text:
اژه دنگیزینده یر تیتره دی
بو یر تیتره مه سینده ییتگی چکیلمأندیگی حابار بریلدی
تۆرکیأنینگ موغلا ولایاتی نینگ داتچا شهری نینگ قوُلاییندا اژه دنگیزی نینگ ایچرسینده یر تیتره دی.
تۆرکیأنینگ واغتی بیلن ساغات 01.14-ده بوُلان یر تیتره مه سی نینگ گۆیجۆنینگ 5.3 بوُلاندیغی حابار بریلدی.
یر تیتره مه سی نینگ مرکزی نینگ دنگیزینگ اۆستۆندن 11.4 کیلومتر چونگلوقدا، داتچانینگ 40 کیلومتر اوزاغیندا بوُلاندیغی بیلدیریلدی.
بو یر تیتره مه سینده ییتگی چکیلمأندیگی حابار بریلدی.
دِگیشلی حابارلار
آنتالیا اسکله سیندن 30 مۆنگ توریست گلدی
آنتالیانینگ اسکله سینده شو ییل لوکس گأمیلر بیلن 30 مۆنگدن کؤپ توریست گلدی
أردوُغان: تۆرکیه بیلن آذربایجان اِت بیلن سۆنک یالی بیرهک بیرهگهدیر
أردوُغان بیلن علی یف تۆرکیه بیلن آذربایجان ینگ اوُرتاق تۆرگِنلهشیگینه قاتناشان عسگرلره بیانات بردی


c: text/html

text:
پایگاه خبری توران : نئچه گون قاباق اوشاقلاریمین لَله سینی گؤرمه یه ایش اوتاغیما چاغیردیم . آخی پولیا واسیلوونا ایله حئسابیمیزی دورولتمامیز گرکیردی . او اوتاغیما گیرجک دئدیم : - پولیا واسیلوونا ! خواهیش ائدیرم بویوراسیز حئسابیمیزا یئتیشک ، حتما سیزین پولا احتیاجیز وار آما او قده ر اوتانجاقسیز کی احتیاجیز اولسادا اوندان سؤز آچمایاجاقسیز … […]
پایگاه خبری توران : نئچه گون قاباق اوشاقلاریمین لَله سینی گؤرمه یه ایش اوتاغیما چاغیردیم . آخی پولیا واسیلوونا ایله حئسابیمیزی دورولتمامیز گرکیردی . او اوتاغیما گیرجک دئدیم :
- پولیا واسیلوونا ! خواهیش ائدیرم بویوراسیز حئسابیمیزا یئتیشک ، حتما سیزین پولا احتیاجیز وار آما او قده ر اوتانجاقسیز کی احتیاجیز اولسادا اوندان سؤز آچمایاجاقسیز … یاخشی، سیزه آیدا ۳۰ مانات وئرمه یه قرارلاشمیشدیق.
- باغیشلایین قراریمیز ۴۰ ماناتیدی …
- یوخ ۳۰ ماناتیدی … من دفتریمده یازمیشام . من هئچ واقت اوشاقلاریمین لَله سینه اوتوز ماناتدان آرتیق وئرمه میشم … یاخشی ، سیز ایکی آیدیر کی ایشله ییرسیز.
- باغیشلایین ایکی آی بئش گوندور.
دوز ایکی آی … دفتریمده اوجور کی یازمیشام دوز ایکی آیدی. پس بو قراردان سیزین آلاجاغیز مندن آتمیش مانات اولور. یاخشی ، بوندان دوققوز گونون تعطیللرین چیخاخ . سیز قبول ائدیرسیزکی یکشنبه گونلری منیم اوغلوم کولیا نی بوراخیب دولانماغا گئدیردیز. بو ایکی آیدا یکشنبه گونلریندن سونرا اوچ گون داها تعطیلیمیز واریدی .
پولیا واسیلوونانین هیرسیندن اوزو قیزاردی ، آما بیر کلمه دیلینه گتیرمه دی …
- دوققوز یکشنبه اینن اوچ بایرام … بئله لیکله ۱۲ مانات چیخیلار … دؤرد گونده اوغلوم خسته لنمیشدی لَله یه احتیاجی یوخیدی ، اوچ گونده سیزین دیشیز آغرییردی و خانیم سیزه استراحت اجازه سی وئردی ،اون ایکینن یئددی اولار اوندوققوز. آتمیش ماناتدان اوندوققوز مانات چیخسام … اولار ؟ … قیرخ بیر مانات … دوز اولار؟
پولیا واسیلوونانین گؤزلری قیزاریب بیر داملا یاش گؤروندو . او هیرسلی نئچه دفعه اؤسکوروب دسماللا گؤزلرینین یاشینی سیلدی آمما بیر سؤز دیلینه گتیرمه دی …
- بایرام گئجه سی بیر دهنه استکان سیندیردیز … ایکی مانتدا اونلارا گؤره چیخیلار. البته بو استکانین اوندان داها قیمتلی اولدوغونو بیلیرسیز . چونکو آتا بابا یادیگار ایدی. آما … ائله همن ایکی ماناتی حئساب ائله یک ¬- … بو دونیادا بیزه او قده ر بئله زیانلار دییب کی داها عادت ائله میشیک … هله سیزین دقتسیز اولدوغوزدان اوغلوم آغاجا چیخیب کؤینه یی جیریلیب … یاخشی، اون ماناتدا بوردان چیخیلار یئنه ده سیزین دقتسیزلییزدن ، تزه گتیردیییمیز قوللوقچو ، قیزیمین بیر جوت باشماغینی اوغورلادی …
آخی ائوده بوجور ایشلرین مسئولیتی سیزینندی … سیز گرهک چوخ گؤز قولاق اولاسیز کی بوجور ایشلر اولماسین … بو ایشلر اوچون آیلیق آلیرسیز … یاخشی بئش ماناتدا بوردا چیخیلار …
ژانویه نین اونوندا سیز مندن اون مانات آلمیشدیز … پولیا واسیلوونا یاواشجا دئدی :
- من بئله بیر پول آلمامیشام !
- سیزین یادیزدا دئییل آمما من یازمیشام !
– اولسون ایندی کی بویورورسوز قبول ائدیرم …
قیرخ بیر ماناتدان ایییرمی یئددی مانات چیخین اولار اون دؤرد … بئچارا قیز شاشیرمیشدی. گؤز یاشلاری اوزوندن آخا – آخا سسی تیتره یرک دئدی :
- من تکجه بیر دفعه پول آلمیشام . من سیزین خانیمیزدان بیر دفعه تکجه اوچ مانات آلمیشام … داها سیزدن پول آلمامیشام …
- دوغرودان ؟ نئجه اولوب من بونو یاددان چیخاردیب یازمامیشام . چوخ ساغ اولون … پس بو قراردان اوچ مانات اون دؤرد ماناتدان چیخیلسا قالار اون بیر مانات …
خانیم بویورون بو سیزین پولوز.
من اونون ایکی آی ایشینه اون بیر مانات وئردیم … پولو آلیب تیتره ک اللریله جیبینه قویوب سونرا یاواشجا دئدی:
- ساغ اولون ! …
یئریمدن دوروب اوتاغیمدا یئریمه یه باشلادیم . هیرسده ن بوغولوردوم . جاوان قیز منه حیرتله باخیب بیلمیردی نه ائله سین . آخیرده اونون قاباغیندا دوروب دئدیم :
- سیزین بو ساغ اولوز نه اوچون ایدی؟ تئز دئیین سیز نه اوچون مندن تشکور ائله دیز ؟!
- پولدان اؤترو … مرحمت ائتدیییز پولدان اؤترو !
آللاهین بنده سی ! مگرمگر گؤرمورسوز من سیزین باشیزا بؤرک قویدوم . یئنه ده ساده جه دئییرم من سیزین پوللاریزی اوغورلامیشام !
پس بو ساغ اولون نه اوچوندور؟!
- هله یاخشیدی کی سیز حئسابدان سونرا بیر پول وئردیز … آیری یئرلرده آدیمین آیلیغینی وئرمیرلر کی هئچ ، بوشلودا سالیرلار.
- آیری یئرلرده سیزه پول وئرمیرلر؟ حیرت ائله ملی ایش دئییل ! من سیزله بالاجا بیر شوخلوق ائله دیم. سیزه حیاتدان بالاجا بیر درس وئرمک ایسته دیم . من هشتاد ماناتین هامیسینی سیزه وئره جه یم و شوبهه سیز کی حاققیزدیر. من بو پولو قاباقجادان حاضیرلاییب پاکاتا قویموشام . باخین پاکات میزین اوستونده … آمما نئجه اولار آدام بو قده ر دیلسیز آغیزسیز اولسون ؟! نییه ناحاق یئره سیزین آیلیغیزی چیخدیقدا هئچ بیر اعتیراض ائتمه دیز؟ نییه دانیشمادیز؟ بو دونیادا دیری اولا – اولا حاققی قوروماماق اولارمی؟
جاوان قیزین دوداقلاریندا آجی بیر تبسم گؤروندو. اونون غیرطبیعی گولومسه مه سیندن فیکرینی اوخودوم :
“بلی اولار” .
من اونا وئردیییم بو آغیر درسدن اونو بیر مدت کدرلندیرمیشدیم . عذر ایسته ییب قاباقجادان پاکاتا قویدوغوم هشتاد ماناتین هامیسینی اونا وئردیم . جاوان قیز یاشامینین باشا باشیندا ایلک دؤنه اولاراق تام حاققینی آلدیغیندان حیرتلندی. او باشینی آشاغا سالیب ال – آیاغینی ایتیرمیش حالدا اوتاقدان چیخدی من دالیدان اونا باخیب فیکیرلشدیم :
- بو دونیادا گوجلو اولوب ظولم ائیله مک نه قده ر راحات ایشدیر !
آنتوان چخوف
تهیه و تنظیم : الهام عبادی ( دبیر سرویس تورکی )

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
حکیم هیدجی آدلیملارین ایتگینی
بهمن 1381
بیزیم آدلی ـ سانلی زنجان ولایتیمیزین ارکی و افتخاری ، ایراندا و دونیادا ، سایسیز و سونسوز دور. شیخ شهاب الدین سؤهره وئردی نین آدی بیر اؤلکه یه کفایت ائدر ، آمما اونون یانیندا اونودولمامالی دیر کی بو بؤلکه ده ، علامه حلّی کیمی عالیملر تربیت قیلیبلار. بو بؤلکه سکگیزینجی یوز ایلده ، دونیا اوزوگونون قاشی ایمیش. آوروپا یاتان چاغدا بورادا کرباسیه یه آدلانان سیار بیلی یوردو یولا دوشموشدو. همین زنجان ولایتیندن میانالی عین القضات همدانی ، علامه حلی ، شیخ شهاب الدین سؤهره وئردی ، نظام الدین مراغی ، نفائس الفنون صاحیبی محمد آملی و خواجه ی اعظم رشید الدین کیمی عالیملر ، بیلگی ذیروه لرینه یوکسلدیلر. هجری 710 ـ نجو ایلده ، «وصاف الحضره» ، سلطانیه نی «بئشینجی جنت» آدلاندیریر نه ایچون کی بو عصیرده دونیانین ان بؤیوک تجاری ـ علمی شهری ایدی. او عصیرده ، بورادا دارالقانون ، دارالشفا ، دارالقرآن ، دارالضیافه ، دارالسیاده ، دارالحدیث و دارالعلم تیکیلمیشدی. سلطان محمد خدابنده نین قبیری ده همین مجموعه ده یئرله شیب. علامه حلی ایکی ده یرلی «نهج الحق» و «منهاج الکرامه» کیتابلارینی بورادا یازدی. همین علامه حلی نین آدلیم اوغلو ، «فخرالمحققین»ده بورادا درس اوخویوب 10 یاشیندا مجتهد اولوب بورادا تدریسه مشغول اولدو. زنجان شهریندن «عزالدین ابوالمعالی عبدالوهاب زنجانی» دونیایا گؤز آچیر کی اونون «التصریف» اثری قرنلر بویو دور کی علمیه حوزه لرینده تدریس اولونور. آنجاق زنجان ولایتینین افتخارلاری نه سایا گلر نه سانا.
بو نسیلدن قالانلاردان بیریسی ، «حکیم هیدجی» یه آدلانان «ملا محمدعلی هیدجی» دیر. جرأتله دئمک اولار هئچ کیمسه تاریخدن بئله آدلیم اولاراق مظلوم و ایتگین اولماییب. هیدجی نی هامی تانییارکن تانیمیر. آدین ائشیدرکن آرتیغراق بیلمیر. بو عالیم ، یوز اللی ایل اؤنجه ، زنجانین 60 کیلومتیرلیگینده یئرله شن «هیدج» کندینده آنادان دونیایا گؤز آچدی.
«حکیم هیدجی» ایللر بویو ، آنا یوردوندان اوزاق دوشرکن ، شعرینده آنا یوردوسوندان حسرتله آد آپاریر. او ، حافیظه سؤز آتاراق ، هیدجی شیرازدان گؤزل بیلیر:
اولار کی وصف ائله ییبلر صفاده شیرازی منه گومان یوخو ترجیح ، هیدجه شیراز
باغدان ایراق دوشوب قفسده محبوس اولان بولبول تک بئله نیسگیلله نیر:
آی! خمسه نین اول سویوق سولاری به! هیدجین اول سرین سولاری
«حکیم» ، ایلک تحصیلین هیدجده سونا چاتدیراندان سونرا ، 25 یاشیندا قزوینه گئدیب 5-4 ایل حسن خان ـ حسین خان مدرسه سینده درس اوخویوب فقه و اصولون اورادا اؤیرندی. آزجا تهرانا گئدیب اورادان 10 ایللیک نجفه و کربلایا گئتدی. فلسفه ـ فقه ین اورادا اؤیرندی و40 یاشیندا تهرانا قاییتدی. «حکیم هیدجی» تهرانا گلنده ، ذیروه ده اولان یوکسک مقاملی بیر فیلسوف ، فقیه ، ادیب ، اصولچی ، منطقچی و شاعیر ایدی. عؤمرونون سونوناجاق تهراندا یاشادی و«سید نصرالدین» مدرسه سینده تدریسه مشغول اولدو و 76 یاشیندا دونیادان گؤز اؤرتدو.
اونا ، اؤز زامانیندا خئیلی علملره خصوصیله فلسفه یه مسلط اولماغی ایچون ، «حکیم» آد وئرمیشدیلر. «حکیم هیدجی» ، «زنوزی» کیمی ، اسلام دونیاسینین بؤیوک فلسفه چیلریندن ساییلیر کی باخیمی و یئریشی باشقالاریله فرق ائدیردی. «مدرس تبریزی» اؤز دیرلی «ریحانه الادب» تذکره سینده ، 328 ـ ینجی صفحه ده ، اوندان آد آپاریر. «مجتهدی» اؤز «رجال آذربایجان در عصر مشروطیت» کیتابیندا 182 ـ ینجی صفحه ده اونو یاد ائدیر. «علی هشترودی» اونون 100 ایللیک آنادان اولماغینا گؤره ، تورکجه ـ فارسجا دیوانین 300 صفحه ده یاییر.
«هیدجی» نین باشقا شاه اثرلریندن گؤز اؤرترکن ، یالنیز دیوانی بیزیم المیزده قالسایدی دا و اونو یالنیز شاعیر سانسایدیق دا ، یئنه «حکیم هیدجی»نین آدی تاریخده قالماغا کفایت ائدردی. اونون 4000 بیتدن آرتیق دیوانی ، فلسفی ، اخلاقی ، عرفانی ، سیاسی دیر. حکیمین 4000 بیتدن آرتیق دیوانی ، اونون گئنیشلی علملرین و آیدین ذهنین و زمانه دن نئچه یوز ایل قاباقلیغین گؤستریر. حکیم هیدجی ، بؤیوک شاعیر ایمیش. اونون دورلو ـ دورلو شعرلری ، غزل ، مثنوی ، رباعی ، مخمس ، ترجیع بند و ترکیب بند دن عبارت دیر. او ، بؤیوک فیلسوف اولارکن ، درین دویغولو شاعیر ایمیش.
حکیم هیدجی نین دیگر اثرلریندن ، عربجه یازدیغی درین ـ گئنیشلی فلسفی «شرح منظومه سبزواری» دیر. باشقا اثری ، سیاسی ـ اجتماعی «رساله دخانیه» دیر. بو اثر نئچه دفعه تبریزده و تهراندا مشروطیت زامانیندا چاپ اولونموشدو. بو اثر ، تکلیکجه بللی ائده بیلر کی: حکیم هیدجی ، مشروطیت دؤوره سینین مبارزلریندن ایمیش. بو اثری اوخویان بئله سانار کی بونون یازیچیسی یالنیز بیر بؤیوک مبارز شاعیر ایمیش. اونون شکایتی مملکتین وضعیندن و استعمارین دخالتیندن و مردمون فلاکتیندن بو کیتابین سطیر ـ سطیرینده گؤرونور.
حکیم هیدجی نی درین دویغولار و اؤز خلوتینه گئدن و ائو بوجاغیندا اولان شاعیرلر ایچینده آختارارکن ، گرکدیر کی اجتماع ایچینده و مردملا دردلشن و نیسگیلله نن و اونلاری قالخیزدیران بیر شاعیر گؤرک و بو اضدادلی و نقیضلی صفت بو شاعیره خاص دیر. او هم اقبال لاهوری تک اجتماعی و دوشونجه لی شاعیردیر ، هم حافیظ کیمی عاریف دیر. حکیم ، فردله جمعی و اؤزو ایله جامعه نی بیر ـ بیریندن آیری بیلمیر. اونون سیاسی ـ اجتماعی باخیمی دا دویغو و احساسدان اوزاق دگیل. اوخوجونو احساسا آپاریب آمما یولو چئویریر و اوخوجونو متعالی و هدفلی یئره چاتدیریر:
بو روزگار کئچر ، یاخشی روزگار گلر کؤنول داریخما ، غم ائتمه کی غمگسار گلر
دومان دوتوب یئر اوزون ،گر یاغار هاوادان قار کئچر گئدر بو سویوق قیش ، یئنه باهار گلر
تلسمه بو شه ین عهدینده گر ستم یئتیشیر بو شهریار گئدر ، آیری شهریار گلر
او شاه کی دوشمنه ساتدی رعیتی گؤردون یئنه اجل اوخونا سینه سی دوچار گلر
بئله لیکله بو قورخماز شاعیر ، صراحتله ناصرالدین شاه دان عبرت آلماق ایسته ییر و اونون باغلیلیغین انگیلیز استعمارینا دئییر. سونرالار دا اونون اوغلو محمدعلی شاها و اونون تزار روسیه سینه باغلیلیغین بئله شعره چکیر:
آلله بو شاهین بختی دؤنوب تختی دولانسین مشکل ، بونون عهدینده دوداغی گولن اولسون
او ، اؤز سلفلری ، خاقانی و فضولی تک ، درباردان اوزاق گزیب و باشاردیقجا دربارین فضاحتیندن دئییر. حکیم ، آزاد یاشاییر و مال و منال بندینده دگیل. مال ایچون تملّقدان شعر دئمیر. بلکه آزادلیق و کیشیلیک ایچون شعر دئمکدن ، ضررده گؤرر ، آمما یئنه باش اگمیر:
منه ایران بو فضاسیله دؤنوبدور قفسه منه تهران بو صفاسیله دؤنوب زندانه
حکیم هیدجی ، فارسجا شعرلرینده ده ، اؤز شعر قدرتینی بیلدیریر. اونون بو مثنویسی معروف دور کی:
سزد گر کشم آه و آرم فسوس به ایران که ویران شد از دست روس
کجایند شاهان با طبل و کوس که خواهند این کین ایران ز روس
همان نامداران ایران زمین که از این خسان باز جویند کین
حکیم ، تاریخده اولان باشقا دوشونجه لی لر تک ، اؤزونه سؤزداش و اؤرک داش تاپمیر و بوندان ناله ائدیر:
اونون خئیلی شعرلری اخلاقی سؤزلر دیر و ساده جه دیل ایله دینی ـ اخلاقی سؤزلری اوخوجویا اؤیره دیر:
آنلا سؤزو ، دانیش ، دئمه هر یئرده هر سؤزو اندازه قوی دانیشماغا ، توت آغزینین کونجو
اونون باخیمی ، جامعه نین طبقاتی اختلافینا منفی دیر و «فقیر»لردن ایسته ییر کی «غنی»لردن حاقلارین آلسینلار:
یاخشی اولسایدی فقر ، پس تانری نه یه اؤز آدینی قویوبدو غنی؟
اونون بو ساده جه تکلّفسوز بیتلرینین یانیندا ، آغیر دوشونجه لی بیتلری ده وار دیر کی فلسفی شعرلرینه شامیل اولور. دانیلماز سؤز دور کی بو بیتلرین آغیرلیغین ، گرکمز کی شاعیرین بیانیندان و دیلیندن بیلک. بلکه اونو، فلسفه بحثلرینه مربوط بیلمه لی ییک. وحدت و کثرت ده بئله دانیشیر:
واحید اگر اولمایا ، اولمــاز عدد ائیله مه ییب بو سؤزو بیر کیمسه رد
هر عدده باخدی ، باخیب واحیده بو سؤزو اولمــــــاز دئیه سن زاهیده
و باشقا طرفدن ، شیخ محمود شبستری نین بو بیتینه باخاق و بونلارین ایلگیلیگین بیلک:
جهان را دید امری اعتـــــباری چو واحــد گشته در اعداد ســــــاری
دوکتور صدیق کشف ائتدیگی و یایدیغی شیخ ولی شیرازینین گلشن رازینده ده بئله سؤز گلیر:
جهانی گؤردو بیلیش یاد ایچینده کی واحید گیبی دیر اعـــداد ایچینده
حکیم هیدجی ، 50 یاشیندا «دانشنامه»نی نظمه چکدی. بو 2800 بیتلیک مثنوی ، اخلاقی و عقیدتی اولارکن ، بیر فلسفی مثنوی دیر و اولماسایدی شیخ محمود شبستری نین گلشن رازی ، بو مثنوی ، اؤز نمونه سینده تایسیز اولاردی. باشقا باخیملا باخساق ، بو مثنوی نی گلشن رازدان یوکسک بیلمه لی ییک. نه ایچون کی دانشنامه نین تنوع و دورلولوغو و اونون پیغامی عاما و خاصا چوخ یوکسک مقاملی دیر. دانشنامه فارسجا یازیلیب آمما 200 بیته یاخین تورکجه بیتلرده ایچینده وار دیر. حکیم هیدجی ، اخلاقی بحثلرله یاناشی ، اولوسلارین و مذهبلرین عقیده لرین آراشدیریب و اونلارین ایناملارینا و مذهبلرینه باخمایاراق ، دوغرو سؤزلرین تحسین ائده رک قبول ائدیب. بونلارلا بیرلیکده ، بو حکیمین گؤزه گلن خصوصیتی بو ایمیش کی اسلامین و شیعه نین عالیملرینین آدینا و سانینا باخمایاراق ، نظر وئریب. حکیم ، دونیادا آدلانان ، اؤز بؤلکه داشی ، شیخ شهاب الدین سؤهره وئردی نین بو سؤزون نئجه احتراملا رد ائدیر:
اگر چند فرمود شیخ شهـــــاب که گوهر چو آب است و هستی سراب
ولی رای این مرد بسیـــــاردان نبـــاشد پســـــــــندیده نزد مهـــان
یاخود باشقا یئرده ، ملاصدرانین نظرینده تناقض تاپیر:
ارواح تناسخینین نظرین بئله رد ائدیر:
روان نیست گردنده از تن به تن دو جان گرد نآیند در یک بدن
دانشنامه ده ، بو فلسفی و اخلاقی بحثرله یاناشی ، او کی اوخوجونو حیرته و تعجبه یئتیریر ، شاعیرین شعر قدرتی و اونون تسلطی تلمیع صنعتینه دیر. شاعیر ، چوخ راحات ، بیر حدیثی ، بیر حکایه نی ، بیر مثلی نظمه چکیب. البته خئیلی بیتلرین ایچینده حدیثلرین مفهومی و معناسی مستتر دیر کی اونلاری آراشدیرماق گرک دیر. بو مثنوی دیر کی فارس دیلینین افتخاری اولا بیلر. اوندا هئچ قومیتدن ، نژاددان ، دیلدن ، تحقیردن ، استهزادان خبر یوخ. بو نظم دیر کی بیتلرینین سایینا و آزلیغینا باخمایاراق اونو شاهنامه آدلاندیرا بیله ریک. یاخشیراق اولا بیلر بو دانشنامه ایله شاهنامه نین اوخشاییشلارین و فرقلرین آراشدیراق.
«چالشماق ، چاریق ییرتار» مثلین ، تورک دیلیندن بئله فارسجایا کؤچورور:
مکن پاره ، ای دل نموده بنفش! پی روزی بخش گردیده ، کفش
یاخود علی حضرتلرینین بو حدیثیندن نئجه اوخوجویا اخلاق اؤیره دیر:
بویوردی علی ، اول خداونده ال اساء العمل من اطــــــال الامل
اؤزوندن ائله آرزونی ایـــــراق باشارسان اؤزون خلقدن چک ایراق
بونلاردان علاوه گرک حکیم هیدجی نین بیر «کشکول» کیتابیندان آد آپاراق کی تاریخ سیز و آدسیز زنجاندا چاپ اولونموشدو و باشقا کشکوللار تک ، متفرقه علمی ـ ادبی سؤزلر ایدی. ایکی کیتابدا بو حکیمدن قمری1344ـ ینجی ایلده تهراندا چاپ اولونوب کی عبارت دیر: «حاشیه بر لئالی منتظمه و شرح آن در منطق» ، «تعلیقه بر غرر الفوائد در حکمت».
سؤزو ، حکیم هیدجی نین بیر غزلیله سونا چاتدیریریق:


text:
ایشسیزلیککه قرشی تظاهراتی، ایشلر وزیرلیگی نینگ ایشیگه قفل اوردی
- رده: اۉزبېکچه بۉلیمی
- نویسنده: همرزم
- منتشر شده در یکشنبه، 29 قوس 1394
١٣٩٤ نیچی ییلی عقرب آیی نینگ ١٠ ده ساعت ٧ ده ایشسیزلیککه قرشی حرکتی ایشسیزلیک قیینچیلیک لرینی حلی اوچون ایکی هفته آلدین اخطاری دن سونگ بو مرته ایشلر و نگران لر وزیرلیگی نینگ کیره دیگن کته ایشیگینی قلبله دی.
عتراضچیلر سانی لحظه به لحظه کوپه یب، اشدی شعارلرنی بیرماقده ایدی. کونلیک ایشلاووچیلر هم اوشبو حرکتگه قوشیلگن ایدی. اوشبو وزارت نینگ بیر معینی بیر عتراضچی یاشنی منطقی جواب بیریشدن آرتیق بوکس و تیپکی بیلن اوردی.
اوشبو صحنه پیشیندن آلدین ساعت اون بجه لرده قیناغیراق بولدی. بعضی بیر وزیر نینگ ایچکویر لری شونده ی کونلر اوچون معاش آلیب سیمیرگن لر «مرگ ع-غ نینگ تباه چیلیک و ایشسیزلیک رژیمیگه مرگ» دیب شعار بیره دیگن یاشلرگه حجوم قیلیب، فزیکی یقه لشووگه اوتدی. خوشبختلیککه کوره وزیرگه طرف بولگن لرنی پولیس لر طعنه و مسخرلیک بیلن زورغه عتراض چیلر صفیدن چیقاردی.
اوشه پیتده معمولگه کوره یاشلر نینگ باشیگه کلاه قوییش اوچون وزیر قاصد ییباردی بیراق نتیجه بیرمه دی. اگرده وزیرنینگ قیسی بیر ایتکولیگی بولسه اورنی بوییرده اوییرده ایمس دیب یاشلر فریاد قیلدی.
مسعود حسن زاده و شکیب مصدق هم اوشبو برنامه گه قتنشیب اعتراضلی قوشیق لری بیلن اوشبو ییغین نی قیزیتیب برچه لرنی قیزیق تیردی.
وزیر میدانگه حضور تاپمه گندن سونگ یاش لردن بیر باشقه یولداش لریگه « بو ییری و او ییری معنا بیرمه یدی بیز باریب اوز گپ لریمیزنی پوسکنده ایته میز دیدی.
بو ییغینده وزیر جنابلری بعضاٌ نرملیک و بعضا هم اشدی اشارت لربیلن سوز آتر ایدی. « برچه نرسه مینی قولیمده ایمس سیستم بوزیلگن، مین بیر عیال من، اوزاق برنامه ایسته یدی گل ایمس سیزلرگه تقدیم ایتسم، سیز کیلیب مینی قیلگن ایشلریمدن نظارت ایتینگیزلر...» یاشلردن بیر اوشبو تارتیشووده قوشیمچه قیلیب، «سیز لرنینگ رژیم لرینگیز اوتگن ١٤ دوامیده نیمه قیلدی حاضر سیز بجرسنگیز؟ دیدی. بیزهم اویله یمیز رسده جنایتچیلر بولگن، اوزینگ هم توق قریندن و چوکینگ نی ارقه سیدن ایشسیزلیک و جامعه نینگ زخمی باره سیده قضاوت قیلمه. چون اوزینگ نی برچه نرسنگ بار ایشسیزلیک قیغوسینی هم بیلمه ی سن. شونگه کوره غریبلیک و ١٣میلیون ایشسیز نینگ یورک دردینی حس قیله آلمه سن.
ایشسیزلیک جنبشی اویغاق یاشلردن شکلنگن، اگرده شو صورتده چیندن بیرلیکده آلغه بارسه لر اوزی اوچون اویلشگه یولقمسه لر همده وکیل وزیرلر نینگ اونچه-مونچه امتیازلریگه الدنمسه لر اسیر ایشسیز جامعه گه آگاهی بیریشلیک نی شبه سیز امید روزنه سی بوله دی.
عین حالده اشرف عنی و عبدالله سیلاو کمپاین جریانیده الدش اوچون ایشسیزلیک اعتیاد یاشلریمیزنی جدی قیینچیلیک لریدن دیب قیزیل-یاشیل باغ و راغ لرنی کورستیب ملت دسترخوانینی اوزگریشیدن سوزله ییردی. بیراق بیرییلیک مافیالیک و مسخره حکومتیده ملت نینگ بدبختلیک، قششاقلیک و قراغولیککه چوم دیرماقده لر. توختش و مبارزه قیلیش دردلرنینگ دواله یدی..»


text:
تورکیه ده جیوترمال ایسسیق خانه لر حقیده قیسقه معلومات
تورکیه جیوترمال ایسسیق خانه ساحه سی بوییچه دنیا ده بیشینچی اورین نی ایگلله ماقده
تورکیه ده جیوترمال ایسسیق خانه لر حقیده قیسقه معلومات
اوسیملیک لر نینگ ییتیشتیریلیشی بوییچه اینگ مهم عنصرلردن بیری ایسسیق لیک درجه سی نینگ ییترلی بولیشی دن عبارت. اوته مهم رول گه ایگه ایسسیق لیک درجه سی نینگ عیارله نیشی اوچون اینیقسه جنوبی چیزیق ده ایسسیق خانه لر دن استفاده ایتیلماقده. ایسسیق خانه لرده اویغون ایسسیق لیک درجه سی نی تامین ایته آلیش اوچون یاقیلغی و ایسیتیش تیزیم لری نینگ موجود بولیشی کیره ک. بونینگ ایسه ایسسیق خانه ایگه لری نی مادی جهت دن قیین چیلیککه دوچ قیلیب قویشی ممکن.
جیوترمال منبع لر دن فایده له نیب ایسسیق خانه لر نی ایسیتیش مادی جهتی دن انچه ارزان گه کیلماقده. حتی ایسسیق لیک نینگ ییل دوامیده اوسیملیک لرنی ییتیشتیریش اوچون اویغون بولمه گن منطقه لرده هم, جیوترمال منبع لردن فایده له نیب ایکینچلیک نی هر ییل 11 آی دوام ایتتیریش ممکن.
جیوترمال ایسسیق خانه چیلیک بوییچه موفق بولیش اوچون بیرینچی نوبتده کیره کلی بولگن نرسه جیوترمال منبع دن عبارت. تورکیه ایسه اوشبو جهت دن آلیب قره گنده بای بیر اولکه. اوشبو انرژی ظرفیتی دن زراعت ساحه سیده استفاده ایتیش, تورکیه نی جیوترمال تولیدات بوییچه یوتوقلی بیر اولکه گه ایلنتیریب قویه دی.
تورکیه جیوترمال ایسسیق خانه ساحه سی بوییچه دنیا ده بیشینچی اورین نی ایگلله ماقده
تورکیه جیوترمال اویوشمه سی تامانیدن بیریلگن معلومات گه کوره, میلادی 2022 ییلدن باشلب تورکیه جیوترمال ایسسیق خانه ساحه سی بوییچه دنیا ده بیشینچی اورین نی ایگلله ماقده. حتی جیوترمال اولکه سی بولمه گن اولکه لر هم جیوترمال امکان لر تاپیب ایسسیق خانه لر قوریش گه انتیلماقده. تورکیه ده جیوترمال ایسسیق خانه لر 2646 جریب دن آرتیق بیر ساحه نی تشکیل ایتماقده.
تورکیه ده جیوترمال منبع لری و استفاده ساحه لری
تورکیه جیوترمال امکانیت لر جهتی دن دنیا ده تورتینچی و اوروپا ده ایسه ایکّینچی اورین نی ایگلله ماقده.
موجود جیوترمال انرژی ظرفیتی 2 مینگ 880 میگاوات دن عبارت.
جیوترمال منبع ظرفیتی 15 مینگ جریب لیک ایسسیق خانه نی ایسسیق قیلیش قابلیتی گه ایگه.
جیوترمال انرژی بیلن ایسیتیلیاتگن ایسسیق خانه لر ایسه 2646 جریب دن آرتیق.
تورکیه ده اینگ کوپ اوی لر, ایسسیق خانه لر و هوتل لر کبی جای لرده جیوترمال انرژی دن فایده له نیلماقده.
تورکیه ده جیوترمال انرژی دن ایسسیق خانه لرده اینگ کوپ اژه, ایچکی انادولو و جنوبشرقی انادولو منطقه لریده استفاده ایتیلماقده.
جیوترمال ایسسیق خانه لرده ییتیشتیریلیاتگن اوسیملیک لر نینگ سبزه (92 فایز), میوه (7 فایز) و بیزه ک اوسیملیک لری (1 فایز) دن عبارت.
علاقه لی ینگی لیکلر
دیجیتال چاغده تکنالوژی تیلی
باله لری نینگ انترنت ده نیمه لر قیلیاتگن لیک لری نی کوزه ته آلیش اوچون آته- آنه لرنینگ تکنالوژی تیلی نی بیلیش لری توصیه ایتیلماقده
کورلیک نینگ تداوی سی اوچون فضا ده علمی تدقیقات آلیب باریلماقده
ییر نینگ تارتیشیش کوچی نینگ صفر بولگن فضا دن فایده له نیله دی


text:
گوگل تۆرکیأنینگ موغاللیملار گۆنۆنی قوتلادی
گوگل موغاللیملار گۆنی اۆچین یؤریته لوگو طایارلادی
تۆرکیه ده 24-نجی نوُیابر موغاللیملار گۆنی دییپ قوتلانیار.
گوگل موغاللیملار گۆنی اۆچین یؤریته لوگو طایارلادی.
لوگونینگ اۆستۆنه کلیک ادیلنده موغاللیملار گۆنی بیلن باغلانشیقلی حابارلار و ماغلوماتلار اوُقاپ بیلینیأر.
گوگل تاریحی و یؤریته گۆنلرده دودل آدلی یؤریته لوگو طایارلایار.
دِگیشلی حابارلار
اسماعیل نظیر "ییلینگ پارلایان ییلدیزی" بوُلدی
اسماعیل نظیر بۆتین دۆنیأده ایلغاما یاریشیندا بیرینجی بوُلوپدی
قطر ۲۰۲۲: مراکش اسپانیانینگ فوتبال توُپارینی دا یوُلا سالدی
مراکش ینگ میللی فوتبال توُپاری اسپانیا توُپارینی ینگیپ آدینی 8 توُپارینگ آراسینا یازدیردی


text:
جان میلتون
جان میلتون (اینگیلیسجه: John Milton) بریتانیالی شاعیر و یازیچی - .۹ دسامبر ۱۶۰۸ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۵ ایل عومر ائلهییب و ۸ نوامبر ۱۶۷۴ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلی و ایسپانیا دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«John Milton»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده جان میلتون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
اویان نیوز: ایراندا یاشایان آذربایجانلی kino-rejissor جعفر پناهینین «پرده» فیلمی برلینده هر ایل کچیریلهن بینلخالق فستیوالدا ان یاخشی سسناری مؤلفی کیمی کاتقورییاسیندا موکافاتین قالیبی اولوب. رژیسسور فیلمی اوزون مدت دوستو اولان کامبوزییا پارتووی ایله بیرلیکده چکیب. فیلمده باش روللاری دا اونلارین اؤزلری ایفا ائدیب.
کینو-فیلمده پناهینین کینو یارادیجیلیغی ایله رسما مشغول اولا بیلمهمهسینه گؤره کئچیردیی ایضطیرابلار عکس اتدیریلیر. چکیلیشلر پنجرهلری دئمک اولار هر زامان پرده ایله اؤرتولموش تنها بیر ویللادا آپاریلیب. کامبوزییا پارتووو دئییب دییب کی، پروبلملرین یارانماماسی اوچون پنجرهلر آچیق اولان سهنهلر فیلم چکیلیشلرینین لاپ سونوندا آپاریلیب.
جعفر پناهینین ایرانی ترک اتمهسینه ایجازه وریلمدیی اوچون موکافاتی اونون آدیندان کامبوزییا پارتووی آلیب.
جعفر پناهی ایران اقتداری علیهینه تبلیغات آپارماق اتهاملاری ایله ۲۰۱۰-جو ایلده ائو دوستاقلیغینا محکوم و ۲۰ ایل مدتینه کینو-یارادیجیلیغی ایله مشغول اولماقدان محروم ائدیلیب. ائو دوستاقلیغیندان آزاد اولسا دا، تانینمیش رژیسسور هله ده آچیق شکیلده کینو یارادیجیلیغی ایله مشغول اولا بیلمیر.
آلمانییا رسمیلری ایران حکومتیندن پناهینین برلین کینو-فستیوالیندا ایشتیراک ائتمهسینه ایجازه وئرمهسینی ایستهسه ده، ایراندان رسمی جاواب آلینماییب.
برلین کینو-فستیوالینین قالیبلری یئددی نفردن عبارت مونسیفلر هیئتی طرفیندن معین ائدیلیب.
قافقاز اینفو


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
خبرتورک گزیته سی: " یونان بیز بیلن تینگ ایمس" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره جمهور باشلیغی رجب طیب ایردوغان، توناون کونگی کابینه جلسه سی نینگ آرتیدن بیرگن بیاناتده، یونان نینگ ایگه گه قیلگن حربی سوقیاتی گه تماس قیلیب "آتن باشقرووی تحریکلردن وازکیچیشی کیره ک" دیدی. جمهور باشلیغی ایردوغان "یونان بیزنینگ تینگیمیز ایمس دیر. یونانلیک ییتکچیلر بونگه جواب بیره دی" دیب ایتدی.
حریت گزیته سی:" مدافعه وزیری آقر تروریزم گه قرشی کوره ش بوییچه قرارلیلیک نی تاکییدله دی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره ملی مدافعه وزیری خلوصی آقر، توناون کونی بیرگن بیاناتده تروریزم گه قرشی کوره ش نینگ بویوک بیر یوتوق بیلن دوام ایتیب تورگن لیگینی تاکییدلب 2015 ییلی 24 جولایدن بوگونگچه 36 مینگ 143 تروریست جنگری نینگ تاثیرسیزوضعیت گه کیلتیریلگن لیگینی ایتدی.
یینی شفق گزیته سی:" چاووش اوغلی: مقصدیمیز پوتین بیلن زلنسکی نی اوچره شتیریش " سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی، توناون جاپانده بیرگن بیاناتده "جمهور باشلیغیمیز (رجب طیب ایردوغان) (روسیه دولت باشلیغی ویلادیمیر) پوتین و (اوکراین دولت باشلیغی ویلادیمیر) زلنسکی بیلن تماسلرگه دوام ایته دی. مقصدیمیز ایککی رهبرنی اوچره شتیریب رهبرلر سویه سیده قرارلرنینگ آلینیشینی تامین ایتیش" دیب ایتدی.
صباح گزیته سی: "اقتصادی رواجلنیش و همکارلیک تشکیلاتی تورکیه اقتصادی اوچون اوسیش تخمینینی یوقاری چیقردی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره، اقتصادی رواجلنیش و همکارلیک تشکیلاتی تورکیه نینگ جاری ییلده اقتصادی اوچون اوسیش تخمینینی 3،7 دن 5،4 فایزگه چیقردی.
ستار گزیته سی: "تورکلرده کیفیتلیسی بار" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره، جنوبی افریقا جمهوریتی نینگ قوراللی کوچلر قومندانی جنرال ردزانی مفاوانا تورکیه بیلن همکارلیک نی کوتگن لیکلرینی معلوم قیلیب "تورک مدافعه صنایعی نینگ ظرفیتینی بیله میز. تورک مدافعه صنایعی اینگ یخشی کیفیت گه ایگه" دیدی.


text:
اؤنجهلر ترجومه اولان فایللار بوردان یؤکلهنمهیه گؤندهریلیردیلهر. آنجاق ایندی بو ایش اوتوماتیک اولارای سونولور. آذری ترجومه سینی آلماق اؤچون وردپرئس یئندیرمهلهری بؤلومونه گئده بیلهرسیز.
آذری وردپرئس
دونیاجا اؤنلو وردپرئس یاییم سیستئمی “گؤنئی آذربایجان” تؤرکجه سینده حاضیرلانماقدادیر. بیلدیگینیز کیمی، گؤنئی آذربایجان تؤرکجه سی دانیشانلار میلیونلارجادیرلار، آما بو دیلی اوخویوب یازانلارین ساییسی چوخ آزدیر. چونکو گؤنئی آذربایجان ایندیکی ایران داخیلینده دیر و اوردا رسمی دیل فارسجادیر. گؤنئی آذربایجان تؤرکجه سینده اوخویوب یازما ایمکانی یوخدور. آنجاق سون ایللرده آنا دیلینه قایغی گؤسترنلرین سایی آرتماقدادیر، و اینترنئت قوللانا بیله جکلرینده ساییسی چوخالماقدادیر. بیز چالیشیریق تا گؤنئی آذربایجان تؤرکجه سی وردپرئس سیستئمینه آرتیریلسین و سویداشلاریمیز، دیلداشلاریمیز اؤز دواما دیللرینده بیر بیریله ایله تیشیم قوروب گؤروش پایلاشسینلار.
اگر گؤنئی آذربایجان تؤرکجه سی دیلینین وردپرئس اؤچون حاضیرلانماسی و یاییلماسیندا یاردیمینیز توخونا بیلر، لوطفا بیزیمله الیشکیده اولون.
باشلایاق
هامیلیقجا چالیشاق تا اینترنئت دؤنیاسیندا گؤجلو و ساغلام یئریمیز اولسون.
گؤنئی آذربایجان تؤرکجه سینده وردپرئس سیستئمی ایلکین آشامالاریندادیر، بیرینجی بوراخیلیش یاخین سؤره ده سیزینله پایلاشیلاجاقدیر.


text:
اردوغان، تۆرک دیل بایرامینی قوتلادی
"تۆرک دیل بایرامینینن تۆرکجهمیزین یاشادیلماسی، گلهجک نسیللره بوتون اؤزگونلوگو و درینلیگی ایله چاتدیریلماسی اوچون بیر وسیله اولماسینی دیلهییرم"
جمهورباشقانی رجب طیب اردوغان، دیل بایرامینین تۆرکجهنین یاشادیلماسینا، گلهجک نسیللره بوتون اؤزگونلوگو و درینلیگی ایله چاتدیریلماسینا وسیله اولماسینی دیلهدی.
جمهورباشقانی اردوغان، سوسیال مئدیا حسابیندان ائتدیگی پایلاشیمدا:
"تۆرک دیل بایرامینینن تۆرکجهمیزین یاشادیلماسی، گلهجک نسیللره بوتون اؤزگونلوگو و درینلیگی ایله چاتدیریلماسی اوچون بیر وسیله اولماسینی دیلهییر، بوتون وطنداشلاریمی ان صمیمی دویغولاریملا سالاملاییرام" ایفادهلرینی ایشلتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آذربایجاندان فرانسایا تپکی
"فرانسا اولوسال مجلیسینده آذربایجانا قارشی قبول ائتدیلن یالان و بؤهتان اولان قرار، بیر مدت اؤنجه سنادا قبول ائدیلن قرار کیمی، فرانسانین آذربایجانا قارشی یئنی بیر تخریباتیدیر"
ناخچیوانین گؤمروک کمیتهسی لغو ائدیلدی
ناخچیوان اؤزارک جمهوریتی میللی مجلیس باشقانینا باغلی اولان گؤمروک کمیتهسی، بیرباشا باکیداکی مرکزی یؤنهتیمه باغلانمیش اولدو
قیرقیز آغ ساققاللار شوراسیندان حکومته تکلیف
جمهورباشقانی سادیر چاپاروو، ۲۵-۲۶ نوامبردا باشکند بیشکئکده گئچیریلهن ۱.جی خالق قورولتایینین آغ ساققاللار شوراسینین عضولرینی قبول ائتدی


text:
هامبولتدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو
هامبولتدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Humboldt State University, فارسجا: دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در هامبولت)آمریکانین آرکاتا، کالیفرنیا شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده هامبولتدهکی کالیفورنیا ایالتی بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
[[File:Humboldt_State_University_Entrance.jpg|


text:
چاققال ایله آسلان عاییله سی
گونلرین بیرینده بیر بؤیوک مئشه ده، بیرآسلان عاییله سی نین حؤکمو آلتیندا بیرچوخ حئیوان یاشاییردیلار. گوجلو وایگید اولدوغوندان عاییله باشقانی سئچیلمیش اولان قوجا آسلان عئین حالدا صداقت، عدالت و صمیمی لیک صیفتی ایله ده تانینیردی. بوقوجا آسلانین، تاختیندان باشقا قیرمیزی چیزگیسی یوخ ایدی. مئشه ده یاشایان بوتون حئیوانلار نه ائدرلرسه اتتسینلر، سؤزون تام معناسیندا اؤزگورایدیلر. او، هئچ بیرکیمسه یه انگل تؤرتمز، هله یاردیم دا ائدردی.
قوجا آسلانین بعضی عاغیللی وچوخ بیلمیش دوستلاری دا واریدی. بو یاخین دوستلاردان بیری بعضی حئیوانلارین گؤردوکلری ایشلردن چوخ درین شوبهه دویموش، واؤز نیگرانچلییغینی دؤنه دؤنه قوجا آسلانا بیلدیرمیشدی. اونا گؤره، سولطانین حیمایه سی آلتیندا گؤرولن بعضی ایشلرین سون آماجی اونون تاختینی دئویرمک ایدی.
مثلن مئشه ده یاشایان توپلوملاردان بیری اولان چاققال عاییله سی گئتدیکلری هر یئرده اؤز سویلاری نین ان اوستون سوی اولدوغونو دیله گتیریردیلر. البته کی آچیخجا “بیز آسلانلاردان اوستونوک” دییه بیلمزدیلر. آما، اویدورما ناغیللارلا چاققال سویونون تمیز و اسکی اولدوغونو وورغولاماق وایثباتلاماغا چالیشیردیلار. هریئرده بویوک بیرداش ویا اسکی بیرمزار تاپسایدیلار، اوزرینده چاققال رسمی چیزیردیلر.
بوحرکتلر سولطانین بیلگین دوستونو درین دوشونجه لره دالدیریردی. آما او هردفعه اؤز قایغیلارینی سولطانا سؤیله دیکده جاوابی ” قورخما دوستوم” ایدی.
سولطان گوجونه چوخ گووه نیردی. هم ده حئیوانلاری”بوش وارساییملاردان” دولایی یئرسیز اینجیتمک ایسته میردی. اونون دوشونجه سینه گؤره یالانچی، هر کسدن اؤنجه اؤزونو روسوای ائدیردی.
بیرگون ووردو سولطان خسته لندی. گئت گئده ال- آیاقدان دوشدو، اؤلوم گئرچگی ایله اوز اوزه قالدی. سولطان دونیادان کؤچمه میش، عاییله ده تاخت داواسی باشلاتدی. دوروم بئله اولونجا، قونشو اورمانلاردا اولان حاکیملر فورصتی غنیمت بیلیب قوجا آسلانین مئشه سینه سالدیردیلار. بیر باخدیلار، گؤردولر اؤزلری بو مئشه یه حؤکوم سوره بیلمیه جکلر. قالدیلار؛ نه یاپسینلار، نه ائتسینلر؟ دوشوندولر، داشیندیلار، آسلان عاییله سینی بیربیرینه قیردیرماق؛ اوطرفدن ده بیر تک حاضیرلیقلی اولان چاققال عاییله سینی دسته کلمه قراری آلدیلار. اونلار بئله لیکله هم اسکی دوشمندن اینتیقاملارینی آلیردیلار؛ هم ده مئشه نین وار یوخونو اؤز اللریله دئییل، بلکه چاققال عاییله سینین اللریله تالاییردیلار.
قونشو اورمانلیلارین پلانلاری ایسته دیکلری کیمی قاباغا گئتدی وآز زاماندا تامامیله یئرینه اوتوردو. عاییله سی نین بؤیوگو اولان قورو چاققال، مئشه نین یئنی سولطانی اولدو، و تاختا اوتوردو. هم اؤز عوقده لرینی بوشالتماق اوچون، هم ده اربابلارینین بویوروقلارینی یئرینه یئتیرسین دییه حئیوانلارین امگیندن یوزده دوقسان وئرگی آلدی.
دینه نین دیلینی کسدی، گؤره نین گؤزونو چیخاردی. او تاریخدن مئشه ده کیمسه جینقیرینی چیخارماغا قادیراولمادی.
اربابلارین قورو چاققال اوچون نئچه دنه ده چوخ اؤنملی تاپشیریغی واریدی. بیری؛ آسلان آدی مئشه ده قاداغان اولاجاق ایدی. بو تاپشیریق عئینن یئرینه یئتیریلدی. هم ده اونلار، بوتون حئیوانلارین آدینین آردینا بیرچاققال سؤزوده اکله ملییدیلر؛ آیی چاققال، مارال چاققال، تولکو چاققال، و… آما آسلان آدینی کؤکوندن یاساقلادیقلاری اوچون اونلارا آنجاق “حئیوان چاققال” دئییردیلر.
چاققاللارین ائله بیل بصیرتلری آچیلمیشدی. ایلک باشدان بو امیرلرین ندنینی تام آنلاماقدا گوجلوک چکن چاققالار، یاواش یاواش اربابلاریندان دا اؤنه کئچدیلر؛ و اونلارین عاغیل ائده بیلمه دیکلرینی ده کشف وایجرا ائتدیلر. مثلن قورو چاققالین امریله مئشه ده اولان بوتون آغاجلارین، وهرآغاجین دا بوتون بوداقلارینین اوزرینه، حتی بوتون حئیوانلارین یووالارینین دووارلارینا بئله، هم چؤل طرفدن، هم ده ایچ اوزدن یئنی سولطانین اؤزونون وعاییله سینین رسیملری چیزیلدی. بیرده، قارداش ساواشلاریندان قورتاریب قالمیش اولان تک آسلانی هئچ بیر زامان باش قالدیرانما ماق اوزره کیچیمسه مک وتحقیر ائتمک گرکیردی. اونا گؤره، تک آسلان هرگون سحر تئزدن قورو چاققالین ائوینه گئدیب اونو بوینونون کؤکونه آلیب بوتون مئشه نی دولاندیریب، حؤکومت ساراییندا کی تاختینین اوزرینه اوتوردوب، آخشاملاردا اورادان قالدیریب تا ائوینین ایچینه قدره آپاراجاق ایدی. بو قانون دا اوزون ایللر بویو تام تاپشیریلدیغی کیمی اویقولاندی.
بعضن چاققال عاییله سینین ضعیفله دیگی زامانلار دا اولدو. مثلن بیرطبیعی بلادان او عاییله نین عوضولرینین بیرچوخو قیریلدیلار. بعضن قونشو اورمانداکی حاکیملرین باشی باشقالارلا ساواشا قاریشدیغینا گؤره دیش حیمایه دن یوخسون قالدیلار. بعضن ده مئشه ده باشقا حئیوانلار توپلومو طرفیندن باش قالدیرمالار مئیدانا گلدی. آما تک آسلان آرتیق کیچیمسنمگه آلیشمیش واؤیرنمیش ایدی. او بو کئچن ایللر بویو ائولنمیش و قالابالیق بیر عاییلیه ده صاحیب اولموشدو. زامان- زامان عاییله نین ایچیندن اونون بو داورانیشینا ائعتیراضلار دا اولوردو. او ایسه سولطا نین ضعیف دوروما دوشدوگونه گؤره اونا آجیدیغینی ایره لی سوروردو. هم ده اونا گؤره “قانون پوزماق آسلانلارا یاراشماز”میش. آما دوغروسون ایسته سه نیز، تک آسلان یئنی گلن نسیله بو ایشی کؤنوللو اولاراق گؤردوگونو ومجبور اولمادیغینی ایما ائتمک ایسته ییردی.
آسلان عاییله سی نین ایچینده کی ائعتیراض سسلری گئت گئده یوکسلمگه باشلادی عاییله نین غئیرتلی بالالاری بو دوروما قاتلانا بیلمیردیلر. اونا گؤره ده بیر قروپ آسلانلاردان توپلانیب و ائعتیراض اوچون سولطانین سارایینا گئتدیلر. قروپون تمثیلچیسی سولطانین اؤنونه چیخیب عریضه سینی اوخوماغا باشلادی:
” اوزون ایللر بویودور بیزیم دده میز سحر- آخشام سیزی ائوینیزین ایچیندن تا سارایدا کی تاختینیزین اوزرینه قدر، اورادان دا تکرار، تا ائوینیزین ایچینه قدر بوتون مئشه نی دولاندیراراق آپاریر. دده میزین بوینو سیزی داشیماقدان پینه باغلاییب یارا اولموش. بودوروم دؤزولمزدیر”.
قونشو اورماندا سولطانلیق رئژیمی دئوریلیب، وبوتون حئیوانلار اؤز اؤزگوزلوکلرینه قاووشموشدولار. بونا گوره ده آرتیق چاققاللاری دسته کلیه جک هئچ بیر خاریجی گوجون اولمادیغی اوچون قورو چاققال چوخ زور دورمدا قالمیشدی. تام بونا گؤره ده سولطان گوجه دئییل، عاغیلا دایانمالییدی. بیر آن فیکره دالدی… “عجبا نئیلمه مک لازیم؟” بیردن باشینی قالدیریب دوداقلارینی اسدیره رک تک آسلانی یانینا چاغیریب.، اونون بوینونا باخار باخماز هونکورتو ایله آغلاماغا باشلادی. یانینداکیلاری پرپیله ییب اونلارا درحال یاغ آلیب تک آسلانین بوینونا سورتمه لرینی امر ائتدی. اوندان دا سونرا عریضه نی اوخویانین، سولطانا قارشی گلدیگینه گؤره اعدام حؤکمونو ائعلان ائتدی. آما عاییله نین ایچینده سولطانین نه قدر سئویملی وقایغی چکن اولدوغونو بیر چوخ آسلان سؤیله ییردی.
بو دوروم بیر سوره ده بوسایاق سوردو. آنجاق یاواش یاواش یئنه ده ائعتیراض پیچیلتیلاری سسلنمگه باشلاندی. بیرگون داها، بیر قروپ، سولطانین سارایینا گئدیب ائعتیراضلارینی اونا دویورماق ایسته دیلر. یئنه ده عاییله نین ان غئیرتلیسی اؤنه کئچیب و عریضه نی اوخودو:
” اوزون ایللر بویودور بیزیم دده میز سحر- آخشام سیزی ائوینیزین ایچیندن تا سارایداکی تاختینیزین اوزرینه قدر اورادان دا تکرار، تا ائوینیزین ایچینه قدر بوتون اورمانی دولاندیراراق بوینوندا آپاریر. بو دوروم دؤزولمزدیر”.
ضعیف دورومدا اولان سولطان، یئنه ده دوشونمگه باشلادی. سونرا دا باشینی قالدیریب ” گئدین، سونرا قراریمی سیزه بیلدیررم” دئدی. ائعتیراض مکتوبونو اوخویانین اعدام قرارینی دا همن وئرمگی اونوتمادی.
بیر نئچه گون سونرا قورو چاققال سولطانین قراری گلدی:
“صاباحدان تک حئیوان چاققال، سولطانی ائوینین ایچیندن بوینونا میندیریب، اورمانی دولاندیرمادان تاختینا گتیریب وتکرار ائوینین ایچینه قدر آپاراجاق”.
آسلان عاییله سیندن بعضیلری سولطانین بوقرارینا سیجاق باخیردیلار.
دوروم یئنه ده بوسایاق سورور. آنجاق بیر گون گلیر. قورو چاققال دونیاسینی دئییشیر. اونون یئرینه، اوغلو اولمادیغی اوچون قیزی کور چاققال تاختا چیخیر. آما قیز دا عئینن آتاسی کیمی عدالتسیز حؤکومونو سوردورور و سحر- آخشام تک آسلانین بوینوندا سارایا گئدیر وائوینه دؤنور.
بیرسوره سونرا آسلان عاییله سینین غئیرتی جوشور.” نئجه یانی؟! بو کور قیز دا بیزه بوی مو دییه جک؟” دییه توپلانیب ائعتیراضا گئدیرلر. عریضه چی قاباغا کئچیر:
” اؤزون ایللر بویودور بیزیم دده میز سحر- آخشام سیزی ائوینیزین ایچیندن تا سارایداکی تاختینیزین اوزرینه قدر بوینوندا آپاریر و تکرار، گئری قایتاریر. بودوروم دؤزولمزدیر”.
کور چاققالین یادینا آتاسی دوشور.”عریضه نی اوخویاندان ساوای هامی گئتسین، قراریمی گؤزله سین” دئییر.
بیر نئچه گون سونرا قرار چیخیر:
“صاباحدان تک حئیوان چاققال، کورچاققال سولطانی ائوین قاپیسیندان تا سارایین قاپیسینا قدر بوینوندا آپاراجاق؛ و ائله جه ده آخشاملار گئری قایتاراجاق”.
آسلانلار عاییله سینین ایچینده، بو قراری اولوملو قارشیلایانلار هله ده واریدی.
آنجاق مئشه ده ائعتیراضلار گئت- گئده یایقینلاشیردی. باشقا حئیوان توپلوملاری دا چاققال عاییله سی نین ائتدیکلری ظولوملره قاتلانماق ایسته میردیلر. هامی، آسلان عاییله سینین قاپیسینا توپلانیب اونلاردان چاققاللار حؤکومتینی دئویرمه لرینی ایسته ییردیلر. بونا گؤره ده، حؤکومتین اویقولادیغی عدالتسیزلیکلردن بیر اوزون سیاهه حاضیرلاییب و بوتون مئشه ده یاییردیلار.
آسلان عاییله سی آرتیق اؤزونو بیر تاریخی سوروملولوق قارشی سیندا گؤروردو. عاییله ایچینده توپلانیب، قرار آلیب، همن حرکته کئچدیلر. بیر نئچه ساعاتین ایچینده کور چاققالی دئویریب ایقتیداری اله کئچیردیلر. آما، اونلار بودفعه توپلو اؤزوئری وفداکارلیغی دوشونوردولر. اونا گؤره ده اؤز عاییله لریندن اؤتورو حرکته کئچمه دیکلرینی ایثباتلاماق اوچون کور چاققالین عم اوغلوسو چولاق چاققالی ایش باشینا گتیردیلر. آما سیز منه سورارسانیز، بونون دا آدی اؤزوئری دئییلدی. اونلار غورورلاریندان گؤروردولر بو ایشی. ایندیه قدر بئجریکسیزلیکدن و قورخاقلیقدان بوقدر عدالتسیزلیگه قاتلانمادیقلارینی گؤسترمک اوچون گؤردولر بوایشی .
هر حالدا یئنی کیرال ایش باشینا گلدی. آما مئشه لیلرین هامیسی آسلان عاییله سی نین بو توهاف وغریبه ایشلریندن دالقین، گرگین، وکدرلی ایدیلر. اونلارین منطیقلرینی آنلامیش دئییلدیلر. وئریلن قراری قبول ائدنمیر، آما رد ائتمه گوجونه ده صاحیب دئییلدیلر حئیوانلار. اونلار حسرتله قونشو اورمانی دوشونوردولر. هامی اوزگون بیر حالدا وئریله جک یئنی قراری گؤزله ییردیلر؛
– بلکه یئنی قراردا تک آسلان، چولاق چاققالی آرتیق بوینوندا داشیماز!!! آخی بو چولاق سولطانین کی بویوندا داشینماغا داها چوخ ائحتیاجی وار….
– بلکه مالیمیزین یاریسینی اؤزوموزه بوراخدی بو یئنی سولطان…
– بلکه حئیوانلار آرتیق، ساده جه اؤز آدلاری ایله چاغیریلدیلار…
– بلکه آسلانلاری دا اؤز آدلاریلا سسلیه بیلدیک بوندان سونرا…
– بلکه ان آزی یووامیزین ایچیندن سیلینر چاققالارین رسمی…
– بلکه ده بوتون اورماندان!!!…
– بلکه آرتیق، ائعتیراض ائتمک مومکون اولدو…
– بلکه ده هئچ ائعتیراضا گرک قالمادی!!!…
گئجیکمه ایله ده اولسا، ایقتیدارلارینی گرکدیگی قدر برکیدندن سونرا، چاققاللار سارایی طرفیندن بیر بیلدیریش یایینلاندی:
“مئشه میزین سایقین، آیدین، قدیربیلن، شرفلی و تایسیز وطنداشلاری؛ کیراللار کیرالی اولان یئنی سولطانیمیز گؤستردیگینیز جسارتلی، جومرت، آغیللی و دوزگون حرکتینیزدن دولایی سیزه شاهانه تشککورلرینی بیلدیریر، سون درجه آلچاق کؤنوللو، و خالق سئور اولدوقلاری اوچون باشقا سولطانلار کیمی اؤزلرینه اؤزگو یئنی قانون چیخارماغی هله لیک گرکلی گؤرمورلر. ساده و ساده جه خالقین سعادت، و موتلولوغونو دوشونن موستثنا سولطانیمیز چاققاللار سولاله سینین قوروجوسو اولان قورو چاققالین قانونلارینی یئترلی، و عئینن کئچرلی ائعلان ائدیر، و دیه رلی واقتلارینی سیزین سعادتلی یاشامینیزا حصر ائتمک ایسته ییر. بئله لیکله تایسیز چولاق چاققال سولطان طرفیندن یالنیز بیر تک یئنی قرار چیخماقدادیر:
شرورلوق، و عوصیانچیلیقلا تانینان حئیوان چاققاللارین ائولنمه حاققی بو تاریخدن قالدیریلمیشدیر. یاشاسین تایسیز چولاق چاققال سولطان “.
س. داغلی 15.5.85


text:
اولوس سؤزونو state-nation آدلانان چاغداش قاورامی ایفاده ائتمک اوچون قوللانا بیلهریک. باخمایاراق کی، اولوسون أسکی آنلامی بوندان بیر آز سئچیلیر. أسکی تورکجه ده میللت آنلامی داشیییان سؤز “بودون”دور. (دیوان لغات تورک) اولوس ایسه اونون بیر بؤلومو، بلکه ده بو گونکو ائتنیک بؤلومه یاخین بیر آنلامدیر. ضیا گؤک آلپا گؤره، «اولوس سؤزو اولمک ülmek مصدریندن گلیر کی، حیصصهلری آییرماق، بؤلمک» آنلامیندادیر. بیر خاقانین بودونو شاهزاده آراسیندا اولوسولارا بؤلونور: اویماق oymaq [خانلیق؟ ملوک الطوایف]. آنجاق زامان آخاریندا آنلام دییشیمینین قاچیلماز اولدوغونا گؤره ایندی “اولوس”ـون میللت آنلامیندا ایشلنمهسینه برائت قازاندیریر. اولوسال: میللی، national؛ اولوسالشدیرما: میللیلشدیرمه؛ اولوسال گلیر: میللی گلیر.
اولوسلار آراسی: بینالخالق، بینالملل، international: چئشیتلی میللتلرین آراسیندا یاپیلان، میللتلرین آراسیندا چوخ یؤنلو ایلیشکیلرله علاقهده اولان.
ایوازطاها


text:
گۆرگنده حالقارا مدنیت و قۇوملار فستیوالی باشلادی
فستیوال گۆرگِن دن سۇنگرا ۴ گۆن بۇیونچا کۆممِت قاووزدا دۇوام ادر
ایران ینگ گۆلیستان ولایاتی نینگ مرکزی گۆرگِن ده ۱۳-نجی حالقارا مدنیت و قۇوملار فستیوالی باشلادی.
فستیوالینگ آچیلیش داباراسینا کؤپ سانلی ایلچی و داشاری یورتلی میهمانلار بیلن بیله لیکده گۆلیستان ولایاتی نینگ دا رسمی ماقاملاری قاتناشدی.
ایران ینگ ۲۹ ولایاتیندان قاتناشیلان بو فستیوال ۴ گۆن دۇوام ادر.
گۆلیستان ینگ ولایات حأکیمی هادی حق شیناس فستیوالینگ آچیلیش داباراسیندا بو فستیوالینگ ایران ینگ دۆرلی قۇوملاری نینگ کؤکلِری نینگ اۇرتاقدیغینی گؤرکِزیأندیگینی و اتنیکلرینگ آراسیندا دۇستلوق و دۇغانلیق قاتناشیقلارینی اؤسدۆریأندیگینی بیلدیردی.
حیتای، قازاغیستان و تۆرکمنیستان ینگ ایلچیلری بیلن دوشوشاندیغینی آیدان حق شناس بو یورتلارینگ مدنی، سوسیال، ایقدیصادی و سیاسی قاتناشیقلاری یۇقارلاتماق اۆچین اؤرأن ایسلهکلی بۇلاندیقلارینی نیغتادی.
گۆلیستان ینگ مدنیت، سیاحاتچیلیق و ال هۆنأرلری اداراسی نینگ باشلیغی ابراهیم کریمی ده بو فستیوالدا ۲۰۰ چادیردا دۆرلی چأرهلرینگ گچیریلجکدیگینی آیتدی.
گۆرگن ده گچیریلیأن فستیوالدا ۲۰ موزیک تۇپاری دا اؤز هۆنأرینی گؤرکِزِر.
قازاغیستان بیلن عیراق دان دا موزیک تۇپارلاری شو ییل بو فستیوالا قاتناشیار.
فستیوال گۆرگِن دن سۇنگرا ۴ گۆن بۇیونچا کۆممِت قاووزدا دۇوام ادر.
دِگیشلی حابارلار
قطر ۲۰۲۲: برزیلیا 2- صربیستان 0
بۆتین دۆنیأ فوتبال یاریشیندا سامباچیلار صربیستان ینگ فوتبال توُپارینی 2-0 حاسابی بیلن ینگدی
ابراهیم قالین شهیت موغاللیملار اۆچین آیدیم آیتدی
قالین 24-نجی نوُیابر موغاللیملار گۆنی اۆچین ماغوسا لیمانی آیدیمینی یانگاداندان اوُقادی


text:
جینایت کودلاری، غزّه و گئتو
رقیه کبیری
بو گونلر اورتا دوغونون حادیثهلری عاغلیمی قاریشدیریب. «نوبل صولح» اؤدولو بئش پارایا دَیمز بیر قارا پولا دؤنوشوب عاغلیمدا. همین حادیثهلر گؤستردی کی، کاپیتالیزمین تؤرهمهلرینه سیلاحلارین ساتیشی اوچون صولح سؤزو اویونچاقدان باشقا بیر شئی دئییلمیش. بیر زامان نازیسمین سوی قیریمینا معروض قالان انسانلار، ایندیسه غزهده فیلیسطینلیلره اربابلیقلارینی ثوبوت ائتدیرمک اوچون اوچ هفتهدن چوخدور کی گئجه- گوندوز اونلارین باشینا اود یاغدیریرلار. آشویتس ظولمونون میراثچیلاری ایندیسه کئچمیش تاریخین آجیغینی اوشاق، بؤیوک، قاری، قوجا و… عومومیتّله سیلاحسیز انسانلاردان آچیب و بئلهلیکله نازیسمین آدام یاندیران کورهلرینده اؤلدورولموش والدئینلرینین تراژیک فاجیعهلرینه یئنی معنا باغیشلاییب، اؤزلرینین اَن بؤیوک دوشمنی ساییلان آدولف هیتلرین ضدّ یهود ظولملرینی اؤز ظولملرینده ایتیریب- باتیرماغا چالیشیرلار.
وحشت و قورخو یاراتماق مسئلهسی گونوموزده دونیانین بؤیوک گوج صاحیبلرینین عادی سیاستلرینه چئوریلیبدیر. بو آرا دا اوشاقلار، قادینلار و گوناهسیز انسانلار ضد بشری سیاستچیلر و سیلاح دلاللاری اوچون قوربان پایی حساب اولونور.
بو گونلر دونیا رهبرلرینین و هابئله بیرلشمیش میلّتلری تشکیلاتینین گؤزلری قاباغیندا مدافعهسیز غزهده اوز وئرن جنایتلر، آشویتسده و داخائودا اوز وئرمیش جنایتلردن هئچ ده اکسیک دئییل. ایندیسه غزه، اورتا دوغونونKMM 360 بویوندا قتلگاهی ساییلیر. فیلیسطینلی حکیملرین دئدییینه گؤره، بو سطیرلر یازیلان زامان، یعنی ۲۳ گون نابرابر بیر ساواش سورهسینده ۱۲۰۰ فیلیسطینلی و ۵۳ اسراییل عسگری اؤلدورولوب و مینلر یارالی، یایین بو جیزلاماسیندا سوُسوز و الکتریکسیز خستهخانالاردا اؤلوم انتظاری چکیرلر. آمارلارا گؤره بو قتلگاهین جمعیتینین یوزده اللی فاییزی اونبئش یاشیندان آشاغی یئنییئتمهلردن عبارتدیر.
آمئریکانین «پرینستون» بیلیمیوردونون جهود سویلو اوستادی، ریچارد فالکین (Richard Falk) ایللر اؤنجه، غزهده اوز وئرمیش انسانی فاجیعهنی هولوکاستلا اؤلچمهسی، دئمک، هئچ ده یئرسیز دئییلمیش. بیر آیری یازیچی ایسه غزهده اوز وئرن جنایتلری ایکینجی دونیا ساواشیندا، ۱۹۴۳- جو ایلده، ورشو شهرینین گئتوسوندا[۱] اوز وئرن انسانی فاجیعهلریندن قالیجی بیلمیر. بو اوزدن ایکینجی دونیا ساواشیندا، نازی دؤولتینین اؤلوم اوردوگاهلاریندا و گاز اوتاقلاریندا دَدهسی و هابئله عائیلهسیندن چوخلو آدام جان وئرمیش جهود سویلو یازیچی، ژان موئیز برَتبرگ Jean-Moïse Braitberg اسراییل دؤولتیندن ایستهییر، یَد وشم (Yad Vashem) موزئیینده، یادبود لؤوحهلرینین ایچینده، دَدهسینه عایید اولان لؤوحهنی، غزهده اوز وئرن جنایتلره گؤره موزئیدن گؤتورسون. ژان موئیز برَتبرگ، اسرائیل دؤولتینه یوللادیغی مکتوبدا یازیر: «اوشاقلیق چاغلاریمدان، اؤلوم اوردوگاهلاریندان جان قورتارمیش انسانلارین آراسیندا یاشامیشام. اونلارین قوللارینا دؤیولموش نومرهلری گؤرموشم. اونلارین ایشکنجه خاطیرهلرینی دینلهمیشم، چارهسیز عذابلارینین و کابوسلارینین شاهیدی اولموشام. اؤلوم اوردوگاهلاریندان جان قورتارمیش انسانلارین چکدییی مصیبتلردن بو نتیجهنی آلمیشام کی، داها بئله جنایتلر اوز وئرمهمهلیدیر. یئر اوزونده هئچ بیر انسان سوی، مذهب، دین و… اوزوندن آیری انسانا نیفرت بسلمهمهلیدیر. هئچ کیم انسانین بیرینجی حاقّی، حؤرمت و امنیتله یاشاماغینین اوستونده اویون قورمامالیدیر.»
بو گونلر، شووا (عبری دیلده هولوکاست آنلامیندا) واریثلری، یئنیدن ۲۰۰۸- جی ایلین جنایتلرینی تکرار ائدیب، و غزه میلّتیله نابرابر بیر ساواش باشلامیشلار. بو ساواشدا دونیا میلّتلرینین اعتراضی، اوستهلیک، بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتینین اعلانیهلری بئله، اسراییلین وئجینه دئییل. آنجاق بوتون دونیادا، بوراجان جغرافیا سینیرلاری بللی اولمایان بیر دؤولت- میلّت آنجاق و آنجاق اسراییلدیر. بیرده بوتون غزه میلّتینی حماس تشکیلاتی آدلاندیریب، سیلاحسیز انسانلارین باشینا آتش آچان یئنه همین رژیمدیر.
غزّه حادیثهلریله باغلی بیر پارا اجتماعی- سیاسی گؤرونتولر منی سوی و سویقیریمی سؤزلرینی یئنیدن معنا ائتمهیه یؤنلدیریر. دوشونورم کی جغرافیا، تورپاق، سوی، دین و بو کیمی اؤزللیکلر، بیز انسانلارا نه اوستونلوکلر وئره بیلر؟ هانسی اؤلچولر سبب اولور کی، “بعضی” سوی قیریمینا اعتراض ائدن انسانلار غزهیه یئتیشنده، اورادا اوز وئرن جنایتلرین اؤنونده دوداقلارینا سکوت دامغاسی ووروب، گوناهسیز انسانلارین اؤلومونه گؤز یوموب، و قولاقلارینی عدالتسیز هارایلارینی ائشیتمکدن یاییندیریرلار؟ اؤز- اؤزومه سوروشورام: انسانلیغین اؤلچو و معیاری ندیر؟ یاشام حاقلاری نه دئمکدیر؟ آیا دیندیر؟ سویدیر؟ تورپاقدیر..؟ یوخسا دؤولتلرین آرخا پیلانلارینین اویونونا گیریب و بیلر- بیلمز اونلارین بوساطیندا اویناماقدیر..!؟ انسانی بیر اؤلچو و معیاری نئجه و هاردان تاپماق اولار!؟
منجه انسان و انسانیت اؤلچوسو قطعیا پروفسیونال سیاستچیلرین و سیلاح دلاللارینین اؤلچوسو اولا بیلمز. شوبههسیز کی هانسیسا بیر دین، سوی و تورپاق آتا- بابالاریمیزدان، اَسکی اجدادیمیزدان بیزه یئتیشمیش بیر میراثدیر. غزهدهکی سوی قیریمینی خوجالی سوی قیریمیندان نئجه آییرماق اولار؟ داعشین جنایتلرینه معروض قالمیش عیراقین هانسیسا نؤقطهسینده یاشایان انسانلار، کرکوکداکی تورکسویلو و شیعه مذهبلی انسانلارین اؤلومو، موصل قادینلارینا ختنه حؤکمو یوروتمک کیمی، کسینلیکله جنایتدن باشقا بیر زاد اولا بیلمز. تورپاق، سوی و دین نه انسانا اوستونلوک وئره بیلر، نه ده آیری انسانلارین اؤلومونه (دونیانین هر هاراسیندا اولور، اولسون) مشروعیت باغیشلایا بیلر.
هم دونن آشویتسده و داخائوداکی ضد یهود فاجیعهلرین، و هم بو گون غزهده اوز وئرن ضد عرب جنایتلرین کودلاری شوبههسیز کی بیردی. تاریخ بیرینجیسینی یازیب، ایکینجیسینی ده یازاجاقدی.
ایضاح:
[۱]- گئتو: ایکینجی دونیا ساواشیندا، ۱۹۴۳- جو ایلده، نازی دؤولتی لهستانین ورشو شهرینین گئتو آدلی بیر بؤلومونون اطرافینا چکدییی دیوارلا، لهستان جهودلارینی گئتودا بیر یئره توپلاییب، ایکی ایل بویوندا او مکاندا توپلانمیش جهودلارین دؤردده بیری، ایشسیزلیق، آجلیقدان و یاشامین آغیر شرایطی اوزوندن، گئتونون سینرلارینین آرخاسیندا جان وئریب و محاصیرهدن جان قورتاران جهودلاری، نازی دؤولتی اؤلوم اوردوگاهلارینا گؤندرمیشدی. آمما جهودلار نازی آلمان قوشونونون اؤنونده تسلیم اولماییب و بو اوزدن نازیلر گئتونون ائولرینی خیاوانبهخیاوان اودا چکیب، جهودلارین مقاومتینی سیندیرماغی باشارا بیلمیشدیلر.
۹۳.۵.۸


text:
تانری
تانرؽ یا الله بۆتۆن دینلرده و اینانجلاردا وارلیغی و دۆنیالاری یاراتمیش و هر بیر شئین مالیکی و یارادانیدیر.
تانری بوتون تورک لهجهلرده و آنلامی[دَییشدیر]
تانری تورکجه نین اسکی آغیزلاریندا بئله ده دئییلرمیش، و ایندی ده بوجور دئیینلر واردیر:
تاری، تئری، تئیری، تَنری، تَنگری، تانقری، تَنگَرئه، تانقارا، تئنئگئرئه، تینگیر
موغول دیلینده تَنگیر یوخسا تئنئگَر دئییلر. تانری فوق البشر و اینسانلار اوزرینده حاکیمیتی اولان وارلیق. یارادیجی، ایلاه (الله).
اولو تئیری، خان تنگری کیمی ایفادهلر تئز-تئز گئچر. بعضی تورک قوملاریندا قورویوجو روحلار اۆچون ده ایشله نیر؛ سو تئیریسی، یئر تئیریسی کیمی. اصلینده کایناتین هر یعنینداکی بۇ روحلار بیر بوتوندور و بیر-بیرینه باغلیدیر. وئریلن آدلار بیر علامتدن عبارتدیر. ایسلام اولی تانریچیلیق (تئنگریجیلیک) فورموندا سیستملی بیر قورولوشا صاحیب اولاراق بوتون جامیعه نی حیاتا ایشلمیشدیر.
ایسلامیتله بیرلیکده تک و موطلق یارادیجی گوج اولاراق و باشقا هئچ بیر وارلیغا خاس اولمایاجاق بیر آدلا «الله» سؤزو قبول گؤرموشدور. تورکلر تانریلارین آدلارینین سونونا تویون و یا باتور صیفتلرینی گتیررکن، موغوللار داها چوْخ ساقان (ساقاغان) «آغ»، اولان (اولاغان) «قیرمیزی» صیفتینی ایستیفاده ائدرلر.
ایسلامدا اللاهین ۹۹ آدی واردیر. تورکلرین قوتسال سایی سی اولان ۹ ایله ایلگیلی اولدوغو اۆچون رورکلرده چوْخ بؤیوک ماراق گؤرموشدور. موغوللارین «هوهئه مونهئه تئنگئری»(Hühe Münhe Tengeri)، تورکلرین ایسه «کؤکئه مؤنگئه تئنگری» (Köke Mönge Tengri) یعنی «سونسوز گؤی تانریسی» شکلیندهکی تعیین ائتمهلری تانری آنلاییشلارینی خولاصه اولاراق اورتایا قویماقدادیر.
آد و صیفتلر[دَییشدیر]
اتیمولوژی[دَییشدیر]
(دان/تان) کؤکوندن آلینمیشدیر. شاشیرما، تعجّوب و حئیرت ائتمه آنلاملاری واردیر. دان چاغی صوبح آنلامیندا دا ایشلنیر. سومئر (شومئر) منشألیدیر. سومر دیلینده دینگیر و یا تینگیر اولاراق ایشتیراک ائدر. «تانیماق»، «تان» کیمی سؤزلرله علاقهلیدیر. اسکی تورکجه، موغول و حتی تونقوس-مانچور دیللرینده سایماق، حیسابلاماق، بیلمک، بیلگی یئییه سی اولماق معنالاری احتیوا ائدن بیر کؤکدور. موغول «تئنرئه» فعلی گوجلندیرمک، تنگر ایسه گؤی معناسی داشیییر.
قایناقلار[دَییشدیر]
- تورک افسانه سؤزلوگو، دنیز قاراقورد (باغلانتی Archived 2011-12-13 at the Wayback Machine.)


text:
طالبان نینگ بدخشان مرکزی فیضآباد شهریگه کېنگ ترقهلگن هجوملرینی قَیتریش
بدخشان محلي رسميلری نینگ ایتیشیچه، مدافعه، خوفسیزلیک و خلق بسیج کوچلری مقاومتی دن سۉنگ، ولایت مرکزی فیضآبادنی اېگهللشگهطالبان نینگ نيچه استقامت دن هجوملری قَیترگن.
بدخشاندهگی محلي رسميلرگه کۉره، کېچه (۱۴ اسد) طالبان جنگریلری حکومت موقعلریگه هجوم اویوشتیریب توقنشوو اېرتهلبگچه دوام اېتگن.
کېچه طالبان جنگریلری و مدافعه و خوفسیزلیک کوچلری اۉرتهسیدهگی تۉقنهشوولر مثلی کۉریلمهگن دېب ناملندی و جنگلر نینگ شدّتی و اۉز حیاتلرینی یۉقاتیشدن قۉرقیب، فیضآباد نینگ برچه اهالیسی کېچهیو کوندوز اویغاغ توریشدی.
محلي و خوفسیزلیک رسیمیلر تونده طالبان جنگریلری نینگ هجومی قَیتریلگنی و طالبان جنگریلری اۉلدیریلگنی حقیده خبربیرگن.
اسمینی آشکار اېتیشنی ایستهمهگن خوفسیزلیک منبعلری، بو توقنشووده، اشتراک اېتگن تامانلر و تینچ اهالیگه تلفات یتکزیلگن.
خوفسیزلیک منبعسی نینگ ایتیشیچه، تۉقنهشووده ۳۵ طالبان جنگریسی اۉلدیریلگن، ینه ۲۰ کیشی، شو جملهدن گروه نینگ تنیقلی قوماندانلریدن بیری مولوی عتیقالله یارهلنگن.
منبعگه کۉره، تۉقنهشووده ۷ ته خوفسیزلیک کوچلری و ۳ نفر تینچ اهالیهم هلاک بۉلگن، ۱۲ کیشی یارهلنگن.
محلي منبعلرگه کۉره، بیر قطار طالبان جنگچیلری هم خوفسیزلیک کوچلری تامانیدن قۉلگه آلینگن.
بو تۉقنهشوولرده قربانلر بیلن بیر قطارده تینچ اهالی هم مالیوي ضرر کۉرگن.
بدخشان نینگ اخبارات و مدنیت ادارهسي ریسی نقیبالله ثاقبیار نینگ ایتیشیچه، آتیشمه آرتیدن اونینگ اویی یانیب کېتگن.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، یانغین محلي اهالی همکارلیگی طفیلی اۉچیریلگن.
بدخشان ولایتحاکمی بشیر صمیم هم اۉز پیامیده طالبان نینگ فیضآباد شهریگه هجومینی قَیتریش خوفسیزلیک کوچلریگه تازهلش عملیاتلرنی کېنگهیتیریش و یۉقالگن حدودلرنی قَیتریب آلیش اوچون باشلشیگه یۉل آچگنینی ایتدی.
طالبان حاضرچه گروه جنگریلری قربان بۉلگنی حقیده هېچ قندهی ایضاح بېرمهدی.
مدافعه و خوفسیزلیک کوچلری نینگ قرشیلیک کۉرسهتیشی و طالبان نینگ هجوملری نینگ قَیتریلیشی خلق تامانیدن کتّه ممنونیت بیلن کوتیب آلیندی و بو شهر اهالیسی مرکزي حکومتدن طالبان نینگ ولایت مرکزیگه تهدیدینی یۉق قیلیشنی طلب قیلماقده.
بدخشان – مملکت نینگ شِمالی -شرقي ولایتلریدن بیری، کران و منجان تومنلری همده بدخشان پایتختی فیضآباد شهریدن تشقری، ولایت نینگ ۲۶ تومنی نینگ همهسی بیر آیگه یقین وقت ایچیده طالبان تامانیدن قۉلگه آلینگن.


text:
ویکیپدیادان، آچیق بیلیکلیکدن
۲۰ مارس:
- ۱۶۰۲ - هولند شرقی هیندوستان شیرکتی قۇرولدو.
- ۱۷۹۲ - فرانسه میلّی مجلیسی٬ گیوتینله اعدامی تصویب ائتدی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون٬ البه آداسیندان قاچیشینین آردیندان٬ ۱۴۰٫۰۰۰ نفرلیک دۆزنلی اوْردو و ۲۰۰٫۰۰۰ نفرلیک کؤنوللو گۆجلر ایله پاریس شهرینه گیردی.
- ۱۸۸۳ - ژان ارنست ماتزلینگر٬ تک سفرده بۆتون بیر باشماغی دۆزلده بیلن ایلک ماشینی ثبت ائتدی.
- ۱۹۱۸ - تۆرک قادینی درسخاناسی آچیلدی. درسخانادا یابانچی دیل٬ تۆرکجه و مۆزیک درسلری ایله کونفراسلار وئریلدی.
- ۱۹۳۳ - نازیلرین ایلک توْپلاما کمپی مونیخ یاخینلاریندا آچیلدی.
- ۱۹۵۶ - تونیس فرانسهدن باغیمسیزلیغینی قازاندی.
- ۲۰۰۳ - عیراق ساواشی: آمریکا بیرلشمیش ایالتلری عیراقی ایستیلا ائتمهیه باشلادی. باغداد بوْمبالاندی.
- ۲۰۱۵ - بۆتون گۆنش تۇتولماسی گئرچکلشدی.


text:
بیز دیل و دوشونجهمیزی عینی زاماندا گلیشدیرمهلی، تنقید سوزگجیندن کئچیرمهلیییک. آنالیتیک فلسفهدن باشلایاراق دیلین اؤنمی قاباردیلدی. حتتا فلسفهنین دیلین چاتلاریندا یارانماسی بارهده فیکیرلر سسلندی. بونون اوچون، من اؤنم باخیمیندان دیلله دوشونجهیه بیر گؤزله باخیرام.
سؤزسوز، باشقا اولوسلار کیمی بیزیم ده دوشونجه طرزیمیزده یانلیشلیقلار وار. بو سهولری یالنیز منطیقدهکی یانیلغی [مغالطه، پارالوژیزم] قوراللارینا سؤیکهنهرک اوزه چیخارماق اولاسی دئییل. اونلاری داها گئنیش اؤلچوده آراشدیرماق گرهکیر. چونکو تاریخی دوروموموزدان آسیلی اولاراق سؤیلهنیلن چاتیشمازلیقلار، یانیلغیلار و یوخسوللوقلار داها گولونج، داها ایلکلدیر. بوتون بونلاری گؤز اؤنونه آلاراق، تفککورون بیچیمی ایله ایلگیلی اولان منطیقی یانیلغیلارلا [مغالطهلرله] یاناشی، دوشونوشوموزدهکی چاتیشمازلیقلار، یانلیشقلار و یانیلسامالاری باجاردیقجا آراشدیریب آنالیز ائدهجهیم.
ایللرجه حاققیندا دوشونوب قئیدلر گؤتوردویوم بو یازیلاری قارالاما [چرکنویس] کیمی سانال دونیادا سایین اوخوجولارا سوناجاغام. سونرا تنقیدلر ایشیغیندا چاپ واریانتینی حاضیرلایاجاغام. تقدیم اولوناجاق قونولارین باشلیغی:
ـــ “دوشونجه” though نهدیر؟ دوشونجهدن، دیش دونیانین اینسان ذهنینه یانسیماسی اولاراق، آلقیلاماق و آنلاییش قوخوسو گلسه ده، دوشونمه گئدیشینده واریلان “فیکیر”، “ایدئیا”دیر.
ـــ ائندیرگهمهچیلیک: بیزده ائندیرگمهچی [تقلیلگرا] باخیش طرزی تکاؤلچولو دوشونمهیی کؤروکدورور.
ـــ گئرچک و گؤرکم: دوشونجه گئدیشیمیزده، گئرچکله [بود] گؤرکم [نمود] بیربیرینه جالانیر.
ـــ قورغو قورامی: بیزده قورغو قورامی [توطئه نظریهسی] یایغیندیر. بو ایسه تفککور باخیمیندان بیر نؤوع گئری قالمیشلیغین گؤستریجیسیدیر.
ـــ اؤزنهنین بئش ائگزیستانسیال آلانی: اینسانین بئش وارلیق ساحتی وار: ایستک، اینانج، دویغو، دانیشیق و داورانیش. بونلارین هامیسیندا تنقید ائدیلهجک ایلکین آنلاشیلمازلیقلارلا قارشیلاشیریق.
ـــ زوراکیلیق بیچیمده باش وئریر: نئجه سؤیلهمک نهیی سؤیلهمکدن اؤنمسیز دئییل. شوونیزمه قارشی شوونیستجه دانیشاماغین قباحتی شوونیزمدن آز دئییل.
ـــ ایگیدلیک، ابتدایی اینسانلار مدنیتینه اؤزگودور: بیز ایگیدسئور بیر خالقیق. برئشت ایسه قهرمانپرست خالقین یازیقلیغیندان دانیشیر.
ـــ عدالت، حقیقت و گؤزهللیک: کانتین اوچ یئره بؤلدویو اخلاق، بیلگی و ائستئتیکا آلانلاری بیزده بیربیریندن آیریلمادیغیندان هله ده اؤنمدرن دورومدا یاشاییریق.
ـــ سؤیلنتی [شایعه] و وطنداش توپلوم: بیزده سؤیلنتی وورغونلوغو وار. سؤیلنتینین منیمسهنیلمهسی، اینسانلارین بیلیک سوییهسی ایله ترس موتناسیبلیک اولوشدورورسا، توپلوم اوچون تهلوکهلیدیر. وطنداش توپلوم [جامعهی مدنی] کوتلهوی یالان و سؤیلنتیدن اوزاقلاشمایینجا گئرچکلشمز.
ـــ جفنگ نهدیر؟ وطنداش توپلومون گئرچکلشمهسینه قارشی یالان و سؤیلنتیدن داها زهرلی بیر ائتکن وار: جفنگ bullshit. یالانچی اینسانین حقیقتی اؤیرنمهدن یالان سؤیلهمهسی غئیریمومکوندور. بونون اوچون او حقیقت اؤنونده هرحالدا باش أییر. آمما جفنگییاتچی نه حقیقتی اؤنمهسهییر، نه ده یالانی وئجینه آلیر.
ـــ بوتؤولوکلر زوراکیلیق قایناغیدیر: بیز بوتؤو دئییلیک، دوشمن بوتؤو دئییل، توپلوم بوتؤو دئییل. لاکلائونون دئدییینه گؤره “توپلوم یوخدور.” سوموت سویچولوق، خالیص سولچوولوق، بوتؤو توپلوم، آرین دیل، بونلارین هامیسی بیر بئزین قیراغیدیر.
ـــ اینسان سیاسی حئیواندیر: «سیاستین آتا- آناسی یوخدور» کیمی سؤزلر تام یانلیشدیر. منجه بوردا سیاستین ایکی آنلامی بیربیرلرییله دَییشیک سالینیر. پولیس و پولیتیکا. باشقا سؤزله سیاسالی [امر سیاسینی] پئرفورماتیو [اجرایی] سیاستدن آییرمالیییق.
ـــ شعر قاپالی توپلومون ژانریدیر، نثر ایسه آچیق: بیزده شعر نثره اوستوندور. توپلومدا تکجه شعر يازيليرسا، دئمک، توپلوم گئري قاليب.
ــــ جهننمین یولو، یاخشی نیت داشلاری ایله هؤرولودور: میللی فعاللارین بعضیسی تامچی دوشونجه وورغونودور. توپلومو یاخشیلاشدیرماق اولار، آمما یئر اوزونده جننت یاراتماق اولماز. صداقت کیفایت ائلهمز، بیلگی و بیلینج گرهکدیر.
یوخاریداکی ترتیبه رعایت ائتمهدن بو قونولاری اینجهلهیهجهیم. البته کئچمیشده اولدوغو کیمی بوردا دا آنلاتیم طرزیمی سادهلشدیرمهیه محکومام. بیرجه قورخوم بودور کی، بو سادهلشدیرمک، منی ده قارشی چیخدیغیم ائندیرگهمهچیلیک [تقلیلگرایی] بورولغانینا سوروکلهسین.
______________________________________
آندیرما:
۱. “نئجه یازاق” باشلیقلی یازیلاری هفتهده بیر کره سوناجاغیما سؤز وئرمیشمسه، بوردا نؤوبتی یازیلاری هانسی زامان کسیمینده سیزلرله پایلاشاجاغیما سؤز وئره بیلمیرم.
۲. قوزئی آذربایجانداکی دوشونجه پروبلئملرینین بیزدن فرقلندییینه گؤره، بو یازیلار لاتین الیفباسی ایله (البته دییشیک بیچیمده) یاخین گلهجکده سایتلارین بیرینده گئدهجک.
۳. باشلیغی سئچرکن پاپا دوققوزونجو پیوسـون ۱۸۶۴-ده باشلاتدیغی “یانلیشلیقلار جدولی” Syllabus of Errors آدلی اویغولاماسی بیرینجی ایلهام قایناغیم اولدو. پاپانین مقصدی لیبئرالیزم و لیبئراللاری قیناماق اولسا دا منیم یازیلاریم ترس یؤنده گلیشهجکدیر. سونرالار کامال عابدوللانین «سهولریمیزن گراماتیکاسی» آدلی مقالهسی، باشلیغین بئلهجه فورمالاشماسیندا یاردیمچیم اولدو.
۴. متنده گؤروندویو کیمی “یانیلغی” سؤزجویو منطیقده “مغالطه” آنلامی داشیییر. بو باخیمدان “یانلیش”لا مترادف دئییل.
۵. “ایچلیک” سؤزجویونو “فهرست” آنلامیندا ایشلهدیرکن اونون “مندرجات” آنلامینی نظرده توتورام.
۶. باشلیغی دییشدیرمهسم ایندیدنبئله بو اینجهمهلره قیساجا “دوشونجه یانیلغیلاری” آدی ایله ایشاره ائدهجهیم.
مابعد التحریر:
یئنیجه ایشیق اوزو گؤرموش “کیملیکچی سیاست بارهسینده پاتولوژیک تئزلر” کیتابی بو مسئلهلرین بعضیسینی ائحتیوا ائدیر. (16.7.2016)


text:
اویان نیوز: اوکراین ، کیریمدا حکومت بینالارینین روس کؤکنلیلر الینه کئچمهسینین آردیندان، اوردویا ” ان قیسا زاماندا ساواشا حاضیر اول ” تعلیماتی وئردی، بوتون احتیاطلار عسگره چاغیریلدی.
اوکراین گوونلیک شوراسی، آمریکا و اینگیلترهدن کؤمک ایستهدی، اوردویا دا انرژی تاسیسلرینده تدبیرلری آرتیرما تعلیماتی وئردی.
اوکراین پارلامنتی، آلدیغی قراردا، نوکلئر تاسیسلرین گوونلیگی اوچون کؤمک و بین الخالق موشاهیدچی چاغیریس ائتدی.
بو آرادا روس بلگورود بؤلگهسی اوستانداری، بعضی سیلاحلی قروپلارین موسکوا- کیریم یولونو کسمهیه چالیشدیقلارینی بیلدیردی.
کیریمدا حکومت بینالاری ایله هاوا ساحهلرینده، اونیفورمالاریندا بیر بایراق ایشارهسی اولمایان قروپلارین ایشغالی آلتیندا. کرملین هله، روس دانیشان بو قروپلارین روس نیظامی اولدوغونو تصدیقلمهییب.
سیواستوپولدکی روس دنیز پایگاهیندان باشکند “آغ مسجیده” ده یوزلرله عسگرین گؤندردیغی گلن خبرلر آراسیندا.
اوکراینین شرقینده ده روس کؤکنلیلر، کیئوده تانیمادیقلارینی اعلان ائدن گؤستریلر تشکیل ائدیر.
دونتسک، خارکوو، اودئسا کیمی شهرلرده روسیا یانلیلاری حکومت بینالارینا روسیا بایراقلاری آسدی.
سواستوپول و دونتسکده یئرلی ایداره ائتمه، کیئوده تانیمادیغینی اعلان ائتدی، دونتسک آلیاسکا مجلیسی بؤلگهنین ایستاتوسو ایله باغلی رفراندوما گئتمه قراری آلدی.
هارکوودا مینلرله آدام یئرلی ایداره ائتمه بیناسینا سالدیری ائتدی، روسیا علیهدارلاری ایله چیخان چاتیشمادا یارالانانلار اولدو.
کرملین قایناقلاری، اوکراینا عسگر گؤندرمه صلاحیتی آلماسینین آردیندان پوتینین، هم عسگر گؤندرمه، هم ده آمریکاداکی روس سفیرینی چکمه موضوعلارینداکی قرارینی، گلیشمهلره گؤره وئرهجگینی ائشیتدیردی.
آژانسلاری، روسیانین ایندییه قدر کیریم-ا ۶ مین عسگر گؤندردیگینی ایفاده ائدیر.
دیگر طرفدن روسیا، اوکرایندان بیر قاچقین آخینی ایله قارشی-قارشییا اولدوغونو آچیقلادی.
روس سرحد قوروما دایرهسی طرفیندن ائدیلن آچیقلامایا گؤره ، ژانویه-فوریه آیلاریندا اوکرایندان روسیایا کئچنلرین سایسی ۶۷۵ مینه چاتدی.
آچیقلامادا، اوکراینداکی کاوسون داوام ائتمهسی حالیندا، یوز مینلرله آدامین داها روسیایا قاچا بیلهجگی خبردارلیغینی بولونولدو.
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
تورکیهده بینگؤلدن قالخان هلیکوپتر ایله ارتباط، تورکیه ساعاتی ایله ۱۴:۲۵ده کسیلدی. بیتلیسده بیر حربی هلیکوپترین قضایا اوغراییب دوشمهسی نتیجهسینده ۱۱ عسگر شهید اولدو. میلی ساوونما باخانلیغینین یاییملادیغی آچیقلامایا گؤره، بینگؤلدن...
قازاقیستان اوردوسونون قوللانماغا حاضیرلاندیغی تورکیه یاپیمی زرهلی موحاریبه آراجی «آرما ۸×۸» ایله نفر اوزاقدان قوموتالی سلاح سیستئمینی تست ائتدیگی بیلدیریلدی. ساوونما (موادفیعه) باخانلیغیندان یاپیلان آچیقلامایا گؤره، قازاق عسگرلری اولوسلارآراسی سلاح...
ائرمنیستانین باش باخانی نیکول پاشینیان آنایاسایا دییشیکلیک ائدیلمهسی ایله باغلی رفراندوم اؤنردی. او، بو بارهده جمهوریت میدانیندا گئچیریلهن میتینقده سؤیلهدی. باشباخان، ائکیم آییندا ائرمئنیستان’ین جومهورباشقانلیغی یؤنئتیمینه گئچیشی قونوسوندا رفراندوما گئدهجهیینی...
آزربایجانین اورمو شهرینده میللی فعاللار دونیا آنادیلی گونونو قوتلاماق اوچون شهرین دیوارلاریندا پوستر یاپیشدیریبلار. آراز نیوزا گلن شکیللر و معلوماتا گؤره، دونیا آنادیلی گونونون یاخینلاشماسی ایله اورمولو میللی فعاللار بو...
«بوی آتدیم، آیا چاتدیم، آیدان بیر سوزوب ایچدیم ایچیب یولومو سئچدیم، ائل گوجویله دورماغا، ائل اوجاغین قوروماغا» دوکتور لطیف حسنی-تبریز اطلاعات تجریدخاناسی-۲۰۱۰ عزیز آزربایجان تورک میللتی! گونئی...


text:
"بوزقورد" سمبولو یاساغینا تپکیلر آرتیر
"اتریشده پارلماندا قبول ائدیلهن سمبول یاساسینین بوزقورد علامتینی ایچرهجک شکیلده قوهیه مینهجک اولماسینی قبول ائتمیر و بیر داها شدتله قیناییریق"
اتریشدن بوزقورد علامتی قاداغاسینا تپکیلر آرتیر.
اؤلکهده "بوزقورد" علامتینین "سمیول یاساسی" چرچیوهسینده قاداغان اولونماسینا تپکی گؤسترهنلر، باشباخان کورزون تویتر حسابی اوزریندن ائتدیگی پایلاشیما "بوزقورد" سمبولو علاوه ائدرک یوروملار یازدی.
باشباخان کورز، تپکیلر اوزرینه سوسیال مئدیا حسابیندان یئنی بیر آچیقلاما یایینلایاراق،
"بیزیم اساس دموکراتیک دگرلریمیزی قبول ائتمهیهن، یا دا بونا قارشی مباریزه آپاران شخصلرین اؤلکهمیزده یئری یوخدور" ایفادهلرینی ایشلتدی.
تپکیلرین اؤزونو هدفیندن اوزاقلاشدیرمایاجاغینی بیلدیرهن کورز، اتریشین قورال و یاسالارینا عمل ائتمهیهنلره یاسال ایشلم ائدیلهجگینی خاطیرلاتدی.
اتریشده دسامبر ۲۰۱۸ده مجلیسده قبول ائدیلهن "سمبول قانونو"، گئچن آی یاسالاشما پروسهسینی باشا چاتدیراراق ۱ مارس ۲۰۱۹ تاریخی اعتباریله قوهیه گیرمیشدی.
قانونا گؤره اؤلکهده داعش، القاعده، پکاکا، مسلمان قارداشلار، حماس، حزبالله، اوستاشا(اسکی یوکسلاویده بیر حرکت) کیمی ترور هؤرگوتو، پارتی و یا دیگر اولوشوملارا عیید، آرالاریندا "بوزقورد" ایشارهسنین ده اولدوغو ۱۳ سمبول و علامت قاداغان اولونموشدو.
قانونا ضد داورانانلارا ۴ مین یورویا قدر پول و یا بیر آی حبس جزاسی وئریلهجک.
تورک سیاستینین اؤنملی اولوشوملاریندان میللیتچی حرکت پارتیسی محپنین و اۆلکو اوجاقلارینین دا قوللاندیغی "بوزقورد" ایشارهسنین قاداغان ائدیلمهسی و بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا ایله عینی سیرایا قویولماسی تپکیلره سبب اولموشدو.
دارتیشمالی قانونا تورکیه سرت تپکی گؤسترمیش، خاریجی ایشلر باخانلیغیندان وئریلهن یازیلی آچیقلامادا،
"اتریشده پارلماندا قبول ائدیلهن و یاسالاشما پروسهسی باشا چاتان سمبول یاساسینین بوزقورد علامتینی ایچرهجک شکیلده ۱ مارس ۲۰۱۹ تاریخی اعتباریله قوهیه مینهجک اولماسینی قبول ائتمیر و بیر داها شدتله قیناییریق" دگرلندیرمهسینه یئر وئریلمیشدی.
خاریجی ایشلر باخانی مؤولود چاووشاوغلو دا، "بوزقورد" و "رابعه" علامتلرینین قاداغان ائتمهسینه تپکی گؤسترهرک،
"اتریشه بیر الیمده بوزقورد، بیر الیمده رابعه علامتی ایله گیرهجهیهم" ایفادهلرینی ایشلتمیشدی.
ایلگیلیلی خبرلر
سؤزده سوروملو تروریست ضررسیزلشدیریلدی
اؤزونه باغلی عنصورلارلا بیرلیکده تخریبات ائیلملرینه قاتیلان تروریست، میت طرفیندن هدف لیستینه آلینمیشدی
میللی گوونلیک شوراسی توپلانتیسیندان سونرا بیلدیری یاییملاندی
"میللی گوونلیک شوراسی بیلدیریسینده، عملیاتلارین تک هدفینین ترور هؤرگوتلری اولدوغو، بؤلگهده هئچ بیر ترور هؤرگوتونون وارلیغینا و فعالیتینه ایجازه وئریلمهیهجگی وورغولاندی"
میت: داعش عضوو ۵ تروریست یاخالاندی
سوریهنین قوزئیینده ترور هؤرگوتو داعش منسوبو ۵ تروریست سلاح و تجهیزاتی ایله بیرلیکده اله گئچیریلدی


text:
قاپی آرخامجا ائله باغلاندی، سسینی ده دویمادیم. آیاغیمی قاپیدان ائشییه آتیب- آتمامیش، گونشلی هاوادا گؤزلهنیلمز دولو- دولماچا یاغیشی کیمی «دهوه دادا» ذهنیمه دوشدو! ایکی آددیم آتمامیش اونو خاطیرلارکن آزادلیغیمین بیرینجی گولوشو دوداغیمدا اوتوردو.
دییهسن توتوقلانماغیم ایله آزادلیغیمین بیر اوجو اونا دویونلهنیب. آخی ائوه تؤکولوب، منی توتوقلایاندا شکوفهنین دهوهسی اولموشدوم. آنام اوتوز ایل قاباق جئهیز گتیردییی هئریز خالچاسینین ترسه خابیندا، اوتاغین دؤورهسینی گزیردیک. صحرامیز دا اوتاق ایدی، داغ- داشیمیز دا. شکوفه گولمکدن کئچینمیشدی. بیر آندا دهوه حالیم ایله هئریز خالچاسینین اوستونه چیخان پوتونلاری گؤردوم. شکوفه نابلد کیشیلری گؤرونجه آغلاییب، دئدی: «دهوه دادا، دهوه دادا، خیخلا!»
او آندا مین بیر فیکیر ذهنیمه گلدی. مین بیرینجی فیکیر ذهنیمده قاباریب، قالدی. آنامین خالچاسی میردارلانمیشدی. بو گئجه او خالچانین اوستونده ناماز قیلا بیلمیهجکدی.
ساغ- سولدا دایانمیش قاراووللارا باخمازدان بؤیوک آددیملاریملا قاپیدان اوزاقلاشیرام. بیلیمیرم قفیلدن آزاد بوراخیلدیغیما نئجه شادلیق ائلهییم. دونن گئجه گؤزومو یوموب، یاتاندا عاغلیما دا گلمزدی اؤز آیاغیملا بو لعنتلنمیش قاپیدان، دیوارلاردان اوزاقلاشا بیلرم. اوزاقلاشدیقجا، قاپینین آرخاسیندا قالمیش منه تای اینسانلار گؤزومون قاباغیندا صف چکیرلر. احد، موسی، محسن، حمید، عسگر…
اوردا کئچیردییم آجی- آغریلی گونلر یادیما دوشور. دقیقهسی ۲۴ ساعات کیمی اوزانان گونلر… نئجه اولا بیلر او اوزون، سونا چاتمایان گونلر ایندی ثانیه سایینجا ذهنیمدن کئچسین؟!
نظریمه گلیر او قاپیدان اوزاقلاشدیقجا کئچردییم گونلر بیربیرینین اوستونه پرئس اولوب، سیخیلیر، ذهنیمده قیسسالدیلیر، کیچیلیر. اؤز فیکیرمه تعجوب ائلیرم. آخی مگر زامان دا قیسسالار؟! کیچیلر؟! سیخیلار؟!
گؤیلوم ایستهییر آزادلیغیما گؤره شکوفه کیمی اوشاق یانا ایچدن قاینادیب، گولمهیی باشارا بیلردیم. آمما دوداغیم تبسمنن آرتیق گوله بیلمیر. دریندن نفس دریریرم. هاوا سینهمین دایازلیغیندا قالیر. گئنه دریندن نفس دریرم، گئنه هاوا دایازلیقدا قالیب، جییرلریمین هاوا کیسهلری یاریمچیلیق دولوب، بوشالیر.
عاغلیما دا گلمزدی گؤزلهنیلمز بیر آندا «اشیالاریوی ییغیشدیر گل!» دئسینلر. اشیالاریمی ییغیشدیریب، گلدیم. ایندی خیاباندایام. آزادام. آددیملاریم منی او دیوارلاردان اوزاقلاشدیریر. یاشاسین آددیملاریم، یاشاسین آیاقلاریم!
یقین کی آنام، خالچاسینی یوووب، پاکلاییب. اینسان او دیوارلارین، او قاپینین آرخاسیندا اولاندا، کردینین قیراغینا دوزلموش کرپیچلر بئله قیمتلهنیر. ائوین پیشییی پلنگ قیمتینده، کوچه ده آوارا- سرگردان قالمیش ایتلر ایسه شینلو ایتلر کیمی قیمتلهنیر. گوندهلیییمیزده یادا دوشمهینلرین هامیسی حسرت اولوب، اورهییوین باشینی دهلیر. او دیوارین، او قاپینین آرخاسیندا آغاجین یارپاق اسینتیسینی بئله اؤزلهییرسن. یئره تؤکولوب، أزیلمیش توتلارا تاماحلانیرسان، بوداقدان- بوداغا اوچان سئرچهلرین جیویلتیسینی، قارقالارین قاریلتیسینی ائشیتمهیه بئله حسرت چکیرسن. خیاباندا موتورسکلتلرین ویراژ سسی أن گؤزل موسیقی کیمی نظره گلیر.
آتامین توتون قوخوسونو دا اؤزلهمیشم. بو گئجه دولدورما سیگارینی آلیب، اؤزوم موشتوک باشینا تاخیب، ألینه وئرهجهیم. ائو اهلینین هامیسینی اؤزلهمیشم. آمما شکوفهنی هامیدان چوخ اؤزلهمیشم، آنامین تابوت زینروونو!
تابوت زینقروو دوغولاندا بیر هفته بویو کوسوب، ائوه گئتمهدیم. آز قالمیشدیم آتامین اوزونه دوروب، دئییم: «هئچ اوتانمادیز؟» آمما نه یاخچی دئمهدیم. شکوفه ائوه تازا بیر رنگ قاتدی. اوّلده عناد اوزوندن اونو سایمیردیم. نه گولوشلرینی، نه ایمکلهمهیینی، نه قوللارین آچیب، آنامین قوجاغیندان اؤزونو منیم قوجاغیما سالدیغینی، حتی آددیم باشی ییخیلیب، آیاغا قالخماغی وئجیمه ده گلمیردی. اونو لاپ ائله تابوت زینقروو کیمی گؤرورودوم. آمما بیر گون گؤردوم من آت اولموشام، دهوه اولموشام، شکوفه ده منیم بئلیمده گزیر.
شورههینی ائله منه سالیب کی، ائوه یئتیشمکده قویماز نفسیمی آلیم. من آت اولوب، کیشنهمهیی سئویرم، شکوفه ایسه منیم دهوهلییمی آت حالیمدان داها چوخ سئور. یومشاق یئرین بئلداری کیمی بئلیمده اوتوروب، صحرالاری، داغ- داشی گزهریک. گاهدان او قدر اوتاغین دؤورهسینده دیزی- دیزی گئدهرم کی، دیزلریمین دریسی سییریلر. شکوفه سرعتلی دهوهنی هئچ سئومز. منسه یورولاندا جیغاللیق ائلهییب، سرعت گئدرم بلکه اؤزو بئلیمده گزمکدن أل چکسین. دهوهنین سرعتی چوخالدیقجا دالبادال تیکرار ائلهیر: «دهوه دادا، دهوه دادا، بسدی خیخلا!» منسه یوکومو یئره قویوب، بیر باشا قاچارام نردیوانا ساری. یوخاری چیخیب، بالاخانامدا اوتوروب، دانیشگاه درسلرینی و یا آیری بیر کیتاب اوخویارام. شکوفهایسه گئنه در به در منی آختارار. هر یئردن ألی اوزولندن سونرا گلیب، نردیوانین آیاغیندا دایانیب سسلهیر: «دهوه دادا… دهوه دادا…»
تالواسالییام. ایچیمده بیر شئی منی قیجیقلاییر، دؤنوب آرخادا بوراخدیغیم قاپییا، هوندور دیوارلارا باخیم. آمما اؤزومه غالیب اولورام، باخمیرام. او گونلر کئچمیشده قالسا دا ایزینی بیر عؤمورلوک جیسمیمده، روحومدا داشییاجاغام. مگر آیاغیمداکی ایزلری سیلیب آرادان آپارماق اولار؟ مگر چینهدانی ایچینده پیشمیش تویوق یاددان چیخاسیدیر؟!
ملاقات گونوایدی. آنام نم نه قدر قیویر- زیور گتیرمیشدی. کیشمشدن توتدو پیشمیش تویوغاجان. همیشه کی کیمی ملاقاتچیلاریمیز گتیردیکلری یئمکلری بیر یئره توپلادیق. زعفرانلی تویوغون اییسی هامیمیزی اومدورموشدو. منسه آرا بیر، قابلامانین قاپاغینی گؤتوروب، زعفران اییسینی سینهمه چکیردیم. فرانسا عطری قوخویان قادینلار بئله بو زعفرانلی تویوغون یانیندا هئچ کیمی ایدی.
سوفرانی دؤشهدیک. هر ائودن بیر رنگ، بیر بویا، بیر قوخو… سوفرانین اورتاسیندا زعفرانلی، بوتؤو تویوق هامینین عاغلینی آپاریردی. سوفراآغاسی تویوغو نئچه پارچا ائلهییب، بشقابلارا پای چکیردی. بیردن بیره أل ساخلاییب دئدی: «بو دا نمنهدی؟» قاشیق ایله او «نمنه»نی قوردالادی. هامی اونون ألینه باخیردی. بیردن بیره «نمنه»نین نه اولدوغو بللی اولدو. چینهدان جیریلیب؛ تویوق دهنی، یارما- بوغدا تویوغون قابیرقاسینین اوستونه داغیلدی. منسه جین گؤرموشلر کیمی یئریمدن قالخیب، ائشییه چیخدیم. آنامین یئرینه اوتاندیم. بو نه دقتسیزلیکایدی جووانأزن آنامدان اوز وئرمیشدی! مندن سونرا هئچ کیم چینهدانی حسابا قویمادی. تویوق دهنینی آییریب، هر کس اؤز پایینی یئدی. منیم پاییم أل دهییلمهمیش قالدی. همبندلریم نه قدر اصرار ائلهدیلر، یئمهدیم. آنجاق منیم پاییم او تویوقدان زعفران اییسی اولدو.
اؤزومه غالیب اولا بیلمیرم. ارادهمه حاکیم اولا بیلیمرم. مگر ممکوندور اینسان دؤنوب آرخاسینا باخماسین؟! مگر نئچه آددیم آرخامدا قالمیشلاردان اوزاقلاشمیشام؟! تاکسی ده اوتورمامیش دؤنوب بیر داها او دویوارلارا، او قاپییا باخیرام. گؤرونتوسو ایچینده کئچنلری هئچ بللی ائتمیر. یولدان کئچهنین عاغلینا دا گلمز اوردا نه حادیثهلر اوز وئریر. نئجه ده ضدیّتلی بیر دونیادا یاشاییریق؟!
قاپینی آنام آچیر. منی گؤرجک هویوخوب قالیر. سونرا منی باغیرینا باسیب، آغلاییر. آغلاماغیم گلمیر. آنام منی بوراخمییاناجان، باغریندا قالیرام. قوجاقلاری امنیّت دولو آنالارین بیر بو قدر گؤزو یاشلی اولدوقلاری منیم اوچون عؤمورلوک بیر معما قالاجاق. کدرلی چاغلاریلا سئوینج آنیلاری هئچ بللی اولمور. هر ایکی حالدا کیپریک سیخمامیش گؤز یاشلاری یاناقلارینا آخیر!
ائو اهلی قاپیدان، پنجرهدن چیخیب، منی قارشیلاییرلار. دییهسن مقدس بیر سفردن دؤنموشم. آتام هله ایشدن ائوه دؤنمهییب. گؤزوم شکوفهنی آختاریر. سوروشورام «دهوه دادا یاتیب؟» بیردن بیره هامینین سسی خیپ کسیلیر. گئنه آنامین گؤز یاشی یاناغینا سوزور. أتهیین اوجویلا گؤز یاشینی سیلیر. هویوخوب قالمیشام.
«سحره یاخین هامی یوخودا، دوروب چیخمیشدی نردیوانا. گویا ایستیرمیش گئتسین بالاخانایا…ائله او گونایدی دا چینهدان تویوغون اوستونده قالمیشدی!»
قاش قارالیب. نردیوانین آخیر پیللهسینده اوتورموشام. دهوه اولماغیم گلیر. آت اولوب کیشنهمک ایستهییرم. ائله کیشنهمک کی، سسیم دونیانین قولاغینی کار ائلهسین.
کاش آنامین گؤزلری منده اولاردی. کیپریک چالمامیش غم- غصه دامجیلاری باش آلیب، یاناغیما سوزردی!
بالاخانایا گئتمهییم گلمیر. دهوه دادانین اؤلوم دردی جانیمی سیخیر. منیم اوچ یاشلی شکوفهام… آنامین تابوت زینقروو… کیمین اوغرونا دونیادان کؤچدو؟! …تقدیر ایدی، یوخسا دیوارلارین آرخاسیندا اوز وئرن حادیثهلره باغلییدی؟ اگر من او دیوارلارین آرخاسینا آپاریلماسایدیم، اگر او گئجه اونون دهوهسی اولسایدیم، سونرا اونو قوجاغیمدا یاتیردیب، یئرینه سالسایدیم، گئنه ده سحره یاخین یئریندن قالخیب، نردیوانا چیخاجاقایدی؟…
دیوارلارین آرخاسیندا قالمیشلارگؤز اؤنومده رژه کئچیرلر. یقین ایندی سوفرانی آچیبلار. سوفرا آغاسی هر کسین پایینی بشقابینا چکیر. منیم بشقابیم صاحابسیز قالیب.
گؤزوم قاپیدا، بیراز سونرا آتام ایشدن ائوه دؤنهجک. منسه اونون توتون کیسهسینی آلیب، بیر سیگار بوکوب، موشتوکون باشینا تاخیب، آلیشدیریب، بیر نفسلیک توستونو سینهمه دولدوروب، سونرا موشتویو آتام وئرهجهیم…
۱۳۹۵٫۶٫۱۶


text:
هئيراتی (رقص)
هئیراتی – آذربایجان ضربی موغامی و بو موغام اوزرینده قورولموش اونودولموش آذربایجان رقصی.
سؤز آچیمی[دَییشدیر]
"هئیراتی" سؤزو هرات جوغرافی آدینین تحریف اولونموش بیچیمیدیر. حاضیردا هرات ایراندا شهر و افغانیستاندا ایرانلا همسرحد اولان ویلایتین آدیدیر. آما واختیله اورادا صفویلر دؤولتینین اؤنملی مرکزلریندن بیری اولان هرات بیگلربیلیگی اولوب.[۱] افراسیاب بدلبیلینین "ایضاحلی مونوقرافیک موسیقی لوغتی"نده "کابیلی" سؤزو بو موغامین باشقا بیر آدی کیمی گؤستریلمیشدیر.[۲]
اؤزللیکلری[دَییشدیر]
ماهور-هیندی موغامی کؤکونده گومراه، نیکبین و جنگاور احوالی – روحیهلی ضربی موغام. راست مقامینا اساسلانیر[۳] [۴]. اؤزو ده "دو" مایهلی راست لاد-مقامینا اساسلانیر. هئیراتی ضربی موغامی "ماهور – هیندی" موغام دستگاهینین آیری-آیری مئلودیک دؤنملرینی اؤزونده بیرلشدیرن سربست ایمپروویزهیه مالیکدیر. اؤلچوسو 4/2-دیر. هئیراتی نیکبین، مرد، قهرمانی احوال یاراداندیر. بوتون ایفا واریانتلاریندا غزلله اوخونور. ان ماهیر ایفاچیسی خان شوشینسکی حساب اولونور. خواننده هئیراتی اوخویان زامان چوخ میقداردا نقارتواری سؤزلردن ایستیفاده ائتمیشدیر.
بو موغام اوزرینده رقص ده مؤوجود اولوب، آنجاق اونودولوب. خالق موسیقیسینی دریندن بیلن جاببار قاریاغدیاوغلو هئیراتی رقصینی بیلیردی.[۵]
هئیراتی موغام ییرمینجی عصرین اوللرینده تورکیهلی موسیقیشوناس رئوف یئکتابگین تشبوثو و مشدی جمیل امیرووون کؤمگی ایله ایلک دفعه نوتا سالینیب.[۶]
هئیراتی بستهکار موسیقیسینده[دَییشدیر]
اوزئییر حاجیبیگوو هئیراتی موغامینی "لئیلی و مجنون" اوپئراسینا دا داخیل ائتمیشدیر [۳].
بستهکار افراسیاب بدلبیلی ایسه سیمفونیک ضربی-موغام هئیراتینی بستهلهمیشدیر.[۷]
قایناق[دَییشدیر]
- ^ "فراهيم صاديقوو. راست موغامي". Archived from the original on 2014-06-16. Retrieved 2019-07-07.
- ^ افراسياب بدلبيلي. ايضاحلي مونوقرافيک موسيقي لوغتي - کابيلي
- ^ ۳٫۰ ۳٫۱ موغام ائنسيکلوپدياسي - هئيراتي
- ^ اوزئيير حاجيبيگوو الکترون درس وسايتي - هئيراتي
- ^ مصطفی سمنلی. ایلک آذربایجان رقص آنسامبلی. "قوبوستان".-2009.-№3.-ص.39-46.[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ^ رافائل موسایئو. موغاملارین نوت یازیلارینا دایر. "موسیقی دونیاسی" ژورنالی.
- ^ افراسیاب بدلبیلی. افراسیاب بدلبیلینین آرشیو فوندو
ویدئو[دَییشدیر]
"لئیلی و مجنون" اوپئراسی - نوفلین کور ایله صحنهسینده «هئیراتی» ضربی-موغامی
تشکیلات نصیروو - هئیراتی (1991)


text:
اویان نیوز: تورکیه غرفهسینین رسمی آچیلیشینی ائدن مدنیت و توریزم ناظیری چلیک چیخیشیندا، تورکیهنین پلورالیست مدنی کؤکلری باخیمیندان یئر اوزونون سمبول اؤلکهلریندن بیری اولدوغونو سؤیلهدی
تورکیهنین مرکز اؤلکه اولدوغو اولوسلار آراسی لندن کیتاب سرگیسی باشلادی.
تورکیه غرفهسینین رسمی آچیلیشینی ائدن مدنیت و توریزم ناظیری چلیک چیخیشیندا، تورکیهنین پلورالیست مدنی کؤکلری باخیمیندان یئر اوزونون سمبول اؤلکهلریندن بیری اولدوغونو سؤیلهدی.
تورکیهنین کوزموپولیت قورولوشونون غورور دویولان ان بؤیوک خزینهسی اولدوغونو یازان چلیک، بو گون ان بؤیوک احتیاجین مدنیتلر آراسی دیالوق اولدوغونو بیلدیردی. کولتور و توریزم ناظیری عمر چلیک، “اینگیلیس ادبیات سئورلر و سرگیسی زیارت ائدنلر، مدنیتیمیزین و ادبیاتیمیزین بوتون رنگلرینی، درینلیگینی و اؤلچوسونو، قیساجا پلورالیست یاپیسینی داها یاخشی قبول ائتمه فورصتینی تاپاجاق “دئدی.
سرگییه، تورکیه مدنیت و توریزم ناظیرینین چلیک، اینگیلتره مدنیت، ارتباط و یارادیجی صنایعلر ناظیری اد وایزی، لندن کیتاب سرگیسی دیرکتورو جکس توماس ایله عدالت آغا اوغلو، آیشه کولین، دوغان سرعتله، احمد اومید، الیف شافاک، اینجی آرال کیمی یازارلارین آراسیندا اولدوغو چوخ سایدا آدام قاتیلیر.
ایرلس کورت سرگی مرکزینه تورک بایراقلاری آسیلیرکن، تورکیه مرکز اؤلکه اولاراق ۶۵۰ متر مربع ان گئنیش غرفهیه صاحب.
لندن کیتاب سرگیسی، ۱۷ آوریلده سونا چاتاجاق.
ت رت


text:
دانلود آهنگ ترکی جان پاپانین اوغلودو بو از ایلکین چرکزاوغلو
ایلکین چرکزاوغلو – جان پاپانین اوغلودو بو
دانلود آهنگ جدید ایلکین چرکزاوغلو به نام جان پاپانین اوغلودو بو
Ilkin Cerkezoglu – Can Papanin Ogludu Bu
متن آهنگ جان پاپانین اوغلودو بو
ایاغینی هارا گویور هر بولگده تانییلار اونو
پاپانین گل بالاسیدی اولکده تانییلار اونو
پولو چوخ امکانی چوخ محلده تانییلار اونو
ساده حرمتلی بیر اوغلان پاپانین اوغلودو بو
خطرینه دیمه گینن جان پاپانین اوغلودو بو
پاپانین شوتونا ادیر قان پاپانین اوغلودو بو
***
پاپانین اوغلودو وار دوز گجدن صبحه قدر
یغیشمیر اوینه آچار چای چیلاردا سحر
اما قامیر ک ادیر اودکیلرین عمرون هدر
دییسن اولوب کاتریان پاپانین اوغلودو بو
***
سوسیال شبکه لرین گوندمی هر ماجراسی
کیشی رفتاریله ضرده یوخدور آراسی
بله اوغلاندا وارکی سیوغلوسه یوز قاراسی
دیسن گوزلری مرجان پاپانین اوغلودو بو
***
پاپاسینان اویرنیب خالقا گوستریب هنرین
قویمادی بیر قاریشتا قالسین اسارتده یری
تورپاغلار آزاد اولدو ساغ سالامات دوندی گری
یاشاسین آذربایجان وطنین اوغلودو بو
***
فرقی بیردیر آراسیندا گلجی کچمیشینین
بیلیر ایزلیجیلری اوستاسیدی اوز ایشینین
ایلکینی چوخو تانیر اوغلودو چرکز کیشینین
چوخونا تانیشدی آد سان پاپانین اوغلودو بو
.
.
.
دانلود جدیدترین آهنگ های تورکی
تورک موزیک ، مرجع آهنگ های تورکی
…
کانال تلگرامی تورک موزیک
…
دانلود آهنگ ترکی جان پاپانین اوغلودو بو از ایلکین چرکزاوغلو
آهنگ پیشنهادی بعدی :
پخش آنلاین
نظرات
- نظرات پس از تایید مدیریت نمایش داده خواهند شد.
- لطفا نظرات خود را بصورت فارسی تایپ کنید.


text:
عبدالله بن خلیفه ایستادیومو
عبدالله بن خلیفه ایستادیومو (اینگیلیسیجه: Abdullah bin Khalifa Stadium) دوحه شهرینده بیر ایستادیومدور. 2013 ایلینده تاسیس اوْلونوب. الدحیل ایدمان کولوبو تیمی ائو اوْیونلارینی بۇ یئرده اوْیناییر. بۇ ایستادیوم عۆمومیلیکده ۹٬۰۰۰ تاماشاچی تۇتومونا مالیکدیر. صاحیبی الدحیل ایدمان کولوبودور.
قایناقلاردَییشدیر
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Abdullah bin Khalifa Stadium»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۷ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده عبدالله بن خلیفه ایستادیومو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
قانماق ایسته مز باشا کئچه ن باشی بوْش میللته قان قوسدورور، آشکارلیقدان دم وورور، دانیشانی سوسدورور. کؤهنه لری اوچوروب، سؤزدن عمارت قورور، اوْ، میللتین دردینی بیر آن قانماق ایسته مز. بیر تمه لسیز محرابا عؤمرو بویو باش قوْیان، ائشیتدییی هر تزه فیکره، سؤزه قوش قوْیان، قیرخ ایل بوندان ازلکی شعارلارلا یاشایان کؤهنه یوْلو، وردیشی، بو […]
قانماق ایسته مز
باشا کئچه ن باشی بوْش میللته قان قوسدورور،
آشکارلیقدان دم وورور، دانیشانی سوسدورور.
کؤهنه لری اوچوروب، سؤزدن عمارت قورور،
اوْ، میللتین دردینی بیر آن قانماق ایسته مز.
بیر تمه لسیز محرابا عؤمرو بویو باش قوْیان،
ائشیتدییی هر تزه فیکره، سؤزه قوش قوْیان،
قیرخ ایل بوندان ازلکی شعارلارلا یاشایان
کؤهنه یوْلو، وردیشی، بو گون دانماق ایسته مز.
جهالتی چوخ اولور ساوادلی جاهللرین،
اونلار خبرسیزدیلر طلبیندن ایللرین.
جهالت گیردابیندا یوخولاری چوخ درین،
جهالت یوخوسوندان هئچ اویانماق ایسته مز.
وظیفه پالتارینی گییه ن کیمی اینینه،
میللت اوز اوسته دوشسون، گلمز اونون عئینینه،
وطن، میللت قایغیسی باتماز اونون بئینینه،
رتبه سیاهیسیندن قارالانماق ایسته مز.
آغاسینین یانیندا حؤرمت قازانماق اوچون
میللتینین باشیندا قوْز سیندیریر اوْ، بو گون.
آرخاسینی کناردا تاپان بو بیج تونبه تون
میللتین کؤلگه سینه دالدالانماق ایسته مز.
آبریمیزی قوْرویوب بیز گوناهکار اولموشوق،
گؤزلری کوْر، دیلی لال، قولاغی کار اولموشوق.
بیر زامانلار آخی بیز، أر اوغلو أر اولموشوق.
یادداش اؤز دونه نینی نییه آنماق ایسته مز؟
دردینین شدَتیندن اوْیوم – اوْیوم اوْیولان،
هر ایشده حاقلی ایکن، هر ایشده حاقسیز اولان،
یوردوندان، یوواسیندان ایلیم – ایلیم قوْوولان
قارداشینین دردینه قارداش یانماق ایسته مز.
بئش آددیم ایره لینی گؤرموروک، دومانداییق،
دنیزده ییک، بیلمیریک، هارا گئدیر بو قاییق.
همیشه گومانداییق، ائله بیر زامانداییق،
قانان گؤرمه ک ایسته مز، گؤرن قانماق ایسته مز.
( بختیار وهابزاده)
کاغیزلاشان آغاجلار
اوزولدو گؤیلردن آغاجین الی،
کاغیز اولماق اوچون دوشدو تورپاغا.
مئشه ایلاهه سی، مئشه گؤزلی
گئتدی قلملره قوربان اولماغا.
اونا قهمر دورماق، ال توتماق چتین
باهاریم ائله بیل پاییزا دؤندو.
قانیم ائله قاچدی، سیریم – صفتیم
آغ آپ آغ آغاریب کاغیزا دؤندو
آغاج دؤنمه لییدی دوم آغ وااغا،
ائه، اونون قدرینی کیم بیله جکدیر؟
گؤیلره باش چکن بو اوجالیغا
بلکه ده بیریسی ال سیله جکدیر!
یووالار داغیلدی نئچه بوداقدا،
قزئت اولمالییدی آغاجلار تک – تک
مئشه نی قیریردیق، مئشه لر حاقدا
هیجان سیقنالی چاپ ائله تدیرک.
یووانی اوچوران انسان اَلییدی…
دویساقدا قوشلارین مصیبتینی،
کیمسه او بوداغا کؤچورمه لییدی
آنا طبیعتین محبتینی.
قاییتدیم او یئردن من یانا – یانا،
بویلاندیم آرخایا یوز دفعه آزی…
کسیلمیش قوْواغین شاه وقارینا
لاییق اولاجاقمی یازدیغیم یازی؟!
تیتره ییر الیمده اوچونور قلم،
باشیما ائله بیل دونیا دار گلیر.
گؤزومون اؤنونه بو ساعات، بو دم
کاغیزا چئوریله ن آغاجلارگلیر.
(شاهمار اکبرزاده)
اویانمیش
تاریخین اگر دفترین آچسان، گؤره جکسن،
هر بابی و هر فصلی قیزیل قانلا بویانمیش!
بیر نئچه قیزیل قبَه لی معبد تیکیلرکن،
خلقین ائوی اوچموش باشینا، خرمنی یانمیش.
اینسان کی، حیات فلسفه سین آنلاماز اولدو،
دونیادا، و افسانه یه، افسونه اینانمیش.
شاهانه سارایلاردا گئجه توی توتولاندا،
بیر چوخ قاپیلار غمله و ماتمله قاپانمیش.
گؤردونمو، سورو ایچره گئدن قوردو؟ آماندیر!
باخ، قویروغونا، گؤزلرینه، سانما چوبانمیش،
عصرین او قاری دایه سینه سؤیله کی، بیرده!
آرتیق دئمه لایلای کی، یاتان ائللر اویانمیش.
(حبیب ساهر)
اورَگیمین بیر تیکه سین داشا دؤندردیم،
یاناندا سنه بیرزاد اولماسین.
دئمه کی، داش اورَگیوی گتیرمیشدین
اورَگیمین یوخاری باشینا.
***
گوندوزو گئجه دن چیخدین،
گئجه یاری اولدو!
منی اؤزوندن چیخماکی،
یاریم قالارسان گئجه یاریسی!
***
اؤلولرین الیندن چیخان،
اؤلومجول گونش،
اود اولسا، اوتوردوغو یئری یاندیرا بیلمیر؛
داغلارین دالیندان اؤزونوقالدیرا بیلمیر.
(فرانک فرید. ایپک)
اونلار گؤروشدولر: آیلی گئجه یدی
اوغلان پیچیلتییلا سئویرم دئدی
«عهدیندن دؤنه نین گؤزو اوْیولسون
آی دا عشقیمیزه قوی شاهید اولسون»
اونلار آیریلدیلار، آیلی گئجه یدی
اوغلان باشقاسینا سئویرم دئدی
آی گیردی بولودا، اوزونده کدر
قورخدوکی یئنه ده شاهید چکه لر
(نبی خزری)
اَینیمه گلمه ین پالتارلاریمی،
آنام گولومسه یه رک یاراشدیراردی
_ « لاپ سنین اَینینه تیکیلیب! » دئیه ردی!
آمما
آینامیز…
شالواریمی ایکی یاش اؤزومدن کیچیک
کؤینه ییمی اوچ یاش اؤزومدن بؤیوک گؤسترردی!
من آناما اینانمیشدیم
آینامیز یالان سؤیله ییردی !
(ابولفضل ثوابی)
تهیه و تنظیم : الهام عبادی ( دبیر سرویس تورکی )
پایگاه خبری توران