text:
کؤچۆرۆب اویقونلاشدېرانلار: آیهان میانالې، علیرضا فرشی
اۆزگۆن فاحیشهلریمین یادېرقالارې
قابریئل قارسییا مارکئز (رۏمان) (بئشینجی بؤلۆم)
دؤردۆنجۆ بؤلۆمۆن اؤزهتی…
منیم أن عزیز خاطیرهلریمدن بیری بئله سحَرلرین بیرینده مکتبدن چېخاندا کئچیردیڲیم آنلاشېلماز حیسّلر دیر. نه اۏلوب منه؟ اؤرگتمَن چاشقېنلېق’لا دئدی: «آه، بالا، بو کی کۆلک دیر». سَکسَن ایل سۏنرا دئلقادینانېن یاتاغېندا اۏیاناندا، من عئینی حیسّلری یاشادېم و یئنه اؤز واختېندا گلَن دئسامبر ایدی، اؤزۆنۆن آیدېن، تمیز گؤڲو، قوم طوفانلارې و إولرین دامېنې قۏپاردان، مکتبلیلرین أتَکلرینی قالدېران بورولغانې ایله بیرلیکده. شَهَر خیالی اوغولتو ایله دۏلوردو. کۆلکلی گئجهلرده شَهَر بازارېنداکې قېشقېرېقلار تینده ایمیش کیمی أن اوزاق محلهلرده بئله إشیدیلیردی. و تعجّۆبلۆ دَڲیلدی کی، دئسامبر کۆلکلری أن اوزاق فاحیشهخانالارا سپهلهنن دۏستلارېمېزې سَسلرینه گؤره تاپماغا ایمکان وئریردی.
آنجاق بو کۆلکلر’له منه پیس بیر خبر ده چاتدې کی، دئلقادینا کریسمس بایرامېنې منیم’له کئچیرده بیلمهیهجک، اؤز عائلهسی ایله بیرلیکده اۏلاجاق. بو دۆنیادا نیفرت إتدیڲیم بیر شئی وار’سا، اۏ دا بۏیونلارېنا دۆشۆبمۆش کیمی آداملارېن سئوینجدن آغلادېغې بایراملار و ایکی مین ایل اؤنجه میسکین تؤولهده دۏغولان کؤرپهیه هئچ بیر دَخلی اۏلمایان بۆتۆن بو صۆنعی ایشېقلار، آنلامسېز کریسمس نغمهلری، کاغېذ بَزَکلر دیر. آنجاق کریسمس گئجهسی غۆصّهمی بۏغا بیلمهییب، اۏتاغا اۏنسوز گئتدیم. گئجهنی یاخشې یاتدېم و اۏیاندېم کی، یانېمدا قوزئی آیېسې کیمی دال آیاقلارېنېن اۆستۆنده گزَن یومشاق تۆکلۆ آیې بالاسې، بیر ده آچېقجا وار: «پیس آتایا». رۏزا کابارکاس منه دئمیشدی کی، دئلقادینا گۆزگۆیه یازدېغېم سؤزلره باخېب، اۏنلاردان یازماغې اؤرگهنیر و قېزېن آخېجې سؤزلری منی فرحلَندیردی. آنجاق رۏزا منی داها بیر خبر’له کدرلَندیردی، آیې بالاسې اۏنون هديهسی ایدی. یئنی ایل گئجهسی اؤز إویمده ساعات سککیزدن یئریمه گیریب، هئچ بیر آغرې-آجې حیسّ إتمَزدن یوخلادېم. من خۏشبخت ایدیم، چۆنکی ساعات اۏن ایکینی ووراندا آرامسېز چالېنان زنگ سَسلرینه، فابریکا فیتلرینه، یانقېن-سؤندۆرَن ماشېنلارېن سیقناللارېنا، ساحیلدن آرالانان گمیلرین یانېقلې فریادېنا، بارېت پارتلایېشلارېنا و فیشنگلرین پارتېلتېسېنا باخمایاراق، دئلقادینانېن بارماغېنېن اوجوندا اۏتاغا گیردیڲینی، یانېمدا اوزانېب، منی اؤپدۆڲۆنۆ حیسّ إلهدیم. إله آیدېن حیسّ إلهدیم کی، اۏنون اؤپۆشۆندن دۏداغېمدا رۏژ اییی قالدې.
اۏیاق چاغې دا بیر یئرده یاشایېرېقمېش کیمی، یئنی ایلین ایلک گۆنلرینده بیر-بیریمیزی تانېماغا باشلادېق، إله یاواشدان زېملاماغې (یاواشجا اۏخوماق) اؤرگشدیم کی، یوخودان آیېلمازدان إشیده بیلسین و بَدَنینین دۏغال دیلی ایله منه یانېت وئرسین. اۏنون زامان سۆرهجی یاتېشېندان دویولوردو. ایلکنلر اۆزگۆن و بیر آز کۏبود اۏلان دئلقادینا یاواش-یاواش، إله بیل، ایچی راحاتلېق ألده إتدی، اۆزۆ داها دا گؤزَللَشیب، یوخولارې بۏیاق-به-بۏیاق اۏلدو. من یاشامېمې اۏنا دانېشېردېم، آدې چکیلمهسه ده، هر زامان یالنېز اۏنو نظرده توتدوغوم مقالهلریمین قارالاماسېنې قولاغېنا اۏخویوردوم.
بیر دؤنه آنامېن زۆمرۆد قاشلې سېرقالارېنې اۏنون یاستېغېنېن اۆستۆنه قۏیدوم. سېراجېق گؤرۆشۆمۆزده سېرقالارې تاخمېشدې، آنجاق اۏنا یاراشمېردې. بو دؤنه باشقاسېنې، دریسینین بۏیاغېنا اویقون اۏلانې گتیردیم. و آچېقلادېم: اؤنجه گتیردیڲیم اۆزۆن’له، ساچېنېن فۏرماسې ایله توتموردو. بو یاخشې اۏلاجاق. سېراجېق ایکی گؤرۆشده سېرقالارېن هئچ بیرینی تاخمادې، آنجاق اۆچۆنجۆ گؤرۆشه من دئدیڲیم’له گلدی. قۏنوم آیدېن اۏلدو: اۏ، منیم دئدیڲیم’له تَرپَنمیشدی، آنجاق منه خۏش اۏلسون دئیه مقام گؤزلهمیشدی. همین گۆنلر إو دورومونا إله آلېشدېم کی، چېلپاق یاتماغې ترگیتدیم و گئجهلر چۏخدان گئیمهدیڲیم چین ایپهڲیندن پیژامانې گئیینمهڲه باشلادېم.
فرانسېز یازېچېسې، فرانسېزلارېن اؤزۆندن چۏخ دۆنیانېن مفتون اۏلدوغو سئنت-إکزۏپئرینین «بالاجا شازدا»سېنې اۏنا اۏخوماغا باشلادېم. اۏیانماسا دا، بو اۏنو ماراقلاندېران ایلک شئی ایدی، آنجاق اۏ قدر ماراقلاندېردې کی، کیتابې سۏنا چاتدېرماق اۆچۆن ایکی گئجه دالبادال گلهسی اۏلدوم. بیز سۏنرا پئررۏنون «ناغېللار»ـېنې، «مۆقَدَّس تاریخ»ـی، «مین بیر گئجه»نین اوشاقلار اۆچۆن ایشلَنمیش واریانتېنې اۏخودوق و اۏخودوقلارېمېن اۏنا نه درَجهده ماراقلې اۏلدوغونو بونلار آراسېنداکې فرقدن، نه قدر بَرک یاتدېغېندان باشا دۆشدۆم. لاپ بَرک یوخولادېغېنې حیسّ إلهینده ایشېغې کئچیردیب، اۏنو قوجاقلایاراق، خۏروز بانېنا کیمی یاتېردېم.
من خۏشبخت ایدیم، تامېر’لا اۏنون گؤز قاپاقلارېندان اؤپۆردۆم و گئجهلرین بیرینده، سانکی، گؤڲده گۆن دۏغدو: اۏ، ایلک دفعه گۆلۆمسهدی. سۏنرا ایسه بیردنجه یاتاقدا کۆرهڲینی منه چئویریب، اینجیک حالدا دئدی: «ایلبیزلری ایزابئل آغلاتدې». صؤحبَتیمیزین قېزېشاجاغېندان هَوَسلَنهرَک، اۏ دانېشدېغې آغېز’لا سۏروشدوم: «بس اۏنلار کیمیندی؟» اۏ جاواب وئرمهدی. سَسی، دانېشېق آغېزې، آشاغې طبقه آدامېنېنکېنا بنزهییردی، سانکی، اۏنون دَڲیلدی، سانکی، ایچینده باشقا بیری گیزلَنمیشدی. اۆرهڲیمده هئچ بیر شۆبهه قالمادې: اۏ، یاتمېش وضعيّتده منیم داها چۏخ خۏشوما گلیردی.
بیریجیک سۏرونوم پیشیک ایدی. اۏ، یاشاما ماراغېنې بۆتۆنلۆک’له ایتیرمیشدی، ایکی گۆن کئفسیز حالدا اؤز بوجاغېندا اۏتوردو و بایتار دۏکتۏرا آپارماق اۆچۆن دامیانا اۏنو سبَده قۏیماق ایستهینده یارالې یېرتېجې کیمی منی جېرماقلادې. اۏ، چېرپېنان پیشیڲی زۏر’لا سبَده قۏیوب، إودن آپاردې. بیر سۆرَجگه سۏنرا حئیوان یئتیشدیرمه فیرماسېندان زنگ ووردو کی، باشقا علاج یۏخدور، اۏنو اؤلدۆرمک لازېم دېر، آنجاق بوندان اؤترۆ سیزین ایجازهنیز اۏلمالې دېر. اؤلدۆرمک نییه؟ «چۆنکی چۏخ قۏجا دېر»، – دامیانا دئدی. حیرص’له فیکیرلَشدیم کی، اۏندا منی ده پیشیکلر اۆچۆن سۏبادا دیری-دیری یاندېرماق اۏلار. ایکی اۏد آراسېندا علاجسېز دورومدا قالمېشدېم: پیشیڲه ایسینیشه بیلمهمیشدیم، آنجاق وور-توت قۏجا اۏلدوغونا گؤره اؤلدۆرۆلمهسینه ده اۆرهڲیم گلمیردی. بو اؤرگهتیم هانې، گؤرهسن، اۏرادا نه دئییلیر؟
بو اۏلای منی إله هیجانلاندېردې کی، بازار گۆنۆ مقالهمی نئرودادان گؤتۆردۆڲۆم «پیشیک بالاجا إو پلنگی دیر؟» باشلېغې’یلا یازدېم. مقاله سېراجېل دؤنه تۏپلومو ایکی یئره، پیشیڲین طرفینده اۏلانلارا و اۏلمایانلارا پارچالادې. بئش گۆن سۏنرا قۏجالېغېنا گؤره یۏخ، تۏپلومون ساغلاملېغې آدېنا پیشیڲی اؤلدۆرمهیین تامامی’یله مۆمکۆن اۏلماسې فیکری اۆستۆنلۆک قازاندې.
آنامېن اؤلۆمۆندن سۏنرا یوخودا کیمین’سه منه تۏخانا بیلهجهڲیندن هر زامان قۏرخوردوم. بیر دفعه بونو حیسّ إتدیم، آنجاق آنامېن سَسی منی ساکیتلشدیردی: فیگلیۏ میۏ پۏوئرئتتۏ . بونو بیر دفعه ده سَحَره یاخېن دئلقادینانېن اۏتاغېندا دویدوم، إله بیلدیم منه تۏخانان اۏ دېر، آز قالدېم سئوینجیمدن توللانام. آنجاق یۏخ: بو، ظۆلمتده تاپېلان رۏزا کابارکاس ایدی. «تئز گئیین، گئدک، – اۏ دئدی، – منیم جیدّی سۏرونوم وار». تَصَوّۆر إلهیه بیلهجهڲیمدن داها جیدّی سۏروندو. فاحیشهخانانېن حؤرمَتلی مۆشتریلریندن بیرینی گیرهجکدهکی اۏتاقدا پېچاقلایېب اؤلدۆرمۆشدۆلر. قاتیل قاچمېشدې. سودا پیشمیش تۏیوق کیمی سۏلقون، ایری، چېلپاق، آنجاق آیاغېندا آیاققابې اۏلان مئییت قان ایچینده یاتاقدا سریلیب قالمېشدې. اۏنو قاپېنېن قېراغېندان تانېدېم: بۏی-بوخونلو، یاشېقلې، یاخشې گئیینمهڲی باجاران، أن أساسې، عائلهسینین تمیزلیڲی ایله تانېنان چۏخ بؤیۆک بانکیر خ.م.ب. ایدی. بۏغازېندا دۏداق کیمی قېپ-قېرمېزې ایکی یارا یئری واردې، قارنېندا ایسه قان آخان ایری دئشیک. مئییت هله سۏیومامېشدې. آنجاق منی یارالاردان چۏخ، بۆزۆشمۆش شئیی، دئیهسن، قوللانمامېش کاندۏمون کئچیریلمهسی حئیرتلَندیردی.
رۏزا کابارکاس بانکیرین کیم’له اۏلدوغونو بیلمیردی، چۆنکی اۏنون دا إوه باغداکې قاپېدان گلمک ایمتییازې وار ایدی. اۏ، بانکیری کیشی ایله اۏلدوغونو دا ایستیثنا إتمیردی. فاحیشهخانا صاحابېنېن مندن ایستهدیڲی بیرجه شئیدی – مئییتی گئییندیرمهڲه کؤمَک إتمک. اۏ، اؤزۆنۆ إله ساکیت آپارېردې، عاغلېمدان کئچدی کی، یَقین، اؤلۆم اۏنون آلېشدېغې عادی بیر شئی دیر. «مئییت گئییندیرمَکدن چتین ایش یۏخدور، – من دئدیم. «آللاهېن کؤمهڲی ایله بونو إتمیشم، – رۏزا بیلدیردی. – اۏنو توتان اۏلسا، گئییندیرمَک آسان دېر». من شۆبههلندیم: «سنجه، دۏغرام-دۏغرام إدیلمیش، آنجاق اینگیلیس جئنتئلمَنی کیمی کۏتشالوارېنېن اۆتۆسۆ پۏزولمامېش مئییته اینانارلار؟»
بو یئرده دئلقادینا سارېدان قۏرخدوم. «یاخشې اۏلار اۏنو بورادان آپاراسان»، – رۏزا کابارکاس مصلحَت گؤردۆ. «ایلک اؤنجه – مئییت»، – واهیمهلَنهرَک دئدیم. اۏ بونو سئزدی و اؤز نیفرتینی گیزلَتمهدی: «سن کی تیترهییرسن!». «اۏنا گؤره، – من ایصرار إتدیم، آنجاق بو، حقیقتین یارېسې ایدی. – قېزا دئ، نئجه کی تؤکۆلۆشۆب گلمهییبلر، بوردان گئتسین». «یاخشې، -رۏزا سؤز وئردی، – آنجاق ژورنالیست اۏلدوغونا گؤره سنه هئچ نه اۏلماز». «سنه ده، – عصبیلیک’له بیلدیردیم. – سن بو حؤکومَتده یئری، چکیسی اۏلان بیریجیک لیبئرال سیاسَتچیسن».
قدیمدن بری اؤز تهلۆکهسیزلیڲی، ساکیتلیڲی ایله سئچیلن شَهَر، إله بیل، لعنته گلمیشدی – دَهشتلی و قالماقاللې قتللر بارهده خبرلر هر ایل اۏنو سارسېدېردې. بو دفعه باشقا جۆر اۏلدو. دیققتی چَکَن باشلېق’لا وئریلن رسمی بیلگیلرده تفرّۆعاتا وارېلمازدان خسیسلیک’له بیلدیریلیردی کی، گنج بانکیر پرادۏمار یۏلوندا، هۆجوما معروض قالاراق، پېچاق ضربهسی’له قتله یئتیریلیب؛ جینایتی دۏغوران اۏلای، بَلیرلنمهییب. اۏنون دۆشمنی اۏلمایېب. حاکیمییَتین معلوماتېندا قتلی یئرلی أهالینین دینج کاراکتئرینه قطعیَّن اؤزل اۏلمایان جینایتکارلېغېن آرتماسېندا گۆناهکار بیلینَنلرین – اؤلکهنین اۏرتا ویلایتلریندَن کؤچَنلرین تؤرَتدیڲی إحتیمال إدیلیردی. إله ایلک ساعاتلاردا أللیدن چۏخ آدام ساخلانېلمېشدې.
من حیدَّتلَنمیش حالدا، ییرمینجی ایللرین تیپیک ژورنالیستی، یاشېل سئللۆلۏید گۆنلۆکلۆ کئپکا قۏیموش، کؤینهڲینین قۏللارېنا رئزین تاخمېش، هر شئیی باش وئرمَزدن اؤنجه بیلدیڲینی گۆمان إدَن جینایت شؤعبهسی دۆزنلهییجینین یانېنا گئتدیم. آنجاق بو دفعه ألینده إله بیر اؤنملی دلیل-ثوبوت یۏخ ایدی و ایشیمی إحتیاطلې توتوب، جینایَتین مَنظَرهسینی تاماملادېم. همیشهکی کیمی هانسې’سا چۏخ إعتیبارلې قایناغا ایستیناد إدهرَک، قزئتین بیرینجی صفحهسی اۆچۆن ایکیلیکده سککیز سۆتونلوق خبر یازدېق. آنجاق سئنزۏر موردار قار آدامې صؤحبَتین، گویا، لیبئراللارېن قولدور هۆجوموندان گئتدیڲینی بیلدیرَن رسمی خبری قزئته سېرېماغا ماجال تاپدې. أن حَیاسېز و ایزدیحاملې دَفن مراسیمی زامانې ویجدان عذابېم کدرلی دیلخۏرلوق’لا عَوض اۏلوندو.
إوه قایېدېب، دئلقادینانېن باشېنا نه گلدیڲینی بیلمک اۆچۆن إله همین آخشام رۏزا کابارکاسا زنگ ووردوم، آنجاق تئلئفۏن دؤرد گۆن جاواب وئرمهدی. بئشینجی گۆن جانېمې دیشیمه توتوب، اۏنون إوینه یۏللاندېم. قاپېلار مؤهۆرلَنمیشدی، آنجاق پۏلیس یۏخ، ثانیتار خیدمتی طرفیندن. قۏنشولار هئچ نه بیلمیردیلر. دئلقادینادان ایز قالمامېشدې و من تهلۆکهلی، بعضن ده گۆلمهلی آختارېشلارا باشلادېم، عمللیجه طاقتدن دۆشمۆشدۆم. اوشاقلارېن اۏینادېغې، سیمۏن بۏلیوارېن اوچوب تؤکۆلمۆش هئیکَلینه دېرماشدېغې پارکداکې تۏزلو اۏتورقادا گۆنلر’له اۏتوروب، گنج چرخچی قېزلارا گؤز قۏیوردوم. قشنگ-قشنگ فاحیشهلر پئدالې فېرلاداراق، یانېمدان اؤتۆردۆلر، هامېسې دا حاضېر، گؤزۆیومولو ألینی آت، ایستهدیڲینی توت، آپار. اومودوم اۆزۆلنده ساکیت بالئرۏ دۆنیاسېنا چکیلدیم. آنجاق بو، زَهَرلی سو کیمی إتکیلَندیریردی: اۏراداکې هر سؤز اۏنو خاطېرلادېردې. قایاقلار یازماق اۆچۆن منه ساکیتلیک لازېم ایدی، چۆنکی عاغلېم هر زامان ألیازمادان چۏخ، موسیقییه جان آتېردې. ایندی ایسه هر شئی عکسینه اۏلموشدو: من یالنېز بالئرۏ سَس-تۏنلارېنېن آلتېندا ایشلهیه بیلیردیم. من اۏنون’لا نفس آلېردېم. همین ایکی هفتهده قَلَمیمدن چېخان مقالهلرین هامېسې أصل محبّت مکتوبلارې ایدی. آخېن-آخېن گلَن مکتوبلاردان عصبیلَشَن دۆزنلهمه مۆدۆرۆ عئشقه دۆشمۆش اۏخوجولارې نئجه اۏووندورماغې دۆشۆنۆب تاپاناجان محبّت ألۏوونو بیر قَدَر آزالتماغېمې دیلهدی.
دینجلیک تاپا بیلمیردیم، اۏنا گؤره گۆنۆم باش-آیاق گئدیردی. ساعات بئشده اۏیانېب، قارانلېقدا اوزاناراق، دئلقادینانې اؤز سورئال یاشامېندا تَصَوّۆرۆمه گتیریردیم: قارداشلارېنې نئجه اۏیادېر، اۏنلارې مکتبه یۏلا سالماق اۆچۆن نئجه گئییندیریر، إوده بیر شئی وار’سا، نئجه یئدیزدیریر، شَهَرین بیر باشېندان اۏ بیری باشېنا جزاسېنې چکمهڲه – دۆڲمه تیکمهڲه چرخ’له نئجه گئدیر. و تعجّۆب’له اؤزۆمدن سۏروشوردوم: «دۆڲمه تیکنده قادېن نه بارهده فیکیرلشیر؟ اۏ، منیم حاقّېمدا دۆشۆنۆرمۆ؟ مندن خبر توتماق اۆچۆن اۏ دا منیم کیمی رۏزا کابارکاسې آرایېرمې؟» تام بیر هفته إو پالتارېمې گئجه-گۆندۆز أڲنیمدن چېخارتمادېم، یویونمادېم، اۆزۆمۆ قېرخمادېم، دیشیمی تمیزلهمهدیم، چۆنکی محبّت منی چۏخ گئج اؤرگتمیشدی کی، اینسان کیمدن اؤترۆ’سه اؤزۆنۆ سلیقهیه سالېر، عطیرلَنیر، منیم ایسه هئچ کیمیم اۏلمامېشدې. دامیانا سَحَر ساعات اۏندا منی تۏر یئللَنجکده چېلپاق گؤرۆب، خستهلندیڲیمی فیکیرلَشدی. من شَهوَتدن دومانلانمېش باخېشلار’لا اۏنو سۆزۆب، بیر یئرده چېلپاق یئللنمهڲی تکلیف إتدیم. اۏ، سایمازیانا جاواب وئردی:
-أڲر راضېلاشسام، نه إدهجهڲینیزی دۆشۆنمۆسۆنۆز؟
عذابېن منی نئجه هئیدن سالدېغېنې اۏندا آنلادېم. بو یئنییئتمه هیجانلارېنا گؤره اؤزۆمۆ تانېیا بیلمیردیم. تئلئفۏندان آرالانماقدان قۏرخدوغوم اۆچۆن إودن چېخمېردېم.
یازېردېم، هئچ کیمه زنگ إتمیردیم و إله ایلک زنگده بونون رۏزا کابارکاس اۏلا بیلهجهڲینی دۆشۆنۆب، تئلئفۏنا طرف آتېلېردېم. گۆنۆن ایچینده تئز-تئز ایشیمدن آرالانېب، بو تئلئفۏندا اینصاف اۏلمادېغېنې باشا دۆشهنه قدر گۆنلر’له زنگ ووردوم.
یاغېشلې بیر آخشام إوه قایېداندا قاپېنېن آغزېنداکې پیللهکنده پیشیڲین یوماق کیمی بۆکۆلدۆڲۆنۆ گؤردۆم. اۏ، چیرکلی و تۆکلری دیدیلمیش وضعيّتده ایدی، آدامېن اۏنا یازېغې گلیردی. اؤرگهتیمدن باشا دۆشدۆم کی، پیشیک خستهلَنیب و اۏنو یاشاما قایتارماق اۆچۆن بۆتۆن تاپشېرېقلارا عمل إتدیم. گۆندۆز، سیئستادان سۏنرا اۏیاناندا ایسه پیشیڲین منی دئلقادینانېن إوینه آپارېب چېخاردا بیلهجهڲی قفیلدن عاغلېما گلدی. اۏنو بازار زنبیلینده رۏزا کابارکاسېن هله ده مؤهۆرلۆ قالمېش و هئچ بیر یاشام ایشارتېسې دویولمایان إوینه گتیردیم، آنجاق پیشیک زنبیلده چېرپېنماغا باشلادې، نهایت، توللانېب چَپَردن باغا آشاراق، آغاجلارېن آراسېندا یۏخا چېخدې. من قاپېنې یومروقلادېم؛ ایچهریدن کیمسه عسگری قایدادا سۏروشدو: «گلَن کیم دیر؟».«اؤزۆمۆزۆنکۆلر دیر، – من ده عئینی طرزده جاواب وئردیم. – إو یییهسینی آختارېرام». «إو یییهسی یۏخدور»، – ایچهریدهکی دئدی. «آچېن، هئچ اۏلماسا، پیشیڲی گؤتۆرۆم». – «پیشیک یۏخدور»، – ایچهریدن إشیدیلدی. من سۏروشدوم: «سیز کیمسینیز؟»
-هئچ کیم، – ایچهریدن جاواب گلدی.
هر زامان إله حئساب إتمیشم کی، «محبّتدن اؤلمک» ایفادهسی شاعیرلرین اویدورماسې دېر. آنجاق همین آخشام اۏنسوز و پیشیکسیز إوه قایېداندا أمین اۏلدوم کی، بئله دَڲیل، من اؤزۆم، قۏجا و یالقېز آدام محبّتدن اؤلۆرَم. بیر شئیین ده حقیقت اۏلدوغونو آنلادېم: دۆنیانېن هئچ بیر لَذَّتینی اؤز عذابلارېما دَڲیشمَزدیم. لئۏپاردینین «ماهنېلار»ـېنې ترجۆمه إتمک اۆچۆن اۏن بئش ایلیمی ایتیرمیشدیم و یالنېز همین آخشام اۏنلارې أصل آنلامدا حیسّ إتدیم: «نه بدبختم، أڲر محبّت بو دېرسا، بس عذاب نهدیر».
إو پالتارېندا و اۆزۆ تۆکلۆ دورومدا دۆزنلهمهیه گلیشیم عاغلېم بارهده بعضی شۆبههلر دۏغوردو. شۆشه آراکسمهلر’له آیرې-آیرې کیچیک اۏتاقلارا بؤلۆنهرک، یئنیدن قورولان دۆزنلهمه تاواندان دۆشن ایشېقدا دۏغوم إوینه اۏخشایېردې. ساختا صورتده یارادېلان ساکیتلیک و راحاتلېق شراییطی آدامې پېچېلتې ایله دانېشماغا، بارماقلارېنېن اوجوندا یئریمیه وادار إدیردی. وئستیبۆلده کئچمیش کراللار کیمی اۆچ عؤمۆرلۆک پرئزیدئنتین یاغلې بۏیا ایله چکیلمیش پۏرترئتی و دۆزنلهمهیه گؤرۆشه گلَن مشهور آداملارېن فۏتۏشکیللری نظره چارپېردې. اؤندهکی بؤیۆک سالۏنون لاییقلی بیر یئریندن دۆزنلهمهنین ایندیکی ترکیبینین منیم آد گۆنۆمده چکیلن ایری فۏتۏشکلی آسېلمېشدې. اؤزۆمۆ ساخلایا بیلمهییب، فیکریمده اۏنو اۏتوز یاشېمدا چکیلن شکیل’له مۆقاییسه إتدیم و بیر داها أمین اۏلدوم کی، فۏتۏشکیلده حقیقتده اۏلدوغوندان داها چۏخ و داها پیس قۏجالېرسان. یوبیلئیده منی اؤپن کاتیبه خسته اۏلوب-اۏلماماغېم’لا ماراقلاندې. اینانماماسې اۆچۆن اۏنا حقیقتی دئمکدن خۏشبختلیک دویدوم: «محبّتدن خستهیم». قادېن برکدن دئدی: «حئییف کی، منه اۏلان محبّتدن یۏخ!». من کۏمپلیمئنت’له جاواب وئردیم: «ناحاق یئره بئله أمینسینیز؟»
جینایت شؤعبهسینین دۆزنلهمهجیسی اؤز اۏتاغېندان چېخا-چېخا قېشقېردې کی، ایکی قېز مئییتی تاپېلېب، کیملیکلری مۆعيَّنلَشدیریلمهییب. من قۏرخدوم: «نئچه یاشېندادېرلار؟». «گنج دیرلر، – جاواب وئردی. – گؤرۆنۆر، رئژیمین قاتیللریندن، موزدلولارېندان قاچاراق، اۏرتا رایۏنلاردان گلنلر دیر». من راحاتجا نفس آلدېم. «حادیثهلر قان لکهسی کیمی یاواش-یاواش بؤیۆیۆب، بیزی ده باتېرېر»، – من دئدیم. دۆزنلهییجی اوزاقدان قېشقېردې:
-قاندا یۏخ، مائسترۏ، زیبیلین ایچینده باتېرېق.
بیر نئچه گۆن سۏنرا موندۏ کیتاب ماغازاسېنېن قارشېسېندا ألینده پیشیک اۆچۆن سبَد توتموش بیر قېز یئیینجه یانېمدان کئچنده لاپ پیس دوروما دۆشدۆم. منی تیترتمه توتدو. گۆناۏرتانېن سَس-کۆیلۆ باسا-باسېندا آداملارې دیرسهڲیم’له ایتهلهیه-ایتهلهیه قېزېن دالېنجا قاچدېم. قېز چۏخ گؤزَل ایدی و منیم چتینلیک’له یاردېغېم اینسان سئلینین آراسېندان راحاتجا سیویشیب کئچیرتدی. سۏن کی، اۏنو قاباقلایېب، صیفَتینه باخدېم. اۏ دایانمازدان، باغېش ایستهمَزدَن منی ألی’له کنارلاشدېردې. آختاردېغېم دَڲیلدی، آنجاق وۆقارلې قامتی منی إله سارسېتدې کی، سانکی، اۏ، دئلقادینا ایدی. باشا دۆشدۆم کی، اۏنو آیېق و پالتارلې دورومدا تانېیا بیلمهیهجهڲَم، هئچ واخت گؤرمهدیڲی اۆچۆن اۏ دا منی تانېمایاجاق. اۏنو خاطېرلادان ماهنېلارا قولاق آسماماغا، اۏ ماهنېلارې اۏخوماماغا، یادا سالماماغا چالېشېب، چېلقېنلېق ایچینده اۆچ گۆنه اۏن ایکی جۆت ماوی و چهرایی پاپېش هؤردۆم.
ایضطیرابلارېمېن عؤهدهسیندن هئچ جۆر گله بیلمیردیم و آنلاماغا باشلادېم کی، محبّت قارشېسېندا بئله عاجیز و گۆجسۆزَم’سه، دئمک، قۏجایام. ایزدیحاملې تیجارت رایۏنوندا اوتوبوس چرخچی قېزې ووراندا بو، بیر داها بَلیرلَندی. اورژانش ماشېنې اۏنو یئنیجه آپارمېشدې، آنجاق فلاکت بارهده تزه قان گؤلمهچهسینه و چرخدن قالان مئتال یېغېنېنا گؤره مۆحاکیمه یۆرۆتمک اۏلاردې. أزیک چرخدن چۏخ، اۏنون چئشیدی، مۏدئلی و رنگی منی إتکیلندیردی. بو یالنېز دئلقادینایا باغېشلادېغېم چرخ اۏلا بیلَردی.
گؤرَنلر دئییردی کی، اوتوبوسون ووردوغو قېز گنج، هۆندۆر، آرېق، قېورېمساچ اۏلوب. ایلک راستېما چېخان تاکسینی دَلی کیمی ساخلادېب، سارېمتېل حاصارا آلېنمېش، قوملوقدا ایتیب باتمېش حبسخانایا اۏخشایان شفقت خستهخاناسېنا سۆردۆردۆم. کلینیکه گیرمک اۆچۆن یارېم ساعات وورنوخدوم، داها بیر یارېم ساعاتې عطیر ساچان چیچکلَمیش مئیوه باغېندان چېخماغا صرف إتدیم، باغدا خسته قادېن دۆز گؤزۆمۆن ایچینه باخېب قېشقېردې:
-من – سن آختاردېغېن دَڲیلم.
آنجاق ایندی آنلادېم کی، بلدییه دلیخاناسېنېن خستهلری بورادا ساخلانېلېر. خیدمتچینین منی اورژانس شؤعبهسینه آپارماسې اۆچۆن مۆدۆرلۆڲه ژورنالیست اۏلدوغومو دئدیم. قئیدییّات ژورنالېندا یازېلمېشدې: رۏزالبا ریۏس، اۏن آلتې یاشېندا، مشغولییتی بیلینمیر. دیاقنۏز: بئیین سیلکهلنمهسی. وضعيّتی: اۏرتا آغېر. ایجازه وئرمهیهجَکلرینی گۆمان إدهرَک، شؤعبه مۆدۆرۆندن سۏروشدوم کی، خستهنی گؤره بیلهرَممی، آنجاق خستهخانانېن نئجه برباد وضعيّتده اۏلدوغوندان یازاجاغېمې دۆشۆنۆب، منی سئوینجک آپاردېلار.
کاربۏل تورشوسونون اییی هۏپموش، خستهلرین یاتاقلاردا بۆزۆشدۆڲۆ ایری سالۏندان کئچدیک.
آختاردېغېمېز قېز ایچهریلرده بیر بوجاقدا، دېغېراجاقلې دَمیر خَرَکده اوزانمېشدې. باشې بینت’له سارېنمېشدې، قانچېر اۏلموش آغرېلې صیفَتینی سئچمک اۏلموردو، سۏنوندا، آیاقلارېنې گؤرمهڲیم یئترلیدی کی، اۏنون دئلقادینا اۏلمادېغېنې بیلیم. و یالنېز اۏ مقامدا قفیل دۆشۆندۆم: «اۏ اۏلسا ایدی، نئیلهیهجَکدیم؟»
سَحَریسی گۆن هله گئجهنین ظۆلمتینی اۆستۆمدن چېرپمامېش قېزېن ایشلهدیڲی کؤینک فابریکاسېنا، بیر دفعه رۏزا کابارکاسېن منه گؤرسَتدیڲی یئره یۏللاندېم و فابریکا صاحابېندان ایستهدیم کی، بیرلَشمیش میللتلر تشکیلاتېنېن قیطعهلرآراسې لاییحهسی اۆچۆن اؤرنَک کیمی تقدیم إتمک ایستهدیڲیمیز فیرمانې بیزه گؤرسَتسین. گؤنۆقالېن، بدبین لیوانلې ایشصاحاب دۆنیا بیرلیڲینه اؤرنَک اۏلماق اومودو ایله اؤز سلطنَتینین قاپېسېنې هَوَس’له اۆزۆمه آچدې.
اۆچ یۆز قېز ایشېقلاندېرېلمېش بؤیۆک بینادا دینمَزجه دۆڲمه تیکیردی. بیزی گؤرَنده مکتبلیلر کیمی شاخ دوروب، مۆدۆرلری اۏنلارېن اؤلمَز دۆڲمه تیکمه صنعتینه بخش إتدیڲی تؤحفهلردن دانېشانا قَدَر گؤزلرینین اوجو ایله بیزی سۆزدۆلر. من قېزلارېن اۆزۆنه باخا-باخا اۏیاق، پالتارلې دئلقادینانې تانېیاجاغېمدان قۏرخوردوم. آنجاق منی اؤز حئیرانلېغېندان هۆرکمۆش بیر قېز تانېدې:
-سئنیۏر، قزئتده محبّت مکتوبلارې یازان سیزسینیز؟
یاتان قادېنېن آداما بو جۆر سارسېدېجې إتکی گؤرسهده بیلهجهڲینی تَصَوّۆرۆمه بئله گتیرمزدیم. هلهلیکلَشمَزدَن، جهنَّمدهکی باکیره قېزلاردان بیرینین من آختاردېغېم اۏلدوغونو آرتېق فیکیرلَشمَزدن فابریکادان قاچدېم. اۏرادان چېخاندا یاشامدا اۏلان-قالان ایستهڲیم آغلاماق ایدی.
رۏزا کابارکاس آیېن سۏنوندا زنگ إدیب، اینانېلماز بیر ایضاحات وئردی: بانکیرین قتلیندن سۏنرا کارتاکسئنا دئ-ایندیازدا لاییقینجه ایستیراحَت إلهیه بیلیب. دۏغال کی، اۏنا اینانمادېم، آنجاق بئله بیر اوغورا گؤره تبریک إتدیم و ایچیمده قاینایان سۏرغونو وئرمهمیشدن اۏنون ایستهدیڲی قدر یالان دانېشماسېنا ایمکان یاراتدېم.
-بس اۏ؟
رۏزا کابارکاس بیر خئیلَک سوسدو. «اۏ بوردا دېر، – رۏزا، نهایت، دیللَندی، آنجاق سَسی توتولموشدو. – بیر آز گؤزلهمک لازېم دېر». «نه قدر؟» «ایندیلیکده بیر شئی دئیه بیلمهرَم، سنی خبردار إدهرم». جاوابدان یایېندېغېنې حیسّ إدیب، سؤزۆنۆ کَسدیم: «دایان، هئچ اۏلماسا، اۏندان بیر سۏراق وئر». «سۏراق-زاد یۏخدور، – دئییب، سؤزۆنۆ تاماملادې: – إحتیاطلې اۏل، اؤزۆنه، أن أساسې دا اۏنا زیان وورا بیلَرسن». إیهاملې دانېشېغا قولاق آسماق حالېندا دَڲیلدیم. یالواردېم کی، حقیقته یاخېنلاشماغاسا ایمکان وئرسین. «أصلینه قالاندا، – من سوسماق بیلمیردیم، – بیز جینایت یۏلداشېیېق». اۏ، سؤزۆندن بیر آددېم دا گئری چکیلمهدی. «سوس، – رۏزا دئدی، – قېز قایداسېندا دېر و اۏنو چاغېرماغېمې گؤزلهییر، آنجاق ایندی هئچ نه إتمک لازېم دَڲیل، بوندان دا آرتېق مندن هئچ نه إشیتمهیهجَکسن. ایندیلیک!».
نه إدهجهڲیمی بیلمَزدن تئلئفۏنون دستهڲی ألیمده قورویوب قالدېم، چۆنکی رۏزا کابارکاسې کیفایت قدر یاخشې تانېدېغېمدان باشا دۆشۆردۆم: خۏشلوق’لا اۏندان هئچ نه آلا بیلمهیهجهڲَم. گۆناۏرتادان سۏنرا عاغلېمدان چۏخ، تصادۆفه گۆوهنهرَک، ساکیتجه اۏنون إوینین یان-یؤورهسینده فېرلاندېم، آنجاق قاپې یئنه باغلې ایدی و ثانیتار خیدمتی طرفیندن مؤهۆرلَنمیشدی. فیکیرلَشدیم کی، رۏزا کابارکاس منه باشقا یئردن، اۏلا بیلسین، حتتا باشقا شَهَردن زنگ إدیب و تک إله بو فیکیر اۆرهڲیمی اؤزگۆنلۆک’له دۏلدوردو. آنجاق ساعات آلتېدا هئچ گؤزلهمهدیڲیم حالدا تئلئفۏندا إکۏ کیمی عئینَن منیم سؤزلریم سَسلندی:
-باخ ایندی – هه.
آخشام ساعات اۏندا اوچونا-اوچونا، آغلاماماقدان اؤترۆ دۏداقلارېمې چئڲنهیه-چئڲنهیه کانفئت، حالوا و بیر قوطو ایسویچره شۏکۏلاتې گؤتۆرۆب، یاتاغا سَپهلهمک اۆچۆن بیر سبَد آلېشېب-یانان قېزېلگۆل’له اۏرایا گئتدیم. قاپې آرالې ایدی، ایشېق کئچمیشدی، برامسېن اسکریپکا و فۏرتئپیانۏ اۆچۆن بیر نؤمرهلی سۏناتاسې رادیۏدان یان-یؤورهیه سۆزۆلۆردۆ. دئلقادینا یاتاقدا اۏ قدر گؤزَل ایدی، اؤزۆنه اۏ قدر بنزهمیردی کی، اۏنو زۏر’لا تانېدېم.
اۏ بؤیۆمۆشدۆ: مسأله بۏیدا دَڲیل، حیسّ إدیلهجَک درَجهده یئتکینلَشمیشدی، یاشېندان ایکی-اۆچ یاش بؤیۆک گؤرۆنۆردۆ و ایندی پالتار بئله اۏنون أعضالارېنې گیزلهده بیلمَزدی. دیک آلماجېق سۆمۆکلری، جۏشقون دَنیزین ساحیلینده گۆندن یانمېش دریسی، ظریف دۏداقلارې، قېسا قېورېم ساچلارې اۏنون گؤرکَمینه آپۏلۏن عظمتی وئریردی. دؤشلری إله ایریلَنمیشدی کی، آرتېق اۏوجوما سېغمېردې، اۏمباسې یومرولانمېشدې، بَدَنی ایسه مؤحکَم و هارمۏنیک اۏلموشدو. طبیعَتین گۆجۆ منی حئیران إتدی، آنجاق ساختا بَزَک-دۆزک منی سارسېتدې: تاخما کیرپیکلر، گۆمۆشۆ لاک چکیلمیش آیاق و أل دېرناقلارې، محبّته هئچ بیر دَخلی اۏلمایان اوجوز عطیر. اۆستۆندهکی زینت أشیالارې منی تامامی’یله اؤزۆمدن چېخارتدې: زۆمرۆد سالخېملې قېزېل سېرقالار، دۏغال میرواریدن بۏیونباغې، بریلیانتلارې برق ووران قېزېل قۏلباق و بۆتۆن بارماقلارېنا تاخېلمېش قیمَتلی قاشلارې اۏلان اۆزۆکلر. ناخېشلې، مونجوقلو گئجه کؤینهڲی، أطلس چکهلکلری اۏتورقانېن اۆستۆنه قۏیولموشدو. حیرصیمدن پارتلادېم:
-لَچَر! – من چېغېردېم.
چۆنکی شئیطان قولاغېما دَهشَتلی فرضیيّهلر پېچېلدایېردې. اۏلای، چۏخ گۆمان، بئله باش وئرمیشدی: قتل گئجهسی قېزې چاغېرماق اۆچۆن یَقین رۏزا کابارکاسېن نه واختې، نه هَوَسی اۏلموشدو و پۏلیس یئتکینلیڲه چاتمامېش قېزې اۏتاقدا تک، آلیبی اۏلمازدان تاپمېشدې. بئله دوروملاردا رۏزا کابارکاسېن تایې-برابری یۏخدو: اۏ، قېزېن باکیرهلیڲینی هانسې’سا بیر یئرلی قارنېیۏغونا ساتمېشدې کی، اۏنو بو جینایَتدن لکهسیز چېخارتسېن. ألبتّه، قالماقال سنگییهنه قدر ایلک نؤوبهده بیر مۆدّت ایتمک لازېمدې. نه گؤزَل! اۆچلۆکده بال آیې، ایکیسی یاتاقدا، رۏزا کابارکاس ایسه گؤزَلجه إیواندا جزاسېزلېغېن لَذَّتینی آلېر.
حیرصیمدن ألیمه کئچَنی نئجه گلدی دووارا چېرپماغا باشلادېم: گئجه لامپاسېنې، رادیۏقبولإدیجینی، هاواسۏیودانې، گۆزگۆنۆ، بارداغې، ایستیکانلارې. من بونلارې دایانمازدان، دَهشَتلی گۆرۆلتۆ قۏپاراراق، آنجاق تلسمَزدن و عاغېل’لا إدیردیم، بو دا قانېمېن آراسېنا گیردی. قېز إله ایلک گۆرۆلتۆدن یئریندن توللاندې، آنجاق منه باخمادې، آرخاسې منه طرف یوماق کیمی یومرولانېب، گۆرۆلتۆ کسیلهنه قدر دیکسینه-دیکسینه إلهجه اوزانېلې قالدې. حَیَطدهکی تۏیوقلار، تئزدن اۏیانمېش ایتلر داها بئتَر های-کۆی سالمېشدېلار. غضبدن جۏشدوغوم واخت بئینیمه بیر فیکیر ده گلدی – إوی یاندېرماق، آنجاق بو زامان رۏزا کابارکاس تمکینینی پۏزمازدان گئجه کؤینهڲینده قاپېنېن آغزېندا پئیدا اۏلدو. اۏ هئچ نه دئمهدی. وور-توت باخېشلارې ایله دَڲَن زیانې قیمَتلَندیردی و قېزېن قۏرخودان باشېنې أللری آراسېنا آلېب ایلبیز کیمی قېورېلسا دا، ساغ-سلامت اۏلدوغونو گؤزۆ’یله گؤردۆ.
-ایلاهی! – رۏزا کابارکاس برکدن دئدی. – بئله بیر سئوگی اۆچۆن نهلردن کئچمَزدیم!
اۏ، منی آلتدان یوخارې جانېیانانلېق’لا سۆزۆب، حؤکم’له: «گئتدیک» – دئدی. اۏنون آرخاسېنا دۆشۆب إوه گئتدیم، رۏزا دینمزجه منه بیر ایستیکان سو وئردی، قارشېسېندا اۏتورماغا یئر گؤرسَتدی و إعتیرافېمې دینلهمهڲه حاضېرلاشدې. «یاخشې، – اۏ دئدی، – اؤزۆنۆ بؤیۆک کیمی آپار، دئ گؤرۆم، سنه نه اۏلوب؟»
حقیقت بیلدیڲیم هر شئیی اۏنا دانېشدېم. رۏزا کابارکاس هئچ نهیه تعجّۆبلنمَزدن دینمَزجه قولاق آسدې و إلهبیل، سۏن کی، باشا دۆشدۆ. «بو، مؤعجۆزه دیر، – اۏ دیللَندی. – من هر زامان دئمیشَم: قېسقانجلېق حقیقتدن چۏخ بیلیر». و رۏزا کابارکاس هئچ نهیی گیزلَتمَزدن هر شئیی اۏلدوغو کیمی دانېشدې. دۏغرودان دا، بو گئجهکی قارېشېقلېقدا اۏتاقدا یاتان قېزې بۆتۆنلۆک’له یاددان چېخاردېب. مۆشتریلردن بیری، اۆستهلیک، اؤلهنین وکیلی هامېنې یۏلا گتیریب، هر شئیی دۆزۆب-قۏشوب و قالماقال یاتانا قدر رۏزا کابارکاسې کارتاکسئنا دئ-ایندیازداکې هۏتئلده دینجَلمهڲه چاغېرېب. «اینان، – رۏزا کابارکاس دئدی، – بۆتۆن بو چاغېن ایچینده هر دقیقه سنی و قېزې دۆشۆنمۆشَم. سېراغاگۆن گلَن کیمی ایلک اؤنجه سنه زنگ ووردوم، آنجاق هئچ کیم یانېـلامادې. قېز ایسه هَمَن گلدی، آنجاق إله دَهشَتلی گؤرکَمده ایدی، اۏنو سَندَن اؤترۆ چیمیزدیردیم، گئییندیردیم، گؤزَللیک سالۏنونا گؤندَریب، تاپشېردېم کی، کرالیچه کیمی بزهسینلر. سن ده گؤردۆن: اۏ، أعلاء ایدی. گؤزل پالتارلار؟ بو پالتارلارې أن کاسېب قوشجوغازلارېما مۆشتری ایله رقص إتمهڲه گئدنده وئریرَم. داش-قاش؟ منیم دیر. دیققت’له باخماق یئترلی دیر کی، باشا دۆشهسن: بریلیانت دئدیڲین شۆشه دیر، قېزېل ساندېغېن ایسه عادی دَمیر دیر. اۏ دېر کی، گیجَلمه، – اۏ، سؤزۆنۆ قورتاردې: – گئت، اۏیات اۏنو، باغېش ایسته و سۏنوندا، گرهکن ایشی گؤر. سیز باشقالارېندان داها آرتېق خۏشبخت اۏلماغا لاییقسینیز». من چۏخ چالېشدېم، اۏنا اینانام، آنجاق محبّت آغلې اۆستهلَدی. «فاحیشهلر!.. – حیرص باشېما ووردو. – هامېنېز مېندار فاحیشهلرسینیز! داها نه سنی، نه سَنین فاحیشهلرینی، أن چۏخ دا اۏنو گؤرمَک بئله ایستهمیرم». رۏزا کابارکاسېن هئچ تۆکۆ ده ترپنمهدی.
-آللاه آمانېندا، – مرحمَت’له دئدی و گرچک یاشاما قایېتدې. – اۏتاقدا تؤرَتدیکلرینین حئسابېنې ایسه سنه گؤندَرهجم.
رۏمانېن باشقا بؤلۆملرینی اۏخوماق اۆچۆن آشاغېداکې سئچهنَکلره تۏخانېن!
بیرینجی بؤلۆم ایکینجی بؤلۆم اۆچۆنجۆ بؤلۆم دؤردۆنجۆ بؤلۆم بئشینجی بؤلۆم آلتېنجې بؤلۆم


c: text/html

text:
طبیعت
طبیعت یوخسا دوغا اوُزونو سورکلی اولاراق یئنیلهین و دئگیشتیرن، جانلی و جانسیز مادّه لردن اولوشان وارلیقلارین هامّیسینی کاپسار. اینسانی فاکتورلر اتکین دئیلدیر. مادّه و انرژی عونصورلاریندان اولوشتوغو قبول ائدیلیر. اینسان ائتکینلیقی نین دیشندا اوُزو اوُزونو سورکلی اولاراق یئنیدن یارادان و دئگیشتیرن گوج، جانلی و جانسیز مادّه لردن اولوشان وارلیقین تومونو ایفاده ائدر. بعضاً ساده جه، اینسان الی له بویوک دئگیشیکلیگه اوغرامامیش دوغال گوزللیکلرینی قُرویان، گئنللیکله کنت دیشی کسیمی آنلاتماقدا ایشلنیلیر.
جانلی لارین ان گئنیش یاشام آلانینا "دوغا" دئییلیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ترامپ سوزده اورتا دوغو باریش پلانینی آچیقلادی
ترامپ ایسرایلین باش ناظری بنیامین نتانیاهو ایله آغ ائوده کئچیردیگی مطبوعات کنفرانسیندا تک طرفلی اورتا دوغو باریش پلانینینی اولوسلار آراسی توپلوما تقدیم ائتدی.
امریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ژانویه نین 28-ده اورتا دوغو باریشی اوچون ایرهلی سوردوگو پلانینی تقدیم ائدرکن قودسون ایسرایلین “بؤلونمز” پایتاختی کیمی قبول ائدیله جگینی و پلانین فیلیسطینلیلر اوچون “سون شانس” اولدوغونو ایفاده ائدیب.
ترامپ ایسرایلین باش ناظری بنیامین نتانیاهو ایله آغ ائوده کئچیردیگی مطبوعات کنفرانسیندا تک طرفلی اورتا دوغو باریش پلانینینی اولوسلار آراسی توپلوما تقدیم ائتدی.
سؤزده باریش پلانینین 80 صحیفهدن عبارت اولدوغونو بیلدیرن ترامپ پلانین هم ایسرایل، هم ده فیلیسطین طرفی اوچون چوخ قیمتلی ماددهلر احتیوا ائتدیگینی ایرهلی سوردو.
دونالد ترامپ پلانینین فیلیسطینه پایتاختی قودسون دوغوسوندا بیر بؤلگهده یئر آلان موستقیل بیر دؤولتی نظرده توتدوغونو ایفاده ائتدی و پلان حیاتا کئچیریله جگی تقدیرده فیلیسطینلیلرین تورپاقلارینین ایکی قات آرتاجاغینی وورغولادی.
پلان چرچیوهسینده ایسرایلین “گلهجکده قورولاجاق فیلیسطین دؤولتی”نین شرطلرینی موذاکیره ائتمهیه حاضر اولدوغونو بیلدیرن ترامپ مقصدلرینین آیری-آیری میللت دؤولت اولاراق ایسرایل و فیلیسطین دؤولتلرینین تانینماسی اولدوغونو قئید ائتدی.
ایرهلی سورولن اورتا دوغو باریش پلانینا اساساً، ترامپ فیلیسطتینه موستقیل بیر دؤولت اولا بیلمهسینده لازیم اولان شرطلری یئرینه یئتیره بیلمهسی مقصدیله 4 ایللیک بیر مودتی نظرده توتدوقلارینی بیلدیردی.
ترامپ یئنی قورولاجاق فیلیسطین دؤولتینه 50 میلیارد دولارلیق سرمایه قویولوشونون تامین اولوناجاغینی دا قئید ائتدی.
دیگر طرفدن ترامپ القصی مسجیدینین ایستاتوسونون دییشمهیهجگینی، ایسرایلین بو بؤلگهنین تهلوکهسیزلیگینی تامین ائتمهیه و مسلمانلارین بو مسجیددن عبادتلرینی یئرینه یئتیرمهلری اوچون ایستیفاده ائتمهلرینه ایمکان یاراتماقدا داوام ائدجگینی دیله گتیردی.
ترامپ اردون-ون بو موضوع دا ایندیدک اولدوغونو کیمی خصوصی وضعیتینین قوروناجاغینی و بو اؤلکهنین ایسرایل ایله ایشلمهیه داوام ائدجگینی سؤزلرینه ائلاوه ائتدی.
بو آرادا، دونالد ترامپ توتیر حسابیندا ایرهلی سوردوگو اورتا دوغو باریش پلانیندا عکس اولونان گلهجک فیلیسطین دؤولتینین خریطهسینی پایلاشیب.
ترامپ آچیقلاماسیندا “دایمی اولاراق ایسرایل دؤولتی و یهودی خالقینین یانیندا اولاجاغام. اونلارین امین-آمانلیغی و تهلوکهسیزلیگینی، اؤز تاریخی وطنلرینده یاشاماق حاقلارینی گوجلو شکیلده دستکلییرم. آرتیق باریش زامانیدیر!” ایفادهلرینی ایشلدیب.
موجود ایشغال وضعیتینین “قانونی سرحدلر” اولاراق قبول ائدیلدیگی خریطهیه گؤره، ایسرایلین ایشغالی آلتینداکی 15 یاشاییش منطقهسی ایسرایل تورپاغی کیمی تقدیم اولونوب.
قودسون ایسرایلین پایتاختی کیمی گؤستریلدیگی خریطهده “گلهجکدکی فیلیسطین دؤولتی” عباره سیله ده پایتاختی قودسون دوغوسونداکی بیر بؤلگه کیمی معین ائدیلن فیلیسطین دؤولتینین تورپاقلاری گؤستریلیب.
ایسرایلین باش ناظیری نتانیاهو ایسه ترامپین ایرهلی سوردوگو اورتا دوغو باریش پلانینین دئتاللارینی آچیقلاییب.
پلانی “ایسرایل اوچون چوخ بؤیوک و تاریخی قازانج” کیمی دیرلندیرن نتانیاهو امریکانین ایرهلی سوردوگو اورتا دوغو باریش پلانی چرچیوهسینده اردن چایینین غرب ساحلیندکی یهودی یاشاییش منطقهلرینی ایسرایل تورپاغی کیمی تانییاجاغینی آچیقلاییب.
نتانیاهو آیریجا ترامپین پلانینا گؤره، ایسرایلین اردن وادیسی اوزریندکی حاکمیتینی داوام ائتدیرجگینی ده وورغولاییب.
امریکانین پلانینا اساساً، 6 میلیونا یاخین فیلیسطینلی قاچقینین گئری قاییتماق حاقینین اولمایاجاغینی دا آچیقلایان نتانیاهو پلانین بؤلگه باریشینا بؤیوک تحفه سیسینین اولاجاغینی ایرهلی سوروب.
ایلگیلیلی خبرلر
چین-ین بمت-دهکی نومایندهسی یاشیل اقتصادیاتا کئچیدی سرعتلندیرمهیه چاغیریب
یاشیل انرژییه کئچید سرعتلندیریلمهلیدیر، لاکین اینکیشاف ائتمیش اؤلکهلر بو ساحهده اؤز عهده لیکلرینی یئرینه یئتیرمهیه دقت یئتیرمهلیدیرلر.
دایناسور، دونیا لیدذرلرینه سسلندی
نسلی تۆکنن بیر دایناسور، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی باش قورولوندا دانیشاراق، فسیل یاناجاقلاردان اوزاق دورولماسی و «یوخ اولوشون سئچیلمهمهسی» چاغریسی ائتدی
سودان-دا خارطوم اولوسلار آراسی هاوا لیمانی باغلانیب
سودان سیویل هاواجیلیک تشکیلاتیندان یاییلان معلوماتدا هاوا لیمانینین 26-30 اوکتبر تاریخلرینده اوچوشلارا باغلاناجاغی بیلدیریلیب.


text:
اچتیامال
هایپرمتنین ایشارهلمه دیلی (اینگیلیسجه: Hypertext Markup Language) یا اچتیامال (اینگیلیسجه: HTML- تورکجه قیساسی:هماد)، وب براوزیر دا دیزاین ائدیلمیش فایللار و سندلرین گوستریلمهسی اوچون ایستاندارد ایشارهلمه دیلی دیر. بونا شلاله سبکینده جدوللر (اینگیلیسجه: Cascading Style Sheets) (سیاساس) و اسکریپت دیللری، جاوا اسکریپت کیمی تکنولوژولار، کومک ائده بیلر.
HTML وب صحیفه نین نؤونو (نوع) و فونکسیاسینی تعیین ائدن دیسکریپتورلار اساسیندا یارادیلمیش دیلی دیر.
دیسکریپتور – کدلاشدیریلمانین اساس الئمنتی کیمی HTML استاندارتیندا قبول اولونموش اشاره لردیر.
بوتون وب قووشاقلاردا توپلانمیش و اینترنته قوشولموش کامپیوترلرین اکرانلاریندا گؤستریلن سندلر HTML پروگرام کدوندا یازیلیرلار. HTML – صحیفه لرده متن بلوک لارینین ، تصویرلرین یئرلشدیریلمسینه ، جدول لرین قورولماسینا ، سندین و سنددکی متنین رنگ لرینین سئچیلمسینه ، مولتی مدیا ، الئمنت لرینین علاوه ائدیلمسینه ، هیپرایستیناد لارین (hyperlink) و بوتون بو الئمنت لر آراسیندا علاقه لرین یارادیلماسینا ایمکان وئریر.
هیپرمتن کدونا مالیک اولان فایل لار (.htm) و (.html) گئنیشلندیرمسی ایله گؤستریلیر.
- وب – سایت – بیر- بیری ایله علاقه لی ، معناجا یاخین اولان وب – صحیفه لرین و فایل لارین ییغیلدیغی قوولوقدور.
- وب – صحیفه – خصوصی فورمت اولونموش و اؤزنده متن (text) ، گرافیکا (grafik) ، هیپرایستیناد لاری (hyperlink) و آنیماسیالاری (animation) گؤسترن سنددیر.
- جننیفر آجکئرمان کتتل ، گای هارات-داویس ، جورت سیممونز "میکروسافت افیس 2003 ، The Complete Reference" McGraw-Hill Companies


text:
روبیدیوم برومید
روبیدیوم برومید (اینگیلیسجه: Rubidium bromide، روسجا: БpoMид pyбидия، عربجه: بروميد الروبيديوم ) بیر شیمیایی ماده. آغ رنگلی، کریستال و برک جیسم حالتینده تاپیلار. متال هالید کیمی تانینیر.روبیدیوم برومید بروم بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Rubidium bromide»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده روبیدیوم برومید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
آذربایجان ادبیاتینا، مدنیتینه اؤتهری نظر یئتیرسک چوخ تئز بیر زاماندا بیر نتیجهیه گله بیلهریک: مدنیتیمیزده، سیاستیمیزده، تفککوروموزده میللیلیک حددن آرتیق چوخدور. نه چاتیشمیر بیزده؟ آداخلیبازلیغا گلمیش مشدی عیباد کیمی بوتون علم، صنعت، سیاست نمایندهلریمیز دیققتله گوزگوده اؤز تورشوموش، حددن آرتیق میللی صیفتلرینه باخیر، گلدیکلری دهشتلی نتیجهنی کیمسهیه، حتتا اؤزلرینه بئله دئمکدن چیکنیرلر. بشریلیک ـ بیزده چاتیشمایان جهت بودور… هئچ کیم بونو اعتیراف ائتمک غئیرتینده دئییل. قیساسی، بونو اعتیراف ائتمهدیکجه بیز هامیمیز مشدی عیباد اولاراق قالاجاغیق.
منجه مدنیتیمیزی، سیاستیمیزی، قیسا دئسهک، هر بیریمیزی فولکآرت قهرمانینا، مشدی عیبادا چئویرن بو عامیلین آنا نووهسی آلت شعوروموزدا یاتیر. اونون آچیق شکیلده تفککوروموزه غالیب گلمهیی اوستاد شاعیر شهریارین حیدر بابایا سلام پوئماسی ایله باغلیدیر. سید جعفر پیشهوری سیاسیتده میللی قوروجولوق ایشلرینه باشلادیغی کیمی شهریار دا شعر صنعتینده میللی آذربایجان ادبیاتینی قوراراق اسکی فولکلوروموزو ایدئولوگییا سویهسینه قالدیرماق ایستهدی. و سون نتیجهده باکی ادبی محیطینه اؤز ایدئولوگییاسینی آشیلادی.
منجه آرتیق بو دؤورون سونو گلمیشدی. بیز صنعتده آرتیق میللییی دئییل بشریلییی، تبلیغ ائتمهلییک. 50 ایل اؤنجه اولدوغو کیمی، بو یئنی ایدئولوگییانی آذربایجانا باکی دئییل، یئنه ده تبریز وئرهجک. ایواز طاهانین اوخوجولارا تقدیم ائتدیی«من بئله دوشونورم» اثری، منجه بو عامیلین ایلک قارانقوشلارینداندیر. شرطی اولاراق همین اثره «حیدربابایا ساغ اول [خداحافظ]» آدینی وئرهردیم. من ایواز طاهانی اون ایل اؤنجه تانیمیشام. «جاهان» آدلی بیر درگی بوراخاراق دونیا ادبیاتینین ان آپاریجی فلسفی نظریهلرینی ترجومه ائدهرک آذربایجان اوخوجوسونا تبلیغ ائدیردی. دیققت ائدین، درگینین آدی «وطن» دئییل، محض «جاهان» ایدی. ایواز طاها بونونلا ایدئولوگییامیزدا کؤکلو دییشیکلیک آپارماق، میللیلییی بشریلیکله زنگینلشدیرمک ایستهییردی.
ایواز طاهانین اثری، منجه باخ بونلارا کؤکلهنیب. موللیف جاهانی، بشریلییی آذربایجان ادبیاتینین ایدئولوگییاسینا گتیرمک ایستهییر. ایستهییر کی، مشدی عیباد گوزگویه باخیب اوردا اؤزونو تانیسین و گؤرسون کی، آرتیق نوروز بایراملارینین کوساسی کیمی کئچلدیر. کوسانی ایسه همیشه پایینی وئریب یولا سالماق لازیمدیر. ایواز بَی بو ایشده سنه اوغورلار!


text:
نار آغاجی
ائلیار پولاد
ائویمیزین آرخاسیندا یئرلشن پارکین آغاجلاری حیطه کؤلگه سالیب. آغاجلارین یارپاقلاری شفاف یاشیلا چالیر. ائرتهدن یاغان یاغیش و کسندن سونرا گونشین ایشیغی آلتیندا لاپ دا شفافلانیب، گؤز اوخشایان منظرهنی داها دا جانلاندیریر.
ایش یئریم شهردن کنار اولدوغوندان ایش زامانی اوزون اولور. سحر ساعات یئدیدن آخشام بئشه قدر گوجلو ایش رژیمینده چالیشماقدان، ائوه چوخ یورغون گلیرم. بیر-ایکی ساعات دینجلندن سونرا اؤزومه گله بیلیرم.
چای استکانین آغزیما آپاریردیم، جیب تلفونوما زنگ گلدی. باخدیم، نومره تانیش دئییلدی. تماس دویمهنی اشارهلهدیم:
– بویورون!
– سیزسیز؟
– بلی، اؤزومم، ائشیدیرم سیزی. بویورون!
– ائله بیل تانیمادینیز.
– یوخ! مگر بیز تانیشیق؟ بس اوندا نومرهنیز نییه تانیش گلمهدی.
– تانیشلیغمیز ایندی دئییل، لاپ قدیم تانیشلاردانیق. قالدی تلفون نومرهسینه، بو نومره ائله ایلک دفعهدیر کی سیزین تلفونوزا دوشور.
– یاخشی، ایندی من سیزی نئجه خاطرلامالییام؟ سسینیزینهاراسینداسا بیر دوغمالیق دویورام. بلکه بیر ایپ اوجو وئرسهنیز.
– ایپ اوجو…. «نار آغاجی»….
– دوزونو دئییم. بیر شئی آنلامادیم. خواهش ائدیرم منی بوندان آرتیق اینجیتمه، آپ-آیدین دئیین گؤروم کیمسینیز ؟
– ناراحات ائتمک فکریم یوخدور. سنی ده قینامیرام. گؤر نئچه ایلدیر گؤروشموروک.
ایچیمده نسه بیر هیجان، دئمهلی طوفانا بنزر بیر حس دولاشیر. «بو، کیمدیر؟» سوالی بوتون هوجئیرلریمه هوپدو….
– منی باغیشلایین. آخی قوجالمیشام. یادداشیمدا ضعیفلهییب. منی بوندان آرتیق اذیت ائلهمه. دئه گؤروم کیمسن؟
– یوخ…. سنی اینجتمک منیم بئله هئچ آغلیما دا گلمز و بوندان آرتیق ایستهمیرم نگران دا قالاسان. من فلانکسم. ایندی ده آتامگیلدن سنه زنگ آچمیشام. گل گؤروشک.
– وای….وای….جانیم سنه قوربان اولسون….! اورهییمه نور سپهلندی. گلیرم… ایندی گلیرم….
***
اوشاقلیق یولداشی ایدیق. ابتدایی و اورتا مکتبی بیر یئرده باشا وورموشدوق. آرامیزدا دایم رقابت آپاریردیق. مکتبده بیرینجیلیک قازانماقدان اؤتری دریدن-قابیغدان چیخاردیق. درسلریمیزی بیر یئرده حاضرلایاردیق. چوخ واخت معلملریمیزده بیزه شبهه ایله یاناشاردیلار. امتحان سالونوندا بیزی آییریب، آرالی اوتورداردیلار.
اورتا مکتبین سونونجو صینیفینده اوخویوردوق. عذابلی گونلر باشلانمیشدی. اردیبهشت آییایدی. ایشچیلر گونو مناسبتیله قورولان مراسیمده بیر چوخلاری کیمیتوتوقلانمیشدیم. یولداشیم ایسه بیر مدت گیزلی حیات سوردوکدن سونرا نهایت اؤلکهدن چیخیب، سونو گؤرونمهین بیر مجبوری مهاجرته اوز قویموشدو. ایندی اوتوز ایلدن سونرا او وطنه قاییتمیشدی. آتاسینین ائوی یاخینلیقدا ایدی. تئز پالتاریمیدییشیب، اؤزومو اورا یئتیردیم. ایچری گیردیکده قوناقدان یئر یوخ ایدی. اوتورانلاردان ساوایی آیاق اوسته دایانانلار دا وار ایدی. بوتون اورادا اولانلارلا تانیش ایدیم. ایرهلی گئدیب قول-بویون اولدوق. اوتوز ایلین حسرتینی جانیمیزدان چیخاریردیق. سئوینجدن گؤزلریمیز یاشارمیشدی. بو عاطفی منظره مجلیسه تاثیرینی بوراخمیشدی.هامیکؤورلمیشدی.
گئجه چوخدان یارینی کئچمیشدی. قوناقلاردان گئدنی اولسا دا، قالانلار دا وار ایدی. هله من یاخیندان، ایستکلریمدن، سئوینج و کدریمدن اونا دانیشا بیلمهمیشدیم. دوستومو یورماییم دئیه، ایاغا قالخدیم. یئنه قول-بویون اولدوق. صاباح منه خصوصی بیر واخت آییرماغینی اوندان خواهش ائتدیم. ایستهدیم کی یالنیز ایکیمیز اولاق.
***
سحر یوخودان آییلدیم. ایش یئریمه زنگ ائدیب، اجازه آلدیم. دوستوما زنگ آچیب، گؤروشمهییمیزی ایستهدیم. آخشام اوستو ساعات بئشده قرارلاشدیق. واختا بئش دقیقه قالان اونون آتاسینین قاپیسیندایدیم. شهری راحات دولانیب و راحات دانیشماغیمیز اوچون ماشینلا گئتمیشدیم. قاپینین زنگینی ووروب، خبر وئردیم، کوچهده گؤزلهدیم. تئز حاضرلاشیب، کوچهیه چیخدی. ماشیندا اوتوروب اورادان-بورادان صحبت ائدیب، کئچمیش خاطرهلریمیزی الک-ولک ائدیردیک. شهر بالاجا، یئنی قورولموش اولدوغوندان، بیر ساعات مدتینده، بوتون کوچه و میدانلارینی دولاشدیق. او شهرین بؤیومهسینی وورغولادی. منسه دئدیم: «هه، شهر بؤیویوب، گؤر نئچه ایلدیر گؤرمهمیسن. ائله من ده قوجالمیشام». شهرین کنار میدانیندا بیردن-بیره آغلیما بیر فیکیر گلدی. ماشینی کنارا وئریب، ساخلادیم. دؤنوب اونون دوز گؤزلرینین ایچینه باخدیم. ممنونلوغونو دویدوم. دئدیم: «بسدیر شهری دولاندیق. گل سنی بیر یئره آپاریم. آنجاق سوروشماهارا، اؤزون هرنهیی باشا دوشهجکسن». او یاخشی دئییب، راضیلیغینی بیلدیردی. شهردن چیخدیق.
کندیمیز شهردن آرالی ایدی. او وقتلر، یئنی-یئتمه چاغلاریمیزدا کندده اورتا مکتب اولمادیغیندان شهره گئدیردیک. کندله شهرین آراسی بوم-بوش وادیلیک ایدی. پاییز و قیش فصللری کنده قاییداندا قارانلیق دوشردی و بو وادیلیک بیزیم جانیمزا قورخولار سالاردی. بیر-بیریمیزدن آیریلمازدیق. چالیشاردیق بو وادیلیگی بیر یئرده یول گئدک. یول بویو اوجادان دانیشار و بعضاًده ماهنیلار اوخویاردیق. ایندی بو وادیلیک آسفالت یول و هر ایکی طرفدن شهره بیرلشیب. کنده چاتدیق. بوتون کند اونون نظرینده غریبه ایدی. «بیلمیرم من قوجالمیشام، یا کند دییشیلیب. هئچ بورالار منه تانیش گلمیر.» -دئییب کؤکس اؤتوردو. منسه اونون دئدیگینی باشا دوشوردوم. بو اوتوز ایل مدتینده کندین قدیم ائولری و حیط-باجالاری سؤکولوب، یئنیدن تیکیلمیشدی. کوچهلرین اَیری-اویرولویو، دوز ائدیلیب، سلیقهیه سالینمیشدی. دئدیم: «تلسمه، سنی بیر یئره آپاریرام، بو اوتوز ایلده هئچ نه دییشمهییب. سنین و منیم اوشاقلیق و یئنی-یئتمهلیک خاطرهلریمیزین چوخو ائله اورادا قالیب». کندین اصلی یولوندان سولا بورولدوم. بیرآز گئدندن سونرا بیردن-بیره اوشاق کیمیقیشقیردی:
– باخ اورا… قدیر آغانین ائویدیر. ائله حیط قاپیسی دا، قاپینین بویاسی دا… هئچ دییشمهییب.
منسه یولا داوام ائدیردیم. آز کئچمهدن اونلارین حیط قاپیسیندا ماشینی ساخلادیم.
– بورا دا او دئدییم یئر و بیزیم اوشاق و یئنی-یئتمهلیک دؤروموزون، آجیلی-شیرینلی گونلریمیزین شاهدی.
دروازا قاپیسینا طرف یاخینلاشیب بالاجا بیر حرکتله قاپینی آچدیم. دروازانین یان-یؤرهسی شیطان تورو باغلادیغیندان بیر آز دا اورپشدیم. ایچری کئچدیک. یئیهسیزلیک و ساکتلیک حاکیم کسیلمیشدی. قاپی-باجانی اوت باسمیش، بوتون پنجرهلر و بور-بوجاقلار شیطان تورونا بورونموشدو. حیطین اوجقاریندا اولان باغلی باغاتلی ساحهدن اثر-علامت قالمامیشدی. او باغلی-باغاتلی و بیزیم اوشاقلیق خاطرهلریمیزین مکانی، بؤیوک بیر کؤشنی خاطیرلادیری. ایللرله انسان آیاغی بورایا دیمهدیگیندن، وحشی طبیعت گؤرکمیآلمیشدی. بینالار سالخاق-سؤکوک وضعیته دوشموشدو. او حیرت ایچینده گؤزلری برهلی منه باخیردی…
حیطین کونجونده اولان کؤهنه کتیلی گتیردیم. الیمده اولان قزئتی کتیلین اوستونه سردیم. تکلیف ائتدیم اوتورسون. اؤزوم اونونلا اوز به اوز بیر داش اوستونده اوتوروب، سیگارتیمیچیخاریب، یاندیردیم. بیر قوللاب ووروب دئدیم:
– سن گئدهنی آنان چوخ اوزولدو. صبر-قراری توکندی. گئجه-گوندوز آغلاماقدان گؤزلرینده یاش قالمادی. آخیردا آتان مجبور قالیب شهره کؤچدو. بورا دا ائله گؤرورسن نئچه ایللیکلرین توزو آلتیندا قالیب، حسرت مکانینا دؤنوب.
او بیردن آیاغا دوردو. حیطین اورتاسینا طرف یئریدی. قوروموش، اتکلرینی کول-کوس باسمیش بیر آغاجین یانیندا دایانیب منه اوز توتدو:
– بو آغاج یادیندادیر؟
– هه… او قدر اونون ناریندان یئمیشیک کی. حیف قورویوب، یوخسا ایندی گول وقتیدیر. قوروماسایدی، بو وحشی طبیعتی گؤزللشدیریب و بیزیم گؤزوموزو اوخشاردی.
– داها نهیی یادینا سالیر؟
– اونون آلتینا پالاز سریب، اوتوروب درسلریمیزی حاضرلاماقدان ساوایی بیر آیری فیکیر یادیما گلمیر.
یئنیدن قاییدیب، کتیلین اوستونده اوتوردو. مندن بیر سیگارت آلیب یاندیردی. ایلک نفسی سیگارتدن آلیب اوفوردو. اوزاقلارا ذیللهنرک:
– سنین توتولما خبرینی خلیل منه دئدی. ائوده ایدیم، حاضرلاشیردیم خالام گیله گئدیم. سوروشدوم «نه واخت؟» «ائله بیرآز بوندان قاباق، گون باتار-باتماز بیر ماشین گلدی. کندین اورتاسیندا ایلشدیریب آپاردیلار. من ده دایانمادان گلدیم سنه خبر وئریم.» -دئدی. تئز آیاغا قالخدیم. آتامین موتورو قاپیدا ایدی. ایشه سالیب، سیزه یوللاندیم. خبر هله سیزین ائوه چاتمامیشدی. آنانی نگران سالماماق اوچون، «گلدیم کتابلاری آپاریم» -دئییب، ایچری گیردیم. باشلادیم کتابلاری سئچمهیه. اوچ کیسه کتابلاردان آییریب، موتورون ترکینه مؤحکمجهسینه باغلادیم. قالان کتابلاری دا آپاردیم تندیرخانایا، تندیره تؤکوب اود ووردوم. بو زامان آنان هر نهیی باشا دوشموشدو. مندن سوروشاندا، «ناراحات اولما! اللرینده اساس یوخ دور. بیر ایش گؤره بیلمزلر. دؤزوملو اولون. منیم ده بورا گلمهییمیهئچ کیم بیلمهمهلیدیر.» -دئییب، ساغوللاشدیم. کندین کناری ایله ائوه گلدیم. ائوده هئچ کیم یوخ ایدی. آنام، آتام و اوشاقلار خالام گیله قوناق گئتمیشدیلر. من ده گئتمهلی ایدیم. فکریمیبیر یئره توپلایا بیلمیردیم. بیلیردیم سندن سونرا منیم آرخامجا گلمهلیدیرلر. بیردن-بیره حیطین کونجونده، کولونگ گؤزومه ساتاشدی. تئز گؤتوروب همن بو نار آغاجینین دیبین قازماغا باشلادیم. درین بیر چالا قازاندان سونرا کتابلاری اورادا قویلاییب اوستونو تورپاقلاییب چر-چپرله اؤرتدوم. ال-اوزومو یویوب خالام گیله گئدیب، یاتماغا دا ائوه دؤنمهدیم. دوشوندویوم کیمیمنی ده آختاریردیلار…..
او دانیشیردی. منسه «ایکی دفعه معاصر تاریخده کتابلاری یاندیریب، محو ائدیبلر. ایلک دفعه ملی حؤکومت دئوریلندن سونرا شاه اصول ادارهسی طرفیندن، و بو دفعه ده ملتین ائولادلارینین اؤز الی ایله.» قناعتینه گلیردیم…


text:
دانلود آهنگ خدا حالم بده مه نونی چمه میلاد صالحی کامل
[ دانلود آهنگ با دو کیفیت ۳۲۰ و ۱۲۸ + متن آهنگ و پخش آنلاین موزیک ]
خدا حالم بده مه نونی چمه یار کرده ولوم سر تا پام غمه
متن آهنگ خدا حالم بده میلاد صالحی
گلمه بیاریتون نالیت وابيم جداخیش قومل نیلن ایما وابيم و یارخدا مه نیشنفی ای درد دلومبگیت یارم بیا نالیت سر وه سروم
خدا حالم بده مه نونی چمهیار کرده ولوم سر تا پام غمهخدایا تو چته مه بی مو بدییه تیر ناحقی مه قلب مو زدی
زخمم کاری هی تیر ایک
*تورکجه
بناب یانی بن آب ، بناب شهرینین آدی فارسیدیر.
یالاندیر
بیناب شهری نین رسمی املاسی بناب اولسا دا، میللت آراسیندا بیناو ویا بیناب
دئییلیرنیر و اوخونولور. بیناب، بن آب معنیسیده دییل، بیناب بؤلگه سی
بوتونلوکله تورک نشیندیر پس بورانین آدی فارس دیلندن گلمه اولا بیلمهز.
بیناب یا بیناو ایکی بؤلومدم تشکیل تاپیب بین + ائو
ائو کی بللیدیر ائو، اوبا، آبادی معنیسیده دیر اما بین!
واحد شمارش ائولر و یا آوادانلیقلار قدیم، مین(هزار) ایدی .
( حسرت دیدار )
گوزلریم نن یاش آخور ئوز سر و سامانیم نن
جانا گلدی ئورگیم حالی پریشانیم نن
ای منیم طالعی آشفته سنه واردی گله م
چوخلو گوردیم آجی لیق همدم جانانیم نن
ئورگیم تنگه گلوب سینه ده زندانی اولوب
درد، چوخدور کی دیم غصه ی پنهانیم نن
یارادوبور نجه آلله آلا گوزلی صنمی
بیر باخیش آیری سالار مکتب و ایمانیم نن
یولمی؟ گر چی خطا گئتمیشم امّا بیر عـمور
قاپوون سائلی یم دیده ی بارانیم نن
لاله گون اولسادا دریا گوزومون یاشی لن
انتظارون چک
*تورکجه
استاد شهریارین اوزونه قایتماغینی و تورک دیلینده شعر سویلهمهسی پهلویچیلرین خوشونا گلمهمیش ، اونلار شهریاری قیناییب دئییردیلر تورکو، دیل دییل لهجه دیر ، تورکو مغوللارین آذربایجان گیتردیکی مریضلیکدیر. اوز دیلینی بوشلا، فارس شعر دئنه دئییردیلراما اویانمیش شهریار، آنا دیلینه عاشیق ایدی، بواوزدن او شوونیستلره جواب وئرمک اوچون تور دیلی” آدلی بیر شعر یازمیش و ایلک دفعه اولاراق دوقتور ضمیرین ائوینده دانشگاه اوستادلارینا
دانلود آهنگ ترکی ای فلک بسدیر داها
دانلود آهنگ ترکی ای فلک بسدیر داها
Download New Music ey falak basdir daha
دانلود آهنگ ترکی ای فلک بسدیر داها
دانلود آهنگ با دو کیفیت ۱۲۸و۳۲۰
متن آهنگ ترکی ای فلک بسدیر داها
ای حیات گلمه منیم اوستومه چوخ یورولموشام
هر شیدن ال اوزموشم عذابلرلا سارلمشام
من سنین عذابنی چکمیه دوغولموشام
ای قارا بختیم منیم هر گونومو اتدین قارا
اله بیل ظلم ایلدین اورییمه سالدن یارا
سن منه گون ورمدین گونو گونن چکدین دارا
ای فلک بسدیر داها
اونیوئرسیتهده یوردوموز اولان محلهنین قادینلاریندان بیری آناما اوخشاییردی. صوبحلر بربری آلیر اونون دا بربری آلماغینا دالاردیم. بیر فرق واریدی آنجاق. او چادرا بورونموردو. صیفهتینه گیزلینجه باخیر کئییفلهنیردیم. گونده گونده یا سوت یا بربری بهانهسینه ساعات دوز یئددینی اون دقیقه کئچمیش یوردون قاپیسیندان زنجیری آچیر چیخیردیم، ایکی دقیقه ده چدی کوچهنین باشینا چاتام؛ اوردان بربری صفینه یوخسا سوت توکانینا یوللانیردیم. آناما
برای دانلود آهنگ کلیک کنید
دانلود آهنگ ترکی ناهید باباشلی به نام الدوز
nahide babasli _ ulduz
دانلود آهنگ ترکی ناهید باباشلی به نام الدوز
دانلود آهنگ با دو کیفیت ۱۲۸و ۳۲۰
متن آهنگ ترکی ناهید باباشلی به نام الدوز
اولدوز سایاراق گؤزله میشم هر گئجه یاری
گج گلمه ده دیر یار ینه اولموش گجه یاری
یاتمیش هامی بیر الله اویاقدیر داها بیر من
مندن آشاغی کیمسه یوخ اوندان دا یوخاری
گلمز تانیرام بختیمی بیردن آغارار صبح
قاش لاردا آغاردیقجا داها باش دا آغاری
گو
سئویملی غفور بی، اؤنجهدن دوشونجهنیزی داها آچیق و چیلپاق شکیلده اورتایا قویدوغونوز اوچون میننتدارام.
بو تور موباحیثه لرده، قارشی طرفین نئت اولاراق نئجه دوشوندویونو اؤیرهنینجه، دانیشیغین هانسی محورده آخاجاغی بللهنیر. یا سیز دئمیشکن، ایبهاملی دئییل، بئله دانیشیقلار دوز یازییا اساسلاندیغی اوچون، ادبی یازیدان فرقلی اولاراق، آماج ساده دئییمله آنلاتیلمالیدیر. ایندی وورغولادیغینیز موضوعلار اوزره باخیشیمی پایلاشماق ایستهییرم.
ی
گوندَمدن دوشمهیَن موضوع لاردان بیری ده اورتاق تورک دیلی نین یارادیلماسی مسئله سی دیر. موختلیف ایللرده بونونلا باغلی چوخسایلی قورولتایلار، توپلانتیلار کئچیریلسه ده، مسئله حلّینی تاپماییب. اورتاق تورک دیلینین یارادیلماسینی ضروری ائدن، بو یولدا آتیلمالی اولان آددیملار نَدن عیبارتدیر؟ تانینمیش تورکولوق، فیلولوژی علم لری دوقتورو، پروفسور فریدون جلیلوو نوواتور.آز-این امکداشی ایله صُحبتینده بیلدیریب کی، اورتاق دیل مسئله سی چوخ آغیر م
Pبسمه تعالی
استقبال از شعر استاد کریمی که هفته معلم سال 98 به
منطقه یکانات تشریق آورده بودند ودر تالار یکانکهریز
درجمع اهل یکانات ومعلمان منطقه ومسئولین عزیز
شعر خواند وبخصوص شعر رمضان که سال 96 در بیت
امام جمعه تبریز در جمع شعرا خوانده بودند و مورد تشویق
امام جمعه وحاضر ین شدند این جانب شعر استادرا تعقیب
نموده وبه وضعی گرانی امسال نوشتم و اشاره کردم
======================
به به گنه آغ گوی قره تسبه لر اوزاندی ماه رمضاندی
آدّیم باشی قرآندی مناج
گوندَمدن دوشمهیَن موضوع لاردان بیری ده اورتاق تورک دیلی نین یارادیلماسی مسئله سی دیر. موختلیف ایللرده بونونلا باغلی چوخسایلی قورولتایلار، توپلانتیلار کئچیریلسه ده، مسئله حلّینی تاپماییب. اورتاق تورک دیلینین یارادیلماسینی ضروری ائدن، بو یولدا آتیلمالی اولان آددیملار نَدن عیبارتدیر؟ تانینمیش تورکولوق، فیلولوژی علم لری دوقتورو، پروفسور فریدون جلیلوو نوواتور.آز-این امکداشی ایله صُحبتینده بیلدیریب کی، اورتاق دیل مسئله سی چوخ آغیر


text:
قاران قوش
قارانقوش qaranquş اینگیلیسجه: Swallow آذربایجان دیلینده نئچه آدی اولار چیلچیله ,قاران قوش, قللم قوش, پرستو .74 جوره قوشون آدی اولور ,چیل چیل و آق ,بؤز بویادا اولان, بیلگیلر سایندا قارانقوشلار(بیلگیلر آدی:: Hirundinidae) قوروسوندا اولور.20 سانتی متیر اوزنلوقدا .اوزون بؤیلو سئرچه دن آزجا بؤیوک قوش.قاناتلاری نازیک واوجو بیز,دیمدیکی بالاجا قیشلاری نازیک و چوبوقو.اواون یئلک لری بؤز اولار آمّا یاشیل و گؤی بویادا اولا بیلر.
ان چوخلو قارانقوش بؤز بویادا بؤز چیلچیله اولور کی چوخلو گوروشئر.بو قوش آسیا ,اوروپا وقوزی آمریکادا یاشیار و بیزیم آزربایچاندا چوخلو اولار.بیر فصلیده اوچ دفعه یومورتا قویا بیلر.بیرینجی جوجه لر بؤی آچاندان سورا ایکنجی سری و اوچونجو سری جوجه لری بؤیوتماقا آتا آنالارینا یاردیم اولار.
آد[دَییشدیر]
چیلچیل ,چیل چیله, اوسپریچی,سو وال, قللم قوش(تبریز دوره سینده),قارانقوش, قارا لواچ (تورکمن دیلی) ,بؤزقوش, بؤزقانات , دال بؤز,دال بیزه تورکی آدلاری اولور .انگلیسیجا مارتین Martin و سوالو Swallow آدلانیر.
یومورتا لاری[دَییشدیر]
بیر دفعه جوت اولمادا بئش یومورتا قویار و 15 گون یومورتالار اوستونده یاتار.یومورتالار جوجه اولاندان سورا اولاری 25 گون ساخلار و جوجه لر قانات آچار.جوجه لر باشدا نئچه گئجه یوالارینا گئیدر آمّا نئچه گوندن سورا آنا و آتاسین بوشلار.
ایکی ارکک و دیشی قارانقوش یووا قورماقدا یاردیم اولار.یووا یئلک پالچیخ و چوپدن قورولار.قارانقوشون ارکک مایاسی بؤیادا بیر اولار.
قوشلار کیمی[دَییشدیر]
قارانقوش و چیلیچل قوش سئرچه کیمی قوشلاردان اولور.آمّا اولارین دی ان ای قورولارین آچمادا اولار اسکی چاغدا یاشیان چالی قوش (Sylviidae) سیلویدای قوشلاردان اولور.


text:
`آتوم انرژیسی` نتیجهلر
خبرلر [38]
- جمهور باشقانی اردوغان: "الکتریک انرژیسی ایله ایشلهین میللی لوکوموتیوین اوره تیمینه باشلایاجاغیق"
- ابراهیم رئیسی ایله امانوئل ماکرون آراسیندا تلفون دانیشیغی اولوب
- امریکا-ایران بیلک گولهشی
- ربیعی: سابوتاژ اولدوغونو دوغرولامیشدیق
- ایرانا قارشی بیر چوخ قاداغا یئنه قوهده قالاجاق
- ویانا-دا ایران گوروشمه لری بیر گون تاخیره سالینیب
- ایران-ین آتوم تاسیسیندهکی قضانین سببی ترور حادثهسیدیر – آچیقلاما
- روحانی:" ایران آژانس ایله امکداشلیغا همیشه حاضیردیر"
- ایران-ین اوچ آوروپا اؤلکهسینه چاغیریشی
- ظریف اطریش-لی همکاری ایله گؤروشوب
- ظریف:"ایران آتوم موقاویلهسینین یئنیدن موذاکیره ائدیلمهسینین طرفداری دئییل"
- فرانسا، آلمانیا و اینگیلتره-نین تهرانا بیرگه چاغیریشی
- ناتو-دان ایران آچیقلاماسی
- ایران آتوم موقاویلهلرینه دایر وعدلرین هئچ بیرینه عمل ائتمهیهجگینی بیلدیردی
- ایران اورانیوم زنگینلشدیریلمهسینین حجمینی آرتیردیغینی آچیقلادی
- ایرانین نوکلئر مسئولیتلرینی آزالدماسی ایله باغلی یئنی آددیملاری یولدا
- روحانی موذاکیرهسی اوچون تحریم لرین قالخماسی شرطینی بیر داها تکرارلادی
- سرگئی ریابکوو: "موجود وضعیتده آتوم محاربهسی ریسکی وار"
- روسیا اولوسلار آراسی آتوم انرژیسی قوروموندان معلومات گؤزلییر
- روحانینین آمریکا ایله موذاکیره شرطی


text:
۵ جولای
- ۱۷۷۰ - روسیه - عثمانلی آراسیندا چشمه ساواشی باش وئردی.
- ۱۸۱۱ - ونزوئلا٬ ایسپانیادان باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۸۳۰ - فرانسه٬ الجزاییری ایشغال ائتدی.
- ۱۸۸۴ - کامرون٬ آلمانین مۆستعمرهسی اوْلدو.
- ۱۹۲۱ - ایتالیا قوْشونلاری بۆتونلوکله آنتالیادان چکیلدی.
- ۱۹۲۴ - ۴۲ اؤلکهنین قاتیلدیغی اولمپیک اوْیونلاری پاریسده باشلادی. آلمان اوْیونلارا قاتیلمادی.
- ۱۹۳۲ - پورتوقالدا فاشیست رژیمینین باشقانلیغینا آنتونیو سالازار گتیریلدی.
- ۱۹۵۰ - کوره ساواشی: آمریکا بیرلشمیش ایالتلری و قۇزئی کوره بیرلیکلری آراسینداکی ایلک چارپیشمالار باش وئردی.
- ۱۹۶۲ - الجزاییر٬ فرانسهدن باغیمسیزلیغینی اعلان ائتدی.
- ۱۹۷۰ - کانادا هاوایوْللارینا عایید بیر مۆسافیر اۇچاغی تورونتودا دۆشدو: ۱۰۸ نفر اؤلدو.
- ۱۹۷۱ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده٬ رأی وئرمه یاشی ۲۱-دن ۱۸-ـه دۆشورولدو.
- ۱۹۷۷ - پاکیستاندا کودیتا نتیجهسینده ذوالفقار علی بوتو تۇتوقلاندی.
- ۱۹۸۹ - ایران-کونترا ماجراسی: اولیور نورت ۳ ایل حبس٬ ۲ ایل گؤزدیم٬ ۱۵۰٫۰۰۰ دوْلار پۇل جزاسی و ۱۲۰۰ ساعات ایش ایله جزالاندی.
- ۱۹۹۳ - تۆرکیهده پ.ک.کیه نیسبت وئریلن تروریستی بیر حادیثه نتیجهسینده ۳۳ نفر ارزینجانین باشباغلار کندینده اؤلدورولدو.


text:
اسلم تورک
اسلم تورک یا دا بعضا دئییلدیگی کیمی غولام تورک ایمام حسین تورک سویلو[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰] آذربایجانلی یا دا دیلم اهالی سیندن ( قزوین دن گیلان داغلاری حودودونا قدر)[۱۱][۱۲][۱۳] اولان اصحابیندن ایدی.
کربلا دا[دَییشدیر]
کربلا واقعهسینده حوضورو واریمیش و ایمامین 72 وفالی یارلاریندان بیری ایدی. اسلم تورک قورآن-کریمیمن حافیظی و قاریسی ایدی و مقتللرده اونون آدی غلام قاپیچی گلیب. اوّلده اسلم تورک ایمام حسینین ساییلیردی سونرا ایمام اونو ایمام زین العابدینه باغیشلادی. ایمام زین العابدین عاشورا گونونده اسلم تورکو بوراخدی. او بو سؤزو عربجه اؤخویارکن دوشمنه حمله ائتدی:
البحر من طعتي و ضربي يصطلي
و الجو من سهمي و نبلي يمتلي
اذا حسامي في يميني ينجلي
ينشق قلب الحاسد المنجلي
و چوخلارینی هلاک ائدندن سونرا سوسوزلوق اونا غلبه ائدیب و چوخلو یارالانماق اثرینده یئره دوشوب آخیر لحظه لرده ایمام زین العابدینی باشی اوستونده گؤروب آتاسی و اؤزونه سلام وئریب گولر اوز ایله جان وئردی .[۱۴]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ ظهور کیتاب خاناسی[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ حوزه
- ↑ شهدا. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2013-01-01. یوْخلانیلیب2013-01-01.
- ↑ دانشنامه امام حسین
- ↑ پرسمان دانشجویی
- ↑ تبیان
- ↑ نورمنجی[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ تبیان زنجان
- ↑ سه نقطه شهادت
- ↑ سایت آیت اله مکارم شیرازی[دائمی اولو باغلانتیلی]
- ↑ مشرق
- ↑ پرسمان دانشجوی
- ↑ لیله القدر. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-12-23. یوْخلانیلیب2013-01-01.
- ↑ ثارالله[دائمی اولو باغلانتیلی]


text:
جان یوجل ۱۹۲۶ ایلینده استانبول دا دنیایه گلدی. سونرا لار آنکارا و کمبریج یونیورسته سینده لاتین و یونان دیلی اوخودی. ۱۹۶۰ ایلیندن بیرشاعر اولاراق استانبولدا یاشایب یازدی. او عمرونون سون ایللرین ترکیه نین داچتا جزیره سینده یاشادی و ۱۹۹۹ دا او جزیره ده دنیادان گئدی.
May 31, 2015
هر شئی سنده گیزلین
ترکیه شاعری: جان یوجل- چئویرن: بهرام حسینی
جان یوجل ۱۹۲۶ ایلینده استانبول دا دنیایه گلدی. سونرا لار آنکارا و کمبریج یونیورسته سینده لاتین و یونان دیلی اوخودی. ۱۹۶۰ ایلیندن بیرشاعر اولاراق استانبولدا یاشایب یازدی. او عمرونون سون ایللرین ترکیه نین داچتا جزیره سینده یاشادی و ۱۹۹۹ دا او جزیره ده دنیادان گئدی.
یئرین سنی چکدیغی قدر آغیرسان
قانات لارین چیرپیندیغی قدر یونگول…
قلبینین وردوغی قدر جانلیسان
گوزلرین اوزاقی گوردوغی قدر گنج…
سئودیکلرین قدر یاخچی سان
نفرت ائتیکلرین قدر پیس…
نه رنگ اولورسا اولسون، قاشین گوزون
قارشینداکینین گوردوغودور رنگین…
یاشادیغلارینی قازانج سایما:
یاشادیغین قدر یاخینسان سونونا؛
نه قدر یاشارسان یاشا،
سئودیگین قدردیر عمورون…
گوله بیلدیغین قدر خوشبخت سن
کئدرلنمه بیل کی آغلادیغین قدر گوله جکسن
اصلا قورتولدی سانما هرشئی،
سئودیگین قدر سئویله جک سن.
گونشین دوغوشوندادیر طبیعتین سنه وردیگی دگر
و قارشینداکینا دگر وردیگین قدر انسان سان.
بیر گون یالان سویله یجک سن اگر
قوی قارشینداکی سنه اعتماد ائدیگی قدر اینانسین.
آی ایشیقیندا دیر سئوگیلی یه یئتیشن حسرت
و سئوگیلینه حسرت قالدیغین قدر اونا یاخینسان
یاددان چیخارتما یاغیشین یاغدیغی قدر ایسلاقسان
گونشین سنی قیزدیردیغی قدر ایستی.
اوزووی یالنیز حس ائتدیغین قدر یالنیزسان
و گوجلو حس ائدیغین قدر گوجلو.
اوزووی گوزل حس ائتدیگین قدر گوزل سن..
بو دیر یاشام!
بودور یاشاماق، بونی یاداسالدیقین قدر یاشارسان
بونی اونوددوغوندا آلدیقین هر نفس قدر اوشورسن
و قارشینداکینی اونوتدوغون قدر تز اونوتولورسان
چیچک سولاندیقی قدر گوزلدیر
قوشلار اوخودیقی قدر سئومه لی
کورپه آغلادیقی قدر کورپه دیر
و هر شئیی اورگندیقین قدر بیلیرسن، بونی دا اورگن،سئودیگین قدر سئویلیرسن .


text:
">
YOUR WEBSITES NAME
Anadili beinhaltet die Wünsche der süd-aserbaidschanischen Bevölkerung. Sie hat keine Beziehung zur Parteien und Vereinene
Die Selbstbestimmung ist unverzichtbares Recht des SÜD -azerbaidjanischen Volkes
Anadili qəzetəsi
Bonn- Germany, 30-ci
il , نجی ایل 30
ایل لیک آرشیوی 30 آنادیلی نین ـ Anadinin 30 illik arşivi
Milletler arası bilgi toru = Mabtor ـ İnternet) ـ (Internet ـ مـیـللتـلر آراسـی بـیلگی تـورو = مـابـتورـ,v
WWW.anadili.com : مابـتور عنوانیمیز
anadili@aol.com
Copyright © 1984 by "Anadili" . All Rights reserved . E-Mail : anadiliqanadili.com
ILGÖR"Təqvim"gapağı
2014-1393"
1393-ایـلگور(تقویم )قاپاغی2014 ـ
Tarixi günlər (il gözgüsü)
حورمتلی
وطنداشلار، مستملکه چی ،ایرقچی ، تئروریست ـ فوندامنتالیست تئهران
رئژیمی آذربایحانلی نین دیریسینده نده نیفرت ائدیر ، اولوسونده
نده ، آذربایجانلینی، اونون بوتون وارلیغینی دا یوخ ائتمک ایسنته ییر
. میللتیمیزین بئله تاریخی و میـللی ثروتلری مستملکه چی رئژیــم
طرفیندن داغیدیلیـب یوخ ائدیلمکده دیر. موغاندا جـانـانلــی
کندینده تاپیلان ،دونیادا میپثلی گورونمه
میش ایکینجی مومیانین دا، یوخ ائدیلیب، هارا آپاریلدیغی حاقدا بیلگی
سی معلوماتی اولانلار،ائله جه ده چیخدیغـی یــئرین شکیللری نی
آنادیلی غزئتی نین عنوانینا گونده ره بیلیرلر . بیز بو
معلوماتی بیئن الخالق قوروملارین اختیاریندا قویا بیله
ریک. بو میللی وظیفه نی یئرینه یئتیره نلره مینتدارلیغیمیزی بیلدیرمک
ایسته ردیک. خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی بیرینجی مومیا ،آذربایجانین
خانیم شاهلاریندان اولموش اونون مومیاسی خییوو شهری نین یاخینلیغندا
تاپیلمیش ،کوردلر طرفینده ن یوخ ائدیلیب ،آلتین جیکاسی ،سینه ،بویون باغی ،
سیرقا وه باشقا جواهراتی،اونون یئشی یی نین ایچینه چکیلمیش
واراق آلتین ، وآلتین سیکه لری آلمانا گتیریلیب بون دا کی ایران ائلچیلی یی
واسیطه سیله ساتیلمیشدیر
http://video.google.com/videoplay?docid=7621684977698500744&ei=
_9FsSdHMEZSCiwLb0_maDw&q=xomarli&hl=en. شوجثیلی
سولطانی / گونئی آذربایجان . موغان . جانانلی کندی
یئنی اورتا دوغو(شرق) پیلانی، یوخسا فاجیعه سی؟
Yeni ortadoğu pıganı,yoxsa faciəsi
تاسوفله اوزلرینیو دئموکراسی نین اینسان حاقلاری نینن طرفداری کیمی گوستره ن
آمئریکا وه غرب اولکه لری نین . تاسوفله کئچه ن ایلده
گوتورد.کلری آددیملار بو ایدعانی تصدیق ائتمیر. 36 به ری بو منطقه ده
گوتوزولن آددیملار دینی فاناتیزمی کوروکله مک ، اینسانلارین دینی
ایناجلارینی مقصدلی فایدالانماغا خیدمت ائتمیشدیر
آردی وار.


text:
اویان نیوز : دادلیلار(شیرینی)،قندندن دولو بیر قیدا دیرلار. قند،فرقلی شکیللرده، بدنه گیره بیلر،کسکینلیک له، قند،بدنه لازیم و اؤنملی(مهم) دیر، اما قندین یوخاری قاتدا توکتیمی (مصرف)،چئشیدلی(مختلف) خستهلیکلره(بیماری) سبب اولور.یوخاری قاتدا قند، بئیینین(مغز) ایشلمینه(عملکرد) ضرر وورار ،آراشدیرمالار اساسیندا، قنددن دولو بیر یئمک رژیمی،بئیینین ایشلمینده بوزوقلوق(اختلال) یارادابیلر،بو بوزوقلوق ،حافیظه و اؤیرنمه (یادگیری)ده اؤزونو گؤستهریر(نشان می دهد)،یعنی،یوخاری قاتدا قندین توکتیمی، اؤیرنمه و حافیظهده بوزوقلوق یارادا بیلر. دئمهلیدیر دئدیگیمیز سورون(مسئله)،قندین ضررلرینیدن بیریسیدیر، باشقا ضررلرینی بیلمک ایستهییرسیزسه،آشاغیدا یازیلمیش یازینی اوخومالیسینیز.
وئردیگی انرژی،قالیرگی و دهیرلی دئییل !
دادالیلاردا اولان قند،بدنه انرژی وئریر،اما بو انرژی قالیرگی دئییل وتئز آرادان گئدیر.بو کئچیجی(موقت) انرژی بیتهرک،یورغونلوق و آجلیق حیسسی اینسانا گلیر،بو اوزدن ؛یئنهدن دادلی و قندلی یئییمتیلرین توکتیمینه ماراقلانیرسینیز(علاقمند).
یوخاری قاتدا قند توکتیمی، دیابته یول آچار
قندلی یئیهجکلر(خوراکی)،یوخاری قاتدا بدنه کالری وئریر، بو اوزدن؛ چکی آرتیقلیغینا(اضافه وزن) ندن اولور، تاسوفله، چکی آرتیقلیغی، دیابت خستهلیگینه یول آچا بیلر.
سرطانا یول وئرهر
تصفیه اولونموش قندلر ویا فوروکتوزدان(بیرنؤوع قند)دولو اولان یئیهجکلرین توکتیمی،انسولین اؤلچومونون(میزان) کونتورولوندا بوزوقلوق یارادار. انسولیننین حدن آرتیق تولیدی،تومورلارین بؤیومهسینه(رشد) سبب اولور، بواوزدن، سرطانا یول آچیر.
جوش وآکنه
سون آراشدیرمالار؛ قندلی قیدالارین توکتیمینی،جوش و آکنهلرین چوخالماسینان ایلگیلی بیلیر.
قایناق : بیلیم سسی


text:
آذربایجانین آنکارا ائلچیسی آتاندی
داها اؤنجه نور سلطان ائلچیسی اولان رشاد محمدوو، آذربایجانین آنکارا ائلچیسی اولدو
آذربایجان جمهورباشقانی ایلهام علییئو، رشاد محمدووو آنکارا ائلچیسی اولاراق گؤرهولندیردی.
آذربایجان جمهورباشقانلیغینین رسمی اینترنت سایتیندا یاییملانان فرمانا گؤره، داها اؤنجه (قازاخیستان) نور سلطان ائلچیسی اولان رشاد محمدوو، آذربایجانین آنکارا ائلچیسی اولدو.
ایلهام علییئو، بیر باشقا فرمان ایله ۲۰۱۷ده آنکارا ائلچیسی تعیین ائتدیگی خزر ابراهیمی مرکزه آلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
آذربایجانین ارمنیستانا قارشی ائتدیگی شیکایتین محکمهسی باشلادی
آذربایجانین ارمنیستانا قارشی اولوسلارآراسی عدالت دیوانیندا ائتدیگی "عرق آیریمچیلیغی" شکایتی ایله باغلی محکمه پروسهسی باشلادی
آذربایجان جمهوریتینین مستقیللیگینی برپا ائتمهسیندن ۳۰ ایل اؤتور
بو گون آذربایجان تکجه سوسیال-اقتصادی ایستیقامتده دئییل، بیلیم، اینجهصنعت و مدنیت ساحهسینده ده دونیانین سرعتله اینکیشاف ائتمکده اولان گنج دؤولتلریندن بیریدیر
گنجه، شهیدلرینی آندی
گنجهیه اوزاق منزیللی موشکلرله ائدیلهن سالدیریلاردا ۲۶ وطنداش اؤلدورولدو، ۱۳۰ نفر یارالاندی


text:
ایشلدن دانیشیغی:Taymaz 2080
سلامدَییشدیر
اؤز ویکیزه خوش گلیبسیز. ایلک، چالیشمالاریز اوچون سیزدن تشکور ائلیرم. بیر نوکته واردیر، مقاله یاراداندا یالنیز بیر آدی ایشلدین. سلول، حوجره و حوجره(گؤزه) هامیسی بیر مقاله دیرلر و بونون اوچون گرک داها->داشی ایله یالنیز بیر آدا داشینسینلار.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۳۱ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC)
- داشینمیرلار! من چالیشارام یولون تاپام.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۳۱ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC)
- مقالهنین آیری آدلاریندا اولان صفحهلرده مقالهنی سیلیب یئرینه میثال اوچون بونی قویوز:
- داشینمیرلار! من چالیشارام یولون تاپام.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۳۱ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۵۷ (UTC)
#REDIRECT [[جانلی لار]]
- من جانلیلار صفحهسینه بو ایشی گؤردوم.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۳۱ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۷:۰۳ (UTC)
ایمضالامادَییشدیر
تشکور ائدیرم. جیسارت دیر ویکیده بحث صفحهلرینده نئچجه وقت سورا گلیب باخاندا یازیلارین کیم یازماغی راحات بللی اولماغ اوچون یازینین سونوندا اونو ایمضالاماق گرک دیر. ائدیت ائدنده اوست منودا بیر دوگمه واردیر کی قلم شکلینده دیر و ایمضالاماق حالین گؤستریر. اونا کلیک ائتمک ایله یازیلاریزی ایمضالایا بیلرسیز.--Arslanteginghazi (دانیشیق) ۳۱ جولای ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۴۰ (UTC)


text:
نفتچی باکی فوتبال کولوبو
نفتچی فوتبال کولوبو یا دا نفتچی باکی پئشهکار فوتبال کولوبو — آذربایجانین باشکندی باکی شهرینی تمثیل ائدن، آذربایجان جومهوریتینین ان اۇغورلو پئشهکار (حرفهای) فۇتبول کلۇبودور. نفتچی کولۇبو قاراباغ کولۇبو ایله یاناشی بۆتون آذربایجان چمپیوناتلاریندا ایشتیراک ائدن ایکی تاخیمدان بیریدیر.
"نفتچی" تاخیمی اؤلکه میقیاسیندا بۆتون یاریشلاردا رکوردا مالیکدیر. بئلکی، ۸ دفعه آذربایجان پرمیر لیقاسینا، ۶ دفعه آذربایجان کوبوکونا و ۲ دفعه آذربایجان سوپرکوبوکونا صاحیب اوْلموشدور. بیرده، تاخیم بئینلخالق میقیاسدا ۱ دفعه بیرلیک کوبوکونا صاحیب اوْلموشدور; بۇ آذربایجان فۇتبول کلۇبلارینین بئینلخالق سوییهده قازاندیغی ایلک کوبوک اوْلموشدور. ۲۰۱۲-جی ایلده، "نفتچی" یوفا آوروپا لیقاسینین پلی-آف مرحلهسینده کیپرین "آپوئل" کلۇبونو ایکی اوْیونون نتیجهسینه گؤره ۴-۲ حسابییلا مغلوب ائدهرک یاریشین قروپ مرحلهسینه وثیقه قازانان ایلک آذربایجان تاخیمی اوْلموشدور. نفتچی ازلی رقیبی، گنجهنین کپز کلۇبوندان سوْنرا، اؤلکهده ان یۆکسک طرفدار سایینا صاحیب فۇتبول کلۇبودور. "نفتچی" تاخیمی اؤز ائو اوْیونلارینی باک سل آرنادا کئچیریر.


text:
تعزیت سوزی
تورکستان حدودیده دینی علملر بوییچه ییریک عالم شیخ محمد صادق محمد یوسف مارچ آیی نینگ 10نچی کونی یورک خسته لیگی سببلی حیاتدن کوز یومدی.
شیخ حضرتلری، صلح و سلام منادیسی و تینچلیک حامیسی بولگن حقیقی اسلام طرفداری و دین بوییچه هرقندی افراط و تفریط گه قرشی ایدی. او اسلام دینی ساحه لریده یوزگه یقین کتاب و یوزلب مقاله مولفی صفتیده، اوزبیکستان و منطقه ده تینچلیک و بیردملیک غایه لرینی ایلگری سورردی.
شیخ محمد صادق محمد یوسف تاشکینت اسلام اونیویرستیتیده اسلام حقوقی کفدره سی بیلن همکارلیک قیلیب، محصل لرگه کلام علمیدن درس اوتردی و بو ساحه نینگ صلاحیتلی متخصصی ایدی. مین بعضا اونینگ درس حلقه لریده بولردیم. او اشعری کلام مکتبی بیلن ماتریدی کلام مکتبی اصول لرینی قیاسی اسلوبده تحلیل قیلیب، ابو منصور ماتریدی نظریه لری اسلام روحی و حیات ایستکلری بیلن کوپراق ماس ایکن لیگینی تلقین قیلردی. بعضا اگر کیلالمی قالسه لر، اولرنینگ التماسیگه کوره درس نی مین دوام بیرردیم. درسلرعرب تیلیده اوتیلردی.
اوزبیکستان دینی ایشلر اداره سی، اوشبو الملی واقعه مناسبتی بیلن نشر قیلگن تعزیت نامه سیده، شیخ محمد صادق محمد یوسف وفاتی بیلن نه فقط اوزبیکستان، بلکه بوتون دنیا مسلمانلری کتته یوقاتیشگه اوچره گنینی بیلدیردی.
بیز شیخ حضرتلری وفاتی مناسبتی بیلن چین کونگلدن اولرنینگ عایله اعضالری، اوزبیکستان دینی اداره سی و برچه مومن مسلمانلرگه قیغوداشلیک و تعزیت اظهار ایتیب، یره توچی مرحوم نینگ روحینی اوز رحمتی بیلن چولغب آلسین دیب ایستک بیلدیره میز.
شرعی جوزجانی
Short URL: https://www.turklar.com/turkic/?p=3454


text:
اینکا ایمپیراتورلوغو
اینکا ایمپیراتورلوغو (اینگیلیسجه: Inca Empire, فارسجا: امپراتوری اینکا ، عربجه: إنكا ، فرانسهجه: Empire inca , آلمانجا: Inka , ایتالیاجا: Impero inca , روسجا: ИMпepия иHkoB) گونئی آمریکادا بیر اسکی دؤولت. اینکا ایمپیراتورلوغو ۱۴۳۸ میلادی ایلینده قۇرولدو و ۱۵۳۳ میلادی ایلینده داغیلدی. اینکا ایمپیراتورلوغو جنوبی آمریکانین آند داغلاریندا یارانان ان بؤیوک ایمپیراتورلوق اوْلموشدور. اینکالرین ایمپیراتولوغو و سیویلیزاسیاسی ۱۴۳۸-جی ایلدن ۱۵۳۳-جی ایلدک ایندیکی پرو، اکوادور، بولیوی، گونئی کولومبیا، شیلینین شیمال ایله اوْرتا بؤلوملری، و شیمال-غربی آرژانتین دا یئرلشیب. باشکندی کوسکو آدلانیب. اینکالرین اهالیسی ۱۴۳۸-دن ۱۵۳۳-جی ایله قدر ۱۲.۰۰۰.۰۰۰ نفردن ۲۰.۰۰۰.۰۰۰ نفره و اراضیسی ۸۰۰.۰۰۰ km²-دن ۲.۰۰۰.۰۰۰ km²-ا قدر اوْلموشدور.
ماراقلی حقایقلاردَییشدیر
بیرده باخدَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ Namnama, Katrina; DeGuzman, Kathleen, "The Inca Empire", K12, USA, archived from the original on 27 February 2008 Unknown parameter
|deadurl=ignored (
|url-status=suggested) (help)CS1 maint: discouraged parameter (link)
- اینگلیسیجه ویکیپدیا


text:
ژان-ماری دقینیه
ژان-ماری دقینیه (اینگیلیسجه: Jean-Marie Déguignet) فرانسهلی یازیچی - .۱۹ ژولای ۱۸۳۴ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۷۱ ایل عومر ائلهییب و ۲۹ اوت ۱۹۰۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی فرانسه دیلینده یازیب.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jean-Marie Déguignet»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ژان-ماری دقینیه گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
یانارداغ
یانارداغ (اینگیلیسجه – خاریجه لاوا، ولکانیک گازلار، داشلار (ولکانیک بومبالار) پوسکوردن، یئر کوره سینین اوست قاتیندا یارانان ژئولوژی ستروکتور دور. ولکان یئرین داخیلینده باش وئرن ژئولوژی دییشیک لیک نتیجه سینده ماگمانین خاریج ائدیلمسی ایله مشایعت اولونور.
ولکان سؤزو قدیم یونان اود اللهٔ ولکانین آدیندان گؤتورولموش دور.
ولکانلا مشغول اولان علمه ولکانولوژیا دئییلیر.
ولکان لار فورما (شیت و یا ستراتوولکانلار، آکتیو (حرکتده اولان، یاتان، سؤنموش)، یئرینه گؤره (یئراوستو، سوآلتی، بوزآلتی) و غیره. اولاراق تصنیف لشدیریلیرلر.
یئرین ۱۰۰ کیلومتر درین لییینده تخمینا ۱۰۰۰ و ۱۳۰۰۰ درجه سیلسیوس آراسیندا دما مؤوجود دور. بۇ ایستی لییین تاثیریندن اریمیش داش قاریشیغی اؤزولو پلاستیک فورمایا مالیک ماگمایا چئوریلیر. دامجی فورمالی ماگما ۵۰ کیلومتر درین لییینه ییغیلیر. تضییق چوْخالدیقجا ماگما یاریقلارلا حرکت ائدره ک لیتوسفرایا داخیل اولور. بۇ یوللا یئرین اوزونه چیخمیش ماگمایا لاوا دئییلیر.
ولکان پارتلاییشی زامانی تکجه کؤزه رنمیش مایع لر یوخ هم ده برک و گاز حالیندا اولان ماده لر خاریجه چیخیر. اکثر حاللاردا ولکان لار کونوس (مخروط) شکلینده اولورلار. ولکانین فورماسی باشقا شکیل لرده اولا بیلیر.
پوکورمه دن سونرا ولکانین آکتیولییی یا دایانیر؛ یا دا او مین ایللر بویو «مورگوله ییر» (mürgüləyir). بۇ زامان ولکانین اؤزونده و اطرافیندا اولان اراضی لرده ماگماتیک اؤزه یین سویوماسی ایله مشایعت اولونان آکتیولیک ساخلانیلیر. بئله آدلانان، پوست ولکانیک دؤور باش وئریر.
بورایا فومارول، ترم، قیزئرلری میثال گؤسترمک اولار.


text:
QUŞ TARİXİNDƏN
آلا قارقا بیر چوخ یئرده و اؤزونه افتخار بیله رک سسینی بوغازینا ییغیب درینلریندن قارقار... قار قار... ائده رک "بوش یئره قارا قارقا ایله قوهوموملوق ائتمه میشم" دئییردی. قارا قارقانین ایسه آلا قارقایا ائیله ده چوخ سایغیسی یوخ ایدی، اونو اؤزوندن آشاغیدا و بیلگیسیز بیر قوش اولاراق دگرلندیرردی، هر زامان اونون اؤز یئرینی توتماغا چالیشدیغینی حس ائدرک اونا قارشی قیسقانچلیغینین یانیندا اونو آلچاقلاماغدان و یئری گلدیگینده اونا "سن چوخ قاغیلداما، سن هئچ بیر شئی بیلمزسن، بیر شئی لر اؤیرنمیشسنسه ده آنجاق منیم سایمده اولوب، یوخسا سن ایکی ائشگین آرپاسینی بئیله بؤله بیلمز ایدین" دئیر و اونون اؤزوندن یوخاری قالخماسنین قاباغینا چیخاردی. بوتون بونلارین یاینیندا بیر ده قارا قارقا ایله آلا قارقانین آرالاریندا، یالنیز آیری قوشلارا گؤرستمک اوچون بئیله اولسا دا، بیر صمیمت وار ایدی. بیر بیرلرینی "قارا جان"، "آلا جان" چاغیراردیلار.
"قوش" تاریخینین بیرینجی ایلینده بیر گوز(پائیز) سحری آلا قارقا یوخودان اویانیب گؤزلرینی اوغوشدوردوقدان سونرا قارا قارقانی اوجا چینار آغاجینین قوزئییه ساری گؤگرمیش ان اوجا قولونون زیروه سینده اوتوردوغونو، آنجاق چوخ پکر و حوصله سیز اولدوغونو گؤرونجه اونون یانینا یاخینلاشیب اونون اوتوردوغو قولون آشاغیسینداکی قولا قونوب و "سحرین خیر اولسون قاراجان" دئیه قاغیلدادی. قارا ایسه هئچ بو دونیادا دگیل کیمی ایدی. آلانین سسینی ائشیتمهمیش کیمی ایدی. بلکه ده اونا "درین فیکیرلرده یم، منیم فیکریمی پوزما" دئیه افاده لنمک ایسده ییردی. آنجاق آلا داها اوجا بیر سس ایله قاغیلدایینجا قارا سول گؤزونون یانی ایله باخاراق آجی بیر قاغیلتی دا "اوتور، سحری تئزدن فیکریمی پوزما" دئیه باغیردی و اوزاق اوفوقلارا گؤز تیکرک دالغیینلیغیندا درینلشدی. آلا قارقا داها دا ماراقلاناراق "یوخسا قارا مندن گیزلین بیر شئی لر تاپیب" دئیه دوشونرک قارا قارقانین اتوردوغو قولون استونه آتلاندی. آنجاق هر زامان اونون قیزلیجه لرینی کشف ائتمک ایسته دیگینده قارشیلاشدیغی کیمی، بو یول دا اونون دیمدیک ووروشو ایله قارشیلاشدی. قارا قارقا وار گوجو ایله آلا قارقانین باشیندان بیر دیمدیک ووراراق اونون اوستونه قاغیلدادی "یوزلرجه یول سنه دئمیشم منین اوتوردوغوم بوداغا قونما، سن هر زامان مندن بیر بوداغ آشاغیدا اوتورمالیسان، باش قارقا منم......" آلا قارقا بیر آشاغیداکی بوداغین استونه آتلاییب، یالواریرجاسینا سوروشدو "آخی بیلمیرم سحری تئزدن سنه نه اولوب، نئیه پکرسن" قارا قارقا درین بیر آه چکیب، باشینی توولادی و اوزون اوزون قار قار چکرک آنلاتدی، "بوردان دوروب باخیرام، قوزیئ دئنیزده، بیر آدادا قوشلار ییغیلیب، بیر ییغینجاق قورورلار، بیرلیکده اؤتمک و بیربیرلریندن جه جه وورماق اؤیرنمک ایسته ییرلر، بلکه ده سونرالاری بیرلیکده اوچاجاق و بیرلیکده سبته ییغاجاقلار...".
آلا قارقا ماراقدان چاتلاییردی، قارا قارقانین اوتوردوغو بوداغا چیخیب اونون کیمی اوزاقدان گؤرونن آدادا قوشلارین یغیلدیغینی گؤرمک ایسته ییردی. آنجاق قارا قارقانین اجازه سی اولمادان یئریندن تئرپنه بیلمیردی. بوندان دا اؤتری بئیله اجازه سیز حرکتلری خاطیرینه هر یول قارا قارقانین دیمدیک ووروشو ایله باشیندا بیر یارا بیراخیلدیغینی و یاراسی توخدادیقدان سونرا یاراینین یئرینه آرتیق لئلک چیخمادیغی اوچون باشی بوتون لئلکسیز قالدیغینی دا یاخچی بیلیردی. بئیله جه قازاندیغی تجربه ده چوخ محمکلشمیشدی و قارا قارقانین اوتوردوغو بوداغا آتلانماقدان چوخ قورخوردو. بوتون بونلارا قارشی ایستگیندن آسیلی اولمادان بیر قار قار قار چیخدی ایچیندن "ایسته ییرسن گئدیم یوولارینی داغیدیم" دئیه قاغیلدادی. قارا قارقا ایسه یوخاریدان باخاراق "سن اوتور یئرینده، من دئیه نه قولاق آس، بیر آز زامان لازیمدیر، واقتیندا من سنه نه ائده جگینی دئیه جگم" دئیه قاغیلدادی و گئنه اوزاق اوفوقا گؤز تیکرک اؤز ایچینده قیغیلداماغا داوام ائتدی، "منسیز... هن...؟، منه مصلحتلشمه میش یغینجاق قوروبلار... هن...؟ بونلار منیم کیم اولدوغومو هله بیلمیرلر... من قوشلارین قوشو، قارقالارین ان قاراسی،.....منیم آتام دونیانین ان قارا قارقاسی ایدی، اونون اوستونه قارا قارقا گئلیب گئتمه میشدی. بوتون دونیا قوشلارینین باشی منم... ایندی ایکی اوچ قانادی قیسسا قوش منه خبر وئرمهمیش یغینجاق قوروبلار هن؟ اونلارا گؤستره رم، اونلارین، ییغینجاغینی پوزارام، آنجاق بیر آز زامان لازیمدیر، بیر آز صبیرلی اولمالییام...
آلا قارقا گئنه ماراقلاندی، قار قار قار... دئدی، یالوارریرجاسینا سوروشدو، "قارا جان، نه گؤرورسن، منه ده آنلاد، هانسی قوشلار وار اوردا؟" قارا قارقا یوخاریدان باخاراق "قوجا بیر طاووس وار، آمما قوجالیغینا قارشین چوخ رنگلی و ساغدیر، قویروغونو آچدیغیندا گونشین گؤزو قاماشیر." دئدی. آلا قارقا یالتاقلاناراق " اونون یئرینه بیز اوتورمالی ایدیک، بیز وارکن نئجه باشقا بیر قوش، قوش ییغینجاغینا باشچیلیق ائده بیلر...؟" دئدی ایسه ده قارا قارقا گئنه اونو باشیندان گوجلو بیر دیمدیک ووردو و باشینا چیغیردی، "بیز یوخ... من ...، بئش یوز یول دئمیشم سنه... من ... من ... من". آلا قارقا قانادینین اوجو ایله لئلکسیز باشینین یاراسینی اؤرته رک گئنه یالتاقلاندی، "باغیشلا قاراجان گئنه سهو اولدو. بیز یوخ من... من ... من...". قارا قارقا داها دا غضبلنرک بو یول ساغ آیاغینین دیرناقلارینی بیر یئره ییغیب، ائله جه آلا قارقانین باشینا بیر قاپاز ووراراق قاغیلدادی "آخماق، سن یوخ،... من... من... من". آلا قارقا سول قانادینین اوجو ایله باشینداکی ایکینجی یارانی اؤرته رک "چوخ باغیشلا، قاراجان، گئنه سهو اولدو. من یوخ، سن... سن... سن" دئیه یاواشجا قیغیلدادی. قارا قارقا گئنه اوفوقلارا گؤز تیکرک اؤز اؤزونه قیغییلداندی، "آهان، قناری ده اوردادیر... ساری بیر قناری..."
قوش تاریخینین گونلری، آیلاری اؤتوردو. قوش ییغیناغی گئت گئده داها دا رنگلنیردی، سیره، طوظی، بیلدیرچین، ساری کوئنک و نئچه نئچه رنگلی و گؤزل اؤتن قوشلار. قارا قارقا ایسه اؤزونو داها دا چوخ یالنیز و کیمسه سیز حس ائدیردی و یولداشلیق ائتدیگی بیر تک آلا قارقادان اورگی داریخیردی. بیر چوخ زامان گلیب قوشلار آداسینین دؤره سینده اوچوب، قار قار ائدیردی و اؤزونون نه قدر گؤزل سسی اولدوغونا فخر ساتیردی. قوشلاردان هئچ بیرینین اونون گلیب – گئتدیگینی و قاغیلتیسینی اؤنمسه مه دیگینی گؤرونجه قارا قارقا داها دا آجیقلانیردی و داها دا اوجا قاغیلداییردی. آنجاق گئنه ده اؤزونه بیر تای تاپابیلمیردی قوش آداسیندا.
قوش تاریخینین بیرینجی ایلینین یای آیلاریندا قارا قارقا آرتیق چوخ صبیرسیزلندی،"دئیه سن منی اؤنمسه ین یوخدور... ایندی من بونلارا گؤستره رم... دئیه قیغیلداندی اؤز ایچینده و قوش آداسینین قیراغیندا بیر سؤگود آغاجینین توم بوداغلارینین اورتاسیندا گیزلنهرک قوش لارین اؤتوشلرینه قولاق آسماغا باشلادی. هر قوش اؤزو بیلدیگی کیمی اؤتوردو، کیمسه کیمسه نین اؤتوشونه توخونموردو، آمما هر قوش اوبیری قوشلارین اؤتوشونو دینله ییر و لذت آپاریردی. قنارینین اؤتوشلرینین ایچینده بیردن بیر "ق" سسی چیخینجا قارا قارقا گیزلندیگی سؤگود آغاجینین بوتاقلارینین ایچیندن چیخیب قناریینین اوستونه یوگوردو. "منه باخ... "ق" دئمک ایله منی می قصد ائدیرسن؟" دئیه قاغیلدادی. قناری "جورت جورت جورت ... من سنی تانیمیرام، سنین بوردا یئرین یوخدور. چیخ گئت ایشیوه" دئدی. قارا قارقا داها دا اوجا قاغیلدادی ""ق" منیم آدیمین باشی دیر، سن بیلمیرسن من قارقایام...". قناری گئنه او ملایم سسی ایله "من نه ایله ییم سن قارقاسان، قارقا ایسن چیخ گئت آیری یئرده قاغیلدا..." دئدی. قارقا ایسه قنارینین آغزیندان چیخان هر "ق" نی اؤزونه صاحب چیخیر و داها دا غضبلنیر دی، "منه باخ! سینین بوغازینی ییرتارام ها... بو قدر "ق" دئیه اؤتمه" قناری بیر آز ساغینا سولونا باخدی. قوش آداسیندا اونون ایله فیکیر یولداشلیغی ائدن چوخ قوش وار ایدی، آنجاق هئج بیریسی یاخینا گلمه دیلر. بیر پاراسی دا قارا قارقا ایله اوز به اوز اولماماق اوچون اوچوب اوزاقلاشدیلار. قناری اؤزونون قارا قارقا قارشیسیندا یالنیز بیراخیلدیغینی گؤردو، آنجاق هئچ قورخوسو یوخ ایدی. سسینی داها دا اوجالتدی،"منه باخ قارقا... هر "ق" سنه خطاب دگیل، من "ق" دئییرایسم دئیرم. سنه ده هئچ مربوط اولان دگیل ایستر ایسم مین یول "ق"، "ق"، "ق" دئییرم. "ق" قجله دیر، "ق" قمری دیر، "ق" قیرقی دیر......سن کیمسن کی "ق" دئییلنده اؤزونو میدانا آتیرسان؟ بو دئیش توخوشا قوشلاردان بیر نئچه سی سوگود آغاجینین یانینا گلدیلر و اوزاقدان باخماغا باشلادیلار. قناری بیر اونلارا باخدی، بیر قارا قارقا یا. قوشلاردان بیر نئچه سی اؤز آرالاریندا جیک جیک جیک ائتمه گه باشلادیلار، "قناری حقلی دیر. هر "ق" قارا قارقا دئمک دگیلدیر" آنجاق هئج بیریسی قنارییه یان چیخماق اوچون قارا قارقایا کسین بیر قارشیلیق وئرمه دی. قارا قارقا ایسه اؤزونو میداندا تک اؤتن قوش گؤردو و قا نادلارینی چیرپا چیرپا قنارینین استونه یوگوروب دیمدیگی ایله اونون قانادینی یارالادی. آیری قوشلار دا بئیله گؤرونجه اوچوب گئتدیلر و یارالی قناری نی یالنیز بیراخدیلار.
او گون قوش تاریخینده قارا بیر گون ایدی. قناری اؤزونون یولداشلاری طرفیندن قارقا قارشیسیندا یالنیز بیراخیلدیغینی گؤرونجه یولداشلاریندان سینیخدی، اوندان سونرا آرتیق قاباقکیلار کیمی شوق ایله اؤتموردو. قارا قارقا ایسه اؤزونه آیاق یئری تاپمیش کیمی گئدیب آلا قارقانی دا گئتیردی. آلا قارقا ایله قارا قارقا سؤگود آغاجینین سیخ بوداغلاری آراسیندا گیزلندیلر و اؤز آرالاریندا صحبتله شه صحبتله شه قوش آداسیندا اولوب کئچنلری گؤزدن کئچیریر و اؤزلرینی اورتایا آتماق اوچون فرصت آختاریردیلار. "گؤردون آلا، من سنه دئئیردیم ته لسمه، من بیر یول تاپارام..."، "بله، قاراجان من سنین چوخ آغیللی اولدوغووا ایمان گئتیرمیشم. سن هر باجادان گیره بیلرسن" ،"دئمک کی هر زامان منی دینله یه جکسن، سن هئچ بیر شئی دئمه، من سنی قاباغا سالاجاغام، سن قاباقدا گئدهجکسن، آنجاق هر زامان قولاغین منده اولسون"، "باش اوسته قاراجان"... بیر نئچه آی کئچدیکدن سونرا، بیر سحر تئزدن قارا قارقا دیمدیگی ایله یاواشجا آلا قارقانین باشینا ووراراق اونو یوخودان اویاتدی، "سوسس... سسین چیخماسین، بیر شئیلر ائیشیدیرم. قوشلار یاخیندا بیر یئره یغیشیب بیرلیکده اؤته جکلر، من ده یاواشجا بوردان بو بوداغلارین آراسیندان قاغیلدایا قاغیلدایا اونلارا قاریشاجاغام، آمما سن هله سس چیخاتما. دور من اؤزوموزه یئر آچیم، سونرا... آلا قارقا، یاری یوخولو ایکن قارا قارقانین بیئله بیر خبری هاردان آلدیغینا حیران اولدو، چکینه رک یاواشجا قیغیلدادی "هاردان بیلیرسن؟" قارا قارقا گئنه غضبلندی، "سن قاریشما، منیم بیلدیکلریمی سن یوز ایل سونرا دا بیله بیلمهزسن" آلا قارقا گئنه چاره نی یالتاقلیقدا گؤردو،" باش اوسته قارا جان..."
بیر نئچه گون سونرا قوشلاربؤیوک سوگود آغاجینین کؤلگه سینده ییغیشیب بیرلیکده اؤتمه گه باشلادیلار. قارا قارقا یاواش یاواش سوگود آغاجینین سیخ بوداغلاری آراسیندان سوزه سوزه ائشیگه چیخدی و اوزاقدان قوشلارین اؤتوشلرینی دینله مه گه باشلادی. قوشلاردان بیر پاراسی اونو گؤردولر. آنجاق اونون چاغیریلمامیش بیر قوناق کیمی اوزاقدان اوتوروب دینله مه سینه گؤز یومدولار. قارقا بو فرصتدن استفاده ائدیب یاواشجا بیر "قیغ" دئدی "من بوردان اوزاقدان سیزین اؤتوشلرینیزی دینله سم، سیزی اینجیتمیرم کی؟" دئیه یالتاقلاندی. قوشلار ادبسیزلیک اولماسین دئیه "اولسون، اوردان اوزاقدان اوتوروب دینله یه بیلرسن" دئدیلر. بیلدیرچین اعتراض اولاراق قیققیلداماغا باشلادی، قیقیق.. قیققیق... قیقیقیق... قارقانی من تانییرام... قارقانی من تانییرام... قوشلار یا بیلدیرچینین اعتراضینی ائشیتمه دیلر، یا دا اؤنمسه مه دیلر... آنجاق قارا قارقا بو اعتراضدان چوخ غضبلنمیشدی. گئجه لری ایلان ووران یاتسا دا او یاتابیلمیردی. اؤز اؤزونه دگئینیردی، "منه اعتراض ائدن ده اولور، منی یاخیندان تانییریمش بیرقانادی قیسسا قوش، من اونا گؤسته ررم...".نئچه گون سونرا تصادف اثری توربا بولبولونه راست گلدیگینده زهرینی اونا توکموشدو، "منه باخ، او بیلدیرچینه خبر وئر، اونو آختاریرام، توتسام دریسینی سویاجاغام...
قوش تاریخینین ایکینجی ایلینده، بیر سونراکی بیرلیکده اؤئتمه گونونده قارا قارقا آرتیق گیزلنمه ده ن، چکینمه دن، اوتانمادان آلا قارقانی دا یانیندا گئتیرمیشدی، و هامیدان دا داها اوجا سس ایله قاغیلداماغا چالیشیردی"اؤتن قوش من دگیل ایسم، مندن باشقا کیمدیر بوردا اؤته بیلن؟؟؟؟؟" ، "بیزه، دئملی منه و منیم آلا یولداشیما، بو توپلومون یوخاری باشیندان خاص بیر یئر آییرمانیزی ایسته ییرم...
قارا قارقا آلا قارقانین قولاغینا فیسیلدادی: "گؤردون...؟ سن منه قولاق وئر، ایندی سوگود آغاجینین باش بوداغینا قون اورادان ذیلله مه گه باشلا. نه قدر ائده بیلیرسن چوخ ذیلله... بو بیزیم تاریخیمیز اولاجاق. اوبیری قوشلار بورایا ذیلله میرلر. بیر نئچه واقت سونرا " بورا اصلینده بیزیم آدامیزدیر دئیه حق قازاناجاغیق". "باخین بو آدادا بیزیم ذیلیمیزدن باشقا بیر ذیل یوخدور" دئیه جه ییک و ... بو آدادا ان ائسگی ذیل بیزیم ذیلیمیزدیر دئیه اثباتلایاجاغیق" .آلا قارقا سئویندیگندن اؤزونو ساخلایابیلمه دی و "او زامان بو آدانین باش قوشو بیز اولاجاغیق" دئدی. قارا قارقا ایسه گئنه غضبلندی، "آخماق بیز یوخ، من... من... من".
قناری ایسه بیر یاندان قارقالارین بو قدر اوزسوزلوگونه بیر یاندان دا اوبیری قوشلارین قیدسیزلیگینه دایانابیلمه میشدی و چوخدان اوچوب اورالاردان اوزاقلاشمیشدی.


text:
پاندا بالاسی چایدا بوغولدو
چین-ده بیر پاندا بالاسی سئل فلاکتینده قاچماغا جهد ائدرکن دوشدوگو چایدا بوغولدو.
چین-ده بیر پاندا بالاسی سئل فلاکتینده قاچماغا جهد ائدرکن دوشدوگو چایدا بوغولدو.
سیچوان ایالتینده کی طبیعی حیاتی قوروما مرکزینده کی چایدا 15 کیلوگرم چکیسینده اؤلو پاندا بالاسی تاپیلیب.
بؤلگهده بیر هفتهدیر تأثیرلی اولان یاغیشین سبب اولدوغو سئل فلاکتیندن قاچماغا جهد ائدن پاندانین چایا دوشهرک بوغولدوغو بیلدیریلیب.
پاندانین اولدوغو مرکزده یئنی اؤلوم حاللارینین قارشیسینین آلینماسی اوچون تدبیرلر گؤرولوب.
قئید ائدک کی، نسلی کسیلمکده اولان پاندالار چین-ین شیمال سیچوان، جنوب گانسو و شانخی ایالتلرینین داغلیق بؤلگهلرینده یاشاییر.
دونیادا سادهجه 1900 پاندا قالدیغی گومان ائدیلیر.
چینده سون گونلر یاغان گوجلو یاغیشلارا گؤره یارانان سئل فلاکتینده 16 نفر حیاتینی ایتیردیکده 92 مین نفر تهلوکهسیز بؤلگهلره آپاریلدی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهده کوروناویروس ایله باغلی سون دوروم - ۲۱ اکتبر ۲۰۲۱
تورکیهده بو گونه قدر وورولان بیرینجی، ایکینجی و اوچونجو دوز واکسن ساییسی ۱۱۴ میلیون ۸۰۷ مین ۷۷۴ اولدو
"ترت وورلد فوروم"دا ایقلیم بحرانی ایله مبارزه یوللاری دارتیشیلدی
"پرزیدنت رجب طیب اردوغانین پاریس ایقلیم آنلاشماسینین اونایلاماسی ایله باغلی آچیقلاماسی چوخ اؤنملی ایدی"
سیگارین بیر ضرری داها اورتایا چیخدی
سون ائدیلهن آراشدیرمالار، سیگارین ضررلرینین انفارکتوس و سرطان ایله محدود اولمادیغینی بیر دفعه داها گؤزلر اؤنونه سردی


text:
سول بامبا
سول بامبا (اینگیلیسجه: Sol Bamba) (دوْغوم:۱۳ ژانویهٔ ۱۹۸۵ (۳۶ یاش) ایوری-سور-سن) بیر فوتبالیست. کاردیف سیتی فوتبال کولوبو و فیل دیشی ساحیلی میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب. فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۰ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ EFL: Retained list: 2015/16 (PDF). English Football League. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2 December 2016. یوْخلانیلیب29 June 2016.
قارداش پروژهلرده سول بامبا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۸۵-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- پاریسن ژرمن کولوبونون اویونچولاری
- هیبرنین کولوبونون اویونچولاری
- لستر سیتی کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۰ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۰ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- ۲۰۱۲ آفریقا میلتلر کاپی اویونچولاری
- ترابوزاناسپور کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- لیدز یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- کاردیف سیتی کولوبونون اویونچولاری


text:
اویان نیوز: آمریکا، روسیانین اوکراینا یؤنلیک چابالارینی پیسلهییب. آمریکا پرزیدنتی باراک اوباما، روسیا پرزیدنتی ولادیمیر پوتینله تلفوندا ۹۰ دقیقه بویونجا اوکراینی دانیشدی.
آغ ائودن ائدیلن آچیقلامایا گؤره، اوباما، گؤروشمهده، روسیانین، اوکراینین اگمنلیگی و اراضی بوتؤولوگونه قارشی آچیق پوزولماسینین دویدوغو درین قایغینی دیله گتیردی.
آچیقلامادا، “آمریکا، روسیانین اوکراین تورپاقلارینا یؤنلیک نیظامی مداخیلهسینی قیناییر” ایفادهسی ایستیفاده ائدیلدی.
آمریکان رهبرلیگینین باسقینی آزادما چاغیریسیندا اولدوغو یازیلان آچیقلامادا، روس عسگرلرینین اوکراین کیریم مختار جمهوریتیندن چکیلمهسی و اوکرایندا بنزر چابالاردان قاچینماسی لازیم اولدوغو ایفاده ائدیلدی.
اوبامانین پوتینی خبردار ائتدیگی گؤروشمهده، روسیا رهبرلیگینین اؤلکهده یاشایان روسلارا قارشی اتنیک حرکتلرین ناراحاتلیغی داشینماسی وضعیتینده، اوکراین حکومتی ایله باریش بیر شکیلده اونسیته گئچیلهبیلگی ایفاده ائدیلدی.
اوباما، روسیا و اوکراین آراسیندا اولوسلار آراسی اورقانلار نزدینده عاجیل دیالوق گؤروشمهلری باشلادیلماسی موضوعسوندا واشینگتون رهبرلیگینین ده بونا قاتیلماق اوچون حاضیر اولدوغونو چاتدیردیغی قید ائدیلدی.
آمریکا پرزیدنتی، روسیانین موجود رفتارینا داوام ائتمهسی حالیندا اؤلکهنین اولوسلار آراسی توپلومدا دوروشونون منفی تاثیرلنهجگینی چاتدیردی.
آغ ائو واشینگتون رهبرلیگینین، بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینین گوونلیک شوراسی، ناتو و آوروپا گوونلیک و امکداشلیق تشکیلاتی ایله گؤروشهجگینی ایفاده ائتدی.
اوباما رهبرلیگی آیریجا، گ-۸ اوچون گؤرولن حاضیرلیق اجلاسلارینا قاتیلیمی دایاندیراجام؛ روسیانین رفتارینی داوام ائتدیرمهسی وضعیتینده سیاسی و اقتصادی تجرید ایله قارشیلاشا ایفاده ائتدی.
آغ ائو، آمریکان رهبرلیگینین اوکراین ایله بیرلیکده ایشه داوام ائدهجگینی؛ تکنیکی و مالی یاردیملارین یانیندا ثابتلیک اوچون اولوسلار آراسی پول صاندیغینین اؤلکهیه دستک وئریلهجگینی آچیقلادی.
باشقان اوباما آیریجا، فرانسا پرزیدنتی اولاند ایله ده تلفون گؤروشمهسی ائتدی.
آغ ائوین آچیقلاماسیندا لیدرلرین اوکراینین مستقیللیگی و اراضی بوتؤولوگونه حؤرمت گؤستریلمهسی موضوعسوندا فیکیر بیرلیگینه چاتدیغی و روسیانین مداخیلهسیندن درین ناراحاتلیق دویولدوغو ایفاده ائدیلدی.
اوکراین ایقتیصادینین ثابتلیگی اوچون ائدیلهجک دستک و کؤمک اوچون لیدرلرین بیرلیکده چالیشاجاغی ایفاده ائدیلدی.


text:
ارریا
ارریا (ایتالیاجا: Orria) ایتالیا اؤلکهسینده بیر یاشاییش منطقهسیدیر. دنیز سوُلاری سَویهسیندن ۵۴۰ متر یۇکسکلیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 1161 نفر ایمیش.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ (ایتالیا دیلینده) The frazioni of Orria (municipal website)
- ↑ (ایتالیا دیلینده) Source: Istat 2011
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ (ایتالیا دیلینده) Territory and history of Orria (municipal website)
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Orria»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده ارریا گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
هیدروکسیلآمونیوم فوسفات
هیدروکسیلآمونیوم فوسفات (اینگیلیسجه: Hydroxylammonium sulfate) بیر شیمیایی ماده. آغ، کریستال حالتینده تاپیلار.هیدروکسیلآمونیوم فوسفات اوکسیژن بیلشیکلری، سولفاتلار و هیدروژن بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hydroxylammonium sulfate»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده هیدروکسیلآمونیوم فوسفات گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
کولورید پنتاآمین (نیتروژن) روتنیوم (II)
کولورید پنتاآمین (نیتروژن) روتنیوم (II) (اینگیلیسجه: Pentaamine(dinitrogen)ruthenium(II) chloride) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز و برک جیسم حالتینده تاپیلار.کولورید پنتاآمین (نیتروژن) روتنیوم (II) نیتروژن بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pentaamine(dinitrogen)ruthenium(II) chloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده کولورید پنتاآمین (نیتروژن) روتنیوم (II) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
رومی اعداد
روم سای سیستمی — قدیم رومدا ایستیفاده ائدیلن سای سیستمی. سیستم قدیم دؤورلردن ایستیفاده ائدیلمیش، اورتا عصرلرده معین قدر دَییشدیریلمیش و موعاصیر وضعیته دوشموشدور.
بۇ سیستمده رقملری مووافیق حرفلرله اوز ائدیرلر. روم رقملری اساساً نؤمررلنمیش سیاهیلاردا، سیفربلاتلاردا، تاریخلرین یازیلماسیندا ایستیفاده اولونور.
سمبوللاریدَییشدیر
روما رقملرینین یازیلیشیندا ۷ سمبولدان ایستیفاده اولونور
بۇ سمبوللار تکرارالانما اوصولو ایله عرب رقملرینین یازیلماسیندا ایستیفاده اولونور. لاکین بعضی حاللاردا قیسالاشدیرماق اۆچون یئردییشمدن ده ایستیفاده ایستیفاده اولونور. مثلاً ۴ رقمی قیسا اولماسی اۆچون اونو IIII یوخ IV-جو کیمی یازیرلار؛ ۴۰ رقمی ده همچینین XXXX یوخ، XL کیمی یازیلیر. ۵ میلیوندان یوخاری رقملرین یازیلیشی موختلیف جور اولور.