text:
خانیم قوری همیشه رئی-ین حالین سوروشماق اوچون یا دا چای ایچیب ایچمهدیینی بیلسین دئیین پیللهلرین اوستوندن اونو سسلهیردی. او دا همیشه دئیردی یاخشیدی و چای ایچمهیه واقتی یوخدو. خانیم دئیردی اوغلوم دا اؤزوم کیمی چالیشقاندی. همیشه دوزلتدیگی دئسئرلردن بیرآز آرتیق اونا یئدیرمهیه چالیشاردی-آزاجیق مورابا، کؤکه، یا دا زنجفیللی فتیر-منه ده همیشه باسدیقلاریندان… اوغلو دئیردی یوخ، یا دا ائوده هر نه گرکن قدر وار. من همیشه قارشیندا دایاناردیم آما یئددینجی سگگیزینجی دؤنه ایصراریندا بویون اَیردیم. الین قایتارماق، دوغروسو اونو آلداتماق و اینجیتمک چوخ اوتاندیریجی اولاردی. من رئی-ی همیشه، یوخ دئمهیینه داوام ائده بیلیردی دئیین آلقیشلاردیم[۱۴]. او “یوخ آنا” بیله دئمزدی تکجه یوخ دئیردی.
سونرا خانیم دانیشماق اوچون سؤز تاپماغا چالیشاردی.
“خب، تازا و ماراقلی خبرین یوخدو؟”
هئچ نه، بیلمیرم. رئی هئچ واقت تربییهسیزلیک ائتمزدی یا دا سینیرلنمزدی[۱۵] آما آناسینا اوز ده وئرمزدی. اونون حالی همیشه یاخشی ایدی. سویوقلاماسی دوزهلیب. خانیم کورنیش[۱۶] ایله ایرئن[۱۷] ده همیشه یاخشیدیلار. رئی ونکوورین دوغوسوندا[۱۸] خانیم کورنیش-ین ائوینده یاشاییردی. همیشه خانیم کورنیش-ین ائوینین هندهورینده بئله ایشلردن اولاردی، اونا گؤره ایشلرین یئیین بیتیریب گئتمک زوروندا اولاردی. هم ده اونون قیزی ایرئن-ین ساخلاماغیندا، کی ویلچئر اوستونده ایلهشردی اونا یاردیم ائدردی. ایرئن بئیین ایفلیجی اولموشدو. رئی، ایرئن ده یاخشی دیر دئمه میشدن اؤنجه خانیم قوری دئیردی “یازیق قیز”. خانیم هئچ وقت اوغلونون اوزونه دوروب وقتینی بیر دردلی قیز ایله سووشدورماسینا گؤره؛ قیزی ایستنلئی[۱۹] پارکینا یا دا گئجه لر دوندورما آلماق اوچون دولاندیرماغا آپارماغینا گؤره قینامازدی(هردن خانیم کورنیش ایله تئلفونلا دانیشدیغینا گؤره بونلاری بیلیردی). حال بو کی منه دئیردی: ایستر ایستهمز دوندورمانین سویو قیزین اوزوندن سوزوب آخماق گؤرکمی منه گؤرسللهنیردی[۲۰]. اؤز الیمده دئییل، کسین کوتله[۲۱] اونلارا آخماق کیمین باخیب گولور.
او دئیردی کی قوری بَی-ی ویلچئرایله دیشارییا آپاراندا هامی اونا باخاردی( قوری بَی بئیین اینفراکتی[۲۲] کئچیرمیشدی)، آما او فرقلی ایدی،ائودن دیشاریدا ترپنمهزدی و یا اؤزوندن سس چیخارمازدی و خانیم همیشه امین ایدی کی او گؤرکملی گؤرونور. حال بو کی ایرئن اویان بویانا آخاردی و قاز سسی چیخارداردی قا، قا، قا…. یازیق قیز اؤزونو ییغیشدیرا بیلمیردی.
خانیم کورنیشین بئینینده بلکه بیر شئی وار، خانیم قوری دئدی. او اؤلندن سونرا کیم او ایفلیج قیزا باخاجاق؟ ساغلام اینسانلارلا ائله اینسانلار ائولنه بیلمهمک اوچون گرک بیر یاسا اولا. آما هله کی یوخدور.
خانیم قوری مندن ایستهینده اوسته، قهوهلشمک اوچون گئدم، من هئچ وقت خوشلامازدیم. زئرزمی ده اؤز کیشیسل[۲۳] یاشامیما باشیم قال ایدی. بعضی واختلار گلیب قاپینی دؤینده ائوده دئییلم کیمی گؤسترَردیم. آما بونو ایناندیرماق اوچون تئز چیراغی سؤندوروب قاپینی دا کیلیدلردیم، ائشیدردیم کی پیلله لردن اوسته چیخیب قاپینی آچدی و سونرا مجبور اولاردیم دیرناقلاریلا قاپینین اوزَرین تیققیلدادیب آدیمی تیریلدایانا قدر اورادا آوارا قالام. داها سونراسی ان آزی بیر ساعات سسسیز قالیب تووالئتده سیفون چکمهمک زوروندا ایدیم. دئسهیدیمسه واختیم یوخدو ایشیم وار. گولوب دئیردی “نئیلیرسن؟”
“مکتوب یازیرام” دئیردیم
” همیشه مکتوب یازیسان” دئیردی، ” داریخیسان”
قاشلاری چؤهرایی ایدی-ساچی نین بیر تورلو قیرمیزییا چالان چؤهرایی رنگی. ساچلارینین رنگینین دوغال[۲۴] اولدوغونو دوشونمورم، آما قاشلارین نئجه بویایا بیلردی؟ اوزو اینجه، طراوتلی، اَننیکلی[۲۵]، دیشلری بؤیوک و پارلاق ایدی. دوستلوغا و توپلاشیب دانیشماغا حدسیز حئسابسیز ماراقلی ایدی. بیرینجی صبح چئس منی بو آپارتمانا گتیره نده، منی قاطاردا گؤرندن سونرا، خانیم بیر بوشقاب کؤکه ایله قوردیانا گولوشلریله قاپیمیزی دؤیدو. منیم سیاحت بؤرکوم هله باشیمدا ایدی، چئس ده منیم قاییشیمی آچسین دئیین الین بئلیمه آپارمیشدی کی ال ساخلادی. کؤکه لری قورو و برک ایدیلر و اوستلری آچیق چؤهرایی رنگده شکرله یومورتانین قاریشیغیلا اؤرتولموشدو کی منیم تویومو قوتلاسین. چئس اونونلا قیسا دانیشدی.
یاریم ساعاتا ایش یئرینه قاییتمالی ایدی. اونون شرریندن قورتاراندان سونرا باشلادیغی ایشی بیتیرمه یه هئچ واخت یوخ ایدی، عوضینه دال با دال کؤکه لری یئییب گیلئیلهندی کی بونلارتاختا کهپهیینین دادینی وئریر.
“سنین اَرین چوخ جیددی دیر” یقین کی منه دئدی. او همیشه گلیب گئدهنده بو جیددیتی اوندا گؤرورم و گولمهییم گلیر. اونا دئمک ایستیرم کی چوخ چتین توتما، بوتون دونیانی سنین بئلیوه چاتمیبلار کی”.
بعضا اونون آرخاسیجا اوست قاتا چیخماغا مجبور اولاردیم، و اوخودوغوم کیتابی یا دا یازدیغیم پاراقرافی یاری بوراخاردیم. بیز اونون یئمک اوتاغی ماساسیندا ایلهشردیک. ماسانین اوستونده تور اورتوک و بیر سرامیکی قو قوشونون شکیلینی گؤسترن سگگیز بوجاقلی گوزگو وار ایدی. چینی فینجانلاردا چای ایچردیک و بالاجا سئت بوشقابلاردا کی یئمهلیلردن یئیردیک( همن کؤکه لر و موراببالار و کیشمیشلی کئیک لردن یا دا برک بیسکویت لردن) و اینجه ناخیشلی دستماللارلا خیریم خیرداسین دوداقلاریمیزدان سیلردیک. من شوشه آراجی[۲۶] اولان کابنئتین اوزهرینده ایلهشردیم، کابنئتده بوتون گؤزل شوشه آراجلاری دوزولموشدولر، شکر ایله موراببا یئمک سئتی، دئکوراتیو و یا گوندلیک قوللانماق اوچون دوز و ایستیاوتلار قابلاری، هم ده تومورجوق[۲۷] گولدانلاری، داخما شکیلینده چامور[۲۸] چایدان، و زانباق گولو شکیلینده ساردونیالار[۲۹]. خانیم قوری آیدا بیر دفعه شوشه آراجی اولان کابنئتی تؤکوب هر نهیی تمیزله ردی. اؤزو منه بئله دئمیشدی. او هر نهیی کی گلهجکده ائوه و گلهجهییمه گؤره گرک ائدم منه دئیردی. او، بلکه من خوشلاییرام و دئمه سینی ایسته ییرم دوشونردی و چوخ دانیشاردی. ائله ده حیس ائدردیم بیر دمیر دنگه آغیرلیغی[۳۰] گؤودهمه باغلاییبلار. گوندوزون اورتاسیندا هئی اسنهییردیم. اوزاغا سورونوب و گیزلنیب و یاتماق آرزولاردیم. آما اوزده هر نهیی آلقیشلاردیم: شوشه کابنئتین آراجین، خانیم قورینین یاشامدا ائودارلیق قایدالارین، گونده کی گئیدییی بیر بیرینه یاراشان گئییم لری، یاسمن و یا مرجان رنگینده دامن و ژاکئتلر. و اونلارا اویغون قوندارما ایپکدن شاللار.
“همیشه اول ائله پالتار گئی کی ائله بیل ایستیسن ائشییه چیخاسان، سورا ساچلاریوی دارا و بزَن- نئچه دفعه منی گئجه پالتاریلا گؤروب لاغ یومورتا کیمین دووارا چیرپیلمیشدیم- سورا بیر شئی یومالی یا پیشیرمه لیسنسه دؤشلوک باغلییا بیلرسن. بو روحییهوه ده یاخشی دی.
و همیشه بیرآز پیشمیش یئمهلی خبرسیز گلن قوناقلار اوچون الینده اولسون( من بیلن هئچ واقت مندن باشقا اونون گؤروشونه گلن اولمازدی و دئمک اولماز کی من خبرسیز گئتمیشم). و هئچ وقت قهوهنی لیواندا ایچمه”.
سؤزلری کسینلیکله[۳۱] دئییلمزدی. “من همیشه” یا “من خوشلارام کی…” یا ” من دوشونورم کی یاخشیدی…” قوللاناردی.
من اوزاقلاردا وحشی یئرلرده بیله یاشایان زامانلار همیشه خوشلاردیم کی…
بیر آن آغزیمی آچدیم و قاققیلداماغا احتیاجیم کسیلدی. هانسی وحشی یئرده یاشاییردی؟ و نه زامان؟
“هیم، چیمرلیکدن[۳۲] اوزاقدا” دئدی، ” بیر زامان من ده گلین ایدیم، نئچه ایل اوردا یاشادیم. یونییون بای دا[۳۳]، چوخ دا وحشی یئر دئییلدی. کورتئز آداسیندا.”
سوروشدوم اورا هارادی،”اوه، بوردان اوزاقدی” دئدی.
“اورا گؤرمه لی یئر اولمالی دی” دئدیم.
“هیم، گؤرمهلی دی” دئدی. “سنجه آییلار گؤرمهلی اولسا. سنجه پومالار گؤرمهلی اولسا. من اؤزوم بیر بالاجا اویگار[۳۴] یئرده یاشاماغی ترجیه وئررم”.
یئمک اوتاغی بیر پالید[۳۵] آغاجیندان دوزهلن سوروگولو[۳۶] قاپی واسیطهسیله قوناق اوتاغیندان آیریلمیشدی. قاپی همیشه بیرآز آچیق قالاردی کی ماسانین بو باشیندا ایلهشن خانیم قوری، قوناق اوتاغینین پنجرهسینین اؤنونده کاناپهده ایلهشن قوری بَیی هردن ایزلهسین. سونرا”منیم اَریم ویلچئر اوستونده” باشلیغی ایله دانیشاردی. آما دوغروسو تکجه دیشارییا دولانماق اوچون چیخاندا اونو ویلچئر اوستونده اوتورداردی. اونلارین تئلویزیونلاری یوخ ایدی- او زامان تئلویزیون یئنیجه چیخمیشدی- قوری بَی ایلهشیب خیاوانا و خیاوانین اوزوناسیندا کی کیتسیلانو[۳۷] پارکینا و اوندان یوخاریدا بورارد[۳۸] چایینا باخاردی.
قوری بَی تووالئته گئتمک اوچون اؤز یؤندمین تاپمیشدی. بیر الینده چهلییی اولاردی باشقا الیله ده اوتوراجاقلارین[۳۹] آرخاسیندان یاپیشاردی یا دا الین دووارا سورته سورته گئدردی. اؤزو اؤزون یویوب قاییدا بیلیردی و بو چوخ سورَردی[۴۰]. خانیم قوری دئییردی بعضا تووالئته تئی چکمک گرکیر.
من گئنللیکده قوری بَی-ین آچیق یاشیل رنگ کاناپه ده اوزادیلمیش قیچین گؤرهردیم. من اورادا اولارکن بیر ایکی دفعه آغیر گؤودهسینی چکیب ساللانا ساللانا تووالئته گئتمک زوروندا اولوردو. بؤیوک ، یئکه باش، گئنیش چییینلی و آغیر سوموکلی بیر کیشی ایدی.
من اوزونه باخمازدیم.منجه بئیین اینفراکتی و یا خسته لیک ائتگیسینده ایفلیج اولان اینسانلار بدبختلیک گتیره بیلرلر. و پیس اولایلاری خاطیرلادیرلار. اونلارین خسته عضولریندن و یا اونلارین قورخمالی طالئعین گؤسترن باشقا فیزیکی ایشارتلریندن چکینمیردیم بلکه اونلارین اینسانی باخیشلاریندان چکینهردیم.
سانمیرام او دا منه باخمیش اولایدی، هر حالدا خانیم قوری، من آشاغیدان اونلارا قوناق گلمیشم دئیردی. او سالام وئرمک و یا خداحافیظلشمک اوچون ائلییه بیلدییی قدر بیر خیریلتی سسی چیخارداردی.
بیزیم آپارتماندا ایکی اوتاق و بیر یاریمچیلیق اوتاق وار ایدی. ائوین آراجی ایله کیرایه ائله میشدیک. بئله ائولرده آراجلار یاریمچیلیق اولار، هم ده کی ائشییه آتمالی اولارلار. یادیمدادیر قوناق اوتاغینین دؤشهمهسی[۴۱] آرتیق قالمیش کوادرات[۴۲] ودوزبوجاقلی[۴۳] شکیللی لئنولیوم لار ایله دؤشهنمیشدیر. سانکی بوتون چئشیدلی بویالار و ناخیشلار بیر قیرخ تیکه قوراما کیمی بیر بیرینین بؤیرونده ایلهشیب فیلماشین[۴۴]لارلا سیرالانیبلار. مطبخده بیر دؤرد گؤزلو گازی اوجاق وار ایدی. یاتاغیمیز مطبخین بؤیرونده بیر چارداقدا ایدی کی امن و امان قورولموشدو، ائله ایدی کی آشاغیدان یاتاغین ایچینه دیرماشمالی ایدین. چئس بئله یوزاردی[۴۵] کی بورا حرمسرانین یولودور و قیزلار سولطانین حرمینه گیرمک اوچون گرک بوردان کئچه لر[۴۶]. اؤنجه گرک آیاقلاریلا، سونرا یوخاری سورونوب اونون باشقا حیسسهلریله[۴۷] حؤرمتله سئویشهلر. بعضی واختلار بیز ده بو اویونو اویناردیق.
یاتاغین آیاغیندا کی توتوق[۴۸] چارداغی مطبخدن آییرماق اوچون همیشه باغلی قالاردی. توتوق گئرچکده کؤهنه یاتاق اؤرتویو ایدی. سوروشکن ساچاقلی پارچا، بیر طرفی ساریمتیل بئژ رنگلی کی شرابی رز چیچکلری و یاشیل یارپاقلارلا بزنمیشدی، باشقا طرفده زولاقلی[۴۹] آل شرابی و یاشیل بویالی ایدی کی چیچکلرله یارپاقلار بیر روح کیمی بئژ بویادا گؤرونوردولر. آپارتماندا هر نهدن داها آیدین بو توتوغو خاطیرلاییرام. تعججوبلندیریجی ده دئییلدیر. سئکس هیجانیندا و سونرا آلیسین چکنده، پارچا گؤزومون قاباغیندا ایدی و منه نئجه اَره گئتدیییمی خاطیرلادیردی. و گؤزلهنیلمهین “بالاجا گلین” اولماغیمین آشاغیلانماسی و و شوشه کابنئتینین عجیب قریب تهدیدلرینه نئجه دؤزدویومو خاطیرلادیر.چئس ایله من ائله عاییلهدن گلمیشدیک کی اورادا ائولنمهمیشدن اؤنجه سئکس آجیناجاقلی و باغیشلانیلماز سانیلیردی. و ائولنندن سونرا کی سئکسه گؤره گؤرونوشده هئچ واخت سؤز آچمازدیلار و اولدوغو یئرده اونوتولاردی. بو قونولارا گؤره بئله یاناشماق چاغینین دوز سونلاری ایدی. حال بو کی بیز بیلمیردیک. چئس-ین آناسی چمدانیندان کاندوم تاپدیقدا آغلایا آغلایا آتاسینین یانینا گئتمیشدی( چئس دئییردی کی اونلار اونو نیظامی اؤیرهتیم لر کئچیرسین دئیین بیر کمپه وئرمیشدیلر-کی دوغرو ایدی- و او هر نهیی اونلارا راجع اونودوب-کی یالان ایدی). دئمک اؤزوموز اوچون بیر یئریمیز اولماسی و ایشیمیزی ائتمک اوچون بیر یاتاق، بیزیم اوچون چوخ معجزه لی گؤرونوردو.
بیز بونو قازاندیق آما هئچ نظریمیزه گلمیردی بیزدن یاشلیلاری، آنا آتالاریمیز، داییلار،عمیلر،خالالار، بیبیلریمیز ده، شهوت اوچون بیله، بونو ائده بیلردیلر. ائله گؤرونوردو کی اونلارین تمل هوسلری ائو، وار دؤولت، گوجلو اوتبیچنماشینلاری[۵۰]، فریزرلر و ایستیناد دووارلار[۵۱] ایدی. و کسینلیکله اوشاقلاری اوچون. بونلار بوتون،گلهجکده ایمکانی وار سئچیب و یا سئچمهدیییمیز شئیلردیر، ساناردیق. و هئچ زنّ ائتمیردیک ایستهمهدن هامیسی بیر گون گلهجکلر.
ایندی کی بونلارا دوزگونلوکله دوشونوروم گؤرورم کی یوخ هئچ نه بیزیم سئچیمیمیزسیز اولانمازدی. بویلانماق[۵۲] بیله، بیز تکجه، گئرچکدن بؤیودویوموزو بیلمک اوچون ریسک ائلهدیک، البته گئرچکدن بؤیوموش اولسایدیق اگر.
توتوق آرخاسیندا ائتدیییم باشقا ایش کیتاب اوخوماق ایدی. نئچه محلله آشاغیداکی کیتسیلانو[۵۳] کیتابخاناسیندان آلدیغیم کیتابلاری اوخویاردیم. بیر کیتابی اوخویاراق تعججوبلهننده شاشقینلیقدان باشیم گیجهللنردی و توتوغون زولاقلاری گؤزومون اؤنونه گلردی. و یالنیز کاراکتئرلر یوخ بلکه حیکایهنین اؤزو و کیتابین حال هاواسی توتوغون قوندارما گوللرینه باغلی توتقون شرابی و یا یام یاشیل بویانین اوزوناسیندا بئنیمده دولاشاردی. من آدلاری اؤنجه دن منه تانیش و ماراقلی اولان آغیر کیتابلاری اوخویاردیم. “نیشانلی”[۵۴] رومانین بیله اوخوماغا چالیشدیم. و بو دؤنمده آلدوس هاکسلی[۵۵] ایله هئنری قرین-ین[۵۶] رومانلارین، مایاکا ساری[۵۷]، شئری-نین سونو[۵۸] و اورک اؤلومو[۵۹] رومانلارین دا اوخودوم. سلقهمله تانیش اولمادیغیما گؤره بو کیتابدان او کیتابا قاچیردیم و نوبهیله اؤزومو هر تورلو کیتابا تاپشیریردیم. اوشاقلیق چاغیندا کیتابلارلا بئله ائتدییم کیمی. من هله ایستکلر و آرزولاریمین آنیجه دَییشیلمه آشاماسیندا[۶۰] ایدیم. قایغی و ایشکنجهیه یاخین جوشقو[۶۱] آشاماسیندا.
آما اوشاقلیقدان باشقا بیر فیکیر ده بئینیمه ووراردی. نظره گلیر کی بیر اوخوجو اولدوغوم قدر بیر یازیچی دا اولمالییام. بیر اوخول دفتری آلدیم و یازماغا چالیشدیم. یازدیم، اؤنجه گوجلو باشلادیغیم صفحهلر گئتدیکجه قورویوردو. بئلهجه اونلاری جیریب آییرامالی اولوردوم، و سانکی اؤزومو آغیر جزالاندیریرام اونلاری بوکوب زیبیل قابییا تولازلاردیم. بونو او قدر تیکرارلادیم کی تکجه دفترین اؤرتویو منه قالدی. سونرا گئدیب باشقا دفتر آلدیم و بیر دفعه ده هامیسینی گلیشتیریمه[۶۲] باشلادیم. همن دؤوره- هیجان و اومیدسیزلیک، هیجان و اومیدسیزلیک-هر هفته گیزلیجه بویلانیب اوشاق زیان ائلهمهیه[۶۳] بنزهییردی.
تام دا گیزلین یوخ، چئس چوخ اوخویوب یازماغا چالیشدیغیمی بیلیردی. او منی بو ایشدن هئچ چاشدیرمادی. اونجا بو ایش منطیقجه ایدی و بلکه اؤیرهنه بیلردیم. چوخ وردیش[۶۴] گرکیردی آما اوستالاشماق ایمکانی وار ایدی، ورق اویونو ویا تئنیس کیمی. منه بئله اَلی آچیق اینانماغینا گؤره هئچ اوندان تشککور ائلهمهدیم. تکجه منیم گولمهلی اوغورسوزلوقلاریما آرتیریلیردی.
چئس توپدان ساتیش[۶۵] قیدا[۶۶] شیرکتینده ده ایشلهییردی. اؤزو بیر تاریخ اؤیرتمهنی اولماسینی آرزولاردی آما آتاسی اونو قاندیرمیشدی کی بو دونیادا درس دئمکله بیر قادینین باشین ساخلاییب کئچینه بیلمز. بو ایشی تاپماقدا آتاسی اونا یاردیم اولدو آما دئدی کی بیرینجی دؤنه اولاراق ایشلهییرسن دئیین هئچ تورلو حیمایه گؤزلهنتین اولماسین، اونون دا اولمادی. ائولیلیییمیزین بیرینجی قیشینین بوتونون، گون چیخمادان ائودن چیخاردی و گون باتاندان سونرا ائوه دؤنردی. چوخ ایشلردی، هئچ دئمزدی ائتدییی ایش ماراقلاریلا اویغوندور یا یوخ و یا باشقا آماجی دا وار ایدی- یا وار کی بیر زامان اونا غرور دویورموش. آماجسیزلیق تکجه بیزی اوتبیچن ماشینلار و فریزرلر یاشامینا یؤنهلدیردی کی اینانیردیق اونا گؤره هئچ فیکریمیز یوخدور. او زامان دوشونسهیدیمسه بویون اَیمکدن تعججوبلهنردیم. اونون شنلیکله- و بلکه سیز دئیهسیز جسور- بویون اَیمهییندن.
آما سونرالار آنلادیم کی بونو بوتون ائرککلر ائدیر.
من دیشاری دا ایش تاپماغا گئتدیم. یاغیش برک یاغماسایدیسا داواخانایا گئدهجکدیم و بیر قزئته آلاجاقدیم و بیر فینجان قهوه ایچرکن رئکلاملاری اوخویاجاقدیم. سونرا یاغیش دامجیلارینین آلتیندا قیز قارسونو یا دا ساتیجی قیز و یا فابریکا[۶۷] ایشچیسی رئکلام اولونان یئره آددیملایاراق گئدهجکدیم. یاغیش آغیر یاغسا دا اوتوبوسلا گئدهجکدیم. چئس دئدی یاخشیدی همیشه اوتوبوسلا گئدهسن و پول ییغماق اوچون پییادا گئتمییهسن، سن پول ییغارکن، چئس دئدی، باشقا قیز گئدیب ایشینی توتا بیلر.
دوغروسو، نظره گلیردی بونا اومیدوار ایدیم. و بوندان هئچ واخت تاسسوفلهنمزدیم. بعضی وقتلر مقصده یئتیشنده سکی ده دایانیب قادین پالتاری ساتان توکانلارین گوزگولو و سولغون دؤشهمهلی ویترینلرینه باخاردیم. و یا کارگذار ایستهین آفیسده ناهار واختلاری ایش یئرلریندن چیخان قیزلارا باخاردیم. من هئچ ایچری ده گئتمزدیم، بیلیردیم کی ساچلاریم، دیرناقلاریم و دابانسیز باشماغیم نئجه منیم ضرریمه اولاجاقلار. فابریکالاردان دا قورخاردیم، ایچریده ایشلهین ماشینلارین های کویون ائشیده بیلیردیم، اورادا ایچگیلر شوشهلره تؤکولوردولر یا دا کریسمس بزکلری قوشولوردولار. تاواندان[۶۸] آسیلان چیلپاق لامپالار آنبارینا بنزهین یئرلری ده گؤره بیلیردیم. بلکه اورادا دیرناقلاریملا باشماقلاریمین دابانی اؤنملی اولمایا ما آما یؤندمسیزلیییم و میکاینیکی ایشلرده الیم اولماماغی منی یامانلاتدیریب و اوستومه قیشقیرماقلارینا سبب اولا بیلردی.( ماشین لارین های کویونون اوستونده قیشقیرتی لارین دا سسینی ائشیده بیلیردیم). من روسوای اولوب ائشییه آتیلاجاقدیم. فیکر ائدیرم کاسسا آپاراتی[۶۹] ایله ده ایشلهیهنمزدیم. بونو بیر رئسترانین مودورونه، او زامان کی نظره گلیردی منی ایشه گؤتورمک ایستهییر دئدیم. “ فیکر ائلیسن الوندن[۷۰] گلر ایشله دسن؟” دئدی و من دئدیم یوخ. او دا منه ائله باخدی سانکی ایندییهجن ائشیتمهییب بیری بونا اعتیراف ائلهسین. آما من دوغرو دانیشدیم. سانمیردیم الیمدن گلسین هم ده تلسیکده و کوتله ایچینده. من دونوب قالاردیم. گئرچهیی بودور کی من تکجه ساده قونولاردان اؤرنک[۷۱] اولاراق اوتوز ایللیک ساواشین قارماشیقلیغیندان باش آچا بیلردیم.
گئرچک بودور کی من ایشلهمهیه مجبور دئییلدیم. چئس اؤز حددیمیز قدر منی ساغلایا[۷۲] بیلیردی. من دیشاری دونیاسیندا اؤزومو سیخینتیدا قویماق زوروندا دئییلدیم، چون او بونو ائدیردی. ائرککلر مجبور ایدیلر. دوشونورم کیتابخانادا ایشلهمک الیمدم گلر، اورادان بیله سوروشدوم حال بو کی اونلار رئکلام ائلهمهمیشدیلر. بیر قادین آدیمی لیستده یازدی. او نزاکتلی ایدی آما اومودلاندیرمادی. سونرا کیتاب توکانلارینا گئتدیم. و احتیمالن کاسسا آپاراتی اولمایان یئرلره باش چکدیم. نه قدر سایخین و پینتی اولسا یاخشیدیر. یئیهسی یا سیگار چکهجک یا دا ماسا آرخاسیندا مورگولهیهجک. نیمداش ساتانلاردا دا چوخونلوقلا پیشیک قوخوسو گلر.
“قیشدا بیزیم باشیمیز ائله شولوغ اولمور” اونلار دئییردی.
بیر قادین دئدی کی “بلکه باهاردا بورا قاییدا بیلرسن. باخمایاراق کی اوندا دا باشیمیز ائله شولوغ اولمور”
ونکووئرین قیشلاری باشقا گؤردویوم قیشلاردان فرقلی ایدی. قاری یوخ ایدی، بوندان علاوه هئچ سویوق کولک ده اسمزدی. گون اورتا چاغی شهرین مرکزینده یانمیش شکر قوخوسونا بنزهر قوخو گلردی، فیکر ائدیرم برقی تراموالاردان گلردی. من، هئستینگ[۷۳] خیاوانین بویوندا کی باشقا بیر قادین اورادان کئچمزدی، آددیملاردیم، یالنیز سرخوشلار، آوارالار یوخسول قوجا کیشی لر، حوققاباز چینلی لر اورادان کئچردی. کیمسه منه پیس سؤز آتمازدی. آنبارلارین اؤنوندن، بیر کیشی بیله گؤزه گؤرونمهین بوم بوش چئورهدن کئچردیم.یا دا کیتسیلانو-ون کیپ کیپه دوزلمیش کؤهنه تاختا ائولرینین اورتاسیندان کی بیزیم کیمی اینسانلار اورادا یاشاییردیلار کئچردیم و دونبار[۷۴] محلهسینه دک کی تمیز و دوزنلی[۷۵] ایدی گئدردیم، آغ سیمان گؤرونوملو[۷۶] یایلاق ائولری، و بودانمیش[۷۷] آغاجلاری گؤرونردی. و کرئسیدلدن[۷۸] کئچردیم کی اورانین کیلاسلی آغاجلاری، اوتلارین اورتاسیندا توز آغاجلاری، سلطنتی چیراقلار، گورجو سیمئتریلر[۷۹]، سوواق ائولرین تاوانیندان یامسیلانمیش آغ قار توپاسی شکیلینده تاوان لار- بلکه ده گئرچک، سوواق ائولرین تاوانلارین نئجه بیلمک اولار؟- گؤزه چارپیردی.
بوتون بو یئرلرده یاشایان اینسانلارین چیراقلاری آخشام چاغی ساعات ۴ هندهورینده یاناردی. گاهدان ایسه باتی طرفینده دنیزین اوستونده کی تیکه پارا بولودلارین اورتاسیندان باتان گونشین قیرمیزی ایشیقلاری گؤستریلیردی. ائوه قاییداندا کئچدیییم پارکین قیش بیتگیلر بوتاسینین یارپاقلاری آلاقارانلیق آچیق قیزیل گول بویالی ایسلاق هاواسیندا پاریلدایاردیلار. بازارا گلن اینسانلار ائوه قاییداردیلار، ایش یئرینده اولان اینسانلار ائوه دؤنمهیی دوشونوردولر. تام اولاراق گوندوزو ائوده قالان اینسانلار دا هاوالاری دَییشیلمک اوچون دیشاری چیخاردیلار. من اوشاق آرابالارینی سورن قادینلاری و زیریلدایان کؤرپهلریله راستلاناردیم؛ و هئچ دوشونمزدیم اونلارین باشینا گلن اویون تئزلیکده منیم ده باشیما گلجک. یاشلی اینسانلارا ایتلری ایله، و باشقا یاواش یاواش آددیملایان اینسانلارا، و یا حیات یولداشلاری یوخسا باخیجیلارینین واسیطهسیله ویلچئر اوستونده ایرهلی سورولن یاشلیلارا راستلاناردیم. قوری بَی-ین ویلچئرینی ایتهلین خانیم قورینی بیله گؤردوم، او شئنل ایله توتقون قیرمیزی یوندان بؤرک گئیمیشدی( ایندی بیلیرم کی پالتارلارینین چوخونو اؤزو توخویوردو) و نم نه قدر چؤهرایی بویا ایله اوز گؤزون بزهمیشدی. قوری بَی قیسا بؤرک قویموشدو و بوینونون دؤرهسینه قالین شال دولامیشدی. او منله جیغان ویغان ایله بیر ائویئیهسی کیمی سلاملاشدی، قوری بَی ده سانکی هئچ اورادا دئییلدی. ائله بیل بو گزینتینی خوشلامیر. آما ویلچئرده ایلهشن اینسانلاردا ایستر-ایستهمز راضیلاشماقدان باشقا چتین بیر شئی گؤرمک اولمازدی، بعضی لری آشاغیلانمیش و یا آیدینجا قیسقانج گؤرونورلر.
“باخ گؤروم او گون کی بیز سنی ائشیکده پارکدا گؤردوک سن ایش آختارماقدان قاییتمیردین کی؟ قاییدیردین؟” خانیم قوری دئدی
“یوخ” یالاندان دئدیم. غریزی حیسسیم اونا هر نهیی یالان دئمهییمه سبب اولوردو.
“هیم، یاخشی فقط ایستیردیم دئیم کی، اؤزونده بیلیسن دا، اگر ائشیکده ایستیرسن ایش آختاراسان گرک بیرآز اؤزونه یئتیشهسن، بونو بیلیسن دا”
“هه” دئدیم.
“بو گونکو قادینلارین دولانیشیغیندان باش آچمیرام، من هئچ واخت دابانسیز آیاققابیلا و بزکسیز ائشییه چیخمارام، حتی باققالا ایسته سم گئدم، هله قالسین کی گئدم بیریندن ایستهیم منه ایش وئرسین”
یالان دئدیییمی بیلیردی، زئرزمینین قاپیسینین دالیندا دونوب قالدیغیمی و قاپینین دؤیولمهسینه سس وئرمهدیییمی بیلیردی. بیزیم زیبیل قابیمیزی ائشیب اوپ اوزون چتینلیکلریمی یازدیغیم قات قاریشیق کاغیذلاریمی اوخوسایدی دا هئچ تعججوبلنمزدیم. نییه منی بوراخمیردی؟ ائدنمیردی. من اونا اَیلهنجه[۸۰] کیمی ایدیم. بلکه ده عجیبلیییم و عورضهسیزلییم، قوری بَیین جراحتلری ایله اونا بیر گلیردی، و هر نه کی دوزهلن دئییل اونا دؤزمهلیسن.
بیر دفعه من زئرزمینین اورتاسیندا پالتارلاری یویاندا پیللهلردن آشاغی ائندی. هر چرشنبه آخشامی اونون پالتار یویان و قورودان ماشینیندان قوللانماغا ایزنیم وار ایدی.
“هله ایشدن خبر یوخدو؟” دئدی، من ائله بئلهسینه دئدیم کیتابخانا دئییب بلکه گلجکده منیم اوچون بیر ایشلری اولدو. دوشوندوم کی یالاندان اورادا ایش باشینا گئدیرم ایددیعا ائده بیلرم. هر گون اورایا گئدیب اوزون ماسالارین بیرینین آرخاسیندا ایلهشیب کیتاب اوخویوب و یازماغا بیله چالیشا بیلرم، کئچمیشده واختدان واختا گئتدییم کیمی. البته خانیم قوری کیتابخانایا گئدیب پیشیک باشینی چانتادان ائشییه چاخارداناجاق[۸۱] ایدی. آما قوری بَیی اوزویوخاری اوراجان سوروتلهینمزدی، چتین ایشدیر.
خانیم دئییردی بعضی واختلار چئسه سلام وئرمهیه قورخور، آداما اَیری باخیر.
“خوب، بلکه بو آرادا…” دئدی.” بئینیمه چاتدی کی بو آرادا پیس اولماز کی بیر کیچیک ایشون اولسون، شاید گؤیلون ایستییه ناهاردان سورالار آقای قوری ایله ایلهشهسن”.
دئدی کی سئنت پول[۸۲] خسته خاناسینین هدییه ساتان توکانی اونا هر هفته اوچ یا دؤرد گون ناهاردان سونرالار اونلارا یاردیم ائلهمهسینی اؤنریبدی[۸۳]. ” بو پوللو ایش دَییر یوخسا سنی یوللاردیم”، دئدی. ” بو بیر کؤنوللو ایشدی، آما دوکتور دئدی ائودن ائشییه چیخماق حالیما یاخشیدی، دوکتور دئدی: اؤزونو چورودوسن… پولا گؤره گئتمیرم، چئس بیزه یاخشی اؤولاددی، آما فیکر ائلیرم بیر بالاجا کؤنوللو ایش ائلییه بیلر…”. پالتار یویان ماشینین ایچینه باخدی و چئس-ین کؤینکلرین منیم گوللو پالتارلاریملا آچیق ماوی مَلهفلرله بیر یئرده گؤردو.
“ائی وای عزیزیم”، دئدی. ” سن کی آغ پالتاری رنگلی پالتارلارنان بیرگه یوموبسان؟”
“فقط آچیق رنگلیلرنن” دئدیم. ” اولارین رنگی چیخماز”.
” شاید فیکر ائلیسن بلکه کؤینکلر هله آغ قالیبلار آما او جور کی گرک آغ دَییللر”.
دئدیم کی گلن دفعه یادیمدا قالار.
“مسئله بو دو کی اَریوی نئجه قورویاسان”. زحلم گئتمیش قیسا گولومسهمکله دئدی.
“چئس اؤزونه آلماز “، دئدیم. گئتدیکجه بو سؤزلر گلن ایللرده دوغرو اولوب نظره اؤنمسیز و شوخلوق گلن ایشلر نئجه گئرچک یاشامیمین چرچیوهسینده مرکزیت تاپیب اؤنملی اولاجاقلاری هئچ عاغلیما گلمیردی.
من ایشه آلیندیم. ناهاردان سونرالار قوری بَیله ایلهشمک. یاشیل کاناپهنین بؤیرونده کی ماسانین اوستونده کی تؤر-تؤکونتوسون سیلمک اوچون بیر اَل-اوز حولهسی و ماسانین باشیندا کی حبلرینین قوتوسو و شربتلری و زامانی اونا بیلدیرمک اوچون بیر بالاجا ساعات وار ایدی. اوخومالیلار دا باشقا اَلده کی ماسانین اوستونده قالاقلانمیشدیلار. صوبحون قزئتهسی، دونن آخشام چاغینین قزئتهسی، او زامانین چوخ اوخونان درگیلری “یاشام[۸۴]“، “باخیش[۸۵]” و “مک لین[۸۶]” درگیلری. همن ماسانین آشاغی چکمهجهسینده بیر توپا قزئته جیریقلاریندان دوزَلن آلبوملار وار ایدی. اوشاقلار اوخولدا قوللاندیقلاریندان، قونور کاغیذلی و قیراقلاری کوبود آلبوملار. قزئته قیرینتیلاری ایله شکیللر قیراقلاریندا آزجاجا ائشییه چیخمیشدی، بونلاری قوری بَی اؤنجه کی ایللردن اینفارکتوس کئچیرهنهجن، کی بیر شئی کسهنمیردی، ییغیب ساخلامیشدی. اوتاقدا کیتاب ایشکافی وار ایدی آما درگیلرله شکیللردن دولموشدو. بیر رَفده یاریسینا قدر اورتا مکتب کیتابلاریلا دولموشدو کی چوخ ائحتیماللا رئی-ین ایدیلر.
“من اونا همیشه قزئته اوخویارام” خانیم قوری دئدی. او باجاریغینی ایتیرمهییب، آما اونلاری ایکی الیله ساخلایانمیر و گؤزلری یومولور”.
بئلهلیکله خانیم قوری گوللو چتیرینین آلتیندا یونگولجه اوتوبوس دایاناجاغینا آددیم آتارکن، من قوری بَی-ه قزئته اوخویاردیم. ایدمان[۸۷] صفحهلری، بلدییه خبرلرین، دونیا خبرلرین، و بوتون جینایتلرین اوغورلوقلارین و خاراب هاوانین خبرلرین اونا اوخویاردیم. ائله گؤرونوردو کی ایدمان خبرلری و آن لاندرزین[۸۸] مکتوبلاری ماراغین داها چوخ جوشدورور. من گاهدان بیر اویونچونون آدین یانلیش تلفوظ ائلهسیدیم و یا تئرمینی قاتسایدیم ائله کی اوخودوغوم آنلامسیز اولایدی، اوندا گیلئیلی خیریلتیلاریلا گرک یئنی دن اوخوماغیمی بیلدیرردی. ایدمان خبرلرینی اوخویاراق او همیشه جیددی، دیققتلی و قاشقاباقلی اوتوراردی. آما آن لاندرزین مکتوبلارین اوخویاندا ریلکس اولاردی و منه مینتدارلیغینی بیلدیرسین دئیین اؤزوندن قاز سسینه و گوجله فینخیرماق سسینه بنزر سسلر چیخاراردی. اؤزللیکله مکتوبلارین سؤزلری قادینلارین بعضی قونولاریلا ایلگیلی اولاندا بو سسلری داها چوخ چیخاریردی. اؤرنک اوچون اؤنمسیز نیگرانچیلیقلار( بیر قادین یازمیشدی کی قارداشینین حیات یولداشی همیشه کئیکی اؤزو پیشیریب ایددیعا ائلر حال بو کی اونو یئینده قنادیچی قویان کاغیذ هله آلتیندا ایدی)، یا دا جینسی ایلیشکیلرینه گؤره- او زامان ائحتیاط ایله- دانیشاندا.
باش مقالهلری یا دا روسیه ایله آمئریکا بیرلشمیش اولوسلار تشکیلاتیندا[۸۹] دئین هدرن پدرنلری اوخویارکن کیپریکلری یومولاردی، یا داها دوغروسو دئسم ساغلام گؤزونون کیپرییی آزجاجا سیخیلاردی، و عئیبهجر قارالمیش گؤزونون کیپرییی بیرآز یومولاردی؛ هم ده کؤکسونون حرکتی چوخ گؤزه گلردی، ائله کی بیرآز آرا وئرردیم گؤرم یاتیبدیر یا یوخ، سونرا باشقا بیر تورلو سس چیخاراردی، قیسا و دانلاق حالتی اولان سس. من اونا آلیشاراق او دا منه آلیشیردی. بو سسلرین ده قاخینج حالتی آزالیردی و آرخایینچیلیق حالتی چوخالیردی. من ده آرخایینلاشیردیم. اونون یاتماغیندان یوخ بلکه اونون بو آن اؤلمهمک گئرچهییندن.
اونون گؤزلریمین اؤنونده اؤلمهسی اؤنجه قورخونج دوشونجه ایدی. نهیه اؤلمهسین کی؟ حال بو کی او چوخدان یاریم جان گؤرونوردو. معیوب گؤزو قارا سویون آلتیندا کی داشا نزهییردی. آچیق قالان آغزینین بیر طرفی اورجینال شرور دیشلرینی( او زامان یاشلیلارین چوخونون قوندارما دیشلری وار ایدی) قارا دولدورمالاری ایله گؤستریردی و نملی مینالارینین آراسیندا پاریلداییردیلار. منجه اونون بو دونیادا دیری اولماغی هر آن سیلینه بیلن سهو ایدی. آما سونرالار، دئدیییم کیمی اونا آلیشمیشدیم. اونون بؤیوک آغایانا باشی ایله گئنیش کؤکسو و همیشه بودونون اوستونه اوزاتدیغی گوجسوز سول اَلی ایله بیر قوجامان ائرکک گؤرونردی و منی، اوخویاراق گودَردی. بربر دؤورانیندان یادیگار قالان بیر یاشلی ساواشچییا بنزهییردی. قانلی بالتالی ائریک[۹۰]، شاه نات[۹۱].
“گوجوم یئیین الدن گئدیر”، دنیز شاهی کیشیلرینه دئدی.
“بیر داها بیر فاتئح کیمی دنیزلره دوشمهیهجیم.”
او بئله ایدی. تووالئته گئدنده گؤودهسینین آغیر لئشی ائوین آراجلارینی و دووارلاری سیندیریب تهلوکه یه سالاردی. گؤودهسینین قوخوسو چوخ توند اولماسا دا، اوشاق صابینی و تالک پودرو کیمی خفیف دئییلدیسه تمیز ده دئییلدی. قالین پالتاریندا قالان تنبَکی قوخوسو( باخمایاراق کی داها سیگار چکمیردی) و منجه قالین گئییم و گؤنه بنزهین، بیر تورلو حئیوانی ایستیلییی ده اولان دَریسینین قوخوسودا اولاردی. آز آما آردیجیل سودوک قوخوسو دا قوخویاردی. دوغروسو بو قوخولاری بیر قادیندان دویسایدیم ایرگهنردیم آما بونون حاقدا تکجه باغیشلاماق یوخ بلکه بیر تورلو اسکی اوستونلوک ایرگهنمهییمه مانع اولوردو. بیر دفعه تووالئتدن چیخاندان سونرا من گیردیم اورا، بیر اییرنج حئیوانین یوواسینا بنزهییردی، هله گوجلو وحشی بیر حئیوان.
چئس دئییردی قوری بَیی اوشاق کیمی قوروماقلا واختیمی کورلاییرام. هاوالار تمیزلهنیردی و گونلر داها اوزون اولوردو، توکانلار یئنی ویترینلرله سوسلنیب[۹۲] و قیش سوستلوغوندان چیخیردیلار. هامی داها آرتیق یئنی آدام ایشه آلماغی دوشونوردو. بو حالدا من دیشاری چیخیب داها جیددی ایش آختارمالی ایدیم. خانیم قوری هر ساعاتیما تکجه ۴۰ سئنت وئریردی.
“آما من خانیما سؤز وئرمیشم” دئدیم.
چئس بیر گون دئدی خانیم قورینی اوتوبوسدان دوشنده گؤروب. اونو آفیسینین پنجرهسیندن گؤرموشدو. اورا سئنت پول خسته خاناسینا یاخین دئییلدی.
“او بلکه ایستیراحته چیخمیشمیش” دئدیم.
“یا عیسی مسیح، من ایندییهجن اونو گوندوزون ایشیقلیغیندا ائشیکده گؤرمهمیشدیم” ، چئس دئدی.
قوری بَیه اؤنردیم ایندی کی هاوالار یاخشیلاشیب اونو ویلچئرله دولانماغا آپاریم. آما او چیخاردیغی سسلرله بو فیکیری ردّ ائلهدی، ویلچئر اوستونده کوتله ایچینده چیخماغی خوشلامادیغینی منه بیلدیردی، یا بلکه ده منیم کیمی بیریسیله کی آچیق-آیدین بو ایشی ائتمهیه آلینمیشدیم دیشاری چیخاماغی خوشلامادیغینا گؤره.
بونو سوروشماق اوچون قزئته اوخوماغی کسمیشدیم و یئنیدن اوخوماغا چالیشاندا او بیر ژئست توتماقلا و باشقا سسلر چیخارماقلا منه دئدی کی دینلهمکدن یورولوب. قزئتهنی یئره قویدوم. او ساغلام اَلین بؤیرونده کی ماسانین اَن آشاغی چکمهجهسینده اولان آلبوملارین توپاسینا ساری اوزاتدی و اؤزوندن داها چوخ سسلر چیخاردی. من تکجه بو سسلری خورولداماق، فینخیرتی، اؤسگورمک، هورمک و میریلتی سسلریله گؤستره بیلرم. آما بیر سورهدن سونرا او سسلر منه سؤزجوکلر کیمی گلیردیلر، اونلار سؤزجوکلر یئرینه دانیشیردیلار. اونلارا زورونلو ایفادهلر[۹۳] و ایستکلر کیمی باخیردیم؛( “ایستهمیرم”، “یاردیم ائله دوروم”، “ایچملی ایستیرم”)؛ بلکه داها قارماشیق ایفادهلر کیمی باخیردیم: ” یامسیح نهدن بو ایت سسین کسمیر”، یا دا “بیر سورو هدرن پدرن” ( بونو قزئتهلرین بعضی دانیشیق یا دا باش مقاله لرین اوخویاندا دئیردی).
ایندی ائشیدیییم سؤزو بو ایدی: ” قوی گؤروم بوردا قزئته یازیلاریندان باشقا بیر شئی ده وار”.
چکمهجهده کی آلبوملار توپاسین سوروتلهییب یئرده قیچینین یانیندا یئرلشدیردیم. اؤرتوکلرینین اوستونده بؤیوک قارا حرفلر ایله سون ایللرین تاریخی یازیلمیشدی. من ۱۹۵۲-جی ایلین آلبومونا گؤز دولاندیردیم و آلتینجی جورج-ون[۹۴] تورپاغا باسدیریلما تؤرنینه عایید اولان قزئته قیرینتیلارین گؤردوم. باشیندا رنگلی میدادلا یازیلمیشدی” آلبئرت فئرئدریک جورج. دوغوم ایلی ۱۸۸۵٫ اؤلوم ایلی ۱۹۵۲″. اوچ ملکهنین یاس گئییمیله ده شکیلی وار ایدی.
سونرا کی صفحه ده آلاسکا[۹۵] اوتوبانینا عایید بیر اولایین حیکایهسی ایدی.
“بو ماراقلی راپوردو”، دئدیم.” ایستیسن یاردیم اولام باشقا بیر آلبوم دوزلدهسن؟ ائلییه بیلرسن هر نه یی کی ایستیسن سئچهسن من ده اولاری کسیب یاپیشدیررام”. چیخاردیغی سسین آنلامی بو ایدی:” چوخ زحمتلی ایشدی”. یا دا “ایندی نهیه گرک اؤزومو اینجیدیم؟” یا حتی ” چوخ سفئی فیکیردی”. او باشقا آلبوملارین تاریخینی گؤرسون دئیین شاه آلتینجی جورجو سوروتلهدی اویانا. ایستهدییی اونلارین ایچینده یوخ ایدی. کیتاب ایشکافینا طرف ایشارهلندی. من باشقا آلبوملارین توپاسینی گتیردیم. او بیر اؤزل تاریخین آلبوملارینی آختاریر دوشوندوم و اؤزتوکلرین گؤرسون دئیین اونلاری بیر بیر قالدیردیم. آجیقلانماغینا باخمایاراق هردن ردّ ائلهدییی کیتابلارین صفحهلرینه گؤز دولاندیریردیم. ونکووئر آداسینین پومالارینا گؤره، آکروبات آرتیستین اؤلومونه گؤره، هم ده قار اوچوغوندا بیر اوشاغین دیری قالماسینا گؤره مقالهلر اوخودوم. ساواش ایللرینه قاییتدیق، اوتوزونجو ایللره قاییتدیق، من آنادان اولان ایله، تخمینن بیر اونایللیک سونراسی ایدی کی راضیلاشیب سیفارش وئردی. بونا باخ، ۱۹۲۳٫
آلبومون اوولیندن گؤز دولاندیرماغا باشلادیم.
“ژانویهنین قار یاغینتیسی کندلرین یولون باغلاییب”.
بو دئییل، تئز اول باشقاسین اوخو.
واراقلاماغا باشلادیم.
یاواش یاواش، راحات اول، یاواش یاواش.
هئچ نهیی اوخومادان ایستهدیینه یئتیشهنهدک صفحهلری بیر به بیر چئویردیم.
اؤزودو. اوخو
هئچ شکیل و یا باشلیغی یوخ ایدی. رنگلی حرفلردئییردی،” ونکووئر سان[۹۶]، آپریلین ۱۷-سی، ۱۹۲۳″.
” کورتئز آداسی”. اوخودوم.”اؤزودو؟”
اوخو، تئز اول.
کورتئز آداسی. بازار گونو سحر ائرکن یا دا شنبه گونو گئجه یاریسی آنسون جئیمز وایلد-ین[۹۷] ائوی بوتونلوکله اود توتوب یاندی. ائو باشقا ائولردن و یاشام یئرلریندن ده اوزاق اولدوغونا گؤره آدادا یاشایانلاردان هئچ کیسمه آلوولاری گؤرمهییب. راپورلار دئییر کی اودو صبح ائرکندن دئزولئیشین ساوند-ا[۹۸] طرف گئدن بیر بالیق توتان گمی گؤروب آما گمی سکیسینده دورانلار بلکه بیر نفر قورو بوداقلاری یاندیریر سانیبلار و قورو بوداقلارین یانماسی مئشهنین یاش اولدوغونا گؤره هلهلیک هئچ تهلوکهلی دئییل دئیین یوللارینا داوام ائدیبلر.
وایلد بَی “وایلد فروت[۹۹]” باغلارینین مالیکی ایدی کی ۱۵ ایل اؤنجه دن آدادا یاشاییردی. کئچمیش ده ارتئش ده خیدمت ائتمیش یالقیز بیر کیشی ایدی آما هامیلا صمیمی داوراناردی. او نئچه ایل اؤنجه ائولنمیشدی و بیر اوغلو وار ایدی. دئییرلر آتلانتیک ایالتینده[۱۰۰] آنادان دوغولوب.
اودون آلوولاری ائوی باتیرمیشدی و بوتون دیرکلر ییخیلمیشدیلار. وایلد بَیین گؤودهسینی قالان قارا یانیقلارین اورتاسیندان تاپمیشدیلار؛ ائله یانمیشدی کی تانینمیردی.
خارابالیغین اورتاسیندا تاپیلمیش بیر قارالمیش قالای، کی فیکر ائلیردیلر آغ نفت ایچینده وار ایمیش.
وایلد بَیین حیاط یولداشی او زامان ائوده دئییلدی؛ کئچن چرشنبه گونو، آلما یوکونو اَرینین باغیندان کوموکس[۱۰۱]-ا داشییان بیر گمی ایله گئتمهیی قبول ائتمیشدی. او همن گون قاییتماق قصدینده ایدی آما گمینین موتورونون سورونونا[۱۰۲] گؤره اوچ دؤرد گئجه ده آرتیق قالمیشدی. بازار گونو دوستو ایله کی اونو اؤز گمیسیله یئتیرمهسینی اؤنرمیشدی، قاییدیب بیرلیکده بو فاجیعهنی کشف ائتمیشدیلر.
وایلدین کیچیک اوغلونون جانی تهلوکهده اولماق قورخوسو هامینین فیکرین قاتمیشدی. او اود توتان زامان ائوده دئییلمیش. آختاریش تئزلیکده باشلادی و بازار گونو آخشام چاغی قارانلیقلاشمادان اؤنجه اوشاق مئشه ده بیر مایلدان آز ائولریندن اوزاقلیقدا تاپیلدی. نئچه ساعات یاش بوداقلارین آلتیندا قالماقدان ایسلانیب اوشویوردو آما باشقا جهتلردن ساغلام ایدی. نظره گلیردی ائودن چیخاندا بیرآز یئملی اؤزویله گؤتورموشدو نییه کی تاپیلاندا یانیندا نئچه تیکه چؤرک وار ایدی. کورتئنی[۱۰۳] ده وایلد عاییلهسینین ائوین اوچوروب وایلد بَیین اؤلومونه سبب اولان اود-ون ندنین بیلمک اوچون سورغو سئوال کئچیریلهجک.
” بو آداملاری تانیسان؟” سوردوم.
صفحهنی چئویر.
آگوستون دؤردو، ۱۹۲۳٫ ونکووئر آداسینین کورتئز شهرینده بو ایلین آپریل آییندا آنسون جئیمز وایلدین اؤلومونه سبب اولان اود-ا گؤره سورغو سئوال اوتورومو کئچیریلدی. رحمتلیک کیشینین باشقا شخص و یا اشخاص الیله اودا چکیلمک شوبههسی ایثبات اولونان دئییلدی. اود توتان یئرده آغ نفت دولچاسینین اولماسی یئترلی ندن عنوانیندا قبول اولانمازدی. پئرسی کئمپئر[۱۰۴] بَی، کورتئز آداسیندا مانسون[۱۰۵] لیمان بؤلگهسینده[۱۰۶] توکانچی، دئدیینه گؤره وایلد بَی همیشه آغ نفت آلیب قوللاناردی.
رحمتلییین یئددی یاشیندا اوغلو اود حاقدا هئچ جوره شاهید کئچهنمیردی. او نئچه ساعاتدان سونرا بیر آختاریش گروپونون واسیطهسیله بیرآز اوزاقلیقدا مئشهلیکده آوارا بیر حالدا تاپیلمیشدی. سورغولارین جاوابیندا دئمیشدی کی آتاسی اونا بیر تیکه چؤرکله آلما وئریب دئمیشدی کی گئدیب مانسون لیمان بؤلگهسینده دولانسین آما یولون ایتیرمیشدی. آما او نئچه هفته سونرا دئدی کی یادیندا دئییل کی اولای بئله اولموش اولا و نئجه یولونو ایتیردیینی بیلمیر بو حال دا کی اؤنجه لر او یولدان چوخ کئچمیشدی. ویکتوریالی[۱۰۷] دوکتور آنتونی هئلوئل[۱۰۸] دئییب کی اوغلانی یوخلاییب و اینانیر کی ایمکانی وار او اود-ون بیرینجی ایزلرین گؤرنده اورادان قاچیب و بلکه ده واخت ائدیب اؤزویله بیرآز یئمهلی گؤتورسون و ایندی خاطیرلامیر. هم ده دئییر کی دئدییی ناغیللار دوز و یا یالان اولا بیلر، و ایندی کی نئچه سورهدیر کئچیب اونلاری خاطیرلایانمیر. دوکتور دئدی داها بوندان آرتیق اوشاغی سورغو سئوالا چکمک فایداسیزدیر نییه کی چوخ ائحتیماللا بو قونویا گؤره گئرچک ایله دوشلرینی بیر بیریندن آییرد ائدنمیر.
خانیم وایلد اود توتان زامان ائوده دئییلدی، یونییون بایلی جئیمز تامپسون[۱۰۹] قوری-نین گمیسی ایله ونکووئردن قاییدیردی.
وایلد بَیین اؤلومونه بیر آجی تصادفی اولای اولاراق حکم وئریلدی. و اودلانماغین تمل ندنی بللهنمهدی.
ایندی آلبومو باغلا.
قوی قیراغا. هامیسین قوی قیراغا.
یوخ، یوخ ائله یوخ کی. اولاری دوزنله دوز. ایل به ایل، بئله سینه یاخشیدی. ائله کی وار ایدیلر.
خانیم هله گلیب یئتیشمیب؟ پنجرهدن دیشاری باخدی.
یاخشی، آما تئزلیکده گلهجی.
خوب، بویور، بونا گؤره باخیشین نه دی؟
اؤنملی دَییر، اؤنملی دَییرکی بونا گؤره نئجه فیکیرلهشیسن.
ایندییهجن فیکیرلشمیشدین کی اینسانلارین یاشامی بئله اولا بیلر و سوندا بئلهسینه سونا یئتیشه بیلر؟
خوب، اولا بیلر.
بونا گؤره چئس-ه هئچ نه دئمهدیم. باخمایاراق کی گونده کی اولایلاریمین هانسینی کی دوشونوردوم ماراقلی دیر و اونو خوشلاندیراجاق دئیردیم. او هلهلیک قوری عاییلهسینه هر تور ایشارهلنمکدن قاچینیردی. اونلارا سؤز ده بزهمیشدی. گولونجدولر.
پارکین بوتون قارامتیل گؤرونن کیچیک آغاجلاری چیچکلنمیشدیلر. گوللری آچیق چؤهرایی رنگده ایدی. قوندارما رنگله بویانیب قوورولموش مکهلر کیمی.
و من گئرچک بیر ایشده ایشلهمهیه باشلادیم.
کیتسیلانو کیتابخاناسیندان زنگ ائدیب شنبه گونو ناهاردان سونرا نئچه ساعاتلیق اورایا گئتمهییمی ایستهدیلر. اؤزومو ماسانین او تاییندا، ارباب روجوعلارین کیتابلارینا قایتارماق تاریخینی مؤهورلهیرک تاپدیم. بعضی مراجعه ائدنلرله تانیش ایدیم، منیم کیمی همیشه کیتاب بورج آلاردیلار.ایندی کیتابخانانین ایشچیسی اولاراق اونلارا گولومسهییب دئییردیم، “ایکی هفته سونرا سیزی گؤرهجم”.
بعضی لری گولوب دئییدیلر: ” هیم، داها تئزلیکده”. منیم کیمی کیتاب دوشگونو[۱۱۰] ایدیلر.
بللندی کی بو ایش الیمدن گلر. کاسسا آپاراتی یوخدور، بیری ده جرمهسینی اؤدهیهنده کسیرین چکمهجهدن گؤتوروب وئرردیم. و اؤنجهدن کیتابلارین چوخونون یئرین بیلردیم. و آرشیو کارتلاری گلنده الیفبا سیراسینی بیلردیم.
منه چوخ ساعات ایشلهمهیی اؤنردیلر، بیرآز سونرا دا گئچیجی فول تایم اولدو. ثابیت امکداشلارین بیرینین اوشاغی دوشموشدو. او ایکی آی ایش باشینا گلمهدی بو سورهنین سونوندا یئنی دن بویلانمیشدی و دوکتور مصلحت بیلمیشدی کی ایش باشینا قاییتماسین. بئلهلیکله من ده ثابیت امکداشلارا قوشولدوم و بیرینجی بویلولوغومون یاریسی سوووشانادک ایش باشیندا قالدیم. اؤنجه دن اوزلرین گؤروب تانیدیغیم قادینلارلا ایشلهییردیم. ماویس[۱۱۱] ایله شئرلی[۱۱۲]، خانیم کارلسون[۱۱۳] ایله خانیم یوست[۱۱۴]. هامیسی دئییردی کی من کیتابخانایا گئدیب و نئچه ساعات او یان بو یانا دولانماغا نئجه آلیشمیشدیم. کئشکه اونلار منه بو قدر دیقت ائتمیردیلر، کئشکه من هر آددیم باشی اورایا گئتمیردیم.
دایاناجاغیمدا ایلهشیب ماسا دالیندان اینسانلارلا اوز اوزه اولماغین، و منه یاناشانلارلا یئتکنلی، قیوراق و صمیمی اولماغین و اونلارین منی ایشین اوجون بوجاغین بیلن و بو دونیادا دیرلی بیر ایشله مشغول اولان بیریسی گؤرمکلری، گیزلنمهیی، آوارالیغی، دوشچولویو[۱۱۵] و قادینلیغیمی کیتابخانادا بوراخیب اونوتماغین نه یامان ساده کئفی وار ایمیش.
البته ایندی کیتاب اوخوماغا واختیم آز ایدی و بعضن بیر کیتابی بیر آن تکجه الیمده ساخلاردیم. ایش یئریمده ماسا آرخاسیندا کیتابی بیر نسنه کیمی الیمه آلاردیم؛ و تئزجه گرک سویونو بوشالداجاغیم بیر قاب عنوانیندا یوخ. بیر آن قورخو جانیما دوشردی، اؤزونوزو یانلیش بینادا گؤردویوز بیر یوخو کیمی، یا دا سیناغیزین[۱۱۶] وقتین اونودوبسوز و سونرا، بو تکجه بعضی آنلامسیز فاجیعهلره و یا عؤمورلوک یانلیشلاریزا ایشارهدیر دوشونورسوز.
آما بو قورخو بیر دقیقه ایچینده ایتیب باتاردی.
کیتابخانادا بیرگه ایشلهدییمیز قادینلار منی یازماق حالیندا گؤردوکلرین خاطیرلاییردیلار.
اونلارا دئدیم مکتوب یازاردیم.
” به مکتوبلاریوی چیرکنئویسده یازیسان؟”
“دوزدو”، دئدیم. “بو اوجوزدو”.
سون دفترچه چکمهجهده قارماقاریشیق جورابلارلا آلت گئییملریمین آراسیندا گیزلی و بوش قالدی. اونو گؤرنده منه قوشقو[۱۱۷] و آشاغیلانیلمیش حیسسی ال وئردیینه گؤره او بوش قالدی. شرریندن قورتارماق ایستهییردیم آما اولمادی.
خانیم قوری ایشه گئتمهییمی تبریک ائلهدی.
“دئمهمیشدون کی یئنه ایش آختاریسان”، دئدی.
دئدیم اؤنجه دن آدیمی کیتابخانایا یازدیرمیشدیم و سیزه ده دئمیشدیم.
“منه؟ ایش باشلامامیشدان اؤنجه؟”،دئدی. “ایندی قوری بَی نئجه اولاجاق؟”
“متاسیفم”، دئدیم.
” بو اونون حالینا چوخ یاخشی دَییر؟ دوزدو؟”
چؤهرایی قاشلارین قالدیریب منله اوجا دانیشدی. ائشیتمیشدیم تئلفوندا اونون سیفاریشین یانلیش گؤندرن قصابلا یا دا باققاللا دانیشان کیمی.
“من نئیلهمهلییم؟”، دئدی. “سن منی اَل کسیک بوراخیب گئتدین.دوزدو؟ اومیدوارام باشقالارینا وئردیین سؤزون اوستونده دوراسان، منه سؤز وئردیین کیمی!”
البته هدرن پدرن دئییردی. اونا نه قدر قالاجاغیما گؤره هئچ سؤز وئرمهمیشدیم. هر حالدا بیرآز اؤزومو گوناهکار دویوردوم، باخمایاراق کی گوناهیم یوخ ایدی. دوغرو کی اونا هئچ نهیی سؤز وئرمهمیشدیم آما قاپی دؤیمهسینی جاوابلامایاندا و ائوه گیریب چیخاندا یاواشجا سوزمهیه چالیشان واختلار و یا مطبخ پنجرهسینین اؤنوندن کئچنده منی گؤرمهسین دئیین باشیمی اَیردیم، نئجه؟ و اونون تعارفونون جاوابیندا ایلگیمیزین یالانچیلیق دوستجاسینا اولدوغونا شیرینجه تظاهور ائلهدییم واختلار حال بو کی دوغروسو اونو تحمل ائدیردیم، نئجه؟
“دوغروسو بیرآز دا یاخشی اولدو”، دئدی. “ایستهمیرم گوونمهدییم بیریسی قوری بَیه باخسین. من سنین قوری بَیی قوروماق یولوندان ائله ده راضی دئییلدیم. هر حالدا ایستهدیم بونو سنه دئیم.”
تئزلیکده باشقا باخیجی تاپدی. بیر کیچیک بسته بوی قادین، قارا، آلا بولا ساچلاریلا. هئچ واخت دانیشماغین ائشیتمزدیم، آما خانیم قورینین اونا دانیشماغین ائشیدردیم. پیللهلردن یوخاری کی قاپی آچیق قالاردی کی من سسی ائشیدیم.
” او آرواد هئچ واخت بونون ایستیکانین دا یومازدی، چوخ واخت هئچ چای دا دملهمزدی. بیلمیرم او نه درده دَییردی، تکجه ایلهشیب قزئته اوخویاردی.”
او گونلر ائودن دیشاری چیخاندا مطبخین پنجرهسی آچیق اولاردی و سسی باشیما دوشردی، باخمایاراق کی گؤرونوشده قوری بَیه دانیشاردی.
“گه، گئدیر باخ یوللانیب. هئچ ایندی اؤزونه زحمت وئرمییهجه بیزه ال ترپتسین. بیز اونا هئچ کیم ایش وئرمیین واخت ایش وئردوی آما او اؤزونه زحمت وئرمیر…یوخ، یوخ.”
من اَل ترپتمزدیم. قوری بَی ایلهشن پنجرهنین آلتیندان سوووشمالی ایدیم. آما منجه ایندی اونا اَل ترپهدئیدیمسه یا اونا باخایدیمسا دا، او آشاغیلاناردی، یا دا آجیقلاناردی. هر نه ائتسهیدیم اونون آجیغینا گله بیلردی.
محلهنین یاریسین کئچمهمیشدن هر ایکیسینی ده اونوداردیم. سحرلر ایشیقلیق اولاردی و اؤزگورلوک حیسسیله دورتولو[۱۱۸] حرکت ائدیردیم. بئله واختلار یاخین کئچمیش چاغلاریم آنلامسیز اولاراق اوتاندیریجی گؤرونوردو. ساعاتلارجا توتوغون آرخاسیندا چارداقدا ایلهشمک؛ ساعاتلارجا مطبخ ماساسینین آرخاسیندا اوغورسوزلوقلا صفحهلری دولدورماق؛ زامانی بیر بوغوجو اوتاقدا بیر قوجا کیشیله کئچیرمک؛ توکلو خالچا، مبللار، پالتارینین قوخوسو و گؤودهسینین قوخوسو، آلبوملارین قوروموش یاپیشقانینین[۱۱۹] قوخوسونا دؤزمک. ایستهدییینی سئچیب تاپماق زوروندا اولدوغوم بیر خلوَر قزئته کاغیذی. ییغیب ساخلادیغی قورخولو اولایلار، و منی زورلاییردی اوخویام.( بیر آن بیله دوشونمهدیم بونلار من همیشه کیتابلاردا اونلارلا سایغیله یاناشدیغیم اینسانی فاجیعه لرین بیر بؤلومودور) بونلاری خاطیرلاماق اوشاقلیق چاغیندا او دؤورانا بنزهییر کی اؤزومو خستهلییه ووروب و کافور یاغینی قوخویان ایستی و راحت پامبیق ملهفلر ایچینه سوزردیم و اؤز تنبللیییمین قیزدیرماسیندا یاناردیم. اوست قاتدا اوتاغیمین پنجرهسیندن گؤرونن آغاج بوداقلاریندان آنلامسیز مئساژلار آلاردیم. او واختلار پئشمان اولمازدیم و دوغال ساناردیم. ائله گؤرونوردو کی بو منیم وارلیغیمین بیر بؤلومو اولموشدو- خسته بؤلومو- کی ایندی آرادان آپاریردیم. بلکه اَره گئتمک بو دییشیکلییه سبب اولدوغونو دوشونهسیز، آما بیر آز مودّتهجن ائله دئییلدی. من هله ده همیشهلیک اؤزلویومده قیش یوخوسوندا یاتمیشدیم و دوشونجهلریمده ایتیب باتمیشدیم. اینادکار، قادین سایاقسیز و آنلامسیز شکیلده گیزملی[۱۲۰] ایدیم. آما ایندی اؤز باشیمی ساخلایا بیلردیم و اؤز آلین یازیمی بیر قادین و بیر امکداش اولاراق قبول ائتمیشدیم. بیرآز چالیشاندا کیفایت قدر گؤرکملی و یئتنکلی ده اولوردوم، عجیب قریب یوخ. کئچینه بیلیردیم.
خانیم قوری بیر بالینج اوزو ایله قاپییا گلدی. ناچارلیق حالیتینده دیشلرین آغاردیب عداوتلی گولومسهیرک سوروشدو کی بو منیم دیر. تردیدسیز دئدیم کی منیم دئییل. ایکی بالینج اؤرتویوم وار کی ایکیسی ده یاتاغیمیزدا بالینجلارین اوزونده دیلر.
او مظلومانه لحن ایله دئدی: “بللی دی کی بو منیم دَییر”
“ندن بئله دئییسن؟”، دئدیم.
زهرلی گولوشلری گئتدیکجه داها آرخایینلاشیردی.” من هئچ واخت بئله جینسده قوماشی[۱۲۱] قوری بَی-ین یاتاغینین اوزونه یا دا اؤزومونکونه چکمهمیشم”
“نییه؟”
“چونکو جینسی قولایدی”
بئلهلیکله گئدیب چارداقدا کی یاتاقدان بالینج اؤرتوکلرین بالینجلاردان چیخاریب گتیریب اونا گؤسترمهلی اولدوم و بللندی کی اونلار جوت دئییللر. حال بو کی نظریمه جوت گلمیشدیلر. بیرینین کی جینسی یاخشی ایدی اونون ایدی و الینده کی منیم ایدی.
“اینانمیرام ایندییهجن بیلمیبسن”،دئدی. “البته بو ایش سننن سورا باشقاسیندان بعیددی”.
چئس باشقا آپارتمان سوروشموشدو. دوغرو بیر آپارتمان- سوئیت یوخ- بیر کامیل تووالئت حامام سئرویسی و ایکی یاتاق اوتاغی وار ایدی. ایش یولداشلارینین بیری حیات یولداشی ایله ائو آلمیشدیلار و و اورادان داشینیردیلار. آپارتمان مک دونالد[۱۲۲] خیاوانیندا بیرینجی خیاوانین تینینده بیر بینانین ایچینده ایدی. من اورادان دا ایش یئریمه پییادا گئده بیلردیم و چئس ده همن اوتوبوس ایله گئده بیلردی. ایکی اَمک حاققی ایله آیلیغین یئتیره بیلردیک. چئس-ین دوستو ایله حیات یولداشی ائوین بعضی وسایللارین آپارمامیشدیلار و اونلاری اوجوز فییاتا ساتماق ایستهییردیلر. یئنی ائولرینه یاراشمیردیلار آما بیزیم اوچون اولدوقجا اعلا ایدیلر. بیز اوچونجو قاتین اوتاقلارینا باخدیق و بئژ رنگلی دووارلارین، پالید پارکئتین، مطبخین گئنیش کابنئتلرین، و کیرئمیت[۱۲۳] دوزولموش حامام تووالئتین بیندیک. مک دونالد پارکینین آغاجلارینین یارپاقلارینا ساری باخان بالاجا بالکونی بیله وار ایدی. بیز سانکی یئنیدن بیر بیریمیزه وورولموشوق هیجانا گلمیشدیک. یئنی دوروموموز و زئرزمیدن تکجه بیر کئچیجی ایستاسیون[۱۲۴] کیمی کئچیب و یئتیشکینلیک یاشامینا گیرمهییمیزه وورولموشدوق. نئچه ایلهجن دانیشیقلاریمیزدا بونا گؤره شوخلوقلاشاردیق و بیر دؤزوم سیناغی اولاراق خاطیرلایاردیق. هر داشینماغیمیز- کیرایه ائلهدییمیز ائولره، بیرینجی مالیک اولدوغوموز ائوه، ایکینجی مالیک اولدوغوموز ائوه، باشقا شهرده بیرینجی ائویمیزه- گلیشیمین سئوینج حیسسین بیزده تؤرهدیردی و ایلگیمیزی سیخلاشدیریردی؛ سونونجو و ان بؤیوک ائویمیزه موتسوزلوق ایزلرینی دویاراق و قورتولوش یولونون گوجسوز گؤسترگهلریله اورایا گئتدیم.
خانیم قوری-ه دئمهدن رئی-ه خبر وئردیک. بو ایشله خانیمی لاپ حیرصلندیردیک. دوغروسو بیرآز دلی کیمین اولدو.
“هیم، بو قیز فیکر ائلیر بلکه چوخ زیرهدی، هئچ ایکی اوتاغی تمیز ساخلییانمیر، یئری سوپورنده بوتون گؤردویو ایش زیبیلی بیر بوجاغا ییغماخدی”.
بیرینجی سوپورگهمی آلاندا خکانداز آلماغی اونوتموشدوم و بیر نئچه موددت او ایشی ائدیردیم. او بونو تکجه بئلهجه بیله بیلردی کی بیز ائوده اولمایاندا اؤزونه ایجازه وئریب آچاری ایله بیزیم اوتاغا گیرسین. بئلهلیکله بللندی کی بونو ائدیر.
“بیلیسن، فوضول بیریدی، اوول گؤروشده بیلدیم کی نه قد فوضولدو. هله یالانچیدی. هئچ نهیی دوز دَییر، اوردا اوتورور دئییر مکتوب یازیرام حال بو کی بیر شئیی هئی یازیب پوزور. اولار مکتوب دَییللر کی، هئی تیکرارلانان بی یازیدی، هوش باشی یوخدو کی”.
ایندی بیلیردیم کی زیبیل قابیدان منیم بوکولموش اَزیک کاغیذلاریمی گؤتوروب اوخویورموش. هر دؤنه همن حیکایهنی همن سؤزجوکلرله باشلاماغا چالیشاردیم، بونا گؤره دئییردی تیکرارلاییر.
گئتدیکجه هاوا لاپ ایستیلشیردی من ده ژاکتسیز ایش یئرینه گئدردیم. دامنیمی بیر اینجه پولیوئرین اوستونه چکیب قاییشی سون دئشییینهجن سیخ چکردیم.
گیرجک قاپینی آچیب آرخامجا قیشقیردی.
“هوی پینتی قحبه، بو جیندایا باخون، بوجور گئیینمهینن سینهلرین ائشییه قویوب بورجودا بورجودا گئدیر. دئییسن به مئرلین مونروسان[۱۲۵]؟”
و” بیز ایستهمیروی بیزیم ائوده اولاسان، نه قد تئز بو ائودن گئتسن بئله یاخشیدی.”
رئی-ه زنگ ائدیب دئدی کی من اونون کتان یاتاق اؤرتویونو اوغورلاماغا چالیشیردیم. گیلئیلیک ائلهدی کی من محلهده هر یئرده اونا سؤز قوشورام. آرخایین اولسون کی من ائشیدیرم قاپینی آچیق قویموشدو و تئلفوندا قیشقیریردی. آما بو ایش گرکمیردی نییه کی بیز بیر خطی قوللانیردیق و هر نهیی ایستهسیدیک ائشیده بیلردیک. هئچ واخت بونو ائتمهمیشدیک- غریزی حیسسیم قولاقلاریمی توتوم دئییردی- آما بیر گون آخشام چاغی کی چئس ائوده ایدی دستهیی گؤتوروب دانیشدی.
“رئی سؤزلرینه قولاق وئرمه، او فقط بی دلی قاریدی. بیلیرم آناندی آما مجبورام دئیم دلیدی.”
سوروشدوم رئی نه دئدی؟ سینیرلهنمهدی؟
” فقط دئدی: دوزدو، اولسون.”
خانیم قوری دستهیی قویوب موستقیم پیللهلردن آشاغی قیشقیردی: ” ایندی گلیب دئیرم کیم دلیدی. گلیب دئیرم هانسی یالانچی دلی مننن اَریمین دالیسیجا هر یئرده یالان دئییر.”
چئس دئدی:” بیز سؤزلریوی ائشیتمیروی، منیم خانیمیمی بوشلا.” بیرآز سونرا منه دئدی:” منظوری مننن اَریمدن نه ایدی؟”
“بیلمیرم”، دئدیم.
” بو فقط سنه گؤره بئله ائلیر”، چئس دئدی. ” چون سن گنج و گؤزلسن و او قاریمیش ایفریته دی.”
“بوشلا”، دئدی. و منی گولدورمک اوچون بیر یاریمچیق جوک دا قوشوب دئدی: “گؤره سن قاری آروادلار نه درده دَییللر؟” .
چمدانلاریمزی گؤتوروب یئنی آپارتمانیمیزا گئتدیک. سکی ده گؤزلهییردیک و دالیمیز ائوه ساری ایدی. سون قیشقیرتیلارینی دا ائشیتمهیه گؤزلنتیم[۱۲۶] وار ایدی آما هئچ سس گلمهدی.
” نولار ایندی منی بی توفنگنن دالدان ویرا”، دئدیم.
“اونون کیمی دانیشما”، چئس دئدی.
“ایستیرم قوری بَیه ال ترپهدم اوردا اولسا”.
” بو ایشی گؤرمهسؤن یاخشیدی.”
سون دفعه اولاراق ائوه باخمادیم و داها بیرده او خییاواندا آددیملامادیم، او محلهنین آربوتوس[۱۲۷] خییاوانیندا کی اوزو پارکا و دنیزه ساری باخیردی.
ایندی بئینیمده اورانین نئجه اولدوغوندان آیدین ایماژیم یوخدی، تکجه بعضی شئیلری یاخشی خاطیرلایا بیلیرم؛ چارداغین توتوغونو، شوشه آراجلارین کابنئتینی، قوری بَی-ین یاشیل کاناپهسین. بیز گئتدیک و بیزیم کیمی اؤزگهنین ائوینده اوجوز یئرده یاشاماغی باشلایان یئنی قوشا گنجلرله تانیش اولدوق. سیچانلاردان، بؤجکلردن، چیرکین تووالئتلر و دلی قادین صابخانالارا گؤره سؤزلر ائشیتدیک. آما اؤز دلی قادین صابخانامیزدان پارانویی حالتیله، هئچ نه دئمهدیک.
باشقا تور دئسم داها خانیم قوری-یه دوشونموردوم.
آما قوری بَی یوخولاریمدا اؤزون گؤسترَردی. یوخولاریمدا ائله گؤرونوردو کی من اونو، او خانیم قورینی تانیمادان اؤنجه تانییردیم. زیرنگ و گوجلو ایدی، آما گنج دئییلدی و اؤنجه کیلرینه نیسبت یاخشی گؤرونموردو. اوتاقدا اونا قزئته اوخودوغوم زامانلارا گؤره. بلکه دانیشا بیلیردی آما دانیشماغی، نئجه چئویرهجهییمی اؤیرندییم کیمی ایدی؛ دیک و زورونلو، هر ائیلمه[۱۲۸] گرکن آما آشاغیلایان بیر آچیقلاما. حرکتلری پارتلاییجی ایدی و یوخولار ائروتیک یوخولار ایدی. من بیر گنج قادین و آز سورهدن سونرا بیر گنج آنا اولدوغوم بوتون واختلار مشغلهلی، وفالی و همیشه ممنون ایدیم. یوخولاریم او زامانلار و اوندان سونرالار دا داواملی ایدی و یوخو دونیاسیندا یوروشلریم، تپکیلریم و ایمکانلاریم، یاشامین سوندوقلاری[۱۲۹] سرحدلرینی آشیردی؛ و هانسی سئوگیسل حیکایهلردن کی محبوب عنوانیندا سورگون اولموردوم. یاتاغیمیز- قوری بَیله منیم کی- قومسال چیمرلیک ایدی یا دا گمینین کوبود گؤیَرتهسیدی[۱۳۰]، یا دا یاغلی کندیرلردن دوزلمیش سپیرال[۱۳۱] شکیلینده یاتاق. بیر تور کئفی وار ایدی کی بلکه سیز اونو پیس ساناسیز: توند قوخوسو، ژلهای گؤزلری و ایت دیشلرینه بنزهین دیشلرینین. من بو کوفرلو یوخولاردان اویاناندا تعجوب یا دا اوتانجدان آز قالا یئره گیرم؛ و سونرا یئنی دن گیریب یاتاردیم و صبح یوخودان اویاناندا یادداشیمی دانماغا آلیشاردیم. ایللرجه و ایللرجه و کسینلیکله اونون اؤلوموندن نئچه ایل سووشاندان سونرا دا قوری بَی بئلهلیکله منیم گئجه یاشامیمدا وار ایدی. سانیرام من اوندان خینجاخینج[۱۳۲] اولدوغوم زاماناجان، اؤلومدن خینجاخینج اولدوغوموز کیمی. آما هئچ بئله اولاجاغی گؤزلهنیلمیردی، نییه کی قاباغا دوشن من ایدیم و من اونو اورایا گتیرَردیم. نظره گلیردی ایکی طرفلی ایش ایدی- او حالدا بئله اولاردی کی او دا یوخوسوندا منی اورایا گتیرَیدی- و بو یوخو منیم تجروبهم اولدوغو کیمی اونون دا تجروبهسیدی.
چیمرلیکده کی گمی، لیمان[۱۳۳] و قوملار؛ گؤیه اوزانمیش یا دا سویون اوزونه اَییلن آغاجلار، هندهورینده کی آدالارین قارماشیق گؤرکمی؛ و آنلامسیز و عئینی حالدا آیدینجا گؤرونن داغلار. سانکی دوغال بیر قاریشیقلیقدایدیق، یوخودا گؤره بیلدییم و یا ایبداع ائده بیلدییم هر شئیدن عادی. بیر یئر کی سن اولاسان دا اولمایاسان دا اولاجاق و دوغروسو هله ده یئرینده واردیر. بیز کورتئز آداسیندایدیق.
آما من هئچ واخت گؤرمهدیم ائوین کؤمور اولموش دیرکلری او قادینین اَرینین اوستونه دوشسون. بو اولای نئچه ایل اؤنجه اولموشدو و مئشهلیک هندهورینده گؤیرمیشدی.
ایضاح:
حیکایه انگیلیس دیلینده چئوریلیبدیر.
[۱] . Chess
[2] . رئیس
[۳] . منشی
[۴] . Gorrie
[5] . عمومی
[۶] . واکنش
[۷] . Vancouver
[8] . Ray
[9] . تعمیرات
[۱۰] . گوژ، قوز
[۱۱] . تاثیر
[۱۲] . مستقل
[۱۳] . حقوق از کار افتادگی
[۱۴] . تشویق ائله مک، تحسین ائله مک
[۱۵] . عصبانی اولماق
[۱۶] . Cornish
[17] . Irene
[18] . شرق
[۱۹] . Stanley
[20] . مجسم شدن
[۲۱] . جمعیت
[۲۲] . سکته مغزی
[۲۳] . شخصی
[۲۴] . طبیعی
[۲۵] . سرخاب
[۲۶] . وسیله، اثاث
[۲۷] . شکوفه
[۲۸] .کاهگلی
[۲۹] .شمعدانی گولو
[۳۰] . وزنه
[۳۱] . قاطعانه
[۳۲] . ساحل
[۳۳] . Union Bay
[34] . متمدن
[۳۵] . بلوط
[۳۶] . در کشویی
[۳۷] . Kitsilano
[38] . Burrard
[39] .صندلی
[۴۰] . طول کشیدن
[۴۱] . کف
[۴۲] . مربع
[۴۳] . مستطیل
[۴۴] . مفتول سیمی
[۴۵] . تعبیر ائله مک
[۴۶] . مین بیر گئجه ناغیللارینا اشاره ائدیر
[۴۷] . حصه، قسمت، بخش
[۴۸] . پرده
[۴۹] . راه راه
[۵۰] . ماشین چمن زنی
[۵۱] . دیوار حائل
[۵۲] . حامیله اولماق
[۵۳] . Kitsilano
[54] . The Betrothed، آلئسساندرو مانزونی-نین رومانی.
[۵۵] . Aldous Huxley، بریتانییالی یازار.
[۵۶] . Henry Green، بریتانییالی یازار.
[۵۷] . To the Lighthouse ، به سوی فانوس دریایی، ویرجینیا وولف-ون رومانی.
[۵۸] . The Last of Cheri، قابرییئل کولئت-ین رومانی.
[۵۹] . The Death of the Heart، الیزابئت بووئن-ین رومانی.
[۶۰] . مرحله
[۶۱] . اشتیاق
[۶۲] . پرداخت، پردازش
[۶۳] . اوشاقی سالماق، سقط جنین
[۶۴] . تمرین
[۶۵] . عمده فروشی
[۶۶] . مواد غذایی
[۶۷] . کارخانا
[۶۸] . سقف
[۶۹] . صندوق پول شمار
[۷۰] . دیالوقلار خیاو لهجه سیله یازیلمیش دیر.
[۷۱] . مثال
[۷۲] . ساغلاماق: تامین ائله مک
[۷۳] . Hastings
[74] . Dunbar
[75] . منظم
[۷۶] .نما
[۷۷] . هرس شده
[۷۸] . Kerrisdale
[79] . تقارن
[۸۰] . تفریح
[۸۱] . کانادادا قوللانیلان بیر آتالار سؤزودور کی بیرینین یالانی بلله نیب روسوای اولماغینی گؤستریر
[۸۲] .St. Paul
[83] . پیشنهاد دادن
[۸۴] . Life
[85] . Look
[86] . Maclean
[87] . ورزش
[۸۸] . Ann Landers
[89] . سازمان ملل متحد
[۹۰] . Eric Blood-Axe
[91] . King Knut
[92] . بزنمک
[۹۳] . زورونلو ایفاده: بیان آمرانه
[۹۴] . George Albert Frederick
[95] . Alaska
[96] . Vancouver Sun
[97] . Anson James Wild
[98] . Desolation Sound
[99] . Wildfruit
[100] . Atlantic Provinces
[101] . Comox
[102] . مشکل
[۱۰۳] . Courtenay
[104] . Percy Kemper
[105] . Manson
[106] . لیمان بولگه سی: اسکله
[۱۰۷] . Victoria
[108] . Helwell Anthony
[109] . Thompson Gorrie James
[110] . معتاد، شیفته، علاقمند
[۱۱۱] . Mavis
[112] . Shirley
[113] . Carlson
[114] . Yost
[115] . خیال پردازی
[۱۱۶] . امتحان
[۱۱۷] . تردید
[۱۱۸] . انگیزه
[۱۱۹] . چسب
[۱۲۰] . مرموز
[۱۲۱] . پارچا
[۱۲۲] . Macdonald
[123] . کاشی
[۱۲۴] . ایستگاه
[۱۲۵] . Marilyn Monroe
[126] . انتظار داشتن
[۱۲۷] . Arbutus
[128] . عمل
[۱۲۹] . تقدیم ائله مک، ارائه دادن
[۱۳۰] . عرشه کشتی
[۱۳۱] . حلقوی
[۱۳۲] . اشباع شدن
[۱۳۳] . بندر


c: text/html

text:
۲۱ اوْکتوبر
۲۱ اوکتوبر:
۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح و تحقیقاتچی فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران و سونرادان اونون آدی ایله آدلاندیریلان بوغازی کشف ائتدی.
۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی.
۱۹۱۵ — ایلک اطلس اوقیانوسی تلفون رابیطهسی ویرجینیا و پاریس آراسیندا قورولدو.
۱۹۳۵ — آلمان میلتلر جمعیتیندن رسماً آیریلدی.
۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون شهرینی ایشغال ائتدی.
۱۹۴۰ — ارنست همینقویین اجل زنگی اثری نیویورکدا چاپ اولوندو.
۱۹۴۵ — فرانسهده خانیملارا ایلک دفعه سسوئرمه حوقوقو الده ائتدیلر.
۱۹۵۰ — چین تبتی ایشغال ائتدی.
۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزهسینی آلدی.
۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده بازاردا راکت پارتلاییشی نتیجهسینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ساوالان
ساوالان داغی سؤنموش بیر وولکان[۱]، آذربایجانین ان بؤیوک داغی و ایران جوغرافیاسیندا اوچونجو ان اوجا داغ دیر. بو داغ اردبیل اوستانیندا و اردبیل و خیاو شهریستانلاری آراسیندا یئرلشیبدیر. بو داغ ۴۸۱۱ متر اوجالیغا مالیکدیر. قوزئی دن خیاوا، دوغودان اردبیله، گونئیدن سرینه (سرعین) و باتیدان دا سارابا باخیر. ساوالان داغی نین اؤزونه سولطان ساوالان دئییلیر، و اونون یانیندا حرم داغی و گلین داغی (کسرا داغی) آدلاریندا ایکی باشقا بؤیوک داغ دا واردیر، آنجاق ساوالان یا سولطان ساوالانین بؤیوکلویونه گؤره داها آدلانیب و بو ایکی داغی کؤلگه یه سالیبدیر.
ساوالان آدی[دَییشدیر]
ساوالان آدی ساو و آلان سؤزجوکلریندن آلینیب ، و اوجالیغینا گؤره بو آد وئریلیب. ساو تورک دیلینده ، گؤیدن گَلَن سؤز، موج، دالغا، وحی و پئیغام آنلامیندادیر. ایسلامدان اؤنجه تانری (آللاه)دان گلن سؤزلری آلان سیمگه سی ایمیش. بو آد 1300 جی ایللردن فارسجا یازیلاریدا سبلان تانیتدیریلمیشدیر! قدیم عرب یازیلاریندا دا سبلان[قایناق گؤسترین] و سولان کیمی یازیلمیشدیر.
ساوالانین گؤرمَلی یئرلری[دَییشدیر]
ساوالان زیروه سینده کی گؤل[دَییشدیر]
ساوالان داغی نین زیروه سینده بیر گؤل ده واردیر و ایلین ۹ دان ۱۰ آیینا قدر دونموش دورومدادیر. یاخلاشیق ۵۰ متر اوزونلوغو و ۵۰ متر ده ائنی واردیر. دوناندا اوستونده داغچیلار ایسکئیت ده اوینایابیلر.
قارتال داشی[دَییشدیر]
قارتال داشی داغین ان گؤزل شئیلریندن دیر و بؤیویک بیر دوغال (طبیعی) موجسسمه دیر و سانکی داغین باشیندان هر یئری و دره لری کونترول ائتمکده دیر.
ساوالانا چیخماق[دَییشدیر]
ساوالانا چیخماغین یولو تبریزدن و یا اردبیلدن ساوالانین قوزئیینده خیاوا گئتمکله اولابیلر.اردبیل دن خیاوا گئدنده ، خیاوا یئتیشمه میش لاری (لاهرود) آدلی بیر یئرده سولا دؤنمکله گونئیه ساری گئتمکله ساوالانا چیخماغین ایکی یولون گؤرمک اولارː قوتورسویی و شابیل. شابیل ساوالانا داها یاخین دیر. شابیل دن ساوالان یاتاغیناجان ایکی دیفرانسیللی ماشینلار گئده بیلن بیر یول وار. یاتاقدان گونئیه ساری، داغین سولونداکی بوزلوقدان داغ زیروه سینه چیخماغی باشلاماق اولار.
کمپلر[دَییشدیر]
داغا چیخماق زامانی[دَییشدیر]
ساوالانا چیخاندا یاساق ایشلر[دَییشدیر]
ساوالانا چیخماق اۆچون هئچ کیمسه و هئچ بیر قوروم پول آلابیلمز. داغین اطرافی قورونموشدور، و حیوانلاری اووماق (صید) یاساقدیر.
ساوالانین یئری آذربایجان کولتورو و تورک دیلی ادبیاتیندا[دَییشدیر]
ساوالان داغی نین اتکلرینده دوغال ایستی و سویوق بولاقلار جوشوب چیخیر و ساوالان اطرافیندا یاشایان آذربایجانلیلارا برکت و عظمت سیمگه سی دیر. یوزلر کیلومتر اوزاقلیقدان گؤرونن داغ آذربایجانین هر بیر بوجاغیندا چوخلو قونولاردا، او جومله دن اینجه صنعت و ادبیات و آذربایجان فولکولورو و دبلرینه ده ائتکی بوراخیب دیر.
ساوالان شعرلرده[دَییشدیر]
هانسی داغ کی باشی قاردان آغاران دی --- اورا بیل کی ساوالان دی ساوالان دی (شاعیر؟)
دده قورقوت سسین آلدیم، دئدیم آرخامدی، ایناندیم --- آرخا دوردوقدا سهندیم ساوالان تک هاوالاندیم
(سهندیه منظومه سی)
ساوالان آتا سؤزلرینده[دَییشدیر]
- ساوالاندا قار اسگیک اولسا قیامت قوپار


text:
«غفور امامیزاده خیاوی»نین ایکینجی حئکایه توپلوسو یاییلدی
تانینمیش آذربایجان یازیچیسی «غفور امامیزاده خیاوی»نین ایکینجی حئکایه توپلوسو نشر ائدیلدی. سکگیز حئکایهنین یئر آلدیغی ۱۰۹ صحیفهلیک بو توپلو «سوموکلری قالمیشدی» عنوانی آلتیندا یاییلمیشدیر. ۲۰۱۶جی ایلده اولوسلار آراسی کاشغرلی حئکایه یاریشماسیندا بیرینجیلیگی الده ائدن «قیرمیزیم» حئکایهسی ایله منتقدلرین دقتینی چکن یازیچینین بیرینجی حئکایه توپلوسو ۲۰۱۷جی ایلده نشر ائدیلمیشدیر.
«نظامی یایین ائوی» طرفیندن یاییلان بو حئکایه توپلوسونو آذربایجانین معتبر کتاب ماغازالاریندان الده ائتمک مومکوندور.
ساتیش مرکزلری:
مشکینشهر: دنیز
تبریز: اختر
تهران: اندیشه نو
اردبیل: شریعتی، منصور جدی و بهروز.


text:
آتیلا
آتیلا (۴۰۵-۴۵۳)، هونلار شاهیدی.
یاشاییش[دَییشدیر]
395 ایلینده آنادان اولدو. آتاسی مونجوك خان دیر. عمی سی روآ، اونون آتاسی اؤلدوكدن سونرا بوزقوردو تك باشینا یاشامایا چالیشیركن تاپدی و یانینا آلدی. پریسكوس آدلی بیر تاریخچی آتیلانی اورتا بویلو، ائنلی كوركلی، قارا ساچلی اولدوغونو یازیر. گوجلو دانیشما، ساده یاشام و قوناق پرورلیغینادا سئچیلیب.
ویزیقوت لارا قارشی روما امپراطورلوغویلا بیرلیك آپاران آتیلا؛ فلاویوس آتیوسون دعوتینه بیر دؤنمده رومایا گئتدی. هر شئی یاخشی گئدركن روآ نین اؤلوم خبرینی آلدی. گئری دؤنهرک قارداشی بلئدا ایله بیرلیكده هون امپراطورلوغو نون اورتاق كرالی اولدو. بلئدا 445 ایلینده اؤلدو. بو دوروم آتیلانین تك باشینا هون كرالی االماسینی یاراتدی.
داها سونرا آشیق اولدوغو بیر اسیر قیزلا(ناكارا) ائوله نن آتیلا نین بیر اوغلو اولدو. دوغوم چاغی ائشی ناكارا، حیاتینی ایتیردی.
حوكومدار لیغی بویوندا اوردوسویلا باتی و دوغا رومایا تئز تئز استیلا ائدن آتیلا؛ اورتا چاغ قایناق لاریندا آجیمسیزلیغیلا تانینیر. بونون اۆچون آوروپا دا "تانرینین كئرباجی(Tanrının Kırbacı)" اولاراق تانینیر.
(Latince: Flagellum Dei, İngilizce: Scourge of God, İtalyanca: Flagello di Dio, Fransızca: Fléau de Dieu)
آما آلمان افسانه لرینده آتیلا بیر بؤیوك و اییلیك سئون بیر كرال دیر. آتیلا ساراییندا بیرچوخ آلمان خاقانی یاشار. Nibelungen داستانی هون - آلمان ساواش لاریندان مئیدانا گلیر. بو ناغیل لاردا آتیلا؛ اتزئل(Etzel) آدیندا بؤیوك بیر نفوذا صاحب، باریش سئون و یالنیز آسی لره قیلینج آچان، اصیل روحلو بیر كرال دیر. آوروپا هون امپراطورلوغونون باشكندی اؤلان Etzelburg آدینین بورادان گلمه سی بیلینمك ده دیر. آئتوس ایله اؤلان كاتالؤن ساواشیندا رؤما اؤردوسو داغیلمیش، باتی گوت كرالی Theodeirch ئؤلموشدور. آتیلا اؤردوسونو دینلندیرمك اۆچون قاچان آئتوسو قؤوالامادی.
باتی روما امپراطورلوغونا گئدركن، پاپا نین آرایا گیریلمه سیله آتیلا رؤومانی آلمادی و وئرگیه باغلادی. آتیلا آوروپانین 3 دن ایكیسینه كرال لیق ائتدی.
آتیلا 453 ایلینده سون آروادی، ایلدیكؤ طرفیندن توی گئجه سی اؤلدورولدو. جسدی اوچ ایچ ایچه تابوت دا یئرلش دیریلدی. ایلك تابوت قیزیلدان، دالیسی گوموشدن و بو ایكی تابوتو ایچینه آلان پولاد تابوت. مزارین هاردا اؤلماسی بیلینمه ییب. جنازه سینه قاتیلانلار، مزارین یئرینین بیلینمه مه سی اۆچون ئؤلدورولوب لر. آنجاق تاریخچی لر آراسیندا تونا چایین یاتاغیندا خزینه لریله بیرلیكده باسدیریلماسینا بیر اینام وار. چایین باشدان آشماسی و چوخلو اؤلكه لردن گئچمه سی اۆچون بورؤكراتیك سؤرونلر چیخماسیندان قازما چالیشماسی اؤلماییب دیر.
آتیلا و قارداشی بلئدا
آتیلا قیلینجی[دَییشدیر]
مارس(مریخ) آدیندا قیلینجی، دئییلیر آتیلا ساواش تانریسی، مارس دان آلمیش دیر.
آد[دَییشدیر]
آتیلانین آدینیا هونلاردان آز بیلگی لریمیز اۆچون تام بیر آنلام یؤخدور؛ آما تورك قایناق لارینا گؤره وؤلقا(ولگا) چایینین اسكی آدی اؤلان " آتیل،ایتیل،آتال" كلمه لرینه اؤرالی آنلامی وئرن ایلا(ایللا) كلمه سیله بیرلشمه سی سؤنوجو آتیلا اؤلوب دور. باشقا بیر گؤروشه "آت،آتیل،آتیلماق" آنلاما گلیر. باشقا بیر تورك افسانه سینه گؤره اؤزونه آلتی هان دا دئییردی. ماجار قایناقلارینا گؤره یارگی(قاضی) آنلامینا گلن ایتلت كلمه سیندن آلینمیشدیر.
آتیلا دونیا دیللرینده فرقلی حالتلری وار، میثال اۆچون:
اینگیلیسجه: Ætla , Attle, Atlee ایتالیاجا: Attila اسكاندیناویاجا: Atli, Atle آلمانیاجا: Etzel ماجارجا: Attila, Atilla, Etele توركجه: Attila, Atila, Atilla قزاقجا: Edil
تاثیری[دَییشدیر]
آتیلا(1954)؛ پیئترو فرانسیسجی نین آنتؤنی كویین و سؤفیا لؤرئن ین یئر آلدیغی سینما فیلمی دؤغورلانان كافر(Sign of the Pagan)(1954)؛ داقلاس سیركین جك پالانس و جئف چاندلئر ین یئر آلدیغی سینما فیلمی آتیلا(1991)؛ كریستوفر سووانین تی وی فیلمی آتیلا(2001)؛ دیك لاوری نین تی وی فیلمی "" آدلی بیلگی سایار اؤیونوندا آتیلانین ساواش لاری و دؤیوش لری اؤیونون اساسی دیر.Age of Empires II ...
قالری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ^ Harvey, Bonnie (2003) [1st Published in 1821 by Chelsea House Publications]. Attila the Hun (Ancient World Leaders). Infobase Publishing. ASIN B01FJ1LTIQ.


text:
آوروپانین ان باهالی اؤلکهسی و تورکیه
تورکیهنین توکهتیم مال و خیدمتلرینه دایر قیمت سویهسی اندکسی ۵۳ اولدو
آوروپانین ان باهالی اؤلکهسی ایسلند اولدو.
تورکیه ایستاتیستیک قورومو (تویک) اؤتن ایله دایر ائو خالقی سون توکهتیم خرجلرینه گؤره ساتین آلما گوجو سبدی نتیجهلرینی آچیقلادی.
بونا گؤره، تورکیهنین توکهتیم مال و خیدمتلرینه دایر قیمت سویهسی اندکسی ۵۳ اولدو.
بو دگر، ۲۸ آوروپا بیرلیگی اؤلکهسی داخیلینده ۱۰۰ یورو قارشیلیغی ساتین آلینان عینی مال و خیدمت سبدینین، تورکیهده ۵۳ یورو قارشیلیغی تورک لیراسی ایله ساتین آلیندیغینی گؤستردی.
مقایسهلرده، ۲۸ آوروپا عضوو اؤلکه، ۳ آوروپا آزاد تیجارت بیرلیگی اؤلکهسی (سوئیس، ایسلند و نروژ)، ۵ نامیزد اؤلکه (تورکیه، مقدونیه، قاراداغ، صربستان و آلبانی) و ۱ پتانسیل نامیزد اؤلکه (بوسنی و هرزگووین) دگرلندیریلدی.
اؤلکهلر اعتباری ایله مقایسهده، ۳۷ اؤلکه آراسیندا توکهتیم مال و خیدمتلرینه دایر قیمت سویهسی اندکسی ان یوکسک اؤلکه ۱۶۶ ایله ایسلند، ان آشاغی اؤلکه ایسه ۴۷ ایله مقدونیه اولدو.
تورکیهنین توکهتیم مال و خیدمتلری قروپونا دایر قیمت سویهسی اندکسی آلت قروپلار اعتباریله آراشدیریلدیغیندا، شخصی نقلیات واسطهلری اندکسی ۱۰۵ اولاراق گرچکلشدی و بو قروپا عاید قیمت سویهسینین، آوروپابیرلیگی اؤلکهلری حسابلاماسینین یوزده ۵ داها اوستونده اولدوغو گؤرولدو.
رستوران و هتللر اندکسی ۶۳ اولاراق حسابلاندی و قیمتلر دیگر آلت قروپلارا گؤره آشاغی سویهده قالدی.
گئییم قروپوندا ایسه تورکیه، ۵۴ اندکس دگری ایله مقایسهلرده یئر آلان ۳۷ اؤلکه آراسیندا ان آشاغی اندکسه صاحب اؤلکه اولدو.
قیمت سویهسی اندکسی، اؤلکهلرین میلی پول بیریملرینین مقایسهلی اولاراق ارز سبدینه گؤره آلیم گوجونو گؤستریر.
بیر اؤلکهنین قیمت سویهسی اندکسی ۱۰۰دن بؤیوک ایسه بو اؤلکه مقایسه ائدیلدییگ اؤلکه قروپو حسابلاماسینا گؤره، "باهالی"، ۱۰۰دن کیچیک ایسه "اوجوز" اولاراق ایفاده ائدیلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
تۆرکیهنین صادرات رقملری آچیقلاندی
صادرات، آگوست آییندا گئچن ایلین عینی آیینا گؤره یوزده ۱۳،۱ آرتاراق ۲۱ میلیارد ۳۳۷ میلیون دلارا چاتدی
دونیا بانکی تورکیه-یه 512،2 میلیون دولار وام آییردی
بانکدان وئریلن آچیقلامادا بیلدیریلیر: "مالیه ایقلیم و فلاکته دؤزوملو شهرلر لاییحهسی اوچون نظرده توتولوب.
فیچ، تورکیهنین بؤیومه تخمینینی یوکسلتدی
تورکیه اقتصادینین بو ایل یۆزده ۵،۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴.جو ایللرده ایسه یۆزده ۲،۹ بؤیومهسینین گؤزلنیلدیگی قید ائدیلدی


text:
بیت قابیغی
علیرضا ذیحق
دخیلی سیندیردیم و قره پوللاری جیبیمه دولدوروب, گؤتورلندیم سینَمایا. دوققوز یاشیندایدیم. جومموشدوم فیلمین سئیرینه. مودلو, پوزلو گؤزل بیر قیز ویریلمیشدی کاسیب بیر اوغلانا. او اوغلان قیزین باشینا چوخلی مصیبتلر گلرکن، گؤز یاشلاریم سئل کیمی آخیردی. هردن ده هیچقیرتیلار ایچره، گولمکدن آز قالا قیریلیردیم. نییه کی فیلیم ده “تقی پلنگ” آدیندا دوزلو بیر کیشی وار ایدی کی سئوگیلیسی “ویتامین”له چالیب اوینارکن هامینین گولوش سسی قولاقلاری جینگیلدهدیردی. فیلمه دفعهلرجه اوّل دن آخیرا باخدیغیم یادیما گلسه ده، هاچان یاتدیغیم هئچ یادیما گلمیر. فقط اونو بیلیرم کی آتام قولاغیمدان یاپیشاراق، منی سورویه – سورویه یوخودان آییلتدی و تَپیک گوجونه آتدی ائشییه. آغیز بورنوم تیلیت قان اولاراق گؤردوم گئجهدی و آنامین گؤزلری قان چاناغینا دؤنوبدی. آنام منی باغرینا باسیب فایتونا میندیررکن آتام دا آغزیندان چیخانی دئییردی.
“داش آغلییان” مسجیدینه چاتدیقدا ، فایتونچو دایاندی و من آغلایا آغلایا آنامین چادیراسیندان یاپیشیب یولا دوشدوم. ائوه چاتدیقدا یئنه اونون قوجاغینا قیسیلیب هؤنکور – هؤنکور آغلارکن، آتام میتباخداکی ایپلردن آسیلمیش قیرمیزی بیبارلاردان بیرینی قوپارداراق او بیری اوشاقلارا کی مندن باشقا یئددیسی ده وارایدی عیبرت اولسون دئیه اووجوندا اَزدی و گلدی منه ساری. آغزیمی برکدن یومسامدا آخیردا آچیلدی و آجی بیبارین دَنهلری دیل بوغازیمی ائله یاندیردی کی گؤزلریمدن اود قالخدی. آنام منه گیزلینجه گول قند وئریب اؤز یانیندا یاتیرتسادا، نئیلهسم ده صوبح اذانی نا جان یاتانمادیم. آمما آنامین دوعالارینی ناماز اوسته ائسیده رکن ، بالا – بالا گؤزلریم آغیرلاشدی و اؤزومو تاپانا، گؤردوم کوچهمیزین باشیندا کی داش کؤرپو ده ،” اؤلو یویان بیت قابیغی ” اوتوروب منی گؤزلهییر. اونو گؤررکن قورخدوم قاچدیم کی بیر دن بیره دَیدیم فالا باخان عرب آغایا. او آغیر – آغیر قیچلارنی یئرده سورویرکن جیبیم ده کی خیردا پوللارین سسینی ائشیدهرک منی چکدی خان کَر وانساراسینین آغزینا و تک دستهلی گؤزلویونون آلتیندا، ایری گؤزلری گولهرک دئدی:
“پوللارینی وئر منه کی بو گون سوفته سندندی. ایندی تاس آتیب کیتاب آچاجایام کی گؤرهم طالعینده نه لر وار!”
او تاختا تاباغینی آچیب دؤشکجهسینین اوستون ده اوتوراراق آنا ددهمین آدینی سوروشوب میس تاسلاری بوروش جاما آتدی :
” سن بؤیوک بیر کیشی اولوب اورهیینده کی آرزولارین بیر آزینا چاتاجاقسان، بیر آزینادا یوخ . اؤلو یویاندان دا قورخما کی اودا اونون چؤرهک آغاجیدی. قورخسان قورخ ایکی اوزلولردن !”
عرب آغا سورا منیم پوللاریمی قایتارارکن دئدی: “ددهن بیلسه کی بیر قیران پول خَشلیییبسن ، قورتولاجاغین اولمویاجاق. ددهن ابراهیم خلیلی من سندن یاخچی تانیرام. سن جهنم گلیب یاپیشاجاق منیم یاخامدان. چیغیر باغیرا حؤوصلهم یوخدی. “
هاوا یاواش – یاواش ایشیقلانیردی کی من گئتدیم توکانیمیزی آچیب دؤشهیم کی فرشچی بازارین آغزیندا “پیشیک بیغی” گؤردوم. او ” عبدیل فیشقاچی ” نین باشماقلارینا نال چالاراق اونلاری بُویویوردی. عبدیلین ایشی یای لاری آیران ساتماق ایدی و چییینلرین ده بؤیوک بیر میس گوروم دولاندیرارکن بئله دئیهردی :
” آیران دی بوزدی یاریسی سودی. ایش سن ده بودی ایشمهسن ده .”
پیشیک بیغ لا عبدیل فیشقاچینین یولداشلیقلاری منه چوخ عجیب گلدی. نییه کی عبدیلین ایشلریندن بیری ده گون بویو بازاردا پیشیک بیغی جینلندیرمک ایدی. او پیشیک بیغین یانیندان کئچهرک ماویلداردی و پیشیک بیغ دا پینهچیلییینی اؤتوروب باشلاردی اونو قاوالاماغا. آمما هر آغیز دان بیر ماویلتی چیخدیقدا، او بیلمزدی هایانا گئتسین کی آخیردا دئیینه – دئیینه قاییداردی ایشینین باشینا. ایشی قاتان عبدیل اولسادا جماعت بیر – بیرینه گؤز – گؤز ائدیب معرکهنی قیزیشدیرایدیلار. آنجاق آرواد اوشاق بازارا چیخاراق و آل وئر شیرینلشدیک ده، شوخلوقلار کسیلردی. آمما دوز بو واختلاردا دا ” بامادور ” تاپیلاردی. قوجا بیر کیشی کی بامادور دئدیکده باشلاردی یامان یوغوزا. آرواد اوشاق دا بیلهسینه کار ائتمزدی. وای وایلی ایدی کی بازار دا شولوغ اولا کی اوندادا لاپ اَنگی قیزیشاردی. ” الوان علسگر ” ده کی الده چوماغ شَهَری گزهردی، اونون سسینی ائشیدهرک توتماسی توتوب آزقالا دلیلردی و گئدیب یاپیشاردی ” یورقان علی ” نین یورقانا بنزهر چاکئتیندن کی نییه بامادوری اَزمک عوضینه ایشین اولوب” حوققا ماشا ” نان دئییب گولمک .
حوققا ماشا کی یایی قیشی قالین پالتووونو چیخارتماق بیلمزدی و ایشی اَل ده سیچان تلهسینن ماشا ساتماق ایدی، الوان علسگری گؤرهن کیمی جینلری توتوب دابانا قووت قاچاراق اونا پیس – پیس یامان لار دئیهردی.
آمما ایندی بازاردا هئچ بیر های – کوی یوخ ایدی و ائشیدیلن سسلر چؤرهکچی خانادان ایدی بیر ده پیشیک بیغلا عبدیلین اِهمالجا پیچیلداشمالاری. من کی آغزیم آجیشیردی و اؤلو یویانی گؤرندن بری اونون خوفی هله جانیمدان چیخمامیشدی بیلمم نه اولدو کی بیردن بیره ماویلدادیم و گؤتورلهنیب قاچاراق، پیشیک بیغ دوشدو دالیمجا. قاچدیم بؤرکچو بازارا و اوردان خَرَزی بازارا کی پیشیک بیغ منی توت ها توت دا بیری ماویلداراق منی بوراخیب قاچدی اونون دالیجا.
یئتیرمیشدیم توکانیمیزا و آچاری سالیب قیفیلی آچاراق خفهیی قاغزایاندا گؤردوم رنگی روفوم آغارسادا، پارچالانمیش دوداغیمدا بیر نئچه دامجی قوروموش قان واردی. باشیمی آشاغی سالیب توز سیلکنله آینالارین توزونو آلاراق بیردن بیره بوتون آینالاردا اؤلو یویان بیت قابیغینی گؤروب دیکسهنرکن باشیم دَیدی اونلارا. آینالار سینارکن تیکهلری پول – پول اولوب نئچه سی تانقیلدی باشیما. اؤزومه گلدیک ده گؤردوم توکان دولدی آدامنان و منی دیشاری چکهرک علی قارقا تورباسینا ییغدیقی جیریق کار کاغاذلارینان باشلادی باش گؤزومون قانین سیلمهیه. اؤلو یویان دا کی سحری گلمیشدی بازاردان سیدیر کافور آلا منی آتدی حامبال عابباسزادهنین پالانی اوسته. حامبال عابباسزاده منی مریضخانایا قاچیرداراق دئدی:
” آدیم حامبال اولوب پالان گزدیرسمده ایندییهجان حامباللیق ائلهمهمیشم. اصلن من اگر حامبال اولسایدیم سن یونگوللوک ده یوکی آپارا – آپارا بَیه زیققیلداردیم؟ بیر زامان گؤردوم کی آدام لاردان بئزمیشم و دئدیم گرک آداملیقدان چیخام. اَلیمی آغ قرهیه ویرمادان بیر پالان آتدیم چیینیمه و منی داها هئش کیم آدام حئسابلامادی. نییه کی کاسیبی بو دونیادا هئش واخت آدام حسابلامازلار. ایندی چوخ راحَتم. جماعت دلی بازدی و او زاماندان بویانا اعصابیم دا راحت . “
مریضخانایا چاتدیقدا، پول وئریب قبض آلمادان منی معاینه ائتمهدیلر کی عابباسزاده بیردن بیره منی اورا قویوب قاچدی، آمما چوخ چکمهدن گؤردوم ” جوما اخشامی ” نین اَلین دن یاپیشیب چکدی ایچَری. جوماآخشامینین مسجیدلرده باشماق جوتلهمهسین گؤرموشدوم و بیلهسینه سئفئه دییهردیلر. اونلار تئز قبض آلیب منی آپاردیلار دوکتورون یانینا. دوکتورون تاپشیریقینان باشیما بخیه ووروب، ایینهلر اَتیمی سانجارکن آنا – آنا دئییب برکدن چیغیردیم و گؤزلریمی آچدیقدا گؤردوم آنام باشیم اوستوندهدیر. اونون یاشیل گؤزلرینی دانیشدیقجا سئل آپاریردی و آتام دا گوله – گوله دئییردی:
” بیرده او اولار اوغورلوقجا سینامایا گئتمز. اؤزوده او سینامایا کی قاباغی دولودی قرهخال سالیب خوروز دؤیوشدورنلرینن.”
گؤزلریم قَرهلرکن گؤردوم اؤلو یویان بیر دسته آغ کفنلی آداملارلا گلیر اوستومه و اونلاری آناما گؤسترهرک قیسیلدیم قوجاغینا. اودا آتاما هیسلهنرک دئدی:
” بو اوشاغین باشینا هاوا گلمهسه یاخچی دی! قیرنیسلیق دا بسدی و دیلنچیلیییندن ال گؤتور. بیر تئلویزیون آل کی اوشاقلار کوچه باجادان ییغیشیب ائوده بیر دیلخوشلوقلاری اولسون. جومعهدن جومعهیه او خارابا توکانیدا بئش دَیقه باغلا بونلاری چیخات گزیب دولانماقا تا بو اوشاقلاردا بیلسینلر کی ددهنین ائله تک ایشی اوشاقی دؤیوب اوننان ایش چکمک دَییل. .. واللاه دابیخمیشام . دئییردیم بو قَدر اوشاقی قویمایاق اولسون کی، دئییردین مسجید ده دئییرلر اوشاق سالدیرماق یا حامیله اولماماق اوچون حب یئمک بؤیوک بیر گوناهدی. ایندی ده باهانان بودی کی عالیملر دئییرلر داما آنتئن ویرماقینان مسلمان دامینا خاچ آسماقین هئش فرقی یوخدی. آمما بولورم کی همهشه سنه موهوم اولان بئش تومن جیبین پولودی. قورخوردون کی دوکتورا گئدیب پول خَشلهیم و ایندی ده تئلویزیون آلمیرسان کی جانیندان پول چیخماسین. آمما نوزول وئرنده به نییه هئچ او مسجید ده ائشیتدییین سؤزلر یادان دوشمور؟ دوزی لاپ بئزمیشم! سنین دردین منی اؤلدورمهسه یاخچیدی!”


text:
تورکییهده ۱۷۰ اؤلکهدن اؤیرنجی وار
"حاضیردا ۱۷۰دن چوخ اؤلکهدن اؤیرنجینی، تورکییهده دؤولتیمیز آدینا بورسلو اولاراق اوخودوروق"
یورددیشی تورکلر و قوهوم توپلولوقلار (یتب) باشقانی عبدالله ارن، تورکییهده ۱۷۰ اؤلکهدن ۱۶ مین اؤیرنجینین تحصیل آلدیغینی بیلدیردی.
یتب، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین سیغینماچیلار یوکسک کمیسرلیگی تورکییه، تورکییه رادیو تلویزیون قورومو (ترت) وورلد ریسرچ سنتر و ترت وورلد سیتیزن ایش بیرلیگیله گئچیریلن "اولوسلارآراسی قوروما آلتینداکی اؤیرنجیلرین یوکسک تحصیلی کنفرانسی" ایستانبولدا باشلادی.
یتب باشقانی عبدالله ارن، کنفرانسین آچیلیشیندا، ۲۰۱۱.جی ایلدهن اعتباراً "تورکییه بورسلاری" آدی آلتیندا بیر مارکا یاراتدیقلارینی و دونیانین موختلیف اؤلکهلریندن اؤیرنجیلری تورکییهده قوناق ائدیب بورس وئردیکلرینی بیلدیررک،
"حاضیردا ۱۷۰دن چوخ اؤلکهدن اؤیرنجینی، تورکییهده دؤولتیمیز آدینا بورسلو اولاراق اوخودوروق. ۱۷۰ اؤلکهدن ۱۶ مین اؤیرنجی وار" ایفادهلرینی ایشلتدی.
ارن، تورکییهنین اؤلکهیه سیغینانلارلا باغلی سککیز ایل بویونجا چوخ اوغورلو و اینسانی بیر چالیشما یئریتدیگینی قید ائدرک، اولوسلارآراسی مخاطبلرین ده بوندان اؤوگو ایله دانیشدیغینی خاطیرلاتدی.
تورکییهنین بوتون قوروملارینین، چوخ حرفهای بیر شکیلده جدی چابا گؤستردیگینی وورغولایان ارن،
"بیزلر ایستر بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین سیغینماچیلار یوکسک کمیسرلیگی ایستر آوروپا بیرلیگی فوندلاری واسطهسیله ده بیر چوخ اؤیرنجییه بورس ایمکانی یارادیریق. دیگر طرفدن سیغینماچیلاردان یوزده بیر اورانیندا اونیورسیتهیه گئتمه، اورانی وارکن، تورکییه یوزده آلتییلا بو ساحهده رکورد قیریر" دئدی.
بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین سیغینماچیلار یوکسک کمیسرلیگی تورکییه نمایندهسی کاترینا لومپ ایسه دونیا میقیاسیندا سیغیینماچیلارا یؤنهلیک آماری معلوماتلاری پایلاشاراق، سیغینماچی اوشاقلارین یوزده ۶۱ینین ابتدایی اوخولا گئتدیگینی، گنجلرین ده یوزده ۲۳ونون اورتا اؤیرتیمه داوام ائتدیگینی و یوکسک تحصیلده بو رقمین یالنیز یوزده بیر اولدوغونا دقت چکدی.
لومپ، تورکییهده گئچیجی قوروما آلتینا اولانلارین تحصیل وضعیتینین یاخشی سویهده اولدوغونو بیلدیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
بیر کارت پستال ۴۲ ایل سونرا آلیجیسینین الینه چاتدی
۴۲ ایل اؤنجه هلندنین برابانت بؤلگهسینده تعطیلده اولان بیر عائله، نیو-فنپده قوهوملارینا کارت پستال گؤندردی
واشینگتندا تۆرک میراثی آیی
"واشینگتندا تۆرک کؤکنلی آمریکالیلار تحصیل، مدنیت، اقتصاد و توپلوموموزون شهر حیاتی گلیشیمینده اؤنملی بیر رول اویناییمیشدیر"
روسیا اوسکارا فیلم گؤندرمهیهجک
"روسیا فیلم آکادمیسی باشقانلیغی، ۲۰۲۳-جو ایلده اوسکارا یئرلی فیلم نامیزد گؤسترمهمه قراری وئردی"


text:
قاریش- قاریش وطنیمیزین مین ایللیک ائل عادت و عنعنهلریندن ساییلان چیلله گئجهسی ائل ایچره بیر بایرام کیمی مرسومدور. بو مراسیم هر شهرده موختلیف شکیلده باشلانیب بیتیلیر. بئله دئمک اولار کی بوشنلیکلی گئجهنین داها آرتیق گؤزل توتولماغی هر شهرین اؤز ائلینین عادت و کولتورونه باغلیلیغی چوخدور. اورنگ اولاراق خراساندا چیلله گئجهسینین آدی “چیلله زری”یه معروف اولوبدور و اؤزونه گوره باشقا مراسیمی ایله توتولور. آیری شهرلرده چئشیدلی آد قویوب بو گئجهنی شنلیکله باشلارلار. بو گئجه ده ایستر اسکی تورکلرین شامانلیق اینانجلاریندا، ایسترسه ده زرتشت دینینده، اود و اوجاق موقددس و قودسالدیر. بونلارین هر ایکیسینده ایشیق و ایستی و گوندوز خئیر؛ قارانلیق، سویوق، قیش و گئجه ایسه شَر ساییلیر.ن ئجه کی آتالاریمیز ” قورخ گئجه شَریندن” دئمیشلر.
چیلله گئجهسی هم ایلین اَن اوزون گئجهسیدیر، هم ده قیشین ایلک گئجهسی. کندلیلر بویله دئییرلر: قاباق قیشدیر، کیم نه بیلیر نه قدر مال- داوار پیَهلرده قیریلاجاقمیش؟ نئچه سود اَمر کؤرپهلر بَلهگینده دوناجاقمیش؟ کیم بیلیر بو ایل قیشی نه تههر باشدان سوواجاییق؟
قیشین قره قئییدی هر کسین جانین آلدیغینا گوره طبیعیدیر کی بیر شادلیق مراسیمی توتماقلا بو گئجهنین شررینی بیر تههر باشدان آشیریب و قارا قیشین قارشیسینا گوجلو روحیه ایله چیخماق لازیمدیر. چیلله گئجیسی مراسیمی ده ائله بو اؤزدن یارانمیشدیر. ایل تقویمینده، اساس قیش یئتمیش گوندن عیبارتدیر: ۴۰گون بؤیوک چیللهدیر (دی آیی نین اوللیندن بهمنین اونونا کیمی)، ۲۰گون کیچیک چیللهدیر (بهمنین اون بیریندن سونونا کیمی)، ۱۰ گون ده قاری ننه چیللهسی، (اودا ایسفندین بیریندن اونونا کیمیدیر.) قاری ننه چیللهسینده هم قارینین دهوهسی قیزار، هم ده جیتدادان۱ گلر و دییر:
جیتدادان- جیت
چیلله چیخیب بایرام اوچ گون قالیر
پینتی آروادلار قوورمانی قورتاریب
گؤزون تیکیب گؤدولده یارماسینه یارماسینه
آذربایجان نیسبتا سویوق اؤلکهدیر. قارلارا وئریلن آدلاردان دا همین مسئله آیدین اولور. آذربایجاندا قارا وئریلن آدلار بؤیلهدی: قار، قیروو، سولو قار، آلاچلپوو، قوش باشی، بئچه باشی، کئچی قیران، داناقیران، ائشک قیران و…..ایسفند آیینین قارلارینادا قار یئین دئیرلر، چونکو بو آیداکی قارلار بیر ایکی گوندن چوخ داوام گتیرمز و اَرییر، گئدر و اریدیکجه ده اؤزوندن قاباق یاغان قارلاری اریدر. قار یئین قارلارین دا هرهسینین بیر آدی وار. موشتولوقچو قار، بیلدیرچین قاری، قاراقا قاری، سئرچه قاری، چرشنبه قاری. محض بو قدر قارلی قیشلار گؤرن آذربایجانیمیزدا طبیعیدیر کی بیر چوخ قیش مراسیملریده اولسون. داها دوغروسو قیش کولتور باشلیغی آلتیندا دانیشاجاغیمیز چوخلو سؤزلروار. بو مسئلهنی آیدینلاشدیرماق اوچون خالق ادبیاتیمزدان بیر نئچه میثال وورورام:
اوچــو بیزه یاغیــدی
اوچو جننت باغیـدی
اوچــو ییغــار گتیـرر
اوچـو وورار داغیــدی
تاپماجادا قیش فصلی بیزه یاغی و دوشمن کیمی و یاز جننت باغی کیمی گؤستریلمیشدی.
بیر نئچه میثال دا آتالار سوزوندن:
قیش گلدی، قیلیش گلدی (قیش سازاغینین قیلینج کیمی کسدیگینه ایشارتدیر).
قیش گلر گئدر اوزو قارالیق کؤموره قالار. بیر آیریسی دا: قیشدان سوروشدولار هاردا قیشلادین؟ دئدی: اوشاقلارین جانیندا، چون قیشدا اولن اوشاق چوخ اولار. گؤروندوگو کیمی بوتون بو آتا سؤزلرینده قیش گوجلی بیر شر و اینسانلارین دوشمنی کیمی گؤستریلمیشدیر.
بعضی قیش عادتلری
قیشا گیرمزدن اول قیش تداروکی گؤرمک لازیمدیر. بیر چوخ یئرلرده بوتون پاییز آیلاری قادینلارین اساس فعالیتلری قیش زومارینا کئچیریلر. قوورما، تورشو، لاواشا، دن- دوش، یئرآلما- سوغان، قورو گؤی، روب و…. بو کیمی یئمکلری حاضیرلاییب، قیش زوماری ائدرلر. بونلارین ایچینده بیرده چیلله قارپیزی اولمالیدیر. بؤیوک چیلله باشلانان گئجه یعنی چیلله گئجهسی هامی بیر- بیرینین ائوینه توپلانار و بیر چوخلو قورو یئمیشلر، قوورغا، گیردهکان، بادام، پاخلا، لب لبی، پشمک، میلاخ، آلما، آرمید، هیوا، اییده، قووت، بعضاده نار و بو کیمی یاش میوهلردن قوناقلار اوچون گتیررلر. اَن سوندادا چیلله قارپیزینی دیلیم- دیلیم کسیب هامییا پایلارلار. چیلله قارپیزینی هامی یئمهلیدیر. بیریسی ائوده اولماسادا پایینی ساخلارلار و بئله اینانارلار کی چیلله قارپیزینی یئسهلر اونلارا سویوق دیمیهجک. مثلن سربازین آناسی کی بالاسی یانیندا دئییل بؤیله سؤیلر:
قوچــاق بـالام گلمهدیــن
حســرتیمــی بیلمـهدیــن
چیللهم ایشیق گؤرمـهدی
قارپیــزدان یینمــهدیــن
چیلله گئجهسیندن بیر گون قاباق گلین گئدن قیزلارادا دده ائویندن خونچا آپارارلار. آداخلی قیزلارادا بیرگون قاباق، چیلله خونچاسی اَر ائویندن گلر. هر مئیوه کی بو گئجه یئییلر اونلارادا گؤندررلر.
هر مئیوه کی بو گئجه یئییلر بیر سمبولیک معناسی واردیر. مثلن چیلله قارپیزینین اوستونون گؤی اولدوغونا گوره بولودلارا بنزهییشی واردیر و ایچینین قیرمیزیلیغی گونشه بنزهییشیدیر، توخوملاری دا بار وئرمک، یارانیشین چوخالماغی و حایاتین داوامی دیر. ناردا هم بیرلیک و هم ده یارانیش گؤستریر(نار دانالارینا گوره) قیرمیزیلیغی دا گونشه بنزهییشدیر، چون تام قیرمیزیلار گونشدن آیریلیبدیر.
چیلله گئجهسینده فالادا باخارلار. آذربایجان کندلرینده و ائلات ایچینده اَن یایغین فال، بایاتی فالیدیر. بو گئجه هر حالدا خوش دئییب خوش دانیشماق لازیمدیر تا گلهجک آیدین اولسون.
خالق ایچینده بؤیله روایت واردیرکی بؤیوک چیلله ایله کیچیک چیلله ایکی باجیدیلار. بیر گون بونلار اییده آغاجینین آلتیندا اوتوروب دانیشیردیلار. کیچیک باجی بؤیوک باجیدان سوروشار کی سن گئتدین نئیلهدین؟ بؤیوک باجی دئیر:من گئتدیم هامینین اَللرین تندیرین اوستونه سالدیم، دوندوردوم، اوشوتدوم و ناخوشلاتدیم گلدیم. کیچیک باجی دئیر: بونلار بیر ایش دئییل کی، من گئتسم قاریلاری کورکدن، لولئیینلری لولوکدن، گلینلری بیلکدن، کؤرپهلری بَلکدن ائلهرم. بؤیوک باجی دئیر سنده بیر ایش گؤره بیلمزسن چونکو قاباغین یازدی، عؤمورون آزدی.
چیلله گئجهسی اوزون اولدوغونا گوره هم جاماعات یئییب ایچیب آییق قالار، همده اوجاقلاردان پنجهرهلردن نور پارلاماقلا گئجهنی کور ائدیب گلهجهیی ایشیقلاندیرارلار. آرزوم بودور ایللر بویو اوجاغیز اودونسوز و چیراغیز نورسوز اولماسین.. بو گئجه خاطیرینه بیر نئچه بایاتی سونورام.
چیللهنین خونچاسیندا
پـاییزیـن بوقچـاسینـدا
آنام یئمیش ساخلایـیب
ائومیزین تاخجاسینــدا
قیزیل گول قونچاسیندا
شِه دوندو قونچاسینــدا
سئوگیمه نار گؤندردیـم
چیللهنین خونچاسیندا
اوغــورلاییــب اولـــــدوزو
آنــامیــن گــؤزل قیـــزی
گؤی، گؤیدن گونش آلیب
چیــللهمیزیــن قــارپیزی
دیــل ده قوبار اولماسیـن
گول آچیلیب سولماسیـن
شنلیک بایــراملارینــدا
سوفره دَنسیز اولماسین
نارلارین دانالاری
گؤستریر بالالاری
حایاتا نفس وئریر
یوردومون آنالاری
هر یئر دوندو، سرینـدی
قار کؤوشـنه سریلـــدی
چیللهنین خونچاسینـی
دؤشهمیشم گل ایندی!
میـلاخلار شیرینلشیب
شنلیک دئییب بیرلشیب
هیـم بیر اولـوب پَشمگه
اوتـوروم شیرینلشیب
بـاشلادی قــار بـولودلار
سسلهدی های بـولودلار
دئیین یـاریما گلسیــن
چوخ سوزوم وار بولودلار
اوجاقلار گور-گور یانیر
آلــوان آلــو قــوزانیــر
قـارا بولـــود دالینــدان
شَـن گــونشیم بویلانیر
اللــریـن سـازا بنـزر
بویون گول نازا بنـزر
بیرکره سنی گؤرسم
چیللهم ده یازا بنزر
گؤزومـده تـام آرزیـلار
گیزلهنیب تام آرزیـلار
هـامی شنلیــک اِدنـده
نــه اِدر تـــامـــارزیلار
پاییز گئتدی قیش گلدی
سونا گئتدی قوش گلدی
بیلمهدیم نه دانیشدیــم
سؤزوم سنه خوشگلـدی
اوجا داغــلار هــرهسـی
قالدی کهلیـک فرهسـی
سئوگیـم بیــزه گلئیـدی
قیشین اوزون گئجهسی
دئـدیم دور گل بئلهسی
آی گؤزومون گیلهسـی
سنله بیرگه اولایدیم
قیشین اوزون گئجهسی
بؤیوک چـیللــه گلنــده
شـاختـا سومــوک دلنــده
یوخسولون جانی چیخـدی
کــولـک قــاپـی دؤینــده
چیلله گلسین خوش گلسین
قـــار تــارلایا توش گلسین
آغـــیر قـــاردان بــرکــت
یوردوموزا خـوش گلسین
چیللهنین نـوبـارلاری
آغــاج دولو بــارلاری
قارا گئجهنیـن اوزون
آغ ائیلهدی قـارلاری
داغلار آشسین دوز اولسون
قـــار اریسین بوز اولسـون
ائلیمیــن شــنلیـکلـــری
ایللـــر بویــو یوز اولسـون
گلیــن اوجــاقلار قـوراق
کـَـدرلــری یــانــدیـراق
گئجهلر گونـدوز اولسـون
گــونــشی هــارایلییــاق
۲۷/۹/۹۳
۱ – بیر قوش آدیدیر


text:
کلیفرد، قوزئی داکوتا
لوآ خطاسیماژول:Location_map-ین 388-جی/جو خطینده: The value "-97.24.6" provided for longitude is not valid. کلیفرد، قوزئی داکوتا (اینگیلیسجه: Clifford, North Dakota) آمریکانین قوزئی داکوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 1.63 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 44 نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
- قوزئی داکوتا ایالتی
- قوزئی داکوتا شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
قایناقلار[دَییشدیر]
ائشیگه باغلانتیلار[دَییشدیر]


text:
پکاکادان قاچان تروریست تسلیم اولدو
اقناع چالیشمالاری نتیجهسینده بیر تروریست داها ترور هؤرگوتوندن قاچاراق گۆونلیک گۆجلرینه تسلیم اولدو
اقناع چالیشمالاری نتیجهسینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکادان قاچان ۱ تروریست داها تسلیم اولدو.
ایچ ایشلری باخانلیغیندان وئریلهن بیلگییه گؤره، باخانلیق واسطهسی ایله حیاتا گئچیریلهن اقناع چالیشمالاری نتیجهسینده بیر تروریست داها ترور هؤرگوتوندن قاچاراق گۆونلیک گۆجلرینه تسلیم اولدو.
تسلیم اولان تروریستین ۲۰۱۰دا بؤلوجو ترور هؤرگوتونه قوشولدوغو و عراقین قوزئیینده فعالیت گؤستردیگی معین ائدیلدی.
اقناع چالیشمالاری نتیجهسینده ایلین باشیندان بری تسلیم اولان هؤرگوت عضولرینین ساییسی ۹۰ اولدو.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان: اسیر دییشیمینده ۲۰۰ نفر قوناغیمیزدیر
اردوغان، ایستانبولدا روسیا ایله اوکراینا آراسیندا اسیر دییشیمی ایله باغلی دانیشدی
بیرلشمیش میللتلردن تۆرکیهیه تشکر
آنتونیو گوترش، روسیا ایله اوکراینا آراسیندا ۲۰۰دن چوخ ساواش اسیرینین دییشیمیندهکی رولو ندنی ایله تۆرکیهیه تشکر ائتدی
پکاکا عضوو ۱۴ تروریست ضررسیزلشدیریلدی
بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ عضوو ۱۴ تروریستین ضررسیزلشدیریلدیگی بیلدیریلدی


text:
۱۰ دسامبر
۱۰ دسامبر:
- ۱۸۱۷ - میسیسیپی٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۲۰-جی اوستانی اوْلاراق بیرلیگه قاتیلیب.
- ۱۸۴۸ - اۆچونجو ناپلئون فرانسهده تخته چیخیب.
- ۱۸۹۸ - ایسپانیا-آمریکا ساواشی سوْنراسی کوبا ایسپانیادان باغیمسیزلیق قازانیب.
- ۱۹۰۱ - ایلک دفعه نوبل جاییزهلری تقدیم ائدیلیب. آلفرد نوبئلین وصیّتینه گؤره٬ بۇ جاییزه علم آداملاریندان یالنیز ریاضیاتچیلارا وئریلمهییر.
- ۱۹۴۴ - شوروی و فرانسه آراسیندا قارشیلیقلی کؤمک و امکداشلیق حاقّیندا آنلاشما ایمضالانیب.
- ۱۹۴۸ - بیرلشمیش میلّتلر تشکیلاتی باش اسمبلیاسی «اینسان حۆقوقلاری بیاننامهسی»نی قبول ائدیب.
- ۱۹۵۸ - موسکودا محمد فضولینین ۴۰۰ ایللیگی کئچیریلیب.
- ۱۹۶۴ - مارتین لوتر کینگ نوبل باریش جاییزهسینی آلیب.
- ۱۹۹۶ - گۆنئی آفریقا جۆمهوریتی یئنی آنایاسا قبول ائدیب و بۇنونلا دا آپارتاید رژیمی باشا چاتیب.
- ۱۹۸۸ - تۆرکیهده ایلک قاراجیگر نقلی عملیاتی ائدیلدی.


text:
اؤلوباز بیر دلی خلقیک بیزه بو ارثدی باشدان
کئچهریک بیر اؤلودن خاطیره مینلر دیری باشدان.
اؤلو حقینده قوشوب، یازدیغیمیز نوحه، مراثی
دیریلر سهلدی قان یاش چیخارار قاپ قارا داشدان.
اؤلونون آردیجا احسان وئرهریک پای دوگو تای- تای
دیری اؤلمکده آجیندان پایی یوخ بیر کاسا آشدان.
اؤلویه مقبره، مرقد، نه رواقلار کی تیکرلر
دیری یاتمیش کوچهده یورغانی گؤی، یاسدیغی داشدان.
اؤلوبازلار دیاریندا اؤلو حاکمدی بو سؤزسوز
دیری انسان دئیه بیلمیر کی وارام منده یاواشدان.
شاعر آزاددی بو یئرده یازا غم، غصهلی سؤزلر
حقی یوخدور یازا لاکین قارا گؤزدن، قارا قاشدان.
اؤلویه مدح مجازدیر یازیلا هر نه جور اولسا
ولی یوخ یازماغا حقی دیریلیکدن، قورو- یاشدان.
دیرینین جراتی یوخدور اؤلویه معترض اولسون
تؤکولوب چونکی وورارلار دوشر حالدان، گئدهر هوشدان.
سنده ”یالقیز“ بو یاتان خلقی جهالت یوخوسوندان-
سسلهییب قیشقیر، اویاندیر، دایانیب قالما تلاشدان.


text:
آذربایجان ادبی دیلینین گونئی قولو(۶)- دینی اوسلوب
فیروز رفاهی
تورک دیللرینده مووجود اولان دینی اوسلوبدان دانیشارکن ، چوخ شاخه لی بیر مضمون، لاکین واحید بیر فورمانی نظرده آلیریق. تورکلر گئنیش بیر جغرافی أراضیده مسکونلاشدیغی اوچون موختلیف دینلره قوللوق ائدیرلر. تورکلرین سیراسیندا بودیست، مسیحی، کلیمی، کونفسیوسچی و سایر دینلره ستایش ائدنلره راستلاشیریق. بونا گؤره ده تاریخ بویوندا یازینین اورتا کلمهسی ایله برابر دینی اوسلوبون یئنی مرحلهسیده فورمالاشیبدیر. دینی مقصدله یازیلمیش بودیست، برهمن، مانی یازیلاریلا برابر Codex Cummanicus مسیحیت قانونلارینی و قازاندا ترجمه اولونان کلیمیلرین مقدس کیتابلارینی میثال گؤسترمک اولار.
آذربایجان دیلینده دینی اوسلوبون و دینی تبلیغات خصوصیتلی یازیلارین یئنی دؤورو (ایسلام) دؤورو اولو پیغمبریمیزین زمانیندان باشلاییر. همین چاغین أن أسکی آبیدهسی ساییلان ” کتاب دده قورقود علی لسان طایفه اوغوزان” (۴۶۶ ه.ق) مقدمهسینده یازیلیر کی، «رسول الله زمانیندا بیات بویوندان دئرلر بیر ار قوپدو». حسن ابن محمد بیاتی تبریزی “جام جم آیین”ده یازیر کی، قورقود پیغمبرین یانینا گئدرک مسلمانلیغی قبول ائدیر و سلمان فارسی ایله گؤروشور.
دئمک اولو بابالاریمیز عرب الیفباسیندان یارالانارکن أصلینده ایسلام دینینین قایدا-قانونلارینی و اولو قرآنی اوخوماق ایستییردیلر. سونرالار اونلار عرب الیفباسینی تورک دیللرینه تطبیق ائدیب همین دیللرده یازماغا باشلادیلار. عرب الیفباسینین تطبیقی ایله أدبی دیلیمیزین یئنی چاغی، یازی چاغی، باشلاییر.
یازی چاغیمیزدا ، أن أسکی زاماندان ، بیر نئچه اوسلوب پارالئل ایشلنمکده اولوب ؛ بونلار بدیعی اوسلوب ، دینی اوسلوب و علمی اوسلوبدان عیبارت اولوبلار.
دینی اوسلوبون مئیدانا گلمه سی دینی تبلیغی أدبیاتین یارانماسی دئمکدیر. دینی اوسلوب اؤز مضمونوندا چوخ گئنیش بیر ساحه نی احاطه ائدیر. بورادا یالنیز مقدس سؤزلرین ایشلنمه سی نظره آلینماییر ، بلکه باشقا اجتماعی،اقتصادی، حقوقی تئرمینلرین یارانماسی کیمی بؤیوک بیر آدیم گؤز اؤنونه گلیر. اگر بو اوسلوبدا ، ایلک آدیمدا ، سؤزلر بیر باشا عرب دیلینده اولدوغو کیمی ایشلنسه ده ، مثلن نکاح سؤزو (کافرلری ایت اردنه براغب خورلین ایلدن چقوب ایغر کوزلو صویندن آت یوزدورن اللی یدی قلعه نک کلیدن الن آغ ملک چشمه قزنه نکاح ایدن صوفی صندل ملکه قان قوصدران قرق جبه بورنب اوتز یدی قلعه بکنک محبوب قیزلرنی چالوب بربر بوینن قوجان یوزنده طداغنده اوپن ایلک قوجه اوغل الب ارن چپار یتدی. “کیتاب دده قورقود”)، دیلین سونراکی اینکیشاف دؤورونده «کبین» سؤزو اونو عوضله ییر و بو سؤزدن «کبین کسمک» کیمی آذربایجانجا حقوقی تئرمینی یارانیر. همین دؤورده دین خادیملری و خطیبلر طرفیندن «الله دینی»-نین سؤز و ایفاده لری چتین عرب اصطلاحلاریندان یارارلانیر. ایلک مرحله ده ایسلام دینینه مخصوص اولان سؤزلر و ایفاده لر قاباغکی چاغلاردا ایشلنیلن سؤزلرله موازی صورتده و یا سینونیمیک شکلیده ایشله نیلیر. میثال اوچون أن أسکی یازی آبیده میز اولان “کیتاب دده قورقود” دا بهشت (اوچماغ)، جهنم (دامو) ، صوج (گناه)، الله (تانری) سؤزلری ایکی شکیلده ایشلنیلیر. ایماملاریمیزین حیاتیندان دانیشان «شهدا نامه» آدیندا أسکی آبیده میزی تدقیق ائدن صامت علیزاده یازیر: «(بو اوسلوبون تأثیری آلتیندا- ف.ر.) دینی تبلیغی أدبیات جارچیلاری طرفیندن عرب-فارس ترکیبلرینی أدبی دیله گتیریر، دیگر طرفدن اؤز مسلکلرینین تبلیغاتچیلاری کیمی گئنیش خالق کوتله لری ایله عومومی دیل تاپماق ، اونلارین شعور و دوشونجه سینه نفوذ ائتمک اوچون محللی لوغتلره،دیالئکت و لهجه سؤزلرینه ، أن شیرین و کوتله وی لهجه خصوصیتلرینه موراجعت ائتمه لر اولدولار»
دینی اوسلوب اؤز ماهیتینه گؤره ایلک چاغدان ایکی فورمادا اؤزونو گؤستریر ؛ یازیلی و شیفاهی فورما.
یازیلی فورمادا اولان دینی آبیده لریمیزین آراشدیرماسی گؤستریر کی، بورادا دینی تبیلغات هم شعر ، هم ده نثر قلیبلریندن فایدالانیر. مثلن:
” قابیلونک غضب اودی شعله اوروب حسودلیغ توتونی بصیرت کوزینی قاراردوب قرداشینونک اولدودوکینه بیل باغلدی و انتقام بوسوسینه اوتوردی و فرصته باخوب انتظار چکر ایدی” (شهدا نامه).
” الفصل الثانی فی بیان معرفه ایام السبوع و لیالیها. ایام سبعنک هر کونی و ساعتلری نه یلدزه منسوبدور اول یلدوزک طبیعتی مقتضاسنجه دلایل ننک اوزرینه در انی بیان ادر.”(اختیارات قواعد کلیه).
شعر دیلینده ده «اسرارنامه»-نی میثال گؤسترمک اولار کی، کربلا شهیدلرینین حیاتینی شعریله بیان ائدیر. بو اثری احمدی تبریزی عطارین «اسرارنامه»-سیندن سربست ترجمه ائدیبدیر.
یازیلی دینی اوسلوب چوخ یوکسک سوییه لی بیر دیلدن یارارلانیب و اورادا چوخلی آلینمالار گؤزه چارپیر. بونون دا بیر سببی اوندان عیبارتدیر کی، همین دؤورلرده یازماق و اوخوماق عوموم کوتله یه مخصوص دئییلدی و یالنیز بیر قروپ وارلیلار و ضیالیلار اوخوماغی باجاریردیلار. ائله بونا گؤره ده یازیلی دینی اوسلوب قارشیسندا شیفاهی دینی اوسلوب مئیدانا گلیر.
شیفاهی دینی اوسلوب داها چوخ خالق دیلینه سویکه نیر. بو اوسلوب اؤز ماهیتینه گؤره ساده بیر دیلی ایشلتمه لی ایدی. شیفاهی دینی اوسلوب دا هم نثر (روایت) ، هم ده شعر قلیبلریندن اؤز مقصدی اوچون گئنیش یارارلانیردی.
یوخاریدا گؤستردیگیمیز منظره ،أساسن ، ایسلامیتین ایلک ایللریندن میللی أدبی دیلین فورمالاشماسینه قدر عینی شکیلده اؤز یارادیجیلیغینی سورور. همین دؤورده یارانان اثرلرین بیر حیصه سی بیر باشا آذربایجانلیلار طرفیندن دینی روایتلر،افسانه لر و اولو کیتابیمیز اولان «قران»دان آلینان پارچالاردیر. باشقا بیر قروپ اثرلر عرب و فارس دیللریندن اولان ترجمه لردیر. بورایا یالنیز نثر اثری دئییل، بلکه شعر فورماسیندا اولان دینی آبیده لر داخیل اولور.
دینی اوسلوب و دینی اثرلر دیلچیلیک باخمیندان آراشدیریلمامیش بیر ساحه دیر. شیمالی آذربایجاندا آذربایجان دیلینین بوتون ساحه لری اینکیشاف ائتدیییی حالدا دینی اوسلوب آراشدیرمادان کناردا قالیبدیر. دوزدور بورادا آز-چوخ بیر نئچه أسکی دینی کیتاب أسکی ألیفبایله نشر اولونوبدور، آنجاق بوندان مقصد دیلین قراماتیکا تاریخینی اؤیرنمک ایدی.
دینی اوسلوبون بدیعی اوسلوبدان أن أساسلی فرقی اوندان عیبارتدیر کی، بورادا عرب دیلیندن سؤزلر و جمله لر داها چوخ ایشله نیبدیر. دین حاققیندا دانیشان و یازانلار تز-تز قران آیه لرینه،سوره لرینه یا دا عرب دیلیندکی روایتلرین بیر حیصه سینه موراجعت ائدیرلر. بونون یاخشی جهتی اودور کی، دینله ییجی ، یا اوجوجونون مسأله نی آیدین آنلاماسی اوچون همین حیصه لر آذربایجانجایا ترجمه اولونورلار. میثال اوچون:
” چنانکه صاحب تحفه الذاکرین یازیر که شامون خرابه سنده اون یدی نفر یتیم اوشاق جناب زینبون اتکندن دوتوب اجلقدان شکایت ایلردلر. فلم یَکُن لَهُم طَعام و شراب و لاسراع «نه طعام واریدی نه فرش واریدی قوری توپراقلرین اوستنده»…” (بیزده اولان بیر ألیلزمادان).
دینی اوسلوبون بدیعی اوسلوبدان داها بیر فرقی اودور کی، دینی اوسلوب داها چوخ خالق دیلینه یاخینلاشیر. بونون أساس سببی ده کوتله نین معنوی احتیاجی ایدی و بونا گوره ده ساده، شیرین دیلده اولمالی ایدی. مثلن:
اولدی کنه ماتم شاه عرب
آغلا کوزوم آغله کله روز و شب
دوشدی کنه یاده شه خونجگر
بیر-بیرنه دکدی کنه بحر و بر
خلق جهان کیدی قرا سربسر
کتدی دخی موسم عیش و طرب
شکر خدا که ایلمشم بر اراده من
کلدیم ویرم خبر سیزه بزم عزاده من
یا شیعت الحسین کیدیرم کربلایه من
چوخ ساکینم بر عزمیده بو ماجراده من
بزم عزاده سیز منی یاددان چخارتمیون
یاددان چخارتمارام سیزنده کربلاده من
دینی اوسلوبون بیر پراکتیک مئتودو دا «شئبئه چیخارتما» اویونلاریدیر. أساسن کئچمیش احوالاتی جانلاندیرماق اوچون بو نوماییش فورماسیندان استفاده اولونور. « شئبئه » اویونو دانیشیق دیله سؤیکنیر. دانیشیق و ساده خالق دیلی بورادا مجازدان ، استعاردن کنار عینی شرایطی یارتماغا جان آتیر. بورادا جمله لرین ایموسیا کوجو و داخیلی تاثیری عینی شرایطی کؤز اونونه گتیرمه لیدیر.
دینی اوسلوب شیمالی آذربایجاندا اوندوقوزونجو عصرین اوللریندن دورغون حالا دوشدو ، آنجاق جنوبدا اوز حیاتینا محدود بیر شرایطده دوام ائتدی.
بو اوسلوب باشقا اوسلوبلار کیمی جنوبدا بیر طرفده فارس دیلی تزییغی آلتیندا قالدی، باشقا طرفدن اوز ماهیت اعتباریله عرب دیلینین تأثیرینده یارادیجیلیغینا و اینکیشافینا دوام ائدیر. میثال اوچون:
سونرا باشلاییر ابوالفضلدن تعریف ائیله میه و دئییر:
بو صولت و بو صلابت، بو سهم سنده کی وار،
سنی بو نووعله گورسه یزیدی بد کردار
سیپاه و لشگر ائیلر سنی سپهسالار
تمامی حاجتین اوندان اولور روا عباس!
و یا:
حضرتی قاسم اهلی بئیت ایمام ایلن ویداع ائله ییب و مئیدانا گئدیر. دوشمن قوشونون قاباغیندا دایانیر بیر حالتده کی اوزون و اصل و نسبین اونلارا تانیتدیریر. رجز اوخویان حالدا دئییر .
” ای او کسلری که ایمان گتیریبسیر، عدل و عدالتین محافظی اولون و اللها خاطر شهادت وئرین حتی اگر اوزونوزون یا آتا و آنا و یاخین فامیل لریزین علیهنه اولسا .
یوخاری میثاللار گؤستریر کی،نقدر فارس–عرب سؤزلری بو اوسلوبدا تاثیره مالکدیر.
دینی اوسلوب علمی اوسلوب و بدیعی اوسلوب آراسیندا بیر کؤرپو سالیر. بو اوسلوب بیر یاندان علمی اوسلوبدا اولدوغو کیمی جمله لرده دقیقلییه مئیل ائدیر. بونو دعالارین و اولو کیتابیمیز «قران»نین ترجمه لرینین میثالیندا گورمک اولور.
آچدی باشین اوغلنون قانیله الوان ایلدی
جرم ایچون خاتون محشر معجر عاشورا کونی
قتلکهده توکدیلر اهل حرم کوز یاشینی
آچدیلر باشسیز بدنلر اوسته یکسر باشینی
بیری اوغلین اوخشوب آغلاردی بیری قرداشنی
یتدی چرخون کوشنه چوخ سسلر عاشورا کونی
دیگر طرفدن بدیعی دیلده اولدوغو کیمی ایماژ و تصویرلردن یارارلانیر. دینی مضمونلو شعرلرده شعر دیلین ضرورتینه گوره بو فورمانی گورمک اولور. بورادا شاعر شعرین موختلیف قالیبلریندن یارارلانماغا مجبوردور.
اولماز اوغولسوز آنا دا اختیار
طاق اولو هجرانده طاقت منه
قانوی توکمک لیکه بو اشقیا
جمله سی آماده دور ای مه لقا
کتمکوه ویرمیری کوکلوم رضا
چونکه سنیله اولو حرمت منه
ایلدی بو نوحه منی باغری قان
یوخ بو غمون شرحنه دلریش توان
بدیعی اوسلوب و دینی اوسلوبدا یارانمیش پارچالاری موقایسه لی شکیلده باخاندا اونلارین آراسیندا حقیقی سؤز باخیمیندان ، مجازی سؤز باخیمیندان ، معنا باخیمیندان اولان فرقلری آیدین گؤرمک مومکوندور. مثلن دلسوزون غزلرینی اوخویاندا کلاسیک شعر عنعنه میزین ایزلرینی گؤروروک. بورادا دلسوزون غزلری ایله باشقا شاعرلرین یازدیغی غزللری آراسیندا هئچ بیر فرق یوخدور. آنجاق عزاداری اوچون یازیلان شعرلرده آرتیق موعین اولچولر و سؤزلر تکرار دا اولسا ایشله نیلیر. فیکریمیزی آیدین گؤسترمک اوچون دلسوزون دیوانیندا اولان نادر غزللریندن بیر نومونه گؤسترمک یئرینده اولار:
هر کیمین دهرده بیر دلبر مه پاره سی وار
دردی اولماز ،اگر اولسا نه غمی، چاره سی وار.
هانسی مه پاره نین عالمده منیم دلبریمین
من کیمی عاشق سرگشته و آواره سی وار؟
گزر اغیار ایله بو ظالیم بی مهر و وفا
بیر خیال ایلمز هئچ عاشق بیچاره سی وار.
بیر دئمز لیلی وشیم عشق چولونده من تک
بخت برگشته و دلخسته ،کونی قاره سی وار
یار کوینده یاتام یوز ایل اگر چاره دکل
سگ رقیببین اوزونو کورمکه کفاره سی وار
کونلومون قانی کوزومدن توکولور شام و سحر
باخ بو دریای غمه گؤر نئجه فواره سی وار
آذربایجان أدبی دیلینین اینکیشافیندا دینی اوسلوبون ثابیتلشمه سی و اوندا اولان دیل قایدالارینین موعین نورماتیو اصوللاردان ایستفاده ائتمه سی بیر ضرورتدیر. خالق دیلیندن یارارلانماق بو دئمک دئییل کی، بیزیم بوتون یازیلاریمیز لهجه سایاغی اولمالیدیر. لهجه سایاغی و خالق دیلی آیری-آیری مئتود و مفهوملاری خاطیرلادیر. بیز دین تبلیغاتی ایشینده گرگ خالق دیلیندن یارارلاناق. بورادا خالق دیلی دئیینده عوموم خالق دیلی منظره سی نظرده توتولور. لهجه سایاغی دانیشیلان و یازیلان دین قایدالاری و روایتلری یالینز موعین و آز بیر قروپ طرفیندن آنلاشیلا بیلر. حالبوکی عوموم خالق دیلینده یارانمیش ایشلر ، سویله نیلن احوالاتلار آذربایجان خالقینین بوتون لایلاری طرفیندن آنلاشیلار.
گونئی آذربایجاندا چاغداش زمانمیزده مووجود اولان دینی اوسلوب اؤزونه مخصوصدور. آنجاق باشقا اوسلوبلاردا اولدوغو کیمی بو اوسلوب دا جنوبدا حددن آرتیق لهجه سایاغینا مئیل ائدیر. بو ایلک منظره ده طبیعی گورونسه ده ، اونون اینکیشاف مئیلی باشقا سایاقدا اولمالیدیر. بو اوسلوبدا یازانلارین ایلک وظیفه سی آرتیق سؤزلری (آلینمالاری) آریییب تمیز آذربایجان دیلینده یاراتمالیدیرلار. عرب ایفاده لریندن مومکون قدر چکینمه لیدیرلر. بیر حالدا کی، عرب دیلینده یازیلان بیر ایفاده نی آنلاتماق اوچون اونو اؤز دیلیمیزه چئویرمیه مجبوروق ائله بری باشدان ایشلتمه سک داها دا سؤزلریمیز تاثیری اولار.


text:
گئنه بایرام گلیب، گئتدی!
“الا، یا ایهاالساقی، ادر کأسا و نا وِل”لر!
گئنه بایرام گلیب، گئتدی، اورهکده قالدی نیسگیللر
هجوم ائتدی ائوه هر دؤرد طرفدن لشکرِ اعدا
تهاجمدن ده چوخ ووردو خسارت بو تناوللر
سؤکولدو آلمانین بؤیرو، دلیندی پورتاغال باغری
کسیلدی آرمودون نسلی، جهاندان کؤچدو آجیللر
تالاندی خوانِ یغما تک میز اوسته مئیوه- شیرینی
صلیبیلر کیمی بسکی ائدیب حمله بو فامیللر
گؤرنده آجیلی، رحم ائتمیر اصلا بو قوهوم- قارداش
خداوندا! بو «هابیل»لر، نهدن اولموشدو «قابیل»لر؟!
بیر آی بایرامه قالمیش، بسکی عرشه قالخدی قیمتلر
بازاردان بوش قاییتدی سر به سر بیچاره زنبیللر
نئجه جمعیتی ائتسین بو حالدا کنترل انسان؟
مخارجلر! بئله گئتسه، اینان، جوت- جوت دوغار فیللر
مخارج آتلی، آیلیقلار پیاده، یول یوخوش، یاران
بو اوضاعین بیانیندا قالیب عاجز بوتون دیللر
بو خرجین عُهدهسیندن هئچ گَلَنمز یوخسول- آیلیقچی
مگر دیمدیکلریندن یاغدیرا مینلیک، ابابیللر
تعجب ائتمه گر من سالمیرام سس، ائتمیرم ناله
منیم بختیم ائله یاتمیش، اویالدانماز صرافیللر
گئنهده گلیب- گئتدی…!
گئنه بایرام، ائدیب اونبئشگون اقامت، گئتدی
نئچه وقت بیزلر ایله ائتدی ظرافت، گئتدی
چونکی ایش- گوج یوخایدی، هئی یاتیب، هئی مورگولهدیک
بیزی تنبللیگه بایرام وئریب عادت، گئتدی
سو دان- اود دان چوخ آتیلدیق، آچالار بختیمیزی
باهالیق آچدی ولی هر زادی راحت، گئتدی
مئیوه مئیدانلارینی گزدی بیرآز نؤوروز عمی
گؤردو هر یاندا یازیلمیش باها قیمت، گئتدی
گؤردوکی، تکجه بادمجان اونا قسمت اولاجاق
گؤزو ضربدن بؤیویوب، ائیلهدی وحشت، گئتدی
رادیونو دینلهدی، تیلویزیونادا ائتدی نظر
گؤردو شادلیق یئرینه وار قورو صحبت، گئتدی
ملّی بایرام ساییلیرمیش بیزه بو نؤوروز اگر
هر وطنداش نییه سالجاق اله فرصت، گئتدی؟
پوللو چون ایستهدی لاپ ملّی توتا بایرامینی
اودور «آنتالیا»، «دوبئی» ائیلهدی نیّت، گئتدی!
یوخسولون دا قاپیسی باغلی قالیب اونبئش گون
اؤزو قالدی، ولی بختی ایله سعادت، گئتدی
گؤی- گؤیهرتی تاپیب، هر قیزکی دوگون سالدی بو ایل
هم قویون، هم کئچی ائتدی اونا لعنت، گئتدی
بیر زرنگی وار ایدی، یونجالارا سالدی دوگون
یاخشی یار، بختی اونا ائیلهدی قسمت، گئتدی
ایکی یوز اللیمین اولموشدو بو ایل بایراملیق
ائتدی بئش یوز نفر آنجاق بیزی غارت، گئتدی
مئیوه- شیرنی وار ایکن، ائل بیزه لاپ عاشق ایدی
چونکی بوشقابلاری بوش گؤردو، جماعت گئتدی
موکئت اوستون بزهدی پوسته- توخوم قار- قابیغی
او زمان ائتدی قوناقلار ائوی خلوت، گئتدی
بو یازیق بایراما- «آرش»!- اورهگیم چوخ یاندی
بیزیم احوالی گؤروب، چکدی خجالت، گئتدی


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
ستار گزیته سی: تورکیه دن دنیاگه یوتوقلی تشبث" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره جمهور رئیسلیک علاقه باشقرووی، 12 اولکه ده "بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی خوفسیزلیک کینگشی ریفورمی:
خلق ارا تیزیم نینگ قیته قوریلیشی گه بیلن تیگیشلی بیر یانداشوو موضوعی بوییچه پروگرام اویوشتیریله دی. علاقه باشقرووی نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ ریفورمی توغریسیده قتّیق دیپلوماسی اورونیشلری ایچیده ایکن لیگینی تیلگه آلگن علاقه باشلیغی فخرالدین آلتون پروگراملرنینگ خلق ارا مقیاسیده مطرح بوله جگینی قید ایتدی.
یینی شفق گزیته سی: "ملی مدافعه وزیرلیگیدن قبرس بیلن تیگیشلی پیام" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره ملی مدافعه وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن یازمه بیاناتده، روم ترور تشکیلاتی OEKA تامانیدن 1958 ییلیدن اعتباراً قبرسلیگ تورکلرگه قره ته هجوملر اویوشتیرگنینی ایسله تیب "بو هجوملر ظلم و نسل قیرغینی گه ایلنگن دیر". دییلدی. بیاناتده قبرسده یگانه ییچیم یولی نینگ ایککی دولتلی بیر ساختار ایکن لیگینی کوریلیشی نینگ شرط ایکن لیگی بیلدیریلدی.
صباح گزیته سی:" تورکیه ده مدافعه صنایعی نینگ یولی آچیق سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره مدافعه صنایعی باشلیغی اسماعیل دیمیر تورکیه ده اردونینگ و خوفسیزلیک کوچلری نینگ تورلی کمچیلیگینی برطرف ایتووچی سویه ده فعالیتلرنینگ دوام ایتیب تورگن لیگینی معلوم قیلیب، "تورکیه ده مدافعه صنایعی نینگ یولی آچیق" دیب ایتدی. تورک مدافعه صنایعی نینگ سونگگی ییللرده کتته یوتوق قولگه کیریتگن لیگینی اورغوله گن دیمیر "دنیاده تیپه ده بولیش اوچون انچه یوتوق کیریتیشیمیزدن امین من" دیدی.
خبرتورک گزیته سی: "تورکیه نینگ نساجی صادراتی 7 آیده 6 میلیارد دالرگه آشدی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره تورکیه نینگ تورکیه نینگ نساجی و خام ماده لری سکتوری جنوری – جولای آیلریده اوتگن ییل نینگ خوددی شو باسقیچی گه کوره 9،5 فایز کوپه ییب 6 میلیارد 119 میلیون دالرلیک صادرات قیلدی. شونده ی بولیب نساجی و خام ماده سکتوری جنوری – جولای باسقیچیده تاریخی ریکورد اورنه تدی. ایتالیاگه 635 میلیون دالر، امریکا قوشمه ایالتلری گه 340 میلیون دالر و اسپانیاگه 323 میلیون دالر صادر قیلیندی.
وطن گزیته سی: " وطنی اتوموبیل اوچون تاریخ بیریلدی" سرلوحه سی بیلن خبر بیردی.
خبرگه کوره تورکیه نینگ اتوموبیل تولید گروهی توگ نینگ فابریکه سی 29 اکتوبرده کوجه ایلی گبزه ده آچیله دی. صنایع و تکنالوجی وزیری مصطفی ورنک تورکیه نینگ اتوموبیل تولید گروهی توگ نینگ فابریکه سینی 29 اکتوبرده آچه میز. واسطه لر قطار تولیدن چیقیش گه باشله یدی" دیدی.


text:
بیر تۆرک عسگری شهید اولدو
بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضولری طرفیندن ائدیلن آتیش نتیجهسینده بیر عسگرین یارالاناراق خستهخانایا گؤندریلدیگی، آنجاق بوتون مداخیلهلره باخمایاراق شهید اولدوغو بیلدیریلدی
عراقین قوزئیینده، تورک سلاحلی گوجلرینین حیاتا گئچیردیگی "پنجه کیلید عملیاتی" بؤلگهسینده، تروریستلرین ائتدیگی ساتاشما آتیشی نتیجهسینده بیر عسگر شهید اولدو.
میللی ساوونما باخانلیغیندان وئریلهن آچیقلامادا، بؤلگهده بؤلوجو ترور هؤرگوتو عضولری طرفیندن ائدیلن آتیش نتیجهسینده بیر عسگرین یارالاناراق خستهخانایا گؤندریلدیگی، آنجاق بوتون مداخیلهلره باخمایاراق شهید اولدوغو بیلدیریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
حولوصی آکار اینگیلتره-یه سفر ائدیب
میللی ساوونما ناظیری حولوصی آکار اینگیلتره-نین تورکیه-یه قارشی بوتون ساوونما صنایعسی تحریم لرینی قالدیردیغی بیر واختدا بو اؤلکهیه رسمی سفر ائدیر.
حولوصی آکار: "یونانیستان تورکیه-یه قارشی رئال اولمایان ادعالار ایرهلی سورور"
حولوصی آکار بو بارهده میللی ساوونما اونیورسیته سینده 2022-2023-جو تدریس ایلینین باشلانماسی ایله باغلی کئچیریلن مراسیمده ائتدیگی چیخیشدا دئییب.
جمهور باشقانی اردوغان پراگا یولا دوشوب
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغانین چکیانین پایتاختی پراگا سفری باشلاییب


text:
روسیانین بو اؤلکهلره گؤندردیگی گازین حجمی آزالیب
روسیانین آوروپایا گؤندردیگی گازین حجمی جاری ایلین ایلک 7 آییندا اؤتن ایلین مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده تخمینن 40 فایز آزالیب.
روسیانین بورو کمری ایله آوروپا بیرلیگینه عضو اؤلکهلره و بؤیوک بریتانیایا گؤندردیگی گازین حجمی جاری ایلین ایلک 7 آییندا اؤتن ایلین مووافیق دؤورو ایله موقاییسهده تخمینن 40 فایز آزالیب.
امریکا انرژی اینفورماسیون ایداره سینین (EIA) آچیقلاماسینا گؤره، روسیانین 2016-2020-جی ایللر آراسیندا بورو کمری ایله آوروپا بیرلیگی عضولری و بؤیوک بریتانیایا گؤندردیگی گاز بو اؤلکهلرین عمومی طلباتینین تخمینن اوچده بیری قدردیر.
روسیانین بورو کمری ایله آوروپا بیرلیگی عضولرینه و بؤیوک بریتانیایا طبیعی گاز صادراتی بو ایلین ایلک 7 آییندا کئچن ایلین عینی دؤورو ایله موقاییسهده تخمینن 40 فایز آزالاراق گوندهلیک 1،2 میلیارد متر مکعبه دوشوب. بئلهلیکله، گاز صادراتی سون 40 ایلین ان آشاغی سویهسینی تشکیل ائدیب.
آوروپا بیرلیگی عضولری و بؤیوک بریتانیا طبیعی گاز بورو کمری واسیطهسیله روسیادان صادراتین آزالماسینی عوض ائتمک اوچون امریکا-دان رکورد میقداردا مایع لشدیریلمیش طبیعی گاز (LNG) ساتین آلیر.
ایلگیلیلی خبرلر
آوروپادا میمون چیچگی ویروسونا یولوخما سایی آرتیب
دونیا ساغلیق تشکیلاتینین آوروپا بؤلگهسینین انترنت سایتیندا درج ائدیلن میمون چیچگی ایله باغلی یئنیلنمه راپوروندا بوتون قارهده اپیدمی ایله باغلی سون معلوماتلار پایلاشیلیب.
روسیا بمت-یه چاغیریش ائدیب
روسیا بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتیندان (بمت) روسیا گوبرهسینین و تاخیلینین صادراتینا مانعهلرین آرادان قالدیریلماسی اوچون تدبیر گؤرمهسینی ایستهییب.


text:
لاکهید مارتین
لاکهیلد مارتین آمریکانین گوی و اوچاق و امنیت و توپ توفنگ کمپانی سی(اینگیلیسجه: Lockheed Martin)کی 1995 اینجی ایلده ایکی کمپانی لاکهید کورپوریشن و مارتین مریتا بیرلشمه سیندن بتزداشهرینده مریلند ایلاتینده قورولدو.
ایندی ان بؤیوک توپ توفنگ قوشان کمپانیلردن اولور کی 2009 اونجو میلادی ایلده اونون یوزه ۷۴ گلیگی توپ توفنگ ساتماقدان اوْلوب.[۱] وایلده 7.1 % آمریکانین بوتون مالی آلوئری بۇ کمپانین اولور[۲] ایندی بۇ کمپانی ده ۱۱۶,۰۰۰ نفر چالیشیر و اونون سهامی نیویورک بازاریندا آل وئر اولور.
ایشلریدَییشدیر
- یوک داشیان اوچاق
- ساواش اوچاغی
- رادار
- اۇیدو
- راکت
- پاتلایؽجیلار


text: خوراسان بؤلگهسینده یاشایان تورکلرین فولکلوروندان اؤیکولر یازار: اسماعیل سالاریان بیلیندییی اوزهره ایراندا تورکلر اؤتهکی ائتنیکلرین ترسینه –کی، بؤلگهسل و محللی داغیلیما صاحیبدیرلر- اؤلکهنین گئنهلینده و هر یئرینده یاشاماقدادیرلار. ایراندا تورکلرین یاشادیغی ان اؤنملی بؤلگهلردن بیریسی ده تورک کولتورونون تاریخی بئشیکلریندن و قایناقلاریندان اولان خوراسان بؤلگهسیدیر. گونوموز خوراسان بؤلگهسینده تورکلرین نوفوسو یاخلاشیق ۵ میلیونون اوزهریندهدیر. خوراسان بؤلگهسینده تورک دونیاسینین بیر چوخ بؤلگهسینده راستلادیغیمیز تورک بویلارینا عئینن راستلاماقداییق و خوراسان بؤلگهسی تورک بویلارینین چئشیتلیلییی آچیسیندان بلکه ده…بیشتر بخوانید