text:
اویان نیوز:
تورکان اورمولو
“ ۱۹۹۵ پئکین کونفرانسی و ایران اؤرنگی ”
گیریش
۲۵ نویابر ۱۹۹۹-جی ایلده، بیرلشمیش میللتلر طرفیندن دونیا قادینا قارشی زوراکیلیقلا موباریزه گونو اولاراق اعلان ائدیلدی. قادینا قارشی زوراکیلیق و بو ایشله موباریزه طبیعی کی بو تاریخدن باشلانمامیشدیر. ائله کی، ۱۹۴۵-جی ایلده قورولان بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتی ۱۹۴۶-جی ایلده قادینین ستاتوسو آدلی کومیسیونو قوردو و اورادا قادینین اینسان حاقلارینین قورونماسی و گلیشتیریلمهسی اوچون اؤنملی آددیملار آتدی. بئلجه زوراکیلیقلا موباریزهنین و بو قونو اطرافیندا اولوسلاراراسی و اؤلکهلرین ایچیندهکی چالیشمالارین گوندن گونه چوخالدیغینا و قونونون داها آتریق جیددی اینجلنمهسینه شاهید اولوروق.
ماراقلی اولان خوصوص بوردادیر کی، قادینا قارشی زوراکیلیقلا موباریزه اؤزل اولاراق دونیانین بللی اؤلکهلرینه یا دا میلتلرینه عایید دئییل. سادجه زوراکیلیقلا موباریزه یوللاری و زوراکیلیغین نؤولری فرقلیدیر. تأسوفله قادینا قارشی اریل گوج یعنی ائرککلر طرفیندن ائدیلن باسقی و زوربالیق نه بللی بیر زامانا، نه ده بللی بیر یئره خاص دئییل. آنجاق مدنیت گرگی و بو گون گلیشمیش و سیویل اینسانین موکممل، ائشیت و اوستون بیر حیات یاشاما آرزوسو سببی ایله گونوموزون آییق اینسانی زوراکیلیق کیمی وحشی و ایلکل داورانیشلارین یوخ اولماسی اوچون جیدییتله چالیشماقدادیر.
قادینا قارشی زوراکیلیق چوخ بیلیندیگی کیمی سادجه فیزیکسل زوراکیلیق دئییل. بیرباشا وورماق و فیزیکی زوراکیلیغین یانیندا دویغوسال زوراکیلیق، ائکونومیک زوراکیلیق، جینسل زوراکیلیق، سیمگسل زوراکیلیق و اشیا زوراکیلیغی کیمی زوراکیلیقلارین هر بیری اؤز نؤعونده آیری- آیری اینجلنمهسی گرکن قونولاردیرلار.
بو گون قادینا قارشی زوراکیلیق قونوسو دونیا سویییهسینده ایستر دؤولتلر، ایسترسه ده فردلر طرفیندن فرقلی- فرقلی ساحه لرده آنالیز ائدیلیب، سورونا حل یولو تاپماق اوچون اینجلنمکدهدیر. آکادئمیک ساحه لرده پیسیخییاتریدن و طیببدن توتموش تاریخ و جوغرافییایا قدر فرقلی آلانلاردا اوزمانلار بو قونونون ندنلرینی و چؤزوم یوللارینی آختارماقدادیرلار.
شوبههسیز، قادینا قارشی زوراکیلیقلا موباریزهنین ان اؤنملی آلانلاریندان بیری ده حوقوق آلانلاردیر. ایستر اؤلکه ایچی، ایسترسه ده اولوسلاراراسی دوزنلمهلرده قادینا قارشی زوراکیلیقلا ایلگیلی یاسال و قانونی دوزنلمهلر، حوقوقی دوغاسی و پراتیک گوجلرینین وار اولماسی ندنی ایله توپلوملارین گوون و دینجلیگینی قازانماقدا گوجلو رول اویناییر.
فرقلی اؤلکهلر، عاییله ایچی زوراکیلیق و گئنل اولاراق توپلومدا قادینا قارشی زوراکیلیقلا ایلگیلی اؤلکهیه مخصوص و اؤلکه ایچریسینده کئچرلی اولان قانونلار قبول ائدیب یاسال دوزنلمهلری ایجرایا قویوبلار. بو کیمی دوزنلمهلرین البتته کی، بوتون سورونلارین چؤزولمهسینده فایدالاری اولماسا دا جیدی تاثیرلرینی دانماق اولماز. اؤلکه ایچریسینده قانونی دوزنلمهلرین اولماسی ایله بیرگه بیر ده اولوسلاراراسی اورقانلاردا و بیر چوخ اؤلکه طرفیندن وارلیقلاری و مشروعیتلری قبول ائدیلن قورولوشلار طرفیندن دوزنلنن و بیر چوخ اؤلکهلرین طرف اولدوغو و ایمضالارینی آتدیقلاری اولوسلاراراسی بلگهلر و سؤزلشمهلر واردیر. بیلیندیگی کیمی حوقوقی اولاراق بیر اؤلکه اولوسلاراراسی بیر سؤزلشمهیه طرف اولارسا او اؤلکهنین ایچ قانونلاریندان اؤنجه، ایمضالادیغی اولوسلاراراسی سؤزلشمهنین حؤکملری کئچرلی اواجاقدیر. بو اساسا دایاناراق و یاشادیغمیز دونیادا دؤولتلر اوچون اولوسلاراراسی یاشامدا دئموکراسی، باریش و اؤزگورلوک قاوراملارینین نه درجهده اؤنم داشیدیغینی نظرده آلاراق گونون ان اؤنملی دارتیشما قونولاریندان بیری، یعنی قادین سورونلاریندا دا اولوسلاراراسی دوزنلمهلرین نه درجه اؤنم داشیدیغینی آنلایا بیلریک.
بو یازیدا قادین حاقلاری ایله باغلی اولوسلاراراسی حوقوق دوزنلمهلرینی گؤزدن کئچیرهرک، قادینا قارشی زوراکیلیقلا ایلگیلی سئچمهلی اولاراق بو دوزنلمهلردن بیرینی اؤزللیکله بؤیودوجو آلتینا آلیب زوراکیلیقلا ایلگیلی بؤلوملرینی آنالیز ائدهجگیک. بورادان یولا چیخاراق دا سونوجدا ایران کیمی قاپالی و توتالیتئر رئژیملرین حاکیم اولدوغو اؤلکهلرده قادینا قارشی زوراکیلیغین نئجه ده اوزون سوره ایچینده قانون و گئنل کولتور طرفیندن نورمال حالا گلمگینی و اولوسلاراراسی دوزنلمهلرین نه درجده ائتکیلی اولدوغونو قیسا دا اولمو اولسا دارتیشاجاییق.
بیر. دؤردونجو دونیا قادین کونفرانسی- پئکین ۱۹۹۵
آ- بیرلشمیش میلتلر طرفیندن قادین حاقلاری و قادین سورونلاری حاقیندا ان اؤنملی چالیشمالاردان بیری ۱۹۹۵-جی ایلده چینین پئکین شهرینده ۱۸۹ اؤلکهنین ایشتیراکی ایله قورولان دؤردونجو دونیا قادین کونفرانسیدیر.
بو کونفرانسین اوزرینده دوردوغو ان اؤنملی قونولاردان بیری قادینا قارشی زوراکیلیق قونوسودور. بو اساسدا قادینا قارشی زوراکیلیغین اؤنلنمهسی اوچون دؤولتلرین سوروملولوق قبول ائتمهلرینین گرکدیگی وورغولانمیشدیر و قادینا قارشی زوراکیلیق قونوسوندا اوچ ستراتئژیک هدف سئچیلمیشدیر:
۱٫ قادینا قارشی زوراکیلیغین قارشیسینی آلماق و اورتادان قالدیرماق اوچون بوتونلنمیش تدبیرلر آلماق
۲٫ قادینا قارشی زوراکیلیغین ندنلری ایله سونوجلارینی و انگللگیجی تدبیرلرین تاثیرئدیجیلیگینی اینجلهمک
۳٫ قادین تیجارتینین قارشیسینی آلماق و فاحیشهلیکله قادین تیجارتینه باغلی اولاراق زوراکیلیغا معروض قالانلارا یاردیمچی اولماق
سؤزلشمهیه طرف اولان دؤولتلر کونفرانسدا آلینان قرارلارین ایجراسی ایله ده گؤرولندیردیلر و دؤولتلرین، بیرلشمیش میلتلرین قورولوشلاری، بؤلگسل و اولوسلاراراسی قورولوشلار، سیویل قورولوشلار و سیویل توپلومون بوتون قاتیلیمچیلاری ایله ایشبیرلیگی ائتمکلری مجبوری اولدو.
پئکین کونفرانسینین اوزرینده دوردوغو تمل مسلهلردن بیری قادینین اؤزل و ایجتیماعی آلانا تام و ائشیت قاتیلیمی اؤنوندهکی انگللرین قادینلارین ائکونومیک، ایجتیماعی، کولتورل و سیاسی قرار آلما قونوموندا و مئکانیزمالاریندا یئر آلمالاری یولو ایله زوراکیغین یوخ اولا بیلهجگی وورغولاندی.
کونفرانسدا ائشیتلیک، اینکیشاف و باریش هدفلرینه چاتا بیلمک اوچون تعجیلی تدبیر آلینماسی گرکن ۱۲ کریتیک آلان بلیرلنمیشدیر. بونلاردان بیری قادینا قارشی زوراکیلیغین اورتادان قالخما مسئلهسیدیر.
۱۲ کریتیک سورون آلانی بو شکیلده اورتایا چیخاریلمیشدیر:
- قادینلارین گئت- گئده داها چوخ آرتان یوخسوللوغو
- قادینلارن کئیفیییهتلی ائییتیم آلمالارینی انگللهین ائشیتسیز و یئترسیز شرطلر
- قادینلارین ساغلیق و بنزر خیدمتلرده یاشادیقلاری ائشیتسیزلیکلر
- قادینلارا قارشی هر چئشید زوراکیلیق
- یاد ایشغالی آلتیندا یاشایان قادینلار دا داخیل اولماق اوزره، ساواشلارین و سیلاحلی چاتیشمالارین ائتکی و سونوجلارینی اؤنجهلیکله قادینلارین یاشاماسی
- ائکونومیک قورولوشلارین و پولیتیکالارین تانیدیماسینا و ایستحصال سورجینه قادین قاتیلیمینداکی ائشیتسیزلیک
- ایقتیدار پایلاشیمیندا و هر سویییهدهکی قرار مؤوقئعینده ائرککلرین ایمتییازلی یئری
- قادینلارین گلیشمهلری اوچون گرکلی دستک مئکانیزمالارینین یئترسیزلیگی،
- قادین و مئدیا،
- قادین و چئوره،
- دونیاداکی قیز اوشاقلارینین دورومو.
پئکین کونفرانسیندا دؤولتلر قادینین اینسان حاقلارینین پوزماسیندان اوزاق دورمالاری گرکدیگی ایله بیرگه بو حاقلارین گلیشمهسی و ایرهلیلهمهسی اوچون ده اللریندن گلهنی ائتمهیه گؤرولندیریبلر.
ب- قادین و زوراکیلیق
پئکین کونفرانسی بلگهسینین، قادینا قارشی زوراکیلیقلا ایلگیلی بؤلومونده قادینا قارشی زوراکیلیغین، ائشیتلیک، گلیشمه و باریش هدفلری اؤنوندهکی ان اؤنملی انگللردن بیری اولدوغو بلیرلنمیشدیر و قادینا قارشی زوراکیلیق یعنی توپلومسال جینسیت تمللی زوراکیلیق، فیزیکسل، جینسل ویا پسیخولوژیک ضرر و سیخینتی چکمک ایله سونوجلاناجاق هر هانسی بیر عمل اولاراق تانیملانمیشدیر.
دؤولت طرفیندن ائدیلن فیزیکسل، جینسل و پسیخولوژیک زوراکیلیق دا زوراکیلیغین چئشیدلری آراسیندا ساییلمیشدیر. ساواش و سیلاحلی توققوشمالاردا، قادینین اینسان حاقلارینین پوزولماسیندان اوزاق دورولماسی گرکدیگی و حؤکومتلرین عادت عنعنه ویا دیندن قایناقلانان ندنلرله تطبیق ائدیلن زوراکیلیغی ردد ائتمهسی و سؤزلشمهنین تطبیقی اوچون گرکلی تدبیرلری آلماسی گرکدیگی وورغولامیشدیر.
ایکی. دؤولتلر و طرف اولدوقلاری اولوسلاراراسی سؤزلشمهلر
یوخاریدا بیرلشمیش میلتلر طرفیندن قادین حاقلاری و قادینا قارشی زوراکیلیق قونوسوندا اولان دوزنلمهلر و کونفرانسلارین (اؤرنک اولاراق: قادینلارا قارشی هر چشید آیری سئچکیلیگین قارشیسینین آلینماسی سؤزلشمهسی CEDAW -1981، آورووپا شوراسی ناظیرلر کومیتهسینین عوضوو اولان اؤلکهلره قادینلارین زوراکیلیغا قارشی قورونماسی ایله ایلگیلی تؤوصییه قراری-۲۰۰۲، قادینلارا قارشی هر چشید زوراکیلیغین اورتادان قالدیریلماسی قراری-۲۰۰۰، قادینا قارشی زوراکیلیقلا موباریزهنین گوجلندیریلمهسی قراری-۲۰۰۶… ) آراسیندان پئکین کونفرانسینین ایلگیلی بؤلومونو قیساجا اله آلدیق.
بو کونفرانسا ۱۹۹۵-جی ایلده ۱۸۹ اؤلکه قاتیلدی. ایران اؤلکهسینین رسمی تمثیلچیسی ده بو کونفرانسدا ایشتیراک ائتدی. بورادا دئمک ایستهدیگیم اؤزل بیر نؤقطه واردیر او دا کونفرانسین دفعه لرجه قادینا قارشی زوراکیلیقلا ایلگیلی دؤولتلرین گؤرولرینی و ائتمهلری گرکنلری اونلارا خاطیرلاتماقدیر. یازینین یوروجو اولماماسی اوچون اؤزللیکله آلینان قرار ماددهلرینی بورادا گتیرمک ایستمیرم، آنجاق گئنل اولاراق ایلک دانیشیقلاردا و سون قرارلاردا یوخاریدا دا دئدیگیمیز کیمی دؤولت طرفیندن ائدیلن فیزیکی، جینسی ویا پسیخولوژیک زوراکیلیق دا زوراکیلیق ساییلماقدادیر و حؤکومتلرین قادینلارا قارشی هر چشید زوراکیلیقدان دین ویا عادت عنعنه آدینا ائدیلن باسقی و جینایتلردن اوزاق دورمالاری گرکدیگی و طرف اولدوقلاری سؤزلشمه حؤکملرینه صادیق قالمالاری لازیمدیر.
دونیا سویییهسینده و دونیانین فرقلی یئرلریندن اونلارجا اؤلکهنین بللی بیر سؤزلشمهیه طرف اولماسی ویا بیر کونفرانسا قاتیلیب اورادا آلینان قرارلارا صادیق قالمسی حوقوقی و اولوسلاراراسی پرئسپئکتیودن باخیلدیغی زامان چوخ فایدالی گؤرونه بیلر، آما تسوفله ایش بئله راحاتلیقلا چؤزولمور و اساس سورون هر زامان قاتیلان ویا طرف اولان اؤلکهلرین و حؤکومتلرین اؤز ایچلرینده اولان سورونلاردان قایناقلانیر. مثلا ایران ایسلام جومهوریتی بیرلشمیش میلتلره طرف اولان بیر اؤلکه اولاراق ۱۹۹۵-جی ایلده اؤز رسمی تمثیلچیسی ایله پئکین کونفرانسینا قاتیلیب دارتیشمالاردا و آلیناجاق قرارلارلا باغلی دانیشیقلاردا ایشتیراک ائتدی، آنجاق ایرانین تمثیلچیسی کونفرانسدا سون چیخیشیندا رسمی شکیلده “ایران اسلام جومهوریتی, آنایاساسینا و دینی دیرلرینه ترس اولان خوصوصلارین هئچ بیرینی یئرینه گتیرمیهجکدیر و کونفرانسدا باتی اؤلکهلری طرفیندن قادین اؤزگورلوگو حاقیندا اولان بعضی قونولاردا اؤزونو سوروملو بیلمیر” دئیه ائلان ائتمیش.
بو یازیدا ایران آنایاساسیندا و قانونلاریندا قادینا قارشی اولان رسمی حؤکملری آچیقلاماق گرکلی اولماسا دا بللی اولدوغو کیمی بئله توپلانتیلار و قرارلاردا دئمهلی قادین اؤزگورلوگو قونوسوندا ائله سونوجلار و قرارلار آلینیر کی، ایران کیمی شریعته اساسلانان قانونلارلا ایداره اولونان و قادینا اریل تففکور طرفیندن بیچیلن گؤرولر و عادت عنعنه لرین چوخ اولدوغو اؤلکهلر طرفیندن قبول ائدیله بیلمز. بو کیمی حؤکومتلر نه قدر ده اولوسلاراسی سؤزلشمهلره طرف اولوب ایمضالارینی آتسالار دا تأسوفله ایچریدهکی توتالیتئر سیستئم هئچ بیر زامان اونلارین ائتکیلی اولدوغونا ایزین وئرمیهجکدیر.
ایران میللی مجلیسینده گوندن گونه چوخالان و قادینا قارشی آلینان قرارلار و قبول ائدیلن قانونلار و اینسان حاقلارینا قارشی سایمازلیق حاقیندا اونلارجا اؤرنک گتیرمک اولار. اورنک اولاراق “امری به معروف و نهی از مونکر” کیمی دینی بیر اویارینی ایستهدیکلری کیمی تفسیر ائدیب کوچهلرده و خیابانلاردا قادینلارین گئییمینه و داورانیشینا موداخیله ائدن دؤولتین رسمی پولیسلری اینسانلاری دؤیوب توتوقلامالاری کیمی آچیق و دارتیشماسیز زوراکیلیق گؤرونتولری ایران کیمی اؤلکهلرین کوچه بازاریندا تاسوفله بیزه هئچ زوراکیلیغین باشقا چئشیدلرینه طرف باخماغا ماجال وئرمیر. قادینلارین قاپالی توپلوملاردا حیا و ناموس کیمی تعریفی بلیرسیز سؤزجوکلرین آلتیندا ازیلیب اؤلدورولمهلهری، آبورت حاقینین اولماماسی، قیز اوشاقلارینین اره وئریلمه ساییسینین چوخ اولماسی کیمی اونلارجا زوراکیلیق سورونو هر بیری بو یازییا سیغمایاجاق قدر گئنیش و آیریجا آراشدیرمالارین قونوسودور.
توپلوم ایچریسینده یوز ایللر بویو کؤک سالمیش کودلارین خاریجینده ایر ایلک اؤنجه بیر توپلومون ایداره سیستئمی و رسمی قانونی دوزهنی الینده اولان گوجلو ایمکانلارلا زوراکیلیق، باسقی و زوربالیق توخومونو توپلومون دامارینا آشیلارسا تاسوفله توپلوم زامان ایچریسینده ایستر ایستهمز دایانما گوجونو ایتیریب اوزون سوره ظرفینده دؤولتین تطبیق ائتدیگی سیاست نورمال گؤرونمهیه باشلار. زوراکیلیغین دا نورماللاشما سورجی بیر توپلومدا بو شکیلده یاواشجا یئرینه اوتورار و قادینی قیسیتلاماق گئنلده و حؤکومته باغلی اولان بعضی قروبلار طرفیندن اونلارین ایلاهی گؤروی ایمیش کیمی بویونلارینا دوشر. بونون اؤرنگی یاخین زاماندا ایرانین ایصفاهان شهرینده باش وئرن تورشو هوجوملاری ایدی. قادینین اؤرتوسونون تام اولمادیغی و بئله شیطانلارین توپلومدا فساد یاراداجاغینا اینانان بیر قروپ اویغون گؤرمهدیکلری قادینلارین اوزونه بللی بیر گونده فرقلی یئرلرده تورشو سپهرک گؤزللیکلرینی اللریندن آلماقلا توپلوما قورخولو مئساژلارینی چاتدیردیلار. بو کیمی ایشلره جسارت ائدنلرین بئله قورخماز داوراندیقلارینین اساس ندنی طبیعی کی، ایللر بویو حؤکومت طرفیندن قادینا قارشی اینسانلارین دوشونجهسینه آشیلانان جاهیلجه اینانجلادیر .
سونوج
قادینا قارشی ائدیلن هر چشید زوراکیلیق، ایستر عاییله ایچینده ایسترسه ده توپلوم طرفیندن دونیا سویییهسینده گونوموزون ان اؤنملی اینسانی سورونلاریندان بیریدیر. بو سورونون چؤزولمهدیگی زامانا قدر هر زامان راحات و ایدئال یاشامین بیر آیاغی آخسایاجاقدیر.
قادینا قارشی زوراکیلیقلا موباریزهنین ان ائتکیلی یوللاریندان بیری قانونلار و حؤکومتلر طرفیندن ائدیلن چالیشمالاردیر. اؤلکه ایچریسیندهکی دوزنلمهلرله بیرگه اولوسلاراراسی سؤزلشمهلر و کونفرانسلار بو قونودا جیددی رول اویناماقدادیرلار.
آنجاق بو چالیشمالار و دیدینمهلرین یانیندا گئرچک چؤزوم اؤلکهلرین ایچینده قانونی دوزنلمهلرین یانیندا اینسانی دیرلره سایغی دویماق یولوندان کئچر. بیر توپلومدا بللی بیر دوشونجهیه و اینانجا دایانان تفککور، دین، شرعیت ویا توخونولماز اولان هر هانسی بیر آدلا باشقا قروبلارین دوشونجهلری و اؤزگورلوک آنلاییشلارینی قددارجا قیسیتلادیقلاری زامان، اینسان حاقلاری، اولوسلاراراسی سؤزلشمهلر و قانونلار تمامن تاثیرسیز قالاجاقدیر.


c: text/html

text:
۲۳ دسامبر
۲۳ دسامبر:
- ۱۸۷۶ - عثمانلی سولطانی عبدالحمید «بیرینجی مشروطیّت»ی اعلان ائتدی.
- ۱۹۰۰ - کانادالی رِجینالد اوبری سسین ایلک دفعه اوْلاراق بیر کیلومِتیر آرادا سیمسیز اؤتورولمهسینی باجاردی.
- ۱۹۰۴ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری احتیاطلار سیستمی یارادیلدی.
- ۱۹۳۰ - تۆرکیه و یۇنان آراسیندا اراضی مۆبادیلهسی اوْلدو.
- ۱۹۴۷ - ایلک ترانزیستور تقدیم ائدیلدی.
- ۱۹۴۷ - شوروی ناظیرلر شوراسی «ائرمنیستان شوروی جومهوریتیندن کوْلخوْزچۇلارین و باشقا آذربایجانلی اهالینین آذربایجان شوروی جومهوریتینین کۆر-آراز اوْوالیغینا کؤچورولمهسی ایله ایلگیلی تدبیرلر حاقّیندا» ۷۵۴ سایلی قرار قبول ائتدی.
- ۱۹۷۵ - آمریکا بیرلشمیش ایالتلری کونقرهسی مِتریک سیستمینی رسمیلشدیرسه ده٬ بۇ سیستم اؤلکهده هئچ زامان ایستیفاده اوْلونماییب.
- ۱۹۷۹ - شوروی اوْردو حیصّهلری افغانیستانا گیردی.
- ۱۹۹۴ - قاقائوز تۆرکلرینه موْلداوینین ترکیبینده مۇختاریّت وئریلدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
لاکهید مارتین
لاکهیلد مارتین آمریکانین گوی و اوچاق و امنیت و توپ توفنگ کمپانی سی(اینگیلیسجه: Lockheed Martin)کی 1995 اینجی ایلده ایکی کمپانی لاکهید کورپوریشن و مارتین مریتا بیرلشمه سیندن بتزداشهرینده مریلند ایلاتینده قورولدو.
ایندی ان بؤیوک توپ توفنگ قوشان کمپانیلردن اولور کی 2009 اونجو میلادی ایلده اونون یوزه ۷۴ گلیگی توپ توفنگ ساتماقدان اوْلوب.[۱] وایلده 7.1 % آمریکانین بوتون مالی آلوئری بۇ کمپانین اولور[۲] ایندی بۇ کمپانی ده ۱۱۶,۰۰۰ نفر چالیشیر و اونون سهامی نیویورک بازاریندا آل وئر اولور.
ایشلری[دَییشدیر]
- یوک داشیان اوچاق
- ساواش اوچاغی
- رادار
- اۇیدو
- راکت
- پاتلایؽجیلار


text:
پاراقوئه
پاراقوئه — جنوبی آمریکادا دنیزه چیخیشی اوْلمایان دؤولت. جنوبدا و جنوب-باتی(غرب)ده آرگئنتینا, شیمال-باتی(غرب)ده بوْلیویا, شرقده و شیمال-شرقده برزیل ایله همسرحددیر. قۇارانی دیلینده "Paraqvay" "böyük çaydan" دئمکدیر. بۇرادا, اِحتمال کی, پارانا چایی نظرده تۇتۇلۇر. جنوبی آمئریکانین مرکزینده یئرلشدیینه گؤره پاراگوئه بیر بعضاً "Amerikanın ürəyi" آدلاندیریرلار. پایتختی آسۇنسوْن شهریدیر. پاراگوئه این اراضیسی 406.756 کیلومترمربع.
اهالیسی[دَییشدیر]
پاراقوایدا مۆختلیف ائتنیک قوروپلار یاشاییر. اونلاردان ان گئنیش یاییلمیش خالْق مئستیزوْلاردیر. اؤلکهده ایسپانلار, برازیلیالیلار, پوْرتۇقاللار و س. یاشاییر. مئتیسلر پاراگوئه اهالیسینین 95%-نی تشکیل ائدیر. سوْن وضعیت آلمایا گؤره اهالینین سایی 6.4 میلیون. نفره یاخیندیر (iyul 2010). اهالینین ایل لیک اوْرتا آرتیمی 1,3%-دیر. اوْرتا عؤمور مودّتی کیشیلرده 73, قادینلاردا 79 ایلدیر. اؤلکه اهلیسینین 60 فایزینی شهر اهالیسی تشکیل ائدیر (2008).
دیل[دَییشدیر]
پاراقوایدا دؤولت دیلی ایسپان و قۇارانی دیللریدیر. لاتین آمئریکاسینین باشقا اؤلکهلریندن فرقلی اوْلاراق پاراگوئه دا عمومی اونسیت دیلی کیمی یئرلی اهالینین دیلیندن-قۇارانی دیلیندن گئنیش استفاده اولونۇر.
سیاست[دَییشدیر]
اؤلکده بیر چوْخ پارتیالار فعالیت گؤستریر کی, اونلاردان بیریده پاراگوئه کولورادو پارتیاسیدیر.


text:
٢١آذر نئهضتینیندن سونرا- ۱۹۴۵-۱۹۴۶- جی ایللرده
قوروجولوق ایلینده
عصرلردن بری اؤز ملی آزادلیغی اوغروندا مبارزه آپاران آذربایجان خلقی اؤز ایستک و آرزوسونا نائل اولموشدو. آذربایجان خلقی شاهلیق اصول – اداره سینه، داخلی و خارجی مورتعجیلره غالب گلیب، اؤلکه ده اؤز ملی حاکمیتین باشیندا آذربایجانین گؤرکملی اوغلو و آذربایجان دمکرات پارتییاسینین رهبری سید جعفر پیشه وری دورموشدو.
آذربایجان خلقینین ایستکلی اوغلو اؤلکه نی اقتصادی چتینلیکلردن، خلقی کئچمیشین کؤللییندن، ساوادسیزلیغیندان کئچمیشین عذاب- اذیتلریندن خلاص ائتمک اوچون اؤز اوزرینه بؤیوک ایشلر گؤتوردو.
آذربایجان خلقینین گؤرکملی اوغلو- پیشه وری یولداش، آذر نئهضتیندن سونراکی مراجعتلرینده خلقی بیرلییه پارتییانین اطرافیندا سیخ بیرلشمه یه چاغیریردی.
آذربایجان خلقینین انکشافی اوچون، خلقین ملی حقوقونو تعمین ائتمک اوچون پارتییا علیندن گلنی ائدیردی. پارتییانین شعارلاریندان بیرینده:
۱- فعله لره سکیز ساعتلیق ایش گونو، تورپاقسیز کندلیلره تورپاقلارین پایلانماسی.
۲- قادینلارا آزادلیق، قادین آزادلیغی، حقوق برابرلیگی، ساوادسیزلیغین بوتون اؤلکه ده لغو ائدیلمه سی شعارلاری اؤلکهنین هر طرفینه یاییلیردی.
بو شعارلارلا علاقدار خلقین ائتیمادینی قازانمیش پارتییانین سسینه سس وئرهن آذربایجانین قهرمان اوغوللاری اؤلکه نین هر طرفینده اؤز سسلرینی اوجالتماغا باشلادیلار.
بو قوروجولوق ایلینده آذربایجانین بوتون کندلرینده اولدوغو کیمی بیزیم ده یاخین، اوزاق کندلریمیزده بؤیوک ایشلر گؤرولمه یه باشلانمیشدی. ۲۱ آذر نئهضتی غلبه چالان واخت کندلریمیز ده اقتصادی انکشاف جهتدن ایرانین ان گئریده قالمیش کندلری ایله بیر سیرادا دورورموش آذربایجان ملی حکومتینین چاغریشینا قوشولان کندلریمیز کندلرین انکشافی اوچون جانلا- باشلا چالیشماغا باشلادیلار. بوتون اؤلکه ده اولدوغو کیمی بیزیم ده کندلرده تورپاقسیز، آز تورپاقلا کندلیلره تورپاقلار پایلاندی. سوسوز تورپاقلارا سولار چکیلیردی. کندلریمیزده یئنی یوللار چکیلیر، سو بندلری سالینیر، یئنی آرخلار چکیلیر و تاخیل یئرلری، چؤللر، اؤروشلر داش- کسکدن تمیزله نیردی. یئنی کهریزلر سالینیر. کؤهنه لری تمیزلنیب، تزه دن ایشه سالینیر. بعضی کئچیلمز چایلار آرخلار اوزرینده کؤرپولر سالییردی، کندلرده بؤیوک جانلانما وار ایدی. کندلیلرین اوزوندن – گؤزوندن بؤیوک انقلابی غلبه سئوینجی یاغیردی. گلن یاز اکینینه بؤیوک حاضرلیق ایشلری گؤرولوردو. کندلرده تشکیلاتی، تبلیغاتی، تشویقاتی ایشلر آپاریلیردی. بوتون اؤلکه ده اولدوغو کیمی، آذربایجان دمکرات پارتیسی شهرلرده، کندلرده، قصبه لرده، ویلیتلرده اؤز نفوذونو گؤسترمیشدی. پیله چایی محلی کئچمیشده اردبیله، نمینه تابع ائدیلدی. بو دؤورده پیله چایی کندلرینین حؤوزهلری حومه کومیته سیندن نمین ویلایت کومیتهسینه تابع ائدیلدی. کندلریمیزده پارتییا ایشلری لازیمی سوییه ده ایدی. بو دؤورده کندلیلریمیزین پارتییا سیرالارینا چوخلو آخینی وار ایدی. هر کندین فرقه چیلرین حؤوزهلری، ایلک پارتییا تشکیلاتلاری وار ایدی. یاخشی یادیمدادیر ۲۱ آذر نئهضتیندن بیر نئچه آی کئچممیشدی. پیله چایی حومه کومیتهسی یارانمیشدی. بو واخت آتام ۱۲ کندین نظرهلی، خوشاباد و هوشنه بیرلشمیش حؤوزهلرینین ایلک پارتییا تشکیلاتینین و عینی زاماندا پیله چایی حومه کومیتهسینین مسئول ایشچیسی وظیفهسینده چالیشیردی. حؤوزهلرین عضولری آرتدیقجا حومهنین ایشی چوخالیردی. بیر مدتدن سونرا پارتییا عضولرینین سایی داها دا چوخالمیشدی. اودور کی، یوخاری اورقانلار بونو نظره آلاراق، پیله چایی حومه کومیتهسینه یوخاریدان آدام گؤندرمه لی اولدولار. یوخاریدان گؤندریلن ایرشادی پیله چایی حومه کومیتهسینین صدری تعیین ائدیلدی. آذربایجان دمکرات پارتییاسینین مرکزی کومیتهسی خالقلا ایشله یرک، شهرلره، ویلایتلره اؤزونون اینانیلمیش آداملارینی تعیین ائدیردی. بو ارفهده نمین ویلایتی کومیتهسینین صدرلیینه تورنگی آقاکیشینی تعیین ائتمیشدیلر. آتام اوچون شهرلره کند آراسی مسافه داها دا یاخینشلاشمیشدی. باجیسی اوغلونون بو وظیفه ده اولماسی اونو داها دا حرکته گتیرمیشدی. گیزلی آدلا یوخ، آقامی داسی آچیق آدلا ایش آپاریردی. آتام اؤز تصروفاتینین ایشلرینی بیزه تاپشیریب، فرقه تشکیلاتلاریندا قیزغین ایش آپاریردی. او، کندلرینین روحونو اله آلماقدا ماهیر ایدی. هر جور مبارزه اوچون دیندارلارلا دا دیل تاپا بیلیرتدی. کندلی کوتله لری آراسیندا دا هر کندده حؤرمته مالیک ایدی. ایرشادی آتامین بو باجاریغینی گؤروب اوندان ال چکمزدی. خالقین ایچریسیندن چیخمیش بو باجاریقلی آداملار ال- اله وئریب کندلیلر آراسیندا چوخلو ایش آپاریردیلار. فرقه نین بوتون تاپشیریغینی یئرینه یئتیرمه یه چالیشیردیلار. کندلرده ده قادین آزادلیغینی قورویوردولار. ۲۱ آذر نئهضتیندن بیر قدر سونرا قادین آزادلیغی کندلرده، شهرلرده یاییلدی. آذربایجان قادینلار تشکیلاتینین یارانماسی قادینلارین بؤیوک سئوینجینه سبب اولدو. اوزون ایللردن بری اسارتده قالان، دینی عادتلرین قوربانی اولان، دؤرد دیوار آراسیندا قالان، مکتبه، علم و مدنیته بؤیوک احتیاجی اولان کند قادینلارینین قادینلار تشکیلاتینین یارانماسی ایله کندده، کندلریمیزده ده قادینلار تشکیلاتی یاراندی. پیله چایی حومه کومیتهسینین کمگی ایله کندلرده قادینلار تشکیلاتی یاراندی. بو واخت کندیمیزده قادینلار تشکیلاتینا ۲۵ قادین عضو اولموشدو. هوشنه کند قادینلار تشکیلاتینین صدری برزندی سورییا خانیم سئچیلدی. بیر چوخلاری دا اونون کؤمکچیلری اولدو: شاهصنم، شهربانو، روقییه و بیر چوخلاری بیری دیگریندن جسارتلی ایدیلر. ۲۰ ماددهدن عبارت مرامنامه و نیزامنامه لرینی دایم یئرینه یئتیرمه یه جان آتیردیلار. آذربایجاندا قادینلاری ایرلی چکمک اوچون ملی حکومت داها یاخشی ایشلر گؤروردو. قادینلارا کیشیلرله گیزلی سس وئرمه ده اشتراک ائتمک، سئچمه حقوقو، ساوادسیزلیغی لغو ائتمک، سکیز ساعتلیق ایش گونو و کیشیلرله حقوق برابرلیینه قدر وئریلمیدیر.
کریموو (داسی) صیاد آقامی اوغلو
۰۱.۰۵.۲۰۱۸-جی ایل


text:
۱۹۸۲ (میلادی)
میلادی ۱۹۸۲-جی ایل گریگوری تقویمی اساسیندا مین دوْققوز یۆز سکسن ایکینجی ایل.
اهمیتلی حادیثهلر[دَییشدیر]
حادیثهلر[دَییشدیر]
- ۹ نوْوامبر - کنان ائورن تۆرکیه جومهور باشقانی سئچیلمیشدیر.
- ۴ جولای - لۆبناندا دؤرد ایرانلی دیپلومات قاچیریلدی.
- ۲۷ اوْکتوبر - چین رسمی اولاراق اهالیسینین سایینین ۱ میلیاردی کئچدیینی تصدیقلهدی.
- ۲۳ آوریل - ت.ر.ت٬ هفتهده ایکی گۆن رنگلی تلویزیون یایینینا باشلادی.
- ۲۰ اوْکتوبر - تورکیهده رئیسجومهور کنان اورنین آناقانون ایله باغلی چیخیشلارینی نقد ائتمک قاداغان ائدیلدی.
- ۱۹ سپتامبر - ایسکات فالمان ایلک ایکی گولوش، :-) و :-( گولوشلرینین ایدیعاسینی ایرهلی سورموشدور.
- ۱۲ نوْوامبر - یوری آندروپوف شوروی رهبری سئچیلمیشدیر.


text:
ند زلیچ
ند زلیچ (اینگیلیسجه: Ned Zelić) (دوْغوم:۴ ژوئیهٔ ۱۹۷۱ (۵۰ یاش) Sydney, Australia) بیر فوتبالیست. اوسترالیا میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و مودافع موقعیتینده اوْیناییب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده ند زلیچ گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۷۱-جی میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ۱۹۹۷ فیفا کونفدراسیونلار کاپی اویونچولاری
- سیدنی یونایتد کولوبونون اویونچولاری
- بوروسیا دورتموند کولوبونون اویونچولاری
- کویینز پارک رنجرز کولوبونون اویونچولاری
- اینتراخت فرانکفورت کولوبونون اویونچولاری
- اوسر کولوبونون اویونچولاری
- مونیخ ۱۸۶۰ کولوبونون اویونچولاری
- اوراوا رد دیاموندز کولوبونون اویونچولاری
- نیوکاسل یونایتد جتس کولوبونون اویونچولاری


text:
اویان نیوز: آذربایجان ارمنیستان جبهه خطینده سون بیر هفتهدیر یاشانان گرگینلیک بو گون ان یوکسک نقطهیه چاتدی.
آذربایجان ساوونما باخانلیغی، ترتر بؤلگهسینده ارمنی عسگرلرین سیزما گیریشیمینین انگللندیگینی آچیقلادی. باخانلیق، گون ایچینده ارمنیلرین ۹۳ دفعه آتیشکسی پوزدوغونو دا بیلدیردی.
بو اورتامدا آذربایجان خاریجی ایشلر باخانی ائلمار محمدیاروو و ارمنیستان خاریجی ایشلر باخانی ادوارد نالبندیان پاریسده بیر آرایا گلهجک. ان اؤنملی گوندم مادهسینین ۱۹۹۴ده بیشکئکده ایمضالانان آتیشکس آنلاشماسینین بو ایل بیتهجک اولماسی گؤستریلیر.
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
اویان نیوز: اؤلومسوز انسانلار واردیر، ایللر یوز ایللر گئچسه بئله اونودولمایان، اونودولاممایان! دوغوم گونلری آنلاملی بیر گون اولاراق قوتلانار آنجاق اؤلوم اونلار آدینا بیر آنلام ایفاده ائتمز، چونکو اؤلوم اونلارا یاخیشماز. دیللرده و گونوللرده یاشارلار، یاشادیرلار.
نه موتلو، تورک دونیاسی و اونون ایچینده آذربایجان دا اؤلومسوزلر، بنگوتینلر یوردو، یوواسی اولموشدور یارادیلیشدان. محمد امین رسولزادهلریمیز وار، نه موتلو!
بوگون ۶ مارس، محمد امین رسولزادهنین ابدیلشدیگی گونون ایل دؤنومودور. ۵۹ ایل سونرا بئله گون کیمی گرچک آی کیمی آیدین آرامیزدادیر! او اولماسا اولمازدی. یاشاسین!
قایناق: ت ر ت تورکی


text:
اسکی جاسوس: کیم جونگ اون، سوءقصد تیملری قوردو
بیبیسییه دانیشان اسکی اوست سویه آژان، یاخینیندا ایشلهدیگی کیم جونگ اونون "مخالیفلره قارشی سوءقصد تیملری ایله اویوشدوروجو لابراتورو قوردوغونو" ادعا ائتدی
اسکی اوست سویه جاسوس کیم کوک-سونگ، قوزئی کره لیدئری کیم جونگ اونون "سوءقصد تیملری قوردوغونو" ادعا ائتدی.
بیبیسییه دانیشان اسکی اوست سویه آژان، یاخینیندا ایشلهدیگی کیم جونگ اونون "مخالیفلره قارشی سوءقصد تیملری ایله اویوشدوروجو لابراتورو قوردوغونو" ادعا ائتدی.
کیم کوک-سونگ، قوزئی کره لیدئرینین، "اؤزونو تنقید ائدنلری اؤلدورمک اوچون سوءقصدچیلر گؤندردیگینی" و "دئوریمچی فوند توپلانماسینا یاردیمچی اولماق اوچون یاسادیشی اویوشدوروجو لابراتورو قوردوغونو" ادعا ائتدی.
اسکی آژان کیم، استخبارات شبکهسینین اوست سویهلرینده ایشتیراک ائتمک اوچون ۳۰ ایل چالیشدیغینی ایفاده ائدرک، استخبارات شبکهلرینین "اولو لیدئرین گؤزلری، قولاقلاری و بئینی" اولدوغونو ایفاده ائتدی.
حیاتینی قورتارماق اوچون ۲۰۱۴ده اؤلکهنی ترک ائتمک مجبوریتینده قالان کیم، گونئی کرهنین باشکندی سئولدا یاشاییر و بو اؤلکهنین استخباراتی اوچون ایشلهییر.
ایلگیلیلی خبرلر
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی
هیندوستان-دا داشقینلاردان اؤلنلرین سایی 26 نفره چاتیب
23 نفر کرالا ایالتینده، داها 3 نفر ایسه تامیل نادو ایالتینده حیاتینی ایتیریب.


text:
کریپتو وارلیق
کریپتو (انگلیسجه: Cryptocurrency)[۱]، بیر نوع مجازی پول (مجازی ارز) دیر.[۲] کریپتولار عمومیتله مرکزلشدیریلممیش صورتده کنترل اولونور. یانی هئچ بیر شخص و یا تشکیلات اولارا نظارت ائتمیر.[۳] ایلک مرکزلشدیریلممیش کریپتو، بیتکوین دیر کی، ۲۰۰۹-جۇ ایلده یارادیلدی و یاریلدی.[۲]
تاریخی[دَییشدیر]
ایلک مرکزلشدیریلممیش کریپتو، بیتکوین دیر کی ۲۰۰۹-جۇ ایلده ساتوشی ناکاموتو لقبی اولان بیر شخص طرفیندن یارادیلدی.[۲]
ایستیفاده[دَییشدیر]
کریپتولاری واسیطهسیز و موداخیلهسیز صورتده، اینترنتایله بیر باشادان باشقا بیر شخصه گؤندرمک اولار. بو یانی بیر-بیرینیزه کریپتو گؤندرمک اۆچون، بانک حسابی، بانکلار و یا باشقا بیر واسیطه تشکیلاتا نیاز یوخدور.[۳] کریپتولار، آیری ارزلر کیمی، آلوئر و مالی عملیاتلاردا ایستیفاده اولا بیللر.[۲]
نمونهلر[دَییشدیر]
انتانینمیش کریپتولاردان، بولارا ایشاره ائتمک اولار:
و...


text:
سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو
سیپاهان ایصفاهان فوتبال کولوبو (فارسجا: باشگاه فوتبال سپاهان اصفهان ) ایصفاهان شهرینده بیر فوتبال کولوبودیر.[۱] بو تیم ایرانین سوپر لیگینده ایشتیراک ائدن بیر فوتبال تیمیدیر. ۵ شامویونلیق ایله، ایرانین ان دیرلی فوتبال کولوبلاریندان بیریدیر. ایران سوپر لیگی ۸۲-۱۳۸۱ ده، ایلک دفعه ایران لیگینین عونوانین قازانان غیر تهرانلی تیم اولدو. بونلار عین زاماندا ایران لیگینین تاریخینده دال-دالا اوچ آد قازانان ایلک ایران فوتبال کولوبودولار.
سیپاهان فوتبال کولوبو عومومیتله دیرلی یاخشی رهیبرلیک ایله، ایران فوتبال سیستیمیندکی جوانلار آکادئمیسی تانینیر. ۲۰۰۳-جی ایلدن بو طرفه چوخ دییرلی عونوانلاری قازانماق ایله، پرسپولیس و ایستیقلال آدلی ایکی مشهور کولوبون ایران فوتبال سیستمیندهکی تام حوکمرانلیقینا سون قویماقی باشاردیلار. بو کولوب فولاد موبارکه سیپاهان ورزیش کولوبونون فوتبال بؤلمهسیدیر و ایصفهانین فولاد موبارکه شیرکتی-نه مخصوصدور.
کولوبون تاریخی[دَییشدیر]
اینقیلابدان قاباق[دَییشدیر]
۱۹۵۳-جی ایلده، ایران میلّی فوتبال تیمی-نین اویونچوسو، محمود حریریانین کوکمک ایله شاهین ایصفاهان فوتبال کولوبو یارادیلدی. بو کولوب تهرانین داها مشهور و دیرلی شاهین تیمنه مربوط، تیملردن بیریدی. ۱۹۶۳-جی ایلده شاهین، ایصفاهان اوستانی-نین نومایندهسی کیمی، تهران-۱۱ ایله ۱-۱ برابرلیکله ایران شامپیونو اولدو. ۱۹۶۷-جی ایلده شاهین کولوبوندا اورتایا چیخان پرابلیملره گوره تهرانداکی تشکیلات، ایصفهان شعبهسی فعالیتینی دایاندیرماق مئجبوریئتینده قالدی. کولوب آدینی سیپاهان اولاراق دییشیردی.
اینقیلابدان سونرا[دَییشدیر]
اینقیلابدان سونرا ۱۹۹۳-جی ایله قدر اوزون ایللر ایصفهانین لیگلرینده اوینادیلار. او ایل کولوبو ایصفهانین سیمان سپاهان کارخاناسی آلدی.
مووسوملر[دَییشدیر]
تام جدوللر[دَییشدیر]
Last updated: ۱۶ آقوست ۲۰۱۸
Source: Competitions
قایناقلار[دَییشدیر]
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- قیریلمیش فایل باغلانتیلاری اوْلان صحیفهلر
- Pages using Template:Football kit with incorrect pattern parameters
- Football team templates which use short name parameter
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- فوتبال کولوبلاری ایراندا
- Association football clubs established in 1953
- Sepahan F.C.
- 1953 establishments in Iran
- Sport in Isfahan


text:
لائو زی
لائو زی (چینجه: 老子)٬ لائو تزو٬ لائوتسه٬ یا دا لائوزی — تائوچولوغون قۇروجوسو. «لائو» چینجه «یاشلی»٬ «زی» ایسه «اوستا»٬ «بیلگه» آنلامینا گئچر. دائو دئ چینق کیتابینین یازاریدیر.
لائو زینین تانیتدیردیغی تائوئیزم آدلانان معنوی اؤیردیملر هله ده یایغیندیر. اوْنون میلاددان اؤنجه آلتینجی عصرده ژو سولالهسی درباریندا بیر یازار اوْلدوغو سؤیلنیر. دئییملره گؤره لائو زی درباردان بئزهرک چینین غرب سرحدلرینه گئدیر. سرحددن گئچرکن سرحدچی اوْنو تانیییب اوْندان بیر کیتاب یازماسینی ایستهییر؛ بئلهجه تائو دئ چینق کیتابی یارانیر. آنجاق تائو دئ چینق کیتابینین بیر چوْخ یازار طرفیندن یازیلمیش اوْلدوغو دا مؤحتملدیر. هرحالدا عصرلر بوْیونجا لائو زی و تائو دئ چینق حاقّینداکی داستانلار چینین مۆختلیف فلسفه مکتبلریندن گئچمیشلر.[۱]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ The Great Eastern Philosophers: Lao Tzu (اینگیلیسجه). the philosophers mail.
- آنادوْلو تۆرکجهسی ویکیپدیاسی٬ Laozi
- عیرفان
- فلسفه
- لائو زی
- 6th-century BC deaths
- 6th-century BC philosophers
- 7th-century BC births
- Cultural critics
- Deified Chinese people
- Founders of philosophical traditions
- Founders of religions
- Investiture of the Gods characters
- Libertarian theory
- Moral philosophers
- People whose existence is disputed
- Philosophers of culture
- Philosophers of ethics and morality
- Philosophers of mind
- Political philosophers
- Social commentators
- Social critics
- Social philosophers
- تائوئیسم
- Zhou dynasty philosophers
- Zhou dynasty Taoists


text:
تۆرکیهده ایشسیزلرینگ سانی آزالدی
آپرل آییندا ایشسیزلرینگ موقداری ۱۰.۵ گؤتریم بۇلدی
تۆرکیأنینگ حاسابات قوراماسی، آپرل آیینداقی ایشسیزلیک ساناوی باراسیندا ماغلومات بردی.
شونگا گؤرأ مارت آییندا ۱۱.۷ گؤتریم بۇلان ایشسیزلرینگ ساناوی، آپرل آییندا ۱۰.۵ گؤتریمه یتدی.
شۇل دؤوۆرده ایشه آلینانلارینگ سانی ۵۱۹ مۆنگ آدام یۇقارلاپ ۲۸ میلیون ۱۵۷ مۆنگ بۇلدی.
ایش مۆمکینچیلیکلرینه قاتناشانلارینگ سانی دا ۹۸۲ مۆنگ آدام یۇقارلاپ ۳۱ میلیون ۴۴۴ مۆنگ آدام بۇلدی.
دِگیشلی حابارلار
تۆرکیأنینگ مبلمان پوداغینداقی داشاساتوو موقداری 9 آیدا 3 میلیارد دلاردان گچدی
تۆرکیه مبلمان پوداغیندا اینگ کؤپ آمریکا، ایسرائیل، فرانسیا و انگلستانا اؤنۆم ساتدی
اینچه بورون سرحت گچلگهسی آچیلدی
ایران بیلن تۆرکمنیستان ینگ آراسیندا اینچه بورون سرحت گِچلگه سی آچیلدی
تۆرکیه 9 آیدا داشاری یورتلارا 69 میلیون دلار نار ساتدی
ایران، هیندیستان، حیتای و تۆرکیه دۆنیأده اینگ کؤپ نار اؤندۆریأن اۆلکهلر


text:
شئشپر-شئشپر(اویون)
شئشپر-شئشپر - آذربایجاندا اساساً یازقاباغی، بایرامقاباغی گونلرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاردان بیری.
عومومی معلومات[دَییشدیر]
شئشپر-شئشپر یازین اوّللرینده و پاییزدا کئچیریلن اوشاق اویونلارینداندیر. بو اویون بعضی یئرلرد، اساساً ده باکی کندلرینده "شئشپر-شئشپر" ،بعضی یئرلرده "شوُماقدر" ،بعضی یئرلرده "شاپپوُ" ،بعضی یئرلرده ایسه "هادار-هادار" آدلانیر. اویون اوشاقلاری چئویکلیگه آلیشدیریر و اونلاردا گوج یارادیر. بو اویون بلکه ده حربی مشق مقصدیله یارانمیش، سونرا اوشاق اوینونا چئوریلمیشدیر.
اویونون قایدالاری[دَییشدیر]
اویوندا بیر نئچه نفر ایشتیراک ائدیر. هر اویونچو اؤزو ایله 50-60 سم اوزونلوغوندا اوجلاری یونولموش چوخلو آغاج گتیریر. بو آغاجلارا شئشپر دئییلیر. بؤیوک دایره چکیلیر. اویونا ایلک باشلایان اویونچو پوشک یولو ایله موعیّنلشدیریلیر.
اویونچو آغاجلارین بیرینی وار گوجو ایله دایرهنین اورتاسیندا یئره وورور. آغاج یئره باتمالیدیر، نه قدر درینه باتسا بیر او قدر یاخشیدیر. اونون آرخاسینجا او بیری اویونچولار عئینی قایدا ایله آغاجلارینی بیر-بیر همین آغاجین یانینا وورورلار. سونراکی اویونچولار آغاجلارینی یئره ضعیف باتان آغاجین دیبینه باستیرماغا چالیشیرلار. اساس مقصد رقیب اویونچولارین آغاجلارینی یئردن چیخارماقلا اؤز آغاجینی یئره برک باستیرماقدیر. شئشپری ییخیلمیش اویونچو اودوزموش اولور. بو واخت او، احتیاط آغاجلارینی - شئشپرلرینی ایشه سالیر. احتیاطدا اولان آغاجلار قورتارانادک اویون داوام ائدیر.


text:
محمد علینین طرح و تابلولاری تخمیناً بیر میلیون دلارا ساتیلدی
ان چوخ گؤزلهنیلهن ایشلردن بیری اولان "آری کیمی سانج"، ساتیش اؤنجهسی تخمینلرین اون قاتیندان چوخا، ۴۲۵ مین دلارا ساتیلدی
مشهور بوکسچو محمد علینین طرحلری و تابلولاریندان اولوشان نادیر بیر کلکسیون، آچیق آرتیرمادا تخمیناً ۱ میلیون دلارا ساتیلدی.
بیبیسیدهکی خبره گؤره، آمریکا بیرلشمیش دؤولتلرینین نیویورک شهریندهکی بونهامس مزایده ائوینده تخمیناً ۲۶ صنعت اثری ساتیشا چیخدی.
ان چوخ گؤزلهنیلهن ایشلردن بیری اولان "آری کیمی سانج"، ساتیش اؤنجهسی تخمینلرین اون قاتیندان چوخا، ۴۲۵ مین دلارا ساتیلدی.
اثرلر، علینین ایلک اوچ رسمینی ۱۹۷۷ده بوستونداکی بیر دؤیوشدن سونرا چکدیگینی سؤیلهیهن صنعت کلکسیونچوسو و یولداشی رودنی هیلتون براون طرفیندن ساتیشا چیخاریلدی و گؤزلهنیلهنین اوچ قاتینا، توپلامدا ۹۴۵ مین ۵۲۴ دلارا ساتیلدی.
رویترزه گؤره، ۱۹۷۹دا تابلودا قیرمیزی، آغ و گؤی رنگلرینین اوزرینه "سنی سئویرم آمریکا" یازان تابلو ۱۵۰ مین دلارا ساتیلارکهن، ۱۹۶۷ده کئچهلی قلمله اسلام ایله خریستیانلیغی مقایسه ائدن بیر طرح ۲۴ مین دلارا ساتیلدی.
مشهور بوکسور علی، ۲۰۱۶دا پارکینسون خستهلیگی سببی ایله ۷۴ یاشیندا حیاتینی ایتیردی.
ایلگیلیلی خبرلر
تورکیهده، ۱۲ مین ایللیک معبد اورتایا چیخاریلدی
بؤلگه، تاریخ بویونجا سومر، آکاد، بابل، هیتیت، آسور، اورارتو، روما، عباسی، سلجوقلو و عثمانلینین دا آرالاریندا اولدوغو ۲۵ مدنیته ائو صاحبلیگی ائتدی
بیژن مرتضوی تورکیهده کنسرت وئرهجک
مرتضوی، بستهلهدیگی دؤرد یئنی اثری ده ایلک دفعه بو کونسرتده جانلی اولاراق اجرا ائدهجک


text:
اینگیلیس ادبیاتی
قدیم اینگیلیس و یا آنقلوساکس ادبیاتی ۱۰۶۶-جی ایلده نورماند ایستیلاسینین باشا چاتماسی و اینگیلیسده ساکسلار، بیرده یوتلار و آنقللار کیمی دیگر قرمان طایفه لارینین مسکونلاشماسیندان سونراکی دؤور عرضینده آنقلوساکس قدیم اینگیلیس دیلینده یازیلمیش ادبیات اثرلریندن عبارتدیر. بۇ اثرلره اپیک شعر، اینجیلین ترجومهسی، دؤولت سندلری، تاپماجالار و دیگر ژانرلار داخیلدیر. بحث ائدیلن دؤوردن بۆتون بۇ ژانرلارا عایید ۴۰۰-ا قدر قورونوب ساخلانمیش الیازما مؤوجوددور.
شیفاهی خالق ادبیاتیدَییشدیر
شیفاهی خالق ادبیاتی ارکن اینگیلیس مدنیتینده سارسیلماز مؤقعیه مالیکدیر. بۇ سببدن ده اپیک شعرلر چوْخ گئنیش یاییلمیشدیر و «بوولف»’ دا داخیل اوْلماقلا بعضیلری بۇ گۆنوموزه کیمی قورونوب ساخلانیلمیشدیر. حاضیرکی الیازمالاردا قدیم اینگیلیس دیلینده یازیلمیش بیر چوْخ شعر، چوْخ گومان کی، ساواش کۇنوسوندا اوْلان ارکن قرمان شعرلریندن آلینمیشدیر. بۇ تیپ شعر اینگیلیسیه گتیریلدیی زامان آرتیق اوْ نسیلدن-نسله شیفاهی حالدا کئچمکده ایدی.


text:
۱. یاخشی بیر قیسا حئکایهنین بعضی اؤنملی اؤزللیکلریندن بونلاری دئمک اولار:
گؤزه گلن بیر باشلانیش، گؤستریشلی کاراکتئرلر(ان چوخ ۳-۴ نفر)، حئکایهنین حادثهلری و یا پیلوتون یارانماسی اوچون نهدن گتیرن دیالوقلار، ماراقلی پیلوت[پیرنگ]، اویغون بیر گرگینلیکله چاتیشما، چاتیشما ایله اویغون اولان بیر یوکسلیش، ایناندیریجی سونا چاتما، اویغون بیر دویغوسال اورتام یاراتما، اویغون بیر گؤروش آچیسی، اویغون بیر زامانلا مکاندان یارارلانماق، دیلدن دوزگون استفاده ائتمک، کولتورل بیر آنا فیکیر.
۲- بو اؤزللیکلری نهتهر الده ائتمک اولار؟ باشقا سؤزله یاخشی بیر حئکایهنی نئجه یازماق اولار؟
بیرینجی: یئنی حئکایه یازانلار اوچون ان واجیب ایش، قیسا حئکایهنین ان یاخشی اؤرنکلریله شاهاثرلرینین اوخوماسیدیر. البته فقط قیسا حئکایه یوخ، بلکه بوتون آنلاتی[پووئست/روایتی] نثرلری اوخوماق لازیمدیر. بونا گؤره، ادبیاتین کلاسیک شعرسل روایتلریندن باشلاییب، سونرا قیسا حئکایهنین، چئخوو، موپاسان، جئیمز جویس و… کیمی بؤیوک اوستادلارینا یئتیشیلسین. دئمهلییم، ایندیکی یازیچیلارین کیتابلاری ایله یاناشی کلاسیک حئکایه کیتابلارینی دا اوخومالیدیرلار. حئکایه یازمایا یئنی باشلایانلار یاخشیدیر اؤنجه باجاردیقجا خاریجی یازارلارین اثرلرینی اوخوسونلار. هرنه ده اولسا قیسا حئکایه باتیدان آلینما بیر ژانردیر. هله ده گوجلو اثرلری باتی ادبیاتیندا آختارمالیییق.
ایکینجی: چالیشین بیر حئکایهنین اساس و یا مرکزی فیکیرینی [اصلی و محوری ایدهسینی] تاپاسینیز. عمومیتده بو فیکیر، باشلانغیجدا، بیر خام و گئدهری بیر فیکیر کیمی بیردن عاغیلا گلر. اؤرنک اوچون: “بیر اوشاغی یول اوسته قویماق”. بو خام فیکیری، بیر قیسا حئکایهیه دهییشمک اوچون، حئکایه یازان چالیشمالیدی بو بوتونسل[کلی] ایدهنی، معین حادثهلرله اؤهزل کاراکتئرلر فورمتینده گلیشدیرسین. سونرا بو ایدهنین، اؤنملی اؤلچوسو و یا سیمگهلنمهلری تاپیلسین. میثال اوچون، طبیعی حیسلریندن فرقلی اولاراق، اوشاغینی یول اوستونه قویان بیر آنانین شخصیتی سئچیلسین. بیر قیسا حئکایه یازماق اوچون بو یاخشی بیر باشلانغیج نقطهسی اولابیلر.
اوچونجو: یازیچی بو حئکایهنین روایتی اوچون ان اویغون گؤروش آچیسینی سئچمهلیدیر. بو حئکایهنی هم بیر بلدیه مامورو کوچهنی سوپوررکن، یول اوستونه قویولان اوشاغی گؤروب سؤیلهیه بیلر، همده بیر عادی یولدان کئچنده او اوشاغی تاپماقلا، اونو یوخسوللوقدان دا قورتارا بیلر. آما نئجهدی حئکایهنین روایتینی، کؤنلو ایستهمهسه ده اوشاغینی یول اوسته قویان آنایا تاپشیراق؟ یازیچی حئکایهنین روایتی اوچون یاخشی بیر گؤروش آچیسی تاپا بیلمهییرسه، یاخشیدی حئکایه اوچون باشقا بیر ایدهنین دالیجا گئتسین.
۳. اویغون بیر خام فیکیر ایله گؤروش آچیسینی سئچمهدن سونرا، حئکایه حادثهلرینین بوتونسل پلانی بللی اولونمالیدیر. اگر بیر قیسا حئکایهنین نورمال اوزونلوغونو ۱۵ الی ۲۰ صحیفه بیلسک، بو حالدا، ان آزی اوچ-دؤرد مهم صحنهیه احتیاج وار. یول اوستونه قویولان اوشاغین حئکایهسینین اساس اوچ صحنهسینی بئله نظره آلماق اولار: ۱- اصلی شخصیتین[اریندن بوشانمیش] ایکینجی اری ایله دانیشیغی و ایکینجی ارین اوشاغی یول اوستونه قویماغا اصرار ائتمهسی؛ ۲- آنانین بیر باسیریقلی[ازدحاملی] مئیدانا گئتمهسی و اوچ یاشیندا اولان اوشاغینی اورادا بیراخماسی؛ ۳- اوشاغینی یول اوستونه بیراخاندان سونرا، آنانین فایداسیز پئشمانلیغی.
۴- اصلی شخصیتدن علاوه، بیر نئچه یانال[فرعی/ایکینجیل] شخصیت ده، نظرده توتمالییق. بو ایکینجیل شخصیتلرین ساییسی، قیسا حئکایهنین قیسیتلیغی[محدود]ایله اویغون سئچیلمهلیدیر، ائله اولسون حئکایهنین حادثهلری راحاتجا اؤنه گئتسینلر.
۵- بو مرحلهده، یعنی بیر خام فیکیری، پیلوتون بوتونسل پیلانی و کاراکتئرلری تاپاندان سونرا، حئکایهنی یازماغا باشلاماق لازیمدیر. یازماق راحات بیر ایش دئییل، آما حئکایه یازان اولماق ایستهین بیر کیمسه، یازماق لذتینه آلیشمالیدیر.
۶- حئکایهنی نئچه دفه یازماق لازیمدیر، آنجاق ائدیت ائتمهیی داها اؤنملیدیر. حتی پئشهکار یازیچیلارین دا یازیلارینی نئچه دفه یئنیدن باخیب دوزنلمهیه احتیاجلاری واردیر. البته ائدیت ائتمهیین، سیلیب یئنیدن یازمانین دا بیر حدودو واردیر، سونسوزا کیمی داوام ائدیلمهیینه گرک یوخدور. غریزی بیر حس یازیچییا اؤیرهدیر اوستونده ایشلهدییی حئکایه اوزره چالیشماسینی دایاندیریب باشقا بیر حئکایهنین یازماسینی باشلاسین.
۷- آما گنج یازیچیلار اوچون ان اؤنملی توصیه، یازماقدا، تمرین ائتمکدن سونرا، هئچزاد اولا بیلمز.
آچیقلاما:
- یازی فارسجا “درنگ” سایتیندان گؤتورولوب تورکجهیه چئویریلیبدیر.
- حسین پاینده، یازیچی، ادبیاتشوناس، فیلم تنقیدچیسی و علامه طباطبایی بیلیمیوردوندا نظریه و ادبیاتشوناسلیق اوستادیدی. او تهراندا آنادان اولوب، اورتا تحصیلاتینی اینگیلیسده اوخویوب انقلابدان بیر ایل سونرا ایرانا قاییدیبدیر. او ۱۳۶۸ده علامه طباطبایی بیلیمیوردوندا اینگیلیسجه ادبیاتی لیسانسینی آلیب، ۱۳۷۰ ده ایسه تهران بیلیمیوردوندان اینگیلیسجه ادبیاتینین یوکسک لیسانسینی الده ائتمهیی باجاریبدیر. پاینده ۱۳۷۵جی ایلده تحصیلاتینین داوامی اوچون اینگیلیسه گئدیب، ۱۳۸۰دا نظریه و ادبیاتشوناسلیق دوکتوراسینی آلاندان سونرا اؤلکهیه دؤنوب، علامه طباطبایی بیلیمیوردوندا تدریسه مشغول اولوبدور. ایندییه کیمی، حسین پایندهدن، ۱۰۰دن چوخ مقاله اؤلکهمیزین مختلف نشریاتیندا یاییلیبدیر. بونون یانیندا ۸ جیلید کیتاب یازیب و ۷ جیلید ایسه ترجمه ائدیبدیر. او همچنین سککیز کیتابین رئداکتورو اولوبدور. پاینده ایندییه کیمی اؤلکه ایچینده ۵ اؤدول و خاریجهده ایسه بیر اؤدول قازانا بیلیبدیر. او ادبیاتشوناسلیقدا یئترلی قدر تجروبهلی اوزمانلاردان ساییلیر. پاینده بو ساحهده حاشیهلردن اوزاق اولاراق سادهجه علمی چالیشمالاری ایله ادبیاتا خیدمت ائتمکدهدیر. بونو دا آچیقجا سؤزلری ایله درسلرینده گؤرمک اولور.


text:
یا حضرت بقیه لله ارواحنا فداه:
یادینده غم مهلتی تیکنمیشده آسوده اولدیگ بیردم؟
گشدیم بو دنیادن گلدیم یوخونه وجودیمه وردین دم.
نقدر دا گچسین دوباره سن منیمدن با هم بو یرده
اآلله منیم سهمیم بو عالمدن اولسه فقط او بیر دم
حضرت عباسی دءیم تمام دارايی ده اله او بیر دم
داها الله دن هچ ايستمز که تمام عشق هرنه آدم
دانلوداهنگ جنت ازفرهادگوچر
دانلود آهنگ ترکیه اي جنت
دانلود آهنگ جدید فرهاد گوچر گیت
دانلود آلبوم جدید فرهاد گوچر 2017
دانلود اهنگ فرهاد گوچر ساریل بانا
دانلود اهنگ فرهاد گوچر- دنیايا بیرداها گلسم سوگیلیم
دانلود اهنگ فرهاد گوچر- دنیايا بیر داها گلسم سوگیلیم
دانلود آهنگ فرهاد گوچر
دئدی کی : منقلی قوش! سوفره نی ده باغدا دؤشه!سونرا اگلشدی چمنده کبابی چکدی شیشه!باغی وَه! چَن گؤتوروب توستولر اوندا ايتمیش!دؤزها دؤز! شیشلری دوُزلا کی کباب دادلی پیشهگیزله نیبدیر ساچیوین یاش مئشه سینده مین شئربو گؤزه ل تئلده او شئرلر باغیریر یا کی مئشه؟!یئل اسیر لاپ تازا کسمیش بو یاغیش؛ یاشدی چمننَفَس آل وئر! کبابی قوی چؤره یه چک او دیشه!آغاج اوسته دییه سن قوش سئویره م یاری!» اوخورآییق اول! ریشه نی بیرده ن گؤره سن قیردی تئشهاؤز ايشینده ن چکه
اویغور
بیر "بالا" ايله تانیش اولدوم. بیرآز چکدی بیربیریمیزی آنلاياق. الآیاق
دیلی ايله، تورکجه، اویغورجا، چینجه، اينگلیسجه . آنجاق یاریماقیرچ آنلايیردیق
بیربیریمیزی. دانیشیغیمیزن چوخو دا گولوشلر آراسیندا ايتیردی، آنلاشیلماز قالان
سؤز ساولاری اؤرتباس ائتمک اوچون. گؤزلرینده جانلی بیر قارالیق وار. اوینار
دورور، گؤزللیک ساچیردی.
بالا»
اویغور دیلینده، بیزلره رغمن، تمامن مثبت آنلامدا، اوشاقدان توت اورتا یاشلی آداما
دئییلیر. فخرله ا
نوستالژیده یاشاماق!
بیر: نییه نوستالژی کلمهسینی ايشلهدیرم؛ حال
بوکی بیزیم نیسگیل» دئیه بیر تئرمینیمیز وار!
آمما نیسگیل، یا چوخ ايشلهندیییندن یا آز ايشلهندیییندن،
قونوموندان جاياراق بیرجور قاورام داریسقاللیغینا اوغرايیب. نیسگیل بیزده درد
ائتمه» (بیر اولايی خاطیرلايیب اونون آغریسینی چکمک) آنلامیندان ايشلهنیر چوخراق.
بیر طیف قائل اولساق منفیدن مثبته (گئنیش آلاندا،
خوش و شن دویغولاری مثبت و غم کدر دویغولاری منفی توتورساق


text:
مختومقلی فراغی
- مشخصات
- مجموعه: مشاهیر
- منتشر شده در سه شنبه, 13 اسفند 1392 22:53
- تعداد بازدید: 3032
- ترجمه ادیپ تاییارلان: یاشار نیازی
- ترکمنستانینگ معلومات مرکزیندن آلیندی
(1733 – 1783)
عمومی معلومات:
اول اؤز حالقینینگ آزاتلیغینی وه اؤزباشداقلیغینی آرزو ادن، حلق آراسیندا بییک سؤیگأ میناسیپ بولان کلاسیکدیر.
مختومقلی اؤزونینگ دوردأنه دؤرهدیجیلیگی بیلن آدامکأرچیلیگینگ اینگ قاوی صوراتلارینینگ وصف ادیپ، اولومسیلیک ادیأنلری، تکِببیرلیگی (تکبّر)، شهراتپارازلاری(شهرتپرست)، حرصیدونیألری (حرص) رحمسیز حالق کوپچولیگینه حاص یاقینلاشدیریار. اول ادبیاتینگ دیلی، تماتیکاسی جهتدن گؤنیدن – گؤنی حلقینگ جومموشینه (جنبشینه) آرالاشیار، اونونگ ضروریتلیکلریندن اوغور آلیار.
عمری:
تورکمن حلقینینگ بییک اوغلی مختومقلی فراغی گوکلنگ تورکمنلریندندیر. اول تخمینا، 1733-نجی ییلدا گورگن دریاسینینگ بویوندا، آجیقاوشان دیان یرده انهدن دوغولیار. اول عمرونینگ کوپوسینی اترک، گورگن (گرگان)، قارریقالا سبیتلرینده گچیریپدیر. شاهیر «عألم بیلگیلیدیر» دیهن شیغریندا:
یاز گلر، واغت-دا گیدره، قافلاتا چیقمیش گوزلریم.
آچایین دیسم آییلماز، نه آغیر یوکولیدیر؛
بیلمهیین سورانلارا آیدینگ، بو قاریپ آدیمیز:
آصلی-گرکز، یوردی-اترک، آدی-مختومقلیدیر
دیییپ، اؤز آدینی وه نیرهدندیگینی، کیملردندیگینی آیدیار. مختومقلی فراغی باشلانقیچ تربیأنی قاقاسی دؤولتمحمد آزادیدان آلیار. اول بو بارادا: “علم اؤوردن اسسات (استاد)-قبلام پدریم”- دیییپ یازیار. مختومقلی ایلکی اوبا مکدبینده اوقایار. اونونگ ایلکینجی موغاللیمینا (معلم) نیازصالح دییر اکنلر.
مختومقلی اؤرأن ذهینلی وه ییتی آقیللی (عقل) بولوپدیر. اول دورلی کیتاپلاری چاقداناشا کوپ وه ارگینسیز اوقاپدیر. مختومقلی یاش واغتی قاقاسیندان، اجهسیندن وه اوبانینگ قارری آداملاریندان کوپ-کوپ حالق روایاتلاری، قوشغی –قازاللاری (غزل)، ارتکی وه ناقیللاری هوهس بیلن دینگلهیأر اکن. اول قاقاسی دؤولتمحمد آزادینینگ دؤرهدن اثرینینگ کوپوسینی یاتدان اؤورنیپدیر. مختومقلینینگ ذهینلیلیگینه، اوقوا هوهسلیلیگینه گؤز یتیرن دؤولتمحمد اونونگ یلیملی آدام بولوپ یتیشمهگینینگ آلاداسینی ادیپدیر. XVIII عصردا اترک، آحال، ماری سبیتلرینده (ثبتلریندن) گؤیچلی مدرسهلر بولماندیر. شونونگ، شول واقت گؤیچلی حساب ادیلن ادریس بابانینگ مدرسهسینه اوقوا ایبریأر. مختومقلی بو مدرسهده بیرنأچه واقت اوقایار. سونگرا اول بخارا گیدیذر. بخارادا “گؤگلداش” آتلی مدرسه اوقوا گیریار وه اوندا ایکی ییل اوقایار. شاهیر شول مدرسهده درس بریان سیریالی تورکمن نوری کاظم ابن بهر بیلن هم تانیشیار وه اونونگ بیلن دوستلاشیار. امما مدرسهدأکی تالیپلارینگ ترتیپ-دوزگونونینگ بوزوقلیغی اساسی بیلیمی خیواداقی “شیرقاضی” مدرسهسینده آلیار. اول “شیرقاضی” مدرسهسینده اوچ ییل اوقایار. مدرسهده بریلیأن درسلرینگ داشیندان هم گوندوغورینگ گؤرنوکلی شاهیرلاری: نظامینینگ، نسیمینینگ، فضولینینگ، نوایینینگ وه باشغالارینگ اثرلرینی ایرگینسیز اوقایار. اول مدرسهده اوقایانلاینگ آراسیندا اؤزونی دررو تانادیپ، ذهینلی تالیپلاینگ حاطارنا قوشولیار. اوقوینگ ایلکینجی ییلیندا مختومقلی تالیپلارینگ حالیپاسی بولیار. شونگقی ییلدا بولسا، موغاللیم (معلم) اؤزی یوق واقتی درس گچیرمهگی-ده مختومقلی-آ اینانیار اکنی. مختومقلی اؤز دؤورونینگاینگ بیلیملی وه دوشونجهلی آدامی بولوپ یتیشیپدیر.
مختومقلی جهانکشده آدام بولوپدیر. دونیأنینگ کوپ یرلرینه صیاحت اتمک دویغوسی اوندا یاشلیقدا دؤرهیأر. بو صیاحاتلار شاهیرینگ دونیأقارایشینی گینگهلدیپدیر مختومقلی اوغلان اوقاتماقدان باشغا تانیمال زرگأر بولوپدیر وه کوموشدن، آلتیندان دورلی بزگ شایلارینی یاساپدیر. مختومقلینینگ ماشغالا یاغدایی جدللی مثلهلرینگ بیری بولوپ دوریار. قوشغیلاینا اساسلانیپ، اونونگ منگلی دیهن قیزی سؤیهندیگینی، یؤنه کأبیر سبأبلره گؤرأ آلیپ بیلمأندیردیگی حاقدا عالملار نتیجأ گلیذرلر. مختومقلی آققیز دیهن ینگنگهسی داقیلیار. اوندان ایکی اوغول بولوپ، اولار هم یاشلیقدا یوغالیارلار. شاهیر اوغوللارینینگ اؤلومینه قینانیپ، ایزلامایان بولارمی، مبتلا قیلدی، اثرلری دورهدیپدیر. مختومقلی اؤرأن پاراساتلی، گپه چپر، مأرهکه سویهن آدامدیر. اول اؤزونینگ قووی حأصیتلری بیلن حالقا گؤرِلده گؤرکزیپدیر، عقل-پایخاصی بیلن کوپ آداملاری تربیتلأپدیر.
مختومقلی، تخمینا، 1783-نجی ییلدا آتاساری دییلیأن چشمأنینگ بویوندا، سونگیداغینگ یانیندا آرادان چیقیار. اونی قاقاسینینگ یانیندا “قارری ملا” قونامچیلیغیندا جایلاپدیرلار.
دؤرهدیجیلیگی:
مختومقلی دؤرهدیجیلیک ایشینه یاشقا باشلاپدی. قوشغی دوزمکده کوپ زادی قاقاسی دؤولتمحمد آزادیدان اؤورهنیپدیر. مختومقلی قوشغیلارینی کوپچیلیگینگ اؤیشن یرینده، توی –میلیسلر اوقاپ بریپ، آداملاری قهریمانچیلیغا، آر –نامیسلی، حوشگأر بولماقلیغا چاغیریپدیر. اونونگ ایلهام چشمهسی حالق وه اونونگ گؤزهرانی (گذران) بولوپدیر.
شاهیرینگ دؤرهدیجیلیگی دورلی تمالاردا بولان کوپ سانلی شیغیرلاردان وه پوئمالاردان عباراتدیر. اونونگ اؤز قولیازمالاری بیزه گلیپ یتمأندیر. مختومقلی کوپ شیغیرلارینی پیراغی لاقامی بیلن دوزوپدیر. اونونگ دؤرهدیجیلیگی XVIII عصر تورکمن دورموشینی اؤرنمأگه اؤرأن کوپ ماتریال بریأر. مختومقلینینگ شیغیرلاری، اساسا، واطانچیلیق، قهرمانچیلیق، اؤوت-نصیحات، سوتسیال-دنگسیزلیک، ایکی-لیریکی، دوستلیق بارادا گومانیستیک ایدهیانلاری اؤنگه سوریأر.
دورموشی قوشغیلاری:
بییک عقلدار مختومقلینینگ دؤرهدیجیلیگینده دورموشی قوشغولار اساسی اورونلارینگ بارینی ایهلهیأر، اول چیلیم چکمک، ناس آتماق، اوغورلیق، ناحاق قان دوکمک یالی پیس حاصیتلره قارشی گؤرش آلیپ باریپدیر. اؤزونینگ قوشغیلاریندا (کیلی-کال بولار، دؤیشینه دگمز، چیلیمکش، ناسآتان) اولاری رحمسیز یازغاریپدیر. شول گؤرشده چپر دیلی یاراغ حؤکمونده اولانیپدیر. مختومقلی یامان حاصیتلری یازغارماق بیلن اربتلیکلری دینی دوشونجهلرینگ اوستی گؤرِشمک تماسینی ادبیاتدا گینگ موچبرده ایشلأن وه پروپاغیندیرلأن شاهیردیر.
اؤووت-نصیحت حاصیتلی قوشغیلاری:
شاهیرینگ دؤرهدیجیلیگینده آداملاردا اونگات حاصیتلری تربیهلِمکده اولی اورنی اؤووت-نصیحت حاصیتلی شیغیرلار توتیار. بو تمادان مختومقلی «جانینا دگمز»، «دوراسینگ گلر»، «یؤر بیلأنی»، «ایل یاغشی»، «زور بولار»، «بولار سن»، «آیریلما»، یالی اونلارچا شیغیر یازیپدیر. شاهیر بو قوشغیلاریندا دؤوردشلرینه آصیللی تربیه برمک، اولارینگ مرت، آر-نامیسلی بولماقلارینی نصیحت ادیپ، بینامیس، نامارتلاری یانگسا آلیپدیر. شاهیر اونگات حاصیتلری اوندأنه، یاراماز حاصیتلری یازغاراندا، واغیز-نصیحت اتمک تأریندن پیدالانیار. مختومقلی اونگات-قیلیق حاصیتلر آدامینگ بزهگی دیییپ دوشونیپدیر.
سوسیال-دنگسیزلیک تماسی:
مختومقلینینگ دورهدیجیلیگینده سوسیال – دنگسیزلیک مسلهسی دؤیپلی ایشلهنن تمالارینگ بیریدیر. اونونگ بو تمادا یازان اثرلرینه «سالار قشون آنگلاماز»، «قاچا باشلادی»، «اؤتوپ بارادیر»، «یات بولار»، «ایل گؤزلأر»، «کأره دؤندی»، « قولدا باری بولماسا»، «آجاپ اییام گلمهدی» یالی شیغیرلار دگیشلیدیر.
واطانچیلیق، قهریمانچیلیق لیریکاسی:
واطانچی شاهیر مختومقلینینگ قهریمانچیلیق، ایل-یورت، آغزیبیرلیک، بیرلشمک حاقینداقی شیغیرلار اونونگ دؤرهدیجیلیگینه اینگ گؤرنوکلی اورونلارینگ بیرینی ایهلسیأر. بو تمادا مختومقلی «تورکمنینگ»، «یلی گؤرگنینگ»، «دپه نهدیر، دوز نهدیر»، «اؤنگی –آردی بیلینمز»، «دؤکر بولدیق یاشیمیز»، «گیدیجی بولما»، «گؤزلأر من»، «باشی گرکدیر»، «مرت بولماز»، یالی بیرنأچه قوشغیلار دؤرهدیپدیر. مختومقلی حاقیقی واطانچی حوکمونده تورکمن یوردینا، اونونگ گؤزل طبیغاتینا، بایلیغینا، باتیر ییگیتلرینه قوانیپدیر.
مختومقلی داغینیق یاشان تورکمن طایپالارینگ بیرلشدیرمک بیلن یوردینگ اؤزباشداقلیغینی، حالقینگ آسودا یاشاماغینی قازانماق بولار دیهن نیّتجه گلیپدیر. بو ایدهیا شاهیرینگ «تورکمنینگ»، «دؤکر بولدیق یاشیمیز»، «تورکمن بیناسی»، یالی شیغیرلاریندا اؤز بیانینی تاپیپدیر.
مختومقلینینگ واطانچیلیق، قاهریمانچیلیق تمادا یازان اثرلری تاریخی تایدان آنیقلیغی، تحقیق مانیسی، چپر اوبرازلارا بایلیغی بیلن-ده تاپاوات لایار.
سؤیگی لیریکاسی:
مختومقلی شاهیر دوستلیق، سؤیگی تماسیندان هم بیرتوپار قوشغی یازیپدیر. بو تمادان اونونگ «گؤزل سن»، «گؤلزاردان آیریلدیم»، «اویات ایلهییر»، «بو دردی»، «بویلارینگا»، «دوراسینگ گلر»، یالی انچهمه قوشغیلاری بار.
مختومقلی ایشکی-لیریکی (عشقی) تمادا یازان قوشغیلاریندا اؤز سؤیگولیسی منگلی بیلن باغلانیشیقلی پروگرهسسیو پیکیرلری اؤنگه سوریأر. شاهیر آیال-قیزلاری ساتماق، داقیلماق وه کؤپ آیاللیلیق یالی زیانلی دسسورلارا (دستور) قارشی دوروپدیر. شو باباتدا شاهیر گومانیستیک پیکیرلری اؤنگه سوروپدیر.
مختومقلینینگ پوئزیاسینینگ دیلی وه چپرچیلیگی:
مختومقلی ادبی دیلی حالق مدنیّتینگ اؤسمهگینینگ، حوکمأنی شرتلرینینگ بیری حساپلاپدیر. اول بو ایشی اهلی حالق ایشی دیییپ دوشونیپدیر. مختومقلی ادبیاتینینگ حالق دوشنوکلی بولماغی اوغروندا گؤرهشیپ، چپرچیلیک سریشدهسینی اؤز اثرلرینده اؤرأن یرلیکلی اولانیپدیر.
اونونگ شیغیرلاریندا حالقا دوشنوکسیز پیکیرلره، آراپ-پارس سوزلرینه سِیرهک دوشولیار. بو بولسا اونونگ قوشغیلارینینگ هوس بیلن اوقاماغینا سبأپ بولیار. مختومقلی حالقینگ دیلینه دایانماق بیلن، اوندان دیلهوارلیغی وه سادالیغی اؤرهنیپدیر. شاهیر دیلی اؤسوش وه گؤرش قورالی حوکمومنده اولانیپدیر. مختومقلی متافورالاری، کاپییالاری، اولالتما یالی چپرچیلیک سریشدهلرینگ گینگدن اولانیلماغی، شاهیرینگ قوشغیلارینینگ چپرچیلیگی وه اوبرازلیغینی آرتدیریپدیر.
مختومقلی، قاریپلارینگ گؤزیاشی
داغلاری یاندیرار، ارهدر داشی.
شاهیرینگ دؤرتلهمه فورماسینداقی قوشغیلارینینگ کؤپیسی اون بیر هم سکیز بوغونلی سطرلردن عبارات. مختومقلینینگ دورتلهمه فورماسیندا یازان اثرلرینده کاپیا (قافیه)، ردیف قوشغینینگ بیرینجی بندینده دورلی هیلی اولانیلیپدیر.
بالا سسین دینگلأر، آسیپ قولاغینگ، (آ)
دؤکه-دؤکه گؤزیاشینگ بولاغین، (آ)
بیر جرن آلدیرسا الدن اوولاغین (آ)
مألی-مألی گؤزلهمیهن بولارمی (ب).
شاهیرینگ بأشلهمه وه آلتیلما فورماداقی شیغیرلاری، اساسا، 14-15 بوغونلی بولوپ، قافیا وه ردیف تایدان هم منگزشدیر.
مختومقلینینگ میللی تورکمن ادبیاتینی اؤسدورمکدأکی رولی:
بییک شاهیر مختومقلینینگ اثرلری دورموشینگ دورلی-دورلی تاراپلارینی اؤز ایچینه آلیار. مختومقلینینگ دؤرهدیجیلیگینی اؤرأن اونگات بیلیأن، گوندوغاری اؤورهنیجی ا. ا. برتلس اونی «جمشیدینگ جامی»، بیلن دنگیشدیریأر. جمشیدینگ جامی یالی، مختومقلینینگ دؤرهدیجیلیگیندن هم اسلأن زادینگی، بیلمک ایشلهیأن مسلأنی تاپماق بولیار. مختومقلی تورکمن کلاسیکی ادبیاتینی دونیأ اوقوجیلارنا تانادان گنیال شاهیردیر.
مختومقلی تورکمن شاهیرلارینگ کوپیسینینگ حالیپاسیدیر. مختومقلی اؤز دؤوردشلرینه وه اؤزوندن سونگقی یتیشن شاهیرلارینگ دؤرهدیجیلیگینه اولی تأثیر ادیپدیر. بو تأثیر، ایلایتا-دا ذلیلینینگ، سرکرده شاهیر سیدینینگ، کمینهأنینگ، ملانفسینگ مأتاجینینگ دؤرهدیجیلیگینده گؤرونیأر. مختومقلی شاهیر قارا قالپاقلارینگ بییک شاهیری بردیمراد بردی (1900 – 1827) هم حالیپاسی حاساپلاپدیر. اول بو بارادا «ایزلاردیممن» دیهن شیغیریندا شیله یازیار:
مختومقلینی من اوقاپ،
سؤزلرینی من توقاپ.
کمی بارمی برینگ جوغاپ؟
شول شاهیری ایزلاردیم من.
مختومقلی وه حالق دؤرهدیجیلیگی:
مختومقلینینگ اثرلری تورکمنلرینگ اؤرأن بای حالق دؤرهدیجیلیگی هم-ده گوندوغارینگ یازوولی ادبیاتی بیلن آیریلماز باغلانیشیقلیدیر. شاهیرینگ دؤرهدیجیلیگینینگ فولکلور بیلن باغلانیشیقلی بولماغی اونونگ اثرلرینینگ حاص-دا قیمماتینی آرتدیریار. واغت گچدیگیچه، شاهیرینگ آفوریزملری حالق ایچینده فولکلورلاشیپ گیدیپدیر:
اشیدِن دنگ بولماز، گؤرن گؤز بیله…
آغزآلالیق آغیر ایله یاراشماز
هر یامان سؤز – یؤرک بولار.
قاوونینگ قوویسین شاغال ایر دیرلر
چاغیرلان یره بار، اوتور-دا تورما،
چاغیریلمادیق یره بارما، گؤرونمه…
حات –دا ایلات شولار یالی سطرلری آیداندا، اونی کیمینگ دورهدیجیلیگینه گؤزی یتمهسه-ده، «مختومقلی آیدیپدیر» دییأر. بییک سؤز اوسسادی مختومقلینینگ پوئزیاسی xix عصرینگ اورتالاریندا اورتا آزیا، روسیه، اروپا حالقلارینینگ آراسینداقی مطبوعاتدا گؤرنیپ باشلایار. اونونگ اثرلری کؤپ آلیملاینگ، صیاحاتچیلارینگ اونسینی چکیپدیر. شاهیرینگ ترجمهحالی باراداقی مقالا بیلن بیرنأچه قوشغیسینی گؤرنوکلی اسلاویان عالیمی وه صیاحاتچیسی «حودزکو 1842 – ییلدا» چاپ اتدیریأر. عالملار «آ. وامبری»، «و. و. بارتولد»، «ای. ای. برتلس»، «ل . ن. ساموئیلویچ»، «ل. کلیمویچ» وه باشغالار شاهیرینگ دؤرهدیجیلیگینه اولی باها بریپ اؤورنیأرلر. تورکمن ادبیاتچیلاریندان «ب. آ. قارریهو»، «ق. او. چاریهو»، «ب. کربابایهو»، «م. کؤسایهو»، «ز. ب. محمدوا» داغیلار مختومقلینینگ اثرلرینی توپلاماقدا وه چاپ اتمکده بیرنأچه ایشلری گچیردیلر.
1926، 1940، 1942 – نجی ییللاردا شاهیرینگ اثرلر ییغیندیسی چاپدان چیقدی. 1947-نجی ییلدا هودوژنیک آ. حاجیهو مختومقلینینگ صوراتینی دؤرهتدی. شاهیرینگ آدی تورکمن دؤلت یونیورسیتهتینه وه اینگ اولی کؤچأ حورماتلانیپ داقیلدی. آشغاباتدا (عشق آباد) یرلهشن شاهیرینگ یادیگأرلیگینینگ یانیندا هر ییل پوئزیا بایرامچیلیغی گچیریلیأر.
کتاب سالغیلاری:
مختومقلی. 1959-نجی ییلدا بایمحمد قارریه و تاراپیندان چاپ ادیلدی.
چشمهلر:
1. تورکمن ادبیاتی. 7-نجی کلاس.
2. ویکیپدیا: ارکین انسیکلوپدیاسی.
منبع:
مارقوش ترکمن صحرا
شرکت بازرگاني و گردشگري
www.margush.ir
Tel: 0172 – 222 12 28
TelFax: 0172 – 229 14 49
Mobile: 0939 229 14 49
استفاده از مطالب سايت با قيد منبع مانعي ندارد.


text:
مکزیکده بار سالدیریسی
مکزیکین مرکزینده سیلاحلی آداملار طرفیندن باردا سالدیریدا 15 نفر اؤلدو
مکزیکین مرکزینده سیلاحلی آداملار طرفیندن باردا سالدیریدا 15 نفر اؤلدو.
یئرلی مطبوعاتدا چیخان خبرلره گؤره گواناژواتو ایالت یؤنتیمی مسئوللاری سوفیا هوت لوپزین آچیقلاماسینا دایاندیریلان خبرده، سلامانجا شهریندکی لا پلایا آدیندا گئجه کلوبوندا ائدیلن سالدیریدا 15 نفرین اؤلدوگو بیلدیریلدی.
سالدیریدا بیر چوخ آدام یارالانیب.
گواناژواتو پولیس مسئوللاری و ساوجیلیغی مسئله ایله باغلی هله بیر آچیقلاما وئریلمهدی.
ایلگیلیلی خبرلر
بایدن: قایغیلییام
بایدن، پنسیلوانیا ایالتینه حرکت ائتمهدن اؤنجه عسگری هاوا لیمانیندا، ژورنالیستلرین سواللارینی جاوابلادی
زلمی خلیلزاد استعفا ائتدی
"آمریکا خالقینا اون ایللر بویو ائتدیگی خیدمتلرینه گؤره مینتدارلیغیمی بیلدیریرم"
سلاحلی سالدیریدا ان آز ۴۳ نفر اؤلدو
کیملیگی هله بیلینمهیهن سلاحلی اینسانلارین بیر بازار یئرینه سالدیردیغی آچیقلاندی


text:
یوری لودیقین
یوری لودیقین (اینگیلیسجه: Yuri Lodygin) (دوْغوم:۲۶ مهٔ ۱۹۹۰ (۳۱ یاش) ولادیمیر) بیر فوتبالیست. زنیت سن پترزبورق فوتبال کولوبو و یونان میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و قولر موقعیتینده اوْیناییب. یورو ۲۰۱۶ و فیفا دونیا کاپی ۲۰۱۴ اوْیونلاریندا مئیدانا گئدیب.
اوْیونلاری[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Includes other competitive competitions, including the Russian Super Cup
قارداش پروژهلرده یوری لودیقین گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
- صفحههای دارای تابع تجزیهگر آرایشعدد با آرگومان غیرعددی
- فوتبال اویونچولاری قارالامالاری
- AC with 0 elements
- فوتبال اویونچولاری
- ۱۹۹۰-جو میلادی ایلده دوغولانلار
- یاشایان اینسانلار
- ولادیمیر دوغوملولار
- زنیت سن پترزبورق کولوبونون اویونچولاری
- المپیاکوس کولوبونون اویونچولاری
- ۲۰۱۴ فیفا دونیا کاپی اویونچولاری
- یوفا یورو ۲۰۱۶ اویونچولاری
- فوتبال قولرلری


text:
سیلاولر ایرکین کمیسیونی ایککی کونلیک ورکشاپی نی نهاد ایشلاوچلری گه رهبرلیک و مدیریتلیک حقیده اوتکزدی.
ولایتلر سیلاو بوییچه ریاستلری بامیان بیرینچی، سرپل ایکّینچی، کندز و لغمان بیشینچی هماهنگلیک و آگاهلنتیریش ییغین لرینی سیلاولر بیلن علاقهده بولگن تامانلر بیلن اوتکزدیلر.
جمهورلیک ریاستی تامانیدن یاردم بولگن پول، جوزجان ولایتی سیلاولر بوییچه ریاستی نینگ یرهلنگن بیر خادمیگه مستوفیت ادارهسی، ولایت مقامی و ملی امنیت ریاستی نینگ قوشمه هیئتی حضوریده بو ولایت نینگ والیسی آرقلی ترقتیلهدی.
لغمان و جوزجان ولایتلری نینگ سیلاو بوییچه ریاستلری آگاهلنتیریش و هماهنگلیک ییغینلرینی سیلاولر بیلن علاقهده بولگن تامانلر بیلن دولتی و نا دولتی ادارهلر هماهنگلیگیده اوتکزدیلر.
کابل ولایتی سیلاولر ایشلری ریاستی، علیحده شکلده اوچ اولتیریش نی بو ولایت نینگ یاشلر نماینده سی، اولوسواللیک یاشلری، عیال حقوق فعال لری، مکتب شاگردلری و اوقووچیلر بیلن اوتکزدی.


text:
راتاتویی (فیلم)
راتاتویی (اینگیلیسجه: Ratatouille, آنادوْلو تۆرکجهسیجه: Ratatuy , فارسجا: راتاتویی ) آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده اینگیلیس دیلینده دۇزلمیش فانتزی کومدی انیمیشن. فیلمین باش روْللارینی ویل آرنت، برایان دنهی، پیتر اوتول، براد قرت، جنین قرافلو، ایان هولم، پتن اسوالت جانلاندیریب. فیلمین موسیقیسین مایکل جاکینو یارادیب.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
- Ratatouille-wine.jpg
قایناقلار[دَییشدیر]
- ↑ Michael Cieply (April 24, 2007). "It's Not a Sequel, but It Might Seem Like One After the Ads". The New York Times.
قارداش پروژهلرده راتاتویی (فیلم) گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
الیجا دل اینفانتادو
الیجا دل اینفانتادو (ایسپانجا: Alija del Infantado) ایسپانیادا بیر یاشاییش منطقهسیدیر و لئون ایسپانیا اوستانینده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۲٫۳۱ کیلومتر موربّع دیر. ۷۳۳ متر دنیز سویهسیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمینلرینه گؤره ۸۴۳ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
ایسپانیا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alija del Infantado»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده الیجا دل اینفانتادو گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
روبرت کوخ
روبرت کوخ— مشهور آلمان عالیمی، نوبل اؤدولی لاورئاتی
حیاتی[دَییشدیر]
۱۸۴۳-جو ایلده آلمانین کلاوستال-سلرفلد شهرینده دۆنیایا گلمیشدیر. اوشاق چاغلاریندان تبیتشوناسلیغا بؤیوک ماراق گؤسترن روبرت کلاوستال شهر گیمنازییاسیندا اورتا تحصیلینی بیتیردیکدن سوْنرا گتینگن بیلیم یوردوسی داخیل اوْلموشدور. او دؤورده همین بیلیم یوردو دا ایاکوو هنله، گورگ میسنر، کارل قاسه کیمی مشهور عالیملر درس دئییرمیش. اوّلجه فیزیک و بوتانیکا (گیاه شناسلیق)، سوْنرا ایسه طیب ساحهلرینه ماراق گؤسترهن کوخ میکروبلار و اونلارین اینسان اورقانیزمینه تأثیری اوزره علمی-تجروبی آراشدیرمالار آپارمیشدیر. مشهور فرانسه عالیمی لوی پاسترین آراشتیرمالاری ایسه اونون بۇ ساحهیه علمی ماراغینی داها دا آرتیرمیشدیر.
فعالیتی[دَییشدیر]
روبرت کوخ ۱۸۶۶-جی ایلده تحصیلینی باشا ووروب، خستخانالاردا چالیشمیشدیر. همین واختلار او، دئمک اولار کی، علمی آراشدیرمالارلا مشغول اولمامیشدیر. لاکین ۱۸۷۰-جی ایلده باشلامیش فرانسه -پروسسیا محاربهسینده صحرا هوسپیتالیندا حکیم کیمی فعالیت گؤستررکن اینفکسیونال خستهلیکلرین موالیجهسی اوزره چوْخ تجروبه توپلامیشدیر. خصوصیله ده، خولرا خستهلیگی ایله موباریزهده بیر سیرا موهوم علمی یئنیلیکلر قازانمیشدیر. اوردودان ترخیص اولوندوقدان سوْنرا وولشتین شهر خستخاناسیندا حکیم کیمی فعالیت گؤستررکن سیبیر خوراسینین موالیجهسی ایله باغلی چوْخ علمی-تجروبی اکسپریمنتلر آپارمیشدیر. او بۇ خستلیین ایریبوینوزلو مال-قارا آراسیندا یاییلدیغینی آشکارلامیش، نتیجهده آغجیرین کسکین فورمادا ایلتیهاب کئچیردیی قناعتینه گلمیشدیر. عالیم میکروسکوپون کمکیله بۇ خستلیین باجیلوس آنتهراجیس آدلی باکتریا اولدوغونو معین لشدیرهرک، سیبیر خوراسینین یاییلما آرئالینین بۇ باکتریانین حیات مرحلهسیندن آصیلی اولدوغو فیکرینی ایرلی سورموشدور. اونون بۇ ساحه ایله باغلی یازدیغی علمی مقالهلرین اهمیتی همین واختلار چوْخ اوْلموشدور. ۱۸۸۰-جی ایلده آلمان صحیّه نازیرلیینده مسئول وظیفهیه تعیین ائدیلهن روبرت کوخ داها سوْنرا "پاتوگن اورقانیزملرین اؤیرنیلمه متودلاری" آدلی علمی ایش نشر ائتدیرمیشدیر. بۇ اثرده باکتریالارین یئتیشدیریلمهسی اۆچون بیر سیرا یئنی علمی اۆصوللار تقدیم اولونموشدور. ۱۸۸۲-جی ایلده ایسه او، ورم خستلیینی تؤرهدن باکتریانی (ورم چؤپونو) آشکار ائتمیشدیر. اؤز دؤورونون ان دهشتلیو خستلیینه قارشی یئنیلیک اوْلان بۇ علمی کشف اونون شؤهرتینی داها دا آرتیرمیشدیر. محض بۇ سببدن آلمان حکومتی اونو خولرا خستلیینین سببلرینی اؤیرهنمک اۆچون هیندوستان و مصره اعزامیته یوللامیشدیر؛ کوخ بۇ خستهلیگی تؤرهدن باکتریانی تاپمیشدیر. روبرت کوخ ۱۸۸۵-جی ایلده برلین اونیورسیتتینین پروْفسورو و گیگینا اینستیتوتونون ایسه مسئولو تعیین ائدیلمیشدیر. ایشینین چوخلوغونا باخمایاراق او، ورمین موالیجهسیله باغلی آراشتیرمالارینی داوام ائتدیرمیش، بئلهلیکله توبرکولین آدلی یئنی ماده آشکارلامیشدیر. بۇ ماده ورم میکروبلاریندان آلینیردی و ورم خستلیینین موالیجهسینده ایستیفاده زامانی موثبت نتیجهلره گتیریب چیخاریردی. روبرت کوخ ۱۹۰۵-جی ایلده "ورم خستلیینین اؤیرنیلمهسی و موالیجهسینده الده ائتدیی نایلیتلره گؤره" طیب ساحهسی اوزره نوبل اؤدولینا لایق گؤرولموشدو. عالیم پروسسیانین شؤهرت اوردئنی ایله تلتیف ائدیلمیش، هیدلبرق و بولونیا اونیورسیتتلرینین فخری پروْفسورو و بیر سیرا علمی جمعیتلرین عضوو اوْلموشدور. روبرت کوخ ۱۹۱۰-جو ایلده بادن-بادن شهرینده اورک خستلییندن وفات ائتمیشدیر.


text:
آرخیودن تانیلان “ ٢١ آذر” مدالی
حیات یولداشیم زینب موسی زاده جبار قیزی، الیازمالاریمی، کتاب آرخیویمی آراشدیرارکن نئچه ایللردی آختاردیغیم مدالی تاپیر. آرخیودن تانیلان نئچه ایللرین حسرتیندن سارالمیش، سولموش “٢١ آذر مدالی و وثیقه سی. وثیقنی آچیب سولوخموش یازیلاری اوخویوروق.
جبار موسی اوغلو موسی زاده ١٩٤٥-جی ایل تاریخده وئریلیب. “آذربایجان ملی حکومتینی اله گتیرمکده شرکت ائتمه سینه گؤره آذربایجان مجلیسی، آذربایجان مجلیسی ملی طرفیندن “٢١ آذر” مدالی ایله طلتیف اولونوب.
آذربایجان مجلس ملیسینین رئیسی شبستری.
آذربایجان مجلسی ملیسینین کاتیبی م. ویلایی.
آرخیودن تاپیلان بو دمیر مدالین رنگینی ایللر دییشیب. آنجاق بو مدالا اولان محبت هئچ واخت دییشمه ییب. وطنینین، آذربایجانین آزادلیغی اوغروندا دوغما ائل، اوباسیندان اوزاق دوشسه ده، جبار موسی زاده هئچ واخت سارسیلماییب. زینب خانیم دانیشیردی: موسی زاده آناخانیم ٤ اوشاقلا (بیر نئچه آیدان سونرا) آتامین آرخاسینجا گلیب. فدائی دسته لری گنجه ده و شمکیرده یئرلشدیگیندن اونو گنجه ده تاپیب. سونرا عائلهمیزی شمکیرده (شمکیر) تزه کندده یئرلشدیریبلر.
آتامین خاطره لریندن جنوبی آذربایجاندا ملی حکومت قورولاندا من فدائی ایدیم. (یعنی سلاحلی عسگر) بیر ییغینجاقدا مرتجع قوه لردن اولان بیر نفرین میرقاسم چشم آذری وورماق ایستدیگینی گؤردوم. او آتش آچمازدان قاباق من اونو ووردوم.
میرقاسیم چشم آذر تبریز فدائی دسته لرینین کومئندانتی ایدی. (١٠١٢١٩٤٥- ١٩٤٦ جی ایللر). هم ده س.ج. پیشه ورینین کؤمکچیسی، رادیو کومیته سینین صدری ایدی. یقین کی، بو ایگیدلیگیمی نظره آلیبلار.
بو تایا مهاجرت ائتدیکدن سونرا میرقاسم چشم آذر ایله اوزون مدت عائله وی دوستلوق ائتدیک. زینب خانیم آتاسینین خاطره لریندن دانیشیردی:
فدائی دسته لری گنجه ده و شمکیرده تعلیملر کئچیردیلر. گئری قاییتماق اوچون س.ج پیشه وری نامعلوم ماشین قضاسینا سالیناندان سونرا عائله میز شمکیرده ، سونرا ایسه باکیدا مسکونلاشیب. آتامین عائله سی بؤیوک اولدوغوندان اونا کمک مقصدیله آذربایجان حکومتی بیر اوشاغینی موسکوایا ایوانوف شهرینه بین الخلق اینترنات مکتبینه گؤندریبلر. او دا منیم بختیمه دوشوب. اورتا تحصیلیمی روس دیلینده آلمیشام. تحصیلیمی باشا ووراندان سونرا باکییا دولت اونیورسیتتینه فیلولوگیا فاکولته سینه قبول اولموشام. اونیورسیتتی بیتیرمیشم. 1992- جی ایلین مای آییندا بیزه نصیب اولونوب کی، وطنه گئدیب آتامین دوغما اوجاغینی گؤرک. قونشولارلا گؤروشدوک.
آتاما بو گون قسمت اولماسا دا اؤز حیتیندن تورپاق دا گتیردیک. بیلجه ریده دفن اولونموش قبرینین اوزتونه سپدیک.
چتین و کشمه- کشلی بیر حیات یاشاساق دا بو گون آرخیودن تاپدیغیم “٢١ آذر” مدالی بیزیم و بوتون فدائی عائله لرینین فخر ائتدیگی بیر مدالدیر. اونو قورویوب ساخلایاجاییق. خلقیمین گلهجک گونلری اوچون.
تاریئل اومید
٢٠١٨ جی ایل


text:
ایمام جواد (ع)
محمد بن علی (ایمام جواد، تقی، ابوجعفر) شیعهلرین دوققوزونجو ایمامیدیر کی ۱۹۵ اینجی هیجری ایلینین رجب آیینین ۱۰ اونجو گونونده مدینه شهرینده آنادان اولوبدور. اونون آتاسی ایمام رضا -شیعهلرین سککیزینجی ایمامی- و آناسیدا سبیکهیدی.
ایمامتدَییشدیر
ایمام رضانین مأمونون توسوطیله شهادته چاتماسیندان سونرا، ایمام جوادین تکجه یئددی یاشی واریدی. شیعهلر اونون ایمامتی بارهسینده شکه توشدورلر و بو بارهده نئچهلر جلسه برپا ائتدیرلر؛ آما سککیزینجی ایمام شهادتیندن قاباق، ایمام جوادی ایمامته منصوب ائتمیشدی. اونون شهادتیندن سونرا، ایمام جوادی مأمونون دستوریله مدینهدن بغدادا گتیریب و خلیفهنین قیزی ام الفضلین عقدینه چیخارتدیرلار.
اؤیرنجیلردَییشدیر
ایمام جوادین تخمینا ۲۶۰ نفر اؤیرنجیسی واریمیش کی عبدالعظیم حسنی، ابوهاشم جعفری، ابراهیم بن مهزیار اهوازی، حسن بن محبوب سراد کوفی، حسین بن سعید اهوازی، دعبل بن علی خزاعی، اسماعیل بن بزیع و صفوان بن یحیی اونلارین ان اؤنملیلریدیرلر.
موناظیرهلردَییشدیر
ایمام جواد نئچهلر دفعه اۆچون، اؤز زامانینین بؤیوک عالیملریله موناظیره ائدیب و اونلاری مغلوب ائدیبدیر. بو موناظیرهلرین ان اؤنملیلری کی خلیفهنین حوضوریله انجام تاپیردی، یحیی بن اکثم -موسلمانلارین قاضیالقضاتی- و ابن ابیداوود -بغدادین قاضیسی-له اولان موباحیثهلریدی. او یحیی بن اکثمیله موناظیره ائدن زامان، تکجه دوققوز یاشی واریدی و خلیفه اونو تحسین ائتدی. ابیداوودیله اولان موناظیرهدهده معتصم اونون حؤکملرینین ایجراسینین دستورونو وئردی.
شهادتدَییشدیر
۲۱۸ اینجی هیجری ایلینده، ایمام جواد عاییلهسیله بیرلیغدا حجه گئدیر و همان ایلدهده مأمون اولور. ایمام جواد حجدن قاییدادان سونرا، اؤز اوغلو ایمام هادینی مدینهده قویوب، آرواتیله بیرلیغدا عراقا قاییدیر. بو زاماندا معتصم عباسی حوکومتینین خلافتینی عؤهدهدار اولموشدو. معتصمین دستوریله ایمام جوادا بیر زهرلی شربت وئریلیر و او ۲۲۰ اینجی هیجری ایلینین ذیالقعده آیینین سون گونونده -۲۵ یاشیندا- بغداد شهرینده شهادته چاتیر.
مقبرهدَییشدیر
ایمام جوادین مقبرهسی کاظمین شهرینده و بؤیوکآتاسی ایمام کاظمین قبرینین کناریندادیر. الکاظمیه مسجیدینین ایکی قیزیل گونبذی وار کی اونلارین بیری ایمام کاظم و بیریده ایمام جوادا تعلوقو واردیر. شیخ مفید (شیعهنین بیرینجی مرجعی)، خواجه نصیرالدین توسی، سید مرتضی، سید رضی و ابنقولویهنینده قبرلری بو مسجیدین یاخینلیغیندادیر.


text:
دانلود آهنگ ترکی جدید علی هاکان به نام آذربایجان قیزلاری
هم اینک شما کاربران و همراهان گرامی را به دانلود آهنگ فوق العاده زیبا و دلنشین آذربایجان قیزلاری با صدای علی هاکان به همراه تکست (متن ترانه) و کیفیت های ۳۲۰ و ۱۲۸ در موزیکدل♥ دعوت میکنیم.
Download New Music, (Ahang) BY : Ali Hakan Azarbayjan Gizlari/ And lyrics
متن آهنگ آذربایجان قیزلاری علی هاکان
گزیب دولانمیشام من هر طرفی هر یانی!♫! گزیب دولانمیشام من هر طرفی هر یانی!♫! آذربایجان قیزلارینین سویله بنزری هانی!♫! آذربایجان قیزلارینین سویله بنزری هانی!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! ائل هواسین گوزل اوینار خالقیمیزین قیزلاری!♫! هر هاوانی گوزل اوینار آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! ائل هواسین گوزل اوینار خالقیمیزین قیزلاری!♫! هر هاوانی گوزل اوینار آذربایجان قیزلاری!♫! حوریسان یا مله سن یا مارالسان قشه سن!♫! حوریسان یا مله سن یا مارالسان قشه سن!♫! گوزل قیزلار ایچینده سن هامیدان گوزلسن!♫! گوزل قیزلار ایچینده سن هامیدان گوزلسن!♫!
آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! ائل هواسین گوزل اوینار خالقیمیزین قیزلاری!♫! هر هاوانی گوزل اوینار آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! ائل هواسین گوزل اوینار خالقیمیزین قیزلاری!♫! هر هاوانی گوزل اوینار آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! ائل هواسین گوزل اوینار خالقیمیزین قیزلاری!!♫!♫! هر هاوانی گوزل اوینار آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! آی قیزلاری قیزلاری آذربایجان قیزلاری!♫! ائل هواسین گوزل اوینار خالقیمیزین قیزلاری!♫! هر هاوانی گوزل اوینار آذربایجان قیزلاری!♫!
آذربایجان قیزلاری
دانلود آهنگ آذربایجان قیزلاری علی هاکان + پخش آنلاین


text:
حمد و آلقیش بویوک تانریا، دیله یش لرین ایلکینده حمد و آلقیش تکجه تانریا دیر که هر ندن ایلکی دی و اوننان قابقا یوخدی و صوندی و اوننان صون یوخدی. او تانری که هر باخانین گوزلری اونی اونی گورماقدان اسکیک ...ادامه مطلب »
متن مناجات با خدا-ترکی
منیم تانریم! بیلمیرم گاهدان سنی دونیانین هاراسیندا ایتیریرم! بازار قالماقالیندا… ناماز وقتی نین یورقونلوغوندا! نفسیمین وسوسه لرینده…اما، گاهدان سنی ایتیریرم بیر اوشاق کیمی کی بازاردا آناسینین مهریبان اللرین بیراخیب و بیر عروسک تاماشاسینا مشغولدی…! صورا گورر کی آناسی یوخدی و ...ادامه مطلب »
شعر ترکی مناجات با خدا
کسمه یارب الیمی گوشه دامانوندن بی نصیب ایتمه منی سفره احسانوندن باغلیوبدور گوزیمی پرده نامرئی نفس چیخمیشام دایره اقدس فرمانوندن یاجلیلی قاپوا عبد ذلیلوندی گلن گلمیشم قسمت آلام خرمن غفرانوندن اعتراف ایلیورم خبط وخطا ایلمیشم بند تکفیروی آچ بنده نادانوندن ...ادامه مطلب »
شعر علی ای همای رحمت به زبان ترکی
(علی) ای همای رحمت اولان آللاهین نشانی اوهماکی کولگه سینده هله ساخلیوب جهانی ئوره ک آلله آختارورسان ائله گور(علی) جمالین کی(علی)ده گورمیشم من قسم آللاهاخدا نی ائیکی دنیادافنادن داهابیراثر گورنمز کرم ائیلیوب(علی)گردوتاچشمه ی بقـــــا نی بئیزه یاغماسن بلوط تک اوگون ...ادامه مطلب »


text:
کون توم اوستانی
کون توم اوستانی (اینگیلیسجه: Kon Tum Province) ویتنامدا یئر آلان بیر اوستان دیر. و ۹۶۱۴٫۵ کیلومتر موربّع ساحهسی وار. ان سوْن اؤلكه نفوس ساییمی اساسیندا ۴۳۲۹۰۰ نفر دیر.
گؤرونتولر[دَییشدیر]
بیرده باخ[دَییشدیر]
- قوزئی داکوتا ایالتی
- قوزئی داکوتا شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی
- آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینین ایداری بؤلوملری
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kon Tum Province»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده کون توم اوستانی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
ائل اوبا – امام حسین علیه السلام اصحابینین چوخونو شهید گورونجه مبارک صاقالینی توتدو یارالی یوره گینده ن بیر یانیغلی دعا ایده نده ن صونرا بویوردو:
پیغمبرلرینین قیزینین اوغلونو ئولدورمه غ ایچین سوز – بیرلیغ ایده ن جماعته اللهین عذابی چتین اولاجاغدیر.
اللها آند اولسون اولارین ایسته دیغلرینی قبول ایتمه یه جه غه م و قانیما بویانمیش حالدا اللها قاووشاجاغام.
صونرا چاغیردی! آرانیزدا فریادیمیزی ایشیدیب بیزه یاردیم ایده جه غ بیر کیمسه یوخمو …
اهل بیت اروادلارینین آغلاماغ سه سلری یوکسه لدی.
بو صیرادا سعد اوغلونون عسکری آراسیندا سعد بن الحارث ایله قارداشی ابو الحتوفون وجدانلاری ییرینده ن ته ر په نه ر که ن .
دوشمان اوردوسونو ترک ایدیب امامین اوردوسونا دوغرو گلدیلر . صونرادان دوشمان اوردوسونا هجوم ایتدیلر ، اولارین بیر نچه نفرینی ئولدوره نده ن صونرا شهید اولدولار.


text:
۳۰ اوْکتوبر
۳۰ اوکتوبر:
۱۹۱۴ — بیرینجی دونیا موحاریبهسینین اساس دؤیوشلریندن اوْلان ایپر دؤیوشو باشلادی.
۱۹۱۸ — عثمانلی دؤولتی ایله موتفیقلر آراسیندا مودروس صولح موقاویلهسی ایمضالاندی. موقاویلهیه گؤره قافقازداکی تورک قوْشونلاری گئری چکیلمهلی ایدی.
۱۹۴۱ — ایکینجی دونیا موحاریبهسی: آمریکا شوروییه ۱ میلیارد دولار دَیرینده حربی-تکنیکی یاردیم آییردی.
۱۹۵۶ — بؤیوک بریتانیا، فرانسه و ایسرائیل میصردن سوئز کانالینی ۱۲ ساعات عرضینده ترک ائتمهسینی طلب ائتدیلر.
۱۹۶۱ — شوروی یئنی توْرپاق جزیرهسینده تاریخده ان گوجلو هیدروژن بومبو تستینی کئچیردی.
۱۹۶۷ — ایلک دفعه ۲ فضایی سفینه ("کوسموس-۱۸۶" و "کوسموس-۱۸۸") آچیق فضادا بیرلشدیلر.
۱۹۷۴ — محمدعلی بوکسدا دونیا قهرمانی اوْلوب.


text:
نظامی گنجوی
گنجهلی نیظامی یوخسا نیظامی گنجوی (تام آدی 'جمالالدّین ایلیاس ابن یوسیف نیظامی گنجوی) (نیظامی گنجوی)— منشأجه آذربایجان تورکلریندن اولان شاعیر و موتفکیر، فارس دیللی ایران ادبیاتینین گؤرکملی تمثیلچیسی. شاعیر آذربایجانین گنجه شهرینده دونیایا گلمیشدیر. فارس دیللرینده یازان شاعرین ادبی ارثی مثنوی ژانریندا یازیلمیش بئش شعر و فارس دیلینده شئعرلرین توپلاندیغی ۲۰.۰۰۰ بئیتلیک "دیوان"دان عیبارتدیر.
شیفاهی خالق ادبیاتی و یازیلی تاریخی سالنامه لرین قدیمی کۇنولاریندان ایستیفاده ائدن نیظامی، ایسلامدان اوّلکی و ایسلام دؤورو ایرانینی بیرلشدیرمیشدیر. نیظامینین قهرمانلیق-روْمانتیک شعرلرینی سوْنراکی عصرلر بوْیونجا، فارس دیلینین ایستیفاده اوْلوندوغو بۆتون اراضیلرده اؤزونو اوْنا اوْخشاتماغا چالیشان گنج صنعتکارلارین یارادیجیلیغینا تاثیر ائتمیش، نَینکی ایراندا، هم ده آذربایجان جومهوریتی، افغانیستان، گورجیستان، هیندیستان، ایران، پاکیستان، تاجیکیستان، تورکیه و اؤزبکیستان کیمی چاغداش اؤلکهلرین کولتورینین فوْرمالاشماسیندا رول اوْینامیشدیر. نیظامینین یارادیجیلیغی، حافظ شیرازی، مولانا جلالالدین رومی و سعدی کیمی بؤیوک صنعتکارلارین یارادیجیلیغینا تاثیر ائتمیشدیر. اوْنون، مۆختلیف اجتماعی، مدنی و علمی کۇنولاری ایشیقلاندیران بئش مثنویسی بۆتون شرق اؤلکهلرینده بؤیوک مشهورلوغا مالیک اوْلموشدور کی، بونو دا، شاعیرین اثرلرینین چوْخلو سایدا و مۆختلیف دؤورلره عایید اَلیازمالارینین دؤوروموزه چاتماسی ثبوت ائدیر. نیظامینین "خوسرو و شیرین"، "لئیلی و مجنون" و "ایسکندرنامه" کیمی اثرلرینین قهرمانلاری، ایندی ده ، بۆتون ایسلام اؤلکهلرینده ، ائلهجه ده دونیادا تانینماقدادیر.
شاعیرین ۸۵۰ ایللیک ایل دؤنومو شرفینه ۱۹۹۱ (میلادی)-جی ایل یونسکو طرفیندن "نیظامی ایلی" اعلان ائدیلمیشدیر.
تاریخی-مدنی مۆحیطدَییشدیر
۱۱۳۵ (میلادی)/۱۱۳۶ (میلادی)-جی ایلدن ۱۲۲۵ (میلادی)-جی ایله کیمی آذربایجان (تاریخی اراضی) (اساساً ایندیکی آذربایجان اراضیسینی اَحاطه ائدیردی) و آران اَیالتلری سلجوق خاندانی عراق عجم دهکی بویوک آتابیلری کیمی ائلدنیزلر (آذربایجان آتابیگلری) سۆلالهسی طرفیندن ایداره اوْلونموشدور. ائلدنیزلر (بعضاً ائلدگزلر و یا ائلدگیزلر ده آدلاندیریلیر) سۆلالهسینین اساسی، عراقی-جمدهکی سلجوق سلطانینین آزاد ائدیلمیش غلامی (دویوشچو-قول) اوْلموش قیپچاق منشألی شمسالدین ائلدنیز طرفیندن قۇیولموشدور. بؤیوک سلجوقلو ایمپیراتورلوغونین داغیلماسی دؤورونده ائلدنیزلر (آذربایجان آتابیگلری) (یعنی، سلجوق تاختی واریثلرینین نائیبالسلطنهی) اوْلموش ائلدنیزلر، ۱۱۸۱-جی ایلدن اعتیبارن مۆستقیل یئرلی حاکیم کیمی اراضینی ایداره ائتمهیه باشلادیلار. ائلدنیزلر دؤولتینین وارلیغینا، ۱۲۲۵-جی ایلده داها اوّل گورجولر طرفیندن اَله کئچیریلمیش اراضیلر ده داخیل اوْلماقلا، دؤولت اراضیلرینین بیرینجی ملک شاه طرفیندن توتولماسی ایله سوْن قۇیولموشدور.
همین دؤورده آران و آذربایجانلا قونشولوقدا یئرلشن شیروان تاریخی ویلایتی اراضیسینده کسرانیلر سۆلالهسی طرفیندن ایداره ائدیلن شیروانشاهلار دؤولتی مؤوجود ایدی. کسرانیلر سۆلالهسی عرب منشأیینه مالیک اوْلسا دا، فارسلاشمیش و بۇ سۆلالدن اوْلان شاهلار اؤزلرینی قدیم ساسانی شاهلارینین واریثلری اعلان ائتمیشدیلر.
نیظامینین دوْغوم تاریخینه کیمی تۆرک-سلجوقلارین ایران و گونئی قافقازی اَله کئچیرمهسیندن یۆز ایل کئچمیشدی.
نیظامینین "خمسه"یه داخیل اوْلان شعرلر اۆزرینده ایشلمهیه باشلادیغی ۱۲-جی عصرین سوْنونجو روبعینده ، سلجوقلارین عالی حاکیمیتی پارچالانما دؤورونو یاشاییر، سیاسی و سوسیال ناراضیلیقلار ایسه آرتیردی. لاکین، فارس کولتوری، مرکزلشدیریلمیش حاکیمیتین مؤوجود اوْلدوغو دؤورله مؤ قایسهده یئرلی حاکیمیتلره پارچالانما دؤورونده داها یاخشی اینکیشاف ائدیر، فارس دیلی ایسه اساس ادبیات دیلی اوْلاراق قالیردی. بۇ اؤزللیک، اوْ زامان فارس کولتوری پایگاهی اؤزللیکی داشیمیش، نیظامینین ده یاشادیغی و ایران دیللی خالقلار اۆستونلوک تشکیل ائتدیی قافقاز شهری اوْلان گنجه'یه عاید ایدی.
نیظامیدن یۆز ایل سوْنرا یاشاییشیش ایران تاریخچیسی حمدالله مستوفی "خزینهلرله دولو" آران شهری گنجهنی ایرانین اَن زنگین و چیچکلنن شهری کیمی تصویر ائدیر. اوْ دؤورده ، آذربایجان، آران و شیروان خوراساندان سوْنرا فارس کولتورینین ایکینجی اَن بؤیوک یئنی مرکزی ایدی. متخصصلر فارس شعرلرینینین خوراسان ایستیلی داخیلینده غرب مکتبینی آییریرلار کی، بۇ دا آذربایجان (تاریخی اراضی) مکتبی، بعضاً ایسه شیروان تاریخی ویلایتی، آران و یا قافقاز مکتبی آدلاندیریلیر. بۇ مکتب مورکب متافوریک و فلسفی مضمونو، بیرده مسیحیت عنعنهسیندن آلینمیش تصاویرین ایستیفادهسی ایله سئچیلیر. نیظامی، غرب مکتبینین اَن مؤهوم نمایندهلریندن بیری حساب ائدیلیر.
حیاتیدَییشدیر
نیظامینین حیاتی حاقیندا چوخ آز معلومات وار. شاعیرین حیاتی حاقیندا یئگانه معلومات منبعی اوْنون اثرلریدیر کی، بۇ اثرلرده ده کیفایت قدر آیدین بیلیشیم وئریلمهمیشدیر. بۇنا گؤره ده نیظامینین آدی و شخصیتی اطرافیندا چوْخلو افسانهلر یارانمیش و اوْنون بیوقرافیسینی بَزهمیشدیر.
آدی و لقبیدَییشدیر
شاعیرین اَصل آدی ایلیاس، آتاسینین آدی یوسیف، باباسینین آدی زکی اوْلموشدور: اوْغلو محمدین دوغولماسیندان سوْنرا اوْنون دا آدی شاعیرین تام آدینا کئچمیش و اوْنون تام آدی جمالالدین ابومحمّد الیاس ابن یوسف ابن زکی بن مؤیَّد اوْلموشدور. اَدبی لقب کیمی شاعیر "نیظامی" سؤزونو سئچمیشدیر کی، بونو دا بعضی تزکیهچیلر، شاعیرین عائیلهسینین قدیمی اوْلاراق تیکمشیلیکله مشغول اوْلماسی ایله ایضاح ائدیرلر; نیظامی ادبیاتلا مشغول اوْلماق اۆچون عایله صنعتیندن ایمتیناع ائتمیش، توخویوجو صبری ایله اثرلری اۆزرینده چالیشمیشدیر.
دوْغوم تاریخی و یئریدَییشدیر
نیظامینین دقیق دوْغوم تاریخی بیلینمیر. معلوم اوْلان اوْدور کی، شاعیر، ۱۱۴۰ (میلادی)-۱۱۴۶ (میلادی)-جی (هیجری ۵۳۵—۵۴۰) ایللر آراسیندا دوغولموشدور. نیظامینین بیوقرافلاری و چاغداش تدقیقاتچیلار، اوْنون دقیق دوْغوم تاریخینی آلتی ایل آراسیندا گؤستریرلر (۵۳۵-۴۰/۱۱۴۱-۶). فوْرمالاشمیش عنعنهیه اساساً و یونسکو-نون دا قبول ائتدیی تاریخه اساساً شاعیرین دوْغوم تاریخی کیمی ۱۱۴۱-جی ایل قبول اوْلونور. بۇ تاریخه شاعیر اؤزو ده ، "خوسرو و شیرین" شعرلرینین "کتاب اۆچون عذر" بؤلمهسینده ایشاره ائدرک دئییر:
گؤرونتولردَییشدیر
قایناقلاردَییشدیر
- ↑ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
britannicaوارد نشدهاست


text:
آغاجری ائلی
آغاجری ائلی — ایرانین تورک ائللریندندیر.[۱]
تاریخچه [دَییشدیر]
بئشینجی عصرده آغاجری ائلی، وولقا چایینین اطرافیندا و قیپچاق دوزنلیکلرینده یاشاییردیلار. محمود قاشقارلی، " دیوان لغات التورک " ده اونلاری 24 اوغوز تورک قبیلهلریندن بیری بیلدیریب.اونلار، سونرا ایران، آنادولو و قارا دنیزین قوزئیینه کؤچوبلر. ایراندا اونلار شرقی آذربایجان، زنجان، همدان و خوزیستان اوستانلاریندا یاشاییرلار.
" آغاجری " آدی ( "آغاج ارلری" ، "اورمان اینسانلاری" ) اؤزو اؤزلوگونده تاریخی قدیم اولان بیر اتنونیمدیر. تورکیه تاریخچیسی ذکی ولیدی توغانین یازدیغینا گؤره، 460-جی ایلده خزر اؤلکهسیندن آذربایجانا آغاجری آدیندا بیر بوی گلمیشدیر. داها سونرا، بیز آغاجری آدینا آنادولونون ماراش داغلاریندا آوشار و بایاتلارین قونشولوغوندا راست گلیریک. 1246-جی ایلده همین بو آغاجریلر ائلخانلی سرکردهسی بایجو نویونلا چارپیشمیشلار. آغاجریلرین باشقا بیر بؤلوگو ایسه اوزون ایللر اردبیل یاخینلیغینداکی خالخالدا حاکیم اولموشلار. قزوینین اونلو الموت قالاسینین ( "قارتال یوواسی" ) هولاکو خان طرفیندن فتحینه آغاجری ائلی ده قاتیلمیشدیر.
آغاجری ائلینین آدینا قاراقویونلولارین و آغقویونلولارین ترکیبینده ده راست گلینیر. مینورسکی آغاجری ائلینی کوهگیلویه لورلاری نین ترکیبینده گؤسترسه ده، آغاجری ائلینین تورکلردن عیبارت اولدوغونو سؤیلهمیش و تیرهلرینی سادالامیشدیر: آوشارلار، جاغاتایلار، بیگدیلیلر و قاراباغلیلار.
آغاجریلرین ان آزیندان بیر حیصهسینین (خوصوصاً آوشار آدلی تیرهلرینین) کئچمیشده بیر زامانلارین قودرتلی اوغوز بویو اولان خوزیستان آوشارلارینین 1596-1597-جی ایللرده کی عوصیاندان سونرا 1. شاه عباس طرفیندن پرن-پرن سالینمیش کوهگیلویه بؤلگهسیندهکی قولوندان تؤرهدیگینی گومان ائتمک اولار.
آغاجری ائلی نین قاشقایلارین کشکولی بؤلوگو ایله ده باغلیلیغی تخمین ائدیلیر، چونکی، هر ایکیسی نین ترکیبینده عئینی آدلی بیگدیلی و جاما بوزورگی آدلی تیرهلر وار.
1820-جی ایللرده آغاجری ائلی خوزیستان اراضیسینده بهباهان شهری اطرافینا بو شهری بختییاریلردن، بویئر احمدیلردن و باشقا کؤچریلردن قوروماق اوچون کؤچورولموشلر. آغاجری تورکلرینین بیر قیسمی زامانلا ایراندیللی قؤوم اولان بویئر احمدیلره قاریشمیش و همین قیسم بو گون آغایی آدی ایله تانینیر.
1913-جو ایله عایید بیلگیلره گؤره بهباهانداکی آغاجریلرین سایی 2،000 عاییله قدر اولموشدور. تیرهلری بونلاردیر: بیگدیلی، آوشار، جاغاتای، آغباغی، شعری، لور زابان، باسئری، جاما بوزورگی، تیلکو، دئیلمی، گشتیل و داوودی.
آغاجریلرین بیر حیصهسی هله ده دوغما تورکجه میزی قورویوب ساخلاسا دا، قالان حیصهسی آرتیق فارس و لور دیلینه کئچمیشدیر.
آغاجری ائلیندن بیر چوخلاری ایران آدلانان اؤلکه نین گونئیینده کی آبادان، بندر ماهشهر و اؤز آدلارینی داشییان آغاجری شهرینه کؤچموش و حال-حاضیردا نفت صنایعسی باشدا اولماقلا موختلیف پئشهلرده ایشلهمکده و شهر حیاتی سورمکدهدیرلر.
اتک یازیلار[دَییشدیر]
- ↑ Ağacəri Böyük İslami Ensiklopediyası Yazıçı:Əliəkbər Diyanət


text:
دانیشیق- 15 / آزربایجان دموکراسی اوجاغی نین تالاس آوشار ایله اوزه ل دانیشیغی
آزربایجان، گونئی آزربایجان میللی حرکتینین خئیرینه بیر گئچیش سوره جی ایچریسینده دیر . بو سورج آزربایجاندا یاپیسال بیر دئییشیمی برابرینده گتیرجکدیر
آزربایجان دموکراسی اوجاغی: میللی حرکت نه زامانا قدر ایراندا اولوب- بیتنلر حاقیندا سوکوت ائدهجک؟ میللی فعاللارین سوکوتو اونلاری توپلومون مرجع طیفی دوروموندان آییرماغا زمین یاراتمازمی؟ ایراندا اولان باشقا حرکتلر ایله اینتیقادی بیر دیالوگون قورولماسی بیزیم میللی چیخارلاریمیز اوغروندا اولا بیلر یوخسا او حرکتلرین ایچینده اریمک تهلوکهسی وار؟ و …. بونا بنزر باشقا سورولاریمیزین جاوابینی سیاسی آراشدیریجی سایین تالاس آوشار دان سوروشموشوق، سایغی دیر دوشونورلریمیزین امکداشلیغی ایله بو مباحیثهلرین گئنیشلنمهسی و بو مباحیثهلرین ایچیندن میللی منافعیمیز اوغروندا دوغرو بیر یول خریطهسینین ایپ اوجلارینین چیخماسینی آرزو ائدیریک.
شوبهه سیز کی ایران سیاسی سینیرلاری ایچریسینده باش وئرن اولایلار، بیزی ده بو جوغرافیانین ایچینده اولدوغوموز ایچین ایلگیلندیرمکده دیر. ایران حاکیمیتینین اؤزللیکله سون ایکی ایلده درین بیر بحران لا بوغوشدوغونا شاهیدیک. ایراندا اولایلارین هارایا گئده جه یینی میللی حرکت کسدیرمهلی و اونا گؤره تاویرینی آلمالیدیر.
دارتیشمالار سونوجو دوشونجه لری اورتایا قویوپ اورتاق بیر قرارا گلمک، دوغرو حرکت چیزگیسینی تاپیب و اورتاق چؤزومه اولاشمایی قولایلاشدیرماق، آزربایجان میللی منفعتلری یولوندا موشترک حرکت ائتمه ایمکانینی دوغورا بیلر. بو آچیدان آزربایجان دموکراسی اوجاغینین دارتیشمالارا زمین یاراتماسی تقدیره لاییقدیر.
سورونوزا گلینجه، آزربایجان میللی حرکتی اؤز ایلکلرینه دایاناراق استراتژیسینی بلیرلمه لیدیر. حرکت هر شئیدن اؤنجه آزربایجانین میللی منفعتلرینی گؤز اؤنونده بولوندورمالی و آددیملارینی بو هدف دوغرولتوسوندا آتمالیدیر. باشقا اؤنملی بیر مسئله ده بو کی میللی حرکت اؤز گوجونو دوغرو تثبیت ائتمه لی، گوجو و ایمکانلاری داخیلینده یول آلمایی پیلانلامالیدیر. خورداد اولایلاری بیزی یانیلتمامالی، او بیر استثنادیر و اولوشماسیندا میللی دویغولارین یانیندا باشقا بیر چوخ فاکتورون دا اؤنملی رول اوینادیغینی اونوتمامالیییق. خورداد اولایلاریندان سونرا میللی حرکت ده اؤزونو گؤسترمک ایچین تشبوثده بولونموش اما ایسته نن یانیتی آلامادیغینی سؤیلمه میز مومکوندور. بو چابالارین ان اؤنملیسی اورمو گؤلونون قورماسی ایله ایلگیلی اعتراض چاغیریلاری اولموشدور. اما اومولان سونوج آلینمامیشدیر. آزربایجان میللی حرکتینین گوجونو آبارتماماق لازیم، بو بیزی یانلیش موحاسیبلره سوروکلییه بیلر. آزربایجاندا گئنیش چاپدا بیر اعتراض حرکتینی باشلاتماق، بو حرکته رهبرلیک ائتمک، اونو سوردورمک، باشقا گوجلره قارشی قوروماق و آخیشینین دئییشمه مه سینی ساغلاماق میللی حرکتین بوگونکو شرطلرینده مومکون گؤزوکمه مه کدهدیر. بیزیم حتما تهراندا باش وئرن بو اعتراضی حرکتلره قاتیلمامیز گرکیر دییه بیر شئی یوخدور.
آزربایجان چوخ حساس تاریخی بیر دؤنمدن گئچیر و مرکزله باغلاری گه وشه مه کدهدیر. مرکزچی سیاسی گوجلرین یانیندا اولماق و یا آلیناجاق تاویرلا بو گروپلارین گوجله نمه سینه زمین یاراتماق میللی چیخارلاریمیزا ترس دوشمه کدهدیر. آزربایجان میللی حرکتینین آماجی بو حوکومتی ییخماق دئییل اونون داها اؤته سینده ایرانداکی عیرقچی ذهنیتی دییشدیرمکدیر، چونکو ایراندا عیرقچی ذهنیت دییشمه دیکجه آزربایجانین سورونو چؤزولمیه جکدیر. توتالیم ایسلام جومهوریتی دوشدو، ایراندا بو گون وار اولان و اقتدارا طالب اولان هانسی بیر تشکیلات بو چاغدیشی دوشونجه دن اؤزونو تصفیه ائتمیش کی بیزه یاراری اولسون. بوگون بوتون وارلیقلاری ایله آزربایجانا احتیاجی اولان تئشکیلاتلار سؤزده اولسون بئله آزربایجانلیلارین حقوقلارینا داییر اولوملو بیر مساژ وئرمه میشلردیر. اگر بونلاردان قورتولوب یارین اونلارلا موجادله ائدجه ییکسه، هزینه وئرمه میزین نه فایداسی و آنلامی واردیر. بو رئژیمله موجادیله ائتمک بوتون آجیماسیزلیغینا رغما داها آوانتاژلیدیر. آزربایجان میللتی و حرکتی اؤزو اؤز باشینین چاره سینه باخمالیدیر. بیزیم دوشونجه مرکزیمیز و ائیله م لریمیزی یؤنه تن تهران دئییل، تبریز و آزربایجان اولمالیدیر. بیز گونئی آزربایجاندا میللی ایراده نی حاکم قیلیب، اؤز وارلیغیمیزی و گوجوموزو مرکزه تحمیل ائتمه لیییک. کوردلرین تورکیه ده و عراقدا یاپدیغی کیمی. بیز کورد حرکتینی بو قونودا اؤرنک آلمالیییق. هر شئییمیزین قایناغی آزربایجان اولمالیدیر، دوشونجه لریمیزی بسله ین یئر آزربایجان اولمالیدیر. یاپمامیز گرکن ایش بو.
ایرانداکی ایچ چکیشمه هارا گئدیر؟
ایرانداکی ایچ چکیشمه لرین هارایا گئتدیگینی کسدیرمک گوج. اما بوتون اولانلارا و اولایلارا باخمایاراق هلهلیک هر شئیین رئژیمین کونتورولو آلتیندا اولدوغونو سؤیلمه میز مومکوندور و گؤزله نیلمز بیر حادیثه باش وئرمزسه رئژیمین وارلیغینی قورویا بیله جه یی مؤحتملدیر. ایکی ایله یاخین بیر سوره ده گؤروندو کی یاشیل حرکت بو توتومو ایله باشاری قازانامایاجاقدیر و یاشیل حرکتین گوددویو بو یول باشارییا اولاشمایاجاقدیر. یاشیل حرکتین یؤنتیم کادروسو بو رئژیمین بسلدیگی و ائییتدییی بیر کادرودور. اونلار ایسلام جومهوریتینین چؤکوشونو ایستمیرلر و بو چئلیشکیلی تاویرلاری بیر یئرده گوونلیک سوپاپی رولو اوینویاراق توپلومون انرژیسینین، نیفرت دویغوسونون بوشالماسینا و دولایلی بیر شکیلده رئژیمین بقاسینا یاردیم ائتمه کدهدیر. آیریجا یاشیل حرکتین، چوخ فرقلی و ضید دهنیت و یاپیدان اولوشدوغو ایچین بوتؤولویونو و دینامیکلییینی قوروماسی زور گؤرونور. اؤنوموزده کی جومهور باشقانلیغی سئچیملری چوخ اؤنملیدیر. اگر داها ایلیملی بیر موحافیظه کار گروپ ایش اوستونه گلیرسه، کی گلمه سی موحتملدیر ایصلاحاتچیلاری یئنیدن سیستئمه سوخمازلارسا بئله بیر اوزلاشما یاپیلاجاغی و حاکیمیت ایچ چئکیشملرینین بیر نبضه ده اولسون سنگیه جه یینه شاهید اولابیلیریک، آیریجا ایچریده خاتمی دؤنمینده اولدوغو کیمی نیسبی بیر آزالدیغین وئریلمه سی ده کیتله نین بیر چوخ کسیمینی ممنون ائده بیلیر. موحافیظه کارلار دا اؤز ایچینده پارچالانمیش وضعیتده دیرلر. احمدی نژاد حوکومتینین توتوم و داورانیشلاریندان راضی اولمایان گروپلار موجوددور. احمدی نژاد حاکیمیتینین هم ایچریده هم ده دیشاریدا سورومسوزجا داورانیشی موحافیظه کارلارین دا بیر چوخونو چیله دن چیخارمیشدیر. بو سببدن دولایی احمدی نژاد ذهنیتی و تاکیمینین یئنیدن ایش باشینا گلمه سی زور گؤرونور کی بو اولمازسا حاکمیتین ایشی اؤزللیکله دیش باسقیلار سببی ایله داها آغیرلاشاجاق و ایچریده یئنی پاتلاییشلارا زمین حاضرلایاجاقدیر.
جومهوری ایسیلامی بحران لار حاکیمیتیدیر و ذاتا بو بحران لاردان بسلنیر و یولونا دوام ائدیر. بو حاکمیت 30 ایلی آشقین بیر سوره ایچه ریسینده بیر آی بئله کیریزسیز یاشامامیشدیر، اونون ایچین کیریزلر ایله باش ائتمه یی یاخشی بیلیرلر.
بیز نه زامان قدر سوکوت ائده جه ییک؟
بیزیم سوکوت ائتدیگیمیزی سؤیلمک منجه یانلیش اولار. آزربایجان میللی حرکتی اؤز موجادله سینه دوام ائدیر. حرکت اؤز آخیشیندا و اؤز یولونو سوردورمکده دیر. موجادله ساده جه میدانلاردا یاپیلماز، میدان حرکتلری موجادله نین ساده جه بیر مئتودودور. آزربایجان میللی حرکتی و میللیلشمه ذهنیتی توپلوم ایچینده نهادینه اولور/قورومساللاشیر. آزربایجان میللی حرکتی بو بیچیمی ایله قیسا بیر تاریخین اورونودور. بیزیم میللی مسئله ایله ایلگیلی تجروبه میز آزدیر، میللی تشکیلاتلاریمیز یئنی شکیللنمیه باشلامیش. آزربایجان میللی حرکتی ایله پارالل بیر شکیلده و بو حرکتین ائتکیسینده، آزربایجان میللتی ده مرکزله آیریشما ایچریسینه گیرمیشدیر. بو بیر سورج مئسله سیدیر و بو سورج نورمال و دوغال بیر شکیلده گلیشمکدهدیر. بو حرکت گنج، دینامیک و چوخ بویوک پوتانسیله صاحب اولان بیر حرکتدیر. مئسله ساده جه زامان مسئله سی و بو پوتانسیل گوجون فعله چئوریلمسی سؤز قونوسودور. یاشیل حرکتله ایلگیلی سوکوتدان سؤز گئدیرسه، مرکزی قوولر آزربایجان میللتینین حاقلارینی فارس میللتی ایله ائشیت بیر شکیلده قبول ائتمدیکلری زامانا قدر بایکوت ائدیلمه لیدیرلر. مرکز یانلی تشکیلاتلار اؤزللیکله یاشیل حرکت آرتیق دئورین دییشدیغی گئرچیینی قبول ائتمهلی و اؤزلرینی یئنی شرتطرله اویغونلاشدیرمالیدیرلار. آرتیق آزربایجان ایرانین باشی دیییه مسئله نی گئچیشدیرمک مومکون دئییل. مرکزی تشکیلاتلار میللیتلر مسئله سینی و بوراداکی میللی آکتورلاری بیر وزنه کیمی قبول ائتمهلی و حسابلارینی بونا گؤره یاپمالیدیرلار.
آزربایجاندا یارانان بو اورتام تاریخیمیزده اندر راستلانان بیر حادیثهدیر و هر باخیمدان آزربایجانین خئیرینهدیر. آزربایجان، گونئی آزربایجان میللی حرکتینین له ینه بیر گئچیش سوره جی ایچریسینده دیر. بو سورج آزربایجاندا یاپیسال بیر دییشیمی برابرینده گتیرجکدیر. میللی حرکت بوتون گوجونو میللتیمیزین بو سوره جدن ساغلیقلی و اکسیکسیز گئچمه سی ایچین سفربر ائتمه لیدیر. تاریخ بیر ایکی گوندن عبارت دئییل، بعضا بیزیم فورصت گؤردوگوموز بیر دوروم داها بؤیوک تهدیدلری برابرینده گتیره بیلر. بیزیم میللت اولاراق آجی تجروبه لریمیز وار، اتابک پاریکندا، خیابانی اولایلاریندا، 21 آزرده، خالق ی موسلمان حرکتی و خورداد اولایلاریندا تهرانین تاویرینی تجروبه ائتمیش بیر میللتیک. بیر دلیکدن ایکی کره سانجیلماق خطادیر. بیز دفعه لرجه سانجیلدیق، بیر داها و بیله رک سانجیلمانین عاغیل دیشی بیر داورانیش اولدوغو آیدیندیر. هر حالدا آزربایجان میللتینین تاریخی حافیظه سینده بو اولایلار مؤوجوددور و اونون داورانیشلارینی شکیللندیریر.
بیزیم عمله گیرمه میز اوچون هانسی شرطلرین اولماسی گرکیر؟
بیزیم عمله، حرکته گئچمه میز آزربایجان میللتینین ایراده سینه باغلیدیر و آزربایجان میللی حرکتی بو ایراده یه تابع اولمالیدیر. یاپیلماسی گرکن بیر شئی اولورسا دا تامامیله یاشیل حرکتدن باغیمسیز اولمالیدیر. من شخصا بو آشامادا میدان حرکتیندن یانا دئییلم، چونکو آزربایجاندا صفلر هله نئتلشمه میش، منجه گؤزله مه پولیتیکاسی نی ایزلمک چوخ ساغلیقلی و دوغرو بیر یؤنتمدیر.
گونازپورت کوچوردو
Danışıq-15 / Azərbaycan Demokrasi Ocağının Talas Avşar ilə danışığı
Azərbaycan Demokrası Ocağı : milli hərəkət nə zamana qədər iranda olub-bitənlər haqqında sukut edəcək ? milli fəalların sukutu onları toplumun mərcə teyfi durumundan ayırmağa zəmin yaratmazmı ? İranda olan başqa hərəkətlər ilə intiqadi bir diyalogun qurulması bizim milli çıxarlarımız ugrunda ola bilər yoxsa o hərəkətlərin içində ərimək təhlukəsi var ? və …. buna bənzər başqa sorularımızın cavabını Siyasi araşdırıcı sayın Talas Avşar ilə danışmışıq , sayğı deyer düşünürlərimizin əməkdaşlığı ilə bu mubahisələrin genişlənməsi və bu mubahisələrin içindən milli mənafeimiz uğrunda doğru bir yol xəritəsinin ip uclarının çıxmasını arzu edirik
İndi ne etmeliyik?
Şubhesiz ki İran siyas sınırları içerisinde baş veren olaylar, bizi de bu cografiyanın
içinde olduğumuz için ilgilendirmekdedir. İran hakimiyetinin özellikle son iki ilde derin bir kirizle boğuşduğuna şahidik. İranda olayların haraya gedeceğini Milli Hereket kestirmeli ve ona göre tavırını almalıdır.
Dartışmalar sonucu düşünceleri ortaya qoyup ortaq bir qerara gelmek, dogru hereket çizgisini bulup ve ortaq çözüme ulaşmayı qolaylaştırmaq, Azerbaycan milli menfeetleri yolunda müşterek hereket etme imkanını doğura biler.
Bu açıdan Azerbaycan demokrasi Ocağının dartışmalara zemin yaratması teqdire layiqdir.
Sorunuza gelince, Azerbaycan Milli Hereketi öz ilkelerine dayanaraq stratejisini belirlemelidir. Herket her şeyden önce Azerbaycanın milli menfetlerini göz önünde bulundurmalı ve addımlarını bu hedef doğrultusunda atmalıdır. Başqa önemli bir mesele de bu ki Milli Hereket öz gücünü doğru tesbit etmeli, gücü ve imkanları daxilinde yol almayı pılanlamalıdır. Bezileri Mill Hereketin gücünü çox qabardaraq istediğini yapma gücüne sahib olduğunu beyan edirler ve genelde 2006 olaylarını buna örnek olaraq gösteyirler. Xordad olayları bizi yanıltmamalı, o bir istisnadır ve oluşmasında milli duyguların yanında başqa bir çox faktorun da önemli rol oynadığını unutmamalıyıq. Xordad olaylarından sonra Milli Hereket de özünü göstermek için teşebbusde bulunmuş amma istenen yanıtı almadığını söylememiz mümkündür. Bu çabaların en önemlisi Urmu Gölünün qurması ile ilgili etiraz çağırıları olmuşdur. Amma umulan sonuc alınmamıştır.
Azerbaycan Milli Hereketinin gücünü abartmamaz lazım, bu bizi yanlış muhasibelere sürükleyebiler. Azerbaycanda geniş çapta bir etiraz hereketini başlatmaq, bu herekete rehberlik etmek, onu sürdürmek, başqa güclere qarşi qorumaq ve axışının deyişmemesini sağlamaq Milli Hereketin bugünkü şertlerinde mümkün gözükmemekdedir. Bizim illa ki Tehranda baş veren bu etirazi hereketlere
qatılmamız gerekir deye bir şey yoxdur.
Azerbaycan çox hessas tarixi bir dönemden geçir ve merkezle bağları gevşemektedir. Merkezçi siyasi güclerin yanında olmaq veya alınacaq tavırla bu grupların güclenmesine zemin yaratmaq milli çıxarlarımıza ters düşmektedir.
Azerbaycan Milli Hereketinin amacı sadece bu hukumeti yıxmaq degil onun daha ötesinde İrandakı ırqçı zehniyeti deyiştirmekdir, çünkü İranda ırqçı zehniyet deyişmedikce Azerbaycanın sorunu çözülmiyecekdir. Tutalım İslam cumhuriyeti düşdü, İranda bu gün var olan ve iqtidara talib olan hansı bir teşkilat bu çagdışı düşünceden özünü tesfiye etmiş ki bize yararı olsun. Bugün bütün varlıqları ile Azerbaycana ehtiyacı olan teşkilatlar sözde olsun bele Azerbaycanlıların huquqlarına dayir olumlu bir mesaj vermemişlerdir. Eyer bunlardan qurtulub yarın onlarla mücadele edeceyikse, hezine vermemizin ne faydası ve anlamı vardır. Bu rejimle mücadile etmek bütün acımasızlığına reğmen daha avantajlıdır. Azerbaycan milleti ve hereketi özü öz başının çaresine baxmalıdır.
Bizim düşünce merkezimiz ve eylemlerimizi yöneten Tehran deyil, Tebriz ve Azerbaycan olmalıdır. Biz Güney Azerbaycanda milli iradeni hakim qılıb, öz varlığımızı ve gücümüzü merkeze tehmil etmeliyik. Kürdlerin Türkiyede ve Iraqda yapdığı kimi. Biz Kürd hereketini bu qonuda örnek almalıyıq. Her şeyimizin qaynağı Azerbaycan olmalıdır, düşüncelerimizi besleyen yer Azerbaycan olmalıdır. Yapmamız gereken iş bu.
İrandaki iç çekişme hara gedir?
İrandakı iç çekişmelerin haraya getdiyini kesdirmek zor. Amma bütün olanlara ve olaylara baxmayaraq helelik her şeyin rejimin kontorolu altında olduğunu söylememiz mümkündür ve gözlenilmez bir hadise baş vermezse rejimin varlığını qoruya bileceyi möhtemeldir. İki ile yaxın bir sürede göründü ki Yaşıl Hereket bu tutumu ile başarı qazanamayacaqdır ve Yaşıl Hereketin güddüyü bu yol başarıya ulaşmayacaqdır. Yaşıl Hereketin yönetim kadrosu bu rejimin beslediyi ve eyitdiyi bir kadrodur. Onlar İslam Cumhuriyetinin çöküşünü istemirler ve bu çelişkili tavırları bir yerde güvenlik supapı rolu oynuyaraq toplumun enerjisinin, nifret duygusunun boşalmasına ve dolaylı bir şekilde rejimin beqasına yardım etmekdedir. Ayrıca Yaşıl Hereketin, çox ferqli ve zit zehniyet ve yapıdan oluştuğu için bütövlüyünü ve dinamikliyini qoruması zor görünür. Önümüzdeki cumhur başqanlığı seçimleri çox önemlidir. Eger daha ılımlı bir muhafizekar grup iş üstüne gelirse, ki gelmesi muhtemldir islahatçıları yeniden sisteme soxmazlarsa bele bir uzlaşma yapılacağı ve hakimiyet iç çekişmelerinin bir nebze de olsun sengiyeceğine şahid olabilirik, ayrıca içeride Xatemi döneminde olduğu kimi nisbi bir azaldığın verilmesi de kitlenin bir çox kesimini memnun ede bilir. Muhafizekarlar da öz içinde parçalanmış veziyetdedirler. Ehmedinejad hukumetinin tutum ve davranışlarından razı olmayan gruplar mevcuddur. Ehmedinejad hakimiyetinin hem içeride hem de dışarıda sorumsuzca davranışı muhafizekarların da bir çoxunu çileden çıxarmışdır. Bu sebebden dolayı Ehmedinejad zehniyeti ve takımının yeniden iş başına gelmesi zor görünür ki bu olmazsa hakmiyetin işi özellikle dış basqılar sebebi ile daha agırlaşacaq ve içeride yeni patlayışlara zemin hazırlayacaqdır. Cumhuriye İsalami krizler hakimiyetidir ve zaten bu krizlerden beslenir ve yolunu devam edir. Bu hakmiyet 30 ili aşqın bir süre içerisinde bir ay bele kirizsiz yaşamamıştır, onun için kirzler ile baş etmeyi iyi bilirler.
Biz ne zaman qeder sukut edeceyik?
Bizim sukut etdiyimizi söylemek mence yanlış olar. Azerbaycan Milli Hereketi öz mücadelesine devam edir. Herket öz axışında ve öz yolunu sürdürmekdedir. Mücadele sadece meydanlarda yapılmaz, meydan hereketleri mücadelenin sadece bir metodudur. Azerbaycan Milli
Hereketi ve millileşme zehniyeti toplum içinde nehadine olur ve hereket qurumsallaşdıqca milli hereketi besleyecektir. Ve hereketin önüne yeni imkanlar ve fursetler yaradacaqdır. Azerbaycan Milli Hereketi bu biçimi ile qısa bir tarixin ürünüdür. Bizim milli mesele ile ilgili tecrübemiz azdır, milli teşkilatlarımız yeni şekillenmeye başlamış. Azerbaycan Milli Hereketi ile paralel bir şekilde ve bu Hereketin etkisinde, Azerbaycan milleti de merkezle ayrışma içerisine girmişdir. Bu bir sürec meselesidir ve bu sürec normal ve doğal bir şekilde gelişmektedir. Mill hereketin gelişimi ise çox yönlü ve murekeb bir sürecdir, şertlere uygun duraqlar ve ya hız qazanar. Bu Hereket genc, dinamik ve çox büyük potansiyele sahib olan bir hereketdir. Mesele sadece zaman meselesi ve bu potansiyel gücün fele çevrilmesi söz qonusudur. Yaşıl Hereketle ilgili sukutdan söz gedilirse, merkezi quvveler Azerbaycan milletinin haqlarını Fars milleti ile eşit bir şekilde qebul etmedikleri zamana qeder baykot edilmelidirler. Merkez yanlı teşkilatlar özellikle Yaşıl Hereket artıq devrin değiştiği gerçeğini qebul etmeli ve özlerini yeni şertlerle uygunlaşdırmalıdırlar. Artıq Azerbaycan İranın başı diye meseleni geçişdirmek mümkün değil. Merkezi teşkilatlar milliyetler meselesini ve buradakı milli aktorları bir vezne kimi qebul etmeli ve hesablarını buna göre yapmalıdırlar.
Azerbaycanda yaranan bu ortam tariximizde ender rastlanan bir hadisedir ve her baxımdan Azerbaycanın xeyrinedir. Azerbaycan Güney Azerbaycan Milli Hereketinin lehine bir geçiş süreci içerisindedir. Bu sürec Azerbaycanda yapısal bir değişimi beraberinde getirecektir. Milli hereket bütün gücünü milletimizin bu sürecden sağlıqlı ve eksiksiz geçmesi için seferber etmeldir. Tarix bir iki günden ibaret deyil, bezen bizim furset gördüyümüz bir durum daha böyük tehditleri beraberinde getire biler. Bizim millet olaraq acı tecrübelerimiz var, Etabek Parıknda, Xiyabani olaylarında, 21 Azerde , Xalq i Muselman Herketi ve Xordad olaylarında Tehranın tavırını tecrübe etmiş bir milletik. Bir delikten iki kere sancılmaq xetadır. Biz defelerle sancıldıq, bir daha ve bilerek sancılmanın ağıl dışı bir davranış olduğu aydındır. Her halda Azerbaycan milletinin tarixi hafizesinde bu olaylar mövcuddur ve onun davranışlarını şekillendirir.
Bizim emele girmemiz üçün hansi şertlerin olması gerekir?
Bizim emele, herekete geçmemiz Azerbaycan milletinin iradesine bağlıdır ve Azerbaycan Milli Herekiti bu iradeye tabi olmanin yanısıra milli çıxarlar dogrultusunda milletin iradesine yön vermeli, Yapılması gereken bir şey olursa da tamamiyle merkezi quvelerden bağımsız olmalıdır. Bu aşamada meydan hereketinin olumlu sonuc dogurub doğurmıyacağı ve olanaqları haqda derin düşünmek gerekir, çünkü Azerbaycanda sefler hele netleşmemiş, mence bu aşamada gözlemleme ve gözleme politikası çox sağlıqlı ve dogru bir yöntemdir.


text:
دانلود آهنگ جلال فرجیان آتاما قوربان اولوم با کیفیت ۳۲۰
آتاما قوربان اولوم -
جلال فرجیان آتاما قوربان اولوم
دانلود آهنگ جدید جلال فرجیان به نام آتاما قوربان اولوم
Jalal Farajian – Atama Qurban Olum
به همراه متن ترانه جلال فرجیان آتاما قوربان اولوم
سققلی آغ آتامین بیر سسینه قوربان اولوم
آرخامیزدان گلن او کولگه سینه قوربان اولوم
قورولوبدور اوجاغی آخ نه شیریندی قوجاغی
اوجاغیندا قورولان صؤحبتینه قوربان اولوم
ائولرین پایه سی دی پیس گۆنۆمۆن دایه سی دی
آلله-ؽن روزی وئرن آیه سینه قوربان اولوم
حلال اولسون چؤره یی وای نه گئنیشدی اۆره یی
آتامین وئر الینه آلمیه-ن او اللرینه قوربان اولوم…قوربان اولوم…قوربان اولوم
قوربان اولوم…قوربان اولوم…قوربان اولوم…
ازیلن حالیمه بیر ازدیرن اولسا آتادی
گؤیلۆمی آلدیغی او گۆنلریمه قوربان اولوم
سالیرام چوخ یادیما چوخ یئتیشیبدی دادیما
آتامین گیزلین اولان غئیرتینه قوربان اولوم
اللری ناز ائلیییر بیر نازیلان ساچلاریمی
ناز آلان ناز ائلیه-ن ناز چکنه قوربان اولوم
آتا سن سن نفسیم
آتا همدمیم سسیم
آتا آرخام کؤمه ییم
پادیشاهیم مله ییم
آتا سن سن نفسیم
آتا همدمیم سسیم
آتا شانی شؤهرتیم
آتا آرخام کؤمه ییم
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کانال تلگرام ما
صفحه اینستاگرام ما
کانال آپارات ما


text:
میشل عفلق
میشل عفلق (عربجه :میشیل عفلق) (دوغوم:1910 دمشق-اؤلوم:1989 پاریس) سوریهلی سیاستچی، یازیچی و فلسفهچی ایدی. 1947-جی ایلده سوریهنین بعث حیزبی نین قوروجولاریندان بیری اولدو. پان عربی و عرب ناسیونالیسمی اۆچون چالیشیردی و سیاستده عرب دؤولتلرینین بیرلشدیرمهسینه چالیشدی. سکولار و سوسالیست شوعارلار ایله چوخلو عرب دؤولتلرینده تانیندی. نصرانی اورتودوکس عرب عائیله ده دونیایا گؤز آچدی و سوریه ده تربیت وزیری اولدو. سون ایللرده سوریه دن چیخدی و امپریالیسمه قارشی اولماقدا عربلرین ایتیحادینا چالیشدی. 1954ده یئنی دن سوریه اؤلکهسینه قاییتدی و سوریه و میصرین بیر اولماغینا جهد ائتدی. سونراکی ایللرده سوسیالیست پارتیلر عفلقی ناسیونالیست اولماغا گؤره ایشدن قیراغا قویدولار. عفلیق و مارکسیستلر قارشی اولدولار و عفلق سوریه دن چیخدی. صدام حسین عفلقی عراقین بعث حزبینه باشچی ائتدی و سوریه و عراق حیزبلری بیربیره قارشی دوردولار.عفلق 1989دا دونیاسین دَییشدی و عراق دؤولتی اونون اۆچون یاس ساخلادی.