text:
غریبه ده اولسا بعضاً حیوانلاردا اولان اینستیکت (فطری) وردیشلر اینسانلاردا دا اولور. گؤرورسن کی، سورویه تزه گلن قویون، قوزو، دیگر حیوانلارتئزلیکله
اولکیلره اویغونلاشا بیلمیر، بیر بیرینه اؤگئی کیمی – یاناشیرلار. داها دوغروسو، سونرا گلن لر اولکی لر آراسیندا اؤزلرینی تنها حیس ائدیرلر، حتّی اولکی لرین تضیقینه معروض قالیرلار، هله بیر بوینوزلاشیرلار دا. گؤرورسن بیر خوروز او بیریسینین باشینی دیدیکله ییر، پیپیگینی قانادیر.
مراد ایکینجی صینیفده اوخویوردو. اونون آتاسی جاوان ایکن رحمته گئدندن سونرا اونوانلارینی دییشدی، باشقا بیر مکتبه گئتمه لی اولدو. ایلک آیلار مراد اوچون چتین و حقارتلی اولدو. تنففوسه چیخاندا تای توشلاری، اؤزوندن بؤیوک اوشاقلار بیر- – بیرینی سورغو سوالا توتوردولار.نؤوبه گلیب مرادا – چاتدی. سورغولار باشلادی. سورغولار غریبه و احاطه لی ایدی:
آی تز، هانسی مکتبدن گلمیسن؟ آتان هاردا ایشله ییر؟ بو ایل هارا گئتمیشدین، هاردا استیراحت – ائدیردین؟ مکتبه نه ایل، هانسی ماشینلا گلیرسن و سایر؟
مراد سواللاری ائشیدیردی و اونلاری ائشیتمه مزلییه ووروردو. آخی نئجه جاواب وئرسین. جاواب مقبول دئییلدی.
اوشاقلاردان بیری:
هه، نییه جاواب وئرمیرسن؟
او بیری: بلکه لالدی، کاردی؟
دیگری: گؤرمورسن، مالدی، حیواندی، دیلی یوخدو.
آخی مراد سورغویا جاواب اولاراق نه دئسین. آتاسی یوخدو. استیراحت اوچون هئچ یانا گئده بیلمه میشدی. مکتبه پییادا گلیردی. اونون بوش بوشونا – قوررللنمه یه اساسی یوخ ایدی.
بعضی اوشاقلار ایسه مرادا، مراد کیمیلرینه یاندیق وئره رک سانکی حسابات وئره رک دبدبه لی ائولردیاشیمالاری، دونیانین ان معتبر کورورتلاریندا (طبیعی استراحتگاه) استیراحت ائتمه لری، کئف چکمه لریندن دانیشاردیلار. اونلار دانیشدیقجا مراد هیجانلانیر، یازیق، کیمسه سیز گؤرکم آلیردی.
مرادی سانکی سوکونت بوروموشدو… نه ائده جگینی، بو وضعیتدن نئجه چیخاجاغینی، نئجه سئچیم ائده جگینی بیلمیردی. اوشاقلاردان
بعضی لرینین لووغا لووغا، یئکخانا، تکبورلو – دانیشماسی اونون پسیخولوژی دورومونو داها دا گرگین حالا سالیردی.
مراددان سس سمیرین چیخمادیغینی گؤرن – اوشاقلار اونو دایره یه آلدیلار. بیری قولوندان یاپیشدی، بیری بادالاق گلدی، بیری قارنینا یومروق ووردوو. مراد اؤزونو ایتیرمیشدی، اؤزونده هر هانسی بیر موعینلیک حیسی تاپا بیلمیردی. او، نهایت دئدی:
اوللر آتام منی ده صفالی دئییلن یئره گؤندرردی، – شوشایا آپاریردی.
یوخاری صنیف شاگیردلریندن بیری ادا ایله دئدی:
نه اولسون، ایندی کی، گئده بیلمیرسن، آمامن دونیانی گزمیشم…
اوشاقلاردان بیریونا قهمر چیخدی و دیللندی:
یاخشی د، یازیق اوشاق، اوشاقدان نه ایسته ییرسن، – ایشین پئشن یوخدو؟ – بونو دئین حسین آدلی بیر اوشاق ایدی. اعلاچی ایدی. کیچیک اولسا دا حیاتی یاخشی درک ائدیردی، ساغلام دوشونجه صاحیبی ایدی. کاش بوتون اوشاقلار، اینسانلار بئله اولایدی.
حسین مرادا یاناشدی و سوروشدو:
نییه دینمیرسن، آتان یوخدور؟
مراد کؤورلدی، آغلادی. هم ده آنی اولاراق سئویندیکی نهایت اونو باشا دوشن، اونا قهمر چیخان بیر اوشاق همکاری تاپیلدی. مرادا ائله گلدی کی،
حسین ده او دردده دیر. سوروشدو:
سنین ده آتان یوخدور؟ –
منیم آتام وار. آنام منه همیشه دئییب کی، هئچ – بیر اوشاق آتاسیز اولماسین.
مرادلا حسینین بئله مئهریبان دانیشیغینی سئیر ائدن بایاق کی، لووغا اوشاق دیللندی: سن بو افل (بی مصرف) اوشاقلا نه دانیشیرسان، گئت ایشین، اؤزونه آداماختار.
حسین اونا طرف یئریدی و قولاغینا پیچیلدادی:
آتاسی یوخدو، یاخشی اوشاغا اوخشاییر.
او ایسه ادا ایله تکرار ائتدی: آتاسی یوخدو. نئینیگیم کی، آتاسی یوخدو.
بو سؤزلر یئنیدن مرادا پیس، سارسیدیجی تاثیر ائتدی. دونوق وضعیته دوشدو. حیرصیندن، دردیندن قیشقیرماق ایسته دی. بیر تهر اؤزونو ساخلادی، جیلوولادی. آما داخیلنده عذاب چکیردی، کؤوره لیردی.
حسیینله مراد دوستلاشدیلار. یئنی ایلی، نووروز بایرامینی، بیر چوخ تدبیرلری بیرگئچیریردیلر. حسین گئتدیکج اونو عایله عضوو حیس ائدیردی. او، درک ائدیردی کی،مرادین آتاسی اولماسی دا عاغیللیدیر، تربییهلیدیر، اوخویاندیر.
آتاسیز، کاسیب مراد نینکی بو عایله ده، گئتدیکجه مکتبده د، اوشاقلار آراسیندادا اؤزونه حؤرمت قازانماغا باشلادی. او، آرتیق زاواللی اوشاق دئییلدی.
بیر گون حسینین آتاسی مرادین آتاسینین کیملیگی ایله ماراقلاندی. اونون آتاسی فریدین واختیله وئرگیلر نازیرلیگینده )وزارت مالیات( ایشله دیگینی اؤیرندی و اونو یاخشی تانیدیغینی مرادا دئدی:
منیم نشریاتلا، کیتاب دفتریله باغلی کیچیک بیر – – خیدمت ائدیجی فیرمام )تولیدی( وار ایدی. یوخلاما گلدی. منیم گویا ۵ » بورجومون « مین مانات وئرگی بوردا رشوت « اولماسی ایله علاقه دار ایسته دیلر. چوخلو موباحیثه لراولدو. آتان یوخلامایا گلدی و ثوبوت ائتدی کی، بورجوم یوخدور. آتان چوخ صاف آدام ایدی،الله رحمت ائلسین.
بو سؤزلری ائشیدرکن مراد هم کؤورَلدی، بوغازی قهرلندی و هم ده غورور حیسی کئچیردی…
بونو حیس ائدن حسینین آتاسی یعقوب کیشی الینی مرادین چیینین، کورگینه قویدو و باشینی سیغاللادی،یاناغیندان اؤپدو. دئدی:
منه حسین بعضی اوشاقلارین سنه اولان – حوققابازلیغیندان، سنی تحقیر ائتمهلریندن دانیشیب. منیم همین اوشاقلارین بعضیلرینین آتالاری حاقیندا معلوماتیم وار، والیدین ایجلاسیندا ائشیتمیشم.
یعقوب کیشی حاقلی ایدی. بو آتالاردان بیری عایله سینی آج قویوب عیاشلیقلا مشغول ایدی، او بیریسی سون درجه غدار آدام ایدی، دیگری … نه ایسه دله دوز ایدی و س. بئله آتالی اولماقدانسا آتاسی حاقیندا دئییلن خوش خاطیره لرله یاشاماق داها یاخشیدیر.


c: text/html

text:
حسن روحانی، اؤلکهدکی فردی آزادلیق و شخصی حیاتین گیزلیلیگینه دایر، اینسانلاری راحت بوراخاق
روحانی، ایران اینقیلابینین 39-جو ایلدؤنومو موناسیبتیله تهران آزادی میدانیندا تشکیل اولونان میتینگده چیخیشیندا، گوندمه ایله باغلی قیمتلندیرمهلر ائتدی
ایران پرزیدنتی حسن روحانی، اؤلکهدکی فردی آزادلیق و شخصی حیاتین گیزلیلیگینه دایر، اینسانلاری راحت بوراخاق. خالقین شخصی حیاتینا موداخیله ائتمهیک، چونکی اینسانلارین شخصی حیاتی سادهجه اونلاری ماراقلاندیریر" دئدی.
روحانی، ایران اینقیلابینین 39-جو ایلدؤنومو موناسیبتیله تهران آزادی میدانیندا تشکیل اولونان میتینگده چیخیشیندا، گوندمه ایله باغلی قیمتلندیرمهلر ائتدی.
سئچیملره اهمیت وئریلمهسی و خالقین سئچیملرینه حؤرمت گؤستریلمهسی ایله اینسانلارین فیکری نه اولورسا اولسون، سئچمک و سئچیلمک حاقلارینین اولماسینین اهمیتینه ایشاره ائدن روحانی، قوروملارین و حاکمیتلرین اینسانلارین سئچیمی ایله معین ائدیلمهسی لازیم اولدوغونو سؤیلهدی.
روحانی، ایسلامدا 40 نفرین اؤلن بیرینین آردیندان "یاخشی بیریدیر" دئمهسینین اعتبار گؤردوگونو خاطیرلاداراق، ایراندا 400 نفرین، گئنیش بیر کوتلهنین، یا دا میلیونلارلا اینسانین بیر نامیزد اوچون "یاخشیدیر" دئمهسینین ده یئترلی قبول ائدیلمهسی لازیم اولدوغونا دقتی چکدی.
خالقا اعتیماد گؤستریلمهسینین و بونون اوچون حقوقی یوللاری سادلشدیرمهنین ضروری اولدوغونا وورغو ائدن روحانی،
ایران خالقینین نمایندهسی اولاراق بو فیکری ایفاده ائدیرم. اینسانلارین سئچیملرده قاتیلیمینی آسانلاشدیرمالیییق" شکلینده دانیشدی.
روحانی، خالقین حاکمیته داها چوخ قاتقی وئرمهسی، بونون اوچون لازیم گلرسه، قانون چیخاریلماسی و یا قانونی دوزنلمهلره گئتمک لازیم اولدوغونو بیلدیریب.
هر کسین اؤز دوشونجهسی و طرزی ایله سئچیملره قوشولماسینین اهمیتینه ده توخونان روحانی، پارلامنت، شورالار، متخصصلر مجلیسی، آنایاسا قورویوجولار شوراسی و پرزیدنت سئچیملرینین داها آزاد شرایطده کئچیریلمهسی لازیم اولدوغونو ایفاده ائتدی.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
آمریکانین کئچمیش پرزیدنتی باراک اوباما واشینگتندا ۸،۱ میلیون دوللار دیرینده مالیکانه آلیب.
ترند-این معلوماتینا گؤره، مالیکانه واشینگتنون شیمال-غربینده، حاضیرکی آمریکا پرزیدنتی دونالد ترامپین قیزی ایوانکانین ائوینین یاخینلیغیندا یئرلشیر.
اوباما عائلهسی آغ ائوی ترک ائتدیکدن سونرا بو مالیکانهنی ایجارهیه گؤتورموش، بو یاخینلاردا اونو آلماق بارهده قرار قبول ائتمیشدیر. مالیکانه بؤیوکلویو ایله دقتی چکیر، بورادا ۸ یاتاق اوتاغی وار.
اوباما عائلهسی سابق پرزیدنتین قیزی ساشا مکتبی واشینگتندا بیتیرینه قدر هله بورادا یاشاماق فیکریندهدیر.


text:
مجلس باشقانی سئچیلدی
قوزئی قیبریس تورک جمهوریتینده مجلسی باشقانی سئچیلدی
قوزئی قیبریس تورک جمهوریتی مجلسی باشقانلیغینا، جمهوریتچی تورک پارتیسی غازی ماغوسا میلت وکیلی تبروکن اولوچای سئچیلدی.
قوزئی قیبریسده جمهوریتچی تورک پارتیسی باشقانی توفان ارحورمان باشباقانلیغیندا دؤردلو کوالیسیون حکومتینین قورولماسینین آردیندان اولوچای، ۵۰ یئری اولان جمهوریت مجلسینده قاپالی سس وئرمه اوصولو ایله گئچیریلن سس وئرمهده ۴۰ قبول، ۷ رد، ۱ طرفسیز سس توپلایاراق پارلمان باشقانی اولدو.
اولوچای، بورادا دانیشماسیندا، یئنی بیر دؤنم باشلادیغیندا دموکراسینین گلیشمهسی اوچون بیرلیکده چالیشاجاقلارینی بیلدیررک،
"اولکه اوچون اوزریمیزه دوشن وظیفهنی بیرلیکده یئرینه یئتیرهجییک" دئدی.
بو آرادا، مجلیس باشقانینین یاردیمچیلیغینا دا اولوسال بیرلیک پارتیسی لفکوشا میلت وکیلی زورلو تؤره سئچیلدی.


text:
او سس تورکیه
او سَس تورکیه، (آنادولو تورکجه. O Ses Türkiye) بیر چوخ اؤلکه ده "... سَسی" (اینگیلیسجه. Voice Of) آدی ایله یاییلان ماهنی اوخوماق و سَس موسابقهسی وئرلیشی دیر. 10 اوکتوبر 2011جی ایلده تورکیه ده شو تیوی (Show TV) ده یاییملاماغا باشلایان، 2013-2012 سئزونو اوچون استار تیوی (Star TV) ، و 2014جو ایلدن تیوی 8 (Tv8) کانالیندان یاییلیر. او سَس تورکیه یاریشماسی نی حاضیرلادان تشکیلات آجون مئدیا ، و موجرولوک ائدن آجون ایلیجالی دیر.
یاییلدیغی ایلدَن، بیر چوخ آذربایجانلی ایشتیراکچیلار آراسیندا اولور، حتی یوخاری آشامالار و فینالا دا گئچیب، بیرینجی اولموشلار.
ایچیندهکیلر
- ۱ یاریش آچیقلاماسی و قایدالار
- ۲ ژوری هئیات و مشقچیلر
- ۳ سئزونلار (موسیملر)
- ۴ قایناقلار
یاریش آچیقلاماسی و قایدالار[دَییشدیر]
او سَس تورکیه وئرلیشینده دؤرت ژوری، و بیر سونوجو یئر آلیرلار. موسابقه جمعی آلتی تور اولور.
بیرینجی تور[دَییشدیر]
بیرینجی توردا ژوری عضولری آدایلاری صحنه یه آرخاسی دؤنوک بیر شکیلده دینلَییرلر. آدایین سسین بَیَنیرسه سئچیم دویمه سینه باسیر و اوتوراجاغی صحنه یه دؤنَر. ماهنی سونا چاتانا قدر بوتون ژوریلر دویمه یه باسابیلرلر. بیر یاریشماجی یی بیردن چوخ ژوری بَیَنیب دویمه یه باسارسا ، بو دفعه یاریشماجی تاخیمینا قاتیلماق ایستَدیگی عوضوو سئچَر و سئچدیگی اکیپه قاتیلار.
ایکینجی تور[دَییشدیر]
ایکینجی تور "دوئللو" (Düello) آدی وئریلن تور دور. هر بیر ژوری عوضوو تاخیمیندا یاریشماجیلار ایکیلی و یا اوچلو قروپللار دوزلدیب صحنه یه یاریشدیرار. یاریشماجیلار بیربیرلری ایله دوئت اوخویارلار. سونوندا مشقچی ژوری موسابقهیه کیمله دوام ائدَجَیینی سئچر. داها سونرا اؤز تیمیندن اَلَنَن یاریشانی تیمینه آلماق ایستَیَن ژوری عوضوو اولوب اولمادیغی سوروشولار. بیر یاریشماجی نی بیر ژوری دن چوخ ایسته سه، یاریشماجی بیرینجی تور کیمی ، اؤزو بیر ژوری سئچر. سئچیلن یاریشماجیلار دا، یاریشمانین 3جو تورو اولان بیره بیر بؤلومونه گئچَر.
اوچونجو تور[دَییشدیر]
اوچونجو توردان، ماهنی نی تک باشینا سؤیلَمَک باشلانار. گینه ایکیلی لری و یا اوچلو قروپلانیب ، بیری اوست تورا گئچَر. سون اَلَمه توروندا دا، هر تیمدن ایکی یوخسا اوچ یاریشماجی، گینه ماهنیلاری نی اوخویار. بو دفه ترجیحی استودیوداکی تاماشاچیلار الینده کی دویمه لره پووان (امتیاز) وئرَرَک، بللی ائدرلر. ان یوخاری یوزده(%)سی اولان یاریشماجی جانلی یاییندا موسابقهیه حاق قازانار.
دؤردونجو تور (دؤرد ده بیر فینال)[دَییشدیر]
دؤرد ده بیر فینال اولاراق آدلاندیریلان بو توردا قالان 16 یاریشماجی، 4 نفرلیک قوروپلارا آیریلاراق پرفورمانسلارینی گؤستررلر. هر پرفورمانسدان سونرا، 2 دقیقه لیک قیسسا ساو (SMS) سس وئرمه سی ایله سونوجو هر 4 قروپدان سونونجو اولان بیر نفر، جمعی 4 نفر موسابقهدن وداع ائدر.
بیر سونراکی بؤلومده قالان 12 یاریشماجی 3لو قروپلارا بؤلونوب و گینه هر قروپدان 1 یاریشماجی اَلَنه رک یاری فینالدا یاریشاجاق 8 نفر بللی اولونور.
یاریم فینال[دَییشدیر]
یاری فینال توروندا دا، قالان 8 یاریشماجی ایکی ایکی یاریشارلار. هر ژوری عوضوو تاخیمی ایله اؤز ماهنیلاریندان بیرینی اوخودور. سونراسیندا آرلاریندا تکجه 4 یاریشماجی فینالا گئچر.
فینال ([دَییشدیر]
فینالدا دا، 4 یاریشماجی 3لو ماهنی اوخویارلار. تیلویزیون تاماشاچیلار اساماس یوللاماقلا ، اپل 4جو، سونرا 3جو سئچیلر. و نهایت، قالان ایکی یاریشماجی اسکی پرفورمانسلایندان بیرینی سسلندیریر و سون اساماس سئچیمینده تورکیه نین او سَسی اورتایا چیخار.
ژوری هئیات و مشقچیلر[دَییشدیر]
سئزونلار (موسیملر)[دَییشدیر]
بیرینجی سئزون (2012-2011)[دَییشدیر]
ایکینجی سئزون (2013-2012)[دَییشدیر]
اوچونچو سئزون (2014-2013)[دَییشدیر]
دؤردونجو سئزون (2015-2014)[دَییشدیر]
بئشینجی سئزون (2016-2015)[دَییشدیر]
بئشینجی سئزونون بیرینجی اوخویانی گؤگهان و هاکان تاخیمیندان ائمره سرتکایا (Emre Sertkaya) اولدو. ائمره فینالدا آذربایجانلی بؤیوک شاعیر عیمادالدین نسیمینین شعریندن دوزلمیش میننت ائیلَمَم ماهنیسینی اولاغان اوستو اوخوماقلا[۱]، تورکیهده ان چوخ اساماس سَسلری ییغیب، عزیز کیرازا غالیب گلیب، بیرینجی اولدو [۲] [۳]. عزیز کیراز ایکینجی، تورکان کورشات و تانکورت دا اوچونجو و دؤردونجو چیخدیلار.


text:
آبد باشقانی ترامپ ، أولكەسنڭ ایرانلە نوكلەئر آڭلاشمدن آیریلاجغنی و ۲۰۱٥دە آصقی یە آلینان ایران یاپدیریملرینڭ یڭیدن اویغولاناجغنی آچیقلادی . آبد باشقانی ترامپ ، أولكەسنڭ ایرانلە نوكلەئ... تمامینی اوقو
أولكە گنلندە ۲٩ اوجاق – ٥ شباط آراسندە دوزنلەنن ترور اوپەراسیونلرندە ۱٥ تروریست أتكیسز حالە گتیریلدی . ایچ ایشلری باقانلغندن یاپیلان آچیقلامەیە گورە ، صوڭ بر هفتەدە بولوجی ترور... تمامینی اوقو
تركیە ایلە آوروپە برلگی آراسندەكی مطابقت طوغرولتیسندە حاضرلانان و چیپلرندە پارماق ایزی ویریلرنی ایچرن پاساپورتلر یاریندن اعتبارًا ویریلمەیە باشلاناجق . ایچ ایشلری باقانلغی یتكیلیلرندن آلینان... تمامینی اوقو
اولوسلر آراسی قرەدی درجەلندیرمە قورولوشی ستاندارد & پورس ( S س & پ ) ، آوروپە برلگینڭ ( آب ) قرەدی نوطنی ” آه + ” دان ” آه ” یا دوشوردی ، نوط گورونمنی ایسە... تمامینی اوقو
آلمانیە طیش ایشلری باقانی فرانق – Walter Steinmeier ، فرانسە طیش ایشلری باقانی ژان – Marc Ayrault ، هولاندە طیش ایشلری باقانی برت Koenders ، ایتالیە طیش ایشلری باقانی Paolo Genti... تمامینی اوقو


text:
دونیالیق آنا دیلی گونونو، آنا دیلینی سئونلره قوتلو اولسون دئییرم. گؤره سن دونیادا، آنا دیللرینی سئومه ینلر ده وارمی!؟ بو سورغونون جاوابینی آلماق اوچون، دونیادا اولان هر بیر کسدن سوروشولمالی دیر.
دونیادا آنا دیلی، کیملر اوچون اؤنملی اولور گؤرَسن؟!. دیلی دونیا دیلینه چئوریلن اینگیلوساکسانلارا، یوخسا، دیللری ادبیات دیلی اولان فرانسیجالیلارا، دیللری یئنی ادبیات دیلی اولان ایسپانلارا نئجه؟ دیللری فلسفه دیلی آدلانان آلمانلیلارا نئجه؟ دیللری سایماق ایستَمیرم.
بیر چوخ اینسانلار اوچون دیل دردی دئیه بیر شئی یوخ دیر. نییه کی دیللری، اونلارین ایستمکله ایسته مه مکلرینه باخمایاراق، اؤز یولونو تاپیب گئدیر.
دیل دردی، دیللرینه ایستَییب، اللری چاتمایانلار اوچون دیر. نییه درد اولدوغونو سوروشماق ایستَسز، جاوابلامایاجایام سیزی. بیلمیرم نئچه ایل دیر، دونیا آنا دیلی گونویله تانیشام. ائله بیل چوخداندیر. بو گونو آدلاندیرمادان دا اؤنجه، منیم اوچون هر گون بو گونودو. ایندی ایلده بیر یول بو گونو گؤزلویوروک.
دونیالیق آنا دیلی گونو آدلاندیرماقدان بیر چوخ زامان گئچمیر. 1999-جی ایلین نویامبر آیینین 17-سینده بو گونو آدلاندیرماق قرارینا گلمیشلر یونئسکودا.
بو گون، بیزه وورغولاندیقدا، ایلدن ایله سئودیییم دیل اوچون گؤردویوم ایشلری، گؤزدن گئچیریرم. ایل سایار اولوب، یازسایدیم، بلکه یاخشی اولاردی. ایل سایارا گرک قالمیر، اؤزومه زور وئریرم، بو دیلی اؤزوم اوچون اوخویوب، یازماقدان باشقا بیر ایش یادیما گلمیر. اوخویوب-یازیب-پوزدوقلاریمین زامانینی خاطیرلایاندا، تئلویزیون، اینتئرنئت، ایش، ائو، یوخو، قوناقلیق، دانیشیق، آل-وئر... قودوغوم واقتلار چوخ آزدی. اوخوماقلا یازی-پوزولارا گلنده باشقا بیلدیییم بیر-ایکی دیلدن ده آز اولور.
اؤز-اؤزومه دئییرم گؤرَسن من دوغرودان آنا دیلیمی سئویرم بئله دیر. بلکه آنا دیلیمی سئومه یَم، اوندا نئجه اولاردی منیم دیلیم؟!


text:
اؤتن هفتهدن اعتباراً بلومبئرگ ترمینالی اوزریندن مانات دوللار قارشیسیندا باهالاشماغا باشلاییب.
فاینس. آذ خبر وئریر کی، یانوار آیینین سونوندان اعتباراً مانات دوللارا قارشی ۰،۱% محکملنمیشدی. مرکزی بانکین دوللاری اوجوزلاشدیرماسیندان سونرا بلومبرگ اوزریندن ماناتین باهالاشما دینامیکاسی داها دا یوکسلیب.
بو گون دوللارین مانات قارشیسیندا مزهننهسی ۱.۸۸۵۶ مانات معین ائدیلیب. بو، اؤتن هفتهنین سونو مزهننه ایله مقاییسهده ماناتین ۲.۷% باهالاشماسی دئمکدیر. قید ائدک کی، اؤتن جومعه دوللار گونو ۱.۹۳۶۷ کورسو ایله باشا وورموشدو.
خاطیرلاداق کی، بلومبرگ بانکلار آراسیندا تیجارت و والیوتا حرراجینین نتیجهسینه اساساً ماناتین مزهننهسینی مستقیل شکیلده معین ائدیر.


text:
عراق باش ناظری حیدر عبادی پارلامنتین آمئریکا وطنداشلارینین اؤلکهیه گلیشینه قاداغا قویولماسی بارهده امر ایمضالاما تکلیفینی رد ائدیب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، عبادی آمئریکالیلارین اؤلکهیه گلیشینه قاداغا قویولماسینین یالنیز عراقا ضرر وئرجیینی بیلدیریب. او، هله ده اؤلکهده آمئریکانین نظارتی آلتیندا ایشید-ا قارشی آنتیترور عملیاتلارینین آپاریلدیغینی سؤیلهییب.
قید ائدک کی، آمئریکا پرزیدنتی دونالد ترامپ ۷ ایسلام اؤلکهسینه ویزا وئریلمهسینه قاداغا قویوب. بو اؤلکهلر سیراسینا عراق، سورییا، ایران، سودان، لیوییا، یمن و سومالی داخیلدیر. ایران دا آرتیق آمئریکا وطنداشلارینین اؤلکهیه گلمهسینه قاداغا قویوب.


text:
روسییا آرتیق ایشید تئررورچولاری اوچون جدی هدفدیر.
آخار. آز خبر وئریر کی، بونو ان سی ان سایتینا آچیقلاماسیندا روسییالی حربی ائکسپئرت پاوئل فئلگئنهاوئر سؤیلهییب.
«روسییا ایندی ایسلامچیلار، ائلجه ده ایشید-ا بیعت ائدنلر اوچون کیفایت قدر جدی هدفدیر. یئرلی قافقازلیلار روسییایا جاواب اوچون اؤز رئگیونلاریندا نسه ائتمهیه چالیشاجاقلار، اما ایشید بیرباشا موسکوانین مرکزینی هدف گؤتورهجک. اونلارین اوغورو روسییا خصوصی خیدمت اورگانلارینین نه درجهده فایدالی چالیشاجاغیندان آسیلیدیر» – دئیه او بیلدیریب.
قئید ائدک کی، بوندان اؤنجه چئچئنیستانین پایتاختی گروزنینین مرکزینده آتیشما باش وئریب. هوجوم امری سورییادان وئریلیب.


text:
سووئت ایدئولوگییاسیندا دیله غریبه بیر میفو-ائپیک روح اوفورمکله وارلیق و توپلوما منطیقی باخیش اولاناغینی کورلادیلار. کونسپیرولوگییا باخیشلی گوج قورولوشلاری بونو قصدن ائتدیلر کی، ایستالینی کورسویه قالدیرمیش اؤزنه، یعنی ایشچی صینیفی، گئرچکلیکلری اؤیرنمکده عاجیز قالسین و اؤندهرین آغزیندان چیخان جفنگیات گئرچکلیکلرین یئرینی آلسین. دیل ایلهتیشیم ایشلهوینی ایتیرهرک دؤولت، اؤزگورلوک، عدالت، دوشمن، کوتله، دئموکراتییا، پارتیا، حاق، ظولم و بیلیم کیمی تئرمینلر چلیشکیلی آنلاملارلا دولوب داشدی. بوتون توتالیتار رئژیملرده دوشونمک اولاناغینی یوخا چیخارماق اوچون دیلده بئلهجه موهندیسلیک آپاریلیر. بوندان سونرا دیلدهکی ایشارهلر داها گئرچکلیکلرین گؤستریجیسی دئییل، ایستهنیلن گیزملی آنلاملارین جؤولانگاهیدیر. سووئت دؤنمینده، اؤزهللیکله لئنیندن سونرا، لوگوس کورلانماقلا میتوس ایستالینیزمین آخیر-زامان دوشونجه هؤرگوسو چرچیوهسینده دیرچلدی. گئرچکلشمیش سوسیالیزم “بیلیم منم” دئدی. بو ادعانین قورخونج سونوجلاری واریدی. بونونلا دا بیلیم ایدئولوگییایا، بیلگینلرین أخلاقی باخیشینا باغلاندی، بلکه ده اونلارین پارتیایا اوزاقلیق و یاخینلیغیندان آسیلی اولدو. بونونلا دا، میتوس دؤنمینده اولدوغو کیمی، کونسپیرولوگیا دونیانی تانیما یؤنتمینه [مئتودونا] چئوریلدی. قورغولار بوتون ائورهنی بورودو. هر یئرده دوشمن، وطن خاینی آختاریشینا چیخدیلار. کونسپیرولوژی باخیشلی سووئت مأمورلاری ایچهریده و دیشاریدا دایما دوشمن آختاریشیندا ایدی. پارلاق گلهجهیین یوللارینا تیکان سپن گیزلی أللرین آختاریشیندا. بوتون سیاست، ایقتیصاد، و مدنیت بو تانینماز دوشمنین آدی آلتیندا یئنییئنی آنلام قازانیردی. ألبته بو اوزون چکمهیهجکدی، گئت-گئده ایدئولوگییا کسردن دوشهرک همین ائموسیالارین کوللویونده یالانچی مدحیهلر قالاجاقدی، یا دا قاتی نیفرتلر.
_________________
قایناق: پوستمودئرنیزم آذربایجانا گلمهدن گئتمک ایستهییر / ایواز طاها


text:
آذربایجان دئدیکده، خیال دونیاسیندا یئددی مین ایللیک یازیلی مدنیت تاریخی جانلانیر. آزلاردان قالمیش اسطورهلر و سومر تورکجهسیله حک اولونموش داش یازیتلاری گؤز اؤنونه گلیر.
ان اسکی مدنیت قایناغی اولان یوردوموزدا، معنوی ارث و مدنی آبیدهلرین یارادیجیلاری، ائل ـ اولوسو موزون ان سئچگین دوشونجه قهرمانلاری و فیکیر باهادیرلاری اولان معلملرین اللریله یارادیلان مدنیت آثارینین یازیلی اؤرنه کلرینده « اوزان» دئییلهن، ائلجه بیلهن، آغ ساققاللی، آغزی دوعالی و دیلی سازلی ـ سؤزلو روحانی ـ پیرانی ایلک عاشیقلاریمیزین دوروشلارینی گؤرور، دئییشلهرینی ائشیدیر و معنوی ووروشلارینی حس ائدیریک.
ان اسکی سومر تورکجهسیله حک اولونموش بیر نئچه یازیتدا، کؤکسونه سازی سیخیب آیاق اوستونده دوران ایلک اوزان هئیکلی و « آزیق » ماغارالارینین دیوارلایندا نقراولونموش ایلاهی بیر حال ـ هوادا رقص ائدن اوزانلار توپلولوغو رسیم و چیزگیلرینه راست گلمک اولار.
سؤز یوخ کی سونرالار « عاشیق » آدلانان بو اوزانلاری، بشریت تاریخینده مدنیت آثارینین ایلک یارادیجیلاری و ایلکین معنوی رهبری آدلاندیرماق اولار. ائللرین جیسمانی و روحانی طبیبلری ساییلان اوزانلار بیر طرفدن شفا وئریجی بیتگیلر یولو ایله داوا ـ درمان دوزهلدیب، ائل ایچینده حکیملیک ائدیر و باشقا طرفدن گلهجک نسیللری اویغون بیر یاشاییشا حاضیرلاماق اوچون سازلی ـ سؤزلو ایلاهی و ملکوتی آیهلر قوشوب ائل ایچینده یاییردیلار.
عاشیق مدنیتی تاریخینین ایلک اؤرنه کلری ساییلان بو دهیرلی اسطورهوی آیهلر و « قوشغو » لارین ایزلری، سونرالار یازیلی مدنیّت اثرلری یاردان باشقا ملتلرین تاریخلرینهده نفوذ ائتمیش و درین ایزلر بوراخمیشدیر. اسکی یونان میتولوگییاسینداکی « آکینا » اسطورهسینین بیزیم « آق آنا » قوشغو موزدان آلیندیغی کیمی اوزانلاریمیزین دا هر گون منتشر ائتدیکلری « تور یاز » (turyaz ) کتیبهلری، سونرالار روم دؤولتی طرفیندن گوندهلیک (daily ) آنلامیندا ایشلهنن و هرگون نشر اولان (diurnal ) آدی ایله دوام ائتمیشدیر. همین سؤز جوک ایندی ژورنالیسم journalism فورماسینا گلیب چاتمیشدیر. ایلک دفعه ایکی مین ایکی یوز ایل بوندان اؤنجه ژولیوس سزار julius caesar الیله نشر اولان diurnal اؤرنه کلری، ائلجه بیلهن اوزانلارین سومر کتیبهلرینده آدلانان « توریاز» ـ لارینین دوامی حساب اولونور.
ان اسکی تورکجهمیزین بیر قولوندا « سایا » و باشقا قولوندا « قاسا » آدلانان ایلکین روحانی قوشغولاردا، سؤز یوخ کی اوزان مدنی ارثی تاریخینه داخیل اولورلار.
اسلامیتدن سونرا، اوزانلار، اؤز بدیعی یارادیجیلیقلارینی اسلام حکمتی و فلسفهسی ایله اینانیلماز درجهده غنیلهشدیریب، تایسیز بیر عاشیق ادبیاتی مجموعهسی یارادا بیلدیلر.
اوزانلارین میراثدارلاری ساییلان عاشیقلاریمیز، اولوسوموزون تاریخی ـ نین هر بیر دؤنهمینده، ائل وجدانی کیمی سسلهنمیشلر. باریش زامانی سئوینجله یاشاماغی ائل ـ اولوسوموزا اؤیرهدن عاشیقلار، ساواش واختیندادا یاراقلارنیب جبههلری یارمیشلار. بیر طرفدن شعر یازان، نغمه یارادان، آهنگ و ریتم قوشان، اینجه دویغولارا مالیک عاشیقلار، باشقا طرفدنده قهرمانلیقلاری وصف ائدن، همده اؤزلری ائل قهرمانلاری یانیندا، ملی منافع اوغروندا ساواشان ارلر و ارنلره چئوریلمیشلر.
بو، ارن عاشیقلاریمیزدان بیریسیده « عاشیق عباس توفار قانلی » دیر.
اسکندرین ظولوماتدان آتلانماسیندان و خضرین آب حیاتیندا ن دانیشان عاشیق عباس، گنجلریمیزه جان بازاریندان سلامت قورتارماغی اؤیرهدیر، بو دونیادان او دونیا یا کؤچمهگی یاداسالیر، سؤز بیرلیگی و ائل بیرلیگیندن دانیشیر، وطنیمیزین گؤزهلیکلرینی وصف ائدیر، جانلی بیر لیریسم و تغزل نغمهکاری کیمی ظهور ائدیر و عاشیق شعرینین ان گؤزهل نمونهلرینی یارادیر. عاشیق عباس، همده شاه اسماعیل ختایی دؤوروندن جانلانما و یئنی لنمهیه باشلایان و ساواش مئیدانلارینین گورولتولو طبلینه دؤنهن عاشیق شعریمیزین ان قیزغین مبارزه هیمنلرینی قوشموشدور.
عاشیق عباس توفار قانلینین بدیعی یارادیجیلیغی و ادبی ارثینین توپلانیب نشر اولونماسی، بیر جدی علمی ایش کیمی، بیر چوخ تدقیقاتچی و ادبیات هوسکارلاریمیزین قارشیسیندا دورموشدور. الینیزده اولان مجموعهنی آقای پرویز همت جو محمود آباد، چاغداش عاشیقلاریمیزین ایفالاریندان توپلامیش و بیر نئچه نشر اولموش مجموعهلر ایله قارشیلاشدیریلمیش واریانتلار ایله ترتیب ائتمیشدیر. آغیر علمی امک صرف ائدن تدقیقاتچی، موضوع ایله علاقهدار الده اولان هر بیر قایناغا باش وورموش، اؤز ملی بورجونو شرفله یئرینه یئتیرمگه چالیشمیشدیر. سؤز یوخ کی بو مجموعه، گلهجکده عاشیق عباس کلیاتینین تدوین و نشری اوچون، اساس و تمللی قایناقلاردان ساییلا جاقدیر. قارشیمیزداکی بئله شانلی گونو بایرام ائتمهک اوچون، هامیمیز همت ائئمهلی و بو مجموعهنی داهادا غنیلهشدیر مه لییک.
[1] همتجو محمودآباد، پرویز. توفارقانلی عاشیق عابباس، تبریز، اختر، 1382.


text:
«دکتر ح. م. صدیق»ین «سهند» هفتهلیگینده یازدیغی یازیلار آراسیندان.
الغدیر[1]
کئچن ساییمیزدا مبارک «غدیر» حادثهسی حاققیندا دانیشیق، بو ساییمیزدا همین حادثهنی بؤیوک و اینانیلماز بیر گوج و اینام ایله قلمه آلان مرحوم علامه امینی و اونون تشیع عالمینین دایرة المعارفی آدلانان «الغدیر» کتابی حاققیندا، هفتهلیگیمیزین حجمینین امکانی داخلینده سیزایله دانیشماق ایستهییریک.
البته بو بؤیوک اثر و اونون علامه مؤلفی بارهسینده صحبت ائتمک اوچون بؤیوک بیر امکان و قدرت لازمدیر، شهید مطهری بو کتاب حاققیندا دئمیشدیر: «شریف الغدیر کتابی، اسلام دونیاسیندا بؤیوک بیر حرکت یاراتمیشدیر.»[2] بوتون اسلام عالیملری، اؤز مطالعه و تدقیقلرینه گؤره، الغدیر کتابیندان ستایش ائتمیشلر و بو کتابین تالیفینی مسملانلارین بیرلیگی اوچون چوخ مهم سایمیشلار.
حضرت علی(ع)نین مسلمانلار امامت و ولایتینه منصوب اولدوغوندان سونرا، بوتون تاریخچیلر، شاعیرلر، ادبیلر و دوشونجه صاحبلری، ایستر سنی، ایسترسهده شیعه اولسونلار، بو مبارک حادثه حاققیندا دانیشمیشلار.
علامه امینی - رحمة الله علیه- 16 جیلدلیک «الغدیر» کتابیندا،[3] غدیر حادثهسی سندلرینی «سنت و ادب کتابی»ندان چیخارتمیش و مسلمانلارا هدیه ائتمیشدیر.
علامه امینی بو مهم ایشی گؤرمک اوچون ایران، عراق، سوریه، هندوستان، لبنان و تورکیه مملکتلرین دولانمیش، بو مملکتلرین کتابخانالارین گزمیش و اونمینلر جلد کتابی ورقلهمیش و دقتله تدقیق ائتمیشدیر. بوتون تاریخی و روایی شیعه و سنی کتابلارین اوخوموش و عرب شاعرلرینین صدر اسلامدان ایندیه قدهر دیوانلارین آختارمیش و 20 ایللیک یورولماز و دایاندیریلماز بیر چالیشماقلان سونرا، «الغدیر» کتابینی حاضرلامیشدیر.
علامه امینینین اوغلو، اؤز آتاسینین بو اثری تالیفینده چکدیگی زحمتلردن سؤز آچیب، دئییر:[4] «اونو طبیبلرین چوخ ایشلمکدن منع ائتمهلرینه باخمایاراق، بوینوندا بؤیوک بیر دینی وظیفه حس ائدیردی. او گونلرده، نجفده یالنیز «کتابخانه حسینیه شوشتری» عمومی کتابخانا ایدی. علامه اورایا چوخ گئدردی و اورانین خزینهلریندن فایدالاناردی. لاکین بو کتابخانانین حسینهنین یانیندا اولدوغو و عزادارلیق دستهلرین اورادا برپا ائدیلدیگی اوچون، او، اؤز فکرین باشینا ییغا بیلمیردی اودور که گئجهلر کتابخانایا گئتمک قرارینا گلدی. مدیر ایله دانیشدی. هر گئجه بیرآز یئمک گؤتوروب اورایا گئدیردی و سحره قدهر مطالعه ائدیردی و یازیردی.
کتابخانانین قاپیسین دالیدان باغلامیشدیلار،کتابخانا مدیری صبح نمازی اوچون اورایا گلنده، او اؤزونه گلردی و قاپینی آچاردی. علامه امینی ایرانادا سفر ائتدی و آستان قدس، مجلس، ملک، ملی، سپهسالار، آیت الله بروجردی و مرحوم سردار کابلی کتابخانالاریندان استفاده ائتدی.
1380 ـنجی قمری ایلینده ده هندستانا سفر ائتدی و 14 آی ایچینده لکهنو محمود آباد، علیگر، رامپور،تپنه و حیدرآباد شهرلرینده 16 کتابخانانی گزدی و بوتون کتابلاری آلت اوست ائتدی. او هر گون بو کتابخانالاردان ان سون دقیقهلرده چیخاردی و ائوه دؤننده ده یئنه مطالعه ائدردی و یازاردی.
1384 ـنجو قمری ایلینده «سوریه» سفرینه گئتدی و دمشقده «طاهریه» و «مجمع لغت عربی» کتابخانالارین گزدی و حلبده «احمدیه» و «ملی» کتابخانالارین دولاندی. دؤرد آی بو اؤلکهده قالدی. اورادا هم مطالعه ائدردی و همده بیر خطیب کیمی دانیشاردی. «سیرتنا و سنّتنا»[5] کتابینی دا اورادا یازمیشدیر.
1387 ـنجی قمری ایلینده تورکیهیه سفر ائتدی و مختلف شهرلرده اون کتابخانانی گزدی، کتابلاری واراقلادی و قیمتلی نتیجهلر آلدی. . . »
بو زحمتلر نتیجهسی اولاراق، «الغدیر» کتابی میدانا چیخمیشدیر. بو کتاب بیر کیچیک مقدمه ایله باشلاییر. مقدمهده تاریخ و تاریخچیلیک حاققیندا دانیشدیقدان سونرا، غدیر حادثهسی بیان اولونور. علامه، سونرا اصحاب و تابعین آراسیندان غدیر روایت ائدنلری ساییر و سونرا صدر اسلامدان 14 ـنجو عصره قدهر، غدیر حادثهسین نقل ائدن عالیملری ذکر ائدیر و اونلارین کتابلارینین آدین و سندلرین ساییر. سونرا غدیر حاققیندا مستقل کتابلار یازانلارین ترجمه حالین وئریر و سونکی فصلده غدیر موضوعوندا دلیللر و احتجاجلاری گتیریر.
بو کتاب علامه امینینی «صاحب الغدیر» عنوانی ایله دونیایا تانیتدیرمیشدیر.
الغدیر مؤلفی، علامه امینی [6]
اللهم هذه سکرات الموت قد حلت فاقبل الی بوجهک الکریم و اعنی علی نفسی بما تعیّن به الصالحین علی انفسهم . . .
- الاهی! منه یئنن بو اؤلوم سکراتیدیر. اؤزونون کریم اؤزونله منه ساری یئن، منه کؤمک ائت، صالحلری کؤمک ائتدیگین کیمی.[7]
بو جملهلری علامه امینی، عمرونون سون آنیندا دیلینه جاری ائتدی، حله جملهلری قورتارمامیش، روحو، ملکوت عالمینه اوچدو.
* * *
حؤرمتلی اوخوجولار، کئچن ساییلاریمیزدا مبارک غدیر بایرامی و الغدیر کتابی حاققیندا دانیشدیق. بو ساییمیزدا بو مهم حادثهنی بؤیوک بیر تشیع دائرة المعارفی اولان «الغدیر» کتابی ایله دونیایا تانیتدیران علامه امینی - رضوان الله علیه- حاققیندا دانیشاجاغیق.
آیت الله علامه امینی، او ربانی عالیم، ایگیرمی ایل قاباق[8] دونیایا گؤز یومموشدو. اونون قیسسا حیاتینا بیر نظر سالیریق:
1320 هجری قمری ایلینده، تبریز شهری بیر مبارک مولودی اؤز قوجاغینا آلدی. بو مبارک مولود سونرالار بو شهرین افتخاری بلکه بوتون اسلام دونیاسینین پارلاق ایشیغی اولدو. عبدالحسین، بیر گونش کیمی حاج میرزا احمد امینی[9] ائویندن طلوع ائتدی. حاج میرزا احمد تبریزی بؤیوک فاضل و عالیملریندن ساییلیردی. آیت الله میرزا علی آقا شیرازی و حاج میرزا علی آقا ایروانی کیمی بؤیوک فقیهلر اونون علمی موقعیتینی تایید ائتمیشلر.
او چوخ زهدلو بیر شخصیت و حسن سیرته موصوف ایدی.[10] حاج میرزا احمدین آقاسی «امین الشرع» عنوانی ایله مشهور ملا نجفعلی ایدی.
او، ائمه اطهار علیه السلامین و وورغونلاریندان ساییلیردی، معصوملارین حدیثلرین ییغماغا علاقهسی وارایدی.
علامه امینی بئله بیر ائوده دونیایا قدم قویدو. اوشاقلیق ایللرینی تبریزه باشا ووردو. بیرینجی سطح درسلرین اؤز آتاسی و باباسی و آیت الله حاج سید محمد مولانا[11] و آیت الله حاج سید مرتضی خسروشاهی[12] کیمی او گونکو تبریزین عالیملری یانیندا اوخودو. لاکین اونون علم تشنهسی اولان روحو، دویموردو، اودور که نجف اشرفه گئتدی و اورادا آیت الله اصفهانی، میرزای نائینی، کمپانی آدیله مشهور حاج شیخ محمد حسین اصفهانی و حاج شیخ عبدالکریم حائری کیمی بؤیوک عالیملری شاگردی اولدو و اونلارین طرفیندن اجتهاد اجازهسی آلدی.
علامه بو سفردن سونرا، یئنه اؤز یوردو تبریزه دوندو و روحانی فعالیتلره باشلادی اؤز علمی موقعیتی و محترم خاندانینین فضیلت و تقوایا مشهور اولدوغو اوچون، چوخ تئزلیکله عموم خلقین توجّهین جلب ائتدی. لاکین بونادا راضی و قانع دگیلدیر. اودور که بوتون امکانلاردان ال اوزدو و بیر داها نجف اشرفه دؤندو و مولی الموالی حضرت علی بن ابیطالب علیه السلامین مقدس آستانیندا تالیف و تحقیق ایشینه باشلادی.
علامه امینینین علمی موقعیتی و اونون نبوغ و اخلاصی، طلوعونون بیرینجی گونلریندن هامیا معلوم ایدی. 1355 ـنجی ایلده 35 یاشیندا «شهداء الفضیله»[13] کتابینی نشر ائدنده، او زامانین علمی و دینی مقاملاری بو 35 یاشلی تحقیق اهلیندن اعجاب ائدیجی بیر تعبیرلرایله یاد ائدیردیلر. مثلا مرحوم آیت الله آقا سید ابوالحسن اصفهانی اونون حاققیندا بئله دئمیشدی:«علامه امینی، علم و ادب بایراقداری، اسلامی دوشونجه حرکتینین قهرمانی . . . الله بو مدافع مجاهده کؤمک ائتسین، بو قهرمانین قولون توتسون، مذهبینین رجالی افتخارلاری و فضیلتلرین نشر ائتمهده اونا یار اولسون . . .»
مجاهد فقیه مرحوم آیت الله حاج آقا حسینی طباطبایی قمی اونو «بایراقدار عالیم، اوجا رتبهلی نظر صاحبی و کامل کیشی» آدلاندیرمیش هابئله اؤزو و شیعه کتابشناسی اولان شیخ آقا بزرگ تهرانی «شهداء الفضیله» کتابینا 1353 ـنجو ایل، نشریندن قاباق و اونون 33 یاشیندا یازدیغی بیر تقریظده اونا بئله صفتلر وئرمیشدی:«علامه بارع، استوانه علم الیقین جمال الملة و الدّین». همده معروف عالیم و ادیب نجف میرزا محمد علی اردوبادی[14] 1352ـنجی ایلده اونو 33 بیتلیک بیر قصیده ایله علم، تقوا، عظمت و بؤیوک معنویتله تعریفلهییردی. یعنی نجف حوزهسینین بؤیوک علمی و تحقیقی مرتبهلره ال تاپان بئله عالیمی 33 یاشلی بیر عالیم اوچون بئله بیر قصیده یازمیشدی.
بونلارین هامیسی ایسه، حله «الغدیر»ین اورتادا اولمادیغی زامان اوز وئریردی.
ایندی گؤزون بو کامل عالیم، اؤز عمرونون قیرخ ایلینی نظیرسیز بیر طاقت و درین اخلاص ایله تحقیق و آختاریشا صرف ائدیر، اؤزونون بؤیوک کتابینی عرضه ائدنده، علمین ساحل تانیمایان دریاسینا نئجه ال تاپیر. ائله آدام که بو ایشدن قاباق علامه لقبی آلمیشدیر.
بو علمی مرتبهلردن علاوه، علامه امینی اخلاق ساحهسینده ده هامیدان باش ایدی. اؤز اوغلو بو بارهده دئییر:
«مرحوم علامه قرآن قرائتینه دعا و مستحب نمازلارا عاشیق ایدی. دان یئری سؤکولمهمیشدن قاباق، گئجه نمازی قیلماق اوچون آیاغا قالخاردی و اونو صبح نمازینا وصل ائدردی. سونرا قرآن تلاوتینه باشلاردی و بیر کامل جزء اوخویاردی. آیهلری چوخ دقت و تدبر ایله تلاوت ائدردی.
حضرت امیر المؤمنین مولی «علی» علیه السلامین مبارک حرمینین زیارتینه تئز- تئز گئدردی . او حضرتین مقدس ساحتینه قدم قویاندا بوتون وجودونو خضوع و خشوع توتاردی. او حضرت مولی نین مبارک أوزو قاباغیندا یئره چؤکوب اوتوراردی و زیارتنامهلری اوخوماغا باشلایاردی و مبارک محاسنیندن قورتارمایان گؤز یاشی آخیداردی. بهشت اهلی جوانلارینین آقاسی حضرت امام حسین علیه السلامین زیارتینی ده چوخ سئوردی.
او78 کیلومتر اولان نجف- کربلا یولونو اؤز خالص دوستلاری ایله بیرلیکده أوچ گون عرضینده پیادا گئدردی.
امام حسین علیه السلامین مقدس حرمینده یالنیز اونون گؤز یاشلاری دانیشاردی. اونون گؤز یاشلاری اؤزونه مخصوص ایدی. ائمه علیهم السلامین ماتم مراسمینده اونون آغلاماق حالتی خاص بیر سجیه داشییردی.»
علامه امینی مبارک رمضان آیی یئتیشنده بوتون ایشلرین قیراغا قویور، نجف اشرف و یا کربلادا اقامت ائدیب اوروج و عبادته باشلاییردی. بومبارک آیدا اون بئش دفعه قرآنی ختم ائدردی.اون دؤرد دفعهسینین ثوابینی اون دؤرد معصوم علیه السلامه هدیه ائدردی و سونونجوسونو اؤز والدینینه اختصاص وئرردی. او دونیادان أوز چئویرمیشدی. یالنیز آخرته توجه ائدیردی وفانی دونیانین مذمتی اوچون عائله، یولداشلاری و شاگردلرینه بو آیهنی تلاوت ائدردی:
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
یعنی : آخرت ائوینی یئر اؤزونده اوجالیق و فساد ائتمینلر اوچون قرار وئردیک و ایشین سونو متقی لر اوچوندور.
علامه امینی بو اسلامی سیرت و سئویلن اخلاق یانیندا اجتماعی تکلیفلردن ده غافیل اولمازدی. محتاج و ألی بوش آداملارا یئتیشردی، اؤزگهلرین غم – غصهلرینده اؤزون شریک ائدردی. سائلی رد ائتمزدی. اؤزگه لرین چتینلیگین آچماق اوچون اؤزونو چتینلیگه سالاردی.
علامه امینینین اوغلو، اؤز بؤیوک والدی حیاتینین سون آنلارینی بئله تصویر ائدیر:
«28 ربیع الثانی 1390 هجری قمری (12تیر آیی،1349 شمسی ایلی) جمعه گونو حله دانیئری سؤکولمهمیشدی،آتامین حالی دگیشیدی. ایشی چتینلشدی. لاکن هوشون ایتیرمهمیشدی. مندن ایستهدی حضرت امام حسین علیه السلامین مبارک تربتی ایله قاریشیق بیر سو گتیریب آغزین مرطوب ائدیم. سونرا امر ائتدی معروف «عدیله» دوعاسین اوخویوم. اودا منیمله بیرلیکده اوخویوردو.
سونرا امر ائتدی امام زین العابدین (ع) دوعالاریندان اوخویوم. متوسلین مناجاتی و متعصمین مناجاتین اوخودوم. اودا آرام وغملی سس ایله اوخویوردو. گؤز یاشلاری یاناقلارینا آخمیشدی. یاواش- یاواش گون اورتا اذانی یاخینلاشیردی که او اؤزو دوعا اوخوماغا باشلادی.
دئدیگی ان سون جملهلر بئله ایدی:
-الاهی!منه بو اؤلوم سکراتی دیر. اؤزونون کریم أوزونله منه ساری یئن، منه کؤمک ائت صالحلری کؤمک ائتدیگین کیمی.
حله دوعانی قورتارمامیشدی که مبارک روحو جنان عالمینه اوچدو.»[15]
رحمتة الله علیه رحمه واسعة.
[1] سهند هفتهلیگی، سای 18، چهارشنبه 27 تیر 1369.
[2] شهید مرتضی مطهری: «الغدیر و وحدت اسلامی».
[3] اون آلتی جیلدلی «الغدیر»ین ایندیهدک یالنیز اون بیر جیلدی نشر ائدیلمیشدیر. قالان جیلدلر تاسفله حله الیازماسی اولاراق قالمیشلار.
[4] الغدیر، ج 1، 4 ـنجو چاپین مقدمهسی.
[5] کتاب اصل آدی:«سیرتنا و سنّتنا سیرة نبیّنا و سنّته»دور. یعنی:«بیزیم سیرت و سنّتیمیز، پیغمبرین سیرت و سنتیدیر.» بو کتاب نجفده 1384 ـنجو ایلده نشر ائدیلمیشدیر. بو کتابدا رسول اکرم عترتینین محبت و ولایتی حاققیندا و عاشورا عزادارلیغی موضوعوندا استنادلی بحث واردیر.
[6] سهند هفتهلیگی، سای 19، چهارشنبه 3 مرداد 1369.
[7] الغدیر، ج 1، مقدمه، 4 ـنجو چاپ.
[8] علامه 70 یاشیندا شمسی 1349 ـنجو ایل تیر آیینین 12 ـنجی گونو (1390 قمری) جمعه گونو وفات ائتمیشدی.
[9] علامهنین بؤیوک باباسی ملا نجفعلینین «امین الشرع» لقبی اولدوغو اوچون، اونا «امینی» دئییلیردی.
[10] شیخ آقا بزرگ تهرانی، طبقات اعلام الشعیه.
[11] آذربایجانین معروف عالیملریندن و «مصباح السالکین» مولفیدیر.
[12] «معنی حدیث الغدیر» کتابینی یازان.
[13] بو کتابی بیرینجی دفعه 1355 ق. ایلینده نجفده و ایکینجی دفعه 1393 ق. (1353 شمسی) ایلینده قم شهرینده چاپ اولموشدو. فارسجایادا چئوریلمیشدیر.
[14] نجف حوزهسینین معروف عالیملریندن حاج میرزا محمد علی اردوبادینین حال ترجمهسین، علامه امینی «شعراء غدیر» کتابیندا یازمیشدیر. بو عالیم عربجه، تورکجه و فارسجا مرثیه و شعرلر صاحبیدیر.
[15] الغدیر، ج 1، مقدمه، 4 ـنجو چاپ.


text:
آرتور نردهلرین دیبینده دایانیب، قاپیچینی گؤزلهدی. ایشین شووقوندان تئز دورموشدو بوگون. قیزیشماق اوچون اللرین بیرـ بیرینه سورتهرک، نردهلردن ایچرییه گؤز تیکدی. هاچاندانهاچانا کیشی گلیب چاتدی. قاپینین قیفیلین آچیب، آغیر دمیر چرچیوهنی چکدی، قاپی یاواش آچیلدی.
«گون آیدین آرتور! بوگون نئجهسن؟»
«شانس اوسته!»
سئوینجک سوروشدو:
«یانی ایشین ایشدی بوگون، هه؟»
«هه، دئییرم به ائله اولا.»
آرتور گولومسهدی. قاپیچی دا اوتاغینا قاییتدی. آرتور آستاجا ماشین یولونا یاخینلاشیب، سونرا دایاندی. دوننهاردان قالدیغی یئر یادینا گلمیردی. قاباقکی هوش – باشی قالمامیشدیر. پالتوونون جیبیندن نقشهنی چیخاردیب، سونونجو گیرهجگی یوخلادی. جان مکلاود، سپتامبرین ۲۳. بوکی اوچ گون قاباغا قاییدیردی. یا لیستینی بئله تازالاماغی اونوتموشدو، یا کؤکوندن بو ایشی گؤرموردو.
«آرتور، گایین بیری گایسان لاپ!» دئیهرک، چیینلرین آتدی. «داها نئیلهمک، ائله بو جان مکلاوددان باشلامالیام.» نقشه اوزویله یولونو، ایستهدیگی یئره کیمیتاپیب، ایشی عیارلادی.
بیر ردیفی قورتاراندان سونرا، اومبالاری باشلادی اویون چیخارتماغا. یاخینداکی نیمکت اوسته اوتورورب، قیچین اوغدو.
«بیرـ ایکی قورتوم ایچکی پیس اولماز.»، دوشوندو. آراخالیغینین دوگمهلرین آچیب، قولتوق جیبیندن، یاریمـ بُطرینی چیخارتدی، بیرـ ایکی قورتوم ایچیب، قاپاغین قویدو.
«یاخشیسی بو دور کی چوخ ایچمهیم، یوخسا یئنه آزارام.» دئدی. سونرا ناهارین آچدی. سئودیگی خورگی ایدی؛ چؤرک آراسینا قویولموش، خردللی قویون اتی ایله سوغان. ساندویچین یئدیکده، اسکی گونلرین فیکیرینه دالدی. بعضن اولوردو، اونو آپـ آشکار آنیمسایا بیلیردی. اوزو دوز خیالینین اؤنونده آیدینلاشیردی؛ باخ، او گؤزلری، اونا گولومسهین دوداقلاری. آنجاق سونرا ائله گونلر اولوردو کی، چتینلیکله، اونو ذهنینه گتیره بیلیردی. یادیندا قالماق اوچون گرک هر زادی یازایدی؛ همیشه اولاسی چتین ایشلردن بیریدی، بو ایش. بیردن قورخو دوشدو جانینا. اونون آدینی اونودموشدو. قورخدوغو ایش، باشینا گلمیشدی.
«نهایدی آدی؟ … اَگنس … اِدنا …؟ یوخ اولا بیلمز … آلیس …؟» آدلار بیرـ بیرینین آردیندان، ذهنیندن اوچوب، کئچیردی؛ هئچ بیری نظرینه دوز گلمزدن.
«تانری خئیرینه … بیر آز فیکیرلش …» اَلین آلنینا چکدی. «اِلیز … اَمندا …»
فایداسی یوخ ایدی. آدی یادینا دوشسون دئیه، تکجه بیر ایش گؤره بیلردی: ایشین دالین توتماق! ناهارین قورتاردی، آیاغا قالخیب، قالدیغی یئره قایتدی.
قارشیسینداکی داشین اوستونه باخدی. ویلیام رنی ۱۹۲۲ـ۱۸۶۷٫
فیکیرلشدی. «یاخشی، بو کی او دئییل.» او سیرانین آردین توتدو. مارگریت فورسایت ۱۹۴۸ـ ۱۸۹۹٫ باش داشینا گؤز تیکیدی.
«گؤرهسن مارگریت ایدی؟ یوخ … اینانمیرام.» باشقاسینا کئچدی و باشقالارینا …؛ گلیب او سیرانین سونونا چاتدی. یئنه نقشهنی چیخاردیب، سونونجو آدی یازدی. فرانک گیلروی ۱۹۵۳ـ ۱۹۰۳، ۷نجی ردیف، سپتامبرین ۲۶سی. بئلهلیکله یئنه باشلادی. سیرالاری، بیر به بیر گزدی، بلکه بیر زادا راست گله، ذهنین ایشه سالا. بونونلا بئله، آدی خاطیرلامادی کی خاطیرلامادی. ایندیه کیمیبیر بئله اوزون زامان اونوتمامیشدی اونون آدینی. بیلمیردی نئیلهسین. قیچی دینجلسین دئیه، یئنه اوتوردو. نئچه قورتوم ویسکی ایچیب، نقشهیه باخدی.
«سکگیز ردیف قورتولدو … ایکی ردیفهده باخسام، بو گونومو گؤرر.» دئدی. آغیر نفس چکیردی. یئریمک؛ حافیظهسینی سیخیشدیرماق، اونو لاپ آیاقدان سالیردی. باشقا بیر سیرانی باشلادی. رابرت هیوز ۱۹۷۹ـ ۱۹۰۷٫
قاش قارالماقدایدی. ایشدن دایانماقهاییـندا، بیر بالا قبیر داشینین دیـبینده دایاندی. یازیلمیشدی:
سئوگیلیم اِدیت
۱۹۴۷ـ ۱۹۰۰
جنتده دینجل
نفسی چیخمیردی. آرخایا آخیندی، سونرا اؤزونو ساخلاشدیردی.
«اِدیت … آدی اِدیت ایدی. اؤزودو.» فیکیرلشدی، آرتیقلاشا، ایناندی.
«آمان تانری، اِدیت … سنی تاپدیم.» اَییلدی. الینین دالیسین، اونون اوزونه چکدیگی کیمی، داشین اوزهرینه چکدی.
«سئوگیلیم … اِدیت! … چوخ چوخدان ایدی سنی آختاریردیم. نئجه قیـییردین منه؛ کؤمک ائلهمیردین سنی تاپام؟» یاناغین سویوق مرمر داشین اوزهرینه قویوب، آغلاماغا باشلادی. دییهسن چیـیینلریندن یوک گؤتورولموشدو. بیر بئله ایللر اونسوز سوووشموشدو؛ سونوندا، ایللر اؤنجه الیندن گئتدیگی قادینا اوخشاییردی یئنهده.
مزاریـنین دؤرهسینی گؤزدن کئچیردی. هر یانی اوت علف باسمیشدی. داشین اوزونده قازیلمیش یازیلاردا یووسون بیتمیشدی.
«گؤر اؤز باشینا نه گتیریبسن؟» دئدی. «گؤزل بیر سلقه ـ سهمان ایستهییرسن.» اویناق-لارینین آغریسینا باخمایاراق، بیر دیزی اوسته یئره چؤکوب، اوتلاری یولماغا باشلادی.
«اؤزونو گؤر نه یامان کؤکه سالیبسان. منی ایستیرسن سندن موغایات اولام، ائله دئییل؟» اوتلاری جیبینه باسیب، داشین دؤرهسینده قویلانان کیچیک ناخیشلی داشلارین دیبلرینه ییغیلان تورپاقلاری، الیله سورتمگه چالیشدی. یازیلار ایچیندهکی یووسونلاری دیرناق-لاری ایله قاشییاـ قاشییا، دیلـ دوداغی آراسیندا دئییـنیردی. بیردن دایاندی. فیکری گئتدی قاپیچییا. قبیر داشیندان یاپیشیب، اؤزونو آستاجا آیاغا قالدیردی.
«گئتمهلییم سئوگیلیم، صاباح گئنه گلهرم؛ سنه گول ده گتیررم. گؤروم آویز گولو تاپا بیلرم!» بارماقلارین اونون آدینین اوزهرینه سوروشدوردو. «بیلیرم او گوللری نه قدر سئورسن.»
«اِدیتیم منیم، صاباح گؤروشهریک.» سسسیزجهسینه اونا بیر اؤپوجوک یوللادی. گلدیگی یولدان؛ سیرا ایله دوزولموش خاچلارین؛ داشدان یونولموش ملکلرین آراسیندان، گیرهجـَگه ساری یوللاندی. اورا چاتدیقدا، نردهلره سؤیکنیب، اؤزونو تاپدی.
«هانسی تاریخده ایدی، گؤرهسن؟» فیکیرلشدی. «۱۹۴۷» شبههلر شئیطان تورو کیمیباشینین دؤورهسینه هؤرولدو.
«اینانمیرام بو تاریخ دوز اولموش اولا … نه زامان ایدی؟ … محاریبهدن سونرا … بیز دنیستون ـا داشینمیشدیق اوندا. تامین دؤرد یاشی اولمالیایدی. گؤرن ۴۷ ایدی؟ یا ۴۸؟» بارماقلاریلا حسابلاماغا چالیشارکن، قاپیچی گلدی.
«یاخشی، دئ گؤرَک، بوگون الیوه بیر زاد توخدادی، آرتور؟»
«دئییردیم به توخدادی … آنجاق ایندی اورَگیم قیزیشمیر … ائوه چاتدیغدا بیر زادلاری حسابلامالییام.»
«او دا اولماسا، نئیلهمک، بو گونون صاباحی دا وار»
«هه.»
آرتور مزارلیقدان ائشیگه چیخدی. کیشی اونون دالینجا قاپینی باغلادی، زنجیری
دمیر چرچیوهیه دولادی، تاققـیلتی ایله قیفیلین سالدی.
«صاباح گؤروشهریک، آرتور.» آرتوردان جاواب چیخمادی. اؤزونه جومموشدو.
کیشی اوتاغینا دؤندوکده، دیلـ دوداغی آراسیندا دئدی، «بونون دا گونو چاتماقدادیر.»
یازان: تام گیلسپی
چئویره ن: فرانک فرید
اولین نفری باشید که نظر میدهید!
عزیزان علاقه مند به دریافت مرتب روزنامه ساقی آذربایجان از طریق پست می توانند با دفتر روزنامه تماس حاصل نموده و یا به سامانه پیام کوتاه روزنامه پیامک بفرستند.
اشتراک یکساله: 340 هزار تومان
اشتراک شش ماهه: 170 هزار تومان
ضمنا هزینه بسته بندی و ارسال از طریق پست بر عهده روزنامه می باشد.
برای عضویت در خبرنامه پیامکی، اطلاعات خود را وارد کنید
از مسئولین محترم استان که وعده های آنان در این ستون پیگیری گردیده خواهشمند است توضیحات خود را در خصوص علل عدم تحقق وعده های داده شده جهت اطلاع شهروندان محترم و تنویر افکار عمومی به دفتر روزنامه ساقی ارسال فرمایند.


text:
یاغ ایله شورون قیمتی بیر اولان یئردن قاچ
یاغ ایله شورون قیمتی بیر اولان یئردن قاچ
ائلیمیزده بیر مثل واركی، دئییر: « بیر یئرده كی یاغ ایله شورون قیمتی بیر اولسا، او یئردن قاچ ».
ایندیسه بو مثلین كؤكو باره ده ماراقلی بیر احوالات موجوددور كی، سیزه تقدیم ائدیریك.
دئییر گونلرین بیرینده اؤلكه حكمداری اؤز وزیرینی یانینا چاغیریب، اونا بئله بیر مصلحت وئریر كی، سن قوجالیب، الدن دوشوبسن، ایشه – گوجه یارامیسان، یاخشی بودور كی، مملكتی ترك ائده سن زحمتیوه گوره سنه بیر قوُل ( نوكر ) باغیشلاییرام. وزیر داها بیر سؤز دئمه ییر، بو آدامی گؤتوروب، یولا دوشور. اونلار آز گئدیر، یوز گئدیر، دره – تپه دوز گئدیر، نهایت گلیرلر بیر یئره چاتیرلار، گورورلر كی، بورادا یاغ ایله شورون قیمتی بیردیر. اونا گؤره قولا دئییر:
- گل بوردان گئده ك، بورادا یاغ ایله شورون قیمتی بیر اولدوغونا گؤره بورادا قالماق اولماز.
آنجاق قول قبول ائتمیر. وزیر چوخ دئییر، قول آز ائشیدیر. آخیردا قول وزیری اؤلومله هده له ییر. وزیر اؤز طالعینه باش اییب، بورادا قالماغا راضی اولور. اونلار بو مملكتین باش كندینه ( پایتختینه ) داخل اولورلار. اونلار بو باخیب گؤرورلر، شهرین مركزینده دار آغاجی قورولوب، اورایا چوخلو آدام ییغیشیب، بیرینی ده چكه-چكه آپاریرلار دار آغاجینا، بو آدام آغلایا – آغلایا دئییركی:
- والله منیم گوناهیم یوخدور، من ائوی ائله بیر مرتبه لی تیكیردیم، بونو اوستا اؤزو تیكیب.
بو سؤزو ائشیدن اؤلكه پادشاهی امر وئردیكی، بینانی تیكن اوستانی گتیرسینلر اوستا گرك ایضاح ائله سین كی، ائوی نیه ایكی مرتبه لی تیكیب اوغرودا ییخیلیب، قیچی سینیب، اونا گؤره اوستا جواب وئرمه لی دیر. امر شاه امری ایدی. تئزلیكله اوستا گلیر و اونا دئییرلر كی، سن ائوی نیه ایكی مرتبه لی تیكیبسن، اوغرودا اورایا اوغرولوق ائله مك اوچون گئدیب، ییخیلیب قیچی سینیب. اوستا اونلارین جوابیندا دئییر:
- والله ائوی تیكدیره ن دوز دئییر، او یازق ائله ائوی بیر مرتبه لی تیكدیریردی من باعث اولموشام ائو ایكی مرتبه اولسون.
دئییرلر:
- هَه گناه سنده دیر، گرك دار آغاجینا گئده سن.
اوستا بیر دار آغاجینا باخیر و بیرده اؤلكه باشچیسینا تئز اؤزونو ایتیرمه دن دئییر:
- منیم ده گناهیم یوخدور. بونا باعث فیلانكسین قیزی اولوب، او قیز گونده ایكی دونه گلیب اورادان كئچدی. منده او قیزا باخیب، بیردن گوردوم، ائوی ایكی مرتبه لی قالدیرمیشام.
گئدیرلر قیزی گتیریرلر و قیزا دئییرلر كی، سن او یئردن گونده ایكی دونه كوچیبسن، اوستانین فیكری سنده اولوب ائوی ایكی مرتبه یه قالدیریب، اوغرودا دیواردان آشاندا ییخیلیب قیچی سینیب. گرك اؤلومه گئده سن. قیز دئییر:
- منیم بو ایشده گوناهیم یوخدور، بونون باعثی درزی ( خیاط ) دیر، منیم دونومو نئچه واختدیر تیكیب ، قورتارمیر، من گونده اونون ینینه گئتمه لی اولموشام.
ال اوستو درزینی چاغیریرلار دئییرلر:
گوناهلارین هامیسی سنده دیر، گرك سنی آساق.
بونو دئییب، ایپی كئچیریرلر درزینین بوغازینا. ایپی درزی نین بوغازینا سالیرلار، گورورلر ایپ درزینین بوغازینا یئرلشمیر. چونكی، درزینین بوینو بوتودایمیش، گؤردولر بونو آسماق اولمایاجاق. درزیه دئییرلر:
- بو باخانلارین ایچیندن بیر نفری تاپ سنین یئرینه اونو آساق.
درزی اویان-بویانا باخیب، گؤرور، بیر نفر واركی، اونون یئرینه بونو آسماق یاخشی اولار. بو آدام كیم اولا، همن وزیرایله گلن قول. قولو توتوب، ایپی اونون بوینونا سالماق ایسته ینده وزیر اؤلكه باشچیسینا دئییر:
- اونون یئرینه منی آسین.
حكمدار دئییر كی، بو ایشی نه اوچون گؤرورسن. وزیر دئییر:
- قبله عالم ساغ اولسونو من بیلیرم كی بو اؤلومدن سونرا، او دونیایا گئدیب، ابدی پادشاه اولماق ایسته ییرم.
وزیرین بو سؤزو بو اؤلكه نین باشچی سی بتر توتور. ابدی حكمدارلیق آرزوسو ایله، ایپی وزیردن آلیر كئچیریر ارز بوینونا و دارا چكن آداما دئییر كی ارز ایشینی گؤرسون. گونكی او ایسته ییر بو آسیلماقلا، ابدی حكمدارلیغا چاتسین. امر حكمدار امری ایله تئز یئرینه یئتیریلیر و اؤلكه پادشاهی اوغرونون یئرینه آسیلیر و ابدی پادشاه اولماق طاماحی ایله اؤلور.
وزیر قولا دئییر:
- گؤردون، سنه دئمدیم كی، بوردا یاغ ایله شورون قیمتی بیردی بوردا قالماق اولماز، سن ائله گؤردون كی، اؤلوم بیزیم قاپیمیزی دؤیدو.
دئییرلر:
بو احوالات، وزیری قووان پادشاهین قولاغینا چاتیر، وزیر آغیل ذكاسینا احسن دئییر، اونو یئنی دن وزیرلیگه چاغیریر.
منبع: چاپ اولمامیش ناغیللار.


text:
اویونچو
اوْیونجو ((فرانسهجه:acteur)، لاتینجاداکی (لاتینجه:actor) سؤزوندن — ایجراچی) — درام تئاترلاریندا، تاماشالاردا، سینمادا، اوپرا، باله و سیرک صحنه لرینده روْل ایجراچیسی. آرتیستلردن فرقلی اوْلاراق اوْیونجولار تاماشالاردا سادهجه اوْلاراق ایشتیراک ائتمیر، هم ده بللی اوْلونموش روْلدا هر هانسی بیر اوْبرازی یارادیر.
اوْیونجولوق یارادیجلیغینین اساسیندا روْلا داخیل اوْلماق، اوْنو یاشاماق قابیلیتی دورور. داخیلی و یا خاریجی جهتدن روْلا داخیل اوْلماق کیمی آنلاییشلار مؤوجوددور. بۇنلار آنجاق شرط اوْلاراق فرقلنیرلر. ماهیت اعتباری ایله بۇ آکتیورلوق صنعتینین ایکی طرفیدیر. روْلا داخیل اوْلما زامانی حرکت، دۆشونجه و حیس لر بیر وحدت تشکیل ائدیر. اوْیونجو قریم، گئییم، اینتوناسی قایداسی، حرکت قایدالاری، یئریش، میمیکا کیمی جهتلرله یارادیلاجاق شخصین بللی درجهده تئاتر شراطینده ایفاده یارادیر. آنجاق تام روْلا داخیل اوْلما اوْنونلا بیتمیر کی، کیملیکین صحنهده خاریجی گؤرکهمی یارانسین، بۇرادا هم ده، قهرمانین معنوی دۆنیاسی، اوْنون خاصیّتی و هیاجانلاری دا گؤستریلیر.


text:
لوئرکوزئن «بایئر»ی تورکییهلی فوتبولچوسو هاکان چالخان اوغلونا خبردارلیق ائدیب.
آپا-نین معلوماتینا گؤره، بونا یاریم مدافعه چینین اؤلکهسینده کئچیریلهجک رفرندومدا پرزیدنت اصول-ایدارهسینه «هه» دئیجیینی آچیقلاماسی سبب اولوب.
بئله کی، چالخانوغلو بیر مدت اؤنجه سابیق فوتبولچو ریدوان دیلمهنین باشلاتدیغی رئفئرئندومدا «هه» دئییلمسیله باغلی کامپانییانی دستکلمیشدی.
بونونلا باغلی لئوئرکوزئن کلوبونون مطبوعات خیدمتینین رهبری دیرک مئسک یئرلی مطبوعاتا آچیقلاماسیندا فوتبولچویلا دانیشدیقلارینی و اوندان گلهجکده سیاسی مسئلهلرله باغلی فیکیر بیلدیرمه میی خبردار ائتدیکلرینی آچیقلاییب.


text:
ایلکینجی گزک روس دیلیندن تورکمنچأ ترجیمه ادیلیپ حوردولنیأر.
Tuesday, February 12, 2013
بیزینگ کتاپ تکچأمیزدن
ایلکینجی گزک روس دیلیندن تورکمنچأ ترجیمه ادیلیپ حوردولنیأر.
ایلکینجی گزک روس دیلیندن تورکمنچأ ترجیمه ادیلیپ حوردولنیأر.
گورگن جولگه سینده
۱۹۲۴ -نجی ییلدا ایلرکی تـۆرکمنیستاندا جمهورییت غورماق اوغروندا گؤرشن مردانا أرلر؛ عثمان آخونینگ، آللایار حانینگ، نپس سردارینگ... بلنت حاطیرالارینا !
تـۆرکمن حالقی نینگ یاقین تاریخیندا ۱۹۲۴- نجی ییلداقی جمهوریت غورماق اوغروندا بولان گؤرشلر حاقیندا ماغلوماتیمیز دیسنگ چأکلی. دینگه شوروی آرخیوینده ساقلانیان و یۆزه چیقاریلان سانلیجا دکومنتلر دییایماسانگ، ایرانداقی چشمه لرده بو اولی گؤرش حاقیندا یا دیمیلیار یا- دا اول قالپلاشدیریلیپ گؤرکزیلیأر. شول دؤورده ایراندا چاپ بولان روزنامه لاردا بولسا بو حرکتی تالانگچیلارینگ ایلأک- بئیلأک ادن چاپاویلچیلیغی دییپ گؤرکزیلمأگه سیناشیلیپدیر. یوغسام اولاردا ماغلومات یترلیکلی بولمالی، سبأبی دییسنگ، بیرینجیدن-أ ایران حاربی حرکتی و قشون سۆرمگی هم- ده تـۆرکمن آق ساقغاللاری بیلن گپله شیک گچیرمک بیلن بو واقعادا اساسی رول اویناپدی. ایکینجیدن بولسا سونگراقی دؤورلرده چاپ بولان مثلم "اطلاعات" روزنامه سی نینگ ۱۹۳۵-نجی ییللارداقی سانلاریندا جمهوریت غورماق اوغروندا تـۆرکمنلرینگ گؤرش آلیپ باراندیقلاری حاتتا حرکته کیملرینگ یولباشچیلیق ادندگی حاقیندا اؤزلرینده ماغلوماتلارینگ باردیغینی غیتاقلایین یازیلیپدی.
اترک- گـۆرگن تورکمنلری نینگ بو اولی گؤره شی حاقیندا ۱۹۷۰- نجی ییللاردا تـۆرکمنیستانینگ گؤرنۆکلی تاریخچیسی همت آتایف روس دیلینده علمی ایش یازدی، بو اثر سونگرا روس دیلیندن پارسچا- دا ترجیمه ادیلدی.
اما بـرزکین ینگ "گورگن جولگه سیندأکی" اثری ایلکینجی گزک تـۆرکمن دیلینه ترجیمه ادیلیپ حالق کؤپچۆلیگینه یتیریلیار. اثردا یازیجی نینگ واقعالارا غاتناشان آداملار بیلن صحبتدش بولاندیغینی، شول اساسدا غیزیقلی ماغلومات برندگینی، آتایف ینگ ایشندن آرتیقماچ یرلری نینگ باردیغینی هم یاتلاپ گچیأریس. "گـۆرگن جـۆلگه سینده" دیین اثره غوشماچا حؤکۆنده عالیم د.ی.روسینوف ماقالاسی هم گتیریلیپدیر. اول یرده تـۆرکمنلرینگ اقتصادی دورموشی حاقیندا ماغلومات بریلیپدیر. شئیله- ده برزکین ینگ بو اثرینی ایرانینگ آرخیولاریندا بار بولان و واقعا غاتناشیغی بولان شخصیتلرینگ صوراتلاری بیلن بزه دیک.
Posted by Arne Goli (A.Gürgenli) at 8:49 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
محمدحسین شهریارین «حیدر بابایا سالام» اثرینین ایزلری پروانه ممدلی بیلدیگیمیز کیمی، ایراندا آذربایجان شاعرلری ضروری احتیاج اوزوندن اوزون مودت فارسجا یازماق مجبوریتینده قالمیشلار. بو دیلده یازیب صنعت زیروهسینه چاتانلار دا اولموشدور. لاکین سونرالار اؤز کؤکونه قاییدیب ملی-معنوی ثروتلرینه دهیر وئرهن ضیالیلار دا آز دئییلدی. محمدحسین شهریار کیمی. پهلوی دؤورونده آذربایجان تورکجهسینین اولوم-اؤلومله چارپیشدیغی و بو دیلین جیدی ادبی ایفاده واسیطهسی ...Read More »
رحیم رئیسنیانین حیات و یارادیجیلیغی/ پروانه ممدلی
رحیم رئیسنیانین حیات و یارادیجیلیغی پروانه ممدلی رحیم رئیسنیا ۱۹۴۰-جی ایلده تبریزده دوغولوب. اؤزونون یازدیغی کیمیریضاشاهین ییخیلماسینا دوز بیر ایل قالاندا الی گوجله آغزینا یئتیشن بیر عائیلهده دونیایا گلیب. آتاسی ساوادسیز اولسا دا، گؤزو آچیق، غئیرتلی بیر زحمت آدامیایدی. مشروطه حرکاتیندا ایشتیراک ائتمیش ستارخان آتلیلارینداندی، پنجره قاباغیندا اوتوروب دوداغآلتی اوخودوغو : ستار خان آتلیسیییق، قورخماریق قاندان، دؤیوشلرده چیخدیق هر ایمتاحاندان. ...Read More »
حمید محمدزادهني تانيييريقمي؟ / پروانه ممدلی
حمید محمدزادهني تانيييريقمي؟ پروانه ممدلی گؤرکملي عاليم، ناثر و ترجومهچي ح.محمدزادهنين بو ايل 90 ياشي تامام اولور. تکجه بونو دئمک يئتر کي، او م.ف.آخوندوو، عليشيرنوايی، حافظ شيرازي، محمدحسین شهريار، ميرزه شفيع واضح کيمي ديرلي سؤز ضرافلارينين ادبي ياراديجيليغينا عايد چوخ قيمتلي سندلرين آراييب،ايزينه دوشوب، توپلاييب نشر ائتديريب. حمید رضا اوغلو محمدزاده 1924-جو ايل مارت آيينین 18-ده تبريز شهرينده دونيايا گؤز ...Read More »


text:
هله ده ستارخانین خالق ایچینده اؤیرنیب دوشوندوکلرینی دوشونمه ینلر وار...
چاغداش تاریخیمیزده اؤز دؤوروندن ایرلی گئدن اینسانلاریمیز آز اولماسا دا آراسیرا اؤزگه اولوسلارین بویوندوروغو آلتینا گیریب چیخماغیمیز بو دوشونجه لرین سوره جلی اولماسینا یول وئرمه میش. بو دوشونجه کسینتیلری اونلارین بوتونلشمه سینه هابئله عمل ساحه سینه یئتمه مه سینه ندن اولموش. 20-1905- جی ایللر آراسی یارانمیش دوشونجه لرین ایزین یئتمیش ایل سونراسی توتماغا ایمکان یارانیر هله ده ستارخانا پیشه وری یه حسرت قالمیشیق.
اوزونتولرله اولوسوموزون دوشمنلری ستارخانی بیلگین و دوشونجه لی قهرمان کیمی یوخ یالنیز بیر ساواش قهرمانی کیمی تانیتدیر ماغا چالیشدیغیندان آسیلی اولاراق اؤز یازارلاریمیزدا بو قورغونون ضررلی سونوجلارینا باخمایاراق اونون داوامچی سی اولموشلار. اونلار دوشونجه ایله ایشی بیر بیریندن آییرماغا جان آتیب بیزی بو ایکیز قارداشین بیرلشمه سینه حسرت قویماق ایسته میشلر. بو یازینین آنا جیزگیسی ستارخانین ابدی قهرمانلیغی ایله یاناشی درین دوشونجه لی و بیلیکلی کیملیگین آچیقلاماقدیر.
ستارخان عؤمرونون گنج چاغلارین عیصیانلا کئچیرمیش نئچه یول حؤکومتین قولدورلاریلا ساواشدیقدا شهردن چیخیب سونرا ایش مقصدینه شهره دؤنموش. آما بیرداها آلچاقلارین اؤز باشینالیغین گؤردوکده اؤزونو ساخلاماییب اونلارلا قارشیلاشیب شهردن گئتمیش.
ستارخانی یالنیز ساواش قهرمانی تانیتماق ایسته ینلر اونون یاشامیندا باش وئرن سفرلری هابئله سفرلرده قازاندیغی بیلیکلر و تجروبه لرینه گؤز یومموشلار. ستارخانین گنجلیکده تئهران، مشهد، عیراق سفرلری اولموشدور. نئچه ایل، او زامان آذربایجان شهری اولان ایروانین دمیر یول دوراغیندا سونرالار نئچه ایللر باکی دا ایشله میشدی. یقین اونون ایروان دمیر یول دوراغیندا یئرینه یئتیردیگی مودورلوک و تنظیمات ایشی گله جکده آذربایجانین باش قادیرماسی نین دوزنلمه سینده ائتکیلی اولموش.
باکی او چاغلاردا یئنی دوشونجه لرین گلیشمه چاخناشما شهری اولموشدور. ستارخان بو دوشونجه لرله ایلگی له نیب، تبریزه دؤندو...
ستارخانین تدبیرینه یالنیز بیر سند یئترلی دیر:
کودتادان سونرا ستارخانلا باغیرخان کؤنوللو اولاراق مجلیسه یاردیم ائتمه یه تئهرانا دوغرو گئتدیلر. هله تبریزدن اوزاقلاشمادان میللی انجمن بیر یازیدا ستارخانا بئله یازدی: شهر قاریشمیش بلا یاغیشی یاغماقدادیر.اوچ آی سورسینده، بیرلشمیش میللتلر له بیر عیاردا اولان بئله نظملی شهر قاریشیقدیر. اؤزرونوزو یئتیرین.
بو یازینی یازان انجمن ین اویه لرینین هر بیرینین بؤیوک کیمسه اولدوقلارین دوشوننده هله بو یازی نین آغیرلیغین اؤیرنه جه ییک یانی میللی انجمن کیمی باجاریقلی درنه یین اینسانلاری شهرین دوزنلمه سیندن قالاندا ستارخانا اوز توتورلار. ستارخانی هر نه دن آرتیق، چتین آشامالار دا توتدوغو توتوملاری، اونون چوخ ایش بیلن، ها بئله دورومو دوشونن اینسان کیمی گؤز اؤنونده قویور. توتوملاری یئرینه یئتیرمه سی ده اونو تایسیز ایجرا آدامی کیمی گؤستریر. بو یالنیز دوشونجه ایله عملین یاناشی لیغیندان آسیلیدیر.
میر احمد کسروی اسارت سیمگه لری کیمی قالدیریلان آغ بایراقلاری یئندیرمه یی ستارخانین ایش بیلنلیک هابئله قورخمازلیغینین سونوجو گؤستریب مشروطه تاریخینین لاپ بؤیوک، لاپ شانلی ایشی کیمی دیرلندیریر.
سهراب طاهیر نه گؤزل سؤیله میش:
آغ بایراغی نیشان آلین
وورون بیر بیر یئره سالین
بودور حؤکمو ایستیقلالین
تبریز تسلیم اولا بیلمز
دونیا بئله قالا بیلمز
گئدین دئیین رحیم خانا
چاتیب اونون عؤمرو سونا
نه شجاعا، نه تئهرانا
تبریز تسلیم اولا بیلمز
دونیا بئله قالا بیلمز
بو شعر ستارخانین قازاندیغی سایغییا کیچیک اؤرنکدیر.
دؤنه لرله ستارخانلا اؤلوم آراسیندا توز قدر آرا اولمادیغینا باخمایاریق اؤلومدن قورتاریب شعرلرین، ناغیللارین هابئله دینی اینانجلارلا باغلانمیش افسانه لرین قونوسونا چئوریلیب همه شه بو یازیلاردا اونون اوزاق گؤرنلگیندنده سؤز گئتمیشدی.
ستارخانین گؤروشونده میللی قالخیم هئچ کیمسه یه، صینیفه، طبقه یه عایید اولماییب بیر مللتین بوتون کسیملرینین اونون اوغرونداجان آتماغی هابئله گؤستردیگی چابالاری قدر یئر قازانماسی اساس یئر توتور.
میللتیمیزین یوخسولوندان کسبه سینه قدر، دین خادیمیندن ایشچیسینه قدربو بؤیوک قالخیمدا ایشه بیرلیک ائتمیشلر. یئنه سهراب طاهیر "قیز موجاهید پالتاریندا" آدلی شعرینده قهرمان قادینلارین ستارخان گؤروشونده بؤیوک یئر توتماسینا قول چکیر.
دوشمنین یوروشلرین قایتاردیقدان ایلک ایشی انجمن ین یئنیدن دوزنلمه سی اولور. ساواش سورجینده بیر سیرا موجاهید قیراغا چکمیشدی. او گونلر سئچگی قورماق ایمکانی اولمادیغیندان قاچقینلارین یئرین کؤنوللو عسگرلره وئردی...
سون سؤزوم او بؤیوک اینسانین دوشونجه سینده اوزمانلیقلا ، عؤهده لیک آیرینتی سینا توخونماقدادیر.
ستارخانا خبر گؤنده ریلیر مرند موجاهیدلریندن اولان فرج آغا چاخیر ایچیر. ستارخان بئله یانیتلاییر: من بو فرج آغانی اورا جاماعات ایمامی(پیشنماز) گؤندرمه میشم، اوندان اونا تاپشیریلان ایشلر حاققیندا سورمالیسینیز.
یوز ایل ستارخاندان کئچسه ده هله چوخلاری اینسانلارین کیشیسل یاشامینین توپلومسال گؤره ولرینی ایلگی لندیرمه دیگینی دوشونمه ییب دوشونمه یه جکلر. هله ده فیزیک اؤیرتمه نیندن اؤز بیلگیسی حاقدا یوخ، مئییت قوسولو حاقدا سؤز سورولور.


text:
روسیه: افغانستان ده حکومت بیلن طالبان گروهی اورته سیده ملاقات زمینه سی یراتیشیمیز ممکن
موضوع بیلن علاقه لی روسیه تشقی ایشلر وزیرلیگی تامانیدن یازمه بیانات ترقه تیلدی
روسیه، افغانستان حکومتی بیلن طالبان گروهی اورته سیده مستقیم ملاقات عملگه آشیریلیشی اوچون زمینه یراتیلیشی ممکن.
روسیه تشقی ایشلر وزیرلیگی تامانیدن بیریلگن یازمه بیاناتده، افغانستانده تینچ لیکنی برقرار قیلیش توغریسیده خلق ارا تجربه نینگ زوروانلیک نینگ فایده قیلمه گنینی کورستدی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی خوفسیزلیک شوراسی قرارلریگه باغلیغ خلق ارا کیلیشوو جریانینی باشله تیش اوچون جدی آدیملرنینگ آتیلیشی کیره ک دیب ایتیلگن بیاناتده؛ "أفغانستان حکومتی بیلن طالبان حرکتی اورته سیده گی اوروشنی نهائی قیلیش اوچون مستقیم ملاقات فضاسینی تیزلیکده یراتیش دیر. بو اوچره شوولرنینگ اوتکزیلیشی اوچون زمینه نی مساعد قیلیش گه تیارمیز" دیب تذکر بیریلگن.
مذکور بیاناتده؛
أفغانستان نینگ شمالی منطقه لری نینگ ترور تشکیلاتی داعش تامانیدن بیر پناهگاه وضعیتی گه کیلتیریلگنی گه اشاره قیلینگن و " افغانستانده گی وضعیت، قوشنی منطقه لرده گی اولکه لرنینگ ترقیات و خوفسیزلیگی گه تاثیر قالدیره دی. أفغان مخدره مواد تولیدی نینگ کوپه ییب بارگنی هم خلق ارا تروریزم اوچون مالی همکارلیک نی انیق شکلده اثباتله ماقده" دیب ایتیلگن.
روسیه تشقی ایشلر وزیری سرگی لاوروف، افغانستانده گی سونگی وضعیت بحث بوله دیگن بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ خوفسیزلیک شوراسی نینگ جلسه سی اوچون ایرته گه نیورک که جونب کیته دی.


text:
امریکا: افغانستانده گی سیاستیمیز موفقیت لیک بیلن آلغه بارماقده
اوشبو بیانات امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی دایمی نماینده سی تامانیدن بیریلدی.
امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی دائیمی نماینده سی نیکی هلی، امریکا قوشمه ایالتلری نینگ افغانستان سیاستی فایده لی بولگنینی ایتدی.
"طالبان بیلن اوچره شوولر و تینچ لیک جریانی گه انچه یقین بولیب بارگن میز" دیدی.
هلی، بیرلشگن ملتلر خوفسیزلیک شوراسی نینگ افغانستان گه اویوشتیرگن سفری بیلن تیگیشلی ژورنالیستلرگه بیانات بیردی.
"امریکا قوشمه ایالتلری نینگ أفغانستان سیاستی ایش گه یره ماقده. طالبان بیلن اوچره شوولر و تینچ لیک جریانی گه انچه یقین بولیب بارگن میز" دیب ایتدی. هلی تاماً أفغانستان باشقروویده آلیب باریلگن تینچ لیک جریانی توغریسیده همکارلیک قیلینیشی کیره ک لیگینی اورغوله دی.
هلی؛
افغانستان نینگ "ترور پناهگاهسی" بولیشی گه رخصت بیرمس لیکلرینی افاده ایتیب، افغانستان لیک اداره چیلرنینگ اوچره شوو جریانیده طالبان گروهی نینگ معتدل بولیب بارگن لیگینی کورگنلرینی و امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ستراتیژیسی نینگ طالبان گروهینی تینچ لیک اوچره شوولری اوچون میزنینگ اطرافی گه کیلتیریش گه یقین بولگنینی ایتگنلرینی قید ایتدی.


text:
شفیلد
شفیلد شهری ( اینگیلیس دیلی: Sheffield) بؤیوک بریتانیاده یورک شایر اوستانینده اولور.اینگلیسین قوزئی طرفینده یئرلشیب.ان گؤی و یاشیل و امنیتلی شهر بریتانیاده آدلانیب.
شفیلد[دَییشدیر]
آدیلیم شفیلد بیلیم یوردو 1987-جی میلادی ایلده آچیلدی و دونیاده آدلیم بیر بیلگیلر یوردو اولور.تایمز بو بیلیم یوردون 20 اینجی بریتانیاده بیلیر.ویریجین بو بیلیم یوردون یاخچی بیر بیلیم یورد هاممی اوچون بیلیر.
شفیلد یونایتد فوتبال کلوبو و شفیلد ونزدِی فوتیال کلوبو بو شهرده اولور.
شوکوموشون فیلم یغینجاقی بو شهریده اولور و ایلده اوشاقلار اچون فیلم جشنواره سی بو شهریده اولار.


text:
نورس، ای همدم بی مهر، شه سنگین دل کی، پریوار بو گون منزو اولوب شیشه سنه.
سیّد عظیم شیروانی 01 – غزل
ای صفای خاطریم، بیر شیشه احسان ائیله ییب
ای اولان عشقیله منظوری دل نالانیمین، کعبۀ مقصودیسن، ذوق صفاسی جانیمین.
بیر سؤز، یوزه گلمز سنه اول شاهد مقصود
بیر بیلمدیم آخر نیه بو قاش گؤزه گلدی، چیخسین گؤزو، اغیار گؤزوندن گؤزه گلدی،
رقیب بوالهوس مقصوده یئتدی
غمیندن غنچه تک دل قانه دؤندو، ایشیم بولبول کیمی افغانه دؤندو.
سرّ دهانین فاش ائتمه سیّد
هر دمده قیللام نئی تک نوانی، سالدین نظردن من بینوانی.
سیّدا، هر کیمسنه بیر مطلب ایستر دهردن
گیزلدیردیم بیر زامان بو چشم روشندن سنی، گیزله دیر ایندی، نگاریم، غیری لر مندن سنی.
سیّدا، موسوم گول دور، هامی دلشاد اولدو
زلف آراسیندا کؤنول عارض دلبر تاپدی، بو قارانلیق گئجه ده ماه منور تاپدی.
اولموش کیمه مقدور دئدیم وصل میانی
ای دل، گئنه اول شبعده گر یادیما دوشدو، پیرانه سر اول ساده پسر یادیما دوشدو.
جمالی نقشینی سینه مده ثبت ائدیب، سیّد
تصور ائیله مه کیم، مست ائدیبدی باده منی، گؤزوندو مست قیلان بعددن زیاده منی.
گفتگوی لب شیرین و شکردن غیری
دل و جان واله هر گولروخ جانانه ایدی، گرچی جانانه لرین قصدی دل و جانه ایدی.


text:
دیوان اشعار ترکی حکیم ملا محمد فضولی به تصحیح دکتر صدیق
صدیار وظیفه (ائل اوغلو)
چاغداش آذربایجان ادبیات تاریخینده، اونودولماز رولو اولان، ائلهجهده كلاسیك ادبیاتمیزین تانیتدیرماسیندا و اونون معاصیر ایللرده یاییملانماسیندا یوزلرله علمی مقالهلری ایله دؤورون ادبی گئدیشینده تأثیر ائدیجی ایزلرین صاحبی اوستاد دوكتور حسین دوزگون حضرتلرینین صرف ائتدیگی امهگی سادهجه تشكرلر و مینّتدارلیقلارلا ائودهمك اولماز.
او بیر چوخ تاریخی – ادبی سهولری اوزه چیخاردیب، ادبیاتیمیز و تاریخمیز حاقدا بیر چوخ دوزهلیشلر آپارمیشدیر. منجه داها اؤنملی ایشلریندن بیری قارامجموعهنین اوزه چیخاردماسیدیر؛ لاكن داها آرتیق كلاسیك و چاغداش شعریمیزله ماراقلاندیغیما گؤره اوستادین ایكی ایل اؤنجه «تصحیح و تدوین» ائتدیگی «دیوان اشعار تركی فضولی» آدلی اثرینه دایر فیكر معادلهسینده اولماق ایستهییرم. یاخشی بیلیریك كی كلاسیك آذربایجان شعرینین شاهدیرهگی اولان مولانا محمد فضولینین گنئیش یاردیجیلیق دونیاسی، داها گئنیش صورتده یاییلانان ملّی شعریمیزین بیریدیر. كلاسیك شاعرلریمیز آراسیندا، هیچ كیم فضولی قدهر یایملانمامیشدیر. لاكن اوستادیمیز دوكتور حسین محمدزاده صدیق(دوزگون)ین تدوین و تصحیح ائتدیگی اثرده بیر چوخ یئنی ملاحظهلر و آرتیرمالار و دوزهلیشلر گؤروروك؛ كی ایندییهدهك آذربایجان و توركیه تدقیقاتچیلارینین و فضولی شناسلارینین گؤزوندن یایینمیشدیر. خوشبختلیك بوراسیندا كی اوستاد، فضولی دیوانین دا گئدن یانلیشلاری اصلاح ائتمیش و دیوانین داها سونونجو و داها حقیقی سیمانی اوزه چیخارماقلا بعضی غلط نشرلرین سهل سایدیقلاری عیبلریده اصلاح ائتمیشدیر. تام گونده اولان شیوهده تصحیح و تدوین ائتدیگی دیوان فضولیده، شاعیر حاققیندا سندلر و قئیدلر- ایلك علمی ایشلر و ایراندا نشر اولان اثرلرین معرفیسی- فضولی چاغی بغداد دا آذربایجان ادبیاتی ـ فضولینین یاشاییشی ـ فضولینین اثرلری ـ فضولینین دیلی و شیوهسی، فضولی شعرینین بیر پارا مضمونلاری- «دیوان اشعار تركی فضولی» [فضولی]نین حاضیرلانماسی اوستادین وئردیگی فاکتا گؤره دیوان اشعار ترکی فضولی ایلك دفعه تبریزده 1244 هجری قمری ایلینده داش باسما (چاپ) اصولو ایله نشر اولموشدور. ماراقلیدیر كی چاپ صنعتی اؤلكهیه گلدیكده 185 ایل اؤنجه دیوان فضولی بیرینجی دؤنه تبریزده و سونرا 10 ایل اوندان سونرا مصر اؤلكهسینده «بولاق چاپخاناسیندا» نشر اولور- اوستادین نشره وئردیگی دیوان اشعار تركی فضولیده بیر چوخ یئنی ایشلرین اولماسی یقین كی اثرین بارز و قاباریق خصوصیاتینی قورویوب ساخلاجاقدیر. ملافضولینین اعتنا ائتدیگی شاعیرلری معینلشدیرن عالیم گؤستریر كی محمد فضولی، سلمان ساوجی، سعدی، حافظ، نظامی گنجوی و خواجو و كاتبیدیر. اوستادین ایثباتینا گؤره تبریزلی صائبین شعر عالمینده اولگوسو ائله فضولی اولوبدور.
اختر اینتشاراتینین 1384- گونش ایلینده تبریزده نشر ائتدیگی دیوان فضولی گونوموزون علمی شیوهسی ایله تدوین اولونموش اؤنملی بیر اثردیر. اوخوجو فضولینین سونونجو ایللرده الده ائدیلن شعرلری ایله ائلهجهده اونون تحلیللری ایله و چتین بیتلرین و اصطلاحلارینین ایضاحلاری ایله استلاشیر. یقین كی بو دیركی علمی ایش ادبیاتیمیزا اولدوقجا فایدالی اولاجاقدیر. اوستادیمیزی و ادبیات سئوهرلی بو اؤنملی ایشه گؤره بیر داها تبریك ائدیرم.


text:
طالئیمه سن باخ!
دوشونجه لریم یاساق.
دویغولاریم یاساق
کئچمیشیمد ن سؤز آچماغیم یاساق.
گله جگیمدن سؤز دانیشماغیم یاساق.
آتا- بابامین آدین چکمگیم یاساق.
بابا دیاریم ایسه،
پیتراق، پیتراق،
بیلیرسن؟
آنادان دوغولاندا بئله،
اؤزوم بیلمییه، بیلمییه،
دانیشاغیم دا یاساق ایمیش، یاساق!
ب. ق. سهند
معاصیر دؤرده آذربایجانلیلارین تهرانین آغالیغیندان
قورتارماق اوچون ملی بیر حکومت یاراتماق تشبث لری، اوچ
دفعه(1) تهراندان گؤنده ریلن قوشونلارین واسیطه سیله قان
دریاسیندا بوغولموشدور. بئله لیک له آذربایجان ملتی نین
تهرانین آغالیغیندان قورتارماسی، بوتون قهرمانلیقلارا رغما
هر اوچ دفعه ده مغلوبیته اوغرامیشدیر.
منجه آذربایجانلیلارین ملت لشمک پروسسی نین باشلانماسینین
بیرینجی آددیملاری، مشروطیت انقلابی ایله آتیلمیشدیر(2).
دوغرودور کی مشروطیت انقلابی نین اساس آماجی
آذربایجانلیلار اوچون بیر ملی حکومت یاراتماق اولمامیشدیر؛
آمما تبریزین، تهراندان گؤنده ریلمیش(3) اردونون واسیطه
سیله بیر ایله یاخین محاصره زامانیندا، تهرانا باغلی
اولمایان بیر حکومتین یارانما ایده سی یاواش- یاواش شکیل
تاپمیشدیر. تصادفی دئییل دی کی شیخ محمد خیابانی نین
رهبرلیگی ایله یارانان آزادیستان و داها سونرالار سید جعفر
پیشه وری نین رهبرلیگی ایله یارانان ملی حکومتلرین اساس
کادرلارینی، مشروطیت انقلابیندا اشتراک ائده ن لر تشکیل
وئرمیشدیلر.
هر حالدا تهراندا یارانان شورا
مجلسی نین توپا باغلاماسیندان سونرا تبریز ده یارانان
ملی مجلسی،
کئچن یوز ایل ین عرضینده آذربایجان تورپاقلاریندا تهراندان
آسیلی اولمایان بیرینجی ملی دولت کیمی حساب ائتمک اولار.
بو حادثه نین ایلگینج طرفلرینده ن بیری، ئؤنجه «ملی مجلس»
آدلانان بو اورگانین بیر پارا «سو تفاهم» لرین
یارانماسینین ئؤنون آلماق اوچون آدینی دئییشیب و اونو
«آذربایجان ایالت انجمنی» آدلاندیرماق دیر. دئمه لی
مشروطیت عرفه سینده آذربایجانلیلارین آراسیندا دا تهران
ایله مناسبت ین نئجه اولماسی حاقدا بیر پارا سؤز- صحبت لر
وارایمش. یوخسا دوروب- دورار کن ملی مجلسین آدینی دئییشیب
اونو نئیه ایالت انجمنی آدلاندیرماق گرک؟ خصوصیله کی
«مجلس» آدلانان بیر اورگانین وظیفه و اختیارات دایره سی
بیر «انجمن» ده ن داها گنیش اولمالیدیر.
ئؤلکه
نین رسمی تاریخ چی لرینین یازیلارینا اینانساق، بو اوچ
قالخیشین یاتیریلماسی، ایرانین «داخلی» پرابلملر کیمی
گؤرمک لازیم دیر. لاکین هر طرف سیز انسانین عاغلینا گلن
ایلک شئی بو اولا بیلر کی، بو «داخلی» پرابلمین حلی اوچون
نئیه بو قدر غدارلیق، بو قدر آجیماسیزلیق، بو قدر قان
توکمک و دار آغاجلارینین قورولماسی ایجاب ائتمیشدیر؟
تهرانین اردوسو تبریزین محاصره
سینده، هفته لر و آیلار بو شهری توپ آتشینه توتوب و بو
شهره گتیریلن ارزاق یوللارینی باغلاماقلا، بیر ایله یاخین
شهر اهالیسینه آجلیق وئرمیشدیر. شاه اسماعیلین اردوسونون
یئنیلدیییندن سونرا تبریزی اشغال ائدن عثمنانلی اردوسو، بو
شهرین اهالیسی ایله بئله رفتار ائله مه میشدیر. سونرادا
روس اردوسونون الی ایله اشغال اولان تبریز شهرینده،تهراندان گؤنده ریلن
والی نین امری ایله بو شهرده و آذربایجانین دیگر شهرلرینده
دار آغاج لاری قورولوب، آزادلیق سئور انسلانلار وحشیجه
سینه شاققالانیب و آیاقلارینا نال چالدیریلمیش دیر.
بیر نئچه ایل سونرا شیخ محمد
خیابانی نین رهبرلیگی ایله یارانان
آزادیستان
حکومتی نی
آرادان قالدیرماق اوچون، تهراندان گؤندریلن قزاق بیرلیک
لری، آذربایجانی یئنی ده ن اشغال ائدیب، اؤنجه رضاخان و
سونرالار رضا شاه آدلانان آدامین سلطه سی دؤرورنده، بو
دیاردان قورخونج انتقام آلینمیش و بیر زامانلار شرقین
دروازه سی آدلانان آذربایجان، خرابه زارا چئوریلمیشدیر.
بیر نئچه ایل سونرا آزادلیق
عشقی ایله یانان آذربایجانلیلار، یئنه ده قیام ائدیب و بیر
ملی حکومت ین یاراتماسینی باشارمیشدیلار. سید جعفر پیشه
وری نین رهبرلیگی ایله یارانان ملی حکومت،
تهرانین مداخله سی اولماسایدی- بیر ایلین عرضینده
گؤستردیگی کیمی- آذربایجان ملتینه معاصیر سویه لی بیر
حیاتین یارانماسینا زمین حاضیرلاماغی باشارا بیله ردی. بو
حکومتین مغلوبتینده ن سونرا آذربایجانا گیرن اردو، کندلرده
و شهرلرده مثلی گؤرولمه یه ن قیرغینا، زوراکیلیغا و
اؤزباشینالیغا ال قویموشدور. بو اردونون - و اونون ال آلتی
لارینین- آذربایجانلی لارا قارشی اسدیردیک لری ترور و تؤره
تدیکلری جنایت لرین مین ده ن بیرینی، ایکینجی ساواش دا
ایرانی اشغال ائدن آمریکالی، انگلیسلی و قیزیل اردو
منسوبلاری ائله مه میشدیلر.
هر اوچ قالخیش دان سونرا آذربایجانا گؤنده ریلن والی لر،
مرکزی دولت ین ان غدار، ان گوبود و ان آنتی آذربایجان
مامورلاری اولموشدولار.
بو سیاست لرین دوامی کیمی بهمن انقلابیندان سونرا باش وئره
ن ایکی حادثه نی بورادا قئید ائتمک ایسته ییره م:
تبریزین بالاباغیندا یئرلشن جنوبی آذربایجانین یگانه اپرا-
تئاتر سالونو اولان ارک بناسی نین بوتون آذربایجانلی ضیالی
لارینین مخالفتینه رغما ییخیلماسی و اونون یئرینده تبریزلی
لرین هر گون ایئنه کیمی گؤزونه باتان مصلی نی یاراتماق و
سون ایل لرده آذربایجانلی لارین گؤزلری باخا- باخا اورمی
گؤلونون قوروماسی و بوتون مخالفتلره قارشی بو قوروماغی
دوردورماغا هئچ بیر اساسلی ایش گؤرمه ین تهران حاکمیتی
نین، تهرانین آذربایجانا آغالیغینین آیدین نمونه لری دیلر.
آذربایجان فئدرال- دموکرات حرکتی نین صدری محمد آزادگر
«مستملکله چی و مستمکله اولان ین سیماسی» آدلی مقاله
سینده(4) بو حاقدا یازیر:
"ایران جمعیتینده گرچک لره باخارکن، بو اؤلکه ده یاشایان
(غیر فارس) ملت لرین مؤوقعنی، حاکیم اولان ملتین و مرکزی
دؤلتین مؤوقعی ایله مقایسه ائده رکن، گؤره ریک کی ایراندا
یاشایان ( غیر فارس) ملت لر، مرکزی دؤلتین مستملکه سی
دیلر. بیر آندا اولسا بئله خیالیمیزدا سعدآباد ساراییندا
ایکی الینین بارماقلارینی جیلیققاسینین جیبلرینه سوخان و
باهالی تبریز فرش لرینین اوستونده آددیملایان محمد رضاشاهی
(آذربایجان) ملی حکومتینه قارشی هجوم فرمانینی وئررکن
جانلاندیرین. یئرلی اهالینی، مستملکه لرینده قیلینج دان
کئچیره ن انگلیس لی و فرانسالی مستملکه چی لرده ن، بو
شاهین نه یی اسگیک دیر؟ و یا خود خمینی نی و خامنه ای نی
جماران ساراییندا، آذربایجان، کوردوستان، تورکمن صحرا،
عربستان و بلوچستانا هجوم امری وئره رکن تصور ائدین."
البته بعضی ملی فعال لاریمیزین دئدییی کیمی آذربایجان،
باشقا بیر خارجی اردو واسیطه سیله اشغال اولونماییب.
آذربایجاندا یئرلشن اردو، سپاهین حربی قووه لری، بسیجین
میلیشیا سینین و اطلاعات اداره سینین منسوبلارینین بویوک
حیصه سی آذربایجان اولادلاری دیلار. آمما نه یازیق کی بو
حربی قووه لرین اساس وظیفه لري، آذربایجانلیلارا قارشی
یارانان تهران آغالیغینی آیاق دا ساخلاماقدیر. بو حربی
قووه لرین اختیاری، تهراندا اوتوران شوونیست، آریا پرست-
پان شیعی و آنتی آذربایجان دایره لرین الینده دیر.
«تورک دموکراتیک پلاتفورم» ون سؤزچوسو مهران باهارلی،
«آذربایجان دموکراسی کانونو» ایله آپاردیغی مکمل بیر
مصاحبه ده بو حاقدا دئییر: " آذربایجان، ایران نین
داخلینده بیر مستعمره دیر. بوگون بئله، فارس الیتی ده،
ایراندا تورک لرین و دیگر غیر فارس ملت لرین استعمارین دا
دانیشیرلار(5)".
محمد آزادگر، یوخاریدا آدی گلن مقاله سینده بو حاقدا
یازیر: " یاخین دوستلاری غلامحسین ساعدی و رضا براهنی نین
تاثیری نتیجه سینده ده جلال احد دئمیش دیر کی «آذربایجان
ایرانین کولتورل مستملکه سی» دیر."
ایندی گلین «ایری اوتوروب - دوز دانیشاق»؛ آذربایجانین
تهرانین آغالیغیندان (مستملکه و یا ایچ مستملکه؟!!)
قورتاریلماق زامانی گلمه میشدیر؟
دوام ائدهجک ...
(1)- «خلق مسلمان» حرکتی نی
تبریز ده و آذربایجانین باشقا شهرلرینده تاپدالاماق اوچون
تهراندان
حربی
الیت قووه لرین گؤنده ریلمه سینی استثنا ائله مک شرطی
ایله.
(2)- آذربایجان ملتی نین
یارانما پروسسی نین باشلانماسینی مشروطیت انقلابی ایله
باغلاماق اصلینده دوغرو دئییل. بیر ملت نه زامان بیر ملت
اولماغا باشلامیش اولور، بونو قطعیت له دئمک ممکن
دئییلدیر. آذربایجانلی لارین بیر ملت کیمی فورمالاشماسیندا
شاه اسماعیل خطائی ایله باشلامیش و قاجار دؤرونده دوام
ائده ن آذربایجان تورپاقلاریندا جریان ائده ن حادثه لر،
البته کی چوخ مهم رول اوینامیشدیلار. آمما آذربایجان ملتی
نین تاریخینده - باشقا ملت لر کیمی- معین حادثه لر داها
بویوک رول اوینامیش و بو ملت لشمک پروسسینین سرعتلنمه سینه
سبب اولموشدور. مشروطیت حرکاتی اونا گؤره ده بیزیم ملتین
تاریخیینده بویوک بیر یئره مالیک دیر.
(3)- یاخشی اولار کی تهران واسیطه سیله اورگانیزه اولونموش
اردو دان آد آپاراق. چونکی بو قوشونون بویوک بیر حصه سینی،
کوردلر و حتی آذربایجاندا یاشایان معین ائللر تشکیل
وئرمیشدیر.
(4)- باخ! آچیق سؤز، آذربایجان فئدرال- دموکرات حرکتی نین
اورگانی.
(5) باخ! آذربایجان دموکراسی
کانونی سایتی،
مهران
باهارلی ایله مصاحبه.


text:
۶،۴ بؤیوکلویوندهکی زلزله جان آلدی
زلزله سببی ایله ۱۴۵ نفرین ایتکین اولدوغونو آچیقلاندی
تایوان آداسینین دوغو ساحلینده میدانا گلن ۶،۴ بؤیوکلویوندهکی زلزلهده ۴ نفر حیاتینی ایتیردی، ۲۲۵ نفر ده یارالاندی.
آمریکا ژئولوژی آراشدیرمالار مرکزینین بیلگیلرینه گؤره، یئرین ۱۰،۶ کیلومتر درینلیگینده میدانا گلن ۶،۴ بؤیوکلویوندهکی زلزلهنین مرکزی هوالین شهرینین ۲۲ کیلومتر قوزئی دوغوسو اولاراق قید ائدیلدی.
تایوان مرکز خبر آژانسینین خبرینه گؤره، یئتکیلیلر، زلزله سببی ایله ۱۴۵ نفرین ایتکین اولدوغونو آچیقلادی.
زلزلهده، بیر هتل ییخیلدی، بیر کؤرپو داغیلدی، ساحلده بعضی یوللار آغیر خسارت آلدی.
"پاسیفیک اود چمبری" زلزله و وولکان قورشاغیندا یئر آلان تایواندا، ۱۹۹۹دا میدانا گلن ۷،۶ بؤیوکلویوندهکی زلزلهده ۲ مین ۳۰۰دان چوخ اینسان حیاتینی ایتیرمیشدی.


text:
ومثله بیع الرهن قبل اجازة المرتهن أو فكّه
گیروو گؤتورنین ایجازهسیندن اوّل و یا رهنین فكّیندن اوّل رهینهنی ساتماق دا اونون كمیدیر. (ایندی گوجو یوخدور آما ایجازهدن و یا فكّدن سونرا گوجو اولاجاق.) بلكه آشاغیداكی دا اونون كیمیدیر: سَلَم بئیعینده (اؤنجهدن ساتیش) عقد آنیندا ثمنی وئره بیلمهسهده عقددن سونرا عقد مجلیسی داغیلمامیش گئدیب ثمنی گتیره بیلر. چونكی بو بئیعین تأثیرلی اولماسی اوچون، ثمنین او مجلیسده وئریلمهسی گركیر. نتیجهده غرر لازیم گلمز. و عقددن سونرا ثمنی تسلیم ائتمك مومكون اولماسا شرطین اولماماسی بئیعی باطیل ائدر.
[هابئله صَرف sərf بئیعینده ساتیجینین مبیعی تحویل وئرمگه گوجو چاتماسا موشكولو یوخدور.]
بللیدیر كی عقد آنیندا، سونراكی شرطه گوجون اولماماسی ضررسیزدیر. بلكه سونرا اونا گوجون چاتمایاجاغینیدا بیلسك آما شانس اثری گوج چاتسا یئنه ضرری یوخدور. تأخیرلی شرطلرین عقد آنیندا مؤحرز اولماقلاری واجیب دئییل و حتّا گئرچكلشمهلرینی بیلمكده واجیب دئییل.
نتیجهده: تسلیمه گوجسوزلوك او بئیعلرده مانع اولور كی تسلیم اونون حؤكملریندن اولسون. (ائله بئیع كی صحیح بئیع گئرچكلشیب، تأثیرلی اولوب و تسلیم اونون حؤكمودور.) تسلیم، تأثیرینده شرط اولان بئیعلرده مانع اولماز. اونو سیرّی بوردادیر كی بئلنچی بئیعلرده تسلیم ناقیلین دئتاللارینداندیر. (مؤثّیرین جزءلریندندیر. او گلندن سونرا بو گلر.) اونون غیری مقدوردان آسیلی اولماسی غرر گتیرمز. باشقا سؤزله تسلیمه گوجون اولماسی نقلدن سونرا مؤعتبر اولار. بونا گؤره [صَرف بئیعینده]ساتیجی قبولدان سونرا گوجلنمهسینی بیلدیگی حالدا قبولدان اوّل عاجیز اولورسا ایشكالی یوخدور. مفروض بودور كی ناقیلین سون جزءیندن (یعنی قبضدن) سونرا مبیع موشترینین الیندهدیر. فضولی بئیعده، نقله قاییل اولساق قبض ایجازه كیمیدیر. فضولی بئیعده كشفه قاییل اولساق قبض ایجازهدن داها بیرینجیلیكلیدیر. (قبض اولی من اجازة)
هابئله رهن عقدینده ده بئلهدیر. رهنده تسلیمه گوجون اولماسینی شرط ائتمك _اگر رهنین صحیح اولماسیندا قبضی شرط بیلسك_ بونا خاطیردیر كی قبض اولمایینجا رهنین اثری اولماز. رهنین عقدی اوخونان زامان شرطین مؤحرز اولونماسی واجیب دئییل. اونون سونرا گئرچكلشمهسینی بیلمكده واجیب دئییل. اگر اینسان تسلیمی ایمكانسیز اولان بیر شئیی گیروو قویسا و سونرا شانس اثرینده رهینه گیروو گؤتورنین الینه كئچه رهنه اوخونان عقد اؤز تأثیرینی ائدر. سؤزون تفصیلاتی رهن بابیندا گلهجك.
بؤلوم :
یازار : صمد كامران قراملكي


text:
بیر اوووج شیفرهدن عیبارتم افراسیاب نورالهی بو منیم بانکا کارتیمین شیفرهسی…… بو یاناجاق کارتیمین …… مئیل شیفرهمده بو….. فئیس صایفامدا وار، او دا بو ….. بودا جیب تلفونومون شیفرهسی….. بودا سسی جیب تلفونومون حله؛ اوزهل بیر موسیقی تیکهسی. بودا باغلاماسی، اورتمهسی ….. بیردن، اله دوشر، چوزولر -دئیه، حتی آدینیندا اوللینی داشیمیر بئله! هامیسی شیفرهلی هامیسی شیفره باخسانا سئوگیلیم، بیر اوووج ...Read More »
اوچ قارداش داغی / افراسیاب نوراللهی
اوچ قارداش داغی افراسیاب نوراللهی بو بیر داغ! بو بیر داغ، آذربایجانین خودافرینینده، دونیایین آذربایجانیندا، و کائناتین یئرآدلی کوره سینده. نه او قدر بؤیوک کی؛ “اورست”، “ساوالان” داغلارینا تای نه او قدر کیچیک کی؛ باخیب، باشینی بولارکن گولومسهیرک، دئیهسن؛ داغا باخ داغا، آیهای! و ده میفیک! نه اؤیله میفیک کی؛ قاف، فیلان نه ده اؤیله کی؛ یالاندان یالان اؤیله میفیک ...Read More »
«تانیش افسر»ین یارادیجیلیغینا بیر باخیش/ افراسیاب نورالهی
«تانیش افسر»ین یارادیجیلیغینا بیر باخیش افراسیاب نورالهی ایضاح: بو یازینی، شاعرین دوسلاری طرفیندن، تهران ادبی انجمنلر او جملهدن «صابر»، «دده قوربانی» و «نباتی» انجمنلری طرفیندن «آچار» کیتابینین آیین(۹۶/۴/۲۷) ایییرمییئتدیسی آق تورپاق- اشراق مدنیت ائوینده کئچیریلهجک تقدیمات مراسیمیاوچون حاضیرلامیشدیم. آما تاسفلر اولسون کی، صحتی ایله علاقه ده اولان پرابلئملر اوزوندن بو تقدیمات باش توتمادی و بو گون گؤزهل شاعیریمیز تانیش افسر ...Read More »
اوستاد حسین اسدی آنیلدی/ افراسیاب نورالهی
اوستاد حسین اسدی آنیلدی افراسیاب نورالهی بیلدیینیز کیمیکئچن ایل تخمینا بو واخت، گونئی آذربایجان ساز و تار موسیقی صنعتی آغیر بیر ایتگی وئردی؛ اوستاد حسین اسدی ایتگیسی. بو آغیر ایتگینین قافیه اوخشاری اولان بیر ائتگیسیده وار؛ بؤیوک بیر ائتگیسی! من اوندان دانیشماق ایستهییرم؛ باخین، اوستاد حسین اسدینین یاشادیغی مقطعی تاریخینی نظرده توتاق؛هانسی دؤوره تصادف ائدیر؛هانسی چتین شرایطلرله اوست اوسته دوشور؛ ...Read More »
بیر اینسانلیق کابوسو گونئی آذربایجان اؤزهللییینده(«محمد جعفری چالغین»ین کابوس شعرینده)/ افراسیاب نورالهی
بیر اینسانلیق کابوسو گونئی آذربایجان اؤزهللییینده(«محمد جعفری چالغین»ین کابوس شعرینده) افراسیاب نورالهی شعرین زامان زامان اوداقلاندیغی قونولار اولوب؛ سئوگی، قهرمانلیق، میللیتچیلیک، وطن سئورلیک، اینسان سئورلیک، طبیعت سئورلیک و … و طبیعیدیرکی، بعضی زامانلار، ایجابینا گؤره، بعضی قونولار اوزره داحا چوخ یوغونلاشمیش اولوب و اولور؛ مثلا معاصیر آنلامدا، میللتلرین کئچدییی مستقللیک دؤورو، داحا چوخ بو قونو اوزره یوغونلاشمیش اولور. نئجهکی، بیز، ...Read More »
ادیبلرین شاعیرلیک چاباسی/ افراسیاب نوراللهی
ادیبلرین شاعیرلیک چاباسی افراسیاب نوراللهی (اصلینده بو مقالهنی سندلی و ثبوتلو اولاراقدا سوردوره بیلردیم, یعنی معین شخص لرین آدلارینی و اثرلرینی گتیررک، دئتایلی آچیقلامالاردا یاپا بیلردیم, آما ادبی محیطیمیزین حلهلیک بو تور آچیقلامالارا حاضیر اولمادیغی اوچون اوست اؤرتولو و کلی بیر یازییا قناعت ائدیرم.) “ادیب” سؤزو، سؤزلوکلردهده یازدیغی کیمی، بیلیرسینیزکی، ادبیاتچی؛ یعنی ادبیات و شعرله مشغول اولان، ادبیات نوعلرینی بیلن، ...Read More »
سمیر کهیه اوغلونون «منیم بیر آغ آتیم وار..» شعرینین یورومو/ افراسیاب نوراللهی
سمیر کهیه اوغلونون «منیم بیر آغ آتیم وار..» شعرینین یورومو افراسیاب نوراللهی بیزیم مملکتده قیزلارین ساچلارینا رؤزﮔار دهیمهسین یاساقدیر گونش ایشیلداماسین تیللرینه _ دئمیشلر بیزیم شهرده ، شعر ترسینه اوخونورسا اوردو (انجمن )شعر صحنهسینده آلقیشلانماسى یاساقدیر بیزیم تورکمان الف باء هجهسینده بعض کلیمهلره کلبچه وورارلار آزادلیغى ایستهینلره یاساقدیر_ دئمیشلر بیزیم کؤچهلرده تؤى شئنلیک ﮔونلرى اوزوموزه بویاق سورتمک هرهانکى بیر رنگى ...Read More »
او حسین، بو حسین!../ افراسیاب نوراللهی
او حسین، بو حسین!.. افراسیاب نوراللهی (اوستاد حسین اسدینین خاطیرهسینه) بعضا انسانلارین کاراکتئریندن تک بیر بیلگییه صاحیب اولماق، اونلارین کیم اولدوقلارینی، یا گلجکده کیم اولاجاقلارینی بیلمک اوچون یئترلی اولور. شاعیر ووقار نعمت عینی حالدا باجاریقلی ساز و تار ایفاچیسیدیردا. و هر ایکیسینیده اوستاد حسین اسدییه بورجلودور. شاعیر ووقارین آتاسی فتحعلی عمیاوستادلا لاپ جاوانلیقدان دوست اولوبلار. بیر گون فتحعلی عمییه قوناق ...Read More »
«علی جوادپور»دان ایکی کیتاب / افراسیاب نورالهی
«علی جوادپور»دان ایکی کیتاب افراسیاب نورالهی ۱٫ منیم دلی یاشیدلاریم(پوئما) بیلدیینیز کیمیانگیلیزجه poem، شعر معناسیندادیر. آنجاق بو کلمه عینا آذربایجان تورکچهمیزده تلفظ اولونونجا، تورکجهمیزه اویغون اولسون -دئیه، آخیرینا بیر (ا) سسی آرتیر و “پوئما” شکلینی آلیر. بونو دیلچیلر داحا یاخشی اینجهلهیر. دئملی بو آرتیرما یالنیز تورکجهمیزه اویغون اولسون_دئیه، اولور. یوخسا معناسیندا بیر دییشیکلیک ائتمیر. آنجاق ندنسه،هاردانسا پوئما، بیزده شعر یوخ، ...Read More »
آذربایجانلی آنالارین شعر پرترهسی / افراسیاب نوراللهی
آذربایجانلی آنالارین شعر پرترهسی افراسیاب نوراللهی (نادر الهی جنابلارینین “آنان آغلاییر” شعری اوزره) دونیانین هرهاراسیندا اولور اولسون، آنانین ائولادا مناسبتی عینیدیر. آنجاق میللتلرین چئشیدلی مدنیتلرینه گوره، اوبرازلار فرقلیدیر. نادر الهینین چیزدیغی اوبراز، آذربایجانلی آنالارین اوبرازیدیر. پرتره، بیلیرسینیز کی، رساملیق و فوتوغرافچیلیق صنعتلرینده اولور و یالنیزجادا فردین اوز چیزگیلرینی یاراتماق دئییل، او چیزگیلرله او شخصین عمومیکاراکتئرینی افاده ائلهمکدیر. او پرترهدن نه ...Read More »


text:
جنوبی تورکستان ضیالی کوره شچلریدن سیّد محمّد دروگر دنیادن کؤز یومدیدېكابىر 28, 2010 سائەت 12:44 am | كاتېگورىيە: گوني تورکستان, بیلدیریش, تورک بویوکلری, تورکچه | باھا يېزىش
آغیر جدالیک
جنوبی تورکستان ضیالی کوره شچلریدن سیّدمحمّد دروگر دنیادن کؤز یومدی.
مرحومنینگ حیاتنامه سی
افغانستان اؤزبیکلری اؤزی نینگ Continue Reading جنوبی تورکستان ضیالی کوره شچلریدن سیّد محمّد دروگر دنیادن کؤز یومدی…
تورک اوغلانسېنتەبىر 3, 2010 سائەت 10:21 am | كاتېگورىيە: قوشوق, گوني تورکستان, تورک آجونی, تورکچه, تورکستان | باھا يېزىش
تورک واوزبیک مین اوچون بیرجان دیدینگ ،
ائله نـَر منــگو تامـــــیرده قـــــــــان دیدینگ.
اوزبیگـــیم دیب کیچه – کوندوز تینمه دیدینگ،
جسم و تـــنده مینــــگه تورکســـتان دیــدینگ. Continue Reading تورک اوغلان…
جنوبی تورکستان نینگ قاره کونلریسېنتەبىر 2, 2010 سائەت 11:58 pm | كاتېگورىيە: گوني تورکستان, اوغانستان, تورک بویوکلری, تورکچه | باھا يېزىش
غلام محمّد میمنه لی
-1747 میلادی أیـــــلی تــؤســتدن خراسانده اؤزحاکمیتینی اعلان قیلگن احمدشاه ابدالی کؤپ اؤتمی،کینگ حدودلی اوغان حکمرانلیگینی برپاقیلیشگه کیریشه دی.احمدشاه درّانی(قولاغیگه سیرغه تاقیب،بی ساقاللیک هنری بیلن مجلسلرنی قیزیقتیریب یورگنی اوچون شواسمنی آلگن) بیردن جنوبی تورکستاننی اشغال قیلیش پیــیگه توشه دی. بوپیتلرحربی یوریشلرنی قیلیب میمنه نی قؤلگه کیریتیش آسان ایمس ایدی. Continue Reading جنوبی تورکستان نینگ قاره کونلری…
میرزا شاهرخئىيۇل 20, 2010 سائەت 10:38 am | كاتېگورىيە: کولتور, تورک بویوکلری, تورکستان | 1 باھا
میرزا شاهرخ توغیلگن کونی بیلن
شاهرخ میرزا ،خاقانی سعید ،ابو نصر شاهرخ بهادر سلطان
(۱۳۷۷-أیل ۲۰ – اگوست ، سمرقند- ۱۴۴۷ -أیل ، ری)
امیر تیمورنینگ ۴ اؤغیلی، تیموری لر حکمداری. یاشلیک أیلللری سمرقندده اؤتگن، شو یرده دنیاوی و دینی تعلیم آلگن. Continue Reading میرزا شاهرخ…
حبیب کارگرئىيۇل 14, 2010 سائەت 10:06 am | كاتېگورىيە: كورسەتو, تورک بویوکلری, تورکچه, تاریخ | باھا يېزىش
عبدالله اوغلی حبیب الله کارگر 1951ینچی میلادی ییلی فاریاب ولایتیگه قره شلی المار علاقه دارلیگی نینگآخوندبابا قیشلاغیده دنیاگه کیلدی.حبیب باشلنغیچ مکتبنی اؤزی توغیلیب اوسگن یورتده اوقیدی. اورته مکتبنی ولیسه نی ایسه(1963-1969)باریب کابلده میخانک انستیوتیده دوام ایتیردی وموفقیتلی بیتیردی. حبیب کارگر1970ینچی ییلی مزارشریفده گی کود برق فابریکه سیده رسماً میخانیک صفتیده ایش باشله دی. او1970 ینچی ییلی دولت دشمنی صفتیده ایشدن بوشه تیلدی.قبیله چیلرظلم واستبدادیگه قرشی کوره شیش تویغولری حبیب کارگرده ایرته یاشلیگدن اویغنه باشله گن ایدی.مستبد رژیم حبیب کارگر واونینــــــگ صادق صفداشلریگه ملتچی،ایرمه چی، پانتورکیست نامینی بیریب،اولرنی شو نام آستیده قاره لب Continue Reading حبیب کارگر…
میرزا اولوغ بیگئىيۇل 12, 2010 سائەت 10:33 am | كاتېگورىيە: كورسەتو, تورک بویوکلری, تورکستان, تاریخ | باھا يېزىش
۲۲ نچی مارچ حضرت اؤلوغ بیگ نینگ توغیلگن کونی
اولوغ بیگ 1394 أیل 22 مارچ ده ایرانينگ غربیده گی سلطانیه شهريده امیر تیمورینگ حربی یوریشلری پیتیده توغیلگن. تؤرت یاشیدن باشلب اونینگ تربیه سی بیلن بوویسي سرای ملک خانم و بابا سی تیمور شغوللنديلر .اولوغ بیککه شاعر محمد صالح نینگ باباسي امیر شاه ملیک مربع لیک قیله دي.امیر تیمور سیوملی نبیره سینی سفرلرده ، یوریشلرده هم بیرگه آلیب یورگن.تیمور وفاتیدن سؤنگ 15 يشر اولوغ بیک سمرقند حاکمی بؤله دی. پایتختی هرات بؤلگن خراسان دولتی نی اؤزی باشقره دی.اولوغ بیک اؤز اطرافیگه ”اؤز دورینینگ افلاطوني“دیب نام آلگن قاضی زاده رومي Continue Reading میرزا اولوغ بیگ…
ابونصرفارابیئىيۇن 23, 2010 سائەت 10:29 am | كاتېگورىيە: تورک بویوکلری, تورکچه, تورکستان, تاریخ | باھا يېزىش
ابو نصر محمد ابن محمد ابن ترخان ابن اؤزلوغ الفارابی التورکی (870 – 950)
بیوک اجدادیمیز فارابی اریس دریاسی سوینینگ سیردریاگه قویلیش یریگه جایلشگن فاراب قیشلاغیده توغیلیب اؤسدی.
فارابینینگ یاشلیگی عرب خلیفه لیگی پایتختی بغداد شهریده کیچدی .او بو یرده گی مدنی محیطدن نفس آلیب ، عالم لر بیلن یقیندن تنیشدی.شونینگدیک ،فلسفه علمیدن سبق آلدی .فارابی ارسطونینگ همه اثرلرینی بیته هم قالدیرمی اؤقیب چیقدی.نتیجه ده فارابی ده ارسطونینگ غایه لرینی ینگیللیک بیلن توشینیب ،اونینگ اؤز آلدیگه قؤیگن وظیفه لری و اؤیلنتیرگن معمأ لری کؤلمینی حس یتیش کؤنیکمه لری پیدا بؤلدی. Continue Reading ابونصرفارابی…
ابو ریحان البیرونیماي 2, 2010 سائەت 11:50 pm | كاتېگورىيە: تورک بویوکلری, تورکچه, تورکستان, تاریخ | باھا يېزىش
ابوریحان البیرونی (1048 – 973)
بیرونی 973 أیل 4 سپتمبرده خوارزم نینگ قییات (کت ) شهریده دنیاگه کیلگن. دستلبکی تعلیمنی آنه شهریدن آلگن ، مشهور عالم ابو نصر ابن علی عراقدن علمی نجوم ،ریاضت کبی فن لردن درس آلهدی. او 17 یاشیده إیلک استره نوملیک کوزه تیشلرنی اؤتکهزه دی.او 150 دن آرتیق علمی اثرلر یازه دی. بیوک با با کلانیمیز 1048 أیل 13 دسمبرده غزنه ده وفات یتگن. ” برونی ” یاکی ” بیرونی ” سؤزی “تشقری “دیگن معنانی انگلهته دی. Continue Reading ابو ریحان البیرونی…
WordPress.com دىكى بلوگ.
Entries ۋە ئىنكاسلار feeds.


text:
ییلدیریم مرکل بیلن دوشوشار
تۆرکیأنینگ باش وزیری بینالی ییلدیریم آلمانیانینگ باش وزیری آنگلا مرکل ۱۵-نجی فورا لدا پایتاغت برلین ده دوشوشار
تۆرکیأنینگ باش وزیری بینالی ییلدیریم آلمانیانینگ باش وزیری آنگلا مرکل ۱۵-نجی فورا لدا پایتاغت برلین ده دوشوشار.
آلمان حؤکۆمتی نینگ مطبوغات گنگهشچیسی اشتفان زیبرت برن یازماچا بیاناتیندا، ییلدیریم بیلن مرکل ینگ ساغات ۱۶-دا دوشوشیجاقدیغینی و سۇنگ بۇلسا مطبوغات گنگه شی نینگ گچیریلجکدیگی نیغتالدی.
برلین دأکی دوشوشیقدان سۇنگ حالقارا مونیخ حۇوپسوزلیق کنفرانسینا قاتناشماق ماقصادی بیلن مونیخ شأهِرینه بارجاق ییلدیریم شۇل کنفرانسدا چیقیش ادر.
باش وزیر ییلدیریم و بیله لیگیندأکی تۇپار ماصلاحاتا قاتناشان بیله کی یورتلارینگ وکیللری بیلن اؤزآرا و تۇپارآرا ماصلاحات گچیرر.


text:
آراشدیران و توپلایان: دکتر خانگلدی اونق
«خانگلدی اونق» ایران تورکمنلریندن بیری دیر. یازیچی، تدقیقاتچی، موسیقی چی و فرهنگ چالیشانی دیر. بو محترم دیلداشیمیز «جهانشاه حقیقی»، قره قویونلو شاهینین تورکی دیلینده اولان مجموعه شعرلرینی آراشدیریب و اونلارین اوستونده ایشله ییب. بو مجموعه شعرلرین کیتابینی آیدین شافاقین اختیاریندا قویوبدور کی بوردا نشر اولاجاقدیر. بو سبب دن بو عزیز تورکمن وطنداشیمیزدان تشکور ائدیریک.
گؤره ک اؤزونون بیوگرافی سینی نه جور دئییری:
آدیم خانگلدی، سون آدیم اونق، 1335-اینجی ایلین «دی» آییندا، ایرانین گلستان استانیندا اولان «خوجه نفس» کندینده دوغولدوم. ایبتدائی تحصیلیمی دوغولدوغوم یئرده باشلارکن، 1357-اینجی ایلده بندرتورکمن بؤلگه سینده متوسطه دیپلومو آلیب و همن ایل گرگانین تربیّت معلّم انستیتوسوندا تحصیله باشلادیم. تحصیل چاغلاریندا، موسیقی، رساملیق، ادبیات و شعر، اکینچیلیک و باشقا هنری و سوسیال مسلک لریله تانیش اولدوم. یوکسک تحصیلاتیم 1357-اینجی ایلده ایران اینقیلابیلا اوست اوسته دوشدو. 1359-اینجی ایلده فوق دیپلوم آلاندان سونرا 4 ایل ایشه آلینمادیم. 1364-اینجی ایلده، مشروط اولاراق بندرترکمن بؤلگه سینین آموزش و پرورش بؤلومونده دفتری ایشلر اوچون، ایشه باشلادیم. اما 1366-اینجی ایلین باشلانیشیندا ایرانین میللی گونجه لیک (امنیت ملی) سازمانین طرفیندن اولان تهدیدلر و قره قورخولارا گؤره ائله همن ایلین تیر آیندا، گئچمیش ساوتلر اؤلکه سینه (سابق شوروی) کؤچمه یه معروض قالدیم.
اوزون زامان ساوتلر اؤلکه سینده نیظارت آلتیندا قالاندان سونرا، 1989 اینجی میلادی ایلینده، تورکمنستانین باش کندی عشق آباد دا اولان تاریخ علملر آکادمیاسیندا بیر گنج آراشدیریجی کیمی ایشه باشلادیم. 1990-اینجی میلادی ایلینده، یابانجی دیللر آکادمیاسینین " فاکولتت" قورولوشوندا یاردیمجی اولوب و 1995-اینجی میلادی ایله دک فارسی دیلینین اویرتیمینده چالیشدیم. 1996 جی ایلین ژانویه آییندا «علوم کاندیداتوریا سی» دوره سینی بو موضوع اوستونده: «ایران تورکمنلرینین فرهنگی تاریخی» گئچیردیب و فوق لیسانس درجه سینه ارتقا تاپدیم.
ترکمنستانین ایستیقلالیندان سونرا، علوم آکادمی سینین سیستمین ده، اؤلکه پرزیدنتینین طرفیندن بیر سیرا دئیشیک لر اولدو. و بو دئیشیک لر اساسیندا 1997-اینجی میلادی ایلینده تاریخ آراشدیرمالار انیستیتوسو، دولت ترکیبینه ایضافه اولارکن اؤلکه پرزیدنتینین شخصی نیظارتینن ایشینه ایدامه وئردی. بو اساس دا منیم ده ایش روتبه م یوکسلدی. ائله بو دؤنمده دکتری تئزی می بو موضوع دا: «ایران تورکمنلرینین ایجتیماعی، ایقتیصادی، اتنولوژی و فرهنگی تاریخلری» یازدیم و تحصیلیمی سونا چاتدیردیم. میلادی 2004-اینجی ایلده تورکمنستان جمهوریه تینین اینترنشنال تلویزیونونون بیر اویه سی اولاراق، فارسی دیل بؤلومونده بیر ایل چالیشدیم. آراشدیردیغیم دؤنمده 70 دن چوخ علمی مقاله و 15 دن چوخ علمی کنفرانس وسمینارلاردا ایشتراک ائتدیم. سونونجو ایشیم تورکمنیستان موشاورت وزیرینین یاردیمجیسی و موشاوری اولوب و 2005 اینجی ایلین سپتامبر آییندا کانادانین اونتاریو بؤلگه سینه یئرلشمیشم و تورونتو دا یاشییرام.
ایکی غزل بو کیتابدان (جهانشاهین شعرلریندن)
غرق آب
ای خط و خالئن کلام الّله، هم امّ الکتاب
حسرتينگدن دیده عشّاق اولوبدور غرق آب
غمزه چشمينگ اشارت قئلدی اهلی وعـديـه
مستِ عشقئن شول جهتدن قالمادی عينيمده خواب
ليلة الاسراء والليل اندی زولفين شـأنینا
آيتِ والّشمسِ وجهيندن گؤريندی آفتاب
ای منينم عينيمده روخسارین نوری لم يزل
وی ساچئن هر تاراسندن، عالم اوزره مشکِ ناب
عالمی قئیلدی منوّر نورِ رُخون تا ابد
لوح محفوظئندا، روشن اولدی هم يوم الحساب
زار و بيمارم اگر تشريف قیلسان بير نظر
خاکِ راهِ مقدمينده سپميشم گؤزدن گُلاب
اُول خطّ و خال و رُخ و زولفون حسابئن قئلماغا
حسابِ عشقه ميّسر اولدی حقدان احتساب
خطّ و خال و رُخ و زلفت را حسابش گر کنم،
در حساب عشق ميّسر آمد از حقّ احتساب.
صورتین آئينه ی عشق اولدی اهلی عالمه
لوح محفوظئندا فرقان اولدی حکمتدن کتاب
ای «حقيقی» باشینی قوی اُول جنابِ حضرته
قويماگیل الدن وصالین دامنین از هيچ باب
ائتمیشم
دلبرا عشقین يولوندا ناله ی زار ائتميشم
جنّت وصليندن آيری، ترکِ گلزار اِئتميشم
موندان آيری من داها جبره تحمّل قئلمازام
گرچه من صد جبر ايله، اُول ياری آوار ائتميشم
کفر و ايمان شرحينی تا بيلميشم علم اليقين
بُولمئشام ايمانا يولداش، کفری انکار ائتميشم
بولماسئن روزِ وصالی جنتِ وصلين مانا
دنيا و عقبی ده، سندن اؤزگه گر يار ائتميشم
دانه خالین خيالیندان منِ آشفته دل
مرغ جانی دامِ زولفونده گرفتار ائتميشم
داعوی ذکرِ انّا الحقّ قئلمئشام منصور وار
بر سرِ دارِ محبّت، گؤر نه گفتار ائتميشم!
صاحب کشّافا منطق دن معنا سورمئشام
علم محيّـات دان بيان شرح تکرار ائتميشم.
گؤرميشم رخسارینی روشن ضمير چشم ايله
ناظرِ حسن اولموشام بس کسبِ ديدار ائتميشم
قئلمئشام جانی جهان شُکرينه يارین وصلينه
زی مجّرد، کی مَلَک مولکونده بازار ائتميشم.
نافضولِ جاويدایِ وحدت اولدو روحِ قدسيان،
من بو ذاتی خلقتين نفسينده زينهار ائتميشم
چون «حقيقی»، بيلميشم سّرِ کلام اللّه ی من
حمدِ الّله کی بو علمی، کشفِ اسرار ائتميشم
جهانشاهین غرللریندن ینه ده گلن سایی لاردا چاپ اولاجاقدیر.
آذربایجان موسیقی سینین اوچ اؤنملی اوزه للییی»نین ایدامه سینی گلن سایی دا اوخویون بیز بو قصوردان سیز عزیز اوخوجولاریمیزدان عوذور ایستییریک


text:
منیم شاعیر دوستوم «تانیش »
علی تقیزاده لاریجان
۱۳۹۴-جو ایلین اسفند آیینین اوللرینده قیشین بیر سرینهاوالی سحر چاغیندا موبالیم زنگ چالدی.
تانیش دوستوم ایدی. دئدی:
– ائشیتمیشم خدافریندهسن. بئکار اولسان گئدک «آفرین»له «خودو»یا سالام وئرک!
دوز دئییردی من جانانلیدا دام تیکدیریردیم. دوغروسو بیر آن دوروخدوم.هاما بیلدیم کی سؤز خدافرین کؤرپولری حاقدا افسانهدن گئدیر. من او کؤرپولرین تیکیلمهسی حاقدا اولان افسانهنی ائشیتمیشدیم،هاما اونون کاراکتئرلرین تانیمیردیم. «آفرین» یا «خودو» حاقدا هئچ نه بیلمیردیم. تلفوندا بیلدیرمهدیم کی بو آدلار حاقدا بیلیگیم یوخدو. دئدیم:
– چوخ دا گؤزل اولار. من حاضیر.هارداسان گلیم دالینجا؟
یاریم ساعاتدان سونرا بیرلیکده خدافرین کؤرپولرینین گون باتان طرفینده کی آلچاق داغا چیخدیق. او گون چوخ باشقا بیر روایت خدافرین افسانهسی حاقدا تانیشدان ائشیتدیم. هله ده او مامیرلی خینالی داشا، بئلینه اوشاق شللهمیش، اوتایدا خودونون داش هئیکلینه حسرتله باخان آفرین-ه گؤزوم ساتاشاندا افسانه اؤنومده جانلانیر. افسانهنین سونو مبهم قالمیشدی. نییه خودو آرازین اوتایینا سورگون دوشموشدو و بو داش هئیکللر ابدی اولاراق اوز- اوزه گؤز- گؤزه هیجران دردی چکیردیلر؟ بللی دگیلدی.
تانیش سؤز وئردی کی او افسانهنی نظمه چکسین. من ده چوخ سئویندیم کی بئله بیر قراره گلیب.
بیتاله افسر (تانیش) کؤرهک اورکلی، درین حیسلی، چوخ دویغوسال بیر شاعیردی. اونون شعرلرینده جزئی شئیلر چوخ اؤنم داشییر. ائله اودور کی اوخوجو دا صمیمیبیر اثر قویور. اونون روحونو زیبیل قابلاریندا پلاستیک آختاران ایشسیز انسان ائله متاثیر ائدیر کی اونو بئله نظمه چکیر:
گوزلهدی یولومو دوردو یولومدا،
ماشینلار آرادان بیر به بیر اؤتور.
سوزالمیش گؤزلری یوردو یولومدا،
هله ده الیمده زیبیلی گودور.
زیبیلدن یاشاییش، حیات آختاران
(سوسور آیاقلاریم قورویور الیم.
آخی آپاریرام زیبیلدن زیبیل
بو سؤزو دئمهیه اوتانیر دیلیم.
آی آلله گؤرهسن او انسان دگیل؟
زیبیلدن یاشاییش حیات آختاران)
«داشی ترپتمهیین» آدلی باشقا بیر شعرینده داش آلتیندا قاینایان حشراتین حیاتین ائله وصف ائدیر کی آدام هئچ داشی ترپتمک ایستهمیر. اونون بو وصفی ممد آرازین حیسلرین منه خاطیرلادیر. او شاعیرله اوزون ایللر قونشو اولموشوق. بیرگه ایشلهمیشیک. داغلارا چخمیشیق. قوهوم -قارداش کیمیعؤمور سورموشوک. بو سون ایللرده ده، «ددهقوربانی» اوجاغیندا گؤزل شعر آخشاملاری کئچرمیشیک. اودور کی اونون شعر باجاریغی حاقدا صحبتی باشقا قلمداشلارا تاپشیریرام. آنجاق یئرلیدیر کی دئیهم تانیشین قوشما، بایاتی، گرایلی، چارپارا و خصوصیله غزل یازماقدا گوجلو باجاریغی وار. بونلارلا بئله چوخ تواضعکار بیر شاعیردی. گؤزل شعر نقد ائلهین و اؤز شعرینه اولان دوزگون نقدلری صمیمیتله قبول ائدندیر.
بیر آی اؤنجه گؤروشنه گئتمیشدیم. آغیر خسته ایدی. او سفردن سؤز دوشدو. دئدی:
– او ناغیلی سن یازارسان.
تبسمله دئدیم:
– او سنه مخصوصدور! من ال وورمارام. انشاالله تئزلیکله ساغالایب اؤزون یازارسان.
باشیینان یوخ دئدی. منده گؤردوم کی تبسسوموم نئجه ساختا ایمیش.
بو گونلر ان بؤیوک آرزوم اونا جان ساغلیغیدیر و اوزون عؤموردور. آخی اونون افسانهسین اوخوماغا چوخ جان آتیرام.
تیر ۱۳۹۶ کرج


text:
TRTVOTWORLD
TRTVOTWORLD.COM
تۆرکیأنینگ رادیو و تلویزیون قوراماسینا دگیشلی داشاری یورت یایلیملاری اداراسی نینگ TRTWORLD.COM سایتی بیر حابار سایتیدیر. ۴۱ داشاری یورت دیلینده حابار یتیرن بو سایتینگ اساسی گۆن ترتیبی، بیرینجی چشمه حؤکمۆنده تۆرکیه جمهوریتی نینگ میللی و حالقارا مسئلهلردأکی قاراییشینی بۆتین دۆنیأ یتیرمهکدیر.
شو گۆنکی گۆنده داشاری یایلیملار چالت یاغدایدا دیجیتال یاغدایا گلیأر و قیسغا تۇلقون داشیندا وب سایتلارا أهمیت بریلمهگی نینگ نتیجه سینده TRTVOTWORLD.TR اؤز ایشینه باشلاندیر و اولی مؤچبرده حابارلاری یتیریأندیر. سایتلاریمیزدا تۆرکیه، دۆنیأ و یایلیم بریلیأن دگیشلی یرلرینگ مؤهۆم حابارلاری و مدنیت، ایقدیصادیهت، بیلم و تکنولوژی بارادا حابارلاراۆنس بیلن بارلانیپ سایلانیار. تۆرکیه و دۆنیأده مؤهۆم واقالار و اۆیتگِشمهلر و حابار سریشده لری نینگ ایزی گیدرلی بارلانماغی بیلن سایتیمیزدا دۆنیأنینگ گۆن ترتیبینه دگیشلی حابارلاری دۇغری و ایناملی و چالت یاغدایدا سایتیمیزدا یر آلیار.
TRTVOTWORLD.COM سایتی تۆرکیه حاقدا اینگ دۇغری و دۆنیأنینگ گۆن ترتیبی بیلن باغلانشیقلی اینگ تاراپسیز حابارلاری هؤدۆرلهمهک باراسیندا دۆنیأنینگ سانلیجا سایتلاری نینگ آراسیندادیر.
- Afghani اوزبیکچه
- Albanian Shqip
- Arabic عربي
- Armenian Հայերեն
- Azerbaycan Azərbaycan
- Azerbaycan تورکی
- Bosnian Bosanski
- Bulgarian Бълrapckи
- Chinese 中文
- Croatian Hrvatski
- Dari دری
- English English
- French Français
- Georgian ქართული
- German Deutsch
- Greek Eλλnvιkά
- Hausa Hausa
- Hungarian Magyar
- Italian Italiano
- Japanese 日本語
- Kazakh Қaзaқшa
- Kyrgyz Kыprызчa
- Macedonian MakeдoHckи
- Malay Melayu
- Pashto پښتو
- Persian فارسی
- Portuguese Português
- Romanian Romana
- Russian Pycckий
- Serbian Srpski
- Spanish Español
- Swahili Swahili
- Tatar Tatarça
- Tatar TaTapчa
- Turkmen Türkmençe
- Turkmen تـﯚرکمنچه
- Urdu اردو
- Uyghurche Uyghurche
- Uyghurche ئۇيغۇرچە
- Uyghurche yйғypчә
- Uzbek O'zbekcha


text:
ایردوغان – ترامپ اوچره شووی و اورته شرققه انعکاسی
سیاسی تحلیل و تیکشیروو
ایردوغان – ترامپ اوچره شووی و اورته شرققه انعکاسی
ترکیه جمهوریتی جمهور رئیسی رجب طیب ایردوغان قسقه مدت آلدین امریکا قوشمه ایالتلریگه رسمی بیر سفر اویوشتیردی و دولت باشلیغی دونالد ترامپ بیلن ملاقات قیلدی.
بیز هم موضوع بیلن تیگیشلی اوله راق آتاترک عالی بیلیم یورتی اسیستانت لریدن جمیل دوغاچ ایپک نینگ یازووینی تقدیم ایته میز.
ترکیه جمهور رئیسی ایردوغان؛ هندستان، روسیه و چین گه قیلگن رسمی سفری نینگ آرتیدن بو بار امریکا قوشمه ایالتلریگه رسمی سفر اویوشتیردی. شونده ی قیلیب ایردوغان – ترامپ ایلک بار یوزمه – یوز اوچره شگن بولدی. بو اوچره شوو ترکیه و منطقه دن خاص علاقه بیلن تعقیب قیلیندی. مطبوعات گه بولگن ایلک انعکاس مثبت ایدی.
ایککی رهبرنینگ هم بیاناتی گه قره گنده بحراندن اوزاق همکارلیک مطرح بولگن جمله لر کوریلماقده. ایککی رهبر اوچره شوونینگ اساسی موضوع لریدن بیرته سی بولگن امریکا قوشمه ایالتلری نینگ PYD/YPG گه همکارلیگی توغریسیده کیلیشالمه دیلر. بیراق ایریم موضوعلرده اوباما اداره سیگه کوره آلغه باریلدی.
قره گنده امریکا قوشمه ایالتلری پی کاکانی تروریست گروهی اوله راق تنیماقده لیکن پی کاکانینگ سوریه بولیمی بولگن PYD/YPG گه همکارلیک قیلیش گه دوام ایته دی و PYD/YPG گه سقیله قورال بیریشدن قول تارتمه یدی. امریکا قوشمه ایالتلری داعش گه قره ته رقه حرکاتینی PYD/YPG بیلن آلیب باریش اوچون قاطع دیر. امریکا قوشمه ایالتلری، PYD/YPG گه بیرگن قورال لری نینگ یالغیزگینه بو عملیاتلرده استفاده قیلرلیگی؛ رقه نینگ نجات تاپیشی بیلن PYD/YPG نینگ بو جای نینگ اداره سیگه اورین آلمس لیگینی؛ منطقه ده بیر پی کاکا گذرگاهی نینگ ایجاد ایتیلمس لیگی توغریسیده ترکیه گه ایشانچ بیردی. لیکن ترکیه منبیچ ده یشه گن تجربه لری باعث شبهه قیلماقده. موضوع بیلن تیگیشلی اوله راق جمهور رئیس ایردوغان؛ "بونی هردائیم ایته دیلر بیراق بیز عملگه قره ی میز؛ سوریه ده ایجاد ایتگن و ترورنینگ قولیدن تمیزله گن چیگره لریمیزگه قره ته بیر حمله یوز بیرگنده انگاجمان قاعده لرینی هیچ کیم گه سوره مه ی عملی قیله میز" دیدی. بو بیانات بیلن ترکیه گپ گه ایمس عملگه قره ی من دیب ایته دی. اصلی گه قره گنده امریکا قوشمه ایالتلری نینیگ PYD/YPG گه همکارلیک قیلیشی، امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ترکیه مناسبتی، تروریزم گه قرشی کوره ش و سوریه نینگ کیلجگی توغریسیده ضد تورگن. بو کبی ینگلیش قرارلری باعث اورته شرق ده امریکا قوشمه ایالتلری مخالفتی کون سایین آرتیب بارماقده.
بوگون امریکا قوشمه ایالتلری قاله ویرسه غربی اداره چیلر و غرب میدیاسی پی کاکا بیلن PYD/YPG آره سیده خیالی اوله راق اجره تیش ایجاد ایتماقده لر. بیراق نیمه قیلسه لرهم PYD/YPG بیر ترور تشکیلاتی دیر و ترور تشکیلاتی پی کاکانینگ سوریه بولیمی دیر. بونی اثبات قیلووچی دلیل لر موجود. تقریباً 1 ییل آلدین امریکا قوشمه ایالتلری ایسکی مدافعه وزیری اشتون کارترگه (امریکا قوشمه ایالتلری کنگره سیده وظیفه نی قبول قیلیش پروگرامیده) PYD/YPG نینگ پی کاکا بیلن متفق ویا جدی شکلده مناسبتی بولگن لیگی سوال قیلینگن ایدی. بو جواب گه اشتن کارتر "هه" دیب جواب بیرگن ایدی.
PYD/YPG پی کاکا نینگ سوریه بولیمی ایکن لیگی بیلن تیگیشلی اوتگن کونلرده امریکا قوشمه ایالتلریده گی مهم نشرات ارگانلریدن بولگن دی اتلانتیک ده بیر مقاله یایینلندی. 11 می کونی نشر قیلینگن بو مقاله نینگ یازووچیسی ایسه امریکا قوشمه ایالتلری نینگ ایسکی سوریه بویوک ایلچیسی روبرت فورد دیر. بو مقاله ده فورد، PYD نینگ 2003- ییلی قندیل تاغیده پی کاکا رهبرلیگی تامانیدن قوریلگن لیگینی اورغوله ماقده. پی کاکا، KCK ، PYD/YPG آره سیده گی مناسبت نی انیق دلیللر بیلن اورته گه چیقرماقده. وال ستریت ژورنال روزنامه سیگه بیانات بیرگن بیر PYD لی نینگ بوندن آلدین پی کاکالی ایکن لیگینی ایتماقده. فورد؛ اوباما و ترامپ اداره لری نینگ یقین پیت گچه PYD/YPG بیلن پی کاکانینگ جدا گروه لر ایکن لیگینی ادعا قیلگن لیکلرینی یازماقده. نینگ PYD سوریه نینگ شمالیده قولگه کیریته دیگن منطقه نینگ پی کاکانینگ ترکیه گه قره ته هجوم لری اوچون استراتیژیک بیر عمق یره ترلیگینی بیلدیرماقده. شمالی سوریه ده تربیه قیلینگن "جنگری" لرنینگ استانبول، انقره و بورساده هجوم لر عملگه آشیرگن لیگینی معلوم قیلماقده. امریکا قوشمه ایالتلری نینگ بیر ترور تشکیلاتی گه قره ته ایریم بیر ترور تشکیلاتینی حمایه قیلیشی بیلن سیاسی یانداشووینی ضررگه مواجع قیلگن لیگینی، بو سیاست نینگ تریریزم گه قرشی اوروش ده اعتمادینی قولدن بیریشی گه باعث بولرلیگینی ایتماقده. شونده ی قیلیب PYD نینگ ادعا قیلینگن دیک دموکراتیک بولمه گن لیگینی ایریم کورد گروپ لرگه هم سیاسی حیات حقی بیرمه گن لیگینی یازماقده. امریکا قوشمه ایالتلری بو اخطارلرگه کیچ قالمه ی بها بیریشی کیره ک.
با وجود همه گپ بو اوچره شوونینگ انچه مثبت جهت لری هم بار. اولاً ترک – امریکا مناسبتی ده گی بیر مدتدن بیری دوام ایتیب تورگن معما برطرف بولدی. ایککی اولکه آره سیده گی بحرانی مناسبت تکرار نورمال بولیب قالدی. شونده ی بولیب ترکیه بیلن امریکا قوشمه ایالتلری آره سیده ینگی بیر دور باشلندی. ایندی ینگی دورده ایککی تامانلمه مناسبت استراتیژیک شریک لیک سویه سیگه باره دی می؟ بو سوالگه شو پیله انیق جواب بیریش قیین. بونی سیاسی و عسکری آدیم لر خصوصاً سوریه ده گی ینگی لیکلر تعیین قیله دی.


text:
گنجعلی صباحی ایله قیساجا تانیشلیق
گنجعلی صباحی آزربایجان حیكایه ادبیاتینین گؤركملی سیمالارینداندیر. گونش ایل 1285ـده مرند شهرینین میاب كندینده دونیایا گلمیش و سكسن اوچ ایل بارلی و چتینلیكله یاناشی عؤمور سوردوكدن سونرا گونش ایلی 1368ـین شهریور آیینین 15ـده(15/6/68)دونیاسینی دَییشمیشدیر.
اثرلری:
"اؤتن گونلریم" رومانی 1372ـجی ایلده تهران باسیلیب ( یازارین اؤز قلمی ایله یازدیغی سرگوذشتیدیر)
'''حیات فاجعه لریندن حیكایه لر'''بو اثر یازارین اؤز گوزو ایله گؤردیو بگ و خانلارین رعیت لره ائتدیكلری ظولوملردن الهام آلینمیش حیكایه لری احتوا ائدیر .
"قارتال" بو اثر ایسه مهارتلی یازارین 1324 – 1325 جی ایل سید جعفر پیشه وری باشچیلیق ائدن آذربایجان نهضتی محمد رضا شاهین غارتچی و وحشی قوشون و قولدورلاری طرفیندن داغیلدیقدان سونرا اؤز باشینا و یوردداشلاری نین باشینا گلن آجی حادثه لری احتواائدیر
"شعریمیز زامانلا آددیملایر" بو كیتابدا گنجعلی صباحی زمانیمیزلا آیاقلاشان شعر كیتابلارینی و اونلارین شاعرلری حاقدا بیلگی وئریر .


text:
دجله چایی
دجله چایی (اینگیلیسجه: Tigris، (فارسجا:دجله)، (ایتالیاجا:Tigre (fleuve))، (عربجه:دجلة)، (آنادوْلو تۆرکجهسیجه:Dicle)، (روسجا:Tиrp (peka))) تورکیه اؤلکهسینده یئرلشن بیر چای. اۇزونلوغو۱۸۵۰ کیلومتر دیر. بۇ گۆن دجله چاییندان ثانییهده ۱۰۱۴ متر مکعب سۇ آخیر. و شط العرب (اروند چای)نا تؤکولور.
بیرده باخ[دَییشدیر]
ائشیک باغلانتیلار[دَییشدیر]
قارداش پروژهلرده دجله چایی گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Tigris»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۲ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
قادینلارین دردین، غمین، حسرتلرین، غیرتلرین، شوجاعتلرین عصیرلر بویو یازماق قوتارماز کئچمیش زامانلاردا عایله لرین یاشاییشی چوخ چتین اولاردی، هر ائوده سو اولمازدی، یاناجاق یا اودون اوجاغیدی یادا سورالار نفتی پیلته. یاندیراردیلار بئله وسایل لریله قادینلیق چوخ چتینیدی، مثلن گلینلر سحر تئزدن آزان وئریلنده هامیدان قاباق یوخودان دوراردیلار، قاینانانین، قایناتانین آفتاهاسینی دولدوراردیلار، جنامازین آچاردیلار، سونرا تولامایا کومور قالاییب اودووروب تولاردیلار قیزارسین. سونرا اود سماورینه توکردیلر هی پوپلردیلر کومورلر قیزارسین، کومورلرین توستوسو گوزلرین قیزارداردی سماورین باشینا کره نی قویاردیلار تاسویو قینه سین. تا عایله یوخودان دوروب چای چوره ک یئییب کیشی لر ایشه کئت سینلر ائله شام ناهارگوزارانی دا بئله اولاردی.
بوزامانلاردا بیرائوین گلینی اشرف آدیندا ماوی گوزلو ساری تئلی، گونش قاباقلی، بال دوداقلی، بیرگلینیمیش هرگون ائوده سو اولمادیغینا گوره قاب قاشیغی ییغارمیش دولچالارین ایچینه آپارار محله نین باشیندا آخارچایدا یویار یویوب قورتاراندان سورا ایستردی کی چایدا دورولاسین سو قاشیقلاردان بیرایکی سین گوتوروب آپارارقالانین یئغار دولچانین ایچینه قایتارار ائوه.
بایرام آیینین سون گونلریدی قارینین دَوه سی قیزمیشدی قارکوله لیردی او سویوخ هاوادا یاش اللری دونوب دولچالارین دسته سینه یاپیشار، اشرف آغلیا – آغلیا ائوه ساری گلر. یئتیرماق هامان قاینانا سی دییر اوشاغین اؤزون باتیریب اونون یئرینه باخ، تز اول ناهارا قوناغیمیز وار کَتدن باجیم گیل گلیر گوتور ناهار قوی اَل دَبد اشرف دونموش اللریله بالاسین راحاتلار گلر غذا قویماغا قاینانا قابلاری دؤزر چکییه سولاری گئت سین گورر قاشیقلاردان آزالیب دییربه قاشیقلار نه اولوب؟ اشرف قورخا، قورخا دییر سو آپاردی به من نئجه الییم؟ هوشون باشیندا دئییردی منیم اوغلوم کاسیبدی قازانجین گونده، گونده قاشیق پیچاغا وئرنمز. نئچه سینی سویا وئریب سن گئت ده دن ائوندن گتیر اشرفینده ده ده سی یوخودو آناسی دا قاپیلاردا ایشچی لیگه گئدردی اَلی هریئردن اوزولموش، گلین باشلیر آغلاماغا. قاینانا دئییر قیز بس سنن دئییرم. تزاول گئت گتیر یاپیشیر قولوندان اوتورور چوچه یه. زاوالی گلین ناچارلیقدان گئدیر همسایانین ائونه دئییر خانیم باجی دؤرد دَنه منه قاشیق وئررسن آخشاماجان آنام گلر اونان آلیب وئرَرم همسایا دئیر آرتیق قاشیق یوخوموزدور. گئت سویون تکین آختار بلکه باتیب چایین تکینه. اَلی هر یئردَن اوزولن گلین ناچارلیقدان یونه لیر چایا ساری اَرین کوته یینین قورخوسوندان قاینانا نین دیل یاراسینین دردینن ناچار حالدا چایین، باشینا چاتیر قار اِله یاغیردی کی گوز گوزو گورموردو. چایین باشیندا
هئچ کس یوخودو. سویوخ هاوادا اَللرین چکیر چایین داشلارینا قوملارینا چای داشقین گلیردی حیرسیندن دؤشَر چایین ایچینه بلکه تاپابیلسن. بیردن آیاغی بودورَر، دؤشر سویا. سو اشرفی گؤتورَر گئدر بورلاغانلاردا بوغار. ناهار اولار گلین نن خبرچیخماز محله نین اهالیسی اؤزونون عایله سی گلینجه اشرف بورلاغانلاردا سون نغمه سین اوخویار مین بئله غملی کدرلی خاطیره لر آنالارین باشینا
گلیب. یوخسوللوق قوربانی اولوبلار بو قادینین حالینا اوره گیم یانیب بویله بایاتی چاغیردیم.
چای منی آلدی گئتدی
داشلارا چالدی گئتدی
بالامدان آیری سالدی
بیرهارای سالدی گئتدی
——————
خزللندی گوی چینار
یارپاغی دینار- دینار
چای آخاردییار- دییار
منیم غمیم پایلی یار
—————
چای گلیرداشا داشا
داغلاردان آشا آشا
اوره ییمین دردینی
دئیین قوهوم قارداشا
—————–
بالام من سیز چیغیردی
ائل طایفانی چاغیردی
آناسین آختاریری
اونون دردی آغیردی
—————–
شَنلیک نَدی بیلمه دیم
بیردانیشیب گولمه دیم
یاشام قارانلیق اولدو
گونش اؤزوگورمه دیم
________
چای باشی مئشه ام اولدو
آخارسوشؤشه ام اولدو
گؤزیاشیم قوتارمادی
آغلاماق پئشه ام اولدو
—————-
هرگون صوبحون آذانی
تئزدن آسدیم قازانی
بیرآختاریب تاپایدیم
منه یازی یازانی
—————-
سولدوردولارلالانی
دردایچینده قالانی
مندن سورا دیندیرین
اوسوت اَمربالانی
—————-
یاشامدا دیل آچمادیم
قانادلانیب اوچمادیم
فلک ائوون یئخیل سین
باشیما گول ساچمادیم
—————–
قوش اوشدوبیزیم باغا
بیرسَس دؤشدویایلاغا
ائللرجسَدین تاپدی
بَزک اولدو توپراغا
————–
اوزاماندان بری اشرفین ماوی گوزلری ساری تئللری آل چیچکلی یایلیغی هر گون شافاق دؤشنده گون یئریله ویدالاشانداسویون اؤزونده گورونر میش .
۱/۱۱/۹۶