c: text/html

text:
منچئستئر
منچئستئر اینگیلیستان نین قوزئی باتی سیندا بیر شهر دیر و داها گئنیش بیر جوغرافیایی شهرلشمه ساحه سینین اساس مرکزیدیر.یئرلی ایداره باخیمیندان "منچئستئر شهری" آدلی مئتروپولیته ن منطقه نین یئرلی ایداره مرکزیدیر.لیوئرپول ایله بیرلیکده اینگیلیستان نین قوزئی باتی منطقه سینین مرکزی اولدوغو قبول ائدیلمیشدیر.
مدنییت و تحصیل[redaktə]
منچئستئر قوزئی باتی اینگیلیستان ین تحصیل و مدنییت مرکزی دیر.
ایدمان[redaktə]
دونیا دا مشهورمنچئستئر یونایتئد و منچئستئر سیتی فوتبال کلوبلاری ایله اولد تراففورد و منچئستئر شهر ایستادیومو ایستادیوملاریندا ائو صاحیبلییی ائده ر.
قارداش شهرلر[redaktə]
منچئستئر شهری بو خاریجی شهرلرله قارداش شهر باغلانتیلاری قورموشدور:
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Mançester

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
281
وَ قَالَ عليه السلام كَانَ لِي فِيمَا مَضَى أَخٌ فِي اللَّهِ وَ كَانَ يُعَظِّمُهُ فِي عَيْنِي صِغَرُ الدُّنْيَا فِي عَيْنِهِ وَ كَانَ خَارِجاً مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ فَلَا يَشْتَهِي مَا لَا يَجِدُ وَ لَا يُكْثِرُ إِذَا وَجَدَ وَ كَانَ أَكْثَرَ دَهْرِهِ صَامِتاً فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِينَ وَ نَقَعَ غَلِيلَ السَّائِلِينَ وَ كَانَ ضَعِيفاً مُسْتَضْعَفاً فَإِنْ جَاءَ الْجِدُّ فَهُوَ لَيْثٌ عَادٍ وَ صِلُّ وَادٍ لَا يُدْلِي بِحُجَّةٍ حَتَّى يَأْتِيَ قَاضِياً وَ كَانَ لَا يَلُومُ أَحَداً عَلَى مَا يَجِدُ الْعُذْرَ فِي مِثْلِهِ حَتَّى يَسْمَعَ اعْتِذَارَهُ وَ كَانَ لَا يَشْكُو وَجَعاً إِلَّا عِنْدَ بُرْئِهِ وَ كَانَ يَفْعَلُ مَا يَقُولُ وَ لَا يَقُولُ مَا لَا يَفْعَلُ وَ كَانَ إِنْ غُلِبَ عَلَى الْكَلَامِ لَمْ يُغْلَبْ عَلَى السُّكُوتِ وَ كَانَ أَنْ يَسْمَعَ أَحْرَصَ مِنْهُ عَلَى أَنْ يَتَكَلَّمَ وَ كَانَ إِذَا بَدَهَهُ أَمْرَانِ نَظَرَ أَيُّهُمَا أَقْرَبُ إِلَى الْهَوَى فَخَالِفُهُ فَعَلَيْكُمْ بِهَذِهِ الْخَلَائِقِ فَالْزَمُوهَا وَ تَنَافَسُوا فِيهَا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوهَا فَاعْلَمُوا أَنَّ أَخْذَ الْقَلِيلِ خَيْرٌ مِنْ تَرْكِ الْكَثِيرِ
امام علی (علیه السلام) (گؤزل خاصيّتلره هوسلندیرهرک) بويورموشدور:
کئچمیش زمانلاردا منیم الله يولوندا (ابوذزر غفاری و يا عثمان ابن مضعون آدلی) بیر قارداش و دینداشیم وار ایدی کی، دنيانین اونون گؤزونده کیچیک اولماسی، اونو منیم گؤزومده بؤيودوردو. قارنی اونا حاکم دئيیلدی. بئلهلیکله، تاپمادیغی شئيی آرزولامیر، تاپاندا ایسه اونو چوخ ایشلتمیردی. گونون چوخونو ساکت ایدی (دانیشمیردی)، دانیشاندا ایسه دانیشانلارا غالب گلیر (باشقاسینین دانیشماسینا يئر قويموردو) و سوروشانلارین سوسوزلوقلارینی (علم سويوندان اولان موعظه و اؤيود-نصیحتله) ياتیرداردی. (اللهـا اطاعت و بندهلیک، جماعتله صبرلیلیک نتیجهسینده) ضعیفلهمیش، الدن دوشموشدو و اونو ضعیف سانیردیلار. آمّا (هر هانسی بیر ایشده) سعي و تلاش ائتمک زمانی چاتاندا غضبلی آسلان و چوخ زهرلی صحرا ایلانی (کیمی) ایدی. (ایشی مطلق يئرینه يئتیریر و يا دوشمنی مغلوب ائدیردی؛ بیری ایله مباحثه ائدنده صبرسیزلیک ائتمزدی. وقتیندن قاباق) قاضینین يانینا گئدنه کیمی دلیل-ثبوت گتیرمزدی (دلیلینی قاضینین يانینا گئتدیکدن سونرا آچیقلاياردی. بو، انسانین نظر و دوشونجهسینین دوزلويونه بیر دلیلدیر)؛ بنزرینده بهانه يئری تاپدیغی ایشلرده، شخصین عذر و بهانهسینی ائشیتمگینجه هئچ کسی مذمّت ائتمزدی (و بو اصول، عدالت و انصافین ضرورتلریندندیر)؛ ساغالمايینجا (دچار اولدوغو) خستهلیکدن (هئچ کسه) شکایتلنمزدی (ساغالاندان سونرا دا شکایتلنمک اوچون دئيیل، باشینا گلنلردن خبردار ائتمک مقصدی ایله دئيردی). دئدیگینی ائدردی و ائتمهيهجگینی دئمزدی (چونکی دوزلوک و دوغرولوغو اؤز شعاری ائتمیشدی). اگر سؤزده اونا غالب گلیردیلرسه ده، سکوتدا مغلوب ائده بیلمیردیلر اونو. (يئرسیز دانیشیق و صحبتلرده ساکت ایدی.) دانیشماقدانسا قولاق آسماغا حریص ایدی (فايدالانماغی سؤيلهمکدن اوستون توتاردی). اگر غفلتاً (دوشونولمهدن) اونا ایکی ایش اوز توتسايدی، اونلارین هانسینین نفسی ایستگه داها ياخین اولماسینا باخار و اونونلا مخالفت ائدردی. اودور کی، سیز ده بو صفت و خصلتلره يیهلهنین و اونلارا رغبت گؤسترین. اگر اونلارین هامیسینا گوجوز چاتمیرسا، بیلین کی، آزی اله گتیرمک چوخو ترک ائتمکدن داها ياخشیدیر. (بونا گؤره هئچ اولماسا همین خصوصیتلرین بعضیلرینه ده اولسا يیهلهنین.)
282
وَ قَالَ عليه السلام لَوْ لَمْ يَتَوَعَّدِ اللَّهُ عَلَى مَعْصِيَتِهِ لَكَانَ يَجِبُ أَلَّا يُعْصَى شُكْراً لِنِعَمِهِ
امام علی (علیه السلام) (گناهی ترک ائتمک بارهسینده) بويورموشدور:
اگر الله (انسانلاری پیغمبرلر واسطهسی ایله) اونا قارشی گناه و اطاعتسیزلیک ائتمکدن چکیندیرمهسهيدی ده، نعمتلرینه شکر اوچون اونا قارشی گناه ایشلتمهمک واجب اولاردی. (چونکی عاغیل باخیمیندان هم سؤز، هم ده عملله نعمته گؤره شکر ائتمک واجبدیر. بونا گؤره ده اطاعت و شکرون ضرورت و طلبلریندن اولان گناهین ترک ائدیلمهسی ده واجب اولاجاقدیر.)
283
وَ قَالَ عليه السلام وَ قَدْ عَزَّى الْأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ عَنِ ابْنٍ لَهُ يَا أَشْعَثُ إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِكَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْكَ ذَلِكَ الرَّحِمُ وَ إِنْ تَصْبِرْ فَفِي اللَّهِ مِنْ كُلِّ مُصِيبَةٍ خَلَفٌ يَا أَشْعَثُ إِنْ صَبَرْتَ جَرَى عَلَيْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْجُورٌ وَ إِنْ جَزِعْتَ جَرَى عَلَيْكَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْزُورٌ (يَا أَشْعَثُ ابْنُكَ) سَرَّكَ وَ هُوَ بَلَاءٌ وَ فِتْنَةٌ وَ حَزَنَكَ وَ هُوَ ثَوَابٌ وَ رَحْمَةٌ
امام علی (علیه السلام) (اؤز صحابه و يولداشلارینین منافق سیمالاریندان اولموش) اشعث ابن قيسه، اولادینین اؤلومونه گؤره باش ساغلیغی وئریب اونو صبر و دؤزوملولويه تشویق ائدرکن (دؤزومسوزلوک ائتمهمک بارهسینده) بويورموشدور:
ائي اشعث! اگر اوغلونا (اونون اؤلومونه) گؤره کدرلنسن، (اونونلا) باغلیلیغینا گؤره غملنمگه حقلیسن (سنین اولادینین اؤلومونه گؤره کدرلنمگین يئرسیز دئيیل). آمّا صبر ائتسن الله يانیندا هر بیر مصیبت و کدرین جانشینی (عوض و پاداشی) واردیر. ائي اشعث! اگر صبر ائتسن سنین بارهنده قضا-قدر جاری اولاجاق و سن ثواب و پاداش آلاجاقسان، آمّا دؤزومسوزلوک ائتسن سنین بارهنده ایلاهی حکم جاری اولاجاق و سن همین حالدا گناهکارسان. ائي اشعث! اوغلون (دنيايا گلن زمان) سنی شاد ائتدی، حالبوکی او، (سنین اوچون) بلا و چتینلیک ایدی و (اؤلومو ایله) سنی کدرلندیردی، حالبوکی (سنین اوچون) پاداش و مرحمت واردیر. (بونا گؤره ده اونون مصیبتینده صبرلی اولماغین داها مناسبدیر.)
284
وَ قَالَ عليه السلام عَلَى قَبْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه واله سَاعَةَ دُفِنَ إِنَّ الصَّبْرَ لَجَمِيلٌ إِلَّا عَنْكَ وَ إِنَّ الْجَزَعَ لَقَبِيحٌ إِلَّا عَلَيْكَ وَ إِنَّ الْمُصَابَ بِكَ لَجَلِيلٌ وَ إِنَّهُ قَبْلَكَ وَ بَعْدَكَ لَجَلَلٌ
امام علی (علیه السلام) اللهین پیغمبرینی (صل الله علیه و آله) دفن ائدن زمان او حضرتین قبرینین اوستونده (اونون وفاتینین بؤيوک ایتکی اولماسی بارهسینده) بويورموشدور:
صبر گؤزلدیر، آمّا سندن (آيریلماقدان) باشقا شئي اوچون، دؤزومسوزلوک پیسدیر، لاکن سنین (اؤلومون) اوچون يوخ!
سنه گؤره (سنین وفاتین سببیندن) يارانمیش غم-کدر بؤيوکدور؛ سندن قاباقکی و سندن سونراکی کدر (سن حضرتین غمینه نسبتده) آسان و کیچیکدیر.
285
وَ قَالَ عليه السلام لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يَوَدُّ أَنْ تَكُونَ مِثْلَهُ
امام علی (علیه السلام) (آخماقلا يولداشلیق ائتمگین زیانی بارهسینده) بويورموشدور:
آخماقلا يولداشلیق ائتمه. چونکی او (اؤز عاغیلسیزلیغی اوجباتیندان) ایشینی سنین نظرینده بزهيیب گؤزللشدیریر و سنین ده اونون کیمی اولماغینی (اونون آخماقلیقلارینا تابع اولماغینی) ایستهيیر.
286
وَ قَدْ سُئِلَ عَنْ مَسَافَةِ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ فَقَالَ عليه السلام مَسِيرَةُ يَوْمٍ لِلشَّمْسِ
امام علی علیه السلامدان شرقله غرب آراسینداکی مسافهنین نه قدر اولماسینی سوروشدولار. او حضرت (اونلارین آراسینداکی مسافهنین معيّنلشدیریلمهسی بارهسینده بئله) بويوردو:
گونشین بیر گونلوک حرکت و فیرلانماسی مقداریندا!
287
وَ قَالَ عليه السلام أَصْدِقَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ وَ أَعْدَاؤُكَ ثَلَاثَةٌ فَأَصْدِقَاؤُكَ صَدِيقُكَ وَ صَدِيقُ صَدِيقِكَ وَ عَدُوُّ عَدُوِّكَ وَ أَعْدَاؤُكَ عَدُوُّكَ وَ عَدُوُّ صَدِيقِكَ وَ صَدِيقُ عَدُوِّكَ
امام علی (علیه السلام) (دوست و دوشمن بارهسینده) بويورموشدور:
دوستلارین دا اوچدور، دوشمنلرین ده: دوستلارین سنین اؤز دوستون، دوستونون دوستو و دوشمنینین دوشمنیدیر. دوشمنلرین ایسه سنین اؤز دوشمنین، دوستونون دوشمنی و دوشمنینین دوستودور.
288
وَ قَالَ عليه السلام لِرَجُلٍ رَآهُ يَسْعَى عَلَى عَدُوٍّ لَهُ بِمَا فِيهِ إِضْرَارٌ بِنَفْسِهِ إِنَّمَا أَنْتَ كَالطَّاعِنِ نَفْسَهُ لِيَقْتُلَ رِدْفَهُ
امام علی (علیه السلام) گؤردو کی، بیر کیشی دوشمنینه زیان وورماق اوچون ائله بیر ایشده سعي و تلاش ائدیر کی، اؤزونه زیان وورور. (زیان وورماغین مذمّتینده) بويوردو:
سن ترکینه مینمیش شخصی اؤلدورمک اوچون اؤزونه نیزه باتیران کس کیمیسن.
289
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ وَ أَقَلَّ الِاعْتِبَارَ
امام علی (علیه السلام) (اؤيود-نصیحت قبول ائتمهمک بارهسینده) بويورموشدور:
(روزگار و اؤيود وئرنلردن گؤتورولمهلی) عبرت و اؤيودلر نه قدر ده چوخدور، اؤيود قبول ائتمک ایسه نه قدر ده آز!
290
وَ قَالَ عليه السلام مَنْ بَالَغَ فِي الْخُصُومَةِ أَثِمَ وَ مَنْ قَصَّرَ فِيهَا ظُلِمَ وَ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ مَنْ خَاصَمَ
امام علی (علیه السلام) (دعوا-دالاشین مذمّتینده) بويورموشدور:
چکیشمه و دعوا-دالاش مسیرینده چالیشاراق اصرارلی اولان کس گناه ائدیب. اوندا سهلنکارلیق و تمکینلیلیک گؤسترن ایسه ظلمه معروض قالار. (باشقاسی ایله) دعوا-دالاش ائدن کس (دعوا-دالاش اثناسیندا گناهدان اوزاق اولوب) پرهیزکار اولا بیلمز. (چونکی دعوا-دالاشدا تقوا و پرهیزکارلیغین ضرورتلریندن اولان عدالتلیلیک و حدّی آشماماق چتیندیر.)
291
وَ قَالَ عليه السلام مَا أَهَمَّنِي ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ بَعْدَهُ حَتَّى أُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ (وَ أَسْأَلُ اللَّهَ الْعَافِيَةَ(
امام علی (علیه السلام) (تؤبه ائتمگه هوسلندیرهرک) بويورموشدور:
او گناه کی، اوندان سونرا ایکی رکعت نماز قیلماق و اللهدان اونو (او گناهی) باغیشلاماسینی ایستهمک مقداریندا فرصت تاپدیم (غفلتاً اؤلمهدیم)، منی کدرلندیرمهدی.
292
وَ سُئِلَ عليه السلام كَيْفَ يُحَاسِبُ اللَّهُ الْخَلْقَ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقَالَ عليه السلام كَمَا يَرْزُقُهُمْ عَلَى كَثْرَتِهِمْ فَقِيلَ كَيْفَ يُحَاسِبُهُمْ وَ لَا يَرَوْنَهُ فَقَالَ عليه السلام كَمَا يَرْزُقُهُمْ وَ لَا يَرَوْنَهُ
امام علی علیه السلامدان سوروشورلار کی: الله بو قدر چوخ مخلوقلا (قیامت گونو) نئجه حساب آپاراجاق و سورغو- سؤال ائدهجکدیر؟ او حضرت (اللهین هر شئيه قادر اولماسی بارهسینده بئله) بويوردو:
بو قدر


text:
اوتو فون بیسمارک
اوتو فون بیسمارک (آلمانجا : Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen) آلمان دؤولت خادیمی اولموشدور. معاصیر آلمان دؤولتینین قورولماسیندا گؤردویو ایش لرینه گؤره آلمان تاریخینده واجیب شخصیت لردن ساییلیر.
Mündəricat
اوشاقلیغی[redaktə]
اوتو فون بیسمارک زاده گان نسلیندن اولوب، 1 آپرئل 1815 – جی ایلده ائلبا چایینین وادیسینده یئرلشن شؤنهاوزئن شهرینده کارل ویلهئلم فردیناند فون بیسمارک (1771-1845) و اونون حیات یولداشی لویز ویلهمینئنین (1790-1839) ایکینجی اوغلو کیمی دونیایا گلمیشدیر. اوتو اؤز اوشاقلیق ایللرینین ایلک واختلارینی ورپروممئنده ناوقارد شهرینده کئچیریر.
والیدین لرینین مختلیف سوسیال (اجتماعی) منشاءیه مالیک اولمالاری اوتونون حیاتینین گئدیشینه بؤیوک تاثیر گؤسترمیشدیر. او آتاسیندان مالیک اولدوغو منشاءینه گؤره قورور دویموش ، آناسیندان تکچه ایتی دوشونجه نی یوخ ، هم ده راسیونال لیغی و دانیشیق حساسلیغینی گؤتورموشدور. اونون زادگانلارا خاص اولمایان تحصیل آلا بیلمه سی آناسینین سایه سینده باش وئرمیشدیر. آناسینین راسیونال تربییه سی ، اوتونون سونرادان یازدیغینا گؤره اونا گتیریب چیخارمیشدیر کی ، او ائولرینده اؤزونو هئچ واخت یاخشی حیس ائتمه میشدیر. آنجاق آتاسینی او چوخ سئومیشدیر.
کادئت لر مکتبینه گئتمک عوضینه او ، 6 یاشیندا (1822 – 1827) برلینده کی ، یوکسک وظیفه لی شخص لرین اؤلادلارینین تحصیل آلدیغی بیر "پلامانن" اینترناتینا گئدیر. 1827 – جی ایلده اوتو فریدریه ویلهئلم گیمنازیاسینا کئچیر. 1830-1832 – جی ایللرده برلینده کی هومانیتار گیمنازیایا گئدیر. مکتبده بیسمار دانیشیق قابلیتی ایله فرقله نیردی.
عالی تحصیلی و ایشلمه سی[redaktə]
اورتا مکتبی بیتیردیکدن سونرا 10 مای 1832 – جی ایلده 17 یاشلی بیسمارک گؤتینگن بیلی یوردندا حقوق اوزه تحصیل آلماغا باشلاییر. او تاریخ و ادبیاتلا جیدی ماراقلانسا دا تحصیلینی چوخ ضعیف داوام ائتدیریردی. بو مدت ده اونو ماراقلاندیران یگانه شخص ، مناظیره زامانی بین الخالق دؤولت لر سیستئمینین جیزگسینی چکن تاریخ معلیمی آرنولد لودویق اولموشدور. باشا شخصی مناسیبت قوردوغو آمریکالی دیپلمات لوتروپ موتلئی ایدی. بیسمارک اونونلا حیاتینین سونونا کیمی دوست مناسیبت ده قالمیشدیر.
1833- جو ایلدن بیسمارک اؤز تحصیلینی برلین بیلی یوردوندا داوام ائتدیریر. 1835- جی ایلده او بورادا دؤولت ایمتحانی وئره ره ک تحصیلینی باشا چاتدیریر. او ایلک ایش یئری اولاراق برلین دؤولت محکمه سینده کؤمکچی ایشله ییر. سونرالار او اؤز خواهیشی اساسیندا یوستیس و ایداره چیلیک خیدمتینه کئچیر. لازیم اولان ایمتحانلاری بیسمار اوغورلا باشا وورور. بوندان علاوه بیسمارک آخئنده ده حکومت ائرفئرئنتی کیمی ده چالیشیردی.
بوروکراتیک ایش شرایطی تئزلیک له بیسمارکی تنگه گتیریر. او تئز - تئز ایشدن یاییناراق واختینی کازینولاردا ، ایلنجه مرکزلرینده کئچیریر. بو سبب دن بیسمارک 1838 – جی ایلده کؤنوللو اولاراق 1 ایل حربی خیدمته گئدیر. او گارد باتالیونوندا خیدمت ائدیر. آنجاق آناسینین خسته لی یی اونون خیدمتینی یاریمچیق قویماغا مجبور ائدیر. آناسینین وفاتیندان سونرا ایسه او آرتیق والیدین لریندن قالان تصرفاتا رهبرلیک ائتمیه مجبور اولور. پومئران ایالتینده مسکونلاشان بیسمارک اؤز گلیرینی آرتیرماق اوزه رینده دوشونور و اؤز نظری و پراکتیکی بیلیک لری ایله تئزلیکله قونشولارینین حؤرمتینی قازانیر. او اؤزونو تجربه لی تورپاق صاحیبی کیمی گؤسترمیشدیر.
برلینده تحصیلینی باشا وورموش کیچیک باجیسی مالوینا ایله اوتونون آراسیندا معنوی یاخینلاشما باش وئریر. اونلار بیر-بیرینی گؤزل باشا دوشورلر. اوتو اؤز باجیسینی دوستو آرمینله تانیش ائدیر. اونلار بیر ایلدن سونرا ائوله نیرلر.
اونون حیات استیلی آدولف فون تاددئن-تریئگ لاف اطرافیندا یارادیلمیش دوستلوق دایره سینه داخیل اولدوقدان سونرا دییشیر. بوندان سونرا اونون ایناندیغی شخصی آللاهی اونون حیاتیندا واجیب رول اویناماغا باشلاییر. او سونرالار آدولف تاددئنین واسیطه سیله گله جک حیات یولداشی یوهاننا فون پوتکامئر ایله تانیش اولور. بو نگاهدان اونلارین 3 اوشاغی اولور. ماریا (1848-1926)، هربرت (1849-1904) و ویلهئلم (1852-1901). اونون یولداشی اؤز تله لرینی بیسمارکا اویغونلاشدیریر و اونا آناسیندان آلمادیغی ائموسیونال باغلیلیغی بخش ائدیر. اونلارین بیر-بیرینه یازدیقلاری مکتوبلار XİX عصر مکتوب ادبیاتینین اینجه لریندن ساییلیر.
سیاسی فعالیتی[redaktə]
بو عرفه ده بیسمارکا ایلک دفعه اولاراق یئنی یارادیلمیش پروسیا پارلامئنتینه دئپوتات سئچیلمک ایمکانی وئریرلیر. او بو شانس ایتیرممک اوچون اؤز تویونو موقتی اولاراق تاخیره سالیر و 11 مای 1847 – جی ایلده پارلامئنتینه سئچیله ره ک اورادا اؤز یئرینی توتور. پارلامئنت ایکی حیسسه یه پارچالانمیشدیر. لیبئرال لار و کونسئرواتیولر. لیبئرال لار فریدریه ویلهئلم دن کوستیتوسیا و بؤیوک وطنداش آزادلیغی طلب ائدیردیلر. شاه ایسه تلسمیردی. اونون اوچون برلیندن شرقی پروسیایا دمیر یولونو چکمک اوچون پول لازیمی ایدی. بو مقصدله او 1847 – جی ایلده سککیز ایالتین پارلامئت لریندن ایعبارت اولان بیرلشمیش پارلامئنتی یارادیر.
پارلامئنت ده ائله ایشتراک ائتدییی ایلک گوندن بیسمارک ساکاندال تؤره دیر. او چیخیشی زامانی لیبرال دئپوتاتین 1813-جو ایلده کی محاریبه نین حقوقی دوزگونلویونو اینکار ائتمیه جهد ائدیر. بیر آی سونرا او داها دا سینیرلی تن دا چیخیش لار ائدیر. اؤلکه ده اینقیلاب احوال روحیه سی یئتیشمیه باشلاییر. بو اساسا شهر اهالی سی آراسیندا قیدا محصول لارینا آرتان قیمت له باغلی اولاراق یارانان ناراضیچیلیق لا باغلی ایدی. بو سیاسی شرایط ده نهایت کی ، اوتو ایله نیشانلی سی یوهاننا ائوله نیرلر.
1848 –جی ایل آوروپانی اینقیلاب دالغاسی بورویور – فرانس ، آلمانی یا ، اوتریش ده ایغتیشاش لار باش وئریر. پروسی یادا دا وطن پرور لیبرال لارین تضیقی آلتیندا باش وئرن اینقیلابدا آلمانی یانین بیرلشمه سی ، کونستیتوسی یانین قبول ائدیلمه سی طلب اولونوردو. بیسمارک اولده اینقیلابدان قورخوب ، حتی اوردویا کؤمک ائتمک فیکرینه دوشسه ده سونرالار ساکیت لشیر و گذشت لره گئدن مونارخ دان مایوس اولور.
مالیک اولدوغو رئپوتاسی یایا گؤره بیسمارکین پارلامئنته دوشمک شانسی آز اولور. اوتو عنعنوی اولاراق یونکئرلرین حقوق لاریندان قورخوردو ، آنجاق سونرا او ساکیت لشیر و قبول ائدیر کی ، اینقیلاب گؤرونندن آز رادیکال ایدی. اونا گئرییه کند تصروفاتینا قاییتماق و یئنی کونسئرواتیو قزئت اولان "Kroytssaytung" یازماقدان باشقا چاره قالمیر. بو عرفه ده کونسئرواتیولردن ایعبارت اولان قانادین گوجلنمه سی باش وئریر. بونان منطیقی نتیجه سی کیمی 1848 –جی ایلده چئوریلیش باش وئریر. بو چئوریلیشده بیسمارکین فعالیتینه باخمایاراق مونارخ اونا ناظیر پوستونو وئرمیر.مونارخ تئزلیکله کونستیتوسی یانی قبول ائدیر و ایکی پیله لی پارلامئنت یارادیر. او فوق العاده سرانجاملارلا ایسته نیلن زامان اؤلکه ده سیاسی وضیعتی ایداره ائتمک حقوقونو اؤزونده ساخلاییر.
بیسمارک آشاغی پالاتایا کئچمیه جان آتیر. چتینلیک له ده اولسا اونا سئچکیده قالیب گلمک نسیب اولور. اؤز دئپوتات یئرینی او 26 فئورال 1849-جو ایلده آلیر. آنجاق بیسمارکین آلمانی یانین بیرلشمه سی و فرانکفورت پارلامئنتینه اولان منفی مناسیبتی اونون ایمیجینه پیس تاثیر ائدیر. شاه طرفیندن پارلامئنتین بوراخدیقدان سونرا بیسمارکین یئنی دن سئچیلمه شانسی آزالیر. آنجاق سئچکی سیستئمینده باش وئرن دییشیکلیک لر اونا بو دفعه ده پارلامئنته دوشمیه ایمکان وئریر.
بیر زامان کئچدیک دن سونرا اتریش و پروسی یا آراسیندا یارانان اراضی مناقیشه ایری میقیاس لی محاریبه یه چئوریلمک خطری یارادیر. بورادا ائرفروت طرافیندا باش وئرن قارشی دورمادا پروسیا "اولم موقاویله سینی" ایمضالاییر. بیسمارک بو موقاویله نی دستک لییر، چونکی همین عرفه ده آلمانیانین محاریبه ده غالیب گلمه سی شانسی آشاغی ایدی. شاه بیسمارکی فرانکفورت سئیمینده پروسی یانین تمثیلچی سی تعین ائدیر. او بو وظیفه ده تئزلیکله مشهور سیاست چی کلمئنت مترنیش ایله تانیش اولور.
کریم محاریبه سی زامانی بیسمارک آوستری یانین (اتریش) آلمانی یانی روسی یایا قارشی محاریبه یه جلب ائدیلمه سینه قارشی مقاویمت گؤستریر. او آلمانی یانین بیرلییینین مؤحکمله نمسی و آوستری یا دومینانتینا قارشی مباریزه آپاریر. 4 آپرئل 1857- جی ایلده بیسمارک فرانسا ایله علاقه لر یاراتماق مقصدیله پاریسه یولا دوشور و اورادا اوچونجو ناپلئون لا گؤروشور. آنجاق شاه خسته لنمه سی و آلمانی یانین خاریجی سیاستینده باش وئرن دییشیکلیک اونون پلان لارینی یاریمچیق قویور. او روسی یایا سفیر گؤندریرلیر. 1861 – جی ایلین یانوار آییندا شاه ویلهلم (İV Vilhem) وفات ائدیر و اونون یئرینه کئچن بیرنجی ویلهلم بیسمارکی پاریسه سفیر گؤندریر.
چتین آنلار[redaktə]
بیسمارک پاریس ده چوخ قالمیر. برلینده بو زامان شاه و پارلامئنت آراسیندا نؤوبتی بحران باش وئریر. بو بحرانی آرادان قالدیرماق اوچون بیر چوخ مانع لرله باخمایاراق بیرینجی ویلهلم (İ Vilhelm) بیسمارکی حکومت باشچی سی قویور. او هم ده خاریجی ایشلر ناظری وظیفه سینی اوزه رینه گؤتورور. بو زاماندان اعتباراً بیسمارکین اوزون و چتین کانسلر فعالیتی باشلاییر. اوتو تئزلیکله اؤز کابینئتینی تشکیل ائدیر.کابینت تصدیق ائدیلدیک دن سونرا او آشاغی پالاتادا چیخیش ائدره ک اؤز مشهور فرازاسینی دئییر"دمیر و قان". او بئله قناعته ته گلیر کی ، آلمان تورپاقلاری اوغروندا پروسی یا آوستری یا ایله رقابته گیره بیلر.
1864 - جو ایلده دانمارک ایله چلئزویق و هولشتاین اوغروندا محاریبه باشلاییر. اوزون سورن کسکین مناسیبت لردن سونرا هر ایکی طرفده مؤوجود اولان میللیتچی قوروپلارین تضیقی ایله داها دا پیس لشیر. 1864 - جو ایلین اولینده پروسییا قوشونلاری هوجوما کئچیر و بو تورپاقلاری توتور. تئزلیکله بو اراضی لر پروسی یا و آوستری یا آراسیندا بؤلونور.آنجاق بو مناقیشه نین سونو دئییلدی.
1866 – جی ایلده هر ایکی طرف اوردونو سفربر ائتدیک دن سونرا آلمان لار ایتالیانلارین کؤمکی ایله آوستری یایا هوجوما کئچیر و تئزلیکله شیمالی آلمان تورپاقلارنین بؤیوک حیسسه سینی توتور و آوستری یایا قارشی گئنیش هوجوما حاضیرلاشیر. آوستری یا دورومون پیس اولدوغونو گؤرور و پروسی یا ایله صلح مقاویله سی ایمضالاماق زوروندا قالیر.بئله لیکله هئسسن ، ناسساو ، هاننوفر ، شلئزویق هولشتاین و فرانکفورت پروسی یایا کئچیر.
آوستری یا ایله محاریبه کانسلرین ساغلام لیغینا پیس تصویر ائدیر. بیسمارک مظونیت گؤتورور. آنجاق اونون دینجلمه یه واختی قالمیر. 1867- جی ایلده بیسمارک شیمالی آلمان کونفئدراسی یاسی اوچون کونستیتوسی یا اوزه رینده چالیشیر. کونستیتوسی یا لاندتاقدا قبول ائدیلیر و بئله لیکله شیمالی آلمان کونفئدراسی یاسی یارانیر. ایکی هفته سونرا او کانسلر سئچیلیر. یئنی فورمالاشماقدا اولان آلمان دؤولتی فرانسا و روسی یانی ناراحات ائدیر. روسی یا بو حالا بیر قدر لویال یاناشسا دا فرانسادا باشقا فیکیرلی سیاستچی لرین تاثیری ایله مناسیبت کسکین لشمه یه باشلاییر. محاریبه ایسپانی یا ایله علاقه دار اولاراق اؤز یوکسک پیله سینه چاتیر.
بو محاریبه فرانسیزلار اوچون داغیدیجی اولور. سئدان یاخینلیقداکی مغلوبیتی اونلار بو گونه کیمی ده خاطیرلاییرلار. تئزلیکله فرانسیزلار مغلوب اولورلار. بیسمارک فرانسادان ائلزاس و لوتارینگیانی طلب ائدیر. بو اوچونجو ناپولئون اوچون قبول ائدیلمز ایدی. آلمانلارا پاریسی ضبط ائتمک نصیب اولور. آلمان عسگرلری تن تنه ایله پاریسین کوچه لریندن کئچیرلر. فرانکو-پروسی یا محاریبه سی عرفه سینده آلمانی یادا وطن پرور حیسسه لر دیرچلمه یه باشلاییر. بو حیسسه لر بیسمارکا شیمالی آلمانی یانی داها دا سیخ بیرلشدیرمه یه ایمکان وئریر. او ایکنجی رایشی یارادیر و بیرینجی ویلهلم ایمپراتور آدینی آلیر.
همین آرادا ریخستاقدا مرکزی کاتولیک پارتی یا اولان گوجلو اوپوزیسی یا یارانیر. اونلارا مقاویمت گتیرمک اوچون بیسمارک میللی – لیبرال لار ایله یاخینلاشیر. بیسمارک ایله کاتولیک لر آراسیندا مدنی مباریزه باشلانیر. بو مناقیشه آلمانی یانین واحید لیی ینه ضرر وورور. 1872 – جی ایلده بیسمارک برلینده قورچاکوو ایله بیرلیکده اوچ ایمپراتورنون (آلمان ، اترسش و روسی یا) گؤروش تشکیل ائدیر. اونلار بیرلیکده اینقیلابا قارشی مباریزه آپارماق حاققیندا راضی لیغا گلیرلر. بوندان سونرا بیسمارکین آلمانی یانین فرانساداکی سفیری آرنیمله مناقیشه سی باشلانیر. نتیجه ده آرنیم سندلرده بوراخدیغی سهولره گؤره حبس اولونور. بوتون بو داخیلی چکیشمه لر کانسلرین ساغلاملیغینا ضرر وورور. 1879 – جو ایلده فرانکو – آلمان مناسیبتی یئنی دن پیسله شیر. روسی یا اؤز نپوبسینده آلمانی یادان یئنی محاریبه نین باشلانماماسینی طلب ائدیر. نتیجه ده روسی یا ایله آلمانی یا آراسیندا دا گرگینلیک یارانیر. بیسمارک چوخ چتین وضعیت ده قالیر ، بین الخالق صحنه ده تکله نمک خطری یارانیر. او حتی اؤز وظیفه سیندن ایستعفا وئریر، آنجاق ایمپراتور بو عریضه نی قبو ائتمیر و کانسلری 5 آیلیق مضونیته گؤندریر.
خارجی تهلوکه (خطر) ایله برابر داخیلده ده صنایع رایون لاریندا یارانان سوسیالیست حرکتی قورخولو ایدی. اونلارلا مباریزه اوچون بیسمارک یئنی قاداغانلیق قانونی قبول ائدیر. آنجاق اونو مرکز و مترقی لیبرال قانادا عاید اولانلار اینکار ائدیرلر. بیسمار همیشه "قیرمیزی تهلوکه دن" دانیشیر. آلمانی یا اوچون بئله چتین آنادا برلینده روس – تورک محاریبه سینین نتیجه لرینی آراشدیرماق اوچون آپاریجی دؤولت لرین "برلین کنگره سی"اؤز ایشی نه باشلاییر. کنگرس گوزله نیلمه دن ائفکتیو آلینیر، بورادا دا بیسمارک دایمی بو دؤولت لرین نماینده لری آراسیندا تک به تک دانیشیقلار آپارمالی اولور. کنگرس دن سونرا آلمانی یادا ریخستاقدا سئچکیلر باش وئریر (1879). بو سئچکیلرده کونسرواتیولر و مرکزچی لیبرال لار و سوسیالیست لر چوخ سس توپلاییرلار. بیسمارک بو پارلامئنت ده سوسیالسیت لرین علیه ینه اولان قانون لایحه سینی کئچیریر. دیگر یئنی لیک اؤلکه ده حکم سورن ایقتیصادی بحرانی آرادان قالدیرماق اوچون ایقتیصادی رئفورم کئچیرلیر. بو رئفورملارلا کانسلر میللیتچی لیبرال لاری مغلوب ائدره ک مرکزچی لری اؤز طرفینه چکمیه نایل اولور. بونونلا او اؤز مدنیت مباریزه سینی داوام ائتدیمک ایمکانی قازانمیش اولور.
فرانسانین و روسی یانین یاخین لاشماسیندان قورخان بیسمارک یئنی دن اوچ ایمپراتورون گؤروشونو تشکیل ائدیر. بونا باخمایاراق آلمانی یا و روسی یا آراسینداکی مناسیبت گرگین اولاراق قالیر. نتیجه ده پاریس ایله سانکت پتربورگ آراسیندا علاقه لر داها دا گوجله نیر. روسی یا و فرانسانین بیرلیکده آلمانی یایا قارشی چیخاجاغیندان احتیاط لانان آلمانی یا 1882 – جی ایلده ، اؤز متفیق لری اولان اتریش و ایتالیا ایله "اوچ لرایتیفاقی" آدلی مقاویله نی ایمضالاییر.
سون ایللری[redaktə]
1881- جی ایلدکی سئچکی دئمک اولار کی ، بیسمارک اوچون اوغورسوز اولموشدور. کونسئرواتیولر و لیبرال لار پارلامئنت ده "مرکزچی لره" اودوزموشدولار. اوپوزیسی یادا اولان پارتی یالارین بیرلشیب حربی بودجه نین آزالدیلماسینا طرف چیخمالاری وضیعتی داها دا کسکینلشدیریر. نؤوبتی دفعه بیسمارکین وظیفه دن گئتمه سی تهلوکه سی یارانیر. فاصیله سیز ایش و استرس اونون ساغلاملیغینا پیس تاثیر ائدیر. او حددن چوخ کؤکه لیر. بیسمارک حکیمی دوکتور شوینگرین معالیجه سی نتیجه سینده او تئزلیکله عادی ایش رژیمینه قاییدا بیلیر. بیسمارک یئنی گوجله ایشه باشلاییر.
بو دفعه اونون دیقت مرکزینده موستملکه سیاستی دورور. 1884 – جی ایلده آلمانی یا آفریقادا بؤیوک تورپاق اله کئچیریر. بو سیاست آلمانی یانی فرانسا ایله یاخینلاشدیریر. آنجاق اینگیلتره ایله مناسیبت لر گرگینلشیر. بیسمارک موستملکه ایشینه اوغلو گئربرتی جلب ائدیر. او اینگیلتره ایله مناسیبت لری تنظیم لمک له مشغول اولور.
1887 – جی ایلده بیسمارکا رئیخستاقدا بیر چوخ دئپوتات لاری اؤز طرفینه چکه ره ک چوخلوق یاراتماق نصیب اولور. بو عرفه ده فرانسا ایله گئدن محاریبه عرفه سینده سئچیجی لر کانسلرین اطرافیندا جمع لشیرلر. بو اونا رئیخستاقدا 7 ایللیک خیدمت حاققیندا قانونو کئچیرمه یه ایمکان وئریر. خاریجی سیاست ده بیسمارک اؤزونون ان بؤیوک سهوینی ائدیر. روسی یا علیه ینه چیخاراق او فرانسا – روس بیرلیینین یارانماسینا اینانمیردی. بونا باخمایاراق او روسی یا ایله مخفی موقاویله باغلاییر ، آنجاق بو موقاویله 1890 – جی ایله قدر قووه ده ایدی.
1888 – جی ایلین اولینده ایمپراتور بیرنجی ویلهلم وفات ائدیر. یئنی ایمپراتور سرطان (خرچنگ) خسته لیی یندن عذاب چکن اوچونجو فریدریش اولور. بیر نئچه آیدان سونرا او دا وفات ائدیر. ایمپراتور تاختینی کانسلرله سویوق مناسیبت ده اولان ایکینجی ویلهلمتوتور. یئنی ایمپراتور آکتیو اولاراق سیاست له مشغول اولماغا باشلاییر. بیسمارک ایکینیجی پلانا کئچیر. اونلار آراسیندا بؤیوک مناقیشه آنتی سوسیالیست قانونون قبولوندا باش وئریر. بو کونفلیک نتیجه سینده بیسمارک 20 مارت 1890 – جی ایلده اؤز وظیفه سیندن ایستئفا وئریر.
عمرونون قالان حیسسه سینی بیسمارک هامبورگ یاخینلیغیندا فریدیریش سروهه آدلی مالیکانه سینده کئچیریر. 1884 – جو ایلده اونون حیات یولداشی یوهاننا وفات ائدیر. عمرونون سون گونلرینده بیسمارک روس – فرانسا موتفیق لییی و اینگیلتره ایله یارانان گرگین مناسیبت له باغلی اولاراق آوروپانین گلجه یینی پیس قیمت لندیریردی. اونا ائوینده بیر نئچه دفعه ایکینجی ویلهلم باش چکیر.
1898 – جی ایلده کئچمیش کانسلرین صحتی کسکین لشیر و 30 اییول دا او اؤز ائوینده وفات ائدیر.
خارجی کئچیدلر –(لینک لر)[redaktə]
Bu məqalənin azərbaycan dili əlifbasının latın qrafikası ilə qarşılığı vardır. Bax: Otto fon Bismark


text:
حسینه یئرله ر آغلار گؤیله ر آغلار
بتول و مصطفی پیغمبر آغلار
حسینون نوحه سین دلریش یازاندا
موسلمان سهلدیر که کافر آغلار
کور اولموش گؤزله رین قان دوتدو شومرون
کی گؤرسون اؤز الینده خنجر آغلار
حسینون کؤینه گی زهرا الینده
چکر قئیحا قیامت ، محشر آغلار
آتاندا حرمله ، اوخ کربلاده
گؤرئیدین دوشمن آغلار ، لشگر آغلار
قوجاغیندا ، گؤرئیدین ام لیلا
آلیب نعش علی اکبر آغلار
رباب ، نیسگیل دؤشونده سود گؤره نده
علی اصغری یاد ائیله ر آغلار
باشیندا کاکل اکبر هواسی
یئل آغلار ، سنبل آغلار ، عنبر آغلار
یازاندا آل طاها نوحه سین من
قلم گؤردوم سیزیلدار ، دفتر آغلار
علی ، شق القمر ، محراب تیلیت قان
قولاق وئر ، مسجید اوخشار منبر آغلار
علیده ن شهریار ، سن بیر اشاره
قوجاقلار قبری ، مالک اشتر آغلار
نوع مطلب :
عکس،
برچسب ها :
شعر ترکی محرم، شعر ترکی شهریار در مورد محرم،
لینک های مرتبط :


text:
دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین
گوزل آذربایجانی موزیک لری دانلود ائدین
Azərbaycan mp3′ləri danlod edin
آهنگ های اصیل آذربایجانی دانلود
Üzeyir Hacıbeyov “Koroğlu” (Opera) Overture کوراوغلو اوپراسی
Üzeyir Hajibeyov “Koroglu” (Opera) Dance from the third act کوراوغلی
Üzeyir Hajibeyov “Sensiz” (Romans) اوزییر حاجی بیف سنسیز
Muslim Magomayev “Nargiz” (Opera) Nargiz aria نرگیز اوپرا
Polad Bulbuloglu Gel ey seher پولاد بولبول گل ای سحر
Değirmen grubu – Sarı Gelin; دییرمان گروپو ساری گلین
Değirmen grubu – Azerbaycan; دیرمان آذربایجان
Değirmen grubu – Gara Gile;دییرمان قاراگیله
Değirmen grubu – Ag Chichek دییرمان آغ چیچک
Değirmen grubu – Cücelerim; جوجه لریم
Gedir Rustamov- Sona Bülbüller; سونا بولبوللر
Arif Babayev – Yar Bize Gonag Gelecek; یار بیزه قوناق گله جک عاریف بابایئو
Sexavet Memmedov – Azerbaycan Maralı; آذربایجان مارالی
Garabag Shikestesi قاراباغ شیکسته سی
Filed under: آذربایجانی موزیک لر Azərbaycan müzikləri Etiketlənmiş: | Azerbaycan marali mp3,Azərbaycan maralı mp3,Azərbaycan mp3,ağ çiçək mp3,cücələrim mp3,gəl ey səhər mp3,koroğlu mp3,qarabağ,qarabağ şikəstəsi mp3,qaragilə,sari gelin mp3,sarı gəlin mp3,sənsiz mp3,قارا گیله,قاراقیلم,قاراگیلم,قاراگیله,قاراباغ,قره باغ,موزیک آذری,موزیک آذربایجان,موزیک آذربایجانی,موسیقی کور اوغلی,موسیقی سنتی آذربایجان,ماهنی ساری گلین,نرگیز,نرگیس,یار بیزه قوناق گله جک,کور اوغلو,کوراوغو آهنگی,گاراگیله,yar bizə qonaq gələcək mp3,آق چیچک,آذربایجان ماهنیلاری,آذربایجان مارالی,آذربایجان ترانه سی,آغ چیچک,ترانه های آذری,ترانه جوجه لریم,دانلود موزیک کوراوغلی,دانلود موسیقی جوجه لریم,دانلود آهنگ قاراگیله,دانلود آهنگ های اصیل آذری,دانلود آهنگ یار بیزه قوناق گله جک,دانلود آهنگ آذربایجان,دانلود آهنگ آذربایجان مارلی,دانلود آهنگ جوجه لریم,دانلود آهنگ ساری گلین,دانلود ترانه آذربایجان,داونلود,سنسیز آهنگی,ساری گلین,ساری گلین موزیک,ساری گلین ماهنیسی


text:
گورسن من نییه یا رب بئله نالان اولدوم ؟
غلط ائتدیم کی سنه واله حیران اولدوم ؟
اودا یاخدین منی بیچاره نی پروانه کیمی
آجیغین گدی مگر عاشیق انسان اولدوم ؟
سود و سرمایه می مجموع الیمدن آلدین
نییه کیم زاهد اولوب مسجده دربان اولدوم !
شیخ صنان کیمی من بوینوما سالدیم زنار
ایندی گل گور کی کلیسالارا رهبان اولدوم
ائتدیم اول دیلبر ترسایا بوگون بیر سجده
ایندی بیلدیم کی یقین منده مسلمان اولدوم
شکر الللاه کی من کوفروده بولدوم ایمان
کئچن ایامه نه حاصیل کی پشیمان اولدوم
گل نباتی، دولانیم باشینا، به! به! نه گوزل
جان وئریب یاره، وفا راهینا قوربان اولدوم


text:
گوندو گلیر گئچیر عؤموردن. عؤمورو ییغیب ساخلاماق اولمور. هر نه قدر ده قاباغین آلسان، بیر یئرلردن آخیب گئدیر. بو دورومدا، عؤمورو یاشایانلارین اللریندن گلن، اونو یاخشی یاشاماق اولور. دؤنوب دالیمیزا باخساق، نئجه یاشادیغیمیزی هر کسدن یاخشی گؤرَریک.
بو ایل، سئچگیلرین هاواسیندا باشلاندی. سئچگیلرین سونوجونو چوخ آزلاری، اؤنجهدن دئیه بیلردیلر. سئچگیلر اؤزو ایله یئنی بیر دورومو یاراتدی. اؤزللیکله دیل حاققیندا بیر سیرا سؤزلر وئریلدی. او سؤزلره دایاناراق، دیل حاققیندا فرقلی گؤروشلر اورتایا چیخدی. باشلانیشدا، هر کس بیر ایشلر گؤره بیلهجکلرینه اینانیب، او حاقدا دانیشماغا باشلادی.
بیلمیرم، کیملر نه ایش گؤردولر، آنجاق گئتدیکجه بو ایشین نه قدر چتین اولدوغونو هر کس باشا دوشدو!. یاخشی باخدیغیمیزدا؛ بو حاقدا، ایلک آتدیملار بئله آتیلمامیش گؤرونورلر. دیللره گؤره باخیشلار هله تام امنیتی-پولیتکال بیر باخیش دیر. بو باخیشلارین دَییشیلیب، توپلومسال(اجتماعی) ایله کولتورل(فرهنگی) باخیشا چئوریلمهسی، آرادا اولان بیر چوخ چتینلیکلری قالدیرا بیلر.
دوولت دیللردن دانیشسا دا، دیللرین قوروماق سیمگهسی اولان، "دونیالیق آنا دیلی گونو" موناسیبهتینه دوولت طرفیندن هئچ بیر قورولتای قورولمادی . اونون یئرینه، دیلسئورلرین قوردوغو ییغینجاقلارا امنیتی یاناشیلدی. آرالاری آزالماقدا اولان فرقلی گؤروشلرین آرالاری یئنیدن چوخالماغا باشلادی!
اومود اینسان اوچون دیر. اومودوم وار گلن ایل، دیل اوچون آتیلان آتدیملار بیر-بیرینه یاخینلاشا. دیل، پولیتیکال دورومدان چیخیب، سوسیال- کولتورل دوروما بیر آتدیم یاخینلاشا بیله.
بایرام، بوتون ایل بایرامی توتان اینسانلارا قوتلو اولسون. گلن گونلریمیز خئییرلی اولسون. گؤزوموز یوللاردا قالماسین، سئودییمیز اینسانلارین هامیسی یانیمیزدا اولماق آرزیسیلا، سئوگیلی یولداشلار بایرامینیز موبارک اولسون.


text:
رضی
کونلومون افغانینی یاریم گورر،گورمزله نر
بو پریشان حالی دلداریم گؤرر، گؤرمزلهنر
دفتره سیغماز جفای دلستانین اؤیکوسو
دردیمی اول یار بیعاریم گؤرر، گؤرمزلهنر
عشق اودو دوشسه یاخار هم جانی هم جانانی دا
شعلهی رقصانی افکاریم گؤرر، گؤرمزلهنر
ایستهسه امساک ائده، آشفتهلیک طوفانلارین
دالقا-دالقا نفس بیداریم گؤرر ، گؤرمزلهنر
هجرانین سارسیتماسین، هم ده رقیبین فتنهسین
آشکارا چشم خونباریم گؤرر، گؤرمزلهنر
کعبهدن، بتخانهدن، هاردانمی گزسین چارهسین
عجزینی اول درد-ی ناچاریم گؤرر، گؤرمزلهنر
عهد و پیمان اوغرونا گؤز قیرپمادان جاندان کئچن
یار بدپیمانی ایلقاریم گؤرر، گؤرمزلهنر
دؤورانین ظالملییین، مظلوما بدکردارلیغین
حزن و اندوه ایچره کرداریم گؤرر، گؤرمزلهنر
گونتایین شعرینده سؤز اسرکلییین هئچ قوشقوسوز
جان ائوینده جانِ اشعاریم گؤرر، گؤرمزلهنر
متحیر
آی منیم جانیم نه دن یاریم سئور،سئو مز له نر
جان دئیه رکن لئیلی یه داریم سئور،سئومز له نر
غونچه میز بیر گون فلک باغیندا سویلر مجنونا
سانما الده ن گئتدی دلداریم سئور،سئومز له نر
هانسی شیرین دیرکی فرهادین یونوب داغلار کیمی؟
عشقی نالان آختاران زاریم سئور، سئومز له نر
اولسا مقصودینده دوز عاشیق یورولماز دهریده
عرشه لاییق اوددا غمخواریم سئور، سئومز له نر
ال گوتور مز سئوگیسیندن قان اودارکن جان سوزر
اود سوزون چوللرده پرگاریم سئور، سئومز له نر
یوخ دئمز دیوانه یه وار نوقطه سیندن قانلیسی
برگی عیشی دیلده گولزاریم سئور ،سئومزله نر
فیضی صوحبتدن یورولماز سوسنیم آخ وای نه دی؟
گوشه ی وحدتده بیداریم سئور ، سئومز له نر
جان قوشوندان متحیر لرکئچه ر کیمدیر پاخیل؟
دیده سیندن اوپمه میش یاریم سئور، سئومز له نر


text:
علی محمد خلفی زنگیر
گئرمی شهری
تاپماجالار (تاپ- تاپباجهلر)
آزربایجانین آیری بؤلگهلری کیمی، تاپماجالار موغانین
شیفاهی خالق ادبیاتینین بیر پارچاسی ساییلیر. پاییزین اوزون گئجهلرینده، قوجا
بابانین ناغیللاری بیتیب، حیات باغچاسینین نازلی و سئویملی گوللری قوجا آنانین
نازلاما و لایلاسی ایله یوخویا گئدن چاغلار، قیشین سویوق گئجهلرینده، سازاغین
اؤز ایستهدیگی غملی هاوالارینی چالان چاغلار، آتا بابالاریمیزین حئکمتلی و
درین آنلاملی سؤزلری ایله یاناشی تاپماجالار دا دئییلیر؛
-حاجیلر
حاجه گئدر، عهد ائلر گئجه گئدر، بی یومورتدانون ایچینده، اللیمین جوجه گئدر.
-گلئیدیم
بَتدن، های ویردی کتدن، اوووردی سومویدن، ساققالی اَتدن.
-دایهنیبدو
دایاغسیز، بویهنیبدو بویاغسیز.
بعضاً بیر شئعیر کیمی، بعضاً ده بیر تیکه سؤزله تاپماجا
سوروشولور. اما نه ایسه، آتالارین درین و آنلاملی باخیشلاری، زنگین و حئکمتله
دولو دوشونجهلری، سوروشولان تاپماجالاردا اؤزونو گؤستهرهرک اونونلا داشینیر.
تاپماجادا بیر نوع سیر اولور. اونو دوشونن اوشاق چوخ زکالی
و هوشلو گؤرونور. آتا-آنا بئله اوشاقلارین بویون اوخشاماقلا اونو، حیات و
یاشامین دا سیرلارینی جلد باخیشلا دوشونمهگه یؤنَلدیر. بیرده تاپماجا دا گیزلهنن
سؤزون اؤزللیکلری دیله گلدیگی اوچون ائشیدن شخص بیر سیرا معلومات اؤیرنمیش اولور.
"
تاپماجالار موختلیف اشیا، حادثه و مفهوم حاقیندا یارانیر، بونلارین بیر ایکی علامتی
دولایی یوللا سؤیلهنیلیر. باشقا جهتلری ایسه گیزلی ساخلانیلیر و مخاطبدن اونون
جاوابی ایستهنیلیر.
تاپماجالارین منشأیی اینسانلارین آنیمیستیک(هر شئیی جانلی
سانماق) دونیا گؤروشونه قاییدیر. بئله کی، قدیم اینسانلار بوتون طبیعی قوهلری
جانلی بیلمیشلر و اونا گؤره ده قورخارمیشلار بعضی شئیلرین آدین آپارینجا بوتون
حیوانلار و طبیعی قوهلر اونو ائشیدسین و بیلسین. اونا گؤره شئیلرین آدینی
دولایی صورتده و رمز کیمی چکمیشلر.
بیزیم یئرلرده ایندی ده قوردا "کافیر" و جینلره
و آل آروادینا "الله نهلت ائلمیش" دئییرلر. اینانیرلار بونلارین آدلاری
چکیلسه، زیانلیق تؤرهدرلر.
بوگون تاپماجالار داها چوخ اَیلنجه اولاراق ایشلهنیر.
بیرده اوشاقلاری و جاوانلاری دوشونمگه وادار ائدیر. اونلارین بیلیگینی، زکاسینی،
تجروبهسینی یوخلاییر." (تورک خلق ادبیاتی/لیرزا سررافی)
"تاپماجا
یادداشین هر بیر فرد طرفیندن منیمسهدیلمهسینین و باشلیجاسی، بو منیمسهنیلمه
اوزهرینده نظارتین حیاتا کئچیریلمهسینین ان اوغورلو اصولو ایدی. تاپماجانین
فونکسیونال (بیر شئیین قورولوشوندان دئییل فعالیتیندن آسیلی اولان) ماهیتی ده
محض بو اصولا ائحتیوا اولونور. بئله کی، ائتنوسون کوللئکتیو بیرلیگی کوللئکتیوین
گلهجک عضولرینه تاپماجا واسطهسیله هم اؤتورولور، هم ده بو اؤتورولمه اوزهرینده
نظارت ائدیلیردی. تاپماجالاردا کوسمولوژی چاغین ائتنوسونون احاته ائتمهدیگی
دونیا ساحهسی قالمیر."(1. س29)
گؤرونور کی، تاپماجا دا فولکلورون باشقا عنصرلاری کیمی
منسوب اولدوغو میللتین اؤزللیکلرینی اؤز ایچینده داشیماقدادیر. اونا گؤره
موغاندا اولان تاپماجالاری توپلاماقلا بو ماهیتین قورونوب ساخلانیلماسی لازیم
گؤرونور.
گئرمی و اطرافدا ایشلهنن تاپماجالاردان بیر نئچه نمونه:
-آغاج
باشینده داری قوییسی: اینجیل ()
-آغاجه
چیخدیم آدامنان، بی نلبکی بادامنان، نه دیلی وار نه آغزی، سؤز دانیشئی آدامنان:
کیتاب ()
-آغامون
بی دونی وار قاتداماغ اولماز. ایچی دولو اشرفیدو، جوتدهمگ اولماز: گؤی ()
-آغزین
آچر، زهر ساچر، اونی گؤرن گئری قاچر: ...؟ ()
-آهانی
آی آهانی، گزر جومله جاهانی، درهلرده اؤلدوردوم، نه اَتی وار نه قانی: کولَگ ()
-آخشم
باخدیم چوخئیدی، سحر باخدیم یوخئیدی: اولدوز ()
-آخشم
اولار، اؤلو قیچین اوزادار: کیلیت ()
-آققوشوم
جیغ-جیغ ائیلر، یئری پالچیغلیغ ائیلر، حسن بگیم گلنده، حوسئن بگ آجیغ ائیلر:
گرموج-مئه ()
-آققوشوم
هاردان گلئیسن- قان مملکتیننن، قانون نیه یوخدو- آللهون حئکمتیننن: سوت ()
-آلچاغ
دامنان قار یاغار: اون الگی ()
-آلچاغ
تپه، چیچی سپه: الگ ()
-آلتی
چپر، اوستی چپر، ایچینده آت چاپیلار: گؤز ()
-آلتی
داشدو داش دؤگو، اوستی داشدو داش دؤگو، مال-قویین کیمی اوتدار، اولارا یولداش
دؤگو: باغا ()
-آلتی
قویین اوستی کئچی، باشی فیندیخ قویروغی قیچی: قررنقوج ()
-آلتی
سودو، اوستی اوت: قلیَن ()
-آشاغا
گلئی ایشی وار، یوخاری گئدئی یوکی وار: قاشوغ ()
-آتدان
بؤیوگ، ایتدن بالاجه: یهر ()
-آتدیم
آتانا، دَیدی کوتانا، دریادا بالیغ، چؤلده جئیرانا: ایلدیریم ()
-آی
آتدار-آتدار، میغاندا اوتدار، واختی گلنده، ساغریسی (بئلی-اومباسی) چاتدار: پامبوغ
()
-آی
گلئی آدامینن، بی خونچه بادامینن، نه دیلی وار نه آغزی، دانیشئی آدامینن: کیتاب ()
-آی
آغالار من بو ایشه مهتهلم، آرونون تک-تهده بالی نهدندو؟ آغاجی یوخ یارپاغی یوخ
سویی یوخ، یارون قوینیندهکی ناری نهدندو؟ ...؟ ()
-آیی
آی آلتدا گؤردوم، آیی چای آلتدا گؤردوم، ایگیرمی دؤرد اولدوزی، دمیر یای آلتدا
گؤردوم: آت نالی و میخلاری ()
-بابام
گیله دولای-دولای یول گئدئی: آشوغ ساپی ()
-بابام
مینیب بوز-بوزی، بی اللهی بی اؤزی، بیر بیرنی وار قیرگگؤزی: چاروغ ()
-باغدا
تاپبیلدار، سودا شاپبیلدار: بالتا، بالیغ ()
-بالاجه
کیشی چپر چکئی: بیز ()
-بالاجه
قویی دامبیلدار سویی: قلیَن ()
-بالالارین ییغیب باشینه سیزیلدار: سیماور ()
-بالدان
شیرین، بالتادان آغیر: یوخو ()
-باشی
کلم باغلار، ایچی ورم باغلار: سیماور ()
-بیردان
باخدیم دوزدو، سانادیم قیرخ یوزدو، اوغلی پادشاهلیغ ائلئی، ننهسی هله قیزدو: نار
()
-بیردان
ویردیم قیلینجی، فلَیده اوینَر اوجی: ایلدیریم ()
-بی
آغاجیم وار 12 خولی وار، هر خولینون 30 یارپاغی وار، هر یارپاغون بی اوزی آغدو، بی
اوزی قره: ایل-آی-گون ()
-بی
بئلهجه میسیری، بَیلر اونون اسیری: قیزیل ()
-بی
بئلهجه میت داشی، یاندیردی داغی-داشی: گولله ()
-بی
دامیم وار آغیز دولو یارماچا: آغیز-دیش ()
-بی
دامیم وار بی دسته اوت توتماز، قیرخ باش مال توتار: قاریشخا یواسی ()
-بی
دامیم وار تک دیرگ اوسته: گؤبهلگ ()
-بی
ائویم وار، نه گؤتی وار نه باشی: یومورتدا ()
-بی
اَیغی وار اوچ گؤزی: راهنما چیراغی ()
-بی
قوشوم وار آلاجه، اوچر قونار آغاجه، اؤزینه بی ائو تیکر، نه قاپو قویر نه باجه:
پیله قوردی ()
-بی
تاباخ آلما، سحره قالما: اولدوز ()
-بی
تندوروم وار، ایکی چؤرَیلو: قوز ()
-بی
تندوروم وار قیفیلدار، اونی آچَنده دونیا بوتون خبردار: اوروژدوغ ()
-بیرجه
قاریش بویی وار، دام دولوسی تویی وار: قوللوخچه (قوللوخچه: بالاجا چیراق اولارمیش
یاغ یوخسا قارا نئفت تؤکوب یاندیرارمیشلار. فارسجا پیهسوز دئییلیر.) ()
-بیری
دئی گه گئدگ، بیری دئی نه گئدگ، بیری ده باشین بیللئی: سو-قوم-لیغ ()
-بیزدن
بی ماما چیخدی، ال قویدی داما چیخدی: پیشیگ ()
-بوستاندا
وار بی آرواد، پالتار گئییب قات به قات: کلم ()
-بو
گوننری آدینهدو، آدینهنون آدی نهدو، اؤزی سوموی یئی، سومویسوز آدی نهدو:
تورپاغ ()
-بو
گوننری شنبهدو، گؤولومه دوشن نهدو، هم اودسوز هم اوجاغسیز، کؤلگهده بیشن نهدو:
بال ()
-بوخاری
آی بوخاری، توسدینی چکر یوخاری، بئش آغساققال اوتوروب، بیر-بیریننن یوخاری: بارماغ
()
-بوینوزی
وار مارال دؤیو، قانادی وار قوش دؤیو: چَوورتگه()
-چاتو
سو ایچر، دانا کؤپر: بورانی ()
-چایخانادا
ایشدر، هردم بی قندی دیشدر: قندقیران()
-چئشمهلر
آی چئشمهلر، هامی اونی ائشمهلر، یئددی آغلار سکگیز گولر، اوچ سیزیلدار بئش ملر:
ناماز ()
-چپره
دوشر، چیققیلداماز: گون ()
-چیخدیم
دیکه، دوشدوم کوپه: چهمه ()
-چیل
تؤیوغ، چیللمه تؤیوغ، کسرم قانی یوخ: هانا-خلچه ()
-چؤوور
بَرو باسیم ایچهرو: باشماغ ()
-داش
دیبینده بیتمیشدر، نه آغزی وار نه دیشی، لاپدان اَلیمی دیشدر: جیگیرتگان ()
-داغدا
دلومان، سودا سولئیمان، یاتیب گَوشَر، دوزسوز بیشر: جاناوار-بالیق-قویین-حالوا ()
-داغدان
آشر، دامنان آشمز: یول ()
-داغدان
گلئی ائشینه-ائشینه، پوخی ددؤن دیشینه-دیشینه: بال آروسی ()
-داغدان
گلئی داغ کیمی، قوللاری بوداغ کیمی، اگیلدی سو ایچمهگه، آنقیردی ائششگ کیمی:
توفنگ ()
-داغدان
گلئی هوزی کیمی، دییرمانون توزی کیمی: کولگ ()
-داغدان
گلئی قاچه-قاچه، قیرمیزی تومان پامبوغ پاچه: اییده ()
...
قایناق: شخص آدلاری اولدوغو اوچون یازیلمیر.
عزیز و حؤرمتلی یوردداشلار فولکلور نمونهلری فرهنگین ان اؤنملی عنصرلاریندان ساییلیر. فرهنگیمیزین قورونماسینا یاردیم ائتمک ایستهییرسینیزسه بیلدیینیز نمونهلری بیزه گؤندرین.


text:
قوجا داغلارین اوجا زیروه سینده باخیر ووقاریله بیر قالا
ائله بیل كی، یئر اوره گین یاریب چیخاریر نهنگ اوجا بیر قایا
قایانین باشیندا طبق كیمی قالانی قویوب آپاریر آیا
دئیه سن به یا كی، خطر گوروب آلیشان آنا
گویه قالدیریر بالاسین، قویوب ایكی اووجونا
سورونوب قالانین توپوغون اوپور كوله گیله رقص ائله ین دومان
بولودون امیر مه مه سین شیرینجه یاتیر قالا
سینه سین ده گاه یاراراق اونون اوجالیب، بو دور
گونشین قیزیل ایشیغین اودور
گئجه اولدوزون قوجا سیرداشی
آی اونون همیشه كی، یولداشی
او گورر بیرینجی آلاولار اولكه سینه سحر سوكولنده دان
ساوالان ساغیندا فلكلره اوزادیر باشین
باخیب آختاریر قوجامان سهندینی، اولمه ین قوشا قارداشین!
اوجا داغلارین قوجا زیروه سینده باخیر ووقاریله بیر قالا
مئشه لر اوپور آیاغین اونون
كولك اوخشاییر یاناغین اونون
سایا بیلمز سن بولاغین اونون
اولا بیلمه میش هله داشلاری یووا قارتالا!
دوشه رك و سویكه نرك قیلینج كیمی ساللارا
دورورام، گئدیب كئچیرم داغین، چاتیرام یالا
نئچه زیروه لر، نئچه سیلدیریم، نئچه اورمانین
قایاسین، دوزون، كئچیدین، بویوك مزاریستانین
كئچه رك یاواش گئدیرم، گئدینجه هر بیر آن اوجالیر قالا
دونه رك باخاندا بیر آنلیغا كئچیلن یولا
قارالیر گوزوم...
دایانیب اونومده بو دور قالا
اوتوروب او داغ یئكه لیكده شیش قایادان سالا
ستمین اسیرگه مه میش اونا قوجا روزگار
بوراخیب، اوتوب كئچن عصرلر اونو یادگار
بو آلاولار اولكه سینین دوشوندن امنلره
داغیلیب سادا، اله نیر گئنه ظلمت، ووقار
باخیری، سوسور سادا، داغلارا و چمنلره
ائله بیل باخیر زامانین گوزو...
باش اییب ووقارینا توپراغین اوپه رك اونون
دئدیم: ای قالا!
دئه نه دیر آدین؟
ازلینده كیم اولوب اوستادین؟
نئچه موحتشم ساریلیب باشان دومان، ای قالا!
سنی قوینونا بو دیار آلیب آنا مثلی مهربان، ای قالا!
سوكولوب دیوارین، توكولوب داشین
اوره گین یقین دولودور، بوجور چاتیلیب قاشین!
كئچیب عصرلر، دئه نه لر چكیبدی سنین باشین؟
كیم اولوب ازلده كی یولداشین
و سیلاحداشین؟
سوكولوب دیوارین، توكولوب داشین...
گئنه یاز گلنده همیشه لاله دی سیر داشین
گورونور ووروب سنه ضربه لر
كئچن عصرلر و قرینه لر...
گئنه توكجه سارسیماییب ولی ووقارین سنین
و چكیبدی قامچیلارین زامان كوره گن قالا
و چكیبدی داغ اوره گن قالا
و ووروبدو زنجیری ایگیت بیله گن قالا
كی، بوغوب سسین، قویا سون بویوك دیله گن قالا...
گئنه لاله لر
یاز اولونجا قالدیراراق سینه نده پیاله لر
دئییری كی، قاینایان آل قانین هله دونمامیش
دایانیب اونومده بو دور قالا
اوتوروب او داغ یئكه لیكده شیش قایادان سالا
ستمین اسیرگه مه میش اونا قوجا روزگار
بوراخیب، اوتوب كئچن عصرلر اونو یادگار
بو آلاولار اولكه سینین دوشوندن امنلره
داغیلیب سادا، اله نیر گئنه ظلمت، ووقار
باخیری، سوسور سادا، داغلارا و چمنلره
ائله بیل باخیر زامانین گوزو...
باش اییب ووقارینا توپراغین اوپه رك اونون
دئدیم: ای قالا!
دئه نه دیر آدین؟
ازلینده كیم اولوب اوستادین؟
نئچه موحتشم ساریلیب باشان دومان، ای قالا!
سنی قوینونا بو دیار آلیب آنا مثلی مهربان، ای قالا!
سوكولوب دیوارین، توكولوب داشین
اوره گین یقین دولودور، بوجور چاتیلیب قاشین!
كئچیب عصرلر، دئه نه لر چكیبدی سنین باشین؟
كیم اولوب ازلده كی یولداشین
و سیلاحداشین؟
سوكولوب دیوارین، توكولوب داشین...
گئنه یاز گلنده همیشه لاله دی سیر داشین
گورونور ووروب سنه ضربه لر
كئچن عصرلر و قرینه لر...
گئنه توكجه سارسیماییب ولی ووقارین سنین
و چكیبدی قامچیلارین زامان كوره گن قالا
و چكیبدی داغ اوره گن قالا
و ووروبدو زنجیری ایگیت بیله گن قالا
كی، بوغوب سسین، قویا سون بویوك دیله گن قالا...
گئنه لاله لر
یاز اولونجا قالدیراراق سینه نده پیاله لر
دئییری كی، قاینایان آل قانین هله دونمامیش
ووقارین گئنه، كئچیری مین ایكی یوز ایل، بو گونده تالانمامیش
هله سونمه میش آلاوین، اگر چه اوزون زاماندی كی، یانمامیش
قاپانیبدی یاد قانیله، زامان توز ا یله گوزون
دوداغیندا دوندورولوبدو خنجرین سوزون...
گئنه لاله لر
یاز اولونجا قالدیراراق دوشونده پیاله لر
دئییری: اینانمامیسان، قالا، اولن اوزون
و عصیرلرین كولو اورتسه ده
یانیری ایچینده پیریل- پیریل غضبین، كوزون...
دیله گل، دی آچ اوره گین قالا!
دئه نه دیر سنین دیله گین قالا
دئه نه لر چكیبدی باشین، داشین؟
سنی كیم اولوب بو گونه قویان؟
قوجا دوشمنین، یا كی یولداشین؟
باشیوی اوپوب اوتوشن بولود
نفسین دئییل؟
دیریسن، دئمك اولو سان قالا
اوزو غملی سینه سی قان قالا!
دئه نه دیر آدین؟
كیم اولوب، دانیش، قوجا فرهادین؟
تانیمیرسان بو علی الدوام
قوجاغان قوناق گلن اوولادین؟
گتیریب بولار ووقاران سلام
كی، اوپوب شرفلی بو توپراغین
ائل اوچون ایگیتلیگه آند ایچه
حیاتیندان، ائل دئسه، واز كئچه
دئه نه دیر آدین؟
نییه دینمیسن؟
نییه سوسموسان؟
قالا دینمه ییر
نه جواب، نه سوز، نه ده بیر كلام
نه ده سس- سمیر!
قالانین گزیر سینه سین نسیم
گزیشیر نسیم ایله آغ بولود
جواب آلمایینجا یانیر ایچیم...
قالانین دیبینده اوتورموشام
دولانیر باشیمدا فیكیر مدام
اوره گیمده دغدغه، مین خیال
نئچه مین سوال!
گونش اودلو توپ تك اوفوقده ساللاناراق باتیر
و قیزیل دونویلا گلین كیمی بزه نیر قالا
گئجه شرقدن چاپاراق آتین قانادین سه ریر
و یاواش- یاواش یوماراق گوزون دره، داغ یاتیر
و طبیعت ایله ده من اوزوم!
دئیه بیلمه رم نه زامان منیم یومولور گوزوم...
گوزومو یوخو آپاران كیمی
گوزومه گوروندو هامان قالا
كی، قیمیلدانیر قوجا شیرلر یوخودان سحر اویانان كیمی
اوجالیردی هئی بو سوسان قالا
اوجالینجادا، آغاریردی صبح چاغی دان كیمی
قالانین بو هئیكلی عاقبت
دونوب اولدو بیر اولو قهرمان
آتی كیشنه ییب شاها قالخیری
قیلینجی الینده پاریلدایان
او وورونجا های دره، یال و داغ
دونوب اولدو اوردو، ایگیت، قوچاق
گله رك تلاطمه اوردولار
بیری توركیجه
بیری توركمن، بیری كوردیجه
باغیریردیلار:
اولو بابكه
ابدی شرف، بویوك افتخار!
یاییلیردی شیمشه گه بنزه ین سسی بابكین
داغا، دوزلره
و ایشیق ساچیردی یانان ببكلره، گوزلره
و اومود وئریردی اوركلره
گوج اولوردو قوللارا، دیزلره
یاییلیردی شیمشه گه بنزه ین سسی بابكین:
بو یئرلر بیزیم دیر ازلدن، بیزیم
نییه دوغما یوردومدا من قول گزیم؟
نییه یاد الیلن سویولسون ائلیم؟
نییه سوسدورولسون شكر تك دیلیم؟
بو یئرلر بیزیم دیر ازلدن، بیزیم
گرك اوز دیاریمدا آزاد گزیم
قودوز شاهلارا بیز ازلدن یادیق
خلیفه آدین قویسادا، شاهدیر او
سیزین تك بشر، یوخسا آللاهدیر او؟!
عرب قارداشین دا گوزل یوردو وار
او یوردوندا اوز عشقی وار، دردی وار
قوی آزاد گزه دوغما یوردوندا او
بو آزادلیغا بیز اوركدن شادیق.
گوواراسی اولسون او شیرین حیات
و لاكین بو یئرده بیزیم دیر بیزیم
گرك منده یوردومدا آزاد گزیم!
عرب قارداش اولسا، اونا قارداشیق
آغیر گونلرینده اونا سیرداشیق
قیلینج ایله گلسه و لاكین، اولار
بو یورد اونلارا هر بیر آددیم مزار!
قیام ائیله ینده بیز آند ایچمیشیك
آزادلیق اوچون هر نه دن كئچمیشیك
بو یئرلرده بیز
یا آزاد گرك ایشله ییب دینجه لك
و یا خود شرفله ایگیت تك اولك
سویولسون نییه كندلینین هر زادی
چیچكلنسین آمما اونون باغدادی؟!
بو ائللر آزادلیق سودوندن امیر
ایگیت تك اولر، لاكین اولماز اسیر
ائشیتسین، دوشونسون بونو معتصم:
بویورسون دویوش قصدی وار مئیدانا
آزادلیق گركدیر بوتون ایرانا
گرك حر اولا فارسی دا، توركوده، كوردوده
بو ائللر حقیقت بیلیر قرآنی
اونا سارسیماز ذره جه ایمانی
گئدیر عرشه ائللرین آلقیشی
گزیر آت بئلینده قادین، كیشی
بو ائلین گوزونده یوخ آسلانین
دیشی، اركگی!
امه گی جوشور آزاد انسانین
قیلینج الده هم آپاریر خیشی
چالاغان كیمین
او حاضیرلاشیر گله جك سمالارینا اوچوب هاوالانماغا
ایش اولوب شرف و امك بولاق كیمی قایناییر
قوتاراندا ایش قیزی، اوغلانی چالیب اویناییر...
گاه آخیر دومان كیمی اوردولار
ازیلیب، دونور لپه لر كیمین
آزاد انسانین گوجو سئل كیمین داغیدار، ییخار
داغیدار قارانلیغی، گون چیخار...
بو ظفر سورور دوز ایگیرمی ایل
دویوشور، اكیر آزاد اولموش ائل...
آزاد اولسا ائل امیرین حیاتی اولار قارا
چكیلیب ایچینده خلیفه لیك ائله بیل دارا...
دوشونور مدام قوجا معتصم
او كی ائتدی شیعه یه مین ستم
اوره گینده كینه، اوزونده غم
سحر- آخشام ایشلری مصلحت
نه قالیر ندیم، نه ده باش بیلن...
تاپیر عاقبت
قوجا حیله گر ظفرین یولون:
كوره دن دمیری چیخادار دمیر
بوكه جكدی یولداشی بابكین او پولاد قولون
ازه گر او توركو بو توركلر
آغالیق قالار بیزه بی خطر!
كوره دن دمیری چیخادار دمیر
گئدیر افشینه قوجا ائلچیلر، بویوك ارمغان
گئدیر اوزبكیستانا هر سحر دولو كاروان...
گلیب آخیریندا اوپور او، معتصمین الین.
عرب اوردوسو، عجم اوردوسو
نه كی واردی شرقده، غربده
سودانیندادا، یمنینده ده
میصیرینده ده، عدنینده ده...
آخیشیر گلیر، قارالیر سهند
ساوالان سوسور، آلینیر میشوو
بوغولور قانیندا دا مازیار
كسیلیر آراس، سوكولور مرند...
بورویور دومان كیمی اوردولار...
قورویور قانیله تامام بیر ایل
قوجا ایرانین شرفین، آدین
و آزادلیغین قوجامان بو ائل
و اوجالدیردی گویه فریادین
سوواریر قانیله داغین، داشین
یاد اونونده دیك توتور اوز باشین
آنالار وئریر ایگیت اوغلونو
گلین ایسه سئوگیلی یولداشین
نه گركدی بونلار آزادلیق اولماسا ملته؟
آزاد اولمایان ایه جك یقین باش اسارته
اسیر عومر سورسه اگر جوان
او، جوان دئییل، سورونن كوله!
شیرین عشقدن نه قانار بشر
آزاد اولماسا اوز ائوینده گر؟!
قوجا سومباتین، قوجا تولكونون
بیر ائلین دوزون بیر عومور دادان
اوزو دوست ایكن، ایچی بیر ایلان
بئله دوشمنین آجی خنجری ده ییر آرخادان
قورولور كمند
توتولور قوچاق
توتولور بوتون یاری، یولداشی
قیریلینجا ساقه، سینار بوداق
وورولور آزاد دوغولان بیلكلره عاقبت كلك ایله بند.
اوتوروبدو تخته باخیر گولر قوجا معتصم
تاجی اینجیلی، ائوی محتشم
سوزولور شراب
دانیشیر كامانچا، گولور روباب
سوزورو اسیر گلن اینجه قیز و گلینلر هئی
دولانان پیاله لر هر آن بوشالینجا مئی...
وئریر امر جلادا بابكین قوپاریر قولون
آییریر سولون
ساغ الینن او اوزونه چكیر بیر اووج قانین
بو نه دیر؟- دئیه، سوروشور خلیفه ی مسلمین!
ائشیدیر جواب:
من ائلیم كیمی قانیله، جانیله سنه دوشمنم
ساری رنگینن
قاباغیندا من
آیاغیمدا كونده اگر اولم
یازاجاقدی تاریخینیز كی ، قورخودان اولموشم
سیلیرم بو لكه نی اوز قانیملا من ایندی دن!
یوخودا بو حالته آغلادیم
بیر ائلین اومیدی باتان گونه
ساوالانین یاد الیله بختی یاتان گونه
نییه باتدی گون، نییه اولدو بابك ائل اوغلوموز...؟
نییه لرله گویلره دوغرو گوز آپاراندا من
گورورم دورور گوزومون اونونده هامان قالا
گئنه بابكین اولو هئیكلی
اوزانیب الی
اوجادان دئییر:
اونه باخ، اونه
گویه یوخ، منه!
اولومون گوجو ائل اوچون اولنلره چاتمامیش
یاتیب ائل، ولی قالا یاتمامیش
چاغیرین ائلی، بوغا ظلمتی
قیرا زنجیری، آتا ذلتی
چاغیرین ائلی، آییدین، دورون
كی آلاولار اولكه سی شن گرك
آزاد ائللره اولا تن گرك
آییلین، بوغون بو قارانلیغی
گونو میخلایین گویون آلنینا
سیزه قول كیمین یاراماز حیات
گوزون آچ اوزون، یاتانی اویات
آییلین، دورون
دویوشوب آزاد بیر حیات قورون...
ائله نعره چكدی بو سوزلری باغیران زامان
كی، اویاندی یئر، ساوالان دا اسدی، سهند ده
میشوون باشین بورودو دومان
تر ایچینده منده هراسینان
آییلان زامان
یوخودان دوروب قالانین بوتون دره سی، داغی
گونشین قیزیل كیمی بایراغی
بزه ییر فقط قالانین باشین!
باش اییب اونون اوپورم بو گون ده پولاد كیمین دایانان داشین!


text:
برچسب گذاشته شده با : "لومیا520"
نوکیا، مهرین۳۰وندا، ۶یئنی اورونونو تانیداجاق
اؤنجهدن بللی اولدوغو کیمی،نوکیا شیرکتی،مهرین ۳۰وندا کئچیریلهن تؤرهنیده(مراسم) ۶ یئنی اورونونو(محصول) رسمی اولاراق تانیداجاق .لومیا۵۲۵،نوکیانین یئنی اورونو آدلانیر ،لومیا۵۲۵موبایلی،لومیا۵۲۰موبایلینین یئرینه عرضه اولاجاق ،دئمهلیدیر،لومیا ۵۲۰ موبایلی،ویندوز۸ ایشلتیم سیستئمینه صاحیب اولاراق ،نوکیانین ان سئویلهن موبایللاریندان بیریسیدی.مهرین ۳۰وندا رسمی اولاراق ،Siriusنوکیانین بیرینجی وسونونجو فبلتی اولاراق، لومیا ۱۵۲۰ آدلی بیر یئنی تبلتین کناریندا،نوکیا وریندن…


text:
آی دوندی ایل دولاندی مهرین دوققوزی یتیشدی....بو گون منن سنین گونوندی....آیسل اینانانمیرام بیر یاشیندا اولدون مامانی....همی اورحدن سویونوب فخر الیرم همیده اورییم کورپه لیق زمانیوا داریخیر ....دا منیم قیزیم بیر یاشیندا اولور بالا بالا یریماخ قاشماخ ایستیر ...دیل آشماخ ایستیر....لجباز لیق ایستیر....هر نمنه گوزونه خوش گلیر ایستیر حتی پار کینگ ده کی همسایانین اوغلونون چرخینن پلاستیک توپون
قییدیرم دالی ...دوز مهرین 9 (ساعت 12) بیمارستانا گتماغیم گجه نین سس سیز لیقی منیم آرامشیم اللهین لطفی کی بیر ثانیه من اوزومی تک بولمدیم و سنی اول گورماغیم....لاپ ناب لحظه ...دا عمور بویی تکرار اولمیین صحنه ....اللهیما شکر الیرم کی سنین کیمین ناز بالام وار و سنه بیر عمور مدیونام آخی سنه آنا اولماغینان دونیالار منیمدی
بو عکس ایکی ساعت تولدوننان سورادی
بو اون ایکی آی منه شیرین بیر یوخیدی ....بیر عمور بو شیرین یوخودان آییلماق ایستمیرم
بو ایل سنه تولد توتمییجاغوخ آخی بابانین آناسینین یری چوخ گورسنر ....قیزیم سنه بیر عمور شاد یاشاماق آرزیلیرام دونیانین بوتون شادلیقلاری سنین اولسون
هاممینی قاباخلیرام و ایندیدن بوگونی سنه تبریک دیییرم جانیم....بیر یاشیندا اولدون بالا پرنسسیم
بو آی 4 دانا دیشین وار...لی لی لی حوضک دیینده الینده گورسدیسن...باشیوی داریسان ...گیره لریوی هدیوی چیخاردیب اوزون باشیوا باغلاماخ ایستیسن...بوسی بوسی باشاریسان...لالا لالا دیینده باشیوی بالینجا آپاریسان...
سوروشوللار مامان هانی ؟؟ بارماغیوینان گورسدنده سویوندوغومنان سنی قوجاغا آلیب اوپماخ ایستیرم...مامانی ناز اله...بوس بوس اله ...باشاریسان و من بولمورم سویوندوغومنان سنی نینییم؟؟
آیسل توکون هانی؟؟ بیرنین هانی؟؟باشماغین هانی؟؟بالینج هانی؟؟ تلفون هانی؟؟و.. هاممسین گورسدیسن
نچه گوندی مخصوصن گجه لر یاتاندا بهانه توتوسان و تختینده اویناماخ ایستیسن...ال آتیب اویناتمالیلاریوی ایستیسن منده بیر ساعت سنن اوینورام ددیغیوی ورمیینده اوجا سسینن اعتراض الیسن...آمما بوجور تختین نرده لرینن ادی باجی الیینده کفین سازدی
عروسکیوین آدی آینازدی ...آدینن تانیسان و دیینده آینازی لالالالا اله بوجور یاتیردیسان
بو گجه نچه دفعه اللریوی یاواش یاواش قولومنان آییردون و دادار دوردون البته بیر ایکی ثانیه سورا ییخیلیردون آمما اوزوونده چوخ خوشووا گلمیشدی ...منده کی بو تازالیخلاری گورماغینان گویلرده اوچارام قیزیم
بو گجه آیسلین بابا جونی شاهگلی ده آیسلین بیر یاشیندالیقینا قوناخ چاغیردی....ساغولسونلار....الله مامان جونا رحمت السین
آیسل حاضیر لشیب شاهگلی یه گتماغا
کادولارین
[موضوع : ]


text:
20 ژانووارین ایلونومو
20 Januvarın İldönümü
« من باکی دان زنگ ائدیره م. من ژورنالیستم. روس قوشونلاری باکی یا گیرمیش ، قتل ـ عام ائدیرلر...» بو ایرمی ژانوار 1990 دا سحر ساعات 5ـ 6 ایراده لرینده قهرمان ائل قیزی اولان رحمت لیک ائلمیرا احمدووا نین چوخلی هیجانلا دئدییی سوزلردیر. بو سوزلر هنوز قولاغیمدا جینگلده ییر. بلی آذربایجانیمیزین بو آجی گونلرینده و ساعاتلاریندا میللتیمیزین سه سینی دونیا ایجتماعییتی نین قولاغینا چاتدیران باشدا ایکی شخص اولموشدور. ائلمیرا خانیم و آزادلیق رادییوسونون آذربایجان بولومونون مسئولو حورمتلی قهرمان ائل اوغلو میرزا خزه ر معلیم .. میرزا خزه ر معلیم ین او گونلرده گئجه ـ گندوزو یوخ ایدی. اوزو و ایشچیلری هیجانلا آذربایجاندان گه لن خبرلری وه موصاحیبه لری دواملی اولاراق دونیا ایجتماعییتی نین قولاغینا چاتدیریردی. بو ایکی شخص و بو رادییو اولماسایدی ، شاید 1920 ـ نجی ایلده اولدوغو کیمی اوروسلار آذربایجاندا ایسته دیکلرینی ائدیب ، ائتدیکلری قتل ـ عاملارین اوستو اورتولو قالاردی. بلکه ده میللتیمیزین سه سینی چه چه نیستاندا اولدوغو کیمی بوغماغی باجاراردیلار.
میزرا معلیمین و ائلمیرا خانیمین اوزلری نین و امکداشلاری نین چابالاری و خالقین اعتیراض سه سلری نین بو رادییودان سه سلنمه سی میللتیمیزه دایاق اولموشدور، میللتیمیزه اومید ، موقائیمت حسی وئریر، موباریزه عزیملرینی آرتیریردی. نهایت میللتیمیزین موقاویمتی آزادلیغا اولان اینامی ثمره وئردی . آذربایجانیمیز تیکرار اوز مستقیلل یینی الده ائتدی.
چوخ تاسوفله ائلمیرا خانیمی گنج یاشدا ایتیردیک . میزا معلیمه اوزون عومور و جان ساغالیغی دیله ییریک اومید ائدیریک کی ، گونئی آذربایجانیمیزیندا مستقیللی یینی گورسونلر. و آرزو ائدیریک کی، مستقیل آذربایجانیمیزین دوولتی ده میرزا معلیمه لاییق اولان موکافاتی اونا باغیشلاسینلار.. خاطیرلاتماق یئرینده اولار کی میرز معلیمی موکافاتلاندیرماق قولای ایش دئییلدیر.
بو رادییونون واسیطه سیله خبرلری گونئی آذربایجاندا ، حتا تئهراندا و آوروپادا آلدیقدان سونرا آعتیراض میتینگ و آکسیالارینا باشلاندی. بیر هفته ایچینده ان بویوک اعتیراض میتینگی بون شهرینده روس ائلچی لی یینین ( سفارتی نین) قارشی سیندا کئچیریلدی. اورا قارا چلنگ قویولوب اعتیرتض مکتوبو وئریلدی. یئرلی مطبوعاتدا روس اوردولاری نین آذربایجانا گیردیکلری خبرینی وئرمه یه چالیشدیلار. روس جینایتلری نین شکیل و وییدییو شکیللری نین یاییلماسی مستقیللی ییمیزین یولونو هامارلامیشدیر.
بلی 20 ژانوواردا جانلارینی فدا ائده نلرین قانی یئرده قالمادی ، آذربایجانیمیز مستقیللی یینی تیکرار برپا ائتدی . بوگون بوتون آذربایجانلیلار بو مستقیللیک دن غرور دویورلار. گونئی آذربایجانیمیزدا قوزئی دن ایلهام آلاراق مستقیللیک و ازادلیق یولوندا موباریزه سینی سوردورور. بیز گونئیلی لرینده بو هدفه اولاشاجاغینا، اسارتده ن قورتولاجاغینا اینانیریق.
بیز غزهته میز ، اوخوجولاریمیز، و آذربایجان کولتور اوجاغی آدیندان 20 زانوواردا جانلارینی قوربان وئره نلرین قارشی سیندا باش اییب ، اونلارین محتره م عائله لرینه و قدیر بیله ن میللتیمیزه باشینیز ساغ اولسون دئییریک .
بیز گونئی لر اونلارین توتدوغو یولا ضادیق قالاجاغیمیزی بیر داها وورقولاییریق.
یاشاسین مستقیل آذربایجانیمیز،
وار اولسون مستقیل گونئی آذربایجان
عشق اولسون 20 ژانوار شهیدلرینه
Mən Bakıdan zəng edirəm. Mən Jurnalistəm. Rus qoşunları Bakiya girmiş ,qəliam edirlər. .. Bu Januvarın 20 sində səhər saat 5-6 irdələrində qəhrəman el qızı olan rəhmətlik Elmıra Əhmədovanın çoxlu həyəcanla dediyi sözlərdir. Bu sözlər hənuz qulağımda cingildəyır . Bəli Azərbaycanımızın bu acı günlərində və saatlarında millətimizin səsini dünya ictimaıyyətinin qulağına çatdıran başda iki şəx olmuşdur. Elmira xanım Əhmədova və Azadlıq radiyosunun Azərbaycan bölümünün məsulu hörmətli el oğlu Mirza Xəzər muəlim. Mirza xəzər məlimin o günlərdə gecə - gündüzü yoxudu. Özü və işçiləri həyəcanla Azərbaycandan gələn xəbərləri və musahibələri dəvamlı olaraq dünya ictimaıyyətının qulağına çatdırırdı. Bu iki şəxs və bu radiyo olmasaydı şayəd 1920 ci ildə olduğu kimi Uruslar Azərbaycanda istədiklərini edib, etdikləri qətliamların üstüdə örtülü qalardı. Bəlkədə millətimizin səsini çəçənistanda olduğu kimi boğmağı bacarardılar.
Mirza məlimin və Elmira xanımın özlərinin və əməkdaşlarının çabaları və xalqın etiraz səslərinin bu radiyodan səslənməsi millətimizə dayaq olmuşdur. Millətimizə ümid, muvəfəqiyyət hisi verir, mubarizə əzmini artırırdı. Nəhayət millətimizin muqaviməti Azadlığa olan inamı səmərə verdi. Azərbaycanımız tikrar öz müstəqilliyini əldə etdi.
Çox təəsüflə Elmira xanımı gənc yaşda itirdik. Mirza məlimə uzun ömür və can sağalığı diləyirik. Ümid edirik ki, Güney azərbaycanımızında müstəqilliyinidə görsünlər. və arzu edirik ki, müstəqil Azərbaycanımızım dövləti də mirza məlimə layıq olan mukafatı ona bağışlasınlar. Xatırlatmaq yerində olarki, Mirza məlimi mukafatlandırmaq qolay iş deyıldır.
Bu radiyo vasitəsilə xəbərlər Güney Azərbaycanda , hətta Tehranda və avrupada Alındıqdan sonra Etiraz , mitinq aksiyaları başladı. Bir həftə içində ən böyük etiraz mitinqi Bonn şəhrində Rus Elçiliyinin ( səfarətinin) qarşısında keçirildi. Ora qara Çələng qoyulub , etiraz məktubu verildi. Yerli mətbuat da Rus ordularının Azərbaycana girdiklərinin xəbərini verməyə çalışdılar. Rus cinayətlərinin şəkil və vidiyo şəkillərinin yayılması mustəqilliyimizin yolunu hamarladı.
Bəli 20 januvarda canlarını fəda edənlərin qanı yerdə qalmadı. Azərbaycanımız müstəqiliyini bərpa etdi. Bugün bütün Azərbaycanlılar bu müstəqillikdən ğrur duyurlar. Güney azərbaycanımızda quzeydən ilham alaraq müstəqillik və azadlıq yolunda mubarızəsını surdurur. Biz güneylilərində bu hədəfə ulaşacağına , əsarətdən qurtulacağına inanırıq.
Biz qəzetəmiz , oxucularımız və Azərbaycan Kültür ocağı adından 20 januvarda canlarını qurban verənlərin qarşısında baş əyib, onların möhtərəm ailələrinə və qədir bılən millətimizə başınız sağ olsun deyirik.
Biz güneylilər onların tutduğu yola sadıq qalacağımızı bir daha vurqulayırıq.
Yaşasın Müstəqil Azərbaycanımız!
Var olsun müstəqil güney Azərbaycan!
Eşq olsun 20 Januvar şəhidlərinə !
بیرلیک و همرای لیک گونو Birlik və həmrəylik günü
یادلار الی ایله میللتیمیز و وطنیمیز آذه ربایجانین پارچالانما تاریخینده ن 185 ایل کئچسه ده ، میللتیمیز بیرلی یه ، بوتوولویه اولان اینامینی ایتیرمه میشدیر. آرازین هر ایکی تاییندا میللتیمیزین وئردیی موجادیله لر، قالدیردیغی قیاملر، یاراتدیقلاری حوکومتلرین ان نهایی هدفی پارچالانمیش میللت و وطنیمیزین بیرلشمه سی اولموشدور. تصادوفی دئییلدیرکی، 1991 ـ نجی ایلده قوزئی آذه ربایجانیمیزین تیکرار مستقیللی یی عرفه سینده، ایلک گورولن ایشلرده ن بیری سرحد حرکاتی اولموشدور. بو حرکت ده قوزئی لی و گونئی لی آذه ربایجانلی لار اورتاق حرکت ائتمیشلر. اوز اللریله ده میر و آیریلیق دوواری نین سمبوللاری اولان تیکانلی مفتیل لری و سرحد دیره کلرینی اودا چه کیب ، مین ساحه لرینی یوخ ائتمیشلر. اوزلرینی آرازین سرین سولارینا ووراراق بیر ـ بیرلریله قوجاقلاشمیشلار.
آذه ربایجانیمیزین 185 ایللیک آیریلیق تاریخینده، بو سون حرکت، میللتیمیزین تمیزحس لرینی ، آرزولارینی ترنوم ائده ن ، بیرلیک و بوتوولویه اولان اینامی نین گوسترگه سی ایدی. بو دونیا ایجتماعییتی نین گوزلری قارشی سیندا حیاتا کئچیریلمیشدیر. باشقا سوزله دئسک یادلارین ـ اوزگه لرین میللتیمیزی آییرما ، یادلاشدیرما چابالاری حاقدا اولان بوتون چابالاری نین یئرسیز اولدوغونو گوسترمیشدیر. میللتیمیز بونا اینانیرکی، بیر گون بو میللی بوتوولویه قووشاجاقدیر. بیر بوتوو میللت اولاراق دونیا ایجتماغییتینه اوزونو تقدیم ائده جکدیر. بوتون وارلیغیملا بونا اینانیرام ، بئله بیر میللتین بالاسی اولدوغوما غرور دویورام. و بوگونو بوتون میللتیمیزه تبریک دئییره م .
یاشاسین اوزلویونو ـ منلی یینی ایتیرمه ین ، وارلیغینا ، گله جه یینه اینانان میللتیمیز!
یاشاسین آذه ربایجان
29.12.2۰13 بون
ئنی اورتا دوغو(شرق) پیلانی ، یوخسا فاجیعه سی؟
تاسوفله اوزلرینی اینسان حاقلاری نین و دئموکراسی نین طرفداری کیمی گوستر ه ن آمئریکا وه غرب اولکه لری نین گوتورد.کلری آددیملار بو ایدعانی تصدیق ائتمیر. تاسوفله کئچه ن 36 ایلده ن به ری بو منطقه ده گوتوزولن آددیملار دینی فاناتیزمی کوروکله مک ، اینسانلارین دینی ایناجلارینی مقصدلی فایدالانماغا خیدمت ائتمیشدیر. 36 ایل بوندان قاباق سوزده کومونیزمین و سوویئتلرین گونئیه دوغرو آچیلماسی نین قارشی سینی آلماق اوچون، برئزئنیسکی جنابلاری نین منطقه ده ایلک فاحیعه لی پیلانی حیاتا کئچیریلمه یه باشلاندی. افغانیستان پرئزیدئنتی نجیبولانی حمایت ائدیب ، اونو اوروسلارا یاخینلاشماسی نین قارشی سینی آلماق یئرینه ، اوز دئموکراتیک ایدعالاری نین عکسینه آمئریکالیلار وه غربلی اورتاقلاری آوروپاداکی افغان طلبه لرینی ییعیب پاکیستانا آپاریب، عرب ، پاکیستانلی مزدورلارا وه آمئریکا عسگرلرینه افغان پالتاری گئیدیریب ، ایسلام موجاهیدلری آدی ایله، بین لادی نین باشچیلیغیندا افغانیستانا گونده ریب ، حاکمیتی ییخماغا چالیشدیلار. وه نهایت سئکولئر افغان حوکومتی نین یئرینه موجاهیدلری ، سونرادا بربریت دوورونو نوماییش ائتدیره ن طالبانلاری حاکمییته گتیردیلر. عین زاماندا ایران آدلانان یئرده ده شاها قارشی دئموکراتیک گوجلری حمایت ائتمک یئرینه، مصدیق دووزونده ائدیکلری آنتی دئموکراتیک رفتارلرینی تیکرارلاییب ، بو دفعه ده خالقین دینی ایناچلارینی آلت ائدیب ، خمئینی نین اته یینده ن توتوب، پاریسه آپاریب ، اینقلاب رهبری عنوانی ایله ایرانا گونده ریب ، 37 ایل غربیلی لره نوکرچیلیک ائده ن دیکتاتور شاهی دا حاکمییتده ن اوزاقلاشدیردیلار. یو شکیلده ایران آدلانان یئرده ده نیسبی اولان سئکولئر رئژیم فوندامنتالیست گئریجی بیر حاکمییتله ده ییشدیردیلر. بو رئژیمین الی ایله دئموکراتیک اینسانلار یوخ ائدیب ، یاخود جیلای وطن اولماغا مجبور اولدولار. 34 ایل بو رئژیمین حیاتیندان کئچیر. بو مدت ایچینده بو رئژیمین الی ایله اینسانلارین معنوییاتی ، ایناجی یوخ ائدیلیب ، اولکه نین وار یوخو، میللی ثروتلری تالان ائدیلمکده دیر. بو 34 ایلده اولکه گئرییه ، داش دوورونه ـ قهقرایا آپاریلماقدادیر. اینسانلارین دینی اینانجلاریندان اوز مقصدلری اوچون یارارلانان غرب دئموکراتلاری بو رئژیمی ایاقدا توتماقدادیرلار. بو رئژیمین حاکمییته گتیریلمه سیله بیرگه ایسلامییتینده دونیادا ایجتماعییتینده آبرووسو اپاریلیب ، بو رئژیمین الی ایله بو دینی فاناتیزم یاییلماقدادیر. سوزده اینسان حاقلارینی اوزلرینه الم ائده ن غربیلی دئموکراتلارسا اوز آل ـ وئرچیلیکلری ایله مشعولدورلار. گویا بو رئژیمین حرکتلرینده ن ناراضی اولدوقلاری اوچون اونا ایقتیصادی تحریملرده قویورلار. بو تحریملر اولا ـ اولا آل ـ وئرچیلیک ده وام ائدیر. تئجه دییه رلر بو تحریملردن مقصد رئژیمین داها سوزه باخان اوشاق اولماسینی ایسته ییرلر. بونون قضا ـ کفاره سینی ایسه آیران آدلانان میللتلر دوسداغینداکی میللتلر وئریرلر. اونلار افغانیستاندا طالبانلاری حاکمییته گتیرمکله یاناشی پاکیستاندادا دینی فاتیزمین جانلانماسینا و طالبان تئروریستلرینه یئنی بیر مئیدان یاراتدیلار. بو پیلان اساسیندا یمنده ده حاکمییتی ده ییشدیردیلر. بو بیرینجی اورتا شرق یلانی نین ده وامی اولاراق نئچه ایلده ن به ری بو ایشین ایکینجی و اوچونجو مرحله سی نین ایجراسینا حاضیرلیق ایشلری آپاریلماقدا ایدی . ائله تورکییه ده ده 70 ایللیک سئکولئر ذوولتینی دینچی اردوعان حاکمییتی ایله ده ییشمک و تورکییه اودوسونو داغیتماغا چالیشماق ایکینجی مرحله یه یاردیمجی اولوب ، نهایت تورکییه ده اوچونجو مرحله نی حیاتا کئچیرمه یه بیر گیریش دیر. بو مضوع یا مقاله نین سونوندا تیکرار قاییداجاییق.
منطقه ده گوجلی دوولتلرده ن بیریده عراق ایدی. ایلک اولاراق دیکتاتور صدامدان اوزکوهنه اسلحه رینی ساتماق ، و شاه دوورونده شاها وئردیکلری سیلاحلاری یوخ ائدیب ، تازالارینی وئرمک اوچون یارارلادیلار( خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی، بو شاواش دوورونده یالنیز ایرانا ایسراعیلین الی ایله 75 بیلیون دولار اسلحه ساتدیلار.). آمئریکا وغرب دئموکراتلاری عراقدادا سئکولئر حکومت یئرینه دینچی لری جاکمییته گتیریب ، سونی ـ شیعه داواسینی سالدیلار .اونلارین حاکمییته گتیردیکلری تئهران رئژیمی ده بو ایشده اونلارا یاردیمجی اولدی . نئچه یوز مین اینسان اولدورولدی ، هرگونده بو اولنلرین سایی آرتماقدادیر. عراغین میللی ثروتلری تاریخی اثرلری یوخ ائدیلدی ، بوتون بو مدت ایچینده عراق نفتی وه گلیری نین هارا گئتدییی ده بللی دئییلدیر. عراق نئچه یوز ایل گئرییه گوتورولدی. افغانیستاندا یاراتدیقلاری تئرورچو طالبانلار چته لرینی عراقدا دا قوردولار. حتا غربیلی لر بو اولکه یه قوشون چکمک اوچون بیرلشمیش میللتلر تشکیلاتینی اوزلرینه آلت ائتدیلر .
ایکینجی مرحله
اورتا شرق فاجیعه سی نین ایکینجی مرحله سی آفریقانین قوزئی یینده ن حیاتا کئچیرلمه یه باشلانمیشدیر. دئمک اولار کی، بو آمئریکا پرئزیدئنتی اوبامانین قاهره اونیوئرسیته سینده چیخیشی و دئدیکلری بو مرحله اوچون باشلانقیج ساییلا بیله ر.
عرب دونیاسیندا ایجرا ائدیله ن بو پیلانا غربلی دئموکراتلار « عرب باهاری » آدی وئردیلر. بورادا بیر سوال اورتایا چیخیر ، بو عرب باهاریدیر؟ یوخسا « عرب خزانی»؟
تونئس دن باشلانان سوزده بو عرب باهاری ایلک اولاراق لیبی نی سونرادا مصری ایچینه آلدی. بیر زامانلار لیبی نفتینه خاطیر قدافی نین دوداقلاریندان اوپه ن اینگیلیستانین باش ناظیری تونی بیلئر جنابلاری ، پاریس ین اورتاسیندا قدافی یه چادیر قوردوران فرانسا پرئزیدئنتی سارکوزی جنابلاری ، قدافی نین ان یاخین دوستو اولان ایتالییانین باش ناظیری بئلئسکونی جنابلاری بو عرب باهارینی لیبی ده حیاتا کئچیرمک اوچون ناتونون باشچیلیغیندا لیبی نی بومبالاماغا باشلادیلار.
قدافی کیمی بیر دیکتاتورون دونن کی دوستلاری اوندان اوز چئویردیلر. اونون جینایتلرینی سایماغا باشلادیلار. بو یئرـ رفتار ده ییشمه سی عجبا لیبی ده دئموکراسی اوچون ایدیمی ؟، یوخسا لیبی نین نفت ـ گازینا ده یه ری ـ ده یمه زینه صاحیب چیخماق نییتی داشیردی؟
مصریده ده ائله ایران آدلانان یئرده اولدوغو کیمی، اوزون مدت غربین یاخین قولوقچوسو ، دوستو و آمریکانین بویوروغو ایله اوتوروب ـ دوران مبارک جنابلاری حاکمییتده ن گوتورولوب ، 50 ایل گیزلی یاشایان ایسلامچی « مسلمان قارداشلاری» حاکمییته گتیریلدی ، کئچه ن بو بیر ایل ایچینده اورادادا نیسبی سئکولئر اولان دوروم ده ییشدیریله ره ک ایسلاملاشدیرماغا چالیشیلدی. خصوصیله دونیایا تئروریزمی نین آنا قولاریندان اولان ، افغانیستادا ، یمن ده و بوگون سورییه ده ده ساواشان سالافیست دینچی لر ایداره لره یئرشدیریلمه یه باشلاندی. قول ـ قاناد آچماغا باشلادی. آمما یئنی حاکمییت ین بعضی قانادلاری نین ایسراعیله تهولیکه توره تمه سی آمئریکا و غرب دئموکراتلارینی راضی سالمادی . غرب توریستلری نین آزالماسی مصرده اولان ایقتیصادی بوحرانی آرتیردی. سوزده دئموکراتیک شکیلده سئچیلمیش اولان مورسی جنابلاری ظاهیرده اونا اطاعت ائده ن، آمما آمئریکانین بویوروغو ایله اوتوروب ـ دوران ، ایلده بیر میلیارد یاریم دولار یاردیم آلان اوردو طرفینده ن حاکمیتده ن اوزاقلاشدیریلدی. بونو دئموکرات غرب دونیاسی اولدی ـ بیتدی کیمی قبول ائتدیلرآمئریکایا باغلی اوردو بو ایشی اوز ایسته یی ایله می گورموشدور؟! گرگین لیک بو اولکه ده ده وام ائدیر . بو عسگری کودتادان سونرا طبیعی اولاراق آمئریکانین ایجازه و بویوروغو ایله سعودییه عربیستانی و امیرلیکلر 8 میلیارد دولار مصره یاردیم ائتدیلر. مصرده هنوز سون سوز دئییلمه میشدیر. هر حال ـ کاردا بو اولکه ده رادیکال دینی فوندامنالیزمین پایاسی قویولموشدور
سورییه گلدیکده بورادا یاشایان سورییه میللتیده عرب دونیاسیندا اولان ده ییشمه لرین تاثیرینده قالدی . چونکی بو اولکه ده 50 ایلده ن به ری حافظ اسد و اونون اوغلو دیکتاتورجاسینا حاکمییتی الینده توتور. بونا باخمییاراق بو اولکه منطقه ثابیت بیر دوزه نه مالیک اولوب ، سئکولئر شکیلده ایداره اولونوردی. قونوشو ایسراعیلله سوزده قولانین ایشغالینا گوره ساواش حالیندا اولسادا ، هر ایکی اولکه نین حاکمییتی بیر ـ بیرلریله باریش ایچینده کئچینیردیلر. ایسراعیل دوولتی اسد حوکومتینه گووه نیردی. اسدین گوتورلمه سینه ایسراعیل راضی دئییلدیر. بونا گوره ده سورییه مصر وه لیبی ده ن فزقیله نیر. خاریجی قووه لرین اوزلری نین موداخیله سینه ایجازه وئرمیر. بونا گوره ده بو اولکه یه افغانیستاندا اولدوغو کیمی طالبان تئروریست دینچی گروپلاری گوروپلاری گتیریلیب ، تورکییه ، سعودی عربیستان ، قطر وه غرب اولکه لری طرفینده ن حمایت اولونورلار. ایکی ایلده ن به ری بو اولکه ده قان سو یئرینه گئتمکده دیر.
حتا تورکییه ده یئرله شن سورییه آزاد اوردوسو و کئچیجی حوکومت ایچینده ده دینچی فوندامنتلتیست لر موجوددور.
نیویویرک تایمزین وئردییی بیلگی یه اساسن اوچ بئله سیلاحلی گوروپ ساواشماقدادیر( النصر، عبدلله اعظم وه شهید البارا ابن مالک گروبلاری )
اسد ایسه ایران ، اورسیت و چین طرفینده ن حمایت اولونور ، سیلاحلاندیریر. پوتین چه چه نیستانداکی جینایتلرینی سورییه ده ده ایجرا ائتمکده دیر. تئهران رئژیمی میلیاردلارلا دولار پارا یاردیمی ایله یاناشی ، تئهران رئژیمه منسوب تئروریست پاسدار و باشقا قووه لر ده سورییه ده اسدین یانیندا اینسانلارین قتل ـ عامی ایله مشغولدورلار. سون آیلاردا لوبنانداکی تئروریست حزب الله قووه لریده بو ساواشدا ایشتیراک ائدیرلر. طبیعی اولاراق بو گلیشمه ایسراعیل اوچون چوخ خئییرلیدیر. بونا گوره ده غرب دئموکراتلاری سوزده اورسییتله زاضیلیغا گله بیلمیرلر. فرساییشی ساواش ده وام ائدیر. بئله لیکله سورییه میللتی نین آرادلیق وه دئموکراسی ساواشی شرق و غربین ساواش یاریشی مئیدانینا چئوریلمیشدیر. بو گونه قده ر بو اولکه ده یوز مین نفرده ن چوخ اولموش ، بیرنئچه میلیوندا دیده رگین دوشموشدور. اولکه ایسه دوزگانلیغا چئوریلمیشدیر. تیکرار دوزلتیلمه سی اوچون نئچه یوز ایل لازیمدیر. بو غرب اولکه لری اوچون گوزه ل بیر بازاردیر. بورادادا او بیری عرب باهاری کئچیرمیش اولکه لرده اولدغو کیمی دینچی فاناتیک قووه لر سورییه اراضی سینده سوزده آزاد ائدیلمیش بولگه لرده شریعت قانونلارینی ایجرا ائدیرلر. بیر طرفده ن بئله فاناتیزمی پیسله ین ، علئهینه موباریزه ائده ن غرب دئموکراتلاری هامان بو گروپلارا مادی و اسلحه یاردیمیندا بولونورلار. حتا بو ساواشان تئروریست قووه لر بربرییت ین دوورونون اوزونو آغاردیب ، دونیا ایجتماعییتی نین گوزو قارشی سیندا الفاروق گروبونونا عایید ابوصفر اسدین قوشونونا عایید عسگرین دوشونو یاریب ، اوره یینی چیخاردیب یئییر. و دئییرکی : « تانرییه آند ایچیره م کی بیز اسدین عسگرلری نین اوره ک وه جی یه رلرینی یئییریک ...» آیا بو غرب دئموکراتیک دونیاسی نین و امئریکا بیرلشمیش سیتادلاری نین عرب دونیاسینا و منطقه میزه وئرمک ایسته دییی دئموکراسیدیرمی؟! بونو هانسی اینسان حاقلارینی مودافعه سی نین سویو ایله یوماق مومکوندور اولار.؟!
بوگون 35 ایل بوندان قاباق افغانیستاندا اولان تاریخی فاجیه بو اولکه ده تیکرارلانماقدادیر.پاکیستان غزه ته چی سی زیبرخانین یازدیغی بونا بیر آچیق دلیل دیر. او یازیرکی، تورکییه اطلاعات تشکیلاتی 93 نفر عربیستانلی، کوئیت لی ، یمن لی ، پاکیستان و افغانلی طالبان و القاعده یه منسوب اولان شخصیلری وزیریستاندان سورییه سرحدلرینه کوچورموشدور. حققتن بئله بیر ایش گورولموش سه ، بو سورییه آزاد اوردوسونو حمایت ائده ن آمئریکا و غربین راضی لیغی ایله اولمامیشدیرمی؟! سوزده آزاد اولونموش بولگه لرده شریعت قانونلارینی ایجرا ائده نلر هامان گروپلار دئییلدیرلرمی؟! اوروسلارا گلدیکده اونلاردا فقط اوز کئچیجی چیخارلارینی دوشونورلر، تاریخده ن درس آلمامیشلار. منطقه ده بوتون میللتلرین نیفرتینی قازانیب ، بو اویوندا اوتوزانلاردان ساییلیرلار.
اوچونجو مرحله
تورکییه بو اویونون خاریجینده دئییلدیر. سورییه ده ن سونرا اونون نوبه سی دیر. تورکییه نین قورتاریچی سی اولان وه تورکییه ده سئکولئر ، دونیوی دوولتی قوران رحمتلیک آتاتورک بونو گنج قورشاغا وه اوردویا امانت ائتمیش ایدی. بو مقدس امانته 70 ایل خیانت ائده ن اولونمامیشدیر. هر شراییطده قورونماسینا چالیشیلمیشدیر. وه بونون نتیجه سینده ایسلام دونیاسیندان تورکییه اوزونه مخصوص بیر یئر توتوردی. ایستیقرار وآزادلیق نتیجه سینده تورکییه نین ایقتیصادییاتیدا گلیشمه یه باشلامیشدیر. وه صنایع لشمیشدیر. بو ایسه غرب دئموکراتلاری نین خوشونا گلمیر. هنوز اونلار عثمانلی حوکومتی نین آوروپانین شرقینه و گونئی یینه حاکم اولماسی نی، وه وین شهرینی موحاصیره ائتمه سینی یادلاریندان چیخارمامیشلار. بونا گوره ده سوزده ائرمنی سوی قریمینی اورتایا آتیب ، و کوردلری تورکییه یه قارشی قوشقوردوب ، حمایت آئدیب وه ائدیرلر. بو اویونلار نتیجه وئرمه دیکده، تورکییه نی ایچینده ن ییخماغی دوشونورلر.بو مقصدله آغ پارتی نین حاکمییته گلمه سینه یاردیم ائدیب، آوروپایا آلماق شرطی نی اورتایا آتیب، بو فیرقه نین الی ایله تورکییه نین اوردوسونو ازمه یه چالشدیلار. تورکییه ده اولان سوز و بیان آزادلیغینی یوخ ائدیلدی. آزاد دوشونن وه یازان غزئته چیلر، ژئنراللار دوسداقلارا دولدوردولار. مصریده اولدوغو کیمی اردوغانین وه اونون انصاری نین الی ایله تورکییه نین قیافه سینی ده ییشدیریب ، دینی فاناتیزمی پیاده ائتمه یه چالیشیب و چالیشیرلار. ائله بو دوشونجه اساسیندا سئکولاریزمین یئرینه دینی فاناتیزمین یئر آلماسینی حمایت ائدیرلر. خصوصیله سورییه مسئله سینده تورکییه نین سورییه سرحدی طالبان و باشقا دونیا تئروریزمی نین مزدورلاری نین یئر آلدیغی بیر منطقه یه چئوریلمیشدیر. حتا بعضی معلوماتلارا گوره تورکییه عسگرلری ده سورییه ده بو تئروریستلرین یانیندا ساواشماقدادیرلار. تاسوفله تورکییه نین آتا تورک خطینده ن آیریلماسی، بو اولکه نین گله جه یینی خطره سالمیشدیر. حتا بو اولکه نین پارچالانماسینی اوزو ایله گتیره جکدیر. بو بو تورکییه و منطقه اوچون تاریخی بیر فاجیعه وه جینایتدیر. تاسوفله تورکییه ده حاکمییتینه گتیریله ن آغ پارتی منسوبلاری بیله ره ک ، یاخود بیلمییه ره ک بو جینایتین یولونو حامارلاماقدادیرلار. بو تورک دونیاسی اوچونده بیر فاجیعه دیر.
چوخ ـ چوخ تاسوفله یاخین قونشوموز اولان ایسراعیل ، ایشغال ائتدییی عرب توپراقلاری نین ایشغتاینی سوردورمه سی ، ایشغال اولونموش اراضیده یئنی ایسکان مرکزلری نین تیکدیریریب، ایسکانلاشدیرماسی ، عرب و بعضی ایسلام اولکه لرینده اولان بو دینی فاناتیزمه آزوقه وئرمکده دیر. بیرصورتده کی دوزگون و اوزون وعده لی بیر سیاستله ایسراعیل منطقه ده ایقتیصادی ، تئکنیکی وه سیاسی بویوک رول اویناییب، اوردو اوچون ائتدییی مصرفلری اوز خالقی نین ریفاهی یولوندا قونشو اولکه لرده یاتیریم اوچون مصرف ائده بیله ردی.
بیز نه ائتمه لی ییک ؟
تاسوفله دوغما آنا وطنیمیز آذه ربایجاندا بو منطقه ده یئر آلماقدادیر. ایسته ر قوزئی آذه ربایجان نین، ایسته رسه ده وطنین مستقیللی یی اوچون ساواشان گونئی آذه ربایجانلیلار اوز گونده لیک ساواشلاریندا وه سیاسی موباریزه لرینده بو منطقه میزده اوینانان اویونون بیلینجینده اولوب، بو رئالیقلاری گوزده ن قاچیرمامالیدیرلار. غربلی دئموکراتلارلا وه آمئریکا بیرلشمیش سیتادلاری ایله موناسیبتلرده میللی منافع و میللی چیخارلارا ایلک باشدا یئر وئرمه لیدیرلر.. خصوصیله قوزئی آذه ربایجانیمیزدا حاکمییتده اولوب وه اولمایانلار اوز مسئولییتلرینی حس ائتمه لیدیرلر. خصوصیله تئهران رئژیمی طرفینده ن مالییه لشدیره ن ، رادیکاللاشدیریلان قووه لرین حرکتلری گوز آلتینا آلینیب ، تئهران رئژیمینه منسوب اولان وه تئهران رئژمی نین ییخیجی عنصورلری نین اولکه ده قالماسینا ایجازه وئرمه مه لیدیرلر. . اونلار طرفینده ن آچیلمیش بوتون مکتبلر باغلانمالیدیرلار.
آذربایجانیمیز جاقدا آیری بیر یازی وئریله جکدیر. ا18.07.2013
نئلیم ، نئجه ائله ییم داواسی !
آتالاریمیز دئمیشلر ، عاشیقین سوزو قورتولاندا نئلیم ، نئلیم چاغیرار!
سون گونلرده بیر نئچه تشکیلاتین قول چکدییی (؟!) بیر« رئفراندوم بیلدیریشی» یایینلانمیشدیرکی ،معناسی یوخاریدا قئید ائدیلدیی کیمی نئلیم ـ نئیلیم چاغریماقدیر. بو بیلدیریشی یایانلارین اکثرییتی آوروپادا یاشاییرلار. گورونورکی ، آوروپادا یاشادیقلاری حالدا آچیق واقعییتلری گورمکده ن یوخسون دورلار. آتدیقلاری آددیم ایسه یئر سیز و معناسیز بیر آددیمدیر. ایران آدلانان یئر نه اینگیلیستان ، نه کانادا ، نه ده ایسپانیادیر. چونکی بو اولکه لرده دئموکراسی مووجوددور. اینسان حاقلارینا حورمت قویان اولکه لردیرلر. حتا بو اولکه لرده رئفراندوم یولو ایله آیریماق ایسته ین میللتلرین ، اولدوقلاری اولکه لرده اوزلری نین یئرلی حوکومت و پارلئمنتولاری واردیر. اوزلری ـ اوزلرینه بیر دوولتدیرلر. ایقتیصادی باخیمدان دا گلیشمیش ایالتلر ساییلیرلار. دیللری رسمی دیل اولاراق اوخونور ، یعنی او ایالتین ایشلری بو دیلده حیاتا کئچیریلیر. کولتور و مدنییتلریده قورونور. آیریلماق ایسته ینلرسه، بو ایالتلرین پارلئمنتوسوندا تمثیل اولونان فیرقه لر( پارتیلارـ حزب لر) و میللی شخصییتلردیرلر. تاریخی آراضیلری نین حدودلاری بللی دیر. بو حدودلار مرکز حوکومت طرفینده نده رسمی شکیلده قبول ائدیلمیشدیر.
ایران آدلانان یئره گلدیکده بو اولکه ده دیکتاتور ، فاناتیکده ن ـ فاناتیک ( گئریجی) ، دینی سیاسته آلت ائده ن ، هر چئشید اینسان حاقلارینی چئینی ین ، ایقتیصادی و سیاسی باخیمدان دا ورشیکست بیر اولکه دیر. آدام اولدورمکده ، ایشکنجه ائتمکده دونیادا ایکینجی اولکه ساییلیر، چین نفوذو ایله موقاییسه ائدیلیرسه بیرنجی یئری توتور. آذه ربایجان بئله بیر رئژیمین ایشغالی آلتیندادیر. تاریخی اراضیلری ایسه پارام ـ پارچا ائدیلمیش، باشقا میللتلره باغیشلانمیش، یاخود اونلار بو اراضیلرده یئرلشدیریلمیشدیر. ان ابتدایی حاقی دیله گتیرمک اولوم ، ایشکنجه، و اعدام دئمکدیر. بئله بیر اولکه اوچون بئله بیر بیلدیریش وئرمک ، واقعییتلری گوروب آنالیز ائتمکده ن عاجیز اولماق، یاخود مقصدلی کاناللارا خیدمت معناسینا گلیر.. یاخود بئله بیر گولونج بیلدیریشله اوزلرینی مطرح ائتمک ، منده وارام دئمک معناسینی داشیر.
گورونورکی بو سویداشلاریمیز رئالیقلار ایچینده یوخ رویالاردا یاشاییرلار. 90 ایلده ن چوخدور کی، فارس ایرقچی لیغینی تبلیغ ائده ن رئژیمده ن آوروپا و کانادا دئموکراسی سینی گوزله ییرلر. طبیعی آنا دیلینی تانیمایان بیر ایرقچی رئژیمده ن مستقیللیک رئفراندومو اومورلار. بو سویداشلاریمیز ال ـ اله وئریب ، رئژیمله ، اونون مستملکه چی سیاستی ایله ساواشماق ، آذه ربایجانین تاریخی اراضیلرینی بئین الخالق ایجتماعیت طرفینده ن قبولونا چالیشماق ، تثبیت ائتدیرمک ، رئژیمین میللتیمزه ائتدیی چئشیدلی جینایتلرینی آچیقلاماق یئرینه ، بئله بیلدیریشلر وئرمه لری دئدیکلرینه اینانماماغین و واقعییتلری گورمه مه یین گوسترگه سیدیر.
بوتون خاریجده اولان تشکیلاتلار، بونو بیلمه لی وقبول ائتمه لیدیرلرکی ، خاریجده ایستی اوطاقلاردا مستقیللی یی آلماق ایمکانسیزدیر. هرایش ایچه ریده اولاجاقدیر. بو ایشی دئدیکلرینه اینانان جانیندان ، مالیندان و وارلیغیندان کئچمه یه حاضیراولان غئیرتلی میللتیمیز و اونون شرفلی اوغول و قیزلاری گوره جکدیر. خاریجده یاشایانلارین وظیفه سی اونلارین سه سینی دونیایا یایماقدیر حاضیرلیق ایشلری آپارماقدیر داخیلده اورتاق و بیرلیکده حرکت ائتمه یی حمایت و تشویق ائتمکدیر. اونلارین دییه بیلمه دیکلرینی دیله گتیرمکدیر.
بئله بیلدیریشلر ، چیخیش لار میللی حرکتی لووس ائتمک ، لاغا توتماق ، مستملکه چی رئژیمه خیدمت ائتمک ساییلیر. سیاستده ن باشی چیخان ، سیاسی و ایجتماعی مسئله لری گوتور ـ قوی ائدیب، تدقیق گوجونه مالیک اولان بیریسی بونو بیلمه لیدیرکی، تاریخ بویو دیکتاتورلوقدا ایداره اولونان، دالی قالمیش ، ایران آدلانان اولکه کیمی بیر اولکه ده ، میللی قورتولوش ساواشی ، مستملکه دن آزاد اولماق، رئفراندوم یولو ایله یوخ ، آنجاق و آنجاق ایناملی ساواش یولو ایله مومکوندور.
آنادلی غزئتی 15.12.2012بون
باش ساغالیغی
داخیلده ن و بئین الخالق خبر آزئنتلیکلرین وئردیکلری بیلگیلره گوره مورداد آیی نین 21 ده ایشنبه گونو ناهاردان سونرا گونئی آذربایجانین اهر ایالتینده 6،5 گوجونده ایکی یئر تیتیره مه سی باش وئرمیشدیر. بو تیتیره ییشین نتجه سینده ورزقان شهری باشدا اولماقلا بیر چوخ کندلر یئرله یئکسان اولموش ، اهالی ییخیلان ائولرین آلتیندا قالمیشلار . رئژیم اولوم سایی سینی کیچیک ساخلاماغا چالیش سادا، اولن لرین سایی 6ـ 7 مین نفرجیواریندادیر ، آوروپا آزئنتلیکلره گوره یارلی ساییسی 16 مین نفر اعلان ائدیلمیشدیر. طبیعی اولاق مستملکه چی رئژیم بو حاقدا اوز غزئت ، وه رادییو ـ تئلوزییالاریندا معلومات وئرمه میشدیر. آلمانین بیرینجی کانللینا گوره جینایتکار مستملکه چی رئژیم خاریجی یاردیملارادا ریضایت لیک وئرمه میشدیر. اهالی اوز باشینا بوراخیلمیشدیر. بو بیر ده فعه ده بونو آپ ـ آچیق نوماییش ائتدیریرکی ، فارس ایرقچبی لاری نین مستعمره سینده اولان آذربایجان داغیلماسی ، برباد دوروما دوشمه سی اونلارین ایستکلریدیر. بودا چوخ طبیعی دیرکی، هئچ مستعمره چی تاریخ بویونجا مستعمره سینده یاشایان میللتین خوشولوغونا چالیشمامیش ، مستعمره سی نینده آبادلیعینی ایسته مه میشدیر. بو فارسلار اوچونده کئچه رلیدیر. تیکرار بو زلزله ده نده چیخاردیغیمیز نتیجه و بیر واقعییتی نوماییش ائتدیریر. اونون اوچونده هئچ بیر آذربایجانلی مستعمره چی فارسدان توقعو اولمامالیدیر. عکسینه بو فاجیعه لردن درس آلیب ، اوزونو بو مستعمره دن قورتارماغا ، اوزو اوزونون آغاسی اولماغا چالیشمالیدیر. قورتولوش ساواشلاریدا تاریخ بویو اسلحه گوجو ایله اولموشدور. آزادلیغی ، مستقیللی یی هدییه ائتمه زلر. ماتملی اولساقدا بو فاجیعه نی یارادان آمیللری دوشونمه لی ییق. بونلاری دوشونوب چاره قیلماغا قالخمازساق، باشیمیزا بوندان داها جوخ آجی فاجیعه لر گله جکدیر. بیز غزئته میز و اونون اوخوجولاری آدیندان آذرباجان میللتینه باش ساغالیغی دئییب ، عزیزلرینی ایتیره ن ,ائله لره صبیر دیله ییریک ، سون غمینیز اولماسینی آرزو ائدیریک
آنادیلی رئداکسیاسی آدیندان
دوختور غروی
قــالــخ آیــاغـــا آذه ربـــایــجـــانبا
آذه ربـــایــجــان ، آذه ربـــایــجـــان
قـــالـــخ آیــاغــا ، آذه ربـــایــجـــان
گـــوزلــر یـاشــلـی ، اوره کلــر قان
وطـن اولــوب ، بــویــوک زیـنــدان
واخــتـی دیــرکـی ، اولا طـوغــیـان
بـویـوک عـصـیـان ، قـانـلی عصیان
مینلرجــه جـــان ســنـه قــوربـــان ،
قـــالـــخ آیــاغــا ، آذه ربـــایــجـــان
آذه ربـــایــجــان ، آذه ربـــایــجـــان
دیــلــیـن گــئـدیــر ، یـورد تـالانـیــر
ده ردلــر ـ ده رد اوســتـه قــالانـیــر
تــوپــراغـــیـنـدا یــاد دولانــیـــــــــر
بــیـر عیـده ده یـــالــــتــاقــلانـیــــــر
اوزون، اوز کــیـمـلـی یـیـن دانـــیــر
قـــالــــخ آیــاغــا ، آذه ربـــایــجـــان
آذه ربــــایــجــان ، آذه ربـــایــجـــان
داهـــا یــاتــمــاق واخــتـــی دئــیـیـل
بــاشـــی قــاتــمـاق واخــتــی دئـیـیـل
آل ـ وئـــر، ســاتـمـاق واخـتـی دئییل
خــوســانــلاشـــمـاق واخـتـی دئـیـیـل
نـامـوس ، شـــرف تـــوپــراقــدی بو
قـــالــــخ آیــاغــا ، آذه ربـــایــجـــان
آذه ربــــایــجــان ، آذه ربـــایــجـــان
فـارســا کــولــه اولــمــاق آردیــــــر
زنـجــیــرلــه نــمــیـش ائل ـ دیاردیر
هــر یـئــر دوسـداق، هـر یئر داردیر
تـک ایـــنـامـیـن ، ســنه یـاردیـــــــر
دایــان یــالـنـیــز ائـل گــوجــونـــــــه
قــــالـــخ آیــاغــا ، آذه ربـــایــجـــان
آذه ربـــــایــجــان ، آذه ربـــایــجـــان
ســون ســیــنـاقــدیــر، آمـاده گـــه ل
ائــلــی چــاغــیــر ، ایــمــداده گـه ل
اجــــدادیـــــن تـــک آزاده گــــــــه ل
آیـــدیــن ســـــیـلاح آل ، داده گـــه ل
زامــان قــیـســـا ، فــورصـت آزدیـر
قــــالـــخ آیــاغــا ، آذه ربـــایــجـــان
آذه ربــــایــجــان ، آذه ربـــایــجـــان
تبریزلی فائق(آیدین) بون 13 ،5،2012
27 Aprel 2012, Cümə
Vaşinqtonda ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinə həsr edilmiş konfrans işini başa çatdırıb (FOTOLAR)
Konfrans iştirakçıları iki ölkə arasında 20 il ərzində münasibətlərin inkişafını dəyərləndirib, ABŞ-Azərbaycan əlaqələrinin gələcəyini müzakirə ediblər
Dilshad Aliyarli
Vaşinqtonda ABŞ və Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 20 illiyi münasibətilə keçirilən konfrans işini başa çatıdırıb. İki gün sürən konfrans zamanı ABŞ-ın hazırkı və keçmiş administrasiyalarının nümayəndələri, Birləşmiş Ştatlar Konqresi və Senatının üzvləri, Amerikanın müxtəlif araşdırma mərkəzlərinin təhlilçiləri, Azərbaycan Dövlət Neft şirkətinin yüksək səviyyərli rəsmiləri, Azərbaycan Milli Məclisinin deputatları, Azərbaycanın dini icmalarının liderləri iki ölkə arasında 20 il ərzində münasibətlərin inkişafını dəyərləndirib, ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin gələcəyini müzakirə ediblər.
ABŞ və Azərbaycan arasında münasibətlərinin 20 illik tarixi və iki ölkə arasında əməkdaşlıqdan əldə edilən nəticələr mövzusunda keçiriən iclasda müstəqilliyini bərpa etmiş gənc Azərbaycanın Birləşmiş Ştatlarla qlobal və regional təhlükəsizlik, enerji təhlükəsiziyi, iqtisadi inkişafa dair birgə maraqlar əsasında güclü tərəfdaşlıq münasibətlər qurduğu qeyd edilmişdir. Müzakirələrdə Dövlət katibinin yardımçısı Erik Ruben, Atlantik şuranın Avrasaiya mərkəzinin direktoru səfir Ross Vilson, ABŞ Dövlət katibinin yardıçısının keçmiş müavini Deyvid Merkel, Azərbaycan Xarici İşlər nazirinin müavini səfir Hafiz Paşayev və ABŞ-ın Heritage Fondunun eksperti Ariyel Kohen çıxış etmişlər. Natiqlər 20 il bundan əvvəl regionda sabitiliyin bərqərar olması və yeni müstəqil ölkələrin suverenliyinin qorunması qarşısında maneələrdən danışıb. Amerikalı ekspertlər Azərbaycanın və ümumilkdə Qafqaz regionunun ABŞ xarici siyasətində xüsusi rolunu vurğulayıblar. ABŞ-ın Azərbaycanla münasibətlərə verdiyi əhəmiyyəti önə çəkən Erik Ruben ABŞ Dövlət katibi Hillari Klintonun 2010-cu ildə Azərbaycana səfəri zamanı dediklərini xatırlatdaraq, Birləşmiş Ştatlar və Azərbaycan arasında dərin, mühüm və davamlı münasibətlər mövcuddur deyə söyləmimıdir. Səfir Hafiz Paşayev Azadlığa Müdafiə aktına münasibətlərin qurulmasından öncə tətbiq edilən 907-ci əlavənin hələ də qüvvədə qalmasını ikitərəfli əlaqələrə təsirini qeyd etdi. O, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasından danışaraq, ölkənin BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü seçilməsini Azərbaycanın beynəlxalq miqyasda prestijinin artdığına dəlalət etdiyini bildirdi. Natiqlər eyni zamanda, regionda sabitiyin bərqərar olması qarşısında maneə yaradan faktorları qeyd edərək, İranın mübahisəli nüvə proqramı ətrafında beynəlxalq ictimaiyyətlə yaranmış gərginliyi və bölgədə əsas oyunçulardan biri olan Rusiyanın yeritdiyi siyasətin təhlilinə yer verdilər. Ariyel Kohen ABŞ-ın regionda daha aktiv rol oynamalı olduğunu vurğuladı. Bununla yanaşı,Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına ehtiyacın olduğu natiqlər tərəfindən xüsusi vurğulandı. Müzakirələrin iştirakçıları Azərbaycanın beynəlxalq təhlükəsizliyin təmin olunması və Avropanın enerji təhlükəsizliyinin strukturunun yaradılmasında rolunu qeyd etdi.
آمئریکا و ایسراعیلین سوز ساواشی !
اوزون بیر مدتدیرکی ، ایسراعیل دوولتی ایران آدلانان یئرده کی آتوم مرکزلری حاقدا سوز ساواشینا باشلامیشدیر. سون آیلاردا ایچینده آمئریکا بیرلشمیش سیتادلاریدا بونا قاتیلاراق ساواش گمی لرینی خلیجه گونده رمیشدیر. خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی ، آمئریکا و غربیلیلر شاهی گوتوروب ، یئرینه خمئینی نی قویولدوقدا ظاهیرده هرگون بو رئژیم طرفینده ن هر ایکی اولکه نین بایراقلاری کوچه لرده یاندیریلیردی. بیر صورتده کی آرخادا ایسراعیل دوولتی و آمریکا ایله جیجی ـ باجیلیقلاری ده وام ائدیردی. هر هفته بو مونافیق رئژیمین منسوبلاری ایسراعیله گئدیب ، ا آری بئن مئناشه، رفسنجانی و باشقالاری ایله صمیمی شکیلده دانیشیب،" Ari Ben Menasche یسراعیل دوولتی نینده دوولت باشچیسی موشاویری و موسادین ایکینجی خدمه لی شحصی"
آلیش ـ وئریش ائدیردیلر. بورادا بونودا علاوه ائتمک لازیمدیرکی بو شخص ایسراعیل دوولتی نین قوللوقچوسو اولاراق اوچ ایل " 1974ـ 1977 " نجی ایللرده ایراندا سیری خبرلرین رمزلرینی کشف ائتمه وظیفه سینده چالیشمیش ، سونرا ایسراعیل دوولت اوردوسونون خصوصی شخصی قوروموندا وظیفه لندیریلمیش ، 198۰ نجی ایلده ایران ـ ایسراعیل اورتاق موناسیبتلر کومیته سینده اولوب ، نهایت باش ناظیر اولان اسحاق شمیرین خصوصی اطلاغات موشاویری اولموشدور. ایران ـ عراق ساواشیندا بو شخصین الی ایله ایرانا آلینان سیلاحلاردان ایسراعیلین گلیری 8۰ بیلیون دولار اولموشدور. بو طرفین بو ایشلرده ان یاخین امکداشلاری کاشانی، امشی و فخریه اولوب ، کروبی و احمد خمئینی و رفسنجانی و ایران اوردوسونون او زامانکی کومادانی جلالی ایله یاخین علاقه ده ایدی. آمئریکایا گلدیکده بو موناسیبتلرین تفروعاتی بو شخص طرفینده ن آدی گئچه ن کیتابدا قئید ائدیلمیشدیر. حتا کروبی جنابلاری، فوقول کراواتلی شکیلده پاریسین هیلتون هوتئلی نین یانینداکی مانتاین هوتئلینده ایلک اولاراق ایسراعیلده بو ایش اوچون گونده ریلمیش ایکی ایسراعیلین یوکسک سوییه لی نوماینده سیله گوروشموشدور بو هوتئلین یوخاری طبقه سینده ایسه آمئریکالیلارلا گوروش کئچیریله جک ایدی. آمئریکا نوماینده هئیتینی "گیتئز" ،" مئک فارلین "، " کیو" ، دونالد گورگ" کی پرئزیدئنت کارتئرین سیا رابیطی وظیفه سینده چالیشیردی. بو نوماینده هئیتی نین باشچیلاری ایسه "جورج بوش" و" ویلیام کئیس " ایدی. قئید ائدیلدیی کیمی ایران نوماینده هئیتی نی ایسه فوقول کیراواتلی کروبی تمثیل ائدیردی. آمئریکا ایله آنلاشما ایسه بوش، کئیس و کروبی و احمد خمئینی آراسیندا اولموشدور. آمئریکالیلارین ایسته یی ایله، آمئریکا ائلچی لی یینین گیرولاری، تئهران رئزیمی طرفینده ن بیر ایل داها ساخلامالی ایدی و بو بیر ایل اوچون بو رئزیمین ژئنوده کی حئسابینا 52 میلیون دولار آمئریکالیلار پول یاتیرتمالی ایدیلر. گورولدویو کیمی گیرو مسئله سی اوزوده اوینانیلمیش تیاترین بیر سیناریو پارچاسینی تشکیل ائدیردی.
ایسحاق شمیرین خصوصی امنییت( اطلاعات) موشاویری آری بئن مئناشه نین خمئینی رئژیمی نین قورولماسیندان سونرا ایرانا ایلک مسافرتی 1981 ـ نجی ایلین فئورییه سینده رفسنجانی نین قارانتی سی ایله 7۰7 نمره لی ایرانئرله حیاتا کئچیریلمیشدیر.( سوزده ایسلام رئژیمی قورولماسیندان بیر ایل سونرا) او بو گزیسینده تئهران مودافعه ناظیرلیغیندا اولوب، مودافعه ناظیری و باشقالاری ایله اوتوروب دانیشمیش، و ارته سی گون ایسه رفسنجانی کروبی و مودافعه ناظیری و پارلئمنتونون صدرلریله گوروشلری اولموش دور. سونرالار آردی سیرا گلیشلرینده ده بو گوروشلر تیکرارلانمیش دیر. بو قیسا معلوماتی وئرمکده ن مقصد بودورکی ، بو رئژیمین حاکمییته گتیریلمه سی مقصدلی شکیلده اولموش ، امئریکا و ایسرتعیلین مادی و ایستیراتئژیک چیخالارینا خیدمت ائتمیشدیر. بو کئچه ن اوتوز دورد ایلده بو موناسیبتلر هر حالدا قیریلمامیشدیر. آمما منطقه ده چوخلی ده ییشمه لر سبب اولموشدور. ایسراعیل فلسطین مسئله سینی حل ائده بیلمه میشدیر. بیر طرفده ن ایسراعیل حاکمییتی هر گون عربلرین ائولرینی ییخیب ، ائولرینی و توپراقلارینی منیمسه مکده، جویودلر اوچون یئنی بینالار تیکمکده ، و فلسطینلی لری سیخیشدیرماقدادیر. بیر طرفده نده ایسراعیل میللتی نین ناراضیلیغینی حیس ائتمکده دیر. بونلار بئین الخالق ایجتماعییتین نطرینده ن اوزاق قالمیر. بونا گوره ده داخیلده و خاریجده عمومی افکاری باشقا بیر نوقطه یه جلب ائتمک ایسراعیل حاکمییتی اوچون داها الوئریشلی دیر. بو آمئریکا دوولتی و ایران رئژیمی اوچونده کئچه رلیدیر. منه گوره ایسراعیل دوولتی نین کره نئی یی الینه آلیب بورـ بور باغیرماسی ، گویا ایران آتوم مرکزلرینی بومبالیجاغینی تیکرالاماسی، گولونج بیر حرکتدیر. چونکی بو رئژیمین وارلیغی ایسراعیلین یارارینادیر، همده اونون بو تبلیغاتی ساواش قایدالارینا ضیددیر. بومبا سالان قاباخجادان من بو یئرلری بومبالیجاغام دئمه ز. بو آمئریکا اوچونده کئچه رلیدیر. هنوز آمئریکا افغانیستان و عراقدا کی آغیر خسارتده ن اوزونو قورتارا بیلمه میشدیر. ایقتیصادی باخیمدان آغیر دورومدادیر. ساواش گمیلرینیده خلیجده سرگیله مه سی آیری مقصد داشی ییر.
ایسراعیل میللتینه گلدیکده، بونو دییه بیله ریک کی ، چوخ چالیشقان ، گوزه ل و باجاریلی بیر میللتدیر. تاسوفله حاکمییتده اولانلار بو کئچه ن 60 ایلده ساواش مشقینده ن دوشمه میشلر. عربلرله آنلاشماق یئرینه دوشمنچیلیک سیاستی گودورلر. یازیق ایسراعیل میللتی ایسه بو سیاستین قوربانی اولماقدادیر. بیر صورتده کی ایسراعیل اوز قونشولاری ایله یاخشی موناسیتلر قورا بیلسئیدی، بو منطقه ده تکجه باریشا یوخ، بو اولکه نین ایقتیصادی گوجلنمه سینه ده بویوک خیدمت ائتمیش اولاردی.چونکی ایسراعیل بیلی یه و یئنی تئکنیکه مالیک بیر اولکه دیر.
بونو ایلک باشدا خاطیرلاتماق یئرینده اولارکی، بیز آذربایجانلیلار منطقه نین هر چئشید آتوم سیلاحیندان ، آتوم ائنرزی سانتراللاریندان تمیز بیر بولگه اولماسیندان یاناییق. ایرانی و اونون آتوم مرکزلرینی بومبلاماق هئچ بیر درده درمان قیلمایاجاق، عکسینه دوشمئچیلی یی آرتیراجاق، ایسراعیلین امنیتی نی تامین ائتمییه جکدیر. بیزه گوره ایسراعیلین حاکمییتینده اولانلاری ایران آدلانان میللتلر دوسداغینداکی میللتلرله یاخشی موناسیبتلر قورماغا چالیشمالی ، اونلارین تمثیلجیلری ایله گوروشوب، اوزون وعده لی امکداشلیغین پایاسینی قویمالیدیرلار. او زامان بو مرکزلرده اوزلویونده ن چکیب باغلاناجاقدیر.
البته ایسراعیل دوولتی نین ایران آدلانان یئرده کی آتوم مرکزلرینی بومبلاماسی ، آذربایجان میللتی آچیسیندان ایسراعیلله ـ تئهران رئژیمی نین مسئله سیدیر. آذربایجان میللتی ایران ـ عراق ساواشیندا اولدوغو کیمی بوشونا مستملکه چیلر اوچون قوربان وئرمه یه حاضیر دئییلدیر. حتا ایسراعیلین عربلرله اولدوغو پروبلملریده اونلارا عاید اولان مسئله لردیر. آذربایجان میللتی بوتون قونشولاری ایله باریش ایچینده یاشاماق و یاخین امکداشلیق ائتمک آرزوسوندادیر. بو ایسراعیل اوچونده کئچه رلیدیر.
چوخ ـ چوخ تاسوفله ایسراعیل ده و غرب لرین ایچینده کیچیک فوندامنتالیست گروبلارین اولماسی منطقه ده امنیتین ساغلانماسینا انگل اولماقدادیر.
بیزه گوره بئله بیر رئژیمین وارلیغی یوخاریدا قئید ائدیلدییی کیمی باشدا آمریکا و ایسراعیل اولماقلا غربینده ایقثیصادی و ایستیراتئژیک مراقلارینی تامین ائتمکده ، بونا گوره ده اونلار بو رئژیمده آنجاق ظاهیری ده ییشیکلیکلرده ن یانادیرلارو ایران آدلانان یئرده کوکلو ده ییشیکلیکلری ایسته میرلر . البته ایستکله ، تبلیغات آراسیندا یئرده ن ـ گویه فرق اولا بیله ر. اونلار بو رئژیمین الی ایله، ایران آدلانان یئرده گلیشمه نین هر جهتلی قارشی سینی آلمیش ، نئچه یوز ایل گئرییه گوتورموشلر. ایراندا عرب میللتی نین نفتیده ن الده ائدیله ن گلیری منطقه ده رادیکالیزمی کوکلندیرمه یه ، ایسته دیکلرینی ساتیش ماللارینی تئهران رئژیمینه سیرالاماقدادیرلار. اوندان بیر خوخو کیمی ده یارارلانیب ، اوز سیلاحلارینی ساتماقدادیرلار. سون اولاراق قطره ، امیرلیکلره و سعودییه عربیستانینا ساتیلان سیلارین بیر فقره سیدیر. ختا آوروپادا بئله بوندان اوز ایستیراتئژیک مقصدلری اوچون یارارلانیرلار. سون اولاراق آلمانین شرقینده قاره لر آراسی راکئتلری اوولاماق اوچون قورولماقدا اولان اوستلر گویا ایراندان گه له جک راکئتلرین قارشی سینی آلماق مقصدی گودورموش! . بیر صورتده کی بونلار روسلارا قارشی قورولان موسیسه لردیر
آری بئن موناشه نین " قان پاراسی " آدلی کیتابیندا رئژیم باشچیلاری نین آلماندا، فرانسا ، اینگیلیس و سویسده کی بانکلاردا اولان حئسابلاری نین نومره لری ، گیزلی نومره لری ، بو حئسابلاردا یاتیریلمیش پارالارین میقداریدا قئید ائدیلمیشدیر.
نا دلی غزئتی ـ دوختور نورالدین غروی 28 .۰1 .2۰12
حورمتلی وطنداشلار
یئنی ایلینیزی ( باهار/ ارگینوکون / یئنی گون) بایرامینیزی آنا دیلی غزئتی آدینادان تبریک دئییب ، سیزلره و عائله نیزه جان ساغالیغی ، تزه ایده خوشلوق دیله ییب،
میللتیمیزه میللی قورتولوش و ، آزادلیق وه مستقیل لیک ساواشیمیزدا اوغورلار آرزولاییریق. یئنی ایلین میللتیمیز اوچون آزادلیق ایلی اولماسینی تمنا ائدیریک .
آنادیلی رئداکسیا هئیتی
Azərbaycan prezidenti Xocalı soyqırımı ilə bağlı xalqa müraciət etdi
Azərbaycan Respublikası prezidenti İlham Əliyev Xocalı soyqırımının 20-ci ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan xalqına müraciət edib.
XX əsrin ən dəhşətli və qanlı faciələrindən hesab edilən Xocalı soyqırımının 20 ili tamam olur: 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni hərbi birləşmələri keçmiş sovet ordusunun Xankəndi şəhərində yerləşən 366-cı motoatıcı alayının iştirakı ilə aylarla mühasirədə saxlanılan Xocalıya hücum edərək, bir gecənin içində şəhəri yerlə yeksan edib. Bu qanlı aksiya zamanı dinc əhaliyə amansızlıqla divan tutulub, 613 nəfər qətlə yetirilmiş, meyitlər təhqir olunub, 1275 nəfər girov götürülüb. Onlardan 150 nəfərin taleyi hələ də məlum deyil. Qətlə yetirilənlərin 63 nəfəri uşaq, 106 nəfəri qadın, 70 nəfəri ahıl və qoca idi. Hərbi təcavüz nəticəsində 8 ailə tamamilə məhv edilib. Dövlət başçısı müraciətində vurğulayıb ki, son iki əsrdə erməni millətçiləri tarixi Azərbaycan torpaqları hesabına mifik Böyük Ermənistan ideyasını gerçəkləşdirmək məqsədilə dəfələrlə xalqımıza qarşı terror, kütləvi qırğın, deportasiya və etnik təmizləmə kimi bəşəri cinayətlər törədiblər: XX əsrin sonunda dünyanın gözü qarşısında baş verən, qəddarlığı və amansızlığı ilə fərqlənən Xocalı soyqırımı isə bu təcavüzkar siyasətin ən qanlı səhifəsi idi. Bu ağır cinayətə görə siyasi-hüquqi məsuliyyət birbaşa Ermənistanın o zamankı və indiki rəhbərliyinin, Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejimin üzərinə düşür. Azərbaycan dövləti erməni faşistlərinin törətdiyi Xocalı faciəsi haqqındakı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması və beynəlxalq aləmdə soyqırımı kimi tanıdılması istiqamətində iyirmi ilə yaxındır ki, məqsədyönlü və sistemli iş aparır. Son illərdə Xocalıya ədalət beynəlxalq kampaniyası çərçivəsində soydaşlarımızı təmsil edən çoxsaylı vətəndaş cəmiyyəti institutları, gənclər təşkilatları və diaspor qurumları bu sahədə hakimiyyət strukturları ilə birgə səmərəli fəaliyyət göstərirlər. Artıq yalan və saxtakarlıq üzərində qurulmuş erməni təbliğat maşınının iç üzü ifşa olunur və dünya ictimai fikri Xocalı həqiqətlərini qəbul etməyə başlayır. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Parlament İttifaqı bu faktı insanlığa qarşı törədilmiş kütləvi cinayət hadisəsi kimi tanımış və üzv dövlətləri həmin faciəyə müvafiq siyasi-hüquqi qiymət verməyə çağırıb. Pakistan və Meksikanın parlamentlərində bu qətliamın soyqırımı aktı kimi tanınması barədə qətnamə qəbul edilib. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının hazırda dünya təhlükəsizlik sistemində və beynəlxalq terrorizmə qarşı mübarizədə mühüm rol oynadığını qeyd edib: Harada baş verməsindən asılı olmayaraq, biz hər cür irqi ayrı-seçkiliyi, etnik və dini zəmində düşmənçiliyi bütövlükdə bəşər cəmiyyətinə qarşı cinayət hesab edirik. Dövlətimiz bundan sonra da Xocalı soyqırımına, Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən işğalına obyektiv qiymət verilməsi və tarixi-hüquqi ədalətin bərpası üçün öz fəaliyyətini davam etdirəcək, bütün siyasi və hüquqi vasitələrlə belə hallara qarşı barışmaz mübarizə aparacaq. Xocalı soyqırımını törətməkdə düşmənin məqsədi Azərbaycan xalqını sarsıtmaq, suverenlik və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizədən çəkindirmək və torpaqlarımızı zorla ələ keçirmək olsa da, bu ağır faciə xalqımızı daha da mətinləşdirib, qəhrəman oğul və qızlarımızı müqəddəs Vətən və milli dövlətçiliyimiz naminə qətiyyətli və mütəşəkkil mübarizəyə səfərbər edib. Bu ümummilli hüzn günündə bir daha Xocalı faciəsinin günahsız qurbanlarının əziz xatirəsini ehtiramla yad edir, bütün şəhidlərimizə Allahdan rəhmət diləyirəm. Sizi əmin etmək istəyirəm ki, Xocalı soyqırımını həyata keçirənlər gec-tez ədalət məhkəməsi qarşısında cavab verərək layiqli cəzalarını alacaq, şəhidlərimizin qanı yerdə qalmayacaq.


text:
آغاچ ميوه برسه، باشئ آشاق
آجئسئ بوُلمادئغئنگ، سوٌيجوٌسي بوُلماز.
آز بوُلسوًن، اوًز بوُلسوًن.
آزاپسئز يرينگ
خوٌودی آراپ خاتا گچيردی: عبدالقهار صوفی راد
آيلانايئن آدئنگدان، ساللانچاقدا بادئنگدان، بزه نيپ آتا چئقسانگ،
توٌرکمن ديلينينگ تارئخئ(اوُقووغوُللانماسئ )
ب.وييسوُو- آراپ خاتا گچيردی: عبدالقهار صوفی راد
تأزه غالقئنئشلار اييامئندا ائلئم-بيليمی اؤسدوٌرمکليگه، مدني ميراسئمئزئ اؤورنمکليگه آيراتئن اوٌنس بريليأر. اؤز اسرلري بيلن دوٌنيأ مدنييتينينگ اؤسوٌشينه اؤنجيلي غوُشانت غوُشان آتا-بابالارئمئزئنگ تارئخئنگ غاتلارئندا غالان ادبي ميراسئنئنگ ديل آيراتئنلئقلارئنئ، يوٌزه چئقاران اؤزگريشلريني اؤورنمکليگه باغئشلانان بو کيتاپ يوردومئزئنگ يوُقارئ خم يؤريته اوُرتا مکدپلرينينگ تالئپلارئنا، توٌرکمن ديلي وادبييات موغاللئملارئنا، شيله خم سؤز سونغاتئنئنگ کؤپ سانلئ موشتاقلارئنا نييتلنيليأر.
گيريش
توٌرکمن خالقئنئنگ انچمه آلئملارئ، شاخئرلارئ اوزاق آسئرلارئنگ دوُوامئندا اؤزکيتاپلارئ، ائلمئ و آجايئپ چپر اسرلري بيلن توٌرکمنينگ آدئنئ شؤخراتلاندئردئ. اوُلار ائلمئ و چپر دؤرديجيليگي بيلن دوٌنيأ مدنييتينينگ اؤسوٌشينه اؤنجِيلي غوُشانت غوُشدولار.
“توٌرکمن ديلينينگ تارئخئندا” اؤورنيليأن مسله لر
توٌرکمن ديلينينگ تارئخئ خاقداقئ ايلکينجي ماغلوماتلار اوُرتا مکدپلرده برليپ باشلانيار. موغاللئمچئلئق مکدپلرينينگ توٌرکمن ديليندن اوُقوو کيتاپلارئندا ديليميزينگ تارئخئ بارادايؤريته بؤلوٌم بريليأر. توٌرکمنيستانئنگ يوُقارئ اوُقوو مکدپلرينينگ فيلوُلوُگييا فاکولتت لرينده بوُلسا “توٌرکمن ديلينينگ تارئخئ” آيراتئن درس خؤکموٌنده گچيليأر.
“توٌرکمن ديلينينگ تارئخئ” گيريشدن وايکي بؤلوٌمدن ائبارات.
“گيريش” بؤلوٌمينده خايسئ مِسِله لرينگ اؤورنيليأنديگي، ديليميزينگ
کؤنگول گؤزگوسینده گؤرن لریم- 4 عبدالقهار صوفی راد
بيليأنسينگ سؤيگينگ، آشغئن منينگ قالبئمدا؛ يؤنه سن نأمه اوچين سوُلغون؟! هانئ بريلن وادالار، هانئ اوُل گلجگه اومئتلئ سؤزلر؟ يادئنگا سال شوُوقونلئ گولوشلرينگی؛ نأزه بسلأن قاماتئنگی منينگأ گؤزلريم هرگيز اونوتمايار. اونوتمازام هيچ.
نأمه اوچين ساغاتلار يئلا دؤنمه لی گؤره سينگ گلسه يارئ؟ دوُغرئ، آرادا گونلر بار اوزاق. واخ ال لر بار!. دیده لریم غامسئغان یورِگیمی سئزیار. کأن اوُيا چوميأن. آنگئردان سسه غاراشيان. یؤنه، ادیل دوییان یالئ؛ غوُی اوُیا باتاندئر تيسگينديرأيمأيين دویغولارئنئ دیییأن یالئ؛ جانگام گلمه يأر سندن. أسگرمزلیک اديأنديرسينگ اؤیدیأن کأته! یِنه، یوُق بو بِیله بوُلا بیلمز دییپ ائنام لئ غوُرجانیان شوُل دئمئشئغئنگ دوُوامئندا. دوُیایدئمئقا، یا ائلایئق گؤرمه دی میکأ سؤیگیمی؟ یوُق بو آصلا بوُلا بیلمز. یؤنه غاررئ دونیأنینگ رَحیمسیزلیگی سؤیگی باباتئندا کؤپ واغت لار یوُووز کشبینم گؤرکِزیپدیر. یوُق اومئت آدلئ بیر دویغئ مئدام، آداملارا-عاشئقلارا غوُلتغئ بریپ شوُل رحیمسیزلیگی ینگندیر. بیلیأرسینگأ بیزده اومئت قئرق مونگ غاناتلئ پریشده، شیله دألمی عزیز! بیلیأرمینگ من، سنسیز دونيأ حاقدا هیچ اوُیلاناسئم گلميأر. سنی مندن آلماغا-داشلاشدئرماغا چالئشسا-دا تاغدئر، سنینگ ینگیلمه جگینگه ائنانیان و بو ائنام مئدام مؤوچ اوریار قالبئمدا. نأمه اوچین دییسنگ، سن غایدوسئزلئغا، سؤوِشمأگه، جانئغئپ ایشله مأگه، یکه تأک دوُغلان دالاشگأر. شوُنگ اوچینم اونوتماجاغئنگئ بیلیأرین شوُل ایلکی باغلاشان عهدیمیزی. اؤنگم آیدئپدئم منینگ بار سؤییأن خأصییتلریم، گؤزل لیک لریم سنده جای-ماجای. شوُنگ اوچینم آصلا سنی الدن بره سیم گلمه یأر. منینگ قالبئمدا یارا غالدئرارا دؤزمه جگینگی-ده البت بیلیأرین. یادئنگا دوشیأندیر بو سؤیگیمیز اوچین، ایندی ساغات لارئم شادئیانا گچر، غوصصا غوُلایئما گلمز دیینلریم. مانگا غولاق سال، غوُی دوُداق لارئمئنگ قئبلاگأسی بوُلوپ دورسون آل یانگاقلارئنگ، سنینگ سوُلماغا-دا حاقئنگ یوُق. طبیغاتئنگام حاقئ یوُق سنی سوُلدورماغا، سبأبی سن سؤیگی سووئ بیلن بسله نن. شوُنگ اوچینم گونش جوُشغونلئ یالقئمئ بیلن سانگا غایتادان گویچ غوُشماغا و یاپراقلارئنگا نور اِچیلیپ یاشئل رنگکه بزه مأگه بوُرچلئ. بو حؤکمان شِیله بوُلار. عزیزیم اومئدئنگئ برک توت، هرگیز یانئنگ یره دگمه سین!. بیلمیأن نه بوُلان بوُلسا-دا، داغئ اگر-ده یورِگینگده یالئن غوُیلان بوُلسا-دا؛ سؤیگینگ خاطئرئنا، بیلیأن سنینگ دایاولئغئنگ، سؤیولیپ- سؤیمه گینگ، سوسوز یاتان چؤللره یاغئش بوُلوپ یاغاسئنگ گلیپ، غاملئ کؤنگوللره آيدئم بوُلوپ یانگلاناسئنگ گلیپ یاشاماق هؤوِسینگ اوچین، دورموش هرگیز یانئنگئ یره دگیریپ بیلمز! سؤیگولیم جانئنگ توت یالئ بوُلسون، اوزاق یاشا!.
اوُردیبهشتینگ ایلکینجی گونلری-1393