهربان و تلاشگرم آقای احمد کرمی سپاسگزارم از کلیه رفقا و فک و فامیل از آن جمله برادر زاده ام سمیرا خانم عزیز تشکر می کنم از آنهایی که با ضبط صدا، فیلمبرداری نقل داستانها یارم بوده اند متشکرم اگر جمع آوری این اثر افتخاری داشته باشد که من هم اینگونه گمان می کنم در این افتخار همه مان شریکیم این اثر متعلق به همه مان است و صد البته امانتی که نیاکانمان با صبوری متانت و نسل به نسل به دست مارساندند و ما نیز برای اینکه زنگار فراموشی نبندند و در گرد زمان مدفون نشوند خواستیم امانت داری کنیم که چاپ و ماندگارش کردیم».
وقتی از ایشان پرسیدم که چه انگیزه ای شمارا به این کار مهم سوق داد پاسخ ساده صمیمی و بی تکلف بود :
«روز آغازین اول ابتدائی را هرگز فراموش نمی کنم مسجد مدرسه مان بود هر یک از دانش آموزان با یک گالن خالی بیست لیتری سر کلاس حاضر شده بودند این گالن ها صندلی نشیمن سر کلاسمان بود که هر روز باید با خود به مسجد می آوردیم.
از پایه اول تا پنجم در یک کلاس پنج پایه گالن ها را کنار هم چیدیم و مستقرشدیم شخصی با لباس و کلاه نظامی وارد مسجد شد. یکی از شاگردهای کلاس بالایی آمرانه فریاد زد: برپا ما کلاس اولی ها معنی برپا را نمی دانستیم لاکن با اشاره دست ما را نیز بلند کردند سپس با فرمان بشین و اشاره دست روی گالن هایمان نشستیم به آن مردی که در لباس سربازی بود آموزگار می گفتند او سپاه دانش بود. ترکی نمی دانست او دوسال به ما آموزگاری کرد لاکن ما در طول دو سال به خاطر نا همزبانی با وی نتوانستیم الفبا را کامل یاد بگیریم از آنروز برایم این سوال پیش آمد که چرا ما نتوانیم به زبان خودمان بخوانیم و بنویسیم؟
به خاطر دارم که پس از پایان دوره ابتدائی اولین کتابهای غیر درسی که آشنا شدم از آثار صمد بهرنگی بود. از جمله ماهی سیاه کوچولو و ترجمه فارسی قصه های آذربایجانی. این دو اثر بزرگ در درون من انقلابی برپا کرده بودند.
پس از خواندن داستانهای آذربایجانی جمع آوری داستانهای عامیانه و گنجینه ای از گذشتگان به ارث رسیده در من به آرزویی بدل شده بود نمیدانستم چگونه آغاز کنم تا اینکه چند سال پیش شرایطی پیش آمد که مرا به این مسیر هدایت کرد کار ار آغاز کردم در جریان جمع آوری داستانها مطالبی نیز از شاخه های گوناگون ادبیات شفاهی به دستم رسید لذا تصمیم گرفتم تا آنجا که می توانم با جمع آوری سایر ماتریالهای فولکوریک نیز دین خودم را به هم زبانانم تا آنجا که می توانم ادا کنم.
تا کنون سعی کرداه ام موارد جمع آوری شده را به طرق مختلف در اختیار مردم قرار دهم همچنین عهد کرده ام که هرگز از پا نشینم و به کارم ادامه دهم چرا که یکی دیگر از عوامل اساسی کار من احساس دین به زبان مادری ام می باشد چون من ترکی آذربایجانی را برای خودم دارایی بزرگی به حساب می آورم و با آن می توانم به خودم هویت ببخشم آخر زبان تفکر است درک و فهم است وسیله ارتباطی بین انسانهاست انسانها احساساتشان، دنیای درونی شان را به واسطه زبان می توانند با رفتارهای بیرونی شان گره زده و عینیت ببخشند زبان است که تجربه ها را از نسلی به نسل دیگر می تواند منتقل کند و به نظر من زبان مادری من ترکی آذربایجانی اگر همچون بنای مرتفع و زیبایی است که به دست قدرتمند مردم سرزمینم بنا شده است بی شک فولکلور آذربایجان را می توان همچون تعبیر و تفسیر و معنی یکایک آجرهای این بنای محتشم به حساب آورد از این رو جمع آوری فولکلور آذربایجانی را وظیفه بایسته خویش میدانم و بس.»
پادشاه و اوچ اوغلو
سؤیلهین: کبرا سیفی/ یوسف سیفی
توپلایان:قنبر سیفی
بیری وارایدی، بیری یوخ ایدی. آللاهدان سیوای هئچکیم یوخ ایدی بیر پادشاه واریدی کی چوخ قوجالمیشدی. بو پادشاهین اوچ اوغلو وارایدی . تصمیم توتدو کی اوزونه وتاج- تختینه جانشین انتخاب ائله سین. هر نه قدر فیکیرلشدی، نتیجه یه چاتمادی. چونکی گؤردو کی هر هانسینی سئچسه ، او بیریسی ناراحات اولاجاق و بونلارین آراسیندا دوشمنلیک اولاجاق. اونا گؤره ، تصمیم توتدی کی بونلاری امتحان ائله سین، هر هانسی لایق اولدسا اونو انتخاب ائله سین. اونا گؤره ده اوغلانلارینی جمع ائله دی. بیر یئره، دئدی کی من ایسترم سیزین بیریزی اؤزومه جانشین ائدم. اما بیر شرطیم واردی اودا بو دورکی، سیزی بیر آیری اؤلکه یه یوللایام. هره زه ده بیر ایش تا پیشیرام. هر هانسینیز یاخچی یئرینه یئتیرسز. او منیم یئریمده اوتورمالی اولاجاقدیر.
پادشاهین اوغلانلاری قبول ائله دیلر. و معین بیر واخت دا حاضیرلاشدیلار و آیری اولکه یه یولاردوشدولر. آز گئدیلر -چوخ گئدیلر ،بیر نئجه آیدان سونرا یول ایلن گئدیردیلر گوردولر بیر غریبه کیشی اؤزونو تلم - تلسیک بونلار یئتیردی و بونلاردان سوروشدی کی سیز منیم د ه و می گؤردونوز یا یوخ ؟پادشاهین ایکی اوغلو دئدی بیر نئجه موددت کی بیز بو محالدا یول گلیریک ده وه گؤرمه دیک، اما پادشاهین او بیری اوغلو کیشییه دئییر کی ، نیه! گؤردوم و سوآل ائدیرکی آیا سنین سوالیوا اوکیشی جاواب وئردی کی بلی و سونرا پادشاهین اوغلو گنه کیشیدن سوروشدی کی آیا سنین ده وه وین آغیزنداکی ساغ دیشی دوشوبدی یایوخ؟ کیشی دئییر بلی و سونرا گنه پادشاهین اوغلو سوروشورکی آیا سنین ده ووین یوکی بیرتای بال ایدی یا یوخ؟ بوگیشی دئییر بلی وگنه پادشاهین اوغلو سوروشورکی آیا سنین ده وه وی مینن بیر آرواد دی یایوخ؟ بو کیشی دئیر بلی گنه پادشاهین اوغلو سوروشورکی آیا سنین ده ووی او بیری تایی یوکی امجک یاغیدی یا یوخ؟ بوکیشی دئییر بلی. تامام نشانه لر دوزدو. بس منیم ده وه م هانی و سونرا پادشاهین اوغلو دئیر آی قوجا عمی سنین ده ون بیزدن قاباخ بوردان سوولوب، گئدیب .بو قوجا کیشی هارای داد بیداد ائیله رکی سیز منیم ده وه می اوغرولامیسیز بس منیم ده وه می وئرین. اما پادشاهین او بیری اوغلانلاری بو کیشیه دئیرلر عمی جان بونون سوزینه باخماق بوسنه یالان دئییر .چونکی اودا بیزیمله بیرگه یول گلیریک. بس بیز نییه گؤرمه دیک، اما اوحالدا پادشاهین اوغلو دئیر عمی جان سنین ده ون بیزدن قاباق بوردان گئچیب، گئدیب. سن تز قاچ ده ووین دالیسیجان کی اونو تاپا بیله سن. اما اوحالدا اوکیشی ناراحات ده وه سینین دالیجا یولادوشوپ گئدی و اما بو اوچ قارداشدا یوللارینا دا ادامه وئردیلر و اما پادشاهین او ایکی اوغلو قارداشیلن داوا لاشدیلارکی سن او قوجا کیشیییه نیه یالان دئدین آز قالا او بیزه اوغرولوق لکه سی ده وورمیشدی و اما او حالدا پادشاهین اوغلو دئیرکی من ده وه نی گؤردیم. قارداشلاری دئییر کی سن دیوانه اولمیسان! اصلا بللی دئیل کی سن نه دئییر سن و یئنه یوللارینا داوام ائدیرلر و یئتیشدیلر پادشاهین سارایینا و بیر آللاهی ویلایتده و سارایین نگهبانلاریندان ایسته دیلرکی ،بیز بو گئجه بورادا قوناق اولاجاغیق. آیا اؤلکه نین پادشاهی ایزن وه جک یا یوخ. نگهبانلارین بیری خبر آپاریر پادشاها و دئییر قبله ی عالم ساغ اولسون. آیری ویلایتدن اوچ نفر گلیب و ایسته ییرلر کی بوگئجه سنین سارایندا قوناق اولسونلار .پادشاه امر ائله دی کی اونلاری منیم حضوروما گتیرین. نگهبانلار اونلارین اوچونو ده پادشاهین حضورونا آپاردیلار. اونلار پادشاهین محضرینده عرض ادب ائله دیلر. پادشاه بونلاردان سوروشدوکی سیز نیه ایسترسیز بو سارایدا قالاسیز؟ بونلار دئدیلرکی قبله عالم ساغ اولسون، بیز آللاهی مملکتدن گلمیشیگ وبوردا دا امن یئر سنین ساراینی بیلدیک. بیز بوردا قریبیک و یئریمیزده یوخدو و بیز ده فیلان پادشاهین اوغوللاریق. پادشاه امر ائله دی کی، بونلاراوچون سارایدا بوگئجه قوناقلیق اولسون و امر ائله دکی چوبان سورودن بیر یاخچی کوک قویون گتیرسین و بونلارا کباب و شراب ایلن قوناقلیق وئریلسین. پادشاهین امرینی یئر ینه یئتیردیلر و بونلار شامدان سونرا گئدیلر یاتسینلار. پادشاهین بو کئچیک اوغلو قارداشلارینا دئدی کی ایسترم سیزه بیر سوز دئییم. قارداشلاری دئدی کی ده گؤرک نه اولوب؟ ، دئییرکی، اوکبابی کی یئدیک اوقویون ایت سودو امیپ و شرابی دا کی ایشدیک اونیدا قبیر آستاندان گتیریبلر .پادشاهین اوغلانلاری قارداشینین اوستونه عصب لشدیلر کی، بیز بیلمریک سنین باشیوا نه اویون گلیب، سن ایستیرسن بیزی اؤلومه وئره سن ! پادشاه بو سؤزو ائشیدسه حتما بیزی اولدورر. پادشاهین اوغلو دئییرکی سیز ناراحات اولمایین ،من سیزه دئدیم پادشاها دئمه رم .و بونو دا دئییم کی بو پادشاه دا شیرین اوغلودور. گنه قارداشلاری بونونلا داوالاشدیلار. گئجه نی یاتدیلار. صبوح کی ایشیقلاندی اویاندیلار گوردولر کی اوکیشی کی ده وه سین ایتیرمیشدی ساراین قاباغیندا دوروپ داد و بیداد ائدیر کی ، بو کیشیلر منیم ده وه می اوغرویوپلار .او زامان پادشاه گلدی بو قوناقلاردان سوروشدوکی آیا بو کیشینین ده وه سینی سیز اوغورلامیسیز؟ آیا بو دوز دئییر؟ پادشاهین اوغلانلاری دئدیلر قبله عالم ساغ اولسون بیز اونون ده وه سینی اوغرامامیشیق. بوده وه سینین دالینجا گزیردی بیزدن سوروشدو . بیزیم قارداشیمیز نیشانه لرین دوز دئدی. ایندی بوکیشی دئییر بس کی بیز بونون ده وه سینی اوغورلامیشیق. او زامان پادشاه دئییرکی ، سیزین قارداشیز ده ونه نی گورمیبسه! نه جور نیشانه لری دوز دئدی؟ قارداشلاری دئدی واللاه- بیللاه بیزده بیلمیریک. بیزیم قارداشیمیز تزه لیکده بیر سؤزلر دانشیر کی، اصلا عاغیلا گلمیه ندی. پادشاه دئییر او اوغلانی منیم یانیما گتیرین . پادشاه بو اوغلاندان سوروشدوکی آیا سن بو کیشینین ده وه سینی گؤردون یا یوخ؟ دئییر قوربان من گورمه دیم. دئیر بس نه جور گورمه میسن کی ده وه نین نیشانه لرینی دوز دئییر سن!؟ دئیر ایزن وئرین دانیشیم .پادشاه دئییر قولاق آسیرام دانیش ! پادشاهین اوغلو دئیر قبله عالم ساغ اولسون، من و قارداشلاریم آتا مینیب، یول ایلن گلردیک. من گؤردوم کی بیر ده وه بورا دان گئچیب. چونکی، اونون قیغلاری منه بللندیردی کی، بو ده وه دی و سونرا بیر آز دیقت اله دیم گؤردوم کی ده وه یولون سول طرفینین اوتونو اوتلامایب، ساغ طرفینی یئیب. بیلدیم کی ده وه نین سول گؤزو کوردور. و سونرا باشا دوشدوم کی، ده وه ردیف ایلن اوتلایاندا بیر ردیف اوت آرادان قالیپ بیلدیم کی ده وه نین آرا دیشی دوشوپ کی اوتلاری قیرمایپ و سونرا گؤردیم کی یول قیراغینا بیر طرفدن میلچگ ییغیشیب و او بیری طرفه قاریشقا ییغیشیپ. بو علامتلردن بیلدیم کی ده ونین یوکونون بیر تایی بالدی و بیر تایی امجک یاغی دی . بیرده بوندان بیلدیم کی ده وه نی مینن بیر قادین دی. بونا گوره کی، ده وه یولین بیر طرفینده یاتیپ یئره و ده وه نی مینن راحات ده وه دن پیادا اولوب چونکی اگر کیشی خالقی اولسایدی هوپولوپ دوشردی و قوجا بیر آدامدا ده وه نین اوستونده اوتورا بیلمزدی و بوردان بیلدیم اوقادین بویلو ایمیش. من بو نیشانه لرینن دئدیم کی سنین ده ونی گؤردیم. ایندی، بوکیشی دئیرکی سیزمنیم ده وه می اوغورلامیسیز!! و اما اوکیشی هئی دئیردی کی او یالان دئییر. او منیم ده وه می اوغورلایب و سونرا پادشاهین اوغلو دئییر قوربان! قبله عالم ساغ اولسون من دونن گئجه سنین قوناغلیقیندان دا بیر شئ لری بیلدیم و اما سندن قورخورام. فیکیر ائدیرم کی سن اینانمایاسان، بوکیشی کیمی و منی اولدورسن! پادشاه دئییر سن دئه نن، اگر دوز اولسا منیم سنینله ایشیم یوخدور و اما من فقط بونو دوشوندوم کی سیز بوکیشینین ده وه سین اوغورلامامیسیز. بورادا پادشاهین اوغلو دئییر کی قوربان اوکبابی کی بیز گئجه یئدیک او قویون ایت سودو اممیشدی. ایکیمینجی بو کی، سن پادشاه اوغلو دئیل، بیر آشباز اوغلوسان. اوچومینجی بوکی او شارابی کی بیز ایشدیک اونو قبیرستانلیقدان گتیرمیش دیلر. پادشاه بیر آز فیکیرلشدی و دئدی کی سوزون قورتاردی یا یوخ؟! پادشاهین اوغلو دئییر بلی قوربان .پادشاه دئیر سنین سوزون دوز اولسا سنی اؤزومه یئزنه توتاجاغام. بیر تک قیزیمی سنه وئره جم و سونرادان سن منیم تاج تختیمین صاحیبی اولاجاقسان. بونو دئییر. امر ائله دی کی چوبانی گئتیر ین. چوبانی مامورلار گتیر دیلر. پادشاه چوباندان سوروشدوکی، چوبان، دونن گئجه کی قویونون باشینی کسدین نه جور ایدی. چوبان دئییر قبله عالم ساغ اولسون قویوندور دا . سن امر ائیله دین منده سورونون یاخچی قویونون گتیردیم چوبان چوخ قورخموشدو. پادشاه سوروشورکی آیا او قویون ایت سودو اممیشدی یا یوخ!؟ چوبان قورخوسیندان دانییشا بیلمیردی. دیلی توتولموشدو پادشاه دئیر اگر یالان دئسن سنین بوینوی وئره جییم جلادلار وورسون اگر دوزونی دئسن سنینله ایشم یوخدور. چوبان دئییر قوربان او موقع کی بو قویون آنا سیندان اولموشدو، منیم ایشم چوخ ایدی او موموقده قره قانجیق دا بالالامیشدی، بیر واخت گوردیم کی قوزو گیریپ قانجیغین آلتیندا دیر و اونون سودون بیر آز امیب پادشاه امرائله دی کی سن گئت. چوبان گئتدی اما پادشاه غضب لنمیشدی امرائله دی کی آناسین کتیردیلر. آناسیندان سوروشدو کی آنا، من کیمین اوغلویام .آناسی دئییر پادشاه ساغ اولسون سن پادشاهین اوغلوسان! پادشاه دئیر آناجان اگر دوزون دئسن سنینلن ایشیم یوخدو. اگر یالان دئسن امرائده جم سنین بوینووی وورسونلار، دئه گوریم من کیمین اوغلویام ، آندیچیرم. پادشاهین آناسی شرمنده لیقدان دئییر منیم اوغلوم ،من سنین آتاندان بویلو اولموردوم و بو طرفدنده قورخوردوم کی تاج وتخته ده آیریسی صاحیب اولا و منده بدبخت اولام .بو دلیله سارایمیزدا بیر آشباز وار ایدی. سن اونون اوغلوسان و سونرا پادشاه دئییر سنین گوناهیندان کئچدیم. بونو آپارین اگر یالان دئسه یدین سنی تاپشیرجاغدیم جللادا .بو زاماندا نوبت یئتیشیر شارابین مسئوولونا، شرابچینی گتیردیلر. شارابچیدان سوروشورکی گئجه کی شارابی هاردان گتیردین. دئییر قوربان شاراب آنباریندان. دئییر دوزونو دئینن اگر یالان اولسا سنی وئره جیم جللادا. شارابچی دئییر قوربان بیر ده فه دویوخ دوشدوم کی آنباردان شاراب قورتاریپ، مجبور اولدوم قبیر ستانلیقدا کی باسدیریلان شارابدان گیز لینجه گتیردیم کی قوناقلاردان شرمنده اولمویام و سنینده امرینی یئرینه یئتیره م .پادشاه دئیر سنده گئت و سونرا اوزون توتور پادشاهین اوغلونا دئیر بالا! سن بونلاری هاردان بیلدین پادشاهین اوغلو دئیر قبله عالم ساغ اولسون آدام او واخت کی کباب یئییر آغزینین سویو سویو قورویور اما او واختیکی بوکبابی من یئدیم ، آغزیمین سویو چوخالدی و سنین ده قیافه نن بیلدیم کی سن آشبار اوغلوسان آشبازا اوخشویورسان و او موقعده کی آدام شراب ایچیر او آداما بیر خوشلوق و شادلیق اوز وئریر، سرمست اولور، اما بونو دئیییم کی بیز بو شارابی ایچندن سونرا غمگین اولدوق و بیزه آغلاماق اوز وئردی. بوردان بیلدیم کی بوشارابی قبیرستانلیقدان گتیریبلر. پادشاه بو موقعیده بیلمیردی نه دئسین بیر آزدان سونرا دئیر کی سن بو بیلیکده و بو تجربه ده، بو سیننینده منی حئیرتده قویدون، سنین کیمی بیر آدام ما بیزیم مملکتده نیاز واردی. سن لایق بیر پادشاهسان. من یئگانه تک قیزیمی سنه وئریرم سنی اؤزومه یئزنه بیلیرم. امرائله دی کی جشن و مراسم دب لری سسلنسین اما او زامان پادشاهین اوغلو پادشاها تعزیم و اوز تشککورونو بیلدیردی و تقاضا ائله دی کی ،قوربان پادشاه ساغ اولسون، بیزیم آتامیز بیزی یوللامیشدی کی هرکس ماموریتینی یاخیشی یئتیرسه او تخت و تاجا واریثدی. سن اجازه وئر من قارداشلاریملا اوز مملکتیمزه گئدک و آتامیزدان اجازه آلاق و سونرا گلک.
او زامان پادشاه دئییر:سن موختارسان گئدین و هر واخت تصمیم توتدون قاییدین. من اوز سؤزومون اوستونده وارام .پادشاهین اوغلانلاری اوز مملکتلرینه قایتدیلار وتمام باشلارینه گلنی آتالارینا سؤیله دیلر. آتالاری چوخ خوشحال اولور و دئییر بس بوندان یاخچی اولماز. الان کی من اؤزوم وارث تاج و تخت ام و چوخدا خوشحال اولورام کی اوغلوم دا آلاهی بیر اولکه نین پادشاهی اولاو سونرا پادشاهین خیردا اوغلو پادشاهدان و قارداشلاریندان آیریلیر وگئدیر او مملکته کی اوردا اونون انتظاریندا ایدیلر، یئتیشراومملکتده پادشاهین یئگانه تک قیزی ایلن ائوله نیر وتاج و تختده صاحیب اولور و پادشاهدا او ده وه صاحبینه دئیر کی سن گئت ده وودالینجا حتما تاپارسان بوده وه اوغروسی دئیل .
خدآفرین فولکلورو
کونده يئيه ن، آدام يئيه ن
سویله ین: گل آرا حاجی زاده
توپلایان: قنبر سیفی
بيري وارايدي، بيري يوخ ايدي. چوخو آج ايدي، آزي توخ ايدي. بئله دئیيرلر کی، گئچن - گئچميش گونلرده بير عایله ده دؤرت نفر واريدي. بير کيشي چاپار بير آرواد آتار بير اوغلان تاپار- بير قيزدان اودار قورولمشدو. بيرگون اوشاقلارين آناسي آرواد ايسته یيردي يوخا چوره گي پيشيرسين. بو آرواد اونو خمير ايله دي، يوغوردو سونرا کوندله دي و گئتدي کی ساجي گتيرسين اوجاغين اوستونه قويسون. کي ساج قيزارسين تا چؤره گي پيشيرسين. آرواد ساجي گتيردي اوجاق اوستونه قويدو. ايسته دي کونده لري اوخلاو ایلن يايسين و ساجين اوستونه ياپسين تا بيشيب چؤرک اولسون.گؤردو کی خمير کندیسي يوخدور. تعجب ائتدي. دئوريخدي کي بو کوندلره نه اولدو؟! گئنه ده خمير ائله دي و کوندله دي کي چورک سالسين. باشي نيه قاريشديرسا ،گلدي گؤردو گئنه خمير کونده لري يوخدو آرواد آرتيق دئوريخدي و شوبحلندي. يئني دن خمير ائله دي کونده له دي بو ده فه اوغلو تاپاري خميرکونده سينين اوستونه گؤزتچي قويدو. اوغلان گؤردو کی باجيسي بولکدن چيخدي گلدي خميرکونده لرينی يئیب قورتاردي. اوغلان قورخوسوندان قيزا بيرسؤز دئمه دي. آنجاق گئدي گؤردوگونو آناسينا سؤيله دي . دئدي کي يا گره گ بو قيزي اولدوره سيز،يا دا من گئتمليه م. چونکي، بو قيز يئکلنده آدام يئيه ن اولاجاق . آنا دئدي آي بالا يارانمیش جاني نئجه اؤلدوروم. من بئله بير ايش گؤره بيلمرم. سنده ائودن گئتمه. هئچ بير زاد اولماز. اوغلان آناسينين دئديينه دورمادي. آجيق ائدرکن ائودن چيخدي ، باش آلدي ، چوله ساري اوز قويدو گئتدی. چوخ يول گئدندن سونرا يورولدو، يولون قيراغيندا بولاق اوستونده اوتوردو. آجيخمیشدي، گؤردو اوچ دنه اريک ميوه سي بولاغین قیراغینا دوشوبدو. اوغلان اريکلري يئدي و دنه سینيده بولاغين اوستونده اکدي. گئنه ده دورد گئتدي. بير زامان يول گئدندن سونرا يورولدو باخد و گؤردو بير داغين دوشونده توستو قالخير. گئتدي توستو گلن يئره يئتيشدي. گؤردو بير دامخا دي، ايچينده بير کيشي آرخا و بير آرواد سرقا وار .اما هرايکيسي ده کوردو و آدامي گؤرمورلر. او سسين ايچري چکدي کي بونلار بيلمه سينلر. بورا دا باشقا بير آدامدا واردي. گئجه لينده قالدي و گوردو بير سوري سود وئرن قويون گلدي. آرواد ايلن کيشي بونلاري ساغديلار و باشلاديلار يئمگه. اوغلاندا گيزديندن باشلادي سود دن يئدي. نئجه گون بئله ليکده گئچينديلر. آخيردا کيشي و آرواد بيري- بيرينی دويوق سالديلارکي يئمکدن دويموروق! بللي دي کي باشقا آدامدا بوردا واردی. وگيزليندن يئمگيميزي يئیير. سؤز قويدولار يئمک يئينده هرکس بير ياندان الينی گئتيرسين يئمک اوغروسونو توتسونلار بوايشي گؤردولر اوغلاني توتدولار اوندان کيم اولدوغونو سوروشدولار. اوغلان دئدي منيم آديم تاپاردي و باشيندان گئچن لري اونلارا سويله دي. اونلارين اوغلاندان خوشو گلدي و اوندان خوش و بئش ائله ديلر وسونرا ايسته ديلرکي ايندي کی گلمیسين بيزيم يانيميزدا قال، آنجاق گره گ قويونلاري آپاريپ ياخچي اوتاراسان کي آرتيق سود وئره، تا سن و بيز يئمکدن دوياق و آج قالماياق . اوغلان بو دئيشلري ائشيتدي و بورادا قالماغي قبول ائتدي. بيرده اوغلانا تاپشيرديلار کي، گره گ داغليق اوروشون ساغ- ساغ يانينا گئتميه سن. چونکی گئتسن خطره دوشرسن. اوغلان هه دئدي. اوغلان اولارين آديني آرواتدان سوروشدو . آرواد دئدي منيم آديم سرقا وکيشينين آدي آرخادي. سونرا اوغلان اوزون چاغلارقويونلاري آپاردي اوتاردي و گتيردي سودونو ساغديلار و يئديلر. آخيردا اوغلان بيرگون اؤزو- اؤزونه فيکيرلشدي کي گره گ بوداغين ساغ يانينا گئدم وگوره م بورا دانه ايشلر وارکي اونلار مني قورويوب، قويمولار اويانا گئديم. قويونون سوروسون اوتارماغا داغين ساغ يانينا ساري گئتدي. اوردا بير يئرتيجي قوردا توش گلدي. گوردي قرارسيزدي. هي چاليشير، دولانير، قيشقيرير و اولاییر. ياخينلاشيب نه اولماغينی قورتدان سوروشدو. قورد دئدي: بير اينجي دئييم کي بورا منيم قوروغوم و اويلاغيمدي. نيه بورایا گلميسن. کينجي دئييم کي من يوزداخداقلاییرام ،ايستيرم دوغام. اگر اوشاغيم ايکي اولسا وئره جه م سن آپاراسان. اما بير اولسا سني يئه جم. اوغلان يارادانا يالواريب کي قوردون بالاسي جوت اولسون. قوردون ايکيزتاي بالاسي اولودو. اوغلان سئوينجکدن شنليک ايدیردي. چونکي خطردن ساويلميشدي. قورد ايکي بالاسينی اميشديردي، مايالاندردي و بیرینی اوغلانا وئردي و ياخشي ساخلاماسينی اونا تاپشيردي. اوگئي آتا- آناسينا وسونرادان باشينا گلني اونلارا سؤيله دي. اما اوغلانين اوگئي آتا -آناسي اونا اويوت وئرديلر کي بيرده بو ايشي گؤرمه و داغين ساغ يانينا گئتمه. اوغلان اونلارين سوزينه باخارکن داغين ساغ يانينا دولانمادي. اما اينسانين ضميرينده و ايچينده بير قاعده وارکي اونو هرنه دن هر يئردن و هر ياندان قوروسان هئي گزينیر ، ورنوخور و دولانیرکي او قورونان يانا - يؤندمه گئتسين. گئنه ده بوايش بئله گتيردي کي اوغلان داغين ساغ يانينا يونئلسين. بو دؤنه ايشي اجينه يه توش گلدي. گؤردي ايکي نفر جین کؤتوکون اوستونده اللشيردي کي اونو يارسينلار. اودون ائيله سينلر. تا گوزلري اوغلانا ساتاشدي، دئديلر: آی اوغلان گل قاباغا بو کوتوگو يار. يارانماسان سني اولدوره جاغیق. اوغلان گؤردو کي گئنه يامان يئرده يامان ايشه توتقون اولوب. کؤتوگه باخدي، اوزونه ،قولونون گوجونه و بالتاسينا قرراهلاندي و بيرده ايسته دي جین لره ده کلک گلسين. بالتاني گتيردي کؤتوگون اورتاسيندان چیرپدي کؤتوک بير طرفدن جيريلدي جینلره دئدي کي اليزي قويون کؤتوگون آراسينا تا يئني دن قاويشماسين. جینلر اللرين اودونون جيريغينين آراسينا قويدولار. اوغلان تئز بالتاني کوتوگون جيريخيندان چکدي قيراغا. جینلرين الي کؤتوگون آراسيندا قالارکن جینلر جيغلدادي، اوغلانا يالواردي کي اللرين کؤتوکدن بوراخسين اوغلان دئدي ايکي شرطي وار بيرينجي بودورکي مني اؤلدورمييه سيز. قبول ائتديلر. ايکينجي منيم اؤگئي آتا وآنام هر ايکيسي ده کوردي اونون درمانينی سيز بيليرسيز، گره گ دييه سيز. جینلر دئديلر ايله بو يارديغين کؤتوگون ديبيندن جوجره ن شيو جيويرلرين اوستونده بيتن او بوز ياغلي يارپاغي دريپ اونلارين يانيندا يانديراسان. اونون او ياشيل يالاوينين ايشيغي اونلارين گؤزلرينه نور ساچاق واونلار دا بو ايشيقلي دونيايه گوز آچاجاقلار يارپاغي يئغاندان سونرا اوغلان کوتوگين آراسينا قالين بير چيو چالدي کؤتوکون آراسي گئنلدي جین لرين الينی بوراخدي، آغاجیندا ياريلان يئرين بير بيرينه ياپيشدردي تا آغاج قانيايب اوج ايله سين و قورويوب آرادان گئتمه سين. چون بو آغاج کورگؤزه درماندي و قيمتي آغيردي . جینلرده دئدي کي سيزده کؤتوگون يئرينه چیر-چیرپي يئغين و آپارين يانديرين. بيرده دئييم او آغاجين آدي ياشيل يانار يلاولانار يا لقمان آغاجي دي. هر يئرده گؤرسنیز اونو قيريب آرادان آپارمايین. هر حالدا اوغلان يارپاغي آپاردي وجینلر دئيه ن کيمي ايشه توتدي. اونون اؤگئي آتا - آناسينین گوزلري آچيلدي سئويندیلر و شنليک ائتديلر. سونرا اوغلان اؤز دوغما آتا-آنا و باجيسينی تاپيب گؤرمک اوچون اؤگئي آتا - آنادان ايزن و اجازه ايسته دي. اونلار بو گئديشين ايچينده اوغلانا خطر احساس ايله ديلر. اول ايزن وئرمه ديلر ولي سونرا دويدولارکي اوغلان سوزه باخان دئيل، اجازه وئردیلر. اوغلان اجازه آلاندان سونرا قويونلاردان بير کاسا سودساغدي، قويدو طاخچايا اؤگئي آتاسينا تاپشيردي کي هر واخت گؤردون سود طاخچادا دؤنوب سو اولوب، اينک قوردلاري کمسيکدن آچيب اؤتوررسن. اونلار گليب مني تاپارلار.
قورد اينکلرينه اوغلان سوتدن، اتدن ،کوتدن و يالدان چوخ وتريب بئجريب کوکلتميشدي. ويئرتيجي اويره تميشدي. قورتاراني اوغلان اوز آتا آنا سینی تاپماق ايچون ائولرينه ساري يولا دوشدو. يولدا اريک دنديگينی سالديغي بولاق باشينا يئتيردي. گؤردو دنديکلرين اوچيده بيتيب ،يئکه نهندير آغاج اولوبدولار. اوردان اؤتوب خئيلک يول گئدندن سونرا اؤز کندلرينه يئتيشيب، گؤردو کی بو کند چوخ سسیزو سمیر سیز و خلوتدی. فقط ایکی ائودن توستو چیخیرکی بیری اؤز ائولری و بیری ده آووخارچی دمیرچینین ائوی دی. دئمه بو اوغلانین کنده یئییه ن باجیسی یئکلیپ قارداشی اونجه دئین کیمی آدام یئیه ن اولوب بو کندین آداملارینین هامیسینی اوز آتا-آناسی قاریشیق یئیب. فقط دیشین ساولایپ یا آفخارلایپ ایتیلتماق ایچون دمیرچینی ساخلایب. اؤز ائولرینه باش ویریپ گؤردو کی، آتا- آناسی یوخدو. آنجاق باجیسی واردی .بیر-بیرینی تانییپ گؤروشدولر. اوغلان آتاسینی سوروشدو. قیز دئدی: جوت اکماغا گئدیپ، آناسینی سوروشدو باشقا ایشلردن اؤته ری چؤله گئدیب . کند اهلینی سوروشدو، قیز دئدی ایشه گوجه گئدیبلر. سونرا قیز قارداشینا دئیب دایان قونشویا بیرایش ایچون باش وروم گلیم قارداشی گوزله یب .قیز تئز قاچیب دمیرچینین اوستونه و دئیب منیم دیشلریمی ساولا ایسته ییرم قارداشیمی دا یئیه م. دمیرچی دئیب دایان. سووسلاحین و بیله وین تاپیم گئتیریم دیشلرینی سوولایم تا ایتیلسین. بونی دئیب قیزدان گیزلین بیلؤو تاپماق بهانه سینه ائودن چیخیپ قاچیپ قیزین قارداشی نین اوستونه و اونو دویوق سالیب کی باجین کند اهلینی یئیب، ایندی ایسته ییر سنی ده یئیه. تئز اول بوردان قاچ. اوغلان ایاق گؤتوروپ قاچماغا. قیز دویوخ دوشوب اوغلانین دالینا دوشوب کی قارداشینی توتا،یئیه. اوغلان قاچیپ، قیز قاویب، یئتیشیبلر بولاق باشیندا اکدیگی اریک آغاجلارینا. اوغلان گؤریپ باجیسی بونو حاخلایب کی توتسون یئسین اوغلان قورخوسیندان قاچیپ چیخیپ اوز اکدیگی اریک آغاجینین بیرینه. قیز باشلایب آغاجی یئماغا قارداشینا یئتیشنده او آتیلیب او بیری آغاجین اوستونه. قیز آغاجا چیخانمیرمیش. گئنه باشلایب او بیری آغاجی یئیب قارداشینا یئتیشنده هوپبولوب دوشوب اوچونجو آغاجین اوستونه. گئنه قیز باشلاییب آغاجی یئماغا او طرفدن اوغلانین اؤگئی آتا - آناسی دویوق دوشوبلر کی اوغلان طاخچایا قویدوغو سوت دونوب سو اولوب. اوغلانین گئنه باشی بلایه دوشماغینی وخطره توش گلماغینی دویوب یئرتیجی قورد انیکلرین آچیب بوراخیبلار. انیکر اوزامان اوغلانا یئتیشیبلر کی اونین آدام یئین باجیسی اوچینجی آغاجیدا یئیب وعنقریب ایسترمیش اوغلانی دا یئسین. اینک قوردلاراوغلانین توشوتماغیلن قیزی پارچالاییب ئیئدیلر.اوغلان قوردلارا دئییر بیر دامجی اونون قانیندان بیر یارپاغ اوستونه دامیزدیریپ یادگار اوچون منه وئرین. چون هرنه اولاندان سونرا اومنیم باجیمی دامجی دا قالماز قوردلار اوغلانین بویروقون یئرینه یئتیریبلر. یعنی بیر دامجی قان دامیزدیریپ یارپاق اوستینه اوغلانا وئریپ لروقیزین هیکلینین قالانین ایله داغیدیپ یئیرلرکی هئچ بیرباراتا اوندان قالمیر. سونرا اوغلان قورد اینکلرینین بیله لیک یولادوشوب اوغلانین اؤگئی آتا- آناسینا ساری گئتدیلر. یولون اوزونلوغو و اوزاقلیغی اوغلانی یورموشدو. اوایسته ییردی کی بیر موناسیب یئرتاپسین اوردا اوتورسون، دینجلسین و یورغونلوغونو جاندان چیخارتسین. بیر یاندان دا اوره گیندن گئچیردی کی، دوغما آتام و آنام و باجیم هره سی بیر تهریلن اؤلدو، الیمدن گئدی، تک قالدیم. بیرده کی بو گئنیش دونیادا یئیب یاشاماغا دونیا مالیندان واریندان هئچ بیر زادیم یوخدو. ودیزی دایانماغا قارنین آغیریئمک یوکین وخرجینده سالمیشام اوگئی آتا و آنامین باشینا اؤزوم ایاق اوسته دایانماغا گره گ بینوره لی فیکیرلشه م. نئینه مئلییم بوفیکیرلر کونلیندن گئچه گئچه یول گئدیردی کی بیرکاروانا توش گلدی. کاروانین یئیه سی بویوک باش و بیلیجی تاجیر بیر آدام ایدی. آدیدا قانار ایدی. او اول اوغلانین حالین آدین وکیملیکینی سوروشدو. اوغلان باشینا گلن ایشلری و اویونلاری قانار تاجیره سؤیله دی. او دئدی منیمده آدیم تاپاردی تاجیردئدی اوغلان سندن بیر نیچه سورغو سوروشا جام،اگر دوز جاواب وئرسن من بو کاروانی کی یوکلری قیزیل- جواهراتدیر سنه وئریب قایدیپ گئده جیم. اگر دوز گون جاواب وئرمه
سن، سنی اؤلدوروب قورد کوپکلرینی ده آپاراجام. اوغلان دئدی من کی سنه سؤز جاوابی بورجلو دئیلم اگر دوز تحویل وئرمه سم منی اولدوره سن. تاجیر دئدی اینسان اوزی اوزینه وباشقاسینا بورجلودی کی دوزدئیشی ودوزگون ایشی ایره شه و باشقاسینا دا اؤیره ده و هاراچان باشارسا ایشی بیتیره و باشا یئتیره اوغلان اولومدن قورخارکن ودرعین حال دیریلغینین ودیرچکلی دیل ایلن، جسارتلن دئدی بویور هرنه سورقون وارسن سوروش من ده جاواب وئریم. تاجیر ازل باش بیلیکلریندن سوروشدو و دئدی دونیا نیه باغلیدی و نه اوستونده دایانیپ ؟اوغلان دئدی دونیا هئچ بیرزادا باغلی دئیل و بیر یئره دایاناجاغی یوخدو، بلکه گزیر ممتها کاینات ائله بؤیوکدیرکی، یارپاقلار بوغاناقدا فیرلانان کیمی دونیامیزدا بوکایناتدا فیرلانیر.
اما بیز اونون دبریشینی بیلمیریک، نیشانه سیده چوخدو و بیری ده گئجه گوندوزیدی. ال آغاجین دیک دایادی یئره بیر یانی کولگه و بیر یانی گونش اولارکن گئجه گوندیزی اونا تانیتدی تاجر نئچه سورقولاردا سوروشدو جاوابین دوزگونلوکله دئدی. تاجیر گئنه ده سوردی کی دونیادا بیلیجی چوخدی بیلیکسیز؟ اوغلان البته بیلیکسیز چوخدو چون بیلیجیلر یول وئرمئرلر اونلار اویره شه، اگر اونلار اویره شه وبیلسه قازانجین یئیجییه وبیلیجییه اوجوز دیره وئرمز یئنی سورغو آج یاشیان چوخدو یا توخ یاشیان. آج یاشیان چوخدو وآجلار ایکی یاندا هم ساغدا وهم سولدادی ساغدا اولان آجلار چوخ وارلی وپوللودورلار اما دونیانین هرنه واری قازانجی وار یئیرلرگئنه ده قارینلاری دویمور و اما سولدا اولان آجلار دونیانین هرنه قازانجی وتوکلیمو وار اونلارین ایشیندن وایشده دیکلریندن چیخیر. اما یازیخلارین اوزونه بیر زاد یئتیشیر. دواگر دیلنسه لرده یئیجیلر آرا قاتیب اونلاری بیر بیرینین جانینا سالیب اؤزلرینی قیردیریلر ویئرده قالاندا همشه آج قالیر.تاجیر سورغونون منطقی ودوزگین جاوابینا بویون قویدی و بیریاندا ایسته میردی کاروانی ودیرلی وجاواهراتی مفت الدن وئرسین هئی سورغونو اویان بویانا بوروردی تا جواهراتی وئرمئسین اویاندادا سوزینین وقولونون آلتیندان قاچا بیلمیردی. چون قوردکوپکلریندن قورخوردو کی اونو پارچالاسینلار. بیردن گؤزو اوغلانین ال آغاجینا توخوندی سوروشدی الینده کی ال آغاجی نه آغاجی وآدی نه دی. اوغلان جاوابیندا قالدی دانیشیقیندا توپوق ویردی. جیبینده کی یارپاق اوستونده اولان باجیسینین قان قطره سی دیله گلدی ویاواشجادان دئدی دئینن شف آغاجی دی. چون ایستمه دی قارداشی سورقودا عاجیز قالیب طرفه اسیر و اؤلومه محکوم اولسون. اوغلان باجیسینین قان قطره سی اویره دن شف آغاجین دیله گئتیردی تاجیرین سوزی سورغوسو قورتامیشدی. مجبور اولدو کاروانی یوکی قیزیل- گوموش و جاواهراتی ایلن اوغلانا تحویل وئردی گئری قایتدی. اوغلان قافیله نی یوگیلن تاجیردن آلدی. اوگئی آتاسینا ساری یولا دوشدو. بیرخیلی یول گئداندان سونرا اوغلان جیبینندن قانلی یارپاقی چیخارتدی کی باجیسینین قان قطره سینین تشکور ائیلیه و اونا سوز اویرتماغینان کی تاجیرین الیندن قورتامیشدی منت دارلیغینی بیلدیره. دئمه کی قان قطره سینین دیریلیب باشقا بیرهیولا اولماق رمزی اوغلانین قان قطره سینین دانشماقیندا ایمیش اوغلان تاآغزین آچدی تشکور ائیلیه قطره تبدیل اولدی بیر نهندیر اژدها یا واوغلانین خیرتدگیندن یاپیشدی کی سنی گره گ یئیه م. اوغلان حدن آرتیق یالواردی که اونو اژدها یئمه سین فایدااولماد.اوغلان سونرا مجبوراولدی قوردکوپکلرین کیشکیردی و اشاره ایله دی اژدهانی تیکه پاره ایله دیلر. و هامیسینی یئدیلر. اوغلان بو خطردن ده ساویلدی قیزیل قافیله سینی ده گؤتوریپ قوردکؤپکلریلن بیله لیکده یولادوشدو. اوگئی آتا- آناسینین ائوینه یئتیشدی. آتا- آنا اؤز دوغماسی کیمی اوغلانی سئوینجیکدن باغرینا باسیب اوپدولر. اوغلان دا اونلارا گؤزل سارایلار تیکدی ،امکانات یاراتدی. بیرگون کونلونه دوشدو کی گئتسین او اولکی قوردو گورسون. اوز یانیندا اولان انیک کوپک قورد بالالارینی دا گؤتوروب داغا ساری گئدیلر. قوردلارین آناسی بؤیوک قوردی تاپدیلار. سورقودان سوروشوقودان سونرا قوردلارین آناسی اوغلانی قینادی و دانلادی کی نییه منیم بالالاریمی آپاریپ آریخلاتمسان؟ سوز اوزونا چکدی آخیردا اوغلان آجیخلاندی یئریندن قالخدی ال آغاجین گؤتوروب آنا قوردون کلله سیندن بیر دگنک گوپادی وآنا قورد یئر به یئر سریلدی و اؤلدو. قوردون بالالاری باخدی اوغلانان ناراحات و اینجیک اولدولار و بئله کی دئیرلر جانلی لارین آراسیندا قصاصا قصاص لازیم دی. آنا قوردون بالالاری دا شیغدیلار اوغلانی پارچالادیلار، یئدیلر. بو ناغیل بو جورا بوردا سونا یئتیشدی.


text:
میللی ایدئولوژی و میللی بایراق قوزئی آذربایجاندا
قوزئی آذربایجاندا میللی ایدئولوژی موساواتچیلیغا قاییدیر. یوز ایلدن آرتیق روس ایشغالی آلتیندا اولان قوزئی آذربایجاندا ، میللتچیلیین یارانماسی دوغال اولقویدور. موساواتچیلیق 1918اینجی ایلده کی میللی دولتیمیزین تمل ایدئولوژی سی و تئوری سی اولموشدور. موساواتچیلیق همین ایللرده، قوزئی آذربایجاندا میللتیمیزین اساس اولکولرین اؤزونده بیرلشدیرمیشدیر.
اوچ آنا تملی اولان موساواتچیلیغین ، مفکوره اولاراق یارانماسیندا، اوچ فیکیر آخینی ائتکیلی اولموشدور. همین فیکیر آخینی ایسه میللتیمیزین تاریخی گرکسینیملریندن ( ضرورت لریندن) دوغموشدور. موساواتین اوچ آنا دیره یی تورکچولوک، چاغداشلیق و موسلمانچیلیق دیر. اوچ آنا اولکونون ایده آل و مرام سوییه سینه گلیب چیخماسی یو خاریدا وورغولانان قایدا ایله تامامیله اؤرتوشور.
1- تورکچولوک:
امیر تیمورون 1386-اینجی ایلده قیزیل اوردو خاقانی توختامیش خانی یئنمه سی و توختامیش خانین همین دؤیوشده اولمه سی ایله ، روسلارین همیشه لیک دوشمنلری، تورکلر ضعیف له یییر. روسلار همین تاریخدن گوجلنمه یه باشلاییر و یاواش یاواش گؤنئیه دوغرو تورک توپراقلارین ایشغال ائدیرلر. 1813 و 1823-انجو ایللرده ایسه آذربایجانین قوزئیی رسمی اولاراق روس اسارتینه کئچیریلیر. روس ایمپریاسی سونرالار شوونیستی سیاستله تورک میللی کیملیین آرادان آپارماق ایسته ییر. تورکلرده اریتمه سیاستین یورودن روسلارا قارشی ، تورک دوشونورلری (متفکرلری) آراسیندا تپکی لر باشلامیش و اؤزللیکله تاتارلار آراسیندا گوجلو سوییه ده ایرلی گئتمیشدیر. تاتار تورکلریندن اولان ایسماعیل قاسپیرالی تورکچولوک مفکوره سینین تمل داشین قویور. میللی کیملییمیزین تهلوکه ده اولدوغوندان دولایی یارانمیش تورکچولوک مفکوره سینین اساس آماجی تورکلری بیرلشدیرمک و تورک کیملیی نی دیرچلتمه ییدیر. ایسماعیل قاسپیرالی بو آماجا چاتماق اوچون 3 آنا خط چیزمیشدیر؛ دیلده بیرلیک، فیکیرده بیرلیک و ایشده بیرلیک. ترجومان قازئتی 1883-اونجو ایلدن 1914-اونجو ایله دک بوتون تورک دونیاسینا یاییلیردی. همین زامان آذربایجاندادا تورکچولوک ده فعال اولان داهی لریمیز واریدیر. علی بی حسین زاده، احمد آغا اوغلو، … کیمی شخصیتلریمیز تورکچولویون تمل داشین آذربایجاندا قویورلار. آیدین دیر کی آذربایجاندادا تورکچولویون اولکو سوییه سینه چاتماسی روسلارین گئنل شوونیستی سیاستینه قارشی تپکیسل حرکتیدیر. آذربایجان دا همین دؤنمده تاتارلارین دوروموندایدی. تورکچولویوموز تهلوکه ده اولدوغو اوچون تورکلچولوک اولکوموزه دؤنوشموشدور.
2- چاغداشلیق:
شرق دونیاسینا و اؤزللیکله بو گونکو ایران آدلانان اؤلکه یه یئنی و مودرن دوشونجه لرین قاپیلارینین بیری آذربایجان اولموشدور. روسیادا، آوروپادا تحصیل آلمیشلارین ، آوروپا ایله آل وئر آئدن تاجیرلرین، هابئله یئرلی آیدین و یازیچیلارین ان بؤیوک قایغی لاریندان بیری باتی دونیاسینین گلیشمه سی و یوردوموزون گئری قالماسی اولموشدور.او زامان آیدینلاریمیز میللتیمیزین گئری قالماسینین اساس سببینی کؤهنه فیکیرلرین ، گئری قالمیش تؤره لرین و خورافاتلارین حاکیم اولدوغوندا دوشونوبلر. حسن بی زردابی، میرزا جلیل ممدقولیزاده، صابیر، میرزا فتحعلی آخوندوف کیمی شخصیتلریمیز مودرنچیلیک اولکوسونه دایاناراق میللتیمیزی آیدینلاتماغا چالیشیبلار. چاغداش دونیا ایله آیاقلاشماق، یئنی و مودرن فیکیرلرله اؤلکه نی ایداره ائتمک، آزادلیق و عدالتی گئرچکلشدیرمک، مودرن تکنولوژی و علمی آذربایجانا داشیماق، آیدینلاریمیزین اولکوسو اولوب. سوسیال دئموکراتیک دیرلره دایانان هوممت تشکیلاتی یارانیب، قادین و ایشچی حقوقونو ساوونان دوشونجه لر و حرکتلر یارانیب. بو ایستکلر گئت – گئده میللتیمیزین ایچینده بؤیوک بیر فیکیر آخینینا چئوریلیب. مودرن لشمک، اولکو سوییه سینه قالخیب و میللی ایدئولوژی میزین آنا دیرکلریندن بیرینه چئوریلیب.
3- موسلمانچیلیق:
موساواتچیلیغین اوچونجو آنا اولکوسو موساواتچیلیق دیر. موسلمانلیغی قورویوب - ساخلاماق او زامان میللتیمیزین اولکوسو اولوب. بونون سبب لرینه گلدیکده ، بیرینجی روسلارین کریستیان اولوب و آذربایجانلی لاری موسلمانچیلیقدان اوزاقلاشدیرما و کریستیانلاشدیرما جهدلری و ایکینجیسی ائرمنی لرین همین دؤنمده موسلمان تورکلره قارشی آمانسیز ترورلاری اولوب. دوزدور کی همین دؤنمده ائرمنی لر بوتون موسلمانلارا دئییل ، آذربایجان تورکلرینه قارشی سوی قیریم یاپیردیلار، آنجاق همین دؤنمده ائرمنی لرین قانلی ترورلاری، سونرالار اونلارلا یاپیلان ساواشا ائرمنی – موسلمان ساواشی دئییلیردی. ائرمنی لره قارشی ساواشان تورک اوردوسو ایسه ، “قافقاز ایسلام اوردوسو” آدلانیردی. قیساجاسی او دؤنمده آذربایجانلی لارین موسلمانلیغی تهلوکه ده اولدوغو اوچون ، موسلمانچیلیق اولکویه دؤنوشموشدور.
موساواتچیلیغین آنا اولکولری میللی بایراغیمیزدا دا اؤزونو یانسیتدی. ائله ده اولمالی ایدیر. میللی بایراق میللی اولکو لری تمثیل ائدر. تورکچولوک گؤی رنگی ایله، مودرن لشمه و چاغداشلیق قیرمیزی رنگله و موسلمانچیلیق یاشیل رنگله تمثیل اولدو. آغ آی آزادلیق رمزی و اولدوز تورک دؤولتچیلیک رمزی کیمی بایراغیمیزی بهزهدی. میللتیمیز و میللی اؤندرلریمیز اؤز ایده آللارین بایراغیمیزدا، بئله یوزدولار: تورک قالماق، تورکو سئومک و اونون منافعین قوروماق ایسته ییریک. مودرن، چاغداش و گلیشمیش میللت اولماق ایسته ییریک. آزادلیغی سئویریک و اونا چاتماق ایسته ییریک. تورک دولتچیلییی قورماق ایسته ییریک. بو اولکولر هامیسی آرزولانان گلجه یه یؤنه لیر، بو گونکو وارلیقلاری قوروماغا یؤنه لیر. اونا گؤره کی ایسته نیلمه ین اولقو بایراقدا یئر توتماز.
میللی دؤولتیمیز کمونیست لر الیله داغیلدی، اؤندرلریمیز دیدرگین اولدو، آنجاق اولکولریمیز و میللی بایراغیمیز یئرینده قالدی. اورکلرده بسله ندی، اوسته لیک میللی دؤولتیمیز و ممدامین رسولزاده نین قوردوغو موساواتچیلیق نوستالوژی یه چئوریلدی.
سونرالار یولوموزون یول بیی ابوالفضل ائلچی بییین باشلادیغی آزادلیق حرکاتی یئنی دن همین میللی ایدئولوژی نی اؤندر توتدو. قوزئی آذربایجاندا خالق جبهه سی ممدامین این ، علیمردان توپچوباشینین ، فتحعلی خان خویلونون، نصیب یوسوف بیلی نین ، … قالدیردیغی بایراغی بیرداها قالدیردی. اولکوموز همن اولکو، بایراغیمیز همن بایراق اولدو. 1988-دن قاباقلار بئله، میللتچیلرین سئودیی میللی بایراق و موباریزه بایراغی، اسارتده اولدوغوموز اوچون قارا بویانمادی. اوناگؤره کی بایراق بوگونکو اسارتی و فلاکتی تمثیل ائتمز، بایراق اولکولری و ایده آللاری تمثیل ائدر. خالق جبهه سینین بایراغی دئییشمه مه سینین سببینه گلدیکده ، بیرینجیسی ممد امین رسولزاده دؤنمی میللی دؤولت و بایراغیمیزا اولان نوستالوژی و ایکینجی سی اولکولرین هله ده اولکو سوییه سینده قالماسیدیر. آنجاق بونلاردان داها کسگین ندن داهی ممد امین رسولزاده طرفیندن سؤیله نیب: بیر کره یوکسلن بایراق بیر داها ائنمز.
ایتالیان لارین ، فرانسالی لارین، آمئریکالی لارین،… بایراقلاری بیر کره یوکسه لیب، سونرالار اولکولری دئییشسه بئله ، بایراق دئییشمه ییب. بایراق بیر کره یوکسلدیکدن سونرا اؤزو میللی وارلیغا چئوریلیر. دیل و تورپاق سوییه سینه قالخیر. موقددس لشیر، میللی دؤولتچیللیین رمزی اولور.
آنجاق ممد امین رسولزاده نین قالدیردیغی بایراق قوزئی آذربایجانین بایراغییدیر، قوزئی آذربایجان دا یاشایان میللتیمیزین اولکولرین تمثیل ائدیب. همین زامان هئچ یئرده قئید اولماییب کی بو بایراق بوتؤو آذربایجان بایراغی دیر. همین زامان بوتؤو آذربایجان اولکوسو بئله یوخودور. بوتؤو آذربایجان سونرالار ائلچی بی طرفیندن ایرلی سورولن بیر ایدیادیر. بیرده کی او زامان گونئی ده کی آذربایجانلیلارین دورومونا و قونومونا باخساق، آیدین اولار کی همین زامان وطنیمیزین گونئی بؤلومونده کی میللتیمیزین اولکولری موساواتچیلیق دئییلدی. او زامان گونئی ده ممالک محروصه قاجار آدلانان اؤلکه ده ، قاجار تورکلری حاکیم ایدیر. تورکلرین تورکلویونه قارشی حاکمیت طرفیندن سالدیری یوخویدو. ترسینه بورداکی فارسچیلارین، پان ایرانیست لرین و پان آریاچیلارین چوخو آذربایجان تورکلریدی. آیدین لارینین چوخو پان فارس اولان ( ان آزی آیدینلاری تورکچو اولمایان) بیر میللتین اولکوسو تورکچولوک اولابیلمز. اونا گؤره کی اولکولر آیدینلار و اؤندرلر طرفیندن میللته آشیلانیر و میللتده یئتنک اولورسا منیمسه نیر. موسلمانچیلیغا گلدیکده ایسه عئینی منطق حاکم دیر. ممالک محروصه قاجاردا موسلمان تورکلرین موسلمانلیغی تهلوکهده دئییلدی. قاجار شاهلیغی، نه آشیری دینچی نه ده سکولاریدی. خالقین موسلمانلیغی ایله کیمسه نین ایشی بوخودور. ترسینه دین نومایندهلری- موللالارین سارایدا گوجلو نفوذلاری واریدی. موساواتچیلیق اولکولریندن یالنیز، چاغداشلیق آیدینلاریمیزین اولکوسویدور. ستارخان و خیابانی حرکاتینین هئچ بیرینده تورکچولوک گؤرونمور. خیابانی نین قوردوغو 6 آیلیق دؤولتین آدی بئله ، آذربایجان دئییلدی!!
گونئی آذربایجاندا میللی ایدئولوژیمیز و میللی بایراغیمیز
بوگونکو گونئی آذربایجان میللی حرکتینین میللی ایدئولوژیسی و میللی بایراغینا گلدیکده ، بو حرکتین یارانما ندنلرین و بوگونکو اولکولریمیزی گؤزدن کئچیرمک لازیمدیر.
حرکتیمیزه و قونوموموزا باخدیقدا بئله سونوجا گلیب چاتماق اولارکی ، فارس شوونیزمینین آنتی تورک سیاستی ، تورکلویه قارشی حرکتلری، دیلیمیزده تحصیلدن محروم اولماغیمیز، تاریخیمیزی بیلمهمه ییمیز ندنلریله ، میللی کیملییمیز و تورکلویوموز تهلوکه ده دیر. اونا گؤره ده تورکچولوک قوزئی آذربایجاندا کی حرکت ده اولدوغو کیمی اولکو سوییه سیندهدیر. تورکچولوک اولکوموزدور. 1324-اونجو ایلده کی قورولان پیشهوری نین رهبرلیینده کی دؤولتیمیز ، فارس شوونیزمی طرفیندن میللتیمیزه سوی قیریم یاپیلاراق داغیلیب. اونا گؤره ده میللی دؤولتیمیز میللتچیلر طرفیندن نوستالوژیک دویغولارلا آنیلیر. میللی دؤولت قورماق و فارس شوونیزمینین اسارتیندن قورتارماق ان بؤیوک آرزویا چئوریلیب.
بوتؤو آذربایجان ایدیاسی نین تاثیری و قوزئی آذربایجانین موستقیل لیی بیر یانا، میللتیمیزین اؤز تاریخی یادداشیندا دا قوزئیه همیشه یاخینلیق حیسسلری اولوب. هر کس ، ایستر میللتچی اولا، ایسترسه ده سیراوی وطنداش قوزئی آذربایجانلا بیر میللت اولدوغوموزو ، زورلا آیریلدیغیمیزی بیلیر. بو بیرلیک شعورون 1989-1990 لاردا آچیقجا گؤرمک اولاردی. میللتچیلر آراسیندا بوتؤو آذربایجان ایدیاسی چوخ گئنیش یاییلیب. عادی میللت آراسیندا نورمال شراییطده بوتؤولوک گوندمده اولماسادا ، واختی گلنده ، اؤزون گؤستره بیلیر. اؤرنه یی خورداد اولایلاریندا “تبریز باکی آنکارا- فارسلار هارا بیز هارا” ، ” اوتای بوتای بیر اولسون- مرکزی تبریز اولسون” شوعارلاری هامی طرفیندن سسله نیردی. بو شوعارلار ایسه سیراوی خلق آراسیندا یارانمیشدیر. دئمک ده بوتؤولوک اولکوموزدور. اوسته لیک تکجه بوتؤو آذربایجان دئییل، تورکییه ایله ده بیرلشمک چوخ گوجلو یایقینلاشماقدادیر. اوغوز بیرلیی، بلکه گلجکده گوندمه کئچجک بیر ایدیامیز اولاجاق.
ایران اسلام رئژیمینین ایسلام آدینا ظولملری ، موللا حاکمییتینین ایرتجاعی قانونلاری، اجتماعی- سیاسی آزادلیغین یوخلوغو، دئموکراسی و بشر حاقلارینین آیاقلانماسی ، قلوبالاشمانین گتیردییی بیلگی ، و … ندنی ایله کئچمیش دن داها چوخ چاغداشلاشما ایسته یی هم میللتچیلر ، همده سیراوی خالق آراسیندا گؤرونور. گونئی آذربایجاندا چاغداشلاشما ایستک لری مشروطیت حرکتیندن باشلاسادا ، گونوموزده بو اولکو داها آرتیق کوتلوی لشیب. میللی حرکتیمیزده ایستکلریمیزین چوخو بئله ، چاغداشلاشما ایستهیینه دایاناراق یوزولور. استقلال، بشر حاقلارینین قورونماسی، دئموکراسی، عقیده آزادلیغی، پلورالیسم، فمنیسم، سکولاریسم حرکتیمیز ایچینده گوندمده اولان ایستکلردیر. بو ایستکلراساسیندا تارتیشما، چوخ زامان دیل، تاریخ ، تورانچیلیق، … کیمی ایستکلریمیز اساسیندا تارتیشماقدان داها چوخ اولور. چاغداشلاشما ان اوستون سؤیلمه چئوریلیب و اولکوموزدور.
بو ایستکلری و اولکولری اؤزتلرسک(خلاصه ائتسک) آیدین اولور کی موساواتچیلیق دؤنمیندن فرقلی اولاراق بو گونکو دورومدا گونئی آذربایجان میللتینین موسلمانلیغی تهلوکهده دئییل، اوناگؤرهده موسلمانچیلیق اولکوموز دئییل. میللی حرکتیمیزده دین و موسلمانچیلیق سؤز قونوسو دئییل. آنجاق میللتیمیزین اینانجلارینا میللتچیلریمیز سایغی ایله یاناشیر. کیمسه نی موسلمانلیقدان داشیندیرماق ایسته میر و کیمسهنی موسلمان دئییلسن دییه سوچلامیر. میللتچیلریمیز اینانج اؤزگورلویونه اینانیر. آرتیق موسلمانچیلیق اولکوسو یئرین اینانج اؤزگورلویونه وئریب. آنجاق تورکچولوک و چاغداشلیق یئریندهدیر.
موساواتچیلیغین بیرینجی اولکوسو دوغرولتوسوندا، اولو اؤندر ائلچی بی بوتؤوآذربایجان بیرلیی ایدیاسینی وئرمیشدیر. بو ایدییا یا چاتماق اوچون ائلچی بییین چیزدییی استراتژی “میللتلشمه، دؤولتلشمه و بوتؤولشمه ” آشامالارینی بورویور(شامیل اولور). دؤولتلشمه پروسه سی هر ایکی میللتین اؤزونه دؤولت قورماسی دیر و بونون اوچون گونئی آذربایجاندا موستقیل دؤولت قورولمالیدیر. موستقیل لیک دؤنمیندن بوتؤولشمه یه دک یولوموزون نه قدر سوره جه یینین بللی اولمادیغینا ، ایستیقلال سوره جینده موباریزمیزه بایراق لازیم اولدوغونا، حقوقی باخیمدان دونیا ایجتیماعییتینده قوزئی ده کی بایراق یالنیز قوزئی آذربایجانی تمثیل ائده بیلدیینه گؤره گونئی آذربایجانین اؤزونه آیریجا بایراغی اولمالیدیر. بو بایراق ایندییه دک میللی سیاسی حرکتلریمیزده ، بیرینجی دؤنه اولاراق، میللی لیدر دوقتور چؤهرقانلی طرفیندن سونولوب و میللی قورولتاییمیز بابک قالاسیندا میللت طرفیندن اونایلانیب. البته کی بوندان اؤنجه کی حرکتلریمیزده بایراغیمیز اولسایدی ، بوگونکو دؤنمده ، میللی اولکولریمیز دئییشسه یدی بئله همین بایراق دالغالانمالیدیر. نه یازیق کی قاباقجالار میللی بایراغیمیز اولماییب. البته دالدا بوجاقدا گونئی اوچون چوخ عزیز قارداش-باجیلاریمیز بایراق آرزولاییب و اؤزلری نهفورمادا اولماسی حاقدا فیکیرده وئریبلر. آنجاق مساله یوکسه لن بایراق، دونیانین گؤزو اؤنونده یوکسلن بایراقدیر. اونا گؤره ده ب. ام. ت نین دؤولتسیز میللتلر تشکیلاتی یو.ان.پی.او دا همین بایراق اونایلاندی.
یوزلر ایگیدیمیز بوگونکو میللی بایراغیمیز اوستونده قالادا توتولوب، مین بیر تهلوکه نی گؤزه آلاراق ، او بایراغی دوشمن گؤزو اؤنونده بابک قالاسینین ذیروه سینه جن، اؤپه-اؤپه ، آغلایا-آغلایا ، چپیک چالا-چالا قالدیردیلار. “تبریز بایراغین موبارک” دئیهن ایگیدلریمیزین سسی تاریخیمیزده قالارقی اولدو. اونلار آیدان اولدوزدان باشقا اوز سئوگی لریله ده بایراغیمیزا بزک وئردیلر. بیر کره یوکسلن بایراق بیر داها ائنمز. اولکولریمیزی تمثیل ائدن بایراغیمیز دییشمز. دییشن و دییشمه یه یئتنکلی اولان بیر وارلیغا سئوگی بسلنمز. سئوگی قاتی اولمایان بایراق ایسه میللی بایراق دئییل.
گونئی آذربایجان میللی بایراغی اونا گؤره اولکولهریمیزی یانسیدیر کی ، هم تورکچولویو، هم چاغداشلیغی یانسیدیر، همده موسلمانچیلیق آرتیق اولکوموز اولمادیغینا ، بایراغیمیزدا ، یاشیل رنگ اینانج اؤزگورلویونو تمثیل ائدیر. بو آرادا قیرمیز رنگین چوخالماسی و عئینی حالدا یاشیل رنگین قورونوب ساخلانماسی ایسه تورکییه و قوزئی آذربایجان میللی بایراقلاری ایله میللی بایراغیمیزی داها آرتیق یاخینلادیب. قیرمیز رنگین چوخالماسینین بیر آیری سببی ده وورغولادیغیمیز کیمی حرکتیمیزده چاغداشلیغین داها آرتیق یئر آلماسیدیر . حرکتیمیزدکی ایرلی سورولن ان گؤزل شوعارلاریمیز استقلال و “اؤز موقدراتینی بلیرتمه حاققی” ایسه چاغداشلیق اساسیندا یوزولا بیلیر.
گلجک ده بوتؤو آذربایجانا سونولاجاق بایراق ایسه ، تورکییه بایراغینا بوندان آرتیق اوخشامالیدیر.
Qacarli_agamemmed@yahoo.com


text:
آذربایجان ادبیات اوجاقلاری: «بولاق درنهیی» و «ایلقار مؤذنزاده»ایله موصاحیبه
ایضاح:
آذربایجان ادبیات اوجاقلاری اؤلکهنین مختلف شهر و شهرجیکلرینده گونو گوندن شعلهلنمهدهدیر. بو اوجاقلارین حرارتینده قیزینان بیر چوخ شاعر و یازیچیلاریمیز بو گون ادبی جمعیتیمیزین پارلاق سیمالارینا چئوریلیبدیرلر. عینی حالدا بو گون آذربایجان مدنیتینین اینکیشاف یولونون بؤیوک بیر قیسمی بو درنکلردن کئچیر. بو درنکلرین بیر چوخو اوزون ایللردیر آذربایجان مدنیت بایراغینی قالدیراراق، ادبیات و مدنیتیمیزین گور اوجاقلارینا و اونلاری تشکیل و رهبرلیک ائدهن بیر چوخ صنعتکارلاریمیز آذربایجان مدنیتینین سارسیلماز صنعت فداییلرینه چئوریلیبدیرلر.
«ایشیق» – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی، اوخوجولارینی بو درنکلرین فعالیتلریایله تانیش ائتمهیی اؤزونه مقصد گؤتورموشدور. بوندان اؤنجه تهراندا فعالیت گؤسترن «خدافرین درنهیی» و اونون رهبرلریندن اولان شاعر «عدالت امی(دومان)»لا موصاحیبهمیز اولدو. بو دؤنه آذربایجانیمیزین تانینمیش درنکلریندن اولان خییوو شههرینین «بولاق درنهیی”نین ادبی- مدنی فعالیتلری بارهده یازیچی «ایلقار مؤذنزاده»ایله دانیشیق آپارمیشیق.
ایلقار مؤذنزاده – یازیچی/ شاعر
ایلقار موذنزاده ۱۳۶۳-جو ایل مهر آیینین ایرمی آلتیسیندا اردبیل بؤلگهسینین خییوو آدلی شهرینده دونیایا گؤز آچمیش. دیپلم تحصیلاتینی بو شههرده بیتیریب، پیسخولوژی ساحهسینده لیسانس آلیب و ایندیسه همن ساحهنین یوکسک لیسانس اؤیرنجیسیدیر. ۱۵ ایله یاخیندیر کی یازیر. یارادیجیلیغینین ایلک ژانری داها آرتیق قیسا حئکایهلر یازماق اولوب؛ عینی حالدا یازیچیلیقلا یاناشی سربست شعرلر مؤللیفی کیمیده ادبی جمعیتیمیزده چیخیش ائتمیشدیر. یارادیجیلیق ایللرینده بیر نئچه ادبی یاریشلارین غالبی اولوبدور. او جوملهدن ۲۰۰۹ینجی ایل «ماراغا آلما فئستیوالی» نین سربست شعر بؤلومونون بیرینجیلیگی، ۲۰۱۰ – «آنامین یایلیغی شعر فئستیوالی»نین کلاسیک شعر بؤلومونون بیرینجیلیگی، ۲۰۱۳ – اردبیلین «حدیث عشق» آدلی اؤیکو یاریشماسینین بیرینجیلیگی و ۲۰۱۴- «تبریز ادبی اؤدولو»نون حئکایه بؤلومونون بیرینجیلیگی اونون یارادیجیلیق اوغورلاریندان ساییلیر. بو ایللرده ایلقارین بیر چوخ شعر، حئکایه و ادبی تنقیدی مقالهلری «آفتاب آذربایجان»، «هفته نامه خیاو»، «هفته نامه موج بیداری»، «هفته نامه سهیل»، «چیراق» درگیسی، «هفته نامه بانگ ساوالان»، «کولتور گئجهسی»، «آذری»، «دیلمانج» و ائلهجهده آذربایجان جومهوریسی و تورکیهنین قزئت و ژورناللاریندا یاییلمیشدیر.
«ایلقار مؤذنزاده» دوستلاری «عیسی زینی» و «زامان پاشازاده» ایله بیرلیکده «اوچلوک» آدلی بیر دیجیتال ادبی ژورنالیندا مودیری کیمی فعالیت گؤسترمیشدیر. ایندیلیکده مجازی «بولاق» شعر و حکایه درنهیینین رهبرلریندندیر.
«ایشیق»
***
س: هر سؤزدن اؤنجه، بولاق درنهیینین یارانماسی بارهده اوخوجولاریمیزا نه معلومات وئره بیلرسینیز؟
ج: بولاق درنهیی ۹۱-جی ایل مهر آیینین ایکیسینده، ایلقار موذنزادهنین تشبثی ایله مجازی دونیادا یاراندی. او زامان ارشاد ادارهسینده خییوو شعر جلسهلرینین دولاندیرانی اولان ایلقار موذنزاده، بولاق آدلی بیر درنهیین یارانما اؤنریسینی وئردیکده، بوتون عضولار بو درنهیه قاتیلیب بوردا چالیشدیقلارینی اونایلادیلار. سونرا عضولار درنکده اوخونولان و یازیلان اثرلرین مجازی دونیادا(بولاغین وبلاگیندا) یاییملانماسینا قرار وئردیلر. بئلهلیکله اوچ ایله یاخیندیر بو درنک دایانمادان چالیشیر و ایندیه کیمی عضولارین و باشقا شههرلرین شاعیر و یازیچیلاریندان ۳۱۱ اثر بو درنهیین مجازی آلانیندا یاییملانیب.
س: درنهیین اساس مقصدلری نهدن عبارتدیر؟
ج: درنک خییوو شاعیر و یازارلارینین بیر یئرده و بیرگه چالیشماسی آماجیلا یولا دوشدو. تام یئنی-یئتمه ادبیاتچیلارین یازیلاری و شعرلریندن توتدو تام پرفئسیونال ادبیاتچیلارین یارادیجیلیقلارینا کیمی یاییملاندی. یوکسک سویهلی شعرلردن، یئنی باشلاییب یازانلارین یازیلارینا کیمی. هر اثر اؤز یازارینین سویهسی اساسیندا گوجونه و گوجسوزلویونه باخمایاراق یاییملاندی و هر کیمسه اؤز بیلیمی قدر اونا باخیش یازیب و یا تنقید ائتدی. چالیشیلدی کی ائله ایلک گوندن بوتون عضولار نظر و تنقید ائتمک پرینسیپینی اؤزلرینده یارادیب و اوخونولان اثرلره اکتیو اولاراق نظر وئرسینلر. بو اساس دا بورا کیمی ۱۵۱۲ باخیش یازیلیب و جلسهلرده عضولارین چوخو تنقید ائتمک مئتودلارینی وئردییی باخیشلاردا یئرینه سالماغا باشلادیلار. منطیقلی و غرضسیز باخیشلاری یازیب، بیلیمسل تنقیدله تانیش اولماغی تمرین ائتدیک و دوز تنقید ائتمک مئتودلارینی اؤیرهنمهیه جان آتدیق، تنقید اولونماق روحیهسینی ده اؤزوموزده یاراتماغا چالیشدیق. آماج ادبیاتیمیزین ایرهلیلهییشی و تنقید روحیهسی و فضاسینی آرامیزدا یاراتماق اولدو. هر کیمسه هر ادبی سویه ده اولورسا اولسون بو درنهیه عضو اولا بیلدی و حتی باشقا شههر ده کی سایین شاعیر و یازیچیلاریندا اثرلرینی یایماق قرارینا گلدیک و بو گونه کیمی ۸۸۰۰۰ دؤنه درنهییمیزین وبلاگیندان گؤروش اولوب.
س: درنهیین فعالیت موضوعلاری و بو موضوعلارین احاطه دایرهسی؟
ج: بیزیم چالیشما ساحهمیز گئننلیکله بونلار اولوب: سربست شعر، قیسا شعرلر، کلاسیک شعر، اؤیکوجوک، اؤیکو، یازینسال پارچالار، تانیتیم، یاریشما، مقاله، آنیلار، چئویریلر، تورکیه شعری و…
بو قونولار و ساحهلرده چوخلو اثرلر یاییملاییب و بیر به بیر بو ژانرلار حاقدا اطرافلی و گئنل بیلگیلر ایرهلی سوروب و هر جلسه بونلارین بارهسینده گئنل اولاراق دانیشیقلاریم اولوبدور. ایکی ایل بوندان اؤنجه شعر جلسهسینده اؤیکو یئرلهشه بیلمهدییی اوچون، جلسهنی ایکیلهمک اؤنرینی وئردیم و اؤیکو جلسهسینین ده مجوزین آلاندان سونرا چهارشنبهلره سالدیق. بو قونودا سایین «مهدی اصولی» نین ده چوخ ایش بیرلییی و چالیشمالاری اولدو و اوخونلان اؤیکولر حاقدا اطرافلی دانیشیقلاریلا نقد جلسهلریمیز داها سانباللی اولدو. تخمیناً ایل یاریم بوندان قاباق سایین «غفور امامیزاده» یاشماق درگیسینین اساس قوروجو و دولاندیرانی درنهییمیزه قاتیلماقلا، بیزه بؤیوک گوج و جان وئریب کئچمیشدن داها گوجلو قاباغا گئتدیک. سایین امامیزاده اؤز درین بیلگی و معلوماتلاریلا و عضولارین اثرلری باره ده پرفسیونال تنقیدلریله، درنهییمیزین گلیشمهسینده چوخ ائتکیلی و بؤیوک رولو اولدو. هله ده کی هله دیر سایین امامیزاده آغیر ایشلری قیراغیندا واخت آییریب جلسهلرده اولماقلا درنهیین ایرهلیلهییشینده بؤیوک بیر نقشی وار. آرتیرمالیدیر خییوو درنکلرینین قدیمی عضوو سایین «نجیبه رستم اوغلو(سحر خیاو)» دا همیشه معللیم اولدوغو و باشقا ایشلری یانیندا واخت آییریب درنکده اولماغیلا بیر آنا کیمی درنهییمیزه اعتیبار باغیشلاییب و گؤزل شعرلری و باخیشلاریلا بیزی هر زامان یارارلاییب. درنهیین اساس عضولاریندان بیری اولان سایین «علی بدلی» کی آرامیزدا اخلاق سیمگهسیدیر، چوخلو جلسهلریمیزده ایشتیراک تاپماقلا جلسهنی داها گؤزل ائدیب. آرتیرمالیدیر کی مشکین سینما انجمنینین رئیسی سایین «صابر فرزانه وش» ده اوچ آی مددتینده داواملی اولاراق جلسهلریمیزده حضور تاپماقلا اؤز هونری و گؤزل دوشونجهلرینی بیزیمله پایلاشدیلار. بو نئچه ایلده خییوو و آذربایجانین آدلیم و گؤرکملی شاعیر و ادبیاتچیلاری او جومله دن: اوستاد نادیر ایلاهی، توکل کیانی، کامیل قهرمان اوغلو، دوکتور سلیم زحمت دوست، دوکتورمجتبی جهانی، دوکتور صمد رحمانی و … دؤنهلرله درنهییمیزده حضور تاپماقلا جلسهلریمیزه اعتیبار باغیشلاییب و اؤز دهیرلی حضورلاریلا اوتوروملاریمیزی داها سانباللی ائدیبلر.
س: درنهیین رسمی اورگانی و یا الکترون سایتی وارمی؟
ج: دئمک اولار بیزیم رسمی اورگان «انجمن شعر و ادب شهرستان مشکینشهر»دیر. شعر جلسهلرینی دوشنبهلر پروفسور محبوبی کیتابخاناسیندا دولاندیردیغیم زامان، اؤیکو قونوسونا واخت اولمادیغی اوچون چهارشنبهلر اؤیکو کارگاهین اولماسینا مکتوب درخواست وئردیم و موافقت اولوندو. بئلهلیکله اؤیکو کارگاهی دا یولا دوشدو. بیر دؤره چالیشماقدان سونرا سایین «غفور امامیزاده» ده اؤیکو کارگاهیمیزا گلدییینده بیرلیکده هر ایکی درنهیی دولاندیردیق. رسمی الکترون سایتیمیز www.bulaq.arzublog.com دیر و سایتیمیز دا بیر ایکی هفته دیر بو آدرسده www.bulaq.ir یولا دوشوب و یاخین زامان دا اورا داشیناجاغیق.
س: درنک ایلک گون نئچه عضوله باشلاییب و ایندیسه نئجه رسمی عضوی وار؟
ج: ایلک گونده بیزیم ۱۵ نفره کیمی درنهییمیزه گلن شاعیر و یازیچی وار ایدی، بو سایی همیشه گئتدیکجه آرتیب، ائله گون اولوب کی اوچ نفر گلیب و ائله گونده اولوب کی ۴۰ نفر ایشتیراک ائدیب و اوتورماغا یئر و ایمکان اولماییب، آمما هئچ زامان تعطیل اولماییب و حتی اوچ نفرله ده جلسهمیز قورولوب. البته یئری وار کی مشکین شههرین ارشاد ادارهسینین بوتون کارمندلرینه و هابئله ایندی کی رئیسی و کئچمیش رئییسلرینه درین تشککوروموزو بیلدیرک. نیه کی ایندیه کیمی همیشه بیزه اوردا ایمکان یاراتماقلا، الیمیزدن یاپیشیبلار. درنهییمیزده ایشتیراک ائدن سایین شاعیر و یازیچیلاردان بونلاردیر:
نجیبه رستماوغلو(سحر خیاو) ۲- یعقوب نیکزاد ۳- پروین قاسمی ۴- مرتضی توحیدی ۵- حامد صالحزاده ۶- مهسا ابراهیمی ۷- ایرج امامی ۸- رضاحسین اوغلی پریخانی(آغلار) ۹- عیسی زینی ۱۰- کیانوش توحیدی ۱۱- آقای اسدی ۱۲- کیوان قربانی ۱۳- زهرا جعفری ۱۴- زهره امامی ۱۵- خاطره عبدالعلیزاده ۱۶- مهسا عبدالعلیزاده ۱۷- مهسا موسوی ۱۸- مهسا ابراهیمی ۱۹- زهرا شاه حسینی ۲۰- توحید فتاح زاده ۲۱- مرتضی توحیدی ۲۲- نوید احمدزاده ۲۳- خانم ابروتن ۲۴- حامد نکتهسنج ۲۵- سمانه حبیبی مقدم ۲۶- نسرین قلی پریخانی ۲۷- لیلی رضایی ۲۸- وحید بیگعلیزاده ۲۹- محمد علیجعفری ۳۰- رمضان کریمزاده ۳۱- مهسا صباغی ۳۲- محمد امینی ۳۳- سمیه خانمحمدی ۳۴- اکبر جمهری ۳۵- علی بدلی ۳۶- سپهر خادم مسجد ۳۷- یعقوب رنجبر ۳۸- مهسا بهلولی ۳۹- ناهید عباسزاده ۴۰- سید نظام موسوی ۴۱- زیبا طبابایی ۴۲- مهناز طبابایی ۴۳- سالار ابراهیم اوغلو ۴۴- رضا سرپرست ۴۵- استاد سهامی ۴۶- رقیه چاکری ۴۷- الهام موسوی ۴۸- رویا موسوی ۴۹- آذر صحت ۵۰- جواد فانی ۵۱- سالار منوری خیاوی ۵۲- راضیه قربانزاده ۵۳- مهدی اصولی ۵۴- ثریا سیمرزاری و…
س: درنهیین عضولری آراسیندا قادینلارین مؤوقعی و اونلارین درنهیین فعالیتینده اشتراک ائتمهلرینین نئجه اولدوغو بارهده اوخوجولاریمیزا وئرهجهیینیز معلومات نه اولا بیلر؟
ج: درنهیین حؤرمتلی قادینلاریندان ایلک سیرادا سایین نجیبه رستم اوغلو(سحر خیاو) دان آد آپارا بیلهریک. سحر خانیم گؤزل دویغو و دوشونجهسیله هر زامان اوشاقلارین قئیدینه قالیب و جلسهلرده گؤزل شعرلر و یازیلاریلا چوخ زامانلار ایشتیراک ائدیب. اوندان سونرا سایین «پروین قاسمی»ده ها بئله گؤزل قوشما و گرایلیلاریلا بیزی همیشه یارارلاندیریب. سایین خاطیره و مهسا عبدالعلیزاده دن آد آپارماق اولار کی اوشاقلاری بیر یئره توپلاماقدا و نئچه ایللیک چالیشمامیزدا بو ایکی باجینین زحمتلری چوخ ائتکیلی اولوبدور.
س: درنهیین ییغینجاقلاری نه زامانلار و هارادا قورولور؟
ج: دوشنبهلر ساعات ۱۶-۱۸ شعر اوتورومو و چهارشنبهلر ۱۶-۱۸ اؤیکو کارگاهی. خییوودا اکبرلی خیابانینین سونوندا-اندیشه تالاری-پروفسور محبوبی کیتابخاناسی-بیرینجی طبقه-دیب اوتاق
س: درنهیین اداره هئیتی عضولری بارهده وئرهجهیینیز معلومات؟
ج: بولاق درنهیی رسمی حالتده هله ثبت اولونماییب. آمما درنک، ایلقار موذنزاده نین یؤنتمنلیی ایله ۹۱-جی ایلده مجازی دونیادا یارانیب و جلسهلر ارشاد کیتابخاسیندا قورولوب. اؤیکو کارگاهی ایسه مکتوب درخواستلا موافقت اولونودوقدان سونرا قورولوب و اوندان سونرا موذنزاده و سایین غفور امامیزاده نین یؤنتمنلییی ایله اؤیکو کارگاهینین ایکینجی و اوچونجو ترمی باشلاییب و هم شعر و هم اؤیکو کارگاهی بو ایکی نفرین یؤنتمنلییی ایله دولانیر. سونرالار سایین اوستاد «غفور امامیزاده» نین درنک ده آردیجیل و داواملی حضورو، درنهیین گلیشیب و گوجلنمهسینده بؤیوک تاثیری اولدو.
س: درنهیین ایندییه قدهر ادبی مدنی محصوللاری ایستر چاپی و ایسترسه ده الکترونیکی محصوللار نه اولوبدور؟
ج: یوخاریدا کی سورولاردا دئدییمیز کیمی بورا کیمی ۳۱۱ اثر یاییملانیب و چوخلو تورکیه و دونیا شعر و اؤیکوسوندن چئویریلر اولوب. البته بو چئویریلرین هامیسینی ایلقار موذنزاده ائدیبدیر:
بو اساسدا ADNAN ÖZER آتیلا ایلهان-H. Hasan BABUR-SALİH POLAT-Həsən Hüseyn Korkmazgil -Yusuf Hayaloğlu-ORHAN VELİ KANIK-YILMAZ ODABAŞI-عزیز نسین-یاشار کمال-Abdürrahim Karakoç-Arif Nihat Asya- ناظیم حیکمت-یانیس ریتسوس-ویکتور هوگو-ویلیام شکسپیر و… دن اثرلر چئوریلیب هم درنک ده اوخونولوب و هم وبلاگ دا یاییملانیب. و اؤیکو ساحهسینده ایسه: Kübra Uğurlu-جئیهون موسیاوغلو-ادگار آلن پو-Nuriyyə Zeybek و…
آرتیریلمالیدیر درنک اوشاقلارینین بورا کیمی رادیو و تلوزیون دا و یاریشمالاردا دهیرلی چیخیشلاری اولوبدور کی بونلاری آد آپارماق اولار: سایین ایرج امامی اردبیل رادیوسو و تلوزیونوندا دؤنهلرجه گؤزل شعرلری و بیوگرافیسی یاییملانیب و یاریشمالاردا مقام قازانیب، جواد فانی، مهسا عبالعلیزاده-خاطیره عبدالعلیزاده- سمیه خانمحمدی-کیوان قربانی-یعقوب رنجبر-مهدی اصولی-کیانوش توحیدی-عیسی زینی-سمانه حبیبی مقدم-علی بدلی-سپهر خادم مسجد و چئشیدلی یاریشمالاردا مقامی و اوغورلو چیخیشلاری اولوب.
س: ادبیاتچیلاریمیز سیزین درنکله نئجه علاقه ساخلایا بیلرلر؟
ج: بیزیم ایمیل آدرسیمیزwww.Yazarlar@yahoo.com وئبلاگ آدرسیمیز: www.bulaq.arzublog.com و سایتیمیز: www.bulaq.ir
س: درنهیینیزین پلانلاشدیریلمیش ایللیک برنامهلری بارهده نه دئیه بیلرسیز؟
ج: نئچه ایلدیر بیر ادبی یاریشما یولا سالماق ایستهییریک، آمما هزینه باخیمیندان هئچ بیر اسپانسرین اولمادیغینا گؤره بیر ایش گؤره بیلمیریک. درگی حاققیندا دا مجوز آلماق ایمکانلاری بیرآز چتیندیر. هزینهلرین یوخاری اولدوغو و مادی پرابلئملر اولدوغونا گؤره اعضانین شعر و اؤیکو توپلولارینی دا کیتاب فورمتینده چاپا گؤندره بیلمیریک.
س: سیزین انجومنین علاقهلری باشقا درنکلرله نئجه قورولور و هانکی ساحهلرده؟
ج: تاسسوفله بورا کیمی بیزیم باشقا درنکلرله ایلگیمیز اولماییبدیر، آمما چوخلو دهیرلی قوناقلاریمیز اولوبدور: اوستاد فرهاد ابراهیمی(آیریلیق شاعیری)-روزبه صمدی- علیرضا الفبایی- کریم چایچی- رامین جهانگیرزاده- سعدالله دنیوی- آتیلا ایلهان- واله شیری- کریم قربانزاده- آتیلا کیشیزاده- سپیده داداشزاده- ائیواز عالی- رسول آرانلی- تورکمن یازیچیسی یوسف قوجق و …
س: آذربایجان ادبی مدنی درنکلرینین ایشبیرلیگی بارهده نه تکلیفلرینیز وار؟
ج: بو ایشبیرلیکلر چوخ گؤزل اولا بیلر. مثلاً تبریز، اردبیل، زنجان، اورمو و حتی تهران و باشقا شههرلرین درنکلری ایله ایلگی قورولوب، کؤرپو یارانیرسا اوشاقلار باشقا گؤزل اینسانلار و گوجلو شاعیر و یازیچیلار و تنقیدچیلری گؤردوکده داها ائتکیلی اولاجاق، اثرلری و ادبی حایاتلاری گئنیشلهنیب و یارادیجیلیقلاری داها گوجلو و داواملی اولاجاق. آمما بو قونودا دا تاسسوفله ماددی پرابلئملر و واخت دارلیغی ایله اوز به اوز اولوروق.
س: سون سؤزونوز؟
ج: سون سؤز اولاراق بونو دئمک ایستهییرم کی هنرمندلر و اینجه صنعت خادیملری گئنللیکله گلیشمک اوچون اؤزَن(توجه)، ایلگی و اکرانا نیازلاری واردیر. شاعیر و یازیچینین اثری یاییملانیب، اوخونولوب و آلقیشلاندیغی چاغ، بیلیمسل تنقید اولونوب و تقدیر اولدوغو زامان، ائلیه بیلهجک اؤزونو گلیشدیرسین. ان آزی بونو دئییم کی درنک اوشاقلارینین اثرلری وئب ده یاییملانان زامان و اثرلره بئش-آلتی باخیش یازیلاندا سئوینیب روحیه آلیرلار. بیلیرلر کی بونلاری اوخویوب شعرلرینی باشقا شههرلرده ایزلهینلریده وار. تاسسوفله بیز عادت ائلهمهمیشیک وئب ده اوخودوغوموز اثرلر حاقدا حتی بیر بالاجا «ساغول» ایله باخیشیمیزی بیلدیرک. اولا بیلسین کی بیر شعردن ۵۰۰ سئری گؤروش ائدیلسین ولی تاسسوفله ادبیاتچیلار اونودورلار کی باخیشلارینی بیلدیرسینیلر. باخیش و نظر شاعیر و یازیچیدا اولوملو ائتکی یارادیر و ادبی یارادیجیلیغی گئنیشلهدیب گلیشدیرمهیه ماراغی داها آرتیر. بیر یاندان بیزیم بؤیوک ادبی یاریشمالارا چوخ احتیاجیمیز واردیر. ادبیاتی گلیشدیریب بؤیوک اثرلر یاراتماغا میدان تؤرتمکده بؤیوک یاریشمالارین یوخاری ائتکیسی واردیر. یاریشما اولورسا و دهیرلی اؤدوللر وئریلیرسه ماراقدا آرتاجاق و ادبی اؤرونوم ده یوخاری گئدهجک. بونون یانیندا اثرلرین کیتاب فورمتینده یاییملانماسی و حرفهای تنقید جلسهلرینین قورولماسیدیر. بیزیم هر نه دن چوخ ادبیاتیمیزدا آخساقلیغیمیزحرفهای منتقدین چوخ-چوخ آز اولماسیدیر. تنقیدسیز بیر ادبیات یؤنتمنسیز بیر فیلم و رهبرسیز بیر ارکستر کیمی دیر. هره اؤز هاواسینی چالیب اؤز تصویری و حرکتینی هئچ بیر دوزَن و چرچیوه ده یئرلشدیرمه دن اکرانا قویاجاق. رهبرسیز بیر ارکسترین چوخ ایرگنج و قولاغی اینجیدن بیر سسی اولا بیلر. یؤنتمنسیز بیر فیلمین ده ها بئله چوخ یوروجو سارسیدیجی گئدیشی اولا بیلر. دوز منتقد بونلارا دوزن، چرچیوه و پرینسیپ وئریر. بئله گئدیرسه هئچ زامان گلیشه بیلمهیهجهییک. ایندی مجازی دونیادا او قدر گوجسوز اثرلر یاییلیر کی آدام تاسسوف یئییر. ها بئله او قدر گوجسوز کیتابلار! بونلاری آراشدیرماق لازیم. بو دا او زامان اولا بیلهجک کی گوجلو تنقیدچی و حرفهای اوخوجولاریمیز اولسون. آمما هله یوخدور. بونا گؤره یوخدور کی آراشدیرماچی و تنقیدچیلریمیز ده او بیری اینسانلار کیمی ماددی و اجتماعی احتیاجلارینی تامین ائتمکدهدیرلر و ائلیه بیلمیرلر واخت قویالار. بو قونویا دا حرفهای یاناشمیریقسا ائله بو دوروم داوام ائدهجک. حرفهای یاناشماق بئله اولور کی گئنللیکله اثرلر نشریهلرده چاپ اولدوقدان سونرا تنقیدی مقالهلره تالیف حققی وئریلن زامان، تنقیدچی ده یاراناجاق و ادبیات دا ایرهلیلهیهجک. دئمک تنقید و آراشدیرمانین هزینهسی اؤدهنیلسه یقین کی آراشدیرماچی و تنقیدچی ده آرتیب، ادبیاتیمیزدا گلیشه جک… دانیشیغین سونو