text:
«فارس جاواد» دانشگاهدان اخراج اولوب «پیکار با بیسوادی» معلمی یازیلمیشدی؛ دوشموشدو احمدآباد کندینه. هفتهنی باشا باش احمدآباددا اولوردو؛ جوما آخشامی، جومانی دا قاییدیردی سارابا. یای گلدی، فرصت اولدو یئنه قاییتدی تبریزه. دانشگاه یولداشلارینان آرا بیر گؤروشوردو. انقلاب باشلامیشدی، هر یئرده تظاهرات، هر یئر تلاطمده ایدی. شهرده دانشگاهلار باغلانمیشدی؛ مدرسهلر قاباغی شلوغایدی. هرگون تظاهرات ایدی. دانشجولار، مدرسه شاگردلری خیاوانا چیخیب شعار وئریردیلر. بو وضعیت یاواش- یاواش شهرلردن کتدلره ده چکیلیردی. نهایت یای قورتاردی، مدرسه¬لر آچیلدی. یاخشی فارسی دانیشا بیلمهدیگی اوچون یولداشلاریندان «فارس جاواد» لقبی آلان «جاواد» دا کنده قاییتمالی ایدی. آنجاق اونون کنده قاییتماغی گلمیردی. هر حالدا چاره یوخ ایدی، او یئنه قاییتدی احمدآبادا. یئنه ده اوشاقلاری توپلاییب، آدلارینی یازدی مدرسهیه. اوشاقلار نئجه سئوینیردیلر کی، کئچن ایلکی آغا معلم یئنهده اونلارین کندینه گلیب. آخی بو آغا معلم باشقا معلملرله فرقلی ایدی. بیر قارداش کیمی اونلارلا دانیشیردی، بیرلیکده چیخیردیلار کندین چؤل چایینی دولانماغا و …
فارس جاواد تبریزدن قاییداندا دانشگاه یولداشلاری اونا «دببه قراری» وئرمیشدیلر. بئله کی کنددن سارابا قاییداندا نشانلانمیش برق آغاجینین اوستونده بیر چارپاز علامت اولسایدی، او دببهده بیر شئی اولدوغونو بیلهجکایدی؛ علامت اولماسایدی معلوم کی تزه بیر شئی یوخدو. پلاستیک دببه ده میرزه حمید آغانین زمیسینده چوروک بیر آغاجین دیبینده باسدیریلمیشدی. علامتی گؤرن کیمی فارس جاواد دببهنی آچیب شاهلیق علیهینه اولان اعلامیهلری گؤتوروب، سارابدا یایمالیایدی.
چهارشنبه مهر آیینین ۲۱ ایدی. فارس جاواد آخشام اوستو گلدی سارابا. اوولجه گئدیب برق آغاجینا باخدی. آغ گج ایلن بیر یئکه علامتین وورولماسینی گؤردو. آخشام اوستو قاش قارالاندا میرزه حمیدآغانین زمیسینه طرف یولا دوشدو. بیرآز اویان بویانا باخیب، بیر کیمسهنی گؤرمهدیکده، اؤزونو آغاجین دیبینه یئتیردی. اوت آلاغی قیراغا چکیب، بیرآز تورپاغی ائشهلهییب، دببهنین اوستون آچدی. قاپاغین آچیب اعلامیهلری چیخارتدی. سونرادا دببهنین آغزینی برک – برک باغلاییب، تورپاقلا اوستون اؤرتوب، عادی نظره گلسین دئیه، بیر آزادا اوت آلاغلا اوستونو باسدیردی. ساری پاکاتدا اولان اعلامیهلری کؤینهیینین آلتینا قویوب، تلهسیک زمیدن چیخدی. قاییت باشی یولدا «بورنو یئکه قولام»ین آروادی اسمر و اوشاقلارینا توش گلدی. اؤزونو اله آلیب، اونلارلا دا حال- احوال ائلهییب، قولام عمواوغلویا برک- برک سلام گؤندردی.
سارابا چاتدیقدا بیر باشا قوهوملارینین حیطینده کیرایه ائتدیگی دؤشنهجکلی اوتاغینا گلدی. اوتاق حیطین او باشیندایدی. پاکاتی آچیب اعلانلاری چیخارتدی: باشیندا «اعدام انقلابی سرهنگ زمانیپور مزدور جنایتکار رژیم در مشهد» سؤزو یازیلمیش، گوشهسینده ایسه قیرمیزی اوراق چکیش آرمی گؤزه تاخیلیردی. فارس جاوادین اورهیی داهادا قیوراق دؤیونمهیه باشلادی. اونو اؤزونه چوخ جلب ائدن آرمداکی کلاشینکفون شکیلی ایدی. تئز اعلانین بیرین گؤتوروب، قالانینی یئنیدن پاکاتا قویوب، یورقان دؤشهیین آراسینا سوخدو. باشلادی اعلانی اوخوماغا. اوخویوب قورتاراندان سونرا اونو دا فرشین آلتینا قویوب، ائشییه چیخدی. بیرباشا «مدد اوغلی موسی»نین قفهسینه گئتدی. قلیانلار شاققاشاق شاققیلدیر؛ تانباکو توستوسوندن دئییرسن بس قفهیه گؤزیاشاردیجی گاز آتیبلار. هر یئرده انقلابدان سؤز کئچیردی؛ قفهده ده انقلابین بحثی چوخ قیزغین گئدیردی. قلیانلارین خورولتوسو ایله سیاسی بحثلر بیربیرینه قاریشمیشدی. توستو الیندن اوتورماق اولموردو. ایکی چای ایچییب، بئش قیران آتیب دخیله، چیخدی خیاوانا. بیرآز شهری دولاشدی. صاباح ائرتهدن گلیب اعلانلاری پایلامالیایدی. هارالارا آتماسینی، هارالار یاپیشتیرماسینی دوشونوردو. بو فیکیرلرله اؤزونو «بالاخان جییرپز»ین توکانی قاباغیندا گؤردو. گیردی توکانا. ایکی-اوچ شیش جییر یئییب، بیرباشا گئتدی ائوه. چیریشی، دولچانی بیرده چؤرتکهنی سهمانلاییب، باشین قویدو یاتدی.
سحر ائرتهدن گون چیرتدامامیش اعلانلاری پئنجهیینین آلتینا قویوب، چیریش وسایلین گؤتوروب، چیخدی چؤله. بیر باشا بازارا ساری گئتدی. ایلک نوبهده چیریش وسایللرین بیر آغاجین یانیندا گیزلتدی، سونرا باشلادی اعلانلاری داغیتماغا؛ بو ائوه، او ماغازایا آتیب، بیر ساعات کئچمهدن یوزه یاخین اعلانی پایلامیشدی. آغاجین یانیندا گیزلتدییی چیریش وسایلین گؤتوروب، قنوودان آخان سو ایله چیریشی دولچانین ایچینده قاریشدیریب، اعلانلارین قالانینی دا دووارلارا یاپیشدیرماق اوچون یولا دوشدو. اونلاریدا نئچه مدرسهنین، ادارهنین قاباغیندا دووارا یاپیشدیریب، شهرین چارراهینا گلدی.
چارراهدا «مشدی قدرت»ین روزنامه توکانی وارایدی. عین حالدا فهله مئیدانی دا ساییلیردی. سحر ائرتهدن فهلهلر گلیب ییغیشیردیلار اورا، اوردان گئدیردیلر ایشه. هر کیمسهنین ساختمان ایشی، یادا اکینچیلیک ایشی اولوردو گلیب اوردان کارگر آپاریردی. مشدی قدرت توکانین قاباغیندا بیر اعلان تابلوسو وورموشدی کی روزنامهلری جاماعات اوخوماق اوچون اوندان آساردی. فارس جاواد اویان بویانا باخیب، بیر کس اولمادیغینی گؤردوکده تر-تلهسیک آخیرینجی اعلانی دا مشدی قدرتین اعلان تابلوسونا یاپیشدیریب، آرادان چیخدی.
واختی یوباندیریب یئنیدن اورا قاییدیب و اوخویانلارین تاثراتینی گؤرمک ایستهین فارس جاواد، چارراهی اوزو آشاغا گئتمهیه باشلادی. «سوت آشی ساتان جامال»ین توکانی آچیق ایدی. ایچری گیریب سلاملاشدی. بیر کاسا سوت آشی سفارش وئریب اوتوردو. جامال عمی سفارشی حاضیرلایارکن دئدی:
– آغا مودور! سنین ساوادین وار، باخ گؤر بو اعلان نهدیر؟ سحر گلنده گؤردوم قاپیدان سالیبلار ایچری.
ال آتیب جیبیندن بیر اعلانی چیخارتدی.
– گؤروم نهدی بو جامال عمی.
– آی فیلانی، ائله بیل دیمقراتلارینکیدیر.
– هاردان دئییرسن جمال عمی؟ اوخویوبسان؟
– یوخ، آغامعلم! منیم ساوادیم یوخدو کی، اوستونده اوراق چکیش عکسی وارایدی، دئدیم بلکه پیشهوریچیلر پایلییبلار.
– هه نهده قیرمیزی اوراق چکیجدیر!
– آغا معلم! سنین یادیوا گلمز، آخی سن اوندا اولمازدین. فیرقهلیکده بئله اعلانلار چوخ پایلاناردی. الله میرجعفره رحمت ائلهسین، یامان کیشی ایدی.
– جامال عمی بو اعلان فداییلریندی.
– دئدیم دا، فیرقهنین ایشیدی.
– یوخ، جامال عمی، بو فیرقه فداییلرینین کی دئییل. بولار باشقا فداییدیلر.
– یئتیم، نه باشقاسی. فدایی، فداییدیدا. باخ اوراق چکیشده اوستونده.
– جامال عمی بیرآز فرقلیدیلر.
– وئر منه گؤروم، نه فرقی وار، وئر، ایندی جاماعات گلیب گؤرر.
فارس جاواد جامال عمیله بیرآز دا دانیشیب، آشین ایچیب، چیخدی چؤله. یاپیشدیردیغی اعلانلارا اوزاقدان باخیب گؤردو هله یئریندهدیلر. گلدی شهرین چارراهینا. گؤردو بیر عده کارگر جاماعات ییغیشیب تابلودا کی اعلانا باخیرلار. اوردا دورانلاردان ساوادلیسی یوخ ایدی اوخوسون. اوراق چکیجی بیربیرینه گؤرسدیب نه اولدوغونو احتمال وئریردیلر. اذان تزه وئریلیردی، «پئشناماز حاجی میرزهقاسیم» گئجیکمیشدی، تلسیک قاچیردی اؤزونو نامازا یئتیرسین. «اوستا صابر» اونو گؤروب سالام وئردی. حاجی میرزهقاسیم سالامینی جاوابلاییب دئدی:
– اوستا صابر نامازا گلمیرسن؟ صبح نامازینین ثاوابی چوخدو ها.
– میرزه، او نامازین کی ایچینده مالیک اولسا من اونی قیلمارام. سن گئت نامازا، من ده دوروم بوردا، بلکه بو گون بیری ده گلدی منی آپاردی ایشه. اوندا هر ایکیمیز گئجه ائوه چؤرهک آپاراریخ، ایکیمیزین ده ایمانیمیز کامیللشر. آخی آتا بابا دئمیشکن «آج قارینین ایمانی اولماز».
– گینه کوفر دانیشما صابر. مندن دئمک. یاخشیسین اؤزون بیلرسن.
– میرزه تلهسیرسن گئت، هئچ دئمهدین منیم او سووالیمین جاوابین تاپدین یا یوخ؟
– هه تاپمیشام، نامازدان قاییداندا بوردا اولسان دییهرم.
– تلسمه، هئش تلسمه، یاخشی اوخو، یاخشی اؤیرن، سونرا دییرسن. تلسمک لازیم دئییل.
– ناییران قالما اؤیرنمیشم، یاخشی دا اؤیرنمیشم، نامازی قیلیم، قاییداندا دییهرم.
حاجی میرزهقاسیم مچیده ساری گئتدی؛ فهلهلر ایسه مئیداندا دورموشدولار. هردن بیریسی گلیب اونلارین بیری ایکیسی ایله دانیشیب راضیلاشیردیلار. بیر خئیلک زامان کئچدی، ادارهلرین آچان واختی ایدی؛ بو آندا نامازدان قاییدان حاجی میرزهقاسم اؤز توتوب اوستا صابره دئدی:
– اوستا صابر، تاپدیم ها کیتابدا کاسیبلارا نه یازیب.
صابر دئدی:
– میرزه هله تلسمه، مطالعه ائله، یاخشی مطالعه ائله، چوخ مطالعه ائله، تلسمه واخت چوخدو.
– صابر خالو اوغلو، مطالعه ائلهدیم. سن سوروشموشدون کی کیتابدا کاسیبلارا گورا نه یازیبلار؟
– هه، میرزه، نه یازیبلار؟
– من چوخ گزدیم، چوخ اوخودوم، بیرزاد تاپانمادیم. کیتابدا تکجه یازمیشدی کی کاسیب دؤزملیدیر! صبر ائلهملیدیر! فقط بو!
– میرزه، ساغ اول! بیزه ائله بو کیفایتدیر. دئییرم آخی بس رحمتلیک آتام منیم آدیمی نییه صابر قویموشدو! او رحمتلیک بیلیردی دا همیشه «چؤرهک آتلی اولاجاق من پیادا»، ائله اونا گورادا آدیمی صابر قویوب که دؤزه بیلم.
حاجی میرزهقاسیم گیردی سنگکچییه. ایشه آپاریلمایان ایشچیلر هله ده اعلانین دؤورهسینی آلمیشدیلار و اوندا نه یازدیغینی اوخویا بیلمهسهلرده اونا گورا دانیشیردیلار. بو حالدا بانک رئیسی «احمد سیلابی» اوردان کئچیردی. اونون ددهسی کیمی مؤمن و دیندار آدام یوخ¬ایدی. باشقا فیکیر صاحیبلریله ده برک موخالیف ایدی. کارگرلرین اعلان تابلوسو دؤرهسینه ییغیشدیقلارینی گؤردوکده ایرهلی کئچیب سوروشدو:
– نه اولوب آی بالا؟
کارگرلرین بیری دئدی:
– آغای رئیس، سنین ساوادین وار اوخو، گوراخ بوردا نه یازیب؟
احمد سیلابی اعلانا باخیب دئدی:
– یئتیم بونو کیم بورا یاپیشدیردی؟
کارگرلردن بیر آیریسی جواب وئردی:
– گؤرن یوخدو، سحر من گلنده بو وار ایدی.
احمد سیلابی ایرهلیلییب بیرآز اعلانا باخیب، ال آتدی اعلانی جیرسین. «سوواخچی میصیر اوغلو عیناله» بیلهییندن یاپیشیب دئدی:
– احمد آغا بونو نهیه جیریرسان؟
– گورموسن به؟
– نهیی؟
– گؤرموسن به اوراق چکیشین عکسینی؟
– گؤرورم، به نییه گؤرمورم. اونو بوراخ، اوخو گؤراخ بوردا نه یازیبدیر؟
– نه یازاجاخدی؟ یازیب الله یوخدو دا.
– آغای سیلابی، یانی سن بویوروسان کی بو بویدا صفحهده تکجه بونو یازیبلار؟ یانی باشقا بیرزاد یازمییبلار؟ یئتیم، آغیللی باخ، گؤر اوردا نه یازیبلار آخی؟
– یوخ، آی یازیق، دئییرسن به نه یازیبلار؟
بونو دیینده، دانیشیغا شاهد اولان اوستا صابر ایرهلی گلیب، بحثه قاتیشیر:
– اخمد آغا، بیلیرسن بوردا نه یازیب؟
– اوستا صابر، سن بویور گؤرهک نه یازیب؟
– بوردا یازیبلار کی «گووروخ اوغلو علی اکبر»ی «کابلای سلیم» اؤلدوردو. احمدآغا سن اوندا اوشاغیدین، سنین یادیوا گلمز. سنین ددون عبارت اولا علی اکبردن گئدردی چؤلده قایناتاوا کابلا سلیمه آلاخ ائلردی؛ گون آراسی کی بونلار چؤرهیه چیخاردیلار، قایناتان تئز قاباغینا آیران چؤرهیی قویاردی، او قدهر بئنوا کیشی آیران چؤرهک یئدی کی زخم معده گتدی، اؤلدو. بوردا یازیبلار کی سنین ددهوی قاینآتان کابلای سلیم اؤلدوردو. دوزو، ددؤن آجیندان اؤلدو.
احمد سیلابی اوستا صابرین بو سؤزوندن آجیقلانیب، ال آتیر اعلانی جیریر و دئیینه- دئیینه بانکا طرف یولا دوشور. اعلان جیریلارکن یاواش- باواش جاماعاتدا داغیلیر…
سون
• گلرخ


c: text/html

text:
کولومبیا پیکچرز
کولومبیا پیکچرز (اینگیلیسجه: Columbia Pictures) بیر شیرکت دیر. بۇ شیرکت فیلم ساحهسینده فعالیّت گؤستریر. باش مرکزی کالور سیتی، کالیفورنیا شهرینده یئرلشیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- CBC Film Sales Corporation (logo, 1919-24).png
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Divisions - Sony Pictures. یوْخلانیلیب7 June 2015.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Columbia Pictures»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کولومبیا پیکچرز گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناق خطاسی برچسب
برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با
یافت نشد.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
قهوهخانا
قهوهخانا — مۆشتریلرینه اساساً قهوه و دیگر ایستی ایچکیلر تکلیف ائدن ایشه اوْبیئکتی. مدنی باخیمدان قهوهخانالار اساساً سوسیال قارشیلیقلی علاقه مرکزلری کیمی خیدمت ائدیرلر: قهوهخانا، سوسیال عۆضولرینین فردی و یا ایکی و یا اۆچ نفر کیچیک قوروپلاردا گؤرۆشۆب دانیشماق، یازماق، اوخوماق، بیر–بیرلرینی اَیلَندیرمه و یا واقت گئچتیرمه یئرلرینی تأمین ائدیر. قهوهخانا مۆنتظم عۆضولری اۆچۆن رسمی کولوپ کیمی خیدمت ائدیر.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Coffeehouse. MerriamWebster. یوْخلانیلیب2012-04-07.
آیریجا باخ[دَییشدیر]


text:
استئتیکا
استئتیکا – حیس لر حاقّیندا علم دئمک دیر. بیر ترمین کیمی ایلک دفعه XVIII عصرین آلمان فیلسوفو الکساندر باومهارتن ایشله تمیشدیر. استئتیکا فلسفی تفکرون بیر قولو کیمی اؤز منشاء ینی اوزاق کئچمیشدن آلیر و XVIII عصره قدر حسنیات ، گؤزل لیک علمی و یاخود پوئتیکا (poetika) آدی ایله آؤیره نیلیر. استئتیکانین بیزه معلوم اولان 2500 ایللیک تاریخی .واردیر. استئتیکا آردیجیل و سیستملی اولاراق ایلک دفعه کلاسیک یونان فیلسوفلارینین اثرلرینده ایشلنمیشدیر.
همچنین باخدَییشدیر
(لاتین دیلینده)
- اینسان
- گؤزل لیک
- مدنیت
- جمعیت
- طبیعت


text:
#خبر:
ایراندا گۆن عرضینده ۳۴۴ نفر کوْروْناویرۇسدان اؤلوب
ایراندا اؤتن گون عرضینده کوروناویروسا ۱۷ مین ۳۹۷ نفر یوْلوخوب، ۳۴۴ نفر اؤلوب.
بۇنۇنلا دا ایراندا بۇ ویرۇسدان اؤلنلرین سایێ ۱۱۷ مین ۵۲۶ نفره، یوْلۇخانلارێن سایێ ایسه ۵ میلیون ۴۴۲ مین ۲۳۲ نفره چاتێپ. ویرۇس داشیییجیلارێندان ۶ مین ۷۰۷ نفرین وضعیتی آغێر قیمتلندیریلیر.
ایراندا ایندیهدک ۴ میلیون ۷۹۲ مین ۱۱۷ نفر کوْروْناویرۇسدان ساغالێپ، ۳۱،۱ میلیوندان چوْخ تشخیص تستی حیاتا گئچیریلیپ.
عمومیتده، ایراندا تخمیاً ۴۴،۴ میلیون واکسن وۇرۇلوپ. بیرینجی مرحله اۆزره واکسیناسیوْن اوْلونانلارین عمومی سایی ۳۰،۳ میلیون، ایکینجی مرحله اۆزره واکسیناسیۇن اوْلۇنانلارێن سایێ ایسه ۱۴،۱ میلیۇن تشکیل ائدیر.
کوْروْناویرۇسا یوْلۇخما اۆزره ۵۷ شهر قێرمێزی، ۲۳۸ شهر ایسه نارێنجێ حساب اوْلۇنۇر. قێرمێزی و نارینجێ حساب اوْلۇنان شهرلره گئدیش-گلیش قاداغاندێر. بۇندان باشقا ۱۳۶ شهر ساری حساب اوْلۇنۇر.


text:
بارسلونا فوتبال کولوبو
بارسلونا فوتبال کولوبو یوخسا بارسا کاتالانجا: Futbol Club Barcelona یا Barça ، ایسپانیا کاتالونیا خودموختار ایالتی نین پایتختی بارسلونادا یئرلشن بیر حرفهای فوتبال کولوبودور.
بۇ کولوب، ۱۸۹۹ م ایلینده خوان گمپر باشچیلیغی ایله بیر تعداد سوئیسلی و اینگیلیسلی فوتبالچی الی ایله قۇرولدو. بارسلونا بیر کولوبدان یۇخاری "Més que un club" اینگیلیسجه: "More than a club" لقبینی آلیب، کاتالونیا ایله کاتالانیسم سمبولونا چئویریلیبدیر. چوخلو آیری فوتبال کولوبلاری ترسینه، طرفدارلار بارسلونانین یییهلیگی ایله ایدارهسینه اللرینه آلیبلار. بۇ کولوب ۳.۵۶ میلیارد دلارلا دۆنیانین ایکینجی دیرلی ایدمان تیمی و ۵۶۰.۸ میلیون یورو گلیرله دونیانین ایکینجی وارلی فوتبال کولوبودور.[۲][۳] بارسلونانین رسمی مارشینین آدی Cant del Barça دیر و خائوم پیکاس ایله جوزپ ماریا اسپیراس الی ایله یازیلیبدیر.[۴]
بۇ کولوب ۲۴ دفعه لالیگادا، ۲۸ دفعه کوپا دل ریده، ۱۲ دفعه ایسپانیا سوپرکاپیندا، ۳ سری کوپا ائوا دیورتهده ، ۲ سری کوپا دئ لالیگادا، ۴ سری اوروپا کاپلار کاپیندا، ۵ دفعه اوروپا سوپرکاپیندا، ۵ سری اوروپا قهرمانلار لیگینده، ۳ دفعه اینتر-سیتیز فیرز کاپدا و ۳ دفعه دونیا فوتبال کولوبلاری کاپیندا قهرمان اوْلوبدور. بۇ کولوب 1997, 2009, 2011, 2012 و 2015-جی ایللرده دونیانین بیرینجی فوتبال کولوبو سئچیلیبدیر[۵][۶] و گۆنوموزده ۳-جو روتبهده یئرلشیبدیر.[۷] بۇ کولوبون اصلی رقیبی رئال مادریددیر. ایکی تیمین آراسینداکی اوْیونلار ال کلاسیکو آدلانیر.
بارسلونا، دونیانین ان چوخ طرفدارلی ایدمان تیملریندن و اجتماعی مدیالاردا ایدمان تیملرینین آراسیندا ان چوخ ایزلهنن ساییلیر.[۸][۹] بارسلونا اوْیونجولاری ۱۱ دفعه اوروپا قیزیل توپونو قازانیب، ۷ دفعه ایلین دونیا فوتبال اویونجوسو سئچیلیبلر.
بارسلونا کولوبو، اتلتیک بیلبائو و رئال مادریدله بیرلیکده تکجه ۳ سقوط ائتمهین لالیگا قوروجو کولوبلاردان بیریدیر.۲۰۰۹-جو ایلده بارسلونا ایسپانیا کولوبلاری آراسیندا اول دفعه اۆچون لالیگا، کوپا دل ری و اوروپا قهرمانلار لیگینه شامیل اوْلان اوچلوکو اله گتیردی و ایسپانیا فوتبالی سوپرکاپی، اوروپا سوپرکاپی و دونیا فوتبال کولوبلاری کاپینی اوتماقلا بیر ایلده ۶ کاپ قازانان بیرینجی اسپانیالی کولوب اولدو.[۱۰] پپ قواردیولا الی ایله ۴ ایل ایچینده ۱۴ کاپ قازانان بارسلونا بعضی ایدمانچیلار طرفیندن تاریخ بویو ان بؤیوک تیم ساییلیبدبر.[۱۱][۱۲][۱۳]
گئچمیشدَییشدیر
بارسلونا تاسیسی (۱۸۹۹–۱۹۲۲)دَییشدیر
۲۲ اوکتوبر ۱۸۹۹-جو میلادی ایلده خوان گمپر بیر تیم یاراتما ایستگینی لوس دپرتوس دا یایدی. موثبت جوابلار نوامبرین ۲۹-دا ژیمناسیو سوله گوروشونه باعیث اولدو. اوْنبیر اویونچو جذب اولدولار ـ والتر ویلد ( کولوبون بیرینجی مودیری)، لوییس دئ اوسو، بارتمیو تیراداس، اوتو کونزله، اوتو مایر، انریک دوکال، پره کابوت، کارلس پوژل، جوزپ لیوبت، جان پارسونز و ویلیام پارسونز ـ و بارسلونا فوتبال کولوبو دوْغولدو.
کولوب کاتالونیا فوتبال قهرمانلیغی و کوپا دل ریده حضور تاپیب، منطقه و ملی کاپلاردا موفق باشلانیشی اولدو. ۱۹۰۲-جی ایلده، کوپا ماسایا ایله بیرینجی قهرمانلیق کاپینی قازاندی و بیرینجی دفعه کوپا دل ریده حضور تاپیب، فینالدا اتلتیکو بیلبائوا ۲-۱ -ه اۇتوزدو.[۱۴] کولوب ۱۹۰۵-جی ایلدن هئچ بیر کاپ قازانمادیغی اۆچون و بارسلونانی قوْرویوب، دیری ساخلاماق اۆچون ۱۹۰۸-جی ایلده خوان گمپر کولوبون باشچیسی اوْلدو. اوْ بیر گؤروشده بئله دئدی: "بارسلونا دیری قالمالیدیر. هئچ کیمسه ده اوْلمازسا، من ایندیدن کولوبو دوْلاندیرما مسئولیتینی بوْیونوما آلیرام"[۱۵]. گمپر ۲۵ ایل کولوب باشچیسی اوْلدو و اوْنون چاغیندا بارسلونا بیر اختصاصی ایستادیوم و ثابیت گلیره ال تاپدی.[۱۶]
۱۹۰۹-جو میلادی ایلین مارس آیینین ۱۴-ونده، تیم ۸۰۰۰ ظرفیتلی اینداستریا ایستادیومونا داشیندی. اوْ ایل کولوب لوقوسو اۆچون بیر موسابقه قۇرولدو. بۇ موسابقهده کارلوس کومامالا طرحی سئچیلدی و اوْنون طرحی نئچه کیچیک دییشدیرمهدن سوْنرا گونوموزه قدر تیمین لوقوسو اوْلدو.[۱۷]
یئنی ایستادیوملا، مارکا هیسپانیکایا باغلی اوْلان لانگداک، میدی، آکیتن (جنوبی فرانسه)، باسک و کاتالونیا منطقهلرینین ان یاخشی تیملریندن تشکیل تاپان پیرنه کاپینین آچیلیش دورهسینده حضور تاپدی. اوْ چاغدا بو موسابقهلر چوخ معتبر ساییلیردی.[۱۸] ۱۹۱۰-دان ۱۹۱۳-ه قدر بارسلونا بو کاپی ۴ سری قازاندی. کارلوس کومامالانین بو قهرمانلیقلاردا بویوک نقشی اولوب، آموچازرا و جک قرینولله بیرلیکده تیمی ایداره ائتدی. اوْ سوْنرالار و ۱۹۱۷-جی ایلده تیمین بیرینجی تمام وقت موربیسی اوْلدو.[۱۹] بۇ کاپین سونونجو دورهسی ۱۹۱۴-جی ایلده بارسلونا شهرینده قۇرولدو و کولوبون یئرلی رقیبی، ایسپانیول قازاندی.[۲۰]
ائله بۇ چاغدا کولوب رسمی دیلینی ایسپانیولجادان کاتالانجایا دییشدیریب، کاتالان کیملیگینین اهمیتلی سمبولونا چئویریلدی. ۱۹۱۷-جی میلادی ایلین فوریه آیینین ۴-و ۱۹۱۳-۱۹۲۸ ایللری آراسیندا کولوبدا اوْینایان رامون تورالبا ایفتخارینا کولوبون بیرینجی ایفتخاری اویون ترراسسا آدلی یئرلی تیم قاباغیندا قۇرولوب، بارسلونانین ۵-۲ یه غلبهسی ایله سونا چاتدی.[۲۱]
گمپر کولوبون طرفدارلارین آرتیرماق اۆچون چالیشیب، ۱۹۲۲-ده ۲۰۰۰۰ نفر یئنی ایستادیوم اۆچون مالی کومک ائتدیلر. کولوب اوْ ایلده یارادیلمیش لس کورتس ایستادیومونا داشیندی.[۲۲] بۇ ایستادیومون ظرفیتی ۳۰۰۰۰ نفر ایدی و سوْنرا 1944-ده ۶۰۰۰۰ نفره چوْخالدی.[۲۳][۲۴]
گمپر، جک قرینولی بارسلونا تاریخینده بیرینجی تمام وقت موربی عونوانیندا ایستخدام ائتدی. گمپر چاغیندا بارسلونا 11 دفعه کاتالونیا قهرمانلیق کاپی، ۶ دفعه کوپا دل رئ و ۴ دفعه پیرنه کاپینی قازانیب، بیرینجی پارلاق دورهسینی گئچیردی.[۲۵][۲۶]
ریورا، جومهوریت و ایچ ساواش (۱۹۵۷–۱۹۲۳)دَییشدیر
۱۹۲۵-جی ایلین ژوئن آیینین ۱۴-و بیر اوْیوندا طرفدارلار میگوئل پریمو ده ریورا دیکتاتورلوغونا اعتراض عونوانیندا میلی مارشا ایهانت ائتدیلر. بۇ حرکتدن سوْنرا حکومت ۶ آی ایستادیومو باغلاییب، گمپری ایستعفایا مجبور ائتدی.[۲۷] بۇ چاغدا حرفهای فوتبالا گئچیش باشلاندی و ۱۹۲۶-دا بارسلونا مودیری، عمومی حالتده بیرینجی دفعه اۆچون بیر حرفهای فوتبال کولوبو کیمی چالیشماسینی بیلیندیردی.[۲۸] ۱۹۲۷-جی میلادی ایلینین جولای آیینین ۳-ونده پائولینو آلکانترانین ایکینجی تست اویونو ایسپانیا میلّی فوتبال تیمی قاباغیندا قورولدو. اویونون باشلاماق اۆچون یئرلی خلبان و ژورنالیست جوزپ کانوداس طیارهدن توپو میدانا آتدی.[۲۹] ۱۹۲۸-جی ایلده تیم ایسپانیا کاپینی اوتماسی موناسبتی ایله و بارسلونا قولری فرانز پلاتکو وصفینده ۲۷ نسلی گروهونون عوضوو اولان رافایل آلبرتی شاعیرین اودا اِ پلاکتو آدلی ماهنیسی اوخوندو.[۳۰] ۱۹۲۹-جو ایلین ژوئن آیینین ۲۳-ونده بارسلونا لا لیگانین بیرینجی دورهسینی قازاندی. بیر ایل سونرا جولایین ۳۰-وندا قمپر بیر مودت روحی مریضلیک و اقتصادی موشکوللردن سونرا اؤزونو اؤلدوردو.[۱۶]
بارسلونا جوزپ اسکولا کیمی آدلیم فوتبالچیلارلا اؤز ایشینه ایدامه وئردی، آنجاق ایدمان عرصهسینه اثر قویان سیاسی چیرپیشمالار اۆچون نزول ائتدی.[۳۱] بارسلونا اهالیسی سیاسی موردلره مشغول اولوب، توتولدوقلارینا گؤره اویونلاردا هوادار ساییسی آزالدی.[۳۲] کولوب ۱۹۳۰، ۱۹۳۱، ۱۹۳۲، ۱۹۳۴، ۱۹۳۶ و ۱۹۳۸ ایللرینده کاتالونیا کاپینی قازاندی[۱۴] آنجاق میلی سطحده ۱۹۳۷ جنجاللی قهرمانلیقدان سوای هئچ بیر موفقیته ال چاتمادی.
۱۹۳۶-جی ایلده ایسپانیا ایچ ساواشینین باشلانیشیندان بیر آی سونرا بارسلونا و اتلتیک بیلبائو اویونچولاریندان نیظامی ساواشچیلار قاباغیندا عسگرلیک خیدمتی اۆچون داوطلب اولدولار.[۳۳]
ایفتیخارلاردَییشدیر
- اعداد پر رنگ در ستون عناوین ، رکورد محسوب می شوند.
- † رکورد مشترک با باشگاه دیگر
اوْیونچولاردَییشدیر
ایندیکی ترکیبدَییشدیر
- یوخلاما تاریخی: ۳ سپتامبر ۲۰۱۷[۴۴]
بوْرج وئریلن اوْیونچولاردَییشدیر
ایستفاده اوْلونمیش بایراقلار فیفا طرفیندن تایید اوْلوب و مومکوندور بعضی اویونچولارین ایکی وطنداشلیقلاری اوْلموش اولا.
پرسنلدَییشدیر
ایندیکی فنی کادردَییشدیر
ادو پونس
فرانسسک کوس
پاکو سیرولو
خسوس کاساس
جوردی ملرو
جومه توراس
خوانخو براو
ژاوی لوپز
ژاوی لینده
ریکارد پرونا
دنیل مدینا
Last updated: 11 July 2015
Source: [۴۵]
ایدارهدَییشدیر
هیئت مدیره عوضولریدَییشدیر
Last updated: 23 January 2014
Source: FC Barcelona
نوْتلاردَییشدیر
- ↑ The Copa Eva Duarte was only recognised and organised with that name by the RFEF from 1947 until 1953, and therefore Barcelona's "Copa de Oro Argentina" win of 1945 is not included in this count.
اتک یازیلاردَییشدیر
- ↑ Camp Nou – FC Barcelona Official Page
- ↑ "The 20 Most Valuable Soccer Teams Of 2016, Visualized" (اینگیلیسجه). فوربس (11 May 2016). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۱ مارس ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۱ مارس ۲۰۱۷.
- ↑ "Deloitte Football Money League 2016" (اینگیلیسجه). Deloitte UK (21 January 2016). یوخلانیلیب ۱ مارس ۲۰۱۷.
- ↑ Els himnes (کاتالانجا). بارسلونا رسمی سایتی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۳ مارس ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۳ مارس ۲۰۱۷.
- ↑ FORMER RESULTS. IFFHS. یوْخلانیلیب16 December 2014.
- ↑ Club World Ranking 2015. IFFHS. یوْخلانیلیب7 January 2015.
- ↑ UEFA Club Rankings 2016. UEFA. یوْخلانیلیب5 June 2016.
- ↑ "Barça, the most loved club in the world". Marca. Retrieved 15 December 2014
- ↑ "Barcelona wins Social Star Award for 'Most Popular Sports Team'". Straits Times. Archived from the original on 3 November 2013. Unknown parameter
|deadurl=ignored (
|url-status=suggested) (help); CS1 maint: discouraged parameter (link)
- ↑ FC Barcelona Records (اینگیلیسجه). FC Barcelona (12 ژانویه 2012). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷.
- ↑ Is this Barcelona team the best of all time?. سی ان ان (23 December 2011). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷.
- ↑ The great European Cup teams: Barcelona 2009-2011. قاردین (25 October 2015). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷.
- ↑ IS BARCELONA THE GREATEST SOCCER TEAM EVER?. نیوزویک (25 October 2015). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۷.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Spain – List of Cup Finals. RSSSF (21 May 2010). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۱۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷.
- ↑ Joan Gamper. FC Barcelona. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۷.
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ History part I. FC Barcelona. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۱ اوْکتوبر ۲۰۱۷.
- ↑ The crest (اینگیلیسجه). fcbarcelona. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۹ اوْکتوبر ۲۰۱۷.
- ↑ Murray, Bill. p. 30
- ↑ Closa et al. p. 62–63
- ↑ Ferrer, Carles Lozano (19 June 2001). "Coupe des Pyrenées – Copa de los Pirineos" (اینگیلیسجه). RSSSF. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲ نوْوامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲ نوْوامبر ۲۰۱۷.
- ↑ Partidos de homenaje a jugadores (Catalan) (PDF). Center for Documentation, FC Barcelona. یوْخلانیلیب24 August 2010.
- ↑ Arnaud, Pierre; Riordan, James. p. 103
- ↑ Barcelona – Camp de Les Corts (اینگیلیسجه). ایسپانیا ایستادیوملاری سایتی (April 3 2011). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۴ نوْوامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۴ نوْوامبر ۲۰۱۷.
- ↑ From Les Corts to Camp Nou (اینگیلیسجه). بارسلونا رسمی سایتی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۴ نوْوامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۴ نوْوامبر ۲۰۱۷.
- ↑ Spain - List of Cup Finals (اینگیلیسجه). فوتبال آمار تشکیلاتی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۶ نوْوامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۶ نوْوامبر ۲۰۱۷.
- ↑ History (اینگیلیسجه). بارسلونا رسمی سایتی. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن ۲۶ نوْوامبر ۲۰۱۷ ده. یوخلانیلیب ۲۶ نوْوامبر ۲۰۱۷.
- ↑ Shubert, Adrian. p. 200
- ↑ Joan Gamper (1908-1909 / / 1910-1913 / / 1917-1919 / / 1921-1923 / / 1924-1925) (اینگیلیسجه). بارسلونا رسمی سایتی. یوخلانیلیب ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸.
- ↑ Partidos de homenaje a jugadores (کاتالانجا). بارسلونا رسمی سایتی.
- ↑ Roy, Joaquín (۲۰۰۱). "Football, European integration, national identity: The case of F. C. Barcelona" (اینگیلیسجه). European Community Studies Association.
- ↑ Burns, Jimmy. pp. 111–112.
- ↑ Burns, Jimmy. pp. 111–112
- ↑ Arnaud, Pierre; Riordan, James. p. 104
- ↑ Evolution 1929–10. Liga de Fútbol Profesional. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 20 July 2011. یوْخلانیلیب6 August 2010.
- ↑ Copa del Rey – Palmarés (Spanish). یوْخلانیلیب11 May 2017.
- ↑ Spain – List of Super Cup Finals. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (25 August 2016). یوْخلانیلیب11 May 2017.
- ↑ List of Super Cup Finals. RSSF. یوْخلانیلیب18 March 2011.
- ↑ Torre, Raúl (29 January 2009). Spain – List of League Cup Finals. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF). یوْخلانیلیب22 June 2010.
- ↑ Champions League history. Union of European Football Associations (UEFA). یوْخلانیلیب22 June 2010.
- ↑ UEFA Super Cup. UEFA. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 20 August 2010. یوْخلانیلیب22 June 2010.
- ↑ UEFA Cup Winners' Cup. UEFA. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 1 May 2010. یوْخلانیلیب22 June 2010.
- ↑ FIFA.com. FC Barcelona. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2017-04-09. یوْخلانیلیب15 September 2015.
- ↑ Tournaments. FIFA. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 16 May 2010. یوْخلانیلیب22 June 2010.
- ↑ First team. FC Barcelona. یوْخلانیلیب14 June 2016.
- ↑ Composition of the new Board of Directors and Sporting Area. fcbarcelona.com. یوْخلانیلیب20 July 2015.
ائشیک باغلانتیلاریدَییشدیر
قارداش پروژهلرده بارسلونا فوتبال کولوبو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
بلژیک
بلژیک شومال-غربی اوروپادا بیر دؤولت دیر. اوروپا ایتیحادیهسی و ناتونون عوضوودور. فدراتیو دؤولت قورولوشونا صاحیبدیر و اوچ حیصّهیه بؤلونور: نیدرلاند دیلینین رسمی دیل اوْلدوغو فلاندریا، فرانسه دیلینین رسمی دیل کیمی قبول ائدیلدیگی والونیا و بروکسل.[۹]
شیمالدا هولند، شرقده آلمان، جنوب-شرقده لوکسمبورق و جنوب-غربده فرانسه ایله همسرحددیر. شیمال-غربده شیمال دنیزینه چیخیشی وار. ساحهسی ۳۰ ۵۲۸km²، اهالیسی ۱۰،۸ میلیون نفردیر. اؤلکه سلت طایفه لاریندان اوْلان بؤلگهلرین اتنونیمینه گؤره آدلاندیریلمیشدیر.
تاریخ[دَییشدیر]
بلژیک ایلک یئرلشنلر بلگلر اوْلوب، ۵. عصره قدر روم ایمپیراتورلوغو ایدارهسی آلتیندا ایدیلر. بشینجی عصرده ایسه فرانکلار این ضبطینه معروض قالدیلار. داها سوْنرا اؤلکه چارلز (شارلکن)ین غرب ایمپراتورلوغونا داخیل اوْلدو. ۱۴۷۷-جی ایلدن سوْنرا، شارلکنین قارداش اوْغلو ماخیمیلیانین الینه کئچدی. بۇندان سوْنرا ۳۰۰ ایل قدر بلژیک خاریجیلر طرفیندن ایداره ائدیلدی. ۱۷۱۳-جو ایلده اوتریش ایمپراتورلوغونون الینه کئچدی و "اوتریش هولندی" دیه خاطیرلاندی. فرانسه ۱۸۱۳-جو ایلده بلچیکانی ایشغال ائتدی. ۱۸۱۵ ده ناپولون مغلوب اوْلونجا، بلژیک هولندلیلارین ایدارهسینه گیردی. ۱۸۳۰-جو ایلده بلژیکلیلار بیرلشهرک فرانسه و اینگیلیسنین ضمانتی آلتیندا موستقیل بیر دؤولت قوردولار. ۴ ژۇئن ۱۸۳۱ تاریخینده بیر کراللیق حالینا گلن بلژیک، آفریقادا موستملکهچیلیک آرزولارینیدا رئالاشدیرا بیلمیشدیر. موستملکهلریندن ان سوْن کونقو، ۳ ژۇئن ۱۹۶۰ دا موستقیللیینی قازاندی. بلژیک، بیرینجی و ایکینجی دۆنیا ساواشلرینه قاتیلمیش و هر ایکی دؤیوشده ده آلمان طرفیندن ایشغال ائدیلمیش، آلمانین مغلوب اوْلماسی اۆزرینه ایشغالدان خلاص اوْلموشدور. بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی و ناتو عضوودور.
جوْغرافیاسی[دَییشدیر]
بلژیک جوْغرافی باخیمدان اۆچ بؤلگهیه آیریلیر. غربده "آشاغی بلژیک"، "اوْرتا وادی" و جنوب-شرقده "آردن پلاتوسو"دور. آشاغی بلژیک، دۆز بیر اراضی اوْلوب، هولند و شیمال دنیزی طرفیندن تخمیناً ۶۴km2 ایحاطه لنمیشدیر. آشاغی بلژیکداکی غربی فلاندری ایالتینین ۵۰۰km2-لیک ساحل بؤلگهسی پولدر آدلی قۇرو اراضیلری ایله ایحاطه لنمیشدیرکی، بۇ دا ساحل اراضیلرین اوقیانوس سوییهسینین یوکسلمهسینه قارشی قورونماسینا یاردیمچی اوْلور. شیمالداکی کامپنلاند و شرق حیصّه لری قوملو و اکینچیلییه الوریشلی اوْلمایان توْرپاقلارا مالیکدیر. آنجاق اهمیتلی کؤمور یاتاقلاری بۇرادا یئرلشیر. آنتراسیت کؤمورو بلژیکین باشلیجا گلیر قایناغیدیر. کاولین، دمیر و اهنگ داشی دا چیخاریلیر.
اهالینین بؤیوک بیر قیسمی اوْرتا بلژیکدا یاشاییر و بورا یۇمشاق دالغالی وادیلرله بؤلونموشدور. بۇ بؤلگه سوْن درجه مونبیت بیر اراضی اوْلوب، سوْن زامانلارا قدر بلژیکین باشلیجا کؤمور قایناغی ایدی. شلدا چایی بلژیکین شیمال-غربینده یئرلشیر. اؤلکهنین مرکزی، طبیعی گئنیش کاناللارا صاحیب دییل.
آردن یایلاسی، مرکز وادییه سامبره و مااس چایلاری ایله باغلانیر. ان یۆکسک یئری بوترانژ اوْلوب، هوندورلویو ۶۹۴ متردیر. بلژیکین اوْرتا یۆکسکلییی ۱۶۰ متردیر. اؤلکهنین ۱۸%-i مشهلرله اؤرتولموشدور و تاختا-شالبانی چوْخ مشهوردور.
آخار سولاری: بلژیک سرحدینده ایکی آخار سۇ قوْلو واردیر. شلدا چایینین ایکی یوز کیلومتر لیک حیصّه سی بلژیک سرحدیندن آخیر. چایین آلمان سرحدینه یاخین حیصّه سینده لیمان شهری آنتورپن یئرلشیر. دیگری ایسه مااس چاییدیر. ۱۸۳ کیلومتر لیک حیصّه سی بلژیک توْرپاقلاریندان کئچیر.
اینضیباطی بؤلگو[دَییشدیر]
بؤلگهلر[دَییشدیر]
- بروکسل بؤلگهسی (باشکند بروکسل)
- فلاماند بؤلگهسی (باشکند بروکسل)
- واللونی بؤلگهسی (باشکند نامور)
بلژیکین ایالتلری[دَییشدیر]
۱۰ ایالت و بۇنلارا باغلی محل وضیّعت بلدییهلر واردیر.
- فلاماند بؤلگهسیین ایالتلری:
- آنتورپن: ۲.۸۶۷km² (باشکند آنتورپن (شهر))
- لیمبورق: ۲.۴۲۲km² (باشکند هاسلت)
- شرقی فلاندری: ۲.۹۸۲km² (باشکند گنت)
- فلاماند برابانتی: ۲.۱۰۶km² (باشکند لؤون)
- غربی فلاندری: ۳.۱۴۴km² (باشکند بروگه)
- واللون بؤلگهسیین ایالتلری:
- واللون برابانتی: ۱.۰۹۱km² (باشکند واور)
- انو: ۳.۷۸۶km² (باشکند مونس)
- لیژ: ۳.۸۶۲km² (باشکند لیژ (شهر))
- لوکسمبورق: ۴.۴۴۰km² (باشکند آرلون)
- نامور: ۳.۶۶۶km² (باشکند نامور (شهر))
شهرلر[دَییشدیر]
بلژیک اهالیسینین ۹۷،۳%-i شهرلرده یاشاییر، اؤلکهدهکی ان بؤیوک شهرلر:
- بروکسل (بروکسل بؤلگهسی)(۱ ۰۰۶ ۷۴۹)
- آنتورپن (آنتورپن ایالتینین باشکندی) (۴۵۷ ۷۴۹)
- گنت (شرقی فلاندری ایالتینین باشکندی) (۲۳۰ ۹۵۱)
- شارلروا (انو ایالتینده شهر) (۲۰۱ ۳۷۳)
- لیژ (لیژ ایالتینین باشکندی) (۱۸۵ ۵۷۴)
- بروگگه (غربی فلاندری ایالتینین باشکندی) (۱۱۷ ۳۵۱)
اهالی و سوسیال حیات[دَییشدیر]
بلژیکدا یاشایان اینسانلار اتنیک باخیمدان ایکی قروپا آیریلیر. اؤلکهنین شیمالیندا یاشایان فلاماندلار، جنوبوندا یاشایان واللونلاردیر. اهالینین بؤیوک بیر اکثریتی بروکسلده یاشیییر. فلاماندلار قرمان، واللونلار ایسه رومان منشلیدیرلر. آوروپادا اهالینین ان آز آرتدیغی اؤلکهلردن بیریدیر. اهالی سیخلیغی ان یۆکسک اوْلان آوروپا اؤلکهلریندندیر. مربّع کیلومتر ه ۳۲۳،۷ نفر دۆشور. بلژیکلیلار ساده حیاتی سئویرلر. خالق عومومیتله فستیوال، ولوسیپد یاریشی، ایدمان و سینما کیمی ایلنجهلره دوشکوندور. آوروپادا حیات ایستانداری ان یۆکسک اؤلکهلردندیر. عائلهده دینی باغلار چوْخ قوتلیدیر.
دین[دَییشدیر]
اهالیسینین بؤیوک اکثریتی کاتولیک کلیساسیدیر. بیر قیسمی ایسه پروتستانت کلیساسینه عبادت ائدیر. وطنداشلارینین اکثریتی شهرلرده یاشاییر. اهالینین ۶۷%-نی کاتولیکلر، ۲۷%-نی دینسیز، ۶%-نی موسلمانلار تشکیل ائدیر.
تحصیل[دَییشدیر]
بلژیکدا تحصیل چوْخ اینکیشاف ائتمیشدیر. گنجلرین تحصیلینده کلیسانین بؤیوک بیر یئری واردیر. ۱۴ یاشینا قدر تحصیل مجبورودور. کلیسانین و یهودیلرین ایدارهسینده اوْلان مکتبلر مشهوردور. مکتبلرده عومومیتله فلاماندجا و فرانسه بیرلیکده اؤیرهدیلر. مۆختلیف ساحهلرده و بیر چوْخ شهرده بیلیم یوردولر قۇرولموشدور. بلژیک کراللیغیندا عالی تحصیل
بلژیکدا عالی تحصیلین بولونی پروسسینین پرینسیپلرینه اۇیغونلاشدیریلماسی آماچله آپاریلان اصلاحاتلار بۇ ساحهده جدی دییشیکلیکلره سبب اوْلوب. اؤلکهنین ۲۰۰۳-جو ایلده قبول اوْلونموش عالی تحصیل آکتینا اساساً عالی تحصیلین درجهلری مویینلشدیریلیب. ۲۰۰۴-۲۰۰۵-جی تدریس ایلیندن اعتباراً عالی تحصیلده باکالاوریات، ماگیستراتورا و دوکتورانتورا پیللهلری اۇیقولاما ائدیلمهیه باشلاییب.
باکالاور درجهسینه ییلنمک اۆچون ۱۸۰ آوروپا اعتیبار ترانسفر ی (آکت) الده ائتمک طلب اوْلونور. ماگیستر درجهسی اۆچون ایسه ان آزیندان ۶۰ آکت قازانماق لازیمدیر. بۇ طلبلری اؤدین مزونلارین دیپلوملاری آوروپا عالی تحصیل مکانینین ۴۶ اؤلکهسینده تانینیر.
عالی تحصیلین کیفایت قدر اینکیشاف ائتدیی بلژیکین ان بؤیوک عالی مکتبی لورن بیلیم یوردو حساب اوْلونور. بۇ بیلیم یوردو ۱۴ فاکولتهدن عبارتدیر. تحصیل موسسیسهسینده هومانیتار فن لر، طبیعت علملری، تکنولوژی، بیو-علم و طیب ایختیصاصلاری اۆزره متخصصلر حاضیرلانیر. تدریس پروقراملارینین هوللاند و اینگیلیس دیللرینده آپاریلدیغی بیلیم یوردوده ۲۶۰۰۰-دن چوْخ طلبه تحصیل آلیر. اوْنلارین ۲۳۰۰ نفری دۆنیانین ۱۰۰ مۆختلیف اؤلکهسیندن اوْلان اجنبی طلبهلردیر. زنگین مادی-تکنیکی بازاسی اوْلان عالی مکتبین دۆنیا شؤهرتلی کیتابخاناسیندا دؤرد میلیوندان چوْخ کیتاب و ۱۵۰۰۰-ا یاخین دؤوری نشر وار.
بلژیکدا بیلیم یوردولرله یاناشی، بیلیم یوردو کالجی ده فعالیّت گؤستریر. بیلیم یوردو و بیلیم یوردو کالجینده عئینی ایختیصاصلار اۆزره تدریس پروقراملاری فرقلیدیر. یالنیز بیلیم یوردولرده دوکتورلوق درجهسی وئریلیر. بیلیم یوردو کالجینده ایسه بللی پشه ایستیقامتی اۆزره باکالاور پروقرامی تکلیف ائدیلیر.
بیلیم یوردولر و بیلیم یوردو کالجلری بیر-بیری ایله یاخیندان ایشداشلیق ائدیرلر. بۇ ایشداشلیق علمی آراشدیرما ساحهسینده داها چوْخ اؤزونو بوروزه وئریر.
اؤلکهنین عالی تحصیل موسسیسهلرینین فعالیّتی اساساً حؤکومت طرفیندن تنظیملنیر و اوْنلارین اینکیشافی اۆچون لازیم اوْلان تدبیرلر حیاتا کچیریلیر. اوْدور کی، عالی تحصیل موسسیسهلری داها چوْخ تشکیلاتی موستقیللییه مالیکدیرلر. بۇ موستقیللیک مالییه مسئلهلرینده ده اؤزونو گؤستریر.
ایدمان[دَییشدیر]
بلژیک ایدمانین مۆختلیف بوداقلاریندا اؤزونو گؤسترن بیر اؤلکهدیر. آتلتیزم، فۇتبول، ولوسیپد، بسکتبال ان باشاریلی ایدمانلاریدیر. بۇ واخت گولش ان چوْخ ماراق گؤرن ایدمانلار آراسیندا دیر.
اتنیک ترکیبی[دَییشدیر]
آوروپانین گۆجلو دؤولتلری طرفیندن، ۱۸۳۰-جو ایلده، "تامپون بؤلگه" اوْلاراق قۇرولان، اینگیلیسده یاشایان بیر آلمان شاهزادهنین کراللیغینا وئریلن و کونقو موستملکسیله زنگینلشهرک، احتیاجلارینین بؤیوک قیسیمینی آرادان قالدیران بلژیک، هولند طرفیندن دانیشان فلامانلار و فرانسه دانیشان والونلاردان میدانا گلیر. اهالینین ۵۸%-نی فلامانلار، ۳۱%-نی واللونلار، ۱۱%-نی فرانسهلار و آلمانلار تشکیل ائدیر.
دیل[دَییشدیر]
اؤلکهده آلمانجا دانیشان کیچیک بیر خالق قروپو دا وار. ۹۰%-i فرانسه دانیشان بروکسلین "جوت دیللی بؤلگه" حساب اوْلونور. فلاماندلار فلاماندجا، واللونلار فرانسه دانیشیر. بعضی بؤلگهلرده آلمانجا دا دانیشیلیر.
بلژیک بۇ گۆن[دَییشدیر]
بلژیکلیلار، ۱۹۸۰-جی ایللرین باشیندا، "موْدل اوْلماق" ایددیاسییلا یؤنلدیکلری فدرال سیستمله یئرلی مجلیس و اداره لرین صلاحیتلرینی گئنیشلتدیلر. والونیا، فلاندر و بروکسل بؤلگهلرینده فرقلی حؤکومتلر قۇرولارکن، "آیریلیقچیلیق" (سپراتیسمه) اؤلکه آنا یاساسینین "تمل قانونلاری" آراسیندا ایشتیراک ائتدی. بۇ دۇروم، والونلار، فلامانلار و بروکسللیلر آراسینداکی قوپوقلوغو آرتیرارکن، منفت قارشیدورمالارینی دا سورعت لندیردی. سیاسی پارتیلاری دا فلامان و والون اوْلاراق بؤلونن اؤلکهده، آیری-آیری قۇرولموش اوْلان لیبرال، موحافیظه کار و یا سوسیالیست فلامان پارتیلار ایله والون پارتیلارین، ایدولوژی مئیللری عئینی گؤروندویو حالدا، تماماً فرقلی گؤروشلر ایچینده قارشیدورمالاری دا هیز قازاندی. سیاستچیلر، تشکیلاتلار و وطنداشلار آراسیندا دیالوق گدهرک قوپدو، جمعیتلر آراسی منفت دؤیوشلری آرتدی. "بلژیکلی" سؤزو، گدهرک یئرینی "فلامان"، "والون" و "بروکسللی"یه بوراخدی. سیاستچیلر، بؤلگه پروبلملری آشماق و اؤز سئچیجیلرینین طلبلرینی جوابلاماق اۆچون دؤولت بودجهسینی کیچیلدیب، بؤلگه بودجهلره آغیرلیق وئردیلر. "فدرال تشکیلاتلار" دؤولتین اوْرتاق ماللاری، دَیَرلری، منفتلری اۆچون قرار آلا بیلمز دۇرومه گلدیلر. دمیریوللارینی، وئرگی سیستمینی و سوسیال سیغورتالاری دا "رگیوناللاشدیرماق" هدفی اؤن پلانا چیخدی.
بلژیک بؤلونورمو ؟[دَییشدیر]
بلژیک مطبوعاتی و سیاسی عالیملری، والون و فلاماند سیاستچیلرین اۇزلاشمازلیغیندان قایناقلانان، ۵ آیدیر داوام ائدن بحرانین "صونعی" اوْلدوغونو، بۇ بحرانین، "ایجتیمایتی، اؤلکهنین بؤلونمهسی گریینه رازیسالما مقصدیله" یارادیلدیغینی مۆدافیه ائدیر.
حؤکومت قورماقلا وزیفلندیریلن، فلاماند سقمنتینین گۆجلو آدلاریندان کریستیان دموکرات پارتی (جدو) عضوو یوس لترمه، والون پارتیالارییلا کوالیسی آختاریشلاریندا باشاریلی اوْلا بیلمهدی. موذاکیرهلری تئز-تئز تخیره سالان و شخصاً دؤورهیه گیرن بلژیک کرالی ایکینجی آلبرتین تماسلاری دا بتون نتیجه لندیرر گتیرمهدی.
متخصصلر، "موستقیللیک اعلانینا حاضیر اوْلان فلاماندلارین، بلژیکین سوْنونو گتیرمهنین مسئولیّتینی تک باشینا بوْینونا گؤتورمک ایستمدیکلرینی، والونلاری دا بۇ مسئولیّتی پایلاشماغا ایتلدیکلرینی" ایفاده ائدیر. بلژیکین خریطهدن سیلینمهسی احتیمالینین گدهرک آرتماسی، گلجیی مجهول بیر حال آلان کرال عائلهسینی ده ناراحات ائدیر.
سیاسی پارتیلارین، اجتماعی و ایقتیصادی ایشلری ایجرا ائدهجک "کچیجی بیر کوالیسی حؤکومتی" قورماسی، اؤلکهنین بؤلونمهسی و پایلاشیلماسی موذاکیرهلرینین آیری بیر پلاتفورمادا داوام اتدیریلمهسی تکلیفی اؤن پلانا چیخیر. بلژیکین کؤهنه باش ناظیرلریندن، بۇ گونکی دؤولت ناظیری مارک ایسکنس، سیاسی بحران اۆزوندن اؤلکه ایقتصادیاتینین آغیر ضربه یدیینی، ایللیک اینفلیاسیانین یوزده ۱،۵-دن یوزده ۵-ا آتیلا بیلجیینی سؤیلهدی.
ایقتصادیات[دَییشدیر]
- صنایع: بلژیک دۆنیانین ان کؤهنه دمیر و پولاد صنایعلریندن بیرینه مالیکدیر. پولاد ایللیک اۆرتیم (تولید)ی اوْرتالاما ۱۱.۰۰۰.۰۰۰ توندور و دۆنیانین سایلی دمیر و پولاد ایخراج ائدن اؤلکهلریندندیر. آغیر صنایع فابریکلری، دمیر تؤکمهلر، سینک، شوشه فابریکلری و گاند بؤلگهسینده کیمیا صنایعسی قۇرولموشدور. کیمیا صنایع اۆچ آنا قیسمتدان عبارتدیر. تمل کیمیوی محصوللاری، چیخاریلمیش کیمیوی مادهلر و حسّاس کیمیوی ماللاردیر. کیمیوی ماللارین چوْخ چوْخو ایخراج ائدیلمکدهدیر. دؤولت گلیرلرینین جمعی ۷% اینی تشکیل ادر. اهالینین ۴۰% ی صنایعده چالیشماقدادیر.
- تکستیل اۆرتیم (تولید): کتان بزی، پامبیقلی توْخوما و ژوت کیمی توخوجولوق چوْخ ایرلیدیر. تکستیل صنایع محصوللارینین چوْخو ایخراج ادیلر. ایخراجات، ممولات و یاری ممولات شکلینده ادیلر. بروکسل، بروققه اهمیتلی تکستیل مرکزلریدیر.
نقلیات[دَییشدیر]
بلژیک شبکه کیمی هؤرولموش بیر قۇرو و دمیریولونا مالیکدیر آوروپا قارهسینین ایلک دمیریولو بلژیکدا دؤشنیلمیشدیر. دمیریوللارینین هامیسی الکتریکلیدیر و بۆتون قونشولارییلا علاقهلیدیر. بروکسلده توتومو بؤیوک بیر هاوا لیمانی قۇرولموشدور. دۆنیا اؤلکلریله علاقه بروکسلدن تامین ادیلر. بلژیک، چؤله، کیمیوی مادهلر، ماشین تۆره لری، یئیجک مادهسی، میوه، چیچک ساتار; چؤلدن نفت، خام و کیمیا صنایعسینده ایستیفاده ائدیلن خاملار ساتین آلار. ایخراجاتینین ۴۰% اینی صنایع محصوللاری تشکیل ائدیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Eurobarometer 90.4: Attitudes of Europeans towards Biodiversity, Awareness and Perceptions of EU customs, and Perceptions of Antisemitism. European Commission. Retrieved 9 August 2019 – via GESIS.
- ↑ Government type: Belgium. The World Factbook. CIA.
- ↑ be.STAT. Bestat.statbel.fgov.be (26 November 2019).
- ↑ Surface water and surface water change. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).
- ↑ Structuur van de bevolking (nl). Statbel.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ World Economic Outlook Database. International Monetary Fund.
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey. Eurostat.
- ↑ 2019 Human Development Index Ranking. Hdr.undp.org. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2020-05-20. یوْخلانیلیب2021-06-07.
- ↑ Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa
- تیکراری دیتا قالیبلریندن ایشلنمیش صفحهلر
- Dutch دیلی سؤزجوکلو مقالهلر
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- گئنیشلندیرماغا احتیاجی اولان مقالهلر
- بوتون گئنیشلندیرماغا احتیاجی اولان مقالهلر
- بلژیک
- اوروپا اؤلکهلری
- اؤلکهلر
- فدراتیو دؤولتلر
- کراللیقلار
- فرانسهجه دانیشان اؤلکهلر
- آلمانجا دانیشان اؤلکهلر
- ناتو اؤلکهلری
- ۱۸۳۰ - جو ایلینده بلژیک اؤلکهسینده یارانانلار
- Benelux
- Dutch-speaking countries and territories
- Federal monarchies
- فرانسهجه دانیشان اؤلکهلر و اراضیلر
- Member states of the Organisation internationale de la Francophonie
- اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر
- Member states of the Dutch Language Union
- اوروپا بیرلییینین عوضو دؤولتلری
- آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری
- بیرلشمیش میلتلر اؤیهسی اؤلکهلر
- ۱۸۳۰ میلادی ایلده قورولان بؤلگهلر و اؤلکهلر
- غربی اوروپا اؤلکهلری
- اوروپادا اؤلکهلر


text:
آزربایجان میلی حرکتینین بوتون تشکیلاتلارینا خیطاب
حورمتلی آزربایجان میللتی
دیرلی میللی تشکیلاتلاریمیز
سایغی دیر میللی چالیشقان و شخصیت لریمیز
28 مای 1918-ده بویوک دوشونور و میللی اوندر محمد امین رسول زاده نین باشچیلیغیندا قورولان شرقین و اسلام دونیاسینین ایلک دموکراتیک جمهوریتی نین 92-اینجی ایل دونومو موناسیبتی ایله هامینیزی تبریک ائدیب ، رسول زاده نین میراث قویدوغو دوشونجه و سیاست طرزی نین بوگونده ، میللی حرکتیمیزین یول نقشه سی اولابیله جه یینه تاکید ائده رک ، آزربایجان جمهوریتینی قوران سیاسی گوجون ، تزار استبدادی قارشیسیندا روس لیبرال و سوسیال-دموکرات گوجلری ایله یاخیندان ایش بیرلیگی اورنه یینی خاطیرلایاراق ، دیققتینیزی ، بوگون یاشادیغیمیز سیاسی سوره جین همن تجروبه یه بنزدیگینه جلب ائدیریک.
قهرمان اردبیل شهرینین 7-خرداد 1385 ده گوستردیگی میللی دایانیشما و دیرنیشمه نی تقدیر ائدیب و او قهرمانلیق دولو ، میللی بیلینج تابلوسونو سرگیله ین بوتون سویداشلاریمیزی سئوگی و سایغی ایله یاد ائدیب ، ایندیکی دورومدا و سون گونلرده باشلایان باسقی و بوغما دالغاسی حاقدا فیکیرلریمیزی سیزلرله پایلاشماق ایسته ییریک.
بیلدیگینیز کیمی بوگونلر آزربایجان شهرلرینده حکومت طرفیندن میللی فعاللارا قارشی بؤیوک بیر باسقین ترتیب ائدیلمیشدیر. بو باسقینلار نتیجهسینده بو گونه قدر اوتوز نفره یاخین میللی فعالیمیز توتوقلانمیشدیر. توتولانلارین اکثریتی میللی حرکت ایچی معین بیر دوشونجه یه منسوب اولمالارینا باخمایاراق، بیز بو باسقینی بوتونلوکده میللی حرکته قارشی اولماسینی دوشونمکدهییک . اونونلا برابر تورکلره قارشی مختلیف مراسیملر و ییغینجاقلاردا بیر چوخ توهینلرین شاهیدیییک.
باسقی سوره جی نی و سون آیلاردا مباحثه قونوسو اولان ” یاشیل حرکتینه موناسیبت ” مساله سینی و میللی حرکتده بو قونویا اولان یاخلاسیملاری نظرده توتاراق و حاکیمیتین ایچ و گیزلی محفل لریندن ، سیزان خبرلره گؤره ، حاکیمیت بئله بیر سناریونون گئرچکلشمه سینی تعقیب ائتمکدهدیر:
1- ایلک اؤنجه ، کؤکلو و گوجلو تشکیلاتلاریمیزین بیرینه قارشی باسقین ائتسین.
2- توتولانلاری تهدید ائلهسینلرکی یا تمامیله اؤز دوشونجه طرزلریندن آییریلمالی یادا آغیر هزینه وئرمگه حاضیر اولمالیدير.
3- سونرا دا باشقا تشکیلاتلاریمیزا حمله ائدیب، عینی سیاستی اونلارا قارشی آپارسینلار.
4- سیاسی آلاندا بؤیوک ضربه گؤرن میللی حرکتیمیزده بیر چوخ گنجلریمیز ، میداندا باشسیز و صاحیبسیز قالاجاق… .اونلاری دا بیر باشا میداندان چیخارماق اوچون ایچلریندن یالانچی لیدرلرین اورتایا گلمه سینه میدان وئرهجکلر.
5- نهایتا هم بو کاذب لیدرلر واسیطهسیله هم ده باشقا گیزلی اللریله…. حرکتی انحرافا چکیب تمامیله منزوی ائدیب ، پرینسیپ سیز گوسته ررک حیثیتدن سالسینلار.
6- اساس انحرافی یول ایسه ، حرکتی چوخ ساده لشمیش و لمپنیستی تورک–فارس یا دا تورک–کورد داعواسی حدینده آشاغی یئندیرمکدیر..( حکومت و اونا باغلی مئدیا و پان ایرانیست لر فوتبال یاریشلاریندا میللی ، انسانجیل و دموکراتیک شوعارلار و داورانیشلاریمیزی بایکوت و تحریف ائدیب و بوتون توپلوم لاردا اولان کیمی ، تورکلرده بئله چوخ آز ساییلی حاشیه لمپنیسمینی شیشیرده رک دموکراتیک و انسانجیل میللیتچی دالغاسینی ،سپاه و بسیج طرفیندن یونلنمیش لمپنیسم کولگه سینده اولدوغونو تبلیغ ائتمکده دیر ) بئله لیکله ایچریده حکومتی تهدید ائدهجک گوجلرین بیرلشمهسی عوضینه اونلارین انرژیلرین بیر –بیرینه قارشی هدره وئریب یورسونلار.
7- بئله بیر دورومدا حاکیمیت اؤزونو ایرانین میللی قهرمانی کیمی اورتایا گتیریب، هامینی یئرینده اوتوردوب، نئچه ایل داها حکومتینی دوام ائتسین. سؤز یوخ کی بو آرادا ایلک غالیب، حاکیمیت و فارس شوونیسمی اولاجاقدیر.
یوخاریدا سوندوغوموز قورولموش توزاغی نظره آلاراق ، میللتیمیزی آرتیق دویارلی اولماغا چاغیریب ، بوتون میللی تشکیلاتلاریمیزدان ، مئدیا اورقانلاریمیزدان ، ائلهجه ده میللی شخصیتلریمیزدن ایستهییریک:
1- سون باسقینلاری (هر هانسی تشکیلاتا قارشی اولماسینا باخمایاراق) قطعیا محکوم ائتسینلر.
2- حاکیمیتین بو شیطانی نقشهسینی ایفشا ائدیب، میللی فعاللاری و اونلارین واسیطه سیله ده بوتون خالقیمیزی آییق سالسینلار.
3- بوتون سیاسی پلاتفورملارا حورمتله یاناشاراق ، خالقیمیزی هر زامان کی کیمی مدنی داورانیشلار و شوعارلارا چاغیریب و یوخاریدا سوزو گئدن دوولت الینده اولان و میللی حرکت و میللی پرینسیپ لریمیزین قارشیسیندا اولان تورکلوک عنعنه و سنت لرینه ضد ، لمپنیستی داورانیشلار حاقدا ، اوزه ل بیلگی لندیرمه ، اویره تیم ، آنالیز و پروپاگاندا برنامه سی حاضیرلاییب ، هرکسی دویارلی اولماغا چاغیریب ، میللی منافعیمیزی قوروسونلار.
7-خرداد 1389
آزربایجان دموکراسی اوجاغی


text:
چارلز استارک دراپر
چارلز استارک دراپر اینگیلیسجه: Charles Stark Draper آمریکالی بیلیم اینسانی. ۲ اوْکتوبر ۱۹۰۱ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۵ ایل عومر ائلهییب و ۲۵ ژوئیه ۱۹۸۷ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. چارلز استارک دراپر ماساچوست تکنولوژی انستیتوسودا درس اوْخویوب.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Charles Stark Draper»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده چارلز استارک دراپر گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ژرمانیوم تترافلوئورید
ژرمانیوم تترافلوئورید (اینگیلیسجه: Germanium tetrafluoride، روسجا: ФTopид repMaHия(IV)، عربجه: فلوريد الجرمانيوم الرباعي ) بیر شیمیایی ماده. قاز حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.ژرمانیوم تترافلوئورید فلوئور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.اریمه نوْقطهسی −15 C دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Germanium tetrafluoride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ژرمانیوم تترافلوئورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
لیک کاوانو، واشینقتون
لیک کاوانو، واشینقتون (اینگیلیسجه:Lake Cavanaugh, Washington ) آمریکا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۶۷ نفر ایمیش و ۵٫۵ کیلومتر موربّع ساحهسی وار دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۳۰۶ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب و واشینقتون ایالتینده یئرلشیب.
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ American FactFinder. United States Census Bureau. یوْخلانیلیب2008-01-31.
- ↑ US Board on Geographic Names. United States Geological Survey (2007-10-25). یوْخلانیلیب2008-01-31.
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Cavanaugh, Washington»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده لیک کاوانو، واشینقتون گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۱۹۱۸ (میلادی)
میلادی ۱۹۱۸-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز اوْن سککیزینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۸ دسامبر - بوْلشِویکلر استوْنيده حاکمیتی اله آلیرلار.
- ۷ دسامبر - آذربایجان خالق جۆمهۇریتینین پارلمانی ایشه باشلامیشدیر.
- ۷ آوریل - تۆرکیه شنقایا شهرینی آزاد ائتدی.
- ۶ نوْوامبر - چاناققالا بوْغازی٬ بریتانیا و فرانسهلرجه ایشغال ائدیلدی.
- ۵ مارس - بولشویکلر٬ روسیهنین باشکندینی پتروقراددان موسکویا داشیدیلار.
- ۵ سپتامبر - روسیهده «قیرمیزی تررور»اون باشلانغیجی.
- ۴ جولای - عثمانلی سولطانی آلتینجی محمد تاختا چیخدی.
- ۴ جولای - روسیهده بولشویکلر روس تزاری ایکینجی نیکولایلا عائیلهسینی اؤلدوردولر.
- ۳۱ مارس - یاز ساعاتی اۇیغولاماسی٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده ایلک دفعه اۇیغولانمایا باشلاندی.
- ۳۰ دسامبر - آلماندا کوْممونیست حیزبی تشکیل ائدیلیب.
- ۳۰ اوْکتوبر - عثمانلی دؤولتی ایله موتفیقلر آراسیندا مودروس صولح موقاویلهسی ایمضالاندی. موقاویلهیه گؤره قافقازداکی تورک قوْشونلاری گئری چکیلمهلی ایدی.
- ۳ مارس - تۆرکیه آشکالهنی آزاد ائتدی.
- ۳ مارس - تۆرکیه پازاریوْلونو آزاد ائتدی.
- ۲۸ نوْوامبر - شوروی قوْشونلاری استونیایا هۆجۇم ائتمیشدیر.
- ۲۸ مارس - تۆرکیه اولور شهرینی آزاد ائتدی.
- ۲۸ فوریه - تۆرکیه اوْفو روسیه الیندن قۇرتاردی.
- ۲۸ اوْکتوبر - چکوسلوواکیا اوتریش-مجاریستان ایمپیراتوریسیندان آیریلیب موستقیل اوْلدو.
- ۲۷ فوریه - تۆرکیه چایکارانی روسیه الیندن قۇرتاردی.
- ۲۵ مارس - بلاروس خلق جۆمهۇریتی قۇرولدو.
- ۲۵ مارس - تۆرکیه اولتونو آزاد ائتدی.
- ۲۵ فوریه - تۆرکیه٬ آراکلی٬ سۆرمنه و ایسپیری روسیه ایشغالیندان قۇرتاردی.
- ۲۵ دسامبر - جنرال صمد بی مهمانداروف حربی ناظیر٬ جنرال علیآغا شیخلینسکی ایسه ناظیر مۆعاوینی تعیین ائدیلدیلر.
- ۲۴ فوریه - استونی٬ روسیهدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۲۳ فوریه - قیزیل اوْردو یاراندی.
- ۲۲ نوْوامبر - لهیستان جومهوریتی اعلان ائدیلمیشدیر.
- ۲۲ آوریل - تۆرکیه حکارینی گئری آلدی.
- ۲۱ مارس - تۆرکیه توْرتومۇ آزاد ائتدی.
- ۲۰ مارس - تۆرک قادینی درسخاناسی آچیلدی. درسخانادا یابانچی دیل٬ تۆرکجه و مۆزیک درسلری ایله کونفراسلار وئریلدی.
- ۲۰ سپتامبر - باکی کومیسیونلاری گولهلنمیشلر.
- ۲ مارس - تۆرکیه ریزهنی روسیه الیندن قۇرتاردی.
- ۲ دسامبر - ائرمنیستان٬ عثمانلی دؤولتیندن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۲ دسامبر - محمد طلعت پاشا٬ تراکیا-پاشاائلی مۆداقیعهی-حۆقۇق جمعیتینی ائدیرنهده قۇردو.
- ۱۸ نوْوامبر - لیتوانی باغیمیسیزلیغینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۸ مارس - تۆرکیه٬ قارایازی٬ نارمان و تکمانی آزاد ائتدی.
- ۱۷ نوْوامبر - اینگیلیس قوْشونو انزلیدن باکییا گیرمیشدیر.
- ۱۶ نوْوامبر - ماجاریستان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتمیشدیر.
- ۱۶ نوْوامبر - آذربایجان دموکراتیک جۆمهوریتینین خاریجی ایشلر ناظیری علیمردان بی توْپچوباشوْو ایستانبولدا ایران سفیری میرزه محمود خانلا گؤروشموشدور.
- ۱۶ سپتامبر - روسیهده "قیرمیزی بایراق نیشانی" تأسیس ائدیلدی.
- ۱۴ نوْوامبر - چکاوسلوواکیده جۆمهوریت اعلان ائدیلمیشدیر.
- ۱۴ مارس - تورکیه هینیس و کؤپروکؤیۆ آزاد ائتدی.
- ۱۳ نوْوامبر - شوروی برست-لیتووسک صۆلح مۆقاویلهسینی ایمضالامیشدیر.
- ۱۲ نوْوامبر - هابسبورق سۆلاسهسینین حاکیمیّتینه سوْنا چاتمیشدیر.
- ۱۲ مارس - موسکو٬ روسیهنین باشکندی اوْلدو.
- ۱۲ مارس - تۆرکیه ارزروم و آرحاوینی آزاد ائتدی.
- ۱۲ آوریل - تۆرکیه حکارینی گئری آلدی.


text:
باغداد-دا پارتلاییش: چوخ سایدا اولو و یارالی وار
بومبانین پارتلادیلماسی نتیجهسینده 4 نفر حیاتینی ایتیریب، 100-دن چوخ آدام خسارت آلیب.
عراق-ین پایتاختی باغدادین تحریر میدانیندا حکومته قارشی کوتلوی اعتراض لارین کئچیریلدیگی واخت ترور حادثهسی تؤردیلیب. بومبانین پارتلادیلماسی نتیجهسینده 4 نفر حیاتینی ایتیریب، 100-دن چوخ آدام خسارت آلیب.
رسمی باغداد پارتلاییشین ترور هوجومو اولدوغونو آچیقلاییب.
عراق تهلوکهسیزلیک قوهلری حادثه ایله علاقهدار تحقیقات آپاریرلار.
عمومیتله، عراق-دا کوتلوی نوماییشلر باشلایاندان ایندیدک تهلوکهسیزلیک قوهلری ایله قارشیدورمادا 319 نفر هلاک اولوب، 15 میندن چوخ آدام ایسه خسارت آلیب.
ایلگیلیلی خبرلر
ایران-دا کوروناویروسدان گوندهلیک اؤلوم سایی یئنیدن آرتیب
بونو ایرانین ساغلیق، معالیجه و طبی تحصیل ناظیرلیگی اعلان ائدیب.
ایران-دا زنجیرواری قضا اولوب، 20-دن چوخ شخص یارالانیب
بونو ایرانین عاجیل یاردیم تشکیلاتینین سؤزچوسو مجتبی خالدی دئییب.
عراقین قوزئیینده بؤیوک عملیات
«تسلیم اول» چاغریلارینا آتیشلا قارشیلیق وئرهن چوخ ساییدا تروریست ضررسیزلشدیریلدی


text:
خون بگرید دل به حال زار آذربایجان روزگار تیره و دشوار آذربایجان کی به پایان میرسد دوران جانکاه فراق؟ کی میسر میشود دیدار آذربایجان؟ یاد باد آن سرزمین عشق و شور و انقلاب یاد باد آن همت احرار
ساز گول له سی سؤز ، سیلاحی ساز گول له سی سؤز ، سیلاحی ساز ایستیبدادین سزاغیندا نفسی یاز گووه نیلن دایاق سؤنمه ین چیراغ کؤرپه کیمی کؤورک ستارکیمی قوچاق دوم دورو اینسان قوجالمایان قوجامان
علیرضا بخشی 30/6/1354 ده (1975/08/21) اردبیلین ان تانینمیش محلله لریندن بیری اولان، "مؤعجوز" (معجز) محلله سینین "غریبان" محلله سینه قوووشان کوچه سینین 114 اونجو پیلاکی اولان آتا ائوینده، آنادان
آلمانيا نين كؤلن شهري، 21 آذرين 69-جي ايلدؤنومو موناسيبتيله كئچيريلن سئميناردا چيخيشين متني. حؤرمتلی قوناقلار، عزیز دوستلار! آلمان دیلینده، آزادلیق
حبیب ساهر(۱۳۶۴-۱۲۸۲ هـ.ش)دن سؤز آچارکن چوخداندا چوخ سؤز وار یازماغا و چوخ کشف اولونمالی حقلر و حقیقتلر وار بو شرق یئنی شعرینین تمل داشلارین قویانلاردان بیری اولان آیدین و شاعر حقینده. منجه
اوسوالدو فئررارینین خورخه لوئیس بورخئسله شئعیر حاققیندا صحبتی؛ - قدیم شرق روایتلرینه گؤره آدم جننتده شئعیرله دانیشیرمیش… - بوندان خبریم یوخدور. بیرجه اونو بیلیرم
“تویوغ” شعری تورک شعرینه مخصوص بیر شعر قالیبی دیر. قافیهلی، وزنلی ۴ مصراعدان اولوشان و مضمونجا باشقا دؤردلوک لردن سئچیلن بو شعر قالیبینین گؤزهل اؤرنکلرینی “دیوان لغات الترک”ده گؤروروک. بو
***** ساواش لاردان سونراکی عبادت دوعا اوچون... باشی...ی...ی.... وئرررر...!(1) تانریم! بیز اسگی چوروموش سوموک لر سنین قارشیندا عبادن
[بو مقاله ده 1) شعر دئديكده بوتون ادبييات و هونری، 2) شاعير دئديكده بوتون ادبييات و هونر اهلينی، 3) دوغو دئدیکده بوتون آسیا، آفریقا و گونئی آمئریکانی 4) اخلاق دئدیکده بوتون سوروملولوق،
جناب نوبئل باریش موکافاتی ! بوگون ناهارا غزهنین جنازهلرینی سئیر ائده-ائده باسدیرما پیلوو یئدیک بیر گؤزوموز تئلویزیونا باخدی بیر گؤزوموز قاشیغیمیزین اَتینی عیارلادی سونرا مدنی
نویسنده کتاب "شهریارلا بیرلیکده اؤزگه لشمکدن اؤزلشمیه دوغرو" گفت: اشعار شهریار از بعد اجتماعی و سیاسی مورد غفلت قرار گرفته است. محمد رحمانی فر در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه متاسفانه تاکنون
اؤزگه لیین دوزاغیندا اؤزگورلویون سوراغینداعومرون آخسار ایاغینداسونسوز غمله سون دوراغینتبریزیندن اوزاق اولدوآینالینین گؤزلر گؤزو دولدو کهلیک بولاغ اولدوسنسیز سینه داغلی سهندگوموش ساچلی
شاعير اسماعيل جميلي: چیخاجاق بیر یاراماز سن سالاسان سالمایاسان انگی بوش عقلی دیاز سن سالاسان سالمایاسان ساغ سولوندان سنه یوخ خئیری یازیق یورما جانیین توولانیب وئرمه مینیک بوش سؤزه
(هر 3 بٶلومو) آریا قومودی داش مشدی دی داشدی قافاسی سؤزونون صحبتینین قاسدی یالاندی مایاسی هامیسی یاخشیدی یوخدی یاواسی بوش باشیندا دولانار کئچمیشین عقلی کورالدان


text:
Wq/azb/علی ابن موسی الرضا
علی بن موسی (امام رضا، ابوالحسن، ابوعلی، صابیر، زکی، ولی، وفی، صدیق، رضی، شمسالشموس، معینالضعفا و الفقرا، غریبالغربا، سیراجالله، نورالهدا، قرهعینالمومنین، مکیدهالمولححیدین، کفوالملیک، ربالسریر، ریابالتدبیر، شمسالطوس، مارال ضامینی، عالم آلمحممد، ثامینالحوجج) شیعهلرین سککیزینجی ایمامیدیر کی ۱۴۸اینجی هیجری ایلینین رمضان آیینین ۱۹اونجو گونونده مدینه شهرینده آنادان اوْلوبدور. اونون آتاسی کاظم -شیعهلرین یئددینجی امامی- و آناسیدا امالبنیندیر. ایرانین رضوی خوراسان اوستانینین مرکزی -مشهد شهری- ایمام رضانین مقبرهسینی اؤزونده یئرلشدیریب و ایلده چوخلو زاییرلری اؤزونه جذب ائدیر. ریضا آتاسی -کاظم- اولهندن سوْنرا، ۲۰ ایل موددتینده امامت ائتدی کی اونون ۱۷ ایلی مدینهده و اوچ ایلیده خوراساندایدی. او مدینهده صادقین عئلمییه حوزهسینین تکمیلینده چالیشدی و چوخلو اویرنجیلری تربییه ائتدی. او هارونالررشید و مأمونون خیلافتلری دوورهسینده یاشاییردی. مأمون کی ایرانلیلارین شیعه اماملارینا اوْلان علاقهلرینی گوردی، رضانی جبریله مدینهدن خوراسانا گتیریب، اوز ویلایتعهدی عونوانیندا ائعلان ائتدی.
سؤز[edit | edit source]
ترجومه[edit | edit source]
- Ağlın ən üstün mərtəbəsi, insanın öz nəfsini tanımasıdır.
- Hər insanın dostu onun ağlı, düşməni isə nadanlığıdır.
- İbadət çoxlu namaz qılmaq və oruc tutmaq deyil. İbadət, əslində Allahın işi barədə çox düşünməkdir.
- Kim Allahdan bağışlamaq dilərsə və yenə də günah iş görərsə, Allahına rişxənd edən kimidir.
- Nadan adamın dostu əziyyətdədir.
- Peyğəmbərin sitatlarından biri də təmizlikdir.
- Sükut hikmət qapılarından biridir. Sükut məhəbbət gətirər, sükut insana hər bir xeyrin və yaxşılığın yolunu göstərər.


text:
آینیگون
آینیگون یوخسا آیدین[ق ۱][قایناق گؤسترین] یا جومعه یا جوما، یئنی آذربایجان تۆرکلرین یئددیجهسینین، یئددینجی گونو ساییلیر. عربجه «الجمعة» و فارسجا «جمعه» گونو ایله بیردیر. اینگیلیسجه «Friday» گونو ایله بیردیر، آنجاق یئددیجهنین بئشینجی گونو اولور. بو گون ایراندا و بیر سیرا ایسلام اؤلکهلرینده میثال اۆچون عراق و عربیستان دا تعطیل گوندور. بو گون سۇگونوندن سونرا و يئلگونوندن قاباق اولور.
آدیدَییشدیر
تورکجهدَییشدیر
آینی و آیناماق دینجلمه و استراحت دئمکدیر.[۱]
دوغو آسیا دیللریدَییشدیر
آدینا، آینیگون یوخسا آنناگون[ق ۲] بو گونون آدلارینداندیر. آینی و آیناماق دینجلمه و استراحت دئمکدیر. آدینا فارسجادا دئییلن اوخشار سؤزجوک اصلینده تورکجهدن آلینمیشدیر.
دینلردهدَییشدیر
- آینیگون ایسلامدا، مسیحیتده سۆدگونو کیمی و یهودیتده يئلگونو کیمی مقدس و قوتسال گوندور. موسلمانلار بو گون مسجیده گئدیب و جومعه نامازی قیلارلار. شیعه موسلمانلار آراسیندا آینیگون، ایمام زمانا باغلی گون بیلیب و اونون ظوهورونا گؤره دوعا، اؤزللیکله نودبه دوعاسی، اوخونور و او حضرتین ظوهورونودا بو گونده بیلرلر.
- مسیحیتده مقدس آینیگون، عیسی ناصری (پئیغمبر)نین عروجونا گؤره توتولان مراسیم دیر. کاتولیک مسیحیلر آینیگونلر اَت، بالیق اَتیندن سونرا، یئمکدن چکینرلر.
- یهودیلر تعطیل گونلری آینیگون آخشامیندان باشلایار و يئلگونون آخشامی قورتولار.
اجتماعی شبکهلردهدَییشدیر
توییترین تورکجه ایستفادهچیلری (گونئی آذربایجاندا یاشیانلار)، بوگون تورکجه توییتلرین #تورکجه_جومالار هشتگیله یایاللار.
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ اسدی, بهرام (۱۳۸۲). دونیا تقویملری و تورک تقویمی, اۆچونجو (تورکجه). اورمیه: یاز, ۳۴.


text:
آغا محمد خان قاجار
آغامحمّدخان قاجار٬ قاجار شاهلیغینین قۇروجوسو٬ محمّدحسنخان قاجارین بؤیوک اوْغلو.
نادرشاه افشاردان سوْنرا شاهلیغا چالیشانلاردان بیری اوْلان محمّدحسنخان قاجار٬ زندیه خاندانیندان مغلوب اوْلوب اؤلدورولدو. کریمخان زند قاجار ائلینین آیاقا قالخماسینی انگللهمک اۆچون٬ آغامحمّدخانی گیروْو گؤتوردو. کریمخان زند اؤلدوکده٬ آقامحّمدخان شیرازدان ایسترآبادا قاچدی. زندیه خاندانینین آغیر ایختیلافلاری آغامحمّدخانا یاخشی فۆرصت یارادیردی؛ آغامحمّدخان شیمالی اله آلدیغیندان سوْنرا زندیه شاهی لطفعلیخانی زندی مغلوب ائدیب اؤلدوردو. آغامحمّدخان ۱۱۷۶-جی گۆنش ایلینده شوشا شهرینده اؤز خدمهسی الی ایله اؤلدورولدو.
یاشامی[دَییشدیر]
گؤرونتولر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- اونسککیزینجی عصر تاریخی
- قاجار تاریخی
- قاجار شاهلار
- ۱۷۴۲-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- ۱۷۹۷-جی میلادی ایلده اؤلنلر
- 1797 crimes
- 18th-century monarchs of Persia
- 18th-century monarchs in the Middle East
- 18th-century murdered monarchs
- Assassinated Iranian politicians
- کرتسانیسی دؤیوشو
- Deaths by stabbing in Azerbaijan
- Deaths by stabbing in Iran
- Monarchs of Persia
- Murdered Persian monarchs
- People from Gorgan
- People murdered in Azerbaijan
- People murdered in Iran
- People of the Russo-Persian Wars
- Persian eunuchs
- Prisoners and detainees of the Zand dynasty


text:
تیفلیس دؤولت بیلیمیوردو
تیفلیس دؤولت بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Tbilisi State University, فارسجا: دانشگاه دولتی تفلیس ، عربجه: جامعة ولاية تبليسي )گورجیستانین تفلیس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. بۇ بیلیمیوردو شهرین حومهسیندهدیر. و ۱۵٬۸۳۹ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. تیفلیس بیلیمیوردو ۱۹۱۸ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده تیفلیس دؤولت بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
نپتون
نپتون — گونش سیستمینده سککیزینجی و بیلینن ان اۇزاق گزهگن. خاریجی گزهگنلر قروپونا داخیل اوْلان نپتون گونش سیستمینده دیامترینه گؤره دؤردونجو، کۆتلهسینه ایسه اۆچونجو یئری تۇتور. نپتونون کۆتلهسی یئرین کۆتلهسیندن ۱۷ دفعه داها چوْخدور. بۇ گؤستریجی نپتونون اکیزی حساب اوْلونان اورانوسدا ۱۵ دفعهیه اۇیغون گلیر. نپتون گونشدن ۳۰،۱ آو اۇزاقلیقدا (4,50×109 km) یئرلشیر و گونش اطرافیندا حرکتینی ۱۶۴،۸ ایله تماملاییر. نپتون آدی روم میفولوژیسیندان قایناقلانیر. نپتون روم میفولوژیسیندا دنیز تانریسی حساب اوْلونوردو. گزهگنین نجومی سمبولو اوْلان ♆ ایشارهسی ده نپتونون الینده تصویر اوْلونان اۆچ دیشلی میزراقلا باغلیدیر.
نپتونو عادی گؤزله گؤرمک مۆمکون دییلدیر و گونش سیستمینده وارلیغی ریاضی حسابلامالارلا قاباقجادان خبر وئریلهرک امپیریک مۆشاهیدهلرله تاپیلان ایلک گزهگندیر. آلکسی بووانین رهبرلیینده آپاریلان آراشتیرمالار نتیجهسینده، اورانوسین یؤرونگه(مدار)ینده باش وئرن گؤزلنیلمز دییشیکلیکلره بیلینمین گزهگنین سبب اوْلا بیلجیی دۆشونجهسی اوْرتایا آتیلدی. نپتون داها سوْنرادان ۲۳ سپتامبر ۱۸۴۶-جی ایلده یوهان گاله طرفیندن اوربن لو وریهنین قاباقجادان خبر وئردیی مؤقعنین چوْخ یاخینلیغیندا مۆشاهیده اوْلوندو. نپتونون ان بؤیوک پیکی اوْلان تریتون گزهگنین کشفیندن قیسا مدت سوْنرا کشف اوْلونسا دا، قالان ۱۴ پیک XX عصرده کشف اوْلونموشدور. نپتون یئردن چوْخ اۇزاقدا یئرلشمهسی سببیندن کیچیک گؤرونور و بۇ دا اوْنون تلسکوپلارلا مۆشاهیدهسینی چتینلشدیریر. ۲۵ آگوست ۱۹۸۹-جو ایلده وویاجر ۲ کوسمیک گمیسی نپتونون یاخینلیغیندان کئچرک مۆشاهیدهلر آپارمیشدیر. بۇندان باشقا هاببل تلسکوپو و یئردهکی بؤیوک تلسکوپلارین اۇیغون اوْپتیک سیستملریندن ایستیفاده اوْلوناراق نپتونون اۇزاقدان دا اطرافلی مۆشاهیدهسی مۆمکون اوْلموشدور.
نپتونون ترکیبی قاز بؤیوکلری اوْلان موشتری و ساتورندان فرقلی اوْلاراق اورانوسلا اوْخشاردیر. نپتونون آتموسفری موشتری و ساتورندا اوْلدوغو کیمی اساساً هیدروژن و هلیوم اوْلماقلا، کربوهیدروژن لر و آزوتدان تشکیل اوْلوندوغو حالدا، نیسبتاً یۆکسک میقداردا اوْلان سۇ، آمونیاک و متان بۇزلاری ایله اوْنلاردان فرقلنیر. نپتونون داخیلی اورانوس کیمی بۇز و داشدان عبارتدیر. بۇ فرقین اوْلماسی سببیندن، اورانوس و نپتون آسترونوملار طرفیندن بۇز بؤیوکلری اوْلاراق تصنیف اوْلونموشدور.
اورانوسین دومانلی و نیسبتاً دورغون اوْلان آتموسفراینین عکسینه اوْلاراق، نپتونون آتموسفری فعّالدیر و هاوا حادیثهلری مۆشاهیده اوْلونور. وویاجر ۲ کوسمیک گمیسینین ۱۹۸۹-جو ایلدکی اۇچوشو زامانی مؤوجود اوْلان و موشتریین بؤیوک قیرمیزی لکهسینه اوْخشایان بؤیوک توند لکه بۇنا اؤرنک اوْلا بیلر. بۇ هاوا حادیثهلرینین باش وئرمه سببی هیزی ساعتدا ۲۱۰۰ کیلومتر ه چاتان گونش سیستمینین دیگر گزهگنلرینه نظرن ان گۆجلو کولکلردیر.
تاریخی[دَییشدیر]
کشفی[دَییشدیر]
نپتونون مۆشاهیدهسینه دایر ایلک قئیدلر قالیلو قالیلیه مخصوصدور. اوْ، ۲۸ دسامبر ۱۶۱۲-جی ایل و ۲۷ ژانویه ۱۶۱۳-جو ایلده نپتونو مۆشاهیده ائتمیش ، بۇنا باخمایاراق حرکتسیز اوْلدوغونو دوشونمهسی سببیندن اۇلدوز اوْلدوغونو فرض ائتمیشدیر. بۇ سببدن ده قالیلو قالیلیین مۆشاهیدهسی نپتونون کشفی کیمی قیمتلندیریلمیر.
۱۸۲۱-جی ایلده آلکسی بووا نپتونون قوْنشوسو اوْلان اورانوسین یؤرونگه سی(مدار)نین نجومی جدولینی درج ائتدی. [[شکیل:اۇرباین له Verrier.jpg|۱۵۰پخ|تهومب|لفت|اوربن لو وریه.]] ۱۸۴۵-۱۸۴۶-جی ایللرده اوربن لو وریه موستقیل شکیلده یئنی گزهگنین یئری ایله باغلی بیر سیرا حسابلامالار اوْرتایا آتدی. بۇنا باخمایاراق، اوْنون ایشلری فرانسه دا گئنیش عکس-سدایا سبب اوْلمادی. ۱۸۴۶-جی ایلین ژۇئن آییندا اوربن لو ورینین درج ائتدیی گؤستریجیلری گؤرن جورج اری، گؤستریجیلرین جان آدامسین گؤستریجیلری ایله اۇیغونلوق تشکیل اتدیینی گؤردو. بۇ سببدن ده جورج اری کمبریج رصدخاناسینین رهبری اوْلان جیمس شالینی احتیمال اوْلونان یئنی گزهگنی آختارماغا راضی سالدی. جیمس شالی ۱۸۴۶-جی ایلین آگوست آییندان سپتامبرآدک گؤیو مۆشاهیده اتسه ده، نتیجه الده ائده بیلمهدی. اوربن لو وریه برلین رصدخاناسیندا آسترونوم اوْلان ایوهانن قوتفرید قالا مکتوب یازاراق، اوْنو یئنی گزهگنی آختارماغا تشویق ائتدی. برلین رصدخاناسیندا طلبه اوْلان هنریخ د`آررست ایوهانن قوترید قالا اۇربان لورینین تخمین ائتدیی بؤلگهنین حال-حاضیرکی دۇرومی ایله اوْ دؤوره عایید اوْلان دۇرومینی، بیر گزهگنین ثابت اۇلدوزا نزرن یردییشمهسینی ده نظره آلاراق مؤ قایسه ائتمهسینی تکلیف ائتدی. نپتون ۲۳ سپتامبر ۱۸۴۶-جی ایلده، اۇربان لورینین مکتوبونو آلدیقلاری گۆنون گئجهسی کشف اوْلوندو. ایوهانن قوتفیرد قالین نپتونو مۆشاهیده ائتدیی یئر اۇربان لورینین تکلیف ائتدیی یئرین ۱° اۇزاقلیغیندا ایدی کی، بۇ گؤستریجی جان آدامسین تکلیف ائتدیی یئردن ۱۲° اۇزاقلیقدا ایدی. داها سوْنرا جیمس شالی ۴ و ۱۲ آگوست تاریخلرینده نپتونو ایکی دفعه مۆشاهیده ائتدیینین فرقینه واردی. بۇنا باخمایاراق اوْ، یئنیلنمیش اۇلدوز خریطهسینه صاحیب دییلدی و نپتونو مۆشاهیده ائدرکن اوْنون آختاردیغی یئنی گزهگن اوْلا بیلجیینی دوشونممیشدی
نپتونون کشفیندن سوْنرا، فرانسوی لر و اینگیلیس لر آراسیندا کشفه حاق ادعاسی اۇغروندا کسکین میللیتچی رقابت باشلادی. سوْندا بینلخالق رازیلاشما ایله کشفده جان آدامس و اوربن لو وریهنین حاق ادعالارینین اوْرتاق اوْلماسی قرارلاشدیریلدی. ۱۹۶۶-جی ایلدن بۇ یانا دنیس راولینسدن باشلایاراق جان آدامسین کشفده حاق ادعاسینا صاحیب اوْلماسی مسئلهسینه شوبهه ایله یاناشیلماغا باشلانیلدی. بۇندان سوْنرا ۱۹۹۸-جی ایلده قرینویچ رصدخاناسیندا یئرلشن نپتون کاغیذلاری یئنیدن تدقیق اوْلوندو. بۇ سندلرین مۆشاهیده اوْلونماسیندان سوْنرا جان آدامسین اوربن لو وریه ایله برابر حاقلارا صاحیب اوْلمادیغی یاناشماسی اوْرتایا آتیلمیشدیر. اوْنلارین یاناشماسینا گؤره بۇرادا حاق ادعاسی گزهگنین یئرینی مویینلشدیرن و آسترونوملاری اوْنو تاپماسی اۆچون تشویق ائدن اۇربان لورییه مخصوصدور.
آدلاندیرما[دَییشدیر]
کشفیندن کئچن قیسا مدت عرضینده نپتون لورینین گزهگنی یا دا اورانوسین یؤرونگه سی(مدار)نین خاریجینده یئرلشن گزهگن اوْلاراق تانینیردی. آدلا باغلی ایلک تکلیف ایوهانن قوتفرید قال طرفیندن ائدیلمیشدیر. اوْ، یانوس آدینی تکلیف ائدیردی. اینگیلیسده ایسه جیمس شالی طرفیندن اوقیانوس آدی تکلیف ائدیلمیشدیر. کشفینی آدلاندیرما حاقینین اؤزونه عایید اوْلدوغونو بیلدیرن اوربن لو وریه یئنی کشف اوْلونموش گزهگنی نپتون اوْلاراق آدلاندیردی. داها سوْنرا ایسه، اۇکتوبر دا گزهگنه اؤز آدینین وئریلمهسینی تکلیف ائتدی. بۇنا باخمایاراق اوْنون بۇ تکلیفی فرانسه دان کناردا قبول اوْلونمادی فرانسه قایناقلرینده اورانوسین آدی گزهگنی کشف ائدن ویلیام هرشلین شرفینه هرشل اوْلاراق دییشدیریلدی. نپتون گزهگنین آدی ایسه لوریه اوْلاراق قئید اوْلوندو. ۲۹ دسامبر ۱۸۴۶-جی ایلده فردریک ایسترووه روسیه علملر آکادمیاسینا نپتون آدینی تکلیف ائتدی.داها سوْنرا نپتون آدی بینلخالق ایجتیمایت طرفیندن ده قبول ائدیلدی. نپتون روم میفولوژیسیندا دنیز تانسی ایدی و اوْنون یونان میفولوژیسینداکی قارشیلیغی پوسیدون ایدی. یئرین آدیندان باشقا دیگر گزهگنلرین آدلاری روم میفولوژیسینا اۇیغون گلیردی. نپتونون دا بۇ جور آدلاندیریلماسی ایله عنعنهیه صادق قالیندی.
دۇروم[دَییشدیر]
کشف ائدیلدیی ۱۸۴۶-جی ایلدن ۱۹۳۰-جو ایلده پلوتونون کشف ائدیلمهسینه قدر بیلینن ان اۇزاق گزهگن اوْلموشدور. پلوتون کشف ادیلدیی دؤورده گزهگن اوْلاراق قبول اوْلونموشدور. پلوتونون یؤرونگه سی(مدار)نین گونشه نپتوندان داها یاخین اوْلدوغو ۱۹۷۹-۱۹۹۹-جو ایللر آراسیندا قالان ۲۰ ایللیک دؤور استثنا اوْلماقلا، نپتون سونونجو گزهگندن اوّلکی گزهگن اوْلاراق حساب اوْلونوردو.۲۰۰۶-جی ایلده بینلخالق آسترونومی اتفاقی گزهگن آنلاییشینین تعریفینی دقیقلشدیردی و پلوتون جیرتدان گزهگن اوْلاراق یئنیدن تصنیف اوْلوندو. بۇ دؤوردن سوْنرا نپتون بیلینن ان اۇزاقدا یئرلشن گزهگن اوْلاراق قبول اوْلونموشدور.< گونش سیستمینین نپتوندان کناردا یئرلشن کوسمیک جیسملری نپتونخاریجی جیسملر اوْلاراق آدلاندیریلیر.
فیزیکی خۆصیّتلری[دَییشدیر]
۱۰۲۴۳×۱۰۲۶[۱] کیلوگرملیق کۆتله ایله یئردن ۱۷ دفعه آغیر[۲] اوْلان نپتونون کۆتلهسی موشتریین کۆتلهسینین ۱/۱۹-i قدردیر.[۳] نپتوندا ۱ بار تضییقدا ۱۱،۱۵م/س۲ یئرچه کیمی(گرانش) قوهسی واردیر کی، بۇ گؤستریجی یئرین سطح یئرچه کیمی(گرانش)سیندان ۱،۱۴ دفعه چوْخدور. بۇ گؤستریجی ایله نپتون یالنیز موشتریدن گئری قالیر. نپتونون اکوادور رادیوسو ۲۴۷۶۴ کیلومتردیر.[۴] بۇ گؤستریجی یئرین اکوادور رادیوسوندان تقریباً ۴ دفعه چوْخدور. نپتون دا اورانوس کیمی بۇز بؤیوکیدیر و دیگر بؤیوک گزهگنلر اوْلان موشتری و ساتورنا نیسبتاً داها کیچیکدیر.[۵] فیزیکی اؤزللیکلرینه گؤره نپتونلا اوْخشارلیق تشکیل ائدن اکزوپلانتلری شرطی اوْلاراق نپتونلار صینفینه داخیل ائدیرلر.[۶]
داخیلی قۇرولوشو[دَییشدیر]
نپتونون داخیلی قۇرولوشو اورانوسین داخیلی قورولوشونا اوْخشاردیر. نپتونون آتموسفری گزهگنین عۆمومی کۆتلهسینین ۵-۱۰%-نی، کناردان مرکزه قدر اوْلان مسافهنین ایسه ۱۰-۲۰%-نی تشکیل ائدیر. نپتوندا آتموسفر تضییقی ۱۰ گپا-یا برابردیر کی، بۇ گؤستریجی یئردهکی آتموسفر تضییقیندن ۱۰۰۰۰۰ دفعه چوْخدور. متان، آمونیاک و سۇ میقداری آتموسفرین آشاغی حیصّه لرینده داها یۆکسکدیر.[۷]
نپتونون مانتیاسی یئرین کۆتلهسیندن ۱۰-۱۵ دفعه چوْخ کۆتلهیه صاحیبدیر و سۇ، آمونیاک و متان باخیمیندان زنگیندیر.گزهگنلری اؤیرهنن بیلم ده بۇ قورولوشا صاحیب اوْلان مانتییا بۇزلو اوْلسا دا، ایستی و آخیشقان اوْلاراق آدلاندیریلیر. یۆکسک سوییهده الکتریک کچیریجیلییی اوْلان بۇ ساحه بعضاً سۇ-آمونیاک اوقیانوسی اوْلاراق آدلاندیریلیر.<
نپتونون نۆوهسی دمیر، نیکل و سیلیکاتلاردان تشکیل اوْلونموشدور و یئرین کۆتلهسیندن ۱،۲ دفعه چوْخ کۆتلهیه صاحیبدیر
یؤرونگه سی(مدار) و حرکتی[دَییشدیر]
نپتونلا گونش آراسینداکی اۇزاقلیق اوْرتا حسابلا ۴،۵ میلیارد کیلومتر ه (۳۰،۱ آو) برابردیر. نپتون گونش اطرافینداکی حرکتینی ۱۶۴،۷۹ ± ۰،۱ ایلده تماملاییر. نپتون گونشه ان یاخین اوْلدوغو نقطهده اوْندان ۲۹،۸۱ آو، ان اۇزاق اوْلدوغو نقطهده ایسه ۳۰،۳۳ آو اۇزاقلیقدا یئرلشیر.< ۱۲ جۇلای ۲۰۱۱-جی ایلده نپتون کشف اوْلوندوغو ۱۸۴۶-جی ایلدن هسابلاندیقدا، مۆشاهیده اوْلونان ایلک دؤورهسینی تاماملامیشدیر.
فوْرمالاشماسی و یئردییشمهسی[دَییشدیر]
بۇز بؤیوکلری اوْلان اورانوس و نپتونون نئجه فورمالاشدیغینی ایضاح ائتمک ایندیکی مؤوجود موْدللرله اوْلدوقجا چتیندیر. حال حاضیردا مؤوجود اوْلان موْدللره گؤره، گونش سیستمینین فوْرمالاشماسینین ایلکین دؤورلرینده سیستمینین بۇ قدر کنار بؤلگهلرینده بؤیوک گزهگنلرین فوْرمالاشماسی اۆچون یترلی ماده یوْخدو. بۇ سببدن ده قدیمی اوْلان جاذیبه قوهسینه اساسلانان اطرافداکی جیسملرین توپلانماسی نتیجهسینده فورمالاشان گزهگنلر موْدلیندن داها فرقلی یاناشمانین اوْلماسی ضرورتی یاراندی. بیر فرضیه گؤره، بۇز بؤیوکلری گونش سیستمینین ایلکین دؤورلرینده ماده ایله داها زنگین اوْلان ایچ حیصّه لرینده فوْرمالاشمیشدی و زامانلا ایندیکی یئرلشدیکلری یئرلره دۇغرو یئردییشمه ائتمیش دیلر حال حاضیردا کویپر قورشاغینداکی کیچیک گؤی جیسملرینین سیخلیغینی دا آچیقلایان بۇ یاناشما آسترونوملار طرفیندن ان چوْخ قبول اوْلونان یاناشمادیر. یئرلرینی دییشن نپتون و دیگر قاز بؤیوکلرینین کویپر قورشاغینداکی گؤی جیسملرینه تاثیرلرینی تدقیق ائدن بۇ فرضیه نایس موْدلی اوْلاراق تانینی
بیرده باخ[دَییشدیر]
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Bوارد نشدهاست
- ↑ "نپتونه فاجت سهت". ناسا.
- ↑ اۇنسؤلد، آلبرجهت؛ باسجهک، بودو (۲۰۰۱). تهه New جوسموس: آن اینترودوجتیون تو آسترونومی آند آستروپهیسیجس (۵ته اد.). ایسپرینگر. پ. ۴۷. ایسبن ۹۷۸-۳-۵۴۰-۶۷۸۷۷-۹. سه تابله ۳.۱.
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Cوارد نشدهاست
- ↑ بوسس، آلان پ. (۲۰۰۲). "فورماتیون اوْف گاس آند ایجه گیانت پلانتس". اارته آند پلانتاری سجینجه لتترس. ۲۰۲ (۳–۴): ۵۱۳–۵۲۳. بیبجوده:۲۰۰۲ه&پسل.۲۰۲..۵۱۳ب. دوی:۱۰.۱۰۱۶/س۰۰۱۲-۸۲۱خ(۰۲)۰۰۸۰۸-۷.
- ↑ لوویس، سی.؛ مایور، م.؛ آلیبرت ی.؛ بنز W. (۱۸ مئی ۲۰۰۶). "تریو اوْف نپتونس آند تهیر بلت". اسو. رتریود ۲۵ فبرواری ۲۰۰۸.
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
DDوارد نشدهاست


text:
پتروالد (نووی ییتشین)
پتروالد (نووی ییتشین) (چکجا: Petřvald (Nový Jičín District)) چک اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۱۸۰۶ نفر ایمیش. گئنیشلیگی ۱۲٫۵ کیلومتر موربّع ایدی و موراوی-سیلزی اوستانیندا یئرلشیب. بۆتون چکدا اوْلدوغو کیمی، بۇ شهرده آنا دیلی چک دیلی دیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Petřvald (Nový Jičín District)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۱۹ جولای ۲۰۱۸تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده پتروالد (نووی ییتشین) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تۆرکیه، آذربایجان و پأکیستان اوُرتاق تۆرگِنلهشیک گچیردی
"اۆچ دوُغان 2021" آدی بریلن تۆرگِنلهشیگه قاتناشان توُپارلار آتوو بارادا ساپاق گچیردی
تۆرکیه، آذربایجان و پأکیستان ینگ یؤریته گۆیچلری آذربایجان ینگ پایتاغتی باکودا اوُرتاق قشون تۆرگِنلهشیگینی گچیردی.
"اۆچ دوُغان 2021" آدی بریلن تۆرگِنلهشیگه قاتناشان توُپارلار آتوو بارادا ساپاق گچیردی.
بو تۆرگِنلهشیک 20-نجی سنتیابرا چنلی دوُوام ادر.
دِگیشلی حابارلار
آذربایجان زنگیلان دا عاقیللی اوُبا دؤرهدیأر
ارمنیستان ینگ اشغالیندان آزات ادیلن زنگیلان دا قورلوشیق ایشلرینه دوُوام ادیلیأر
آذربایجان ینگ تۆرکیه دأکی تأزه ایلچیسی اینام حاطینی قوُوشوردی
ممدوف آنکارادا تۆرکیأنینگ جمهورباشلیغی تاراپیندان قابول ادیلدی و اینام حاطینی قوُوشوردی
قاراباغ دا آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی
آغشام بوُلان اوُد آچیلشیقدا افغان حمزه یف آدینداقی آذربایجان ینگ بیر عسگری شهیت بوُلدی


text:
عراق-دا حکومت علیهینه نوماییشلر گرگینلشیر
عراق-ین پایتاختی باغداد-دا ایکینجی گونونو گئریده بوراخان حکومت علیهینه نوماییشلرده بیری پولیس اولماقلا 7 آدام حیاتینی ایتیریب، 112 نفر یارالانیب.
عراق-ین پایتاختی باغداد-دا ایکینجی گونونو گئریده بوراخان حکومت علیهینه نوماییشلرده بیری پولیس اولماقلا 7 آدام حیاتینی ایتیریب، 112 نفر یارالانیب.
تهلوکهسیزلیک قوهلری تهریر، تایاران، حاللانی و اندلوس میدانلاری باشدا اولماقلا، بیر چوخ یئرده توپلاشان نوماییشچیلری داغیتماق اوچون حقیقی گولله و گؤزیاشاردیجی قازدان ایستیفاده ائدیب.
آکسیالارا قوشولان عراق-لی قادینلارا گوج تطبیق ائتمکدن چکینیلمهییب.
باغدادلا یاناشی بصره و اؤلکهنین گونئی شهرلرینده 1 اوکتبردا باشلایان یولسوزلوق و ایش سیزلیک اعتراضلاری کرکوکه ده سیچراییب.
نوماییشلرین داوام ائتدیگی 2 گون عرضینده حیاتینی ایتیرنلرین سایی 12 اولوب.
عراق-ین باش ناظیری عادل عبدالمهدی میللی تهلوکهسیزلیک شوراسینی فوق العاده ایجلاسینی چاغیریب.
مودافعه ناظیرلیگی ایسه حکومت علیهینه نوماییشلرله علاقهدار دؤولت قوروملاری و دیپلوماتیک نمایندهلیکلری قوروماق اوچون بوتون منطقهلره تاپشیریقلار وئریب.
دیگر طرفدن، حکومت تویتر، فیسبوک، "اینستاگرام" و وات ساپ کیمی اجتماعی مئدیا صحیفهلرینین ایستیفادهسینه مانع اولوب.
ایلگیلیلی خبرلر
۲ تروریست ائتکیسیز حالا گتیریلدی
باریش بولاغی بؤلگهسینده بؤلوجو ترور هؤرگوتو پکاکا/یپگ منسوبو ۲ تروریستلر کماندولار طرفیندن ائتکیسیز حالا گتیریلدی
ایراندا گئچهن ایل ۲۵۰ نفر اعدام ائدیلدی
جاوید رحمان، بو ایل دوققوزو قادین، بیری اوشاق ۲۳۰ نفرین گیزلیجه اعدام ائدیلدیگینی بیلدیردی
طالبان، تهرانداکی افغانیستان قونولو توپلانتییا چاغریلمادی
طالبانین سؤزچوسو و گئچیجی حکومتینین مدنیت باخانینین یاردیمچیسی وظیفهسینی ایجرا ائدن ذبیحالله مجاهد تهران توپلانتیسینا هله ده دعوت ائدیلمهدیکلرینی بیلدیردی


text:
حیدر علییئو مرکزینده تورکیه بایراغی یانسیدیلدی
"آذربایجان دؤولتی و خالقی، هم چتین هم ده یاخشی گونونده تورکیهنین یانیندا اولاجاق"
آذربایجانین باشکندی باکینین یئنی معمارلیق سمبوللاریندان حیدر علییئو مرکزینده، تورکیهنین مئشه یانغینلارییلا مبارزهسینه دستک مقصدیله تورکیه بایراغی یانسیدیلدی.
آی اولدوزلو بایراغین عکس ائتدیریلمهسینی آذربایجان خاریجی ایشلر باخان کؤمکچیسی فاریض رضایئو، تورکیهنین باکی ائلچیسی جاهید باغچی، آذربایجاندا یاشایان تورکیه وطنداشلاری و باکیلیلار دا ایزلهدی.
تورکیهنین باکی ائلچیسی باغچی، قازئتچیلره وئردیگی آچیقلامادا، یانغینلارین ایلک گونونده آذربایجانین بیر اوچاق دولوسو پرسلی تورکییهیه گؤندردیگینی بیلدیردی.
او گوندن سونرا دا آذربایجانین دستکلرینی داوام ائتدیردیگینی، اطفاعیه آراجی و پرسنلی، هلیکوپتر و آمفیبی اوچاق گؤندردیگینی بیلدیرن باغچی،
"سایین جمهورباشقانی ایلهام علییئوین تاپشیریغییلا ایجرا ائدیلهن بو فعالیت، اؤلکهمیز باخیمیندان معنالی و قیمتلیدیر" دئدی.
باغچی، آذربایجانین بو داورانیشینین "گلدیم قارداشیم" داورانیشی اولدوغونو وورغولایاراق، باشدا جمهورباشقانی علییئو اولماق اوزره بوتون یئتکیلیلره و آذربایجان خالقینا تشکر ائتدی.
تورکیه خالقینین آذربایجانین دستگینی گؤردوگونو و حس ائتدیگینی دیله گتیرهن باغچی،
"ملتیمیز بو دستگی هئچ بیر زامان اونوتمایاجاق" دئدی.
آذربایجان خاریجی ایشلر باخان کؤمکچیسی رضایئو، چتین گونلرینده قارداش تورکیهیه دوست الینی اوزاتمانین معنوی بورجلاری اولدوغونو سؤیلهدی.
رضایئو، آذربایجان دؤولتی و خالقینین، هم چتین هم ده یاخشی گونونده تورکیهنین یانیندا اولاجاغینی قید ائتدی.
ایلگیلیلی خبرلر
اردوغان، تورک شوراسی توپلانتیسینا ویدئو مئساژلا قاتیلدی
"تورک دونیاسی اولاراق تجروبه پایلاشماسینا گئتمهلی، گوج بیرلیگی ائتمهلی و الیمیزدهکی ایمکانلاری ان تأثیرلی شکیلده دگرلندیرمهنین یوللارینی آختارمالیییق"
قیرغیزیستان، تورکیهدن سیها آلاجاق
"سیهالاری کنترل ائدجک شخصلر تورکیهده تعلیم آلدی. بو سیهالار یاخیندا اؤلکهمیزه گلهجک"
آذربایجان ساوونما باخانلیغی، شهید ساییسی ایله باغلی بیلگیلری گونجللهدی
۲۷ سپتامبر ۲۰۲۰ده باشلایان و ۱۰ نوامبر ۲۰۲۰ده ارمنیستانین مغلوبیتی قبول ائدن آنلاشمایا ایمضا آتماسییلا سونا چاتان ساواشداکی جان ایتکیلری ایله باغلی بیلگیلر گونجللهندی


text:
گوندوغان
گوندوغان (فارسجا. کندوان) آذربایجانین ان تاریخی، تانینمیش، گؤرمَلی و توریستلره ماراقلی اولان کندی دیر. اوسکو بؤلگه سینده، سهند دهیستانا باخیر. تبریزین 58 کیلومتر جنوبوندا، و اوسکونون 18 کیلومترلیگینده یئرلشیر. کندین ائولری قایالار ایچینده دوزلنیب. گوندوغاندا کی ائولرینه اوخشار ائولر تورکیه نین کاپادوکیا بؤلگه سینده ده واردیر. گوندوغان دا داها آرتیق گزیجی نی اؤزونه ساری جلب ائتمک اۆچون، قایالار ایچینده گؤزل هوتللر ده تیکیلیبدیر.
کند 168 ائو دیر، و تقریبا 601 نفوسو وار و دیللری آذربایجان تورکجه سی دیر. کندین اهالی سی چوخو توریسم، اکینچیلیک، بال آریسی بئجرتمک، و مال حئیوان ساخلاماقلا گئچینیرلر.


text:
۱۹۷۴ (میلادی)
میلادی ۱۹۷۴-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز یئتمیش دؤردونجو ایل.
اهمیتلی حادیثهلردَییشدیر
حادیثهلردَییشدیر
- ۹ آقوست - واترگیت قالماقالی سونوجوندا ریچارد نیکسون آمریکانین جومهوریتچی (ریپابلیکن) جومهور باشقانی گؤرَویندن (وظیفه سیندن) استعفا وئردی.
- ۶ مارس - اینگیلیسده سئچیملری ایشچی حزبی قازاندی. هرولد ویلسون باشوزیر اوْلدو.
- ۵ مارس - یوم کیپور ساواشی: ایسرائیل عسگرلری سوئز کانالینین غرب یاخاسیندان چکیلدیلر.
- ۳۰ ژولای - هیلاری سوانک؛ آمریکالی آکتور، ایکی اسکار اؤدولونو قازانان.
- ۳۰ اوْکتوبر - محمدعلی بوکسدا دونیا قهرمانی اوْلوب.
- ۲۵ سپتامبر - عالیملر موعلق ذرهلرین اوزون لایهسینی تخریبی بارهده بیاننامه یایدیلار
- ۲۲ فوریه - پاکیستان اؤزونون کئچمیش اوستانی اوْلان بنقلادشین باغیمسیزلیغینی تانیدی.
- ۱۶ آقوست - آندراس پاپاندرو ۷ ایللیک تبعیددن سونرا یونانا گئری دؤندو.
- ۱۳ دسامبر - مالتا جۆمهۇریتی اعلان ائدیلمیشدیر.
- ۱۱ اوْکتوبر - یوقوسلاویده قومی تمیزلهمهنین یئنی مرحلهسی باشلادی.


text:
ککره
ککره : تورکجه فارسجا
ص.گس
ککره : تورکجه تورکجه
[صفت]
شیت، آجیمتیراق وآغیز بوٌزوجو دادی اوْلان (فا:گس).
اساسا دوهلرین یئدیگی یابانی آجی بیر اوْتسوْو بیتگی، گؤی باش آلاق (فا:تلخه). acroptilon respons {بو کلمه دیواندا دوهلرین یئدیگی بیر نوع آجی اوْت معناسیندا گلیب، بونا بنزر «کیکره، کیتره، ککیره، کتیره، کیکیرگه» کلمهلری بیر کؤکه باغلی اولمالیدیرلار، کیکمک فعلی دیواندا پیچاغی بیر یئره سوٌرتمک معناسیندا گلیب، آچیقدیرکی بو کؤکدن آلیناراق ککره و کیکره سؤزو دوزهلیر، چونکی کیکره› کیتره دوهنین یئدیگی گَون و ککره اوْتوندان اله گلیر و بو ایش پیچاغی بو اوتا سورتهرک گؤرولور}


text:
افسوس دؤیوشو (۱۱۴۷)
افسوس دؤیوشو (۱۱۴۷) (اینگیلیسجه: Battle of Ephesus (1147)) روم سولطانلیغی و فرانسه قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.ایکینجی صلیب یوروشونین بیر قیسمیدیر. بؤیوک سلجوق دؤولتی یئرینده اوز وئرمیشدیر بۇ وۇروشون سوْنو صلیبی اوردوسونون غلبهسیله بیتمیشدیر
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Battle of Ephesus (1147)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده افسوس دؤیوشو (۱۱۴۷) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آدین داقى مل ى قولیازم الار « تورکمنباش ى » مخت ومقلى نین گ یوزلرچ ھ قولیازماس ى، تورکمنیس تانینگ
انیس تیتوتیندا جم ع ل ھ نن دیر. ش اھیرینگ قوش غولار ییغیندیس ى اوزالق ی س س س ر نین گ دؤولتلرین ده،
ایراندا، آوغانیس تاندا ھ م ب ار. ش یخ محس ن ف انى، مخت ومقلى نین گ قوش غولار ییغیندیس ینى ١٩٢۴ – نج ى
ییل دا تورکی ھ ده چ اپ ات دیرن ھ م بولس ا، ش اھیرینگ ب و ی رده قولیازماس ى نین گ ب اردیغى حاق دا آنی ق
ماغلومات یوق.
یوروپ ا یورتلارین دا بولس ا، بیزین گ بیلش میزه گ ؤرأ، ش اھیرینگ دینگ ھ ٣ قولیازماس ى ب ار. بی رى
بوداپشتده وامبرى نینگ تورکمنصأحرأسیندن آلیپ گیدن قولیازماسى، بئیلھ کیسى ب رلین کتابحاناس ینداقى
قولیازما، اوچونجیسى بریتان موزه یندأکى قولیازما.
من بولارینگ اۆچۆسینى ده گؤزدن گچیردیم. نوسغالارینگ اۆچۆس ى ھ م سوادس یز ک أتبلر طاراپین دان
یازیلیپدیر. بریتان موزه یندأکى قولیازمانینگ کیمدن، حاچان آلناندیغى حاقیندا کتابحانانین گ ماغلوم اتلار
کاتالوگینده بیر حابار یوق. سبأبى موزه نینگ ایشگأرلرى بو قولیازما اونچاقلى اونس برمأن دیرلر. دینگ ھ
ب و قولیازمانین گ ١٨ – نج ى عاص یرینگ آی اغى، ١٩ – نج ى عاص یرینگ باش لاریندا یازیلان دیغى حاق دا
ماغلومات بار.
بلگیده حاسابا آلنیپ دیر. داش ى ق اتى کاغی ذ ب یلن جلدل ھ نیپ دیر. ص احیپالارى روس OR- قولیازما 11414
کاغیذى. کتابینگ ١- نجى صاحیپاسى نینگ اوستونده کریل حاطى بیلن ” تانیا- نھ تانچیک” دی ئن ی ازغى
بار. صاحیپالارینگ آشاغراغیندا ” دنى سوفدان ١٠ – نینجى فورالدا، ١٩٣۴ – نجى ییلدا ساتین آلین دى”
دییلی پ یازیلیپ دیر. سونگ راقى ص احیپالارینگ بیرین ده محم دقلیچ اون ق دی ئن ی ازغى ب ار. بیزین گ
پیکریمیزه گؤرأ، بو کتابى دنى سوف محمدقلیچ اونق دان آلان بولمالى. م.ق.اونق خزر یاقاس ینده یاش ایان
٢
ایرانلى تورکمنلرینگ اونق- توماچ طایپاسیندان بولم الى. اونون گ حایس ى اوباداندیغ ى بلل ى بولماس ا-
دا تورکمنص أحراده اون ق لار خ زر یاقاس ینداقى کوم وش دپ ھ، حوج ھ ن پس، ب أش یوس قا، س یجوال
اوبالاریندا یاشایارلار. خزریاقا تورکمنلرین گ روس لار ب یلن گ أمى ب یلن آراغاتناش یق س اقلاندیغینا بولس ا
تاریخ شایات.
مخت ومقلى نین گ بریت ان م وزه س ینده س اقلانیان قولیازماس ى، ش اھیرینگ ” تورغ ول دیی دیلر”
قوشغ وسى ب یلن باش لانیار، یؤن ھ ” تورغ ول” یرین ھ ” تورغ ون” دییلی پ یازیلی دیر. مخت ومقلى نین گ
قولیازمالارىنینگ أھلیسى دیئن یالى ” تورغول دیدیلر” یا- دا ” یا رب” بیلن باشلانیار.
بریت ان م وزه ین دأکى ب و قولیازم ادا، مختومق ولا دگیش لى ١٨٠ – دن ق اوراق قوش غى ب ار. اولارین گ
بیرنأچ ھ س ى نین گ بن دلرى دول ى دأل. ب و قولیازم ادا، بئ یلھ ک ى قولیازم الاردا دوش گلم ھ ی أن ت أزه
قوشغولار یوق. یؤنھ بو نوسغادان، کأبیر قولیازمالارداقى یالنگیش یازیلان سؤزلرینگ دوغ رى ی ازیلان
یرلرینھ دوش گلسھ بولیار. مثال اوچین. مختومقلى نینگ بیزه م ألیم ب ولان قوش غولار ییغیندیس نده دووش
گلیأن:
دورددیر بو جانینگ لذتى
ساغلیق اونونگ سلطانیدیر–
دیئن سطر، بریتان نوسغادا
درددیر بو جانینگ ذلتى
ساغلیق اونونگ سلطانیدیر.
– دییلیأر.
شئیلھ لیکده ذلت پسلیک دییمک بولوپ، درد جانینگ پسلیگى، ساغلیق بولس ا جانین گ س لطانى دی ئن م انى
تایدان دوغرى آنگلاتمھ عملھ گلیأر. یا- دا نشرلردأکى:
“پی ل ھ م دورار باغلاس الار غ ئل بیل ھ”– دی ئن س طر ب و ی رده ” ق ول” دییلی پ یازیلیپ دیر. بی ز “ق ول”
دییلمگ ینى دوغ رى حاس اپلایاریس. س بأبى، عاراپچ ھ ق ول– دییم ک ” زنجی ر” دییمگ ى آنگلادی ار. پی ل
غئل بیلن دأل- ده، زنجیر(قل) بیلن باغلانسا دییلسھ، حاقیقاتھ لایقدیر.
” اؤلمسدن بورون” دیئن قوشغینگ بیر بندینده:
دوز یرینگ قدرینى بیلگیل، دریاغھ دولماسدان بورون،
گأمیده ھوشگأر اوتورغیل، گردابھ گلمسدن بورون.
٣
بو یردأکى ” دولماسدان بورون” سؤزى– ” دالماسدان بورون” بولمالى. سبأبى ” دالماق”– “چوممک،
باتماق” دیئن مانینى بریپ، شیغرینگ مانیسینھ قابات گلیأر.
شاھیرینگ یاراشماز دیئن شیغرینده:
حاسناووینگ کؤلونھ دولماق یاراشماز–
دیئن سطرینھ چیقغیت بریلیپ، اونونگ باشغا بیر گؤرنوشى نینگ ھم باردیغى آیدیلیار. اینھ اولار:
حاماس اولکھ سینھ دیلمک یاراشماز.
من شو گؤرنوشلردن شئیلھ نتیجھ چیقاردیم:
خمسھ نینگ کؤلونھ دالماق یاراشماز.
خمسھ کؤلى، ایران أذربگجانى نینگ اورمیھ شھرینده دیر. بو کؤلونگ سووى آش ا ش وُر بولانس ونگ،
اونگا گیرن آدام چوممھ یأر.
تاوشان سووه دؤزمز، شوُر سووه خرچنگ
خمسھ نینگ کؤلونھ دالماق یاراشماز.
مختومقلى شاھیرینگ ” باش اوستونھ” آدلى قوشغوسینده شئیلھ سطر بار:
دییسھ لر آتلانھا آتلان
سونگ چنأپ اییر آرده سیرتلان
یاو گونى قایراتھ قاتلان،
نألت قویمھ ریش اوستونده.
م ونى ھ ر دورل ى دوش وندورمأگھ سینانش یپ گلی أرلر. ک ألرى حوت ده س یندن گلی پ بیلم ھ ج ک ایش ھ ب اش
قوشمازلیق یالى مانى چیقاردیلار. یؤنھ کأبیر نوسغالاردا سونگ چئنأپ دوور یرینھ سولوق چنأپ، گؤی ھ
آرسلان دیئن واریانتھ غابات گلدیم. سولوق بولسا آغزدیریق دیمک دی ر. ی اغنى، چی نینگ ب یلن غایرات ھ
گلیپ، چاپجاق آت یالى آغزدیریغى چینأپ دورماق مانینى آنگلادیار. ولى مأمد آخون سللأنینگ اوجون ا-
دا ” سوولوق” یا- دا ” آلاقا” دییلیأندیگینى آیدیار. شونگا گؤرأ بو سطر شئیلھ بولمالى:
دییسھ لر آتلانھا آتلان
سوولوق چھ ینأپ دوور گؤیھ آرسلان
یاو گونى غایراتھ قاتیلان
لاغنت قویمھ ریش اوستونده.
عرب الیب- بیننده نوقاطلار اساسى رول اویناپ، اولارینگ یرى دگیشمگى بیلن بیر حارپینگ باش غاچھ
بولماغین ا آلی پ گلی أن ح الاتلارى ب ار. مث ال اوچ ین گؤی ھ س ؤزویندأکى “ی ” سس ى نین گ آش اغینداقى
۴
نوقاطلار اوستونده قویولسا آرد/ اوتور یر سسى عملھ گلیأر. یا- دا مشھور تورکمن سردارى جلال الدین
لاقامى منگبورنى گؤرونوشینده یازیلیار. آصلینده بولسا اول منگوبرتى دیر. منگو دیمک تانگرى/ ح داى،
برتى بولسا بولسا حأضیرکى بردى سؤزیدیر.
گلجک ده مل ى ش اھیریمیزینگ نوس غالارىنینگ تانقی دى یازغیس ى دوزویل ر و اولارین گ دوغ رى
گؤرنیشى سایلانار دییمک بیلن سؤزومی جمع لیأرین.


text:
آذربایجان ملی اونکولوگییا مرکزی نین باش دیره کتورو
آمئا-نین آکادمیکی، طب علملری دوکتورو
جناب جمیل عزیز اوغلو الیئوه
حرمت لی جناب آکادمیک،
اؤنجه سیزه ۱۹۴۵-جی ایلین سئنتیابریندا تبریزده گؤرکملی اجتماعی-سیاسی خادم، آلوولو انقلابچی سید جعفر پیشه وری طرفیندن یارادیلمیش، گونوموزون اؤزونده ده شانلی عنعنهلری لیاقتله داوام ائتدیره ن آذربایجان دموکرات فرقه سینین بوتون عضولرینین و طرفداشلارینین سلاملارینی یئتیریر، آد گونونوز، یوبیلئیینیز، دؤولت تلطیفینه لاییق گؤرولمه یینیز مناسیبتیله هر بیریمیزین تبریکلرینی، خوش دویغولارینی چاتدیریرام. طبیعیدیر کی، هر اوچ عامل بو سطرلری سیزه عنوانلاماغی میزین باشلیجا وسیلهسیدیر. یعنی، محترم دؤولت باشچیمیز الهام الیئو آذربایجان رسپوبلیکاسیندا صحیه نین انکیشافیندا اوزون مدتلی ثمرهلی خدمتلرینه گؤره ۷۵ یاشلی گؤرکملی عالمی، تانینمیش شفا اوجاغینین رهبرینی، دونیانین ان نفوذلو علم معبدلرینین فخری عضوونو ۱-جی درجهلی «وطنه خدمته گؤره» اوردئنینه لایق گؤرمکله هامیمیزدا سئوینج دوغوران سرانجاما امضا آتیب. آذربایجان دموکرات فرقهسی ده چوخسایلی تبریکلره قوشولاراق امینلیکله بیلدیریر کی، قطعه لرده درین مثبت ایمیجه مالک خیرخواه انسان عمرونون ۱۰۰ ایللیک زیروهسینی ده بئله نیکبین احوال – روحیه ایله فتح ائدجکدیر.
لاکین ایستردیک کی، تشکیلاتیمیزین و اونون مختلف قطعه لرده و ئولکهلرده یاشایان، فعالیت گؤسترهن عضولرینین بونونلا باغلی کئچیردیکلری خوش اووقاتین منتیقی ماهیتینه دقتی نیزی چکک. اولا آدف و سیز هم یاشیدسی نیز. فرقهنین رسمن یارادیجیسی سید جعفر پیشه وری و مسلکداشلاری ساییلیر. فقط آدف-نین ایدئولوژی و تشکیلاتی جهتدن فورمالاشماسینا آتانیزین، ایکینجی دونیا محاربهسی ایللرینده گونئی آذربایجاندا فعالیت گؤسترمیش یوزلرله میللی دوشونجهلی ضیالیمیزا رهبرلیک ائتمیش خالقیمیزین عزیز الیئو کیمی بؤیوک شخصیتینین فوندامئنتال رولو و خیدمتلری اونودولماز و دانیلمازدیر. فیکریمیزی آرخیو سندلری و خاطرهلر ده تصدیقلهیه بیلر. S.C.Piشوروی و ا.الیئوی معنوی تئللر، واحد آذربایجان آرزوسو بیرلشدیریردی. اونلار همین مرام نامینه گونئییمیزین بیر چوخ یاشاییش یئرلرینده قوشا اولموش، فیکیر مبادله لری آپارمیش، عؤمورلرینین سونونادک صداقتلی دوست اولاراق قالمیشلار.
بو باخیمدان عزیز معلمین اؤزو کیمی اونون یادگارلاری دا بیزیم اوچون عزیز و دیرلیدیر. فخر ائدیریک کی، آتانیزا خاص وطن پرورلیک، آلی کیفیت لر ارثه ن اؤولادلارینین دا سیماسیندا تجسسومونو تاپیب. سایسیز – حسابسیز خیرخواه لیق نمونهلرینیزه دایر مثاللاری فرقهچیلریمیزین و اونلارین عائله عضولرینین تیمثالیندا مثال چکه بیلریک. بئلهلرینین سایجا چوخلوغو کنکرت آدلار چکمه ییمیزی مشکل للشدیریر. بو باخیمدان عمومی لشدیرمه آپارماغی منتیقی حساب ائدیر، آذربایجان دموکرات فرقهسینین آدیندان میننتدارلیغیمیزی سیزه یئتیرمگی اؤزوموزون معنوی بورجوموز ساییریق.
حرمتلی جناب آکادمیک، سیزی آد گونونوز، یوبیلئیینیز و دؤولت تلطیفینه لاییق گؤرولمه گی نیز مناسیبتیله بیر داها تبریک ائدیر، سیزه اوزون عمر، جان ساغلیغی آرزولاییریق.
درین حرمتله: رحیم حسینزاده،
آذربایجان دموکرات فرقهسینین صدری/ امکدار ژورنالیست
آذربایجان ملی اونکولوگییا مرکزی نین باش دیره کتورو


text:
او قارا زولفون الیندن بلالی دیر کؤنلوم
باتیب غمه، ائله بیل کی، غزالی دیر کؤنلوم
بو عشق عالمینین بیلمیرم نه دیر سیرّی
اسیرِ عشق اولالی لاابالی دیر کؤنلوم
گؤرن ده سئوگیلی سین غنچه گول کیمی قیزاریر
ادبلی بیر قیزا بنزه ر، حیالی دیر کؤنلوم
اؤلونجه چکمز الین نازنین نیگاریندان
رقیبه هرگز اینانماز، وفالی دیر کؤنلوم
فلک اوظلمو منه ائتمهییب، رقیب ائتدی
یازیلسا درد و غمیم، ماجرالی دیر کؤنلوم
شکسته نئی کیمی یاریندان آیریلان گوندن
نوایه همدم اولوب، سان یارالی دیر کؤنلوم
منیم ده دردیمی، واحد، دئمزسن اول شوخه
دئینده قانه دؤنر، ادعالی دیر کؤنلوم


text:
بیرینجی بؤلوم : گیریش
Jul 20, 2014
آذربایجان موغاملاری
فرهاد جعفری
بیرینجی بؤلوم : گیریش
گیریش : موسیقی ؛ یونان کؤکلو بیر سوزجوک اولموش و اصلینده یونانجا «Mousika » سؤزوندن آلینمیشدیر. بو سؤزجوک یونانلی لارین دوققوز ماهنی و موسیقی الهه سیندن بیری اولان Mas/Misse نین آدینا باغلی دیر. موسیقی سؤزو ایسلام مدنیتینده ایلک دفعه اولاراق بو آنلامدا یوخ ، یالنیز ریاضیات و فلسفه علم لری نین بیر بؤلومو کیمی ایشلنمیشدیر. موسیقی یه عربجه الحان یا صناعه الالحان دا دئییلیردی. بؤتوولوکده موسیقی ؛ دویغولاری(احساسات) و دوشونجه لری سس واسطه سی ایله معین موخاطبه چاتدیران صنعت(هنر) دئمکدیر.
من کیچیک بیر چرده ک ایدیم
تصويب قانون دربارهی زبان رسمي آذربايجان
پروفسور جمیل حسنلی / مترجم: رامین جبارلی
" بو چئویرینی دَیرلی قارداشیم ابراهیم ساوالان؛
سئویلمی دوستلاریم؛ افشین شهبازی، روزبه سعادتی، مهرداد کرمی
و محمد احدی یه سونورام.
آزادلیقلاری دیله یی ایله. . . "
"این ترجمه را به برادر بزرگوارم مهندس ابراهیم ساوالان،دوستان عزیزم افشین شهبازی، روزبه سعادتی، مهرداد کرمی و محمد احدی تقدیم میکنم.
به امید آزادیشان. . . "
مسايل مطرح شده در بيستمين كنگره حزب كمونيست شوروي، خصوصا سخنراني مفصل ن.خروشچف با موضوع «شخصيتپرستي و عواقب آن» در فوريه 1956 به مردمي كه توتاليتاريسم و خفقان سياسي استالين را تجربه كرده بودند، جانی تازه داد.
حمید محمدزادهنی تانیییریقمی؟
پروانه ممدلی
گؤرکملی عالیم، ناثر و ترجومهچی ح.محمدزادهنین بو ایل ۹۰ یاشی تامام اولور. تکجه بونو دئمک یئتر کی، او م.ف.آخوندوو، علیشیرنوایی، حافظ شیرازی، محمدحسین شهریار، میرزه شفیع واضح کیمی دیرلی سؤز ضرافلارینین ادبی یارادیجیلیغینا عاید چوخ قیمتلی سندلرین آراییب،ایزینه دوشوب، توپلاییب نشر ائتدیریب.
حمید رضا اوغلو محمدزاده ۱۹۲۴-جو ایل مارت آیینین ۱۸-ده تبریز شهرینده دونیایا گؤز آچیب. ایلک تحصیلینی تبریزین «نجات» و «پرورش» مکتبلرینده آلیب. ۱۹۴۲-
حمید رضا اوغلو محمدزاده ۱۹۲۴-جو ایل مارت آیینین ۱۸-ده تبریز شهرینده دونیایا گؤز آچیب. ایلک تحصیلینی تبریزین «نجات» و «پرورش» مکتبلرینده آلیب. ۱۹۴۲-
جی ایلده تبریزین نفوذلو تحصیل اوجاقلاریندان حساب اولونان دارالمعلمینده اوخویوب.
Jul 9, 2014
“یئنی تبریز”، اوستاد هریسینی عزیزلهدی
بیلدیریش
آذربایجانین تانینمیش اجتماعی شخصیتی، تدقیقاتچیسی و کلاسیک شعر نوعی نمایندهلریندن اوستاد موسی هریسینژاد(هریسی)، یئنی تبریز ادبی- مدنی درنهیی طرفیندن عزیزلندی. آذربایجانین بیر چوخ ادبیات و صنعت نمایندهلری و اجتماعی شخصیتلرینین اشتراکیایله قید اولونان بو طنطنهلی مجلیس، تیر آیینین ۱۵ینده تبریز شهرینده کئچیریلدی.
زيفاف گئجهسي
وفا ناقی
اوشاقليغيمدان بير خاطيرهني سيزينله بؤلوشمک ايستهييرم.
کنديميزده بير عاييله واردي. کندده هئچ کيم ايجازه وئرميردي کي، قيزلاري بو عاييلهنين قيزلاري ايله دانيشسين، اونلارلا نسه بير اونسيت قورصون. نينکي اؤز آتا-آنالاريميز، قونوم-قونشو، ياد آداملار دا او عاييلهنين قيزلاري ايله سالاملاشان، دانيشان قيزلارا چوخ پيس باخير و قئيبتيني ائديرديلر. اوشاق ايديم، بونون سببيني آنلايا بيلميرديم. سوروشاندا دا، آغزيمدان وورور و هئچ نه دئميرديلر
کنديميزده بير عاييله واردي. کندده هئچ کيم ايجازه وئرميردي کي، قيزلاري بو عاييلهنين قيزلاري ايله دانيشسين، اونلارلا نسه بير اونسيت قورصون. نينکي اؤز آتا-آنالاريميز، قونوم-قونشو، ياد آداملار دا او عاييلهنين قيزلاري ايله سالاملاشان، دانيشان قيزلارا چوخ پيس باخير و قئيبتيني ائديرديلر. اوشاق ايديم، بونون سببيني آنلايا بيلميرديم. سوروشاندا دا، آغزيمدان وورور و هئچ نه دئميرديلر
.
کیان خیاو “میکائیل مشفق” موکافاتینی قازاندی
بیلدیریش
تانینمیش آذربایجان شاعر و یازیچیسی جناب “کیان خیاو”ا، بو ایل آذربایجان یازیچیلار بیرلیگی طرفیندن میکاییل مشفق موکافاتی وئریلمیشدیر.
هر ایل (بئش ایلدن بری)اییونون ۵ینده (خردادین ۱۵ینده) آذربایجان یازیچیلار بیرلییی طرفیندن کئچیریلن بینالخالق شعر گونو قورولتایینا دونیانین مختلف اؤلکهلریندن شاعر و یازیچیلار دعوت اولور. بو ایل، ایلک دفعه اولاراق ایراندان، کیان خیاو دعوت اولوب و قورولتایین کئچیریلدییی باکی بینالخالق موغام مرکزینده بو موکافاتا لاییق گؤرونموشدور.
هر ایل (بئش ایلدن بری)اییونون ۵ینده (خردادین ۱۵ینده) آذربایجان یازیچیلار بیرلییی طرفیندن کئچیریلن بینالخالق شعر گونو قورولتایینا دونیانین مختلف اؤلکهلریندن شاعر و یازیچیلار دعوت اولور. بو ایل، ایلک دفعه اولاراق ایراندان، کیان خیاو دعوت اولوب و قورولتایین کئچیریلدییی باکی بینالخالق موغام مرکزینده بو موکافاتا لاییق گؤرونموشدور.


text:
لبنانده بیر اوچاق دینگیزگه قولب توشدی
موضوع بوییچه لبنان اردوسی تامانیدن معلومات بیریلدی
لبنانده 2 کیشی لیک کیچیک بیر اوچاق دینگزگه قولب توشدی
لبنان اردوسی تامانیدن بیریلگن یازمه بیاناتده لبنان هواچیلیک کلوپی گه باغلیق بیر ملکی تعلیم اوچاغی نینگ محلی وقت بیلن ساعت 10:40 ده حلت منطقه سی دینگیز ساحه سیگه قولب توشگن لیگی بیلدیریلدی.
بیاناتده قولب توشگن اوچاقده ایککی کیشی بولگن لیگی و منطقه ده قیدیروو – قوتقروو فعالیتی نینگ دوام ایتیب تورگن لیگی معلوم قیلیندی.
علاقه لی ینگی لیکلر
لاوروف ایران توغریسیده اسرائیل لیک کسبداشی بیلن سوزله شدی
اوشبو توغریده روسیه تشقی ایش لر وزیرلیگی تامانیدن بیانات بیریلدی
پوتین: افغانستانده گی وضعیتدن بوییچه ناتو اعضاسی اولکه لرنی عیبله دی
پوتین افغانستانده گی وضعیتدن ناتو اعضاسی اولکه لر مسؤل دیر، دیدی


text:
کولردو
کولردو (ایسپانجا: Culleredo) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و لاکرونیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۶۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۲۴۶۴۰ نفر و اهالی سیخلیغی ۳۸۹٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Extreme values for A Coruña Aeropuerto. AEMET.es. یوْخلانیلیب2 November 2017.
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Culleredo»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کولردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
۲۰ ژانویه
۲۰ ژانویه — قریقوری تقویمینه گؤره ایلین ۲۰-جۇ گۆنودور. ایل سوْنونا کیمی قالان ۳۴۵ گۆن واردیر (آرتیق ایللرده ۳۴۶).
حادیثهلردَییشدیر
- ۱۲۶۵ - ایلک اینگیلیس مجلیسی توْپلاندی.
- ۱۸۱۵ - ناپلئون ۱۴۰٫۰۰۰ نفرلیک بیر اوْردو و ۲۰۰٫۰۰۰ نفرلیک کؤنوللو بیرلیگی ایله پاریسه گیردی.
- ۱۸۴۱ - هونق کونق آداسی٬ تیریک ساواشلاری سیراسیندا بیرلشمیش شاهلیغا وئریلدی.
- ۱۹۲۰ - تۆرکیهنین مرعش شهرینده فرانسه ایشغالینا قارشی مرعش دیفاعی باشلادی.
- ۱۹۲۱ - تۆرکیه بؤیوک میلّت مجلیسینین قۇرولماسینین آردیندان٬ ۲۳ مادّهلیک ایلک آنایاسا قبول ائدیلدی.
- ۱۹۲۳ - عصمت پاشا لوزاندا یۇنانین یاخدیغی ۲۶ شهرین لیستینی وئردی.
- ۱۹۵۳ - جنرال آیزنهاور٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلری باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۶۱ - جان اف کندی٬ آمریکانین ۳۵-جی باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۸۱ - ایران٬ ۴۴۴ گۆن بوْیونجا گیروْو گؤتوردوگو ۵۲ آمریکالینی بۇراخدی.
- ۱۹۸۶ - ژاک شیراک٬ فرانسه باشوزیری اوْلدو.
- ۱۹۸۹ - جورج اچ.دبیلیو بوش٬ آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ۴۱-جی باشقانی سئچیلدی.
- ۱۹۹۰ - قارا ژانویه (Qara Yanvar، قارا ژانویه) چؤکمک دوروموندا اولان شوروینین قیزیل اوردوسو میخاییل قورباچوفون امری ایله، آذربایجان جومهوریتینین باشکندی باکیدا خالقا سالدیریب ۱۳۷ نفری اؤلدوردو، و بئلهلیکله قارا ژانویه فاجیعهسی یاراندی.
- ۱۹۹۲ - فلش تیوی یایینا باشلادی.
- ۲۰۰۱ - جورج دبیلیو بوش٬ آمریکانین ۴۳-جو باشقانی سئچیلدی.


text:
قارا قاراغات
قارا قاراغات (اینگیلیسجه: Blackcurrant، فارسجا: انگورفرنگی سیاه ، لاتین تورکجه: Qara qarağat ، عربجه: كشمش أسود ، آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Siyah frenk üzümü ، فرانسهجه: Schwarze Johannisbeere ، آلمانجا: Schwarze Johannisbeere ) بیر نؤع بیتکی.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Blackcurrant»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده قارا قاراغات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آغری کسیجی
آغری کسیجی یا دا ضد درد ،آنالژزیک آغری دیندیرمک و آنالژزیک (آجی ییتیمینه) یوْل آچماق اۆچون ایستیفاده ائدیلن هر جور درمانا وئریلن آد. یونان دیلی آن- (اوْلمادان) و -آلژی (آغری) سؤزلریندن گلیر. آغری کسیجی دواءلر اعصاب سیستمینه ائتکی گؤستریر.
تاریخین ان کؤهنه و اۆزرینده ان چوْخ چالیشیلمیش مسئله لردن بیری دواء ایستیفاده ائدهرک آغری دان خلاص اوْلماقدیر. مرکزی اعصاب سیستمینده حرکت ائدن و آغریلاری دیندیرن دواءلار عومومیتله آغری کسیجی آدلانیر. اینسانلار ان کؤهنه مدنیت چاغلاریندان بری آغرینی دیندیرمک اۆچون بیتکی لردن الده ائتدیکلری ماده لری ایستیفاده ائدیردیلر. ان چوْخ ایستیفاده اوْلونان طبیعی آغریدان تمیزلییجی مادهلر آراسیندا اوْپیوم واردیر. آفیون، یوخو خاشخاشی ین ( یوخو خاشخاشی ) هله یئتیشمَمیش گول لرینین بیچاقلا چیزیلمئسیله سیزان و گونش ین ائتکیسی ایله کاپسولا اۆزرینده قۇرویوب سرتلشن بیر اؤزسویودور. خام آلوودا تخمیناً ۲۳ نؤعو وار آلکالوئید. آلکالوئید فیزیولوژی تاثیر گؤستریر. آفیون نارکوتیک تاثیری ایچیندهکی آلکالوئیدلردن گلیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
- دواء شیرکتلرین لیستی
- بیوفارماسی
- دواء کیرلیلیغی
- اؤن دواء
- فارماکولوژی
- کپسول (دواء)
- آنتیبیوتیک
- آنتی سایکوتیک یا ضد روان پریشی
- آنتیدپرسان یا ضد افسردگی
قایناقلار[دَییشدیر]
- اینگلیسیجه ویکی پدیا
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده آغری کسیجی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
`بایرن مونیخ` نتیجهلر
حابارلار [14]
- بایرن مونیخ دۆنیأ توُپارآرا فوتبال یاریشیندا بیرینجی بوُلدی
- دۆنیأ توُپارآرا فوتبال یاریشیندا بایرن مونیخ فینالدا اوُینار
- آلمانیانینگ سوپرکاپینی بایرن مونیخ آلدی
- بایرن مونیخ اوروپا فوتبالی نینگ قاهرامانی
- بسکتبال: آنادولو افس ۱۰۴- بایرن مونیخ ۷۵
- رئال مادرید- بایرن مونیخ: تۆرک امین آغضا تۆیدۆک چالار
- قاهرامانلار لیگی: رئال مادرید بایرن مونیخ تۇپارینی ینگدی
- بایرن مونیخ 5- بشیکتاش 0
- بشیکتاش بایرن مونیخ تۇپارینی ینگمهک ایسله یأر
- بشیکتاش مونیخ دا
- آرسنال ۲- بایرن مونیخ ۰
- بارسلونا ۳- بایرن مونیخ ۰
- بایرن مونیخینگ گیجهسی
- مونیخ حۇوپسوزلیق کنفرانسی باشلایار


text:
قیزیل دریلی ساواشلاری
قیزیل دریلی ساواشلاری اینگیلیسجه: American Indian Wars،فارسجا: جنگهای سرخپوستان — شومالی آمریکانین یئرلی اهالیسی آمریکا قیزیل دریلی ایله اوروپادان گلمیش مُهاجیرلرین نسیللریندن اولان آمریکالیلار آراسیندا ۱۶۲۲ (میلادی)-۱۹۲۴ (میلادی)-جو ایللرده فاصیلهلرله داوام ائتمیش سیلاحلی توققوشمالار سیلسیلهسی. بو توققوشمالار آمریکا بیرلشمیش ایالتلری ایستیقلال ساواشیندن ایکی عصر اول باشلامیش و مۆحاریبه بیتَندندن سونرا بئله بیر نئچه عصر داوام ائتمیشدیر. نتیجهده اون میلیونلارلا یئرلی اهالی آوروپالیلار طرفیندن قصداً و آمانسیزجاسینا محو ائدیلمیشدیر. مۆحاریبهنین اساس سببی آمریکا قارهسینی شرقدن ایشغال ائتمهیه باشلایان اوروپالیلارین سُرعتلی شکیلده آرتماسی و بونون نتیجهسینده یئرلی اهالی اولان قیزیل دریلین غرب ایستیقامتینده سیخیشدیریلماسی اولموشدور. بو مۆحاریبه نتیجهسینده قیزیل دریلی سویقیریملاری دا باش وئرمیشدیر.
۱۸۹۴-جو ایلدکی حسابلامالارا اساساً آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و قیزیل دریلیلر آراسیندا ۴۰-دان چوخ دؤیوش باش وئرمیش، نتیجهده ۳۰،۰۰۰ قیزیل دریلی و ۱۹،۰۰۰ موستملکهچی هلاک اولموشدور.


text:
لیسبون
ليسبون پورتوقال اؤلکه سینین باشکندیدیر.
آوروپاین ان رنگلی باشکندلاریندان بیری اوْلان لیسبون روم و ایستانبول کیمی یئددی تپه اوزرینه قورولموشدور.
ایقلیم[دَییشدیر]
لیسبون آوروپانین ان ایستی باشکندلارینداندیر. باهار و یای فصللری عومومیتله گونشلیدیر
اهالی[دَییشدیر]
شهرین اهالیسی ۵۶۴.۶۵۷ ایکن مئتروپولودان بؤلگهنین اهالیسی ۲. ۷۶۰.۷۲۳دور. شهر ایچیندهکی اهالی سیخلیغی ۶.۶۵۸ آدام/km² دیر. لیسبون آوروپادا ان سۆرعتلی بؤیویهن مئتروپولودان ساحهلردن بیریدیر و بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی تخمینلرینه گؤره ۲۰۵۰-جی ایلده اهالی ۴،۵ میلیون آداما چاتاجاق.
ایدمان[دَییشدیر]
لیسبوندا ان مشهور ایدمان فوتبولدور. شهرین باشلیجا کلوبلاری آراسیندا یوفانین ۵ اوْلدوزلو ایستادیوملار سیاهیسیندا اوْلان ۶۵،۰۰۰ نفرلیکدا لوژ (ایشیق ایستادیومو) ایله سل بنفیکا کلوبونون آدینی چکمک اولار. بنفیکا یوفا چمپیونلار لیقاسینی ایکی دفعه قازانمیش و یئددی دفعه فینالدا اوینامیشدیر. کلوبون مشهور اویونچولاری آراسیندا ۱۹۶۰-جی ایللرده اوسبیو، حال-حاضیردا دا روی جوستا، نونو گومس ساییلا بیلر.
ایسپورتینگ لیسبون، شهرین دیگر مشهور فوتبول کلوبودور. بۇ کلوب اؤز اویونلارینی ۵۲.۰۰۰ نفرلیک و یئنه یوفا-نین ۵ اوْلدوزلو ایستادیوملار سیاهیسیندا اوْلان ژوزه آلوالادی (ژوزه آلوالادی ایستادیومو) ایستادیوموندا کئچیریر. ایسپورتینگ لیسبون بیر دفعه یوفا کوبوک غالیبلری کوبوکونو قازانمیش و بیر دفعه ده یوفا کوبوکوندا فینال اوینامیشدیر.
هر ایل مارس آییندا اهالینین کوتلوی ایشتیراک ائتدیی و دۆنیا سوییهسیندهکی بۇ جور تدبیرلرده ان چوخ آدامین توپلاندیغی قاچیشلاردان اوْلان یاری مارافون تشکیل ائدیلیر.
قارداش شهرلر[دَییشدیر]
- مونرال، کانادا
- جرسی، آمریکا بیرلشمیش ایالتلری
- پاریس، فرانسه
- بوداپست، ماجاریستان
- زاقرب، کروواسی
- مادرید، ایسپانیا
- نیکوزیا، جنوبی قیپرس
- بوئنوس آیرس، آرژانتین
- ماکاو، چین
- آفینا، یونان


text:
کنتا هاسقاوا
کنتا هاسقاوا (اینگیلیسجه: Kenta Hasegawa) (دوْغوم:۲۵ سپتامبر ۱۹۶۵ (۵۶ یاش) شیزوئوکا) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. ژاپون میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و هوجومچو موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کنتا هاسقاوا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- NDL شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- NLK شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- WORLDCATID شناسهسیله ویکیپدیا مقالهلری
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۶۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- یوکوهاما مارینوس کولوبونون اویونچولاری
- شیمیزو اس-پالس کولوبونون اویونچولاری


text:
پانتئون-سوربن بیلیمیوردو
پانتئون-سوربن بیلیمیوردو (اینگیلیسجه: Université de Paris I، فارسجا: دانشگاه پانتئون-سوربن ، عربجه: جامعة باريس 1 - بانتيون سوربون ) فرانسه نین پاریس شهرینده یئرلشن بیر عالی تحصیل موسّسهسی. و ۳۴٬۹۹۰ لیسانس و لیسانسدان یۆکسک اؤیرهنجیسی واردیر. پانتئون-سوربن بیلیمیوردو ۱۹۷۱ -جی میلادی ایلده قۇرولوب. عۆمومی و دؤولتی اؤیرهتیم قۇرومودیر و بودجهسینی دؤولت و بؤیوک شیرکتلر و خالقدان آلدیغی اعانهلرله تامین ائدیر.
مزونلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده پانتئون-سوربن بیلیمیوردو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
- Conac, p. 191.
- Jean Claude Gandur. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2014-11-06. یوْخلانیلیب6 November 2014.


text:
اوشنویه بؤلگهسی
اوشنویه بؤلگهسی _ غربی آذربایجان اوستانینده یئرلشیب. اوشنویه شهری بو بؤلگهنین مرکزیدیر.
اهالی[دَییشدیر]
۱۳۸۵-اینجی هیجری گونشلی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو بؤلگهده ۶۴۵۵۱ نفر اهالی یاشاییرمیشلار. [۱]
اینظیباطی بولمهلر[دَییشدیر]
ایرانین اینظیباطی بولوملری اساسیندا، بو بؤلگه ۲ بؤلوم، ۴ قصبه و ۲ شهردن تشکیل تاپیبدیر. بونلارین آدلاری بئلهدیر:
شهرلر؛
بؤلوملر؛
دین و دیل[دَییشدیر]
بو بؤلگهنین اهالیسی عومومیتده کورد دورلار و سورانی لهجهسینه دانیشیرلار. کوردلردن سوْنرا، تورکلرده آزینلیقدا بو بؤلگهده یاشاییرلار.[۲][۳][۴]
اوشنویهده تورک خالقینین چوخونلوغو موسلمان شیعه و موسلمان سونّی حنفی دیرلار،
کورد خالقینین دا دین و مذهبی، موسلمان سونّی شافعی دیر.
ایقتیصادیات[دَییشدیر]
گوزل و گزملی یئرلر[دَییشدیر]
بیلیم یوردلار[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
ایران تورك لری نین یاشاییش یئرلری
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ [www.amar.sci.org ایرانین آمار مرکزی، 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی]
- ↑ دكتر م پناهايان، مجموعه اي در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافياي ملي تركان ايران زمين " سال 1351
- ↑ سيري در تاريخ زبان ولهجه هاي تركي , دكتر جواد هئيت- چاپ سوم , سال1380,ص307
- ↑ نسخه آرشیو شده.


text:
خزر دنیزینده پارتلاییش اولوب
خزر دنیزینین آذربایجانین باکی ساحلینه یاخین حیسهسینده پارتلاییش اولوب.
خزر دنیزینین آذربایجانین باکی ساحلینه یاخین حیسهسینده پارتلاییش اولوب.
سوکار-ین بیرباشا نظارتینده اولان دنیز پلاتفورمالاریندا و صنایع تاسیس لرینده هر هانسی قضا باش وئرمهییب، ایش نورمال رژیمده داوام ائدیر.
بو بارهده آذربایجان دوولت نفت شیرکتی (سوکار) سوزچوسو ابراهیم احمدوو معلومات وئریب.
اونون سؤزلرینه گؤره، علاوه معلومات اولارسا، توپلوم معلوماتلاندیریلاجاق.
دنیزده گؤرونموش آلووون سببینی دقیقلشدیرمک اوچون حادثه یئرینه سوکار-ین ایشچی هئیتی گمی ایله گؤندریلیب. الت قصبهسی ایله نفت چالا شهری آراسیندا، ساحلدن تخمینن 30 کیلومتر فاصلهده دنیزده یئرلشن داشلی آدادا طبیعی شکیلده یانان پالچیق وولکانی موشاهیده اولونوب. موشاهیده زامانی آلوو سؤنمهیه دوغرو گئدیر، یاخینلیغیندا نفت صنایع سینه عایید هر هانسی آلت یاپی مؤوجود اولماییب.
ایلگیلیلی خبرلر
آذربایجانین ارمنیستانا قارشی ائتدیگی شیکایتین محکمهسی باشلادی
آذربایجانین ارمنیستانا قارشی اولوسلارآراسی عدالت دیوانیندا ائتدیگی "عرق آیریمچیلیغی" شکایتی ایله باغلی محکمه پروسهسی باشلادی
آذربایجان جمهوریتینین مستقیللیگینی برپا ائتمهسیندن ۳۰ ایل اؤتور
بو گون آذربایجان تکجه سوسیال-اقتصادی ایستیقامتده دئییل، بیلیم، اینجهصنعت و مدنیت ساحهسینده ده دونیانین سرعتله اینکیشاف ائتمکده اولان گنج دؤولتلریندن بیریدیر
گنجه، شهیدلرینی آندی
گنجهیه اوزاق منزیللی موشکلرله ائدیلهن سالدیریلاردا ۲۶ وطنداش اؤلدورولدو، ۱۳۰ نفر یارالاندی


text:
دانلود آهنگ کوچه لره سو سپمیشم یار گلنده توز اولماسین
خواننده : رحیم شهریاری | نام اصلی آهنگ : کوچه لره سو سپمیشم
Rahim Shahriari – kochalara sosapmisham
─┤ ●♬!♫!♭● ├─
متن آهنگ کوچه لره سو سپمیشم از رحیم شهریاری
(کوچه لره سو سپمیشم از آلبوم بیاض گجه لر رحیم شهریاری)!♫
کوچه لَرَه سو سپمیشم، یار گَلَنده توز اولماسین!♫
ائله گلسین بلَ گئتسین آرامیزدا سؤز اولماسن!♫
ساماوارا اوت آدمیشام ایستیکانا قند سالمیشام
یاریم گِئدیب تک قالمیشام
نَه گوزلدیر دیر یارین جانی، نَه شیریندیر یارین جانی
پیاله لری رفته دی هر بیری بیر طرفده دی
گورمه میشم بیر هفته دی، نَه گوزلدیر دیر یارین جانی
نَه شیریندیر یارین جانی
تکست آهنگ کوچه لره سو سپمیشم از رحیم شهریاری
کوچه لره سو سپمیشم، یار گلنده توز اولماسین
ائله گلسین بلَ گئتسین آرامیزدا سوز اولماسن
ساماوارا اوت آتمیشام ایستیکانا قند سالمیشام
یاریم گدیب تک قالمیشام، نه گوزلدیر دیر یارین جانی
نه شیریندیر یارین جانی
پیاله لری رفته دی، هر بیری بیر طرفده دی
گورمه میشم بیر هفته دی، نه گوزلدیر دیر یارین جانی
نه شیریندیر یارین جانی


text:
کاتالاز
کاتالاز و پروکسیداز سیتوپلازمالارا اوْخشار اوْلوب، ترکیبی همدن تشکیل اوْلونموشدور. هر ایکی آنزیم هیدروژن پروکسیدی پارچالاییر. کاتالازا اوْرقانیزمین بۆتون سلول و توْخومالاریندا اوْلور. بؤیرکده، قاراجیرده، اریتروسیتلرده داها چوْخ کاتالازا واردیر. بیر موْلکول کاتالازا ۲۰۰ مین موْلکول هیدروژن پروکسیدی پارچالاییر: کاتالازا ایله گئدن تئپکیلردا هیدروژنین دونور و سوبسترات رولونو هیدروژن پروکسید اوْیناییر. پروکسی دازا اۆچون ایسه H2SO2 مادهسی سوبسترات رولونو اوْیناییر. سلولده هیدروژن پروکسیدین میقداری آز اوْلدوقدا اورقانیک سوبستراتلاردا کاتالازا پروکسیدازا کیمی تأثیر ادیر. خصوصیله، کاتالازا پروکسیدازا کیمی تأثیر گؤستریر. حئیوانی توْخومالاردا تماماً پروکسیدازا اوْلمور. بئله حالدا هیدروژن پروکسیدی محو ائتمک اۆچون یالنیز کاتالازا ایشتی راک ادیر.[۱]