text:
اویان نیوز:
انور بؤروسوی
ائرمنیستان، گورجوستان، ایران، روسییا ایله یاناشی، باشدا آلمانیا اولماقلا بیر سیرا آوروپا دؤولتلری ده آذربایجان دؤولتینه قارشی یئنی تهدید تئکنولوژیسی ایله حرکت ائتمهیه باشلاییبلار. بو “آذربایجاندا میللی آزلیقلار” دوکتریناسیدیر. گویا آدی چکیلن دؤولتلرین بوتون پروبلئملری چؤزولوب و ایندی ده “آزسایلی آزلیقلارین حیمایهچیسی” وضعیتی ایله چیخیش ائدیرلر. بئله بیر استراتژینین اصلینده دیگر سببی آذربایجانی “فئدراللاشدیرماق” و بئلهلیکله ائرمنیستانین جوغرافییاسینی گئنیشلندیرمک کیمی اوزاق هدفلردیر.
بو دؤولتلرین استراتئژی مرکزلری ایدیعا ائدیرلر کی: “آذربایجان “ناخچیوان موختار رئسپوبلیکاسی” استاتوسونو قبول ائدیرسه، “آرتساخ” (داغلیق قاراباغ)، “لزگیستان” و “تالیشستان” موختار استاتوسلارینی دا تانیماغا مجبوردور”. بو یؤنده، تأسوفلر اولسون، آذربایجانلا استراتژی موتتفیق اولان گورجوستانین بیر سیرا عالیملری ده پروسئسه قاتیلیبلار. “قافقازشناسلیق” آدی آلتیندا همین پروسئسلر دوز ۲۳ ایلدیر داوام ائدیر.
“قافقاز ائوی” ائتنیک بؤلوجولوک ائوینه چئوریلیب
گورجوستانین باشکندی تیفلیسده آلمانیانین چئشیدلی فوندلارینین (بنیادلارینین) مالیییه دستگی ایله قورولان “قافقاز ائوی” مرکزی قافقاز خالقلارینین جوغرافییاسی، تاریخی، ائتنومهدنی دوزهنی، دیلچیلیگی و ادبیاتینی آراشدیرما ایله مشغول اولسا دا، سونوجدا بوتون بونلار ائله بیرباشا قافقاز خالقلاری آراسیندا درین اوچوروملارا سبب اولا بیلهجک پروسئسه چئوریلمکدهدیر. بو پروسئس دئمک اولار کی، ایندی قافقاز خالقلارینین تاریخ بویو بیرلیک و برابرلیک ایچیندهکی یاشام دوزهنینه قارشی وورولان سارسیدیجی ضربهلرله موشاهیده اولونور. آلمانیادان اولان ائتنوقراف (قومشناس) عالیم یوست هیپپئرت ” Caucasus Albaniya (قافقاز آلبانییاسی)” آدلی علمی آراشدیرمالاری ائله بونو ثوبوت ائدیر. گویا “قافقاز آلبانییاسی” تاریخی لزگی و لزگیدیللی خالقلارا مخصوصدور. بئلهلیکله ده “لزگیستان” ایدئیاسینین فورمالاشدیریلماسینا باشلانیلیب. اونونلا بیرگه پروژهده یئر آلان گورجو عالیمی زازا آلئکسیدزه آدلی بیر عالیم چالیشیر. ۳۵ ایلدیر قافقاز دیللری اوزرینده چالیشدیغینی بیلدیرن یوست هیپپئرت قئید ائدیر کی: “قافقاز آلبانییاسی تاریخی لزگیلره مخصوصدور”. بئلهلیکله آذربایجانین بالاکن، زاقاتالا، قاخ، شکی، ایسماییللی، اوغوز، قبل، شاماخی، خیزی، قوسار، خاچماز، شابران، سییزن، بردع، آغسو، گؤیچای، اوجار، کوردمیر، قوبا رایونلارینا قارشی اویدورما “لزگیستان” ایدئیاسی تطبیق اولونور.
“قافقاز ائوی” مرکزی بوتون بونلار آزمیش کیمی، قوزئی قافقازدا یاشایان قاراچای و بالکار تورکلرینین منشایینین تامامیله گورجو اولماسی ایدیعاسینی ایرهلی سورور. حالبوکی، تورک دونیاسی عاییلهسینی تمثیل ائدن بو قیپچاق تورکلرینی اینکار تاکتیکاسینین آرخاسیندا دوران اوزاق هدفلرده “تورکسوز قافقاز” مودئلینه آلمانیانین اوز توتماسی بیر سیرا ساپقینلیغا یول آچان ماراقلاری اؤزونده احتیوا ائدیر. بئله کی، آلمانیانین بئرلین، فرانکفورت، کؤلن، دوسسئلدورف، و دیگر اونیوئرسیتهلرینده فعالیت آذربایجانا قارشی یئنی تهدید سییاستی گؤسترن “چرکز آراشدیرما اینستیتوت”لاری ائله بیرباشا قافقازداکی هدفلره حسابلانمیش دوکترینا ساییلیر. “قافقاز ائوی” ده محض بو دوستورلا حرکت ائدیر. “چرکزدیللی خالقلار”، “لزگیدیللی خالقلار” ،”بؤیوک ایمئرئتییا” و “آواریستان” ایدئیاسینین درینلشمهسی اوچون “هئنریخ بؤل” ،”هاومان” ،”مارشال ” و دیگر فوندلار میلیونلارلا وسایت خرجلهمهیه باشلاییبلار.
بوتون بونلار آزمیش کیمی، ایندی ده “گونئی قافقاز” سییاستینده ائرمنیلره قاهمار چیخماغا چالیشیلیر. سون ایللرده آدی چکیلن مرکزین خطی ایله وولفانق شولتس، زازا آلئکسیزده و ژان پیئر مائنین (فرانسیز عالیمی) بیرلیکده حاضیرلادیقلاری “قدیم آلبان دیلی” لایحهسی بونون تصدیقیدیر. “قدیم قافقاز آلبانییاسینین دیلی” ۲ جیلدلیک کیتاب نشر ائدیبلر. او دا بللیدیر کی، پروژه اوزرینده ۲۰۰۳-جو ایلدن فعالیت گؤستریلیر. آچیق شکیلده قئید اولونور کی، “قافقاز آلبانییاسینین قدیم دیلی لزگی دیلیدیر”. تاباساران، آقول، تساخور، روتول، بودوخ، قیریز، لاک، خینالیق دیللرینی “لزگیدیللی خالقلار” مستویسینده ائتنوسوسیال دوزنه یؤنلتمک هدفی ایسه بو پروسئسین آناتومییاسیدیر.
تئهران _ ایروان جوتلوگو
ایروان دؤولت اونیوئرسیتهسینین “ایرانشناسی” کافئدراسینین نزدینده فعالیت گؤسترن “تالیش آراشدیرما مرکزی” دئمک اولار کی، ایرانین ۹ اونیوئرسیتهسی ایله آدی چکیلن مؤوضوعدا ۵۰-دن چوخ عالیمله بیرلیکده چالیشیر. ائرمنیستانداکی “آرئوئلک استراتژی آراشدیرمالار مرکزی” آچیق شکیلده قئید ائدیر کی: “آذربایجاندا میللی آزینلیقلارین قاراباغ موحاریبهسی ایله باغلی مومکون قدر پاسسیو مؤوقئعده اولمالارینی ایجتیماعی پروسئسه چئویرمک اوچون، اونلارین ائتنیک بؤلوجولوک سییاستینی آپاران میللی آزادلیق تشکیلاتلارلا بیرلیکده چالیشیلمالیدیر”. ایروانداکی “شوشا فووندو”نون رهبری باکور کاراپئتیان ایسه بیلدیریر کی: “آذربایجانین وطنداشلاری اولان و میللی آزلیقلاری تمثیل ائدن لزگی، آوار، تالیش، تات، تساخور، روتول، بودوخ و قیریز خالقلاری قاراباغ مسألهسینده اونلارین زورن ساواشا آپاریلماسی و ائرمنیلرین طرفینه کئچمهلری تبلیغاتی گوجلندیریلمهلیدیر”.
سون ایکی ایلده ایرانین گیلان ویلایتینین رشت شهرینده “گیلان اونیوئرسیتهسی” نین نزدینده “خزرترافی خالقلارین دیللری” آدلی علمی مرکز یارادیلیب. مرکزده اساسن ایران و آذربایجانین خزر اطرافی بؤلگهلرینده یاشایان “فارسدیللی” خالقلارین ائتنوقرافییاسی، دیلی، مدنیتی و سوسیال حیات طرزی آراشدیریلیر. بو لایحهده عئینی منشألی تالیش، گیلک، تات، مازنداران ائتنیک قورپلارینین یاشاییش مسکنلرینین خریطهلری ده حاضیرلانیب. مرکزین رهبرلری محرم رضایتی کیشاخول و جهاندوست سبزعلیپوردور. مرکز بو مسله ایله باغلی ایروانداکی “تالیش آراشدیرمالار مرکزی”نین “تالیش خالقینین میللی آزادلیق حرکاتینین گنجلشدیریلمهسی” پروقرامینی بو پروسئسه داخیل ائدیب. بونونلا یاناشی، ائرمنیستان و ایرانین بیرگه لایحهسی “قدیم آذری دیلینین یادیگاری-تالیش دیلی”نین ایجراسینا باشلانیلیب. “شرقی ایران دیللری” ،”غربی ایران دیللری” پروقرامی چرچیوهسینده “فارس-تاجیک دیالئکتلری” مودئلی اوزره حرکت ائدن کانسئپسیایا گؤره چاغداش فارس، دری، تاجیک، هزارگی، بختییاری دیالئکتلری، تات (آزربایجان، شیروان زوناسی) و (داغیستان تاتلاری) دیللری داخیلدیر. بوندان علاوه شیمال-غرب قروپو بئله بیر کونسئپتله قروپلاشیر: کورد قروپو: کورمانجی، سورانی، لک، کلهوری و س. دیللر. زازا ـ قوران قروپو: زازاکی (دیملی، کیرمانجی)، قورانی (هاورامی، باجئلانی)،
بلوچ دیلی: کاسپی دیللری، گیلکی و مازاندارانی دیللری، سئمنان دیالئکتلری، مرکزی ایران دیالئکتلری (راجی)، تاتی-تالیش و یاخود آذری قروپو. بورایا تالیش دیلی و آذری دیلینین قالیقلاری اولان تاتی دیالئکتلری (تاکئستانی، هرزندی، شاهرودی، خوئینی و س.)، او جوملهدن اؤلموش کیلیت دیلی عاییددیر. شرقی ایران دیللرینه پوشتون (پاتان)، اوسئتین، یاقنوبی، پامیر (بدخشان و چین تاجیکلرینین دیلی) داخیلدیر. حتّی بونجا ساختالاشدیرمالارلا یاناشی، گویا اونلارین سایلاری چوخ اولا بیلردی ایدیعاسی دا سرگیلهنیر. بیلدیریلیر کی، سلجوقلو، آتابیلر و موغول ایمپئرییالاری چاغیندا بو خالقلار مؤوقئعلرینی ایتیرهرک، گلمه “تورکدیللی طایفالار”ین سایهسینده قاراباغ، ناخچیوان، شیروان، موغان بئلهجه درین آسسیملیاسییا سییاستینه اوغرامیش و تورکلشمیشلر.
آذربایجانا قارشی یئنی تهدید سییاستی
هشتپر شهرینده درج اولونان آیلیق “تالیش” درگیسی ایسه آذربایجاندا ائتنیک بؤلوجولوک سییاستینین آپاریجی تریبوناسینا چئوریلیب. بو درگینین اؤتن مودتده ۹۰ سایی چاپ اولونوب. چوخ ماراق دوغوران حاللاردان بیری ده اودور کی، همین مقالهلر آذربایجانین ائرمنیلر طرفیندن ایشغال ائدیلمیش شوشا شهرینده فعالیت گؤسترن “تالیشستانین سسی” رادیوسوندا گئنیش شکیلده تبلیغ ائدیلیر.
گیلان ویلایتینین رشت شهرینده فعالیت گؤسترن “taleshi.irib.ir” اینتئرنئت رادیوسو ایسه داها دا ایرهلی گئدهرک، آچیق شکیلده قئید ائدیر کی: “آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا تالیش ائتنیک بؤلوجولوک سییاستینه دستک وئرن وطنداشلار “AİP”ه (آزربایجان ایسلام پارتییاسی) عوضو اولا بیلرلر. بئلهلیکله ده ایران و ائرمنیستان آذربایجان دؤولتینه قارشی واحید ایدئولوژی ساحهده بیرگه حرکت ائدیرلر. حتّی بو بیرگه ایش قایداسی تورکییه و اورتا آسیا کیمی تورک دؤولتلرینه قارشی چئوریلیب. میللی آزینلیقلاری اؤز هدفلرینه قوربان وئرمک تاکتیکاسی ایسه هر ایکی دؤولتین کؤهنه شگردیدیر.
روسیا اوزریندن اولان تهدیدلر
موسکوادا فعالیت گؤسترن “تالیشستان تی.وی” کانالی ائرمنیپرست روس سیاستچیلرینین آذربایجانین سون زامانلار قاراباغ مسألهسینده اؤز تاریخی اراضیسی کیمی بیرلشدیریلمهسی کیمی ضروری آددیملاری آتماسینا قارشی تبلیغاتلارا باشلاییب. همین تبلیغاتلاردا قئید اولونور کی، ائرمنی خالقی ایکینجی دؤولتینی قورماق ایستهییر و بو اونون طبیعی حاقیدیر. او دا بیلدیریلیر کی، ائرمنی خالقی آذربایجانین ایشغال آلتینداکی اراضیلرینی او زامان آزاد ائدهجک کی، قارشی طرف “آرتساخ”این (داغلیق قاراباغ) موستقیللیگینی تانیشمیش اولسون. بونون اوچون آدی چکیلن تی.وی. کانال عراقدا صونعی شکیلده قاباردیلان “موختاریت” مودئلینی تبلیغ ائدیر. ایراقدا مؤوجود اولان “عراق کوردوستانی” ،”شیعه عراقی” ،”سوننو عراقی” و “تورکمن ائلی” موختاریتی سییاستینین قاباردیلماسی دا بونا گؤرهدیر. ایندیکی مقامدا “داغلیق قاراباغ” ،”تالیشستان” و آذربایجانا قارشی یئنی تهدید سییاستی”لزگیستان” مودئلینین گوندمه گتیریلمهسی احتیماللاری ایله باغلی بیر سیرا مولاحیظهلره یئر وئریلیر. روسییادا فعالیت گؤسترن “anna-news.info” اینتئرنئت سایتی داها چوخ اینتئرنئت تی.وی کانالی استاتوسو ایله فعالیت گؤستریر. بو تی.وی. کانالدا خوصوصیله لزگی ائتنیک سئپاراتیزمی ایدئیالاری گئنیش شکیلده تبلیغ ائدیلیر. تیوی کانالادا سوسیولوگییا علملری نامزدی دمیتریی سوینین حاضیرلادیغی “یئنی دوکترینا” پروقرامیندا میللیتجه لزگی اولان شاهلار آغاخانوو و ابیل شایدایئو لزگی خالقینین ضیالیلارینین آدیندان چیخیش ائدهرک آذربایجانا قارشی اراضی ایدیعالاری ایرهلی سورورلر. بونونلا یاناشی، سورییا، ایراق و دیگر اورتا شرق اؤلکهلرینده ایشید(=داعش) و دیگر رادیکال ایسلامچی تئررورچو قوّهلرین سیراسیندا دؤیوشن و میللیتجه لزگی وطنداشلار اوچون شراییطین یارادیلماسینی قئید ائدیرلر. اونلارین تبلیغات شبکهسینده قئید اولونور کی، لزگی گنجلرینین صونعی شکیلده ایشسیزلیک شراییطی ایله اوز-اوزه قالماسی سببیندن اونلار رادیکال ایسلامچی باخیشلارا باغلی قروپلاشمالارین سایهسینده حیاتلارینی تأمین ائتمک مجبوریتینده قالیرلار. تیوی کانالدا آذربایجان اراضیسینده مؤوجود اولموش “قافقاز آلبانییاسی” تاریخینین “لزگیستان” کیمی تبلیغ ائدیلیر.
قئید ائدک کی، anna-news.info اینتئرنئت سایتی و اینتئرنئت تی.وی کانالی روسییانین اوکراینا، گورجوستان و آذربایجانداکی ائتنیک سئپاراتیزمی مودافیعه ائدن پروقراملاری دا یایینلاییر. روسییانین “kavkazgeoclub.ru” اینتئرنئت رئسورسو دا آذربایجانا قارشی تالیش سئپاراتیزمینی کؤروکلهین اینفورماسییا، آنالیتیکا و موصاحیبهلرین سایینی آرتیریب. بو سایتدا روستم ایسگندری آدلی بیریسی ان فعال یازار ساییلیر. او، تبلیغاتلاریندا قئید ائدیر کی، تالیش میللی آزالیق حرکاتی آذربایجاننین باشینین اوستونده داموکلس قیلینجی رولونو اوینامالیدیر. موسکوادان یایینلانان “تالیش میللی تئلئویزییا” کانالی بیزیم موباریزهمیزین ان گوجلو سیلاحیدیر. روسییا، اوکراینا، قازاخیستان، ائرمنیستان، ایران، هلند و دیگر اؤلکهلرده تالیش دیاسپورا تشکیلاتلارینین سیخ شکیلده فعالیتی اوچون یئنی پروژهلر حاضیرلامیشیق. ائرمنیستانین “قافقاز-خزر اطرافی منطقهسی اینستیتیتو”نون حاضیرلادیغی پروژهلری دستکلهییریک و هم ده بو پروسئسین اینکیشاف ائتمهسی اوچون بوتون گوجوموزله چالیشاجاغیق. بو ایستیقامتده “tolishpress.org” سایتی بیزیم اساس اینفورماسییا شبکهمیز حساب اولونور. بوتون بونلار آزمیش کیمی، ۱۸-۲۱ مای ۲۰۱۶-جی ایلده پولشانین وروتسلاو شهرینده “آوروپا میلتلر شوراسی”ندا (FUEN) بو تشکیلاتین ۶۱-جی کونقرئسینین توپلانتیسیندا “روسییا فئدئرال لزگی میللی مدنی موختاریتی مرکزی” تشکیلاتی دعوت ائدیلمیش و اونلارا ۱۲ مؤوضوعدا پروژهلر تکلیف اولونموشدور.
“آوروپا میللی آزلیقلار بیرلیگی”نین آنتی آذربایجان مؤوقئعیینده آلمانیانین خوصوصی رولو واردیر. “Minority SafePack” و آوروپا میلتلری گنجلری (YEN) تشکیلاتلارینین بوتون تشببوسلرینده یئر آلان میللی آزینلیقلارین مودافیعهاولونماسی سییاستی اصلینده یئنی تاثیر واسیطهسی ساییلیر. بونون قارشیسینین آلینماسینین تک یولو ایسه، آذربایجانین علمی ایجتیماعیتینین داها فعال اولماسینا باغلیدیر.
قایناق : حورریت قازئتهسی
دیققت: یازارلارین نظری اویان نیوز-ون نظرین تمثیل ائتمهمهکدهدیر


c: text/html

text:
هیپئرتونییا (یوکسک تزییق) اَن یاییلمیش پوزولمالاردان بیریدیر. بیر چوخ اینسانلار فیکیرلشیر کی، یوکسک تزییق اؤزونو باش آغریلاری، اورکبولانماسی، باش گیجللهنمهسی و ساییره. بو کیمی سیمپتوملارلا بوروزه وئریر.
لاکین بو بئله دئییل. هیپئرتونییا حیله گر خستهلیکدیر. ایلک مرحلهلرده خستهلیک اؤزونو هئچ بیر سیمپتوملا بوروزه وئرمیر. گیزلی اینکیشاف ائدن هیپئرتونییا اورک-دامار، بؤیرَک خستهلیکلرینه، گؤرمهنین ضعیفلهنمهسینه، اینسولت و اینفارکتا سبب اولور. بو سببدن حکیملر هر بیر یئتکین اینسانا واخت آشیری اولاراق تزییقی اؤلچمه یی توصیه ائدیرلر. تزییق ۱۳۹/۸۹ -دان یوخاری قالخیرسا، واخت ایتیرمهدن حکیمه مراجعت ائدین. ایلکین مرحلهلرده اینسان هیپئرتونییادان درمانسیز، یالنیز قیدالانمادا و حیات طرزینده معین دییشیکلیکلر ائتمکله قورتولا بیلر.
سیزه آرتئریال تزییقی تنیضیملهمهیه کؤمک ائدن ۵ اَن یاخشی محصولو تقدیم ائدیریک:
- نار. کاردیولوگلار خستهلرینه مؤوسومده هر گون ۱ نار یئمه یی توصیه ائدیرلر.
- قاتیق، آیران. اَن سینانمیش و حقیقتهن ائففئکتلی موعالیجَوی محصوللاردیر.
- لیمون. هر گون یاریم ایستکان سویا ۱ چای قاشیغی لیمون شیرهسی و ۱ چای قاشیغی بال علاوه ائدین، قاریشدیرین و ایچین. الا موعالیجوی و پروگیلاکتیک واسطهدیر.
- قارا شوکولات. چوخسایلی آراشدیرمالار شوکولاتین اورک-دامار سیستئمی اوچون فایدالارینی تصدیق ائدیب.
- زنجفیل و ساری کؤک. بو ادویاتلار دامارلارین ساغلاملیغینا موثبت تأثیر ائدیر، دامارلاری گئنیشلندیریر.
- چوغوندور و چوغوندور شیرهسی. علمی آراشدیرمالار گؤستریب کی، چوغوندور دامارلاری گئنیشلندیریر و تزییقی سالیر.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
فوسفور تریکولورید
فوسفور تریکولورید (اینگیلیسجه: Phosphorus trichloride، (روسجا:Xлopид фocфopa(III))) بیر شیمیایی ماده. رنگسیز، ساریٛ رنگلی و مایع حالتینده تاپیلار.فوسفور تریکولورید فوسفور بیلشیکلری و کولور بیلشیکلری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.
بیرده باخ[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
اینگیلیسجه ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Phosphorus trichloride»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
قارداش پروژهلرده فوسفور تریکولورید گؤره داها آرتیق بیلگیلر تاپابیلرسینیز.


text:
تورکییه پرزیدنتی رجب طییب اردوغان و باش ناظر بینعلی ییلدیریمین گؤستریشلری اساسیندا غزهده یارالانان فیلیسطینلیلرین تورکییهیه گتیریلهرک معالیجه ائدیلمهسینی پلانلاشدیریریق.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییهنین باش ناظر موعاوینی رجب آغداغ دئییب.
آغداغ یاردیم اوچون گؤندریلهجک طییارهلرین حاضر وضعیتده گؤزلدیلدیینی، لاکین مصر و ایسرایلین طییارهلرین ائنیشینه ایجازه وئرمه دیینی، مسئله ایله باغلی اومومدونیا سهییه تشکیلاتی رهبریندن دستک ایستدیکلرینی آچیقلاییب.
«ان آزیندان اومید ائدیرم کی، اینسانلیقلارینی هله ایتیرمهییبلر و اورادا وضعیتی اویغون اولان یارالیلارین تورکییهیه گتیریلمهسینه بیر شکیلده فورصت وئرهجکلر. بیر داها بورادان آزاد دونیایا سسلنیرم، بو ظلمه آرتیق «دور» دئییلمهلیدیر»، - آغداغ بیلدیریب.
خاطیرلاداق کی، غزه زولاغیندا باش وئرهن قانلی حادثهلر زامانی ۲۷۰۰-دن آرتیق یارالینین اولدوغو بیلدیریلیر.


text:
کاظم آغا سالیک آذربایجان ادبیاتیندا هم کلاسیک اشعاری اوسلوبونو، فضولی اننلرینی، هم ده واقف ادبی مکتبینی داوام و انکشاف ائتدیرمیشدیر.
كاضيم آغا سالیک
بینوا سالیکم باغریمدا زده
ای آغالار، منی نئیچون قینارسیز، نه مدت دیر من او یاری گورمنم.
سالیک دیر لقبیم، کاظم دیر آدیم
ای لیلی، من سنی گؤرندن بری مجنون اولوب بیابانه دوشموشم.
بو یولدا سالیکم، بالله، وروبدور باشیما سودا
ملاحت گولشنینده بیر گول حمرایه حسبندم، فصاحت کشورینده بولبول شیدایه حسبندم،
کاظم آغا سالیک
کاظم آغا سالیک آذربایجان ادبیاتیندا هم کلاسیک اشعاری اوسلوبونو، فضولی اننلرینی، هم ده واقف ادبی مکتبینی داوام و انکشاف ائتدیرمیشدیر.
اولموشام دشت فناده عارفین آواره سی
آگاه ائت، ای باد، مندن اول وفالی همدمی، سؤیله، گل گؤر اشکدن روییمده بحر اعظمی،
پنج روزن، سالیکا، پنجاهه یئتمیش، ائیله شوکر
ای خدانی فکر ائدن، گل کوهسارین فکر قیل، گونه-گونه تر شکفه، لاله زارین فکر قیل!
سالیکم، ال چکمیشم من بؤیله سودادن، یقین
محنتیندن دایما حالیم پریشان دیر، فلک! دم به دم عالم لبیندن ایچدیگیم قان دیر، فلک!
کاظم آغا سالیک
کاظم آغا سالیک آذربایجان ادبیاتیندا هم کلاسیک اشعاری اوسلوبونو، فضولی اننلرینی، هم ده واقف ادبی مکتبینی داوام و انکشاف ائتدیرمیشدیر.
یاندی جانیم، بدن ایچره شب هجرینده بونون
یئنه بیر ماه لقا شعله سالیب باغ ایچره، سانکی طاووس چمن چتر ووروب زاغ ایچره.


text:
بلکه بو یئرلره بیرده گلمهدیم سؤز: ممد آراز- سس: حسرت زنگانلیRead More »
داریخاجام / سؤز و سس: بختیار علیمردادی(موغان اوغلو)
داریخاجام سؤز و سس: بختیار علیمردادی(موغان اوغلو)Read More »
کؤلگه یاخینلیغیندا / سؤز و سس: نیگار خیاوی
کؤلگه یاخینلیغیندا سؤز و سس: نیگار خیاویRead More »
وطنیم! / سؤز:کامیل قهرماناوغلو – سس: تایماز میانالی
وطنیم! / سؤز:کامیل قهرماناوغلو – سس: تایماز میانالیRead More »
گل بؤلک دونیانی…! / سؤز:نبی خزری – سس: پریسا حیدری(گونش)- موسیقی: اصغر علینژاد
گل بؤلک دونیانی…! / سؤز:نبی خزری – سس: پریسا حیدری(گونش)- موسیقی: اصغر علینژادRead More »
ساخلایین گئدن قاطاری / سؤز:نصرت کسمنلی – سس: کبری میرحسینی
ساخلایین گئدن قاطاری سؤز:نصرت کسمنلی – سس: کبری میرحسینی حاضیرلایان: یوسف عبادیانRead More »
گؤزوم، جانیم … / سؤز: فضولی- سس: یوسف اعظمی
گؤزوم، جانیم … سؤز: فضولی- سس: یوسف اعظمیRead More »
من یازینی دوشونوردوم…/ سؤز و سس: بهروز صدیق
من یازینی دوشونوردوم… سؤز و سس: بهروز صدیقRead More »
من اورمو گؤلویم / سؤز: ائلچین حسنزاده- سس: کبری میرحسینی
من اورمو گؤلویم سؤز: ائلچین حسنزاده- سس: کبری میرحسینی حاضیرلایان: یوسف عبادیان بو سؤزلر ده یمهسه خاطیرینیزه من اورمو گؤلویهم سوسوزلامیشام قابارمیش بو دیلسیز ساحیللریمده یارامدان بیر ایت تک قودوزلامیشام اوزومده نه اولدوز نه آی شکیلی کؤکسومده بیر قوجا گمیباتیبدیر بیر اوشاق اوینارکن ساحیللریمده باغریما بیر قارا تکر آتیبدیر هر گئجه بو سس سیز آی ایشیغیندا داریخیر اوره ییم شپهلریمه ...Read More »
اورهییمین هاراسیندا گیزلهدیم جسدینی آتئنا؟! / سؤز: ایلقار موذنزاده – سس: کبری میرحسینی
اورهییمینهاراسیندا گیزلهدیم جسدینی آتئنا! سؤز: ایلقار موذنزاده سس: کبری میرحسینی حاضیرلایان: یوسف عبادیانRead More »


text:
ایوانکا ترامپ و اونون حیات یولداشی جارئد کوشنئر لگبت-نین حقوقلارینین مهدودلاشدیریلماسینی نظرده توتان لاییحهنین آبش پرئزیدئنتی دونالد ترامپین موذاکیره ماساسینا چیخاریلماماسینا نایل اولوب.
آخار. آز خبر وئریر کی، بو ادعا ایله «پولیتیکو» نشری چیخیش ائدیب.
وئریلهن معلوماتا گؤره، صحبت ۲۰۱۴-جو ایلده آبش-این کئچمیش پرئزیدئنتی باراک اوبامانین قبول ائتدیی جینسی آزلیقلارا قارشی ایش یئرلرینده و اجتماعی یئرلرده آیری-سئچکیلیگی قاداغان ائدن قانون لاییحهسینین لغویندن گئدیر.
خاتیرلاداق کی، داها اؤنجه ده ایوانکا ترامپ و حیات یولداشی جارئد کوشنئر جینسی آزلیقلارین حقوقلارینین مدافعهسینده دورموشدو.


text:
روسییا فئدئرال آنتیانحصار خیدمتی (رفاخ) «لوکویل» شیرکتینین پرئزیدئنتی واحید الکبرووا خبردارلیق ائدیب.
ویرتوالاذ . اورگ خبر وئریر کی، بو بارهده ر.ف.ا.خ معلومات یاییب.
قوروم الکبرووون آوتوموبیل یاناجاغینین قیمتینین آرتاجاغی ایله باغلی دئکابرین ۱۳-ده وئستی .رو-یا وئردیی آچیقلاماسینین آنتیانحصار قانون وئریجی لیینین پوزولماسینا گتیریب چیخارا بیله جه یینی بیلدیرهرک، اونون حرکتینی «یول وئریلمز» آدلاندیریب.
«واحید الکبروو آوتوموبیل یاناجاغینین قیمتلرینین آرتاجاغی حاقدا بیانات وئریب، هانسی کی، روسییا فئدئراسییاسی نئفت محصوللارینین داخیلی بازاریندا طلباتین و تکلیفین دیسبالانسینا گتیریب چیخارا بیلردی»،


text:
لیتوا داغلیق قاراباغ موناقیشهسینین یالنیز صولح یولو ایله نیظاملانماسینین طرفداریدیر.
آپا-نین لیتوانین میللی مدافعه ناظیرلیینین سایتینا ایستینادا وئردیی خبره گؤره، بونو لیتوا مدافعه ناظری رایمونداس کاروبلیس ارمنیستانین ویلنوسدهکی سفیری تیگران مکرتچیانلا گؤروشو زامانی دئییب.
قید ائدک کی، داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین معاصر مرحلهسی ۱۹۸۸-جی ایلده ارمنیستان اس اس ار-این آذربایجان اس اس ار-ه قارشی اراضی ادعالاری اساسیندا باشلاییب. ۱۹۹۱-۱۹۹۴-جو ایللرده آذربایجانین داغلیق قاراباغ اراضیسی اوغروندا ارمنیستانلا آذربایجان آراسیندا شدتلی محاربه باش وئریب. نتیجهده آذربایجان اراضیلرینین ۲۰ فایزی - داغلیق قاراباغ و اطراف ۷ اینضیباطی رایون (لاچین، کلبجر، آغدام، فضولی، جبراییل، قوبادلی، زنگیلان) ئرمنیستان سلاحلی قوهلری طرفیندن ایشغال اولونوب، ۱ میلیوندان آرتیق اینسان قاچقین و مجبوری کؤچکون وضعیتینه دوشوب. حربی عملیاتلار ۱۹۹۴-جو ایلین مای آییندا بیشکئکده آذربایجان و ارمنیستان آراسیندا ایمضالانمیش آتشکس سازیشی ایله باشا چاتیب.
داغلیق قاراباغ مناقیشهسینین حلی ایله آتت-این مینسک قروپو مشغول اولور. قروپ آتم (۱۹۹۴-جو ایلین دکابریندا کئچیریلمیش بوداپئشت ساممیتیندن سونرا آتت) نازیرلر شوراسینین ۱۹۹۲-جی ایلین ۲۴ مارتیندا هئلسینکیده کئچیریلمیش گؤروشونده یارادیلیب. قروپون عضولری آذربایجان، ارمنیستان، روسییا، آمئریکا بیرلشمیش شتاتلاری، فرانسا، ایتالییا، آلمانییا، تورکییه، بئلاروس، فینلاندییا و ایسوئچدیر.
۱۹۹۶-جی ایلین دکابریندان اونون روسییا، آمئریکا و فرانسادان عبارت همصدرلیک اینستیتوتو فعالیت گؤستریر.
ارمنیستان قوشونلارینین داغلیق قاراباغدان قید-شرطسیز چیخاریلماسی ایله باغلی بمت تهلوکهسیزلیک شوراسینین ۱۹۹۳-جو ایلده قیسا فاصیلهلرله قبول ائدیلمیش ۸۲۲، ۸۵۳، ۸۷۴ و ۸۸۴ سایلی قطعنامهلری، او جملهدن بمت باش آسسامبلئیاسی، آشپا، آتت، ایت و دیگر تشکیلات و قوروملارین قطعنامهلری مؤوجوددور.


text:
یوهان ولفقانق فون قؤته
یوهان ولفقانق فون قؤته (آلمانجا: Johann Wolfgang von Goethe)، () آلمان شاعیر-دراماتورقو، موتفککیر و ناتورالیستی. تاریخده ۱۰۰ ان چوْخ اؤیرهنیلمیش شخصیتلر لیستینه داخیل ائدیلیب.
یاشاییش[دَییشدیر]
گؤته، میلادی ۱۷۴۹– جی ایلده بوگونکو فدرال آلمانین فرانکفورت شهرینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. اونون یاراتدیغی اثرلر، دونیا ادبیاتینین ذیروهلریندن ساییلیر. چوْخلارینین تصورینین عکسینه، گؤته یالنیز شاعر دئییلدی. او عین زاماندا رومان یازاری، اینجه صنعت خادیمی، تئاتر رهبری، طبیعی علملر آراشدیریجیسی و یوکسک دولت آدامی ایدی. «گنج ورترین عذابلاری» آدلی رومانی ایله بوتون اروپادا شهرت قازانان گؤتهنین ان بؤیوک اثری، ایکی جیلد ده یازیلمیش «فاوست» درامیدیر. نظم فورماسیندا یازیلمیش بۇ بؤیوک درام، هله ده دونیا ادبیاتیندا یگانه اثرلردن بیری ساییلماقدادیر. ولفگانگ فون گؤتهنین محصولدار حیاتی، میلادی ۱۸۳۲- جی ایلده بۇ گونکو فدرال آلمانین وایمار شهرینده سونا چاتمیشدیر.
شعرلریندن[دَییشدیر]
گئجه یولچوسونون نغمهسی
سن! ای اوجا گؤیلرده کی
ای! بوتون آجی و کدرلرین اوتونو سؤندورن،
ای! ایکی قات عذابدا حیات سورنلره
ایکی قات راحاتلیق وئرهن!
حیاتین چاخناشمالاریندان یورقونام، یورقون.
نه اوچون
بوتون بۇ احتراصلار، بۇ دردلر؟
هارداسان ای شیرین دینجلیک؟
گل! گل منی ده بیر قوجاقلا!
قایناقلار[دَییشدیر]
- س. حاتملوی، اوچ آلمان شاعرینده ن اوچ شعر.


text:
عروج (فیلم)
عروج (یوکسهلیش) The Ascent 1977
شئپیتکوْ'نون شاه اثری
@Turkcesinema
.
عروج/1977/اؤلکه: سوْوییئتلر بیرلیگی/یؤنتمن: لاریسا شئپیتکوْ/اوْیونچولار: آناتوْلی سوْنوْنیتسین، بوریس پلوْتنیکوْف، وئلادیمیئر گوْستیوخین و...
؛
ایکینجی دونیا ساواشی چاغیندا ایکی نفر پارتیزان قاردا قالمیش قوروپداشلارینا یئمک اوچون بیر شئی تاپسینلار دئیه، بیر کنده یوْللانیرلار. بیر قوْیون (گوسفند) تاپیب قوروپلارینا ساری یوْللانیرلار. آنجاق یوْلدا آلمان عسگرلره توش گلیرلر. اوْنلار اسیر اوْلورلار. آلمانلیلار سوتنیکوْف ایله ریباک'ا اوْنلارین پوْلیس گوجلرینه قاتیلماق اؤنریسین وئریرلر. سوتنیکوْف بو اؤنرینی قبول ائتمهییر آنجاق ریباک...
📽📽📽
فیلمین صحنهلرینده اوْلان شاختا ایزلهییجینی لاپ ایچ قاتینا کیمی نفوذ ائدهجکدیر. قارا باتمیش آغاجلار آلمانلیلارین الیندن قاچان بیر قوروپون گیزلنمک یئری اوْلور. ایکینجی دونیا ساواشی بیر چوْخ اینسانی اؤز ائو ائشگیندن دیدرگین سالیب اوْنلاری بیر سیرا ایشلر گؤرمهیه زوْروندا قوْیموش؛ قاچقینلیقدان، آدام اؤلدورمهیه کیمی توت، اؤزلری دیری قالسین دئیه باشقالارینی ساتمایا قدر.
لاریسا شئپیتکوْ، ائلیم کلیموْفون حیات یوْلداشی ایدی. بو ایکیسی ساواشین هانسی درجهده اوْلان ویران ائدیجی ائتکیلریندن یاخشیجا خبرلری وار ایدی. بوندان داها اؤنملیسی سینئمانی، هم ده نئجه گؤزلجهسینه فیلم یؤنتمهیی باجاریردیرلار.
عروج، یا تورکجه دئسک یوکسهلیش ساواش قوْنوسونا حصر اوْلموش فیلملرین سیراسیندا اوْ جومله فیلملردن ساییلیر کی ایزلهییجی بو فیلمی ایزلهدیکدن سوْنرا سسسیز اوْلوب آغیر فیکیرلره دالماقدان باشقا بیر چارهسی قالماییر.
عروج میللیت سوچوندان دوْلایی یاشامی ایتیرمهنین ریوایتی دیر؛ ندنسیز اؤلمهنین ریوایتی. بیر آنانین ناغیلی دیر کی آنا اوْلا بیلمهییر، هم ده یوْلون ایکی آیریمی آراسیندا قالمیش بیر دوْستون ناغیلی دیر. عروج هله سورمکده اوْلان کدرین ناغیلی، اینسانلارین چکه بیلهجکلری چتینلیگین سوْن دوراغی دیر.
فیلمین باغلانمیش کادرلاری هم ده موسیقیسی تایسیزدیر، ائلهجه کی فیلمین سوْیوغونو دویماق اوْلور. فیلمین سوْن پیلانی ائله چکیلیب اوْ یئرده کی سانیلینیر قورتارمایاجاق، شئپیتکو چکیشینی وار گوجویله یوکلهمهسی چوْخ گؤرمهلی دیر.
ح. م
@Turkcesinema
.
#سینئما #فیلم_تانیتیمی
-
- ۹۵/۰۳/۲۸


text:
بیر دیلبریم اولسا
اولمزدیم اگر سن کیمی بیر دیلبریم اولسا
بیر آفت جان ، شوخ ملک ، منظریم اولسا
هر گون دولانیب باشینا ، قوربانین اولاردیم
پروانه صفت ، اوچماقا ، بال و پریم اولسا
منده سئویلردیم ، بوتون عاشیقلر ایچینده
آهولری مجنون ائلییه ن گؤزلریم اولسا
شوقیله نثار ائیله رم ، هر بیر قدمینده
دریا قدری الده ، دورّ و گوهریم اولسا
کویوندا منه قوی نه بیلیر ، ائیله سین اغیار
البته جزاسین چکر ، آللاه کریم اولسا
بیگانییه من بیر بئله منت می ، ائدردیم
کونلوم کیمی بیر یار وفاپروریم اولسا
واحید دئمه رم دردیمی من باشقا نیگاره
یاریم بیلیر عشقینده نه دردیسریم اولسا
علی آقا واحد
Filed under: تورکی شعرلر Türkcə şeirlər,علی آقا واحد | Tagged: واحیدین تورکجه شعرلری,واحدین شعرلری,بیر دیلبریم اولسا,تورکی شعر,تورکی شعرلر,علی آقا واحید,علی آغا واحید |


text:
یۆزاوتوزآلتینجی درس
اداتلارین معناجا نوعلارى
اداتلارین معنا باخیمیندان آشاغیداکى نوعلارى واردیر:
الف. شیددتلندیرن اداتلار: بو اداتلار سؤزۆن معناسى و یا جۆملهنین فیکرینى شیددتلندیرر. بونلارین چوخ ایشلهننلرى بونلاردیر: آخى، آخیر، حتى، ها، لاپ، کى، آرتیق، داها، بئله، ائله، دا، ده، دى، جا، جه، گیلن، نه...
اؤرنکلر: دى گل آخى، آخیر منى بورا یئتیردین، حتى اؤزۆ ده دیللندى، لاپ یاخشى یازها، داها دایانما، گئت گیلن.
ب. دقیق لشدیرمه، محدودلاشدیرما اداتلارى: بو اداتلار سؤزۆ و یا فیکرین معناسینى محدودلاشدیرار و یا دقیقلشدیرر. بو اداتلارین چوخ ایشلهننلرى بونلاردیر: یالنیز، محض، ائله، آنجاق، فقط، بیرجه، تکجه...
اؤرنکلر: یالنیز ائله بو سؤزۆ دئینه، آنجاق اورا گئت.
ج. سوال اداتلارى: بو اداتلار جۆملهنین سوالینى گۆجلندیرر، بو اداتلارین چوخ ایشلهننلرى بونلاردیر: بس، مگر، یعنى، آخى، مى=مو...
اؤرنکلر: بس اونو گؤرمهدین؟، مگر اؤزۆن بیلمیرسن؟، آخى گئتمک ایستهمیرسن؟ یعنى بو سؤزۆ دوز دئییلدیر؟، گئتمیرسنمى؟ گؤرمورمو؟...
د. امر اداتلارى: بو اداتلار جۆملهلرده مصلحت، تأکید و امرى آرتیرار. بو اداتلار دیلیمیزده چوخدور. اونلارین چوخ ایشلهننلرى بونلاردیر: باخ، گل، گلین، گؤرسون، بیر، ها، سانا، گیلن...
اؤرنکلر: باخ گؤر اونا نئیلرم، گل شئیطان آتیندان دۆش، عریضه یازیر یازسین دا، دینج اوتورسانا، گئت راحات اوتور گیلن.
ه. تصدیق و اینکار اداتلارى: بو اداتلار جۆملهدهکى فیکرین تصدیقى و یا اینکارینى گۆجلندیریر.
تصدیق بیلدیرن اؤنملى اداتلار بونلاردیر:
بلى، ها، هه، آها، بلى ده...
اینکار بیلدیرن اداتلارین اؤنملیلرى بونلاردیر:
یوخ، خئیر، هئ، هئچ ده، یوخ، ابدا...
اؤرنکلر: بلى، من اؤزۆم گؤردوم ، گئت ها، یوخ بو ایش اولان دئییل، بو ایشى گؤرمهیین...
و. آرزى-شرط اداتلارى: بو اداتلار جۆملهده آرزى، حسرت و شرط مفهومو بیلدیرر. بو اداتلارین چوخ ایشلهننلرى بونلاردیر: کاش، کاشکى، ائى کاش، کاشکا، نه کى، بیرجه، بارى، نه اولار، نه اولار کى.
اؤرنکلر: کاشکى سن ده بو شنلیکده اولایدین، تکى اؤیرنهسن، بیرجه بو ایش باش توتایدى، بارى بیر تشکور ائله.


text:
زیتین شاحاسی: عمر سمکو اۇباسی ترورچیلاردان آلیندی
عفرین دأکی اۇبالار بیر بیر ترورچیلاردان آلینیار
تۆرکیأنینگ یاراغلی گۆیچلری و آزات سوریه قشونی، سوریأنینگ عفرین بؤلگهسینده، سوریأنینگ عفرین شأهرینده دۇوام ادیلن زیتین شاحاسی حرکتینده ینه بیر اۇبانی ترورچیلاردان حالاص اتدی.
تۆرک قشونی بیلن آزات سوریه قشونی، زیتین شاحاسی حرکتی نینگ ۲۵-نجی گۆنۆنده عفرین ینگ دمیرقازیغیداقی بلبل شأهِرچه سینه باغلی عمر سمکو اۇباسینی پ. ی. د/ پ. ک. ک دان آلدی.
حرکتینگ باشلان گۆنی بۇلان ۲۰-نجی یانواردان بأری پ. ی. د/ پ. ک. ک نینگ الیندأکی عفرین ینگ ۵ شأهِرچه سیندن بیری، ۳۴ اۇبا، ۳ اۇباقۇلایی یاشاییش یری و ۱۴ استراتژیک داغ و دپه بۇلماق بیلن ۵۲ یری ترورچیلاردان صاپلادی.
بیله کی تاراپدان ترورچیلارا قارشی بمبالاما حرکتینه دۇوام ادیلیأر.
عفرین ینگ تؤورهگیندأکی پ. ک. ک/ پ. ی. د نینگ قالان یرلری کیلیس شأهِریندن راکت و تۇپلار بیلن اورولیار.


text:
تورک ساوونما صنایعینه بؤیوک ایلگی
اوکراینانین باشکندی کیئوده 14.جو اولوسلارآراسی سلاح و گوونلیک سرگیسی باشلادی
تورکیهنین ساوونما صنایعینه عاید ان یئنی اورونلر اوکراینادا تانیدیلدی.
اوکراینانین باشکندی کیئوده 14.جو اولوسلارآراسی سلاح و گوونلیک سرگیسی باشلادی.
15 اؤلکهدن تخمینا 400 فیرمانین ایشتیراک ائتدیگی سرگیده تورکیهدن آسئلسان، روکتسان، رئپکون، آرئست، جتک و بمج فیرمالاری دا بورادا بیر چوخ یئنی محصولونو تانیتدی.
سرگینین آچیلیشیندا، اوکراینا گوونلیک و ساوونما شوراسینین باش کاتیبی آلکساندر تورچینوو، ایچ ایشلری یاخانی آرسن آواکوو ایله ساوونما صنایعی موشاویری اسماعیل دمیر قاتیلدی.
تورچینوو و آواکوو آچیلیشین آردیندان آسئلسانین غرفهسینی گزدی.
بو سیرادا آسئلسان و اوکراینا ائورست تلسیز فیرماسی آراسیندا چرچیوه آنلاشماسیی امضالاندی.
تورک پروژهلرینین، قاتیلیمچیلارین بؤیوک ایلگیلسی ایله قارشیلاشدیغی سرگی 13 اکتبردا باشا چاتاجاق.


text:
تورکیهدن تورکمنلره یاردیم
"بو گون یانیمیزدا گتیردیگیمیز، ارزاق و گئییمدن عبارت 350 یاردیم قوتوسونو، کرکوکه سیغینان تلعفرلی و موصوللو تورکمن عایلهلره پایلاییریق"
تورک قیزیل آیی، عراقین کرکوک شهرینه سیغینان 350 تورکمن عائلهیه ارزاق و گئییم یاردیمی ائتدی.
تورک قیزیل آیی عراق نماینده هیاتی باشقانی گؤکسن یئنیگول،
"بو گون یانیمیزدا گتیردیگیمیز، ارزاق و گئییمدن عبارت 350 یاردیم قوتوسونو، کرکوکه سیغینان تلعفرلی و موصوللو تورکمن عایلهلره پایلاییریق" دئدی.
یئنیگول، "اؤزللیکله کرکوکه سیغینان عائلهلر اوچون سامبر آیینا قدر یاردیملاریمیز داوام ائدهجک. احتیاج دویولدوغو تقدیرده پروگرامین مدتینی داها دا اوزادابیلریک" دئیه دانیشدی.
کرکوک ایله موصول آراسیندا ائلچه و قصبهلره سیغینان تورکمنلرین ده یاردیما احتیاجی اولدوغونو معین ائتدیکلرینی بیلدیرن یئنیگول، تورک قیزیل آیینین اؤتن ایللرده اولدوغو کیمی یئنه بؤلگهدکی فعالیتلرینی داوام ائتدیرجیینی وورغولادی.


text:
اوشو
چاندرا موْهان راجنیش اوْشو - ۱۱ دسامبر ۱۹۳۱ - ۱۹ ژانویه ۱۹۹۰.
حیاتی[دَییشدیر]
اوْشو ۱۹۳۱-جی ایلین ۱۱ دسامبریندا هیندوستانین مادهیا پرادِش اوستانیندهکی کۇچوادا کندینده آنادان اوْلموشدور. اۇشاقلیق ایللریندن عیبارتاً٬ باشقالاری طرفیندن وئریلن معلوماتلار و اینانجیلاری الده ائتمکدنسه٬ حقیقتی اؤزو آختارماق قرارینا گلمیشدیر. ۲۱ یاشیندا بیلیم یۇرد تحصیلینی تاماملاییب جلالپور بیلیم یۇردوندا اۇزون ایللر فلسفه درسی دئدی.
عئینی زاماندا دا بۆتون هیندوستانی گزیب دانیشمالار ائتدی٬ ایجتیماعی بحثلرده مۆحافیظهکار دینی لیبِرلره مئیدان اوْخودو٬ سۆنّتی اینانجیلاری سوْرغولادی و حیاتین بۆتون صحنهلرینده اینسانلارلا بیر آرایا گلدی. اوْ٬ اؤزونو گرچک بیر واراوْلوشچو اوْلاراق آدلاندیرمیشدیر. اینانج سیستِملرینی و مۆعاصیر اینسان پسیکولوژیاسینی آنلاماق اۆچون اۆفۆقونو گئنیشلندیره بیلهجک تاپا بیلدیگی هر شئیی اوْخودو.
۱۹۶۰-جی ایللرین سوْنو اوْشو آرتیق اؤز دینامیک مِدیتئیشِنینی تکمیللشدیرمگه باشلامیشدی. مِدیتئیشنین اوْ راحات دۆشونجهلرسیز کشف ائده بیلمگی اۇمود ائده بیلمهسی اۆچون اوّلجه کئچمیشین موْداسی کئچمیش اۆصۇللارین و گۆنوموزون مۆعاصیر حیاتین گتیردیگی سیخینتیلارین آغیرلیغی آلتیندا ازیلن اینسانین چوْخ درین بیر روحی تمیزلنمه دؤورهسیندن کئچمهسینین شرط اوْلدوغو دئمیشدیر.
۱۹۷۰-جی ایللرین اوّللرینده ایلک اوْلاراق غربلی گنجلر اوْشودان خبردار اوْلماغا باشلادیلار. ۱۹۷۴-جۆ ایلده هیندوستانین پۇنه شهرینین اطرافیندا بیر «توْپلوم» قۇرولدو. باشلانغیجدا غربدن گلن تک-تۆک گنجلر گئتدیکجه چوْخالدی. اوْشو اینسان شۆعورونون قاباقلاماسینین بۆتون ایستیقامتلری حاقّیندا مۆحاضیرهلر دئدی. مۆعاصیر اینسانین روحی آختاریشلاری اۆچون واجیب اوْلان شئیلرین اساسینی فیکری آنلاییش ایچینده دئییل٬ شخصی واراوْلوش تجرۆبهسی ایله سۆزدو.
«من تمامی ایله یئپ-یئنی مذهبی شۆعورونون باشلانغیجییام»٬ «منی کئچمیشله ایلگیلندیرمهیین اوْنو خاطیرلاماغا حتّی دَیمز» دئمیش. یاخین اؤیرنجیلرینه و دۆنیانین هر یئریندهکی ایزلهیَنلرینه ائدیگی مۆحاضیرهلر ۳۰-دان چۆخ دیله ترجۆمه اوْلونوب٬ ۶۰۰-دن چوْخ کیتاب شکلینده یاییملانیبدیر.
خاریجی باغلانتیلار[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
آذربایجان جومهوریتی تۆرکجهسی ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oşo (Çandra Mohan Racniş)»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. ( تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
من، «شیمشک» تخلّصی ایله تورکجه شعرلر یازان «دکتر سید محمد حسین مبیّن» آدلی تبریزین بابا باغی فداکار حکیمینی 1368 ـنجی ایله قدهر تانیمازدیم. همین ایلده ایل بایرامینین بیر گونونده گؤروشونه گئتدیگیم رحمتلیک «حمید ملازاده»، نشر ائتدیگی «به یاد شهریار» آدلی کتابی منه گؤستردی. کتابی آلدیم، واراقلادیم. بئش یوز صحیفهیه یاخین بو کتابدا، شیمشک، شهریار حاققیندا شعر یازان یوز نفردن چوخ شاعرلرین تورکجه شعرلرینی توپلامیش، اؤزونون یازدیغی ادیبانه بیر گئنیش اؤن سؤز ایله نشره حاضیرلامیشدی.
مرحوم ملازادهدن اونون حاققیندا معلومات توپلادیم، تلفن و آدرسین آلدیم، زنگ ائتدیم و صاباحی گون عائلهم ایله برابر، ائوینه بایرام گؤروشونه گئتدیم. تانیشلیغیم بورادان باشلادی.
سونرالار دفعهلر گؤروشلریمیزده، اونون شخصیتی و ادبی یارادیجیلیغی ایله آرتیقراق تانیش اولدوم. اوشاقلار ادبیاتی ایله علاقهدار دالبادال گؤزل شعر مجموعهلری او جملهدن اوشاق کتابلاری آراسیندان «آجیل چتریم» و «قوش یوواسی» کتابلارینی و «جوذاملی سارای» عنوانلی بیر منظومه یازدی و نشر ائتدی.
اونون «به یاد شهریار» آدلی کتابی ایکی فارسجا و تورکجه بؤلومدن عبارتدیر. فارسجا بؤلومون باشیندا مرحوم روشن ضمیرین بیر مقالهسی و رحمتلیک یحیی شیدانین یئنهده فارسجا یازدیغی اؤن سؤز و یئرلشیر. اوندان سونرا شهریار حاققیندا یازیلان شعرلر گلیر. کتابین اساس حصهسی اولان تورکجه بؤلومونه مرحوم شیمشک اؤزو مقدمه یازیبدیر.
من، بو کتابین تورکجه حصهسینه یازدیغی اؤن سؤزو، ائله مرحوم ملازادهنین دوکانیندا اوخودوم. بوگون بیر داها اونو مرور ائدرکن، شیمشکین اورک چیرپینتیلاری و اضطرابلارینی آپ آچیق حس ائده بیلهریک. او، اؤز مقالهسینین باشیندا دئییر:
«اوستاد محمد حسین شهریار فارس ادبیاتینین گؤرکملی سیماسی، آذربایجان تورک ادبیاتینین پارلاق اولدوزو، آذربایجانلیلارین و بوتون تورک دیلینده دانیشانلارین شرفی و افتخاریدیر.»
بو سؤزلری یازان شیمشک اؤزوده ثمرهلی حیاتی بویوندا دیلیمیزی بیر ائل ناموسو کیمی قوروموش و شاعرلیک قابلیتینی، ائللری ایچون صرف ائتمیشدی. من اونون ایتگیسینی آذربایجان یازیچی و شاعرلرینه تسلیت عرض ائدیرم و اومیدوارام، نشر اولمامیش اثرلری توپلانیب زمانه حادثهلریندن قورونوب ساخلانسین. الله اونا غنی غنی رحمت ائلهسین.
دکتر ح. م. صدیق
تهران - 7 مهرماه 1394


text:
عراق تورکمنلری: مولکی اطاعتسیزلیگه باشلایاجاییق
عراقین کرکوک شهریندهکی تورکمنلر، وئردیکلری رایلرین کورد پارتیلره یازیلدیغی سببی ایله گؤستریلر باشلاتمیشدی
عراقین کرکوک شهریندهکی تورکمنلر، عمومی سئچیملرده ساختاکارلیق ائدیلدیگی ادعاسی ایله باشلاتدیقلاری اعتراضلاری، طلبلری یئرینه یئتیریلمدیگی تقدیرده مولکی اطاعتسیزلییه چئویرهبیلهجکلری قونوسوندا اویاردی.
عراق سئچیم کمیسرلیگی کرکوک دفتری اؤنونده تورکمنلر طرفیندن تشکیل اولونان گؤستریده دانیشان تورکمن میلتچیلر حرکتی باشقانی عباس بیاتلی،
"طلبلریمیز یئرینه یئتیریلمدیگی تقدیرده تورکمنلر اولاراق مولکی اطاعتسیزلیگه باشلایاجاییق" دئدی.
سئچیم نتیجهلرینی تانیمایاجاقلارینی بیلدیرن بیاتلی،
"بو سئچیم ایله باغلی سوروشدورما و آراشدیرمانین باشلادیلماسینی ایستییریک. سوروشدورما آپاریلمازسا و سسلر الله ساییلمازسا چیخاجاق سئچیم نتیجهلرینی تانیمایاجاغیق" دئدی.
عراقین کرکوک شهریندهکی تورکمنلر، جمعه ارتهسی گونو ائدیلن پارلامان سئچیملرینین آردیندان قالابالیق اولاراق یئرلشدیکلری بؤلگهلرده وئردیکلری رایلرین کورد پارتیلره یازیلدیغی سببی ایله گؤستریلر باشلاتمیشدی.


text:
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
تورکیه نینگ مطبوعات خلاصه لری
ستار روزنامه سی: ییلدیریم عموم اروپا بدل تولهیدی»
باش وزیر بن علی ییلدیریم، رسمي سفر بیلن تورکيهنی زیارت ایتگن مقدونیه باش وزیری زوران زایف بیلن قوشمه بیانات بیردی. زیتون نوده سی دیب ناملنگن حربي عملیات بارهسیده توختهلیب، « اگر تورکيه بو ییرلرنی حمایه قیلمسه ایدی، اروپا قاچقین انقراضی همده ترور تولقینی بیلن بوتون اروپا بدل بیرردی. بو افسوسکی اروپا اتفاقی تامانیدن ییترلی درجهده کوریلمهدی، تقدیر قیلینمهدی دیب کوریهپمیز.» دیدی.
حبیر تورک روز نامه سی: « باش وزیر اورین باسری چاووش اوغلی: امریکا قوشمه ایالتلری نینگ اسلوبی مناسبتلرنی بوزهدیگن سویهده بیر طرزده» دیدی.
باش وزیر اورین باسری خاقان چاووش اوغلی، TRT ده کون ترتیبی بیلن تیگیشلی دارلزرب مسألهلر بارهسیده مهم بیاناتلر بیردی. چاووش اوغلی، امریکا قوشمه ایالتلری مدافعه وزیرلیگی (پینتاگون) 2019 بودجه سیده، سوريه دموکرات کوچلر(SDG) دیب افاده ایتگن ترور تشکیلاتی PYD/PKK حربي جهتدن تعلیم بیریش اوچون 300، تشکیلاتگه تشکیل ایتتیرگن چیگره خوفسیزلیک کوچی اوچون 250 میلیون دالر اجرهتیشیگه تیگیشلی، « امریکا قوشمه ایالتلری نینگ اوشبو اسلوبینی دوام ایتتیرگن تقدیرده، بیز نینگ جهتیمیزدن ذاتاً بیلگن ایکّی اولکه علاقهلری دییرلی اوزیلیب قالهدیگن سویهگه آلیب کیلهدیگن بیر اسلوبدیر دیدی.
یینی شفق روزنامه سی: تیلرسون سفری آلدی چاووش اوغلیدن مهم بیر خبر»
تشقی ایشلر وزیری مولود چاووش اوغلی، امریکا قوشمه ایالتلری تشقی ایشلر وزیری رکس تیلرسون نینگ انقره سفری آلدی مهم بیر بیانات بیردی. امریکا قوشمه ایالتلری بیرگن وعدهلرینی بجا کیلتیرمهدی دیگن چاووش اوغلی، « علاقه توزهلهدی یاکه بوتونلهی بوزیلهدی» دیدی.
وطن روزنامه سی:» ینه بیر اولکه تورکيهدن هلیکوپتر ساتیب آلهدی!»
فیلیپپین مدافعه وزیر دیلفین لارینزانه، اساسي مقصدیمیز هلیکوپترلرنی ساتیب آلیش اوچون تورکيه، کوریا، روسيه و چین بیلن بیتیم امضالش دیدی.
صباح روزنامه سی: « GLAFRI نینگ گلوبال رهبریتیگه بیر تورک سیلندی»
اسسان المونیم باش دایرکتری گوکسیل گُنگور، 28 اولکهده فعالیت کورسهتگن و 60 اعضاسی بیلن گلوبال فولیو ایشلب چیقریلگن تقریباً 50 فایزیدن وکالت قیلگن، گلوبال المونیم فولیو ایشلب چیقرووچیلر رهبریتی نینگ (GLAFRI) گلوبال رهبری ایتیب تعیینلندی. GLAFRI 2016- ییلیدن بیری رهبریتینی یوریتگن اولیویر هاممیل، وظیفهسینی فبروری آییدن اعتباراً گوکسیل گُنگورگه دور ایتدی.


text:
اوکراین
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
اوکراین دوغو اوروپادا یئرلشن بیر اؤلکه دیر. پایتختی کیئف شهریدیر. اوکراین (ykpaïHa) — شرقی آوروپادا دؤولت. مجلیس-باشکان جومهوریتیدیر. شیمالدان بلاروس، غربدن لهیستان و ماجاریستانلا همسرحددیر.
ایچیندهکیلر
اهالی[دَییشدیر]
۲۰۱۰-جو ایل اوکتیابرین ۱-ا اوکرایننین اهالیسی ۴۵ ۸۲۲ ۲۱۴ نفر ایدی.
اوندان شهر اهالیسی — ۳۱ ۴۴۴ ۱۲۲ نفر و یا ۶۸،۶%، کند اهالیسی — ۱۴ ۳۷۸ ۰۹۲ نفر و یا ۳۱،۴% تشکیل ائدیر.
۱ فوریه ۲۰۱۳-جو ایل تاریخینه اوْلان رسمی معلوماتا اساساً اوکراین اهالیسی ۴۵۵۳۹.۱ مین نفردیر.[۸]
مدنیتی[دَییشدیر]
اوکرایندا ایدمان سرعتله اینکیشاف ائدیر، ان اینکیشاف ائتمیش نؤعلریندن بیری ده فۇتبولدور. میلّی کوماندانین ۲۰۰۶-جی ایلده دونیا چئمپیوناتیندا فینالا قدر ایرلیلهمهسیدیر. کلوب فوتبولو دا هئچ ده ضعیف دئییل، دونتسک شهرینین شاختیور دونتسک کلوبو ۲۰۰۹-جو ایل یوفا کوبوکونون غالیبیدیر. اوکراین فۇتبولونون دونیایا بخش ائتدیی ان بؤیوک اوْلدوز آندره شوچنکودور. آوروپانین تانینمیش کلوبلاریندا اوینامیش شوچنکو بیر چوْخ تیتوللارین صاحبیدیر. حاضیردا او وطنینده، کی یفین دینامو تاخیمسیندا کاریئراسینی داوام ائتدیریر.
۲۰۰۴-جو ایل آوروویزییا ماهنی موسابیقهسینده اوکرایننی "Wild دانجئس" ماهنیسی ایله روسلانا تمثیل ائتمیش و ۲۸۰ خاللا غالیب اوْلموشدو.
ادبیاتی[دَییشدیر]
۱۸-جی عصرین سونلاریندا ایوان کوتلیاروسکینین "Eneida" شعرلری اوکراین ادبی دیلینین و ادبیاتینین باشلانغیجی حساب اوْلونور. ۱۹-جو عصرین اورتالاریندا پارلایان تاراس شوچنکو یارادیجیلیغی ایله اوکراین ادبیاتیندا بؤیوک بیر مرحله اوْلدو و شعر ایله برابر نثر و درامین دا اینکیشافینا تکان وئردی. ۲۰-جی عصرین اوّللرینده اوکراین ادبیاتی آوروپا مودرنیزمینین تأثیرینه معروض قالیر. بۇ دؤورون پارلاق نمایندهسی لسیا اوکراینکا یارادیجیلیغا دونیا ادبیاتینین تصاویرینی گتیردی.
بوتؤولوکده کئچمیش شوروی-ده اوْلدوغو کیمی، اوکرایندا دا اوکتیابر اینقیلابیندان سوْنرا ادبی پروسس خصوصی دراماتیزمی و مورکّبلیگی ایله یاددا قالدی. سوسیالیزم رئالیزمی ژانری یازیچیلاری سرت چرچیوهیه سالماسینا باخمایاراق، اوکراین یازیچیلاری بۇ گون ده آکتواللیغینی ایتیرمهیهن اثرلر یاراتدیلار. پاولو تیچینا، ماکسیم ریلسکی، ولادیمیر سوسیورا، آلکساندر دووژئنکو و اولئس قونچارین اثرلری بئلهلریندندیر.
"آلتمیشینجیلار" کیمی تانینان واسیلی ایستوس، لینا کوستنکو، واسیلی سیموننکو، قریقوری تیوتیوننیک، دمیتری پاولیچکو، ایوان دراچ و باشقالاری یئنی یارادیجیلیق فوْرمالاری آختاریر، اوریژینال اثرلر یارادیردیلار.
مۆعاصیر اوکراین ادبیاتی دئیهنده ایسه ایلک نؤوبهده یئنی دوشونجه نمایندهلری اوْلان یوری آندروخوویچ، آلکساندر ایروانس، اوکسانا زابوژکو، نیکولای ریابچوک، سرگی ژادان، واسیلی ایشکلیار و باشقالاری یادا دوشور.
تحصیل[دَییشدیر]
بوتؤولوکده مۆعاصیر اوکرایننین تحصیلی سووت دؤوروندهکی تحصیلدن چوْخ فرقلنیر. سووت سیستمینده باغچا، اوْرتا مکتب، تکنیکوم و عالی مکتب اوْلدوغو حالدا اوکرایندا دییشیکلیک ائدیلهرک، مکتبقدر تحصیل، اوْرتا مکتب و عالی مکتب اوْلان یئنی سیستم یارادیلدی. بونونلا دا اوکراین تحصیلی آوروپا تحصیلینه بیر قدر ده یاخینلاشدی. تحصیلین اینکیشاف ائتمهسینین اساس سببلریندن بیری اؤزل مکتبلرین یارادیلماسیدیر. بئله مکتبلرین یارادیلماسی اؤلکهنین گلجیینین گۆجلو بونؤورهسی اوْلدو.
اوکراین اوبلاست لاری (اوستانلاری)[دَییشدیر]
اراضی[دَییشدیر]
اوکراین قارا و آزوو دنیزلرین ساحلینده یئرلشیر. او، شیمال-شرقده روسیه، شیمالدا بلاروس، غربده لهیستان، ایسلوواکی و ماجاریستان، جنوب-غربده رومانی، مولداوییا و تانینمامیش دنستریانی ایله سرحدلری وار. اراضیسینده کریم موختار جومهوریتی، ۲۴ ویلایت و ۲ خصوصی ایستاتوسلو شهر یئرلشیر.
شهرلری[دَییشدیر]
تاریخی[دَییشدیر]
اوکراین آدی اسکی ایسلاو دیلینده "سرحد اؤلکهسی" معناسینی وئریر. باشکند شهری اوْلان کی یف ۹-جو یوز ایللیه قدر خزر خاقانلیغینین بیر پارچاسی ایدی. ۱۶-جی عصرین اورتالاریندا زاپاروژییا بؤلگهسینده یاشایان بعضی قروپلار بیرلیک یاراتمیشدیلار. اؤزلرینه قزاق آدینی وئرهن بۇ دؤیوشچو اینسانلار ۱۶۴۸-جی ایلده بودان خملنیتسکینین رهبرلیگی ایله لهیستانیا قارشی بؤیوک عصیانا قالخدیلار و نتیجهده اوکراین دؤولتی اوْلان قزاق آتامانلیغینی قوردولار. ۱-جی دونیا محاربهسیندن سوْنرا ۱۹۱۹-جو ایلده اوکراین سووت سوسیالیست جومهوریتی قۇرولدو. ۸ دئکابر ۱۹۹۱-جی ایلده بلاروس، روسیه و اوکراین شوروی-نین موستقیل دؤولتلره پارچالانماسی بارهده قرار وئردیلر و بونونلا دا اوکراین موستقیل دؤولت اوْلدو.
مۆعاصیر اوکراین[دَییشدیر]
اوکراین – مرکزی-شرقی آوروپادا یئرلشهن آقرار-صنایع اؤلکهسیدیر. سرحدلرینین اوزونلوغو ۷۵۹۰ کیلومتر ، اراضیسی ۶۰۳،۷ مین کوادرات کیلومتر ، اهالیسی ایسه ۲۰۰۱-جی ایل حسابلامالارینا گؤره تخمیناً ۵۰ میلیون نفردیر. باشکندی کی یف شهری، دؤولت دیلی اوکراینجا، میلّی پولسی قریونادیر. ۲۰۱۴-جو ایلده اوکراینیا عایید اوْلان کریم موختار جومهوریتی روسیه فدراسییاسی طرفیندن آننکسییایا اوغرایاراق روسیه نین ترکیب کریم جومهوریتی چئوریلمیشدیر. اؤلکهنین جنوب-شرقینده رسوییا طرفینده دستکلنهن سپاراتچی و قوندارما دونتسک خالق جومهوریتی و لوقانسک خالق جومهوریتی اوکراین جومهوریتیسینا قارشی تررور-وطنداش ساواشی آپاریرلار.
اقتصادیاتی[دَییشدیر]
چیفتلیک (مزرعه) مورکّب ساحه و اراضی قورولوشونا مالیکدیر. یاناجاق-انرژی کومپلکسی کؤمور، یئرلی نفت-قاز و ان چوْخ کناردان آلدیغی نفت-قاز یاناجاغینا اساسلانیر. دونباس ایری داش کؤمور رایونودور. چوخلو ایستیلیک الکتیریک مرکزلاری و بیر نئچه آئس-لری واردیر. چرنوبیل آئس-ده باش وئرهن قزا اؤلکه اقتصادیاتهنا چوْخ بؤیوک ضرر وۇرموشدور. متالوژی کومپلکسی یئرلی دمیر فیلیزلری و کؤمور اساسیندا اینکیشاف ائدیر. ایری مرکزلری دونباس (کؤمور هاسیلاتی)، آزوو ساحلی (نقلیاتا یاخینلیق) و دنپریانی (فیلیز مرکزی). ماشینقاییرما دمیر توتوملو و ایش توتوملو ساحهلرله تمثیل اوْلونوب. آغیر ماشینقاییرما دونباسدا، خارکوفدا، دقیق ماشینقاییرما اوکرایننین غرب و جنوب مرکزلرینده، شکر چوغوندورو ییغان ماشینلار تئرنوپولدا، تراکتورلار خارکوفدا، آوتوموبیللر لووودا، زاپوروژیئده، لوتسکدا یئرلشیر. گمیقاییرما خرسون و نیکولایودهدیر. کیمیا صنایعسی اینکیشاف ائتمیشدیر. گۆجلو یئیینتی صنایعسینه مالیکدیر، یئرلی ک/ت محصوللارینی ائمال ائدن-اونویوتمه، شکر، بیتکی یاغی، ات-سود و مئیوه کونسئرولری و س. اۆرتیم (تولید) اوْلونور. بۇ موسسیسهلر ک/ت رایونلاریندا یئرلشیرلر. تیکینتی ماده لری صنایعسی یوکسک سوییهده اینکیشاف ائتدیریلیر، زنگین خاما اساسلانیر.
کند چیفتلیک (مزرعه) هم بیتکیچیلیک و هم ده حئیواندارلیق ساحهلری یاخشی اینکیشاف ائتدیریلمیشدیر. اکین یئرلرینین یاریسیندان چوخونو دنلی بیتکیلر تۇتور. بوغدا اکینلری گئنیش یاییلیب. ۲۰۰۶-جی ایلده اؤلکهده ۳۲ ملن تون تاخیل اۆرتیم (تولید) اوْلونموشدور. شکر چوغوندورو بئجریلمهسینه و شکر توزو اۆرتیم (تولید)ینا گؤره دونیادا قاباقجیل یئرلرده دورور-۲۲ ملن. ت. شکر چوغوندورو، ۲،۶ ملن.ت. شکر توزو اۆرتیم (تولید) ائدیر (۲۰۰۶-جی ایل). اساس اکینلری مئشه-چؤل و قیسمهن ده چؤل زونالاریندا یئرلشیر. حئیواندارلیق اساساً سودلوک-اتلیک ایستیقامتده و دونوزچولوق، قوشچولوق، قویونچولوق و ب. اینکیشاف ائتدیریلیر. زاکارپاتیئ و جنوب رایونلاری مئیوچلیک و اوزومچولوک یئرلشیر. نقلیاتین بوتون ساحهلری اینکیشاف ائتمیشدیر. اودسا، خئرسون، ماریوپول کیمی لیمانلاری واردیر.
حکومتی[دَییشدیر]
اوکراین اونیتار مجلیس-باشکان جومهوریتیدیر.
اساس حاکمیّت اورقانلاری: باشکان: پیوتر پوروشئنکو مجلیسین ایسپیکئری: آندری پاروبی حکومت: اوکراین نازیرلر کابینئتی، عالی قانونوئریجی اورقان: اوکراین عالی راداسی ۲۰۰۸-جی ایلده عالی رادایا داخیل اوْلان پارتییالار:یولییا تیموشئنکو بلوکو، بیزیم اوکراین، رئقیونلار پارتییاسی، اوکراین کومونیست پارتییاسی، لیتوین بلوکو.
دؤولت طرفیندن تصدیق اولونموش رسمی بایراملار[دَییشدیر]
- ۱ یانوار — یئنی ایل.
- ۷ یانوار — عیسی پیغمبرین دوغوم گونو.
- ۲۲ یانوار — اوکراین گونو.
- ۸ مارت — بئینلخالق قادینلار گونو.
- ۱،۲ مای — همریلیک گونو.
- ۸ مای — باریشیق گونو.
- ۹ مای — ایکینجی دونیا ساواشینده غلبه گونو.
- ۲۸ ایون — اوکرایننین آنا یاسا گونو.
- ۲۴ آوقوست — موستقیللیک گونو.
- ۱۴ اوکتیابر — اوکرایننین مدافعهسی گونو.
قالری[دَییشدیر]
-
-
-
-
-
-
Khrushchev and Brezhnev.jpg
-
-
-
-
-
-
-
-
-
KpeщaTиk 38 дpoбb 2 KиeB 2012 01.JPG.
-
-
-
-
The Kingdom of Galicia–Volhynia or Kingdom of Halych-Volynia (1245–1349).
-
Historical map of بزرق لیتوانی دوکلیغی, Rus' and Samogitia until 1434.
-
Proposed Polish–Lithuanian–Ruthenian Commonwealth or Commonwealth of Three Nations (1658).
-
Ukrainian Cossack Hetmanate and territory of Zaporozhian Cossacks under rule of روسیه ایمپیراتورلوغو (1751).
خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]
قایناقلار[دَییشدیر]
https://az.wikipedia.org https://en.wikipedia.org
- ↑ Law of Ukraine "On Principles of State Language Policy" (Current version — Revision from 1 February 2014). Document 5029-17, Article 7: Regional or minority languages Ukraine, Paragraph 2. Zakon2.rada.gov.ua (1 February 2014). آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 14 February 2014. یوْخلانیلیب30 April 2014.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ قایناق خطاسی برچسب
نامعتبر؛ متنی برای ارجاعهای با نام
Ethnic composition of the population of Ukraine, 2001 Censusوارد نشدهاست
- ↑ Population (by estimate) as of 1 April, 2016.. State Statistics Service of Ukraine. یوْخلانیلیب1 April 2016.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ Report for Selected Countries and Subjects. World Economic Outlook Database, April 2016. اولوسلارآراسی پول صندوقو (April 2016). یوْخلانیلیب12 August 2016.
- ↑ Gini index. World Bank. یوْخلانیلیب9 November 2016.
- ↑ Human Development Report 2015 Statistical Annex (PDF) (14 December 2015). یوْخلانیلیب15 December 2015.
- ↑ Error on call to Şablon:cite web: Parameters url and title must be specified (uk). korrespondent.net (18 October 2011). یوْخلانیلیب31 October 2011.
- ↑ ДepжaBHий koMiTeT cTaTиcTиkи ykpaïHи: ДeMorpaфiчHa cиTyaцiя B ykpaïHi y ciчHi ۲۰۱۳ poky


text:
«سلیمانی» آذربایجانین قدیم میللی رقصلریندن بیریدیر.
آخار. آذ خبر وئریر کی، بو رقصین اصل آدی «سلیمانی» دئییل. اوزون مدت حافیظهلردن کناردا قالان رقصین آدی بیر مدت سونرا اونودولوب، اصل آدینین نه اولدوغونو هئچ کیم خاطیرلاماییب.
داهی بستکار اوزئییر حاجی بیوو بو میللی رقصه ۱۹۴۵-جی ایلده یئنی بیر نفس وئریب. او، موسیقیسینین اوزرینده ایشلهیهرک «آرشین مال آلان» فیلمینده بو رقصه یئر آییریر. فیلمده بو رقصی اوینایان پرسوناژ سلیمان بیین آدی ایله رقص «سلیمانی» آدلاندیریلیب. لاکین دؤوروموزده هامینین «سلیمانی» اولاراق تانیدیغی سؤزوگئدن میللی رقصین اصل آدینین نه اولدوغو ایندی ده هئچ کیمه معلوم دئییل.
آشاغاداکی ویدئولاردان "سلیمانی" رقصینی ایزلیه بیلرسینیز:


text:
آراز
آراز — قافقازین گونئیینده، ایران، آذربایجان و ائرمنیستان آراسیندان آخان چایدیر. چای اؤز منبعینی تورکیه اراضیسیندهکی ارزوروم داغلاریندان گؤتورور. آذربایجان جومهوریتی و گونئی آذربایجان اراضیلریندن کئچهرک، آذربایجان جومهوریتینین صابیراباد رایونونون سوقوووشان کندی اراضیسینده کور چایی ایله بیرلشهرک خزر دنیزینه تؤکولور.
بو چای گونئی و قوزئی آذربایجانی بیر-بیریندن آییران چای اولاراق، هر ایکی طرفین ماهنیلاریندا یاد اولونور. نیه کی آذربایجان قوزئی منطقهسی بیر یازیلاشمادا ایران اؤلکهسیندن آیریلیبدیر.
آراز تورکیهنین شرقی آنادولو منطقهسیندن دوغان تورکیه - ائرمنیستان و آذربایجان جومهوریتی - ایران سرحدینین بیر قسمینی تشکیل ائتدیکدن سونرا خزر دنیزینه تؤکولن چای. آراز چایینین ۵۸۵ کیلومترلیک قسمی تورکیه داخلینده دیر.


text:
سیتوکروملار
سیتوکروملار ترکیبینده دمیر اوْلان پروتئینلر آروب باکتری لردا الکترون داشینماسیندا ایشتیراک ادیر. بۆتون (سیتوکروملارین ترکیبینده دمیر پورفیرین ساخلایان پروستاتیک قروپلار اوْلور. بۇ باخیمدان اوْنلار هموقلوبین و میوقلوبینی خاطیرلادیر. کاتالیتیک پروسسلرده (سیتوکرومون Fe2+-i والنتینی دییشیر. زنجیرده اوْلان آخیرینجی (سیتوکروم اوکسیژنله تئپکییا گیریر و اوْ سیتوکروموکسیدازا آدلانیر. سلولنین می توخوندریلرینده (اینسان و حئیوان) b, c, c1, a, a3 (سیتوکروملاری تاپیلمیش و فردی حالدا اؤیرنیلمیشدیر. اوْنلارین مو لکولیار نیسبتی احتیمال ائدیلیر کی، ثابتدیر. «سیتوکروم» سؤزو لاتینجا «سیتو» سلول، «کرومو» بویا دمکدیر.


text:
ایران ایسلام اینقیلابی کئشیکچیلری کورپوسونون ۲-جی کوماندانی، گنرال حسین سلامی پایتخت تهراندا تؤرهدیلن و ایشید-این مسئولیتی اؤز اوزرینه گؤتوردویو سلاحلی هجوما گؤره اینتیقام آلاجاقلارینی بیلدیریب.
آخار. آذ خبر وئریر کی، سلامی بونو ایران دؤولت تلویزییاسینا آچیقلاماسیندا دئییب.
«بو هجوملار جاوابسیز قالمایاجاق، اینتیقام آلاجاغیق. بونون هارادا و نئجه اولاجاغینی یالنیز بیز بیلیریک. اینتیقامیمیز بیزه ائدیلهنین مین قاتیندان داها آغیر اولاجاق و میللتیمیز بونو گؤرهجک»، - سلامی بیلدیریب.
قید ائدک کی، اؤتن گونلرده ایران اینقیلابینین رهبری آیت اللاه خمینینین توربهسی و ایران پارلامنتینده تؤرهدیلن ایکی تراکت ۱۶ نفرین اؤلمونه، ۴۰-دان چوخ اینسانین یارالانماسینا سبب اولوب.


text:
ناصیر منظورینین "دیلچیلر نئچه دیلی بیلمهلیدیرلر" سؤزونو نئچه ایلدیر ائشیدیرم. هر زامان بو سؤز بئینیمده سرگیلهنیر. "حئیدر بایات"-ین " آزادی با چهار هزار ممنوع آذربایجانی" یازیسینی اوخومامیشدان اؤنجه بئینیمده بیر قونونو دولاندیریردیم. حئیدرین یازیسیایله بیرلیکده، منظورینین سؤزو ده، بو یازینی بئله یازماغیما سبب اولدو.
دیله یاناشانلار، دیلین ایلهتیشیم آراجی اولوب، بیر میللتین وارلیق سببی اولدوغونو وورغولاییرلار. ذئهنیمه گلیر، دیله یاناشانلارین هئچ بیرینین سؤزلرین بئله ائشیتمهسهیدیک، بیر دیلین اولماسی، او دیلین اولماغینا ندن دیر. آرتیق بیر ندن ده، ایستهمیر. هر بیر دیل اولدوغو اوچون، یاساق اولا بیلمز. بیرلری ده بیر دیلی یاساقلاسار، بیر دیلین اولوشماسینی نئچه مین ایللر نظره آلدیق دا، راحاتجاسینا بیر دیلی یاساقلاییب، پوزماق اولماز. البت بیر دیلده دانیشانلارین سایینی آزالتماق اولار. آنجاق آرادان قالدیرماق اولماز.
یوخاریدا دئدیکلریمه باخمایاراق، زامان سورهسینده، دیللرین آرادان گئتمکلرینی ده گؤرموشوک. دیللرین یاساقلانماسینی دا گؤرموشوک. آنجاق بیر دیلین یاساقلانماسینی نظره آلساق، یاساغی سوردورنلری تکجه یاساق قویانلاری نظره آلمامالیییق. دیللری یاساق اولونانلارین دا قویولموش یاساغی سوردورمهسینده ایزلری وار دیر.
ایزلری بللندیرمهدن یاساغی آچیقلامالییام؛
یاساق، گوندمده اولان نسنهلرین ایشلهدیلمهیینین قاداغالانماغی دیر. یاساق حاکیملر طرفیندن قویولار. دونیادا حاکیملر اؤز چیخارلارینی نظره آلاراق قاداغلاری قویارلار. قاداغالانمیشلاری قوللانماق دا قاچاق ساییلار. قاداغالارین یارانماسی، اینسانلارین، توپلوملاری هدهلهدیکلری قونولارینا قویولار. آنجاق هردن ده، یاساقلار باشقا یون گؤتوروب، اینسانلارین وارلیقلارینی هدهلییر. وارلیقلاری هدهلهین یاساقلاردان ان اؤنملیسی دیللرین یاساقلانماغی دیر. بو گونکو دونیادا بو یاساق، یاساق ساییلیر. آنجاق بیزه تای بو یاساقلارا اوغرایانلار دا چوخ آز تاپیلیر. یاساق ندنی هم حاکیملر ساییلیر، هم ده اؤزوموز. آشاغیدا بو ندنلره بیرلیکده باخاق.
دیلین یاساقلانماغینی دؤرد یئره بؤلورم:
1- دیلین دانیشما، یاساقلانماسی:
بو یاساقلانماق دئولتی ایدارهلرده یارانسا دا، عاییلهلرین ایچینده ده اولور. بیرسیرا ائولرده اوشاقلارینا، اؤز دیللرینده دانیشماغی (تورکجه دانیشماغی) یاساقلاییرلار. آذربایجاندان کؤچوب، فارسلار یاشایان یئرلرده یئرلشن آذربایجانلیلاردا بؤللوقجاسینا گؤرونور. البت، کیچیک دوشورتمهایله آشاغیلامالارین بئله داورانیشلار دا ائتگیسی چوخ دیر.
2- دیلین ائشیدیب، گؤرمک یاساقلانماسی:
بو یاساقلاما دا، حاکیملرین طرفیندن اؤلور. رادیو، تئلویزیون، روزنامه، کیتابلارین یاییلماسینین قارشیسینی آلماق بونا ندن اولوب دیر. بئله یاساقلانما دا دا، عاییلهلرین روللارینی گؤروروک. کاسئتلر، فیلملر، تویلاردا اولان موسیقیلری اؤزلری، باشقا دیلده سئچدیکلری اوچون ائشیدیب-گؤرمک یاساغینا یاردیمچی اولورلار.
3- یازیب-پوزماق یاساغی:
گئنهده حاکیملرین دانیلماز ائتگیلری واردیر. اوخوللاردا اوخولمادیغینا گؤره، دیلی یازیب-پوزانلارین سایی آز اولور. یازیب-پوزانلار یوخاری یاشلاردا اؤیرندیکلری اوچون، دیلین درینلییینه گئده بیلمیرلر. دیلی دوشوننلر بئله، بو دیلده یازماقدان چکینیرلر. بلکه ده قورخورلار. یوخاریداکی ایکی یاساقدا، کوتلهنین رولو اولسا دا، بو یاساقلانمادا آیدینلارین رولونو گؤرمک اولار. دیلینی یاساقلانمیش بیلنلر بو یاساغی، بو دیلده یازیب-پوزدوقلاری لا سیله بیلرلر.
4- دوشونمک یاساغی:
بو یاساقدا حاکیملرین ایزلری، باشقا یاساقطرزلرینه گؤره بوروش دیرلار. یازیلان کیتابلار، یازیلار، چئوریلن کیتابلار، چئوریلن یازیلار هامیسی، حاکیملرین ایستهدیکلری کیتابلار اولدوقلارینا گؤره، اوخویانلارین گؤروشلرینین آچیلارین دا، بللی ائلهییرلر. بو یاساقدان قورتولماق چوخ چتین اولور. بوردا یاشایان هر کس، فرقلی دوشوندویو زامان بئله، فرقلیکلری حاکیملر بللهدیکلری چرچیوه دوشونورلر. بو دونیا گؤروشونو دهییشمک اوچون، اورزینال قایناقلاردان اوخویوب، اؤیرنمهلیدیرلر. البت یادیمیزدان چیخماسین هر بیر اورژینال یازینین دا، اؤزل گؤروشو یؤنلندیرمهیی واردیر.
بو قونونو داها آچیقلاماق ایستهییرم؛ ادبیاتلا ایلگیلنن یولداشلار، دونیا ادبیاتینی فارس قایناقلاریندان اؤیرهنیرلر. چئویرمهلرین نه قدر دوز اولوب اولمادیغینی اؤیرنمک اوچون ایستانبول تورکجهسیندن چئوریلن یازیلارا باخمالیییق. بیزلر هر دیلی باشارماساق دا، ایستانبول تورکجهسینی باشارا بیلهریک. ایستانبول تورکجهسیندن چئویریلن کیتابلار دا، نئجه چئوریلدیکلرینی آیدینجاسینا گؤره بیلهریک. البت ادبیات کیتابلاری لاپ آز ال آپاریلان کیتابلار اولورلار. تاریخ، توپلوم، دیل قونولارینداکی کیتابلار چوخ فرقلهنیرلر.
سؤزون قیساسی، قونالارا یاناشان یولداشلار، اوچونجو دؤردونجو درهجهلی اؤیرنمهدیکلری اوچون، اؤزلرینی باشقا دیللری اؤیرنمک زوروندا قویمالیدیرلار. بلکه باخدیقلاریندا هئچ اولماسا ایکینجی درهجهلی باخا بیلهلر.


text:
عاشیق عزیز شهنازی
کیتاب: بو تورپاقلی یام
عاشیق عزیز شهنازی دن و یا خود اونون یارادیجیلیغیندان صحبت آچماقدان قاباق، منجه نئچه سطیر ادبیاتیمیز حاققیندا یازماق، یئرینه دوشر. اونا گؤره ده ایستردیم بئله باشلاییم:
بوتون دونیا خالقلارینا منسوب اولدوغو کیمی، بیزیمده ادبیاتیمیز ایکی اساس قولدان تشکیل تاپیر: 1) شفاهی خالق ادبیاتی یاراداجیلیغی 2) یازیلی ادبیاتیمیز. هله بونو دا علاوه ائتمک لازیم دیرکی، شفاهی خالق ادبیاتی بایراقدار اولدوقدا، یازیلی ادبیاتیمیز اوندان یول آلمیش و یارانمیشدیر. بئله بیر یاراداجیلیق یولودا، یئنه ده، ائله بوتون دونیا خالقلارینا منسوب دور. یعنی بوتون دونیا خالقلارینین باشدا شفاهی خالق ادبیاتی یاراندیقدان سونرا، اونون یازیلی ادبیاتی یارانمش دیر.
شفاهی خالق ادبیاتی نه قدر دئسه نیز زنگین اولدوقدا بیر اوقدرده رنگین دیر. آنا وطنیمیز آذربایجاندا، دوغما یوردوموز اودلار یوردوندا، بئله بیر یارادیجیلیق یولونون، دئدییم کیمی رنگین و زنگین صنعت قولاری اولموشدور، نمونه اولاراق اونلاردان آد چکسک…
عاشیق عزیز شهنازی قوجامان عاشیقیمیز، مدریک صنعتکاریمیز استادنامه لرینی استادلیقلا قلمه آلیر. اصل معناسیندا وطن عاشیقی، خالق وورغونو کیمی چیخیش ائدیر:
حؤکمران اولسایدیم ائل آراسیندا
من اؤز اورییمی ائله وئرردیم
ییغاردیم وطنین، ائلین خائنین
یازدا داشقین گلن سئله وئرردیم
بئله بیر باشلانیش لا فیکری بیان ائتمک، بئله بیر دئییم طرزیله دوشونجه نی آچجماق، ان لازیمی بیر یولدور بیر یارادیجی قوجامان عاشیقدان، بیر آق ساققال صنعتکاردان. اودا کی عاشیق عزیز شهنازی یارادیجیلیغیندا نئجه ده آچیق_آیدین گؤز اؤنونده دورور. سئله وئرملی اولان وارسا، شهنازی باخیمیندان حکما او وطنله ائلین خائنی اولمالی دیر:
عزیز دئییر اورییمده یارا وار
اودور بو دونیانی منه ائدن دار
یارادان وئرسئیدی منه ایختیار
تیکانین عؤمرونو گوله وئرردیم
باخ توتاق ائله بو دؤرد مصراع دان، عزیز دئییر اورییمده یارا وار. بو یارا گؤرن ندیر شهنازینین اوریینده؟ او منجه، سون مصراع دا اؤز سؤزونه لازیمینجه جاواب وئره بیلمیشدیر…
توضیحات:
- نام کتاب: بو تورپاقلی یام
- شاعر: عاشیق عزیز شهنازی
- زبان : ترکی
- فرمت فایل : پی دی اف PDF
- تعداد صفحات : 146
- حجم : 2 MB
- پسوورد و منبع : www.aharri.ir
لینکهای دانلود:
لینکهای کمکی:
دانلود از لینک کمکی اول دانلود از لینک کمکی دوم


text:
فیزیک
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
فیزیک(یونانجا: φύσις طبیعت و φuσιkῆ دوغال بیلگیلری) طبیعتین(دوغالین) خاصیتلرین مطالعه ائتمهیه وئریلن بیلگیلر آدی.مادهنین فضازاماندا حرکتی انرژی و قووتیده شامیل و بؤتون مربوط اوْلان قاعیدهلری بیرلیکده یوللاشدیران دوغال بیلگیلردیر.فیزیک بیلیمینده انرژی ،گؤج،کوتله،الکتریک یوکو،الکتریک مئیدانی،الکترومغناطیس مئیدانی،اوزای،زامان،اتوم و ایشیق کیمی مفهوم لار ایشلنیر.
فیزیک یونانجا «فیوزیس» – مادی عالمین اوْبیکتیو خاصهلرینی اؤیرهنهن طبیعت علملریندن بیریدیر. فیزیک سؤزونو علمه ایلک دفعه قدیم یونان فیلوسوفو ارسطو گتیرمیشدیر. اوْ، اثرلرینده قدیم شرق و یونان علملرینین بۆتون نالیتلرینی توْپلاییب، سیستملشدیرمیشدیر. فیزیک ایله یاناشی، مکانیک، مترولوژی مسئلهلر حاقیندا اثرلری ده اوْلموشدور. داها سوْنرا فیزیک آنلاییشینی آذربایجان دیلینه ۱۱-جی عصرده یاشامیش داهی آذربایجان فیلوسوفو بهمیار ال-آذربایجانی ایشلتمیشدیر. هله قدیم دؤورلردن اینسانلار طبیعتده باش ورهن حادثهلرین سببلرینی آنلاماغا چالیشمیشلار: «کولیین اسمهسینه سبب ندیر؟»، «سما نه اۆچون ماویدیر؟»، «یاغیش نیه یاغیر؟»، «آتیلان داش نیه یره دوشور؟»... فیزیک بۆتون طبیعت حادثهلرینین باش ورمهسینین عمومی قانونلارینی، بیزی احاطه ادن مادی عالمین قورولوش و خاصهلرینی اؤیرنیر. بۇ علمی اؤیرهنمکله سیز طبیعت حادثهلرینین باشورمه سببلرینی ایضاح اده بیلجکسینیز. فیزیک تجروبی علمدیر. اوْنون قانونلاری تجروبهلرده تصدیقلنهن رال فاکتلارا اساسلانمیشدیر. فیزیکنی اؤیرهنمکله سیز ده طبیعت حادثهلرینی صینیفده خصوصی لابوراتوریا جیهازلاری واسطهسیله مۆشاهیده ادجک و آراشدیراجاقسینیز. فیزیک دقیق علمدیر. بۇ اوْ دمکدیر کی، فیزیکی قانونلار ریاضی دوستورلار واسطهسیله ایفاده ادیلیر. فیزیک بیرده دیگر طبیعت علملری آراسیندا دا علاقه یارادیر. بۇ علملر آشاغیداکیلاردیر.
آسترونومییا گؤی جیسیملرینی اؤیرنیر.
متورولوگییا یر کورهسینین آتموسفرینی، هاوا شرایطینی آراشدیریر. بیولوژی بۆتون جانلی عالمین قورولوشونو و حیات فعالیّتینی تدقیق ادیر.
جوغرافییا یر سطحینی و اوْنون آتموسفرینی اؤیرنیر.
ژئولوژی یر کورهسینین اۆست قابیغینی و یرین آلت قاتلارینی تدقیق ادیر.
کیمیا مادهلرین چوریلمهسینی اؤیرنیر.
فیزیک ایسه یر کورهسینین داخیلینده، قابیغیندا، آتموسفرینده و بیرده اۇلدوزلار عالمینده باش ورهن حادثهلری تدقیق ادیر، اوْنلارین عمومی قانوناویغونلوقلارینی مویینلشدیریر. فیزیکی بیلیکلر بیولوژی، کیمیوی، جوغرافی، نجومی، گولوژی حادثهلری آنلاماق اۆچون چوْخ اهمیتلیدیر.
بۆتون علم، تکنیک، ایستهسالات و معیشت واسطهلرینین ایش پرینسیپینین اساسیندا فیزیک دورور. فیزیک دیگر علملرین – کیمیانین، بیولوژینین، ژئولوژینین، جوغرافییانین اینکیشافیندا بؤیوک رول اوْیناییر.
ایچیندهکیلر
فیزیک نیی اؤیرنیر؟[دَییشدیر]
- بۆتون اینسانلارا سوال ور بۇ دم:
- نه یوللا یاراندی بوشلوقدان عالم؟...
- ... گؤرک کیم یاراتمیش بۇ طبیعتی،
- اوْ کیمدیر؟ ایشینین ندیر حیکمتی...
- ... هر شی اؤز-اؤزونه نجه دوزلدی،
- باخ، نه جور کاینات عمله گلدی...
طبیعتی بیر چوْخ علم ساحهلری اؤیرنیر. بۇ علملرین هر بیری آیریلیقدا طبیعتده باش ورهن حادثهلری آراشدیریر، اوْنلارین باشورمه قانونلارینی اؤیرنیر.
طبیعت علملرینه فیزیک، کیمیا، بیولوژی، جوغرافییا، آسترونومییا و س. عاییددیر.
فیزیک طبیعتی اؤیرهنهن علملرین ان موهومودور. اوْ، بیزی احاطه ادن عالمین قورولوشونو، خاصهلرینی و اوْرادا باش ورهن حادثهلرین عمومی قانونلارینی اؤیرنیر. ان ساده حادثهده بئله، مثلاً، بوداقدان قوپان آلمانین یره دۆشمه حادثهسینده چوْخلو سایدا طبیعت اوْبیکتی ایشتیراک ادیر: آغاج، بوداق، یارپاق، هاوا، یر کورهسی. طبیعتدهکی بۆتون جانلی و جانسیز وارلیقلار (اوْبیکتلر) فیزیکی جیسیم و یا جیسیم آدلانیر. فیزیکی جیسیملرین داخیلینده و یا اوْنلارین ایشتیراکی ایله باش ورهن طبیعت حادثهلری ایسه فیزیکی حادثهلر آدلانیر.
فرضییه[دَییشدیر]
فرضییه – پروبلم سوالین احتیمال اوْلونان جوابیدیر. فرزییهلرین دوغرولوغونو یوخلاماق اۆچون تستلر (تجروبهلر) آپاریلیر. تستلر فرضییهنی یا تسدیقلییر، یا دا اینکار ادیر.
تستلر اساسیندا فیزیکی قانونلار فورمالاشدیریلیر. مثلاً، یاغیش دامجیلارینین و علینیزدن بوراخدیغینیز داشین نجه دوشدویونو مۆشاهیده ادین.
اوْنلار همیشه یر سطحینه دوشور. مۆشاهیدهلردن بئله بیر فیزیکی قانون فورمالاشدیرماق اوْلار: یاغیش دامجیلاری و داش یر طرفیندن جزب اوْلوندوغونا گؤره همیشه یر سطحینه دوشور.
ایندی بئله بیر فرزییه ایرلی سورمک اوْلار: اگر یاغیش دامجیلاری و داش یرین جازیبهسی نتیجهسینده همیشه یر سطحینه دوشورسه، دیگر فیزیکی جیسیملر ده یره دۆشمهلیدیر. بۇ فرزییهنی یوخلاماق اۆچون تست قویولور. سیز بۇ تستی آرتیق ختکشله اتدینیز و ایرلی سوردویونوز فرزییه تصدیق اوْلوندو: ختکش ده یاغیش دامجیلاری و علینیزدن بوراخدیغینیز داش کیمی یرین جازیبهسی نتیجهسینده آشاغی یر سطحینه دۆشدو.
فیزیکدا تجروبی آراشتیرما یوْلونو ایلک دفعه ایتالیا عالیمی قالیلو قالیلی تطبیق اتمیشدیر. اوْ، پیزا شهریندهکی اییلمیش قوللهدن جیسیملری سربست بوراخماقلا اوْنلارین حرکتینی اؤیرنمیشدیر. قالیلی بۇ تستله ثبوت ادیر کی، ارسطوین ۲۰۰۰ ایل اوّل ایرلی سوردویو «آغیر جیسیملر یونگول جیسیملردن داها سرعتلی دوشور» فرزییهسی دوغرو دییل.
ایلک فیزیکی نظریه اینگیلیس فیزیکی ایسااک نیوتونون بللی اتدیی «کلاسیک مکانیک» آدلانیر. بۇ نظریه جیسیملرین حرکت و قارشیلیقلی تأثیر قانونلارینی اؤیرنیر. اینگیلیس فیزیکی جیمس ماکسولین فورمالاشدیردیغی «الکترومغناطیس ساحه» نظریهسی کلاسیک مکانیکنین تتبیقولونما سرحدلرینی بللی اتدی. مۆعاصیر فیزیکی نظریهلرین بانیسی، آمریکا فیزیکی آلبرت اینشتین ایسه «خصوصی نیسبیلیک» و «کوانت فیزیکسی» نظریهلری ایله علمی داها دا اینکیشاف اتدیردی.
ماده و جیسم[دَییشدیر]
عالیملر طبیعت حادثهلرینین اؤیرنیلمهسینی سادلشدیرمک اۆچون جانلی و جانسیز جیسیملرین اوْخشارلارینی – موْدللرینی یارادیر، لابوراتوریا شرایطینده آراشدیرمالار آپاریرلار. مادهلرین قورولوش و خاصهلرینی اؤیرهنمک آماچله بعضاً اوْنلارین بللی فوْرما وریلمیش تصوّرلریندن ایستیفاده ادیلیر.
بۆتون وارلیقلاری فیزیکی جیسیم و یا سادهجه، جیسیم آدلاندیریرلار. جیسیم مادهلرین بللی شکیل وریلمیش حالیدیر، مثلاً، کیتاب رفی جیسیمدیر، اوْنون هازیرلاندیغی آلومینیوم، پلاستیک و آغاج ماده لری مادهدیر. ساعت جیسیمدیر، لاکین اوْنون هازیرلاندیغی قیزیل مادهدیر و س. دمهلی، جیسیملر مادهدن تشکیل اوْلونموشدور. مادهلرین اؤزونمخسوس آدلاری وار: قیزیل، گوموش، دمیر، قورغوشون، آلومینیوم... اوْخشار مادهلر ده بللی آدلا قروپلاشدیریلیر؛ مثلاً، یوخاریدا سادالانان مادهلر دمیر آدلانیر. جیسمین تصوّر اوْلونان سادلشدیریلمیش فوْرماسی ایسه موْدلدیر. موْدله جیسمین اله خاصهلری وریلیر کی، آراشدیرما آپارماق اۆچون یارارلی اوْلسون. مثلاً، قلوبوس یر کورهسینین موْدلیدیر. قلوبوس ظاهرهن یر کورهسینه بنزییر. لاکین یر کورهسی بیر چوْخ خصوصیتلرینه گؤره قلوبوسدان تماماً فرقلنیر.
علاقهلی سیستملر[دَییشدیر]
آتوم نۆوهسی[دَییشدیر]
۲۵۰۰ ایل اوّل قدیم یونان فیلوسوفو دموکریت حساب ادیردی کی، بۆتون مادهلر چوْخ کیچیک، بؤلونمز زررجیکلردن – آتوملاردان تشکیل اوْلونموشدور. یالنیز ۲۰-جی عصرده بللی ادیلدی کی، آتوملار بؤلونهندیر و داها کیچیک زررجیکلردن تشکیل اوْلونموشدور. آتومون ان ساده موْدلی اوْنون کورجیک فوْرماسیندا تصوّر اوْلونماسیدیر. آتوملار مادهلرین آدی ایله آدلاندیریلیر و مۆختلیف حرفلرله ایشاره اوْلونور: مثلاً: هیدروژن آتومو ه، کربون آتومو سی، اوکسیژن آتومو اوْ، دمیر آتومو فئ، قیزیل آتومو آو و س. تسویرلرده مۆختلیف آتوملار مۆختلیف رنگلرده گؤستریلیر (آ). بئله تصویرلری داها آسان فرقلهندیرمک اوْلور، حقیقتده ایسه آتوملارین رنگی اوْلمور.
اینگیلیس عالیمی. ارنست رزرفورد تجروبی آراشدیرمالارلا بللی اتمیشدیر کی، آتوم مورکّب قورولوشا مالیکدیر.
تِمپراتور و اوْنون اؤلچولمهسی[دَییشدیر]
ان ساده ترمومتری ۱۶-جی عصرده ایتالیا عالیمی Q.Qaliley ایختیراع اتمیشدیر. اوْ، شوشه کورهنین دلیینی دار شوشه بورویا لهیملهییب ایچریسینه یاریسیندان آشاغی سو تؤکور. بورونو چویرهرک آچیق طرفینی ایچریسینده سو اوْلان قابا، مثلاً، چایدانا داخیل ادیر. چایدان قیزدیریلیر. اوْنون ایچریسیندهکی سو ایسیندیکجه بوروداکی سویون سوییهسی دییشیر. بۇ سوییهنین دییشمهسینه اساساً ماده نین ایستی و یا سویوق اوْلماسی تعیین ادیلیر.
سوئد عالیمی. آندرس سلسی ایلک ترمومتر ایشکالاسینی تکلیف اتمیشدیر.
جیسمین قیزما (و یا سویوما) درجهسینی بللی ادن فیزیکی کمیت تِمپراتوردور. تِمپراتورون دقیق اؤلچولمهسی اۆچون ترمومتردن ایستیفاده ادیلیر. ان چوْخ ایستیفاده اوْلونان ترمومترلرین ایش پرینسیپی مایع لرین ایستیدن گنیشلهنمه خاصهسینه اساسلانیر. ترمومتر مایع سی اوْلاراق جیوه و یاخود رنگلنمیش ایسپیرتدن ایستیفاده ادیلیر. مۆعاصیر مایع لی ترمومتر اۇجوندا کیچیک «مایع بالونو» اوْلان نازیک شوشه بورودان عبارتدیر. بالونا جیوه (یاخود ایسپیرت) دولدورولور. ترمومتر ایستی موحیطه گتیریلدیکده جیوه ایستیدن گنیشلنیر و بالوندان چیخاراق بورو داخیلینده یوخاری قالخیر. سویوق موحیطه گتیریلدیکده ایسه مایع سیخیلیر و بوروداکی سوییهسی آشاغی دوشور. مایع لی ترمومتر ایکی ایستیلیک حادثهسی – بوزون اریمهسی و سویون قایناماسی اساسیندا درجهلنیر. بوزون اریمه تِمپراتورو ۰° (صیفیر درجه)، سویون قایناما تِمپراتورو ۱۰۰° (یوز درجه) گؤتورولموشدور. اوّلجه ترمومترین ایشکالاسی اۆزرینده بۇ ایکی تِمپراتورا اۇیغون نقطهلر قید اوْلونور. سوْنرا همین نؤقتلراراسی مسافه ۱۰۰ برابر حیصّه یه بؤلونور. هر بیر حیصّه – ۱° (بیر درجه) ایله ایشاره ادیلیر. بئله ترمومتر ایشکالاسینی ۱۷۴۲-جی ایلده سوئد عالیمی آندرس سلسی تکلیف اتمیشدیر. عالیمین شرفینه همین ترمومتر ایشکالاسی سلسی ایشکالاسی آدلانیر. تِمپراتور ت حرفی ایله ایشاره ادیلیر و اؤلچو واحیدی «°سی » (درجه سلسی) قبول اوْلونور. بئله ترمومترین اۆزرینده اوْنون اؤلچو واحیدی یازیلیر. بیز تِمپراتور اؤلچمهلرینده سلسی ایشکالاسی ایله درجهلنهن ترمومترلردن ایستیفاده ادیریک. ترمومتردن ایستیفاده ائدرکن اوْنون مایع اوْلان بالونو تِمپراتورو اؤلچولهن موحیطده یرلشدیریلیر، اوْرادا بیر قدر ساخلانیلیر و سوْنرا گؤستریجیسی قید ادیلیر.
خاریجی کچیدلر[دَییشدیر]
- باغیروو س. م.، نزیروو ق. ه. حرکت ترکیبینین آوتوماتیک ایلجلری (عالی تحصیلین بaکaلaور پیللهسی اۆچون درسلیک). باکی: "علم و تحصیل"، ۲۰۱۱.
- هسنوو ق. ا. یۆکسک گرگینلیکلر و الکتریک ایزولیاسییا تکنیکسی (درسلیک). باکی، ۲۰۰۹.
- مممدوو ن. ا. رادیوفیزیکا (درس یاردیمی). باکی: «باکی بیلیم یوردو»، ۲۰۰۸، ۳۹۲ سه.
- عمومی فیزیک درسلیگی
قایناقلار[دَییشدیر]
فارسجا ویکیپدیاسینین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«فیزیک»، مقالهسیندن گؤتورولوبدور. (۲۳ دئسامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).


text:
ایردوغان، بوسنی ملي اقلیت کینگشی رئیسی سلیمان اوگلی جانیننی قبول قیلدی
بوسنی لیکلرنینگ اوز حقوقلری اوچون صربیا قانونلری و اساسی قانونی اساسیده کورهشیشی ممکن لیگینی هم ایسله تگن ایردوغان، بوسنی ملي آزچیلیک کینگشی رئیسی سلیمان اوگلی جانین نینگ بو باره دهگی سعی-حرکتلرینی تقدیرله گنینی افاده ایتدی.
رسمی سفر بیلن 9-اکتوبردن بیری صربياده بولگن جمهور رئیس رجب طیب ایردوغان او ییرده، بوسنی ملي آزچیلیک کینگشی رئیسی سلیمان اوگلی جانیننی قبول قیلدی.
آرتیدن بوسنی ملي آزچیلیک کینگشیگه خطاب ایتگن جمهور رئیس ایردوغان، سنجاق اهالیسینی و صربیادهگی بوسنی لیکلرنی ، فقطگینه یقین قرینداش دیب حسابله مسلیگینی قید ایتدی.
بوسنی لیکلرنینگ اوز حقوقلری اوچون صربیا قانونلری و اساسی قانونی اساسیده کورهشیشی ممکن لیگینی هم ایسله تگن ایردوغان، بوسنی ملي آزچیلیک کینگشی رئیسی سلیمان اوگلی جانین نینگ بو باره دهگی سعی-حرکتلرینی تقدیرله گنینی افاده ایتدی.
تورک سرمایه گذارلیک لری نینگ سنجاقده آرتتیریلیشی اوچون کیره کلی فعالیتلرنینگ آلیب باریله یاتگن لیگینی و بونی قوللب – قوّتله گنلیکلرینی قید ایتگن ایردوغان، تناون بیلگرادده بولیب اوتگن تجارت ییغینیده هم شو حقده گپلشگن لیکلرینی ایسله تدی.
تورک تجارلری نینگ صربیاگه ینه-ده کوپراق سرمایه کیریتیش اراده سینی کتّه خورسندچیلیک بیلن کوزه تگنلیکلرینی هم اوز سوزیگه علاوه ایتگن ایردوغان ساغلیقنی سقلش، تعلیم و تربیه، زیربنا کبی کوپلب ترماقده ایکّی مملکت نینگ بیرگه لیکده فعالیت آلیب باریشی کیره ک لیگینی تأکیدله دی و اوز سوزینی؛
«تیکا و چیت ایلدهگی تورکلر باشقرووی نینگ صربیا بویلب ساغلیقنی سقلش، تاریخي اثرلرنینگ قَیته تیکلنیشی، تعلیم و زیربنا کبی ترماقلرده یولگه قویگن لایحه لری شو اورینده کتّه اهمیت کسب ایته دی دیگن فکرده من. تناون کون صربیادن راپپه - راسه 5 مینگ تُن گوشت وارد قیلیش اوچون کیره کلی فعالیتلرنی باشله تدیک. بو نینگ معلوم قِسمی نینگ هم اینیقسه ناوي ازارگه اجره تیب بیریلیشینی هم ییتکزدیم. بوگون بو ییرده شونینگدیک یاغاچ- تخته ماتریاللری و موبل جهازلری سوداسیگه قول قوییب، موبل فابریکه سی قوریش امکانیمیز حقیده هم گپلشیب آلدیک» دیب، دوام ایتدی.
ایردوغان، منطقه ده موبل فرنچر فابریکه سی قوریش آرقه لی ینگی ایش ساحه سی یره تیشنی ایسته گنلیکلرینی و حتا بو نینگ نتیجه سیده تورکيه بیلن اروپاگه موبل فرنیچر صادر قیلیشلری اوچون یاردم بیریشلری ممکن لیگینی بیلگیلب اوتدی.
ایردوغان، اوشبو سفری چاغیده بعضی همکارلیک پروژه لریگه قول قویگن لیکلرینی هم تأکیدلب بونینگ، سنجاق و ناوي بازاریگه خیر و برکت گه وسیله بولیشینی تیله دی.


text:
باشلانغیج یئرینهفوریه 22, 2007 در 11:53 ب.ظ. | نوشته شده در وئبلاگ و وئبلاگچیلیق | بیان دیدگاه
5-6 گوندور wordpress سیستمی ایله اللهشیرم. بلکه بو سیستمین یئنی و گؤزل امکانلاریندان فایدالاناراق صاف-سوللو بیر وبلاگ یولا سالام .(بو آدرسده قالیب قالمایاجاغیمی هله بیلمیرم، قوی باشلایاق گؤرهک نه اولور!)
wordpressی ایلک دفعه دویغولار وبلاگی ایله تانیدیم. او زامان(81-82) ایللری مووبلتایپ، یئنی بلاگر و بوگون اورتادا اولان اونلارجا وبلاگ یازما سیستمی یوخ ایدی. وبلاگچیلار ایسه بوگون چؤزولموش حالا گلن چوخلو تکنبک چتبنلبکلرله ساواشماقدا ایدیلر.
بوگون یاشام چتینلیکلری و گونلوک مسآلهلر اوزوندن او زامانکی وبلاگچیلاردان چوخلاری وبلاگچیلیغی بوراخمیش، آما نئچهسی ایسه آسلان کیمی دایانمیش. تورک وبلاگچیلیق گلهنگینی آیاقدا ساخلایان وارسا بیری آیدین، بیری ایسه مهراندیر. اللری وار اولسون. گؤک تانری کیبوردلارینا(قلمین یئنی versionو!) و دوشونجهلرینه گوج وئرسین! آیدین بیگی گوجلندیرسین، گؤزلرینه، قولونا، بیلهگینه، دوشونجهسینه گوج وئرسین! نامرده محتاج ائتمهسین! مهران دا کی میدانی بوش قویمادی؛ چاپدی، ساواشدی، آزغین یاغیلریمیزه باش اگمهدی. مهرانین دا ملزمه-ماتریالی بول اولسون، وبلاگ یازاجاق وقتی چوخ اولسون. مهران بیگین ده گرچگینه هو دئیهک! گرچگه هو، مؤمنه یاعلی…
نوشتن دیدگاه »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI
پاسخی بگذارید
وبنوشت روی وردپرس.کام.
Entries و دیدگاهها feeds.


text:
12 آذربایجان عسگری شهید اولدو
یازار : " تؤرک دیلینی اؤیره نین، چونکو اونلارین حاکمیتی چوخ اوزون سؤره جکدیر." پیامبر اکرم+0 چره جلی
آذربایجان-ارمنستان جبهه خطینده چاتیشما داوام ائدیر.
ارمنیستان اوردوسونون حربی مؤوضعلرین یانیندا جبهه خطینه یاخین بؤلگهلردکی یاشاییش یئرلرینی ده آتیشا توتدوغو، آذربایجان اوردوسونون دا قارشیلیق وئردیگی ایفاده ائدیلدی.
آذربایجان ساوونما باخانلیغیندان وئریلن آچیقلامادا، 'ارمنیستان ایله چیخان چاتیشمالاردا 12 عسگریمیز شهید اولدو' دئییلدی.
ائوینه توپ گوللهسی اصابت ائدن بیر وطنداشین دا حیاتینی ایتیردیگینی بیلدریلدی.
جبهه خطینده آغدره، ترتر، آغدام، خوجاوند و فضولی بؤلگهلرینده شدتلی چاتیشمالارین یاشاندیغی آچیقلاندی.
ارمنیستان ساوونما باخانلیغی ایسه، هر ایکی طرفدن ده ایتکیلر اولدوغونو بیلدیردی.


text:
بیر قطار اروپا اولکه سی مهاجر قبول قیلیب آله دی
جمله دن آلمان 10 مینگدن آرتیق مهاجر قبول قیلیب آله دی
آلمان مهاجر قبول قیلیب آله دی
آلمان، اروپا بیرلیگی نینگ ینگی جایلشتیریش پروگرامی چوکاتیده 10 مینگدن آرتیق مهاجر قبول قیلیب آله دی.
اوشبو مهاجرلرنینگ افریقا و اورته شرق اولکه لریدن آلینیشی نظرگه توتیلگن.
بو خبر اروپا کینگشی کوچ، ایچکی ایشلر و وطنداشلیک مسؤلی Dimitris Avramopoulos تامانیدن بیریلدی.
Avramopoulos ژونالیستلرگه بیرگن اوز بیاناتیده، جرمنی حکومتی تامانیدن قبول بولیب تصدیقلنگن یازووی نینگ جاری هفته جریانیده قوللریگه ییتیب کیلگن لیگینی ایتدی.
اروپا کینگشی مسؤلی، اوشبو پروگرام نینگ اوتگن یاز، اینیقسه یاردم گه مهتاج مهاجرلرنینگ اروپاگه اوتیش لری اوچون چیقریلگن لیگینی افاده ایتدی.
Avramopoulos، اروپا بیرلیگی اعضاسی ایریم اولکه لردن هم یازوونینگ ییتیب کیلگن لیگینی توپلم 40 مهاجرنینگ قبول قیلیب آلینیشیدن خبر بیردی.
Avramopoulos، اروپا مقیاسیده 50 مینگدن آرتیق کیشی اوچون جای اجره تیلگن لیگینی 2019 – ییلی خزان فصلی گچه جایلشتیریلیشی نینگ کوزگه توتیلگنینی معلوم قیلدی.
اروپا بیرلیگی مهاجرلرنی قبول قیلیب آلگن اولکه لرگه 500 ملیون یورو یاردم بیره دی.


text:
اوغوزتیوی : یئر کورهسینین قوزئی یاریمکورهسینده، ایلین ۳۶۵ گونونون ان اوزون گئجهسیدیر. بۇ گئجه، شمسی ایلینین، دئی آیین باشلانقیج گئجهسی، آذر آیینین سونونجو گئجهسی و ۳ آی نووروز بایرامینا قالمیش بیر گئجهدیر.
میلاد تاریخی ایله دئکابرین ۲۱-دن ۲۲-ا کئچن گئجهدیر.و قدیم تورک بايراملاریندان بیری حسابا گلیر بۇ گئجه اساساً جمهوری آذربایجاندا ، تورکییه ده و گونئی آذربایجاندا ايران آدالانان اؤلکهنين تورک توپلوملاريندا قوتلانير .فارسلار مين ايللر تورک هاکمييتلري آلتيندا اولدوغلاريندان سبب بو بايرام, ايران فارسلاري طرفيندن”يلدا” آديلا منيمسنيب که “يلدا ” سؤزوده بيله تورکجه بير سؤزدور .(گرچي فارسلار بوگون بو بايراميدا اؤزلرينه صاحيب چيخما چاباسينداديرلار)
بو گئجهده قار یاغماسی چوخلو سئوینجه سبب اولور. همین گئجه عائله عضولری، قوهوم، دوست، تانیش صمیمییتله بیر یئره ییغیشیر و ایلین ان اوزون گئجهسینی مئیوه و چوخلو شیرنیات یئمکله قئید ائدیرلر.بو گئجهنین ان اهمیتلی آتریبوتلاریندان بیری قارپیزدیر. اهالی قارپیز یئییر کی، سویوغا یوخ دئسین. بئله کی، هر عاییله همین گئجه موتلق بیر قارپیز آلمالیدیر. اگر یئنی ائولننلر وارسا اونلارا دا والیدئینلری طرفیندن قارپیز هدیه وئریلیر.
بو گئجه آذربایجان تورکلرینین ان دوغما، قدیمی و یئگانه گئجه بایرامیدیر. جویز (قوز) هالواسی، هویج (کؤک) هالواسی، پاخلاوا (باقلوا)، توخوم (سئمیچکا)(توم) و مئیوهلر و دیگر شیرنیاتلار دا بۇ گئجهده سوفرهده اولمالیدیر.آذربایجان كندلرینده و شهرلرینده بۇ گئجهاوچون چئشیدلی عادت – عنعنهلر موجوددور. كورسو دوورونو ییغیلیماق، فامیلین بویوگلرینین ائولری گئتمك، گئجهلر “تاپماجالار” و “بایاتیلا” سویلهمك بۇ گئجهنین عادتعنعنهلریندندیرلر. هر حالدا “چیلله قارپیزی” یئمك بۇ گئجهنین تمل عادتیدیر .دوغوشدان، تويدان و ياؤلومدن کئچن قيرخگونلوک مودت
قيشين بؤيوک و کيچيک چيللهدن عيبارت ايلکيکي آيي (۶۰ گون).
ايندي کيمدئمک اولار کي، سن قيشين چيللهسيند، گئجه ياريسيگئت، چيخ مينارهنين باشينا، اورادان آذانوئر؟ ه.هاقوئردييئو. قيشين چيللهسينده ايستيسوبانين، کؤزرن بوخارينين قيراغيندا اوتورانادام قيزمار گونلري فيکرينه گتيريب،دامجيلي بولاغي خاطيرلاييردي. س.رهيموو._بؤيوک چيلله – قيشين ايلک 40 گونو. قيشين بؤيوکچيللهسينده قزادان هاوا چوخ خوشدور.ن.وزيروو. کيچيک چيلله – قيشين بؤيوک چيللهدنسونرا گلن ۲۰ گونو. کيچيک چيللهنين چيخماغيناون گون قاليردي. ج.محمدقولوزاده
چیلله قارپیزی
قیش فصلینین ان اوزون سورن بؤیوک چیللهسی اؤز قار توفانینا، سویوق و دوندوروجو شاختاسینا گؤره ائل آراسیندا قاراقیش دا آدلانیر. بؤیوک چیللهنین باشلاندیغی گونو، یعنی ۲۲ دئکابری بزن چیلله بایرامی دا آدلاندیرمیشلار. همین گونون گئجهسی ایلین ان اوزون گئجهسی اولدوغوندان بونا چیلله گئجهسی ده دئییلمیشدیر. چیلله گئجهسینین آخشامی آداملار قیشدان قورخمادیقلارینی نوماییش ائتدیرمک اوچون تونقاللار یاندیریر، اودون اوستوندن هوپپانیر، تونقالین اطرافیندا رقص ائدیر، اهیلنجهلی اویونلار، تاماشالار گؤستریرلر. بؤیوک چیللهنین شرفینه هر ائوده آچیلمیش سوفرهیه جانا ایستیلیک گتیرن دادلیلذتلی یئمکلر قویولور. بؤیوک چیلله سوفرهسینین ان ساییلیبسئچیلن، یایدان محض بۇ گون اوچون ساخلانیلان چیلله قارپیزیدیر. خالق بۇ قارپیزین شانینه سؤز ده قوشوب:
قارپیز ائله، قارپیزی،
قالیب ایله قارپیزی.
بؤیوک چیلله آدییلا
دوشوب دیله قارپیزی.
عزیزیم، چیلله قارپیز،
دوشوبدو دیله قارپیز.
ییغیلیب خورجونلارا،
گئدیر یازگیله قارپیز.
چیلله قارپیزینی عادتن ائوین بؤیوگو کسیر. او اولجه قارپیزین زوغو اوْلان طرفینی دایروی کسیب قابیغی دؤرد حیسهیه بؤلور. اؤزو و دیگر عاییله عضولری اورکلرینده نیت توتورلار. او همین قابیقلاری یئره آتیر. قابیقلارین نئجه دوشمهسینی هر کس اوریینده توتدوغو نیتی ایله یوزور. قارپیزی کسن اونو دیلیملهییر. عائلهنین هر بیر عضوو بۇ قارپیزدان یئییر. قونشولارا دا پای گؤندریلیر. چیلله قارپیزینین توملاری ییغیلیب ساخلانیلیر.
ایناما گؤره، چیلله قارپیزینین توملاری آتیلارسا، اوندا قارشیداکی ایلده محصول بوللوغو اولماز. بؤیوک چیللهنین ان مشهور آیینی، سؤزسوز کی، سمنی گؤیرتمک و اوندان حالوا بیشیرمکدیر. بو، بیر واخت دوغروداندوغرویا سمنی بایرامی آدلانان بایرامین چوخسایلی مراسیم آیینلریندن بیریدیر. باهاری چاغیرماق، بونونلا دا طبیعتی یاشیل گؤرمک، اؤز اکدیگی تاخیلین گؤیرمهسی آرزوسونون صونعی رمزینی یاراتماق تشببوسوندن ایرهلی گلن سمنی گؤیرتمهیین تاریخی اجدادلاریمیزین ایلکین امک، تصرروفات حیاتی ایله باغلیدیر. یاشاییشینی، دولاناجاغینی تصرروفات ایلینین – باهارین، یازین باشلانماسیندا گؤرن اولو اجدادلاریمیز تاخیلی صونعی شکیلده، یعنی ائو شرایطینده گؤیرتمکله تئز گلمهسینی، بونونلا تورپاغین اویانماسینی، محصولون جوجریب بؤیومهسی آرزوسونو ایفاده ائتمیشلر. سؤزسوز کی، بورادا تقلیدی سئحر آکتی آپاریجیلیق تشکیل ائدیر. بۇ تقلیدی سئحرین باشا دوشولن معناسی بئلهدیر: “محصولوم، سنی ائوده گؤیرتدیگیم کیمی، اکین ساحمده، تورپاغیمدا دا بئلهجه گؤیر، بؤیو”
سویودوجو اولمایان زامانلار بوستانلاری اولانلار، بیرایكی یاخچی قارپیزی طاغینین اوستونده ساخلاییب، اوزونه هالاخ و جیویر توكردیلر تا سویوق و حئیوانلاردان اماندا قالسین. بونلاری چیللهگئجهسی اوچون گوتورردیلر. بوگونكو گونده آذربایجان خالقی، قارپیزلارین میناب، دزفول و اهواز شهرلریندن الده ائدیرلر .
چیلله,ناردوقان, گوندوغان, یلدا:
گوللو یولاوغلونون یازدیغینا گؤره، اسکی تورکلر چیللهنین ایلک گونونو بایرام ائدردی. ” نار دوقان” ( یاخود گوندوغان ) آدیلا مشهور اولان بو بایرامی هله ده تاتارلار، باشقوردلار، چوواشلار و… قئیده آلیرلار. ” نار” مونقولجا گونش دئمکدیر. تاتارلار اونا ” کویاش تووآ= گونش دوغان”، باشقوردلار ایسه ” ناردوقان ” یا دا ” ماردوقان ” ، چوواشلار ” نارتاوان” یاخود دا ” نارتوکن” دئیر و بو گونو بایرام ائدیرلر.
آذربایجاندا ” گون دوغان ” بایرامی تمامیله اونودولموشسا دا آنجاق بیر عادت اولاراق بوگون بیر _ بیرینه راست گلنلر « اوزونه گون دوغسون »، « گونون آغ اولسون »دئیه خئییر _ دوعا وئررلر(Güllü Yoloğlu).
ماراقلیدیر کی بوگون فارسلار يلدا گئجهسيني اؤزلرينه چيخماغا چاليشسالاردا آنجاق بيلميلر کي يلدا ( ايلده بير ) سؤزوده تورکجهدير. یَلدافارسجا دا کوکو و آنلامی اولمایان بیر کلمه دیر.
یْلْدا YILDA (انادولو و اؤزبک و قشقاي تورکچهسينده )يا ايلده (ازربايجان و تورکمن تورکچهسيند) “ايلده بير گون” دئمکدير .
حتّي بوگون آذربايجانين بير چيخ ائل اوباسيندا هله “ايل چيللنيز موبارک” ايشلهديلير اسکی تورکلرین بو مراسیمینین آدی، قدیم سوریانیلرده و آسوریلرده ده عینی معنانی وئرن بیر کلمهدیر: یلدا.
بیلدیگینیز کیمی تورک کلاسیک ادبیاتیندا بؤیوک چیللهنین ایلک گئجهسینه، “یلدا گئجهسی” ده دئییلمیشدیر. بو گون بعضی شهرلی آذربایجانلیلار یلدا گئجهسی ترمینینی ده چیلله گئجهسی ایله پارالل ایشلدرلر.اصلینده سوریانیجه اولان ” یلدا “ سؤزونون آنلامی ” دوغوش” دئمکدیر. آسورجادا ایسه عینی ایله ” بتیلدا ” سؤزو دوغوشدور. دئمک ” یلدا “ یاخود ” گوندوغان “دان اعتیبارا گونلر بؤیومگه باشلار، بونا گؤره ده دوغوش معناسی وئرن بو آدلاری اونا وئریلمشدیر.
بودا آوريلرين تورکلردن آلديغي بير سؤزلوک اولماسيندا ادبيياتچيلارينين هاميسي (فارسلاردان باشقا) باخيش راضيليغي وار
بو اینانج دونیانین ایلک کریستیان خالقی اولان آسوریلرین طرفیندن سونرالار حضرت مسیحین دوغوشو ( میلادی ) ایله عوض ائدیلرک، مسیحیلرین ایچینده” کریسمس” اولاراق یاییلمیشدیر.
چیللهنین لغتده و آزربایجان تورک لری تقویمیندهکی آنلامی:
قیرخ آنلامینا گلن تاتجا ” چهل” یاخود ” چل” کؤکوندن اولان “چیلله” سؤزونون آنلامی آذربایجان دیلینین ایضاحلی لغتینده بئله قئیده آلینمیشدیر:
۱- دوغوشدان، تویدان و یا اؤلمکدن کئچن قیرخ گونلوک مدت
۲- قیشین بؤیوک و کیچیک چیللهدن عیبارت ایلک ایکی آیی ( ایضاحلی لغت، چیلله مادهسی )
قید ائتمک لازیمدیر کی اؤزبکیستان و قاراچای تورکلری ائلهجه ده ایران تاتلاری آراسیندا قیش چیللهلریندن علاوه، یای چیللهلری ده وار. یای چیللهسی تیر آیینین اوّلیندن باشلار. ایلین ان ایستی زامانینا فارسلارین ” چلّهی تابستان ” دئدیکلری ده ائله همین خالق تقویمینه عایید ترمیندیر. یای چیللهلری ده قیشینکی کیمی ایکی بؤیوک و کیچیک چیللهدن عیبارتدیر و جمی ۶۰ گون سورر.
آذربایجان و تورکیهده “چیلله” سؤزو باشقا بیر آنلام دا داشیماقدادیر، او دا چتینلیک و زحمت دئمکدیر. دئمهلی هله ده خلق ایچینده ایشلنمکده اولان “چیلله تؤکمک، چیلله کسدیرمک، چیللهسی چیخماق”، بیر گلینین، زاهینین، اوشاغین… هانسیسا بیر چتینلیک ویا زحمتدن قورتولماسینا عایید ایشلنن ترمینلردیر.
ناصر منظوریه گؤره چیلله سؤزو تورکجهدیر معناسی ایسه سون درجه گئریلمه و چکیلمهدیر. چیللهگئجهسی ده قیش فصلینین ان سویوق و ان اوزون گئجهسی اولدوغوندان بو آد اونا وئریلمیشدیر. ( منظوری ناصر )
آنجاق بونو دا دئمه لییم کی سایین ناصر منظورینین چیللهیه وئردیگی بو یئنی معنایه هئچ بیر سؤزلوکده راسلامادیم.
آذربایجان خالق تقويمينده اساس قيش يئتميش گوندن عيبارتدير:
۴۰ گون بؤيوک چيلله: دي آيينين اوّليندن ( دسامبرین ۲۲_سیندن ) بهمنين دوققوزونا کيمي ( یانوارین ۲۹_ونا کیمی )
۲۰ گون کيچيک چيلله: بهمنين اونوندان ( یانوارین ۳۰_وندان ) بهمنین سونونا کيمي
( فئورالین ۱۹_ونا کیمی )
۱۰ گون قاريننه چيللهسي: ايسفندين بيريندن ( فئورالین ۲۰_سیندن) اسفندین اونونا کيمي
( فئورالین سونو مارتین بیرینه کیمی ) ( انجوي شيرازي ص ۴۲)
آزربایجان تورک لری اینانجلارینا گؤره بؤیوک و کیچیک چیلله ایکی باجیدیر. بو اوچ شر قوهلرین ( بؤیوک باجی، کیچیک باجی و قاری ننهنین) هر اوچونون ده مونث یاخود قادین اولماسی، اونا عایید اینانجلارین آناارکیللیک ( مادرشاهلیق ) دؤوروندن گلیب بیزه چاتدیغینی ثبوت ائتمکدهدیر.
چیللهلیک:
چیلله گئجهسی اوغلان ائویندن آداخلی قیزا چیللهلیک گؤندریلر، دئمهلی چیلله گئجهسینه عایید یئمکلر او جملهدن: پشمک، قوووت، حالوا، قورو یئمیشلر، نار و ان واجیب اولان چیلله قارپیزینی ( عموما بزهیرک )، بیر خونچادا توپلانیب، آخشام باشی قیز ائوینه گؤندریلر.ائولندیکدن سونرا دا بیر نئچه ایل قیز گلینه چیللهلیک گئدر، آمما بو دؤنه خونچا اوغلان ائویندن دئییل، قیز ائویندن گؤندریلر. قیزین آتا _ آناسینا گؤره بو هدیهلر اوغلان ائوی یانیندا قیزلارینین باش اوجالیغی ساییلیر.
چیلله گئجهسی اوخونان نغمهلر:
مراسیم و مؤسیم نغمهلرینین بیر پاراسی چیلله ایله علاقهداردیر. داش ماکیدا چیلله گئجهسی بو نغمهنی اوخویارلار:
آی چیلله _ چیلله قارداش
آتین قمچیله قارداش
بیر گلدین دانیشمادین
قلبیم آچیلا قارداش ( انجوی شیرازی، ص ۴۷)
مشهور فولکلورشوناس عزیزه خانیم جعفرزاده ده اؤز آتاسیندان ائشیتدیگی بو نغمهنی بئله ثبت ائتمیشدیر:
قوووب، قیشی آیازی
کسدیک چیلله قارپیزی
آللاه یئتیرسین روزی
ائل قالماسین تامارزی
کلاسیک ادبیاتیمیزدان، ماکیلی شاعیر “یلدا” نین دیللر ازبری اولان بو میصراعلاری، دا چیلله گئجهلری ییغینجاقلاریندا بیر تاپماجا کیمی اوخونار:
یلدا گئجهسی بیردی
ایلده بیر اولار یلدا
یا رب بو نئجه سیردی
بیر آیدا ایکی یلدا ؟
بورادا سئوگیلیسینین آی اوزونون ایکی طرفینده ساللانان هؤروکلرینی گؤرن شاعیر، اونو بیر آیا و ایکی قارا و اوزون یلدا گئجهسینه بنزدرک بو اسرارانگیز گؤزللیگین قارشیسیندا حیرته دالمیش و بو اینجه شعری یاراتمیشدیر.
فالا باخما:
. چيلله گئجهسي فالا باخارلار، کندلرده و ائلات ايچينده يايغين فاللار باياتي فالي و قولاقآسدیدیر. قئید ائتمک لازیمدیر کی بو فاللار چیلله گئجهسیندن علاوه آخیر چرشنبهده ده یاییغیندیر.
بایاتی فالی:
چیلله گئجهسینده بير قيز اوشاغيني بولاق باشيندان سو گتيرمگه گؤندررلر، او يول بويو کيمسه ايله دانيشمامالي، چاغيرسالار بئله جواب وئرمهمهليدير. قيز گتيرديگي سو کؤزهسيني ائوده آغ بيرچک بير خانيما تاپشيرار، او دا سويو تؤکر بير قابا اوستونه ده تميز بير پارچا چکر. سونرا قيز گلينلر و فالينا باخماق ايستهين خانيملار قابين اطرافینا توپلانار، هرهسي اؤزوندن بير نيشان سو قابينين ايچينه آتار. مثلا مينجيق، اوزوک، سانجاق و ساييره، قيزلاردان بيري اليني سالار قابين تکينه و سويو دولانديرادولانديرا، مجليسدهکيلر ده هرهسي ايستهديکلري باياتينين ايلک ميصراعسینی اوخويارلار،
مثلا بيري دئير:
_ الينده بايدا گلين
او بيري ايسه:
_ قاپيدان بيري گلدي
و…….
کيمين قابا آتديغي نيشان قيزين الينه گلسه، اوخونان سون باياتيني کاميللشديرمهلیدیر و او باياتي همين شخصين وصفحاليدير دئيرلر. مثلا:
الينده بايدا گلين
دوروبدو چايدا گلين
تانري مورادين وئرسين
آچيلان آيدا گلين
(بونون معناسي بودور کي نیشان صاحیبی گلن آي اؤز مورادينا چاتاجاقدير)
قاپيدان بيري گلدي
گؤزومون نورو گلدي
بو آرخي کيم آريتدي
سو بئله دورو گلدي


text:
عیراق داقی سایلاو: مقتدی الصدر اؤنگده
پایتاغتدا شیغا یۇلباشچی مقتدی صدر ینگ السائرون تۇپاری ۱۸ وکیل ایبریپ بیلدی
عیراق دا دۆین گچیریلن عمومی سایلاودا پایتاغتدا شیغا یۇلباشچی مقتدی صدر ینگ السائرون تۇپاری ۱۸ وکیل ایبریپ بیلدی.
عیراغینگ قاراشسیز یۇقاری سایلاو کمیساریاسی تاراپیندان بریلن ماغلوماتا گؤرأ شیغا گۆیجی حشد الشعبی نینگ ایچینده بۇلانی فتح تۇپاری و اۇزالقی باش وزیر نوری مالکی نینگ قانون دؤولتی تۇپاری نینگ هر بیری بغدات دا ۸ وکیلی بۇلار.
باش وزیر حیدر عبادی نینگ النصر تۇپاری و ایاد علاوی نینگ وطنیه تۇپاری دا بغدات دان هر بیری ۸ وکیل ایبریپ بیلدی.
اسامه النجیفی نینگ سنی قارار تۇپاری و بغداد تۇپاری و عمار حکیم ینگ حکمت تۇپاری هر بیری ۴ وکیل ایبردی.
شیغا ولایاتلاردا صدر تۇپاری بیرینجی، حشد شعبی تۇپاری ایکینجی یرده دوریار.


text:
ایدراک
یوْللاندیرما صفحهسی
مسیزپرین دَییشیب:
اینسانین طبیعته مۆناسیبتینین رنگارنگ فوْرمالاری سیستمینده اهمیتلی یئری ایدراک٬ یاخود اینسانی احاطه ائدن عالم حاقّیندا بیلیکلر٬ اوْنون طبیعتی و قۇرولوشو٬ اینکیشاف قانونا اۇیغونلوقلاری٬ همچینین اینسانین اؤزو و بشر جمعیتی حاقّیندا بیلگی تۇتور. ایدراک اینسانین یئنی بیلیک الده ائتمهسی پروسهسی٬ اوّللر معلوم اوْلمایان کشفی دئمکدیر. ایدراکین اهمیتلی نائیلیّتلری اینسانین همین پروسهده فعّال روْلو ایله الده ائدیلیر. اصلینه قالاندا ائله فلسفی تحلیلی ده ماراقلاندیران همین مسألهدیر. باشقا سؤزله دئسک٬ صؤحبت حقیقته چاتماق یوْللاری٬ آنلاییشلاری و متودلاریندان گئدیر.


text:
آمئریکانین قرارلاری ایسرایلی جسارتلندیریب.
آخار .آذ خبر وئریر کی، بو سؤزلری تورکییه لیدری رجب طییب اردوغان اینگیلتره باش ناظری تئرئزا مئیله بیرگه مدیا کونفرانسی زامانی چیخیشیندا دئییب.
«بو وحشیلیگی بورادان بیر داها قیناییرام. گوجلو اولان منطیقی ایله ایسرایل بئله آددیم آتیب. ایسرایل اورادا ایشغالچی دؤولتدیر و تروریزم حیاتا کئچیریر. بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-نی بو ظلمه سون وئرمهیه دعوت ائدیرم. بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی-ده کئچیریلن سس وئرمهلرده ۱۲۸ اؤلکه سفیرلیین کؤچورولمهسینه «یوخ» دئدی. یالنیز آمئریکا، ایسرایل و آدینی بئله هئچ زامان ائشیتمه دییمیز ۸ اؤلکه بو قراری دستکلهدی. آمئریکا «من گوجلویم، من حاقلییام» دئییر. بیز گوجلونون طرفینده اولاجاغیق، یوخسا حاقلینین؟»، - دئیه تورک لیدر وورغولاییب.


text:
اوتوموبیل
آوتوموبیل – (یونانجا: autό~– özü~ و لاتینجه: mobilis – çevik، حرکت لی (آرابا) سؤزلرینین بیرلشمه سیندن یارانمیشدیر) اؤزو حرکت ائدن قورغو اوْلوب یوک حیوانلارینین تطبیقی اولمادان سربست حرکت ائده بیلمه قابیلییتینه مالیک دیر. بۇ نقلییات واسیطه سی یوللاردا آداملارین و یا یوکلرین داشینماسی، یاخود آدام و یا یوک داشییان نقلییات واسیطه لرینین یئده یه (yedəyə) آلینماسی اوچون ایستیفاده ائدیلیر (بو آنلاییش تروللیبوسلاری (trolleybusları)، یوک الکتریک نقیلی ایله بیرلشدیریلمیش رئلسیز نقلییات واسیطه لرینی ده احاطه ائدیر. لاکین یوللاردا آداملارین و یوکلرین داشینماسی و یا بۇ مقصدله ایستیفاده ائدیلن نقلییات واسیطه لرینین یئده یه آلینماسی اوچون ایستیفاده ائدیلن و یالنیز یاردیمچی فونکسیا داشییان کند تصروفاتی تراکتورلاری کیمینقلییات واسیطه لرینی احاطه ائتمیر)
یارانما تاریخی[دَییشدیر]
ایلک آوتوموبیل جیزگی لری لئوناردو داوینچی یه عاید ائدیلیر. ۱۴۴۷ – جی ایلده او، ازله گوجو ایله حرکته گتیریله بیلن زیره لی آرابانین لاییحه سینی ایشله ییر. ۱۶۰۰ – جو ایلده هوللاندیا لی (هلند اهلی) ریاضیات چی سیمون استیون کولک انرژی سی ایله ایشله ین ۳۰ نفر نقل ائتمه یه ایمکان وئرن آرابا دوزلدیر. ۱۷۶۹ – جو ایلده فرانسیز ایختیراع چی سی کونو (نیکولاس کوگنوت) ایلک اولاراق بوخارلا ایشله ین حربی آوادانلیق لاری دارتماق اوچون اوچ تکرلی آرابا دوزلدیر. اونون بۇ ماشینی نینکی (nəinki) آوتوموبیلینی، حتی پاراووزون (paravozun) اجدادی حساب ائدیرلر. XİX عصرین اول ینده ییغجام و گوجلو داخیلی یانما محریک لرینین یارانماسی ایله آوتوموبیل قاییرمانین اینکیشافی اوچون گئنیش ایمکان لار آچیلیر. ۱۸۸۵ – جی ایلده آلمان موهندیسی دایملر، ۱۸۸۶ – جی ایلده ایسه اونون همکاری بئنچ اؤز ایلک دفعه اولاراق بنزین له ایشله ین، اؤزو حرکت ائدن ماشین لاری ایختیراع ائدره ک پاتئنت (patent) آلیرلار. ۱۸۹۵- جی ایلده بئنچ اؤز ایلک آوتوبوسونو دوزلدیر. XİX عصرین سونوندا آوتوموبیل صنایع سی اوچون آمریکالی صنایع چی فوردون ایشله ری بؤیوک رول اوینامیشدیر. او ایلک دفعه اولاراق صنایع ده آخین خطینی تطبیق ائتمیش و بونلا دا ایستحصالاتدا ایشین تشکیلینین یئنی فورماسینی تطبیق ائتمیشدیر. اونون دوزلتدییی آوتوموبیل لر اوزون مدت شهرت قازانمیشلار.
آوتوموبیل لارین چوخو او زامان مرسدس – سیمپلکس (Mersedes-Simplex) مدلی اساسیندا حاضیرلانیردی. بۇ آوتوموبیل قاباقدا یئرلشدیریلمیش بیر محریک دن، اؤتورمه و حرکتی چارخالارا اؤتورن وال لاردان ایعبارت ایدی. ۱۸۸۸ – جی ایلده زیگفرید مارکوس (Siegfried Marcus) بئنچ و دایملردن آصیلی اولمایاراق دؤرد تاکتلی محریک له ایشله ین آوتوموبیل دوزلدیر و پاتئنت لشدیریر. بۇ گلجک آوتوموبیلین خصوصیتلرینین اکثریتینی اؤزونده عکس ائتدیرن بیر ماشین ایدی. ایلک سرعت رکوردونو ۱۸۹۸ – جی ایلده فرانسیز گاستون چاسئلوپ – لابات الکتریک آوتوموبیل ده ۱۴/۶۴ کیلومتر ساعات سرعتله حرکت ائدره ک وورور. ۱۸۹۱ – جی فرانسه دا پژو آوتوموبیل زاودو (zavodu) یارادیلیر. ۱۸۹۲- جی ایلده آلمان موهندیسی رودولف دیزل اؤز یئنی محریکی اوچون پاتئنت آلیر و بونونلا اوتو پروسئسینی مودیفیکاسیا (Otto prosesini modifikasiya) ائتمیش اولور. ۱۸۹۹ – جو ایلده کامیلله جئناتزی (Camille Jenatzy) «له جیمز کونتئنت» الکتریک آوتوموبیلینده ۱۰۰ کیلومتر ساعات سرعتینی الده ائدیر.
XIX – عصرین سونوندا کولبالی محریکین تطبیقینه قدر بیر نئچه مختلیف اتؤرومه نؤوع لری بیر - بیری ایله رقایت ده ایدیلر. ۱۹۰۰ – جو ایلده معلوم اوْلان رقم دن بۇ آیدین گؤرونور.
جمعی ۴۱۹۲ آوتوموبیل دن:
۱۶۸۸ – جی بوخار آوتوموبیل لری،
۱۵۷۵ - الکتریک آوتوموبیل لری،
۹۲۹ – جو ایسه بنزین له ایشله ین آوتوموبیل ایدی.
۱۹۲۰ – جی ایله قدر داوام ائدن بۇ رقابت دن بنزین له ایشله ین آوتوموبیل لر قالیب چیخیر. بنزینین نفت دن آسان و اوجوز آلینماسی اونون اوستونلویونو گؤسترمیشدیر. داها سرعت له و اوزاق مسافه نی قطع (qət) ائتمک ائله ایلک واختلاردان آوتوموبیل قاییرانلارین قارشیسیندا دوران اساس مسئله اوْلوب و بۇ گون ده اؤز آکتوال لیغینی ایتیرمه میشدیر.


text:
بلخ والیسی نینگ جیَنی اولدیریلدی
اوشبو کیشی مزارشریفده یاش بیر قیز تامانیدن اولدیریلگن
محللی منبع لر بلخ ولایتی والیسی محمد اسحاق رهگذر نینگ جینی (آپه سی نینگ اوغلی) سیف الدین نینگ یاش بیر قیز تامانیدن اولدیریلگن لیگی نی بیلدیردی.
بلخ ولایتی سوزلاوچیسی احمد منیر فرهاد هم توناوکون (سه شنبه) کیچه رهگذر عایله سیدن بیر کیشی نینگ اولدیریلگن لیگی نی معلوم قیلدی.
اوشبو حادثه نینگ جزئیاتی حقیده ایسه حاضرچه انیق بیر معلومات موجود ایمس.
بلخ ولایتی پولیسی رهگذر نینگ جینی سیف الدین نینگ سه شنبه کونی کیچه سی بیر قیز تامانیدن اولدیریلگن لیگی نی بیلدیردی.
عینی دمده منبع لر سیف الدین نینگ توناوکون کیچه یره لنگن لیگی و بوگون (چهارشنبه) ایرته لب کسلخانه ده وفات ایتگن لیگی نی بیلدیردی.
امنیتی منبع لر اوشبو حادثه بیلن علاقه لی یاش بیر قیز نینگ اوشلنگن لیگی نی معلوم قیلدی.


text:
ویکیپدیا:دانیشیق صفحهسی
ویکیپدیاداکی هر صفحهنین بیر دانیشیق صفحهسی ده واردیر. بیر مقاله یا دا پروژه صفحهسینین دانیشیق صفحهسینین هدفی٬ ایشلدنلره اوْ مقاله یا دا پروژه صفحهسی ایله باغلی دییشیکلیکلری بحث ائده بیلهجکلری بیر یئر تامین اتمکدیر.
دانیشیق صفحهلری٬ ایشلدنلرین شخصی گؤروشلری اۆچون بیر آچیق یئر دئییلدیر.
دانیشیق صفحهلریندهکی بعضی یازیلار محصولدارلیغی آزالدارکن بعضیلری ده گؤزل بیر مقاله یازیمینا کؤمک ائدر. بیر دانیشیق صفحهسینده دیقّت ائدیلمهسی لازیم اوْلان اهمیتلی نؤکتهلر اۆنسیّت٬ نزاکت و حؤرمتدیر. آشاغیداکی لیست ویکیپدیاچیلارین دانیشیق صفحهلرینی فایدالی ایشلده بیلمهلری اۆچون حاضیرلانمیشدیر.
ایچیندهکیلر
دانیشیق صفحهلرینین نوعلاری[قایناغی دَییشدیر]
۱- مقاله دانیشیق صفحهلری
۲- ایشلدن دانیشیق صفحهلری
دانیشیق صفحهلرینین اصلی قانونلاری[قایناغی دَییشدیر]
ویکیپدیا سیاستلرینین اعمالی[قایناغی دَییشدیر]
دانیشیق صفحهلری، ویکیپدیا بیر بؤلومو اوْلاراق، بۆتون سیاستلری اعمال اوْلونمالیدیر.
دانیشیق صفحهلرینی دۆز ایشلتمک[قایناغی دَییشدیر]
- ایرتیباط قۇرون: موضوعا گؤره آیری ایشلدنلرله دانیشیب، بیر عۆمۇمی ایجماعا چاتماق اۆچون چالیشین.
- حاشیهیه گئتمهیین: تکجه مقالهیه گؤره دانیشین، ربطسیز دانیشیقلار سیلینه بیلر.
- طرفسیز اوْلون: دانیشیقلاردا عدالت ایله انصافدان اۇزاق اوْلماییب، طرفسیز اوْلون.
- گئچرلی اوْلون: چالیشین بۆتون دانیشیقلارینیز قایناقلی و یوْخلانیلابیلرلی اوْلسون.
- پایلاشین: هلهلیک قایناقسیز اوْلان یازیلاری، قایناق تاپینجا دانیشیق صفحهسینه آرتیرین.
- دییشدیرمهلره گؤره دانیشین: مقالهده اوْلان دییشدیرمهلره گؤره، دانیشیق صفحهسینده دانیشین.
- اؤنری یازین: مقالهنین یاخشیلاشماسینا گؤره اؤز اؤنریلرینیزی دانیشیق صفحهسینده پایلاشین.
- ایمضالایین : یازیلارینیزی دانیشیق صفحهلرینده امضالایین.
- قیسا و ساده یازین : دانیشیقلاری قیسا و ساده ساخلایین.
- آرشیولری اوْخویون : یئنی بیر دانیشیق باشلاتمادان قاباق، آرشیودهکی قاباقکی دانیشیقلاری یوْخلایین.
- تۆرکجه یازین : کیم اۆچون یازماغینیزا باخمایاراق و اوْنون هانسی دیللرله تانیش اوْلدوغونا باخمایاراق، اوْلدوقجا دانیشیقلاری آذربایجان تورکجهسینده یازین یوْخسا آیری دیلده یازیلان دانیشیقلاردا تۆرکجه چئویرمهسینی آرتیرین. بۇ ایش اۆچون ائلچیلیکدن کؤمک آلین.
- تۆرکجه سیاستلره ایرجاع وئرین : اوْلدوقجا دانیشیقلاردا تۆرکجهده چئویریلمیش سیاستلره ایرجاع وئرمهیه چالیشین.
دانیشیق دییشدیرمهسی[قایناغی دَییشدیر]
آیری ایشلدنلرین دانیشیقلارینی دییشدیرمک[قایناغی دَییشدیر]
دانیشیق صفحهلری چاپ اوْلونمایاجاق و یاییلمایاجاق، اوْنا گؤره اوْلدوقجا آیری ایشلدنلرین دانیشیقلارینی دییشدیرمکدن چکینین.
بۇ وضعیتلرده باشقالارین دانیشیقلارینی دییشدیرمک اوْلار:
- یازار ایجازه وئرسه.
- قاداغان اولموش، توهین و شخصی حملهلری سیلمک اۆچون.
- ایمضاسیز یازینین سوْنوندا یازارین آدینی یازماق {{ایمضاسیز|ایشلدن یوْخسا آیپی آدی}}
- اؤز دانیشیق صفحهنیزده آیریلارین دانیشیقلارینی سیله بیلرسینیز، (یاریمچیلیق یوْخ بۆتؤو)، آنجاق اوْنلاری آرشیو ائتمک داها یاخشیدیر.
اؤز دانیشیقلارینیزی دییشدیرمک[قایناغی دَییشدیر]
اوْلدوقجا اؤز قاباقکی دانیشیقلارینیزی دییشدیرمهمهیه چالیشین٬ یوْخسا اوْنلاری سیلمک یئرینه   قاباقکی یازی   دستورو ایله خطلهیین.
ایستانداردلار[قایناغی دَییشدیر]
- یئنی دانیشیقلاری، صفحه سوْنونا آرتیرین.
- موناسیب و طرفسیز باشلیق سئچین.
- دانیشیقلاری قیسا و ساده ساخلایین.
- دانیشیقلاری سیلمهیین، آرشیو ائدین.


text:
«قافلان» هفتهلییی شهریمیزین ان فعال نشریهلریندن بیری، موخاطبلریایله داها یاخین ارتباط قورماق اوچون اساماس سامانهسینی ده یولا سالمیش و هرزامان سیزین پیشنهاد، انتقاد و نظرلرینیزی گؤزلهییر.
فرهنگی بؤلومه مربوط اساماسلر همن صفحهده، «سیزین سؤزلرینیز» آدلی ستوندا چاپ اولونابیلر
اس ام اس سامانه سینین شوماره سی: 10004152239970
یوخاریداکی شومارهنی سئیو ائدیب نظرلرینیزی بوتون اوخوجولارلا پایلاشین!
Gaflan_news@yahoo.com و مدیرمسئول، آقای قادر حسن زاده-نین موبایل شومارهسی : 09143232700 باشقا ارتباط کؤرپولریمیزدیر.
یئری گلمیشکن سایین «قادر حسن زاده» جنابلارینا، آذربایجان دیلی، فرهنگی و مدنییتی ایله باغلی مخصوص یئر آییردیقلاری اوچون تشککورومو بیلدیریرم.


text:
قاضی اوغلو
ائل اوبا – داها صونرا امام علیه السلام ، حق اوغروندا اریمه یه حیات دولو بیر شهادته حاضرلاندی. بوصیرادا دوشمانین عسکری امامین دورت یانینی صارمیشتی …
امام علیه السلام چادیرلارین ئوگونه گلدیغینده باجیسی زینبه سانکی بویله بویوردو :
گوروسون ای باجی یالنیزیم یالنیز
عباس صو یولوندا دوشوبتو قولسوز
اکبریم ، قاسیمیم ، اصحابیم جانسیز
اللها شکر اولسون ای آنام قیزی
آیریلیغ چاغیدیر آزدی فرصتیم
بویونومو آزاد إیت بودور رغبتم
الینده یتیملر بیر امانتیم
بابا اول هپسینه ای آتام قیزی
آیریلیغ چاتارکه ن بوزما وقارین
دوشمانلارا الماسین سه سین هاوارین
سن زهرا قیزیسین توت اعتبارین
دایان زور گونلره ای بابام قیزی
بابام ایله آنام بکلیرلر منی
ایسته رلر گورسونلر صابرلی سنی
آغلارسا سن اوقشا صوصوز قیزلری
آننه اول خسته مه ای زهرام قیزی
گوره رکه ن باشیمی دوشمان الینده
بیلیریم گوج قالماز باجی به لینده
قالارسیز تک یالنیز بلا چولونده
بابامی تیز چاغیر مرتضی م قیزی
رباب سا یانیری اوغلو اصغرچین
لیلی دا آغلیری قاسم اکبرچین
سکینه یاس قوروب أر علمدارچین
بو گونه صبر ایله کربلام قیزی
آییرسا باشیمی جانمدان اشرار
گزدیرسه اوستومده آتینی کفار
اللها باغلا بیل ایله مه هاوار
بابا اول عیاله ای بابام قیزی
اللهین لطفنده ن اولمایین یائس
بابام دا آنام دا سیزلره حارس
بو گیجه یاقناشسا سیزلره فارس
باباندیر ، قورخمایین ای زهرام قیزی !
داها صونرا بویوردو! باجی زینب اصغری گه تیرگینه ن یانیما اونونلادا صون کره گوروشه لیم ، علی اصغری قوجاغینا آلیب ، اونو اوپه نده ن صونرا دوشمانین عسکرینین قارشیسینا گه تیردی.
صوصوزلوغدان یوره گی چیرپینان اوغلونو الیله یوخاری قالدیردی سانکی بویله بویوردو :
کیم بیر ایچیم صو ویره ر بو قاناتسیز سرچه یه
کیم بیر داملا گوز یاشی باغیشلار بو کورپه یه
چادیردا چاناغلار بوش چای باشیندا قارداشیم
شهید اولموش ، گوزلر تیکیلیب بوش شربه یه
بو باهارسیز یه له په م قونوب یایلا قاپیسیندا
قوجاغدا دایانمیری ناز ایدیری کولگه یه
یوره گیمده حبیبلر قان ایچینده یاتمیشلار
منه جواب ویرمیرلر ناز ایدیرلر هر شی یه
دوشمان عسکرینده ن اوغلو علی اصغر ایچین بیر قورتوم صو ایسته دی او حالدا دوشمان عسکرلرینین کیمی صو ویرمه غ ایسته دی ، کیمده بیر داملا صو ویرمه یین ، چونکو حسین صویو ئوزو ایچین ایستیری ، دیدیلر .
اوردونون ایکی یه بولونمه سینی گوره ن حرمله بیر کره ده ن سوت امر علی اصغرین بوغازینی نیشان آلیب اوخلادی.
اوشاغسا باشی که سیک قوش گیبی باباسینین الینده چالیندی …
امام حسین علیه السلام کورپه نین قانیندان اوجونو دولدوروب گوگه سه په رکه ن بویله بویوردو :
« بو مصیبت لر منیم ایچین قولایدیر ، چونکو الله یولوندادیر و الله بولاری اییجه گورور ، ای اللهیم بو مصیبتلر روحومون بدنده ن آیریلماسیندان قولای ده گیل.
ای اللهیم بیلیره م ظفرده ن داها اییسینی بیزه ویردین ، بو جماعت دن بیزیم انتقامیمیزی آلاجاغسان وبیزیم بولارین الینده چه کتیغیمیزی آخرتیمیز ایچین صاخلایاجاغسان».
داها صونرا مظلوملارین باش تاجی امام حسین علیه السلام سانکی بویله دیدی :
گوگ ده یانار
قورویلا گوگ ده یانار
قان سه پتیم دادا گیتسین
بیلمه دیم گوگده یانار
بو صوصوز کورپه م ایچین
ییر یانار گوگ ده یانار
بیزلره اولان ظلما
اینانمام گوگ دایانار
علی اصغرین نه نه سی رباب کورپه سین قان ایچینده گوره رکه ن سانکی بویله سازلیردی :
کورپه اوغلوم داغلاندی
آل قانا صیریغلاندی
نه سوت گوردو نه ده صو
جیگه ریم دورغالاندی
اوخلادیلار بالامی
داغیتدیلار یووامی
قوجاغیم بوش قویدولار
هیچ ایتدیلر جفامی
باغریمی قان باغلیری
کورپه م ده ردی داغلیری
قولاغیمدا شن سه سی
یوره گیمده آغلیری
قایناق : کربلا اولایلاری – یازان : قاضی اوغلو – عربجه مقرم مقتلینده ن سه چمه لر


text:
ناخچیوان موختار رئسپوبلیکاسیندا ۱۰ ایل بوندان اول اوشاقلارا آد قویولماسیندا اجنبی سئریاللاردان تأثیرلنهرک آوروپا منشألی، ائلجه ده آذربایجان دیلینده اولماسینا باخمایاراق، هئچ بیر معنا کسب ائتمهیهن، عینی زاماندا تلفوظو سونرادان اوشاق اوچون پروبلم یارادان آدلارا راست گلینیردی.
رئپورت خبر وئریر کی، بونو موختار رئسپوبلیکانین عدلیه ناظرلیگی بیلدیریب.
ناظیرلیین معلوماتینا گؤره، سون ایللرده جمعیتیمیزده وطنپرورلیک تربییهسینین گوجلندیریلمهسی، دؤولتیمیز طرفیندن میللی و معنوی دیرلره باغلیلیغی آرتیران مهوم تدبیرلرین حیاتا کئچیریلمهسی بو ساحهده موثبت نتیجهلرین الده اولونماسینا ایمکان وئریب: "معاصر دؤورده ده بعضی حاللاردا مناسیب اولمایان آدلارلا باغلی والیدین مراجعتلرینه راست گلینیر، آنجاق اونلارلا آپاریلان معاریفلندیریجی صحبتلر سوندا اوشاقلاریمیزین گؤزل آدلارلا آدلاندیریلماسینا گتیریب چیخاریر. ۲۰۱۶-جی ایلده موختار رئسپوبلیکادا دوغولان اوغلان اوشاقلارینا محمد، حسین، علی، مراد، اوغور، آیخان، اومید، ایبراهیم، نیهاد، کنان، حسن، رسول، فرید، بابک، قیز اوشاقلارینا ایسه داها چوخ زهرا، نورای، زئینب، خدیجه، لئیلا، سما، فیدان، گولای، گونای، آینور، آیسئل، آیشن، سئویل کیمی آدلار وئریلیب".


text:
اوچوش… آلما موغانلی بیر ایکی اوچ اوچ، اوچ، اوچ بیریسی اوتورموشدور آیاقلاریمین آلتیندا باغیریردی قانادلاندیغیمدا داها دا آلچالیردیم قادینلیغیم اوچوردو ایچیندن اوچماق نهدیر دیوارلارین آلچالماسیدیر یوخسا ییخیلماغی بیریسی ایچیمده اوچماق ایستهییردی آلچالیردی ایچیمده کی دووارلار ییخیلیردیم من اوچوردو شهر آیاقلاریمین آلتیندا اوچوردوم من دوز شهرین باشیندا اوچورتما اولموشدو شهر گؤیدن یئره اوچوردوردوم اینسانلاری ییخیلیردی ایشیقلار آلچالیردی دووارلار و دووارلار دالینداکی ...Read More »
من سنی تانیدیم و شاعر اولدوم / آلما موغانلی
من سنی تانیدیم و شاعر اولدوم آلما موغانلی منیم اوره ییم گئنیشدی و سنین گؤزلرین سن بئینیندن دابانینا قدهر شعر قوخویوردون دیرناقلارین یئرینه سؤزجوکلر گؤیهریردی گؤزلریندن داملایان یازیلمامیش شعرلریمدی سن یاراتدین بوتون شعرلریمی و من هر شعریمده یاراتدیم سنی تانری قیسقاندی منی، و سنی، و قادینلیغیمی، و شاعرلیغینی!! … گئدیرسن ایندیسه ائله اینجهدن گئدیرسن کی سئلوللاریم آغرییا دوشور شعرلریمده دئپرم ...Read More »


text:
پادشاهین کیچیک اوغلو(ناغیل) ائشیدیب یازان: علیرضا ذیحق بیر گون وارایدی،بیر گون یوخ ایدی،آللهدان سئوای هئچ کس یوخ ایدی. گونلرین بیر گونونده بیر پادشاه وار ایدی کی اونون اوچ اوغلو وار ایدی.بیر گون ایستهییر اونلارین اوچونوده ائولندیرسین. کیملری اونلارا آلماق ایچون فیکره دوشور. بونا گورهده وزیر- وکیلی خبر ائلهییب اونلاری ییغیر باشینا.هامیلیقلا بو نتیجهیه یـئتیریرلرکی شهرین قیزلارینی بیر یـئره یـیغیب اوغلانلارین ...Read More »
خوی ناغیل لاری: سئحیرلی قوش / یازان: علیرضا ذیحق
خوی ناغیل لاری: سئحیرلی قوش یازان: علیرضا ذیحق گونلرین بیرینده بیر پادیشاهین مارال آدیندا گؤزل بیر قیزی وارایدی. مارال بیرگون یوخودان دوراندا گؤزو ساتاشیر آغ بیر گؤوَرچینه.گؤورچین ائله اونا باخیردی کی ائله بیر ایللردی اونو گؤرمویوب. مارال ایستیر اونو دیندیرسین کی گؤورچین اوچوب گئدیر. صاباحکی گون گینه گؤرور گؤورچین اوتورور پئنجرهنین قیراغیندا و گؤزون تیکیر اونا. مارال ایستیر اونا یاخین ...Read More »
«سحر»ین «ماویلر»ی / علیرضا ذیحق
«سحر»ین «ماویلر»ی علیرضا ذیحق حمیده رئیسزاده (سحر)ین «ماویلر» آدلی شعر مجموعهسینین ۶۵- نجی ایلده یاییلما خبری، اولدوز کیمینه قَدَر سسسیز آخسادا او قَدَر آرتیق پارلادی و آذربایجان ادبیات سماسیندا یئنی بیر آیدینلیق و جانلانمایا چئوریلدی. فیکیرده و دویغودا تام بیر دَییشیکلیک، باجاریقلی تکنیک و فورم، گؤزل، جانلی و الوان تصویرلر، اونون صنعت و یارادیجیلغینین گؤزه چارپان ایلک خصوصیتلریندن اولاراق، بیز ...Read More »
آذربایجان ناغیل لاریندان: کوپهخانین ناغیلی (خوی روایتی) / علیرضا ذیحق
آذربایجان ناغیل لاریندان: کوپهخانین ناغیلی (خوی روایتی) علیرضا ذیحق بیر گون وارایدی بیر گون یـوخ ایدی. گونلرین بیر گونی بیر کوپه وار ایدی. بو کوپه بیر گون سحر دورور آیاغا، دوشور یـولا. گئدیر دوشاب اوغورلوغونا. آز گئدیر چوخ گئدیر آزدان چوخدان یـول گئدیر تا کی، بیر عقرب اونا توش گلیر. عقرب دئـییر: «هارا بئله یـول دؤیـورسن آی کوپه؟» کوپه دئـیـیر: ...Read More »
آذربایجان ناغیل لاریندان: خانیمین اویناشی / علیرضا ذیحق
آذربایجان ناغیل لاریندان: خانیمین اویناشی علیرضا ذیحق گونلرین بیرینده لاپ قدیملر، گؤزهل بیر اوغلان وار ایدی کی بیر ائو ده نؤکر ایدی. او ائوین آروادی اونا گؤز وئریردی ایشیق وئرمیردی و هؤهمان ایستیردی کی اونو اَله گئچیتسین. اوغلانین گؤزهللییی و قد قامتی، اونو باشدان ائلهمیشدی و بوتون فیکری ذیکری اویودی. نئچه یول اونا یاخین گئتسه ده اوغلان اونا هئچ اوز ...Read More »
مولوینین تورکجه شعرلری/ علیرضا ذیحق
مولوینین تورکجه شعرلری علیرضا ذیحق مولانانین تورکجه شعرلری حاققیندا چوخ تحقیقلر اولوب کی “شرفالدین یالت کایا”نین ۸۱ ایل قاباق یعنی ۱۹۳۴ینجی ایلده تورکیهده چاپ اولموش کیتابی کی “مولانانین تورکجه کلمهلر و شعرلر” آدیندادیر، لاپ قدیم اثرلردندیر. ایرانلی یازیچیلاردان دا پروفسور جواد هیئت “تاریخ زبان و لهجههای ترکی” کیتابیندا مولانانین تورکجه شعرلرینه ایشاره ائدیبدیر.هابئله دکتر حسین محمدزاده صذیق ۱۳۶۹ینجی ایلده مولوینین ...Read More »
«عاشیق اصلان»دان ایکی شعر/ علیرضا ذیحق
«عاشیق اصلان»دان ایکی شعر علیرضا ذیحق موعاصیر ساز شاعیرلریمیزدن “عاشیق اصلان” ۱۲۸۷ گونش ایلینده “خوی” شهرینین “حمزیان” کندینده آنادان اولوبدور. آتاسی “نجف کیشی” و فامیلی “طالبی”دیر. عاشیق اصلانین اوستادی رحمتلی”عاشیق اسد” ایدی. او، اورهگی وطن عشقیله چیرپینان احساسلی شاعیرلریمیزدندیر. عاشیق اصلان خلق شعرینین موختَلیف نوعلرینده طبعینی سینامیش و شعرلر یازمیشدیر. اونون یارادیجیلیغیندا، آنا یوردا سونسوز محبت و آنا دیلینه حؤرمت ...Read More »
«فریدون حاصارلی»دان خاطیرهلریم / علیرضا ذیحق
«فریدون حاصارلی»دان خاطیرهلریم علیرضا ذیحق سایریشان اولدوزلارین بیر – بیر آخماسی، کؤنوللری کدره بوغسادا اونلارین سؤنمز ایشیغیینی هئچ ده دانماق اولماز. اونلار گلهجهیینهادیسی و گؤزلریمیزین نورو اولاراق ایللره مئیدان اوخویوب، یاشار ایدهآللارا ایز آچیرلار. فریدون حاصارلیدا بیر شاعیر اولاراق یانیقلی کؤنلو ایله ائل- اوبانین صادیق نغمهکاری اولوب، حیاتی بویونجا دیلیمیزی، دردیمیزی و سایسیز نیسگیللریمیزی قلمه آلیب، جانی ایله و روحو ...Read More »
اورهك دؤيونتولري / عليرضا ذيحق
اورهك دؤيونتولري عليرضا ذيحق چيچكلري ماشينين اوستوندن قوپارداراق، اؤز سرنيويشتيني دوشونوردي كي اونو ن توي دويوني ايله ايلگيليايدي. بير زامانلار اورهيي باشقا بيرهاوالاردا گزيردي و ائوليليكله عشقدن قاچيردي. موسيقي اؤيرهنمك اوچون باشقا بير اؤلكهدن باش آچميشدي و اؤزونو آزاد حيس ائديردي. ايللر چكدي كي ائده بيلدي موسيقيني عالي مكتبلرده بيتيرسين و اؤز آرزوسونا چاتسين. امما يالنيز ايدي. خزان وورموش بير ...Read More »
سَرگوذَشت / منصوره اشرافی- چئویرن:علیرضا ذیحق
دونیا قادینلار گونو موبارک اولسون سَرگوذَشت منصوره اشرافی- چئویرن:علیرضا ذیحق باهاردا آچاراق یايدا بيچديلر، پاييزدا ايسه بنده چكيلديك و قيشدا قويلانديق. من آمما هله ديرييم او قدهر اؤلوم، اوراق و كلفجهدن سونرا. بوردايام كوف گئديرهم، يئل ايله اويناشاراق بوغداليقلاردا ، اَكينلرده و هله ده عاشيق اولوب، سئويرم.Read More »


text:
تۆرکمن آکادمیسین کرکوکدا اؤلدۆریلدی
تۆرکمن آکادمیسینلر و جمغیتچیلیک وکیللری تۆرکمنلره ادیلن هۆجۆملرینگ دوروزیلماغینی ایسله دی.
عیراغینگ کرکوک شأهِرینده تۆرکمن آکادمیسین علی الماس کیملیگی بیلینمهیأن هۆجۆمچیلر تاراپیندان اؤلدۆریلدی.
حۇپسوزلیق گۆیچلریندن آلینان ماغلوماتا گؤرأ کرکوک بیلیم یوردونینگ حقوق بؤلۆمینده موغاللیم بۇلان علی الماس، شأهِرینگ مرکزینده اولاغی (ماشینی) بیلن باریارقا هۆجۆمه سزه ور بۇلدی.
الماس واقانینگ بۇلان یرینده اؤلدی.
کرکوک شأهِری نینگ پلیسی واقا بارادا درنگو سلجریش ایشلرینه باشلادی.
عیراغینگ تۆرکمن جپهه سی نینگ باشلیغی ارشاد صالحی واقانی برک یازغاردی و تۆرکمنلره قارشی جنایات و تهدیتلرینگ دۇوام ادیأندیگینه اۆنس چکدی.
صالحی،
"دۆنیأ ایندی تۆرکمنلری أسگِرمِزچیلیکدن گلمهسین" دیدی.
کرکوک دا یاشایان تۆرکمن آکادمیسینلر و جمغیتچیلیک وکیللری الماس ینگ هۆجۆمدن سۇنگ چکیلن صوراتلارینی پایلاشدی و تۆرکمنلره ادیلن هۆجۆملرینگ دوروزیلماغینی ایسله دی.